cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jurgi II.a Greziakoa
Jurgi II.a Greziakoa (Γεώργιος Βʹ, Βασιλεὺς τῶν Ἑλλήνων, Geórgios Βʹ, Vasiléfs ton Ellínon; Atenas, - ib., ) Greziako erregea izan zen. Konstantino I.a bere aitak erregetzari uko egitean izendatu zuten errege, baina Venizelosen mugimendu errepublikarrak kargutik kendu zuen 1923an. Kondylisen erreferendumaren ondoren berriro deitu zuten errege izan zedin; Metaxasen eskuetan utzi zuen gobernua, eta hark diktadura ezarri zuen. 1941ean alemaniarrek Grezia hartu zutenean, erbestera ihes egin zuen eta 1946 arte ez zen itzuli, Damaskinosen erregeordetzaren ondoren. Paulo bere anaia izan zen Georges II.aren ondorengo.
English kostaldea
English kostaldea (ingelesez English Coast) penintsula antartikoaren mendebaldeko kostalde zati bat da (Palmer Lurraldearen hegomendebaldeko muturra), Buttress nunatakak, Rymill kostaldearekin muga egiten duena eta Rydberg penintsularen artean, azken hau penintsula antartikoaren hegomendebaldeko muturra, 2009an Antartikan Ikertzeko Batzorde Zientifikoak definitu zuena eta Ellsworth Lurraldeko Bryan kostaldeagandik banatzen duena.
Antartandeek English kostaldea penintsula antartikoaren ekialdeko ertzean dauden kostaldeak diren Black kostaldea eta Lassiter kostaldeagandik banatzen dute. George VI.a kanalak English kostaldea Alexandro I.a uharteagandik banatzen du. Kanalean Eklund uharteak daude. Ronne badian, Bellingshausen itsasoan English kostaldearen parean Spaatz uhartea, Smyley uhartea, Sims uhartea eta Case uhartea daude.
English kostaldea airetik aurkitu zuen 1940ko abenduan Finn Ronnek, C. R. Eklundek eta Ameriketako Estatu Batuetako Zerbitzu Antartikoko beste kide batzuek. Bere izena Robert English kapitainaren omenez jaso zuen, Richard Evelyn Byrdek 1933 eta 1935 artean egin zuen espedizioko kide bat zena.
Lurralde aldarrikapenak
Argentinak 74º Mendebal longitudetik ekialdera dagoen English kostaldearen zatia Suaren Lurraldea, Antartika eta Hego Atlantikoko Uharteak probintziako Argentinar Antartika departamendu barnean sartzen du, Txilerentzat Magallanes eta Txileko Antartika eskualdeko Txileko Antartikako Probintziako Antartika hiriaren zati da, eta Erresuma Batuarentzat Britainiar Antartikaren zati. Aldarrikapen hauek Itun Antartikoaren baldintzek mugatzen dituzte.
Saint-Mards-de-Fresne
Saint-Mards-de-Fresne Frantziako udalerria da, Eure departamenduan dagoena, Normandia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
English kostaldea
Lurralde aldarrikapenak
Herrialde aldarrikatzaileen izendapenak:
Saint-Mards-de-Fresne
Biztanleria
2007an Saint-Mards-de-Fresne udalerrian erroldatutako biztanleak 339 ziren. Familiak 128 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 52 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 206 ziren, horien artean 153 aktiboak ziren eta 53 inaktiboak ziren. 153 pertsona aktiboetatik 148 lanean zeuden (84 gizon eta 64 emakume) eta 5 langabezian zeuden (1 gizon eta 4 emakume). 53 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 25 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Mards-de-Fresne udalerrian 135 unitate fiskal zeuden, 335,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.495 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 2 iturginak.
2000. urtean Saint-Mards-de-Fresne udalerrian 24 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.200 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Connell (Washington)
Connell Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Franklin konderrian kokatuta dago, Washington estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Burdina
{{Elementu kimiko infotaula 2.a: 1561,9 kJ/mol 3.a: 2957 kJ/mol {{!}} {{sup|54}}Fe {{!}} 5,8% {{!}} >3.1×1022 u {{!}} ε {{!}} ? {{!}} {{sup|54}}Cr {{!}}- {{!}} {{sup|55}}Fe {{!}} Sintetiko {{!}} 2,73 urte {{!}} ε {{!}} 0,231 {{!}} {{sup|55}}Mn {{!}}- {{!}} {{sup|56}}Fe {{!}} 91,72% {{!}} colspan="4" {{!}} Fe egonkorra da 30 neutroirekin {{!}}- {{!}} {{sup|57}}Fe {{!}} 2,2% {{!}} colspan="4" {{!}} Fe egonkorra da 31 neutroirekin {{!}}- {{!}} {{sup|58}}Fe {{!}} 0,28% {{!}} colspan="4" {{!}} Fe egonkorra da 32 neutroirekin {{!}}- {{!}} {{sup|59}}Fe {{!}} Sintetiko {{!}} 44,503 e {{!}} β{{sup|-}} {{!}} 1,565 {{!}} {{sup|59}}Co {{!}}- {{!}} {{sup|60}}Fe {{!}} Sintetiko {{!}} 1,5x10{{sup|6}} urte {{!}} β{{sup|-}} {{!}} 3,978 {{!}} {{sup|60}}Co }} Burdina elementu kimiko bat da, Fe ikurra (Ferrum, latinezko izena) eta 26 zenbaki atomikoa dituena. Taula periodikoko 8. taldean kokatua dago eta trantsizio metalen lehen seriean aurkitzen da. 8.taldeko elementuek bezala, burdina hainbat oxidazio egoera izan ditzake, 0tik +6 -rako oxidazio egoera posibleak dira baina ohikoenak +2 eta +3 oxidazio egoerak dira. Burdinezko gainazalak gris kolorea izaten dute baina normalean atmosferako oxigenoarekin erreakzionatzen du, burdina oxido hidratatuak emateko.
Bere masa dela eta, trantsizio-metal hau lurrazalean dagoen elementu ugarienetakoa da, elementu kimiko guztien artean laugarrena ugaritasunari dagokionez, osotasunaren % 5a. Bere ugaritasuna planeta harritsuetan, izar pisutsuetan ematen diren fusio-erreakzioengatik agertzen da. Unibertsoan paper berezi eta garrantzitsua betetzen duen elementua dugu.
Lurreko nukleoa burdin eta nikelez osatua dago, eta bere errotazioak Lurraren eremu magnetikoa sortzen du.
Bestalde, burdina historikoki ere garrantzitsua izan dugu (izan ere, oraindik metalurgia industriaren oinarria da), historiako aro bati erreferentzia egin arte: «Burdin Aroa».
Burdinak biologia mailan garrantzi handia du, oxigenoarekin konplexuak eratzen ditu hemoglobina eta mioglobinan. Burdinaren konplexuen bidez, oxigenoa garraia daiteke.
Ezaugarri nabarmenak
Metal gris, harikor, xaflakor eta zailtasun handikoa da, ezaugarri magnetikoak erakusten dituena. Ferromagnetikoa da giro tenperaturan.
Naturan hainbat mineralen parte bezala azaltzen da, horien artean asko oxidoak izanik eta eskuarki ez da aske aurkitzen. Burdin purua lortzeko burdin mineralak karbonoarekin erreduzitzen dira, ondoren ezpurutasunak garbituz.
Metalurgi-industrian erabiltzen da gehienbat altzairua erdiesteko helburuarekin.
Fusio nuklearrarren bitartez produzitu daitekeen elementurik pisutsuena da eta fisioaren bitartez lor daitekeen arinena. Honen gakoa nukleoko lotura energian dago (nukleoan protoia, neutroitik banatzeko beharrezko energia), izan ere burdinak, eta nagusiki bere 56Fe nukleoak, nukleoiko lotura energia handiena dauka. Ondorioz 56Fe nukleoa unibertsoko egonkorrena dugu.
Alotropoak
Burdinaren lau polimorfo ezagutzen dira: α, γ, δ, eta ε. Galdatutako burdina bere hozte puntutik (1538 °C) aurrera δ alotropoan kristaltzen da eta horrek gorputzean zentraturiko kuboa (bcc) izeneko kristal egitura dauka. 1394 °C-tik aurrera hoztean γ alotropora aldatzen da eta horrek aurpegian zentraturiko kubo (fcc) egitura dauka. 912 °C-tik behera α alotropora aldatzen da, bcc egitura duena. Azkenik, 770 °C-tik aurrera paramagnetiko izatetik ferromagnetiko izatera pasatzen da. Curie tenperatura gaindituta burdinaren propietate magnetikoak agertuz doaz, egitura aldatu gabe. Magnetizatu gabeko burdinean atomoen spin elektronikoek ingurukoekiko ardatz orientazio ezberdina dutenez elkar deuseztatzen dira, eremu magnetiko baliogabetuz. Magnetizatutakoan, ordea, spin elektronikoak lerrokatu egiten dira eta efektu magnetikoak sendotzen dira. 10GPa eta 100K inguruko tenperaturetan burdina α formatik ε alotropora aldatzen da, egitura hexagonal trinkoa (hcp) duena; γ fasea ere presio altuagoetan ε fasera aldatzen da. Presio altuko burdinaren forma hauek garrantzitsuak dira planetaren konposizioa aztertu ahal izateko.
Propietate mekanikoak
Burdinaren propietateak asko aldatzen dira purutasunarekin batera: industrialki ekoitzitako burdina puruenak (% 99,99) 20-30 Brinell-eko gogortasuna dauka. Konposizioaren karbono kopurua handitzean burdinaren gogortasuna eta trakzio indarra nabarmenki handitzen dira.
Planeten nukleoan duen garrantzia dela eta sakonki ikertu dira burdinaren propietate fisikoak tenperatura eta presio altuetan. Baldintza estandarretan egonkorra den burdina 15GPa-ko presioak jasan ditzake presio altuko forma batera aldatu aurretik.
Historia
Burdinaren produkzioa Brontze aroan hasi zen, baina mende ugari igaro ziren burdinaren erabilera nagusia izan zen arte. Asmar, Mesopotamia eta Tall Chagar Bazaar-eko burdinaren lagin urtuak K. a 3000 eta 2700 urteetan egin ziren. Hititek Antoliaren iparralde-erdialdean inperio bat sortu zuten K. a 1600 urtean. Badirudi hititek burdinaren produkzioa aurrera eraman zuten lehenak  izan zirela bere mineraletik abiatuta. Hauek burdina urtzen hasi ziren  K. a 1500 eta 1200 urteen artean eta bere fundizioa ekialde gertura zabaldu zen inperioak behera egin zuen arte K. a 1800 urtean.
Beste zenbait froga arkeologikoek badiote burdina K.a VIII mendean Zimbabwen eta Afrikako hego-ekialdean urtzen hasi zirela. Burdinezko lanak K.a XI mendearen amaieran hasi ziren sartzen Grezian. Bertatik, Europara zabaldu zen.
Iraultza industrialean, Henry Cort arrabio burdina forjatutako burdinara bihurtzen hasi zen  produkziozko sistema berritzaileak erabiliz.
Burdina urtua K.a V mendean produzitu zen Chinan baina Erdi Aro arte ez zen Europara zabaldu. Burdina urtua gerrarako, nekazaritzarako eta arkitekturarako erabiltzen zen Chinan. Erdi Aroan, aldiz, forjatutako burdina burdina urtutik lortzen zen. Honetarako karbonoa erabiltzen zen erregai gisa.
Isotopoak
Burdina naturalak lau isotopo egonkor ditu: % 5,824 54Fe, % 91,754 56Fe, % 2.119 57Fe eta % 0,282 58Fe. Isotopo horietatik spina (-1/2) duen bakarra 57Fe da. Burdinaren isotoporik ugariena 56Fe da eta nahiko interes zientifiko garrantzitsua du nukleosintesiaren amaierako puntua delako. Horrela, burdina elementu ugariena da erraldoi gorrien nukleotan eta metal ohikoen da meteoritoetan eta Lur planeta bezalako nukleo metalikoetan. Burdina unibertsoan dagoen seigarren elementu ugariena da.
Agerpena
Burdina metalikoa gainazalean oso gutxitan aurkitzen da, oxidatzeko joera duelako, baina, bere oxidoak nagusi dira lehen mailako mineraletan. Burdinak lurrazaleko % 5-a osatzen duen bitartean, Lurreko barne eta kanpo nukleoen zati handia nikel-burdina aleazioz osatuta dago eta horrek planetaren masa osoaren % 35-a osatzen du. Gainazalean dagoen burdinaren parte handiena oxigenoarekin konbinatuta agertzen da hematita (Fe2O3), magnetita (Fe3O4) eta siderita (FeCO3) bezalako mineralak eratuz. Arroka igneo askok ere petlandita (Ni,Fe)9S8 eta pirrotita sulfuro mineralak dituzte. Ferroperiklasa, periklasa (MgO) eta wustitaren (FeO) nahastea, Lurraren behe mantuaren bolumenaren %20-a osatzen du eta horrek zati horren bigarren fase mineral ugariena bihurtzen du.
Burdinaren kimika eta konposatuak
Burdinak gehienbat +2 eta +3 oxidazio egoeretan konposatuak eratzen ditu. Baina badira beste zenbait konposatu +2 eta +3 oxidazio egoerak ez dituztenak, hala nola, potasio ferratoa (K2FeO4) +6 oxidazio egoeran. Bestalde, badira zenbait burdinaren konposatu organometaliko non metalaren oxidazio egoera -1,0,+1 edo -2 izan daitekeen, baina oso arraroak dira. Industria mailan ekoizten diren burdinaren konposaturik garrantzitsuenak burdina (II) sulfatoa (FeSO4·H2O) eta burdina (III) kloruroa (FeCl3) dira. Burdina (II) sulfatoa burdina +2-aren iturririk garrantzitsuenetariakoa da baina Mohr gatza ((NH4)2Fe(SO4)2·6H2O)  baino nahiko ezegonkorragoa da. Burdina (II) konposatuak +3 oxidazio egoerara oxidatzeko joera dute airearekin kontaktuan daudenean.
Burdina bere taldeko elementurik erreaktiboena da. Ez du azido nitrikoarekin erreakzionatzen ezta beste zenbait oxidatzaileekin azalean agertzen den oxidoa dela eta; azken honek HCl-rekin erreakzionatzen du.
Konposatu binarioak
Burdinak aireko oxigenoarekin oxidoak eta hidroxidoak ematen ditu. Konposatu ezagunenak burdina (II,III) oxidoa eta burdina (III) oxidoa dira. Burdin (II) oxidoa ere existitzen da baina giro tenperaturan ezegonkorra da. Sulfuroen artean, FeS2 dugu, disulfuro bat, Fe2+ eta S22- ioi dituena sodio kloruro egituran.
Burdina haluroak oso ezagunak dira, burdina (III) ioduroa izan ezik. Normalean, haluro ferrosoak hidrohaluroekin tratatzean sortzen dira.
(X = F, Cl, Br, I)
Burdinak fluorrarekin, kloroarekin eta bromoarekin erreakzionatzen du dagokion haluro ferrikoa emateko.
(X = F, Cl, Br)
Ioduro ferrikoa termodinamikoki ezegonkorra da Fe3+-aren oxidazio potentziala  eta I2-aren erredukzio potentzial altua dela eta. (E0 = +0.23 V)
Disoluzioko kimika
Erredukzio potentzial estandarrak ingurune azidoan hurrengo hauek dira:
Dos gemelas estupendas
Dos gemelas estupendas Espainian edo Vestidas y alborotadas Mexikon, bi herrialde hauen artean filmatutako film bat da, 1968koa, Miguel Moraytak zuzendua eta Pili eta Mili ahizpa bikiak eta Alberto Vazquez kantaria protagonista nagusi bezala dituena.
Etxebizitza
Etxebizitza eraikuntza bat da funtzio nagusi gisa pertsonei aterpea eta gela eskaintzea duena, eguraldi txarretik eta beste mehatxu batzuetatik babesteko. Etxebizitza izendatzeko beste modu batzuk dira: apartamentu, gela, etxe, bizileku, egonaldi, beheko su, lare, luxuzko etxe, pisu etab.
Dos gemelas estupendas
Istorioa
Espainiar kantari gazte batek, Mexikora bidaiatzen du, ikuskizun bat hasteko. Espainiatik Mexikorako hegaldian, pilotua, kantari gazteaz maitemintzen da, honen atzetik doalarik, ezkontzeko eskatzeko asmoz. Bere ahizpa ezezaguna, jada Mexikon dago, eta egoera sekretupean gorde behar dute ikuskizuna estreinatu arte, guztia, eurak hiltzeko asmoz atzetik dihoakien pertsona misteriotsu bati lotuta.
Livingston konderria (Illinois)
Livingston konderria (Livingston County) Illinoisko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Pontiac da. 2010eko zentsuaren arabera 38,950 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Burdina
Disoluzioko kimika
Eº:-0.447V
Etxebizitza
Etxebizitza duinerako eskubidea giza eskubide bat da.
Livingston konderria (Illinois)
Geografia
Livingston konderriak 270,894 kilometro koadro ditu. Horietatik 425 ura dira. Beste 270,469 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 14,38 da.
Burdina
Disoluzioko kimika
Eº: -0.037V
Buenaventura (udalerria)
Buenaventura Mexikoko udalerri bat da. Chihuahua estatuan kokatua dago. 2010ean 0 biztanle zituen 0 km²ko azaleran. Herriburua da.
Livingston konderria (Illinois)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 38,950 pertsonetatik 36,435 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 1,532 dira. 1,887 beltzak edo afroamerikarrak. 51 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 197 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 29 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 350 pertsonek kokatzen zuten.
Dinklage
Dinklage Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Burdina
Disoluzioko kimika
Eº:+2.20V
Etxebizitza
Ohar historikoak
Gizakiak beti izan du aire zabaleko arriskuetatik babesteko beharra. Historiaurrean, aurkako klimatik edo basapiztietatik urruntzeko, haitzulo naturaletan gorde ohi zen familiarekin, nuklearra edo hedatuta izan.
Marketin nahasketa
Marketin mix (marketing mix) —nahasketa komertziala eta mix komertziala izenez ere ezaguna— enpresaren helburuak betetzearren marketineko arduradunak erabiltzen dituen tresna edo aldagaiak dira. Marketin estrategiak dira, edo marketin ahaleginak, eta marketin planean (plan operatiboa) barneratu behar dira. Enpresak estrategia hori erabili ohi du bezero gehiago lortu nahi duenean.
Etxebizitza
Ohar historikoak
Tradizioz, landa-munduan berezko erabiltzaileak ziren bere etxebizitza eraikitzeko arduradunak, bere beharren eta erabileraren arabera inguruko ohiko ereduetatik abiatuta; aitzitik, hirietan, ohikoagoa zen artisauek eta/edo arkitekto espezializatuek eraikitzea etxebizitzak. Garatutako herrialdeetan, etxebizitzen diseinua arkitekto eta ingeniarien eskumen esklusiboa izatera pasa da; eraikitzea, berriz, enpresa eta profesional espezifikoek egiten dute, arkitekto eta/edo beste tekniko batzuen zuzendaritzapean.
Etxebizitza hutsak edo jenderik gabekoak - Hiri-patologia
Bizitzeko egoeran dauden utzitako etxeak, jenderik gabekoak edo hutsak (denboraldi motzetan betetzen diren bigarren etxebizitzekin nahastu behar ez direnak) arazo sozial bat dira etxebizitzarako sarbidearen ikuspuntutik. Eta arazo honek herrialde desberdinen etxebizitza-politikak zalantzan jartzen ditu. Aldi berean etxebizitza hutsak eta asegabeko eskariak egoteak baliabideen galera eta higiezinen parkearen kudeaketa txarra adierazten du. Jabearen ikuspuntutik hutsik dagoen etxebizitzaren mantenuak sortutako gastuak ordaindu ahal baditu, ez dago arazorik. Ikuspuntu sozialetik, aldiz, etxebizitza huts bat hiri-patologia da.
Marketin nahasketa
Jatorria
Marketin mix kontzeptua Neil Borden-ek garatu zuen 1950. urtean, honek 12 elementu zerrendatu zituen, marketin arduradunen zeregin eta kezkak jasotzen zituena. Zerrenda hau laburtua izan zen lau elementu klasikoetan edo 4 P-ak:
Etxebizitza
Etxebizitza hutsak edo jenderik gabekoak - Hiri-patologia
Jenderik gabeko etxebizitzei dagokien politika publikoak oso mota desberdinekoak dira nahiz eta oro har, jabearen gelditasuna, oso neurri desberdinean, zigortzeko joera dagoen -dela banku bat, dela talde finantzario edo inbertitzailea, dela higiezinen enpresa bat edo partikular bat- aipaturiko etxebizitzari erabilera emateko. Horretarako neurriak hartzen dira, hasi erabateko edo denboraldi baterako desjabetzetik, hainbat tasa eta zerga ren igotzera.
Goroeta
Goroeta edo Korueta Aretxabaletako (Gipuzkoa) auzoa da, herrigunetik hego-ekialderantz kokatutakoa. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera auzoak 28 biztanle zituen, 2016an ordea 35.
Marketin nahasketa
Jatorria
Lau aldagai hauen artean koherentzia egotea beharrezkoa da.
Goroeta
Deskribapena
Bertako parrokia Santiago da eta 19 baserrik osatzen dute auzoa. 'Santixau' jaiak ospatzen dira bertan uztailaren 25ean. Urkulu errekan gora eginez Ugastegi baserri auzoa aurkitzen da, Goroetari dagokiona. 750 metrotako altueran Santikurutz baseliza dago.
Marketin nahasketa
Jatorria
Lau atal hauek nahitaezkoak dira marketing plan bat gauzatzeko. Lehenik eta behin, salduko den produktua landu eta tratatuko da, ondoren produktuaren arabera, zein tokitara banatuko den erabakiko da. Salduko den toki horietan, zer nolako komunikazioa izango duen ere garrantzitsua da. Ondorioz, gure produktuaren inguruan salduko diren produktuen komunikazioak eta prezioak begiratu beharko dira, prezio erakargarri bat jarri ahal izateko. Aipatzekoa da, gure produktua ezaguna baldin bada edo merkatuan arrakasta handia baldin badu, nahiz eta beste produktuek baino prezio altuagoa izan, erraz salduko dela.
Goroeta
Deskribapena
Auzoaren ipar eta ekialdean Urkuluko uharka zabaldurik dago. Mendebaldean, Areantza auzoa dago bestela, eta hegoaldean Deguriako harana, Zaraiako mendilerroa eta Elgeakoaren artean.
Etxebizitza
Etxebizitza hutsak edo jenderik gabekoak - Hiri-patologia
Errolda datuen arabera Euskal Herriko etxebizitzen egoera hau zen 2017an: hutsik zeuden etxeen % 8,4 (128.000 ia), eta % 7,4 ziren bigarren etxebizitza gisa erabiltzen zirenak, opor garairako eta (113.000 etxe).
Etxebizitzaren erabilerak
Etxebizitzaren funtzio nagusia aterpean egoteko leku seguru eta erosoa izatea da.
Burdina
Disoluzioko kimika
Ferrato (VI) anioia oso oxidatzaile sendoa da eta nitrogenoa eta amoniakoa giro tenperaturan oxidatzen ditu, baita ura ere pH azido edo neutroetan. Fe3+ ioiak hexaaqua konplexuak eratzen du uretan eta hurrengo hidrolisiak ematen ditu uretan:
Etxebizitza
Etxebizitzaren erabilerak
Eskuarki etxebizitza bakoitzean familia bakarra bizi dela uste da, baina ideia hau argitu behar da: familia mota ezberdinak daude eta etxebizitza batzuetan familia bat baino gehiago bizi da. Garatutako munduan, familia bakarren etxebizitzak barne hartzen dituen eraikinari etxebizitza kolektiboa deritzo. Bestela, familia bakarreko etxebizitza litzateke. Gaur egun, egoera ekonomikoa dela eta, partekatutako etxebizitzak ere badira,'' non familia-harremanik ez duten pertsonak elkarrekin bizi diren.
Aipagarria den beste alderdi bat etxebizitzaren barruan edo inguruetan garatzen diren zereginen multzoa da, hauek hainbat kulturatako askotariko etxebizitza-formak asko baldintzatzen baitituzte. Jakiak prestatzea eta egitea, arropa garbitzea, norbera garbitzea edo umeak eta eriak zaintzea eta hauek burutzeko modua eta beharrezko bitartekoak, eraikina baldintzatzen dute neurri handian. Etxebizitza askotan, etxetresna elektrikoek mekanizatu dituzte aipatutako zeregin asko; beraz, energia-kontsumoak ordezkatu du gune zabalen beharra eta etxeko lan hauek burutzeko pertsona baten edo gehiagoren erabateko dedikazioa.
Joera honen azken urratsa domotika da. Honen xedea etxebizitzaren elementu gehienak automatizatzea da.
Burdina
Disoluzioko kimika
K=10-3.05
K=10-3.26
Burdina metalikoaren produkzioa
Burdinaren edo altzairuaren produkzioaren prozesuak bi etapa ditu nagusiki, lehenengo etapan arrabioa produzitzen da labeetan, bigarren etapan arrabioa altzairuan edo burdina urtu bihurtzen da.
Industrian burdinaren produkzioa burdinaren mineraletik abiatzen da, normalean hematitatik Fe2O3 edo magnetitatik Fe3O4. Oxido hauek karbonoarekin (koke) erreduzitzen dira tenperatura altuetan, normalean 2000 °C-etan, prozesuan kareharria erabiltzen da, silikatoak lehengaitik eliminatzeko erabiltzen da. Labearen goiko aldean burdina mea, kokea eta kareharria jartzen da, tenperaturaren eraginez burdina urtzen da, eta labearen beheko aldera jaisten da, bitartean kokea oxidatu egiten da CO gasa emateko eta gas honek burdina erreduzitzen du, burdina lortuz.
Labean ematen diren erreakzioak, kokearen oxidazioa:
Karbono monoxidoak burdina erreduzitzen du, karbono dioxidoa askatuz.
Burdina oxidoak tenperatura altuko guneetan zuzenean koke-arekin erreakzionatzen du.
Ez-purutasunak kentzeko kareharria gehitzen da (kaltzio karbonatoa), honek silikatoak eliminatzen ditu lortzen den burdina ahalik eta puruena izateko. Lehenengo CaO eratzen da karbono dioxidoa askatuz eta kaltzio oxidoak silikatoekin erreakzionatzen du burdinetik bananduz:
Ez-purutasunek burdina baino dentsitate txikiagoa dutenez burdinaren gainean geratzen dira, beraz banandu egiten dira. Burdina hozten denean arrabioa lortzen da eta altzairua sortzeko erabili ohi da. Ez-purutasunak edo sarra errepideak eraikitzeko material bezala edo ongarri bezala erabili daitezke.
Zuzenezko-burdinaren erredukzioa
Ingurugiroa gehiago errespetatzen duten metodo alternatiboak ere garatu dira burdinaren erredukzioa egiteko. Prozesu honek bi etapa ditu.
Gas naturala partzialki oxidatzen da (Beroa eta katalizatzailearekin):
Burdina minerala gasarekin tratatzen da labe baten, burdina solidoa eratuz.
Silikatoak kareharria gehituz eliminatzen dira, labeetako prozesamenduan egiten den bezala.
Termita-erreakzioa
Aluminio hautsaren eta burdina oxidoaren errekuntzaren produktua da burdina.
Metalgintza
Burdina metal erabiliena da, mundu mailako produkzioa % 90-ekoa izanda. Bere kostu urriak eta bere erresistentzia dela eta ingeneritzan, eraikuntza makinarian eta tresna-makinetan, autoetan, itsasontzi kroskoetan eta eraikin askotako konposatu estrukturaletan erabiltzen da. Burdina purua nahiko biguna eta erreaktiboa izanda, aleazio elementuekin konbinatzen da altzairua sortzeko. Ferrita (α-burdina) metal nahiko biguna da eta konzentrazio oso urrian karbonoa disolbatu daiteke. Austenita (y-burdina) nahiko leuna eta metalikoa ere bada eta burdinaren forma hau altzairu herdolgaitz bezala erabiltzen da mahai tresnetan, medikuntza-materialetan…
Aplikazio tradizionalez gain burdina erradiazio ionizanteen babeserako erabiltzen da. Burdina eta altzairua erraz oxidatzen dira, oxidazioa saihesteko pinturaz, galbanizazio prozesu bidez eta pasibazioz babestu daiteke.
Konposatu metalikoak
Burdinaren erabilera garrantzitsuena metalurgia izan arren, haren konposatuak oso hedatuta daude industrian. Burdina katalizatzaileak Haber-Bosch prozesuetan erabiltzen dira  amoniakoa egiteko eta Fischer-Tropsch prozesuetan karbono monoxidoa hidrokarburo bihurtzeko.
Biokimika
Burdinaren konposatu bioinorganikoak hemoproteinak dira, hala nola, hemogoblina, mioglobina eta P450 zitokromoa. Hauek gasen garraioan, proteinen sintesian eta elektroien transferentzian parte hartzen dute.
Burdina duten elikagaien artean haragi gorriak, ostrak, dilistak, oilaskoa, arrain eta garbantzuak ditugu. Beste zenbaitetan badira zenbait ogi eta zereal burdinetan aberatsak direnak. Elikagaietatik hartzen dugun burdina normalean burdina (II) fumarato bezala aurkitzen da.
Organismoan burdina eza konpentsatzen baldin ez bada anemia ekar dezake. Gaixotasun honek globulu gorri eta hemoglobina eza adierazten du. Normalean burdina eza hau baxua izaten da baina tratatu egiten baldin ez bada, bihotzeko taupada arinak eta irregularrak sor ditzake baita haurdunaldian arazoak ere.
Burdina kontzentrazio altuak odolean burdina askearen maila gehiegizkoa izatea ekar dezake. Ondorioz, burdinezko peroxidoek ADN-a kaltetu ditzake.
Kimioterapia jasaten duten pertsonek anemia edo burdina eza jasaten dute. Ondorioz, zainetako terapia baten bidez, burdinaren kontzentrazioak handitu egiten dira. Burdinaren kontzentrazioa altua haragi gorrien kontsumo handiagatik gerta daiteke.
Keminmaako jatorrizko eliza
Keminmaako eliza edo eliza zaharra (Keminmaan vanha kirkko) Finlandiako eliza luterano berezienetakoa eta ikusgarrienetakoa da. Keminmaa udalerriaren hirigunean dago, Kemijoki ibaitik pare bat kilometrotara.
Harriz eginiko eliza hau, XVI. mende hasieran eraikitako eliza da. Suediarren eskutik eraiki zen, kristautasuna iristen hasi zenean herrialdeko paraje hauetara, eta ondorioz, Lappi lurraldean zutik dirauten zaharrenetarikoa da, 1521. urtean.
Acanthostracion guineensis
Acanthostracion guineensis Acanthostracion generoko animalia da. Arrainen barruko Ostraciidae familian sailkatzen da.
Logan konderria (Illinois)
Logan konderria (Logan County) Illinoisko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Lincoln da. 2010eko zentsuaren arabera 30,305 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Logan konderriak 160,301 kilometro koadro ditu. Horietatik 225 ura dira. Beste 160,076 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 18,91 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 30,305 pertsonetatik 27,479 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 893 dira. 2,243 beltzak edo afroamerikarrak. 54 amerikar natiboak ziren eta 5 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 184 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 12 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 328 pertsonek kokatzen zuten.
Goldenstedt
Goldenstedt Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Soulles
Soulles Frantziako udalerria da, Mantxa (departamendua)Mantxa departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Soulles udalerrian erroldatutako biztanleak 426 ziren. Familiak 173 ziren, horien artean 41 pertsona bakarrekoak ziren (29 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 70 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 62 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 217 etxebizitza zeuden, 175 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 25 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 216 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 175 etxebizitza nagusietatik 129 bere jabearen bizilekua ziren, 43 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 27 etxek hiru zituzten, 45 etxek lau zituzten eta 100 etxek bost zituzten. 123 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 74 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 87 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 292 ziren, horien artean 226 aktiboak ziren eta 66 inaktiboak ziren. 226 pertsona aktiboetatik 214 lanean zeuden (120 gizon eta 94 emakume) eta 11 langabezian zeuden (3 gizon eta 8 emakume). 66 pertsona inaktiboetatik 27 erretiraturik zeuden, 24 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Soulles udalerrian 180 unitate fiskal zeuden, 469 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.951 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren eta 2 zurginak.
2000. urtean Soulles udalerrian 43 nekazaritza-ustiategi zeuden, 966 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Rue de l'Estrapade
Rue de l'Estrapade 1953ko Jacques Becker frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.
Argumentua
Françoise eta Henriren ezkon-bizitza ondo badoa ere, Henrik amodio-kontu bat du bere aldetik eta emaztearen lagun batek horren berri izango du. Senarraren fideltasun ezak minduta, Françoise l'Estrapade kalera joango da bizitzera, artista bohemioen auzora. Han, Roberten xarmaren pean eroriko da: musikari existentzialista gazte eta arlote bat, baliabiderik gabea.
Pilar Arostegi
Pilar Arostegi Santiago (Gasteiz, Araba, 1944ko otsailaren 6a - Gasteiz, Araba, 2006ko urtarrilaren 16a) gasteiztar agirizaina zen, Gasteizko Udal Artxiboko lehenengo emakumezko artxibozaina.
2007ko urtarrilaren 17an, Gasteizko Udalak "Pilar Arostegi" izena eman zion Udal Artxiboari, 30 urtez udal-agirizaina izandakoaren omenez.
Mendebaldeko Indietako kriket taldea
Mendebaldeko Indietako kriket taldea (ingelesez: West Indies cricket team), lagunarteko hizkeran The Windies deituak, Karibeko 15 herrialde elkartzen dituen kriket talde nazioaniztuna da.
Acanthostracion notacanthus
Acanthostracion notacanthus Acanthostracion generoko animalia da. Arrainen barruko Ostraciidae familian sailkatzen da.
Millwood (Washington)
Millwood Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Spokane konderrian dago, Washington estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Carichí (udalerria)
Carichí Mexikoko udalerri bat da. Chihuahua estatuan kokatua dago. 2010ean 0 biztanle zituen 0 km²ko azaleran. Herriburua da.
Victor Considerant
Victor Prosper Considerant (Salins-les-Bains, Jura, Frantzia, 1808ko urriaren 12a - Paris, 1893ko abenduaren 27a) frantziar ekintzaile eta idazle sozialista izan zen, Charles Fourieren jarraitzailea. Fourieren doktrina zabaltzeko hainbat liburu idatzi zituen, baina Fourieren pentsamenduarekin berezitasunak azaldu zituen horietan; hain zuzen, sufragio unibertsalaren aurka azaldu zen, herritarrek erabakiak hartzeko gai zirela frogatu arte behintzat eta ez zuen uste onik proletalgoaren egiteko aitzindariarekiko.
Myodocopa
Myodocopa ostracodaren barruko krustazeo azpiklase bat da. Tradizionalki Myocopoda eta Podocopa izan dira Ostracodaren barruko bi azpiklaseak, baina dudak daude euren benetako erlazioen inguruan.
Oskola ez da oso kaltzifikatua, bigarren antena parean dagoen exopodioak 8-9 artikulazio artean ditu. Oskolaren alde bentrala ez da ganbila eta balbak ez dira asko gainezartzen.
Holdorf
Holdorf Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Ken Russell
Henry Kenneth Alfred "Ken" Russell (Southampton, Hampshire, 1927ko uztailaren 3a - Londres, 2011ko azaroaren 27a) ingeles zinema zuzendaria izan zen.
Britainiar telebistako egilerik emankorrenetako bat izan zen. Musikagile ospetsuen biografiak egin zituen batez ere, film bitxi barrokoak, zehaztasun historikoa baztertzen zutenak. 1969an Women In Love (Emakume maiteminduak) filma egin zuen, D. H. Lawrenceren eleberriaren egokitzapena. Tommy (1975) zinemaren historiako lehen opera-rocka izan zen, The Who taldearen musikaz egina eta arrakasta handia izan zuena. Beste film aipagarri batzuk The Devils (1971, Deabruak), Lisztomania (1975), Valentino (1977) eta Altered States (1980) dira.
Rendez-vous de juillet
Argumentua
Lucien paristar gazte ameslari bat da, eta esploratzaile izatea du xede nagusia; haren erdi-mailako klaseko gurasoek, ordea, zentzatu eta bizitza konbentzionala eraman dezala nahi dute. Aitarekin eztabaida beroa izan eta gero, etxetik alde egingo du Lucienek, bere lagunekin joateko. Aktore, idazle eta zinema-zuzendari izan nahi dute haren lagunek. Haiekin batera ekingo dio bere ametsari, eta bere lehen espedizioa prestatzen hasiko da.
Acanthostracion polygonius
Acanthostracion polygonius Acanthostracion generoko animalia da. Arrainen barruko Ostraciidae familian sailkatzen da.
Thane
Thane (ठाणे, ahoskatua) Indiako hiria da, Maharashtra estatuan dagoena. Salsette uharteko ipar-ekialdeko hiri honek 2011n 1.886.941 biztanle zituen. Britainiarrek 1774an konkistatu zuten.
Euforia
Euforia gogobetetasun, alaitasun eta zorion handia sentitzen direneko emozioa da, bereziki pertsonak barrez edo pozezko erreakzioen bitartez azaleratzen badu. Gehienetan, egoera anormal moduan baloratzen da, maiz droga eta substantzia psikotropikoek eragindakoa, baina baita lortutako arrakastarekin, amodioarekin eta beste esperientzia espiritualekin loturik. Arazo psikologikoen sintoma izan daiteke, hala nola nahasmendu bipolarra eta ziklotimia. Aurkako kontzeptua, emozio negatiboak biltzen dituena, disforia da.
Tête de turc (1935eko filma)
Tête de turc edo Une tête qui rapporte 1935eko Jacques Becker eta Pierre Prévert frantziar zinema zuzendarien film ertaina da.
Ludovic Fabregas
Ludovic Fabregas, (Perpinya, Frantzia, 1996ko uztailaren 1a), eskubaloian aritzen den kirolari frantziarra da. .
2016ko Udako Olinpiar Jokoetan (Rio de Janeiro), esku hartu zuen, eta zilarrezko domina eskuratu zuen; 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan (Tokio), berriz, urrezko domina eskuratu zuen, bietan eskubaloian eta Frantzia ordezkatuz; Tokion, Danimarkako taldearen (zilarrezko domina) eta Espainiako taldearen (brontzezko domina) aurretik sailkatu zen Frantzia.
Tokion, honako hauek osatzen zuten Frantziako taldea: Luc Abalo, Hugo Descat, Ludovic Fabregas, Yann Genty, Vincent Gérard, Michaël Guigou, Luka Karabatic, Nikola Karabatić, Romain Lagarde, Kentin Mahé, Dika Mem, Timothey N'Guessan, Valentin Porte, Nedim Remili, Melvyn Richardson eta Nicolas Tournatek.
Oro (Aretxabaleta)
Oro Aretxabaletako (Gipuzkoa) auzoa da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera auzoak 46 biztanle zituen, eta 2016an ordea 45.
Deskribapena
20 baserrik osatzen dute auzoa eta gaur egun ez dauka elizarik. Garai batean bestela bertan zeuden San Martin eta San Juan ermitak (gaur baserri bihurtuak). San Juan ermitako bataiarria Leintz Gatzagako parrokian dago gaur egun. Horregatik, bertako abade zen On D. Bergaretxek zera esaten zuen "Tengo una pila Bautismal en Oro".
Oroko lurretan dago Aretxabaletako hilerria ere, Bedarretako San Migel eliza egon zen tokian.
1989ko Paris-Roubaix
1989ko Paris-Roubaix txirrindularitza lasterketa klasiko honen 87. edizioa izan zen. 1989ko apirilak 9an ospatu zen eta Jean-Marie Wampers belgiarrak irabazi zuen. 265 kilometroko ibilbidea egin zen.
Lépanges-sur-Vologne
Lépanges-sur-Vologne Frantziako udalerria da, Vosgeak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Acanthostracion quadricornis
Acanthostracion quadricornis Acanthostracion generoko animalia da. Arrainen barruko Ostraciidae familian sailkatzen da.
Lépanges-sur-Vologne
Biztanleria
2007an Lépanges-sur-Vologne udalerrian erroldatutako biztanleak 922 ziren. Familiak 396 ziren, horien artean 128 pertsona bakarrekoak ziren (60 bakarrik bizi ziren gizonak eta 68 bakarrik bizi ziren emakumeak), 104 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 108 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 56 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 495 etxebizitza zeuden, 405 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 55 bigarren erresidentzia ziren eta 35 hutsik zeuden. 309 etxeak ziren eta 183 apartamentuak ziren. 405 etxebizitza nagusietatik 296 bere jabearen bizilekua ziren, 104 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 17 etxek bi gela zituzten, 83 etxek hiru zituzten, 105 etxek lau zituzten eta 200 etxek bost zituzten. 305 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 190 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 145 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 550 ziren, horien artean 392 aktiboak ziren eta 158 inaktiboak ziren. 392 pertsona aktiboetatik 352 lanean zeuden (204 gizon eta 148 emakume) eta 40 langabezian zeuden (19 gizon eta 21 emakume). 158 pertsona inaktiboetatik 55 erretiraturik zeuden, 44 ikasten zeuden eta 59 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Lépanges-sur-Vologne udalerrian 399 unitate fiskal zeuden, 904,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.351 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 33 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria, 1 zurgina, 2 iturginak, 3 argiketariak, 2 ile apaindegiak eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
2000. urtean Lépanges-sur-Vologne udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 310 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola 1 eta inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Sultan (Washington)
Sultan Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Snohomish konderrian kokatuta dago, Washington estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Sorraia
Sorraia zaldia Portugaleko bertako zaldi arraza bat da. Bere tamaina zein beste hainbat ezaugarriengatik, sorraia arraza ponien sailkapen taldean kokatzen da.
Portugaleko antzinako zaldi arraza da. Bere jatorrizko hedapen eremua Sor eta Raia ibaien arteko lurretan kokatzen da. Coruche hiriko zakardian zehazki. Azken aleak bertan zeuden joan den mendearen hastapenetan. Ruy d´Andrade zaldi zaleak aurkitu zituen bertan 1920. urtean.
Sorraia arraza Iberiar Penintsulan hedatuta zeuden antzineko tarpanetan dauka jatorria eta haibat adituez zera azpimarratzen dute; sorraiek Ipar Mediterraneoko eta Iberiar Penintsulako zenbait gunetako labar artean agertzen diren zaldiekiko antzekotasuna.
Sorraia zaldiek antzinako ekido arrazen zenbait ezaigarri dauzkate, hala nola zebra marrak, mando- marrak eta dun kolorearen beste hainbat ezaugarri.
Sorraia gaur egun bere berezitasunengatik mantentzen da, nahiz eta zela zaldi bezala edo zalgurdietatik tiratzeko erabiltzen den ere. Bereziki bere ilajearen kolorea da bitxia eta interesgarria. Populazioa oso txikia da eta ez ditu ehunka abelburu baino gehiago biltzen. Abere gehienak Portugalen eta Alemanian daude, eta batzuk Frantziara, Kanadara eta Brasilera esportatu dira.
Etimologia
Arrazaren jatorrizko hedapen eremua Sor eta Raia ibaien arteko lurretan kokatzen da, handik hartzen du Sorraia izena. Arrazaren aurkitzailea izan zen Ruy d´Andradek eman zion izena arrazari.
Arrazaren historia
Sorraia arraza tarpanaren ondorengo zuzena da. Egungo sorraia zaldiek antza handia daukate Mediterraneo bazterrean aurkitutako zenbait labar pinturekin. Arrazaren sorrera Iberiar Penintsulako hego-mendebal aldean kokatzen da. Bere arbaso zuzena holozenoan etxekotuta egon zitekeen Equus caballus antunensi izan zen.
Batzuek garai batean Iberiar Penintsulan hedatutako zebra edo enzebro delako ekido basatia sorraiekin lotzen dute. Sorraia enzebro hauen ondorengo zuzena izango litzateke.
Antza Holozenoan hiru zaldi mota zeuden Iberiar penintsulan. Iparraldean eta Pirinioetako zaldiek egungo garrano zaldiaren, pottokaren, asturkoi eta abarren arbasoa litzateke. Penintsulako goi ordokietan eta barneko mendi multzoetan Gaztelako behoka arrazen eta egungo Ordunteko behorren arbasoa, Zeltiberiarren "Thieldon"en arbasoak. Azkenak, eta hauek sorraien arbasoak lirateke, Penintsulako hego eta mendebaldean zabaltzen ziren.
Ruy d'Andrade agronomo eta zaldi zaleak aurkitu zuen arraza 1920.en urtean eta aurreneko urratsak eman zituen babesteko. Arraza berreskuratzeko hasierako taldea txikia izan zen eta sorraiak botila lepo nabarmen bat jasan zuen. Egungo sorraiak oso abere gutxitik datoz eta beraz euren dibertsitate genetikoa txikia da eta abereek ugalkortasun ezaren arazoak jasaten dituzte.
Erabilerak
Sorraia, tradizionalki, zalgurdietatik tiratzeko, karga arina arnesarekin garraiatzeko zein zela zalditzat erabili izan da. Oso zaldi preziatuak ziren eskualdeko abeltzain eta artzainentzat.
La Chapelle-Haute-Grue
La Chapelle-Haute-Grue Frantziako udalerria da, Calvados departamenduan dagoena, Normandia Beherea eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an La Chapelle-Haute-Grue udalerrian erroldatutako biztanleak 44 ziren. Familiak 17 ziren, horien artean 13 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 30 etxebizitza zeuden, 19 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 11 bigarren erresidentzia ziren. Etxebizitza guzti hauek 30etxeak ziren. 19 etxebizitza nagusietatik 13 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 10 etxek lau gela zituzten eta 9 etxek bost zituzten. 8 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 8 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 11 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden2 saltokiak eraikuntza enpresenak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen, 1 iturgina eta 1 eraikuntza enpresa.
2000. urtean La Chapelle-Haute-Grue udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 212 hektarea erabiltzen.
Touchez pas au grisbi
Touchez pas au grisbi 1954ko Jacques Becker frantziar zinema zuzendariaren polizia-filma da.
Argumentua
Maxek, gangster zahar batek, 50 milioi franko lortzeko maisu-plan bat asmatu du lagun batekin batera. Maxen neska-ohiak, zeinak banda etsaiko Angelo mafiaburuarekin joateko utzi baitzuen Max, planaren xehetasunak jakin nahi ditu, 50 milioiak eskuratu ahal izateko. Maxen diskrezioa eta zuhurtzia direla-eta, ezinezkoa da informazioa onean lortzea; beraz, Maxen kidea bahitzea eta erreskate bat eskatzea erabakiko dute.
Toyama
Toyama (富山市), Japoniako Toyama prefekturako hiriburua da. 2014ko erroldaren arabera 265.405 biztanle ditu. Japoniako itsasoaren kostaldeko hiri industrializatuenetakoa da.
Tigy
Tigy Frantziako udalerria da, Loiret departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Toyama
Geografia
Toyama prefeturaren erdialdea hartzen du, prefeturak duen azalera guztiaren herena gutxi gorabehera. Toyamako Badiaren ertzetan kokaturik dago, nekazaritzarako oso oparoa den lautada baten erdian. Mendi garaiek inguratzen dute Toyama hiria, Yakushi (2.926m), Noguchigoro (2.924m) eta Kurobegorō (2.897m) besteak beste.
Tigy
Biztanleria
2007an Tigy udalerrian erroldatutako biztanleak 2.192 ziren. Familiak 862 ziren, horien artean 192 pertsona bakarrekoak ziren (92 bakarrik bizi ziren gizonak eta 100 bakarrik bizi ziren emakumeak), 281 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 333 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 56 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Toyama
Historia
Nekazaritzarako lurralde egokia izanik historikoki borroka ugari izan dira Toyamako lautada eskuratu nahian, harik eta XVI mendean Sassa Narisama samuraia aintzinako Etchū probintziako agintari bihurtu zen arte. Honek ibaiak kanalizatu eta nekazaritza are eta oparoagoa bihurtu zuen.
Casas Grandes (udalerria)
Casas Grandes Mexikoko udalerri bat da. Chihuahua estatuan kokatua dago. 2010ean 0 biztanle zituen 0 km²ko azaleran. Herriburua da.
Tigy
Etxebizitza
2007an 1.030 etxebizitza zeuden, 876 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 82 bigarren erresidentzia ziren eta 72 hutsik zeuden. 949 etxeak ziren eta 60 apartamentuak ziren. 876 etxebizitza nagusietatik 673 bere jabearen bizilekua ziren, 188 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 7 etxek gela bat zuten, 61 etxek bi zituzten, 169 etxek hiru zituzten, 251 etxek lau zituzten eta 388 etxek bost zituzten. 760 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 369 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 447 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Toyama
Historia
Meiji berrezarkuntzan industria kimikoa ezarri zen Toyaman. Horretarako beharrezkoa izan zen inguruko mendietan argi-indarra sortzeko zentrale hidroelektrikoak eraikitzea.