cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Linus Torvalds
Linux
Haren maskota pertsonala Tux ezizeneko pinguino a da. Linux komunitateak Tux Linux kernelaren maskotatzat hartu zuen.
Chlamydoselachus anguineus
Ugalketa
Espezie hau bibiparoa da. Ernaldia hiru urte eta erdikoa izaten da, animalia ornodunen artean eperik luzeena. Ez dago ugaltzeko garai finkorik, izan ere, marrazo hau gune sakonetan bizi ohi da, eta urtaroek ez diote eragiten.
Klima aldaketa eta arrantza
Klima aldaketa arrantza modu askotan ari da kaltetzen munduan zehar eta ondorioak larriak izan daitezke.
Calaisko oihana
Calaisko oihana (Jungle de Calais; Calais jungle) Frantziako errefuxiatu-zelai bat izan zen, Calais inguruan zegoena. 2015eko urtarriletik 2016ko urriraino bertan Erresuma Batura iristea helburua zuten hainbat etorkin pilatu ziren, Eurotunelaren edo portuaren bidez irteteko asmotan. 2015eko migrazio krisian mundu osoko arreta izan zuen bere egoera tamalgarria zela eta. 2016ko urrian, Frantziako Gobernuak zelaia hustu zuen: guztira 6.400 immigrante banatu zituen Frantzia osoko 454 harrera-zentrotan zehar.
Klima aldaketa eta arrantza
Eraginak
Klima-aldaketak arrantza-tokiei eragiten die, esaterako, ozeanoko tenperaturen igoerek itsasoko uretako ekosistemei eragiten diete; ozeanoaren azidotzeak eta desoxigenazioak ere eragiten ditu. Ur gezako ekosistemei, berriz, uraren tenperaturaren aldaketek, ur-fluxuak eta habitataren galerak eregiten die. Ondorio horiek arrantza mota bakoitzaren testuinguruan aldatu egiten dira.
Klima aldaketa espezieen banaketa eta itsasoko eta ur gezako espezieen produktibitatea aldatzen ari da. Klima-aldaketak, gainera, arrantza-produktuen eskuragarritasunean eta merkataritzan aldaketa esanguratsuak ekarriko dituela espero da. Ondorio geopolitiko eta ekonomikoak garrantzitsuak izango dira, bereziki sektorearen menpekoenak diren herrialdeentzat. Harrapaketa-potentzialaren beherakada handienak tropikoetan espero daitezke, batez ere Hego Ozeano Barearen eskualdeetan.
Klima-aldaketak ozeano-sistemetan eraginak ditu, halaber, arrantzaren eta akuikulturaren iraunkortasunean, arrantzaren mende dauden komunitateen bizimoduetan eta ozeanoek karbonoa harrapatzeko eta biltegiratzeko duten gaitasunean. Itsas maila handitzeak esan nahi du kostaldeko arrantza-komunitateei nabarmen eragiten diela klima-aldaketak, eta, aldi berean, euri-ereduak eta uraren erabileraren inpaktua aldatzen direla barruko ur gezako arrantzan eta akuikulturan. Uholdeen, gaixotasunen, parasitoen eta alga kaltegarrien arriskuak areagotzea akuikulturan eragiten duten inpaktuak dira, eta horrek ekoizpen- eta azpiegitura-galerak eragin ditzake.
Gehiegizko arrantza
Klima-aldaketaren ondorioz arrantzak behera egin badu ere, gehiegizko arrantza da beherakada horrekin lotutako beste arrazoi bat. Gehiegizko arrantzak klima-aldaketaren ondorioak areagotzen ditu, eta, horren ondorioz, arrain populazioak ingurumen-aldaketekiko sentikorragoak dira. Azterketek erakusten dutenez, ozeanoaren egoerak arrantza-tokiak kolapsatzea eragiten du, eta arrantza-tokiak oraindik kolapsatu ez diren lekuetan, egiten den arrantza-kopuruak eragina du industrian. Arrantzak, suntsitzailea eta jasanezina denean, biodibertsitateari eragiten dio. Gehiegizko arrantza eta arrantza suntsitzailea mugatzeak klima aldaketaren aurrean ozeanoaren erresilientzia handituko du.
Aillevans
Biztanleria
2007an Aillevans udalerrian erroldatutako biztanleak 138 ziren. Familiak 61 ziren, horien artean 15 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 11 bakarrik bizi ziren emakumeak), 23 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 19 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 78 etxebizitza zeuden, 59 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 69 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 59 etxebizitza nagusietatik 48 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 7 etxek hiru zituzten, 21 etxek lau zituzten eta 30 etxek bost zituzten. 52 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 27 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 31 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Lina Guérin
Ibilbide profesionala
Frantziako emakumeen errugbi-taldeko kide ere bada 2016ko Udako Joko Olinpikoetan.
Peyrestortes
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Lina Guérin
Ibilbide profesionala
2021ean, David Courteixek Tokioko Udako Joko Olinpikoetan parte hartzeko hautatu zuen; Urdinek (Frantziako selekzioa) zilarrezko domina jasoko zuten.
Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), zilarrezko domina irabaziko du Frantziako taldearekin, Zeelanda Berriko taldearen atzetik (urrezkoa) eta Fijikoaren (brontzezkoa) aurretik sailkatuz. Hauek osatuko dute Frantziako taldea: Coralie Bertrand, Anne-Cécile Ciofani, Caroline Drouin, Camille Grassineau, Lina Guérin, Fanny Horta, Shannon Izar, Chloé Jacquet, Carla Neisen, Séraphine Okemba, Chloé Pelle eta Jade Ulutule-k.
Itzaga
Itzaga Nafarroako mendi bat da, Itzagaondoa haran eta udalerriari izena ematen diona. Mendiak bere iparraldean dauden Itzagaondoa eta Untziti edo Untzitibar hegoaldean dagoen Ibargoititik bereizten ditu. Tontorra, 1.361 metrokoa, Itzagaondoko lurretan dago. Altuera baino, ordea, bere prominentziak (800 metrokoa) bihurtzen du nabari eta Nafarroako hainbeste lekutatik ikusgai eta identifikagarri agertzen da.
Peyrestortes
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Itzaga
Nagusitasun horren laguntzaz, gailur honetatik iparraldera begira Mendebaldeko Pirinioetako mendi nagusiak ikus daitezke, Euskal Herrikoak nahiz Aragoikoak. Ipar-mendebalderantz Iruñerria bere osotasunean ikusten da, besteak beste; hegoalderantz (Nafarroan norabide honetan ez baitago garaieran gailentzen zaion mendirik) Moncayo bera ere soma dezakegu.
Mizerino
Erreferentziak testu klasikoetan
Herodotok Mizerino errege eskuzabala izan zela ere badio, Keopsek eta Kefrenek itxitako tenpluak gurtzarako ireki zituen. Errege bihurtu bezain pronto, soilik sei urteko erregealdia izango zuela eta zazpigarrenean hil egingo zela zioen orakulu bat jaso zuen. Orduan Mizerinok lanpara ugari jartzea agindu zuen, gauez pizten zituenak, eta haien argitara plazer guztiak etengabe gozatzen zituen. Horrela orakuluari burla egiten ziola uste izan zuen, sei urte horiek azkenean hamabi bihurtu baitziren, gauak egun argitsu bihurtu ondoren.
Itzaga
Jakingarriak
Mendiaren tontorrean bigarren mailako erpin geodesikoa dago.
Mizerino
Erreferentziak testu klasikoetan
Manetonek, Sexto Julio Afrikanoren arabera, Jurgi Sintzeloren bertsioan, Menkeres izena ematen dio eta 63 urteko erregealdia izan zuela dio. Eusebio Zesareakoak, berriz, Sintzeloren bertsioaren eta armeniar bertsioaren arabera, errege horri buruz garrantzizko gertaerarik erregistratuta ez dela geratu aipatu zuen.
Trietanolamina
Trietanolamina base organiko nitrogenatua da [(HOCH2CH2)3N; 2,2',2"-Nitrilotrietanola]. Likido kolorge likatsua da, eta amoniako-usain pixka bat du. 21,2 °C-an likidotzen da eta 335 °C-an irakiten du. Uretan, kloroformoan eta alkoholean ongi disolbatzen da, baina nekezago bentzenoan eta eterrean. Sukoia da. Amoniakoa etileno oxidoarekin erreakzionaraziz lortzen da. Detergente, plastifikatzaile, intsektu-hiltzaile eta emultsionatzaile gisa, ehunak irazgazgaitz egiteko, kautxu eta gomen azeleratzaile gisa eta abar erabiltzen da.
Mizerino
Eraikinak
Gizako ordokiko hirugarren piramidea eraikitzea agindu izana egozten zaio, erreginen hiru piramideek, hil tenpluak, haraneko tenpluak eta guztiak lotzen dituen prozesio galtzadak osatutako hil multzoan, baina, kontrako erara, Sexto Julio Afrikanok zein Eusebio Zesareakoak Jurgi Sintzeloren bertsioan eta armeniar bertsioan, Manetoni kopiatuz, hirugarren piramidea Nitokrisek eraiki zuela idatzi zuten, haren garaiko emakumerik maitagarri eta nobleenak.
Eskulturak
Mizerino, Egiptoko IV. dinastiako erregeen artean, estatua gehien dituen faraoia da. Garrantzitsuenak Kairoko Egiptoar Museoan diren bi taldeak dira. Batean erregea Hathor jainkoarekin eta emakumezko jainko probintzial batekin agertzen da. Bostongo Arte Ederren Museoan dagoena ere nabarmentzen da, han faraoia bere emazte Khamerernebtyrekin irudikatua dago.
Aipamenak
Honako testu hauetan aipatzen da:
XIX. mendean basaltozko sarkofago eder bat aurkitu zen haren piramideko hil ganberan, Londresko British Museumera eramatekoa zena, baina hura garraiatzen zuen itsasontzia Murtziako Kartagena hiriko kostaldean hondoratu egin zen 1837an, eta egundaino ez da berreskuratu.
Aillevans
Diru sarrerak
2009an Aillevans udalerrian 58 unitate fiskal zeuden, 137 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.858 euro zen.
Sumner (Wisconsin)
Sumner Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Trempealeau konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Aillevans
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa batena zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen.
2000. urtean Aillevans udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Linus Torvalds
Linux
Une horretan, Linux Fundazioak Torvalds ekonomikoki babesten du, Linux nukleoaren garapenarekin lanaldi osoan segi dezan.
Tetragonopterus anostomus
Tetragonopterus anostomus Tetragonopterus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Jasper Parke Nazionala
Jasper Parke Nazionala (Jasper National Park; Parc national de Jasper) Kanadako Alberta probintzian dagoen parke nazional bat da. Kanadako Mendi Harritsuetan dago, Banff Parke Nazionalaren iparraldean eta Edmonton hiriaren mendebaldean.
1907an sortu zen eta 11.000 km²-ko azalera du.
Loiu
Bilboko aireportua bertan kokatuta dago 1997tik, Sondikatik trasladatu zutenean.
Mugakideak
Mendebaldean Erandio, ekialdean Derio, iparraldean Laukiz eta Gatika eta hegoaldean Sondika mugakide ditu.
Demografia
1970 eta 1980ko erroldetan, Loiu Bilboko eta Asua Haranaren barneko auzo izan zen.
Politika eta administrazioa
2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz, Euzko Alderdi Jeltzaleko Vicente Arteagagoitia hautatu zuten alkate. Arteagagoitiakk Euzko Alderdi Jeltzalearen sostengua jaso zuen, hauteskundeetan boza gehien izan zituen hautagaitza. Bilduk 3 zinegotzi lortu zituen, Alderdi Popularrak bat eta Euskadiko Alderdi Sozialistak batere ez.
Aireportua
Bilbo-Loiu aireportua lehen mailako azpiegitura nagusia da, 2016an 4.588.265 bidaiari hartu zituen.
Trena
Euskotren eragilearen E3 lineak Txorierria eta Bilbo lotzen ditu. Udalerrian hurrengo geltokiak ditu:
Autobusa
Bizkaibus hiri-arteko zerbitzuko hurrengo lineak udalerria zeharkatzen dute:
Hezkuntza
Hezkuntza arloan, Lauro ikastola eta Munabe eta Urdaneta ikastetxeak aipatzekoak dira.
Hedabideak
"Aikor" eskualdeko aldizkaria euskarazko bertako hedabide nagusien artean dugu.
Tiglieto
Mugakideak
Tiglietok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Spancill Hill (Clare konderria)
Spancill Hill (irlanderaz Cnoc Uarchoille) Irlandako mendebaldeko Clare konderriaren ekialdean dagoen herri txiki bat da. R352 eskualde errepidean eta Ennis udalerritik 5 kilometro ekialdera dago. Clooney eta Quin herriekin muga egiten du. Bertan, urtero ekainaren 23an Spancilhill Horse Fair izeneko zaldi azoka ospatu ohi da, Irlanda osoko zaldi azoka zaharrena.
Manganiandrosita-(Ce)
Manganiandrosita-(Ce) silikato motako minerala da eta allanita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Manganiandrosita-(Ce) silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Marco Odermatt
Marco Odermatt (Suitza, 1997ko urriaren 8a) Suitzako Munduko Kopako eski alpinoko lasterkaria da, eslalom erraldoian eta abiadurako diziplinetan ibiltzen dena. Odermatt Suitzarako lehiatu zen bi Munduko Junior Txapelketetan eta bi Munduko Txapelketetan.
Ibilbidea
2016ko Errusiako Sotxiko Junior Mailako Munduko Txapelketan, Odermatt hamaikagarren izan zen jaitsieran; brontzea lortu zuen Super G-n; ez zuen konbinatua amaitu; urrea irabazi zuen eslalom erraldoian, eta ez zuen eslaloma amaitu. Davoseko 2018ko Junior Munduko Txapelketan, Odermattek aurrekaririk gabeko bost urrezko domina irabazi zituen (konbinatua, jaitsiera, Super G, eslalom erraldoia eta taldekako proba).
Junior mailako munduko txapeldun berri gisa, Odermattek 2016ko martxoan egin zuen debuta Munduko Kopako eslalom erraldoian, San Moritzen, denboraldiko finalean. Munduko Kopako lehen podiuma Kranjska Goran, lortu zuen, 2019ko martxoanMarch 2019,, eta, bere lehen garaipena, 2019ko abenduan, Super G batean lortu zuen, Beaver Creek-en, Coloradon.
Hurrengo denboraldian, Odermatt indartsu hasi zen eslalom erraldoian, 2. postuarekin Sölden-en, Austria. 2021eko abenduaren 7an, Marco Odermattek bere lehen garaipena lortu zuen eslalom erraldoian. Denboraldian, 7 podium gehiago lortu zituen, eta Alexis Pinturault-en aurka korritu zuen, bai eslalom erraldoian, bai Munduko Kopako birako titulu orokorrengatik, baina ez zuen alerik ere irabazi, eta, azkenean,, bigarren sailkatu zen bietan.
Odermattek 2021-2022ko Munduko Kopako titulu orokorra irabazi zuen.
NGC 4423
NGC 4423 galaxia bat da, Virgo konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Adriana Carmona
Adriana Carmona (Puerto La Cruz, Venezuela; 1972ko abenduaren 3a) Venezuelako taekwondo-praktikatzaile eta domina olinpikoaren irabazle da.
Joko Olinpikoak
1992ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen ere, Bartzelonan non taekwondoa, oraindik, soilik erakustaldi-kirola zen. Bertan, finalerdietara iritsi zen, Emakumezkoen +70kg klasean brontzezko domina irabazita. Sydneyko 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan ere finalerdietara iritsi zen.
2004ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, Atenasen, eta brontzezko domina jaso zuen +67kg klasean.
Nazioarteko txapelketak
Carmonak urrezko domina irabazi zuen 1995ean Mar del Platan ospatutako Panamerikar Jokoetan, bai eta zilarrezko domina ere 1999ko Winnipegeko Panamerikar Jokoetan.
Karlos II.a burdin-jantziaz
Karlos II.a burdin-jantziaz  (Carlos II con armadura) olio-pintura bat da, Juan Carreño de Miranda (1614-1685) margolari espainiarrak 1681. urtean egina. Karlos II.a Espainiakoa erregearen erretratua da. Erregeak kontrolpean zituen artisten kopurua hain handia zen Europako margolan bilduma handienetariko bat izateko aukera eman ziola. Margolan hau, jatorriz, El Escorialgo areto batean zegoen, egun Madrilgo Prado museoan dago eta honako inbentario zenbakia du: P07101.
Deskribapena
Margolaneko pertsonaia, Karlos II.a Espainiakoaren gorpu osoko erretratua da, ilea luzea eta burdin-jantzi itxura duen armadako ekipoa darama soinean. Burdin-jantzia Borgoinako gurutzearekin eta eguzki distiratsu batekin dekoratuta dago. Erregearen atzealdean lehoien gainean jarritako mahai bat ikus daiteke, honen  gainean kaskoa eta eskularruak daude. Fondoan, balaustrada baten atzean, gerraontziak ikus daitezke kanoiak jaurtiaz.
Historia
Karlos II.a Espainiakoa, Espainian izandako azken Habsburgoa izan zen, jaiotzez, ezgaitasun fisikoak eta mentalak izan zituen eta zaintzaileen laguntza jaso zuen bizitza osoan. Margolariaren lana, erregea modu idealizatuan zein errealean aurkezteko, ez zen erraza izan. Irudiaren dataren arabera, erregeak 20 urte zituen. Armadako jantziaz irudikatu zuten lehen aldia da. Pinturaren atzealdeko gerra erreferentziak Frantziako Luis XIV. aren kontrako gerrarenak dira.  Margolana X-izpiekin aztertu da eta, egungo geruzaren azpian, erregearen beste erretratu bat azaldu da, hamar urte zituela.
Archie Cochrane
Archie Cochrane (Galashiels, Scottish Borders, 1909ko urtarrilaren 12a -1988ko ekainaren 18a) mediku eskoziarra izan zen.
Londonen lizentziatu ondoren 1938an Cardiffen (Gales) hasi zen lanean bereziki meatzariak eta lanbide horrekin lotutako gaixotasunak aztertuz. Halaber, Espainiako Gerra Zibilean eta Bigarren Mundu Gerran ibili izan zen mediku moduan.
1971an "Effectiveness and Efficiency: Random Reflections of Health Services" lana argitaratu zuen, eragin handia izan zuena eta Cochrane Library liburutegia eta Ebidentzian Oinarritutako Medikuntza delako korrontea sortzeko abiapuntua izan zena.
Sphenomorphus cophias
Sphenomorphus cophias Sphenomorphus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
La Croix-en-Champagne
La Croix-en-Champagne Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Devils Lake (Ipar Dakota)
Devils Lake Ipar Dakotako hiri bat da. Ramsey konderrian kokatua dago. 2010ean 7,141 biztanle zituen, 16.85 kilometro koadrotan banatuta.
La Croix-en-Champagne
Biztanleria
2007an La Croix-en-Champagne udalerrian erroldatutako biztanleak 63 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 33 etxebizitza zeuden, 28 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 32etxeak ziren. 28 etxebizitza nagusietatik 24 bere jabearen bizilekua ziren eta 4 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek hiru gela zituen, 9 etxek lau zituzten eta 19 etxek bost zituzten. 24 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 15 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 10 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 41 ziren, horien artean 38 aktiboak ziren eta 3 inaktiboak ziren. 38 pertsona aktiboetatik 35 lanean zeuden (21 gizon eta 14 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 3 pertsona inaktiboetatik 1 erretiraturik zegoen eta 2 ikasten zeuden.
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.
2000. urtean La Croix-en-Champagne udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Yunnanilus forkicaudalis
Yunnanilus forkicaudalis Yunnanilus generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Torriglia
Torriglia Italiako udalerri bat da. Genovako probintzian kokatuta dago, Liguria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Dickey (Ipar Dakota)
Dickey Ipar Dakotako hiri bat da. LaMoure konderrian kokatua dago. 2010ean 42 biztanle zituen, 0.57 kilometro koadrotan banatuta.
Ivana Baquero
Ivana Baquero Macías (Bartzelona, Katalunia, 1994ko ekainaren 11) kataluniar aktore eta modeloa da. Aktore berri onenarentzako Goya saria jaso zuen 12 urte besterik ez zituela, El laberinto del fauno (2007) filmean egindako lanarengatik.
Pio Lindegaard
Bizitza
Ingeniaritza termodinamikako ikasketak egin zituen 1940 en 1945. urteen artean. Gaztea zela hasi zen Danimarkako merkataritza ordezkaritzan lanean Espainarekiko bi aldeko merkataritzarako. 1960an Danimarkako Konsul izendatu zuten Bilbon. Hamar urte beranduago, Frederiko IX erregeak Dannegrogerako baimena eman zion zaldun kategorian, eta mailaz igo zen 1976an, Margarita II.ren eskutik, lehen klaserako graduan.
Kells (Meath konderria)
Kells (irlanderaz Ceanannas Irlandako Errepublikako Meatheko konderrian kokatzen den herria da. Bertako monasterioan aurkituriko Kellseko liburuarengatik da ezaguna. 5.248 biztanle ditu (2006).
Pio Lindegaard
Bizitza
1983an MIKELDIa jaso zuen Bilboko Zine Dokumental eta Laburmetraian egindako lanagatik. Horri lotuta egon zen hasieratik Nazioarteko Epaimahaiaren idazkari gisa. 1985ean Getxoko "Zilarrezko Errota" saria eman zioten Bizkaiko udaleko Jazz jaialdian egindako ekarpenarengatik.
Kells (Meath konderria)
Etimologia
Kells izena Kenlis-en izen aglizatua da eta hau irlanderazko Ceann Lios izenetik dator eta honek "gotorleku nagusia" esan nahi du. Taylor familiak, Kells, Kenlis eta Headfort (gotorleku nagusia) tituluak erabili izan ditu. Gaur egungo Ceanannas izena, Ceann Lios-en aldaera bat da.
Ivana Baquero
Lan ibilbidea
2009an The New Daughter film estatubatuarrean parte hartu zuen, eta Louisa, Kevin Costnerren alaba, interpretatu zuen. 2014. urtean El club de los incomprendidos filmean parte hartu zuen, Meri lotsatiaren papera eginez. Espainiako telebistan gutxitan agertu bada ere, nazioarteko serietan lan egin du MTV, Las crónicas de Shannara eta Netflix-eko Alta mar telesailean.
Pio Lindegaard
Irratiko gizona
Beste maila batean bere irrati-jarduera aztertu behar dugu: 1950. urteko apirilean daniar musikari buruzko irratsaio bat aurkezteko gonbita egin zioten Bilbo irrataian eta ordu ezkero, bere bizitzako azken egunera, beti izan du harremana uhinekin. ("Musika daniarra", "Musika alemaniarra", "Musika ingelesa", "Etxe Amerikarreko ordua", "Hemen Bilbo", "Iparraldeko antena"...)
Horien guztien artean "Bateria eta kontrabaxua" izan zen gehien iraun zuen irratsioa, 48 urte alegia. Irratsaio horrekin entzuleen estimua eta jazz-komunitatearen errespetua lortu zituen.
Kells (Meath konderria)
Historia
Ionako (Eskozia) monjeek vikingoetatik ihesi etorrita fundatu zuten Kellseko abatetxea k. o. 804ean. 1152an Kellseko sinodoa antolatu zen Irlandako elizaren erreforma burutzeko. XII mendearen bukaeran Hugh de Lacy normandiarraren agintepean Kellsek loraldia izan zuen. Hala ere The Paleko mugan egotean borroka latzak izan ziren Kellsen eta 1641ean herria erre egin zuten.
Pio Lindegaard
Jazzeko aditua
Genero horretako musika hedatzeko egin zuen lanari esker aukera eman zien hainbat belaunaldi "erritmo barbaro" haiek entzuteko, eta era berean jazzak inspiratzen duen filosofiaz eta hori mugiarazten duten mekanismoez gozatzen ikasteko aukera eman zien. Horrela agerian utzi zuen Benny Carter, Count Basie edo Duke Ellington artista handiek pertsonalki genero horrekin transmititu zioten maitasuna.
Pio 1999ko apirilaren 26an hil zen. Jazzerako izan zuen pasioa da utzitako ondare nagusia. Ezagutu zutenek eta musika hori entzuten dutenek Jazza bizirik dagoela sentitzen dute eta musika horrekin batera baita gure Lagun Pio ere.
Mañaria
Mañaria Bizkaiko hegoaldean dagoen udalerria da, Durangaldea eskualdean kokatuta dagoena, itsas mailatik 188 metroan. 0 biztanle zituen. urtean.
Inguruko herriak Abadiño eki- eta hegoaldean, Izurtza iparraldean eta Dima mendebaldean ditu. Urkiola Parke Naturalean kokatuta dago, izen bereko mendatearen oinean, Durango eta Gasteiz lotzen dituen errepidean.
Baugy (Saona eta Loira)
Baugy Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Sun Prairie (Wisconsin)
Sun Prairie Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Dane konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Baugy (Saona eta Loira)
Biztanleria
2007an Baugy udalerrian erroldatutako biztanleak 486 ziren. Familiak 178 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 77 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 81 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Mañaria
Inguru naturala
Udalerriaren mendebaldean Arrietabaso (1.018 m), Leungane (1.009 m) eta Mugarra (964 m) mendiak daude; Untzillatx (934 m) mendia, berriz, ekialdean.
Baugy (Saona eta Loira)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Manganiandrosita-(La)
Manganiandrosita-(La) mineral bat da eta allanita taldearen kidea da.
Baugy (Saona eta Loira)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 308 ziren, horien artean 235 aktiboak ziren eta 73 inaktiboak ziren. 235 pertsona aktiboetatik 220 lanean zeuden (121 gizon eta 99 emakume) eta 14 langabezian zeuden (6 gizon eta 8 emakume). 73 pertsona inaktiboetatik 29 erretiraturik zeuden, 29 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Baugy udalerrian 200 unitate fiskal zeuden, 520,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.850 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 zurginak eta 1 jatetxe.
2000. urtean Baugy udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, 560 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mañaria
Auzuneak
Herrigunearen mendebaldean Urakin auzunea, eta hegoaldean Larrea, Solaguren, Iturburu eta Pagabe ditu. Hegoaldeen dagoena Urkuleta da.
Tetragonopterus araguaiensis
Tetragonopterus araguaiensis Tetragonopterus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Manganiandrosita-(La)
Ezaugarriak
Manganiandrosita-(La) elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Trasteleku
Trastelekua erabiltzen ez diten objektuak gordetzeko etxeetako espazioa da. Ganbara kontzeptuarekin gertutasun handia du baina trastegia ez dago ganbara bezala teilatu azpian, etxearen goialdean. Trastegia etxe barruko gela bat izan daiteke edo, baita ere, beste solairuan dagoen gela bat. Batzuetan, etxebizitza baten trasteleku guztiak elkarrekin egoten dira. Baita garajean ere egon daiteke. Gelak direnean oso txikiak izaten dira, leihorik gabekoak, ez-egokiak beste erabileretarakoak.
Gaur egun trastelekuak alokatzen dituzten enpresak sortu dira. Lantegi horiek erabiltzen ez diren objektuak gordetzeko tamaina desberdinetako espazioak eskaintzen dituzte.
Mañaria
2019ko udal hauteskundeak
2019ko maiatzaren 26ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz Mañariko alkatea Bilduko Ainara Otxotorena da.
Garraioa
Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio udalerri honi:
Euskara
Mañariako euskara bizkaiera ren aldaera bat da, sortaldekoaren barnean kokatzen den Durangalde ko euskara hain zuzen. Euskaldunak %86.6 dira herrian, eta euskararen erabilera %68.1.
NGC 4424
NGC 4424 galaxia bat da, Virgo konstelazioan. Heinrich Louis d'Arrestek aurkitu zuen n.
Les Fourgs
Les Fourgs Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Les Fourgs udalerrian erroldatutako biztanleak 1.179 ziren. Familiak 484 ziren, horien artean 160 pertsona bakarrekoak ziren (100 bakarrik bizi ziren gizonak eta 60 bakarrik bizi ziren emakumeak), 128 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 164 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 32 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 801 etxebizitza zeuden, 500 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 266 bigarren erresidentzia ziren eta 35 hutsik zeuden. 386 etxeak ziren eta 412 apartamentuak ziren. 500 etxebizitza nagusietatik 315 bere jabearen bizilekua ziren, 161 alokairuan okupaturik zeuden eta 24 doan lagata zeuden; 6 etxek gela bat zuten, 64 etxek bi zituzten, 94 etxek hiru zituzten, 121 etxek lau zituzten eta 215 etxek bost zituzten. 417 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 242 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 223 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 791 ziren, horien artean 627 aktiboak ziren eta 164 inaktiboak ziren. 627 pertsona aktiboetatik 596 lanean zeuden (351 gizon eta 245 emakume) eta 31 langabezian zeuden (12 gizon eta 19 emakume). 164 pertsona inaktiboetatik 54 erretiraturik zeuden, 45 ikasten zeuden eta 65 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 44 komertzioetatik, 4 janari enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 8 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 igeltseroak, 2 zurginak, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia, 1 aldi baterako lan enpresa eta 3 jatetxeak.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Les Fourgs udalerrian 24 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.470 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Coelops robinsoni
Coelops robinsoni Coelops generoko animalia da. Chiropteraren barruko Hipposideridae familian sailkatuta dago.
Otosaurus cumingi
Otosaurus cumingi bere generoko animalia bakarra da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Central Embassy
Kurbatura ugari ditu eraikinaren diseinuak, eta Amanda Levete arkitekto galestarraren lana izan zen, 2014an irekia.
Abraham Lincolnen hilketa
Abraham Lincolnen hilketa, Ameriketako Estatu Batuetako Gerra Zibilaren amaieran, 1865eko apirilaren 14an, AEBetako Washington Hirian jazotako garaiko Abraham Lincoln presidentearen erailketa izan zen, bertako gaueko 22:25 inguruan (UTC-5) gertatu zena.
Mercedes Corominas
Mercedes Corominas (Espainia, 1886 - Brasil, 1926) Espainiako emakume hegazkinlari eta aeronautikoetatik lehenetariko bat izan zen, Portugalen egindako erakusketengatik ezaguna.
Biografia
Mercedes Corominas Espainian jaio zen 1886an. Zirkoko akrobata gisa prestatu zen eta, XX. mendearen hasieran, Espainiako Circo Calderónen parte hartzen zuen. 1904an Bartzelonan egin zuen bakarrik aire-igoera, eta bakarka globoan igoera bat egin zuen lehen emakume espainiarra izan zen. 1906an aireko akrobaziak egiten hasi zen, globo aerostatiko baten azpian esekitako trapezio batean zintzilik. Lehen erakusketa-seriea, "Aerostatic Ascensions" izenekoa, Portugalen izan zen; horiek arrakasta handia izan zuten eta Corominasek aireko akrobaziak egin zituen Portugalgo zenbait hiritan. Gero Europako beste leku batzuetan akrobaziak egiten jarraitu zuen. 1909ko irailaren 12an beste igoera bat egin zuen bakarka, eta Santanderko zezen-plazatik Montgolfier globo batean igo zen, bere izenarekin bataiatuta. Handik gutxira, antzeko igoerak egin zituen Kantabriako herrietan, hala nola Escobedon, Gajanon eta Mogron.
Abraham Lincolnen hilketa
John Wilkes Booth aktore konfederatuzaleak hilketa prestatu eta burutu zuen, gainerako gudaroste konfederatuak biltzeko eta borrokara eusteko asmoz. Horretarako Boothek gaizkide batzuk erreklutatu zituen: David Herold, Lewis Powell (Lewis Payne ere deitua) eta George Atzerodt. Heroldek eta Powellek William H. Seward estatu idazkaria eta Atzerodtek Andrew Johnson presidenteordea erailtzeko aginduak zituzten. Hilketa hirukoitza honi esker, Boothek anabasa sortzea eta Batasunaren gobernua uzkailtzea helburua zuen.
Mercedes Corominas
Biografia
Francisco Pedro Monteiro zirku portugaldarreko artista batekin ezkondu zen 1911n. Urte horretan bertan, Corominasek akrobaziak egin zituen Brasilen. Herrialde horretan zeudela, bikoteak hor bizitzea erabaki zuen eta, azkenik, zirko-konpainia bat osatu zuen.
Abraham Lincolnen hilketa
Hilketaren ostean armada hiltzailearen jazarpenaz arduratu zen. 1865eko apirilaren 17an Powell eta hilaren 20an Atzerodt preso hartu zituzten. Boothek eta Heroldek, berriz, ihes egitea eta Marylanden biltzea lortu zuten. Baina apirilaren 26an armadak biak inguratu egin zituen: Heroldek amore egin zuen baina Boothek errefusatu eta hil zuten. Armadak beste susmagarri batzuk ere hartu zituen preso. 1865eko maiatzaren 9tik aurrera, auzitegi militar baten zazpi gizon eta emakume bat- Mary Surratt deitua- epaitu zituen. Ekainaren 30ean auzitegiak denak erruduntzat jo zituen eta haietako lauk heriotza zigorra jasan zuten. Epaiketak irregulartasunak izanda ere, Edwin M. Stanton gerra-idazkariak ez zituen barkaberatasun deiak aintzat hartu eta uztailaren 7an denak urkatu zituzten.
Yunnanilus ganheensis
Yunnanilus ganheensis Yunnanilus generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Dickinson (Ipar Dakota)
Dickinson Ipar Dakotako hiri bat da. Stark konderrian kokatua dago. 2010ean 17,787 biztanle zituen, 25.8 kilometro koadrotan banatuta.
Kepa Gallego
Kepa Gallego (Bilbo, Bizkaia, 1960ko irailaren 6a) aktorea eta zinema zuzendaria da.
Sunapee (New Hampshire)
Sunapee Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Sullivan konderrian dago, New Hampshire estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Iker Galartza
Iker Galartza (Amezketa, Gipuzkoa, 1977ko maiatzaren 17a) pailazoa, aktorea eta gidoigilea da. Telebistan egindako lanengatik da batez ere ezaguna; baina pailazo moduan edo antzerkian ere jardun du, Poxpolo ta Mokolo pailazoekin besteak beste. 2008ko abenduaren 3an, Euskararen Nazioarteko Egunean, Begoña Bilbaok zuzendutako Ate joka antzezlana jokatu zuen Gasteiz Printzipal Antzokian. 2017an Gure Zirkua martxan jarri zuen Joseba Usabiaga eta beste kide batzuekin batera eta 2017ko irailean Tolosan estreinaldiko emankizuna eman ondoren Euskal Herriko herriz herri ibili ziren.
Fled
Fled, 1996ko Kevin Hooks estatubatuarrak zuzendutako ekintzazko komedia film bat da. Laurence Fishburne, Stephen Baldwin, Will Patton, Robert John Burke eta Salma Hayek aktoreek antzeztu zuten.
The Defiant Ones (1959) filmaren berregokitzapena da.
Argumentua
Espetxean Charles Piper (Laurence Fishburne) eta Luke Dodge (Stephen Baldwin) presoak elkarri lotuak izan ondoren ihes egingo dute, Frank Mantajano (Michael Nader) kubatar mafiaburuak hil egin nahi baiditu.
Sundance (Wyoming)
Sundance Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Crook konderrian kokatuta dago, Wyoming estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Tuamgraney
Tuamgraney edota Tomgraney (irlanderaz Tuaim Gréine, "Gráinne-ren Hilobia" esan nahi du) Irlandako mendebaldeko Clare konderriaren ekialdean dagoen udalerri eta parrokia bat da. Urak Derg aintziran isurtzen dituen Graney ibaitik kilometro batera dago. Antzinako San Cronán elizaren kokalekua da, etengabe erabilera izan duen Irlanda osoko elizarik zaharrena omen dena. Scarriff herriarekin muga egiten du, biak parrokia bakarra osatzen dutelarik.
Jules Vallès
Jules Vallès (Le Puy-en-Velay, Loira Garaia, Frantzia, 1832ko ekainaren 11 - Paris, Frantzia, 1885eko otsailaren 14a) frantses idazlea eta kazetaria zen.
Biografia
Parisa joan zen kazetaritza ikastera. Napoleon III.aren aurkako konspirazioan parte hartzeagatik espetxeratu zuten. Parisko Komunako batzorde zentraleko kide izan zen, eta Le cri de peuple egunkari sozialista sortu zuen, baina komuna desegin zenean Ingalaterrara joan behar izan zuen.
1883an itzuli zen Frantziara, eta gizarte-zapalkuntzaren aurka borrokatu zen. Jacques Vingtras (1879-1886) eleberri autobiografikoan idatzi zuen, hiru liburutan, bere belaunaldikoen iraultza gogoa.
Parvoscincus decipiens
Parvoscincus decipiens Parvoscincus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Tetragonopterus argenteus
Tetragonopterus argenteus Tetragonopterus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Dodge (Ipar Dakota)
Dodge Ipar Dakotako hiri bat da. Dunn konderrian kokatua dago. 2010ean 87 biztanle zituen, 1.21 kilometro koadrotan banatuta.
Celles (Hérault)
Celles Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Hérault departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Celles udalerrian erroldatutako biztanleak 26 ziren. Familiak 10 ziren, horien artean 5 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 5 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 14 etxebizitza zeuden, 10 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 5 hutsik zeuden. 10 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 10 etxebizitza nagusietatik 4 bere jabearen bizilekua ziren eta 6 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 5 etxek hiru zituzten eta 4 etxek bost zituzten. 5 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 5 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 5 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 17 ziren, horien artean 10 aktiboak ziren eta 7 inaktiboak ziren. 10 pertsona aktiboak lanean(4 gizon eta 6 emakume) zeuden.. 7 pertsona inaktiboetatik 1 ikasten zegoen eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra ostalaritza eta jatetxe enpresa batena zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bariosincosita
Bariosincosita fosfato motako minerala da.
Ezaugarriak
Bariosincosita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.
Koreako badia
Koreako badia Itsaso Horiaren iparraldeko badia da, Txinako Liaoning eta Ipar Koreako Ipar Piongan probintzien artean dagoena. Liaodong penintsulak bereizten du Bohai itsasotik.
Lisseycasey
Lisseycasey (irlanderaz Lios Uí Chathasaigh, "Casey-tarren Ringforta" esan nahi du) Irlandako mendebaldeko Clare konderriaren hegoaldean dagoen udalerri eta parrokia bat da. Ennis eta Kilrush udalerriak elkarlotzen dituen N68 errepideak 3,5 kilometroz zeharkatzen du.
JavaScript
JavaScript (edo JS) goi-mailako programazio-lengoaia bat da, Web-nabegatzaileak definitzeko ECMAScript espezifikazio estandarrarekin bat datorrena. Hiru programazio-paradigmarekin erabil daiteke: objektuetara bideratutako programazioa, programazio inperatiboa eta programazio funtzionala.
Web-orri interaktiboak sortzeko aproposa da eta funtsezkoa web-aplikazioetan. Webgune gehienek erabiltzen dute eta web-nabigatzaile hedatuenek dute hura exekutatzeko motorra. HTML eta CSSrekin batera Webaren oinarrizko hiru teknologietako bat da.
Script-lengoaia bat da, atazen exekuzioa ingurune berezietan automatizatzeko diseinatua.
Sintaxi aldetik C eta Java programazio-lengoaien antza du eta izenez Java eta JavaScript oso antzekoak izan arren, ez dira nahastu behar; semantika aldetik lengoaia desberdinak baitira eta helburu desberdinarekin diseinatuak izan baitziren.
Historia
1995. urtean Netscape Communications enpresak Brendan Eich kontratatu zuen, Scheme programazio-lengoaia bere Netscape nabigatzailean txertatzeko. Aurretik, Netscape Communications enpresako kideak Sun Microsystems enpresakoekin elkarlanean aritu ziren haren Java programazio-lengoaia Netscape nabigatzailean gehitzeko eta Microsoft enpresarekin lehiatzeko web-teknologien eta plataformen hedapenean. Azkenean, Netscape Communications enpresako arduradunek Perl, Python, TcL edo Scheme lengoaiak baztertu eta script programazio-lengoaia berri bat sortzea erabaki zuten, Java osatu eta haren antzeko sintaxia izango zituena. Antzeko proposamenak sortuko ziren beldurrez, lehia-giro horretan haien ideia babesteko modu onena prototipo bat azkar sortzea zela pentsatuta, Eich-ek JavaScript-en lehen prototipoa 10 egunetan garatu zuen, 1995eko maiatzean.
Lengoaia berriak hasierako garapenean Mocha izena hartu bazuen ere, 1995eko irailean Netscape Navigator 2.0 nabigatzailearen beta bertsioetan erabilia izan zenean, LiveScript izendatua izan zen ofizialki. Gerora, 1995eko abenduan, Netscape Navigator 2.0 beta 3 bertsioan banatua izan zenean, JavaScript izenez berrizendatua izan zen.
Microsoft-ek 1996an argitaratu zituen bere script-teknologiak, VBScript eta JScript, bere Internet Explorer nabigatzailean erabiltzeko. CSS rako eta HTML rako euskarrien garapenean ere ari zen Microsoft, baina Netscape Navigator nabigatzailean erabiltzen zirenekin alderatuta, oso desberdinak ziren. Garai hartako diseinatzaileentzat eta programatzaileentzat oso zaila gertatzen zen bi nabigatzaileetan ondo ikusteko moduko webguneak sortzea, teknologiak ez zirelako bateragarriak.
Bi enpresen eta haien nabigatzaileen arteko lehia izugarria zen. Testuinguru horretan sortu zen Dokumentuaren Objektu Eredua (DOM). W3C erakundeak kudeatzen duen objektu estandarren multzo bat da, HTML eta XML dokumentuak erakusteko erabiltzen dena.
Web-teknologien bateraezintasun arazo horiek ikusita, Netscape Communications enpresak estandar-etaz arduratzen den Ecma International erakundearekin harremanetan jartzea erabaki zuen 1996ko azaroan. JavaScript bidali zion, hark espezifikazio estandar bat lantzeko. Netscape-k egindako lanean oinarrituz estandar bat sortzea zen helburua, beste enpresek haien nabigatzaileak estandarrari jarraituz inplementatzeko eta webguneetan erabilitako teknologien bateragarritasuna lortzeko. Horrela, 1997an sortu zen ECMAScript espezifikazio estandarraren lehen bertsioa, ECMA-262, JavaScript-en oinarritutakoa. ActionScript eta JScript programazio-lengoaiak ere ECMAScript espezifikazio estandarraren inplementazioak izan ziren. ISO estandarra ere badu, ISO/IEC 16262.
Hori guztia gertatzen ari zen bitartean, JavaScript lengoaiaren aukerak aztertzen zebilen web-teknologietarako garatzaileen komunitatea. 2005ean Jesse James Garrett-ek "Ajax: A New Approach to Web Applications" artikuluan erabili zuen lehen aldiz Ajax terminoa, web-teknologia multzo bati buruz hitz egiteko. Teknologia horien muina JavaScript lengoaia zen eta haiei esker Web-erako aplikazio dinamikoak sortzea posiblea gertatu zen, web-orrietan datuak kargatzeko aukera ematen zutenak, web-orriak behin eta berriz kargatzen ibili gabe.
Ajax teknologiek eragindako iraultzak bultzada handia eman zion JavaScript programazio-lengoaiari, Internet-eko programazio-lengoaia ezagunenetako bat bihurtzeraino.
Erabilera web-orrietan
JavaScript, normalean, HTML orrietan txertatutako funtzioak idazteko erabiltzen da. Funtzio horiek eta web-orriaren DOM-ak elkarri eragiten diote. Hona hemen JavaScript web-orrietan txertatzeari esker lor daitezkeen funtzionaltasun batzuk:
HTML kodearekin bakarrik hauteman ezin diren ekintzak hauteman daitezke bertan JavaScript kodea txertatuz, adibidez, erabiltzaileak teklaren bat sakatu izana. Horrek izugarrizko aukerak eskaintzen dizkie gmail moduko aplikazioei, posiblea gertatzen delako mezu elektroniko baten edukiarekin web-zerbitzarira eskariak bidaltzea. Gaur egun, hori da neurri handi batean erabiltzaile-interfazeak inplementatzean erabiltzen den logika. Ajax programazio-lengoaia ere gero eta gehiago erabiltzen da web-aplikazioetan, eta harekin ere antzeko teknikak erabiltzen dira erabiltzailearen ekintzei buruzko informazioa transmititzeko. Gainera, JavaScript kodea eraginkorra da, erabiltzailearen nabigatzailean modu lokalean exekuta daitekeenez urruneko zerbitzarian exekutatu gabe, erabiltzailearen ekintzei azkar erantzun diezaiekete.
JavaScript kodean idatzitakoa interpretatu egin behar da exekutatu ahal izateko. JavaScript motor esaten zaio JavaScript iturburu-kodearen interpretatzaileari. JavaScript interpretatzaile edo JavaScript inplementazio izenak ere hartzen ditu. Lehenengo JavaScript motorra Brendan Eich-ek sortu zuen Netscape Communications-en, Netscape Navigator web-nabigatzailearentzat. Badira beste JavaScript motor gehiago. SpiderMonkey adibidez, Mozilla Firefox nabigatzailean erabiltzen den JavaScript motorra da eta hasiera batean C programazio-lengoaian inplementatuta bazegoen ere, gerora JavaScript-era pasa zen ECMA-262 espezifikazio estandarra betetzeko. Rhino beste motor bat da, Netscape Communications-ek garatua; Java-n idatzitako Javascript motorra da.
Web-nabigatzaileak dira JavaScript-en ostalaririk ohikoenak. Web-nabigatzaileek natiboak ez diren objektuak sortzen dituzte, exekuzio-ingurunearen mende daudenak, Dokumentuaren Objektu Eredua (DOM) JavaScript-en errepresentatzeko. Web-zerbitzariak ere JavaScript-en ohiko ostalariak dira; objektu propioak eskaintzen dituzte, HTTP eskaerak eta erantzun objektuak errepresentatzeko; horrela, JavaScript programa batek galdetu eta manipulatu ahal izango lituzke, web-orriak dinamikoki sortzeko.
JavaScript eta Java
JavaScript eta Java programazio-lengoaiek hain antzeko izenak eta sintaxiak izateagatik, antzeko lengoaiak direla pentsatzera eraman dezake. Bi lengoaiak sortu ziren 1995. urtean, Sun Microsystems enpresako James Gosling-ek sortu zuen Java eta Netscape Communications enpresako Brendan Eich-ek JavaScript. Javaren hitz erreserbatuak mantendu ziren JavaScript diseinatu zenean eta Java-ren liburutegi estandarrak kontuan hartuz diseinatu ziren JavaScript-enak.
Baina antzekotasun horiek eta beste zenbait aparte utzita, haien artean dituzten diferentziek oso lengoaia desberdinak egiten dituzte. Batzuk aipatzearren, hona hemen nagusienak:
Ezaugarriak
Hona hemen ECMAScript estandarrarekin bat datozen inplementazioen ezaugarri nagusiak:
Lengoaiaren ezaugarri horiek kontuan hartzen dira beste lengoaiekin konparatzen denean.
Datu Motak
Aldagaiei hasierako balio bat esleitzen zaie, hori eginez, aldagai horri balioaren mota ezartzen zaio.
Charly Mottet
Charles "Charly" Mottet (Valence, 1962ko abenduaren 16a), frantziar txirrindulari ohia da. Hiru aldiz izan zen lehenengo hamarren artean Frantziako Tourr ean eta behin bigarren sailkatu zen Italiako Giroa n.
JavaScript
Datu Motak
JavaScript-en horrela adierazten dira esleipenak:
Tribogna
Tribogna Italiako udalerri bat da. Genovako probintzian kokatuta dago, Liguria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Charly Mottet
Sailkapen orokorra Itzuli Handietan
-: ez zuen parte hartu
UT: utzi, ez zuen amaitu
JavaScript
Datu mota bakunak
JavaScript-ek ondorengo oinarrizko datu motak ezagutzen ditu:
Tribogna
Mugakideak
Tribognak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Sunderland (Massachusetts)
Sunderland Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Franklin konderrian dago, Massachusetts estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Manganiceladonita
Manganiceladonita mineral bat da eta celadonita family taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Manganiceladonita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Côtes-d'Armor
Côtes-d'Armor (bretainieraz Aodoù an Arvor) Bretainia iparraldeko lurraldea da eta Frantziako 22. departamendua.