cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Marrazketa artistiko
Marrazketa artistikorako prozesua
Bozetoa: Bozetoa lehenengo ideiak kokatzeko beharrezkoa den marrazkia da. Horrela, ideia hauek prozesu osoan zehar gogoratzeko balioko du. Batez ere, lehendabiziko marrazki hau erabilgarria izango da kanpoaldeak edo mugimenduan dauden gorputzak marrazterakoan.
Txertaketa: Behin betiko paperean marrazten diren lehen marrak dira, fin-finak geroago ezabatu edo estali ahal izateko. Hau izango da gure marrazkiaren oinarria.
Marraketa: Marraketa ingerada-marrazkia da, behin inguruko irudi orokorra izanda xehetasunak egiteko.
Balorazioa: Balorizazioa errealismo eta bolumen gehiago lortzeko helburuarekin egiten diren azken itzaleztadurak dira.
Kolorea: Pausu hau marrazkiaren helmuga eta erabileraren araberakoa izango da. Adibidez, ilustrazio bat izatekotan koloreztatu egingo zen. Zuzenketak: Akatsak zuzentzeko hainbat era daude. Ahal izanez gero, marrazkia ezabatuko dugu. Baina askotan, akatsa estaltzea egokiagoa izango da, marrazkiaren gainean margotzen. Era honetan garbiago eta argiago ikusiko da produktu finala.
Proportzioa: Marrazki batean proportzioak mantentzea gauzarik garrantzitsuenetariko bat da. Proportzioak irudikatutako objektuari beharrezkoa duen harmoniaz hornituko dio. Horrela, objektuaren elementu guztiek erlazio orekatua izango dute.
Marrazkia bukatzerakoan, proportzioak egokiak direla ziurtatzeko bi gomendio erabilgarri daude. Lehenengoa, lamina ispiluaren aurrean jartzea izango da. Gure begiak objektuaren formari ohituta daude, eta ispilu batean ikusterakoan beste perspektiba batetik ikusten dugu. Horrela, akatsak errazago nabarituko ditugu. Bigarren gomendioa laminari buelta ematea da, hau da, atzealdetik ikustea. Nahiz eta objektua oso argi ez ikusi, perspektiba desberdina da, eta desproportzioak nabariagoak izango dira.
Pastel-teknika
Beste gehienak ez bezala, teknika siku bat da. Emaitza hauts erakoa denez, marrazkia iraunkorra izateko spray moduko finkatzaile bat aplikatzen zaio. Teknika honen berezitasun nagusia lortzen den testura da.
Brakel
Brakel (nederlanderazko ahoskera: ) Belgikako ipar-mendebaldeko udalerri bat da, Ekialdeko Flandria probintziakoa, Denderstreek eta Flandriako Ardenetan dagoena. Udalerriak herri hauek hartzen ditu barnean: Nederbrakel, Opbrakel, Michelbeke, Elst, Zegelsem, Everbeek, Parike eta Sint-Maria-Oudenhoveko zati bat. 2013ko urtarrilaren 1ean 14.330 biztanle zituen.
Marrazketa artistiko
Errotuladore-teknika
Errotuladoreak ideia arinak irudikatzeko erabiliak dira. Beraz, emaitzak errealitatetik urrunago gelditzen dira.
Marrazketa digitala
Marrazketa digitalean tresna digitalak erabiltzen ditugu marrazkiak egiteko. Gaur egun, aplikazio informatikoen bidez, digitalki marraz dezakegu ordenagailuetan.
Speed Paintinga
Marrazketa digitalaren multzo honen barruan sar dezakegu. Baina marrazketa tradizionaletik alderatzen duen ezaugarria pintzel eta ohol digitalak dira. Teknika honek marrazketa tradizionala imitatzen du aipatutako tresna berriekin
Graffitia
Teknika berri bat kontsidera dezakegu. Honako hau, paretetan, garraio publikotan eta hiriko beste elementu batzuetan margotzean datza. Horretarako spray margoak erabiltzen dira.
Kolorezko arkatzen teknika
Beste batzuekin alderatuz, teknika erraza da. Testura asko lor daitezke eta bukaera leunagoa izaten da.
Margo akrilikoa
Margo akrilikoaren ezaugarri garrantzitsuenak hurrengoak dira; material plastifikatu batez osatuta dago eta lehorketa arinekoa da. Nahiz eta uretan disolbagarria izan, behin sikatuta urarekiko iraunkorra da.
Ikatz-ziri teknika
Ikatz-ziria egiteko landare-ikatza erabiltzen da, material hau ez da bat ere koipetsua, beraz ez da paperean ondo itsasten. Ezaugarri honek aspektu positiboak ditu; errazago difuminatu eta ezabatzen da. Horregatik teknika egokia da bai argitasunak, bai itzalak marrazteko. Bestalde, gizakiaren gorputzaren atalak marrazteko oso erabilia da. Lehen aipatutako difuminatua hatzamarrarekin egin daiteke, marrazkiari bolumen gehiago emateko.
Urmargo teknika
Akuarela ez da oso itsaskorra eta euskarriaren (papera) kolorearen eta egituraren efektuak azalarazten ditu, beraz, gardentasun efektuak oinarrizkoak dira teknika honetan. Argiak eta egurats gertakariek kalte handia egiten diote. Horregatik, kristalez babestu behar da eta argi biziak zuzenean joko ez duen leku batean jarri. Akuareletan, bertatik bertara egin behar da lan, eta damutasunik gabe, ez baitago zuzenketarako aukerarik.
Bolaluma teknika
Teknika honekin forma leunak edo zorrotzak lor daitezke, erabateko kontrasteak eta gardentasunak. Bai errealismo handiko marrazkiak ,bai bozetoak egiteko teknika baliagarria da.
Materialak
Hona hemen marrazketa teknikorako erabiltzen diren materialak:
Ikus gainera
Marrazketa teknikoa
Camarina
Camarina (Καμάρινα, Camarina, Camarina) Siziliako greziar hiri bat izan zen, uhartearen hegoaldeko kostan kokatua, Hiparis ibaiaren bokalearen ondoan, Gelatik 35 km ekialdera eta Ragusatik 28 km hego-mendebaldera. Toki horren aztarnak eta museo arkeologikoa, Scoglitti hiriaren hegoaldean daude, Ragusako probintzia ren Vittoriako auzo batean.
Historia
Hiriko fundatzaileei buruz, bi bertsio daude: Tuzididesen arabera, Sirakusak fundatu zuen K.a. 598an (XLV. Olinpiadaren urtean), hau da, Sirakusa baino 135 urte geroago. Timeoren ustez, Gelako biztanleek fundatu zuten XLII. Olinpiadaren urtean (K.a. 612 eta 608 urteren artean).
Alan Perez
2008ko Italiako Giroan parte hartu zuen. Seigarren etapan ihesaldi batean egon zen Matteo Priamorekin batera, baina italiarrak azken metroetan aurrea hartu zion Alani eta nafarra bigarren amaitu zen, egun batzuk geroago, 18. etapan, berriro ihes egin ondoren, zortzigarren sailkatu zen. Giro horretan 72. amaitu zuen sailkapen nagusian.
Alanek 2009an parte hartu zuen bere lehen Frantziako Tourrean. 2010ean berriz parte hartu zuen, eta lehen etapan ihesaldi batean sartu zen.
Camarina
Historia
Azkar garatu zen, eta K.a. 553an, alperrik saiatu zen Sirakusatik independentzia lortzen. Hark matxinada zapaldu zuen K.a. 552an, hiria oinarrietaraino suntsituz.
Hiriak ez zuen biztanlerik izan K.a. 493 arte. Izan ere, Hipokrates Gelakoa tiranoak Sirakusarekin sinatutako itunari esker, hiria bereganatu eta birkolonizatu zuen. Hipokratesek fundatzailearen (oikistés) tituloa hartu zuen. Zenbait urte geroago, Gelon Gelakoak, Hipokratesen ondorengoak, Sirakusa menperatu ondoren, Camarinako biztanleak egotzi zituen eta hiria birrindu zuen.
Alan Perez
Palmaresa
2001 2003 2004
Sailkapen orokorra Itzuli Handietan
—: Ez zuen parte hartu KON: Kontrolez kanpo
Camarina
Historia
Trasibulo Sirakusakoa kanporatua izan ondoren eta atzerriratuak jatorrizko hirietara itzuli eta gero, Gelak beste kolonia berri bat ezarri zuen Camarinan K.a. 461ean, etorri berriei lursailak emanda.
Pindarok esan zuen K.a. 452an Psaumis Camarinakoak irabazi zituela Olinpiadetan eta hiria fundatu berria zela. Eraikinak azkar altxatu ziren eta hiriko oparotasuna eta bakea inoiz baino handiagoak izan ziren. Camarina Gelaren kolonia bazen ere, independentea zen, greziar hirien artean nabarmendu zena. Jarrera politikoari zegokionez, Sirakusaren aurka egon zen, nahiz eta doriar populazioa izan.
Sirakusaren eta Leontinosen arteko gudan, K.a. 427an, Camarina izan zen bigarren lehiakidearen alde egon zen hiri doriar bakarra. Hala ere, hiriko Sirakusaren aldeko alderdiari esker, Gelarekin itun bat sinatu zen, lehenengo eta behin su-etena lortzeko eta geroago bake orokorra. Sinatutako itunean, Camarinak Morgantina lurraldeari eutsi zion. Zaila da jakitea honen zergatia Morgantina oso urrun eta barrualdean zegoelako.
Zenbait urte beranduago, Camarina Atenasekin aliatu zen. Azken honek, Atenasko espedizioa baino lehen, Leontinosi laguntza ematen zion, baina espedizioa Siziliara heldu zenean, Camarinak muzin egin zion atenastarren kolaborazioari, haien boterearen beldur eta neultratasuna mantendu zuen. Gatazkaren amaieran, neutraltasuna apurtu zuen eta talde txiki bat bidali zuen, Sirakusari laguntzeko.
K.a. 405ean, Himilkon kartagotar jeneralak eskualdea suntsitu zuen, baina hiriari eraso gabe. Alabaina, Dionisio I.ak Gelako biztanleak abandonaturik utzi zituenean, hiria defendatu ezin zuelako, Camarinako biztanleek hiritik alde egin zuten, eta Sirakusarantz eta, geroago, Leontinoserantz abiatu ziren.
Dionisio I.ak eta kartagotarrek sinatutako itunaz, Camarina, Gela eta Agrigentoko biztanleek baimena izan zuten beraiek etxeei itzultzeko baina Kartagoko zergadunak ziren aldetik, ezin zituzten harresiak berreraiki. Dirudienez, Camarinak ez zuen ituna errespetatu haren soldaduak, K.a. 397an agertzen direlako Dionisiorekin, kartagotarren kontra borroka egiten. Ematen du Camarina beti izan zela Dionisioren kontrolpean. K.a. 357an, Camarinak Dioni lagundu zion, Sirakusaren kontra joan zenean.
Timoleonek Siziliaren ekialdeko hiriak askatu ondoren, Camarinak kolono berriekin nolabaiteko oparotasuna berreskuratu zuen. Geroago, K.a. 311an, kartagotarrekin aliatu zen Agatokles Sirakusakoaren aurka. Agatokles hil eta gero, mamertinoek eraso eta arpilatu zuten hiria.
Lehenengo Gerra Punikoan, Camarina Erromaren aliatua zen. Hamilkar kartagotar jeneralak menperatu zuen K.a. 258an hiriko Kartagoren aldeko alderdiari esker. Aulo Atilio Kalatino eta Gaio Sulpizio Paterkulo, kontsulek laster berreskuratu zuten. Zigorra moduan, desleiala izateagatik, anitz biztanle esklabo merkatuetan saldu zituzten. K.a. 255ean, erromatar ontziteria urperatu zen Camarinako kostaldean (364 itsasontzietatik 86 salbatu ziren). Erromatar garaian hiriak garrantzia galdu zuen haren izena historiatik desagertu arte. Estrabonen aipuetan ematen du desagertu zela, baina Plinio Zaharrak eta Klaudio Ptolomeok haien garaian balego bezala aipatzen dute. Geroago ez da berriro informazio iturrietan ageri.
Hiria ez zen inoiz berreraiki, beraz, gaur egun ez du biztanlerik. Kostaldean Torre di Camerana izeneko dorre bat dago.
Hiriaren suntsiketa osoa K.o. 853tik aurrera gertatu zen. Antzinako hiria desagertu zen hareazko dunen azpian eta harriaren faltagatik. Izan ere, Gelako biztanleek erabili zuten Camarina harrobi moduan eta gaur egun lurzorutik bakarrik agertzen da Atena tenpluaren hormaren zati bat eta zenbait etxebizitzetako oinarriak. Hiriko harresiak indusketetan antzeman dira eta nekropolia arretaz aztertu da.
Padura
Hiritik ez oso urrun, Camarina deitutako lakua zegoen, iparraldetik harresietaraino heltzen zena. Egia esan, padura bat zen. Camarinako biztanleak kezkaturik zeuden zingirak eragindako gaixotasunengatik. Padura horrek iparraldetik camerinatarrak babestu zituen etsaiengandik. Garai hartan uste zen gaixotasunaren jatorria paduran zegoela eta horren drainatzeak gero eta gehiago zabaldu zen. Herriko orakuluak kontsultatuta izatean esan zuen ez drainatzeko, gaixotasuna denboraren poderioz pasatuko zelako. Edozein modutan, nahigabea hedatu zen eta buruzagiek erabaki zuten drainatzea orakuluaren oharra gorabehera. Behin drainatuta, kartagotarrek ez zuten inolako oztoporik padura zeharkatzeko eta hiria arpilatzeko, non ez baitzuten inor bizirik utzi.
Paduraren istorioa Estrabonek kontatu zuen eta Carl Saganek Pale Blue Dot lanean errepikatu. Azken egileak irakaspen bat atera zuen gertaera horretatik: Askotan beldurrez eta ezjakintasunez egindakoak arazoa konpondu beharrean, areagotzen du.
Aztarna arkeologikoak
Hiriko aztarnak garrantzitsuak dira. Hiria kokatuta zegoen muino batean, bi erreken artean: fiume di Camarana (beharbada antzinako Hiparis) eta fiume Frascolari (baliteke Oanis izatea).
Agertutakoaren artean K.a. VII. mendeko hilobiak daude eta Atena tenpluaren hondakinak. Hurbil, aurkitu dira K.a. V.-IV. mendeko nekropoli baten hilobiak. Hauetariko batzuk Sirakusako museo arkeologikoan daude. Parke arkeologikoan Hamman qbel Jamaa hondakinak daude, hau da, mezkitan sartu baino lehenagoko bainu publikoak. Uhartean bakarrik bi ezagutzen dira.
Hainbat moneta aurkitu dira, gehienak K.a. 460-405 urtekoak. Hauetan Hiparis jainko adarduna agertzen da edo Herkules koadriga bat zeramala. Parke arkeologiko horretan Camarinako Museo Arkeologikoa dago.
Salmanasar I.a
Salmanasar I.a (K.a. 1274-K.a. 1245), Asiriako erregea izan zen inperio ertainaren garaian.
Tronura, bere aita Adad-nirari I.a hil ondoren igo zen, eta laster sartu zen zenbait gerretan, horietatik garrantzitsuena, Urhi-Teshuben hititen aurkakoa, bere aliatua zen Wasashatta Mitanniko tronuan berriz jartzen saiatu zena, Asiriaren basailua zen erresuma Adad-nirariren garaitik. Erabateko garaipena lortu zuen hititen aurka, berriki erantsitako Mesopotamiako lurraldeen gaineko kontrola eta Mitanni zuzenean asiriar probintzia bihurtzea ziurtatzea ahalbidetu ziona.
Hititen aurka gerran aritzeaz gain, Salmanasarrek (Assur hirian aurkitutako bere urte liburu propioen arabera), zenbait kanpaina aurrera eraman zituen bere aitak erantsitako lurraldeetan, asiriar nagusitasuna ziurtatzeko. Honela, eurei buruz askorik ezagutzen ez den erresuma batzuk konkistatu zituen, Arinnu edo Taie, adibidez, eta arameoak garaitu zituen, honek, lehen aldiz, Mesopotamian kolonia asiriarrak ezartzea ahalbidetu ziolarik; kolonizatze politiko honek, indarrean jarraitu zuen mende betez. Gainera, Nimrud hiria sortu eta Ninive eta Assur edertu zituen.
Bere oinordekoa, bere seme Tukulti-Ninurta I.a izan zen.
Azor yatea (A-91)
Azor (A-91) espainiar aisiako ontzia izan zen. Francisco Francok erabili zituen izen bereko bi yateetako bat izan zen, Azor yatea (V-0) ordezkatu zuena.
Armamentua
Hasiera batean, bi arpoi-kanoi izan zituen, bata 46 mm-koa, 57 mm-ko Nordenfelt kanoi zahar baten transformazioaren emaitza zena, eta bestea 20 mm-ko kanoi batetik zetorrena. Berrerabilitako pieza hauek ez zuten emaitza onik eman, eta, beraz, 1955eko apirilean, Fangstkanon M/42 modeloko arpoi-kanoi berri batekin ordeztu zituzten, Kongsberg Vapenfabrikek egina. Azken pieza hori 1970eko hamarkadan kendu zioten.
Historia
Garai hartan fragata‑kapitain zen Pedro Nieto Antúnezek hala aditzera emana eta itxura dotoreetako ontzi ofizial bat izatearen helburuz, Francok Bazan ontziolari yate bat enkargatu zion. 1949an uretaratu zuten, amabitxia Carmen Franco Polo bere alaba izan zelarik.
1957ko abuztuaren 19an, itsasontziak Santa Klara uhartetik zetorren bidaiarientzako ontzi batekin talka egin zuen. Erditik zatitu eta hondora bidali zuen 28 pertsona zeramatzan barkua; horietako bost hil egin ziren. Hildakoak José de Miguel Martínez (39 urte), Benito Amiano (38), María Andrea Dolores (26), Manuela Rozado (20) eta José Rubial bederatzi urteko umea izan ziren.
Azor ontziko tripulazioa arrantza bidaia batetik bueltan zihoan Getariara. Hedabideetan abuztuaren 7tik goraipatu zituzten Francok ordura arte egindako kirol merituak. Prentsak Donostiako portuan ateratako argazkiak zabaldu zituen: Franco ontziaren mastatik lotutako “mila kiloko atunarekin” agertzen zen. Hamabi egun eskasera, Azor-ek izandako istripuaren berri eman behar izan zuen.
Baina frankismoaren makinariak errealitatea beste angelu batetik erakutsi zuen. La Voz de España eta El Diario Vasco hedabideek azaldu zuten diktadorea ez zegoela barkuan hondamendia gertatu zen unean. Baina bere eskifaiako kideak “heroiak” izan zirela azaldu zuten, Donostiako portuan gertatutako istripuan: “Berehala, yateko komandantea eta tripulazio osoa, pentsatu gabe, uretara bota ziren, eta hamar minutu baino gutxiagoan, [beste] txalupako bidaiariak salbatzea lortu zuten”. Gobernazio Ministeriotik kontrolatutako informazioak ez zuen azaldu istripua Azor-eko kideek eragin zutela, eta beste hainbat informazio ere isildu zituzten.
Francok hogeita sei urtez erabili zuen yatea. Franco hil ondoren, Espainiako Itsas Armadak ontzia egoera ezin hobean mantendu zuen, baina ia ez zuten erabili. 1984an, Juan Carlos I.a erregeak bertatik ikuskatu zuen ontziteria. Beste batean, 1985eko udako oporretan Felipe González presidenteak Rotatik Lisboara bidaia egiteko erabili zuen. Bidaia oso polemikoa eta kritikatua izan zen.
1992ko apirilak 30ean bajan eman zuten, eta Ferrolen geratu zen Lázaro Gonzálezek 1992an Estatuaren enkante batean 4.670.124 pezetaren truke erosi zuen arte. Esleipen-kontratuak desegin behar zela adierazita ere, Gonzálezek beste ideia bat zuen: yatea aisialdiko zentro bat bilakatzea. Proiektua burutzeko laguntza eta diru asko izan arren, inoiz ez zuen lortu Azor yatea itsasora itzultzeko baimena. Proiektu hau zapuztu ondoren, itsasontzia hiru zatitan zerratu eta Burgosko Cogollos herriaren kanpoaldera eraman zuten, non hotel-konplexu baten parte izateko berriro muntatu zuten (gelak suite bezala erabiltzeko berritu zituzten).
Proiektu hau ere ez zen gauzatu eta itsasontzia bertan geratu zen erdi abandonatuta eta oso bandalizatua. 2003an Albert Boadellak itsasontzian ¡Buen viaje, excelencia! filmaren eszena batzuk grabatu zituen. Azkenik, 2011ko amaieran, Fernando Sánchez Castillo madrildar artistak erosi eta artelan bihurtu zuen.
Brian Blessed
Brian Blessed (Mexborough, Yorkshire konderria, 1936ko urriaren 9a) aktore, idazle eta abenturazale ingeles bat da. Bere ahots ozen eta boteretsua eta presentzia bikainarengatik ezaguna da. Antzerki nahiz zineman izaera indartsu eta biziko pertsonaiak antzeztu izan ohi ditu.
1991ko Robin Hood: Prince of Thieves filma ospetsuan ere Lockxleyko jaunaren papera antzeztu zuen.
Bere zaletasuneko bat bidaiatzea da, horregatik bidai dokumental ugariren aurkezlea ere izan da. Haurrentzako ipuinetan ere bikoiztaile gisa bere ahotsa jarri izan ohi du.
José Arrue
José Arrue Valle (Abando —gaur egun Bilbo—, 1885eko irailaren 1a - Laudio, 1977ko apirilaren 5a) euskal margolaria izan zen.
Biografia
Hiru anaia artista, Alberto, Ramiro eta Ricardo, izan zituen eta Bilbon ikasten hasi bazen ere, gero Bartzelona, Paris eta Milanen ikasi zuen. 1908an etxera itzuli eta klaseak eman zituen Arte eta Lanbide Eskolan. El Coitao astekariaren eta Euskal Artisten Erakundearen sortzaileetako bat izan zen. Bere lanetan euskal gaiak landu zituen batez ere, sari batzuk lortuz.
Neobatrachus pelobatoides
Neobatrachus pelobatoides Neobatrachus generoko animalia da. Anfibioen barruko Limnodynastidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Plecotus taivanus
Plecotus taivanus Plecotus generoko animalia da. Chiropteraren barruko Vespertilioninae azpifamilia eta Vespertilionidae familian sailkatuta dago
Aegotheles archboldi
Aegotheles archboldi Aegotheles generoko animalia da. Hegaztien barruko Aegothelidae familian sailkatua dago.
Indietako Artxibategi Nagusia
Indietako Agiritegi Nagusia (Archivo General de Indias) Karlos III.a Espainiakoak Sevillako katedralaren ondoan eraikitzeko agindua eman zien eraikina da. Agiritegiaren helburua, ordura arteko Espainiar kolonietako agiritegi guztiak batu eta agiri guztiak toki berdinean gordetzea zen. Agiritegian 43.000 legajo daude, 80 milioi orrialdeekin eta 8.000 mapekin.
UNESCOk 1987an ospatutako bileran, Sevillako katedralarekin eta Alkazarrarekin batera Gizateriaren Ondare izendatu zuten.
Chuelles
Chuelles Frantziako udalerria da, Loiret departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Chuelles udalerrian erroldatutako biztanleak 1.095 ziren. Familiak 460 ziren, horien artean 132 pertsona bakarrekoak ziren (44 bakarrik bizi ziren gizonak eta 88 bakarrik bizi ziren emakumeak), 184 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 132 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Hezbola
Hezbola (حزب الله, «Jainkoaren Alderdia») Libanoko erakunde islamista bat da, Siriaren eta Iranen aldekoa, adar politiko bat eta beste armatu bat dituena. 1979an Iranen eta 1982an Libanon sortu zen, orduko israeldar okupazioari erantzuteko asmoz. Gaur egungo Hassan Nasrallah du lider nagusi.
Ruhola Khomeini aiatolaren (Irango Iraultzako liderra) ideologia islamista xiitari jarraitzen dio. Amal mugimenduarekin batera (Siriaren aldekoa eta Hezbolaren aliatua), Libanoko komunitate xiitaren ikur politiko eta militar nagusia da (xiitak herrialdean jarraitzaile gehien duen erlijio taldea dira).
Hezbola Libanoko Gerra Zibilean agertu zen lehen aldiz, Khomeiniren jarraitzaile xiiten miliziatzat. Erakundearen hiru helburu nagusiak ondorengo hauek dira: Libanon mendebaldeko kolonialismoarekin zer ikusia duen guztia deuseztatzea, Kataeb alderdia zigortzea eta Libanon errepublika islamikoa ezartzea.
Bandera
Hezbolaren banderak, beste kolore batzuetakoa ikusi izan bada ere, erdian berde koloreko erakundearen irudia du hondo hori baten gainean. Irudiaren gainean eta azpian bi testu txiki ditu, gorri kolorekoak (zenbaitetan berdeak ere bai).
Chuelles
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 689 etxebizitza zeuden, 473 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 160 bigarren erresidentzia ziren eta 56 hutsik zeuden. 664 etxeak ziren eta 23 apartamentuak ziren. 473 etxebizitza nagusietatik 387 bere jabearen bizilekua ziren, 75 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 29 etxek bi gela zituzten, 102 etxek hiru zituzten, 145 etxek lau zituzten eta 197 etxek bost zituzten. 359 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 222 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 214 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Chuelles udalerrian 508 unitate fiskal zeuden, 1.151,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.135 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 68 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 24 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 8 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Morotai
Morotai (Pulau Morotai) Ozeano Bareko uhartea da, Molukak uhartedikoa, Halmaheraren ipar-ekialdean dagoena. 1.800 kilometro koadroko eremua du eta 2007an 54.876 biztanle zituen. Admistratiboki Indonesiako Ipar Molukak probintziaren barnean dago.
Neuenkirchen (Mecklenburg-Strelitz)
Neuenkirchen Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Empresa Nacional Bazán
Empresa Nacional Bazán de Construcciones Navales Militares S.A. espainiar ontziola izan zen. Industri Institutu Nazionalak 1947an sortu zuen eta, 2000ko uztailean, Astilleros Españolesekin bat egin eta IZAR sortu zuten. bere historiako lanik aipagarriena Príncipe de Asturias (R-11) hegazkin-ontzia izan zen.
Crossorhombus valderostratus
Crossorhombus valderostratus Crossorhombus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bothidae familian.
Rabbit Hash (Kentucky)
Rabbit Hash Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Boone konderrian dago, Kentucky estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Woodsboro (Texas)
Woodsboro Texasko herri bat da. Refugio konderrian kokatua dago. 2010ean 1,512 biztanle zituen, 1.96 kilometro koadrotan banatuta.
Neobatrachus pictus
Neobatrachus pictus Neobatrachus generoko animalia da. Anfibioen barruko Limnodynastidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Engyophrys sanctilaurentii
Engyophrys sanctilaurentii Engyophrys generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bothidae familian.
Narcine nelsoni
Narcine nelsoni Narcine generoko animalia da. Arrainen barruko Narcinidae familian sailkatzen da.
Narcine oculifera
Narcine oculifera Narcine generoko animalia da. Arrainen barruko Narcinidae familian sailkatzen da.
Schenevus (New York)
Schenevus Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Otsego konderrian kokatuta dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
2013ko urtarrileko uholdeak Euskal Herrian
2013ko urtarrileko uholdeak Euskal Herrian 2013ko urtarrilaren 15 eta 16an zehar Euskal Herrian izandako uholdeak dira, iparmendebaldeko denborale batek ekarritako eurite ugari eta iraunkorrak sorrarazitakoak. Denboralea aldez aurretik iragarrita zegoen eta Eusko Jaurlaritzako Herrizaingo Sailak alerta laranja ezarri zuen. Uholdeek errepide mozketak eta puntu batzuetan hainbat ibaiek gainezka egin zuten, horien eragina oso mugatua izan zen arren.
Ekainean ere uholdeak izan ziren Iruñerrian.
Plecotus teneriffae
Plecotus teneriffae Plecotus generoko animalia da. Chiropteraren barruko Vespertilioninae azpifamilia eta Vespertilionidae familian sailkatuta dago
SIADECOren lan soziolinguistikoak
1967. urtetik hona, hainbat dira SIADECOk soziolinguistikaren alorrean eta eremu geografiko desberdinetan egindako proiektuak gai eta metodologia ezberdinak erabiliz. Jarraian, soziolinguistikaren zenbait eremutan SIADECOk egindako proiektu batzuk aipatzen dira:
Ikerketa soziolinguistiko orokorrak
Eremu honetan, metodologia desberdinak aplikatuz (inkestak, dinamika kualitatiboak, behaketa zuzena…) euskararen egoera orokorra aztertu da dagokion eremu geografikoan. Hona hemen adibide batzuk: Tolosaldea (1978), Tolosa (1983),Irun (1983), Basauri (1985), Iruñea (1986), Donostia (1986), Vitoria-Gasteiz (1986), Bilbo (1990), Errenteria (1990), Iparraldea (1987, 1991), Getxo (1994), Barañain (1996), Hendaia (1999), Usurbil (2003).
Euskararen erabilera erreala nahiz hizkuntza paisaia
Euskara mintzatuaren erabilera erreala neurtzeko eta baita hizkuntza paisaian hizkuntzek duten presentzia aztertzeko, SIADECOk metodologia propioa asmatu eta aplikatu du. Hona hemen adibide batzuk: Donostia (1991-1995), Lekeitio (1993), Getxo (1994), Irun (1995), Amorebieta-Etxano (1997), Elgoibar (1999), Hendaia (1999), Andoain (2000), Hondarribia (2000), Lazkao (2001), Zarautz (2005), Ibarra (2005), EAEko hiri paisaia (2007).
Gazteak
Hainbat dira gazteen artean hizkuntzaren egoera aztertu eta planifikatzeko egiten dituzten proiektuak. Hona adibide batzuk: Tolosa (1989, 2000), Donostia (1992), Orio (1992), Errenteria (1997), Villabona (1999).
Hezkuntzaren esparrua
Irakaskuntza eta hezkuntzaren eremuan hizkuntza sustatzeko egindako proiektuen adibide batzuk honakoak dira: Euskalduntze-alfabetatze mugimenduko irakasleak eta euskara batua (1978), Euskararen irakaskuntzaren azterketa prospektiboa Urolan (1981), Euskara irakaskuntzan: faktoreen E.I.F.E (1984), Euskara Donostiako Ikastoletan (1985), Hizkuntza gaitasuna eta eredu linguistikoak Lea-Artibain (1986), Iparraldeko Ikastolen eta Seaska Elkartearen egoeraz azterketa (1987), EHU-ko Zuzenbide Fakultatean irakaskuntza elebidunaren balantzea (1993), Iruñeko Ikastoletan euskara sustatzeko plangintza (1994), DBH mailako «B» ereduko ikasleei buruzko azterlana (1999), Ikastoletan hizkuntza gaitasunaren aurrerapen maila neurtzeko testa (2005).
Aisialdi elkarteetan eta eskola orduz kanpoko eremuan
Hizkuntza normalkuntza sustatzeko proiektuen adibide batzuk: Donostia (1993), Lasarte-Oria (1999), Pasaia (1994), Errenteria (1996), Sakana (1996), Uribe Kosta (1997), Arrigorriaga (1998), Lazkao (2001), Elorrio (2001), Erandio (2002), Hondarribia (2002), Leioa (2003), Durangaldea (2004), Azpeitia (2006).
Lan munduan
Hizkuntza normalkuntza sustatzeko proiektuak. Alor honetan garatutako proiektuak izaera desberdinekoak izan dira:
Kirolean
Hizkuntza normalizazioa sustatzeko proiektuak. Hona hemen adibide batzuk: Donostia (1993), Gipuzkoako Kirol Federazioak (2001), «Kirola Euskaraz» egitasmoa EAEn (2001), Gipuzkoako kirol jarduerak (2004), Getxo (2005), Hondarribia (2005), «Kirola Euskaraz» Programa Bidaso Beherean (2006).
Euskarazko komunikabideak
Hona hemen adibide batzuk: ETB-ko telesail eta filmeen bikoizketan hizkuntz eredu egokien definitzeko azterketa (1991), Irutxulo aldizkariaren harpidedunei buruzko azterketa (1996), EiTB Taldearen komunikabideen estaldura eta kontsumoari buruzko ikerketa Nafarroa Garaian eta Ipar Euskal Herrian (2000), Irutxulo eta Gaztetxulo aldizkarien bideragarritasun plana (2000), Argia aldizkariaren merkatu ikerketa eta marketin plana (2001), EiTBren ikus-entzule euskaldunei buruzko ikerketak (1993-2005), komunikazio egoeren azterketa eta kanpaina baten inpaktu neurketa Gasteizen (2005).
Piégon
Piégon Frantziako udalerri bat da,Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Piégon udalerrian erroldatutako biztanleak 238 ziren. Familiak 97 ziren, horien artean 26 pertsona bakarrekoak ziren (15 bakarrik bizi ziren gizonak eta 11 bakarrik bizi ziren emakumeak), 30 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 37 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 164 etxebizitza zeuden, 102 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 51 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 129 etxeak ziren eta 34 apartamentuak ziren. 102 etxebizitza nagusietatik 76 bere jabearen bizilekua ziren, 21 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 19 etxek lau zituzten eta 63 etxek bost zituzten. 97 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 52 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 48 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 160 ziren, horien artean 119 aktiboak ziren eta 41 inaktiboak ziren. 119 pertsona aktiboetatik 109 lanean zeuden (57 gizon eta 52 emakume) eta 11 langabezian zeuden (5 gizon eta 6 emakume). 41 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 5 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria eta 1 iturgina.
2000. urtean Piégon udalerrian 40 nekazaritza-ustiategi zeuden, 544 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Woodson (Texas)
Woodson Texasko herri bat da. Throckmorton konderrian kokatua dago. 2010ean 264 biztanle zituen, 1.68 kilometro koadrotan banatuta.
Antoine Brizard
Antoine Brizard, (Poitiers, 1994ko maiatzaren 22a), boleibolean lehiatzen den kirolari frantziarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta urrezko domina eskuratu zuen boleibolean Frantziako taldearekin, ROC taldearen eta Argentinaren aurretik.
Tokion, honako hauek osatzen zuten taldea: Stephen Boyer, Antoine Brizard, Daryl Bultor, Barthélémy Chinenyeze, Trévor Clévenot, Jenia Grebennikov, Nicolas Le Goff, Yacine Louati, Earvin N'Gapeth, Jean Patry, Kevin Tillie eta Benjamin Toniutti-k.
Belval (Vosgeak)
Belval Frantziako udalerria da, Vosgeak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Belval udalerrian erroldatutako biztanleak 174 ziren. Familiak 60 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 110 etxebizitza zeuden, 65 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 35 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 94 etxeak ziren eta 13 apartamentuak ziren. 65 etxebizitza nagusietatik 51 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 4 etxek hiru zituzten, 16 etxek lau zituzten eta 45 etxek bost zituzten. 51 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 30 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 32 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 119 ziren, horien artean 94 aktiboak ziren eta 25 inaktiboak ziren. 94 pertsona aktiboetatik 81 lanean zeuden (50 gizon eta 31 emakume) eta 13 langabezian zeuden (6 gizon eta 7 emakume). 25 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Belval udalerrian 59 unitate fiskal zeuden, 156 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.815 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren eta 2 jatetxeak.
2000. urtean Belval udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Allotz
Allotz Deierriko kontzejua da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 123 biztanle ditu.
1857ko errolda arte Allotz eta Egiarte izeneko udalerriaren burua izan zen.
Allozko urtegiak, Euskal Herriko handienetakoa, herri honi zor dio bere izena, bertan bere hustubidea kokatzen delarik.
Belval (Vosgeak)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Surikata
Surikata (Suricata suricatta) Suricata generoko animalia ugaztuna da. Karniboroen taldeko kidea da eta mangostak biltzen dituen Herpestidae familian sailkatuta dago. Afrika hegoaldean bizi da; Botswanako Kalahari eta Namibiako Namib basamortuetan, Hegoafrikan, Lesothon eta Angola hego-mendebaldean.
Emari (argipena)
Emari hitzak adiera zenbait ditu:
Surikata
Intsektujaleak dira, oro har, nahiz eta ornodun txikiak (narrasti eta hegazti txikiak), arrautzak eta landareak ere jaten dituzte. Eskorpioiak ere jaten dituzte, haien pozoiarekiko immuneak baitira. 15-30 ale bitarteko talde familiarretan bizi ohi dira. Lan banaketa nabarmena dute. Taldea elikatzen ari den bitartean surikata batzuk zelatan egoten dira eta harrapariak ikusterakoan alarma jo eta lurrazpian eraiki dituzten galeriatan ezkutatzen dira.
Etimologia
Surikata izenak swahiliz "haitzeko katua" esan nahi du. Kolono herbeheretarrek meerkat izena eman zioten, "aintzirako katua", eta ingelesez izen hori erabiltzen da.
Azpiespezieak
Gaur egun hiru azpiespezie onartzen dira:
Filogenia eta eboluzioa
Surikaten fosilik zaharrenek 2'59 milioi urte dituzte eta Hegoafrikan aurkitu dira. Herpestidae familia bi adarretan banatu zen Goi Miozenoan (duela 25,4-18,2 milioi urte), alde batetik espezie bakartiak eta bestetik espezie sozialak. Azken hauen artean dago surikata. Surikaten taldea duela 22,6-15,6 milioi urte artean bereizi zen gainerako mangostengandik.
Horrela zehaztu da Herpestidae familiaren filogenia:
Gorputza
Surikata mangosta txiki bat da gorputz liraina duena. Mangosta nanoak (Helogale generoa) baino ez dira surikatak baino txikiagoak. Buruak eta gorputzak 24-35 cm-tako luzera hartzen du eta gorputzak 620-970 gramtoako pisua du, 725 g batazbeste. Eme dominante batzuk gainerakoak baino astunagoak izan daitezken arren ezta sexuen arteko desberdintasun nabarmenik ageri. Surikatak hanka luzeak ditu eta isatsa fina izaten da. Isatsa 17-25 cm luze izaten da eta puntza beltza du.
Gorputzeko ilajea gris argia edo horixka izaten da eta bizkarrean lerro argi-ilunak txandakatzen dira. Hegoaldeko surikatak ilunagoak izaten dira iparraldekoak baino. Ileak 1,5-2 cm hartzen du, gorputz alboetan 3-4 cm ere bai. Emeek sei titiburu dituzte.
Eguna (egunkaria)
Eguna euskarazko lehenengo egunkaria izan zen Hego Euskal Herrian argitaratutakoa, Espainiako Bigarren Errepublikaren garaian, 1937ko urtarriletik ekainera arte. Izan ere, Gerra Zibilak moztu egin zuen hedabide honen ibilbidea.
Surikata
Gorputza
Oin bakoitzean lau hatz ditu surikatak. Atzaparrak zorrotzak eta kurbatuak dira hondarretan zuloak egiteko egokiturik daudenak.
Eguna (egunkaria)
Sorrera
Eguna erabaki politiko baten ondorioz jaio zen. Lehenbiziko Eusko Jaurlaritza n euskara hutsezko egunkari bat ateratzeko agindua eman zen. Artean Euzkadi egunkaria nagusiki gazteleraz zen, eta bazuen euskarazko sail bat Estepan Urkiaga "Lauaxeta"ren zuzendaritzapean; hor aritzen ziren kazetariei eman zitzaien egunkari berria antolatzeko agindua, 1936ko abenduaren 28a inguruan. Presio handipean, zati handi batean inprobisatuz eta irarkola ko langileak gabonzahar egunean lanera bultzatuz, urtarrilaren 1erako lehen zenbakia ateratzea lortu zuten.
Surikata
Fisiologia
Basamortuko klimara moldatzeko termoerregulazio sistema espezializatuak dituzte. Tenperaturari dagokionez eguneroko erritmoak dituzte, egunez 38,3ºC eta gauez 36,3ºC. Bestalde gainerako haragijaleek baino oinarrizko metabolismo baxuagoa dute. Negu partean bero galera konpentsatzeko bero metabolikoaren ekoizpena handitzen dute eta eguzkitan egoten dira beharrezko tenperatura lortu arte.
Eguna (egunkaria)
Sorrera
Lehen erredakzioa Bilboko Posta kalea n izan zuten, "Excelsius" gerra aurrean ateratzen zen kirol egunkariaren lantokian, Euzkadikoaren gaineko solairuan. Hasieran haren irarkola ere erabili zuten, baina gero La Gaceta del Norterenera bidali zituzten. Posta kaletik, erredakzioa Gran Via kaleko "Indatzu" etxera aldatu zuten.
Surikata
Talde izaera sendoa
30 ale harteko multzoak osatzen dituzte surikatek. Multzo barnean familia unitate ugari izaten dira eta sexuen arteko kopuru berdintsuak izaten dira. Egunaren zati handia igarotzen dute janari bila, batez ere lurrazpian bizi diren ornogabe bila. Lan banaketa nabarmena dute surikatek. Taldea janari bila ari den bitartean, taldeko zenbait kide adi-adi egoten dira, atzeko hanken gainean zutik, gerturatu daitezkeen harraparien zelatan. Bokalizazio desberdinak ere badituzte egoera desberdinetara egokitzen direnak, esate baterako zelatariek harraparia ikusten dutenean tonu altuko zaunkak errepikatzen dituzte.
Kumeen hazkuntza ere kooperatiboa izaten da. Bada ugalketa talde bat, surikaten hierarkian goian daudenak, eta ugaltzen ez direnek gainerakoei laguntzen diete kumeak zaintzen eta hazten.
Eguna (egunkaria)
Ildo editoriala
Eguna egunkari militar izatua zen. Alegia, kazetariak lan hori esleitua zuten gudari ak ziren.
Surikata
Talde izaera sendoa
Multzo desberdinetako surikatak elkartzen direnean istilu handiak gertatzen dira eta bortizkeria handia erabiltzen dute. Surikaten heriotzen %19a horrelako istiluetan gertatzen dela zehaztu da, ugaztunen artean ehunekorik handiena da.
Ugalketa
Eme handienek taldearen dominantzia eskuratzeko joera izaten dute. Eme handienen artean lehia gogorra izaten da eta lidergoa eskuratzeko aurrejko liderra kanporatu egiten dute. Dominantzia eskuratu ondoren kumeak izateari ekiten dio eta aurrekoaren kumeak holtzera ere iritsi daiteke. Azpiratuak dauden emeek ere hiltzen dituzte tarteka dominantearen kumeak, beraien posizio soziala handitzeko. Arrak ez dira hain lehiakorrak, baina hauek ere zahartu den ar dominantea kanporatu eta haren lekua hartzen dute.
Eguna (egunkaria)
Estiloa
Estiloaren aldetik, kazeta euskara garbia delakoaren adibide ona izan zen, hizkuntza batua sortu baino lehenagoko garaiak zirelarik eta bizkaiera euskalki nagusia baina ez bakarra zelarik.
Surikata
Ugalketa
Maila baxuko hainbat surikatak taldea utzi eta talde berriak bilatzen dituzte ugalketa garaian. Zailtasun handiak izaten dituzte talde berrian onartuak izateko eta hainbat egun behar izaten dituzte helburua lortzeko. Inoiz bi hilabetez ere jarraitu izan dute taldearen ibilbidea. Arrek arrakasta handiagoa izaten dute talde berrian onartzeko garaian. Multzotik ateratzen diren emeek taldetxoak eratzen dituzte eta beste taldetxo batzuekin bat ere egin dezakete. Bakarrik dabiltzak arrak hartu ditzakete eta haiekin ugaldu. Hasierako multzoko eme dominanteen haurdunaldia pasa ondoren berriz taldera itzul daitezke beraien kumeekin.
Surikaten ugalketa garai nagusia eurite handien sasoian izaten da. Surikaten jaiotza kopuru handiena urtarrilaren eta martxoaren artean izaten da Kalahari hegoaldean. Emeek bi edo urte dituztenean lortzen dute sexu heldutasuna. Eme dominanteek lau kumaldi ere izaten dituzte urtero, beti ere prezipitazioen kopuruak markatzen du kumeen hazkuntzaren arrakasta. 60-70 egunetako haurdunaldiaren ondoren 3-7 kume artean jaiotzen dira. Eguneko 4,5 gramotako hazkuntza izaten dute kumeek eta aurreneko 16 egunetan gordeleku barnean egoten dira. Kumeen aitak zelatan egoten dira eta kumeak babesten dituzte, emeak jaten egon behar dute kumeentzako esnea ekoiztu ahal izateko. 12 aste dituztenean kumeak beren kabuz elikatzeko gai izaten dira.
Eguna (egunkaria)
Estiloa
EAJ-ko agintariekin tirabirak izan zituzten, hauek Sabino Arana ren idazteko era erabiltzea nahi baitzuten. Kazetariek, ostera, herriarendako hizkera ulergarria lehenetsi zuten, eta idazle bakoitzaren gain uzten zuten idazteko era.
Surikata
Ugalketa
Surikata basatiak 5-15 urte bizi dira, gatibu diren tokietan 20 urtetik gora ere har dezakete.
Gordelekuak
Surikatek gordelekuek 5 m-ko diametroa izaten dute normalean eta 15 zulo inguru izaten dituzte, inoiz 90 irekiera ere kontatu dira. Lur barnean 1'5 metro hartzen dituen galeria sistema izaten dute, bi edo hiru solairu dituena. Azaletik gertu dauden tunelek 7'5cm-ko diametroko zuloa izaten dute eta barnealdean daudenek handiagoa. Sarrera bera 15 cm inguruko diametroduna da eta 40º-tako inklinazioarekin eraikitzen dituzte. Azkar ihes egiteko prestaturiko zuloak ere badituzte. Belatzak eta arranoak dira surikaten harrapari nagusiak, txakalak ere bai.
Eguna (egunkaria)
Kazetariak
Egunkaria egunero ateratzeko ardura lau kazetarik hartu zuten: Augustin Zubikarai ondarroarrak, Eusebio Erkiaga lekeitiarrak, Jose Mari Arizmendiarrieta markinarrak eta Alejandro Mendizabal mutrikuarrak. Zaharrena Erkiaga zen, 24 urtekoa. Bertze kazetari eta kolaboratzaile anitzen lanekin bete zuten egunkaria, egunero. Emakumeek ere idatzi zuten Eguna-n; Julia Gabilondo Maite mungiarrak, Julene Azpeitia Arritokieta zumaiarrak eta Errose Bustintza mañarariarrak, errate baterako. Beste kolaboratzaile batzuk: Basarri ertzaina, Imanol Enbeita "Uribitarte tar Ibon", aita Nikolas karmeldar ra, Engrazio Arantzadi "Kizkitza"... Herrietatik albisteak bidaltzen zituzten korrespontsal ugari ere izan zituzten.
Oso langile gutxiren artean egin zuten, bitarteko oso urriekin eta presio handipean. Horren erakusgarri, Zubikaraiek eta Erkiagak bizi izandako pasarte hau: "Egun baten, txikikeria da baiña komeni da esatea guk lan eguteko gendun estutasunaz konturatzeko, bi bakarrik gengozan lanean. Egia esateko, biok etenda, geiago eziñean. Orduak aurrera ta estuago, lanik ezin biribilduta, bear zain aiña ezin batuta.
''Geiago eziñez, elduko ez ete giñan bildurrez, edo ittotasunak gainduta, nire adiskideak, nire lankideak, asarrez, paperak jaurti, jaiki ta... ni ba nua, esan eustan. Onetara ezin lei. Ezin lei. Etenda gagoz biok. Bai, biok. Ez besterik agertu. Ez ipokrita izan. Biok, biok etenda gagoz. Ezin giñei eldu biarko egunerokorik ataratera. Ni beintzat etxera nua.''
''Izerdi likiñetan geratu nitzan. Errazoia eukan ezin ukatu, ondo nekian ori. Bear ba da bera aurreratu ez ba litz, ni asiko nitzan asarrea agertzen. baiña bera asi zalako, asarretu nitzan. Nire ardurearen kezkak larritu nindun. Garraztu giñan berbetan, izketan. Nekearen nekez aotik odola dariola geldituko bagiñan be, atara bear gendula esan neutsan, bero-bero esan be. Gogorrago jo neban, neuk ez nekiela edo konturatu barik. Bein emon eta ordurarte zelan erabilten zan ikasteko be eskuetan artu ez neban pistolea atara ta tai ta ez amaitu bear zala ta atara bearko gendula, esan neutsan, pistolea eskuetan nebala.''
Koitadu onek ez neban jakingo pistola a zelan erabilli, baiña adiskidea bildurtu edo makurtu zan eta "Eguna"k betiko antzera, bere orduan urten eban". Baliabide urriokin, ezinezkoa izaten zuten nahi beste erreportari-lan egin; gehienetan albisteak beste egunkarietako lagunek esandako eta kontatutakoarekin moldatzen zituzten. Halere, zenbait irteera egin zituzten: Durangoko bonbardaketa ren erdian izan ziren, esate baterako. Baita frontea Bilboren inguruan estutzen hasi zenetik kolpistek hartu arteko azken egunetan ere; ekainaren 19an utzi zuten erredakzioa.
Ibilbidea
Iraun zuen artean, Eguna egunero eta garaiz atera zen (egun bat kenduta). Gudaroste gehienetara bidaltzen zen, eta izparringi postuez gain, kaleko saltzaile bereziei ere ematen zitzaien (postuek baino askoz ere gehiago saltzen zutenak).
Surikata
Gordelekuak
Galeriak eraikitzeko surikatek kate lerrokatuak osatzen dituzte lurra zulatu eta hondarrak kanporatzeko.
Zulo barnean tenperatura epela izaten da, egunez kanpoaldean baino freskoagoa eta gauez epelagoa. Udan 21º eta 39 º artean izaten da eta neguan -4º eta 26º artean, barneko galerietan tenperatura konstanteagoa da, unad 22,6-23,2ºC eta neguan 10-10,8ºC. Horrek gorputzaren termorregulazioan aurrezteko aukera ematen dio surikatari.
Askotan beste ugaztun batzuek egindako gordelekuak aprobetxatzen dituzte, beraienak eraiki beharrean.
Elikadura
Surikatoa intsektujalea da batez ere. Kakalardoek eta tximeletek osatzen dute nagusiki haren dieta. Gainerako artropodoen artean eskorpioiak dira aipagarrienak, izan ere haren pozoiarekiko immuneak baitira. Hauetaz gain arrautzak, anfibioak, narrastiak, txoriak, landareak eta haziak ere jaten dituzte. Angurri antzeko fruitak ere jaten dituzte haren ur kopuru handia dela eta. Arrazoi beragatik sustraiak eta tuberkuluak ere kontsumitzen dituzte.
Egunero 5 eta 8 ordu artean ematen dute jatekoaren bila. Talde izaera mantentzen dute elikatzen ari direnean, elkarren zaintza mantenduz. 5 metrotako zabaleran izaten dira guztiak. Usaimena erabiltzen dute ehizatzeko eta lurra zulatu harrapatzen dituzte animaliak. Gutxitan ikusten dira ehizatu nahi dutenaren atzetik korrika.
Negu partean elikagaien kontsumoa asko jeisten da.