cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
El Molinón estadioa
El Molinón estadioa Espainiako Asturias erkidego autonomoko Gijon hirian kokatzen den futbol estadioa da. 1908an inauguratua izan zen. Jabea Gijongo Udala da, aldiz etxeko taldea Real Sporting de Gijón da.
Gerrhonotus lugoi
Gerrhonotus lugoi Gerrhonotus generoko animalia da. Narrastien barruko Anguidae familian sailkatuta dago.
Kanako Ito
Kanako Ito (伊藤 香菜子) Japoniako futbolaria da.
Australia (2008ko filma)
Australia 2008ko Baz Luhrmann australiar zinema zuzendariaren epika-drama filma bat da. Bertan, Nicole Kidman, Hugh Jackman, David Wenham, Bryan Brown eta Brandon Walters aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
1939. urtea. Lady Sarah Ashley (Nicole Kidman), ingeles aristokrata txolin eta funtsik gabekoa da. Bere maitasun eta haurrik gabeko ezkontzak bere zalditegiaz ez beste guztiaz gabetu du. Bere senarra desleiala dela konbentzituta, Sarah bere senarra buruz-buru ikusteko asmoz Londres hiritik Australiako Darwin hirira bidaiatuko du. Berta, bere gida Outback eremuan bizi den Drover (Hugh Jackman) izeneko abeltzaina izango da, Sarah fina den adina Droker zakarra delarik. Bien arteko ezinikusi handia Sarah Nullah (Brandon Walters) mutiko aborigen umezurtzaz arduratzen denean arinduz joango da, azkenean bien arteko maitasuna piztuko delarik.
Krzeszowice
Krzeszowice Poloniako udalerria da, 9.942 biztanle dituena.
Košolná
Košolná Eslovakiako udalerri bat da, Trnavako barrutian kokatuta. 9,59 km²ko azalera du eta 778 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1296. urtekoa da.
Yuki Yamanouchi
Yuki Yamanouchi (山之内 優貴, 1994ko irailaren 18a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Giravanz Kitakyushu.
Castejón de Alarba
Castejón de Alarba (aragoiera: Castellón d'Alarba) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 104 biztanle zituen 17,6 kilometro koadroko azaleran. Calatayudeko Erkidegoan dago.
Palazzo Canavese
Palazzo Canavese Italiako udalerri bat da. Turingo Hiri Metropolitanoan kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Palazzo Canavesek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Illarragorri
Illarragorri edo Irumuga mendia Altzania mendilerroan dagoen mendi arabarra da. Bertan bat egiten dute Araba, Gipuzkoa eta Nafarroako herrialdeek. Arbarain ere deitua, Aguraingo Kuadrillako Asparrena, Goierriko Zegama eta Sakanako Ziordia bereizten ditu.
Hayden (Arizona)
Hayden Arizonako herri bat da. Gila konderrian kokatua dago. 2010ean 662 biztanle zituen, 3.3 kilometro koadrotan banatuta.
Tominanga sanguicauda
Tominanga sanguicauda Tominanga generoko animalia da. Arrainen barruko Telmatherinidae familian sailkatzen da.
Errealitate birtuala lehen hezkuntzan
Errealitate areagotua (EA) gailu softwareen bitartez elementu fisikoak ikusteko ahalmena ematen digun teknologiari deritzogu. Hau hezkuntzarako zeharo baliogarri suerta daiteke, bere mekanismo teknologiko aurreratu hauek baliatuz irakasgai bilakatu litekeen objektu horiek bizitza hartu lezakete; honi esker, hezkuntza askoz ere esanguratsuago bihurtzen da, interesa esponentzialki areagotuz, abstraktuak diren kontzeptu horiek barneratzea erraztuz eta, era berean, ikaslearen segurtasuna orobat bermatuz. Aitzitik, arrakasta lortu ahal izateko, kontsumitzaile/erabiltzaileen banakotasuna kontuan hartzeko ezaugarria litzateke, honek testuingurua ematen baitio aplikazioari eta ,halaber, beharrezkoak liratekeen baliabideei ekin.
Hainbesteko teknologia izanik, zenbait errealitateren arteko bereizmena egin daiteke, edo Errealitate Hedatua (EH) izendatua dena. 3 Honen barne aurki ditzakegu:
Teknologiak
Azkenik, alderdi ekonomikoari erreparatuz, bistakoa da errealitate birtuala askoz ere garestiagoa dela errealitate areagotua baino; honek behar duen ekipamendua zehatzagoa da, hornikuntza teknologiko konkretu batetik datorrena, errealitate areagotua erabiltzeko, ordea, soilik sarera sarbide duen gailu baten beharra baino ez legoke.
Errealitate areagotua Autismo Espektroko (AE) jendearekin
Orokorrean autismo espektro ko jende horren diagnostikoaren barruan, ondorengo ezaugarri hauek aurki ditzakegu: komunikazio soziala eta elkarrekintzarako zailtasuna, jokaera eta interes errepikakor nahiz murriztuak eta orobat, portaera estereotipatua beste askoren artean. Hau guztia dela eta, metodologia aplikatu askok kanpo ikus estimulu, agendak eta piktograma ugariz profitatuko dira, zergatia izatez nahiko soila da, jende autistak, sinboloen ulermen hobea dute kontzeptu abstraktuen ingurukoa baino. Halaber, frogatua izan da Errealitate Areagotua autismo espektroko jendeari aplikatzen zaionean, hainbat gaitasun lantzen direla, esaterako: arreta, hausnarketa, oroimena, kontzentrazioa, arrazoiketa... Ondorioz, Errealitate Areagotuak autismoko espektroan dauden horien ezaugarriak lausotzen lagunduko du eta, beraz, komunikazioa, gaitasun sozialak eta motibazioa besteak beste, zeharo hobetuko luketen alderdiak kontsidera genitzake.
Errealitate Areagotua hizkuntzen ikasketarako
Aplikazio hauek gehienbat gamifikazioan oinarrituta daude, Errealitate Areagotutako teknologia erabiliz hizkuntzetarako trebakuntza hobetzeko eta errazteko, espazio erakargarriak sortuz eta ikasleen interesa piztuz, atzerriko hizkuntza honetan komunikazioa hobetuz. Adibide batzuk lirateke: Layar, Aumentaty Author eta Zookazam besteak beste.
Errealitate areagotua zientzia esparruan aplikatua
Ezagutza zientifikoen ulermena eta gertakizun zein prozesu zientifikoen ulermenari mesede egingo lioke, berez, ezagutza esparru honek kontzeptu abstraktu edota ukigaitz ugari maneiatzen dituelako, askotan, ikaslearen kontra egin lezakeen kontua dena.
Hezkuntza historikoa
Errealitate birtualak testuinguru konkretu batera murgiltzeko aukera ematen digunez, bai erreala bai fikziozkoa, honetan fokua jarri da azken urteetan historia irakasteko aukera gisa. Esaterako, tarteka kronologiko klasikoan kokatuz, Erromatar inperioa irakastearren, ikasleek hau hobe behatu lezakete erromatar Villa batean sarturik. Inbestitzaileek eta beste aiurriko adituek diote, historia irakasteko nahiz ikasteko errealitate birtuala ezin-hobeko aukera bat litzatekeela bere izaera interaktiboa dela eta, halaber, murgiltze aukeragatik ere bai.
Irteera birtualak
Irteera birtualak direla medio, ikasleek munduko hainbat gune erreal edo simulazioak bisita ditzakete eta horrela, hezkuntza jaso. Google Expeditionsek, irakasleak maneiatu beharko lukeen aplikazio bat dena, ikasleei irteera birtualak eskaintzen dizkie euskarri teknologiko murriztu batzuen bitartez, esaterako: smartphoneak eta kaskoak.
Irteera birtualak baliatuz, lehen hezkuntzako ikasleek besteak beste, landatar guneak bisita ditzakete, non, sarritan ez dira egon eta, era berea, ez dute eskuragarritasunik hara jotzeko. ZiTrips programak adibidez, irteerak simulatzen ditu eta hauetan parte hartuz, ikasleak zientziarekin erlazionaturiko graduak azter ditzake eta, are gehiago, inbestigazio lanetan ikertzaile batekin parte hartzeko aukera eman (honetarako, 45 minutuko irteerak planteatzen dira). Erakutsi da, ondorioz, honen bitartez, ikasleek zientzietako graduen ulermen hobea gauzatzen dutela.
Bivibranchia simulata
Bivibranchia simulata Bivibranchia generoko animalia da. Arrainen barruko Hemiodontidae familian sailkatzen da.
Fluoro-cannilloita
Fluoro-cannilloita silikato motako minerala da eta cannilloite root name taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Fluoro-cannilloita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 da.
Agelaius assimilis
Agelaius assimilis Agelaius generoko animalia da. Hegaztien barruko Icteridae familian sailkatua dago.
Yusuke Maeda
Yusuke Maeda (前田 悠佑, 1984ko azaroaren 23a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako V-Varen Nagasaki.
Oruro (departamendua)
Oruro Boliviako mendebaldean dagoen departamendua da. Hiriburua Oruro du (215.000 biztanle inguru).
Mugakideak hauexek ditu: La Pazeko departamendua iparraldean, Cochabamba ipar-ekialdean, Potosi ekialdean eta hegoaldean eta Txileko Tarapaca erregioa mendebaldean.
53.558 km2-ko azalera dauka, eta 2005ean 417.817 biztanle zituen (7.80 biz./km2).
Gaztelania, aimara eta ketxua ditu hizkuntza ofizialak.
Inguru naturala
Andeetako ingurunearen barne kokaturik, departamendu honetan dago herrialde osoko mendirik altuena, Nevado Sajama alegia.
Peter Cushing
Peter Cushing (Kenley, Surrey, 1913ko maiatzaren 26a - Canterbury, Kent, 1994ko abuztuaren 11) britainiar antzezlea izan zen.
Antzerkian, telebistan eta zineman lan egin zuen, beldurrezko filmetan bereziki, sarritan Christoper Lee ren aurkari gisa. Londresko hainbat antzerki-konpainiatan ibili ondoren (Laurence Olivierrekin, besteak beste), Hollywoodera jo zuen 1939an, eta han egin zituen Burdinazko maskara (1939) eta Ikasleak Oxforden (1940) filmak. 1940ko hamarkadan antzerkira itzuli zen, eta 1954an George Orwellen 1984 eleberriko protagonistarena egin zuen telebistarako. Hurrengo urteetan film asko egin zituen Hammer Films estudioetarako, eta horiek ezagutarazi zuten mundu osoan: Frankesteinen madarikazioa (1957), Dracula (1958), Baskervilletarren txakurra (1959) eta Izua doktorea (1965). Star Wars IV. Atala: Itxaropen Berria (1977) filmean ere lan egin zuen.
Mentxu Gal lorategiak
Mentxu Gal lorategiak Donostiako Amara auzoko plaza bat da, Easo kalea eta Antso Jakitunaren hiribidea lotzen dituena. Denbora luzez izenik gabe egon ondoren, 2015eko martxoaren 26ko Udal Batzarrak izen hori ematea erabaki zuen Mentxu Gal margolariaren omenez.
2015eko maiatzaren 30ean, Amarapedia ekimenaren jarduerak bertan egingo dira Olatu Talka jaialdiaren barruan. Jaialdi honen helburuetako bat hiriko gune eta txoko ezezagunei ikusgarritasuna ematea da.
Yuka Miyazaki
Yuka Miyazaki (宮﨑 有香) Japoniako futbolaria da.
Agelaius tricolor
Agelaius tricolor Agelaius generoko animalia da. Hegaztien barruko Icteridae familian sailkatua dago.
Gerrhosaurus validus
Gerrhosaurus validus Gerrhosaurus generoko animalia da. Narrastien barruko Gerrhosauridae familian sailkatuta dago.
Amniataba affinis
Amniataba affinis Amniataba generoko animalia da. Arrainen barruko Terapontidae familian sailkatzen da.
Mahats
Mahatsak (beharbada aitzineuskaraz *banats) [erref. behar] sasoika hazten diren fruituak dira, gordinik edota prozesaturik jan daitezkeenak.
Mahatsondoak mahatsak ematen dituzten landareak dira eta mahastiak, mahatsondoen multzo handiak.
Terminologia
Blanca Urgell hizkuntzalariaren iritziz, mahats hitza fruitu bat izendatzeko zaharrenetako bat izan daiteke. Euskal Hiztegi Historiko-Etimologikoaren arabera, mahatsarno erabiltzen zuen Joanes Leizarragak (1506-1601), beti elkarketa eginez, inoiz ez arno soila.
Konposizioa eta balio nutritiboa
A, B eta C bitaminez aberatsa, mahatsak oligoelementu ugari ditu, organismoak asimilatu ahal izateko oreka egokian. Mahats hazi bakoitza argizariz estalita dago, legamiaz aberatsa. Energetikoa, mineralizatzailea, detoxikatzailea, freskagarria eta libragarria, mahatsak oroimenean eragina du eta zelulen berriztapenean, eta zainen babesean ere bai. Mahatsa jatea ona da, arazo hepatikoak, nerbiosoak edo digestiboak dituztenentzat.
Mahatsetik eratorritako produktuak
Prozesaturik, mahats zukuak, ozpina, muztioa eta ardoa egiteko erabiltzen du gizakiak. Mahaspasak fruitu lehorrak dira, mahats lehorrez eginak.
Banaketa eta ekoizpena
FAOren arabera, munduko 75.866 km² mahatsa landatzeko erabiltzen da, eta urtero % 2 handitzen da. Mahats ekoizpenaren % 71 ardoa egiteko erabiltzen da; % 27, fruta gisa; eta % 2, fruitu lehor gisa. Ekoizpenaren zati bat mahats zukua egiteko erabiltzen da.
Ez dago estatistika fidagarririk ekoizpenari buruz mahats motaka. Hala ere, motarik hedatuena Sultana dela uste da, gutxienez 3.600 km² eremuan landatua. Bigarren hedatuena Airén mota da. Beste mota hedatuenak Cabernet Sauvignon, Merlot, Grenache, Tempranillo eta Chardonnay dira.
Mahats motak
Mahats mota ugari dago, mahatsondoa erraz mutatzen den espeziea baita, hamaika aldaera sortzen dituena. Euskal Herrian ardoa egiteko erabiltzen direnen artean, heuek ezagunenak dira:
Ardo zuria egiteko mahats barietate batzuk ezagunak dira gure artean, hala nola
Bivibranchia velox
Bivibranchia velox Bivibranchia generoko animalia da. Arrainen barruko Hemiodontidae familian sailkatzen da.
Cahiers du cinéma
Cahiers du cinéma 1951ko apirilean André Bazin, Jacques Doniol-Valcroze, Joseph-Marie Lo Duca eta Léonide Keigelek sortutako zinema aldizkari frantziarra da.
La Revue du cinéma ordezkatu zuen eta Nouvelle Vague mugimenduaren sorreran parte hartu zuen.
Križovany nad Dudváhom
Križovany nad Dudváhom Eslovakiako udalerri bat da, Trnavako barrutian kokatuta. 10,26 km²ko azalera du eta 1831 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1296. urtekoa da.
Pern
Pern Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Pancalieri
Mugakideak
Pancalierik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Pont-sur-Sambre
Pont-sur-Sambre Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Pont-sur-Sambre udalerrian erroldatutako biztanleak 2.604 ziren. Familiak 1.005 ziren, horien artean 257 pertsona bakarrekoak ziren (108 bakarrik bizi ziren gizonak eta 149 bakarrik bizi ziren emakumeak), 274 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 377 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 97 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Pern
Biztanleria
2007an Pern udalerrian erroldatutako biztanleak 402 ziren. Familiak 164 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 44 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 64 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Pont-sur-Sambre
Etxebizitza
2007an 1.071 etxebizitza zeuden, 1.020 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 46 hutsik zeuden. 952 etxeak ziren eta 113 apartamentuak ziren. 1.020 etxebizitza nagusietatik 673 bere jabearen bizilekua ziren, 317 alokairuan okupaturik zeuden eta 30 doan lagata zeuden; 7 etxek gela bat zuten, 64 etxek bi zituzten, 87 etxek hiru zituzten, 270 etxek lau zituzten eta 592 etxek bost zituzten. 775 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 538 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 325 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Pern
Etxebizitza
2007an 203 etxebizitza zeuden, 165 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 22 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 201 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 165 etxebizitza nagusietatik 127 bere jabearen bizilekua ziren, 28 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 9 etxek bi gela zituzten, 27 etxek hiru zituzten, 43 etxek lau zituzten eta 86 etxek bost zituzten. 103 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 81 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 75 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Pont-sur-Sambre
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Pern
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Pont-sur-Sambre
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.643 ziren, horien artean 1.104 aktiboak ziren eta 539 inaktiboak ziren. 1.104 pertsona aktiboetatik 933 lanean zeuden (543 gizon eta 390 emakume) eta 171 langabezian zeuden (70 gizon eta 101 emakume). 539 pertsona inaktiboetatik 119 erretiraturik zeuden, 199 ikasten zeuden eta 221 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Pont-sur-Sambre udalerrian 1.036 unitate fiskal zeuden, 2.667 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.740 euro zen.
Pern
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 241 ziren, horien artean 185 aktiboak ziren eta 56 inaktiboak ziren. 185 pertsona aktiboetatik 171 lanean zeuden (98 gizon eta 73 emakume) eta 14 langabezian zeuden (4 gizon eta 10 emakume). 56 pertsona inaktiboetatik 28 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Pont-sur-Sambre
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 74 komertzioetatik, 7 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 9 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren, 17 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Aizleor
Aizleor edo Unamendi Oria Garaiko mendietan (Gipuzkoa) dagoen mendi bat da.
Pern
Diru sarrerak
2009an Pern udalerrian 162 unitate fiskal zeuden, 413,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.535 euro zen.
Pont-sur-Sambre
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 arropa denda zen, 1 kirol-denda zen eta 1 lore-denda zen.
Pern
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Pont-sur-Sambre
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Pont-sur-Sambre udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 472 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.
Pern
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 zurgina, 1 argiketaria, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
Pont-sur-Sambre
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pern
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Pern udalerrian 34 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.170 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola 1 eta inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Pern udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 65 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Parella
Parella Italiako udalerri bat da. Turingo Hiri Metropolitanoan kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Parellak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Francisco Gento
Francisco Gento López (Guarnizo, Espainia, 1933ko urriaren 21a - Madril, 2022ko urtarrilaren 18a) futbolari profesionala izan zen. Ezkerraldean jokatzen zuen, eta dohain fisiko apartak zituen futbolean jokatzeko: abiadura handiko jokalaria zen (12 segundo baino gutxiago behar zituen 100 metro egiteko), baloia kontrolatzeko trebetasun handia zuen, eta berebiziko jaurtiketak eta paseak egiten zituen. Dohain horiei esker, Kantauriko enbata ezizena jarri zioten. Gento izan da Espainiako Futbol Liga gehien jokatu eta irabazi dituen futbolaria, Real Madril taldearekin beti: hamazazpi ligatan jokatu zuen, eta horietatik hamahiru irabazi, 1954tik 1970era bitartekoak. Berea da, orobat, Europako Kopako parte hartzeen eta garaipenen errekorra (sei txapelketa irabazi zituen: 1956, 1957, 1958, 1959, 1960 eta 1966an). 1964an, Europako Nazioen Kopa irabazi zuen Espainiako selekzioarekin.
Huachuca City (Arizona)
Huachuca City Arizonako herri bat da. Cochise konderrian kokatua dago. 2010ean 1,853 biztanle zituen, 7.3 kilometro koadrotan banatuta.
Shoma Mizunaga
Shoma Mizunaga (水永 翔馬, 1985eko maiatzaren 22a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako V-Varen Nagasaki.
Mobile
Mobile honakoa izan daiteke:
Agelaius humeralis
Agelaius humeralis Agelaius generoko animalia da. Hegaztien barruko Icteridae familian sailkatua dago.
Baltikoa
Baltikoa edo Itsaso Baltikoa Europaren ipar-ekialdean kokaturik dagoen itsasoa da. Kattegat eta Skagerrak itsasarteek lotzen dute Ozeano Atlantikoarekin eta bi golko nagusi ditu, Botniako golkoa eta Finlandiako golkoa. Guztira 377.000 km2-ko azalera hartzen du eta ur gazikara dauka.
Baltikoaren ertzetan bederatzi herrialde kokatzen dira, erlojuaren orratzen norantza hartuz honako hau da herrialdeen hurrenkera: Suedia, Finlandia, Errusia, Estonia, Letonia, Lituania, Polonia, Alemania eta Danimarka. Itsaso oso berria da, duela 4.000 urte agertu baitzen, eta sakonera txikia du, 57 metrotakoa batazbeste. Munduko anbar metaketa handienetakoa du barnean. Gaur egun kutsadura maila handia du itsasoak eta azken hamarkadetan neurriak hartzen hasi dira inguruko herrialdetako gobernuak.
Etimologia eta nomenklatura
Erromatar inperioa ez zen bertaraino iritsi, baina historiagile eta geografoek mundu ezaguneko mapak egiten zituzten eta izen desberdinak erabili zituzten itsaso hau izendatzeko, beti ere ingurua populatzen zuten leinuak aintzat hartuta. I. mendearen amaieran Kornelio Tazitok Mare Suebicum izena eman zion ("sueboen itsasoa") eta Klaudio Ptolomeok II. mendearen hasieran Mare Sarmaticum ("sarmaziarren itsasoa"). VI. mendean Jordanesek Mare Germanicum izena erabili zuen.
"Baltiko" izenaren aurreneko aipamena Adam Bremengoak egin zuen XI. mendean, Mare Balticum deitu zion itsasoari. Izenaren jatorria eztabaidagai da oraindik ere baina badirudi belt hitz germanikotik datorrela, ondoren balteus bezala latinizatu zena. "Belt" hitzak "itsasartea" esan nahi du eta itsasoaren itxura luzeari egiten dio erreferentzia.
Erdi Aroan izen desberdin ugari erabili izan ziren baina 1600 urtearen ondoren Baltikoa nagusitu zen hizkuntza gehienetan. Itsasertzean dauden lurraldeei "herrialde baltikoak" deitzeko ohitura XIX. mendekoa da, dena dela gaur egun Herrialde Baltikoak esaterakoan Estonia, Letonia eta Lituania hartzen dira kontutan bakarrik.
Gaur egungo hizkuntzetan hiru izen erabiltzen dira:
Erdi Aroa
Eskandinaviarrek Erdi Aroan merkataritza bideak ireki zituzten Baltikoan zehar. Merkataritza sare hori kontrolatzeko hegoaldean zeuden bendoak garaitu behar izan zituzten. Itsasotik haratago Errusiako ibaietan zehar bidaiatuz Errusia hegoaldera eta Itsaso Beltzera ere iritsi ziren. Eskandinaviarren nagusitasun garai hau Bikingoen Aroa izenaz ezagutzen da. Bikingoek Austmarr ("Ekialdeko aintzira") izena ematen zioten Baltikoari.
XII. mendetik aurrera anbarra ustiatzen hasi ziren Poloniako, Errusiako eta Lituaniako itsasertzetan batez ere. Gainerako herrialdeetan zura, mundruna, lihoa eta kalamua esportatzen zen Baltikoko merkatal bideetan zehar. Suediak burdin eta zilar meategi ugari zituen eta Poloniak gatza ere ekoizten zuen.
Europan zehar kristautasuna barreiatu bazen ere iparraldera nekez iristen zen eta Baltikoko ekialdeko ertzak izan ziren kristautasuna onartzen azkenak. XII. mendean suediarrek Finlandia menperatu zutenean eraman zuten kristautasuna bertara eta XIII. mendetik aurrera Ordena Teutonikoak Livonia konkistatu eta estatu kristau bat eratu zuen, 1525 artean iraun zuena. Ordena Teutonikoaren Estatua izenaz ezagutu zen.
Konflikto eremua
Garai hartan Danimarkako Erresumak indar handia hartu zuen eta itsasoa bere kontrolpean zeukan. Baltikoaren itsasertzean merkataritzari lotuta hiri indartsuak agertu ziren eta XIII. mendean Hansako liga eratu zuten. Liga horretan Baltikoko eta Ipar itsasoko hiri garrantzitsuak zeuden, Lübeck zen denetan buru. 1227 urtean Bornhövedeko borrokan Hansa Ligak Valdemar II.a Danimarkakoaren itsas flota garaitu zuen eta Europa iparraldearen gaineko nagusitasuna eskuratu zuen.
Aro modernoa
XVI. mendearte iraun zuen Hansa Ligak. Honen ondoren Poloniak, Danimarkak eta Suediak Baltikoaren kontrola eskuratzeko gerrak izan zituzten beren artean eta suediarrak nagusitu ziren. Itsasertz guztia konkistatzeari ekin zioten ondoren eta Mare Nostrum Balticum ("Gure itsaso Baltikoa") izendatzera iritsi ziren, erromatarren Mare Nostrum hari (Mediterraneoa) erreferentzia eginez. Halabaina garai hartako Europako hiri boteretsuena Amsterdam izanik herbeheretarrak izan ziren Baltikoko merkatal itsasbideen jabe XVII. mendean zehar.
XVII. mendean Errusiak eta Prusiak lortu zuten Baltikoaren kontrola. Iparraldeko Gerra Handian errusiarrek suediarrak garaitu zituzten eta Petri I.a Handia enperadoreak San Petersburgo hiriburua Finlandiako golkoaren barrenean eraiki zuen. Ingalaterra eta Herbehereekin merkatal harremanak sendotu zituen horrela.
1853. urtean Krimeako Gerra hasi zen eta bertan Frantziak, Britainia Handiak eta Otomandar Inperioak bat egin zuten Errusiaren aurka. Baltikoan ere izan zuen eraginik gerrak eta frantses eta britainiarrek Errusiaren gotorleku nagusiak bonbakatu zituzten. 1871ean Alemaniaren bateratzea gertatu zenean Baltikoaren hegoaldearen gaineko kontrola eskuratu zuen. Gertaera hauek biek errusiarren kontrolaren amaiera ekarri zuten.
Aro Garaikidea
Lehen eta Bigarren Mundu Gerrak Itsaso Baltikoan ere gertatu ziren. Bigarren Mundu Gerran alemaniar nazien eta Sobietar Batasunaren arteko gerra latza izan zen eta soldaduz eta errefuxiatuz beteriko hainbat itsasontzi urperatu zituzten alde bateko zein besteko torpedoek. Gertaera lazgarriena 1945eko urtarrilaren 30ean gertatu zen. Sobietar Batasuneko S-13 itsaspekoak MV Wilhelm Gustloff itsasontzia hondoratu zuen. 9.434 pertsona hil ziren, ia denak zibilak, Ekialdeko Prusiatik ihes egiten ari ziren alemaniarrak hain zuzen ere. Gerra galtzearekin batera alemaniarrak eremu hauetatik kanporatuak izan ziren eta haien lekua poloniarrek eta errusiarrek hartu zuten. Poloniak Baltikoaren hegoaldeko itsasertz guztia bereganatu zuen eta Errusiak Königsberg hiria eskuratu zuen, ordutik aurrera Kaliningrad izenarekin ezagutzen dena. Ekialdeko kostalde guztia ere Sobietar Batasunaren eskutan gelditu zen.
Hurrengo hamarkadetan Sobietar Batasunak, Estatu Batuek eta Erresuma Batuak arma kimikoak ezarri zituzten Itsaso Baltikoaren inguruan, eta Bigarren Mundu Gerran urperaturiko itsasontzi ugariek ere sustantzia toxikoak jariatzen dituztenez ingurumenaren kutsadura arrisku handia dago.
1991 urtean Estatu Baltikoek (Estonia, Letonia, Lituania) independentzia eskuratu zuten eta 2004an Europar Batasunean sartu zirenez, gaur egun Itsaso Baltikoaren gehiengoa Europar Batasunaren barnean dago, Kaliningrad eremua eta San Petersburgo ingurua izan ezik gainerako guztia hain zuzen ere.
Datu fisikoak
377.000 km2-ko azalera hartzen du eta iparraldeko 53º-66º latitude artean eta ekialdeko 10º-30º longitude artean kokatzen da. 1.601 km-tako luzera maximoa du eta zabalera handieneko puntuan 193 km neurtzen ditu. Guztira 8.000 km inguruko itsasertza du.
Bost eremu bereizten zaizkio Baltikoari:
Izotza
Baltikoan neguak luzeak eta hotzak izaten dira eta udak aldiz motzak eta epelak. Negu gorrian Botnia eta Finlandiako golkoetan -10 °C arteko tenperaturak aurkitzen dira eta gazitasuna ere oso apala denez negu partean ohikoa izaten da Baltikoaren zati handi baten azala izoztea. Itsaso guztiaren azaleraren %45a ere izoztu izan da inoiz. Iparraldeko eremuak izaten dira izotzak estaltzen dituenak, Botniako golkoa, Finlandiakoa, Stockholmgo uhartedia eta Rigako golkoa. Hortik hegoaldera ez da normalean izotzik agertzen, sakonera txikiko badia itxiak ez badira behintzat. Otsailean eta martxoan izaten da izozte sasoi gorena. Izotzaren lodiera 70 cm-takoa izan daiteke Botniako golkoan, hegoalderantz jeitsi ahala izotzaren lodiera ere jeisten joaten da.
XVIII. mendeko William Derham historiagile ingelesak 1703 eta 1708ko negu gogorretan Baltikoa uharte daniarretaraino izoztu zela esan zuen. 1720tik aurrera 20 aldiz izoztu da erabat, azkena eta gogorrena 1987an gertatu zen, Baltikoaren azaleraren %96a estali baitzuen izotzak. 2011ean ere izozte gogorra izan zen, 2008an ordea iparraldean ere ez zen ia izotzik agertu.
Hidrografia
Baltikoak bere arroan dauden ibaien urak hartzen ditu eta Danimarkako itsasarteetan zehar Ipar Itsasora askatzen ditu urak. Ur korronteen dinamika nahiko konplexua da izatez. Baltikoak Ipar itsasoarekin duen lotura hain estua izanik ur guztia berrizteko 30 urte inguru behar ditu.
940 km3 ur gazikara isurtzen ditu Baltikoak urtero Ipar Itsasora eta kontrako norabidean 475 km3 ur gazi sartzen da Baltikora. Ur gazi hau dentsoagoa izanik 40-70 metrotako sakoneratik behera kokatzen da eta iparralderantz jotzen du erlojuaren orratzen aurkako norantzan, hau da, ekialdeko itsasertzetik igotzen da eta mendebaldeko kostaldetik jeisten da. Ur kopuruen diferentzia hori orekatzeko 250 ibaitik gora dira ur geza Baltikora isurtzen dituztenak. Azkenik, klima hotza eta hezea izanik, prezipitazioak ugariagoak dira lurrundutako ura baino.
Gazitasuna
Baltikoa lurrazal kontinentalaren gainean dagoen munduko itsaso gazikara handiena da. Uraren gazitasuna %3.5-ekoa da batazbeste, sakonera txikiaren eta ibaiek isurtzen duten ur kopuru handien eraginez du halako gazitasun maila txikia. Itsasoaren azaleko ura ia geza da, %0.3-0.9 baino ez baitu, eta ur gaziagoa sakonera handiagoan kokatzen da. Honek haloklina sortarazten du, oxigeno eta elikagaien difusioa eteten duena, eta ingurune ekologiko erabat desberdin bi aurkitzen dira. Bestalde, daniar itsasartetan gazitasuna handiagoa da Baltikoaren barneko eremuetan baino.
Uhartediak eta uharteak
Baltikoan bost uhartedi nagusi aurkitzen dira. Finlandian Åland, Kvarken eta Uhartediaren itsasoa, Suedian Stockholmgo uhartedia eta Estonian Moonsund Uhartedia. Uharte handienak berriz honako hauek dira:
Herrialdeak
Baltikoa inguratzen duten herrialdeak bederatzi dira:
Baltikoaren Arroa beste bost herrialdek ere osatzen dute:
Geologia
Itsaso Baltikoak arro hidrografiko baten itxura du, bi ibaiadar dituena, Botniako golkoa eta Finlandiako golkoa. Ikerketa geologikoek erakutsi dute Pleistozenoaren aurretik itsaso Baltikoa dagoen lekuan lautada handi bat izan zela Eridanos izena eman dioten ibai handi batek zeharkatzen zuena. Pleistozenoko glaziazioek ibai arroa itsaso hondo bihurtu zuten. Itsasoa baino ibai ugari hartzen dituen estuario erraldoi gisa ikus daiteke gaur egun.
Glaziazioetan pilaturiko izotzaren pisuak lurrazala hondoratu egin zuen. Izotza dagoeneko desagertu egin da itsasoa bihurtuz, baina ura arinagoa denez lurrazala gorantz mugitzen ari da. Prozesu honi isostasia deritzo. Honen ondorioz itsasoaren sakonera txikitzen ari da, batazbeste 8 milimetro igotzen baita lurrazala urteko.
Prozesu guzti hauen eraginez Itsaso Baltikoak azken milurtekoetan aldaketa nabarmenak izan ditu, Ipar Itsasoarekiko loturak eratuz eta desagertuz itsasoak eta aintzirak tartekatu baitira.
Biodibertsitatea
Beste edozein itsasorekin konparatuz gero espezie kopuru txikia ageri da Baltikoan, gazitasun maila txikiaren erruz eta itsaso itxia izateagatik bereziki, baina aldi berean baldintza hauetan espero zitekeena baino nabarmen handiagoa da espezieen kopurua. 2.700 espezie makroskopiko zerrendatu dira. Izaki bizidun taldeen arabera honakoa da espezie kopuruaren hurrenkera (2012 HELCOM) :
Itsaso Baltiko osoan ez da biodibertsitate bera azaltzen, izan ere Danimarkatik Botniako golkora espezieen aniztasuna jeisten doa, gazitasun maila jaisten den era berean. Sjaeland eta Bronholm uharteen inguruan 600 bizidun espezie aurkitu dira (ornogabeak, arrainak, uretako ugaztunak, hegaztiak eta landareak) eta Baltikoaren iparraldean 400 baino ez. Salbuespen gisa Finlandiako golkoak 750 espezie zenbatu dira. Ipar Itsasoarekin lotzen duen Kattegat itsasartean 1.600 espezie aurkitu dira konparazio batera.
Fauna eta flora
Baltikoko itsas faunan ur gezatako eta ur gazitako espezieak elkartzen dira. Itsasoko arrainen artean bakailaoa, sardinzarra, legatza, platuxa leuna, platuxa latza, krabarroka eta erreboiloa ugariak dira eta ur gezatako arrainen artean perka, lutxoa eta errutiloa. Estokolmoko Unibertsitateko Sture Hannson ekologoak Baltikoan arrantzaren inpaktoa zenbatekoa den ikertzerakoan ikusi du gizakiek 700.000 tona arrain hartzen dutela urtero, hegaztiek 100.000 tona eta itsas txakurrek ere 100.000 tona. Bestalde ikusi du 100 urte dela 100.000 itsas taxkur zeudela Baltikoan baina ehizak 1970. hamarkadarako itsas txakurren kopurua 20.000 aletara jeitsi zuen. Gaur egun 4.000 baino ez dira mantentzen.
Ipar Itsasotik sartzen diren zetazeo aniztasuna ere aipatzekoa da Baltikoan; izurde albozuria, Minke balea , izurde botilamuturra , beluga , orka eta moko-balea, besteak beste. Azken urteetan zereak eta xibartak ere azaldu dira.
Baltikoaren eremuan 340 hegazti espezie zerrendatu dira, gehienak itsastarrak, esate baterako: ubarroi handia, kurlinta handia, eiderra, basahatea, arrano arrantzalea eta kaio mokohoria. Basoetan beste hegazti batzuk ere ikusten dira, hontz handia adibidez.
Baltikoa itsaso berria denez alga espezie endemiko gutxi agertzen da itsaso hondoan, bi baino ez, Fucus radicans eta Platichthys solemdali. Parvicardium hauniense muskuilua ere endemikoa zela uste zen baina Mediterraneoan aurkitu da oraintsu. Bestalde glaziazio garaiko espezie erlikia batzuek irauten dute Baltikoan, glaziarren aintziretan mantendu direnak hain zuzen ere.
Ingurumen arazoak
2001eko uztailean ateratako satelite irudiak fitoplanktonaren hazkuntza izugarria erakutsi zuen, Baltikoaren 377.000 km2-ak estaltzerainokoa. Alemanian, Polonian eta Finlandian uda guztieran gertatzen den fenomenoa da, nekazal eremuetako ongarriek uren eutrofizazioa sortarazten baitute. Honen ondorioz itsas hondoaren 100.000 km2 inguruko azalera sasoiaren arabera hilik aurkitzen da. Ur gazia hondo horretan pilatzen da dentsitate handiagoa baitu eta sortzen den haloklinak oxigeno trukea eragozten du. Bakterio anaerobioek materia organiko ugariaren hartzidura egiten dute eta hidrogeno sulfuroa askatzen dute.
Bigarren Mundu Gerraren ondoren Alemania desarmatu beharra zegoen eta munizio kopuru izugarriak urperatu ziren Baltikoan eta Ipar itsasoan. Horren ondorioz sustantzia toxikoak askatzen hasi dira, izaki bizidunentzat eta gizakientzat kaltegarriak izan daitezkenak.
Gaur egun Baltikoa da Errusiaren petrolioa esportatzeko merkatal bide nagusia. Honek asko kezkatzen ditu inguruko herrialdeak, istripu bat gertatuko balitz desastre handia izango baitzen, Baltikoko urak arazteko duen gaitasuna oso murritza baita. Petrolio orbain horiek kalte handa egiten diete hegaztiei, eta kalkulatzen denez 100.000 eta 500.000 ahate, martin eta beste hainbat espezietako ale hiltzen dira urtero orbain horien erruz. Baltikoan dauden itsas hegaztien %12ak petrolioa agertzen du bere lumetan.
Helsinkiko ituna (1974 eta 1992)
1974an Baltikoaren kutsadura mailaz ohartuta garai hartan itsasoa inguratzen zuten 7 herrialdeak Helsinkin elkartu ziren eta Baltikoa babesteko ituna adostu zuten, Helsinkiko ituna izenaz ezagutzen dena. 1980ko maiatzaren 3an aplikatu zen.
1992an ingurugiroaren zuzenbidean eta itsas nazioarteko zuzenbidean gertaturiko aldaketak barneratu asmoz eta herrialde berriak sortu zirela ikusita Helsinkiko ituna berriztu zuten itsasoa inguratzen zuten herrialdeek eta Europar Batasunak, herrialde hauetako batzuk Europar Batasunaren kide baitziren dagoeneko. 2000. urteko urtarrilaren 17an aplikatu zen ituna.
Itun honek Baltikoaren arro guztia hartzen du, itsasoa, itsaso hondoa eta inguruan dauden barneko aintzirak ere bai, eta ibai arroak babestearen garrantzia ere kontutan hartzen du. HELCOM elkartea (Helsinkiko komisioa) da itunaren aplikazioa kudeatzen duen organismoa. Lau jarduera eremutan egiten du lan: eutrofizazioa, sustantzia arriskutsuak, biodibertsitatea eta itsas jarduerak.
Azpiegiturak
1997an Belt Handiko zubia eraiki zen eta 1999an Øresund zubi-tunela eta hauei esker Danimarka eta Suedia elkarlotuta gelditu ziren. Azpiegitura hauek ez dute oztopatu ordea itsasontzi handiak Baltikora sartu eta ateratzea.
Bi ubide artifizial ere eraiki dira. Itsaso Zuria-Baltiko ubidea 1933 urtean egin zen eta Baltikoa Itsaso Zuriarekin lotzen du. 227 kilometrotako luzera du eta ibilbidean zehar Ladoga eta Onega aintzira errusiarrak zeharkatzen ditu. Bigarrena Kielgo ubidea da. 98 kilometrotako luzera du eta 1948an eraiki zen. Alemania iparraldeko lurretan zehar eraiki zen, Kiel hiria zeharkatuz, eta Baltikoa eta Ipar Itsasoa elkartzen ditu.
Ferri sistema zabala ere badago hiri handienen artean. Hala ere negu gorrian izotzaren erruz Estokolmo eta Finlandia arteko ibilaldiak etetea ohikoa izaten da.
Ontziolak
Errusiako petrolio-ontziez gain merkataritza itsasontzi erraldoiek zeharkatzen dute Baltikoa. Itsasontzi horiek eraikitzeko ontziola handiak daude Baltikoaren ertzetako hirietan; Polonian (Gdańsk, Gdynia eta Szczecin), Alemanian (Kiel), Suedian (Karlskrona eta Malmö), Finlandian (Rauma, Turku eta Helsinki), Letonian (Riga, Ventspils eta Liepāja), Lituanian (Klaipeda) eta Errusian (San Petersburgo).
Raynald Denoueix
Raynald Denoueix (Rouen, Normandia Garaia, Frantzia, 1948ko maiatzaren 14a) futbolari ohia eta entrenatzailea da, Real Sociedadeko entrenatzailea izandakoa. 2002/2003 denboraldian bigarren postura eraman zuen Reala Espainiako futbol ligako lehen mailan.
Baltikoa
Anbarra
Baltikoko anbarra duela 45 milioi urte inguru sortu zen. Izatez pinu zuhaitzen erretxina fosildua da, Paleolito garaitik bitxi eta txanpon gisa erabili izan dena. Baltikoan munduko anbar gordailu handienetakoak daude eta erromatarrek dagoeneko bazuten horren berri. Merkatal bideak ireki zituzten anbarra eskuratzeko, hainbat gaixotasun sendatzeko propietateak zituela uste baitzuten, hala nola eztarri, belarri, begi eta urdaileko minak besteak beste. Lehen Mundu Gerran vodkarekin nahasten zen potentzia sexuala handitzeko eta Bigarren Mundu Gerran soldadu naziek haginetako mina kentzeko erabiltzen zuten. Kalkulatzen da Baltikoan 100.000 tona anbar dagoela.
Turismoa
Herrialde baltikoen ekonomian eragin handia duen jarduera da turismoa. Mundu mailan ezagunak diren hiri handiez gain (Estokolmo, San Petersburgo, Tallinn, Riga...) badira hainbat turismogune garrantzitsu ere. Hona hemen aipagarrienak:
Villars-Colmars
Villars-Colmars Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Proventza Garaiko Alpeak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Villars-Colmars udalerrian erroldatutako biztanleak 228 ziren. Familiak 104 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 160 ziren, horien artean 107 aktiboak ziren eta 53 inaktiboak ziren. 107 pertsona aktiboetatik 97 lanean zeuden (57 gizon eta 40 emakume) eta 10 langabezian zeuden (3 gizon eta 7 emakume). 53 pertsona inaktiboetatik 17 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 25 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Villars-Colmars udalerrian 119 unitate fiskal zeuden, 241 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.962 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 21 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 9 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 igeltseroak, 3 zurginak, 2 iturginak, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 liburu denda zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Yudai Iwama
Yudai Iwama (岩間 雄大, 1986ko otsailaren 21a - ) Japoniako futbolaria da.
Aitor Fernández
Aitor Fernández Abarisketa (Arrasate, 1991ko maiatzaren 3a - ) euskal herritar futbolaria da. Atezain postuan jokatzen du. Athleticen harrobian hezitako jokalaria da.
Autoerretratua Zeuxis bezala
Autorretratua Zeuxis bezala Rembrandt margolari herbeheretarrek 1663 urtearen inguruan olioa oihal gainean egindako margolana da. Londreseko National Galleryn ikus daiteke,
Gaia
Rembrandt margolan honetan Zeuxis izango balitz bezala agertzen da. Zeuxis K. a. V. mendearen greziar margolaria izan zen, antzinako artezaleek maisutzat eta eredutzat jotzen zutena. Kondairaren arabera emakume zahar baten erretratua margotzen ari zenean barrez hil zen. Rembrandtek 90 autorretratu baino gehiago egin zituen eta hau azkenetariko bat izan zen ezen sei urte geroago hil egin baitzen. Dena dela, hau oso enigmatikoa eta bitxia da.
Aurreko bertsioa
Margolanaren ikuspegia X izpien bidez hau baino lehen beste bertsioa bazegoela erakutsi digu. Aurreko bertsio horretan protagonista irribarrez agertzen zen eta ez barrez.
Kátlovce
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1405. urtekoa da.
Salignac-sur-Charente
Salignac-sur-Charente Frantziako udalerria da, Itsas Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Salignac-sur-Charente udalerrian erroldatutako biztanleak 626 ziren. Familiak 241 ziren, horien artean 49 pertsona bakarrekoak ziren (37 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 94 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 94 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 287 etxebizitza zeuden, 241 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 20 bigarren erresidentzia ziren eta 26 hutsik zeuden. 282 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 241 etxebizitza nagusietatik 202 bere jabearen bizilekua ziren, 30 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 4 etxek bi zituzten, 20 etxek hiru zituzten, 50 etxek lau zituzten eta 165 etxek bost zituzten. 202 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 82 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 146 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 401 ziren, horien artean 274 aktiboak ziren eta 127 inaktiboak ziren. 274 pertsona aktiboetatik 259 lanean zeuden (153 gizon eta 106 emakume) eta 15 langabezian zeuden (4 gizon eta 11 emakume). 127 pertsona inaktiboetatik 42 erretiraturik zeuden, 44 ikasten zeuden eta 41 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Salignac-sur-Charente udalerrian 244 unitate fiskal zeuden, 640 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.385 euro zen.
Yueyaquan
Yueyaquan (txineraz: 月牙泉; pinyineraz: Yuèyá Quán, Txinako Herri Errepublikako Gansu probintziako Dunhuang hiritik bost kilometro hego-mendebaldean dagoen oasi batean sortutako lakua da.
Ezaugarriak
Lakuaren izena Qing dinastiaren garaitik dator. 1960ko hamarkadan lakuaren batez besteko sakonera 4 eta 5 metro artekoa zen (gehienezko sakonera 7,5 metrokoa zen). Ondorengo urteetan lakuko uren maila etengabe jaitsi da, eta 1990eko hamarkadan lakuak 5.500 metro koadro baino ez zituen, batez besteko sakonera metro bat baino txikiagoa izanik.
Probintziako agintariek lakuaren galera gelditu nahi duten arren, gobernuak duen aurrenkontu faltak ezinezko egin ditu uraren mailaren jaitsiera eragozteko saiakerak.
Salignac-sur-Charente
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 18 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Druivenkoers Overijse
Druivenkoers Overijse Belgikako Flandriako Brabanteko Overijse hirian ospatzen den txirrindularitza txapelketa bat da.
Salignac-sur-Charente
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 2 zurginak.
Hemiodus amazonum
Hemiodus amazonum Hemiodus generoko animalia da. Arrainen barruko Hemiodontidae familian sailkatzen da.
Salignac-sur-Charente
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 altzari denda zen.
Druivenkoers Overijse
1961ean profesionalentzako kriterium (kilometro gutxiko hiri lasterketa) bezala sortua, 1969an egungo ohiko iraupen lasterketa formatura pasatuz. 2005ean UCI Zirkuitu Kontinentalak sortu zirenetik UCI Europe Tourren zati da 1.1 mailan.
Marc Sergeant
Marc Sergeant (Aalst, 1959ko abuztuak 16) belgiar txirrindulari ohi bat da, profesionala 1981 eta 1996 artean, denbora horretan 20 garaipen lortuz.
Salignac-sur-Charente
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Salignac-sur-Charente udalerrian 30 nekazaritza-ustiategi zeuden, 944 hektarea erabiltzen.
Marc Sergeant
Zaletu mailako Belgikako txapelduna izan zen 1981ean. Behin profesionaletan, errodadore bezala nabarmendu zen, batez ere etapa lauetan lehiakorra.
Txirrindularitza profesionaletik erretiratu ondoren kirol zuzendari izan zen.
Palmaresa
1980
1981
1982
1984
1986
1988
1990
Burionagonatotorekagageazkoetxea
Burionagonatotorekagageazkoetxea omen da ezagutzen den euskal abizen luzeena (32 hizki). Antza, abizen hori 1867an jaso zen eta Madrilgo Finantza Ministerioko langile batena zen (Burionagonatotorecagageazcoechea).
Datua topiko bihurtu da eta, beste informaziorik gabe, zenbait hizkuntzatako wikipediatan aurki daiteke. Espainiako Estatistika Institutuak ez du abizena jasotzen. Eta EAEko agiri sakramentaletan ere, ez da dokumentatzen.
Ama Lur (filma)
2007an berriro estreinatu zen Durangoko Azokan "Gara" egunkariaren eskutik.
Ama Lur eta zentsura
Filmaren gaia eta data kontuan hartuta pentsatzekoa zen filma honek zentsurarekin arazo franko izango zituela. Dirudienez, Manuel Fraga ministro frankista gainean egon zen eta filma zabaltzeko baimena eman baino lehen baldintza asko jarri zuen:
Ama Lur filmaren eragina Herri jakintzan eta Euskal mitologian
Filma irten eta denbora gutxira 70.hamarkadako gizarte eta ikasle mugimenduen barne, emakumeen aldarrikapenen alde zeuden emakume askok Margaret Murray eta beste ikerle batzuen lanen jakinean zeuden.