cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Delphinus (konstelazioa)
Delphinus edo Izurdea —Delphinus— zeruko ipar hemisferioko konstelazio bat da, zeru-ekuatoretik hurbil. II. mendean Klaudio Ptolomeo astronomoak sailkatutako 48 konstelazioetako bat da eta gaur egungo 88etako bat ere.
Beuren
Beuren Alemaniako udalerri hauetako bat izan daiteke:
Kelty
, 'Cailtidh', Eskoziako udalerri bat da, Fife konderrian.
Setarches guentheri
Setarches guentheri Setarches generoko animalia da. Arrainen barruko Setarchidae familian sailkatzen da.
San Roman eliza (Zuntzarren)
San Roman eliza Arriasgoitiko Zuntzarren lekuan XVII. mendeko kristiau eliza bat da.
Eraikina
San Roman elizaren jatorriak Erdi Arokoa dirudien arren, babesten dituen mentsula lobulatuen arabera, lunetoen estalkia barroko garaikoa da. Estilo berekoa da zilarrezko gurutze bat.
Richard Avedon
Richard Avedon (New York, AEB, 1923 - Texas, AEB, 2004) estatubatuar argazkilaria izan zen.
Biografia
20 urte zituela, filosofia-ikasketak utzi eta argazkilaritzan hasi zen. Hurrengo urtean Harper´s Bazaar moda-aldizkari ospetsuan plazaratu zituen bere argazkiak, eta 21 urterekin arras ezaguna bihurtu zen.
Bigarren Mundu Gerraren ondoren New Yorkek hartu zuen Parisen lekua modaren alorrean, eta Avedon izan zen aldaketa horren argazkilaria. Erretratua ongi menderatzen zuen, eta 1959an Behaketak erretratu-liburua argitaratu zuen, Truman Capoteren testuarekin. Hala ere, nahiago zuen moda-argazkia. Haren estiloa (librea, estudiotik kanpo, kale gorrian) argazkilari belaunaldi baten eredu izan zen. 1950eko hamarkadan Parisera jo zuen, moda-argazkiak egitera betiere.
60ko hamarkadan, berriz, estudio barruko argazkilaritzari ekin zion, eta horretan ere bere estiloa sortu zuen: fondo zuria beti eta argi asko. Hurrengo urteetan erabat aldatu zuen gaiez eta estiloz: bere aitaren heriotza argazkitan jaso ondoren, Far Westeko bizimodua desmitifikatzeari ekin zion (meatzari, langile eta langabeen argazkiak), eta Vietnamgo gerrak eragindako ondorioak jaso zituen (napalmak erretakoen argazkiak, psikiatrikoko gaixoak).
São João do Itaperiú
São João do Itaperiú Brasilgo udalerri bat da, Santa Catarina estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Saraghrar
Saraghrar, urdueraz سراغرار‎, Hindu Kusheko laugarren mendirik garaiena da, Pakistanen. 7.340 metroko garaiera du.
1959ko abuztuaren 24ean Italiako Alpinar Elkartearen (Erromako saila) espedizioko Fosco Maraini, Franco Alletto, Giancarlo Castelli eta Carlo Alberto "Betto" Pinelli mendizaleek lehenbizikoz igo zuten.
Gruyères
Gruyères Suitzako udalerria da. Friburgo kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Phylloscopus trochiloides
Phylloscopus trochiloides Phylloscopus generoko animalia da. Hegaztien barruko Phylloscopidae familian sailkatua dago.
Williamson konderria (Tennessee)
Williamson konderria (Williamson County) Tennesseeko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Franklin da. 2010eko zentsuaren arabera 183,182 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Williamson konderriak 151,195 kilometro koadro ditu. Horietatik 303 ura dira. Beste 150,893 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 121,16 da.
Scleroderma cepa
Scleroderma cepa Sclerodermataceae familiako perretxiko pozoitsua da.
Esporles
Esporles Mallorca uharteko udalerria da, Serra de Tramuntana eskualdean dagoena.
Scleroderma cepa
Lurrean zanpatutako patata baten itxura du, ia oinik gabea, eta izar baten moduan irekitzen da. Toxikoa, genero honetako espezie guztiak bezala
Esporles
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 4.808 biztanle zituen.
Scleroderma cepa
Deskribapena
Hona hemen bere ezaugarriak:
Karpoforoa: 4 cm artekoa, ia esferikoa, hanka gabea, mizeliozko lokarri gabea, estaldura lodia, leuna, denbora lehorrean edo zahartzean zatikatua, kolore arre-okretik arre-laranjarakoa, ilunagoa edo argiagoa, heltzen denean goian irregularki irekitzen da, estaldura moztean zurixka da eta denbora batera kolore arre-laranja edo arre-gorrizta hartzen du.
Gleba: Kolore arre-biolazeoa edo biolazeoa du, heltzen denean beltz-biolazeoa. Usain ahulekoa. Esporen kolorea arre-biolazeo ilun-iluna.
Etimologia: Scleroderma hitza grezierazko “sclera” hitzetik dator, gogorra esan nahi du eta “derma” hitzetik, azala esan nahi du.
Toxikotasuna
Okadak eta beherakoak eragin ditzake.
Nahasketa arriskua
Scleroderma verrucosum perretxikoarekin, oin oso garatua du eta kanpoko estalkia ez da hain lodia. Scleroderma areolatum perretxikoarekin, honek ere oina du, baina ez hain garatua. Scleroderma citrinum perretxikoarekin, hau da ohikoena eta ez dauka oinik, baina honen gainazala asko horitzen da igurtzita.
Sasoia eta lekua
Hostozabalen eta koniferoen baso hareatsuetan, humus ugari dagoen lekuetan.
Banaketa eremua: Amerika, Europa, Afrika, Errusia, Japonia, Filipinak, Himalaia, Australia, Zeelanda Berria.
Velasco probintzia
Velasco probintzia (Provincia de Velasco) Boliviako Santa Cruz departamenduko probintzia bat da. 65425 km²ko azalera du eta 2001eko erroldaren arabera 56702 biztanle zituen.
Cyprinodon bifasciatus
Cyprinodon bifasciatus Cyprinodon generoko animalia da. Arrainen barruko Cyprinodontidae familian sailkatzen da.
Pataš
Pataš Eslovakiako udalerri bat da, Dunajská Stredako barrutian kokatuta. 9,38 km²ko azalera du eta 804 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1270. urtekoa da.
Felanitx
Felanitx Mallorca uharteko udalerria da, Migjorn eskualdean dagoena.
Espartoak
Espartoak greziar mitologian (antzinako grezieraz Σπαρτοί Spartoí, literalki "ereindako gizonak", σπείρω hitzetik, "erein" esan nahi duena), herensuge baten hortzetatik jaio ziren gizonak izan ziren, Kadmok erein zituen hortzak.
Kadmo erregeak, Atenea jainkosari sakrifizio bat eskaini guran, Aresen iturritik ura hartu zuen, hori lortzeko, aurretik, iturria zaintzen zuen herensugea hilez. Behin herensugea hil ondoren, erregeak, animaliaren hortzak erein zituen, hortz horietatik, armatutako gizon mordoa jaio zirelarik. Hauetaz mesfidati, Kadmo, haien aurka harrika hasi zen, honen ondoren, elkarri errua botaz hasi zirelarik eta euren artean borrokan hasiz. Guduaren ondoren, bost baino ez ziren bizirik geratu: Ktonio, Ekion, Udeo, Peloro eta Hiperenor.
Azken hauek, Kadmori, Tebas eraikitzen lagundu zioten.
Heosemys spinosa
Heosemys spinosa Heosemys generoko animalia da. Narrastien barruko Geoemydidae familian sailkatuta dago.
Alair de Souza Camargo Júnior
Alair de Souza Camargo Júnior (1982ko urtarrilaren 27a - ) Brasilgo futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Ventforet Kofu eta Ehime FC.
Setarches longimanus
Setarches longimanus Setarches generoko animalia da. Arrainen barruko Setarchidae familian sailkatzen da.
Rasbora chrysotaenia
Rasbora chrysotaenia Rasbora generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Ñuflo de Chaves probintzia
Ñuflo de Chaves probintzia (Provincia de Ñuflo de Chaves) Boliviako Santa Cruz departamenduko probintzia bat da. 52.043 km²ko azalera du eta 2001eko erroldaren arabera 93.997 biztanle zituen.
Fornalutx
Fornalutx Mallorca uharteko udalerria da, serra de Tramuntana eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 758 biztanle zituen.
Santa Rosa do Sul
Santa Rosa do Sul Brasilgo udalerri bat da, Santa Catarina estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Estivaux
Estivaux Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Corrèze departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Estivaux udalerrian erroldatutako biztanleak 373 ziren. Familiak 152 ziren, horien artean 50 pertsona bakarrekoak ziren (29 bakarrik bizi ziren gizonak eta 21 bakarrik bizi ziren emakumeak), 49 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 49 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 221 etxebizitza zeuden, 155 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 54 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 196 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 155 etxebizitza nagusietatik 127 bere jabearen bizilekua ziren, 24 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 5 etxek bi zituzten, 21 etxek hiru zituzten, 42 etxek lau zituzten eta 85 etxek bost zituzten. 134 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 67 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 66 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 209 ziren, horien artean 155 aktiboak ziren eta 54 inaktiboak ziren. 155 pertsona aktiboetatik 144 lanean zeuden (83 gizon eta 61 emakume) eta 11 langabezian zeuden (5 gizon eta 6 emakume). 54 pertsona inaktiboetatik 28 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Estivaux udalerrian 155 unitate fiskal zeuden, 360,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.989 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 funeraria, 1 igeltseroa eta 1 zurgina.
2000. urtean Estivaux udalerrian 25 nekazaritza-ustiategi zeuden, 561 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Kincardine
, 'Cinn Chàrdainn', Eskoziako udalerri bat da, Fife konderrian.
Enrique Areiltza Txurruka
Enrique Areiltza Txurruka (Enrique Areilza Churruca) (Getxo, 1934ko urtarrilaren 24a - Madril, 2019ko azaroaren 3a) Mutrikuko kondea zen eta enpresari espainiarra. Espainiako Itsas Armadarekin lotura estua zuen.
Biografia
Buenos Aires, Washington D. C. eta Parisen enbajadorea izan zen Jose Maria Areiltza eta Martínez-Rodasen semea zen. Ama Mercedes Txurruka Zubiría zen. Haurtzaroa Bilbon eman zuen. Ondoren, Madrilera joan zen; han Pilarreko ikastetxean ikasi zuen. Zuzenbidearen lizentzia Madrilgo Complutense Unibertsitatean eskuratu zuen. Ikasketak behin bukatuta, Somorrostroko Mehategien Espainiako Elkartearen presidentea izan zen. Unibertsitate soldaduska Itsas Armadan egin zuen, gerraontziko teniente graduan. Hortik aurrera Espainiako Itsas Armadarekin lotura zuzena izan zuen. Madrilgo Itsas Museoaren bultzatzailea izan zen; hori dela eta museo horri bere familiako objektu asko utzi zizkion erakusteko. Orokorrean ere Espainiako Itsas kulturaren inguruko aktibitateak bultzatu zituen. Pilar Carvajal Urkixorekin ezkonduta, lau seme-alaba izan zituzten: Mónica, José María, Agüeda e Icíar. 85 urte zituelarik, 2019an hil zen eta errautsak Mutrikuko hilerriko familiaren hilobian lurperatu zituzten.
Mutriku herriarekin lotura handia izan zuen. Sarritan Saturrarango etxean edo Txurruka familiakoa den Arrietakua jauregian egoten zen. Jauregia bisitei irekitzeko aldekoa zen eta herriko turismoa erakartzeko monumentua bilakatu da.
Caballero probintzia
Caballero probintzia (Provincia de Caballero) Boliviako Santa Cruz departamenduko probintzia bat da. 2310 km²ko azalera du eta 2001eko erroldaren arabera 20010 biztanle zituen.
Lara Martorell
Lara Martorell Via (Palma Mallorcakoa, 1987ko abuztuaren 18a) espainiar emakumezko aktore transgeneroa da.
2019tik Ángela Betanzos izeneko pertsonaia antzezten du Servir y proteger espainiar telesail poliziakoan. Lan horrekin, Espainiako eguneroko telesail batean ohiko pertsonaia baten rolean aritu den lehen pertsona transgeneroa bihurtu zen.
Rasbora daniconius
Rasbora daniconius Rasbora generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Vredeforteko kraterra
Vredeforteko kraterra (ingelesez: Vredefort crater) Lurrean dagoen zientifikoek onartutako talka kraterrik handiena da, 300 km-ko diametroa duena. Hegoafrikako Estatu Askeko Vredefort hiria bere erdigunetik gertu dago. Bere ezaugarri geologikoei esker 2005ean, UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen.
Duela 2.023 mila miloi urte (± 4 milioi urte) 5-10 kilometroko asteroide batek sortu zuen.
Santa Kruz baseliza (Ispaster)
Santa Kruz baseliza Ispaster ko Mendazona auzoan dagoen tenplu katoliko garaikidea da.
Kokapena
Baseliza Arritola baserriaren lurretan dago.
Ezaugarriak
1914an egina da, estilo garaikidean. Tamaina txikikoa eta landua da.
Tsutomu Kitade
Tsutomu Kitade (北出 勉, 1978ko irailaren 18a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Júbilo Iwata eta Shonan Bellmare.
Marat Safin
Marat Mubinovitx Safin (Марат Муби́нович Сафин; Mosku, 1980ko urtarrilaren 27a), tatariar jatorrizko tenislari errusiar ohia da.
Marat osos tenislari indartsua zen, bere jokoaren ezaugarri nagusiena, tenis pistetan izaten zuen joko erasokorra zen, bai sakearekin baina baita errestoan ere.
Tenisean jokatzeko zuen adimen eta gaitasun teknikoekin batera, tenis zelaietan zituen haserrealdiak eta kontzentrazioa galtzeko erraztasuna ziren bere ikur nagusiak. Horri, bere sakea gehitu behar zaio nola ez, 230 km/h lortzeko gai zen tenislari batetaz hitz egiten ari gara-eta. Beraz, zirkuitoko sakatzailerik hoberenetariko bat zen.
Aipatzekoa da Errusiak lortutako bi Davis Kopetan (2002 eta 2006ean), Safin tenislari erabakiorra izan zela.
Bere erretiroa 2009ko azaroaren 11n gauzatu zen, urte txar luzeen ostean, tenisarekin nekaturik, Parisko Mastersan Juan Martin del Potro tenislari argentinarraren kontra, 2. jardunaldian 4-6, 7-5 eta 4-6 galdu ostean.
Bukatzeko, WTAko 1go postuan egondako Dinara Sáfina tenislariaren neba dela aipatzekoa da. Gaur gaurkoz, ATP eta WTAko 1go postuetan egon diren anai-arreba bikote bakarra izanik.
Elkarlaneko robotika
Elkarlaneko robotika, robotika kolaboratibo edo kobotika gizakiekin batera lan-eremu berean eskuz esku lan egiteko gai diren robotak ikertzeaz, garatzeaz eta ekoizteaz arduratzen den robotikaren adarra da. Elkarlanerako robotei kobot deritze. Gizakiak eta robotak lan-eremu berean aritzen direnez, robotek sentsoreak eta kamerak dituzte gizakiekin talkak saihesteko. Segurtasun neurrioi esker, robotek hesitutako lan-eremuen barruan lan egin beharrean, ohiko lan-eremuetan egin dezakete lan.
Northwestern Unibertsitateko J. Edward Colgate eta Michael Peshkin irakasleek asmatu zituzten kobotak 1996an.
Kontrako eztarritik
Kontrako eztarritik saiakera liburua da (Susa, 2019), Uxue Alberdi bertsolari eta idazleak emakumezko zenbait emakumeri egindako elkarrizketetan oinarritua, zeinean ikuspegi feminista batetik, emakume bertsolarien jarduna definitu eta mugatu duten mekanismoak deskribatzen dituen. Jule Goikoetxearen edizio-lan eta hitzaurrearekin, Susa argitaletxearen saiakera feministen Lisipe sortan argitaratu zen.
Detektaturiko mekanismo horien artean, sarritan sentituriko gutxiespena, deserotizatzea edota hipersexualizatzea; gizonen artean sortzen diren aliantzak; paternalismoa... bakoitzak atal bat betetzen du liburuan.
Elkarrizketatuak
Honako bertsolariak elkarrizketatu zituen Alberdik libururako : Amaia Agirre Arrastoa, Ainhoa Agirreazaldegi Rekondo, Maialen Akizu Bidegain, Miren Amuriza Plaza, Maider Arregi Markuleta, Miren Artetxe Sarasola, Maddalen Arzallus Antia, Oihana Bartra Arenas, Onintza Enbeita Maguregi, Nerea Ibarzabal Salegi, Oihana Iguaran Barandiaran, Ane Labaka Maioz, Alaia Martin Etxebeste, Eli Pagola Apezetxea eta Jone Uria Albizuri.
Hauen artean zaharrena 1977an jaioa da eta 25 urte eman ditu plazetan bertsotan, gazteena 1996an jaioa da eta dozena bat urte zeramatzan kantatzen liburua egin zenerako.
Eskoziako azpibanaketak
Administratiboki Eskozia Council Areas (Eskozieraz Cooncil eta berriz gaeleraz, Comhairle; euskaraz Kontseilua esan nahi du) izeneko guneetan banatuta dago, tokian-tokiko zerbitzuen arduraduna den agintaritza batek gobernatzen dituelarik. 1996ko apirilaren 1etik aurrera 32 council area edo kontseilu guneetan burututako azpibanaketa hau indarrean sartu zen, betiere 1994an onartutako xedapenen arabera. Gobernukoak eta gobernuz kanpokoak diren beste erakunde batzuk ofizialatik ezberdinak diren Eskoziako azpibanaketak erabili ohi dituzte, sarritan Erdi Arotik datozen azpibanaketak direlarik.
Siganus argenteus
Siganus argenteus Siganus generoko animalia da. Arrainen barruko Siganidae familian sailkatzen da.
Hauteville (Friburgo)
Hauteville Suitzako udalerria da. Friburgo kantonamenduan dago,. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Eridanusko superhutsa
Eridanusko superhutsa, WMAP puntu hotza edo CMB puntu hotza, Unibertsoaren eremu bat da, mikrouhinen bidezko ikerketaren analisiek espero daitezkeen hondoko mikrouhin erradiazioaren (CMB) propietateekin alderatuz izugarri erraldoia eta hotza dela ondorioztatzen dutena. CMBaren fluktuazioa 10-5 K ingurukoa da, eta superhuts honen tenperatua bataz besteko hori baino 70 µK hotzagoa (2,7 K gutxi gorabehera).
Kinghorn
, 'Ceann Gronn' edota Cean Gronna, Eskoziako udalerri bat da, Fife konderrian.
Cyprinodon bobmilleri
Cyprinodon bobmilleri Cyprinodon generoko animalia da. Arrainen barruko Cyprinodontidae familian sailkatzen da.
Natxo Zenborain
Natxo Zenborain (Iruñea, Nafarroa, 1960ko urtarrilaren 19a) artista da.
Bizitza
Gaztetatik artearen munduan murgilduta, 1979an artearen inguruko gaien lankide modura hasi zen, La Gaceta del Norte, Deia eta Cuatrovientos agerkarietan. Adierazpide grafikoaren alor gehientsuenak lantzen ditu, eta sailkatzen gaitza da bere lana. Pintura, horma-irudiak, argazkigintza ohikoa zein argazkietan oinarritutako lan esperimentalak, diaporamak, eskultura, dekorazioa, psicoart deitzen duen irudi psikodelikoak, performance eta instalazioak, marrazkia, Interneterako sorturiko artelan birtualak...
Gaietan eta generoetan bezalatsu, tekniketan ere oso eklektikoa da, eskulana eta lan digitalak tartekatuz, eta, askotan, lantzen dituen alor eta teknika guztiak fusionatuz. Izan ere, aitzindaria izan da teknologia berriak eta eskuz egindako artelan ukigarriaren kontzeptu klasikoa uztartzen, eta bere lan asko Interneten daude ikusgai. Erakusketa ugari egin ditu Nafarroan zein Espainiako hainbat hiritan; atzerrian, 1998an New Yorken erakutsi zuen bere lana talde-erakusketa baten barruan, eta postal zein kartel bidez zabalkunde handia izan dute berak sortutako hainbat irudik. Publizitaterako lanak ere egin ohi ditu.
Lloret de Vistalegre
Lloret de Vistalegre Mallorca uharteko udalerria da, Pla de Mallorca eskualdean dagoena. Llorito herri-izena ere ematen zaio.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.275 biztanle zituen.
San Joan eliza (Zalba)
San Joan eliza Arriasgoitiko Zalba lekuan Erdi Aroko kristiau eliza bat da.
Eraikina
Burualde zuzena duten lau ataleko eraikin angeluzuzena da. Bolaz apaindutako mentsuletan bermatzen diren parpain-arkuen bidez bereizitako ilargixka-gangak estaltzen du; oinaldean, arku eskartzanoaren gainean, teilatu dintelduko korua altxatzen da. Portada erdi-puntukoa da eta hiru arkibolta ditu. Epistolaren aldeko bi kontrahormen artean dago. Azken atalaren gainean, Erdi Aroan hasi eta XVII. mendean amaitutako dorrea dago. Multzoak Erdi Aroko estilo eta kronologia du, 1600. urtean egindako moldaketekin. Barrualdean, XVIII. mendeko erretaula nagusi barrokoa dago; bankuaren gainean, gorputz artikulatu bat dago, zutabez bereizitako hiru kalez artikulatua, eta muturrekoak atzeraemanda daude. Fusteak girlandekin ornatuta daude eta, alboetan, zintzilik daude. Hostoen dekorazioa ere badago. Teilatupe batean errematatzen da, ostiko eta hosto-hegalen artean. Burua San Joan da, tailu erromanista. Dena birmargotu zen gero.
Heterodon simus
Heterodon simus Heterodon generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
Obispo Santistevan probintzia
Obispo Santistevan probintzia (Provincia de Obispo Santistevan) Boliviako Santa Cruz departamenduko probintzia bat da. 3673 km²ko azalera du eta 2001eko erroldaren arabera 142786 biztanle zituen.
Taikai Uemoto
Taikai Uemoto (上本 大海, 1982ko ekainaren 1a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Júbilo Iwata, Oita Trinita eta Cerezo Osaka.
The Italian Job (1969ko filma)
The Italian Job (euskaraz Italiar Lana) Peter Collinson zinema zuzendariaren filma bat da. 1969ko ekainaren 2a Erresuma Batuan estreinatu zen, bertan sekulako arrakasta izan eta urtez-urte telebistan aireratu ohi delarik, britainiarren artean garai guztietako herrialde horretako filma gustuko eta ospetsuenetakoa bilakatuz. Londres eta Turin hirietan filmatu zen.
Quincy Jones musikariak soinu banda konposatu zuen. Bi abestik ospe handia bereganatu zuten: Abestiaren hasieran Matt Monro abeslariak abestutako "On Days Like These" abestia, eta batez ere "Getta Bloomin' Move On" abestia (normalki "The Self Preservation Society" izenburuaz ezaguna, bertsoetako hitzetatik hartutako izenburu alternatiboa eta ezagunena)Filma honetan Michael Caine aktoreak aipatutako " "You're only supposed to blow the bloody doors off!" ("Ate madarikatuak bakarrik lehertu behar ditukela suposatzen duk!") esaldiak britainiar zinemako esaldi ospetsuenen artean sailkatu ohi da.
2003an filma arrakastatsu honen izen berdineko The Italian Job bertsioa filmatu zen.
Argumentua
Charlie Croker (Michael Caine) lapurra espetxetik atera berri da. Behin kalean dagoela Italian ustezko auto istripu batean hil berri eta bere lagun ohia den Roger Beckermann-en (Brazzi) alargunarekin topo egiten du. Emakumeak Beckermann prestatzen ari zen lapurreta baten planoak ematen dizkio, mafiaren arreta bereganatu eta bere senarrari ondorio txarrak eman baitizkiete. Plana Turin hirira doazen txinatarren lau miloi dolar urre lapurtzean datza, berez diru hori Txinan Fiat autoak ekoizteko konpainia horrentzako ordainketa izan beharko luke.
Villiers (Indre)
Villiers Frantziako udalerria da, Indre departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Villiers udalerrian erroldatutako biztanleak 194 ziren. Familiak 84 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 130 etxebizitza zeuden, 85 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 25 bigarren erresidentzia ziren eta 20 hutsik zeuden. 127 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 85 etxebizitza nagusietatik 69 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 21 etxek hiru zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 41 etxek bost zituzten. 62 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 36 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 41 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 137 ziren, horien artean 94 aktiboak ziren eta 43 inaktiboak ziren. 94 pertsona aktiboetatik 80 lanean zeuden (45 gizon eta 35 emakume) eta 14 langabezian zeuden (5 gizon eta 9 emakume). 43 pertsona inaktiboetatik 21 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Villiers udalerrian 83 unitate fiskal zeuden, 193 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.080 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 argiketaria zen eta 1 jatetxe.
2000. urtean Villiers udalerrian 27 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.461 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Eugene Wigner
Eugene Paul "E. P." Wigner (Wigner Jenő Pál; Budapest, 1902ko azaroaren 17a - Princeton, 1995eko urtarrilaren 1a) Estatu Batuetako fisikaria, judu-hungariar jatorrikoa. Berlingo Institutu Politeknikoko irakasle izan zen. 1934an, Estatu Batuetara joan zen bizitzera eta han fisika eta matematika irakasle izan zen Princeton eta Wisconsingo unibertsitateetan. Fisika nuklearreko azterketak egin zituen batez ere.
Atomoaren nukleoaz eta erreaktore nuklearren teknologiaz hainbat lan argitaratu zituen. Azterketa nuklearretan simetria kontzeptua sartu zuen eta oinarrizko sistema bat bi neurriren araberakoa (masaren balioen eta spinaren araberakoa) dela frogatu zuen. Bere izena eman zaion efektua (Wigner efektua) ezagutarazi zuen. 1963an Fisikako Nobel saria irabazi zuen M. Goeppert-Mayerrekin eta H.D. Jensenekin batera.
Bilbo-Santander burdinbidea
Bilbo — Santander burdinbidea Euskal Herriko eta Iberiar Penintsulako burdinbide bat da, Bilbo–Concordia eta Santander geltokiak lotzen ditu.
Burdinbidea 1896ko uztailaren 6an inauguratu zen Lutxana–Barakaldo eta Santander geltokien artean.
ADIFen arabera, 780 kodea dagokio.
Santander-Solares burdinbidea
Santander-Solares burdinbidea Antonio Cabrero Campos enpresariaren kontura eta Valentin Gorbeña ingeniariaren 1886ko proiektuaren arabera eraiki zen, Leonardo Torres Quevedoren lagun mina. 18,3 kilometrokoa, hasierako proiektuak zailtasun handirik izango ez zuen burdinbide bat aurreikusten zuen, Boo eta Solia itsasadarretako gurutzeak izan ezik. 1887an inauguratu zen eta 2 610 733 pezetako ordainketa suposatu zuen.
1,67 metroko zabalera iberiarra zuen, Alar del Rey-Santander burdinbidearen antzekoa. Ia aldirietako ezaugarriak zituen trazatu batekin, Kantabriako hiriburua Solaresko bainuetxearekin lotzen zuen, Santanderreko badiako biztanle kopuru handi bati zerbitzua emanez. Horrez gain, Peña Cabargako mendigunean lan egiten zuten meatze-konpainiek Santander-Solares burdinbidea erabili zuten Santanderreko portuan ateratako burdin minerala jartzeko. Ondorioz, ez zen harritzekoa lineak arrakasta handia izatea.
Santanderren egurrezko behin-behineko geltoki polemiko bat sortu zen, zinkezko estalkiarekin, Naosko kaietatik gertu, egungo Santanderko Farolen Plazan, baina erabilera 1902ra arte luzatuko zen, aurrekoa erre ondoren geltoki berri bat eraiki behar izan zenean.
Bilbo-Zalla burdinbidea
Bestalde, Kadaguako Trenbidearen Konpainia euskalduna zegoen, horrela izendatua ibaiaren ibilguari jarraitzen ziolako, Zorrotza–Zorrozgoiti eta Zalla geltokien artean zihoana. Konexiorik berriena, 1888koa, zenez, aipatutako trenbidea metro bateko zabalera zuen bide estuan eraiki ahal izan zen, Santander-Bilbo burdinbidea osatuko zuen konexiorik garrantzitsuena izanik.
Zalla-Solares burdinbidea
1893an, Zallatik Solaresera Trenbidearen Konpainia sortu zen, Zallatik Solaresra etorkizuneko burdinbidearen administrazio-emakida lortzeko. Kasu hori paradigmatikoa izan zen, eta batzuetan burokrazia geldoarekin talka egiten zuen trenbidearen ezarpenak. Burokrazia hori unean uneko enpresa-beharraren atzetik zihoan: emakida eman aurretik ere, etorkizuneko trenbidearen obrak egiten ari ziren. Valentín Gorbeña izan zen, berriz ere, 1892an egindako eta 1894an onartutako trazaduraren azterketa egin zuena, Arangurengo geltokitik 81 kilometrotan zehar igarotzen zena, non Bilbo-Zalla burdinbidearekin lotzen den, Orejoko geltokiraino.
Bateratzea
1894ko uztailaren 7an, Bilbotik Santanderrerainoko Trenbideen Konpainia sortu zen. Bertan hiru tren konpainiak bat egiten dute: bat trenbide zabalekoa, Santanderretik Solareserakoa, eta bi trenbide estukoa, Kadaguakoa eta Zallatik Solareserakoa.
Loturarik gabeko burdinbideek bat egin nahi zuten, noski, eta eztabaida handia sortu zen behin betiko hartu beharreko bidearen zabalerari buruz. Pablo Altzola Minondo ingeniari gipuzkoarra, batetik, eta Adolfo Ibarreta Ferrer, bestetik, izan ziren garai hartako eztabaida mediatiko eztabaidatuaren protagonistak.
Pablo Altzolak, bere aldetik, Kantauriko burdinbideak Frantziako mugaraino zeharkatzen zuen populazio-dentsitatea Iberiar Penintsulako handiena zen eremu bat zeharkatzeagatik justifikatzen zuen bere arrazoia, eta, gainera, salgaien trafikoan ere erabiliko zela gehitzen zuen, eskualdean industriak eta meatzaritzak izandako garapen handiaren ondorioz. Guzti honek, dibidendu handiak lortzea aurreikusten zuen. Altzolak uste zuen azpiegitura egokitu egin behar zela kabotajeko nabigazioarekin zuzenean lehiatzeko aukera emango zuten ezaugarriekin, eta horrek transbordoen gainkostua saihestuko zuten zabalerak bateratzera behartuko zuen. Argudiatu zuen 1,67 metroko zabalera erabiltzeak lehen establezimenduko gastuak aurreztuko zituela, Santanderren, Bilbon eta Donostian lehendik zeuden terminalak erabiltzen jarraitu ahal izango zelako, eta zabalera desberdinetako bideen arteko trazadura paraleloak alde batera utzita, Santander eta Torrelavega artean gertatzen zen bezala. Azkenik, Kantauri itsasertzeko lineak Galizia eta Frantzia lotuko zituela ohartarazten zuen, ordura arte Madriletik abiatzen ziren bost trenbide erradial gutxienez lotuz.
Altzolaren argudioen sendotasuna gorabehera – etorkizunerako ikuspegi handia zuen –, Bilbo eta Durango artean trenaren konpainia emakidaduna tematu egin zen, eta horrek ez zuen onartzen ez trenbidearen zabalera aldatzea, ez zabalera handiagoko eta, beraz, trafiko-ahalmen handiagoko bide paralelo baten lehia jasatea –, Adolfo Ibarretaren jarrera gailendu zen ezinbestean.
Trenbidearen zabalera aukeratzea erabaki ondoren, Solares eta Santander artean estutzeari ekin zitzaion. Zabalera-aldaketa hori, Iberiar Penintsulako trenbidearen historian duela gutxi arte egindako lau aldaketa garrantzitsuenetatik zaharrena, berezia izan zen. Valentin Gorbeñaren zuzendaritzapean, trenbide berria kutxatilan jartzea proiektatu zen, trenbide-aparatuen faltan. 11 ordutan soilik, 1896ko ekainaren 19ko 20: 00ak (Santanderrera azken trena iritsi zen ordua) eta hurrengo eguneko 7: 00ak (lehen trena irten zen ordua) artean, zabalera-aldaketa burutu zen, arrakasta osoz. 1896ko uztailaren 6an Santander eta Bilbo arteko zuzeneko zerbitzua ofizialki inauguratu zen.
Zabaleraren aldaketa operatiboki arrakastatsua izan bazen ere, etorkizun hurbilak hautaketaren akats handia baieztatu besterik ez luke egingo; izan ere, Santander eta Mediterraneoaren arteko tren-konexioa eragotziko luke Bilbon barrena, eta transkantauriar linea garrantzitsu hori Iberiar Penintsulako gainerako linea nagusietatik isolatuko luke. Erabaki okerra, bere eragozpenak gaurdaino eramango zituena.
Paradoxikoki, aipatu behar da hasiera batean Santander-Solares burdinbidea zabalera metriko baten gainean eraiki zela, baina 1890. urtean konpainia emakidadunak 1,67 metroko baimena eskatu zuen trenbidea zabalera iberikora aldatzeko, Bilbo-Santurtzi burdinbidea eta Bilbo-Muskiz burdinbidea artekoa azkenean Solareseraino luzatuko zirela aurreikusiz. Azkenean, ez zen horrelakorik gertatu, eta Zallatik Solareserako lotura bide estuan zegoenez, Santander-Solares konpainiak berriro eskatu behar izan zuen metro bateko trenbidearen hasierako zabalerara itzultzeko, Santanderretik Bilborako trenbidean parte hartu ahal izateko.
Bilakaera
1898ko uztailaren 21ean Bilbo–Concordia geltokia martxan jarri zen, hiriaren erdigunean.
1940ko hamarkadan, trenbideak bidaiari kopurua handitzen jarraitu zuen, eta 1949an maximoa lortu zuen, 5 560 000 bidaiari garraiatu baitzituen. 1950eko hamarkadan jada, diesel lokomotorrak sartu ziren, bi hiriburuen arteko zuzeneko zerbitzuak modernizatuz tren lasterren bidez, baita Lierganes eta Balmasedarako aldirikoak ere.
1962. urtean, errepideko garraioaren eskumena eta material mugikorraren eta linearen instalazioen azpiegiturak zaharkituta zeudenez, konpainiak etengabeko galerak izan zituen, eta abuztuaren 1ean itxi zuten. Urte horretan bertan, trenbidea nazionalizatu egin zen, eta Espainiar Estatuak hartu zuen linea birgaitzeko ardura. 1965ean Ferrocarriles de Via Estrecha (Feve) erakundea sortu zen itzulitako zabalera estuko lineak ustiatzeko, Santander-Bilbao burdinbidea ia berrogeita hamar urtez kudeatzera pasa zena.
1981ean, Feveren Elektrifikazio Planaren barruan, 1500 volteko elektrifikazioa inauguratu zen Santander-Orejo-Liérganes artean, Orejo-Balmaseda adarra alde batera utziz, non oraindik ere diesel unitateen bidez jarduten den.
1994an S-10 autobia eraiki zenez, linea pixka bat desbideratu barnealdera eta lurpean sartu zen autobiarekin batera, Astilleroko geltokitik gertu, tunel faltsu baten bidez, eta, ondorioz, eraikin berri bat eraiki zen geltokirako. Aldaketa horiek egin aurretik, 1993an, astegunetan 38 zirkulazio izan ziren Astillerotik Santanderrera eta 16 Lierganesetik (37-38 minutuko iraupena).
Azken aldaketa handia Valle Realgo eta la Cantabricako geraleku berriak eraikitzetik etorri zen, El Astillero udalerrian.
Asunción Ruiz
Asunción Ruiz Guijosa (Madril, 1966) ingurumen-teknikaria da, Espainiako Ornitologia Elkarteko (SEO/BirdLife) zuzendari exekutiboa.
Biografia
1989an Zientzia Biologikoetan graduatu zen Madrilgo Unibertsitate Autonomoan (UAM). Ingurumen-biologian espezializatutako lehen promozioan parte hartu zuen. Ingurumen-kudeaketan diplomaduna enpresan.
UAMeko Ekologia Departamentuaren bidez sartu zen lanbide munduan. Ondoren, enpresa estatuko eta nazioarteko aholkularitza-enpresa pribatuetan hasi zen lanean. Sektore pribatuaren barruan, laborategi batean ere lan egin zuen limnologian, hau da, ekosistema akuatiko edo urtarren azterketan. 1993an, proiektu-teknikari gisa, SEO/BirdLife erakundean sartu zen. Erakunde hori Espainiako natura eta biodibertsitatea aztertzeaz eta kontserbatzeaz arduratzen da.  2004an, proiektuen kudeaketako zuzendari izendatu zuten. 2010ean, GKE kontserbazionista horretako zuzendari exekutibo izendatu zuten. Hona hemen bere esaldi errepikatuenetako bat: Txoritxoak naturaren osasunaren argazki dira . Espainiako espazioen ingurumen-egoeran aditua da, hala nola, Natura 2000 Sarean edo biosferaren erreserban. Berak egindako lan eta hitzaldi askotan adierazten du lanak askotarikoak izan daitezkeela, besteak beste, Natura Sareko gune batzuetan estepa-inguruneak mantentzeko abeltzaintza-kudeaketa nolakoa izan behar duen definitzea, azterketa berritzaileak egitea, edo, itsas hegaztientzako itsasoko gune garrantzitsuak zein diren identifikatzea. Honako hauxe da Asunciónen ametsetako bat:
Inork ez du zalantzan jartzen Prado Museoaren ondarea garrantzitsua dela. ''Bada, niri gizartea naturalizatzea gustatuko litzaidake, Espainian dugun natura Pradoko koadroak bezain garrantzitsua dela konturatzeko. Gure natur ondarea kulturala bezain garrantzitsua da. '' Hainbat argitalpen eta monografiaren egilea edo editore nagusia da, hala nola, miru errealari, gabai balearrari eta uretako hegaztien negualdiari buruzkoak, Espainiako hegazti ugaltzaileen atlasa, Andaluziako hegaztien liburu gorria eta Espainiako itsas hegaztien kontserbaziorako eremu garrantzitsuen inbentarioa.
Otar Iosseliani
Otar Iosseliani, georgieraz ოთარ იოსელიანი (Tbilisi, Georgia, SESB, 1934ko otsailaren 2a) georgiar jatorriko frantses zinemagilea da.
Biografia
Konposizioa, pianoa eta orkestra-zuzendaritza, matematika eta zinema-zuzendaritza ikasi zituen. 50eko hamarkadaren erdialdean, zuzendaritza-laguntzaile eta muntatzaile aritu zen, eta, hamarkadaren bukaeran, film dokumentalak egiten hasi zen. Aprel (1962, "Apirila") izeneko luzera erdiko filma debekatu ziotenean, zinema utzi zuen; urte batzuez, arrantza-ontzi batean, eta, geroago, labe garai batzuetan lan egin zuen.
Jaun
Jaun Suitzako udalerria da. Friburgo kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Wilson konderria (Tennessee)
Wilson konderria (Wilson County) Tennesseeko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Lebanon da. 2010eko zentsuaren arabera 113,993 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Wilson konderriak 151,047 kilometro koadro ditu. Horietatik 3,204 ura dira. Beste 147,843 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 75,47 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 113,993 pertsonetatik 103,408 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 3,691 dira. 7,234 beltzak edo afroamerikarrak. 353 amerikar natiboak ziren eta 34 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 1,259 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 126 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1,579 pertsonek kokatzen zuten.
Potônske Lúky
Potônske Lúky Eslovakiako udalerri bat da, Dunajská Stredako barrutian kokatuta. 4,94 km²ko azalera du eta 271 biztanle 2017ko datuen arabera.
Equuleus (konstelazioa)
Equuleus edo Zaldia —Equuleus— zeruko ipar hemisferioko konstelazio bat da, Hegoaldeko Gurutzearen ondoren 88 konstelazioetako bigarren txikiena. Latinez "Zaldi Txiki" esan nahi du.
Potônske Lúky
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1260. urtekoa da.
Equuleus (konstelazioa)
Klaudio Ptolomeo astronomoak sailkatutako 48 konstelazioetako bat da.
Sara probintzia
Sara probintzia (Provincia de Sara) Boliviako Santa Cruz departamenduko probintzia bat da. 6886 km²ko azalera du eta 2001eko erroldaren arabera 37733 biztanle zituen.
Heteroliodon lava
Heteroliodon lava Heteroliodon generoko animalia da. Narrastien barruko Lamprophiidae familian sailkatuta dago.
Rosalinda L. Orosa
Rosalinda L. Orosa (Manila, Filipinak, 1923) kazetari, idazle eta kritikari artistiko filipinar ospetsua da, hispanista izendatua, hizkuntza horretan ere asko idatzi duena, bere herrialdean hizkuntza honek bizirautea defendatzen duena. Filipinetako Espainiako Hizkuntzaren Akademiako kide eta zuzendaria eta Zobel Sariaren irabazlea izan zen, bere guraso Sixto Y. Orosa eta Severina Luna de Orosa mediku eta idazle entzutetsuek ere lortu zutena. 90 urte baino gehiago zituela ere The Manila Times egunkarian sakon eta arduratsu idazten jarraitzen zuen. Bere ahizpetako bat Leonor Orosa koreografoa izan zen.
Biografia
Rosalinda Orosa Manilan jaio zen. Gurasoak hango ospitalean zeuden destinaturik. Zientziarekin eta artearekin lotura estua duen familiako saga batekoa da; gurasoak, izeba María eta Leonor ahizpa, besteak beste.
Rosalinda Filipinetako Unibertsitatean lizentziatu zen, Manilan, eta Mexikoko Unibertsitatean Espainiako literatura eta gramatika ikasketak aberastu zituen. Gerora, kazetaritzara dedikatu izan da beti, bere herrialdeko egunkari garrantzitsuetarako idazten, hala nola The Manila Times, Daily Express, Manila Chronicle eta Philippine Star hedabideetan.
Cyprinodon bondi
Cyprinodon bondi Cyprinodon generoko animalia da. Arrainen barruko Cyprinodontidae familian sailkatzen da.
Siganus canaliculatus
Siganus canaliculatus Siganus generoko animalia da. Arrainen barruko Siganidae familian sailkatzen da.
Menkara
Menkara Egiptoko VII. dinastiako faraoi bat izan zen, K.a. 2175 inguruan gobernatu zuena.
Egiptoko VI. dinastiaren azken garaian, Ordena Zaharra behera etorri zen, eta Goi Egiptoko nomoetako gobernariek, euren lurraldeen gaineko nagusitasuna ezarri zuten. Gobernari hau, zailtasun ekonomiko edo politikoko garai batean sortutako denbora baterako agintari kontseilu batetakoa ere izan zitekeen.
Egoerak, Menfisen, kaotikoa izan behar zuen, Manetonek, Sexto Julio Afrikanoren arabera, dinastia "Menfiseko 70 erregez osatu zen, 70 egunez gobernatuz" esan baitzuen.
Bere izena, Abidoseko Errege Zerrendan agertzen da.
Núria Bendicho Giró
Nuria Bendicho Giró (Bartzelona, Katalunia, 1995) katalan idazlea da.
Ibilbidea
Filosofian lizentziatu zen. 2020an Anagrama Sarira aurkeztu zen, irabazi ez zuen testu batekin, baina epaimahaiak " argitaratzea" gomendatu zuen. 2021ean, azkenik, Terres mortes (Lur hilak) lehenengo eleberria argitaratu zuen, Editorial Anagraman. Kataluniar Literaturako XXII. Liburuzain Sarirako finalista izendatu zuten, eta urteko eleberri onenaren Òmnium sarirako ere izendatu zuten. Obra muturreko landa-drama gisa deskribatu da, Rodoreda, Faulkner, Víctor Català eta/edo Bernharden kutsuarekin. Titulua Àngel Guimeràren Terra baixa baja lanean ageri da.
Moisei Uritski
Moisei Solomonovitx Uritski (Моисей Соломонович Урицкий; 1873ko urtarrilaren 14agreg./urtarrilaren 2ajul. - 1918ko abuztuaren 30a) Ukrainan jaiotako boltxebike judua izan zen.
Biografia
1897an atxilotu zuten lehen aldiz. Hasieran Bund alderdi sozialista juduan aritu zen, eta 1903an mentxebikeekin bat egin zuen. 1905an erbestera joan zen, eta 1914sn, berriz, egin zuen. Bertan errusiar marxismoaren bi adarrak (boltxebikeak eta mentxebikeak) batzeko ahaleginera eman zen, Lehen Mundu Gerra eta hau justifikatzen zuten sozialisten aurkako plataforma baten oinarrian.
Mezhraionka taldeak boltxebikeekin bat egiterakoan egin zuen bat alderdi honekin, 1917ko uztail bukaeran hain zuzen (Alderdi Boltxebikearen VI, Kongresuan). Urriaren 10eko Komite Zentral Boltxebikearen batzar erabakigarrian parte hartu zuen. Petrogradeko Sobietaren peko Komite Militar Iraultzailearen kide izan zen.
K-19 itsaspekoa
K-19 Sobietar Itsas Armadaren 658 klaseko itsaspeko nuklear bat izan zen. Gerra Hotzan Sobietar Batasunak itsaspekogintzan AEBak gainditzeko lasterketan korrika eta presaka eraiki ziren itsaspeko nuklearretako bat izan zen, ondorioz bere eraikuntzan zehar 10 langile zibil eta ofizial militar bat hil ziren.
Jada zerbitzuan zegoela hainbat akats eta istripu ere izan zituen, denetan larriena 1961eko uztailaren 4ean jasan zuena, 2002an gertakari hau eta berarekin jazo zen larrialdi nuklearreri buruzko K-19: The Widowmaker ("K-19: Alargungilea") filma estreinatu zen. Filmearen arabera itsaspeko honek eraikuntzan jasandako hildakoen eta ondorengo aktas eta istripu nuklearrarn jasandako hildakoen ondorioz "Alargundilea" ezizena jaso omen zuen, baina hau ez da egia, itsaspekoak istripu nuklearra jaso aurretik inongo ezizenik ez baitzuen, eta hura jazo ondoren sobietarrek "Hiroshima" ezizena ipini zioten.
Tragedia
1961eko uztailaren 4ean, Gerra Hotza bete-betean zela, Ipar Atlantikoko uretan eta Groenlandiaren hegoaldean, Nikolai Vladimirovitx Zateiev kapitainaren agindupean maniobra ariketa batzuk burutzen ari zela, itsaspekoaren erreaktore nuklearretako baten hozketa sisteman ihesa jazo zen. Era berean, itsaspeko irratiaren akatsa jazo eta Moskuko beren agintariekin komunikatzeko aukerarik gabe gelditu ziren.
Erreaktorearen tenperatura modu kontrolaezinean igotzen hasi zen, erregai barrek fisio nuklearra gauzatzeko baina tenperatura zertxobait baxuagora iritsiz. Honenbestez itsaspekoak eztanda nuklearra eta sekulako istripu latza izateko kinka larrian zegoen.
Hondamendi hau nola edo hala kontrolatzeko asmoz, itsaspeko marinel talde batek beren eskuz jada erradiazio maila handia zuen erreaktorea hozten saiatu ziren, erradiazio horren ondorioz beren osasunak betiko kaltetu zituzten: batzuk une berean hil, beste batzuk egunetara eta beste hainbatek epe ertain eta luzera mota ezberdinetako minbiziak jasan zituzten. Balentria horri esker erreaktorea hoztu eta itsaspekoa nahiz eskifaia gehiena larrialdi nuklearretik bizirik ateratzea lortu zuten, bai eta Gerra Nuklear bat izateko aukera ere saiestea, AEBtatik hain hurbil zeuden urtean eztanda nulearraren bat egonez gero sobietarren larrialdiaz jakitun ez ziren estatubatuarrek gerra ekintzagisa hartu eta erantzun modura Sobietar Batasuna eraso baizezaketen. Bestalde, gertakari honetan zehar, K-19 itsaspekoak estatubatuarrek topatu ez zezaten seinale guztiak eten zituzten, ondorioz aldiz batez USS Gato estatubatuar itsaspeko nuklearra K-19 itsaspekoarengandik 3 metro eskasera igaro eta bi itsaspekoak talka egiteko zorian ere egon ziren.
Eskifaiaren 137 gizonetatik 22 hil ziren. Eskifaiaren gizon guztiek bere gainontzeko bizialdian erradiazioa eta bere eraginak jasan zituzten.
Marre Moerel
Marre Moerel (Breda, Herbehereak, 1966) 2002tik Madrilen bizi den diseinatzaile holandarra da.
Ibilbidea
Moda diseinua ikasi zuen Rotterdam-en, eskultura Exeter School of Fine Arts-en eta altzarien diseinua Royal College of Art-en. 1993an New Yorkera joan zen, non Parsons School of Design-en irakasle eta freelance diseinatzaile gisa lan egin zuen, Cappellini, Cell, Kenzo eta Offect bezalako markentzat.
Madrilgo Udalak sustatutako eskulan espainiar abangoardiako programetan parte hartu zuen, bere Food on the table bilduma aurkeztuz. 2015ean, Interiores aldizkariaren urteko Influencer saria irabazi zuen.
Bere lana azaltzeko, esan daiteke: «Moerelen nahia beti izan da betiko objektu garaikide sortzea, egungo sentimendua erreferentzia historikoekin batzeko gai direnak, horietako bakoitzari berezko umore eta fintasun zentzua galdu gabe».
Haian
Biztanleria
2007an Haian udalerrian erroldatutako biztanleak 8.407 ziren. Familiak 3.352 ziren, horien artean 828 pertsona bakarrekoak ziren (364 bakarrik bizi ziren gizonak eta 464 bakarrik bizi ziren emakumeak), 964 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.184 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 376 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 3.507 etxebizitza zeuden, 3.416 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 17 bigarren erresidentzia ziren eta 74 hutsik zeuden. 2.649 etxeak ziren eta 854 apartamentuak ziren. 3.416 etxebizitza nagusietatik 2.122 bere jabearen bizilekua ziren, 1.253 alokairuan okupaturik zeuden eta 41 doan lagata zeuden; 27 etxek gela bat zuten, 267 etxek bi zituzten, 573 etxek hiru zituzten, 995 etxek lau zituzten eta 1.554 etxek bost zituzten. 2.648 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.509 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.692 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 5.829 ziren, horien artean 4.224 aktiboak ziren eta 1.605 inaktiboak ziren. 4.224 pertsona aktiboetatik 3.906 lanean zeuden (1.949 gizon eta 1.957 emakume) eta 318 langabezian zeuden (127 gizon eta 191 emakume). 1.605 pertsona inaktiboetatik 544 erretiraturik zeuden, 648 ikasten zeuden eta 413 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Haian udalerrian 3.456 unitate fiskal zeuden, 8.462 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.239 euro zen.