cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yaroslavita
Ezaugarriak
Yaroslavita haluro mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 da.
Giza Genoma Proiektua
Nazioarteko lankidetza zabalaren zein genomikaren eta teknologia konputazionalaren alorrean emandako aurrerapenei esker, genomaren hasierako zirriborro bat 2000. urtean amaitu zen (Bill Clinton presidente ohiak eta Tony Blair Erresuma Batuko lehen ministro ohiak batera iragarri zuten 2000ko ekainaren 26an). Azkenean, genoma osoa 2003ko apirilean aurkeztu zen, espero baino bi urte lehenago. Sekuentziazio gehienak Estatu Batuetako, Kanadako, Zeelanda Berriko, eta Erresuma Batuko unibertsitate eta ikerketa-zentroetan egin ziren.
Onjon
Onjon Frantziako udalerria da Aube departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Giza Genoma Proiektua
Giza genomaren sekuentzia osoa ezagutzea oso garrantzitsua da ikerketa biomedikoko eta genetika klinikoko ikerkuntzei dagokienez, izan ere, gutxi aztertutako gaixotasunen, sendagai berrien eta diagnostiko fidagarriagoen eta azkarragoen ezagutza garatzea ahalbidetzen baitu. Dena den, organismo baten gene-sekuentzia osoaren aurkikuntzak ez du haren fenotipoaren ezagumendua ahalbidetzen. Gainera, genomikaren zientziak jada eztabaidatzen hasiak diren arazo etiko eta sozialak mahai gainera ekarri ditu.
Onjon
Biztanleria
2007an Onjon udalerrian erroldatutako biztanleak 244 ziren. Familiak 104 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 40 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Giza Genoma Proiektua
Banako bakoitzaren genoma bakarra da. Giza genoma zehazteko, pertsona kopuru txiki bat aukeratu eta sekuentziatu zen, gero informazio guztia bilduz kromosoma bakoitzarentzat sekuentzia oso bat lortzeko. Hori dela eta, amaitu eta argitaratutako giza genoma mosaiko bat da, ez du gizabanako bat ordezkatzen. Proiektuaren baliagarritasuna gizakion gehiengo zabalaren genoma gizaki guztietan ia berbera izatetik dator.
Onjon
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Giza Genoma Proiektua
Historia
Giza Genoma Proiektua 1990ean hasitako eta publikoki finantzatutako proiektu luzea izan zen, 13 urtez iraun zuena, giza genoma eukromatiko osoaren DNA sekuentzia zehazteko helburuarekin. Bere lehen garaietan, Giza Genomaren Proiektuak askoren eszeptizismoarekin topo egin zuen, zientzialariak barne, proiektuaren kostu handiak balizko onurak gaindituko ote ez zituen beldur baitziren. Gaur egun, ordea, eztabaidaezina da Giza Genomaren proiektuaren arrakasta, medikuntzan aro berri bat irekitzeaz gain DNA sekuentziatzeko erabilitako teknologia motetan ere aurrerapen garrantzitsuak eragin baitzituen.
Onjon
Etxebizitza
2007an 116 etxebizitza zeuden, 101 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 116etxeak ziren. 101 etxebizitza nagusietatik 88 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 24 etxek lau zituzten eta 59 etxek bost zituzten. 90 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 46 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 43 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Giza Genoma Proiektua
Hasiera
Laurogeiko hamarkada baino lehen organismo batzuen gene solteen sekuentzia ezagutzen zen, baita unitate azpizelular batzuen genomak ere, hala nola birusak eta plasmidoak. Horrela, 1986an DOEk Giza Genoma Proiektua instituzionalki zehaztu zuen Santa Fe n egindako kongresu batean. Proiektuak babes ekonomiko ona zuen, eta erradiazioek DNAn izan ditzaketen ondorioak aztertzeko erabiliko zen. Hurrengo urtean, Cold Spring Harbor laborategiko biologoen biltzarrean, NIHk proiektuan parte hartu nahi izan zuen, tamaina handiko proiektuen antolaketan aditua ez bazen ere, biologia alorrean esperientzia handiagoa zuen erakunde publiko bat zelako.
Onjon
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Giza Genoma Proiektua
Hasiera
Ideiak sortu zuen eztabaida publikoak arduradun politikoen arreta erakarri zuen, ez bakarrik Giza Genoma Proiektua erronka teknozientifiko handia zelako, baizik eta sortuko ziren teknologia berriengatik, baita lortutako ezagutzak herrialdearen nagusitasun teknologikoa eta komertziala ziurtatuko zuelako ere. Ekimenari baimena eman aurretik, alde batetik, AEBtako Kongresuko Ebaluazio Teknologikoko Bulegoaren 1988ko aldeko txostena behar izan zen batetik, eta Ikerketa Kontseilu Nazionalarena bestetik. Urte horretan inauguratu zen HUGO (Ingelesetik, Human Genome Organization edo Giza Genomaren Erakundea) eta James D. Watson izendatu zuten proiektuko zuzendari. Francis Collinsek ordezkatuko zuen 1993ko apirilean eta horrekin batera, zentroaren izena NHGRI, (ingelesetik, National Human Genome Research Institute edo Giza Genomaren Ikerketen Institutu Nazionala) bihurtu zen.
Onjon
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 142 ziren, horien artean 117 aktiboak ziren eta 25 inaktiboak ziren. 117 pertsona aktiboetatik 108 lanean zeuden (64 gizon eta 44 emakume) eta 9 langabezian zeuden (4 gizon eta 5 emakume). 25 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Giza Genoma Proiektua
Helburu nagusiak
1990ean eman zitzaion hasiera Giza Genoma Proiektuari. Lehen etapa batean, bereizmen handiko mapa genetiko eta fisikoak egitea zuen helburu nagusi, sekuentziazio-teknika berriak egokitzen ziren bitartean, genoma osoari heldu ahal izateko. Ikerketaren hasieratik, elkarri lotutako bi bide independente jarraitzea proposatu zen, biak ere funtsezkoak:
Onjon
Diru sarrerak
2009an Onjon udalerrian 104 unitate fiskal zeuden, 267,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.561 euro zen.
Giza Genoma Proiektua
Helburu nagusiak
Kalkulatu zen AEBetako Giza Genoma Proiektuak 3.000 milioi dolar beharko zituela eta 2005ean amaituko zela. 1993an funts publikoek 170 milioi dolar eman zituzten, eta industriak, berriz, 80 milioi inguru. Urteak igaro ahala, inbertsio pribatuak garrantzia hartu zuen eta finantzaketa publikoak aurreratzeko mehatxua ere egin zuen.
Onjon
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
Châteaulineko barrutia
Châteaulineko barrutia departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 81.534 biztanle ditu 1.804 kilometro koadrotan. Guztira 61 udalerri ditu. Bere hiriburua Châteaulin da.
Giza Genoma Proiektua
Gauzatze maila
Proiektuak ez zuen giza zeluletan aurkitutako DNA guztia sekuentziatu, eskualde eukromatikoak baizik, giza genomaren %92,1 osatzen dutenak. Beste eskualdeak, heterokromatikoak deituak, zentromero eta telomeroetan aurkitzen dira, eta ez ziren proiektuaren baitan sartu.
McMafia
McMafia telesail bat da, zortzi ataletakoa, BBC telebistak egina, Hossein Aminik sortua eta James Watkinsek zuzendua. Inspiratuta dago fikzioz besteko liburu batean, McMafia: A Journey Through the Global Criminal Underword / McMafia: bidaia bat gaizkileen azpimundu globalean zehar (2008), Misha Glenny kazetariarena. Bertan aktore nagusia James Norton da, zeinak antzezten baitu Alex Godman, errusiar mafiako buruzagi baten semea, Britainia Handian hazi dena. Alexen aita Londresen bizi da, eta saiatzen da alde egiten krimen antolatuaren sareetatik. Ekoiztetxe hauek egin dute telesail hau: BBC, AMC eta Cuba Pictures. BBC One kateak estreinatu zuen telesail hau 2018ko urtarrilaren 1ean.
Onjon
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra harategi bat zen.
McMafia
Produkzioa
McMafia inspiratu zen fikzioz besteko liburu batean, McMafia: Seriously Organised Crime / McMafia: krimen serioski antolatua, Misha Glenny kazetariak 2008an plazaratu zuena. Telesailak hainbat hari jaso ditu Glenny-ren liburutik, zeinak dokumentatzen baititu hainbat mafia-erakunde, munduan zehar dihardutenak. Hossein Amini-k eta James Watkins-ek sortu zuten telesaila. Ekoitzi, berriz, etxe hauek: BBC, AMC eta Cuba Pictures, Twickenham estudioekin batera.
Onjon
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Onjon udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden.
McMafia
Produkzioa
BBC-k 2015eko urrian iragarri zuen telesaila egiteko asmoa zuela. 2016ko apirilean jakinarazi zen James Norton izango zela aktore nagusia, Alex Godman burtsako kudeatzailearen rolean, eta James Watkins-ek zuzenduko zituela atal guztiak. Bestelako aktoreen berri, hala nola Maria Shukshina eta Aleksey Serebryakov Alexen guraso gisa eta David Strathairn Israelgo enpresa-gizon ilunaren rolean, 2016ko azaroan eman zen. Amini eta Watkins-ekin batera, beste hauek ere parte hartu zuten telesailaren gidoian: David Farr, Peter Harness eta Laurence Coriat.
Onjon
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
McMafia
Produkzioa
Leku hauetan filmatu da telesaila: Londres, Zagreb, Split, Opatija, Qatar, Mumbai, Praga, Kairo, Belgrad, Istanbul, Mosku eta Tel Aviv. Aurrekontuari dagokionez, atal bakoitzak zenbait milioi libera balio zuen.
Let Me Go, Rock 'n' Roll (abestia)
Let Me Go, Rock 'n' Roll Kiss hard rock talde amerikarraren abestia da, 1974an argitaratua. Taldearen bigarren albumeko, Hotter Than Hell, single bakar moduan kaleratu zuten. Nahiz eta abestia ez zen zerrendetan sartu, zuzeneko emanaldietan ohiko bihurtu zen. B-aldea albumaren izen bera zuen abestia izan zen, "Hotter Than Hell".
McMafia
Harrera
Lucy Mangan kritikariak idatzi zuen The Guardian egunkarian telesaila “zoragarriro antolatua dela”, eta deskribatu zuen gidoia “batez bestekoaren gainetikotzat”.
Let Me Go, Rock 'n' Roll (abestia)
Oinarria eta garapena
Abestia musika idatzi baino lehen letrak idatzi ziren abesti gutxi horretariko bat da. Paul Stanleyk landu zuen riff batean oinarritua dago. Taldearen lehen albumean sartzeko grabatu zuten, baina azkenean kanpoan utzi zuten. Nahiz eta albumean sartu ez zuten, Kiss Tour biran zehar jo zuten, lehen album hori promozionatzeko egin zen biran.
Kissek abestia jo izan dute bere karreraren hasierako egunetatik, eta kontzertuak bukatzeko erabili zuten Destroyer Tour birako Amerikako zatira arte, non "Black Diamond"ek ordezkatu zuen, eta geroago "Rock and Roll All Nite" abestiak. Kontzertuetan ohiko abestia izan da, eta taldearen arrakasta bilduma askotan agertu izan da.
Jatorrizko izenburua "Baby, Let Me Go" zen baina Kenny Kerner ekoizleak "Rock 'n' Roll" izena jarri zion, azkenean "Let Me Go, Rock 'n' Roll" deitzeko. Zuzenean jotzen dutenean, abestiak bost minutu inguru irauten du, soloak direla eta (gitarra eta baxua), eta benetan interesgarria da abestia zuzenean ikustea (Alive! zuzeneko albumean entzuten den moduan).
Zuzeneko emanaldiak
Abestia beti jo zuten 1977ko Love Gun Tour birara arte, non set-listetik kendu zuten baina laster sartu zuten Alive II eta Dynasty biretarako. Baina 1980tik 1995era arte, ez zuten abestia zuzenean jo, eta hori zaleentzako huts egitea izan zen. Reunion Tour biran berriro sartu zuten set-listean. Nahiz eta Rock the Nation Tour biran ez zuten jo, Alive 35 Tour biran berriro jo zuten eta gaur egunera arte beti jo izan dute.
Agerpenak
"Let Me Go, Rock 'n' Roll" hurrengo Kiss albumetan agertzen da:
Onjon
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mendimotza
Mendimotza, edo Mendimotxa, Nafarroa Beherean dagoen mendi bat da, Pirinioetako Adartza mendilerroan. Bere garaiera, 1237 metrokoa da, eta, garaiera honekin, Adartza mendilerroko bigarren mendirik garaiena da, mendilerroari izena ematen dion Adartzaren ondoren, hau, 1250 metrokoa.
Abiapuntuak
Tontor honetara iristeko, ohikoena, Ehunzaroi lepora iristea, Luzaide zein Bankatik. Hemendik, iparralderantz hartzen da ur banaketa lerroan bertan, nazioarteko mugan dagoen hesia jarraituz. Lehenik, Usubieta muinotxora eta Usubieta lepora iristen da. Hemendik, gailurra, harritsuago bihurtzen da Mendimotzaren tontorrerantz.
Arnegitik, iparralderantz jo behar da, Erramuntoko bordaren gailurrera iristeko, Artxaro edo Zurrusta labarraren gainean dagoena. Orduan, Zurrusta gaina, ezkerretik inguratu edo igo egin daiteke, baita Aitzmeaka muinoa ere, Akorraineko lepoa izeneko lepora iristeko. Hurrengoko kora inguratuz, Madariako lepora iristen da, nondik Urkularte lepora eta handik gertu dagoen tontorrera iristen den, zuzenean ere bertara iris daitekeena. Uneoro, mugalerroa, ezkerretara geratzen da.
Giza Genoma Proiektua
Gauzatze maila
Giza Genomaren Proiektua 2003ko apirilean jo zen osatutzat, aurretik, 2000ko ekainean lehen zirriborroa eskuragarri jarri bazen ere. Beranduago, 2009ko martxoan, Genome Reference Consortium enpresak giza genomaren bertsio zehatzago bat argitaratu zuen, baina oraindik 300 hutsune baino gehiago utzi zituen, 2015ean 160 hutsune geratu ziren bitartean.
Emaitzak
Proiektuak argitaratutako genomak ez du pertsona bakoitzaren genomaren sekuentzia adierazten. Emaile anonimo kopuru txiki baten mosaiko konbinatua da, afrika r, europa r eta ekialdeko asia r arbasoena. Ondorengo proiektuek talde etniko ezberdinen genomak sekuentziatu badituzte ere, 2019an oraindik "erreferentziazko genoma" bakarra zegoen.
Proiektuaren zirriborroaren (2001) eta osatuaren (2004) sekuentziazioak argitara ekarritako giltzarriak honako hauek dira :
Genomaren sekuentzia internetera sarbidea duen edozeinen eskura dauden datu-base etan gordetzen da, eta hauek aztertzeko programa informatikoak garatuak izan dira. AEBtako Bioteknologiaren Informaziorako Zentro Nazionalak edo NCBI k (eta antzeko erakundeek Europan eta Japonia n) GenBank izeneko datu-basean gordetzen du, gene eta proteina ezagun eta hipotetikoen sekuentziekin batera. Beste erakunde batzuk, hala nola Kaliforniako Unibertsitateare n [UCSC Genome Browser eta Ensembl, datu gehigarriak eta bilaketarako eta ikusteko tresna indartsuak eskaintzen dituzte.
Aplikazioak eta onurak
Genomaren datuen interpretazioari buruzko lana hasierako etapetan egon arren, askotariko alorretan ekarri ditu onurak eta ezagutza berriak, batez ere medikuntza molekularrean. Giza Genomaren sekuentziazioak ikertzaileei gaixotasun ugari ulertu eta haiei aurre egiteko tresnak eman dizkie, besteak beste birus espezifikoen aurkako tratamendu egokia aukeratzeko, minbizi forma ezberdinei lotutako mutazioak identifikatzeko zein sendagaiak diseinatu eta horien efektuen iragarpen zehatzagoa egiteko. Zientzia aplikatuetan ere aurrerapenak ekarri ditu; bioerregai en diseinuan eta beste energia-aplikazio batzuetan; nekazaritzan, abeltzaintzan, biodibertsitatea ren azterketa eta kudeaketan, bioarkeologia, antropologia eta giza eboluzioan.
Gaixotasun hereditarioen oinarri molekularrak ezagutzea eta diagnostikatzea
Giza Genoma Proiektuaren aurkikuntza bereziki harrigarri bat bi gizabanakoren arteko nukleotido sekuentzia ia berdina dela (%99,9) izan zen. Hala ere, gene bakar baten nukleo-aldaketa giza gaixotasun baten erantzule izan daiteke. Hori dela eta, giza genomaren sekuentziari buruz dugun ezagutzak asko lagundu digu giza gaixotasunen multzo batek dituen mekanismo molekularrak ulertzen. Gainera, hurbilketa zitogenetiko batek gaixotasunaren ulermena maila berri batera eramaten jarraituko du. Proiektuaren aplikazio zuzen eta garrantzitsuetako bat, beraz, gaixotasun genetiko askoren oinarri molekularra ezagutzea izan da, hauen diagnostikoan laguntzeko, jaio aurretik zein sintomak agertu aurretik. Besteak beste, Gaucher edo Huntington gaitz hereditarioak.
Terapia genikoa, terapia farmakologikoa eta medikuntza prediktiboa
Giza Genoma Proiektuaren ondorio zuzen bat diagnostikatzea ahalbidetu duen gaixotasunen aurkako terapiak garatzea izan da. Horretarako, terapia genikoa, terapia farmakologikoa eta medikuntza prediktiboaren erabiltzen dira.
Alderdi etikoak eta eztabaida
Giza Genomaren proiektuaren hasieran hainbat kezka etiko, legal eta sozial piztu ziren genomaren ezagutza areagotuaren inguruan, bereizkeria eragin zezakeelako. Ordutik, zenbait autorek giza genoma ezagutzearen ondorio sozial potentzialei aurre egiteko beharra azpimarratu dute. Genomaren 20.000 eta 25.000 gene inguru identifikatzearekin batera, proiektuaren hasieran sortutako gai etiko, juridiko eta sozialak zuzentzeari ekin zioten.
Le Rochereau
Le Rochereau Frantziako udalerri bat da, Vienne departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Le Rochereau udalerrian erroldatutako biztanleak 680 ziren. Familiak 267 ziren, horien artean 61 pertsona bakarrekoak ziren (27 bakarrik bizi ziren gizonak eta 34 bakarrik bizi ziren emakumeak), 99 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 99 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 320 etxebizitza zeuden, 278 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 27 hutsik zeuden. 313 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 278 etxebizitza nagusietatik 226 bere jabearen bizilekua ziren, 46 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 14 etxek bi zituzten, 34 etxek hiru zituzten, 67 etxek lau zituzten eta 160 etxek bost zituzten. 200 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 89 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 165 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 428 ziren, horien artean 339 aktiboak ziren eta 89 inaktiboak ziren. 339 pertsona aktiboetatik 310 lanean zeuden (167 gizon eta 143 emakume) eta 28 langabezian zeuden (12 gizon eta 16 emakume). 89 pertsona inaktiboetatik 40 erretiraturik zeuden, 27 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Le Rochereau udalerrian 297 unitate fiskal zeuden, 737 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.467 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 2 margolariak, 1 zurgina eta 1 eraikuntza enpresa.
2000. urtean Le Rochereau udalerrian 25 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.521 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lepidophanes guentheri
Lepidophanes guentheri Lepidophanes generoko animalia da. Arrainen barruko Myctophidae familian sailkatzen da.
Sintra-Cascais Parke Naturala
Sintra-Cascaes Parke Naturala Portugalgo naturagune babestua da. Sintra aldean dago, Guinchoko hondartzan eta Rocako lurmuturrean. Bi alde desberdinak bereizi dira: nekazaritza-lurrak, non ardoa eta frutak ekoizten diren, eta itsasertzeko aldea (hondartzak, dunak eta itsaslabarrak.
Balioak
Inguru honean baso primario bat ikus daiteke; bertan ohiko zuhaitz espeziak daude, gehienak Quercus familiakoak: haritza, astigarra, ametza... Dena dela, kanpoko espezieak ere sartu dira: eukaliptoa, sahatsa, itsas pinua, akazia...
Faunaren ikuspuntutik, espezie garrantzitsuenak hegaztiak dira: belatz handia, hontza, belatza, aztore-arranoa. Itsas hegaztien presentzia ere garrantzitsua da.
Crumlin (Antrim konderria)
Crumlin (irlanderaz Cromghlinn) Ipar Irlandako Antrim konderrian dagoen udalerri txiki bat da, Ulster probintzian. 2001ean 5.099 biztanle zituen.
Neagh aintziratik hurbil dago, Belfast hiritik 32 kilometro mendebaldera.
Anthony Geslin
Anthony Geslin (Alençon, 1980ko ekainak 9) frantziar txirrindulari profesional bat da. Gaur egun ProTour mailako FDJ-Big Mat taldean korritzen du.
Biografia
Bi urtez jarraian, 1998 eta 1999an, junior mailako munduko txapelduna izan zen erlojupeko proban.
2002an amateur mailako Bonjour taldean debutatu zuen, non etorkizunean profesionaletara jauzia emateko prestatzen hasi zen, hala lortuz 2003an Brioches La Boulangere taldearekin, talde honetan jarraituz taldeak Bouygues Télécom izena hartu zuenean. Taldea UCI ProTour zirkuituan dago, hala pro team taldea delarik.
Palmaresa
2003
2005
2007
2008
2009
2013
José Bautista
José Antonio Bautista Santos,, (Santo Domingo, Dominikar Errepublika, 1980ko urriaren 19a), beisbolean lehiatzen den kirolari dominikarra da.
Martín Álvarez de Sotomayor
Martín Antonio Álvarez de Sotomayor Soto-Flores (Lucena, 1723 - Madril, ), Colomerako kondea, espainiar militarra izan zen.
José Bautista
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta brontzezko domina lortu zuen Dominikar Errepublikaren taldearekin, Japoniaren eta AEBko taldeen atzetik.
Martín Álvarez de Sotomayor
Poloniako Ondorengotza Gerran (1733–1735) parte hartu zuen eta 1762an landa-mariskal izan zen Portugalen aurkako gerran. 1788 eta 1790 artean Nafarroako erregeordea izan zen. 1795ean Gibraltarko Setio Handia zuzendu zuen hasieran.
José Bautista
Taldea, honako hauek osatzen zuten: Darío Álvarez, Gabriel Arias, Jairo Asencio, Luis Felipe Castillo, Jumbo Díaz, Junior García, Jhan Mariñez, Cristopher Mercedes, Denyi Reyes, Ramón Rosso, Ángel Sánchez, Raúl Valdés, Roldani Baldwin, Charlie Valerio, José Bautista, Juan Francisco, Jeison Guzmán, Erick Mejia, Gustavo Nuñez, Emilio Bonifácio, Melky Cabrera, Johan Mieses, Yefri Pérez eta Julio Rodriguez-ek.
Blenniella cyanostigma
Blenniella cyanostigma Blenniella generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Blenniidae familian.
Matilde Rodríguez Cabo
Matilde Rodríguez Cabo Guzmán (Las Palmas, San Luis Potosí, 1902ko uztailaren 17a - Mexiko Hiria, 1967ko irailaren 8a) mexikar medikua, psikiatra, idazlea, feminista, sufragista eta aktibista izan zen emakumeen eskubideen alde.
Bizitza eta lana
Mexiko hirira joan zen, eta han egin zuen lehen hezkuntza Coyoacángo “Protasio Tagle” eskolan. 14 urte zituela Eskola alemanean sartu zen, 1917tik 1921era. Ikastetxe horrek prestakuntza-ziurtagiria eman zion bosgarren mailara arte, eta, gainera, Alemania, Austria edo Suitzako edozein unibertsitatetan onartua izateko eskubidea ematen zion. 1922ko urtarrilaren 20an Medikuntza Eskola Nazionalean izena eman eta 1927an amaitu zuen karrera. 1928ko maiatzaren 11n eta 12an aurkeztu zituen azterketa teoriko eta praktikoak. Juárez ospitalean proba praktikoari eutsi zion. José Tomás Rojas doktoreari eskainitako Tonizitate gastrikoa eta gastrotonometria tesiaren alde egin zuen eta aho batez onartu zuten.
Mexikoko Unibertsitate Nazional Autonomoko Medikuntza Fakultateko ikasketak egin zituen 1929an, eta psikiatrian espezializatu zen Berlingo Humboldt Unibertsitatean 1929tik 1930era bitartean.
Bere garaiko «feminismo aurreratuaren» parte gisa, Mexikoko mugimendu feministaren aitzindari izan zen 1940ko hamarkadan, Esther Chaparekin eta María Lavalle Urbinarekin batera; testuinguru horretan, bere herrialdean hainbat erakunde sortu zituzten emakume eta intelektualen taldekoa izan zen, besteak beste, Emakumeen Aldeko Fronte Bakarra, non Esther Chapa, Refugio García, Esperanza Balmaneda eta Consuelo Urangarekin batera pertsonalitate ikusgarrienetako bat izan baitzen.
1932ko urriaren 8an La Castañedako Manicomioko Haurren Psikiatriako Pabiloiko buru izendatu zuten. Berak sustatu zuen zerbitzu hori, eta 25 urtetik gora izan zen buru.
1933an sortu zuen ikaskuntza motelekoentzako, hau da, ikasteko arazoak zituzten biztanleentzako lehen eskola.
1936an, Ofelia Domínguez Navarrorekin batera, bere herrialdeko abortua despenalizatzeko erreformak proposatu zituen lehena izan zen, La Mujer y la Revolución en el Frente Sozialista de Abogados txostenaren bidez. Proposamen hori «abangoardian egon zen emakumearen autodeterminazioari buruzko nazioarteko eztabaidari dagokionez». Gainera, eugenesiaren eta abortatzeko eskubidearen aldeko ikertzaile ezaguna izan zen.
Lavon (Texas)
Lavon Texasko hiri bat da. Collin konderrian kokatua dago. 2010ean 2,219 biztanle zituen, 6.08 kilometro koadrotan banatuta.
1472 Muonio
1472 Muonio asteroide gerrikoan aurkitutako 1372. asteroidearen izena da. 1938ko urriak 18an aurkitu zuen Yrjö Väisäläk Turkutik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1938 UQ zen. Bere izena Finlandiako Muonio hiriagatik jasotzen du.
Morlaixeko barrutia
Morlaixeko barrutia departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 121.331 biztanle ditu 1.319 kilometro koadrotan. Guztira 60 udalerri ditu. Bere hiriburua Morlaix da.
Juan Irazusta
Juan Irazusta Alkizalete (Alkiza, Gipuzkoa, 1688 - 1772) Hernialdeko eta Alkizako erretorea eta euskal idazlea. Hernialdeko erretore moduan ezaguna. Gaspar Astete jesuitaren dotrina euskarara itzuli zuen, ikuspegi erlijioso zien linguistikotik polemika-iturri izan dena.
Ramses VIII.a
Usermaatra-Akhenamon Ramses-Setherkhepshef-Meriamon edo Ramses VIII.a, Egiptoko XX. dinastiako zazpigarren faraoia izan zen. Bere erregealdia, K.a. 1129tik K.a. 1126 arte hedatu zen.
Juan Irazusta
Bizitza
Aita, Joan Bautista, Aginaga baserrian jaio eta herriko arotz-hargina zuen; ama, berriz, Alkizalete etxeko Katalina Alkizalete. Juan Mendia etxean jaio zen, gaurko Mendiko Etxen. Lau anai-arrebetan zaharrena zen. Bere senideak, Maria Josefa Etxabeko herriko notarioarekin, Martin Hernialdeko Igor baserrira eta Martin Jose Errezilera ezkondu ziren.
Ramses VIII.a
Erregealdia
Ziuraski, Ramses III.aren semea. Bere erregealdiak urte bete baino gutxiago iraun zuen, ziuraski, hiru hilabete eta 19 egun soilik, dinastia honetako faraoirik ezezagunena delarik. Bere erregealdiko data bakarra baino ez da ezagutzen, 1. urteko Peret hilabeteko 2. eguna, Kieneburen hilobian grabatua, Tebasen.
Juan Irazusta
Bizitza
Migel Irazusta eskultore alkizarra eta herriko lehen alkatea lehengusua zuen.
Ramses VIII.a
Bere garaiko testigutzak
Bere erregealdiari buruzko erreferentziak, honako toki hauetan daude:
Juan Irazusta
Bizitza
1714an, Pedro Aguado Iruñeko gotzainak aitortzak eta sermoiak egiteko baimena eman zion Juani, ordurako apaiz baitzen.
Ramses VIII.a
Bere garaiko testigutzak
Bere hilobia, XX. dinastiako faraoi guztienetatik, oraindik identifikatu ez den bakarra da. Bere momia ez da aurkitua izan. Adituren batzuk, Ramses IX.aren seme zen Mentuherkhepeshef printzearen hilobia, KV19a, Ramses VIII.arentzat eraikitzen hasi zela iradoki dute, baina ezegoki bihurtu zen errege bihurtu zenean.
Juan Irazusta
Bizitza
1716an Hernialdeko erretore izendatu zuten eta horrela ibili zen 1752a arte. Hernialden egin zituen urteetan hainbat lan aipagarri eginarazi zituen, parrokiako bi alboetako aldareak eta hilerria, besteak beste.
1752 jaioterriko erretore izendatu zuten eta bertan aritu zen hil arte. Urte haietan, Alkizako elizan hobekuntza nabarmenak egin ziren: zoru osoa berritu, sepulturak, harlanduzko erdiko pasabidea, gizonezkoen eserlekuen azpiko zorua, korupeko arkua eta zurezko zortzi aulkiak esaterako. Santiago ermitarako bidean, 1762- 1763 urteetan, gurutze bidea tailatu zuen Martin Karrera arkitektoak.
Juanek bere bizitzan ondasun handiak pilatu zituen. Hernialdeko Igor baserriko ilobei utzi zizkien ia ondasun denak. Ondasunen artean Alkizako Eleizegi Garaikoa, Garmendia, Gilisagasti, Mendia eta Urruzola Azpikoa baserriak eta dirutan kopuru handia, berak gehien bat herentzien bidez eskuratutakoa. Halaber, Alkiza eta Hernialde bi herrietan mezak emateko kaperautzak fundatu zituen.
Obra
Irazustak idazlan bakarra publikatu zuen. 1739an Gaspar Astete jesuitaren dotrina argitaratu zuen Iruñean euskarara itzulita Doctrina Cristiana Aita Gaspar Astete Jesuitac erderaz compondua ipiñi zuan Eusqueraz D. Juan de Irazusta Erretore Hernialdecoac... izenburuarekin. Gaspar Astete-ren Catecismo de la Doctrina Cristiana (Madril, 1599) jatorrizko liburua hogeita hamar aldiz baino gehiagotan euskaratu da, euskalki ia guztietara gainera. Obra horren itzultzaileen artean Agustin Kardaberaz (1760) edota Juan Antonio Mogel (1805) ditugu adibidez. Itzulpenak arrakasta izugarria izan zuen hasiera beretik nahiz eta alkizarrak darabilen euskararen kalitatea edo 'garbitasuna' askok zalantzatan jarri hasiera beretik. Esan daiteke Gipuzkoan beste autore batzuk idatzi edo euskaratu zituzten dotrinak zokoratu zituela. Milaka haur gipuzkoarrek Juan Irazustaren dotrinarekin ikasi zuten leitzen obra publikatu eta hurrengo 200 urteetan. Obrak 50 ediziotik gora izan zituen, atzena 1939an Lazkaoko Beneditarrek eginda.
Esan bezala hasiera-hasieratik sorrarazi zituen kezkak Irazustak usatutako euskara-moldea. Pentsa liteke garai hartan herri xeheak zerabilena izango zela. Honela idatzi zion Aita Manuel Larramendik Sebastian Mendibururi"'... que no puede imprimirse con ese nombre, sin que luego lo mientan los bascongados, a lo menos acá en Guipúzcoa, porque ya tienen modernamente traducido el de P. Astete por el Rector de Henialde, y haviendose acabado la impresión 1ª, ha echo otra segunda, y en los lugares y casas saben el Astete en bascuence, y no tiene más defecto esta traducción de Hernialde que no ser tan limpio como pudiera su bascuence.'"Larramendi hil eta ehun urte pasata hizkuntzaren kalitatearen eztabaidak jarraitzen zuen. Tolosako Eusebio Lopez inprimatzailearen eta Hernialdeko eta Bidaniko erretoreen, Joan Esteban Zelaia eta Frantzisko Maria Gorostidi hurrenez hurren, artean hika-mika sortu zen 1880ko hamarkadaren hasieran. Eusebio Lopezen inprimategiak Irazustaren obraren edizio berria kaleratu berri zuen inprimategi horren tradizioari jarraituz. Izan ere, ordura arte Eusebio Lopezen aurrekoek obraren 11 edizio publikatuta zituzten jada. Eusebiok bi inprimatu zituen: 1879an eta 1888an.
Erretoreen iritziz Irazustaren dotrina itzulpen txar bat zen eta ez zen gehiago argitaratu behar, baina Lopezek ez zien jaramonik egin eta gainera haien aurka zerbait esan omen zuen. Erretoreek 21 orrialdeko izkribrua idatzi zuten (1880ko abenduan) Lopezek esandakoak erantzuteko eta gero Lopezen erantzuna etorri zen.
Kepa Altonagak eztabaidaren bi pasarte oso adierazgarri dakarzki Back to Leizarraga bere lanean :
Heriotzaren 250. urteurrena
2022an Juan Irazusta hil zela 250 urte betetzen zirela aintzat hartuta Alkizako udalak erabaki zuen urteurrena aitzikia egokia zela haren figura berreskurtazeko eta euskal letretan merezi duen tokia ematen saiatzeko. Ospakizunean Euskaltzaindiak parte hartu behar zuela garbi zuen udalak 2021ko otsailaren 24an Inaki Irazabalbeitia herriko alkatea Andres Urrutia euskaltzainburuari gutun bat igorri zion non hauxe esaten zen :"“Ez dugu oraindik zehazki diseinaturik nolakoa izango den omenaldia eta zein eduki izango dituen. Hori bai, Euskaltzaindia lankide izan nahiko genuke omenaldi horretan. Hortaz, gonbit egiten diogu gure Akademiari 2022an egingo dituen osoko bilkuretako bat Alkizan egin dezan. Horrek parada emango liguke osoko bilkuraren osagarri moduan ekitaldi akademiko-dibulgatibo bat antolatzeko.”" Euskaltzaindiak Zuzendaritzak, 2021eko maiatzaren 18an eginiko bilkuran onetsi zuen Alkizako udalaren eskaintza. Urriaren hasieran bi erakundeek adostu zuten egun egokiena 2022ko uztailaren 22a izango zela.
Urriaren hasierarako Urrutiari eginiko gutunean ekitaldiaz aipatutako diseinu zehatzaren gabezia argituta zegoen jada. Akademiaren bilera hiru ekimenez osatuko zen: Juan Irazustaren jaiotetxean oroitza-plaka jartzea, Irazustari buruzko monografia baten aurkezpena eta Irazusta eta bere garaiari buruzko erakusketa.
Josune Zabalak, Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Turismo sailaren Hizkuntza-ikerketa ea koordinazio zuzendariak, konpromisoa hartu zuen urriaren 5ean alkateari zuzendutako e-mezu batean Irazustari buruzko monografia EJk finantzatuko zuela. Alkatea Miren Azkarate euskaltzainarekin jarri zen harremanetan monografiaren egilea bere ikasleetako bat izan ote zitekeen ikusteko. Azkarateren aholkuz EHUko Hizkuntzalaritza eta Euskal Ikasketen departamentuko Blanca Urgell irakaslearekin jarri zen harremanetan udala. Urgellek bere departamentuko doktoregai Olatz Leturiaga Angoitia proposatu zuen liburua eskribitzeko. Olatzek proposamena onartu eta '' 'Juan Irazusta. Pertsona, garaia eta idazlana''' liburu idatzi zuen.
Udalak uztailan Gipuzkoako Foru Aldundiko Hizkuntza Berdintasuneko zuzendari Garbiñe Mendizalbalekin uztailean izandako bilera batean, Juan Irazustaren omenaldian Aldundiak parte izatea proposatu zion. Mendizabalek ongi ikusi zuen proposamena eta urrian bi erakundeek adostu zuten Aldundiak Irazusta eta bere garaiari buruzko erakusketa finantzatzeko ardura hartu zuela. Kultur Atelier enpresari eman zitzaion erakusketa antolatzeko ardura.
Aurreikusi bezala uztailaren 22an Juan Irazustaren omenaldia egin zen. Goizean 10etatik aurrera Euskaltzaindiak ohiko hileroko bilera egin zuen Alkizako eskolan. Bilerako erabakirik inportanteena izan zen Patxi Zabaleta euskaltzain emeritu bihurtzen bere ordezko hautagaiak aurkeztea izan zen: Paula Kasares eta Castillo Suarez. Bilera bukatutakoan, 13,30 htan, euskaltzainak eta udal ordezkariak Mendiko Etxera abiatu ziren Juan Irazusta etxe horretan jaio zela adierazten duen plaka inauguratzea.
Arratsaldeko 5etan  'Juan Irazusta eta bere garaia'  erakusketa zabaldu zen Fagus-Alkiza interpretazio-zentroan Garbiñe Mendizabalek ordezkatu zuelarik GFA ekitaldian. Ondoren, bostak eta erdietan, San Martin Toursekoa elizan eman zitzaion hasiera '' 'Juan Irazusta. Pertsona, garaia eta idazlana''' liburuaren aurkezpenari zeinetan Inaki Irazabalbeitiak, Andres Urrutiak, Bingen Zupiria EJren Kultura eta Hizkuntza Politikako sailburuak eta Olatz Leturiaga egileak parte hartu zuten. Irazabalbeitiak eta Leturiagak azpimarratu zuten urtetan zehar Pello Joxe Aranburu alkizarrak herriko historiaz eginiko ikerketa ezinbestekoa izan dela liburua atontzeko datuak izateko.
Village St. George (Louisiana)
Village St. George Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. East Baton Rouge parrokian kokatuta dago, Louisiana estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Polliat
Polliat Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.
Juan Francisco
Juan Ramón Francisco González,, (Bonao, Dominikar Errepublika, 1987ko ekainaren 24a), beisbolean lehiatzen den kirolari dominikarra da.
Taldea, honako hauek osatzen zuten: Darío Álvarez, Gabriel Arias, Jairo Asencio, Luis Felipe Castillo, Jumbo Díaz, Junior García, Jhan Mariñez, Cristopher Mercedes, Denyi Reyes, Ramón Rosso, Ángel Sánchez, Raúl Valdés, Roldani Baldwin, Charlie Valerio, José Bautista, Juan Francisco, Jeison Guzmán, Erick Mejia, Gustavo Nuñez, Emilio Bonifácio, Melky Cabrera, Johan Mieses, Yefri Pérez eta Julio Rodriguez-ek.
Anaitz Arbilla
Anaitz Arbilla Zabala  (Iruñea, 1987ko maiatzaren 15a - ) euskal herritar futbolaria da. Atzelari moduan jokatzen du, bai erdian, bai edozein hegalean. Lezaman hezia, Eibarren aritu da gehienbat.
Kirol Ibilbidea
''2023ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.''
Oșești
Oșești Errumaniako udalerri bat da, Vaslui konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Guti
Guti izan daiteke:
Westermoor
Westermoor Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Oșești
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Crescent Beach (Florida)
Crescent Beach Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. St. Johns konderrian dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Yarrowita
Yarrowita mineral bat da.
Ezaugarriak
Yarrowita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.
Lobianchia dofleini
Lobianchia dofleini Lobianchia generoko animalia da. Arrainen barruko Myctophidae familian sailkatzen da.
Panticeu
Panticeu Errumaniako udalerri bat da, Cluj konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Yarzhemskiita
Ezaugarriak
Yarzhemskiita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Leptopelis notatus
Leptopelis notatus Leptopelis generoko animalia da. Anfibioen barruko Arthroleptidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Cushendall
Cushendall, formalki Newtown Glens gisa ere ezaguna (irlanderaz Cois Abhann Dalla edota Bun Abhann Dalla) Ipar Irlandako Antrim konderrian dagoen kostaldeko udalerri bat da, Ulster probintzian. 2008an 1.363 biztanle zituen.
Kostaldeko A2 errepidean dago, Glenariff eta Cushendun udalerrien artean. Herrigunearen hegoaldea kai bat du.
Quimpereko barrutia
Quimpereko barrutia departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 296.012 biztanle ditu 2.202 kilometro koadrotan. Guztira 82 udalerri ditu. Bere hiriburua Quimper da.
Monumentu
Monumentu bat (latinez monumentum, "oroitzapen"), justifikatutako balio artistiko, historiko edo soziala duen arkitektura lan oro da. Hitza, jatorrian, pertsonaia edo gertaera garrantzitsu baten omenez egiten zen eraikina adierazteko soilik erabiltzen zen, baina, hedapenez, hirigune edo landagune batean dagoen edozein eraikin historiko ere jaso du bere esanahian. Antzinatean, hitz hau bereziki hilobi-izaerako obrak adierazteko erabiltzen zen, eta Erromatar Inperioaren garaian, enperadoreari eta, orokorrean, bere gorteari eskainitakoa zen estatua edo obelisko bat izan ohi zen.
XX. mendearen amaieratik, eta ondare historikoari dagokion nazioarteko araudiaren erregulazioaren ondoren, kontzeptua hedatu da balio bereziko toki edo gertaera naturalak eta interes zientifiko, tekniko edo soziala duten lanak barnebiltzeraino.
Espainian
Espainian, monumentua, Kultura Intereseko Ondasun kalifikazioaren barnean dauden bost mailetako bat da, Espainiako Ondare Historikoari buruzko Legean (16/1985 Legea, 1985eko ekainaren 25ekoa) xedatu denez.
Frantzian
Frantzian, monumentu historiko izendapena ematen die Kultura Ministerioak garrantzi historiko edo arkitektonikoa duten ondasunei.
Ordezkaritza
Sarri, monumentu klasikoenak (gotorleku, santutegi edo jauregiak), hiri edo nazio baten ikur bezala hartzen dira, eta identifikazio geografikoko bereizgarri suertatzen dira askotan. Honela, Florentziako Palazzo Vecchioa, Sevillako Giralda, Madrilgo Alcalako Atea, Granadako Fonelas herriko armarrian agertzen den Brontze Aroko estela, eta, Euskal Herriaren kasuan, Guggenheim Bilbao Museoa Bilbon, Loiolako Santutegia Azpeitian, Arantzazuko santutegia Oñatin, edo Gasteizko Andre Mariaren katedrala eta Andre Maria Zuriaren plaza Gasteizen, aipaturiko herri eta hirietako ikur dira.
Leptopelis occidentalis
Leptopelis occidentalis Leptopelis generoko animalia da. Anfibioen barruko Arthroleptidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Santa Clara (Kuba)
Santa Clara Kubako hiri eta udalerria da, Villa Clarako probintziako hiriburua dena.
La Ward (Texas)
La Ward Texasko hiri bat da. Jackson konderrian kokatua dago. 2010ean 213 biztanle zituen, 2.1 kilometro koadrotan banatuta.
Blenniella gibbifrons
Blenniella gibbifrons Blenniella generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Blenniidae familian.
1473 Ounas
1473 Ounas asteroide gerrikoan aurkitutako 1473. asteroidearen izena da. 1938ko urriak 22an aurkitu zuen Yrjö Väisäläk Turkutik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1938 UT zen.
Emma Ihrer
Emma Ihrer, benetako izena Emma Rother (Klodzko, Polonia, 1857ko urtarrilaren 3a - Berlin, Alemania, 1911ko urtarrilaren 8a) alemaniar feminista eta sindikalista izan zen, Alemaniako emakumeen mugimendu proletarioaren sortzaile nagusia.
Biografia
Emma Rother 1857ko urtarrilaren 3an jaio zen Glatzen, Baja Silesian, zapatari baten alaba. Hezkuntza katoliko erromatar zorrotza eman zitzaion. Gaztetatik Emmanuel Ihrerrekin ezkondu zen, bera baino hogeita bi urte zaharragoa zen botikariarekin. 1881ean Berlinera bizitzera joan zirenean, kapela-lanean hasi zen.
Testuinguru soziopolitikoa
Emakumeak beren eskubiderik ez zuten sasoian jaio zen, eta 1850eko Elkarte Prusiarraren lege atzerakoiaren arabera, debekatu egiten zen emakumeek elkarte politikoetan parte hartzea. Agintariek nahi bezala defini zezaketen "politiko" hitza. 1878ko urrian, lege antisozialistetako lehen legeak Alderdi Sozialdemokratako kideei eta haien bazkideei modu arbitrarioan ukatu egin zien elkartzeko eskubidea. 1908ko maiatzaren 15eko Legera arte ez zieten emakumeei jarduera eta erakunde politikoetan parte hartzeko baimena eman. Emakumezko langileek aurre egin zieten, gizonezko langileen oposizioari (nahi ez zuten konpetentzia gisa ikusten baitzituzten), eta oinarrizko eskubide zibilak ukatzen zizkien estatu autoritarioari.
Hasiera sindikalistak
"Nola handitu langileen moralitatea" gaiari buruz hitz egin zuen jendaurrean lehen aldiz. Prostituzioa langileen miseriaren zati bat besterik ez zela esan zuen eta antibizio-brigada kentzeko eskatu zuen, arazoaren zati bat baitzen. 1883ko azaroaren 13an, Fr-Hilfsverein für Handarbeiterinnen sozialista eta feminista sortu zuen ("Eskuzko langileei laguntzeko elkartea"). Helburua bere kideak materialki eta espiritualki bultzatzea zen, beren interesak lantokian ordezkatzea, larrialdietako maileguak ematea eta ezintasunagatiko onurak ordaintzea. Ez zen beste planik gauzatu, emakumeen lan mota batzuetarako lantokiak ezartzeko, irakurketa gela bat eta jantoki bat ezartzeko, esaterako. Emmaren gogoberotasuna txikitu egin zen, elkarteak erreforma txikiak besterik ez zituela egiten ikusita.
1885eko otsailaren 26an, Emma Ihrer, Marie Hofmann, Pauline Staegemann eta Gertrude Guillaume-Schackek Verein zur Wahrung der Interessen der Arbeiterinnen ("Langileen interesak babesteko elkartea") sortu zuten. Gizarteak, nagusiki, sendagileek eta abokatuek beren zerbitzuak dohainik eskaintzen zituzten laguntza-talde gisa funtzionatzen zuen. Ihrer batzordeko idazkaria izan zen. Berlinen sukurtsal bat sortu zen eta antzeko erakundeak emakumeek sortu zituzten Reich osoan. Jantzigintzako langileak bereziki aktiboak izan ziren, eta euren eraginaren bidez erabaki zuen Reichstag-ek inkesta ofizial bat egitea, arropa eta barruko arropa industriako soldatei buruz. Elkarteak ziurtatu egin zuen, halaber, industria-kodean lan-materialekin egindako lukurreriaren aurkako xedapenak sartuko zirela. 1886ko apirilean, elkartea debekatu egin zuten, politikoa zela argudiatuta. Hofmann, Staegemann, Ihrer eta Johanna Jagert epaitu egin zituzten epaimahaietan. Poliziak kluba indarrez desegin zuenean, mila kide baino gehiago zituen.
Lider sindikala
1889an, Ihrer eta Clara Zetkin (1857-1933) SPDren ordezkari izan ziren Parisko Nazioarteko Kongresu Sozialistan. Kongresu hori Bigarren Nazioarteko fundazio-biltzarra izan zen. Emakumeen enpleguaren aurkako bereizkeriaren aurkako mozio bat aurkeztu zuten, emakumeek mugimendu sindikalean eskubide berberak izango zituztela ziurtatzen zuena. 1890eko udazkenean, Prusiako gobernuak lege antisozialistak indargabetu zituen, eta horrek lan sindikala interferentzia gutxirekin egitea ahalbidetu zuen. 1890eko azaroaren 16tik 17ra Alemaniako sindikatuen lehen konferentzia historikoa egin zen, eta Generalkommission der Gewerkschaften Deutschlands ("Sindikatu Alemaniarren Batzorde Orokorra") sortu zen. Ihrer-ek estatutuetan emakumeen izendapena onartzen zela nabarmendu zuen, [lower-alpha 1], eta emakume bakarra aukeratu zuten Batzorde Orokorreko zazpi pertsonako batzordean. Prentsan oso errekonozitua izan zen, "emakume sozialisten arteko asalduraren arima" zela-eta.
Ihrerrek SPDa sortu eta hamarkada batzuetara oraindik ez zela emakume proletarioen masa-mugimendurik konturatu zen, alderdi barruan nagusitasun maskulinoaren usteen eta lege-oztopoen ondorioz. Ihrerrek Die Arbeiterin (La trabajadora) astekaria sortu zuen. Lehen alea 1891ko urtarrilean agertu zen, baina arrakasta txikia izan zuen. Astekari hori Die Staatsbürgerin (The Citizeness) iragankorraren ondorengoa izan zen, Gertrude Guillaume-Schackek sortua eta 1886ko ekainean debekatua. 1892ko urtarrilean, astekaria hondamen finantzarioari aurre egin behar izan zion etaSPDko afiliatua zen Dietz-Verlag-ek Clara Zetkinen esku jarri zuen. Zetkinek, kargua hartu zuenean, izena aldatu zion, aurrerantzean Die Gleichheit (Igualdad). Izenburuek iradokitzen dutenez, The Citizeness eskubide politikoen bila zebiltzan emakumeei zuzenduta zegoen, The Woman Worker emakume proletarioei eta Berdintasuna erabateko eskubide-berdintasunaren bila zebiltzan emakumeei. 1900ean, Ihrerren izena desagertu egin zen egunkaritik.
Ihrerrek beste gizarte feminista batzuk sortu zituen, oro har sozialistak zirenak, eta horrek poliziarekin arazo ia etengabeak ekarri zituen. 1893an, Ihrer-ek Alemaniako langile-erakundeen jatorriari eta garapenari buruzko liburuxka argitaratu zuen, eta 1898an, klase-borrokako langileei buruzko artikulua argitaratu zuen. 1900eko SPDren konferentzian, Ihrer-ek, berdintasun-printzipio sozialdemokrata teorikoa izan barik, praktikan jartzea eskatu zuen. 1903an, Ihrer industria-langileen elkarte bateko lehendakari izendatu zuten. 1904an, emakumeen batzorde sindikal bat eratu zen, Ihrer presidente zela, emakumeen lana sustatzeko eta Kongresuan erabaki egokiak ezartzen laguntzeko. Neskameen antolaketa sortzen lagundu zuen, Alemaniako Etxeko Langileen Sindikatua, eta 'Lore, Luma eta Hostoetako' Langileen Sindikatuko lehendakari izan zen. 1911ko urtarrilaren 8an hil zen Berlinen. Bere hilobia Berlin-Lichtenbergen dago Friedrichsfelde (Sozialisten Memoriala) hilerri zentralean, Gudrunstraße.
Eztabaidak
Alemaniako lehen elkarte bakezalea Königsbergeko Kongregazio Libreko Julius Rupp-ek sortu zuen 1850ean. Emma Ihrer-ek aktiboki parte hartu zuen Free Religious Congregation-en 1870 eta 1880ko hamarkadetan, baita Berlingo emakume sozialisten lehen erakundeen beste sortzaile batzuek ere, hala nola Ottilie Baader eta Agnes Wabnitz. 1892aren amaiera aldera, Ihrer-ek publikoki adierazi zuen gerra batean proletalgoak burgesiaren seme-alabek baino askoz gehiago sufrituko zuela.
Ihrer ez zegoen ados Zetkinen eta feminista burgesen arteko lankidetzarik ezaren ildo gogorrarekin. Lily Brauni lagundu zion 1897an, SPDren aurkako emakume erreformisten erakunde bat proposatu zuenean, erakunde burgesekin lankidetzan arituko zena emakumeen sufragioaren aldeko borrokan. Gertrud David, Helma Steinbach, Henriette Fürth eta beste lider feminista sozialista batzuk ere Braunen jarreraren alde agertu ziren.