cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Noisy-sur-École
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.229 ziren, horien artean 897 aktiboak ziren eta 332 inaktiboak ziren. 897 pertsona aktiboetatik 840 lanean zeuden (455 gizon eta 385 emakume) eta 57 langabezian zeuden (29 gizon eta 28 emakume). 332 pertsona inaktiboetatik 139 erretiraturik zeuden, 107 ikasten zeuden eta 86 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Noisy-sur-École udalerrian 776 unitate fiskal zeuden, 2.015,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 29.844 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 90 komertzioetatik, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 19 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 7 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 6 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 28 zerbitzu enpresak ziren, 6 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria, 2 zurginak, 1 iturgina, 3 eraikuntza enpresak, 2 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.
2000. urtean Noisy-sur-École udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 576 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ezker Batua (Espainia)
Ezker Batua (EB) Espainiako mugimendu politiko eta soziala da, 1986an sortua eta Alderdi Politikoen Erregistroan 1992ko azarotik inskribatua. Haren helburua da gizartea sistema sozialista demokratiko baterantz aldatzea, justiziaren, berdintasunaren eta elkartasunaren printzipioetan oinarritua eta Estatu laiko, federal eta errepublikano baten arabera antolatua.
Bateratua da ildo politiko orokorrean eta programan, antolaketa federalean eta ideologikoki pluralean, eta hainbat erakunde eta taldek parte hartzen dute, hala nola Espainiako Alderdi Komunistak eta Ezker Errepublikanoak, bai eta beren Batzar Federaletan onartutako erakundearen politika atxikitzen, onartzen eta gauzatzen duten pertsonek ere. Gaur egun 26 000 militante eta 40 000 jarraitzaile erregistratu.
Azken hauteskunde orokorretan, Kataluniako En Comú Podem-en, Galiziako En Común eta Espainiako gainerako herrialdeetan Ahal Batuak aurkeztu ziren, beste indar politiko batzuekin batera, hala nola Podem-ekin eta Equorekin.
Lehenengo urteak
Gero Ezker Batua osatuko zuten ezkerreko alderdien arteko lehen antolakuntza-aurrekaria 1986ko otsailaren 13koa da, Federazio Aurrerakoia eta Alderdi Sozialista osatzen zuten Ezkerraren Alternatiba izeneko behin-behineko hauteskunde-koalizioaren akordioa aurkeztu zenean, Alderdi Komunistari elkartearekin bat egiteko deia egin baitzion. Ezker Batua (EB) mobilizazioen berotasunean oinarritu zen, 1986an Espainia NATO tik ateratzea eskatzeko, NATOren Espainiako Irteeraren aldeko Gizalegezko Plataformak —Antonio Gala idazlea buru zuela— herrialdeko ia ezkerreko erakunde guztiak biltzea lortu zuenean. Erakunde horietako asko, gero, «Ezker Batuko Plataforma» koalizioan sartu ziren. Erreferenduma 1986ko martxoaren 12an egin zen, eta horren emaitza NATOn jarraitzearen aldekoa izan zen, baina ia zazpi milioi boto aurka.
Koalizio hasiberriaren lehen bilera 1986ko apirilaren 27an egin zen, Cristina Almeida abokatuaren bulegoan, eta Espainiako Alderdi Komunistak (PCE), Kataluniako Alderdi Sozialista Batua (PSUC), Ekintza Sozialistaren Alderdiak (PASOC), Ezker Errepublikanoak (IR), Aurrerakoi Federazio, Alderdi Humanistak eta Alderdi Karlistak hartu zuten parte. Alderdi horiei, ondoren, Espainiako Herrietako Alderdi Komunista (PCPE) eta Langileen Batasuna-Ezkertiar Blokea (CUT-BAI) batuko zaizkie, baita hainbat politikari independente ere. Batzorde Politiko bat eratu zen hura arautzeko, Gerardo Iglesias PCEko idazkari nagusia buru zela —koalizioaren % 80 osatzen zuen alderdia—. Apirilaren 29an ofizialki eratu zen koalizioa. 1986ko ekainean, IUk lehen aldiz hartu zuen parte hauteskunde orokorretan, eta 7 aulki lortu zituen (aurreko orokorretan PCEk baino 3 gehiago), botoen % 4,6rekin. 1987ko udal-hauteskundeetan emaitzak hobetu egin ziren, eta botoen %7,18 lortu zen. Hala ere, urte horretan bertan, Alderdi Humanista IUtik kanporatu zuten, besteak beste, La Comunidad izeneko sekta argentinarrarekin izandako loturengatik. Alderdi Karlista ere koaliziotik kanporatu zuten. Aurrerakoi Federazio 1987an utzi zuen IU eta urtebete geroago, 1988an, desegin zen.
Ordura arte, Ezker Batuak PCE, PASOC, PCPE eta LHko logoak barne hartzen zituen sinbolo batekin joan zen hauteskundeetara, baina 1988an logotipo berri bat diseinatzeko lehiaketa publikorako deialdia egin zuen, 500 000 pezetako aurrekontuarekin. Emaitza grisa eta berdea izan zen, gorri-ukituarekin, eta aldaketa handiak izan ziren hautagaitza aurkeztu zen eskualdearen arabera, bandera edo ikono autonomikoak eta sigletan egindako aldaketak edo are irudi guztiz desberdinak ere, hala nola Euskal Herrian Ezker Batua.
Ezker Batua boto gehien jaso zituen hirugarren indar politikoa zen ordurako, eta 17 diputatuk lortu zuten 1989ko hauteskunde orokorretan botoen % 9,07.
PSOErekin egindako itunak bazterketa
1989ko azaroan, Gerardo Iglesiasek dimisioa eman zuen PCEko idazkari nagusi gisa eta IUko koordinatzaile gisa; bigarren kargu horretan Julio Anguita Gonzálezek ordeztu zuen —Kordobako alkate izan zen 1979 eta 1986 bitartean, eta garai hartan PCEn oso ezaguna zen politikaria—. 1990eko azaroan, IUren II. Batzar Federala egin zen. Julio Anguita koordinatzaile izendatu zuten, eta PCEtik eta gainerako alderdietatik IUko organoetara subiranotasuna transferitzea ekarri zuen. Batzar hartan erabaki zen PSOE rekin ez hitzartzea, "ezkerreko idealak" traizionatu zituelako. Hala ere, Galizia, Katalunia eta Kanariar Uharteetako eskualde-federazioak IUrekin apurtuta zeuden eta autonomo gisa eratu ziren, beren akordioak bilatzeko. Iniciativa per Catalunyaren kasuan —PSUC ren ondorengoa—, Rafael Ribó liderrak "ezkerreko etxe komuna" bilatzearen alde egiten zuen, PSOErekin hitzartuz.
1992an Julio Anguitak PSOEk eta PPk bipartidismo berri bat eraikitzeko estrategia salatu zuen, bi alderdien arteko tentsio konstanteko estrategia baten bidez, nahiz eta ustelkeria sortzen zuen eredu ekonomiko bera erabiliko zuten. Horren aurrean, Julio Anguitak "politika egiteko modu berri" bat definitzen zuen.
Hasierako urteetan etengabe gora egin zuen arren, 1994tik aurrera botoak galtzen ari da. Momenturik larriena 2008ko hauteskunde orrokorren ostean ailegatu zitzaion. IUk 2 eserleku soilik lortu zituan Espainiako kongresuan. Haietako bat, gainera, Katalunian bere bazkidea den ICV-EUiA alderdiarena zen. Dena den, PSOEren gainbeheraren ondorioz, 2011ko hauteskundeetan nabarmen egin zuen gora IUk. Gaur egun, 11 diputatu ditu Gorteetan. 2012an ospatu diren hauteskundeek, Andaluzia eta Asturias erkidegoetan hain zuzen, gorakada hori berretsi dute.
Egun, Espainiako hirugarren alderdia da. Europako Parlamentuan ere ordezkaritza dauka. Willy Meyer da euren bozeramailea Europan. Hainbat alderdirekin akordioak sinatu ditu Espainian zehar ezkerra indartzeko. Katalunian bere bazkidea Iniciativa per Catalunya-Verds da (ICV), Aragoin, Chunta Aragonesista, edota Nafarroan Batzarre. Los Verdes taldearekin ere hitzarmenak baditu.
Ezker Batua EAEn
Euskal Autonomia Erkidegoan IUk IU-Ezker Anitza izena du. 2011ko hauteskundeei begira sortu zen, Mikel Arana buru zela, Ezker Batua-Berdeak (EB-B) koalizioa bitan banatu zenean. IUk legebiltzarkide bat du Gasteizen eta zenbait zinegotzi erkidegoan zehar. Bere aldetik, EBk, José Navas buru dela, bi biltzarkide ditu Araban eta Leioan EAJ-PNVrekin udal Gobernua osatzen du.
2009an EBtik beste alderdi bat banatu zen, Alternatiba, Oskar Matute buru dela. Alderdi horrek, egun, ezker abertzalearekin, EArekin eta Aralarrekin hitzarmena du Bildu eta Amaiur koalizioen barruan.
Fabrika
Fabrikak industria-ekoizpenak egiten, lantzen edo eraldatzen diren lantegi handiak dira, eta Industria-eraikin horietan lehengaiak produktu erdiburutu edo azken hauek produktu burutu bihurtzen dituzte. Gure ekonomietan pisu handia dute, munduan zehar aurkitu ditzakegun ondasun gehienak fabrika batean sortu edo eraldatuak izan direlako.
Industria Iraultzan lortu ziren aurrerakuntza teknologiko desberdinei esker, fabrika gehienek muntaketa-kateak martxan edukitzeko tresnak dituzte, eta makineria horiek gordetzeko biltegi handiak edo biltegi moduko eraikinak dituzte. Gaur rgun, produktibitatea bizkortzearren eta handitzearren, eskulanaren ordez teknologiari esker lortutako makineria berriak erabiltzen dituzte.
Etimologia
Fabrika euskal hitza gazteleratik eratorritakoa da, hain zuzen ere, fabrika gaztelerazko fábrica hitzetik dator, eta bera latineko fabrica hitzetik. Testuinguruaren arabera fabrica hitzaren esanahia desberdina zen, baina esanahi guztien artetik ohikoenak artea edo lana da, baina artisauen lantegi edo eraikin esanahiak ere izan ahal ditu.
Historia
Max Weberrek alemaniar soziologoak uste zuen antzinateko ekoizpenak ez zuela inoiz fabrika-sailkapena merezi izan, ekoizpen-metodoekin eta egungo egoera ekonomikoarekin, industriaren garapen modernoekin edo aurremodernoekin konparatu ezinarekin.
Antzinaroan, etxera mugatutako ekoizpen goiztiarragoa, bizitokitik aparteko ahalegin independente bat bihurtu zen, une horretan ekoizpenarekin batera, industriaren ezaugarri bihurtzen hasiz soilik. Horiek "lantegi-industria ez askea" modukoak ziren, bereziki egiptoar faraoiaren erregealdian, esklaboen erabilerarekin eta esklaboen taldearen barruan trebetasunen bereizketarik gabe, gaur egungo definizioekin konpara daitekeena lanaren banaketa bezala.
Industrializazioa Euskal Herrian
Euskal Herrian industrializazioa gertatu aurretik nekazaritza zen ekonomiaren oinarria, baina Britania Handian sortutako abantaila teknologikoak Europar zehar zabaltzen ziren heinean, Euskal Herrira heldu ziren eta aurrerakuntza horiekin Industrializazioa etorri zen, hasiera batean Bizkaiko eta Gipuzkoako kostaldera batez ere.
Bizkaia eta Gipuzkoan burdinola ugari zeuden industralizazio prozesua hasi aurretik, burdin meategi beteriko gunea baitira euskal mendiak, baina XIX. mendearen erdialdean, batez ere Bigarren Karlistaldiaren ostean, Industrializazioaren ondorioz altzairuaren produkzioa asko handitu zen, eta beraz, fabrika asko eraiki ziren produkzio mailaren igoera jarraitzeko.
Euskal Herriko fabrika garrantzitsuen zerrenda historian zehar
Euskal Herrian zehar izan diren fabrika famatuenetariko batzuk hurrengoak dira:
Babes Zibil
Babes Zibila ia herrialde guztietan bertako gobernuen laguntzaz antolatzen diren ekintza multzoak dira. Helburua edozein larrialdiaren aurrean (uholdeak, lurrikarak, suteak, istripu larriak) herritarrak antolatzea da horien ondorioei aurre egiteko. Halaber, Babes Zibila komunitate baten barruan helburu horrekin antolatutako pertsonak dira. Ofizialki 1949ko abuztuaren 12an sortu zen, Genevako Itunaren bitartez.
Zer da Babes Zibila?
Babes Zibila zerbitzu publiko bat da. Herrietan antolatzen da eta tokian tokiko autoritate gorena alkatea da. Babes Zibileko zerbitzuaren helburua pertsona eta ondasunen babesa bermatzea da, arrisku kolektibo handiko, hondamen publikoko egoeran daudenean eta jendearen segurtasuna eta bizia arriskuan egon litekeenean; era berean oinarrizko zerbitzuen eta ohiko funtzionamenduaren eta bere metropoli-ingurunean eragina izan dezaketen arrisku naturalak eta teknologikoak gutxitzea ere helburu du.
Historia
Babes Zibila 1949ko abuztuaren 12an sortu zen, Genevako Itunaren bitartez; bertako lehenengo protokolo gehigarrian, “Nazioarteko Gatazka Armatuen Biktimeen Babesa”, eta Gurutze Gorriaren lana nolabait osatzeko, definizio hau dago: Babes Zibila edo Defentsa Zibila ondoko kasuetan kaltetuentzako laguntzarako eta bizirauteko baldintzak sortzea da; kasuak hauek dira:
1977ko ekainaren 8an, Genevan, Protokolo Gehigarri bat sinatu zen.
Babes Zibilaren ikurra
Babes Zibilaren nazioarteko ikurra Protokolo Gehigarriaren 66. artikuluan jaso zen. Hau da deskribapena: Triangelu ekilatero urdina atzealde laranja baten gainean.
Babes Zibila herrialdeen arabera
Erresuma Batua:
AEB:
Alemania:
Inverness Highlands North (Florida)
Inverness Highlands North Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Citrus konderrian kokatuta dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Kuivanuoro
Kuivanuoro, Kemi udalerri finlandiar iparraldean dagoen uharte bat da.
Dillsboro (Indiana)
Dillsboro Indianako herri bat da. Dearborn konderrian kokatua dago. 2010ean 1,327 biztanle zituen, 2.59 kilometro koadrotan banatuta.
Penberthycroftita
Penberthycroftita mineral bat da.
Ezaugarriak
Penberthycroftita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Gerontologia
Gerontologia zahartzaroa ikertzen duen diziplina anitzeko arloa da, ikuspuntu biologiko (zahartzaroa nola atzeratu eta pertsona zaharren osasun-egoera nola hobetu ikertuz) nahiz sozial eta psikologiko batetik (arlo asistentziala aztertuz, besteak beste).
Coracle
Coracle delakoa (galeseraz cwrwgl) Galesko usadiozko ontzitxo txiki eta arin bat zen, ezaugarri hauek bizkar gainean eramatea ahalbideratzen zuten, Mendebaldeko Ingalaterra eta Hego-mendebaldeko Ingalaterra, Irlanda (bereziki Boyne ibaia), eta Eskoziako (bereziki Spey ibaia) hainbat lekuetan ere erabili ohi zelarik; hitz hau bera munduko beste hainbat herrialdetan topatutako antzeko ontziak izendatzeko ere erabili ohi da, esate baterako India, Vietnam, Irak edota Tibeten. "Coracle" izena galeserazko cwrwgl hitzetik dator, irlandera eta Eskoziako gaelerazko currach hitza eta ontziarekin lotura duelarik, jada XVI. mendean ingelesean ere topatzen delarik. Ingelesezko beste idazkera edo aldaerak corougle, corracle, curricle eta coricle lirateke.
Ezaugarriak
2 metro luze eta larruz estalitako zumitzezko egitura du. Bere gehienezko abiadura 16 km/orduko da, eta pertsona bakar batek erabil dezan eraikia dago. Bere alde txarra uraren ezegonkortasunean datza: pala itxurako arraun bakar batez nabigatu eta kontrola edukitzeko nabigatzaile trebatua izan behar baita.
Gatibu
Gatibu Gernika-Lumo aldeko (Bizkaia) rock estiloko musika talde bat da, 2000ko udan sortua. Mendebaleko euskaran abesten dute; Busturialdeko euskalkian, zehazki. Gitarra eta ahotsa zutabe hartuta, bederatzi disko kaleratu dituzte. Abeslari nagusia Alex Sardui da.
Historia
Gatibu taldea 2000. urte inguruan sortu zuten Alex Sardui abeslariak (Exkixu taldeko kide ohiak) eta Haimar Arejita gitarristak (Einbigu, Frik, Noiz? eta beste zenbait taldetan aritutakoa). Biek Sarduiren Txulufrina eta arrosa (Labayru Ikastegia-Ikastolen Elkartea) herri-kantuen diskoan bat egin zuten, eta elkarlan horretatik sortu zen talde bat eratzeko proiektua. Beste bi musikarirekin osatu zuten laukotea: Mikel Caballero (baxua) eta Gaizka Salazar (bateria). Taldeari jarritako izenaren zergatia, horrela azaldu zuen Sarduik elkarrizketa batean:
Nahiko berehala kaleratu zuten lehen diskoa, Zoramena (Oihuka, 2002), baina hilabete batzuk lehenago lehen kantua irratien bidez ezagutzera eman zuten. “Musturrek sartunde“-k oihartzun handia izan zuen, eta nolabait taldeak hurrengo urteetan lortuko zuen arrakasta itzela iragarri zuen. Gatiburen berezitasunetako bat, haren nortasun marka nagusia agian, bizkaieraz abestea da. Musikalki, gitarretan eta atal erritmiko sendoan oinarrituriko pop-rock klasiko eta melodikoa jorratzen du, kantu zuzen, fresko, bizi eta kantagarriak eginez. Lelo itsaskorrak sortzeko abilezia erakutsi du hamar urte hauetan. Lehen disko hartan Robe Iniesta (Extremoduro) eta Fito Cabrales (Platero y Tu, Fito y los Fitipaldis) gonbidatu zituzten euskaraz kantatzera “Mila doinu aidien” eta “Urepel” kantuetan, eta Jose Alberto Batiz (Akelarre, Fito y los Fitipaldis) izan zuten laguntzaile ekoizpen lanetan. Zoramena diskotik 20.000 aletik gora saldu zituzten, hurrengoetarako langa oso altu utzirik. Halaber, “Musturrek sartunde“-k kantu onenaren Gaztea irratiaren saria irabazi zuen.
Taldeak ez zuen presarik izan hurrengo diskoa grabatzeko. Bi urte igaro ziren estudiora itzuli aurretik. Muxikan (Bizkaia), Iñaki “Uoho” Antonen estudioan aurkitu zituen Gatibuk bere proiektua aurrera eramateko ingurune eta talde tekniko egokiak, eta bertan grabatu zituen Disko infernu (Oihuka, 2005) diskoko kantuak. Berriz ere Robe Iniestak kolaboratu zuen kantu batean abestuz, eta Cristian de Rerita errumaniarrak ere bai. Lehen diskoaren jarraipentzat jo daiteke bigarren lan hau, hausturarik ez dago, baina bai moldaketa osoagoak eta aberatsagoak, eta erregistro berrietara zabaltzeko gogoa. “Gerora begira aukera handiak ematen dituen diskoa da”, adierazi zuen taldeak aurkezpenean. Bigarren disko honen aurkezpen kontzertuetan zenbait berrikuntza sartu zituen taldeak: Batiz gitarristaren laguntza izan zuen, eta emanaldi guztietara disko jartzaile bat eraman zuen, kontzertuaren osteko saioarekin lauzpabost orduko ekitaldi bat osatzeko.
Laino Guztien Gainetik, Sasi Guztien Azpitik (Baga-Biga, 2008) hirugarren diskoak indartu egin zuen Gatiburen lekua euskal talde arrakastatsuenen artean. “Bang-bang txik-txiki bang-bang“, “Zeu, zeu, zeu!“, “Pailazo” edota “Eztanda egin arte” kantuak berehala hedatu ziren. Disko onenaren eta kantu onenaren (“Bang-bang txik-txiki bang bang“) Gaztea sariak irabazi zituen lan honekin. Batizen ordez, Iñigo Anton gitarrista hasi zen taldea laguntzen zuzenekoetan, eta Durangoko Azokaren barruan Plateruena kafe antzokian eman zuen diskoa aurkezteko lehen kontzertua. Ondoren, Euskal Herri osoa zeharkatu zuen 2009. urtean -50 kontzertutik gora eskaini zituen-, eta kontzertu horietako batzuk zuzeneko disko batean jasotzeko asmoarekin grabatu zituen. Bilboko eta Donostiako Aste Nagusietan eta Gernikako jaietan emandako kontzertuak aukeratu zituen horretarako, baita Durangon 2009ko irailean emandako beste saio bat ere. Lau emanaldi horietatik aukeratutako zatiekin osatu zuten Zuzenean bizitzeko gogoa CD-DVDa (Baga-Biga, 2010). Zuzenekoen osagarri, estudioan grabaturiko hiru kantu berri jaso zituzten: “Prest“, “Behar zaitut” eta “Kalekatue“.
Mountain Park (Oklahoma)
Mountain Park Oklahomako herri bat da. Kiowa konderrian kokatua dago. 2010ean 409 biztanle zituen, 1.96 kilometro koadrotan banatuta.
Gatibu
Historia
2012ko otsaila eta martxoan Euskal Herritik atera zen lehen aldiz kontzertuak eskaintzera, Katalunian eta Irlandan (Derry, Belfast, Cork eta Dublinen) hain zuzen ere. Urte berean Zazpi Kantoietan (Baga-Biga) bosgarren diskoa kaleratu zuen.
Gatibutik aparte, Alex Sarduik nobela bat idatzi du, Esan eta egin (Baga Biga, 2013), eta Haimar Arejitak eta Gaizka Salazarrek Espaloian taldea sortu dute 2014an, Itoiz taldearen izenburu bereko diskoa jotzeko. Gernikako Lekuek jaialdian eman zuten lehen kontzertua.
Erriolita
Erriolita arroka igneo bolkaniko bat da.
Aurkikuntza
Aintzinarotik Ipar-Ameriketan ustiatua izan bazen ere, Ferdinand Paul Wilhelm Richthofen esploratzaile alemaniarrak 1860 hamarkadan Estatu Batuetako Mendi Harritsuetan aurkitu eta deskribatu zuen eta bere omenez Rhyolite izena eman zitzaion.
Ezaugarriak
Kolore argia dauka, grisa edo arrosa. Ehundura trinko eta gogorra kuartzo fenokristal handien ondorioa da, naiz eta beiraren gisako ehundura ere ukan dezakeen.
Eraketa
Labazko lasterretan azaltzen da batez ere, basaltoarekin eta andesitekin nahastuta. Munduan osoan zehar aurkitzen bada ere ez da ohikoa izaten. XX mendean esate baterako hiru erupziotan baino ez da agertu, Papua Ginea Berriko St. Andrew Strait sumendian, Alaskako Novaruptan eta Txileko Chaiténen.
San Migel (Uharte)
San Migel Uharte Arakil udalerriko herria da. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herria hutsik dago.
Piñoiko geltokia
Piñoi Galiziako Coruñako probintziako tren geltoki bat da, udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
James Mancham
James Mancham (Victoria, 1939ko abuztuaren 11 - Glacis, 2017ko urtarrilaren 8) Seychelleetako lehen presidentea izan zen 1976etik 1977era.
Alderdi Demokratikoaren sortzailea eta 1976an herriko lehen lehendakaria izan zen. 1977ko ekainaren 5ean baztertu zen France-Albert Renéek tanzaniarren laguntzarekin zuzendutako estatu-kolpe bategatik. Erbesteratua bizi izan zuen Londresen 1992ra arte.
Aiztondoko mendilerroa
Aiztondoko mendilerroa Nafarroa Garaian kokatuta dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Aiztondo mendia da, 1029 metrorekin.
Mendilerroan dagoen Aiztondo Mendiak ematen dio izena mendilerroari.
Andres Urdanetaren estatua
Andres Urdanetaren estatua, herritarrek Frai Andresen estatua deitua, Gipuzkoako Ordizia udalerrian dagoen Andres Urdaneta ordiziar esploratzaile, kosmografo, militar eta fraidearen omenezko estatua bat da.
Egilea
Isidoro Uribesalgo aretxabaletarrak egin zuen eskultura Gipuzkoako Foru Aldundiaren enkarguz. 1904an inauguratu zen.
Eztabaida
2017. eta 2020. urteetan, Carlos de Urabá kolonbiar jatorriko idazle eta dokumentalistak kanpaina bat abiarazi zuen, estatua eraisteko, eszena umiliagarria eta lotsagarria delakoan. Izan ere, Urdanetak Espainiako koroaren zerbitzura ziharduen, eta koroa horren helburu nagusia ez zen ebanjelizatzea soilik, baizik eta baita arpilatzea, lapurreta eta esklabotza ere. 2020an, AEBetan hasi eta nazioartera zabaldutako konkistatzaile, kolonialista eta esklabo trafikatzaileen omenezko estatuen aurkako ekimenen testuinguruan abiatu zen kanpaina hori.
Niger (ibaia)
Niger (ingelesez Niger River) Mendebaldeko Afrikako ibai nagusia da. 4.180 kilometroko luzerarekin Afrikako hirugarren ibairik luzeena da, Nilo eta Kongo ibaien ostean, eta munduko hamairugarrena. Ginean jaio, eta Mali, Niger, Benin eta Nigeriatik igaro ondoren, Gineako golkoan itsasoratzen da, Nigerren delta handia eratuz. 2.117.700 km²-ko arroa du. Ibaiadar nagusia Bani da.
Bamakoraino nabigagarria da eta eskualdeko komunikazio, garraio eta merkataritza ibilbide nagusia da.
Etimologia
Nigerren bazterretan bizi direnek izen desberdin ugari dute ibaiari deitzeko. Adibidez mandingaz Jeliba edo Joliba (euskaraz "ibai handia") esaten zaio; songhaieraz Isa Ber ("ibai handia") eta joruberaz Oya, ibaiko jainkosa baten izena. Niger izenaren jatorria ezezaguna da. Baliteke gher n gheren (euskaraz "ibaien ibaia") amazigerazko esalditik etortzea, ngher murriztua. Izen hori erabiltzen da ibaiaren erdialdeko zatian, Timbukturen inguruan. Nigeria eta Niger estatuek ibaitik hartu dute beren izena.
Geografia
Nigerren iturburua Loma mendigunean dago, Sierra Leona eta Ginearen arteko mugan. Ipar-ekialderako norabidean Ginea eta Maliko hegoaldea zeharkatzen ditu, Bamako, Timbuktu eta Gao bainatuz.
Maliko erdialdean, Timbuktu eta Djenné artean, Bani ibaiarekin elkartu eta barne delta zabala eratzen du. Uholde garaian 40 000 km²-ko azalera duen hezegune honetan ibaiaren emaria asko murrizten da: uraren %25 eta %50 artean galtzen da, gehiena lurrundurik. Barne deltako hiri nagusiak Mopti, Sévaré eta Djenné dira.
Gero, hego-ekialderako norabidea harturik, Niger zeharkatzen du eta Niger eta Beninen arteko muga egiten du. Aurrerago Nigerian sartu eta hegoalderako norabidea hartzen du. Gineako golkoan itsasoratu baino lehen ibaiadar nagusia, Kamerunetik datorren Benue ibaia, elkartzen zaio. Port Harcourtetik hurbil Atlantikora isurtzen da. Ahoan Nigerren delta handia eratzen du.
Hiri nagusiak
Niger ibaiaren ertzean dauden hiri nagusiak hauek dira:
Mountain View (Oklahoma)
Mountain View Oklahomako herri bat da. Kiowa konderrian kokatua dago. 2010ean 795 biztanle zituen, 1.39 kilometro koadrotan banatuta.
3742 Sunshine
3742 Sunshine asteroide baten izena da. martxoaren 2an aurkitu zuen S. J. Bus-ek Siding Spring Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1981 EQ izena zeraman. Ondoren Jessica M. Sunshine omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3742 Sunshine asteroidearen orbitak batezbeste 2,535 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,152 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,917 distantziara. Eszentrikotasuna 0,151 da, eta makurdura orbitala 5,98ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.6 da.
Fernando Arretxe
Fernando Arretxe Kaminondo, pilota arloan Arretxe I.a deituraz ezaguna (Luzaide, Nafarroa Garaia, 1961eko abuztuaren 19a), esku huskako pilotari profesional ohia da. Atzelari jokatzen zuen.
1981eko urriaren 22an, Iruñeko Labrit pilotalekuan debutatu zuen. 1986an bigarren mailako buruz buruko txapelketa irabazi zuen. Oso kirol ibilbide luze eta arrakastatsua izan zuen. Buruz buruko txapela bi aldiz, lau eta erdikoa behin eta binakakoa hirutan lortu zituen. Eskulari, Reur, Asegarce, Frontis eta Garfe enpresetan aritu zen.
Haren seme Iker Arretxe (Arretxe II.a) ere esku huskako pilotaria da.
Buruz Buruko Txapelketa Nagusiko finalak
(1) 1999an bi txapelketa jokatu ziren, ASPE eta Asegarce enpresak ados jarri ez zirelako.
Binakako finalak
(1) 1992-93an bi txapelketa nagusi jokatu ziren, Unidas-Reur eta Asegarce enpresak ados jarri ez zirelako.
Nerea Alzola
Nerea Alzola Álvarez Vox alderdiko politikari bizkaitarra da.
Ibilbide politikoa
Alderdi Popular reko kidea izan zen, eta Sondikako udaleko zinegotzi eta Eusko Legebiltzarrean parlamentaria izan zen. Alderdiakin desadostasunak tarteko, 2012an PP utzi zuen.
Gaur egun Vox alderdiko kidea da. 2019ko Espainiako bi hauteskunde orokorretan, Kongresurako Vox-en Bizkaiko zerrendaburua izan zen.
Rosa Bonheur
Rosa Bonheur, jaiotzez Marie-Rosalie Bonheur, (Bordele 1822 martxoaren 16a- Thomery 1899ko maiatzaren 25a) Frantziako margolari eta eskultorea izan zen, 'animalière' deitua izan zen bere langintza munduan, animaliak erretratatzen baitzituen gai faborito gisa. Errealismoa landu zuen, kontrol tekniko handiarekin.
XIX. mendean emakumezko artista ezagunena edo puntakoena izan zen kontsideratua.
Bere margolanik ezagunena Goldea Nivernais eskualdean da, lehenik 1848ko Parisko Saloian ikusi zena eta gaur egun Parisko Musée d'Orsay- n dagoena.
Lehen urteak
Sophie Marquis-en eta Raymond Bonheur, marrazkilariaren alaba zen. Aitarekin eta Léon Cogniet-en tailerrean trebatu zen. Bere neba-arrebak hauexek izan ziren: Auguste Bonheur paisaia eta animalien pintorea, Isidore Bonheur eskultorea eta Juliette Bonheur, animalien margolaria.
Amak aita ezezaguna zuen, eta Bordeleko merkatari aberats batek adoptatu zuen. Bonheur-ek uste zuen bere jatorriaren misterioak estatu-sekreturen bat ezkutatzen zuela, odol errealekoa zela, baina, gaur egun, badakigu haren babeslea, Dublan de Lahet, benetan bere aitona zela.
Bonheur familia Saint-Simonianoen talde politikoari atxiki zitzaion. Talde horrek gizonen eta emakumeen arteko berdintasun-hezkuntza sustatzen zuen. Rosak ikasteko arazoak izan zituen, eta alfabetoa memorizatzen laguntzeko, amak letra bakoitzerako animalia bat aukeratzea eta marraztea proposatu zion. Hau izan zen marrazketarako talentua garatzeko aukera, baita animalienganako lehentasuna ere, horiek izan baitziren beren lan guztien gaia.
Gurasoek harreman onak izan zituzten Bordelen erbesteratutako espainiarrekin, hala nola Francisco de Goya eta Leandro Fernández de Moratín. Azken horrek “ma boule ronde” (nire bola biribila) deitzen zion Bonheuri.
Hainbat urte eman zituen mendian, Château Grimonten (Quinsac), Bordeletik gertu, eta han marimutil ospea irabazi zuen. "Neu nintzen mutilik mutilena" esaten zuen. Izen horrek bizitza osoan jarraitu zion eta ez zuen gezurtatzen, ile motza baitzuen eta habanoak erretzen baitzituen.
Paris eta arrakasta profesionala
1828an, Parisera joan zen bere familiarekin, eta han sortu zuen bere aitak emakumezkoentzako eskola. Hiltegiak bisitatu zituen disekzioak aztertzeko eta animalien anatomiako arkatzez zirriborroak egiteko. Anatomia eta osteologiako unibertsitate-eskoletara ere joan zen entzule gisa. Sasoi horretan, Etienne Geoffroy Saint-Hilaire eta Isidore Geoffroy Saint-Hilaire zoologoak eta naturalistak ezagutu zituen.
1843an eta 1844an, Roueko Erakusketan dominak lortu zituen. Lehen erakusketa 1843an Salonen izan zen. Salonen ere lortu zituen Hirugarren mailako domina 1845ean eta urrezko domina 1848an. Hurrengo urtean, Labourage nivernais (euskaraz Nivernaisen goldean, Orsay Museoa), estatuaren enkargua egin zuen erakusketarako.
1849an Raymond Bonheur aitaren heriotzak, aitak fundatutako eskolaren ardura hartzera behartu zuen.
1853ko Aretoan aurkeztutako Zaldi Azoka lanarekin (MET, New York), nazioarteko ospea izan zuenez, bidaiak egiteko balio izan zion eta Victoria erregina bezalako pertsona ospetsuak aurkeztu zizkioten. Eugenia enperatrizea ere ezagutu zuen, baita Cody koronela ere (Buffalo Bill), siouxen panoplia bat eskaini ziona. 1857an, poliziak baimena eman zion jendaurrean galtzak jantzita agertzeko, lanean ari zela emakume-arropak traba ez egiteko, ganadu-azoketara joaten baitzen, eta hantxe jasotzen baitzituen oharrak. Sei hilean behin, osasun arrazoi-aitzakia jarrita, Parisko Poliziaren Prefektura joaten zen Travestissement delakoaren baimena eskatzera, mediku batek sinatua.
1859an, By-n, Thomery udalerriko ardogintzako hegalean, jarri zen Senean eta Marne-n, eta han jarri zuen bere lantegia.
1867ko Parisko Erakusketa Unibertsalean hamar lanekin parte hartu zuen. Larre-aldaketa aurkeztu zuen, Eugenia Montijo enperatrizaren enkargu pertsonala izan zena. Domina batekin kondekoratu zuten. 1871ko Londresko Erakusketa Unibertsalean ere parte hartu zuen. Haren lanak oso preziatuak izan ziren; hala, 1888an, bere koadro batek 4.200 libra lortu zituen Christie’s-en.
1899ko maiatzaren 25ean hil zen, Byko gazteluan, eta Père-Lachaise-ko hilerrian ehortzia izan zen (74. dibisioa). Lantegi zaharra Rosa Bonheur Museoan dago Byko gazteluan.
Bizitza pertsonala
Bonheur lesbiana zen argi eta garbi. Bi maitasun-harreman izan zituen, bata Nathalie Micasekin eta bestea Anna Elizabeth Klumpkerekin. Lehena, 1837an ezagutu zuen Bonheur-ek 14 urte zituela eta Micasek 12 urte. Margolari bihurtu zen, bera bezala, eta hil arte (1889) jarraitu zuten. Bigarrena, Nathalie Micas hil ondoren, Anna Elizabeth Klumpke estatu batuarrarekin, hura ere margolaria, harekin ere hil arte bizi izan zen, hamar urte, eta haren oinordeko unibertsala izan zen. Horrek ez zuen inolako eskandalurik eragin, nahiz eta sasoi hartan konbentzioez hain arduratuak izan, Rosa Bonheurrek ospea eta izaera xelebrea zituelako.
Lana
Bere lanean bilakaera ikusten da: aurrekontu konbentzionaletatik eta akademikoetatik hasi (lehen mihiseetan, Constant Troyonen eraginarekin) eta estilo inpresionistaraino (azken koadroetan).
Haren estiloak eskola errealistaren ordezkari bihurtu zuen.
Doradidae
Doradidae arrain siluriformeen familia da, Hego Amerikako ur gezetan bizi dena.
Generoak
ITISek, berriz, genero hauek proposatzen ditu:
Inverness Highlands South (Florida)
Inverness Highlands South Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Citrus konderrian dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Voissant
Voissant Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Voissant udalerrian erroldatutako biztanleak 213 ziren. Familiak 78 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 33 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 25 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Etxebizitza
2007an 113 etxebizitza zeuden, 89 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 110 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 89 etxebizitza nagusietatik 77 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 4 etxek bi zituzten, 4 etxek hiru zituzten, 29 etxek lau zituzten eta 51 etxek bost zituzten. 62 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 33 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 48 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Azazetako mendatea
Azazetako mendatea Arabaren ekialdean dago kokatuta, Burgu eta Azazeta (Arraia-Maeztu) herrien artean. Gaina 887 metroko altueran dago.
Voissant
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 141 ziren, horien artean 114 aktiboak ziren eta 27 inaktiboak ziren. 114 pertsona aktiboetatik 105 lanean zeuden (59 gizon eta 46 emakume) eta 9 langabezian zeuden (4 gizon eta 5 emakume). 27 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Azazetako mendatea
Gasteiz eta Lizarra arteko errepidea gain honetatik igarotzen da.
Zumar hostotxiki
Zumar hostotxikia edo zumar hostoleuna (Ulmus minor) Ulmazeoen familiako eta Ulmus generoko zuhaitza da. Jatorria Europa, Afrikako iparraldean eta Asiako hego-mendebaldean du. Hosto-erorkorrekoa da.
Azazetako mendatea
Gerra Zibila
1937ko martxoaren 31ean Azazetako sarraskia deritzona burutu zen: frankistek, Gasteizko kartzelan zeuden preso sozialista eta abertzaleak bertatik atera, eta Azazetako mendatera eraman zituzten, bertan tiroz hilez. Guztira, hamazazpi pertsona erail zituzten, tartean errepublikako Gasteizko alkate izandako Teodoro Gonzalez de Zarate.
Zumar hostotxiki
Ezaugarriak
Eite handiko zuhaitza da, 40 metrotaraino iritsi daitekeena, adaburu biribildu edo piska bat irregularrarekin. Zurtoin lodi eta luzea du. Enborreko azala, berriz, latza, zartadura ugarikoa. Kolore marroixkako adartxo meheak, inoiz suberifikatuak. Zuraren kolorea marroi-gorrixka da, eta hazkunde eraztunak oso markatuak ditu.
Hostoak
Hostogalkorra da. Hosto sinple eta txandakatuak ditu. Forma obobatutik oblantzeolatukoak, zimurtuak eta kolore berde ilunekoak. Goialdetik glabroak eta azpialdetik 7-12 nerbio pareetan iletxo zurixkak ateratzen zaizkie. Oinaldea biribildua, asimetrikoa eta ertzak zerratu edo bizerratuak.
Voissant
Diru sarrerak
2009an Voissant udalerrian 89 unitate fiskal zeuden, 213 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.854 euro zen.
Zumar hostotxiki
Loreak
Lore hermafroditikoduna, 30 lore izan ditzakeen glomerulu biribiletan antolatuak, ia eseriak aurreko urteko adaxketan, berdeak edo marroi-gorrixkak. Bakoitza elkarri loturiko 4-6 sepalo oinarrian eta kolore purpurako beste hainbeste estamine gamostemonorekin.
Voissant
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra zerbitzu enpresa batena zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra bitxi-denda bat zen.
Zumar hostotxiki
Ekologia
Azken urteetan grafiosia dela eta zumarren populazioak asko murriztu dira. Grafiosia Ophiostoma novo-ulmi onddoak eragindako gaixotasun bat da. Jatorriz Asiakoa da, bertako zumar espezieak askoz ere erresistenteagoak direlarik. Uste da Europara Lehen Mundu Gerran iritsi zela Holandatik, ordutik kalte handiak eragin ditu zumarretan. Gerora, gaixotasun hau Ipar Ameriketara ere zabaldu da.
Erabilerak
Zura erabilerraza da, lantzerako orduan arazorik ematen ez duena. Usteldurarekiko erresistentea nahiz eta ingurune hezeetan egon. Hori dela eta oso estimatua zurgintzan eta batez ere ontzigintzan. Oraindik ere, bere hostoak aziendentzako bazka modura erabiltzen dira lurralde askotan, eta beren kimuak barazki izan daitezke giza kontsumoan. Enbor azala astringentea da, bere tanino aberastasuna dela eta. Gainera, zuhaitz hau asko erabili izan da apaingarri gisa herri eta hiri askotako gune ezberdinetan.
Voissant
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Voissant udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Opakuako mendatea
Opakuako mendatea Arabaren ipar-ekialdean dago kokatuta, Opakua (Agurain) eta Kontrasta (Harana) herrien artean. Gaina 1.020 metroko altueran dago.
Gasteiz eta Lizarra arteko errepidea gain honetatik igarotzen da eta Arabako lautada eta Araba hegoaldeko lurren arteko mugan dago. Mendatearen gainaren inguruan Iturrietako mendilerroaren 1.000 metroko mendiak ageri dira.
Voissant
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Astigar zuri
Astigar zuria edo ostartxa (Acer pseudoplatanus) Sapindaceae familiako zuhaitz espezie bat da, jatorriz Europakoa. Hosto erorkorrekoa da.
Ezaugarriak
Nahiko zuhaitz handia da, 30m ingurukoa; adaburu zabala eta adar irekiak ditu. Itxuraz, gainetik, platanoarekin zer ikusia duela dirudi baina hostoak eta azala ezberdinak dira.
Loreak hori berdexkak dira. Apiril eta maiatzaren loratzen da, fruituak udaren azkenaldira heltzen dira baina ez dira erortzen udazkenaren bukaera edo negua iritsi arte.
Batez ere, apaintzeko erabiltzen da. Oso egurra ona da sutarako eta ikazkintzarako.
Dublin (Indiana)
Dublin Indianako herri bat da. Wayne konderrian kokatua dago. 2010ean 790 biztanle zituen, 1.38 kilometro koadrotan banatuta.
Atletismoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan - Gizonezkoak 10.000 metro
Gizonezkoak 10.000 metro 2020ko Udako Olinpiar Jokoetako atletismo probetako bat izan zen. 2021eko uztailaren 30ean jokatu zen Japoniako Estadio Nazionalean. 25. aldia izan zen proba hau jokatzen zela, 1912ko Udako Olinpiar Jokoetan lehen aldiz egin zenetik.
Txapelketa eredua
Erronda bakarreko formatoa da, zuzenean finalean hartzen dute parte sailkatutako guztiek.
Dugger (Indiana)
Dugger Indianako herri bat da. Sullivan konderrian kokatua dago. 2010ean 920 biztanle zituen, 1.52 kilometro koadrotan banatuta.
Leporellus vittatus
Leporellus vittatus Leporellus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Anostomidae familian.
Tximintx
Tximintx Derioko euskara elkartea da. 2003an sortu zen eta ordutik aurrera hainbat ekimen egin ditu Derion euskararen erabilera sustatze aldera. Tximintxek hartzen du parte Euskara Elkarteen Topagunean eta Totoanen (Txorierriko euskara elkarteen federazioan).
Tximintx izena inguruetako herrietakoek derioztarrei deitzeko aspaldi erabiltzen den izena da. Izen hau Resurreccion Maria de Azkue euskaltzale handiak jaso zuen XX. mendearen hasieran atsotitz batean. Hitz honen ordaina erdaraz "chinche / punaise" izango litzateke.
Tximintx elkartearen historia
Tximintx elkartea 2003ko urtarrilean jaio zen ofizialki. Izan ere, hile horretan legeztatu zuen bere jarduna. Baina jaio arinago jaio zen. 2002ko irailetik hasita Derioko hainbat euskaltzale hasi ziren biltzen Derioko jaietan Euskal Jai bat antolatzeko asmoz. Dena den, azkar asko hortik haratago joan eta euskaldunon elkartea sortzea erabaki zuten.
Lehen ekintza 2002ko Olentzaroa izan zen. Oraindik izenik ez zuen elkarteak. Hortik aurrera elkartea legeztatu zuten, estatutuak idatzi, zuzendaritza batzordea hautatu, ... Baina herrian ez zituzten ezagutzen, ez zekiten zer zen Tximintx. Hori dela eta, komunikazio plan bat jarri zuten martxan. Hiru kartel atera zituzten horretarako: "Adi", "Hementxe gagoz" eta "Derion be euskaraz gabiltz".
Urte hauetan bere lan-ildo nagusiak hiru izan dira: alde batetik, Deriora euskarazko kalitatezko kultur ekitaldiak ekartzea, beste alde batetik, euskararen erabileran eragiteko azterketak egitea eta, hirugarrenik, hortik abiatuta, euskararen erabileran benetan eragitea.
Saint-Sever-de-Rustan
Saint-Sever-de-Rustan Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Sever-de-Rustan udalerrian erroldatutako biztanleak 151 ziren. Familiak 60 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 80 etxebizitza zeuden, 61 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 80etxeak ziren. 61 etxebizitza nagusietatik 49 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 15 etxek lau zituzten eta 37 etxek bost zituzten. 41 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 21 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 31 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 94 ziren, horien artean 72 aktiboak ziren eta 22 inaktiboak ziren. 72 pertsona aktiboetatik 70 lanean zeuden (41 gizon eta 29 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 22 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Sever-de-Rustan udalerrian 71 unitate fiskal zeuden, 153 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.921 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 iturgina zen eta 1 jatetxe.
2000. urtean Saint-Sever-de-Rustan udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 450 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Orion (mitologia)
Greziar mitologian, Orion (Ὠρίων edo Ὠαρίων; Orion) Zeus (edo Artemisak) Orion konstelazio gisa izar artean kokatu zuten ehiztari erraldoia zen.
Muldrow (Oklahoma)
Muldrow Oklahomako herri bat da. Sequoyah konderrian kokatua dago. 2010ean 3,466 biztanle zituen, 11.17 kilometro koadrotan banatuta.
Diskurtsoaren analisi
Diskurtsoaren analisia (DA), edo diskurtsoaren azterketak, hizkuntza idatziaren, ahotsaren edo zeinuen erabilera edo edozein gertaera semiotiko esanguratsu aztertzeko hurbilketa bat da.
Diskurtsoaren azterketako objektuak (diskurtsoa, idazketa, elkarrizketa, komunikazio-gertaera) era askotara definitzen dira, esaldien, proposizioen, hizketaren edo elkarrizketen sekuentzia koherenteei dagokienez. Hizkuntzalaritza tradizionalaren zati handi baten kontra, diskurtsoen analistek, "perpausaren mugatik haratago" hizkuntza ikasteaz gain, nahiago dute hizkuntza "naturalaren" erabilera aztertu, ez adibideak asmatzea. Testuko hizkuntzalaritza oso lotuta dagoen zientzia bat da. Diskurtsoaren azterketaren eta testuaren hizkuntzalaritzaren arteko funtsezko desberdintasuna, diskurtsoaren azterketaren helburua pertsona edo pertsonen ezaugarri sozio-psikologikoak ezagutaraztea da, ez testuaren egiturarenak.
Diskurtsoen analisia eremu askotan erabiltzen da, gehien bat gizakiak gizakiak gure artean komunikatzen garelako eta komunikazio hauen ikerketekin erantzun asko lortu ditzakegulako. Ikerketa eremu batzuk hurrengok izango ziren, hizkuntzalaritza, hezkuntza, soziologia, antropologia, gizarte-lana, psikologia kognitiboa, gizarte-psikologia, alor-azterketa, kultura-azterketa, nazioarteko harremana, giza geografia, ingurumen-zientzia, komunikazio-azterketa, biblia azterketa, harreman publikoa, argudio-azterketa eta itzulpen-azterketa. Horietako bakoitza bere kasuei, azterketa-dimentsioei eta metodologiei lotuta dago.
Diskurtsoa aztertzeko adarrak
Diskurtso analisiaren barruan ikuspegi desaberdin asko daude eta hurrengoan huetako batzuk izango ziren.
Psikologia kognitiboa
Psikologia kognitiboan, diskurtsoaren azterketa, oro har, esperimentala da (laborategikoa), eta diskurtsoa berreskurapena edo haren informazioa ekoitzi, ulertu, buruz ikasi eta gogoratzeko estrategia eta irudikapen mentalei zuzenduta dago.
Adibidez, testu bat irakurri ondoren buruz ikasi eta ahaztu ohi duguna azaltzen du, edo produkzioa edo ulermena errazagoa edo zailagoa egiten duena. Ildo horretan arrakasta handiz erabili den nozioetako bat eredu mentalaren nozioa da, epe luzeko oroimenean irudikapen bat, diskurtso batek aipatzen dituen egoerari edo gertakariei buruzkoa. Zentzu horretan, diskurtso bat ulertzeak diskurtsoaren erreferentearen eredu mental bat eraiki ahal izatea esan nahi du.
Diskurtsoaren analisi kritikoa
Diskurtsoaren analisi kritikoa diskurtsoa praktika sozial bat kontsideratzen du eta hauek botereko erlazioen artean nola eragin dezakeen aztertzen du. Arrazakerian, sexismoan, klasismoan eta pobrezian interesatzen da gehienbat, eta mugimendu sozialekin erlazionatzen da; hala nola, feminismoa, pazifismoa, ekologismoa, antiglobalizazioa, etab. Diskurtsoaren analisi kritikoak ez du metodo finkorik, baizik eta metodo egokienak aukeratzen ditu arazo sozialen planteamendurako eta analisirako.
Aplikazioak
Diskurtsoaren analisiaren era guzti hauek dimentsio teoriko, deskribatzaile, analitiko eta aplikatu bat dute. Diskurtso analisiaren aplikazio guztiak gizartearen arlo guztietan aurkitzen dira, hala nola, komunikabideetan, hezkuntzan, iragarkietan eta propagandan, politikan eta osasunean.
Diskurtsoaren analisia gizartean sortutako praktika diskurtsiboak ulertzen ahalbidetzen digu. Diskurtsoa indibiduoen arteko interakzio sozialen harago, arma boteretsu bat izan daiteke, esparru askotan dibulgazio eta informazio metodo bezala erabilita, edo pertsuasio metodo bezala, gizarte akzio tresna bat izanda komunikazio metodo on batek ekartzen duen boterea dela eta.
Diskurtso politikoa
Diskurtso politikoa politikari profesional edo instituzio politikoen testu eta hizketa da; hala nola, lehendakariak eta lehen ministroak edota gobernuko, parlamentuko edo alderdi politikoko beste kideak.
Diskurtso politikoaren analisia diskurtsoen analisiaren eremu bat da non foru politikoen diskurtsoan enfokatzen den intereseko gertakari bezala. Politikaren analisia diskurtsoen analisia eskatzen du ikuspuntu post-positibista batetik eraginkorra izateko.
Diskurtso politikoa arrazoitutako ikuspegi baten truke formala da, non arazo sozial bat konpontzeko hainbat akzioen bide alternatiboak hartu behar diren.