cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Medina Sidoniako konspirazioa
Aitormenak
Konfesioaren ondoren, dukea zenbait aste egon zen Madrilen bere burua garbitzeko kanpaina bat prestatzen. Kanpaina horren barnean Medina Sidoniak bere koinatuari, Joan IVari, desafio bat aurkeztuko dio, urriaren 5ean argitaratu zena. Azaroaren 26an atera zen Madriletik Valencia de Alcantararen bidean, Extremadurako mugan; gaztelu hartan ostatu hartu zuen 1641eko abenduaren 19ra arte. Egun horretara arte ixaron zuen zaldun, ezkutari eta basailuekin batera baina ez zen inor agertu.
Zaramillo
Zaramillo Gueñeseko (Bizkaia) auzoa da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 425 biztanle ditu.
Kantu jolas
Kantu jolasak, haurrek beren artean edo helduek haurrekin jolas egiteko erabiltzen dituzten abestiak dira. Abesti hauek jatorri anitzekoak diren arren, urte askotan zehar erabili izan da material hau, belaunaldiz-belaunaldi ahoz aho pasa dena. Gure arbasoek sortutako abestiei eta haiek eginiko transmisioari esker, gaur egun, ondoren aurkeztuko ditugun zenbait kantu jolasez goza dezakegu.
Medina Sidoniako konspirazioa
Aitormenak
Felipe IVak barkamena eman bazion ere, traizioa ez zuen ahaztu eta Medina Sidoniako etxea gainbeheran sartu zen. Madrileko Gortetik kanporatua izan zen eta ez zuen izan baimenik bere domeinuetara bueltatzeko. Sanlucar de Barrameda jaurerria galdu (erregearen jabetza bihurtu zen) eta 1645an Felipe IVak Andaluziako Ozeano Itsasoko eta Itsasertzetako Kapitaintza Nagusiaren kargua kendu zion, Medinaceliko dukeei eskainiz. Azkenik 200.000 dukatuen isuna jarri zioten.
Kantu jolas
Gaiak
Horrelako kantetan askotarikoak izaten dira lantzen diren gaiak. Hala ere, orokorrean, bere izenak dioen moduan jolasteko erabiltzen diren kantuak direnez, ez ditu gai gatazkatsu edota jasoegiak lantzen. Ohikoak izaten diren gaietako batzuk ondorengo hauek dira:
Medina Sidoniako konspirazioa
Aitormenak
Dukearen zortea aldatuz joan zen, Kantabrikoaren kapitain nagusia izendatu zutenean, Gasteizen sedea zuena. Baina 1642ko udan, ez zen Gasteizera bideratu, Trujillon Sanlucarrera joatea erabaki zuen. Ebidentzia askok, Felipe IVari seinalatzen zuten Medina Sidonia erruduna zela baina errege barkamenarekin ezin zen formalki epaitua izan eta beraz, Salncularrerako bidaia erabiltzen saiatu ziren; Bitartean, bere posesio guztiak enbargatu zituzten. Olivares gortetik kanporatua izan ostean kausa zabaltzen saiatu ziren, lessa maiestatis in primo capitae delitua imputatuz. Hala ere, ezin izan zuten bide judizialetik zigor zabalago bat prestatu. Gauzak horrela, irailaren 1643an Juan de Morales Barrionuevok, Gaztelako Kontseiluaren fiskala, kereila bat formalizatu zuen, bere desobedientzian oinarrituta; larrigarro bezala, larrialdi eta presa egoera argudiatzen zuen, aginduak argiak zirenean. Errekurtsoak eta kontraerrekurtsoak egongo dira. 1645ko abuztuaren 3an Sanlúcar korora inkorporatzen da. Castrilloko kondeak, Sánlucar zuen pertsona kopuru berdina zuten bat edo bi herri eman behar zizkion Medina Sidoniari; errentak hartzen jarraituko du, zorrak ordaintzeko helburuarekin. Erregearen eta Monarkiaren ospe eta prestigio faltak eragina izan zuen. Ez zen egon dukearen aurkako zigor korporalik, Felipe IVaren erregetza oso ahula zelako momentu hartan.
Kantu jolas
Gaiak
Beste hainbat eta hainbat gai ere erabiltzen dira kantu jolasetan, etxea, familia edota lanbideen gaia esaterako, baina aurretik aipatu ditugunak izaten dira ohikoenak.
Zaramillo
Auzo honetan izen berdineko FEVEren Zaramilloko geltokia dago.
Kantu jolas
Baliabide literarioak
Abesti hauek jolas moduan erabiltzen dira, hortaz, askotan hizkuntzarekin jolasten da zenbait baliabide literario erabiliz. Asko dira erabiltzen diren baliabide literarioak: errepikapenak, errima, tonua, erritmoa, aliterazioa... Modu honetan, kantua entretenigarriagoa, errepikakorragoa edota dibertigarriagoa izan daiteke, eta horri esker, haurrek abestia behin eta berriro entzun nahi izaten dute, honek dituen letra eta dantzak ikasiz eta hizkuntza pixkanaka gero eta gehiago barneratuz.
Erabilerak
Kantu jolasak leku eta momentu oso ezberdinetan erabiltzen dira, eskolan, udalekuetan, etxean…
Medina Sidoniako konspirazioa
Aitormenak
Dukea 1644an hil egin zen eta bere semea Gaspar Alonso Pérez de Guzmán y Marañón, X dukea, izango da bere ondorengoa; hala ere 3 urtez egon zen soilik, nahiko goiz hil egin baitzen.
Kantu jolas
Erabilerak
Jarraian zenbait kantu jolas haien erabileraren arabera sailkatuak agertzen dira. Sailkapen bakoitzean zenbait abesti daude, bakoitza nola lantzen den azalduta eta hau erabili ahal izateko letra idatzita. Gainera, kanturen bat edo beste ere badago audio moduan, abestiaren doinua ezezaguna izatekotan honen erabilera egiteko.
Uranio-233
Ezpurutasuna U-232
Beste kanal batek neutroiak harrapatzeko erreakzioa dakar torio-230 kopuru txikietan, hau da, uranio-238 deskonposizioaren ondorioz dagoen torio naturalaren zati txiki bat:
Medina Sidoniako konspirazioa
Aitormenak
Ayamonteko aitormena
Dukearen konfesioaren egun batzuk geroago, irailaren 26an Gaztelako Kontseiluak erregeari Ayamonteko markesaren aurkako kausa transmititu zitzaion. Bide judizial ez-ohikoa erabili zen. Ayamonteren kasuan gortera atxilotua eraman zuten, bere borondatez ez baitzen gortean aurkeztu. Illescasen galdeketa egin zioten urriaren 16an eta 17an, Alonso Guillén de la Carrera izanik epailea eta Morales Barrionuevo fiskala. Deklarazioaren hasieran erregearen klementzia eskatu zuen lehenik, bizitza barkamena eskatuz. Bere kontakizuna Portugaleko matxinada hasi baino lehen kokatzen da, hilabete bat lehenago, 1640ko azaroan. Haren arabera, dukeak intentzioa zuen Andaluziako errege bihurtzeko baina berak Andaluziaren askatasuna aldarrikatzea hobeagoa zela pentsatu zuen eta proiektu errepublikazalea proposatu zuen sedizioaren bidea aurrera egiten bazuen. Bere helburua horrela dukea gelditzea zen, Andaluziako jaunen oposizioa izango zuelako. Ayamonteren arabera, Kataluniako eredua ezinbestekoa izan zen, konjura aurera eramateko. Handik aurrera bere planak Juan IV.ari eskaini zizkion eta Ayamonte bigarren plano batean geratuko zen, konspirazio osoa dukeak prestatuz.
Uranio-233
Ezpurutasuna U-232
232 U desintegrazio kateak gamma erradiazio igorle indartsuak sortzen ditu azkar. Talioa-208 da indartsuena 2,6 MeV-rekin.
Kantu jolas
Maritxipi
Borobilean jolasten da. Pertsona bat borobilaren barrutik saltoka doa denek batera abestia abesten duten bitartean, eta abestia bukatzean beste norbaiten aurrean gelditu, eta berekin dantzatzen du. Ondoren, biak batera hasten dira borobilaren barrutik dantzan. Honela, pixkanaka gero eta bikote gehiago egongo dira, amaieran denek batera dantzatuko duten arte.
Kiti plost
Denak borobilean daude, aurrekoari sorbaldetatik helduta. Borobilean ibili behar da, erritmoa markatzen hankekin. Txungi esaten denean gerria eskuin eta ezker mugitu behar da. Frosti esatean gerria aurrera eta atzera mugitu behar da. Azkenik ummm esatean gerria borobilean mugitu behar da.
Talarin bat
Denak borobilean daude, bata bestearen alboan. Denek batera abesten dute. Lehenengo, "tailarin bat" esaten denean ezker hanka altxatu eskubiraka salto egin behar da eskuak goraka. "Beste tailarin bat" esatean alderantziz, eskubikoa altxa eta ezkerreraka salto egin. "Hemendik igotzen zait" esatean, eskubiko besoaz kilimak bezala egin ezkerreko besoan, tailarin bat besotik igoko balitz bezala. Ondoren bigarren aldiz esatean, ezkerreko besoaz kilimak egin ezkerreko besoan. Gero, aurrean lapiko bat edukiko bagenu bezala, gatza botatzen ariko bazina bezala egingo dugu, eta olioarekin berdin. Azkenik, "zuk jango duzu" esatean beste norbait seinalatu eta bera hasiko da dantzan zurekin batera.
Uranio-233
Ezpurutasuna U-232
Arriskuak garrantzitsuak dira milioiko 5 zatitan ere. Inplosioaren arma nuklearrek 50 ppm-tik beherako U-232 maila behar dute. Pistola motako fisio armek ere ezpurutasun argi maila baxua (1 ppm bitartekoa) behar dute neutroien sorrera baxua izan dadin.
Kantu jolas
Kote, kote, kote
Borobilean jolasten da normalean, bai zutik eta baita mahai inguruan eserita ere. Txaloka abestia abesten da, eta amaierara iristean, bakoitzak eskubira salto bat ematen du, lekuz aldatuz.
Medina Sidoniako konspirazioa
Aitormenak
Beste noble batzuekin harremanak izan zituela aitortu zuen, gutunen bidez egitasmoaren inguruan. Markesak, aitzitik, azaldu zuen Medina Sidoniako dukea bere ahizparekin eta koinatu Bragantzako dukearekin harremanetan egon zela Nicolas de Velasco izanik bitartekaria. Korrespondentzia portugaldar gazte batzuen bitartez zetorren, Guadiana ibaira iristean keinu batzuk eginez pasatzen uzten zietenak. Dukeak, ez zuen beti Ayamonteri berri hauek zertan zetzaten kontatzen. Markesak Medina Sidoniako dukeak beste noble batzuekin zeukan adiskidetasuna eta gutun elkartrukatze bizia aipatu zuen, besteak beste: Arcosko dukea, Cardonako dukea, Priego markesa eta Pozako markesa, Najerako dukea, etab. Andaluzia osoko jaun guzti hauek laguntza eskaini zieten dukeari ez baitzeuden oso pozik Olivaresekin. Honen aurka egiteko prest zeuden baina erregearen aurka egin gabe eta estatu forma aldatu gabe.
Uranio-233
Informazio gehiago
U-233 lortzen den torioa gutxi gorabehera Lurrazalean uranioa baino hiru edo lau aldiz ugariagoa da. 233U-ren desintegrazio-katea bere aurreko 237 Np- ren desintegrazio-katearen parte da.
Kantu jolas
Domino abanti
Borobilean jolasten da eta gidariak esandakoa eta egindakoa errepikatzen dute besteek. Abestia aurrera doan heinean, gidaria keinuak gehituz joango da, gero eta jarrera deseroso eta barregarriagoa geratuko delarik. Ondoren, “trikitixa, trikitixa” zatian mugitu eta dantzatuko dugu, hortaz, amaieran jarrera ero horretan dantzatuko dugu.
Kondentsadore elektriko
Nazioarteko unitate sisteman kapazitatea farad (F) unitateetan neurtzen da. Faradio bateko (F=1) kapazitateak, kondentsadoreari voltio bateko (V=1) potentzial diferentzia aplikatzen zaionean, honek koulombio bateko (Q=1) karga elektrikoa metatzen duela esan nahi du. Hala ere, elektronikan, ez da ohikoa farad ordenako kondentsadoreak izatea eta unitate txikiagoak erabiltzen dira, adibidez, mikrofarad µF = 10-6.
Kantu jolas
O, bugi bugi
Aurrena eskuak gora, eskuak izterretara eta gero eskuak gurutzatuta gure bularrean jarriko ditugu. Hori hiru aldiz, erritmoa jarraituz. Ondoren "paran pan pan" horretan salto egingo dugu erritmoa jarraituz, eta "hey!" esatean salto erraldoi bat egingo dugu. Gero kantak esaten dituen gorputza atalak mugituko ditugu.
Uranio-233
Informazio gehiago
Bismuto -213 erradioisotopoa uranio-233aren deskonposizio produktua da; minbizi mota batzuen tratamendurako itxaropentsu materiala da, besteak beste, leuzemia mieloide akutua eta pankreako, giltzurrunetako eta beste organo batzuetako minbiziak.
Kantu jolas
Suabea
Bat kantatzen hasiko da, besoak olatuak bezala mugituz, alde batera eta bestera. Gero norbaiten izena esaten du berak dantzatzen jarrai dezan.
Banpiro bat naiz
Denak borobilean gaude bat izan ezik, hori borobilaren erdian dago. Bera izango da kasu honetan harrapatzailea. Beste denak bere inguruan dantzan ari dira. Eskuin eskua aurrean aurreraka begira jarrita eta ezker eskua atzean atzeraka begira jarrita, eta txandakatuz mugitu behar dira borobilean. "Baraba uuh aah ahh" esatean erdira joan behar dira erdikoa zirikatuz bezala, ondoren "zoro nago" esatean borobilera itzuli behar dira. Bigarrengoan, "zoro nago" esatean atzeraka doazenean, erdikoak esango du: Harrapatuko zaitut! Beraz, harrapatzaileak norbait harrapatu behar du.
Sorgina pirulina
Harrapatzaile bat egongo da, kasu honetan Sorgina izango dena. Denek kantatzen dute, esaldi bakoitzean bere keinua egiten. Erratza gainean esatean, erratzaren gainean egongo bagina bezala egin behar da. Ipurdia zikina, ipurdia garbitzen egongo bagina bezala egin behar da. Txapela buruan, eskuak burura eraman eta txapel bat irudikatu edo burua kolpatu. Azkenik, sorgina sorgina esatean harrapatzaileari seinalatu eta gero korrika aterako gara. Sorginak ezetz harrapatu entzutean korrika atera behar da norbait harrapatzera.
Kondentsadore elektriko
Kondentsadoreak finkoak edo aldakorrak izan daitezke, kondentsadoreen kapazitatea aldagarria den edo ez den arabera.
Kantu jolas
Ni ping-pong pilota naiz
Bat hasiko da kantatzen, hau denbora guztian saltoka egongo da. Norbait ikutzen badu bera ere saltoka hasiko da eta berriz hasiko dira kantatzen. Horrela denak saltoka bukatu arte.
Xagu txiki
Borobilean eserita jolasten da, begiak itxita eta eskuak aurrean zerbait jasotzeko prest. Jolaskide batek pilotatxo edo objektu txiki bat izango du besteren baten eskutan uzteko. Denok elkarrekin abestuz goazela, pilota duena poliki poliki ibiliko da borobilaren barrutik pilota utziko dienaren keinua eginez, eta abestia amaitu aurretik norbaiti utziko dio. Orduan, pilota duena altxa eta utzi duenaren harrapatzaile bihurtuko da, besteak ihes egingo duelarik.
Kondentsadore elektriko
Portaera
Kondentsadorearen portaera honako ekuazio diferentzialarekin zehaz daiteke.
Medina Sidoniako konspirazioa
Aitormenak
Andaluzia aske utzi eta errepublika libreko egoerara murrizten saiatuko zen, zerga guztietatik salbuetsiz, errege egiten saiatuz gero, gainerako jaunengan aurkakotasuna aurkituko baitzuen. Bere asmoa ez zen Maiestatearen pertsona edo koroaren aurka makurtzea, "Andaluziaren atsedena" lortzea baizik, eta, horregatik, Dukeari esan zion Andaluzia jaberik gabe mantendu behar zela, bere maiestateari edo printzeari itzultzeko zergak amaitzen zirenean edo horretarako aukera zegoenean.
Kondentsadore elektriko
Portaera
Non C kapazitatea, u(t) borneen arteko potentzial-diferentzia eta i(t) igarotzen den korronte elektrikoa den.
Kantu jolas
Zubiri zubiri
Bi pertsonek zubia osatuko dute beren eskuekin, eta besteak, trena eginez, zubi azpitik pasatzen ibiliko dira. Zubia egiten dutenek, bakoitzak hitz bat esleitua izango du sekretuan (adibidez, marrubi eta txokolate). Abestia amaitzean, zubi azpian dagoena harrapatu eta bietako zein hitz nahi duen galdetuko diote belarrira, eta hitz hori duen pertsonaren atzean trena sortzen hasiko da. Honela, pixkanaka, zubiko bi pertsonen atzean gero eta tren luzeagoa egongo da, harrapatutako jendeak osatuta. Amaieran, “giza-sokatira” bat egingo da, tren bakoitzak bere aldera tira egingo duelarik.
Medina Sidoniako konspirazioa
Aitormenak
1641eko amaieratik espetxeratua izan zen, kondena formalik gabe. Kartzel askotatik igaro zen eta bere ondasun guztiak konfiskatuak izan ziren; ondoren, hiltzera kondenatu zuten, nahiz eta gero irizpen batek bitarteko kartzela-zigorra gomendatuko du. Híjar de Aragón dukearen konspirazioaren ostean, eta erresoluzioaren testua kontserbatzen ez bada ere, 1648an hiltzera konderatu zuten berriz, Segoviako Alkazarrean.
Historiografia berriak edo behintzat zenbait historialari garaikide, deklarazioaren inguruan zalantzak dituzte; Joaquin Rodriguez Mateos-en kasua izango litzateke.
1643ko ekainaren 8an bigarren deklarazio bat egon zen Francisco de Roble korte alkatearen aurrean eta dukearen aurkako (defentsa estrategia aldatuz) akusazioak handitu zituen, zeinetan markesak segurtasunarekin lehenengo deklarazio hori ezeztatu zuen, esanez ez zela berak sinatutako deklarazioa. Izan ere, Ayamonteko markesaren egiazko deklarazioa Hoces familiaren fondo dokumentalean agertu zen, Hornachuelos kondeak eta Santaellako markesak, Andaluziako Artxibo Orokorrean kokatzen dena orain. 1994ko martxoan sartu egin zen artxiboan, Andaluziako Juntako kultura sailak erosita. 2012ra arte dokumentu hau ahaztua izan da historialarien aldetik.
Markesaren deklarazioa, Andaluziako Artxibo Orokorrean aurkitzen dena, ez dago dudarik ofiziala denik.
Bi sinadura ditu, hirugarren orrialdearen amaieran bata eta bestea zoritzigarrenean (azkenean); azken bi orriak, 7. eta 8. pliego sueltoan daude eta lehenego 6ak pliego bat beste batean sartuta, aurreko dokumentuan bezalaxe. Markesaren defentsaren estrategiaren ardatza lehen adierazpena baliogabetzea izan zen, haren benetakotasuna eta irregulartasun prozesala zalantzan jarriz. Dokumentuaren benetakotasuna desmuntatzen duten xehetasunak erakutsi zizkiotenean:
Kantu jolas
Errepikapen jolasak
Kantu hauetan bozeramaile izango den pertsona bat izendatu behar da lehenik. Pertsona horrek abestia jakin behar du, bera izango baita abestia bakarrik abestuko duena. Gainerako guztiek bozeramaileak esaten duena errepikatu beharko dute. Abesti bakoitzak bere keinu edo dantza du, hau ere bozeramaileak markatzen duena. Azkenik, kantu hauen bereizgarritzat ahotsarekin egiten diren jolasak ditugu, ahots tonua igo, jatsi, moteldu edo azkartuz.
Medina Sidoniako konspirazioa
Aitormenak
“que las firmas parecen de su mano y letra, aunque no se osa determinar que lo sean verdaderamente, porque a lo que se quiere acordar moralmente le parece que el señor don Alonso Guillén de la Carrera, en la declaración que le tomó firmó también junto a la firma deste confesante, y demas desso cada hoja la cerrava el dicho señor don Alonso en cada plana con su rúbrica. Y aviendo visto este confessante todas ocho hojas de la dicha declaración, en sólo la primera plana de la última hoja halla la rúbrica del dicho señor don Alonso, y no en las demás (…) y viene a ser un papel blanco sin autoridad judicial de escribano, secretario ni juez, porque ni tiene firma de persona pública ni autoridad de testigos ni otra ninguna comprobación que la pueda hacer legal”
Kantu jolas
Lehoi baten bila noa
Bozeramailea hasten da, denek berak esan eta egiten duena errepikatu beharko dute. Letrak esaten duena imitatu beharko dute.
Alea tita konga
Bozeramailea hasten da, denek berak esaten duena errepikatu beharko dute.
Sardina bat
Bozeramailea hasten da, denek berak esaten duena errepikatu beharko dute.
Medina Sidoniako konspirazioa
Aitormenak
Deklarazioa egiazkoa da. Baina zenbait irregulartasun daude prozeduran eta dokumentuan deklarazio osteko manipulazioak agerikoak dira: ez zen paper zigilatuan zabaldu, eta baldintza hori izan behar zuten dokumentu publikoek 1636az geroztik; ez zen benetako funtzionarioaren sinadurarik zabaldu, ekintzaren fede ematen zuenik, markesari erakusten zaion deskribapen bera, hain zuzen ere. Bi errubrika horiek ez zeuden identifikatuta errubrika horien eskuineko ertzean, eta antza denez, zortzi orrialde horiek ez ziren zabaldu. Ayamontekoaren lekukotzaren manipulazio nagusia, ustez, prozesuan aurkeztutako akusazio fiskalaren barruan hitzez hitz txertatzean gertatu zen. Hori izanik ordura arte ezagutzen zen deklarazioaren idazki bakarra, jatorrizko lekukotza agertzeak bi dokumentuak alderatzea ahalbidetzen du, eta agerian geratzen da testuan egindako aldaketak espediente prozesalera eramatean.
Laburtuz, manipulazio hauek ez dute konjuran Ayamonteren inplikazioa ezabatzen baina argi dago borondatea egon zela, lotura familiarren ondorioz, soilik Markesa errudun bihurtzeko eta kondenatu bakar bat izateko; Francisco Antonio Silvestre de Guzmán y Sotomayor.
Bibliografia
Nuñez Jiménez, C. (1994). Linajes de los Guzmanes (I y II). Aljaranda: revista de estudios tarifeños, (15), 12-14.
Calvo Poyato, J. (2003). La conjura del duque de Medinasidonia. Andalucía en la historia, (2), 56-61.
Lozano Navarro, J. J. (2014). Reseña de: Salas Almela, Luis, The Conspiracy of the Ninth Duke of Medina Sidonia (1641). An aristocrat in the Crisis of the Spanish Empire, Leiden-Boston, Brill, 2013.
Rodríguez Mateos J. (2012) Historia de una manipulación documental; Archivo general de Andalucia, 36-39 https://www.juntadeandalucia.es/cultura/archivos_html/sites/default/contenidos/archivos/aga/difusion/Colaboraciones/Documentos/Pxginas_AH_36_abril_2012.pdf
Salas Almela, L., (2008). Medina sidonia: el poder de la aristocracia, 1580-1670 (Ser. Memorias y biografías). Marcial Pons Historia.
Salas Almela, L. (2013). The conspiracy of the Ninth Duke of Medina Sidonia (1641): an aristocrat in the crisis of the Spanish Empire. Brill.
Kantu jolas
Sardina bat
Letra:
Sardina bat
Bi sardina
Topatu ziren
Izkin batean
atxi txi txi txi atxitxi uaua
aua uauuua txitxi
Jarrai dezala
Nire laguna
…...
Basoan aurkitu nun:
Borobilean jarri eta bozeramailea hasiko da. Denek bi eskuekin izterretan kolpatu behar dute eta gero txalo, erritmoa markatuz. "Egiten horrela eta horrela" esatean posizio arraro bat hartu behar du, adibidez, bi eskuak goraka jarri. Ondoren "wii wii wii" esatean aurrena ezkerrera hiru salto eman behar dira eta gero "wa wa wa" esatean eskubira. Azkenik, berriz hasiko da geroz eta indartsuago eta geroz eta posizio arraroagoak jarriz.
Letra:
Basoan aurkitu nun
Animali berezi bat
Egiten horrela eta horrela
Egiten wii wii wi
Egiten wa wa wa
Zapu zapu zapu:
Borobilean jarri eta bozeramailea hasiko da, bitartean denak txaloekin erritmoa markatu behar dute. Letran familiako kide ezberdinak eta izakera ezberdinak aipatuko dira, eta keinu eta ahots tonuarekin horiek imitatu behar dira.
Letra:
Apoa familia zegoen
eta apo amona zegoen
Kondentsadore elektriko
Kondentsadorearen karga eta deskarga
Kondentsadore baten funtzionamendua ulertzeko, erresistentzia bat eta kommutagailu batekin seriean jarri eta potentzial-diferentzia bat aplikatuko diogu. Zirkuitua ixten denean, kommutagailua lehen posizioan jarriz, korrontea erresistentziaren bidez kondentsadorera iristen da eta hau kargatzen hasten da, ia sorgailuaren potentzial diferentziara iritsi arte. Kondentsadoreak kargatzeko behar duen denbora, bere kapazitatea eta seriean dagoen erresistentziaren menpe dago. Kondentsadorea behin kargatu ondoren, irekita dagoen etengailu gisa jokatuko luke, hau da, ez legoke korronte zirkulaziorik kondentsadorean zehar. Kommutagailua bigarren posizioan jartzen dugunean, kondentsadoreak erresistentziari korrontea entregatzen dio, duen karga agortu arte. Deskarga denbora, kondentsadorearen kapazitatea eta irteerako erresistentziaren menpekoa da.
Korronte Zuzena (DC)
Korronte zuzenean bi kasu eman daitezke. Kondentsadorea erregimen iraunkorrean badago, hau zirkuitu irekia bezala portatzen da. Baina kondentsadorea erregimen iragankorrean badago, kondentsadorearen borneen arteko potentzial-diferentzia aldakorra izango da.
Korronte Alternoa (AC)
Korronte alternoa n, kondentsadorea tentsioa aldatu ahala kargatzen eta deskargatzen da. 50 Hz-eko frekuentziadun korronte alterno batean, tentsioa positiboa da 50 aldiz segundoko, eta negatiboa beste 50; beraz, segundoko 100 aldiz aldatzen da. Horrek esan nahi du kondentsadorea segundoko 100 aldiz kargatzen eta deskargatzen dela. Korronte elektrikoa kondentsadore batean zehar pasatzean, bere terminalen artean dagoen tentsioa 90º desfasatuta (atzeratuta) agertzen da korrontearekiko (4.irudia). Izan ere, korronte alternoan kondentsadoreak erreaktantzia kapazitibo (XC) izeneko korronteari erresistentzia izaten du.
Non f korronte alternoaren frekuentzia eta C kapazitatea den.
Charles Bronson
Charles Bronson –jaiotze izenaz, Charles Dennis Buchinsky, Karolis Dionyzas Bučinskis– (Ehrenfeld, Pennsylvania, Estatu Batuak, 1921eko azaroaren 3an - Brownsville, Vermont, Estatu Batuak, 2003ko abuztuaren 30a) aktore estatubatuarra izan zen.
Biografia
1943an, Bigarren Mundu Gerrara bidali zuten, japoniarren aurka borrokatzera. Gerratik itzuli zenean, antzerki ikastaro batzuk egin zituen Philadelphian. Horren ondorioz, lehen aktore lanak lortu zituen Hollywooden. Lehen lana You are in the Navy now (1951) izan zuen, Gary Cooper aktorearekin batera.
Run of the Arrow (1957), Roger Corman zuzendariaren filmagatik, lehen laudorioak jaso zituen. Bertan, sentimentu gabeko pertsonaia gogor bat interpretatu zuen. Horrelako pertsonaien paperengatik hasi zen ezaguna egiten. 1960an, John Sturgesen The Magnificent Seven filmean parte hartzeko aukera eman zioten: Steve McQueen, James Coburn eta Eli Wallach bezalako aktoreekin lan egiteko aukera eman zion, baita izugarrizko arrakasta eman.
1963an, John Sturgesen The Great Escape filmean parte hartu zuen.
Benjamín Zeledón
Benjamin Francisco Zeledon Rodriguez (La Concordia, Jinotegako departamendua, Nikaragua, 1879ko urriaren 4a - 1912ko urriaren 4a) politiko liberal eta militar nikaraguarra izan zen. Kargu desberdinan izan zituen, besteak beste Managuako alkate eta Gerrateko Ministroa.
Charles Bronson
Biografia
1968an, Europara joan zen lanera eta Sergio Leone zuzendariarentzat lan batzuk egin zituen. 1971n, Michael Winner zuzendariaren bitartez, film guztietako pertsonaiarik esanguratsuena egin zuen: Paul Kersey, hain zuzen ere. Haren izenpean, Death Wish (1974), Death Wish II (1982) eta Death Wish III (1985) bezalako hainbat film egin zituen, eta akziozko aktore onenen artean sailkatu.
Ploské (Košice-okolie barrutia)
Ploské  Eslovakiako udalerri bat da, Košice-okolie barrutian kokatuta. 10,01 km²ko azalera du eta 906 biztanle 2017ko datuen arabera.
Kantu jolas
Zapu zapu zapu:
eta esan zuen apo amonak
Benjamín Zeledón
Ameriketako Estatu Batuetako tropei eta gobernu kontserbadorearen aurka borrokatu zen Masayan. Hiritik galtzaile irten ostean, tropa kontserbadoreekin izandako borroka batean hil zen urriaren 4ean.
Charles Bronson
Biografia
Harriet Tendler lehen emaztearekin bi seme izan zituen. 1958an, Jill Ireland aktore britainiar rarekin ezkondu zen. Zinean ere, sarritan bikote gisan lan egin zuten. 1990 arte ezkonduta egon ziren, urte horretan Jill hil egin baitzen.
Benjamín Zeledón
Bere heriotzak Augusto César Sandino asko inpresionatu zuen, eta inperialismo amerikarraren aurkako borrokan bultzatu zuen.
Kantu jolas
Zapu zapu zapu:
zapu, zapu, zapu, zapu, za! (amona bat imitatu)
Charles Bronson
Biografia
Ondoren, hirugarren aldiz ezkondu zen 1998an, Kim Weeksekin, eta harekin lau seme-alaba izan zituen.
Kantu jolas
Zapu zapu zapu:
Za!
Pu!
Ploské (Košice-okolie barrutia)
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1270. urtekoa da.
Kantu jolas
Zapu zapu zapu:
Zapu, zapu, zapu, zapu, za!
Estrofa bakoitzean familiako kide ezberdinak eta keinu ezberdinak imitatu daitezke.
Nik daukat etxetxo bat:
Lehendabizi, eskuekin etxetxo baten irudia irudikatu, teilatu eta guzti. Gero keinuak egin atea jotzen eta leihoak irekitzen bezala. Azkenik, bi eskuekin kea aterako balitz bezala egin. Aurreneko aldian ahots leunarekin egingo dugu; ondoren ozenki, eta etxetxoa handia izango balitz bezala irudikatuko dugu; eta bukatzeko xuxurlatzen kantatu eta etxea txiki-txikia izango balitz bezala irudikatuko dugu.
Letra:
Nik daukat etxetxo bat horrela eta horrela
Atea jotzen dut horrela eta horrela
Leihoak ireki horrela eta horrela
Charles Bronson
Biografia
2003ko abuztuaren 30ean hil zen, neumonia baten ondorioz. Hala ere, urteak zeramatzan alzheimerrarekin borrokan.
Nahiz eta bere bizitza profesionalean sentimentu gabeko pertsona gogorrak interpretatu, hari buruz pertsona oso estimatua zela idatzi dute hedabide askok.
Kantu jolas
Eh pata pata:
Denak borobilean jarri eta bozeramailea hasiko da. Ezpata fit esaten duenean eskubiko besoa altxa ezpata bat izango bazen bezala. Eh pata pata esatean eskubiraka hasi ibiltzen erritmoa markatuz eta berriz gero ezkerreraka. Ondoren, berriz hasi eta aldaera ezberdinak txertatu.
Letra:
Eh pata poteito
Ezpata fit
E pata pata eh pata pata
Eh pata pata
Ipurdia fit
Hankak fit
Begiak fit
Mingaina fit
Piraten bizitza:
Bozeramaile bat dago, bera hasten da eta besteek errepikatu egiten dute. "Piraten bizitza hoberena da" esatean eskuarekin begia tapatuko dugu piratak izango bagina bezala. "Lanik gabe eta eskola gabe" esatean behatzekin ezetz egingo bagenu bezala egin. Azkenik, "ron boteilarekin" esatean zerbait edaten ariko bagina bezala egin. Behin bukatuta, A bokalarekin bakarrik kantatzen hasiko ginateke. Ondoren, E, I, O eta U bokalarekin.
Letra:
Piraten bizitza hoberena da
Lanik gabe
Eskola gabe
Ron boteilarekin
Xaka bun bun:
Letra:
Xaka bun xaka riki xaka riki xaka bun
GORPUTZ PERKUSIOZKOAK:
Abesti bakoitzak bere keinu edo dantza du. Askotan errepikatu egiten dira, ahotsarekin jolasten da gehienetan, ahots tonua igo, jatsi. Edo erritmoa moteldu edo azkartuz ere egin daiteke.
Fli:
Abesti honetan erritmoarekin jolasten da. Horrez gain, partaide guztiek eskuekin berdina egingo dute abesti osoan zehar: txalo, izatarretan jo, txalo kriskitin; txalo, iztarretan jo, txalo kriskitin!
Letra:
Fli
Fli flai flo
Tumbalaka tumbalaka tumbalaka piste
O no no nola piste
Bexamei bexameli tumbalaka bexameli
O atxina o atxina o baxelina
Pum! Piste
A txiki txiki uaua
A tusa maionesa
(eta poliki)
Ooooh, ae! Maria, marie
Para ba pa paraba:
Aurrena dena bokal batekin egiten da. PA-rekin txalo, PE-rekin izterretan kolpatu bi eskuekin, PI-rekin krixkitinak, PO-rekin eta PU-rekin
PA
Para ba papa paraba
parapaparapa
paraparpapapapa
PE
Pererepepe
PI
PIrirpii
PO
Poropopopopo
PU
purupupupu
DANAK
Parabapapa perebepepe piripipi poroboropopo purubupupu
Izterrak, txaloak :
Binaka burutzen den jolas kantua da. Haurrak aurrez aurre jarri eta letrak dioenarekin batera, izterrak jo, txaloak egin, bostekoak eman eta kriskitin egiten dute. Ondoren, eskuetatik heldu eta biraka hasten dira abestia amaitu arte.
Letra:
Li Xiaolu
Li Xiaolu, txineraz 李 晓璐, (Xiangtan, Hunan (Txina), 1992ko azaroaren 7) igeriketa sinkronizatuan aritzen den kirolari txinatarra da.
Olinpiar Jokoak
2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Rio 2016an (Rio de Janeiro), zilarrezko domina eskuratu zuen Txinako taldearekin, Errusiako taldearen atzetik (urrezkoa) eta Espainiakoaren aurretik (brontzezkoa) sailkatuz. Hauek osatzen zuten taldea: Huang Xuechen, Sun Wenyan, Yin Chengxin, Guo Li, Tang Mengni, Gu Xiao, Li Xiaolu, Liang Xinping eta Zeng Zhen-ek.
Kantu jolas
Izterrak, txaloak :
Izterrak, txaloak, bostekoak eta bira egin.
Izterrak, txaloak, balantzaka
Bira bira bira
bira bira bira
bira bira begietara begira.
bira bira bira bai.
Epo i tai tai e:
Letra:
Epo itai tai ye!
Epo itai tai epo
ituki ituki epo
ituki ituki ye!
ESKU JOLASAK:
Eskutxoa:
Esku bat aurrean, ezkerrekoa adibidez, eta bestea atzean jarri, eskuinekoa. Kantatzen hasi eta bitartean, aurrekoa mugitu norbaiti kasu egiten bezala. Ondoren, "hemen nago" esatean atzeko eskua aurrera eraman eta berdina egin, bitartean ezkerrekoa geldirik eduki. "Kaixo laguntxoa" esatean bi eskuekin txalo egin, jolasten ariko baziren bezala. Azkenik, banoa esatean lehenengo eskuineko eskuak agur eginez atzera itzuliko da eta azkenik, ezkerrekoak ere berdina egingo du eta atzera joango da.
Alfredo Ovando Candía
Alfredo Ovando Candía (Cobija, 1918ko apirilaren 6a - La Paz, 1982ko urtarrilaren 24a) boliviar militar eta politikaria izan zen. Boliviako presidentea izan zen 1965etik 1966ra eta 1969tik 1970era.
Kantu jolas
Eskutxoa:
Letra:
Eskutxoa eskutxoa
Non zaude?
Hemen nago
Kaixo laguntxoa
Alfredo Ovando Candía
1964an, Víctor Paz Estenssoro presidenteak Boliviako Konstituzioa aldatu zuen, berrautaketara aurkeztu ahal izateko. Alfredo Ovandok eta René Barrientosek Paz Estenssoro boteretik kendu zuten estatu-kolpe batean eta boterea partekatu zuten junta batean. Barrientosek 1966an dimisioa eman zuen presidentetzarako hauteskundeetara aurkezteko, eta Ovandok hilabete batzuk eman zituen herrialdea bakarka zuzentzen. Ovando Aireko Indarren buru kargura itzuli zen, 1970ean Barrientos ordezkatzeko esperantzan, baina laster egin zieten aurre hainbatetan.
Barrientos 1969ko apirilean hil zen helikoptero istripu batean eta Luis Adolfo Siles presidenteordea presidentetzara igo zen. 1969ko irailean Ovandok Siles boteretik kendu eta hamahiru hilabete iraun zuen diktadura ezarri zuen. Garaiko ezkerreko gobernu militarren (Peru eta Panama) printzipioekin bat egin zuen. 1970eko urrian, bere politiken aurkako militarrak beste estatu-kolpe bat ematen saiatu ziren, baina porrot egin zuten. Ovandok, ordea, dimisioa eman zuen, eta Juan José Torres jeneralak hartu zuen haren lekua. Sari gisa, enbaxadore izendatu zuten Espainian, eta bertan egon zen 1978 arte.
Kantu jolas
Eskutxoa:
Banoa
Behatzen jolasa:
Norbaiten eskua hartu eta behatz txikitik hasten da abestia. Gero, hurrengo behatza eta hurrengoa behatz potolora iritsi arte. Azken honetan behatza ahora eraman eta zurrupatu.
Villejésus
Villejésus Frantziako udalerria da, Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Kantu jolas
Behatzen jolasa:
Letra:
Honek arraultza ekarri,
Villejésus
Biztanleria
2007an Villejésus udalerrian erroldatutako biztanleak 553 ziren. Familiak 220 ziren, horien artean 64 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 44 bakarrik bizi ziren emakumeak), 80 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 60 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Kantu jolas
Behatzen jolasa:
Honek zartaginean jarri,
Honek gatza eman,
Villejésus
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Kantu jolas
Behatzen jolasa:
Eta beste potolo honek
Villejésus
Etxebizitza
2007an 287 etxebizitza zeuden, 234 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 36 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 284 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 234 etxebizitza nagusietatik 196 bere jabearen bizilekua ziren, 33 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 22 etxek hiru zituzten, 71 etxek lau zituzten eta 137 etxek bost zituzten. 197 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 88 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 122 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Kantu jolas
Behatzen jolasa:
Dena-dena jan eta zurrupatu!!
Villejésus
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Kantu jolas
Txepetxaren jokoa da:
Letra:
Txepetxaren jokoa da
Ezkuta ezazu eskua
Bestela jotzen bazaitu
Kalera joango zara zu,
Villejésus
Diru sarrerak
2009an Villejésus udalerrian 235 unitate fiskal zeuden, 554 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.542 euro zen.
Kantu jolas
Txepetxaren jokoa da:
Plis plas plus.
Villejésus
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 30 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Kantu jolas
Lu lula lu:
Borobilean jolasten da, bi eskuak izterretan ditugu. Lu esatean gure izterrak kolpatu behar ditugu, lehenengo la esatean eskubiko eskuarekin albokoaren izterra kolpatuko dugu eta ezkerrekoarekin gurea. Berriz lu esatean gure izterretara itzuliko gara eta berriz lu esatean ezkerreko eskuarekin albokoaren izterra kolpatuko dugu eta eskuinekoarekin gurea. Errimoa azkartu daiteke eta aldaerak sartu nahi haina.
Letra:
Villejésus
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen eta 1 drogeria zen.
Cazals (Tarn eta Garona)
Cazals Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn eta Garona departamenduan dago, Midi-Pyrénées eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Villejésus
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Villejésus udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 520 hektarea erabiltzen.
Kantu jolas
Lu lula lu:
Lu la lu la lu la lu la le lu la lu la lu la lu la lu la le
Okan jolastuaz:
Partaideak borobilean esertzen dira eta eskuak zabalduz, ondokoaren ezkerreko eskuaren gainean jarriko dute eskubiko eskua; elkarri bostekoa emateko aukera izango dutelarik. Abestia absten doazen heinean, borobilean bostekoak ematen joango dira, eta abestia amaitzean, tokatzen zaiona eskua kentzen saiatuko da, bostekoa eman ez diezaioten. Ez badu lortzen, eliminatua izango da, eta lortzen badu, bostekoa jotzen zuena eliminatuko da.
Letra:
“Okan jolastuaz az az
Villejésus
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cazals (Tarn eta Garona)
Biztanleria
2007an Cazals udalerrian erroldatutako biztanleak 203 ziren. Familiak 90 ziren, horien artean 37 pertsona bakarrekoak ziren (17 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 23 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 23 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 7 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Kantu jolas
Okan jolastuaz:
zabaldu hegoak
Cazals (Tarn eta Garona)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Kantu jolas
Okan jolastuaz:
A, e, i, o, u!
Cazals (Tarn eta Garona)
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Kantu jolas
Don makarron:
Borobilean jolasten da, eserita. Eskuineko eskua eskuin albokoaren eskuaren gainean jartzen da eta ezkerrekoa, ezker albokoaren eskuaren azpian. Bat hasten da abesten eta eskuineko eskua ezkerreko eskuaren gainean duenaren eskuan txalotzen du. Horrela, txaloka doaz borobilean erlojuaren norantzan. Kikiriki esatean txalo egin beharrean kilimak egin behar dira. Plus esatean, eskuak txalo jotzen badu kalera joango da txalotua, bestela huts egin duena joango da.
Letra:
Cazals (Tarn eta Garona)
Etxebizitza
2007an 176 etxebizitza zeuden, 94 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 53 bigarren erresidentzia ziren eta 29 hutsik zeuden. 167 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 94 etxebizitza nagusietatik 78 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 12 etxek bi gela zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 32 etxek lau zituzten eta 36 etxek bost zituzten. 69 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 39 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 45 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Kantu jolas
Don makarron:
Don makarron txispero
Alamaue
Cazals (Tarn eta Garona)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 128 ziren, horien artean 76 aktiboak ziren eta 52 inaktiboak ziren. 76 pertsona aktiboetatik 65 lanean zeuden (36 gizon eta 29 emakume) eta 11 langabezian zeuden (3 gizon eta 8 emakume). 52 pertsona inaktiboetatik 25 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Kantu jolas
Don makarron:
Oteo oteo
Cazals (Tarn eta Garona)
Diru sarrerak
2009an Cazals udalerrian 107 unitate fiskal zeuden, 230,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.423 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Kantu jolas
Don makarron:
Kikiriki
Cazals (Tarn eta Garona)
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria eta 1 zurgina.
Kantu jolas
Don makarron:
Plis, plas, plus
Urtaroak
Biek soka ematen dute, baten atzean denak ilaran jartzen dira eta lehengoa sartzen denean salto bat egingo du eta atera egingo da. Kantatzen hasiko gara, eta hilabete bakoitzean salto egin beharko dute. Azkenik, abendua eta gero tortila egingo du hurrengoak. Bertan soka azkar azkar emango da eta salto azkar azkar egin beharko du.
Letra:
Cazals (Tarn eta Garona)
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Cazals udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 590 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kantu jolas
Aita ama:
Biek soka ematen dute, baten atzean denak ilaran jartzen dira eta lehengoa sartzen denean saltoka hasten da, huts egin arte.
Letra:
Aita ama zenbat urtekin ezkonduko naiz txikia naiz eta ez dakit, 1,2,3……
Kotxez lere:
Biek soka ematen dute, baten atzean denak ilaran jartzen dira eta lehengoa sartzen denean saltoka hasten da, huts egin arte. Gainera, lere esatean soka gora igo beharko dute eta saltoka ari denak makurtu egin beharko du.
Letra:
Peio txoferrak lere, galdetu zidan lere,
ea nahi nuen lere, kotxez ibili lere.
Nik grazia handiaz lere, erantzun nion lere,
NIk ditut guraizeak:
Nik ditut guraizeak,
Lurra ukitu,
zerua ukitu,
Belauniko jarri
eta irten kanpora
Saltoka saltoka:
Biek soka ematen dute, baten atzean denak ilaran jartzen dira eta lehengoa sartzen denean saltoka hasten da. Ondoren, beste norbait sartzen da eta biek batera saltoka jarraitzen dute kanta amaitu arte.
Letra:
Saltoka, saltoka
salto eta salto
bat sartu arte.
Sartu dadila "........."
Ta biok elkarrekin
bat irten arte.
Eman ezazu buelta,
ta irten zaitez
Madulain
Madulain Suitzako udalerria da. Grisonia kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Garnat-sur-Engièvre
Garnat-sur-Engièvre Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Garnat-sur-Engièvre udalerrian erroldatutako biztanleak 719 ziren. Familiak 304 ziren, horien artean 80 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 44 bakarrik bizi ziren emakumeak), 92 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 112 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 438 ziren, horien artean 326 aktiboak ziren eta 112 inaktiboak ziren. 326 pertsona aktiboetatik 303 lanean zeuden (174 gizon eta 129 emakume) eta 23 langabezian zeuden (7 gizon eta 16 emakume). 112 pertsona inaktiboetatik 48 erretiraturik zeuden, 22 ikasten zeuden eta 42 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Garnat-sur-Engièvre udalerrian 310 unitate fiskal zeuden, 731 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.356 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 20 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 funeraria, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 2 igeltseroak, 1 zurgina, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bandobras Took
Bandobras Took, Tolkienen legendarium ospetsuko fikziozko pertsonaia bat da, eta, bere istorioa, Hobbita izeneko eleberrian kontatzen da. Zezen Marrukaria ere deitua, Eskualdeko hobbit bat da, Isengrim II.aren semea eta Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2704. urtean jaioa (1104. urtea Eskualdeko Zenbaketaren arabera). Lau oin eta erdiko altuera zuen, eta zaldian muntatzeko gai zen, hobbit ezagun guztien artean garaiena izan zelarik, Merry eta Pippin izan ezik, hauen garaieraren jatorria naturala ez zen arren.
Bandobras, bereziki, hobbitak, Eskualdearen mugen barnean Eraztunaren Gerrararte gertatu zen gudu bakarrean zuzentzeagatik da ezaguna, Zelai Berdeetako guduan hain zuzen. Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2747. urtean gertatu zen, Gram menditik zetorren Golfimbul buru zuen orko talde bat Eskualdean sartu zenean. Borroka, hobbiten garaipenarekin eta orkoen erregearen heriotzarekin Bandobrasen esku amaitu zen, bere zurezko borraren kolpe handi batez, burua erauzi ziona. Orkoaren burua, ia ehun metro hegan irten zen, eta untxi baten gordelekuan sartu zen, honela, golfa asmatuz.
Chamole
Chamole Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Chamole udalerrian erroldatutako biztanleak 159 ziren. Familiak 68 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 75 etxebizitza zeuden, 64 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 66 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 64 etxebizitza nagusietatik 48 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 14 etxek lau zituzten eta 39 etxek bost zituzten. 56 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 31 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 29 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen: