cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mycobacterium vaccae
Ikerketa ugari ere burutzen ari dira Mycobacterium vaccaek gure nerbio-sisteman eragiten dituen aldaketak ezagutzeko. Hainbat ikerketak antidepresibo eta antsiolitiko moduan jarduten duela (neurotransmisore batzuen sintesia areagotzen duelako) proposatzen dute. Beste zientzialari batzuek, aldiz, zuhurtzia eskatu dute ustezko onura hauen aurrean
Marcelina Zabala
Marcelina Zabala Aizpurua (Deba, Gipuzkoa, 1923ko urriaren 9a) erraketista profesional izan zen. Iciar I izengoitiaz kantxaratu zen. Aurrelari postuan jokatu zuen Bartzelonako frontoietan.
Biografia
Erraketistak mundu guztian zehar maila profesionalean pilotan aritu ziren emakumeak izan ziren, 1917 eta 1980 artean. Emakume horien artean aurkitzen da Marcelina Zabala.
Marcelina, bere ahizpa Pilar bezala, erraketista profesionala izan zen. Sei urtez jardun zuen jokatzen Bartzelonako Sol y Sombra eta Principal Palace frontoietan.
Zabala ahizpez gain, beste hainbat erraketista sortu ziren Deban, hala nola: Nieves Cabanillas "Deva", María Teresa Egaña Urquiri "Maite", Mercedes Zubikaray Subinas "Mercedes" / "Merche" eta Josefa Egaña Urquiri "Pepita ".
2017ko abenduan "Raketistak lehen eta orain" erakusketa antolatu zuen Debako Udalak herriko erraketistak bistaratzeko eta haien ibilbidearen berri emateko asmoz.
Elementu kimiko sintetiko
Lurrean modu naturalean agertzeko ezegonkorregiak diren elementuei elementu kimiko sintetiko deitzen zaie Kimikan. Elementu sintetiko hauek hain erdibizitza laburregia daukate (Lurraren adinarekin alderatuz gero), ezen inoiz Lurrean existitu badira, aspaldi desintegratu direla. Beraz, elementu sintetikoen atomoak esperimentuen ondorioz soilik agertzen dira, bai erreaktore nuklearretan bai fusio nuklearrak eragiten dituzten partikula-azeleragailuetan. Badaude bi elementu, uranioa eta torioa, isotopo egonkorrik ez daukatenak, baina hala ere modu naturalean ageri dira Lurrazalean eta atmosferan eta, beraz, ezin dira sintetikotzat hartu.
Elementu sintetikoak honako hauek dira:
Séverine Berger
Séverine Berger (Baiona, 1971) artearen historialari lapurtarra da.
Bizitza
Baionan jaio zen 1971n. École du Louvren eta Parisko Unibertsitatea I - Panthéon-Sorbonnen ikasi zuen. Villefranche-sur-Saôneko Paul-Dini museoko kontserbatzaile laguntzaile izan zen. Arleseko museoko lanen tratamendua gainbegiratzen zuen Rodanoren Ahoetan. 2005an, Bordeleko museoetako lanen prebentzio-kontserbazioa jarraitzen hasi zen.
2013ko urriaren 23tik aurrera, Chartresko Arte Ederren Museoko zuzendari izendatu zuten. Bertan lan egin zuen 2017ra arte, eta ondoren, Saint-Tropezko Annonciade Museoko zaindari bihurtu zen.
Grezia eta Turkiaren arteko populazio-trukea
Grezia eta Turkiaren arteko 1923ko biztanleria-trukea (Ἡ Ἀνταλλαγή; مبادله) Lausanan (Suitza) 1923ko urtarrilaren 30ean Greziako Erresumak eta Turkiako gobernuek sinatutako "Greziako eta Turkiako populazioen trukeari buruzko Hitzarmenetik" eratorri zen. Gutxienez 1,6 milioi pertsonari eragin zien (1.221.489 greziar ortodoxo, Asia Txikikoak, Ekialdeko Traziakoak, Alpe Pontikoetakoak eta Kaukasokoak, eta Grezian bizi ziren 355.000 eta 400.000 musulman artean). Horietako gehienak beren jatorrizko herrialdeetako errefuxiatu eta de jure desnaturalizatu bihurtu ziren indarrez.
Populazio-trukearen hasierako eskaera Eleuterios Venizelosetik zetorren, 1922ko urriaren 16an Nazioen Ligara aurkeztu zuen gutun batean, Turkiako biztanle greko gehienek garai hartan Greziara ihes egiten ari zirelako, eta egoera hori modu legalean hobetu nahi zuelako. Venizelosek "herri greko eta turkoen nahitaezko trukea" proposatu zuen eta Fridtjof Nanseni beharrezko konponketak egiteko eskatu zion. Hala ere, lehenago, 1922ko martxoaren 16an, Yusuf Kemal Tengrişenk Turkiako Kanpo Arazoetako ministroak adierazi zuen "Ankarako Gobernua munduko iritzia asetzen duen eta bere herrialdean lasaitasuna bermatzen duen irtenbide baten alde zegoela irmoki", eta "prest zegoela Greziako Musulmamen eta Asia Txikiko Greziar biztanleen arteko trukearen ideia onartzeko. Turkiako Estatu berriak, halaber, Greziako musulmanen kopuru txiki baten (400.000) exodo berri bat hasten ari zen bitartean, hustutzen ari ziren greziar ortodoxoen herriak kolono berriz populatzeko modu bat ikusi zuen; Greziak ere aukera ikusi zuen greziar ortodoxo errefuxiatuei kanporatutako turkiarren lurrak emateko.
Historialariek garbiketa etnikoa egiteko modu legeztatu gisa deskribatu dute trukea.
Leku-aldatutako kopuruen kalkulua
1922. urtearen amaieran, Pontoko greziar gehienek Turkiatik ihes egin zuten haien aurkako genozidioaren ondorioz (1914 – 1922), eta Joniako otomandar greziarrek ere ihes egin zuten Greziako armadak Greko-Turkiar Gerran (1919 – 1922) izandako porrotaren ondorioz. Gerra horrek errepresalia-hilketak eragin zituen.
1914 eta 1923 artean hildako greko otomanoen zenbatespen ohikoenak 300.000 eta 900.000 bitartekoak dira. 1914tik 1922ra bitarteko aldi osorako eta Anatolia osorako, 289.000 eta 750.000 heriotza bitarteko balioespen akademikoak daude. 750.000 zenbakia Adam Jones politologoak iradokitzen du. Rudolph Rummel adituak zenbait azterketaren emaitzak bildu zituen, 1914tik 1923ra bitarte hildakoen kopuruarentzat muga txikiagoak eta altuagoak kalkulatzeko. Haren arabera, 384.000 greko hil ziren 1914tik 1918ra, eta 264.000, 1920tik 1922ra. Guztira 648,000. Constantine G. Hatzidimitriou historialariak hauxe idatzi zuen: "Anatoliako grekoen artean Lehen Mundu Gerraren garaian eta ondorengoan 735.370 bizitza inguru galdu ziren". Gerra aurreko greziar populazioa 2,4 milioi inguru izan zen. Hildako armeniarrak 300.000-1,5 milioi dira. 1915etik 1917-18ra bitartean, Otomandarrek konpilatutako estatistika ofizialek 800.000 hildako zenbatesten dituzte. Asiriarrentzako estimazioa 275-300.000 bitartekoa da.
Kalkulu batzuen arabera, 1922ko udazkenean 900.000 greko inguru iritsi ziren Greziara. Fridtjof Nansenen arabera, 1922ko azken etapa baino lehen, 900.000 errefuxiatu grekoetatik heren bat Ekialdeko Traziakoak ziren, eta beste bi herenak Asia Txikikoak ziren.
Turkiako gaur egungo mugen barruan 1914an bizi ziren greziarren estimazioa 2,130 milioikoa izan daiteke, 1910eko otomandar zentsuan 1,8 milioi greko baino gehiago, Mendebaldeko Trazia, Mazedonia eta Epiro barne, 1923ko trukeak eta Lehen Mundu Gerra baino lehentxeago Greziara atera ziren grekoen kopuruan oinarrituta. Berrikusitako zenbaketa batek 620.000 iradokitzen ditu Ekialdeko Trazian, Konstantinopla barne (une horretan hiriko biztanleriaren %30, 260.000), 550.000 greziar pontiko, 900.000 greziar-anatoliar eta 60.000 greziar-kapadoziar. Truketik Greziara 1.310.000 iritsi ziren, maparen arabera (artikulu honetan), zifra hauekin: 260.000 Ekialdeko Traziakoak (100.000 Balkanetako gerren ondoren atera ziren 1912 eta 1914 artean), 20.000 Marmarako Itsasoko hegoaldeko kostakoak, 650.000 Anatoliakoak, 60.000 Kapadoziakoak, 280.000 Pontoko greziarrak, 40.000 Konstantinoplakoak (greziarrei baimena eman zitzaien geratzeko, baina gerran ihes egin zutenei ez zitzaien itzulera baimendu).
Gainera, 50.000 greko Kaukasotik zetozen, 50.000 Bulgariatik eta 12.000 Krimeatik, ia 1.42 milioi eskualde guztietatik. 340.000 greko inguru geratu ziren Turkian, 220.000 Istanbulen 1924an.
1924rako, Turkiako kristau-populazioa 700.000ra murriztu zen, 1912an zeuden 4,4 milioiekin alderatuta (gerraren aurreko kristauen %50 erail zituzten), 350.000 armeniar, 50.000 asiriar eta gainerako grekoak, %70 Konstantinoplan; eta 1927ean 350.000era, gehienak Istanbulen. Garai modernoetan, Turkiako kristauen ehunekoak behera egin zuen: 1914an %20-%25 ziren; 1927an, %3-%5,5; %0,3-%0,4 dira gaur egun, gutxi gorabehera, 200.000 eta 320.000 artean. Herrialdearen egitura demografikoan eragin nabarmena izan zuten gertaerengatik gertatu zen hori: Lehen Mundu Gerra, siriarren, asirioen, grekoen, armeniarren genozidioak eta Greziaren eta Turkiaren arteko populazio-trukea 1923an.
Aurrekari historikoak
Populazio-trukea Turkiako eta Greziako militarrek gutxiengo kristauei eta gehiengo musulmanei, hurrenez hurren, Asia Txikian, Gerra Greko-turkiarrean (1919 – 1922) emandako tratuaren ondorioz sortu zen. Gerra Lehen Mundu Gerra irabazi zuten potentzia aliatuek Greziari Otomandar Inperioaren zati bat okupatzea baimendu ziotenean sortu zen. Okupazio greziar hori bertan ziren gutxiengo kristauak babesteko diseinatu zen, Otomandar Inperioan Lehen Mundu Gerraren aurretik eta bitartean behin eta berriz sarraskiak egin baitzituen: Adanako sarraskia, 1909an; Armeniar genozidioa, 1914tik 1923ra, Greziar genozidioa, 1914tik 1922ra. Baina, aldiz, sarraski berriak eragin zituen, bai kristau horiengandik, bai orain baita musulmanengandik ere; izan ere, bi armadek agintea ziurtatu nahi zuten, muga kaltegarriak justifika zitzakeen edozein biztanle erditik kenduz. Orain, bi norabideetan garbiketa etnikoa abiatu zen Asia Txikian, Lehen Mundu Gerran otomandarrek abiatutako prozesua indartuz. 1917ko urtarrilaren 31n, Alemaniako kantzilerrak, Lehen Mundu Gerran otomandarrekin aliatuta, honakoa jakinarazi zuen:
Lehen Mundu Gerraren amaieran, otomandar jeneral nagusietako batek, Mustafa Kemal Atatatürkek, aliatuen okupazio-saiakeraren aurkako borrokarekin jarraitu zuen, Turkiako Independentzia Gerran. Turkian bizirik geratu ziren gutxiengo kristauek, batez ere armeniarrek eta grekoek, aliatuen babesa bilatu zuten, eta, beraz, Turkiako Mugimendu Nazionalak barne-arazo eta etsai gisa ikusten jarraitu zituen. Jarrera areagotu egin zen Greziari 1919an otomandar eskualdeak (Esminaren okupazioa) okupatzeko baimena eman ziotenean aliatuek, bai eta Armenia Wilsondarraren planak Otomandar erresuma zaharrean armeniarrentzako estatu independente bat sortzea proposatu zuenean. Turkiako nazionalistek gertaera horien aurrean izandako erreakzioak zuzenean eraman zituen Grezia eta Turkia gerrara (1919 – 1922) eta Armeniar zein Greziar genozidioaren jarraipenera. Mustafa Kemal Atatatürk-ek 1922ko irailean Esmirna konskistatu zuenean, otomandar herritar ziren milioi bat ortodoxo greziar baino gehiagok ihes egin zuten Turkiako euren etxeetatik. 1923ko uztailaren 24an, bake-akordio formal bat sinatu zen Greziarekin, Lausanan hainbat hilabetez negoziatzen aritu ondoren. Ituna egin eta bi astera, potentzia aliatuek Istanbul eman zieten nazionalistei, Anatoliako okupazio-armaden azken irteera markatuz eta gutxiengo kristau greziarren beste ihesladi bat eraginez.
1923ko urriaren 29an, Turkiako Batzar Nazional Handiak Turkiako Errepublika sortu zuela iragarri zuen. Estatu horrek Mustafa Kemalek 1920ko Itun Nazionalean erreklamatutako lurralde gehienak hartuko zituen.
Turkiako estatua Mustafa Kemalen Herriaren Alderdiak zuzentzen zuen, eta gero Herritarren Alderdi Errepublikarra bihurtu zen. Independentzia Gerraren amaierak beste administrazio bat ekarri zuen eskualdera, baina beste arazo batzuk ere ekarri zituen, hirien eta herrien berreraikitze demografikoa kontuan hartuta, horietako asko hutsik baitzeuden kristau gutxiengoen irteeraren ostean. Grezia-Turkia gerrak herri asko guztiz suntsitu zituen.
Trukerako bidea
Iturri batzuen arabera, populazio-trukea, nahiz eta askorentzat desordenatua eta arriskutsua izan, nahiko azkar egin zen, begirale sare errespetatu bati esker. Trukearen helburua homogeneotasun nazionala lortzea bazen, Turkiak eta Greziak lortu zuten. Adibidez, 1906an, gaur egungo Turkiako populazioaren ia %20 ez zen musulmana, baina 1927an %2,6 baino ez zen.
Trukearen arkitektoa Fridtjof Nansen izan zen, Nazioen Ligako arduraduna. Errefuxiatuentzako lehen mandatari ofizial gisa, Nansenek trukea proposatu eta gainbegiratu zuen, Greziaren, Turkiaren eta Mendebaldeko Europako potentzien interesak kontuan hartuta. Lehen Mundu Gerraren ondoren errefuxiatu errusiarrak eta beste errefuxiatu batzuk birkokatzen esperientzia izan zuen diplomatiko gisa, Nansenek ere bidaia-dokumentu berri bat sortu zuen Mundu Gerrako lekualdatuentzat prozesuan. Grezia eta Turkiaren arteko gerraren ebazpen baketsuaz arduratzeko hautatu zuten 1919tik 22ra. Historia modernoan eskala horretan inoiz ez zen nahitaezko trukerik egin, baina aurrekari balkanikoak zeuden, hala nola 1919ko Greziaren eta Bulgariaren arteko populazio-trukea. Greziako eta Turkiako gobernuek aho batez erabaki zutenez gutxiengoen babesa ez zela nahikoa izango Lehen Mundu Gerraren ondoren tentsio etnikoak arintzeko, populazio-trukea izan zen aukera bideragarri bakarra.
Ankararen ordezkarien arabera, "Turkiako gutxiengoen zortearen hobekuntza" "batez ere atzerriko esku-hartze mota ororen bazterketaren eta kanpotik probokatzeko aukeraren" mende zegoen. Hori modu eraginkorragoan lor liteke truke baten bidez, eta "gainerako gutxiengoen segurtasunerako eta garapenerako bermerik onenak" trukearen ondoren "herrialdeko legeek eta Turkiako politika liberalak emandakoak izango lirateke, turkiar herritar gisa beren betebeharretik desbideratu ez diren kideak dituzten erkidego guztiei dagokienez". Trukeak ere balioko luke Balkanetako indarkeriari erantzuteko; nolanahi ere, "milioi bat turkiar baino gehiago zeuden janaririk eta babesik gabe Europa eta Amerika interesatu ez ziren eta interesatzeko prest ez zeuden herrialdeetan".
Populazio-trukea izango litzateke gutxiengoak babesteko modurik onena, baita guztien artean "erremedio erradikal eta gizatiarrena" ere. Nansenek uste zuen Lausanako negoziazio-mahaian zegoena ez zela etnonazionalismoa, baizik eta "galdera" bat, "gutxieneko atzerapenik gabeko ebazpen "azkar eta eraginkorra" eskatzen zuena. Hark uste zuen Greziako eta Turkiako errefuxiatuen arazoaren osagai ekonomikoak arreta handiagoa merezi zuela: "Truke horrek berehala eta baldintzarik onenetan emango dio Turkiari herri grekoek utzitako lur landuak ustiatzen jarraitzeko behar duen biztanleriari. Greziako herritar musulmanak Greziatik ateratzeak aukera emango luke gaur egun hirietan eta Greziako hainbat lekutan kontzentratuta dauden errefuxiatu askori laguntza emateko". Nansenek onartu zuen zailtasunak benetan "izugarriak" zirela, eta onartu zuen biztanleriaren trukeak "1.000.000 pertsona baino gehiagoko populazioen lekualdatzea" eskatuko zuela. Aurrez jada proposatzen zuen: "pertsona horiek beren etxeetatik deserrotzea, herrialde berri batera eramatea, ... uzten dituzten jabetza indibidualak erregistratzea, baloratzea eta likidatzea, eta... jabetza horren balioari dagozkion erreklamazioak ordainduko zaizkiela bermatzea".
Hitzarmenak agindu zuen errefuxiatuen ondasunak babestuak izango zirela eta migratzaileei beren "eramangarriak" askatasunez garraiatzeko aukera emango ziela. Egeo itsasoa zeharkatuko ez zuten ondasunak zerrendetan erregistratzeko eskatu zen; zerrenda horiek bi gobernuei aurkeztuko zitzaizkien, dirua itzul zezaten. Herrietako ondasunen (mugikorrak eta mugiezinak) gaia jorratzeko batzorde bat eratu ondoren, batzorde horrek erabakiko luke jendeari ondasun higiezinak (etxeak, autoak, lurra, etab.) ordaintzeko zenbateko osoa. Halaber, hitz eman zen kokaleku berrian jabetza berriak emango zitzaizkiela errefuxiatuei, atzean utzi zituzten guztien truke. Greziak eta Turkiak errefuxiatu baten ondasunen guztizko balioa kalkulatuko lukete, eta soberakina duen herrialdeak diferentzia ordainduko lioke beste herrialdeari. Grezian geratu ziren jabetza guztiak Greziako estatuarenak ziren eta Turkian geratu ziren jabetza guztiak Turkiako estatuarenak ziren. Herrien izaeraren eta kopuruaren arteko aldea dela eta, Anatoliako klase ekonomikoetako greziar eliteak utzitako ondasunak nekazari musulmanek Grezian zituzten ondasunak baino handiagoak izan ziren.
Norman M. Naimarkek esan zuen itun hori garbiketa etnikoko kanpaina baten azken zatia zela, turkiarrentzako aberri etniko puru bat sortzeko. Dinah Shelton historialariak ere idatzi zuen "Lausanako Itunak herrialdeko greziarren nahitaezko transferentzia osatu zuen".
Errefuxiatu-eremuak
Turkian, greziarrek utzitako jabetza askotan arpilatu egin zen, bertara etorri behar ziren truke-migratzaileak iritsi aurretik. Ondorioz, nahiko zaila zen Anatolian errefuxiatuak finkatzea, etxe horietako asko gerraren ondorioz lekuz aldatutako pertsonek okupatu baitzituzten gobernuak haiek aprobetxatu aurretik.
Trukearen ondorio politiko eta ekonomikoak
Grezian, Turkiaren aurka, errefuxiatuen etorrerak monarkiaren eta politikari zaharren nagusitasuna hautsi zuen errepublikanoen aldean. 1920ko hamarkadako hauteskundeetan iritsi berriko gehienek Eleuterios Venizelosen alde bozkatu zuten. 1916ko abenduan, Noemvrianan, Otomandar Inperioko aurreko jazarpen-bolada bateko errefuxiatuei eraso egiten zietenak erregezaleak ziren, iritsi berriei venizelista deituz, eta horrek lagundu zuen hautematen 1920ko hamarkadan Zisma Nazionalaren alderdi venizelista askoz lagungarriagoa zela Anatoliako errefuxiatuekiko alderdi erregezalea baino. Jarrera politikoa eta "anatoliar ohiturengatik" (sukaldaritza, musika, etab.), errefuxiatuek askotan aurre greziarren aldetik diskriminazioa jasan zuten. Errefuxiatuek Grezian sona exotiko eta bitxia zuten grezieraren dialektoak hitz egitearen ondorioz, eta, askotan, bertakoek areriotzat hartzen zituzten lurra eta lana kentzen zietela argudiatuz. Hain denbora gutxian hainbeste pertsona iristeak kostu handiak ekarri zizkion Greziako ekonomiari: etxebizitzak eta eskolak eraikitzea, behar adina elikagai inportatzea, laguntza medikoa ematea, etab. Greziak 12.000.000 frankoko mailegua behar zuen, Nazioen Ligako Errefuxiatuen Asentamendu Batzordekoa, ez baitzegoen behar adina diru Greziako altxorrean kostu horiei aurre egiteko. Arazoak areagotu egin ziren AEBn 1924ko Immigrazio Legea onartu zenean. Lege horrek nabarmen mugatu zuen Estatu Batuak urtero hartzeko prest zeuden etorkinen kopurua, eta horrek ezabatu egin zuen Greziak langabezia handiko garaietan zituen ohiko "segurtasun-balbuletako" bat. Errefuxiatuak, gehienak Mazedonia grekora joan zirenak, Venizelosekiko leialtasun handiagatik sonatuak ziren. 1928ko erroldaren arabera, Mazedoniako biztanleen %45 errefuxiatuak ziren; Greziako Trazian, berriz, %35 ziren, Atenasen %19 eta Egeo itsasoko uharteetan %18; oro har, erroldak erakutsi zuen 1.221.849 pertsona edo Greziako biztanleen %20 errefuxiatuak zirela.
Salonikan eta Atenasen ezarri ziren errefuxiatu gehienak nahita jarri zituzten agintariek hirietako auzo marjinaletan, poliziaren kontrolpean egon zitezen. Hirietako errefuxiatu-komunitateak pobrezia- eta krimen-zentro gisa ikusi zituzten agintariek, eta gizarte-ondoezaren zentro bihur zitezkeen. Errefuxiatuen %50 inguru hiriguneetan ezarri ziren. Hiri- edo landa-eremuetan kokatu ziren alde batera utzita, errefuxiatu gehienak pobretuak eta, sarritan gaixo, iritsi ziren Greziara, eta horrek eskakizun handiak zekarzkion Greziako osasun-sistemari. Bertakoen eta errefuxiatuen arteko tentsioak nabarmen handitu ziren, bereziki lan kontuak direla eta, eta 1924an, Georgios Kondylis barne-ministroak errefuxiatu-indar bat erabili zuen grebaren aurkako talde eskirol gisa. Landa-eremuetan, lehen egotzitako musulmanen lurrak beteranoentzat izatea eskatzen zen, errefuxiatuei eman ordez. Politikari demagogikoek oso modu kontzientean sortu zituzten tentsioak, eta errefuxiatuak parasito-klase gisa erretratatu zituzten, zerbitzu publikoak agortzen zituzten talde gisa, eta Venizelosen aldetik botoak irabazteko talde gisa.
Errefuxiatu-kopuru handiena Mazedonian kokatu zenez, "Grezia berriaren" parte zen (1912-13ko Balkanetako gerren ondoren irabazitako eremuen), "Grezia zaharreko" gizonek (1912 baino lehen Grezia zen zonaren) politika, administrazio publikoa eta botere judiziala menderatzen zuten moduaren aurkako erresuminarekin bat egin zuten. Oro har, "Grezia zaharreko" pertsonak erregezaleagoak izan ziren beren sinpatietan; "Grezia berriko" pertsonak, berriz, venizelistagoak ziren. 1916an Konstantino erregeak "Grezia Berriari" uko egin eta Bulgariari ematea erabaki izanak, mugimendu venizelista ahultzeko modu gisa, "Grezia Berrian" erregearen eta Glücksburg Etxearen aurkako sentimendua are eta gehiago puztu zuen. Gainera, 1922an Konstantino erregearen gidaritzapean garaitu zuten Grezia gerran, Esmirnarekiko indiferentzia handia erakutsi zuten eta, azken etapetan, Anatolian mehatxatuta zeuden greziar komunitateak erreskatatzera Greziako agintariek erakutsitako axolagabekeriarekin batera, errefuxiatuek monarkiarekiko gorrotoa sendotu zuen. Aristeidis Stergiadis, Greziako Goi Mandatariak Esmirnan 1922ko abuztuan Turkiako armadak hiria konkistatzen zuenean esan zuen: "Hobe hemen geratzen badira eta Kemalek [Ataturk] erailtzen baditu, Atenasera joanez gero dena suntsituko baitute".
Hala ere, errefuxiatuen kexak areagotu zirenez, etorkin batzuek Alderdi Komunistarekiko leialtasuna aldatu zuten, gero eta indar handiagoa zuena. Salonikako auzo pobreak, errefuxiatuak kontzentratu zituztenak, Greziako Alderdi Komunistaren bastioi bihurtu ziren Depresio Handian, Mazedoniako landa-eremuekin batera, non tabakoaren laborantza baitzen industria nagusia. 1936ko maiatzean, komunistek antolatutako Mazedoniako tabako-ekoizleen greba batek matxinada bat eragin zuen, eta gobernuak Salonikaren kontrola galdu zuen denbora batez. Ioannis Metaxas lehen ministroak, Erregearen laguntzarekin, komunistei erantzun zien, eta erregimen autoritarioa ezarri zuen 1936ko abuztuaren 4an. Horrela, biztanleria-trukeak zeharka erraztu zituen Greziako eta Turkiako erregimen politikoetako aldaketak gerra arteko garaian.
Ana Aizpiri
Kazetari ibilbidea
EITB ren sorretik bertan lan egin izan du kazetari modura, eta nazioarteko gaietan aditua da. 1986 an ETBko lehen kazetaria izan zen Tinduf eko errefuxiatuen kanpamenduak bisitatzen, eta 1994 an Palestina ko autonomia mugatuaren berri eman zuen bertatik. Ipar Irlanda n izan zen Gerry Adams elkarrizketatu zuen eta Italia n Silvio Berlusconi lehen aldiz hauteskundeak irabazi zituenean. Israel go hauteskundeak hainbat alditan jarraitu ditu bertatik.
2010 urtetik ETB2 ko Hora GMT saioko zuzendari eta aurkezlea da.
Coviteko kidea
1988 an Eibar ren ETA k bere anaia Sebastian Aizpiri hil zuen.
2019 ko ekainetik Coviteko kidea da, eta kolektiboaren bozeramailea.
Arro barneko sedimentu
Arro barneko sedimentuak arroan bertan, prezipitazio edo hauspez sortutako sedimentu mota da. Disoluzio bidez eratutako solutuen hauspeatze kimiko zein biokimikoan dute jatorria.
Hemen hiru mota bereiz ditzakegu: karbonatuzkoak (CO3⁻²), ebaporitak (Cl⁻, SO4⁻²) eta bestelakoak. Talde hauek bi partikula mota dituzte: soilak eta konposatuak.
Mineralogia
Karbonato anioiez osatutako sedimentuak (konposaketaren % 50 edo gehiago). Ugarienak dira. Mg²⁺ eta Ca²⁺ katioiak ere sedimentu honen parte dira, eta haien kopuruaren arabera gatz ala bestea lortuko dugu.
Mineral ezberdinak daude:
1.- Aragonitoa: CaCO3 formuladuna; kristal sistema ortorronbikoa du.
3.- Dolomita: [CaMg(CO3)2] formuladun sedimentua, nun Mg kopurua % 15 baino handiagoa den. Adibidez, kaltzio kopuruaren berdina denean (Ca = Mg).
HMC eta aragonitoa baldintza fisiko-kimiko berezietan sortzen dira, gaur egungo baldintzetan. Horregatik, mineral hauek dira ugarienak gure lurrazalean. Dolomita, aldiz, zailagoa da topatzeko, diagenesian zehar sortzen delako, eta beraz, antzinako arroka sedimentarioetan kokatzen da. LMC kaltzitarekin ere, beste horrenbeste gertatzen da.
Lagin batean CaCO3 dagoen jakiteko, diluitutako azido klorhidriko tanta bat botatzen diogu gainera. Hau da erreakzioaren erdi-ekuazioa:
2HCl + CaCO3 ↔ CaCl2 + H2O + CO2
CO2 karbono dioxidoa arin sortzen bada (burbuila asko bat-batean), orduan badakigu sedimentua CaCO3-z osatua dagoela. Karbono dioxidoa motelago ekoizten bada, aldiz (burbuila gutxiago eta astiroago), CaMgCO3-aren aurrean gaudenaren seinale.
Driencourt
Driencourt Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Arro barneko sedimentu
Partikulak
Mineral hauek partikula ezberdin asko sor ditzakete hauspez kristalizatzerakoan. Kristal hauek aglomeratu egingo dira ondoko partikula hauetako bat sortuz:
Driencourt
Biztanleria
2007an Driencourt udalerrian erroldatutako biztanleak 88 ziren. Familiak 44 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Arro barneko sedimentu
Partikulak
1.- Bioklastoak:
2.- Ooideak:
Driencourt
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Arro barneko sedimentu
Partikulak
3.- Pisoideak: Forma ooideenaren antzekoa da, baina pisoideen diametroa 2 mm-koa baino handiagoa da. Gainera, pisoideak kontinenete barruan baino ez daude, adibidez kobazulo barruetan. Beraz, ezinezkoa da ooide bat eta pisoide bat batera aurkitzea.
Driencourt
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 50 etxebizitza zeuden, 41 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 50etxeak ziren. 41 etxebizitza nagusietatik 36 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 3 etxek hitu gela zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 25 etxek bost zituzten. 33 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 17 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 19 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Arro barneko sedimentu
Partikulak
4.- Onkoideak:
5.- Mikritak: Karbonatuzko basa da; partikula oso finez osatua ( 0,04 mm baino txikiagoak). Hain dira txikiak partikulak, ezin ditugula elkarren artean ezberdindu. HMC kaltzitaz eta aragonitoz eratua dago. Hainbat modutan sor liteke mikrita:
Driencourt
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 49 ziren, horien artean 45 aktiboak ziren eta 4 inaktiboak ziren. 45 pertsona aktiboetatik 43 lanean zeuden (23 gizon eta 20 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 gizon). 4 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden eta 2 ikasten zeuden.
Arro barneko sedimentu
Partikulak
6.- Intraklastoak: Arro kanpoko sedimentuetan du jatorria; hauek arroaren hondoan kokatuta daude eta edozein arrazoirengatik (adibidez, gauza pisutsu baten kolpe bortitz bategatik) berriz zatitu eta uretan suspentsioan gera daitezke. Sedimentu zati txiki horiek atzera hondora erortzean, intraklastoak deitzen ditugu. Bistan da konposizioa aurretik zeuden sedimentuen araberakoa dela.
Driencourt
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Arro barneko sedimentu
Partikulak
7.- Peloide edo peletak: Mikritazko partikula biribildu txikiak dira ( mm 1 baino txikiagoak). Mikritazko intraklasto biribilak edo izaki bizidunen gorotzak izan daiatezke. Guztiak dira peloideak, ezin baitira ezberdindu.
Driencourt
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Driencourt udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Arro barneko sedimentu
Partikulak
8.- Kortoidea: Gainazala mikritaz inguratuta duen edozein partikularen izena da. Jatorrizko partikularen gainean algak edo bakterioak hazi dira hodi mikroskopikoak eraikiz; horretarako jatorrizko elementuaren partikula mikroskopikoak askatuz. Algek egindako hodiak bertikalagoak dira eta onddoek sortutakoak aldiz, horizontalak. Bi izaki bizidun hauek leku ezberdinetan bizi zirenez, kortoidearen hodi horiek ikertuz ze ingurunetan sortu zen jakin dezakegu. Hodiak horizontalak badira, hots, onddoen lana izan bada, kortoidea argia iristen ez den sakonera handiko lekuan sortu da, onddoek ez dutelako fotosintesia egiten elikatzeko. Eta alderantziz, hodiak bertikalak badira, argia iristen zen sakonera txikiko toki batean sortu zen kortoidea, algak fotosintesi bidez elikatzen baitira.
9.- Karezko zementua edo zementu karetsu goiztiarra: Normalki, zementua diagenesian, hau da, sedimentuak arroka bihurtzeko prozesuan, sortzen da. Kasu honetan berriz, zementua sedimentua metatu eta denbora gutxira hauspeatu da: ura sedimentu tartean sartu da erreakzio kimikoak eraginez eta zementua goiz sortuz.
Driencourt
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Arro barneko sedimentu
Sedimentologian
Sedimentu hauek ikertuz hainbat informazio lor ditzakegu:
1.- Uretatik hauspeatutako mineralekin osatuak daudenez, sedimentu hauek dauden lekuan ura zegoela edo dagoela dakigu: adibidez, espeleotemen kasua.
2.- CO3⁻ anioiez osatuak daudenez, arro sedimentarioaren inguruko eskualdearen klima eta erliebea berreraiki dezakegu: edo klima lehorra zen, edo ez zegoen erliebe handirik. Hain zuzen ere, erliebeak baleude, higatu egingo ziren partikula terrigenoak arro sedimentarioraino garraiatuak izango zirenak, eta CO3⁻ partikulekin batera nahastuta aurkituko genituzke. Ez dagoenez partikula terrigenorik, erliebe handirik ere ez da egon. EDO: klima oso idorra zegoen garai hartan, eta erliebea egonik ere, partikula terrigenoak ez ziren arroraino garraiatuak izan ibai eskasiagatik.
3.- Sedimentu hauek arro sedimentario barneko baldintzak ere erakusten dizkigute, itsasoko uraren gazitasuna, adibidez. Disolbatutako gatz asko baldin bazeuden itsasoan, sedimentuak ezingo ziren hauspeatu. Bestalde, uraren pHari edo azidotasunari buruzko ideia bat ere ematen digute: izan ere, pH-a CO2 kantitateak baldintzatzen du eta karbono dioxido kontzentrazioa geroz eta handiagoa izan, orduan eta zailagoa da CaCO3-a sortzea. Beraz, sedimentu hauek sortzeko aukera ukan bazuten, uraren azidotasuna apala zelako izan zen. Horrez gain, beste ondorio batzuk ere atera ditzakegu CO2 kantitate apalari lotuta:
Ebaporitak
Ebaporitak gatzunearen (ur oso gaziaren)lurrunketa prozesuaren bidez hauspeatzen ("sortzen") diren gatzak dira (adibidez, NaCl, gatz arrunta). Kristal itxura dute prozesu fisikoen eraginarengatik, eta haizearekin (edo beste elementu higatzaile batekin) zatitu ezkero, egitura klastikoa lortzen dute.
Eraketa
Prozesu hau gertatzeko baldintza onenak hauek dira:
Sailkapen litologikoa
Hiru taldetan bana daitezke ebaporitei esker sor daitezkeen mineralak. Nagusitik gutxienera:
Mineral hauek disolbagarritasunaren aurkako zentzuan disolbatzen dira; zenbat eta disolbagarriagoa ebaporita bat, orduan eta beranduago hasiko da disolbatzen. Itsasoko ura abiapuntutzat hartzen badugu, uraren % 50 lurruntzen denean karbonatuak hauspeatuko dira, % 80 lurruntzean sulfatoak (igeltsua), % 90a lurruntzean halita (NaCl), eta % 95 lurruntzean, KCl.
Silizezko sedimentuak
Biokimikoki hauspeatutako SiO2-a (silexa edo suharria). Erradiolarioen, diatomeen edo belakien eskeletoek sortutako metakinetatik sortzen dira. Silizea diagenesian zehar bilaka liteke silex, edo bestela silize asko disolbaturik duen urak arroka bat zeharkatu eta minerala hauspeatzerakoan.
b) Burdinezko sedimentuak
Ingurunean % 15 baino gehiago Fe (burdina) denean sortzen dira. Hauspeatze kimiko bidez eratzen dira, hau da, Fe eta O2 molekulen presentzian. Bi kasu daude: burdin asko baina oxigeno gutxi badago, burdin hidroxidoa eta karbonatoak sortzen dira. Dioxido molekularik ez badago berriz, burdin sulfuroak.
Bi kasuetan denbora asko behar da. Burdin kristalen hauspeaketa oso motela da, eta gainera, ez da beste sedimenturik egon behar (bestela Fe kontzentrazioak ezingo luke % 15 baino handiagoa izan).
Fosfatozko sedimentuak
Ingurunean % 20 baino gehiago fosforitak (Formula: P2O5) delarik sortzen dira. Fosforita ornodunen hezur eta hortzetan topa daiteke, baita guanoan ere. Gehi daiteke fosfatoa ongarriak egiteko ustiatzen dela.
Sedimentu karbonotsuak
Materia organikoz osatuak dauden eta karbonotan oso aberatsak diren sedimentuak dira. Baldintza berezietan sortzen dira: ingurune erreduzitzailean ([anoxiko]]an), nun materia organikoa ez den deskonposatzen ahal. Bi mota bereizten dira:
Cuissy-et-Geny
Cuissy-et-Geny Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 68 ziren. Familiak 20 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 35 etxebizitza zeuden, 24 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 35etxeak ziren. 24 etxebizitza nagusietatik 16 bere jabearen bizilekua ziren eta 8 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 5 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 9 etxek bost zituzten. 15 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 9 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 9 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 42 ziren, horien artean 28 aktiboak ziren eta 14 inaktiboak ziren. 28 pertsona aktiboetatik 27 lanean zeuden (17 gizon eta 10 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 14 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra eraikuntza enpresa batena zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Urko zigurata
Urko zigurata (sumerieraz é-temen-ní-gùr-ru) antzinako sumertar hiria den Urren hondakinen ondoan, Iraken, dagoen zigurat bat da. Nannar (Ilargia sumerieraz) jainkosaren gurtzaleku bezala eraiki zen Obeid Aroan, eta K. a. XXI. mendean berreraiki zuen Ur-Nammu erregeak. Elamdarrek suntsitu zuten, eta, beranduago, Babiloniako Nabukodonosor II.a erregeak berreraikiarazi zuen.
8 metroko bere harresi propioak inguratzen zuen. Partzialki zaharberritu zen 1970eko hamarkadan, 61 x 45,7 metroko laukiluze formako oinplanoa du, eta 15 metroko altuera (ziur askoz gehiago izango zituen arren, higaduraren ondorioz deseginak). Barnealdea erabat adobez egina dago. Kanpoaldeko hormak egositako adreiluz eginak daude, eta mortero bezala asfaltozko betuna erabiltzen du, horma bakoitza puntu kardinal bakoitzari begira dagoelarik. Goikaldeko solairuetara oraindik kontserbatzen diren kanpoaldeko hiru eskaileretatik iristen zen.
4000 urte baino gehiago izan eta bere eraikuntzan erabilitako materialak gora-behera, oso kontserbazio egoera onean eta partzialki zaharberritua dago. Hondakina eraikita dagoen basamortuaren gainetik 21 metrora altxatzen da. Bere oinplanoa laukizuzen formakoa da, eta zazpi terraza handi izatera iritsi zen, horietatik soilik hiru mantentzen direlarik. Goialdeko terrazan jainkosaren santutegia zegoen. Bertara, harresietara erantsitako eskailera maila estuen bidez iristen zen.
Saint-Fulgent-des-Ormes
Saint-Fulgent-des-Ormes Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Fulgent-des-Ormes udalerrian erroldatutako biztanleak 164 ziren. Familiak 72 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 115 etxebizitza zeuden, 72 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 31 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 114 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 72 etxebizitza nagusietatik 57 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 15 etxek hiru zituzten, 23 etxek lau zituzten eta 29 etxek bost zituzten. 50 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 41 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 26 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 104 ziren, horien artean 81 aktiboak ziren eta 23 inaktiboak ziren. 81 pertsona aktiboetatik 77 lanean zeuden (40 gizon eta 37 emakume) eta 4 langabezian zeuden (3 gizon eta 1 emakume). 23 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Fulgent-des-Ormes udalerrian 76 unitate fiskal zeuden, 173 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.800 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra ile apaindegia zen.
2000. urtean Saint-Fulgent-des-Ormes udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Camp Sègret
Camp Sègret Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Campsegret udalerrian erroldatutako biztanleak 396 ziren. Familiak 158 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 59 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 51 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 223 etxebizitza zeuden, 167 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 36 bigarren erresidentzia ziren eta 19 hutsik zeuden. 219 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 167 etxebizitza nagusietatik 128 bere jabearen bizilekua ziren, 34 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 47 etxek lau zituzten eta 101 etxek bost zituzten. 150 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 76 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 83 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 244 ziren, horien artean 177 aktiboak ziren eta 67 inaktiboak ziren. 177 pertsona aktiboetatik 153 lanean zeuden (84 gizon eta 69 emakume) eta 24 langabezian zeuden (11 gizon eta 13 emakume). 67 pertsona inaktiboetatik 31 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 21 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Campsegret udalerrian 168 unitate fiskal zeuden, 390 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.308 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 24 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Campsegret udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 296 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Le Boulay-Morin
Le Boulay-Morin Frantziako udalerria da, Eure departamenduan dagoena, Normandia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Le Boulay-Morin udalerrian erroldatutako biztanleak 653 ziren. Familiak 244 ziren, horien artean 39 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 31 bakarrik bizi ziren emakumeak), 75 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 110 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 258 etxebizitza zeuden, 243 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 250 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 243 etxebizitza nagusietatik 211 bere jabearen bizilekua ziren, 28 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 24 etxek hiru zituzten, 59 etxek lau zituzten eta 154 etxek bost zituzten. 210 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 78 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 160 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 433 ziren, horien artean 348 aktiboak ziren eta 85 inaktiboak ziren. 348 pertsona aktiboetatik 331 lanean zeuden (167 gizon eta 164 emakume) eta 17 langabezian zeuden (8 gizon eta 9 emakume). 85 pertsona inaktiboetatik 39 erretiraturik zeuden, 24 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Le Boulay-Morin udalerrian 253 unitate fiskal zeuden, 685 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.224,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 iturgina zen eta 1 argiketaria.
2000. urtean Le Boulay-Morin udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola 1 eta inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lazar Mijušković
Lazar Mijušković (serbiera ziriliko z: Лазар Мијушковић) politikari, enbaxadore, diplomatiko eta meatze-ingeniari montenegroarra izan zen.
Biografia
Mijušković 1867 ko abenduaren 24 an jaio zen, hau da, 1867ko Gabon-gau ean, Povija Pješivcin herrixka n, tribu montenegrotar senidetu batean, Nikši, Montenegroko Printzerria n. Meatze-ingeniari gradua lortu zuen Paris-en, Frantzia n.
Montenegroko Printzerriko Gobernu an Finantza Ministro izateko betebeharra bete zuen 1903 ko ekainaren 3 tik 1905 eko abenduaren 6 ra arte. Halaber, bi agintaldi egin zituen Ministerio Kontseiluko presidente gisa (Montenegroko Printzerriko eta Erresuma ko Lehen Ministro a).
Mijušković Benetako Popularraren Alderdiaren liderra eta sortzaileetako bat izan zen, 1907 an sortua.
1913 ko urriaren 13 tik 1915 era Montenegroko enbaxadore izendatu zuten Belgrado n.
1936 ko irailaren 29 an hil zen, Belgraden, Jugoslaviako Erresuma n, 68 urte zituela.
Unión Cerrajera
Unión Cerrajera de Mondragón (UCEM) sarrailagintzan diharduen Arrasateko fabrika da, historian zehar berebiziko garrantzia eduki duena herriarengan. Izan ere, arrasatearrek "sarrailagile" ezizena hartzen dute. Bertan, "Zerrajerie" esaten diote herriko hizkeran enpresari.
Dena dela, herrirako ez ezik, hortik kanporako ere oso garrantzitsua izan da UCEM: 1965 arte Gipuzkoako fabrikarik handiena izan zen, eta ordura arte ez zegoen estatu espainiar osoan sarrailak egiten zituenik.
Azkenik, esan behar da Bergarako Labe Garaiak elkarlanean ibili zirela Arrasateko fabrika honekin, laguntza handia emanez
2004ko irailaren 23an, Eusko Jaurlaritzak instalazioetarako sarrerako eraikina kultura ondasun izendatu zuen, monumentu sailkapenarekin, arkitektura arrazionalistako erakusgarri.
Sarrerako eraikina
2004ko irailaren 23an, Eusko Jaurlaritzak monumentu izendatu zuen instalazioetarako sarrerako eraikina. Hau pabiloi-segida luze baten erdian kokatzen zen, Deba ibaiaren eskuinaldean. Pabiloi horietako batzuk ibaiaren ibilguaren gainean zeuden, eraikin hau esate baterako. Eraikin gehienak desagertu egin dira eta, segur aski, geratzen dena multzo osoko enblematikoena da, bere arkitektura-kalitateagatik ez ezik, sarrerako eraikina izateagatik ere, 1939az geroztik multzoaren irudia ematen zuena hain zuzen ere.
Oinplano angeluzuzenak berrogeita hamar bat metroko aurrealdea eta hogeita hamasei metroko sakonera du. Hiru solairuko profila du, eta behe-solairua da altuera handienekoa. Instalazio guztietara sartzeko erabiltzen zen erdiko pasagune batek aurretik atzeraino zeharkatzen du solairu hau. Elementu horrek, halaber, alde bietan dauden geletara zuzenean sartzeko aukera ematen du. Goiko bi solairuetara erdiko begidun eskailera handi baten bidez igo daiteke; pasagunearen amaieran dago, eraikinaren hego-mendebaldeko izkinan, solairuaren eskema simetrikoa hautsiz. Goiko solairuak altuera handikoak dira.
Eraikina 1939an eraiki zuten Luis Astiazaran arkitektoaren proiektuaren arabera. Obraren alderdi guztiak arkitektura arrazionalistaren parametro garbienetatik egiten dira: hautatutako egitura-sistematik eta itxituretatik hasi eta fatxada-konposizioan erabilitako arkitekturaren adierazpideraino.
Hormigoi armatuzko sare-formako egitura sendoarekin eraiki zuten, bere baitan hartuko zuen industria-jarduera kontuan hartuta. Ertz handiko habeak erabili zituzten, sekzio aldakorrekoak zenbaitetan, eta haien gainean hormigoi armatuzko xafla. Azken solairuan sabaileihoak zabaltzen dira, zeharo ordenatua, argi zenitala izateko.