cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Grisu
Grisu ikatz-meategietan sortzen den gas sukoia da. Metanoz (% 77-99), goi-mailako hidrokarburoz eta gas karbonikoz dago osatua. Osagai nagusia metanoa da, baina beste gas batzuk ere izan ditzake: karbono dioxidoa, etanoa, nitrogenoa eta, proportzio txikiagoan, hidrogenoa, helioa eta argona. Materia organikoa ikatz bihurtu bitartean sortzen da grisua, aldi berean, eta, airea baino arinagoa denez, meategietako goiko aldeetan biltzen da. Airean grisuak duen proportzioa % 5-15 bitartekoa denean, nahastura leherkor bihurtzen da. Horregatik, meategietan neurgailuak izaten dira grisuaren edukia neurtzeko eta aire-sarrerak zaintzeko. Grisuak hildako asko eragin ditu meategietan.
Eneko Etxebertz
Eneko Etxebertz, Euskal Herriko txirrindulari ohia da.
Żarnowiec udalerria
Żarnowiec Poloniako Silesiako voivoderriko landa-udalerri bat da, Zawiercie barrutian kokatuta. 124,8 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4704 biztanle zituen.
Eneko Etxebertz
2008
Loinaz Proba
2682 Soromundi
Orbitaren ezaugarriak
2682 Soromundi asteroidearen orbitak batezbeste 2,271 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,885 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,657 distantziara. Eszentrikotasuna 0,17 da, eta makurdura orbitala 5,5ºkoa da.
Cairano
Cairano Italiako udalerri bat da. Avellinoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Cairanok honako udalerri hauekin egiten du muga:
NGC 7437
NGC 7437 galaxia bat da, Pegasus konstelazioan. Lewis A. Swiftek aurkitu zuen n.
Leighton (Iowa)
Leighton Iowako hiri bat da. Mahaska konderrian kokatua dago. 2010ean 162 biztanle zituen, 0.25 kilometro koadrotan banatuta.
Pascal Dubois
Pascal Dubois (Amboise, 1962ko urriaren 27), Frantziako txirrindulari ohia da.
Palmaresa
1986 1988 1989 1990
Rotundivalva
Rotundivalva Agonoxenidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Rotundivalva blanda da.
Dobruška
Dobruška Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 6.734 biztanle ditu eta 34,43 kilometro koadroko azalera. Rychnov nad Kněžnouko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1238 urtean egin zen.
Jose Maria Orbe Gaytán de Ayala
José María Orbe Gaytán de Ayala (Bergara, 1848ko abenduaren 9a – Astigarraga, 1933ko ekainaren 12a), bostgarren Valdespinako markesa, militar eta politikari gipuzkoarra izan zen.
El Camino: A Breaking Bad Movie
El Camino: A Breaking Bad Movie 2019ko Vince Gilligan estatubatuar zinema zuzendariaren neo-western drama film bat da. Breaking Bad telesail arrakastatsuaren jarraipena da. Aaron Paul aktoreak antzeztu zuen.
Pin (Saona Garaia)
Pin Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Jose Maria Orbe Gaytán de Ayala
Biografia
Orbetarrak Ermuan markesak ziren. Aitarekin eta anaiarekin Hirugarren Gerra Karlistan borrokatu zuen, non komandantea izan zen. Gerra ondoren, erregegaiarekin erbesteratu zen.
Pin (Saona Garaia)
Biztanleria
2007an Pin udalerrian erroldatutako biztanleak 706 ziren. Familiak 245 ziren, horien artean 49 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 29 bakarrik bizi ziren emakumeak), 61 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 119 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
El Camino: A Breaking Bad Movie
Argumentua
Breaking Bad telesailaren azken ataleko gertakizunak jarraituz, Jesse Pinkman askatasun bila dabil bere bahitzaileengandik ihes egin ondoren.
Pin (Saona Garaia)
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 302 etxebizitza zeuden, 256 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 30 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 256 etxeak ziren eta 45 apartamentuak ziren. 256 etxebizitza nagusietatik 199 bere jabearen bizilekua ziren, 51 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 36 etxek hiru zituzten, 68 etxek lau zituzten eta 146 etxek bost zituzten. 203 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 102 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 139 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 448 ziren, horien artean 348 aktiboak ziren eta 100 inaktiboak ziren. 348 pertsona aktiboetatik 324 lanean zeuden (185 gizon eta 139 emakume) eta 22 langabezian zeuden (7 gizon eta 15 emakume). 100 pertsona inaktiboetatik 24 erretiraturik zeuden, 45 ikasten zeuden eta 31 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Pin udalerrian 255 unitate fiskal zeuden, 693 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.090 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 22 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 13 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 igeltseroak, 3 margolariak, 2 zurginak, 1 iturgina, 2 argiketariak eta 1 jatetxe.
2000. urtean Pin udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Austrochaperina minutissima
Austrochaperina minutissima Austrochaperina generoko animalia da. Anfibioen barruko Microhylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Mitu salvini
Mitu salvini Mitu generoko animalia da. Hegaztien barruko Cracidae familian sailkatua dago.
Coelorinchus amirantensis
Coelorinchus amirantensis Coelorinchus generoko animalia da. Arrainen barruko Macrouridae familian sailkatzen da.
Channel 4
Channel 4 Erresuma Batuko telebista kate bat da. Channel Four Television Corporation, Erresuma Batuko Digital, Kultura, Baliabide eta Kirol Sailaren jabetzakoa da.
Telebista britainiarraren laugarren katea 1982ko azaroaren 2an hasi zen emititzen, BBCk eta ITVk zuten duopolioa hautsiz. Europako beste merkataritza-kate batzuek ez bezala, Channel 4k ekoizpen etxe independenteei eskatu behar die programazio nazional osoa, zerbitzu publikoko betebeharrak bete eta irabazi-asmorik gabeko publizitatearen salmentarekin finantzatu behar dute.
Channel 4k, bere historian zehar, entretenimendu saio, telekomedia, telesail eta dokumental programen eskaintza zabala nabarmendu du, BBCk eta ITVk erakutsitakoa baino estilo alternatiboagoarekin.
Pierre Gueraçague Soules
Pierre Gueraçague Soules (Donapaleu, 1880 - 1954) Nafarroa Behereko abokatu eta politikaria izan zen.
Bordeleko Unibertsitatean egin zituen Zuzenbideko ikasketak. Donapaleuko alkate hautatu zuten legealdi anitzetan (1912-1954 urteetan). Errepublikarra zen, eta kartsu borrokatu zen Ibarnegaray eskuindarraren aurka; baina, Donapaleutik kanpo ez zuen arrakasta handirik izan. Lan handiak bideratu ziren bere agintaldian, Donapaleuko aldean.
Maite Gorrotxategi
Maite Gorrotxategi Potente (Sestao, Bizkaia, 1926ko urriaren 22a) profesional mailan eta aurrelari gisa jokatutako erraketista, Ermua izenarekin kantxaratu zena.
Biografia
Sestaoko Labe Garaietako behargina zuen aita, Lucio; ama Timotea gaixotueran, bi urte zituela Eibarrera ekarri zuten Maite, alabatzat hartuko zuten osaba-izeko batzuen etxera. Ez zuen galduko harremana jatorrizko familiarekin ez Sestaorekin, udaldiak bertan igaroz. 1936ko gerraren ondorioz, etxea apurtu eta familia Ermura joan zen bizitzera. Estatuko hainbat frontoitan erraketan aritu zen. 1949an, Habanan jaiotako Ademar Herreríarekin ezkondu zen Sestaon eta Ermuko Kaltxangon jaio ziren bikotearen bi alabak.
Pilotari ibilbidea
Eibarren, Untzaga plazan, Astelena frontoi ondoan bizi zen; neskato zela gustuko zuen bertara joan eta partiduak ikustea eta handik kanpo “Al corro de las patatas” zein “Txingor gain” jolasetan aritzea lagunekin. Gerora, Ermuan bizi izaten zegoela, pilotan jokatzea erabaki zuen eta goizean goiz, lanera orduko, Eibarko Astelenara joaten zen, ordu betez entrenatu eta trenez eginez itzulerako bidaia, tailarrera sasoiz ailegatzeko. Entrenamendu lehen egunean, Ermutik zetorrela jakin zutenean, frontoirik frontoi eramango zuen izena jarri zioten: Ermua.
Bartzelonako Sol y Sombra eta Logroñoko Jai Alai pilotalekuetan jokatu zuen Sabadellgo  esperientziaren ostean, guztira lau urte emanez erraketari lotuta. Mexikora joateko proposamena izan zuen, baina ez zuen aurrera egin.
Jokoa
Pilotaren sakean nabarmendu zen Maite, bere esanetan “oinaztargia bezalakoa” zuelako. Oso adi egon behar ziren erraketistak beraien jokoan ez jaisteko, ze zeozer moteltzen bazitzaien-edo, goizetan entrenatzera joan behar ziren. Jokoan ondo zeundenean, partiduak irabazteaz gain, kinielak irabazten zituzten eta neskoi hori interesatzen zitzaien, soldataren gehigarria zelako beraientzat. Apustulariek sarritan, esker onez, bonboiak bidaltzen zizkieten, anonimoki. Akatsen bat egin ezkero, ostera, “Herrira!”, “Herrira!” zen harmailetako deiadar ohikoena.
Omenaldiak
"Emakumeak ezin ginen protagonistak izan, kontrakoa baino. Alde horretatik, erraketistak aitzindariak izan ginen."
Castro Valnera
Castro Valnera edo Castru Valnera Kantauriar mendikatearen ekialdean dagoen mendia da, Lunada eta Estacas de Trueba mendateen artean dagoena. Hau da, hegoaldeko aldea Merindadetan eta iparraldekoa Valles Pasiegos eskualdean dago. 1.718 metroko altuera du.
Puget-sur-Argens
Puget-sur-Argens Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Var departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2007an 6.988 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Puget-sur-Argens udalerrian erroldatutako biztanleak 6.988 ziren. Familiak 2.693 ziren, horien artean 725 pertsona bakarrekoak ziren (312 bakarrik bizi ziren gizonak eta 413 bakarrik bizi ziren emakumeak), 780 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 907 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 281 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 4.133 etxebizitza zeuden, 2.812 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1.083 bigarren erresidentzia ziren eta 238 hutsik zeuden. 2.202 etxeak ziren eta 986 apartamentuak ziren. 2.812 etxebizitza nagusietatik 1.814 bere jabearen bizilekua ziren, 822 alokairuan okupaturik zeuden eta 176 doan lagata zeuden; 142 etxek gela bat zuten, 352 etxek bi zituzten, 686 etxek hiru zituzten, 777 etxek lau zituzten eta 855 etxek bost zituzten. 1.889 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.337 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.123 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 4.449 ziren, horien artean 3.087 aktiboak ziren eta 1.362 inaktiboak ziren. 3.087 pertsona aktiboetatik 2.715 lanean zeuden (1.543 gizon eta 1.172 emakume) eta 372 langabezian zeuden (155 gizon eta 217 emakume). 1.362 pertsona inaktiboetatik 368 erretiraturik zeuden, 377 ikasten zeuden eta 617 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Puget-sur-Argens udalerrian 2.717 unitate fiskal zeuden, 6.853,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.561 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 898 komertzioetatik, 6 erauzte enpresak ziren, 11 janari enpresak ziren, 6 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 3 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 42 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 164 eraikuntza enpresak ziren, 284 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 39 garraio enpresak ziren, 32 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 17 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 35 finantziazio enpresak ziren, 54 higiezinen enpresak ziren, 117 zerbitzu enpresak ziren, 56 administrazio publikoko enpresak ziren eta 32 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Platyurosternarchus macrostomus
Platyurosternarchus macrostomus Platyurosternarchus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apteronotidae familian.
Puget-sur-Argens
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 215 zerbitzu publikoetatik, 1 lan bilaketa bulegoa zen, 1 posta bulegoa, 7 banku bulegoak, 22 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 4 ibilgailuen alokairu bulegoak, 1 autoeskola, 45 igeltseroak, 14 margolariak, 23 zurginak, 17 iturginak, 17 argiketariak, 7 eraikuntza enpresak, 9 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 4 aldi baterako lan enpresak, 18 jatetxeak, 19 higiezinen agentziak, 3 tintoreriak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 89 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 3 brikolaje denda handika, 2 120 m2 baino gehiagoko dendak, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 10 okindegiak, 3 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 1 arraindegi zen, 3 liburu dendak, 26 arropa dendak, 4 etxerako tresna dendak, 2 zapata-dendak, 5 elektrotresna dendak, 10 altzari dendak, 5 kirol-dendak, 2 lur eta paretak apaintzeko dendak, 1 drogeria zen, 2 lurrin-dendak, 3 bitxi-dendak eta 3 lore-dendak ziren.
2000. urtean Puget-sur-Argens udalerrian 42 nekazaritza-ustiategi zeuden, 456 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zeuden 2 osasun-ekipamenduak botika ziren.
2009an 2 haur-eskola eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Puget-sur-Argens udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 521 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Astidamia (Peloperen alaba)
Astidamia (Peloperen alaba), greziar mitologian, Pelope eta Hipodamiaren alaba zen. Atreo (eta beraz Menelao eta Agamemnonen izeba) eta Tiestesen arreba zen. Alzeorekin ezkondu zen, eta, honekin, zenbait seme-alaba izan zituen: Anfitrion, Anaxo eta Perimede.
Żarów udalerria
Żarów Poloniako Silesia Behereko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Świdnica barrutian kokatuta. 87,84 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 12565 biztanle zituen.
Dobšice (Znojmoko barrutia)
Dobšice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 2.438 biztanle ditu eta 4,73 kilometro koadroko azalera. Znojmoko barrutian dago.
Alzeo (mitologia)
Greziar mitologiaren arabera, Alzeo, Perseo eta Andromedaren semea da, eta Heraklesen genealogian zati garrantzitsu bat da, bere aitona baita. Gainera, Anfitrionen aita eta Tirintoko erregea izan zen.
Pride & Prejudice (2005eko filma)
Argumentua
Filma XVIII. mendearen amaieran dago girotua, Ingalaterrako herri batean. Bennet andreak obsesio bakarra du: bere bost alabak ongi ezkontzea. Bingley jauna, ezkongabe aberatsa, eta haren lagun sofistikatuak, hurbileko etxandi batera etorriko dira uda pasatzera. Horren berri izan orduko, Benet ahizpak gogoberotuko dira senargaia aurkitzeko itxaropenarekin. Ongietorri dantzaldian, Elizabeth Bennetek Darcy jauna ezagutuko du. Baina, itxura onekoa eta dotorea izateaz gainera, hantuste eta harroputza irudituko zaio Elizabethi.
Iban Uberuaga
Iban Uberuaga, Euskal Herriko txirrindulari ohia da.
2003
Nafarroako Itzuli ko mendiko sailkapena
3. Loinaz Proba n
2004
Bizkaiko Bira ko etapa bat
Kanpo estekak
https://www.procyclingstats.com/rider/iban-uberuaga/2003
Calabritto
Calabritto Italiako udalerri bat da. Avellinoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Leland (Iowa)
Leland Iowako hiri bat da. Winnebago konderrian kokatua dago. 2010ean 289 biztanle zituen, 3.44 kilometro koadrotan banatuta.
Calabritto
Mugakideak
Calabrittok honako udalerri hauekin egiten du muga:
NGC 7438
NGC 7438 galaxia bat da, Cassiopeia konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Crédit Mobilier
Crédit Mobilier (ofizialki Société Générale de Crédit Mobilier) Frantzia ko banku-konpainia handi bat izan zen, XIX. mende erdialdeko munduan izandako finantza-erakunde nagusienetako bat. Akzio bidezko lehenengo inbertsio-banku modernotzat har daiteke.
Garrantzi handiko lana egin zuen Europako burdinbide eta azpiegitura-proiektu ugari finantzatzen, horretarako Frantziako klase ertainaren aurrezpenak baliatuz eta horiek mailegu plan oso handietarako kapital bihurtuz. Crédit Mobilierren inbertsioek zor latzak eragin zizkien azpiegitura horiek onartutako estatuei eta, era horretan, zeharka, garrantzia izan zuten 1870eko munduko beheraldi ekonomikoan, maileguak itzultzen huts egindako gobernuen politikengatik.
Sorrera
Crédit Mobilier Isaac eta Emile Pereire anaiek sortu zuten 1852an. Hamarkada horren hasieran, tamaina gaitzeko burdinbide- eta industria-proiektu independente bat aurkeztu zuten, Frantzia hegoaldean garatzekoa (Midi). Mugimendu horrek ezustean hartu zituen finantza- eta politika-zirkuluetako pertsonaia garrantzitsuak, tartean anaion babesle izandako James Rothschild.
Parisen finkatutako James Rothschildek, orduan, aurre egin zion Compagnie du Midi Mediterraneo aldera zabaltzeko pereiretarrek zuten asmoari, Paulin Talabot industrialariari babesa emanez. Hori ikusita, berriz, Pereire anaiek beren ikuspegi ekonomikoekin bat zetorren finantza-erakundea sortu zuten 1852ko irailaren 9an: Crédit Mobilier. 60 milioi liberako kapitala zuen oinarri batez hasi zen. Banku-erakundea sortzearekin batera, Auguste de Morny kondearekin aliatu ziren burdinbide-konpainia handi bat eratzeko (Grand Central, 1853) eta, azken batean, Frantziako burdinbide-sarea osatu eta linea estrategiko guztiak bereganatzeko.
Credit Mobilierren estatutuek, hasieran, burdinbideko inbertsioak aipatzen bazituzten ere, Pereire anaiek ez zioten, hargatik, muzin egin beste interes batzuei; izan ere, guztiz jabetzen ziren beren negozioak zituen nazioarteko inplikazioez, eta beren erakunde finantzario berria, azken batean, société générale bat zen. Beraz, itsasoz haraindiko nazioarteko negozio eta inbertsioei lotzeko, Credit Mobilierren konpainia senide bat sortu zuten 1855ean: Compagnie Générale Maritime (CGM).
Bilakaera
Luze gabe, Pereiretarrak Crédit Mobilierren irudira sortutako erakundeak eta haiei lotutako burdinbide-enpresak ezarri zituzten erdialdeko Europako hiriburuetan, baita Espainian ere; izan ere, 1853an, Crédito Mobiliario sortzeko lehendabiziko eskaera egin zuten Madril en. Banku-erakundeak 1867an hondoa jo eta desegin egin zen.
Calitri
Calitri Italiako udalerri bat da. Avellinoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Calitrik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ceratobia
Ceratobia Tineidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Ceratobia adzharica da.
Francis Lalanne
Francis Lalanne (Baiona, ) lapurtar aktore eta abeslaria da, jordano-euskaldun jatorrikoa.
Kafe-landare
Kafe-landarea (Coffea) zuhaitz txiki bat da, Rubiaceae familiakoa, eta haren fruituek kafea egiteko haziak ematen ditu. Kafeak nazioarteko merkatuaren nekazaritza produktu nagusien artean dago. Afrikar eta Arabiar jatorria du, baina gaur egun ekoizpena nagusia Hego Amerikan dago.
Ezaugarriak
Klima tropikaletan mendian edo goi-ordokietan landatzen da.
Kafe-landareak lorea eta hazia aldi berean ematen ditu, adar malguak ditu, hosto iraunkor berde-berdeak eta jasmin usain gozoa darien lore zuriak.
Landareak 12 metroko altuera izan dezake, baina 2 edo 3 metroko altueran mozten da haziak eskuz batu ahal izateko. Landareak loreak eman eta handik 7-9 hilabete bitartean heltzen dira haziak. Fruitua drupa txiki bat da. Landare bakoitzetik kilo erdi eta kilo bat kafe txigortu inguru jaso daiteke, eta barietateren batean bi kilo ere jaso daitezke.
Kafea ez da batzen sasoi berean herrialde guztietan, Kantzer Tropikotik gertu daudenetan urritik otsailera bitartean batzen dute eta Kaprikornio Tropikotik gertu daudenetan, berriz, maiatzetik uztaila bitartean.
Zarszyn udalerria
Zarszyn Poloniako Behe Karpatoetako voivoderriko landa-udalerri bat da, Sanok barrutian kokatuta. 105,4 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 9371 biztanle zituen.
Ekuazio
Matematikan, ekuazioa ezezagun bat edo gehiago dituen berdintza aljebraikoa da, adibidez x+4=7, ekuazio bat da, non bi adierazpen matematiko berdintzen diren eta x ezezaguna den. Zenbakizko berdintzetan (2+3=5, esaterako) ez bezala, ekuazioa ez da orohar egiazkoa ezezagunaren edozein baliotarako (aurreko ekuazioan adibidez, ). Horrela, ekuazioa ebaztea berdintza betetzen duten ezezagunen balioak aurkitzea da, ezezaguna aurkitzea alegia, ekuazioa identitate edo zenbakizko berdintza bihurtzeko (aurreko ekuazioan, ). Horrela, x, bakandu edo askatu egin dela esaten da.
Oro har, ezezagunak x, y, z, etab. hizkiez adierazten dira, eta konstanteak alfabetoko lehenengo hizkiez (a, b, c, eta abar).
Coelorinchus amydrozosterus
Coelorinchus amydrozosterus Coelorinchus generoko animalia da. Arrainen barruko Macrouridae familian sailkatzen da.
Ekuazio
Alfabeto-egiunez finkatzeko ideia, ezezagunak konstanteetatik desberdintzeko, François Viète matematikari frantziarrarena izan zen. François Viètek erabili zituen kontsonanteak aldagaietarako eta bokalak konstanteetarako.
Irudikapen baliokidea
Ekuazio bat pisu balantza bat bezala irudika genezake, berdin zeinuaren alde bakoitza balantzaren beso bat delarik. Bi besoetan elementu ezberdinak jar daitezke eta, pisua berdina den bitartean, balantza orekatua egongo da. Desberdintza bat gertatzen den momentuan, inekuazio bat edukiko genuke.
Igokari
Igokaria euskarri baten inguruan gorantz hazten den landarea da, kiribilez edo aireko sustraiez baliatuta.
Ekuazio
Irudikapen baliokidea
Ilustrazioan, x, y eta z kopuru ezberdinetan dauzkagu (zenbaki errealak dira, kasu honetan), horietako bakoitzak pisu ezberdina duelarik.
Konstanteak eta ezezagunak
Batzuetan ekuazioek ezezagunetaz gain elementu gehiago izaten dituzte, balio ezagun bat izan ohi dutenak, parametro, konstante edota koefiziente bezala ezagutzen direnak.
Normalean ezezagunak alfabetoaren amaierako hizkiekin adierazten dira: x, y, z, w... . Konstanteak, aldiz, alfabetoaren hasierako hizkiak erabilita adierazten dira: a, b, d... Esate baterako, bigarren mailako ekuazioa normalean ondorengo notazioarekin adierazten da: ax2 + bx + c = 0.
Ekuazio-sistema bat hainbat ezezagun komun dituzten ekuazioek osatutako multzoa da. Ekuazio-sistema horren soluzioa ezezagun bakoitzarentzako balio multzo bat da, multzoko ekuazio guztientzako baliagarria dena. Adibidez:
Ekuazio-sistema honek soluzio bakarra dauka, zeinetan x = -1 eta y = 1 diren.
Ekuazioen erabilera
Ekuazioen aplikazio eremua oso zabala da eta, hortaz, esparru askotan erabiltzen da. Ian Stewart matematikariaren arabera, "ekuazioen boterea (...) matematikaren (giza garunaren asmakuntza kolektiboa dena) eta errealitate fisikoaren arteko harreman zaila egin ahal izatean datza".
Antzina
K.a. XVI. mendea, egiptoarrek eguneroko arazoak ebazten zituzten, elikagaiak, uztak eta materialak banatzearekin zerikusia zutenak, lehen mailako ekuazio aljebraiko sinpleak ebazteko balio zutenak; notazio aljebraikoa existitzen ez zenez, gutxi gorabeherako metodo iteratibo bat erabiltzen zuten, «kokapen faltsuaren metodoa» izenekoa.
Gure aroaren hasierako Txinako matematikariek Matematika-arteari buruzko bederatzi kapituluak liburua idatzi zuten. Bertan, lehen eta bigarren mailako ekuazio aljebraikoak ebazteko zenbait metodo eta bi ezezaguneko bi ekuazioko sistemak planteatu zituzten.
XV-XVI. mendea
Aro Modernoan, ekuazio aljebraikoen azterketak bultzada handia izan zuen. XV. mendean, erronka matematiko publikoak zeuden aztergai, irabazleari sariak emanez; hala, erronka famatu batek hirugarren mailako ekuazioak ebaztera behartu zituen bi matematikari, eta irabazlea Niccolò Fontana Tartaglia izan zen, aljebrista aditua.
b
ere
n, René Descartes matematikari frantsesak notazio aljebraiko modernoa ospetsu egin zuen. Notazio horr
y
x
, y, z.
XVII-XVIII. mendea
XVII. mendean, Isaac Newtonek eta Gottfried Leibnizek dinamikaren problemetan agertzen diren ekuazio diferentzialak ebazteko lehen metodoak argitaratu zituzten. Ziurrenik ekuazio horiei buruzko lehen liburua Gabriele Manfrediren Lehen mailako ekuazio diferentzialen eraikuntzei buruzkoa izan zen (1707). XVIII. mendean, Leonhard Euler, Daniel Bernoulli, Joseph-Louis Lagrange eta Pierre Simon Laplacek ekuazio diferentzial arruntei eta deribatu partzialetako ekuazioei buruzko emaitzak argitaratu zituzten.
Elexalde etxea
Elexalde etxea Leintz Gatzagan (Gipuzkoan) dagoen jauregi bat da. XVI. mendean eraiki zen pizkundetar estiloan.
Ekuazio
Aro modernoa
Aurreko garaietako ahalegin guztiak gorabehera, bosgarren mailako eta goi-mailako ekuazio aljebraikoak ez ziren ebatzi; kasu partikularretan bakarrik lortu zen, baina ez zegoen irtenbide orokorrik. . mendearen hasieran, Niels Henrik Abelek frogatu zuen ekuazio ez-ebatzgarriak daudela; zehazki, erakutsi zuen ez dagoela formula orokorrik bosgarren mailako ekuazioa ebazteko; ondoren, Évariste Galoisek, bere talde-teoria erabiliz, frogatu zuen gauza bera esan daitekeela bost edo gehiagoko graduko ekuazio orori buruz.
Elexalde etxea
Izena
Jauregiaren jabeak izan ziren Elexaldetarren izena darama. Torrekua jauregia ere esaten zaio, Oñatiko jaunaren dorrea zegoen tokian eraiki baitzen jauregia.
Ekuazio
Aro modernoa
XIX. mendean, zientzia fisikoek ekuazio diferentzialak erabili zituzten deribatu partzialetan eta/edo ekuazio integraletan, hala nola James Clerk Maxwellen elektrodinamikan, mekanika hamiltonianoan edo fluidoen mekanikan. Ekuazio horien eta ebazpen-metodoen ohiko erabilerak espezialitate berri bat sortzea ekarri zuen, fisika matematikoa.
XX. mendean, fisika matematikoak bere ekintza-eremua zabaltzen jarraitu zuen; Erwin Schrödinger, Wolfgang Ernst Pauli eta Paul Dirac-ek mekanika kuantikorako funtzio konplexuak zituzten ekuazio diferentzialak formulatu zituzten. Albert Einsteinek ekuazio tentsorialak erabili zituen bere erlatibitate orokorrerako. Ekuazio diferentzialek ere aplikazio-eremu zabala dute teoria ekonomikoan.
Elexalde etxea
Egitura
Aurrealdea harlanduz egina dago. Estilo platereskoan egindako ataria du, puntu erdikoa da eta arrosetaz apainduriko dobelak ditu. Goiko solairuan hiru lehio ditu. Erdiko lehioak bi zutabe ditu eta goian tinpanoa. Tinpanoan Elexalde familiaren armarria ikusten da.
Etxea babesten duen hormak burdinezko hesi bat dauka.
Ekuazio
Aro modernoa
Praktikan aurkezten diren ekuazio gehienak analitikoki ebazteko oso zailak edo ezinezkoak direnez, ohikoa da zenbakizko metodoak erabiltzea gutxi gorabeherako erroak aurkitzeko. Informatikaren garapenak, gaur egun, milaka eta milioika aldagairen ekuazio arrazoizkoak ebazteko aukera ematen du, zenbakizko algoritmoak erabiliz.
Propietateak
Eragiketa batzuk ekuazioaren bi aldeei aplikatuta ekuazioaren soluzioez gain soluzio berriak ager daitezke. Esaterako, x = 1 ekuazioak soluzio bakarra dauka, x = 1. Hala ere, ekuazioaren bi aldeei ber 2 berreketa aplikatuko bagenie ekuazioa x^2=1 bilakatuko litzateke, aurreko soluzioaz gain x = -1 soluzioa ere edukiko lukeena. Hortaz, horrelako transformazioak tentuz egin behar dira, ekuazioaren soluzioak ez eraldatzeko.
Dobšice (České Budějoviceko barrutia)
Dobšice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 115 biztanle ditu eta 4,34 kilometro koadroko azalera. České Budějoviceko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1320 urtean egin zen.
Federico Garraus
Federico "Fredy" Garraus (Iruñea, 1946ko urtarrilaren 7a), pilota munduan Garraus bezala ezaguna, euskal herritar pilotari ohia da.
Mexikoko Olinpiar Jokoetan frontenisean parte hartu zuen. Lertsundi eta Irigaraiekin batera borntzezko domina lortu zuen, Mexikok eta Argentinak menderatua.
Juan Nepomuceno Orbe Mariaka
Juan Nepomuceno Orbe Mariaka (Ermua, 1817ko maiatzaren 2a – Ermua, 1891ko apirilaren 21a), laugarren Valdespinako markesa, bizkaitar jeneral eta politikari karlista izan zen.
Federico Garraus
1970ean Donostiako Munduko Pilota Txapelketan parte hartzeko ere hautatu zuten.
2683 Brian
2683 Brian asteroide baten izena da. urtarrilaren 10an aurkitu zuen N. G. Thomas-ek Anderson Mesa Behatokitik.
Giner
Giner Valentziako Erkidegoan jatorria duen abizena da. Urtarrila hitzetik dator (Gener), hilabete horretan jaiotzen ziren umeei jartzen zitzaien zorte oneko ikur gisa
Katalunia, Aragoi eta Valentzia zein Mallorkako erresumatan oso hedatua izan zen abizen hau.
Mitu tuberosum
Mitu tuberosum Mitu generoko animalia da. Hegaztien barruko Cracidae familian sailkatua dago.
Juan Nepomuceno Orbe Mariaka
Biografia
Orbetarrak Ermuan markesak ziren. Aitarekin Lehen Gerra Karlistan, Azpeitia, Gares, Larraintzar, Etxarri-Aranatz, Abartzuza, Jurramendi, Arlaban, Bilbo eta Ondarroako guduetan parte hartu zuen eta ondoren, Bergarako besarkadaren aurkaria izanik, Frantziara erbesteratu zen bere aitarekin. 1850ean titulua ez ezik aitaren ospea karlisten arten jarauntsi zituen.
2683 Brian
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1981 AD izena zeraman.
Juan Nepomuceno Orbe Mariaka
Biografia
1860an Sant Carles de la Ràpitan matxinatu zen arrakastarik izan gabe eta Frantziara ihes egin behar izan zuen berriro 1868. urteko iraultzaren ondorioz. 1871an senatari hautatu zuten Bizkaia ordezkatuz. Mañaria, Oñati eta Gernikako guduetan borrokatu zen hurrengo urteetan eta Frantziara alde egin behar izan zuen berriro. 1873. urtean itzuli zen mariskal graduaz eta Markina, Etxebarri, Gernika, Sollube, Oñati, Azkarate, Urizaharra, Eraul, Ibero, Lizarra, Allo, Deikaztelu, Viana eta Jurramendiko guduetan borrokatu zen. 1874. urtean Bizkaiko komandante nagusi izendatu zuten eta Bilbo, Irun eta Lakarreko guduetan parte hartu zuen Karlos erregegaiaren agindupean. Frantziara erbesteratu zen gerra amaitutakoan. 1880. urtean itzuli eta karlisten buruzagietako bat izan zen. El Estandarte Real agerkari karlistako erredaktore izan zen. 1891. urtean Kapitain Nagusi izendatu zuen Karlosek; handik gutxira hil zen.
Juan Nepomucenok seme bi, José María eta Cándido María, izan zituen, biak karlisten buruzagiak izan zirenak.
2683 Brian
Orbitaren ezaugarriak
2683 Brian asteroidearen orbitak batezbeste 2,915 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,748 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,083 distantziara. Eszentrikotasuna 0,057 da, eta makurdura orbitala 1,49ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 11.8 da.
Nycteris javanica
Nycteris javanica Nycteris generoko animalia da. Chiropteraren barruko Nycteridae familian sailkatuta dago.
LEB Plata
LEB Plata Espainiako saskibaloi liga profesionala da, LEB Ligaren bigarren maila eta hirugarren maila ACB Liga eta LEB Ororen ondoren. 2007 baino lehen LEB 2 zuen izena. FIBAren arauak jarraitzen ditu.
Txapeldunak LEB Ororako igoera lortzen du eta ondorengo zortziek igoera play-offak jokatzen dituzte.
Karl Leberecht Immermann
Karl Leberecht Immermann (Magdeburg, Prusiako Erresuma, 1796ko apirilaren 24a - Düsseldorf, Prusiako Erresuma, 1840ko abuztuaren 25a) alemaniar idazlea izan zen.
Biografia
Antzerki-zuzendaria izan zen Düsseldorfen. Hasieran haren lanek estilo erromantikoa bazuten ere, geroago garrantzi handiagoa izan zuten errealismoz idatzitakoek. Dramak eta olerkiak idatzi zituen, baina eleberrigintzan aritu zen, batik bat.
Haren nobela garrantzitsuenak: "Münchhausen baroiaren abenturak" (1838; zinemara maiz eramana) eta "Epigonoak" (1836).
Avermectina
Avermectina konposatu organiko makrozikliko naturala da, lurzoruan bizi den Streptomyces avermitilis actinobacteriak ekoitzitakoa, akaroen, intsektuen eta helmintoen kontrako propietateak dituena. Zortzi avermectina mota isolatu dira, lau konposatu homologo pare zehazki, osagai nagusi bat («a») eta osagai minoritario bat («b») 80:20 eta 90:10 bitarteko proportzioan dituztenak. Bizkarroiek eragindako gaitzak tratatzeko hainbat botika sortu dira avermectinan oinarriturik, hala nola, ivermectina, selamectina, doramectina, eprinomectina, moxidectina eta abamectina.
Avermectina aurkitzeagatik jaso zuten 2015eko Medikuntzako Nobel saria William C. Campbellek eta Satoshi Ōmurak, "haren deribatuek goitik behera gutxitu baitzuten onkozerkosiaren eta elefantiasiaren intzidentzia, parasitoek eragindako beste gaixotasun askori aurre egiteko eraginkortasuna izateaz gain".
Lurzoruaren zientzia
Lurzoruaren zientzia lurzorua Lurraren azaleko baliabide natural gisa aztertzen duen zientzia da. Lurzoruaren eraketa, sailkapena eta kartografia hartzen ditu barne, bai eta honen propietate fisiko, kimiko eta biologikoak, emankortasuna eta horren erabilerarekin eta kudeaketarekin zerikusia duen guztia.
Zientzia honek barne hartzen ditu pedologia (lurzoruaren eraketa, kimika, morfologia eta sailkapena aztertzen ditu) eta edafologia (lurzoruaren eragina aztertzen du organismoetan, bereziki landereetan). Beste hitz batzuetan esanda, pedologiak lurzorua bere egoera naturalean aztertzen du, eta edafologiak berriz, lurzoruaren erabilera aztertzen du. Askotan, lurzoruaren zientziaren sinonimotzat hartzen dira azken bi termino hauek.
Le Mars (Iowa)
Le Mars Iowako hiri bat da. Plymouth konderrian kokatua dago. 2010ean 9,826 biztanle zituen, 23.2 kilometro koadrotan banatuta.
Fernando Iragorri
Fernando Iragorri, (Errenteria, 1943ko otsailaren 23a) txirrindulari gipuzkoar ohia da.
Palmaresa
1968 1969
Dremomys rufigenis
Dremomys rufigenis Dremomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Callosciurinae azpifamilia eta Sciuridae familian sailkatuta dago.
Caposele
Caposele Italiako udalerri bat da. Avellinoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Caposelek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Żary
Żary Poloniako Lubuszeko voivoderriko hiri-udalerri bat da, Żary barrutian kokatuta. 33,49 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 38048 biztanle zituen.
Eraztunen Jauna: Eraztunaren Elkartea
Eraztunen Jauna: Eraztunaren Elkartea (ingelesez: The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring) 2001ean Peter Jacksonek zuzendutako fantasiazko filma da, J. R. R. Tolkienen Eraztunen Jauna liburuan oinarrita. 2003ko Erregearen Itzulera eta 2002ko Bi dorreak filmekin batera Eraztunaren Jaunaren trilogia sortu zuen.
Argumentua
Bilboren urtebetetzea zela eta, Gandalf Hobbitonera doa bisitaz. Hantxe Frodo iloba topatzen du, Bilbo eskualdea utzita bere ondorengoa. Gandalf Saruman bere maisua egon ondoren Bilboren eraztuna Boterearen Eraztuna dela konturatzen da.
Eraztunaren etorkizuna erabakitzeko, Elrond, elfoen erregeak Biltzarra deitzen du Rivendelen. Baina eraztuna hara eraman behar eta nor baino Frodo misioa betetzeko hobe.
Sariak
Filmak 4 Oscar irabazi zituen (13 izendapenetik): argazkigintza onenari, efektu berezi onenei, makillaje onenari eta soinu banda onenari hain zuzen ere.
Gainera bost BAFTA lortu zituen.
Austrochaperina novaebritanniae
Austrochaperina novaebritanniae Austrochaperina generoko animalia da. Anfibioen barruko Microhylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Isats (kometa)
Kometa baten isatsa edo buztana kometa baten zati ikusgaietako bat da, koma bestea delarik. Eguzkiak argitzen duenean ikusten da kometa baten isatsa, barnealdeko eguzki-sistemara sartzen hastean eta bertan kokatzen den bitartean. Isatsa kometaren osatzen duten material lurrunkorrek sortzen dute, zeinak eguzki-erradiazioaren ondorioz lurrundu egiten diren eta nukleotik erauziak izaten diren, isats itxurako behin-behineko egitura bat sortuz. Material lurrunkor horiek hauts-gisakoak dira hein handi batean eta horiek eguzki-argia islatzen dute zuzenean, isatsa ikusgai bihurtuz. Alabaina, kometa gehienek ez dute nahikoa tamaina (eta material) begi-hutsez ikusi ahal izateko, teleskopio bat behar izaten da normalean; baina hamarkada bakoitzean zenbait aldiz kometa argitsu eta handiak igarotzen dira Lurretik gertu, begi-hutsez ikusgarriak.
Isatsaren eraketa
Kanpoaldeko eguzki-sisteman kometak izoztuak daude eta oso zaila edo ezinezkoa da Lurretik atzematea, haien tamaina txikiarengatik. Kuiper gerrikotik gertu Hubble espazio-teleskopioak zenbait kometen nukleo inaktiboak atzeman dituela aditzera eman da, teknika estatistikoak baliatuz, baina aurkikuntza hauek zalantzan jarri dira eta oraindik ez dira era independentean egiaztatu. Kometa barnealdeko eguzki-sistemara hurbiltzen den heinean, bere osagai diren material lurrunkorrak lurruntzen hasten dira, gasgabetze izeneko prozesuaren bidez, hala, nukleotik erauziak izatean dira eta aske egiten dute "hegan" kometatik urruntzen diren bitartean. Kometaren koma izeneko atmosfera erraldoi baino ahuletik askatuak izaten diren hauts edo gas partikulek osatzen dute isatsa. Horiek erauziak izatearen arrazoia eguzki-erradiazioaren presioak eta eguzki-haizeak duten eragina da. Isatsaren noranzkoa beti Eguzkira joatekoaren aurkakoa da.
Hauts eta gas korronte bakoitzak isats jakin bat sortzen du, eta horiek noranzko ezberdinetara zuzenduak egongo dira, nahiz eta denak ere antzekoak izan. Batzuetan kontraisats izeneko egitura bat sortzen da, zeina isats arrunt baten antzekoa den baina Eguzkira zuzendua dagoen. Bestalde, ioizko isatsak, gasez eginikoak, beti eguzki-haizearen eremu-lerroek adierazten duten norabidera zuzendua egongo da; haren osagaiak ioiak izanik eguzki-haizearen plasmaren eremu magnetikoaren eragin bortitza pairatzen duelako. Lurretik eginiko paralaxi-behaketetan noizbait gertatu izan da kometa baten bi isats aurkako noranzkoetara zuzenduak baleude bezala ikustea.
Dobšice (Nymburk barrutia)
Dobšice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 235 biztanle ditu eta 6,67 kilometro koadroko azalera. Nymburk barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1437 urtean egin zen.
NGC 7439
NGC 7439 galaxia bat da, Pegasus konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
Coelorinchus anatirostris
Coelorinchus anatirostris Coelorinchus generoko animalia da. Arrainen barruko Macrouridae familian sailkatzen da.
Entrenatzaile
Kiroletan, entrenatzailea edo zuzendari teknikoa kirolari indibidual baten edo kirolari talde baten zuzendaritzaz, instrukzioaz eta entrenamenduaz arduratzen den pertsona da. Selekzio nazional bateko entrenatzaileari dagokionez, hautatzailea deitzen zaio.
Oinarrizko funtzioak
"Entrenatzaile" terminoak entrenamenduari egiten dio erreferentzia, kirolaria proba bat jokatzeko prestatzen eta egokitzen den faseari. Hasieran logikoa da pentsatzea kirolari bat bakarrik presta daitekeela; hala ere, entrenamenduak gaitasun eta egokitasun fisikotik haratago doazen ezagutza ugari eskatzen ditu. Prestakuntza hori proba bakar bati edo proba horietako batzuk jokatzen diren denboraldi bati buruzkoa izan daitekeenez, eta kasu horretan saioak dosifikatu eta entrenamendu mota desberdinak planteatu beharko direnez beharren arabera, entrenatzailearen presentziak lehiakortasun-maila ezin hobea errazten du eta, gainera, bermatzen du.
Prestakuntza fisiko eta teknikoaz gain, entrenatzaileak lan psikologikoa egin dezake, kirolariari laguntza handia emanez, batez ere animoa eta emozioak asko higatzen diren lehiaketetan.
Taldeei dagokienez, entrenatzaile batek, aurreko funtzioez gain, bere kirolariek hurrengo kirol-proban garatu beharko dituzten estrategiak aukeratu behar ditu, bere bertuterik onenak ustiatzeko eta akatsak arintzeko, bai eta, hala badagokio, aurkariari aurre egiteko ere.
Entrenatzailearentzat hain errotuta ez dauden beste funtzio batzuk aurkariak behatzea eta aztertzea, kirolariak kontratatzea eta baztertzea edo entrenamendu espezifikoak egitea dira, lehiara bideratuta ez daudenak (adibidez, lesionatuak berreskuratzea). Funtzio horiek, askotan, beste langile batzuek betetzen dituzte.
Selekzio nazionaletan, entrenatzaileari hautatzaile deitzen zaio, selekzio nazional bat osatzen duten jokalariak aukeratzen dituelako.
Entrenatzaile partikularrak
Entrenatzaile partikularrak dira banakako kirol baten entrenamendua prestatu eta zuzentzen dutenak. Horri dagokionez, ez da beharrezkoa kirolari bat bakarrik entrenatzea; adibidez, atletismoko entrenatzaile batek hainbat atleta entrenatu ditzake aldi berean, horregatik banakako kirola izateari utzi gabe.
Banakako kirolari bat prestatzean, entrenatzaileak forma fisikoa eta teknikoa hobetzeko jarduerak planteatu behar ditu. Horretarako, batetik, alderdi horiek garatzen dituzten ariketa fisikoak diseinatu eta egin behar dira, eta, bestetik, bizi-ohitura osasungarriak hartzea sustatu behar da, hala nola elikadura, aisialdiko jarduerak eta higiene pertsonala.
Kirolariak aurkari bati aktiboki aurre egiten dion kiroletan, hori gainditzeko estrategiarik onena aztertzen saiatuko da entrenatzailea.
Taldeko entrenatzaileak
Taldeko entrenatzaile batek entrenatzaile partikular batek dituen erantzukizun berberak ditu, eta horiei kolektibo baten zuzendaritzarenak direnak gehitu behar zaizkie.
Lehenik eta behin, entrenatzaileak hurrengo proba jokatuko duten kirolariak aukeratu behar ditu, eta, horretarako, bere irizpideen arabera, gaitasun tekniko, fisiko eta animikoek emaitzarik onena eman dezaketenak hautatu behar ditu. Hautu horri estrategia egokiaren azterketa gehitu beharko zaio, eta puntu hori ia saihestezina da taldeko edozein kiroletan. Halaber, lehiaketak hala baimentzen badu, entrenatzaileak erabakitzen du, proba jokatu bitartean, taldeak zer estrategia hartu behar dituen, kirolari bat ordezkatu behar den eta zein ordezkok ordezkatuko duen.
Talde-kirol bateko entrenamenduak hainbat ariketatan banatzen dira, teknika, taktika eta fisikoa nagusitzen direlarik. Horiez gain, kategoria handiagoko taldeetan entrenatzailearen mendeko langileek zuzentzen dituzten beste ariketa batzuk ere badaude, hala nola errekuperazio-ariketak, fisioterapia-ariketak eta abar.
Inguruan osagai mediatiko handia duten kirol kolektiboetan, entrenatzaileak bozeramaile-lanak egiten ditu komunikabideen aurrean, prentsaurrekoen eta bestelako esku-hartzeen bidez.
Entrenatzaile baten beste funtzio batzuk
Entrenatzaileek beste funtzio batzuk ere hartzen dituzte beren gain, egoeraren arabera:
Prestakuntza-etapa (0-16 urte)
Kirolari gazteei dagokienez, batez ere haurrei edo nerabeei dagokienez, entrenatzaileak ez du errendimendu atletikoan soilik oinarritu behar, baizik eta gaztea pertsona gisa garatzeko prestaketaren inguruan lehentasuna eman behar du.
Adibidez, balioetan hezteak esan nahi du kirol batek eskatzen duen lehiakortasunak ez duela arauak haustera bultzatzen.
Jean-Félix Lalanne
Jean-Félix Alfred Lalanne (Niza, ) lapurtar gitarra-jole eta musikagilea da, jordano-euskaldun jatorrikoa.
Entrenatzaile
Taldeko jokalarien zerrenda egitea
Entrenatzaileak ez du zertan erabaki zein kirolari diren egokiak lehiaketan aritzeko, baina, oro har, jarraibide batzuk ezartzen ditu, eta zehazten du zer estrategia kolektibo erabiliko duen, ondoren, behar duen kirolariaren profila identifikatzeko. Oro har, kirolarien kontratazioa eta baztertzea beste langile batek hartzen du bere gain, kirol-idazkari tekniko edo kirol-zuzendari izenekoak, bere gain hartzen duen erantzukizun-mailaren arabera.
Entrenatzaileak kirolariak fitxatzeko lana ere egiten duenean, botere osoez hitz egiten da, eta beste izen bat hartzen du. Futbolean, adibidez, manager hitza zeregin horretarako erabiltzen da.
Prestakuntza psikologikoa
Prestakuntza psikologikoa ere kirol-entrenamenduaren parte da. Prestakuntza akademikoa duen entrenatzaile batek oinarrizko elementuak ditu bere kirolariei pentsamenduak, emozioak eta jokabideak kontrolatzen irakasteko. Era berean, badakigu trebetasun psikologikoak, hala nola kontzentrazioa, motibazioa edo autokonfiantza, entrenatu daitezkeen elementuak direla. Hala ere, gaur egun kiroleko psikologoen espezialitatea dago. Espezialitate horretan trebatua eta espezializatua, entrenatzaileak diziplina anitzeko laguntza du lan egin dezan jokalariaren kirol-errendimendua optimizatzen laguntzeko.
Prestakuntza
Entrenatzaileek prestakuntza fisikoa, teknikoa, taktikoa, taldeak maneiatzekoa, animoa prestatzekoa eta lan- eta kirol-arloko legeria jasotzen dute. Oro har, kirol guztietan entrenatzaileen hainbat kategoria daude, beren ezagutzaren eta beren gain har ditzaketen erantzukizunen arabera. Prestakuntza hori kirol-federazioek diseinatu ohi dute.
Antoloea
Antoloea Agonoxenidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Antoloea xanthopa da.
Lenox (Iowa)
Lenox Iowako hiri bat da. Adams konderrian kokatua dago. 2010ean 1,407 biztanle zituen, 5.13 kilometro koadrotan banatuta.
Mikrofiru
Mikrofiruak Zelula eukariotoetako zitoeskeletoaren osagaiak dira eta aktina izeneko proteinaz eratuta daude. Zelularen periferian kokatzen dira eta zelula mintzaren puntu espezifikoetatik sintetizatzen dira. Zelularen itxura eta mugimenduaren erantzuleak dira.
Egitura
G-aktina proteina globularra bada ere, polimerizatzerakoan hariak eratzen ditu (F-aktina). Aktinazko bi hari elkar kiribiltzen dira eta 7 nm-tako firuak eratzen dituzte. 166º biratzen dute hariek, itxura helikoidala emanez. Firuaren alde positiboa haritsua da eta mutur negatiboa puntan amaitzen da. Firua mutur negatibotik hamar aldiz azkarrago hazten da puntadun muturretik baino. Firu hauekin sarea eratzen da eta tarteka firuen muturrekin multzoak eratzen dira. Aktinari lotzen zaizkion proteinek eratzen dituzte nodulu hauek. Aktinazko mikrofiru hauek erregulatzeko lanetan beste hainbat proteinek hartzen dute parte: proteina motorrak, seberinak, adarkatze-proteinak, polimerizazio promotoreak, txano-proteinak...
Antolakuntza
Mikrofiruak zelula mintzaren alde zitoplasmatikoan kokatzen dira eta aktinari loturiko proteinek (ARP2 eta ARP3) transmitituriko seinaleei erantzunez bertatik polimerizazio bidez luzatu edo laburtu egiten dira. Erantzuna azkarra izaten da.
Luzapen dinamikoak
Denbora tarte baterako agertzen diren tamaina aldaketak dira, zelulari mugimendua ematea helburu dutenak. Lamelipodioak (lamina itxurakoak) edo filopodioak (hari itxurakoak) izan daitezke. Eremu basalean desplazatzen diren zelula epitelialetan zelula mintza proiektatzen da lamelipodioak eratuz eta hauetatik filopodioak luzatzen dira. Filopodio hauek ingurua aztertzen dute eta horren arabera zelulak aurrera jarraitzen duen edo ez erabakitzen du.
Mikrofiruen luzapen dinamikoaren beste adibide bat eraztun uzkurkorra da. Zelula zatiketaren amaieran agertzen da eta zitozinesia burutzen du.