cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
A'ana
A'ana Samoako barruti bat da. Upolu uhartearen mendebaldean dago eta Aiga-i-le-Tai barrutiak inguratutako Satuimalufilufi herria ere hartzen du barne. Barrutiak 193 km²ko azalera du eta 2001eko erroldaren arabera 20.167 biztanle. Leulumoega da barrutiko herrigune nagusia.
Metallura phoebe
Metallura phoebe Metallura generoko animalia da. Hegaztien barruko Trochilidae familian sailkatua dago.
Phyllodytes maculosus
Phyllodytes maculosus Phyllodytes generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Epiplatys chaperi
Epiplatys chaperi Epiplatys generoko animalia da. Arrainen barruko Nothobranchiidae familian sailkatzen da.
Dransfeld
Dransfeld Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Neuville-au-Bois
Neuville-au-Bois Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Neuville-au-Bois udalerrian erroldatutako biztanleak 183 ziren. Familiak 76 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 77 etxebizitza zeuden, 74 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 2 hutsik zeuden. 72 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 74 etxebizitza nagusietatik 59 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 25 etxek lau zituzten eta 34 etxek bost zituzten. 56 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 40 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 29 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 123 ziren, horien artean 94 aktiboak ziren eta 29 inaktiboak ziren. 94 pertsona aktiboetatik 83 lanean zeuden (51 gizon eta 32 emakume) eta 11 langabezian zeuden (4 gizon eta 7 emakume). 29 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Neuville-au-Bois udalerrian 68 unitate fiskal zeuden, 176 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.104 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 1 argiketaria.
2000. urtean Neuville-au-Bois udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 385 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lachapelle-sous-Rougemont
Lachapelle-sous-Rougemont Frantziako udalerri bat da, Belfort Herrialdea departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Lachapelle-sous-Rougemont udalerrian erroldatutako biztanleak 509 ziren. Familiak 208 ziren, horien artean 64 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 32 bakarrik bizi ziren emakumeak), 64 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 80 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
AC Nagano Parceiro
AC Nagano Parceiro (AC長野パルセイロ) Japoniako futbol talde bat da, Nagano hirikoa.
Lachapelle-sous-Rougemont
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 245 etxebizitza zeuden, 214 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 27 hutsik zeuden. 148 etxeak ziren eta 96 apartamentuak ziren. 214 etxebizitza nagusietatik 129 bere jabearen bizilekua ziren, 76 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 15 etxek bi zituzten, 47 etxek hiru zituzten, 49 etxek lau zituzten eta 102 etxek bost zituzten. 177 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 108 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 93 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 324 ziren, horien artean 272 aktiboak ziren eta 52 inaktiboak ziren. 272 pertsona aktiboetatik 249 lanean zeuden (137 gizon eta 112 emakume) eta 23 langabezian zeuden (7 gizon eta 16 emakume). 52 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 20 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Lachapelle-sous-Rougemont udalerrian 230 unitate fiskal zeuden, 561,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.570 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 38 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 11 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 17 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 banku bulegoa, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 igeltseroak, 3 zurginak, 2 iturginak, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 elektrotresna denda zen.
2000. urtean Lachapelle-sous-Rougemont udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 465 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
La Paz konderria (Arizona)
La Paz konderria (La Paz County) Arizonako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Parker da. 2010eko zentsuaren arabera 20,489 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
La Paz konderriak 1,169,057 kilometro koadro ditu. Horietatik 3,658 ura dira. Beste 1,165,398 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,57 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 20,489 pertsonetatik 17,660 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 4,806 dira. 115 beltzak edo afroamerikarrak. 2,201 amerikar natiboak ziren eta 5 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 90 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 11 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 407 pertsonek kokatzen zuten.
Phyllodytes melanomystax
Phyllodytes melanomystax Phyllodytes generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Xunzi
Xunzi (K. a. III. mendea) filosofo txinatarra izan zen, eta batzuen ustez, konfuzianismo aren baitan dagoen hirugarren pentsalari handienetarikoa (Konfuzio ren eta Mengzi ren atzetik). Txinako historia inperialean zehar Mengziren ideiak baztertzeagatik erratutako konfuziartzat hartua izan ondoren, azken hamarkadatan Xunzi Txina ko pentsalari eraginkorrenen eta garrantzitsuenen artean sartu ohi da.
Biografia
Xunzi izenak “Xun Maisua” esan nahi du, Xun Kuangi (荀況) buruz mintzatzeko erabili izan delarik. Xun Kuang en bizitza berreraikitzeko ikasketa moderno guztiak saiakera izaera dute; halabeharrez, hutsune, kontraesan eta zehaztasun falta handia dago berari buruzko informazioan. Eztabaidak eztabaida, badirudi k.a. 310. urtean jaio zela eta k.a. 238an hil (urte horretan bere nagusia zen Chunshen Printzea (春申君) hil zuten, bera oraindik bizi zela). Xunziren bizitzari buruzko ia informazio eskuragarri guztia, bi iturri ezberdinetatik eratorria da: alde batetik, bere lanen bildumako barne-erreferentzietatik (bera hil ondoren bildutako eta argitaratutako lanen bilduma, Xunzi izena daramana), eta bestetik, Sima Qianek (司馬遷) Xunziri buruz idatziriko biografiatik, Historia Bilduma (Shiji,史記) deituriko lanetik. Sima Qianen arabera, Xunzik bere lan guztiak zuzendu eta txukundu zituen zahartzaroan, baina bera hil ostean denak desagertu ziren.
Xunziren lanen bilduma: "Xunzi". Ezaugarri orokorrak
Existitzen diren Xunziren edizio guztiek Liu Xiang ek (劉向)  (k.a. 79-8), jauregiko liburuzain batek, egindako bilduman dute jatorria. Liu Xiangek banbuzko estrabeetan idatziriko 322 fardel aurkitu zituen; Xunzik idatziak zirela egiaztatu eta haietatik 290 baztertu egin zituen, bikoiztuak zeudelako. Bikoizketen kopuru handi honek, Xunziren saiakerak bi mendetan zehar independenteki zabaldu zirela adieraz lezake (Sato 2003: 27-36). Gaur egungo adostasun orokorra ondoko hau da: Xunzi, nagusiki jatorrizkoak diren saiakeren bilduma da; haatik, ez dago Xun Kuang berak onartuko lukeen eran antolatua (Knoblock 1988-94: I, 105-108). Xunziren pentsamendua ulertu ahal izateko, kapituluen mugak gainditu behar dira: osotasunean, liburuak jarrera filosofiko bereizgarria transmititzen du, baina kapituluak isolatuta, desegokiak eta batzuetan koherentzia gabekoak ere suerta daitezke.
Giza natura
Giza izaera txarra da (Xing`e,性惡) izeneko 23. kapitulua Xunziren filosofia rako sarrera aproposa da, bildumako gai garrantzitsuenetariko bat jorratzen duelako. Horretaz gain, mende askotan zehar Xunziren pasarte aipatuena izan da.
Hasteko, ezinbestekoak diren bi kontzeptu argitu behar dira: Xing (性); “giza izaera” moduan itzulia izan dena, etimologi koki zalantzagarri suertatu den terminoa izan da, filosofo aitzindariek esanahi ezberdinekin erabili izan zutena. Mengzik (孟子)(k.a. 372-289), adibidez, baldintza egokietan organismo batek lortzen duen egoera ideala adierazteko erabili zuen edota egoera horretarako berezko joerari erreferentzia egiteko (Graham 1989: 117-32; Graham 1990: 7-66). Gizakiaren giza izaera berez ona zela zioen argudio ospetsua egin zuen Mengzik. Honen arabera, gizaki orok du on (Shan,善) bihurtzeko gaitasuna, nahiz eta berez gizaki guztiak onak ez izan; ez dutelako lortu ardura nahikoaz jokatzea edota ez dituztelako beraien egin beharrak ganoraz bete.
Xunzik “Giza izaera txarra da” esan zuenean, Mengzik esandakoarekin talka egin zuenez, eztabaida piztu zen. Haren ustetan, gizakion Xing kontzeptua Shan kontzeptuak esan nahi duenaren guztiz aurkakoa da, hots, e 惡. E kontzeptuaren oinarrizko esanahia “gorrotagarri” hitzaren antzekoa da (aditz transitibo moduan, Wu, “gorrotatu” esan nahi du).
Afonwen
, 'Afon-wen', Galesko iparraldeko udalerri bat da, Flintshire konderria. A55 autobidean eta Mold-Denbigh udalerrien arteko A541 errepidean dago.
2011ko erroldaren arabera 1.319 biztanle zituen.
Xunzi
Giza natura
Esan beharra dago, bai Xunzik eta bai Mengzik gizaki orok on bihurtzeko duten gaitasunaren alde argudiatu zutela; nahiz eta pertsona batzuk ahalmen hau garatzen duten eta beste batzuk, aldiz, ez (Graham 1989: 250; Shun 1997: 222-31). Bien artean eman izan diren desberdintasun garrantzitsuenak -berriki onartuak izan direnak- honako bi hauek izan dira: batetik, Xing kontzeptuari bakoitzak emandako esanahia eta erabilera desberdina, eta bestetik, Xunzik norbere morala lantzeko emandako aholkuak, hots, pertsonen berezko izaera gorrotagarria gainditzeko burubideak;  Mengzik emandakoak baino konplexuagoak zirenak.
“Gizakiaren izaera txarra da” izenburuan arreta ipintzeak, kapitulu bereko bigarren zatian jorratzen den jarraibidera bultzatuko gaitu: “(jenderen baitan) ona dena bere artifizioa da”(qi shan zhe wei ye其善者偽也). “Artifizioa, nahitakoa” (Wei,偽) gure ekintza kontzienteen bitartez lortutako ezaugarri eta ohituren multzoa da. Zerbait ona lortzekotan gure artifizioei esker izango da. Hortaz, norbere morala lantzeko erabiltzen den esaldiak ez du Xinga baztertzea edo ahaztea esan nahi, eraldatzea baizik (Huaxing,化性).
Barne heziketa moralaren teknikak: erritua (Li) eta musika (Yue)
Xunzik norbanako bakoitzaren portaera morala lantzeko eredu egokiak kanpoan, hau da, gugandik at, aurkituko direla azpimarratu zuen. Horrek funtsean, gizakion bihotzean gotorlekua duen “Lau Printzipioen” (Siduan,四端) nozio mentziarrarekin talka egiten du. Moralaren lanketari dagokionez, Mengzik norberak bere barnera begiratzeari eta hura lantzeari garrantzia ematen zion bitartean (batzuetan zeregin konplexua da, bihotza usteltzeko aukera dagoela onartzen baita), Xunziren “norbere morala” lantzeko modua ulertezina da kanpora begiratu gabe.
Xunzik indar handiz sostengatu zuen herritar gehienentzat, antzinako jakintsuek (Shengren,聖人) agindutako erritualak (Li,禮) zirela bizitzarako jarraibiderik edo eredurik aproposenak. Xunzik, inplizituki Hobbes eta Rousseau gogorarazten duten pasarte batzuetan, erritualen sorrera ondokoari egotzi zion: mugarik gabeko gizarte batean, pertsonen artean sortzen den konpetentziak egoera jasanezinetara eraman ditzakeela biztanleak.
Zenbaitetan erritual hauek konbentzio sozial eraginkor gisa deskribatuak izan dira (Perkins 2014: 189-97), baina hau desegokia da bi arrazoirengatik. Lehenik eta behin, aipatzekoa da Xunzik era arbitrarioan aukeratutako erritual sorten eraginkortasuna esplizituki ukatzen zuela. Hobeto esanda, errege jakintsuek arautzen zituzten errituak ziren benetan legitimoak; horiek dira “gizakiak gizaki egiten dituztenak” (ren zhi suoyi wei ren zhe,人之所以為人者) (Xunzi 5.4) esaldiarekin lotura estuena dutenak. Beraz, lehian dauden  kode erritualak kondenatuak daude huts egitera. Gizakiek, gainerako animalia espezieek baino gehiago nabarmentzen dituzte desberdintasunak (Bian,辯). Errege jakintsuen erritualek naturaz gizakiak ezberdinak direla eta ezberdin jokatzen dutela baieztatzen dute (Xunzi 5.4 da testu zentrala; 10.3 eta 19.1c ere ikus daiteke).
Bigarrenik, Xunziren arabera, erritualek ez dute soilik koherentzia sozial bat errazten, norbanako bakoitzaren egoera psikologiko eta morala garatzen ere laguntzen dute (Ivanhoe 2014; Yearley 2014: 92-101). Izan ere, hori egingo ez balute, erritualak izan beharrean elkarbizitzarako tresnak baino ez lirateke izango.
Xunziren erritualek emozioen garapenean nahiz moralean daukaten funtzioa hain da garrantzitsua, non erritualen bitartez ematen diren adierazpen artistikoen azalpena kapitulu oso batean eskaintzen duen. Horretarako, “musika” (Yue,樂) terminoaz baliatzen da. Erritoa eta musika bi elementu desberdin dira, baina Xunzik kontzeptu horien jatorrian eta helburuan duen ikusmoldea antzekoa izanik, ia ezinezkoa da bi kontzeptuetako bati buruz hitz egitea bestea aipatu gabe. Beraz, “erritoa eta musika” (Liyue,禮樂) gizakien artifizioaren bi alderdi gisa soilik uler daitezke (Wei): erritoak gizarteko kohesio soziala sustatzen duten forma kulturalak dira; musikak, aldiz, gizakien emozioen adierazpen ordenatua eragiten du.
Konfuziar guztiek bezalaxe, Xunzik gizakiak beregan hobetu daitezkeen eta sostenga ezinak diren bulkadak dituela onartzen du (Xunzi 20.1). Arazoa, ordea, emozioek soilik bultzatutako suminaldi buruarinek eragin dezaketen minean dago; horregatik, norbere bulkadak ez deuseztatzea eta kontuan edukitzea eskatzen zaie (alderatu Xunzi 22.5a).
Xunziren atal honen helburua musika hondakina dela zioen Mohisten iritziaren aurka egitea zen. Xunzik erantzun zien Mozi eta haren jarraitzailei, arreta kostu materialetan soilik jartzeagatik, morala erdiesteko tresna gisa ez zutela musikaren erabilgarritasun psikologikoa onartu (Cook 1997: 21-24; Graham 1989: 259-61).
''“Musika zentratua eta orekatua denean, pertsonak harmoniatsuak dira eta ez dira urratzen. Musika zuzena eta serioa denean, jendea uniformea da eta ez eragabea. Jendea uniformea eta eragabea denean, armada sendoa da eta gotorlekuak seguruak; estatu etsaiak ez dira inbaditzen ausartuko (Xunzi 20.2).”''
Goiko aipuaren arabera, errituala era zuzenean erabiltzea erabakigarria da, bai politikan bai nazio arteko harremanetan ere.
Honela, Xunzik erritualaren esanahia mailaz igo zuen. Honela, agintari batek bere herrialdea erritualen arabera gobernatzeko duen gaitasuna izango da gudu-zelaian arrakasta edo porrota bermatuko duen irizpide bakarra.
Errituen iturriak: Bidea (DAO, 道) eta zerua (TIAN,天)
Xunziren pentsaera hertsiki lotua dago jarduera praktikoarekin; horregatik, banakoaren jarrera lantzeko errituak proposatzen ditu; kanpoan aurkitzen baita giza-izaera txarra bideratzeko irtenbidea, aurretik aipa bezala. Errituak bide zuzena jarraitzeko abiapuntu izango dira.
Xunzirentzat gizakia bere jarreraren arduraduna da. Horregatik, “Zeruaz” eta “Bideaz” modu ezberdinean hitz egiten du. “Bidea” (Dao,道) gizakiek errituen bidez jarraitu beharreko jarrera litzateke. Esan bezala, errituen bidez gizaki orok ondo jokatzen ikasiko du, askotan jarraitutasun edota konstantzia kontzeptuekin lotzen delarik. Bestalde, “Zeruak” (Tian, 天) tradizio txinatarrean garrantzitsua izan arren, Xunzik bestelako interpretazioa eskaintzen du. Zeruaren fenomenoak anitzak dira, eta Txinako pentsamenduan aieruak ekartzen dituzte. Aieruen interpretazioek eragina izango dute gizakiengan. Hortaz, seinale bezala ulertuak ziren arren, Xunzik gizakiaren gain utzi zuen jasaten zuen eragin horren ardura.
Laburbilduz, “Bidea” eta “Zerua” ezagutzearen funtsa praktikotasunean datza. Alde batetik, “Zerua” ezagutu beharko dute gizakiek, baina errepikatzen diren fenomenoak soilik aztertuz eta hauen erabilgarritasuna bilatuz. Bestetik, “Bidea” errituen bidez landu beharko da. Halaber, erritu hauek ez dira praktika xume edo hutsalak; hauen bidez antzinako jakintsuak (Shengren,聖人) unibertsoaren patroietan oinarritzen baitziren. Jakintza hori jarraituz lortuko da jokaera zuzen bat.
Bidea: Aurkitua ala eraikia?
Aurreko puntuan azaldu bezala, Xunzik “Bidea” konstantziarekin lotzen duen kontzeptua da. Xunziren pentsamenduan Bidearen kontzeptuarekin planteatzen den zalantza ondorengoa da: “Bidea” egoera onartzera bideratzen gaituen seinale kosmologikoa da edo gizakiak eraikitakoa bidea? .
Izan ere, tradizio txinatarraren arabera “Bidea” aurkitu beharreko zerbait da; hau da, seinale kosmologikoz osatua dago, non gizakia horietara moldatu behar den. Hala ere, Xunzik Zeruarekin egiten duen ezberdinketa antzekoa egiten du Bidearekin. Xunziren arabera, “Bidea” antzinako jakintsuek emandako errituekin egiten da. Hortaz, erreferentzia egiten dio bakoitzak bere bidea eraiki behar duelaren esaerari. Adibidez, izar iheskorrak teorikoki Bidearen azalpen gisa uler zintezken. Baina Xunziren arabera, patroi zehatz bat jarraitzen ez dutenez, gizakiek ez diete fenomeno astronomiko hauei men egiten.
Eztabaida honetan, hainbat alderdi hartu behar dira kontuan: alde batetik, Xunziren testu asko galdu dira eta hortaz, zaila da zehaztea zeri egiten dion erreferentzia Bideaz hitz egiten duenean. Kontuan hartu behar da anbiguotasun hori ematea ohikoa dela, bere tradizioan irmoki ezarrita zegoen naturaren jarraipen horrekin apurtzen duelako; izan ere, bere pentsaeran “Bidea” gizakiarena den zerbait bezala agertzen dela.
Izenak zuzentzen (Zhengming, 正名)
Zhengming (“Izendapenak zuzentzen”) Xunziren hizkuntza ri buruzko idazlan esanguratsuenetarikoa da. Bertan, hizkuntza eta komunikazioarekiko hainbat hausnarketa aurkezten ditu; komunikatzeko naturari buruzkoak, esaterako. Hala ere, moralitatearen gaia lantzen du gehien bat, hizkuntzaren gainetik.
Hizkuntzaren ikerketa honetan aztertzen duen lehenengo puntua “izena” eta “gauzaren” arteko harremana da. Gauzak izendatzean, ezberdina eta berdina denaren arteko bereizpenak egiten dira. Hortaz, izendapenak gauzen sailkapenetan oinarritzen dira. Izenak, aldiz, aurretik dagoen errealitate bat definitzeko erabiltzen dira. Epistemologia deritzo ikerketa hauek egiten dituen filosofiaren atalari. Honela, idazlanaren gai nagusia izenak jartzea, izendapenak lantzea eta horien bitartez munduaren berantolamendu bat egitea da.
Xunziren izendapenen teorian, gauzei ezarritako izendapenen jatorri “artifiziala” (naturala edo berezkoa ez dena) aztertzen da; gizakien artean adostutako konbentzioz jartzen direnak. Behin konbentzio horretara ohitzen garela, izen horiek ez dira onargarritzat hartzen. Hala ere, Xunzik aitortzen du hori dela arrazoi bakarra izen batzuk onartuak izateko beste batzuen aurrean. Gainera, taldeak osatzen dituzten desberdintasun biologikoak daudela onartzen du; berak, ordea, jarrera edo ekintzak gida bezala funtzionatzen duten hizkuntzetan ipintzen du arreta.
Kontuan izan behar da, hierarkia elementu garrantzitsua dela kultura txinatarrean eta aldi berean, filosofia praktikoa dela idazleak lantzen duena. Ez da praktikatik at dagoen filosofiarik burutzen. Horrenbestez, hierarkia eta ordena defendatzen ditu Xunzik lan honetan. Ideia nagusia izendapenetan datza, errealitateko elementuak ordenatzen ari garela onartzean; ideia hauek aurretik zuten izaera kualitatiboa berrizte aldera. Lanak, beraz, gai etiko eta epistemologikoak nahasten ditu.
Xunzirentzat izendapenak garrantzitsuak dira, hizkuntza eta moralaren artean dagoen loturarengatik. Haren ustez, esaera txarrek Bidetik aldentzen ditu banakoak. Pentsalari honentzat, hizkuntzaren helburu nagusia erregearen tresna izatea da. Hizkuntzari esker, pertsona guztiek agintariaren esanak ulertu ahal izango dituzte, eta horrela, zuzen jokatzeko gai izango dira. Dena den, herrialdeak gidatzeko ezinbestekoa izango da denek ulertuko duten hizkuntza edukitzea. Erregeak bere aginduak ezarriko ditu ordena mantentzeko; horregatik, Mengzi pentsalariak ez bezala, Xunziren aburuz ezinbestekoa izango da izen hauei eustea, orden hierarkikoa mantendu ahal izateko.
Bihotz-burua (XIN,心)
Xin (心) hitzak bihotza esan nahi du txinatarrez. Xunzik prozesu mentalak atxikitzen dizkio kontzeptu honi. Kontuan izan behar da Txinako filosofia modernoa ren aurretik gogamena ez zela buruan kokatzen. Horregatik, Xin, “bihotz-buru” edo “bihotz-pentsamendu” bezala itzul daiteke; honen bitartez izango da gizakia Bidea ezagutzeko gai. Bihotz-buruak hiru ezaugarri nagusi ditu: hutsunea (Xu,虛), unitatea (Yi,壹) eta lasaitasuna (Jing,靜).
Xina da, beraz, beste organo guztiak gidatzeko gai den bakarra. Gizakia gai izan beharko da inmoralak diren ekintza horiek identifikatu eta sahiesteko. Kontuan izan, aurreko atalean azaldu bezala, Xunzirentzat gizakiaren berezko natura (Xing, alegia) txarra dela, eta horren ondorioz, Xinak egoera txarretara eraman ahal dituela gizakiak. Horregatik, ekintza txar bat aurreko erantzukizuna ez dago desio eta emozioen baitan; une horretan gure gogogamen-bihotzak (Xin) huts egin duela onartu behar baita. Bestalde, banakoaren ardurei buruz hitz egiten du, ardura hori lantzeko gizakia errituez baliatuko delarik.
Gizakiaren funtzionamendua azaltze aldera, Xunzik estatuaren analogia erabiltzen du. Edozein lurraldek baldintza edo ezaugarri jakin batzuk dauzka; handia edo txikia ala pobrea edo aberatsa izan daiteke. Haatik, elementu hauek ez dute lurralde horren etorkizuna determinatuko. Ezaugarri horiekin egiten dena izango da lurraldearen etorkizuna definituko duena; hau da, gobernariaren eta auzokideen erabakiek determinatuko dute etorkizuna. Hauek bi elementuren bidez gida daitezkeela azaltzen du Xunzik: metodo aproposa eta buruzagi aproposa, hain zuzen ere.
Lurraldearen adibidea Xinera eramanez gero, antzeko zerbait gertatzen da. Gizakia bi zatiz osaturik dago: alde batetik, Xinga, hasierako egoera txarra, eta bestetik Weia edo jarrera kontzientea. Lurraldearen etorkizuna bezala, gizakia hasierako egoera kaskarrean egongo da jarrera kontzientearen bidez erabaki zuzenak egiten ez baditu. Honela, Bidea jarraitzen ez badu, errituak errespetatuz eta berezko naturari soilik erreparatuz (Mengzik proposatzen zuen moduan), ez du egoera on bat lortuko.
Juan Luis Panero
Juan Luis Panero Blanc (Madril, 1942ko irailaren 9a - Torroella de Montgrí, Girona, 2013ko irailaren 16a) espainiar poeta izan zen.
Biografia
Leopoldo Panero poetaren eta Felicidad Blanc idazlearen semea, eta Leopoldo María Panero poetaren anaia zen. Zuzenbide eta Filosofiako ikasketak egiten hasi zen, baina bukatu gabe utzi zituen. Aurrerago, Parisen eta Londresen, Literatura eta Hizkuntzari buruzko ikasketak egin zituen. Mexikon bizi izan zen zenbait urtez, Estatu Batuetako argitaletxe batentzat lanean.
Billy Magnussen
William Gregory Magnussen (Queens, 1985eko apirilaren 20a) estatubatuar aktorea da.
Juan Luis Panero
Biografia
2009an, Ediciones Vitruvio argitaletxeak La memoria y la muerte argitaratu zuen; data horretara arte argitaratutako poesia-lan osoa biltzen duen antologia da.
Olmeka
Olmeka Mesoamerikako antzinako zibilizazioa izan zen, Mexikoko golkoaren kostaldeko eskualde zabal batean garatu zena, oraingo Veracruz estatuan eta Tabasco ekialdean. Ezagutzen den Amerikako lehen zibilizazioa izan zen, eta K.a. 1250. urtetik K.a. 500-400. urtera arte iraun zuen. Kultura honen hiru gune nagusiak San Lorenzo, La Venta, Cerro de las Mesas eta Tres Zapotesen daude, non eraikin erlijioso eta tenpluak izan zitezkeenen hondakinak aurkitu diren. Olmeken arkitektura monumentala, harrizko eskultura eta jadez eginiko oroitarri zein zeramikarekin, eredu estetiko idealizatuak sortu zituzten, jaguar raren aurpegia protagonista izanik.
Historia
Olmekak Kolon aurreko Mexikoko lehen kultura aurreratuaren moldatzaileak izan ziren. Mexikoko golkoko hegoaldeko kostalde inguruan bizi izan ziren, Papaloapan ibaiaren eta Laguna de Términos aintziraren artean, gaur egungo Veracruz eta Tabasco estatuetan. Bizibidez nekazariak, arrantzaleak eta ehiztariak ziren. Erlijio eta gizarte egitura aurreratua zuten, jaguar itxurako jainko bat gurtzen zuten, eta zenbatzeko sistema bat eta egutegia ere bazuten, gero maiek erabili zutenaren antzekoa. Baina, olmeken kultura arteagatik da ezaguna batez ere: tenpluak eta piramideak eraiki zituzten eta harria artez landuz estatuak eta goi-erliebeak egin zituzten; oso ezagunak dira eskulturak, basaltozko harri handietan landutako buru erraldoiak, bi metro baino garaiagoak, biribilak, sudur-motzak, ezpain-lodiak, eta burukoa edo kaskoa dutenak. Lehen eraikinak K.a. 1150 urte ingurukoak dira, baina olmeken kulturak K.a. 1100-800 bitartean izan zituen urterik oparoenak, eta eragin handia izan zuen Mexikoko eta Erdialdeko Amerikako ondorengo kulturetan, hala nola, maia, tolteka eta zapoteka herrienetan. K.a. 800 urtetik aurrera olmeken arte estiloaren eragina ahulduz joan zen eta zibilizazioak, K. o. urteetan ere bizirik iraun arren, nagusitasuna galdu zuen.
Kultura
Zibilizazio olmeka izan zen, adituen ustez, Erdialdeko Amerikako lehenengoetakoa eta hark finkatu bide zituen ondorengo mendeetako eskualdeko zibilizazioen ezaugarri aipagarrienak: hiriguneak, piramide tankerako monumentuak, monolito zizelatuak, behe erliebez apainduriko aldareak, harri bitxizko estatua txikiak, idazkera eta egutegia. Politeistak ziren, piztia itxurako jainko asko zituzten (nagusia jaguarra), nekazaritzarekin, eguzkiarekin, urarekin, sumendiekin... erlazionatuak.
Idazkera hieroglifikoa garatu zuten lehen amerikarrak izan zirela uste da (adibiderik zaharrena K.a. 650. urte ingurukoa da), nahiz eta puntu hau oso eztabaidatua den adituen artean. Mesoamerikako ondorengo kulturetan ohikoa izan zen pilota jokoa asmatu zuten, eta denbora neurtzeko egutegiak sortu zituzten.
Arkitektura
Arkitektura olmeka nahiko soila da, hieratikoa eta errealista aldi berean, baina basaltoa lantzeko molde bikaina zutela erakusten dute haien monumentuek. Jainkoen gurtzarekin eta hileta erritoekin loturiko monumentu multzoetan aurkitu dira arkitektura olmekaren aztarna nagusiak; eraikin aipagarrienak piramide tankerako monumentuak dira.
Aztarnategi olmeka nagusia, arkitekturari dagokionez, La Venta multzoa da. Padurez inguraturiko uharte moduko batean dago, eta ospakizunetarako gunea, hilobiak eta jainkoei egindako eskaintzak agertu dira bertan. Monumentu nagusia piramidea da, tumulu koniko bat, 30 metroko garaiera eta 130 metro inguruko diametroa duena. Piramide olmeka gehienak bezala, puntu kardinalak ditu ardatz eta hainbat zutabez, hilarriz eta aldarez zegoen hornitua. Piramidearen iparraldean laukizuzen formako plaza bat dago, ospakizunetarako erabili bide zutena, eta plazaren alboetan bi plataforma luze; iparralderago patio moduko bat ageri da, basaltozko zutabeekikoa, eta beste tumulu txiki bat hondoan. Garrantzitsuak dira, halaber, La Ventako serpentinazko mosaiko erraldoi bikainak, jaguar jainkoari eskainiak.
Eskultura
Olmeken eskulturaren ezaugarri nagusia lan erraldoiak eta miniatura lanak nahasian egin zituztela da. Lan erraldoietan buruak dira azpimarratzekoak. Harri bakarrez eginiko eskultura kubiko geometrikoak dira, 15-30 tona artekoak. Agintari jainkotuei dagozkie eskultura erraldoi gehienak, eta naturalistak dira. Begi sartuak, ezpain lodiak, asimetrikoak, masail puztuak, sudur handia baina zapala, eta oro har, jaguarraren aurpegia gogorazten duten ezaugarriak dituzte. Burua eta atzealdea larruz, jaguar atzaparrez eta suge ezaugarriz apaindua zuten; horiek ziren, hain zuzen ere, garai hartan etorkiaren sinboloak. Buru erraldoiak bereziki aipagarriak dira; izan ere, era horretako eskulturak agertu diren inguruak ez dira lurralde harritsuak, eta oso sistema aurreratua eta energia asko beharko zen harri horiek garraiatzeko; San Lorenzoko buruak egiteko erabili zuten basaltoa, esaterako, gune hartatik 80 kilometro ingurura zegoen harrobi batetik aterea da adituen ustez.
Buru erraldoiez gainera hainbat aldare aurkitu dira, monolitikoak hauek ere, erlijio eszenak irudikatzen dituzten behe-erliebe eta eskultura bikainez apainduak. Laukizuzen formako oinarria izaten dute, goialdean behe-erliebeak dauzkate eta aurrealdean irudi irtenak. Aldareetako irudietan ere nabarenenak dira giza-jaguarren edo haur-jaguarren ezaugarriak. Jaguarra da, izan ere, arte olmekan gehien agertzen den irudia, eta olmeken mitologia guztia jainko felino baten gurtzan oinarritua zela adierazten du horrek. Jaguar irudiez gainera aipagarriak dira maskara irribarretsuak. Buru erraldoiak eta aldareak arte ofizialaren erakusgarritzat hartu dira, erlijio eta gertaera historikoei buruzko eszenak baitira nagusi.
Eskultura txikiak eta miniaturak ere egin ohi zituzten olmekek, harribitxizkoak: jadea eta serpentina erabili zuten batez ere (jadea urarekin eta emankortasunarekin lotzen zuten), baina baita jadeita eta diorita ere. Eskultura olmekak leunak dira eta bolumenari eman zitzaion lehentasuna, ez dute sartu-irten nabarmenik. Hilobietan agertu dira eskultura txiki gehienak; Cerro de las Mesas aztarnategian, esaterako, 782 estatuatxotik gora aurkitu dira, jaguar itxurako irudi sexugabeak islatzen dituztenak.
Saint-Sauveur-en-Diois
Saint-Sauveur-en-Diois Frantziako udalerri bat da,Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Sauveur-en-Diois udalerrian erroldatutako biztanleak 61 ziren. Familiak 24 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Etxebizitza
2007an 59 etxebizitza zeuden, 26 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 32 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 53 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 26 etxebizitza nagusietatik 20 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek hitu gela zituzten, 10 etxek lau zituzten eta 14 etxek bost zituzten. 20 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 8 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 16 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Phyllodytes punctatus
Phyllodytes punctatus Phyllodytes generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Saint-Sauveur-en-Diois
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 33 ziren, horien artean 29 aktiboak ziren eta 4 inaktiboak ziren. 29 pertsona aktiboetatik 25 lanean zeuden (13 gizon eta 12 emakume) eta 4 langabezian zeuden (4 gizon). 4 pertsona inaktiboetatik 1 erretiraturik zegoen, 1 ikasten zegoen eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 funeraria zen eta 1 zurgina.
2000. urtean Saint-Sauveur-en-Diois udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Flint (Flintshire)
Flint, 'Y Fflint', Galesko iparraldeko udalerri bat da, Flintshire konderria. Dee ibaiaren estuarioan dago.
2011ko erroldaren arabera 12.953 biztanle zituen.
Allentown
Allentown Lehigh konderriko hiria, Pennsylvanian, Estatu Batuetan. Filadelfia eta Pittsburgh ondoren, Pennsylvaniako hirugarren hiri jendeztatuena. 2010eko erroldaren arabera, hiriak 118.032 biztanle zituen.
Geografia
Lehigh ibaiaren ertzean kokatua, Pennsylvaniako ekialdeko eskualdean (Lehigh arana bezala ezagutzen dena), eta aldameneko bi hirietatik (Bethlehem eta Easton) handiena. Allentown Filadelfiatik 95 kilometrotara dago iparraldera, Estatu Batuetako seigarren hiririk handiena, eta New Yorketik 45 kilometrotara mendebaldera, Estatu Batuetako hiririk handiena.
Dorney parkea jolas-parke famatua da, eta Allentowneko kanpoaldean dago kokatua. Cedar Crest University eta Muhlenberg University unibertsitateak ere Allentownen daude.
Historia
Allentown 1762. urtean sortu zuen William Allenek.
Allentown musikan aipatua
Billy Joelek "Allentown" abestia du, industriak hiri honetan jasan zuen beherakadari erreferentzia eginez.
Bécourt
Biztanleria
2007an Bécourt udalerrian erroldatutako biztanleak 280 ziren. Familiak 102 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 37 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 45 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 111 etxebizitza zeuden, 103 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 110etxeak ziren. 103 etxebizitza nagusietatik 63 bere jabearen bizilekua ziren, 37 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 28 etxek lau zituzten eta 65 etxek bost zituzten. 92 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 41 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 52 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 179 ziren, horien artean 125 aktiboak ziren eta 54 inaktiboak ziren. 125 pertsona aktiboetatik 110 lanean zeuden (60 gizon eta 50 emakume) eta 15 langabezian zeuden (11 gizon eta 4 emakume). 54 pertsona inaktiboetatik 26 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 19 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bécourt udalerrian 95 unitate fiskal zeuden, 269 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.803 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 1 higiezinen enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 margolariak ziren, 1 zurgina eta 1 iturgina.
2000. urtean Bécourt udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 714 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Konkordatu
Konkordatu (concordatum) Eliza katolikoaren eta Estatuaren arteko harremanak arautzeko eta elkarrekiko eskubide eta betebeharrak zehazteko Estatu bateko gobernuak eta Vatikanoak egiten duten hitzarmena da.
Konkordatuan hitzartutako gaiak era askotakoak izan daitezke: ekonomikoak (ondasunen egoera juridikoa, apaizek jaso beharreko lansaria, zergei buruzko legegintza); elizaren jarduerari buruzkoak (eliza barrutien mugak). Konkordatuen helburu nagusia estatuari eta elizari dagozkion auziak arautzea da: ezkontzarako legeak; erlijiozko egintzen ondorio zibilak; gizarte zibilean eta elizan eragina duten delituen zigorra; irakaskuntzako arazoak; bi erakundeek gorde beharreko jai egunak. Konkordatu nagusiak: Wormsekoa (1122) Kalisto II.aren eta Henrike V.a enperadorearen artekoa; Vienakoa (1448) Nikolas V.aren eta Federiko III.aren artekoa; Pio VII.aren eta Napoleonen artekoa (1801); eta Letrangoa (1929) Pio XI.aren eta Mussoliniren artekoa.
Phyllodytes tuberculosus
Phyllodytes tuberculosus Phyllodytes generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Lola Pagnani
Anna Lola Pagnani Stravos, (Erroma, 1972ko apirilaren 3a - ), Lola Pagnani izenaz ezagunagoa, aktore, dantzari eta abeslari italiarra da.
Jühnde
Jühnde Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Epiplatys chevalieri
Epiplatys chevalieri Epiplatys generoko animalia da. Arrainen barruko Nothobranchiidae familian sailkatzen da.
Fan Bingbing
Fan Bingbing (Qingdao, Shandong, ) txinatar aktore eta abeslaria da, zineman eta telebistan aritutakoa. 2016an Emakumezko Aktore Onenaren Zilarrezko Maskorra irabazi zuen.
La Croix-aux-Mines
La Croix-aux-Mines Frantziako udalerria da, Vosgeak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an La Croix-aux-Mines udalerrian erroldatutako biztanleak 548 ziren. Familiak 248 ziren, horien artean 84 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 52 bakarrik bizi ziren emakumeak), 72 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 76 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 372 etxebizitza zeuden, 247 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 93 bigarren erresidentzia ziren eta 32 hutsik zeuden. 278 etxeak ziren eta 93 apartamentuak ziren. 247 etxebizitza nagusietatik 180 bere jabearen bizilekua ziren, 53 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 12 etxek bi gela zituzten, 64 etxek hiru zituzten, 51 etxek lau zituzten eta 120 etxek bost zituzten. 201 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 127 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 72 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 362 ziren, horien artean 276 aktiboak ziren eta 86 inaktiboak ziren. 276 pertsona aktiboetatik 228 lanean zeuden (129 gizon eta 99 emakume) eta 48 langabezian zeuden (23 gizon eta 25 emakume). 86 pertsona inaktiboetatik 39 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 32 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Croix-aux-Mines udalerrian 252 unitate fiskal zeuden, 582 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.073 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 17 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 margolaria, 1 zurgina, 2 argiketariak eta 1 eraikuntza enpresa.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra harategi bat zen.
2000. urtean La Croix-aux-Mines udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gudeako otoizlaria
Gudeako otoizlaria K.a. 2550 eta 2520 urtetan arteko eskultura da. Mesopotamiako Dinastia Arkaikoen Garaia deritzon aldian, munduko historiaren lehen zibilizazioan, Sumer zibilizazioan alegia, egina izan zen. Egun Espainiako Museo Arkeologiko Nazionalean erakusten da, Madrilen.
Aurkikuntza
Objektuak Iraken aurkitu zen. 2001ean Espainiako Museo Arkeologiko Nazionalak erosi zuen.
Orvietoko katedrala
Orvietoko duomo edo katedrala (Duomo di Orvieto; Cattedrale di Santa Maria Assunta) XIV. mendeko katedral katoliko handia da, Andre Mariaren Jasokundeari eskainia, eta Orvieto hirian dago, Umbrian, Italia erdialdean.
Orvieto hirian dago, mendi bolkaniko baten gainalde lauan. Katedralaren fatxada eraikuntza erlijiosoko pieza klasiko eta ikusgarria da, XIV. mendetik XX. mendera bitarteko diseinuko elementuak ditu. Toscanako Florentzia eta Sienako duomoen antzekotasunak handiak dira.
Historia
Eraikina Urbano IV.a aitasuntuaren agindupean eraiki eraiki zen, Orvieton gordetzen zen erlikia bat, Bolsenako korporala, eraikuntza egoki batean egon zedin gordea. Lehen harria 1290. urtean jarri zuen Aita Santuak, eta Arnolfo di Cambio maisuak hasi zituen lanak itxura erromanikoko eliza bat eraikitzen. 1309.enean ordea, Sienako Lorenzo Maitani etorri zen arazo batzuk tarteko lanen ardura hartzeko, eta Sienako duomoan egindako lanen antzekotasun handiko ukitu bat eman zion elizari: bata zein bestea Sienar Gotikoaren ordezkari direla esan daiteke.
1986az geroztik, Orvietoko katedrala Todiko elizbarrutiko apezpiku-egoitza da.
Ezaugarriak
Aberastasun handiko eliza da. Fatxadan urrezko mosaikoak, arrosa-leiho handi bat, urrezko mosaikoak, brontzezko hiru ate handi eta historia biblikoa laburbiltzen duten lau erliebe bikain daude.
Barrualdean, bi kapera nabarmentzen dira, Korporalarena eta San Briziorena, biak fresko ikusgarriz apainduak.
San Brizioren kapera edo Cappella Nuova delakoa eskuinetara dago. Freskoetan Fra Angelico eta bere laguntzaileenak dira nabarmenenak, eta baita Luca Signorellirenak.
Ezkerretara dagoen kapera, Korporalarena, Orvieton gordetzen den erlikia honen gordelekua da. San Pietro Parenzo santuaren erlikiak ere bertan gordetzen dira, Orvietoko bertako santu batenak. Freskoetan ezkerrean eukaristiaren historia jasotzen da, eta eskuinean erlikiarena, nola odoleztatu zen Bolsenako korporala.
Bitinia
Bitinia Asia Txikia iparmendebaldean eta Itsaso Beltzaren hegomendebaldean zegoen eskualde bat zen, Kaltzedonia penintsulatik, Heraklea Pontika, Paflagonia, Misia eta Propontide edo Marmara itsasoraino hedatu zena.
Hiriak
Bere hiri nagusienak Nizea, Nikomedia, Bursa eta Kaltzedonia izan ziren. Nikomedia, K.a. 264an sortu zuen Nikomedes I.ak eta eskualdearen hiriburua zen.
Erresumaren sorrera
Alexandro Handiak, Persiaren konkistan eta Granikoko guduaren ondoren, Spardako satrapiako hiri greziar guztiak menderatzea lortu zuen. Eskualde honetan sortuko ziren ondorengo Pergamo eta Bitiniako erresumak. Ondoren, K.a. 323an, Alexandro Handia hil zen eta Diadokoen Lehen Gerra hasi zen, honek irauten zuen bitartean, Basek K.a. 376-K.a. 326, Bitiniaren independentzia lortu zuelarik. Bere seme Zipetes, Bitiniako lehen erregea izango zen.
Gainbehera
Erroma Asia Txikiko kontuetan sartu zenean, Nikomedes II.ak eta Nikomedes III.ak nahi izan zuten Bitiniaren hedapena, sekula ez zen lortu, are, murrizketaren bat ere jasanez, Pontoko errege zen Mitridates VI.aren konkisten ondorioz. Nikomedes IV.ak, bere erresuma Erromari eman zion hiltzean, K.a. 74an, Ponto eta Bitiniako probintzietan sartu zelarik.
Bitiniako probintzia
Ponpeiok antolatu eta Pontora lotu zuen. Plinio Gaztea Bitiniako gobernaria izan zen, nork, 111. urtean, Trajano enperadoreari bidaltzen zizkion gutun informatiboetan, probintzian kristau asko zegoela esan zuen.
Mitologia
Greziar mitologiaren arabera, Idmon, Apolo eta Asteriaren semea, igarle bat zen, Argonautei batuz gero, hil egingo zela iragarri zuena. Hala eta guztiz ere, Argonautekin joan zen, eta, bere iragarpenean iragarri bezala, Bitinia eskualdean hil zen, suge baten horzkadaren ondorioz. Gutxi gora-behera K.a. 559an, Heraklea Pontika hiriaren sortzaileek, tenplu bat eraiki zuten heroi hau lurperatua izan zen tokian bertan.
Bitxikeria gisa, Kaligula erromatar enperadoreak, 40an, hiri honetako gobernari gisa, bere zaldia zen Intzitatus izendatu zuela nabarmendu behar da.
Maricopa konderria (Arizona)
Geografia
Maricopa konderriak 2,389,106 kilometro koadro ditu. Horietatik 628 ura dira. Beste 2,382,826 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,01 da.
Zweigen Kanazawa
Zweigen Kanazawa (ツエーゲン金沢) Japoniako futbol talde bat da, Kanazawa hirikoa.
Historia
Taldea 1956an Kanazawa SC (金沢SC) izenarekin sortu zen. 2006an izena aldatu zuen eta Zweigen Kanazawa (ツエーゲン金沢) bihurtu zen.
Baldintzazko perpaus
Baldintzazko perpausa perpaus nagusiak adierazten duena benetakoa izan dadin bete behar den baldintza ezartzen duen perpaus txertatua da.
Baldintzazko perpausak: (BALDIN) BA- …
Baldintzazko perpausek baldintzazko periodoa osatzen dutela esan ohi da. Baldintzazko perpausek, perpaus adberbialek bezala, adizlagun baten lekua betetzen dute perpaus nagusian. Baina baldintzazkoek nortasun berezi samarra dute, perpaus nagusiko aditzaren eta baldintzazko perpausaren artean halako lotura berezia izan ohi baita sarritan, normalean bestelako perpausetan gertatzen ez dena: Baina Baldintzazko periodoa bikoitza izan ohi da: alde batetik, baldintza ezartzen duen perpausa (PROTASIA deritzona), eta, bestetik, baldintza hori betez gero gertatzen den ondorioa adierazten duen perpausa, APODOSIA edo ONDORIOA deritzona. Baldintzazko perpausek, gainerako perpaus txertatuek bezala, badute beren menderagailu berezia, alegia: BA-. Eta indartua ere ager daiteke, BALDIN morfema erantsita. Beste perpaus txertatuetan ez bezala, ez dute aditzari eransten zaion atzizki bat: (BALDIN) BA- aditz-aurrizki bat da.
Baldintza-motak
Baldintzak, edo baldintzazko periodoak, mota desberdinetakoak izan daitezke. Bi multzo nagusitan banatzen dira baldintzazko perpausak: alegiazkoak eta alegiazko ez direnak.
Baldintza alegiazkoa
Izenak adierazten duen bezala, ustezko, alegiazko zerbaitez ari den baldintza da, hiztuna ametsetan ariko balitz bezala, ez egiazki gertatu edo gertatuko den zerbaitez. Baldintza-mota honetan, alegiazko adizkiak erabiltzen dira: Goiko perpaus horietan ametsezko mundu batean bezala ari da hiztuna.
Alegiazko baldintzaren adizkiak
Era honetako baldintzan, adizkiak lau motatakoak izan litezke berez: