cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bannau Brycheiniog Parke Nazionala
Bannau Brycheiniog Parke Nazionala (galesez Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog eta ingelesez Brecon Beacons National Park) Galesko hiru parke nazionaletako bat da. Herrialdearen hegoaldean dago, Bannau Brycheiniog mendilerroa erdigunean duela. Bere barnean honakoak daude: Y Mynydd Du (ingelesez Black Mountain) mendilerroa mendebaldean eta Fforest Fawr (Baso Handia) eta Breacon Beacons mendilerroa erdialdean, eta Black Mountains mendilerroa ekialdean.
1957an sortua izan zen.
New Deal
New Deal ingelesez, Itun Berria euskaraz, Amerikako Estatu Batuetan egindako programa ekonomiko batzuk izan ziren. Plangintza zabal baten barruko programa gehienak 1933 eta 1938 urteen artean egin ziren nahiz eta gutxi batzuk geroago egin. Helburuak 1929ko krakak ekarri zituen ondorio txarrak konpontzeak ziren. Hiru helburutan laburbildu daiteke: langabezia eta pobreziarekin amaitu, ekonomia hobetu eta finantza-sistema hobetu, berriro 1929koa gertatu ez zedin.
Mundu kapitalistan krisiaren aurkako politika nagusia New Deal delakoa (banaketa berria edo itun berria) izan zen Amerikako Estatu Batuetan, eta hori Franklin Delano Roosevelt presidenteak sustatu zuen. Printzipio hori aplikatzean, urratu egin ziren kapitalismo klasikoaren funtsezko alderdi batzuk. Era berean, deflazioarekin amaitzea lortu zuten.
Ekonomiaren eta gizartearen arloko neurri horien helburua produkzioa sustatzea zen, eskaria suspertuz. Neurriok gobernuak hartu zituenez, hautsi egiten zen estatuak liberalismo ekonomiko klasikoan ordura arte izandako inhibizioa. Alderdi horretatik, bankuak berritu egin ziren, aginte publikoek horren gainean zuten kontrola indartuz, eta, aldi berean, bezeroen babesa ere hobetu egin zen. Administrazioak langile langabeak kontratatu zituen, ekipamenduko lanak egiteko, soldata onargarrien truke; horrela, egoera horretan zazpi milioi langile ere egon ziren. Eskaria suspertzeko, nekazariei bermatu egin zizkieten prezioak, eta langileei, berriz, taldekako hitzarmenak segurtatu zitzaizkien, gutxieneko soldata finkatuz eta lanaldia murriztuz. Inbertsio pribatuen urritasuna, azkenik, obra handietako inbertsio publikoarekin ordeztu zen.
Rooseveltek erraz garaitu zuen Herbert Clark Hoover, 1932ko presidentetzako hauteskundeetan, eta, horren eraginez, Amerikako Estatu Batuetako politikaren norabidea goitik behera aldatu zen. Rooseveltek ideia aurrerakoiak zituen, eta Amerikako Estatu Batuetako historia osoko presidenterik gogokoenetarikoa bilakatuko zen: lau aldiz izan zen presidente. Roosevelten arrakastarik handiena herriari suspertzeko konfiantza itzultzea izan zen, eta, horretarako, neurri berritzaileak aplikatu zituen.
Pijama marradunaz jantzitako mutikoa
Pijama marradunaz jantzitako mutikoa (jatorrizko izenburua ingelesez: The Boy in the Striped Pyjamas) John Boynek 2006an idatzitako eleberria da, umeentzako idatzi zuen lehendabizikoa. Istorioaren protagonista 9 urteko Bruno da. Mutiko honen ikuspegi lañotik, ustekabeko bidaia baten eta ondorengo bizitza berriaren nondik norako zehatzak pixkanaka pixkanaka antzematen ditu irakurleak.
Argumentua
Izan ere, Bruno bere inguruan zer gertatzen ari den ulertzen saiatu arren, ez da gauza guztiz konprenitzeko zein den bere aitaren betebeharra Auschwitzeko burua bezala Bigarren Mundu Gerran. Gerra eta sarraski-esparru horren izen konkretua, halere, ez dira eleberri osoan aipatzen, eta Brunoren ahoskera kaskarra (Autsbitz) baino ez da agertzen, beste pertsonaiek gaizki ahoskatzen duela ohartarazi dioten arren.
Brunoren familiak Berlingo etxe handia eta dotorea utzi behar zuenean hasten da eleberria, aita Auschwitzeko buru berria baitzen, Führerek berak (Fiera nobelan) izendatuta. Aldaketa honek ondorio txarrak ekarri zizkieten Brunori eta arrebari, zeren, etxe berria isolaturik egonda, euren adineko lagunik ez baitzegoen.
Nolanahi ere, bere gelako leihotik Brunok hesiaz bestaldean pijamaz jantzitako jendea, umeak ere tartean, badaudela ikusi egin zuen, nahiz eta ez zuen ongi ulertzen zertan zebiltzan hor. Asperduraren asperduraz, Brunok ingurumari esploratzeari ekin zion. Hesia inguratzen saiatzen ari zela, bere adineko ume judua aurkitu zuen bestaldean, Shmuel izenekoa. Elkarren lagunak bihurtuta, Bruno arratsaldero joaten zen hura bisitatzera.
Hastapenean gogaituta sentitu arren, lagun berriak etxe berriaren inguruko iritzia aldarazi zion Brunori. Familia, ordea, ama eta arreba batez ere, hainbat gorabeheraren ondoren itolarri sentitzen ziren leku hits horretan. Horrenbestez, Berlinera bueltatzeko erabakia hartu zuen aitak.
Istorioa amaitzen da hiriburura itzuli aurretik kontzentrazio-esparruan eman zuten azken egunean. Izan ere, Brunok hesia zeharkatu zuen zulo txiki batetik, Shmueli desagertutako aita aurkitzen lagundu nahi baitzion. Shmuelek emandako jantziekin eta zorriak zirela-eta Brunoren ile mozketarekin, horren ezberdinak ez zirela konturatu ziren mutikoak. Etxera bueltatzeko ordua zela konturatu bezain laster, mutilak eta euren ingurukoak "martxa" batera eraman zituzten, gas-ganbara batean amaitzeraino.
Urtarrilaren 17
Urtarrilaren 17a gregoriotar egutegiaren urteko hamazazpigarren eguna da. 348 egun falta dira urtea amaitzeko, 349 egun bisurteetan.
Jaiak eta urteurrenak
Jaieguna, ondoko herrietan:
Kanpo estekak
Urtarrilaren 16 | Urteko egutegi | Urtarrilaren 18
Eusko Abendaren Ereserkia
Eusko Abendaren ereserkia (Euskal Autonomia Erkidegoaren ereserkia, orobat Gora ta Gora deitua; jatorrizko izena, Euzko Abendaren Ereserkija) antzina dantza ekitaldiei hasiera eman aurretik jotzen zen doinua da. Hitzak berriagoak dira, Sabin Aranak sortu eta idatziak. Abenda hitzak arraza esan nahi du. 1983ko apirilaren 14an, Eusko Legebiltzarrak Euskadiko ereserki ofizialtzat onartu zuen doinu hau. Hala eta guztiz ere, jende asko horren kontra azaldu zen, ereserkitzat nahiago baitzuen Jose Maria Garateren Eusko Gudariak edota Jose Maria Iparragirreren Gernikako Arbola.
Gora ta Gora
1902an Sabin Aranak antzinako doinu hari egokitutako letra konposatu zuen, Gora ta Gora Euzko Alderdi Jeltzalearen ereserkia sortzeko. Gora ta Gora izenburua, bere lehen estrofako hitzengatik hartu zuen.
Andaluziaren Alde
Andaluziaren Alde (Por Andalucía gaztelaniaz) Andaluziako hauteskunde-koalizio bat da 2022ko Andaluziako Parlamentuko hauteskundeetara aurkeztu zena. Andaluziako Ezker Batua, Más País, Equo eta Andaluziar Herriaren Ekimena alderdiek osatu zuten eta Ahal Duguren eta Aliantza Berdearen kanpoko sostengua zuten.
Rock konderria (Nebraska)
Rock konderria (Rock County) Nebraskako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Bassett da. 2010eko zentsuaren arabera 1,526 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Andaluziaren Alde
Osaera
Andaluzia Aurrera (Adelante Andalucía) parlamentu-taldearen hausturak Ahal Dugu (Antikapitalistak taldearen zuzendaritzapean) eta Ezker Batuaren arteko urruntzea eragin zuen. Lehenek bigarrenei koalizioaren akordio ekonomikoak ez errespetatzea leporatzen zieten bitartean, bigarrenek sareen eta markaren bahiketa aipatzen zuten. Transfugismoaren aurkako itun bat sinatzean, taldea osatzen zuten 17 legebiltzarkideetatik 11 bota zituzten eta hauek talde propioa osatu zuten, Teresa Rodríguez eta Antikapitalisten lidergoarekin.
Rock konderria (Nebraska)
Geografia
Rock konderriak 262,034 kilometro koadro ditu. Horietatik 881 ura dira. Beste 261,153 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,58 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 1,526 pertsonetatik 1,504 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 2 dira. 1 beltzak edo afroamerikarrak. 9 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 3 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 4 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 5 pertsonek kokatzen zuten.
Andaluziaren Alde
Osaera
Ezker batuaren zuzendaritzaren eta Antikapitalisten arteko desadostasunak gainditu ondoren, Ezker Batuako Toni Valeroren eta Ahal Duguko Martina Velarderen arteko elkarrizketak hasi ziren berriro. Izan ere, Antikapitalistak alderdia Ahal Dugutik aldendu zen eta Espainiako gobernuarekin gero eta kritikoagoa bihurtu zen. Martina Velardek koordinadore postua lortu zuen primarioetan 2020ko ekainaren 19an eta hala 2021ean Andaluziako Elkarrekin Ahal Dugu koalizioa osatu zen, Ezker Batua, Ahal Dugu eta Aliantza Berdearen artean. Gogoratu beharra dago Andaluzian bereziki konplikatua izan zela horrelako akordio bat lortzea historikoki Ezker Batuak eta Alderdi Komunistak izan duen pisuaren ondorioz.
2022ko hauteskundeak
Hautagaitzak aurkezteko epea maiatzaren 6an agortzen zen. Alabaina, arazoak izan ziren Andaluziako Ahal Dugurekin izandako negoziazioetan azken egunetan. Izan ere, Andaluziako Juntako lehendakaritzarako hautagaia Ahal Dugurena izan defendatzen zuten. Azkenik, epea amaitu baino ordu batzuk lehenago jakinarazi zen Ezker Batuako Inmaculada Nieto izango zela lehendakarigaia. Hala ere, Ahal Duguren eta Aliantza Berdearen sinadurak ez ziren garaiz iritsi Hauteskunde Batzordearen erregistrora.
Ondorioz, koalizioaren logotipoan ezin ziren sartu Ahal Dugu eta Aliantza Berdearen markak. Gainera, alderdi hauen hautagaiak independentetzat agertuko ziren boto-txarteletan, eta ez zuten izango finantzaziorako zuzeneko irabazirik. Andaluziako zortzi probintzien artean, zerrendetako 4 Ahal Duguk zuzendu zituen (Cádiz, Huelva, Kordoba eta Granada), Ezker Batuak 3 (Málaga, Jaén eta Almería) eta bakarra Andaluziako Más Paísek (Sevilla). Cádizeko hautagaia Juan Antonio Delgado, Ahal Duguren Kongresuko diputatua zen, Málagakoa Inma Nieto lehendakarigaia eta Sevillakoa Andaluziako Más Paísen burua, Esperanza Gómez.
Cyclocheilichthys lagleri
Cyclocheilichthys lagleri Cyclocheilichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Duane Vermeulen
Daniel Johannes "Duane" Vermeulen (Nelspruit, 1986ko uztailaren 3a) hegoafrikar errugbilaria da, bigarren lerroko eta hirugarren lerroko hegal postuetan aritzen dena. 2019-2021 bitartean Pretoriako Bulls taldean aritu ondoren, Ulster Rugbyk kontratatu zuen 2021ean. Hegoafrikako errugbi selekzioko kidea da 2012tik. 2019ko Munduko Kopa irabazi zuen Hegoafrikako talde nazionalarekin.
Hartsburg (Missouri)
Hartsburg Missourieko herri bat da. Boone konderrian kokatua dago. 2010ean 103 biztanle zituen, 0.55 kilometro koadrotan banatuta.
Iaret
Iaret, Antzinako Egiptoko printzesa bat izan zen, bere anaiorde Tutmosis IV.aren bigarren Errege Emazte Handia. Amenofis II.a eta bere izena galdu den baina errege printzesa izan behar zuen emakume baten alaba zen. Errege honekin ezkondu izana, soilik arrazoi politikoengatik izan zen, Tutmosis IV.a bigarren mailako emazte baten semea baitzen, Tiaa izenekoa, eta, legitimitatea, Iaretekin ezkondu izanak eman zion. Bere izenaren itzulpena, ez da ezagutzen, kobra bakarrarekin idatzia baitago, eta horrek, irakurketa ezberdin ugari izan ditzake.
Alabak baino ez zituen izan, ugari gainera, baina, semerik izan ez zuenez, bere senar Tutmosis IV.aren oinordekoa, Amenofis III.a izan zen, Tutmosisen lehen emazte izan zen Mutemuiarekin izandakoa, bigarren mailako emazte maila zuena.
Iaret, Sitamonen ama eta Nefertitiren amona izan zitekeen.
Bere garaiko testigutzak
Tutmosis IV.aren erregealdiko 7. urteko hilarri batean irudikatuta da, Konossosen, baita Sinaiko Serabit el-Khadimeko turkesa meatzeetako urte bereko idazkunetan ere.
Drumskinny
Drumskinny (Droim Scine) Ipar Irlandako eremu eta harrespil bat da, Fermanagh konderrian dagoena.
P. D. James
Phyllis Dorothy James (Oxford, - ibidem, ) britainiar idazlea izan zen. Polizia-nobelak idazten zituen.
Maisukari
Burdinoletan, maisukaria, mazukaria edo mazokabia ardatz hidraulikoen hortzetako bakoitza zen, ardatza biratzerakoan gabiari edo hauspoei eragiten ziena.
Euskal Herriko burdinoletako gabi-ardatzak 4 maisukari izan ohi zituen. Era horretan, gabiak 120 kolpe inguru jotzen zituen minutuko. Gabiaren erritmoak garrantzi handia zuen, geldoegia izanez gero burdina goria hozten baitzen. 1514 aldean, Markos Zumalabe balmasedarrak gabi txikiago bat asmatu zuen, erritmo handiagoan lan egiten zuena, ardatzean sei maisukari zituelako. Denborarekin horrelako mazoen erabilpena hedatu zen burdinola txikietan, burdin totxoak lantzeko eta tiratzeko (mehartzeko).
Clinus arborescens
Clinus arborescens Clinus generoko animalia da. Arrainen barruko Clinidae familian sailkatzen da.
Bradypus torquatus
Bradypus torquatus Bradypus generoko animalia da. Pilosa ordenaren barruko ugaztuna da. Bradypodidae familian sailkatuta dago.
Tatsuma Yoshida
Tatsuma Yoshida (吉田 達磨) Japoniako futbolari ohia eta entrenatzailea da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashiwa Reysol, Kyoto Purple Sanga eta Montedio Yamagata.
Amadis de Gaula
Amadis de Gaula Erdi Aroko gaztelerazko literatura fantastikoaren maisulana eta zalduntza liburu deritzenen artean ospetsuena da. Genero honek onarpen handia izan zuen XVI. mendean Iberiar Penintsulan.
Argitalpena eta egiletza
XV. mendearen amaieran Garci Rodriguez de Montalvok bere behin betiko bertsioa izango zena prestatu zuen, honen edizio ezagunik antzinakoena Zaragozan 1508an eginikoa delarik Los cuatro libros del virtuoso caballero Amadís de Gaula izenarekin, baina askoz lehenagoko lan bat da, hiru liburutan XIV. mendetik existitzen zena, Pedro Lopez de Ayala kantzilerraren eta honen garaikidea izan zen Pero Ferrusen lanetan agertzen den bezala. Montalvok berak lehen hiru liburuak zuzendu izana eta laugarrenaren egilea izatea aitortzen du.
Tatsuma Yoshida
Entrenatzaile gisa Kashiwa Reysol, Albirex Niigata eta Ventforet Kofu taldeak zuzendu zituen.
Amadis de Gaula
Argitalpena eta egiletza
Egiletza portugaldar jatorriko egile ezberdinei ematen zaie: adibidez, Gomes Eanes Zurararen Crónica portugaldarrak, 1454an idatzia, lan honen egile bezala Vasco de Lobeira delako bat aipatzen du, zaldun bezala Aljubarrotako guduan armatua izan zena (1385). Beste iturri batzuk egilea Joao de Lobeira delako bat izan zela diote, eta ez Vasco de Lobeira trobadorea, eta aurreko lan baten berritze bat dela, ziur asko XIV. mendearen hasierakoa. Baina ez da ezagutzen jatorrizko portugesezko testuaren hasierako bertsiorik. Berriki, oraindik gutxiengo batek defendatzen duen iritzi baten arabera, egiletza Henrike Gaztela eta Leongoari eman zaio, bere aitaren aldetik zuen arreba eta Eduardo I.a Ingalaterrakoa erregearen emaztea zen Leonor Gaztelakoaren Ingalaterrako gortean eman zuen denboraldi luzean oinarrituz. XIII. mendean Galesen (Cadfan), Ingalaterran (Lewes eta Evesham) eta Italian Beneventon eta Tagliacozzon parte hartu zuen gudu handiak dirudienez Amadis de Gaulako gudu eta gerra asko inspiratu zituen. Bera propio Brian de Monjaste infantearen pertsonaian pertsonifikatzen dela dirudi, Espainiako erregea den Ladasanen semea, ustez bere aita Fernando III.a Gaztelakoa Santua.
Edonola dela ere, kontua Amadis de Gaularen bertsio oso eta ezagun bakarra Garci Rodriguez de Montalvoren berritzea dela da, lau liburutan banatua, arrakasta handia izan zuena, baita Europa mailan ere. Hain da hala, Montalvok berak esplotatzea pentsatu zuela eta jarraipen bat idaztea, Las sergas de Esplandián izenekoa, zikloko bosgarren liburua dena. Beranduago, Ruy Paez de Riberak seigarren liburu batekin jarraitu zuen zikloa, Florisando izenekoa, protagonista bezala Amadisen iloba bat duena. Feliciano de Silvak, liburu arrakastatsuak jarraitzen espezialista zena (Bigarren Celestina bat ere idatzi zuen) ez zuen aipaturiko jarraipena kontutan hartu eta Las sergas de Esplandián bere Lisuarte de Grecia lanean jarraitu zuen, zikloko zazpigarrena dena (1514). Juan Diazek 1525ean Florisandoren jarraipen bat argitaratu zuen zikloko zortzigarren liburu bezala, hau ere Lisuarte de Grecia izenekoa, Feliciano de Silvaren izen bereko liburua alde batera utziz, baina honek berean jarraitu zuen eta bere Lisuarte de Grecia jarraitu zuen Amadis de Greciarekin (1530), zikloko bederatzigarren liburua, ondoren hamargarrena izan zen Florisel de Niquearekin (1532) jarraitu zuena, eta hamaikagarrena izan zen Rogel de Greciarekin (1535). Pedro de Lujanek Rogel de Grecia amadistar zikloko hamabigarren liburua izan zen Silves de la Selvan jarraitu zuen (1546), baina Silvak, itxuraz generoaren monopolioa izatea nahi zuena, Lujanen lana alde batera utzi zuen eta Rogel de Grecia Cuarta Parte de don Florisel de Niquearekin (1551) jarraitu zuen, gaztelerazko zikloko hamahirugarren eta azken liburua.
Zikloa italieraz beste hamahirugarren liburu batekin jarraitua izan zen, Esferamundi de Grecia izenekoa, Mambrino Roseok idatzia, 1558 eta 1565 bitartean idatzitako sei liburutan Silves de la Selvaren abenturak jarraitu zituena. Lan hauei buruz ez da gaztelerazko bertsiorik ezagutzen. Amadistar zikloko zati bezala Penalva izeneko egile ezagunik gabeko lan portugaldar bat ere aipatu da, lan honen existentzia soila zalantzan jartzen delarik.
Istorioa
Amadis de Gaula, lurperatutako kutxa batean aurkitua izan zela aipatzen duen sarrera baten ondoren, Perion Gaulakoa erregearen eta Elisena Bretainiakoa printzesaren arteko ezkutuko maitasun harremanaren istorioarekin hasten da, harreman honen ondorioz txalupa batean utzi zuten ume bat jaio zelarik. Ume hau Gandales zaldunak hazten du eta bere jatorriari buruz bila hasten da abentura fantastikoen artean, Urganda aztiak babestua, Ezezaguna deitua sekula ez baita aurpegi eta itxura berarekin agertzen, eta Arcalaus azti sorginak jazarria dena. Maitale leialen arku sorgindua zeharkatzen du Uharte irmoaren erdian, Endriago munstro izugarria garaitzen du, non bere anaia Galaor ezagutzen duen, eta abentura arriskutsu ugaritatik pasatzen da bere Oriana maiteagatik, Lisuarte Bretainia Handiakoa erregearen alaba zena.
Jatorrizko lana (Montalvok eginiko aldaketen aurretik) tragikoki amaitzen da, Arturotar Zikloko lan guztiak bezala. Jatorrizkoa (berregina) jarraian azaltzen den bezala amaitzen da: Lisuartek, aholkulari diruzaleek gaizki aholkatua, Amadis bere ondotik botatzen du, desafiatu egiten du eta Oriana heroiaren etsai batekin ezkontzen saiatzen da. Oriana Amadisek salbatzen du eta beronek Insula Firme uhartera daroa. Lisuartek gerra deklaratzen dio Amadisi Galaorrekin (Amadistaz bekaizti) eta Esplandianekin lagunduta. Guduren batzuen ondoren Galaorrek Amadis desafiatzen du eta honek hil egiten du. Lisuartek ere desafiatu zuen eta Amadisek hau ere hil egin zuen. Hirugarren desafio batean Esplandian eta Amadisek borrokatzen dute, lehenak bigarrena hilez. Oriana, leiho batetik guduari begira ari dena, Amadisen heriotza ikusi ondoren bere burua lurrera botatzen du eta hil egiten da. Urganda agertzen da eta Esplandiani honen gurasoei buruzko egia esaten dio.
Montalvoren bertsioak batez ere amaiera hau aldatzen du, laugarren liburu osoa iraunarazten duena. Pertsonaien amaiera ezberdina da. Lisuarte eta Amadis adiskidetu egiten dira, Esplandianen nortasuna hain tragikoa ez den beste modu batean ezagutzen da eta Galaor guduan ere ez da agertzen (gaixo dago). Lana amaitzeko berau bapatean amaiarazten duen ihesbide bat erabiltzen da. Lisuarte sorgindua da eta Amadis gobernatzen aritu behar da. Istorioak Las sergas de Esplandiánen jarraitzen du.
Lanak Amadisekin senidetuta dauden beste zaldun ausart batzuen balentriak ere kontatzen ditu, honen anaia Galaor, bere anaiorde Florestan eta bere lehengusu Agrajes de Escociarenak kasu.
Estiloa
Estiloari dagokionez, Juan de Valdes exigenteak laudoriotu zuen, batzuetan asko jeisten zuela eta beste batzuetan gehiegi goratzen zuela uste zuen arren. Sintaxiaren latinizazio apur bategatik bereizten da, aditza esaldiaren amaieran jartzen duena latindar eran, eta izaera honetako beste ezaugarri batzuk, orainaldiko partizipioaren erabilera kasu, XV. mendeko eskola alegoriko-danteskoaren lengoaiara hurbiltzen duena, askoz argi eta lauagoa den arren. Edonola ere, lehen hiru liburuen, jatorrizko egilearen estiloaren zati handi bat garbi daroana, oso dotorea eta xehetua gertaeretan, eta Garci Rodriguez de Montalvori ematen zaion testuaren estiloaren artean ezberdindu behar da, azken hau askoz irudimen eta dizdira gutxiagokoa. Lehen hiru zatiek XIII. mendeko mundua isladatzen dute, Garci Rodriguez de Montalvoren mundua XVI. mendearen hasiera den bitartean, eta hori argi eta garbi nabaritzen da Medina del Campoko erregidorearen estilo trinko eta apur bat pedantean.
Eichstetten am Kaiserstuhl
Eichstetten am Kaiserstuhl Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Serbiar Inperioa
Serbiar Inperioa XIV. mendearen erdialdean zegoen Erdi Aroko estatu serbiarra da. Formalki, serbiar Erdi Aroko estatua inperio bihurtu zen Stefan Dušan erregeak bere burua enperadore izendatu zuenean Ser-en, 1345aren amaieran. urtean,  Dušanen erregealdiaren hasieran bizantziar lurraldeen konkista handien hasieratik agertu diren arren titulu honetarako nahiak. 1371ko abenduan Stefan Uroš V.a hil zenean Serbiar Inperioak existitzeari utzi zion.
Historia
John Kantakouzin etxekozale handia Didymotik-era erretiratzeak eta enperadorearen aldarrikapenak (1341eko urrian) gerra zibil berri bat piztu zuen. 1342an, Kantakouzin arrakastarik gabe saiatu zen Dušanekin harremanetan jartzen, 1336az geroztik ezagutzen zuena, serbiar erregearen eta Andronikos enperadorearen arteko beste bilera batean parte hartu zuenean. Dušanekin harremanetan jarri zen Jovan Oliver eta bere anaia Bogdanen bitartez. Bilera Pristinan egin zen 1342ko uztailean. Negoziazioak Anna Savoiakoaren eta Aleksi Apokavkaren aurkako aliantza bat amaitu zen. Bakoitzak irabazitakoa gordeko zuela adostu zen.
Serbiar destakamenduek Ser-en aurkako erasoan parte hartu zuten 1342an. Jovan Oliver eta Duke Vratko buru izan ziren. Jovanek hurrengo urtean ere eraso egiten dio. Hala ere, ez du irabaztea lortzen. Dušanen tropen mugimenduak 1342ko martxoan Albaniara zuzendu ziren. Erregeak Berat, Kanin eta Kroja konkistatzen ditu. Durrës izan ezik, angebinoen menpe zegoen, Dušanek Albania osoa konkistatu zuen. Mazedonia hegoaldeko gotorlekuak ere konkistatzen ditu: Voden, Kostur, Hlerin. 1343. urte hasieran, Vardarren ekialdeko eremuak okupatu zituen, Melniko gotorlekuarekin batera. Dušanek bizantziar hirien konkistei garrantzi handia eman zien, zeraman tituluan ikus daitekeena. Garai hartan, Kantkuzinarekin loturak hautsi ziren, eta aliatu berriak aurkitu zituen turkiarrengan. Haustura Kantakuzin-ek Verija harrapatzea izan zen, Dušanek ere interesa zuena.
Dušanek aliantza egiten du Konstantinoplako gobernu legitimoarekin, hau da. Alexi Apokavka eta Ana Savoyskarekin. Kantakuzin Momchilo hurbildu da, Rhodope eskualdeko agintaria. Caesar Preljuba buru zuen Dušanen armadak Stefanianatik gertu topatu zituen turkiarrak 1344ko maiatzean. Europako lurretan serbiarren eta turkiarren arteko lehen gatazka izan zen eta serbiar armadaren porrotarekin amaitu zen. 1345eko ekainaren 7an, Periteoriona gotorlekutik gertu, Momčilo hil zuten turkiarrekin izandako gatazka batean, eta bitartean Apokavkara hurbildu ziren. 1345. urtearen hasieran, Dušanek Ser setiatu zuen. Urte bereko irailean, hiria serbiarren esku geratu zen. Patu bera izan zuten Hristopolisetik ekialdeko bizantziar hiri guztiek. Halkidiki Athos mendiarekin ere konkistatu zuten.
Serbiar Inperioaren aldarrikapena
Inperio unibertsalaren eta estatuen banaketa hierarkikoaren ideia onargarria zen nazio kristau gazteentzat. Ordena hierarkikoa funtsean astindu zen Karlomagno 800. urtean enperadore izendatu zutenean. 812an, Bizantziok bere titulu inperiala onartu behar izan zuen. Geroago, Simeonen erregealdian, Bulgariako Inperioa sortu zen. mendearen erdialdean, Bizantziok berriro ere bere nagusitasun hierarkikoa defendatu behar izan zuen Serbiak leku horretatik bultzatzen saiatu zenean. 1217. urtearen ondoren, Serbiak, estatu kristauen hierarkian, Hungariaren pareko lekua hartu zuen. Velbuždeko guduaren osteanSerbiak erakutsi du militarki bizantziar eta bulgariar inperioak baino indartsuagoa dela.
Garai hartako kristau munduan, koro inperiala bi zentrotatik jaso zitekeen: Konstantinoplako Patriarkarengandik eta Erromako Aita Santuarengandik. Dušanek ezin zuen koroa ez Aita Santuarengandik ez Konstantinoplako Patriarkarengandik jasotzea espero, beraz betebehar hori Serbiako Artzapezpikuaren esku utzi zuen. Erabakia Serbiako eta Ohridako artzapezpikutegiek eta Bulgariako patriarkatuek onartu zuten. Hiru eliza autozefaloen, serbiar apezpikuen, Ohridako artzapezpikuaren eta Trnov-eko patriarkaren adostasunarekin, agian urtarrilean jada, 1346ko apirilerako beranduenez, Ioannikia artzapezpikua patriarka izendatu zuten. Eliza patriarkatu gisa aldarrikatzeaeta erresuma inperio gisa onartu zuen Skopjen okasio horretarako bildu zen estatu batzarrak. Dušan koro inperialarekin koroatu zuten Aste Santuan, 1346ko apirilaren 16an. Koroa Ioanniki serbiar patriarka eta Trnov Simeon patriarkaren eskutik jaso zuen, serbiar, bulgariar eta greziar artzapezpikuen bedeinkapenarekin, baita Athos mendiko fraide errespetatuenak ere.
Dušan-en botere inperiala Sveta Gorak onartu zuen, Bizantziar Ortodoxiaren egoitza. Bulgariarekin negoziazioak nola joan ziren ez dakigu. Koroa inperiala onartu ez ezik, Serbiako Patriarkatuaren sorreran zuzenean parte hartu zuen. Baliteke Velbužderen ondoren sortutako irudi politikoaren eragina izatea. Koroatzea Veneziak ongietorria izan zuen, Serbiak Hungariarekiko gerran izan zuen lankidetzarekin kontatuta, baita Dubrovnikek ere. Ban Stefan II Kotromanić bosniarraez zuen Serbiar Inperioa eztabaidatzen, baina hari ere ez zion garrantzirik eman. Berarentzat, Dušan "Raš-eko Esar" zen. Dušan-en titulua ez zuten Aita Santuak edo Erromatar Inperio Santuko Enperadoreak aitortu, ezta Erromatar Santuaren Enperadoreak "zilegizko enperadore"tzat zuten agintariek ere. Bere idatzietan, Cantakuzinek etengabe aipatzen du Dušan serbiar errege gisa. Bere erregealdian, 1350ean, Konstantinoplako Kalisto patriarkak Dušan, Ioanniki eta serbiar klero guztia kristau ortodoxoen komunitatetik deskomunikatu zituen. Horregatik, Dušan enperadore legitimoarengana hurbildu zen, Joan V. Paleologoarengana(1341-1391) haren ordez errejenteek Bizantzio gobernatu zuten 1354 arte. Joan V.ak Dušanen titulu inperiala aitortu zuen. Serbiako agintaria "Serbiako enperadore gorenena eta osaba maitea" deitzen du. Grezierazko dokumentuetan, Dušan aldizka aipatzen eta sinatzen da "Serbia eta Errumaniako" enperadore eta subirano gisa. Serbia ikurra da serbiarrentzat eta Errumaniako herrialde greziarrentzat.
Garaikideen kontuek erakusten dute Dušanen Inperioa bi entitate politikotan banatuta zegoela; Nicifor Grigorak "Serbiar lurra" eta "Greziar lurra" existitzen direla frogatzen du, hau da. serbiar eta greziar ohiturak dituzten herrialdeak. Muga Skopje zen (hego-ekialdean greziar lurrak eta ipar-mendebaldean serbiarrak). Serbiar lurrak Uroš enperadorearen semeak gobernatzen zituen errege tituluarekin.
Dušan-en inperioa
Joan Cantakuzin Bizantziar hiriburuan sartu zen 1347ko otsailean. Joan gaztea Kantakuzinoren nagusi bihurtu zen. Gerra zibilaren amaiera ez zitzaion egokitu Dušani. Kantakuzinok mandatariak bidali zizkion, lehendabizi emandako laguntza eskertu eta gero, konkistatu zituen hiriak Inperiora itzultzeko eskatu zioten. Dušanek ez zien bere mezuei erantzun ere egin. Enperadorearen semeak, Matthias Kantakuzinek, modu independentean kontrolatu zuen Didimotikatik Hristopoljerainoko lurraldea eta 1347an serbiarren menpeko eremuak suntsitu zituen. Garai hartan, izurrite epidemiak, " Izurrite Beltza " izenez ezagunagoa, Serbia eta Europaren zati handi bat jo zuen. Dušanek Athos mendian igaro zuen denbora hori.
Izurritearen biktima askoren artean Kantakuzinen aldekoa zegoen, Epiro eta Tesaliako gobernadorea, Juan Angel. Dušanen armada Jovanen eremuan kokatu zen. Tesaliako nobleek Dušanen agintea erresistentziarik gabe onartu zuten. Eremu horien buru, Dušanek Preljub enperadorea izendatu zuen. Epiron, Dušanen anaia, Simeon despota, Artako gobernadore izendatu zuten, Epiroko despotismoaren lehen hiriburuan. Valona-n zuen erdigunea, Albania Jovan Asen Komnenos enperatrizaren anaiak gobernatzen zuen. Europako lurraldeetatik, Konstantinopla eta inguruak bakarrik geratu ziren Kantakouzinentzat, Tesalonikan ere ez baitzuen bere agintea onartzen (1348tik). Dušanek Bizantziar Inperioaren bost seirenak konkistatu zituela esan lezake. Konstantinoplaren konkista bera negoziatu zuen Veneziarekin.
1350ean, Dušan Stefan II Kotromanić bosniar debekuaren aurka gerrara joan zen. Hum eskualderako espedizioan, Krkara iritsi zen, baina Jovan Kantakuzin Mazedoniaren aurkako bat-bateko erasoaren ondorioz itzuli behar izan zuen. Kantakuzinok Tesalonikako kontrola hartu zuen eta Mazedoniaren konkistari ekin zion. Gizon handi asko hurbildu ziren Cantakuzinora. Voden okupatu zuen. Adulterioak Cantacuzinek Tesalian egindako erasoak uxatu zituen. Cantakuzinek Ber, Woden eta Serviaren aurkako erasoetan, Kalisto patriarkak Dušan enperadorea serbiarra, Ioanniki patriarka eta beste artzapezpiku batzuk eskomunikatzeko erabakia hartu zuen, eta horrek bi patriarkatuen artean epe luzeko zisma eliz-zisma bat eragin zuen.
Dušan enperadoreak ez zion kasu handirik egin eskomunikazioari, lau urte beranduago eman zena, eta horrek erabakiak oinarri politikoa zuela adierazten zuen. Eskomunikazioaren eta zismaren ondorioak Dušan hil ondoren baino ez ziren sentitu. Bitartean, Dušanek John Paleologo onartu zuen enperadore legitimo gisa. 1352ko Didimotikako guduan, Serbiako eta Bulgariako agintarien eta Paleologoen armadak talka egin zuten alde batetik, eta turkiarren eta Kantakuzinen indarrak bestetik. Turkiako armada ugarienak irabazi zuen.
Porrot honen ostean, Dušanek Avignonera bidali zituen Bozidar epailearen epailea, Nestong greziarra eta Kotorko Damian aita santuarekin gurutzada bat antolatzeko negoziatzera. Gurutzatuen armadaren buruzagi gisa, Dušan prest zegoen Aita Santua kristau guztien aita espiritual gisa onartzeko, eta hori ez zitzaion zaila izan serbiar eta bizantziar elizaren arteko zatiketa zela eta. Ordezkaritzak lanak amaitu gabe itzuli ziren. Ludovic Hungariako erregearekiko etsaitasunak arrakasta larriagoak eragotzi zituen. Dušan 1355eko abenduaren 20an hil zen.
Dušan-en erreformak
Enperadore berriak enperadore unibertsal legitimo gisa jokatzea eta bere estatuan Bizantzioko erakunde, titulu eta titulu berdinak edo antzekoak izatea espero zen. Dušan ez zen Bizantzio suntsitzen saiatu, baizik eta indartzen saiatu zen bere estatuak Bizantzio ahulduaren lekua eta papera har zezan. Ordura arte Bizantziar enperadoreak okupatu zuen tokikoa izango zen. Konstantinopla konkistatzeko eta estatua berrantolatzeko planak egiten ditu, konkistatu nahi duen Inperiora ahalik eta gehien hurbiltzeko helburuarekin. Dušanek Lesnov monasterioari eman zion chrysovuljan inplementatutako erreforma garrantzitsuenei buruz hitz egiten du, non Jainkoaren borondatearen arabera, errege-duintasuna enperadorearenera igo zuela eta artzapezpikutzari patriarkatu maila eman ziola, eta gotzaindegiak metropolitarren maila. Errege titulua eman zion bere seme txikia Uroši. Bere anaia Simeoni eta Jovan Asen enperatrizaren anaia eman zizkien tituluakdespota, eta enperatrizaren suhia Dejana Sevastokrator titulua. Voihnaren lehengusuak kesar titulua lortu zuen. Horrek erakusten du agintariarekiko ahaidetasuna titulu altua jasotzeko baldintza dela. Titulu hauen jabeak beste pertsona batzuengandik bereizten ziren beren arropa eta intsigniagatik, eta Dušanek gobernadore izendatu zituen titulu horiek ezagunak ziren Bizantziotik konkistaturiko eremuetan. Estatuko administrazioaren antolaketan ere erreformak egin ziren. Bere ordezkariek bizantziar tituluak daramatzate logothete, protovestiar , cephalia eta sebasta. Lehenengo biak gobernu zentralaren ordezkariak dira, eta beste biak tokiko administrazioaren ordezkariak.
Administrazio aparatu osoa denboran zehar etxeko fundazioetatik sortu zela esan daiteke. Serbian, parrokiak kudeatzen zituzten prefetak, erregearen diru-sarrerak biltzen zituzten kondenatuak, estatuko lur-funtsaz arduratzen ziren teppchiak , zerbitzari handiak eta agintarien gortean janaria eta edariak zaintzen zituzten zerbitzari handiak. XIV.mendearen erdialderako, zigortzaile handiaren eta tepchija handiaren tituluak itzali ziren, baina morroi eta apaindegi handiaren funtzioak mantendu ziren. Miloš Vojinović eta Vojislav Vojinović izan ziren abiarazle gisa, geroago Lazar eta bere aita Pribac ere , zerbitzari bikaina izan zena.
Protovestijarri agintariaren armairu garestiaren gainbegiratzea arduratu zitzaion. Izenburu hau 1349an aipatu zen lehen aldiz Nikola Bućari eman ziotenean. Serbiako estatuko protovestijarrek politika fiskala ere ezarri zuten, hau da. diru iturri berriak aurkitu zituzten estatuaren eta agintarien gastuei aurre egiteko. Hori dela eta, protovestiyarrak gutxienez hogei urteko esperientzia duen merkataria izan behar zuen.
Lehenengo artikuluen multzoan elizari buruzko xedapenak daude. Elizaren eskubide judizialak, elizaren aurrean ezkontzeko betebeharra, latinezko eliza zapaltzeko zigorrak eta hainbat heresia, elizaren zenbait pribilegio, etab. Dušanen Kodearen xedapenek ez dute errepikatzen Syntagman adierazitako araudia. Bigarren multzoa jauntxoen eta nekazarien eskubide eta betebeharrez osatuta dago. Klase bakoitzaren egoera zehazten zen, agintarien pribilegioak zehazten ziren, proniar eta oinordekoen eskubideak arautu ziren, merops legez babestuta zeuden beren nagusien indarkeriatik eta arbitrariotasunetik, edozein desobedientziagatik zigor oso gogorren mehatxupean. Kodean oso zuzenbide zibil gutxi dago, xedapen nagusiak Sintagman gordetzen direlako. Hirugarren multzoa zuzenbide prozesaleko xedapenek eta zuzenbide penaleko xedapenek osatzen dute. Araukeria, Kodearen arabera, estatuko legearen urraketa ez ezik, Jainkoaren legearen aurkako delitua ere bada. Albisterik handiena zigorretan dago. Kodeak erabat hartu zuen zuzenbide publikoko zigor sistema bizantziarra. mendeko serbiar zuzenbidean, oinarrizko zigorra isun baten bidez ematen den ondasunen konpentsazioa da ( konposizio sistema ). Dušanen Kodeak bizantziar zuzenbide publikoko zigorrak aukeratzen ditu, hala nola heriotza-zigorra (erretzea eta urkatzea), gorputz-zigorra (mutilazioak, markak, kolpeak), kartzela, erbestea, etab. Hala ere, zehaztasun batzuk iraun dute, hala nola, hilketak(hilketagatiko diru-ordaina). 1349ko Kodearen artikulu-multzo berezi bat hirien eta herritarren, batez ere merkatarien egoera arautzen duten xedapenek osatzen dute. Saxoi eta greziar hirien pribilegioak ezarri ziren, merkatari klasea babestuta zegoen.
Estatuko botere judiziala aipatzen da Dušanen kodean "Inperioko epaileak" aipatzen diren lekuetan. Dušanek ezagutzen ez dugun botere judizialaren berrantolaketa serio bat egin duela dirudi. Dušan-en Kodeko Botere Judizialak bizantziar botere judizialaren ezaugarri batzuk eskuratu zituen. Ez dakigu zein estratutatik aukeratu ziren epaile inperialak. Epaiketa ez zen epaileen monopolioa izan. kasu batzuetan, zefaliarrak ere epaitu zituzten. Epaimahaia 1349ko Kodeak kendu zuela dirudi, eta 1354ko aldaketan agertzen da berriro. Delitu handien eta arinak diren epaimahaiak epaitzen ditu (152. artikulua). Arau-hauste handi baterako 24 epaimahai behar dira, eta arau-hauste arinetarako, 6 epaimahai.
Serbiar Inperioaren erorketa
Serbiar Inperioaren erorketa azken Nemanjic, Stefan Uroš V.aren erregealdian gertatu zen. Urošren erregealdiaren hasieran jada, bere osabak, Simeon despotak (Epiroko aurreko gobernadorea), tsarren boterea aldarrikatu zuen.
Nicifor II.a Orsini despotak Zesar Preljuboren heriotzaz baliatu eta Tesalia eta pixka bat geroago Epiroko hegoaldea (1356) kontrolatu zuen. Kefalonia ere probintzia haietara erantsi eta hiru urtez Konstantinoplatik independenteki gobernatu zuen. Paleologo anaiek, Joan eta Alexio, Inperioaren ekialdeko zatiak konkistatu zituzten: Egeoko kostaldeko hiriak, Krisopolis, Anaktoropolj eta Hristopolis. Serbiak aipatutako hiriak galdu zituen Dušan hil aurretik ere. Hiri hauek Bitiniako pirata batzuen erasoak jasan zituzten. Matthias Cantakuzinus (Joan Cantakuzinus bizantziar enperadorearen semea) Serako eremuan sartu zen loria gabe. Bere armada garaitua izan zen, eta Matija Dušanen lehengusuak Voihna harrapatu zuen eta denbora batez eutsi zion.
Inperioaren iparraldean, bi jauntxoren arteko gatazka izan zen, eta horietako batek, Rastislalić familiako kideak, laguntza eske jo zion lehenik Uros enperadoreari, eta gero Hungariako erregeari, Ludovic. Hungariako armadaren partaidetzarekin, Ludovicek irabazi zuen garaipena. 1361. urtearen hasieran, Braničevoko jaun gisa aipatzen da. Oraingo hartan, Ludovik Serbiako eskualdeetan sakondu zuen. 1359. urtearen erdialdean, hungariarrek atzera egin zuten. Serbiak Braničevo galdu zuen, eta ziurrenik Kučevo ere. Rastilalićek Ludovicoren basailu gisa gobernatu zituen lurralde haiek.
Ia oharkabean, beste eremu bat Inperiotik bereizi zen: Kanina eta Valona inguruko eremua, non Uroš enperadorearen osaba, Jelenaren anaia Jovan Komnenos Asen, independente bihurtzen saiatu zen. Dušanengandik jaso zituen konkistatu berri diren eremuetan titulu despotikoa eta erregeordetza. Jelena Serska eskualdeko jaun bakarra zela aitortu zuten. Ser-en, bizantziar ereduaren arabera, senatuaren eta epaile unibertsalen erakundeak sartu zituen, eta bertako administrazioa bere senideen esku utzi zuen.
Niciforek konkistatutako eremuetatik kanporatu zituen Serbiako gobernuko erregeordeak, Simeon despota eta Zesar Irina, Zesar Preljuben alarguna, bere semearekin batera. Jerina Uroš enperadorearen gortean errefuxiatu zen, eta hark Preljuben ondare zaharra, Crna Reka, itzuli zion. Simeonek ez zuen bere eredua jarraitu, baina lauzpabost mila soldadu bildu eta Kostur hiria hartu zuen, bere burua enperadore izendatuz. Beraz, Simeonek berriro planteatu zuen aspaldiko oinordetzaren auzia. Bere enperadorearen aldarrikapena, hain zuzen, usurpazio ekintza bat da. 1358ko udan, Simeon erraz garaitu zuten Shkoder inguruan. Egun zailak etorri zitzaizkion. 1359. urtearen erdialdera arte, Simeonek Kostura bakarrik kudeatu zuen, nahiz eta titulu inperiala izan. Egoera jakin batzuei esker, Simeonen gainbehera politikoa ez zen luze iraun. Nicifor despota Arbanasen altxamendua zapaltzeko saiakeran hil zen. 1359. urtearen erdialdean hil zen Aheloyko guduan. Tesalia eta Epiro maisurik gabe geratu ziren. Artan despotismo berezi bat sortu zen, 1416ra arte egon zena. Ez Bizantziar ez Serbiako gobernu zentralak ez zuen inolako neurririk hartu. Simeonek hau erabili zuen bere agintea han ezartzeko ahalegin handirik gabe. Simeonek estatu berri bat sortu zuen Epiron eta Tesalian. Nemanjić dinastiako kide batek probintzia hauek gobernatu zituenean bakarrik, azkenean Serbiar estatutik banandu ziren. Joan V.a bizantziar enperadore boteregabea gertakari horien lekuko isila baino ez zen izan. Elizak eta nobleziak, aldaketetara ohituta, Simeonen agintea onartu zuten.
Badirudi Simeonek Kostur hiria utzi ziola Radoslav Hlapenari. Zetan, Žarko jaun guztiz ezezaguna agertzen da jabe gisa. Dušanek Zeta plazak eman zizkion Jelenari. Garai hartan, Ser-en zegoen, Žarkok aprobetxatzen saiatu zenez, 1356an Bojanako Sveti Srđ inguruko Dubrovnik merkatariei ondasunak kendu zizkien. Uroš-ek Vukša noblea Sveti Srđ-ra bidali zuen eta horrela Žarko eszena politikotik azkar desagertu zen. Bere seme Mrksha geroago Berat inguruko egungo Albaniako hegoaldeko eskualdeak gobernatuko zituen.
Vojislaven estatuaren muina familia-ondare handia zen, Dabar, Drina, Gacko eta Rudine parrokiak erantsi zizkion Dimitri buruzagi handia hil ondoren (1359). Ez da zehatz-mehatz ezagutzen oraindik zein eskualde bihurtu ziren bere estatuaren parte, baina jakina da hil aurretik (1363) Drina eta Kosovoren arteko eremuak gobernatu zituela, Rudnik eta Mor, Dračevica, Konavle parrokiak barne. , Trebinje eta Popovo Polje. Garai hartan, aldaketa handiak gertatu ziren itsasertzean. 1358ko Zadarko Bakearekin, Hungariak ekialdeko Adriatikotik kanporatu zituen veneziarrak, eta Dubrovnikek bere agintaritza gorena aitortzen du.
Inongo jaun batek, ezta Vukašinek ere, ezin zuen Vojislav Vojinovićekin parekatu. 1363an bere bat-bateko heriotzak eten zuen hedapen gehiago. Despot Dejan bizitza politikoan egon da pixka bat gehiago. Bere ondarea Žegligovo eta Preševo ​​ziren. Strumako goialdeko eskualdeekin bat egin zuen Velbuždarekin, Melnik alderako eskualdearekin, eta bere semeek estatu handi bat osatu zuten Maričkako guduaren ostean.
Vojislav Vojinovićen bizitzan, Mrnjavčević-ek ez zuten ezer probatu, eta haien eragina hedatu zuten familia-loturen bidez. Mrnjavčević-ek Radoslav Hlapen, Đurađ Balšić eta Kesar Vojihnorekin erlazionatuta zeuden. Inork ezin zien orain Mrnjavčevićen aurka egin. Vojislav Vojinović, Oliver eta Dejan despota ez zeuden jada bizirik, eta Lazar Hrebeljanović, Nikola Altomanović eta Vuk Branković beren barrutiak osatu berri zituzten. Urošek ez zuen Vukašin errege duintasunaren zeinuekin erregela igotzea beste biderik izan (1365). Uglešaaurretik Jelenari hartu zion Ser gaineko boterea despota tituluarekin. Tradizioak Mrnjavčević familia kondenatu zuen boterea indarrez hartzeagatik (tradiziorik zaharrena Daniloren ondorengoak jaso zuen), baina ez da horrela Vukašin enperadorearen baimenarekin errege bihurtu zelako. Usurbildarra ez zen Vukaša izan, Dušanen anaia Simeon baizik, inperial titulua hartu zuena. Vukašinen seme Marko errege gaztea bihurtu zen.
Vukašin hil zenean, Serbiako estatua ez zen erregerik gabe geratu. Legez bere seme Markok hartu zuen oinordekoa. 1371ko irailaren 26an Uroseko agintari bihurtu zen. Era berean, formalki behintzat, Markok seme-alabarik ez zuen Uroš enperadorearen oinordetzan hartu zuen. Serbiar estatua nominalki erresuma bihurtu zen. Hala ere, inori ez zitzaion bururatu ere egin dinastia "zilugabe" berriko erregea agintari goren gisa aitortzea. Mrnjavčević etxearen nagusitasuna Marikako guduarekin amaitu zen, eta Marko turkiar basailu bihurtu zen (ez dakigu zehazki noiz). Estatuaren birsorkuntzaren erdigunea iparralderantz mugitzen ari da, Nemanjić estatuaren jatorrira.
Urosek 1369an egin zuen azkenekoz. Estatu-gizonaren ospea galdu zuen; Hilandarrek ere ez zion gehiago zuzendu, eta Dubrovnikek ere Vukašinengandik pribilegioak jaso zituen. Nemanjić Estatua eta Serbiar Inperioa 1371ko abenduaren 4an Uroš hil zenean utzi zuten.
Inperioaren antolaketa
Dušan enperadoreak bere herrialdeko sistema juridiko eta administratiboaren erreforma handi eta zabala ezarri zuen. Bizantziar Inperiotik logotet, protovestiar , cephalia eta sevast tituluak eta izendegia hartu zituen eta estatuko administrazioaren zerbitzu garrantzitsuenak profesionalizatu zituen. Titulu hauek Bizantziotik hartu zituzten, baina Serbiar Inperioan esanahi eta jurisdikzio nabarmen ezberdina lortu zuten. [ iturria bilatzen da ] Logotet eta protovestijar izan ziren estatuko administrazioko funtzionario gorenak. Aldaketa hauek izan arren, estatuko lurraldearen zati handiena beren eremuetan oso indartsuak ziren jauntxoen administraziopean zegoen eta haien laguntza beharrezkoa zen serbiar agintari guztientzat, Dušan enperadorea barne.
Serbiarrak eta greziarrak
Nemanjić-en aurreko aginte-tituluan, leku garrantzitsuena lurralde-determinatzaileei zegokien, Dušan enperadorearen tituluan, berriz, nazio-determinatzaileei ematen zitzaien enfasi handiena. [ iturburua bilatu ] Serbiako dokumentuetan " serbiarren eta greziarren enperadore " gisa izenpetu zuen bere burua, eta greziar hizkuntzako dokumentuetan, berriz, " Serbiako eta Errumaniako enperadorearen " izenarekin, [ iturria bilatu ] non Serbiak serbiar eta ordezkatzen zuen. Errumaniak greziar lurraldeak ordezkatzen zituen.
Greziako dokumentuetan, Dušanek ezin izan zuen bere burua erromatarren enperadore gisa sinatu [ iturria bilatu ] (grezieraz) (erromatarrak — Bizantzio Erromatar Inperioaren oinordekotzat hartzen zen eta bertako herritarrei erromatar deitzen zitzaien), eskubide hori Bizantziar enperadorearentzat soilik baitzegoen gordeta. . Dušanek dokumentuetan duen sinadura bizantziar sinaduraren antzekoa da, inperialaren legitimitatearen eramaileak serbiarrak eta greziarrak direla. Izenburu inperialean serbiar izena sartuz, Erdi Aroan serbiar herriak lortutako arrakasta politikorik handiena ere adierazten du. [ iturria eskatuta ] Inperioaren aldarrikapenarekin batera, noble serbiarrei titulurik gorenak eman zitzaizkien, aurretik Serbian zeuden, baina Bizantziar agintariek bakarrik eman zitezkeen.
Bere senide hurbilenei eman zizkien bizantziar titulu gorenak: despota, sevastokrator eta kesar.
Bizantziar titulu handi hauen titularrek eskualdeko gobernadore izendatu zituzten inperioaren zati greziarrean soilik, inperioaren parte serbikoan, berriz, nobleek inperioa aldarrikatu aurretik zeuden tituluak zituzten.
Biztanleriaren bizitza
Etxeak egurrez eraikiak ziren eta partzialki lurrean zulatuta zeuden. Etxearen erdigunea sutegiak hartzen zuen, eta horren inguruan familia osoa biltzen zen. Farolak etxeak argitzeko erabiltzen ziren, argizarizko kandelak, berriz, gorteetan soilik argiztatzeko eta elizetan zeremonietan.
Arropa gutxitan erosten zen, gehienbat etxean egiten zuten, artilez edo lihoz eginak.
Berdin gertatzen zen platerekin, egurrez, buztin labean eta oso gutxitan metalez eginak.
Nekazariek hainbat barazki erabiltzen zituzten elikadurarako, batez ere: dilistak , babarrunak , ilarrak , aza , baratxuriak eta tipula , baita fruta fresko eta lehor kopuru txikiagoak ere. Nekazariek ardoa ere ekoizten zuten mahastizaintzako lekuetan. Ardoaz gain, garagardoa eta meadoa ere ekoizten ziren. Alea ehotzeko eskuzko errotak eta errotak erabiltzen ziren. Meategietan ur-energia ere erabiltzen zen engranajeak martxan jartzeko.
Baserri handietan, ale-kantitate handiak biltegi berezietan gordetzen ziren lurrean zulatu eta harresituta.
Nekazaritza ekoizpenerako baldintza guztiak zeuden arren, hondamendi naturaletan edo gerretan, populazio txiroa maiz hiltzen zen gosez, ekartzen zen janaria oso garestia zelako. Gosete urteetan, nekazariek maiz saltzen zituzten beren lurrak, janaria erosteko.
Dušan-en kodea
Dušanen Kodea (kopia zaharretan Stefan Enperadore Jainkotarraren Legea deitzen da ) Erdi Aroko Serbiako lege ( konstituzioa ) garrantzitsuena da, Saint Savaren Kodearekin batera. Dušanen Kodea Lege Kodean oinarrituta sortu zen. Artikulu batzuetan, Dušan enperadoreak zuzenean aipatzen du Legea (6, 8, 11, 101, 109 eta 196. artikuluak). Kodearen herena Bizantziar Zuzenbideari dagozkion arauak imitatuz egin zen. Antzekotasun handia dago Kodeko 171. eta 172. artikuluen artean (botere judizialaren independentzia agintzen dutenak) Vasilikaren bizantziar bildumako zatiekin (VII, 1, 16-17 liburua), Justinianoren bildumaren bizantziar berregite bat izan zirenak.