cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mary Kenner
Bizitza eta Hezkuntza Goiztiarra
Kenner Monroe Ipar Carolinan jaio zen, eta asmatzaile familia batetik etorri zen. Mary-ren esanetan Sidney Nathaniel Davidson (1890eko ekaina - 1958ko azaroa), bere aita, izan zen bere asmakisunetan interesa erakusten aurrena. Bere aitak, leiho-garbitzaile bat patentatu zuen trenetarako eta anbulantzietarako gurpildun esku-ohe bat asmatu zuen.
Kenner 1931n graduatu zen institutuan. Howard Unibertsitatera joan zen, baina ezin izan zuen amaitu finantza zailtasunen ondorioz. Kennerrek ez zuen unibertsitateko titulurik edo lanbide-prestakuntzarik jaso. Garai hartan, emakumeak establezimendu zientifikorik edo erakunde akademikorik gabe zeuden.
Kenner eta bere familia Washington D.C.ra joan ziren, gaztea zenean, eta hemen geratu zen bere aukerak aztertzen Estatu Batuetako Patent eta Trademark Officen patentatzeko.
Asmakizunak
Gerriko sanitario egoki bat asmatu zuen, eskuzapi erakusgarri eta heze batekin. Emakumeek gaur egun oso erabilgarriak diren konpresak bezala ere ezagutzen dira. 1956an, bere lehen patentea lortzeko adina diru aurreztu ahal izan zuen. Baina Sonn-Nap-Pack Company enpresa izan zen asmakizunaz arduratzen lehena, baina azkenean baztertu egin zuten jatorri afroamerikarreko emakume bat zela jakin zutenean. Kennerrek ez zuen inoiz dirurik ateratu sanitario gerrikotik, patentea iraungi eta domeinu publiko bihurtu baitzen, dohainik fabrikatzen utziz. Gerrikoak emakumeen barruko arropa arrunta irudi lezake, baina aparte erabiltzen zen, eta konpresa iragazgaitzak baino ez ziren jarri behar, integratuta zeukan poltsikoan.
NGC 2291
NGC 2291 galaxia bat da, Gemini konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Pseudosimochromis curvifrons
Pseudosimochromis curvifrons Pseudosimochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Zein polita den Panama
Zein Polita den Panama! (Oh, wie schön ist Panama) Janosch idazle eta ilustratzaile alemaniarrak 1978.urtean argitaratutako liburua da. Bertan, abentura handi bat bizi dute tigre txikiak eta hartz txikiak bere etxearen inguruan, Panamarako bidean.
Argumentua
Tigre txiki eta hartz txiki pozarren bizi dira haien etxean, denetik dute bizitzeko eta zoriontsu dira elkarrekin. Baina, egun batean, hartz txikia egunero lez arrantzara joan, eta ezustean "Panama" idatzita dagoen kutxa bat aurkitzen du ibaian barrena, banana usain liluragarria dariola. Orduan, hartz txikia etxera joan eta Panamara joateko ametsa kontatzen dio tigre txikiari. Ilusio handiz ekingo diote haien inguruaren berrikusketari, haien arteko laguntasunaz eta bideko edertasunaz gozatzen egingo dute bidea.
Panamarako bidea zein den ez dakitenez, bidean aurkitzen dituztenei galdezka hasten dira bidea egiten, sagu bati, azeri bati, behi bati eta beste hainbat animaliari galdetzen diete ea Panamarako bidea zein den, eta guztiek erantzun berbera ematen diete. Haien lurrei ia buelta osoa ematen dietenean, txori batekin egiten dute topo, eta zuhaitz batera igo eta haien ustetan Panama ikusten dute ibaiaren beste aldean, ohartu gabe haien betiko bizitokia dela. Liluraren liluraz, etxe bat aurkitzen dute (haiena zena), atondu, eta bertan gelditzen dira betiko bizitzen, poz-pozik eta inoiz baino zoriontsuago. Kontakizun alaia da, adiskidetasuna aldarrikatzen duena; aldi berean protagonistek abentura handi bat bizi dutelarik
Gaiak
Haur eta Gazte Literaturako ipuin klasiko honetan, umorea, baikortasuna eta xalotasuna ageri dira, protagonistek bizi duten abenturaren barnean. Gainera, protagonistak gizatiartutako animaliak dira, eta hauen bidez adiskidetasunaren goraipamena egiten da.
Idazlearen inguruan
Janosch (Hindengurb, Alemania, 1931 —egun Zabrze, Polonia—)
Janosch de Horst Ecker-en ezizena da. Izen artistiko hori hartu zuen bere lehen editoreak bultzaturik. Haurtzaro zail baten ondotik, gazterik hasi zen lanean, errementari eta sarrailari gisa. II. Mundu Gerrar en ostean, bere familia Mendebaldeko Alemania ra joan zen, eta oihal-lantegi batean hasi zen lanean. 1953an Munich era joan zen, eta aldi batez Arte Ederretako Eskolan ikasi zuen. Gero artista independente gisa hasi zen lanean, eta 1960an bere ibilbide artistiko eta literarioari hasiera eman zion liburua argitaratu zuen. 300 lanetik gora ditu, 70 hizkuntzara itzuliak, eta sari ugari jaso ditu. 1979an argitaratutako Zein polita den Panama! ipuinak eman zion nazioarteko ospea. 1980az geroztik Tenerife n bizi da, eta haurrentzako liburuak, narratiba, antzezlanak eta animazio-lanak idatzi eta irudiztatzen ditu. Osagai autobiografikoak dituen eleberriren batere idatzi du helduentzat, eta idazle esanguratsuen testuak ere irudiztatu ditu, hala nola Charles Bukowskirenak.
Liburu-seriea
Liburu honetako protagonista berberak erabilita, autoreak beste hainbat liburu argitaratu ditu :
Telesaila
Liburu serieak izandako arrakastaren harira, Alemanian Tigre txiki eta Hartz txiki protagonista zituen telesail bat sortu zen (alemanieraz, Janoschs Traumstunde – Der Bär, der Tiger und die anderen). 1986 eta 1990 urteen artean emititu zen, 2 denboraldi eta 26 kapitulu izan zituelarik. Bertan, liburuetako istorioak kontatzen ziren, baina pixka bat luzatuta. Hala ere, hainbat kapitulutan istorio labur batzuk asmatu ziren, pertsonaia nagusiak mantenduta.
Telesaileko istorioak modu sinple eta erraz batean egon ohi ziren kontatuta; 3 eta 6 arteko haurrentzat zeuden bereziki zuzendurik. Hala ere, pertsonaien eta istoriaren umore zantzuak publiko zabalago batentzat ere egokia egin zuen seriea. Arrakasta handiko telesaila izan zen, hainbat hizkuntzetara itzulia, horien artean gaztelania.
Figura erretoriko
Figura erretorikoak, estilo-figurak edo diskurtso-figurak diskurtso bati, testu edo hizketa bati alegia, adierazkortasuna ematen dioten hizkuntz baliabideak dira. Literaturan nahiz diskurtso arruntetan erabiltzen dira; garai batean, ordea, bi motatako diskurtsoak bereizten ziren: sermo ornatus, hau da, figurekin apainduta, eta sermo vulgaris, hizkera arrunta.
Figura erretoriko motak
Figura erretorikoak hiru motatakoak izan daitezke:
Hitzezko figurak
Batez ere hitzen formari dagozkio, nahiz eta batzuetan ere esanahi gaineko eragina izan. Bi kategoria bereizten dira: hitzari dagozkionak eta egiturari dagozkionak, besteak.
Tropoak eta irudiak
Tropoek hitzen esanahien aldaketa dakarte, hitzari irudizko esanahi berri bat ezarriz edo erantsiz. Egile batzuen ustez, tropoak eta figura erretorikoak bereizi beharko lirateke.
Irudi literarioek edo figura erretoriko semantikoek ez dute zertan hitzen esanahia aldatu, baina diskurtsoaren edo testuaren ohiko adierazteko gaitasunari halako gehigarri bat eransten diote, hizkuntzarekin jolastuz eta hizkuntza oso ohikoa ez den modu batean erabiliz.
Hauek dira ezagunenak: alegoria, analogia, antonomasia, bisemia, irudi, konparazio, metafora, metagoge, metalepsi, metonimia, perifrasi, polisemia, sinbolo, sinekdoke, sinestesia.
Azarug
Azarug kanariar gazte erakunde ezkertiarra da, 1992an sortua eta Kanariar Nazio Askapenerako Mugimenduaren baruan dagoena. Sozialismoa eta Kanarien independentzia aldarrikatzen ditu.
Euren burua ezker iraultzaileko erakunde independentista bezala definitzen dute, eta euren hatsarreen artean antiinperialismoa, ekologia, antimilitarismoa eta feminismoa daude. Halaber, kanariar nortasuna eta kultura defendatzea.
Asanblada bidez antolatzen dira, erakunde barruan demokrazia zuzena erabiliz. Autogestioa ere erakundearen ezaugarria da.
Fernando Andina
Fernando Andina (Madril, 1976ko maiatzaren 22a) espainiar aktorea da.
Marie Léonide Charvin
Marie-Léonide Charvin, Agar goitizenaz ezaguna (Sedan, Frantzian, 1832ko irailaren 18a - Sidi M'Hamed, Aljeria Frantsesa,  1891ko abuztuaren 15a  ) frantziar antzerki-aktorea izan zen, XIX. mendearen amaierako famatuenetako bat Rachel Félix eta Sarah Bernhardt-ekin batera.
Biografia
Marie Léonide Charvinen ama Marie Fréchuret zen, eta aita Pierre Charvin, 17 eta 32 urtekoak Marie-Léonide jaiotzean. Aita, garai hartan, mariskala zen zaldizko ehiztarien errejimenduan Sedango garnizioan.
Gaztaroa
Ezer gutxi dakigu Marie Léonideren gaztaroaz. Bere gurasoak Isère departamendukoak ziren, aita Faramans-ekoa eta ama Vienne-koa. Dirudienez, gurasoek aitaren lanbideari lotutako garnizio-bizimodua eramaten zuten bitartean, Marie Léonidek haurtzaro eta gaztaro lasaia bizi izan zuen aitaren aldeko aitona-amonekin Faramans-en.
Gutxienez badakigu Nique izeneko gizon batekin ezkondu zela, eta horri esker bere aitaren emazte berriaren eraginetik ihes egin ahal izan zuela, 1848an alargundu ondoren berriro ezkondu baitzen.
Senarrak oso tratu txarra eman zion. Ia bost urte igaro ziren ezkontza horretatik ihes egin eta 1853an Parisa joan baino lehen.
Hastapenak Parisen
Parisen piano klaseak ematen hasi zen, eta gero, "ahots ona zuenez", 1857tik aurrera beuglants zeritzoten kafe-kontzertuetan abesten hasi zen, Mademoiselle Lallier ezizenarekin , "bere talentuari egokiturik konposatutako" abestiak, "nolabaiteko indar tragikoarekin" interpretatzen zituenak.
1859an, benetako antzeztoki batera igo zen lehen aldiz Beaumarchais antzokian, Solferinoko garaipenaren gorazarrez kantata bat interpretatzeko. Ricourt arte dramatikoko irakasleak eite berria hartu eta izena aldatzeko aholkua eman zion. Agar goitizena aukeratzea gomendatu zion, "Rachel Félix aktorearen arrakasta handiaren ondoren, komediante guztiek Biblian hartu behar baitzuten izena».
Sinomicrurus
Sinomicrurus Elapidae familiako narrasti genero bat da. Asiako ekaildean eta hego-ekialdean bizi dira.
Marie Léonide Charvin
Hastapenak Parisen
1859an, Ricourten zuzendaritzapean, aktore gisa hasi zen Tour d'Auvergne-ko antzoki txikian, Dumanoir eta Dennery-ren Don César de Bazan antzezlanean, non Maritanaren papera jokatu zuen eta arrakasta handia izan zuen, antzoki hartako "izarra" bihurtu zelarik. 1860ko martxoaren 6an, Racineren Fedra interpretatu zuen lehen aldiz. 1862ko eskuorri batek honela zioen: "Fedra, nire Jainkoa, bai! berak [Agar] sei aste lehenago ez zekien izen horretako pieza bat zegoenik ere [...] Zoritxarrez, bere ebakeran, oraindik ere, badu zer hobetu.».
Arrakastaren hasiera
1862ko urtarrilaren 20an, Odéon antzokian, Fedra papera jokatu zuen. “Antzokiko publiko gazte eta adimentsuaren artean arrakasta handia izan zuen bere edertasunagatik, eta bere talentu garratz, latz, ez oso neurtuak, baina inspirazio pertsonal, bitxi eta komunikatiboaz beteak, oso eragin bizia izan zuen”. Antzezlan horren ostean hainbat paper jokatu zituen: Corneille-ren Horazio-n; François Ponsard-en Agnès de Méranie; Ernest Legouvéren Medea, Eskola Lirikoan; François Ponsard-en Lukrezia; eta paper garrantzizko bat Charles Garand-en drama batean, Les Étrangleurs de l'Inde-n, La Porte-Saint-Martin antzokian.
Antzoki ospetsu horretan jokaturiko emanaldietan —Racineren Andromakan eta Ifigenian, Clytemnestre pertsonaian, azkenengoan—, lortu zuen arrakasta ez zen izan espero bezain handia.
Betti Gotti
Betti Gotti, Irunen eta Hondarribian (Gipuzkoa) lan egiten duen euskara kultur elkartea da. 2004an sortua, urtero udalekuak antolatzen ditu abuztuan Zuhatzako uhartean, Araban.
Marie Léonide Charvin
Arrakastaren hasiera
Comédie-Française antzokia utzi zuenean beste hainbatetan aritu zen: L'Anbigun (La Sorcière antzezlanean); 1864an, La Port-Saint-Martin-eko antzokian (Louis-Hyacinthe Bouilhet-en Faustine-n); Boulevard du Temple-ko La Gaîté antzokian (Frédéric Gaillardet eta Alexandre Dumasen La Tour de Nesle antzezlanean eta Gérard de Nerval eta Alexandre Dumasen Le Fils de la nuit-en, Ghébel-en paperean); eta azkenik, 1866an, berriz ere Odéonen (Bouilheten La Conjuration d'Ambois-en; Shakespeareren Lear Erregean, Ama erreginaren paperean; eta Jeanne de Lignières-en).
Ospea
Marie Léonide François Coppée poeta gaztearen adiskidea zen. Coppéek bere lehen antzezlana idatzi berri zuen, Le Passant, ekitaldi bakarreko komedia, bertsoz idatzia eta bi pertsonaiarekin. Agarrek lortu zuen Odéon antzokiko zuzendaritzak lana bere errepertorioan sartzea, eta horrela, 1869ko urtarrilaren 14an, Sarah Bernhardtekin lan egiteko abagunea izan zuen, bera Silviaren paperean eta Bernhardt Zanetto trobadorearenean. Emankizun horiei esker, ospe handia lortu zuten bai bi aktoreek eta bai autoreak ere.
Cinnan eginiko antzezpenagatik goraipatua izan ondoren, beste paper batzuk jokatu zituen eszenatoki berean: uztailean, Camillerena, Corneilleren Horacen; gero, Racineren Fedra-n paper nagusia; irailean Hermione-rena Andromaque-n; eta, azkenik, urrian Andromaque-rena tragedia berean.
1870eko uztailaren 20an, Frantziak Prusiari gerra deklaratu eta hurrengo egunean, François Ponsard-en Lion amoureux obraren antzezpen batean, publikoak eskatu zuen, aurreko 18an egin bezala, orkestrak La Marseillaise jotzea bi ekitaldiren artean. Orduan, Agar, antzezlanean parte hartzaile, "aurreratu zen, eta indar handiz deklamatu zituen, banan-banan, himnoaren ahapaldiak, haien artean publikoak errepika kantatzen zuelarik".
Handik aurrera, emanaldia edozein izanda ere, ikusleek gauero eskatzen zuten Agarrek Marseillesa kanta zezala, eta horixe egin zuen aktoreak berrogeita lau aldiz jarraian, antzerkia itxi zuten arte. Théophile Gautierrek honela esan zuen: «Agarrek ez du La Marseillaise zehaztasun handiz kantatzen, baina melodia eta errezitatua oso trebe nahasten ditu, eta lortzen duen efektua oso handia da [...] Bultzada heroikoa eta garaipenaren ziurtasuna nabarmentzen jakin du.»
Communarde
1871ko martxoan Parisko Komunaren agintea hasi zen. Marie-Léonide Charvinek haren aldeko hainbat saio eman zituen: apirilaren 30ean, Vaudevilleko antzokiko matinée batean; maiatzaren 14an, Tullerietan; eta maiatzaren 21ean, Versaillesko gobernuaren tropak Parisen sartu ziren egunean, zaurituen eta guardia nazionaleko hildakoen alargun eta umezurtzen aldeko kontzertu batean. 1871ko maiatzaren 6an, Komunaren gobernuak kontzertu bat antolatu zuen Tuilerietan, Federatuen alargunen eta umezurtzen mesedetan; hori zela eta, artista bat eskatu zion Comédie-Française konpainiari, La Marseillaise errezitatzeko. Édouard Thierryk, orduko Théâtre-Françaiseko administrari eta zaindariak, Mlle. Agarri proposatu zion eta berak onartu egin zuen. Kontzertuan parte hartzeak ekarri zizkion gaitzezpen ugariei beti erantzun zien “Beti izango naiz zorigaiztokoei laguntzeko prest» esanez. Handik aurrera, bere egoera ezinezkoa izan zen Comédie-Française-n, eta horren ondorioz, 1872an konpainia utzi eta probintzietan bira luze eta neketsuak egin behar izan zituen.
Azken urteak
Bere ibilbidearen azken urteetan, Marie Léonidek agerraldi gutxi batzuk egin zituen Parisen, Georges Marye eta Paul Bourget-en laguntzarekin. 1875ean, Porte-Saint-Martin-eko eta Renaissance-ko antzokietan jardun zuen, eta 1877an Ambigu-Comique antzokian.
1878ko apirilaren 8an, sei urte ondoren, Comédie-Françaisek ateak ireki zizkion, berriz ere, eta Émile Augier-en Les Fourchambault antzezlanaren Mme. Bernard-en papera jokatu ahal izan zuen eta arrakasta handia lortu. Ondoren, Racineren Athalie-n paper nagusia antzeztu zuen eta autore beraren Britannicus-en Agripinarena. Horren ostean, berriro lan egin zuen Octave Feuillet-en Le Village-n eta Nicolas Brazier eta Théophile Théophile Marion Dumersan-en Les Ouvriers lanean.
Hala ere, Marie Léonide ez zuten Comédie-Française-ko bazkide izendatu, eta horregatik, urte amaieran, konpainia utzi eta berriro joan zen Frantzian zehar.
Marie Léonideren lehen senarra, Nique, 1879an hil ondoren, 1880an berriro ezkondu zen Georges Maryerekin. Georges Algerrekoa zen, eta Afrikako antigoalekoen kontserbadorea.
1882an eta 1883an Parisen jardun zuen, berriz ere, Ambigu antzokian, Boleska printzesaren paperean, Catulle Mendès-en Les Mères ennemies antzezlanean, eta gero Marie-ren rolean Jean Richepin-en La Glu-n.
1885eko irailean Comédie-Française-ra bueltatu zen Shakespeareren Hamleten Gertrude erreginaren papera antzeztera. Lan hori egiteko egoiliar plaza berreskuratu bazuen ere, ez zuten artean konpainiako bazkide izendatu
Marie Léonidek gaixorik, nekatuta eta adorerik gabe bizi izan zituen bere bizitzako azken urteak. Gainera, garai hartan, mingostasunez, eta baita Comédie-Françaiserekiko erresuminaz ere, gogoratzen zituen "Théâtre-Français-en galdutako zazpi urteak".
1889ko maiatzean, Pauline Savarik, Agarren ikasle eta lagun handiak, "ongintzako funtzio" bat antolatu zuen haren alde, elbarri baitzegoen eta zailtasun ekonomiko handiak baitzituen.
1890ean, 58 urte zituela, Víctor Hugoren Le Cimetière d'Eylau poema deklamatzen ari zenean, perlesiak jo zuen eszenatokian bertan, gorputzaren alde oso bat mugitu ezinik gelditu zitzaiolarik.1891ko abuztuaren 15ean, Agar Marye Aljerreko etxean hil zen. Egun, Montparnasseko hilerriko 9. sailean hilobiraturik dago. Bertan, Henry Cros eskultoreak eginiko haren busto ederra dago. François Coppée-k, bustoaren inaugurazioan, honako bertso hauek deklamatu zituen:
1910ean, medailoi bat ezarri zen aktorearen omenez Odeonen, bere lehen emankizun arrakastatsuak izan zituen antzokian, hain zuzen.
Saint-Martin-de-Belleville
Saint-Martin-de-Belleville Frantziako udalerria da, Savoia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Marie Léonide Charvin
Zenbait zalantza egoera zibilaz
Plaka horretan bertan adierazten da 1836an jaio zela, aktorea lau urtez gaztetuz, Saint-Claude (Jura) herrian. Beste batzuetan, ordea, bere jaioterria Vienne (Isère) herria dela esaten da, edo baita Valence (Drôme) ere. Agarrek berak Baionan (Pirinio Atlantikoak) 1837ko irailean jaio zela adierazi zuen, Artisten elkartean izena eman zuenean.
Batzuetan, abuztuaren 14an hil zela agertzen da.
Saint-Martin-de-Belleville
Biztanleria
2007an Saint-Martin-de-Belleville udalerrian erroldatutako biztanleak 2.846 ziren. Familiak 1.212 ziren, horien artean 398 pertsona bakarrekoak ziren (236 bakarrik bizi ziren gizonak eta 162 bakarrik bizi ziren emakumeak), 259 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 449 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 106 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Ponte Nizza
Ponte Nizza Italiako udalerri bat da. Paviako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Ponte Nizzak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Saint-Martin-de-Belleville
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 12.790 etxebizitza zeuden, 1.221 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11.488 bigarren erresidentzia ziren eta 80 hutsik zeuden. 1.147 etxeak ziren eta 11.426 apartamentuak ziren. 1.221 etxebizitza nagusietatik 737 bere jabearen bizilekua ziren, 382 alokairuan okupaturik zeuden eta 103 doan lagata zeuden; 59 etxek gela bat zuten, 174 etxek bi zituzten, 274 etxek hiru zituzten, 345 etxek lau zituzten eta 370 etxek bost zituzten. 913 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 638 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 485 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.009 ziren, horien artean 1.676 aktiboak ziren eta 333 inaktiboak ziren. 1.676 pertsona aktiboetatik 1.657 lanean zeuden (885 gizon eta 772 emakume) eta 20 langabezian zeuden (8 gizon eta 12 emakume). 333 pertsona inaktiboetatik 115 erretiraturik zeuden, 150 ikasten zeuden eta 68 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Martin-de-Belleville udalerrian 1.188 unitate fiskal zeuden, 2.740 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.698 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 1.288 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 7 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 46 eraikuntza enpresak ziren, 140 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 21 garraio enpresak ziren, 366 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 31 finantziazio enpresak ziren, 133 higiezinen enpresak ziren, 55 zerbitzu enpresak ziren, 444 administrazio publikoko enpresak ziren eta 37 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 206 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 3 posta bulegoak, 8 banku bulegoak, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 8 igeltseroak, 10 margolariak, 8 zurginak, 1 iturgina, 6 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 5 ile apaindegiak, 129 jatetxeak, 16 higiezinen agentziak, 5 tintoreriak eta 1 apaindegia.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zeuden 3 osasun-ekipamenduak botika ziren.
2009an haur-eskola 1  eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Halictus confusus
Halictus confusus erle espezie bat da, Halictus generoan eta Halictidae familian.
Germasogeia
Germasogeia (grezieraz: Γερμασόγεια) Limasoleko ekialdeko hiri inguruko auzo bat da eta Zipreko Limasolgo barrutian dagoen udalerri bat da. 2011az geroztik, Germasogeiak 13.421 biztanle zituen. Gaur egungo alkatea Kyriakos Xidias da. 2016ko abenduaren 18an tokiko hauteskundeak irabazi zituen hautagai independente gisa. Hauteskundeetan zehar, Xidias nagusitu zen botoen % 26,73arekin, Andreas Gavrielides bi alditan titularraren % 23,01aren aurka.
Erdi Aroan, Tenpluko Ordenak herrixka gotortu zuen. Germasogeiako presa 1968an eraiki zuten.
N-111
Ibilbidea
A-2ko 151. irteeran hasten da, Medinaceli inguru. Iparralderantz jotzen du 1.150 metroko Radona mendikotea eta Almazan zeharkatuz. Gero 1.100 metroko Matas de Lubia mendia eta Lubia zeharkatzen ditu Soriako saihesbidera (SO-20) heldu arte.
Errioxan 1.710 metroko Piqueras mendipean dagoen tuneletik heltzen da. Tunelak 2.419 metroko luzera du. Villanueva de Cameros, Torrecilla en Cameros, Nestares eta Viguera zeharkatu ondoren, Logroñora heltzen da non AP-68 eta Logroñoko saihebidearekin (LO-20) du lotunea.
Nafarroan Viana, Los Arcos, Lizarra, Zirauki, Gares eta Astrain zeharkatzen ditu. Azken tarteunea Bidearen Autobia (A-12) da.
David d'Angers
Pierre-Jean David, ezagunagoa David d'Angers izenarekin (Angers, Frantzia, 1788ko martxoaren 12a - Paris, Frantzia, 1856ko urtarrilaren 4a) eskultore frantsesa izan zen.
Biografia
Jacques Louis David margolariaren eta Roland eskultorearen ikaslea izan zen. Eskultura erromantikoaren aitatzat hartua izan da. 1830. urtetik aurrera estatua, buru eta domina ugari egin zituen (500 inguru). Cuvier, Talma eta Ambroise Paré-ren estatuak, Parisko Panteoiko frontoia, Goethe, Bentham, Chateubriand, Victor Hugo, Balzac eta abarren buruak, eta XIX. mendeko lehen erdiko pertsonaia garrantzitsuen domina-irudiak (Bonaparte jenerala, Ney, Louis David, Vigny, George Sand) egin zituen. Bere izena daraman museoan daude ikusgai artista honen obra batzuk, Angers herrian.
FC Zenit San Petersburgo
FC Zenit (errusieraz Футбольный клуб Зенит) San Petersburgoko futbol talde bat da, Errusia. Sobietar Batasunaren garaian titulu bakanen bat irabazi bazuen ere XXI mendean Errusiako talderik onenetakoa bihurtu da eta 2008an UEFA Kopa eta Europako Superkopa irabai zituen.
Sobietar Batasuneko garaia
San Petersburgo Leningrado deitzen zen garaian bertako Metal fabrikako langileek sortu zuten. Bigarren mailan hasi zuen ibilbidea eta 1940an FC Zenit Leningrado izena hartu zuen. Lehenengo titulua 1944ean lortu zuen, Sobietar Batasuneko Kopa hain zuzen ere.
Hamarkada luzetan talde apala izan zen. 1978an Yúriy Morózov entrenatzailea fitxatu eta harrobiarekin lan eginez maila nabarmen igo zuen taldeak. 1983an Pável Sadyrin-ek ordezkatu zuen eta 1984ean Sobietar Batasuneko Liga irabazi zuen.
XXI mendea
1999an irabazitako Errusiako Kopak "urrezko aroari" hasiera eman zion ondoren 2003an Ligako Kopa eskuratu zuen. 2005ean Gazprom enpresa handia Zeniten azkiodun nagusia bihurtu zen.
2007an Errusiako Liga irabazi zuen eta hurrengo urtean UEFA Kopa (Glasqow Rangersen aurka 2-0) eta Europako Superkopa (Manchester Uniteden aurka, 2-1) eskuratu zituen. Hurrengo urteetan maila onari jarraitu dio ligak eta kopak irabaziz.
Euskal taldeen aurkako partidak
Hauek dira Europako txapelketa ofizialetan Zenitek euskal taldeen aurka jokatu dituen partidak:
Anolis proboscis
Anolis proboscis Anolis generoko animalia da. Narrastien barruko Dactyloidae familian sailkatuta dago.
Emakumezkoen Traineru Ligako 2013ko denboraldia
Emakumezkoen Traineru Ligako 2013ko denboraldia Euskotren Ligaren bosgarren denboraldia izan zen, kluben artean jokatu zen hirugarrena. Zumaia izan zen txapelduna, bigarren urtez jarraian.
Historia
Aipatzekoa da bi traineru historiko ez zirela bertan izan, Rias Baixas eta Getaria-Tolosa, lehenengoak Galizian estropadarik ez zela izango jakitean haserre eta bigarrenak taldearen disoluzioa gertatu zelako. Bestalde Bizkaia urtebeteren ondoren berriz itzuli zen eta Zarautz eta Santoña debutariak izan ziren.
Bi sailkapen estropada izan ziren Pedreñan eta Donostian. Erlojupean jokatu ziren eta aurrez sailkaturik zegoen Zumaiak irabazi zituen biak. Bi estropada hauek ere puntuagarriak izan ziren ligarako eta guztira zortzi estropada jokatu ziren. Zumaiarren nagusitasuna handia izan zen, zazpi garaipen lortu baitzituzten.
Nikola Vujadinović
Nikola Vujadinovic (Belgrad, Serbia 1986ko uztailaren 31) serbiar atzelaria da, Iruñeko Osasunan aritutakoa. Haren zenbaki gogokoena "19"a da eta zenbaki horixe zeraman bizkarrean.
Razès (Vienne Garaia)
Razès Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Vienne Garaia departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Razès udalerrian erroldatutako biztanleak 1.088 ziren. Familiak 462 ziren, horien artean 130 pertsona bakarrekoak ziren (63 bakarrik bizi ziren gizonak eta 67 bakarrik bizi ziren emakumeak), 162 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 162 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 575 etxebizitza zeuden, 471 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 67 bigarren erresidentzia ziren eta 37 hutsik zeuden. 522 etxeak ziren eta 51 apartamentuak ziren. 471 etxebizitza nagusietatik 366 bere jabearen bizilekua ziren, 94 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 12 etxek bi zituzten, 75 etxek hiru zituzten, 137 etxek lau zituzten eta 246 etxek bost zituzten. 333 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 189 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 231 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 689 ziren, horien artean 527 aktiboak ziren eta 162 inaktiboak ziren. 527 pertsona aktiboetatik 492 lanean zeuden (258 gizon eta 234 emakume) eta 36 langabezian zeuden (13 gizon eta 23 emakume). 162 pertsona inaktiboetatik 76 erretiraturik zeuden, 46 ikasten zeuden eta 40 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Razès udalerrian 473 unitate fiskal zeuden, 1.097 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.374 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 53 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 2 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 9 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 8 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 7 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 16 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 igeltseroak, 4 zurginak, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia, 3 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
Metamorfosi bakun
Metamorfosi bakuna edo ez-osoa, heterometabolismoa edo hemimetabolismoa ere deitua, zenbait intsekturen garapen postenbrionarioa da, zeinetan hiru fase hauek bereizten diren: arrautza, ninfa eta imagoa.
Razès (Vienne Garaia)
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
Lazenay
Lazenay Frantziako udalerri bat da, Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Xyrias revulsus
Xyrias revulsus Xyrias generoko animalia da. Arrainen barruko Ophichthidae familian sailkatzen da.
Razès (Vienne Garaia)
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Razès udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 400 hektarea erabiltzen.
Metamorfosi bakun
Garapen postenbrionarioa mailaz mailakoa izaten da eta ez da pupa-aldirik. Askotan ninfek helduen antza dute, baina ugal aparatua ez da garaturik izaten.
Razès (Vienne Garaia)
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Metamorfosi bakun
Metamorfosi mota hau burutzen duten intsektuak Exopterygota superordenaren barnean biltzen dira:
Razès (Vienne Garaia)
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lazenay
Biztanleria
2007an Lazenay udalerrian erroldatutako biztanleak 353 ziren. Familiak 142 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 51 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 51 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 179 etxebizitza zeuden, 144 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 21 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 171 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 144 etxebizitza nagusietatik 100 bere jabearen bizilekua ziren, 40 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 10 etxek bi gela zituzten, 23 etxek hiru zituzten, 45 etxek lau zituzten eta 67 etxek bost zituzten. 112 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 54 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 72 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 228 ziren, horien artean 175 aktiboak ziren eta 53 inaktiboak ziren. 175 pertsona aktiboetatik 155 lanean zeuden (92 gizon eta 63 emakume) eta 21 langabezian zeuden (9 gizon eta 12 emakume). 53 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 19 ikasten zeuden eta 20 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Lazenay udalerrian 152 unitate fiskal zeuden, 353,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.708 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 iturgina eta 1 argiketaria.
2000. urtean Lazenay udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
NGC 2292
NGC 2292 galaxia bat da, Canis Major konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Bombus rufocinctus
Bombus rufocinctus erle espezie bat da, Bombus generoan eta Apidae familian.
494 Virtus
494 Virtus, asteroide gerrikoan aurkitutako 494. asteroidearen izena da. 1902ko urriak 7an aurkitu zuen Max Wolf astronomo alemaniarrak Heidelbergeko behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa, 1902 JV zen. Virtus, C motako asteroide bat da, ziuraski karbonoz osatua dagoena.
Enfonvelle
Enfonvelle Frantziako udalerria da, Marne Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Enfonvelle udalerrian erroldatutako biztanleak 84 ziren. Familiak 44 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 73 etxebizitza zeuden, 43 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 70 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 43 etxebizitza nagusietatik 42 bere jabearen bizilekua ziren eta 1 alokairuan okupaturik zegoen; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 10 etxek hiru zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 19 etxek bost zituzten. 37 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 20 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 12 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 42 ziren, horien artean 26 aktiboak ziren eta 16 inaktiboak ziren. 26 pertsona aktiboetatik 25 lanean zeuden (15 gizon eta 10 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 16 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
2000. urtean Enfonvelle udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 909 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
The Beaver
The Beaver (euskaraz Kastorea) 2011ko Jodie Foster estatubatuar zinema zuzendari eta aktoreak antzeztu eta zuzendutako drama film bat da. Berak, Mel Gibson, Anton Yelchin eta Jennifer Lawrence aktoreek antzeztu zuten. Foster eta Gibson adiskideminak dira, lehendik ere 1994ko Maverick filma elkarrekin antzeztu zuten.
Argumentua
Walter Black (Mel Gibson) depresio handia igarotzen ari den gizon bat da. Bere ihesbide bakarra kastore bat irudikatzen duen txontxongilo bat da, hari sentimenduak dituen adiskide bat balitz bezala mintzatzen baitzaio. Bere barne deabruek atsekabeturik, behinola jostailu enpresa arrakastatsu bateko enpresaburua izana, txontxongiloarekin batera bere burua berreazagutuko duen bidai bati ekingo dio...
Mirabeau (Parisko metroa)
Mirabeau Parisko metroaren geltokia da, Paris udalerriko 16. barrutian kokatuta dagoena.
Captopril
Captoprila angiotentsinaren entzima bihurtzailearen inhibitzaile bat da, eta entzima horren zentro aktiboaren peptidasa proteina blokeatzen du. Medikamendu esentzial hau hipertentsioa tratatzeko erabiltzen dute. 1976an patentatu eta 1980tik aurrera salgai dago.
Pseudotropheus ater
Pseudotropheus ater Pseudotropheus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Francisco Silva Gajardo
Francisco "Gato" Silva Gajardo (Quillota, Txile, 1986ko otsailaren 11) Osasunako erdilari txiletarra da, osasunaren harrobian hezitakoa. 2014ean brujas taldera joan zen mailegu moduan eta 2015ean iruñara itzuli zen.
Daniels (Wisconsin)
Daniels Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Burnett konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
SPrako tranbia
SPrako tranbia Unai Elorriaga algortar idazleak idatzitako lehen eleberria da, 2001ean argitaratutakoa. Gai nagusitzat Lucas izeneko agure baten osasunaren gainbehera du, haren buruko nahasmenarekin batera. Aldi berean, Lucasen arreba Mariaren eta haiekin etxean bizi den Marcos gaztearen bizipenak kontatzen dira, beste pertsonaia batzuen istorioekin batera. Hari garbirik gabeko pasadizo multzo bat osatuz eta bizitakoaren oroitzapenak eta ilusioak besterik gabe bilduz, eleberriak pertsonaia guztien sentiberatasuna islatzen du, haien guztien ahots apal eta naturalarekin, Lucasen gainbehera ardatz. Horrekin batera, pertsonen arteko harremanak, iragana, gaur egungo gizarte alienatua eta heriotza ere hartzen dira gaitzat. Izenburuko SP siglek Shisha Pangma zortzimilakoari egiten diote erreferentzia, tranbiekin batera Lucasen amets eta ilusio direnak. Elorriagak 2002ko Espainiako Narratiba Sari Nazionala irabazi zuen eleberri honekin; hala, sari hori irabazi duen bigarren euskal idazlea bilakatu zen, Bernardo Atxagaren ondoren. Gaztelaniazko itzulpena idazleak berak egin zuen.
Haria
Ebakuntza eginda eta buruko arazoekin ospitaletik ateratzen da, arreba Maria lagun duela, etxera itzultzeko. Anai-arreba izateaz gainera, adiskidetasun handiko harremana dute elkarrekin, bereziki haien arteko elkarrizketa umoretsuetan islatzen dena. Telebista ikustea gustatzen zaie biei. Etxera iristean Marcos izeneko gazte batekin egiten dute topo, etxea hutsik zegoelakoan sartu dena. Lucasek eta Mariak erabateko naturaltasunez onartzen dute gaztearen presentzia etxean. Marcos kaleko musikaria da, eta Roma izeneko neska gazte batek bere etxeko leihotik ikusi ohi du gitarra jotzen. Harengana hurbiltzeko, Marcos jartzen den lekutik hurbil koadroak jartzen ditu Marcosentzat, harik eta bien enkontrua gertatzen den arte. Maiteminduta, elkarrekin ibiltzen hasten dira. Lucas kalera ateratzen den aldi bakanak ere kontatzen dira, hala nola ziklistak herritik pasatzen ikustera joan baina azkenean horretan huts egiten duenekoa, eta arrebarekin Santu Guztien Egunean kanposantura doazenekoa. Lucasen eta Mariaren familiak Marcos etxean bizitzea begi onez ikusten ez duen arren, haiekin konfiantza handiko harremana ehuntzen joaten da. Roma ere Lucasen etxera etortzen hasiko da. Marcosek lana aurkitzen du bulego batean, eta geroago Romarekin Lisboara joango da plazer-bidaian. Bueltan, Lucasen osasuna makaltzen joango da eta Marcos izango da bereziki Lucas zaintzearen ardura hartuko duena. Azkenean, Marcos Nepalerako bidaia egiten du, Lucasek maiz amets egin duen bezala. Bueltan, Lucas hil egiten dela iradokitzen da kontakizunean.
Egitura
Zortzi ataletan banatzen da eleberria. Lehenengoan, ospitaleko eszenak garatzen dira; bigarrenean, handi atera eta Mariaren etxera iristen direnekoa (non Marcos aurkitzen duten) agertzen dira. Hortik aurrera, etxeko giro intimistan egunerokotasunera itzulita, atalak bi azpiataletan banatzen dira: egun argia, non egunean pertsonaiei gertatutakoak kontatzen diren, eta iluntzea, non etxeko bizilagunak (Lucas, Maria eta Marcos) elkartu egiten diren, maiz telebistaren aurrean, egunean bizitakoa elkarri kontatzeko.
Desegituraz egituratutako eleberria
Hariaren desegituraketa da eleberria moldatzen duen baliabide nagusietako bat: pasadizo eta eszena solteak, maiz esaldi laburrez kontatutakoak, dira eleberriaren muinari indarra ematen dio elementu testualak, pertsonaia hautsien ahotsa naturaltasunez jasotze aldera. Elorriagak berak azaldu zuenez, tarteka hariak indarra galtzeak eta pertsonaien ahots espontaneoak jasotzeak, pertsonaien ikuskera berezia azaltzea, Lucasen buru-nahasmena batez ere, du helburu. Ildo beretik eleberriaren ahozkotasuna (errepikapenak, esaldi etenak, ...) eta hari nagusirekin loturik ez duten eta naif eta hutsalak diruditen pasadizo eta adierazpenak ere aipatu dira. Oroitzapenak ere modu soltean agertzen dira, han eta hemen, jarraipen logikorik gabe, bizitzaren gainbehera eta oroimena galtzea adierazteko. Desegituratze hori, ordea, itxurazkoa da soilik, eta lotura ilogiko eta harrigarriak, denboren nahasketa eta oroitzapenen hutsaltasuna trebetasunez ehuntzen ditu Elorriagak, zahartzaroak ekarritako buru nahasmenduak islatzeko. Desegituraketa hori indartzen duten elipsiak ugariak dira: eszena solteak irudikatuz eta beste eszenekin eten eginez, narrazioaren denbora-jarraikotasunari uko eginez, plazaratutako eszenak nabarmendu eta narrazioari erliebe ematea lortzen du Elorriagak.
Estiloa
Errepikapenezko figurak ugariak dira, pertsonaien temak irudikatzeko ("...erretratuak egin behar genituela-eta; badakizu zelakoa den alemana. Erretratu normal bat egin dugu, elkarri helduta. Gero beste bat egin dugu: atzera begira eta prakak jaitsita. Badakizu, alemana. Eulalia andreari bidaliko diola esan digu. Eta badakizu zelakoa den Eulalia andrea") baina baita ere, pertsonaien arteko gatazka puntualak irudikatzeko ("-Ez naiz joango- Marcosek. Deitu behintzat- Mariak. Ez naiz mugituko. Deitu behintzat. Ez dut deituko"). Zahartzaroaren erakusgarri ere bada errepikapena, eleberrian bertan aipatzen denez: "Horixe da adinekoen abilidadea, gauzak hirutan esatea, edo lautan". Errepikatzen den hori nabarmentzea ere du helburu; kasu horretan ohikoa da nabarmendu nahi dena esaldiaren hasieran jarri, gero horri buruzko xehetasunak eman, azkenik nabarmendu beharreko unitatea errepikatuz bukatzeko; adibidez, "Ez nuen negarrik egin. Horrexegatik nago horrela. Ez nuen hileta-elizkizunean negarrik egin". Elipsi gramatikala ere erabiltzen da unitate testualak nabarmentzeko; adibidez, "—Non dago Lucas, Maria? —Idazten. —Zertarako? —Burua ez galtzeko".
Pertsonifikazioa ere agertzen da testuan, modu iraunkorrean gainera; kasu garbi eta usuena don Rodrigo da. Don Rodrigo Lucasek etxeko sitsei batzuetan ematen dien izen propio eta kolektiboa da (—"Zein da don Rodrigo? Etxean ehundaka sits dago. —Baina guztiak dira bat; guztiak dira don Rodrigo"). Sitsak Lucasek bereziki, baina baita bere arrebak ere, nozitzen duten higaduraren adierazpena direla aipatu da. ; izan ere, zaharren etxeetan bakarrik bizi dira, Mariaren esanetan. Lucasek don Rodrigorekin hitz egiten duela kontatzen du Lucasen ariketa delako atalean. Lucasek etxean daukan kuku-erlojua ere pertsonifikatu egiten da, metaforatik gertuago bada ere: denboraren eta bizitzaren sinbolotzat erabiltzen da, gertakariak markatu eta iragarri egiten dituena ("Hari begira nengoen aita hil eta kukua gelditu zenean" ; "-Galdetu kukuari-haserretu zen Lucas" ). Etxeko animalia eta objektuen pertsonifikazio horiek etxekoen eta kanpokoen kontrastea nabarmendu egiten du, etxeko giro intimista eta berezia areagotuz.
Estilo zuzena nahiz zehar estiloak erabiltzen ditu idazleak kontakizun nagusian, eta barne bakarrizketa Lucasen ariketa, Mariaren ipuina eta beste pertsonaien atal pertsonaletan. Estilo zuzena bi eratara gauzatzen da: elkarrizketa-marrarekin gehienetan, baina baita ere narrazioan txertatutako komatxoen arteko esaldiekin.
Krusensterniella notabilis
Krusensterniella notabilis Krusensterniella generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.
SPrako tranbia
Eragina
2008an, Aitzol Aramaiok istorioa zinemara eraman zuen Un poco de chocolate filmaren bidez.
Up
Up (ingeleraz, goian) honakoak izan daiteke:
Bombus terricola
Bombus terricola erle espezie bat da, Bombus generoan eta Apidae familian.
Anolis pseudotigrinus
Anolis pseudotigrinus Anolis generoko animalia da. Narrastien barruko Dactyloidae familian sailkatuta dago.
495 Eulalia
495 Eulalia, asteroide gerrikoan aurkitutako 495. asteroidearen izena da. 1902ko urriak 25ean aurkitu zuen Max Wolf astronomo alemaniarrak Heidelbergeko behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa, 1902 KG zen. Eulalia, C motako asteroide bat da, ziuraski karbonoz osatua dagoena.
Musulmanen konkistak
Arabiarrak ez ziren herrien musulmanen konkistak (632–732), (الغزوات, al-Ġazawāt edo الفتوحات الإسلامية, al-Futūḥāt al-Islāmiyya) baita islamiar konkistak edo arabiar konkistak ere, Mahomaren heriotzaren ondoren gertatu ziren. Honek Arabiar penintsularen batasun politikoa ezarri zuen eta bere ondorengoak ziren Rashidun ("Ondo gidatutako kalifak") eta omeiatar kalifek musulmanen menpeko lurrak arin zabaldu zituzten.
Arabiar Penintsulatik hasi eta Txina eta Indiako mugetaraino (egungo Pakistaneraino), Erdialdeko Asiaraino, Ekialde Hurbileraino, iparraldeko Afrikaraino, Siziliaraino eta Iberiar Penintsulako iparraldean dauden Pirinioetaraino zabaldu zituzten bere inperioa.
Aurrekariak
Islam aurreko Arabian bizi ziren leinuak nomadak ziren, eta artzaintza, salgaien garraioa eta Arabian barrena zebiltzan karabanen harrapaketa ziren haien baliabide nagusiak.
Testuinguru horretan, Meka hiriak gora egin zuen, eta garrantzi handiko merkataritza gune bihurtu zen. Musulmanen ustean, Alak, haien jainkoak, hainbat profeten bidez hitz egin zien gizonei, eta Mahoma izan zen profeta horien artean azkena. Mahoma Mekan jaio zen 570. urtean. Khadijarekin ezkonduz aberastu egin zen arren, gainbehera egindako klan batekoa zen Mahoma, eta agian horregatik kezka handia zuen gizarte desberdintasunekiko.
Islamak gizarte arazoei erantzun zien, eta elkartasuna goretsi zuen merkatari aberastuen indibidualismoaren aurrean. 610. urtean izan zituen Mahomak lehenengo agerkundeak. Haren jarraitzaileak ugaritzen hasi ziren. Merkatariek Mekatik bota zuten, eta orduan Medina hirira jo zuen. Joate hura izan zen musulman egutegiaren hasiera: Hegira (622. urteko uztailaren 16a). Medinan egoitza hartu ondoren, musulmanak erkidegoan bildu ziren, eta Mahomaren jarraitzaileen kopurua gero eta gehiago ari zen handitzen. 630. urtean Mahoma Mekara itzuli zen, garaile, eta Kaaba musulmanen gurtzaren gune nagusi bihurtu zuen. Musulmanen sinesteak kristauenen antzekoak dira (monoteismoa Ala jainkoarengan gorpuztua, aingeruak eta deabruak, Infernua eta Paradisua, profetak eta liburu sakratuak). Bereziagoak dira musulmanen «betekizunak», «Islamaren zutabetzat» hartzen direnak: ageriko fede aitorpena egitea, hiruzpalau aldiz egunean otoitz erritua egitea; aldi jakin batzuetan barau egitea, Ramadan hilabetean bereziki; borondatez eta elkartasunez limosna ematea; eta Mekara erromes joatea ahal den guztietan. Mahoma hil zenean (632) Islama Arabiako erdialdean eta hegoaldean hedatua zen.
Islamaren sorrera eta hedatzea
Ehun bat urtetan islama Indiaraino eta Iberiako penintsularaino iritsi zen. Omeiarrek eta abbastarrek zibilizazio jaso eta landu bat sortu zuten, Europaren historia aztarna handia utzi zuena. Islama bizkor hedatu zen Indiako ipar-ekialdera (712) eta Afrikako iparraldera, Egipton (643) eta Magreb barrena. 711. urtean musulmanak Iberiako Penintsulara iritsi ziren, eta ia penintsula osoa beretua zuten 716. urterako. Frantziako hegoalderantz aurrera jarraitu zuten, baina Karlos Martelek garaitu zituen Poitiersen (732).