cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Marina Silva
Lehendakaritzarako hautagai
2008an dimititu egin zuen, eta 2009ko abuztuan, Langileen Alderdia (PT) utzi eta Alderdi Berdean/ Partido Verden (PV) sartu zen. Horren ondorioz, 2010eko Brasilgo Hauteskunde Orokorretan gutxiengo etniko (zambo) eta pentekostaleko lehen emakumea bihurtu da. Bigarren hauteskunde-itzulira iritsi ez zen arren, Marina Silvak botoen %19,33 lortu zuen, boto-asmoari buruzko inkestek zenbatetsitakoa baino gehiago; izan ere, botoen %14 ingurura iritsiko zela uste zuten.
Eduardo Camposek 2013ko urrian Marina Silvaren Jasangarritasun Sarearekiko programazio-aliantza iragarri zuen, alderdi berriaren eskaera ukatu baitzion Hauteskunde Auzitegi Nagusiak (TSE).
Brasilgo presidentziarako hautagaia izan zen 2014. urteko hautaketan, baina urriaren 5ean kanporatu zuten, botoen% 21,32rekin lehen hauteskunde-txanda gainditu ez zuen eta.
2018ko abuztuan, Rede Sustentabilidade (Red de Sostenibilidad) hautatu zuten presidentegai, Alderdi Berdeko Eduardo Jorge Martinsekin tandemarekin presidenteorde izateko. Lehen hauteskunde-txandaren ondoren, zortzigarren postuan egon zen, botoen %1,00ekin, presidentzia-hauteskundeetako bere emaitzarik txarrena.
Marina Silva Brasilgo Gobernura itzuli da, Amazonia salbatzeko asmoz. 2023. urtean (Brasilgo Geografia eta Estatistika Institutuaren arabera 2000. eta 2018. urteen artean) baso-landarediaren %7,6 galdu eta 3,7 milioi kilometro koadroko galera garbia izan ondoren, Brasil Amazoniak itzulerarik gabeko puntura iristea ekiditen saiatuko da, eta horren berri eman du WWFk berriki egin duen txosten batek.
Laurie (Missouri)
Laurie Missourieko hiri bat da. Camden konderrian kokatua dago. 2010ean 945 biztanle zituen, 14.24 kilometro koadrotan banatuta.
Orsola Maddalena Caccia
Orsola Maddalena Caccia (Moncalvo, 1596ko abenduaren 4a - ib., 1676ko uztailaren 26a) italiar moja margolari bat izan zen.
Ugo Betti
Ugo Betti (Camerino, 1892ko otsailaren 4a - Erroma, 1953ko ekainaren 9a) italiar antzerkigilea izan zen.
Orsola Maddalena Caccia
Guglielmo Caccia margolariaren eta Laura Olivaren alaba hau Moncalvon jaio zen 1596ko abenduaren 4an. XVII. mendeko italiar pinturaren munduan izen bat egitea lortu zuen emakumezko artista bakanetako bat izan zen.
Hiroto Sakai
Hiroto Sakai (酒井 大登) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vanraure Hachinohe.
Orsola Maddalena Caccia
Biografia
Margolari hau bere fresko eta margolanengatik gogoratua da. Bianzè herriko urtsulatarren komentuan sartu zen 1620an, eta 1625ean Moncalvoko komentu batera aldatu zen bere hiru ahizpekin, haien aitaren nahiari jarraituz.
Bere pinturan, aitak aurrez jorratutako gaiak errepikatzen ditu, hala nola, eliza ugarirentzako debozio-pinturak, ez soilik Piemonten. Haren margolanek arrakasta eduki zuten Savoiatarrekin; baina XVIII. mendeko iturriek, ordea, haren ahizpa Francescari ematen dioten lehentasuna pinturaren alorrean. Duela gutxi bakarrik identifikatu dira adituen interesa piztu duten Orsolaren natura hil batzuk.
Ustez, haren lehen margoak honako hauek dira: Rosazzako elizako "Sortzez Garbia", Bianzèko elizako "Ama Birjina eta Lokartutako Haurra" eta Genovako Palazzo Biancoko biltegietan dagoen "Jaiotza". Fresko etab, berriz, aitaren lanetako ideia tipikoak islatzen ditu eta 1615 eta 1620 artean data daitezke.
Badirudi berea dela Moncalvoko San Frantzisko elizan dagoen "San Maurizioren martirioa"ren goialdea ere; aitak hasi omen zuen lan hura, baina 1625ean bat-batean hil eta amaitu gabe utzi zuen, eta horregatik alabak bukatu zuela uste da.
Cacciaren azken lanen ezaugarri da halako formaltasun txikiago bat, bai eta aurretik erabilitakoak baino kolore ilunagoak ere. Haren margolan batzuk galdu diren arren, margolari honek egindako ehun pintura baino gehiago kontserbatu dira.
Garrantzitsua da margolari hau gogoratzea, emakumeak gizonak baino artistikoki gutxiago balioesten ziren garai batean pinturan jardun zen moja baten adibidea baita.
Estiloa eta ezaugarri piktorikoak
Haren estilo piktorikoa Ludger Tom Ring eta Joris Hoefnagel margolari flandiarren estilo arkaikoaren antzekoa da, konposizio egitura sinple eta orekatua aurkeztuz, elementu bakoitza kontu handiz kokatuta, bertikaltasunean arreta berezia jarriz, bereziki lore motiboak dituzten lanetan. Haren natura hilek, normalean, fruta zatiak eta animalia bat erakusten dituzte, gehienetan faisai edo intsektu bat. Ursulak, gainera, deboziozko objektuak ere margotu zituen, bai eta miniatura eder batzuk ere, bere aitarengandik jasotako estilo oso delikatuarekin. Lan horiek, gaur egun, Piemonteko bilduma pribatuetan, eta hango jauregi, museo eta eliza batzuetan daude, eta artista identifikatzen laguntzen duen sinadura berezi bategatik bereizten dira, lore bat edo lore sorta bat, alegia.
Lanak
Margolari honen lanetatik, ehun margolan baino gehiago kontserbatu dira, eta, jarraian zerrendatzen direnak, haren lan aipagarrienak dira, kokapenaren arabera alfabetikoki ordenatuta.
Akihiro Kameda
Akihiro Kameda (亀田 明広; 1966ko abenduaren 16a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Urawa Reds.
Emilio Castelar
Emilio Castelar Ripoll (Cádiz, 1832ko irailaren 7 — San Pedro del Pinatar, Murtzia, 1899ko maiatzaren 25a) espainiar politikari eta idazlea izan zen.
La Democracia egunkaria sortu zuen 1863. urtean. Frantzian egon zen erbesteratua 1866-68 bitartean eta Espainiako Lehen Errepublikako behin-behineko gobernuko burua izan zen. Puerto Ricon esklabotza deuseztatu zuen. Historiari eta filosofiari buruzko lan ugari idatzi zuen.
Hypsolebias radiseriatus
Hypsolebias radiseriatus Hypsolebias generoko animalia da. Arrainen barruko Rivulidae familian sailkatzen da.
Charles Glover Barkla
Charles Glover Barkla (Widnes, Lancashire, 1877ko ekainaren 7a - Edinburgh, 1944ko urriaren 23a) britainiar fisikaria izan zen. 1917ko Fisikako Nobel Saria jaso zuen bere x izpien gaineko lanagatik.
Dryoscopus angolensis
Dryoscopus angolensis Dryoscopus generoko animalia da. Hegaztien barruko Malaconotidae familian sailkatua dago.
Jean-Paul Bronckart
Jean-Paul Bronckart (1946- ) Suitzako Genevako Unibertsitateko Psikologia eta Hezkuntza Fakultateko Hizkuntzen Didaktika irakaslea izan zen eta geroago ohorezko irakaslea da.
Humanitateen eta gizarte-zientzien epistemologiari buruzko hainbat ikerketa-programa garatu zituen: hizkuntzaren analisia, hizkuntzaren eskuratze-prozesuak eta hizkuntzen didaktiko arloko ikerketak. Hizkuntzaren aktibismoaren eta prestakuntzaren arteko harremanaren gaiari arreta eskaini dio.
500 argitalpen zientifiko baino gehiagoren egilea da, horien artean nabarmendu izan da 1985. urtean argitaratu zen Activité langagière, textes et discours lana. Bere lan bat euskarara itzuli eta EHUko argitalpen zerbitzuak eskaini du.
Lan nabarmenduak
Bereziki aipagarritzat jo diren beste lan batzuk:
Beni eta Marini
Beni eta Marini Euskal Telebistarako sortutako 1992ko umorezko telesaila da, Aizpea Goenaga eta Elena Iruretak zuzendua eta idatzia.
Sarrerako abestia Fernando San Josék moldatu zuen, Kike Amonarrizen hitzen lagunduta.
Sinopsia
Telebista eta antzerki munduan ibilitako bi andre, helduagoak direnean ETBra bueltatzen dira eta bertako istorioak kontatzen dira.
1962ko Gipuzkoako Bertsolari Txapelketa
1962ko Gipuzkoako Bertsolari Txapelketa herrialde hartako bigarren Bertsolari Txapelketa izan zen.
Finala
Alfonso Irigoien gai-jartzailearen esanetara zortzi bertsolari aritu ziren lehian. Lau onenek bigarren fase bat jokatu zuten eta argi gelditu zen txapela Lazkaoko Txikia Oiartzungo Handiaren artean izango zela. Garai hartan epaileak gela aparte batean sartzen ziren txapelaren erabakiahartzeko eta sartu orduko atera ziren, zalantzarik inork ez baitzuen Mitxelena izan zela nagusi.
Voyage to the Bottom of the Sea
Arguemntua
Ipar Polora doan Seaview itsaspeko nuklearraren bidaia ustekabean gizateria salbatzeko lasterketa arriskutsu batean bialakatuko da, espazioko erradiazio eraztun batek Lurra infernu batean bialakatuko baitu. Nelson (Walter Pidgeon) almirantea eta bere eskifaiak sabotatzaileen, itsas izaki rraldoien eta etsaien itsaspeko nukelarren erasoei aurre egin beharko diete, mundu mailako hondamendi bat ekiditen saiatzen diren bitartean.
Lawson (Missouri)
Lawson Missourieko hiri bat da. Clay konderrian kokatua dago. 2010ean 2,473 biztanle zituen, 6.56 kilometro koadrotan banatuta.
Urtarrilaren 29
Urtarrilaren 29a gregoriotar egutegiaren urteko hogeita bederatzigarren eguna da. 336 egun falta dira urtea amaitzeko, 337 egun bisurteetan.
Kanpo estekak
Urtarrilaren 28 | Urteko egutegi | Urtarrilaren 30
Xinyu
Xinyu (txinera sinplifikatuz: 新余; pinyineraz: Xīnyú), Jiangxi probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 1.200.000 biztanle inguru dauzka 2006ko erroldaren arabera eta 1.227 kilometro koadroko azalera.
Inguru naturala eta kokapena
Prefektura mailako Xinyu hiriaren mugakideak honakoak dira: Yichun iparralde eta mendebaldean, eta Ji'an hegoaldean.
Danio tinwini
Danio tinwini Danio generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Errusiako Ekialde Urruna
Errusiako Ekialde Urruna edo Errusiar Ekialde Urruna, errusieraz Дальний Восток России}, Errusiaren zatia barne hartzen duen Ekialde Urrunaren eremuaren izendapena da, alegia, Errusiako ekialde-muturreko lurraldeak, Siberia eta Ozeano Barearen artean. Ez dira eremu hau barne hartzen duen Ekialde Urruneko Barruti Federala eta Ozeano Barera hedatzen ez den Siberiako Barruti Federala elkar nahastu behar. Sobietar Batasunaren garaian Sobietar Batasuneko Ekialde Urruna edo Sobietar Ekialde Urruna izendapena jasotzen zuen.
Usadioz Siberiako zatitzat jo izan den arren, Errusiako Ekialde Urruna errusiar eskualde eskemetan Siberiatik bereizten da (eta iraganean baita Sobietar Batasunekoenetan ere).
Kildress
Kildress (Cill Dreasa) Ipar Irlandako udalerri bat da, Tyrone konderrian dagoena. Cookstown hiriaren kanpoaldean dago.
Héraðsvötn
Héraðsvötn iparraldeko Islandiako ibaia da, Norðurland vestra eskualdekoa.
Austari-Jökulsá eta Vestari-Jökulsá ibaien lotunean jaioa, eskualdea zeharkatzen du Skagafjörðurreko fiordoan itsasoratu arte.
Rosneath penintsula
Rosneath penintsula, Eskoziako Argyll eta Bute lurraldearen mendebaldeko kostaldean dagoen penintsula bat da, Dunbartonshire konderri historikoan. Ekialdeko ertzean Firth of Clyde fiordoa eta Gare aintzira ditu eta mendebaldekoan Firth of Clyde fiordoa eta Long aintzira.
Roentgen (unitatea)
Roentgen bat airezko zentimetro kubiko batean askatu den kargazko unitate elektrostatiko baten aurreko esposizioaren baliokidea da. Nazioarteko Sistemako unitateetan, roentegen batek 2.58×10−4 C/kg balio ditu, 1998an NISTak eman zuen definizioaren arabera. Bere notazioa honakoa da:.
Beste unitate erradiometrikoekiko erlazioa
Hasieran, roentegenak neurtzen zuen magnitudeari "erradiazio dosi" izena eman zitzaion. Roentgena izan zen erradiazio ionizatzaile kopurua kuantifikatzeko gehien erabili zen unitatea eta erradiazio hori bere eraginekin lotzekoa, batez ere azterketa biologikoetan hartzen baitziren aintzat eragin horien kuantifikazioa. Erradiazioak ingurune materialekin duen elkarrekintza hobeto ulertu zenean, jakin zen esposizioa soilik airearekin elkarrekintza duten fotoientzat (X edo gamma izpiak) definitu zitekeela modu zehatzean. Era horretan, unitatearen erabilgarritasuna mugatuta geratu zen, izan ere, ez da aplikagarria beste erradiazio motentzat (alfa partikulak, elektroiak, etab.), ez eta beste materialentzat. Horregatik definitu ziren beranduago beste magnitude orokorrago batzuk, zeintzuek edozein ingurunetan biltzen den erradiazioa kuantifikatzen duten. Horien artean esanguratsuena dosi xurgatua da, zeinaren Nazioarteko Sistemako unitatea gray-a den, nahiz eta oraindik rad-a ere oso erabilia izan, zeina gray-aren ehunenaren berdina den. Rad-aren eta roentgenaren artean nahasketak gerta litezke, izan ere, roentgen bateko esposizioa eragiten duen X izpien sorta batek giza azalean 0,96 rad-eko dosia metatuko du, antzekotasun numeriko horrek batzuetan bi unitateak nahastea eragiten du.
Alosa kessleri
Alosa kessleri Alosa generoko animalia da. Arrainen barruko Clupeidae familian sailkatzen da.
Saturn V
Saturn V (Saturno V) NASAren Apolo eta Skylab programetan zerbitzua eman zuen erabilera bakarreko fase anitzeko eta erregai likidodun espazio suziri bat izan zen. Wernher von Braun alemaniar ingeniariak Marshall Espazio Hegaldi Gunean diseinatu zuen, eta bere eraikuntzan parte hartu zuten enpresa nagusiak Boeing, North American Aviation, Douglas Aircraft Company eta IBM izan ziren. Saturno suzirien artean handiena izan zen.
Danio trangi
Danio trangi Danio generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Strafford konderria (New Hampshire)
Strafford konderria (Strafford County) New Hampshireko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Dover da. 2010eko zentsuaren arabera 123,143 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Strafford konderriak 99,456 kilometro koadro ditu. Horietatik 3,892 ura dira. Beste 95,564 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 123,82 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 123,143 pertsonetatik 116,411 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 2,201 dira. 1,144 beltzak edo afroamerikarrak. 234 amerikar natiboak ziren eta 41 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 3,171 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 108 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 2,034 pertsonek kokatzen zuten.
Erdialdea (eskualdea)
Erdialdea Nafarroa Garaiko eskualde bat da, Euskal Herrian kokatuta. Herrialdearen erdigunean dagoen eskualdea da. Pirinioaurrearen, iparraldean Alaizko mendilerroaren eta ekialdean Uxueko mendilerroaren eta Ebroko haranaren arteko trantsizio-eremua da, Aragoi ibaiaren ibar emankorrak hegoaldean eta Arga ibaiaren ibar emankorrak mendebaldean dituela. Gainera, trantsizio bat da, herrixketako Nafarroa menditsuaren artean, non Orbaibar nabarmentzen den, 30 herrigune txiki baino gehiagorekin, eta herri handietako Nafarroa laua, horien artean Tafalla, Erriberri, Kaparrotsu edo Zarrakaztelu nabarmentzen direlarik.
19 udalerrik osatzen dute, eta biztanle eta 947,23 kilometro koadroko azalera zituen; horrek 27,8 biztanle kilometro koadroko biztanleria-dentsitatea sortzen zuen. Aragoi ibaia Kaparrotsun dagoen itsas mailaren gaineko 289 metrotik Bagadigorri mendiaren 1166 metrora arteko altuera du.
Eskualdeburua Tafalla udalerria da, eskualdeko populatuena.
Izena
Erdialdea beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
Izen ofiziala, Nafarroako Gobernuaren arabera, honako hau da: Zona Media / Erdialdea.
Etimologia
Nafarroako Erdialdea izan da, tradizioz, Nafarroa Garaia zatitu den hiru eremuetako bat. Oro har, Erribera iparraldeko lurralde menditsuetatik (Mendialdea) bereizten du. Mugak ez dira inoiz oso argi egon, batzuk Erdialdean Estellerria osoa eta Zangozerria hartzen dituztelako, eta beste batzuk, berriz, Tafalla ingurura mugatzen dira. Bere izena Nafarroa Garaiko erdialdean duen kokapen geografikotik dator, ez hainbeste herrialdearen erdigunea delako, baizik eta bereziki ipar menditsuaren eta hego lauaren arteko erdigunea delako.
Mugakideak
Erdialdea eskualdeak Iruñerria eskualdea du muga iparraldean, Metropolialdea azpieskualdekin. Iparekialdean Pirinioaurrea eskualdea dago, eta ekialdean Zangozerria. Hegoaldean, Erribera eskualdearekin muga egiten du. Azkenik, hegomendebaldean Erriberagoiena eskualdea dago.
Inguru naturala
Eskualdea Pirinioaurreko sistemaren eremuan dago. Mendiak eta mendilerroak haran lau samarrek eteten dituzte, eta horien artean nabarmenki nabarmentzen da. Hauek dira eskualdea zeharkatzen duten mendilerroak:
Bestalde, zeharkatzen duten eta mendilerroak banatzen dituzten ibaiak honako hauek dira: Gainera, eskualdean Nafarroako ubidea hasten da, Itoizko urtegian.
Klima
Eskualdean hainbat estazio meteorologiko daude, baina hauek dira adierazgarrienak: Barasoain (iparraldea), Tafalla (erdialdea), Uxue (ekialdea) eta Zarrakaztelu (hegoaldea).
Banaketa tradizionala
Eskualde hori, Nafarroako Erribera eta Nafarroako Erdialdea artean dagoenez, kontraste handia dago iparraldearen (Orbaibar bezalako ibarretan banatua) eta hegoaldearen artean, non herri bakoitzak independentzia erlatiboa izan duen antzinatik. Hala, Erdialdea eskualdeak honako ibar hauek ditu:
Horretaz gain, hauek dira historikoki independenteak izan diren hiribilduak:
Gainerako herriak, nahiko independenteak izan arren, Olibako monasterioaren agindupean zeuden XIX. mendea iritsi arte, baina gero independentzia lortu zuten. Hauek dira:
Azkenik, Traibuenas herria Murelu Konde udalerrian integratu zen, Arrada eta Figarol herri sortu berriak diren bitartean (1960ko hamarkada).
Udalerriak
Erdialdea eskualdea 19 udalerritan banatuta dago, honako hauek:
Herriak
2020an gutxienez biztanle 1 zuten 40 biztanlegune daude eskualdean:
Herri hustuak
Erdialdea eskualdeak, gainera, 51 herri hustu ditu, honako hauek:
Partzuergoak
Gaur egun, Erdialdea eskualdean 3 partzuergo daude hainbat udalerritan banatuta:
Historia
Eskualdea 2019an sortu zen, Barkos gobernuak onartutako 04/2019 Foru Legea ren arabera. Nafarroa Garaiko eskualde berriak diseinatzeko prozesuan, 11 eskualde proposatu ziren lehen aldiz, eta horietako 3 bi azpieskualdetan banatu ziren. Eskualde hori Erdialdea izenarekin agertzen zen, eta 30 udalerrik osatzen zuten, azkenean kontserbatu zena.
Urte bereko irailean legeak atxilotu zuen Maria Chivite lehendakari berriak, bere ustez aurreko legealdian gehiengo osoz baliatu zen legeak ez baitzuen behar besteko adostasunik. Horregatik, nahiago izan zuen sakonago landu hasi berri zen legegintzaldian, prozesuarekin bat egin aurretik. 2021eko urrian, aldi baterako neurri gisa, tokiko finantzaketa-eredu berri bat onartu zen, aurrekoan sortutako desberdintasunak konpontzeko, eskualde berriak garatzen diren bitartean; hala ere, Uxue Barkosek bere garaian baliatu zuen legeak aprobetxatuta eta ofizialki onartuta jarraitzen zuten.
Demografia
biztanle zituen Erdialdea eskualdeak.
Ekonomia
Erdialdea landa-eskualdea da, ohiko nekazaritzak pisu handia du eta ekologikoak gero eta presentzia handiagoa du; labore guztien artean, ardoa nabarmentzen da. Hori da Nafarroako Jatorrizko Deituraren bost eremuetako bat, Donamartiri Untzen eta Erriberrin presentzia handiena duena. Gainerako eremuetan labore ez hain espezifikoak daude, hala nola garia edo koltza. Erdialdean, oro har, azienda mota tradizional guztiak hazten dituzten ustiategiak aurki daitezke, eta zonan ohikoenak hegaztiak ( % 70,7), txerriak ( % 21,1) eta ardiak ( % 7,3) dira. 2014an, Erdialdeko industria-ehuna 380 enpresa inguruk osatzen zuten, energiaren sektorekoek barne. % 95,5 50 langile baino gutxiagoko enpresa txiki eta ertainak dira.
Enpresa gehienak Tafalla eta Erriberri artean daude, baina badira beste toki batzuk enpresa nabarmenen batekin, Kaparrotsu edo Barasoain batez ere. Biztanle askok Nafarroako beste zonalde batzuetan egiten dute lan, baina eskualdean bizi dira. Fenomeno hau iparraldean gertatzen da bereziki, non biztanle gehienek Iruñerrian lan egiten duten, hegoaldeko zonaldeetan Martzilla, Azkoien edo Tuteran ere langile ugari dauden arren.
Politika
Erdialdea eskualdea, lege-eremuan garatuta egon arren, oraindik garatu gabe dagoen eskualdea da, arlo juridikoan edo eskumenetan. Horregatik, oraingoz ez dago lurralde osoa biltzen duen eskualde-erakunderik edo mankomunitaterik.
Hauteskundeak
Hauek dira 2019ko Nafarroa Garaiko Udal hauteskundeen eskualdeko emaitzak:
Hauek dira 2019ko Nafarroako Parlamenturako hauteskundeen eskualdeko emaitzak:
Hezkuntza
Eskualdeko hezkuntza Nafarroako Gobernuaren menpe dago. Nafarroa Garaiko gainerako eskualdeetan bezala, Nafarroako Gobernuko Hezkuntza Kontseilaritzak 11 departamentutan banatzen du komunitatea, bakoitza institutu bati lotutako barruti batekin edo gehiagorekin. Horietan bigarren hezkuntzako institutuak integratzen dira, eta horiek, aldi berean, beren mendeko lehen hezkuntzako eskola bat edo batzuk dituzte. Horrela, herritar batek sare publikoan ikastea erabakitzen badu, jatorriaren araberako lehen hezkuntzako eskola bat esleitzen zaio (herria, udalerri berak hainbat eskola izan baititzake esleituta), eta, behin lehen hezkuntza amaituta, dagokion bigarren hezkuntzako institutuan sartuko da.
Gaur egun, hainbat hezkuntza-eredu daude herrialdean, familiei aukera ditzaten eskaintzen zaizkienak, lege-esparruaren barruan. Eremu mistoko udalerrietan (eskualdeko iparraldeko hainbat udalerriak), Euskararen Foru Legeari jarraiki, ez da nahitaezkoa gutxieneko euskara-eskolak ematea, baina erraztasunak eman behar zaizkie euskaraz eskolatu nahi dutenei. Hala ere, eremu ez-euskalduneko udalerrietan (eskualdeko hegoaldeko udalerriak), praktikan, eremu mistoan gertatzen den gauza bera gertatzen da, euskarazko gutxieneko eskolarik ere ez baitago, baina hizkuntza horretan eskolatu nahi duenarentzat ere erraztasunak ematen dira, nahiz eta eremu mistoan baino txikiagoak izan. Kasu askotan, B edo D ereduetan eskolatzea baimenduta badago ere, esleitutako ikastetxea bizilekutik oso urrun egon daiteke.
Osasuna
Nafarroa Garaian, osasun sistema Nafarroako Gobernuaren menpe dago, zehazki Osasun Departamentuaren menpe. Herrialdea hiru barrutitan banatzen da, bakoitzak erreferentziako ospitale bat duela, eta eremu bakoitzak eskualde desberdinak ditu, horietako bakoitza osasunetxe bati atxikita, eta osasunetxe horrek ematen dio zerbitzua bere lurraldeari.
Osasunetxe horietan biltzen dira herritarrak aldizka artatzen dituzten lehen mailako arretako profesionalak (pediatria, erizaintza...). Zainketa espezializatuagoetarako, barruti bakoitzeko ospitaleak arduratzen dira haietaz, nahiz eta espezialitate oso zehatz batzuk Nafarroako Unibertsitate Ospitalean bakarrik dauden eskuragarri, Iruñean.
Eskualde horretan honako osasunetxe hauek daude:
Garraioa
Nafarroako Hiriarteko Garraioa sareak bi emakida ditu, eskualdeari zerbitzua ematen diotenak. Iruñea-Soria (NAV-001) emakida, Tafalla Iruñearekin eta Soriarekin lotzen duena, eta ''Iruñea-Tafalla. Erdialdea'' (NAV-002). Bigarren emakida honek, Tafallari ez ezik, eskualdeko udalerri guztiei ere ematen die zerbitzua, ondoko Erriberagoiena eta Izarbeibar-Novenera eskualdeetakoez gain.
NAV-002 emakidaren hiri nagusia Tafalla da, eta bertako autobus geltokiak sareko lineak bideratzen ditu, line nagusiak (Iruñearekin lotzen direnak) eskualdeko lineekin (udalerri ezberdinekin lotzen dituztenak) konektatuz. Gainera, badira linea batzuk, tokikoak deituak, herri txikienei zerbitzua ematen dietenak, eta eskaria dagoenean bakarrik funtzionatzen dutenak.
Lehen aipatutako zerbitzuez gain, eskualdean hainbat udalerrik Zaragoza-Altsasu burdinbidean tren geltokia dute. Tafallakoa eta Erriberrikoa dira. Hauek dira bi geltokiek dituzten tren-zerbitzuak:
Euskara
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, hegoaldeko goi-nafarrera euskalkian sailkatu ziren hurrengo udalerriak: Barasoain, Oloritz, Orisoain eta Untzue. Donamartiri Untz, Erriberri, Garinoain, Leotz, Puiu, Tafalla eta Uxue atzerkada-eremuan ziren eta bertzeak (Beire, Kaparrotsu, Melida, Murelu Hautsi, Murelu Konde, Pitillas, Santakara eta Zarrakaztelu), ez-euskal eremuan.
Koldo Zuazok, 2010ean, udalerri guztiak ez-euskal eremuan sailkatu ziren.
Eskualdeko euskara, batez ere, ezezaguna da. Eskualdean ez da ia dokumenturik gordetzen euskarari buruz, eta zenbat eta hegoalderago joan, are gutxiago dago. Hori dela eta, eskualde honetako euskalki propioa ez da ezagutzen, nahiz eta aezkera, zaraitzuera edo erronkariera bezalako euskalkiekin lotura estua izango zuela susmatzen den. Dena den, Orbaibarran, Donamartiri Untzen eta Uxuen erregistroak daude, eta horiek euskalki nafarrerakoak ziren. Euskalki honek azpieuskalki ezberdinak ditu, eremuko hegoaldeko goi-nafarrera delarik. Hala ere, ez dago barietate horietako hiztunik zenbatuta, eta, beraz, euskaldun berriak euskara batukoak dira.
Hizkuntza-zonakatzea
Indarrean dagoen hizkuntza-zonakatzeak, Euskararen Foru Legea ren bidez Nafarroako Gobernuaren menpe dagoenak, hiru eremutan sailkatzen ditu udalerriak, euskaldunen kopuruaren arabera: ez-euskalduna, mistoa eta euskalduna. Jatorrizko legeak udalerri guztiak hartzen zituen barne, eremu ez-euskaldunean. 2017an legea zabaldu zenean, Erriberri, Garinoain, Leotz, Puiu, Tafalla, Untzue eta Uxue udalerriak sartu ziren.
Ondasun nabarmenak
Hauek dira eskualdeko monumentu garrantzitsuenak, Kultura Ondasunen sartuak:
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Europako Diru Sistema
Europako Diru Sistema (EDS) Europar Batasunean diru egonkortasuna eta finantza kooperazioa ezartzea helburua zuen sistema izan zen. EDS 1979ko martxoan hasi zen Bretton Woodseko akordioen gelditze eta 1970eko hamarkadako kanbio-tasen gorabeheren kontra egiteko. Helburu hirukoitza zuen:
Historia
1978an eratu zen truke tasa sistema, 1979ko martxoaren 13an jarri zena indarrean. Sistemarekin batera ecu (European Currency Unit) kontu banako ofiziala sortu zen. Ecua-ren balioa Europako Diru Sistemako diru bakoitzetik halako kopuru jakin bat jarriz zehaztu zen; kopuru hori herri bakoitzaren BPGren eta Elkarteko merkataritzan zeukan pisuaren arabera finkatzen zen. Europako Diru Sistema truke tasa finkoko sistema gisa sortu zen; alegia, sistema horren bidez Europako Erkidegoko herrialdeen arteko diruen truke tasak finkoak lirateke. Sisteman, ordea, trukeentzako ±% 2,25eko aldaketa tarte estua ezarri zen. Hortaz, Europako Diru Sistemako herrietako banku zentralek gogor ahalegindu behar zuten beren dirua muga horren barruan egon zedin, eta elkartearen finantza baliabideak ere balia zitzaketen, ezinean bazebiltzan. Europako Diru Sistemak, gainera, aurreikusten zuen diruen truke tasak aldatzea ere (alegia, balio gutxitzeak eta balio gehitzeak), nazioarteko merkataritzak beste aukerarik uzten ez bazuen. Europar Batasunaren Ituna edo Maastrichteko Ituna onartu ostean, 1992-93 aldian, Europako diru truke eta finantza merkatuetako nahasketek oso egoera txarra sortu zuten Europako Diru Sisteman. Horrek Europako diru batzuen balio gutxitze handia ekarri zuen (pezetarena hiru aldiz), eta are libra esterlina eta lira Europako Diru Sistematik irtetea. Finantza “ekaitza” horiek zirela eta, Europako Diru Sistemaren aldaketa tartea ±% 2,25eko tarte estutik ±% 15eko tartera zabaldu zen.
Maria João Mira
Maria João Mira (1959ko irailaren 18) Portugalgo idazle eta gidoilaria da.
Ibilbidea
Batez ere Televisão Independente telebistarako prestatu dituen telenobelei esker ezaguna da. 2001ean Nicolau Breyner Produções ekoizleak Casa da Criação enpresa sortu zuen eta Maria João Mira haren lehen zuzendaria izan zen. Enpresa horrek telebistarako gidoiak sortzen eta komerzializatzen zituen. Semea, André Ramalho, gidoilaria da baita ere.
Kúðafljót
Kúðafljót hegoaldeko Islandiako ibaia da, Suðurland eskualdekoa.
Mýrdalsjökull glaziarrean jaioa, Vestur-Skaftafellssýsla konderri historikoa zeharkatzen du Vík í Mýrdal herrixkan itsasoratu arte.
Uzturre (mendia)
Uzturre mendia Gipuzkoan dago, Tolosaldean hain zuzen ere. Uzturrek 730 metroko garaiera du.
Uzturre mendia, igoeerako ibilbidean zehar nahiz gailurretik gozatu ahal daitekeen Tolosa udalerriaren paisaia ederrarengatik ospetsua da.
Ezaugarriak
Gurutze zuri handia Tolosaren gainean badu ere ez da hori mendiaren tontorra, atzerago kokaturik baitago, gurutzetik bidexka bati jarraituz sasi eta zuhaitz artean. Dena dela haranaren ikuspegi ederrena gurutzea kokaturik dagoen puntuan dago, malda bertikalak Tolosaraino jeisten baitira.
Igoera
Izaskungo baseliza da igotzeko abiapuntua (290 metro). Pista zabal batetik igotzen da gailurrera eta aldapa nahiko handia du.
Gertakaria
1928ko urtarrilaren 21ean Tolosan finkaturiko industriagizon norvegiar baten semea, Eduardo Enersen, Manuel Tolosarekin eta Fernando lasurtegirekin batera Uzturre igotzen saiatu ziren magal malkartsutik, esperientzia handirik gabe eta akipamendu egokirik gabe. 18 urteko norvegiarra 20 metrotako altueratik erori zen eta bertan hil zen.
John Griggs Thompson
John Griggs Thompson (Ottawa, Kansas, ) Ameriketako Estatu Batuetako matematikaria da.
Bizitza
Yale Unibertsitatean ikasi zuen, eta doktoregoa Chicagoko Unibertsitatean aurkeztu zuen 1959. urtean. Tesia, taldeen teoriari buruzkoa, MacLaneren zuzendaritzapean egin zuen, eta bertan Frobeniusen aierutako bat frogatu zuen. 1961-62 urteetan Harvard Unibertsitatean aritu zen laguntzaile, eta 1962an irakasle hautatu zuten Chicagoko Unibertsitatean. 1968an beka bat lortu zuen Cambridgeko Unibertsitaterako; 1970ean Matematika Hutseko Rouse Ball Irakasle hautatu zuten. 1963an, Walter Feit matematikariarekin batera, talde finitu sinple ez-abeldarrei buruzko emaitza garrantzitsu bat argitaratu zuen Pacific Journal Mathematics aldizkarian. Ekarpen horri esker, Feitek eta Thompsonek Frank Nelson Cole saria jaso zuten 1965ean.
Nizako Matematikarien Nazioarteko Kongresuan (1970) Fields domina jaso zuen. Urte hartatik aurrera, beste arlo batzuk lantzen hasi zen Thompson: kodeen teoria, Galoisen taldeak, etab. Ekarpen horiei guztiei esker Thompsonek sari asko jaso ditu: Senior Berwick saria Londresko Elkarte Matematikoaren eskutik (1982), Errege Elkartearen Sylvester domina (1985), Wolf saria (1992), eta Poincaré saria (1992), besteak beste.
Le Ponchel
Le Ponchel Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Le Ponchel udalerrian erroldatutako biztanleak 224 ziren. Familiak 90 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 37 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 33 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 129 etxebizitza zeuden, 93 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 29 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 123etxeak ziren. 93 etxebizitza nagusietatik 82 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 10 etxek hiru zituzten, 23 etxek lau zituzten eta 57 etxek bost zituzten. 69 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 44 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 44 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 148 ziren, horien artean 104 aktiboak ziren eta 44 inaktiboak ziren. 104 pertsona aktiboetatik 96 lanean zeuden (51 gizon eta 45 emakume) eta 8 langabezian zeuden (1 gizon eta 7 emakume). 44 pertsona inaktiboetatik 26 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Le Ponchel udalerrian 92 unitate fiskal zeuden, 223 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.962 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Le Ponchel udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Tsuyoshi Sambuichi
Tsuyoshi Sambuichi (三分一 剛, 1967ko apirilaren 19a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Madeleine Larralde
Madeleine Larralde (Sara, 1759 - 1794ko irailaren 19a) Sarako emakumea, Konbentzioko armadari aurka egiteagatik hil zutelako ospetsu bihurtu omen zena, 1794ko Lapurdiko errepresio aldian.
Biografia
XIX. mendeko zenbait aditu katolikoren arabera (Cesar Duvoisin, Pierre Hariztoi, Anton Abadia), ustez fede katolikoa aitortzeagatik hilarazi zuten hamabost urteko neska bat izan zen.
Victor Pierre Dubarat apaizak 1926an erakutsi zuenez, berriz, emakume hark 35 urte zituen preso hartu zutenean, Nafarroako Beran ari zen lanean irule gisa, eta ez zuten fede katolikoagatik hil. Madeleine Larralderen elezahar hura jaso eta La Flor de Larralde obra idatzi zuen Arturo Kanpionek. Felipe Arrese Beitiak ere Larralderi buruz idatzi zuen eta, Maulen, 1886an ospatu ziren Lore Jokoetan, haren omenez aurkeztu zuen Euskaldun martira sara-tar neskatilla Larraldeko Madalenari lanean.
Gillotinaz burua moztuta hil zuten Chauvin-Dragonen (Ziburu-Donibane Lohizune), 1794ko irailaren 19an, arratsaldeko 5etan.
Shun Andromedakoa
Shun Andromedakoa Masami Kurumadak idatzi eta marraztutako manga eta animea den Saint Seiyako eta honen jarraipen ofiziala den Saint Seiya Next Dimensioneko pertsonaia bat da. Shiryu Dragoikoa, Hyôga Beltxargakoa, Seiya Pegasokoa eta Ikki Fenixekoarekin batera, istorioko bost brontzezko zaldun protagonistetako bat da. Bere izaera sentibera eta bakezalea da eta ez zaio borroka egitea gustatzen. Hala ere, urrezko zaldun bat eta Poseidonen bi itsas general garaitzen ditu jatorrizko istorioan zehar. XX. mendean bihotz garbieneko zalduna da eta, horren ondorioz, Hadesek bera aukeratzen du gorpuzte bezala. Yours Forever jartzen duen domina bat darama honen adierazle. Ikki Fenixekoa da bere anaia.
Lehiaketa Galaktikoa baino lehen
Shun, gainontzeko zaldunak bezala, Mitsumasa Kidoren 100 seme-alabetako bat da eta zaldun izateko entrenatzera bidalia izan zen. Hasieran, Heriotz Erreginaren Uhartera joatea egokitu zitzaion, baina hango baldintzak jasateko gai ez zela izango eta, bere anaia Ikki joan zen uharte hartara entrenatzera, Shun Andromeda uhartera joan zen bitartean. Bertan, Andromedako armajantzia lortzeko entrenatu zen, oso proba gogorrak pasatuz, greziar mitologiako Andromeda pertsonaiari gertatu zitzaion bezala, harri batean kateatuta egon behar izan zuelarik. Animean bere irakaslea Albireo izan zen, mangan Daidalos den bitartean. Zenbait urte entrenatzen eman ondoren, azkenean prest zegoen azken probarako: mitologiako Andromeda bezala kateatua izatea. Proba gaindituz, Andromedako armajantzia lortu zuen.
Lehiaketa Galaktikoan
Lehiaketa Galaktikoan bere borroka bakarra Jabu Monocerosekoaren aurka da, eta garaipena lortzen du. Une horretan agertzen da bere anaia, Ikki, eta Sagitariuseko urrezko armajantzia lapurtzen du.
Zaldun Beltzen aurka
Lehiaketa Galaktikoa amaitu ondoren, gainontzeko brontzezko zaldunekin batera Sagitariuseko armajantzia berreskuratzera doa. Ikkiren morroiak garaituz, lau brontzezko zaldunek urrezko armajantzia osatzen zuten bederatzi zatietatik lau berreskuratzen dituzte, baina oraindik beste bost zati falta dira, Zaldun Beltzen eskuetan dirautenak. Atenaren etxetik gertuko baso baten Seiya agertzen da, eta, bapatean, elurra hasten da, Beltxarga Beltzak eragina. Honen aurka borrokan hasten da, baina laster iristen dira beste brontzezko zaldunak eta zaldun beltzak. Shunek Andromeda Beltzaren aurka borrokatzen du eta garaipena lortzen du. Lau zaldun beltzak garaituak izan ondoren, Ikki bera baino ez da geratzen, armajantziko kaskoaren jabe dena. Shunen hiru lagunek Ikkiren aurka borrokatzen dute, azkenean garaitua dena, eta, une horretan, Fenixeko zalduna gainontzeko brontzezko zaldunen alde jartzen da.
Hamabi etxeetan
Shun, Atena, Seiya eta Hyôgarekin batera, hegazkinean iristen da santutegira. Bertan, Shiryurekin topo egiten dute. Apur bat beranduago, habitu moduko batekin jantzita dagoen Ptolemy Gezikoarekin topo egiten dute, hasiera batean santutegiko gidaria dirudiena. Baina jainkosa eta lau zaldunak Arieseko tenplurantz abiatzera doazenean, Ptolemyk eraso egiten ditu. Lau brontzezko zaldunei, Ptolemyk jaurtitako geziak ilusiozkoak iruditzen zaizkie, baina bat Atenaren bularrean sartzen da, hau lurrera eroriz. Geziko zilarrezko zaldunak Atena salbatzeko hamabi ordu baino ez dituztela esaten die, eta berehala abiatzen dira laurak Arieseko tenplurantz. Bertan Mu Ariesekoarekin topo egiten dute. Shiryuk erasotzen du Mu, baina honek erraz kentzen du gainetik eta bere ikasle Kikiri brontzezko zaldunei hauen armajantzien kalteak erakusteko esaten dio. Hala egiten du Kikik, eta Arieseko zaldunak, aurrera jarraitu nahi badute armajantziak konpondu behar direla esaten die. Kasu eginez, armajantziak kendu eta zain geratzen dira, Muk bere lana amaitu arte. Lau brontzezko zaldunek erlojua ikusten dute, eta Arieseko sua amaitu dela ohartzen dira, ordu bete pasa denaren seinale. Muk amaitu du armajantziak konpontzen eta, armajantzi berriak jantzita, Seiyak, Shunek, Shiryuk eta Hyôgak aurrera jarraitzen dute.
Laster iristen dira Tauruseko tenplura. Bertan Aldebaran Taurokoarekin topo egiten dute. Shunek, Shiryuk eta Hyôgak urrezko zalduna erasotzen dute, baina honek erraz kentzen ditu gainetik bere Adar Handi teknikarekin, azkenean Seiyak borrokatzen duelarik Tauruseko zaldunaren aurka. Pegasoko zaldunak, azkenik, Aldebaran garaitzen du, eta lau zaldunek aurrera jarraitzen dute.
Lau brontzezko zaldunak Geminiseko tenplura iristen dira, eta bi tenplu ikusten dituzte. Seiya eta Shiryu batetik doaz, eta bertan Geminiseko zaldunaren irudi bat ikusten dute. Argol Perseokoaren aurkako borrokarako bere burua itsutu zuen Shiryuk ilusio bezala nabaritzen du irudi hori, eta biek, azkenean, tenplua zeharkatzen dute. Beste tenpluan, berriz, Shun eta Hyôga daude. Hauek ere Geminiseko zaldunaren irudia ikusten dute. Shun beragana hurbiltzen da, erasorik egin ezean pasatzen utziko diela pentsatuz. Baina Geminiseko zaldunak bi brontzezko zaldunak erasotzen ditu, Hyôga beste dimentsio batera bidaliz Beste Dimentsio Bat teknikarekin. Dimentsioak zeharka ditzakeen bere katea erabilita, Shunek Geminiseko zalduna erasotzen du, une horretan patriarkaren aretoan dagoena, urrezko zaldunaren erasoa geldiaraziz eta Hyôga, beste dimentsio horretatik, Librako tenpluan irtenaz. Hala, Shunek ere Geminiseko tenplua zeharkatzen du.
Rouvroy (Aisne)
Rouvroy Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 171 etxebizitza zeuden, 166 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 5 hutsik zeuden. 146 etxeak ziren eta 25 apartamentuak ziren. 166 etxebizitza nagusietatik 129 bere jabearen bizilekua ziren, 36 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 14 etxek bi gela zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 33 etxek lau zituzten eta 108 etxek bost zituzten. 135 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 71 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 81 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 275 ziren, horien artean 200 aktiboak ziren eta 75 inaktiboak ziren. 200 pertsona aktiboetatik 183 lanean zeuden (94 gizon eta 89 emakume) eta 17 langabezian zeuden (7 gizon eta 10 emakume). 75 pertsona inaktiboetatik 38 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 23 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 35 komertzioetatik, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa, 1 margolaria eta 1 aldi baterako lan enpresa.
2000. urtean Rouvroy udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Leadington (Missouri)
Leadington Missourieko hiri bat da. St. Francois konderrian kokatua dago. 2010ean 422 biztanle zituen, 2.32 kilometro koadrotan banatuta.
Girolles (Yonne)
Girolles Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Girolles udalerrian erroldatutako biztanleak 186 ziren. Familiak 84 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 109 etxebizitza zeuden, 83 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 20 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 108 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 83 etxebizitza nagusietatik 76 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 6 etxek bi zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 17 etxek lau zituzten eta 45 etxek bost zituzten. 59 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 26 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 42 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 122 ziren, horien artean 87 aktiboak ziren eta 35 inaktiboak ziren. 87 pertsona aktiboetatik 81 lanean zeuden (43 gizon eta 38 emakume) eta 6 langabezian zeuden (5 gizon eta 1 emakume). 35 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Girolles udalerrian 81 unitate fiskal zeuden, 186 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.481 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra eraikuntza enpresa zen.
2000. urtean Girolles udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ernst Leonard Lindelöf
Ernst Leonard Lindelöf (Helsinki, 1870eko martxoaren 7a - ib., 1946ko ekainaren 4a) matematikari finlandiarra izan zen, analisi errealean, analisi konplexuan eta topologian egindako ekarpenak egin zituena. Lindelöf espazioak harengatik izendatzen dira. Lorenz Leonard Lindelöfen semea eta Uno Lorenz Lindelöf filologoaren anaia zen.
Biografia
Lindelöfek Helsinkiko Unibertsitatean ikasi zuen. 1893an doktoretza bukatu zuen, irakasle bihurtu zen 1895ean eta matematikako irakasle 1903. urtean. Finlandiako Zientzia eta Letren Elkarteko kide izan zen.
Eremu matematiko desberdinetan lan egiteaz gain, hala nola analisi konplexua, proiekzio konformea, topologia, ekuazio diferentzial arruntak eta gamma funtzioak, finlandiar matematikaren historiako ikasketak sustatu zituen. Ezaguna da ekuazio diferentzialei buruzko Picard–Lindelöf teoremagatik eta Phragmén-Lindelöf printzipioagatik, funtzio konplexuen teoria frogatu zuen modulu maximoko printzipioaren hainbat hobekuntzetako bat.
Gare aintzira
Gare aintzira, ingeles eta eskozieraz Gare Loch edo Gareloch, eta Eskoziako gaeleraz An Gearr Loch, Eskoziako Argyll eta Bute lurraldearen mendebaldeko kostaldean dagoen itsas aintzira bat da.
Espainiako Lehen Errepublika
Espainiako Lehen Errepublika herrialde honetan izandako erregimen politikoa izan zen. 1873ko otsailaren 11 an hasi zen Espainiako Gorteetan aldarrikatu zenean eta 1874ko abenduaren 29an bukatu zen Martíez Campos generalak Borboien monarkia berrezarri zuenean.
Espainiako Historiako lehen errepublika saio laburra izan zen oso, ezegonkortasun politikoa nabarmena baitzen. Lehen hamaika hilabetetan Errepublikak lau presidente izan zituen, guztiak Alderdi Errepublikano Federalekoak. Alabanina, 1874ko urtarrilaren 3an Pavía generalak estatu kolpea egin eta Errepublika unitarioa ezarri zuen, Serrano generalaren diktadurapean. Denbora-tarte horretan hiru gatazka armatu egon ziren: Hirugarren gerra karlista, Altxamendu kantonalaeta Hamar Urteko Gerra.
Espainiako Lehenengo Errepublika seiurteko demokratikoaren barnean kokatzen da. Garai honetan bortizkeria izan zen nagusi.
Errepublika federala
1873ko otsailean Amadeo Savoiakoak abdikatu egin behar izan zuen, zenbait arazo politiko eta sozial medio zirela. Gainera, bere erregetzaren aurkako jarrerak ere nabarmendu egin ziren eta horrek ere izan zuen eragina. Hurrengo hauteskundeetan abstentzioa izan zen nagusi, baina, hala ere, errepublikarrek irabazi zituzten hauteskundeok. Gauzak horrela, ekainean, errepublika federala aldarrikatu zen, zeinetan Pi i Margall izendatu zuten lehendakari eta errepublikarren bandoa horrela zatitu zen:
Francisco Pi i Margallen gobernua
Pi y Margall ek Gorte en aurrean aurkeztutako gobernu programak gerra karlista rekin bukatu nahi zuen, Eliza eta estatua ren arteko banaketa ekarri nahi zuen, esklabotza deuseztatu nahi zuen eta emakume eta ume langileen adeko erreformak txertatu nahi zituen. Ondasun komunalak ere herriari eman nahi zizkion Madozen desamortizazioa delako lege baten bidez, alabaina lege hori ez zen onartua izan. Ezta errolda baten truke lurrak bizi osorako erabiltzea ahalbitzen zuen legea ere.
Onartu zutena abuztuaren 20ko legea izan zen zeinak errenta eta pentsio batzuk deuseztatzen zituen. Azkenik, programak Konstituzio Berri bat sortu nahi zuen, baita dohako eta derrigorrezko hezkuntza ezartzea ere. Honako printzipioak zituen Pi i Margall lehendakari zela aurkeztu zen 1873ko konstituzio federalaren proiektuak:
Pi i Margall en gobernuak intrantsigenteen oposizioa izan zuen. Proposatutako programa berrian federalen aldarrikapen historiko batzuk ez baitzituzten sartu, besteak beste: tabakoaren estankoaren abolizioa, loteriarena, eta zerga judizialena.