cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kromoterapia
Kromoterapia gaixotasun fisiko eta mentalak tratatzeko, koloreak erabiltzen den terapia da. Koloreak lasaitzeko, inspiratzeko, orekatzeko eta gure pertzepzioa areagotzen dute, ondorioz koloreak material terapeutiko bezala hartu daitezke. Kolore bakoitza gizakiei modu desberdin batean ailegatzen dira efektu desberdinak sorrarazten dituzte. Normalean, 8 kolore desberdin erabiltzen dira:gorria,laranja,berdea,turkesa,urdina,morea eta arrosa edo magenta.
Historia
Hipokrates, greziar medikua izan zen, medikuntza modernoaren aita titulua duena. Antzinako Grezian jaio eta bizi izan zen. Besteak beste, "Corpus hippocraticum", "Pronostikoaren tratatua" eta "Aforismoak" lanen egilea da. Bere meritu nagusia izan zen gaixotasunen ikerketan metodo arrazionala garatu izana, behaketa eta esperientzian oinarritua. Bere arabera, jaungoikoen ondorioz baino, gaixotasunak gertatzen ziren eragile naturalengatik. Sendagileen etika arautegi ezaguna den zin hipokratikoaren asmatzailetzat hartzen da.
Hipokrates kolore desberdinetako baltsamoak erabiltzen zituen eta Avizena, arabiar medikua IX. mendean koloreen propietateei buruz idatzi zuen gaixotasunen arloan. Nahiz eta kromoterapian duela mende batzuk ahaztuta egon zen arren filosofo eta zientifiko asko gai honi buruz asko arduratu ziren eta XX .mendean berriro modu terapeutikotzat erabiltzen hazi zen. Lüsher-en testa aurrerakuntza handi bat izan zen sistema autonomoaren metabolismoaren koloreen eragin desberdinak aztertzen zituen.Newtonen teoriaren arabera, argi zuria 7 koloreetan deskonposatu daiteke gure ikusmenean. Kromoterapiaren arabera elikadura egokia izateko, janarien koloreak kontua izan behar dira. Kolore gorriko horiko eta laranjako elikagaiak estimulatzaileak dira.
Tratamendua
Tratamendu hau ondo ateratzeko gela zuri batean egin behar da,bestelako koloreak proiektatzean oso erraza bai da.Gela erabili ordez gorputzean nahiago dugun kolorea erabili daiteke.Normalean egunero egunero 30 minutu gutxi gorabehera.15 egun pasa ondoren efektuak ikusgarriak izaten dira.
Bombus cornutus
Bombus cornutus erle espezie bat da, Bombus generoan eta Apidae familian.
Kromoterapia
Tratamendua
Tratamendua ahalik eta arropa gutxienarekin aplikatu behar da eta ehun naturaleko jantziak eramatea gomendatzen da.
Glenham (Hego Dakota)
Glenham Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Walworth konderrian kokatuta dago, Hego Dakota estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Karlsruher SC
Karlsruher SC (izen osoa Karlsruher Sport-Club Mühlburg-Phönix e. V.) Karlsruheko futbol taldeetako bat da, orain bigarren mailan ibili arren Alemaniako Txapelketa eta Kopa irabaziak dituena.
Historia
Karlsruhen sortu ziren futbol taldeen artean Karlsruher Fussball Club Phönix izan zen emaitzarik onenak lortu zituena. 1909an Alemaniako txapelketa ere irabazi zuen, eta 1910an hiriko beste klubak, Karlsruher FV-k, irabazi zuen. 1912an KFC Alemannia taldearekin egin zuen bat KFC Phönix (Phönix Alemannia) eratuz. hasierako emaitza on horiek ez zuten jarraipenik izan eta hegoaldeko txapelketetan ondo ibili bazen ere ez zuen beste titulurik lortu Bigarren Mundu Gerraren aurretik.
1952an VfB Mühlburg-ekin bat egin zuen gaur egungo kluba osatuz, Karlsruher Sport-Club Mühlburg-Phönix e. V., eta berehala iritsi ziren tituluak, 1955 eta 1956ko Kopak hain zuzen ere. ordutik aurrera lehen eta bigarren mailaren artean ibili izan da
Palmaresa
Alemanian:
Europan:
Ogaden
Ogaden Etiopiaren barnean dagoen somaliar eskualdea da. Batzuetan Abisiniar Somaliland edo Ogadenia izenez agertzen da. Gehiengoa somaliarra eta musulmana da.
Eskualdeak 369.000 km2 ditu, Djibuti, Kenia eta Somaliarekin mugak ditu. 3.500.000 biztanle bizi dira. Kabri Dahar, Jijiga eta Qabribayah dira herririk garrantzitsuenak.
Father Mathew zubia
Aita Mathew zubia (ingelesez Father Mathew Bridge, irlanderaz Droichead an Athar Maitiú) Irlandako Errepublikako Dublin hiriburuan dagoen zubi bat da. Liffey ibaia zeharkatzen du, Lower Bridge Street eta Christ Church Street kaleak elkartuz.
Theobald Mathew (1790–1856) irlandar apaiz katolikoaren omenezko izena darama.
Megachile anthracina
Megachile anthracina erle espezie bat da, Megachile generoan eta Megachilidae familian.
Kuril uharteetako gatazka
Kuril Uharteen gatazka, Japonian Iparraldeko Lurraldeen Gatazka deitua, Japoniaren eta Errusiako Federazioaren arteko lurralde-gatazka da, hegoaldeko lau Kuril uharteen jabetzari buruzkoa. Hokkaido uharte japoniarraren (hegoaldeko muturrean) eta Kamchatka penintsula errusiarraren (iparraldeko muturrean) arteko irla-kate bat dira Kuril uharteak. Uharteek Okhotsk itsasoa eta Ozeano Barea bereizten dituzte. Gatazkan dauden lau uharteak, Kurilgo kateko beste uharte batzuk bezala, Sobietar Batasunak erantsi zituen Bigarren Mundu Gerraren amaieran Kuril uharteetako lehorreratze operazioaren ondoren. Litigioan dauden uharteak Errusiako administrazioaren azpian daude, Sakhalineko Oblasteko Kuril Hegoaldeko barrutia bezala (Сахалинская область, Sakhalinskaya oblast). Japoniak erreklamatzen ditu, Iparraldeko Lurraldeak edo Hegoaldeko Chishima izenarekin, eta Hokkaido ko prefekturaren Nemuro subprefeturaren barruan hartzen ditu.
Hauek dira lehian dauden uharteak:
Aliatuek eta Japoniak 1951n sinatutako San Frantziskoko Bake Itunak dioenez, Japoniak uko egin behar dio "Kuril uharteen gaineko edozein eskubide, titulu eta eskakizuni", baina ez du onartzen Sobietar Batasunak haien gainean duen subiranotasuna. Japoniak dio, gutxienez, gatazkan dauden uharte batzuk ez direla Kuril Uharteen parte, eta, beraz, ez daudela tratatuak estalita. Errusiak dio Sobietar Batasunak uharteetan zuen subiranotasuna gerraosteko akordioetan onartu zela. Japoniak eta Sobietar Batasunak gerra-egoera formalari amaiera eman zioten 1956ko Adierazpen Bateratu Sobietar-Japoniarrarekin, baina ez zuten bake-trataturik sinatu. Adierazpen bateratura eraman zuten elkarrizketetan, Sobietar Batasunak Japoniari Shikotan eta Habomai uharteetako bi uharte txikienak eskaini zizkion, Japoniak Iturup eta Kunashir uharterik handienei egindako erreklamazio guztiei uko egitearen truke, baina Japoniak eskaintza baztertu egin zuen. Sobietar Batasunak egindako bi uharteren eskaintzaren eta Japoniak bi uharte handiago berreskuratzeko egindako eskariaren arteko desadostasun hori ere izan zen eztabaidaren jarraipenerako giltzarri.
Aethaloperca rogaa
Aethaloperca rogaa Aethaloperca generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
Kuril uharteetako gatazka
Aurrekariak
1875eko San Petersburgoko Itunean, Errusiak eta Japoniak erabaki zuten Japoniak Sakhalinen eskubide guztiei uko egingo ziela, Errusiak Kuril Uharteen eskubide guztiei uko egitearen truke, Japoniaren alde. Hala ere, oraindik eztabaida dago Kuril uharteei buruz, tratatu horren testu ofizial frantsesaren itzulpenean desadostasunak zeudelako.
1904-1905eko errusiar-japoniar gerra hondamendi militarra izan zen Errusiarentzat. Gerra honen amaieran 1905eko Portsmoutheko Ituna sinatu zen, eta Sakhalin uhartearen hegoaldea eman zion Japoniari.
Urriko Iraultzaren ondoren, Errusiako Gerra Zibilean, Japoniak Errusiako Ekialde Urrunaren zati batzuk okupatu zituen arren, Japoniak ez zuen formalki lurralde horietako bat ere bereganatu, eta Japoniak bertan behera utzi zituen eskualde horiek 1920ko hamarkadaren erdialdean.
Khalkhin Goleko guduek 1939an Japoniar-Sobietar Mugako Gerra amaitu ondoren, eta SESBak Japoniaren aurkako gerra deklaratu baino lehen (Mantxuriako Operazio Estrategikoa), 1945eko abuztuaren 8an, ia ez zegoen jarduera gogorrik SESBaren eta Japoniako Inperioaren artean. Adolf Hitlerren eta Alemania naziaren aliatu nagusia izan zen Japonia, eta SESBek, hasieran, ez zuen erasorik egin, baina 1941eko ekainaren 22an gerran sartu zen. Milioika soldadu sobietar eta japoniar borrokatzen ziren mugan zehar. Sobietar Batasunaren eta Japoniaren arteko Neutraltasun Ituna 1941eko apirilaren 13an sinatu zen Moskun, eta apirilaren 25ean sartu zen indarrean. Hala ere, 1945eko apirilaren 5ean uko egin zion Sobietar Batasunak, Itunaren beraren arabera, 5 urtetik behin berritu behar zelako, herrialderen batek itunari uko egiten ez badio iraungi baino urte bat lehenago.
Kuril Uharteak okupatzeko sobietar operazioa abuztuaren 18tik irailaren 3ra bitartean egin zen (Japoniak abuztuaren 15ean jakinarazi zuen errendizio agiria eta irailaren 2an sinatu zuen formalki). Japoniako biztanleak bota egin zituzten bi urte geroago. Estatu Batuek sobietarren inbasioa prestatzen lagundu zuten, Hula Proiektuaren bidez, itsasontziak Sobietar Batasunari emanez.
Bigarren Mundu Gerrako akordioak
Potsdameko Adierazpenak honako hau dio Japoniako lurraldeei buruz: "8. Kairoko Deklarazioaren baldintzak bete egingo dira, eta Japoniako subiranotasuna honako uharte hauetara mugatuko da: Honshak-en, Hokkaidon, Kyushu, Shikoku eta zehazten ditugun irla txikiak". Iparraldeko Lurraldeak osatzen dituzten uharteak ez daude zerrenda horretan esplizituki sartuta, baina Estatu Batuek geroago, bereziki San Frantziskoko Ituna prestatzean, esan zuten "eta zehazten ditugun uharte txikiak" esaldia erabil zitekeela Iparraldeko Lurraldeak Japoniara transferitzeko.
Geroago, Japoniak alegatu zuen Kairoko Deklarazioa eta Potsdameko Deklarazioa ez zirela uharteetan aplikatzen, ez zirelako inoiz Errusiakoak izan edo bi herrialdeen arteko harreman diplomatikoen ezarpenetik erreklamatu zituztelako 1855ean, eta, beraz, ez zeudelako Japoniak eskuratutako lurraldeen artean "biolentzia eta lukurreria".
San Frantziskoko Ituna
1951n San Frantziskoko Ituna prestatzean, eztabaida nabarmena sortu zen Estatu Batuen eta Sobietar Batasunaren arteko Kuril Uharteen estatusari buruz. Ituna Japoniaren eta Bigarren Mundu Gerrako Potentzia Aliatuen arteko bake-itun iraunkorra zela uste zen. Ordurako, Gerra Hotza finkatu zen, eta Estatu Batuek Yaltako eta Potsdamgo akordioen inguruan zuten jarrera nabarmen aldatu zen. Estatu Batuek adierazi zuten Potsdameko Adierazpenak lehentasuna izan behar zuela eta ez zela beharrezkoa Yaltako akordioari hertsiki atxikitzea, zeren, Estatu Batuen arabera, Sobietar Batasunak berak Yaltako akordioaren zenbait xedapen urratzen baitzituen beste herrialde batzuetako eskubideei dagokienez. Sobietar Batasuna ez zegoen ados, eta Estatu Batuek Yaltan Sobietar Batasunari egindako promesak betetzea eskatu zuen, Sobietar Batasuna Japoniako gerran sartzeko baldintza gisa. Une hartan, desadostasunetako bat zen Japoniak Hegoaldeko Sakhalinen eta Kuril uharteen eskubide guztiei uko egingo ziela eta Japoniak lurralde horien gaineko Sobietar Batasunaren subiranotasuna onartuko zuela ez zuela esplizituki adierazten.
San Frantziskoko Ituna 49 naziok sinatu zuten, Japonia eta Estatu Batuak barne, 1951ko irailaren 8an. 2c artikuluak honela dio:
Ondoren, Estatu Departamentuak argitu zuen "Habomai eta Shikotan uharteak... Hokkaidoren parte direla eta Japoniak haien gaineko subiranotasunerako eskubidea duela". Britainia Handia eta Estatu Batuak ados egon ziren lurralde-eskubiderik ez zitzaiela emango San Frantziskoko Ituna sinatu ez zuten nazioei, eta, beraz, uharteak ez ziren formalki onartzen sobietar lurralde gisa.
Sobietar Batasunak uko egin zion San Frantziskoko Ituna sinatzeari, eta publikoki adierazi zuen Kuril Uharteen auzia zela Tratatuari aurka egiteko arrazoietako bat. Japoniak San Frantziskoko ituna sinatu eta berretsi zuen. Hala ere, Japoniako Gobernuak eta Japoniako komunikabide gehienek diote, gaur egun, 1951ko San Frantziskoko bake-konferentziaren unean, Japoniak zioenez, Kunashiri, Etorofu, Shikotan eta Habomai uharteak ez ziren Kuril uharteen parte teknikoki, eta, beraz, 2. artikuluko xedapenek ez zituzten estaltzen. Errusia eta mendebaldeko historialari batzuk eztabaidan ari dira baieztapen horren arrazoia. 2005eko artikulu batean, The Japan Times egunkarian, Gregory Clark kazetariak idatzi zuen 1951ko adierazpen ofizial japoniarrak, mapak eta beste dokumentu batzuk, eta Estatu Batuetako ordezkaritzaburuak San Frantziskoko konferentzian —John Foster Dulles— egindako adierazpenak, argi utzi zuten San Frantziskoko Ituna 1951ko urrian amaitu zenean Japoniako Uharteak zirela. Clark ere antzeko zerbait egin zuen 1992ko New York Times-eko iritzi-zutabe batean.
2001eko liburu batean, Seokwoo Leek, nazioarteko zuzenbidearen erudito korear batek, 1951ko urriaren 19ko deklarazioa aipatzen du Kumao Nishimuraren Japoniako Dietan, Japoniako Kanpo Harremanetako Ministerioko Tratatuen Bulegoko zuzendariak, Etorofu eta Kunashiri Kuril Uharteen zati direla esanez.
AEBko senatuaren ebazpena. 1952ko apirilaren 28an, San Frantziskoko Ituna berretsiz, esplizituki adierazi zuen SESBek ez zuela inolako titulurik Kuril direlakoetan.
Estatu Batuek diotenez, Japoniaren eta Errusiaren arteko bake-itun bat amaitu arte, ezbaian dauden Iparraldeko Lurraldeak errusiarren kontrolpean daude oraindik, 1 Zenbakiko Agindu Orokorraren bide.
Japoniako Errusiako Enbaxadaren arabera, "Oraindik ez da amaitu bi herrialdeen arteko bake-ituna, Tokiok Kuril Uharteen hegoaldean egindako oinarririk gabeko (sic) lurralde-erreklamazioen ondorioz".
1956 Sobietar-Japoniar Adierazpen Bateratua
Japonia eta Sobietar Batasunaren arteko bake-elkarrizketetan, sobietarrek proposatu zuten eztabaida konpontzea Shikotan eta Habomai Japoniara itzuliz. Elkarrizketen azken txandan, japoniarrak onartu egin zuen Iturup eta Kunashiriri egindako erreklamazioaren ahultasuna, eta erabaki zuen Shikotan eta Habomai uharteen itzulera konpontzea, bake-itun baten truke. 1956ko urriaren 19an, Moskun, SESBk eta Japoniak Sobietar-Japoniar Adierazpen Bateratua sinatu zuten. Adierazpenak amaiera eman zion Sobietar Batasunaren eta Japoniaren arteko gerra-egoerari, teknikoki oraindik ere bi herrialdeen artean egon baitzen 1945eko abuztutik, eta honako hau erabaki zuen: "SESBek eta Japoniak elkarrekin harreman diplomatiko arruntak ezarri ondoren, bake-itun bat egiteko negoziazioekin jarraitzea erabaki dute. Honela, SESBek, Japoniaren nahiei erantzunez eta Japoniako Estatuaren interesa kontuan hartuta, Japoniari Habomai eta Shikotan uharteak ematea erabaki dute, baldin eta uharte horiek Japoniara benetako aldaketa bake-itun bat egin ondoren egiten bada."
Hala ere, Adierazpen Bateratuak ez zuen Kuril Uharteen eztabaida ebatzi. Bereziki, desadostasuna Deklarazioko lurralde-xedapenen interpretazioari buruz sortu zen, hori saihesteko ahalegin sobietarrak egin arren. Sobietarren jarrera zen Adierazpenak eztabaida ebazten zuela eta lurralde-barrutirik ez zela eztabaidatuko Shikotan eta Habomairen transferentzia hitzartutik haratago; Japoniaren ustez, berriz, bake-itun bat amaitzeko negoziazioek bi uharte handiagoren negoziazioak jarraitzea eskatzen dute nahitaez.
Blokeoaren jarraipena negoziazioetan Estatu Batuek esku hartzeari egozten zaio maiz , Japoniari ohartarazi ziolako beste uharteetan Japoniako erreklamazioa kentzeak esan nahi zuela Estatu Batuek Okinawari eutsiko ziola, eta San Frantziskoko Bake Itunak "ez zuela zehazten Japoniak uko egindako lurraldeen subiranotasuna", baina "Japoniak ez duela eskubiderik erabaki horren gainean subiranotasun irmoa transferitzeko". Hala ere, adierazpen hau oso arantzatsua da, Japoniak eskari hori AEBk babesa eman aurretik egin zuelako.
Kuril uharteen osaerari buruzko eztabaida
Etorofu eta Kunashiri uharteak Kuril uharteen parte ote diren eta, beraz, San Frantziskoko Itunaren 2c artikuluak estaltzen ote dituen, hori da Kuril Uharteen arteko eztabaidan oraindik konpondu gabeko arazo nagusietako bat. Japoniako diplomatiko ohi baten eta Moskuko bake-elkarrizketetarako Japoniako ordezkaritzako kide baten 1966ko liburu batean oinarrituta, Clarkek lehen baieztapen japoniarraren jatorria aztertu zuen: Etorofu eta Kunashiri uharteak ez dira Kuril-en parte 1956ko Sobietar-Japoniar Adierazpen Bateratuari buruzko negoziazioetan. Sobietar Batasunak ez zuen iritzi hori onartu une horretan, eta Errusiak jarrera berari eutsi dio gero.
XXI. mendearen bilakaera
2005eko uztailaren 7an, Europako Parlamentuak adierazpen ofizial bat egin zuen, eztabaidan zeuden lurraldeak itzultzea gomendatuz, eta Errusiak berehala protesta egin zuen.
2006an, Vladimir Putinen gobernu errusiarrak Japoniari eskaini zion itzulera Shikotan eta Habomaisetik (eztabaidan zegoen eremuaren %6 inguru), baldin eta Japoniak beste bi uharteei egindako erreklamazioei uko egin bazien, Sobietar-Japoniar Deklarazio Bateratuari erreferetnzia eginez.
2008ko otsailaren 7an, Reutersek jakinarazi zuen Yasuo Fukuda Japoniako lehen ministroak Vladimir Putin errusiar presidentearen gutun bat jaso zuela. Gutun horretan, Putinek lurralde-gatazka konpontzeko borondatea adierazi zuen, eta beste elkarrizketa-txanda bat proposatu zuen horretarako.
Kuril Uharteei buruzko eztabaida 2008ko uztailaren 16an zabaldu zen, Japoniako gobernuak eskolako testuliburuen gidalerro berriak argitaratu zituenean, Japoniak Hego Kuril Uharteen gaineko subiranotasuna duela esateko agintzen dietenak. Errusiako Kanpo Harremanetarako Ministerioak uztailaren 18an jakinarazi zuenez, "[ekintza horiek] ez dute laguntzen bi herrialdeen arteko lankidetza positiboa garatzen, ez eta eztabaida konpontzen ere", eta uharteen gaineko subiranotasuna berretsi zuen.
Japoniako lehen ministroa, Tarō Asō, eta Dmitri Medvedev lehendakaria Sakhalinen bildu ziren 2009ko otsailaren 18an, Kuril Uharteen gaia eztabaidatzeko. Bileraren ondoren, eztabaida konpontzeko ahaleginak azkartzea erabaki zutela esan zuten, etorkizuneko belaunaldiei konponbiderik ez emateko.
Ainuen ikuspegia
Ainu herriko pertsona batzuek ere Kuril Uharteak eskatzen dituzte, haien talde etnikoa artxipelagoan eta Sakhalinen bizi izan zelako XIX. mendean Japoniako eta Errusiako kolonoak iritsi aurretik.
2004an, Kamchatka Krain bizi zen Ainuko komunitate txikiak gutun bat idatzi zion Vladimir Putini, eta Kurilgo hegoaldeko uharteak Japoniara esleitzeko edozein neurri berriz aztertzeko eskatu zion. Gutunean japoniarrak, errusiar tsarzaleak eta sobietarrak errudun jotzen zituzten ainuen aurkako krimenengatik, hilketa eta asimilazio gisa, eta Putinek arbuiatutako ainu herriaren aurkako genozidio japoniarra aitortzeko eskatu zioten.
Phoenix (New York)
Phoenix  New York estatuko herri bat da. Oswego konderrian kokatua dago. 2010ean 2,382 biztanle zituen, 3.03 kilometro koadrotan banatuta.
Bolesław udalerria (Olkusz barrutia)
Bolesław Poloniako Polonia Txikiko voivoderriko landa-udalerri bat da, Olkusz barrutian kokatuta. 40,71 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 7750 biztanle zituen.
NGC 2786
NGC 2786 galaxia espiral bat da, Cancer konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
María Jesús Avila Corchero
María Jesús Avila Corchero (Cáceres, 1966) irakaslea eta Helga de Alvear Arte Garaikidearen Museoaren koordinatzailea da. Espainiako Artearen Historiako doktorea da.
Museo- kontserbadore
1994tik 2007ra Lisboako Museu do Chiado-Museo Nacional de Arte Contemporânea-n kontserbadorea izan zen. 2008an, Lisboako Culturgest bildumaren arduraduna izan zen. Eta 2008az geroztik Caceresko Helga de Alvear Fundazioaren Ikusizko Arteen Zentroko koordinatzailea da.
Artistei eta arte moderno eta garaikideari buruzko erakusketak komisariatu ditu: … y el tiempo se hizo (2015), Arte Moderno en Portugal (Salamanca, Madril eta Badajoz, 2007-2008), A cor como esperiencia (2006), Primeiros Modernismos em Portugal (2005) edo Surrealismo em Portugal 1934-1952 (Badajoz, Lisboa eta Madril, 2001-2002).
Besteak beste, artista hauexek komisariatu ditu: Mitsuo Miura (2018), Jürgen Klauke (2017) eta Jean-Marc Bustamante. Espacios transitorios (2016), Heim Semke (2005), Sá Nogueira (1998), Ana Hatherly (1997) eta Mário Eloy (1996).
Cáceresko Foro Sur (2003 eta 2007-2011) azokako 'kuradore'-taldeko kidea izan da.
Portugalen egindako lehenengo bi katalogo arrazoituen egilekidea da: Joaquim Rodrigo (1999) eta Julião Sarmento. Ediçoes numeradas (2006), Ortega Muñoz liburuko Museu do Chiadoko (2011-2013) hiru bildumetakoa, eta artikuluekin lankidetzan aritu da arte-katalogo eta arte-aldizkari askotan.
Ikertzaile
1995etik 1999ra Extremadurako Unibertsitateko Artearen Historiaren Departamentuko irakasle laguna izan zen. 2005etik 2006ra Lisboako Nova Univertsitateko irakaslea. Museografiarekin eta arte garaikidearen kontserbazioarekin zerikusia duten ikerketa-proiektuetan parte hartu du: Documentação da Arte Contemporânea proiektuko taldeko kide zuzendaria, Portugalgo Fundação para a Ciência e a Tecnologia-k finantziatua, MIDAS aldizkariko Batzorde Zientifikoko kidea, Museoen Sare Portugaldarraren aldi baterako erakusketen ekoizpenari buruzko ikastaroaren zuzendaritza (2002-2005) eta El arte contemporáneo, una herramienta educativa pluridisciplinar (2013-2014); aldizkari eta biltzar espezializatuetako artikuluak, hala nola museologia-pt, APHA aldizkaria, Studies in conservation, Modern Paints Uncovered (Getty, 2006) edo ICOM-CC (2011), eta ikerketa-lanen, masterren eta doktorego-tesien zuzendari-kidea.
Villaroux
Villaroux Frantziako udalerria da, Savoia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Villaroux udalerrian erroldatutako biztanleak 225 ziren. Familiak 76 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 40 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 87 etxebizitza zeuden, 76 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 85 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 76 etxebizitza nagusietatik 73 bere jabearen bizilekua ziren, 2 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 5 etxek hitu gela zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 53 etxek bost zituzten. 63 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 24 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 50 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 138 ziren, horien artean 105 aktiboak ziren eta 33 inaktiboak ziren. 105 pertsona aktiboetatik 95 lanean zeuden (54 gizon eta 41 emakume) eta 10 langabezian zeuden (4 gizon eta 6 emakume). 33 pertsona inaktiboetatik 17 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Villaroux udalerrian 72 unitate fiskal zeuden, 220 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.943 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2000. urtean Villaroux udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Tylochromis elongatus
Tylochromis elongatus Tylochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Ophélie Koering
Ophélie Koering (Baiona, ) lapurtar aktorea da, telebistan, antzerkian eta zineman ibilitakoa.
Euskal Herriko Batukada Feministak
Andrabanda edo Batukada feministak, batukada erritmoak jo bitartean, feminismoa lantzen duten emakume taldeak dira.
Hainbat talde daude Euskal Herria n zehar eta 2017 an Altsasu n IV topaketa egin zuten.
Andrabanda feministak 2011. urtetik aurrera Ainara Sarasketa Alberdik, perkusio jotzailea, eta Arantxa Vicedo Rubiok, musikaria eta konposatzailea, sortu eta sustarikoak dira. 2018 ko irailaren 1ean Hondarribiko Berdintasunaren Hiria saria jasoko dute.
Jessica Ennis-Hill
Dame Jessica Ennis-Hill (Sheffield, 1986ko urtarrilaren 28a-) britainiar atleta ohi ezaguna da, heptatloian nabarmendu zena. Britainiar Inperioko Ordena jaso zuen eta horrekin Dame titulua eskuratu zuen.
Heptatloi proban urrezko domina eskuratu zuen 2012ko Londresko Olinpiar Jokoetan eta hiru aldiz izan zen munduko txapelduna, 2009, 2011 eta 2015ean.
Biografia
Jessica Ennis Sheffielden jaio zen eta aita jamaikarra eta ama ingelesa ditu. 11 urte zituela City of Sheffield and Dearne Athletic Club taldean sartu zen. Ordutik bere ibilbide guztian Antonio 'Toni' Minichiello izan zuen entrenatzaile.
2008ko Olinpiar Jokoetarako itxaropen handiak bazituen ere lesionatu egin zen eta ezin izan zuen parte hartu.
2012an Londresen izan ziren Olinpiar Jokoetan urrezko domina eskuratu zuen heptatloian 6.955 puntu eginaz, bigarren izan zen Lilli Schwarzkopfek baino 306 puntu gehiago. Horretarako 100 eta 200 metrotako oztopo lasterketetan errekor pertsonalak egin behar izan zituen (12'54 segundu eta 22'83 segundu), bai eta xabalina jaurtiketan ere, 47'49 metro. Azkenengo proba 800 metrotako lasterketa izan zen eta Ennis-Hill izan zen garailea.
Olinpiar Jokoak amaitu eta Sheffieldera itzuli zenean 20.000 hiritarrek egin zioten harrera udaletxean. "Urteko emakumezko atleta europarra" eta "urteko atleta britainiarra" ere izendatu zuten. Sheffield United futbol taldeak harmaila bati Jessica Ennis izena jarri zion.
2016an Rio de Janeiroko Olinpiar Jokoetan bigarren egin zuen Nafissatou Thiam belgikarraren atzetik, 35 puntu eskasetara. 100 metro oztopotako proba irabazi zuen. Urte bereko urriaren 13an erretiroa hartu zuen.
Bizitza pertsonala
2013ko maiatzean Andy Hill-ekin ezkondu zen eta ordutik Jessica Ennis-Hill izena du.
Glenrock (Wyoming)
Glenrock Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Converse konderrian dago, Wyoming estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Bombus turneri
Bombus turneri erle espezie bat da, Bombus generoan eta Apidae familian.
Beitar Jerusalem FC
Beitar Jerusalem FC (בית"ר ירושלים‎‎) Israelgo futbol talde bat da, Jerusalem hiriburuko onena. 6 aldiz irabazi du Israelgo futbol liga eta 7 aldiz kopa.
Royal Palm Beach (Florida)
Royal Palm Beach Floridako herri bat da. Palm Beach konderrian kokatua dago. 2010ean 36,306 biztanle zituen, 26.1 kilometro koadrotan banatuta.
Sant Martí de la Cortinada eliza
Sant Martí de la Cortinada Andorrako Ordino herriaren iparraldean dagoen eliza erromanikoa da, kultura-intereseko ondasun gisa izendatuta dagoena.
Jatorrizko eraikinak hainbat eraldaketa eta zabalpen izan ditu mendeak joan mendeak etorri. Gaur egun, nabe edo habearte bakarra du, oin ia karratua duena, alboko kapera batzuekin eta lau angeluko absidearekin. Tenpluak izandako eraldaketen eraginez, elizaren burualdea lekuz aldatu zen eta, gaur egun, sarreratik eskuinera dago.
Laneuvelle
Laneuvelle Frantziako udalerria da, Marne Garaia departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Sant Martí de la Cortinada eliza
Kanpandorreak bi solairu ditu eta jatorrizko nabe erromanikoaren ondoan eraikita dago. Nabarmentzekoak dira erlaitzaren azpian dituen zerra-hortzekiko apaindurak.
Elizak margolanak izan zituen barrualdean. 1968an zaharberritze-lan batzuk egin zirenean, horma-irudi erromanikoak aurkitu ziren, XII. mendekoak dirudienez. Irudien artean, aipagarriak dira alegiazko animalia bat (mihi bikoitzeko otso moduko bat) eta Guillem Guifré izeneko pertsonaia bat, eskuetan labana bat eta kopa bat dituena. Tourseko San Martin apezpikuaren irudi bat ere badago.
Elizan badira beste osagai garrantzitsu batzuk ere; adibidez, XVIII. mendeko erretaula barroko batzuk (erretaula nagusia elizaren patroiari eskainita dago), XVII. mendeko zurezko altzariak, gurpil-karilloi bat eta burdina landuzko hesi multzo bat, aldare nagusia eta albo-kaperak babesten dituena.
Laneuvelle
Etxebizitza
2007an 97 etxebizitza zeuden, 37 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 36 bigarren erresidentzia ziren eta 24 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 97etxeak ziren. 37 etxebizitza nagusietatik 34 bere jabearen bizilekua ziren eta 3 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 5 etxek hiru zituzten, 12 etxek lau zituzten eta 19 etxek bost zituzten. 28 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 15 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 15 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Shireen Abu Akleh
Shireen Abu Akleh (Jerusalem, 1971ko apirilaren 3a - Jenin, Zisjordania, 2022ko maiatzaren 11) kazetari palestinarra zen. Al Jazeeraren arabierazko kanalerako kazetari gisa lan egin zuen 25 urtez. Israelgo defentsa-indarrek Jeninen egindako sarekada batean hil zuten.
Laneuvelle
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 48 ziren, horien artean 33 aktiboak ziren eta 15 inaktiboak ziren. 33 pertsona aktiboetatik 31 lanean zeuden (16 gizon eta 15 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 15 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Shireen Abu Akleh
Ibilbidea
Abu Akleh-k Radio Monte Carloko eta Voice of Palestineko kazetari gisa lan egin zuen. 1997an Al Jazeerako kazetari gisa hasi zen lanean, eta bere arabiar kanalean kazetari ezagun bihurtu zen. Ekialdeko Jerusalemen bizi eta lan egiten zuen, Palestinarekin zerikusia zuten gertaera garrantzitsu guztien berri emanez, Bigarren Intifada barne, eta, gainera, Israelgo politika ere aipatuz. Abu Akleh-k bere lanpostuan jarraitu zuen Al Jazeeran, Israelgo indarrek hil zuten arte 2022an.
Laneuvelle
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra eraikuntza enpresa batena zen.
Shireen Abu Akleh
Heriotza
2022ko maiatzaren 11n, Palestinako Osasun Ministerioak jakinarazi zuen Abu Akleh Israelgo Defentsa Indarrek (FDI) hil zutela, FDIk Jeninen egindako erasoen berri ematen zuen bitartean. Israelgo armadak ustezko "terrorista susmagarriak" harrapatzera zuzendutako sarekada baten berri ematen ari zen. Abu Aklehk tiro bat jaso zuen buruan, eta Ibn Sina ospitalera eraman zuten. Han, hilda zegoela ziurtatu zuten. Beste kazetari bat, Ali Asmoadi, Al-Quds komunikabidekoa, bizkarrean tirokatu zuten, baina bizirik iraun zuen; beste bi palestinar egoera moderatuan zeuden ospitale batera eraman zituzten.
Haaretzek jakinarazi zuen militante palestinarrek tiro egin ziotela IDFko soldaduei, eta, horren ondoren, soldaduek tiro egin zutela berriro; Al Jazeerak jakinarazi zuen, Walid Al-Omari Ramallahko bulegoko buruaren arabera, ez zegoela pistola palestinarren tirorik. Tiroketako bideoak argi eta garbi "PRESS" marka zuen liho urdineko jaka batekin erakusten zuen Abu Akleh-ren irudia.
Laneuvelle
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra eraikuntza enpresa zen.
2000. urtean Laneuvelle udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Noelia Vera
Noelia Vera Ruiz -Herrera (Cádiz, 1985eko urriaren 27a) kazetari eta politikaria da, eta Berdintasunerako eta Genero Indarkeriaren aurkako Estatuko idazkaritzan aritu zen 2020ko urtarriletik 2021eko urrira bitartean.
2016ko urtarriletik, Diputatuen Kongresuko diputatu izan zen XI., XII., XIII. eta XIV. legegintzaldietan Unidas Podemos Talde parlamentarioan, harik eta 2021eko irailean aulkia eta politika utzi zituen arte, berak hala erabakita.
Biografia
Cadizen jaio zen eta El Puerto de Santa Marian hazi zen. Kazetaritzan lizentziaduna da (Madrilgo Unibertsitate Konplutentsea) eta Kazetaritzan masterra (EFE agentzia).
Bekadun gisa hasi zen lanean CNN+-en, eta Cuatro web-edukien arduradun gisa 2007an, eta hilabete batzuk geroago Diario de Cádizen lan egin zuen. 2008an Telemadrid-eko informazio-zerbitzuetako kultura-atalean lan egin zuen, eta 2009an korrespontsal praktikak egin zituen Buenos Aireseko EFE Agentzian.
2011n komunikazio digitalean aritu zen Andaluziako Guadalinfo proiektu publikoan. 2012an Agora News Latinoamerikaren zuzendaritza hartu zuen eta Kolonbiako ordezkaritzaren sortzailea izan zen. Urtebete geroago, Kolonbiako Bogotako alkatetza nagusian lan egin zuen zinematekaren, planetarioaren eta beste udal erakunde batzuen prentsa-buru gisa. Halaber, Zero Hemisferioko kide sortzailea izan zen, nazioarteko informazioan eta giza eskubideetan espezializatutako bitarteko digitala. Bertan, Madrilen egoitza duten kazetariak, historialariak eta ikus-entzunezko komunikatzaileak, Mexikon, El Salvadorren, Kolonbian eta Senegalen korrespontsaliak eta Turkian, Sirian eta Balkanetan presentzia duten kolaboratzaileak aritzen ziren.
2013tik 2014ra, Desalambre: periodismo y Derechos Humanos de eldiario.es/Desalanbrea: kazetaritza eta Giza Eskubideak blogaren kolaboratzaile izan zen. 2014ko otsailean erredakzioaren arduraduna izan zen eta ondoren La tuerka tertuliaren aurkezpena bere gain hartu zuen.
María Luisa Cuerda Arnau
María Luisa Cuerda Arnau (Espainia, XX. mendea) legelaria, irakaslea eta ikertzailea da. Zuzenbide Penaleko katedraduna da Castellóko Jaime I. Unibertsitatean.
Noelia Vera
Ibilbide politikoa
2015. urtean Noelia Vera Cádizko (Andaluzia) hauteskunde-zerrendaren buru izango zela iragarri zuen. 2015eko abenduan, aulki bat lortu zuen Kongresuan XI. legegintzaldian. XII. legegintzaldian berriz hautatu zuten, eta, hasiera batean, taldearen bozeramaile izan zen RTVEko Korporazioaren eta haren sozietateen Parlamentuko Kontrolerako Batzorde Mistoan.
María Luisa Cuerda Arnau
Biografia
1986. urtean Zuzenbide lizentziatura lortu zuen, Valentziako Unibertsitatean eta 1995ean doktoretza Castellóko Jaume I Unibertsitatean.
Lan ibilbidea
1995ean Castellóko Jaime I. Unibertsitateko irakasle titular izendatu zuten. 2009tik Zuzenbide penaleko katedraduna da. 2000. urtetik 2014. urtera ordezko magistratu gisa aritu zen Castellóko Probintzia Auzitegian. Castellóko Jaume I Unibertsitateko zuzenbide penaleko, kriminologiako eta adimeneko ikerketa-taldeko kidea da. Ebaluazio eta Prospektiba Agentzia Nazionalaren zuzenbide-arloa koordinatu zuen. Politika kriminaleko azterketa-taldeko zuzendaritza-batzordeko kidea izan zen. Hainbat artikulu, liburu kapitulu eta monografiaren egilea da.
Noelia Vera
Ibilbide politikoa
2017an, Vistalegre II.aren bileran puntuen % 30,30 lortu zuen, eta 12. postuan geratu zen. Pablo Iglesias Podemosek zuzendutako zerrendan parte hartu zuen.
2019ko bi hauteskunde orokorretan, Cadizeko zerrendaburu izan zen berriro, eta XIII. eta XIV. legegintzaldietan diputatu hautatu zuten.
2020ko urtarrilaren 13an, Vera Berdintasunerako Estatu idazkari izendatu zuten, Irene Monterok zuzendutako Berdintasun Ministerioaren barruan. Urtarrilaren 31n hartu zuen kargua.
Kanpo estekak
<
NGC 2787
NGC 2787 galaxia bat da, Hartz Handia konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Carmen de Mairena
Carmen de Mairena (Bartzelona, Katalunia, 1933ko martxoaren 15a - ibidem, 2020ko martxoaren 22a) kataluniar emakumezko abeslari eta artista transexuala izan zen.
Bizitza
Miguel Brau Gou jaiotza-izenaz, Bartzelonako Sarrià auzoan jaio zen 1933an. 1990eko hamarkadaren erdian Espania mailan ospetsu bilakatu zen Javier Cárdenas telebista aurkezlearekin telebistan agertuz. Filmetan ere antzeztu du, horietako batzuk film pornografikotan.
2010eko Kataluniako Parlamentuko hauteskundeetan Reusko Koordinakunde Independentea (CORI) alderdi politikoaren hautes-zerrendaren bigarrena izan zen Bartzelonako hautes-barrutitik aurkeztuta.
Megachile rottnestensis
Megachile rottnestensis erle espezie bat da, Megachile generoan eta Megachilidae familian.
Piermont (New York)
Piermont  New York estatuko herri bat da. Rockland konderrian kokatua dago. 2010ean 2,510 biztanle zituen, 1.76 kilometro koadrotan banatuta.
Miriam Michael Stimson
Miriam Michael Stimson (Marian Emma Stimson jaioa, 1913ko abenduaren 24a - 2002ko ekainaren 17a Chicagon) Adrian Dominican Sisters-eko kidea eta kimikaria izan zen. Sorbonan hitz egin zuen bigarren emakumea izan zen eta Siena Heights Unibertsitatean irakatsi zuen. Espektroskopian egindako lanagatik ospetsua da, ADN ulertzeko lagundu zuena.
Hezkuntza eta karrera
Stimsonen familia katolikoa zen. Gurasoek bere anai-arrebak eta bera animatu zituzten beren erlijioari buruz ikastera; Stimsoni hasieratik zientzia interesatu zitzaion. Frank eta Mary Stimsonek beren seme-alabak lagundu zituztenn haien ikasketa nahiekin. Stimsonek hamalau urte bete zituenean, bere gurasoek St Josephon College and Academy-ra Michigango Adrian hirian dagoen akademia katoliko batera, bidali zuten. "Zauriak sendatzeko hormonak" landu eta hemorroide krema berria (H prestaketa) sortzen lagundu zuen ADNren oinarriak eta egitura aztertu aurretik.
Graduatu ondoren, St Joseph College-n aritu zen lanean. Adrianen Ahizpa Dominikoekin bat egin zuen, eta Siena Heights ikastetxean amaitu zituen bere ikasketak. Geroago, Adrian hiriko Siena Heights ikastetxean irakatsi zuen eta Institutum Divi Thomaeko graduondoko eskolara joan zen.
Stimsonek Siena Heights Unibertsitatean kimika irakatsi zuen eta aholkulari akademiko gisa aritu zen.
ADNaren egitura
Bada Jun Tsuji doktoreak egindako liburu bat, El alma del ADN izenburua duena, non Miriam Stimson arrebaren istorioa eta haren ADNari eta helize bikoitzari buruzko ezagutza biltzen dituena, eta ADNaren egitura erraz ulertzeko moduan ilustratu zuena. Baita zelulen eta argibide kimikoen arteko harremana ere azaldu zuen.
Sor Miriamek KBr (potasio bromuroa) diskoko teknika garatu zuen,bertan, laginak KBr- arekin nahastu eta disko txikian konprimitzen zituen. Potasio bromuroa izpi infragorriarekin oztopatuko ez lukeen substantzia zentzuzkoa zen eta, hare eta gehiago, adibidearekin modu eraginkorrean urtzeko prest dago. Ahizpa Miriamen teknika lehenago erabilitako olioaren metodoaren gainetik zegoela frogatu zen; "ez zen interferentziarik egon, dispertsio galerak txikiagoak, espektroen bereizmen handiagoa, laginen kontzentrazioa eta homogeneotasuna hobeto kontrolatzea, lagin txikiak aztertzeko erraztasuna eta aleak gordetzeko aukera gehiago ikasketak egiteko". Mota horretako substantziak konposatuen espektro zehatzagoa lortzeko ahalmena izango luke substantziaren eta haien posizioaren arabera, eta horrek espektroskopia alda dezake denbora batez, eta gainera, ADS helize bikoitzaren Watson - Crick eredua baieztatuko luke. Aurkikuntzak direla eta, Sor Miriamek bere mendeko aurkikuntza onenetariko bat gehitu zuen, eta modu horretan, ADNaren egitura eta minbizia barne azterketak erraztu zituen, ikertzaileei ikuspegi zehatzagoa emanez ADNaren markoa eta funtzionamenduaren inguruan.
Alphestes afer
Alphestes afer Alphestes generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
Omar Navarro (estatubatuar politikaria)
Biografia
Industria teknologikoarentzat eta politikarientzat aholkularitza zerbitzua den enpresa txiki baten jabea da Navarro.
Alderdi Errepublikarreko Donald Trumpen inguruko eskuin muturreko politikarien babesa jaso izan du Navarrok bere kanpainetan, horien artean hauena: Roger Stone, Michael Flynn, Joe Arpaio, Herman Cain eta Alex Jones.
Bilboko Udalaren lehenengo euskara eskolak
Bilboko Udalaren lehenengo euskara eskolak, haurrei zuzenduta, 1918an antolatu ziren. Proposamena karlistek eta jeltzaleek eraman zuten udaletxera eta haien botoekin atera zen aurrera. Eskuinekoek eta ezkerrekoek aurka bozkatu zuten; saluespen bakarra Antxon Bandres zinegotzi errepublikazalea izan zen. Proposamena martxoaren 5ean aurkeztu zen udal bilkuran. Eskolak urrian hasi ziren eta 1936 arte mantendu ziren.
Antolaketa
Proosamena aurrera atera zen eta proiektua Irakaskuntza Publikoaren batzordearen esku gelditu zen. Bilboko eskoletan euskara eman ahal izateko sei mila pesetako aurrekontua egin zen. Hasieran proposamena hauxe zen: Muxika eta Indautxuko eskoletan bina talde sortuko ziren, neskena eta mutilena alegia. Talde bakoitzak 40 toki zituen. Ikasleak 10 eta 13 urte arteko umeak izango ziren. Lau irakasle kontratatuko ziren. Eskolak borondatezkoak izango ziren eta irailaren 1ean hasiko ziren, ekaina arte. Eskolak gutxienez ordubete eguneko izango ziren. Uztailan azterketak (ahozkoa eta idatzikoa) egin behar ziren. Ekainean araudia onartu zen.
Historia
1918an proba gisa hasi bazen, ekimena laster indartu zen, irakasle eta ikasle gehiago hartuz. Ekimenaren ibilbidea frankistek hiria okupatu arte mantendu zen. Salbuspena 1935ean eman zen; urte horren urtarrilean, Ardoaren gerra (1934) zela eta, Espainiako Gobernuak Bilboko Udala bertan behera utzi zuen, udal gestora bat izendatuz. Izendatutako gestorak ekimena bertan behera utzi zuen baina, 1936an, martxoaren 18an, udal batzar berriarekin, euskara eskolak berriro ere martxan jarri ziren.
Jean-Bertrand Aristide
Jean-Bertrand Aristide (Port-Salut, 1953ko uztailaren 15a-) politikari haitiarra eta apaiz katoliko izandakoa da.
Haren herrialdean, Dominikar Errepublikan eta Europan ikasketak egin ostean, 1983an apaiztu zen salestarrekin eta askapenaren teologiaren jarraitzailea izan zen garai hartan, 5 urte geroago ordenatik egotzi bazuten ere. Izan ere, politikaren arloan sartu izanak zerikusia eduki zuen erabaki hartan.
1991an demokratikoki presindente hautatu zuten lehenengo aldiz, nahiz eta kargu horretan hilabete batzuk baino ez egon militarren kolpe bat zela-eta. 1994an itzuli zen kargura AEBetako parte hartzearen laguntzaz, eta bi urte baino gutxiago egon zen postuan bigarren horretan. Azkenik, 2001etik 2004ra hirugarren agintaldia izan zuen, azken urte hartan herrialdeak indarkeriazko iraultza bat jasan zuelarik eta ondorioz Aristide erbesteratu izan zen.
Politikoki, hainbat arlotan Haitin aldaketa positibo batzuk lortu zituen haren agindupean alde batetik, baina bestetik kritika ugari jaso zituen ustelkeria, giza eskubideen urraketa eta droga trafikoa egiteaz akusatuta.
2007an Hegoafrikan zuluera ikasi ondoren Afrikako hizkuntzetako doktoretza lortu zuen.
Aritmetika politiko
Aritmetika politikoa XVII. mendean abiarazitako ezagutza-joera izan zen, nazio, herrialde eta estatuen deskribapenerako zenbakizko informazioaren bilketa hobesten zuena, deskribapen kualitatiboen aldean. Estatistikaren historiako hasierako garapen-ildotzat jotzen da. Joera horren aitzindaria William Petty izan zen, berak idatziriko eta 1690 urtean argitaraturiko Political Arithmetic lanarekin. Joera horren alde egin zuten garaiko beste zenbait matematikarik egin zuten, hala nola Abraham de Moivre eta Edmund Halleyk, eta XVIII. mendean garatu zen probabilitateen kalkuluarekin uztartuz estatistikaren alorra zabaldu zuten.
Anatolia
Anatolia (Aνατολή, [anatolé], "ekialdea") edo Asia Txikia Asiako mendebaldeko muturrean kokatutako penintsula da. Asia eta Europako bide erdian dagoelarik, bertan gurutzatu ziren indoeuropar migrazioak eta garatu ziren Mediterraneoko lehen zibilizazioak. Gaur egun, Turkiaren asiar aldea da.
Idatzitako historian zehar, Anatolian hizkuntza indo-europarrak, semitikoak eta kartveliarrak mintzatu dira, baita jatorri ezezaguneko beste batzuk ere. Are gehiago, hititera eta luvitera hizkuntzen antzinakotasuna aintzat hartuta, zenbait adituk (tartean Colin Renfrewek) Anatolia proposatu dute indoeuropar hizkuntzen hedapenaren abiapuntutzat (ikus Anatoliako hipotesia).
Izena
Antzinako Grezian "Asia" (Ασία) izena ematen zitzaion Anatoliari. "Asia Txikia" izena bizantziarra da, X. mendekoa, eta antzina "Anatolia" deitzen zen guztia hartzen du.
Geografia
Muga hauek ditu: iparraldean Itsaso Beltza eta Marmarako itsasoa, ekialdean Taurus eta Antitaurus mendilerroak, hegoaldean Mediterraneoa, eta mendebaldean Egeo itsasoa. Dardaneloak eta Bosforo itsasarteek bereizten dute Europako Turkiatik eta Balkanetako penintsulatik.
Historia
K.a. 2. milurtekoaren hasieran, indoeuropar herrien inbasioek biziki aldatu zuten egoera: hititak eta hattiarrak nahasi ziren Anatolia barnean, Inperio Hitita eratuz (K. a. XVIII. mendea). Ezaugarri semitak ageri zituzten lidiar indoeuroparren jatorriari buruz, ordea, ez da hipotesi zehatz fidagarririk. Barne gatazka eta banaketa askoren ondoren, hititek, susperturik, beste garai handi bat izan zuten K. a. XV. mendean, hurriten Mitanni erresumaren aurkako borrokan. Inperio Hitita Berriak Asia Txikia, Siria eta Palestina hartzen zuen K. a. XIV. mendean, Egiptoko zibilizazioa ere arriskutan jarriz.
K. a. XII. mendearen hasieran, indoeuropar muxkiek (Itsasoko herrietako bat) Inperio hitita suntsitu eta Frigiako erreinu ahaltsua eratu zuten. Migrazio olde berberari jarraituz, kontinenteen arteko trafikoan zegoen porturik garrantzitsuena zen Troiaren aurkako bidaldia antolatu zuten akaiarrek (mizenastarrek). Troiako Gerran, akaiarrak eta eoliarrak borrokatu bide ziren Asia Txikiko herrien aurka (troiarrak, frigiarrak, pelasgoak, lidiarrak, etab.). Aldaketa handiko garai hartan, Italia aldera joan ziren etruskoak, lidiar herria seguruenik.
Greziar kolonizazioak markatu zituen ondoko mendeak. Greziako inbasioetatik ihesi, Misia eta Lidiako itsasertzetara jo zuten eoliarrek eta joniarrek, doriarren aurretik. Joniar hiriek beste kolonizazio aldi bat izan zuten, iparraldeko kostaldean (Helesponto, Propontide, Ponto Euxino). Greziako zibilizazioa Anatoliako hiri helenikoen ekonomia eta kultura garrantziari esker garatu zen neurri handi batean (Mileto, Esmirna, Efeso, Fozea, Halikarnaso).
K. a. VIII. mendean zimeriar indoeuropar nomadek Frigiako Erresuma erraustu zuten. K. a. 687-546 bitartean, lidiarren nagusigoa sendo agertu ondoren, Ziro II.a Handiaren garaian mediarrek hartu zuten Anatolia. Persiar akemenestarren mendean, nolabaiteko egonkortasuna izan zuen Asia Txikiak, joniar hirien altxamenduak (K. a. 499) eta Mediar Gerrek (K. a. 490-468) hautsi zuten arte. Mende bat geroago, Alexandro Handiaren armadak egotzi zituen akemenestarrak (K. a. 336) eta gatazkak sortu ziren, berriro, Anatolian. K. a. 323an Alexandro hil ondoan, hainbat alditan banatu zuten penintsula, diadokoen (Antigono Monoftalmos, Eumene, Lisimako, Ptolomeo, Seleuko) arteko gerran bezala. Persiako satrapen mende zeuden iparraldeko lurraldeak burujabe bihurtu ziren (Bitinia, Kapadozia, Ponto), eta Seleukotar Inperioaren (Seleuko, Antioko) esku geratu zen Anatoliako alderik handiena, Lisimako hil ondoan.