cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Chaintré
Etxebizitza
2007an 255 etxebizitza zeuden, 209 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 22 bigarren erresidentzia ziren eta 24 hutsik zeuden. 220 etxeak ziren eta 32 apartamentuak ziren. 209 etxebizitza nagusietatik 166 bere jabearen bizilekua ziren, 36 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 2 etxek bi zituzten, 18 etxek hiru zituzten, 59 etxek lau zituzten eta 126 etxek bost zituzten. 179 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 96 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 104 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 348 ziren, horien artean 279 aktiboak ziren eta 69 inaktiboak ziren. 279 pertsona aktiboetatik 261 lanean zeuden (145 gizon eta 116 emakume) eta 17 langabezian zeuden (5 gizon eta 12 emakume). 69 pertsona inaktiboetatik 23 erretiraturik zeuden, 25 ikasten zeuden eta 21 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Chaintré udalerrian 209 unitate fiskal zeuden, 525 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.181 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 69 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 31 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 10 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 11 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 2 zurginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 5 jatetxeak.
2009an zeuden 16 establezimendu komertzialetatik, 6 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 1 zapata-denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 5 altzari dendak eta 2 lur eta paretak apaintzeko dendak ziren.
2000. urtean Chaintré udalerrian 35 nekazaritza-ustiategi zeuden, 144 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cotignola
Cotignola Italiako udalerri bat da. Ravennako probintzian kokatuta dago, Emilia-Romagna eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Cotignolak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Mendi Takonikoak
Gailurrik garaieran Mount Equinox da (1.170 m.).
James Moriarty
James Moriarty irakaslea edo Moriarty irakaslea 1893an Arthur Conan Doyle idazleak bere Sherlock Holmes pertsonaia nagusiaren pareko etsai buruargi eta maltzurra bezala sortu zuen fikziozko pertsonaia da. Sarritan literaturako lehenbiziko superetsai edo superbilautzat jo izan da, Moriarty krimenaren nagusietan nagusia da, Holmes berak "Krimenaren Napoleona" ezizenez deitzen du. Doylek esaldi hori Scotland Yardeko inspektore batengandik hartu zuen, honek izendapen horrekin Adam Worth zenari deitzen ziolarik, hau dirudienez Moriartyren benetako eredua izan zitekelarik. Alegia, Holmesen etsai handiena da, Moriarty eleberri saila guztiko aurkari nagusia da.
Biografia
James Moriarty irakaslea paregabeko matematikaria da, gizartean ospe bikainaz gozatzen du, halere jendeaurrean ohartarazi gabe iragateko joera du. Alabaina, itxura honen atzean victoriar garaiko Europa osoko kriminal adimen handiena ezkutatzen da. Moriartyk itzalpean nazioarteko krimen sindikatu konplexu bat zuzentzen du, hau dena oraindik zaputz eta zuhurragoa den Sebastian Moran koronelaren bitartekaritzari esker. Holmesek Moriarty "Krimenaren Napoleona" ezizenaz deitzen du.
Moriarty argala, ilezuri, itxura aszetiko eta hizkera galant eta irmokoa da. Garaiera handia du. Bere burua harat-honat astiro mugitzen du, honek narrasti itxura ematen diolarik. La Jeune à l'Agneau izeneko Jean-Baptiste Greuze margolari frantziarraren margolan baten jabe da, nahiz eta bere soldata ofizialaren arabera, hau erostea ezinezkoa izango litzaiokeen. "Asteroide baten dinamika" ("The Dynamics of an Asteroid") liburuaren egilea da, honetan erabat konplexuak diren matematika prozesuak garatu ditu, horrenbesteraino, zer horiei aurka egin diezaiokenik ez baitago.
Sorrera
Sherlock Holmes detektibe apartarekin amaitu zezakeen etsai bakar gisa sortua izan zen, Doyle idazleak Sherlock Holmes pertsonaiaz nekaturik hain bikaina zen etsaiari aurrean nolabaiteko heriotz duina eman nahi izan zion. "The Final Problem" (1893) kontakizunean, Holmesek Moriarty irakaslea Reichenbach urjauzietan topatu eta borroka baten ostean biak amildu egiten dira, Watsonek biak hiltzat jotzen dituelarik. Handik urte batzutara, Doylek pertsonairen itzulera eskatzen duten jarraitzaile eta zaletu ugariren eskakizunak jaso ostean Sherlock Holmesen abenturak berridazteari ekiten dio. Nahiz eta Moriarty ondorengo kontakizunetan agertu, adibidez "The Valley of Fear" eleberria, urjazuietako gertakizunaren aurretik jazotako abenturetan izango da, dirudienez azken honetan irakasle zitalaren bizitzak amaiera topatzen baitu.
Borovskita
Borovskita sulfuro motako minerala da.
Ezaugarriak
Borovskita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.
Iñigo Ucín
Iñigo Ucín Azcue (Azkoitia, 1960) gipuzkoar enpresaria da eta Mondragon Korporazio ko presidentea.
Bizitza
Azkoitian jaio zen. Empresa eta Ekonomia Zientzietan lizentziatu zen Deustuko Unibertsitatea n (1977-1982) eta masterra egin zuen berrikuntzan (1989-1990).
Mondragon Unibertsitate ko Errektore Kontseiluko presidentea izan zen.
Gaur egun Mondragon Korporazio ko presidentea da.
Mikel Kortazar
Mikel Kortazar Idiakez (Ondarroa, 1999ko martxoaren 10a) Euskal Herriko futbolaria da, Lezamako harrobian hezia. Erdiko edo ezker atzelari moduan aritzen da.
Kirol Ibilbidea
''2023ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.''
Santa Llocaia
Santa Llocaia (katalanez; ) Katalan Herrietako udalerri bat da, Cerdanya eskualdean kokatua. Administratiboki Frantziako Ekialdeko Pirinioak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Geografia
Udalerri honetan zenbait auzo eta etxagune daude:
Biztanleria
2007an Santa Llocaia udalerrian erroldatutako biztanleak 138 ziren. Familiak 44 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 463 etxebizitza zeuden, 49 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 408 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 237 etxeak ziren eta 226 apartamentuak ziren. 49 etxebizitza nagusietatik 27 bere jabearen bizilekua ziren, 20 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 4 etxek bi zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 21 etxek bost zituzten. 34 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 23 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 25 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 101 ziren, horien artean 86 aktiboak ziren eta 15 inaktiboak ziren. 86 pertsona aktiboetatik 83 lanean zeuden (55 gizon eta 28 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 15 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Santa Llocaia udalerrian 45 unitate fiskal zeuden, 114 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.310 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 autoeskola zen, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 eraikuntza enpresa eta 1 jatetxe.
2000. urtean Santa Llocaia udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 540 hektarea erabiltzen.
Kultura
Cal Mateu etxean Cerdanyako Museoa dago kokatuta.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Farlowella hasemani
Farlowella hasemani Farlowella generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Heriotzaren hegaldiak
Heriotzaren hegaldiak, Vuelos de la muerte, hainbat diktadurek jendea akatzeko erabilitako heriotz metodo baten izendatzen da, honetan pertsonak hegaldian doan hegazkin batetik itsasora botatzen dira. 1976-1983 artean, Argentinako diktadura militarrean, Berrantolaketa Prozesu Nazionala zeritzon aldian zehar, etengabe erabilia izan zen. Honela, aurrez bahitu eta diktadurarentzat desatseginak ziren milaka eta milaka pertsonak arrastorik utzi gabe desagertuaraziak izan ziren.
Militarrek metodo honi "garraiotze" kode izena ipini zioten. Aurrez fusilamenduei ere kode izen berberaz deituak, bahituei hegaldiak beste atxiloketa-esparruetara garraiatzeko zirela sinistarazten zietelako.
Bahituei txertoa zelako aitzakian pentotal sodiko injekzioa ipintzen zieten, honen eraginez hegazkinetan sartu eta hegaldietan zehar lozorroan edota erdi lokarturik Río de la Platara ala itsaso barrenera botatzen zituzten.
Argentina eta Uruguaiko kostaldeetan itsasoko olatuek itzulitako gorpuak agertzen hastean, eta gorpuak hauek militarren esku desagertutako jendearenak zirela egiaztatzean, estatu terrorismo guztia agerian gelditu zen.
Montenegroko futbol kopa
Montenegroko futbol Kopa (serbo-kroazieraz Crnogorski fudbalski kup, Црногорски фудбалски куп) Montenegron jokatzen den kanporaketa bidezko futbol txapelketa da.
Historia
Jugoslavia 1991ean desegin zenean Serbiar eta montenegroarrek Jugoslaviako Kopa txapelketarekin jarraitu zuten. 2003an ordea herrialdeak Serbia eta Montenegro izena hartu zuen eta ondorioz Serbia eta Montenegroko Kopa jokatu zen. 2006an herrialde biak banatu eta Kopa txapelketa bana antolatu zuten. Orduan sortu zen beraz Montenegroko futbol kopa.
Jugoslaviako Kopa (1947-1991)
Talde montenegrotarrek ez zuten kopa irabazterik lortu. FK Budućnost Titograd izan zen finalera iritsi zen bakarra, bi alditan, 1965ean Dinamo Zagrebek 2-1 irabazi zion eta 1977an Hajduk Splitek 0-0 egin ondoren luzapenean bi gol sartuta.
Efeso
Efeso (, Efes) antzinako Asia Txikiko herria izan zen, gaur egun Turkia. Merkataritza, erlijio eta kultura gune joniar garrantzitsua zen, Egeo itsaso ertzean kokatuta.
Historia
Efeso, Apasa edo Abasaren hiria bezala identifikatu da, hitita izendatua izan zen Arzawaren erresumaren hiriburu bezala. Bertan, zeramika mizenikoa aurkitu egin da baita ere.
Efesoren fundazioa K. a. XI. mendean izan zen Atenaseko kolonoen esku Kodros erregearen semearen esku, Androklo izenekoa.
Erromatarren garaian, Paulo Tarsokoa Efeson bi urtez baino gehiago egon zen 54tik aurrera. Geroago, Efeson preso egon zen 57 urtera arte. Batzuk geroago ere izan zitekeela esaten dute, baino ez 63 urtea baino urrunago. Uste da denboraldi hartan Gutuna Filipotarrei idatzi egin zuela. San Paulo beste epistola bat idatzi zien Efesoko biztanleei, Inazio Antikokiakoak egin zuen bezala II. mendean.
San Joan ebanjelaria Efesora joan zen 62. urtean. Domizianoren jazarpena dela eta, Joan erbesteratu zuten eta Nervaren inperioaren aginduz bakarrik itzuli zen Efesora. Urte batzuk pasa ondoren Efeson hil zen, jada zaharra zelarik. Apokalipsian Efeso bere lehen maitalea galdu duen hiria bezala ezagutzen da.''
431ko ekainaren 22an Efesoko hirugarren kontzilioa hasi zen, San Zelestino I.a Aita Santuak hasi zuen eta Zirilio Alexandriakoak bulkatua izan zen nestorianismoaren kontra borroka egiteko. VII eta VIII artean, Efeso arabiarren esku egon zen.
Efeson gaur egun munduko liburutegirik zaharrena dago. Munduko lehen hiria izan zela ere esaten da.
Bortnikovita
Bortnikovita elementu natiboak motako minerala da.
Ezaugarriak
Bortnikovita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak.
NGC 4721
NGC 4721 galaxia bat da, Coma Berenices konstelazioan. Heinrich Louis d'Arrestek aurkitu zuen n.
Manas-Bastanous
Manas-Bastanous Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Manas-Bastanous udalerrian erroldatutako biztanleak 104 ziren. Familiak 41 ziren, horien artean 14 pertsona bakarrekoak ziren (5 bakarrik bizi ziren gizonak eta 9 bakarrik bizi ziren emakumeak), 9 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 9 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 9 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Geta
Publio Septimio Geta (Publius Septimius Geta; 189ko martxoaren 7 - 211ko abenduan) erromatar enperadorea izan zen Septimio Severo aitarekin eta Karakala anaiarekin batera, 209tik hil zen arte.
Septimio Severoren seme gazteena zen. Erroman jaio zen, aita Komodoren agindupeko probintzia gobernaria baino ez zela. Beti Karakalaren atzean zegoen Geta. Haien arteko hartu-emanak zailak ziren estreinako urtetatik beratik.
Manas-Bastanous
Etxebizitza
2007an 53 etxebizitza zeuden, 46 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 50 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 46 etxebizitza nagusietatik 38 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 6 etxek hiru zituzten, 10 etxek lau zituzten eta 29 etxek bost zituzten. 31 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 23 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 20 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Geta
Getaren handinahia asetzeko, Septimio Severok Zesar titulua eman zion Britaniako kanpainarako. Inperioko propagandak eginkizunak partekatzen zituen familia zoriontsua balitz bezala aurkeztu zuen. Karakala aitaren eskuineko eskua zen, ama aholkulari fidela, eta Geta burokraziaz arduratzen zena.
211an Yorken Septimio Severo hil zenean, Karakala eta Geta aldi bereko enperadoreak izendatu zituzten. Erromara itzulita, halere, Karakalak anaiaren hilketa agindu zuen. Are gehiago, damnatio memoriae ere onartu zuen. Lege horren bitartez, Getaren izena inskripzio guztietatik kentzekoa zen, existitu ez balitz bezala.
Manas-Bastanous
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 60 ziren, horien artean 40 aktiboak ziren eta 20 inaktiboak ziren. 40 pertsona aktiboetatik 36 lanean zeuden (23 gizon eta 13 emakume) eta 5 langabezian zeuden (5 emakume eta 5 emakume). 20 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 garraio enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.
2000. urtean Manas-Bastanous udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 615 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Tropidonophis dahlii
Tropidonophis dahlii Tropidonophis generoko animalia da. Narrastien barruko Natricidae familian sailkatuta dago.
Erbesteratze (zigorra)
Erbesteratzea edo deserriratzea zigor gisa, indarrean dagoen ordenamendu juridikoak pertsona bat bere herri eta herrialdetik kanporatu eta beste toki batera bidali eta konfinatzea da. Askatasunaz gabetzeko zigor hau astuna da.
Antzina, oso zigor arrunta zen, eta heriotza-zigorra baino beheragoko zigor gisa erabiltzen zen. Erbesteratze-zigorra ez betetzea heriotzarekin zigortzea zen normalena.
Gaur egun, zigor hori aplikatzea askoz zailagoa da. Arazo nagusia da ondoko herrialdeak ez duela zertan erbesteratua onartu.
Josefina Castellví
Josefina Castellví i Piulachs (Bartzelonan, 1935eko uztailaren 1a - ), kataluniar itsas biologo eta ozeanografoa da. Horretaz gain, CSIC ikerkuntza zentroko irakaslea ere bada. Besteak beste, Antartikan egindako ikerketengatik da ezaguna.
Les Hôpitaux-Neufs
Les Hôpitaux-Neufs Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Les Hôpitaux-Neufs udalerrian erroldatutako biztanleak 708 ziren. Familiak 320 ziren, horien artean 128 pertsona bakarrekoak ziren (52 bakarrik bizi ziren gizonak eta 76 bakarrik bizi ziren emakumeak), 72 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 92 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 656 etxebizitza zeuden, 329 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 303 bigarren erresidentzia ziren eta 24 hutsik zeuden. 289 etxeak ziren eta 366 apartamentuak ziren. 329 etxebizitza nagusietatik 198 bere jabearen bizilekua ziren, 116 alokairuan okupaturik zeuden eta 15 doan lagata zeuden; 5 etxek gela bat zuten, 68 etxek bi zituzten, 89 etxek hiru zituzten, 50 etxek lau zituzten eta 117 etxek bost zituzten. 268 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 168 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 139 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 490 ziren, horien artean 410 aktiboak ziren eta 80 inaktiboak ziren. 410 pertsona aktiboetatik 383 lanean zeuden (224 gizon eta 159 emakume) eta 27 langabezian zeuden (7 gizon eta 20 emakume). 80 pertsona inaktiboetatik 18 erretiraturik zeuden, 31 ikasten zeuden eta 31 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Les Hôpitaux-Neufs udalerrian 362 unitate fiskal zeuden, 765 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 28.094 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 48 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 12 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 9 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 5 finantziazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 9 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen, 1 drogeria zen eta 2 lore-dendak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Metaköttigita
Metaköttigita fosfato motako minerala da eta symplesita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Metaköttigita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
María Elena Moyano
María Elena Moyano Delgado (Lima, Peru, 1958ko azaroaren 23a- ibidem, 1992ko otsailaren 15a) borrokalari soziala izan zen, Peruko auzo-buruzagia, Madre Coraje izenez ezaguna.
Herrialdeko terrorismo-garaian, Sendero Luminoso erakunde maoistaren aurka altxatu zen Moyano; horren ondorioz, Liman hil zuten 33 urte zituela. Pobreziaren aurkako borrokagatik, giza eskubideen defentsagatik eta emakumeen eskubideak defendatzeagatik da ezaguna.
Bizitzako lehen urteak
1970eko hamarkadaren hasieran, Juan Velasco Alvarado jenerala buru zuen Indar Armatuko Gobernu Iraultzailea izeneko diktadura militarrean, herrialdeko baliabide urrietatik Pamplona basamortura migratu ziren biztanle asko. Orduan, de facto presidenteak birkokapen planifikatu bat agindu zuen, ehunka familia Lima hiriaren hegoaldera eramateko eta El Salvador (CUAVES) hiriko hiri-komunitate autogestionarioa eratzeko. Gertakari horietan, María Elena Moyanok, amarekin eta sei neba-arrebekin batera, migratu zuen, aitarengandik jadanik bananduta, alokairuak ordaindu ezin izan zituztelako etxegabeturik altzaririk gabe.
Ikasteko, María Elena, oso goiz eta garraio publikoan, Surcoraino joaten zen, Villa El Salvadorretik kilometro batzuetara aurkitzen zen Jorge Chávez ikastetxera. Ahizpa eta biak, eskolako boleibol-selekzioan parte hartzeko aukeratu zituzten, eta entrenatzera itzuli behar izan zuten arratsaldeetan.
Unibertsitateko bizitza
Hamabost urte zituela, María Elenak bigarren mailako ikasketak amaitu zituen. Neba-arrebek nahi zuten berak eta Martha ahizpak unibertsitatean ikastea. Hala ere, María Elenak baztertu egin zuen hasieran. Neskak, lankide batekin batera, bulegari izan nahi zuen, eta harekin batera matrikulatu zen Limako Unibertsitateak bulegoan eskaintzen zuen teknika-ikastaro batean, gizarte-proiekzioko jarduera akademiko batean. Unibertsitatea, Moyanoren arabera, ahizparentzat erreserbatuta zegoen, familiako ikaslerik onenarentzat. Martha San Markoseko Unibertsitate Nazional Handira aurkeztu zen, baina ez zen sartu. Haren neba Karlosek Inca Garcilaso de la Vega Unibertsitatean matrikulatzea eskatu zuen. Bi ahizpak aurkeztu ziren; María Elenak, ordea, amari eta nebari baldintza gisa jarri zien berak aukeratuko zuela bere karrera, eta erabaki hori amak baztertu egin zuen. Berak Zuzenbidea ikastea nahi zuen. Azkenean, María Elenak Soziologian matrimulatzea erabaki zuen, baina uste zuen ez zela sartuko, ez baitzen inongo akademiatan prestatu. Hala ere, azterketa egin eta onartu egin zuten.
1973 eta 1975 bitartean, Berrikuntza gazte-taldeko lehendakaria izan zen. Talde horrek kantu eta antzerki jarduerak egiten zituen, eta, hitzaldi eta mahai-inguruen bidez, gazteek drogamenpekotasunari eta familia ulertzeko ezintasunari nola aurre egin behar zioten zabaldu zuen. Materialismo Historikoaren eta Materialismo Dialektikoaren klaseetara joan ondoren (ikastaro horiek garai hartan sistemako ia unibertsitate guztietan irakasten ziren), zalantzan jartzen zuen pobreek ikasteko eta lana lortzeko egindako ahaleginaren arrazoia, ezin bazuten lanik lortu.
Aktibismoa eta lidergoa
Bere lider dohainak jarduera guztietan agertu ziren, baina, batez ere, Micaela Bastidas izeneko ama-kluba sortu zuen, Ofasaren eta beste gobernu-erakunde batzuen manipulaziotik amak defendatzeko helburuarekin. Haren dohaina eta lanerako gaitasuna kontuan hartuta, Villa El Salvadorreko emakumeek, 1983an, Emakumeen Federazioa eratzeko konbentzio baten ordezkari izendatu zuten. María Elenak esan zuen David semea besartean eraman beharko zuela. Erlinda Muñoz, aurkari politikoa eta 6066 eskolako lokala hartu zutenetik elkar ezagutzen zutenak, ez zuen nahi izan ekitaldira sartzen uzterik, baina garbiketa-taldeko emakumeek esan zuten bere ordezkaria zela, Juana Bendezú andreak Muñoz konbentzitu egin zuen eta Madrileko zinema zaharrean sartu zuen, Villa El Salvadorreko bigarren sektorean. Konbentzio horretan Villa El Salvadorreko (FEPOMUVES) Emakumeen Federazio Popularraren erakundeko idazkariorde hautatu zuten.1984an, Mariateguista Alderdi Bateratuko kide zela, FEPOMUVEko lehendakari izendatu zuten, eta 1988an berriz hautatu zuten. Bere kudeaketan, FEPOMUVEk Esne Basoaren programaren zuzendaritza lortu zuen, Michel Azcueta alkatearen borondate politikoagatik (orduan 105 guraso-elkartetako presidentek eta 450 Esne Basoaren koordinatzailek osatzen zuten).
1989an, Villa El Salvadorreko alkateorde izendatu zuten, Ezker Batua mugimendu politikoaren zerrendako kide, Michel Azcueta jauna buru zela. Sendero Luminoso talde terroristarekiko desadostasunak areagotu egin ziren talde horrek argitaratu zituen agiri batzuen ondorioz, non esaten baitzuen María Elenak jaso zuela atzerriko erakundeen dohaintza batzuen dirua. 1991ko irailean, Maria Elenak, jakinarazpen publiko batean, kategorikoki argitu zuen ezfamia hori, eta maoistei oso modu gordinean erantzun zien, hitz hauekin: ... iraultza ez da ez heriotza ez inposaketa, ez menperatzea, ez fanatismoa...
1990ean, María Elenak, hogeita hamar urte zituela, "Los amigos de Villa" buletinean, Fedepomuves-en lehendakaritza utzi egin zuen, eta, horren ordez, buruzagien belaunaldi berri bat sortu zen, herri-agintarien borroka politikoak eskatzen zuen azken aldian, ez bakarrik oinarrizko erakundeekiko konpromiso sendoa, baizik eta, funtsean, erakundeen urruntasun eta zigor argia. Sendero Luminosok emakume-elkarteekin gatazka handia izan zuen: emakumeen izaera demokratikoa, erakunde horiek indarkeriaren eta izuaren erabilerarekin markatu zuten distantzia argia. Ondoren, Senderok hilketen, izuaren eta aginteak oinarrietatik bereizteko saioen kanpaina bati ekin zion, herri-auziari traizioa leporatu ondoren. Hala, Senderok erreformistez eta gobernuarekin lankidetzan aritzeaz salatu zituen emakumeen erakundeak.
Erailketa
Erailketaren aurreko egunean, Sendero Luminosok lanuzte armatu baterako deia egin zuen barruti osoan. María Elena, zenbait emakumerekin batera, Villa El Salvadorreko kaleetara atera zen, talde terroristaren lanuzte deiari eta etxetik kanpo zegoen edonor hiltzeko mehatxuei aurre egiteko. Sendero Luminosok deitutako lanuzte armatuak porrot egin zuen eta senderistek errepresaliak bilatu zituzten.
Erantzun gisa, 1992ko otsailaren 15ean, 33 urte zituela, María Elena Moyano Sendero Luminosoko 15 terroristaz osatutako komando batek erail egin zuen. Lokalaren barruan, komandoko emakume batek tiro egin zion bularrean eta buruan, ondoren bere gorputza arrastaka kalera atera eta bost kilo lehergailurekin dinamitatu zuten. Bere gorpuzkiak lurperatu eta lau egunera, senderistek bere hilobia ere dinamitatu egin zuten. 10 urteko eta 8 urteko seme-alabak umezurtz utzi zituen. Senarrak eta seme-alabek babes politikoa bilatu behar izan zuten Espainian.
San Martin Galbarin
San Martin Galbarin (ofizialki San Martín Galvarín; zenbaitetan, tradiziorik ez duen Donamartiri izen euskaratuaz aipatua) Trebiñuko Konderriko herria da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 7 biztanle ditu.
Garraio
Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
Gerda
Gerda Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Gerde udalerrian erroldatutako biztanleak 1.148 ziren. Familiak 507 ziren, horien artean 133 pertsona bakarrekoak ziren (44 bakarrik bizi ziren gizonak eta 89 bakarrik bizi ziren emakumeak), 189 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 137 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 48 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Alfonso del Barrio
Luis Alfonso del Barrio Mitxelena (Barakaldo, 1957ko irailaren 27a) euskal herritar futbolari ohi eta entrenatzailea da.
Archbold (Ohio)
Archbold Ohioko herri bat da. Fulton konderrian kokatua dago. 2010ean 4,346 biztanle zituen, 12.77 kilometro koadrotan banatuta.
Gerda
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Indiako artea
Indiako artearen (कला भारत, kalā bhārata) historia Maurya dinastian hasi zen, k. a. IV. mendean. Orduan hartu zuen indarra eta jarraitasuna. Aurretik, material galkorrak -zura, adreilua- erabili baitziren eraikinetan, ezer ez dago. Hala ere, Maurya dinastia sortu baino askoz lehenago, K.a. 2500-1500 bitartean, zibilizazio handi bat izan zen Indus ibaiaren ertzean, Mesopotamia eta Egiptoko zibilizazioak adinakoa hirigintzan. Ehun bat hiri eraiki ziren, Mohenjo-Daro eta Harappa, besteak beste.
Alfonso del Barrio
Futbolari moduan Bilbao Athleticen, Sestao Sporten, CD Linaresen, Real Murcian, Elche CF-n eta Sestao Sportean aritu zen, 1990era arte. Gero Sestao Riverren hasi zen entrenatzaile.
Faenza
Faenza Italiako udalerri bat da. Ravennako probintzian kokatuta dago, Emilia-Romagna eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Indiako artea
Indusko zibilizazioa
Mohenjo-Daro eta Harappa Pakistango lurretan daude gaur egun, Indus ibaiaren ibarrean. Hirigintzan oso aurreratuak zeuden, kale zuzenak zituzten, 10 metro zabal ere baziren batzuk, eta estolda sarea ur zikinak eramateko. Etxeak adreiluzkoak ziren, patio angelu-zuzenen inguruan antolatuak. Etxerik hoberenetan ura eramateko hodi sistema zeukaten, komuna eta guzti.
Hiri haietan eta beste batzuetan egin diren azterketa lanetan era eta estilo askotako estatua txikiak aurkitu dira. Mohenjo- Daron, adibidez, terrakotazko estatua txiki mordo bat aurkitu zen, ama jartakosak deituak: bular eta lepoko handiak dituzte, besoak doi-doi zirriborratuak eta begiak, berriz, buztinezko tontortxo banatan zirritu baten gisa eginak. Baina aurkitu dira horiek baino era naturalistago batez egindako eskulturak ere: hareharri gorrizko giza soin bat Harappan eta brontzezko dantzari bat Mohenjo-Daron, adibidez. Eskultura guztiak txikiak dira, 20 cm luze gehienez ere. Zeramika zatiak ere aurkitu dira, irudi geometrikoez eta animalien irudi abstraktuez margotuak, eta baita terrakotazko zigilu zilindrikoak ere, animalia itxurakoak. K.a. 1500 inguruan ariarrak Indian sartu ziren eta haien mendean erori zen zibilizazio hau.
Antzinaroa
Indusko zibilizazioa erori zenetik Maurya dinastiaren inperioa hasi zen arteko garaiko oso arkitektura eta arte aztarna gutxi aurki- tu dira ; ugari dira, berriz, orduko literaturaren lekukotasunak. Garai hartako lehenengo aldia, K.a. VI. mendera arte, brahmanismoaren garapenari eta goren uneari dagokio. Brahmanismoa ariarrek India inbaditu zutenean ezarritako gizarte eta erlijio antolaketa da, eta kastetan dago oinarritua. VI. mendean bizi izan ziren Indiako lehenengo bi erlijio eraberritzaile nagusiak: Buda (K.a. 558- k. a. 478) eta Jina (K.a. 540- k. a. 468). Orduan hasi zen aro honetako bigarren aldia, aldi historikoa deritzana. Bai budismoak bai jainismoak eragin handia izan zuten Indiako zibilizazioan eta artean.
K.a. 322an Maurya dinastiaren lehenengo errege Chandraguptak (322-289 bitartean errege) Indiako inperioa fundatu zuen eta merkataritza harremanak izan zituen Pertsiako eta Greziako merkatari eta eskulangileekin. Hauetako asko inperioaren hiriburu Pataliputran (Patna, gaur egun) finkatu ziren.
Ashoka enperadoreak (K.a. 264- k. a. 226) budismoa bultzatu zuen eta era horretan Maurya dinastiaren ospea handitu zuen. Enperadore hau budista sutsua izan zen, inperioan zehar sakabanatuta zeuden haitzei eta zutabeei buruzko ediktuetan agerian utzi bezala.
Faenza
Mugakideak
Faenzak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Indiako artea
Antzinaroa
Estupak dira aldi horretako eraikuntza budista ohikoenak, Indiako arkitekturako lehenengo harrizko eraikuntzak, gotorrak, esfera erdi baten formakoak, eta hilobi tumulu zaharren irudira eginak, nonbait. Estupak zirkulu formako oinarria du, eta esfera erdi baten itxurako kupula trinkoa gainean, unibertsoaren sinbolo gisa. Kupulan begiratoki bat izaten da baranda txiki batez inguratua. Erdian masta dago, hainbat diskorekin, zeinak handitik txikira eta zeharretara dauden jarriak, guardasol sakratu baten gisa. Eraikuntza osoa balaustre sail batez inguratua dago, eta sarrera gisako lau atondo izaten dira behe erliebe aberatsez apainduak.
Estupa hilobi monumentua eta erromesaldi lekua da, erlikia budistaren bat -santuren baten errautsak edo gauza sakraturen bat- lurperatutako tokia. Erromesa ekialdetik gerturatuko da estupara eta ezkerretik eskuinera inguratuko du, izarrek zerua inguratzen duten norabide berean alegia, monumentua eskuinaldean duela. Estupa zaharrak oso aldatuak daude egun, hainbat aldiz berritu eta osatu baitira.
K.a. 185. urtean Maurya dinastiaren azken erregea hil zuten, eta hainbat zatitan banatu zen inperioa. K.a. I. mendeko arkitektura eta eskultura inperioa zatitu ondoren eskualde bakoitzean sortu ziren joeren emaitza dira. Teknikak hobera egin zuen eta adreilu gordinaren erabilera zabaldu zen.
Behe erliebeak egin ziren estupetako sarrera atondoak apaintzeko.
K.a. II. mendean, estupez gainera, beste erlijio eraikuntza batzuk egiten hasi ziren, harkaitzean zulatuak. Bi eratako eraikuntzak ziren : catiya edo santutegiak, eta uitara edo monasterioak. Puntu erdiko arkua edo ferra arkua zuten sarrera gisa, eta zutabe ilarak barruan, benetako eraikuntzak antzeratuz. Haitzetako arte horretako eraikuntza garrantzitsuenak Bhajako (Maharashtra) santutegiak dira, K.a. II. mendekoak.
Aldi klasikoa
Indiako zibilizazioa IV. eta V. mendeetan iritsi zen goren unera. Bake eta oparotasun aldi hau Gupta dinastiarekin hasi zen.
Chandragupta I.ak (320-335) sortu zuen dinastia, eta Magadha (Ganges) eta Ganhdhara (Indus) eskualdeak bateratu zituen.
Gupta enperadoreak budistak ziren, liberalak eta toleranteak erlijio higikundeekin, eta mezenas handiak literatura eta arte kontuetan. Aldi horretan landu zen arteari Gupta artea edo arte klasikoa esaten zaio, erreferentzia eta eredu izan baitzen hurrengo estiloentzat. Gupta artean iritsi zuen gorena arte budistak, baina artelan budistez gainera lan hinduistak ere egin ziren, eta garrantzi handikoak gainera.
Gerda
Etxebizitza
2007an 671 etxebizitza zeuden, 511 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 128 bigarren erresidentzia ziren eta 31 hutsik zeuden. 554 etxeak ziren eta 75 apartamentuak ziren. 511 etxebizitza nagusietatik 398 bere jabearen bizilekua ziren, 97 alokairuan okupaturik zeuden eta 17 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 27 etxek bi zituzten, 94 etxek hiru zituzten, 128 etxek lau zituzten eta 262 etxek bost zituzten. 387 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 206 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 255 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Indiako artea
Aldi klasikoa
Arkitektura hinduistak ez zuen estuparik egin, oin karratuko santutegiak baizik, zutabekiko atondo batekin. Santutegiari erlaitzak erantsi zitzaizkion bata bestearen gainean, eta piramide mailakatu baten itxura hartu zuen. Santutegiak, barrutik, ganga poligonala izaten zuen oin karratukoa bazen eta kanoi ganga, berriz, angelu-zuzena bazen. Santutegi mota horrek eragin handia izan zuen Asiako hego-ekialdeko arkitekturan, eta tokian tokiko interpretazio artistiko eta erlijiosoen araberako aldaerak egin ziren.
Gerda
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Farlowella henriquei
Farlowella henriquei Farlowella generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Indiako artea
Aldi klasikoa
Ajantāko haitzuloak (Maharashtra), 1819an aurkituak, Gupta artearen haizpeko santutegi garrantzitsuenak dira. Hogeita hamar haitzulo dira, haitzartean bata bestearen ondotik eginak. Santutegi monasterio hau, aipagarria arkitektura eta eskultura lanengatik, margolanez apaindua dago, lehenengo aldiz Indiako artean.
Mount Hamilton
Mount Hamilton hurrengo lekuak izan daitezke:
Indiako artea
Aldi klasikoa
Ajantāko monasterio budistako haitzulo horiek zulatzen K.a. II. mendean hasi ziren, budismoaren goraldian, eta K. o. VII. mendean bukatu zuten, Indiako budismoaren beheraldian. Haitzuloak leku bakartu eta babestu batean daude, haina merkataritza bideekin lotuak aldi berean, erromesei irispidea errazteko. Ajantāko monje komunitatea aberastu egin zen oparien bidez, eta maileguak ematen zituen gizarte moduko bat bihurtu zen, harik eta, budismoaren gainbeheraren ondorioz, VIII. mendean erabat desagertu zen arte.
Ajantāko horma lanetan, margotzen hasi aurretik lur burdintsu, gorotz, lasto eta animalia ilez egindako ore batez estaltzen zen horma. Orearen gainean erretxina eta argizarizko geruza bat zabaltzen zen gero, eta igeltsu eta karezko beste geruza mehe bat ondoren. Behin margoaren euskarria prestatuz gero, puntzoi baten bidez marrazkiaren zirriborroa grabatzen zen, irudien ertzak beltzez edo gorriz margotzen ziren, eta formak kolorez betetzen. Bukatzeko, elefante letagin batez leuntzen zen margolana.
Gupta dinastiaren ondoko aldia eta Erdi Aroa
V. mendearen bukaeran Gupta dinastia hunoen mendean erori zen, eta erregeak beren erreinu basailuetan babestu ziren, Indiako hegoaldean eta sortaldean: Ajantā eta Bengala erreinuetan.
Iparraldeko printze gobernariak elkarren kontra borrokan hasi ziren inperioaren nagusitasuna eta batasuna lortzearren. VIII. mendearen bukaeran lau erreinu eratu ziren, zein baino zein ahaltsuago: Orissa, Bundelkhand, Rajputana eta Gujarat. Handik aurrera egoera baretzen hasi zen eta arte estilo bereziak sortu ziren iparraldeko eskualdeetan. Gero, X. mendean musulmanek Punjab eta Gujarat konkistatu zituzten eta Lahoreko sultanerria fundatu zuten. Bien bitartean, hegoaldean, bakean egon ziren, inbasio horietatik urrun, harik eta bi mende geroago musulmanak Ganges eta Indus osoan zehar zabaldu ziren arte, Delhiko sultanerriaren barruan.
Aldi horretan tenplu eta jauregi handiak eraikiarazi zituzten bertako dinastiek : Khajurahoko santutegia, Chandela dinastiako erregeek X. mendean eraikiarazia, eta Vimāna jauregia, Txola dinastiako erregeek XI. mendean eraikiarazia.
Erdi Aroan santutegiak haitzean zulatzeari utzi zioten, eta harriz eta adreiluz egiten hasi ziren. Tenpluak ere konplexuagoak egin zituzten, santutegi edo cellaren aurretik pabilioia, atartea eta zutabeekiko aretoa edo mandapa zituztela. Tenpluaren gune nagusia osatzen zuten gela horien inguruan beste zenbait eraikin edo gela izaten ziren, tenpluko zerbitzarientzat eta bisitarientzat.
Bigarren mailako eraikin horiek lau angeluko esparru zentrokideetan biltzen ziren tenpluko gune nagusiaren inguruan. Zenbait santutegitan gisa horretako bost esparru zentrokide ere eraiki ziren gune nagusiaren inguruan.
Bi tenplu mota horiek oinean eta albotiko bistan ez ezik, desberdinak dira sinbolismoan ere. Vimānak mendi sakratua sinbolizatzen du, jainkoaren bizilekua ; shikarak, berriz, gorputz kosmikoa eta jainkozkoa.
Indiako tenplu multzo inportanteena Erdi Aroan eraiki zen Khajuraho hirian, Indiaren erdialdean (Madhya Pradesh). Chandela dinastiaren hiriburua izan zen Khajuraho. Guztira laurogeita bost tenplu daude, Shiva, Vishnu, Braluna eta santu jainistei eskainiak. 925. urtean eraiki zen lehenengo tenplua, 64 yoginiei eskainia, eta mende bat geroago bukatu zen azkena.
Gerda
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 632 ziren, horien artean 447 aktiboak ziren eta 185 inaktiboak ziren. 447 pertsona aktiboetatik 418 lanean zeuden (212 gizon eta 206 emakume) eta 29 langabezian zeuden (10 gizon eta 19 emakume). 185 pertsona inaktiboetatik 94 erretiraturik zeuden, 51 ikasten zeuden eta 40 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Indiako artea
Gupta dinastiaren ondoko aldia eta Erdi Aroa
Tenpluak bi taldetan bereiz daitezke.
Gerda
Diru sarrerak
2009an Gerde udalerrian 525 unitate fiskal zeuden, 1.189,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.121 euro zen.
Indiako artea
Gupta dinastiaren ondoko aldia eta Erdi Aroa
Mendebaldeko taldean shikara motako tenplu handienak eta ederrenak daude.
Horien arteko Kandariya Mahadeva da nagusia, Shivari eskainia. Ojiba formako estalkia du, eta 31 metroko garaiera. Aberaski apaindua dago Chandela estiloko eskultura hoberenekin.
Gerda
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 24 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Indiako artea
Gupta dinastiaren ondoko aldia eta Erdi Aroa
Vimāna motako lehenengo tenpluak ez ziren oso handiak eta estalkiek, piramide formakoak, hiru maila zituzten gehienez.
Gerda
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 2 iturginak ziren, 3 argiketariak eta 3 jatetxeak.
Udalatx
Geologikoki kareharrizko mendigunea dugu hau, inguruko mendien bezalakoa.
Gerda
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
Indiako artea
Gupta dinastiaren ondoko aldia eta Erdi Aroa
Eraikuntzok, baina, barrokismora jo zuten, apaingarriez hornitu eta teilatu garaiagoez estalirik. Tanjoreko Vimāna tenpluak, adibidez, zeina XI. mendearen hasi baitzen, bi solairuko gorputz angelu-zuzena du, eta piramide formako eta hamahiru mailako teilatu garaia.
Udalatx
1.117 metroko garaiera dauka.
Indiako artea
Gupta dinastiaren ondoko aldia eta Erdi Aroa
Piramide itxurako teilatu hori, mendi sakratuaren sinboloa, gopura edo esparru sakratuetako ate handiak estaltzeko ere erabili zen. Gopura horietan piramide egitura lurretik gertuago hasten da eta askoz zutagoa izaten da.
Gerda
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Gerde udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 288 hektarea erabiltzen.
Udalatx
Deskribapena
Udalatx Udalako mendilerroan kokatuta dago, eta Anboto eta Aramotz gailurrekin batera lerratzen da, nolabaiteko mendilerroa osatuz. Anboto eta mendi honen artean Betsaide dugu, hiru probintziek bat egiten duten tokia dena.
Gailurrak zerra itxura ematen dioten hainbat mutur ditu, hiru izanda gandorraren tontor nagusiak, mendebaldetik ekialdera Atxaurutxugane (1040 m), Erdikoatxa edo Erdiko Axpunta (1.026 m) eta Udalatx tontor bera (1.117 m). Ipar-mendebaldean, Santa Luziaren baseliza dagoen Artadi mendixka (500 m) eta Gongeta edo Zolotxa tontorra (704 m) ditugu, Elorrio aldera. Hego-mendebaldean, bestela Pozutxueta (182 m) tontorrak mendigunea osatzen du
Gerda
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Indiako artea
Gupta dinastiaren ondoko aldia eta Erdi Aroa
Erdi Aroan tenpluen apaingarri erabili zen eskultura. Gizakien irudi biluziak egin ziren batez ere, eta gaia erotikoa izaten zen.
Udalatx
Deskribapena
Gipuzkoako aldetik Arrasateko Udala auzoarekin egiten du bat, zeinak mendiari izena ematen dion. Arrasatetik ikusten den muturrak, 1.073 metroko garaiera duena, gurutze handi bat du; mutur hau, hala ere, ez da guztietan garaiena, Bizkaitik gertuago kokatuta dagoen beste bat altuagoa baita.
Gerda
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Indiako artea
Gupta dinastiaren ondoko aldia eta Erdi Aroa
Paisaia, herriz, gutxitan eta estilizaturik irudikatu zen, gizaki irudien errealismoari kontrajarriz. Gai erotikoak, hainbat eta hainbat aldiz irudikatua agertzen delarik erliebeetan, konnotazio erlijiosoak ditu Indian. Sexu harremana sorkuntza da, jainkoaren ekintza, beraz.
Udalatx
Landaretza
Zuhaitzen artean, mendigunearen hegoaldean dagoen basoa azpimarratzekoa da, haritz eta artearen familiakoa den abaritza edo Quercus coccifera espeziea alegia, kurioski mediterraneo aldekoa dena eta Gipuzkoa osoan hemen bakarrik dagoena.
Manolo Etxezarreta
Manuel Etxezarreta Telletxea (Irun, 1915 - ) euskal herritar futbolaria eta entrenatzailea izan zen.
Udalatx
Santutegia
Gurutzea eta tontor nagusiaren artean, Gipuzkoa aldean, Asuntzeko santutegiaren aztarnak ikusgai daude oraindik, non fraide eremutarrak bizi baitziren. XVI. mendean leku honen lehen aipamena jaso zuen Esteban Garibaik.
Bardolph (Illinois)
Bardolph  Illinoiseko herri bat da. McDonough konderrian kokatua dago. 2010ean 251 biztanle zituen, 1.54 kilometro koadrotan banatuta.
Indiako artea
Gupta dinastiaren ondoko aldia eta Erdi Aroa
Badira, baita ere, brontzezko estatua txikiak, argizari galduaren metodoaz eginak.Estatuok jainkoak irudikatzen dituzte gehienetan, eta animaliak, hodeiak edo beste atributu batzuk izaten dituzte irudi nagusiaren inguruan.
NGC 4722
NGC 4722 galaxia bat da, Corvus konstelazioan. Ernst Wilhelm Leberecht Tempelek aurkitu zuen n.
Indiako artea
Gupta dinastiaren ondoko aldia eta Erdi Aroa
Erdi Aroko fresko apaingarrietatik oso gutxi gorde dira, eta egoera txarrean, gainera. Dekkango eskualdean daude gehienak. Ajantāko pinturen aldean, kolore gutxiago erabiliz eginak daude eta gai herrikoiak azaltzen dituzte, paisaia eta jauregien marrazkirik gabe.
Musulman estiloak
Musulmanek Delhi hartu zutenean (1192) atal berri bat hasi zen Indiako eta indiar artearen historian, musulmanen mendean.
Musulmanek hinduismoaren kontrako jarrera hartu zuten adierazpen plastikoari dagokionez. Meskitetan ez dago elementu esoterikorik, baina, hori bai, Mekarantz begira egon behar dute derrigorrez. Lehenengo meskiten oina Medinako profetaren lehenengo etxebizitzaren arabera egina zen. Egiturak, baina, Siriako eta Bizantzioko elizetan oinarritzen ziren, tronpek eutsitako arkuak eta kupulak zituztela.
Meskitaren eraikuntza nagusiaren albo banatan dorreak zeuden, eta inguruan patio karratu zabal bat zutabekiko galeria batekin. Esparrura ate handi batetik sartzen zen.
Musulmanek lurraldeak hartu ahala tenplu hinduistak suntsitu zituzten, baina, aldi berean, material horiek erabili zituzten meskita berriak eraikitzeko, gizaki eta jainko irudi apaingarriak mailukatu ondoren. Gero, musulmanen aginpidea finkatu zenean, material berriak erabili zituzten, baina arkitektura jainista edo hinduaren zatiak ere baliatu zituzten, zutabeak eta sabaiak batez ere.
Arte hinduistak ez bezala, Indiako arte musulmanak garrantzi handia eman zion hilak gurtzeko arteari. Askotan santu baten hilobia izaten da tenplu multzo baten erdigunea. Errege edo agintari baten mausoleoa meskitarik ospetsuena baino garrantzitsuagoa izan daiteke.
Delhiko sultanerriak aginpidea galdurik, Jaunpur, Gujarat, Malwa eta Bengalako erreinu independenteak eratu ondoren, lau estilo desberdin sortu ziren, arte musulmanaren eta hinduaren sintesi gisa.
Mogolek India konkistatu zutenean, elementu musulmanak nagusitu ziren hinduen gainetik, baina, hala ere, arte hinduak eragina izaten jarraitu zuen, baita estilo mogolean ere, XVI eta XIX. mendeen bitartean.
Udalatx
Kobazuloak
Tontor nagusiaren azpian kobazulo txiki bat dugu, iturria daukana, eta Erdikoatxarantz beste koba askoz handiagoa topa dezakegu.