cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Laval-sur-Doulon
Etxebizitza
2007an 111 etxebizitza zeuden, 33 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 66 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 107 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 33 etxebizitza nagusietatik 30 bere jabearen bizilekua ziren eta 3 alokairuan okupaturik zeuden; 3 etxek hitu gela zituzten, 14 etxek lau zituzten eta 16 etxek bost zituzten. 19 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 14 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 10 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa batena zen.
2000. urtean Laval-sur-Doulon udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Genouilly (Cher)
Genouilly Frantziako udalerri bat da, Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Genouilly udalerrian erroldatutako biztanleak 723 ziren. Familiak 313 ziren, horien artean 84 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 60 bakarrik bizi ziren emakumeak), 125 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 80 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 453 etxebizitza zeuden, 324 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 87 bigarren erresidentzia ziren eta 42 hutsik zeuden. 450 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 324 etxebizitza nagusietatik 280 bere jabearen bizilekua ziren, 39 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 16 etxek bi zituzten, 68 etxek hiru zituzten, 111 etxek lau zituzten eta 128 etxek bost zituzten. 304 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 134 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 152 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Infragorri sare
Infragorri sareak edo infragorri bidezko sareak infragorri izpiko led-ak erabiliz nodoen komunikazioa ahalbidetzen du. Led-ak infragorrien igorgailuak eta hargailuak dira baina komunikatzeko gailu bakoitzak bestea ikusi behar du. Hau dela eta teknologia honen zabalkundea eskasa da. Hau da bere desabantailarik handiena haririk gabeko beste transmisio-bideekin alderatuz (Bluetooth, Wi-Fi, eta abar).
Erabilpenak
Gailu mugigarrietan datu truke txikiak egiteko erabiltzen da gehien bat, PDAak eta telefono mugikorrak esaterako. Datuen kopurua eta abiadura txikia baita.
Genouilly (Cher)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 414 ziren, horien artean 280 aktiboak ziren eta 134 inaktiboak ziren. 280 pertsona aktiboetatik 248 lanean zeuden (133 gizon eta 115 emakume) eta 32 langabezian zeuden (11 gizon eta 21 emakume). 134 pertsona inaktiboetatik 64 erretiraturik zeuden, 35 ikasten zeuden eta 35 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Genouilly udalerrian 327 unitate fiskal zeuden, 722 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.969 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 27 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2000. urtean Genouilly udalerrian 24 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.574 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saint-Maixent-de-Beugné
Saint-Maixent-de-Beugné Frantziako udalerria da, Deux-Sèvres departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Maixent-de-Beugné udalerrian erroldatutako biztanleak 329 ziren. Familiak 127 ziren, horien artean 30 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 26 bakarrik bizi ziren emakumeak), 44 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 44 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 9 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 157 etxebizitza zeuden, 128 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 20 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 150 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 128 etxebizitza nagusietatik 103 bere jabearen bizilekua ziren, 23 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 9 etxek bi gela zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 25 etxek lau zituzten eta 81 etxek bost zituzten. 106 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 49 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 66 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 219 ziren, horien artean 163 aktiboak ziren eta 56 inaktiboak ziren. 163 pertsona aktiboetatik 155 lanean zeuden (84 gizon eta 71 emakume) eta 9 langabezian zeuden (6 gizon eta 3 emakume). 56 pertsona inaktiboetatik 17 erretiraturik zeuden, 18 ikasten zeuden eta 21 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Maixent-de-Beugné udalerrian 134 unitate fiskal zeuden, 347 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.355 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria eta 1 zurgina.
2000. urtean Saint-Maixent-de-Beugné udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 960 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Brooks (Maine)
Brooks Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Waldo konderrian kokatuta dago, Maine estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Beloie
Beloie (errusieraz: Бе́лое о́зеро, ahoskatua, "Aintzira Zuria") Vologda oblasteko ipar-mendebaldean kokaturiko aintzira da, Errusian.
Harri-lubeta
Harri-lubeta edo dikea, itsasertzean jarritakoa denean olatu-horma ere deitua, ibai edo itsasoaren ertzean jartzen den harritzarrez osaturiko horma moduko egitura luzea da, ibaia bideratu edo itsasoko olatuei aurre egiteko eraikitzen dena.
Beloie
Bere kostetan dagoen hiri nagusia Belozersk da.
Adela Cortina
Adela Maria Carmen Cortina Orts (Valentzia, 1947) espainiar filosofoa da, 2007ko Jovellanos Nazioarteko Saiakera Sariaren irabazlea, Valentziako Unibertsitateko Etika Katedraduna eta Étnor Fundazioaren, Enpresa Etika eta Enpresa Erakundeen zuzendaria.
Biografia
Valentziako Unibertsitatean Filosofia eta Letrak ikasi ondoren, metafisika sailean sartu zen.
1979an, Jainkoari buruzko doktore-tesia defendatu zuen Kanten filosofia transzendentalaren inguruan, Dios en la filosofía trascendental kantiana eta aldi batez irakaskuntza ertaineko institutuetan irakatsi zuen.
Ikerketa beka batek Municheko Unibertsitatera joatea ahalbidetu zion. Teoria kritikoa, pragmatismoa eta etika marxista eta, zehatzago, Jürgen Habermas eta Karl-Otto Apelen filosofiarekin harremanetan jarri zen.
Espainiako jarduera akademikora itzultzean, behin betiko etikara bideratu zituen ikerketa-interesak.
1986an Filosofia Moralaren katedra lortu zuen eta 2017 arte kargu horretan jardun zuen
Lagundutako Giza Ugalketarako Batzorde Nazionaleko kide da, eta Ikerketa Zientifiko eta Teknologikorako Etikaren Aholku Batzordekide.
Pentsamendua
Bere irakasletza beti ekonomiari, enpresari, emakumearen diskriminazioari, gerrari, ekologiari, genetikari eta abarri lotuta egon dira. Horrez gain, egileak bere lanetan ere lantzen dituen esparruak dira.
Artikulu eta hitzaldietan, bere iritzia eman izan du bizitzaren beste hainbat alderdiri buruz, eta "bizitzea merezi du" izenburupean. 1990eko hamarkadan, aporofobia kontzeptua sortu zuen pobreziarekiko eta pobreekiko gorrotoa eta arbuioa aipatzeko.
Bizitza pertsonala
Valentziako Unibertsitateko Jesús Conill filosofoa eta irakaslearekin ezkonduta dago.
Argitalpenak
Hona hemen Adela Cortinaren argitalpen batzuk :
Genoveva (argipena)
Genoveva izenak hainbat adiera du:
Stade Rennais Football Club
Stade Rennais Football Club (normalean Stade Rennais edo SRFC deitua) Frantziako futbol taldea da, 1901ean Rennesen sortua. Etxeko partiduak Roazhon Parken jokatu ohi ditu.
2019-20 denboraldian COVID-19 pandemiaren erruz Liga bertan behera gelditu zen eta une horretan Stade rennais hirugarren zihoanez, postu hori eskuratu zuen, inoiz lortu duen onena. Honen bidez Txapeldunen Ligarako sailkatu da bigarren aldiz.
Mandir
Mandir, mondir edo mandiram (मंदिर), izen horiekin hinduismoaren tenpluak eta otoitz lekuak ezagutzen dira.
Beste izenak
Tenplu hauek, geografiaren arabera, beste izen asko dituzte. Horrela, devasthanam, deval, devalayam, deula, kovil, gudi, e.a., Indiako lurralde desberdinetan esaten zaie. Candi Indonesian esaten zaie (Java eta Malaysian). Kanbodian eta Tailandian wat dira. Balin, pura dira.
Ezaugarriak
Tenplu hauek jaino edo jainkosa bati eskainita daude, harekin lotuta dauden beste batzuekin batera, eta haren estatua bertan ikus daiteke. Estatua horiei murtis deitzen diete. Batzutan ere tenpluak jainko-jainkosa desberdinei eskainita egon daitezke.
Tenpluak sarritan natura eta geografiaren leku berezietan altxatzen dira: ur-jausi baten ondoan, leizeetan, ibaietan... Fededunen ustez jainko-jainkosak izadian agertzen dira.
Historia
Lehenengo mandirrak K.a. IV. eta V. mendekoak dira. Dena dela, zaharrenak galdu egin dira. Poliki-poliki tenpluak harriekin eraiki ziren eta horien aztarnak gehiago gorde egin dira. Zaharrenetan vedismotik hinduismora eman zen aldaketa aztertu daiteke.
Arkitektura
Eraikin hauek altxatzeko sanskritoz idatzitako Āgamak jarraitu behar dira. Testu horietan mandirren egiturak ezezik, otoitz egiteko moduak argitzen dira. Agama desberdinak daude, jainko-jainkosen arabera.
Indiako lurralde desberdinetan arkitektura horren aldaera handiak daude, baita ere ohituren, erritoen eta tradizioenak. Orokorrean lau arkitektura-estilo bereizi egiten dira:
Tenpluak Europan
Europan mandir batzuk aurki daitezke: Londresko tenplu hindu handiena, Neasden da (hortik lurpeko geltoki bati izena eman zioten), iparraldeko estiloan eraikia dago. Alemanian, Hammen, Sri-Kamadchi-Ampal dago, India hegoaldeko estilokoa. Holandan Murugan tenplua dago, Roermonden.
Sceloporus merriami
Sceloporus merriami Sceloporus generoko animalia da. Narrastien barruko Phrynosomatidae familian sailkatuta dago.
Argania spinosa
Argania spinosa Sapotaceae familiako zuhaitza da. Maroko hego-mendebaldean, Mendebaldeko Saharako iparraldean (Aaiun eta Smara inguruan) eta Aljeriako Tinduf probintziako erdibasamortuetan hazten da.
Neolamprologus petricola
Neolamprologus petricola Neolamprologus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Argania spinosa
Argania spinosa kontserbatzeko helburuz, 1988an UNESCOk 2.560.000 hektareako eremua Biosfera erreserba izendatu zuen.
Ezaugarriak
Enbor motza eta bihurritua, eta adar arantzadunak dituen 8-10 mko zuhaitza da. Hosto erdi-iraunkorrak, larrukarak, txandakatu edo sortakatuak, obal-lantzeolatuak eta txikiak (2-4 cm luze). Loreak, txuriak edo hori-berdekarak eta gamopetaloak, maiatza-ekainean agertzen dira. Fruitua 9-16 hilabeteren buruan heltzen da. Drupa berde-horixka da, azal lodia, mesokarpo mamitsua eta endokarpo gogorra dituena. Honen barnean lipidotan oso aberatsa den hazi bat (batzuetan bi edo hiru) dago.
Erabilpenak
Egurra, hostoak (aziendak bazkatzeko) eta haziak (olioa ekoizteko) erabiltzen dira.
Sphaerias blanfordi
Sphaerias blanfordi Sphaerias generoko animalia da. Chiropteraren barruko Pteropodidae familian sailkatuta dago.
Echelus myrus
Echelus myrus Echelus generoko animalia da. Arrainen barruko Ophichthidae familian sailkatzen da.
Mediterraneoa
Mediterraneoa edo Mediterraneo itsasoa (Mar Medi Terraneum, euskaraz "Lurrarteko itsasoa" ) Ozeano Atlantikoaren ekialdean dagoen itsasoa da, Hegoaldeko Europa, Iparraldeko Afrika eta Mendebaldeko Asiaren artean kokaturik dagoena. Gibraltarko itsasartearen bitartez batzen da Ozeano Atlantikoarekin eta Suezko kanalaren bitartez Itsaso Gorriarekin eta Indiako ozeanoarekin. 2.500.000 km² inguruko eremua du eta munduko barne itsasorik handiena da.
Izena
Turkieraz Ak Deniz ("itsaso zuria") deitzen da Itsaso Beltzaren aldean, turkiarrek Hegoari "zuria" eta Iparraldeari "beltza" esaten dioten bezala. Turkiako izena ere erabiltzen da batzuetan arabieraz: al-Baḥr al-′Ābyaḍ (البحر الأبيض ídem).
Antzinako egiptoarrentzat "Berde Handia" zen. Erromatarrek Mare Nostrum ("gure itsasoa") deitzen zioten. Itsaso hori izendatzeko mediterraneum adjektiboaren erabilerarik zaharrena Solinus-ena da, K.o III.mendean, eta Mediterraneum izen propio gisa erabiltzen lehena Isidoro Sevillakoa izan zen VI. mendean. Arabiarrek, Erdi Aroan, gehienbat al-Baḥr al-Rum («musulman ez diren europarren itsasoa») izena erabiltzen zuten, kontrako ertzak hartzen zituzten populazioekin itsasoak eta ozeanoak izendatzeko ohiturari jarraituz. Erdi Aroko beste izen arabiarrak al-Baḥr al-Sham ("Siriako itsasoa", mendebaldeko Mediterraneoko biztanleek hobetsi zuten), al-Baḥr al-Maghrib ("Mendebaldeko itsasoa" edo "Maghribekoa" ziren). ", Ekialdeko Mediterraneoko arabiarren artean ezaguna) eta, oso gutxitua, lehen aipatutako al-Baḥr al-Mutawāsiṭ.
Historia
Mediterraneo itsasoa historian zehar mundu osoan izan den leku garrantzizkoenetako bat da. Hego-ekialdeko ertzean zabaltzen da Nilo ibaiaren harana, eta han izan zen antzinako zibilizazio aberatsenetako bat. Ekialdeko Mediterraneoan, K.a. XVI. mendearen inguruan kretarrek izan zuten nagusitasuna. Ondoren akaiar-doriarrak eta feniziarrak izan ziren nagusi.
K.a. 1000. urtearen inguruan Mediterraneoa bi gunetan zegoen bereizirik: sortaldean, greziarrak ziren nagusi, Asiako koloniak barne; sartaldean, berriz, kartagotarrek zuten nagusitasuna, Zirenaikako mugatik Hispaniaraino. Ondoren Erromak hartu zuen nagusitasuna, mendebaleko eta ekialdeko herrialde guztiak bilduta. Erromatarrek mendeetan zehar erabateko aginpidea izan ondoren, inperioa bi zatitan banatu zen, sortaldeko inperioa alde batetik eta sartaldekoa bestetik. VII. mendetik aurrera garai berri bat hasi zen Mediterraneo itsasoan, musulmanak iritsi zirenean.
2014ko abenduaren 10ean jakin zenez, mundu osoko itsasoetan gutxienez 4.272 migratzailek bizia galdu zuten, 3.419 pertsonak Mediterraneoan. Hurrengo urteetan larriagotu egin zen egoera zonalde honetan, migrazio krisia Europan eraginez.
Geografia
Iparraldean Europa eta Anatolia ditu, hegoaldean Iparraldeko Afrika eta ekialdean Levante. 2.500.000 km² inguru ditu eta gehieneko sakonera 5.020 m-koa du, Joniar itsasoaren inguruan. Batez besteko zabalera 600 km-koa da. Estutu egiten da Siziliaren eta Tunisiaren artean, eta ondorioz bi gune bereizten dira, mendebaldekoa eta ekialdekoa.
Lurruntze handia du, duen gatz maila handiaren (% 37), tenperatura garaien (15° eta 20° artekoak) eta ibaietatik datorren ur kopuru txikiaren ondorioz. Ur galtze hori orekatzeko Itsaso Beltzeko eta Ozeano Atlantikoko ura hartzen du. Mediterranear klimak baldintzatzen ditu inguruko lurraldeen flora, fauna eta giza paisaia. Mediterranear baso osatzen dute bereziki arteek, olibondoek eta artelatzek.
Itsasoaren tenperatura
Mediterraneo itsasoaren inguruko hiri garrantzitsuenetan urak duen tenperatura ºC-tan
Barneko itsasoak
Mediterraneok barne hartzen ditu ondoko itsaso hauek:
Kanalak:
Natura
Mediterraneoko eskualdeak endemismo maila altua du eta horrek munduan bioaniztasun kontzentrazio handiena duen lekuetako bat izatea eragin du. Berezitasun hori hainbat eratara azaltzen da: azken glaziazioaren eragin txikia eremuan, eta horrek erreserba gisa jardutea eragin zuen; mendigune garrantzitsuen presentzia (adibidez, Atlasa, Hegoaldeko Taurus mendilerroa, Gúdar, Javalambre, Levante eremuak...), biotopoa egitura aniztasunaz hornitzen duena; eta baita habitat ugari sortu eta mantendu dituzten tokiko biztanleek lur-erabilera askoren historia luzeari ere.
Geologia
Mediterraneoa gaur egungo Mediterraneoa baino askoz handiagoa den Tetis ozeanotik sortu zen eta Afrikako plaka Eurasiar plaka hurbildu ahala txikitu egin zen.
Duela 60 milioi urte inguru, Tertziarioaren hasieran, Tetis ozeanoak, Mediterraneoaren aurrekoak, Afrikako iparraldeko eta Europaren zati handi bat gainezka egin zuen, garai hartan uharte-artxipelago bat baino ez zena. Tertziarioan, Tetis ozeanoa estutu egin zen ekialdean, ozeano zabaletik ia bereizitako itsas arro handi bat sortu zen arte. Arro honek ur-masa berean barne hartzen zituen Mediterraneoa, Itsaso Beltza eta Kaspiar itsasoa. Baina mendebaldean, Mare Nostrum itsaso zabalarekin lotuta zegoen gaur egun Iberiar penintsularen hegoaldetik eta Marokoko iparraldetik sortzen diren gainazalen bidez.
Duela 6 edo 5 milioi urte inguru, Mediterraneoa lehortu egin zen Ozeano Atlantikotik deskonektatuta, Messiniako gatz krisia bezala ezagutzen den gertaera baten ondorioz. Fenomeno honek gatz metaketa handiak sortu zituen Mediterraneoaren hondoan eta ozeano globalaren gazitasuna murriztu zuen. Gaur egun ere, Gibraltarko itsasartea itxiko balitz, Mediterraneoa lehortu egingo litzateke, ibaietatik sartzen den baino ur gehiago lurruntzen den itsasoa baita (klima epelaren ondorioz). Ur-defizit horrek, gaur egun, Atlantikoan baino gazitasun handiagoa eragiten du, lurrunketaren ondorioz galtzen duen ura jasotzen duen ozeanoan. Fenomeno horrek inspiratu zuen Atlantropa proiektua, zeinek energia ekoiztea eta itsasoa partzialki hustutzea ahalbidetuko zuen Gibraltarko itsasartean presa bat eraikitzea aurreikusten zuen. Etorkizunean (5 milioi urte inguru) Gibraltarko itsasartea berriro itxiko da eta Mediterraneoa laku hipergatz gutxi batzuetara murriztuko da. Itsasoaren hondoan dauden gatz-gordailuetatik ezagutzen da hori duela milioi urte batzuk jada gertatu zela, zehazki 5,33. Orduan, Ozeano Atlantikoaren eta Mediterraneo itsasoaren arteko maila-aldeak itsasartean sortu zen harkaitz presa haustea eragin zuen. Lehortzeko milaka urte behar izan zituena urte gutxitan bete zen; Gehienez bi urteko zifrekin espekulatu da, eguneko 10 metroko betekizuna zehaztu ahal izan baita.
Ozeanografia
Mediterraneoaren propietateak ia barnealdeko itsaso gisa duen egoeraren ondorio dira. Horrela, mareak txikiak dira Ozeano Atlantikoarekiko lotura estuaren ondorioz. Mediterraneoa bere ñabardura urdinxkaren ezaugarria da, eta berehala antzematen zaio kolore berezi horri, batez ere Greziako eta Kroaziako uharteetatik gertu dauden eremuetan.
Lurruntzeak asko gainditzen ditu prezipitazioak eta ibaien isurketak Mediterraneorako, faktore hori arroko uraren zirkulazioan funtsezkoa dena. Eremuaren ekialdeko erdian lurrunketa oso handia da, eta uraren maila jaitsi eta ekialderantz gazitasuna igotzen da. Presio-gradiente honek gazitasun baxua mantentzen du Atlantikotik arrora, eta berotu eta gaziago bihurtzen da Levante eskualdean ekialderantz eta beherago joan ahala, gero mendebalderantz zirkulatzen du Gibralterko itsasartera. Horrela, itsas korrontea ekialderantz doa itsasartearen gainazala bainatuz eta gero mendebalderantz beheko partetik. Behin itsaso zabalean sartuta, “tarteko ur” horrek bere iturri nagusitik urrundutako milaka kilometrotan iraun dezake.
Flora
Ikuspuntu biogeografikotik, klima mediterraneoa duten lurraldeek Mediterraneoko arroa ez ezik, Mediterraneoko Eskualdea berariaz, Libiako eta Egiptoko kostaldeak ere hartzen dituzte, Sahara-Arabiar eskualdekoak direnak. Klima mediterraneoa Afganistan, Kaukaso eta Erdialdeko Asiara doa (Armeniak eta Tashkent lurraldeek duten, Irano-Turania eskualdea).
Pinu mediterraneoek, oro har pinus halepensis eta P. brutia espezieekin lotuak, P. pinaster, oinarri eskaseko substratuetan, eta P. pinea, hareatsuetan ere sartzen dira. Zonalde supramediterraneoan P. nigra agertzen da, oinarrietan aberatsak diren substratuetan, eta oromediterraneoan, P. sylvestris. Ipuru -generoak ere, ipuru eta ipuruarena, irudikapen ona du, J. oxycedrus espezie arruntena izanik, nahiz eta J. macrocarpa, J. phoenicea eta beste batzuk ere maiz izan.
Fauna
Ingurune mediterraneoko fauna aniztasuna izugarria da, landareen parekoa. Taxon batzuen espezieen aberastasuna aztertuta, zera lortzen dugu: Mediterraneoko 62 anfibio espezieetatik 35 endemikoak dira, 179 narrasti espezieetatik 111 bezala; erregistratutako 184 ugaztun espezieetatik, 25 % endemikoak dira eta 52 espezie mehatxatuta daude (itsas ugaztunak kontuan hartu gabe); eta 28an Mediterraneoan aurkitzen diren itsas espezieen % endemikoak dira. Hegaztiei dagokienez, Mediterraneoa aniztasun bereziko itsasoa da, espezie askoren migrazio-bidean aurkitzen baita. Kalkulatzen da 150 espezie ezberdinetako 2.000 milioi hegazti migratzaile inguru bere hezeguneetan gelditzen direla bidaian zehar edo bertan finkatzen direla urteko epe labur batean.
Mehatxuak
Mediterraneoa giza jardueretatik eratorritako hainbat arazori aurre egiten ari da: gehiegizko arrantza, arrantza teknika suntsitzaileak, gehiegizko hiri-garapena kostaldean, kutsadura eta berotze globala. Gaur egungo gehiegizko arrantza duela berrogeita hamar urtekoaren bikoitza baino gehiago da, nahiz eta ahaleginei esker egungo milioi eta erdi tonara jaitsi den, oraindik ere altuegia baita itsaso honek jasan dezakeenerako. Itsaso hau, erdi itxia izanik, oso sentikorra da ibaietako isurketen tratamendu txarrak eragindako kutsadurarekin, eta horrek mehatxu larria dakar. Turismo mediterraneoa jasateko nahiko prestatuta ez dauden guneetara joan ohi da eta isurketak ez dira tratatzen, gainera obrek kostaldea higatzen dute. Ekologikoki aberatsak diren eremuetara ere joaten da, desagertzeko arriskuan dauden espezieen habitata suntsitzen dutenak (esaterako, fokak eta dortokak).
Bestalde, klima-aldaketak itsasoaren gazitasuna eta bere tenperatura handituz eragiten du. Vargas Yánez eta kolaboratzaileen arabera, 1948tik datuak aztertu dituztenak, 1948 eta 2005 artean itsasoaren gainazaleko tenperaturaren batez besteko igoera 0,12°C eta 0,5°C bitartekoa da Mediterraneoko kostaldean; tarteko sakoneretan (200 m-tik 600 m-ra) tenperatura 1948tik 0,05°C eta 0,2°C artean 2000ra igo zen eta gazitasuna 0,03 eta 0,09 artean hazi zen. Geruza sakonetan (1000 m-tik 2000 m-ra) tenperaturaren igoera 0,03°C eta 0,1°C gorakoa izan zen eta gazitasuna 0,05 eta 0,06 artean. Tarteko eta sakoneko geruzen tenperatura igoera txikia iruditu daiteke, baina itsasoaren bero espezifiko handia kontuan hartu behar da, tenperatura igoera txikiek itsasoak bero kantitate izugarria xurgatzea eskatzen baitu. Gazitasunaren igoerak Mediterraneoko prezipitazioen jaitsiera islatzen du, baita ibaien ekarpena gutxitzea ere, haien ubideetan egindako obra hidraulikoen ondorioz. 1990eko hamarkadaren erdialdetik aurrera, itsas mailaren igoera nabarmena ikusi da 2,5 mm/urtetik 10 mm/urteko bitartekoa, neurri batean tenperatura igoerak eta beste neurri batean ur-bolumenak gora egiteak eragindakoa.
Beste mehatxu esanguratsu batzuk Posidoniako belardiak desagertzea dira, Mediterraneoko aniztasun biologikoaren zati handi baten oinarria den itsas belarra, eta ekosistema hauskorra suntsitzen duen medusen izurritea.
Capel Celyn
Capel Celyn Galesko Gwynedd eskualdeko udalerria da. Bala udalerriaren ipar-mendebaldean dago.
Mediterraneoa
Kontserbazioa
Ingurumenari buruzko Europako legeria zabala da, 92/43/CEE zuzentarauaren bidez (Habitat Zuzentaraua) eta 97/62/CEE zuzentarauarekin hedatzen den, ingurumena eta horretarako diseinatutako espazioak babesteko neurrien definizioan, hala nola, lekuak. interes komunitarioa edo LIC edo kontserbazio bereziko eremuak edo ZECak, hegaztientzako zuzentaraua bezalako beste zuzentarau batzuez gain, hegaztientzako ZEPA edo Babes Bereziko Eremuak definitzen dituen 79/409/CEE zuzentaraua; biak elkarrekin erlazionatuta Natura 2000 Sarearen bidez.
Estatuen artean sinatutako hitzarmenei dagokienez, betetzeko legezko betebeharrik ez duten hauek, modu ezberdinetan eragiten diote Mediterraneoari: Rio de Janeiroko aniztasun biologikoari buruzko akordioa; Basa Fauna eta Flora Mehatxatutako Espezieen Merkataritzari buruzko Hitzarmena (CITES); Europako Fauna eta Habitat Naturalak Kontserbatzeko Hitzarmena; basa faunako espezie migratzaileak kontserbatzeko hitzarmena; Ramsar hitzarmena, hezeguneen kontserbazioari buruzkoa; eta Mediterraneo itsasoa babesteko hitzarmena ( Bartzelonako Hitzarmena ). Azken horren barruan, Espainiak "Bereziki Babestutako Eremuei eta Aniztasun Biologikoari Mediterraneoko Protokoloa" sinatu zuen 1995ean eta bere eranskinak onartu zituen urtebete geroago Monte Carlon. Protokolo honen arabera, Alderdi Kontratugile bakoitzak Bereziki Babestutako Garrantzi Mediterraneoko Eremuak (ZEPIM) ezarri behar ditu bere subiranotasun eta jurisdikzio menpeko itsas eta kostaldeko eremuetan.
Estatu eta eskualde mailan, toki mailan ekintzak zehazten dituen legedi ugari dago; hala ere, Europako zuzentarauen izaera normatiboak nolabaiteko homogeneotasuna eragiten du honetan, eta horrek, kasu askotan, lehenaren itzulpen hutsa suposatzen du.
Astroscopus guttatus
Astroscopus guttatus Astroscopus generoko animalia da. Arrainen barruko Uranoscopidae familian sailkatzen da.
NGC 1574
NGC 1574 galaxia bat da, Reticulum konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Armand Fallières
Clément Armand Fallières (Mézin, - Paris, ) frantziar politikaria izan zen, 1906 eta 1913 artean presidente izandakoa.
Néracen abokatua zela, ezkertiar errepublikanoen taldean sartu zen. 1906ko hauteskundeetan presidente izendatu zuten. Heriotza zigorraren aurkari sutsua izanda, bere agintaldian indultu asko eman zituen.
Guangfo
Guangfo (txineraz: 广佛; pinyineraz: Guǎngfó), Txinako Herri Errepublikako Guangdong probintziako Foshan eta Guangzhou hiriak batzeko aurkeztutako egitasmoa da.
Kokapena
Guangfo hiria, Guangdong probintziaren hegoaldean dago, itsasoaren ondoan, Foshan mendebaldean dago eta Guangzhou ekialdean.
Historia
2009ko urtarrilean, Txinako gobernuak, Perla ibaiaren deltaren garapenerako plangintza onartu zuen. Aste batzuk beranduago, Martxoaren 19an, Guangzhou eta Foshango udaletako arduradunek, bi hiriak bat-egiteko akordioa sinatu zuten "Guangfo" deritzon hiria sortzeko asmoarekin.
Azpiegiturak
Bi hirien arteko batzearen lehen urratza azpiegituretan gauzatuko da. Horrela, Guangzhouko metroa, gaur egun proiektuan dagoen Foshango metroarekin bat egingo da.
Andrew Schally
Andrzej Viktor "Andrew" Schally (Wilno, Polonia, gaur egun Lituania, 1926ko azaroaren 30a) poloniar jaiotako estatubatuar endokrinologoa da. 1977ko Medikuntzako Nobel Saria jaso zuen Rosalyn Yalow eta Roger Guilleminekin batera pituitariako eta hipotalamoko hormonei buruz egindako ikerketengatik.
Wilnon jaio zen, orduan Poloniako Bigarren Errepublikaren parte zena. 1945ean Erresuma Batura iritsi zen eta 1952an Kanadara, non endokrinologia ikasi zuen. Urte horretan Estatu Batuetara joan zen ikerlari lanetan eta 1962an Estatu Batuetako herritartasuna jaso zuen.
Bere ikerketekin Nobel saria irabazi zuen 1977an. Ondoren, hormonei buruz zuen ezagutza erabili zuen jaiotza-tasa kontrolatzeko eta minbizia tratatzeko metodo posibleak ikertzeko.
Agustin Mujika
Agustin Mujika Yarza (Lasarte-Oria, Gipuzkoa, 1960ko martxoaren 16a) irakasle-monitorea, sortzailea, pailazoa, animatzailea, bentrilokuoa eta euskaltzalea da.
NGC 1573
NGC 1573 galaxia bat da, Camelopardalis konstelazioan. Ernst Wilhelm Leberecht Tempelek aurkitu zuen n.
Agustin Mujika
Bizitza
Beti euskaraz lan egin du Agustin Mujikak, 1986an Barnetegiak sortu zirenetik Barnetegi ezberdinetan aritu da. Euskara 17 urterekin ikasi zuen. AEKn irakasle izan zen bi ikasturtetan. Magisteritza ikasketak burutu zituen. 1981eko otsailaren 23an Espainiako estatu-kolpea eman zenean Murtziako Cartagena herrian soldaduzkan zebilen. Gero Lasarteko Garaikoetxea eskola publikoan irakasle aritu zen 3 urtez eta ondoren Amezketako Zumadi eskolan urtebetez. Garai hauetan irakasle talde batekin Xixuko ahatea eta "Satorra irratia" ere sortu zituen. Baina bere irakaskuntzan jarduera handiena (38 urtez) Euskal Girotze Barnetegietan izan da (Euba-Zornotzan, Gaztelun, Alkizan eta Seguran). Jubilazioan irakasle-monitore-hezitzaile lanari buruz liburu bat publikatu zuen.
Sortzailea izanik, bere ideiari esker abiatu zen 1986az geroztik Lasarte-Orian egiten den eta hain ospetsua den Euskararen Maratoia. Dagoeneko 10 aldiz ospatu da. Hain zuzen euskararen alde lan egiteko hasi ziren Agustin Mujika, Joxe Mari Agirretxe eta Patxi Sanz pailazo lanetan, hirurak Lasarte-Oriakoak, bata baserritarrez jantzita, eta bestea Olentzeroren rolean. 1987an ofizialki bihurtu ziren Takolo, Pirrutx eta Porrotx. Gero ere, Takolo, Pirritx eta Porrotx taldeko Takolo pailazoa izan zen 2004an taldea utzi zuen arte. Zaldibian 2017 ere IZAN KANTUZ! ekimenaren antolatzaileetarikoa izan zen, zeinetan 26 ordu euskaraz abesten aritu baitziren.
Breno
Breno Italiako udalerri bat da. Bresciako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Agustin Mujika
Bizitza
Gaur egun Zaldibian bizi da. Geroztik, oraindik ere Takolo rolarekin pailazo agerraldiak egiten ditu, noizbehinka, 2 Zaldibian, 2014an Lazkaon (Takolo, Kuki eta Koxmo), 2017-19an Beasainen, Ordizian, Arbizun (Takolo, Pololo eta Elena Madalena) inguruko herrietan batez ere. Lasarte-Orian ere urte askotan Pirritx, Porrotx eta Marimototsekin azaldu da.
Breno
Mugakideak
Brenok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Agustin Mujika
Bizitza
Zaldibiako mozorro-dendako bultzatzailea ere izan da. Urte askotan Zaldibiko jaietako txupinazoan "Mondeju jauna" pertsonaia izan da.
Politikan
Euskalgintzan ardurarako, 1980an Lasarte-Orian hautagaien zerenda azaldu zen. 1984an eskolako umeekin Andoaingo Leitzaran errekara kanpig batera joan behar zuenean Guardia Zibilak atxilotu eta torturatu zuen. Irakasleak eta ikasleak bere askatasuna eskatuz herriko errepidea moztu zuten. Libre atera zen, kargurik gabe. Zaldibian Batasuneko zinegotzi izana, Zaldibiako Udalak herriko etakide bat seme kutun izendatu zuelako akusazioaren pean, 2007an Espainiako Auzitegi Nazionalak beste 8 zinegotzirekin batera prozesatu zuen. Libre atera ziren, kargurik gabe.
Saint-Jean-Cap-Ferrat
Saint-Jean-Cap-Ferrat Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Itsas Alpeak departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Jean-Cap-Ferrat udalerrian erroldatutako biztanleak 2.135 ziren. Familiak 881 ziren, horien artean 286 pertsona bakarrekoak ziren (118 bakarrik bizi ziren gizonak eta 168 bakarrik bizi ziren emakumeak), 306 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 218 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 71 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 2.112 etxebizitza zeuden, 946 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1.106 bigarren erresidentzia ziren eta 61 hutsik zeuden. 886 etxeak ziren eta 1.206 apartamentuak ziren. 946 etxebizitza nagusietatik 423 bere jabearen bizilekua ziren, 343 alokairuan okupaturik zeuden eta 179 doan lagata zeuden; 58 etxek gela bat zuten, 217 etxek bi zituzten, 316 etxek hiru zituzten, 144 etxek lau zituzten eta 211 etxek bost zituzten. 632 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 554 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 267 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Saint-Jean-Cap-Ferrat udalerrian 643 unitate fiskal zeuden, 1.366 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.060 euro zen.
Brione (Brescia)
Brione Italiako udalerri bat da. Bresciako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Brionek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Saint-Jean-Cap-Ferrat
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 340 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 11 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 36 eraikuntza enpresak ziren, 39 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 41 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 6 finantziazio enpresak ziren, 121 higiezinen enpresak ziren, 43 zerbitzu enpresak ziren, 21 administrazio publikoko enpresak ziren eta 12 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 87 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 10 igeltseroak, 7 margolariak, 1 zurgina, 6 iturginak, 3 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 27 jatetxeak, 20 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 3 apaindegiak.
2009an zeuden 20 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 arraindegi zen, 1 liburu denda zen, 5 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 2 kirol-dendak, 2 drogeria, 1 lurrin-denda zen, 2 bitxi-dendak eta 1 lore-denda zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ælfweard Wessexkoa
Ælfweard edo Ethelweard (Ælfweard; c. 902 – ) anglosaxoien erregea izan zen 924. urtean. Wessexko errege zen Eduardo Zaharraren eta bere bigarren emazte Ælfflæden hamar semeetatik bigarrena izan zen.
Gazte jakintsua izateagatik ezaguna, Bridgnorthen ermitaua zen, 924ko uztailak 17an bere aita hil eta Witanek bere oinordeko izendatu zuenean.
924ko abuztuak 2an, 23 urte zituela eta 16 eguneko erregealdiaren ondoren, Oxforden erail zuten, dirudienez bere anaiorde Æthelstanen aginduz. Winchesterreko katedralean lurperatua zuten.
Brookview (Maryland)
Brookview Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Dorchester konderrian dago, Maryland estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Brooksville (Maine)
Brooksville Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Hancock konderrian dago, Maine estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Vicente Barrera Simó
Vicente Barrera Simó (Valentzia, 1968ko uztailaren 29a), karteletan Vicente Barrera bezala ezaguna, toreatzaile espainiarra da, Vicente Barrera Cambraren toreatzailearen biloba. 2023tik Valentziako Erkidegoko lehendakariordea eta Kultura kontseilaria da, Vox alderdiaren ordezkari gisa. .
Crash (1996ko filma)
Argumentua
Hogeita hamar urte bete dituztenean, James Ballard eta honen emaztea, Catherine, elkarren maitasuna adierazteko modu berrien bila dabiltza. Trafiko-istripu batek mundu arraro eta bihurgunetsu batera eramango ditu. Lanetik etxerako bidean, Jamesek Helen Remington eta honen senarra doazen autoaren kontra jo du. Helenen senarra istripuan hilik eta neska eta James larri zaurituta geratu dira. Lehen unetik, elkar erakarrita sentituko dira eta auto-istripuekiko nolabaiteko fetitxismoa dutela konturatuko dira.
Echelus pachyrhynchus
Echelus pachyrhynchus Echelus generoko animalia da. Arrainen barruko Ophichthidae familian sailkatzen da.
NGC 1576
NGC 1576 galaxia bat da, Eridanus konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Txumari Alfaro
Txumari Alfaro (Arguedas, Nafarroa, 1952ko abenduaren 25a) natur medizina eta sendabelarretan aditua, eta telebistako aurkezle nafar bat da. Euskal Herria nahiz Espainiako hainbat telebista kateetan lan egin du (ETB2, TVE1, La Sexta...).
Biografia
Naturopatiaren esparruan aritzen zelarik, terapia alternatiboetan sakondu zuen, eta iridiologia edo akupuntura ikasi zuen. Elikagai Zientzietan ere doktoratu zen Kaliforniako Unibertsitatean.
1988az geroztik, Zentru Mediko Naturista bat zuzentzen zuen eta, 1996an ospetsu egin zen TVEn, La Botica de la Abuela programa aurkezten hasi zenean. Programa horretan, Txumarik, farmaziako botiken ordez, erremedio tradizionalak aholkatzen zuen gaixotasun ororako.
Bi urte geroago, Ana Rosa Quintanaren Sabor a ti programan hasi zen eta 2000, berriz, Antena 3n, La botica de la abuela-ren antzeko programa bat egiteko aukera izan zuen: La botica de Txumari. Urte horretako urtarriletik apirilera iraungo zuen azken honek.
2008ko irailaz geroztik, La Sextan egiten du lan, Salud a la carta programan parte hartzen duelarik.
2011ko maiatzaz geroztik, Intereconomía TVko Los consejos de Txumari programa zuzendu eta aurkezten du.
Maria Domènech i Escoté
Maria Domènech i Escoté (Alcover, Alt Camp, 1874 — Bartzelona, 1952ko urtarrilaren 27a) idazle katalan bat izan zen. Maria Domènech de Cañellas goitizenaz sinatzen zuen.
Biografia
Aita hil zitzaion 8 hilabete zituela, eta hiru urterekin Tarragonara joan zen bizitzera. Han hainbat aldizkaritan parte hartu zuen, adibidez, La Patria edo Camp de Tarragona-n, Josep Miralles ezizenarekin.
1910ean Bartzelonara joan zen bizitzera senarrarekin— Francesc Cañellas mediku tarragonarra— eta haren bi seme-alabekin. Orduantxe ekin zion bere literatura-ibilbideari eta gizarte-jarduerari.
Hainbat aldizkaritan parte hartu zuen, hala nola, Or i Grana, La Tralla, Feminal, El Poble Català, Renaixement edo La Veu de Catalunyan.
Katalunia osoan eta Madrilen emakumearen eta haren langile izaeraren aldeko hainbat hitzaldi eman zituen. 1912an Federació Sindical d'Obreres (Emakume Langileen Federazio Sindikala) erakundea sortu eta zuzendu zuen. Federazioak emakumeei kulturarako eta hezkuntzarako sarbidea erraztea eta langile gisa dituzten eskubideak defendatzea zuen helburu.
Poesia
Bartzelonako Lore Jokoetan aurkeztutako lanak
Neolamprologus pleuromaculatus
Neolamprologus pleuromaculatus Neolamprologus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Alaitz eta Maider
Alaitz eta Maider Oiartzungo euskal musika taldea izan zen, musika tresnatzat trikitia eta panderoa zerabiltzana.
Biografia
1989. urtean, 14 urte zituztela, Alaitz Telletxea Tolosa (trikitia) eta Maider Zabalegi Galardi (panderoa) oiartzuarrak txapelketetan parte hartzen hasi ziren, era honetan beren heziketa herrikoia zabalduz, fandango, arin-arin, porrusalda eta abarrez, plaza edota afariak alaitzen. Tradizioa mamitu zuten arren, kanpoko musika joerak jaso eta entzun zituzten, bereganatu arte, beraienak egin arte.
1991. urtean Joseba Tapiaren laguntzaz beren lehenengo maketa grabatu zuten. 1995. urtean berriz, bigarren maketa grabatu zuten.
1997. urtean lehen diskoa kaleratu zuten Alaitz eta Maider (Elkarlanean) eta harrera oso ona izan zuen, 25.000 ale saldu baitziren. 1999. urtean bigarren diskoa kaleratu zuten Inshala (Triki-Elkarlanean). 2002an aurkeztu zuten hirugarren diskoa Auskalo (Triki-Elkarlanean).
2004. urteko abenduaren 18an, lagun askoz inguratuta, haien azken emanaldia eskaini zuten Oiartzungo Elorsoro kiroldegian.
2017 urtean Maider Zabalegik bakarkako diska kaleratu du.
Taldea
Alaitz eta Maider bikotea plazarik plaza ibili zen atsedenik gabe 90eko hamarkadaren amaieran. Garai hartan trikitia osagarri nagusi zuten pop taldeek (Maixa ta Ixiar, Gozategi...) hartu zuten lehen berbena taldeek izan zuten lekua. Alaitz eta Maiderren zenbait kantu, "Txanpon baten truke" eta "Amets bat", gehien dantzatu direnetako batzuk izan dira Euskal Herriko taberna eta plazetan. Hiru disko argitaratu zituzten, eta 2004an banandu ziren.
Alaitz Telletxeak (Oiartzun, Gipuzkoa, 1976) umetan garbi zuen zer izan nahi zuen, trikitilari. Familian ezagutua zuen trikiti tradizioa, bere bi ahizpek soinu handia jotzen baitzuten; osaba batek, panderoa; beste batek, kriskitinak; eta bi lehengusu soinu txikiarekin ere aritzen ziren, eta haien bidea jarraitu zuen. Familiako bazkariak soinu eta dantza festak izaten ziren, eta bederatzi urte zituenean soinua eskatu zuen, bai eta gustura ikasten hasi ere.
Maider Zabalegi (Oiartzun, 1976) aitarekin aritzen zen kantuan, aitak Oroitzak izeneko taldean gitarra jo eta kantatzen baitzuen. Pianoa ikasten ere hasi zen, eta 14 urterekin hasi zen panderoa jotzen, eta, berehala, kantuak konposatzeko lagungarri egin zitzaion gitarra jotzen ikasteari ekin zion.
Alaitz eta Maider 1989an elkartu ziren trikiti bikote gisara, eta hamabost urte iraun zuen ibilbide oparoa hasi zuten orduan. Plazarik plaza hasi ziren, soinu eta pandero hutsez aurrena; maketa bat ere grabatu zuten modu horretan. Baina pixkanaka gitarra, bateria eta baxuz osaturiko talde bat bildu zuten beren inguruan. Bigarren maketa ere kaleratu zuten talde moduan.
Joseba Tapiaren laguntzarekin bideratu zen haien sormena; Tapiak berak eta Kepa Junkerak ere neurri handi batean modan jarri zuten triki-pop izeneko esparrua erabili zuten horretarako. Euskal Herritik kanpoko denetariko eragina izan dute: La Bouttine Souriante, John Whelan, Sharon Shanon, The Pretenders, Alanis Morrisette, Manolo Garcia eta beste hainbat.
1999an, Inshala diskoa (Elkar) atera zuten, eta plazarik plaza ibili ziren atsedenik gabe. Izan ere, trikitia osagarri nagusi zuten pop taldeek hartua zuten lehen berbena taldeek izan zuten lekua. Eremu hori jorratu zuten nagusiki Alaitzek eta Maiderrek 90eko hamarkadaren amaieran.
2002an, Auskalo hirugarren eta azken diskoa (Elkar) argitaratu zuten; aldaketa nabarmenik ez zuten izan, eta pop melodikoaren bidean jarraitu zuten, xalotasuna eta goxotasuna galdu gabe. Japonian ere jotzen aritu ziren bi aldiz, bertako Brahaman taldearekin. Esperientzia bikaina izan zen, eta beste talde eta bakarlari batzuei ere bidea ireki zieten.
Hurrengo urtean, Alaitz eta Maiderren musika aukeratu zuten
Kilometroak
Gerora, Alaitz Telletxea zenbait taldetan aritu da, Lantz taldean esate baterako; eta Trikitixa Elkarteko presidentea izan da. Maider Zabalegik bakarkako kantu bat, "Itxarote horrek", grabatu zuen Hotsak dantzan (Gaztelupeko Hotsak, 2008) bildumarako.
Bufalo-konkor
Bufalo-konkor (siksikáz: Stu-mick-o-súcks; Buffalo Bull's Back Fat) kainai tribu indiarreko buruzagia izan zen. George Catlinek 1832 bere erretratua egin zuen.
Paul Deschanel
Paul Eugène Louis Deschanel (Schaerbeek, - Paris, ) frantziar politikaria izan zen, 1920an presidente izandakoa.
Idazkaria zela, errepublikano progresisten taldean sartu zen. 1920ko hauteskundeetan presidente izendatu zuten baina bere agintaldia xelebrekeriez beterik izan zen. Irailaren 21ean dimititu eta zoroetxe batean sartu zuten.
Bi Ilargi
Bi Ilargi (Éše'he Ôhnéšesêstse; Two Moons; 1847-1917) txeiene tribu indiarreko buruzagia izan zen. Little Big Horngo guduan parte hartu zuen.
Erregimen polisinodial
Erregimen polisinodial Antzinako Erregimenean eta historia modernoan zehar XIX. menderarte, Kontseiluetan oinarritutako Espainiako erresumetako monarkia absolutuen antolaketa politikoari deritzo. Oinarrizko funtzionamendu era, erregeari kontsulta bat egitea zen, bere nahiaren arabera erabakitzen zuena.
Dove Cameron
Dove Olivia Cameron, jaiotza-izenaz Chloe Celeste Hosterman, (Seattle, Ameriketako Estatu Batuak, 1996ko urtarrilaren 15a) estatubatuar aktorea, abeslaria eta modeloa da.
Erregimen polisinodial
Kontseiluak, hiru motatakoak izan ziren:
Sistema polisinoidala, erabiltzeari utzi zitzaion ilustrazio garaian Bulegoko Idazkariak sortu zirenean, ondoren, erabat desagertzeko XIX. mendean, Junta Zentral Gorena sortu zenean, Ministro Kontseiluaren aurrekaria, behin betiko, Elisabet II.a Espainiakoaren erregealdian hartutako gobernu eredua zena.
Belt Txikia
Belt Txikia (Lillebælt, hau da, «gerriko txikia») Kattegat itsasartea (Ipar itsasoa) eta Itsaso Baltikoa elkartzen dituzten hiru itsasarteetatik bat da (beste biak Belt Handia eta Øresund dira). Fionia eta Jutlandia artean dago eta 50 kilometroko luzera du.
Calcinato
Calcinato Italiako udalerri bat da. Bresciako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Calcinatok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Nikola Jokić
Nikola Jović (Никола Јокић; Sombor, 1995eko otsailaren 19a) serbiar saskibaloi jokalaria da. Pibot postuan jokatzen du Denver Nuggets estatubatuar taldean.
Serbiako KK Mega Basket taldean hasi zuen bere ibilbide profesionala 2012an. 2014an Denver Nuggets taldeak draft-ean aukeratu zuen bigarren txandan. NBA All-Star eta NBA All-Star Team bost aldiz izan da. 2023an NBAko txapeldunaren eraztuna irabazi zuen bere taldeak eta finaletako jokalaririk onena izendatu zuten. NBAko Jokalari Baliotsuenaren Saria irabazi zuen 2021ean eta 2022an.
2016ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina irabazi zuen Serbiako selekzioarekin.
Sceloporus occidentalis
Sceloporus occidentalis Sceloporus generoko animalia da. Narrastien barruko Phrynosomatidae familian sailkatuta dago.
Arin Luzien
Arin Sporting Club Luzien edo A.S.C.L. Donibane Lohizuneko futbol talde amateurra da. CFA liga amateurrean jokatzen du, gaur egun CFA 2 mailan, Akitaniako Ohorezko Mailaren B multzoan. Klubak Bilboko Athletic Klubarekin ituna sinatu zuen.
Kluba 1909an sortu zuten.
Caino
Caino Italiako udalerri bat da. Bresciako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Cainok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Echelus uropterus
Echelus uropterus Echelus generoko animalia da. Arrainen barruko Ophichthidae familian sailkatzen da.
NGC 1578
NGC 1578 galaxia espiral bat da, Dorado konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Teilatupean
Teilatupean Euskal Telebistak sortutako umorezko telesaila da. 2000. urtean grabatua, bere kapituluak ETB 1ean eman zituzten.
Sinopsia
Tomas eta Miren senar-emazteak, banatu arren, arrazoi ekonomikoak direla medio, etxe berean bizi behar dira. Gainera, biek egunkari berean lan egiten dute, bata erredakzioan eta bestea marrazkilari moduan. Gainera, seme-alaba bi dituzte: Imanol eta Leire.
Martin (telesaila)
Martin Euskal Telebistak sortutako umorezko telesaila da. 2003 tik hasita eta 2009 ra arte iraun zuen. Guztira zazpi denboraldi izan zituen eta 25 minutuko 100 kapitulu eman zituzten ETB 1ean. Asteazkenetan 22:30etan emititzen hasi ziren 2003ko irailaren 23an.