cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Elektrizitatearen historia
Franklin: tximistorratza (1752)
1747. urtean, Benjamin Franklinek (1706-1790) bi elektrizazio motei buruzko teoria osatu zuen; teoria horretan zeinuen kontzeptua azaldu zuen. Beirak sortzen duen elektrizazioari positibo deitu zion; eta anbarak sortutakoari negatibo. Kontzeptu horien aukeraketa guztiz hautazkoa izan zen, izenak alderantziz ere erabil baitzitzakeen nahi izanez gero.
Ekaitza zegoenean, kometa bat heganarazi eta tximistak deskarga elektriko elektrostatikoak zirela frogatu zuen. Esperimentu honen ondorioz, tximistorratza asmatu zuen. Tximistorratzak deskarga elektriko atmosferikoetatik babesteko sistemak dira. Kometa bat askatu eta airean goian zuen zetazko hari batez eutsirik. Kometak goiko partean puntadun alanbre bat zeukan eta zeruan elektrizitaterik bazegoen alanbre hark erakarrita kometa kargatu egingo zen. Zetazko hariaren beheko muturrean kometak helduleku metaliko bat zeukan eta Franklinek eskua bertara hurbildu zuenean txinpartak salto egin zion.
Coulomb: bi kargen arteko indarra (1777)
Charles-Augustin de Coulomb (Angulema, 1736 - Paris, 1806) Frantzian jaio zen. Ingeniaria izan zen bederatzi urtez. 1781ean Frantziako Akademian sartu zen, gudarostean egon zenean idatzi zituen artikulu batzuei esker. Marruskadurari buruzko ikerketengatik da ezaguna. Hark asmatu zuen indar elektrikoak eta magnetikoak neurtzeko tortsio-balantza, eta tresna horri esker aurkitu zituen elektrostatikaren eta magnetismoaren lege esperimental eta teorikoak. Coulomben legea da horien artean aipagarriena:. Polarizazio eta momentu magnetiko kontzeptuak asmatu zituen. Frantziako Iraultza bitartean, pisu eta neurri sistema berri bat ikertzen aritu zen beste batzuekin batera. Coulomb-a (C sinboloa), karga elektrikoa neurtzen duen SI-ko unitatea da.
Galvani: nerbio bulkada (1780)
Luigi Galvani mediku eta fisikari italiarrak (1737-1798) elektrizitateak animalien muskuluetan duen eragina aztertu zuen. Igel disekatu baten hankak elektrikoki kargatutako objektu batez ukitzean, hankak ustekabean uzkurtzen zirela ikusi zuen. Hori dela eta, animalien organismoen funtzionamenduan elektrizitateak betetzen duen zereginari buruzko ikerketen abiarazletzat jotzen da. Bere garaiko beste zientzialari italiar handi batekin, Alessandro Voltarekin, behatutako fenomenoen izaerari buruz izandako eztabaidengatik, lehen pila edo korronte elektriko jarraitua sortzeko aparatua eraiki zuten, Volta pila deitua. Galvanik egindako ikerketen ondorioz beranduago neurofisiologia sortu zen; neurologian oinarritzen den nerbio sistemaren funtzionamenduaren azterketa da neurofisiologia.
Gerbépal
Gerbépal Frantziako udalerria da, Vosgeak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Elektrizitatearen historia
Volta: Volta pila (1800)
Alessandro Volta fisikari italiarrak (1745-1872), bateria elektrikoaren aitzindaria, pila, asmatu zuen. Elektrolito batez bustitako kartoizko diskoez banandutako zinka eta kobrezko disko pilaketa batekin, eta, gainera, bere muturretan kanpoko zirkuitu batez lotuak, Volta, lehen aldiz, korronte elektriko zuzena sortzeko gai izan zen. Bere bizitzan zehar, fenomeno elektrikoen ikerketari ekin zion elektrometroa eta eudiometroa asmatuz, gainera, tratatu zientifiko ugari idatzi zituen. Elektrizitatearen eremuan egindako lanagatik, Napoleonek konde izendatu zuen 1802. urtean. Tentsio elektrikoaren eta indar elektroeragilearen unitateek Volt izena jaso zuten bere omenez.
Gerbépal
Biztanleria
2007an Gerbépal udalerrian erroldatutako biztanleak 530 ziren. Familiak 214 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 40 bakarrik bizi ziren emakumeak), 79 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 71 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Elektrizitatearen historia
XIX. mendearen hasiera
Ilustrazio-garaiko zientziaren helburua errealitatea guztiz ulertzea izan zen: elektrizitatearen arloan distantzia-tarte batean jasaten diren indarrak deskribatu ahal izatea, mekanika newtondarreko ekuazioetan bezala. Elektrizitatea magnetismoarekin eta mugimendu mekanikoekin erlazionatu zituzten; Øersted-ek (1820) magnetizatutako orratzak desbideratzearen kapazitateagatik eta Faraday-k (1821) aurkitutako indukzio elektromagnetikoaren ondorioz. Eremu elektromagnetikoaren teoria Maxwell-ekin etorri zen, 1864 an Maxwell-en teorian ageri ziren konstanteetako bat argiaren abiadura zela ikustean, optikaren arloa ere elektromagnetismorekin lotu zuten.
Gerbépal
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 383 etxebizitza zeuden, 217 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 149 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 346 etxeak ziren eta 33 apartamentuak ziren. 217 etxebizitza nagusietatik 174 bere jabearen bizilekua ziren, 32 alokairuan okupaturik zeuden eta 12 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 7 etxek bi zituzten, 28 etxek hiru zituzten, 54 etxek lau zituzten eta 127 etxek bost zituzten. 182 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 82 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 112 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Elektrizitatearen historia
Ørsted: elektromagnetismoa (1819)
Hans Christian Oersted (1777- 1851) daniar fisikaria izan zen. Elektrizitatea eta magnetismoaren artean lotura bat zegoela jabetu zen, horretarako korronte elektrikoek alboan iparrorratz bat badute, haren gainean eragiten dutela konturatu zen. Kopenhageko Unibertsitatean egin zituen ikasketak, eta gero, fisikako irakasle izan zen unibertsitate horretan bertan (1806). Korronte elektrikoa hari eroale batetik igarotzen denean alboan duen orratz imandu bat mugiarazten duela aurkitu zuen 1820an. Era horretara konturatu zen korronte elektrikoek eremu magnetiko bat sortzen dutela. Kimikaren alorrean ere lan egin zuen. Adibidez, 1825ean aluminatik aluminioa lortu zuen elektrolisi bidez. 1844an Fisika Mekanikaren Gidaliburua argitaratu zuen.
Gerbépal
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 351 ziren, horien artean 255 aktiboak ziren eta 96 inaktiboak ziren. 255 pertsona aktiboetatik 227 lanean zeuden (128 gizon eta 99 emakume) eta 28 langabezian zeuden (12 gizon eta 16 emakume). 96 pertsona inaktiboetatik 38 erretiraturik zeuden, 29 ikasten zeuden eta 29 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Elektrizitatearen historia
Ampère: solenoidea (1822)
André-Marie Ampère (Lyon, 1775 - Marseilla, 1836) frantziar fisikari eta matematikaria izan zen. Lyon inguruan jaio zen. Oso ume bizkorra izan zen, eta txikitatik egon zen matematikara emana. Matematikako irakaslea izan zen Parisko Eskola Politeknikoan (1809-1828), eta Fisikako irakaslea, Frantziako Unibertsitatean (1826-1836). 1819an, H. C. Oersted-ek elektrikaren eta magnetikaren arteko harremanak aurkitu zituen. Lan horiek oinarri harturik, Ampèrek elektromagnetismoa azaltzen duen teoria matematikoa landu zuen, eta elektrodinamismoa deitu zion elektromagnetismoari. Haren ikerketei esker, korronte elektrikoaren intentsitatea neurtu ahal izan zen, imanak erabiliz. Tresna haren gaur egungo bertsioari galbanometroa esaten zaio. Ampèrek eman zion, hain zuzen ere, izena korronte elektrikoaren intentsitatearen banakoari: ampere (A). Matematikan, bestalde, alor hauetan egin zituen Ampèrek ekarpen garranzitsuenak: bariazioen kalkuluan, probabilitateen kalkuluan, eta deribatu partzialetako ekuazio diferentzialen integrazioan.
Iriberri
Iriberri izen bereko toki bat baino gehiago izan daiteke:
Elektrizitatearen historia
Ohm: Ohm-en legea (1827)
Georg Simon Ohm (Erlangen, 1787 - Munich, 1854) alemaniar fisikaria izan zen. Erlangengo Unibertsitatean egin zituen ikasketak. 1825ean hasi zen bere izena duen legea aurkitzeko ahaleginetan. 1827an deskribatu zuen Ohmen legea: V=I\cdot R. Hura izan zen elektrizitate kopurua eta indar elektroeragilea kontzeptuak erabili zituen lehena. 1829an fisikako irakasle izendatu zuten Municheko Unibertsitatean. 1861ean Nazioarteko Sistemak bere izena eman zion erresistentzia elektrikoaren banakoari: ohm (Ω). Baita akustikaren, pilen polarizazioen eta argiaren interferentzien gainean lan egin zuen.
Gerbépal
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 22 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 1 zurgina, 1 iturgina eta 1 jatetxe.
Elektrizitatearen historia
Henry: indukzio elektromagnetikoa (1830)
Joseph Henry (Albany, 1797 - Washington Hiria, 1878) estatubatuar fisikaria izan zen. Albanyko akademian egin zituen ikasketak; matematika eta filosofia naturaleko irakasle izendatu zuten unibertsitate horretan bertan. 1830. urtean, lehenengo telegrafo elektromagnetikoa sortu zuen. Autoindukzioa aztertzea izan zen (1832) elektromagnetismoan egin zuen ekarpenik nagusia. Urte hartan bertan New Jerseyko Eskolara (gaur egun Princetongo Unibertsitatea du izena) joan zen irakasle. Gasak isurkaritan disolbatzeari buruzko legea aurkitu zuen, Henry legea esaten zaiona. Nazioarteko sisteman induktantzia banakoak haren izena du: Samuel Morserekin polemika gogor bat izan zuen, zeinek beretzak baitzeukan telegrafo elektrikoaren aurkikuntza.
Gerbépal
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak eta 1 kirol-denda zen.
2000. urtean Gerbépal udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 343 hektarea erabiltzen.
Elektrizitatearen historia
Faraday: indukzioa (1831), sorgailu (1831-1832), legeak eta Faraday-ren kaiola
Hasierako ikerketetan bentzenoa aurkitu zuen. Korronte elektriko batek iman batean sortzen dituen aldaketei ohartu zitzaien gero. Horrela aurkitu zituen imanek eta korronteek elkarren artean dituzten eraginak. 1831. urtean indukzio elektromagnetikoaren aurkikuntzaren berri eman zuen, eta gertaera hori aurkitu izanari esker, lehen dinamoa sortu zuen. 1834. urtean gatz disoluzioen deskonposatzearen legeak eman zituen, elektrolisiarenak, alegia. Hark erabili zituen lehendabizi anodo eta katodo izenak tresna elektrolitikoan dauden elektrodo positibo eta negatiboa definitzeko. Diamagnetismoa ere aurkitu zuen (1846), eta baita diamagnetismoak kristalaren indarrarekin duen harremana ere (1849). Haren aurkikuntzak oso garrantzitsuak izan ziren, eta bidea erraztu zioten James Clerk Maxwelli teoria elektromagnetikoaren formulazio zehatza egiteko. Haren garaian ezagutzen ziren ia gas guztiak isurkari bihurtzea lortu zuen. Kapazitate elektrikoaren banakoak haren izena du: faraday (F).
Gerbépal
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Elektrizitatearen historia
Wheatstone: Wheatstone zubia (1843)
Charles Wheatstone (Gloucester, 1802 - Paris, 1875) fisikari ingelesa izan zen. 1829an kontzertina asmatu zuen. Londreseko King’s College-ko kidea izan zen 1834tik aurrera. Estereoskopioa eta telegrafo elektriko bizkor bat (1837) asmatu zituen. Baina 1843an sortu zuen tresnagatik da batez ere ezaguna. Tresna horrek erresistentzia elektrikoa neurtzeko balio du, eta Wheatstone zubia deitu zitzaion. Argiari eta soinuari buruzko ikerketak ere egin zituen (1823-35).
Joule: elektrizitate, bero eta lanaren arteko erlazioa (1840-1843)
James Prescott Joule (Salford, 1818 - Sale, 1889) ingeles fisikaria izan zen. Hasierako ikerketak magnetismoaren alorrean egin zituen, burdinaren imantazioa ardatz harturik. Eroale batetik korronte elektrikoa igarotzen denean sortzen den beroa korrontearen intentsitatearen berreduraren eta eroalearen erresistentziaren proportzionala zela aurkitu zuen 1840an. Lege horri Jouleren legea esaten zaio. Kaloriaren baliokide mekanikoa kalkulatu zuen (1842). 1843an termodinamikaren lehenengo printzipioa eman zuen. Horri esker energia mekanikoaren kontserbazio printzipioa adierazi zuen, eta gas molekulen batez besteko lastertasuna kalkulatu zuen, gasen teoria zinetikoa erabiliz. Nazioarteko sisteman lan, energia eta bero kopuruaren banakoak haren izena du: joule (J).
Kirchhoff: Kirchhoff-en legeak (1845)
Gustav Robert Kirchhoff (Königsberg, 1824 - Berlin, 1887) alemaniar fisikaria izan zen. Elektrizitatearen arloan, Wheatstone-ren zubia hobetu zuen, eta elektrizitatea argiaren lastertasunaz hedatzen dela frogatu zuen. Halaber, oinarrizko legeak eman zituen zirkuitu elektrikoei buruz, Kirchhoffen legeak esaten zaienak. Espektroskopia asmatu zuen; elementu kimiko bakoitzak bere espektroa duela frogatu zuen, eta espektro bidezko analisiaren teoriaren oinarriak jarri zituen R. W. Bunsenekin batera. Horri esker argitu ahal izan zen eguzkiaren espektroan agertzen diren Fraunhoferren marren zergatia. Espektroskopiaren bidez zesioa (1860) eta errubidioa (1861) aurkitu zituen. Gorputz beltzaren kontzeptua ere hark sortu zuen, eta hark eman zituen mekanika estatistikoan eta fisika kuantikoan hain garrantzitsua den kontzeptu horri buruzko legeak.
von Helmholtz: Helmholtzen “txirrikak” (1847)
Hermann von Helmholtz (Postdam, 1821 - Berlin, 1894) alemaniar fisikari eta fisiologoa izan zen. Berlinen egin zituen ikasketak, eta Bonn, Heidelberg eta Berlingo Unibertsitateetan izan zen irakasle. Bere garaiko jakintsu handienetako bat izan zen. Alor asko landu zituen, eta horietan guztietan ekarpen garrantzitsuak egin zituen. Termodinamikan, 1847. urtean, energiaren iraupenaren hastapena formulatu zuen. Elektromagnetismoan, berak asmatu zituen Helmholtzen “txirrikak”. Txirrika horiek eremu magnetiko uniforme bat sortzen dute espazioko eremu batean. Energia potentzialaren kontzeptua azaldu zuen. Akustikan, harmonikoak aurkitu zituen. Alor asko landu zituen: oftalmologia, otologia, meteorologia eta abar.
Foucault: Foucault-en korronteak (1851)
Jean-Bernard Léon Foucault (Paris, 1819 - 1868) fisikari frantziarra izan zen. Astrofisika eta astronomia izan zituen lan alor nagusiak. Hura izan zen astronomian fisika erabili zuen aurrenekoa. 1851. urtean Lurraren errotazio higidura frogatu zuen bere izena duen Foucaulten penduluaren bidez. Pendulu hori Parisko Panteoiko kupulan jarri zuen. Giroskopioa ere asmatu zuen 1852. urtean. Eroale metalikoetan eremu magnetiko aldakorrak erabiliz induzitutako korronte elektrikoak aurkitu zituen, Foucaulten korronteak edo korronte parasitoak esaten zaienak. Argiak airean eta uretan duen lastertasuna ere kalkulatu zuen.
Maxwell: Maxwell-en lau ekuazioak (1875)
James Clerk Maxwell (1831-1879) fisikari eskoziarra izan zen. Edinburgheko eta Cambridgeko Unibertsitateetako ikaslea izan zen. 1864an uhin elektromagnetikoei buruzko teoria eman zuen argitara. Teoria horren arabera, eterrean uhin elektromagnetikoek argiaren lastertasun berbera dute. Hura izan zen elektrizitatearen eta magnetismoaren teoriak bateratu zituen lehena, eremu elektromagnetikoaren lege orokorrak emanez (1873). Argia eremu elektromagnetiko batekin identifikatu zuen. Argiak eta uhin elektromagnetikoak lastertasun berbera zutela esperimentu bidez frogatu zenean onartu zuten zientzialariek Maxwellen teoria. Gainera, gasen teoria zinetikoan Maxwell-Boltzmann estatistika garatu zuen. Koloreen ikustea eta termodinamikaren printzipioak aztertu zituen ere. Eremu elektriko aldakor batek, eremu magnetiko bat sortzen duela frogatu eta formulazio matematikoa zehaztasun handiz adierazi zuen. Horrela, elektromagnetismoa teoria bakar batean bilduta utzi zuen: Maxwellen ekuazioak.
Hertz: Maxwell-en ekuazioen frogapena eta argiaren teoria elektromagnetikoa (1887)
Heinrich Rudolf Hertz (Hanburgo, 1857 - Bonn, 1894) fisikari alemaniarra izan zen. Matematikan eta fisika esperimentalean prestakuntza bikaina izan zuen Helmholtzi esker, besteak beste. Uhin elektromagnetikoek argiaren ezaugarri berak dituztela frogatu zuen, berak asmaturiko osziladorearen bitartez. Uhin elektromagnetikoak islatuak, errefraktatuak, difraktatuak eta polarizatuak izan daitezke argia bezala. Bere aurkikuntzek aurrerabidean jarri zuten hertziniar uhinen bidezko haririk gabeko telegrafia. Efektu fotoelektrikoa eta elektroiek materia nola zeharkatzen duten ere aztertu zuen. Nazioarteko Sistemak haren izena jarri zion uhinen maiztasunaren banakoari: hertz (Hz).
Tesla: makina elektrikoen garapena, Tesla-ren harila (1884-1891) eta irrati-transmisorea (1893)
Nikola Tesla (Smiljan, 1856 - New York, 1943) kroaziar fisikaria eta asmatzailea izan zen. 1884an Estatu Batuetako Edison laboratorioetara joan zen lanera. Sortzaile bikaina izan zen, hark landutako tresnen ugariak erakusten duenez: korronte alternoko motorra (1888), transformadorea edo Tesla bobina (1891), haririk gabeko igorpen sistema (1893), eta eremu magnetiko birakorraren printzipioa (1893) Nazioarteko sistemak haren izena jarri zion indukzio magnetikoaren banakoari: tesla (T).
Braun: osziloskopio katodikoa (1897)
Karl Ferdinand Braun (Fulda, 1850 - New York, 1918) Alemanian jaio zen, eta Marburgo eta Berlingo unibertsitateetan egin zituen ikasketak. Alemaniako unibertsitate batzuetan lan egin zuen irakasle bezala. Lehen Mundu Gerran Estatu Batuetara joan zen. Elektrika, magnetismoa, telegrafia eta termodinamika landu zituen batez ere. 1897. urtean, oszilazio elektrikoak aztertzeko izpi katodikoko hodi bat asmatu zuen: osziloskopio katodikoa. 1898. urtetik aurrera, haririk gabeko telegrafoa aztertu zuen. 1909an Fisikako Nobel saria eman zioten hari eta Guglielmo Marconiri.
Marconi: hari gabeko telegrafia (1899)
Guglielmo Marconi (Bolonia, 1874 - Erroma, 1937) ingeniaria eta fisikari italiarra, familia aberats batean jaio zen. Boloniako Unibertsitatean egin zituen ikasketak, eta han hasi zen uhin elektromagnetikoak komunikazio telegrafikoan nola erabili aztertzen. Esperimentu horien emaitzak 1896an aplikatu ziren Britania Handian, Penarthen eta Westonen artean. 1899 an Frantzia eta Ingalaterraren artean, Mantxako kanaletik, haririk gabeko komunikazio telegrafikoa egitea lortu zuen (irratia), eta 1903an Ozeano Atlantikotik zehar Cornualles eta Saint John´s-en (Ternua, Kanada) artean. Urte berean, WCC irrati-estazioa sortu zuen Estatu Batuetan, eta inaugurazioan Estatu Batuetako presidenteak, Theodore Rooseveltek, eta Ingalaterrako erregeak, Eduardo VIII.ak, elkarrizketa bat izan zuten. 1901eko abenduaren 12an lortu zuen lehenengo aldiz irrati bidezko komunikazioa Atlantikoaren bi aldeen artean. 1909an Fisikako Nobel saria eskuratu zuen K. F. Braunekin batera, irrati-telegrafian eta uhin elektromagnetikoen ikerketan egin zituen ekarpenengatik. 1930ean Italiako Zientzia Akademiako lehendakari izendatu zuten.
Eritze Atetz
Eritze Nafarroa Garaiko kontzejua da, Atetz udalerrikoa; Eritzegoiti edo Eritze Atetz ere deitzen zaio, Eritzebeiti izena daraman Itza haraneko hiriburutik bereizteko. 2020an 34 biztanle zituen.
Elektrizitatearen historia
Millikan: Millikan-en esperimentua (1909)
Robert Andrews Millikan (1868-1953) fisikari estatubatuarrak J. J. Thomson-ek aurkitutako elektroiaren karga neurtu zuen. Uranio mineralen erradioaktibitatea eta gasen deskarga aztertu zituen. Gero, erradiazio ultramoreari buruzko ikerketak egin zituen.
Olio tantaren esperimentua dela medio, Millikan-en esperimentu bezala ezagutzen dena ere, elektroiaren karga zehaztu zuen: coulomb. Elektroiaren karga elektrizitate kantitatearen oinarrizko kantitatea da eta oinarrizko karga kontsideratzen da kargatutako gorputz guztiek karga honen multiplo oso bat dutelako. Elektroia eta protoiak karga absolutu bera dute, baina kontrako zeinukoak. Hitzarmenez, elektroiaren karga negatiboa kontsideratzen da eta protoiarena, positiboa. Horrez gain, berak izendatutako izpi kosmikoak ikertu zituen, baita X izpiak ere. Planck-en konstantea zehaztu zuen ere; efektu fotoelektrikoan askatutako elektroien energia eta argiaren maiztasuna neurtuz. 1923. urtean Fisikako Nobel saria jaso zuen elektroiaren kargaren balioa zehaztu eta efektu fotoelektrikoan egindako lanengatik.
Eugen Dühring
Eugen Karl Dühring (Berlin, - Nowawes, egungo Potsdam-Babelsberg, ) alemaniar ekonomialaria eta filosofoa izan zen. Sozialismoaren jarraitzailea izan arren, Marxen eta Engelsen ekonomia-teoriei kritikak egin zizkien. Alemaniako sozialdemokraziaren lehen urratsak eman zituen Feuerbach eta A. Comtek eraginda. Bereak dira, besteak beste, Izadiaren dialektika (1863), Filosofiaren historia kritikoa (1869) eta Jakintzaren teoria eta logika (1878) obrak. Engelsek Anti-Dühring obra idatzi zuen 1878. urtean, Karl Eugenen teoriei aurre eginez.
Saint-Cléophas-de-Brandon (Quebec)
Saint-Cléophas-de-Brandon Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Lanaudière eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen D'Autray konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 276 biztanle zituen 14.96 kilometro koadroko azaleran.
Pseudacris nigrita
Pseudacris nigrita Pseudacris generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Coventryko katedrala
Coventryko katedrala edota San Migelen katedrala' Ingalaterrako Mendebaldeko Midlands konderriko Coventry hirian dagoen katedral nahiz diozesia da.
Hiri honetako lehenbiziko katedrala Santa Mariaren katedrala izan zen, honek 1095-1102 artean estatus horri eutsi ziolarik. San Migel katedrala XIV. mendearen amaiera eta XV. mendearen hasieran ereiki zen.
Bigarren Mundu Gerran zehar 1940eko azaroaren 14an Luftwaffek hiria bonbardatu eta eraikina oso kaltetua gelditu zen, bere kanpoko egitura bakarrik zutik gelditu zelarik. Gaur egungo eraikina 1956-1962 bitartean eraiki zen.
Lilienthal
Lilienthal Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Urdaiazpiko-ganibet
Urdaiazpiko ganibeta luzera handiko ganibet berezi bat da, urdaiazpiko xerrak ebakitzeko erabiltzen dena. Ganibetaren ezaugarri nagusia xafla luzea da, zertxobait estua eta malgutasunarekin, meheki eta zehaztasunez ebaki ahal izateko urdaiazpikoaren profilera egokituta mugitzen den bitartean. Urdaiazpikoaren adituek diotenez, urdaiazpikoa dastatzeko eskuz ebaki behar da, ganibet mota hauek erabiliz, eta ere esaten dute urdaitegi batzuen ebaketa mekanikoak urdaiazpikoari galarazten dizkiola ezaugarri organoleptikoak.
Ezaugarriak
Ezaugarri batzuk ditu: altzairu herdoilgaitzez egina dago eta 37 eta 40 cm-ko luzera du (batzuetan luzera desberdinak daude urdaiazpikoari edo txerri-besoari egokitzeko) eta, normalean, xaflak bi edo hiru zentimetroko zabalera du. Ohikoena malgua da eta oso punta zorrotzan bukatzen du.
Indicator maculatus
Indicator maculatus Indicator generoko animalia da. Hegaztien barruko Indicatoridae familian sailkatua dago.
Genaro Estrada
Genaro Estrada (Mazatlán, 1887ko ekainaren 2a - Mexiko Hiria, 1937ko irailaren 29a) Mexikoko diplomatikoa eta idazlea izan zen. Kanpo Arazoetako idazkaria (1930-1932) eta enbaxadorea izan zen Espainia eta Turkian. Bere izena daraman doktrina sortu zuen. Argitara eman zituen lanik garrantzitsuenak Visionario de la Nueva España (1921), Pedro Galín (1926), Crucero (1928) eta Genio y figura de Picasso (1936) dira. Era berean, Monografías bibliográficas mexicanas eta Archivo histórico diplomático mexicano bildumen sortzailea eta zuzendaria izan zen.
Okayamako gaztelua
Okayamako gaztelua (備中松山城) Japoniako Okayama hirian kokatuta dagoen gaztelu japoniarra da.
Nahiko gertu dagoen Himeji gaztelua zuria da eta "lertxuntxoaren gaztelua" ezizena ematen zaio, Okayamakoa aldiz beltza da eta "belearen gaztelua" ezizenaz ezagutzen da.
Historia
Okayamako gazteluaren eraikuntza 1573an hasi zuen Ukita Naoiek, hiria bereganatu berritan, eta haren seme Ukita Hideiek bukatu zuen 1597an. Teila batzuk urrezkoak zituen eta "Urrezko belearen gaztelua" ezizena jaso zuen. 1600 urtean ordea Sekigaharako borroka galdu eta Tokugawatarren eskutan gelditu zen. Hauek Kobayakawa Hideaki-ri eman zioten gerra-sari gisa. Baina 1602an hau hil egin zen eta 1602an ordea hil egin zen eta Himejiko jauna zen Ikeda Tadatugu izendatu zuten Okayamako jaun. Ikedatarrek agindu zuten bertan Meiji berrezarkuntzan feudalismoa bukatu zen arte.
Meiji enperadoreak samurai gazteluak abandonatuta uztea erabaki zuen eta gaztelua inguratzen zuten putzuak lurrez bete eta gaztelua bera hiriak inguratu eta irentsi zuen.
1945eko hegazkin estatubatuarren bonbaketek suntsitu zutenez 1966an kopia zehatza berreraiki zen.
Ondasun nabarmenak
Gazteluaren erreplika zehatzaz gain Kōraku-en lorategiak dira aipagarriak, izan ere Japoniako hiru lorategi ederrak osatzen baitituzte Kairaku-en (Mito) eta Kenroku-en (Kanazawa) lorategiekin batera.
Hattusa
Hattusa (hititeraz:, URU), Hititen Inperioaren antzinako hiriburua izan zen Hattusili I.aren erregealditik, Anatolia erdialdean kokatua, Kizil-Irmak ibaiaren ondoan, gaur egun Boğazkale izeneko herrixka dagoen tokian, Çorum probintziaren zati dena. Hiriak, baso zabalak zituen, baita gertu zelai emankor bat ere, bere kokapenak bi akats zituen arren: inguruko ibaiak ez ziren nabigagarriak, ibai bidezko garraioa galarazten zuena, alde batetik, eta gasgas tribuarengandik zuen hurbiltasuna, bestetik, Hattusasentzeako etengabeko mehatxua izan zirena. Hattusa, UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen 1986an, 1677 hektareako babestutako eremu bat hartuz.
Hattusako arkeologia
Lehen indusketak, 1906an egin ziren, Alemaniako arkeologia institutua, hiriaren hondakinetan lanean hasten denean, egundaino etengabe jarraitu duen lana. Aztarnategian, buztinezko taulatxo ugari aurkitu dira, hizkuntza askotan idatziak, luvitera edo akadieraz adibidez, hitita kulturaren azterketarako iturri nagusienak direnak.
Orain arte industutako hondakinak, nagusiki, inperioak garai horretan zuen oparotasuna probestuz, antzinako tenpluak, handitzeko aldatu zituzten azken hitita erregeen erregealdiarekin bat datoz.
Hattusatik gertu, eta kultur ondarea duen multzo berean, Yazilikayako santutegia dago.
Hattusako historia
Hattusas, hasiera batean, indoeuroparra ez zen hizkuntza bat hitz egiten zuen herri batek sortu zuen, Hattisek, baina, Anittaren erregealdian (K.a. XVIII. mendea), Anittaren aurka matxinatutako aristokratak hartu zituen, eta, beraz, suntsitua izan zen.
Hitita Inperioko dokumentaturik dagoen lehen erregea izan zen Hattusili I.ak, hiria berreraiki eta bere hiriburu bihurtu zuen, Nesaren kaltetan, bere izena bera, Hattusili, hiriaren izenarekin lotuta egoteraino. Hattusiliren ondorengo errege guztiek, Hattusan mantendu zuten hiriburua, Muwatallis II.ak izan ezik, Tarhuntassara eraman zuena, egiptoarren erasoetatik hobeto babesteko, baina hiriburu aldaketa honek, ez zuen asko iraun, bere seme Urhi-Teshubek, berriz Hattusasera eraman baitzuen hiriburua.
Hitita historian etengabean gertatu zen gauzetako bat, gasgastarren mehatxua izan zen, lehen aldiz Hantil II.aren erregealdian agertuz, Arnuanda I.aren erregealdian hiriburua hartzera iritsi zirenak, hititek, hiriburua birkonkistatzeko, Tudhalia II.aren erregealdiraino zain egon behar izan zutelarik.
Hitita Inperioaren erorialdiaren ondoren (K.a. 1200 inguru), Hattusaren arrastoa galdu egiten da, baina susmoa da gasgastarrek edo frigiar triburen batek suntsitu zutela.
Hiriaren deskribapena
Hitita Erresuma Berrian, hiriak bere hedadurarik handiena lortu zuen, eta gutxi gora-behera berdinak ziren bi zatitan banatu zen: barnealdeko hiria eta kanpokoa, biak ala biak, Shubiluliuma I.aren garaian eraikitako harresi batek inguratuak. Barnealdeko hiriak, nagusiki, eraikin administratiboak eta tenpluak zituen, kanpokoa, harresiko bere ate landuengatik nabarmentzen zen bitartean (gerlari, lehoi eta esfingeak zituztenak), eta, gainera, tenplu batzuez gain, etxeak eta merkataritza erabilerako eraikinak zituen. Kanpoaldean, hilerriak aurkitzen ziren.
Bere unerik gailenean, hiriak, 40.000 edo 50.000 pertsonako biztanleria izan zuen.
Raman espektroskopia
Raman espektroskopia, teknika espektroskopiko bat da, materia kondentsatuko fisikan eta kimikan erabilia frekuentzia baxuko bibrazioak, errotazioak etb. aztertzeko. Bere izena C.V. Raman fisikari indiarraren eskutik hartu zuen, 1930ean Fisikako Nobel sariduna izan zena aurkikuntza honi esker.
Argi monokromatikoaren dispertsio inelastikoan edo Raman dispertsioan oinarrituriko teknika espektroskopikoa da. Argi monokromatiko hori, laser bat izan ohi da, argi ikuskorrekoa, infragorri hurbilekoa edo ultramore hurbilekoa. Laser argiak fononekin edo sistemako beste eszitazioekin interakzionatzean, laserraren fotoien energian aldaketak sortzen dira, hauek frekuentzia handiagoetara edo txikiagoetara desplazatuz. Desplazamendu energetikoak molekularen modu bibrazionalei buruzko informazioa ematen du.
Bestalde, aipagarria da espektroskopia infragorriak antzeko informazio osagarria ematen duela.
Sarrera
Normalki, lagin bati aurrez aipaturiko laser argia igortzen zaio. Iluminaturiko puntuan dagoen argia lente batek jaso eta monokromadore batera bidaltzen da. Rayleighen dispertsio elastikoa dela eta, laserraren antzeko uhin luzera duten fotoien seinaleak filtratu egingo dira. Bitartean, gelditutako beste argi guztia, detektore batekiko dispertsatzen da.
Bat bateko Raman dispertsioa oso ahula da eta, ondorioz, teknika honen zailtasun nagusia inelastikoki dispertsatzen den Raman argi ahula, dispertsatutako  Rayleigh-en laser argi intentsotik bereiztea da. Historikoki, laserraren baztertze maila handi bat lortu ahal izateko, Raman espektrometroek zirrikitu difraktore holografikoak eta dispertsio etapa dexente zituzten. Bestalde, lehen dispertsore bezala erabiltzen zena fotobiderkatzailea zen. Gaur egun berriz, erabiltzen den instrumentazioa ondorengoa da: notch filtroak, laserraren baztertze pausurako; espektrografoak eta CCD detektagailuak.
Hainbat Raman espektroskopia mota daude; polarizatutako Raman, estimulatutako Raman eta hiper Raman, horien artean.
Oinarrizko teoria
Mekanika kuantikoaren arabera, molekulek egoera bibrazional eta errotazional kuantizatuak dituzte eta egoera batetik bestera pasatzeko, energia kantitate zehatz bat xurgatu edo igorri behar dute. Espektroskopia bidez, (Bohr-en baldintzak kontuan hartuz) egoera desberdin hauen arteko trantsizioak neurtu daitezke.
Raman efektuan, molekula bati fotoi monokromatiko bat bidaltzen zaio eta honek lotura bateko elektroiekin interakzionatzean, molekularen egoera bibrazionala eta errotazionala aldatzen ditu. Interakzio honen ondorioz, molekula oinarrizko egoera bibrazional eta errotazionaletik, egoera birtual batera kitzikatu eta egoera eszitatu batera erlaxatzen da; honi Raman Stokes-en dispertsioa deritzo. Bestalde, hasierako egoera erroto-bibrazioanala maila eszitatu bat bada, Raman Antistokes-en dispertsioa sortuko da.
Azaldutakoa honela laburbildu daiteke: laginera erradiazioa isurtzean eta honek bertako partikulen kontra talka egitean, hiru motatako uhina jaso dezake detektagailuak: batetik, Stokes deritzona, zeinak isuritakoak baino energia gutxiago duen (frekuentzia (ν) txikiagoa = -vr); bestetik, Antistokes deritzona, zeinak isuritakoak baino energia handiagoa duen (frekuentzia handiagoa = +vr); eta, azkenik, Rayleigh deritzona, azken honek solidora heldu den uhinaren frekuentzia berbera du.
Hala nola, maiztasun desberdineko dispertsatutako argiak, laginaren konposizio molekularrari buruzko informazioa ematen du. Honako hau Raman dispertsioa bezala ezagutzen da, eta lagin bakoitzaren izaera kimiko eta fisikoarekiko independentea da, baita igorritako erradiazioaren araberakoa ere.
Esan beharra dago, Raman dispertsioan aztertzen diren aldaketak bibrazio energiekiko proportzionalak direla.
Bestalde, Raman efektua gertatu dadin molekula anisotropikoki polarizagarria izan behar da; hau da, bere hodei elektronikoan polarizazioa sortu behar da igorritako erradiazioa jasotzen duenean. Simetria esferikoko molekulak dira hau betetzen ez duten bakarrak, hots, isotropikoki polarizagarriak dira. Beraz, ikusita Raman desplazamendua molekula aurkitzen den maila bibrazionalarekiko proportzionala dela, Raman dispertsioaren intentsitatea molekularen polarizagarritasun aldaketaren kantitatearen araberakoa izango da. Horregatik, patroi frekuentzien lerrakuntza laginaren egoera bibrazional eta errotazional ohikoengatik mugatuta dago.
Historia
1923an, Adolf Semekal zientzialariak argiaren dispertsio inelastikoa aurresan zuen, baina 1928ra arte ez zen enpirikoki aztertu. Gaur egun ezagutzen dugun Raman efektuak izen hau hartu zuen bere aurkitzaileen eskutik: Chandrasekhara Venkata Raman zientzialaria, eguzki Argia ikertu zuen lehena, eta harekin aritu ziren hainbat laguntzaile, besteak beste K. S. Krishnan. Ramanek Fisikako Nobel saria jaso zuen 1930ean bere aurkikuntzarengatik, zeinetan eguzki argia, izpi monokromatikoa sortzeko argazki-filtroa eta filtro-gurutzatua erabili zituen. Horrela, argia filtro gurutzatutik pasaraztean, frekuentziaz aldatzen zela ohartu zen. Ondoren, George Placzek fisikariak (1930 eta 1934 artean), Ramanek aurkeztutako teoria edo efektua sistematizatu zuen. Geroztik, merkurioaren arkuaren argia erabili zen argi iturri nagusi bezala, lehendabizi fotografikoki eta ondoren espektrofotometrikoki detektatuz. Gaur egun, berriz, argi iturri nagusitzat Laserra erabiltzen da.
Aplikazioak
Raman espektroskopia kimika munduan molekulak identifikatzeko eta hauen lotura kimikoak aztertzeko erabilia da. Espektroan agertzen diren bibrazio frekuentziak molekularen simetriaren eta lotura kimikoen araberakoak dira; hau da, molekula bakoitzak bere espektro propioa izango du (hatz-marka moduan erabili daiteke molekula identifikatzeko). Esate baterako, Raman eta IR espektroak SiO, Si2O2 eta Si3O3 determinatzeko erabili izan ziren koordinazio analisietan. Honez gain, entzima eta substratuen arteko adizioa aztertzeko ere erabili ohi da.
Raman espektroskopia hainbat alor desberdinetan aplikatzen da:
Pseudacris ocularis
Pseudacris ocularis Pseudacris generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Lamprogrammus shcherbachevi
Lamprogrammus shcherbachevi Lamprogrammus generoko animalia da. Arrainen barruko Ophidiidae familian sailkatzen da.
Disbiosi
Disbiosia edo disbakteriosia giza gorputzeko mikrobiotaren desoreka da, gehienbat larruazala edo heste-florarena. Jakina denez, gure organismoko hainbat ataletan mikrobio sinbiotiko asko ditugu (larruazalean, ahoan eta sudurrean, hesteetan, baginan...). Mikrobio horiek ez dira patogenoak, lagunak baizik. Onura ugari dakarzkigute: mikrobio patogenoen sarrera oztopatzen dute, immunitate-sistema bizkortzen dute, bitaminak ekoizten dituzte, etab. Heste-floraren bakterioek, bereziki, zeregin oso garrantzitsua betetzen dute gure osasun egoera orokorrean, eta ikerketa berriek haien aldaketek asaldura gastro-intestinalak ez ezik, beste gaitz organiko batzuk ere eragin ditzaketeela agerian jarri dute.
Campagne-lès-Wardrecques
Campagne-lès-Wardrecques Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Disbiosi
Heste-disbiosi dagoenean hesteetako bakterioen kopurua jaitsi eta bakterio horien aniztasuna ere murriztu egiten da.
Campagne-lès-Wardrecques
Biztanleria
2007an Campagne-lès-Wardrecques udalerrian erroldatutako biztanleak 1.040 ziren. Familiak 348 ziren, horien artean 45 pertsona bakarrekoak ziren (29 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 111 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 184 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Disbiosi
Disbiosiaren jatorrian eragile ugari egon daitezke: antibiotikoen gehiegizko kontsumoa, dieta desegokia, alkohola, estresa, etab. .
Campagne-lès-Wardrecques
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Disbiosi
Disbiosiaren inguruko ikerketak oso berriak dira, XXI. mendearen hasierakoak. Honenbestez, herrialde gehienetan asaldura hori oraindik ez da benetako gaitzatzat jotzen (GNS-10 zerrendan ez da agertzen). Hala ere, herrialde batzuetako osasun-agintariek aintzakotzat hartu dute dagoeneko, eta AEB-etako Medikuntzako Liburutegi Nazionalaren 2014ko hitz berrien zerrendan Dysbiosis izena agertzen da.
Campagne-lès-Wardrecques
Etxebizitza
2007an 384 etxebizitza zeuden, 363 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 19 hutsik zeuden. 383 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 363 etxebizitza nagusietatik 320 bere jabearen bizilekua ziren, 38 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 24 etxek hiru zituzten, 71 etxek lau zituzten eta 263 etxek bost zituzten. 319 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 142 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 205 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 731 ziren, horien artean 519 aktiboak ziren eta 212 inaktiboak ziren. 519 pertsona aktiboetatik 485 lanean zeuden (290 gizon eta 195 emakume) eta 34 langabezian zeuden (15 gizon eta 19 emakume). 212 pertsona inaktiboetatik 66 erretiraturik zeuden, 74 ikasten zeuden eta 72 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Campagne-lès-Wardrecques udalerrian 405 unitate fiskal zeuden, 1.154 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.337 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 33 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 7 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 6 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 4 administrazio publikoko enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 3 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra supermerkatu bat zen.
2000. urtean Campagne-lès-Wardrecques udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Prozesu estokastiko
Estatistikan, prozesu estokastikoa zorizko aldagaien bilduma bat da, gehienetan denboran zehar indexaturikoa. Adibidez, egunero ospitale batera sartzen den gaixo kopurua prozesu estokastiko baten bitartez irudika daiteke. Prozesu estokastikoak era matematikoan irudikatzen dira, eredu moduan, eta errealitatean jasotzen diren datuak prozesu horien gauzatzetzat hartzen dira, prozesu estokastikoa zehatzen duten parametroak zenbatesteko besteak beste.
Le Cergne
Le Cergne Frantziako udalerri bat da, Loira departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Le Cergne udalerrian erroldatutako biztanleak 705 ziren. Familiak 286 ziren, horien artean 68 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 40 bakarrik bizi ziren emakumeak), 103 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 103 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 341 etxebizitza zeuden, 286 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 36 bigarren erresidentzia ziren eta 19 hutsik zeuden. 298 etxeak ziren eta 42 apartamentuak ziren. 286 etxebizitza nagusietatik 221 bere jabearen bizilekua ziren, 60 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 13 etxek bi zituzten, 33 etxek hiru zituzten, 84 etxek lau zituzten eta 155 etxek bost zituzten. 233 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 117 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 145 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 468 ziren, horien artean 346 aktiboak ziren eta 122 inaktiboak ziren. 346 pertsona aktiboetatik 326 lanean zeuden (178 gizon eta 148 emakume) eta 20 langabezian zeuden (5 gizon eta 15 emakume). 122 pertsona inaktiboetatik 59 erretiraturik zeuden, 40 ikasten zeuden eta 23 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 39 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 15 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 2 igeltseroak, 3 margolariak, 4 zurginak, 1 iturgina, 1 argiketaria eta 2 ile apaindegiak.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 arropa denda zen.
2000. urtean Le Cergne udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saint-Colomban (Quebec)
Saint-Colomban Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Laurentides eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen La Rivière-du-Nord konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 13,08 biztanle zituen 93.56 kilometro koadroko azaleran.
Mỹ Sơn
Mỹ Sơn ( ahoskatua) Champako erregeek IV. eta XIV. mendeen artean eraikitako Shivaren omenezko tenplu hinduisten multzoa da. Tenpluek hainbat izen dituzte, nagusiena Bhadresvara izenekoa izanik.
Duy Phú herrixkatik gertu, Quảng Nam probintzian daude. 70 tenplu ere izan ziren baina Vietnamgo Gerran, estatubatuar alfonbra-bonbardaketa zela eta, gehienak suntsituak izan ziren. UNESCOk 1999an Gizateriaren Ondare izendatu zuen.
Saint-Fuscien
Saint-Fuscien Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Fuscien udalerrian erroldatutako biztanleak 896 ziren. Familiak 348 ziren, horien artean 50 pertsona bakarrekoak ziren (27 bakarrik bizi ziren gizonak eta 23 bakarrik bizi ziren emakumeak), 153 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 126 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 19 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 368 etxebizitza zeuden, 352 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 364 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 352 etxebizitza nagusietatik 318 bere jabearen bizilekua ziren, 32 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 10 etxek bi gela zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 56 etxek lau zituzten eta 271 etxek bost zituzten. 321 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 113 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 230 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 588 ziren, horien artean 405 aktiboak ziren eta 183 inaktiboak ziren. 405 pertsona aktiboetatik 385 lanean zeuden (204 gizon eta 181 emakume) eta 20 langabezian zeuden (11 gizon eta 9 emakume). 183 pertsona inaktiboetatik 85 erretiraturik zeuden, 69 ikasten zeuden eta 29 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Fuscien udalerrian 363 unitate fiskal zeuden, 962,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 32.303 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 30 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 8 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 iturgina zen, 1 ile apaindegia, 3 higiezinen agentziak eta 1 tintoreria.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pierrefitte-ès-Bois
Pierrefitte-ès-Bois Frantziako udalerria da, Loiret departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Indicator variegatus
Indicator variegatus Indicator generoko animalia da. Hegaztien barruko Indicatoridae familian sailkatua dago.
Pierrefitte-ès-Bois
Biztanleria
2007an Pierrefitte-ès-Bois udalerrian erroldatutako biztanleak 290 ziren. Familiak 130 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 55 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 39 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Pseudacris ornata
Pseudacris ornata Pseudacris generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Pierrefitte-ès-Bois
Etxebizitza
2007an 220 etxebizitza zeuden, 133 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 60 bigarren erresidentzia ziren eta 27 hutsik zeuden. 205 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 133 etxebizitza nagusietatik 103 bere jabearen bizilekua ziren, 28 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 4 etxek bi zituzten, 39 etxek hiru zituzten, 34 etxek lau zituzten eta 54 etxek bost zituzten. 95 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 61 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 55 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 178 ziren, horien artean 135 aktiboak ziren eta 43 inaktiboak ziren. 135 pertsona aktiboetatik 117 lanean zeuden (65 gizon eta 52 emakume) eta 18 langabezian zeuden (9 gizon eta 9 emakume). 43 pertsona inaktiboetatik 23 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
La Chapelle-sur-Usson
La Chapelle-sur-Usson Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Pierrefitte-ès-Bois
Diru sarrerak
2009an Pierrefitte-ès-Bois udalerrian 138 unitate fiskal zeuden, 298,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.533 euro zen.