cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Latentzia (teknologia)
Transmisio latentzia
Kontinente arteko telebista-seinaleek argiaren abiaduran bidaiatzen badute ere, distantzia handietan atzerapen edo latentzia nabaria pairatzen dute. Hori argi eta garbi nabaritzen da estudio bateko albistegi batean urruti dagoen kazetari batekin hitz egiten ari denean. Seinalea aurkezletik orbita geosinkronoan dagoen komunikazio satelite baten bidez bidaiatzen du berriemailearengana, gero orbita geosinkronoan zehar itzuli eta gero estudiora, ehun mila kilometro baino gehiagoko bidaiaren ondorioz.
Dorethea Payne Todd Madison
Dorethea "Dolley" Payne Todd Madison (1768ko maiatzaren 20a - 1849ko uztailaren 12a), James Madisonen emaztea izan zen, Estatu Batuetako laugarren presidentea. Beraz, Dolley Madison, laugarren Lehen Dama.
Jericho (Arkansas)
Jericho Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Crittenden konderrian dago, Arkansas estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Northamptonshire
Northamptonshire (edo Northants) Ingalaterrako konderria da, Erresuma Batuan. 629.676 biztanle ditu eta hiriburua Northampton du.
Zumaia
Zumaia Gipuzkoako ipar-mendebaldeko udalerri euskaldun bat da, Urola Kosta eskualdean eta itsasertzean kokatua. 2022. urtean 10.153 biztanle zituen.
Saint-Georges-sur-Moulon
Saint-Georges-sur-Moulon Frantziako udalerri bat da, Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Zumaia
Izena
Zumaia euskal toponimoaren jatorria Zume hitza da, oparotasuna adierazten duen atziz­kiaz osatua. Izan ere, Urola ibaia eta Narrondo ibai‑bokaleetako lur zingiratsua zumez eta ihiz josita dago.
Geografia
Iparraldean Bizkaiko golkoarekin egiten du muga, hegoaldean aldiz, Aizarnazabal eta Zestoarekin. Ekialdean Getariako Askizu auzoa dugu, non mendixka batetik Zumaiaren sarrera eta Getaria ikusten diren. Mendebaldean, Itziar auzoa eta Debarekin egiten dugu topo.
Saint-Georges-sur-Moulon
Biztanleria
2007an Saint-Georges-sur-Moulon udalerrian erroldatutako biztanleak 733 ziren. Familiak 276 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 88 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 128 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Zumaia
Auzoak
Biztanle gehienak herriaren erdigunean bizi dira, nahiz eta kanpo aldean bizigune gehiago egon. Kanpo aldean direnetatik, Artadi eta Oikia auzoak nabarmentzen dira biztanleriari dagokionez. Artadi mendixka batean dago, eta hango San Migel elizatik Zumaiaren ikuspegi ona goza dezakegu. Leku beretik eginda, baina oraingoan hegoalderantz, Oikia auzoa dago, San Bartolome eliza eta Kondekua etxea nabarmen dituena; hirugarren auzo bat ere badago Donostiatik Bilborako errepidean (N-634), Narrondo.
Saint-Georges-sur-Moulon
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Zumaia
Sorrera
Antzinako herria Santa Maria elizaren ingurua hedatzen zen, hainbat idazle eta historialarien arabera bertan antzinako eliza hura zegoen lekuan San Pedro eliza eraiki zen, aldiz, beste batzuentzat, jatorrizko herrigunea Arritokietako Andre Maria elizaren inguruan hedatu zen. Antso IV.a Gaztelakoak biztanleak hobeto defendatzearren herria Santa Mariaren inguruan bildu zuen, 1292ko martxoaren 1ean herriaren jabetza Orreagako kolegiatari doaintzan eman ziolarik.
Northamptonshire
Historia
Zelta-aurreneko eta zeltar herriak eskualdean bizi ziren. Badaude erromanatar koloniak eta galtzadak ere, nagusiena "Watling Street".
Saint-Georges-sur-Moulon
Etxebizitza
2007an 302 etxebizitza zeuden, 281 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 284 etxeak ziren eta 13 apartamentuak ziren. 281 etxebizitza nagusietatik 232 bere jabearen bizilekua ziren, 42 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 7 etxek bi zituzten, 34 etxek hiru zituzten, 65 etxek lau zituzten eta 171 etxek bost zituzten. 236 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 96 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 171 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Bagneux (Marne)
Bagneux Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Saint-Georges-sur-Moulon
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Bagneux (Marne)
Biztanleria
2007an Bagneux udalerrian erroldatutako biztanleak 500 ziren. Familiak 198 ziren, horien artean 52 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 57 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 69 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Saint-Georges-sur-Moulon
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 486 ziren, horien artean 362 aktiboak ziren eta 124 inaktiboak ziren. 362 pertsona aktiboetatik 341 lanean zeuden (190 gizon eta 151 emakume) eta 21 langabezian zeuden (10 gizon eta 11 emakume). 124 pertsona inaktiboetatik 45 erretiraturik zeuden, 34 ikasten zeuden eta 45 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Northamptonshire
Historia
Ingalaterrako William I.ak Rockingham gaztelua eraiki zuen eta Fortheringhay gaztelua, Maria Stewarten kartzela izan zen. 1460an, Ingalaterrako Gerra Zibilan, Northampton batailan Ingalaterrako Henry VI.a gatibu hartu zuten.
Saint-Georges-sur-Moulon
Diru sarrerak
2009an Saint-Georges-sur-Moulon udalerrian 286 unitate fiskal zeuden, 769 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.866 euro zen.
Bagneux (Marne)
Etxebizitza
2007an 251 etxebizitza zeuden, 202 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 29 bigarren erresidentzia ziren eta 19 hutsik zeuden. 248 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 202 etxebizitza nagusietatik 160 bere jabearen bizilekua ziren, 39 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 14 etxek bi zituzten, 33 etxek hiru zituzten, 51 etxek lau zituzten eta 103 etxek bost zituzten. 140 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 77 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 109 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Zumaia
Udalerriaren sorrera eta foru ematea
1347ko uztailaren 4an, Alfontso XI.a Gaztelakoak Valladolid hirian Donostiako Foruaren bidez Seaz herriko herritar eta nekazariei (Aizarnazabalgo lurraldean) Villagrana de Zumaya izeneko udalerria populatzeko pribilegioa eman zien, alkatea, prebostea, epaileak, eskribauak eta ofizialak izendatzeko gaitasuna ere eman zien, udalerriaren harresitzea baimendu eta bere lursailen jurisdikzio zibil eta kriminalaren jabe egin zituelarik. Era berean, Oikiatik Narrondora doazen lurralde eta mendien jabetza eman zien. Guzti hau ondorengo gaztelar erregeek ere berretsi zuten, tartean Pedro I.a (1373), Henrike II.a (1373), Joanes I.a (1379), Henrike III.a (1391), Joanes II.a, bai eta Errege Katolikoek ere, Joana I.a nahiz Henrike III.ak
Saint-Georges-sur-Moulon
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 39 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 15 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Firlej udalerria
Firlej Poloniako Lublingo voivoderriko landa-udalerri bat da, Lubartów barrutian kokatuta. 126,46 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5915 biztanle zituen.
Saint-Georges-sur-Moulon
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 1 zurgina, 3 iturginak, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 arropa denda zen, 1 etxerako tresna denda zen eta 1 elektrotresna denda zen.
2000. urtean Saint-Georges-sur-Moulon udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 616 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Zumaia
Udalerriaren sorrera eta foru ematea
XX. mendeko lehenengo hamarkadan Zumaiak seiehun kabotaje‑ontzien sartu‑irtena izaten zuen urtean, Arrona eta Bedua fabrika ospetsuetan ekoitzitako 80.000 tona zementu natural garraiatzeko, Serapio Mujika artxibozain ospetsuak jakinarazitako datuen arabera. Halaber, Zumaiak itsasbazterreko arrantza‑ontzien eta tretzaontzien flota txiki bat bazuen. Bedua ontziolak, gerra‑belaontziak egiten zituenak eta azken urteetan arrantza‑ontziak ere bai, betiko ateak itxi zituen.
Bagneux (Marne)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 313 ziren, horien artean 245 aktiboak ziren eta 68 inaktiboak ziren. 245 pertsona aktiboetatik 221 lanean zeuden (128 gizon eta 93 emakume) eta 23 langabezian zeuden (10 gizon eta 13 emakume). 68 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 23 ikasten zeuden eta 25 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Pararhabdophis chapaensis
Pararhabdophis chapaensis Pararhabdophis generoko animalia da. Narrastien barruko Natricidae familian sailkatuta dago.
Bagneux (Marne)
Diru sarrerak
2009an Bagneux udalerrian 208 unitate fiskal zeuden, 498 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.316,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren eta 1 iturgina.
2000. urtean Bagneux udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 948 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Zumaia
Udalerriaren sorrera eta foru ematea
Oso sonatuak izan ziren itsasorako diesel motorrak egiten zituzten bi fabrikak: Carmelo Unanue eta Yeregui Hermanos, biak ere itzal handikoak. Yeregitarren aita izan zen Euskal Herriko kanpandorreetan oraindik ere orduak jotzen dituzten erloju gehienen sortzaile asmotsua. Haren sei seme‑alabek Zumaiako enpresa hori sortu zuten eta 1922an itsasorako diesel motorra ekoizten hasi ziren, Espainian lehenengoa. Errekuntzako motor autobulkatua deitu zioten, eta itsasoa eta arrantza ulertzeko moduan benetako iraultza eragin zuen.
John Dudley
John Dudley (Londres, 1502 - 1553ko abuztuaren 22a) ingeles politikaria izan zen. Henrike VIII.aren agindupean frantsesen eta eskoziarren aurka borrokatu zen. Alderdi protestanteko buruzagietako bat izan zen, eta Henrike erregearen agintaldiko azken urteetan eragin handia izan zuen Dudleyek. Gogor zigortu zituen nekazarien matxinadak (1549). Eduardo VI.a errege gaztearengan ere gero eta eragin handiagoa izan zuen, eta Joana Grey bere besoetakoa Erreinuko ondorengo izendarazi zuen. Erregea, aldiz, gazterik hil zen, eta erregina izendatu berriaren aurka altxatu zen herria. Dudley eta Joana Grey hiltzera zigortu zituzten.
Zumaia
Udalerriaren sorrera eta foru ematea
Tradizioari eutsiz, Astilleros Balenciaga S.A. enpresak, ondo merezitako ospea duenak, tonaje handiko itsasontzi metalikoak egiten ditu. Orioko eta Getariako kasuetan aipatu bezala, portuaren sarbidean egindako hobekuntzak eta kirol‑portua ikustekoak dira.
Zumaian itsasgizon ospetsuak eta goraipatuak izan dira: Joan Lopez Arteaga, Arriola almirantea, Antonio Uriarte, Fernando Izeta eta haren seme Lope eta Peru, Joan Martinez Mendaro — Gibraltarko itsasartean, Zumaiaren izena zeraman itsasontzian, portugesen ontzidiaren aurkako borrokan garaipena lortu zuena— eta abar, baina haiekin batera txalupa‑patroi ausart baten bizimodu pairakorra eta haren heriotza heroikoa aipatzekoak dira: Jose Maria Zubia, Aita Mari, da gizon hori. 1866ko urtarrilaren 9an berriz ere bizia arriskatu zuen Donostiako itsasertzean, beste batzuena salbatzeko. Itsasoan ito zen, haren adorea goraipatzen zuten milaka ikusleren aurrean. Horregatik Donostiarrek monumentua eraiki zuten Jose Maria Zubiaren omenez, eta Zumaiarrek haren soina jarri zuten.
Hypoplectrus puella
Hypoplectrus puella Hypoplectrus generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
Zumaia
Udalerriaren sorrera eta foru ematea
Zumaiar asko joan ziren itsaso ekaiz­tsura, eta han geratu ziren, heroi ezezagun bezala... baina bestelakorik ere bada: Pedro Uriarteren berpizkunde‑partida harrigarria ageri da parrokiako liburuetan: 1590eko otsailaren 15ean jakin zuten Pedro Uriarte marinela Indietatik etxerako bidean hil zela, eta urte horretako maiatzaren 5ean bizirik itzuli zen.
Ekonomia
2017an honela batzen ziren sektore ekonomikoak: Lehen sektorea, BEGaren %0,4. Bigarren sektorea %48,3. Hirugarren sektorea %48. Eraikuntza %3,2.
Industria (mekanikoa, arrain kontserbak, altzarigintza, ontzigintza, oilasko-hazkuntza) eta turismoa dira jarduera nagusiak. Hainbat mendez merkataritza harremanak izan ditu Ingalaterrarekin, Flandriarekin eta Bretainiarekin. Zumaian ezarrita dauden enpresa nagusiak hauek dira:
Demografia
Zumaiaren hazkundea etengabea izan zen XX. mendearen bigarren erdialdetik aurrera XXI. mendearen lehen hamarkadara. 1940tik 2011ra hirukoiztu egin zuen biztanleria.
2019an 9.825 biztanle zituen herriak. Horietatik %18,81ek 65 urte edo gehiago zituen. Atzerrian jaiotakoak %7,46 ziren.
Udal hauteskundeak
2011ko udal eta foru hauteskundeetan Bildu koalizio abertzaleak Iñaki Agirrezabalaga Alkortari eman zion alkatetza. Aurreko legealdian EArekin izan zen alkate karguan.
2015eko udal hauteskundeetan, berriz, Euzko Alderdi Jeltzaleak zinegotzi bat gehiago eskuratu zuen eta Euskal Herria Bildurekin berdindu zuen zinegotzi kopuruan. Boto kopuruari dagokionez, EAJ izan zen irabazle. Horren ondorioz, EAJ taldeko Oier Korta bihurtu zen alkate.
2019ko udal hauteskundeetan populazioaren gehikuntza dela eta, herria 10.000 biztanletik igo zenez, udalbatzan 13 zinegotzitik 17 zinegotzi izatera pasa ziren. Aldaketa nabarmena egon zen: EH Bilduk igoera handia izan zuen eta gehiengo osoa eskuratu zuen, 9 zinegotzirekin. Iñaki Ostolaza Esnal aukeratu zuten alkate. EAJk bototan behera egin zuen eta alkatetza galdu, halere, 6 zinegotzitik 7 izatera pasa zen. PSEk boto kopuru antzekoa lortuta, bere zinegotzia mantendu zuen.
Euskara
Zumaiako euskara gipuzkera ren aldaera bat da, sartaldeko euskaran kokatzen den Urolaldeko euskara da bertan hitz egiten dena. Goierriko hizkerarekin batera Sartaldeko azpieuskalkia osatzen du Urolaldekoak, baina hizkera honetan sakonagoa da mendebaleko euskararen eragina. Eremu lauagoa delako eta, batez ere, Eibar-Elgoibar aldeko industriak eraginda, estuagoa eta sarriagoa izan da hartu-emana. Lexikoan azaltzen da argien lotura, baina lexikoan ez ezik, hizkuntzaren beste sail batzuetan ere ageri da mendebaleko euskararen eragina Urolaldean.
2016an herritarren %73,81 euskalduna zen.
Jaiak
Zumaiako herriko jaiak San Pedro egunean ospatzen dituzte (ekainaren 29a). Irailaren 8an Andra Mari Arritokietaren eguna ospatzen dute; bederatziurrenean eta bez­peran Truebak ondutako Salbea abestean jende ugari biltzen da.
K-T muga geologikoa Algorri hondartzan
K-T muga (batzuetan KT edo K/T) geologian Kretazeotik Tertziariora igarotzen denean dagoen geruza fina da. Orain dela 65,5 Ma sortu zen. Izena Kretazeo eta Tertziariotik dator. Muga hori oso loturik dago Kretazeo-Tertziario desagerpen masiboarekin, dinosauroen desagertzearekin, hain zuzen. Deba eta Zumaia arteko marearteko zabalgunean mundu mailako tokirik hoberenetako bat dago zuzenean geruza hori begibistan ikusteko. Gainera, muga hori funtsezkoa izan zen ammoniteen bat-bateko desagerpena aztertzeko. Mundu osoan garrantzia duen GEOSITE gisa onartu da Algorri eta GSSP gisa proposatu da muga horretarako. Horretaz gain flich zabalgune horretan beste 3 muga geologiko oso nabarmen ikus daitezke. Algorri interpretazio zentroan azalpen ulergarria eta zabala eskaintzen dute hainbat panelen bidez. Gai horretaz ere, Kepa Altonaga biologo eta idazleak 2021ean dibulgazio mailako Iridioaren mintzoa. Meteoritoa eta Kretazeo-Tertziarioko iraungipen masiboa liburua argitaratu zuen. Liburuan dinosauroen desagertzearen interpretazio ausarta 1980an nola plazaratu zen kontatzen du, eta ondoren hipotesi hura sendotzeko munduan gertatu zen eztabaida latza azaltzen du.
Galaria
Galaria Siziliaren barnealdeko antzinako hiri bat da, Ennako probintziakoa.
Historia
Galaria, Esteban Bizantziokoaren arabera, Morgesek, morgeteen erregeak, sortu zuen (nondik bere izena Margi haranak eta Morgantina hiriak hartzen duten, honek K.a. X. mendean sortua).
Ondoren, Diodorok K.a. 338an, kontatu zuen Timoleonek, Etna eta Galariako hiriak suntsitu zituela, bere aurka matxinaturiko mertzenarioak sarraskituz. Horretarako, Mamerko Cataniakoa tiranoaren alde jarri zen eta, honela, koalizio edo simmakia ospetsua haustea lortu zuen. Diodorok Biblioteka Historikoan aipatzen du, K.a. 312/311n, Agatoklesen aurkako sirakusarrek, Dinokrates buru zutela, gertuko Centuripe eta Galariaren aurkako aldi bereko ekintza bat antolatu zutela, Agatoklesen tratamenduarekin konforme ez zeuden biztanleek deituta (handik gutxira, ordea, Agatoklesek bi hiriak hartu zituen). Diodorok kontatzen dizkigun azken bi pasadizo horietatik argi geratzen da Etna, Centuripe eta Galaria oso gertu zeudela (Poggio Cocola Centuripe eta Civita di S.M.Licodia artean dago). Diodoro Sikulok berriro aipatzen du Galaria izan baitzen Entelari laguntzeko soldaduak bidali zituen hiri gutxietako bat kartagotarrek K.a. 345ean egindako setioaren aurka. Pasadizo honek Galaria tropa mertzenario italikoek berriz kolonizatu zutela iradokitzen du (ziuraski K.a. 312 eta K.a. 311 bitartean suntsitua izan ondoren. Izan ere, Entellako bere ahaideei laguntzera talde txiki bat bidali behar izan zuten antzinako hiri gutxienetako bat izan zen. Plinio Zaharrak galariarrak hiriko biztanle "soldatapekotzat" jotzen ditu. Plinio Zaharra k galaziarrak biztanle estipendiarioatzat jotzen zituen.
Frampol udalerria
Frampol Poloniako Lublingo voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Biłgoraj barrutian kokatuta. 107,6 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6217 biztanle zituen.
Jerusalem (New York)
Jerusalem Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Yates konderrian kokatuta dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Astyanax unitaeniatus
Astyanax unitaeniatus Astyanax generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Jeppeita
Jeppeita oxido motako minerala da.
Dambel
Dambel Italiako udalerri bat da. Trentoko probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Dambelk honako udalerri hauekin egiten du muga:
Jeppeita
Ezaugarriak
Jeppeita oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 - 6 da.
Ailey (Georgia)
Ailey  Georgiako estatuko hiri bat da. Montgomery konderrian kokatua dago. 2010ean 432 biztanle zituen, 5.22 kilometro koadrotan banatuta.
Hypoplectrus randallorum
Hypoplectrus randallorum Hypoplectrus generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
Fugees
Fugees ( ahoskatua; batzuetan The Fugees) estatubatuar hip hop taldea izan zen, 1992an East Orangen, New Jerseyn, sortua. Lauryn Hill, Wyclef Jean eta Pras Michel musikariek osaturik, bost urtetan arrakasta handia lortu zuen.
Marcelin Berthelot
Marcelin Berthelot (Paris, Frantzia, 1827ko urriaren 25a - ib., 1907ko martxoaren 18a) kimikari eta politikari frantsesa izan zen.
Maria Illarra
Maria Illarra (Ezizenez, Mayora) (Oiartzun, Gipuzkoa, 1542) Hondarribiako sorginen taldekoa izan zen eta 1611ko maiatzaren 6an ustezko sorginen aurkako prozesuan epaitua.
Marcelin Berthelot
Biografia
Sintesi kimikoa izan zuen bere ikerketa alorretako bat: alkohol etilikoa (1855), azido formikoa (1856), metanoa (1858), azetilenoa (1860), etab.
NGC 3092
NGC 3092 galaxia bat da, Sextans konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
Marcelin Berthelot
Biografia
Termokimikaren bultzatzaile izan zen, eta kalorimetroa hobetu eta bonba kalorimetrikoa asmatu zuen. Sistema kimikoen bilakaera ikertu zuen. Fisiologiaren alorrean entzimak izan zituen aztergai. Garai modernoetako kimikaririk behinenetako honek notazio atomikoaren erabilera ukatzean oker handia egin zuen. Hezkuntza ministroa izan zen (1886-1887) eta gero Kanpo Arazoetakoa (1895-1896).
Maria Illarra
Historia
Oiartzungo Illarra baserrikoa zen. Horrela dago jasoa egindako prozesuaren jatorrizko testuan eta jaiotza data bera agiri beretik ondorioztatzen da, 1611ean egindako epaian 69 urte zituela azaltzen delako.
Gaztetan Hondarribiara joan zen bizitzera. Eskalea zela aipatzen da, bere etxea hiribilduko pobreenetako bat omen zen, harresian jende gutxien zebilen aldean kokatua. Hondarribiako emakume askorekin gertatu zen bezala laster hasiko ziren berari ere sorgin izaera leporatzen. Modu eramangarrian hasieran baina 1609an, Mariak 67 urte zituela, Pierre de Lancre magistratuak bortizki eragingo zuen inguruan eta sorgina izatea leporatuta Hondarribian atxilotu zuten bertako beste emakume batzuekin batera. Ezkongabea zela uste da, izan ere, epaiketan, beste emakume akusatuetan ez bezala, ez da senarrik aipatzen, ezta alarguna denik esaten ere; hortaz, emakume ezkongabea izango zela pentsa daiteke.
Lapurdiko sorgin-ehiza eta Pierre de Lancre
Pierre de Lancre Bordeleko magistratua izan zen. Muturreko fanatismoak menderatua, satanismoa euskal kulturaren berezko fenomeno gisa deskribatzen zuen.
1611. urtea. Hondarribiako sorgin-epaiketa.
Hondarribiko udal-agintariek bideratuta, 1611ko maiatzaren 6an, María Illarra, María Etxegaray, María Garro eta Inesa Gaxen ustezko sorginen aurkako prozesu bat burutu zen, maiatza eta urria bitarte iraun zuena.
Akusatuen izenek historia zabaldu zuten, sorginkeria-prozesu hori transkribatu eta gorde egin baitzen. Emakume hauek «Hondarribiko Sorginak» izenez ezagutu ziren.
Guztiak ziren herriko bizilagunak, Pierre Lancre inkisidoreak Lapurdin egindako errepresiotik ihesi iritsi ziren emakume asko Hondarribiara. Aipatutakoen artean, Inessa Gaxen nabarmentzen da, 1566an Baxenabarreko Bastida herrian jaioa. Sorginkeria leporatuta, Hondarribian babestu zen eta Pedro Sanzekin ezkondu zen.
Akusatzaileak 8 eta 13 urte bitarteko haurrak izan ziren, hara nola Jacoba Estakonak (11 urte), Maria Josefa Elizaldek (8 urte), María Alzueta eta Isabel Garciak (13 urte) eta antzeko adina zuten beste lekuko batzuen salaketen ondorioz epaitu zituzten, akusatuek sorgindu zituztela eta akelarreetara joan zirela esanez.
Maria Illarraren akusazioak eta epaiketa
Hondarribiako sorginen taldekoa izan zen. Beste emakumeei bezala, sorginkeria leporatuta bere etxean atxilotu zuten, hiriko harresiko zati pobreenean kokatuta zegoen etxean. Hondarribiko udaletxeko aretoan epaitu zuten 1611ko maiatzaren 6an. Sancho Ubilla eta Gabriel Abadia Hondarribiko alkateak izan ziren epaileak. Maria Illarak 69 urte zituen sorgina izatea leporatu ziotenean. San Telmo gazteluan (Piraten gaztelua edo Higerreko gaztelu bezala ere ezagutzen da) eduki zuten preso. Lekuko gisa, neska adingabeak; horietako bat Isabel García zen, 13 urtekoa, Diego García sarjentuaren alaba. Isabelek salatu zuenez, iluntzean, bera jada ohean zegoenean, Maria etorri zitzaiola, oin batetik heldu, eta leihora eraman zuela arrastaka. Adierazi zuenez, besapean ukendu bat igurtzi ondoren, lepoan hartu eta hegan eraman zuen hiribilduko teilatu eta etxe guztien gainetik Jaizkibeleko Santa Barbara ermitaren ondoraino. Lurrean utzi eta argitasun handia ikusi omen zuen bertan. Sua zegoen eta gizon irudia zuen deabru bat ikusi zuen, kopetan hiru adar, behe aldean buztana eta begiak sutan. Bascuenzez hitz egin zion, Mariak diabruari: «Jauna, jende berria dakarkizut», eta gero deabruak ere bascuenzez erantzun. Deabruak lekukoarekin hitz egin omen zuen, bere Jainkoari uko egin ziezaion. Era berean, gogoan du bertan danbolin ugari zeudela eta zenbait gorabeheraren ondoren, joan zen modu berean itzuli zela etxera Maria Illarrarekin. Iristean, dobloi baten antza zuen urrezko txanpon bat oparitu zion, eta kolkoan gorde zuen. Hurrengo egunean, ordea, ikatz zati bat besterik ez omen zuen aurkitu. Horretaz gain erantsi zuen, Maria Illarrak sexu-harremanak zituela deabru horrekin. Gauzak horrela, Maria Illarra atxilotzea agindu zuten.
Maria deklaratzera deitu zutenean, berriz, nongoa zen eta zer ogibide zuen galdetu zioten. Oiartzuarra zela esan zuen eta ez frantziarra eta ez zuela ogibiderik. Galdetu zioten ea leporatzen zitzaizkionak egia ziren, eta Maria Illarrak dena ukatu zuen, kristau ona baitzen, Jainkoaren beldurrekoa,eta gehitu zuen ez zuela lekukotza faltsurik egingo. Alabaina, Maria Illarra gatibu izan zen aldian, Gabriel de Avendaño artzapezpikoak eta beste pertsona batzuek bisita egin eta konbentzitu zuten deklarazioan aitortutakoa ukatzeko eta sorgina zela eta berari buruz esaten zen guztia egia zela aitortzeko. (Behar bada Zugarramurdikoa izango zuten gogoan, Inkisidoreek onberago jokatu zutelako errudun zirela aitortu zutenekin). Orduan, Maria Illarrak aitortu zuen 1563. urteaz geroztik zela sorgina. Gaztea zenean lehen aldiz joan zela Santa Barbara ermitara deabruaren ondora. Deabrua eserleku beltz batean zegoela eta bi adar zituela eta behe aldean buztan luzea. Erantsi zuen gorputzaren gainerakoa kolore beltzekoa zela eta sugarrak botatzen zituela begietatik. Horrela, aipatu zituen Maria Illarrak Jaizkibelgo akelarreetara egindako bisitaldiak; kontatu zuen mendiraino hegan egiteko zenbait ukendu zuen lapiko bat eman ziola deabruak eta, ukenduak amaitzean, zapo batzuk ematen zizkiola horien urarekin ukenduak berriro ere presta zitzan. Maria Illarrak adierazi zuen deabruarekin sexu-harremanak izan zituela hogei alditan baino gehiagotan. Eta akelarreetan guztiek dantzatzen eta meza entzuten zutela, baina ostia kolore beltzekoa zela. Gehitu zuen 48 urte zeramatzala sorgin, eta zenbait haur ere sorgindu zituela -horien datuak ere eman zituen-. Nolanahi ere, aditzera eman zuen ez zuela heriotzarik eragin, ezta kalterik ere itsasoko eta lurreko fruituen aurka.
FC Besa Pejë
FC Besa Pejë (Klubi Futbollistik Besa Pejë) Kosovoko futbol talde onenetakoa da, Peć hirikoa. Kosovoko 3 Liga eta 3 Kopa irabazi ditu.
Maria Illarra
Maria Illarraren akusazioak eta epaiketa
Alkateek txosten eta adierazpen guztiak Logroñora bidali zituzten, akusatua bertan epai zezaten eta, antza, seguru zeuden akusatua ez zela hartatik bizirik irtengo. Maria Illarraren ondasunak konfiskatu zituzten epaiketa izan arte, baina haren ondasunak eskasak ziren; bi kutxa huts eta soingaineko beltz eta zahar bat. Dirutan, hogei erreal eta erreal-laurden batzuk besterik ez zituzten aurkitu. Maria Illarra, beste akusatuekin batera libre geratu zen. Alonso Salazar Frias, Logroñoko epaitegiko inkisidorea hasia zen sorginkeriari buruzko teoriei sinesgarritasuna ematearen aurka agertzen eta kasu honetan baztertu egin zituen Hondarribiako sorginei egozten zizkieten akusazioak.
FC Besa Pejë
Historia
Taldea 1923an sortu zen Bahari Pejë izenarekin. Bigarren Mundu Gerraren ondoren hiriko hiru taldek (Bahari, Budućnost eta Kristal) eta Budućnost izenarekin Kosovoko probintziako lau liga irabazi zituen.
Maria Illarra
Maria Illarraren akusazioak eta epaiketa
Xabier Susperregi idazle eta ikertzailearen ustetan Sancho Ubilla eta Gabriel Abadía, Hondarribiako alkateek garbiketa egin nahi zuten eta herrestan bizi zen emakume hau desagerrarazi nahi izan zuten. Arrazoi asko egon dira sorgin akusaziopean emakumeak desagerrarazi nahi izateko, euren botere eta jakinduriarekin bukatzeko (Caro Barojaren arabera, litekeena da sorginek auzipetutako emakume asko sendatzaileak izatea ) eta tartean, nola ez, emakume baztertuak ezabatzeko.
Ez dakigu Maria Illarrari bere bi kutxa hutsak, soingaineko beltz zaharra eta hogei errealak itzuli zizkioten. Ez dugu Maria Illarraren berri gehiagorik, ez dakigu noiz hil zen, baina bai zer baldintzatan egingo zuen eta zenbat sufriaraziko zioten.
FC Besa Pejë
Historia
Kosovoko liga independentean hiru liga jarraian irabazi zituen 2005 eta 2007 artean. Azkenengo titulua 2017ko Kopako garaipena du.
Katafora
Katafora (grezieratik:, 'beherantz daroana'; Kατα, 'beherantz', φορά 'eramaten duena') figura erretoriko bat da, hau da, adierazpeneko, diskurtsoko edo erretorikako baliabide bat, geroago aipatuko den erreferente baten aurrerapena egiten duena, edo geroago aipatuko den erreferente baten ordezkapen aurreratua.
Esaterako:
Toxicocalamus loriae
Toxicocalamus loriae Toxicocalamus generoko animalia da. Narrastien barruko Elapidae familian sailkatuta dago.
Le Temple-sur-Lot
Biztanleria
2007an Le Temple-sur-Lot udalerrian erroldatutako biztanleak 985 ziren. Familiak 421 ziren, horien artean 113 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 77 bakarrik bizi ziren emakumeak), 162 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 130 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 573 ziren, horien artean 425 aktiboak ziren eta 148 inaktiboak ziren. 425 pertsona aktiboetatik 370 lanean zeuden (202 gizon eta 168 emakume) eta 54 langabezian zeuden (19 gizon eta 35 emakume). 148 pertsona inaktiboetatik 62 erretiraturik zeuden, 42 ikasten zeuden eta 44 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Le Temple-sur-Lot udalerrian 410 unitate fiskal zeuden, 999 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.884 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 62 komertzioetatik, 7 erauzte enpresak ziren, 8 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 17 zerbitzu publikoetatik, 1 funeraria zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 igeltseroak, 3 margolariak, 3 zurginak, 2 iturginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 2 jatetxeak.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Le Temple-sur-Lot udalerrian 62 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.088 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bolandoz
Bolandoz Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Kalbario (eraikina)
Kalbarioa Jesukristoren gurutziltzatzea irudikatzen duten gurutzeak altxatzen diren eraikin edo egiturak dira, gehienetan txikiak, kristau gurtzarako edo monumentu moduan eraikiak. Batzuetan, beste kalbario batzuekin batera eraikitzen dira, horien artean gurutze-bidea eratzeko.
Bolandoz
Biztanleria
2007an Bolandoz udalerrian erroldatutako biztanleak 337 ziren. Familiak 134 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 43 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 51 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 164 etxebizitza zeuden, 137 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 141 etxeak ziren eta 23 apartamentuak ziren. 137 etxebizitza nagusietatik 101 bere jabearen bizilekua ziren, 30 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 7 etxek bi zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 25 etxek lau zituzten eta 94 etxek bost zituzten. 120 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 54 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 64 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 192 ziren, horien artean 156 aktiboak ziren eta 36 inaktiboak ziren. 156 pertsona aktiboetatik 149 lanean zeuden (78 gizon eta 71 emakume) eta 7 langabezian zeuden (5 gizon eta 2 emakume). 36 pertsona inaktiboetatik 17 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bolandoz udalerrian 134 unitate fiskal zeuden, 340,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.474 euro zen.
Fredropol udalerria
Fredropol Poloniako Behe Karpatoetako voivoderriko landa-udalerri bat da, Przemyśl barrutian kokatuta. 159,6 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5572 biztanle zituen.
Bolandoz
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
Daone
Daone Italiako udalerri bat da. Trentoko probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Bolandoz
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Bolandoz udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Daone
Mugakideak
Daonek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Bolandoz
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Tsuguo Hongo
Tsuguo Hongo (本郷 次雄) japoniar mikologo bat izan zen, Agaricales ordenaren biogeografia eta taxonomian espezialista.
Biografia
Gaur egun Hiroshimako Unibertsitatea denaren Biologia Sailean sartu zen 1943an, botanika ikasteko. Japoniako Agaricales ordenari buruz idatzi zuen bere tesia.
1987tik 1989ra bitarte Japoniako Elkarte Mikologikoaren presidentea izan zen. 2003an Minakata Kumagusu saria eman zioten mikologian egindako lana txalotuz. 130 artikulu eta 9 liburu idatzi zituen. 215 taxoi deskribatu zituen bere bizitzan zehar. Hongoren omenez izendatutako onddo espezieen artean daude Amanita hongoi, Boletus hongoi , Xerula hongoi, Pluteus hongoi, Russula hongoi, Strobilomyces hongoi, eta Tylopilus hongoi.
Nomenklatura zientifikoa
Tsuguo Hongok deskribatutako onddo edo landareak izendatzeko Hongo laburdura erabiltzen da.
Nives Meroi
Nives Meroi (Bonate Sotto, Italia, 1961eko irailaren 17a) italiar alpinista da. 2017an bukatu zuen igotzen hamalau zortzi milako tontorrak, eskalada estilo alpetarra erabiliz.
1989tik Meroi Romano Benet eskalatzaile eta Himalaiako mendizalearekin ezkonduta dago. 8.000 metroko eskalada guztiak oxigeno osagarririk eta xerparik gabe osatu ditu.
Jeremejevita
Jeremejevita borato motako minerala da.
Odawa (argipena)
Odawa (herri honen hizkuntzan), Ottawa (ingelesez) edo Outaouais (frantsesez) Ipar Amerikako jatorriko herri baten eta zenbait lekuren izena da.
Rhinolophus marshalli
Rhinolophus marshalli Rhinolophus generoko animalia da. Chiropteraren barruko Rhinolophidae familian sailkatuta dago.
Sanguié probintzia
Sanguié Burkina Fasoko 45 probintzietako bat da, Erdialde Mendebaldeko eskualdean kokatua. Bere hiriburua Réo da. 4.269 km2 ditu eta 2006an 498.008 biztanle zituen.
Departamenduak
Sanguié probintzian 10 departamendu daude:
Tylopilus hongoi
Tylopilus hongoi Boletaceae familiako onddo bat da. Japoniako konifera basoetan hazten da, izei, Picea eta urkien azpian. Tsuguo Hongoren omenez darama izena.
Alamo (Georgia)
Alamo  Georgiako estatuko herri bat da. Wheeler konderrian kokatua dago. 2010ean 2,797 biztanle zituen, 5.07 kilometro koadrotan banatuta.
Union sportive dacquoise
Union sportive dacquoise, baita US Dax ere, Akitanian dagoen Akize hiriko errugbi taldea da. Gaur egun Frantziako errugbi txapelketaren bigarren maila den Pro D2an parte hartzen du.
Egun bigarren mailan aritu arren, lehenengo maila bost aldiz irabazteko zorian izan zen. Yves du Manoir errugbi txapelketa, berriz, bost aldiz irabazi zuen. Olivier Roumat eta Claude Dourthe landetarrak, Jean-Patrick Lescarboura moneindarra, Thierry Lacroix nogarotarra edo Jean-Pierre Bastiat pouillondarra bertan aritu ziren bere kirol ibilbidean.
NGC 3093
NGC 3093 galaxia bat da, Sextans konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
Orljava
Orljava, Kroaziako ibai bat da, Sava ibaiaren ezkerreko ibaiadarra
Psunj mendian du bere iturria, 800 metroko altueran. Bere ibaiadarrak, Orljavica, Veličanka eta Londža dira. Požega eta Orljava artean Papuka-Veličanka ibaiadarra jaiotzen da, Pozeske gore mendian..
Pleternica herrian hartzen ditu bere lehen ibaiadarra den Londžaren urak, Požeške eta Dilj mendien artean iturburua duena. Hortik aurrera, Orljava eta Londzak elkarrekin jarraitzen dute. Bidean igarotzen dituen beste herri edo hiri batzuk, Lužani eta Slavonski Kobaš dira.
89 kilometro egin ondoren, bere urak, Sava ibaian isurtzen ditu.
Zozola baserria
Zozola Eibarko Amaña auzoan dagoen baserria da. Baserria abiapuntu ezaguna da Urko mendira igotzeko.
2000ko irailaren 7an, Eusko Jaurlaritzak monumentu izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.
Ezaugarriak
Jatorrizko eraikinaren oina 15x18 metroko laukizuzena zen eta bi solairu eta bi isurkiko teilatua zituen. Gaur egunean, hegoaldean gorputz garaiago bat agertzen zaigu, solairu bat gehiago eta lau isurkiko teilatua duena.
Hegoaldeko fatxada lau ardatzez antolatua dago, hauetan hiru solairuetako bao ezberdinak kokatzen direlarik. Hauen artean ukuiluaren atea agertzen da, honek behe solairuaren zati handiena hartzen duelarik. Fatxada honi itsatsia egurrezko teilatua duen eraikin ireki bat agertzen zaigu. Ekialdeko fatxada erdiko ardatz baten inguruan antolatzen da. Honetan lehenengo solairuaren leiho handia kokatzen da, honen gainean hormakonka bat, barruan Santa Katalina Sienakoaren irudi gotiko bat kokatzen delarik. Hormakonka honen alboetan bi leiho karratu kokatzen dira simetrikoki. Gorputz honi itsatsia ogi labe zaharra agertzen da, hartxabalezko estalkiduna. Eta horren ondotik, etxearen atarian, giltzarridun atea topatzen dugu. Ate honetatik sartuta, etxebizitzara sartzen gara, horrek behe solairuaren zati bat eta hegoaldeko gorputzaren lehenengo solairua hartzen ditu, bigarrenak ganbara osatzen duelarik.
Iparraldean interesik gabeko etxearen handitze bat aurkitzen dugu. Bertako behe solairuan ogi labe berri bat kokatzen da. Iparraldetik, goiko partetik, lehen solairua ia osorik hartzen duen lastategira daraman sarrera aurkitzen da.
Azkenik, mendebaldeko fatxada ia itsua agertzen zaigu. Bertan ukuiluaren bigarren sarrera bat kokatzen da eta bi kanoizulo eta dorre elementuaren ganbararen bi leiho agertzen dira.
Jewett (New York)
Jewett Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Greene konderrian kokatuta dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
94 Aurora
Aurora, asteroide gerrikoan aurkitutako 94. asteroidearen izena da. 1867ko irailak 6an aurkitu zuen Jacobo Craig Watsonek Ann Arborretik.
Bere izena, erromatar mitologian, egunsentiaren jainkosa zen Auroragatik jasotzen du.
Lisboa–Ekialdea geltokia
Lisboa–Ekialdea (portugaleraz: Gare do Oriente) Lisboako barrutiko tren geltoki bat da, Lisboa udalerrian kokatuta dagoena.
Madril-Lisboa abiadura handiko burdinbidearen barruan eraikiko da, baina oraingoz proiektua Portugalen geldituta dago.
Frombork udalerria
Frombork Poloniako Varmia-Mazuriako voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Braniewo barrutian kokatuta. 124,1 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 3655 biztanle zituen.
Astyanax utiariti
Astyanax utiariti Astyanax generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Johnston (Hego Carolina)
Johnston Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Edgefield konderrian kokatuta dago, Hego Carolina estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Darè
Darè Italiako udalerri bat da. Trentoko probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
1343 Nicole
1343 Nicole asteroide gerrikoan aurkitutako 1343. asteroidearen izena da. 1935eko martxoak 29an aurkitu zuen Louis Boyerrek Aljerretik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1935 FC zen.
Darè
Mugakideak
Darèk honako udalerri hauekin egiten du muga:
93 Minerva
Minerva, asteroide gerrikoan aurkitutako 93. asteroidearen izena da. 1867ko abuztuak 24an aurkitu zuen Jacobo Craig Watsonek Ann Arbor hiritik.
Bere izena, erromatar mitologian, jakinduria, arteen eta gerra tekniken jainkosa zen Minervagatik jasotzen du.
Alapaha (Georgia)
Alapaha  Georgiako estatuko herri bat da. Berrien konderrian kokatua dago. 2010ean 668 biztanle zituen, 2.66 kilometro koadrotan banatuta.
Hypoplectrus unicolor
Hypoplectrus unicolor Hypoplectrus generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
Jerrygibbsita
Jerrygibbsita silikato motako minerala da eta leucophoenicita subtaldearen kidea da.
Ezaugarriak
Jerrygibbsita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 da.
Whina Cooper
Whina Cooper (Te Karaka, Zeelanda Berria, 1895eko abenduaren 9a – Panguru, Zeelanda Berria,1994ko martxoaren 26a) irakasle, historialari eta ekintzailea izan zen. Kuia errespetatua zen, urte askoan bere herriaren eskubideen alde lan egin zuena, bereziki, emakume maorien alde.
Toxicocalamus stanleyanus
Toxicocalamus stanleyanus Toxicocalamus generoko animalia da. Narrastien barruko Elapidae familian sailkatuta dago.
Whina Cooper
Biografia
Dame Whina Cooper Hokiangako iparraldean jaio zen. Bere hezkuntza Whakarapa Native School-en hasi zen, eta 1907an St Joseph's Maori Girls 'College-n ikasi zuen. Batxilergoa amaitu ondoren Whakarapara itzuli zen. Bere aitak buruzagi batekin hitzartutako ezkontza bat egitea nahi zuen, baina Whina Cooper-ek uko egin zion eta bertako denda kooperatibo batean lan egiten hasi zen. Irakasle lanetan aritu zen denbora labur batez, Pawarenga Native School-en  1914an irakaskuntza utzi arte.
Whina giltzain bihurtu zen aita Charles Kreymborgek eraikitako Raweneko presbiterio katolikoan. Geroago, 1916an, Whinak Lur Natiboen Auzitegiarentzat lan egiten zuen topografo bat ezagutu zuen, Richard Gilbert eta berarekin ezkondu zen 1917an. Hasiera batean gurasoen etxean bizi ziren eta bertan jaio zen bere alaba Carla Maude Te Morehu Gilbert. Gurasoak hil zirenean etxetik atera zituzten anaiordeek eta Te Karakara, familiaren lurraldera, bueltatu ziren. Han egur-langile gisa hasi zen lanean eta urte horretan jaio zen bere semea, Gerard Tuhaia Glibert.
1920ko hamarkadan arrakasta handia izan zuen enpresa-arloan. Etxea, denda, abeletxea, biltegia etab. erosi eta eraiki zituzten eta Jersey esne-behiak hazi zituzten. Whinak paper garrantzitsua izan zuen elizaren eta komunitatearen jardueretan. Bere komunitate zentroa ireki zuen, Parish Hall, denda ondoan, eta klinika bat ere eraiki zuen dendaren ondoan. Geroago bere senarra, Richard Gilbert, hil egin zen eta Whina Whangarei ingurura joan zen bizitzera. Han William Cooperrekin ezkondu eta bi seme-alaba izan zituen.
Bere bigarren senarra (Bill Cooper) 1949an hil zenean, Whina Aucklandera aldatu zen. Hemen paper berri bat aurkitu zuen maorien buruzagi pantribal bezala. Emakume Maorien Ongizate Ligako presidentea izan zen eta aktiboki parte hartu zuen eskualdeko sukurtsalen sorreran. 1950eko hamarkadaren erdialdean, Ligak 300 sukurtsal eta 4.000 kide baino gehiago zituen. Maorien bizi-baldintzak nabarmen hobetu ziren, eta Whina 1953an MBE izendatu zuten.
Whina Cooper, beharbada, ezagunagoa da 1975ean Te Häpuatik (iparraldeko muturrean) Wellingtongo Parlamenturaino egindako martxa ospetsuaren buru izateagatik. Ibilaldi hau, 1000 km ingurukoa, euren lurrak gehiago galtzearen aurka zeuden talde maoriek antolatu zuten. Protesta eta erreforma aro berri bat markatu zuen. 5.000 manifestari inguru iritsi ziren Parlamentura, eta Whinak 60.000 lagunek sinatutako eskaera bat aurkeztu zion Bill Rowling lehen ministroari.
Whina Cooperrek bizitza publikoan jarraitu zuen, Aucklandeko Commonwealtheko Jokoak inauguratuz 1990ean.
Whina Cooper Hokiangan hil zen 1994an, 98 urte zituela. Milioi bat pertsonak baino gehiagok ikusi zuten beren tangihangaren (hileta) zuzeneko telebista transmisioa.
Metronidazol
Metronidazola nitroimidazolen taldeko antibiotiko eta antiparasitarioa da. Guztiz sintetikoa da, naturan ez baitago bera ekoizten duen inongo organismorik. Eraginkorra da hainbat protozoo eta bakterio anaerobioen aurka, besteak beste.
Wulfenita
Wulfenita Pb(MoO4) formula kimikoa duen minerala da. Bere izena Franz Xavier von Wulfen (1728-1805) austriar mineralogistari zor dio, hurak aurkitu baitzuen lehen aldiz.
Metronidazol
Erasobidea
Metranidazola profarmakoa da, hots, modu inaktiboan administratzen den substantzia farmakologikoa, organismoan metabolizatzen dena eta farmako aktiboa bihurtzen dena. Antza, hainbat mikrobiok botika hau erreduzitzen dute, eta modu horretan aktibatzen da.
Metronidazolek ADNaren sintesia inhibitzen du, molekula horren helize bikoitzari eraso egiten baitio.
Wulfenita
Meatoki inportanteenak Estatu Batuetan, Mexikon, Marokon, Namibian eta Iranen daude.
Metronidazol
Albo-ondorioak
Arinak dira; zefaleak eta asaldura gastro-intestinalak dira ohikoenak.
Tratamendu luzeetan leukopenia eta neutropenia ager daitezke.
Frogatuta dago laborategiko akuriengan minbizia sor dezakeela. Gizakiarengan efektu bera eragiten duenik froga sendorik ez bada ere, tentuz erabili behar da. Haurdun dauden emakumeek ez dute hartu behar.
KF Feronikeli
KF Feronikeli (Klubi Futbollistik Feronikeli) Kosovoko futbol talde onenetakoa da, Drenas hirikoa. Kosovoko 3 Liga eta 3 Kopa irabazi ditu.
Diaphorolepis
Diaphorolepis Dipsadidae familiako narrasti genero bat da. Panama, Ekuador eta Kolonbian bizi dira.
Babes ofizialeko etxebizitza
Ezaugarriak
Honako ezaugarriak izan ohi dituzte :
Mota desberdineko etxebizitzak daude: dministrazioak kudeatzen daituenpromozio publikokoak, eta romozio pribatukoak ere bai. Alokairu arauturako sortzen diren etxebizitzak ere badaude.
NGC 3094
NGC 3094 galaxia espiral bat da, Leo (konstelazioa) konstelazioan. Johann Palisaek aurkitu zuen n.
Kortes
Kortes Urraul ibarreko Ledea udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Zangozerria eskualdean.