cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Orein arrunt
Habitata
Oreinaren berezko habitata baso ireki samar eta oihanen periferia dira. Adarkadura nabarmena ez da egokia landarediak guztiz kolonizatutako ingurune estu eta itxietarako. Dena den, sastrakadi eta zuhaixkadiek harraparien kontrako babesa eta elikadura eskaintzen die. Belardiak ere oso egokiak dira oreinaren bizileku gisa. Ipar Amerika eta Siberiako taiga zabaletan ere ederki moldatzen da. Altuerari dagokionez, itsas mailatik hasi eta 3.000 metrotarainoko altueran bizi da, mendi altuagoetan ere ikusia izan den arren.
Elikadura
Oreina guztiz belarjalea da. Bere dietan ez da inolako haragirik sartzen. Belar, hosto, sustrai eta abarrak bere dietaren oinarri dira, eta gurpitza (Arbutus unedo), haritzak eta arteak (Quercus sp.) eta txilarrak (Erica sp.) ustiatzen ditu, besteak beste. Udazken aldean ezkurrak jaten ditu negu parterako gantzak metatzeko. Noizean behin topatzen dituen perretxikoei ez die muzin egingo. Negu partean elurrez estalitako oreinek zuhaitzen azala jaten dute maiz. Oreinak animalia hausnarkaria da: jandako janaria okatu egiten du ahoan murtxikatu eta liseriketa laguntzeko.
Ugalketa eta ontogenia
Araldia iraila amaieran hasi eta urrian zehar luzatzen da. Garai honetan arren arteko erronkak eta hika-mikak sarriak dira. Gainera basoen babesa utzi eta ingurune zabaletara jotzeko joera dute, euren arteko lehia ikusgarria miretsi nahi duten naturazaleen gozamenerako. Garai hauetan oso ohikoak dira arrek elkar desafiatuz botatzen dituzten marro ozen eta sakonak. Borrokak ez dira aurkariaren heriotzaz erabakitzen, izan ere, adarren ertz biribilduek zauri eta ubeldura arinak eragiteko gai baitira soilik. Borrokak arren indar erakusketa dira, ez lehiakidea akabatzeko gladiadore borroka.
Behin ingurune batean ar bat nabarmendu dela, bertan bizi diren emeak estali eta gainontzeko arrei estaltzea eragotziko die. Honela, ar lerden eta bikainaren geneak soilik transmitituko dira hurrengo belaunaldietara. Ernalkuntza gertatu ondoren 8–9 hilabetez luzatuko da haurdunaldia, eta normalean kume bakarra erditzen du. Animalia erreinuan ohikoa den joera jarraituz, kume kopuru baxua berauen zainketa eta beraz, bideragarritasun altuaz orekatzen dute. 16 kg inguru dutela jaiko dira kumeak, bizkarraldean orban krematsuekin. Apatxak oraindik oso leun eta ahulak izango dituzte eta lehen bi asteetan zehar ama eta kumea taldeaz aparte biziko dira basoaren babesean. Batzuetan, ama eta jaioberriek osatutako zaintza taldetxoak osatzen dituzte basoetan. 16 egun ostean kumea taldera batzeko gai izango da eta bertako bizitza sozialean erabat integratuko da. Edoskitzaroak hiru hilabete inguru iraun ohi du.
Kapušany
Kapušany Eslovakiako udalerri bat da, Prešoveko barrutian kokatuta. 11,31 km²ko azalera du eta 2228 biztanle 2017ko datuen arabera.
Orein arrunt
Ugalketa eta ontogenia
Emeak bizpahiru urteren ondoren sexualki helduak dira jada. Arrak ere hiru urte betetzerako helduak izan ohi dira, nahiz eta estaldurarako oso posibilitate txikiak izango dituzten, gainontzeko ar adardun sendoen aurrean aukera gutxi izango baitute. Oreina berez 20 urte luzez bizi daitekeen arren, populazio gehienak ehizaren presiopean daude eta bataz beste 10 urteko bizi itxaropena esleitzen zaie.
Jean Claude Nicolas Forestier
Jean Claude Nicolas Forestier (Aix-les-Bains, Savoia, 1861eko urtarrilaren 9a - Paris, 1930eko urriaren 26a) arkitekto paisajista frantziar bat izan zen. Georges Eugène Haussmann eta Jeam-Charles Alphand-en ikaslea, bere karreraren zatirik handiena Parisen egin zuen. Espainian, Sevillako Maria Luisa Parkea eta Montjuïc-en urbanizazioa 1929ko Bartzelonako Nazioarteko Erakusketarako proiektatu zituen.
Orein arrunt
Bizimodua
Lehentxeago aipa bezala, oraina animalia soziala da. Urtearen gehiengoan arrak eta emeak talde desberdinduetan bizi ohi dira, eta azken hauek eramaten dituzte kumeak eurekin. Saldo hauek 400 aleetarainokoak izan daitezke Ipar Amerikako belardi zabaletan. Ugalketa sasoia heltzean arren arteko lehiak medio ar nagusia emeen taldean integratuko da eme guztiak estaltzeko.
Migrazioak oso ohikoak dira oreinetan. Altuera desberdinetara jotzen dute urtaroaren arabera: uda partean mendi altuetara jotzeko joera dute, negu partean itsas mailara jaisteko. Migrazioak direla eta, argi dago oreinak ez direla animalia lurraldekoiak. Hala ere, araldian dauden arrek errezeloz onartuko dute ar gehiago inguruan eta jarrera oldarkorra azalduko dute hauek uxatu asmoz.
Oreinak egunsenti eta ilunabarretan dira aktibo batez ere. Gau eta egunaren erdian ez dira mugimendu zale, nahiago dute hausnarrean eta atsedenean ibiltzea. Orokorrean, oreina ez da animalia zolitzat jotzen, are gehiago, zenbaitetan jokaera ergel samarra azaltzen duela ere esan izan da. Oso iheskorra eta mesfidatia da, eta arriskua sumatu bezain laster salto eta lasterketa biziz ihes eginten du. Oreina ehizatzeko modu bakarra etengabeko jazarpen luzeak burutzea (otsoen antzera) edota bat-batean ezustekoan harrapatzea (katamotzen taktika) da, osterantzean abiadura puruzko lasterketan ez du pareko harraparirik basoko ekosisteman. Zentzumen zorrotzak dituzte eta euren artean komunikatzeko gaitasuna dute. Zerbidoen artean marro ozenenak oreinek egiten dituzte eta ugalketa sasoian arrak erakartzeko nahiz edonolako arriskuez ohartarazteko balio diete.
Espezieen arteko elkarrekintzak
Oreinaren harrapari natural nagusia otsoa da. Arrano eta katamotzek ere orein kumeei erasotzeko gaitasunik baduten arren, animalia hauen populazio eskasa dela eta ez dute oreinarentzat mehatxu larria osatzen.
Otsoa ere oso ugaria ez denez Euskal Herrian, oreinaren etsai bakarra gizakia bera dela esan daiteke. Oso estimatuak dira baina euren haragi eta larruagatik. Horrexegatik, ehizarik gabeko guneetatik edota gune babestuetatik kanpo oso zaila da oreinik topatzea.
Antzeko espeziea adarzabala (Dama dama) du. Oreina baino txikiagoa da adarzabala, arren adarrak palmatuak dira, adarkatuak beharrean, eta udaberrian eta udan orban zuri nabarmenak izaten dituzte alboan eta bizkarraldean.
Gilton Ribeiro
Gilton Ribeiro (1989ko martxoaren 25a - ) Brasilgo futbolaria da.
Marlik
Marlik 2015. urtean Zumaian sorturiko rock musika taldea da.
Ibilbidea
Maialen, Beñat, Ales eta David 2015ean elkartu ziren eta 2017an atera zuten aurreneko diskoa, taldearen izena zeramana. 2018an Gasteizko Talde Gunen zuzenean grabaturiko hiru abestirekin EP bat atera zuten, bertan Tom Waitsen eta Motorheaden abesti banaren bertsioak zeuden.
COVID-19 pandemiak eragindako konfinamenduaren ondoren disko berriaren aurrerapena izango zen "Izateko zer!" abestia atera zuten eta 2020 amaieran plazaratu zen bigarren disko luzea.
Kapušany
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1248. urtekoa da.
Ozeano Bareko zabor orbana
Ozeano Bareko zabor orbana —zabor uhartea, plastiko zopa, plastiko orbana eta zabor zurrunbiloa izenez ere ezaguna— Ozeano Barearen iparraldean (135-155 ºW, 35-42 ºN) dagoen zabor multzo erraldoia da. Ez da ozeanotako zabor multzo bakarra, baina bai handiena. Ozeano Barearen iparraldeko zurrunbilo ozeanikoak plastiko pelagikoak, zabor kimikoak eta beste hainbat hondakin partikula pilatu ditu, eta metro kubikoko 4 partikulako dentsitatera iritsi da.
Peptococcus
Peptococcus generoa bakterio Gram positiboz osatuta dago, koko itxura dutenak. Anaerobio hertsiak dira eta ez dute esporarik sortzen. Gure heste-floraren partaidea da Peptococcus, ahoa eta bagina ere kolonizatzeaz gain. Indol (-) eta ureasa (-) da.
Ozeano Bareko zabor orbana
Kutsadurari tamainaz jabetzeko azalerak konparatu daitezke. Iberiar penintsulak 582.000 kilometro koadroko lur azala du. Itsasoan noraezean dabilen hondakin multzoak 1,6 milioi kilometro koadro; zabor multzoa ia Espainia eta Portugalgo estatuak baino hiru aldiz handiagoa da.
Aurkikuntza
Estatu Batuetako National Oceanic and Atmospheric Administration (Ozeano eta Atmosferaren Administrazio Nazionala) izan zen 1988an zabor multzo hau aurreikusi zuena. Alaskan 1985 eta 1988 artean ozeanotako uretan jasotako plastiko partikulen datuen estrapolazioz egin zuen aurreikuspena. Ondoren Japoniako itsasoan egindako ikerketek ere antzerako emaitzak eman zituzten.
Peptococcus
Peptococcus niger da genero honen espezie bakarra.
Ozeano Bareko zabor orbana
Aurkikuntza
1997an Charles J. Moore ozeanografoak Hawaii uharteetan belaontzien estropadan parte hartu ondoren Estatu Batuetara itzultzeko bidea itsas-korronteak erabili gabe zuzen egitea erabaki zuen eta plastiko partikulen kontzentrazio handia zegoen eremua zeharkatu zuen.
Peptococcus
Talde honetako bakterioak ez dira giza-patogenoak, baina hainbat animaliatan infekzioak sortzen dituzte
Ozeano Bareko zabor orbana
Sorrera
Beste ozeanotan gertatzen den bezala zurrunbilo ozeanikoen mugimendu zirkularrak uretan esekitako plastiko partikulak pilatu egiten dituzte mugimendurik ia ez duen erdialdean. Frogaturik ez badago ere, badirudi zabor guztiaren % 80 lehorretik datorrela, eta % 20 itsasoan bertan sortzen dela; Lurretik datorren zaborra kaietan sortzen da, ibaiek isurtzen dute edo ekaitzaren ondoriozko txikitzeak izaten dira; itsasoan sortzen dena arrantzale edo merkataritza itsasontzietatik edo itsasoko plataformetatik jaurtitzen da.
Tamaina
Partikula handiak badauden arren asko mikroskopikoak dira eta satelite argazkietan ikustea ezinezkoa da, ondorioz zaila da zabor orbanaren tamaina neurtzea. Azken estimazioen arabera 700.000 eta 15 milioi km² arteko hedadura izan dezakeela uste da.
Kalte ekologikoa
Plastikoak degradatzeko denbora luzea behar du. Fotodegradazioa da biderik ohikoena, baina degradazio prozesuan partikula mikroskopikoak azaltzen dira eta zooplanktona delakoan animaliek irentsi eta ozeanotako sare trofikoetan sartzen dira.
Makroskopikoak diren plastiko partikulak arrain, hegazti eta dortoken digestio hodietan sartzen dira eta hil egiten dituzte.
Azkenik plastiko partikulek ozeanotako sustantzia kimiko toxikoak hartzeko joera dute, eta erabat pozoitsuak bihurtzen dira.
Azken datuen arabera, 267 espeziek jasan dituzte itsasoko plastikoaren eraginak.
Garbiketa
Sargazoen itsasoan bizi diren bakterio batzuk plastikoa degradatzeko gai direla ikusi da baina albo ondorioak ez dira neurtu oraindik.
2008an Richard Sundance Owenek Environmental Cleanup Coalition (Ingurumena garbitzeko koalizioa) sortu zuen ozeanoak garbitzeko metodoak ikertu eta platikoak erretiratzeko. Hurrengo urteetan beste proiektu batzuk ere abiatu izan dira.
Copsychus luzoniensis
Copsychus luzoniensis Copsychus generoko animalia da. Hegaztien barruko Muscicapidae familian sailkatua dago.
Salignac (Gironda)
Salignac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Salignac udalerrian erroldatutako biztanleak 1.311 ziren. Familiak 511 ziren, horien artean 102 pertsona bakarrekoak ziren (67 bakarrik bizi ziren gizonak eta 35 bakarrik bizi ziren emakumeak), 169 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 193 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 47 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 560 etxebizitza zeuden, 514 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 37 hutsik zeuden. 509 etxeak ziren eta 48 apartamentuak ziren. 514 etxebizitza nagusietatik 398 bere jabearen bizilekua ziren, 106 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 5 etxek gela bat zuten, 26 etxek bi zituzten, 52 etxek hiru zituzten, 150 etxek lau zituzten eta 281 etxek bost zituzten. 427 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 198 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 294 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 877 ziren, horien artean 652 aktiboak ziren eta 225 inaktiboak ziren. 652 pertsona aktiboetatik 602 lanean zeuden (328 gizon eta 274 emakume) eta 49 langabezian zeuden (11 gizon eta 38 emakume). 225 pertsona inaktiboetatik 89 erretiraturik zeuden, 66 ikasten zeuden eta 70 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Salignac udalerrian 518 unitate fiskal zeuden, 1.350,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.872 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 63 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 16 eraikuntza enpresak ziren, 13 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 10 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 23 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 igeltseroak, 3 margolariak, 3 zurginak, 4 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Salignac udalerrian 40 nekazaritza-ustiategi zeuden, 300 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cryptoblepharus schlegelianus
Cryptoblepharus schlegelianus Cryptoblepharus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Dun-le-Palestel
Dun-le-Palestel Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Creuse departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Dun-le-Palestel udalerrian erroldatutako biztanleak 1.147 ziren. Familiak 508 ziren, horien artean 215 pertsona bakarrekoak ziren (74 bakarrik bizi ziren gizonak eta 141 bakarrik bizi ziren emakumeak), 183 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 94 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 741 etxebizitza zeuden, 533 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 120 bigarren erresidentzia ziren eta 88 hutsik zeuden. 570 etxeak ziren eta 171 apartamentuak ziren. 533 etxebizitza nagusietatik 348 bere jabearen bizilekua ziren, 171 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 5 etxek gela bat zuten, 54 etxek bi zituzten, 107 etxek hiru zituzten, 151 etxek lau zituzten eta 216 etxek bost zituzten. 345 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 243 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 179 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 609 ziren, horien artean 439 aktiboak ziren eta 170 inaktiboak ziren. 439 pertsona aktiboetatik 404 lanean zeuden (227 gizon eta 177 emakume) eta 36 langabezian zeuden (14 gizon eta 22 emakume). 170 pertsona inaktiboetatik 100 erretiraturik zeuden, 24 ikasten zeuden eta 46 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Dun-le-Palestel udalerrian 536 unitate fiskal zeuden, 1.054 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.254 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 30 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 3 banku bulegoak, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 autoeskola, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 iturgina, 3 argiketariak, 4 ile apaindegiak, 4 albaitariak, 4 jatetxeak eta 3 higiezinen agentziak.
2009an zeuden 19 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 2 liburu dendak, 3 arropa dendak, 1 zapata-denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 kirol-denda zen, 1 lurrin-denda zen eta 3 lore-dendak ziren.
2000. urtean Dun-le-Palestel udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 702 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 3 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Dun-le-Palestel udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 203 ikaslekin.
Centralina
Centralina Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Hjelmeland
Hjelmeland Norvegiako udalerria da. Rogaland konderrian kokatua dago. 1089.44 km² ditu eta 2,678 biztanle ditu.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Erdarakada
Erdarakada euskaraz mintzatzean beste hizkuntza bateko esaldiak hitzez hitz itzultzean egiten den akatsa da, hots, euskarazko barbarismoa. Erdaraz jakin gabe ezin uler daitezkeen esaldiak dira erdarakada garbienak eta, sintaxiaren aldetik, erdarazko egituren araberakoak garrantzi handiagokotzat jo ohi dira, hitz mailan geratzen direnak baino. Jatorria edozein hizkuntza izan daitekeen arren, euskarak gertuen dauzkan hizkuntzetatik datozenak ohikoenak dira: gaztelaniatik Hego Euskal Herrian eta frantsesetik, Ipar Euskal Herrian.
Adibideak
Hona hemen gaztelaniatiko erdarakada batzuen adibideak:
Samuel Baláž
Samuel Baláž (Bratislava (Eslovakia), 1998ko abuztuaren 25a) piraguismoan lehiatzen den kirolari eslovakiarra da.
Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), brontzezko domina eskuratu zuen K-4 500 m modalitatean, Eslovakiako taldearekin, 1.23,534ko denboraz, Alemaniako taldearen (urrezkoa) eta Espainiakoaren (zilarrezkoa) atzetik sailkatuz. Hauek osatzen zuten Eslovakiako taldea: Samuel Baláž, Denis Myšák, Erik Vlček eta Adam Botek-ek.
Gobiesox milleri
Gobiesox milleri Gobiesox generoko animalia da. Arrainen barruko Gobiesocidae familian sailkatzen da.
Yusra Mardini
Biografia
Damaskon hazi zen, eta hantxe egin zuen igeri Siriako Batzorde Olinpikoaren laguntzarekin. 2012an, Siriako ordezkaria izan zen FNA Munduko Igeriketa Txapelketetan, 25 metrotan, 200 metrotan estilo librean eta 200 metrotan banakakoetan.
Siriako gerratik ihesi
Mardiniren etxea suntsitu zuten Siriako Gerra Zibilean. Yusrak eta haren ahizpa Sarak Siriatik ihes egitea erabaki zuten 2015eko abuztuan. Libanora eta gero Turkiara iritsi ziren, eta han beste 18 errefuxiaturekin poto batean sartu ahal izan ziren, potoak sei edo zazpi lagun baino gehiago jasan ezin zituen arren. Ontziaren motorra gelditu egin zen, eta pixkanaka hondoratzen hasi ziren Egeo itsasoan. Hala ere, Yusra Mardini, bere ahizpa Sararekin eta igeri egiten zekiten beste bi lagunekin batera, uretan sartu eta potoa bultzatu zuten hiru orduz, Lesbosera iritsi arte. Azkenik, Europan zehar ibilita Alemaniara joan ziren, eta hantxe finkatu ziren Berlinen 2015eko irailean. Gurasoek ere ihes egin zuten Siriatik eta Alemanian bizi dira.
Gerra txikia
Gerra txikia liburua 2014ko maiatzean kaleratu zuen Lander Garrok, haren bigarren eleberria izanik. Antza denez eleberri honek elementu autobiografikoak ditu, hau da, egileak liburuaren protagonista bezala, euskal errefuxiatuen semea izan zen gerra zikinaren garaietan. Modu batez, egilea Xabier haurrarekin identifikatu egiten da. Ziur aski 2014ko euskal eleberri onenetarikoa da hau.
Izenburua
Protagonistaren krisi une batean euskal dantzak ikasteaz uzten du etxean ezer esan gabe. Disimulatzeko, ikasteko orduetan, paseo luzeak ematen ditu. Horrelako batean Mundu Gerran aberriaren alde eroritakoei eskainitako oroigarria aurkitzen du. Han zera irakurtzen du: Aux Héros Hendayais de la Grande Guerre; horren aurrean Xabierrek pentsatzen du: "Ba ote da gerra txikirik?"
Yusra Mardini
Kirol-jarraipena
Mardinik Wasserfreunde Spandau 04rekin jarraitu zuen entrenatzen, Olinpiadetarako kalifikatzeko itxaropenarekin. Olinpiadetan artean airean bazegoen ere, Nazioarteko Batzorde Olinpikoak parte hartu eta Thomas Bach presidenteak esan zuen bezala:
Gerra txikia
Narratzailea
Liburua hirugarren pertsona idatzita dago baina narratzaileak dena Xabierren ikuspuntutik kontatuko du. Narratzaileak Xabierren barne pentsamendu guztiak ezagutzen ditu, haren sentimenduak eta beldurrak.
Yusra Mardini
Kirol-jarraipena
"Kirolean bikaintasuna lortzeko ametsa gauzatzen lagunduko diegu, baita gerratik eta indarkeriatik ihes egin behar dutenean ere".
Ctenogobius lepturus
Ctenogobius lepturus Ctenogobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Yusra Mardini
Kirol-jarraipena
2016ko ekainean, errefuxiatuen nazioarteko taldean parte hartzeko hautatu zuten Mardini, 100 m-ko estilo libreko eta 100 m-ko tximeleta-estiloko ekitaldietan.
Gerra txikia
Argumentua
Jose Mari Ugarte Lapurdin errefuxiatua dago ETAkidea izateagatik. Haren familia, ordea (ama eta hiru seme-alaba) Errenterian gelditu dira. Hegoaldean bizitza ez da erreza amarentzat, nahiko lan gogorrak egin baititu aurrera ateratzeko. Ahal dutenean Iparraldera doaz aitarekin egotera. Han ikusten dutena ez da seme-alaben gustukoa baina, azkenik, gurasoek Hendaian bizitzeko elkartzea erabakitzen dute. Protagonista Xabier da, seme-alaben txikiena eta bere mundua haurren mundua da. Begi xaloekin inguruan gertatzen den guztia aztertzen du. Hendaian direla GALeko erasoak hasten dira eta Ugarterren gertuko batzuk hiltzen dituzte. Aita, beldurrez jota, seme-alabekin gero eta petralagoa da. Bitartean seme-alabak inguru berrira moldatzen saiatzen dira, errealitate berrian egokitzen. Xabierrek eskola berria ezagutuko du, neskak, maitasuna, zigarroak, lehen kontzertua... Poliki-poliki Xabierrek, gerra inguru horretan, haurtzaroa gaindituko du.
Naroa Iturri
Naroa Iturri Lizarribar (Hernani, Gipuzkoa, 1976) euskal herritar kazetaria da.
ETB 1eko Bertatik Bertara telebista saioan hasi zen bekadun. Ondoren Ikusgela telesaioan erreportari egon zen eta honen aroa bukatzean, Sut&Blai saioan jarraitu zuen. Andoni Aizpuruk aurkezten duen Horrelakoa da bizitza telesaioan kolaborazioak egin zituen kazetari bezala. 2009tik 2017ra, Hamaika Telebistako erredaktore burua izan zen eta Donostiako zuzendaria.
Egun Askabide Klinikan egiten du lan eta 2019tik aurkezle gisa ari da Ekhiñe Atorrasagasti zuzentzen duen Kolpez kolpe saioan.
David Asensio
Biografia
David Donostiako Antiguoko harrobian trebatu zen eta, 1997an, Athletic Clubeko gaztearekin bat egin zuen, izan ere, Donostiako taldea Athleticen itundutako taldea izan zen. Hurrengo urtean, Baskoniara igo eta bertan 16 gol eskuratu zituen. 1999-00 denboraldirako Bilbao Athleticeko jokalaria izatera pasa zen. 2000ko apirilaren 2an debuta egin zuen Lehen Mailan: titularra izan zen Atletico Madrilen aurka 1 eta 2ko garaipenean. Urte bereko abenduan talde zuri-gorriarekin beste bi partida jokatu zituen, horietako bat San Mamesen Valentziaren aurka.
CF Extremadura taldean jarraitu zuen Bigarren Mailan. Azkenik, taldeak Bigarren B Mailara jaitsiera jasan zuen, bere hurrengo helmuga Alicante CF izan zelarik, non profesional bezala bere urterik onenak bizi izan zituen. Han, bere kide izandako Sendoa Agirrerekin taldeko aurrelari-bikotea osatu zuen. 2005ean Eibarrek fitxatu zuen, Bigarren Mailan. Nahiz eta maila galdu, Gipuzkoan beste denboraldi batez jarraitu zuen. 2007an Club de Fútbol Palenciarekin bat egin zuen, honekin Hirugarren Mailarako jaitsiera bizi izan zuelarik.
2009an Beasain Kirol Elkarteak fitxatu zuen, non bere kirol ibilbidearen zati handi bat egin zuen 2011-12 denboraldian izan ezik, Club Portugalete taldean jokatu baitzuen. Erregional mailan erretiratu zen, Zarauzko Kirol Elkartean hain zuzen ere.
Ibilbidea
''2015ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.''
Gonzalo Moro
Gonzalo Moro (? - 1427) bizkaitar politikari, militar eta legelaria izan zen. 1394an Henrike III.a Gaztelakoa erregeak Bizkaiko eta Gipuzkoako korrejidore izendatu zuen. Entzutegiko entzule eta Enkartazioetako eta Gipuzkoako ikuskaria (veedor) izan zen. 1402an erregeak Bilboko alkate ere izendatu zuen. Bere zeregin politiko nagusia Leinu gerrak amaiaraztea zuen eta horretarako bide legalez gain (Enkarterriko Forua idatzi zuen eta Gipuzkoako Ermandadearen Ordenantzak onartu zirenean parte hartu zuen ) indarkeria ere erabili zuen. Berari buruz honela diot Bizkaiko esaera zaharrak:
1417an, Joanes II.a Gaztelakoaren erreinaldian, lapurtarren eta ingelesen aurkako bizkaitar itsas-armada zuzendu zuen.
Kendice
Kendice Eslovakiako udalerri bat da, Prešoveko barrutian kokatuta. 9,34 km²ko azalera du eta 1985 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1249. urtekoa da.
Polentinos
Polentinos Palentziako udalerria da, Montaña Palentina eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 67 biztanle zituen.
Tommy Dorfman
Tommy Dorfman (Atlanta, Georgia, 1992ko maiatzaren 12a) estatubatuar antzezlea da. Netflixeko 13 Reasons Why telesailean Ryan Shaver izeneko pertsonaiarena egiteagatik ezaguna da. 2021eko uztailean bere burua emakume transgenerotzat aurkeztu zuen eta bere burua izendatzeko izenordain femeninoak erabiltzen hasi zen.
Colméia (Tocantins)
Colméia Brasilgo udalerri bat da, Tocantins estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Suldal
Suldal Norvegiako udalerria da. Rogaland konderrian kokatua dago. 1736.19 km² ditu eta 3,823 biztanle ditu.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cryptoblepharus tytthos
Cryptoblepharus tytthos Cryptoblepharus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Blankenburg
Blankenburg Alemaniako udalerri hauetako bat izan daiteke:
Le Bourg
Le Bourg Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Le Bourg udalerrian erroldatutako biztanleak 297 ziren. Familiak 126 ziren, horien artean 42 pertsona bakarrekoak ziren (34 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 21 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 42 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 21 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 185 etxebizitza zeuden, 130 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 35 bigarren erresidentzia ziren eta 20 hutsik zeuden. 181 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 130 etxebizitza nagusietatik 107 bere jabearen bizilekua ziren, 17 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 10 etxek bi zituzten, 30 etxek hiru zituzten, 52 etxek lau zituzten eta 38 etxek bost zituzten. 106 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 56 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 62 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 183 ziren, horien artean 138 aktiboak ziren eta 45 inaktiboak ziren. 138 pertsona aktiboetatik 124 lanean zeuden (68 gizon eta 56 emakume) eta 14 langabezian zeuden (8 gizon eta 6 emakume). 45 pertsona inaktiboetatik 18 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 zurgina eta 1 argiketaria.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Le Bourg udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 670 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cryptoblepharus ustulatus
Cryptoblepharus ustulatus Cryptoblepharus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Kento Shiratani
Kento Shiratani (白谷 建人, 1989ko ekainaren 10a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Fagiano Okayama eta Roasso Kumamoto.
Sibon anthracops
Sibon anthracops Sibon generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
Gobiesox multitentaculus
Gobiesox multitentaculus Gobiesox generoko animalia da. Arrainen barruko Gobiesocidae familian sailkatzen da.
Pomar de Valdivia
Pomar de Valdivia Palentziako udalerria da, La Valdivia eskualdean dagoena.
1618 Dawn
1618 Dawn asteroide gerrikoan aurkitutako 1618. asteroidearen izena da. 1948ko uztailak 5ean aurkitu zuen Ernest Leonard Johnsonek Johannesburgotik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1948 NF zen.
San Petri eliza (Oibar)
San Petri eliza Nafarroa Garaiko Oibar udalerrian kokatutako XII. mendeko kristiau eliza bat da. Erromaniko estiloa ditu.
Eraikina
Herriaren buruan San Petri eliza dago, bi garaikoa; gorputza erromanikoa da, hiru nabekoa, eta gurutzadura eta burualdea XVI. mendekoak dira. Erdi Aroko zatia kanoi erdiko gangez estalita dago, eta gotiko-pizkundear, berriz, ganga izartuz. Hogei kapitel handi baino gehiagoko eskultura-multzo batek apaintzen du nabea. Kanpoaldeak harlanduzko hormak ditu; sarrerako portada XVI. mendekoa nabarmentzen da.
Tenpluaren buruan, Zangoza-Irunberriko tailerreko erretaula erromanista bat dago, Juan Huitzi Ituren edo Juan Eretak egina ziurrenik; bere eskultura eta erliebeek Kristoren Pasioaren eta San Pedroren bizitzaren zikloak kontatzen dituzte. Parrokiako altxorraren artean, XV. mendeko Amparoko Kristoaren tailua, XII. mendeko Ama Birjinaren bi irudi erromaniko eta Bernardino del Campo zilarginak 1532 inguruan egindako eskema gotikoko zaintza txiki bat daude.
Dôme de Paris - Palais des Sports
Aluminiozko 1.100 panelek osatua, bere kupula oso arina da. Bere lehen denboralditik, Palais des Sportsek ikuskizun handiak hartzen ditu, Johnny Hallyday, Sylvie Vartan, Harlem Globetrotters, Holiday on Ice eta boxeo borrokak kasu, munduko boxeo arreta gune nagusietako bat bihurtu dutenak.
Mundu osoko ehunka mila ikusle bertaratu dira artista, dantzari, patinatzaile, diziplina ezberdinetako kirolari, zirku programa, komedia musikal (les Dix Commandements, Le Roi Soleil) eta beste hainbat ikuskizun musikal preziatzera, Robert Hosseinek zuzendutako obrak kasu. Bai akustikoagatik, bai ikusgarritasunagatik, Parisko ikuskizun areto onenetakoa da.
Artistaren gaztetako portreta
Artistaren gaztetako portreta James Joyce idazle irlandarraren lehen nobela da. Estilo modernistan idatzita dagoen Künstlerroman bat da (artista baten bizitzari, lanari eta sormenari buruzko eleberria). Stephen Dedalusen, Joyceren alter ego fikzionalaren, iratzartze erlijioso eta intelektuala kontatzen du. Joyceren alter egoaren abizenak erreferentzia egiten dio greziar mitologiako Dedalo artisau bikainari. Stephenek zalantzan jartzen ditu berak bizitako konbentzio katoliko eta irlandarrak eta horien aurka matxinatzen da. Azkenean, Europa kontinentean bere burua erbesteratzen bukatzen du. Ondorioz, Joycek bere lehen liburu honetan erabiliko ditu etorkizunean Ulises (1922) eta Finnegans Wake (1939) lanetan garatuko dituen teknika batzuk.
Masato Kurogi
Masato Kurogi (黒木 聖仁, 1989ko urriaren 24a - ) Japoniako futbolaria da.
Artistaren gaztetako portreta
1904an hasi zen liburua idazten. Garai hartan, Stephen Hero izena jarri nahi zion, eta hasieran 63 kapituluko nobela autobiografikoa izango zen, estilo errealistan idatzita. Baina, 25 kapitulu idatzi eta gero, Joycek alde batera utzi zuen ordura arte egindakoa, eta 1907an lana berridazten hasi zen. Liburuko gaiak eta protagonista moldatu zituen bost kapituluko nobela trinkoa izan zedin. Errealismo zorrotza alde batera utzi eta zeharkako estilo librea maiz erabili zuen, irakurleak Stephen garatzen ari zen kontzientzia ikus zezan. Ezra Pound poeta amerikar modernistak serie moduan argitaratzea lortu zuen The Egoist literaturazko aldizkari ingelesean 1914an eta 1915ean. Azkenik, 1916an B.W. Huebschek New Yorken liburu moduan argitaratu zuen. Artistaren gaztetako portreta nobelari eta Dublindarrak (1914) istorio bildumari esker lortu zuen Joycek bere burua modernismo literarioaren abangoardian kokatzea.
Masato Kurogi
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Cerezo Osaka eta V-Varen Nagasaki.
Artistaren gaztetako portreta
Historia
James Joyce (1882 – 1941) Dublinen, Irlandan, jaio zen, erdi-mailako klaseko familia batean. Ikasle aparta izan zen, eta 1902 urtean Dublingo University College unibertsitatean graduatu zen. Hurren, Parisera joan zen medikuntza ikastera, baina denbora laburrean utzi egin zuen. Haren familiak eskatuta, Irlandara bueltatu zen, ama hiltzen ari baitzen minbiziak jota. Amak hala erregutu arren, Joyce eta bere anaia Stanislaus-ek konfesioa egiteari edo jaunartzea egiteari uko egin zioten, fedegabeak baitziren. Era berean, ama koman sartu zenean ere, ez ziren belauniko jarri errezatzeko. Bere liburuak argitaratzen saiatu ondoren, bai eta (arrakastarik gabe) egunkari propioa sortzen saiatu ondoren ere, Joycek irakasle, abeslari eta kritikari moduan egin zuen lan. Joyce 1904. urtean saiatu zen lehenengo nobela, Stephen Hero, idazten. Urte bereko ekainean Nora Barnacle ikusi zuen Nassau Street kaletik paseatzen. Ekainaren 16ean hasi ziren elkarrekin ibiltzen, Ulises nobela gertatzen den egun berean. Joyce eta Nora berehala maitemindu ziren bata besteaz, eta biek Irlandari eta Elizari buruz partekatzen zituzten kritikek harremana sakondu zuten. Hala, Joycek eta Norak Europa kontinentalera ihes egin zuten ezkontzeko. Hasiera batean Zürichen geratu ziren, baina gero Triestera (garai hartan Austro-Hungariako Inperioaren parte) joan ziren. Bertan hamar urtez bizi ziren, eta denbora horretan Joyce ingeleseko irakaslea izan zen. Ondoren, 1905eko martxoan, Triesteko Berlitz Eskolara lekualdatu zuten, Austriako espioitza-giroa oso mehatxagarria baitzen. Norak seme-alabak izan zituen: George 1905ean eta Lucia 1907an. Joycek bitartean fikzioa idazten zuen, eta bere lehenengo saiakera eta istorioak «Stephen Daedalus» goitizenarekin sinatu zituen. Istorio labur horiek Dublindarrak (1914) bilduma osatu zuten. Liburu horrek zortzi urte behar izan zituen argitaratua izan arte, haren inguruan eztabaida baitzegoen. Dublindarrak argitaratu arte itxaroten zuen bitartean, Joycek Irlandan 1904ean hasi eta 1907an utzi zuen Stephen Hero nobelako gai nagusiak landu zituen. Eraldaketa horren bidez, Artistaren gaztetako portreta sortu zuen, 1916an argitaratu zena (Lehen Mundu Gerraren erdian Zürichera itzuli eta urtebete geroago).
Argitaratu baino lehen
Bere editoreek hala eskatuta, Joycek «Artistaren portreta» izeneko filosofia-fikziozko obra bat bidali zuen Irlandako Dana literatura-aldizkarira 1904ko urtarrilaren 7an. Dana-ko editoreak, W. K. Magee-k, lana errefusatu zuen, eta Joyceri esan zion «ezin zuela argitaratu ulertzen ez zuen zerbait.»[ 1904ko otsailaren 2an, bere 22. urtebetetzean, Joyce Stephen Hero izeneko nobela biografiko bat idazten hasi zen, eta Artistaren gaztetako portreta-n ageri ziren filosofia estetikoaren zenbait ezaugarri baliatu zituen. 1905eko erdialdera arte ibili zen liburuan lanean, eta, urte horretan bertan, eskuizkribua Triestera eramatea erabaki zuen, bertara bizitzera joan zenean. Dublindarrak nobelako istorioetara aldatu zuen arreta Joycek, baina, hala ere, jarraitu egin zuen Stephen Hero idazten. Hala,  914 orrialde idatzi eta gero, hasieran pentsatutako 63 kapituluetatik 25 bat inguru amaituta, Joycek erdi-bukatutzat jo zuen liburua. Baina, 1907ko irailean, istorioa idazteari utzi zion, eta ordura arte egindako testua eta haren egitura berrikusteari ekin zion. Berrikuspen horretatik sortu zen Artistaren gaztetako portreta. 1909rako obrak bazuen itxura ona, eta Joycek zenbait kapitulu erakutsi zizkion Ettore Schmitz izeneko bere ikasleetako bati, ariketa gisa. Schmitz bera, idazle bikaina baitzen, harrituta geratu zen lanarekin, eta horrek Joyceri bultzada eman zion obra idazten jarraitzeko.
1911n, Joyceri haserre bizia piztu zitzaion, inork ez baitzuen bere Dublindarrak liburua argitaratu nahi, eta haserre bizi horren ondorioz Artistaren gaztetako portreta-ren eskuizkribua sutara bota zuen. «Familia suhiltzaileak», Eileen arrebak barne, lana salbatzea lortu zuen. 1907an Chamber Music argitaratu zen, Joycen poema-sorta bat.
Joycek berak zioenez, «mizkinkeria arduratsua» erakutsi zuen nobelarako erabili zituen materialei dagokienez. Arreta handiz egindako 5 kapituluetan bildu zituen bere estiloa eta gaztetasuna azaltzeko erabili zituen aurreko bi obrak, Artistaren portreta eta Stephen Hero, bai eta Triesten idatzitako koadernoak ere, Tomas Akinokoa ren filosofiari buruzkoak.
Thonville
Thonville Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Artistaren gaztetako portreta
Argitaratu baino lehen
Stephen Hero hirugarren pertsonako narratzaile orojakilearen ikuspuntutik idatzita dago, baina Portreta-n Joycek zeharkako estilo librea darabil. Aldaketa horrek  Stephen narrazioaren erdigunean kokatzen du argi eta garbi. Pertsonaiek eta gertaerek Stephenen arabera hartzen dute garrantzia, eta bere ikuspuntuaren arabera hautematen ditugu. Bertan agertzen diren toki eta pertsonaiak ez dira soilik Joycek noizbait ezagutu zituelako agertzen. Xehetasunak arreta handiz aukeratu eta txertatzen ditu, nobelaren estiloarekin bat etor daitezen.
Behin argitaratuta
1913an W.B Yeats poeta irlandarrak Joycen lana gomendatu zion Ezra Pound poeta amerikar abangoardistari. Garai hartan, Pound poema antologia bat prestatzen ari zen. Poundek Joyci idatzi zion, eta 1914an Joycek liburuaren lehen kapitulua eman zion Poundi. Horrenbeste gustatu zitzaion, non Londresko The Egoist aldizkari literarioan serie moduan argitaratzeko presioa egin baitzion. Joycek presaka bukatu zuen nobela, eta 25 ataletan agertu zen 1914ko otsailaren 2tik 1915eko irailaren 1era arte.
Thonville
Biztanleria
2007an Thonville udalerrian erroldatutako biztanleak 42 ziren. Familiak 20 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Artistaren gaztetako portreta
Behin argitaratuta
Ezin zuten argitaletxe britainiarrik aurkitu obra bukatua argitaratzeko, eta, beraz, Poundek B.W Huebsch argitaletxe amerikarrarekin adostu zuen argitalpena. 1916aren abenduaren 29an argitaratu zuten. Britainia Handian The Egoist Pressek berrargitaratu zuen 1917ko otsailaren 12an, eta Jonathan Capek argitaratzeko ardura hartu zuen 1924tik aurrera. Viking Pressek Chester Andersonek zuzendutako berrikusketa bat argitaratu zuen. Zuzenketa horrek oinarri hartu zituen eskruizkibu orijinala, zuzenketa zerrenda eta zirriborroetan egindako zuzenketa txikiak. Edizio hori «izen handikotzat eta “estandartzat” hartzen da». 2004an, testu hori bera erabili zuten Everyman´s Libraryren laugarren edizioak, Bedforden edizioak, bai eta Oxford World's Classicsen edizioak ere. Garland argitaletxeak edizio kritiko bat argitaratu zuen 1993an, Hans Walter Gabler-ek editatua.
Sinopsia
Behin batean, eta oso garai ona zen behin bateko hura, bazetorren ñoño bat – muuu! - bidean barrena eta bidean barrena zetorren ñoño horrek mutil txiki polit bat aurkitu zuen, etxeko ninia izena zuena...
Thonville
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Artistaren gaztetako portreta
Sinopsia
Aitak kontatzen zion ipuin hori; aitak kristal baten atzekaldetik begiratzen zion; aurpegi iletsua zuen.
Bryan MacLean
Bryan Andrew MacLean (Los Angeles, 1946ko irailaren 25a - ib., 1998ko abenduaren 25a) estatubatuar abeslari, egile abeslari eta gitarra-jotzailea, Love taldeko kidea. Taldearen hainbat abestien egilea izan zen, horien artean Alone Again Or arrakasta. Handik gutxira taldea utzi zuen. Azken aldian musika kristaua jo zuen.
Artistaren gaztetako portreta
Sinopsia
Etxeko ninia zen. Ñoñoa, Betty Byrne bizi zeneko bidean barrena zetorren. Bettyk limoizko goxoak saltzen zituen.
Thonville
Etxebizitza
2007an 21 etxebizitza zeuden, 19 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 2 hutsik zeuden. 19 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 19 etxebizitza nagusietatik 14 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek hitu gela zituzten, 3 etxek lau zituzten eta 14 etxek bost zituzten. 17 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 8 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 9 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Aden
Aden (arabieraz عدن) Yemengo hiri garrantzitsu bat da. Gaur egun portu garrantzitsuena izateaz gain 'Adan Gobernantziako hiriburua ere bada. Historikoki britainiar kolonia garrantzitsu bat izan zen eta Hego Yemen edo Yemengo Errepublika Herritar eta Demokratikoko hiriburua izan zen.
Ctenogobius manglicola
Ctenogobius manglicola Ctenogobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Thonville
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Barcelona Teatre Musical
Barcelona Teatre Musical Bartzelonan dagoen antzokia da, Montjuïcen kokatuta. Antzinako Palau Municipal d'Esports-en eraikinean dago, 2000. urtean kirol ikuskizunak egiteari utzi ziona.
Zere arrunt
Zere arrunta (Balaenoptera physalus) baleen espeziea da. Balea urdina eta gero, egun dauden animalirik handiena da, helduek 27 metroko luzera dutelako.
Thonville
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra ostalaritza eta jatetxe enpresa batena zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Artistaren gaztetako portreta
Sinopsia
— ''James Joyce, Artistaren Gaztetako Portreta, I Atala. (Irene Aldasorok itzulia)'' Stephen Dedalus haurraren haurtzaroari buruz mintzo zaigu liburua. Ahotsa ez da pertsonaia nagusiarena, baina, hala ere, haren sentimenduak ulertzen ditu. Gainera, erabiltzen den hiztegia aldatu egiten da haurra hazten doan heinean. Loturarik gabeko hainbat pasartetan zehar, Stephenek mundua deskubritu eta ulertuko du, eta, bitartean, irakurleak pertsonaia nagusiaren beldurrak eta nahasmenduak biziko ditu. Stephen protagonista Clongowes Wood College ikastetxe jesuitara joango da ikastera, non haur beldurti eta adimentsuak gelakideen isekak jasango baititu. Bitartean, jokabide arauak ikasiko ditu. Gabonetako afari batean ezagutuko ditu Stephenek Irlandako tirabira politiko, sozial eta erlijiosoak, Charles Stewart Parnell politikariaren ingurukoak. Tirabirek gaztakak sortuko dituzte familiako kideen artean, eta Stephenek ez du jakingo zer instituzio politikoetan izan dezakeen konfidantza Clongowes ikastetxera itzultzean, diziplina zorroztuko da, eta jesuitek zigor fisikoak areagotuko dituzte. Hori gertatuko da bost ikasle heldu harrapatuko dituztelako joku homosexualetan. Irakasle batek uste izango du Stephenek betaurrekoak apurtu dituela ez ikasteko, baina ikaskideen laguntzarekin Stephenek adorea bilduko du zuzentzailearengana joateko eta kexatzeko. Aita Conmee zuzendariak ziurtatuko dio ez dela berriro halakorik gertatuko, eta Stephenek garaipen sentsazioa biziko du.
Zere arrunt
XX. mendean zehar baleazaleek 750.000 zere ehizatu eta gero, bere irautea arriskuan dago, egun 3.000 baino ez direlako geratzen.
2012ko abenduaren 5ean balea agertu zen Kontxako badian, Donostian, bufaka. Biharamunean hondartu egin zen, eta bertan hil zen; zere arrunta zela ikusi zen orduan.
Copsychus cebuensis
Copsychus cebuensis Copsychus generoko animalia da. Hegaztien barruko Muscicapidae familian sailkatua dago.
Artistaren gaztetako portreta
Sinopsia
Dublingo University Collegeko ikasle delarik, Stephen gero eta gehiago nekatzen da bere inguruko instituzioez: Eliza, eskola, politika eta familia. Bere familiaren aberastasuna desagertzen den heinean, aitak errieta egiten dio eta amak elizara bueltatzera bultzatzen du. Stephenek, gero eta lehorragoa eta umorerik gabe, Elizarekiko sentitzen duen alienazioa eta garatu duen teoria estetikoa azaltzen die bere lagunei. Horiek, ordea, ez dute onartzen ez bata ez bestea. Stephenek ondorioztatzen du Irlanda hertsiegia dela bere burua artista moduan guztiz garatzeko, eta joatea erabakitzen du. Bere burua erbesteratzea erabakitzen du, beraz, baina ez aldez aurretik bere egunerokoan bere jaioterriarekiko dituen loturak azaldu baino lehen:
“… Banoa milioigarren aldiz esperientziaren errealitatearen enkontrura eta arimako tailerrean nire arrazaren kontzientzia sortugabea forjatzera.”
Kaio Felipe Gonçalves
Kaio Felipe Gonçalves (1987ko uztailaren 6a - ) Brasilgo futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Cerezo Osaka eta Yokohama FC.
Aden
Adengo antzinako itsas-portu naturala desagertutako sumendi baten kraterrean datza, penintsulara istmo txiki batez loturik. Portu hau lehenengoz Awsan Erreinuak erabili zuen K.a. V eta VII. mendeen artean. Gaur egungo portua penintsularen beste aldean dago.
Sibon dimidiatus
Sibon dimidiatus Sibon generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
Aden
Aden hiria hainbat auzok osatzen dute: Krater, jatorrizko itsas-portua; Ma'alla, gaur egungo portu berria; Tawahi, kolonialismo garaian Steamer Point izena zuena; eta Gold Mohurreko etxeak. Khormaksar, istmoan kokatuta, gorputz diplomatikoa, Adengo Unibertsitatea, aireportua eta bestelako bulegoak ditu. Kontinentean Sheikh Othman dago, antzinako oasia; Al-Mansura, Britainiarrek diseinatutako hiri bat; eta Madinat ash-Sha'b, Hego Arabiar Federazioaren hiriburua izendatu zutena.
Xibarta
Xibarta (Megaptera novaeangliae) baleen espeziea da. Zere espezietatik handienetariko bat da, helduek 12 eta 16 metro arteko luzera eta 36.000 kg dituztelako. Arrek 10 eta 20 minutu arteko iraupena duen abestia abesten dute, orduak eta orduak errepikatzen dutena. Abestiaren helburua ez da ezaguna, baina litekeena da ugalketarekin lotua izatea.
Baleazaleek ehizatu zuten eta ehizatzen dute bale hau. Egun 80.000 espezimen baino ez dira geratzen.
Bularralde sendoa, bizkar konkortua eta, gainerako zetazeoekin alderatuta, isatsalde mehea du. Burraldeko hegalak eta isatsekoak oso handiak ditu. Gorputzaren gaineko aldea beltza du, sabeleko aldea, berriz, zuria. Ipar eta Hegoburuetan eta Ekuatore aldean ematen du bizitza. Arrain txikiak eta plankton erako oskoldunak jaten ditu.
PC
Pc edo PC akronimoak esanahi ugari ditu:
Cryptoblepharus voeltzkowi
Cryptoblepharus voeltzkowi Cryptoblepharus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Jitaúna
Jitaúna Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Sauda
Sauda Norvegiako udalerria da. Rogaland konderrian kokatua dago. 546.34 km² ditu eta 4,734 biztanle ditu.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga: