cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yolanda Urarte
Yolanda Urarte Alonso (Gasteiz, 1968ko ekainaren 7a) Trebiñuko nekazaria da, UAGA (Arabako Nekazarien Elkartea) laborantza sindikatuko lehen presidente emakumea eta Trebiñuko lehen landa lurraldeetako taxilaria.
Biografia
Yolanda Urarte Gasteizen jaio zen 1968an. 1991n Zaragozako Unibertsitatean lizentziatu zen albaitaritzan. 1992an Nekazaritza Garapen masterra ikasi zuen. Ezkontzean Argotera (Trebiñu) joan zen bizitzera eta nekazaritzan lanean hasi zen. Haren senarrarekin, laborantzan aritzen da eta landa-turismo ete bat kudeatzen du. Bi seme ditu.
Jardun profesionala
1992tik 1999ra Gasteizko Udalean egin zuen lan, Ekonomia Sustapena eta Enplegua Sailean, formatzaile lanpostuan, nekazaritzako elikagaien industrietako eskola batean. 1999an EHNE nekazaritza sindikatuan formatzaile moduan egin zuen lan eta 2001ean formazio koordinazio teknikari moduan aritu zen. Sei hilabetez EHNE-ren koordinatzaile orokorra izan zen, 2003ko urrian irten zen arte. 2006an landa ostatu bat ireki zuen eta landa taxi lizentziadun lehen emakumea bihurtu zen Trebiñun.
Jardun politikoa
2017ko martxoaren 8an Treiñuko Udalean zinegotzi bihurtu zen, zerrendako bigarrenaren dimisioaren ostean. Urarte hirugarrena zihoan Trebiñuko hautagaitza independentean.
Micromyzon akamai
Micromyzon akamai Micromyzon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Aspredinidae familian.
Trambly
Trambly Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Trambly udalerrian erroldatutako biztanleak 398 ziren. Familiak 167 ziren, horien artean 50 pertsona bakarrekoak ziren (25 bakarrik bizi ziren gizonak eta 25 bakarrik bizi ziren emakumeak), 63 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 46 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Trambly udalerrian 158 unitate fiskal zeuden, 377 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.484 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 13 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 3 zurginak eta 1 jatetxe.
2000. urtean Trambly udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 600 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Santa Marta de Tormes
Santa Marta de Tormes Salamancako udalerria da.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 14.630 biztanle zituen.
Brownsboro Farm (Kentucky)
Brownsboro Farm Kentuckyko hiri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 648 biztanle zituen, 0.59 kilometro koadrotan banatuta.
Natali Germanotta
Natali Veronica Germanotta (New York, 1992ko martxoaren 10a) moda-diseinatzailea eta estilista estatubatuarra da.
Biografia
Veronica Germanotta 1992ko martxoaren 10ean jaio zen New Yorken, Joseph Germanotta eta Cynthia Germanotta (jaiotzez Cynthia Bissett) negozio-exekutiboen alaba, Manhattango Upper West Seten hazia. Jatorri italiarrekoa, Lady Gaga aktore eta kantariaren ahizpa gazteena da. Upper East Sideko den Sagrado Corazón komentuko neskentzako eskola katoliko pribatuan ikasi zuen. Graduatu ondoren, moda ikasi zuen Parsons School of Design unibertsitatean, The New School osatzen duen unibertsitatean.
Karrera
2016ko otsailean, Germanotta eta haren ahizpa Mattel-eko Monster High-ekin elkartu ziren, Born This Way Foundationekin batera, #KindMonsters kanpainaren barruan, frankiziarako panpina bat sortzeko.
Germanottak moda-diseinatzaile gisa egiten du lan, eta ahizparen modarako nahiz Harper's Bazaar bezalako aldizkarietako argitalpenetarako diseinatu du. Estilista gisa lan egin zuen A Star Is Born (2018) filmaren setean, eta jantzi egokiak diseinatu zituen Gagak Las Vegasen duen egoitzarako, Jazz & Piano. 2019an, Óscar Sarien 91. edizioan lagundu zion ahizpari.
Izar aldakor urdin argitsu
Izar aldakor urdin argitsuak (luminous blue variables), S doradus izar aldakor bezala ere ezagunak, ezagutzen diren izarrik argitsuenak dira, zeinen artean dauden unibertsoko izarrik masiboenetako batzuk. Mota honetako izar kopurua oso txikia da, izar masiboen izar eboluzioaren fase labur bat bait dira, zeinak jada oso gutxi dauden. Zorionez, euren argitasunak oso nabarmen bihurtzen ditu, eta, beraz, gutxi baldin badira ere, detektatzeko errazak dira.
Motak
Bi motatako izar aldakor urdin argitsu daude: batetik, distira baxukoak (masa erlatiboki baxua duten eta supererraldoi gorri fasea atzean utzi duten izarrak diruditenak, HD 160529 kasu, eta, kasuren batzuetan behintzat 20 eta 25 eguzki masa arteko masa duten izarrak), supernoba bezala eztanda egin aurretik izar horien eboluzioko azken fasea izango litzatekeena; bestetik, distira altukoak, izarrik masiboenei dagozkienak, Eta Carinae kasu, zeinetan supererraldoi gorri fasearen baliokidea izango litzatekeena nahiz eta ez duten fase hau bizitzen. Distira altukoen kasuan, izarraren erdiguneko hidrogenoaren fusioaren azken faseetan gertatzen da, elementu hau izarraren nukleoaren inguruko geruza baten fusionatu den bitartean, baita nukleoan helioaren fusio fasearen hasieran ere.
Jatorria eta eboluzioa
Izar aldakor urdin argitsu fasea izar oso masibo baten bizitzako azken faseetako bat da, eta badago, izatez izar hauek supernoben sortzaileak direla adierazten duten nolabaiteko frogak. Aldakor urdin argitsuak urteen eskalan euren distiran motelki aldatzen diren izarrak dira, baina argitasun aldaketa handiak eragiten dituzten bat-bateko erupzioekin. Aipaturiko erupzio horiek hain dira bortitzak, batzutan supernoba eztandez nahastuak izan direla. Uste denez, erupzio hauek izarra Eddingtonen mugara azkar hurbiltzen ari delako gertatzen dira, erradiazioaren presioak kanpoaldereneko geruzak bortizki kanporatzea eragiten duena. Edonola ere, litekeena da izar lagunak izateak ere paper garrantzitsua izan dezake erupzio bortitz horietan. Dirudienez, hori da Eta Carinaeren kasua, izar aldakor urdin argitsurik ezagunena, eta, beharbada, baita P Cygnirena ere.
Eredu teorikoek diotenez, izar aldakor urdin argitsu fasean, bere bizitzaren hasieran 120 eguzki masa izango zuen izar batek hamarnaka eguzki masa kanpora ditzake. Izarra fase honetatik bizirik irteten bada, Wolf Rayet izar bihurtzen da, kontrako prozesua ere gerta daitekeela proposatu den arren, hidrogenoan aberatsak diren WN motako Wolf Rayet izarrak izar aldakor urdin argitsuen sortzaileak izango liratekee.
Arlington Heights (Washington)
Arlington Heights Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Snohomish konderrian dago, Washington estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Antartikoa (ekozona)
Antartikoa Lurrazaleko zortzi ekozona edo erreinu biogeografikoetatik bat da. Hitz hau ekologia, botanika, zoologia eta biogeografian asko erabiltzen da.
Antartikar ekozonak Antartika eta hegoaldeko Atlantikoan eta hegoaldeko Indiako ozeanoan dauden zenbait uhartedi hartzen ditu barnean.
Munduko Natura Funtsak lau tundra ekoeskualdetan banatzen ditu Antartikoa:
Angiolo Gabrielli
Angiolo Gabrielli (Manciano, 1894ko urtarrilaren 20a- Collesalvetti, 1973ko abenduaren 11), txirrindulari italiarra izan zen. Urte gutxi eman zituen profesionaletan, baina Italiako Giro ko podiuma lortu zuen 1924. urtean, nahiz eta irabazlea baino ordu bat gehiago behar izan zuen.
Foruen enparantza
Foruen enparantza Oñatin dagoen XIX. mendeko plaza nagusia da. Bertan herriko Udaletxea, parrokia eta lorategia daude.
Ezaugarriak
Hiru alde arkupedunak ditu eta laugarrena, lorategiak mugatua, Aloña mendira begiratzen du.
Historia
Udalerriaren egitura zatikatua antolatu nahi zuen hirigintza-plan baten baitan egin zen Foruen Enparantza. Elementu politiko-zibilari eman zitzaion lehentasun sinbolikoa, Udaletxea enparantza buru kokatuz. Erreka eta errekatxoak estali eta arkudun eraikuntza bi eraiki ziren, horietako batek parrokiako absidea ezkutarazten zuelarik. Ikuspuntu Neoklasikoa jarraiki, frontoi bat sartu zen plazan eta hegoaldetik irekita utzi zen, Aloñaren tontorrek besterik muga ez zezaten.
Mariano Jose de Laskurainek egin zuen proiektua, eta Antonio Kortazarrek, gerora Donostiako zabalduraplana egin zuenak, ere parte hartu zuen. Kontzejua Martin de Carrerarena da. Aldamenean, Lazarraga jauregia eta dorrea daude.
Ondarea
Eusko Jaurlaritzak izendatutako ondarea da.
Amparo Alonso Betanzos
Amparo Alonso Betanzos (Vigo, Pontevedra, 1961eko urriaren 10a) ingeniari kimiko galiziarra da, adimen artifizialeko ikertzailea, Adimen Artifizialeko Espainiako Elkarteko (AEPIA) presidentea eta Coruñako Unibertsitateko (UDC) Informatika Fakultateko LIDIA ikerketa taldeko (Adimen Artifizialeko I+G Laborategia) koordinatzailea. Programaren nazioarteko lehen edizioan, L 'Oréal UNESCO For Women in Science, beka jaso duen Espainiako lehena izan da programaren 17 urteetan.
Prestakuntza
Foetos: sistema experto para el diagnóstico, pronostico y terapia del estado fetal doktore-tesia egin zuen 1988an, Santiagoko Unibertsitatean.
Ondoren, diziplina informatikoetan zentratu zen eta beste aplikazio eremu batzuetara hurbildu zen. Ingeniaritzan aerosorgailuen mantentze adimendunean lan egin du, piezak ondo dauden aztertzeko aldioro haietara igotzen diren profesionalak eduki beharrik ez izateko. Eta ontzietako eta autoetako piezen mantentze-lanetan.
Gizarte-zientzien arloan, diziplina arteko ikerketa-proiektuak garatu ditu, ingurumen-politiken efektua simulatzeko, ingurumena kontserbatzeko, mundu berdeago batera migratzeko. Interesa piztu zitzaion, a priori informatikaren mundutik urrun geratzen delako eta, azkenean, oso lotuta daudelako.
Ibilbide profesionala
Coruñako Unibertsitateko katedraduna da Konputazio Zientzien departamentuan. 1991tik 2011ra sail horretan egin zuen bere ikerketa-ibilbidea, 1988tik Georgiako Medikuen Elkargoan (Estatu Batuak) eta 1989tik Santiagoko Unibertsitateko Fisika Aplikatuko departamentuan izandako ikerketa-esperientziaren jarraipen gisa. Hiru kasuetan, bere ikerketa-karrerak jarraitzen du.
Hainbat kargu izan ditu Coruñako Unibertsitateko Informatika Fakultatean. Dekanordea izan da 1999tik 2005era, konputazio zuzendaria 2007tik 2009ra eta Osasun Zientzietarako Bioinformatika masterraren koordinatzailea 2016/2017. Gainera, Konputazioan Doktoretza Programa Ofizialeko Batzorde Akademikoko kidea da 2013tik.
Nabarmentzekoak dira "Scalable machine learning algorithms: Beyond classification and regression" eta "LOCAW (Low-Carbon at Work: modelling agents and organisations to achieve transition to a low-carbon Europe" ikerketa-proiektuak. 10 argitalpen ditu 90eko hamarkadan, 43 2000. urtean, 72 2010etik 2017ra bitartean (maiatza). Adimen artifizialaren diziplinaren barruan, hiru bloke tematiko handi zabaltzen ditu: adimen artifizialaren oinarrizko alderdiak, arrazoiketa-eskema eta -ereduak eta ezagutzaren ingeniaritza.
Konpromisoa
2013tik Adimen Artifizialerako Espainiako Elkarteko (AEPIA) presidentea da, baita UDCko irakaslea eta LIDIA ikerketa-taldeko koordinatzailea ere.
Hitzaldiak ematen ditu, ekitaldietara joaten da eta nesken artean karrera teknologikoak eta zientifikoak sustatzen ditu. 2014an, ikus-entzunezko labur baten protagonista izan zen, neskak IKTak etorkizuneko ikasketa eta lanerako kontuan hartzera animatzeko, eta eremu horretan nola hasi zen lanean kontatzen du.
Dibulgazioari dagokionez, Big Data Spain-en emandako hitzaldian, 2015ean, honako hau azaldu zuen: “Teknologia honek aurrerapen handiak egin dituen arren, ez diogu beldurrik izan behar adimen artifizialari; izan ere, adimen artifizialak, besterik gabe, makinetan portaera adimendunak erreproduzitu nahi ditu eta onura bat lortzea ahalbidetzen du, edo bestela maneiatu ezingo genituzkeen datu-bolumenak erabiliz pertsonei erabakiak hartzen laguntzen die.” Big data babestu eta zabaltzen du.
Lanak
Bere argitalpen ugarien artean, gaztelaniazko eta galizierazko dibulgazio-liburuak nabarmentzen dira:
Reynoldsville (Pennsylvania)
Reynoldsville Pennsylvaniako borough bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 2,759 biztanle zituen, 3.79 kilometro koadrotan banatuta.
Méallet
Méallet Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Méallet udalerrian erroldatutako biztanleak 176 ziren. Familiak 80 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 192 etxebizitza zeuden, 82 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 75 bigarren erresidentzia ziren eta 35 hutsik zeuden. 187 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 82 etxebizitza nagusietatik 66 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 3 etxek bi zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 27 etxek lau zituzten eta 37 etxek bost zituzten. 61 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 35 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 37 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 118 ziren, horien artean 79 aktiboak ziren eta 39 inaktiboak ziren. 79 pertsona aktiboetatik 71 lanean zeuden (37 gizon eta 34 emakume) eta 8 langabezian zeuden (5 gizon eta 3 emakume). 39 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Méallet udalerrian 79 unitate fiskal zeuden, 177 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.836 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2000. urtean Méallet udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.088 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Z gerlariak
Z gerlariak (jatorrizko japonieraz Ｚ戦士 edo Zetto Senshi ?) Dragoi Bola manga eta Dragoi Bola Z animeko fikziozko pertsonaiak dira. Goku eta bere lagun taldeari deitzen zaio horrela, etsaiaren aurka borrokan aritu zirenak. Z hizkia Dradoi Bola animearen bigarren zatiari jarri zitzaionagatik da.
Yozgat probintzia
Yozgat probintzia Turkiako 81 probintzietako bat da. Bere hiruburua Yozgat da. 14.083 km²ko azalera du eta bertan 727.394 biztanle bizi dira.
Barrutiak
Probintziaren barnean 14 barruti daude:
Kanpo Loturak
Yozgat(e)ko web orria
Psednos argyrogaster
Psednos argyrogaster Psednos generoko animalia da. Arrainen barruko Liparidae familian sailkatzen da.
Bermeoko Arraun Elkartea
Bermeoko Arraun Elkartea Bermeoko arraun taldea da. 1999 urtetik aurrera traineruetan Urdaibai Arraun Elkartea bezala lehiatzen du emaitza ikusgarriak lortu dituelarik, tartean bosna TKE Liga eta Kontxako Bandera. Kontxako Banderan zein lehiaketetan Bermeo izena erabiltzen du.
Historia
Traineru bermeotarren historia aspaldi hasten da, 1719an Mundakarekin lehian Izaro irla irabazi zuen estropadatik hain zuzen ere. Ohiko estropadei dagokienez, Bilbon jokatu zuen lehena 1882an, Zierbena nagusitu zelarik. Garai hartan ia urtero jokatzen ziren Bilbo aldean estropadak eta Bermeo 1888 eta 1889an nagusitu zen, ur geldietarako espreski egindako traineru bat erabiliz. 1896an Kontxako Banderan hartu zuen parte lehen aldiz, baina ez zuen finala jokatzerik izan. 1897an Bilbon nagusitu zen azken aldiz. 1923an berriz hartu zuen parte Kontxan baina azkenengo postuan gelditu zen. Hurrengo hamarkadetan Bermeoko traineruen berririk ez dago.
60. hamarkadan Santa Eufemia trainerilla estropada garrantzitsuak antolatzen hasi ziren eta hortik etorri zen bertako arraunketaren berpiztea, 1975. urtean berragertu baitzen Bermeo. 1981. urtean Euskadiko Batel Txapelketan nagusitu zen. Arraunlari faltak beste elkarte batzuekin bat egitera behartu zuten Bermeo, horrela 90. hamarkadan Arkote-Bermeo (1991) eta Lutxana-Bermeo(1996) ezagutu genituen.
1999an elkarte bizkaitarrak gipuzkoarrekin haserretu egin ziren eta beren liga propioa osatu zuten. Urte hartan Mundaka, Elantxobe eta Bermeo elkartu eta Urdaibai Arraun Elkartea sortu zuten.Urdaibaik Liga eta Bizkaiko Traineru Txapelketa irabazi zituen eta Kontxako Banderan hirugarren gelditu zen arraunzaleak aho bete hortz utziz. Ordutik aurrera Urdaibai izan da trainerutan aritu den kluba eta Bermeo batel eta trainerilletan aritu dena, biek ere emaitza onak lortu dituztelarik.
Bermeo Euskadiko Trainerilla Txapelketan sei aldiz nagusitu da eta bateletan lau aldiz.
Nevenka Fernández
Nevenka Fernández García (1974ko urriaren 25a) ekonomialari espainiarra da. 1999tik 2000ra, Ponferradako Ogasuneko zinegotzi a izan zen.
Thoreaulita
Ezaugarriak
Thoreaulita oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 - 6 da.
Nevenka Fernández
Nevenka Fernándezek Ismael Álvarez Alderdi Popularreko Ponferradako alkatea sexu-jazarpenagatik salatu zuen eta politikariaren kondena lortu zuen, Espainian arrazoi horrengatik kargu politiko baten zigorra erdietsi duen lehen emakumea delarik.
Ibilbidea
CEU-San Pablo Unibertsitateko Ekonomia Zientzietan lizentziatua da, eta Madrilgo Complutense Unibertsitatean Auditoriako masterra egin zuen. Arthur Andersen multinazionalean lan egin zuen, Madrilen. 1999ko udal-hauteskundeetan, karrera amaitu baino lehentxeago, Carlos López Riescok Ismael Álvarez buru zuen Ponferradako Alderdi Popularraren zerrendako hirugarren postua izateko eskaintza egin zion. Hauteskundeak irabazi ondoren, Ponferradako Udalean Ogasuneko Zinegotzi ardura hartu zuen.
2000ko irailean baja eskatu zuen Udaletxean depresioagatik, eta 2001eko martxoan, Ismael Álvarez alkatea salatu zuen sexu jazarpenagatik.
Sexu-jazarpenagatiko salaketa jarri ondoren, zailtasunak izan zituen Espainian lana aurkitzeko, eta horregatik, Chesterrera (Ingalaterra) eta gero Irlandara joan behar izan zuen. Gero, Irlandan bizi izan da.
Sexu-jazarpenagatiko salaketa
2000ko irailean, 26 urte zituela, baja eskatu zuen depresioagatik Ponferradako Udaletxean eta Madrilera joan zen. Nevenkak salatu zuen 2000. urtean Ismael Álvarezek, garai hartako Ponferradako Alderdi Popularreko alkate eta kideak, jazarri egin zuela sexualki eta lan-esparruan, 1999ko amaieran hasi eta zenbait hilabetez biek izan zuten harremana amaitu eta gero. 2001eko martxoaren 26an Nevenka Fernándezek jendaurrean salatu zuen Ismael Álvarez sexu-jazarpenagatik.
2001eko apirilean, berretsi egin zuen kereila Madrilgo Justizia Auzitegi Nagusian. «Hitz egiteak salbatu nau», adierazi zuen bertan.
Apadema elkarteak (Asociación para la Defensa de la Mujer Acosada) hasieran akusazio partikularra egin zuen, baina epaiketa hasi baino lehentxeago erretiratu zen, Nevenka Fernándezekiko konfiantza galdu zuela argudiatuz.
2002ko maiatzaren 30eko epaian Ismael Álvarez alkate ohiari gutxieneko zigorra ezarri zioten, baina epai hura mugarri gogoangarria izan zen: lehen aldiz Espainiako politikari bat kondenatua izan zen sexu-jazarpenagatik.
Gaztela eta Leongo Auzitegi Nagusiak Ismael Álvarez sexu-jazarpenagatik kondenatu zuen; bederatzi hilabeteko kartzela-zigorra ezarri zion, eta baita 6.480 euroko isuna eta biktimarentzako 12.000 euroko kalte-ordaina ere. Ismael Álvarezek, epaia argitaratu zen egun berean, dimisioa eman zuen Ponferradako alkate gisa bere borondatez, ez PPk ezta ezein legek ere kargua uztera behartu ez baitzuen. Ana Botellak, José María Aznar orduko Gobernuko presidentearen emazteak, jazarlearen jokabidea goraipatu zuen: «Errespetu osoa izan behar da Ponferradako alkatearekiko, epai irmo bat izan baino lehen dimititzean jarrera ezin hobea izan baitu», adierazi zuen. Uste berekoa izan zen Pío García-Escudero, garai hartako Senatuaren eta Madrilgo Erkidegoko PPren lehendakaria.
José Luis García Ancos fiskalak oso galdeketa polemikoa egin zion biktimari, bere salaketa zalantzan jarriz: «Zu ez zara Hipercor-eko langilea! Langile horrek, atzealdea ukitzen badiote, jasan egin behar du, bere seme-alaben ogia delako!». Irrati-elkarrizketa batean ere esan zuen epaiketako lekukotza batek «aditzera ematen zuela Nevenka, eskola-ume bat baino ez zenean, urdanga bat zela». Fiskala kasua uztera behartu zuten.
Epaiketaren ondorioetan, bai fiskaltzak bai akusazio partikularrak kasu hartan perituen probaren garrantzia azpimarratu zuten. Proba horretan, psikiatria eta psikologiako bost aditu bat etorri ziren, eta adierazi zuten salatzailea, kereila aurkeztu zuenean, ez zebilela "asmakerietan", eta garbi zegoela haren sintomak jazarpena jasan zuen pertsona batenak zirela.
Ondorioak
Nevenkak epailearen aurreko borroka irabazi zuen, baina gizartearen aurrekoa, berriz, galdu egin zuen. Salaketa egin ondoren, oso zaila gertatu zitzaion Espainian lana aurkitzea, eta horregatik, Londresera joatea erabaki zuen. Álvarezek, ordea, Ponferradan jarraitu zuen, eta berriro aurkeztu zen udal-hauteskundeetara 2011n. Hauteskunde horietan, 5719 boto (%16,53) eta bost zinegotzi lortu zituen. Boto gehien jaso zituen hirugarren indar politikoa izan zen, baina gainerako alderdien emaitzen aldeak oso txikiak izan zirenez, bere taldea erabakigarria izan zen alkatetzaren eraketan. Erasotzaileak izen handiko pertsonen elkartasuna izan zuen, Amancio Prada kantautore ponferradarrarena, adibidez.
Juan José Millás kazetariak kasu honi buruzko liburu bat idatzi zuen 2004an:  'Hay algo que no es como me dicen: El caso de Nevenka Fernández contra la realidad '.
Nevenka Fernándezen kasua erreferente historikoa bihurtu zen, Espainian sexu-jazarpenagatik kargu politiko baten kondena lortu zuen lehen espainiarra izan zelako. Denen gogoan izan zen, bereziki, 2017an, Me Too mugimendua sortu zenean.
Esker ona
2023an, Ponferradan aitortua izan zen Nevenka Fernándezek jasandako sexu-jazarpena salatzean izan zuen ausardia. Salaketak emakume askok isilean jasandako jokabide matxistak agerian uzten lagundu zuen.
Nevenka telesaila
2021eko martxoaren 5ean, Netflix-ek Maribel Sánchez-Marotok zuzendutako Nevenka dokuseriea estreinatu zuen. Dokumentalean, Nevenka Fernándezek bere bizipenak kontatzen ditu lehen aldiz salaketa eta epaia eman eta 20 urtera.
Messi (filma)
Messi 2014ko Álex de la Iglesia bilbotar zinema zuzendariaren film dokumentala da. 2014ko Veneziako Mostran estreinatu zuten.
Argumentua
Jorge Valdanok Lionel Messiren bizitza eta ezaugarriei buruz jarduten du, Johan Cruyff futbolari ohia eta César Luis Menotti entrenatzaile ohiarekin.
Itala
Itala Italiako udalerri bat da. Messinako probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Italak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Joker (2019ko filma)
Joker, 2019ko Todd Phillips estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako thriller psikologiko film bat da. DC Comics argitaletetxearen Batman superheroiaren komikietako Joker pertsonaian oinarritua dago. Joaquin Phoenix, Robert De Niro, Zazie Beetz, Bill Camp, Frances Conroy, Glenn Fleshler, Brett Cullen, Douglas Hodge, Josh Pais, Shea Whigham eta Brian Tyree Henry aktoreek antzeztu zuten.
2019ko Veneziako Mostran estreinatu zen eta Urrezko Lehoia irabazi zuen. 92. Oscar Sarietan, hamaika izendapen lortu zituen, eta hauetatik bi sari eskuratu zituen: Gizonezko aktore onenaren Oscar Saria (Joaquin Phoenix) eta Jatorrizko soinu banda onenaren Oscar Saria.
Argumentua
1981, Gotham Hiria. Arthur Fleck (Joaquin Phoenix) gizarteak jaramonik egiten ez dion gizasemea da, bere motibazioa bizitzan barregineraztea da. Baina hainbat zorigaiztoko gertaerek mundua beste ikuspuntu batetik ikustera eramango dute.
Gogorregi Konpartsa
Gogorregi Bilboko (Bizkaia) konpartsa bat da. Haren kide gehienak EGIkideak dira.
Historia
1988 urtean, Bilboko konpartsero batzuk batu ziren konpartsa berri bat eratzeko helburu bakar batekin, Bilboko Aste Nagusian parte hartzea eta gozatzea. Konpartsa honek Gogorregi izena hartu zuen.
Azken urteotan, konpartsa hau Pio Baroja Enparantzan kokatu izan da. Leku ezberdinetan egon ondoren, Areatzatik Albiako Lorategietara pasatu ziren, eta handik Pio Baroja enparantzara bertara.
2005 urtean, Bilboko Konpartsak federaziotik at gelditu zen.
2011az geroztik, Mini-Gogorregi izeneko maketa eraikitzen ari dira, hainbat eraikuntza piezarekin. Era berean, baditu argi eta soinu efektuak; eta web orri bat, maketari buruzko argazki, bideo, albiste... guztiak jasotzeko.
Irudia
Gogorregiren irudiak (edo logoak) Gogortxu du izena. Euskal herritar mutil bat da, eta harri bat altxatzen ageri da. Nahiz eta konpartsaren historian beste izen batzuk ere izan dituen, Gogortxu da gaur egun duena. Tradizioko arropak erabiltzen ditu: mahoizko prakak, abarkak, gerrikoa, alkandora zuria eta txapela buruan.
Aste Nagusia amaituta, Gogorregiko konpartsakideek puzgarri batzuk bizkarrean jarrita zerura jaurtitzen dute.
Abestia
2015. urtean Gogorregiren 2. abestia sortu zan, ordutik Gogorregiko txosnan entzugai dagoena.
Kokalekua
Bilboko Aste Nagusian, Pio Baroja enparantzan dago Gogorregiren txosna.
Erreferentziak
Mini-Gogorregi maketa: www.minigogorregi.eus
Txirrindularitza
Txirrindularitza edo ziklismoa aisialdirako jarduera eta hainbat diziplina (hala nola, ziklo-krosa, errepideko txirrindularitza eta pistako txirrindularitza) barne-hartzen duen kirola da. Kirol gisa, Txirrindularitzaren Nazioarteko Batasunak (UCI) arautzen du, baina badira beste hainbat erakunde ere, txirrindularitzako beste arloak kudeatzen dituztenak (UCI Pro Tour). Bereziki kirola denean, bi gurpileko bizikleta batean jarduten da, oinekin bi pedal sakatuz eta zangoekin indar eginez. Hala ere, txirrindularitza praktikatzeko badira bestelako zikloak, hala nola trizikloak eta monozikloak.
Pistan izaten diren lasterketak lastertasunezkoak edo erresistentziazkoak izaten dira. Errepideetan egiten direnak oso ezagunak dira, batik bat profesionalen artean egiten diren itzuli handiak. Ezagunak dira halaber astebete irauten duten itzuliak (Euskal Herriko Itzulia, Kataluniako Itzulia, besteak beste) eta baita egun bakarreko lasterketak ere (Milan-San Remo, Paris-Niza, eta Donostia Klasikoa, besteren artean). Txirrindularitza olinpiar kirola da 1896. urteaz geroztik.
1900. urtean sortu zen Nazioarteko Txirrindularitza Federazioa (Union Cycliste Internationale, UCI). Garai haietan hasi ziren itzuli handiak antolatzen: Frantziako Tourra (1903), Italiako Giroa (1908), eta Espainiako Itzulia (1935). 1965. urtean, txirrindulari profesionalen eta amateurren artean izandako gorabeherak zirela eta, Nazioarteko Olinpiar Batzordeak txirrindularitza Olinpiar Jokoetatik kentzeko mehatxua egin zuen; hala, UCI zena bi elkartetan banatu zen: profesionalak biltzen dituen Fédération Internationale du Cyclisme Professionnel (Europako 10 herrialde biltzen dituena) eta Fédération Internationale Amateur de Cyclisme (munduan zehar 100 elkarte baino gehiago kide dituena).
Lehen bizikleta
Karl von Drais alemaniarraren 1817ko bizikleta hartzen da aitzindaritzat. “Makina korrikalaria” (alemanieraz "laufmaschine") deitu zion eta Draisina bezala da ezaguna. Bizikleta hau egurrez egina zegoen eta hankekin bultza eginez mugitzen zen. Von Draisen helburua, erraz mantendu zitekeen garraiobide merke bat sortzea zen.
Pedaldun bizikletak
Kirkpatrick MacMillan errementari eskoziarrak 1839an sortu zuen lehen bizikleta pedalduna eta, ondoren, 1869an, Thomas McCall ingelesa hasi zen bizikleta hauek sortzen. Hainbat historialariren arabera, MacMillan ezin da bizikleta honen asmatzailetzat jo, ordea, 60ko hamarkada baino lehen ez baita horrelako modelorik aurkitu.
60ko hamarkadatik aurrera pedaldun bizikletek arrakasta handia izan zuten eta modelo ugari atera ziren. Pierre Lallement izan zen lehena pedaldun bizikleta patentatzen. Modelo ugari atera ziren:
Bizikleten gurpilak gero eta handiagoak ziren eta, pedalkada bakoitzean, bizikletek distantzia gehiago egiten zuten; modelo batzuk 40 km/h abiadurara heltzeko gai ziren. Segurtasun falta zela eta, hiru eta lau gurpileko bizikletak egiten hasi ziren.
Bizikleten bilakaera
80ko hamarkadan “segurtasunezko bizikletak” deiturikoak agertzen hasi ziren, aurreko modeloen erortze arriskua ekiditeko helburuarekin. “Rover” deiturikoa izan zen lehena, J.K. Starkley-ek sortua. Gaur egungo bizikleten oso antzekoak ziren, tamaina berdineko gurpilak eta diamante formako koadrodunak. 1888an John Dunlop-ek gurpil pneumatikoak asmatu zituen, erabiltzailearen ibilbidea erosoagoa bihurtuz eta 1889an Isaac R. Johnson-ek lehen bizikleta tolesgarria patentatu zuen.
90eko hamarkadan, bizikletak masiboki fabrikatzen hasi ziren. Garai honetan, emakumeak bizikletak erabiltzen hasi ziren, sektore femeninoaren askatasun sinbolo bihurtuz. Horrez gain, bizikletaren erabilera mugimendu sufragistekin lotua egon zen.
1920. urtetik aurrera, biztanleriaren nahierak aldatzen joan ziren eta bizikletaren moda murriztu zen, automobilak agertzen hasi zirelarik. Gainera, 30-40-50 hamarkadetako gerren ondorioz aldaketa ugari gertatu ziren munduan. Horregatik, 50-60ko hamarkadetan, automobila zen nagusi eta publikoarentzat gehien saltzen ziren bizikletak umeentzako ziren, ez nagusientzat.
Holochilus sciureus
Holochilus sciureus Holochilus generoko animalia da. Karraskarien barruko Sigmodontinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Txirrindularitza
Arrakasta Txinan
Hala ere, Txinaren kasuan, 20ko hamarkadan bizikletarekiko gogoa handitu zen eta 30eko hamarkadan, atzerriko lehen bizikleta muntai-lerro fabrikak sortu ziren. 1949an, Txinako Errepublika Popularreko gobernuak erabaki zuen bizikleta hiri barruko oinarrizko ibilgailua izango zela. 1958an Txinak milioi bat bizikleta baino gehiago sortzen zituen urtero. Gaur egungo munduko bizikleta guztien %60 Txinan ekoizten da.
Mundu gerren osteko bilakaera
Mundu Gerren eta Depresio Handiaren ondoren, 60ko hamarkada osteko garaiak esperantza eta askatasunez beteak egon ziren eta horrek bizikletaren bilakaeran eragin positiboa izan zuen; 1960 eta 1975 urte bitartea, bizikleta sortu zenetik izan dituen urte arrakastatsuenak izan ziren. Batzuek garai honi, “bizikletaren boom”-a deitu izan diote, urte horietan salmentak asko ugaritu baitziren.
Garai honetan, Motocross txapeldunen diseinuan oinarritutako BMX delako bizikletak sortu ziren eta kultura popularrean arrakasta handia izan zuten. ET, Karate Kid eta BMX Bandits pelikula klasikoetan bizikleta hauen agerpenak, gazteen arteko ospean eragin handia izan zuen.
Mendi bizikletak
1980. urtean lehen mendi bizikleta sortu zen. Esan daiteke, mendi bizikletak jada, aurreko mendetik sortuak zeudela, garai haietan ez baitzegoen errepiderik. 80ko hamarkadan sortutako bizikleta hauek Kaliforniako hippie talde baten diseinuan oinarritu ziren. Bizikleta modelo hau masiboki fabrikatzen hasi zen eta mendi bidezidorretatik, asfaltatu gabeko bideetatik eta zelaietatik ibiltzeko pentsatuta zegoen.
Zelula bereizte
150px|thumb|[[Ama zelula baten banaketa eta bereizte diagrama.
A - ama zelula; B - aitaren zelula; C - zelula bereiztua; 1 - ama zelularen banaketa simetrikoa, 2 - ama zelularen banaketa asimetrikoa, 3 - aitaren zelula banaketa; 4 - amaierako bereizketa.]] Zelula bereiztea, zelula leinu zehatz bateko zelulek beren gene-adierazpenean aldaketak eragiten dieten prozesua da, zelula mota jakin bateko morfologia eta funtzioak bereganatu eta organismoaren gainontzeko zelula motetatik bereiztu daitezen.
Potentzia edo bereizte gaitasuna duen zelula orori zelula ama deritzo. Hauek beren bereizte gaitasunaren arabera honakoetan mota hauetan sailka daitezke: totipotenteak, pluripotenteak, multipotenteak eta unipotenteak.
Ugaztunetan, zigoto eta enbrioi zelula gazteak bakarrik dira totipotnteak, aldiz, landare eta onddoetan, zelula asko totipotenteak dira.
Zientziaren azken aurrerapenek zenbait animalien zelula bereiztuak eragitea lortu dute, totipotenteak izan daitezen.
Txirrindularitza
Gaur egun egoera
Gaur egun, munduko hiri askok bizikleten erabilera sustatzen dute eta gero eta jende gehiagok erabiltzen du bizikleta, garraiobide ekologiko eta merke gisa hiriko kaleetatik mugitu ahal izateko. Gainera, osasuntsu mantentzeko modu ona izan daiteke. Europa eta Estatu Batuetako hiri askok bizikletak kalean hartu eta utzi ahal izateko programa ugari dituzte. Honek, kaleetako buxadurak modu erraz eta ekonomikoan ekiditea ahalbidetzen du eta norbere helmugara modu erosoan heltzea.
Lehen lehiaketa
1868ko maiatzaren 31an historiako lehen bizikleta lasterketa burutu zen. Paris-eko Saint Claud parkean egin zen, 1.200 metrotako distantzia motzean. Zaldi-lasterketa egitera bideratutako hartxintxarrezko lurzorua zuen. Bi probaz osatutako lasterketa bat zen eta James Moore izan zen irabazlea.
Lehiaketen bilakaera
1885ean, Renold ingelesak bizikletaren katea eta atzeko gurpilarekiko trakzioa asmatu zituen. Honi esker, Estatu Batuetan lehen erresistentzia probak jokatzen hasi ziren. Hurrengo urtean, pneumatikoen gehikuntza dela eta, sei eguneko lasterketak egiten hasi ziren. Saint Paul-en egin zen lehena, 1.500 km osatuz eta Albert Schoclt irabazle ateraz.
1890ean, Dunlop-ek kamaradun pneumatikoak asmatu zituen eta lasterketen distantziak asko handitu ziren. 1893an, Schock-ek, Nueva Yorkeko Madison lasterketa irabazi zuen, sei egunetan 2.500 km eginez. Europan mota honetako lasterketak ez ziren egin, Berlineko lehen sei eguneko lasterketa egin zen arte (1909), probaren gogortasun hori ez baitzen onartzen.
1896an bizikleta lasterketak Joko Olinpikoetan sartu ziren, errepideko erresistentzia probarekin.
Bizikleta lasterketa handiak
Gaur egun, mundu mailako bizikleta lasterketa garrantzitsuenak hiru dira. Lasterketa hauei hiru asteko edo 21 eguneko lasterketa deitzen zaie. Garrantzia ordenaren arabera: Frantziako Tour-a, Italiako Giroa eta Espainiako Vuelta dira.
Tour De France
1903. urtean, L’Auto egunkariko Henri Desgrange eta Geo Lefevre kazetariak, taberna batean batu, eta Frantziari bizikletan bira emateko aukera bururatu zitzaien. Urte bereko maiatzean burutu zen eta 6 etapa eta 2.428 km-ko ibilbidea izan zuen. Hasiera batean, soilik hamabost pertsona apuntatu ziren, baina sarien igoerari esker hirurogei pertsonak parte hartu zuten. Maurice Garin izan zen txapelketa honen lehen irabazlea.
Gaur egun, Frantziako Tourra deiturikoa 21 etapaz osatzen da. Etapa hauen artean, mota ezberdinak daude, adibidez, lauak, erliebedunak edo mendiko etapak. Gainera, Tour-a ez da soilik Frantziatik pasatzen; 2022ko lasterketa, Danimarka, Belgika eta Suitzatik ere pasatzen da.
Giro De Italia
Lehen Giroa 1909ko maiatzaren 13an hasi zen, Loreto de Milan plazan. Italiako Giroa beti La Gazzetta dello Sport aldizkariarekin lotuta egon da, berak izan baitu lasterketa honen antolaketa aurrera eramateko ekimena. Gainera, Italiako lasterketa sortu baino lehenago beste hainbat lasterketen antolaketan parte hartu izan zuen, adibidez, Milan-Monza-Lecco-Erba 1896ko lasterketan, aldizkariaren lehen edizioaren portada izan zena.
La Vuelta de España
1935. urtean izan zen lehen aldia eta Madrilgo hirian izan zuen hasiera. 50 parte-hartzailez osatu zen lasterketa eta 3.425 km burutu behar izan zituzten apirilaren 29 eta maiatzaren 15 artean, hamalau etapatan banaturik. Etapa hauetatik hamarrek 250 km-ak gainditzen zituzten. Gustaaf Deloor izan zen irabazlea. Gaur egungo Vueltak, 21 etapa dauzka.
Txirrindularitza modalitateak
Txirrindularitzak bizikleta gainean praktikatzen diren jarduera guztiak hartzen ditu barne, espezialitate ezberdinak bereiziz. Bizikletak era askotakoak izan daitezke, eta mota bakoitza espezialitate jakin batekin lotuta dago. Modalitate nagusiak, errepidekoa eta mendikoa dira, eta bakoitzaren barruan azpi-modalitate ezberdinak daude.
Arruntak
Errepideko bizikletekin hasiz, errepideko bizikleta arrunta, eta erlojupekoan edo bakarkako lasterketetan erabilitako bizikletak daude. Errepideko bizikleta arruntak, pisuz arinak eta erosotasuna eta aerodinamika baimentzen dituzten bizikletak dira, txirrindularitza lasterketa luzeenetan erabiliak izaten direnak, esaterako, bira handietan (Tourra, Giroa eta Vuelta), edo lasterketa klasiko nagusietan (5 Monumentuak).
Pistako erlojupekoak
Erlojupeko bizikletak erabiltzen diren bestelako lasterketak ere badira, pistakoak esaterako. Modalitate honetan belodromo baten biraka jardutea da helburu, bira kopuru jakin bat betez. Aldagailu gabeko erlojupeko bizikletak erabiltzen dira, eta pedalek gurpilarekin batera biratzen dute. Frenorik gabekoak dira, eta bizikleta gelditzeko, pedalak atzerantz biratu behar dira. Bizikleta hauek abiadura altuetan ibiltzeko egokituak dira, lasterketa horiek iraupen baxuko eta abiadura handikoak izaten dira-eta.
Mendi bizikletak
Beste bizikleta multzo nagusia mendiko bizikletek osatzen dutena da, “cross country” lasterketek, maratoiek, enduroek, jaitsierek (Downhill), eta mendi bizikleta elektrikoek osatua. Multzo bakoitzean distantzia eta iraupen ezberdinez osatutako lasterketak daude.
Cross countriko edo ohiko bizikletak
Cross country-a modalitate nagusia da, eta 5-10 kilometro bitarteko zirkuitu batean bira kopuru zehatz bat ematean datza. Bizikleta hauek, pisua eta gogortasuna orekatzen saiatzen diren bizikletak dira, indargetzaile bat edo bi dituztenak.
Maratoietan cross country-an erabiltzen diren bizikleta berdinak erabiltzen dira, eta ezberdintasuna distantzian dago. Zirkuitu itxi batean praktikatu ordez, inguru natural zabal batean iragaten diren lasterketak dira, 50 km baino gehiagoko ibilbideekin.
Enduro bizikletak
Enduroak, cross country-an erabiltzen diren bizikletak baino astunagoak, gogorragoak eta jaitsietara bideratuagoak dauden bizikletak dira. Txapelketa hauetan jaitsiera segmentuak kronometratzen diren arren, eta jaitsieretan bizkorrena denak irabazten duen arren, igoerak ere egin behar dituzte. Igoerak egitea derrigorra da, eta igotzen bizkorrena izateak garrantzirik ez duen arren, denbora maximo baten azpitik igo behar da, jaitsiera burutu ahal izateko.
Downhill bizikletak
Downhill-a, “descenso” edo jaitsierak, aldapa behera egiten diren lasterketak dira. Eski alpinoarekin parekatzen den modalitatea da, mendi edo jaitsiera hasierara autoz edo teleaulkiz igo eta soilik beherantz aritzen dira. Aldapa beherako distantzia jakin horretan bizkorrenak irabaziko du. Modalitate hauetan erabiltzen diren bizikletak guztiz jaitsietara bideratuak dira, indargetzaile eta freno bereziekin, oztopoak gainditu eta ondo frenatzea izango baita garrantzitsuena.
Elektriko edo motordunak
Bukatzeko, azken urteetan garatzen joan den modalitatea, bizikleta elektrikoena da. Bizikleta hauek motor txiki batekin ekipatuak daude eta mendi lasterketa bakoitzerako bizikleta berezi bat dago. Modalitate honen lasterketak cross country eran egiten dira, hau da, zirkuitu batean biraka.
Ziklokros eta grabel bizikletak
Bi modalitate hauetan, errepidea eta mendia nahasten dituzten bizikletak erabiltzen dira, errepidean eta mendi-bide errazetan erabiltzeko gai direnak. Ziklokrosean lehiaketa zirkuitu batean biraka izaten da, eta bizikleta hauen geometria lehiaketara bideratuta dago. Aldiz, grabel bizikletak, terreno lauetara egokituta dauden arren, geometriari dagokionez erosotasun handiagoa dute, eta lehiaketara beharrean, egunerokotasunean erabiltzeko helburua dute.
Beste batzuk
Beste modalitate batzuen artean, BMX eta dirt bizikletak aurki ditzakegu. Bizikleta hauek skatepark-etan eta kaleetako oztopoetan erabiltzen dira. Hauek ere lasterketetan erabil daitezkeen arren, dibertimendu moduan skatepark-etan erabiltzeko oso aproposak dira.
Kalekoak
Bukatzeko, lasterketarik ez duen eta modalitate nagusienetakoa den hiri barruko bizikleta edo txirrindularitza dago. Hiri edo hirian zehar bidai txikiak erabiltzeko guztiz aproposak dira eta biztanleriaren gehiengoak bizilekutik mugitzeko erabiltzen dituzten bizikletak dira.
Txirrindulari esanguratsuak
Historian zehar izan diren txirrindulari ezagun edo esanguratsuen zerrenda luze bat egin daitekeen arren, gaur egun dauden txirrindulari ospetsuenak deskribatu dira hemen, erretiratuak daudenei aipamen txiki bat eginez. Esan bezala, modalitate bakoitzean txirrindulari ezberdinak daude. Hala ere, badira txirrindulari batzuk errepide, mendi edo ziklokrosean maila gorena lortzen dutenak, modalitate guztietan aurreko postuetan jardunez, esaterako Mathieu Van de Poel, Wout Van Aert, Tom Pidcock etab. Txirrindulari hauek espezialitate ugarietara egokitzeko duten ahalmena izugarria da, gutxi batzuen eskuetan soilik topa genezakeena.
Emakumezkoen artean Marianne Martin, Beryl Burton erretiratuak eta gaur egungo Anna Van der Breggen edo Annemiek Van Vleuten aipa ditzakegu, biak holandarrak eta mundu mailan aurreko postuetan dabiltzanak.
Errepidean
Errepideko bizikletan historian zehar ospetsuenak Eddy Mercks, Miguel Indurain euskalduna, Jacques Anquetil frantziarra, Vincenzo Nibali italiarra edota Alberto Contador espainiarra dira, aldiz, gaur egun aritzen direnen artean, Primoz Roglic eta Tadec Pogacar esloveniarrak gailentzen dira. Azken biak gazteak eta jatorria beste kirol batzuetan izan duten arren, gaur egun hiru bira handietan beste guztien gainetikako maila erakusten ari diren txirrindulariak dira.
Emakumezkoen artean indartsu eta ospetsuena Jeannie Longo izan zen, gaur egun aipatutako Anna eta Annemiek dira lekukoa jaso dutenak.
Crosscountrian
Mendi bizikletan edo cross country-an, azken boladan Nino Shurter suitzarra izan da maila handiena erakutsi duena, baita Tom Pidcock ingelesa ere, azken joko olinpikoetan autoritatez gailendu zena. Estatu mailan ere maila handia izan da: Jose Hermida, Carlos Coloma edo David Valero txirrindulariak aipa daitezke, joko olinpikoetan dominak irabazi zituztenak. Txirrindulari hauek cross country zein maratoi probak konbinatzen dituzte, bietan maila handia erakutsiz, bi probek elkarbanatzen dituzten ezaugarriei esker.
Emakumezkoen artean Jolanda Neff eta Evie Richards dira gaur egun indartsuenak. Espainia mailan Rocio del Alba Garcia txirrindularia da emaitza onenak lortzen dituen emakumea, eta duen adin gazteari erreparatuz, etorkizunean txirrindularitzan poz handiak eman ditzakeen emakumea da.
Descenso edo jaitsieretan
Downhill-ean edo descenso-an, azken urteetan, Danny Hart edo indartsuago izan den Sam Hill daude. Modalitate honetan, Espainian ez dira maila handiko txirrindulari asko aurkitzen. Aldiz, Enduro modalitatean euskalduna den Markel Uriarte dago, munduko errekor aunitz bereganatu dituena eta mundu mailan, lehen postuak eskuratzeko gai dena.
Rachel Atherton, emakumeen artean munduko txapelketa gehien irabazi dituen eta besteengandik bereizten den emakumea da; jaitsieretan onena bezala ezagutua eta 39 urterekin indarrean jarraitzen duen kirolaria.
Ziklokrosean
Bukatzeko, ziklokros ean gailentzen diren bi gizon nagusiak Mathieu Van der Poel eta Wout Van Aert dira. Izugarria da ziklokrosak zein errepide-lasterketa klasikoak irabazteko duten gaitasuna, baita cross country lasterketetan parte hartu eta lehen postuengatik borrokatzekoa. Dituzten ezaugarriengatik “ziklista osoak” deitzen zaie, modalitate anitzeko lasterketak irabazteko gai baitira. Gurean, David Seco izan da espezialitate honetan nagusi. Euskal Herriko eta Espainiako txapelketen errekorra dauka.
Emakumezko ziklokrosean azken boladan indartsuenak Mariane Vos eta Lucinda Brand izan dira, munduko kopetako garaile eta aurreko postuak eskuratzera ohituta dauden emakumeak.
Platystacus cotylephorus
Platystacus cotylephorus Platystacus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Aspredinidae familian.
Ludovic Delporte
Ludovic Delporte (Sainte-Catherine, 1980ko otsailaren 6) futbol erdilari ohia da, ezker hegalekoa. Estatistika ofizialen arabera, 1.78 m du luzera eta 73 kg. pisatzen du. Osasunan aritu zen, 23 zenbakia sorbaldan. Lesioak zirela eta, 2012an futbola utzi zuen.
Torfou (Essonne)
Biztanleria
2007an Torfou udalerrian erroldatutako biztanleak 268 ziren. Familiak 98 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak), 35 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 47 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 182 ziren, horien artean 119 aktiboak ziren eta 63 inaktiboak ziren. 119 pertsona aktiboetatik 116 lanean zeuden (71 gizon eta 45 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 63 pertsona inaktiboetatik 30 erretiraturik zeuden, 22 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Torfou udalerrian 96 unitate fiskal zeuden, 272 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 28.184 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 iturgina zen eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Torfou udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.