cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sistema ekonomiko
Bigarren sektorea
Sektore honetan lehengaiak eraldatzen dira ondasun berriak sortzeko. Hainbat motakoak izan daitezke:
Hirugarren sektorea
Sektore hau zerbitzuen sektorea da. Hauen barruan aurki daitezke: jarduera komertziala, turismoa, entretenimendua, hezkuntza, garraioa, finantza, besteak beste. Sektore honen barruan mota ezberdinak aurkitu ditzakegu:
Sistema ekonomiko motak
Sistema ekonomikoak modu ezberdinetan sailkatu daitezke. Baliabideak zelan esleitzen diren arabera sailkatu daiteke. Baliabideak erabiltzerako orduan hartu behar diren erabakiak zelan hartu behar diren. Ekonomia politikaren arabera hiru eredu ezberdin daude: ekonomia kapitalistak edo merkatu librea, ekonomia sozialistak edo ekonomia planifikatua eta ekonomia mistoak. Gaur egun sistema ekonomiko guztiak lehenengo bien parte bat dute. Hiru eredu hauen ezaugarriak honako hauek dira:
Aipatutako hiru eredu hauetaz gain beste eredu batzuk ere badaude. Ekonomia mistoa bezala uler daiteke ere beste alternatiba bezala, Hauen barruan hauek aurki ditzakegu:
Hala ere, hainbat sistema mota daude eta denak ekonomia mixtoak bezala ulertzen dira. Hauek horietako batzuk dira:
Bibliografia
Omar Alejandro Martínez Torres. (2016). Análisis económico. Jalisco: Astra.
Socialhizo. (2018). Producción, distribución y consumo de bienes y servicios. 8/04/2018, de Socialhizo Sitio web: https://www.socialhizo.com/economia/produccion-distribucion-y-consumo
Universidad Champagnat. (2018). Los sistemas económicos. 07/04/2018, de Docsity Sitio web: https://www.docsity.com/es/produccion-distribucion-y-consumo-apuntes-economia-ii/196829/
Patricia Dip. (2012). Necesidades-Bienes y Servicios. 08/04/2018, de Blogspot Sitio web: http://sitioeconomico.blogspot.mx/2012/08/necesidades-es-la-sensacion-de-que.html
Francisco Mochon. (1995). Economía básica. España: S.A. MCGRAW-HILL.
Ávila, J. (2003). Economía. Jalisco, México: Umbral, pp.16-17. Disponible en: https://books.google.com.mx/books?id=0KksqC7ymJcC&printsec=frontcover&dq=economia&hl=es419&sa=X&ved=0ahUKEwjK7sD_1ajaAhVqxoMKHXfUD68Q6AEIRTAF#v=onepage&q=factor%20&f=false [7 Abr. 2018].
Rodríguez, A. (2014). Economía 1. México: Grupo Editorial Patria, p.87. Disponible en: https://books.google.com.mx/books?id=BJ6EBgAAQBAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q=factor&f=false [7 Abr. 2018].
Jáuregui, A. (2002). 4 factores de producción capital, interés, trabajo y tecnología. Gestiopolis. Disponible en: https://www.gestiopolis.com/4-factores-produccion-capital-interes-trabajo-tecnologia/ [7 Abr. 2018].
Ávila, J. (2006). Economía. México: Umbral,  p.17. https://books.google.com.mx/books?id=0KksqC7ymJcC&printsec=frontcover&dq=economia&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjAtom76bPaAhWJ7IMKHYRBC44Q6AEIVjAG#v=onepage&q=economia&f=false
Płoskinia udalerria
Płoskinia Poloniako Varmia-Mazuriako voivoderriko landa-udalerri bat da, Braniewo barrutian kokatuta. 169,93 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 2562 biztanle zituen.
Sistema ekonomiko
Bibliografia
Solis, B. (1972). El hombre y la economía. México: Herrero.
Socialhizo. (2017). Sectores económicos. 06/04/18, de socialhizo Sitio web: https://www.socialhizo.com/economia/sectores-economicos
Descuadrando. (2012). Sector económico. 06/04/18, de descuadrando Sitio web: http://descuadrando.com/Sector_econ%C3%B3mico
Enciclopedia Financiera. (2008). Sector publico. 06/04/18, de Enciclopedia Financiera Sitio web: https://www.enciclopediafinanciera.com/definicion-sector-publico.html
Definición ABC. (2007). sector privado. 06/04/18, de definición ABC Sitio web: https://www.definicionabc.com/economia/sector-privado.php
Guerrero A. (2016). Agentes económicos. 16/04/18, de ABCFINANZAS.COM Sitio Web: https://www.abcfinanzas.com/principios-de-economia/agentes-economicos
Montoya, Juan D. (2018). Agentes económicos. 26/04/18, de Actividades Económicas Sitio Web: http://www.actividadeseconomicas.org/2013/05/agentes-economicos.html
eumed.net. (-). Los agentes económicos. 26/04/18, de eumed.net Enciclopedia Virtual Sitio web: http://www.eumed.net/cursecon/3/agentes.htm
Emilie Flöge
Emilie Louise Flöge (Viena, Austria, 1874ko abuztuaren 30a - Viena, Austria, 1952ko maiatzaren 26a) moda diseinatzailea eta enpresaburua izan zen. Lagun eta, seguruena, bikotekide izan zuen Gustav Klimt margolaria.
Bizitza
Emilie Flöge 1895ean hasi zen josten Pauline bere ahizpa nagusiarekin. 1899an, ahizpek josteko lehiaketa irabazi zuten eta erakusketa baterako batista soineko bat egiteko eskaera onartu zuten. Hermann Flögeren (1837-1897) alabak ziren, maisu ebanista eta alemanez itsas-apar bezala ezagutzen zen mineral batekin pipa egilea.
Geroago, Emilie moda diseinatzaile bihurtu zen eta 1904an hasi zen arrakasta lortzen, bere ahizpa Helene-rekin batera, negozio-emakume gisa, Vienako goi-mailako joskintza-apaindegia ireki zenean, Schwestern Flöge (Flöge Sisters) Mariahilfer-en kokatuta. Straße (hiriko merkataritza kale garrantzitsuenetako bat). Josef Hoffmann arkitektoak estilo modernistari jarraituz diseinatutako gela honetan, Emilie-n moda bildumak Wiener Werkstätte- ren gustukoak izan ziren. Londresera eta Parisera egindako bidaietan, modako azken joeren berri jasotzen zuen Coco Chanel edo Christian Dior rera hurbilduz. Eskaera handieneko aldietan laurogei jostun izatera iritsi zen.
1938an Anschluss- en ondoren, Flöge-k bezero nagusiak galdu egin zituen eta bere apaindegia itxi egin behar izan zuen, behin Vienako modaren topaleku ezinbestekoa izana. 1938tik aurrera Ungargasse 39. zenbakiko azken solairuan kokatutako etxetik lan egin zuen. Bigarren Mundu Gerra ren azken egunetan, suak, Flögeren arropa bilduma ez ezik, Klimten herentziatik zetozen gainerako objektu baliotsuak ere suntsitu zituen (berak jaso zituen bere ondasunen erdiak 1918an hil ondoren, margolariaren familia gainontzekoarekin geratu zelarik).
Emilie Flöge Vienako bohemiako eta XIX. mende amaierako gizarteko pertsonalitate liluragarria izan zen.Gustav Klimt margolariaren bikotekidea zen; haren hainbat erretratu margotu zituen 1891tik aurrera. Aditu batzuen ustez, Musua margolan ospetsuan, Klimtek Emilie Flögerekin batera irudikatzen du bere burua. Zenbait modelo diseinatu zituen Reformkleidung joerari jarraituz (askatasuna bilatzen zuen mugimendu), baina eredu "iraultzaile" hauen bezeroak mugatuak ziren, eta Flögek ohiko modaren alde egin behar izan zuen.
2006an Raoul Ruiz-en Klimt filma estreinatu zen, non Veronica Ferresek Emilie Flöge eta John Malkovichek margolaria interpretatzen duten
NGC 6412
NGC 6412 galaxia bat da, Draco konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Hoyocasero
Hoyocasero Ávilako udalerria da, Valle del Alberche eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 360 biztanle zituen.
Saules (Doubs)
Saules Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saules udalerrian erroldatutako biztanleak 205 ziren. Familiak 84 ziren, horien artean 22 pertsona bakarrekoak ziren (18 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 33 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 25 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 99 etxebizitza zeuden, 84 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 87 etxeak ziren eta 11 apartamentuak ziren. 84 etxebizitza nagusietatik 67 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 6 etxek hiru zituzten, 21 etxek lau zituzten eta 55 etxek bost zituzten. 71 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 40 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 41 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 129 ziren, horien artean 98 aktiboak ziren eta 31 inaktiboak ziren. 98 pertsona aktiboetatik 89 lanean zeuden (46 gizon eta 43 emakume) eta 9 langabezian zeuden (4 gizon eta 5 emakume). 31 pertsona inaktiboetatik 18 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saules udalerrian 90 unitate fiskal zeuden, 222 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.629 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 3 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
2000. urtean Saules udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Siradan
Siradan Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Siradan udalerrian erroldatutako biztanleak 295 ziren. Familiak 80 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 147 etxebizitza zeuden, 88 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 36 bigarren erresidentzia ziren eta 24 hutsik zeuden. 129 etxeak ziren eta 18 apartamentuak ziren. 88 etxebizitza nagusietatik 66 bere jabearen bizilekua ziren, 20 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 27 etxek lau zituzten eta 45 etxek bost zituzten. 70 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 43 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 36 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 171 ziren, horien artean 90 aktiboak ziren eta 81 inaktiboak ziren. 90 pertsona aktiboetatik 80 lanean zeuden (38 gizon eta 42 emakume) eta 10 langabezian zeuden (7 gizon eta 3 emakume). 81 pertsona inaktiboetatik 25 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 46 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Siradan udalerrian 88 unitate fiskal zeuden, 195,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.273 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren eta 1 jatetxe.
2000. urtean Siradan udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Płoty udalerria
Płoty Poloniako Mendebaldeko Pomeraniako voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Gryfice barrutian kokatuta. 239,19 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 8957 biztanle zituen.
Newburgh (Indiana)
Newburgh Indianako herri bat da. Warrick konderrian kokatua dago. 2010ean 3,325 biztanle zituen, 3.64 kilometro koadrotan banatuta.
Hawaiian Acres (Hawaii)
Hawaiian Acres Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Hawaii konderrian dago, Hawaii estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Policías, en el corazón de la calle
Policías, en el corazón de la calle 2000ko espainiar telesaila da, Globomediak Antena 3rentzat egina.
Sinopsia
Héctor Ferrer Madrilgo polizia-etxe bateko burua da. Lanean zein etxean hainbat arazo izango ditu.
NGC 6414
NGC 6414 galaxia bat da, Draco konstelazioan. Lewis A. Swiftek aurkitu zuen n.
Conopobathra
Conopobathra Gracillariidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Conopobathra geraea da.
Hoyorredondo
Hoyorredondo Ávilako udalerria da, El Barco de Ávila-Piedrahíta eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 91 biztanle zituen.
Lantenot
Lantenot Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Lantenot udalerrian erroldatutako biztanleak 330 ziren. Familiak 122 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 43 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 55 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 141 etxebizitza zeuden, 121 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 122 etxeak ziren eta 19 apartamentuak ziren. 121 etxebizitza nagusietatik 92 bere jabearen bizilekua ziren, 27 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 4 etxek bi zituzten, 24 etxek hiru zituzten, 31 etxek lau zituzten eta 58 etxek bost zituzten. 120 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 42 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 73 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Lantenot udalerrian 136 unitate fiskal zeuden, 372 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.472 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa eta 1 margolaria.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra harategi bat zen.
2000. urtean Lantenot udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Marco Di Costanzo
Marco Di Costanzo (Napoli, 1992ko ekainaren 9a) italiar arraunlaria da.
Udako bi Olinpiar Jokotan esku hartu zuen, brontzezko bi domina lortuz: Rio 2016an lemazain gabeko biko proban Giovanni Abagnalerekin batera eta Tokio 2020an lemazain gabeko lauko proban Matteo Castaldo, Matteo Lodo eta Giuseppe Vicinorekin batera.
Pumpkinhead (filma)
Pumpkinhead, 1988ko Stan Winston estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko film bat da. Lance Henriksen, John D'Aquino eta Kerry Remsen aktoreek antzeztu zuten.
Beldurrezko generoko zinemazaleen artean arrakasta iza eta berehala kultuzko filma bilakatu zen. Honako jarraipenak ditu: Pumpkinhead II: Blood Wings (1994), Pumpkinhead: Ashes to Ashes (2006) eta Pumpkinhead: Blood Feud (2007).
Argumentua
Ed Harleyk (Lance Henriksen) bere semea nola erailtzen duten ikusi eta bere hiltzaileetaz mendekatzeko asmoz kondairazko deabru bati laguntza eskatuko dio.
Avreko gudua
Avreko gudua (1918ko apirilak 4 eta 5) Villers-Bretonneuxeko Lehen Guduaren parte da, Lehen Mundu Gerran alemanek Amiensen aurka egindako azken erasoa izan zena. Gudu honetan ofentsiba osoan alemanek Amiensetik gertuen zegoen posizioak hartzea lortu zuten. Borroka Alemaniako tropa erasotzaileen eta Australiako eta Erresuma Batuko gotortutako unitateen artean gauzatu zen. Avreko guduak Erich Ludendorffen erasoaldiaren amaiera markatu zuen, 1918ko Udaberriko Ofentsibaren testuinguru zabalagoan.
Aurrekariak
Villers-Bretonneuxeko gudua, Avreko guduaren eraso nagusia (martxoak 30 - apirilak 5) egun berean hasi egin zen beste hainbat sektoretan. Erasoa hasiera batean Aliatuen lubaki-sistemak apurtzea lortu zuen, Amienserako bidea erraztuz.
Apirilak 4
Apirilaren 4an, Alemaniako hamabost dibisiok Aliatuen zazpi dibisio eraso zituzten Amienseko lerroaren ekialdean eta Alberten iparraldean (Avre ibaitik gertu). Ludendorffek Villers-Bretonneux hirian kokatuak zeuden Amienseko ekialdeko indarrak erasotzea erabaki zuen. Bere helburua hiri hura eta inguruko lur garaiak ziurtatzea zen, alemaniar artilleriaren bonbardaketa sistematikoek Amiens suntsitu eta aliatuek amore eman zezaten behartzeko. Ondorengo borrokak bi gertaera nabarmen izan zituen: lehen aldiz tankeen erabilera bi aldeetatik eta gaupean gauzatutako kontraerasoa unitate australiar eta britainiarrek presaka antolatua (54. brigada akabatua barne), Villers-Bretonneux dramatikoki berreskuratu eta alemaniarren erasoa geldiarazi zuena. Euri jasa handia ari zuen Alemaniako erasoaren aurretik gertatutako bonbardaketa eman zenean, goizeko 5:15ean hasi zena. Erasoa 6:30ean hasi zen. Hasieran, tropa britainiarrek eta australiarrek lerroa babestu zuten iparraldetik hegoaldera, zehazki 14. eta 18. dibisioek eta 35. batailoi australiarrak. Ilunabarrean, 14. dibisioak ihes egin zuen Alemaniako 228. dibisioaren eraso baten ondorioz. Australiarrek Bavariako Erreserbako 9. Dibisioari eutsi zioten eta Britainia Handiko 18. Dibisioak Ersatz Dibisioko Alemaniako Guardiari.
Apirilak 5
Apirilaren 5ean alemaniarrek erasoaldia berritzeko saiakera huts egin ondoren, britainiarrek etsaia hiri gehienetik kanporatzea lortu zuten. Alemaniaren erasoaldia hedapen puntu gorenera iritsia zen, eta horren ostean, Ludendorffek erasoa gelditzea erabaki zuen.
Plagionita
Plagionita mineral bat da eta plagionita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Plagionita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.
Cristina Gutiérrez
Cristina Gutiérrez Meurs (Madril, Espainia, 1966ko martxoaren 27a) Bilbon bizi den artista, idazlea eta aktibista da.
Biografia
Cristinak Turismoko Gradua egin zuen Madrilgo Turismo Eskola Ofizialean (1991), HNC in Fine Arts Londresko Kensington & Chelsea Collegen (2000) eta Ikasketa Feministak eta Generokoak Masterra Euskal Herriko Unibertsitatean (2021).
Cristina Gutierrez 50 artista plastikok osatzen duten EmPoderArte Elkarteko kidea da, inolako atxikipen politiko edo erlijiosorik gabekoa, eta generoaren kontzeptuari buruz soilik lan egiten duen irabazi-asmorik gabeko erakundea. Emakume artista feministekin erakusketak egin ditu, sorgin-ehiza, haurtxoen lapurreta, alokairuko sabelak, emakumeen eta nesken salerosketa edo pandemiak generoari dagokionez izan duen eragina salatzeko.
2019an, Abando Habitable izeneko herri-plataforman sartu zen, Bilboko Abando auzoko hirigintza-espekulazioko proiektu baten aurka jarduteko.
Hainbat sari jaso ditu bere ibilbidean zehar; idazle, grabatzaile eta marrazkilari gisa.
Bakarkako erakusketak
2001az geroztik, bakarkako erakusketak egin ditu Euskadiko, Madrilgo eta Gaztela eta Leongo galerietan.
Bakarkako azken erakusketak:
Talde-erakusketak
EmPoderArterekin egindako azken talde-erakusketen artean, hauek nabarmentzen dira:
Arte azokak
Estatuko eta Nazioarteko arte-azoketan parte hartu du, eta honako hauek nabarmendu ditu:
Bildumak
Cristinaren lana bilduma pribatuetan eta erakunde publikoetan ere aurkitzen da, hala nola ARTIUM Museoan, Gasteizen; Bizkaiko Foru Aldundian; Gironako Aldundian; UPV/EHU, Arabako Campusean, Gasteizen.
3894 Williamcooke
3894 Williamcooke asteroide baten izena da. abuztuaren 14an aurkitu zuen P. Jekabsons, M. P. Candy-ek Perth Behatokia Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1980 PQ izena zeraman. Ondoren William Ernest Cooke omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3894 Williamcooke asteroidearen orbitak batezbeste 2,621 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,883 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,359 distantziara. Eszentrikotasuna 0,282 da, eta makurdura orbitala 12,82ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.5 da.
Płużnica udalerria
Płużnica Poloniako Kujavia-Pomeraniako voivoderriko landa-udalerri bat da, Wąbrzeźno barrutian kokatuta. 120,38 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4870 biztanle zituen.
Apophthisis
Apophthisis Gracillariidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Apophthisis pullata da.
El Carpioko geltokia
El Carpio Espainiako Valladolideko probintziako tren geltoki bat da, udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Pektina
Pektina (πηκτικός pēktikós, "izoztua, gatzatua") polisakaridoen sailarekin oso erlazio estua duen koloide erako molekula da, kate luzekoa. Azido galakturonikoaren polimeroa da.
Ezaugarriak
Pektina mota asko daude eta landare eta fruitu ugaritan aurkitzen dira. Ezaugarri nagusia baldintza egokietan gelatina itxura hartzeko gaitasuna da. Uretan ongi urtzen dira baina ez urtzaile organikoetan. Fruituen mamitik uraren bidez erauziz lortzen dira.
Erabilerak
Elikagaien industrian erabiltzen dira marmeladak eta tankerako gaiak ekoizteko, eta maionesa bezalako beste elikagai batzuk loditzeko.
NGC 6417
NGC 6417 galaxia bat da, Hercules konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
New Carlisle (Indiana)
New Carlisle Indianako herri bat da. St. Joseph konderrian kokatua dago. 2010ean 1,861 biztanle zituen, 5.4 kilometro koadrotan banatuta.
Almogavarrak
Almogavarrak (Almogavers; Almogávars) Aragoiko Erresuma zerbitzatzen zuten infanteria arinez osaturiko talde paramilitarrak ziren. XIII. eta XIV. mendeetan zehar Mediterraneo osoan zehar ibili izan ziren.
Euren izendapenaren jatorriari buruzko hainbat bertsio badaude: lehenbizikoaren arabera jatorria arabierazko المغاور al-mugāwir, ("espedizio bat burutzen duena") hitzan legoke, aldiz bigarren bertsioaren arabera المخابر, al-mujābir ("berri eramailea") hitzan, eta azkenik hirugarren teoria batek dioenez gabar hitzetik eratorria litzateke, honek "harro", "handinahi" edo "uste handi" esan nahiko luke.
Andell Loubser
Andell Anwer Loubser (Hopefield, Lurmutur Mendebaldea, ) hegoafrikar errugbilaria da, hegaleko eta atzelari postuetan aritzen dena. Blue Bullsen eta Southern Kingsen jokatu ondoren, Ampo Ordiziak kontratatu zuen 2021ean.
Merton Collegeko kalkulatzaileak
Historia
Historialariek ez zituzten aintzat hartu Erdi Aroan gertatutako garapen zientifikoak XX. mendearen hasierara arte. Eskolastikaren urrezko aldi horretako ekoizpen filosofiko eta zientifikotik ia ezer ez zen hizkuntza modernoetara itzulia izan, dokumentuak latin zahar batean idatzita egoten baitziren, eta ulermena zailtzen zuten laburdura askorekin. Horretaz gain, Erdi Aroaren aurkako aurreiritziek ez zuten haren intelektualtasunari buruzko ikerketarako pizgarri askorik ematen.
Teorema
Batezbesteko abiaduraren teoremak ezartzen du uniformeki azeleratutako higiduran dagoen gorputz batek, denbora-tarte jakin batean, espazio bera zeharkatzen duela, hots, abiadura konstantez eta lehenaren batez besteko abiaduraren berdinez mugituko litzatekeen gorputz batek zeharkatuko lukeen espazio bera. Geroago, teorema hau Galileoren "gorputzen erorketaren legearen" oinarria izango zen.
Ben Nicholson
Benjamin Lauder "Ben" Nicholson (Denham, Buckinghamshire, 1894ko apirilaren 10a - Hampstead, Londres, 1982ko otsailaren 6a) ingeles margolaria izan zen. Bere bi gurasoak margolariak ziren eta bi margolarirekin ezkondu zen, bigarrena Barbara Hepworth. Konposaketa abstraktuak, paisaiak eta natura hilak margotu zituen.
Sao Paoloko Biurtekoaren nazioarteko pinturako saria 1957an jaso zuenean, Jorge Oteizak 29 eskultura aurkeztu zituen eta Nazioarteko Eskultura Sari nagusia lortu zuen. Sari Nagusia Georgio Morandi Italiarrak jaso zuen.
Mega
Mega (ikurra M) Nazioarteko Unitate Sisteman 106 faktore bat adierazten duen aurrizki bat da.
Grezierazko μέγας hitzetik dator, "handi" esan nahi duena.
Aurrizkia era ez-estandarrean aplikatzen da batzuetan:
Kanpo estekak
תחיליות במערכת היחידות הבינלאומית
Aiea (Hawaii)
Aiea Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Honolulu konderrian dago, Hawaii estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mervans
Mervans Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Mervans udalerrian erroldatutako biztanleak 1.341 ziren. Familiak 588 ziren, horien artean 196 pertsona bakarrekoak ziren (90 bakarrik bizi ziren gizonak eta 106 bakarrik bizi ziren emakumeak), 212 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 149 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 31 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 741 etxebizitza zeuden, 601 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 73 bigarren erresidentzia ziren eta 67 hutsik zeuden. 663 etxeak ziren eta 76 apartamentuak ziren. 601 etxebizitza nagusietatik 422 bere jabearen bizilekua ziren, 163 alokairuan okupaturik zeuden eta 17 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 38 etxek bi zituzten, 107 etxek hiru zituzten, 188 etxek lau zituzten eta 265 etxek bost zituzten. 463 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 276 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 236 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Hoyos de Miguel Muñoz
Hoyos de Miguel Muñoz Ávilako udalerria da, El Barco de Ávila-Piedrahíta eskualdean dagoena.
Mervans
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 753 ziren, horien artean 550 aktiboak ziren eta 203 inaktiboak ziren. 550 pertsona aktiboetatik 496 lanean zeuden (283 gizon eta 213 emakume) eta 53 langabezian zeuden (22 gizon eta 31 emakume). 203 pertsona inaktiboetatik 99 erretiraturik zeuden, 37 ikasten zeuden eta 67 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Pniewy udalerria (Polonia Handiko voivoderria)
Pniewy Poloniako Polonia Handiko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Szamotuły barrutian kokatuta. 158,47 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 12558 biztanle zituen.
Mervans
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 70 komertzioetatik, 4 janari enpresak ziren, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 18 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 10 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 8 administrazio publikoko enpresak ziren eta 8 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 2 okindegiak, 2 harategiak eta 1 liburu denda zen.
2000. urtean Mervans udalerrian 28 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.472 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Rhycherus filamentosus
Rhycherus filamentosus Rhycherus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Antennariidae familian.
New Castle (Indiana)
New Castle Indianako hiri bat da. Henry konderrian kokatua dago. 2010ean 18,114 biztanle zituen, 18.89 kilometro koadrotan banatuta.
NGC 6418
NGC 6418 galaxia bat da, Draco konstelazioan. Edward D. Swiftek aurkitu zuen n.
3895 Earhart
3895 Earhart asteroide baten izena da. otsailaren 23an aurkitu zuen C. S. Shoemaker-ek Palomar Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1987 DE izena zeraman. Ondoren Amelia Earhart, estatubatuar hegazkinlaria omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3895 Earhart asteroidearen orbitak batezbeste 3,227 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 3,018 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,437 distantziara. Eszentrikotasuna 0,065 da, eta makurdura orbitala 15,55ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 11.40 da.
Pniewy udalerria (Mazoviako voivoderria)
Pniewy Poloniako Mazoviako voivoderriko landa-udalerri bat da, Grójec barrutian kokatuta. 102,32 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4750 biztanle zituen.
All the Brothers Were Valiant (1953ko filma)
All the Brothers Were Valiant 1953ko filma da, Richard Thorpek zuzendutakoa, Ben Ames Williams idazlearen izen bereko eleberrian oinarrituta. Antzezle nagusiak hauexek izan ziren: Robert Taylor, Stewart Granger, Ann Blyth eta Betta St. John. Aurretiaz beste film bik istorio bera jasoa zuten, 1923ko bertsio isila batak -galdutzat jo denak- eta 1928ko Across To Singapore delakoak. Koloretako argazki onenaren Oscar sarietarako izendatua izan zen.
Argumentua
Baleak ehizatzen dituen familia bateko anaia bik (Taylorrek eta Grangerrek) neskato beraren atzetik jardungo dute (Blyth). Anaietako bat itsasoan desagertutzat jo ostean, neskatoa bestearekin ezkonduko da; ez zen, ordea, hil eta berriro agertzean bien arteko liskarra sortuko da. Tartean abenturak, bata bestearen atzetik.
Plancheita
Plancheita silikato motako minerala da.
Ezaugarriak
Plancheita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 da.
Tebasko Batailoi Sakratua
Tebaseko Batailoi Sakratua (antzinako grezieraz: ἱερὸς λόχος, Hieròs Lókhos) Antzinako Greziako soldadu-talde bat zen, 150 gizonezko maitale bikotek osatutakoa, Tebasko armadaren eliteko unitatea izan zena K. a. IV. mendean. Haren esku hartzea erabakigarria izan zen Leuktrako guduan, K. a. 371n. Filipo II.a Mazedoniakoaren armadak suntsitu zuen Keroneako guduan, K. a. 338an.
Historia
Plutarkoren arabera, Gorgidas tebastar komandanteak sortu zuen Tebaseko Batailoi Sakratua, 150 bikote homosexual bilduta. Bikotekide batek esperientzia handiagoa izaten zuen, eta heniochoi (ἡνίοχοι, "gidaria") zeritzon; bestea gazteagoa izan ohi zen eta paraibatai (παραβάται, "laguna") esaten zioten. Batailoia greziar infanteriako elite taldea izan zen 33 urtez, eta berehala soldaduen adoreagatik egin zen ezagun. Honela azaldu zuen Plutarkok indar horren sekretua:
Plutarkoren arabera, Gorgidasek bere gudu lerroen artean banatu zuen Tebaseko Batailoi Sakratua, gainontzeko soldaduak adoretuko zituen eliteko unitate bat bezala. Pelopidasek, berriz, Tegirako guduan arrakastaz borrokatu ondoren, guardia pertsonal gisa erabili zuen. Espartaren nagusitasuna deuseztatu zuten Leuktrako (K. a. 371) eta Mantineako (K. a. 362) guduetan ere nabarmendu zen batailoia.
Batailoiaren desegigo bakarra Keroneako guduan gertatu zen, K. a. 338an, Filipo II.a Mazedoniakoaren eta haren seme Alexandro Handiaren aurka. Izan ere, Filipo gatibu egona zen Tebasen, eta bertako taktika militarrak ongi ezagutzen zituen. Mazedoniarren ejertzito indartsua ikusita, tebastar gehienek ihes egin zuten, baina Batailoi Sakratuko 300 soldaduek, inguraturik, inolako aukerarik gabe, hil arte eustea erabaki zuten. Plutarkoren hitzetan:
Hoyos del Collado
Hoyos del Collado Ávilako udalerria da, El Barco de Ávila-Piedrahíta eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 38 biztanle zituen.
Kantauri Itsas Museoa
Kantauri Itsas Museoa (Museo Marítimo del Cantábrico) Santanderren dagoen itsas ondarea zabaltzeko museoa da, badiaren ertzean dagoena. Bere funtsak, herrialdeko garrantzitsuenetakoak eta osoenetakoak, itsas biodibertsitatera eta Kantauri itsasoko gizakien biodibertsitatearekiko harreman mota ezberdinetara hurbiltzea ahalbidetzen dute, mendeetan zehar eta ikuspuntu anitzetan zehar.
Historia
1886an Zoologia eta Botanika Esperimentalen Itsas Estazioa sortu zuten errege-dekretu baten bidez, 1889an Santanderren ezarri zena eta gaur egungo museoaren lehen aurrekaria izan zena. 1948an Guarnizoko Errege Astilleroko Museoa sortu zuten, museoko bigarren aurrekaria. Gaur egungo museoa 1976 eta 1978 artean eraiki zen eta 1982an Santanderreko Diputazio Probintzialaren esku geratu zen, 1981ean inauguratu zelarik.
Arkitektura
Eraikina, museoa eta akuarioa, Vicente Roig Forner eta Ángel Hernández Morales espainiar arkitektoek egin zuten. 1975 eta 1978 artean eraiki zuten. Hormigoi armatuzko egitura duten bi eraikin dira. Antzinean, markesina batek lotzen zituen, eta 1999 eta 2003 urteen artean zaharberritzean eraitsi zen. Bere hiru altuerak, estalitako erdiko patio baten inguruan antolatzen dira. Guztira 2200 m² zituen.
1999an, José María Páez arkitektoak handitu zuen, jada eraikita zegoenari atxikitako bloke berri bat proiektatuz. Gorputz berri honekin museoa 8500 m² izatera pasa zen.
Libertad Lamarque
Libertad Lamarque (Rosario, Santa Fe, 1908ko azaroaren 24a - Mexiko Hiria, 2000ko abenduaren 12a) argentinar kantari eta antzezlea izan zen. Emakume ahotserako tango motaren sortzailetako bat izan zen. Musikarako eta antzezpenerako gaitasun bikaina izateaz gainera, oso soprano ahots altua zuen, urteak igaro ahala aldatuz joan zena.
Bizitza
Buenos Airesko antzokietan hasi zen lan txikiak eginez, eta atzerriko film mutu batzuetan ere parte hartu zuen, Mario Parpagnoliren Adiós Argentina (1926) filmean esaterako. 1936an izan zuen antzezle sonarik handiena, Gaucho sol eta Chilenito diskoek lortutako famaren ondorioz. Harrezkero eta José Agustín Ferreyraren zuzendaritzapean hainbat film egin zituen, besteak beste, Ayúdame a vivir (1936) eta Besos brujos (1937). 1947an, arrazoi politikoak zirela medio, Mexikora joan zen bizitzera eta han ere arrakasta handia izaten jarraitu zuen.
Lamarqueren nortasunari loturik egon ziren beti Café de los angelitos, Sombras nada más eta Madreselva tangoez egin zituen bertsio paregabeak.
Ida Törnström
Ida Albertina Törnström edo Sölve ( 1862ko martxoaren 24a - 1949ko abuztuaren 26a ) suediar idazle, irakasle eta margolaria izan zen.
Biografia
Törnström Goteborgen jaio zen 1862an. Carl Johan Emanuel Törnström-en eta Albertina Strömberg-en alaba zen eta Anna Törnströmen ahizpa. Ida itsasoko kapitaina zen aitarekin joan zen Ingalaterrara eta Kanadara 1875ean. Itzuli eta Göteborgen amaitu zituen ikasketak. Stockholmeko Eskola Teknikoan jarraitu zituen ikasketak eta, ondoren, Reinhold Callmander, Carl Larsson eta Bruno Liljeforsekin, Valand-en Göteborg-eko pintura eskolan. 1886– 1889
1891ko udan Portugalen eta Frantzian egon zen, eta Grezen egon zen denbora pixka bat Parisera bidaiatu aurretik. Parisen Henri Gervex margolari frantsesarekin ikasi zuen. 1892an bere jaioterrira itzuli zen eta bertan marrazketa klase partikularrak eman zituen. 1896tik aurrera Göteborgeko Kjellbergska nesken eskolan eta 1908tik bere irakasle mintegian, Sigrid Rudebeck-en eskolan 1908tik 1913ra eta Göteborgeko Emakumeen Herri Eskola mintegian aritu zen 1909tik 1912ra. Sölve ezizenarekin, Dichterr poesia bildumak eta Rhythmic magic argitaratu zituen 1900ean. Olerki bilduak 1922an. Horrez gain, bere lana aldizkarietan eta eguneroko prentsan agertu zen.
Berak eta bere ahizpa Annak 1906an argitaratu zuten Varia Around the up of the century aldizkarian. 1937an argitaratu zituzten bidaien oroitzapenak eta Goteborgeko argazkiak.
Bere arteak natura hilak, barrualdeak, Suedia eta Danimarkako hiri-paisaiak eta baso-paisaiak ditu. Bere margolanak Parisko Erakusketan sartu ziren 1892an eta 1913an Vienako Suediako Artistaren Erakusketan parte hartu zuen. 1911n Arte Akademian eta 1917an Liljevalch-en Arte Aretoan parte hartu zuen. Lund, Helsingborg eta Göteborgen bildumen erakusketetan parte hartu zuen. Hainbat ex libris marraztu zituen eta hainbat lan ilustratibo egin zituen, besteak beste, Viktor Rydbergen Haurtzaroko Poesia poema ilustratzea. Törnström Stockholmeko Museo Nazionalean eta Göteborgeko Hiri Museoan dago ordezkatuta.
Homeostasi
Homeostasia (grezieratik ὅμος, hómos, "berdin" + ιστημι, istēmi, "geratu") sistema ireki edo itxi baten ezaugarri bat da, bereziki organismo bizi batengan, baldintza iraunkor bat mantentzeko barne giroaren erregulazioari dagokiona. Beste era batera esanda, oinarrizko funtzio fisiologikoen oinarriei muga egonkorretan eusteko joera duten izaki bizien ezaugarria da. Claude Bernard psikologo frantziarrak sortu zuen hitza 1865an (fisiologiaren aitatzat hartu zen askotan). Hasieran definizio hau biologian bakarrik aplikatu zen, baina gero beste zientzia eta teknika batzuetan ere erabili da.
Ida Törnström
Biografia
Törnström Göteborgen hil zen 1949an.
Homeostasi
Homeostasiaren kontzeptua Cannonek bihurtu zuen ezagun 1926an, eta garrantzi handia izan du gerora, besteak beste, Lorenzen eta Tinbergenen etologia eskolan. Ikertzaile horien ustez, homeostasi oreka hausten bada, larrialdi egoera sortzen da, eta larritasun hori gutxiagotzeko joera izaten du animaliak senez.
Evaristo Carvalho
Evaristo do Espírito Santo Carvalho (Bombom, 1941eko urriaren 22a - Lisboa, 2022ko maiatzaren 28a) saotometar politikaria izan zen. Sao Tome eta Principeko presidentea izan zen 2016tik 2021era.
Ekintza Demokratiko Independentearen Alderdiko kidea izan zen eta lehen ministro postua hartu zuen uztailetik 1944ko urrira eta 2001eko irailetik 2002ko martxora. 2011n Asanblea Nazionaleko presidentea zen eta bigarren geratu zen hauteskunde presidentzialetan. 2016an hauteskundeak irabazi eta irailaren 3an karguaz jabetu zen.
Chilocampyla
Chilocampyla Gracillariidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Chilocampyla dyariella da.
Matteo Lodo
Matteo Lodo (Terracina, 1994ko urriaren 25ean jaioa) italiar arraunlaria da.
Udako bi Olinpiar Jokotan esku hartu zuen, eta lemazain gabeko lauko proban brontzezko bi domina lortu zituen Rio 2016an (Rio de Janeiro) Matteo Castaldo, Giuseppe Vicino eta Domenico Montronerekin batera eta Tokyo 2020an Matteo Castaldo, Giuseppe Vicino eta Marco Di Costanzorekin batera.
Jean-Louis Larre
Jean-Louis Larre, Popo ezizenez ere ezaguna, (Heleta, Nafarroa Beherea, 1962ko apirilaren 6an - 1983an desagertua) Iparretarrak erakundeko militantea izan zen. 1983ko abuztuaren 7an Landetako Leon herrian Frantziako poliziarekin izandako tiroketa baten ostean desagertua, inoiz ez da haren berri gehiago izan. Haren adiskide eta burkideek uste dute poliziak atxilotu eta hil ondoren desagerrarazi egin zutela.
Heletako gaztea
Popo Larrek elektronika ikasketak egin, lanean hasi eta Heletan gurasoekin bizi zen. Gaztetik kirol, dantza eta antzerki taldeetan jardun zuen, Baigorriko Arrola taldean eta gero Xirristi Mirristi taldean. AEKn euskarazko eskolak ematen ere ibili zen. Herri Taldeetan hasi zen politikan militatzen.
Leongo tiroketa
Jendarmeak bertara joan ziren hurrengo egunean. Kanpineko gerentearekin izan ziren baina ezer gabe bueltatu ziren, IKko kide batzuk bertan zeudela ohartu gabe.
Abuztuaren 7an, ordea, kanpineko arduradunak abisua eman zien jendarmeei, emandako xehetasunekin bat zetorren pertsona bat bertan zelako. Yves Guimmarra eta Pierre Plouzeau jendarmeak abiatu ziren kanpinera. Jendarmeek militanteen Renault 4L autoa kanpinetik irteten ikusi eta haien atzetik abiatu ziren errefortzuak eskatzen zuten bitartean. Baina militanteen autoak buelta eman eta atzera etorritako bidetik jo zuen. Poliziak haien atzetik jarraitu zuten kanpineko ate nagusira iritsi artean. Bertan militanteen autoa blokatuta gelditu zen auto ilaran. Jendarmeak bertara iristerakoan armak eskuan autotik irten eta militanteengana jo zuten. Ondoko tiroketan Yves Guimmarra hil eta Pierre Plouzeau arin zaurituta gelditu ziren.
Filipe Bidartek horrela azaldu zuen gertatutakoa: «Tiroketa hasi baino lehen, dudazko memento bat izan zen, militanteak eta jendarmeak parean gertatu zirelarik. Dudazko memento hartan, Popok ihes egin zuen, konsigna zen bezala. Landetako oihanean barna sartu zen. Gero, jendarmeek tiroketa hasi zuten eta militanteek ihardetsi zuten. Baina arte horretan, Popo desagertu zen. Tiroketaren ondotik, jendarmeei armak kendu ondoan, militanteek ihes egin zuten. Orduan ziren ohartu Popo ez zela han. Entseatu ziren aurkitzen, baina ez zuten atzeman, beraz beren bidetik segitu zuten, ez baitzuten han gelditu behar.»
Yolanda Molina abokatuak honela azaldu zuen 2000. urtean egindako epaiketan: «Tiroketa bi jendarmeen aldetik hasi zen. Militanteek erasoari erantzun zioten eta haietako bat zerraldo erori zen. Beste jendarmeak zuhaitz baten kontra tiroka jardun zuen eta esku batean zauritua izan zen. Militanteek hura kontrolpean izan zutelarik hilarengana hurbildu ziren. Armak kendu zizkieten jendarmeei eta euren 4-L urdinean ihes egin zuten.»
Non da Popo?
Tiroketaren ostean Popo ez da inon azaldu. Desagertua da harrezkero.
Tiroketa gertatu orduko jendarmeria abisatuta zegoen eta berehala agertu zen gertakariaren tokira; bilaketa operazio itzela muntatu zuen. Berehala Epervier plana jarri zuten indarrean: kontrol ugari eta dispositiboak bidegurutzetan, helikopteroa...
Jendarmeen autoan ihes egin zutenek kilometro batzuk egin eta Simca bat lapurtu zuten. Poliziak ordu batzuk geroago aurkituko zuen Simca hori abarrez izkututata, baina ordurrako autoan ihes egindakoak lekutan zeuden.
Kanpinean ziren IKko kideen autoa Jean-Louis Larreren izenean zegoen. Autoaren paperak ere bertan aurkitu zituzten. Bilatzeko eta atxilotzeko agindua eman zuten berehala. Abuztuaren 8an goizeko 07:00etan Polizia Judiziala Poporen gurasoen Heletako etxera joan eta miaketa oso bortitza burutu zuten bertan. Etxean ez zuten ezer aurkitu. Filiperen familiaren etxea ere arakatu zuten goitik behera.
Popo mendizale eta kirolaria izanik ere, tiroketan berarekin izandako burkideen iritziz poliziaren operazio muntaia hura saihestea ezinezkoa izango zuen baldintza haietan. Hala ere, haren atxilotzea zabaldu ez zenez, hasieran ihes egingo zuelako esperantza izan zuten. Baina inondik azaltzen ez zela ikustean bere bila hasi ziren. Hasieran Iparraldean, gero Frantzian, Hegoaldean, Irlandan ere... ezagunak zituen edo ibil zitekeen leku guztietara jo zuten, baina ez zuten haren arrastorik aurkitu.
Erakundearen agiria
1984ko apirilean Iparretarrak erakundeak agiri bat zabaldu zuen. Popo poliziak desagerrarazi zuela salatu zuen: «Miaketak aitzina zoazelarik, gero eta gehiago iruditzen zitzaigun militante hori poliziak bere ihesean atzeman eta garbitu zuela [...]. Geroztik ez dugu haren berririk izan. [...] Hura aurkitzeko baliapide guztiak probatzen genituela, bere ihesean poliziek atzeman eta haien eskuetan hiltzea da sinesgarria egiten zaigun posibilitate bakarra.»
Poliziaren bertsioak
Poliziak Poporen gurasoei sinestarazi nahi izan zien Popo Parisen edo Ameriketan zegoela. Familia eta herriarengandik urrundu nahi izango zuela argudiatu zuen poliziak.
Beste aldetik, IK-k Popo hil zuelako zurrumurrua ere hedatu zuen poliziak Ipar Euskal Herrian.
Poliziek bilatzen zituzten IKko kideen argazkiekin afixa bat egin zuten, jendarmeria, polizia etxe, aireportu eta muga pasaia guztietan ezartzeko. Hasiera batean, Popo Larreren argazkia ere bazen afixa hartan, baina hilabete batzuk pasa eta bere argazkia kendu zuten.
Epaiketa
17 urte geroago, 2000ko martxoaren 22an, Ttotte Etxebeste, Filipe Bidart eta Gabi Mouesca epaitu zituzten Parisen Leongo tiroketan parte hartu izanaren akusaziopean. Epaiketa horretan Bidarti 20 urteko espetxe zigorra ezarri zioten, ez tiroketan parte hartzeagatik, baizik eta konplizitateagatik, taldeko buruzagia zelako; Mouescari hamabost urteko espetxe zigorra, konplizitateagatik ere, eta Etxebesteri lau urte baldintzapean.
Epaiketa honetan ez zen Popori gertatutakoaz ezer argitu. Etxebeste, Bidart eta Mouescak Popo poliziak hil eta Estatuak estali egin zuela salatu zuten. Bestela ere, auziaren instrukzioan eta Poliziaren operazioaren arduradunen deklarazioetan itzalgune ugari agertu ziren.
Pascal Dumonten auzia
1983ko abuztuaren 22an Pascal Dumont Carbon-Blanceko (Gironda, Frantzia) 15 urteko gaztea Lacanau-Ocean hondartzan desagertu zen. Lau egun gerago Jendarmeriak gorpu bat aurkitu zuen Lacanautik 15 kilometrora, Porge herrian, Leongo kanpalekutik ez oso urrun. Poliziak Pascal Dumonten gorpua zela esan zuen, baina gurasoek beti ukatu dute gorpu hura beren semearena zenik. Gorpu hura mutiko helduago batena zela esan zuen bere amak. Poliziaren presioak jasan zituzten eta aitak poliziaren txostena sinatu zuen, ezer zehaztu aurretik, presioen eraginez, gerora salatu dutenez. Autopsia batek gorpu hura hiru aste uretan egon zela agertu zuen. Hartara, gorpua Popo Larrerena izan zitekeela susmoak zabaldu ziren.
Kasua berriro zabaltzea lortu zuten, eta Pascal Dumonten familiak Poitou izeneko detektibe bat kontratatu zuen txostena egiteko. Mehatxuak eta presioak ere jasan zituzten, eta ez zuen auzitegiaren prozedura gainditu.
1985ko martxoaren 15ean Pascalek etxera deitu omen zuen. Bere familiaren arabera prostituzio sare batek bahitu eta horretan jardutera behartuta zegoen. Horren datu gehiagoren bila ibili dira gai horretako adituekin, eta hainbat zantzu aurkitu bide dituzte.
Popo Larreren kasuko abokatuek familia deitu zuten auzira. Hala ere, ez zuten inoiz Pascal Dumonten hilobian zegoen gorpuaren DNA azterketa egiterik izan, prokuradore eta auzitegien aurkako jarrera zela kausa.
2003ko abenduaren hasieran ezezagun batzuek Pascal Dumonten hilobia ireki zuten, Carbon-Blanc herriko hilerrian. Horren aurrean, Bordeleko auzitegiak hilobi hartako gorpuaren DNA azterketa eskatu zuen. 2004ko apirilean eman zuten emaitzaren arabera gorpu hura Pascal Dumontena zen. Hala ere, hainbat zientifikoren arabera ezinezkoa da hezetasunak hain kaltetuta dauden hezurretatik DNA argi eta garbi ateratzea.
Rouengo itsas, ibai eta portu museoa
Rouengo itsas, ibai eta portu museoa (musée maritime fluvial et portuaire de Rouen) itsas nabigazioari eta Rouengo portuaren historiari buruzkoa da, herrialdeko handienetakoa baita. 1999an ireki zuen, Rouen Armada izeneko jaialdian zehar. Portuaren antzinako hangar batean dago museoa, Gustave Flaubert zubi berritik ez oso urrun.
NGC 6419
NGC 6419 galaxia bat da, Draco konstelazioan. Lewis A. Swiftek aurkitu zuen n.
New Chicago (Indiana)
New Chicago Indianako herri bat da. Lake konderrian kokatua dago. 2010ean 2,035 biztanle zituen, 1.73 kilometro koadrotan banatuta.
Bitxilore mundua
Bitxilore mundua (ingelesez Daisyworld) James Lovelock eta Andrew Watsonek simulatu zuten gaia hipotesia azaltzeko 1983an.