cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Loze
Etxebizitza
2007an 106 etxebizitza zeuden, 57 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 37 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 100 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 57 etxebizitza nagusietatik 45 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 10 etxek lau zituzten eta 30 etxek bost zituzten. 46 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 23 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 28 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 78 ziren, horien artean 47 aktiboak ziren eta 31 inaktiboak ziren. 47 pertsona aktiboetatik 43 lanean zeuden (24 gizon eta 19 emakume) eta 4 langabezian zeuden (2 gizon eta 2 emakume). 31 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Loze udalerrian 60 unitate fiskal zeuden, 126 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.936 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Bitis rubida
Bitis rubida Bitis generoko animalia da. Narrastien barruko Viperidae familian sailkatuta dago.
Loze
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 1 iturgina.
2000. urtean Loze udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden, 290 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Arandar Konbergentzia Demokratikoa - Arandar Alderdi Nazionalista
Arandar Konbergentzia Demokratikoa - Arandar Alderdi Nazionalista, araneraz Convergéncia Democratica Aranesa-Partit Nacionalista Aranés, Kataluniako Arango haraneko alderdi politiko nazionalista bat da. Kataluniako Konbergentzia Demokratikoa kataluniar alderdiaren arandar saila osatzen zuen.
Adoniran Barbosa
João Rubinato, Adoniran Barbosa izen artistikoz ezagunagoa, (Valinhos, SP, Brasil, 1910eko abuztuaren 6 - São Paulo, Brasil, 1982ko azaroaren 23a), brasildar musikagile eta gitarra-jotzailea izan zen.
"Tiro ao Álvaro" eta "Trem das Onze" dira bere kanturik ezagunenak, Osvaldo Molesekin batera sortuak. Brasilgo herri musikaren bultzatzaileetako bat izan zen, bai bere herrian, bai kanpoan, sambarena bereziki.
Velma (telesaila)
Velma estatubatuar marrazki biziduneko telesaila da, Charlie Grandyk HBO Maxerako sortua.
Sinopsia
Scooby-Doo txakur ikonikoaren istorioko pertsonaia zehatz bat izango da protagonista, Velma Dinkley, taldeko kiderik bizkorrena. Ikerlari sena duen neskato honen iragan ezkutua esploratuko du telesailak.
Anchoa hepsetus
Anchoa hepsetus Anchoa generoko animalia da. Arrainen barruko Engraulidae familian sailkatzen da.
Corumbataí do Sul
Corumbataí do Sul Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Louis Boyer (astronomoa)
Louis Boyer (1901eko urtarrilaren 20a - 1999) frantziar astronomoa izan zen.
Aljerreko behatokian lan egin zuen eta zenbait asteroide aurkitu zituen.
1932an aurkitu zen 1215 Boyer asteroidea bere omenez izendatu zuen bere kidea zen Alfred Schmittek. Eta Boyerrek, mesedea itzuliz, Schmitten omenez izendatu zuen 1617 Alschmitt asteroidea.
Boyerrek 1713 Bancilhon asteroidea ere izendatu zuen Odette Bancilhonen omenez, bere kidea eta Schmitten emaztea zena.
Liolaemus chlorostictus
Liolaemus chlorostictus Liolaemus generoko animalia da. Narrastien barruko Liolaemidae familian sailkatuta dago.
Otto Heinrich Frank
Otto Heinrich Frank (1889ko maiatzaren 12a - 1980ko abuztuaren 19a) judu alemaniarra, Anne Franken aita izan zen.
Lehenengo Mundu Gerran alemaniako armadan borrokatu zuen eta Burdinazko Gurutzea jaso zuen. 1933an Hitler agintera iritsi zenean, bera eta bere familiak Amsterdamera egin zuten ihes, baina berehala okupatu zuten naziek hiri hau eta ganbara baten ezkutaturik egon behar izan zuen 25 hilabetez.
1944ko abuztuaren 4an Gestapok atxilotu zituen eta kontzentrazio esparru batzuetan ibili ziren, Auschwitz tarteko.
Bigarren Mundu Gerra bukatu zenean, bizirik iraun zuen bakarra Otto izan zen eta, bere alaba Anneren egunerokoa berreskuratu zuenean, argitaratzea erabaki zuen, Anne Franken egunkaria izenburupean.
Joseph Meister
Joseph Meister (Paris, 1876ko otsailaren 21a- Paris, 1940ko ekainaren 24a) amorruaren txertoa lehenengoz hartu zuen gizakia izan zen, eta infekzio horri arrakastaz aurre egin zion lehena halaber. 1885ean, umea zela, txakur amorratu batek koska egin zion, eta amorruz hiltzera kondenatuta zegoela zirudienean, Louis Pasteur zientzialariak amorruaren aurka prestatzen ari zen txerto berria harekin probatzea erabaki zuen: horrela, umeak ez zuen amorrua garatu.
Yorito
Yorito Hondurasko Yoro departamenduko udalerri bat da. 209.14 km²ko azalera du eta 2013ko datuen arabera 18127 biztanle zituen.
Orgerus
Orgerus Frantziako udalerria da, Yvelines departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2007an 2.336 biztanle zituen.
Joseph Meister
Pasteurren tratamendua amorruaren birus moteldu batekin egindako txertoan zetzan. Egunero txertoaren injekzio bat jarri zion Pasteurrek umeari, 10 egunean. Tratamendu horren arrakastaren oihartzuna egundokoa izan zen, eta horri esker Pasteur Institutuaren sorrera bideratu zen.
Urte batzuk geroago, heldua zela, Joseph Meister Pasteur Institutuan lanean aritu zen, zaindari gisan, hil zen arte. Bere buruaz beste egin zuen naziak Parisen sartu eta gutxira, 1940ko ekainaren 16an.
Orgerus
Biztanleria
2007an Orgerus udalerrian erroldatutako biztanleak 2.336 ziren. Familiak 872 ziren, horien artean 179 pertsona bakarrekoak ziren (52 bakarrik bizi ziren gizonak eta 127 bakarrik bizi ziren emakumeak), 283 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 338 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 72 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Rimons
Rimons Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Orgerus
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Rimons
Biztanleria
2007an Rimons udalerrian erroldatutako biztanleak 195 ziren. Familiak 84 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Orgerus
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Rimons
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 105 etxebizitza zeuden, 85 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 103 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 85 etxebizitza nagusietatik 69 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 5 etxek hiru zituzten, 36 etxek lau zituzten eta 41 etxek bost zituzten. 64 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 37 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 44 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Orgerus
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Rimons
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Orgerus
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.543 ziren, horien artean 1.083 aktiboak ziren eta 460 inaktiboak ziren. 1.083 pertsona aktiboetatik 1.038 lanean zeuden (556 gizon eta 482 emakume) eta 45 langabezian zeuden (23 gizon eta 22 emakume). 460 pertsona inaktiboetatik 165 erretiraturik zeuden, 175 ikasten zeuden eta 120 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Pietro Metastasio
Metastasio (Erroma, - Viena, ) italiar libreto egilea eta olerkaria izan zen. Jatorrizko izena Pietro Armando Dominico Trapassi zuen. Opera serioaren libretogilerik famatuena izan zen Europan XVIII. mendean. Hamalau urte zituela Giustino tragedia idatzi zuen Senekaren erara eta 1717rako bertso liburu bat argitaratu zuen. 1718. urtean Accademia degli Arcadi izenekoan sartu zen eta 1719. urtean Napolira joan zen eta ezaguna egin zen aristokrazian ezkontzetarako idatzi zituen olerkiei esker. Vienako gorteak 1730ean bertako olerkari ofizial izendatu zuen, eta han gelditu zen hil arte. Idatzi zituen lanen artean aipagarri dira melodrama eta libreto asko La clemenza di Tito (1734,Titoren bihozberatasuna) horien artean, Mozarten musika duena eta Attilio Regolo (1740) besteak beste. Oratorioen artean aipagarria da Jesu Kristoren Pasioa (1730). Musikagile askok erabili zituzten Metastasioren testuak, Galuppi, Gluck, Haendel, Hasse (libreto guztiak), Jommelli, Kozeluh, Mercadante, Meyerbeer, Mozart, Paisiello, Piccini eta Spontinik, besteak beste.
Montilly
Montilly Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Orgerus
Diru sarrerak
2009an Orgerus udalerrian 910 unitate fiskal zeuden, 2.370 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 25.565 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 125 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 23 eraikuntza enpresak ziren, 22 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 11 higiezinen enpresak ziren, 21 zerbitzu enpresak ziren, 16 administrazio publikoko enpresak ziren eta 12 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 37 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 4 igeltseroak, 2 margolariak, 6 zurginak, 3 iturginak, 2 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 3 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 2 jatetxeak, 4 higiezinen agentziak eta 2 apaindegiak.
Montilly
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Orgerus
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 8 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen eta 2 lore-dendak ziren.
Montilly
Etxebizitza
2007an 239 etxebizitza zeuden, 204 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 22 hutsik zeuden. 232 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 204 etxebizitza nagusietatik 156 bere jabearen bizilekua ziren, 43 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 26 etxek hiru zituzten, 68 etxek lau zituzten eta 107 etxek bost zituzten. 165 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 55 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 136 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Orgerus
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Orgerus udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 537 hektarea erabiltzen.
Montilly
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Orgerus
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Montilly
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 365 ziren, horien artean 278 aktiboak ziren eta 87 inaktiboak ziren. 278 pertsona aktiboetatik 260 lanean zeuden (131 gizon eta 129 emakume) eta 18 langabezian zeuden (9 gizon eta 9 emakume). 87 pertsona inaktiboetatik 35 erretiraturik zeuden, 31 ikasten zeuden eta 21 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Orgerus
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Orgerus udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 579 ikaslekin.
Montilly
Diru sarrerak
2009an Montilly udalerrian 212 unitate fiskal zeuden, 555 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.071 euro zen.
Orgerus
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Montilly
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 1 jatetxe.
2000. urtean Montilly udalerrian 24 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.650 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Rimons
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 120 ziren, horien artean 91 aktiboak ziren eta 29 inaktiboak ziren. 91 pertsona aktiboetatik 83 lanean zeuden (38 gizon eta 45 emakume) eta 8 langabezian zeuden (5 gizon eta 3 emakume). 29 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Rimons udalerrian 90 unitate fiskal zeuden, 183,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.437 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra harategi bat zen.
2000. urtean Rimons udalerrian 25 nekazaritza-ustiategi zeuden, 627 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Montilly
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Laranjeiras do Sul
Laranjeiras do Sul Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Araiophos eastropas
Araiophos eastropas Araiophos generoko animalia da. Arrainen barruko Sternoptychidae familian sailkatzen da.
Arango Batasuna
Arango Batasuna, araneraz Unitat d'Aran (UA), Kataluniako Arango haraneko alderdi politiko nazionalista bat da. Alderdi aurrerakoi, autonomista, ezkertiarra eta Arango harana Kataluniaren barnean baina unitate ezberdindua bezala izatea defendatzen du.
1980an sortua izan zen eta Francés Boya Alòs buru du.
Conte (Jura)
Biztanleria
2007an Conte udalerrian erroldatutako biztanleak 62 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Blaricum
Blaricum Herbehereetako Ipar Holanda probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 8.962 biztanle zituen.
Conte (Jura)
Etxebizitza
2007an 36 etxebizitza zeuden, 28 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 9 bigarren erresidentzia ziren. 34 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 28 etxebizitza nagusietatik 24 bere jabearen bizilekua ziren, 2 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 3 etxek hiru zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 13 etxek bost zituzten. 26 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 11 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 14 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Body (linjeria)
Body enborra estaltzen duen pieza bakarreko azpiko jantzia da.
Conte (Jura)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Body (linjeria)
Ehuna edozein izan daitekeen arren, oso ohikoa da kotoia erabiltzea, azpiko arropan gertatzen den bezala. Parpailaz eta nylonez ere egiten dute.
Conte (Jura)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 39 ziren, horien artean 26 aktiboak ziren eta 13 inaktiboak ziren. 26 pertsona aktiboetatik 23 lanean zeuden (15 gizon eta 8 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 13 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren eta 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak iturgina ziren.
2000. urtean Conte udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Liptovský Hrádok
Liptovský Hrádok Eslovakiako udalerri bat da, Liptovský Mikuláško barrutian kokatuta. 18,32 km²ko azalera du eta 7572 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1341. urtekoa da.
Espainiako futbol ligako lehen mailako 1969/1970eko denboraldia
Espainiako futbol ligako lehen mailako 1969/1970ko denboraldiko sailkapena eta goleatzaile nagusien informazioa.
Blaesodactylus boivini
Blaesodactylus boivini Blaesodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Trapezoedro pentagonal
Geometrian, trapezoedro pentagonala edo deltoedro pentagonala antiprismen dualen aurpegi uniformeko poliedroen amaigabeko sailaren hirugarrena da. Hamar aurpegi ditu: kometa kongruenteak.
Ihes betea
Ihes betea Anjel Lertxundik idatzitako eleberri bat da, 2006an Alberdania argitaletxeak plazaratua, lehen pertsonan eta modu erretrospektiboan kontatua. Bigarren Mundu Gerraren atarian, Alemania nazian, gazte aleman hitler batek ustekabean judu jatorria duela eta ustezko gurasoak harrera egin zioten familia alemana delako berria hartzen du. Juduen aurkako giro lazgarrian, Alemaniatik ihes egiten du, aurrena Triestera eta gero Parisera. Paristik ere alde egin beharko du. Ihesa bere buruarekin galduta abiatu bazuen ere, denboran zehar bere bizitza-bidea aurkitzen doa, ihes betea lortu arte alegia, gaztetako lagun eta geroko etsai naziarekin enkontrua izan eta berari eta bere familiari egindakoagatik harekin kontuak eginez bukatuko dena.
Body (haurtxoa)
Body enborra estaltzen duen pieza bakarreko azpiko jantzia da; jantzi hau, barruko arropa bezala erabiltzen dute haurtxoek. Batzuetan, bodyek mahukak izan ditzakete, baita mahuka luzeak ere.
Ehuna edozein izan daitekeen arren, oso ohikoa da kotoia erabiltzea, azpiko arropan gertatzen den bezala. Formagatik, burutik edo oinetatik sar daiteke. Behealdean bi luzapen ditu, bata aurrealdekoa eta bestea atzealdekoa, eta hankartean ixten dute kortxeteen bidez. Haurtxoen kasuan, sistema honek pixoihalera azkar sartzea ahalbidetzen du, modu horretan erraz alda daitekeena.
Liolaemus choique
Liolaemus choique Liolaemus generoko animalia da. Narrastien barruko Liolaemidae familian sailkatuta dago.
Ihes betea
Haria
Wernerrek Elsbeth izeneko neska gaztearekin ibiltzen da baita ere. Wernerrek hark oparitutako eguneroko-koadernoa gordetzen du, eta horko orrietan idatzi ere bai. Egun batean harekin egiten du topo antzoki batean, eta lagunekin doan arren, irteterakoan neska berarekin elkartzea lortzen du. Elsbethen aurrean, Hermannek atso judu bat nola umiliatzen duten ikusi eta gero, bakarri abiatzen dira, neskaren etxe aldera. Bidean dagoen eliza bat ikusita, Wernerrek aurreko batean mezatan botikari judu katoliko bilakatua apaizak nola umiliatu zuen gogoratzen du. Elsbethek bere lagunen jokaera gaitzetsita, berari ere errieta ari zaiola sentitzen du. Halako batean, ordea, Elsbethek eskua hartzen dio.
Hamazazpi urte betetzerakoan, lagun nazien aurrean hiru proba gainditzera dago behartuta Werner. Zalditoki batera joan, eta inguruetan harrapatu duten Sebastian izeneko mutil judu bat umiliatzea du lehenengoa eta honela burutuko du, lagunen algaraz: Wernerrek bere ipurdian pot egitera behartuko du mutil judua, eta gero haren buru gainean pixa egingo du; ondoren, bildotsa akabatuko du labanaz, eta azkenik, bildotsaren odolaz juduen etxeetako ateak juduen izarra margotuko ditu lagunekin batera. Biharamunean, polizia agertzen da etxera, juduen auzoan izandako erasoak ikertzera edo, itaunketa biguna egiten diote Wernerri amaren aurrean, tramite hutsezkoa, poliziak ere naziak direnez gero. Alde egiten dutenean, ordea, aitarekin liskar gogorra dauka. Amak "Jakingo bazenu, ..." esaten dio Wernerri, baina aitak isiltzeko esaten dio. Elsbethekin paseatzera doan egun batean, isilik hasiera batean, baina azkenean Elsbethek zerbitzu sozialean hasiko dela kontatzen dio, derrigortuta bada ere. Werner aberriaren alde egin beharreko zerbait dela argudiatuz erantzuten dio. Azkenean, elkarrekin haserre bukatuko dute. Etxera heltzean, Annettek Wernerrek umiliatutako Sebastian urkatuta aurkitu dutela kontatzen dio Wernerri. Beste egun batean, Hermannen etxera doa; haren aita zenari buruz ez daki ezer, homosexualekin ibiltzen zelako zurrumurruak aditu ditu horri buruz. Hermannen ama abegi ona egiten dio Wernerri, eta bera ere adeitsu da andrearekin. Andreak ikasten jarraitzeko gomendioa egiten die, entzuna duela Werner ikasle ona dela, baina biak armadara sartzeko irrikitan daude. Hermann sumindu egiten da amarekin hori dela-eta, eta etxetik ateratzean jipoia ematen dio bere aitaz iseka egin duen mutil bati. Armadan sartzea beste ametsik ez dute Wernerrek eta Hermannek eta irrika horretan elkarrekin jarraitzen dute. Egun batean frau Gerda izeneko emakume zahar batengana doaz, etengabe soldaduentzat jertseak eta galtzerdiak egiten dituena. Erotuta omen dago, armadan ziharduen semea hil zitzaionetik antza. Hark egindako jertseak bildu ez dituztela eta, Werner armadako bulegoetara doaz, eta han Hermannek aurkeztu zion Klaus ilunak egiten dio harrera. Hark ez dio kasu handirik egiten, baina halako batean beste militar bat agertzen da, eta Wernerrekin solasean, pilotu izateko bere asmoen berri ematen dio, eta hala militarrak pilotuen akademiarako gomendiozko karta idatziko diola hitz ematen dio. Hermanni ere halako karta bat eman diola kontatzen dio, eta Werner harrituta geratzen da, horri buruz ezer ere ez zekiela lagunak berarekin izan duen konfiantza-faltagatik. Hermann ikusten duenean, galdetu egiten dio, eta Hermannek zakar erantzuten dio. Hortik aurrera denbora luzean ez du ikusiko.
Amaren iritziaren aurka, Werner pilotuen akademiara doa izena emateko asmoarekin, etxekoei ezer esan gabe. Trena hartzen du hara joateko. Akademiako sarreran gazte askorekin egiten du topo. Identifikatu ondoren, barrura sartzeko baimena eman. Itxaron-gela batean zain dago, gazteak txandaka pasatzen dira militar batek egin behar dien elkarrizketa egiteko. Wernerren txandan, militarrak arretaz begiratzen du haren jaiotza-agiria, eta baita bera ere. Jaiotza-agirian agertzen den J letrak zer esan nahi duen galdetzen dio gogorki. Werner zer esan ez dakiela geratzen da, eta azkenean militarrak judua dela adierazten duela esaten dio. Guztiz asaldaturik dagoen Werner botatzen du gelatik. Akademiatik irtenda, bere buruaz beste egin edota etxera gehiago ez itzultzea pasatzen zaizkio burutik. Etxera heltzen da azkenean, eta amak besarkatu egiten du. Hala ere, bera erresuminduta dago, eta irainka hasten da, eta aitari ostikoka. Azkenean, isildu egiten da, lur jota. Aitak bere egiazko historia kontatzen hasten da.
Bere benetako aitak Franz zuen izena, eta bere laguna izan zen Lehen Mundu Gerran. Soldatu baten heriotza gertutik ikusita, bera hiltzen bada, Ingo seme jaioberriaren kargu egingo duela hitz ematera eskatzen dio Franzi, eta honek onartzen du. Zauriturik, frontetik itzuli, baina frontean gertatu den Franzekin gutun-harremana jarraitzen du. Emaztea haurdun dagoela jakinarazten dio Franzek. Ingo hil egiten da eta Franz hiletara dator. Seme jaio berriari Werner izena jarri diola kontatzen dio. Frontera itzulita, Franz hil egiten da, eta hortik gutxira bere ama. Orduan, Wernerren aitatzakoak Werner adoptatzeko ahalegin guztiak egingo ditu. Wernerri ez diote horri buruz ezer kontatu, juduen aurkako legeak aspaldian indarrean jartzen hasiak direlako.
Guztiz aztoraturik eta gertatzen ari zaiona ulertu ezinik, Werner lehertu egiten da berriz ere, gurasoek txeraz tratatu arren, eta oihuka eta negarrez hasten da, alemanen familia batean judua dela sinetsi ezinik. Hurrengo egun batean, kalera ateratzeko proposamena egiten diote, baina Hermannekin topo egiteko beldurrez dago. Institutura ere ez da agertzen. Amona Erika dator etxera eta adoretsu izateko esaten dio, Alemaniatik alde egin behar duela eta bere etxean seguruago egongo dela, erasoen beldur. Amonaren etxean, Triesten bizi den Kurt izeneko urrutiko senide batengana joan eta harekin babesteko plana proposatzen die amonak gurasoei. Aita ez dago horren alde, Kurt horrek justiziarekin arazoak izan dituelako, berarekin zebilen opera-kantari baten hilketarekin nahastu zutelako. Amonak dena pentsatuta dauka, ordea: pasaporte faltsua egingo diote eta berak egingo du bidaia Wernerrekin. Amona egoera lasaitu eta bolada baterako soilik izango delakoan dago. Hermann Annette arreba txikiarekin sartu dela ere kontatzen du. Bitartean, Werner indarrik gabe sentitzen da, eta beste guztien erabakien mendean. Azkenean, pasaporte faltsua eskuratzen amonak. Hemendik aurrera Werner Ernst Lange izango da.
Agur hunkigarria gertatzen da Wernerren eta gurasoen eta arrebaren artekoa, nahiz eta Wernerrek ez duen pena handirik sentitzen. Amonarekin astebeteko bidaia egiten du, tartean poliziak kontrola egiten die, eta beraiek plazer-bidaiaren aitzakia dute prestaturik. Sekulako ekaitz baten erdian, trena gelditu eta gizon susmagarri sartzen zaie konpartimenduan, emakumeentzako barruko arropen saltzailea dela kontatzen die, baina Wernerrek eta amona Erikak polizia edo espia dela uste dute; gizonak hitlerzale gisa azaltzen du bere burua, eta azkenean konfiantza hartuz eskua Wernerren belaunean ere jartzen du; azkenean, agurtu eta alde egiten du. Baina amonak ez dio susmo onik hartzen, eta hasieran Trento hiriraino elkarrekin joateko asmoa badute ere, amonak trenetik jaitsi, gizona bere atzetik abiatzeko, eta Wernerrek egokiera hori ihes egiteko aprobetxatzea proposatzen du. Hala egiten dute, eta Wernerrek Triesterako beste tren bat hartzeuko geltoki berean.
Triestera heldurik, non italieraz mintzatzen den, taberna batera sartzen da. Han, italiera traketsean, janaria eta edaria eskatzen ditu. Tabernan beste gizon bat dago, Umberto izeneko agure bat. Mozkorturik dago, eta faxisten aurkako oihuak egiten ditu. Wernerri ongi eotrria ematen dio, munduko hiri tristeenera bere esanetan. Trieste hiri kosmopolita da, nazio askotako jendea biltzen duena, eta historian askotan gatazka-lekua izandakoa. Agureak alemanez badaki, eta Wernerrekin hizketan hasten da, izena, nongoa den eta galdetzen dio. Ernst izena duela esaten dio, noski. Freud hirira etorri zenekoa, aingiren sexua aztertzera, eta berarentzat aingirak nola harrapatzen zituen, kontatzen du Umbertok. Halako batean, mutil bat sartzen da egunkariak banatzera. Umbertok Itzeli esaten dio kontuz ibiltzeko harekin, espia lanetan ibiltzen dela poliziarentzat jendeak nolako berriak irakurtzen dituen zelatan.
Tabernatik atera, eta Kurten helbiderako bidea hartzen du. Haren etxera iritsi eta atea behin eta berriz jo arren, inork ez dio irekitzen. Zer egin ez dakiela, azkenean lo hartzen du etxeko atarian. Halako batean urratsak adituta esnatzen da. Kurt den galdetu, eta gutuna idatzi zion amona Erikaren partez datorrela esaten dio, baina Kurtek ezjakinarena egiten du. Ernstek, Wernerrek alegia, kanpora abiatzen da, baina ustezko Kurt bere atzetik joan eta ekarri egiten du etxera. Berari Angelo deitzeko esaten dio, ezkutatzeko izena dena, antza denez. Hirian non eta norekin ibili den kontatu ondoren, Angelok ere Umberto ezagutzen duela jakingo du. Freuden anekdotaren berri badu, eta Umbertok kontatu ohi duen beste istorio bat ere kontatzen dio Angelok: Jainkoak toki guztietako buztina bilduz sortu omen zuela gizona, munduko bazter guztietan etxean bezala sentitzeko. Janari eskasa eta txarra ematen dio. Angelok bere etorkizunari buruz, berarentzat pentsatu duenari buruz, ez duela ezer esaten konturatzen da, ordea, eta kezkatu egiten da horregatik. Beste alde batetik, etxeko gela batetik irrati bateko dialari nola eragiten dion ere entzuten du, baina Angelok ez dio horri buruz ezer esaten. Oheratu egiten da, kalean euripean bustitako arropak eta zapatak kenduta.
Biharamunean esnatuta, Angelo etxean ez dagoela ohartzen da. Etxea arakatzen du, eta trastez beteta dagoela ikusten du. Ez daki zer pensattu Kurt edo Angelori buruz: aitak faxistekin tratua egina duela uste zuen, baina berak haren aurkako espia dela uste du, bereziki irratiagatik. Bazterretan aurkitzen duen janari apurra jan, eta halako batean etxera andre bat sartzen dela ikisten du. Hitzik esan gabe, etxea garbitu eta alde egiten ud. Gero, dotore jantzitrako gizon bati irekitzen dio atea. Gizonak badaki Ernst Angeloren iloba dela, eta Angelo ez dagoela jakindakona, alde egiten du. Ernst kalera jaitsi eta Trieste bisitatzen du, urez inguratutako hiri bat. Bere buruari hasten da pentsatzen, nortasun garbirik gabe, judua dela guztiz barneratu gabe, eta besteen mendean sentitzen baita, eta Angeloren jarrerak ere ez du laguntzen sentimendu hori gainditzen. Taberna batera sartu, berriz kalez kale ibili, eta besotik heltzen dion puta bati zakar ezezkoa ematen dio burutazio horietan murgildurik. Halako batean, goizean etxera etorritako gizon kapeladuna eta Angelo ikistyen ditu eztabaidan urrutitik. Etxera itzultzen da horren ondoren.
Lana ez da berak espero zuen bezalakoa, ordea. Gizon desatsegina da nagusia, eta zakuak ikatzez bete eta bezeroei eramatea da bere zeregina. Emakume batek errieta egiten dio gizonari, gazteak engainatzen ibiltzeagatik, baina nagusiak bidali egiten du. Zakuak betetzea uste baino zailagoa da, eta behingoz bere bizitzaren lema hartu eta alde egitea pentsatzen du. Nagusia itzultzen denean, Ernsten aurka hasten da, ezer egiten ez dakiela oihukatuz. Bat-batean, gizon bat azaltzen da bere alde, eta honen atzetik bizpahiru emakume, eta handik ateratzen dute. Gizona Umberto da. Kale berean dagoen bere liburudendara doa berarekin. Barruan, liburu-pilak daude nonnahi. Dendaren historia kontatzen dio Umbertok: aurreko jabeak liburu-negozioa mantentzearen trukean utzi zion denda. Umberto aholkuak ematen hasten zaio, neskenganako amodioaren pasioaren arriskuaz, OVRA polizia politikoari izan beharreko beldurraz. Liburu bat oparitu, bere eskuak estutu modu maitagarri eta asaldagarri batean, eta emakume bat azaltzean, bere emaztea dela esaten dio, eta modu harrigarrian, harekin beti leiala izan dela emazteak jakitea nahi lukeela beti.
Angeloren etxera itzuli eta lana utzi duela kontatzen dio, baita etxetik alde egin eta ostatu batera joateko asmoa azaldu ere. Angelok jarrera ulerkorra agertzen du, baina halako batean barre-algaraka hasten da, ero moduan, inongo arrazoirik gabe, gero berriz lasaitzeko. Ikazkinaren aurka irainka hasten da, azkenean negarrez hasteko. Ernst zer esan ez dakiela geratzen da, eta eromenean jausi dela pentsatzen du. Alde egitea pensatzen du, eta horretan Elsbethen koadernoa sartzen du maletan. Halako batean, ordea, ate joka hasten dira bortizki, Angelori oihuka. Angelo sorgortuta dago, erreakzionatu gabe. Ernstek esku bat jartzen dio sorbaldan lasaitzeko, eta horrela denbora luzean daude. Angelok barkatzeko esaten dio azkenik.
Angelok bere historia kontatzen dio Ernsti. Amona erikarekin zorretan dagoela esaten abiatzen du kontakizuna. Gero nola Greta opera-kantari batekin bizi zen, egun batean hilda agertu zena lepoa moztuta. Poliziak bera susmagarritzat hartu eta atxilotu egin zuten, bortizkeria izugarria tarteko. Kartzelan denbora bat eman eta gero, askatu egin zuten, urrutiko senide zuen amona Erikak egunkarian jarritako argazki batean ezagutu eta hariak mugitu ondoren. Epaiketan ere errugabetu egin zuten azkenik. Bitartean leihotik begira dago denbora guztian. Halako batean, arriskua sumatuta, Ernsti komun gaineko teilatuan ezkutatzeko esaten dio. Lauzpabost gizon bortizki sartu eta jipoika hasten dira Angeloren aurka eta dena hankaz gora jarri. Azkenean, auto batean eramango dute Angelo.
Umbertorengana abiatzen da, bera baita lagundu dezakeen bakarra. Dendako txirrinari eragin eta Umberto bigarren solairutik jaisten da, non idazten ari zen. Berahala sumatzen du Ernsti zerbait gertatzen zaiola, eta kokotsetik hartzen du maitagarriro. Ernstek gertatutakoa kontatzen dio, eta Umberto asaldatu egiten da izugarrikeria horrekin. OVRA Mussoliniren polizia politikoaren lana izan dela daki ziur, eta beldur agertzen da Angeloren egoeraz. Lasaitu nahian, liburu-pila bat miatzen hasten da Umberto, eta Ernsti laguntzeko eskatzen dio, liburu-tartean pertsonaia ospetsuen gutunak eta aurkitu izan dituela, balio handikoak. Paseatzera doaz, eta sinagogatik aurrean karabinero batzuek - Italiako poliziek - juduez iseka egiten dute, eta Umbertok madarikatu egiten ditu. Ernst eskuratzen ari den pentsamendu-autonomiaren zantzu argi bat gertatzen da: sinagogari buruz Umbertok aipatzen dituen laudorioei erantzunez, berak atsegin ez duela dio, horretarako arrazoiak emanez. Umbertok judua dela aitortzen dio Ernsti, eta berak sinagoga ikusita sentitzen duen berdina sentitu ezin duela esan. Ernst isildu egiten da, bera ere judua dela esateko gogoa etortzen bazaio ere.
Caicedo Sopeña
Caicedo Sopeña Arabako mendebaldeko herri bat da, Erriberagoitia udalerrikoa. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldan, 26 biztanle zituen.
Izena
Garai batean herriaren euskal izentzat Kaizedo Goikoa proposatu bazen ere, Euskaltzaindiak euskara batuan Caicedo Sopeña dela arautu zuen.
Ihes betea
Haria
Umbertok konfiantzazko ostatu batera laguntzen du Ernst. Etxekoandre mesfidati batek egiten dei harrera, eta arauak jakinarazten dizkio Ernsti, tartean neskarik eta bestelakorik (agian Umbertori buruz) ez ekartzea. Berehala ostatuko Nerina neskamea ezagutzen du, begiradaz berarekiko interes bizia erakusten duena. Nahasturik, Alemaniatik irtenda etengabe egoera berriak bizi izan dituelako, kalera irten, arropa berriak erosi eta etxera deitzea pentsatzen du, baina arriskuaz jabetu eta atzera egiten du. Ostatura itzuli eta han egunak emango ditu, kalera apenas atera gabe, Umbertok emandako liburuak irakurtzen. Nerinak jarraitzen du bere atzetik jakinminez edo. Gau batean, lo dagoela, Ernsten ohera sartzen da biluzik eta amodioa egiten dute.
Ostatuan, ordea, errutinarekin jarraitzen du, aurrera egin gabe, bere etorkizunari buruz erabaki ezinik. Nerina egunero etortzen da bere gelara lotara eta Umertok aldiro bisitak egiten dizkio liburuak ekartzeko. Liburudendan idazten aurkitzen du egun batean, mutil gazte bati buruzko eleberri bat, zantzu guztien arabera Ernst bera dena, izena ere Ernesto jarri dio protagonistari. Ernst gaztea bere buruari bueltaka hasten da, nerinarekin duen harremanari eta batzuetan Umbertorekin izan dituen sexu-fantasiei buruz. Nerina jeloskor agertzen da Umbertoren bisitetan, Umberto dela-eta, hau eta bestea botatzen diote aurpegira elkarri baina azkenean amodioa egiten bukatzen dute, inoiz baino bortitzago. Nerinak ezkonduta dagoela kontatzen dio, txikitatik gizonek sexualki baliatu egin dutela aitortzen dio. Zinea ere atsegin du; egun batean, Nerinaren atzetik doa eta zinera sartzen da harekin batera. Nerinak ezustekoa hartzen du Ernst ikustean, baina gero maiz joango dira elkarrekin zinemara. Haien arteko harremana, ordea, bakoitzak bilatzen duena jasotzera mugatzen da: Nerinak mutil-lagun baten beharra du, eta Ernstek bere errutina erosoago eraman nahi du.
Umberto kopetilun datorkion egun batean, Ernstek Triestetik alde egin behar duela esaten dio. Umbertok Angeloren gorpua uretan aurkitu dutela kontatzen dio, tortura zantzuekin. Trieste hiri arriskutsu bilakatzen ari dela dio, eta Parisera alde egiteko asmoa duela. Ernsti ere Parisera joateko aholkua ematen dio, judua ere badelako, lagun baten helbidea emango diola. Ernst harrituta dago, judua dela nola jakin duen, eta haren proposamenari uko egiten dio, orain arte emandako laguntza guztiarengatik eskerrak ematearekin batera.
Hiritik alde egiten du, Nerina agurtu ere egin gabe, erru-sentimendu eta malenkonia batekin bada ere. Trenean, gizaseme susmagarri bat gerturatzen zaio, etengabe hizketan, baina ez dio batere kasurik egiten. Frantziako mugan, pasaportea arretaz aztertzen diote polizia frantsesez, baina Alemaniatik ihesi datorrela aitortuta, ongi etorria ematen diote Frantziara. Marseillara joatea da bere lehen asmoa, baina aldatu eta Parisera doa. Hango giro biziak liluratu egiten du. Gela bat lortzen du ostatu batean, andreari alemana aurrena, eta horrekin nahikoa ez, azkenik judua dela aitortuta.
Sena ibaiko bazterrak garbitzea da bere lehen lana. Zubi baten azpina, arlote bat ezagutzen du, xelebrea, eskuartean paperak dituena. Mozkortuta, gonbidatu egiten du zerbait hartzera, baina Ernstek muzin egiten dio. "Hi judua haiz" botatzen dio arloteak, aurpegiera edo ikusita. Azkenean, gizonari mesede egiteagatik, tabernara laguntzen du, baina han berari kasurik egin gabe, idazten hasten da. Halako batean, leihoaz bestaldean herr Öchler institutuko literatura irakaslea ikusten du, bere atzetik atera, eta agurtu egiten du. Kostata baina azkenean irakasleak ere ezagutzen du Ernst, Werner hobe esanda. Pozik agurtzen dute elkar, eta tabernara sartzen dira biak. Han irakasleak arlotea Joseph Roth idazlea dela esaten dio, Ernst harri eta zur utziz. Haren mahaira inguratu eta Rothek Paristik alde egiteko aholkua ematen die, bera ere judua denez, juduek pairatzen duten mehatxua ikusten duelako. Öchler irakaslea eta Ernst kontu kontari hasten dira, Ernstek barkamena eskatzen dio ikasle garaian haren aurka egindako guztiagatik. Garai hartako lagun homosexuala bere sasi-emazteak salatuta atxilotu zutela kontatzen du irakasleak, eta egindako torturengatik erotu ere egin zela. Berari gauza bera gertatu baino lehen, Parisera etorri da ihesi. Hermann bere familia zelatatzen ibili zela ere kontatzen dio, eta azkenean aita eta amona Erika atxilotu egin zituztela, eta amak eta arrebak irainak jasan zituztela. Amorruz hartzen du berria Wernerrek, eta mendekua hartuko duela bere buruari zin egin. Beste egun baterako hitzordua egiten dute biek. Etxeratzea atzeratzen du Ernstek, errudun sentitzen da ikasle garaian egindako guztiagatik, baina orain bere burua biktima ere ikusten du. Telefono-sala batetik Alemaniako etxera deitzen du eta aitaren ahotsa aditzen du erantzuten, gero berehala deia eteteko. Lasaiago geratzen da onik dagoela jakindakoan.
Hilabeteak ematen ditu Senako bazterrak garbitzen eta denbora librean irakurtzen. Gero, jostundegi batean lan egingo du denbora dezente, bezeroei neurriak eta hartzen. Hankatarteak neurtu behar dituenean, homosexuala ote den isekak jasan behar ditu. Denbora librean, Öchler irakaslearekin elkartzen da, liburuak, tartean Alemanian debekatuak, erruz irakurri eta frantsesa praktikatzen du harekin. Irakasleak ihes egindako judu aberatsentzako klase partikularrak ematen ditu, gutxi ordainduta. Egun batean, orri klandestino batzuk erortzen zaizkio irakasleari eta Ernst mindu egiten da, berari ezer esateko konfiantza izan ez duelako. Hurrengo batean, irakasleak aldizkari klandestino batean lan egiteko proposamena egiten dio, eta pozik onartzen du Ernstek, denetariko lanak egiten, baita idazten ere. Aurrerago, Müller izeneko irakasle bat Marseillara eramateko misioa eskaintzen dio Öchlerrek, han itsasontzia hartu eta Ameriketara ihes egin dezan, eta onartu egiten du.
Trenez abiatzen dira Paristik. Müller gizon heldu, uzkur eta samurra da, filosofoa, denbora guztian maleta misteriotsu bat beso artean duena. Ernstek ez dio diskrezioz horri buruz galdetzen. Bidaian zehar Ernst bere bizitzarekin gero eta konformeago dagoela pentsatzen du, ez judua dela jakin duelako, baizik eta bere buruarekiko estimua zuelako besterik gabe. Bat-batean, Dijon hiritik gertu gelditzen da trena. Arrazoia ustekabeko berri bat omen da: Paris nazien menpean erortzear dago. Irakasleak hirian ezagutzen duen adiskide batengana joatea prpposatzen du, baina mutilak Marseillarainoko auto bat hartzea du nahiago. Irakaslea larritu egiten da, eta berari zerbait gertatuz gero maletaren kargu egingo dela hitz emateko eskatzen dio, hark idatzitako liburu bat da, kopia bakarra. Mutilak baietza eman, eta auto gidari baten bila abiatzen da. Gidariarekin negoziazio luzea egin ondoren, prezioaren erdia ordainduko diote hasieran eta beste erdia bukaeran. Müller izutiaren bila itzultzen da geltokira. Bidaian zehar, gidariak ez du txintik ateratzen, eta Müller galdezka aritzen da denbora guztian bide zuzenetik ote doazen. Geldialdi batean, gidariak maletari buruz galdetzen du urduri, eta hura lasaitze aldera ireki egiten dute bere begien aurrean. Marseilan Anghios izeneko botikari batekin elkartzen dira, eta honen bitartez naziak Parisko ateetan daudela jakiten dute. Irratiko berriei adi-adi, ardoarekin topa egin eta La Marseillaise abesten dute. Biharamunean, Anghiosek Parisa ezin dela itzuli ohartarazten dio, hiri arriskutsua bilakatu delako; portuan berarentzat gela bat gorde duela eta han geratu daitekeela. Merrekin zeinen arduratsu jokatu duen ere goraipatzen du. Juduei laguntzeko sare batean parte hartzea proposatzen dio; zalantzati, azkenean Ernstek baietza ematen dio. Juduak Espainiara heltzen laguntzen, Pirinioetako maldetaraino, mugalarien esku uzteko, Katalunia aldetik. Artasoroetan egiten dute lo maiz. Bertakoei esker, Otso ezizeneko buruzagi nazi baten krudelkeriaren berria dute, erresistente eta errefuxiatuak harrapatzen ibiltzen dena. Egun batean, iheslari talde baten bila dabilela, Müller irakaslea ikusten du bidean arnasestuka. Ernst harri eta zur, Mülerrek kontatzen dio Amerikarako bidaia ordainduta ere denbora luzea egon behar izan zuela noiz atera zain, harik eta egun batean ontzia desagertu egin zen portutik. Hizketan ari direla, guardien hotsak aditzen dituzte, eta Müllerri ihes egiteko agintzen dio, berak guardien arreta erakartzen duen bitartean. Guardiak bere atzetik abiatzen dira, Ernstek ihes egitea lortzen du, baina azkenean, harri batekin emandako kolpearengatik erori ondoren, harrapatu egiten dute. Herri batera eraman, auto batean sartu, bitartean jipoika eta irainka ari zaizkiola, eta txalet batera eramaten dute. Anghiosi buruz galdetzen diote, eta azkenean, Werner Lindemann dela aitortzen du, torturapean. Ez diote sinesten, eta torturatzen dute jarraitzen dute, harik eta Wernerrek beroki beltza soinean daraman batek gelditzeko esaten dien. Hermann da eta hil egiten da
Auto batean urrutiko toki batera daramate, hainbat ordutako bidaian. Werner leher eginda dago. Hermannek ironiaz mehatxatzen du. Azkenean, herri Wernerri ezezaguna zaion herri batera heltzen dira, Hendaiara. Han, txalet batera sartzen dira. Hermann bakarrik geratzen da Wernerrekin ziegan, eta hizketan hasten zaio. Bere familiari buruzko guztia kontatzea nahi du. Wernerrek, aldiz, ez du hitzik ateratzen. Anghiosi buruz galdetzen dio, baina alperrik. Azkenean, gaztetan ohikoa zuten buru-talka proban aritzea proposatzen dio Hermannek. Wernerrek onartu egiten du. Hermannek erraz irabazten dio, baino olaisko ipurditik sartzen du, hori arrakasta.Errebantxa eskatzen dio Wernerrek, eta oraingo honetan lortu egiten du, Hermann saihestu eta labana kentzea. Sastakada batzuk ematen dizkio, Hermann zerraldo erori arte. Txaletaren atzealdetik ihes egin eta txalupa hartzen du, Hondarribira heltzeko. Ihes betea lortu du, berari eta familiari egindako guztiagatik mendekua hartuta.
Anchoa ischana
Anchoa ischana Anchoa generoko animalia da. Arrainen barruko Engraulidae familian sailkatzen da.
Amiloidosi
Amiloidosia izaera proteikoa duen substantzia bat organo batean edo gehiagotan pilatzen den egoera da. Material hori ezin denez deskonposatu, organoaren funtzio normala nahasten du. Urte luzez dialisian egon diren pertsonek sarritan garatzen dute amiloidosia, dialisian erabiltzen diren mintz artifizialek ez baitute proteina moduko materialik iragazten odoletik kanporatzeko. Giltzurrunetan, luzarora, proteinuria, sindrome nefrotikoa eta gutxiegitasuna ekar ditzake.
Gaixotasuna progresiboa da, eta, neurri handi batean, jatorrizko gaixotasunekin lotuta dago; kasu askotan, bilakaera kaltegarria du, baina infekzioen, tumore erauzgarri edo sendagarrien eta beste tratamendu batzuen kasuetan ager daiteke.
Zosterops senegalensis
Zosterops senegalensis Zosterops generoko animalia da. Hegaztien barruko Zosteropidae familian sailkatua dago.
Liolaemus cinereus
Liolaemus cinereus Liolaemus generoko animalia da. Narrastien barruko Liolaemidae familian sailkatuta dago.
Maximiliano Aberastury
Maximiliano Aberastury (1866 - 1931ko urriaren 6a) Argentinako medikua zen, amatasun eta haurtzaroko arazoetan espezializatua.
Concepción del Uruguayen, Entre Ríos probintzian jaioa, Buenos Airesen kokatu zen eta Buenos Aireseko Haurtzaroaren Hilkortasuna tesiarekin lortu zuen doktoretza.
Geroago larruazaleko gaixotasunetan espezializatu zen eta Medikuntza Fakultateko irakasle titularra izan zen. Bere ospea sendotu zuten beste lanen artean honako hauek zeuden: Haurren Babesa, Industria Higienea, besteak beste.
"Argentinako Dermatologia Elkartearen" sortzailea izan zen, eta hainbat aldiz izan zuen lehendakaritza. Argentinako Medikuen Elkarteko presidentea ere izan zen.
Bere iloba Arminda Aberastury haurren psikoanalista zen.
Matelândia
Matelândia Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Eremu-intentsitate
Fisikan, eremuaren intentsitateak eremu bektorial baten magnitudea esan nahi du (adibidez, metroko voltetan, V/m, E eremu elektriko baterako ). Adibidez, eremu elektromagnetiko batek eremu elektrikoaren intentsitate eta eremu magnetikoaren iintentsitate eragiten ditu. Aplikazio gisa, irrati-maiztasuneko telekomunikazioetan, seinalearen intentsitateak antena hartzaile bat kitzikatzen du eta, ondorioz, maiztasun jakin bateko tentsio eta polarizazio eragiten ditu irrati-hartzaile bati sarrerako seinalea emateko. Eremuaren intentsitate-neurgailuak zenbait aplikazioetarako erabiltzen dira, hala nola, sakelako telefonoa, irrati-hedapena, wi-fia eta irratiarekin lotutako beste hainbat aplikaziotarako.
Júlia Martí Comas
Júlia Martí Comas (Bartzelona, 1989) Garapenari buruzko Ikasketetan Doktorea (EHU), Latinoamerikako Multinazionalen Behatokiako (OMAL) ikerlaria eta euskal herriko mugimendu feminista ren kidea. Enpresen boterea, transnazionalen eraginak eta horiekiko sortutako erresistentzia eta alternatibak ikertzen ditu ikuspegi ekofeminista eta internazionalistarekin bat eginez.
Biografia
Bartzelonan zientzia politikoak ikasi zuen, UAB-n. 2012-2013 ikasturtean EHU-n Hegoa Institutuko Garapena eta Nazioarteko Kooperazio Masterra egin zuen eta ondoren, garapenari buruzko doktoretza landu eta 2017an tesia defendatu zuen enpresa transnazionalek Mexikon izan duten eragina aztertzen duena. Transnazionalen gaia jorratzen jarraitzen du, euskal enpresek Mexikon eta Kolonbian izan duten eragina giza eskubideen urraketan salatuz.
Gaur egun, zenbait kolektiboren parte da, besteak beste, FeministAlde eta Viento Sur Fundazioa. Aldi berean, hainbat jardunaldietan parte hartu eta komunikabideetan idazten du, hala nola, Pikara Magazine, Rebelión, Naiz eta Viento Sur aldizkarian.
Grezierazko literatura
Grezierazko literatura hizkuntza hartaz egindakoa da.
Bi idazlek lortu dute Nobel Saria: Giorgos Seferis (1963) eta Odysseas Elytis (1979).
Bloemendaal
Bloemendaal Herbehereetako Ipar Holanda probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 25.415 biztanle zituen.
Ouro Verde do Oeste
Ouro Verde do Oeste Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Argyripnus atlanticus
Argyripnus atlanticus Argyripnus generoko animalia da. Arrainen barruko Sternoptychidae familian sailkatzen da.
Antoine Dieuzayde
1899an Jesusen Lagundian sartu zen eta 1914an Frantziako Gazteen Elkarte Katolikoko kapilau izendatu zuten. Scout mugimenduko kapilau ere izan zen. Pirinioetan gazteen hezkuntzarako udaleku bat eta Bordelen gazteria katolikoarentzako zentro bat sortu zituen.
Gogor inplikatu zen Espainiako Gerra Zibilean ihes egin zuten euskal ume errefuxiatuei harrera egiten.