cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Abraham Aguilar
Bitxikeriak
- Nahiago du pertsonaiak marrazki bizidunetan bikoiztu.
- Berak uste du pertsonaien ahotsek ingelesezko jatorrizkoak bezalakoak izan behar dutela, bestela ez du gogoratzen jarri zion ahotsa. Horregatik dio gaur egun ez lituzkeela egingo garai bateko ahotsarekin bikoiztu zituen pertsonaia batzuk.
- Mutu geratu zan District 9 filmea n aktore bati ahotsa jartzean.
- Erraza zaio arabe, ingles es eta frantzeses azentua jartzea.
- Hasieran, Bender bikoizten zuenean, ahoa itsatsita hitz egiten zuen.
- Nahiago du ahotsa jarri zuzendu baino.
- Inoiz ez doa ahotsa jarrita.
- Eduardo Moreno bikoizketa aktorea da bere aholkularia.
- Ez zaio gustatzen pederastei ahotsa ematea.
- Oso anekdota bitxia du. Futurama Benderren kapitulu batean soka ahul batean zegoen, eta Abrahamek PP ren ereserkia inprobisatu zuen eszenaren arrisku-egoera horretan. Lankideen txantxa bat izan zen (bikoizketako aktoreak une horretan bikoizten) eta ez zuen mezu politikorik. Bitxia bada ere, jatorrizko eszenan Bender estatubatuar ereserkia jotzen ari zen.
Pedro Berruguete
Pedro Berruguete (Paredes de Nava, 1450 inguruan - Ávila, 1504 inguruan) Espainiako eskultore eta margolaria izan zen. XV. mendearen bigarren erdiko artistarik nabarmenetakoa zen. 1477 inguruan Italian izan zen, Urbinon, Federiko da Montefeltro dukearen zerbitzuan, Ganteko Justok hasitako lanari jarraia ematen. Antza denez, haren eskutik atera ziren dukearen gelako Gizon Ospetsuak saileko 28 irudimenezko erretratuetako gehienak. Halaber, bereak bide dira Dukearen eta semearen erretratua eta Arte liberalen alegoriak, gela hartako apaindura osatzen zuten koadroak. Dukea hil ondoren (1482) Espainiara itzuli zen, eta asko lagundu zuen Errenazimentuak ekarri zituen berrikuntzak hedatzen. Berrugueteren lan batzuk galdu badira ere, Toledoko Katedralerako egin zituen freskoetatik asko gorde dira. Horien artean, Avilan pintatu zituen lau erretaulak ditu aipatzekoak. 1499an hasi zuen handiena, baina artista hil zelarik amaitu gabe gelditu zen; beste hiruak Santo Tomas komenturako egin zituen (elizako erretaula nagusia eta Santo Domingo eta San Petri Martiriari eskainitakoak). Garbi nabari da erretaula horietan zeinen artetsu egokitu zituen Italiako Errenazimentuaren oinarriak Gaztelako urrezko hondoen oparotasunarekin. Aipamen berezia merezi dute, bestalde, Paredes de Navako bi erretaulek.
Mel Brooks
Melvin "Mel" Kaminsky, zinema munduan Mel Brooks izenez ezagunagoa (1926ko ekainaren 28a, Brooklyn, New York) estatubatuar zinema zuzendari, gidoilari, konposatzaile, komediagile, aktore eta gidoilari bat da.
Batez ere umorezko filmak egiteagatik ospetsua da: Blazing Saddles, The Producers (1968ko Jatorrizko gidoi onenaren Oscar Saria) eta Young Frankenstein.
Josef Mengele
Josef Mengele (Günzburg, 1911ko martxoaren 16an, † Bertioga, Brasil, 1979ko otsailaren 7an), Alemania Naziko gerra kriminala izan zen; sendagile lanetan aritu zen Auschwitz-eko kontzentrazio-esparruan eta gizakiekin eginiko esperimentu izugarriekin hartu zuen zoritxarreko fama. Egia esan, sendagile lana baino gehiago, ikerketa genetikoa izan zen bere helburua han.
Beppo ezizena eman zitzaion eta baita Heriotzaren aingeru ere.
Biografia
1933an, aita zen Karl Mengele nazi porrokatua zen eta bere instalakuntzak eskaini zizkion Hitlerri Günzburg-en hitzaldia eskaini ahal izateko. Horren truke, Mengeletarrak bere negozioak sustatzeko erraztasun ekonomiko ugari jaso zuten.
Mengelek Munich, Viena eta Bonneko unibertsitateetan ikasi zituen Medikuntza eta Antropologia. 1935ean doktoretza lortu zuen antropologian Munichen eta bere tesia arrazen arteko ezberdintasun fisikoetan zentratu zuen. 1938an medikuntzan doktoratu zen eta hemen ere hainbat tribuen ezberdintasun fisikoez aritu zen.
Josef Mengele antisemita sutsu bihurtu zen eta arraza arioaren supremazia eta juduenganako erabateko mesprezua garbi zituen. 1932an, 21 urte zituelarik, Altzairu Kaskoetako kide egin zen, SA-n (Sturmabteilung) sartuko zen erakunde nazia; berehala utzi zuen erakundea. 1937an Alderdi Nazian afiliatu zen eta 1938an SS-etan (Schutzstaffel) sartu zen.
1938an Irenerekin ezkondu zen eta seme bat izan zuten: Rolph.
1938 eta 1939. urteetan mendiko infanterian aritu zen 6 hilabetetan. Hurrengo urtean destinatu zuten Sendagileen Erreserbara eta hor aritu zen 3 urtez, 5. SS Panzergrenadier Division Wiking delakoan.
1942an, Rostov-en zauritu zuten, ekialdeko frontean, eta gerrarako ezgaitu zuten. Borrokan erakutsitako adorea zela-eta, karguz igo eta Lagerarzt-era bidali zuten, kontzentrazio-esparruko mediku.
Heriotzaren aingerua
Auschwitz-eko sendagile bat gaixotu zela-eta, Mengele haren ordezkapena egitera joan zen. 1943ko maiatzaren 24an Rudolf Höß-ek administratutako kontzentrazio-esparruko ofizial egin zuten, ez Auschwitzekoa, Birkenaukoa, baizik. Jerarkian bere gainetik, Eduard Wirt sendagilea zuen.
21 hilabete pasa zituen Mengele sendagileak Auschwitz-Birkenau kontzentrazio-esparruan eta hortxe lortu zuen Heriotzaren aingeru ezizena. Trenak, presoez gainezka, Auschwitzera iritsi bezain pronto, Mengele egoten zen zain, hautaketa egitearren: lanerako, esperimentuetarako, gaseatzeko... Bere eskuak eginiko keinuak erabakitzen zuen nor hilko zen eta nor bizi, eskuinean agureak, umeak, haurdun zeuden emakumeak... Ezkerrean emakume gazteak, lanerako balio zuten gizonezkoak... Eskuinekoek ez zuten itxaropen handirik. Dotore-dotore, txukun-txukun, aurkezten zen "lanera" Josef Mengele eta gutxitan erakutsi zuen erruki izpirik. Alderantziz, bere eskuz hil ohi zuen araua hausten zuena.
Zenbaitetan, trena iristen zenean, amen gorpuak zeuden bizirik iraun zuten seme-alaben ondoan. Mengeleren agindua garbia zen: labera zuzenean, erregai gisa erabiltzeko. Beranduxeago, iritziz aldatu zen eta haurdun zeuden emakumeak bizirik mantendu zituen erditu arte. Jaioberriak bere esperimentuetarako erabiliko zituen. Batzuetan umeari bularra ematea eragotziko zuen, jaioberriaren heriotza behatzeko.
Mengele bikiengan interesatu zen bereziki, herentziaren legeak eta arraza garbiaren funtsa aztertu nahi baitzituen. 1943an geroztik, bikiak hautatu eta aparteko barrakoietan instalatu zituen. Egia esan, burututako esperimentu gehienek ez zuten oinarri zientifiko handirik, baina gobernu naziak horrela finantzatu zituen. Hemen dago burutu zituen "lanetako" batzuen zerrenda:
Esperimentuaren ondoren bizirautea lortuz gero, ia beti asasinatu egiten zituzten, autopsia egin eta aztertu ahal izateko.
Behin, pisu handiko kutxak kargatu zituen tren batean, Günzburg-eko bidean. Urre lingoteak zeramatzan, kontzentrazio-esparruan zeuden gorpuen urrezko hortzez osatua. Badirudi, Mengelek Alemania naziaren azken egunak bazetoztela sumatu zuela.
1944ko azaroaren 26an, Richard Baer, Auschwitzeko komandanteak instalakuntza desmantelatzeko ordena jaso zuen. Himmler-en ordena zuzena zen (berehala bere buruaz beste egingo zuen!) eta ez zen inondik ere espero. 23 egun ziren Mengelek azken "hautaketa" egin zuenetik eta Joseph ez zen harritu, Alemania gerra galtzen ari zela uste baitzuen. 1945eko urtarrilaren 17an kontzentrazio-esparrutik alde egin zuen ixilean. 10 egun beranduago, errusiarrak sartuko ziren bertara.
Ihesa
Josef Mengele Auschwitz utzi eta Gross-Rosen-eko kontzentrazio-esparrura joan zen. Esparru hau ere berehala itxi zuten eta 1945eko apirilean mendebalderantz egin zuen ihes, nortasun faltsu bat gainean, baina harrapatu egin zuten Nuremberg-etik gertu. Aliatuek liberatu zuten, nor zen jakin gabe Nurenbergeko epaiketetan ez zuten Josef Mengele prozesatu.
Paperclip operazioa deritzo bere ihesari. Günzburg-en ezkutatu zen bolada batean eta Bavieran gero. Azkenean, 1949an, Hego Amerikarantz atera zen, Paraguaiko bidean, ODESSAk (Organisation der ehemaligen SS-Angehörigen) lagundurik beste nazi asko bezala.
Irenek ez zion jarraitu eta Mengele korreoz dibortziatu zen, bere aita Karl Mengelek Argentinan bisitatu zuenean eraman zion gutunen bidez. Izenak ez zuen aipamenik prentsan eta nazien bila zebiltzatenek ez zuten Mengelegan interesik erakutsi. Horregatik bere izena hartzera ausartu zen, telefono gidan agertuz edo 1956an Suitzara bere seme Rolph bisitatzera bidaiatuz.
1958an, Martharekin ezkondu zen, Karl anaiaren emazte alargunarekin. Martha eta bere semea Argentinara joan ziren bizitzera, baina urte batzuk beranduago denak itzuli ziren.
Alemaniako sendiak laguntza ekonomikoa eman zion eta 1950. urteetan oso ondo joan zitzaion; hasieran jostailu denda bat eraiki zuen eta ondoren farmazia enpresa bateko sozio egin zen, Fadro Farm etxeko sozio, alegia.
Simon Wiesenthalek Irene eta Josef Mengeleren dibortzio akta aurkitu zuen eta Mengelek Argentinan bizirik jarraitzen zuenaren berri eman zien nazi bila zebiltzaten erakundeei. Datuak kontrastatu ondoren, Bonneko gobernuak estradizioa eskatu zion Argentinakoari, baina ezezkoa jaso zuen. Mengelek, jakinaren gainean, alde egin zuen berriro. Lagun ahaltsuak medio, Paraguaira joan zen honakoan, hemendik aurrera maila ekonomiko apalagoan bizi beharko zuen arren.
Nazioartean asko saiatu ziren, baina ez zuten sekula atxilo hartu eta 35 urtetan lasai-lasai bizi zen. Adolf Eichmann ilegalki harrapatu zutenean Mengele erabat beldurtu zen, baina bere semea pare bat alditan bisitan joan bazitzaion ere, ez Mossadek eta ezta Wiesenthalek ere ez zuten lokalizatzea lortu.
Heriotza
1959an, Paraguay-n bizi zen diskrezio handiz. Emakume kontuak tarteko eta Klaus Barbieren ehiza inguruan, erabat izutu eta Brasilera egin zuen ihes. 1979an, osasun arazo larriekin zebilen. Bertiogara joan zen lagun batzuekin eta itsasoan sartu zen. Ez zen ur handirik, lagunak berehala zituen gainean, baina Josef ito egin zen. Arrazoiak espekulazio gai izan ziren urte askotan: kalanbreak, bihotza, mareoa, asesinatoa...
Enbu-ko kanposatuan hilobiratu zuten, Wolfang Gerdharden izenpean eta bere seme Rolf bertan izan zen.
Sei urte geroago, 1985ean, Israel, AEB, Wiesenthal eta beste nazien aurkako talde batzuen presioa zela-eta, identifikazio lanak egin zituzten. Konklusioa ez zen erabatekoa izan, baina bila zebiltzatenek ontzat eman zuten, adina eta hortzetan zuen akatsak bat baitzetozten.
1992an konfirmatu zen azkenean bere nortasuna, ADN analisiak egin ondoren, oraingo honetan.
Simpsonichthys similis
Simpsonichthys similis Simpsonichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Rivulidae familian sailkatzen da.
Viseo (Muxía)
Viseo, Espainiako Galizia autonomia erkidegoko Camariñas udalerrian dagoen herri bat da, Morquintián parrokian, Costa da Morte eta Coruñako probintzian. 2017ko erroldaren arabera 55 biztanle zituen.
Charlotte Perriand
Charlotte Perriand (Paris, 1903ko urriaren 24a - 1999ko urriaren 27a) arkitekto eta diseinatzaile frantsesa izan zen. Etxe modernoetarako altzariak diseinatu zituen, objektu autonomo gisa ulertzeari utzi ziotenak tramankulu autonomo eta artistiko bilakatzeko. Horretaz gain, barne-arkitektura modernoko sustatzaileetako bat izan zen, eta Le Corbusierren estudioan lan egin zuen altzari eta barne-diseinuei begira.
Testuinguru sozial eta artistikoa
Arte-estilo guztietan egon dira emakumeen ekarpenak, gizonen mundutik gailentzea lortu zutenak. Hala ere, horietako askok ez zuten jaso behar zuten errekonozimendua, eta gaur egun, bigarren mailakotzat hartzen dira. Charlotte Perriand, arkitekto eta diseinatzailearen historiak, ez zuen bestelako zorterik izan, nahiz eta azkenengo mendeetan, idazle eta kritikariek arkitektura modernoaren esparruan dagokion lekua aldarrikatu duten.
Garaiko egoera sozial, ekonomiko eta politikoak eragin handia izan zuten bere ibilbidean. 1900. urtean, Parisen Joko Olinpikoen II. Edizioa burutu zen, eta lehenengo aldiz emakumeek parte hartzeko aukera izan zuten. Erakusketa Unibertsalaren urtea ere izan zen hura, 40 milioi bisita izan zituena. Eiffel Dorreak hamaika urte bete zituen eraikia izan zenetik, eta handik hiru urtera, 1903ko urriaren 24ean, jaio zen Charlotte Perriand, Parisen. Ez zen erraza izan emakume arkitekto baten presentzia kortsea protagonista zen gizarte batean. Kortseak emakumea objektu eder eta miresgarri bihurtzen zuen, eta ez gizartearen parte zen pertsona moduan. Horrek eragin handia izan zuen Perrianden bizitzako lehenengo urteetan, bere aita sastrea zelako eta ama goi-mailako jostuna. Etxe modernoetako altzari artistiko eta autonomo gisa ulertzen ziren objektuak alde batera utzi, eta egitura etxetiarreko tresna funtzionalak egin zituen. Barne-arkitektura modernoaren sustatzaileetako bat izan zen, eta Le Corbusierreko estudioan lan egin zuen altzari-diseinuko eta barne-diseinuko arduradun moduan.
1903. urte horretan, kortseaz gain, Parisen beste hainbat berrikuntza nabarmendu ziren, adibidez, Auguste Perreten eraikina Rue Franklinen. Hormigoi armatuzko lehenengo eraikina izan zen, eta, nahiz eta kanpotik zahar itxura izan, barnealdeko estruktura oso modernoa da. Urte hauetan ere, 1905ean zehazki, Henri Matissek Le bonheur di vivre artelana sortu zuen, bizitzaren alaitasuna islatzen zuena, lorategi batean dauden pertsonen forma okertsuekin. Jarrera bera zuen Perriandek bizitzarekiko, eta hori garbi ikusi zen aurrerago Musée des Arts Décoratifseko erakusketaren katalogoan.
Hau zen Perrianden kemena, egokitu zitzaion gizartean gehiago parte-hartzeko nahia. Baina artisautzarako ikuspegia eta Beaux-Arts eskolak defendatzen zuen estiloaz nekaturik, Parisko kalean zeuden kotxeetako motor-makinen eta bizikleten estetikan aurkitu zuen inspirazioa. Hala ere, eskola horretan izandako hezkuntza oso garrantzitsua izan zela azpimarratzen zuen behin eta berriz: “ikasi nuena praktikoa izan zen, eta honengatik ez balitz, ez nintzen gai izango gero egin nuen guztia egiteko”. Datu hau oso garrantzitsua da, izan ere, Perriand arkitekto praktikoa izan zen, eta ez teorikoa.
Bar sous le toit-en arrakasta
Perriand gazteak (Salon des Artists Décorateurs eta Art Decóren azken joeretan kokaturikoak), Charles-Édouard Jeanneret-Grisi (Le Corbusier bezala ezagunagoari) Pariseko Rue de Sévres estudioan sartzeko eskatu zionean, Corbusierrek hau esan zion: “hemen ez dugu kuxinik brodatzen”. Hala ere, 1927an, Perrianden argiaren barne-espaziozko, aluminiozko eta kristalezko Bar sous le Toit lana ezagutzean, ezin izan zuen bere lilura ezkutatu; erdi-mailako jendearen lekurik gogokoenaren (tabernaren) azterketa moderno bat egin zuen, linea minimalista eta metal arinezko oinarri batean. Bere etxe propioan zegoen oinarritua. Atiko batean bizi zen, eta tabernako barra batean moldatu zuen leihoranzko espazioa. Le Corbusierrek, kuxinak josi eta brodatzeko esan zionean, ez zekien dagoeneko Perriandek bazekiela hori egiten, baita Le Corbusierrek urte horietan erabiltzen zituen barne- espazio hotz eta latzak egokitzen ere. Pertsonen beharretara moldatzen zuen diseinua, eta atmosfera bateragarri bat lortzen zuen espazio eta objektuen erlazioaren bitartez. Gaur egun arrunta dirudien arren, urte horietan zerbait berria zen. Mantsardaren inklinazio azpian zegoen barra, metalezko tutuak zituen aulkiz eta altzari modernoz inguraturik. Hemendik aurrera, Pierre Jeanneret eta Le Corbusierrekin eginiko kolaborazioak oso garrantzitsu bihurtu ziren, batez ere talde honentzat egin zituen marrazkiak. Lan horri esker, La Roche-Jeanneret-en txaletetako interiorismotan lan egin zuen, 1927an Villa Steinen (Garches), 1929an Villa Saboyan (Poissyn), eta baita diseinu domestikoko piezetan ere, Chaise Longue LC4 eta LC2 besaulkian, adibidez. Akademizismo arkitektonikoarekin apurtu, eta materialak, funtzionalitatea eta ongizatearen plazerak kontuan hartzen zituen teorietarantz jo zuen. Etxebizitza sozialetan interesatu zen (bere gairik errepikatuenetariko bat), garaiko gerrek sortzen zuten larrialditasunarengatik. Momentu hartan, arkitekto moderno bat izateko, garrantzitsua zen honelako gaietan ausarki inplikatzea.
“Salle à manger de l’Atelier Place St Sulpice” (Paris,1928), objektuen erlazioak ikus daitezke. Mahaiak ez du zentro osoa okupatzen, espazioaren alde batean erantsi, eta alboetara zabaldu daiteke. Altzariak espazioak banatzeko erabiltzen dira, eta landareak eta objektu ezberdinak gehituz, eguneroko bizitza baten atmosfera ematen dio etxebizitzari. Sukaldea irekia zen, eta horrek bertan bizi zirenen partaidetza sustatzen zuen espazioan, Perriandek askotan aipatzen zuen “l’art di vivre” leloa jarraitzen zuena.
Salon d’Automne-n, 1929ko fotomuntaia aurkezten du, l’Equipement Intérieur d’une Habitation, arkitekturaren inguran egiten den lehenengo fotomuntaietako bat. Perriandek, altzariak egunerokoan bizitzeko objektu bezala ikusten zituen, atmosfera bat sortzen laguntzen zutenak. Lan honek izugarrizko arrakasta izan zuen bitartean, paraleloki, liburu baterako altzari eta barne-espazioak marraztu zituen, guztiz modernoak zirenak estruktura eta ehunak hainbat zatitan lantzen zuelako.
Le Corbusierrekin haustura
1929an Le Corbusierrekin kolaborazioak egiteari utzi zion, profesionalki eta ideologikoki desadostasun handiak zituztelako. Perriand arkitektura sozialerantz eta altzarigintza ekonomikorantz lerratu zen bitartean, Le Corbusierrek bizitza politikotik urrun zeuden proiektu neutralak aldarrikatzen zituen. Apurketa hau beharrezkoa izan zen berarentzat, ez zegoelako guztiz eroso Le Corbusierrek Appartement de 14m2 minimumen argitalpenarekin, aktiboki egile moduan lan egin baitzuen eta hauek ez zutelako bere egiletza aipatu. Beranduago, bere artxibo pribatuetan aurkitu zituzten gainontzeko 184 dokumentu originalak, eta horrek ohartarazten du lanaren zati handi bat berari dagokiola. Hala ere, ez da bere izenik agertuko 1935an publikatuko den liburu bat arte, kolaboratzaile moduan parte-hartzen duena.
“Garai hartan ez zen ohikoa emakume askea izatea, baina ogibide baten gailurrera iristean, gizon eta emakumeen arteko mugak lausotu egiten dira. Le Corbusier oso gizon matxista zen, eta Perriandi partaidetza ukatu zion hasieran, baina bere lana ezagutzean, haren bila joan zen. Zergatik? Biek ezagutza-maila bera zutelako. Nire amak, bere modernitatearengatik arazo gehiago izan zituela uste dut emakumea izateagatik baino”, azaltzen du Pernette Perriandek, Charlotte Perrianden alabak, bere tailerretan hogei urte luzeetan zehar parte hartu zuena. “Arazo profesionalez gain, gai pertsonaletan ere hainbat liskar izan zituztela uste dut. Nire ama izaera handiko emakumea zen, beraz, azkar iritsiko ziren bien arteko ego-talkak.”
Gaur egun, diseinatu ziren altzari hauek eskuragarri ditugu leku askotan, Jeanneret. Le Corbusierrek bere obrak argitaratu zituenean, Etude des différentes manières de s’asseoir, ez zuen Perriand aipatu, nahiz eta honek gaiaren inguruan lan egin Le Corbusierren sartu aurretik. Emakume diseinatzaile honen ustez, besaulkiaren ezaugarririk garrantzitsuenetariko bat, ederra eta ondo eraikia egoteaz gain, pertsona baten esertzeko modu ezberdinetara egokitzea zen, momentuko beharraren arabera: telebista ikusteko, elkarrizketa bat edukitzeko, mahai batean aurrean jan edo lan egiteko, eta abar.
Etxebizitzekiko konpromisoa
1933an, Atenan izandako CIAM-en IV. kongresuan, Le Corbusierrek Perriandekin batera, hogeita hamar bat europar arkitektoren nahiak islatu zituen hitz hauekin: “arkitekturaren ikusmolde berri baten beharra dago, egungo bizitzaren materialak, sentimeduak eta izpiritualtasuna aseko dituena”.
1935ean, asteburuetako etxeari buruzko hausnarketa egiteko eskatu zitzaien; etxe honek, familiako bost kiderentzat eta bi gonbidatuentzat estruktura arineko eta desmuntagarriko diseinua izan behar zuen. Proiekturik arrakastatsuenak, “''II. Exposition sur l’herbe''” ikusgarri izango ziren. Charlotte Perriandek muturreraino modulatutako etxe baten proposamena egin zuen, bai barnetik, bai kanpotik ere. Horretarako, Le Corbusierrek Bruselako CIAM Kongresurako garatu zuen teoriarantz jo zuen, zonifikazioaren teoriarantz (trenkada legarriak erabileran oinarritzen zena, bertan bizi zirenek etxea haien beharretara moldatzeko). Perrianden Maison au bord de l’eau, nolabaiteko egur eta metalezko kanpin- denda bat zen, eta plataforma batean altxatzen zen 50 zentimetrotara. Elkarren ondoan jarritako 9m2ko zenbait gela eraturik zegoen, eta gelen zenbakia beharren eta aurrekontu baten arabera aldatzen zen. Bigarren aipua irabazi zuen lehiaketa honetan.
Perriandek, bere pentsamolde politikoek eraginda, 1935ean Erakusketa Unibertsalerako La maison du jeune homme egin zuen, René Herbst, Louis Sognot, Le Corbusier eta Pierre Jeannereten kolaborazioarekin. Espazioa bi zonatan banatzen zen: bata, izpirituarentzat; bestea, gorputzarentzat. Le Corbusier, alderdi intelektualaren arduradun izan zen; bertan, kirol-tresneria kokatu zen, Chaise Sandow-a, adibidez, Herbsten obra. Fernand Légerrek pintatu zituen freskoak espazio honetarako. Horma-sareta batzuen bitartez banatzen zen ingurua, eta sareta hauek saskibaloiko baloiak gordetzen zituen. Eraikinaren beste muturrean, ikasgela zegoen, Le Corbusier, Jeanneret eta Perriandek egina. Material naturaleko altzariak zeuden bertan, horien artean, egurrezko besaulki bat, Perriandek sortua. Apalategi batean, Manifeste à la gloire de Paris eta Le Corbusierren Plan Voisin irakur zitekeen. Horma batean, Perrianden eraikinaren oinarria marraztu zuen, egileen izenekin (CIAM eta UAM barne), elkarren artean zuten konpromisoaren seinale.
1936an, Perriandek, Arts Ménagers-en parte hartu zuen. Urte honetan, altzarietan gehiago zentratu ziren dekorazioan baino; partaideak, garaiko etxebizitza babestu baten tamainara egokitu behar ziren, Habitation à Bon Marché izenekoa (3x4 metroko espazio murriztua). Perriandek, ekonomikoki eskuragarri zen egongela bat proposatu zuen, krisialdiak eragindako klase-ertaineko jendearentzat aproposa. Espazioa terraza batera irekitzen zen, eta haritz-trinkoz eginiko mahai bat zegoen otorduetarako, baita bi besaulki tolesgarri tutuzko diseinuarekin ere (Toneten ideian oinarritzen zena). André Hermantek ontzitegiaren diseinua egin zuen, eta Jourdain eta André Louisek erretzaileentzako mahai txiki bat. Beste gela batean, Perriandek La grande misère de París izeneko fotomuntaia bat egin zuen, eta hiria bere osotasunean ikus zitekeen jendearen bizimoduarekin batera. 16 metrotan, auzo erosoen eta eguneroko bizitzako eszenak zeuden ikusgarri, “gainpopulazioa, etxebizitza kaskarrak, gaixotasuna”, “dirua ez da existitzen”, “guztientzako lana” bezalako mezuak zeuden idatzita. Ekintza politiko honek komunismoranzko zuen identifikazio publikoa azaleratu zuen.
Naturarekiko zuen pasioak eta ezagutzarako zaletasunak, mundu osotik bidaiatzera eraman zuen ideia berriak bilatzeko. “Nazionalisten etsaia zen. Maila berean interesatzen zitzaizkion kultura eta tradizio guztiak, eta dena fusionatu zitekeen ziurtasuna zuen”, baieztatzen du Pernette Perriandek.
Fronte Popularra boterera iritsi zen eta lan-munduko baldintzak hobetzen joan ziren: langileen soldaten igoera, lan-orduen mugatzea eta eskubide sindikalak, besteak beste. Lehendabiziko aldiz langileek udako opor ordainduak izan zituzten. Beraz, ez zen kasualitatea izan Architecture d’Ajourd’hui aldizkariak aisialdian zentratzen zen lehiaketa bat martxan jartzea, Etxebizitzen Erakusketa aitzakia izanik.
Japonia, inspirazio-iturria
Bigarren Mundu Gerraren ondorioz, Parisetik alde egin behar izan zuen. Japonian eman zituen lau urte, 1940ko udazkenetik 1942ko negura arte. Japoniak Alemaniarekin bat egin zuenean, ordea, Parisera itzultzeko saiakera bat egin zuen, baina itsasontzien blokeoaren ondorioz, Vietnamen exiliaturik egon zen lau urtez. Hala ere, Japonian eman zituen urte hauek oso emankorrak izan, bai produkzio aldetik, bai Japoniako diseinuen eraginen aldetik. Bertan, Merkataritza eta Industriaren Ministerioan lan egin zuen aholkulari artistiko bezala. Junzo Sakakurak bidali zion gonbita, Le Corbusier estudioan berarekin lan egin zuen kideetako batek, 1931an eta 1936an.
Inspirazio-iturri hauek oinarri hartuta, etxebizitza modularrak eta aurrefabrikatutak garatu zituen. 1950tik aurrera, eta bere bizitzaren bukaerara arte, Pariseko estudioan lan egin zuen, garaiko diseinatzaile eta arkitekto handienekin: Jean Prouvé, Lucio Costa eta Oscar Niemeyerekin adibidez. 60ko hamarkadan, bere lan arkitektonikorik aipagarriena garatu zuen: Les Arcs eski-estazioan kokaturiko mendi- apartamentu batzuk.
1955eko Expo Synthése des Arts Tokyo-rako, apalategi modernoak egin zituen, espazioa banatzeko ere balio zutenak. Biltegiratze moduan erabili zitezkeen, honen tartetik atzean dagoen espazio zati txiki bat ikusten uzten duena, baina, aldi berean, intimitatea ere eskaintzen duena. Londres, Japonia eta Frantzian zehar saldu ziren bere diseinuak.
Luze bizi izan zenez – 1999an hil zen –, merezitako aintzatespena jaso ahal izan zuen. Bere lana, 1985ean Pariseko Arte Dekoratiboen Museoan egindako erakusketa batekin eta 1998an ''Charlotte Perriand: A Life of Creation. An Autobiography'' (The Monacelli Press, NY 2000) izeneko biografia argitaratuz. Izenburu oso aproposa diskrezioa eta lana gizonezko arlo batean arrakasta lortzeko bermerik onenena izandako bizitza batentzat. Bere eragina eta oihartzuna internazionala izan zen, bere lanen zabalkuntza handiagatik eta batez ere Asian egindako egonaldiengatik, han modernismoak oihartzun handia izan baitzuen diseinu industrialean.
L'oeil en éventeil
Charlotte Perriandek beti izan zuen plano isil edota berezi bat parte hartu zuen proiektutan, baina, garbi dago, bere ideia aurreratuak ezinbestekoak izan zirela egin zituen kolaborazio guztietan. Perriandentzat arkitekto bat jendearen beharrak konpontzeko gai den tekniko bat zen. Arkitekturari buruz zuen ideia, garaiko ikusmoldea baino aurreratuagoa zen; horregatik, azpimarratzekoa da diziplina askotariko talde, estudio, modulu eta sisteman lan egiteko zuen gaitasuna, baita arkitektura eta pertsonen arteko erlazio sakonak egitean ere.
Argazki eta artxibategi pertsonaleko serieak egiten zituen egunaren edozein momentutan; bizitza osoan zehar iraun zion inspirazioak. “Bizitzarako, kuriositatea oinarrizkoa zela zioen, eta betirako mantendu behar zela” (l’oeil en éventeil, begirada ernea). Harrien, zuhaitzen, landareen edo paisaien argazkiak egiten zituen, eta diseinuei hasiera emateko erabiltzen zituen. “Nire amak ez zuen lan egiten atseden hartzeko, lanean jarraitzeko hartzen zuen atseden; horrek ez du esan nahi ez zitzaionik festa gustatzen, batez ere era espontaneo batean sortzen bazen”, azpimarratzen du Pernette Perriandek.
Elektrizitatea sortzea
Elektrizitatea sortzea, energia mota bat energia elektriko bihurtzea da. Energia elektrikoa sortzeko prozesua, zentral elektrikoak izeneko instalazioetan gertatzen da.
Richards (Missouri)
Richards Missourieko herri bat da. Vernon konderrian kokatua dago. 2010ean 96 biztanle zituen, 0.69 kilometro koadrotan banatuta.
Elektrizitatea sortzea
Elektrizitatea energia primarioetatik energia elektrikoa lortzeko gai diren zentraletan sortzen da. Energia primo berriztagarriak haizea, eguzki-erradiazioa edo isas mareak dira eta energia ez-berriztagarriak ikatza, gas naturala eta petroloa dira.
Historia
Elektrizitatea sortzeko oinarrizko printzipioak 1820ko hamarkadan eta 1830eko hasieran aurkitu zituen Michael Faraday zientzialari britainiarrak. Bere metodoa, gaur egun oraindik erabiltzen dena, elektrizitatea alanbre begizta baten edo Faraday disko baten mugimenduaz sortzea da, iman baten poloen artean. Zentralak ekonomikoki praktiko bihurtu ziren korronte alternoko (AC) energia transmisioaren garapenarekin, energia transformadoreak erabiliz goi tentsioan eta galera baxuarekin energia transmititzeko.
1882an sortu zen elektrizitatea, Pearl Streeteko dinamo bat gidatzen zuen lurrun-makina batek korronte elektriko bat sortu zuenean, Pearl Streeteko (New York) argiteria publikoa piztu zuena. Teknologia berria azkar hartu zuten munduko hiri askok, eta gas erregaiz hornitutako kaleko argiak energia elektrikora egokitu zituzten. Handik gutxira, argi elektrikoak erabiliko ziren eraikin publikoetan, negozioetan eta garraio publikoa elikatzeko, hala nola tranbiak eta trenak.
Lehen zentralek ur-energia edo ikatza erabiltzen zuten. Gaur egun, hainbat energia-iturri erabiltzen dira, hala nola ikatza, nuklearra, gas naturala, hidroelektrikoa, eolikoa eta petrolioa, baita eguzki-energia, marea-energia eta iturri geotermikoak ere.
Energia sortzea
Elektrizitatea energia primarioetatik energia elektrikoa lortzeko gai diren zentraletan sortzen da. Enpresek energia sortzen dute eta hauek merkaturatzen dituzten konpainiei saltzen diete sortutako energia hori.
Energia garraiatu
Behin energia lortu eta elektrizitate bihurtuta, goi-tentsio lineatatik (Energia elektrikoa garraiatzeko aireko linea) edo lurpeko bideetatik transmititzen da, zentraletatik azpiestazioetaraino. Han badira beste elementu batzuk, transformadoreak deiturikoak, tentsio elektriko egokia bermatzea helburu dutenak.
Energia-banaketa
Elektrizitatea azpiestazioetatik hurbilen dagoen eremuko etxe eta lantokietara bidaltzen da. Zonalde bakoitzak bere energia banatzailea du, kontsumitzaileak ezin du bere egoitzako banatzailea aukeratu. Enpresa banatzailearen ardura da azken kontsumo puntuei hornidura era egokian bermatzea.
Energiaren merkaturatzea
Kontsumitzaileak merkaturatzailea hauta dezake eta beti hark bidaltzen dizkio faktura azken kontsumitzaileari. Merkaturatzaileak erosten die energia sorkuntza-enpresei, energia-garraio zein energia-banaketa ordaintzen die eta guzti hori ordaintzeko kontsumitzaileari fakturatzen dio.
Ziklo konbentzionaleko zentral termoelektrikoak
[[Fitxategi:Estación generadora, Michigan City, Indiana, Estados Unidos, 2012-10-20, DD 02.jpg|thumb|260x260px|
]] Zentral horietan ikatza, gas naturala edo gasolioa erretzen da. Erretzean, ur-depositu baten tenperatura igotzen dute,eta ur lurruna bihurtzen da. Ur lurruna kanporatzen da turbina bat mugituz. Mugimendu hori da, turbinarena, elektrizitatea sortzen duena.
Ziklo konbinatuko zentral termoelektrikoak
Ziklo konbentzionalekoen antzera funtzionatzen dute. Horiek bezala, turbina bat dute, ur beroaren lurrunarekin mugitzen dena. Baina, horrez gain, beste turbina bat ere badute, atmosferatik hartutako airearekin mugitzen dena eta erregai fosilen bidez berotzen dena. Ziklo konbentzionaletakoekin alderatuta, abantaila handiak ditu: eraginkorragoak, malguagoak eta ekologikoagoak dira.
Zentral nuklearrak
Aurrekoetan bezala, fusio nuklearrak erreaktore batean askatutako beroak goi-presioko ur-kantitate handiak berotzen ditu. Ur Lurruna askatzean elektrizitatea sortzen du sorgailu batera konektatutako turbina batetik igarotzean. Ezberdintasun nagusia, potentzia handiaz gain, erabiltzen duten erregaia da, normalean uranioa.
Zentral geotermikoak
Sistema aurrekoen antzekoa da, baina kasu honetan lurraren barruko bero naturala aprobetxatzen da zorupeko kanalizazioen bidez.
Zentral hidroelektrikoak
Ez dute berorik behar.Turbina hidrauliko bat mugitzeko ur-jauzi garrantzitsua erabiltzen dute. Presetan eta urtegietan egin ohi dira.
Haize zentralak
Mugimenduak energia elektrikoa sortzen du turbina bat mugituz, kasu honetan haizeak sortzen du.
Eguzki zentralak
Bi motatakoak dira. Termoelektrikoa eguzkiaren beroa erabiltzen dute ura berotzeko eta sortutako lurruna turbina bat mugitzeko. Fotovoltaikoek eguzki-energia zuzenean elektrizitate bihurtzen dute, zelula fotovoltaikoei esker.
NA-8708
NA-8708 edo Cintruenigorako sarbide errepidea, Nafarroako herri errepidea da, N-113 nafar errepideko 88,89 kilometroan hasi eta Cintruenigo udalerriaren erdigunera arte doa. Errepidea 2,04 kilometro luze da.
Beste alderako sarbide errepidea N-113 errepidearne 93,63 kilometroan hasten da eta 0,76 kilometro ditu.
Pericrocotus brevirostris
Pericrocotus brevirostris Pericrocotus generoko animalia da. Hegaztien barruko Campephagidae familian sailkatua dago.
Garra lamta
Garra lamta Garra generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Lauterach (Württemberg)
Lauterach Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Pachinko (telesaila)
Pachinko korear telesail dramatikoa da, Quoc Dang Tranek Apple TV+rentzat egina.
Sinopsia
Telesailak Hego Koreako familia bateko lau migratzaile belaunaldiren itxaropenak eta ametsak bildu ditu. Kontakizunak erromantze kutsua du hasieran, eta ostera gerrari eta bakeari buruz egingo du gogoeta. Pertsonaia protagonistek Korea, Japoniaren eta AEBen artean bidaiatuko dute, euren bizitzetan betiereko arrastoa utziko duen abentura honetan.
Simpsonichthys stellatus
Simpsonichthys stellatus Simpsonichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Rivulidae familian sailkatzen da.
Otsailaren 17
Otsailaren 17a gregoriotar egutegiaren urteko berrogeita zortzigarren eguna da. 317 egun falta dira urtea amaitzeko, 318 egun bisurteetan.
Kanpo estekak
Otsailaren 16 | Urteko egutegi | Otsailaren 18
Oneida konderria (New York)
Oneida konderria (Oneida County) New Yorkko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Utica da. 2010eko zentsuaren arabera 234,878 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 234,878 pertsonetatik 210,073 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 10,819 dira. 13,682 beltzak edo afroamerikarrak. 499 amerikar natiboak ziren eta 49 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 6,522 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 244 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 3,809 pertsonek kokatzen zuten.
Tambo (esnetegia)
Tambo direlakoak, Argentina, Paraguai eta Uruguaien, behi esne jeizti, ekoitzi eta saltzen den esnetegiak dira, orokorrean, esne gordina. Izendapena esnerako espezializatutako arrazen jeizti eta ekoizte abeltzaintza jarduera guztia izendatzeko ere erabiltzen da.
Izendapenaren jatorria kitxuerazko tampu hitzean omen dago, Bide Inkan hogeitamar kilometroro bizirauteko beharrezkk hornigaiak gordeak zeuden aterpeak.
Laudioko udaletxea
Laudioko udaletxea Arabako Laudio udalerriko Udalaren egoitza da.
Kokalekua
Herrigunean dago, Herriko plazan, eta San Pedro Lamuza elizaren parean.
Nemiña (Muxía)
San Cristovo de Nemiña, Espainiako Galizia autonomia erkidegoko Muxía udalerrian dagoen parrokia bat da, Costa da Morte eta Coruñako probintzian. 2017ko erroldaren arabera 106 biztanle zituen.
Michel Ocelot
Michel Ocelot (Villefranche-sur-Mer, 1943ko urriaren 27a) frantziar zinema zuzendaria da, animazio edo marrazki bizidunetako filmetan espezialista. Nazioarteko sari asko jaso ditu. Haren filma ezagunenak Kirikou et les Bêtes sauvages eta Azur et Asmar dira.
Riventosa
, Korsikako iparraldeko udalerria da,  departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 0 biztanle ditu.
Châtel-Saint-Germain
Châtel-Saint-Germain Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Châtel-Saint-Germain udalerrian erroldatutako biztanleak 2.195 ziren. Familiak 735 ziren, horien artean 138 pertsona bakarrekoak ziren (61 bakarrik bizi ziren gizonak eta 77 bakarrik bizi ziren emakumeak), 240 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 276 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 81 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 784 etxebizitza zeuden, 745 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 36 hutsik zeuden. 653 etxeak ziren eta 131 apartamentuak ziren. 745 etxebizitza nagusietatik 586 bere jabearen bizilekua ziren, 143 alokairuan okupaturik zeuden eta 16 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 25 etxek bi zituzten, 61 etxek hiru zituzten, 125 etxek lau zituzten eta 531 etxek bost zituzten. 612 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 299 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 387 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.547 ziren, horien artean 1.175 aktiboak ziren eta 372 inaktiboak ziren. 1.175 pertsona aktiboetatik 1.100 lanean zeuden (671 gizon eta 429 emakume) eta 76 langabezian zeuden (35 gizon eta 41 emakume). 372 pertsona inaktiboetatik 130 erretiraturik zeuden, 144 ikasten zeuden eta 98 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Châtel-Saint-Germain udalerrian 725 unitate fiskal zeuden, 1.921,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.757 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 122 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 38 eraikuntza enpresak ziren, 17 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 10 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 7 finantziazio enpresak ziren, 22 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 28 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 1 zurgina, 3 iturginak, 1 argiketaria, 3 eraikuntza enpresak, 1 ile apaindegia, 6 jatetxeak eta 5 higiezinen agentziak.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 okindegi zen eta 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen.
2000. urtean Châtel-Saint-Germain udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gergő Zalánki
Gergő Zalánki (Eger, Hungaria, 1995eko otsailaren 26a), Hungariako waterpolo jokalaria da. Hungariako selekzioarekin, brontzezko domina olinpiarra, munduko txapelketan zilarrezko domina eta Europako txapelduna izan da.
Kirol ibilbidea
2012an, zilarrezko domina irabazi zuen U18 Munduko Txapelketan. 2014an, bigarren izan zen Gazteen Europako Txapelketan. 2015eko U20 Munduko Txapelketan, brontzezko domina irabazi zuen. Urte berean, Unibertsiada Jokoak irabazi zituen selekzioko kide izan zen. 2015ean, selekzioan agertu zen lehen aldiz Georgiaren aurkako Munduko Ligako partida batean. 2016ko maiatzean, OSCrekin fitxatu zuen. Ferencvároseko jokalaria izan zen 2019tik 2021era, eta, taldearekin, txapelketako titulua eta Txapeldunen Liga irabazi zituen. 2021eko udan, Italiako Pro Reccok kontratatu zuen.
2020an, Europako txapeldun izan zen, eta, 2021ean, brontzezko domina olinpikoa irabazi zuen selekzioarekin.
Udako Olinpiar Jokoak
2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Greziarekin lehiatu zen taldeko kide izan zen, eta 5. postuan amaitu zuten.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), brontzezko domina irabaziko du Hungariako taldearekin, Serbiaren (urrezkoa) eta Greziakoaren atzetik (brontzezkoa) sailkatuz. Hauek osatuko dute Hungariako taldea: Dániel Angyal, Balázs Erdélyi, Balázs Hárai, Norbert Hosnyánszky, Szilárd Jansik, Krisztián Manhercz, Tamás Mezei, Viktor Nagy, Mátyás Pásztor, Márton Vámos, Dénes Varga, Soma Vogel eta Gergő Zalánki-k.
Mullet
Mullet ilearen ebakera mota bat da, aurrealde eta alboetan motza, eta atzealdean luzea.
Izena
Oxford English Dictionary-ren arabera, orrazkera hau deskribatzeko mullet hitza (barbarin, euskaraz) erabili zuen lehena Beastie Boys musika talde estatubatuar ra izan zen, 1994ko "Mullet Head" abestian hain zuzen ere. Hori baino lehen, mullet head esaera ia beti intelijentzia gutxiko pertsonentzat erabiltzen zen; horren adibidea Cool Hand Luke filman ikus daiteke, non garaitutako lapurrei mullet heads deitzen zaien.
Aintzinako lekukotasunak
Arkeologia k erakutsi du ebakera hau aintzinako Mesopotamia, Siria eta Anatolia n bazela. K.a. XVI mendeko gudari hititek ere horrelako ilea zeramaten, asiriarrek eta egiptoarrek bezala. K.a. VI mendeko estatua eta grabatu grekoetan ere antzerako ebakerak ikus daitezke. K.o. VI mendean, berriz, Procopius bizantziarrak idatzi zuen gizonezko gazte batzuek ilea atzean luzea zerabiltela, kopeta gainean labur mozturik; baina estilo hau ez erromatartzat hartzen zen, eta huniko izena ematen zitzaion. Bestalde, XVII gizaldian, Ameriketara joandako kolono ingelesek ezagututako lehen indigenak (Samoset, Abenaki tribukoa, 1621ean) horrelako ebakera bat zuen: "Gizon altua, ile beltzduna: luzea atzean, motza aurrean; aurpegian batere ilerik ez...".
Mulleta herriz herri
Gaur egun ile hau batez ere 80ko hamarkada rekin lotzen da, eta askotan adarra jotzeko aitzakiatzat hartzen da: bai redneck jendearen artean duen hedapenaren kontura, baita nolabaiteko revival umoretsua eginez, hala nola Günther kantariak erabiltzen duen estetika. Halere, badirudi joera sortzaileek berriz modan jarri nahian dabiltzala.
Ipar Amerika
Ameriketako EEBB-etan, 1980ko hamarkadan, mulleta kultura lesbikoaren ezaugarri bihurtu zen. 1990eko hamarkadan Pittsburgh Penguins-eko zenbait hockey jokalarik berriz modan jarri zuten. 1992an DC Comics-ek Superman pertsonaia hiltzen den komiki a argitaratu ostean, 1993an serieari jarraipena eman zitzaion "Reign of the Supermen" istorioarekin, non Superman mullet batekin itzultzen zen; orrazkera hori 1997 arte mantendu zuen, eta Mattelek 2009an kaleratutako panpina batek ere mulleta zeraman. "Superman Lives" filmaren proiektuan ere (azkenean egin ez zena) Superman mulletduna agertzen zen. Ameriketako EEBB-etan, azken urteetan mulletak gorakada bat izan du kirol munduan: 2017an Pittsburgh Penguins hockey taldekoen artean berriro ikusi zen, baita Oklahoma State futbol amerikar reko taldekideetan ere, arrakasta handiarekin. 2018an, Pittsburgh Steelers taldeko James Conner jokalari ospetsua mulleta erabiltzen hasi zen, Pennsylvania ko redneck jendearen estiloa aldarrikatuz.
Country musikari askok ere erabili izan dituzte mulletak, hala nola Billy Ray Cyrus edo Alan Jackson. Vandals punk rock taldeak country musikarien mulletei buruz abestu zuten "I've Got an Ape Drape" kantu satirikoan, EEBB-etako herri desberdinetan orrazkera hau izendatzeko erabiltzen diren hitzak zerrendatuz. Wesley Willis abeslariak ere "Cut the Mullet" kantua egin zuen 1998an. Mulleta eta bere bizitza estiloa pelikuletan ("Joe Dirt", 2001 eta "American Mullet", 2001) eta TB saioetan ("The Mullets", 2003-2004) ere isladatu da. Five Iron Frenzy ska banda kristau ak "The Phantom Mullet" kantua egin zuen 2000 urtean, Billy Ray Cyrus aipatuz. 2003an, Legacy Recordings disketxeak Mullets Rock izeneko diska kaleratu zuen, 1970 eta 1980ko hamarkadetako mulletdun rock banda klasikoen bilduma.
Asia
Iranen, 2010eko hamarkada n, mulleta debekatu zuten, "ez-islamiar Mendebaldeko orrazkera dekadenteen" zerrenda batean sartuz.
Hego Korea n, mulleta 2015an hedatu zen hainbat K-pop talderen eskutik, adibidez BTS.
Ozeania
Australia n, 2009 eta 2012 artean, Libanoar jatorriko populazioaren artean mulleta modan jarri zen. Baina ordurako estiloa redneck australiarren artean hedatua zegoen. 2018 urtean, baita ere, Australian Mullet Fest izenekoaren lehen edizioa ospatu zen: mullet ilearen festa, ebakera politenaren lehiaketa eta guzti.
Euskal mulletak
Euskaldun en artean, ile ebakera honen lekukotasunak daude XIX mende ko Arratia n. Bestalde, 80ko hamarkadan asko hedatu zen gazteen artean, eta gaur egunean ezker abertzalearekin identifikatzen da.
Quissac (Gard)
Quissac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gard departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
1975 Pikelner
1975 Pikelner asteroide gerrikoan aurkitutako 1975. asteroidearen izena da. 1969ko abuztuak 11n aurkitu zuen Liudmila Txernikhek Nauchnyjetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1969 PH zen. Bere izena Solomon Borisovitx Pikelner sobietar astronomoagatik jasotzen du.
Quissac (Gard)
Biztanleria
2007an Quissac udalerrian erroldatutako biztanleak 2.609 ziren. Familiak 1.005 ziren, horien artean 320 pertsona bakarrekoak ziren (134 bakarrik bizi ziren gizonak eta 186 bakarrik bizi ziren emakumeak), 305 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 285 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 95 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 1.269 etxebizitza zeuden, 1.050 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 101 bigarren erresidentzia ziren eta 118 hutsik zeuden. 892 etxeak ziren eta 373 apartamentuak ziren. 1.050 etxebizitza nagusietatik 683 bere jabearen bizilekua ziren, 336 alokairuan okupaturik zeuden eta 31 doan lagata zeuden; 10 etxek gela bat zuten, 91 etxek bi zituzten, 196 etxek hiru zituzten, 331 etxek lau zituzten eta 422 etxek bost zituzten. 635 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 468 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 421 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.662 ziren, horien artean 1.026 aktiboak ziren eta 636 inaktiboak ziren. 1.026 pertsona aktiboetatik 880 lanean zeuden (454 gizon eta 426 emakume) eta 146 langabezian zeuden (58 gizon eta 88 emakume). 636 pertsona inaktiboetatik 181 erretiraturik zeuden, 136 ikasten zeuden eta 319 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Quissac udalerrian 1.147 unitate fiskal zeuden, 2.666,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.239 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 228 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 9 janari enpresak ziren, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 24 eraikuntza enpresak ziren, 56 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 10 garraio enpresak ziren, 12 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 4 finantziazio enpresak ziren, 14 higiezinen enpresak ziren, 22 zerbitzu enpresak ziren, 47 administrazio publikoko enpresak ziren eta 21 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.