cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Julen Martija
Bizitza
Pilotan sei urterekin hasi zen, Irurtzungo pilota eskolan. 14 urte betetzean, Iruñera joateko aukera sortu zitzaion, eta hara jo zuen: Iruñean bere adineko pilotari gehiago zebiltzan, eta hobetzeko aukera handiagoa zuen. Onenengandik maila bat azpitik ibiltzen zen. Hala ere, 2015ean gorakada handia egin zuen, bai eta Bizkaian amateurretako bi torneo irabazi ere (Lezamakoa eta Zaldibarkoa). Horregatik, 18 urte besterik ez zuela, profesionaletara iritsi zen 2016aren hasieran, Aspe enpresak kontratatuta.
Beola jauregia
Eraikina
XVIII. mendeko Baztango eraikin zibilen adibide garbia da, harlanduzko hormak ditu, bai eta aurrealdean armarria ere. Bere barne egitura haritz egurrezko haga eta eusgarriez osatua dago, lau uretako teilatu bat duelarik.
Torre Annunziata
Torre Annunziata Italiako hiri bat da, Napoliko probintziakoa, Campania eskualdean. Vesuvio sumendiaren magalean dago, Napolesko golkoaren aurreko aldean, "Behiaren Sabela" deritzon badia estrategikoan. Hain zuzen ere, Torre Annunziatako portua Campaniako hirugarrena da garrantziz.
Vesuvio sumendiaren erupzioek behin baino gehiagotan suntsitu dute hiria, hala nola 79., 1631. eta 1906. urteetan.
Kultura
UNESCOk 1997an Oplontiko aztarnategia Gizateriaren ondare izendatu zuen.
Historia
Besteak beste erromatarren bideak jasotzen zituen Tabula Peutingeriana lanean ageri da, Oplonti izenez: terma-lekutzat aipatzen zuten. K.a. VIII. mendean grekoak bizi izan ziren hirian, eta etruriarrak eta samniotarrak ondoren. Erromatarrek eskuratu zuten K.a. 89. urtean, baina handik hamar urtera Vesuvio sumendiaren erupzio batek hiriari hondamendia ekarri zion, eta hurrengo milurtekoan Silva Mala izenez ezaguna izan zen, lapurrak zebiltzan leku arriskutsua zelako.
1319. urtean Karlos Calabriakoak inguruko lurrak leial zitzaizkion jauntxoei eman zizkien, eta han Annunziata Andre Mariaren eliza eraiki zuten, baita monasterio eta hospizio bat ere. Gerora, babeserako dorre bat eraiki zuten, eta auzo guztiak hartu zuen «Torre dell'Annunziata» izena. 1631. urtean ingura berriro suntsituta geratu zen beste erupzio baten ondorioz, baina berehala ekin zioten berreraikitzen, hiria industria-jardueraz garatuz.
1810-1815. urte bitartean Gioacchinopoli izena ipini zioten hiriari. Hainbat herrialde eta agintariren menpe egon ostean, merkataritza indartuz zihoan neurrian hiria hazten joan zen. Industria-jarduera ere handitzen joan zen Bigarren Mundu Gerra bitartean.
Gaur egun, Camorra gaizkile-elkartearekin izan dituen harremanengatik, eta hilketak, droga-trafikoa eta ustelkeria gertatzen direlakoan, Torre Annunziatak ez du turismoa erakartzen, hondar beltzezko hondartza ikusgarriak eta ondare arkeologiko aberatsa izanagatik ere.
Dialektoa
Torre Annunziatan euren hizkera dute, torrese deritzon napolieraren aldaera: ahoskera berezia dute.
Zubietako erraustegia
Zubietako erraustegia —izen ofizialez, Gipuzkoako Ingurumen Gunea — Donostiako (Gipuzkoa) Zubieta auzoan dagoen erraustegia da, 2020ko abenduan inauguratua, 12 urteko prozesu baten ondoren. Moyua eraikuntza enpresak eraiki zuen. Hasieran, Gipuzkoako hiri hondakinak erretzeko helburua zuen; dena dela, 2020tik industria hondakinak erretzeko aukera planteatu da. Lehen unetik azpiegitura honek hainbat ingurumen arazo izan ditu; besteak beste, ondoko erreka kutsatzea.
Erraustegiarekin batera, konpost fabrika eta beste azpiegitura batzuk eraikitzekoak dira.
Erraustegiaren auzia
2000ko hamarkadatik bultzatu dute EAJ, PSE eta PP alderdiek, eta gizarte mugimendu zabala izan zuen aurka, neurri handi batean Errausketaren Aurkako Mugimenduan antolatuta. Proiektua 2011. urtean geldiarazi zen, Bilduk Gipuzkoako Hondakinen Kontsortzioa eta Gipuzkoako Aldundia bere esku zituenean.
2015ean EAJk Gipuzkoako Foru Aldundia berreskuratu zuen eta proiektua berriro ere martxan jartzea lehenetariko neurria izan zen. 2020an erraustegia probetan hasi zen eta abenduaren 11tik martxan dago.
Arazo teknikoak
Hasieratik izan da polemika iturri azpiegitura hori. Maiatzean, hainbat arrain hilda agertu ziren Arkaitzerreka errekastoan, erraustegitik gertu. Ia astebete behar izan zuen Gipuzkoako Hondakinen Partzuergoak amoniako isuri baten ondorioz hil zirela onartzeko, eta 45.000 euroko isuna ordainarazi zion Ekondakini: 25.000 euro, batetik, isuriaren berri ez ematea arau urratze “larritzat” jota; 10.000 euro, askaren diseinuan egindako aldaketa ez jakinarazteagatik; eta beste 10.000 euro, pH-a neurtzeko gailua matxuratuta zegoela ez egiaztatzeagatik.
Bilbao Zenbatekoetan
Bilbao Zenbatekoetan, Bilboko udalak kaleratzen duen urtekari estatistikoa da, hiriaren arlo ezberdinei buruzko analisia egiten duena. Urtero argitaratzen da, lehen edizioa 2002. urtean argitaratu zelarik.
Txostena hamabi sailetan banatzen da:
Zubietako erraustegia
Arazo teknikoak
Azaroaren 15ean, erraustegia martxan jartzeko behin-behineko aktaren epea amaitu zenean, Ekondakin enpresak baimen hori luzatzeko eskatu zion Jaurlaritzaren Industria Sailari, baina hark ukatu egin zion. Erabakia jakin ostean, GuraSOS elkarteak Industria Sailari galdegin zion bertan behera uzteko instalazioaren jarduera, bai eta EH Bilduk eta Elkarrekin Gipuzkoak ere. Baimena ukatu eta bost egunera, ordea, eman egin zion Jaurlaritzak.
Red Electrica Españolek jakinarazi duenez, urriaren 5era arte, behintzat, ez zuen energiarik sortu erraustegiak. Zubietakoa energia balorizazio planta bat da; eta, beraz, IBBaren eraginkortasuna lortzeko, ezinbestekoa du frogatzea balorizazio energetikoa egiteko ahalmena duela. GuraSOSek salatu zuen Jaurlaritzak abenduaren 1ean sinatutako zenbait agirik agerian utzi zutela Zubietako erraustegia baimenik gabe ari zela funtzionatzen, eta ezin zuela argindarra sareratu.
Tarbert (Argyll eta Bute)
Tarbert, 'An Tairbeart' edota Tairbeart Loch Fìne, Eskoziako udalerri bat da, Argyll eta Bute konderrian.
Itsasadar
Itsasadarra lehorrean barneratzen den itsas zatia da, itsasoan sakonera txikia egonik, itsasoa lehorrean sartu egiten delako besoa bailitzan. Itsasaldien menpe dagoen ur-eremua da, hortaz. Antzina itsas maila igo eta itsasertzeko ibai-haran bat hartuta eratu dira.Bideoa
Lipovec (Blanskoko barrutia)
Lipovec Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.143 biztanle ditu eta 11,54 kilometro koadroko azalera. Blanskoko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1362 urtean egin zen.
Ibn Battuta
Shams ad-Din Abu Abd Allah Muhammad ibn Ibrahim al-Luwati at-Tanyi, (arabieraz: أبو عبد الله محمد بن عبد الله بن محمد بن إبراهيم اللواتي الطنجي‎), Ibn Battûta (ابن بطوطة) bezala ezagunagoa da. Merini dinastiaren garaiko bidaiari eta esploratzaile bat izan zen, Tangerren jaioa Hejiraren 703ko rayabeko 17an, 1304ko otsailak 25 ean, eta 1377 inguruan hil zena.
Bidaiari musulman handien artean ezagunena da; hogei urte iraun zuen bere rihla edo ekialdean barrena egindako bidaiak. Bere ibilbidea xehetasun handiz kontatu zuen Ibn Yuzayy Granadako ikasleari emandako kronika edo periplo batean, itsas sultanak (edo benimerinak) hala eskatuta. Bere bizitzari buruz dakigun ia guztia kontakizun honetatik dator, zeina, puntu batzuetan fantasiazkoa edo gehiegizkoa izan arren, bidaiariak garai hartan zeharkatu zuen munduaren zatiari buruz dagoen erretraturik fidelena den. Bere bidaian, bere garaikidea zen Marco Polo k baino distantzia handiagoa bete zuen, orotara, Afrikako mendebalde, erdialde eta iparraldea, Europako hegoalde eta ekialdearen zati bat, Ekialde Ertaina, India, Asia erdialdea, Asiako hego-ekialdea eta Txina zeharkatuz.
1976 an Nazioarteko Astronomia Batasunak ilargiko astroblema bati Ibn Battuta deitu zion bere ohorean. Bere jaioterria den Tangerreko aireportuak ere haren izena du.
Tangerretik Mekara
Afrikar iparraldeko kostaldea jarraitu zuen, bere kontakizunean arreta handirik jartzen ez duena, Egiptora i ritsi arte. Handik, Mekara joateko erabiltzen ziren hiru bide zeuden, eta Ibn Battutak gutxien erabiltzen zena aukeratu zuen: Nilo gora bidaia bat (hau da, hegoalderantz), eta, ondoren, Aydabeko porturantz, Itsaso Gorrian. Hala ere, tokiko matxinada batek, Aydabera iristea eragotzi zionez, Egiptoko hiriburura itzuli behar izan zuen.
Hiriburutik Sham-en herrialdera (Siria eta Palestina) abiatzen da, garai hartan, Egipto gobernatzen zuen mameluar dinastia bereko domeinuen zati zena. Honek nolabaiteko segurtasunez mugitzea ahalbidetu zion, Mameluko agintariek, erromesentzat, Hebron, Belen eta Jerusalemgo toki santuetatik igarotzen zen ibilbidea seguru mantentzeko ahalegin berezia egiten baitzuten.
Francisco Javier Hernández Arnedo
Francisco Javier Hernández Arnedo (Cascante, ) nafar apaiz agustindar errekoletoa da. 1965ean ordenatua, 1991n Joan Paulo II.ak Tianguáko apezpiku izendatu zuen.
Ibn Battuta
Tangerretik Mekara
Ramadaneko hilabetea Damaskon igaro ondoren, Ibn Battutak karabana batekin jarraitu zuen Medinaraino dagoen 800 miliako bidaia, bertako meskita nagusian baitago lurperatuta Mahoma. Ondoren, Mekara bidaiatu zuen, non erromes musulman baten ohiko errituak bete zituen, hayi (erromesa) izena hartuz. Teorian, bere bidaiaren helburuak beteta zituen, baina Marokora itzuli beharrean, Iraketik eta Irandik etorritako erromes karabana batekin joatea erabaki zuen, haien jatorrira bueltara batuta.
Irak, Persia, Kurdistan eta Mekara itzulera
Ibn Battutak mongoliarrek gobernatutako Irak ezagutu zuen. Lehenik eta behin, Nafayek bisitatu zuen, Ali ibn Abi Talib laugarren kalifa lurperatu zuten lekua. Handik Basora bidaiatu zuen, eta gero Persiara igaro zen, Isfahan, Shiraz eta beste hainbat leku bisitatuz. Irakera itzuli eta Kufa eta Bagdad bisitatu zituen, abbastarren antzinako hiriburua, orain bigarren mailako hiri bihurtua, Hulagu Janen mongol tropek arpilatu ondoren.
Askotz
Askotz Urraulbeiti udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioaurrea eskualdean.
Erromako Kluba
Erromako Kluba gobernuz kanpoko erakunde bat da, 1968an Italiako hiriburuan sortua, egoitza nagusia 2008tik hona Suitzan duena. Erakundearen sorrera hainbat ikerlarik, politikarik eta zientzialarik bultzatu zuten, epe luzean mundua hobetzeko nahiarekin. Erromako Klubaren kezka nagusienetako bat hazkunde demografikoa da; haien hitzetan, II. Mundu Gerraren ostean, sekulako hazkunde demografikoa izan zen, eta horrek era askotako kalteak eragin zituen naturari, edo elikagaien segurtasunari dagokienez. Horrela, hazkunde demografikoa geldiarazteko beharra defendatzen dute.
Askotz
1300n jada despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Urraulbeitiko Udalara pasa ziren.
Erromako Kluba
Erromako kluba "zientzialariek, ekonomialariek, enpresaburuek, nazioarteko goi-kargudunek, bost kontinenteetako estatuburuek eta estatuburu ohiek" osatzen dute, sinetsita baitaude ez dagoela behin betiko erabakita giza espeziearen etorkizuna, eta gizaki bakoitzak gure gizarteen hobekuntzan lagun dezakeela.
Ibn Battuta
Irak, Persia, Kurdistan eta Mekara itzulera
Bagdaden Abu Saíd Bahador Jan gaztea ezagutu zuen, "Bi Irak-en erregea" eta Iljanerri Bateratuko azken gobernaria, honen heriotzak eta bere erresumaren ondorengo zatiketak Ibn Battuta bere kontakizunean jaso zituen, zenbait hamarkada beranduago idatzi arren. Errege karabanarekin bidaiatu zuen, eta bertatik desbideratu zen, printzeetako bat Persiako Tabriz hirira lagunduz, Zedaren Ibilbidean, ondoren Abu Saideko kanpamendura itzultzeko. Erregeak Mekara bigarren erromesaldia egiteko babesa eman zion, eta Bagdadera itzuli zen prestaketak egitera. Ibn Battutak erromes karabana atera arte geratzen den denbora aprobetxatu zuen herrialdearen iparraldea bisitatzeko, Samarra, Tikrit eta Mosul bezalako herriak zeharkatuz eta Kurdistaneraino iritsiz.
Askotz
Bertako biztanleak askoztarrak ziren.
Ibn Battuta
Irak, Persia, Kurdistan eta Mekara itzulera
Irak eta Persian zehar egindako bidaietan, Ibn Battutak xiitak ezagutzeko aukera izan zuen, Magreben existitzen ez zen islamaren adarra, eta haren memorietan horien sinesmenak iraintzen ditu eta eurekiko antipatia agerian uzten du.
Askotz
Izena
Askotz toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Geografia
Askotz Urraulbeiti ibarran dago.
Lipovec (Chrudim barrutia)
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1379 urtean egin zen.
Erromako Kluba
Sorrera
Erromako kluba Aurelio Peccei italiar enpresaburuak eta Alexander King eskoziar zientzialariak sortu zuten 1968ko apirilean. Akademia munduko pertsonak, gizarte zibileko pertsonak, diplomazia arlokoak eta industriako alorretako nazioarteko talde txiki bat Villa Farnesinan bildu zenean sortu zen, Erroman, hortik izena.
Problemátique
Frantsesezko hitza erabiltzen zuten garai hartan zeuden hazkunde ekonomikoari lotutako ingurumen problemen multzoa izendatzeko. Aurelio Peccei eta enparauek ikusten zuten nazioarteko problematika izan zen kluba eratzeko kausa nagusia. Beren ustez, gizadiaren arazoak ikusita —ingurugiroaren hondamena, pobrezia, osasun problema endemikoak, indarkeria, basakeria, ankerkeria—, problemak indibidualki, isolamenduan, ikusita edo "bakoitza beren moduan konpontzeko moduan" bezala ikusita, konpontzeko oso zailak ziren. Problema guztien artean harremanak zeudela uste zuten. "Meta-problema orokortu hau da (edo problemen meta-sistema) deitu duguna, eta jarraituko duena Problemátique deituko diogu, gure egoeran dagoen problemen multzoa".
1970. urtean, Aurelio Peccei eta bere taldekideen ikuspegia dokumentu batean zehaztu zen, dokumentua Hasan Özbekhan, Erich Jantsch, eta Alexander Christakis egileek sinatu zuten. Dokumentuaren izenburua The Predicament of Mankind; Quest for Structured Responses to Growing Worldwide Complexities and Uncertainties: A PROPOSAL. Dokumentu hau bi urte geroago oso ezaguna bihurtuko zen Hazkundearen mugak ikerketa lanaren aurrekaria izan zen.
Hazkundearen mugak
Erromako Klubak nazioarteko interes publikoa piztu zuen 1972an The Limits to Growth (Hazkundearen mugak) klubak sustatutako lehen txostenarekin. Txostena argitaratu eta hurrengo urtera, 1973ko petrolioaren krisia gertatu zen, eta krisi honek txostenean aurreikusten ziren kontu batzuk eztabaidatzeko gogoak piztu zituen. Txostenak 30 milioi ale saldu zituen, 30 hizkuntza baino gehiagotan. Bere garaian txosten hau izan zen historiako ingurumen eta ekologia-libururik arrakastatsuena.
Nanticoke (Maryland)
Nanticoke Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Wicomico konderrian dago, Maryland estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Coussegrey
Biztanleria
2007an Coussegrey udalerrian erroldatutako biztanleak 169 ziren. Familiak 87 ziren, horien artean 35 pertsona bakarrekoak ziren (13 bakarrik bizi ziren gizonak eta 22 bakarrik bizi ziren emakumeak), 35 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 17 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 123 etxebizitza zeuden, 84 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 19 bigarren erresidentzia ziren eta 19 hutsik zeuden. 120 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 84 etxebizitza nagusietatik 71 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 8 etxek bi gela zituzten, 18 etxek hiru zituzten, 30 etxek lau zituzten eta 28 etxek bost zituzten. 62 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 29 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 41 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Bogalusa (Louisiana)
Bogalusa Louisianaeko hiri bat da. Washington parrokian kokatua dago. 2010ean 12,232 biztanle zituen, 24.61 kilometro koadrotan banatuta.
Coussegrey
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 99 ziren, horien artean 71 aktiboak ziren eta 28 inaktiboak ziren. 71 pertsona aktiboetatik 65 lanean zeuden (31 gizon eta 34 emakume) eta 5 langabezian zeuden (2 gizon eta 3 emakume). 28 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Askotz
Inguru naturala eta kokapena
Urraulbeiti Zangozako merindadeko herria da eta Nafarroako hiriburutik 36 kilometrora dago. Udaletxea Artiedan dago. Erliebe txikiko ibarra da. Lautada bat osatzen du, Longida, Erromantzatua eta Urraulgoiti ibarretatik jarraitzen duena, nahiz eta azken kasu horretan Ugarrongo arroilak eten egiten duen.
Klima
Urraulbeitiko klima azpimediterraneoa da, eta urteko batez besteko tenperatura 12,5 °C ingurukoa da. Urteroko egun euritsuak 100 inguru dira, eta jausitako prezipitazioa 850mm-koa.
Coussegrey
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Askotz
Klima
Basoa nahiko urria da, eta zuhaitz gehienak pinuak dira, Austriatik birlandaturiko zuhaitzak. Horrez gain, ameztiak eta zumeak ageri dira udalerriko gunerik lehor eta eguzkitsuenetan.
Coussegrey
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoak jatetxe ziren.
Askotz
Estazio meteorologikoak
Urraulbeitin dagoen Artieda kontzejuan, itsasoaren mailatik 456 metrora, Nafarroako Gobernuak 1954an jarritako estazio meteorologikoa dago.
Juan Antonio Deusto
Juan Antonio Deusto Olagorta (Bilbo, 1946ko urtarrilaren 8a - ib., 2011ko uztailaren 21a) euskal herritar futbolaria izan zen.
Ibn Battuta
Irak, Persia, Kurdistan eta Mekara itzulera
Bigarren aldiz hach errituarekin bete ondoren, Ibn Battuta Mekan egon zen urtebetez, bizitza erlijiosoan murgilduta, erromes askorekin batera ezagutza zabala lortzea ahalbidetu ziona.
Askotz
Historia
Oraindik 1268an populatuta zegoen, data horretako Rediezmoaren liburuan agertzen den bezala. Handik gutxira alde egin behar izan zuen. Hainbat kanpainatan industua (1981-1982), oinplano angeluzuzeneko eliza txiki baten agerpena nabarmentzen da, horma lodiekin, non ur bedeinkatuzko pila mantentzen zen. Gainerako herrixkak, eraikuntza sinpleagokoak, plaza handi baten inguruan antolatuta daude, eta hortik kanpo, etxebizitza isolatu batzuk daude.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Ibn Battuta
Yemen eta Afrikar kostaldea
1330eko abendua aldera Ibn Battuta hegoalderantz abiatu zen. Yida n, egungo Sudanen dagoen nubiar kostalderantz ontziratu zen, Itsaso Gorritik, handik gutxira Yemenera zeharkatzeko, non Nur ad-Din Alik ostatu eman zion. Adendik itsas bidaia luzea hasiko du, Afrikako kostaldea, Arabiar penintsularen hegoaldea eta Persiar golkoa zeharkatzeko. Etiopia, Mogadiscio, Mombasa, Zanzíbar eta Kilwa Kisiwani bisitatu zituen, besteak beste. Montzoiaren aldaketarekin, ontziratuta zihoan ontzia Arabiako hegoalderantz itzuli zen. Bere abentura amaitu ondoren eta inon finkatu aurretik aurretik, berehala erabaki zuen Oman eta Ormuz itsasartea bisitatzea. Hori egin ondoren, Mekara bueltatu zen beste behin.
Coussegrey
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Coussegrey udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 678 hektarea erabiltzen.
Ibn Battuta
Mendebaldeko Asia eta erdialdekoa
Urtebeteren buruan, Delhiko Sultanarentzat lan eginez okupazioa bilatzea erabaki zuen. Baina bidaiatzeko gida eta itzultzaile bat behar zuenez, Anatoliara joan zen, orduan turkiar seljuzidarren kontrolpean, Indiaraino zihoazen karabanetako batekin bat egiteko. Damaskotik Genovako itsasontzi batean itsasoz egindako bidaia batek Alanyaraino eraman zuen, Anatoliako hegoaldeko kostaldean. Behin Anatolian, Konyara joan zen lurretik eta ondoren Sinopera, Itsaso Beltzaren kostaldean.
Astrakanera iritsi ondoren, khanak haurdun zegoen emazteetako bati bere jatorrizko hirian, Konstantinoplan, erditzea baimendu zion. Ez da ezustekoa Ibn Battutak norbait konbentzitu behar izatea espedizio horretan bidaiatu ahal izateko, mundu islamikoaren mugetatik kanpo egiten zuen lehenbizikoa.
1332ko amaieran, Androniko III. a enperadorea aurkitu zuen eta Santa Sofiaren kanpoaldea ikusi zuen. Hirian hilabete bat eman ondoren, Astrakanerantz itzuli zen, Kaspiar itsasotik eta Aral itsasotik Bujarara eta Samarkandara. Handik hegoalderantz joan zen Afganistaneraino, eta hango mendi pasabideak zeharkatu zituen Indiara jarraitzeko.
Erromako Kluba
Hazkundearen mugak
The Limits to Growth argitaratu aurretik ere Eduard Pestel eta Mihajlo Mesarovic, -Case Western Warve Unibertsitatekoak-, eredu askoz ere landuago batean hasi ziren lanean (hamar mundu eskualde bereizten zituen eta 200.000 ekuazio biltzen zituen, Meadows modeloaren 1.000 zenbakiarekin alderatuta). Ikerketak klubaren babes osoa zuen eta bere azken argitalpena, Mankind at the Turning Point, 1974ko Erromako klubaren "bigarren txosten ofiziala" bezala onartua izan zen. Pestelek eta Mesarovicek, eskualdeka zehaztasun finago bat egiteaz gain, datu sozialak eta teknikoak integratzea lortu zuten. Bigarren txostenak jatorrizko The Limits to Growth planetako aukerak berrikusi zituen, eta ingurumenaren etorkizunerako aurreikuspen baikorragoa eman zuen, tartean zeuden faktore asko giza kontrolaren barruan zeudelako, beraz, ingurumen- eta ekonomia-hondamendia prebenitzeko edo saihesteko modukoak zirela ohartaraziz.
Ibn Battuta
India
Delhiko Sultanerria, Dar al-Islami (Islamaren lurraldea) batu zitzaionetik denbora gutxi igaro zen, eta sultanak, bere domeinua sendotzeko, ahalik eta aditu musulman gehien ekartzea erabaki zuen. Bere ikasketa urteetan Mekan zegoen bitartean lortutako jakinduriarekin, Ibn Battuta Muhammad bin Tughluq Sultanak qadi ("epaile") izendatu zuen.
Erromako Kluba
Hazkundearen mugak
1991ean, Erromako klubak The First Global Revolution txostena argitaratu zuen. Munduko gizateriaren arazoak aztertzen zituzten, berriro ere, arazoei kolektiboki edo funtsean Problemátique deituz. Ohartu ohi da, historikoki, batasun sozial edo politikoa komuneko etsaiek indartu izan dutela: "Etsaiak behar izateak badirudi faktore historiko komun bat dela. Estatu batzuek etxeko porrota eta barne-kontraesanak gainditu nahi izan dituzte kanpoko etsaiei errua botaz. Pagaburu bat aurkitzeko asmoa gizateria bera bezain zaharra da, etxean gauzak zailegi bihurtzen direnean, kanpora arreta desbideratzen denean. Estatu bakoitza hain ohitua izan da lagun edo etsai gisa auzokoak sailkatzera, non etsai tradizionalen faltak pagabururik gabe utzi baititu gobernuak eta iritzi publikoa. Etsai berriak identifikatu behar dira, estrategia berriak irudikatu, eta arma berriak asmatu. "Bat egin dezakegun etsai komun baten bila hasten bagara, ideia hau bururatu zitzaigun: kutsadurak, berotze globalaren mehatxuak, ur-eskasiak, goseteak eta antzekoek bat egingo zutela egitasmo bateratuarekin. Beren osotasun eta elkarrekintzetan, agerpen horiek mehatxu komun bat osatzen dute, mundu guztiak aurre egin behar diona. Baina arrisku horiek etsaitzat izendatzean, tranpan erortzen gara, eta horretaz ohartarazi ditugu jadanik irakurleak, hau da, sintoma okerrak kausentzat. Prozesu naturaletan giza esku-hartzeak sortzen ditu arrisku horiek guztiak, eta jarrera eta portaera aldakorren bidez bakarrik gainditu daitezke. Benetako etsaia, orduan, gizateria bera da."
Ibn Battuta
India
Baina Sultanaren arbitrariotasuna zela medio, Ibn Battuta konfiantzazko menpeko baten bizitza erosotik susmopean egotera igaro zen. Azkenik, joatea erabaki zuen, Mekara beste erromesaldi bat egiteko aitzakiarekin, baina Sultanak Txinar a enbaxadore bezala joateko aukera eskaini zion. Bai sultanarengandik urruntzeko, bai lur berriak bisitatzeko, Ibn Battutak onartu egin zuen aukera hori.
Erromako Kluba
Hazkundearen mugak
2001ean Erromako Klubak "Think tank" (pentsamenduaren, hausnarketaren gordailu) bat ezarri zuen, "Tt30" izenekoa, 30 bat gizon eta emakumek osatua, 25 eta 35 urte bitartekoak. Munduan dauden arazo larrienak identifikatzea eta konpontzeko proposamenak egitea zen helburua, gazte jendearen ikuspuntutik.
Ibn Battuta
India
Kostalderantz bidean, bera eta bere taldea matxinatu hinduek eraso zuten, eta besteengandik isolatu eta lapurtu egin zioten, eta ia bizia galdu zuen. Hala ere, bi egunetan lortu zuen karabana harrapatzea, eta Cambayrako bidaia jarraitu zuen. Handik Calicuterantz ontziratu ziren. Baina, Ibn Battuta kostaldean meskita bat bisitatzen ari zen bitartean, ekaitz bat piztu zen eta bere espedizioko ontzietako bi hondoratu egin ziren. Hirugarrena, orduan, bera gabe abiatu zen, eta tokiko errege batek konfiskatu zuen Sumatran hilabete batzuk geroago.
Erromako Kluba
Hazkundearen mugak
Graham Turnerrek, 2008an, CSIRO Australiako ikerketa-organismoaren laguntzaz, ikerketa batean egiaztatu zuen, "30 urteko datu historikoak aztertuta, txostenean "standard run" scenario edo business-as-usual (ikusi eskuineko grafikoa) izendatzen zen eszena-tokiarekin nahiko parekatuta daude gaur egungo datuak, hau da txostenean aipatzen ziren eta ezinbestean hartu beharreko neurriak ez direla hartu baieztatzen zuen.
Ibn Battuta
India
Delhira porrot eginda itzuliko zenaren beldurrez, denbora batez hegoaldean egon zen, Jamal al-Dinen babespean, baina, gizon justu hau boteretik kendu zutenean, Ibn Battutak, berehala utzi behar izan zuen India. Txinarantz jarraitzea erabaki zuen, Maldivetara desbideratze bat eginez.
Erromako Kluba
Antolaketa
Erromako klubak 35 bat azpitaldetan antolatzen da, mendebaldeko zenbait Estaturi lotutako taldeak. Talde bakoitzaren eginkizuna da ideiak eta ikusmoldeak beren herrialdeetan zabaltzea, irtenbideak eskaintzea eta proposatzea ekonomia jasangarriago eta bidezkoago bat.
Ibn Battuta
India
Maldivetan bederatzi hilabete igaro zituen, proposatzen zena baino askoz gehiago. Qadi bezala zuen jakintza oso estimatua zen uharteetan. Bertakoek sobornoetara zein bahiketara jo zuten bertan gera zedin. Errege familiaren barnean epaile nagusi eta ezkondu izendatua, tokiko politikan nahasita ikusi zuen bere burua, eta, azkenean, modu txarrean alde egin zuen, "Laissez-faire"-era ohitutako uhartean Battuta epaiketa zorrotzak ezartzen aritu zelako. Handik, Ceilanera jarraitu zuen, Adamen mendia bisitatzera.
Ceilandik irten eta gutxira, haren ontzia ia hondoratu zen ekaitz baten erdian, gero hura erreskatatu zuen itsasontzia piratek erasotu zuten. Kostaldean lehorreraturik, Ibn Battutak, berriz ere, Kalicutera itzultzeko bere bidea egin zuen, handik berriz ere Maldivetara nabigatu zuen, txinatar junko (antzinako ontzi) batean ontziratu eta berriz ere Txinara iristen saiatu aurretik.
Asiar hegoekialdea eta Txina
Oraingoan arrakasta izan zuen, berehala zeharkatuz Chittagong, Sumatra, Vietnam, eta, azkenik, Quanzhou, Fujian probintzian, Txinan. Handik iparraldera jarraitu zuen Hangzhouraino, Shanghai modernotik gertu. Iparralderago ere bidaiatu nahi izan zuen, Kanal Handitik Janbalicera (Pekin), baina bere asmakuntzetako bat dela uste da, ez benetako gertaera bat.
Marokora itzulera Mediterraneotik eta Espainiara bidaia
Quanzhoura bueltan, Ibn Battutak etxera itzultzea erabaki zuen, nahiz eta honezkero zaila zen "bere etxea" zehazki non zen jakitea. Berriz ere Calicutera itzuliz, Muhammad bin Tughluqen errukiari heltzea pentsatu zuen, baina hobeto pentsatu zuen eta Mekara jarraitzea erabaki zuen. Ormuz eta Il-Khanatotik itzuliz, estatua gerra zibil batek desegiten zuela ikusi zuen, Abu Sa 'id hil zelarik, bere azken egonalditik.
Urte batzuetan Tangerren bizitzen egon ondoren, Ibn Battuta al-Andalusera (Espainia musulmana) bidaiatzen hasi zen. Garai hartan Alfontso XI.a Gaztelakoak Gibraltar konkistatzearekin mehatxatzen zuen, eta Ibn Battuta Tangerretik ateratzen ziren musulman talde batekin batu zen, haitza defendatzeko asmoarekin. Iritsi zenean, Alfonso izurri beltzak hila zuen eta mehatxua desagertua zen, beraz, Ibn Battutak bidaia plazerez jarraitzea erabaki zuen. Gibraltarretik Ronda, Marbella eta Malagara bidaiatu zuen, bertatik Velez, Alhama eta Granadara igo zen, bide bera deseginez, Gibraltarrera itzuli eta Ceutara zeharkatzeko. (Voyages, 4. lib., PP. 354-374).
Espainiatik itzultzean, inoiz esploratu ez zuen mundu musulmanaren zati bakanetako batetik bidaiatzea erabaki zuen: bere herrialde propioa, Maroko. Etxera itzultzean, Marrakeshen gelditu zen pixka bat, ia hiri fantasma bat zena, berriki izurritea jasan eta hiriburua Fezera aldatu ondoren.
Berriro itzuli zen Tangerrera, eta berriro abiatu zen. Kairora egin zuen lehen bidaia baino bi urte lehenago, Maliko Inperioko erregea, Mansa Musa, hiri horretatik pasa zen bere hach propioan, eta bere aberastasun bitxiekin harridura handia sortu zuen; garai hartan, munduko urrezko horniduraren erdia inguru Afrika mendebaldetik zetorren. Ibn Battutak sekula argi eta garbi aipatzen ez duen arren, bere bidaian zehar entzundako albiste horiek bere jakin-mina piztu zuten, Saharako basamortuaren beste muturreko erresuma musulman hori bisitatzea erabaki baitzuen.
Afrikar mendebaldea
Handik, hego-mendebaldera bidaiatu zuen, Nilo ibaia zela uste zuen ibai batean zehar, benetan, Niger ibai a zena, Maliko Inperioaren hiriburura iritsi zen arte. Han aurkitu zuen Mansa Soulayman, 1341. urteaz geroztik errege izan zena. Erregearen abegi eskasak zalantzaz bete arren, zortzi hilabetez iraun zuen Nigerrera eta Tombucturaino joan aurretik, azken hau, hurrengo bi mendeetan eskualdeko hiririk garrantzitsuena izatera iritsiko zen arren, garai horretan txikia eta garrantzirik gabekoa zen, eta Ibn Battutak, laster jarraitu zuen aurrera. Basamortuan zehar egindako bidaiaren lekuren batean Marokoko sultanaren mezu bat jaso zuen etxera itzultzeko aginduz. Hala egin zuen, eta oraingoan bertan geratzeko.
Azken garaia
Rihla argitaratu zen dataren ondorengo Ibn Battutaren bizitzaz gutxi ezagutzen da. Marokon qadi izendatua izan zitekeen.
Ibn Battuta Marokon hil zen 1368 eta 1377 urteen artean. Mendeetan bere liburua ezezaguna izan zen, baita musulmanen munduan ere, baina XIX. mendean berriz aurkitu eta Europako hainbat hizkuntzatara itzuli zuten. Ordutik, Ibn Battutaren ospea handituz joan da, eta Ekialde Hurbilean ondo ezagutzen den figura da orain.
Maleficent: Mistress of Evil
Maleficent: Mistress of Evil Joachim Rønningek 2019an zuzendutako fantasiazko filma da, 2014ko Maleficent filmaren jarraipena dena.
Sinopsia
Filmak Maleficent eta Auroraren arteko harremana du ardatz, baita haien inguruan eratuko den aliantza jokoa ere.
Hamptophryne boliviana
Hamptophryne boliviana Hamptophryne generoko animalia da. Anfibioen barruko Microhylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Arvicanthis abyssinicus
Arvicanthis abyssinicus Arvicanthis generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Whitehaven (Maryland)
Whitehaven Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Wicomico konderrian dago, Maryland estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Glossolepis multisquamata
Glossolepis multisquamata Glossolepis generoko animalia da. Arrainen barruko Melanotaeniidae familian sailkatzen da.
Havekost
Havekost Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mathew Belcher
Mathew Belcher, (Gold Coast, 1982ko irailaren 20a), belan lehiatzen den australiarra da.
Lakuaga
Atuzkarratz mendizerra zabalaren iparraldean, iparretik Laza mendateak eta Uztarroze herriak mugatuta, batzuek Uztarrotze erraten dioten mendialdea hedatzen da.
Coupru
Coupru Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2009an 180 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 169 ziren. Familiak 58 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 17 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 33 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Lipovice
Lipovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 205 biztanle ditu eta 4,68 kilometro koadroko azalera. Prachaticeko barrutian dago.
Coupru
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Crempigny-Bonneguête
Crempigny-Bonneguête Frantziako udalerria da, Savoia Garaia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Lipovice
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1785 urtean egin zen.
Crempigny-Bonneguête
Biztanleria
2007an Crempigny-Bonneguête udalerrian erroldatutako biztanleak 238 ziren. Familiak 85 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 37 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Coupru
Etxebizitza
2007an 64 etxebizitza zeuden, 58 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 62 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 58 etxebizitza nagusietatik 47 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 15 etxek lau zituzten eta 32 etxek bost zituzten. 50 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 19 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 34 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 110 ziren, horien artean 84 aktiboak ziren eta 26 inaktiboak ziren. 84 pertsona aktiboetatik 75 lanean zeuden (44 gizon eta 31 emakume) eta 9 langabezian zeuden (3 gizon eta 6 emakume). 26 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Crempigny-Bonneguête
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Coupru
Diru sarrerak
2009an Coupru udalerrian 60 unitate fiskal zeuden, 182 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.679,5 euro zen.
Crempigny-Bonneguête
Etxebizitza
2007an 112 etxebizitza zeuden, 91 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 16 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 111 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 91 etxebizitza nagusietatik 78 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 11 etxek hiru zituzten, 26 etxek lau zituzten eta 53 etxek bost zituzten. 83 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 32 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 53 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Coupru
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa batena zen.
Crempigny-Bonneguête
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 160 ziren, horien artean 125 aktiboak ziren eta 35 inaktiboak ziren. 125 pertsona aktiboetatik 116 lanean zeuden (64 gizon eta 52 emakume) eta 9 langabezian zeuden (1 gizon eta 8 emakume). 35 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Coupru
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Crempigny-Bonneguête
Diru sarrerak
2009an Crempigny-Bonneguête udalerrian 91 unitate fiskal zeuden, 249 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.829 euro zen.
Beuzeville-au-Plain
Beuzeville-au-Plain Frantziako udalerria da, Mantxa departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Beuzeville-au-Plain udalerrian erroldatutako biztanleak 51 ziren. Familiak 12 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Crempigny-Bonneguête
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren eta 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen.
Beuzeville-au-Plain
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 24 etxebizitza zeuden, 19 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. Etxebizitza guzti hauek 24etxeak ziren. 19 etxebizitza nagusietatik 10 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 8 etxek hitu gela zituzten, 6 etxek lau zituzten eta 4 etxek bost zituzten. 17 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 13 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 5 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Crempigny-Bonneguête
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Crempigny-Bonneguête udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 291 hektarea erabiltzen.
Platyrrhinus helleri
Platyrrhinus helleri Platyrrhinus generoko animalia da. Chiropteraren barruko Stenodermatinae azpifamilia eta Phyllostomidae familian sailkatuta dago
Tarbet (Argyll)
Tarbert, 'An Tairbeart', izen osoz Tairbeart Loch Laomainn, Eskoziako udalerri bat da, Argyll eta Bute konderrian.
Crempigny-Bonneguête
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Beuzeville-au-Plain
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 27 ziren, horien artean 22 aktiboak ziren eta 5 inaktiboak ziren. 22 pertsona aktiboetatik 18 lanean zeuden (12 gizon eta 6 emakume) eta 4 langabezian zeuden (4 emakume eta 4 emakume). 5 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden2 saltokiak zerbitzu enpresenak ziren.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Canaba
Canaba ( Canabae pluralez) latinezko hitza, jatorriz etxolak izendatzeko erabiltzen zen baina Hadrianoren garaian erromatar legionarien kanpamenduaren kanpo aldeko (castrum) etxolak eta dendak ziren. Deborak aurrera egin ahala, etxolen pilaketa hori sendoago eta iraunkorragoa bilakatzen bazen, egitura urbanoak eraikiko zituzten bere bizilagunek. Batzuek Erdi Arora arte iraun eta egungo hiriak dira, Viena hiria kasu, Vindobonako limeseko kanpamenduaren inguruan sortu zena.
Batzuetan, canabae eta vicus hitzak nahasten dira eta aglomerazio mota berdina izendatzeko erabiltzen dira.
Hemibagrus hainanensis
Hemibagrus hainanensis Hemibagrus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bagridae familian.
Nando Josu
Fernando Trío Zabala, ezagunagoa Nando Josu izenaz, (Mungia, 1939ko uztailaren 8a - Santander, 2016ko otsailaren 20a) euskal herritar futbolari eta entrenatzailea izan zen.
-enko
-enko atzizki antroponimikoa duten abizenak ukrainarren artean abizen ohikoenetakoak dira. Ukrainar abizenen formakuntzan -enko atzizkia da eratorpen modu usuenetako bat, baina ez bakarra; -iuk edo -txuk amaierak ere ohikoakm baitira, ekialderago ohikoan.
Historia
16. mendeko dokumentuetan -enko erako patronimikoak Podolian kokatzen ziren batez ere, noizean behin Kiev eta Zhytomyr eskualdeetan ere bai.
17. mendean, -enko formazioak dagoeneko Ukraina ekialdeko lurraldean antroponimiko ohikoena ziren. 1649ko Zboriveko Itunaren ondoren egindako kosakoen erregistroetan, -enko abizenek abantaila kuantitatibo absolutua dute beste guztien aldean. Stepan Bevzenkoren kalkuluen arabera, Kiev erregimentuaren erregistroan -enko izenak %60 dira.
Esanahia
Ukrainako beste abizen atzizki batzuk bezala, patronimikoa adierazten du ohikoan -enko amaierak, jatorrian bederen. Hau da, noren seme edo alaba; hala nola, Ivanenko, Ivanen seme edo Pavlenko, Pavlo edo Pauloren seme. Ez bakarrik aitatasun patronimikoa adierazteko, gainera, emakume izenetan jatorria dutenak egon badaude eta: Odartxenko, Odarka emakume izenetik eratorria, adibidez.
Goitizen, lanbide eta abarren ondorengoak adieraz dezakete halaber -enko deitura hauek. Esate baterako:
Bonita (Louisiana)
Bonita Louisianaeko herri bat da. Morehouse parrokian kokatua dago. 2010ean 284 biztanle zituen, 3.49 kilometro koadrotan banatuta.
Glossolepis pseudoincisus
Glossolepis pseudoincisus Glossolepis generoko animalia da. Arrainen barruko Melanotaeniidae familian sailkatzen da.
Jesús María Cizaurre
Jesús María Cizaurre Berdonces (Valtierra, ) nafar apaiz agustindar errekoletoa da. 1976an ordenatua, 2000an Joan Paulo II.ak Cametáko apezpiku izendatu zuen.
Général Idi Amin Dada : Autoportrait
Général Idi Amin Dada Autoportrait 1974ko Barbet Schroeder frantziar zinema zuzendariaren film dokumentala da, Idi Amin buruzkoa.
Sinopsia
1971 eta 1979 bitartean 300.000 herrikideen heriotzaren erantzule izan zen diktadore ugandarrari buruzko dokumentala da, asiar jatorriko biztanleak bere herritik kanporatzea agindu zuenean nazioartean ezagutarazi zena.
Vanellus tricolor
Vanellus tricolor Vanellus generoko animalia da. Hegaztien barruko Charadriidae familian sailkatua dago.
Loporzano
Loporzano Huescako udalerria da, Hoya de Huesca eskualdean dagoena. 2022 hasieran, 574 biztanle zituen.
Arvicanthis ansorgei
Arvicanthis ansorgei Arvicanthis generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Heleioporus albopunctatus
Heleioporus albopunctatus Heleioporus generoko animalia da. Anfibioen barruko Limnodynastidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
La Vallée (filma)
La Vallée 1972ko Barbet Schroeder frantziar zinema zuzendariaren filma da.
Sinopsia
Melbourneko Frantziako kontsularen emazte Vivianeren bizitza burgestua aukera berrietara zabalduko da Ginea Berrian Olivier ezagutuko duenean, mapatan agertzen ez den leku idilikoa den "Haranaren" bila doan txangozale-talde bateko kidea
Liptál
Liptál Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.490 biztanle ditu eta 24,17 kilometro koadroko azalera. Vsetín barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1290 urtean egin zen.
Berville-la-Campagne
Berville-la-Campagne Frantziako udalerria da, Eure departamenduan dagoena, Normandia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
La Ségalassière
La Ségalassière Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Cressy-Omencourt
Biztanleria
2007an Cressy-Omencourt udalerrian erroldatutako biztanleak 101 ziren. Familiak 44 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Cizre
Cizre (Cizre, ahoskatua; Cizîr edo Cizîra Botan, جزيرة ابن عمر Jazīrat Ibn ʿUmar,  Gzirā edo Gziro) Şırnak probintziako hiria da, hego-ekialdeko Turkian eta Turkiar Kurdistanen dagoena. Tigris ibaiak inguraturik, bere biztanle gehienak kurduak dira baina badira gutxiengo asiriar inportante bat ere. Gurutzadetan eta abbastarren garaian, Gazarta izena zuen eta Goi Mesopotamia eta Armenia arteko atea izaten zen.
Karme (satelitea)
Karme (grekoa: Κάρμη), edo Jupiter XI, Jupiter planetaren satelite natural bat da.
Ezaugarri fisikoak
Karme satelite txikia da (46 km-ko diametroa), eta irregularra. Uste da 0,04ko albedoa duela, Jupiterren beste satelite batzuen antzera. Haren gainazala gehienbat karbonoz eta izotzez osatuta dago.
Karmek bere izena ematen dio satelite-talde bati, Karmeren taldeari: 22.900.000 km eta 24.100.000 km arteko erradioekin, 164,9° eta 165,5° bitarteko inklinazioekin eta 0,23-0,27 bitarteko eszentrizitateekin Jupiter orbitatzen duten satelite erretrogrado irregularrak dira guztiak.
Aurkikuntza
Seth Barnes Nicholson-ek aurkitu zuen, 1938ko uztailaren 30ean, Wilson mendiko behatokian, uztailaren 5etik abuztuaren 25era bitartean egindako Jupiterren behaketetan oinarritua. Aurkikuntzaren berri abuztuan eman zen.
Cressy-Omencourt
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 53 etxebizitza zeuden, 41 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 50 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 41 etxebizitza nagusietatik 33 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 5 etxek bi gela zituzten, 3 etxek hiru zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 20 etxek bost zituzten. 31 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 25 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 14 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 65 ziren, horien artean 44 aktiboak ziren eta 21 inaktiboak ziren. 44 pertsona aktiboetatik 41 lanean zeuden (24 gizon eta 17 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 21 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Karme (satelitea)
Izendapena
Karme izena mitologia grekoko Karme pertsonaian du jatorria; Karme ninfa bat zen, eta Zeusen maitalea.
Karmek ez zuen izendapen ofizialik izan 1975 arte, Jupiterren beste zortzi sateliterekin batera (Nazioarteko Astronomia Batasunak ofizialki izendatutako lehenengo satelite-multzoa izan zen). Ordura arte, Jupiter XI izena erabili zen izendatzeko.
Cressy-Omencourt
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 garraio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Hemibagrus hoevenii
Hemibagrus hoevenii Hemibagrus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bagridae familian.
Cressy-Omencourt
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Cressy-Omencourt udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 704 hektarea erabiltzen.
Berville-la-Campagne
Biztanleria
2007an Berville-la-Campagne udalerrian erroldatutako biztanleak 141 ziren. Familiak 56 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
La Ségalassière
Biztanleria
2007an La Ségalassière udalerrian erroldatutako biztanleak 114 ziren. Familiak 44 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Cressy-Omencourt
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
La Ségalassière
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Berville-la-Campagne
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
La Ségalassière
Etxebizitza
2007an 78 etxebizitza zeuden, 48 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 26 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 75 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 48 etxebizitza nagusietatik 43 bere jabearen bizilekua ziren eta 4 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 15 etxek lau zituzten eta 23 etxek bost zituzten. 36 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 15 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 24 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Berville-la-Campagne
Etxebizitza
2007an 65 etxebizitza zeuden, 55 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 65etxeak ziren. 55 etxebizitza nagusietatik 45 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 33 etxek bost zituzten. 34 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 25 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 28 etxetan bat baino gehiago zituzten.