cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sornac
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 arropa denda zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Munia
Los zapatos de Munia (1982)
Baserriko zelaian eserita dago Munia eta bazter batean ditu bere zapatak. Gurasoei esan ezin dien sekretu bat dauka: zapatak txiki geratu zaizkio. Urak hartuko zituen, edo auskalo, eta larrituta dago. Hala ere, izatez, berak badaki ez dela putzuetan ibili, ezin dela bere errua izan. Ez du gurasoen errietarik nahi, eta gertatutakoaz inor ohartu aurretik, herriko zapatariarengana joan nahi du arazoa konpontzen lagun diezaion. Bere ingurukoei galdezka dabil ea baten bat herrira doan, bere baserri ondoko Txomin badoala jakin duen arte. Orduan, Txominekin herrira jaitsi da eta Felix zapatariarengana joan da zuzenean, bere arazoa azaltzeko asmoz. Zapatariak azaldu dio bera dela hazi dena, eta ez zaizkiola zapatak txikitu, inondik ere. Erantzun hori entzutean, Munia poz-pozik jarri da, eta saltoka eta brinkoka irten da dendatik.
Bigarren ipuinean, istorioa errealistagoa bihurtzen da, egunerokotasunetik hurbilagoa eta lurraldean erraituagoa. Muniaren arazoa konpontzen duena, intriga baretzen duena, pertsona erreal eta gertukoago bat da, Felix zapataria. [1]
Munia y el cocolilo naranja (1984)
Hortzak erori zaizkio lehen aldiz Muniari. Ingurukoek berriz ere haziko zaizkiola esan dioten arren, bera beldur da hortzik gabe geratuko ote den. Beldur hori sortu zaion egunetik kokodriloekin amestu du, ahoa hortzez beterik duten kokodrilo berdeekin. Bat-batean, kokodrilo hortzdunen artetik, kokodrilo laranja bat atera zaio: Kokolilo; eta amesgaiztoak amesgaizto izateari uzten dio. Kokolilok eta Muniak bi gauza dituzte komunean: batetik, bietako inork ez du hortzarik; bestetik, biek dute behin betiko hortzik gabeak izateko beldurra. Berehala egiten dira lagunak. Munia eta Kokolilo gauero elkartzen dira; jada kokodrilo hortzdunik gabe, beldurrik gabe. Kokolilok gaua joan eta gaua etorri bere abenturak kontatuko dizkio, bai bati eta bai besteari hortzak ateratzen zaizkien arte. Orduantxe sinesten dute biek hortzak hazi egiten direla.
Munia y la señora Piltronera (1984)
Muniaren amak Munia eta bere ahizpa Andrea esnarazi ditu eskolara joateko. Andrea berehala jaiki bada ere, Muniak ezentzunarena egin du ohean geratzeko, eta azkenean, behartuta jaiki da. Esnatu da, ezkerreko hankarekin esnatu ere, eskolara joateko batere gogorik gabe. Eskolara bidean, eskolan, gelan... barrabaskeriak egiten dabil. Ez du burutazio onik gaur. Are gehiago, eskola amaitzean ere gezurretan eta bihurrikeriatan jarraitu du. Gurasoek, ohartzean, etxera eraman dute, eta jada alaba lasaitu dela pentsatuz siesta egitera joan dira. Muniak ukuiluko behiak askatu ditu, baratza osoa hankaz gora jarriz. Gurasoak esnatzean, Muniak eragindako hondamendia ikusi dute eta gelara joateko esan diote; eragindako deskalabrua konpontzen saiatu dira beraiek.
Beranduxeago, sukaldetik txokolate egin berriaren usaina iritxi da Muniaren zentzumenetara. Bere portaera kontuan hartuta, txokolaterik izango ez duenaren beldur da, eta gurasoek oraindik maiteko ote duten ala ez ere pentsatu du. Lastozko kapel urdin bat eta amaren jaka zahar bat jantzita etxeko atzeko ateko tinbrea jo du. Piltronera anderea pertsonaia sortu du, merendatzeko eta gurasoekin hitz egin ahal izateko. Munia bezala barkamena eskatzeak lotsa ematen dioenez, berak asmatutako pertsonaia batez mozorrotu da, nolabait barkamena eskatzea errazagoa egiteko. Amak ezjakinarena egin du, eta neskaren antzerkia jarraitu du itxurak eginez. Horrela, Piltronera anderea gonbidatu du etxera askaria hartzera. Bertan, Muniaren portaeraren inguruan hitz egin dute. Muniak ziurtatu du oraindik elkar maite dutela, beraz, etxetik atera eta Munia bezala sartu da berriz ere etxera, poz-pozik.
Obra honek 1985ean Ilustrazioko Sari Nazionala irabazi zuen, baita Haur eta Gazte Liburuetako Ilustrazio Hoberenaren Saria ere.
Behin baino gehiagotan aitortu izan zuen Balzolak Munia y la señora Piltronera zela bere obra kuttuna Algunas veces Munia saileko bost lanen artean, daukan afektibitate-karga familiarragatik.
Munia y los hallazgos (1990)
Muniari arkeologia izugarri gustatzen zaio, eta arkeologo lanetan jolastera atera da. Zira eta bota horiak jantzita beheko etxolara jaitsi da bertako trasteen aurkikuntzak apuntatzera. Bertan dabilela, gabardina beltzez jantzitako gizon bat agertu da plastikozko poltsa batekin. Hori ikusita, bera ere arkeologoa dela pentsatu du Muniak, gizona ere jolasean dabilela, eta bere aurkikuntzak erakusteko eskatu dio. Gizona urduri jarri da eta ukatu egin dio eskaera, ez dio poltsan sartu duena erakutsi nahi. Muniak bere inozentziaz, tematuta jarraitu du, erakusteko eta erakusteko, gizona lapurra dela ohartu den arte. Orduan, korrika irten da etxolatik, etxera itzuli da eta gurasoei kontatu die gertatutakoa. Horiek, larrituta, azkar-azkar jantzi dira etxolara joateko; eta ikusi dute baietz, lapurreta egon dela etxolan. Munia, ordea, azkarra izan da: etxera korrika joan aurretik, arkeologia lanetarako erabili duen papertxoan lapurraren autoko matrikula apuntatu du.
Azken ipuinak badu besteengandik ezberdintzen duen zerbait: beste liburu guztietako ilustrazioetan ageri den katua ez da ageri azken horretan.
Balzola eta Landa, Munia eta Iholdi
Asun Balzola eta Mariasun Landa lankide eta lagunak izan dira, eta laguntasun hori, honela adierazten du Landak: "Asun eta biok ordurako ezaguna zen idazle/ilustratzaile tandema osatzen genuen, baina adiskide ere baginen. Batez ere, adiskide. Nekez osatu ahal izango dut berak utzitako hutsunea, erreferentzia saihestezina baitzen niretzat, solaskide paregabe eta ahaztezina . Mirespen hori Balzolak ere badu Landarekiko, Iholdi ilustratzeko eskatu zionean, emakume gazte, ireki eta seguru bat aurkitu baitzuen.
Jone Arroitajauregiren arabera, beraien liburuetako protagonistetan ere nabari da: Balzolak ilustratutako Landaren Iholdiren eta Balzola beraren Muniaren artean lotura estua dago. Landak Balzolari egindako gonbita adiskidetasun luze eta sakon horren hasiera izan zen, baita beraien lanbide-harreman estuarena ere. Landak Balzolari Iholdi ilustratu zezan eskatu zion, horrela, bi protagonistak lotuz eta Balzolaren lanari aitortza bat eginaz. Aitortza horri jarraiki, eta bi neskak zuzen lotuz, Landak Iholdi bildumako lehen liburuan Muniari, eta hortaz, Balzolari, egiten dio keinu: "Muniak argazki bat bidali dit. Munia nire lagun handiena da, baina ez da hemen bizi. Argazkian sonbreiru urdina du jantzita, esku batez heltzen dio haizeak eraman nahi izango balio bezala".
Balzolaren eta Landaren arteko adiskidetasunaz gain, Arroitajauregiren ustez, hainbat gaietan ideia bertsuak izateak dakar beren bi lanetan lotura egotea. Ideia horien artean dago biek haurrenganako begirunetik berrosatzen dutela haurtzaroa. Hori haurren behaketak ematen dien ezagutzatik dator, eta beren haurtzaroko oroitzapenei dieten leialtasunetik. Zalantzan jartzen dute haurtzaroko zoriontasun perfektuaren ideia; haurtzaroko sentimendu bortitzei eta hizkuntzaren bidez defentzeko eta emozioak, ulertzeko, zehazteko eta horietatik babesteko ezintasunari aitortza egin izan die. Balzolak zioen haurrarentzat dena dela berria, eta horrek, bakarrik sentitzera daramala. Haurrak uste izaten duela bere arazoak berari bakarrik suertatzen zaizkiola, eta orduan, ikaragarri sufritzen duela, oso era berezian. Bi egileak bat datoz haurtzaroa bizitzako etapa zail gisa ikusten, eta biek aurkezten dituzte beren protagonistak erronka txikiak gainditzen. Horrela, egileak Iholdi eta Munia pertsonaiez baliatzen dira beren haurtzaroko mundua islatzeko.
Horrez gain, beren amen eta amonen eragina oso presente dute beren lanetan. Balzolaren amona figura garrantzitsua da bere heziketan. Amonak etengabe kontatu eta kantatzen omen zien, baina batez ere sukaldean isurtzen zuen bere afektibitatea, ondorengoak elikatzeko jaki gozo-gozoak prestatuz. Jatorduen garrantzia familiaren topaleku gisa, mahaiaren inguruan sortzen diren lokarri txeratsuak, usainak eta zaporeak, behin eta berriro agertzen dira Balzolaren lanean, eta noski beren lekua dute Muniaren bizitzan. Iholdik ere bere ekarpentxoa egiten du amonen oroitzapenei dagokienez. Helduaroan, berriz, miresmenez eta begirunez hitz egiten dute biek beren amei buruz, baina aitortzen dute ama-alaben arteko harremanak oso bereziak direla.
Bai Munia, bai Iholdi ipuinetako protagonistak neskak dira, terrenalak, errealak eta neska gaztetxoak horiekin identifikatzeko modukoak. Horrez gain, Landak badu mutil protagonista bat ere Iholdiren bilduman: Alex, adineko beste mutilengandik ezberdina sentitzen den gaztetxoa.
Etmopterus pycnolepis
Etmopterus pycnolepis Etmopterus generoko animalia da. Arrainen barruko Etmopteridae familian sailkatzen da.
Munia
Balzola eta Landa, Munia eta Iholdi
Beren ipuinetako neskatilek bezalaxe, bi idazleek umetatik irakurle handi gisa hitz egin izan dute beren buruaz. Balzola Elorzatarrek, Euskal Herriko merkataritza- eta industria-burgesiaren elitean heziak eta gainera, dagoeneko esan den bezala, argitaletxe baten jabeak, begi onez ikusten zuten seme-alaben zaletasun hori. Horregatik, Balzolak dio: "Etengabe irakurri genuen haurtzaro osoan irrika aseezinaz, eta zinemara eramaten gintuzten aldi bakanetan, hilabeteetan irauten zuen haren magiak". Landaren etxean, berriz, irakurtzea arau-hauste bat zen, ezkutuko zerbait, denbora galtzea; horrek Landarentzat irakurketa erakargarri eginez.
Azken batean, esan daiteke, adiskide eta autore gisa, bizipen eta arteari eta bizitzari buruzko ikuspegi asko partekatzen dituztela Balzolak eta Landak, eta beraz normala dela pentsatzea Muniak eta Iholdik ondare hori guztia heredatu zutela. Horrela, neskatila horien patua adiskideak izatea zen, eta beren amak nolakoak diren eta nola pentsatzen duten erakustea. Landaren arabera,"hasieratik bertatik Iholdi eta Munia izan ziren adiskide, liburuak ezin baitzuen bestela hasi, hau da, Asun Balzolarekiko mirespena eta esker ona adierazteko keinurik egin gabe."
1962ko Kontxako Bandera
1962ko Kontxako Bandera (Banderaren 67. ekitaldia, garai hartan 60. ekitaldia bezala aurkeztu bazen ere) urte honetako irailaren 2 eta 16an jokatu zen, eta San Juanek bere laugarren Kontxako Bandera eskuratu zuen, bigarrena jarraian.
Kontakizuna
Jardunaldi bien artean 15 egunetako tartea egon zen, izan ere irailaren 9an Espainiako Traineru Txapelketa jokatu baitzen Donostian, hau ere San Juanek irabazi zuelarik.
Kontxako lehenengo igandean denborarik onena Jaizkibelek markatu zuen San Juan faboritoari lau segundo atereaz. Hurrengo asteburuan A Coruñako Generalisimoaren Kopara joatea erabaki zuen, han sari ederrak baitzeuden. Hura irabazi zuten baina bidaiak bere eragina izan zuen Kontxako bigarren jardunaldirako eta San Juanek 50 segundoko aldea atera zien. Gainera, Kontxako bigarren jardunaldian beste zailtasun bat gehitu zitzaien: eguraldi txarra zegoen eta kanporanzko luzean palka haldu zuten; hala, bi arraunlari ura kanporatzen aritu zuren denbora luzez. Orio bera ere aurretik gelditu zen sailkapen orokorrean.
Aipagarria da laugarren aldiz jarraian hiru traineru pasaitar aritu zirela lehian.
Gurutzi Arregi Azpeitia
Gurutzi Arregi Azpeitia (Lemoa, 1936ko azaroaren 12a - Zornotza, 2020ko maiatzaren 6a) bizkaitar etnografoa izan zen. Etniker eta Labayru erakundeetan lan egin zuen (hasieratik, sortzaileen taldeekoa izan baitzen); eta Euskal Herriko Atlas Etnografikoa koordinatu zuen.
Biografia
Gurutzi Lemoan jaio zen. Daniel Arregi lemoarra izan zuen aita eta Areatzako Arantzazu Azpeitia ama. Sei neba-arrebetan zaharrena izan zen bera. Ondoren, heldu ziren, Jose Mari, Juan Mari, Angel, Jesus Mari eta Luis Mari haren nebak. Gerra zibilaren eraginez Lemoatik alde egin behar izan zuten eta Enkarterrian eta Deustun bizi izan ostean, Durangora heldu zen Arregi-Azpeitia familia Gurutzik 4 bat urte zituenean. Harrezkero Durango bizi izan zen harik eta Eubako Orue egoitzara joan arte.
Hezkuntza
Politika eta Gizarte Zientzietan lizentziatu zen Deustuko Unibertsitatean. Función de la ermita en la vecindad tradicional de Bizkaia doktore-tesia aurkeztu zuen Unibertsitate horretan bertan.
Ibilbide profesionala
1972-1985 bitartean Jose Migel Barandiaranekin lan egin zuen. 1973tik Etniker proiektuan lan egin zuen Euskal Herriko material etnografikoen bilketa sistematikoa eginez. Euskal Herriko Atlas Etnografikoa koordinatu zuen, EAEko eta Nafarroako Gobernuen laguntzaz.
Herrigintzan
Frankismo osteko Durangoko lehenengo udalbatzan zinegotzia izan zen Arregi. Durangoko Arte eta Historia Museoaren bultzatzailea ere izan zen. Halaber, Gerediaga Elkarteko lehenengo bazkideetakoa. Ondoren, idazkari kargua hartu zuen elkartean. Beste hainbat kultur mugimendutan ere parte hartu zuen, Durangoko Kurutziaga ikastolaren sorreran esate baterako.
Étrœungt
Étrœungt Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Étrœungt udalerrian erroldatutako biztanleak 1.368 ziren. Familiak 538 ziren, horien artean 156 pertsona bakarrekoak ziren (60 bakarrik bizi ziren gizonak eta 96 bakarrik bizi ziren emakumeak), 183 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 171 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 611 etxebizitza zeuden, 544 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 53 hutsik zeuden. 579 etxeak ziren eta 28 apartamentuak ziren. 544 etxebizitza nagusietatik 361 bere jabearen bizilekua ziren, 162 alokairuan okupaturik zeuden eta 21 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 22 etxek bi zituzten, 82 etxek hiru zituzten, 123 etxek lau zituzten eta 317 etxek bost zituzten. 396 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 282 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 190 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 840 ziren, horien artean 602 aktiboak ziren eta 238 inaktiboak ziren. 602 pertsona aktiboetatik 532 lanean zeuden (316 gizon eta 216 emakume) eta 70 langabezian zeuden (34 gizon eta 36 emakume). 238 pertsona inaktiboetatik 54 erretiraturik zeuden, 82 ikasten zeuden eta 102 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Étrœungt udalerrian 539 unitate fiskal zeuden, 1.373 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.954 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 35 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 11 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 2 iturginak, 4 ile apaindegiak eta 1 albaitaria.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Étrœungt udalerrian 56 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.132 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Naturaren Kontserbaziorako Nazioarteko Erakundea
Naturaren Kontserbaziorako Nazioarteko Erakundea (jatorrian, International Union for Conservation of Nature edo IUCN) natura babestea helburu duen nazioarteko erakunde bat da. Erakundeak "zerrenda gorria" argitaratzen du espezieen iraute egoera neurtzeko.
Évans
Évans Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Naturaren Kontserbaziorako Nazioarteko Erakundea
UNESCOren idazkari nagusia zen Julian Huxleyek bultzatuta, 1948ko urrian sortu zuten, Fontainebleaun egindako nazioarteko biltzarraren ondorioz. Bertan 83 estatuk, 108 gobernu-agentziak, 766 GKEk eta 81 nazioarteko erakundek hartzen dute parte, 181 herrialdeetako 10.000 adituen laguntza izanik.
Ezaugarriak
UICN nazioarteko elkarte bat da, eta hirurogei estaturen ordezkariak biltzen ditu. Izadiaren kontserbazioaren alorrean dituen lanen artean aipatzekoa da, Nazio Batuek hala onartuta, parke nazionalen estatusaren nazioarteko definizioa. Erakunde hori bera da parke nazionalaren maila ematen edo kentzen duena. UICNak osatzen du, oro har, desagertzeko arriskuan diren animalia eta landare moten zerrenda, Nazio Batuen ingurumenerako egitasmoarekin eta naturaren Munduko Funtsarekin egitasmoekin elkarlanean. Nazioarteko hainbat hitzarmen jarri ditu abian, hala nola, Antartika babesteko hitzarmena edo bioaniztasuna gordetzekoari buruzkoa.
Park Tower (Frankfurt)
Park Tower, Alemaniako Frankfurt hirian dagoen bulego etxe orratz bat da. Guztira 115 metro eta 28 solairu dauzka eta 1972an amaitu zuten. 2005 eta 2007an eraikinaren kanpoaldeko itxura berriztu zen, fatxada aldatuz.
Évans
Biztanleria
2007an Évans udalerrian erroldatutako biztanleak 596 ziren. Familiak 212 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 68 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 92 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Santa Tecla (El Salvador)
Santa Tecla El Salvador hego-mendebaldeko hiri eta udalerria da, La Libertad departamenduko hiriburua. Udalerriak 108,6 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 135.483 biztanle zituen 2014an.
Park Tower (Frankfurt)
Fischer, Krüder, Rathai arkitekto taldeak diseinatu zuen.
Évans
Etxebizitza
2007an 225 etxebizitza zeuden, 214 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 204 etxeak ziren eta 20 apartamentuak ziren. 214 etxebizitza nagusietatik 190 bere jabearen bizilekua ziren, 20 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 53 etxek lau zituzten eta 143 etxek bost zituzten. 196 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 75 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 131 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Santa Tecla (El Salvador)
Hiri senidetuak
Santa Tecla ondorengo hiriekin ditu sinatuta senidetza-hitzarmenak:
Évans
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Évans udalerrian 224 unitate fiskal zeuden, 630 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.681 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 margolaria, 1 zurgina eta 2 jatetxeak.
2000. urtean Évans udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 738 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Ur baliabideak
Ur baliabideak gizakiarentzat erabilgarriak izan daitezkeen uraren baliabide naturalak dira. Uraren erabileren artean daude nekazaritza, industria, etxeko jarduerak, aisia eta ingurumen jarduerak. Izaki bizidun guztiek behar dute ura hazteko eta ugaltzeko.
Lurrean dagoen uraren % 97 da ur gazia; eta % 3 besterik ez, ur geza. Ur geza horren bi heren baino gehixeago izoztuta daude, glaziarretan eta izotz polarretan. Izoztu gabeko gainerako ur geza lurpeko uretan dago batez ere, eta zati txiki bat besterik ez dago lurrazalaren gainean edo airean.
Ur geza baliabide berriztagarria da. Hala ere, lurpeko uraren erreserbak etengabe txikiagotzen ari dira. Ahitze hori bereziki nabarmena da Asian, Hego Amerikan eta Ipar Amerikan, baina oraindik ez dago argi ea gizakien erabilera hori zenbateraino berdintzen duen berritze naturalak, eta ea ekosistemak arriskuan dauden.
Euskal Herrian
Euskal Herrian, uraren kudeaketa tokiko administrazio publikoaren esku dago; zuzenean zein enpresa publiko edo pribatu bidez. Eskumenak Foru Aldundienak, eskualdeenak edo herriko etxeenak izan daitezke.
Ur-hornikuntza eta saneamendua
Herriko etxe bakoitzari badagokio ere haren udalerriko urak kudeatzea, normalean ardura hau hainbat udal biltzen dituzten elkarteen edo udal elkarte hauekin hitzarmena duten enpresen esku uzten da. Sarri, ur-hornikuntza eta saneamenduaz arduratzen diren enpresak hondakinen kudeaketaz eta tratamenduaz ere arduratzen dira.
Araba, Bizkaia eta Gipuzkoan hainbat udalen artean bultzaturiko enpresa publikoek kudeatzen dute ura. Enpresa publiko horiei ur-partzuergo deritze eta bazkide diren udalerrietan egiten dute lan. Nafarroa Garaian, Foru Aldundiak bultzatutako ur-partzuergoaren esku dago uraren hornikuntza eta saneamendua. Lapurdi, Nafarroa Beherea eta Zuberoan zuzenki Euskal Hirigune Elkargoko herriko etxeen edo haiekin hitzarmen bat duten entrepresa pribatuen gain da ur-hornikuntza.
Probintzia bakoitzeko entrepresa publiko eta pribatuak:
Galaxia espiral
Galaxia kiribilek, euren izena, gutxi gora-behera logaritmikoki, erdiko nukleotik luzatzen diren izar eraketa duten beso argitsuei zor die. Batzuetan, nabaritzeko zailak diren arren, beso hauek, galaxia lentikularretatik bereizten dituzte, disko egitura bat dutenak, baina beso kiribilik gabeak.
Galaxia kiribilen diskoa, II Biztanleriako izar aureola esferoide handiz inguratua egoten ohi da, horietako asko, galaxiaren erdigunearen inguruan orbitatzen duten. Aureola hau, galaxia haloa bezala ezagutzen da.
Gu gauden galaxia, Esne Bidea, kiribila da, Hubblen sekuentzian Sbc bezala sailkatua dagoelarik (beharbada SBbc, galaxia kiribil barratua baldin bada).
Egitura kiribilaren jatorria
Beso kiribilen eraketari buruzko lehen azterketak, Bertil Lindbladenak dira. Izarrak, modu iraunkorrean kiribil forman antolatuak ezin daitezkeela egon ohartu zen. Galaxiaren diskoaren errotazio abiadura, galaxiaren erdialderaino dagoen distantziarekin aldatu egiten denez, beso erradial bat, kurbatua ikusiko litzateke galaxiak errotatzean. Besoak, errotazio gutxi batzuen ondoren, kurbatura gehituko luke, galaxian geroz eta gehiago bilduz. Hau ez da ikusten dena. Lehen teoria onargarria, C. C. Linek eta Frank Shuk eman zuten 1964an. Beso kiribilak, dentsitate uhin kiribilen manifestazioak zirela iradoki zuten. Izarrak, arinki eliptikoak ziren orbitetan mugitzen zirela eta euren orbiten orientazioa elkarlotua zegoela suposatu zuten, hau da, orbita eliptikoek, euren orientazioa aldatzen dute, batzuk besteekiko, arinki, galaxiaren erdialderako distantziaren arabera, diagraman ikus daitekeen bezala. Orbita hauek, guneren batzuetan hurbilago daude, beso itxura hartzen dutelarik. Izarrak, ez dira, beti, ikusten ditugun posizioan mantentzen, baizik eta besoetatik igarotzen direla euren orbitetan mugitzean.
Hipotesi alternatiboak proposatu dira, non galaxian mugitzen ari diren izar eraketa uhinak suposatzen diren; izar eraketan sortutako izar distiratsuak, berehala hiltzen dira, uhinaren atzean lurralde ilunagoak utziz, eta, beraz, hau ikusgarri utziz.
Errotazio kurba eta materia iluna
Artikulu nagusiak: Tully-Fischer erlazioa eta Materia iluna Galaxia kiribilek, kurba teorikoekiko (Disko-haloa konspirazioa deitutako fenomenoa) ezberdina den den errotazio kurba (aurrerantzean EK) esperimental bat dute. Ekuazio teorikoak (EK keplertarrak, planetena Eguzkiaren inguruan bezala), ikusitako datuekin bat etor daitezen, galaxia kiribilek, masa askoz handiagoa beharko lukete. Gaur egun, masa "ikusezin" horren ebidentzia ikusgarririk ez dagoenez, materia iluna deitua izan zen. Materia ikusezin mota hau, galaxiaren masa osoaren %50eti %90 arte izango litzateke.
L'Action enchaînée
L'Action enchaînée Kateatutako ekintza Aristide Maillol eskultoreak egindako eskultura da. 1905ean sortua, Frantziko Puget-Théniersen ikus daiteke. Erreplika bat ikusgai dago Parisen. Beste erreplika bat instalatu zen Banyuls-sur-Meren, Maillolen jaioterrian. Azkenik, beste erreplika bat Venezuelan dago, Caracasko Arte Garaikidearen Museoan.
Galaxia espiral
Errotazio kurba eta materia iluna
Errotazio kurben ezaugarri orokorrak, honakoak dira:
L'Action enchaînée
Deskribapena
Lana brontzezko eskultura bat da. Zutik dagoen emakumezko biluzi bat irudikatzen du, eskuak bizkarrean lotuta dituela.
Historia
Giza Eskubideen Ligako Puget-Théniers atalak enkargatu zion estatua Aristide Mailloli, herriko jaioterria zen Auguste Blanquiri omentzeko. Maillolek 1905 eta 1908 artean egin zuen estatua; elizaren aurrean 1909an altxatu zen. Kokapen horrek iskanbila eragin zuen eta 1922an estatua hildakoentzako monumentu batekin ordezkatu zuten eta azokako gunera jaitsi zen. Bigarren Mundu Gerran, brontzea urtu ez zedin, estatua berriro eraitsi eta herriko hiltegietan ezkutatu zuten. 1942an aurkitu zen, Nizan gordeta zegoen eta bere patuari ihes egin zion. 1944ko irailean, eskualdea askatu ondoren itzuli zen Puget-Théniersera. Geroztik egungo kokapenean altxatuta dago.
Galaxia espiral
Errotazio kurba eta materia iluna
Errotazio kurba hauen azterketa, oso garrantzitsua da, erlazio esperimentalen bidez, (Tully-Fischer erlazioa kasu), galaxia hauek aurkitzen diren distantzia ezagutzeko balio baitezakete.
Sailkapenak
Hubblen sekuentziaz gain, galaxia kiribilak, euren besoen itxuraren arabera ere sailka daitezke. Debra Meloy Elmegreen eta Bruce G. Elmegreen astronomoek, hamabi mota dituen galaxia kiribilen sailkapen bat garatu dute, 1. motatik, non egitura kaotikodun eta ordenarik gabeko galaxia kiribilak dauden, 12. motaraino doana, non ondo garatutako bi beso dituzten galaxiak dauden, irudi ikusgarria domeinatzen dutenak, M81 eta M51 kasu, "diseinu handiko kiribilak" bezala ere ezagutuak, NGC 2841 bezalako galaxietatik igaroz ("galaxia flokulento" bezala ezagutzen direnak), non ondo definitutako egitura kiribilik ez dagoen, baizik eta beso kiribilen zati ugari.
Naonobu (kraterra)
Naonobu kraterra Ilargiko talka-krater bat da. LQ21 lau-angelukoan dago. 33 kilometroko diametroa du. Izena Ajima Naonoburen omenez darama.
Bunomys karokophilus
Bunomys karokophilus Bunomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Muridae familian sailkatuta dago.
Cristópolis
Cristópolis Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Sanya badia
Sanya badia (txineraz: 三亚湾; pinyineraz: Sānyà Wān), Txinako Herri Errepublikako Hainan probintziako Sanya hirian dagoen badia da. Sanya hiriak izena ematen dio.
Ezaugarriak
Badiak 22 kilometro luze den hondartza dauka, eta milaka bisitari heltzen dira Txina osotik urtero, urte osoan zehar klima nahiko epela delako.
Androide
Androidea robot antropomorfoa da, gizakien itxura imitatzeaz gain, bere portaera ere era autonomoan emulatzen du. Gaur egun jada zenbait robotika enpresek helburu komertzialek gizakien itxura duten eta nolabaiteko portaerak burutzen dituzten robotak diseinatu izan dituzte, honen adibide, ASIMO japoniar robota da.
Dachiardita-Na
Dachiardita-Na silikato motako minerala da eta zeolite taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Dachiardita-Na silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 - 4,5 da.
Ekialdeko Logone
Ekialdeko Logone Txaden 22 eskualdetako bat da. Bere hiriburua Doba da. Hiru departamentutan banatuta dago:
Ōita
Ōita (大分市), Japoniako Kyushuko uhartearen ekialdeko kostaldean dagoen hiria da, izen bereko prefeturako hiriburua dena. 2014ko erroldaren arabera 477.593 biztanle ditu.
Geografia
Kyushu uhartearen ipar-ekialdean kokaturik dago.
Liolaemus baguali
Liolaemus baguali Liolaemus generoko animalia da. Narrastien barruko Liolaemidae familian sailkatuta dago.
Cirey-lès-Pontailler
Cirey-lès-Pontailler Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Cirey-lès-Pontailler udalerrian erroldatutako biztanleak 123 ziren. Familiak 46 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 23 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 19 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Bunomys torajae
Bunomys torajae Bunomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Muridae familian sailkatuta dago.
Cirey-lès-Pontailler
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 53 etxebizitza zeuden, 48 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. Etxebizitza guzti hauek 53etxeak ziren. 48 etxebizitza nagusietatik 44 bere jabearen bizilekua ziren eta 5 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 2 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 37 etxek bost zituzten. 38 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 15 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 29 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 80 ziren, horien artean 60 aktiboak ziren eta 20 inaktiboak ziren. 60 pertsona aktiboetatik 54 lanean zeuden (31 gizon eta 23 emakume) eta 6 langabezian zeuden (2 gizon eta 4 emakume). 20 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden3 saltokiak eraikuntza enpresenak ziren.
2000. urtean Cirey-lès-Pontailler udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Evershed (kraterra)
Evershed kraterra Ilargiko talka-krater bat da. LQ02 lau-angelukoan dago. 65,3 kilometroko diametroa du. Izena John Evershedren omenez darama.
Pompignan (Tarn eta Garona)
Pompignan Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn eta Garona departamenduan dago, Midi-Pyrénées eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Pompignan udalerrian erroldatutako biztanleak 1.311 ziren. Familiak 480 ziren, horien artean 95 pertsona bakarrekoak ziren (66 bakarrik bizi ziren gizonak eta 29 bakarrik bizi ziren emakumeak), 172 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 197 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 870 ziren, horien artean 675 aktiboak ziren eta 195 inaktiboak ziren. 675 pertsona aktiboetatik 610 lanean zeuden (339 gizon eta 271 emakume) eta 65 langabezian zeuden (29 gizon eta 36 emakume). 195 pertsona inaktiboetatik 57 erretiraturik zeuden, 60 ikasten zeuden eta 78 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Pompignan udalerrian 508 unitate fiskal zeuden, 1.359,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.949 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 71 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 19 eraikuntza enpresak ziren, 15 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 8 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 22 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 5 igeltseroak, 2 margolariak, 2 iturginak, 4 argiketariak, 1 ile apaindegia, 2 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Écublens (Vaud)
Écublens Suitzako udalerria da. Vaud kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Gloria Mundi (2019ko filma)
Gloria Mundi 2019ko Robert Guédiguian frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.
Sinopsia
Gloria jaio berri da, eta hori aitzakia ona izanen da familia osoa elkartzeko. Baina ez dira inorentzat garai errazak, eta aurrera nola egin asmatu beharko dute. Gloriaren osabari ideia bat bururatuko zaio, aurrera egiten laguntzeko.
Kortenberg
Kortenberg (nederlanderazko ahoskera: ) Belgikako iparraldeko udalerri bat da, Flandriako Brabante probintziakoa. Udalerriaren barruan herri hauek daude: Erps-Kwerps, Everberg, Kortenberg bera eta Meerbeek. 2013ko urtarrilaren 1ean 19.391 biztanle zituen.
Iruditegia
<Gallery> Fitxategi:Everberg-Annonciadenstraat33-Windmolen.JPG|XIX. mendeko haize-errota (Everberg) Fitxategi:Everberg-Blokstraat1-Boerenhuis1628.JPG|1628 urteko baserria (Everberg).
Etmopterus robinsi
Etmopterus robinsi Etmopterus generoko animalia da. Arrainen barruko Etmopteridae familian sailkatzen da.
Underneath the Colours
Underneath the Colours INXS musika taldearen bigarren kantu bilduma da. 1981eko urriak 19an argitaratu zuten Australian. Bilduma honetan konposaketa helduago bat ikusten da, taldearen hurrengo bildumen ezaugarria izango zen soinu bakar bat izatera eraman zuena. Gai politikoei buruzko lehen kantuak daude bilduma honetan, baita lehen balada ere, aurrekoarekin alderatuta bilduma honek zuen sentimendu malenkoniatsuagoarekiko egokiagoa.
Bildumaren azala Cyril Powerrek egin zuen, Underneath the Colours izenarekin.
Bildumako kantuak
Parentesi artean nabarmendutakoak izan ezik, Andrew Farrissek eta Michael Hutchencek idatzitako kantuak dira.
Soudaine-Lavinadière
Biztanleria
2007an Soudaine-Lavinadière udalerrian erroldatutako biztanleak 217 ziren. Familiak 96 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Park Inn by Radisson Berlin Alexanderplatz
Roland Korn, Heinz Scharlipp eta Hans-Erich Bogatzky arkitektoek diseinatu zuten.
Soudaine-Lavinadière
Etxebizitza
2007an 146 etxebizitza zeuden, 99 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 35 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 139 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 99 etxebizitza nagusietatik 83 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 21 etxek hiru zituzten, 35 etxek lau zituzten eta 39 etxek bost zituzten. 79 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 56 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 32 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Bernard Wolfe
Bernard Wolfe (New Haven, Connecticut, 1915eko abuztuaren 28a - Calabasas, Kalifornia, 1985eko urriaren 27a) estatubatuar idazlea izan zen, zientzia fikzioan idatzitako lanengatik ezaguna. Genero horretan, bereziki nabarmentzekoa da Limbo lana, 1952 urtekoa. Leon Trotskyren idazkari eta bizkartzain ere izan zen denboraldi labur batean zehar.
Soudaine-Lavinadière
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 128 ziren, horien artean 71 aktiboak ziren eta 57 inaktiboak ziren. 71 pertsona aktiboetatik 67 lanean zeuden (34 gizon eta 33 emakume) eta 4 langabezian zeuden (2 gizon eta 2 emakume). 57 pertsona inaktiboetatik 25 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Soudaine-Lavinadière udalerrian 101 unitate fiskal zeuden, 203 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.336 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 igeltseroak, 1 iturgina eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Soudaine-Lavinadière udalerrian 30 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.323 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Munduaren azken muturreko faroa
Munduaren azken muturreko faroa (frantsesez "Le Phare du Bout du Monde") Jules Verne frantziar idazleak idatziriko abenturazko eleberri bat da. 1901ean Vernek eleberriaren lehenbiziko zirriborroa idatzi zuen, eta 1905ean jada hura hil zela Magasin d'Éducation et de Récréation aldizkarian atalka abuztuaren 15tik abenduaren 15a arte eta uztailaren 29an osoki bilduma batean argitaratu zen.
1981ean Karlos Zabalak euskarazko itzulpena Elkar argitaletxean argitaratu zuen.
Argumentua
Argentinako Patagoniako biztanlerik gabeko Estatuen uhartean, Hornos lurmuturratik hurbil, Ozeano Atlantikoa eta Ozeano Barearen urek bat egiten duten lekuan, Kongre zitala buru duen pirata taldea bizi da. Pirata hauek bertan hondoratu edo lurjotako ontziak erasotu ohi dituzte.
Argentinako Gobernuak inguru hartan itsasargia eraiki eta martxan jartzean (gaur egun Munduaren azken muturreko itsasargia deitua) piraten bizimodua desagertzeko arriskuan egongo da. Itsasargiak hiru zaindari ditu, piratek haietako bi hil eta hirugarrena haiengandik ezkututatzea lortu eta bizirik aterako da, Vázquez, zaindariburua. Hortik aurrera Vázquez ausartak urruneko leku isolatu honetan nola edo hala bizirik mantentzen saiatuko da, era berean gaizkile taldeen gaiztakeriak amaitzeko modua topatu beharko du.
Gerora, John Davisek, eskoziar jatorriko estatubatuar naufragoa, Vázquezi piraten aurkako borrokan lagunduko dio.
Zinema
1971n eleberrian oinarrituako The Light at the Edge of the World filma oinarritu zen, Kevin Billingtonek zuzendu eta Yul Brynner, Kirk Douglas, Samantha Eggar eta Fernando Rey aktoreek antzeztua.
Eligmodontia bolsonensis
Eligmodontia bolsonensis Eligmodontia generoko animalia da. Karraskarien barruko Cricetidae familian sailkatuta dago.
Andrea M. Ghez
Andrea Mia Ghez (New York, 1965eko ekainaren 16a) estatubatuar astronomo eta irakaslea da. Los Angeleseko Unibertsitateko astronomia eta fisika saileko irakaslea da. 2020ko Fisikako Nobel Saria jaso zuen. Reinhard Genzel alemaniarrarekin partekatu zuen sariaren erdia eta Roger Penrose britainiarrarentzat izan zen beste erdia.
Genzel eta Ghez ikerlariek saria konpartituko dute, «gure galaxiaren erdian» objektu trinko «supermasibo bat», zulo beltz bat, aurkitzeagatik.
Errazkin
Errazkin Larraungo (Nafarroa Garaia) lekua eta kontzejua da. 2007ko erroldan herriak 77 biztanle zituen. 410 metroko altueran kokatuta dago.
Geografia
Mendebaldean Intza (Araitz), ekialdean Albiasu, iparraldean Eraso (Larraun), hego-mendebaldean Aralarko Malloak eta hego-ekialdean Iribas mugakide ditu.
Buritis (Rondônia)
Buritis Brasilgo udalerri bat da, Rondônia estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Errazkin
Geografia
Abiapuntu egokia da Ttutturre mendira (1.282 m) igotzeko.
Dagenaisita
Dagenaisita mineral bat da.
Ezaugarriak
Dagenaisita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 0 - 2 da.
Zuberoako Gorteak
Zuberoako Estatu Orokorrak edo Zuberoako Gorteak Zuberoako erakunde legegile nagusia izan zen, Ordenuzko Gortea (Cour d’Ordre, frantsesez) ere deitua. Bertara biltzen ziren Zuberoako estatuetako ordezkariak (aitonen semeak eta elizako hierarkia, Grand Corps frantsesez, eta herri ordezkariak, Zuberoako etxajaunek aukeratuak Silviet izeneko bilkuretan, Irabarneko oihanean).
Mauleko gazteluko kapitainak, erregearen ordezkari nagusiak, egiten zuen deia, eta bera zen biltzar haietako buru. Urtean behin biltzen zen Zuberoako Gortea Lextarreko eltzaurdian. Bestalde, Lextarreko Gortea arduratzen zen Zuberoako justiziaz. Mauleko gazteluko kapitainarekin batera biltzen ziren, zortzi egunez behin gutxienez, hamar juje edo epaile nagusi eta beste berrogeita hamar lurjabe. 1520. urtea arte, Lextarreko Gortea izenaz ezagutzen zen Zuberoako Gorte legegilea.
1478. urtean geratu zen Zuberoa Frantziako koroaren mendean. Errespetatu ziren hasieran Zuberoako erakundeak, baina XVII. mendetik aurrera eraso latzak izan zituzten Frantziako erregeen eta aitoren semeen aldetik (Arnaud Oihenarten salaketak, 1627; Matalasen matxinada, 1661). 1727an, herri erakundeen aurka, Silviet eta Irabarneko biltzarrak deuseztatu nahi zituztela eta, matxinatu ziren Grand Corps delakora biltzen ziren aitonen semeak eta elizako hierarkia. Herri ordezkarien kontrako zapalkuntzaren ondoren, 1733an betiko deuseztatu zuten Silviet edo herritarren biltzarra. 1776an desagertu zen Lextarreko Gortea, Zuberoako justiziaz arduratzen zena, eta 1879an baliorik gabe utzi zituzten Zuberoako berezko erakunde guztiak.
The Sugarland Express
The Sugarland Express (euskaraz Sugarland Espresoa), 1974ko Steven Spielberg estatubatuar zinema zuzendariaren drama film bat da. Goldie Hawn, Ben Johnson, William Atherton eta Michael Sacks aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
1969ko maiatza, Texasko espetxea batean, Michael Poplin (William Atherton) hogei urte inguruko presoak ia neska bat besterik ez den Lou Jean (Goldie Hawn) emaztearen bisita jaso du. Emazteak senarrari beren seme txikiaren jabetza berreskuratzea proposatuko dio, Legeak harrera familia bati eman baidio, Hortaz, nahiz eta txoriburu parea diruditen, senar-emazte gazteak ihesaldiari ekitea lortuko dute.
Michalovce
Michalovce (Nagymihály, Großmichel, erromanieraz: Mihalya, Mikhaylovets edo Mykhaylovyts; Михайлівці) Eslovakiako udalerri bat da, Michalovceko barrutian kokatuta. 52,81 km²ko azalera du eta 39351 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1244. urtekoa da.
Firmino Alves
Firmino Alves Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
La Clotte
La Clotte Frantziako udalerria da, Itsas Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an La Clotte udalerrian erroldatutako biztanleak 573 ziren. Familiak 222 ziren, horien artean 52 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 80 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 73 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 17 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 300 etxebizitza zeuden, 234 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 35 bigarren erresidentzia ziren eta 32 hutsik zeuden. 296 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 234 etxebizitza nagusietatik 172 bere jabearen bizilekua ziren, 40 alokairuan okupaturik zeuden eta 22 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 11 etxek bi zituzten, 39 etxek hiru zituzten, 86 etxek lau zituzten eta 96 etxek bost zituzten. 171 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 98 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 116 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 358 ziren, horien artean 247 aktiboak ziren eta 111 inaktiboak ziren. 247 pertsona aktiboetatik 211 lanean zeuden (119 gizon eta 92 emakume) eta 36 langabezian zeuden (10 gizon eta 26 emakume). 111 pertsona inaktiboetatik 50 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 48 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Clotte udalerrian 261 unitate fiskal zeuden, 648,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.517 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 20 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 2 zurginak, 1 argiketaria eta 1 ile apaindegia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean La Clotte udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 684 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Phyllotis alisosiensis
Phyllotis alisosiensis Phyllotis generoko animalia da. Karraskarien barruko Cricetidae familian sailkatuta dago.
Lagoa (Paraíba)
Lagoa Brasilgo udalerri bat da, Paraíba estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Oxymycterus wayku
Oxymycterus wayku Oxymycterus generoko animalia da. Karraskarien barruko Cricetidae familian sailkatuta dago.
Etxarri (Larraun)
Etxarri edo -izen bereko beste herriengandik bereizteko- Etxarri Larraun Larraungo kontzejua da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 82 biztanle ditu.