cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cormeray (Loir eta Cher)
Cormeray Frantziako udalerri bat da, Loir eta Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Cormeray udalerrian erroldatutako biztanleak 1.357 ziren. Familiak 477 ziren, horien artean 94 pertsona bakarrekoak ziren (47 bakarrik bizi ziren gizonak eta 47 bakarrik bizi ziren emakumeak), 131 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 237 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 15 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 546 etxebizitza zeuden, 501 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 26 bigarren erresidentzia ziren eta 20 hutsik zeuden. 532 etxeak ziren eta 13 apartamentuak ziren. 501 etxebizitza nagusietatik 418 bere jabearen bizilekua ziren, 78 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 13 etxek bi zituzten, 47 etxek hiru zituzten, 138 etxek lau zituzten eta 300 etxek bost zituzten. 408 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 159 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 318 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 898 ziren, horien artean 726 aktiboak ziren eta 172 inaktiboak ziren. 726 pertsona aktiboetatik 669 lanean zeuden (337 gizon eta 332 emakume) eta 57 langabezian zeuden (27 gizon eta 30 emakume). 172 pertsona inaktiboetatik 73 erretiraturik zeuden, 55 ikasten zeuden eta 44 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Cormeray udalerrian 542 unitate fiskal zeuden, 1.492,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.826 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 42 komertzioetatik, 10 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 autoeskola, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 3 zurginak, 2 iturginak, 1 ile apaindegia, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 1 arropa denda zen eta 1 elektrotresna denda zen.
2000. urtean Cormeray udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 540 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
L'Instinct de mort (filma)
L'Instinct de mort 2008an Jean-François Richet frantziar zuzendariak eginiko film biografikoa da, Jacques Mesrineren izen bereko autobiografian oinarrituta. Bigarren zati bat izan zuen: L'Ennemi public nº 1
Sinopsia
Aljeriako Gerratik etorriberria den Jacques Mesrine Le Milieun sartzen da epeka epeka. 1968an Kanadara alde egin behar izango du.
Lagoa do Sítio
Lagoa do Sítio Brasilgo udalerri bat da, Piauí estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Bazuka
Bazuka infanteriako eskuko arma da. 150 cm da luze eta ia 7,5 cm-ko diametroa du; bi aldeetatik irekita dagoen metalezko tutua da. Bi lagunen artean erabiltzen da, batek arma sorbaldan eusten du norabidea markatzen duen bitartean, eta besteak atzetik kargatzen du. Estatu Batuetan sortu zen Bigarren Mundu Gerran.
Gaur egun asko aldatu dira bazukak, jaurtigaien gida-sistemak garatu direnez gero, batez ere, eta Bigarren Mundu Gerran erabili izan zirenak 1.000 metro baino gehiagora heltzen ez baziren ere, gaur egun askoz urrunago heltzen dira eta ez dira hain astunak. Hasieran tankeen kontrako koheteak jaurtitzeko erabili izan ziren, baina gaur egun, edozein eratako jaurtigaiak jaurtitzeko erabiltzen dira: lurretik lurrera, ibilgailuen kontra, lurretik airera edota hegazkin eta helikopteroen kontra.
Fergusonita-(Ce)-β
Fergusonita-(Ce)-β oxido motako minerala da.
Ezaugarriak
Fergusonita-(Ce)-β oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 - 6,5 da.
Neptunoren iturria (Habana)
Neptunoren iturria, baita ere Komertzioren iturria eta Taconen iturria bezala ezaguna, Habanan, Portuko ibilbidean, dagoen monumentu neoklasikoa da. Miguel Tacón espainiarrak, garaian Kubako jenerala gorenak, egiteko agindua eman zuen 1836. Gaur egun Habana Zaharreko elementu enblematikoa da. urte luzeetan biltzeko toki ohikoa izan zen.
Historia
1836an, oraindik uhartea Espainiako kolonia zenean, Miguel Tacónek, Kubako jenerala gorenak Italiatik ekarritako materialez egindako iturria eraikitzea agindu zuen. Iturria, apaingarria izatetik aparte, itsasontziei uraz ornitzeko erabiltzen zen; hiru itsasontzi aldi berean ornitzeko pentsatuta zegoen eta, horregatik, burni-uztai egokitu zitzaizkion. Urteen poderioz, bere funtzioa galdu zuen eta, ondorioz, 1871an gaur egungo Pradoko Pasealekura eraman zuten. Leku desberdinak ezagutu ondoren azkenik gaur egungo tokian lekuratu zen, Portuko ibilbidean, Oficina del Historiador de la Ciudad edo Hiriaren Historialariaren Bulegoaren lanari esker.
Iiwi
Iiwi (hawaieraz: ʻIʻiwi; Vestiaria coccinea) Vestiaria generoko animalia da. Hegaztien barruko Fringillidae familian sailkatua dago. Bere generoko kide bakarra, Hawaii uhartediko uharte guztietan bizi da.
Neptunoren iturria (Habana)
Ezaugarriak
Genovako Carrarako marmol zuriz eginda sei tonako pisua du.
Eskola partikular
Eskola partikularrak edo klase partikularrak ikasleek euren eskola orduetatik kanpo jasotzen dituzten eskolak dira, banaka edo talde baten baitan, eurek ordainduta, eta eskola nagusiko ikasgaietan lagundu eta gehien bat etxeko lanak egiten laguntzeko eta batez ere azterketak prestatzen laguntzeko. Gehienetan ikasteko zailtasunak dituzten ikasleek hartzen dituzte eskola partikularrak, baina kasu batzuetan bere kabuz lortuko lituzketenak baino errendimendu hobeak izateagatik hartzen dituzte.
Eskola partikularrak ikasgai edo irakasgai jakin batean edo batzuetan espezializa daitezke. Ikasleak sarrera probetan edo hautaketa zorrotza egiteko prestatzen diren azterketak prestatzen dituzten eskola partikular edo akademia bereziak ohikoak dira lehia sustatzen duten hezkuntza sistemetan. Horrelako akademia edo eskola partikularren helburua izaten da ikasleei ahalik eta informazio gehien ematea eta ikasleen memorian finkatzea informazio kopuru handia ahalik eta eperik laburrenean. Helburua da ikasleek lehia-azterketan eskatutako nota ahalik eta altuena lortzea, edo hautaketa egiten duen erakundean sartzeko beste eskakizun batzuk betetzea, hala nola hizkuntza-trebetasuna (adibidez: C1 maila).
Kritika
Batzuetan, horrelako eskolak edo akademiak kritikatzen dira, beren testuinguruko hezkuntza sistema osoarekin batera, buruz ikasteko azaleko teknikekin jokatzen dutelako eta ikaskuntzan zentratu beharrean eta pentsamendu eta analisi kritikoa sustatu beharrean azaleko trebezia batzuk, modu errepikakorrean, lantzen dituztelako, besterik gabe.
Ellipsoceras
Ellipsoceras ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren, Albiarrean, hau da, orain dela 112 milioi urtetik 99,6 milioi urtera gutxi gorabehera. Lehen agerpena Albiarreko goiko estratuetan eman zen.
Alberto Fuguet de Goyeneche
Alberto Felipe Fuguet de Goyeneche (1963ko martxoaren 7a) Txileko egile, kazetari, zinema kritikari eta zinema zuzendaria da, 1990eko hamarkadan Txileko Narrazio Berria izeneko mugimenduaren baitan protagonismo kritikoa izan zuena. Santiagon jaio bazen ere, bere lehen 13 urteak Encinon (Kalifornia) eman zituen. 1999an Time aldizkariak eta CNNk hautatutako berrogeita hamar buruzagi latinoamerikarren artean egon zen, eta 2002an Newsweek aldizkariaren lehen orrialdean agertu zen.
Biografia
Fuguet Santiagon jaio zen, Txilen, baina bere familia Encinora (Kalifornia) joan zen bizitzera, eta bertan bizi izan zen 13 urte izan arte. Txileko Unibertsitateko Kazetaritza Eskolan lizentziatua da.
1999an Timek Fuguet deitu zuen hurrengo milurtekoko 50 latinoamerikar garrantzitsuenetako bat. 2003an, Newsweek aldizkariaren nazioarteko edizioaren azalean agertu zen idazle belaunaldi berri bat irudikatzeko.
Gaur egun, Fuguet-ek ikus-entzunezko kultura garaikideko programaren buru da Santiagoko Alberto Hurtado Unibertsitateko Kazetaritza Eskolan. El Mercurio egunkarian ere idazten du eta bi proiektu berritan ari da lanean: Perdidos filma eta Missing liburua.
Idaztea
Fugueten lanaren ezaugarria Estatu Batuetako/Txileko hibridotasuna da, bi nazioetako herri-kulturekiko etengabeko erreferentzia gurutzatuak dituena. 1996an McOndo antologia editatu zuen (Sergio Gómezekin batera), bere izenburuak McDonald's eta Macondo, Gabriel García Márquezek sortutako fikziozko herria, uztartzen zituena. McOndok herri-kultura irudikatzen zuen, neurri handi batean, Latinoamerikako fikzio garaikidean errealismo magikoaren erabilera baztertu zuen bitartean.
Fugueten beste liburuak Sobredosis eta Cortos ipuin bildumak dira; Mala onda, Por favor, rebobinar, Tinta roja eta Las películas de mi vida eleberriak; eta Primera parte ez-fikziozko bilduma. 1980ko Santiagoko nerabe baten bizitzako aste bat kontatzen duen Mala ondak oihartzun zabala izan du. Tinta roja pelikula bihurtu dute. Las películas de mi vida Kalifornian hazi eta gero Txilera itzuli zen txiletar sismologo bati buruzko eleberri erdi-autobiografikoa da. Bertako protagonistak bere bizitza kontatzen du ikusitako filmen erreferentziak eginez. Fugueten lan batzuk, Mala onda eta Las películas de mi vida, ingelesera itzuli eta Estatu Batuetan argitaratu dira.
2007an Road Story kaleratu zuen, Gonzalo Martinezek irudiztatutako Cortoseko istorio batean oinarritutako eleberri grafikoa. Alfaguara zigilupean, Fuguetek eta bere kolaboratzaile ohi Francisco Ortegak diote liburua argitaletxe garrantzitsu batek argitaratutako Txileko lehen eleberri grafikoa dela.
Lena Meyer-Landrut
Lena Meyer-Landrut, izen artistikoz Lena soilik (1991ko maiatzaren 23a, Hannover), alemaniar abeslaria da. 2010eko martxoaren 10an Unser Star für Oslo ("Oslorako gure izarra") talentu berriak bilatzeko lehiaketako irabazlea izan zen. 2010eko maiatzaren 29ean "Satellite" abestia abestuz Eurovision Abesti Lehiaketa irabazi zuen. Hurrengo urtean Eurovisioneko partaide bezala errepikatu zuen, "Taken by a Stranger" abestiarekin hamargarren postua lortuz.
Autobus Magikoa
Autobus Magikoa Oiartzunen sorturiko reggae eta ska musika taldea da.
Lena Meyer-Landrut
Meyer-Landrutek bere ibilibidea Good News (2011), Stardust (2012), Crystal Sky (2015) eta Only Love, L (2019) albumekin jarraitu zuen, denak Alemaniako salmenta-zerrenda ofizialeko lehen bi postuetan sailkatu zirelarik. Bere albumetako hainbat abesti arrakastatsuak izan ziren alemanez hitz egiten duten Europako herrialdeetako pop zerrendentan, besteak beste "Stardust" eta "Wild & Free".
Drepanis pacifica
Drepanis pacifica edo Hawaiko mamo Hawaiko uharteetan bizi zen Drepanis generoko animalia zen, jada iraungia. Hegaztien barruko Fringillidae familian sailkatzen zen.
Redenção do Gurgueia
Redenção do Gurgueia Brasilgo udalerri bat da, Piauí estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Rosecare
, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, St Gennys parrokia zibilean.
Moundville (Alabama)
Moundville Alabamako herri bat da. Hale konderrian kokatua dago. 2010ean 2,427 biztanle zituen, 204.2 kilometro koadrotan banatuta.
Svrbice
Svrbice Eslovakiako udalerri bat da, Topoľčanyko barrutian kokatuta. 6,94 km²ko azalera du eta 191 biztanle 2017ko datuen arabera.
Zirriborro (argipena)
Zirriborro hitzak hainbat esanahi ditu:
Proctoporus sucullucu
Proctoporus sucullucu Proctoporus generoko animalia da. Narrastien barruko Gymnophthalmidae familian sailkatuta dago.
Malcolm X
Malcolm X (/ˈmælkəm ˈɛks/ ahoskatua) (Malcolm Little jaiotzez; 1925eko maiatzaren 19an jaioa – 1965eko otsailaren 21ean eraila), El-Hajj Malik El-Shabazz bezala ere ezaguna (arabiarrez: الحاجّ مالك الشباز‎), ministro musulman afrikar amerikarra zen, hizlari publikoa eta giza eskubideen aldeko aktibista. Bere zaleen irudikoz, Ameriketako afrikarren eskubideen aldeko borrokalari sutsua zen, Ameriketako beltzen aurka zuriek egiten zituzten krimenak erarik gordinenean salatzen zituen gizona. Bere aurkariek, arrazismoa, beltzen nagusigoa, antisemitismoa eta biolentzia bultzatu izana aurpegiratzen zioten. Ameriketako afrikarren historiako pertsonarik garrantzitsuenetako eta eraginkorrenetako bat izan zen.
Malcolm X Omahan jaio zen, Nebraskan. 13 urte zituela, aita hil egin zitzaion eta ama arazo mentalak zaintzeko ospitale batera eraman zuten. Bere gaztaroak Malcolm X-ren heldu aroan garrantzi nabarmena izan zuen, beltzen harrotasuna eta auto-konfiantzari buruzko aitak emandako lezioekin batera.
Zenbait zaintzako etxetan bizi ostean, atxilotu egin zuten Boston eta New Yorken ekintza kriminal batzuk egin izanaz akusatua. 1946an, zortzi urteko kartzela zigorra ezarri zioten.
Kartzelako egonaldian, Islamaren Nazioko (NOI) kide egin zen. Baldintzapeko askatasunean, 1952an Islamaren Nazioko liderretako bat bihurtzeaz gain, hizlari nagusi egin zen. Dozena bat urtez, Islamaren Nazioaren aurpegi publikoa izan zen. Malcolm X eta Islamaren Nazioko buru zen Elijah Muhammad-en arteko tentsioa zela eta, Malcolm X-k erakundea utzi zuen 1964ko maiatzean.
Islamaren Nazioa utzi ostean, musulman sunita egin zen eta Mekara erromesaldia egin zuen. Afrika eta Ekialde Hurbilean luze eta zabal bidaiatu zuen. Muslim Mosque, Inc. erakunde erlijiosoa sortu zuen, eta baita Afrikar Amerikarren Batasunerako Erakundea ere.
Islamaren Nazioa utzi zuela urtebete egin aurretik, New Yorken hitzaldi bat ematen ari zela erail zuten tiro batez.
Islamaren Nazioa
1952an kartzelatik atera zutenean, Little Malcolm Elijah Muhammadi bisitan joan zitzaion Chicagora. Orduan, Islamaren Nazioko beste zenbait kidek bezala, bere abizena "X" hizkiagatik aldatu zuen.
Honela azaltzen du Malcolm X berak abizenaren arrazoia:
FBIk 1953ko martxoan fitxa bat ireki zion Malcolm Xri, salatari batek esan ostean hau komunista zela. Berehala ordea, Alderdi Komunistarekin izan zitzakeen lotura baino, interesgunea aldatu zuten Islamaren Nazioko organigraman honek zein azkar egiten zuen gora ikusita.
1963ko ekainean, Malcolm X Islamaren Nazioko Lehen Tenpluan jarduteko hautatu zuten. Berehala hasi ziren tenplu gehiago sortzen eta bazkideak lortzen. 1959an telebistan Gorrotoak sortzen duen Gorrotoa izeneko erreportajea bota zuten New Yorken Islamaren Nazioari buruz, eta horren ondorioz, jende askok ezagutu zuen Malcolm X lehen aldiz. Hortik aurrera, bere figura geroz eta ezagunago egiten joan zen eta hedabide ezberdinek bere iritzia eskatzen zioten gertaera ezberdinen aurrean.
Bere oraziorako gaitasunaz gain, Malcolm Xk presentzia fisiko handia zuen. 1.91 metro neurtzen zituen eta 82 kg. inguru pisatu.
1952an Islamaren Nazioan sartu zenetik, 1964an irten zen arte, Malcolm Xk Nazioaren irakaspenak bultzatu zituen. Bertan zioen, beltzak zirela munduko jatorrizko pertsonak, eta zuriak arraza gaiztoa zirela. Bere hitzaldietan, Malcolm Xk errepikatzen zuen beltzak zurien gainetik zeudela, eta zurien gainbehera bidean zetorrela.
Eskubide zibilen mugimendua arraza segregazioaren aurka borrokan ari zen bitartean, Malcolm Xk Ameriketako afrikarrak zuriengandik guztiz banantzea gomendatzen zuen. Amerikako afrikarrak Afrikara itzuli bitarteko soluzio gisa, euren estatua sortzea gomendatzen zuen. Eskubide zibilen mugimenduak zerabilen biolentzia ez erabiltzeko estrategia guztiz arbuiatzen zuen. Bere ustetan, beltzek edozein medio erabili behar zuten auto-defentsa eta euren burua babesteko.
Malcolm X-ren hitzaldiek eragin handia izaten zuten entzuleengan, gehienbat, Iparraldean eta Mendebaldeko hirietan bizi ziren Amerikako afrikarrengan. Hauetako asko nekatuta zeuden eskubide zibilen mugimendutik behin eta berriz errepikatzen zieten diskurtsoarekin: askatasuna, justizia, berdintasuna eta errespetua lortzeko itxaroen egin behar zutela. Hauetako askok beren kexak hobeto islatuak ikusten zituzten Malcolm Xrengan.
Zuri asko (eta zenbait beltz) beldurtuta zeuden Malcolm Xk esaten zituen gauzekin. Bera eta Islamaren Nazioa gorrotoa, beltzen segregazioa eta biolentzia bultzatzailetzat zituzten eta arrazen arteko harremanek aurrera egiteko arrisku gisa ikusten zituzten. Eskubide zibilen mugimendutik estremista arduragabe izatea egozten zieten Malcolm X eta Islamaren Nazioari. Hauen ustez, Malcolm Xren ikuspuntuak ez zituen Amerikako Afrikarrak ordezkatzen.
Malcolm X ere oso kritiko zen eskubide zibilen mugimenduarekin. Bertako liderrak establishment zuriaren txotxongilo zirela zioen, eta Martin Luther King, Jr. “babua” zela zioen.
1963an “Askatasunaren eta lanpostuen alde” Washingtongo Martxa gogor kritikatu zuen. Hemen bota zuen Martin Luther Kingek “Amets bat daukat” hitzaldia milaka pertsonaren aurrean. Malcolm Xk esan zuen ez zuela ulertzen nola beltzak egon zitezkeen hain pozik “zuriek antolatutako manifestazio batean parte hartzeagatik ehun urte lehenago hil zen eta bere garaian maite ez gintuen presidente baten estatuaren aurrean ”.
Elijah Muhammaden ondoren, Malcolm X mugimenduko bigarren pertsonarik eraginkorren gisa hartua izan da. Malcolm X 1952an Islamaren Nazioan sartu zenean 500 kide ziren, eta 1963an 25.000. Alik gero Islamaren Nazioa utzi zuen musulman sunni bihurtzeko, Malcolm Xk egin zuen bezala.
Familia
1958ko urtarrilaren 14an Malcolm X Betty Xrekin ezkondu zen, Michigan en. Bikoteak sei alaba izan zituen.
Castro eta beste mundu mailako lider batzuekin bilerak
1960ko irailean Fidel Castro New Yorkera joan zen Nazio Batuen Batzar Orokorrera. Harlem go Theresa Hotelean hartu zuen ostatu Kubako komiteak, eta Malcolm X bertako ongietorri komiteko kide zen. Castro harrituta geratu zen Malcolm Xrekin, eta berarekin bilera pribatu bat eskatu zion. Bi orduko bilera baten ostean, Castrok Malcolm X Kubara gonbidatu zuen. Nazio Batuen Batzar Orokorrak iraun bitartean, Malcolm X Afrikako zenbait herrialdetako enbaxadetara gonbidatu zuten, eta besteren artean, Egiptoko Gamal Abdel Nasser, Guineako Ahmed Séko Touré eta Zambiako Kenneth Kaunda ezagutu zituen.
Islamaren Naziotik irteera
1963 urtearen hasieran, Malcolm X Alex Haleyrekin kolaboratzen hasi zen 'The Autobiography of Malcolm X ' liburua idazteko. Liburua ez zegoen amaitua 1965ean erail zutenean. Haleyk liburua bere kasa amaitu zuen urte horren bukaeran.
1963ko urtarrilaren 1ean Kennedy presidentearen heriotzaz zer iritzi zuen galdetu ziotenean, Malcolm Xk esan zuen “oilategira itzultzen den oiloaren” kasua zela. Gehitu zuen: “Oilategira itzultzen diren oiloek ez naute sekula tristatu; beti alaitu izan naute”. New York Timesek bere hitzak bildu eta gogor kritikatu zuen Malcolm X.
Hitz hauek iritzi publikoa haserrearazi zuten. Islamaren Nazioak Kennedy familiari doluminak bidali zizkion eta bere kideei heriotzaren gainean komentariorik ez egiteko agindu zien. Malcolm X beren lider arrakastatsuak esan zituenekin ados ez zeudela publikatu zuten gainera. Nahiz eta Malcolm Xk bere ministro eta postua mantendu, 90 egunez publikoki hitz egitea debekatu zioten.
1964ko martxoaren 8an, Islamaren Nazioa utzi egiten zuela publikoki adierazi zuen. Oraindik musulman zela esan zuen, baina bere ustez Islamaren Nazioa, zituzten irakaspen erlijioso zurrunengatik, "ahal zuen urrutien" joan zela. Beltz nazionalisten erakunde bat sortuko zuela nabarmendu zuen, Amerikako afrikarren artean "kontzientzia politikoa zabaltzen" saiatuko zena. Honez gain, gaineratu zuen eskubide zibilen alde lanean ziharduten liderrekin lan egiteko gogoa zuela, baina ordura arte Elijah Muhammadek galerazi ziola hori.
Malcolm X eta Elijah Muhammaden artean hazten zihoan tentsioa izan zen hausketarako arrazoietako bat. Malcolm Xri ez zioten graziarik egiten Elijah Muhammad eta idazkari gazteen arteko ezkontzaz gaindiko erlazioak aipatzen zituzten zurrumurruek, ekintza horiek Nazioaren irakaspenetatik kanpo baitzeuden. Muhammadek 1963an zurrumurruak baieztatu zituen.
Nazioaren barneko jendearen jarrera ere erabakiorra izan zen aipatu irteera gauza zedin. Malcolm Xk hedabideetan gero eta leku gehiago zuen, eta une batean, Muhammad-i itzal egiten hasi zela zioten Chicagoko zenbait erakunde-kidek. 1963an Islamaren Nazioari buruz Louis Lomaxek idatzitako 'When the Word is Given' (Hitza ematen denean) liburuan Malcolm Xren argazki bat zen azaleko irudi eta barnean bere bost hitzaldi sartu zituen, eta Muhammaden bakarra. Honez gain, kide batzuk ziotenez, Muhammadek inbidia zion Malcolm Xri, argitalpen bat honen autobiografian interesatua baitzegoen.
Islamaren Nazioa utzi ostean, Malcolm Xk Muslim Mosque, Inc. erakunde erlijiosoa, eta Afro-American Unity beltzen nazionalismoa bultzatzeko taldea sortu zituen. 1964ko martxoaren 26an Washington D.C.-n Martin Luther King, Jr. ezagutu zuen. Biak Eskubide Zibilei buruz Senatuan antolatuta zegoen eztabaida entzutera joan ziren. Minutu bat iraun zuen, hau izan zen elkarrekin egon ziren aldi bakarra, hala ere, nahikoa argazkilariek bien argazkia ateratzeko.
Islamaren Nazioa ostean
AEB etako entzuleria ezberdin askoren aurrean eman zituen hitzaldiak Malcolm Xk Islamaren Nazioa erakundea utzi ostean. Muslim Mosque, Inc.-eko eta Afro-amerikarren Batasunerako Erakundeko bileretan hitz egiten zuen. Unibertsitateetan ematen zituen hitzaldiak oso jendetsuak izaten ziren, eta bere laguntzaileetako batek beranduago idatzi zuenez, "unibertsitateko ikasleen aurrean hitz egiteko suertatzen zitzaion edozein aukera pozez hartzen zuen".
Malcolm X eta Islamaren Nazioaren artean tentsioa asko igo zen, eta 1964ko otsailean pertsona batek aitortu zuen Islamaren Nazioak agindu ziola Malcolm Xren autoari lehergailu bat jartzeko. 1964ko martxoaren 20an, Life aldizkariak Malcolm X errifle bat eusten agertzen zen argazkia publikatu zuen. Malcolm Xk bere burua eta bere familia defendatzeko hartu zuen hautua ilustratu nahi zuen.
Zinema
1992an bere bizitzan oinarritutako Spike Lee estatubatuar zinema zuzendariak zuzendu eta Denzel Washington aktoreak antzeztutako Malcolm X filma estreinatu zen.
Keisuke Kai
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Roasso Kumamoto.
Carral (Sopuerta)
Carral (ofiziala: San Martín de Carral) Sopuertako sei auzo edo parrokietako bat da (Bizkaia), udalerriko erdialdean kokatuta dagoena Avellaneda eta Mercadillo artean.
2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 168 biztanle ditu. 107 metroko altuera, BI-3611 eta BI-2701 errepideen arteko bidegurutzean dago.
Jaiak
Urtero abuztuaren 16an auzoko jaiak ospatzen dituzte, San Rokeren omenez.
Ainu
Ainu (アイヌ "ainu"), baita aynu, aino (アイノ "aino")eta testu historikoetan Ezo (蝦夷 "ezo")ere, Japoniako Hokkaido eta Errusiako Sakhalin eta Kuril uharteetan bizi diren tribu ehiztari eta arrantzale batzuei ematen zaien izena da. Jatorriz paleo-siberiarrak dira. Ainu hitzak «gizaki» esan nahi du.
Historikoki, ainueraz eta antzeko hizkuntzez aritzen ziren, baina egun gutxi dira arbasoen hizkuntza egiteko gai direnak. Japoniar yamatoen akulturazioak haien kopurua gutxitu du. Hori dela eta, nahiz eta ofizialki 25.000 inguru izan, litekeena da 200.000 inguru izatea.
Drepanis funerea
Drepanis funerea Drepanis generoko animalia zen, jada iraungia. Hegaztien barruko Fringillidae familian sailkatzen zen.
Sicyopterus marquesensis
Sicyopterus marquesensis Sicyopterus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
K.a. 385
K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 400ko hamarkada | K.a. 390ko hamarkada | K.a. 380ko hamarkada | K.a. 370ko hamarkada | K.a. 360ko hamarkada
K.a. 390 | K.a. 389 | K.a. 388 | K.a. 387 | K.a. 386 | K.a. 385 | K.a. 384 | K.a. 383 | K.a. 382 | K.a. 381 | K.a. 380
Lavau-sur-Loire
Lavau-sur-Loire bretainiako udalerria da. Administratiboki Frantziako Loira Atlantikoa departamenduan dago, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Lavau-sur-Loire udalerrian erroldatutako biztanleak 741 ziren. Familiak 278 ziren, horien artean 52 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 85 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 129 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 496 ziren, horien artean 392 aktiboak ziren eta 104 inaktiboak ziren. 392 pertsona aktiboetatik 361 lanean zeuden (193 gizon eta 168 emakume) eta 31 langabezian zeuden (12 gizon eta 19 emakume). 104 pertsona inaktiboetatik 42 erretiraturik zeuden, 37 ikasten zeuden eta 25 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Lavau-sur-Loire udalerrian 276 unitate fiskal zeuden, 703 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.075 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 18 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 3 iturginak ziren, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzial guztiak okindegiak ziren.
2000. urtean Lavau-sur-Loire udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.160 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cláudio (Minas Gerais)
Cláudio Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Tximino
Tximinoa gizakia ez diren Primate guztiei ematen zaien izen arrunta da. Euskarazko definizioan lemureetatik txinpanzeraino sartzen da eta ez da, beraz, talde taxonomiko baliagarri bat, talde parafiletikoa delako; hau da, tximino guztiak ez dira talde berekoak.
Tximino eta simio hitzen arteko ezberdintasuna egon ohi da, hala ere, hizkera zientifikoan. Ingelesez monkey eta ape hitzak erabiltzen dira bi galde ezberdin izendatzeko. Lehenengoan Platyrrhini eta Cercopithecoidea taldeak sartzen dira, eta bigarrenean Hominoidea taldearen barruan daudenak. Bi kontzeptu hauek itzultzerakoan erabiltzen diren terminologiak aldakorrak dira hizkutzen artean, baina talde parafiletikoa da, hala ere. Gaztelaniazko ohituran ere mono eta simio gisa itzultzeko joera egon da azken urteotan, nahiz eta bi hitz horiek sinonimoak izan. Gaztelaniaz idazten duten adituek Hominoidea terminoa hobesten dute, kontzeptuak argitze aldera.
Lissocampus caudalis
Lissocampus caudalis Lissocampus generoko animalia da. Arrainen barruko Syngnathidae familian sailkatzen da.
Jan Matejko
Jan Alojzy Matejko (Krakovia, 1838ko ekainaren 24a - ibidem, 1893ko azaroaren 1a) poloniar margolaria izan zen.
Hamalau urterekin Krakoviako Arte Ederren Akademian sartu zen eta gai historikoen margolaritzan espezializatu zen. 1859an graduatu ondoren, Municheko Arte Ederren Akademian ikasteko beka bat jaso zuen. Margolaritza-estudioa familiaren etxean ezarri zuen, eta handik urte batzuetara lortu zuen errekonozimendua eta arrakasta.
Proctoporus unsaacae
Proctoporus unsaacae Proctoporus generoko animalia da. Narrastien barruko Gymnophthalmidae familian sailkatuta dago.
Limbu
Limbu hizkuntzak ezberdina eta berezkoa den idazketa du, idazketa tibetarraren eta devanagaria idazte sistemaren bilakaeran datza.
Alfabetatutako limbuko hiztunen gehiengoak Nepalen bizi dira, bertan argitalpen gehienak hizkuntza horretan agertzen dira, han agertzen dira eskuarki nepalerarako itzulpenarekin lagunduta. 1995etik aldizkari eta egunkariak argitarazten dira limbun idatziak. Testu literarioak agertzen dira ere hizkuntza honetan idatziak.
Kiratasen artean Sirijonga hizkuntza sartu baino lehen, Rong idazkera popularra zen Nepalgo Ekialdean, bereziki Maurong estatuaren jatorrietan. Sijonga idazkera 800 urte inguru egon zen erabili gabe eta Te-ongsi Sirijunga Xin Thebegatik hasi zen berriro erabiltzen.
Fergusonita-(Nd)-β
Fergusonita-(Nd)-β oxido motako minerala da.
Ezaugarriak
Fergusonita-(Nd)-β oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 - 6,5 da.
Mount Vernon (Alabama)
Mount Vernon Alabamako herri bat da. Mobile konderrian kokatua dago. 2010ean 1,574 biztanle zituen, 116.4 kilometro koadrotan banatuta.
Daito uharteak
Daito uharteak (大東諸島) ekialdeko Filipinetako itsasoan dagoen uhartedi da, Okinawa prefeturan dagoena.
L'Ennemi public nº 1 (2008ko filma)
L'Ennemi public nº 1 2008an Jean-François Richet frantziar zuzendariak eginiko film biografikoa da, Jacques Mesrineren L'Instinct de mort izeneko autobiografian oinarrituta. Lehenengo zati bat izan zuen: L'Instinct de mort
Daito uharteak
Hiru uhartek osatzen dute uhartedia:
Edison Denisov
Edison Denisov (Siberia, Sobietar Batasuna, 1929ko apirilaren 6a - Paris, Frantzia, 1996ko azaroaren 24a) sobietar musikagilea izan zen.
L'Ennemi public nº 1 (2008ko filma)
Sinopsia
Kanadan urte asko pasa ondoren, Jacques Mesrine Frantziara itzuli eta La Santeko espetxean François Besse ezagutuko du. Biak espetxetik ihes egiten dute.
Edison Denisov
Biografia
Xostakovitxen esanetara ikasi zuen musika-kontserbatorioan. Konposizioa, orkestrazioa eta pianoa ikasi zuen, eta Moskuko Kontserbatorioan irakasle jardun zuen. Frantziako kulturarekin eta hizkuntzarekin harreman estua izan zuen, eta horren aztarnak ageri dira Denisoven lan askotan. Baudelaireren poemei, adibidez, jarri zien musika.
Hark ondutako lanen artean daude: Egunen aparra (1981, opera); Lau Neskak (1986, opera), Sinfonia orkestra nagusirako (1988). Errusiako erregimena aldatu zenean, erlijioan inspiratutako gaiekiko joera erakusten hasi zen: In Deo speravit cor meum (1984), Betiereko argia, abesbatza mistorako (1988), Testamentu berriaren hiru zati (1989) eta Jesu Kristo Gure Jaunaren Bizitza eta Heriotzaren Historia (1992, oratorioa).
Elobiceras
Elobiceras ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren, Albiarrean, hau da, orain dela 112 milioi urtetik 99,6 milioi urtera gutxi gorabehera. Lehen agerpena Albiarreko goiko estratuetan eman zen.
Junki Goryo
Junki Goryo (五領 淳樹, 1989ko abenduaren 13a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Roasso Kumamoto eta Kagoshima United FC.
Súlovce
Súlovce Eslovakiako udalerri bat da, Topoľčanyko barrutian kokatuta. 12,64 km²ko azalera du eta 494 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1244. urtekoa da.
Sicyopterus microcephalus
Sicyopterus microcephalus Sicyopterus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Shokanbetsu-Teuri-Yagishiri Parke Kuasi-Nazionala
Shokanbetsu-Teuri-Yagishiri Parke Kuasi-Nazionala (暑寒別天売焼尻国定公園) Japoniako Hokkaido uhartearen mendebaldean dagoen Parke Nazionala da, Rumoi suprefeturan. 1990an ezarri zen.
Geografia
Hiru eremu nagusi ditu:
Carral (Coruña)
Carral Galiziako Coruña probintzian dagoen Coruñako eskualdean kokatzen den udalerria da. Bere herrigunea Coruña hiriburutik 17 kilometrotara dago, hain zuzen ere udalerri hau Santiago Compostelako hiriarekin lotzen duen errepide nazionalean.
Mugak
Carral udalerriak Ordes, Abegondo, Cambre, Cerceda eta Culleredo udalerriekin mugatzen du.
Heliodora
Heliodora Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Cercosaura dicra
Cercosaura dicra Cercosaura generoko animalia da. Narrastien barruko Gymnophthalmidae familian sailkatuta dago.
Fergusonita-(Y)-β
Fergusonita-(Y)-β oxido motako minerala da.
Ezaugarriak
Fergusonita-(Y)-β oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 - 6,5 da.
Lissocampus fatiloquus
Lissocampus fatiloquus Lissocampus generoko animalia da. Arrainen barruko Syngnathidae familian sailkatzen da.
Königshain-Wiederau
Königshain-Wiederau Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Jose Maria
Jose Maria gaztelar jatorriko gizon izena da, Jose eta Maria izenez osaturik. Hala ere, XX. mendeko bigarren erdialdera arte izen arrunta izan zen Hego Euskal Herrian. Izenak hipokoristiko anitz ditu: Josemari, Joshemari, Joxemari, Joxemai, Txema, Txemari. Aldi berean, josemaritar edo joshemaritarrak Donostiako Santa Maria basilikan bataiatutako gizonei deitu izan zaie Donostiako giro herrikoian, San Bizente elizako koxkeroen aldean.
Apirilaren 8
Apirilaren 8a gregoriotar egutegiaren urteko laurogeita hamazortzigarren eguna da, 99.a bisurteetan. 267 egun falta dira urtea amaitzeko.
Kanpo estekak
Apirilaren 7 | Urteko egutegi | Apirilaren 9
Eztizale motosdun
Eztizale motosduna (hawaieraz: ʻAkohekohe; Palmeria dolei) Palmeria generoko animalia da. Hegaztien barruko Fringillidae familian sailkatua dago. Hawaiiko Maui uhartean baino ez da bizi.
Nazareno (Minas Gerais)
Nazareno Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Typhlops microcephalus
Typhlops microcephalus Typhlops generoko animalia da. Narrastien barruko Typhlopidae familian sailkatuta dago.
Androsterona
Androsterona gizakiak berez sortzen duen sustantzia bat da, androgenoak ekoizteko bitartekaria dena. Egitura kimikoari dagokionez lipido esteroide bat da.
Jatorria
Animalietan agertzen da baina pinuaren polenean ere aurkitzen da.
Historia
Adolf Butenandtek aurkitu zuen 1931 urtean. Androsterona eta progesterona aurkitu izanagatik Kimikako Nobel Saria jaso zuen 1939an. Leopold Stephan Ruzicka suitzarrak 1934an sintetizatu zuen.
Gadulka
Gadulka (Гъдулка) Bulgariako hari igurtzizko instrumentu tradizionala da. Beste grafiak "gudulka" eta "g'dulka" dira. Bere izena "zarata edo burrunba egitea" esan nahi duen erro batetik dator. Gadulka Bulgariako talde instrumental tradizionalen zati garrantzitsu bat da, normalean dantzarako musika egiteko jotzen dena.
Dobrudja eskualdean bada instrumentuaren aldaera txikiago bat, hari sinpatikorik ez duena.
Gadulka errusiar gudokarekin erlazionatuta dago. Gadulkaren beste arbaso posible bat lira izan daiteke, IX. mendeko bizantziar arku-instrumentua eta Europako arku-instrumentu gehienen aurrekoa. Antzeko arku-tresnen ondorengoen erabilera eta lira Mediterraneo eremuko eta Balkanetako herri tradizioetan gaur egunera arte gorde dira, adibidez, Kretako lira eta Dodekanesoa, Grezian; Kalabriako lira; Italia eta Armudî kemençe-a Istanbulen, Turkian.
Eogunnarites
Eogunnarites ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren, Albiarrean, hau da, orain dela 112 milioi urtetik 99,6 milioi urtera gutxi gorabehera. Lehen agerpena Albiarreko goiko estratuetan eman zen.
Pierre Kartner
Petrus Antonius Laurentius "Pierre" Kartner (Elst, 1935eko apirilaren 11 - 2022ko azaroaren 8a) herbeheretar musikari, egile abeslari eta disko ekoizlea izan zen. Vader Abraham (Aita Abraham) izenarekin aritu zen.
Zortzi urterekin hasi zen abesten. Sustatzaile eta ekoizle gisa lan egin zuen Dureco diskoetxean eta Duo X taldea sortu zuen Annie de Reuverrekin. Corry & de Rekels taldeko kide ere izan zen eta milioi bat disko baino gehiago saldu zituzten 1960ko hamarkadan. Herbehereek 2010ean Eurovision Abesti Lehiaketan aurkeztu zuten abestia idatzi zuen.
1971n Vader Abraham pertsonaia sortu zuen eta arrakasta handiak lortu zituen harekin. 1977tik 2015era 17 milioi disko saldu zituen Pottokien abestiekin.
Finkbeiner testa
Finkbeiner testa edo Finkbeinerren testa Ann Finkbeiner zientzia arloko kazetaria izena duen test edo proba bat da, genero alborapena neurtzeko eta saihesteko.
Test honen aldaera nagusia Christie Aschwanden kazetariak proposaturiko galderak eta gaien zerrenda bat da, non kazetariei proposatzen baitzaie ez aipatzeko, ez galdetzeko, emakumezko zientzialari edo teknikariei oso topiko eta genero ikuspegitik onartzeko modukoak ez diren kontu batzuk.
Testa gainditzeko, argitaratuko den artikuluak ez ditu aipatu behar, edo are gutxiago, ez ditu azpimarratu behar:
Artez euskara zerbitzua
ARTEZ Euskara Zerbitzua Kooperatiba Elkartea 1990 urtean sorturiko enpresa bat da eta bere xedea, lan munduan, euskara sustatu, garatu eta normalizatzea da. Esperientzia handia dauka Euskara Planak diseinatzen eta garatzen erakundeetan, sektore ezberdinetako enpresetan, elkargo eta elkarte profesionaletan, udaletan, merkatariei eta zerbitzu enpresetan. Euskara lan edo zerbitzu hizkuntza izateko prozesuan behar duten aholkularitza teknikoa, prestakuntza eta bestelako laguntzak eskainiz. Lan munduan Euskara Planak sustatzen eta garatzen, aitzindariak izan dira.
Euskalgintzarako ekarpenak
Euskaldunongida.net
Euskaraz aritzen diren profesional, merkatari eta negozio euskaldunak biltzen dituen zerrenda da. Baieuskarari ziurtagiriaren antzekoa zerrenda da, baina bertan aurki daitezkeenak ez dute zertan ziurtagiria izan behar, izan ere, edozeinek eman dezake izena bertan.
Itsasaldi
Itsasaldia edo marea ilargiaren eta eguzkiaren grabitatearen eraginez itsas mailaren gorabehera erritmikoa da. Itsas mailak txandaka iristen ditu maila goreneko unea (itsasgora edo goraldi deitua) eta maila gutxienekoa (itsasbehera edo beheraldi deitua); batetik besterako tartea sei ordu eta 15 minutukoa da. Fenomeno hau kostalde eta itsasadarretan da agerikoa.
Badaude itsas mailan gorabeherak sortzen beste fenomenoak ere, adibidez presio atmosferikoa. 1 hektopascaleko aldaketa batek 1 zentimetroko gorabehera sor dezake. Aldaketa hauek marea barometriko dute izena. Itsas maila aldatzen duten beste fenomenoek ere (haizea, euria, ibaiak gainezka egitea edo tsunamiak) ez dituzte berez mareak sortzen.
Artez euskara zerbitzua
Euskalgintzarako ekarpenak
Arloka eta herrika bilaketak egiteko aukera ematen du webguneak.
Itsasaldi
Eragileak
Ur masen goranzko eta beheranzko leku aldaketak zenbait indarren konbinazioz sortuak dira. Indar garrantzizkoenak Ilargiak eta Eguzkiak hidrosferan sortzen duten erakarpen indarrak dira; erakarpen indar horien ondorioz, Lurreko hidrosfera, masa isurkaria denez, itxuraldatu egiten da. Ilargiaren eta Eguzkiaren leku aldaketek, hau da, Lurrarekiko duten posizio erlatiboan gertatzen diren aldaketek, hidrosferaren itxura aldaketen intentsitatea ere aldarazten dute, halaber, eta horren ondorioz itsasaldiak ez dira leku eta garai guztietan berdinak izaten. Ilargiak Lurrean sortzen duen grabitazio erakarpena bi argizagien arteko hurbiltasunaren ondorioa da, Ilargiaren masa eta bolumena oso txikiak baitira. Eguzkiak eragiten duen indarra, aldiz, bere masa handiaren ondorioz sortua da.
Ilargiak Lurraren inguruan egiten duen orbita eta Lurrak Eguzkiaren inguruan egiten duena plano desberdinean daudenez eta Lurrak bere buruaren inguruan bira egiten duenez, intentsitate desberdinekoak izaten dira batak eta besteak Lurraren gainaldeko edozein puntutan sortzen dituzten indarren osagaiak. Intentsitatea desberdina izateak gorabeherak sortzen ditu urte sasoien arabera itsasaldien anplitudean; fenomenoaren aldizkakotasuna, dena den, ez da aldatzen.
Artez euskara zerbitzua
Euskalgintzarako ekarpenak
Firefoxerako Euskalbar aplikazioaren antzera, hiztegiak, glosarioak, banku terminologiakoak, eta abar biltzen dituen webgunea da.
Itsasaldi
Eragileak
Gauza jakina da Lurraren gainaldea ez dagoela urez uniformeki estalia; hori dela eta, lekuan lekuko itsasaldien periodoa eta batez bestekoak aldatu egiten dira, eremu batetik bestera, kostaldearen morfologiaren, haizearen, egurats presioaren eta itsas hondoko ezaugarrien arabera. Horiez gainera badira itsasaldien magnitudean eta itsasgoren periodoan aldaketak eragiten dituzten beste eragile hauek ere: Eguzkiaren eta Ilargiaren deklinazioa, Lurrak Eguzkiaren inguruan egiten duen orbita eta Ilargiak Lurraren inguruan egiten duena, hain zuzen ere. Horien eraginez, mugimendu konplexu eta erritmikoak sortzen dira itsasaldietan, Ilargiaren itsasaldi nagusiak deusezta ditzaketenak edo baita itsasaldi bat besteari gainjarri ere.
Horrela, eguneko bi goraldi eta beheraldien eredua, egunero 50 minutu berandutzen dena, aldatu egin daiteke lekuan lekuko baldintzen arabera eta, kasu batzuetan, gerta daiteke goraldiaren eta beheraldiaren artean desberdintasunik ez igartzea ere.
Ezaugarriak
Itsasaldiak ikertzerakoan bi ziklo bereizi behar dira: eguneko zikloa eta urteko zikloa.
Artez euskara zerbitzua
Euskalgintzarako ekarpenak
Papergintza
Itsasaldi
Eguneko zikloa
Eguneko zikloan Lurraren errotazioak du eragina. Errotazio hori dela eta, lur azaleko edozein puntutan itsas maila goreneko bi une eta gutxieneko beste bi une bereizten dira egunean. Itsas mailak txandaka iristen ditu maila goreneko unea (itsasgora edo goraldi deitua) eta maila gutxienekoa (itsasbehera edo beheraldi deitua); batetik besterako tartea sei ordu eta 15 minutukoa da, Ilargiaren errotazioaren eraginez (kontuan hartu beharrekoa da Ilargiaren errotazio periodoa 24 ordu baino luzeagoa dela). Goraldiaren eta beheraldiaren artean gertatzen den itsas mailaren diferentziari itsasaldi anplitudea esaten zaio.
Ilargiak Lurrarekiko duen distantzia ez baita beti berdina, itsasaldi anplitudea ere aldakorra da: 27,5 egunetan zehar aldatuz joaten da, Ilargiak Lurrarekiko duen periodoa 27,5 egunekoa baita, eta anplitude txikiena iristen du perigeo momentuan (Ilargia Lurretik hurbilen dagoenean), eta handiena apogeo momentuan (Ilargia Lurretik urrunen dagoenean).
Artez euskara zerbitzua
Euskalgintzarako ekarpenak
Fakturak, inprimakiak, agendak, zoriontzeko krismak eta bestelako paperezko euskarriak sortzen dituzte euskaren hutsunea betetze aldera.
Itsasaldi
Eguneko zikloa
Bestalde, Ilargiaren orbita bat ez datorrenez Lurraren ekuatoreko planoarekin, hau da, plano horri buruz deklinazio angelu bat eratzen duenez, zenbait desberdintasun sortzen dira egunean zeharreko bi itsasgoretan eta bi itsasbeheretan; fenomeno horri itsasaldien eguneko desberdintasuna esaten zaio, eta gehienez ere hilean bitan gertatzen da, Ilargiaren orbitaren gehieneko deklinazioarekin batera.
Urteko zikloa
Eguzkiak zuzeneko eragina du itsasaldien urteko zikloan eta gorabeherak eragiten dituela itsasaldien prozesuan, Eguzkiaren posizioak Lurrarekiko 24 orduko periodoa baitu. Garrantzi handia dute, orobat, itsasaldietan eragina duten hiru argizagien posizioek, hirurak batera hartuta; izan ere, Ilargiak eragiten duen efektua Eguzkiak indartu egiten baitu, baldin eta Eguzkia Ilargia eta Lurra hirurak elkarren parean badaude, hau da, Ilargi betea edo Ilargi berria denean. Halako egoeretan itsasaldien goraldiak punturik altuenera eta beheraldiak beherenekoera iristen dira. Itsasaldi ekinoidalak, sizigiak edo itsasaldi biziak dira horiek.
Ilargi berriaren eta Ilargi betearen artean, lehenengo eta hirugarrengo Ilargi laurdenetan alegia, angelu zuzena osatzen dute hiru argizagiek, Lurra dagoela angelu horren erpinean. Itsasaldiak sortzen dituzten indarrak Eguzkiak eta Ilargiak sortuak direnez gero, bata bestearen kontra jartzen dira eta, horrela, indarra ahuldu egiten da; hori dela eta, goraldia itsasaldi bizietan baino askoz txikiagoa da eta beheraldia, noski, altuagoa; era horretako itsasaldiei itsasaldi hil edo koadratura itsasaldi deitzen zaie.
Eguzkiak eta Ilargiak hilabeteko periodoa dute. Periodo horretan mota bakoitzeko bina itsasaldi gertatuko dira eta Ilargiaren errotazioak sortzen duen denbora gorabeheraren ondorioz, itsasaldietan aldaketak gertatuko dira hilabete batetik bestera.
Artez euskara zerbitzua
Web gunea
http://www.artez.net/
Itsasaldi
Marearik handienak
Hona hemen munduko ohiko marearik handienak:
K.a. 386
K.a. 400ko hamarkada | K.a. 390ko hamarkada | K.a. 380ko hamarkada | K.a. 370ko hamarkada | K.a. 360ko hamarkada
K.a. 391 | K.a. 390 | K.a. 389 | K.a. 388 | K.a. 387 | K.a. 386 | K.a. 385 | K.a. 384 | K.a. 383 | K.a. 382 | K.a. 381
Juan del Encina
Juan del Enzina —berak zerabilen idazkera— edo Juan del Encina —egungo idazkera—, jaiotzako izen-deiturez Juan de Fermoselle (Fermoselle, Zamora, - León, 1529) gaztelaniazko olerkaria, drama-idazlea eta musikagilea izan zen. Erdi Aroko tradizioaren eta Errenazimentuaren arteko idazlea izan zen, egloga hitza Espainian erabili zuen lehena. Lan liriko labur asko ondu zuen gaztetan, doinuarekin batera. Cancionero, 1496an idatzia, da haren lan ospetsuenetako bat. Arte de la poesía castellana idatzi zuen bilduma horren hitzaurreko, ospetsua hori bera ere. Haren antzezlanetan bi molde desberdin bereizten dira; gaztetan idatzitako obrei Erdi Aroko kutsua darie (Egloga de Antruejo, Auto del Repelón, eta Eguberriari eta Jesu Kristoren Nekaldi eta Piztuerari buruzko eglogak), baina Erroman idatzi zituen lanak, eta haien ondorengoak, Errenazimentuko moldeetan sartzen dira bete-betean (Egloga de Fileno, Zambardo y Febea, Egloga de Plácida y Victoriano).
Eopachydiscus
Eopachydiscus ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren, Albiarrean, hau da, orain dela 112 milioi urtetik 99,6 milioi urtera gutxi gorabehera. Lehen agerpena Albiarreko goiko estratuetan eman zen.
Mountain Brook (Alabama)
Mountain Brook Alabamako hiri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 20,413 biztanle zituen, 616.2 kilometro koadrotan banatuta.
Amelia de la Torre
Amelia de la Torre, jaiotzaz Amelia Torre de la Fuente (Illana, Guadalajara, 1905eko ekainaren 12a – Madril, 1987ko uztailaren 12a) guadalajarar aktorea izan zen.
Antzerkia
Antzerkian 1925ean egin zuen debuta, Margarita Xirguren Konpainian, eta hurrengo urteetan bertan jarraitu zuen; besteak beste, Federico García Lorcaren Doña Rosita la soltera (1935) estreinaldia nabarmendu zen. 1936an, Argentinarako biran hasi ziren, besteak beste, Lorcaren Bodas de sangre antzezteko, Josefina Díaz de Artigasekin.
Gerra Zibila hastean, Argentinan egon zen 1950 arte. Etapa horretan, Alejandro Casonaren La dama del alba (1944) eta Rafael Albertiren El adefesio (1944) estreinatu zituen Buenos Airesen. Han, gainera, Enrique Diosdado aktore alargunarekin ezkondu zen, Ana Diosdadoren aitarekin, une horretan urte gutxi zituenaren aitarekin. Elkarrekin osatu zuten beren Antzerki Konpainia, Espainiara itzuli zenean mantendu egin zena.