cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yoshinori Ohsumi
Tokioko Unibertsitatean ikasi zuen eta ikasketak zabaldu zituen New Yorkeko Rockefeller Unibertsitatean. 1977an Tokioko Unibertsitatera itzuli zen ikertzaile gisa, eta geroago irakasle izendatu zuten. 1997an, Oinarrizko Biologiako Institutu Nazionalera lekualdatu zen, eta Hayaman ere irakasle izan zen.
Buccochromis spectabilis
Buccochromis spectabilis Buccochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Zigarro (puru)
Zigarroa edo zigarro purua tabako-hostoz egindako zilindro modukoa da. Tabako lehorra eta hartzitua erabiltzen da, eta ez du paperik erabiltzen.
Izenak
Sarreran emandako izenez gain, hauek dira Euskaltzaindiaren Hiztegian ematen diren beste aldaera batzuk: purua ( Heg. ), batzuetan txokorra.
Hsianghualita
'''Hsianghualita]] =
silikato motako minerala da eta zeolite taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Hsianghualita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6,5 da.
North Goa barrutia
North Goa barrutia Indiako barruti bat da, Goa estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
NGC 345
NGC 345 galaxia espiral bat da, Cetus konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
Larabicus quadrilineatus
Larabicus quadrilineatus Larabicus generoko animalia da. Arrainen barruko Labridae familian sailkatzen da.
Novi Ligure
Novi Ligure Italiako udalerri bat da. Alessandriako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
La Pomarède
La Pomarède Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aude departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Novi Ligure
Mugakideak
Novi Ligurek honako udalerri hauekin egiten du muga:
La Pomarède
Biztanleria
2007an La Pomarède udalerrian erroldatutako biztanleak 166 ziren. Familiak 72 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
El Dorado (Arkansas)
El Dorado Arkansasko hiri bat da. Union konderrian kokatua dago. 2010ean 18,884 biztanle zituen, 42 kilometro koadrotan banatuta.
La Pomarède
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Graptemys flavimaculata
Graptemys flavimaculata Graptemys generoko animalia da. Narrastien barruko Emydidae familian sailkatuta dago.
La Pomarède
Etxebizitza
2007an 100 etxebizitza zeuden, 72 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 20 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 91 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 72 etxebizitza nagusietatik 51 bere jabearen bizilekua ziren, 16 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 5 etxek hiru zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 53 etxek bost zituzten. 52 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 33 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 35 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 108 ziren, horien artean 83 aktiboak ziren eta 25 inaktiboak ziren. 83 pertsona aktiboetatik 72 lanean zeuden (38 gizon eta 34 emakume) eta 11 langabezian zeuden (7 gizon eta 4 emakume). 25 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Pomarède udalerrian 74 unitate fiskal zeuden, 175 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.871 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 1 jatetxe.
2000. urtean La Pomarède udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 825 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
San Ildefontso kalea (Gasteiz)
Gasteiz ko San Ildefontso kalea Alde Zaharrean dago, ekialdeko mendi-magalean.
Kokapena
San Bizente Paulekoaren kalea n hasten da eta Frantzia kalean amaitzen da.
Luzera
110 metro inguruko luzera du. Ezkerreko espaloian 5 zenbakiraino iristen da eta eskuinekoan ez dago ataririk.
Trafikoa
Trafikorako irekita dago noranzko bakarrean, Frantzia kaletik San Bizente Paulekoaren kalera joateko.
NGC 346
NGC 346 galaxia bat da, Tucana konstelazioan. James Dunlopek aurkitu zuen n.
South Goa barrutia
South Goa barrutia Indiako barruti bat da, Goa estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Murisengo
Murisengo Italiako udalerri bat da. Alessandriako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Murisengok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Passerina cyanea
Passerina cyanea Passerina generoko animalia da. Hegaztien barruko Cardinalidae familian sailkatua dago.
Maumelle (Arkansas)
Maumelle Arkansasko hiri bat da. Pulaski konderrian kokatua dago. 2010ean 17,163 biztanle zituen, 24 kilometro koadrotan banatuta.
Viazac
Viazac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 173 etxebizitza zeuden, 128 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 38 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 157 etxeak ziren eta 14 apartamentuak ziren. 128 etxebizitza nagusietatik 108 bere jabearen bizilekua ziren eta 20 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 5 etxek bi zituzten, 22 etxek hiru zituzten, 39 etxek lau zituzten eta 60 etxek bost zituzten. 90 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 51 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 70 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 177 ziren, horien artean 141 aktiboak ziren eta 36 inaktiboak ziren. 141 pertsona aktiboetatik 132 lanean zeuden (77 gizon eta 55 emakume) eta 9 langabezian zeuden (3 gizon eta 6 emakume). 36 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Viazac udalerrian 132 unitate fiskal zeuden, 300,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.070 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 13 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 3 zurginak, 1 iturgina eta 1 argiketaria.
2000. urtean Viazac udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 468 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
382 Dodona
382 Dodona, asteroide gerrikoan aurkitutako 382. asteroidearen izena da. 1894ko urtarrilak 29an aurkitu zuen Auguste Charlois astronomo frantziarrak Nizako behatokitik. Dodona izeneko asteroide hau, C motako asteroide bat da, ziuraski karbonoz osatua dagoena.
Leptojulis chrysotaenia
Leptojulis chrysotaenia Leptojulis generoko animalia da. Arrainen barruko Labridae familian sailkatzen da.
Lagun Aro
Lagun Aro, BGAE Borondatezko Gizarte Aurreikuspenerako Erakundea da, MONDRAGON Korporazio ko kidea. Kooperatibetako mutualistei osasun zerbitzu osagarriak eskaintzen dizkie, eta Arrasate ko kooperatibek krisia ldian enplegua mantentzeko baliatu duten tresna gakoa da.
Lagun Aro Aseguruak, berriz, Bilbon egoitza duen euskal aseguru-etxea da. Lagun Aro bizitza, osasuna eta beste aseguruak saltzen dituen enpresa da, batez ere, Hego Euskal Herrian eta Espainian lan egiten duena.
MONDRAGON Korporazioa taldeko aseguru-etxea da.
Idukki barrutia
Idukki barrutia Indiako barruti bat da, Kerala estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Masayuki Yamada
Masayuki Yamada (山田 将之, 1994ko urriaren 1a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Tokyo.
Terdeghem
Biztanleria
2007an Terdeghem udalerrian erroldatutako biztanleak 522 ziren. Familiak 196 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 64 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 84 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 211 etxebizitza zeuden, 194 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 210 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 194 etxebizitza nagusietatik 160 bere jabearen bizilekua ziren, 29 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 36 etxek lau zituzten eta 137 etxek bost zituzten. 169 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 78 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 98 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 342 ziren, horien artean 252 aktiboak ziren eta 90 inaktiboak ziren. 252 pertsona aktiboetatik 228 lanean zeuden (126 gizon eta 102 emakume) eta 24 langabezian zeuden (12 gizon eta 12 emakume). 90 pertsona inaktiboetatik 32 erretiraturik zeuden, 30 ikasten zeuden eta 28 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Terdeghem udalerrian 202 unitate fiskal zeuden, 557 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.060 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 21 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzial guztiak supermerkatuak ziren.
2000. urtean Terdeghem udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 987 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Graptemys versa
Graptemys versa Graptemys generoko animalia da. Narrastien barruko Emydidae familian sailkatuta dago.
Occimiano
Occimiano Italiako udalerri bat da. Alessandriako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Occimianok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Yasukazu Tanaka
Yasukazu Tanaka (japonieraz: 田中 雍和, 1933ko ekainaren 15a - ) Japoniako futbolaria da.
Westby (Montana)
Westby Montanako herri bat da. Sheridan konderrian kokatua dago. 2010ean 168 biztanle zituen, 1.4 kilometro koadrotan banatuta.
Blytheville (Arkansas)
Blytheville Arkansasko hiri bat da. Mississippi konderrian kokatua dago. 2010ean 15,620 biztanle zituen, 53 kilometro koadrotan banatuta.
Passerina amoena
Passerina amoena Passerina generoko animalia da. Hegaztien barruko Cardinalidae familian sailkatua dago.
Cuora flavomarginata
Cuora flavomarginata Cuora generoko animalia da. Narrastien barruko Geoemydidae familian sailkatuta dago.
Pathanamthitta barrutia
Pathanamthitta barrutia Indiako barruti bat da, Kerala estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
NGC 347
NGC 347 galaxia bat da, Cetus konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
Makoto Okazaki
Makoto Okazaki (岡崎 慎, 1998ko urriaren 10a - ) Japoniako futbolaria da.
1328 Devota
1328 Devota asteroide gerrikoan aurkitutako 1328. asteroidearen izena da. 1925eko urriak 21ean aurkitu zuen Benjamin Jekhowskyk Aljerretik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1925 UA zen.
Bob Richards
1948ko Olinpiar Jokoetan brontzezko domina lortu zuen pertika jauziko proban, eta hurrengo bi jokoetan (Helsinki 1952 eta Melbourne 1956) proba bereko txapeldun olinpikoa izan zen.
Jakoisti
Jakoisti (eguesibarreraz: Sakoixti) Urraulgoiti ibarreko etxalde bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioarrea eskualdean.
Bertako biztanleak jakoistiarrak (eguesibarreraz: sakoixtiarrak) dira.
Izena
Jakoisti edo Sakoixti toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Geografia
Jakoisti Urraulgoiti ibarran dago.
Inguru naturala eta kokapena
Urraulgoiti Zangozako merindadeko herria da eta Nafarroako hiriburutik 56 kilometrora dago. Udaletxea Irurozkin dago. Erliebe handiko ibarra da, Ugarron bezalako arroilek nabarmenduta, lurraldeko gainerako lekuetatik isolatzen baitute. Ibarraren erdialdea nekazaritzakoa da, baina zenbat eta iparralderago edo ekialderago, orduan eta lur gutxiago dago erabilgarri. Azkenik, gainerako udalerriekin muga egiten duten eremuak menditsuak dira.
Klima
Erlieberaren desberdintasunak direla eta, Urraulgoitin bi klima desberdintzen dira, batetik hegoaldeko klima azpimediterraniarra, eta bestetik iparraldeko klima azpiozeanikoa. Iparraldean izaten diren prezipitazio ugariagoak direla eta (batez beste 1 400 mm edo gehiago urtero), pagadi ugari daude. Bien bitartean, hegoaldean, urtero 900 mm jausten direlarik, pinu basatia da espezierik ohikoena. Urteko batez besteko tenperatura 8 eta 12 gradu bitartekoa da.
Zuhaitzen artean espezierik ugariena birlandaturiko (Austriatik ekarri zituzten XVIII. mendearen amaieran) pinu lariziarrak dira, guztira 591 hektarea hartuz.
Estazio meteorologikoak
Urraulgoitin dagoen Eparotz, itsasoaren mailatik 565 metrora, Nafarroako Gobernuak 1974an jarritako estazio meteorologikoa dago.
Historia
Erdi Aroan errege-erreginen lekua zen, eta bere urteko bularra Aietxuibarrekin batera ematen zuen, ibar horretakoa baitzen. 1427an, lau etxe abandonatu zituztela gogoratzen zen. 1366 eta 1427an su bakarra zuen; 2 ziren 1553an eta 3 1646an. 12 biztanle zituen 1786 eta 1824an. San Klemente eliza zegoen hemen. 1835-1845eko udal-erreformen ondoren, Aietxuko jurisdikzioan kokatuta dago, Urraul ibarraren barruan beti. 1847an kare eta kantuzko eraikuntza arrunteko bi etxe ziren.
Demografia
biztanle zituen Jakoistik.
Euskara
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Urraulgoiti atzerakada-eremuan sailkatu zen, non euskarak hain atzerakada handia izan duen, non bertako hiztunik apenas geratzen den.
Koldo Zuazok, 2010ean, Urraulgoiti ez-euskal-eremuan sailkatu zen.
Udalerri honetan hitz egiten den euskarak bere berezitasunak du. Horregatik sailkatzen da eguesibarrera azpieuskalkian. Euskara batuaren itzalean alfabetatutako hainbat euskaldun baden arren, Urrozko mintzaira zaharrak hiztun gaberik dakite.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Arvillard
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 432 etxebizitza zeuden, 314 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 74 bigarren erresidentzia ziren eta 45 hutsik zeuden. 383 etxeak ziren eta 36 apartamentuak ziren. 314 etxebizitza nagusietatik 237 bere jabearen bizilekua ziren, 67 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 13 etxek bi zituzten, 55 etxek hiru zituzten, 84 etxek lau zituzten eta 161 etxek bost zituzten. 230 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 125 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 166 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 515 ziren, horien artean 387 aktiboak ziren eta 128 inaktiboak ziren. 387 pertsona aktiboetatik 362 lanean zeuden (206 gizon eta 156 emakume) eta 26 langabezian zeuden (9 gizon eta 17 emakume). 128 pertsona inaktiboetatik 41 erretiraturik zeuden, 37 ikasten zeuden eta 50 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Arvillard udalerrian 313 unitate fiskal zeuden, 787 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.273 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 37 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 12 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 igeltseroak, 2 margolariak, 3 zurginak, 1 iturgina, 2 argiketariak eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 2 okindegiak ziren.
2000. urtean Arvillard udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 81 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Go Hatano
Go Hatano (波多野 豪, 1998ko maiatzaren 25a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Tokyo.
Ladder diagrama
Ladder lengoaia irudi bidezko programazio lengoaia bat da. Jatorriz, industriako prozesu-kontroletan eta fabrikazioan erabiltzen ziren errele-koadroak diseinatzeko eta dokumentatzeko erabiltzen ziren. Errele-koadroko gailu bakoitza ikur batez iruditzen zen ladder diagraman, haien arteko konexioak erakutsiz. Gainera, koadroko kanpoko elementuak (adib. ponpak, berogailuak, etab.) ere ladder diagraman irudikatzen ziren.
Oza-Cesuras
Oza-Cesuras Galiziako A Coruñako probintzian dagoen Betanzosko eskualdean kokatzen den udalerria da. 2013an sortu zen, urtebete lehenago, 2012ko abuztuaren 30ean Cesuras eta Oza dos Ríosko udaletxeek bi udalerrien batzea onartu zutenean, Galizian 1968tik egiten zen lehena.
Ladder diagrama
Urteek aurrera egin ahala ladderra programazio lengoaia bihurtu zen, programa bat errele-logikako gailuak diagrama grafiko batekin irudikatzen duena. Horren erakusgarri da industriako kontrol-aplikazioetko kontrolagailu logiko programagarriak (PLCak) programatzeko lengoaietako bat izatea. Lengoaiaren izenak eskailera esan nahi du ingelesez programek eskailera-itxura dutelako. Izan ere, hauek bi errei bertikal (zutabeak) eta horien artean kokatutako lerro horizontalak (mailak) dituzte. Hasieran lengoaia kontrolagailuaren arabera aldatzen zen; gaur egun, ordea, IEC 61131-3 estandarraren baitan estandarizatuta dago.
Mura eskualde estatistikoa
Mura eskualde estatistikoa (Pomurska statistična regija) Esloveniako eskualde estatistikoa da. Gobernurik eta adminsitraziorik ez du. Aitzinako Transmuralandia (Prekmurje) eskualde tradizionala hartzen du.
Geografia
Eslovenian ekialderen dagoen eskualde estatistikoa da. Hiru herrialderekin egiten du muga, ipar-mendebaldean Austria du, ekialdean Hungaria eta Hegoaldean Kroazia. Mura ibaiak ematen dio izena eskualdeari.
Udalerriak
27 udalerri dauzka bere barnean.
Huanghoita-(Ce)
karbonato motako minerala da eta synchysite taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Huanghoita-(Ce) karbonato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 - 5 da.
Odalengo Piccolo
Mugakideak
Odalengo Piccolok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Urruña
Urruña Lapurdiko hego-mendebaldeko udalerri bat da, kostaldekoa, Lapurdi Itsasegian kokaturikoa. Irun-Biriatu eta Bordele arteko A-63 autobidearen alboan dago.
Ingurune naturala
Hainbat erreka igarotzen dira udalerriko lurretatik: Untxin, kostaldeko errekastoa, Donibane Lohizuneko badian itsasoratzen dena (baita horren ibaiadarra den Arola erreka, azken hau udalerriko lurretan bertan Andureta errekak elikatzen duelarik); Bidasoa eta Urdazuriren ibaiadarra den Ibardin erreka, azken horren ibaiadarra den Intzola errekarekin batera. Halaber, Mentaberri erreka Haizabia esparru eta hotel aldamenean itsasoratzen da, Euskal erlaitza deritzon kostaldean.
Sarbideak
Urruña, Ziburu eta Hendaia arteko 10. bide nazionalak, Bordele muga arteko A-63 autopistak (Urruñak 2. irteera du) eta Irun eta Paris lotzen dituen trenbideak zeharkatzen dute.
Historia
Bidasoa eta Urdazuri ibaien artean zegoen parrokia bakarra izan zen Urruña, eta Urtubiako jaunak denbora eta espiritu-jurisdikzioa zuen bertan. Ziburuk 1555. urtean lortu zuen autonomia erlijiosoa eta Hendaiak 1598an.
Urtubiako etxea bizkonderri bihurtu zen 1654an. Haren jabetzen artean, Urruña, Donibane Lohizune, Pausu, Zokoa eta Ziburuko hainbat mahasti, baso, lur, errota eta etxeak zeuden.
Independentzia erlijiosoa lortu ostean, zenbait herri Urruñatik banatzen joan ziren: 1574an Ziburu banatu zen, 1603an Biriatu eta 1654an Hendaia.
1790. urtean, Frantziako Iraultzaren ondorioz ezarritako paisaia administratibo berrian, Urruña, bere burua, Hendaia eta Biriatu barneratzen zituen kantonamendu baten burua izan zen, Uztaritzeko barrutiaren menekoa.
Napoleondar Gerretako monumentu izendaturiko lau gotorleku daude (Emigranteena, Baioneta , Bortuste eta Luis XIV.a ), horietariko bat (Luis XIV.a) udalerriak Biriaturekin duen mugan.
Demografia
XIX. mendearen hasieratik XX. mendearen azkenera 2.000 eta 4.000 biztanleren tartean egon zen Urruña, batzuetan gorago eta besteetan beherago. 1960ko harmarkadatik aurrera, ordea, gorokada esanguratsua izan zuen, eta XXI. mendearen bigarren hamarkadarako ia 10.000 biztanleren mailara iritsi zen.
Hizkuntza
Urruñan Kostatar hizkeran mintzatzen da, sartaldeko nafar-lapurteran.
Toponimia
Izen zaharra Urrunaga zen. Hurra ematen dituen zuhaitzaren izena hurritz edo hurrondo izaten da, baina toponimian '(h)urrun' gisa azaldu ohi da. Urrunaren lekua 'urrunaga' da toponimian. Geroago g letra, a letra bat galdu ziren eta n letra buzti egin zen. Horrela heltzen da Urruña oraingo izenera:
Urrun + aga  →  Urrunaga   →  Urruna(g)a   →  Urruna(a)   →  Urruña
René Pijnen
René Pijnen, (Woensdrecht, 1946ko irailaren 3a) Herbehereetako txirrindulari profesional ohia da.
Pistako txirrindularitzako Sei Eguneko probetan marka harrigarria dauka, 72 garaipen lortu baitzituen. Horretaz gain 1968ko Jokoetan txapeldun olinpikoa izan zen taldekako erlojupeko proban.
Urruña
Aldizkariak
Urruña aldizkaria 2021eko maiatzean sortu zuen Urrunaga Elkarteak. Bertan idazten dutenen artean hauek daude: Xerar Urrutia, Ixabel Etxeberria, Joseba Aurkenerena, Joritz Larraza, Odei Barroso, Aimar Karrika, Sustrai Colina, Ttotte Etxebeste. Gehien-gehiena euskaraz. Seihilabetekaria da.
Urruñan Bizi Urtero lau aldiz Herriko Etxeak plazaratzen duena. Hastapenetatik frantses hutsez plazaratzen zuten, baina 2020ko negutik, hau da, 67. zenbakitik goiti, den-dena euskaraz eta frantsesez plazaratzen dute.
Gure Herrian Herritarrak mugimendu abertzalearen aldizkaria, luzaz plazaratu zutena. Osora 53 zenbaki. Azkena 2017ko abenduan plazaratu zuten. Euskarazko eta frantsesezko artikuluak tartekatzen ziren.
Elkarteak
Xaia ostatua kultura-ekitaldiak eskaintzeko leku erreferentziazkoa da. Urte osoan aritzen da. Arrakastatsuenetako bat, euskal kantuen ikastaroa izaten da. Ehun lagun inguru elkartzen dira urritik ekainera, hamabost egunetik behin, euskal kantuak abesteko.
Neurri txikian baina antzeko ezaugarriak dituen Bilboko Kafe Antzokiarekin konparatu daiteke. Ondarroako Kafe Antzokia, Donostiako Doka ere antzekoak dira, eta gero antzeko beste ekimen batzuk abiatu dira Euskal Herrian zehar.
2000. urtean, orduko tabernako jabeak ostatua utzi zuenean, hutsunea betetzeko, abertzale batzuek dirua jarri zuten, ostatua haien gain hartzeko. 2002an, kooperatiba bat antolatu zuten ostatua kudeatzeko. Geroago, herriko Bakalau elkarteak bere gain hartu zuen Xaian kultur ekitaldiak antolatzeko ardura: kontzertuak, kantu-afariak, bertso-saioak...
Julio César La Cruz
Julio César La Cruz Peraza (Camaguey, Kuba, 1989ko abuztuaren 11) kubatar boxeolaria da. 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina irabazi zuen eta baita 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan ere. Lau aldiz amateur mailako munduko txapeldun ere bada, 2011ko, 2013ko eta 2017ko Munduko txapelketetan urrezko dominak irabazi zituelarik.
Nevio
Gneo Nevio (K.a. 261-K.a. 201), erromatar idazle bat izan zen. Tragediak, komediak eta olerki epiko bat idatzi zituen bertso saturnioetan: Gerra Punikoa (Poenicum Bellum). Epika nazional erromatarraren sortzailetzat jotzen da, aurretik, Livio Andronikok Homeroren Odisearen itzulpena baino ez duelarik.
Bere jatorriari dagokionez, Campaniako herri latindarretakoren batean jaio zela uste izan da, baina Erroman, Nevia gens plebeio bat zegoela ezagutzen denez, seguruena, Erroman jaio izana da, erromatar hiritar bezala. Lehen Gerra Punikoan parte hartu zuen.
Antzerkigile gisa, bere karrera K.a. 235ean hasi eta 30 urtez jarraitu zuen. Bere amaiera aldera, nobleziaren etsaitasuna jaso zuen, bereziki Metelotarrena, eszenatik zuzendu zizkion erasoengatik, ondorioz, kartzelatua izan zelarik. Kartzelan zegoela, bi lan idatzi zituen, non bere aurreko errespetu faltagatik barkamena eskatu zuen, eta, plebearen tribunoen parte-hartzearen ondorioz askatua izan zen, jarraian, Utikara erretiratuz. Dirudienez erbeste honetan idatzi zuen Gerra Punikoari buruzko bere lana, jada antzezlanak idaztetik erretiratua zegoenean.
Livio Androniko ez bezala, erromatarra zen, eta ez greziarra; idazle original bat zen, eta ez lan greziarren egokitzaile eta itzultzaile soil bat. Neviok ere, tragedia eta komedia greziarrak egokitu zituen arren, jatorrizko eredutik at joan zen, fabula praetexta edo drama nazionala sortuz.
René Pijnen
Amateurretan
1967 1968
Europako txapelketak
1971 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979 1980 1982 1985 1987
Alappuzha barrutia
Alappuzha barrutia Indiako barruti bat da, Kerala estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Shunichiro Okano
Shunichiro Okano —岡野 俊一郎— (Tokio, Japonia, 1931ko abuztuaren 28a – 2017ko otsailaren 2a) futbolaria izan zen.
Leonel Fernández
Leonel Antonio Fernández Reyna (Santo Domingo, Dominikar Errepublika, 1953ko abenduaren 26a -) Dominikar Errepublikako politikari eta abokatua da.
Biografia
Errepublikako lehendakaria izan zen 1996tik 2000ra eta 2004tik 2008ra. 2008an berriz aukeratu zuten lehendakari.
Lehenengo ikasketak New Yorken egin zituen. Bere herrialdera itzuli ondoren, zuzenbidea ikasi zuen Santo Domingoko Unibertsitate Autonomoan, eta han bertan egin zuen doktoregoa. Juan Bosch izan zuen maisu eta gidari, eta Partido de la Liberación Dominicana (PLD) alderdia sortu zuten biek 1973an. 1983an, alderdiko Batzorde Nagusiko kide egin zuten, eta 1990ean, Batzorde Politikokoa. 1994ko hauteskundeetan Errepublikaren lehendakariorde izateko hautagai izan zen, baina ez zuen irabazi. 1996ko hauteskundeetan Errepublikako lehendakaritza lortu zuen. PLD alderdiak lortutako lehen estatuburua izan zen.
Forrest City (Arkansas)
Forrest City Arkansasko hiri bat da. St. Francis konderrian kokatua dago. 2010ean 15,435 biztanle zituen, 109 kilometro koadrotan banatuta.
Odalengo Grande
Odalengo Grande Italiako udalerri bat da. Alessandriako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Odalengo Grandek honako udalerri hauekin egiten du muga:
West Yellowstone (Montana)
West Yellowstone Montanako herri bat da. Gallatin konderrian kokatua dago. 2010ean 1,271 biztanle zituen, 2.07 kilometro koadrotan banatuta.
Saint-Ulrich
Saint-Ulrich Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Ulrich udalerrian erroldatutako biztanleak 306 ziren. Familiak 119 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 47 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 44 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 130 etxebizitza zeuden, 118 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 116 etxeak ziren eta 13 apartamentuak ziren. 118 etxebizitza nagusietatik 102 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 9 etxek hiru zituzten, 27 etxek lau zituzten eta 80 etxek bost zituzten. 109 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 52 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 58 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 197 ziren, horien artean 146 aktiboak ziren eta 51 inaktiboak ziren. 146 pertsona aktiboetatik 132 lanean zeuden (75 gizon eta 57 emakume) eta 14 langabezian zeuden (3 gizon eta 11 emakume). 51 pertsona inaktiboetatik 17 erretiraturik zeuden, 17 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Ulrich udalerrian 119 unitate fiskal zeuden, 302 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.608 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 iturgina zen eta 1 tintoreria.
2000. urtean Saint-Ulrich udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hego Bismarcketako plaka
Hego Bismarcketako plaka mikroplaka tektoniko bat da. 0,00762 estereorradianeko hedadura du. Pazifikoko plakari lotua dago.
Ozeano Barearen mendebaldean dago. Bismarck uhartediaren zati bat hartzen du (Bretainia Berria), Ginea Berria uhartearen ipar-ekialdeko kostaldea, Salomon itsasoaren ipar-mendebaldea eta Bismarck itsasoaren hegoaldea.
Hego Bismarcketako plakak mugakide ditu Woodlark plaka, Ipar Bismarcketako plaka, Manusko plaka eta Salomon itsasoko plaka.
Aipaturiko beste plakekin dituen mugak, Bougainvilleko fosak eratzen ditu, Bretainia Berriaren hego kostaldean.
Hego Bismarcketako plaka, milioi bat urteko, 8,44ºko errotazio abiaduran mugitzen da, 10º 61' ipar latitudean eta 32º 99' mendebal longitudean kokatutako polo baten arabera.
El Nocedal
El Nocedal Balmasedan dagoen auzoa da, Angostura auzotik gertu.
Leptojulis cyanopleura
Leptojulis cyanopleura Leptojulis generoko animalia da. Arrainen barruko Labridae familian sailkatzen da.
Uztailaren 21
Uztailaren 21a gregoriotar egutegiaren urteko berrehun eta bigarren eguna da, 203.a bisurteetan. 163 egun falta dira urtea amaitzeko.
Kanpo estekak
Uztailaren 20 | Urteko egutegi | Uztailaren 22
NGC 348
NGC 348 galaxia espiral bat da, Fenix konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Eileen Gu
Eileen gu –txineraz, Gu Ailing– (San Frantzisko, 2003ko irailaren 3a) Estatu Batuetan jaio eta 2019tik eski akrobatikoan lehiatzen den kirolari txinatarra da. Modelo gisa ere lan egiten du.
2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, eta urrezko domina lortu zuen big air proban.
Hiru domina irabazi zituen 2021eko Akrobaziazko Eski Munduko Txapelketan, urrea hodi-erdian eta aldapa probetan eta brontzea jauzi handian. Horrez gain, hiru domina lortu zituen Neguko X Jokoetan.
Ameriketako Estatu Batuetan jaio arren, Txinarentzat nazioartean lehiatzea erabaki zuen. Kirol-jardueraz gain, kazetaritza-ikasketak egiten ditu Stanford Unibertsitatean, eta eredu profesionala da.
Cuora mccordi
Cuora mccordi Cuora generoko animalia da. Narrastien barruko Geoemydidae familian sailkatuta dago.
Aiara (familia)
Aiara familia edo Aiara Etxea Arabako Erdi Aroko leinu noblea izan zen. Ahaide Nagusien arteko gerretan (XIII-XV. m.), ganbotarren burua zen eta Arabako lautadan kokatuta zeuden euren defendatzaileak.
Jatorria
XIV. mendearen amaieran, Lautadako eta inguruetako senide nagusiak eta landako nobleziako kideak Gasteizera iristen hasi ziren, hiribilduko kontzejuaren barruan presentzia izateko eta merkataritza-kontrolarekin aberasteko helburuarekin. Honek, bata bestearen atzetik gatazkak sortu zituen, eta leinu hauek bi bandotan bildu ziren: Callejatarrak eta Aiatarrak, oinaztarren eta ganboatarren arteko bando-borrokaren gatazka berri bati erantzuten ziona, hurrenez hurren.
Bere izenak dioen bezala, Aiaratarrak Aiarari estuki lotuta zeuden. Fernan I.a Perez Aiarakoa bera, Aiarako jauna, Gasteizera erretiratu zen, eta han fraide domingotar gisa hil zen 1385ean. Handikiak izanda ere, artisau gremioekin eta herri xumearekin harremanak zituzten, eta 1423an azken hauen eskubideen alde azaldu ziren. Saltzedo, Abendaño, Iruña eta Larrinzar leinuekin loturak izan zituzten.
Bi aldeek dorretxeak eraikiarazi zituzten hiriko gune estrategikoetan eta aterpe gotortuetan, hiriko gune eta kaleak menderatzeko.
Astaxantina
Astaxantina xantofila mota bat da, kolore gorria duen pigmentu bat da.
Izena eta iturriak
Grekerazko Αστακός ("karramarro") eta xanthos ("horia") hitzen elkarketatik dator astaxantina izena. Ibai karramarrotik (Astacus astacus) isolatu zen aurrenekoz, hortik bere izena.
Funtzioak
Ez du probitamina funtziorik, baina antioxidatzaile oso eraginkorra da, gainerako karotenoideak baino hamar aldiz indartsuagoa.
Erabilerak
Arrain eta krustazeoen (Penaeus monodon) hazkuntza industrialean hauentzako elikagai gisa erabiltzen da.
Huangita
'''Huangita]] =
sulfato motako minerala da eta alunite taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Huangita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 - 4 da.
Hegaluze
Hegaluzea (Thunnus alalunga; Bonnaterre, 1788) itsasoko espezie pelagiko handien multzoko arrain garrantzitsuenetako bat da, tunidoen familiakoa. ]
Malappuram barrutia
Malappuram barrutia Indiako barruti bat da, Kerala estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Hegaluze
Euskal izendegia
Hegaluzea izendatzeko modu ezberdinak daude Euskal Herriko herri ezberdinetan :
Ezaugarri fisikoak
Hegaluzea tunido ertain-handia da. Indibiduo helduek luzera-hein zabala hartzen dute, 60-100 zm artekoa; hala ere, ohikoa da 4 kg-tik 20-30 kg-ko indibiduoak arrantzatzea, eta 140 zm eta inoiz 60 Kg-ko indibiduoak ere ikusi izan dira. Hegaluzeak gorputz fusiformea du, borobildua. Begi handiak ditu. Bere bi aleta dortsalak oso gertu daude elkarrengandik; bigarren aleta dortsala eta aleta anala altura berean daude, puntadunak dira haien atzean 7-9 pinula artean bereizten dira, pedunkulu kaudaleraino. Aleta pektoralak oso luzeak dira, espezie honen adierazgarriak direnak, gorputzaren luzera osoaren herena izanik, bigarren aleta dortsal eta aleta analaren oinarrietatik atzerago ere iristen direnak. Pedunkulu kaudalak bi killa kaudal zentral ditu, albo banatara. Bizkarraldea urdin iluna dute; eta alboak zilar koloredunak edo zuriskak. Aleta kaudalaren ertza zuriska izan ohi da. Nahastu daitezken espezieak :
Albakora (Katsuwonus pelamis): Aleta pektoralak oso motzak dira, beste tunidoekin alderatuta. Gorputzaren erdikaldetik beheruntz, alde bentralean, marra ilun longitudinal paraleloak ditu, zakatzen operkuluaren alturan hasi eta pedunkulu kaudaleraino.
Hegalabur (Thunnus thynnus): Indibiduo helduak askoz handiagoak izatera iritsi daitezke, tunidoetan handienak. Begia gorputzarekiko erlazioan txikiagoa dute, hegaluzearekin alderatuta. Ezaugarri adierazgarriena ordea, aleta pektoralen neurria da, izenak dioen moduan, hegaluzeak baino laburragoa dena, aleta analaren alturara iritsi gabe. Hegalaburrak haragia gorriagoa du (atungorri modura ere ezaguna), eta hegaluzeak (edo atunzuriak), zuriagoa.
Moja (Thunnus obesus): Hegaluzearen tamaina antzekoa izanik ere, begiak handiagoak eta gorputz lodiagoa izan ohi du. Aleta pektorala, hegalaburrarena baina luzeagoa bada ere, ez da bigarren aleta dortsalera iristen.
Nutrizio-ezaugarriak
Hegaluzea arrain urdinen ordezkari garrantzitsuenetako bat da, bere haragiak duen gantz kantitate altuagatik. Duen omega-3 kantitate altuagatik, berdelaren kontsumoak LDL kolesterola eta triglizeridoak jeisten laguntzen du, odolaren jariakortasunean lagunduz. Proteina iturri garrantzitsua izateaz gain, bitaminei erreparatuz gero, ano bakar batek populazioarentzat gomendatutako eguneko D bitamina kopuruaren bikoitza suposatzen du (kaltzioaren absortzioan lagunduz), B12 bitaminaren laukoitza, eta gomendatutako eguneko kopuruaren antzekoa niazina kopuruari dagokionez. Mineral edukiari dagokionez, esanguratsuak dira hegaluzearen kontsumoak eskaintzen dituen selenio eta fosforoa, eta baita potasioa, magnesioa, burdina eta zink-a ere.
Animalien tamaina handia dela eta, itsasoan aurkitzen diren metal astunen (adib. merkurioaren) pilaketa hegaluzetan beste arrainen kasuan baino handiagoa izanagatik, hegaluzearen kontsumo osasungarriaren inguruko kezka handitu izan du populazioan. Hala ere, asko dira hegaluzearen kontsumoak, beti ere kantitate neurtuan (adib. astean behin), dituen abantailak arriskuen gainetik daudela erakusten duten ikerketak.
Kontsumo-garaia
Euskal Herrian hegaluzea urte osoan kontsumitu daitekeen arren (are gehiago kontserbatako hegaluzeak merkatuan duen presentzia kontuan hartuz gero), hegaluze freskoak sasoi zehatza du gure kostaldean. Izan ere, hegaluzea Bizkaiko Golkora uda garaian etortzen da, eta beraz, Ekainetik Urrira arte zabaltzen den hegaluzearen kosteran zehar aurkitu daiteke gure kostaldeko hegaluze freskoa arraindegietan.
Reizo Fukuhara
Reizo Fukuhara (japonieraz: 福原 黎三, 1931ko apirilaren 2a - 1970eko otsailaren 27a) Japoniako futbolaria izan zen.
Hegaluze
Ekologia
Hegaluzearen bizi-iraupena luzea izan daiteke, 10-15 urte izatera iritsi daitezkeelarik kasu batzuetan.
Hegaluzearen banaketa mundu osoko itsaso epel eta beroetara zabaltzen da, Ozeano Barea, Atlantikoa eta Mediterraneoa barne. Tarteko sakoneratan egon ohi da (100 m ingurutan), eta elikatzeko orduan, normalean sakonera txikiagoetan, ur-azalera ere gerturatuz. Hegaluzea arrain migratzailea da, urtero migrazio bera errepikatzen duena. Izan ere, muskulu indartsuak dituen arraina da, eta igeriketan gastu energetiko izugarria ematen du. Horrela, neguan zehar Azores uharteen inguruan egoten dira eta udaberri amaiera aldera (Maiatza-Ekaina), populazioaren zati bat Kantauri itsasora hurbiltzen da, eta beste bat, Mediterraneo itsasoan barrena sartzen da.
Uda garain honetan egiten duten migrazioa batez ere elikadura beharrek zuzendua izaten da, izan ere, Bizkaiko Golkoaren kasuan adibidez, garai honetan bertan topatu ditzaketen espezie pelagiko txiki kopuru handien atzetik etortzen baitira, hala nola, antxoa edo sardina bezalako arrainak jatera.
Hegaluzearen arrantza Euskal Herrian
Euskal arrantzaleen kostera nagusietako bat da hegaluzearena, udaberrian hasi (Ekaina aldera) eta uda osoan zehar zabaltzen dena, urtearen arabera, Iraila-Urria arte.
Hegaluzea bi modu nagusietan harrapatu ohi da, beti amuarekin eta hegaluzeak banaka ontziratuz. Batetik, beita-bizia deituriko teknikaren bitartez, aurreko mendearen erdialdean gure itsasontzietan zabaldu zen metodoa ; arrantza hau, antxoa edo sardina bezalako beita bizia itsasora bota ondoren bertara hurbiltzen diren hegaluzeak kainaberaz banaka ontziratzean datza. Bestetik, artisau-arrantzaleak burutzen duten xaxi-arrantza dugu; kasu honetan ontzia martxan doalarik, kainabera edo pertxa parea alde banatara zabalduz, bertatik apeua daramatzaten hari sendoak jartzen dira, horietako bakoitza karrete batera atxikita; hegaluzeak apeua irenstean, karretearen laguntzaz hegaluzeak ontzira gerturatu, eta eskuzko kakoarekin banaka ontziratzean datza teknika honek, eta arraina kalitate altuenarekin jasotzea baimentzen du.
Bujurquina cordemadi
Bujurquina cordemadi Bujurquina generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Hegaluze
Hegaluzearen arrantza Euskal Herrian
Oso preziatua den heinean, hegaluzearen arrantza, kasu honetan xaxi-arrantza, laket-arrantzan gero eta zabalduagoa den aktibitatea da, laket-ontzietan arrantzan dabiltzanak eta baita turismo-arrantzak gero eta harrapaketa garrantzitsuagoak egiten dituztelarik azken urteotan.
Bitxikeriak
Uda hasieran hegaluzeak gure kostaldetik urrun daude oraindik, Azores uharteen inguruan pasatzen baitute negua, eta beraz, gure itsasotara hurbiltzen hasten diren sasoian hainbat dira inguru hartara hegaluze bila joaten diren euskal arrantzontziak; kasu honetan, xaxi-arrantzan aritzen direnak. Hegaluzea Bizkaiko Golkora gerturatu ahala, beita-bizianaritzen diren arrantzontziak ere joaten dira hegaluzearen arrantzara. Urtearen arabera, hegaluzea gehiago edo gutxiago hurbiltzen da gure kostaldera.
Tamaina batetik aurrera, hegaluze arren kopurua handitu egiten da, tamaina handienen kasuan emeak aurkitzea oso arraroa izaten delarik; horrela ar-eme erratioa asko handitzen da, 100 zm-tik gorako neurrietan.
Hegaluzea modu askotara zatitu badaiteke ere, haien gorputzaren zati bakoitzak bere izena eta interes gastronomiko propioa du.
Euskal Herriko Arrainen Gida
<references group="Euskal Herriko Arrainen Gida" />
Olivola
Olivola Italiako udalerri bat da. Alessandriako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Xenpelarren fruituak (eskultura)
Xenpelarren fruituak Gotzon Huegun eskultore lasartearraren burdinazko eskultura da, Xenpelar bertsolariaren omenez jarri zuten Errenteriako Foruen plazan 2014ko urtarrilaren 13an (Xenpelar plaza ere esaten zaio plaza horri).
Burdinazko egitura handi bat da eskultura. Zuhaitz itxura du, eta ertzetan agertzen diren fruituak bertsoak dira. Andoni Egaña bertsolariak lagundu zuen Xenpelarren bertso horiek aukeratzen. Eskulturak 3 metroko altuera du, eta 2,40 metroko zabalera.
Passerina versicolor
Passerina versicolor Passerina generoko animalia da. Hegaztien barruko Cardinalidae familian sailkatua dago.
Whitefish (Montana)
Whitefish Montanako hiri bat da. Flathead konderrian kokatua dago. 2010ean 6,357 biztanle zituen, 16.65 kilometro koadrotan banatuta.
Cersay
Cersay Frantziako udalerria da, Deux-Sèvres departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Cersay udalerrian erroldatutako biztanleak 974 ziren. Familiak 392 ziren, horien artean 114 pertsona bakarrekoak ziren (63 bakarrik bizi ziren gizonak eta 51 bakarrik bizi ziren emakumeak), 129 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 118 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 31 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 524 etxebizitza zeuden, 414 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 61 bigarren erresidentzia ziren eta 49 hutsik zeuden. 506 etxeak ziren eta 18 apartamentuak ziren. 414 etxebizitza nagusietatik 327 bere jabearen bizilekua ziren, 82 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 19 etxek bi zituzten, 56 etxek hiru zituzten, 104 etxek lau zituzten eta 234 etxek bost zituzten. 314 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 212 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 167 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 571 ziren, horien artean 386 aktiboak ziren eta 185 inaktiboak ziren. 386 pertsona aktiboetatik 331 lanean zeuden (190 gizon eta 141 emakume) eta 53 langabezian zeuden (25 gizon eta 28 emakume). 185 pertsona inaktiboetatik 87 erretiraturik zeuden, 37 ikasten zeuden eta 61 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Cersay udalerrian 423 unitate fiskal zeuden, 1.009 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.993 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 40 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 igeltseroak, 3 margolariak, 3 zurginak, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 2 brikolaje denda handika, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 arropa denda zen.
2000. urtean Cersay udalerrian 54 nekazaritza-ustiategi zeuden, 3.444 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Orsara Bormida
Orsara Bormida Italiako udalerri bat da. Alessandriako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Orsara Bormidak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Kentropyx paulensis
Kentropyx paulensis Kentropyx generoko animalia da. Narrastien barruko Teiidae familian sailkatuta dago.
Siloam Springs (Arkansas)
Siloam Springs Arkansasko hiri bat da. Benton konderrian kokatua dago. 2010ean 15,039 biztanle zituen, 27 kilometro koadrotan banatuta.
Saint-Martin-du-Mont (Côte-d'Or)
Saint-Martin-du-Mont Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.