cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Burdingintza
Historia
Siderurgiaren historia historiaurrean hasten da. Aurkitutako lehenengo burdinazko tresnak K.a. 5. milurtekokoak Iranen eta K.a. 2. milurtekokoak Txinan, meteoritoetako burdin-nikelez eginda daude. Oraindik ez da ezagutzen noiz hasi zen mineraletatik, burdinaren urtzea, baina K.a. 2. milurtekoaren bukaeran burdina Txinatik Saharaz hegoaldera ekoizten zen. Burdina forjatuaren erabilera K.a. 1. milurtekoan ezaguna zen. Erdi Aroan zehar urtutako burdinatik burdin forjatua egiteko metodoak aurkitu ziren, fintzeko forjak erabiliz. Prozesu guzti hauetarako erregai modura egur-ikatza beharrezkoa zen.
Arrabioak baino karbono gutxiago eta burdin forjatuak baino gehiago duen altzairua, Antzinaroan ekoiztu zen lehenengoz. Burdin barren zementazio prozesuaren bidez, altzairua ekoizteko metodoak XVII. mendean asmatu ziren. Industria Iraultzan, egur-ikatza gabe burdin barrak ekoizteko moduak aurkitu ziren eta gerora altzairua ekoizteko erabili ziren. 1850ko hamarkadaren bukaeran Henry Bessemer altzairua egiteko prozesu berri bat asmatu zuen, prozesu honetan airea urtutako arrabiotik pasaraziz altzairu gozoa ekoiztuz. Hau eta XIX. mende eta aurrerako prozesuek burdin forjatuaren ekoizpenari bukaera eman zioten.
Hematite eta meteorito burdina
Aurkitu diren burdin gailu goiztiarrenak hematitez eginda daude, Egiptoko Khormusanenank k.a. 35.000. Egiptoko paleolitoa k.a. 30.000. urtean bukatzen da. Khormusatarrek tresna aurreratuak animalien hezurrekin ere garatu zituzten, ez zuten bakarrik harriekiko menpekotasuna.
Askoz geroago, metala, lurrera iristen diren meteorito guztien %6 hartzen duen, burdin-nikel meteoritoetatik ateratzen zen. Iturri hau askotan ziurtasun osoz identifika daiteke material horren ezaugarri kristalino bereziak direla eta (Widmanstatten irudiak), metala hotzean eta tenperatura baxuetan lantzen denean mantentzen baitira. Tresna hauen artean Iranen, K.a. 5. milurtekoan aurkitutako beira-aleak eta K.a. 4000. urteko Antzinako Egiptoko eta Sumerreko apaingarriak eta lantza puntak daude. Meteorito burdina K.a. 2. milurtekoan Aizkora Txinatar batean ere aurkitu zen.
Meteorito burdina (kontaktatu baino lehenagoko) Ipar Amerikan tresna moduan erabiltzen zuten. 1000. urtea inguru hasita Groenlandiako Qaanaaqko jendeak arpoiak, labanak eta ahodun beste tresnak York lurmuturreko meteoritoetatik egiten hasi ziren. Normalean metalezko ilar tamainako zatiak hotzean kolpatzen ziren diskoak bihurtu arte eta gero hezurrezko euskarri batean bateratzen ziren. Tresna hauek Artikoko beste jendeekin trukatzeko ere erabiltzen ziren: Yorkeko lurmuturreko meteoritoarekin egindako tresnak handik 1.600 kilometroetara aurkitu izan dira. Robert Peary, Amerikako esploratzaileak, meteoritoko zatirik handiena New York hiriko Historia Naturaleko Museo Amerikarrera eraman zuenean, 1897an, oraindik 33 tona inguru pisatzen zuen. Meteorito burdinaren erabilera beranduetako beste adibide bat K.o. 1000 inguruko Suedian aurkitutako zeio bat da.
Meteoritoak zerutik erortzen direnez, linguista askok uste dute ingelesezko iron hitza (OE isern), Europako iparraldeko eta mendebaldeko hizkuntz askotan antzekoak dituena, “jainkoak” esan nahi duen aisar hitz etruskotik datorrela. Aurrekoa horrela izango ez balitz ere, hitza zelta edo hizkuntz italikoen forma aurre-proto-germaniarren mailegua izan daiteke.
Burdin hutsa
Egoera metalikoan dagoen burdin hutsa oso gutxitan agertzen da, bakarrik arroka basaltiko batzuetako inklusio moduan. Meteorito burdinaz gain, Groenlandiako Qaanaaqko jendeak Disko uharteko burdin hutsa erabili zuten.
Burdinaren urtzea eta Burdin Aroa
Burdinaren urtzea – oxidatutako burdin mineraletatik burdin erabilgarriaren erauzketa – kobrea eta eztainuarena baino zailagoa da. Metal hauek eta bere aleazioak hotzean landu edo labe sinpleetan urtu eta moldeetan sartu ahal badira ere, urtutako burdina beroan landu behar da eta bakarrik bereziki diseinaturiko labeetan urtu daiteke. Beraz ez da arraroa gizakiak burdin urtuaren teknologia bereganatzea brontzearen metalurgiaren milurteko batzuk igaro arte.
A Star Is Born (1954ko filma)
Bost Oscar Sarietarako izendapenak jaso zituen: Emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Judy Garland), Gizonezko aktore onenaren Oscar Saria (James Mason), Zuzendaritza artistiko onenaren Oscar Saria (Malcolm C. Bert, Gene Allen, Irene Sharaff eta George James Hopkins), Jantzi-diseinu onenaren Oscar Saria (Jean Louis, Mary Ann Nyberg eta Irene Sharaff), Jatorrizko abesti onenaren Oscar Saria ("The Man that Got Away") eta Jatorrizko soinu banda onenaren Oscar Saria (Ray Heindorf).
Burdingintza
Burdinaren urtzea eta Burdin Aroa
Burdinaren urtzea aurkitu zen data eta lekua ez da ezagutzen, alde batetik oso zaila delako ezberdintzea nikel duten burdinetatik atera den metala eta beroan landutako meteorito burdina. Nabaritasun arkeologikoa erdi ekialdeko zonaldean kokatzen du, K.a. 3. milurtekoan Brontze Aroan zehar. Hala ere, burdinazko tresnak oso urriak izan ziren K.a. XII. mendea arte.
A Star Is Born (1954ko filma)
Argumentua
Norman Maine (James Mason) bere zurruterako joeraren ondorioz gainbeheran dagoen aktoreak gau batez Esther Blodgett (Judy Garland) abeslariarekin topo egingo du. Elkar adiskidetu eta azkenean maitemindu egingo dira, eta Normanek Estherri izar bilakatzen lagunguko dio, baina Estherren aktore ibilbidea goruntz doan heinean, Normanek alkoholaren bidez bere burua suntsitzen jarraituko du.
Burdingintza
Burdinaren urtzea eta Burdin Aroa
Burdin Aroa definitzen da altzairuzko tresna eta armak modu zabal batean erabiltzeagatik, brontzezkoekin batera edo hauek ordeztuz. Trantsizioa denbora ezberdinetan gauzatu zen leku ezberdinetan, teknologia mundu zaharrean zehar hedatzen zen heinean. Mesopotamia K.a. 900. urterako Burdin Aroan zegoen. Nahiz eta Egiptok burdinazko tresnak ekoizten zituen, brontzea nagusi izan zen KA 663. urtean asiriarren konkista arte. Erdi Europan Burdin Aroan K.a. 500. urtea inguru hasi zen eta India eta Txinan K.a. 1200 eta 500 urteen inguruan. K.a. 500. urtea inguru Nubia burdina ekoizle eta esportatzaile nagusi bat bilakatu zen. Hau, burdinazko armak erabiltzen zuten, asiriarrek Egiptotik kanporatu eta gero izan zen.
Lewistown (Montana)
Lewistown Montanako hiri bat da. Fergus konderrian kokatua dago. 2010ean 5,901 biztanle zituen, 13.78 kilometro koadrotan banatuta.
Cremolino
Cremolino Italiako udalerri bat da. Alessandriako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Cremolinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Mandatariaren gerra
Mandatariaren gerra Jose Inazio Basterretxeak idatziriko eleberri labur bat da, Elkarrek 2008an argitara emana. Espainiako Gerra Zibileko pasadizo ilun bat kontatzen da bertan. Gertaerak jazo zirenetik hogei urtera kazetari mexikar batek idatzitako erreportaje-sorta baten itxura du. Espiotza, politika, diru-interesak, ustekabeko amodioa eta antzeko gaiak agertzen dira bertan. Lan horrek 2008ko Augustin Zubikarai Literatur Saria jaso zuen.
Dang barrutia
Dang barrutia Indiako barruti bat da, Gujarat estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Takeshi Kamo
Takeshi Kamo (japonieraz: 加茂 健, 1915eko otsailaren 8a - 2004ko martxoaren 26a) Japoniako futbolaria izan zen.
NGC 297
NGC 297 galaxia bat da, Cetus konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
Australoheros robustus
Australoheros robustus Australoheros generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Seuserenra
Seuserenra, Egiptoko XVII. dinastiako faraoi bat izan zen, K.a. 1582tik K.a. 1570 arte gobernatu zuena.
Seuserenra izeneko gobernari hau, Beb-Ankhekin identifikatua da, eta, tradizionalki, Egiptoko XVII. dinastiaren barnean sartzen da.
1984an, Gebel Zaiten, Itsaso Gorriaren ondoan aurkitutako hilarri txatal batek, bi izenak lotzen ditu.
Turineko Errege Kanonak, bere 11.7 erregistroan, bere izena, Seuserenra adierazten du, baina erregealdiaren iraupena ez dago ulertzerik.
Seuserenrak, eraikuntza lanen zantzuak utzi zituen Medamudeko tenpluaren handitzean.
Albens
Albens Frantziako udalerria da, Savoia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Albens udalerrian erroldatutako biztanleak 3.104 ziren. Familiak 1.180 ziren, horien artean 284 pertsona bakarrekoak ziren (123 bakarrik bizi ziren gizonak eta 161 bakarrik bizi ziren emakumeak), 330 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 456 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 110 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Diru sarrerak
2009an Albens udalerrian 1.232 unitate fiskal zeuden, 3.284,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.065 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 215 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 4 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 23 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 47 eraikuntza enpresak ziren, 36 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 9 garraio enpresak ziren, 8 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 11 finantziazio enpresak ziren, 7 higiezinen enpresak ziren, 26 zerbitzu enpresak ziren, 27 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 58 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 2 banku bulegoak, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 2 igeltseroak, 8 margolariak, 14 zurginak, 7 iturginak, 4 argiketariak, 2 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 2 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 8 establezimendu komertzialetatik, 3 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 kirol-denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Albens udalerrian 25 nekazaritza-ustiategi zeuden, 680 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Albens udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 438 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Iniistius auropunctatus
Iniistius auropunctatus Iniistius generoko animalia da. Arrainen barruko Labridae familian sailkatzen da.
Amanaki Nicole
Amanaki Nicole (Suva, Fiji, 1992ko otsailaren 8a), Fijin sortutako Zelanda Berriko 15eko eta 7ko errugbi jokalaria da.
Bizitza pertsonala
Nicolek Burnside High School-en ikasi zuen.
Made in Oslo
Made in Oslo norvegiar telesail dramatikoa da, Kathrine valen Zeinerek Viaplayrako sortua.
Sinopsia
Ama izan nahi baina ezin duen 40 urteko emakume bat da drama norvegiar honetako protagonista. In vitro ernalketak, ugalketa lagundua ahalbidetzen duten klinikak, adopzio prozedurak… telesail honen erdigunean daude. Izan ere, ama izateko, Elin prest dago sekretuak gordetzeko eta hainbat muga etiko gainditzeko. Bidean, arriskuan jarriko ditu lanbidea, familia eta bere bizitza.
Amanaki Nicole
Ibilbidea
2018an, New Zealand Sevens taldean egin zuen nazioarteko debuta. Zeelanda Berriarekin jokatu zuen 2018ko Oceania Sevens Txapelketan Suvan, Fiji, bere sorlekuan. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Zeelanda Berriko selekziorako hautatu zuten zazpiko errugbirako.
Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), zilarrezko domina irabaziko du Zeelanda Berriko taldearekin, Fijiko taldearen atzetik (urrezkoa) eta Argentinakoaren (brontzezkoa) aurretik sailkatuz. Hauek osatuko dute Zeelanda Berriko taldea: Kurt Baker, Dylan Collier, Scott Curry, Andrew Knewstubb, Ngarohi McGarvey-Black, Tim Mikkelson, Sione Molia, Etene Nanai-Seturo, Tone Ng Shiu, Amanaki Nicole, William Warbrick, Regan Ware eta Joe Webber-ek.
Marearen erraietan
Argumentua
Hiru emakume (Irune, Lore eta Madalen) eta gizon bat (Paulo) dira protagonistak. Bizitzak hurbildu, eta bizitzak berak urrundu ditu. Gizakiaren metamorfosi animikoaren lekukotasuna azaltzen du egileak lan honetan. Iragana, oraina eta etorkizuna nahasten dira lerro artean, bizitza eta heriotza nola. Bilbon eta Bartzelonan kokatu ditu autoreak pertsonaiak.
Robert Cummings
Robert Cummings —jaiotza-izena: Charles Clarence Robert Orville— (Joplin, Montana, Ameriketako Estatu Batuak, 1910eko ekainaren 9a - Woodland Hills, Kalifornia, Ameriketako Estatu Batuak, 1990eko abenduaren 2a) zinema-antzezlea izan zen.
Hohmannita
'''Hohmannita]] =
sulfato motako minerala da.
Ezaugarriak
Hohmannita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.
Cardinalis phoeniceus
Cardinalis phoeniceus Cardinalis generoko animalia da. Hegaztien barruko Cardinalidae familian sailkatua dago.
Bronkopneumonia
Bronkopneumonia bronkioen eta albeolo ehunen aldi bereko hantura larria da.
Bi bronkopneumonia mota daude: bronkopneumonia arrunta bata, eta bronkopneumonia tuberkulosoa bestea. Bronkio eta albeolo ehunetan sortzen diren handigunetxoek ematen duten eritasuna bronkopneumonia arrunta da. Oso eritasun arrunta da, sulfamidak eta penizilina asmatu bitartean jende sail handia hiltzen zuena. Pneumokoko, estafilokoko, estreptokoko eta beste hainbat mikrobiok eragiten du gaixotasun hori, hotzaldi bat, gripe bat edo txarranpina harrapatu delako, askotan. Erremedioak alborengoarentzakoen antzekoak dira: gela zabal, aire hezedunetan egon, gehienbat edari elikagaiak baina indargarriak eta aipatu diren sendagaiak hartzea.
Bronkopneumonia tuberkulosoa edo berezia, mikrobioen bidez harrapatzen da. Handiguneez gainera biriketako ehunak urratu eta andeatzea ere gertatzen da kasu horretan; Koch baziloaren pozoiak eragiten du gaiztotze hori. Azkar zabaltzen da, handiguneak pilatuz joaten dira eta biriketan zuloak agertzeraino iritsi daiteke. Erremedioak: elikagai indargarriak, rifanpizina, estreptomizina, etab.
Marcel Wüst
Marcel Wust, (Kolonia, 1967ko abuztuaren 6a) alemaniako txirrindulari ohia da. Espainiako Vueltako hamabi etapa irabazi zituen (horietako 4 ekitaldi bakar batean) eta gainera, hiru Itzuli handietan garaipenak lortu zituen.
NGC 298
NGC 298 galaxia espiral bat da, Cetus konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
Gonatodes nascimentoi
Gonatodes nascimentoi Gonatodes generoko animalia da. Narrastien barruko Sphaerodactylidae familian sailkatuta dago.
Euskal Y-a
Euskal Autonomia Erkidegoko trenbide sare berria, Euskal Y-a edo Gasteiz - Bilbo - Donostia Linea, Euskal Autonomia Erkidegoko hiru hiriburuak batuko dituen abiadura handiko tren (AHT) sarea da, 169,9 kilometrokoa. Espainiako AVE sarearen zati bat ere izango da. Euskal Autonomia Erkidegoko lurretan sekula egindako gasturik handiena izango da, guztira 4.178 milioi euroren kostua izango duela onartu baitzen 2006an (2020ko kalkuluen arabera, ordea, 6.500 milioi eurorena izango da kostua), eta Espainiako Gobernuaren eta Eusko Jaurlaritzaren artean ordaintzen eta exekutatzen ari dira, Eusko Jaurlaritzak ordaindutakoa Euskal Autonomia Erkidegoko Ekonomia Itunaren bidez —kupoaren bidez— bueltatuko zaiola. Behin lana amaituta, azpiegitura osoaren jabea Espainiako Gobernuaren mendeko Administrador de Infraestructuras Ferroviarias enpresa publikoa izango da.
Eraikuntza lanak 2006. urtean hasi ziren, eta 2010ean bukatzea zen asmoa. Gerora, ordea, bukaera eguna 2012ra atzeratu zen lehenik; 2016ra, 2018ra eta 2019ra gero; 2021era eta 2023 ondoren ; eta gaur egun bukaera 2024 baino beranduago espero da, agian hamarkada amaieran.
Saint-Jean-Froidmentel
Saint-Jean-Froidmentel Frantziako udalerri bat da, Loir eta Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Euskal Y-a
Eztabaida eta liskar ugari sortu da, Euskal Y-a komenigarria den ala ez. Azpiegitura hori defendatzen dutenek diotenez, lanpostuak eta aberastasuna sortuko ditu, hegazkinaren erabilera murriztuko du, errepideetatik autoak, kamioiak eta istripuak murriztuko ditu, hirien arteko bidaia denborak laburtuko ditu, eta erosotasunean irabaziko da. Aurka azaldu direnek diotenez, berriz, eraikitze eta mantentze kostu itzelek ekonomia galera handiak ekarriko dituzte, paisaian kalte handiak izango dira eraikitzerako orduan, hiriburuen alde eginez lurralde eredua areago polarizatuko du, eta hirien arteko trena egiten hainbeste baliabide bideratzeak herrien artean dagoen trena hobetzea mugatuko lezake.
Izena
Hedabideetan Euskal Y-a deritzo, nahiz eta azpiegitura honek euskararekin zerikusirik ez duen. Izena trenbideak osatzen duen Y formako itxuratik datorkio, erpin bakoitza hiriburu bati dagokiola (Bilbo, Donostia eta Gasteiz).
Izen ofiziala, Estatuko Administrazio orokorraren, Eusko Jaurlaritzaren eta ADIFen artean 2006an eginiko hitzarmenean zehaztutakoa, Euskal Autonomia Erkidegoko trenbide sare berria da.
Saint-Jean-Froidmentel
Biztanleria
2007an Saint-Jean-Froidmentel udalerrian erroldatutako biztanleak 502 ziren. Familiak 205 ziren, horien artean 60 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 60 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 69 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Euskal Y-a
Izena
ADIFen eta Espainiako Sustapen Ministerioaren arabera, berriz, Gasteiz - Bilbo - Donostia linea da.
Saint-Jean-Froidmentel
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 313 etxebizitza zeuden, 214 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 75 bigarren erresidentzia ziren eta 24 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 304etxeak ziren. 214 etxebizitza nagusietatik 186 bere jabearen bizilekua ziren, 20 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 15 etxek bi zituzten, 67 etxek hiru zituzten, 58 etxek lau zituzten eta 70 etxek bost zituzten. 170 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 82 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 106 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Euskal Y-a
Aurrekariak eta finantzaketa
Euskal Autonomia Erkidegoan abiadura handiko tren sare bat eraikitzeko lehen proposamenak egin zirenetik, hamabost urte igaro behar izan ziren proiektu zehatz bat izan aurretik. Arazorik handienak bi izan ziren: Espainiako Gobernuaren eta Euskal Autonomia Erkidegokoaren arteko desadostasunak, eta proiektua nola ordaindu.
Azkenik, proiektua Espainiako eta Euskal Autonomia Erkidegoko erakundeek erdibana ordainduko zutela adostu zuten; eta, epe luzera, Ekonomia Itunaren baliabide ekonomikoak erabilita, Espainiakoak hitzeman zuen Euskal Autonomia Erkidegokoari itzuli egingo diola azken horrek aurrez aldetik jarritako diru guztia. Dena dela, Espainiako Gobernuak Eusko Jaurlaritzari diru hori itzuliko ote dion zalantzan dago 2013rako Espainiako Aurrekontu Orokorrak onartu zirenez geroztik, Espainiako Gobernuak asko murriztu baitu diru sail hori. Gainera, Euskal Autonomia Erkidegoko Kontu Auzitegiaren 2010eko kontuen fiskalizazio txostenean (2012ko azaroan onartua) agertu zenez, Espainiako Gobernuak 178 milioi euro zor dizkio Eusko Jaurlaritzari.
2010ean Espainiako enpresaburuen CEOE elkarteak egindako kalkuluaren arabera, trenbidea mantentzearen gastua 200.000 euro da, kilometro eta urte bakoitzeko; hau da, Euskal Y-aren sarea mantentzeko 34.000.000 euro behar dira, urteko.
Ibilbidearen zenbait tarte eraikitzeko lanak geldituta daude, eta horrek, 2016. urtean, hilero 2 milioi euroren kostua dakar, lan horiek lotuta dituzten lan kontratuei, gastu finkoei, makinen alokairuari eta segurtasunari berdin egin behar zaielako aurre.
Eraikuntza
Euskal Y-a eraikitzeko obrak 2006 irailean hasi ziren, Arabako Arratzu-Ubarrundia eta Legutio bitarteko tartean. Ibilbideko beste tarte batzuen lizitazioa ere hasia da dagoeneko, eta ondorengo hilabeteetan hasiko dira eraikitzen. Tarteen lizitazioak egiteko, oro har, hilabete batzuk behar izaten dira; eta, ondoren, lizitazioa egin duen gobernuak —Eusko Jaurlaritzak edo Espainiako Gobernuak— tarte zehatz bakoitza eraikuntza enpresa zehatz batzuei esleitu behar die.
2006ko abenduan bi tarte berri atera ziren lizitaziora, zehazki Eskoriatza eta Aramaio arteko tartea, eta Aramaio eta Arrasate artekoa. 2007ko azaroan, eta hilabeteetako mehatxu eta presioen ondoren, Arabako tarte batean lanean aritutako Excavaciones Ugarte S.L. enpresak utzi egin behar izan zituen abiadura handiko trenaren eraikuntza lanak.
Eraikuntzak lan istripu ugari ekarri zituen, azpikontratazioetan ezarritako lan baldintza kaskarrengatik, ELAk, LABek eta AHT Gelditu! Elkarlanak salatu zutenez. Hiru urtean —2011ko irailaren 6raino— 5 langile ziren hilak Euskal Y-aren eraikuntza lanetan.
Patxi López lehendakariaren agintaldian (2009tik 2012raino), Eusko Jaurlaritzak apustu sendoa egin zuen abiadura handiko trenaren alde, eta Gipuzkoako trenbide tarte guztiak eraikitzeko lanak abiatu ziren. Mariano Rajoy buru duen Espainiako Gobernuak, ordea, 2012tik aurrera egin beharreko lanetarako diru baliabideak % 40 gutxitu ditu, eta lanak motelduko ditu horrek. Iñigo Urkullu buru duen Eusko Jaurlaritzak ere eutsi dio apustu sendo horri, eta prest agertu da Espainiako Gobernuaren ardurapeko zatiak (Arabakoa eta Bizkaikoa) ere bere gain hartzeko; hala ere, Jaurlaritzak dagoeneko % 40 handitu du Euskal Y-ra bideratutako diru kopurua 2010etik 2013ra (bien bitartean Osasunera eta Hezkuntzara bideratutako kopuruak murriztuta), eta horretarako eskatutako maileguaren interesengatik gero eta diru gehiago pagatu behar du.
2014ko abenduaren 18an, AHTren plangintza bateratua aurkeztea erabaki zuten Ana Pastorrek eta Oregik. 2015eko urtarrilean aurkeztuko zuten. Sustapen ministroak Gipuzkoako eta Bizkaiko tarteen lanak bisitatuko zituen.
2017ko abenduaren 1.an Espainiako Gobernua eta Eusko Jaurlaritzaren arteko Euskal Y-a eraikitzeko hitzarmena aldatzea onartu zen, Euskal Trenbide Sareak exekutatu beharreko tarteei lan berriak gaineratuz, hala nola Astigarragako eta Ezkio-Itsasoko geltokiak eraikitzea. 2022ko urtarrilean jakin zenez, AHTren lanek urik gabe utzi zituzten 28 iturburu Gipuzkoa eta Bizkai arteko mugan.
Inaugurazioa
Lehen proiektuen arabera, sarea 2011n egongo zen eskuragarri. Baina irekiera data etengabe atzeratu da gerozti. Eusko Jaurlaritzak aurreikusia zuen trenbide sare honen Gasteiz-Bilbo tartea 2013rako egongo zela eraikia; eta Gipuzkoako adarra 2015-2016 urte bitartean. 2017an, berriz, burdinbide osoa batera bukatzea espero zuen, 2023rako. 2020an adierazi zuten ez zela egongo 2024a baino lehen.
Sarearen ezaugarriak
Euskal Y-a Euskal Autonomi Erkidegoko hiru probintzietan hedatuko da, eta nazioarteko trenbide zabalera erabiliko da lehen aldiz (1.435 milimetro). Sareak guztira 169,9 kilometroko luzera izango du, 28 tartetan banaturik. Ia 170 kilometro horietatik, ibilbidearen %62 (105,9 kilometro) tunelak izango dira, Euskal Autonomia —Erkidegoaren erliebearen zailtasunaren adierazle—; %10, bidezubiak; eta gainerako %29a, abiadura handiko trenbide normala. Guztira 80 tunel eraikiko dira, eta 71 zubibide.
2018ko uztailean egindako adierazpenetan, Arantza Tapia sailburuak urtero 8 milioi bidaiari izango zituela aurreikusi zuen. Gainera, sailburuak aurkeztutako azterlan baten arabera, 45 minutu joko ditu Donostiatik Bilbora edo Gasteizera heltzea, eta 30 minutu Gasteiztik Bilbora. Prezioari dagokionez, pertsonako 8 euroko bidaia tiketa aipatu zuen ibiltarte horiek egiteko.
Geltokiak
Euskal Y-ak bost geltoki izango ditu guztira. Espainiako Gobernuak, ADIFen bitartez, Bilbo, Gasteiz eta Irungo geltokiak moldatuko ditu, eta Eusko Jaurlaritzak, Euskal Trenbide Sarearen bidez, Donostia eta Ezkio-Itsasoko geltokiak eraikiko ditu.
Zubibide eta tunelak
Euskal Y-aren sare osoan 44 zubibide eta 23 tunel eraikiko dira:
Tarteak
Espainiako Gobernuko Sustapen Ministerioak, Administrador de Infraestructuras Ferroviarias (ADIF) enpresaren bidez, hurrengo exekuzioez arduratzen da: Bere aldetik, Eusko Jaurlaritzako Ekonomiaren Garapen eta Azpiegitura Sailak, Euskal Trenbide Sarea (ETS) enpresaren bitartez, hurrengoak ditu bere esku:
Gasteiz-Bilbo
Hurrengo taulan ADIFek eraikitzen duen Euskal Y-aren proiektua osatzen dituzten tarteak azaltzen dira, Gasteiz eta Bilbo artean:
Bergarako lotura
Gasteiz-Bilbo, Gasteiz-Donostia eta Bilbo-Donostia trenbideek Arrasate-Bergara-Elorrio inguruan egiten dute lotura. Gune honi Bergarako lotura deritzo. Hasierako proiektuari jarraituz, Bergarako loturak bost tarte zituen: Gasteiz-Donostia adarrean Arrasate - Bergara (Kobate), 2,9 kilometroko luzerarekin; Arrasate - Bergara (Zumelegi), 2,7 kilometroko luzerarekin; eta Arrasate - Bergara (Angiozar), 2,6 kilometroko luzerarekin eta 2015eko martxoaren 27an esleituta. Bilbo-Donostia adarrean, berriz, Elorrio - Bergara, 2,6 kilometroko luzerarekin eta 2015eko martxoaren 27an esleituta; eta Elorrio - Elorrio, 2,9 kilometroko luzerarekin. Aipatutako tarteak esleitu ondoren, 2016ko ekainaren 17an ADIFek bertan behera utzi zituen tarteon kontratuak, kontratisten eta Gobernuaren arteko hainbat ezadostasun gertatu ondoren. Hala, ADIFek eraikuntza-proiektu berriak idatzi ondoren, bost tarte izatetik hiru izatera pasa da Bergarako lotura.
Hiru tarte berriak hurrengoak dira, zeinetatik bat esleituta dagoen, eta gainontzeko biak hurrengo hilabeteetan esleituko diren:
Hurrengo taulan ADIFek eraikitzen duen Euskal Y-aren proiektua osatzen dituzten tarteak azaltzen dira, Bergarako loturari dagokionez:
Bergara-Astigarraga-Behobia
Bergara-Astigarraga-Lezo arteko tarteen eraikuntza Eusko Jaurlaritzari dagokio, Euskal Trenbide Sarearen bidez. Hurrengo taulan Euskal Trenbide Sareak eraikitzen duen Euskal Y-aren proiektua osatzen dituzten zatiak azaltzen dira:
Astigarraga-Behobia arteko tarteen eraikuntza ADIFen esku dago. Hurrengo taulan ADIFek eraikitzen duen Euskal Y-aren proiektua osatzen dituzten tarteak azaltzen dira, Astigarraga eta Behobia (muga) artean:
Bidaia denborak
Euskal Autonomia Erkidegoko hiriburu batetik bestera bidaiatzeko, ordubete baino gutxiago behar izango dela iragarri da. Zehazki, Bilbo-Gasteiz ibilbidean 43 minutu, Bilbo-Donostia ibilbidean 55, eta Donostia-Gasteiz ibilbidean ere 55. . Hasieran (2015eko otsaila arte), Eusko Jaurlaritzak denbora horiek hurrenez hurren 28, 38 eta 34 minutu izango zirela iragarri zuen.
Bilbo-Iruñea ibilbidean, ezezaguna da zein izango den denbora. Hasieran, 45 minutu (gaur egun autoz behar denaren erdia) beharko zela iragarri zen, baina Nafarroako korridorean ez da abiadura handiko trenbiderik egingo, Iruñetik hegoaldera izan ezik, krisialdiak eragindako aurrekontu murrizketa dela kausa.
Euskal Y-a eta hari lotutako abiadura handiko trenaren lineak bukatutakoan, Europako eta espainiar estatuko hirien arteko bidaia denborak honako hauek izango direla iragarri zen (baina, geroztik Eusko Autonomia Erkidegorako askoz denbora luzeagoak iragarri dituztenez eta Frantzian abiadura handiko tren sarea eraikitzeko asmoak zalantzan daudenez, denbora hauek ere luzatuko direla dirudi):
Abantailak
Euskal Y-ak, Euskal Autonomi Erkidegoko burdinbideen hobekuntza nabaria ekarriko du, distantzia ertain eta luzeetako tren bidaientzat. Estatu mailan hegaldiei modu lehiakorrean egingo dio aurre, eta EAE-ko hiru hiriburuen arteko bidaia denborak murriztuko ditu. Horrela, hirien metropoli eremuen artean autoaren erabilera murriztuko da. Trena ere erosoagoa denez, ohiko bilakatuko da pertsona batek lantokia hiriburuko metropoli eremu batean izatea eta bizilekua herrialdearen beste puntan dagoen hiriburu bateko metropoli eremuan izatea, pertsona batek lana eta ikasketak garatzeko aukerak nabarmenki handituz.
Bidaiariak garraiatzeaz gain, merkantzia trafikorako ere balioko du trenbide sare berriak, Hendaiako herritik Europako trenbide sarearekin loturik geratuko da Euskal Y-a. Merkantzien garraioaren sustapenak, autobideetatik hainbat kamioien igarotzea ekidingo du, horrela, autobideen segurtasuna, eta trafikoaren azkartasuna areagotuz. Horretarako, Bilboko Portuarekin lotune zuzena eraikiko da.
Proiektuaren aurka daudenen aldarrikapen nagusienetako bat, ingurumenari egingo zaion kaltea da. Euskal Autonomia Erkidegoak duen erliebea dela eta, proiektuaren erdia baino gehiago lurpeko tunelen bitartez egingo da, eta beste horrenbeste zubibideen bitartez. Beraz, Europako beste herrialdeetan ez bezala, ibilbidearen gehiena lurpetik egingo du Euskal Y-ak. Burdinbidearen ibilbidea planifikatzean, Euskal Autonomia Erkidegoko natura parkeak kontuan izan dira; hala, bada, trenbidea ez da bere inguruko gune natural garrantzitsuenetatik igaroko (Aizkorri, Urkiola eta Aralar).
Garraiobide merkea ere izango dela kalkulatu da. Renfek Madril eta Segovia arteko Intercity zerbitzurako ezarritako prezioen oso antzekoak izango ditu, Euskal Y-aren ardura duen enpresak adierazi duenez. Hau da, enpresa horren arabera, Euskal Autonomia Erkidegoko hiriburu batetik bestera joateko txartelak 2011. urtean 9 euro balioko zukeen gutxi gorabehera (50 bidaiako bonua erosiz gero, bidaia bakoitzeko gutxi gorabehera 4 euro); RENFEk 2014an Madril-Segovia tarterako emandako prezioak hartuz gero, berriz, Intercity txartelaren prezioa 12,70 euro litzateke (betiere, turista klasean, hau da, merkeenean), eta 50 bidaiako abonamendurik ez dago Intercity zerbitzurako (Alvia zerbitzurako, 50 bidaiako abonamenduarekin prezioa 5 euro litzateke bidaiako).
Proiektuaren aurkako protestak
Proiektua aurkeztu zenetik, ugariak izan dira Euskal Y-aren aurka azaldu diren talde ekologistak, ezkertiarrak eta bestelakoak, hala nola: AHT Gelditu! Elkarlana, AHTren Aurkako Asanblada, Mugitu! Mugimendua, Aralar, Batasuna, EAE-ANV, Eguzki, Ekologistak Martxan, Ezker Batua, Euskal Herriko Gaztetxe eta Gazte Asanbladak... Euskal Y-aren aurkako manifestazioak eta bestelako ekintzak antolatu dira: sabotajeak, AHT ez ordaindu desobedientzia zibila kanpaina, eta abar. 2006ko azaroan Gasteizen antolaturiko manifestazioan 5.000 pertsona inguruk parte hartu zuen. Arrasaten, urtebete geroago, abenduaren 15ean, 15.000 pertsona bildu ziren.
Proiektuaren kontrako protestetan azaldutako arrazoiak, gehienbat, puntu hauetan laburbiltzen dira:
Saint-Jean-Froidmentel
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Euskal Y-a
Proiektuaren aurkako protestak
Bestalde, proiektuaren kontrako mugimenduak salatzen du kriminalizazio kanpaina jasaten ari dela: ekintza terroristekin nahasi nahian, manifestazioei errepresioarekin erantzuten, AHTari buruzko informazioa edukitzea delitu bihurtu nahian...
Saint-Jean-Froidmentel
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 282 ziren, horien artean 220 aktiboak ziren eta 62 inaktiboak ziren. 220 pertsona aktiboetatik 201 lanean zeuden (117 gizon eta 84 emakume) eta 19 langabezian zeuden (7 gizon eta 12 emakume). 62 pertsona inaktiboetatik 32 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Euskal Y-a
ETAren atentatuak Euskal Y-aren aurka
2007ko urrian, ETAk bere jopuntuan jarri zuen Euskal Y-a.
Saint-Jean-Froidmentel
Diru sarrerak
2009an Saint-Jean-Froidmentel udalerrian 219 unitate fiskal zeuden, 513 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.940 euro zen.
Kontsumitzaileen teoria
Kontsumitzaileen teoria ekonomiako teoria bat da. Banakakoen lehentasunetik abiatzen da, eta horregatik zehaztu behar du kontsumitzaileak dituen ondare eta baliabideekin zein aukeraketa egingo dituen. Eta jarraitzen duenak, aurkakorik esaten ez badu, esandako guztiak kontsumitzaileen teoriari edo ohiko teoria neoklasikoari egingo dio erreferentzia. Kontuan eduki behar dira mikroekonomiaren beste ikuspegi batzuk, suposizio guztiak ez direlako onartuak izaten eta  horrelakoetan, adibidez, eskari-kurbaren baieztapena edo onarpena behar izaten da kontsumitzaile konkretu batzuentzat. Kontsumitzaileen teoria mikroekonomiako kontzeptu garrantzitsua da.
Saint-Jean-Froidmentel
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
Steenbecque
Steenbecque Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Cuccaro Monferrato
Cuccaro Monferrato Italiako udalerri bat da. Alessandriako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Steenbecque
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Cuccaro Monferrato
Mugakideak
Cuccaro Monferratok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Saint-Jean-Froidmentel
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
Kontsumitzaileen teoria
Kontsumitzaileen lehentasunak
Kontsumitzaileek lehentasunak dituzte ondasun eta zerbitzuetan, hau da, ondareen bi bilduma emanda, edo ondare saskia ere deitzen zaio (ondasun eta zerbitzuen taldeko, taldekide batek kontsumitzen du, non mota bakoitzeko ondasunean zero, bat edo beste kantitate bat egon daitekeen, eta gainera kantitate ez osoa ere bai). Kontsumitzaileak bi saskietako bat nahiago izango du bestea baino, bien artean aukeratzeko emanez gero. Adibidez, bi saskien ondareen artean erabakitzeko aukera ematen badiote, eta aurreko eskaintzaren berdina bada, baina ondasunen bat gehitzen badiote, kontsumitzaileari gehiago gustatuko zaio, eta ondasun berdinekin eta kantitate gehiago ezarrita ere, kontsumitzaileak ere bigarren saskia nahiago izango du.
Saint-Jean-Froidmentel
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saint-Jean-Froidmentel udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Kontsumitzaileen teoria
Kontsumitzaileen lehentasunak
Orduan pentsatzen da, kontsumitzaile gehienek saskia aukeratzerako orduan lehentasunak dituztela adierazi dezakete. Kontsumitzaile bakoitzak lehentasun desberdinak izan ditzakete eta ez dago zertan beste batzuekin bat egin, nahiz eta gerta daiteke kointziditzea. Hala ere, espero da kontsumitzaile gehienen lehentasunetan ezaugarri batzuk berdinak edo antzekoak izatea. Horietako ezaugarri batzuek honako hauek izango dira:
Saint-Jean-Froidmentel
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Kontsumitzaileen teoria
Aurrekontuzko murrizketak
Kontuan izanda ondareek prezioak dituztela, eta datu hauek kontuan izanda, argi dago kontsumitzaileek, existitzen diren saski guztietatik ezin izango dute nahi duten saskia lortu. Gainera, ondareen prezioez gain, kontsumitzaileen errenta kontuan hartzen badugu, aurrekontuzko murrizketa bat izango dugu. Honek esaten digu kontsumitzaileek zein saski aukeratu eta lortu ahal izango duten, kontuan izan da merkatuko prezioak eta kontsumitzaileak duen diru kantitatea. Kontsumitzailearen eginkizuna izango da saski guztien artean berak nahiago duena aukeratzea (edo berak kontsideratzen duena beste saskiak bezain ona dena). Hau aurkitzeari kontsumitzaileen maximizazioa deitzen zaio. Oro har, ohikoa izaten da kontsumitzaileak aukeratutako saskia aurrekontuzko murrizketaren mugan egotea, honek esan nahi du kontsumitzaileak aukeratu duen saskiaren balioa kontsumitzailearen errentaren berdina izango dela. Beraz, kontsumitzaileak aukeratuko duen saskia, erabilgarritasun maximoa ematen diona izango da, hau da ongizate handiena ematen diona.
Saint-Jean-Froidmentel
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kontsumitzaileen teoria
Erabilgarritasunaren funtzioa
Lehentasunak irudikatzeko modu bat da, eta hauek ezaugarri egokiak dituztenean, erabilgarritasunaren funtzioa deitzen zaio. Kasu honetan, ondasunen saskiak zenbakizko bektoreak ere ordezkatzen ditu. Bektore bakoitzak esaten digu ondasun bakoitzak zenbat kantitate duen saski bakoitzean. Erabilgarritasunaren funtzioan bi bektore sartzen badira eta ikusita zein zenbakik bueltatzen gaituen horra, posible da saski bat bestea baino hobeagoa dela edo bestea bezalakoa dela ikustea, kontsumitzailearen ikuspuntutik. Orduan, kontsumitzailearen arazoa, funtzio matematikoa maximizatzeko arazo matematikoa hartu daiteke, eta hori erabilgarritasun-funtzioa izango litzateke. Ondareetako saski guztiek aurrekontuzko murrizketak bete ditzatela, matematikoki ordezkatzen dituzten taldearen barruan; hau da, bere balioa errenta pertsonal erabilgarriaren berdina edo txikiagoa izan dadila.
Denice
Denice Italiako udalerri bat da. Alessandriako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Remigio Mendiburu
Remigio Mendiburu Miranda (Hondarribia, Gipuzkoa, 1931ko uztailaren 17a – Bartzelona, Katalunia, 1990eko apirilaren 16a) euskal herritar eskultorea izan zen. Zura erabili zuen gehienbat, eta hark egina da Korrikaren lekukoa. Metalak eta harria ere landu izan zituen. Kolorea ia baliatu gabe, zuhaitzen enborrak lantzea izan zen Mendibururen konstante bat. Enborren formak errespetatuz, baina hainbat tresnaren bidez manipulatuz, anitz gai jorratu izan zituen. Korapilatutako enborren esperientzia totemikoak, sustraietara begiratzen dutenak.
Kontsumitzaileen teoria
Erabilgarritasunaren funtzioa
Nabarmendu behar da, erabilgarritasun-funtzioa, ondareen funtzio monotono hazkor gisa hartzen dela, bere balioa ordinala delako. Hau da, saskiak ordenatzeko balio du, baina ez du balio saski bat bestea baino hobea dela esateko, hau ez da funtzio kardinal bat. Gainera, erabilgarritasun-funtzio desberdinak erabil i daitezke lehentasun berdinak irudikatzeko, eta maximizazioaren arazoa konpondu ostean denek emaitza berdina emango lukete.
Remigio Mendiburu
Euskarazko kulturarekin harreman sakona izan zuen, eta horren adibidea da Korrikaren lekukoa 1980an berak diseinatu eta sortu zuela.
Modu berezia zuen bai materialaren bidez adierazteko, eta bai eskulturaren ideia sormen-prozesuko egitura tentsioen emaitza gisa zehazteko, eta, horri esker, bere lana modernitatearen azken garapenaren barruan kokatzeko hizkuntza propioa sortu ahal izan zuen. Mendiburu bere garaiko konbentzio formaletik urrundu zen. Naturaren eta kulturaren arteko gatazka ezkutua erakusten dute bere eskulturek. Erreferentea izan zen bere garaiko artearen eraldaketan.
Bizitza
Frantziara erbesteratu behar izan zuen, Espainiako Gerra Zibilak eraginda. Oso gazte zela Madrilera joan eta San Fernando Akademia ospetsuan hasi zen Arte ikasketak egiten. Handik Bartzelonara egin zuen, eta San Jorge Arte Ederretakoan garaiko artista eta intelektualekin harreman zuzena izan zuen: Tapies, Miró, Portabella eta Guinovart.
Todxs Nós
Todxs Nós (euskaraz: Gu denok) Brasilgo komedia, drama eta sexu aniztasunezko telesaila da. Vera Egito, Heitor Dhalia eta Daniel Ribeiro hirukoteak sortua da. Lehenengo denboraldia HBO Brasil telebista-plataforman estreinatu zen 2020ko martxoaren 22an.
Kontsumitzaileen teoria
Indiferentzia-kurbak
Kontsumitzaileen teorian beste ezaugarri garrantzitsuetako bat da indiferentzia-kurbak. Indiferentzia-kurba batek saski guztien erabilgarritasun-funtzioaren balio berdina adieraziko du.
Remigio Mendiburu
Bizitza
1958an Parisera joan zen, eta han informalismoarekin harremanetan jarri zen. Arte munduan murgilduta, 1960ko Euskal Herrian sortu ziren arte taldeetako bateko partaide izan zen: Gipuzkoako Gaur taldekoa, hain zuzen. Ordutik lan etengabean, erakusketa asko egin zituen bakarka nahiz taldeka: Madril, Bartzelona, Paris, Donostia, Tenerife, Mexiko Hiria, Venezia, Basilea....
Kontsumitzaileen teoria
Indiferentzia-kurbak
Indiferentzia-kurbak ondareen konbinaketen puntuen multzoak dira, non kontsumitzaileen gogobetetasuna berdina den. Kontsumitzaileak ez dauka lehentasunik konbinazioetan. Kontsumitzaileen gogobetetasuna erabilgarritasun-funtzioaren bidez bereizten da, non aldagai bakoitzaren kantitatea ondo irudikatzen den.
Steenbecque
Etxebizitza
2007an 647 etxebizitza zeuden, 604 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 34 hutsik zeuden. 635 etxeak ziren eta 11 apartamentuak ziren. 604 etxebizitza nagusietatik 498 bere jabearen bizilekua ziren, 102 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 32 etxek bi zituzten, 52 etxek hiru zituzten, 112 etxek lau zituzten eta 407 etxek bost zituzten. 484 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 249 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 282 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Saint-Julien (Côte-d'Or)
Saint-Julien Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Kontsumitzaileen teoria
Indiferentzia-kurbak
Indiferentzia-kurben erabilera nagusia erabilgarritasunaren puntu maximoa aurkitzea da; murrizketak kontsumitzaileen aurrekontua gainjarriz. Honek, esan nahi du gizabanako bakoitzaren eskura dauden puntuak eta puntu horien erabilgarritasuna dibisa unitatearen menpe dagoela.
Steenbecque
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Saint-Julien (Côte-d'Or)
Biztanleria
2007an Saint-Julien udalerrian erroldatutako biztanleak 1.377 ziren. Familiak 474 ziren, horien artean 63 pertsona bakarrekoak ziren (43 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 174 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 221 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Kontsumitzaileen teoria
Indiferentzia-kurbak
Beste alde batetik, ordezkapeneko erlazio marjinalak azaltzen du kontsumitzailea zenbateraino den gai ondasun bat beste batekin trukatzeko garaian, bere erabilgarritasuna berdin mantentzeko.
Ondasun motak
Kontsumitzailearen arazoak nola konpontzen diren azter daiteke erabilgarritasun-funtzioaren parametroak, prezioak eta kontsumitzaileek duten errentetan aldaketak sortzen direnean. Adibidez, ondasun baten prezioa aldatzen bada, aukeratutako ondasunen saskia aldatzera eramango gaitu aurrekontuko murrizketaren maldan aldaketa dagoelako. Hau gertatzen da ondasunaren prezioa aldatzen den kasuetan, eta kantitatea ere aldatu egingo da. Sortzen den efektuaren arabera sailka daitezke ondasunak. Ondasunak, oro har, eskariaren kantitatea txikitu egiten dira prezioak handitzen direnean, nahiz existitzen diren salbuespen batzuk, eskaria handitu egiten dena. Ondasunen aldaketak bi efekturen ondorioz gertatzen dira, errenta-efektuaren eta ordezkapen-errentaren ondorioz.
Errentaren efektua prezioa handitzen denean gertatzen da eta ordezkapen-efektua gertatzen da kontsumitzaile batek ondasun bat beste batengatik ordezkatzen duenean. Ondasunaren prezioa handitzen bada, errentaren efektuak kontsumoa murriztea ekarriko du, baina ordezkapen-efektuak bi modutara eragin dezake. Oro har, eskaria txikiagotzeko joera izango du, kontsumitzaileak beste mota bateko ondasunak kontsumituko ditu non beraien prezioa ez den aldatu. Esan dezakegu, salgaien balioa dibisa baliokidearengatik ordezkatzen dela. Horrela, kontsumitzailearen gogobetetasun maila berdinean egotea lortu nahi da. Azkenengo honetan, behe-mailako ondasuna deritzon kasuan egongo ginateke. Ordezkapen eta errenta-efektuak ikur berdina izango balute, orduan ondasun normal baten egoeran egongo ginateke. Baina, bi efektuen baturak sortuko luke efektu totala. Ondasun normalen kasuan, errentaren efektuak kontsumoa txikitzea ekarriko du prezioak handitzearen ondorioz, eta behe-mailako ondasunekin ere berdina gerta daiteke. Azkenengo kasu hauetan salbuespena, ordezkapen-efektua izango da eta errenta-efektuak baino indar handiagoa izango du, eta orduan Giffen ondasun baten aurrean egongo ginateke. Errenta handitzen denean prezioak konstante mantentzen dira. Ondasun normalek, kontsumoa handitzeko joera daukate eta behe-mailako ondasunek berriz, txikitzeko joera.
Arkelao Ktistes
Arkelao Ktistes, Kapadoziako azken erregea izan zen. K.a. 36 eta 17 bitartean gobernatu zuen. Ariarates X.a Eusebio Filadelfo erahila izan ondoren bihurtu zen Kapadozioako errege.
Kontsumitzaileen teoria
Ondasun motak
Ondasunak erlazionatzeko beste modu bat da osagarrizkoak edo ordezkoak erabiltzea. Osagarrizkoak joera berdina duten prezioak igotzen edo jaisten dituztenean. Ordezkoen kasuan guztiz kontrakoa gertatzen da, hau da, prezioak igo edo jaisten direnean modu desberdinetako eragina izango dute.
Steenbecque
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 75 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 4 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 16 eraikuntza enpresak ziren, 11 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 5 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 11 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Kontsumitzaileen teoria
Ondasun motak
Ondasun batzuk txartzat hartzea ere posible da, eta horiek erabilgarritasun edo balio negatiboa sortzen duten kontsumoak dira. Ondasun txarrak kontsumitzaileak nahi ez dituenak izango dira. Analisi mikroekonomikoetan soldata ondasun on baten moduan azaltzen da eta lana ondasun txar baten moduan, orduan aztertu behar da, denbora optimizatzeko erabakia non murrizketak kontuan izanik. Hau da, lanordu (txarra) gehiago orduan eta soldata (ona) gehiago sortzen dira eta mugan edo limitean, aurrekontuko murrizketetan egongo da. Eta hau langile hipotetiko batek duen denbora librea izango da.
Steenbecque
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 16 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 3 igeltseroak, 2 margolariak, 2 zurginak, 2 iturginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 3 jatetxeak.
Kontsumitzaileen teoria
Eskari-kurba
Eskariaren teoria kontsumitzailearen teoriatik dator, hau da, gizabanako bakoitzaren ondasun eskariari erantsita eta ikusita eskaria guztira zenbat izango den  prezio eta kontsumitzaile bakoitzeko. Honek eskariaren kurbara eramaten gaitu eta oro har, malda edo kurba negatiboa izaten da, ordenatu-ardatzean prezioa eta abzisa-ardatzean ondasunen eskaria ezartzen delako. Honek esan nahi du prezioa gero eta txikiagoa baldin bada, eskaria handiagoa izango dela. Formula matematikoak kontzeptu hau sinpleagoa egiten du eta eskaria zuzen batean irudikatzeko erabiltzen den formula honako hau da:
Todxs Nós
Argumentua
Rafa bere burua ez-bitartzat duen 18 urteko gazte pansexuala da. Landa-eremuan bizi da, aita Ulissesekin eta aitaren bikotekide Paularekin. Aitak, ordea, ez du begi onez ikusten semearen genero nortasuna. Halako batean, Rafak landako etxetik alde egingo du eta São Paulora bizitzera joango da Vini lehengusu homosexualaren eta honen lagun-min feminista Maiaren etxera. Rafaren etorrerak biak ustekabean harrapatuko ditu. Hirian tatuaje-estudio batean lana eskainiko dioten X eta Juno lagun ez-bitarrak ezagutuko ditu.
Steenbecque
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 2 okindegiak eta 1 drogeria zen.