cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Apaxco
Apaxco Mexikoko estatuko 125 udalerrietako bat da, erdialdean kokatua. Mugakide ditu iparraldean Hidalgo, ekialdean Hueypoxtla, mendebaldean Hidalgo eta Huehuetoca, hegoaldean Tequixquiac eta erdialdean, ferra itxuraz inguratuz, Mexiko Hiria.
Biztanleria
2005eko erroldaren arabera 25.738 biztanle zituen.
Daikondi probintzia
Daikondi edo Daikundi (Persieraz: دایکندی ), Afganistango 34 probintzietako bat da, herrialdearen erdialdean dagoena. 2004ko martxoaren 28an eratu zen. Ordura arte Oruzgan probintziaren barnean zegoen. 18.088 km²-ko azalera du eta 2009ko estimazioaren arabera 417300 biztanle zituen. Hiriburua Nili da.
Hazarajat eskualdean dago eta biztanle gehienak Hazara etniakoak dira.
Leming
Leming (Lemmini) Muridoen familiako eta Dicrostonyx, Synaptomys, Myopus, eta Lemmus generoetako ugaztun karraskarien izen arrunta da. 12 cm-rainokoak dira eta kolore arre, hori eta zurixkako ilaje leun eta ugaria dute. Eurasia eta Ipar Amerikako iparraldean bizi dira eta likenez eta belarrez elikatzen dira.
Tangart
Tangart-a (tangarra) edo tanga (tangia) landa-eremuan erabili izandako ontzi mota bat da, helduleku bakarrarekin.
Erabilpenak
Edatekoa denean, orokorrean handia eta zilindro forma zakarrekoa da, normalean metalezkoa (zilarra, peltrea) baina beste materialak ere arruntak izan dira, hala nola zura, zeramika edo larrua. Tangarrek estalki bat ere izan dezakete, eta beirazko hondoak dituztenak ere ohikoak dira.
Itsasoan, tangarrak marinelek ontzien barrena urez husteko erabili ohi izan duten tresna da. Tradizionalki egurrezkoa, XX. mende erditik aurrera, plastikoa ere erabili izan da (leungarri ontzi erdibitu bat berrerabiliz, adibidez).
Historia
Tangarra ("tankard" eta "tanke" erdarazko hitzen jatorri berekoa) jatorriz egurrezko edozein ontziri esaten zitzaion (XIII. Mendean). Geroago hartu zuen edateko ontziaren esanahia. Lehen tangak zurez eginak ziren, upelaren antzekoak, eta ez zuten estalkirik. Galesen, 2000 urteko zurezko tangart baten aztarnak aurkitu dira.
Gaskoinia
Gaskoinia (Gasconha, ahoskatua; Gascogne,  ahoskatua) Okzitaniako probintzia historikoa da, gaur egungo Akitania eta Frantziako beste lurralde batzuk hartzen dituena. Halaber, Arango harana (Katalunia) Gaskoiniako lurralde bat da.
Bestetik, euskara eta gaztelania batuan Bizkaiko golkoa deritzoguna izendatzeko, Gaskoiniako golkoa izena erabiltzen da frantsesez eta okzitanieraz.
Gaskoi terminoaren jatorria
Gaskoi hitza waskoitik dator, hau da, baskoi tik. Gaskoinia Wasconia zen, beraz, baskoien lurraldea. Historian, Gaskoinia deritzon lurraldea erromatarren etorreran eta luze geroago euskara z mintzatzen zen. Lurralde hartako biztanleek, ordea, beren hizkuntza galdu eta, trukean, latin arrunta hartu zuten (VIII-XI. mendeak). Ordezkapen horretan, aurreko euskarak edo euskara antzeko hizkuntzak arrastoa utzi zion latin arruntari, eta egungo gaskoi hizkuntza sortu zen, euskararen eragina duen erromantzea eta okzitanieraren aldaera dena. Autore batzuen arabera, gaskoiak euskaldun erromatartuak dira.
Dunmanway
Dunmanway (irlanderaz Dúnmaonmhuí, ofizialki irlanderaz Dún Mánmhaí) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hego-mendebaldean dagoen udalerria da. West Cork eskualdearen erdigune geografikoa da. Gaur egungo All-Ireland Senior Football Championship futbol gaeliko finaleko trofeoari izenari izena ematen dion Sam Maguire irlandar errepublikar protestantearen jaiolekua da.
Dohenys GAA izeneko joko gaelikoetako talde bat du.
Gaskoinia
Historia
Erromatarrek Galia konkistatu zutenean, akitaniarrekin egin zituzten topo: ez zifren zeltak eta Zesarren ustez, Iberiakoekin analogia handiagoa zuten. K. a. 56an konkistatua, K. a. III. mendean, Galia Akitania erromatar probintzia sortu zuen. K.a. III. mendean hiru probintziatan azpizatitua izan zen: hegoaldekoena Novempopulania izendatu zuten, bertan bederatzi herri bizi baitziren. Gutxi gorabehera Novempopulania etorkizuneko Gaskoiniari zegokion.
Franko merovingiarrek 602. urtean sortu zuten Baskoniako Dukerria, euskal herritarrekiko (waskoi/baskoi) harreman iskanbilatsua hobeto kudeatzeko asmoz. Garona ibaiaren ardatzetik aurrera, dukerria 635 aldera hedatu zen Pirinioetaraino, eta, ondoren, aldian-aldian, lur Pirinioz haraindikoak sartu zituen. Baskoniako Dukerria, ondoren, Gaskoinia bilakatu zen (XI. mendea), pixkanaka zatitu zena eta hasierako osagai etnikoa galdu ondoren.
Antzinako Erregimena erortzearekin batera, Batzar Konstituziogileak (1790) Gaskoinia hainbat departamendutan antolatu zuen.
Eskualdeak
Frantzian:
Espainian:
Hiri nagusiak
Zenbaitek Baiona (Baiona; Bayonne), Gaskoiniaren zatitzat jotzen dute. Hirixka hartan gaskoia ere mintzatua da.
Hizkuntzak
Gaur egun Gaskoiniako hizkuntza nagusia frantsesa da, lurraldeko jatorrizko hizkuntza gaskoia bada ere. Zuberoa ondoko Bearnoko herri txiki batzuetan (Eskiulan, Jeruntzen), gainera, euskaraz egiten da. Arango haranean, gaskoiaren tokiko aldaerarekin (aranera) batera, katalana ere hitz egiten da.
Nefedovita
Nefedovita fosfato motako minerala da.
Mifflin (Ohio)
Mifflin Ohioko herri bat da. Ashland konderrian kokatua dago. 2010ean 137 biztanle zituen, 0.47 kilometro koadrotan banatuta.
Gaskoinia
Hizkuntzak
Adituek gaskoia okzitanieraren dialektoetakotzat hartzen dute, nahiz eta hizkuntzalari batzuen ustez, haren berezitasun fonologikoen ondorioz, aitzineuskararekin loturiko beste hizkuntzatzat jo.
Nefedovita
Ezaugarriak
Nefedovita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 da.
Gaskoinia
Literatura
XIX. mendeko Frantziako literatura erromantikoko fikziozko pertsonaiarik ezagunena, D'Artagnan mosketaririk ospetsua, jatorriz gaskoia zen. Alexandre Dumasen Hiru mosketariak liburuxka bidezko eleberria D'Artagnan Gaskoiniako bere jaioterritik abiatu zeneko kontakizunarekin hasten da, Parisko mosketarien gorputz entzutetsuan onartua izaten saiatzeko.
Cyrano de Bergerac, Edmond Rostanden obran, Gaskoiniako Kadeteen kidea da, Luis XIII.aren armadaren erregimentu bat, bera gaskoia ez zen arren. Erregimentu horren zati izateari bere titulua zor zaio, Bergerac gaskoien lurretan baitago, baina obran ez da azalpen hori ematen eta lurralde horretatik datorrela ulertarazten da. Obran, Gaskoiniari buruzko aipamen batzuk daude: soldadu gaskoiek, abesti baten oroitzapenagatik, euren sorterriaren herrimina agertzen duten pasarte hunkigarria barne.
Gaskoi jatorriko frantses literaturako beste pertsonaia bat Jean-Baptiste Adamsberg komisarioa da, Fred Vargas idazleak idatzitako polizia eleberri saileko pertsonaia.
Joliet (Illinois)
Joliet  Illinoiseko hiri bat da. Kendall konderrian kokatua dago. 2010ean 147,433 biztanle zituen, 160.87 kilometro koadrotan banatuta.
Judite de Carvalho
Judite de Carvalho (Lisboa, 1921eko irailaren 18a - Ib., 1998ko urtarrilaren 18a) portugaldar idazlea izan zen.
Ipuinak idatzi zituen, batez ere, hiri handietako bakardadea gai nagusitzat hartuta. Existentzialismoaren eta Frantziako Nouveau romanen eragina nabarmena da bere obran: Tanta gente, Mariana (1959, Horrenbeste jende, Mariana), As palavras poupadas (1960, Aurreztutako hitzak), Paisagem sem barcos (1963, Ontzirik gabeko paisaia), Seta despedida (1995, Jaurtitako gezia). Azken liburu honek Literatur Kritikarien Nazioarteko Elkartearen saria jaso zuen.
Karlsruhe
Karlsruhe Alemaniako Baden-Württemberg estatuan dagoen hiria da, Alemania eta Frantziaren arteko mugan dago. Karlsruhe eskualdeko hiriburua da. 2009. urtean 291.959 biztanle zituen.
Saint-Pierre-d'Allevard
Saint-Pierre-d'Allevard Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2007an 2.716 biztanle zituen.
Karlsruhe
Geografia
Karlsruheko jauregia erdian dago eta 32 kale ateratzen dira bertatik, gurpil baten erradioen gisa. Gaur egun alde zaharrak antzinako planoari darraio, baina auzo berriek patroi praktikoagoari darraizkio.
Saint-Pierre-d'Allevard
Biztanleria
2007an Saint-Pierre-d'Allevard udalerrian erroldatutako biztanleak 2.716 ziren. Familiak 1.009 ziren, horien artean 239 pertsona bakarrekoak ziren (94 bakarrik bizi ziren gizonak eta 145 bakarrik bizi ziren emakumeak), 283 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 416 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 71 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Karlsruhe
Historia
Karlsruhe izenak "Karlosen atsedena" esan nahi du alemanez, Karlos Gilen Baden-Durlacheko Mangraveak amets egin baitzuen bere burua alegiazko hiri hau fundatzen. Karlos bera izan zen Durlachko biztanleekin arazoak izan ondoren 1715ean Karlsruhe sortu zuena. Eraikitako jauregiaren inguruan sortu zen hiria Baden-Durlacheko hiriburu bihurtu zen 1771ean eta Badengo estatuaren hiriburu izaten jarraitu zuen 1945 arte.
Saint-Pierre-d'Allevard
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.183 etxebizitza zeuden, 1.034 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 71 bigarren erresidentzia ziren eta 79 hutsik zeuden. 977 etxeak ziren eta 197 apartamentuak ziren. 1.034 etxebizitza nagusietatik 760 bere jabearen bizilekua ziren, 239 alokairuan okupaturik zeuden eta 35 doan lagata zeuden; 9 etxek gela bat zuten, 51 etxek bi zituzten, 153 etxek hiru zituzten, 329 etxek lau zituzten eta 492 etxek bost zituzten. 731 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 410 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 507 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Iker Villa
Iker Villa Baraja (Barakaldo, Bizkaia, 1995eko ekainaren 17a ) euskal abeslari eta aktorea da. Ezaguna da Revolta Permanent rap taldeko abeslaria izateagatik, eta Goǃazen telesailaren bosgarren denboraldian agertzeagatik Ander Etxeberriaren paperean. Horretaz gain, hainbat kolaborazio musikal egin ditu eta Euskal Telebistako beste programa batzuetan ere agertu da.
Saint-Pierre-d'Allevard
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.685 ziren, horien artean 1.244 aktiboak ziren eta 441 inaktiboak ziren. 1.244 pertsona aktiboetatik 1.164 lanean zeuden (621 gizon eta 543 emakume) eta 79 langabezian zeuden (32 gizon eta 47 emakume). 441 pertsona inaktiboetatik 139 erretiraturik zeuden, 132 ikasten zeuden eta 170 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Karlsruhe
Hiri senidetuak
Karlsruhe ondorengo hiriekin senidetuta dago:
Fabriano
Fabriano Italiako udalerri bat da. Anconako probintzian kokatuta dago, Markak eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Real Sociedad 2021-2022
Entrenatzailea: Imanol Alguacil (17-18, 18-Egun)
Saint-Pierre-d'Allevard
Diru sarrerak
2009an Saint-Pierre-d'Allevard udalerrian 1.053 unitate fiskal zeuden, 2.788 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.186 euro zen.
Real Sociedad 2021-2022
Estatistikak
Jokalariak guztira: 36
Saint-Pierre-d'Allevard
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 78 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 21 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 13 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Real Sociedad 2021-2022
Denboraldiko Hamaikakoa
Konpetizio guztiak kontutan harturik, hamaikakoetan geheien agertu diren jokalariak.
Real Sociedad 2014-2015
2014-2015eko denboraldian Real Sociedadek 11. postuan amaitu zuen Ligan, eta bina kanporaketa jokatu zuen Kopan eta UEFA Europa Leaguean.
Saint-Pierre-d'Allevard
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 31 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 5 igeltseroak, 2 margolariak, 6 zurginak, 3 iturginak, 2 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 2 ile apaindegiak, 4 jatetxeak eta 2 higiezinen agentziak.
Pseudoxyrhopus ambreensis
Pseudoxyrhopus ambreensis Pseudoxyrhopus generoko animalia da. Narrastien barruko Lamprophiidae familian sailkatuta dago.
Saint-Pierre-d'Allevard
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
Real Sociedad 2014-2015
Entrenatzailea David Moyes izan zen, eta presidentea, Jokin Aperribay
Saint-Pierre-d'Allevard
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saint-Pierre-d'Allevard udalerrian 35 nekazaritza-ustiategi zeuden, 185 hektarea erabiltzen.
Real Sociedad 2014-2015
Hamaikakoak
Konpetizio guztiak kontutan harturik, hamaikakoetan geheien agertu diren jokalariak.
Iker Villa
Bizitza
Barkaldoko Beurko institutuan ikasi zuen, eta Ikus-entzunezko Komunikazio gradua gauzatu zuen Euskal Herriko Unibertsitatean.
Saint-Pierre-d'Allevard
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Iker Villa
Bizitza
2007an Revolta Permanent taldea sortu zuen Iker Aginagarekin batera, 12 urte zituela. Interneteko musika erabiltzen zuten abestiak egiteko, garai hartan ez baitzekiten instrumenturik jotzen. Era horretan hip hop estiloan hasi ziren. 2009an Revolta Permanent taldeari 121 Krew, Norte Apache eta bestelako taldeetako kideak batu zitzaizkion, eta 2011n euren lehen maketa aurkeztu zuten, Zer zabiltza? izenekoa. Ikerrek Amo de mi Universo izeneko bakarkako proiektua ere garatu zuen, euskarazko eta gaztelerazko rapa bilduz.
2011n Herri Oihua taldea sortu zuen beste lagun batzuekin batera, eta 2012ko Banden Lehia (Bizkaiko Foru Aldundiak eta Bilboko Udalak antolatua) irabazi zuten. Sari gisa Baga-Biga ekoiztetxearen eskutik Ez diskoa argitaratu zuten, eta Bilbao BBK Live jaialdian jo zuten. Jaialdian inoiz jo duen talderik gazteena da.
Saint-Pierre-d'Allevard
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Iker Villa
Bizitza
Revolta Permanent taldea eboluzionatuz joan zen, eta 2014an euren lehen albuma kaleratu zuten, Genesis, 70 kontzertu baino gehiagoko aurkezpen-bira egitera eraman zituena. 2016an argitaratu zuten Kimera bigarren albuma, eta 2018an aurkeztu zuten Ultravioleta albuma. Egun azken albumaren aurkezpenean murgilduta dabiltza. Hiru albumetan Iker ahotsean aritu da, eta zenbait kantaren letrak ere bereak dira.
Musikari lanaz gain aktore lanetan eta zenbait telebista saiotan ere aritu da. 2017an hasi zuen telebistako ibilbidea Gure kasa saioan. Bertan Kutxa beltza izeneko atal bateko gazteetako bat zen. Sekzio honek ordea gutxi iraun zuen eta Iker hilabete batez aritu zen saioan: urriatik, azaroara. 2018an Bagoǃaz talent show-ko epaileetako bat izan zen, baita urte bereko udazkenean emititu zen DantzanGoǃ lehiaketan ere. 2018ko udan Goǃazen telesailerako hartu zuten, eta 2018-2019 bitartean emititu zen bosgarren denboraldian Ander Etxeberriaren papera egin zuen. Honetaz gain 2018ko gabon zahar gaueko gala berezian eta denboraldi horretan oinarritutako antzerki musikalean ere parte hartu zuen.2019ko otsailaren 15ean, denboraldiko azken atala emititu baino ordu batzuk lehenago, bere Instagram kontuan argitaratutako mezu baten bidez lantaldeari zein zaleei eskerrak eman zizkien eta ez zuela hurrengo denborladian jarraituko eman zuen aditzera.
Alboka zein gitarra jotzen daki, eta Durangoko Atara Zarata antzerki taldeko kidea da.
Hartz zuria (Pompon)
Hartz zuria, frantsesez Ours blanc, François Pompon (1855-1933) eskultore frantsesaren lana da. 1986tik Orsay museoan ikus daiteke. Dijongo Darcy lorategian Henry Martinet-ek 1937an egindako erreprodukzioa ikus daiteke; Martinet Pomponen laguna zen eta erreprodukzioa omenaldi gisa burutu zuen.
Ezaugarriak
François Pomponek 1905.urtetik bere eskulturen formak sinplifikatu egin zituen. Gainazal leundu zuen eta bere animalien eskulturak guzitei apaingarriak kendu zizkion. 1922an Salon d'automne delakoan maketa bat aurkeztu zuen eta harridura sortu zuen ezen XX. mendeko modernitatearen benetako ikurra izan baitzen. Hau Pomponen lan ezagunetariko bat izan zen.
Neoplecostomus microps
Neoplecostomus microps Neoplecostomus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Lézignan (Pirinio Garaiak)
Lézignan Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Lézignan udalerrian erroldatutako biztanleak 373 ziren. Familiak 142 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 43 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 51 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 158 etxebizitza zeuden, 147 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 142 etxeak ziren eta 14 apartamentuak ziren. 147 etxebizitza nagusietatik 120 bere jabearen bizilekua ziren, 18 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 36 etxek lau zituzten eta 92 etxek bost zituzten. 120 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 62 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 78 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 251 ziren, horien artean 167 aktiboak ziren eta 84 inaktiboak ziren. 167 pertsona aktiboetatik 153 lanean zeuden (83 gizon eta 70 emakume) eta 14 langabezian zeuden (5 gizon eta 9 emakume). 84 pertsona inaktiboetatik 33 erretiraturik zeuden, 18 ikasten zeuden eta 33 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Pierre Dubedat
Biografia
Citoyenne Française gerraontziaren kapitaina izan zen. Itsasontzi ingeles batek harrapatu zuen ustekabean Kanarietako eta Cabo Verdeko uharteen artean. Dubedat larriki zauriturik suertatu zen hartan.
Lézignan (Pirinio Garaiak)
Diru sarrerak
2009an Lézignan udalerrian 147 unitate fiskal zeuden, 380 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.832 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 7 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 2 margolariak, 1 zurgina eta 1 iturgina.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Lézignan udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 174 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pierre Dubedat
Biografia
Rigal kapitainordeak ontziaren zuzendaritza hartu eta ingelesak urrunarazi zituen. Horri esker Citoyenne Française ontziak merkataritzan aritzeko eskubidea lortu zuen, Konbentzio Gerraren garaian ontzi guztiak gerraontzi bihurtu zituzten arren.
Negevita
Negevita mineral bat da.
Ezaugarriak
Negevita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Bass itsasartea
1798an Matthew Flindersek esploratzaile britaniarrak aurkitu zuen. Flindersek George Bass itsasontziaren medikuaren izena jarri zuen.
Lekurik estuenean 240 kilometroko zabalera du eta 50 metroko sakonera. Oso ibilbide arriskutsua da eta bere uretan hondorapen ugari izan dira. Baliabide natural garrantsitzuenak petrolioa eta gasa dira.
Uharteak
Bass itsasartean 50 uharte baino gehiago daude. Nagusienak:
Jonesboro (Illinois)
Jonesboro  Illinoiseko hiri bat da. Union konderrian kokatua dago. 2010ean 1,821 biztanle zituen, 6.99 kilometro koadrotan banatuta.
Pseudoxyrhopus ankafinaensis
Pseudoxyrhopus ankafinaensis Pseudoxyrhopus generoko animalia da. Narrastien barruko Lamprophiidae familian sailkatuta dago.
Jonathas de Jesus
Jonathas Cristian de Jesus (Ribeirão das Neves, 1989ko martxoaren 6a) Real Sociedaden jokatzen duen aurrelari brasildarra da 2015ean iritsi zen Donostiara eta 5 urteko kontratua sinatu du. 17 urterekin soilik zituela egin zuen debuta Jonathasek Cruzeirorekin geroztik Ipatingayik pasa da.
Ibilbidea
Iturria: ceroacero.es
English Football League One
English Football League One edota EFL League One, Ingalaterrako futbol liga bat da, garrantzia edota mailari dagokionez hirugarrena da, Premier League eta English Football League Championship ligen ondoren.
2004an sortua izan zen, aurrez zeuden Division Two (1992-2004), Division Three (1958-1992), Division Three North/South (1921-1958) eta Division Three (1921-1922) ligak ordezkatuz.
Lucilio Vanini
Lucilio Vanini (1585 - 1619ko otsailaren 9a), lanetan bere burua Giulio Cesare Vanini gisa izendatzen zuena, filosofo, fisikari eta librepentsalari italiarra izan zen, libertinaje intelektualaren ordezkari nagusienetarikoa. Unibertsoa lege naturalak gobernaturiko entitate gisa (determinismo nomologikoa) irudikatu zuen lehenetariko pentsalari modernoa izan zen. Horrez gain, idazten eta irakurtzen zekien eboluzio biologikoaren lehenetariko defendatzailea izan zen, gizakiak eta bestelako tximinoak arbaso komunak dituztela tesiari eutsiz.
Bizitza
Vanini Taurisano-n jaio zen, Lecce-tik urbil, 1585ean, eta filosofia eta teologia ikasi zituen Napoles-en. Horren ondoren, Leccera bueltatzerakoan, fisika ikasten hasi zen, batez ere medikuntza eta astronomia; izan ere, modan jarri ziren berpizkundean. Vanini, Giordano Bruno-k bezala, eskolastika gogor eraso egin zuen. Vanini Giordano Bruno-ren antzekoa zen, ez soilik bere bizimoduan, baizik eta kristautasunaren aurkako bere ideietan.
Napolesetik Padua-ra joan zen, non Pietro Pomponazzi alejandrista bere maisu bilakatu zen. Paduan zuzenbidea ikasi zuen eta apaiz izendatua izan zen. Horren ondoren, bizitza ibiltari bat eraman zuen Frantzia, Suitza eta Herbeheretatik. Bertan, klaseak emanez, enkarguz idatziak sortuz eta ideia erradikalak, batez ere kristautasunaren aurkakoak, zabalduz ekonomikoki mantentzen zen. Frantziatik; hain zuzen ere Lyon-etik, Ingalaterrara ihes egin behar izan zuen 1612an, salatua izan baitzen liburu bat faltsifikatu eta saltzeagatik; baina han, Londresen, harrapatu egin zuten eta espetxeraturik egon zen 49 egunez. Vaninik egindakoa Erdi Aroko obra juridiko bat hartzea izan zen, horren hitz asko aldatu eta jurista frantziar bati liburua saltzea izan zen, berea izango balitz bezala Ludovico Martinus izenpean.
Italiara bueltatzerakoan, Genova-n irakasle izaten saiatu zen, baina Frantziara bidalia izan zen berriro ere, kristautasunaren kontrako jarrera izatea leporaturik, eta han bere burua defendatu behar izan zuen ateismoaren aurkako liburu bat idatziz 1615ean, Amphitheatrum Aeternae Providentiae Divino-Magicum izenekoa. Nahiz eta obran Jainkoari buruz ematen duen definizioa nahiko panteista izan, bere helbururako nahikoa izan zen, susmoak berarengandik aldendu baitzituen. Hala ere, Vaninik bere ideiak garatu eta bigarren liburu batean agerian ipini zituen, izena De Admirandis Naturae Reginae Deaeque Mortalium Arcanis izan zuena eta Parisen idatzia izan zena baita ere, 1616an. Hala ere, hasiera batean Sorbonako doktoreek onarturiko obra hori berriz aztertua izan zen, eta oraingoan kondenatua; izan ere, eliza katolikoaren testu pribatuen oharrak agerira ateratzeagatik.
Horren ondoren, Vaninik Paris utzi zuen, Bassonpierre-eko mariskalaren kapilau gisa lan egiten egon zen, eta Tolouse-n irakasten hasi zen, Ponponio Uciglio izen faltsuaren pean. 1618ko azaroan atxilotua izan zen Vanini. Tolouseko parlamentuak, ez inkisizioak, aurrera eramandako epaiketa luze baten ondoren ateotzat jo zuten Vanini; eta hortaz, kondenatu. Mingaina moztu zioten, itoarazi zuten eta sutan erre 1619ko otsailaren 9an, Salin-eko plazan.
Amphitheatrum
Amphitheatrum Aeternae Providentiae Divino-Magicum (hitzulpen posiblea: "Betiereko Probidentziaren Anfiteatroa - Erlijioso-magikoa"), Lyonen publikatua izan zena 1615ean, 50 idatziz osaturik dago. Hauetan, Vanini Janikoaren existentzia demostratzen saiatzen da, bere esentzia definitzen, bere probidentzia deskribatzen eta Pitagoras, Protagoras, Zizeron, Boecio, Akinoko Tomas, epikurearrak, Aristoteles, Averroes, estoikoak, etab. auzi horren inguruan zituzten ideia edo iritziak aztertzen eta ezeztatzen.
De Admirandis
De Admirandis Naturae Reginae Deaeque Mortalium Arcanis (hitzulpen posiblea: "naturaren, hilkor guztien erregina eta jainkosaren sekretu zoragarrietan") obra, 1616an Parisen publikatua Adrien Périer editorearen eskutik, lau liburutan banatzen da.
Lau liburu hauek 60 dialogoz osaturik daude (egia esan 59; izan ere, XXXV. dialogoa galdurik dago). Dialogoak autorearen; hau da, Vanini, ezagutzaren barreiatzaile gisa jokatzen duena, eta irudimenezko Alessandro baten inguruan ematen dira. Dialogoetan, Alessandro honek Vaniniri eskatzen dio gizakiaren barneko eta inguruko naturaren misterioak zerrendatzea eta hauek azaltzea.
Pentsamendua
Obretan bere ideiak ilundu zituenez, ohiko estrategia autoritate erlijioso eta politikoekin arazorik ez izateko, Vaniniren pentsamenduaren interpretazioa lan zaila da. Hala ere, filosofiaren historian fedegabetzat edo ateotzat hartu izan da. Lasaikeriaren aita kontsideratu izan da, eta kristau konbentzionalek, arrazoi horrengatik, gaizki ikusi zuten Vanini, nahiz eta honek Trentoko Kontzilioaren defentsa bat idatzi
Vaniniren pentsamenduaren jatorria ulertzeko bere testuinguru kulturala kontuan hartzea beharrezkoa da. Testuinguru kultural hori Berpizkundea da, non aristotelismo averroista nagusi zen, baina baita ere elementu mistizistak eta neoplatonistak aurkitzen dira. Beste alde batetik, Vaninik Nicolas de Cusa-ren elementu panteistak hartzen ditu, Giordano Bruno-ren oso antzekoak direnak, baina materialistagoak. Munduari buruz zuen ikuskera oinarriturik zegoen materiaren betierekotasunean eta uste zuen naturan Jainko bat zegoela “indar” gisa, forma eman, ordenatu eta zuzentzen duena. Bere ustez bizitza forma oro bat-batean sortu zen lurretik, honen sortzailea bezala.
Esan bezala, Vanini ateotzat hartu izan zuten, baina bere lehenengo lana, Amphitheatrum, kontrakoa adierazi zuen; izan ere, obran hainbat elementu panteista aurkezten baititu. De Admirandis-en, bere bigarren lanean, lehenengo obraren gaiak aurkitzen dira, askoz garatuagorik, obra hau bere lan nagusia bihurtu zuena eta bere filosofiaren laburpena. Bertan, Jainkoa naturan ikusi zuen honen indar gisa; hortaz, benetako erlijioa “naturaren erlijioa” izango da, ez duena Jainkoa ukatzen, baizik eta indar espirituala kontsideratzen duena.
Pontoise-lès-Noyon
Pontoise-lès-Noyon Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Lucilio Vanini
Pentsamendua
Vaniniren pentsamendua nahiko zatiturik dago eta baita ere bere jatorriaren konplexutasuna agerian ipintzen du; izan ere, pertsona erlijiosoa zen, naturalista, baina baita ere medikua eta esan daiteke nolabaiteko magoa ere zela. Hala ere, bere lan osoa ezaugarritzen duena bere sentimendu antiklerikala da.
Pontoise-lès-Noyon
Biztanleria
2007an Pontoise-lès-Noyon udalerrian erroldatutako biztanleak 470 ziren. Familiak 175 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 75 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 182 etxebizitza zeuden, 176 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 182etxeak ziren. 176 etxebizitza nagusietatik 151 bere jabearen bizilekua ziren, 23 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 21 etxek hiru zituzten, 47 etxek lau zituzten eta 102 etxek bost zituzten. 132 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 85 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 77 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 316 ziren, horien artean 218 aktiboak ziren eta 98 inaktiboak ziren. 218 pertsona aktiboetatik 201 lanean zeuden (110 gizon eta 91 emakume) eta 17 langabezian zeuden (5 gizon eta 12 emakume). 98 pertsona inaktiboetatik 37 erretiraturik zeuden, 30 ikasten zeuden eta 31 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Pontoise-lès-Noyon udalerrian 173 unitate fiskal zeuden, 471,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.025 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 margolaria, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
2000. urtean Pontoise-lès-Noyon udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pirinio Atlantikoak
Pirinio Atlantikoak (Pyrénées-Atlantiques; okzitanieraren gaskoi dialektoan: Pirenèus Atlantics) Frantziako 64. departamendua da, Ipar Euskal Herriak eta Bearnok osatua. Metropolitar Frantziaren hego-mendebaldean dago, Akitania Berria eskualdean. Prefekturak Paue hirian du egoitza, eta beste hiri nagusiak Baiona eta Oloroe-Donamaria dira. Guztira 7.645 km² ditu, eta 647.420 biztanle (85 biz./km², 2008).
Mugakideak
Mugakide ditu iparraldean Landak eta Gers departamenduak, ekialdean Pirinio Garaiak, hegoaldean Gipuzkoa, Nafarroa Garaia eta Huescako probintzia, eta mendebaldean Kantauri itsasoa.
Historia
1790eko martxoaren 4an Frantziako Iraultzaren ondorioz departamenduak sortu zituztenean, Ipar Euskal Herria osatzen zuten hiru herrialdeak (Lapurdi, Nafarroa Beherea eta Zuberoa) eta Bearnoko bizkonderria Pirinio Apalak izeneko departamenduan sartu zituzten.
1969ko urriaren 10ean, departamenduak izenaz aldatzea erabaki zuen, eta Pirinio Atlantikoak izena eman zioten.
Demografia
Oharra: 1857an Espiritu Saindua Landetatik Pirinio Apaletara igaro zen.
1999ko erroldan, departamenduko hiririk jendetsuenak hauek dira:
Hizkuntzak
Hizkuntza ofizial bakarra frantsesa da, eta tokiko hizkuntzak euskara eta gaskoia dira.
Kontseilu Orokorra
Departamenduko kudeaketaz arduratzen den erakunde politikoa Pauen egoitza duen Kontseilu Orokorra da.
Lehergai
Lehergaia energia potentzial handia duen eta energia hori bapatean askatuz gero leherketa sortzen duen substantzia erreaktiboa da. Leherketaren ondorioz argia, beroa, soinua eta presioa sortzen dira gehienetan.
Material leherkorrean metatutako energia potentziala mota askotakoa izan daiteke:
Material leherkorrak hainbat modutara sailka daitezke. Hedatzen diren abiadurari kasu eginez gero, lehergaiak detonatu egin daitezke (soinuaren abiadura baino azkarrago lehertu) edo deflagratu. Sentikortasunaren arabera ere sailka daitezke: bero edo presio gutxi aplikatuta lehertzen direnak lehen mailako lehergaiak dira, eta sentikortasun txikia dutenak bigarren mailako lehergaiak dira.
Mbaipy
Mbaipy (guaranierazko ahoskera: ) delakoa Paraguaiko eta Argentinako ipar-ekialdeko jaki tipikoa da. Morokilaren antza badu ere, jaki honen jatorria bestelakoa da. Mbaipya morokila baino antzinagokoa da. Izan ere, artoa Amerikako jatorrizko landarea da. Gainera, bertako biztanleek arto-irina erabiltzen baitzuten janaria prestatzeko lehen europar kolonizatzaileak Amerikara iritsi aurretik.
Orokorrean ehoketa fineko arto-irin horia erabiltzen da. Hala ere, hainbat aldaera ditu prestatzeko erabiltzen den irinaren arabera (arto horia, arto zuria edo manioka-irina).
Artoa, manioka eta batata bezalako elikagaiak guaranien dietan oinarrizkoak zirenez, mbaipya jaten zuten espainiar kolonizatzaileak heldu aurretik. Hala ere, gaur egungo mbaipya baino osagai gutxiagoarekin jaten zuten.
Ezaugarriak
Mbaipyaren oinarrizko osagaia arto-irin horia da; hala ere, aldaera batzuek arto-irin zuria, manioka-irina edo gari-irin zuria erabiltzen dute. Horiei gehitzen zaizkie tipula bezalako barazkiak, gazta eta okela zatiren bat: oilaskoa, charkia edo txorizo gorrixka (chorizo colorado). Landaguneetan oilaskoarekin eta charkiarekin jan ohi da. Hiriguneetan, berriz, txorizo gorrixkarekin.
Echeveria
Echeveria Crassulaceae familiako genero polifiletikoa da. 393 espezie inguru ditu. Naturan Estatu Batuetako hego-mendebaldean, Mexikon, Erdialdeko Amerikan eta Hego Amerikako iparraldean hazten dira, eskualde idor, erdi idor eta epeletan zehar.
Izena
Landare mota honi izena 1828an eman zion Augustin Pyramus de Candolle botanikari suitzarrak, Atanasio Echeverría Godoy (1771-1804) mexikar naturalista eta marrazkigilearen omenez, zeinak Mexikoko floraren irudi bilduma handi bat osatu zuen (landare hauek tarteko). Etxeberria euskal deituraren aldaera bat da izena, beraz.
Zaintza
Echeveria espezie asko ezagunak dira lorategiko landare apaingarri gisa. Lehortearen aurrean erresistenteak dira, baina maiz ureztatu eta ongarriekin egiten dute onena. Itzala eta izozteak jasaten dituzte. Hosto zukutsuak dituzte, eta moztutako hostoak landatuz gero ugaltzen ahal dira.
3163 Randi
3163 Randi asteroide baten izena da. abuztuaren 28an aurkitu zuen C. T. Kowal-ek Palomar Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1981 QM izena zeraman. Ondoren James Randi omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3163 Randi asteroidearen orbitak batezbeste 3,164 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,678 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,649 distantziara. Eszentrikotasuna 0,153 da, eta makurdura orbitala 2,34ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.3 da.
Gonzalo Saenz de Samaniego
Biografia
Ikasketez enologoa. Mahasgintzako hainbat enpresatan kargu desberdinak bete ondoren, 1991tik 1999ra Samaniegoko alkate izan zen Eusko Alderdi Jeltzalearekin. 2001eko Eusko Legebiltzarrerako Hauteskundetan Arabako EAJko zerrendetan hautatua izan zer eta Eusko Jaurlaritzaren Nekazaritza, Arrantza eta Elikadura Sailburu izendatu zuen Juan Jose Ibarretxe Lehendakariak. Gaur egun, EAJren EBBko kide da Arabako lurraldea ordezkatuz Pilar García de Salazarrekin batera.
Signal Iduna Park
Signal Iduna Park (2005eko abenduaren 1 arte Westfalenstadion deitua) futbol estadio bat da, Dortmund hirian dagoena, Ipar Renania-Westfalia estatuan, Alemanian. Bertan Borussia Dortmund futbol-taldeak jokatzen ditu etxeko partidak. Arrazoi komertzialak tarteko gaur egun Signal Iduna Park deitzen bada ere, jatorrizko izena zen Westfalenstadion, zeina baitator Westfalia tik, garai bateko Prusia ko probintzia.
Estadioa da Europako futbol-estadiorik famatuenetako bat, eta ezaguna da bertan bizi den giroagatik. Bundesligako partidetan 81.365 lagun hartzen ditu (zutik eta eserita), eta nazioarteko partidetan 65.829 (denak eserita).
Alemaniako estadiorik handiena da, eta Europako zazpigarrena. Hala ere, berak du Europako errekorra zaleen presentziari dagokionez, 2011-2012 denboraldian 1,37 milioi ikusle hartu baitzituen 17 partidatan, partida bakoitzeko 80.588 ikusle batezbeste.
Bere hegoaldeko harmaila mitikoak, Südtribüne (Hego Tribuna), 24.454 lagun hartzen ditu, Europako futbolean terrazarik handiena zaleak zutik hartzeko. Bertan bizi den giro sutsua dela-eta, hego tribunari deitzen zaio Die Gelbe Wand, “Horma horia”. Borusseum delakoa, Borussia Dortmund taldearen museoa alegia, estadiotik hurbil dago.
1974 an eta 2006 an Munduko Futbol Txapelketako partidak jokatu ziren estadio horretan. 2001 ean bertan jokatu zen, halaber, UEFAren Kopako finala. Ahaztu barik bertan jokatu diren adiskidantzazko eta sailkapeneko partidak, bai mundu txapelketei zegozkienak, baita Europakoei ere.
Zortzi pilare euslek inguratzen dute Westfalenstadion delakoa, kolore horikoak eta 62 metro garai. Horrek eta altzairuzko egiturak bihurtu dute estadioa Dortmund hiriaren sinbolo.
Historia
Estadio berria egiteko lehen asmoak 1960. hamarraldian agertu ziren, ikusita Borussia Dortmund taldearen ordura arteko futbol-zelaia, Stadion Rote Erde delakoa (Lur gorri estadioa), txiki geratu zela. 1966an Borussia Dortmundek irabazi zuenean Kopa Txapeldunen finala, garbi geratu zen klubak beste estadio bat behar zuela, taldeak gero eta jarraitzaile gehiago zituen-eta. Hala ere, Dortmund hiria ez zen gauza proiektua finantzatzeko, eta erakunde federalak ez zeuden prest laguntzeko.
1971n Kolonia alboratu eta Dortmund aukeratu zuten, bertan joka zitezen 1974an Alemanian jokatzekoa zen FIFAren Munduko Txapelketako zenbait partida. Ondorioz, Koloniarako zedarrituta zeuden diruak Dortmundera bideratu ziren. Hala ere, arkitektoek eta planifikatzaileek zorrotz zaindu behar izan zuten aurrekontua. Horregatik, 60.000 ikusle hartuko zituen estadio obal bat egiteko asmoa —atletismorako azpiegitura eta guzti— baztertu egin zen. Haren ordez egin zen futbol estadio bat, porlan aurrefabrikatuzko zatiz osatua, eta dezente merkeagoa. Guztira estadio berria kostatu zen 32,7 milioi marko, zeinetik 1,6 erabili ziren Lur gorri estadioa zaharberritzeko. Dortmund hiriak 800.000 marko jarri zituen, baina etekin ona aterako zion estadio berriari. 1974ko apirilaren 2an Borussia Dortmund taldea etxe berrira aldatu zen ofizialki, eta harrezkero Westfalensatdionen jokatu du. 1972an mailaz jaitsi zenez, Borussia Dortmund 2. mailako talde bakarra izan zen bere estadio berri-berrian 1974ko Munduko Txapelketako partidak hartu zituena. 1976an lehen mailara itzuli zenean, estadio berrian jokatu zuen.
Joaquín Beltránen eta Alberto Sololuzeren bilaketa
2020ko otsailean, Zaldibarko zabortegian jazotako hondakin-luiziak Joaquín Beltrán eta Alberto Sololuze langileak azpian harrapatu zituen.
Langileak
2020ko otsailaren 6an, zabortegian 10 behargin ari ziren lanean, haietatik 7 luizia gertatu zen gunean. Haien artean zeuden:
Lehen uneetan, luiziak egun horretan lanean zeuden sei behargin harrapatu zituela uste bazen ere, hurrengo minutuetan haietako lau telefono mugikorrez lokalizatzea lortu zituzten, Sololuze eta Beltrán bakarrik falta zirela ohartuz:
Mitanni
Mitanni, gaur egungo Siriaren iparraldean existitu zen antzinako erresuma baten izena izan zen, Naharina bezala ere ezaguna. Izen hau, aurrerago, Khabur eta Eufrates ibaien artean zegoen eskualdea izendatzeko erabili zen asiriar-berri garaian. Mitanni estatu feudal bat izan zen, noblezia gerlari batek gidatua, K.a. 1600 inguruan garrantzi handia hartu zuena, Orontes ibaia eta asiriar, egiptoar, siriar eta hititar inperioen artean zuen kokapen pribilegiatuagatik.
Joaquín Beltránen eta Alberto Sololuzeren bilaketa
Larrialdia
Lehen uneetan nahasmena izan zen nagusi; leku askotatik kritikatu zen Administrazioaren lehen egunetako "anabasa informatibo eta operatiboa". Orduak pasatzen joan ahala, krisiari aurre egiteko foro operatibo desberdinak eratuz joan ziren lan desberdinak koordinatzeko, desagertuen bilaketa barne. Otsailaren 12an, Iñigo Urkullu EAE-ko Lehendakari ak, Iñaki Arriola eta Estefania Beltran de Heredia Sailburuak eta Ernesto Martínez de Cabredo URA Agentziako buruak zabortegiari lehen bisita egin zioten, eta bertan Beltrán eta Sololuzeren senideak aurkitu zituzten; tentsio handiko bilera izan zen.
Mitanni
Mitanni Nuzi (gaur egungo Kirkuk) eta Tigris ibaitik ekialdean, Alepo eta Siriaraino mendebaldean hedatzen zen. Bere erdigunea Khabur haranean zegoen, bi hiribururekin: Taidu edo Taite, eta Washshukanni (asiriar iturrietan Ushshukana deitua), oraindik erabateko ziurtasunez aurkitu ez dena, eta, beraz, ezta industu ere. Bere azalera osoak nekazaritza ahalbidetzen zuen ureztatze artifizialik gabe. Bere klima asiriarrenaren antzekoa zen, eta bertan, hurritak eta amoriarren hizkuntza hitz egiten zuten beste herri batzuk bizi ziren.
Historia
Akadiarren garaitik, hurritak, Tigris ibaiaren ekialdean bizi ziren, Mesopotamiaren iparraldeko zatian, eta Khabur haranean, Nuzin, Ugariten eta Hattusaseko hititar artxiboetan aurkitutako testuetan aipatuak dira. Mariko testu kuneiformeek amorieraz eta hurriteraz izenak dituzten Mesopotamia iparraldeko hiri-estatuetako gobernariak aipatzen dituzte.
Joaquín Beltránen eta Alberto Sololuzeren bilaketa
Bilaketaren jarraipena
Otsailaren 13an, gorpu en bilaketa lanei berrekin zitzaien geoteknia espezialista gehiagoren laguntzarekin. Operazio honetan, hondakin multzoa egonkortu ostean haren gainean pista batzuk eta segurtasun aldapak eraikitzea aurreikusten zen, langileak egon zitezkeen eremura segurtasunez hurbildu ahal izateko. Lan horietan lixibatuak bideratzeko ubide en prestaketan aritu ziren.
Mitanni
Historia
Uste denez, hurritar tribu etsaiak eta hiri-estatuak, dinastia bakar batean batu ziren, elite indoeuropar batek gobernatua, K.a. 1595ean jasan zuen Mursili I.aren hititar arpilaketagatik eta kasitarren inbasioagatik Babiloniaren pot egitearen ondorioz. Alepporen hititar konkista, uneko asiriar erregeen ahuldadea eta hititarren barne borrokek, botere hustasun bat eragin zuten Mesopotamia iparraldean. Honek, Mitanni erresuma sortzera eraman zuen. Izen ariarrak, batez ere, erregeen eta mitanniar jainkoen izenetan islatzen dira. Beste alde batetik, hurritar elementua, antzinako sumertar kulturaren igorlea izan zen.
Joaquín Beltránen eta Alberto Sololuzeren bilaketa
Bilaketaren jarraipena
Otsailaren 14ean, Vocento taldeko komunikabideen arabera, erreskate taldeek langileak egon zitezkeen eremua lokalizatu zuten. Egun horretan, zona gorri bat mugatu zen (baskula ren ingurua, desagertuen gorpuak aurkitzeko probabilitate handienekoa), eta otsailaren 15ean jada hondeamakinak eta 23 metrotako beso mekaniko bat lan eremuaren gainera ailegatu ziren, gorpuak zeudekeen gunera ailegatuz. Beste zona laranja bat ere mugatu zen, zabortegiaren ezker aldean, baserrien inguruan. Hondeatze lanok kontuz egin beharra zegoen, hondakinak ahal denik eta gutxien mugituz (eta hondakin artean egon zitezkeen gai arriskutsuak ustekabean ez haizatzeko). Data berean, Auzitegi Medikuntzako Euskal Institutuak eta Ertzaintza ko Polizia Zientifikoak hondamen handien protokoloa abiatu zuten, EAEren historian estrainekotz. 2018an sinatutako araudi honen arabera, desagertutako langileen bilaketarako pauso batzuk zehazten ziren:
Mitanni
Historia
Mitanniren historiari buruzko ideia, oso lausoa da derrigorrez, datu askorik ere ez baitago, eta gainera, kanpotik etorriak, nagusiki, Amarnako gutunetatik eta Bogazkoyn aurkitutako zenbait hititar trataturen sarrera historikoetatik. Mitannik, berebiziko garrantzia hartu zuen K.a. 1600ean, asiriar, egiptoar, hititar eta siriar inperioen artean zuen kokapen pribilegiatuagatik. Bere botere gorena K.a. XV. mendean lortu zuen, hego-mendebalderantz hedatuz, Siriarantz, non Egipto atzera bota ahal izan zuen, Hattik, K.a. XIV. mendean potentzia nagusi bezala ordeztu zuen arte.
Gerra gurdiak bezalako hobekuntza garrantzitsuak egin zituen armada batekin eta zalditeria indartsu batekin, Mitanniko armadak zenbait aldiz garaitu zuen faraoien Egipto, eta Asiria inbaditu zuen (oraindik historialariek azaltzerik ez dutena, semitar inperioaren indar militarra dela eta).
Mitannik ez zuen lortuko bere lurraldea konkistetatik salbu mantentzerik. Alde batetik, Goi Eufrates eta Tigrisen arteko lurraldea, hititar hedakuntzaren xede izan zen Hattusili I.aren garaitik. Bestetik, hiksoen porroten ondoren, egiptoar faraoiak, behinola Sirian izan zituzten lurraldeak birkonkistatzen saiatu ziren. Hititen goraldia eta Mitanniren gatazka dinastikoek, erresuma ahuldu zuten, Asiria berpiztu eta berrindartu baten mende geratu zelarik denbora batez, sortu eta 250 urtera bakarrik. Ondare baliotsua utzi zuten, horien artean, bere antolaketa administratibo berritzailea eta zenbait eraginezko arte fin bat, ariarrak zein semita eta egiptoarrak.
Joaquín Beltránen eta Alberto Sololuzeren bilaketa
Bilaketaren jarraipena
Otsailaren 17an argitaratu zenez, halere, beharginen bilaketarekin jarraitzeko ezinbestekotzat jotzen zen hondakin multzoa egonkortzea (lanok 6 hilebeterako aurreikusten zirelarik).
Otsailaren 19an:
Otsailaren 22an, lehen gunean eginiko bilaketa lanak amaitutzat eman ziren, eta bigarren gunera ailegatzeko pistaren prestaketa hasi zen.
Otsailaren 23an, bilaketa lan guneen mapa zehatza argitaratu zen.
Otsailaren 25ean, Beltranen autoa agertutako gunea (B4 ) bahetzen ari ziren, eta Anitua zuzendariak lanak "erritmo onean" adierazi zuen, apropos eraikitako orrazi-makina berriari esker. Bilaketa guneen azalpen eguneratua ere argitaratu zen.
Otsailaren 26ean, erakundeen arteko koordinazio-mahaiaren bilera egin zen Txurdinaga n. Positiboki baloratu zuen luiziaren ostean egindako koordinazio, jarraipen eta komunikazio-lan guztia, eta bere lana amaitutzat eman zuen, aurrerantzean egonkortzera eta desagertutako langileen bilaketara zuzendutako obra zibila Ingurumen eta Segurtasun sailek osatutako batzorde tekniko batek koordinatuko zuela iragarriz. Une honetara arte egunero eginiko agerpen publikoen erritmoa apaldu zen.
Otsailaren 28an, B4 eremuko bilaketa lanekin jarraizen ari ziren, eta B2 eremukoei berrekin zitzaien. Ordura arte guztira 5.525 tona mugituak ziren, horietatik 3.825 B4 eremuan, Beltranen autoa agertutako zonan alegia. Gainera zabortegiaren ezkerraldean sartzeko pistak eraikitzen ari ziren, eta baskularen goiko aldean hondakinak ateratzen. Honen helburua B1 baskulako eremuan egonkortasuna hobetzea zen (non ordura arte 425 tona bakarrik erretiratu ahal izan ziren ), han bilaketari berrekin ahal izateko. Bulldozer gehigarri bat ere sartu zen, zabortegiaren goiko aldearen geometria eta egonkortasuna hobetzeko, ur-pilaketa guneen sorrera ekiditeko.
Martxoaren 2an, bigarren orrazi-makina bat lanera sartu zen, bilaketa erritmoa azkarragotzeko asmoz.
Martxoan 4an Jaurlaritzak adierazi zuen B4 eremutik 7.500 m3 hondakin mugituak zituztela; B3 eremua egun biren barruan hustuko zutela; B2 eremuan 80 m3 material bahetu ostean lixibiatuen kutxatila aurkitzea aurreikusten zutela; B3-1 guneko lanei ekiteko pista eraikitzen ari zirela; eta egonkortzeko lanei eta argiztapen-dorreei esker eguneko lan ordu kopurua handitu zutela (06:00-23:00 artera).