cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Partikula eseki
Osaera
Partikula esekien elementu osaera lurrazalaren antzekoa da: eduki altua aluminio (Al), kaltzio (Ca), silizioa (Si) eta oxigeno (O) elementuetan, eta aluminosilikato-gatzetan. Ozeanoetatik hurbil dagoen airean, sodio kloruro (NaCl: gatz arrunta) solidoaren edukiak altuak dira, itsas aerosolak NaCl partikulak hornitzen baititu, itsasoko ura lurruntzean. Landareek igorritako polenak ere partikula lodiak ditu, 10-100 µm-ko tartean. Tamainari dagokionez, sumendi-errautsen partikula gehienak lodiak dira.
Partikula lodien iturria, naturalak barne (hala nola sumendien erupzioenak) eta giza jarduerek eragindakoak (lurra lantzea, harrobiak ustiatzea eta abar), haizeak altxatutako lurraren eta arroken gainazaleko zatitik dator. Eskualde askotan, partikula lodiak kimikoki oinarrizkoak dira, eta horrek adierazten du lurzoruan dauden kaltzio karbonatotik eta oinarrizko pH-ko beste mineral batzuetatik sortu direla.
Partikula lodien jatorria ez bezala, oro har handiagoak diren partikulak haustean sortuak, partikula finak, nagusiki, erreakzio kimikoen eta materia txikiagoen kondentsazioaren ondorioz sortzen dira, lurrun-egoeran dauden molekulak barne. Partikula finen batez besteko eduki organikoa, oro har, handietan baino handiagoa da. Adibidez, karbonoz egindako erregaien errekuntza osatugabeak, hala nola ikatz minerala edo begetala, petrolioa, gasolina eta gasolioa, kedar-partikula txiki asko sortzen ditu, nagusiki karbonozko kristalak direnak. Partikula finek metal astunak ere badituzte.
Ondorioz, karbonozko partikula atmosferikoen iturrietako bat, finak zein lodiak, ibilgailuen ihes-gasak dira, batez ere dieselarekin funtzionatzen dutenenak. Atmosferan esekitako beste partikula fin garrantzitsu batzuk sufre eta nitrogeno konposatu ez-organikoek osatzen dituzte nagusiki.
Eragina
Partikula esekiek eragina dute ingurumenean eta gizakien osasunean:
Osasunean
Partikulak arnastearen ondorioak ondo aztertu izan dira, bai gizakietan eta bai animalietan. Honako hauek dira nagusiak: asma, biriketako minbizia, arnas gaixotasunak (silikosia, esaterako ), gaixotasun kardiobaskularrak, erditze goiztiarra, jaiotzezko akatsak, jaiotzezko pisu txikia, garapen-nahasmendua , nahasmendu neurodegeneratiboak, buruko gaitzak eta heriotza goiztiarra.
Partikulak arnasten direnean, tamainaren arabera arnasbidearen organo desberdinetan gelditu daitezke. Partikula handienak, oro har, sudurrean eta eztarrian iragazten dira iletxo eta mukosei esker, baina 10 mikrometro baino txikiagoko partikulak bronkioetan eta biriketan finkatu daitezke eta osasun-arazoak eragin. 10 mikrometroko tamainak ez du partikula arnasgarrien eta arnastezinen arteko muga hertsia adierazten, baina erakunde araugile gehienek muga hau adostu dute partikulak monitorizatzeko. Tamaina txikia dutenez, 10 mikrometro edo gutxiagoko partikulak (partikula lodiak, PM10) biriken atal sakonenean sar daitezke, hau da, bronkiolo eta albeoloetan. Asmatikoak baldintza horien eraginpean daudenean, bronkio-konstrikzioa eragin dezakete.
Pertsona sentikorrenak gripea edo asma dutenak dira, eta batez ere biriketako gaitzak edo gaixotasun kardiobaskular kroniko buxatzaileak dutenak, baita adinekoak eta haurrak ere. 2015ean, Europako 41 herrialdetan 422.000 pertsona lehengo hil ziren partikula horiek arnastuta, urte horretan airearen kutsadurak eragindako 518.700 hildakoen % 81.
Langile-Internazionalaren Frantziar Sekzioa
Langile-Internazionalaren Frantziar Sekzioa (Section française de l'Internationale ouvrière edo SFIO soilik) Frantziako alderdi politikoa izan zen. 1905ean sortua, Bigarren Internazionalaren frantziar sekzioa izan zen. Sorreran Parti socialiste français eta Parti socialiste de France alderdiak batu ziren eta baita orduko buruzagi sozialista nagusiak ere: Jules Guesde, Jean Jaurès, Édouard Vaillant eta Paul Lafargue. Gero SFIOn izandako buruzagi nagusi asko izan ziren, tartean Paul Faure, Léon Blum, Guy Mollet edo Alain Savary.
1920an, III. Internazionalaren ondorioz, zatiketa izan zuen. Zatiketak Section française de l'Internationale communiste (SFIC) sortu zuen, gero Frantziako Alderdi Komunista izango zena.
Leslie (Missouri)
Leslie Missourieko herrixka bat da. Franklin konderrian kokatua dago. 2010ean 171 biztanle zituen, 0.44 kilometro koadrotan banatuta.
Kryptolebias hermaphroditus
Kryptolebias hermaphroditus Kryptolebias generoko animalia da. Arrainen barruko Rivulidae familian sailkatzen da.
Soma Ishigamori
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vanraure Hachinohe.
Akinori Mikami
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Urawa Reds.
Baicheng
Baicheng (txinera sinplifikatuz: 白城; pinyineraz: Báichéng), Jilin probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 2.029.000 biztanle inguru dauzka 2007ko erroldaren arabera eta 25.692 kilometro koadroko azalera.
Inguru naturala eta kokapena
Prefektura mailako Baicheng hiriaren mugakideak honakoak dira: Songyuan ekialdean, Heilongjiang probintzia iparraldean, eta Barne Mongolia eskualde autonomoa mendebalde eta hegoaldean.
Pont-à-Vendin
Pont-à-Vendin Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Pont-à-Vendin udalerrian erroldatutako biztanleak 3.132 ziren. Familiak 1.120 ziren, horien artean 292 pertsona bakarrekoak ziren (96 bakarrik bizi ziren gizonak eta 196 bakarrik bizi ziren emakumeak), 260 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 472 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 96 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.208 etxebizitza zeuden, 1.145 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 60 hutsik zeuden. 1.018 etxeak ziren eta 187 apartamentuak ziren. 1.145 etxebizitza nagusietatik 711 bere jabearen bizilekua ziren, 396 alokairuan okupaturik zeuden eta 38 doan lagata zeuden; 13 etxek gela bat zuten, 52 etxek bi zituzten, 151 etxek hiru zituzten, 366 etxek lau zituzten eta 563 etxek bost zituzten. 671 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 553 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 351 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.040 ziren, horien artean 1.360 aktiboak ziren eta 680 inaktiboak ziren. 1.360 pertsona aktiboetatik 1.141 lanean zeuden (679 gizon eta 462 emakume) eta 219 langabezian zeuden (105 gizon eta 114 emakume). 680 pertsona inaktiboetatik 150 erretiraturik zeuden, 224 ikasten zeuden eta 306 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Pont-à-Vendin udalerrian 1.123 unitate fiskal zeuden, 3.064,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.989 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 91 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 11 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 9 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 5 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 15 administrazio publikoko enpresak ziren eta 9 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 28 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 posta bulegoa, 2 funerariak, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 1 igeltseroa, 2 iturginak, 4 argiketariak, 4 eraikuntza enpresak, 5 ile apaindegiak, 3 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Enskede-Årsta-Vantör barrutia
Enskede-Årsta-Vantör barrutia Suediako Stockholm hiriburuaren hegoaldeko barrutietako bat da, Söderort eremuan dagoena. 2014ko erroldaren arabera 96.916 biztanle ditu.
2007an sortu zen Enskede-Årsta eta Vantör barrutiak elkartzean.
Ondasun nabarmenena Skogskyrkogården hilerria da, 1994an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuena.
Buruaskitasun
Buruaskitasuna edo autoaskitasuna pertsona edo talde batek bere behar ekonomikoak beste inorekin harremanetan jarri edo inoren laguntza jaso gabe asetzen dituenean gertatzen den egoera da. Autonomiaren alderdietako bat, ekonomiarekin loturikoa. Autoaskitasuna helburu duen nazio edo herrialde baten antolakuntza politiko eta ekonomikoari autarkia deritzo.
Idarga
, Espainiako Asturias autonomia erkidegoko Salas udalerrian dagoen parrokia eta herri bat da, Bodenaya parrokian. 2017ko erroldaren arabera 93 biztanle zituen.
Knockmoyle
Knockmoyle (Cnoc Maol) Ipar Irlandako udalerri bat da, Tyrone konderrian dagoena. Omagh hiritik 8 kilometro ipar-mendebaldera dago.
The Two Mrs. Carrolls
The Two Mrs. Carrolls (euskaraz Bi Carroll Andreak) 1947ko Peter Godfrey ingeles zinema zuzendariak zuzendutako misteriozko film beltza bat da. Martin Vale antzerkigilearen 1935eko izenburu berdineko antzezlanean oinarritua dago. Humphrey Bogart, Barbara Stanwyck, Alexis Smith eta Nigel Bruce aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Geoffrey Carroll (Humphrey Bogart) margolaria Eskoziako oporraldi batean Sally (Barbara Stanwyck) ezagutu eta biak elkar maiteminduko dira, baina margolariak ez dio ezkondua dagoela esanen. Geoffrey etxera itzuli eta jada gaixorik dagoela dirudien Beatrice (Ann Carter) emaztea pozoindu eta hil egingo du. Ondoren, Heriotzaren Aingerua izeneko emaztearen erretratua margotuko du.
Margolaria Sallyrekin ezkonduko da. Elkarrekin denboraldi bat bizitzen daudela, margolariak bere emazte berria Heriotzaren Aingerua izeneko margolana margotzeko modelo gisa hartuko du, eta iraganeko istorio iluna errepikatzera doala dirudi. Baina Sallyk bere senarrak izaera ezegonkorra duela jabetu eta piskanaka-piskanaka pozointzen ari zaitzaiola susmatzen hasiko da.
Jigokumon
= Argumentua =
Bèrtre
Bèrtre Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Jigokumon
1159an, Heiji matxinadan zehar, samurai batek errekatutu duen emakume bat ezkondu nahi du baina jada ezkonduta dagoela jakingo du.
Bèrtre
Biztanleria
2007an Bertre udalerrian erroldatutako biztanleak 84 ziren. Familiak 30 ziren, horien artean 3 pertsona bakarrekoak ziren (3 bakarrik bizi ziren gizonak), 17 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 10 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 56 ziren, horien artean 47 aktiboak ziren eta 9 inaktiboak ziren. 47 pertsona aktiboetatik 39 lanean zeuden (24 gizon eta 15 emakume) eta 7 langabezian zeuden (3 gizon eta 4 emakume). 9 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Dawkinsia assimilis
Dawkinsia assimilis Dawkinsia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Bèrtre
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Bertre udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Levasy (Missouri)
Levasy Missourieko hiri bat da. Jackson konderrian kokatua dago. 2010ean 83 biztanle zituen, 1.56 kilometro koadrotan banatuta.
Bernac (Charente)
Bernac Frantziako udalerria da, Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bernac udalerrian erroldatutako biztanleak 414 ziren. Familiak 173 ziren, horien artean 43 pertsona bakarrekoak ziren (11 bakarrik bizi ziren gizonak eta 32 bakarrik bizi ziren emakumeak), 54 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 65 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 11 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 193 etxebizitza zeuden, 172 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 191 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 172 etxebizitza nagusietatik 138 bere jabearen bizilekua ziren, 32 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 4 etxek bi zituzten, 19 etxek hiru zituzten, 53 etxek lau zituzten eta 96 etxek bost zituzten. 136 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 67 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 96 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 266 ziren, horien artean 199 aktiboak ziren eta 67 inaktiboak ziren. 199 pertsona aktiboetatik 179 lanean zeuden (95 gizon eta 84 emakume) eta 20 langabezian zeuden (8 gizon eta 12 emakume). 67 pertsona inaktiboetatik 35 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bernac udalerrian 191 unitate fiskal zeuden, 468 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.279 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria eta 2 iturginak.
2000. urtean Bernac udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 648 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Aheylita
Ezaugarriak
Aheylita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: Sistema triklinikoa. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Bergen konderria (New Jersey)
Bergen konderria (Bergen County) New Jerseyko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Hackensack da. 2010eko zentsuaren arabera 905,116 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Bergen konderriak 63,888 kilometro koadro ditu. Horietatik 3,539 ura dira. Beste 60,349 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1416,72 da.
Otatza
Otatza (gaztelaniaz Otaza) Arabako herri desagertu bat da. 1979ko azaroan eraitsi zuten, Gasteiz-Foronda aireportua eraikitzeko.
Bergen konderria (New Jersey)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 905,116 pertsonetatik 711,334 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 145,281 dira. 46,850 beltzak edo afroamerikarrak. 869 amerikar natiboak ziren eta 173 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 130,491 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 2,568 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 12,831 pertsonek kokatzen zuten.
Otatza
Otatzak herri hauek zituen mugakide: iparraldean Gereña eta Andetxa, hegoaldean Aztegieta, ekialdean Lopida eta Gobeu, eta mendebaldean Eztarroa.
Historia
Herri honen lehen aipamena 1025 urtekoa da, Otahaza izenaz agertzen baita Donemiliaga Kukulako Kartularioan.
1961 Dufour
1961 Dufour asteroide gerrikoan aurkitutako 1961. asteroidearen izena da. 1973ko azaroak 19an aurkitu zuen Paul Wildek Zimmerwaldetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1973 WA zen. Bere izena Guillaume-Henri Dufour suitzar ingeniari eta kartografoagatik jasotzen du.
Gisy-les-Nobles
Gisy-les-Nobles Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Gisy-les-Nobles udalerrian erroldatutako biztanleak 598 ziren. Familiak 224 ziren, horien artean 59 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 39 bakarrik bizi ziren emakumeak), 82 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 67 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 278 etxebizitza zeuden, 228 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 35 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 272 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 228 etxebizitza nagusietatik 197 bere jabearen bizilekua ziren, 24 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 4 etxek bi zituzten, 45 etxek hiru zituzten, 64 etxek lau zituzten eta 115 etxek bost zituzten. 187 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 106 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 110 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 352 ziren, horien artean 259 aktiboak ziren eta 93 inaktiboak ziren. 259 pertsona aktiboetatik 241 lanean zeuden (126 gizon eta 115 emakume) eta 19 langabezian zeuden (6 gizon eta 13 emakume). 93 pertsona inaktiboetatik 37 erretiraturik zeuden, 27 ikasten zeuden eta 29 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 22 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 9 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 3 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 3 igeltseroak ziren, 4 margolariak, 2 iturginak eta 1 jatetxe.
2000. urtean Gisy-les-Nobles udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, 596 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Laniarius willardi
Laniarius willardi Laniarius generoko animalia da. Hegaztien barruko Malaconotidae familian sailkatua dago.
Grenzach-Wyhlen
Grenzach-Wyhlen Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Naoki Sanda
Naoki Sanda (三田 尚希) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vanraure Hachinohe.
Endekagrama
Geometrian, endekagrama  (antzinako grezierazko ἕνδεκαγραμμον hitzetik: "hamaika lerro") hamaika zuzenkirekin eraikitako izar-poligonoa da, hamaika puntako izar bat. Endekagramaren zuzenkiak elkartzean endekagono bat sortzen da barruan.
Txitxi-burruntzi
Txitxi-burruntzia burruntzi edo zotz batean ilaran jarritako haragi, arrain eta beste janari batzuen aurkezpenari ematen zaion izena da.
Motörhead
Motörhead ( ahoskatua) Londresko rock musikako talde bat izan zen. Baxu-jotzaile Lemmy Kilmisterrek sortu zuen 1975ean; 2015ean hil zenean, taldea desegin zen.
Farsta barrutia
Historia
1912an Stockholmgo udalak Farsta gård etxaldea erosi zuen baina 1950 hamarkadararte ez ziren eraiktitzen hasi bertan. 1960an ireki zen Farsta Centrum merkatalgunearen inguruan egituratu zen barrutia.
Landahaussy
Landahaussy edota Landahussy (Lann Uí Eoghasa) Ipar Irlandako eremu eta udalerri txiki bat da, Tyrone konderrian dagoena. Plumbridge udalerritik hurbil dago.
Mitologia
Mitologia (grezieraz μυθολογία, hau da, μύθος mito eta λόγος hitzaldia) mitoak, hau da, natura eta gizakien auziak azaltzen dituen fantasiazko istorioen bilduma da. Gaur egun, bi esanahi nagusi ditu hitzok: alde batetik, kultura edo erlijio batek duen mito-multzoa, edo, beste aldetik, mito-multzo hori biltzen, aztertzen eta interpretatzen duen jakintza arloa.
Mitoak tradizio eta kondairetan oinarritutako kontakizun sinbolikoak dira, unibertsoa edo munduaren jatorria, fenomeno naturalak eta azalpen ezagunik ez duen edozein gertaera azaltzeko sortuak. Hala ere, mito guztiek ez dute zertan esplikazio-asmo hori izan. Era berean, mito gehienak indar natural edo jainko batekin lotuta daude, baina asko belaunaldiz belaunaldi ahoz transmititu diren istorio eta kondairak besterik ez dira.
Etimologia
Grezierazko mythología bi hitzez osatua dago:
Ezaugarriak
Mitologia terminoak mitoen azterketaren zientziari edo mito multzo bati erreferentzia egin diezaioke. Mito terminoa sarritan erabili ohi da istorio faltsu bati erreferentzia egiteko, baina terminoaren erabilera akademiko orokorrak ez du bere egia edo faltsutasunaz epaitzen. Folklorearen azterketan, mitoa munduak nola funtzionatzen duen eta gizadia gaur egun nola izatera iritsi zen azaltzen duen kontakizun sakratu bat da. Giza ezagutzaren beste diziplina batzuetako espezialista askok mito terminoa modu ezberdinetan erabiltzen dute. Oso zentzu zabalean, hitzak edozein istorio tradizional onar dezake.
Mitoetako pertsonaia nagusiak jainkoak edo naturaz gaindiko heroiak izan ohi dira. Istorio sakratuen antzera, mitoak agintariek eta apaizek onartzen dituzte normalean, eta erlijioari oso lotuta daude. Mitoak bizirik irauten duen gizartean, oro har, iragan urruneko benetako kontutzat hartzen da. Izan ere, gizarte askok narratiba tradizionalaren bi kategoria dituzte: benetako istorioak edo mitoak, eta gezurrezko istorioak edo alegiak. Mitoak, normalean, garai primitiboago batean gertatzen dira, munduak oraindik egungo forma lortu gabe zegoenean, eta munduak gaur egungo forma nola hartu zuen, eta erakundeak eta tabuak nola ezarri diren azaltzeko balio dute.
Mito tipologia
Mitoen gai nagusiak kultura guztietan ematen dira, baina itxura eta esateko modua aldatuz.
Mitologia eta erlijioa
Erlijioa eta mitologia ez dira gauza bera, eta erlijioaren barruan, mitologia osagai bat da beste askoren artean, hala nola: gurtza lekuak, arkitektura sakratua, ospakizunak, egutegia, gurtza moduak, objektuak, hil ondorengo bizitzarekin lotutako sinesmenak, tabuak, eta abar.
Mitologia erlijio gehienetan ageri da modu garbian, eta era berean, mitologia gehienak erlijio bati lotuak egon ohi dira, gutxienez.Termino hau maizago erabiltzen da antzinako gizarteek sortutako erlijioak izendatzeko, hala nola greziar mitologia, erromatar mitologia eta eskandinaviar mitologia. Hala ere, garrantzitsua da gogoratzea pertsona batzuek eskandinaviar eta zelta panteoiak fabula huts gisa ikusten dituzten bitartean, beste batzuek erlijiotzat hartzen dituztela (ikus neopaganismoa). Era berean, hori gertatzen da herri indigenen mitologiak aztertzean ere (adibidez, Hego Amerikako Mitologia); bertan, jatorrizko erlijioak oraindik ere agertzen diren kasuak ikus daitezke.
Oro har, pertsona askok ez dituzte kristautasuna, judaismoa eta islama bezalako erlijioen jatorriaren eta garapenaren inguruko kontakizunak gertakarien hitzez hitzeko kronikatzat hartzen, baizik eta haien balio-sistemen irudikapen figuratibo edo sinbolikotzat.
Hala ere, pertsona askok, hala nola ateoek, agnostikoek edo erlijio horietakoren bateko sinestunek, mito eta mitologia hitzak erabiltzen dituzte erlijio batean edo gehiagotan agertzen diren historiak edo fededuna denaz bestelako erlijioak faltsutzat edo, gehienez ere, zalantzazkotzat jotzeko. Horrela, gaur egun dauden erlijio gehienetako jendea iraindu egiten da beren fedea mito-multzotzat hartzen denean; izan ere, haien erlijioa berez gezurra dela esatea bezala da, eta hori beren sinesmenen aurka doa. Horren adibidea da talde kristau askotan Bibliako kontakizunei dagokienez; izan ere, Bibliako fededunek ez dute uste, oro har, beren istorioetako batzuk mitologikoak direnik, eta hitz hori hitz gutxiesgarritzat baino ez da erabiltzen.
Hala ere, jende gehiena ados dago erlijio bakoitzak bere erlijio-eskrituren inguruan garatu den mito-multzo batekin; izan ere, mito hitza bera modu objektiboan egiaztatu ezin diren gertaerei buruzkoa da. Era berean, mitologia juduaz, mitologia kristauaz edo mitologia islamiarraz hitz egin daitekeela uste da, sinesmen horietan dauden elementu mitikoez hitz egiteko, fedearen printzipioen egiazkotasunaz edo bere historiaren bertsioez hitz egin gabe; izan ere, bere erlijioa egiazkotzat hartzea pertsona bakoitzaren fedeari eta sinesmenei dagokie, eta ez mitoen azterketari.
Horren adibide dira gaur egungo apaiz eta errabinoak mugimendu judu eta kristau liberalenen barruan, neopaganoez gain, beren testu erlijiosoek mitoak dituztela onartzeko arazorik ez dutenak. Horrela, bere testu sakratuak egia erlijioso gisa ikusten dituzte, inspirazio jainkotiarrak errebelatuak, baina gizadiaren hizkuntzan erakutsiak. Hala ere, edozein esparrutan gertatzen den bezala, beste batzuk, aitzitik, ez daude horrekin ados.
Mitologia moderno ez-erlijiosoa
Nahiz eta jende askok mitologia antzinako kulturekin edo erlijioekin erlazionatzen duen, ez da beti horrela izaten.
Alor narratiboan
Narrazio mitikoen oinarri horiek ikus daitezke gaur egungo produkzio kultural askotan. Adibidez, telesailak, liburuak eta ipuinak, eta rol-jokoak, besteak beste, fikziozko unibertso propioa osatzea lortzen dutenak; osagai mitologiko oso garrantzitsuak hartzen dituzte, batzuetan sistema filosofiko sakon eta korapilatsuak ere sor ditzaketenak.
Mitologia mota honen adibide bikaina J. R. R. Tolkienek bere Silmarillion eta Eraztunen Jauna l iburuetan garatutakoa da, besteak beste, berak legendarium deitu zuena, edo Cthulhuren mitoak, H. P. Lovecraften eleberrien eta bere zirkuluaren bateratzetik sortuak. Azken hauek, fisika ezezagun batetik abiatuz azaltzen dute unibertso osoa (suposatzen baitu unibertsoaren eta zientzien gure ezagutzek premisa okerrak dituztela), eta Jainkoaren existentziarik eza, non giza ulermenetik haratagoko kreaturak bizi baitira unibertsoan denboren hasieratik. Horren arabera, gizateria haientzat garrantzirik ez duen hauts-mota soil bat da. Gure ustez, jainkoak dira, primigeniar izenekoak, eta haien artetik boteretsuenak, kanpoko jainkoak eta jainko arketipikoak.
Beste adibide aipagarri batzuk, eleberri eta film desberdinetarako sortutako fikziozko munduak dira; esate baterako, Star Trek, Star Wars, Saint Seiya manga, Drangolace eleberriak, Harry Potter...
Kritikari batzuen iritziz, narrazio modernoetako pertsonaia nagusiak eta istorio-zikloak jabego publikokoak ez direnez, egile-eskubideei buruzko legeek eragotzi egiten diete egile independenteei historia modernoen zikloak jarraitzea, pertsonaien saga horiek mitologien funtsezko ezaugarrietako batzuk partekatzea saihestuz; gutxienez, egile-eskubideen epea bete arte eta jabego publikokoak izatera igaro arte. Hala eta guztiz ere, egile-eskubideen jabeek beste egile batzuekin jarraitzen dute batzuetan, hala nola L. Sprague de Camp-en Tarzan pertsonaiekin eta Conan eleberriekin (originalki Robert E. Howardenak), edo superheroien komikiekin, dozenaka autore izan ohi dituztenak.
Antzinako Greziako esanahiak
μῦθος (mȳthos) terminoak Homero eta haren garaiko beste poeta batzuen lanetan agertzen da, zeinetan terminoak hainbat esanahi zituen: elkarrizketa, narratiba, diskurtsoa, ipuina edo hitza.
Hidroperoxido
Kimika organikoan hidroperoxido esaten zaie hidroperoxi funtzio-taldea (-OOH) duten konposatuei ROOH formula orokorra dutenak. Hidroperoxidoak peroxido organikoen azpitalde bat osatzen dute. Nahikoa ez-egonkorrak dira eta lotura bikoitzak dituzten konposatuekin polimerizazio eragin ditzakete. Hidroperoxidoek paper garrantzitsua dute biologian. Gantz-azidoen, esteroideen eta terpenoen hidroperoxidoak ehunka ezagutzen dira. Entzimek eragiten dute beren sintesia.
Eterrak hidroperoxidora oxida daitezke berez airearen oxigenoaren eraginez. Adibidez, tetrahidrofurano disolbatzailea komertzialki butilhidroxitoluenoa izaten du inhibitzaile gisa peroxidazioa ebitatzeko.
Mitologia
Antzinako Greziako esanahiak
λόγος (logos) terminoaren antzera, mythosek ere hitzen forman eman daitekeen guztia adierazten du. Horiek grezierazko ἔργον (ergon: ekintza, obra edo lana) kontrastatu daitezke. Hala ere, mythos terminoak ez du benetako eta gezurrezko narrazioen arteko bereizketa espliziturik.
Lewis and Clark (Missouri)
Lewis and Clark Missourieko herrixka bat da. Buchanan konderrian kokatua dago. 2010ean 132 biztanle zituen, 1.61 kilometro koadrotan banatuta.
Mitologia
Antzinako Greziako esanahiak
Aristoteles (K.a. 384–322) filosofoaren arabera, antzezlan baten izpiritua bere mitoa zen. Mythos terminoa Greziako tragediaren iturbururako ere erabiltzen zen. Garai hartako tragikoak greziar mitologian inspiratu zitezkeen, jainko eta heroiak aipatzen zituen istorio tradizionalen multzoan. David Wilesek dio greziar tragediaren ikuskera modernoak engainagarriak izan daitezkeela. Normalean, entzuleak antzezpen baten oinarri ziren mitoak jada ezagutzen zituztela pentsatzen da, eta errepresentazioaren emaitza aurreikus zezakeela. Hala ere, ez zuten espero mito tradizionalak agertokira egokitzean antzerkigile greziarrek leialtasunez erreproduzitzea; baizik eta mitoak birsortu eta bertsio berriak sortzen zituzten. Euripides eta haren antzeko narratzaileak (K. a. 480–406) suspentseaz fidatzen ziren entzuleak hunkitzeko. Bere obretako batean, Merope bere semearen hiltzailea hiltzen saiatzen da aizkora batekin, jakin gabe gizona bere semea dela. Entzuleek, lan horri emandako erreakzioen deskribapen zahar baten arabera, ez zekiten filizidioa egingo ote zuen, edo garaiz atxilotuko zuten. Izututa, zutitu, eta zalaparta sortu zuten.
David Wilesek dio antzinako Greziako mito tradizionalak ahozko tradizioaren parte zirela, batez ere. Garai horretako greziarrak kultura-alfabetatuak ziren, baina ez zuten testu sakraturik sortzen. Testuetan, ez zegoen, forma aldaezin batean, jasotako eta betiko gordetako mitoen behin betiko edo baimendutako bertsiorik. Horren ordez, mitoen aldaera anitz zabaldu ziren. Aldaera horiek abestietara, dantzetara, poesiara eta arte bisualetara egokitu ziren. Mito-interpretariek aske ziren lan berri baterako sorburu-materiala birmoldatzeko, publiko berri baten beharretara egokituz edo egoera berri bati erantzunez.
Antzinako Greziako haurrek txikitatik ezagutzen zituzten mito tradizionalak. Platon filosofoaren arabera (K.a. 428–347), amek eta umezainek mitoak eta istorioak kontatzen zizkieten beren ardurapean zeuden haurrei: David Wilesek mitologia-ezagueraren biltegi gisa deskribatzen ditu.
Bruce Lincolnek mythos eta logos terminoen itxurazko esanahiaz jarri du arreta Hesiodoren lanetan. Teogonian, Hesiodok musei egozten die, bai egiak aldarrikatzeko eta bai gezurra sinesgarriak (hau da, gauza errealak diruditen faltsukeriak) egiteko gaitasuna. Testuan, faltsukeriak kontatzeko erabiltzen den aditza legein da, etimologikoki logosarekin lotzen dena. Eskuizkribuaren tradizioan, bi aldaera daude egia aldarrikatzeko erabiltzen den aditzaren kasuan. Aldaera batek gerusasthai erabiltzen du; besteak, berriz, mythesasthai. Azken hori mytheomai (hitz egin, zenbatu) aditzaren forma bat da, etimologikoki mitoarekin lotzen dena. Lanak eta egunak obran, Hesiodok bere anaia Persesekin izandako gatazka deskribatzen du. Era berean, bere anaiari egiazko gauzak kontatzeko asmoa iragartzen die irakurleei. Egia esateko darabilen aditza mythesaimen da, myththeomairen beste forma bat.
Mitoen interpretazioak XIX. mendean
XIX. mendean, garrantzitsuenak hauek izan ziren:
Mitoen interpretazioak XXI. mendean
Aipatutako interpretazio askok gaur egun oraindik ere balio badute ere, mito-kritika kulturala sortu zen XXI.mendean, José Manuel Losada literatura-teoriaren eskutik. Metodologia horrek mitora egungo kulturatik eta egungo kulturara mitotik hurbiltzeko aukera ematen du.
Ikertzaile horren ustez, mitoaren kritikak eskatzen du azterketa jakin bakoitzean mitoaren definizio bat aldez aurretik bere gain hartzea; mito bakoitza tipologia batean katalogatzea definizio koherente baten bermea da.
Losadak mitoa definitzen du: «naturalez gaindiko erreferente transzendente sakratua duten aparteko gertaeren kontakizun funtzional, sinboliko eta tematiko gisa, printzipioz testigantza historikorik ez duena eta kosmogonia edo eskatologia indibidual edo kolektibo bati erreferentzia egiten diona, baina beti absolutua».
Beste zientziekiko (soziologia, politika zientzia, psikoanalisia, etab.) autonomia osasuntsu bat mantenduz soilik egin daiteke benetako mitoaren kritika. Aldi berean, mito baten azterketak nahitaez diziplinarteko izaera izan behar du .​
Ondorioz, mito-kritikak, imajinario sinbolikoaren analisia alde batera utzi gabe, edozein kultura-agerpen hartzen du indarrez. Mito-kritika berri hori literatura, zinema eta telebista, antzerkia, eskultura, pintura, bideojokoak, musika, dantza, kazetaritza, Internet eta bestelako agerpen-bide kultural eta artistiko besteak beste, esparru zabaletako agerpen mitikoak aztertzeaz arduratzen da.
Azkenik, mito-kritikak mito-kritikaren epistemologia ere garatzen du diziplina zientifiko gisa. .
Euskal mitologia kontestuan
Euskal mitologia ere badela kontsideratzen da, batez ere Jose Migel Barandiaranek XX. mendearen hasieran egindako ikerketetatik batutako materialetatik, substratu mitiko euskaldun bat agerikoa zela azaldu zuelako. Barandiaranen ikuspegian, mitologia hori, euskara bezala, aurre-indoeuroparra izatez, kristautasuna iritsi baino lehenagoko paganismo batekin lotzen da.
Era berean, Barandiaranek kontsideratu zuen Mariren pertsonaia, ikuspegi horietan, zentrala zela, "mendietako jeinu" bat batzuetan, naturaz gaindiko izakia gehienetan, eta hipotesi gisa antzinako euskal erlijio bateko jainkosa izan zitekeela aipatu zuen. Hortik abiatuta, Luis Garagalza izeneko ikerlariak Mari "Europako zaharreko mitologia matrial-femeninoekin" lotzen du, Marija Gimbutasek eta beste batzuek identifikatu duten antzinateko Europako "Jainkosa Handi" batekin.
XX. mendean jasotako datuetatik eraikitzen ahal den euskal mitologiaren deskribapena edo osotasuna nahikoa mugatua da, europar mitologia klasikoaekin edo mitologia zeltarekin konparatuta. Era berean, euskal mitoek inguruko mitologiekin dute lotura (Kantabria, Asturias, Galizia, Aragoi), eta, kasu horien antzera, naturarekin harreman handia dute. Mito hauetan agertzen diren izakiek fenomeno naturalekin eta naturako elementuekin dute zerikusia gehienbat. Europar mitologia handietan ere, badira oinarrian naturarekin harremana duten izaki eta mitoak; baina, oro har, jainko-jainkosa, errege-erregina, printzesa, borrokalari eta heroiz josiak daude, eta, elezaharretan, beraien arteko ahaidetza luze eta korapilatsuak kontatzen dira. Azken batean, mitologia pertsonifikatu eta gizarteratu bat islatzen dute. Euskal mitologia, ordea, oinarrizkoagoa eta zuzenagoa da, eta, historian zehar, gutxiago garatua (eta gutxiago idatzia). Bestalde, mitologia handi horien panteoian, jatorri indoeuroparraren eraginez, jainko nagusiak zerutiarrak dira (Zeus grekoan, Jupiter erromatarrean, Thor iparraldekoan), eta, euskal mitologian, lurra da guztiaren erdigunea.
Euskal pertsonaia mitologikoak
Euskal mitologiari dagokionez, Jose Maria Satrustegik, bere Mitos y Creencias liburuan, honela aipatzen ditu Euskal Herriari buruzko pertsonaia mitologikoen gorabeherak:
Mari: euskal mitologian, pertsonaia mitiko aipagarriena da. Dudarik gabe emakume ederra da Mari. Eskuarki, lurraren barruan bizi da, eta, noizean behin, kanpora ateratzen da kobazuloren batetik. Batzuetan, arriskutsua da bere kobazulora hurbiltzea ere. Artzainek bere txabolak Supelegor ingurutan eraiki dezaten ez du pairatzen.
Herensuge: herensugea munduko mitologian ere agertzen da. Euskal Herrian, Aralarko istorioa da aipagarrienetakoa. Euskal herensugea lurrazpiko kobazulotan bizi da, eta gizakumeak jaten ditu.
Jentilak: ikaragarri handi eta indartsu diren gizakiak. Jentila maleziarik ez duen gizakia da, tolesgabea. Bidasoaldean diote Hendaiako hondartzan dauden bi harri tzarrak (dunbak) jentil batek bota zituela Aiako Harritik.
Yukinori Muramatsu
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Urawa Reds.
La Puela (Ayande)
La Puela, gaztelaniaz Pola de Allande, Espainiako Asturias autonomia erkidegoko Allande udalerrian dagoen parrokia bat da. 2019ko erroldaren arabera 639 biztanle zituen.
Bell karaktere
Informatikan bell karakterea (BEL) ASCII eta Unicode kodifikazioen kontrol-karaktereetako bat da. Tekla hau sakatzean, ez inprimagailuak ezta pantailak ere ez du ezer idazten baina soinu-seinale bat jotzen du.
Adierazpidea
Unicode eta ASCII kodifikazioetan, BEL 7 karaktare hamartarrarekin adierazten da (07 hamaseitarrra). Ez da Unicoderen Bell ikurrarekin (U+2407 ) nahastu behar, tekla hau sakatzean   idazten baitu.
C programazio lengoaian  erabiltzen da.
Téthieu
Téthieu Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Landak departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Téthieu udalerrian erroldatutako biztanleak 634 ziren. Familiak 260 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 36 bakarrik bizi ziren emakumeak), 84 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 112 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Dawkinsia exclamatio
Dawkinsia exclamatio Dawkinsia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Téthieu
Etxebizitza
2007an 280 etxebizitza zeuden, 261 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 274 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 261 etxebizitza nagusietatik 198 bere jabearen bizilekua ziren, 56 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 4 etxek bi zituzten, 25 etxek hiru zituzten, 86 etxek lau zituzten eta 143 etxek bost zituzten. 213 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 81 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 165 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 405 ziren, horien artean 313 aktiboak ziren eta 92 inaktiboak ziren. 313 pertsona aktiboetatik 294 lanean zeuden (156 gizon eta 138 emakume) eta 19 langabezian zeuden (6 gizon eta 13 emakume). 92 pertsona inaktiboetatik 44 erretiraturik zeuden, 21 ikasten zeuden eta 27 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Téthieu udalerrian 261 unitate fiskal zeuden, 633 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.959 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 1 garraio enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria eta 1 eraikuntza enpresa.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra elektrotresna denda bat zen.
2000. urtean Téthieu udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 413 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Castilfalé
Castilfalé Leongo Herriko udalerri bat da, Leongo probintzian kokatuta. eskualdean dago, itsas mailatik metrora, eta -ko azalera hartzen du.
Muñás
, Espainiako Asturias autonomia erkidegoko Valdés udalerrian dagoen parrokia bat da, Bodenaya parrokian. 2011ko erroldaren arabera 379 biztanle zituen.
Castilfalé
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 89 biztanle zituen eta biztanle zituen.
Marie Paradis
Marie Paradis (Chamonix, Frantzia, 1778 - 1839) Mont Blanc-era igo zen lehen emakumea izan zen eta lehen emakumezko mendigoizaletzat jotzen da historian.
Mitologia
Euskal pertsonaia mitologikoak
Tartalo: euskal ziklopea, Torto, Anxo eta Alabari ere deitua. Kopetan begi bakarra duen gizakia da. Gizaki haragiz elikatzen da, eta Zegamako Sahadar mendian omen du egoitza.
Yasushi Matsumoto
Yasushi Matsumoto (松本 安司, 1969ko ekainaren 17a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Urawa Reds.
Mitologia
Mitologia indigena
Mitologia, hizkuntza mota bat izateaz gain, talde sozial batzuek sortu duten bizimodua da. Hori dela eta, uste da soziologia modernoa, ia osorik, ez dela arduratzen komunitate indigenen sinesmen eta bizipenei dagokienez "egiaztaezinak" diren itxurazko gertakariekin zerikusia duten gertaerez. Kontuan izan behar da, gizarte horiek, beren "ez intelektualtasunaren" erdian, mundua ikusteko modu batzuk erabiltzen dituztela, non "zibilizatu edo intelektual" izeneko gizarteek ez duten haiek behatzeko gaitasunik. Esperientzietan antzeman daitezke, zientziaren begien aurrean azaldu ezin diren esperientzietan, baina esperientziaren aurrean azal daitezkeenetan. Esan behar da egiaztagarri guztiak ez direla benetan existitzen.
Mitologiak eta egutegiak
Oraingo egutegian, gregorianoa deitzen dena, hilabeteak eta asteko egunek izaki eta jainko mitologikoetatik eratorritako izenak dituzte Europar jatorriko hainbat hizkuntzetan. Frantsesa, Okzitaniera eta Gaztelania bezalako hizkuntzetan, jatorri hau begi bistakoa da, baina horrek ez du esan nahi mitologia propiotik datozela. Adibide bat ematearren, gaztelaniaz ostirala "viernes", frantsesez "vendredi" eta okzitaneraz "divendres", Venus-etik dator, erromatar mitologiako jainkosa zena eta ingelesez, berriz, "friday" Freyja, jainko germaniarragandik dator, alemanez antzekotasuna are estuagoa da:alemanez "freitag". Bi kasuetan antzekotasunak dituzten izakiei lotuta daude, edertasunaren jainkosak baitira biak.
Alosa saposchnikowii
Alosa saposchnikowii Alosa generoko animalia da. Arrainen barruko Clupeidae familian sailkatzen da.
Marie Paradis
Biografia
Paradis emakume pobrea zen  eta Chamonixen bizi izan zen, hiria Sardiniako erresuma ren zati zela. Aterpetxe bat kudeatzen zuen bertan.
1808ko uztailaren 14an, Jacques Balmat mendi-gidaria  lagun zuela igo zen Paradis Mont Blanc-era, Europako mendirik altuena bera.​ Espedizioa Grand-Mulets-en kanpatu zen; azken igoeran Paradis nekatu eta gidarien laguntza behar izan zuen.​ Gailurrera iritsita, akituta, birikietako arazoak izan zituen eta ez zen gai hitz egin edo ikusteko. Lagunei erregutu zien utz zezaten bakarrik mendian; hala ere, bere onera etorri zen azkenean. Gertaera gogoangarria izan zen hura emakumezkoen alpinismoan zein alpinismo orokorraren historian.
Mont Blanc-era igo zen bigarren emakumezkoa Henriette d'Angeville izan zen, 30 urte geroago, 1.838an alegia. Marie Paradisek zoriondu egin zuen,​ baina mendigoizale gazteari  aitortu zitzaizkion lehen emakumezkoa izateko meritu eta ohorea, hori faltsua izan arren. Ziur aski, horren arrazoia d´Angeville-ren jatorri noble eta frantsesa izan zen. ​
Hägersten-Liljeholmen barrutia
Hägersten-Liljeholmen barrutia Suediako Stockholm hiriburuaren hegoaldeko barrutietako bat da, Söderort eremuan dagoena. 2014ko erroldaren arabera 83.283 biztanle ditu.
Historia
2007an osatu zen Hägersten eta Liljeholmen barrutiak ekartzerakoan.
Armin Otto Leuschner
Armin Otto Leuschner (Detroit, 1868ko urtarrilaren 16a - 1953ko apirilaren 22a) estatubatuar astronomoa izan zen.
Laniarius fuelleborni
Laniarius fuelleborni Laniarius generoko animalia da. Hegaztien barruko Malaconotidae familian sailkatua dago.
Boustroff
Boustroff Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Boustroff udalerrian erroldatutako biztanleak 144 ziren. Familiak 46 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 13 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 21 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Takafumi Sudo
Takafumi Sudo (須藤 貴郁) Japoniako futbolaria da.
Boustroff
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Griesingen
Griesingen Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Takafumi Sudo
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vanraure Hachinohe.
Boustroff
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 90 ziren, horien artean 61 aktiboak ziren eta 29 inaktiboak ziren. 61 pertsona aktiboetatik 57 lanean zeuden (30 gizon eta 27 emakume) eta 4 langabezian zeuden (2 gizon eta 2 emakume). 29 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ahlfeldita
Ahlfeldita mineral bat da.
Boustroff
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Boustroff udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Ahlfeldita
Ezaugarriak
Ahlfeldita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: NiSeO₃*2H₂O. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Boustroff
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Marta Graham
Marta Graham (Pittsburg, 1894ko maiatzaren 11 - New York, 1991ko apirilaren 1a) Ipar Ameriketako dantzari eta koreografoa zen. Amerikako Estatu Batuetako dantza modernoak eman duen artista nagusia eta XX. mendeko koreografo handienetakoa. 1910ean, eratu berria zen Denishawn School of Dancing and Related Arts delako eskolan hasi zituen bere ikasketak eta hantxe jarraitu zuen 1923 arte.
François Delsarte-k eragin handia izan zuen haren lanetan. Denishawn taldea utzi, eta 1926an hasi zen bere aldetik, eta Martha Graham Center of Contemporary Dance ezarri zuen. 1929an bere konpainia sortu eta metodo berri bat moldatu zuen. Lan barnekoiak egin zituen, gizakiaren barnealdea aztertzea eta erakustea helburu zutenak. Haren lanetako batzuk: Primitive Mysteries (1931), Frontier (1938), Appalachian Spring (1944), Clytemnestra (1958), Ecuatorial (1978), The Rite of Spring (1984).
Hainbat sari jaso zituen; besteak beste, Presidential Medal of Freedom (1976); Kennedy Center Honors delakoa (1979); eta National Medal of Arts (Arteen Domina Nazionala), 1985ean.
Zaila izango litzake dantza garaikidea ulertzea dantzari eta sortzaile honen bizitza eta ekarpena gabe. Iraultza oso bat eragin zuen bere garaian, mundu osoan ikasitako teknika zehatz bat sortzen, gaurko dantza askoren oinarria izanda, eta, ondorioz, interprete eta sortzaile bikainak aterako dituen eskola bat sortu zuen.
Martha Grahamenek 180 lan sortu ditu guztira, eta horietako batzuk oraindik ere eszenatokietan ikus daitezke Martha Graham Dance Companyren bitartez.