cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Meisenthal
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 30 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pseudecheneis stenura
Pseudecheneis stenura Pseudecheneis generoko animalia da. Arrainen barruko Sisoridae familian sailkatzen da.
Diorama (Goiás)
Diorama Brasilgo udalerri bat da, Goiás estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Tamins
Tamins Suitzako udalerria da. Grisonia kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Laudio Saria
Laudio Saria-Pablo Bilbaoren oroimenezko Saria urtero abuztuan Laudion antolatutako lasterketa da. Euskaldun Txapelketarako lasterketa puntuagarria da.
Proba hau “Euskal Bailarak Kriterium”eko barnean dago, abuztuaren erdian lehiatzen diren beste hiru lasterketekin batera: Lemoiz Klasika, Aiara Zirkuitua eta Leintz Bailarari Itzulia.
Summit konderria (Utah)
Summit konderria (Summit County) Utahko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Coalville da. 2010eko zentsuaren arabera 36,324 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Summit konderriak 487,428 kilometro koadro ditu. Horietatik 2,657 ura dira. Beste 484,771 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 7,45 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 36,324 pertsonetatik 35,202 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 4,190 dira. 110 beltzak edo afroamerikarrak. 89 amerikar natiboak ziren eta 31 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 440 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 60 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 392 pertsonek kokatzen zuten.
Agamyxis albomaculatus
Agamyxis albomaculatus Agamyxis generoko animalia da. Arrainen barruko Doradidae familian sailkatzen da.
Beizama
Beizama Gipuzkoaren erdi-erdian dagoen landa-udalerri txiki eta euskalduna da, Urola Kosta eskualdean hegoaldean eta Goierri eta Tolosaldea eskualdeekin muga eginez. 16,55 km² ditu, eta biztanle zituen. urtean. UEMAko kidea da.
Geografia
Beizama Gipuzkoako erdigune geografikoan dago, Urola-Kosta eskualdean. Donostiatik 39 km-ra dago, Azpeititik 11ra eta Tolosatik 15era. Beizamara herri mailako errepideen bidez iristen da.
Beizama herria Illaun mendiaren magalean dago, Murumendiko mendilerroan. Ingurua basoz eta zelaiz osatua da. Duen garaierak (485 m), Gipuzkoako bigarren udalerririk altuena bihurtzen du, Bidania-Goiatzen ostean.
Auzoak
Herrigunea, alde batetik, udaletxea, eliza eta pilotalekuarekin, eta bestetik, Aginamendi, Amenabar, Baztarkalaldea, Ilarraldea eta Urdanpileta baserri-auzoak ditugu.
Adelaide Cabete
Adelaide Jesus Damas Brazão Cabete (Alcáçova, Elvas, 1867ko urtarrilaren 25a  - Lisboa, 1935eko irailaren 14a), Adelaide Cabete izenez ezagunagoa, XX. mendeko lider feminista portugaldar garrantzitsuenetariko bat izan zen. Portugalgo errepublikanismoaren aldekoa izateaz gain, mediku obstetra, ginekologoa, irakaslea, framasona, publizista, ongilea, bakezalea, abolizionista, animalien defendatzailea eta humanista ere izan zen.
Beizama
Auzoak
Nabarmentzekoa da Nuarbe auzoa, zati bat Beizamarena eta bestea Azpeitiarena dituena.
Historia
XI. mendean lehenengo aldiz aipatu zuten idatziz, Erdi Aro hartan Saiazko Alkate Gorenaren menpe egon zen Errezil, Aia eta Bidania-Goiatzekin batera. Batasun horri XIX. mendea arte eutsi zioten.
Adelaide Cabete
Adelaide Cabete aitzindaria izan zen emakumeen eskubideen aldarrikatze mugimenduan, eta hogei urte baino gehiago eman zituen Conselho Nacional das Mulheres Portuguesas (Portugalgo Emakumeen Kontseilu Nazionala) erakundearen buru. Emakumeentzat erditu aurreko hilabeteko atsedenerako eskubidea aldarrikatu zuen (amatasun-lizentzia), eta 1912an, halaber, publikoki aldarrikatu zuen emakumeen boto-eskubidea, 1933ra arte Portugalen onartuko ez zena. Bera izan zen Luandan, Angolako hiriburuan, botoa eman zuen lehen emakumea eta bakarra, 1933ko Konstituzio Portugaldarrarekin ezarri zen Hauteskunde-lege berriaz egin ziren lehenengo hauteskundeetan.
Beizama
Historia
XVIII. mendean, berriz, udalak 100.000 pagorekin inguruak basoberritu zituen.
Adelaide Cabete
Lehen urteak
Adelaide de Jesus Damas Brazão Cabete 1867ko urtarrilaren 25ean jaio zen Alcáçovan, Elvas. Bere gurasoak Ezequiel Duarte Brazão eta Balbina dos Remédios Damas izan ziren, biak jatorri xumeko nekazariak. Aita oso goiz galdu zuenez, bizimodua ateratzeko lan egin behar izan zuen amari aranak biltzen eta lehortzen lagunduz, eta baita Elvaseko familia dirudunentzat etxeko lanak egiten. Lan egin beharrak lehen hezkuntzara joatea galarazi bazion ere, Adelaidek bere kabuz ikasi zuen irakurtzen eta idazten, zailtasun handiak izan arren.
Beizama
Beizamako krimena
Azkenik, "Beizamako krimena" ezin dugu aipatu gabe utzi: 1926ko azaroaren 14an bi emakume (ama-alabak) Korosagasti baserrian hilda agertu ziren. Gertakari tragiko ezohiko horrek herria astindu zuen, are gehiago hilketa inoiz argitu ez delako. Pio Baroja idazleak berak "El cabo de las tormentas" lanean aipatu zuen.
Adelaide Cabete
Ezkontza
18 urte zituela, Manuel Ramos Fernandes Cabeterekin ezkondu zen. Manuel Alhadasen (Figueira da Foz) jaioa zen, militarra eta errepublikar militantea. Emakumeen eskubideen defendatzailea izanik, etxeko lanetan lagundu ohi zion eta ikastera animatu zuen. Bikoteak izan zuen lehenengo hitzorduan, gizonak gramatika bat oparitu zion Adelaideri. Handik gutxira, 1889an, hogeita bi urte zituela, Adelaide Cabetek lehen hezkuntzako azterketa egin zuen, eta 1894an bigarren mailako ikastaroa burutu zuen. Urtebete geroago, Manuel Cabetek bere ondasunak saldu zituen emakumearen ikasketak ordaintzeko, eta bikotea Lisboara joan zen bizitzera. Han, bere medikuntzako ikasketei ekin zien, eta aldi berean, militantzia errepublikarrean eta feministan sartu zen.
Beizama
Ekonomia
Nekazaritza eta abeltzaintza jarduera ekonomiko tradizionalak izan dira aspalditik, eta azken urteotan landa-turismoa sustatzen dabiltza.
Adelaide Cabete
Ezkontza
1916ko urtarrilean, Adelaide Cabete alargun eta seme-alabarik gabe gelditu zen Manuel Cabete gaixotasun luze baten ondorioz hil ondoren. Urte batzuk geroago, bere bizitzako gertaerarik garrantzitsuena zein izan zen galdetu ziotenean, zintzo erantzun zuen: "Nire senarra".
Beizama
Ekonomia
2017an honela banatzen ziren sektoreak herrian: lehen sektorea BEGaren %20,5. Bigarren sektorea %11,2. Hirugarren sektorea %58,2. Eta eraikuntza %10,1.
Demografia
XX. mendean, populazio galera handia izan du. Izan ere, 1900. urtean 634 biztanle zituen, eta gaur egun 180 inguru. 1960ko hamarkada eta 1970ekoa izan ziren biztanle galera handienekoak.
Adelaide Cabete
Ikasketak
1896an, Adelaida Cabete Medikuntzako eta Kirurgiako Eskolan matrikulatu zen, eta 1900ean ikasketak amaitu zituen. Bere amaierako tesia "Haurdun dauden pobreen babesa, belaunaldi berrien garapen fisikoa sustatzeko bitarteko gisa" lana izan zen. Tesi horretan, jaiotzekin loturiko arriskuen prebentzioari buruzko ikerlanak egiteko eskatu zion gobernuari, eta lege bat ere proposatu zuen, emakumezko langileei haurdunaldiaren azken hilabetean atseden hartzeko aukera emango ziena, hileko soldata ordainduta. Ordainsariaren finantziazioa estatuaren, enpresarien eta langileen hileroko ekarpenez osatuko zen. Bere irakasleak Miguel Bombarda, Curry Cabral, Ricardo Jorge eta Alfredo da Costa izan ziren. Adelaide Cabete izan zen Portugalen medikuntza ikasketak egin zituen hirugarren emakumea.
Beizama
Demografia
2019an 120 biztanle zituen. Horietatik %21,67k 65 urte edo gehiago zituen. Eta atzerrian jaiotakoak %3,33 ziren.
Adelaide Cabete
Ibilbide profesionala
Espezialitatea amaitu ondoren, ginekologo eta mediku obstetriko gisa jardun zuen bere kontsultategian, Lisboako Praça dos Restauradores- en. Bere jardunean, haurdun zeuden emakumeentzako laguntzak sortzearen alde lan egin zuen. Horretarako, artikulu asko idatzi zituen hainbat hobekuntza aldarrikatuz: ama-haurren arreta zabaltzea, haurren eta emakumeen oinarrizko zaintzak eta haien bizi-baldintzen hobetzea, oinarrizko hezkuntza zabaltzea... Gai horietaz idatzi zuen lehen artikulua, 1901ean argitaratua, Jornal Elvense-n, “Instrua-se a mulher” izan zen.
Beizama
Politika
2015eko udal hauteskunde etan Aurrena Beizama Bai kandidaturak 64 boto lortu zituen. Herrian zeuden bi plataformak kandidatura bakarrean aurkeztu ziren, eta lehen bi urteetan Nekane Otaño izan zen alkate, eta hurrengo bi urteetan Pedro Mari Otaegi.
Adelaide Cabete
Aktibismo errepublikanoa eta feminismoa
1906an Frantziako "La Paix et le Désarmement par les Femmes" elkarteko batzorde portugaldarreko kide egin zen. Handik gutxira, 1908an, Ana de Castro Osório, Carolina Beatriz Ângelo eta beste eragile errepublikar feminista batzuekin, Liga Republicana das Mulheres Portuguesas (Portugalgo Emakumeen Liga Errepublikarra) elkartearen sortzaileetako bat izan zen. Ligak emakumeen emantzipazioa eta sufragioa defendatzen zituen.
Beizama
Euskara
Beizamako euskara gipuzkera ren aldaera bat da, Sartaldeko euskaran kokaturik dagoen Urolaldeko euskara hain zuzen. Urolaldeko eta Beterriko hizkeraren artean zubilana egiten du honek. Hizkera honetan sakona da mendebaleko euskararen eragina. Eremu lauagoa delako eta, batez ere, Eibar-Elgoibar aldeko industriak eraginda, estuagoa eta sarriagoa izan da hartu-emana. Lexikoan azaltzen da argien lotura, baina lexikoan ez ezik, hizkuntzaren beste sail batzuetan ere ageri da mendebaleko euskararen eragina Urolaldean.
Adelaide Cabete
Aktibismo errepublikanoa eta feminismoa
Adelaide Cabete, bere senarra bezala, errepublikazale militantea zen, eta 1910eko urriaren 5eko iraultzan erregimen berria ezarri aurretik, aktiboki parte hartu zuen Errepublikaren aldeko propaganda ekimenetan, artikulu ugari idatziz eta monarkikoen eta jesuiten aurka azalduz. 1910ean, aktiboki parte hartu zuen Errepublikaren Ezarpenean: Miguel Bombardak, iraultza garaile gertatu eta egun gutxitara hilko zen politikari errapublikanoak, eskatuta eta Carolina Beatriz Ângeloren laguntzarekin, hainbat bandera gorri eta berde josi eta brodatu zituen Lisboan jasotzeko.
1912an, emakumeen botoa aldarrikatu zuen, eta Portugalgo goi gizarteko beste emakume batzuekin, erakunde feminista berriak sortu zituen, hala nola, Liga Portuguesa Abolicionista, Ligas de Bondade, Cruzada das Mulheres Portuguesas, zeinetan hainbat kargu izan zituen. Horiez gain, 1914tik 1947ra arteko ibilbide luzea izango zuen Conselho Nacional das Mulheres Portuguesas ere sortu zuen eta bere presidentea izan zen hogei urte baino gehiagoz.
Beizama
Euskara
2016an herritarren %89,17 euskalduna zen.
Adelaide Cabete
Aktibismo errepublikanoa eta feminismoa
Filantropo handia izan zen, beti defendatu izan zituen emakume haurdun eta pobreak, haurrak eta emakume protituituak. Hala ere, erradikala izan zen "emakumearen dezentziari" zegozkion gaietan, eta horregatik, emakumezkoen moda berrien inportazioaren aurka agertu zen. Gona motzak kritikatu zituen, gehienik ere lurretik arra betera erabilti behar zirela uste baitzuen, eta estilo sinple eta kontserbadoreaz janztea gomendatzen zuen.
Beizama
Jaiak eta ohiturak
Ekainaren 29an San Pedro jaiak ospatzen dituzte, eta Ernioko erromeriak ere aipatzekoak dira.
Adelaide Cabete
Aktibismo errepublikanoa eta feminismoa
Bestalde, tabernen itxiera txalotu zuen eta hainbat gaitan kontrako iritzia adierazi zuen, hala nola, zezen-korridetako indarkeriaz, jostailu belikoen erabileraz eta garai hartan abangoardiakotzat hartzen ziren eta gaur egun indarrean dauden bestelako kontuetan ere.
Beizama
Herri-kirolak
Nuarbe auzoa nabarmendu izan da nazioartean azken urteotan sokatira taldea dela eta. Kirol honi eskainitako museoa dago auzo horretan.
Ondasun nabarmenak
XVI. mendeko San Pedro parrokia-eliza herriko eraikinik zaharrena da, eta nabarmentzekoak dira XVII. mendeko udaletxea eta Bakardadearen baseliza (XVIII) eta San Lorentzokoa.
Adelaide Cabete
Nazio eta Nazioarteko Kongresuak
Irakaskuntza-arloan, bere ideia pedagogikoak adibide praktikoetan oinarritzen ziren, eta hainbat kongresutan aurkeztu zituen. Kongresu horien artean, aipatzekoak dira ondokoak: Ganten, Belgikan , Etxeko Lanbideen Nazioarteko Kongresua (1913 ); Emakumeen Nazioarteko Biltzarra Erroman, Italian 1923 ); Emakumeen Nazioarteko Kontseiluaren Kongresua Washingtonen, Estatu Batuetan (1925); I. eta II. Biltzar Feminista eta Hezkuntzakoak (1921 eta 1928) eta Biltzar Abolizionistak (1926 eta 1929), biak Lisboan. Batzuetan, Portugalgo gobernua ere ordezkatu zuen atzerrian.
Argitalpenak
Hainbat gairi buruzko dozenaka artikulu idatzi zituen. Gehienek izaera mediko-sanitarioa zuten, baina haietan bere gizarte-kezkak ere aurki zitezkeen, esaterako, gaixotasun eta epidemiei aurre egiteko irtenbideak eta prebentzio-neurriak aurkezten zituenean. Horren adibide dira ondoko lanak:
Bere aldarrikapen feministak erakusten dituzten artikuluak ere idatzi zituen. Alma Feminina aldizkaria sortu eta zuzendu zuen (1920 eta 1929 artean) eta aldizkari ugarirekin elkarlanean aritu zen, hala nola: Educação (Hezkuntza); Educação Social (Gizarte Hezkuntza); O Globo; A Mulher e a Criança (Emakumea eta umea); Pensamento (Pentsamendua); O Rebate (Hobaria) eta A Renovação (Berrikuntza - 1925 -1926).
Masoia
1907an, Lusitaniako Ekialde Handian sarbidatua izan zen eta Humanidade Logian integratu zen Louise Michel iraultzaile frantsesaren izen masonikoarekin.
1923an, garai hartako koiuntura politikoa ikusita eta Lusitaniako Ekialde Handian bertan hainbat desadostasun ikusita, batez ere, emakume eta gizonezkoen elkarte masonikoen artean, Adelaide Cabete ilusioa galduta sentitu zen, eta "Le Droit Humain" Nazioarteko Ordena Mistoan sartzea erabaki zuen, gizonak eta emakumeak, baldintza eta eskubide berekin, onartzen baitzituen. Gainera, eskumenak eman zizkioten Humanidade Logia berrezartzeko, baina oraingoan Frantziako Erritu Modernoaren arau pean, Portugaleko lehen logia masoniko mistoetako bat bihurtuz.
Bizitzako Azken Urteak
1929an, Portugaleko egoera politiko ezegonkorrarekin eta Estado Novoaren berehalako ezarpenarekin erabat desilusionatuta, bere iloba Arnaldo Brazãorekin Luandara, Angola, joan zen. Bertan, idazten eta medikuntzan lanean jarraitu zuen. Polemika batzuetan sartuta egon zen, kausa feministaren eta indigenen eskubideen aldeko borrokaren ondorioz. Osasun publikorako sarbide librea ere defendatu zuen. Helburu horrekin, amaetxe publiko bat eraikitzea aldarrikatu zuen, eta ekintza horri esker, 'Alfredo da Costa' Amaetxea eraiki zen Lisboan 1932an. Handik urtebetera, 1933ko Portugalgo Konstituzio berria ezarritakoan, Luandan bozkatu zuen lehen emakumea eta bakarra izan zen.
1934an, larriki zauritua izan zen su-arma batekin gertatutako istripu batean. Handik gutxira, 67 urte zituela eta oraindik osasun arazo larriak zituela, Lisboara itzultzea erabaki zuen, han sendatzeko baldintza hobeak eta beste tratamendu batzuk izan zitzakeelako. Hala ere, hanka hautsi zuen eroriko batean, eta bere egoera okertu zen.
Hurrengo urtean, Adelaide Cabete 1935eko irailaren 14an hil zen, Lisboan, São Sebastião da Pedreira auzunean zuen etxean. Lisboako Alto de São João hilerrian dago ehortzita.
Biografia masonikoa
Adelaide Cabete 1907ko martxoaren 1ean 'Humanidade' Emakumezkoen Logian (276. zk.) sarbidatua izan zen Louise Michel izen sinbolikoarekin. 'Humanidade' Logia hasieran Antzinako Erritu Eskoziar Onartukoa bazen ere, ondoren, Frantziako Erritu Modernokoa bihurtu zen. Cabetek logia horretan jardun zuen Lusitaniako Ekialde Handi Batuaren babespean 1914ra arte, 1911ko uztailaren 10ean 18. gradura iritsi zelarik. Geroago, 1920 eta 1923 artean, zenbaitetan logiatik kanpo egon zen hainbat desadostasun izan baitzituen Ekialde Handiarekin, gizonezkoen logiekiko zuen eskubide eta tratu berdintasuna kendu ziolako Humanidade Logiari, Adopzio Logia kategoria eman zionean.
'Humanidade' Logiak zuen kategoria galdu ondoren, bere Maisu Agurgarriak elkartea Obedientziatik erretiratu zuen eta "Le Droit Humain" Nazioarteko Orden Masoniko Mistoaren Kontseilu Goren Unibertsal Mistoari bere kide izateko eskatu zion. Onarpena urte berean lortu zuten, eta horrela "Le Droit Humain" Nazioarteko Orden Masoniko Mistoaren Portugalgo Jurisdikzioa - Giza Eskubidea sortu zuten, Portugalgo lehen Logia mistoa izango zena.
'Le Droit Humain' Nazioarteko Orden Masoniko Mistoan sartu zenean, Adelaide Cabetek beste anai-arreba batzuekin batera, bilgune bat aurkitzeko zailtasun handiak izan arren, Portugalen federazio autonomo bat sortzeko helburuari eutsi zion. Gutxienez, beste hiru logia misto sortu zituen: "Humanidade" Logia Errespetagarria, Lisboako Ekialdean; "Fiat Lux" Logia Errespetagarria, Lisboako Ekialdean, eta "Trindade Leitão" Logia Errespetagarria, Alcobaçako Ekialdean. Horiez gain, gutxienez bi triangelu masoniko sortu zituen: "Solidariedade" Triangelua Bejako Ekialdean eta "Amaia" Portalegreko Ekialdean. Azkenik, Antzinako Erritu Eskoziar Onartuko Goi-Graduetako bi Logia Errespetagarri ere sortu zituen. Logia horietako bat "Humanidade" Logiaren kapitulua zen eta bestea Areopago "Teixeira Simões"-ena, biak Lisboako Ekialdean. Horrela, Jurisdizio Portugaldarra sortzea lortu zuen. 1935era arte, hil zen urtera arte, hain zuzen, haren presidentea izan zen, eta ondorioz, baita "Teixeira Simões" Areopagoko Maisu Agurgarriarena ere, 20. gradua izatera helduz.
Cairac (Tarn eta Garona)
Cairac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn eta Garona departamenduan dago, Midi-Pyrénées eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Cayrac udalerrian erroldatutako biztanleak 463 ziren. Familiak 164 ziren, horien artean 26 pertsona bakarrekoak ziren (22 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 67 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 67 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Nafarroako Erresumako Gortearen ofizioak
Nafarroako Erresumako Gortearen ofizioak erregearentzat lan egiten zuten zenbait ogibideak ziren. X. eta XI. mendeetan, normalean nobleziaren semeek eginak ziren, bertan bere heziketa osatzen zuten bitartean. Ofizial hauek askotan lanpostua txandakatzen zuten eta zaila da bere izendapen data zehatza jakitea. Bere izena ere askotan ezezaguna da, izan ere, orduko agirietan bere latinezko titulua baino ez da agertzen, askotan lekuko moduan. Hasieran behin heziketa osatuta bere jaurerrietara itzuli arren, XI. mendearen amaieran luzaroan egoten ziren bere ogibideetan, bizitza osorako titulua balitz.
Behean agertzen diren zerrendak ez dira osoak, izan ere, erabilitako iturrietan denbora-hutsune luzeak daude. Ogibide bakoitzak zuen latinezko izenak ere aldatu zuen denboran zehar.
Cairac (Tarn eta Garona)
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Nafarroako Erresumako Gortearen ofizioak
1362an Karlos II.ak botiliario, ezkutari, txanbelan, kleriko, maiordomo, kapilau, sukaldari, forratzaile, ganberazain, diruzain, harakin, aitor-entzule, morroiak eta zaldizainak zituen. Gainera, Frantziako gortean sorturiko kondestable ere zuen
Maiordomoa
Maiordomoa (latinez maior domus) Gorteko ofizial nagusia izan zen, beste ofizialak zuzentzen zituena. Litekeena da ofizioa errotaziozkoa izatea, izenek askoz aldatzen dutelako. 1072ko agiri batean, Antso IV.a Nafarroakoaren garaikoa, Gartzia Fortunek maiordomo eta botiliarioa zen batera.
Cairac (Tarn eta Garona)
Etxebizitza
2007an 191 etxebizitza zeuden, 173 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 178 etxeak ziren eta 13 apartamentuak ziren. 173 etxebizitza nagusietatik 145 bere jabearen bizilekua ziren, 26 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 22 etxek hiru zituzten, 73 etxek lau zituzten eta 73 etxek bost zituzten. 166 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 64 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 104 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Nafarroako Erresumako Gortearen ofizioak
Koparia
Koparia (latinez pincerna, architriclinus edo propinator) Gortea elikatzeko arduratzen zen ofiziala izan zen. Maiordomo bezala, litekeena da errotaziozkoa izatea.
Cairac (Tarn eta Garona)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Nafarroako Erresumako Gortearen ofizioak
Ezkutaria
Ezkutaria (latinez armiger edo armentarius) erregearen armategiz arduratzen zen, eta agian baita erregearen goardiaz ere. Armekiko bere lotura nabarmena da bere izenburueetan, denek latinezko fer- (burdin) aurrizkia dutenak: alferiz, fertorarius, inferartis edo offertor. Ofizio honek besteak baino errotazio gehiago jasan zituen eta bi titular zituen bakarra da: 1043ean Fortun Ximenok eta Orti Ortizek partitu zuten.
Mariskal
Mariskala (stabularius) erregearen zalditegiez arduratzen zen ofiziala izan zen. Nahiz eta ez du ematen errotaziozkoa zenik, bertan hiru urte baino gutxiago irauten zutela ematen du.
Cairac (Tarn eta Garona)
Diru sarrerak
2009an Cayrac udalerrian 189 unitate fiskal zeuden, 503 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.943 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 zurginak eta 1 ile apaindegia.
2000. urtean Cayrac udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 480 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Malacopteron magnum
Malacopteron magnum Malacopteron generoko animalia da. Hegaztien barruko Pellorneidae familian sailkatua dago.
Obišovce
Obišovce Eslovakiako udalerri bat da, Košice-okolie barrutian kokatuta. 9,76 km²ko azalera du eta 438 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1289. urtekoa da.
Azpirozko mendatea
Azpirozko mendatea Nafarroako ipar-mendebaldean dagoen mendatea da. Betelu, Azpirotz eta Lekunberri herriak lotzen ditu eta N-130 errepidea bertatik pasatzen da, Leitzarango Autobidea 1995ean zabaldu baino lehen Tolosaldetik (Gipuzkoa) Leitzaldeara igarotzeko bide bakarra zelarik. Autobidea eraiki zenetik, errepideak jasaten duen trafikoa asko gutxitu da, eta gaur egun bigarren mailako autobidea da.
Sagues (Donostia)
Historia
Sagues auzoak Eusebio Saguesengandik hartu zuen izena; 1920ko hamarkadaren hasieran eraiki ziren etxebizitza gehienen sustatzailea izan zen bera, eta horiek emango zioten auzoari bere oinarri soziala. Horren aurretik, hiltegiaren ingurua edo Zemoria edo Cemoriya izenez ezagutzen zen, bertan zegoen baserriagatik. Orduko kosta-lerroari eta San Blas eta Zemoria kaleei jarraituz, garairako altuera handiko zenbait bloke eraiki ziren, orduko udal-ordenantzetan lehen mailakotzat jotzen zen profiletik hurbil, eta aurrealde horrek gaur egun Sagues izenez ezagutzen duguna osatuko zuen. 1922-1925 urteen artean zona nahiko degradatua zen, hiriak mespretxagarritzat dituen gizarte maila guztiak eta marjinetan sortzen diren aktibitateak, orokorrean, bazterretan azaldu ohi dira eta. Auzoa eraisteko asmo oso biziak izan ziren 1930eko hamarkadaz geroztik. Juan Machimbarrena, udal lanetako ingeniaria eta Gros-Kursaal-Ategorrieta zabalgunearen egilea, figura nagusi bat izan zen auzoa jaio zenetik «udal administrazioaren izen onerako lotsa arrazoi konstantetzat» jotzen zena eraisteko egon zen borondatea ulertzeko.
Zabalguneko ekitaldiak
Hainbat ekitaldi antolatzen dira urtean zehar Sagueseko Tomas Alba zabalgunean; besteak beste, hauek:
Charco Verde
Charco Verde (putzu berde) edo Charco de los Clicos (txirlen putzua) Lanzaroteko Sumendien Parke Naturalean dagoen aintzira bat da.
Ezaugarriak
El Charco de Los Clícosek, bere urak dituen sufreaz gain, bere barnean bizi den ruppia maritima espezieko alga motagatik bere tonu berdexka hartu du.
Aintzira, Timanfayako Parke Nazionala inguratzen duen Sumendien Parke Naturalaren barnean eta bere unitate geomorfologikoan dago. Ertzean krater bolkaniko bati dagokion lursailaren goragune bat dago. Krater horren azken erupzioa XVIII. mendekoa da, eta mendebaldeko ertzean harea-beltzezko hondartza bat dago, olibinoa duena.
Aintzira, gutxi gorabehera, Ozeano Atlantikotik 100 metrora dago, eta honekin lur azpiko iragazketen bidez konektatuta. Iparraldean begiratoki bat dago, 50 metro inguruko aparkaleku batetik sar daitekeena.
Aintzira dagoen hondartza legarrezkoa da eta 320 metroko luzera eta 30 metroko batez besteko zabalera ditu. Itsas pasealekurik ez duenez eta isolatuta dagoenez, okupazio-maila baxua du; gainera, dagoen eremuan itsas-korronte handiak daude. Bertara ailegatzeko oinez irten behar da El Golfotik.
Zinema
Bertan zenbait film grabatu dituzte:
Pseudecheneis sulcata
Pseudecheneis sulcata Pseudecheneis generoko animalia da. Arrainen barruko Sisoridae familian sailkatzen da.
Salinópolis
Salinópolis Brasilgo udalerri bat da, Pará estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Plestiodon chinensis
Plestiodon chinensis Plestiodon generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Donald Pleasence
Antzeztutako filma ospetsuenen artean The Great Escape (1963), James Bond pertsonaiaren You Only Live Twice (1967) eta beldurrezko Halloween (1978) daude.
Ashikaga Yoshinori
Ashikaga Yoshinori (足利 義教) Ashikaga shogunerriko seigarren shoguna izan zen Japonian. Ashikaga Yoshinorik, 1429 eta 1441 artean gobernatu zuen. Hirugarren shoguna izan zen Ashikaga Yoshimitsuren semea zen.
Bosgarren shoguna izan zen Ashikaga Yoshikazuren 1425eko bat-bateko heriotzak, honek, oinordeko bat izendatuta uztea eragotzi zuen, laugarren shoguna izan zen Ashikaga Yoshimochik ere ez zuen oinordekorik izendatu. Yoshimochi 1428an hil zenean, Yoshinorik hartu zuen titulua, oinordekotzari buruz hitz egiteko Iwashimizu santutegian biltzar bat adostu ondoren.
1438an, Eikyo matxinada garaitu eta Ashikaga Mochiuji garaitu zuen, horrela, bere boterea sendotuz. Hala ere, 1441ean, Akamatus Mitsusukek hil zuen Yoshinoriren urtebetetze egunean.
Bere oinordekoa, bere seme Ashikaga Yoshikatsu izan zen.
Trin
Trin Suitzako udalerria da. Grisonia kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Brecé
Brecé Frantziako udalerria da, Mayenne departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Brecé udalerrian erroldatutako biztanleak 832 ziren. Familiak 344 ziren, horien artean 104 pertsona bakarrekoak ziren (60 bakarrik bizi ziren gizonak eta 44 bakarrik bizi ziren emakumeak), 112 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 104 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 494 ziren, horien artean 359 aktiboak ziren eta 135 inaktiboak ziren. 359 pertsona aktiboetatik 335 lanean zeuden (187 gizon eta 148 emakume) eta 24 langabezian zeuden (10 gizon eta 14 emakume). 135 pertsona inaktiboetatik 73 erretiraturik zeuden, 35 ikasten zeuden eta 27 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Brecé udalerrian 347 unitate fiskal zeuden, 812 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.196 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 25 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 2 margolariak, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzial guztiak okindegiak ziren.
2000. urtean Brecé udalerrian 113 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.993 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Agamyxis pectinifrons
Agamyxis pectinifrons Agamyxis generoko animalia da. Arrainen barruko Doradidae familian sailkatzen da.
Hachette Livre
Hachette Livre Frantziako komunikazio talde handi bat da, orain multinazional bihurtua. Hachettek Parisko 15. barrutian du egoitza.
Jatorrian, Hachette Louis Hachettek 1826an sortutako liburu-denda eta argitaletxea zen. 2004tik aurrera, Hachette Lagardère Media taldean sartu zen eta bere interesak dibertsifikatu zituen.
Stypodon signifer
Stypodon signifer Stypodon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Natalie Wideman
Natalie Wideman (Mississauga, Ontario, Kanada, 1992ko urtarrilaren 11) Kanadako Softbol jokalaria da.
Ibilbidea
Wideman 2015eko Torontoko Panamerikar Jokoetan lehiatu, eta urrezko domina irabazi zuen, eta, 2019ko Limako Panamerikar Jokoetan, berriro lehiatu zen, oraingoan zilarra irabaziz.
2021eko ekainean, Wideman Kanadako 2020ko Olinpiar talderako aukeratu zuten.
Olinpiar Jokoak
2020ko Tokioko Olinpiar Jokoetan Kanadarentzako zilarrezko domina irabazi zuen taldeko kide izan zen. Japoniak (urrezkoa) eta AEBk (zilarrezkoa) eskuratuko zituzten. Hauek osatu zuten Kanadako taldea: Jenna Caira, Emma Entzminger, Larissa Franklin, Jennifer Gilbert, Sara Groenewegen, Kelsey Harshman, Victoria Hayward, Danielle Lawrie, Janet Leung, Joey Lye, Erika Polidori, Kaleigh Rafter, Lauren Bay-Regula, Jennifer Salling eta Natalie Wideman-ek.
Korrespondentzia (argipena)
Korrespondentzia izendapenak zenbait erabilera ditu:
Reyes Berruezo
María Reyes Berruezo Albéniz (Iruñea, ) nafar politikaria da. Lanbidez gizarte-langilea, PSNren zerrendentan Nafarroako Parlamentuko parlamentaria eta Espainiako diputatua izan zen. Gero, 2003 eta 2004 artean Gizarte ongizatea, Kirola eta Gazteriaren sailburua izan zen UPNren gobernuan.
Elisabeth Dmitrieff
Elisabeth Dmitrieff (errusieraz : Елизавета Дмитриева, Elizaveta Dmitrieva), jaiotzaz Elizaveta Loukinitchna Koucheleva (errusieraz: Елизавета Лукинична Кушелева) 1851 azaroaren 1ean jaio zen Voloken, Toropets ujezdeko herrian (Pskoveko gobernaritza, Errusiako Inperioa), eta 1910 edo 1918an hil zen, politikaria, militante feminista, sozialista eta komuneroa izan zen.
Biografia
Familia aristokratiko batean jaio zen eta hezkuntza pribilegiatua jasotzeko aukera izan zuen, baina emakume, atzerritar eta alaba ez-legitimo izaerak, aristokrazia errusiarrean baztertua izatera eraman zuen, egoerak marxismoaren filosofia eta Nikolai Txernishevskiren ideia erradikalen inguruko interesa piztu ziotelarik. Txernishevskiren Zer egin? eleberrian irakurritakoak praktikara eraman nahian, artel ereduan (ekoizpen kooperatiba errusiarrak) oinarritutako errota kooperatiboa sortzen saiatu zen San Petersburgon, bertako zirkulu sozialistetan parte hartzen zuen bitartean.
Familiarengandik ihes egiteko ezkondu, eta Genevara joan zen ikastera; han, La Cause du Peuple (Narodnoie Dielo) egunkari sozialista zuzendu zuen, eta Langileen Nazioarteko Elkartearen atal errusiarraren sorreran parte hartu zuen. Lehen Internazionaleko harreman sarearen bitartez Genevatik Londresera joan eta Karl Marx ezagutu eta Errusiako instituzio komunalen (artel eta obstxinak) eta sozialismoaren inguruko eztabaida eta lanketa intelektuala burutu zuen. Londresen zegoela, Pariseko langileen altxamendua jakin zuenean, Parisera joan zen Internazionaleko kide bezala.
1871ko Parisko Komunako eragile nagusietakoa izan zen. Apirilaren 11an Parisen Defentsa eta Zaurituen Zaintzarako Emakumeen Batasuna sortu zuen, emakumeen eskubideak sustatzeko eta emakumeen lan-baldintza duinak defendatzeko Frantziako lehen elkartea. Emakumeen Batasunaren bitartez auzoz auzo kontsumo eta ekoizpen kooperatibak sortu zituzten, emakumeen autonomia baldintzak, lanaren burujabetza eta baldintza material duinak sortzeko asmoz. Komunako abagunea hainbat ideia praktikan jartzeko lana Versallestarren errepresioaren hasierak eten zuen. Parisko erresistentzian modu aktiboan borrokatu zuen, Aste Odoltsua bezala ezagun egin zen sarraskian.
Aste Odoltsuan biziraun ondoren, Genevara ihes egin zuen, eta handik Errusiara itzuli zen. Han Ivan Davidovskirekin ezkondu eta hau Siberiako erbestera kondenatua izan zenean, erbestera lagundu zion. Identitatea gordetzera behartua egon zen, polizia frantses, suitzar eta errusiarra bila zuelarik, eta ondorioz bere iragan komuneroa gorde behar izan zuen, bere bizitzako azken urteetan gertaera hauek ahanzturan utzi zituelarik.
Chamblay
Chamblay Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Chamblay udalerrian erroldatutako biztanleak 409 ziren. Familiak 148 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 52 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 48 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 183 etxebizitza zeuden, 146 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 30 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 165 etxeak ziren eta 18 apartamentuak ziren. 146 etxebizitza nagusietatik 125 bere jabearen bizilekua ziren, 19 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 3 etxek bi zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 47 etxek lau zituzten eta 78 etxek bost zituzten. 106 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 65 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 71 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 215 ziren, horien artean 162 aktiboak ziren eta 53 inaktiboak ziren. 162 pertsona aktiboetatik 152 lanean zeuden (78 gizon eta 74 emakume) eta 10 langabezian zeuden (3 gizon eta 7 emakume). 53 pertsona inaktiboetatik 27 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Chamblay udalerrian 154 unitate fiskal zeuden, 368 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.229 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak jatetxe ziren.
2000. urtean Chamblay udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 348 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Karolina Ansbachekoa
Karolina Ansbachekoa edo Gilemina Karlota Karolina Brandengurgo-Ansbachekoa (1683ko martxoaren 1a - 1737ko azaroaren 20a) Erresuma Batuko erregina izan zen, Jurgi II.arekin ezkondu ostean.
Bere aita Jon Frederiko Brandenburgo-Ansbachekoa zen, Ansbacheko Printzerriko agintaria eta Hohenzollern leinuko kidea. Karolinaren gurasoak bera txikia zenean hil ziren eta Frederiko I.a eta Sofia Karlota Prusiakoaren gortera joan zen bizitzera. Prusiako gortean hezkuntza handia jaso zuen eta Sofia Karlotak zuen ikuspegi liberala barneratu zuen. Bere eragina bizitza osoan zehar nabaritu zitzaion, lagun handiak izan baitziren.
Emakume gaztea zela eskaintza asko jaso zituen ezkontzeko. Bere burua Espainiako errege izendatu ostean Karlos VI.aren eskaintzari uko egin zion, eta Jurgi Augustorekin ezkondu zen, Britainiar tronorako hirugarrena zerrendan eta Hannoverko hauteslerria jasoko zuena. Zortzi seme izan zituzten eta, horietatik, zazpi heldu izatera iritsi ziren.
Karolina Erresuma Batura mugitu zen 1714an, bere senarra Galesko printze bilakatu zelako. Galesko Printzesa izanda bere senarrarekin batu zen Jurgi I.a aita tronotik kentzeko. 1717an bere senarra gortetik bota zuten familia gatazka baten ostean. Karolina Robert Walpolerekin asoziatu zen, oposizioko politikari bat eta ministro ohia. Walpole gobernura itzuli zen 1720an, eta Karolinaren senarra eta Jurgi I.a publikoki adiskidetu ziren. Hurrengo urteetan zehar Walpolek gora egin zuen, lehen ministro izateraino.
Karolina Erregina eta Hauteslearen kontsorte bilakatu zen 1727an, bere senarra Jurgi II.a Erresuma Batukoa izendatu zutenean. Bere semerik nagusiena, Frederiko Galesko Printze izendatu zuten. Jurgi II.ak bere aitarekin egin bezala, bere semeak ere oposizioa erakutsi zion, eta semea deserriratu zuen. Karolinak influentzia handia izan zuen politikan, batez ere Walpoleren bidez. Bere senarrak Hannover bisitatzen zuen garaietan Karolina izan zen Erresuma Batuko erregente, eta hau lau aldiz gertatu zen. 1737an hil zen, eta bere senarrak berriro ezkontzeari uko egin zion.
Zernez
Zernez Suitzako udalerria da. Grisonia kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Arantzibia dorretxea
Kokapena
Gorozika auzora (Ondarroa) doan bidean sartuz, Artibai ibaia zeharkatzen da zubitxo batetik, eta Arantzibia ondotik pasatuko gara (dorretxea ezin daiteke barrutik bisitatu).
Historia
Erdi Aroan leku estrategikoa zen, bertatik Ondarroako portuko aktibitatea kontrolatzen baitzen: barne aldera joan-etortzen ziren garraioak ibi honetatik derrigorrez pasa behar izaten ziren. Horregatik, leinu gerren garaian, Pedro Ortiz handiki a (Arteagatarren leinukoa) lekuaz jabetu zen; 1370 inguruan dorrea eraiki zuen, eta bere inguruan familia bilduz, leinu-etxe bihurtu zuen. Errenta, pribilegio eta kargu publikoak bereganatuz Arantzibiatarrak inguruko familia indartsuena bihurtu ziren, leinu gerretan parte hartuz.
1417an Arantzibia eta Yarza familien arteko borroka izan zen, non Yarzatarren aldetik hamar hildako izan ziren, eta Arantzibiatarren aldeko sei. 1443an Ganboa tarrek dorretxeari eraso egin zioten: etxeko jauna hil eta gero, dorrea erre eta eraitsi zuten. Honen ostean konpondu zela uste da, baina halere 1500 inguruan oinarrietatik berreraikia izan zen, gaurko itxura hartuz. Leinu gerrak amaituak ziren eta garai berrietara egokitu zen: garai horretako da bigarren solairua, bere gela handi, leiho zorrotz, harrizko eserleku eta beste elementuekin.
XVII gizaldi hasieran, etxeko jabeek Peñafloridako Konde titulua eskuratzearekin batera beste aldaketa batzuk egin zituzten: kanpo-eskailera, pisu bat gehiago eta hego-ekialdean eraikin berria (Arantzibia Nagusia edo Ezkerra ).
Arantzibia leinukoek ere errota bat izan zuten gaur eguneko Arantzibia Laka baserrian.
Egitura
Arantzibia dorreak kubo egitura du, 14 x 14 x 15 m. gutxi gora behera. Hormak harlanduxko irregularrez eginak daude, eta harlandu ak ertzetan eta bao etan baino ez ditu. Jatorriz hiru solairu zituen, eta XVII. mendetik aurrera gaur dituen bostak.
Beherengo solairua oso altua zen (ia 7 m), beraz erdian beste bat atera zen, eta gaur egunean Arantzibiak bi solairutako korta du. Maila honek arkudun ate bat zuen ezker aldeko fatxadan; baina tapatu zen, eta gaur egun haren dobela batzuk baino ez dira gelditzen. Solairu honetan argia gezi-leiho en bidez sartzen da, eta haietako batzuk leiho bihurtu dira.
Lehen solairura harrizko kanpo-eskailera estu baten bidez igotzen da, atearen parean zabalxeago eta balkoi bezala euskarri batzuetan eutsita; XVII. gizaldian aldatu bazen ere (malda leunduz) bere ezaugarriengatik Bizkaian bakarra da.
Balkoitxo horretan dorrera sartzeko atea dago, XVII. mendeko armarri barrokoarekin. Solairu horretan dauden leihoak modernoak dira (XIX eta XX mendeetan irekiak) eta zenbait gezi-leiho tapatu ditu.
Malacopteron palawanense
Malacopteron palawanense Malacopteron generoko animalia da. Hegaztien barruko Pellorneidae familian sailkatua dago.
Amblydoras affinis
Amblydoras affinis Amblydoras generoko animalia da. Arrainen barruko Doradidae familian sailkatzen da.
Arantzibia dorretxea
Egitura
Etxeko solairu nagusia bigarrena da: hor dago gela nagusia, ekitaldi solemneetarako erabiltzen zena. Kanpora leiho puntadunak ditu, batzuek bikoitzak (gelakoak) eta besteak sinpleak (eskailerakoak). Leiho hauetako batzuk "iltze buru" motako apaingarriak dituzte, eta habe etako batzuk "arraultze-tailatuak"; biak ala biak XVI. mende hasieran dorre, ermita eta baserri askotan erabili izan zirenak. Solairu honetako kanpo aldeko fatxadetan, harrizko euskarri-lerroak daude; garai batean teilatuko besoak eusteko funtzioa zutenak, baina solairua gehitu zenean erabilpena galdu zutenak.
Eraikinaren azken solairua XVII. mendean uzta gordetzeko gehitutako ganbara handia da.
Dorreak bere egurrezko egitura mantentzen du: 16 zutabetako oinarria; haien gainean habeak; eta hauen gainean soliba k eta lata k. Egurrok ez dute hormarik zulatzen, ezta haien gainean pisurik ezartzen. Sagardo a egiteko tolare a ere badu.
Dorretxeak lau isuriko teilatua du, berritua baina jatorriz izan behar zuenaren antzekoa.
Joxe Mari Iturralde
Joxemari Iturralde Uria (Tolosa, Gipuzkoa, 1951ko urriaren 20a) euskal idazlea da. 1973an Filologia Erromanikoa bukatu zuen Iruñeko Universidad de Navarra delakoan. 1975etik irakaskuntzan dihardu, eta 1985az geroztik Euskara eta Euskal Literaturako Batxilergoko katedraduna da Tolosako Institutuan.
1977an, Bilbon, Pott Banda literarioa sortu zuen Bernardo Atxaga, Manu Ertzila, Jon Juaristi, Ruper Ordorika eta Joseba Sarrionandiarekin batera. Jon Kortazarren ustez, Pott Banda izandakoaren gizon argia izan zen Iturralde. Henry Bengoa inventarium ikuskizuna egin zuen, Bernardo Atxaga eta Ruper Ordorikarekin batera.
Argitalpen ugaritan idatzi du urtetan: Zehar aldizkarian, Argia, Xaguxarra, Akademia Sekretua eta Garziarena aldizkarietan, Euskaldunon Egunkarian, Berrian, Mugalarin... Emak Bakia Baita argitaletxearen proiektuetan parte hartu du.
Musika alorrean hainbat musikari eta abeslarirekin egin du lan, eta bere poemak hainbat abeslarik (Ruper Ordorika, Jabier Muguruza/Les Mecaniciens, Alaitz eta Maider) eta abesbatzak (Xun-Xume, Hodeitruk) abestu eta grabatu dituzte.
Euskal PEN Klubaren (Basque PEN) sortzaileetako bat da, eta lehendakariordea izan da. Itzultzaile lanetan ere ibili da: erdaretatik ia hogei liburu euskaratu ditu.
Euskaltzain urgazlea da.
Iturraldek sari hauek irabazi ditu:
Pseudecheneis sulcatoides
Pseudecheneis sulcatoides Pseudecheneis generoko animalia da. Arrainen barruko Sisoridae familian sailkatzen da.
Serrinha (Bahia)
Serrinha Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Gannat
Gannat Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Gannat udalerrian erroldatutako biztanleak 5.881 ziren. Familiak 2.528 ziren, horien artean 936 pertsona bakarrekoak ziren (392 bakarrik bizi ziren gizonak eta 544 bakarrik bizi ziren emakumeak), 748 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 592 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 252 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 2.987 etxebizitza zeuden, 2.574 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 119 bigarren erresidentzia ziren eta 294 hutsik zeuden. 2.255 etxeak ziren eta 708 apartamentuak ziren. 2.574 etxebizitza nagusietatik 1.421 bere jabearen bizilekua ziren, 1.093 alokairuan okupaturik zeuden eta 60 doan lagata zeuden; 55 etxek gela bat zuten, 263 etxek bi zituzten, 577 etxek hiru zituzten, 793 etxek lau zituzten eta 886 etxek bost zituzten. 1.848 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.292 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 806 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 3.528 ziren, horien artean 2.453 aktiboak ziren eta 1.075 inaktiboak ziren. 2.453 pertsona aktiboetatik 2.118 lanean zeuden (1.147 gizon eta 971 emakume) eta 335 langabezian zeuden (150 gizon eta 185 emakume). 1.075 pertsona inaktiboetatik 339 erretiraturik zeuden, 340 ikasten zeuden eta 396 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Gannat udalerrian 2.527 unitate fiskal zeuden, 5.430 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.473 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 340 komertzioetatik, 5 erauzte enpresak ziren, 11 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 15 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 28 eraikuntza enpresak ziren, 114 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 12 garraio enpresak ziren, 22 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 21 finantziazio enpresak ziren, 21 higiezinen enpresak ziren, 25 zerbitzu enpresak ziren, 36 administrazio publikoko enpresak ziren eta 25 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 84 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 6 banku bulegoak, 1 funeraria, 12 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 2 autoeskolak, 2 igeltseroak, 5 margolariak, 6 zurginak, 6 iturginak, 3 argiketariak, 10 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 1 aldi baterako lan enpresa, 14 jatetxeak, 6 higiezinen agentziak, 4 tintoreriak eta 1 apaindegia.