cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Komunitate (ekologia)
Komunitatea definitzen duten korronteak
Komunitatea izate integratu bezala definitu behar dugun ala ez, eztabaida asko sortu dituen auzia izan da eta hainbat korronte sortu dira kontrako ikuspuntua dutenak:
Holismoa
Frederic Clements-ek komunitateari definizio holistikoa eman  zion. Komunitatea bertan dauden bizidunen arteko interakzioak osatzen du, bertan espezien arteko interdependentzia handia dago eta espezie denek dute komunitatearen osaketan funtsezko funtzio bat. Komunitatea guztiz integratutako supraizaki baten gisara ulertzen da, sortu, hazi eta garatzeko gaitasuna duena gero eta konplexuagoa bihurtuz (jarraipen ekologikoa). Clemets-ek landare espezie asko habitat batean baino gehiagotan agertzen zirela ikusi zuen eta hortik ondorioztatu zuen espezie batzuk beste batzuekiko menpekotasuna dutela. Komunitateen sorrera ez da ausazkoa eta koeboluzioan oinarritzen da.
Erredukzionismoa edo teoria indibidualista
Henry Allan Gleason-ek sorturiko korrontea. Komunitatearen funtzionamendua, berau osatzen duten espezien elkarrekintzaren menpekoa dela dio, baina hautespen naturalaren araberako indibiduo bakoitzaren garapenaren bidez osatzen dela. Hau da, komunitatea osatzen duten espezieak bere aldetik doazela argudiatzen du. Espezie bakoitzak bere ezaugarriak ditu, bere denbora eta lekua, eta ezaugarri horiek beste espezie batzuekin habitata elkarbanatzeko modukoak direnean, ausaz sortzen da komunitatea “Landare asoziazio bat ez da izaki bat, kointzidentzia bat baino ez da” (Gleason). Komunitateen arteko muga lausoa da.
Komunitateen garapena denboran zehar
Komunitatea denboran zehar aldatu daiteke. Izan ere, habitat bateko espezien banaketa espezieak dituen beharren, ondarearen eta gertaera estokastikoen menpe dago, eta hauek denboran zehar aldatu daitezke. Batzuetan komunitateko ezaugarriak momentuko baldintzek ez ezik iraganekoek baldintzatuko dituzte. Adibide bat jartzearren, Yellowstoneko natur parkean eginiko ikerketeta batean, ikusi zen sute handien ondoren, sute osteko landarediaren biomasa eta nutrienteen ziklo biogeokimikoak aldatzen zirela. Dibertsitateak komunitatearen aldaketa mailan eragin dezake. Dibertsitate handia duten larreek adibidez urte euritsu zein lehorretan ekoizpena mantendu dezakete, dibertsitate gutxi dutenek aldiz, euri asko ala gutxi egiten badu, asko aldatzen dute ekoizpena. Honen arrazoia zera da, espezie dibertsitate handiko guneetan, funtzio berdina duten espezie bat baino gehiago egon daitezke baina ezaugarri fisiologiko eta genetiko ezberdinekin, eta hauetako batzuk inguruneko baldintzetara ondo egokituz gero ekoizpena mantentzea posible da.
Komunitatearen konposizioa eta ezaugarriak
Komunitatearen konposizioa, komunitatea osatzen duten espezie multzoak zehazten du. Aldiz, komunitatearen egitura espezie horien proportzioak. Komunitatea aztertzeko, espezie kopurua eta hauen banaketa, biak hartzen dira kontuan, bai eta hauen arteko interakzioak (interakzio interespezifikoak). Komunitatearen konposizioa hainbat iragazkik zehazten dute. Lehen iragazkia moldapen fisiologikoak izango dira, ondoren kontinente mailako baldintzak, gero espazio geografiko zehatzagoan aurkitzen ditugunak eta azkenik eremu zehatz horretako klima.
Nitxo ekologikoa
Nitxo ekologikoa espezie bat bizi daitekeen baldintza eta baliagai guztien konbinaketak osatzen du. Komunitate barnean espezie bakoitzak nitxo ekologiko bat hartzen du. Nitxo ekologikoak espezieak ingurunearekin eta komunitateko gainontzeko espeziekin izango duen harremana baldintzatuko du. Nitxo ezberdinak izateak espezie arteko lehia murrizten du eta espezie bi komunitate berean bizitzea ahalbidetzen du. Izan ere bi espezie ezin dira nitxo berean eta orekan epe luzez mantendu, bi espezietako bat beti izango da dominantea eta beste espeziea desagertaraziko du. Hortaz, zenbat eta nitxo ekologiko gehiago izan dibertsitate altuagoa izango dugu.
Maila trofikoa
Espezie baten maila trofikoa, komunitate bateko sare trofikoan espezieak hartzen duen lekua da. Oinarrizko mailan espezie autotrofoak (ekoizle primarioak) daude. Ekoizle primarioak fotosintesi eta kimiosintesi prozesuen bidez energia ekoizteko gai dira. Hurrengo mailan herbiboroak ditugu zeinak ekoizle primarioez elikatzen diren. Hirugarren maila batean karniboro eta omniboroak ditugu, eta hauetaz elikatzen diren predatzaileek maila trofiko gehigarriak sortzen dituzte. Energiaren transferentzia ematen da maila trofiko batetik bestera, baina bidean energia asko galtzen da inefizientzia ekologikoaren ondorioz. Komunitate batean espezie batek duen maila trofikoa inguruan dauden espezien arabera aldatu daiteke. Deskonposatzaileek espezie autotrofoeei beharrezko duten energia eta nutrienteak emango dizkiete.
Espezie gakoak
Komunitate askotan espezie gakoak daude, zeintzuen agerpen edo desagerpenak komunitatea guztiz alda dezakeen. Espezie hauek ez dute zertan komunitatean gehien agertzen direnak izan behar. Goi mailako harraparien desagertzeak adibidez, nahiz indibiduo gutxi izan, asko aldatu dezake komunitatearen egitura. Komunitatekoa ez den kanpoko espezie bat sartzeak ere aldaketa handiak eragin ditzake. Landare espezie inbaditzaile bati, komunitateak baliabide berriak eta lehiarako abantailak eman dakizkioke, eta gainontzeko espeziei baliabide horiek murriztu.
Espalais
Espalais Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn eta Garona departamenduan dago, Midi-Pyrénées eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Espalais udalerrian erroldatutako biztanleak 395 ziren. Familiak 140 ziren, horien artean 31 pertsona bakarrekoak ziren (19 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 31 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 66 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Komunitate (ekologia)
Espezie gakoak
Pisaster ochraceus itsas-izar moreak Mytilus californianus muskuiluaren dentsitatea kontrolatzen du, honek muskuiluaren dominantzia galarazten du eta komunitateko gainontzeko espeziei baliagaiak izatea ahalbidetu.
Espalais
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 185 etxebizitza zeuden, 154 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 17 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 176 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 154 etxebizitza nagusietatik 112 bere jabearen bizilekua ziren, 39 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 51 etxek lau zituzten eta 82 etxek bost zituzten. 118 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 75 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 71 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Norbert Ferré
lehen urratsak
Marseillan jaio zen 1975eko irailaren 23an, bere aita salmenta-zuzendari gisa lan egiten zuen eta ama erizain pribatua, familiako bi seme-alabetatik txikiena da. Salmenta ikasketak egin zituen, soziologia eta psikologia ikasteaz gain, masterra lortuz. Noizbehinkako lan anekdotikoa izan ezik, bizitza aktiboan hasiko da zuzenean artista profesional gisa.
11 urte zituela, 1986an, Norbert Ferré Christian Preston magoaren ikuskizunera joan zen La Ciotat-en: lehen begiratuan maitasuna izan zen, zalantzarik gabe. Haurrentzako magia trikimailu kaxa bat oparitzeak eta aurkitu zituen magia liburu guztiak irakurtzeak bere pasioa berretsi zuen. 14 urte zituela, Club des Mages de Marseille-n onartu zuten, FFAP-en afiliatuta, eta urte batzuk geroago presidente izango zen 1998tik 2001era. Maginor ezizena erabili zuen garai hartan., baina 1999an bertan behera utziko du bere benetako izena hartzeko.
Devičie
Devičie Eslovakiako udalerri bat da, Krupinako barrutian kokatuta. 14,07 km²ko azalera du eta 308 biztanle 2017ko datuen arabera.
Carrias (argipena)
Carrias izenak hainbat adiera ditu:
Buia meteorologiko
Buia meteorologikoak (edo meteorologia-buia) mundu osoko ozeanoetan eguraldiaren eta ozeanoko datuak biltzen dituzten tresnak dira, baita isurketa kimikoei, prozedura judizialei eta ingeniaritzari buruzko larrialdi-egoeretan laguntzea ere. Buia amarratuak 1951. urteaz geroztik erabili dira, jitoan dabiltzatenak berriz 1979. urtetik. Buia amarratuak ozeano hondoarekin konektatzen dira, kateak, nylona edo polipropileno flotagarria erabiliz. Meteorologia itsasontzien gainbeherarekin, 1970. urteaz geroztik, itsaso irekietako baldintza berriak neurtzeko zeregin nagusia izan dute. 80ko hamarkadan eta 1990eko hamarkadan, El Niño-Hegoaldeko Oszilazioa aztertzen lagundu zuten Ozeano Bareko erdiko eta ekialdeko tropikaleko buien sareak. Amarratutako buiek 1,5 eta 12 metro arteko diametroa dute. Jitoan dabiltzatenak txikiagoak dira, 30 eta 40 zentimetro arteko diametrokoak. Jitoan dabiltzaten buiak askoz gehiago dira, 1.250 kopuruarekin munduan zehar sakabanatuta. Buietako haize-datuek itsasontzietakoek baino errore txikiagoak dituzte. Itsasoko gainazaleko tenperaturen neurketen balioak ere badira desberdinak bi plataformen artean, erlazionatuta neurriaren sakontasunarekin eta kantitatea neurtzen duen itsasontziak berotzen duen ala ez.
Devičie
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1256. urtekoa da.
Espalais
Diru sarrerak
2009an Espalais udalerrian 152 unitate fiskal zeuden, 397,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.114 euro zen.
Komunitate (ekologia)
Lehia
Espeziarteko lehia mugatzailea den edozein baliabide eskuratzeko gertatzen da eta espezien ugal arrakasta murrizten du. Populazioen tamainan, biomasan eta dibertsitatean eragin zuzena du. Indibiduo, populazio eta espezie arteko lehia eman daiteke. Oro har, ikusi da lehia ez dela komunitate handien eboluzioaren erantzule.
Ustiaketa
Espeziek elikatzeko baliabideak ustiatzen dituzte. Ustiaketa motaren arabera herbiboroak (landareak erasotzen dituzte baina normalean ez dituzte hiltzen) harrapakariak (ehizakiak hiltzen dituzte eta hauek jaten dituzte) bizkarroiak (ostalaria erasotu eta bere barruan bizi dira), parasitoideak eta hiperparasitoideak ditugu. Ustiaketa orokorra edo espezifikoa izan daiteke.
Mutualismoa
Bi espezientzako mesedegarria den espezien arteko erlazioa. Behartua (bi espezie ezin direnean bakarrik bizi) edo hautazkoa (ez du zertan gertatu baina gertatzekotan lagungarriak dira) izan daiteke. Erlazio mutualistetan oinarritzen dira: polinizazioa, zookoria, koral eta dinoflagelatuen arteko erlazioa, herbiboro eta hesteetako florarena, mikorrizak, likenak, nitrogeno fixatzaileak diren organismoak...
Komentsalismoa
Espezietako batek onura lortzen duen bitartean beste espezieak ez du onura ez kalterik jasaten. Onura duen espeziea komentsala izango da eta onurarik jaso ez duena ostalaria. Erlazio komentsalistak dituzte: zuhaitzetan bizi diren zenbait goroldio eta orkideoek, bakterio saprofitoek, hienak…
Espalais
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 argiketaria, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
Komunitate (ekologia)
Parasitismoa
Espezie bat (parasitoa) beste espezie baten (ostalaria) bizkar eta honi kalte eginez bizi den espezie bien arteko asoziazioa.
Espalais
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Espalais udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 212 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Liolaemus zapallarensis
Liolaemus zapallarensis Liolaemus generoko animalia da. Narrastien barruko Liolaemidae familian sailkatuta dago.
Soure (Pará)
Soure Brasilgo udalerri bat da, Pará estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Komunitate (ekologia)
Komunitateen arteko mugak: ekotonoak
Komunitate arteko landaredi mugak zehaztea oso zaila da, eta animalien mugak zehaztea ia ezinezkoa, inguruneko faktoreen aldaketa nabariak ez badaude behintzat. Komunitateen arteko trantsizio argia badago, trantsizio puntu horri ekotonoa esaten zaio. Ekotonoak dibertsitate handiko guneak izaten dira bi komunitate ezberdinetako espezieak aurkitu ditzakegulako, baina maiz komunitate azpigaratuetako espezieak izaten dira eta kondizio ez optimoetan bizirauteko gaitasuna dutenak. Askotan, espezie guztiak aztertu eta gradiente arteko analisiak burutzean, ikusi da komunitate arteko mugak itxurazkoak baino ez direla.
Asaldurak eta komunitatea
Asaldurak, indibiduoak desagertarazi eta hutsuneak sortzen dituzten gertaerak dira. Asaldurek komunitate baten biomasa guztiz desagertarazi dezakete, ondoren berreskurapen prozesu baten bidez komunitatea hasierako egoerara bueltatu daitekeelarik. Komunitateak prest daude asaldurei aurre egiteko, eta askotan beharrezko zaizkie. Zuhaitz pirofito batzuk adibidez, baso-suteen ostean barreiatzen dituzte euren haziak. Gertatu izan da sute guztiak sahiestu nahi izatea eta ikustea, hori ez dela ona komunitatearentzat. Espezie exotiko batek landaredi eta suteen arteko oreka hau apurtu dezake. Oro har, maiztasun ertaineko asaldurak dituzten ekosistemak dira dibertsitate gehien dutenak. Asaldurak oso garrantzitsuak dira komunitatean espezie baten dominantzia ekiditeko. Harrapariek normalean dibertsitatea handiagotzen dute, eta dominantziak galarazten dituzte. Baina, harrapariak dominantzia gehiegi eskuratu dezake eta predazio gogorregiak sortu, kasu horretan dibertsitateak behera egiten du. Asaldurak dauden lekuetan predazioaren eragina txikitzen da, eta erdi-mailako maiztasunez ematen badira dibertsitatea handitu dezakete.
Garai ezberdinetan eman diren asaldurek sorturiko soilguneen artean interakzioak egoten dira eta garrantzitsua da hauek aztertzea. Soilgune baten erregenerazioa inguruneko komunitateen menpe egongo da, eta gerta daiteke, komunitate hauek ere beste asaldura bat gainditzen egotea. Batzuetan erregenerazio hauek aurreikusi daitezke, baina askotan zorizko kolonizazioen ondorio izaten dira.
Floyd konderria (Virginia)
Floyd konderria (Floyd County) Virginiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Floyd da. 2010eko zentsuaren arabera 15,279 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Floyd konderriak 98,754 kilometro koadro ditu. Horietatik 226 ura dira. Beste 98,528 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 15,47 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 15,279 pertsonetatik 14,797 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 412 dira. 270 beltzak edo afroamerikarrak. 19 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 35 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 16 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 141 pertsonek kokatzen zuten.
Leiderdorp
Leiderdorp Herbehereetako Hego Holanda probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 26.420 biztanle zituen.
Néac
Néac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Néac udalerrian erroldatutako biztanleak 407 ziren. Familiak 154 ziren, horien artean 46 pertsona bakarrekoak ziren (29 bakarrik bizi ziren gizonak eta 17 bakarrik bizi ziren emakumeak), 50 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 46 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 201 etxebizitza zeuden, 175 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 19 hutsik zeuden. 181 etxeak ziren eta 19 apartamentuak ziren. 175 etxebizitza nagusietatik 100 bere jabearen bizilekua ziren, 66 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 6 etxek bi zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 51 etxek lau zituzten eta 100 etxek bost zituzten. 151 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 83 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 78 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 264 ziren, horien artean 209 aktiboak ziren eta 55 inaktiboak ziren. 209 pertsona aktiboetatik 187 lanean zeuden (108 gizon eta 79 emakume) eta 20 langabezian zeuden (8 gizon eta 12 emakume). 55 pertsona inaktiboetatik 18 erretiraturik zeuden, 22 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 19 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 zurgina.
2000. urtean Néac udalerrian 48 nekazaritza-ustiategi zeuden, 722 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Nathanael West
Nathanael West, Nathan Weinstein jaioa (New York, 1903ko urriaren 17a - El Centro, Kalifornia, 1940ko abenduaren 22a) estatubatuar idazle eta gidoilaria izan zen. Miss Lonelyhearts eta The Day of the Locust eleberriengatik da ezaguna, lehena kazetaritzan girotua eta bigarrena Hollywoodeko zinemagintzan girotua. Beste lanbide batzuen artean, gidoilari gisa lan egin zuen Hollywooden. Auto-istripu batean hil zen.
Tolbatxik
Tolbatxik (Толбачик) Kamtxatkako sumendi-taldea da, Errusiako ekialdeko muturrean dagoean. Bio sumendiz osaturik dago: Ploski (lau) Tolbatxik (3.085 m) eta Ostri (zorrotz) Tolbachik (3.682 m). Jada duela milaka urte erupzioak izan arren, indartsuena 1975ean gertatu zen.
Andoni Gaskue
Andoni Gaskue (Larraintzar, Nafarroa Garaia, 1999ko maiatzaren 20a) nafar esku pilotari bat da. 2021eko urritik Aspe enpresarentzat jokatzen du.
2021eko azaroaren 5ean Larraintzarko Toki Alai pilotalekuan debutatu zuen, Iker Irribarria bikote zuela eta Danel Elezkano eta Xabier Tolosaren aurka,
Austroglossus microlepis
Austroglossus microlepis Austroglossus generoko animalia da. Arrainen barruko Soleidae familian sailkatzen da.
Martin ekaitza
Martin ekaitza 1999 abenduaren 16 eta 28 artean hego-mendebaldeko Europa jo zuen zikloia izan zen. Atlantikoko iparraldea zeharkatu zuen ziklogenesi lehergarri moduan. Frantzia herrialde kaltetuena izan zen: utzitako 30 hildakorik 27 frantziarrak ziren (horietatik bat Landetan). Euskal Herrian alerta laranja ezarri zen ekaitzaren ondorioz. Haize-ufadarik gogorrena Oléron uhartean jaso zen (198 km/o).
Justu Lothar ekaitzak baino ordu batzuk geroago eraso zuen itsasertza. Adituek askotan ekaitz biak elkartzen zituzten, 'mendeko ekaitza' izenpean.
Charchigné
Charchigné Frantziako udalerria da, Mayenne departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Charchigné udalerrian erroldatutako biztanleak 483 ziren. Familiak 180 ziren, horien artean 43 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 23 bakarrik bizi ziren emakumeak), 59 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 70 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 236 etxebizitza zeuden, 185 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 35 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 227 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 185 etxebizitza nagusietatik 127 bere jabearen bizilekua ziren, 56 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 12 etxek bi zituzten, 32 etxek hiru zituzten, 51 etxek lau zituzten eta 88 etxek bost zituzten. 155 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 90 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 83 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 284 ziren, horien artean 212 aktiboak ziren eta 72 inaktiboak ziren. 212 pertsona aktiboetatik 204 lanean zeuden (118 gizon eta 86 emakume) eta 8 langabezian zeuden (2 gizon eta 6 emakume). 72 pertsona inaktiboetatik 36 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 20 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Charchigné udalerrian 190 unitate fiskal zeuden, 501 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.578 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
2000. urtean Charchigné udalerrian 40 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.140 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Tor hemispinus
Tor hemispinus Tor generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Caëstre
Biztanleria
2007an Caëstre udalerrian erroldatutako biztanleak 1.669 ziren. Familiak 608 ziren, horien artean 136 pertsona bakarrekoak ziren (64 bakarrik bizi ziren gizonak eta 72 bakarrik bizi ziren emakumeak), 184 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 264 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 644 etxebizitza zeuden, 610 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 30 hutsik zeuden. 628 etxeak ziren eta 15 apartamentuak ziren. 610 etxebizitza nagusietatik 458 bere jabearen bizilekua ziren, 144 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 32 etxek bi zituzten, 73 etxek hiru zituzten, 105 etxek lau zituzten eta 397 etxek bost zituzten. 490 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 240 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 283 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Caëstre udalerrian 649 unitate fiskal zeuden, 1.754 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.422,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 83 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 12 eraikuntza enpresak ziren, 18 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 12 zerbitzu enpresak ziren, 10 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 23 zerbitzu publikoetatik, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 autoeskola, 2 igeltseroak, 1 margolaria, 5 zurginak, 2 iturginak, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak, 2 jatetxeak, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 lore-denda zen.
Eternals (filma)
Eternals 2021eko Chloé Zhao txinatar zinema zuzendariaren zientzia-fikziozko filma da.
Caëstre
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Caëstre udalerrian 29 nekazaritza-ustiategi zeuden, 924 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Garrulax cinereifrons
Garrulax cinereifrons Garrulax generoko animalia da. Hegaztien barruko Leiothrichidae familian sailkatua dago.
Jenzat
Biztanleria
2007an Jenzat udalerrian erroldatutako biztanleak 503 ziren. Familiak 216 ziren, horien artean 57 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 33 bakarrik bizi ziren emakumeak), 86 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 65 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 283 etxebizitza zeuden, 217 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 40 bigarren erresidentzia ziren eta 26 hutsik zeuden. 278 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 217 etxebizitza nagusietatik 177 bere jabearen bizilekua ziren, 34 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 6 etxek bi zituzten, 37 etxek hiru zituzten, 57 etxek lau zituzten eta 113 etxek bost zituzten. 174 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 102 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 98 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 287 ziren, horien artean 219 aktiboak ziren eta 68 inaktiboak ziren. 219 pertsona aktiboetatik 198 lanean zeuden (105 gizon eta 93 emakume) eta 21 langabezian zeuden (7 gizon eta 14 emakume). 68 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 21 ikasten zeuden eta 31 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Kandava udalerria
Kandava udalerria (Kandavas novads) Letoniako udalerri bat da. 649 km²ko azalera du eta 2018ko datuen arabera 7853 biztanle zituen. Udalerriko hiriburua Kandava da.
Jenzat
Diru sarrerak
2009an Jenzat udalerrian 217 unitate fiskal zeuden, 511 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.283 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 21 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 harategia zen.
2000. urtean Jenzat udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.034 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Leidschendam-Voorburg
Leidschendam-Voorburg Herbehereetako Hego Holanda probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 72.226 biztanle zituen.
Charchilla
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 155 etxebizitza zeuden, 99 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 37 bigarren erresidentzia ziren eta 19 hutsik zeuden. 143 etxeak ziren eta 13 apartamentuak ziren. 99 etxebizitza nagusietatik 80 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 10 etxek hiru zituzten, 33 etxek lau zituzten eta 54 etxek bost zituzten. 77 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 37 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 55 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 155 ziren, horien artean 115 aktiboak ziren eta 40 inaktiboak ziren. 115 pertsona aktiboetatik 109 lanean zeuden (57 gizon eta 52 emakume) eta 6 langabezian zeuden (2 gizon eta 4 emakume). 40 pertsona inaktiboetatik 23 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Charchilla udalerrian 106 unitate fiskal zeuden, 256 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.568 euro zen.
Izaskun Aranburu
Izaskun Aranburu Balda (Donostia, Gipuzkoa, 1975eko abenduaren 27a -) piraguista ohia da, ur lasaietako kayakean aritzen zena. Euskal Herriko piraguismoak eman duen kirolaririk onenetakoa da. Hamar urte zituela hasi zen piraguismoa praktikatzen, Donostiako Fortuna Kirol Elkarteaan, baina emaitzarik onenak Irungo Santiagotarrak Kirol Elkartearekin erdietsi ditu.
Charchilla
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen eta 1 zurgina.
Izaskun Aranburu
Hamabost urte zituela lortu zuen lehen Espainiako txapelketa K-2 modalitatean, eta orduz geroztik zenbatezinak dira lortu dituen titulu eta dominak. Besteak beste, aipagarriak dira: brontzezko domina 1993ko Junior Mailako Munduko txapelketan; zilarrezko domina 1997ko Europako Senior txapelketan; 1997ko eta 1998ko Munduko txapelketan brontzeko bi domina, K-2 eta K-4 sailetan; 1997ko Munduko Kopan urrezko domina; 1999ko Europako txapelketan zilarrezko eta brontzezko dominak, K-4 eta K-2 sailetan.
Charchilla
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Charchilla udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Izaskun Aranburu
Hala ere, lorpen garrantzitsuena 1999ko Munduko txapelketan, K-2 sailean, lortutako urrezko domina da. 2000. urteko Munduko Kopan zilarrezko domina eskuratu zuen K-4 200 metroko sailean, Alemaniako Duisburgen jokatutako estropadan. Hungarian jokatutako Munduko Koparen proban K-2 saileko 200 metroko proban brontzezko domina ere irabazi zuen Izaskun Aranburuk.
Charchilla
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Izaskun Aranburu
Kirol ibilbidea
Hona hemen bere emaitzak txapelketa ofizialetan:
Charchilla
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Taulupe Faletau
Tangaki Taulupe "Toby" Faletau (Tongatapu, 1990eko azaroaren 12a) tongatar errugbi jokalaria da, hirugarren lerroko erdiko eta hirugarren lerroko hegal postuetan aritzen dena. 2016-2022 bitartean Ingalaterrako Bath Rugbyn jokatu ondoren, Galesko Cardiff Rugbyk kontratatu zuen 2022an. 2011ko ekainaren 4an egin zuen debuta Galesko selekzioarekin, Cardiffen, Barbariansen aurka. 2023ko martxoaren 18an, ehungarren partida jokatu zuen Galesko talde nazionalarekin. Horretaz gain, British and Irish Lionsen hiru biratan parte hartu du: 2013an, 2017an eta 2021ean.
Fluvanna konderria (Virginia)
Fluvanna konderria (Fluvanna County) Virginiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Palmyra da. 2010eko zentsuaren arabera 25,691 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Fluvanna konderriak 75,148 kilometro koadro ditu. Horietatik 1,073 ura dira. Beste 74,075 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 34,19 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 25,691 pertsonetatik 21,078 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 760 dira. 3,913 beltzak edo afroamerikarrak. 44 amerikar natiboak ziren eta 10 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 136 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 32 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 478 pertsonek kokatzen zuten.
Dolné Mladonice
Dolné Mladonice Eslovakiako udalerri bat da, Krupinako barrutian kokatuta. 6,42 km²ko azalera du eta 129 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1391. urtekoa da.
Tujetsch
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Abraham Joshua Heschel
Abraham Joshua Heschel (1907ko urtarrilaren 11 - 1972ko abenduaren 23a) jaiotzaz poloniarra zen errabino estatubatuarra izan zen, XX. mendeko teologo judu eta filosofo judu nagusietako bat. Heschelek Jewish Theological Seminary of America-n (euskaraz: Ameriketako Seminario Teologiko Judua) mistizismo judua irakasten zuen. Asko irakurritako filosofia juduari buruzko liburu ugariren egilea izan zen eta eskubide zibilen mugimenduan ekintzailea izan zen.
Tripoli (Libano)
Tripoli (Tripolis; طرابلس) Libanoko ipar-mendebaleko hiria eta portua, Abu Ali ibaiaren bokalean, Mediterraneo Itsasoaren ertzean, Beiruteko hiriaren ipar-ekialdean.
Libanoko bigarren hiria da eta lehen mailako merkataritza portua. Nekazaritza produktuen merkataritza (mahatsa, olibondoak, fruitu arbolak, azukre kanabera, tabakoa) eta industria (tabakogintza, ehungintza, janari industria, petrolio findegiak, altzairugintza) dira ekonomia jarduera nagusiak. Monumentuei dagokienez aipagarriak dira 1336. urteko Teynal meskita, 1294. urteko Mezkita Handia, katedral eta gaztelu zaharraren hondakinak eta XV. mende bukaerako Lehoien Dorrea.
Historia
K. a. IV. mendean oso hiri garrantzitsua izan zen feniziarren artean, eta musulmanen mende egon zenean ere oso oparoa izan zen. XII-XIII. mendeetan izen bereko konderriko hiriburua izan zen eta mendebalerako merkataritzarako portu garrantzitsua. 1289. urtean mamelukoek suntsitu zuten eta barnealderago berreraiki zuten gero. XVI. mendean otomandarrek konkistatu zuten.
Trachydoras steindachneri
Trachydoras steindachneri Trachydoras generoko animalia da. Arrainen barruko Doradidae familian sailkatzen da.
Libe Garcia de Cortazar
Libe Garcia de Cortazar edo Libe (Bilbo, 1981), euskal abeslari gasteiztarra da. Pianoa eta teklatuak ere jotzen ditu.
Biografia
Bilbon jaioa bada ere Gasteizen bizi izan da txikitatik. 1998an Neubat en hasi zen eta Sorkun, Izaki gardenak, Libe eta JP lohian taldeekin ibilitakoa da.
2012 urtean Izaki Gardenak taldea osatu zuen beste lau lagunekin batera. 2014an bakarkako disko bat atera zuen, Ihesaldi handia eta 2017an jarraipena izan du bigarren diska batekin.
Neubat
Sorkun
2001eko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeak
2001eko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeak urte horretako maiatzaren 13an ospatu ziren. VII. Legealdiko 75 Eusko legebiltzarkideak hautatu ziren, ohikoa zen bezala lurralde historiko bakoitzetik 25.
Laburpena
a 1998ko EAJren eta EAren emaitzak batuta. b 1998ko PPren eta UAren emaitzak batuta.
Euzko Alderdi Jeltzalearen lehendakarigaia zen Juan Jose Ibarretxe lehendakari bihurtu zen.
ETAk su-etena apurtu ondoren, egoera aldatu zen. Lehendabizikoz Euskadiko Alderdi Sozialista - Euskadiko Ezkerrak eta Euskadiko Alderdi Popularrak Euzko Alderdi Jeltzalea mendean hartzen jarrera amankomuna azaldu zuten, buruzagiak ziren Jaime Mayor Oreja eta Nicolás Redondo Terrerosek akordioa hitz emanez.
Horrek Euzko Alderdi Jeltzalea eta Eusko Alkartasunaren koalizioa bultzatu zuen, hiru herrialdetan irabazi, 33 eserleku eta bozken %42,37a lortu zuena. PP eta PSEk, berriz, 32 eserleku eta %40,6a lortu zituzten elkarrekin.
Euskal Herritarrok, ezker abertzalea inoiz izandako emaitzarik txarrena izan zuen, 10 eserleku galduz. Unidad Alavesak ez zuen parte hartu eta PP alderdiarentzako eskatu zituen botoak.
Emaitza orokorrak
a EAJ eta EA-k aurreko hauteskundetan banaka lortutakoa kontuan hartuta.
Osasun-laguntza
Osasun-laguntza Gizarte Segurantzak eskaintzen dituen laguntzen arteko bat da. Bere helburu nagusia da Gizarte Segurantzaren onuradunen osasuna zaintzeko, zerbitzu medikoak eta farmaziakoak ematea da. Hau gizabanakoari osasuna sustatu, babestu eta lehengoratzeko ematen zaizkion zerbitzuen multzoari esaten zaio.
Ezaugarriak
Osasun-laguntzatzat hartzen dira gaixotasunaren prebentzioa, tratamendua eta maneiua,  ongizate mentala eta fisikoa zaintzea, medikuntzako, farmazia ko, odontologiako, obstetriziako, erizaintza ko eta antzeko lanbideek eskainitako zerbitzuen bidez.
Osasunaren Mundu Erakundearen arabera, osasun-laguntzak osasuna sustatzeko diseinatutako ondasun eta zerbitzu guztiak hartzen ditu bere baitan, "Prebentziozko, sendatzeko eta arintzeko esku-hartzeak, gizabanakoei zein biztanleei zuzendutakoak" barne.
Osasun-laguntza Espainian atzerritarrentzat
Atzerrian laguntza medikua behar izanez gero, Justiziako Auzitegi Nagusiaren epai baten arabera, Galiziako osasun-zerbitzua (serga) kondenatu zen Mexiko n pleura-isuri bat izan zuen emakume baten osasun-gastuak ordaintzera. Epai horren arabera, laguntza bermatuta dago Gizarte Segurantzako afiliatu guztientzat, edozein lekutan daudela ere, arriskua dagoelako berehalako arreta eskatzen duten kasuak direnean. Pertsonaren bizitza edo osotasun fisikorakoa.
Osasun-laguntza motak Espainian
Ospitaleak era askotakoak dira. Hauetan ematen den asistentzia motak:
Osasun-laguntza Ameriketako Estatu Batuetan
Estatu Batuetan, bere konturako langilek ez dute aseguru publiko medikurik 65 urte bete baino lehenago, konpainia pribatuek eskaintzen dituzten osasun-aseguruen artean aukeratu behar dute.
65 urtetik gorakoek, ezintasunen bat dutenek edo giltzurruneko gaixotasuna dutenek, beren lan-bizitzan kotizatu badute, "Medicare" izeneko aseguru publiko federala dute.
Dohaineko aseguru bakarra "Medicaid" aseguru publikoa da, diru-sarrera txikiko pertsonentzako. Medicare eta Medicaidekin lotutako osasun-laguntzako programa da.
2009 ko osasun-erreforma eman arte, enpresaria ez zegoen behartuta langileari aseguru medikoko poliza bat ematera aseguru pribatu baten bidez. 2014 tik, 50 langile baino gehiago dituzten enpresek betebehar hori dute, eta hori ez betetzeak zehapena dakar.
Tor khudree
Tor khudree Tor generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Austroglossus pectoralis
Austroglossus pectoralis Austroglossus generoko animalia da. Arrainen barruko Soleidae familian sailkatzen da.
Heste-garun ardatz
Heste-garun ardatza traktu gastrointestinal eta nerbio-sistema zentralaren arteko harreman fisiologiko eta biokimikoari deritzo. Harreman estu horretan heste-florako mikrobioek funtsezko zeregina dute. Gorputzeko sistema batzuek parte hartzen dute hesteen eta garunaren arteko bi norabideko konexioan: nerbio-sistema zentrala, sistema neuroendokrinoa, ardatz hipotalamiko-pituitario-giltzurrun gainekoa, nerbio-sistema autonomoa, nerbio-sistema enterikoa eta heste-flora.
Esan ohi da hesteak gure bigarren garuna direla, ikerketa berriek agerian uzten dutelako egundoko eragina daukatelako gure burmuinean; oso inerbatuta daude eta nerbio-sistema zentralaren gain eragin handia duten molekulak sistetizatzen dituzte gure hesteek.
Heste-garunaren bi norabideko komunikazioa konexio immuneen, endokrinoen, humoralen eta neuronalen bidez gauzatzen da. Era berean, hesteetako mikrobiotak garunaren funtzioan eragiten du honako substantzia hauek askatuz: zitokinak, neurotransmisoreak, neuropeptidoak, mezulari endokrinoak eta garrantzi handiko metabolito batzuk (kate laburreko gantz-azidoak eta peptidoglikanoak, besteak beste). Substantzia horiek garunera iristen dira odolaren, nerbioen eta zelula endokrinoen bidez.
Ikerketa asko egiten ari dira azken urteotan argitzeko zein den heste-floraren eragina (eta heste-floraren aldaketa kaltegarrienarena -disbiosia-) hainbat asaldura neurologiko eta psikiatrikoetan (Alzheimer, Parkinson, autismoa, depresioa, antsietatea...). Ikerketa horietan heste-florarik gabeko animaliak, probiotikoak, antibiotikoak eta infekzio esperimentalak erabili dira mikrobiotaren eragina nerbio-sistema zentralean ikertzeko.
Gunter ekaitza
Gunter ekaitza 2011ko abenduaren 12 eta 13 artean Bizkaiko Golkoa jo zuen zikloia izan zen. Atlantikoko iparraldea zeharkatu zuen ziklogenesi lehergarri moduan. Frantzia herrialde kaltetuena izan zen baina eta ola batek hildako bat eta zauritako bat utzi zituen Hendaian. Euskal Herrian alerta laranja ezarri zen ekaitzaren ondorioz. Haize-ufadarik gogorrena Saint-Nazaireko Pointe de Chémoulinen jaso zen (137 km/o).
Heste-garun ardatz
Nerbio- eta hormona-konexioak
Konexioak ditu nerbio-sistema zentralarekin, nerbio bagoaren bitartez, esaterako. Nerbio honek garuna eta hesteen arteko komunikazioa errazten du; adibidez, heste-florak ekoizten dituen molekula batzuk (azido gamma-aminobutirikoa edo GABA) nerbio bagoaren bidez iristen dira garunera, portaera-aldaketak eraginez saguengan (sagu horiei GABAren sintesia areagotzen duen probiotiko bat eman ostean). Aldiz, nerbio bagoa erauzita zuten saguek ez zuten portaera-aldaketa hori erakusten nahiz eta probiotiko bera (Lactobacillus rhamnosus) hartu.
Gunter ekaitza
Egun batzuk geroago Joachim ekaitzak eremu bera eraso zuen.
Heste-garun ardatz
Nerbio- eta hormona-konexioak
Digestio-aparatuaren inerbazioa jariakin gastrikoen askapenaren arduraduna da. Pavlovek lehenbizikoz frogatu zuen janariak ikusmenaren eta usainaren bidez hautemateak urin gastrikoaren jariakina zakurrengan eragiten zuela.
Bestalde, heste-florak ardatz hipotalamiko-pituitario-giltzurrun gainekoaren hainbat hormonen (kortisol, adrenalina...) jarduera moteltzen du. Kortisola, esaterako, estresaren hormona da. Heste-florarik gabeko saguek estres eta antsietate maila handiagoa dute sagu normalen aldean. Estresa eta heste-floraren arteko harremana bi norabidekoa da: hots, estres akutuak eragina du heste-floran ere, aipatutako ardatz hipotalamiko-pituitario-giltzurrun gainekoa aktibatuz eta heste-flora kaltetuz (disbiosia sortuz)
Konexio molekularrak
Heste-florak eta hesteetako zelula espezifiko batzuek heste-garun ardatzean jarduten duten garrantzi handiko molekulak ekoizten dituzte.
Kārsava udalerria
Kārsava udalerria (Kārsavas novads) Letoniako udalerri bat da. 628 km²ko azalera du eta 2018ko datuen arabera 5393 biztanle zituen. Udalerriko hiriburua Kārsava da.
Heste-garun ardatz
Konexio molekularrak
Neurotransmisoreak dira horietako batzuk (serotonina, dopamina, azetilkolina...). Hesteetako zelula bereziek sortzen dituzte, eta heste-florak parte hartzen du euren erregulazioan. Neurotransmisoreak nerbio-sistema zentralaren funtzionamendu zuzenerako ezinbestekoak dira, eta horietako batzuk (serotoninak, esaterako) lotuta daude antsietate eta depresioarekin. Serotonina aske gutxi duten gizabanakoek eta aipatutako patologiak dituztenak heste-floraren disbiosia dute sarritan.
GABA da beste molekula garrantzitsu bat. Hesteetako mikrobiotak parte hartzen du bere ekoizpenean. GABA nerbio-sistema zentralaren inhibitzaile indartsua da, eta eragin handia du gure portaeran. Ikerketa batzuek frogatzen dute probiotikoak hartzea (GABAren sintesia areagotzen dutenak) eragin positiboa duela antsietatearen kontrolean. Giza-portaeran eragina duten probiotikoei psikobiotiko deritze. Nerbio bagoaren bidez iristen da garunera.
Molekula horietako gehienak, aldiz, hesteetatik odolera pasatzen dira eta muga hematoentzefalikoa ez duten garuneko eremu batzuetara irits daitezke.
Immunitate-sistema eta heste-garun ardatza
Immunitate-sistemaren zati garrantzitsu bat heste-mukosari lotuta dago. Dirudienez, heste-florak zeregin oso garrantzitsua burutzen du immunitate-sistemaren garapen eta heltze prozesuan. Heste-florarik gabeko saguek heldugabeko immunitate-sistema dute (gongoil linfatiko txikiak, antigorputzen maila urria...). Era berean, heste-floraren aldaketek immunitate-sistema suspertu egin dezakete, zitokinen askapena bultzatuz. Zitokina horiek muga hematoentzefalikoa zeharka dezakete eta garunera iritsi, hainbat efektu bertan sortuz: sukarra, hantura, "sickness behaviour" deritzona, etab. .
Ondorio klinikoak
Ikerketa ugari burutzen ari dira heste-garun ardatzaren funtzionamendu okerraren balizko ondorio klinikoez. Izan ere, ardatz horretan gertatzen diren desorekak hainbat asaldura neurologiko eta neuropsikiatrikoren atzean egon litezke: antsietate eta depresioa, autismoa, Parkinson gaitza, Alzheimer eta esklerosi anizkoitza, besteak beste. Ikerketa horiek ez dituzte behin-betiko ebidentziak lortu, hein handi batean animaliekin soilik egin direlako, eta oso gutxi gizakiekin, baina zantzu interesgarri batzuk azaleratu dituzte. Probiotikoak eta gorotz-transplantea erabili dira aipatutako patologiak hobetzeko, emaitza itxaropentsuak eskuratuz. Ikerketa horiek, hala ere, fase esperimentaletik fase klinikora igaro behar dute oraindik, ondo bidean datozen urteetan gerta daitekeena.
Laburpena
Pilatutako ebidentziek zera iradokitzen dute: heste-florak bi norabideko elkarrekintza duela nerbio-sistema zentralarekin eta immunitate-sistemarekin, zuzeneko eta zeharkako bideen bidez. Elkarrekintza horietan ardatz hipotalamiko-pituitario-suprarrenalak, immunitate-sistemak (zitokinek), nerbio-sistema autonomoak, nerbio-sistema enterikoak eta heste-florak parte hartzen dute.
Liophidium rhodogaster
Liophidium rhodogaster Liophidium generoko animalia da. Narrastien barruko Lamprophiidae familian sailkatuta dago.
Dolný Badín
Dolný Badín Eslovakiako udalerri bat da, Krupinako barrutian kokatuta. 6,24 km²ko azalera du eta 258 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1135. urtekoa da.
Mogwai
Mogwai Eskoziako musika taldea da, post-rock estilokoa. 1995ean sortu zuten Glasgow hirian. Konposizioak gitarran oinarritutako pieza instrumental luzeak dira tipikoki, kontraste dinamikoekin, baxuaren lerro melodikoekin eta distortsio eta bestelako efektuen erabilerarekin.
San Lorentzoko Sakristia Zaharra
San Lorentzoko Sakristia Zaharra (Sagrestia Vecchia), 1419 eta 1422 bitartean Filippo Brunelleschik, Florentziako San Lorentzo basilikaren eranskin bezala. Zaharra bezala ezagutzen da, berritik ezberdintzeko, urte batzuk beranduago Michelangelok eraikia, Leon X.a aita santuaren babespean.
Eraikin hau, Brunelleschiren adibiderik espresiboenetakotzat hartua da, oinplano zentraleko ondorengo beste eraikin batzuetan eragin handia izan zuelarik. Petxinen gainean nerbiotutako kupula batek estalitako gune kubiko bat da, hondoan, oinplano karratuko antzerako beste gune bat eransten zaiolarik, abside bezala funtzionatzen duena. Sakristia, bertikalki banatuta geratzen da tamaina bereko hiru guneren bidez: behealdea, konfigurazio orokor laukiluzekoa, erdikoa, petxinek eta kupula esferikoak inguratutako arku faltsuekin, bere erradioa, bi gune euskarri horietako bakoitzaren tamainaren berdina dena. Sakristia hau, Pizkundeko oinplano zentraleko lehen gunetzat hartzen da.
Arkitektoak, beste behin, bere egitasmoa, bi irudi geometriko sinpleren bidez pentsatu zuen: zirkulua, esferarekin lotutakoa, eta karratua, kuboarekin lotutakoa. Sakristia honen diseinuak, bere jatorria, martyria paleokristauetan duela ere uste da, eta, bereziki, Jerusalemgo Hilobi Santuaren oinplanoaren zati batean. Sakristia, Donatellok eginiko erliebezko eskulturaz apaindua dago.
Plasmodesmo
Plasmodesmoa landare zelulen horma zeharkatzen duen kanal zitoplasmatikoa da, zelula biak elkarlotzen dituena eta beren arteko komunikazioa eta sustantzien garraioa ahalbidetzen duena. Landare eta algatan agertzen da.
Lehen mailako plasmodesmoak
Zelularen mitosiaren amaieran zitokinesia gertatzen ari denean Golgi aparatutik datozen fragmoplastoak zelula biak banatuko dituen erdiko xafla eratzen hasten dira. Erretikulu endoplasmatikoaren atal batzuk fragmoplasto artean harrapaturik gelditzen dira eta ondorioz poro zitoplasmatikoa eratzen da honen inguruan. Harrapaturiko erretikulu hodiari desmotubulo izena ematen zaio.
Bigarren mailako plasmodesmoak
Zelula helduen artean sortzen dira. Ez da prozesua zehazki ezagutzen baina dirudienez erretikulu endoplasmatikoak estimulaturiko entzimek zelula horma zulatzen dute eta ondoz ondoko zelulen zitoplasmek poroan zehar bat egiten dute.