cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mikio Naruse
Gerraosteko karrera
1951ko Repastek zuzendariaren itzulera ekarri zuen eta Fumiko Hayashi emakume idazlearen Lightning (1952) eta Floating Clouds (1955) lanen moldaketak egiten lehena izan zen. Pelikula horietan guztietan harreman zorigaiztokoekin edo familiako harremanekin borrokan ari ziren emakumeak agertzen ziren eta nazio mailako zinema sari entzutetsuak jaso zituzten. Late Chrysanthemums (1954), Hayashiren ipuin laburrak oinarritzat hartuta, lau geisha ohien istorioa kontatzen du eta gerraosteko Japonian finantza-murrizketekin aurre egiten haien zailtasunak. Saisei Murō eta Yasunari Kawabata-ren literaturan oinarritu ziren Older Brother, Younger Sister (1953) eta Sound of the Mountain (1954) drama familiarra, desegindako bikotearen erretratua.
Naruse serioa eta uzkurra zela esan zuten, eta Tamai Masao zinemagilea bezalako bere kolaboratzaile gertukoenek eta iraupen luzekoek ere ez zuten berari buruz gauza askorik jakiten. Elkarrizketa oso gutxi eman zituen eta Akira Kurosawaren arabera, zuzendari oso ziurra zen, eta guztia bera kaxa egiten zuen platoan. Hideko Takaminek gogoratu zuen: "Eszena bat errodatzerakoan, ez zuen sekula esango zerbait ona, txarra, interesgarria edo hutsala zenik. Erabat aiherga zen. Bere 20 bat filmetan agertu nintzen, eta, hala ere, ez zidan sekula izan antzezteko argibiderik eman. "
Quitman (Missouri)
Quitman Missourieko herri bat da. Nodaway konderrian kokatua dago. 2010ean 45 biztanle zituen, 0.34 kilometro koadrotan banatuta.
Buño (Malpica de Bergantiños)
Buño, Espainiako Galizia autonomia erkidegoko Malpica de Bergantiños udalerrian dagoen parrokia bat da, Coruñako probintzian. 2018ko erroldaren arabera 503 biztanle zituen.
Shirley (2020ko filma)
Shirley 2020ko Josephine Decker estatubatuar zinema zuzendarien film dramatikoa da.
13 Reasons Why
TH1RTEEN R3ASONS WHY estatubatuar telesaila da, Netflixerako egina.
Moda (argipena)
Moda hauetako bat izan daiteke:
13 Reasons Why
Sinopsia
Laugarren denboraldiarekin amaitu dira Clay Jensen eta institutuko gazteen gorabeherak. Agur kutsua dute graduazio giroko azken hamar atalek, eta telesailaren ezaugarri bereizgarriak bildu dituzte. Istorioan nagusi dira isilpeko sekretuak eta protagonista gazteen bizitzetan betirako eragina izan dezaketen erabakiak.
Shirley (2020ko filma)
Sinopsia
Beldurrezko istorioak idazten dituen idazle entzutetsu bat inspiratu berri da: senarrarekin batera bikote gazte bat hartu du etxean, eta harreman hori oinarri hartuta idatzi nahi du hurrengo lana.
NA-8602
NA-8602 edo Erriberriko zeharbidea, Nafarroako herri errepidea da, N-121 nafar errepideko 38,46 kilometroan hasi eta N-121 errepidearen 42,92 kilometrora arte doa. Errepidea 5,90 kilometro luze da.
Bridget Jones: The Edge of Reason (filma)
Bridget Jones: The Edge of Reason (euskaraz Bridget Jones: Arrazoiaren Ertzean) 2004ko Beeban Kidron ingeles zinema zuzendariak zuzendutako amodiozko komedia film bat da. 1999ko Helen Fielding idazlearen izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Renée Zellweger, Hugh Grant, Colin Firth, Jim Broadbent eta Gemma Jones aktoreek antzeztu zuten.
2001eko Bridget Jones's Diary filmaren jarraipena da, eran berean, 2016an Bridget Jones's Baby jarraipena izan zuen.
Renée Zellweger aktoreak bere antzezpenari esker Urrezko Globo Sariaren izendapen bat jaso zuen, Emakumezko aktore onena - Musikal eta komedia film sailean.
Argumentua
Jada Bridget Jones (Renée Zellweger) zoriontsu da: Mark Darcy (Colin Firth) ederrarekin bizi da eta bere nagusi-ohia zen Daniel (Hugh Grant) tentelaz ahaztu da. Baina zoritxarrez Rebecak (Jacinda Barrett) Markekin duen harremana apurtuaraziko du. Lanean ere ez dabil ongi, baina gauzik txarrena bere Tailandiarako bidaian gertatuko zaio. Halere, betiko legez, bere lagunen babesa izango du, haiek animatu eta jende berria ezagutu dezan bultzaraziko diote. Baina, batek daki, Bridgeten gogoan Danielekin itzultzeko asmoa ez ote dagoen?
Esanezin
Esanezin Ianire Aranzaberen (Altzagarate, Gipuzkoa, 1999ko urriaren 3a) proiektu musikala da.
Ibilbidea
2019ko udan eman zituen bere lehen pausoak musika munduan Oriol Flores (Bartzelona, 1979) musikariarekin batera; eta 2020ko apirilean ikusi zuten argia proiektuaren lehen bi abestiek.
Bi kantu hauei jarraiki, ordura arte idatzitako abestiei forma eman eta zazpi kantuz osatutako EPa grabatzeari ekin zioten. Horrela, 2021eko maiatzaren 14an ikusi zuen argia Aireratzen, Esanezinen lehen EPak, crowdfunding kanpaina bati esker.
Diskografia
Aireratzen (2021, autoekoizpena)
Katalanezko literatura
Katalanezko literatura hizkuntza hartaz egindakoa da, edozein dialektotaz. Historikoki, lau aro nagusi ditu: Erdi Aroko loraldia, Decadència edo gainbehera (arrazoi politikoengatik eta espainol literaturaren Urrezko Aroarengatik, katalanaren erabilerak beherakada handia izan zuen kultura hizkuntza gisa), Renaixença eta literatura garaikidea.
Katalunieraz idatzi izan duten egile klasikoen artean, nabarmentzekoak dira Ramon Llull eta Ausias March. Idazle garaikide ezagunenak Salvador Espriu, Terenci Moix eta Quim Monzó dira.
XIII.-XV. mendeak
Erdi Aroan, loraldia etorri zen trobadoreen bidez lehenik, eta bestela Kataluniako Printzerritik kanpoko hiru egile klasiko nabarmendu ziren:
Balear Uharteetan, Ramon Llull (1235 - 1315) idazle emankor, filosofo eta teologoa katalanezko literaturaren sortzailetzat jotzen dute adituek. 250 liburu inguru idatzi zituen katalan, latin edo arabieraz. Obra ezagunena "Fèlix (Llibre de meravelles)"da.
Valentziako Erresuman, Segle d'Or valencià ordezkatu zuten batik bat Ausias Marchek (1397-1459; "Cants d'Amor") eta Joanot Martorellek (1413?-1468; "Tirant lo Blanc"), Pizkundean.
Sundasalanx mesops
Sundasalanx mesops Sundasalanx generoko animalia da. Arrainen barruko Clupeidae familian sailkatzen da.
Katalanezko literatura
XIX. mendea
XIX. mendean, Renaixença piztu zen katalanezko kulturan orokorrean eta literaturan zehazki, aurreko mendeetan pairatutako Decadència garaiaren ostean.
Bartzelonako probintzia edo hiriburukoak izan ziren gailendu ziren hiru idazle nagusiak: Jacint Verdaguer (1845-1902; L'Atlàntida), Joan Maragall (1860-1911, Visions & Cants) eta Santiago Rusiñol (1861-1931; El jardí abandonat).
Valentzian, bitartean, Constantí Llombart, Teodor Llorente eta Josep Bernat i Baldoví azpimarratzekoak dira.
Beo (Malpica de Bergantiños)
Beo, Espainiako Galizia autonomia erkidegoko Malpica de Bergantiños udalerrian dagoen herri bat da, Vilanova de Santiso parrokia eta Coruñako probintzian. 2018ko erroldaren arabera 403 biztanle zituen.
Château-Salins
Château-Salins Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Château-Salins udalerrian erroldatutako biztanleak 2.552 ziren. Familiak 1.021 ziren, horien artean 377 pertsona bakarrekoak ziren (168 bakarrik bizi ziren gizonak eta 209 bakarrik bizi ziren emakumeak), 272 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 280 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 92 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.161 etxebizitza zeuden, 1.043 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 21 bigarren erresidentzia ziren eta 97 hutsik zeuden. 645 etxeak ziren eta 511 apartamentuak ziren. 1.043 etxebizitza nagusietatik 494 bere jabearen bizilekua ziren, 506 alokairuan okupaturik zeuden eta 43 doan lagata zeuden; 45 etxek gela bat zuten, 110 etxek bi zituzten, 166 etxek hiru zituzten, 229 etxek lau zituzten eta 493 etxek bost zituzten. 631 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 525 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 314 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.617 ziren, horien artean 1.112 aktiboak ziren eta 505 inaktiboak ziren. 1.112 pertsona aktiboetatik 981 lanean zeuden (545 gizon eta 436 emakume) eta 131 langabezian zeuden (64 gizon eta 67 emakume). 505 pertsona inaktiboetatik 134 erretiraturik zeuden, 242 ikasten zeuden eta 129 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Château-Salins udalerrian 957 unitate fiskal zeuden, 2.228 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.682,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 151 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 6 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 20 eraikuntza enpresak ziren, 25 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 12 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 9 finantziazio enpresak ziren, 8 higiezinen enpresak ziren, 19 zerbitzu enpresak ziren, 23 administrazio publikoko enpresak ziren eta 12 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 12 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 4 okindegiak, 1 liburu denda zen, 2 elektrotresna dendak eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean Château-Salins udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 969 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu laburretarako ospitale 1, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, botika 1 bat eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Château-Salins udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 348 ikaslekin.
Küssaberg
Küssaberg Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Altenheim
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 75 etxebizitza zeuden, 74 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 1 hutsik zegoen. 73 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 74 etxebizitza nagusietatik 67 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 6 etxek hitu gela zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 55 etxek bost zituzten. 61 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 26 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 40 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 145 ziren, horien artean 101 aktiboak ziren eta 44 inaktiboak ziren. 101 pertsona aktiboetatik 98 lanean zeuden (55 gizon eta 43 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 44 pertsona inaktiboetatik 17 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Altenheim udalerrian 71 unitate fiskal zeuden, 216 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.112 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2000. urtean Altenheim udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 259 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Afari
Afaria Ilunabar edo gau aldera hartzen den janaria da, egunean atzenekoa, astegun arruntean. Afaria hitza apairu formatik omen dator.
Afalordua
Afaltzeko ordua aurreratzen ari da aspalditik, osasunak eta lanak aginduta: Hego Euskal Herrian zortzietatik aurrera afaldu ohi da; Ipar Euskal Herrian, aldiz, lehenago. Nolanahi ere, familia bakoitzak afaria hartzeko unea betebeharren arabera egokitzea izaten da ohikoa.
Ohiko afaria
Afari ohikoa sarrerak (zopak, kremak, berdurak), jakiak (arraina, entsaladak, arrauzkiak) eta postreak (fruta, jogurta), osatzen dute, bazkaria bezala, baina oraingoak prestaera arinagoak eta kopuru txikiagoak dira.
Alorreko aditu askok diotenez, ez da komeni eguna afaldu gabe bukatzea baina, era berean, afaria ahal bezain arinena izatea aholkatzen dute, gainpisua eta loditasun arazoak ekiditeko, gauez metabolismoa moteldu egiten baita. Egokiena omen da oheratu baino, gutxienez, bizpahiru ordu lehenago afaltzea.
Hortxe oinarritzen dira atsotitz asko, hala nola: errege modura gosaldu, printze modura bazkaldu eta behartsuen modura afaldu edo nahi baduzu luze bizi, gaurko afaria biharko utzi, adibibez.
Mikhail Kalaxnikov
Mikhail Timofejevitx Kalaxnikov (Михаи́л Тимофе́евич Кала́шников; Kuria, Altai Krai, Errusiako SESF, SESB, 1919ko azaroaren 10a - Izhevsk, Udmurtia, Errusia, 2013ko abenduaren 23a) kalibre txikiko armen diseinatzaile nabarmena izan zen. AK-47 eraso-fusilaren (sarri, Kalaxnikov edo AK izenez ezaguna) diseinatzailea izateagatik da ospetsua.
Gazte urteak
Abeltzainen semea izanda, Bigarren Mailako Eskolan graduatu eta gero, berehala Kalaxnikov lanean hasi zen Maitaiko Turkestan-Siberia trenbideko gordailuan, eta horretan aritu zen 1938 arte. Urte hartan Armada Gorriko kide egin zen. Armadan zela, tankeen mekanika-eskolan, hainbat osagai diseinatu zituen tankeak konpontzeko.
Bigarren Mundu Gerra
Bigarren Mundu Gerran borrokatu zen, tankeen dibisioko ofizialorde. Hasieratik interes handia erakutsi zuen su-armei buruz. 1941an Georgi Zhukov jeneralak Leningradora (egungo San Petersburgo) destinatu zuen, haren asmakizunak tankeetan erabiltzeko. Une horretan hasi zen Kalaxnikov tankeak gidatzen, harik eta urte hartako urrian Brianskeko guduan bonba batek besoan zauritu zuen arte. Ospitalean zelarik, arma berri batean hasi zen pentsatzen, sobietar arma zaharrei bere kideek egindako kritiketan oinarrituta.
Ingrejileko hiri galdua
Ingrejil Brasilgo Bahia estatuan, Serra das Almasen, Livramento de Nossa Senhora udalean dagoen azternategi arkeologikoa da. Han aurkitu diren aztarnei buruzko informazio gutxi dago eta hortik inguruak duen misterio kutsua.
Historia
Aurkikuntza, 1984an, Gabriele D'Annunzio Baraldik ikertzaileak egin zuen. Aurkikuntza egiteko Rio de Janeiroko Liburutegi Nazionalaren 1754ko eskuizkribu bat erabili zuen. Aztarnategia goi ordoki batean kokatuta dago. Bertako tenperatura freskoagoa da.Hiriaren aztarnak arroka lerrokatuak eta menhir batuzk dira. Dirudienez lekuan herri bat bizi izan zen. Ikertzaile batzuen ustez Inka kulturarekin lotura eduki dezake.
Bridget Jones's Baby
Bridget Jones's Baby (euskaraz Bridget Jonesen Haurra) 2016ko Sharon Maguire galestar zinema zuzendariak zuzendutako amodiozko komedia film bat da. Renée Zellweger, Colin Firth, Patrick Dempsey, Jim Broadbent, Gemma Jones eta Emma Thompson aktoreek antzeztu zuten.
2001eko Bridget Jones's Diary eta 2004ko Bridget Jones: The Edge of Reason filmeen jarraipena da.
Argumentua
Mark Darcyrekin (Colin Firth) harremana moztu ondoren, Bridget Jonesi (Renée Zellweger) "eta pozik bizitu izan ziren" esaldia ez zaio bete. Berreoigetahiru urte eta berriz ere ezkongabea, bere albistegiko ekoizle lanean buru-belarri jardutea eta lagun zahar eta berriez inguratzea erabakiko du. Lenebiziko aldiz, Bridgetek dena kontrolpean du. Zer joan liteke gaizki?
Baina Bridgetek Jack Qwant (Patrick Dempsey) estatubatuar erakargarria ezagutzen duen bere bizitzak sekulako aldaketa jasango du, izan ere, Darcyk ez duen oro duen senargaia baita. Ezustean, haurdun dagoela jabetuko da, baina berezitasun batekin: ustezko bi aita daude, baina ez daki bietako zein den aitatxo "zorteduna".
Simpsonichthys ocellatus
Simpsonichthys ocellatus Simpsonichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Rivulidae familian sailkatzen da.
Garra gracilis
Garra gracilis Garra generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Italierazko literatura
Italierazko literatura hizkuntza hartaz egindakoa da, nagusiki Italiako idazleei lotua. Italieraren estandarizazioa gertatu arte latinaren eta Siziliako zein Toscanako dialektoen eragin handia izan zuen.
Historiak idazle italiar handiak eman ditu, Dante eta Cesare Pavese, esate baterako. Halaber, sei Nobel Saridunek idatzi dute italieraz, besteak beste, Dario Fok.
Hasiera
XIII. mendean, Siziliako poesia-eskola eta Toscanako Dolce Stil Novo loratu ondoren, italiera bere lehen heldu arora iritsi zen XIV. mendeko idazleen (Dante Alighieri, Francesco Petrarca eta Giovanni Boccio) literatura-sorkuntza azpimarragarriari esker, eta ondorioz Europan zehar zabaltzen hasi zen. XV. mendean eta, batez ere, XVI. mendean, Errenazimentua nazioartera hedatu zenean, literatura eta hizkuntza italiarren hedapena areagotu zen. Garai hartan italiera inposatu zen Europako literatur hizkuntza gisa.
XVI. mendearen bigarren erdian, italiera literatura-eremutik irakaskuntzaren eta komunikazioaren hizkuntza izatera pasa zen. baina hizkuntza elitista zen, populazioaren parte nagusia dialektoak erabiltzen zituelako. 1861ean, Italiako Erresuma aldarrikatu eta ofizial bihurtu zenean, kultura-marko bakarra eratu zen eta beste hizkuntzek eta dialektoek indarra galtzen joan ziren.
Humanismoa eta Errenazimendu ondoko garapena
Errenazimenduarekin sortutako Humanismoa lehen mailako kultura-fenomenoa izan zen Italian, eta seguruena da Italiak Europako kulturari egin zion ekarpenik garrantzitsuena. "Mundu klasikorako itzulera" izan zen, modernitatea aldarrikatzen duten sentsibilitate eta pentsamolde baten bidez iragazia. Humanismoa da, halaber, Italiako izaera nazionaleko lehen literatur eta kultur mugimendua, penintsula osoan zehar garatu baitzen eta Italiako hainbat guneren arteko truke eta loturez elikatu baitzen. Hala ere, Florentziak izan zuen oso eragin garrantzitsua eta Lorenzo Medici-ren inguruan bildu ziren artista asko.
Errenazimentuaren ondorengo literatura-aldiaren ezaugarri nagusiak dira arte-mota guztiak gurutzatzea eta literatura bideratzea italiera eta klasizismoa uztartuz. Garaiaren hasieratzat 1494 hartzen da, 1494 urtean sartu baitzen Frantziako Karlos VIII.a Italian, Italiako gainbehera politikoaren eta atzerriko menderatzearen hasiera delarik. Garai hartako idazle ezagunenetako bat Nikolas Makiavelo da, Printzea idazlanaren egilea.
Garai hartan Commedia dell'arte ere garatu zen, berebiziko eragina izan duena antzerkiaren garapenean.
1559tik aurrera, gutxi gorabehera, gainbehera hasi zen Italiako literaturan. Espainiaren mende, filosofo batzuek beren jarduerak mugatuta ikusi zituzten beren ideiengatik. Tommaso Campanella torturatu zuen Inkisizioak, eta Giordano Bruno erre egin zuten sutan (nahiz eta azken bi kasu horietan Inkisizio erromatarrak zuzenean erre zituen).
XVIII. mendeko pizkundea
Espainiako mendekotasunetik libre eta Ilustrazioaren eraginarekin XVIII. mendea Italiako literaturak aurrera egin zuen. Historia eta Filosofia garrantzitsuak izan ziren; horrela Giambattista Vicok kontzientzia historikoaren esnatzea ekarri zuen, eta Cesare Beccariak sistema penalaren aldaketa eta tortura alboratzea.
Giuseppe Parini izan zen XVIII. mendeko literaturaren pizkundeak eman zuen idazlerik garrantzitsuena. Lirikaren berritzailea izan zen eta ironia da bere ezaugarrietako bat. Eskola sortu zen bidea irekiz ondoren etorriko ziren Vittorio Alfieri, Ugo Foscolo eta Vincenzo Monti poetei.
Bélâbre
Bélâbre Frantziako udalerria da, Indre departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2007an 958 biztanle zituen.
Italierazko literatura
XIX. mendea: Literatura erromantikoa eta ondokoa
Alessandro Manzonik formulatu zituen eskola berriaren helburuak, egia historikoa eta egia morala aurkitu eta adierazi nahia ezarriz, ez bakarrik helburu gisa, baizik eta edertasun-iturria. Artearen errealismoa da literatura italiarraren ezaugarria Manzonirengandik abiatuta. Haren I promessi sposi (Ezkongaiak) lanak eman dio ospe hilezkorra. Ezbairik gabe, eleberri historikoaren ideia Walter Scottengandik heldu zitzaion, baina Manzonik eleberri historiko bat baino zerbait handiagora heldu zen, benetako artelan errealista bat lortu baitzuen. Irakurlearen arreta bereganatzen du, erabat, pertsonaien eraikuntza ahaltsu eta objektiboak eginez. Garaiko poeta azpimarragarriena, bestalde, Giacomo Leopardi da.
Bélâbre
Biztanleria
2007an Bélâbre udalerrian erroldatutako biztanleak 958 ziren. Familiak 463 ziren, horien artean 172 pertsona bakarrekoak ziren (86 bakarrik bizi ziren gizonak eta 86 bakarrik bizi ziren emakumeak), 185 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 79 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 27 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Italierazko literatura
XIX. mendea: Literatura erromantikoa eta ondokoa
1848ko iraultzak eta gero politikak tokia galtzen du. Giosué Carducci izango da garaiko idazle ezagunena, eta erromatikoen aurkakoa izanik antzinako espiritua berreskuratu zuen. Poeten artean Gabriele D'Annunzioren poesia-lan originala aipa daiteke, baita bere obra dramatikoak eta fikziozkoak ere. XX. mendearekin postmodernismoa izan zen kanona, Italo Calvinoren eskutik.
Bélâbre
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Italierazko literatura
XX. mendea
Mundu gerren artekoa krisi garaia eta gizartean positibismoa baztertu (errealitatea eta zientziaren nolabaiteko ukapenarekin) egiten da. Frantzian sortutako Dekadentismoa arrakastatsua gertatzen da. Ordezkari nagusia Gabriele D'Annunzio Il Piacere (Plazera) obrarekin. Futurismoa ere bere garrantzia izan zuen. Italo Svevo y Federigo Tozzi dira XX. mendeko hasierako idazle garrantzitsuenetako bi.
Bélâbre
Etxebizitza
2007an 704 etxebizitza zeuden, 469 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 157 bigarren erresidentzia ziren eta 77 hutsik zeuden. 658 etxeak ziren eta 32 apartamentuak ziren. 469 etxebizitza nagusietatik 363 bere jabearen bizilekua ziren, 85 alokairuan okupaturik zeuden eta 21 doan lagata zeuden; 8 etxek gela bat zuten, 32 etxek bi zituzten, 97 etxek hiru zituzten, 138 etxek lau zituzten eta 193 etxek bost zituzten. 328 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 226 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 150 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Italierazko literatura
XX. mendea
Bigarren mundu gerraren ondorengo aroan gertaeren izugarrikeria deskribatu nahi duen joera azpimarra daiteke. Aurreko literatura italiarra gaitzesteko jarrera hartu zuen, faxismoari lagundu izana leporatuta. Kondenaren interprete nagusia Elio Vittorini izan zen, Il Politecnico aldizkariarekin, eta bertan artistaren eta errealitate politikoaren arteko independentzia berresten zuen. Arreta poesiatik urruntzen hasten da eta zinemak garrantzia hartzen du. Prentsa-askatasuna berreskuratu ondoren, garrantzi berezia du Einaudi argitaletxeak, garai hartako idazle nagusietako asko biltzen baititu: Beppe Fenoglio, Natalia Ginzburg, Elio Vittorini, Cesare Pavese, Italo Calvino etab.
Bélâbre
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 517 ziren, horien artean 350 aktiboak ziren eta 167 inaktiboak ziren. 350 pertsona aktiboetatik 313 lanean zeuden (165 gizon eta 148 emakume) eta 37 langabezian zeuden (16 gizon eta 21 emakume). 167 pertsona inaktiboetatik 90 erretiraturik zeuden, 36 ikasten zeuden eta 41 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Italierazko literatura
XX. mendea
XX. mendeko beste idazle aipagarriak dira Umberto Saba, Alberto Moravia, Vitaliano Brancati, Vasco Pratolini, Pier Paolo Pasolini, Sandro Penna, Giuseppe Tomasi di Lampedusa, Giorgio Caproni eta Leonardo Sciascia. 1960ko hamarkadaren ondoren abangoardiako mugimendu berri bat sortzen da, adierazpen tradizionalarekin talka egiten duena eta hizkuntzarekin esperimentatzen duena. Haren ordezkariak dira Umberto Eco, Edoardo Sanguineti, Giorgio Manganelli, Vincenzo Consolo eta Alda Merini beste batzuen artean. Gaur egungo beste idazle azpimarragarriak dira Antonio Tabucchi, Alessandro Baricco, Niccolò Ammaniti, Andrea Camilleri, Giulio Angioni, Stefano Benni, Aldo Busi eta Dacia Maraini.
Bélâbre
Diru sarrerak
2009an Bélâbre udalerrian 493 unitate fiskal zeuden, 1.040,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.458 euro zen.
Italierazko literatura
Euskaraz argitaratuak
Asko itzuli da italieratik euskarara, batez ere haur eta gazte literatura. Hona hemen ezagunenetako batzuk :
Bélâbre
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 57 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 15 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 6 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Qulin (Missouri)
Qulin Missourieko hiri bat da. Butler konderrian kokatua dago. 2010ean 458 biztanle zituen, 1.17 kilometro koadrotan banatuta.
Bélâbre
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 22 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 1 funeraria, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 igeltseroak, 2 margolariak, 3 zurginak, 1 iturgina, 2 argiketariak, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Barizo (Malpica de Bergantiños)
Barizo, Espainiako Galizia autonomia erkidegoko Malpica de Bergantiños udalerrian dagoen parrokia bat da, Coruñako probintzian. 2018ko erroldaren arabera 292 biztanle zituen.
Pericrocotus roseus
Pericrocotus roseus Pericrocotus generoko animalia da. Hegaztien barruko Campephagidae familian sailkatua dago.
Théodore Rousseau
Pierre Étienne Théodore Rousseau (Paris, 1812ko apirilaren 15a - Barbizon, 1867ko abenduaren 22a) Barbizongo eskolako frantziar margolaria izan zen. Gehienbat paisaiak margotzen zituen, izadiaren tratamenduan XVII. mendeko holandar artisten lanak oinarritzat harturik.
Biografia
Parisen jaio zen, familia burges batean. Merkataritzan prestakuntza jaso zuen arren, laster margolaritzarako gaitasuna zuela erakutsi zuen. Hasieran, aitak joera hori deitoratu zuen baina, ondoren, Théodorek negozioak alde batera uztea onartu eta bizi guztian babestu zuen (aita semea baino gehiago bizi izan zen). 1830eko hamarkadako gainerako margolari erromantiko guztiek bezala, oztopo handiak izan zituen bere obrak Parisko Aretoan onartuak izan zitezen. Izan ere, itzal handia zuten heziketa klasikoko artistak erabat aurka zituzten.
1831 eta 1834an margolanen bat erakutsi zuen Aretoan, baina 1836an, artista klasikoen botoengatik, La Déscente des vaches lan handia baztertua izan zen. Geroztik, 1848ko iraultza arte, beti errefusatua izan zen. Erbestealdi artistiko horretan bere lanik hoberenetako batzuk sortu zituen. 1851ko Parisko Aretoan Lisière de forêt (Baso bazterra) erakutsi zuen.
1848 arte noizbehinka baino ez zen Barbizonen bizi izan. Urte horretan, ordea, Fontainebleauko basoaren ondoko herri horretara aldatu zen, eta han igaro zituen hil arteko egun gehienak. Parisko 1855eko Erakusketa Unibertsalean aurreko 20 urteetan errefusatuak izan ziren Rousseauren margolanak aurkeztu ziren. Hala ere, ez zuen inoiz arrakasta handia izan Frantzian, eta, 1861an bere obren enkante batek porrot egin ostean, Amsterdam, Londres edo New Yorkera alde egitekotan egon zen.
Baina, orduan, zoritxarrak gaineratu zitzaizkion: emaztearen buruko eritasun larria, bezero urritasuna, lagun baten buru-hiltzea Barbizongo etxean...1863an Alpeetara, Mont Blanc mendiaren zirriborroak egitera, egon zelarik, biriketako gaitz bat erantsi zitzaion. Handik aurrera osasuna ahulduz joan zitzaion. 1867ko abenduaren 22an hil zen, Barbizonen, Jean-François Millet lagun mina ondoan zuela.
Sundasalanx microps
Sundasalanx microps Sundasalanx generoko animalia da. Arrainen barruko Clupeidae familian sailkatzen da.
Trenbide-garraio
Trena
Trena lokomotor-makina batek eta elkarri lotutako autopropultsatutako bagoi ek edo autoek osatzen duten garraioa da. Oro har, salgaiak, animaliak edo pertsonak leku batetik bestera garraiatzeko errei iraunkorren gainean igitzen dira. Hala ere, "errepideko trenak" izeneko erremolke akoplatuak dituzten kamioiak ere badaude. Trenbidea errei etatik (tren arruntak) edo lebitazio magnetiko rako diseinatutako beste bide batzuetatik (maglev, magnetic levitation ingelesez) joan daiteke. Lokomotor bat edo gehiago izan ditzakete eta bagoiak akoplatuta egon daitezke, edo automotorea k izan daitezke; kasu horretan, autoak (guztiak, batzuk edo bakarra) autopropultsatuak dira. Orduan, tren en propultsio-modua aldatu egiten da, batez ere erabileraren arabera.
Garraio bide honek eragin handia izan du munduaren inguruko gizarte askoren garapenean, haren erabilera garrantzia handia izan du industrializazioa ri dagokionez abantaila handia aurkezten duelako. Pertsona ugari eta zama handiak garraiatu ahal izatea ahalbidetzen duenez alde handia egon da garraiobide hori izan zuten edo gabeko herrialdeen artean. Euskal herrian oso esanguratsu izan zen Plazaolako trena Iruñeatik Donostirako ibilbidea egiten zuena.
Etimologia
Hitz hau ia berdina da ingeles ez, frantses ez, nederlandera z, espainiera z, portuges ez edo italiera z. Train ingelesetik dator, eta frantsesetik, berriz, train zaharretik, arrastatzeko ekintzatik (etimologikoki traginarrarekin lotua).
Gaur egun, trena ibilgailu anizkoitz gisa definituko genuke, harentzat bereziki egindako trenbide batetik zirkulatzen duen bitarteko mekanikoen bidez mugitzen dena.
Trenaren garapen teknologikoa historian zehar
Bere bidea gurpilek markatuta zuen ibilgailua zen. Gurdi ek lerro paraleloak zulatu zituzten Ureko kaleetan. Herritarrak laster konturatu ziren gurpilaldi horiek, sakonak zirenean, ibilgailu gidatuak mantentzen zituztela eta, zirkulatzean, etxeak ez zituztela hondatzen Tigris eta Eufrates ibaietako kale estuetan. Geroago, hautsez edo puztuz betetako kaleak lauzaz estali ziren, gurdiek bide finko bat jarrai zezaten behar ziren bideak nahita utziz. Ez da ahaztu behar lau gurpileko gurdia asmakizun berria zela orduan, eta atzeko ardatza ez zela orientagarria.
Trenbidea Ingalaterran XVIII. eta XIX. mendeetan sortutako Industria Iraultza ren emaitza izan zen.
Tren-makina bat, giza garraiorako eta zama-garraiorako bagoi ak gehitu zitzaizkiona, dira, funtsean, orain arte trena osatzen duten zatiak.
Motorra k edo trenak aurrerapen teknologikoen subjektu izan dira, eta horren adibide da Japonia ko bala-trena.
Richard Trevithick izan zen lehen tren-makinaren eraikitzailea (1804ko uztailaren 25a), geroago tren batera bideratuko zena.
Tren-makinaren hasierako erabilera ikatz-meategi etan izan zen, eta lehenengo frogaldian berrogei tonako karga eraman zen, 6 km/h-ko abiaduran.
1823an, Ingalaterrako Parlamentuak George Stephensoni proiektu baten titulartasuna ziurtatzen zion akta onartu zuen, Stockton eta Darlington herriak burdinbide baten bidez lotzea helburu zuena.
Trenbidea berraurkitzea
XIX. mendean, Europako herrialde askotan, Erromatar Inperioa ren aztarnak aurkitzen hasi ziren. Beren gotorlekuekin ederki markatutako hiriak, berokuntza sistema zentral bat eta ur korrontea zuten landetxeak, ondo zolatutako errepideak eta pisu handiak eramaten zituzten gurdiak ibiltzeko prestatutako harrizko bideak aurkitu dira. Bide horietako bat Britainiar Uharte etan aurkitu zuten, zehazki, geroago Abbeydore tren-geltokia Ingalaterra ren eta Galesen arteko mugan eraikiko zen lekuan.
Hura ibilgailu gidatua ren garaia izan zen, baina ez erreiez betetako bidearena.
Erreien jatorria bideetan lokatzetan gurdien gurpilak hondoratu ez zitezen enbor taulaz estali zutenean soru zen. Sistema hau euri asko eta harri gutxi zeuden zonaldeetara zabaldu zen.
Trenentzat aurrerapen ikaragarria izan zen, erraz mugitu ahal ziren urruneko lekuetara. Adibideaz, linea luze bat Bernina Express linera, Suitza n sortutakoa da.
Trenen jatorrizko gurpilak gaur egungo gurpila aren forma antzekoa zuen. Errailen eraketa hoankoa zen: zuhaitz-enborrak (izeiak edo alertzeak normalean), beste enbor laburrago batzuen gainean sartu angelu zuzenak osatu. Trabesen gainean jarritako enborrekin erreiak osatzen ziren. Ez dakigu nork jarri zuen lehen bidea, baina XVI. mendean Transilvania ko urre-meategietan erabiltzen ziren, eta bide primitibo eta ibilgailuetako zati batzuk bizirik iraun dute denboraren poderioz.
Smial
Smial, Tolkienen legendarium ospetsutik ateratako hitz hobbit bat da, hauek erabiltzen dituzten etxebizitzak izendatzen dituena eta muinoetan eta antzeko tokietan zulatuak egoteagatik eta horma biribilak eta tunel ugari izateagatik bereizten direnak. Hobbitek, soilik hobbit zuloak ere deitzen dituzte.
Historia
Hobbiten historia, Eguzkiaren Hirugarren Aroko 1150. urtean gertatutako euren irteeraren aurretik askorik ezagutzen ez denez, ez dago zehatz esaterik noiz sortu zen etxebizitza mota hau lehen aldiz. Hala ere, iletsuek, hobbitak irteera horretan banatu ziren adarretako bat eta mendebalderantz joan zen lehena, "tuneletan eta kobazuloetan bizitzeko antzinako ohitura" mantentzen zutela ezagutzen da, eta eurek uste zutela, antzinatik "lurrazpiko kobazuloetan" bizi izan zirela, denboraren igaroan, beste etxebizitza mota batzuk egin behar izan bazituzten ere. Beste alde batetik, hobbit hitzaren etimologia, hain zuzen ere, "zulo zulatzailea" izatea dela jakiteak, smialetan bizitzeko ohitura oso antzinakoa dela ere pentsarazten du.
Edozein kasutan, hobbiten kobazulo hauen existentziari buruzko erreferentziarik antzinakoena, dirudienez, Gandalfek, Gollumi buruz, Frodo Zorrozabali kontatzen dionean dago, eta, non Gollumen amonak, "familiatik eta kobazulotik bota zuela" ziurtatzen den, Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2463. urtean data daitekeena, ia ziur, irteeran zehar emigratu ez zuten hobbitak izango zirenez, eta, emigratu zutenekin harremana galdu zenez, Gandalfek dioen kobazuloak, jada oso aurretik erabiltzen ziren eraikuntza metodoz eraikitakoa zela uste daiteke. Honek, smialen existentzia, Eguzkiaren Hirugarren Aroko 1150. urtea baino lehenago datatzera eraman gintzake.
Bilbo Zorrozabalen garaian, Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2941. urtean, soilik aberatsenek edo pobreenek jarraitzen zuten smial primitiboetan bizitzen. Ordurako, ia leihorik gabeko eta erosotasun urriko zulo soilak baino ez ziren pobreenen eta aberats eta luxuzkoenen artean bana zitezkeen.
Zulaketa hauetarako lur egokia, ez zen edonon aurkitzen. Toki menditsuak izan behar zuten, eta, beraz, lautadan, hobbitek beste etxebizitza mota batzuk erabili behar izan zituzten.
Smial baten itxura
Beharbada, smial baten deskribapenik grafikoena, luxuzkoenei dagokienez behintzat, Tolkienek, Hobbita izeneko bere eleberrian ematen duena da.
Hobbita, 11-12 orrialdeak.
Bengaliar egutegia
Bengaliar egutegia (bengaleraz: বঙ্গাব্দ Bônggabdo edo বাংলা সন Bangla Shôn) Bangladesh eta ekialdeko Indiako Mendebaldeko Bengala, Assam eta Tripura estatuetan erabiltzen duten eguzki egutegia da. Urtea Pohela Boishakh egunean hasten da, Bangladeshen apirilaren 14an eta Indian apirilaren 15ean dena.
Bengaliar egutegiak Pôhela Boishakh baino lehen Anno Dominik baino 594 urte gutxiago ditu eta Pôila Boishakh eta gero 593.
Garra ghorensis
Garra ghorensis Garra generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
NA-8603
NA-8603 edo Zangozako zeharbidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-127 nafar errepideko 2,60 kilometroan hasi eta NA-127 errepidearen 5,63 kilometrora arte doa. Errepidea 3,05 kilometro luze da.
Kudeaketa ingeniaritza
Kudeaketa Ingenieritza kudeaketaren praktika ingeniaritzaren praktikari aplikatzea da. Ingeniaritza-zuzendaritza karrera bat da. Ingeniaritza-zuzendariek jarduerak planifikatu, zuzendu eta koordinatzen dituzte fabrikazio-instalazioetan, enpresetan, gobernu-agentzietan, eraikuntza-lanetan eta ingeniaritza-lan hori egiten den edozein tokitan. Era berean, osagai teknologiko edo sistematiko bat duten baliabideak planifikatu, antolatu, berrikusi eta zuzentzen dituzte. Ahaleginak ingeniaritza eta informatika espezialitate batean edo gehiagotan dituzten esperientziak ekartzen dituzte eta, oro har, diziplina askotako profesional talde bat gainbegiratzen dute.
Ingeniaritza-kudeatzaileek pixka bat atzera egin dezakete eta produktu edo sistema bat aztertu dezakete egin daitezkeen hobekuntza orokorrak zehazteko. Ingeniaritza gaitasunak erabiltzen jarraitzen dute, baina taldekideen ingeniaritza eta informatika gaitasunetan ere oinarritzen dira helburuak lortzeko. Ahalegin handiago baten erantzuleak dira eta lorpen orokorren arabera saritzen dira.
Historia
Stevens Teknologia Institutua k Ingeniaritza Kudeaketa Departamenturik zaharrena du, 1908an Merkataritza Ingeniaritza Eskola gisa ezarri zena. Ondoren, Administrazio Ingeniaritzako Lizentziatura programa (BEEM) izena eman zitzaion eta Sistema eta Enpresen Eskolara lekualdatu zen. Syracuse Unibertsitateak AEBetako ingeniaritzaren kudeaketako graduondoko lehen titulua ezarri zuen. Lehen aldiz 1957an eskaini zen. 1967an, Missouriko Zientzia eta Teknologia Unibertsitatean (Missouri S & T, lehenago Missouri-Rollako Unibertsitatea, lehen Missouriko Meatze Eskola zena) "Ingeniaritzaren Kudeaketa" izeneko lehen unibertsitate-departamentua sortu zen. 1959an, Western Michigan University ingeniaritza modernoaren kudeaketako lizentziaturaren aurrekaria eskaintzen hasi zen ("Gainbegiratze industriala" izenekoa), eta 1977an, WMUk manufaktura-administrazioko maisutza hasi zuen, gero ingeniaritza-kudeaketa izena eman zitzaiona. AEBetatik kanpo, Alemanian, Ingeniaritzaren Kudeaketan biltzen den lehen saila 1927an ezarri zen Berlingo Unibertsitate Teknikoan. Turkian, Istanbulgo Unibertsitate Teknikoa k Kudeaketa Ingeniaritzako Departamentua du, 1982an ezarria, eta Kudeaketa Ingeniaritzako graduondoko eta graduondoko programa batzuk eskaintzen ditu (ingelesez). Erresuma Batuan, Warwick Unibertsitateak WMG departamentu espezializatu bat du (lehen Warwick Manufacturing Group bezala ezagutzen zena), 1980an sortua, MSc Engineering Business Management graduondoko programa bat eskaintzen duena.
Michigango Unibertsitate Teknologikoa k Ingeniaritza Kudeatzeko programa bat hasi zuen Negozio eta Ekonomia Eskolan 2012ko udazkenean.
Kanada n, Newfoundland Unibertsitateko Memorialak Ingeniaritzaren Kudeaketan maisutza programa oso bat hasi du.
Danimarka n, Danimarkako Unibertsitate Teknikoak Ingeniaritzaren Kudeaketan maisutza programa bat eskaintzen du (ingelesez).
Pakistanen, Ingeniaritza eta Teknologiako Unibertsitateak, Taxilak, Ingeniaritza eta Teknologiako Unibertsitateak, Lahorek eta Zientzia eta Teknologiako Unibertsitate Nazionalak (NUST) onarpena eskaintzen dute, bai Maisutza mailan, bai Ingeniaritzaren Kudeaketako Doktoretza mailan; Capital University of Science & Technologyk (CUST), berriz, NEDeko Ingeniaritza eta Teknologiako Unibertsitateak (Karachi) eta Ingeniaritzako Zientzia eta Teknologiako Institutuak (Ghulam Ishaq Khan) Ingeniaritzako Maisutza/Ingeniaritzaren Kudeaketako Maisutza programa bat egikaritu dute. Programa horren aldaera bat kalitatearen kudeaketaren barruan dago. COMSATSek (CIIT) maisutza proiektuak kudeatzeko programa bat eskaintzen die bertako eta atzerriko pakistandarrei, ikasle gisa, bai campusean, bai campusetik kanpo.
Italian, Politecnico di Milanok Kudeaketa Ingeniaritzako tituluak eskaintzen ditu, bigarren mailako titulu akademikoen sailkapen berekoak diren beste unibertsitate publiko edo pribatu (eta publikoki egiaztatuak) askoren artean.
Errusia n, 2014tik, Ekonomia Nazional eta Administrazio Publikoko Errusiar Akademia Presidentzialaren Ingeniaritza Kudeatzeko Fakultateak (RANEPA) Ingeniaritzaren Kudeaketan lizentziatura eta maisutza tituluak eskaintzen ditu.
Frantzian, EPFk, 2018ko urtarriletik aurrera, 2 urteko ingeniaritza- eta kudeaketa-espezializazioa eskainiko du ingelesez, 5 urteko ingeniaritza-maisutzaren laugarren eta bosgarren urteetarako. Azken 2 urteak ingeniaritzan beste leku batean lizentziatura bat egin duten ikasleei irekita daude.
Arloak
Ingeniaritzaren kudeaketa eremu zabala da, eta gai tekniko eta kudeaketa-gai ugari bete ditzake.
Lidergoaren eta antolaketaren kudeaketa
Erakundearen lidergoa eta kudeaketa erakunde teknikoen zuzendaritza positiboak eta langileen motibazioak dakartzaten trebetasunengatik arduratzen dira.
Eragiketak, eragiketen ikerketa eta hornidura-katea
Eragiketen kudeaketaren ardura da produkzio-prozesua diseinatzea eta kontrolatzea, eta ondasunen edo zerbitzuen produkzioan merkataritza-eragiketak berriz diseinatzea. Ikerketa operatiboa eragiketa konplexuen eredu kuantitatiboez arduratzen da, eta eredu horiek erabiltzen ditu industriako edo zerbitzu publikoetako edozein sektoretan erabakiak hartzen laguntzeko. Hornidura-katearen kudeaketa jatorri-puntutik kontsumo-puntura lotutako ondasunen, zerbitzuen eta informazioaren fluxua planifikatzeko, ezartzeko eta kudeatzeko prozesua da.
Teknologiaren kudeaketa
Teknologia berria sartzea eta erabiltzea ibilbide garrantzitsua da kostuak murrizteko eta ekoizpen-ingeniaritzaren kalitatea hobetzeko. Teknologiaren kudeaketa (MOT) gaia kontabilitatearen, finantzen, ekonomiaren, antolaketa-portaeraren eta antolaketa-diseinuaren kudeaketa-gaien oinarrian oinarritzen da. Gai honi buruzko ikastaroetan berrikuntzaren kudeaketarekin eta aldaketa teknologikoarekin lotutako gai operatiboak eta antolamenduzkoak jorratzen dira.
Produktu berrien garapena eta produktuen ingeniaritza
Produktu berrien garapena (NPD) produktu berri bat merkatura eramateko prozesu osoa da. Produktu-ingeniaritza gailu, mihiztadura edo sistema bat diseinatzeko eta garatzeko prozesuari dagokio, ekoizpen-fabrikazioko prozesuren baten bidez saltzeko artikulu gisa ekoizteko. Produktuen ingeniaritzak, oro har, kostuari, ekoizgarritasunari, kalitateari, errendimenduari, fidagarritasunari, zerbitzu-erraztasunari, aurreikusitako bizitza erabilgarriari eta erabiltzailearen ezaugarriei buruzko gaiak lantzen dituen jarduera bat eskatzen du. Proiektuak kudeatzeko teknikak diseinuaren eta garapenaren aurrerapena kudeatzeko erabiltzen dira, produktua garatzeko prozesuan fase-ateko eredua erabiliz. Fabrikazio-gaitasunerako diseinua (fabrikazio-diseinua edo DFM ere esaten zaio) produktuak erraz fabrikatzeko moduan diseinatzeko ingeniaritzaren arte orokorra da.
Sistemen ingeniaritza
Sistemen ingeniaritza ingeniaritzaren eta ingeniaritzaren kudeaketaren diziplinarteko esparrua da, eta sistema konplexuak nola diseinatu eta kudeatu aztertzen du bere bizi-zikloetan zehar.
Industria ingeniaritza
Ingeniaritza industriala prozesu, sistema edo erakunde konplexuen optimizazioaz arduratzen den ingeniaritzaren adar bat da. Industria-ingeniariek denbora, dirua, materialak, lanorduak, makinetako denbora, energia eta baliorik sortzen ez duten beste baliabide batzuen galera ezabatzeko lan egiten dute.
Kudeaketa zientziak
Kudeaketa-zientziak ikerketa zientifikoan oinarritutako hainbat printzipio, estrategia eta metodo analitiko erabiltzen ditu, eredu matematikoak, estatistikak eta zenbakizko algoritmoak barne, erakunde batek kudeaketa-erabaki arrazional eta esanguratsuak hartzeko duen gaitasuna hobetzeko, erabaki-arazo konplexuetarako konponbide optimoak edo ia optimoak lortzean.
Ingeniaritzako diseinuaren kudeaketa
Ingeniaritza-diseinuaren kudeaketak ohiko kudeaketa-praktikak egokitzea eta aplikatzea dakar, ekoizpen-ingeniaritzako diseinu-prozesu bat lortzeko asmoz. Ingeniaritza-diseinuaren kudeaketa ingeniaritzako diseinu-ekipoen testuinguruan aplikatzen da batez ere; horren bidez, diseinu-ekipoen jarduerak, emaitzak eta eraginak planifikatu, gidatu, gainbegiratu eta kontrolatu egiten dira.
Aplikazio-eremuak
Ingeniaritza kudeatzaileak ingeniariak lan egiten dituzten industria gehienetan aritzen dira. Enpresaren barruan kudeatzaile mailara igoko dira, edo kargurako kontratatuko dituzte. Ingeniaritza-kudeatzaileen ehuneko handi bat fabrikazioan eta baita zibilarekin lotutako arloetan ere lanean ari da, hala nola eraikuntza, azpiegitura edo erlazionatutako zerbitzuetan. Gobernuko erakundeetan ere lan egiten dute, baita ikerketa eta garapen enpresetan ere, non ahalegin handiagoak gainbegiratzen dituzten. Batzuk kudeaketa-aholkulari gisa lan egiten dute, eta proiektu batera sartzen dira egungo langileek betetzen ez duten erronka bati begirada berri bat eskaintzeko.
San Joan baseliza (Itsasondo)
San Joan Letrangoaren baseliza Gipuzkoako Itsasondo udalerrian dagoen baseliza bat da.
Kokalekua
Herrigunetik urrun dago, jada Itsasondo eta Ordiziako mugan dagoen San Joan auzoan.
Historia
1860an berreraiki zuten, garai hartako trenbideko lanen ondorioz zegoen baseliza bota egin baitzuten.
Eraikina
Garai batean, ospe handiko ospitalea izan zen. Donejakue bidean egonik, erromes eta ibiltari ugariren sendatzeko lekua izan zen, baita gaixo askorena ere. Baselizaren horman maskor ugari ikus daitezke. Ezkerraldean estalpe bat du, eskuinean aldiz, etxebizitza bati atxikia dago.
Ann Rose Nu Tawng
Ann Rose Nu Tawng (Birmania, 1975) erizaina da. San Frantzisko Xabierkoaren Ahizpen moja birmaniarra da. Myitkyinan egiten du lan erizain gisa. Ezaguna egin zen 2021eko protestetan, non mugimenduetan parte hartu baitzuen eta soldaduei aurre egin baitzien, haien aurrean belaunikatuz, manifestari adingabeen ordez bera hil zezatela eskatuz.
Biografia
Ann Rose Nu Tawng 1975ean jaio zen, eta San Frantzisko Xabierkoaren komunitate apostolikoan sartu zen. Myitkyinan 18 kide dituen komunitatean
Erizaina formazioz, Myitkyinako klinika bateko zuzendaria da.
2015ean, elizbarrutiko gotzainak, Francis Daw Tang-ek, Birmaniako demokrazia babesteko eskatu zien katolikoei, «gure otoitzetan ez ezik, manifestazioetan ere parte hartzeko» esanez.
Historia
Lehen manifestazioan, manifestari batzuk zauritu ziren arren, inor ez zen hil. Bigarren manifestazioan ordea, bere ekintzak ez zuen eragotzi agintariek bi manifestari hiltzea, beste zazpi zauritzea eta hirurogei bat atxiloketa egitea biktimak katedral katolikoan babestu ziren bitartean.
Cerqueda (Malpica de Bergantiños)
Cerqueda, Espainiako Galizia autonomia erkidegoko Malpica de Bergantiños udalerrian dagoen parrokia bat da, Coruñako probintzian. 2018ko erroldaren arabera 537 biztanle zituen.