cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fleurey-lès-Saint-Loup
Diru sarrerak
2009an Fleurey-lès-Saint-Loup udalerrian 58 unitate fiskal zeuden, 157 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.525 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2000. urtean Fleurey-lès-Saint-Loup udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Java EE
Java Platform, Enterprise Edition edo Java EE (hasieran Java 2 Platform, Enterprise Edition edo J2EE gisa ezagutzen zen 1.4 bertsiora arte; Java enpresarial gisa itzultzen da era informalean) programazio-plataforma bat da, Java programazio-lengoaian idatzitako software-aplikazioak garatzeko eta exekutatzeko. Java Plataformaren zati da. Hainbat geruzatako arkitektura erabiltzea ahalbidetzen du, eta aplikazio-zerbitzari batean exekutatzen diren software-osagai modularretan oinarritzen da. Java EE platafoma espezifikazio batez zehaztuta dago. Java Community Process-eko beste espezifikazioen antzekoa da, eta estandartzat hartzen da era informalean, zeren hornitzaileek hainbat adostasun-baldintza bete behar dituzte adierazteko bere produktuak Java EE-rekin bat datozela; The Java Community Process / JCPk estandarizatzen du.
Java EE-k hainbat API espezifikazio dauzka –adibidez: JDBC, RMI, posta elektroniko a, JMS, Web Zerbitzua, XML...–, eta zehazten du nola koordinatu. Java EE-k espezifikazio bakarrak ere konfiguratzen ditu Java EE-ko osagaientzat; honako hauek, hain zuzen:, Enterprise JavaBeans, serveletak, portletak (Java Portleten espezifikazioa jarraituta), JavaServer Pages eta hainbat web-zerbitzuren teknologiak. Horrek plataforma arteko Enpresa Aplikazio eramangarriak sortzeko eta aurreko teknologiekin integratzeko aukera ematen dio garatzaileari. Hauek dira Java EE-ren beste onura erantsi batzuk: aplikazio-zerbitzariak transakzioak, segurtasuna, eskalagarritasuna, konkurrentzia eta hedatutako osagaien kudeaketa maneia ditzake. Horrek esan nahi du garatzaileak gehiago zentra daitezkeela osagaien negozio-logikan, maila baxuko mantentze-atazetan baino.
Historia
Java EE Oracle-k mantentzen zuen Java Community Process-en arabera. 2017ko irailaren 12an, Oracle Corporation-ek iragarri zuen Eclipse Fundazioren menpe jarriko zuela Java EE. Eclipse goi mailako proiektua Eclipse Enterprise for Java (EE4J ) izendatu zuten. Eclipse Fundazioak Java EE izena aldatu behar izan zuen "Java" izenaren baimenak Oraclek dituelako. 2018ko otsailaren 26an iragarri zen Java EE-ren izen berria Jakarta EE izango dela.
API orokorrak, maneiua eta kontrol-egitura
Java EE-ko APIak hainbat teknologia barneratzen ditu, APIaren funtzionalitateak hedatzen dituztenak Java SE oinarri izanik.
javax/ejb.*
Enterprise JavaBeans APIak APIen multzo bat definitzen du, objektu banatuen edukiontzi batek jasango duena iraunkortasuna, RPCak (RMI edo RMI-IIOP erabiliz), konkurrentzi kontrola, transakzioak eta objektu banatuetarako sarbide-kontrola bermatzeko.
javax/naming
javax.naming, javax.naming.directory, javax.naming.event, javax.naming.ldap eta javax.naming.spi paketeek Java Naming and Directory Interfacearen (JNDI) APIa definitzen dute.
java.sql
java.sql eta javax.sql paketeek JDBCren APIa definitzen dute.
javax/xml.*
Pakete hauek JAXP API-a.
javax/jms.*
Pakete hauek JMS APIa definitzen dute.
javax/persistence
Pakete honek klaseak eta interfazeak ematen ditu irauten duten hornitzaileen, kudeatutako klaseen eta Java Persistence (JPA) APIko bezeroen arteko elkarrekintza kudeatzen laguntzeko.
Goldsby (Oklahoma)
Goldsby Oklahomako herri bat da. McClain konderrian kokatua dago. 2010ean 1,801 biztanle zituen, 68.03 kilometro koadrotan banatuta.
NGC 5969
NGC 5969 galaxia bat da, Draco konstelazioan. Lewis A. Swiftek aurkitu zuen n.
Allan Peiper
Allan Peiper (Alexandra, 1960ko martxoaren 26a), australiako txirrindulari ohia da.
Palmaresa
1982 1984 1985 1986 1987 1988 1990
Estrebay
Estrebay Frantziako udalerri bat da Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Estrebay udalerrian erroldatutako biztanleak 84 ziren. Familiak 43 ziren, horien artean 17 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 13 bakarrik bizi ziren emakumeak), 13 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 13 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
3632 Grachevka
3632 Grachevka asteroide baten izena da. irailaren 24an aurkitu zuen N. S. Chernykh-ek Nauchnij Behatokitik.
Estrebay
Etxebizitza
2007an 56 etxebizitza zeuden, 41 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 55 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 41 etxebizitza nagusietatik 36 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 2 etxek hiru zituzten, 10 etxek lau zituzten eta 27 etxek bost zituzten. 34 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 21 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 13 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
3632 Grachevka
Orbitaren ezaugarriak
3632 Grachevka asteroidearen orbitak batezbeste 2,556 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,239 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,872 distantziara. Eszentrikotasuna 0,124 da, eta makurdura orbitala 14,33ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 11.6 da.
Maltako futbol liga
Maltako futbol liga (malteraz Il-Kampjonat) Maltan 1909tik aurrera urtero jokatu den futbol txapelketa nagusia da. Sliema Wanderers FC, Floriana FC, Valletta FC dira garaipen gehien dituzten taldeak.
Estrebay
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 41 ziren, horien artean 32 aktiboak ziren eta 9 inaktiboak ziren. 32 pertsona aktiboetatik 30 lanean zeuden (15 gizon eta 15 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 9 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Estrebay udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.068 hektarea erabiltzen.
Bartholomeus Spranger
Bartholomeus Spranger edo Bartholomaeus Spranger (Anberes, 1546ko martxoaren 21a - Praga, 1611ko ekainaren 27a) flandriar margolari, marrazkilari eta eskultorea izan zen.
Estrebay
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bartholomeus Spranger
Jan Mandijn, Frans Mostaert eta Cornelis van Dalemen ikaslea izan zen. Parisen, Milanen, Parman eta Erroman lan egin zuen. Pio V.a aita santuak gorteko margolari izendatu zuen 1570ean.
Xavier Aldekoa
Xavier Aldekoa (Bartzelona, 1981eko apirilaren 24a) Afrikako gaietan berezitua dagoen kataluniar kazetaria da. 5w aldizkariaren eta Muzungu ekoiztetxe independentearen sortzailetako bat da. . La Vanguardiarentzat eta beste medio batzuentzat lan egiten du Afrikan.
Bartholomeus Spranger
Maximiliano II.a enperadoreak Vienan eskatu zuen 1576an, baina handik gutxira hil zen. Sprangerrek Pragako Rodolfo II.a enperadorearen gortean jarraitu zuen lanean. Harreman pertsonala izan zuten biek, eta elkarrizketa ugari izan zituzten. Sprangerrek margolan mitologiko ugari eman zizkion biluziekin eta propaganda-lanekin. Gizon aberats bihurtu zen eta noblezia titulua jaso zuen.
Biluzik egindako margolan mitologikoak egin zituen, enperadorearen ideia filosofiko esoterikoekin lotutakoak askotan. Estiloa iparraldeko manierismoarena izan zen, eta herbeheretar eta italiar eraginak nahastu zituen.
Le Doudou
Le Doudou 2018ko Julien Hervé eta Philippe Mechelen frantziar zinema zuzendarien film komikoa da.
Zurian egosi
Zurian egosi barazki ak egoste ko teknika bat da, erraz oxidatzen direnekin egiten da. Barazkiak egosiko den urari azido bat, normalean limoia eta irina gehitzen zaio. Perrexila gehitu daiteke. Orburu a, kardu a nagusiki egosten dira zurian. Alde txarra azido zaporeak, barazkiaren berezko zaporea eraldatu egiten duela, honegatik, teknika hau ez da oso gustukoa.
Kanpo estekak
gastronomiavasca.net/eu/gastro
Goltry (Oklahoma)
Goltry Oklahomako herri bat da. Alfalfa konderrian kokatua dago. 2010ean 249 biztanle zituen, 0.97 kilometro koadrotan banatuta.
1990eko Donostia Klasikoa
X. Donostia Klasikoaren ekitaldia 1990eko abuztuaren 11n ospatu zuten.
El plano de Alí-gusa-no
El plano de Alí-gusa-no Francisco Ibáñez kataluniar komikigilearen pertsonaiarik ezagunenak diren Mortadelo eta Filemonen abentura bat da.
Argitalpen ibilbidea
Lehen aldiz sail eran Mortadelo aldizkarian argitaratu zen, 203. zenbakitik (1974ko urriak 10), 213.erarte (1974ko abenduak 23). Ases del Humor bildumaren 32. album monografikoan jaso zen 1970ean eta Colección Oléren 101. zenbakian 1995ean.
Istorioa
Alí-gusa-no izeneko txerpolari mairu batek hamar pertsonari lur oso eguzkitsu bat saldu die zenbait milioigatik.
Alí-gusa-nok kontratua lurraren planoan bertan sinatu eta hamar zatitan banatu zuen, bana erosleetako bakoitzarentzat. "Lur oso eguzkitsu" hura, azkenean "Bab el Sek Ajo" basamortua zen, ezertxo ere balio ez duena. Baina orain lur horietan uranio aberastua dagoela deskubritu da, eta lurraren planoaren hamar zatiak biltzen dituena milioidun bihurtuko da. Eta A.B.U.E.L.Ak (Agentes Bélicos Ultramarinos Especialistas Líos Aberrantes) kosta ahala kosta hamar zati horiek bildu nahi ditu.
Mortadelok eta Filemonek erosleak aurkitu eta babestu behar dituzte, baita planoaren zatiak bildu ere, lurra legeztatzeko eta hala jabeek diruaren euren zatia lor dezaten. Erosleetako bat Filemon da.
Eragina eta ondarea
Istorioa Les Douze Travaux de Benoît Brisefer belgiar komikian oinarritua egon liteke. Bietan agertzen da bere lurraldea horietan gai baliotsu bat (petrolioa belgiar komikian eta uranio aberastua honetan) agertzen den arte itxuraz oso balio urria duten zatietan banatzen duen arabiar jeke bat. Alabaina, istorioaren ondorengo garapena erabat ezberdina da.
Hau da A.B.U.E.L.A. erakunde etsaia agertzen den lehen komikia. Ibáñezek ondorengo komiki batzuetan ere erabili zuen, La tergiversicina kasu, baina Bruguera Equip delakoa izan zen bere abenturetako ohiko etsai bezala gehien erabili zuena.
Antonio Baztan
Antonio Baztan Goñi (Lodosa, 1848ko apirilaren 1-Ibidem, 1928ko irailaren 2) Nafarroa Garaiko politikari kontserbadore ezaguna izan zen. Oso aktiboa izan Nafarroako politikan Borboien berrezarkuntza garaian. Hogei urtez lurraldeko diputatua izanik, Foru Aldundiaren burua bi aldiz izan zen. Espainiako politikan ere hartu zuen parte, probintzi desberdinen gobernadorea izanik: Castelló, Santander, Zamora, Salamanka, Oviedo, Huesca eta Alacant. Bigarren Karlistaldian Alfontso XII.aren alde borrokatu zuen; dena dela, politikan oportunista ospea izan zuen. Romanonesko kondearekin harreman politiko estua izan zuen.
Kensington eta Chelsea
Kensington eta Chelsea (Royal Borough of Kensington and Chelsea edo RBKC) Londresko udalerrietako (borough) bat da. 2015eko erroldaren arabera 157.700 zituen 12,13 kilometro koadroko azaleran. Westminster Hiria udalerria dauka mendebaldean eta Hammersmith eta Fulham ekialdean.
Historia
Udalerria 1965 urtean eratu zen aurrez baziren Kensington eta Chelsea udalerriek bat egiterakoan. Hasiera batean Kensington izena izan behar zuen baina herritarrek eskatuta bi eremuen izena jartzea erabaki zuten.
Ondasun nabarmenak
Londresko eremu aberatsenetakoa da, errege familiaren Kensington jauregia da honen lekuko.
Teleborg gaztelua
Teleborg gaztelua (Teleborgs slott) Suedia hegoaldeko Växjö hiritik gertu dagoen gaztelua da. Trummen aintziraren ertzean dago.
Historia
Erdi Aroko itxura duen arren 1900 urtean eraiki zuen Lindvall & Boklund arkitekto konpainiak. Fredrik Bonde kondeak Anna Koskull emazteari oparitu zion ezkontza egunean. 1917an bikota hil zen eta neska gazteen hotel bihurtu zen. 1964an Växjöko udalak erosi zuen eta ezkontza, konferentzia eta antzezlanetarako erabiltzen da.
Kensington eta Chelsea
Ondasun nabarmenak
Azkenik aipatzekoa da Harrods merkatal zentru ezaguna.
Paraershovita
Paraershovita silikato motako minerala da.
Sagardotegi
Sagardotegia sagardoa egiten eta kontsumitzen den tokia da.
Euskal Herrian, Hernani-Astigarraga inguruan (Gipuzkoa) daude gehienak, baina honek ez du esan nahi beste tokietan sagardotegirik ez dagoenik. Ofizialki, sagardotegietako denboraldia urtarrilaren 19an hasten da. Egun, sagardotegi handiek antzinako xarma galdu dute eta jatetxe moduko zerbait bilakatu dira. Sagardotegiko berezko giroaz gozatzeko onena sagardotegi txikiren batera joatea da.
Asturiasen, sagardoa ekoizten den tokia "llagar" izena hartzen du. Bertan, tradizionalki "espicha" izeneko festetan bakarrik kontsumitzen da.
Sagardotegiak udalerriaren arabera
Euskal Herriko sagardotegi gehienak Gipuzkoan kokatzen dira, bereziki Donostialdea eskualdeko Astigarraga, Hernani, Urnieta eta Usurbil udalerrietan, halere gainontzeko herrialdeetan ere topa ditzazkegu. Gaur egun usadiozko sagardotegi-dolareak honako udalerri hauetan daude (sagardotegi bat baino gehiago dituzten udalerriak hizki lodiz nabarmenduak daude) :
Astigarraga (20 sagardotegi baino gehiago), Hernani (10 baino gehiago), Urnieta (5 baino gehiago), Oiartzun (5) eta Usurbil (5) udalerriak sagardotegi kontzentrazio handiena dutenak dira.
3633 Mira
3633 Mira asteroide baten izena da. martxoaren 13an aurkitu zuen Felix Aguilar Behatokia-ek El Leoncito Behatokitik.
Orbitaren ezaugarriak
3633 Mira asteroidearen orbitak batezbeste 3,013 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,781 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,246 distantziara. Eszentrikotasuna 0,077 da, eta makurdura orbitala 11,3ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 11.5 da.
NGC 5970
NGC 5970 galaxia bat da, Serpens konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Poloniako historia
Poloniako historia II. mendeaz gero Vistula eta Oder ibaien arroan bizi ziren eslaviar jatorriko leinuekin hasten da, hiri gotortuetan batu eta estatu txikiak sortu baitzituzten 800-960 urte bitartean.
Palmondo nano
Palmondo nano Chamaerops palmondo-generoaren izan arrunta da. Generoak espezie bakarra du: Chamaerops humilis hain zuzen ere. Enbor laburra, 2 m inguru luzea, abanikoaren egiturako hosto zabal biribilak, enbor-buruan arrosaren antzera eratuak eta mizpiraren itxurako fruitu hori gorrixkak dituena. Mediterraneo itsasoko uharteetan, Marokon, Aljerian eta Tunisiako iparraldean hazten da.
Poloniako historia
Piast dinastia
Hurrengo bi mendeetako gorabeherek arriskuan jarri zuten Poloniaren batasuna, lurralde batzuk banatuak eta beste batzuk hartuak izan baitziren. Izan ere, Bolesław III.a (1102-1138) erregearen lau semeen artean banatu zen erreinua, eta Danimarkak, bestalde, Pomerania beretu zuen. Mazoviako dukeek berriz Ordena Teutonikoko zaldun germaniarrei laguntza eskatu zieten prusiarrei sarrera eragozteko, eta ondoren Chelmnoko lurraldea eman zien, Vistula ibaiaren behealdeko ekialdean. Teutoi zaldunak beren lurraldea hedatzearen alde borrokatu ziren, eta Prusia eta Pomeraniako ekialdea hartu zuten. Halaber, mongolak berrogeita hamar urtez sartu-irtenka ibili ziren Poloniako lurraldean. Ladislao I.a Lokietek (1260-1333) batasuna eman zion lurraldeari, baina Silesia eta Pomerania galduak ziren.
Palmondo nano
Bi aldaera eta bi labore ditu:
Poloniako historia
Jagellon dinastia: 1386-1572
Jagellon dukea katoliko egin zen eta Poloniako errege izendatu zuten: Ladislao II.a (1386-1434). Hala, ezkontza haren bidez, Poloniak eta Lituaniako dukerriak Europako estatu ahaltsuenetako bat osatu zuten, Poloniar-Lituaniar Batasuna, Baltikotik Itsaso Beltzaraino, eta Adriatikotik Altai mendietaraino hedatu zena. Jogalia dinastiako erregeek aurre egin behar izan zieten, besteak beste, otomandarrei eta Moskuko Printzerriari. Aipatzekoa da Ladislao II.a Jagellon Lituaniako printzeak eta poloniar aliatuek 1410ean Ordena Teutonikoko zaldunen artean, Grunwaldeko guduan, eragin zuten sarraskia, hartan amaitu baitzen germaniarrek Itsaso Baltiko aldean zuten nagusigoa.
Sigismundo I.a Zaharra (1506-1548) eta Sigismundo II.a Augusto (1548-1572) erregeen agintaldiak izan ziren Poloniako urterik oparoenak: humanismoaren zabalkundea, erlijio askatasuna eta ekonomiaren gorakada. Kulturak gailurra jo zuen Nikolas Kopernikori eta Krakoviako unibertsitateari esker. 1569an, Lublinen, Poloniak eta Lituaniak Dieta eta errege bakar baten aginpidea onartu zuten.
Poloniaren gainbehera
.
Polonia banatua
1772. urtean Austriak, Errusiak eta Prusiak Poloniako lurraldea beren artean banatzea erabaki zuten, eta Poloniaren laurden bat baino gehiago hartu zuten. Gainerakoa Errusiaren babes-herri bilakatu zen. 1791. urtean Poloniako abertzaleek, erregearen onespenarekin, konstituzio bat ezarri zuten. Errusiako gudarostea Polonian sartu zen, eta urtebete geroago, Errusiak eta Prusiak Poloniako lurraldearen bigarren banaketa egin zuten. 1794an Tadeusz Kościuszko poloniar abertzaleak matxinatzera deitu zuen, baina errusiarrek gogor zapaldu zuten matxinada. Hirugarren banaketa 1795. urtean egin zen, Austriak, Prusiak eta Errusiak Poloniako lurralde osoa banatzea hitzartu zutenean. Polonia desegina zen.
1807an Napoleonek Varsoviako Dukerri Handia sortu zuen, Prusiak eta Austriak 1795ean hartutako lurraldeetan. 1815ean Napoleon garaitua izan ondoren Vienako Batzarrak berriro banatu zuen lurraldea: Austriar Inperioari Galitzia eta Lodomeria eman zizkion, Prusiari Posnania, Krakovia errepublika aske egin zuen, eta gainerako lurraldeez Poloniako Erresuma osatu zuen, Errusiako tsarraren ordezkarien aginpidean geratu zena. Hurrengo urteetan poloniarrak burujabetasuna eskuratzeko asmoz matxinatu ziren, 1830ean Errusiaren aurka, 1846an Prusiaren aurka eta 1863an berriro ere Errusiarren aurka. Matxinadak gogor zapaldu ziren eta Errusia Poloniako abertzaletasuna eta kultura desegiten ahalegindu zen. Poloniar asko Mendebaldeko Europako beste herrialde batzuetara joan ziren ihes. Bestalde, Austriak Galitzia-Ruteniari autonomia eman zion, eta Poloniako kulturaren babesleku bihurtu zen.
Polonia errusiartzearen aurka
XIX. mendearen bukaeran lehen alderdi politiko eta higikunde abertzaleak sortu ziren. Lehen Mundu Gerra bitartean, 1916an, Austria-Hungariako Inperioak eta Alemaniak Poloniako estatua osatu zuten Errusiaren mendean zegoen Poloniako zatian, Poloniako gudarosteak haien alde egin zezan. Poloniarrak, ordea, Austriaren eta Alemaniaren aurka matxinatu ziren.
Polonia burujabea
Lehen Mundu Gerra amaitu zenean, 1918an, Versaillesko Itunak Poloniaren burujabetasuna eta askatasuna onartu zituen, baita itsasora aterabidea (Gdanskeko igarobidea) izateko eskubidea ere. Urte horretan bertan Józef Piłsudski poloniar abertzale eta gerrako heroiak Poloniako Bigarren Errepublika aldarrikatu zuen. 1920-21 urteetan, ekialdeko muga zela eta, gerra egin zuten poloniarrek eta Armada Gorriak. Gerraren ondoren Poloniak laguntza-hitzarmenak izenpetu zituen Frantzia eta Errumaniarekin, eta Errusiarekin batera bi herrialdeen arteko muga berria finkatu zuen. 1926an Józef Pilsudskik estatu kolpe bat jo zuen, eta 1935 arte diktadura ezarri zuen Polonian.
1939. urtean Hitlerek, Danzig Hiri Askea Alemaniarentzat nahi zuela eta, Poloniako mendebaldea hartu zuen: Bigarren Mundu Gerraren hasiera izan zen. Aldi berean, Sobietar gudarostea ekialdetik sartu zen. Hala, Hitlerrek eta Stalinek Poloniako lurraldea bi herrialdeen artean banatu zuten. Stalinen aginduz, 20.000 inguru poloniar hil zituzten. Horien artean, 4.500 militarrak ziren, 1943an Katingo hilobietan aurkitu zirenak. Bien bitartean, Poloniako errepublikako gobernua Frantziara eta, gero, Erresuma Batura erbesteratu zen. 1941ean Alemaniako gudarostea Sobietar Batasunean sartu zenean Polonia osoa nazien mendean geratu zen. 1943ko apiril-maiatzean Varsoviako ghettoa matxinatu zen. Alemaniarrek sarraski izugarria eragin zuten juduen artean, eta bizirik atera zirenak sarraski-esparruetara eraman zituzten. Bigarren Mundu Gerran zehar alemaniar naziek ia 6 milioi poloniar eta judu hil zituzten.
1944ko abuztuaren lehenean Varsoviako biztanleek matxinada deia egin zuten, handik hurbil zegoen Sobietar Batasuneko gudarostea laguntzera joango zelakoan, baina sobietarrek ez zuten esku hartu eta alemaniarrek hiria menderatu zuten. 1944-45 urte bitarteko neguan Sobietar Batasuneko gudarosteak alemaniarrak Poloniatik egotzi zituen eta behin-behineko gobernu bat ezarri zuten, komunisten agindupean.
Poloniako Herri Errepublika
1965tik aurrera Europako mendebaldeko herrialdekiko merkataritza harremanak sendotuz joan ziren. Hala ere, 1968an intelektualak eta 1970an Baltikoko ontzioletako langileak matxinatu ziren. Gobernuak langileen aurka tiro egitea agindu zuen, eta krisia sortu zen Poloniako Langileen Alderdi Batuan (PLAB). Edward Gierek izendatu zuten alderdiko buru Gomulkaren ordez, baina erregimenak krisi gehiago izan zituen, ustelkeriagatik eta PLAB barruko tira-birengatik. 1976an berriz ere grebak izan ziren. Gobernuak ez zuen su armarik erabili grebalariak zapaltzeko, baina bai espetxe zigor gogorrak ezarri.
1979an Joan Paulo II.a Aita Santuak bere jaioterria bisitatu zuen, harrera egitera atera zitzaion jendetza handiaren artean. 1980ko abuztuan, Gdansken, Lenin ontzioletako lanuztea greba orokorra bihurtu zen, eta gobernuak ez zuen negoziatzea beste aukerarik izan. Bi hilabete geroago, gobernuak Solidarnosc sindikatua ezagutu zuen. Ordurako bazituen 10 milioi kide. Gero Nekazarien Solidarnosc sortu zen, hiru milioi nekazariren ordezkari. PLABek krisi gehiago izan zituen, Wojciech Jaruzelski jenerala –Lehen Ministroa orduan– alderdiko idazkari nagusi izendatu zuten arte. 1981eko abenduan, Jaruzelskik gerra egoera agindu zuen, Solidarnosc legez kanpo utzi zuen, eta sindikatuko buruzagiak klandestinitatera behartu zituen. Eliza katolikoaren bitartekaritzaz, gobernua eta Solidarnosceko ordezkariak negoziatzen hasi ziren 1989an, Sobietar Batasunean Perestroika hasi zenarekin batera.
Gaur egun
1989ko hautskundeetan, PLABk oposizioarekin negoziatutako ordezkaritza besterik ez zuen lortu. Jaruzelski jeneralak gobernua PLABekin osatzea proposatu zion Solidarnosci, baina sindikatuak ez zuen onartu proposamena. Solidarnosceko kide moderatu bat, Tadeusz Mazowiecki, izendatu zuten Europako bloke sozialistaren lehenengo gobernu ez komunistaren Lehen Ministro. Polonia harremanetan hasi zen berriro Vatikanoarekin eta Israelekin. Estatu Batuek eta Alemania Federalak diru laguntza eskaini zioten. Alemaniaren birbateratzeak kezka sortu zuen, mugak zirela eta, baina azkenean Bigarren Mundu Gerraren ondoren ezarritako muga berak berretsi ziren. 1989ko abenduan, Legebiltzarrak Poloniako Errepublika izena berreskuratzea onartu zuen. 1990eko urtarrilean, PLAB desegin egin zen, eta beste alderdi bat sortu zen, bitan banatu zena: Poloniako Errepublikako Sozialdemokrazia, batetik, eta Poloniako Batasun Sozialdemokrata, bestetik. 1990eko urtarrilean, gobernuak ekonomia doitzeko programa bat jarri zuen abian, Nazioarteko Diru Funtsarekin hitzarturik. Hilabete hartan bertan, Poloniak Europako Kontseiluan sartzeko eskaria egin zuen, eta Europako Ekonomia Erkidegoarekin negoziatzen hasi zen. NATOn sartzeko bi baldintza jarri zizkioten: ekonomiaren erreforma eta armen birmoldaketa. 1990eko maiatzean, Mazowieckiren aurkako lehen greba deitu zen, Gdansken ostera. Lech Walesak “bere langile jatorria ahazteaz“ akusatu zuen Lehen Ministroa. Solidarnosc zatituz joan zen, agintean aritzeaz. Uztailean, alderdi politiko bihurtu zen, harik eta, azkenik, zenbait alderditan banatu zen arte.
1990eko abenduan, lehendakaritzarako hauteskundeetan, Walesa atera zen garaile, botoen %75 eskuratuta. 1991ko abuztuan, Lehen Ministro berriak, Jan Krzysztof Bieleckik, bere karguaren dimisioa eman zuen, eta trantsizio politikoa krisian jarri zuen. 1991ko abenduan, Jan Olszewski izendatu zuten Lehen Ministro. 1992ko urtarrilean Solidarnoscek greba deia egin zuen, elektrizitate, gas eta berokuntza tarifen gorakadaren aurka. Walesak gobernu berria era zedin eskatu zuen, Olszewskirengan konfiantzarik ez zuelako. Ekainaren erdialdean, Legebiltzarrak, Walesaren proposamena onartuta, Batasun Demokratiko alderdiko Hanna Suchocka izendatu zuen Lehen Ministro, zazpi alderdiren koalizioaren laguntzaz. Suchockak diruaren kontrol zorrotza aplikatu zuen eta 600 bat enpresa estatal enpresa pribatu bihurtzeko prozesua bultzatu zuen. 1993ko otsailean, bestalde, Walesak, Elizaren presioari amore emanez, abortatzeko eskubidea baliogabetu zuen. Suchockaren politika sozialarekin pozik ez zegoela eta, Solidarnoscek gobernuaren aurkako zentsura mozioa bultzatu zuen. Azkenik, mozioa boto baten aldez onartu zen, eta legegintzarako hauteskunde aurreratuak deitu ziren. Hauteskundeetan, erregimen komunistaren alde zeuden sektore politikoak atera ziren garaile –Ezker Demokratikoaren Aliantza, batetik, eta Nekazari Alderdia, bestetik–, 100 aulkitatik 73 eskuratuta. Walesak Nekazari Alderdiko Waldemar Pawlak izendatu zuen Lehen Ministro. 1994an tira-bira ugari izan zen lehendakariaren eta gobernuaren artean. Haatik, ekonomiaren liberalizazioaren aldeko politika ez zen ezertan aldatu, baina, hori bai, erreforma batzuen erritmoa moteldu egin zen, eragin soziala gutxitzearren. Komunista ohien itzulera 1995eko azaroan biribildu zen, lehendakaritzarako hauteskundeetan Aleksander Kwaśniewski atera baitzen garaile –botoen % 52 eskuratuta–, Walesaren kaltean. Walesaren lehendakaritzarako kanpaina komunismoaren gaitzespenean eta balio kristauen goresmenean oinarritu zen, abortua debekatzeko beharra behin eta berriro azpimarratuz. Hasieran, Jósef Olesky Lehen Ministro berriaren gobernuak ez zuen aldaketarik izan. Baina 1996ko urtarrilean, Oleskyk (komunista ohia) bere kargua utzi behar izan zuen, Barne ministroak Sobietar Batasuneko KGBri informazioa eman izanaz akusatu zuenean. Hurrengo hilabetean, Włodzimierz Cimoszewiczek hartu zuen Lehen Ministro kargua.
Zenbait alderditako eskuineko adarrek –politika sozial kontserbadore baten alde eta komunismoaren aurka egoteak batzen zituena– koalizio bat eratu zuten, Marian Krzaklewskiren gidaritzapean: Hauteskunde Ekintza Elkartasuna. 1997ko legebiltzarrerako hauteskundeetan, Hauteskunde Ekintza Elkartasunak Ezker Demokratikoko Batasuna menderatzea lortu zuen, botoen %33,8 eskuratuta. Jerzy Buzek, Hauteskunde Ekintza Elkartasunaren programa ekonomikoaren diseinatzailea, Lehen Ministro izendatu zuten. 1999an Poloniako parlamentuak NATOn sartzea erabaki zuen. Bestalde, Europar Batasuneko sarrera prestatzeko, hainbat neurri hartu ziren eta horrek langabezia handiatzea ekarri zuen ondorioz. 2004an sartu zen Polonia, azkenik, Europar Batasunean. Poloniarrek jakin zutenean EBko herritar berriek zazpi urte itxaron beharko zutela Batasuneko beste herrialdeetara joateko, areagotu egin zen jendearen eszeptizismoa. 2004an Polonia izan zen Irakeko Gerran estatubatuarren alde egin zuen Europa kontinentaleko herrialde bakarra.
2014ko azaroaren 11ean, 275 pertsona izan ziren atxilotuak Poloniako Independentziaren Egunean. Varsoviako Poliziak adierazi zuenez poliziaren eta eskuin muturreko taldeen artean borroka handiak izan ziren 'Independentziaren aldeko Martxan'.
Palmondo errege
Palmondo erregea (Roystonea regia) palmondo espeziea da. Palmondoetan garaiena (30 metro inguru luzea), Ameriketan Estatu Batuetako hego-ekialdean, tropikoaldeko lurraldeetan eta Indiako mendebalean hazten dena. Enborreko azala porlanaren kolorekoa izaten du eta hostoak luma itxurako luzeak. Apaingarri gisa lantzen da.
Roystonea regia Kubako zuhaitz nazionala da, Santerian zein kristautasunean gurturako erabilia.
Sinonimo taxonomikoak
Oreodoxa regia Kunth Oenocarpus regius (Kunth) Spreng. Palma elata W.Bartram Roystonea floridana O.F.Cook Euterpe jenmanii C.H.Wright Euterpe ventricosa C.H.Wright Roystonea jenmanii (C.H.Wright) Burret Roystonea elata (W.Bartram) F.Harper Roystonea ventricosa (C.H.Wright) L.H.Bailey Roystonea regia var. hondurensis P.H.Allen
Brian Eno
Brian Eno (1948ko maiatzaren 15a) britainiar musikaria da. Musika esperimentalean da batez ere ezaguna. Horrez gainera, aro digitaleko pentsalaria da. Multimediako artista eta ekoizle gisa berrikuntza ugari bultzatu du; musika desberdin asko eta multimediako forma eta teknologia ugari erabili izan ditu bere esperimentuetan. Artista ezagun askorekin lan egin du; besteak beste, David Bowie, David Byrne, Laurie Anderson, U2, Devo, John Cale eta Robert Fripp-ekin. 1970eko hamarkadan, Roxy Music taldearen sortzaileetako bat izan zen.
Diskografia
Bakarka
Arte instalazioetarako albumak
Bildumak
Balclutha
Balclutha (maorieraz: Iwikatea) Zeelanda Berriko hiria da, Hego Uhartean Otago eskualdearen barruan dagoena Invercargill eta Dunedin hirien artean.
Gaelikozko izenak (Baile Chluaidh) bere jatorri eskoziarra erakusten du.
4.104 biztanle zituen 2001ean.
Txinako Industria eta Merkataritza Bankua
Txinako Industria eta Merkataritza Bankua (ICBC;, hizkera arruntean 工行 Gōngháng; Industrial and Commercial Bank of China Ltd.) estatuaren jabetzako Txinako Herri Errepublikako lau banku komertzial nagusienetariko bat da. Merkatu kapitalizazioa kontuan hartuta, Txinako eta munduko bankurik handiena da. Estatuko lau banku komertzial handietako bat da (beste hirurak Bank of China, Txinako Nekazaritza Bankua eta Txinako Eraikuntza Bankua dira). Merkatuko balioari eta gordailuei dagokionez, munduko bankurik handiena ere, eta baita munduko bankurik errentagarriena ere.
1984ko urtarrilaren 1ean sozietate anonimo gisa sortu zuten. 18.000 salmenta-puntu baino gehiago ditu, atzerriko 106 sukurtsal, 2,5 milioi bezero korporatibo eta 150 milioi bezero indibidual barne. 2007ko uztailean, 254.000 milioi dolarreko merkatu kapitalizazioarekin, bere akzioen prezio igoera baten ondoren bankurik baliotsuena bihurtu zen, Citigroup gaindituz.
Santa Katalina komentua (Mutriku)
Santa Katalina komentua Gipuzkoako Mutriku udalerrian dagoen komentu bat da, hain zuzen ere Mutrikuko Alde Zaharran dago.
1572an Juan Otxoa Berriatuak lehenengo komentua Aritzeta dorretxean sortu zuen. 1683an Trentoko Kontzilioak zehaztutako neurriak betez, komentua Berriatua dorretxera eraman eta urte batzuk beranduago, gaur egun dagoen eraikinera lekualdatu zuten.
Barnealdean, elizako erretaula nagusia nabarmentzen da. Bertan, Flandesesko eskolako Van Dyck eta Rechorest-ek egindako bi margolan handi daude, hauetan Santa Katalinaren nekealdia eta Kristoren gurutziltzaketa irudikatzen dira.
Nikolas txikia (argipena)
Nikolas txikia deiturak adiera zenbait ditu:
Luardo dorretxea
Luardo dorretxea Gipuzkoako Mutriku udalerrian dagoen dorretxe bat da eta Mutrikuko Alde Zaharreko Barren-kalen dago. Ondasun kultural kalifikazioa du.
Beharbada testu zaharretan Barren-kaleko dorrea bezala aipatzen dena Erdi Aroko dorretxe hau izan liteke. Gotiko estiloko ezaugarriak ditu, arkitektura elementu nabarmenenak honako hauek ditu: leiho bikiak, puntu erdiko arkudun bi arte, arku zorrotza duen ate bat eta ezkerreko fatxadako eskailera.
Laukizuzen itxurako oinplanoa du dorretxeak eta, beheko solairuaz gain, beste hiru altuera dauzka. Hormen gainean bi isurialdeko teilatuta dago. Horren gailurra fatxada nagusiarekiko perpendikularra da. Beheko solairuan, dobelaz inguratutako hareharrizko arku ojibala dago. Horrez gain, oraintsu egindako bi leiho daude. Lehenengo solairuan, fatxada guztia zeharkatzen duen molduraren gainean, erdi puntuko lau leiho germinatu daude. Goiko solairuan, hiru bao berri daude, dintelduak dira, erlaitza dute, baita teilatu-hegala ere. Horien gainean, azken solairuan, txikiagoak diren leiho sinpleek osatzen dute fatxada. Fatxada bukatzeko, oso hegaldua den zurezko teilatu-hegala ageri da, zurezko jabaloi bidez modiloien gainean. Eskuineko fatxada harlangaitz eta adreiluz egina dago, harlanduak, berriz, zati nobleetan erabili dira:eskantzuetan eta guneen inguruetan. Beheko solairua da aipagarriena. Hor, dobelaz inguratuta dagoen eta hareharrizkoa den erdi puntuko sarbidea dago. Horrez gain, erdi puntuko bi leiho germinatu daude. Lehenengo solairuan, teilatu-hegal eta erlaitza duen bao dinteldua ageri da. Bao horrek beste fatxadakoen proportzioak eta ezaugarriak mantentzen ditu.
Gaur egun, euskararekin erlazionatutako elkarteen egoitza da Luardo etxea (euskararen etxea). Besteak beste: Mutrikuko Bertso Eskola, Habe euskaltegia eta Kalaputxi herri aldizkaria.
The Cakemaker
The Cakemaker (האופה מברלין) 2017ko Ofir Raul Grazier israeldar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.
Argumentua
Orenen eta Thomasen harremana da pelikularen abiapuntua: gutxi iraungo die, ordea, maitasunak, Oren trafiko istripu batean hilko baita. Hara joango da Thomas, zeren bila dabilen oso ondo jakin gabe, eta Orenen emaztea ezagutuko du, Anat. Kafetegi baten jabea da Anat, eta harekin lanean hasiko da Thomas.
Goodwell (Oklahoma)
Goodwell Oklahomako herri bat da. Texas konderrian kokatua dago. 2010ean 1,293 biztanle zituen, 3.06 kilometro koadrotan banatuta.
Giza baliabideen kudeaketa
Giza baliabideak enpresen administrazio eta zuzendaritza barnean erakunde, sektore ekonomiko edo ekonomia oso bateko enplegatu edo kolaboratzaile guztiei eragiten dien adarra da. Sarritan, erakundeak bere helburuak lortzeko behar dituen langileak hautatu, kontratatu, prestatu, erabili eta atxikitzeaz arduratzen den kudeaketa sistema edo prozesua aipatzeko ere erabiltzen da.Giza baliabideen helburu nagusia, saileko helburuak erakundeak era orokor batean dituenarekin lerrokatzea da. Horri esker, erakundearen antolaketa estrategia pertsonetan oinarrituta ezarri ahal izango da, hauek baitira gaur egun, kalitatezko antolaketa arrakastatsu bat lortzeko eta mundu mailan dauden lehia eta erronka ezberdinei aurre egiteko aukera bakarra. Ezinbestekoa da azpimarratzea pertsonak, gaur egungo gizartean, adimena, berrikuntza, sormena eta beste trebetasun batzuk dituzten eragile aktibo eta proaktibo gisa ikusten direla.
Oro har, honako arlo hauek osatzen dute giza baliabideen funtzioa: langileak biltzea eta hautatzea, kontratatzea, integratzea eta administratzea edo kudeatzea enpresan dauden bitartean. Honez gain, erakunde mota edo enpresaren arabera, Giza Baliabideen funtzioak ezberdinak izan daitezke. Honen adibide dira, besteak beste, langileen nominak administratzea eta sindikatuen harremanak kudeakeatzea. Erakundearen estrategia gauzatu ahal izateko, funtsezkoa da giza baliabideak administratzea, eta, horretarako, kontzeptu hauek hartu behar dira kontuan: erakunde komunikazioa, lidergoa, talde lana, negoziazioa eta antolaketa kultura.
Beraz, giza baliabideen administrazioa harreman pertsonalak kudeatzeko ezinbestekoak diren politiketan eta praktiketan oinarritzen da. Hau nahikoa ez eta, hautagaien hautaketaz, indukzio programen aplikazioaz, soldatak administratzeaz, pizgarriez, prestazioez eta enpresa barruko komunikazioaz ere arduratzen dira.
Hasierak
Giza Baliabideen mugarri nagusiak historian zehar:
Arudy
Arudy (gaskoieraz Arudi) Pirinio Atlantikoak departamenduko eta Akitania eskualdeko udalerria da, Bearnon dagoena.
Giza baliabideen kudeaketa
Industria-iraultza
Giza baliabideen jatorria XIX. mendearen erdialdean koka dezakegu, batez ere Estatu Batuetan eta Europan gertatu zen Industria Iraultzan. Mekanizazioak eta kate ekoizpenak asegabetasuna eragin zuten enpresetako eta lantegietako langileen artean. Hori dela eta, etxebizitzarekin, osasunarekin eta langileen ordutegiekin lotutako arazoak konpontzen saiatzeko hartu behar izan ziren lehen neurriak. Neurri hauen artean, azpimarratzekoa da “ongizate sailen” sorrera. John R. Commons ekonomialaria izan zen Giza Baliabideen terminoa erabili zuen lehena 1894an argitaratutako aberastasunaren banaketa  liburuan.
XX. mendearen hasiera
Baina 1910 eta 1920 arte ez zen giza baliabide terminoa zabaldu, eta enpresak beren langileak kapitalaren aktibo gisa ikusten hasi ziren negozioaren barruan. Enplegatuen kudeaketara bideratutako lehen bulegoak agertu ziren. Hala ere, ekintza horiek diziplina ekintzetan soilik oinarritzen ziren, eta, batzuetan, ordainketa sistemetan. Denborak aurrera egin ahala eta pixkanaka, bulego horiek beste esparru batzuetan hasi ziren arreta jartzen, hala nola kontratazioetan eta kaleratzeetan, soldata-formuletan eta produktibitatearen eta errendimenduaren azterketan. Giza Baliabideetako departamentuen gorakada Lehen Mundu Gerraren amaieratik (1914 – 1918) Depresio Handira (1939 – 1938) bitartekoa izan zen. Garai horretan, enpresak funtzio sozial jakin batzuk betetzera behartzen zituzten lege berriak agertu ziren, eta giza baliabideen departamentua hazten eta gaur egun denaren antza hartzen hasi zen. Hala ere, garai hartan, arduradunek izaera autoritario nabarmena izaten jarraitzen zuten, eta oso lotuta zeuden konpainien zuzendaritzarekin.
70 eta 80. hamarkadak
70 eta 80. hamarkadetan ikuspegia aldatzen hasi zen. Faktore psikologikoak eta soziologikoak hartzen dira kontuan, laneko errendimenduaz gain. Giza Baliabideen arloko liderrek lehentasuna ematen diote langilea enpresara egokitzen laguntzeari eta antolakuntza egituraren barruan independentzia handiagoa izateari. Lan giroaren kontzeptua ere zehazten eta garrantzia hartzen hasi zen.
Giza baliabideak iraultza digitalaren garaian
Gaur egungo egoera iraultza digitalean oinarrituta dago. Bertan, ingurune ekonomiko berriak sortzen ari dira, eragile modura ustekabeko berrikuntzak eta kontsumitzailearen portaeran aldaketak dituelarik. Aldaketa horien artean, kontsumitzaileak produktuaren prezioarekiko eta kalitatearekiko duen interesaren maila jeitsiera egongo litzateke. Produktu edo zerbitzutik jasotako esperientziari izugarrizko garrantzia emanez. Teknologia berrien agerpenaren ondorioz, bezeroa gero eta informatuago dago, eta ondorioz, bere eskakizunak esponentzialki hazten ari dira. Garai ekonomiko honi “Esperientziaren Ekonomia” deritzo.
Bezeroaren portaeran izandako aldaketa hauek ekonomia globalaren eraldaketa bat ekarri dute langileen jokabideak nabarmenki aldatuz. Gaur egungo langileak, gero eta gehiago arduratzen dira beraien egoera pertsonalaz, gogobetetzeari eta zoriontasunari pisu handia emanez. Inflexio puntu batera iritsi dira enpresetan, non gero eta gehiago jabetzen diren giza talentua lehiarako abantaila argi bat bihurtu dela.
== Giza Baliabideen jarduera ezberdinak == Giza baliabideen kudeatzaile batek hainbat funtzio ditu enpresan:
Era berean, kudeatzaileek ere beren gaitasun interpertsonalak landu beharra dauzka.
Bestalde egin beharreko jardueren artean, honako hamar zeregin hauek azpimarra ditzakegu:
Giza baliabideen kudeaketaren garrantzia XXI mendeko erakundeetan
Lehen aipatu bezala, giza baliabideetako langileek funtzio tradizional asko betetzen dituzte. Hauen artean, langileak erakartzea, hautatzea, atxikitzea eta motibatzea egongo lirateke. Beraz, giza baliabideen rolak konstanteki eboluzionatzen hari dira. Honen adibide garbia da gaur egungo langileek lehiarako abantaila bat baino ezin diote eman enpresari, erakundeak lehenago ez baldin badaki nola gestionatu langilearen trebetasun eta talentua. Giza Baliabideen sailean erabiltzen diren funtzio ezberdinek administratzaileei kontratazio estrategikoak, langileen garapenak, sarien erabilera egokia egiten eta erakundeen etengabeko aldaketak eta zikloak kudeatzen laguntzen diote. Honez gain, giza baliabideen sailak langileen produktibitatea handitzen eta langileak erakundearen aldaketa ezberdinetara moldatzeko prestatzen ditu.
=== Giza Baliabideen Natura Estrategikoa === Lehen aipatu bezala, erakundeak gero eta gehiago ari dira giza baliabideen administrazioaren funtzioa erakundearen estrategiarekin lotzen. Erakunde bat nola lehiatuko den adierazten du estrategiak. Beste era batera esanda, estrategiak deskribatzen du zer prozesuren bidez erabakitzen duen erakunde batek zein produktu edo zerbitzu merkaturatu eta saldu, zein industriatan sartu, eta nola lortuko dituen organizazioak merkatuan espero dituen helburuak. Adibidez, estrategia batek erakunde-kezka ugarien berri emango die langileei, besteak beste, epe laburrerako eta luzerako ikuspegiak, kantitatearen aurkako kalitatea, arrisku altuak baxuen aurka, zurruntasunaren aurkako malgutasuna, independentearen aurkako mendeko portaera, autonomiaren aurkako adostasuna eta zuzendaritza. Erakundearen teknologiaren eta egituraren zati batean sartuta egon arren, ezaugarri horiek eragina dute langileek beren lanak egiteko behar dituzten trebetasun eta ezagutza espezifikoetan.
Giza Baliabideen administrazioa erakunde baten misio estrategikorako oso garrantzitsua den arren, administrazioak ez du beti horrela ikusi giza baliabideak. Historikoki, giza baliabideek maiz jokatu duten paper mugatuaren ondorio da hori. Adibidez, 1970eko hamarkadan, giza baliabideen administrazio-departamentuari buruzko pertzepzio-aldaketa gertatzen ari zen bitartean, zuzendari batek honako hau idatzi zuen: "Gizabanako askorentzat, baita exekutibo buruentzat ere, «Pertsonalean» lan egiten zuten pertsonak robot pilo bat zirela ematen zuen, eta haien ageriko eginkizuna paperak sortzea zela, mekanografiatzen eta zirkularrak bidaltzen ez zekiten idazkariak errekrutatzea, haien lotsagabekeria garrantzigabekeriagatik baino gainditzen ez zutenak" (H.E Meyer,Los Directores de Personal Se Están Convirtiendo en los Nuevos Héroes Corporativos, Fortuna 113: 2).
Lan-munduan eragina duten joerak
Giza baliabideen administrazioak gero eta garrantzi handiagoa du gizartean lan-munduan hainbat joera daudelako. Sei joera nagusi identifikatu dira hazkundean eragina izan duten gertaera nagusiak eta giza baliabideen administrazioaren garrantzia deskribatu ahal izateko:
Gaur egungo lan-indarra, oro har, gaituagoa eta informatuagoa bihurtzen ari da. Horri esker, sarritan langileak dira enpresa batek egungo ingurune global eta kaotikoan lehiakor irauteko duen trebetasunaren atzean daudenak. Izan ere, gaur egungo langile askoren potentzial intelektual, sozial, emozional eta analitikoak ez du parekorik. Potentzial hori, ordea, benetako erronka ere bada erakundeentzat. Gizartea hobeto informatuta dagoen bitartean, kritikoagoa izateko joera du, autoritatearen onarpen-maila txikiagoarekin eta zinikoagoarekin. Gaur egun lan-indarrera sartzen diren millenial asko bereziki zinikoak dira ikuskatzaileek egindako erabakiei buruz, eta, beraz, erresistenteagoak dira autoritatearekiko. Bestalde, langile zaharrenek gizartearen aurreko balioak islatzen dituzte oraindik. Beraz, langile zaharrenek espero dute beste langileak antolamendukoak izatea eta agintaritza onartzea. Ondorioz, giza baliabideen funtzioak gai izan behar du langile gazteen trebetasunak administratzeko eta bideratzeko ez ezik, balio nahasien multzo bat duen lan-indarra administratzeko ere.
Lan-eremu gisa, Giza Baliabideen Administrazioa oso erakargarria da. Giza Baliabideetako karrerek lan-aukera ugari eskaintzen dituzte, eta horietako asko negozioekin lotutako beste karrera batzuekin aldera daitezke, hala nola kontabilitatearekin edo marketinarekin. Giza Baliabideetako profesionalentzako sarrerako soldatak hain lehiakorrak bihurtzen ari direnez, negozio-eskola asko giza baliabideetan espezializatutako maisutasun-programak eskaintzen ari dira. Gehienetan, profesionaltasun- eta errespetu-maila handia dago giza baliabideen administrazioaren arloarekin lotuta. Adierazi behar da Giza Baliabideen soldata lehiakorra den arren, soldatak eta bonuak, oro har, handiagoak direla erakunde handiagoetan, esperientzia eta hezkuntza handiagoa dutenetan. Antzera, ohikoa da metropoli-eremu handietan soldatak handiagoak izatea. Azkenik, ordainketa-mailetan desberdintasun handia dago, erakundearen tamainaren, titulu zehatzaren eta lanaren erantzukizunaren, industria motaren eta enpresa kokatuta dagoen egoeraren arabera.
NGC 5971
NGC 5971 galaxia bat da, Draco konstelazioan. Lewis A. Swiftek aurkitu zuen n.
Giza baliabideen kudeaketa
Lan-munduan eragina duten joerak
== Orientazio prestakutza eta garapena == Prestakuntza etengabeko ikaskuntza-prozesua da, laneratzea eta eguneratzea bilatzen duena, langileen ezagutza eta trebetasunak areagotzeko helburuarekin, lana betetzeko behar diren gaitasunak garatzea ahalbidetuz.
Gaur egun, lehia handia eskatzen duen lan-giroan bizi gara, eta merkatua gero eta zorrotzagoa bihurtzen ari da, etengabeko aldaketa zorabiagarrien ondorioz; horretarako, ezinbestekoa da enpresa bateko Giza Baliabideen Sailak giza kapitala prestatzeko eta garatzeko plan estrategiko bat izatea. Ezagutza nagusi denez, ezinbestekoa da langileak ondo prestatuta egotea erronkei aurre egiteko, eta prestakuntza arrakastarako funtsezko faktore bihurtzea.
Prestakuntza-prozesua honela defini daiteke: enpresak bere langileen garapen profesionala ziurtatzeko egiten duen inbertsioa.
Enpresak beharrak aztertu behar ditu, egungo eta etorkizuneko arazoak detektatu behar ditu, lan-produktibitatea hobetzeko edo handitzeko trebetasun espezifikoak identifikatu behar ditu, eta prestakuntza-premiak ezagutu behar ditu maila guztietan: enpresan, lanpostuan eta pertsonetan.
Gainera, haren helburuak lortzeko behar den prestakuntza mota diseinatu eta inplementatu behar dute, hala nola: nork parte hartuko duen, gaikuntza nork emango duen, erabiliko dituzten metodoak eta prestakuntza non gauzatuko den.
Halaber, ebaluazio bat egin behar dute, ikaskuntza-prozesua baloratuz eta pertsonaren gaitasun-profilak prestakuntza horretan duen eraginaren kalitatea neurtuz.
Giza Baliabideen prestakuntza-planak, enpresak egiten duen inbertsio ekonomiko handiagatik, egungo aldaketa-eskakizunei eta etorkizuneko lan-eraldaketei erantzun behar die, antolaketa-kulturarekin, prestakuntza-eskaera puntualekin eta enpresa-helburu estrategikoekin behar bezala lerrokatuta.
Plana behar bezala garatzeko funtsezkotzat jotzen diren elementuen artean, prestakuntza-jarduerak betetzeko politika argiak zehaztearen garrantzia aipatu behar da, eta politika horiek gaitasunen inbentarioan zehaztutako mailetako prestakuntzarekin lotuta egotea; gainera, enpresaren aurrekontuan epe labur, ertain eta luzerako jasota dauden prestakuntza-programak ematea, jarraipena egitea eta ebaluatzea ere jaso behar du.
Azkenik, garrantzitsua da azpimarratzea prestakuntza-plana, ikuspegi orokor batetik, baliozko tresna gisa ulertu behar dela, enpresari eta plana jasotzen duten langileei modu positiboan eragiten diena.