cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lebitazio
Lebitazioa gorputz edo objektu bat espazioan esekidura egonkorrean dagoen efektuari ematen zaion izena da, beste objektu fisiko baten bitartekaritzarik gabe, lebitatzen edo "flotatzen" denari eusten dion aurrenekoarekin kontaktuan jarri gabe, hori guztia grabitatearen eragipean; edo, halaber, gorputz bat lurretik altxatzean, euskarri naturalik gabe airean geratzen den fenomeno ezohikoa. Hau da, pertsona airean esekita geratzen da hirugarren baten laguntzarik gabe.
Physiculus chigodarana
Physiculus chigodarana Physiculus generoko animalia da. Arrainen barruko Moridae familian sailkatzen da.
Hypodactylus mantipus
Hypodactylus mantipus Hypodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Craugastoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Vanmanenia microlepis
Vanmanenia microlepis Vanmanenia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Balitoridae familian.
Borsod-Abaúj-Zemplén
Borsod-Abaúj-Zemplén (Boršodsko-abovsko-zemplínska) Hungariako 19 konderrietako (megye) bat da. Herrialdearen ipar-ekialdean dago, Iparraldeko Hungaria eskualdean, Eslovakiako mugaren ondoan. Eslovakiaz gain, Hungariako Nógrád, Heves, Hajdú-Bihar eta Szabolcs-Szatmár-Bereg konderriak ere mugakide ditu. 7.249 km²ko azalera du, eta 2011n 684.793 biztanle zituen. Hiriburua Miskolc da.
Geografia
Konderriaren iparraldea menditsua da, eta bertan daude Hungariako mendirik garaienetako batzuk, hala nola Istállós-kő (959 m) eta Nagy-Milic (894 m); hegoaldea, berriz, oso laua da, Hungariako Ordoki Handiaren zati. Ibai nagusiak Tisza eta honen adarrak, Sajó eta Bodrog, dira.
Banaketa administratiboa
2013ko urtarrilaren 1eko erreformaren ondoan, konderria 16 barrutitan (járás) banaturik dago:
Mușătești
Mușătești Errumaniako udalerri bat da, Argeș konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
French Valley (Kalifornia)
French Valley Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Riverside konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Timmaspe
Timmaspe Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Iñaki Echarte
Iñaki Echarte Vidarte (Iruñea, 1977). Narratzaile eta poeta, Espainiako gay literaturaren idazle ezagunetariko bat da. Literatura sortzailean Madrilgo "Escuela Superior de Arte y Espectáculos TAI" (Arte eta Ikuskizunen Goi Mailako Eskola) delakoan diplomatuta dago, zinema-gidoigile alorrean 2008an Madrilen "Huérfanos de Cernuda" (Cernudaren Umezurtzak) talde literarioa sortu zuen. Egun Madrilen bizi da.
Cancer (konstelazioa)
Cancer tamaina ertaineko konstelazio bat da, 506 gradu karratuko azalera du eta bere izarrak nahiko ahulak dira, bere izarrik distiratsuenak, Beta Cancrik, 3,5eko itxurazko magnitudea du. Planeta ezagunak dituzten bi izar ditu, 55 Cancri barne, bost dituena: superlur bat eta lau erraldoi gaseoso. Horietako bat izarraren eskualde bizigarrian dago eta, beraz, Lurreko tenperaturen antzekoak izatea espero da. Gure zeru-esferako sektore honen bihotzean Praesepe (Messier 44) dago, Lurretik hurbilen dagoen kumulu irekietako bat eta astronomo zaleentzako helburu herrikoia.
Konstelazio honek, Kantzer Tropikoari bere izena ere ematen dio.
Zeru sakoneko objektuak
QSO J0842+1835 2002ko irailean Edward Fomalont eta Sergei Kopeikinek egindako VLBI esperimentuan grabitatearen abiadura neurtzeko erabiltzen den kuasar bat da.
OJ 287 3.500 milioi argi-urtera dagoen BL Lacertae objektua da, eta 120 urte inguruko leherketa optiko ia periodikoak eragin ditu, 1891ko argazki-plaketan lehen aldiz ikus daitekeen bezala. Lehen aldiz detektatu zen irrati-uhinen luzeretan, Ohio Sky Surveyan zehar. Bere erdiko zulo beltz supermasiboa ezagunenetako bat da, 18.000 milioi eguzki masako masarekin, aurreko objektu handienarentzat kalkulatutako balioa baino sei aldiz gehiago.
Jatorri mitologikoa
Karramarroaren eta Hidraren konstelazioak Heraklesen hamabi lan ospetsuetako batekin lotuak daude. Hera jainkosak, Heraklesen etsai amorratua zena, karramarro erraldoi bat bidali zuen heroia akabatzeko hau Lernako hidraren aurka borrokan ari zen bitartean. Alabaina, Herakles garaile irten zen. Euren ahaleginengatik sari bezala, jainkosak Karramarroaren eta Hidraren konstelazioak eratu zituen zeruan.
Stochomys longicaudatus
Stochomys longicaudatus Stochomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Civrieux
Civrieux Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.
Serbiako saskibaloi selekzio nazionala
Serbiako saskibaloi selekzio nazionala herrialde hori txapelketa ofizialetan 2006tik ordezkatzen duen taldea da, aurretik Serbia eta Montenegro (2003tik 2006ra) eta Jugoslaviako selekzioa (1992tik 2003ra FR Jugoslavia izenarekin) izan zen moduan. Europako txapeldunak 3 aldiz izan dira, eta mundukoak birritan.
Gaur egungo selekziorik indartsuenen artean daude, eta Jugoslaviaren oinorde zuzena izan da.
Jaime Giménez Arbe
Jaime Giménez Arbe, ezizenez El Solitario, (Madril, 1956ko urtarrilaren 12a) banku atrakatzaile bat da (bere esanetan, desjabetzailea). 30 lapurreta baino gehiago leporatzen zaizkio Espainia osoko bankuetan armak erabiliz. Orobat, bi goardia zibil hilik suertatu ziren Castejónen (Nafarroa) gertatutako tiroketaren egilea izatea ere egozten diote. Horretaz gain, La Vall d'Uixón (Castelló), tiroketa batean esku hartu zuen eta polizia baten bala galdu batek beste polizia bat hil zuen.
Ibiltzeko errota
Ibiltzeko errota (ingelesez, treadwheel) Sir William Cubitt britainiar ingeniariak asmatutako aparatu bat izan zen, eskailera zirkular jarrai moduko bat, presoak lekualdatu gabe ibili eta ibili zitezen.
Jaime Giménez Arbe
Biografia
Giménez Arbe maila ekonomiko oneko familia batean jaio zen eta gizon jantzia zen. Txikitatik agertu zuen nortasun indartsua eta inteligentzia handiko pertsona zen. Horrela definitzen du bere burua:
Ibiltzeko errota
Aurrekariak
Presoak esklabo erabiltzea, lanean jartzea eta haien jardunari etekina ateratzea aspaldidanik egin izan zen. Antzinaroan noriei eragitera edo galeretan arraunean aritzera behartzen zituzten eta Erdi Aroan, katedralak eraikitzeko adibidez, poleei tiratu eta harriak jasotzera kondenatzen zituzten ..
Jaime Giménez Arbe
Biografia
Harreman arazotsuak izan ditu bere bizitzan eta, adibidez, Batxilergoa egiten ari zen ikastetxetik bidali egin zuten, zuzendaria ostikoz jo zuelako. Era berean, koinata ohiak dioenez, lehenengo emaztea jotzeko ohitura handia zuen eta bizilagunek ere arazoak izan zituzten berarekin.
Ibiltzeko errota
Sir William Cubitt
Cubitt beste hainbat lanengatik egin zen ezagun, garaiko ingeniaritza obra nagusietan parte hartu baitzuen. Horri esker lortu zuen sir titulua eta Ingeniari Zibilen Institutuko presidente izatea, besteak beste. Kanalak, dikeak, trenbideak... eraikitzen lagundu zuen eta Londresko Hyde Parkeko Crystal Palace ezagunaren eraikuntzan bera izan zen ingeniari buru.
Jaime Giménez Arbe
Biografia
Eskizofrenia zuela-eta, soldadutzaz libratu zen. Berak ez du gaixotasuna onartzen: .
Ibiltzeko errota
Historia
1818an, tramankulua Bristolgo kartzelan probatu zuten lehenengoz. Dozenaka preso horzdun arrabol erraldoira igotzen ziren batera eta, hankei eraginez, zilindroa biratzen hasi eta sistema martxan jartzen zen. Ingelesez treadmill edo ibiltzeko errota deitu zioten Cubitten asmakizunari. Eta gaur egun ere berdin esaten diete gimnasiotan egon ohi diren oinez edo lasterka ibiltzeko zintei ..
Jaime Giménez Arbe
Biografia
Lehenengo lapurreta 1971n egin zuen, 15 urte besterik ez zuenean. José Antonio Martín Gardoqui izan zuen lagun, gero Burning rock bandako bateria-jole bilakatuko zena, eta Jorge Juan kaleko denda batean 4 gitarra eta bozgorailu ekipo bat lapurtu zituzten. Carabanchelen egon behar izan zuen preso, horregatik.
Ibiltzeko errota
Historia
Gailuan ibiltzea ez zen hautazkoa presoentzat, zigorraren parte baizik. Iturrien arabera, presoen makinan pasatzen zuten denbora ez zen finkoa, baina hamar orduko jardunaldi luzeen berri eman izan du zenbaitek. Lan saio horietan bost kilometro egitera iristen omen ziren ..
Jaime Giménez Arbe
Biografia
1976an, Stockholmen, Arja Viïsanen finlandiarra ezagutu zuen. . Bera izan zen Jaime Giménez Arberen emazte bakarra, ez baitzen Anita Sharrock irakasle britainiarrarekin sekula ezkondu. Azken honekin, bi seme izan zituen eta, atxiloketaren ondoren, harremana bertan behera geratuko zen.
Ibiltzeko errota
Historia
Presoak gurpilari bueltaka aritzea eraginkorra zen, izan ere, tokitik mugitu gabe, kondenatuak nekatu eta otzantzea lortzen zuen arrabolak. Baina berehala konturatu ziren, presoak punitzeaz gain, bazegoela beste probetxu bat ateratzea errota hari. Ura batetik bestera mugitzeko edo alea ehotzeko erabiltzen hasi ziren, esaterako ..
Jaime Giménez Arbe
Biografia
.
Periferiko (ordenagailua)
Periferikoak (edo gailu periferikoak) ordenagailuaren nukleoaren parte ez diren hardware-osagaiak dira, sistema informatikoari erraz konektatzen zaizkionak. Konputagailua kanpoarekin komunikatzeko eta datuak gordetzeko erabiltzen dira, haren funtzionamendurako osagarriak izanik.
Ibiltzeko errota
Tramankulua gaur egun
Kartzelarako asmatutako gailu hura gaur egun gimnasioetan dauden makina askoren aitzindari izan zen ..
Jaime Giménez Arbe
Biografia
Kartzelan egon zen Erresuma Batuan, droga trafikoa zela medio eta beste 8 epaiketa zeuzkan zain Espainian hainbat arrazoirengatik.
Periferiko (ordenagailua)
Ordenagailuaren nukleoa prozesatzeko unitate zentralak (PUZ), memoria nagusiak, sarrera/irteerako sistema eta haien arteko komunikaziorako busek osatzen dute. Horiez gain, ohikoa izaten da konputagailuari sarrera periferikoren bat (teklatua, sagua), irteerakoren bat (pantaila, inprimagailua) eta biltegiratzeko periferikoren bat (USBa) konektatzea. Periferikoen funtzionamendua sistema informatikoak kontrolatzen du, nahiz eta ez izan haren osagai zentral.
Jaime Giménez Arbe
Biografia
5 hizkuntza hitz egiteko gai da: gaztelera, ingelesa, italiera, frantsesa eta portugesa.
Periferiko (ordenagailua)
Periferikoen sailkapena
Teklatuaren kasua ere enblematikoa da; izan ere, tablet konputagailu berrietan, joko-sistemetan edo ukipen-pantaila duten telefono mugikorretan, teklatua pantailan emulatzen da. Egokitzapen berezien kasuetan ere, teklatuak dira gehien erabiltzen den sarrerako periferikoa, eta kasu batzuetan desagertu egiten da ahotsa ezagutzeko programak erabiltzeagatik.
Gailu periferikoek betetzen duten funtzioaren arabera, hainbat kategoriatan sailka daitezke:
Jaime Giménez Arbe
Atxiloketa
Bizarra, bibotea eta ileorde ak erabili ohi zituen, balen aurkako txalekoa, eta 3 arma (2 motz eta automatiko bat). Etxean eta lokal batean, arma gehiago ere aurkitu zizkioten, munizioa eta nortasuna aldatzeko beste hainbat materialekin batera. .
Preso
Uztailaren 27an gose greba bati ekin zion Lisboako segurtasun handiko kartzelara eraman zutelako.Bi egun geroago bertan behera utzi zuen.
Hypodactylus nigrovittatus
Hypodactylus nigrovittatus Hypodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Craugastoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Jaime Giménez Arbe
Preso
Onartuta du atraku delituak, baina ez hilketak: .
2009an, bere autobiografia argitaratu zuen: ''Me llaman El Solitario. Autobiografía de un expropiador de bancos''.
Epaiketa
Jaime Giménez Arbek errugabea zela esan zuen, ez zituela guardia zibilak hil. Era berean, antisistema eta anarkistatzat jo zuen bere burua.
47 urteko kartzela zigorra esleitu zioten 2004an egindako hilketa horiengatik.
Weissita
Weissita sulfuro motako minerala da.
Ezaugarriak
Weissita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.
Periferiko (ordenagailua)
Sarrera-periferikoak
Ordenagailuan datuak sartzeko erabiltzen diren gailuak dira.
Sagua
Konputagailuen ingurune grafikoarekin errazago lan egiteko erabiltzen den periferikoa da. Bere funtzio nagusia kurtsorea pantailako posizioren batean kokatzea da. Horretarako, ordenagailuak saguaren mugimendua detektatu eta kurtsorea monitorean erakusten du; periferiko erakuslea dela esaten da. Beste hainbat funtzio bete ahal izateko botoiez hornituta dago. Saguaren mugimendua jasotzeko teknologia desberdinak daude: bolatxoa, argia, etab. Mugimendua ondo detektatzeko, sagu-azpikoa erabiltzea gomendatzen da. Ordenagailura konektatzeko aukera desberdinak daude: USB bidez kablea erabiliz, Bluetooth bidez haririk gabe, etab. Beste periferiko erakusle batzuk ere badira: Joystik-a, arkatz optikoa, etab.
Good Hope (Kalifornia)
Good Hope Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Riverside konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Periferiko (ordenagailua)
Eskanerra
Irudien eskaner-a (edo eskanerra) argia erabiliz dokumentuak irakurri eta irudi digital modura gordetzen dituen periferikoa da. Zuzenean konputagailura konekta badaitezke ere, askotan haien erabilera hainbat erabiltzaileren artean konpartitzen da eta sare informatiko lokal baten bidez konektatzen da (lantegi eta eskoletan, adibidez). Badira bestelako eskanerrak, eskaneatu nahi den elementuaren gainetik eskuarekin mugituz erabiltzeko moduko tresna txikiak. Barra-kodeak eta QR kodeak eskaneatzeko periferikoak, adibidez, eskanerra kodearen gainetik pasatzean kodeari dagokion zenbakia irakurtzea lortzen da, teklatuan kodearen zenbakia idatzi izan balitz bezala.
Web kamera
Ordenagailura konektatzen den kamera digitala da, normalean txikia da eta pantailari erantsita jartzen da. Kamerek jasotako irudiak konputagailura iristen dira, bertan gorde edo editatzeko. Irudiak zuzenean Internet bidez transmititzeko aukera ere ematen du. Asko erabiltzen dira bideodeietan, hainbat lagunen arteko elkarrizketetan zuzeneko audioaz gain bideoa ere konpartitzeko. USB bidez konektatu ohi dira.
Artatzagana
Artatzagana Leioako (Bizkaia) auzoa da, herriko goiko aldean dagoena. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 1.039 biztanle ditu.
Periferiko (ordenagailua)
Mikrofonoa
Mikrofonoa soinua jaso eta konputagailuan audio moduan gordetzeko aukera ematen duen periferikoa da. Erabilera aurreratuagoetan, audioaren tratamendua eginez gero (ahotsaren ezagupena), ordenagailuak ahotsaren bidez emandako aginduak exekutatuko ditu.
Biltegiratze periferikoak
Informazioa jasotzeko erabiltzen diren periferikoak dira. RAM motako memoriak ezin dira mota honetako periferikoak bezala hartu, gordetzen duten informazioa ez delako betirako biltegiratzen.
CD grabagailua
Disko trinkoetan (CD) edo DVD-etan datuak grabatzeko balio duen periferikoa. CD grabagailuek CD-a baino ezin dute grabatu eta DVD grabagailuek bi euskarrietan grabatu dezakete. Euskarri horiek 4 mila disko grabatu ditzakete, eta kantitate horrekin degradatzen hasi dira.
CD irakurgailua
CD irakurgailu bat gailu elektroniko bat da, laser izpi bat erabiliz horiek irakurtzea ahalbidetzen duena eta, ondoren, hau ordenagailuak interpretatzen dituen bulkada elektrikoetan eraldatzea ahalbidetzen duena, CD grabagailuek idatzitakoak (askotan "erregailu" deituak), CD irakurgailuaren antzeko gailu bat, kontrakoa egiten duenaren diferentziarekin, hau da, bulkada elektrikoak laser argi sorta batean eraldatzea, CDan datu bitar formakoak gordetzen dituztenak.
DVD grabagailua
DVD grabagailua disko optiko unitate bat da, disko aldakor digitalak (DVD) audio, bideo eta datu formatuan irakurri eta grabatzeko gai dena. Grabatutako DVD diskoak edozein DVD erreproduzitzailetan erreproduzitu daitezke.
DVD irakurgailua
DVD erreproduzitzaile (herrialde batzuetan "DVD-a jotzen du") Blu-Ray disko, CD eta DVD diskoak erreproduzitzeko erabiltzen den gailu elektronikoa da. DVD erreproduzitzaile gehienek telebista bezalako irteera-gailu batera konektatuta egon behar dute.
Disko gogorra
Ordenagailuan gordeta dagoen informazioa biltegiratzen da disko gogorretan. Memoriak eta disko gogorrak batzuetan pentsatzen dugu gauza bera dela, baina ez. Bakoitzak ezaugarri desberdinak ditu eta gertaeraren arabera erabiltzen da bat ala bestea. Adibidez, daturen bat lortu nahi dugunean, memoria hartzen du disko gogorraren datu-multzo bat (disko gogorreko kopia bat eginez) non egon daiteke bilatzen duen datu konkretu horrek. Horrela bilaketak azkarragoak dira. Hala ere, ordenagailua amatatzen dugunean, memorian zeuden datuak galtzen dira. Horregatik, disko gogorrak erabiltzen dira arazo hori sahiesteko. Gainera, barnekoak edo kanpoko disko gogorrak izan daitezke.
USB
“Universal Serial Bus” edo pendrive kanpoko disko gogorrak bezala dira baina bere tamaina eta biltegiratze kapazitatea txikiagoa da. Gainera, memoria-flash erabiltzen dute datuak irakurtzeko eta idazteko une berean. Gailu honen memoria tamaina handitzen ari da denborarekin. Gaur egun, 1 TB-eko tamainaraino saltzen ari dira.
Irteera periferikoak
Ordenagailuaren informazioa kanporantz erakusten duten periferikoak dira. Hauek seinale elektrikoak erabiltzaileak ulertuko duen zerbaitetan bihurtzen dute. Baina mota honeko periferiko guztiek ez dute informazioa erakusten, bozgorailua, adibidez, ez du informazioa erakusten.
Pantaila
Irteerako periferiko bat da, honek ordenagailua sortzen duen datuak grafikoki erakusten ditu. Mota askoko pantailak daude, adibidez:
Inprimagailu
Elektronikoki gordeta dauden testuak edo grafikoak kopia fisikoak sortzen ditu, normalean paperan. Horretarako laser teknologia erabiltzen da edo tinta-kartutxoa. Inprimagailu batzuk ordenagailuarekin kableen bidez daude konektatuta. Beste batzuk, ordez, sareen bidez. Sare horreko erabiltzaile guztiak inprimagailua erabil dezakete. Gaur egun inprimagailua funtzioaniztunak dira, inprimatu eta eskaneatu egiten dituzte. Esan beharra dago, inprimagailu multifuntzional hauek ez direla irteerako periferikoak,
sarrera/irteerekoak baizik.
Bozgarailu
Irteerako periferiko honek seinale elektrikoak soinuetan bihurtzen ditu. Ordenagailuak igortzen duten soinuak entzuteko erabiltzen dira. Esan beharra dago, txartel nagusiek bozgorailu bat dutela akats soinuak edo prozesuak adierazteko.
Komunikazio periferikoak
Bi gailu edo gehiagoen artean komunikazioa ahalbideratzen du.
Fax
Fax edo telefax transmisio telefonikoen bidez egiten da. Fax makina eskaneatzen du dokumentu bat edo argazki bat eta bihurtzen du mapa-bit argazki batean. Gero, telefonia sareetatik bidaltzen dio inprimagailu bati edo beste irteera-gailu bati bultzada elektrikoen bidez.
Bideratzaile
Router edo bideratzaileak sare desberdinetan dauden bi pertsonak komunikatzeko erabiltzen dira. Hau da, router-ak sortzen du datu-paketeak jatorritik bere helmugara iristeko sareen arteko ibilbide bat. Agian bere helmugara iristeko, hainbat router-etik pasa beharko liteke paketea.
Switch
Switch-ak datu-paketeen transmisioa sahiesten dute bi konputagailuak sare berean badaude. Bestela, routerrak egotea beharrezkoa izango litzateke. Switch-ak oso erabilgarriak dira ordangailu asko badaude sare berean.
Modem
Modem-a erabiltzen da, batez ere, bi konputagailuak elkarrekin komunikatzeko. Modem-a hartzen du mezua eta seinale-analogikoak sortzen ditu eta hartzailearen modem-a hartzen du seinale hauek eta seinale-digitaletan bihurtzen ditu. Seinale digitalak ordenagailuak ulertzen ditu baina analogikoak ez. Gainera, interneta izateko beharrezkoa da modem bat izatea.
Sare-txartela
Beste konputagailuekin edo beste gailuekin  komunikazioa izateko beharrezkoa da sare-txartel bat. Sare-txartela sare batean izateko sarbidea ematen dio ordenagailuari eta Sare-txartela identifikadore bat MAC (“Media Access Control”) ematen dio ordenagailuari baimena izateko.
USB HUB
Gailu honek ahalbidetzen dio erabiltzaileari konektatzeko USB gehiago, baldin eta USB portu kopuruak gainditzen badira. Gailu honek hainbat USB portu dauzka, bi baino gehiago izan lirateke, eta informazio guztia bus kable beretik transmititzen da. Gainera, tresna hau ordenagailuan konektatzen da USB portu batetik.
Sarrera eta irteera periferikoak
Periferiko hauek ordenagailuari komunikatzea laguntzen die. Informazioa jasotzea eta erakustea uzten dizkio.
Ukimen-pantaila
Ukimenari sentikor den pantaila bat da. Horrela datuak sartu daitezke, teklatu birtual baten bidez adibidez. Gainera, pantailan sartzen den datuen ondorioz sortzen den informazioa erakutsi daiteke.
Lovendegem
Lovendegem (nederlanderazko ahoskera: ) Belgikako ipar-mendebaldeko udalerri bat da, Ekialdeko Flandria probintziakoa. Udalerriak herri hauek hartzen ditu barnean: Lovendegem bera eta Vinderhoute. . 2013ko urtarrilaren 1ean 9.469 biztanle zituen.
Periferiko (ordenagailua)
Inprimagailu
Gaur egungo inprimagailuak normalean funtzioaniztunak dira. Hau da, datuak inprimatzen eta eskaner baten bidez irakurtzen ditu. Eskanerra sarreko periferiko bat izanik eta inprimagailua irteerakoa.
Errealitate birtualako kaskoak
Sarrera eta irteerako periferiko honek hiru dimentsiko errealitate birtual bat erakusten eta bertan eragina izatea ahalbidetzen dizu. Kasu honetan, kaskoa erakusten dizun errealitate birtuala izango litzateke irteera. Gorputzaren mugimendua baizik sarrera.
Wendy Williams
Wendy Joan Williams Hunter (Asbury Park, New Jersey, 1964ko uztailaren 18a) aktore, idazle eta komunikabideetan dabilen pertsona ospetsua da. The Wendy Williams Show izeneko telebista-saioagatik da ezaguna.
Ibilbidea irratian
Williamsek Estatu Batuetako Birjina Uharteetako WVIS irratian hasi zuen bere lan ibilbidea. 1989an, Williams New York hiriko WRKS (WEPN-FM gaur egun) kate garaikide-urbanoan hasi zen lanean disko-jartzaile gisa. WRKSk goizez emandako programa baterako lanaldi osoan kontratatu zuen. Urtebete geroago, Williams arratsaldeko txandara aldatu zen, eta 1993an «zuzeneko irratiaren pertsona ospetsu onenaren» Billboard saria irabazi zuen. 1994ko abenduan, Emmis Broadcasting-ek WRKS erosi, eta Williams beste jabetza batera aldatu zuen New Yorken, WQHT («Hot 97») irratira, WRKS berritzen zelarik. 1998an Hot 97tik kaleratu zuten Williams.
Geroago, Williams Filadelfiako WUSL (Power 99FM) irrati-estazio batek kontratatu zuen. Bere senarra, Kevin Hunter, bere agente bihurtu zen. Irrati honetan oso irekia izan zen bere bizitza pertsonalari buruz, bertan bere nahi gabeko abortuak, bularreko kirurgia eta drogazaletasunaren iragana eztabaidatuz. Berari esker, irrati-estazioa entzumen-zerrendan hamalaugarren postutik bigarrenera igaro zen.
2008an, bere programa hainbat tokikan entzun zitekeen; adibidez, Redondo Beach-en (Kalifornia), Shrevlandian (Luisiana), Wilmingtonen (Delaware), Toledon (Ohio), Columbian (Hego Carolina), Emporian (Virginia), Lake Charlesen (Luisiana), Tylerren (Texas) eta Alexandrian(Luisiana).
2009an Williamsek bere irratsaioa utzi zuen bere telebista-programa berrian zentratzeko eta familiarekin denbora gehiago igarotzeko. Handik gutxira, Irrati Nazionaleko Ospe Aretoan onartu zuten.
Telebista-saioa
Wendy Williams "The Wendy Williams Show" izeneko bere telebista-saioagatik da ezagunagoa. Batez ere emakumezko publikoari zuzendutako goizeko talk show saioa da. Bere programa sindikatua da (ez da kate jakin batekoa), baina batez ere CW eta FOX irrati-estazioetan transmititzen da. Talk show gehienen antzera, Williamsen programan elkarrizketak nabarmentzen dira gehien bat, baina panelistekin, profesionalekin eta ikusleekin ere bestelako gaiak lantzen ditu. 2022ko ekainaren 17an, 14 urte eta gero, programa bertan behera utzi zen.
Telebistako beste agerraldi batzuk
Williams Steve Harveyren, Act Like a Lady, Think Like a Man (2012) liburuaren zinemarako egokitzapenean agertu zen, eta haren sekuelan, Think Like a Man Too (2014).
2012an, iragarri zen Williams "ekoizpen-aliantza" bat hasiko zuela Suzanne de Passe eta Madison Jones ekoizleekin batera, kultura anitzeko audientziei zuzendutako filmak eta telebista-programak sortzeko. Proiektu horiek "Wendy Williams presents" izenburupean agertzen dira, eta lehen proiektua Star Jonesen nobela baten VH1-erako egokitzapena da.
Physiculus coheni
Physiculus coheni Physiculus generoko animalia da. Arrainen barruko Moridae familian sailkatzen da.
Wendy Williams
Filmografia
Zinema
Telebista
Ořech
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1227 urtean egin zen.
Alberto Barandiaran
Ibilbidea
Euskaldunon Egunkarian eta Berrian lan egin izan du. Hekimen euskal hedabideen elkartearen zuzendari izan zen 2012 eta 2018 urteen artean.
1975eko Euskal Herriko Itzulia
1975eko Euskal Herriko Itzulia txirrindularitza lasterketa honen 15. edizioa izan zen. 1975eko apirilak 14 eta 18 artean egin zuten. 830 kilometroko ibilbidea egin zuten 5 etapatan banatuta, horietatik bi bi sektoretan banatuta egon zirelarik.
Garailea, beste behin, José Antonio González Linares kantabriarra izan zen, hala, proba honetan lortu zituen lau garaipenetatik bigarrena lortuz.
Gallicolumba erythroptera
Gallicolumba erythroptera Gallicolumba generoko animalia da. Hegaztien barruko Columbidae familian sailkatua dago.
Aliseda
Aliseda Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 30 kilometrora dago. 2007ko erroldaren arabera 2.011 biztanle zituen 81 km²-ko azaleran.
Riuler de Oliveira Faustino
Riuler de Oliveira Faustino (Bastos, 1998ko urtarrilaren 25a - Hiratsuka, 2021eko azaroaren 23a) Brasilgo futbolaria izan zen.
Hainbat futbol taldetan jokatu zuen, esaterako Shonan Bellmare.
Aldekoena
Aldekoena Leioako (Bizkaia) auzo bat da, herriko goiko aldean dagoena.
Gaur egun, eraikuntza berriek osatzen dute auzoa.
Euskaltzainditik Aldekoena aldaera zaharragoa berreskuratzea proposatu da.
Warder
Warder Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Sho Hiramatsu
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shonan Bellmare.
Stefan Edberg
Stefan Edberg (Västervik, 1966ko urtarrilaren 19a) suediar tenislari ohia da. Wimbledongo txapelketa birritan irabazi du (1988 eta 1990ean), Boris Becker alemanari aurrea hartuta. Estatu Batuetako Nazioarteko txapelketa ere bitan irabazi du, 1991n Jim Courierren kontra, eta 1992an Pete Samprasen kontra. Davis kopa hirutan irabazi du (1984, 1985 eta 1994).
Campanhac (Aveyron)
Campanhac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aveyron departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Campagnac udalerrian erroldatutako biztanleak 460 ziren. Familiak 200 ziren, horien artean 64 pertsona bakarrekoak ziren (40 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 72 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 44 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 326 etxebizitza zeuden, 202 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 91 bigarren erresidentzia ziren eta 33 hutsik zeuden. 304 etxeak ziren eta 17 apartamentuak ziren. 202 etxebizitza nagusietatik 161 bere jabearen bizilekua ziren, 27 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 4 etxek bi zituzten, 34 etxek hiru zituzten, 56 etxek lau zituzten eta 106 etxek bost zituzten. 133 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 104 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 78 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 270 ziren, horien artean 201 aktiboak ziren eta 69 inaktiboak ziren. 201 pertsona aktiboetatik 184 lanean zeuden (112 gizon eta 72 emakume) eta 17 langabezian zeuden (8 gizon eta 9 emakume). 69 pertsona inaktiboetatik 31 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Campagnac udalerrian 181 unitate fiskal zeuden, 415 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.339 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 27 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 1 iturgina, 1 ile apaindegia eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Campagnac udalerrian 34 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.523 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ořechov (Jihlavako barrutia)
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1351 urtean egin zen.
Sundamys infraluteus
Sundamys infraluteus Sundamys generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Megalops atlanticus
Megalops atlanticus Megalopidae familiako arraina da, ur gazitan eta ur gezatan bizi dena. Atlantiko osoan bizi da. Ez da oso ona jateko baina 2,5 metroko luzera eta 161 kg. ere dituenez, arrantzaleak bere bila doaz.
Beleți-Negrești
Beleți-Negrești Errumaniako udalerri bat da, Argeș konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Hypodactylus peraccai
Hypodactylus peraccai Hypodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Craugastoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Tierra del Fuego probintzia
Tierra del Fuego probintzia (Gaztelaniaz: Provincia de Tierra del Fuego) Txileko hegoaldeko Magallanes eta Txileko Antartika (XII) eskualdeko lau probintzietako bat da. Txileko edo mendebaldeko Suaren Lurraldeko uharte handiaren zatia hartzen du barnean, Darwin mendikatearen hegoaldeko zatia izan ezik, La Antártica Chilena probintzian dagoena. (Argentinan beste Tierra del Fuego probintzia bat ere badago).
Txileko Tierra del Fuegok bi hiri ditu: Porvenir, probintziako hiriburua, eta Cerro Sombrero, eta herri txiki batzuk. Ezaugarri geografikoen gakoa Inútil badia (Ezertarako Badia) da, XIX. mendearen amaieran geografo britainiarrek izendatua, badia portu gisa baliagarria ez delako.
Geologia eta hidrografia
Tierra del Fuego probintziako Fuegan ertzean urredun hondartzak daude. Txileko Tierra del Fuego aintzira txiki ugariengatik ezaguna da, besteak beste, Blanco aintzira eta Deseado aintzira.
Historia
Uharteen arteko itsasertzeak Amerikako hasierako gizakien kokaguneak izan dira milaka urteetan. Bereziki, Navarino uhartearen (probintziaren hegoaldean) Wulaia Badiako eremuak 10.000 urte baino gehiagoko Yagan herriaren kokalekuen frogak eman ditu.
Lencloître
Lencloître Frantziako udalerri bat da, Vienne departamenduan dagoena, Akitania Berria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Ořechov (Žďár nad Sázavouko barrutia)
Ořechov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 320 biztanle ditu eta 5,33 kilometro koadroko azalera. Žďár nad Sázavouko barrutian dago.
Lencloître
Biztanleria
2007an Lencloître udalerrian erroldatutako biztanleak 2.373 ziren. Familiak 995 ziren, horien artean 316 pertsona bakarrekoak ziren (108 bakarrik bizi ziren gizonak eta 208 bakarrik bizi ziren emakumeak), 350 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 280 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 49 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Ořechov (Žďár nad Sázavouko barrutia)
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1368 urtean egin zen.
Lencloître
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 1.190 etxebizitza zeuden, 1.021 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 34 bigarren erresidentzia ziren eta 135 hutsik zeuden. 1.050 etxeak ziren eta 90 apartamentuak ziren. 1.021 etxebizitza nagusietatik 677 bere jabearen bizilekua ziren, 315 alokairuan okupaturik zeuden eta 29 doan lagata zeuden; 21 etxek gela bat zuten, 63 etxek bi zituzten, 181 etxek hiru zituzten, 323 etxek lau zituzten eta 433 etxek bost zituzten. 617 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 504 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 346 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.391 ziren, horien artean 1.013 aktiboak ziren eta 378 inaktiboak ziren. 1.013 pertsona aktiboetatik 911 lanean zeuden (509 gizon eta 402 emakume) eta 102 langabezian zeuden (44 gizon eta 58 emakume). 378 pertsona inaktiboetatik 148 erretiraturik zeuden, 103 ikasten zeuden eta 127 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Lencloître udalerrian 1.078 unitate fiskal zeuden, 2.399,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.591 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 113 komertzioetatik, 4 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 20 eraikuntza enpresak ziren, 25 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 5 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 10 zerbitzu enpresak ziren, 13 administrazio publikoko enpresak ziren eta 9 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 35 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 2 banku bulegoak, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 4 igeltseroak, 1 margolaria, 4 zurginak, 5 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 4 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 4 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 14 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 brikolaje denda handia zen, 4 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen, 1 etxerako tresna denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 kirol-denda zen eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean Lencloître udalerrian 35 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.672 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an osasun-zentro 1, 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Lencloître udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 379 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Alfred North Whitehead
Alfred North Whitehead (Ramsgate, Kent, 1861eko otsailaren 15a - Cambridge, Massachusetts, 1947ko abenduaren 30a) ingeles matematikari eta filosofoa izan zen.
Bere ubilbidearen hasieran matematika, logika eta fisikaz idatzi zuen. Bere lan nagusia Principia Mathematica (1910-13) da, Bertrand Russellekin idatzia, XX. mendeko logika matematikoko lan garrantzitsuenetako bat. 1910eko hamarkadaren amaieran, bere interesa zientziaren filosofiarantz aldatu zen, eta, azkenik, metafisikarantz.
Prozesuaren filosofia definitu zuen Process and Reality lanean. Errealitatea prozesuak dira, objektu materialak baino gehiago eta prozesuak beste prozesu batzuekin dituzten harremanen arabera definitzen dira. Mundua elkarri lotutako prozesuen sare bat da. Hauteskunde personal bakoitzak ondorioak ditu inguruko munduarentzat
Bere ideiak gaur egun zibilizazio ekologikoan eta ingurumenaren etikan aplikatzen dira.
Omega Centauri
Omega Centauri edo NGC 5139 Centaurus konstelazioan dagoen kumulu globular bat da. Edmond Halleyk aurkitu zuen 1677an. Kumulu honek gure galaxia den Esne Bidearen inguruan orbitatzen du, honen inguruan orbitatzen dutenen artean handiena eta distiratsuena delarik. Begi hutsez ikus daitekeen gutxietako bat da. Omega Centauri Lurretik 18300 argi-urteko distantziara (5,6 kiloparsec) dago, eta II populazioko zenbait milioi izar ditu. Bere erdiguneko izarrak hain daude elkartuta, elkarren artean 0,1 argi-urteko distantziara bakarrik daudela uste dela. Bere estimatutako adina 12.000 milioi urtekoa da. 10 milioi izar inguru ditu.
Konstelazioko izar bat ez den arren, bayer izendapena jaso zuen, ω. Gure galaxiako gainontzeko kumulu globularretatik bereizten duen ezaugarri bat belaunaldi ezberdinetako izarrak dituela da. Arrazoi honegatik, Omega Centauri gure galaxiaren satelitea izan zen galaxia nano baten nukleoaren hondarra izan daitekeela uste da. Galaxia honek gaur egungo Omega Centauri baino ehun aldiz handiagoa izango zen, eta gure galaxiak banandu eta xurgatua izan zen. Omega Centauriren kimika eta dinamika bat datoz hipotesi honekin.
Andromeda galaxiako kumulu globularra den Mayal IIren kasuan bezala, Omega Centaurik zenbait metaltasun eta izar adin maila ezberdin ditu, dena batera sortu ez zela pentsarazten duena (kumulu globularretan ohikoa denaren aurka). Uste denez, Omega Centauriko izar asko, antzina Esne Bideak xurgatu zuen galaxia nanoaren nukleoaren hondarra izan daitezke.
Joan Mari Torrealdai
Euskal liburugintza, bibliografia eta zentsura izan zituen ikerketagai nagusi. XX. eta XXI. mendeetako euskal liburugintza aztertu eta katalogatu zuen.
Idazle oparoa izan zen, hainbat idazlan izkiriatua, besteak beste ''XX. mendeko euskal liburuen katalogoa (1990-1992), El libro negro del euskara (1998) eta Artaziak. Euskal liburuak eta Francoren zentsura, 1936-1983'' (2000). Euskal kulturaren argitalpen, zabalkunde eta saretze lanean eta, oro har, euskalgintzan oso esanguratsua izan zen.
Deustuko Unibertsitatean Soziologia irakasle izan zen bi alditan (1976-1978, 1991-1993). Eskolak eman zituen, halaber, EHUn eta Mondragon Unibertsitatean (1998-1999).
Biografia
Foruko Urberuaga auzoan jaio zen 1942ko udazkenean, aitaren jaiotetxea ere izan zen Mosone baserrian. Ama Gernikatik bertaratua zen, bonbardaketan etxea galdu baitzuen. Bi seme-alabetako zaharrena izan zen. Oinarrizko ikasketak Forua bere jaioterrian egin zituen. 1954 an, hamabi urterekin, Arantzazuko seminarioan sartu zen: artean, seminarioak pobreen unibertsitateak ziren. Erriberrira ere joan zen frantziskotarrekin 1960 an, 1963 an Arantzazura itzuli arte. Lehen ikasketak amaituta, urtebetez Zaurauzko Lanbide Eskolan irakasle aritu zen.
1960ko hamarkadan, Rikardo Arregirekin herriz herri alfabetatze hitzaldiak eta ikastaroak eman zituen, gero AEK izango zenaren ernamuina. Gerora, Okzitaniako Tolosan (Teologia ikasketak Institutu Katolikoan, 1972 an), Parisen (soziologiako lizentzia Parisko Institutu Katolikoaren Gizarte Zientzien Institutuan, 1975 ean), eta Euskal Herrian (EHUn Informazio Zientzietako lizentzia, 1985ean) ikasketak garatu zituen, hurrenez hurren.
Urteetan aritu zen euskalgintzan eta kulturgintzan: Anaitasuna hamabostekariaren zuzendaria; Elkar argitaletxearen sortzaileetako bat; Elkar Fundazioaren Patronatuko kidea; Jakin aldizkarian hasi zen 1960 an, zuzendaritzan hasieratik eta zuzendari 1964-1969 eta 1977-2014 bitartean. Hain zuzen, lehen etapa horretan zuzendaria zela, aldizkaria itxiarazi zuten, zentsurak bultzatuta. 1972an, teologiako ikasketak egin zituen Okzitaniako Tolosan. Euskal Idazleen Elkarteko idazkaria izan zen 1969 tik 1977 ra, eta Euskal Soziologoen Elkarteko idazkaria 1979 tik 1980 ra. Euskaldunon Egunkariaren Administrazio Kontseiluko kide eta lehendakaria izan zen, egunkariaren sorreratik bertatik.
1985. urtean Informazio zientzietan lizentziatu zen Euskal Herriko Unibertsitatean. Fakultate horretan euskaraz egindako lehen tesina aurkeztu zuen, ETB eta euskaren arazoa izenburukoa. Kazetaritza titulua lortuta, Nikaraguara joan zen, orduan herri txiki eta zapalduen esperantza zen iraultza sandinistaren berri bertan izatera, baita El Salvadorrera ere. Ignacio Ellakuria eta Jon Sobrinoren lanak eta adiskidetasuna ekarri zituen handik eta Nikaraguari buruz luze idatzi nuen Jakin-en 1986an.
1991 an Soziologia eta Zientzia Politikoetan doktoregoa lortu zuen Karmelo Garitaonandia zuzendaritzapean Deustuko Unibertsitatean zentsura frankistaz (1936-1983). 90eko hamarraldia garrantzitsua izan zen Torrealdairentzat, maila pertsonalean eta maila profesionalean: familia osatu, soziologia eta zientzia politikoen tesia defendatu, Jakinen kudeaketa bere gain hartu eta Euskaldunon Egunkariaren sorkuntza eta garapenean murgildu zen.
Haren omenezko hileta elizkizunak abuztuaren lehen egunetan egin ziren, 2020ko abuztuaren 3an eman zioten azken agurra Usurbilen. Haren heriotzak euskal kulturgintzan eta euskalgintzan oihartzun nabaria izan zuen, haren lanaren eta harenganako miresmenaren erakusle. Euskal komunikabideek luze eta zabal eman zuten gertaeraren berri eta azken agurrean Jaurlaritzako eta alderdi politikoetako goi-ordezkari ugari ere azaldu ziren. Abuztuaren 3an egindako azken agurrean, Torrealdairen alabak irakurri zituen euskaltzale kartsuak eskainitako azken hitzak:
Ikertzailea
Unibertsitateko titulazio bat baino gehiago zituen. Toulousen (Okzitania) Teologian lizentziatu zen, Parisen Gizarte Zientzietan (orain soziologia izenez ezagunagoa) eta ostera Euskal Herriko Unibertsitatean Informazio Zientzietan lizentziatu zen, adar horretatik doktoregoa eskuratu zuen fakultateko lehen euskarazko tesia aurkeztuta: Euskal Telebista eta euskara. Azkenik, Deustuko Unibertsitatean Soziologia eta Politika-zientzietan doktore egin zen. Bere ikergai nagusiak dira euskararen eta euskarazko kultura idatziaren historia soziala, liburuaren mundua, euskarazko komunikabideak eta zentsuraren auzia frankismo garaian.
Bérénice Marlohe
Bérénice Lim Marlohe (Paris, Frantzia, ) aktorea da, zineman eta telebistan aritua. 2012. urteko Skyfall filmean Bond neskarena egiteagatik da famatua.
Joan Mari Torrealdai
Ikertzailea
1976tik aurrera urtero liburugintzak utzitako uztaren berri eman zuen, 1976az geroztik hutsik egin gabe. Euskaraz argitaratutako liburu guztien datuak bilduz sortutako zerrendatik abiatuta, euskarazko produkzioari buruzko hausnarketa egiten zuen, indarguneak eta ahulguneak seinalatuz. Azterketaren txostena Jakin aldizkarian argitaratzen zuen artikulu moduan. "Euskal liburugintza 1976"... "Euskal liburugintza 2017" izenburuko artikuluak izan ziren horiek, azkena, 2017ko zerrenda, 2020an argitaratu zuen.
1991-1993 urteen artean Deustuko Unibertsitatean aritu zen soziologia irakasle, bigarren aldia zen. 1976az geroztik biltzen zituen datuak bilduta, 1993an ''XX. mendeko euskal liburuen katalogoa'' argitaratzeari ekin zion, 2000. urte bitartean bost tomotan argitaratu zuen lana. Euskal idazleak, gaur lanaren jarraipena argitaratu zuen 1997an: Euskal kultura gaur. 1998 eta 1999 urteen artean EHUn eta Mondragon Unibertsitatean aritu zen irakasle lanetan. Euskaltzaindian lan asko egin zuen Joan Mari Torrealdaik. Bergarako Biltzarrerako (1978) prestatutako txostenaz gain, 2009tik bereziki Azkue Bibliotekaren eta argitalpenen arloan egin zuen lan euskaltzain emerituak. 2011n hartu zuen Azkue Bibliotekako zuzendaritza eta ostera, Azkue Bibliotekako Ohorezko bibliotekari izendatua izan zen, hain zuzen.
Liburuen inguruan jorratutako bizitzan, euskal liburugintza sendotzeko urrats esanguratsu bat lortze aldera, ahalegin handiak egin zituen Euskal Liburutegi Nazionala sortzeko. Liburutegi Nazionalaren proiektuak garrantzi berezia zuen Torrealdairen ustetan, buru-belarri jardun zuen azken urteetan ere zeregin horren inguruko lanetan, eta gogoeta sakona idatzi eta argumentatu zuen, instituzioek hura sor zezaten motibatzeko. Bide horretan, mugarria izan zen euskaltzain oso izendatu zutenean 2009an Foruan eman zuen sarrera hitzaldia: ''Bibliografiatik Bibliotekara. Esperantzari leihoa.'' Aipatu zuen esperantzari zabaldutako leiho horrek luzaro daramala zabalik (1914-1923 urte tartea gogora ekarri zuen Torrealdaik hitzaldi hartan, Euskal Pizkundearen aro historikoaren erdi aldera) baina, tamalez, euskarak liburutegi nazionalik gabe segitzen du.
Azken urteetan, Torrealdaik euskarak pairatutako erasoak jorratu zituen Asedio al Euskera: Más alla del libro negro (2018, Txertoa) bezalako argitalpenekin. Saiakera horretan euskarak XVIII. mendetik pairatutako erasoak eta errepresioa landu zituen, zazpiehun baino erreferentzia bibliografiko gehiagotan oinarrituz. Saiakera horretan argi ikus daiteke Torrealdai kezkatu egin zutela azken hamarraldietan espainiar intelektual batzuek hartutako jarrera: euskarak pairatutako errepresioa (frankistaren aurrekoa, frankista eta ondorengoa) ukatu egiten dute eta euskaldunen gainean jarri euskararen ahuleziaren ardura. Torrealdaik, bere hitzetan, helburu honekin idatzi zuen saiakera: 'Nik espero dut irakurleak Asedio al euskeran negazionista linguistikoen iritziei aurka egiteko besteko argudio intelektual eta, halaber, moralak aurkituko dituela.'
Euskaltzaina
1958an hasi zen euskaraz idazten. Euskaltzaindiak euskaltzain urgazle izendatu zuen 1975eko ekainaren 27an eta euskaltzain oso 2007ko azaroaren 30ean. “Bibliografiatik bibliotekara, esperantzari leihoa” izeneko sarrera hitzaldia irakurri zuen Foruan 2009ko urriaren 31n. 2017an Euskaltzaindiak euskaltzain oso emeritu izendatu zuen Patxi Uribarrenekin batera.
Euskaltzaindian, Bergarako Biltzarrerako (1978) prestatutako txostenaz gain, 2009tik bereziki Azkue Bibliotekaren eta argitalpenen arloan egin zuen lan. 2011n Jose Antonio Arana euskaltzaina hil zenetik 2017ra arte bibliotekari akademikoa izan zen, eta ordutik aurrera ohorezko bibliotekaria. Besteak beste euskaltzain hauen argitalpenak prestatu zituen: Rikardo Arregi, Karlos Santamaria, Martin Ugalde, Luis Villasante. Euskaltzaindiaren Euskera aldizkariko aholku batzordeko kidea izan zen 2009 urteaz gero.
Mendizalea
Gaztetatik izan zen mendizalea. 60ko hamarkadan Pirinioetara joaten hasi zen eta askoz ere geroago, Mikel Arrizabalagarekin bereziki, Alpeetara maiz joaten zen. Astebururo mendira joan izan ziren urteetan. Euskal Herriko mendi-martxa denak eginak zituen, 40 kilometrokoak. Hiru Handiak, 100 kilometroko martxa, hiru aldiz egina zuen, baina martxa horiek ere berandu egin zituen, 60 urte bete eta gero. Joseba Jakarekin basamortuko maratoia egitekotan ibili ziren luzaz, baina ez ziren inoiz joan. Sei maratoi egin zituen, Joseba Jakarekin batean ere bai. Behobia askotan egin zuen.