cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Antondegi Gaina
Antondegi berdea
Dagoeneko surf parkearen proiektuaren aurka koordinadora bat sortu da: Antondegi berdea-Olatuak itsasoan kolektiboa, alegia. Hauek dira une honetan kolektiboaren partaideak: Surfrider Foundation Europe, Eguzki Talde Ekologista, Fridays for Future, Haritzalde Naturzaleen Elkartea, Parkea Bizirik, Itsas Enara Ornitologia Elkartea eta Bizilagunekin plataforma.
Carlos Daniel Valcárcel
Carlos Daniel Valcárcel Esparza (* Rímac barrutia, Lima, 1911ko urtarrilaren 3a - † Chaclacayo, 2007ko ekainaren 4a). Peruko historialari, hezitzaile, ikertzaile eta idazle ezaguna. San Markoseko Unibertsitate Nazional Nagusiko irakasle emeritua eta irakaslea. 1989an Amauta Graduko Magisteritza Palmak jaso zituen Hezkuntza Ministerioaren eskutik.
Arthur Stanley Eddington
Arthur Stanley Eddington (Kendal, Ingalaterra, 1882ko abenduaren 28a - Cambridge, Ingalaterra, 1944ko azaroaren 22a) astronomo eta fisikari ingelesa izan zen.
Biografia
1906tik aurrera Greenwicheko behatokiko laguntzaile nagusi izan zen eta 1913an Cambridgeko unibertsitateko astronomia eta filosofia esperimentaleko katedra eskuratu zuen; ondorengo urtean bertako behatokiko zuzendari izendatu zuten. Izarren dinamikari buruzko hastapen-ikerketak aurkeztu zituen argitara eman zuen lehen lanean ("Izarren higidura eta Unibertsoaren egitura"). 1926. urtean ikerketa haien emaitzak aurkeztu zituen The Internal Constitution of the Stars ("Izarren barne egitura") obraren bidez, eta izarren masa eta distira lotzen dituen lege astrofisikorako legea argitu zuen.
Bestalde, Einsteinen erlatibitatearen teoriaren ildotik abiatuta, unibertsoaren egitura eta zabalpenari buruzko teoria berri bat landu zuen, haren batez besteko dentsitatea eta osatzen duten protoien kopuru probablea oinarritzat hartuz. Filosofia-kutsuko obrak idatzi zituen, horien artean: "Mundu fisikoaren izaera, Fisikaren filosofia". Egungo astronomia modernoaren aitzindaria da.
Pracinha
Pracinha Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Pleubian
Pleubian (bretainieraz Pleuvihan) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Karakol (hiria)
Karakol (Каракол, قاراقول}}), lehenago Przhevalsk (Пржевальск) Kirgizistango hiria da, Issyk-Kul eskualdeko hiriburua. Herrialdearen ipar-ekialdean dago, Yssyk-Kul aintziraren ekialdeko ertzetik hurbil, Txinako mugatik 380 kilometrora. 81.522 biztanle zituen 2021ean.
Galzuri
Galzuria (edo galtxuria, galbera edo gainzuria, Triticum spelta) gari-espezie hexaploide bat da. Galzuria oinarrizko janari bat izan zen Europako hainbat tokitan Brontze Arotik Erdi Aroraino; gaur egun uzta erlikial gisa irauten du Erdialdeko Europan. Hala ere, azken urteetan merkatu berria aurkitu du janari osasuntsu gisa. Zenbait adituren iritziz, galzuria gari arruntaren (T. aestivum) azpiespezie bat omen da, eta bere izen zientifikoa Triticum aestivum subsp. spelta izango litzateke.
AAB
AAB akronimoak esanahi zenbait ditu:
Valmiera
Valmiera (Wolmar; Wolmar) iparraldeko Letoniako hiria da, Vidzeme eskualde historikoko hiriburua dena. Gauja ibaiaren ertzean kokaturik, Riga eta Estonia arteko bidegurutzean dago. 2017an 24.818 biztanle zituen.
Chinameca (El Salvador)
Chinameca El Salvadorko San Miguel departamenduko udalerri bat da. 2007ko erroldaren arabera 22.311 biztanle zituen.
The Kelpies
The Kelpies 30 metro altuerako zaldi-buruko eskulturak dira, eta Falkirk eta Grangemouth artean daude, zutik, Forth eta Clyde kanalen ondoan, eta Carron ibaitik gertu, The Helixen, hamasei komunitate lotzeko eraiki den parke-proiektu berria da. Eskulturak Andy Scott eskultoreak diseinatu zituen eta 2013ko urrian osatu ziren. Eskulturek sarrera bat osatzen dute Forth eta Clyde kanalaren ekialdeko sarreran, eta Helix lurrak eraldatzeko proiektuaren zati gisa eraikitako ubide berrian. Kelpies zaldiei esker eraikitako ondarea gogoratzeko monumentua da Eskozia n.
Historia
Helix proiektuaren hasieran, 2005ean, Eskoziako kanalek aukeratu zuten The Kelpies izena. Kelpies izenak hamar zaldien indarra eta erresistentzia zuten piztia eraldatzaile mitologikoak adierazten zituen; Eskoziako barneko bide nabigagarrien kalitatea eta transformazio-aldaketaren antzekoa zen. Kelpies horiek Eskoziako industria eta ekonomiako zaldi astunaren leinua irudikatzen dute, Falkirk eremuaren banaketa geografikoa moldatu zuten bagoi, golde, gabarra eta ikatz-ontzietatik tiratuz.
Andy Scott eskultorearen arabera, "Ur mitikoko zaldien jatorrizko kontzeptua abiapuntu egokia izan zen egituren garapen artistikorako". Beste hau ere esan zuen: “kontzeptu hori hartu zuen, eta harekin batera erantzun ekinoagoa eta garaikideagoa eman zuen, edozein erreferentzia mitologikotatik monumentu soziohistorikora igaro zen, zaldiak industrian eta nekazaritzan duen zeregina ospatzera, bai eta kanalekin lotura nabarmena izatera ere”. 2008an, Scottek hiru metroko miniaturazko bertsioak sortu zituen Glasgowen estudioan. Gero laserrez eskaneatu zituzten, altzairuzko fabrikatzaileei eskala osoan osagai zehatzak sortzen laguntzeko.
Egitura
Altzairu herdoilgaitzezko estaldura duen altzairu estrukturalez egina dago Kelpies; 30 metroko altuera dute, eta 300 bat tona pisatzen dute bakoitzak. Eraikuntza 2013ko ekainean hasi zen eta 2013ko urrian amaitu zen. 2013ko azaroaren 27an merkaturatze-ekitaldia egin zen. Kelpies sarraila eta arro bereziki eraiki baten bi aldeetan kokatzen da. Formak Clydesdale zaldietan (tiro-zaldietan) inspiratzen dira.
Garazi Arrula
Garazi Arrula Ruiz (Tafalla, Nafarroa, 1987) nafar itzultzailea, editorea eta idazlea da.
Magisteritzan diplomaduna eta Itzulpengintzan eta Interpretazioan lizentziaduna da. Doktore-tesia aurkeztu zuen 2018an: Autoitzulpenaren teoria eta praktika Euskal Herrian. Gaur egun, editore dihardu, Txalaparta argitaletxean.
Elearazi blogaren sortzailea izan zen Danele Sarriugarterekin batera. "Itzulpena, hausnarketa eta sorkuntza" ziren blogaren ardatzak.
Hainbat lan ekarri ditu euskarara, eta haur eta gazte literaturako Bidean lana eta Gu orduko hauek ipuin-liburua argitaratu ditu. Halaber, zutabegile aritu da Berrian.
Artikuluak aldizkari akademikoetan
Jakin, Senez eta Hegats aldizkarietan hainbat artikulu argitaratu ditu itzulpengintzaz eta euskal kulturaz, besteak beste, hauek:
Jeldos Smetov
Jeldos Bakhtybaevitx Smetov, kazakhstandarreraz Елдос Бахтыбаевич Сметов, (Taraz, Zhambyl (Kazakhstan), 1992ko irailaren 9a) judo borrokalari kazakhstandarra da.
Olinpiar Jokoak
2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Rio 2016an (Rio de Janeiro), zilarrezko domina eskuratu zuen ≤60 kg-ko gizonezkoen kategorian, Beslan Mudranov errusiarraren (urrezkoa) atzetik eta Naohisa Takato japoniarraren eta Diyorbek Urozboyev uzbekistandarraren (elkarbanatutako brontzezkoa) aurretik sailkatuz.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), brontzezkoa lortu zuen (Luka Mkheidze frantziarrarekin brontzezkoa partekaturik) ≤60 kg-ko gizonezkoen kategorian, Naohisa Takato japoniarraren (urrezkoa) eta Yang Yung-Wei taiwandarraren atzetik sailkatuz.
Anoplagonus inermis
Anoplagonus inermis Anoplagonus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Agonidae familian.
Franz Schubert
Franz Peter Schubert (Viena, 1797ko urtarrilaren 31 - ibidem, 1828ko azaroaren 19a) musikagile eta konpositore austriarra izan zen. Erromantizismo musikalaren aitzindari eta Ludwig van Beethovenen antzeko sonata klasikoaren jarraitzaile kontsideratua dago. Gazte hil zen arren (31 urte), oso egile emankorra izan zen, 600 Lieder inguru (ahotsa eta pianoz osaturiko konposizio motzak, abesti garaikidearen aurrindaria), 7 sinfonia (gehi amaitu barik laga zuena), musika liturgikoa, operak eta ganbera, piano eta orkestrarako lan ugari idatzi zuen.
Haurtzaroa
Franz Peter Schubert familia umil batean jaio zen, 13 senideetan hamabigarrena izan zelarik. Liechtental auzoan bizi ziren eta aita irabazi urriko irakaslea zen.
Pleudaniel
Pleudaniel (bretainieraz Planiel) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Franz Schubert
Haurtzaroa
11 urte besterik ez zuenean, kantore izan zen Kapera Inperialean eta, han lortutako bekak Stadkonvikteko eskolako ikasketak ordaindu zizkion. Antonio Salieriren ikasle izan zen eta, eskolako orkestrari esker, Franz Joseph Haydn eta Beethovenen lanak ezagutzeko aukera izan zuen.
14 urterekin lehen liederrak sortu zituen, ahotsa eta pianorako poema musikalizatuak, eta 18 urterako maisu lanak zituen eginak, Gretchen am Spinnrade adibide, Goethen poemetan inspiratutako lehen liederra. 19 urterekin, bazituen 250 lieder baino gehiago.
Gaitasun handia bazuen ere, aitak bere lanaren oinordeko nahi zuen eta haserrea piztu zen aita-semearen artean, azkenean, Franzek etxetik alde egin zuelarik.
Etxetik kanpo eta musika ogibide hartuta, Schubert Franz von Schoberren etxean bizi zen. Ez zuen sekula bere musika lanarekin bakarrik bizitzea lortu eta adiskideen laguntza behar izan zuen bizirauteko. Franzek ez zuen bere opera edo orkestra lanik estreinatu edo argitaratzerik lortu. Ez zuen harreman luzerik izan, ezta seme-alabarik, baina lagun talde ona izan zuen eta bere artea estimatzen zuena. Arazo ekonomikoez lepo, betaurrekoak soinean, herabetasunez betetako itxuran beti, urte haietan gainera, sifiliak hartu zuen konpositorea.
Schubertiadak
Schubert ez zen saloi handi eta etiketa nobleren zale eta bizitza bohemioa eraman zuen Vienan, intelektualez inguratuta, tabernatik tabernara eta giro herrikoietan murgildurik. Inguru honetan jaio zen Schubertiada terminoa: musika eta irakurketara dedikaturiko jatorri ezberdineko artisten biltzarrak. .
Azken urteak
Schubert XIX. mende hasierako austriar musikalari nagusienetakoa da, Vienan jaiotakoa, gainera. 31 urte besterik ez zuen iraun, baina aparteko lan musikala sortu zuen. Miresten zuen Beethovenen itzalean hezi zen eta haren heriotzaren urtebetera hil zen bera. Bizitzan zehar ez zuen errekonozimendurik izan, heriotzaren ondoren baizik.
1824an, La muerte y la doncella idatzi zuen, kuarteto ezagunenetako bat eta, bizitza bukatzen ari zitzaionean,
Winterreise, D. 911, Op. 89 (1827), oinazeak eta bakardadearen eraginpean, berriro W. Müllerren poemetan oinarriturik.
Schubertek ez zituen 31 urte besterik eta fuga ikasten hasita zegoen. Sifiliak edo gonorreak hartu zuela uste da eta sukar tifoidea erantsi zitzaion, 1828ko azaroaren 19an, hil zen arte.
Lulu (abeslaria)
Lulu Kennedy-Cairns (jaoitzez Marie McDonald McLaughlin Lawrie; Lennoxtown, 1948ko azaroaren 3) eskoziar abeslaria eta aktorea da. 1967ko To Sir, with Love filmean aritu zen, eta filmeko abesti nagusiarekin Billboard Hot 100 zerrendan lehena izan zen. 1974ko James Bonden The Man with the Golden Gun filmeko abesti nagusiari ere ahotsa eman zion. 1964ko "Shout" abestiagatik ezaguna da, eta baita 1969ko Eurovision Abesti Lehiaketako lau garaileetako bat izateagatik, "Boom Bang-a-Bang" kantarekin.
Franz Schubert
Azken urteak
Garai hartan gazte galdutzat hartu bazuten ere, alkohol zale eta noizbehinkako harremanetan murgiltzen zena, biografo askoren ustez, gaur desoreka bipolarra duen gaixoa ikusiko genuke. Horrek argituko luke zergatik utzi ziuten bukatu gabe hainbat maisu lan. 1822ko urriaren 30ean Sinfonia en si menor hasi zuen, baina bi mugimendu txukun-txukun osatu ondoren, bertan behera geratu zen hirugarrena hasterakoan. Eskuizkribua Hüttenbrenner lagunaren esku geratu zen eta 40 urtez gorde zuen. 1865ean, Johann von Herbeck orkestra zuzendariari eskaini zion eta urte hartako abenduan zuzendu zuen Vienan bukatu gabeko lanaren estreinaldia. Ez dakigu zergatik geratu zen amaitu gabe, baina zenbaiten ustez, ezin izan zuen lortutako kalitate bera mantenduko zuela ziurtatu. Horrela ezagutzen dugu gaur: diptiko asimetriko baino orekatua: Allegro moderato bat hasieran eta Andante con moto en mi mayor gero.
Schuberten musika
Breitkopf & Härtel editorialak 1884 eta 1897 artean argitaratu zuen Schuberten obra osoa. Lan bikaina egin zuen Eusebius Mandyczewski musikologo eta konpositoreak abestien edizioan.
Platax pinnatus
Platax pinnatus Platax generoko animalia da. Arrainen barruko Ephippidae familian sailkatzen da.
Tomé-Açu
Tomé-Açu Brasilgo udalerri bat da, Pará estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Nick Fury
Nicholas Joseph Fury Sr. kolonela, Marvel Comics argitaletxearen komikietako pertsonaia bat da eta S.H.I.E.L.D. espioitza agentziako burua. Stan Lee eta Jack Kirbyk sortu zuten eta lehenbiziko aldiz Sgt. Fury and his Howling Commandos komiki liburuaren 1. zenbakian agertu zen (1963ko maiatza).
Bere ahalmenak honakoak dira: Estrategia militar maisutasuna; armekin eta armarik gabeko borrokan maisutasuna; infinitu formularen bidezko iraunkortasuna.
Zinema
Zineman David Hasselhoff (1988) eta Samuel L. Jackson aktoreak antzeztu du.
Orsola Casagrande
Orsola Casagrande (Venezia, Italia, 1968) kazetaria, idazlea, gidoilaria eta aktibista da.
Il Manifesto egunkarian lan egin du 25 urtez eta Global Rights web-aren koeditorea da..
Biografia
Il Manifesto egunkarian hasi zen kazetari lanetan, hogei urte zituela. 1990ean, Belfastera bidali zuten lanera, eta han egin zituen lehen urratsak nazioarteko kazetari gisa. Hurrengo urteetan helduko ziren Turkiaren menpeko Kurdistan, Katalunia eta Kuba. Azken egonaldi horretan bertatik bertara jarraitu zuen Kolonbiako bake prozesua. 2019tik Euskal Herrian bizi da, Bermeon, baina bidaiatzen jarraitzen du, iraganean eraikitako zubiei eutsiz.
Orsolak italieraz, ingelesez, gaztelaniaz eta turkieraz idazten du. Hitz egiteko oinarrizko trebetasunak ditu berriz, kurdueraz, farsieraz eta euskaraz.
Brian Currin bakearen aldeko nazioarteko bitartekariarekin lan egin du Euskal Herriko, Kurdistango eta Kolonbiako bake-negoziazioetan.
Hainbat liburu itzuli ditu, baita bere liburua idatzi ere http://www.globalrights.info/
Brexit
Brexita (British eta exit hitzen portmanteau bat) edo Erresuma Batua Europar Batasunetik irtetea Erresuma Batuak Europar Batasunetik (EB) programatutako erretiratzea da. 2016ko ekainean egindako erreferendum baten ondoren (% 51,9k irtetearen alde bozkatu zuen), Erresuma Batuko gobernuak formalki iragarri zuen 2017ko martxoan Europar Batasunetik aterako zela, eta bi urteko prozesu bati ekin zion, Erresuma Batuak 2019ko martxoaren 29an irtetearekin amaitu behar zuena. Erresuma Batuko Parlamentuak hiru aldiz bozkatu zuenez erretiratze negoziatuaren akordioaren aurka, epe hori bi aldiz luzatu da, eta egun 2019ko urriaren 31 da. Legebiltzarraren lege batek hirugarren luzapen bat eskatzera behartzen du gobernua, urriaren 19a baino lehen akordiorik lortzen ez bada.
Euroeszeptikoak erretiratzearen alde daude, eta europazaleak, aurka, biek espektro politiko osoa hartzen baitute. Erresuma Batuak bat egin zuen Europako Erkidegoarekin (EE) 1973an, eta 1975ean egindako erreferendum batean onartu zuten atxikimendua. 1970eko eta 1980ko hamarkadetan, Europako Komisiotik erretiratzea nagusiki ezker politikoak defendatu zuen, adibidez, Alderdi Laboristaren 1983ko hauteskunde programan. 1990eko hamarkadatik aurrera, Alderdi Kontserbadorearen hegal euroeszeptikoa hazi egin zen, eta matxinada baten buru izan zen, EBak ezarri zuen 1992ko Maastrichteko Ituna berresteagatik. Erresuma Batuaren Independentziaren Alderdia (UKIP) eta People's Pledge alderdi anitzeko kanpainarekin batera, David Cameron lehen ministro kontserbadorea presionatu zuen EBarekin bat egiten jarraitzeari buruzko erreferenduma egin zezan. Cameronek, geratzeko kanpaina egin zuena, emaitzaren ondoren uko egin zuen, eta Theresa Mayren oinordekoa izan zen.
2017ko martxoaren 29an, Erresuma Batuko Gobernuak Europar Batasunaren Tratatuaren 50. artikulua aipatu zuen, eta erretiratzeari ekin zion formalki. Mayk hauteskunde orokor azkarretara deitu zuen 2017ko ekainean, Alderdi Demokratiko Unionista k babestutako gutxiengo kontserbadoreko gobernu batean. Erresuma Batuaren eta EBaren arteko erretiratze negoziazioak hilabete horren amaieran hasi ziren. Erresuma Batuak aduana batasuna eta Europar Batasuneko merkatu bakarra uzteko negoziatu zuen. Emaitza 2018ko azaroko erretiratze akordioa izan zen, baina Erresuma Batuko Parlamentuak hiru aldiz bozkatu zuen hura berrestearen aurka. Alderdi Laboristak aduana-batasun bati eusteko akordioa nahi zuen; kontserbadore asko, berriz, Erresuma Batuak EBaren finantza betebeharretan parte hartzeari buruzko akordioaren irtenbide finantzarioaren aurka agertu ziren, baita Irlandan mugako kontrolak eragozteko diseinatutako "Irlandako sostengu mekanismoaren" aurka ere. Demokrata liberalak, Eskoziako Alderdi Nazionala eta beste batzuk Brexit iraultzen saiatzen ari dira bigarren erreferendum baten bidez. EBak atzera bota du atzealdeko muga ez negoziatzea. 2019ko martxoan, Erresuma Batuko Parlamentuak Mayren aldeko botoa eman zuen, EBari Brexit urrira arte atzeratzeko eskatzeko. Bere akordioa onartzea lortu ez zuenez, Mayk lehen ministro izateari utzi zion uztailean eta Boris Johnsonek ordezkatu zuen. Akordioaren zatiak ordezkatzen saiatu zen, eta epe berria baino lehen EB uzteko konpromisoa hartu zuen, akordioarekin edo gabe.
Brexitaren ondorioetako asko Erresuma Batuak EBarekin duen lotura mailaren araberakoak dira, edo baldintzak adostu aurretik erretiratzen den edo ez. Horri akordiorik gabeko Brexit deitzen zaio. Ekonomisten arteko adostasun zabala dago Brexitak ziurrenik Erresuma Batuaren per capita errenta erreala murriztuko duela epe ertain eta luzera, eta erreferendumak berak kalte egin diola ekonomiari. Litekeena da Brexitak Europako Esparru Ekonomikoko (EEE) herrialdeen immigrazioa Erresuma Batura murriztea, eta goi mailako hezkuntzarako, ikerketa akademikorako eta Erresuma Batuko segurtasunerako erronkak planteatzen ditu. Brexitaren ondoren, EBko legediak eta EBeko Justizia Auzitegiak Erresuma Batuko edo bere Auzitegi Goreneko legediaren gainetik egoteari utziko diote, erretiratzeko akordio bat adosten den neurrian izan ezik.
Erreferendumaren emaitzak
Ekainaren 24 goizean eman zituzten emaitzak: % 51,9 Europar Batasunetik alde egitearen alde bozkatu zuten eta % 48,1 Europar Batasunean mantentzearen alde.
Theori gutunak (Vincent van Gogh)
Theori gutunak, Vincent Van Gogh (Groot Zundert, Herbehereak 1853- Auvers-sur-Oise, Frantzia 1890) margolariak bere anaiari idatzitako gutunak dira. 1872. urtetik bere suizidioa baino egun bat lehenago arte bidali zizkion anaiari gutunak. Theori  bidaltzeaz gain, bere gurasoei, arreba gazteari, Van Rappard pintore holandarrari eta Emile Bernand pintore frantses postinpresionistari ere idazten zien. Gutun hauek bere bizitzaren berri ematez gain, bere izaera, nortasun, arazo, frustazio eta ibilbide artistikoaren berri ere ematen dute.
Vincent Willem Van Gogh margolari postinpresionista herbeheretar ospetsua izan zen. Bizirik zegoen bitartean arrakastarik lortu ez bazuen ere, saldu zuen obra bakarra anaia berak erosia izanik, hil ostean izugarrizko arrakasta lortu zuen eta gaur egun artearen historiako pintore garrantzitsuenetako bat izatera pasa da. Bere anai txikia Theo van Gogh (1857-91), arte merkataria izan zen eta berak lagundu zuen ekonomikoki Vincent artearen munduan aurrera egin zezan. Theo eta Vincent-en elkarren arteko harremana oso estua zen. Kartetan erlazio afektibo hau oso nabari ikusten da, batak besteari gutunak maiztasun handiz bidaltzen zizkiotelako besteak beste. Theo, Vincenten arte mezenasa izateaz gain, pertsonalki oso euskarri garrantzitsua izan zen pintorearentzat.
Gutunetako informazioa
Kartei hasieran Londresen ematen die, bertan lanean ari zen La Haya, familiako enpresak zuen sukurtsal batean. Pariseko sukurtsalera aldatu zuten gerora, eta bertan antzinaroko eta pintura garaikidearekiko interesa azaldu zuen. 1876. urtean Etten hirira bueltatu eta momentu nahasiak izan ziren, zer nahi zuen ez jakiteaz gain, zenbait krisi erlijioso pairatu baitzituen. Erlijioarekiko interes hori erakutsi ostean, teologia ikastera lekuz aldatu zen Amsterdamera eta predikari ikasketak egin ostean lanean hasi zen Borinage mehatzaritza arroan. Bizitza hori abandonatu eta bi urtez leku batetik bestera noraezeko ibili zen.
Urte hauetan erlijiosoarekiko zuen interes guztia galdu zuen. 1881. urtean bere anaia Theoren laguntzaz eta Antonio Mauve lehengusuaren bultzadaz lehengo pinturak egin zituen. Momentu honetan ere, Cristina -Sien- izeneko prostituta batekin elkarbanatu zuen bizitza. 1885-1886ko neguan, aitaren heriotzak eta diru beharrak bultzatuta Amberesera joan zen. Honen ostean Parisera lekuz aldatu eta anaiarekin biziko da bi urtez. Garai honetan bere arteak loraldia pairatzeaz gain, artista ezberdinak ezagutzeko aukera izan zuen, batez ere azpimarratzekoa da Paul Gauguin, honekin erlazio estuagoa sortu baitzuen. 1888ko otsailean Arlesera joan zen eta Gauguinekin elkarbanatu zuen bertako esperientzia. Euren arteko izaeren bateraezintasunak eramanda urte bereko abenduaren 23an belarria moztu zuen. Bere zorotasunaz jakitun azkeneko bizitzako urteak instituzio psikiatrikoetan pasa zituen, hala nola, Sain- Rémy eta Auvers-su- Oisen, hil zen herrian.
Gogoetak
Aurreko atalean azaldutako ibilbide pertsonalaz gain, bere hausnarketak, gogoetak, ezinegonak ere plasmatzen dituzte gutunek. Van Goghen ibilbide pertsonalak erlazio zuzena du bere ibilbide profesionalarekin. Bere izaera bortitzak markatu zion lana, lagunekiko harremana, baita artistekiko erlazioa ere. Arazo psikotikoak ere ikus daitezke kartetan zehar.
Artearen inguruko gogoetak ere agertzen dira lerro hauetan zehar. Gogoeta hauetan artean eginbeharrez, artisten bizitzez edo artista beraren inguruan hitz egiten dute besteak beste.
''“Arteaz ezagutzen dudan definizio honena hauxe da: “artea naturari atxikia dagoena gizona/gizakia da; natura errealitatea eta egia da: esanahi originala. artistak ikusgarritasuna eta espresioa ematen dio, salbatzen du, argiztatzen du eta askatzen du”. (130. gutuna).''
''“Artea eta bizitza aldi berean sentitzen ditut, artea bizitzaren esentzia dela pentsatzen baitut”. (218. gutuna).''
''“Pinturak badu amaigabea den zerbait (...) baina sentimenduak adierazteko baliabide ederra da. Harmoniak eta kontrasteak ezkutatzen dira kolorearen antzean, elkarlanean aritzen dira eta ezingo lirateke beste era batean erabili” (226. gutuna)''
''“Artistaren bizitzan depresioa beti dago presente. Baita bizitza ideal eta ezinezko bat izatearen nostalgia ere. (489. gutuna)''
“Momentu hauetan jabetzen naiz nire gaixotasunaren ondorioz jendeari sorrarazi nizkion arazoez” (585. gutuna).
Kanpo hausnarketak
Hainbat alor ezberdinetako pertsonek egin dituzte gogoetak Van Goghen bizitzaren inguruan eta horretarako beharrezkoak izan dira gutunak. Arte ikerlariez gain, medikuek, psikiatrek, psikologoek… landu dituzte Van Goghen lanak, batez ere interesa bere arazo mentaletan ezarriz. M. Nieto Barrera bere patobiografia Vincent Vanghogen lanean, banatzen du Van Gogh anai zaharrenaren bizitza bi etapatan. Etapa psikotikoa eta etapa eskizofrenikoa. Bi fase hauek, kartetan agertzen dira eta gaixotasun horien aztarnak topa daitezke bertan. Geroz eta gaixoago egon orduan eta arte landuago bat burutu zuela esaten da. Gizon gaixoa izateaz gain, jeinu bat izan zen.
Eskizofrenia zuela ikertu da, eta bere arte, zein gutunetan ikus daiteke. Hauek dira hori ondorioztatu izanaren adibideetako batzuk. Errealitatearekiko kontrola galtzea, jendearekin tratatzeko modua, pragmatikotasuna bere bizitza guztian zehar, bere burua begiratzeko eta autoerretratatuak egiteko beharra.
Ondorioak
Van Goghen lana aztertzeko unean berebizikoak izan dira bere anaiari bidalitako gutun hauek. Gutun hauek bere artea hobeto ulertzen laguntzeaz gain, bere bizitza, bere pentsamenduak, hausnarketen inguruan jakiteko funtsezkoa da. Beraz, bere ibilbide artistikoaren berri emateaz gain, bere bizitza pertsonalaren inguruko gogoeta eta bizipenak ere laburbiltzen dira Vincentek idatzitako lerro horietan.
Bibliografia
Liburuak:
Artikuluak:
https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=1202095
Teruel Existitzen Da!
Teruel Existitzen Da! (gaztelaniaz eta ofizialki, ¡Teruel Existe!, TE) 1999an sorturiko herritarren koordinakunde bat da, hainbat plataforma ezberdinetatik sortu zena, horien artean Burdinbidearen Defentsan, Osasun Garraio eta Helikopteroaren Alde eta Osasun Mentalaren Alde plataformak zeuden. Plataformaren helburua Aragoiko Teruel probintziarentzat onurak lortzea da, hala, Espainiako beste probintziek dituzten baliabideak izan ditzan. ​
Plataformaren sorrera XXI. mendearen atarian Teruelek zuen egoera tamalgarriaren ondorioa izan zen, probintzia honek ez baitzuen autobiderik eta gainera, bere trenbide bakarra egoera kaskarrean zegoen: norabide bakarrekoa zen, argindarrik gabekoa eta deskarrilatzeak behin baino gehiagotan jazo ziren (azken urtean zortzi aldiz). 2019ko azaroaren 10eko Espainiako hauteskunde orokorretan plataformak inoizko arrakastarik handiena izan zuen, Diputatuen Kongresuan ordezkari bat eskuratu baitzuen eta Senatuan bi. Hauteskunde horietara hautesleen elkarte gisa aurkeztu zen. ​
2019ko azaroko hauteskundeak
Arazoa lehenagotik zetorren arren, Espainian XXI. mendearen hasieran probintzia ugarik populazioaren jaitsiera nabarmena pairatu zuten, baita Nafarroak ere. Populazio gehien galdu zuten probintzietako bat Teruel zen eta 2019an probintzia horietan manifestazioak egin ziren Espainia hutsa izena jasotzen zuten lurraldeak salbatu zitezela eta bertara beharrezko baliabideak heldu zitezela eskatzeko. Elkarretaratze horiek arrakasta nabarmena eduki zuten eta hala, Teruel Existitzen Da plataformak hauteskunde orokorretara aurkeztea erabaki zuen, hautesleen elkarte gisa, alderdi politiko arrunt eta tradizionaletatik erabat desberdinduta. Plataformak 6781 abal eskuratu zituen, hauteskunde-legeak eskatzen zituenak halako sei eta hortaz, Teruelgo probintzian hautagaitza bat proposatu zuen, Diputatuen Kongresurako. Hautagaitza horrek Tomás Guitarte zuen buru, berrogeita hemezortzi urteko arkitektoa. Manuel Gimeno eta Ana Asunción Balaquerrek osatu zuten Diputatuen Kongresurako hautagaitza eta Senaturakoa, Joaquín Egea, Beatriz Martín eta Alba Polok bete zuten.
2019ko hauteskunde orokor horietan Teruel Existitzen Da izan zen indar bozkatuena eta horrela, Kongresuan Guitarteretzat eserleku bat lortu zuen eta beste bi Senatuan Egea eta Martínentzat.
José Carlos Mariátegui
José Carlos Mariátegui La Chira ( Moquegua, 1894ko ekainaren 14a - Lima, 1930eko apirilaren 16a) Peruko idazle, kazetari, politikari eta filosofoa izan zen. Egile emankorra, bere heriotza goiztiarra izan arren, El Amauta (kitxuatik: hamawt'a, "Maisua", bere herrialdean ere izen horrekin ezaguna da), latinoamerikar errealitatearen aztertzailerik handienetakotzat hartzen da, bere pentsamenduaren sintesia, Peruko Errealitatearen Interpretazio 7 saiakerak direlarik, kontinentearen intelektualtasunerako erreferentzia den lana. 1928an, Peruko Alderdi Sozialista ren sortzailea izan zen (bere heriotzaren ondoren, Peruko Alderdi Komunista deituko zena), bere sortze aktaren arabera, marxismo-leninismoaren tresna axial bezala izango zuen indar politikoa. 1929an, Peruko Langileen Konfederazio Nagusiaren sortzailea izan zen.
Studienka
Studienka Eslovakiako udalerri bat da, Malackyko barrutian kokatuta. 16,79 km²ko azalera du eta 1636 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1392. urtekoa da.
Chirilagua
Chirilagua El Salvadorko San Miguel departamenduko udalerri bat da. 206,9 km²ko azalera du eta 2007ko erroldaren arabera 19.984 biztanle zituen.
Cañaveral lurmuturra
Cañaveral lurmuturra (ingelesez Cape Canaveral) 1950etik, AEBen jaurtigune nagusia da, aktibitate espazialen gune nagusia. Geografiaren ikuspuntutik, Ozeano Atlantikoan hedatzen den irtenune estu bat da, Florida estatuan.
Misil jaurtiketarako base bezala, bere aktibitatea 1950eko uztailak 24an hasi zuen, V2 suziri eraberrituekin. Tokia, paregabea zen, jaurtiketak, ekialderantz egiten baitziren, eta, honela, misilak errez jarrai zitezkeen euren igoeran eta itsasoan erori inori kalterik eragin gabe.
Gaur egun, irtenune hareatsu hura, jaurtiketa arrapala ugariz betea dago, eta laborategi eta kontrolgune ezberdinekin lotzen duten errepide sare trinko bat du. Ingurua, neurri batean, NASAk kontrolatzen du, egitarau espazial zibilez arduratzen den estatubatuar organismo espaziala, eta beste erdian, AEBetako Aire Armadak, militarrez arduratzen dena.
1964an, inguru guztia, Kennedy lurmuturra bezala berrizendatua da, aurreko urtean hila izan zen AEBetako presidentearen omenez. Baina, hamar urte beranduago, protesta ugariren ondorioz, berriz Cañaveral lurmuturra deitua izan zen, eta Kennedy izena, NASAren gune espazialarentzako baino ez zen geratu.
Gauja
Cēsis hiriburutik gertu sortzen da. Hogei kilometroz, Estoniarekin muga egiten du. Bere ibilbidearen bosten bat Gaujako Parke Nazionala izendatu zuten. XIII. mendean livoniar eta langaliarren arteko muga eratzen zuen.
Petiso Orejudo
Cayetano Santos Godino, bereziki Petiso orejudo ezizenaz ezaguna (Buenos Aires, 1896ko urriaren 31 - Ushuaia, 1944ko azaroaren 15a), Argentinako Buenos Aires hirian jaio eta soilik 16 urteko serieko hiltzailea izan zen. XX. mendearen hasieran lau mutikoren heriotzaren arduraduna izan zen, baita zazpi eraikinetan egindako beste hainbat suteren erantzule ere.
Petiso orejudo ezizena haren belarri handiei lotuta dago. Nahiz eta hasiera batean ergel edo dohakabetzat hartua izan, oso gaizkile arriskutsua zen, haurrak bahitu eta hiltzeko ohitura baitzuen.
René Fontenelle
René Fontenelle (Maubeuge, 1894ko abenduaren 13a - Le Mans, 1957ko martxoaren 27a) frantziar apezpikua izan zen.
Lillen zuzenbidea ikasten hasi zen eta Lehen Mundu Gerran artillero bezala parte hartu ondoren, 1921ean zuzenbidean doktoratu zen eta 1924ko ekainaren 28an apaiztu zen. Erromako kuriaren zerbitzura lan egin zuen eta La Croix egunkariaren berriemailea izan zen. Aita santuaren ohorezko zerbitzaria eta San Petri basilikako kalonjea izan zen.
Frantses Akademiako Ferrières Saria eman zion 1938an Sa Sainteté Pie XI lanagatik.
Pio XII.ak Theudaliseko gotzain izendatu zuen 1955ean.
1938an, Euskal Lagunen Nazioarteko Ligaren sorreran parte hartu zuen, beste elizgizon, politikari eta intelektual frantziar batzuekin batera, eta Ohorezko Batzordeko kide izan zen.
Anoplagonus occidentalis
Anoplagonus occidentalis Anoplagonus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Agonidae familian.
Vargem Alegre
Vargem Alegre Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Green konderria (Wisconsin)
Green konderria (Green County) Wisconsinko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Monroe da. 2010eko zentsuaren arabera 36,842 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Green konderriak 151,376 kilometro koadro ditu. Horietatik 132 ura dira. Beste 151,244 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 24,34 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 36,842 pertsonetatik 36,146 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 1,033 dira. 137 beltzak edo afroamerikarrak. 50 amerikar natiboak ziren eta 9 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 197 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 15 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 288 pertsonek kokatzen zuten.
Margalida Caimari
Margalida Caimari Vila (Kuba, 1839 - Palma Mallorcakoa, Balearrak, 1921) errenazimenduko idazlea, poeta izan zen. Mallorca, Katalunia eta Kubari lotutako gizarte-ongilea.
Biografia
Margalida Caimari Vila negozio-kontuengatik Karibera emigratu zuen Menorcako familia aberats batean jaio zen, Kuban. Burgesia komertzial liberaleko kidea zen Miquel Bauló Oliverrekin ezkondu zen, eta horrek inguruko emakumeak baino instrukzio eta askatasun gehiago izaten lagundu zion.
Idazle hasiera
Josep Lluís Pons Gallarza errenazentistak babesten zuen. Oso gaztea zen eta poesia idazteaz gain, jendaurrean errezitatzen zituen hainbat une eta erakundetan. Ekintza berritzailea izan zen emakume batean, 1869 inguruan. Balear Ateneoan eta Pons eta Gallarzaren tertulietan aritu ziren idazle gazteen talde bateko kide izan zen.
Poeta berritzailea
Bere poesia berritzaileena herri-inspirazioko errealista eta aberriarena da; lehenengoan, Kubara emigratutako senarrak espero zuen emakumearen bakardade eta inpotentzia sentimenduak azaltzen zituen. Bigarrenean, oso argi zeukan Kataluniako aberriaren ideia, eta industrializazioa miresten zuen. Literatura-jarduera garrantzitsua izateko aukera izan zuen, tertuliarekin berarekin, eta gizarte-ongintzakoa, alaba bakarra izan baitzuen, beste idazle batzuek ez bezala, hala nola Manuela de los Herreros Soràk, zeinarekin adiskidetasuna ezarri baitzuen, lana kolapsatuta ikusi baitzuten amatasunagatik. Mallorcako eta Kataluniako aldizkarietan argitaratu zuen.
Eguzki-energia fotovoltaiko
Eguzki-energia fotovoltaikoak eguzki izpiak erabiliz sortutako energia elektrikoa da. Energia berriztagarria da. Zelula fotovoltaikoa da energia ekoizpen honen oinarria.
Margalida Caimari
Poeta errekonozitua
Jeroni Rossellók, Miquel dels Sants Oliverrek, Sanchis Guarnerrek eta Austriako Luis Salvador artxidukeak poeta gisa baloratu zuten, baina, estereotipoaren ondorioz, amatasun-poemak bakarrik baloratu eta erreproduzitu zituzten.
Eguzki-energia fotovoltaiko
Gaur egun, eguzki-energia fotovoltaikoak funtzio garrantzitsua betetzen du garapen iraunkorrerako bidean. Energia garbia da, ez du zaratarik sortzen, ez du berotegi-efektuko gasik isurtzen, eta aplikazio bakanetarako nahiz energia elektrikoko sarea energiaz hornitzeko erabil daiteke.
Egungo merkatu fotovoltaikoak sistema fidagarriak eskaintzen ditu. Dena den, haren kostua ez da lehiakorra oraindik ere, elektrizitatea ekoizteko gainerako iturriekin alderatuta. Hortaz, ezinbestekoa da sistema horien kostua nola edo hala murriztea.
Silizio kristalinoaren olatatan oinarritutako zelulak nagusi dira zelula fotovoltaikoen sektorean. Oinarrizko lehengaia silizioa da. Silizio ugari dago naturan, eta haren ezaugarriak ongi karakterizatuta daude maila zientifikoan. Horri guztiari, hein handi batean, silizioan oinarritutako industria mikroelektronikoaren garapen izugarriak eman dio bidea, gaiaren inguruko ezagutza zabalagoa eta esperientzia jasotzen lagundu baitu.
Champagne (Itsas Charente)
Champagne Frantziako udalerria da, Itsas Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Champagne udalerrian erroldatutako biztanleak 606 ziren. Familiak 238 ziren, horien artean 60 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 32 bakarrik bizi ziren emakumeak), 91 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 83 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Eguzki-energia fotovoltaiko
Azken urteotan, eguzki-energia fotovoltaikoaren ikerketak bi helburu nagusi izan ditu: batetik, silizioaren kontsumoa murriztea eta moduluen ekoizpen-prozesuko kostuak txikitzea, eta, bestetik, sistemen eraginkortasuna handitzea. Zelula horiek ekoizteko ezpurutasunik gabeko silizioa behar da, eta gero eta gutxiago dago naturan. Horrexegatik, arestian aipatu bezala, silizioaren kontsumoa murriztea komeni da. Aldi berean, sistema fotovoltaikoen prezioa garestitzen ari da. Industria fotovoltaikoa material horrekin hornitzen duten enpresek industria mikroelektronikoa ere hornitzen dute. Aurreikuspen-eskasia horrek hainbat arazo sortu ditu, eta arazo horiek ez dira konponduko epe motzera. Teknika merkeagoekin lortutako ezpurutasun-maila handiagoko silizioa ere erabil liteke.
Historia
“Fotovoltaika” terminoa 1849. urtean hasi zen Erresuma Batuan erabiltzen. Hala ere, efektu fotovoltaikoa, Alexandre-Edmond Becquerel fisikariaren eskutik aitortua izan zen, hamar urte lehenago. Lehenengo eguzki-zelularen sortzailea Charles Frittis izan zen, 1883. urtean, non urrezko ogiarekin, selenio erdieroalearen lagin bat estali zuen batasuna osatzeko. Jatorrizko gailu honek % 1 baino eraginkortasun txikiagoa zuen, baina  (baina) elektrizitatea argiarekin lor daitekeela frogatu zen.
XIX. mendean, efektu fotovoltaikoaren oinarri teorikoak eta praktikoak finkatu ziren, honako ikertzaile hauen ekimenarengatik: Michael Faraday, James Clerk Maxwell, Nikola Tesla, eta Heinrich Hertzek  indukzio elektromagnetikoa, indar elektrikoak eta uhin elektromagnetikoen inguruan egindako ikerketak, eta batez ere, Albert Einsteinek, 1921. urtean Nobel saria lortzera eraman zuen lanarengatik, efektu fotovoltaikoaren oinarri teorikoak eta praktikoak finkatu ziren.
Champagne (Itsas Charente)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Nolakoa da saguzar bat izatea?
"Nolakoa da saguzar bat izatea?" (What Is It Like to Be a Bat?) Thomas Nagel filosofo estatubatuarraren artikulu baten izenburua da; The Philosophical Review-en argitaratu zen lehen aldiz 1974ko urrian, eta, ondoren, Nagelen Mortal Questions liburuan (1979). Artikuluak kontzientziak planteatutako zenbait zailtasun azaltzen ditu, hala nola gorputz-gogamen auziaren balizko soluzio eza, "giza kontzeptuen irismenetik kanpoko gertaerengatik", objektibotasunaren eta erredukzionismoaren mugak, esperientzia subjektiboaren "ezaugarri fenomenologikoak", giza irudimenaren mugak eta zer esan nahi duen partikularra eta kontzientea izatea.
Nagel ezaguna da honako hau esateagatik: "organismo batek adimen-egoera kontzienteak ditu, baldin eta bakarrik organismo hori izatea bezalako zerbait baldin badago - zerbait baldin badu organismo horrek antzekotzat". Baieztapen horrek estatus berezia lortu du kontzientziari buruzko azterketetan, "nolakoa da" esaldiaren lokuzio estandarra baita. Daniel Dennettek, puntu batzuetan desadostasun handia izan arren, Nagelen artikulua "kontzientziaren gaineko esperimentu mental aipatuena eta eraginkorrena" zela onartu zuen.
Irlandako xirolarrua
Na Piobairi Uilleann erakunde irlandarrak musika tresna horren inguruan dihardu.
Jurchen
Jurchen (, ahoskatua;,  ahoskatua) antzinako talde etnikoa izan zen, Amur ibaiaren arroan bizi zena. Tungus talde etnikoetako bat den herria honek XVII. mendetik aurrera mantxu izena hartu zuen. Mantxuen nortasun nazionala Hung Taijiren sorkuntza bat izan zen. Jurchen agintari honek Nurhaci bere aitarengandik estatu bateratua heredatu ta Txinako azken dinastia inperiala- Qing dinastia- ezarri zuen. Jatorrizko jurchen edo mantxuen lurra zenez, Txinako ipar-ekialdeko muturra Mantxuria izenez ezagutuko zen geroago.
Champagne (Itsas Charente)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 383 ziren, horien artean 283 aktiboak ziren eta 100 inaktiboak ziren. 283 pertsona aktiboetatik 252 lanean zeuden (138 gizon eta 114 emakume) eta 31 langabezian zeuden (16 gizon eta 15 emakume). 100 pertsona inaktiboetatik 48 erretiraturik zeuden, 22 ikasten zeuden eta 30 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Jurchen
Historian lehen aldiz XII. mendean agertu ziren: Jin dinastia ezarri zutenean. Dinastiak Txinako iparralde osoa gobernatu zuen, harik eta beste altaiar herri batek, mongolek, garaitu zituen arte. Mongolek Txina osoa konkistatuko zuten Yuan dinastia berria ezarri zuten. Jin estatuaren erorketaren ondoren, jurchenak ostrazismo historikora igaroko ziren berriro.
Champagne (Itsas Charente)
Diru sarrerak
2009an Champagne udalerrian 254 unitate fiskal zeuden, 644 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.051 euro zen.
Eguzki-energia fotovoltaiko
Funtzionamenduaren oinarriak
Erdieroale dopatu bat  erradiazio elektromagnetiko baten eraginpean dagoenean, fotoi erasotzaile batek elektroi bat kolpatzen du, atomotik elektroia kanporatuz eta hutsune bat atomoan sortuz. Normalean, aske geratzen diren elektroiak libre geratzen diren hutsuneak azkar betetzeko joera daukate, horrenbestez, fotoiak elektroiak mugitzeko erabili duen energia bero bihurtzen da. Zelula fotovoltaiko baten oinarria elektroiak eta hutsuneak erdieroalearen kontrako aldera mugitzen behartzean datza, haien artean birkonbinatu ordez; honela, potentzial diferentzia bat sortuko da, hau da, erdieroalearen bi parteen areko tentsio ezberdintasuna sortuko da, pila batean gertatzen den bezala.
Champagne (Itsas Charente)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 29 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 8 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 3 zurginak, 1 iturgina eta 1 ile apaindegia.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 arraindegia zen.
2000. urtean Champagne udalerrian 30 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.232 hektarea erabiltzen.
Eguzki-energia fotovoltaiko
Funtzionamenduaren oinarriak
Horretarako, dopatuta dauden bi geruzen artean, p eta n, hain zuzen, pn lotura baten bitartez, eremu elektriko iraunkor bat sortu behar da. Siliziozko zelulak, gehien erabiltzen diren zelulak honako egitura hau dute:
Champagne (Itsas Charente)
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Eguzki-energia fotovoltaiko
Funtzionamenduaren oinarriak
Pn lotura sortu zen momentutik, n geruzako elektroi askeak p geruzan sartzen dira, eta p guneko hutsuneetan konbinatzen dira. Horrela, loturaren bizitza osoan, n eremuan karga positibo bat egongo da loturan zehar (elektroiak falta direlako), eta p eremuan karga negatibo bat loturan zehar (hutsuneak desagertu egin direlako); multzoak “Espazioa kargatzeko eremua” (EKE) eratzen du, eta eremu elektriko bat dago bien artean, n-tik p-ra. Eremu elektriko honek, ZCE diodo bihurtzen du, korrontearen fluxua bakarrik norabide batekoa izango dena ahalbideratzen duena: elektroiak p eremutik n-ra mugi daitezke, ez alderantziz, bestalde, hutsuneak soilik n-tik p-ra pasako dira.
Funtzionamenduan, fotoi batek elektroi bat matrizeari abiarazten dionean, elektroi aske eta hutsune bat sortuz, bakoitza bere norabidean joango da eremu elektrikoaren eraginpean: elektroiak n eremuan batzen dira (polo negatiboan bihurtzeko), hutsuneak p eremuan batzen diren bitartean (polo positiboa bihurtuz). Fenomeno hau eraginkorragoa da ZCEn, ia karga eramailerik ez dagoelako (elektroiak edo hutsuneak), baliogabetzen direlako, edo ZCEtik hurbil daudelako: fotoi batek elektroi hutsune bikote bat sortzen duenean, bereizi eta oso probabilitate gutxi dago bere aurkakoa aurkitzeko, baina sorkuntza lotura gunetik urrunago ematen bada (hutsune bihurtuz), aukera handiagoa izango du birkonbinatzeko n eremura iritsi aurretik. Hala ere, ZCE oso estua denez, zelula oso lodia izateak ez du merezi.
N eremua oso fina da, zelula funtzionamenduan jartzen duen ZCEa sortzeko bakarrik erabiltzen baita. Bestalde, p geruza lodiagoa da: elektroi-hutsune birkonbinazioak minimizatzeko beharraren arteko konpromisoaren araberakoa da, eta aldiz, ahalik eta fotoi-kopuru handiena hartzeko aukera ematen du; horretarako, ez du lodiera handia behar.
Laburbilduz, zelula fotovoltaikoa energia sortzaile moduan ikus daiteke, diodo baten laguntzaz. Eguzki-zelula praktiko bat lortzeko, kontaktu elektrikoak gehitzea garrantzitsua da (sortutako energia kanporatzea ahalbideratzen dutenak), zelula babesten duen geruza bat jarriz, baina argia pasatzen uzten duena, fotoien xurgapen egokia bermatzen duen geruza eta efizientzia handitzen laguntzen duten geruzak, hain zuzen ere.
Eguzki-energia fotovoltaikoaren aplikazioak
1980ko hamarkadan, panel fotovoltaikoen industrializazioaren gorakada eman zen, eta aplikazioen artean honakoak dira esanguratsuenak.
Gailu isolatuak
1970eko hamarkadaren amaieran, zirkuitu integratuen energia-kontsumoaren murriztapenak eguzki-zelulak kalkulagailuetan elektrizitate-iturri gisa erabiltzea posible egin zuen. Modelo ezberdinak agertu ziren, hala nola Royal Solar 1, Sharp EL-8026 edo Teal Photon.
Energia fotovoltaikoan erabiltzen diren beste gailu finko batzuen erabilpenaren gorakada ere eman da azkenengo hamarkadetan, sare elektrikoaren konexioa edo baterien erabilpena garestia izan den lekuetan hain zuzen. Aplikazioa hauek eguzki-lanpara, ur ponpaketa-sistemak, parkimetroak, emergentzia telefonoak eta bestelakoak izan dira.
Ponpaketa-sistemak
Fotovoltaikoa, ponpaketa-sistemetan ureztatze-sistemetarako, landa-eremutako ur erabilgarrirako eta abeltzaintzarako  ere erabiltzen da. Ponpaketa-sistema fotovoltaikoak (eolikoaren kasuan bezala) oso erabilgarriak dira elektrizitatea sare orokorrera iristeko arazoak daudenean edo horrek diru handia suposatzen duenean. Mantenu lanak merkeagoak direla eta, ekonomikoagoak dira, eta gainera, barne-errekuntzako motorren bidez elikatutako ponpaketa-sistemak baino ingurumen-inpaktu txikiagoa dute, baita fidagarritasun txikiagoa ere. Erabiltzen diren ponpak, bai korronte alternokoak (AC), bai korronte zuzenekoak (DC) izan daitezke. Normalean, korronte zuzenekoak, gehienez  3kW-ko aplikazioetarako erabiltzen dira, eta korronte alternokoak aldiz, aplikazio handiagoetarako, inbertsore bat akoplatuz, panel fotovoltaikoetatik datorren korronte zuzena transformatzeko erabiltzen dira. Sistema horiek ura ureztatzeko edo biltegiratzeko sistema konplexuak hornitzeko erabil daitezke.
Sarera konektatzeko energia fotovoltaikoa
Azken urteetan, eguzki-energia fotovoltaikoaren barnean gehien garatu den aplikazioetako bat sare elektrikoetara konektatuta dauden elektrizitate sorkuntzako zentral fotovoltaikoak izan dira. Ez hauek bakarrik, baita autokontsumorako sistema fotovoltaikoak ere, sarera konektatuta daudenak elektrizitate soberakinak saltzeko. Horri esker, 0,15 kW-etik 55 kW-erainoko potentzia duten sistemak dimentsionatu daitezke.
G
G edo g (ge ahoskatzen da) euskal alfabetoko zazpigarren letra da. G (larriz) eta g (xehez) idazten da.
Euskara
G letra gaur egun euskaraz ezagutzen dugun soinua adierazteko aspalditik erabili izan da. Euskarazko lehen testuetan, adibidez 1545. urteko Bernart Etxepareren Linguae vasconum primitiae, jadanik ga, go eta gu agertzen dira gaurko soinu bera adierazteko. Baina orduan gue eta gui idazten zen, harik eta 1783. urtean Martin Duhalde ge eta gi ere erabiltzen hasi zen arte.
Joshua Logan
Joshua Logan (Texarkana, Texas, 1908ko urriaren 5a - New York, 1988ko uztailaren 12a) estatubatuar antzerki eta zinema zuzendaria izan zen.