cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ula Iruretagoiena
Arkitekto ikertzailea
2005ean bukatu zituen arkitekturako ikasketak Donostiako Arkitektura Eskolan. Geroago bere ikerketetan hausnarketa egin du arkitekturak espazioen materializazioaren bidez izan dezakeen eraldatzeko gaitasunaz. Zein da lurraldearen antolakuntzak herri baten identitatearen eraketan, lurraldetasunean, joka dezakeen papera? Alegia, dimentsio politikoa azterzea arkitekturaren eragin-eskala guztietan.
Aldiri aldizkariaren sortzaile
"Aldiri. Arkitektura eta abar" aldizkariko sortzaileetako bat izan zen. Udako Euskal Unibertsitatearen laguntzarekin 2009an argitaratu zuten 0 zenbakia, "Hasiberriak. Arkitekto gazteon komeriak" izenburupean, eta lehendabiziko zenbaki hartako parte-hartzaileen artean zeuden Iruretagoiena eta hainbat arkitekto hasiberri, besteak beste, Unai Fernandez de Betoño, Ibai Gandiaga, Maider Uriarte, Kepa Iturralde, Agurtzane Elguren, Kepa Iturralde, Ander Gortazar eta Anartz Ormaza. Geroago ere kidea aldizkariko erredakzio-kontseiluan.
Argitalpenak
Aldiri aldizkarian gutxienez 12 artikulu idatzi ditu. Beste 10 baino gehiago aurkitu daitezke nazioarteko forotan.
Berritzailea da Kultura afektiboaren arkitekturaz 2019an Jakin aldizkarian argitaratu zuen artikulua.
Lan eraiki nagusiak
Hauek dira arkitekto moduan Iruretagoienak burutu dituen proiektu nagusiak:
José Moraleda
José Manuel Moraleda Montero (Pasai San Pedro, 1750 - Callao, 1810) gipuzkoar itsasgizon eta kartografoa izan zen. Manuel Moraleda pilotuaren semea, Espainiako Itsas Armadak Cadizen zuen Errege Itsas-Eskolan ikasi eta Peruko Erregeorderrira bidali zuten. 1804an ontzi-teniente izendatu zuten.
Manuel Girior erregeordeak oso estimu handian izan zuen, eta itsaso haietan nabigatzeko bere garaiko piloturik onenentzat zuen. 1787 eta 1788an Chiloéko uhartearen plano orokorra egin zuen, lurralde horretako portuetakoekin batera, eta hango ohitura, klima, historia, nekazaritza produkzio, biztanleen izaera eta abarri buruzko hainbat informazio eman zuen gainera, egoera ekonomiko eta soziala azaltzeaz gain.
Lanak
Moraledak bere egunkariak argitaratu zituen:
Mielga
Mielga (Squalus) Squalidae marrazo-familiako bi generoetako baten kideen izen arrunta da.
Espezieak
Badaude Squalus beste espezie bi deskribatzeke.
Palmerton (Pennsylvania)
Palmerton Pennsylvaniako borough bat da. Carbon konderrian kokatua dago. 2010ean 5,414 biztanle zituen, 6.43 kilometro koadrotan banatuta.
Patrice Lagisquet
1997-98 denboraldian, jokatzeari utzi eta Biarritz Olympiqueko entrenatzaile bilakatu zen, Laurent Rodriguez lagun zuela. Hura entrenatzaile zela izan zituzten biarriztarrek garairik oparoenak: hiru aldiz irabazi zuten Frantziako errugbi txapelketa (2002an, 2005ean eta 2006an), eta Heineken kopako finalerako sailkatu ziren 2006an. 2007-08 sasoiaren bukaeran entrenatzaile kargua uztea erabaki zuen, arrazoi pertsonalak zirela medio, baina 2011-12koan Biarritzera itzuli zen, kirol zuzendari gisa. 2019ko udan, Portugalgo errugbi selekzioko hautatzaile izendatu zuten.
Arazoak dituzten haurren heziketaz arduratzen den Chrysalide erakundearen sortzailea izan zen.
Katusice
Katusice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 808 biztanle ditu eta 15,19 kilometro koadroko azalera. Mladá Boleslaveko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1390 urtean egin zen.
North El Monte (Kalifornia)
North El Monte Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Los Angeles konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Kaznějov
Kaznějov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 3.075 biztanle ditu eta 12,3 kilometro koadroko azalera. Plzeň-Iparraldeko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1497 urtean egin zen.
Peralejos de Abajo
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 183 biztanle zituen.
Dolloidraco longedorsalis
Dolloidraco longedorsalis Dolloidraco generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Artedidraconidae familian.
Manisa probintzia
Manisa probintzia Turkiako 81 probintzietako bat da. Bere hiruburua Manisa da. 13.120 km²ko azalera du eta bertan 1.278.657 biztanle bizi dira.
Barrutiak
Probintziaren barnean 16 barruti daude:
Basilio Zesareakoa
Basilio Zesareakoa (c. 330 - 379), Basilio Handia deitua, Zesareako apezpikua eta IV. mendeko kleriko nagusia. Eliza ortodoxoaren santua eta Eliza grekoaren lau gurasoetako bat da, San Atanasio, Gregorio Nazianzokoa eta San Joan Krisostomorekin batera. Eliza katolikoaren santu eta doktorea da.
Biografia
330 urtearen inguruan jaio zen Zesarean, Kapadozian. Familia dirudun eta elizkoi batean jaio zen; hainbat santu izan ziren lehendik familia horretan. Jakin-min handiko pertsona zen, eta Konstantinoplara joan zen. Hor eta Atenasen bizi izan zen lauzpabost urtez. Atenasen hasi zen serioski erlijioan pentsatzen, eta Siriako eta Arabiako santu ermitau ospetsuenak bilatzea erabaki zuen, haiengandik ikasteko.
370ean Eusebio, Zesareako apezpikua, hil zen, eta Basilio hautatu zuten haren ordezko izateko. Orduan atzeman zituzten haren dohain handiak. Zesarea elizbarruti garrantzitsua zen, eta bertako apezpikua Pontoko elizbarruti handiko exarka zen.
Basiliok bere indar guztiekin egin zion aurre Valente enperadoreari, arrianismoa diozesian sartzen saiatu baitzen. Enperadoreak, azkenean, bakean utzi zuen.
Gibeleko gaitza izan zuen, eta gazterik hil zen.
Idazkiak
Basilioren idazki teologiko garrantzitsuenak hauek dira: De Spiritu Sancto; Eunomio fedegabearen apologiaren gezurtatzea, 363an edo 364an idatzia; eta Eunomio Zizikoaren aurkako hiru liburu.
Predikatzaile ospetsua izan zen; haren sermoi asko kontserbatu dira.
Aszetismorako zuen joera ikus daiteke Moralia eta Regulae idazlanetan; hurrenez hurren, munduan eta klaustroan erabiltzeko etikako manualak dira.
Haren hirurehun gutunek erakusten dutenez, izaera aberats eta behatzailea zuen. Osasun ahul samarra izan arren, eta hainbat gorabehera eklesiastiko eduki arren, baikor, samur eta jostalari segitu zuen.
Eraztun aromatiko
Eraztun aromatikoa konposatu aromatikoen bereizgarri den egitura da. Oro har, karbonoz eta hidrogenoz osatutako egitura zikliko asegabea da, baina oxigeno-, nitrogeno- eta sufre-atomoak ere izan ditzake.
Eraztunek aromatikotasuna dutela esaten da, hots, eraztunaren lotura asegabeen, elektroi-bikote bakartien eta orbital hutsen deslokalizazioaren ondorioz egonkortasun handiko egoera dutela.
Hamilton Heights
Hamilton Heights New Yorkeko auzoa da Manhattango boroughean. Manhattanville hegoaldean eta Washington Heights iparraldean mugakideak ditu. Harlem-en mendebaldeko zatia da, eta Sugar Hill auzoa barruan dago.
Tupman (Kalifornia)
Tupman Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Kern konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Dendropsophus nahdereri
Dendropsophus nahdereri Dendropsophus generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Nafarroako Foru Erkidegoaren Eguna
Nafarroako Parlamentuak 18/1985 Foru Legearen bitartez ofizial bilakatu zuen aintzinetik ospatzen zen jaieguna. Jada 1622an Nafarroako Erresumako Aldundiak Frantzisko Xabierkoa Nafarroako zaindari izendatu zuen, 1624an Nafarroako Gorteek berretsia. 1984tik aurrera Nafarroako Urrezko Domina egun horretan ematen dute.
Paraliparis liparinus
Paraliparis liparinus Paraliparis generoko animalia da. Arrainen barruko Liparidae familian sailkatzen da.
Helsinki
Helsinki (finlandieraz Helsinki, suedieraz Helsingfors) Finlandiako hiriburu ofiziala da. Nilandia izeneko eskualdean dago, herrialdeko hegoaldean.
Mezzojuso
Mezzojuso Italiako udalerri bat da. Palermoko probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Blarinomys breviceps
Blarinomys breviceps Blarinomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Sigmodontinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Mezzojuso
Mugakideak
Mezzojusok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Helsinki
Herrialdeko hiririk populatuena da, eta 562.570 biztanle dauzka (3049.7 biz./km²). Metropolitar guneak ere barne hartzen ditu Espoo, Vantaa eta Kauniainen udalerriak, guztira ia milioi bat biztanle jasoz (2006).
Etimologia
Teoria batek dio Hälsingland herriko suediarrak iritsi zirela bertara eta hortik datorrela izena, baina gaur egun zalantza ugari sortzen ditu. Suedierazko helsing hitzak (gaur egun hals) "ibia" (ibaiaren pasabide naturala) esan nahi zuen, hortik etorriko zen Helsinki izena. Suedierazko Helsing Fors-en fors hitza ur-lasterra da.
1819tik aurrera Helsinki izena agertzen da finlandierazko agiri guztietan.
Geografia
Finlandiako golkoaren iparraldeko ertzean kokaturik dago Helsinki. Hiriaren muina Vironniemi penintsularen muturrean kokaturik dago eta penintsula hau 315 uhartek inguratzen dute. Uharte handienak Seurasaari, Vallisaari, Lauttasaari eta Korkeasaari dira. Aipagarriak dira Suomenlinna (Sveaborg/Suomenlinna gotorlekua dagoen uhartedia), Santahamina uharte militarra eta aisialdirako erabiltzen den Pihlajasaari.
Itsaso Baltikoaren kostaldean dago kokatuta eta harreman estu historikoak ditu bereziki inguruko hiru hiri hauekin: Stockholm (Suedia), 400 kilometrotara dagoena mendebalderantz; San Petersburgo (Errusia) 300 kilometrotara dagoena ekialderantz eta Tallinn (Estonia) 80 kilometrotara dagoena hegoalderantz.
Sorrera
Hiria Gustavo I.a Suediakoak sortu zuen 1550 urtean Finlandiako golkoaren beste aldean zegoen Reval Hansa hiriari (gaur egun Tallinn) aurre egiteko helburuarekin. Pobreziaren, gerren eta izurriteen eraginez ordea herri txikia izaten jarraitu zuen. 1710eko izurri bubonikoak esate baterako helsinkitar gehienak hil zituen.
XVIII mendea
XVIII. mendean Suediarren eta Errusiarren eskutan egon zen txandaka. 1713an Errusiak eskratu zuen, 1721ean Suediak berreskuratu, eta 1742an berriz ere errusiarrek hartu zuten baina urtebeterako baino ez. Berriz ere suediarrek eskuratu zutenerako hiria nahiko kaltetuta zegoen eta Helsinki berreraikitzea erabaki zuten. Carl Ludvig Engel alemaniar arkitektoak hartu zuen hiri berria diseinatzeko ardura. Honek estilo neoklasikoa eman zion.
XX mendea
1917an Finlandiak independentzia lortu zuen eta Helsinkik jarraitu zuen hiriburua izaten. 1952an Olinpiar Jokoak antolatu zituen eta honek mundu mailan ezagun bihurtu zuen. 1960ko hamarkadan Finlandiaren populazioa nabarmen igo zen baina Helsinkin etxebizitza faltarengatik biztanleriak behera egin zuen, asko ondoko hirietara alde egin baitzuten, Espoo eta Vantaa-ra bereziki.
Hizkuntza
Finlandiera da hizkuntza nagusia, % 81,9ren ama hizkuntza baita (2013). Suediera hiztunak % 5,9 dira eta Errusiera hiztunak % 2,5.
Administrazioa
Helsinikiko Udal Batza da hiriko administrazio buru gorena. Bertan hartzen dira erabaki nagusiak hirigintza, hezkuntza, sasuna eta garraio publikoari dagokionean, besteak beste. 85 zinegotzi ditu eta alderdi politiko nagusiak Koalizio Nazionala (23), Berdeak (19) eta Sozialdemokratak (15) dira.
Hezkuntza
Bost Unibertsitate daude Helsikin; Helsinkiko Unibertsitatea, Aalto Unibertsitatea, Hanken Ekonomia Fakultatea, Helsinkiko Arte Unibertsitatea eta Defentsa Nzionalaren Unibertsitatea. Zientzia aplikatuen beste bost Unibertsitate ere badaude hirian.
Museoak
Finlandiako Museo Nazionala herrialdeko museo handiena da. Finlandiaren historia erakusten du aurrehistoriatik hasi eta XXI menderarte. Gaztelu erromantiko batean kokaturik dago. Helsinki Hiriko Museoak hiriaren 500 urteko historia erakusten du. Helsinkiko Unibertsitateak berak ere baditu hainbat museo, tartean Finlandiako Historia Naturalaren Museoa.
Galeria Nazional Finlandiarrak hiru arte museo hartzen ditu bere baitan: Ateneum (Finlandiako arte klasikoa), Sinebrychoff (Europako arte klasikoa) eta Kiasma (arte modernoa).
Antzokiak
Hiru antzoki nagusi daude Helsinkin:
Musika
Musika entzuteko areto nagusiak Helsinkiko Musika Zentroa, Finlandiako Opera nazionala eta Finlandiako kontzertu aretoa dira. Ekitaldi handiak egiteko Hartwall Areena eta Helsinkiko Izotz Aretoa erabiltzen dira.
Kirolak
Munduko eta Europako hainbat txapelketa antolatu izan dira Helsinkin, baina denetan garrantzitsuena 1952ko Udako Olinpiar Jokoak izan ziren.
Futbolari dagokionez HJK taldea da Finlandiako futbol taldeen artean palmares onena duena. 28 liga eta 13 kopa irabazi ditu besteak beste. IFK Helsingfors taldeak ere zazpi liga irabazi zituen 1930 eta 1961 artean.
Izotz-hockeyak ere jarraitzaile ugari ditu. IFK Helsingfors taldeak 14 liga irabazi ditu, hiriko beste taldea Jokerit da eta honek ere 5 liga baditu. Bandy taldeak ere badaude eta 1957an Munduko Bandy Txapelketa antolatu zen.
Ondasun nabarmenak
Carl Ludvig Engel arkitektoak hiriaren erdigunea Senatuaren enparantza ezarri zuen. Gaur egun bere hiru ertzetan Gobernuaren jauregia, Helsinkiko Unibertsitatea eta Helsinkiko katedral erraldoia daude eta hegoaldeko ertza libre dauka. Katedralaren kolore zuri deigarriarengatik "Iparraldeko hiri zuria" ezizena hartu zuen Helsinkik.
Suomenlinna gotorlekua Gizateriaren Ondare izendatu zuen UNESCOk 1991 urtean, XVIII. mendeko europar arkitektura militarraren erakusgarria delako
XXI. mende arte ez zen etxeorratzik eraikitzeko baimenik eman baina gaur egun jadanik onartua dago eta hurrengo urteetan hainbat gehiago eraikiko dira.
Cap Gris Nez
Cap Gris Nez edota Gris Nez lurmuturra (Cap Gris-Nez; Grizenesse, "Sudur grisa") Frantziako iparraldeko Pas-de-Calais departamendua dagoen lurmutur bat da, Mantxako kanala. Hain zuzen, Calaisko itsasartean dago, eta Frantzia eta Ingalaterraren arteko distantziarik laburrena adierazten du, Gris Nez lurmuturra eta Doverko itsaslabarren artean 34 kilometro baitaude.
Lurmutur hau Calaisko itsasarteari so egiteko behatoki bikaina da, bertatik igarotzen diren itsasontzi oro ikus baitaiteke, eta eguraldi oneko egunetan baita itsasoaz bestalde Ingalaterrako Doverko itsaslabarrak ere.
Tengerita-(Y)
Tengerita-(Y) karbonato motako minerala da eta tengerita taldearen kidea da.
Cap Gris Nez
Griz Nez lurmuturreko itsaslabarrak hareharri, buztin eta kleraz eginak daude.
Tengerita-(Y)
Ezaugarriak
Tengerita-(Y) karbonato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Spilornis holospilus
Spilornis holospilus Spilornis generoko animalia da. Hegaztien barruko Accipitridae familian sailkatua dago.
Misilmeri
Misilmeri Italiako udalerri bat da. Palermoko probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Misilmerik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Unleashed (2005eko filma)
Unleashed edo Danny the Dog (euskaraz Lasatua edo Danny Txakurra), 2005eko Louis Leterrier frantziarrak zuzendutako ekintza thriller film bat da. Jet Li, Morgan Freeman, Bob Hoskins eta Kerry Condon aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Bartek (Bob Hoskins) bere amaren besoetatik jasoa, Dannyk (Jet Li) hark erakutsi dion mundua bakarrik ezagutzen du: bizi den gela eta Bartek dirua mailegatu eta ordainketa atzeratu duten pertsonen aurka egitera derrigortuarazi duen bortizkeria. Hortaz, Danny bere nagusiaren aginduak txintik atera gabe obeditzeko txakur gisa hezitua izan den morroia da. Baina, egun batez, Bart zordun mendekatzaile batek jarri dion segada batean hilik suertatuko da.
Lau ibaietako iturria
Lau ibaietako iturria (Fontana dei Quattro Fiumi) izeneko eskultura, Erromako Navona Enparantzan dago, eta Gian Lorenzo Bernini eskulturagile eta margolariak pentsatu eta zizelkatu zuen 1651n, garai horretan, aita santua Inozentzio X.a zelarik, barroko garaian, artista bikainaren garairik oparoenean.
Deskribapena
Iturria, igerileku eliptiko batek eratzen duen oinarri batez osatuta dago, erdian, haitzurdinezko morrosko batekin koroatua, honen gainean, erromatar garaiko obelisko bat altxatzen delarik, Domizianoren obeliskoa.
Iturria osatzen duten estatuak, benetakoak baino handiagoak dira, eta Lurreko lau ibai nagusien alegoriak dira (Nilo, Ganges, Danubio eta Rio de la Plata), horietako bakoitza, garai hartan ezagutzen zen kontinente bakoitzeko. Iturrian, ibai hauetako bakoitza, haitzurdinezko erraldoi batek ordezkatzen zuen.
Uretatik irten eta harri artean aurkitzen diren zuhaitz eta landareak ere, benetan baino eskala handiagoan daude. Animaliak eta landareak, natura on eta erabilgarri batetik sortuak, espezie handi eta indartsuei dagozkie (lehoia, zaldia, krokodiloa, sugea, herensugea kasu). Ikusleak, iturriaren inguruan biraka, lehen, ezkutatuta edo masa harritsuak estalita zeuden forma berriak ikusten ditu. Lan honekin, Berninik, miresmena piztu nahi du begiratzen duen pertsonagan, mugitzen ari den unibertso txiki bat sortuz, errealitate naturaleko espazioaren imitazio bezala.
Bernini eta Borromini
Iturriaren alde batean, Sant'Agnese in Agone eliza dago, zeina Berniniren etsai artistiko eta profesional sutsuak egin zuen, Borrominik. Iturriko eskultura batek eskua altxatzen du elizara begira, ikusi nahiko ez balu bezala. Eean ohi da Berninik nahita egin zuela keinu hori estatuaren bidez, eliza itsusi hura ikusi nahi ez balu bezala. Leienda urbanoa da, ordea, lehenago amaitu baitziren plazako iturri eta eskulturak eliza baino[1].
Zilar ezpata üdüri
Pierre Bordazarre (Etxahun Iruri) zendu zen 1979ko urriaren lehenean eta abenduan Azkaineko Pantxoa St-Estebenen zizelan bat jarri zuten Iruriko frontoian. Roger Idiart erretoreak antolatu zuen omenaldi bat eta Guk taldeak kantu berri hau eman zuen. Pantxoa jin zen Iruriko herriaren ezagutzera eta Allandu Bordazarre, Iruriko auzapezarekin adostu zuten frontoi bazterrean kokatzea. Allandu Bordazarre oroitzen da nola 1979 abenduan omenaldi bat egin zuten Pantxoaren obraren ondoan, kantari eta bertsolari batzuekin. Guk taldeak kantatu zuen "Zilar ezpata üdüri", Etxahun Iruriren omenez.
Luis Aranaren Cisco etxea
Eraikina
Manuel María Smithek 1909. urtean egindako soiltasun handiko eraikina da. Ingeles estilo berritzailea du, ingeles landetxeetan oinarrituta. Hala ere, Smithek 1914. eta 1928. urteetan eraikina berritu eta barroko estiloa hartu zuen. Horren ondorioz, jatorrizko soiltasun hori galdu eta “Ana erreginaren” estiloaren ezaugarriak hartu zituen. Smithen lanik nabarmen eta originaletako bat da. Zenbait urte beranduago, eraikin horretan oinarritu ziren haren fatxadaren jarraipena diren Eugenio Aguinagaren Cisco II. eta Cisco III. eraikinak. Alde guztiak agerian dituen eraikina da, "L" formako oin aski irregularra du, eta barruko aldea ezkaratza hexagonal baten inguruan antolatzen da. Erdisotoa, behe-oina eta beste bi oin dauzka. Tudor bao laukizuzenak ditu erdi-puntuko arku beheratuan lantzelatuak, idi-begiak, harlandu txikiz inguraturiko baoak eta era askotako markoez inguraturiko beste batzuk.
Oinaren mutur banatan 1929. urtean proiektaturiko dorre zilindriko bi altxatzen dira, teilatuak kono-itxurakoak. Gainean bola batzuk dituzte, eta inposta-lerro izurtsuak dauzkate. Horietako dorre batek, Zugazarte hiribideari begira dagoenak, arku txiki itsuez osaturiko erlaitza du mentsulen gainean. Smith arkitektoaren obra handienetako eta esanguratsuenetako bat da, izan ere kalitate handikoa da nola arkitekturaren hala kokalekuaren ikuspuntuetatik, eta orube txiki batean egokituta dagoen arren, leku garrantzitsuan dago.
Gainera, inspirazio-iturri izan zen fatxadari jarraipena ematen dioten eraikinak (Cisco I eta Cisco II, Eugenio de Aguinagak 1948. urtean eraikitzen hasia) egiteko eta Zugazarte hiribidearen amaiera honen itxura zehazteko.
Eraikinaren izana nondik datorren esateko hiru aukera dago:
Bob Hope
Leslie Townes Hope, (Eltham, 1903ko maiatzaren 29a - Toluca Lake, 2003ko uztailaren 27a), ezagunagoa Bob Hope izenaz, aktore britainiarra zen.
Kbel
Kbel Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 221 biztanle ditu eta 2,02 kilometro koadroko azalera. Kolíngo barrutian dago.
Paraliparis longicaecus
Paraliparis longicaecus Paraliparis generoko animalia da. Arrainen barruko Liparidae familian sailkatzen da.
Montelepre
Montelepre Italiako udalerri bat da. Palermoko probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Monteleprek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Jesús Rodero
Jesús Rodero Molinero (Milagro, 1930- Iruñea, ) sukaldari, gastronomo eta enpresaburu nafarra izan zen.
Biografia
Gaztetan, arrebarekin batera Bartzelonara joan zen. Eskolapioetan hasi zen harrikoa eginez. Soldadutzan jada sukaldari moduan aritu zen. 1975ean, Resu Armendaritz emaztearekin batera, bere abizena duen jatetxea sortu zuen, Nafarroan nouvelle cuisine eratu eta 1994an Michelin Gidako izar bat lortu zuena. 1986an, Bartzelonan Maitetxu jatetxea eratu zuen, Maite Armendaritz bere koinataren eskuetan dagoena.
Peralejos de Arriba
Peralejos de Arriba Salamancako udalerria da, Tierra de Vitigudino eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 50 biztanle zituen.
Big River (Kalifornia)
Big River Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. San Bernardino konderrian kokatuta dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Madril-Jaen burdinbidea
Madril — Jaen abiadura handiko burdinbidea Iberiar penintsulako etorkizuneko burdinbide bat da, Madril–Atocha eta Jaen geltokiak lotzen ditu.
Burdinbidea lan partzialkietan da.
Historia
Jatorrian, Madril eta Jaen arteko burdinbidea bide bikoitzekoa da eta Madriletik Santikurutze Mudelakoaraino elektrifikatzen da, Sierra Morenako Despeñaperros inguruan. Despeñaperros eta Jaeneraino, trenbide bakar elektrifikatua da, Vadollano eta Linares–Baeza arteko saihesbidea izan ezik, bide bikoitzekoa, elektrifikatua eta abiadura handirako egokia.
Abiadura handirako trazadura bat egokitzeko eta eraikitzeko proiektuan, bi tarte nagusi bereiz ditzakegu: lehenengoa, Mora-Alcazar de San Juan, trafiko mistorako proiektatutako abiadura handiko linea bat, eta bigarrena, Alcazar de San Juan-Jaen tartea, egungo trazadura hobetzean datzana, abiadura handiko parametroetara egokituz. Batzuetan, linea hori Granadara edo Motrilera ere hedatu ahal izan da, baina ez da bideragarritasun-azterlanetik igaro. Trenbide-mugarri gisa, proiektuan Linaresko portu lehorraren eraikuntza sartzen da.
Mora-Alcazar de San Juan tartea
Mora-Alcazar de San Juan tartea abiadura handiko burdinbide bat da, trafiko mistorako proiektatua (salgaiak eta bidaiariak, nahiz eta praktikan azken horientzat bakarrik izango den), nazioarteko zabaleran, bide bikoitzean eta 25 kV AC-ko elektrifikazioan. Helburua Madril-Jaen ibilbidearen bidaiarientzako komunikazioak hobetzea da, eta, epe luzera, hegoalderako abiadura handiko trafikoaren alternatiba bat eskaintzea. Toledoko Consuegra eta Madridejos herrien artean, tren geltoki bat eraikitzea aurreikusten da, eta, gainera, hiruak aurreratu eta aparkatzeko gunea izango da. Gaur egun proiektuan dago.
Alcazar de San Juan-Jaen tartea
Aurreko kasuan ez bezala, Alcazar de San Juan eta Jaen arteko trazadura, hein handi batean, egungo trazadura bikoiztea eta modernizatzea da. Bikoizketa eta eraberritzea aprobetxatzen da 200 eta 250 km/h arteko parametroekin egiteko (bide tarte handiagoa, katenaria egokia, zuzenketa batzuk), baina linea egokia izaten jarraitzen du merkantzia-trenek abiadura txikiagoan zirkulatzeko.
Hainbat aldaera daude aurreikusita, eta horien artean nabarmentzekoa da Despeñaperros pasabidea, garrantzi handikoa, informazio-azterketan dagoena. Tarteak zabalera iberikoan eraiki dira, balio anitzeko trabesekin, gero nazioarteko zabalerara aldatzeko. Elektrifikazioa hasieran 3 000 V CC-koa da, eta 25 kV AC transformatzeko prest dago. Alkazarren zabalera-aldagailuak jarriko dira, abiadura handiko bidaiari-trenek (zabalera aldakorrekoak izango dira, eta Madriletik etorriko dira nazioarteko zabaleran -1 435 mm-) ohiko trenbideetatik (1 668 mm) jarraitu ahal izateko, trenbide horien zabalera aldatu arte. Alcazar de San Juan eta Torrubiako Etxeetako Jaenerako burdinbide orokorretik banantzearen arteko jarduketen helburu nagusi bat Alcazar de San Juan-Linares-Baeza-Kordoba ibilbidea salgaien ardatz handi gisa egokitzen jarraitzea da.
Gaur egun, Vadollano-Linares eta Grañena-Jaen zati independenteek osatzen duten zati horren 26 kilometro inguru inauguratu dira.
Linaresko portu lehorra
Azpiegitura logistikoa da, eta trenbide honetan kokatuko da, zehazki Linares–Baeza geltokiaren ondoan, eta Andaluziatik sartu eta ateratzen diren salgaien ardatz nagusia izan nahi du. Erdialdeko ardatzaren barruan dago, hau da, Algeciras-Madril-Paris burdinbide ardatzaren barruan, zeina gaur egungo Europa Barneko Garraio Sarearen Mediterraneoko korridorearen parte baita. Espainiako Sustapen Ministerioko iturrien arabera, Linaresko garraio intermodalaren zentroak 128 hektareako azalera izango du, bi fasetan banatuta: 47,5 eta 61,8. A-32 autobiderako sarbide zuzena izango du, bai eta Madril-Sevilla burdinbiderako sarbide orokorra ere, merkantziak trenez ateratzeko. Halaber, trenbide-terminal bat egongo da, harrera- edo bidalketa-bide batekin eta zamalanetarako bi biderekin, garraiolarientzako zerbitzu-eremu batekin eta logistika- eta industria-partzela batzuekin.
Etorkizuneko Granadara luzapena
Andaluziako Junta informazio-azterlan bat egiten ari da linea hori Granadara hedatzeko aukerari buruz. Batzordeak Diputatuen Kongresuan aurkeztu duen aukera Martos, Alcaudete eta Alcala Errealatik egitea da, A-316 eta N-432 errepideen trazadura partzialki jarraituz. 2009ko apirilaren 8an bideragarritasun-azterlan bat jarri zen martxan, linea hau Motrileraino luzatzeko aukerari buruz, Granadako Kosta Tropikalean. Azterlan honek 434 000 euroko aurrekontua du.
Hala ere, 2010ean Andaluziako Juntak azpimarratu zuen, eskumenak Espainiar Estatuarenak izan arren, Jaen eta Granada arteko prestazio handiko burdinbide berria Sierra Magina eta Moreda eskualdetik joango dela, Jaengo Plan Aktiboaren barruan. Korridore honen egokitzapena merkantzientzako lan merkeago eta merkantzietarako erabilgarriagotzat jotzen da.
Palo Alto (Pennsylvania)
Palo Alto Pennsylvaniako borough bat da. Schuylkill konderrian kokatua dago. 2010ean 1,032 biztanle zituen, 2.7 kilometro koadrotan banatuta.
Pleuronektiforme
Pleuronektiformeak edo arrain zapalak (Pleuronectiformes) arrain aktinopterigioen ordena bat dira. Aditu batzuek Perciformes ordenaren azpiordenatzat jotzen dute. 400 espezie baino gehiago dira eta zenbaitek, platuxak, mihi-arrainak, erreboiloak, oilarrak eta halibutak esate baterako, interes komertziala dute.
Gorputza zapal eta zabala dute. Gorputzaren alde batera migratzen dute bi begiek hazkuntzarekin batera, ahoa bere lekuan geratzen den bitartean. Helduak direnean, albo baten gainean etzaten dira itsas edo ibaietako hondoetan. Kolorez marroixkak izaten dira alde batetik (gorantz geratzen dena), eta zurixkak behean geratzen den erditik. Batzuk itsasoaren hondoan kamuflaturik bizi dira.
Familiak
ITISen arabera :
Banaketa
Mundu osoko ozeanotan aurki daitezke, Artikotik Antartikaraino. Ozeano Barearen mendebaldean eta Ozeano Indikoan espezie mota gehiago daude. 0 eta 500 metro arteko sakoneran aurki daitezke, baina badira 1.500 metrora ere aurkitu direnak.
Histiodraco velifer
Histiodraco velifer Histiodraco generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Artedidraconidae familian.
Erregeen II. Liburua
'''Erregeen II. liburua (edo II Erregeak edo 2 Erregeak'; מְלָכִים ב, Melajim Bet'') Bibliako Itun Zaharreko liburu bat da, Liburu historikoen sailekoa. Biblian, Erregeen I. liburua du aurrean, eta I Kronikak ondotik.
Jatorrizko liburua
Gaur egun I Erregeak, II Erregeak, eta Samuelen I. eta II. liburuak direnak liburu bakar bat izan ziren jatorriz, eta geroago, modu artifizialean, lau liburutan banatuak izan ziren. Ziur asko, banaketa horren arrazoia izango zen jatorrizko liburu handia tamaina txikiagokotan banatzea, eskuetan erabiltzeko errazagoa izan zedin. Horregatik, liburu horietako bakoitza liburu bakar baten partetzat jo behar da.
Liburuaren gaia
Liburuak Judea eta Israelgo erresumen historia azaltzeari ekiten zion, Salomonen heriotzatik Samaria eta Jerusalemgo erorialdiraino. Eliseo profetaren mirariak ere azaltzen ditu. Liburuaren amaieran Babiloniako gatibualdia aipatzen du.
Dendropsophus nanus
Dendropsophus nanus Dendropsophus generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Kbel (Plzeň-Hegoaldea)
Kbel, Plzeň-Hegoaldea Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 305 biztanle ditu eta 9,24 kilometro koadroko azalera. Plzeň-Hegoaldea barrutian dago.
Whiskey, You´re The Devil
Whiskey, You´re The Devil (euskaraz Whiskey, Deabrua Haiz) Irlandan oso ezaguna den folk abesti herrikoia da. Zalantzarik gabe taberna edo pub giroko abestia da.
Hitzak
Now brave boys, we're on the march off to Portugal and Spain Drums are beating, banners flying the Devil at home will come tonight so it's go, fare thee well with a too da loo ra loo ra doo de da a too ra loo ra loo ra doo de da me rikes fall too ra laddie-o there's whisky in the jar
Bis:
The French are fighting boldly men are dying hot and coldly give every man his flask of powder his firelock on his shoulder so its go, fare thee well with a too da loo ra loo ra doo de da a too ra loo ra loo ra doo de da me rikes fall too ra laddie-o there's whisky in the jar
Says the old wan do not wrong me don't take me daughter from me for if you do I will torment you when I'm dead my ghost will haunt you so its go, fare thee well with a too da loo ra loo ra doo de da a too ra loo ra loo ra doo de da me rikes fall too ra laddie-o there's whisky in the jar
Bis
Blackhawk-Camino Tassajara (Kalifornia)
Blackhawk-Camino Tassajara Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Contra Costa konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Robert Mulligan
Robert Patrick Mulligan (New York, 1925eko abuztuaren 23a - Lyme, Connecticut, 2008ko abenduaren 20a) estatubatuar zinema zuzendari eta ekoizlea izan zen.
To Kill a Mockinbirg (1962), Summer of '42 (1971), The Other (1972), Same Time, Next Year (1978) eta The Man in the Moon (1991) drama humanistak zuzentzeagatik nabarmendu zen. 1960ko hamarkadan, Alan J. Pakula ekoizlearekin kolaboratu zuen maiz.
Tennantita
Tennantita sulfuro motako minerala da eta tetrahedrita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Tennantita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 - 4,5 da.
Consuegra–Madridejos geltokia
Madril-Jaen abiadura handiko burdinbidearen parte izango da.
Simplex (argipena)
Simplex terminoak hainbat esanhi ditu:
Louis Kahn
Louis Isadore Kahn ( benetako izena Itze-Leib Schmuilowsky zuen) (Pärnu, Estonia, 1901eko otsailaren 20 - New York, 1974ko martxoaren 17a) estatubatuar arkitektoa zen. Filadelfiako estudio ugaritan lan egin ondoren berea sortu zuen 1935ean. Bere estudioko lana diseinu kritikari eta Yale Unibertsitatean arkitektura irakaste izatearekin uztartu zuen 1947tik 1957ra. Azken urte honetatik bere heriotzara arte Pennsylvaniako Unibertsitatean arkitektura irakasle izan zen. Kahn tradizioa eta modernitatea lotzen saiatu zen lehenengo arkitektoetako bat izan zen, bere lanen ezaugarriak oinarrizko geometriak (kaxak, zilindroak), eraikuntza (zura, adreilua, hormigoia) eta monumentaltasuna dira. Vincent Scully kritikaria izan zen Kahnen lanaren ospea zabaltzen hasi zena, bere ustez Kahnen eragina Frank Lloyd Wright, Mies van der Rohe, Alvar Aalto eta Le Corbusieren mailan dago.
Tristtan Mourguy eta Horeba
Tristtan Mourguy eta Horeba Donibane Lohizuneko musika taldea da, beren esanetan Euskal Folk Rock Elektro esperimentala egiten dute.
Samuelen II. Liburua
'''Samuelen II. liburua (edo II Samuel edo 2 Samuel'; שְׁמוּאֵל ב, Shemuel Bet'') Bibliako Itun Zaharreko liburu bat da, Liburu historikoen sailekoa. Biblian, Samuelen I. liburua du aurrean, eta Erregeen I. Liburua ondotik.
Tristtan Mourguy eta Horeba
Ibilbidea
Tristtan Mourguy (1982- ) bakarka hasi zen musika munduan eta 2015ean Trobador diska akustikoa atera zuen. ordutik kontzertu ugari eman ditu zuzenean, bakarka zein Horeba taldearekin. 2016 eta 2018an diska berriak kaleratu ditu.
Samuelen II. Liburua
Jatorrizko liburua
Gaur egun I Erregeak, II Erregeak, eta Samuelen I. eta II. liburuak direnak liburu bakar bat izan ziren jatorriz, eta geroago, modu artifizialean, lau liburutan banatuak izan ziren. Ziur asko, banaketa horren arrazoia izango zen jatorrizko liburu handia tamaina txikiagokotan banatzea, eskuetan erabiltzeko errazagoa izan zedin. Horregatik, liburu horietako bakoitza liburu bakar baten partetzat jo behar da.
Liburuaren gaia
Liburuak Israelgo erresumaren historia azaltzeari ekiten zion, Saulen heriotzatik Daviden erreinaldi osoraino. Azken zatian, eranskin bat du.
Parker (Pennsylvania)
Parker Pennsylvaniako hiri bat da. Armstrong konderrian kokatua dago. 2010ean 840 biztanle zituen, 2.48 kilometro koadrotan banatuta.
Arrelles
Biztanleria
2007an Arrelles udalerrian erroldatutako biztanleak 82 ziren. Familiak 32 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 65 etxebizitza zeuden, 34 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 18 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 61etxeak ziren. 34 etxebizitza nagusietatik 31 bere jabearen bizilekua ziren eta 3 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 3 etxek hiru zituzten, 12 etxek lau zituzten eta 18 etxek bost zituzten. 31 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 14 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 16 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 52 ziren, horien artean 40 aktiboak ziren eta 12 inaktiboak ziren. 40 pertsona aktiboetatik 39 lanean zeuden (22 gizon eta 17 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 12 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2000. urtean Arrelles udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Dendropsophus novaisi
Dendropsophus novaisi Dendropsophus generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Dodekaedro
Dodekaedroa poliedro erregular bat da hamabi aurpegi dituena.
DotCYM
DotCYM ICANNi .cym interneteko domeinu galestarraren sorrera eskatuko dion elkartea da. 2005ean jarri zuten abian.
Dodekaedro
Dodekaedroa erregularra da hamabi pentagono erregularrez osatuta dagoenean. 20 erpin, 12 aurpegi eta 30 ertz ditu.
DotCYM
.cym domeinua lortuko balitz, galeseraren eta Galesko kulturaren ordezkaria izango litzateke interneten.
Dodekaedro
Azalera eta Bolumena
Ertzen luzera a duen Dodekaedro baten azalera A eta bolumena V hauek dira:
DotCYM
Ikus, gainera
Beste hizkuntza eta kulturen komunitate batzuetan ere (horien artean, euskal hizkuntza eta kulturaren komunitatea), xede berdina duten hainbat ekimen daude:
Dodekaedro
kartesiar koordenatuak
Koordenatuen jatorrian zentraturiko dodekaedro baten 20 erpinak adierazpen hauek definituta daude:
DotCYM
Kanpo estekak
Toppdomän
Dodekaedro
kartesiar koordenatuak
non φ = (1+√5)/2 urrezko arrazoia den. Ertzaren luzera 2/φ = −1+√5 da.
Dodekaedroaren angelu diedro 2arctan(φ) da edo, gutxi gorabehera, 116,565 gradu.
Erabilerak
Dodekaedroak zenbait rol-jokoetan erabiltzen dira dado bezala. Bere notazio idatzia «D12» da.
Mielga pikart
Mielga pikarta (Squalus acanthias) Squalidae familiako itsas arrain selazeoa da, metro bat luze dena, kolore arrekoa, bizkar-hegal bakoitzaren aurreko ertzean ezten pozoidun bana duena. Itxuraz marrazoaren antzekoa da, tamainaz ordea askoz txikiagoa. Mediterraneo itsasoan eta Ozeano Atlantikoan bizi da.
Kbelany
Kbelany Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 101 biztanle ditu eta 6,88 kilometro koadroko azalera. Plzeň-Iparraldeko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1146 urtean egin zen.
Voivoda
Voivoda edo vaivoda (errusieraz: воеводa; bulgarieraz: Войвода; ukraineraz: воєвода; serbokroazieraz: војводa edo vojvoda; polonieraz: Wojewoda; hungarieraz: vajda) goi mailako mandatia izendatzeko hitz eslabiarra zen. Hasiera batean armada baten komandantea zen baina denboraz probintzia baten gobernadorea izendatu zuen. Haren menpe zegoen lurraldea voivoderria zen. Itzulpenetan batzutan ere konde palatinatua hitza erabili izan da.
Kbelnice
Kbelnice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 208 biztanle ditu eta 1,87 kilometro koadroko azalera. Jičíngo barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1295 urtean egin zen.
Voivoda
Hitzaren erabilera
Erdi Aroan voivoda hitza herri askotan erabili zen: Bohemia, Bulgaria, Hungaria, Polonia, Kroazia, Errusia, Serbia, Valakia, Moldavia eta Transilvania. Turkiarrek «sancaqbey» antzeko kontzeptua zuten; bey batek paxak baino botere gutxiago zuen eta barruti baten agintaria zen. Geroago ere vaivoda Montenegro, Serbia, Jugoslaviako Erresuma eta Txetniken artean maila militar goiena zen.
Wojewoda gaur egun Poloniako probintzien (województwo) gobernadorea da.
Otomandar Inperiopean ere Bulgariako haiduti (Хайдути) matxinatuek voevodes izena zuten, hau da, voivodaren plurala.
Montemaggiore Belsito
Montemaggiore Belsito Italiako udalerri bat da. Palermoko probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Montemaggiore Belsitok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Mary Astell
Mary Astell (Newcastle upon Tyne, 1666 ko azaroaren 12a – Londres, 1731 ko maiatzaren 11) ingeles filosofo, idazle eta erretoriko feminista izan zen.
Bere garaiko giro intelektualean garrantzi handiko emakumea izan zen eta feminismo anglosaxoia ren aitzindarietako bat da Bathsa Makin eta Judith Drake-rekin batera. Ingalaterrako Ilustrazio ko zenbait eztabaida filosofiko eta politiko nagusitan parte hartu zuen. Horretaz gain, bere idazkietan ikus daitekeenez, erabat jabeturik zegoen garaiko emakumearen desberdinkeria ren jatorriarekin eta emakumea menpeko egoeran mantentzen zuten ohiturak aldatzea aldarrikatzen zuen sutsuki. Bere idazkiek, Ilustrazio garaiko sexuen arteko eztabaidaren auziaren berri ematen digute. Testuinguru politiko moderno horretan, emakumeentzako bizi-proiektu bat proposatu zuen ezkontza ri alternatiba gisa.
Hortaz, oso nabarmena da Astell-ek Argien Mende ko pentsamendu proto-feminista ri egindako ekarpena. Batez ere, gizarte patriarkala ri egindako kritikari eta emakumeen hezkuntzaren defentsari dagokionez. Izan ere, XVII. mendea ren amaieran, ez zen inongo garapenik egon emakumeen estatus sozial eta politikoan, ez Europa n ezta Ingalaterra n ere. Astellek nabarmendu zuenez, subjektu femeninoa Ilustrazioko eraldaketa sozio-politikotik at geratu zen, gizonezkoak baitziren eskubide zibilak zituzten subjektu bakarrak.
Bere babesle ekonomikoak Lady Ann Coventry, Lady Elizabeth Hastings eta Catherine Jones izan ziren eta harreman intelektuala eduki zuen Lady Mary Chudleigh, Judith Drake, Elizabeth Elstob, Lady Mary Wortley Montagu eta John Norris-ekin.
Egun, emakumeen hezkuntzaren inguruko teoriengatik eta John Norris eta John Locke-ri egindako kritikengatik ezaguna da. Astell, René Descartes, eta batez ere, John Locke ren filosofia enpirikoa ren jarraitzailea zen. Astellen ustez, arrazionaltasuna k zentzua zeukan soilik pertsonok esperientzia ugari bizi ditugunean, bai kanpo munduan bai barne munduan. Hala ere, gure adimena k ulertu ezin dituen egia batzuk daude, eta horien adibideetako bat Jainkoa da. Horregatik, fedea ere ezagutza mota bat da.
Biografia
Oso informazio gutxi dago Mary Astellen bizitzari buruz. Astell 1666 ko azaroaren 12a n jaio zen Newcastle upon Tyne n (Ingalaterra). Ikatza ren monopolio arekin aberastutako merkatari familia anglikano ospetsu batean jaio zen, oso kontserbadorea eta monarkikoa. Mary Errington eta Peter Astell-ek izan zituzten hiru seme-alabetatik zaharrena zen Astell. Emakumea zelako, ez zuen inolako hezkuntza formalik jaso. Hala ere, hezkuntza informal zabala jaso ahal izan zuen zortzi urtetatik aurrera, osaba batek matematika, filosofia eta hizkuntza modernoak erakutsi zizkiolako. Izan ere, bere osaba Ralph Astell elizgizon anglikano eta Cambridgeko Eskola ko kidea zen.
Bere aitaren heriotzaren ondoren, 1678. urtean, Astell dote rik gabe geratu zen. Izan ere, Astellen nebaren goi-mailako ikasketetan inbertitu zen aitaren heriotzagatik Newcastleko Company of Hostmen-ek familiari eman zion laguntza ekonomikoa eta familiak zeukan diru guztia. Hortaz, Astell eta bere ama izeba Mary-ren etxera bizitzera joan behar izan ziren. Baina, 1684 an ama hil egin zen, eta handik bi urtera, izeba. Astellek, orduan, bere jaioterria utzi behar izan zuen eta lagun batekin joan zen Chelsea ra bizitzera (Londres kanpoaldean dagoen auzoa).
John Norris, Bemertoneko errektore a eta Nicolas Malebrache-ren jarraitzailea, Astellen lehenengo babesle etakoa izan zen. Teologia eta gai pertsonalen inguruko gutunak trukatu ostean, Norris ek Astell konbentzitu zuen Letters Concerning the Love of God (1695) argitaratzeko. Horretaz gain, Astell Lady Mary Wortley Montagu-ren laguna egin zen eta honen Letters from the East (1763) argitalpenerako hitzaurrea idatzi zuen. Bere babesle en artean, garaiko hainbat dama ospetsu egon ziren: Lady Ann Coventry, Lady Elizabeth Hasting eta Lady Catherine Jones. Jones Astellen adiskide mina izan zen eta bere bizitzako azken urteetan berarekin bizi izan zen.
Bestalde, Chelsea n Mazzarinoko dukesa, Hortensia Mancini, ezagutu zuen Astellek. Dukesaren dibortzio ospetsua, Algunas reflexiones sobre el matrimonio (1700) lana idazteko abiapuntua izan zen. Elizabeth Elbstob-en  (literatura anglosaxoia n aditua) laguna ere izan zen.
Pereña de la Ribera
Pereña de la Ribera Salamancako ipar-mendebaldeko udalerri bat da, Ribera de Salamanca eskualdekoa. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldan 406 biztanle ditu.
Mary Astell
Biografia
Hausnarketari, ikasteari eta aktibismo politikoa ri eskainitako bizitza baten ostean, 1731 an hil zen Chelsea n, bularreko minbizi ak jota. Bizitzako azken egunetan ez zuen gertuko lagunik ikusi nahi izan eta gela batean egon zen bera bakarrik, bere hilkutxaren ondoan Jainko arekin pentsatzen. Bere garaikideen artean oihartzun handia eduki zuen eta ikuspegi feminista rako berebiziko garrantzia duten idazkiak utzi zituen. Mary Wollfstonecraft Ingalaterra ko korronte honetako lehenengo pertsona famatutzat hartzen den arren, Astellek Wollfstonecraft-ek baino ia mende bat lehenago ireki zuen bidea. Izan ere, azken honek Astellen bidea jarraituta argitaratu zuen Vindicación de los derechos de la mujer [Emakumearen eskubideen erreibindikazioa] (1792).
== Obra == Mary Astellek bederatzi lan argitaratu zituen, 1694 eta 1709 urteen artean. Argitaratu zituen liburuak hainbat aldiz berrinprimatu zituzten Astell bizi izan zen bitartean eta bere panfleto ek publizitate handia edukitzeaz gain, asko zabaldu ziren.
Argitalpen dataren araberako ordena kronologikoan, honakoak dira Astellek argitaratu zituen lanak:
Gutun-trukaketa
Zoritxarrez, Mary Astellen oso gutun gutxi iritsi dira gaur egun arte. Letters Concerning the Love of God (1695) argitalpenari esker, Astell eta John Norris en arteko eztabaida filosofikoaren berri daukagu. Bestalde, Astell eta Lady Ann Coventry eta Astell eta George Hickes apezpiku aren arteko gutunak ere iritsi zaizkigu. Mary Astellen gutun asko eta asko gizon ospetsuen artxibategietan gorde ziren,  Sir Hans Sloane eta John Walker-en artxibategietan esate baterako. Ruth Perry-ren The Celebrated Mary Astell (1986) liburuan, Astellen gutun-trukearen zerrenda dago eranskin batean.
Metafisika
Mary Astellek bere metafisika Jainko aren eta honen kreazioaren inguruan eraiki zuen. Astell dualista zen, gorputza eta gogo a bereizten zituen. Bai gogo eta bai gorputzean zehaztasun eta ustelgarritasun maila ezberdinak irudikatzen zituen: Jainko a adimen infinitu eta ustelezin a da; giza-gogo ak eta gorputz-partikula k finitu ak dira, eta ustelezin ak naturaz; eta gizakien gorputzak eta objektu fisikoak izaki finitu ak dira, baina ustelgarri ak naturaz.
Jainkoa
Astellen ustez, Jainko a “Lehenbiziko Inteligentzia” da eta bere natura da dituen perfekzio guztiak infinituak izatea. Jainko ak bere dituen perfekzio en artean Astellek sarritan nabarmentzen ditu jakinduria, ontasun a, justizia, santutasun a, inteligentzia, presentzia, boterea eta auto-existentzia. Garaiko ikuspegi arrazionalista rekin bat, Astellek dio metafisika ondo ulertzeko ondo ulertu behar dela Jainko a. Horregatik zehazten ditu bere lanetan Jainko a zer den eta bera ulertzeko modu egokia zein den.
Mota horretako lehenengo azalpena, A Serious Proposal To the Ladies (1694) lanean azaltzen da. Bertan, Jainko aren existentzia, perfekzioa eta ahalmen sortzailea frogatzen ditu. Horretarako, ezagutza lortzeko metodo zuzen baten adibidea jartzen du. Metodo horrek, antz handia dauka Descartes-en Metodoaren diskurtsoa (1637) eta Antoine Arnauld eta Pierre Nicole-n Logic or the Art of Thinking (1662) lanetan garatzen diren metodo ekin. Astellek Jainko aren existentzia frogatzeko ematen dituen argudioak hauek dira: ideia sinple eta konplexuak; hautemate argi eta bereziak eta hautemate zail eta nahasiak; ideia egoki eta desegokiak; intuizio z jasotako frogak eta ideien konparaketen fruituz jasotako frogak; Jainko aren perfekzio ak eta Jainko aren perfekzio en inguruan ditugun ideiak; eta ideia eta terminoen arteko harremana. Honetaz gain, The Christian Religion (1705) lanean Jainko aren existentzia justifikatzeko beste hainbat argudio aurkezten ditu: zalantzagarriak diren eta ez diren kontzeptuak; Jainko aren perfekzio ak eta Jainko aren perfekzio en inguruan ditugun ideiak; kausalitate a; eta berak sortutako unibertsoaren edertasuna.
Batzuetan, Astellek Jainko aren perfekzio batzuk lehenesten ditu beste batzuen aurretik. The Christian Religion (1705) lanean, Jainko aren auto-existentzia nabarmentzen du bere beste perfekzio en gainetik; izan ere, Jainko aren auto-existentzia ren ideiak gainerako perfekzio ak ulertzea ahalbidetzen dio. Bestalde, William J. Broad autorearen arabera, Astellek Jainko aren jakinduria eta ontasun a lehenetsi zituen bere ahalguztiduntasun aren aurretik.