cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Huffington Post
Joera liberal batekin sortua, Matt Drudgeren Drudge Report “kontserbadoreari” aurre egiteko sortua izan zen, eta hasiera batean blog bat besterik ez zen. Denborarekin indar handia hartu du, horren erakusle bere hileroko 200 milioitik gora dituen irakurleak direlarik. Bere gaiak albisteak, politika, entretenimendua, iritzia, bizimodua, proiektu bereziak, komunitateak, gutunak edota Huffpost pertsonala dira, eta Estatu Batuetako hauteskunde garaietan sekzio bereziak sortu izan dituzte berauei jarraipen gertukoago bat egiteko asmotan.
SimilarWeb-en arabera, 160 milioi bisita baino gehiago jasotzen ditu Huffington Post-ek hilero mundu osoan zehar. 2018ko urtarrilean, 164.500.000 erabiltzaile  izan zituen.
Egitura
Huffington Post-en enpresa argitaratzaileak AOL (America Online) du izena. Verizon Communicationsek erosi zuen. Internet eta hedabideetan zerbitzuak eskaintzen dituen enpresa da. Munduko internet hornitzaile nagusietakoa da, nazioarteko egoitzak dituena mundu osoan zehar banatuta. 30 milioi harpidedun baino gehiago izatera ere iritsi zen.
Huffington Post hiru kidek sortutako hedabidea da: Arianna Huffington, Kenneth Lerer eta Jonah Peretti. Arianna Huffington idazle eta zutabegile estatubatuarra da, hedabideko web-orrialdea sortzeagatik ezaguna. Kenneth Lerer negozio-gizon eta komunikabide exekutiboa da. Huffington Post-ez gain, beste hedabide batzuetako kudeaketa zuzendaria ere bada. Azkenik, Jonah Peretti interneteko enpresari estatubatuarra da, eta beste hedabide batzuetako (BuzzFeed) zuzendarietako bat izateaz gain, “Reblog” proiektuaren sustatzailea da. .
Gaur egun (2018), zuzendari nagusia Jared Grusd da, 2015ean hartu zuena kargua. Columbiako Negozio Eskolako irakaslea da, teknologia eta media sektoreetako estrategia korporatiboan espezializatua. 2011ko martxoan AOL-ek Huffington Post erosi zuen 315 milioi dolarrengatik. Urte berean Kanada eta Erresuma Batura zabaldu zuen merkatua. 2015ean Verizon-en barruan sartu zen, honek AOL erostean.
Zuzendariaz gain, zuzendari ondokoak ere badaude hedabidearen gestioan sail desberdinetaz arduratzen direnak. Lydia Polgreen Huffington posteko editore nagusia eta kazetaria da, hainbat aldiz sarituz izan dena; Selley Venus ere hedabideko kazetaria da bideo eta multimedia sailaz arduratzen dena; Mark Silverstein negozioen garapen sailaren burua da, Christina Moniodis langileen arduraduna, Vincent Wu operazio burua eta Daniel Alvarez produktore burua (2018).
Negozio eredua
Huffington Post digitalaren eduki guztiak doakoak dira, ez dago ezer ordaindu beharrik bere informazioak irakurtzeko. Harpidedunek ere beraien intereseko berriak jasotzeko aukera dute korreo elektronikoaren bidez, baina zerbitzu hau ere doanekoa da. Beraz, alde horri dagokionez hedabideak ez du zerbitzuak eskaintzeagatik kobratzen.
Publizitatea da Huffington Post-en diru sarrera nagusia. 2014an hedabideak 146 milioi dolarreko diru sarrerak izatea lortu zuen, baina ez zuen irabazirik izatea lortu.
K.a. 160ko hamarkada
Kristo aurretiko 160ko hamarkadak K.a. 169etik K.a. 160. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
EuroAirport Basilea–Mulhouse–Friburgo
2015. urtean 7.061.059 pertsonek erabili zuten.
Fluorapofilita-(K)
Fluorapofilita-(K) silikato motako minerala da.
Ezaugarriak
Fluorapofilita-(K) silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 - 5 da.
Luserna San Giovanni
Luserna San Giovanni Italiako udalerri bat da. Turingo Hiri Metropolitanoan kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
André Clot
André Louis Romain Clot, André Clot gisa ezaguna, (Grenoble, 1909ko azaroaren 9a-Seyssinet-Pariset, 2002ko azaroaren 15a) historialari eta saiakeragile frantsesa. Kazetari gisa 1936tik 1942 arte Havas agentzian, eta 1943 arte Brazzaville irratian. 1945tik erretreta harte arte Agence France-Presse agentzian lan egin zuen.
Espezialitateak
Denbora luzez Turkian eta Ekialde Hurbilean bizi izan zen. Islamaren espezialista, herrialde islamiarren historia eta kulturari buruzko liburu ugari argitaratu zituen. Les Grands Moghols : splendeur et chute, 1526-1707(1993) liburuak Frantziako Akademiak emandako Eugène Colas saria jaso zuen 1994an.
Historiaurreko aztarnategiak asko ere interesatzen zitzaizkion, eta, ondorioz, Pirinioetan lan ugari burutu zituen.
Maiatzaren 1
Maiatzaren 1a gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta hogeita batgarren eguna da, 122garrena bisurteetan. 244 egun falta dira urtea amaitzeko.
Emilio Salgari
Emilio Carlo Giuseppe Maria Salgari (Verona, Lonbardia-Venezia Erresuma, 1862ko abuztuaren 21a, Turin, Italiako Erresuma, 1911ko apirilaren 25a), Emilio Salgari deituraz ezaguna, idazlea, itsasgizona eta kazetaria izan zen. Abentura-nobelak idatzi zituen batez ere, hainbat tokitan girotuak, hala nola Malaysian, Ozeano Barean, Antilletako itsasoan, Indiako oihanean, basamortuan eta Afrikako oihanean, Estatu Batuetako mendebaldean, Australiako oihanetan eta itsaso artikoetan. Milioika irakurleren irudimena elikatu zuten pertsonaiak sortu zituen; agian ezagunenak Sandokan pirata eta Kortsario Beltza izan ziren.
Bizitza
Emilio Salgari merkatari txikien familia batean jaio zen, Luigia Gradara eta Luigi Salgariren semean. 1878an, Veneziako «Paolo Sarpi» Errege Ontzi-institutu Teknikoan hasi zituen ikasketak, baina ez zuen kabotaje handiko kapitain-titulua lortu. Dirudienez, itsasgizon gisa ikasteko bidaia gutxi batzuk egin zituen ontzi eskola batean, eta gerora bidaia bat egin zuen, seguru asko bidaiari gisa, Italia Una merkataritza-ontzian. Ontzi hori hiru hilabetez ibili zen Adriatiko itsasoan, Brindisiko portuan atrakatu arte. Ez dago inolako ebidentziarik bidaia gehiago egin zituenik, nahiz eta autoreak berak hala dioen autobiografian, bere pertsonaia asko marinel gisa ezagutu zituen pertsona errealetan oinarrituta daudela esanez. Salgarik «kapitain» titulua ematen zion bere buruari, eta harekin obra batzuk ere sinatu zituen.
Familia
1892ko urtarrilean, Ida Peruzzi antzerki-aktorearekin ezkondu zen (Aida deitu zion beti, Verdiren heroina bezala), eta harekin lau seme-alaba izan zituen. Urte horretan bertan jaio zen ezkontzaren lehen alaba, Fátima, eta haren atzetik hiru gizon joan ziren: Nadir (1894), Romero (1898) eta Omar (1900). Horrek zor ugari ekarri zizkion idazleari, urte luzez oso zoriontsu bizi izan baitzen harekin. Salgariren bizitza pribatua lausotu egin zuten hainbat tragediak. Ida gaixotu egin zen 1903tik aurrera, eta Salgarik zorrekin zuen borroka ekonomikoa handitu egin zen bere faktura medikoekin. Izan ere, Salgarik ezin zuen ordaindu editorearentzat kontratu miserablea eta leoninoa zuelako. 1889an, bere buruaz beste egin zuen Salgariren aitak, eta familiako suizidio-kate ikaragarri bateko lehena izan zen, besteak beste, idazlearena (1911), Romero semearena (1931) eta Omar semearena (1963).
Literatura ibilbidea
Salgariren lehen argitalpena I selvaggi della Papuasia kontakizun laburra izan zen, 1883ko uztailetik aurrera Milango La Valigia egunkarian agertu zena. 1883an, La Nuova Arena egunkari berioniarrean, bere lehen eleberria, Tay-See, argitaratzen hasi zen. Ondoren, Dong-Giang arrosa izenburupean, argia bolumen independente gisa ikusi zuen. Urte bereko urrian La tigre della Malesia kaleratzen hasi zen, Sandokanen zikloaren hasierako eleberriaren lehen bertsioa. Geroago, Le tigri de Mompracem izenburupean argitaratuko zen, aldaketa batzuekin. Independenteki argitaratu zen lehen eleberria La favorita del Mahdi izan zen, 1887an.
Bere lanen arrakastari esker, La Nuova Arenan erredaktore-postua lortu zuen, 1893 arte. Orduan, gertakari bitxi bat gertatu zen: Giuseppe Biasioli kazetariak artikulu batean «morroi» deitu izanak mindu egin zuen, eta dueluan aurre egin zion. Ondorioz, Biasioli ospitaleratu egin behar izan zuten eta Salgarik sei hilabete eman zituen kartzelan.
1892an, idazleak Turinera eraman zuen egoitza, eta han Speirani argitaletxerako lan egin zuen, gazteentzako eleberrietan espezializatua.
Oso ezaguna zen arren, Salgarik ez zuen diru asko irabazi bere liburuetatik, eta beste batzuei eskatu zien ia bizitza osoan. 1898an, Donath editoreak Salgari konbentzitu zuen Genoara bizitzera joan zedin. Han, Giuseppe «Pipein» Gamba idazlanaren ilustratzaile nagusiarekin adiskidetu zen. 1900ean Turinera itzuli zen. Familiaren egoera ekonomikoa gero eta zailago bihurtu zen, nahiz eta Salgarik lan nekaezina egin zuen apaindura burges errespetagarria mantentzeko. 1907an Donathekin zuen kontratua bertan behera utzi eta Bemporad argitaletxerako lanean hasi zen. 1911n hil zen arte, hemeretzi nobela idatzi zituen. Gero eta arrakasta handiagoa izan zuen gazteen artean, eta zenbait eleberrik 100.000 aleko tiradak izan zituzten.Hala ere, desoreka psikikoak eta emaztearen eromenak, Collegnoko psikiatrikoan, Turindik gertu, sartu izanak, bere buruaz beste egitera eraman zuen. 1909an huts egin zuen saiakera baten ondoren, sabela aizto batekin ireki zen, Japoniako seppuku errituaren arabera, harakiri izenaz ezagunagoa 1911ko apirilaren 25ean. Hiru gutun idatzi zituen, Turingo egunkarietako seme-alabei, argitaratzaileei eta zuzendariei zuzenduak. Nahikoa adierazgarria da editoreentzako gutuna:
Bere buruaz beste egin zuenean, Emilio Salgarik marinelez janzten zuen, txanoduna, jaka iluna eta alkandora itxia lepoan: kapitainez janzten zen.
Obra
Idazle gisa egindako ibilbide emankorrean, Salgarik, Felice Pozzo biografoaren arabera, laurogeita lau eleberri eta zehaztu ezin diren ipuin-kopuru bat idatzi zituen. Gehienak leku exotikoetan girotutako abentura-eleberriak dira, nahiz eta zientzia-fikzioa ere landu zuen, Le meraviglie del Duemila eleberri ezohikoarekin. Espainian, nobela asko Saturnino Callejak argitaratu zituen, eta gero Gahek bi liburukitan banatu zituen, jatorrizkoak ez bezalako tituluekin. Adibidez: Le due tigri bi zatitan banatu zen: Los estranguladores eta Los dos rivales.
Salgari hil ondoren, nobelak ugaritu egin ziren, faltsuki esleituak; horietako asko semeek idatzi zituzten, Omarrek eta Nadirrek.
Salgariren eleberri batzuk elkarrekin lotuta daude, eta narrazio-ziklo luzeak osatzen dituzte, pertsonaia berberak protagonista dituztenak.
Malasiako piraten zikloa
Hamaika eleberriren ziklo honetako protagonista, Salgariren handiena, Sandokan pirata da, «Malaysiako tigrea» izenekoa (Malaysia Malaysiako hego-ekialdeko eskualdea da, Malaysiako, Indonesiako eta Filipinetako gaur egungo herrialdeena). Carlos Cuarteroni Fernández espainiar errege abenturazale espainiarrean oinarrituta, Borneoko printzea da Sandokan, britainiar kolonialismoak tronutik kendu zuena (aipatu beharrekoa da, abentura britainiarren narratibak bere politika kolonialista anbiguorik gabe gloratzen duela garai berean—ikus, adibidez, H. Rider Haggard-en lana—, Salgari bere eleberrien protagonista antikolonialista erresistente bat da). Britainiarrak —eta, batez ere, Sarawak-en «rajá zuria» deritzona, Borneon, James Brooke, benetan existitu zen pertsonaia— heroiaren etsai nagusiak dira, eta hark beste pertsonaia batzuen laguntza du, hala nola haren lagun anaiarena, Yáñez portugaldarra edo Sambigliong.
Zikloak bi narrazio-lerro nahasten ditu: Sandokan eta Yáñez (Mompracem-eko tigreak) protagonista dituena, eta Indian hasten den beste bat, Tremal-Naik indiarra eta Kammamuri maharatoa (Los misterios de la jungla negra) protagonista dituena, Jainkosa gurtzen duten thugi gaiztoen aurkako borrokan. Bi nobelak Los tigres de Malasia eleberrian elkartzen dira. Tremal-Naik eta Kammamuri Sandokan eta Yañezen lagun eta jarraitzaile sutsu bihurtzen dira.
Serieko emakumezko pertsonaia nagusia Sandokanen maitea da, Ingalaterrako lady Mariana Guillonk, Labuango perla izenekoa, eta haren amaiera tragikoak markatuko du heroiaren ondorengo bizitza. Maitasun-kontuetan zorte handiagoa du Yañezek, eta Assamen printze ezkontide bihurtu da Surama mahrajanierarekin duen ezkontzagatik.
Tituluak argitaratzeko ordena ez dator guztiz bat argumentuaren ordenarekin, Le tigri de Mompracem (1900) lanaren behin betiko bertsioa I pirati della Malesia (1896) lanaren ondoren argitaratu baitzen.
Serieko azken bi eleberriak autorea hil ondoren argitaratu ziren.
Lanak
Espainiako Salgariren lanen tituluei dagokienez, desordena eta nahasmena dago. Argitaletxe batzuek obrak laburbiltzen dituzte. Edo bi liburutan eleberri bat argitaratzen dute, liburuki bakoitza laburbilduta. Zerrenda honetan jatorrizko izenburuaren hitzez hitzeko itzulpena dago italieraz.
Karibeko piraten zikloa
Bost eleberrik osatzen dute ziklo hau. Ekintza Karibe itsasoan garatu zen XVII. mendean, pirateriaren goren garaian. Protagonista nagusia Kortsario Beltza da, Emilio di Roccanegra, Ventimigliako jauna. Italiar noble horrek pirateria hartu du Wan Guld flamenkoaren aurkako mendeku-metodo gisa. Wan Guld Maracaiboko gobernadorea zen eta anaia zaharrena hil zuen. Hasieran, Kortsario Beltzak borroka egin zuen beste bi anaiekin, Kortsario Berdearekin eta Kortsario Gorriarekin, eta biak urkatu zituen aurkariak.
Corsario Beltza, Salgariren eleberrietan maiz gertatzen den bezala, Honorata de Wan Guld etsaiarekin maitemindu zen, eta harekin idilio labur bat izan zuen. Ezkontzaren emaitza Yolanda izan zen, hirugarren eleberriaren protagonista, Sarioren ordezkari ohi Morganekin batera. Azken bi tituluetan, Enrico di Ventimiglia (Enrique de Ventimiglia), Kortsario Gorriaren semea, izango da protagonista.
Bermudetako piraten zikloa
Ziklo hau Amerikako independentzia-gerraren garaian girotuta dago, eta istorio honetako protagonistak Amerikako kortsarioak dira, Ingalaterrak kolonia amerikarrei ezarritako blokeo komertziala hausteko helburua zutenak. Bando amerikarrean William Mac-Lelan baroia, Cabeza de Piedra kontramaisua eta Petifoke gabikoa ditugu. Ingalaterrako bandoan Halifaxeko markesa dugu, William Mac-Lean baroiaren anaiordea. Hainbat taldetan borrokatzeaz gain, gizon horiek emakume beraren maitasunaren alde borrokatzen dira, Mary Wentworth.
Far West-eko abentura zikloa
Ziklo hau osatzen duten hiru nobelek Devandell koronelaren, Sakem Yallaren eta haren alaba Minnehaharen abenturak eta zoritxarrak jarraitzen dituzte, Sioux tribuak suntsitzen ari diren gizon zurien aurkako mendeku-bila.
Europa (Sevillako metroa)
Europa Sevillako metroaren geltokia da, Dos Hermanas udalerrian dagoena, Montequinto hiribidea eta Europa hiribidea aurrean dago.
Geltokia 2009ko apirilaren 2an ireki zen.
Antiguoko Kirol Elkartea
Antiguoko Kirol Elkartea Donostiako (Gipuzkoa) Antigua auzoko futbol talde bat da, 1982an sortua. Harrobiko kluba da, hau da, bertoko jokalariak 18 urte bete arte aritzen dira Antiguoko taldean. Bere jokalariak Euskal Herriko talde nagusietan ez ezik Europako taldeetan ere aritu dira.
Historia
Oinarrizko futbolean lan egiteko gogo eta ilusio askorekin 1982ko maiatzaren 14an Antiguoko izeneko klub berri bat sortu zen. Hasiera batean azpitik hasitako egitura bat egitea adostu zuten, bi benjamin talde eta beste bi talde alevinekin, Kontxa hondartzan lehiatzeko. Baita ere, hiru talde handiagorekin: infantil txiki bat, beste infantil haundi bat eta azkenik, juvenil bat Segunda izeneko kategorian inskribitu zena, kategoria baxuena. Honela, hainbat hilabetetan landutako proiektua aurrera atera zen eta Antiguoko errealitate egin zen 1982ko irailaren 26an, juvenil taldeak klub-eko historiako lehenengo partido ofiziala jolastu zuenenan Sporting de Herreraren aurka Bide Bietan. Nola ez, garaipen handi bat lortu zuten 3-0.Segunda jubenil horretan, hamar taldez osatutako sei multzo zeuden eta Antiguoko, Luci Palacios-ek entrenatua, lehenengo gelditu zen III.multzoan,beraz, "Primera"-ra igo ziren.
Hurrengo urtean, 83/84 donboraldian, Lehenengo eta Bigarren jubenilek errendimendu ona izan zuten, era berean, hondartzako benjamin eta alebin taldeak Kontxa n txapeldun aldarrikatu ziren. Geroago, 84/85 denboraldian, arrakasta gehiago iritsi ziren. Lehenengo jubenilak, denboraldi eder bat egin eta gero, liga irabazi zuen eta horren ondorioz, Jubenilen Ohorezko Maila-ra igo zen. Garaipen guzti horiekin argi eta garbi ikusi zen, lehenengo pausoak ematen ari zen klub honek, etorkizun bikaina edukiko zuela.
Danborrada
1997.urtean, klub-a danborradarekin hasi zen. Momentu hartatik aurrera, urtero, urtarrilaren 20ean, auzoko eta klub-eko hainbat pertsona batu dira tamborradara. Gaur egun, Antiguoko K.E. tamborrada 200 pertsona inguru dira San Sebastian egunean.
== Instalazioak ==
Antiguoko Kirol Elkartearen Sedea
Kirol Elkarte honek, Berioko kirol instalazioak ez ezik, Sede bat du Antigua (Donostia) auzoan Errotatxo plazan, Ondarreta hondartzatik oso gertu. Sede honek, bereziki, klub-aren eguneroko kudeaketarako balio du, ofizina handi eta bilera gela batekin. Baita ere, sukalde handi bat eta bi jangela, taldeen eta entrenatzaileen ekintza eta bileretarako erabiltzen dituzte. Oroitzapen historikoek, argazkiek eta bertan hezitako jokalari nagusien kamisetek, toki hori oso berezia egiten dute.
Kirol Instalazioak
== Jubenil A-ren denboraldiak ==
Jubenilen Ohorezko Dibisioa
Denboraldiz denboraldi eduki duten errendimendua.
Trimma barralli
Trimma barralli Trimma generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Istripu nuklear
Istripu nuklearra material errradiaktibo aren nahi gabeko isuria da, jendearengan eta ingurumenean kaltea eragiteko adinako arriskua duena. Istripu nuklearrak berauen larritasunaren arabera sailkatzen dira, INES eskalaren (International Nuclear Event Scale, euskaraz Istripu Nuklearren Nazioarteko Eskala) arabera.
Istripu nuklearra eta gorabehera nuklearra
INES eskalak 8 maila ditu. 0 mailakoa gertakariak ez du eraginik segurtasunean. 1 - 3 mailetako gertakariak gorabehera izenez deitzen dira, biztanleriarengan eta ingurugiroarengan ez dutelako eragin handirik. Hortik gorako mailek (4tik 7ra) istripu izena hartzen dute. Azkeneko mailaren larritasuna 1986ko apirilaren 26an Txernobilgo zentral nuklearrean gertatutako istripuaren parekoa da.
Istripu nuklear garrantzisuenak
Historiako istripu nabarmenenak honakoak izan dira:
Polimero
Polimeroak, kimikaren ikuspegitik, masa molekular txikiko monomero izeneko oinarrizko ehunka molekulez osatutako makromolekulak dira (oro har organikoak). Erabilera ugariko molekulak dira, eta egunerokoan erabiltzen ditugu polimero natural eta artifizialak. Adibidez, plastiko guztiak polimeroak dira, nahiz eta polimero guztiak ez izan plastikoak. DNA ere polimero bat da.
Beste gai batetik polimerizatze bidez lortzen dira polimeroak. nmolekulen polimerizazioz politenoa, (CH2-CH2)n, lortzen da eta n-ren balioa 500 eta 1000 tartean dago. Monomeroen kopurua aldakorra da, baina gehienetan nahiko handia (3.500, zelulosaren kasuan). Askotan ez da ezagutzen zehatz zein den monomeroen kopurua. Monomero gutxi batzuk elkartzean eratzen diren polimeroak apalak direla esaten da, eta dimero (2 monomero direnean), trimero (3 direnean) eta tetramero (4 direnean) deitu ohi dira; aldiz, monomero askoz eratutakoei polimero garai deitzen zaie.
Sintesia
Polimeroen sintesiari polimerizazio deritzo. Polimerizazio mota ezberdinak daude, erreakzio-motaren arabera.
Adizio-erreakzioak
Adizio-erreakzioetan, gehienetan, lotura bikoitz baten gaineko erreakzioa gertatzen da. Lehen urrats batean lotura bikoitza apurtu egiten da (nahiz homolisi bidez zein heterolisi bidez) zerbaiten eraginez, adibidez, hasarazlearen eraginez, beroaren eraginez, erradiazio baten eraginez eta abar. Ondoren, zabalik dagoen lotura bikoitz horrek beste monomero baten loturari eraso egingo dio, eta horrela jarraituko du aurrera, katea hazten doan bitartean. Kateari amaiera emateko modu bat baino gehiago dago, baina nagusia hazten ari diren bi kate aurrez aurre elkarrekin topatzea da. Aipatutako urrats ezberdinak (hastea, hedatzea eta amaitzea) ez dira bata bestearen ondoren soilik gertatzen, hau da, erreakzio-ontzian hasten ari diren kateekin batera, hedatzen ari diren beste batzuk egongo dira eta amaitu edo hiltzen diren beste batzuk. Adizio-erreakzio gehienak kate-erreakzioak dira, hau da, behin monomero bat aktibatu ondoren (hasarazlearen eraginez, beroaren eraginez...) monomeroa erantsiko zaio, kate-erreakzio bati jarraituz.
Kate-erreakzio hauek erradikalen bidez edo ioien bidez gerta daitezke. Baina betiere, hastea, hedatzea eta amaitzea izango genituzke, amaierarik gabeko erreakzio bizietan izan ezik. Adibidez, amaierarik gabeko anioi-polimerizazioetan kateak ez dira berez amaitzen eta monomeroa agortutakoan, kateek bizirik jarraituko dute, monomero gehiago hartzeko prest. Polimerizazio-modu hau oso erabilia izan da pisu molekularraren banaketa estuko laginak lortzeko (kate guztiak ia batera hasi eta denbora bera daukatelako hazteko), bloke-kopolimeroak lortzeko (lehenengo monomeroa agortutakoan beste bat gehituz) eta abar.
Kondentsazio-erreakzioak
Kondentsazio-erreakzioetan, aldiz, kimika organikoko funtzio-taldeen arteko erreakzio arruntak gertatuko dira, hau da, azidoen eta alkoholen arteko erreakzioa, azidoen eta aminen arteko erreakzioa eta abar. Erreakzio hauen ondorioz molekula organiko arrunta osatu beharrean, polimero bat lortzeko, ezinbestekoa da abiapuntu diren monomeroek edo erreaktiboek funtzio-talde bat baino gehiago izatea gutxienez, hau da, diazido eta dialkohol bat, edo diazido eta diamina bat, edo aminoazido bat...
Kondentsazio-erreakzioetan ez dira hastea, hedatzea eta amaitzea bereizten, erreakzioaren hasiera-hasieratik monomero guztiak erreakzionatzeko gai baitira, eta erreakzioak aurrera jarraituko baitu, printzipioz, funtzio-talde guztiak amaitu arte (egoera hipotetikoa eraztun itxurako kate bakarra izango litzateke). Beraz, ikuspegi zinetikotik kondentsazio-erreakzioak etapaka gertatzen diren polimerizazio-erreakzioak dira.
Polimerizazio-prozesuen egoera fisikoa
Baina erreakzioa bera nola gertatzen den kontuan izateaz gain, erreakzioa zein egoera fisikotan gertatzen den kontuan hartu behar da, egoera fisikoa nolakoa den, etekina eta lortuko den polimeroaren ezaugarriak oso ezberdinak izango baitira. Kasurik sinpleena erreakzio-ontzian beharrezko monomero, hasarazle eta antzerako katalizatzaileak soil-soilik daudenean izango da. Polimerizazio honi masan gertatutako polimerizazio esaten zaio (ingelesez, bulk delakoa), eta baditu arazoak prozesua neurri industrialean gertatzea nahi baldin bada. Polimerizazio-erreakzio asko eta asko exotermikoak izan ohi dira, eta erreakzioa gertatu ahala, sistema berotzen joango da eta erreakzioaren trukaera edo aurrerapena handi samarra denean, likatasuna handia izango denez, arazoak egon ohi dira beroa ongi xahutu eta sistemaren tenperatura kontrolatzeko. Horrexegatik, masan gertatutako polimerizazioak ez dira gehiegi erabiltzen industrian, eta gehiago dira laborategietan egindako esperimentuak.
Beste mota interesgarri bat erreakzioa disoluziotan gertatzen denekoa da. Horretarako erabili beharreko disolbatzaileak eratzen joango den polimeroarekin nahaskorra izan behar du; gehienetan aukera bakarra disolbatzaile organikotara jotzea da. Disolbatzailea erabiltzeak tenperatura kontrolatzeko aukera ematen du, sistemaren likatasuna txikiagoa izango denez, sistema erabilerrazagoa izango da, eta hainbat kasutan erreakzioari amaiera emateko beste modu bat izan daiteke, transferentziazko erreakzioak gerta baitaitezke hazten ari diren kateen eta disolbatzailearen artean. Disoluziotan egindako polimerizazio-prozesuetan, lortutako polimeroa hutsik, egoera puruan erabili nahi izanez gero, erreakzioa amaitutakoan polimeroa garbitu egin beharko da, eta hainbat erabileratarako garbiketa hori oso astuna gerta daiteke.
Polimerizazio-prozesuen artean talde garrantzitsua sistema heterogeneoek osatzen dutena da, hain zuzen ere. Kasu hauetan sistemaren tenperatura ongi kontrolatu eta likatasuna ere handiegia ez izateko, disolbatzaile merke bat erabili ohi da, ura, hain zuzen ere. Oraingoan, gure erreakzio-sistema ez da homogeneoa izango, normalean polimeroak ez baitira uretan disolbagarriak. Bi adibide ditugu, esekidurazko polimerizazioa (PVC lortzeko erabilia) eta emultsiotan gertatutakoa. Bietan erabiliena emultsiozko polimerizazioa da. Erreakzio-ontzian monomeroa, hasarazlea, substantzia tentsoaktiboak eta ura izango ditugu nagusiki. Agente tentsoaktiboari esker mizelak deiturikoak eratuko dira, eta polimerizazio-erreakzioa nagusiki mizeletan gertatuko da. Emultsiotan lortutako polimeroak, normalean, oso pisu molekular handikoak izaten dira. Emultsiotan lortutako polimeroak egoera puruan erabili nahi izanez gero, oso ongi garbitu beharko dira, itsatsita gera daitekeen urak ez baitu osasun-arazorik edo ekologikorik eragingo, baina bai polimeroaren propietate elektrikoak, adibidez, aldatuko. Aldiz, polimeroa erreakzio-ontzian lortu bezala erabil daiteke askotan, hau da, ontzitik ateratzen den latexa bere horretan erabili ohi da. Hauxe da pintura akrilikoen kasua.
Lusernetta
Lusernetta Italiako udalerri bat da. Turingo Hiri Metropolitanoan kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Microraptor
Microraptor generoa dinosauroak zaharragoa baino Kretazeo berekoa da. Microraptoren hainbat fosiletan gaur egungo hegaztiek beso, hanka eta isatsan duten lumen antzeko egiturak aurkitu dira.
Lusernetta
Mugakideak
Lusernettak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Jefferson Memorial
Jefferson Memorial da Thomas Jefferson, Estatu Batuetako hirugarren presidente izandakoaren omenezko oroitzapen-monumentu bat, Washingtonen dagoena. Estilo neoklasikoko eraikin bat da, John Russell Pope arkitektoak diseinatua, zeinak nabarmenarazi nahi izan baitzuen Jeffersonek estilo erromatarreko eraikinekiko zeukan zaletasuna; horregatik, Erromako Panteoian inspiratu zen, eta eraikina kupula ikusgarri batez hornitu zuen, lurraren mailatik 39 metroko altueraraino iristen dena. Nazioarteko estiloaren jarraitzaileek, alabaina, gogor kritikatu zuten diseinua.
Monumentuaren eraikuntza 1939an hasi eta 1943an burutu zen. Barnealdean, Jeffersonen brontzezko estatua bat dauka, 5,8 metroko altuera eta 4336 kiloko pisua duena, 1947an paratua (Rudulph Evans izan zen eskultorea).
William Boyce
William Boyce (Londres, 1711ko irailaren 11 - 1779ko otsailaren 7) ingeles musikagilea izan zen.
Boyce San Paulo katedraleko abesbatzako umea izan zen, Maurice Greenerekin musika ikasi aurretik, ahotsa aldatu ostean. Bere lehen emanaldi profesionala 1734an izan zen, Oxfordeko kaperan organo-jole lana hartu zuenean. Antzeko kargu asko izan zituen 1755ean "Erregearen Musikaren Maisu" izan baino lehen, eta 1758an Errege Kaperako organo-jole izan zen.
Boycek entzumen arazoak zituen; bere gortasuna hain larria bihurtu zenean, non gehiago ezin izan zuen bere organista postuetan jarraitu, erretiroa hartu eta Greene bere irakasleak heriotzan osatu gabe utzi zuen Cathedral Music bilduma osatzen lan egin zuen. Horri esker, Boyce William Byrd eta Henry Purcell- en lanak editatu zituen. Bere bildumako pieza asko gaur egun oraindik erabiltzen dira zerbitzu anglikanoetan.
Boyce bere zortzi sinfonia, bere antifonak ("ereserkiak") eta odengatik da ezaguna. Gainera, Peleus eta Thetis maskarada eta Secular Masquerako abestiak (John Drydenena) idatzi zituen, William Shakespeareren lanen musika intzidentala —The Tempest (antzerkia), Cymbeline, Romeo eta Juliet eta The Winter's Tale— eta asko. ganbera-musika asko, hamabi Hiruko sonataz osatutako sorta barne.
Boyce erabat ahaztuta geratu zen bere heriotzaren ondoren eta gaur egun oraindik gutxi jotako konpositorea da, 1930eko hamarkadan bere obra ugari aurkitu ziren arren eta Constant Lambertek bere lanak editatu eta batzuetan interpretatu zituen arren.
Avondale (Arizona)
Avondale Arizonako hiri bat da. Maricopa konderrian kokatua dago. 2010ean 76,238 biztanle zituen, 118.2 kilometro koadrotan banatuta.
Graça (Ceará)
Graça Brasilgo udalerri bat da, Ceará estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Icterus gularis
Icterus gularis Icterus generoko animalia da. Hegaztien barruko Icteridae familian sailkatua dago.
Buztintxuriko bidegorria
Buztintxuriko bidegorria Iruñeko Buztintxuri-Euntzetxiki auzoko bidegorrien sarea da. Iruñerriko bidegorrien sarearen parte da.
Auzo osoa hartzen duten 5,60 kilometroko bideak ditu eta inguruko zonaldeekin lotzen dute: Berriozar, Artika Berria eta Arrotxapea.
Iruñerriko trenbide-begiztaren desegitearekin Sanduzelai eta Arrotxapearekin lotura berriak eraikitzea aurreikusi da.
Synodus poeyi
Synodus poeyi Synodus generoko animalia da. Arrainen barruko Synodontidae familian sailkatzen da.
Buztintxuriko bidegorria
Bidegorriak
Honako kale hauetan dago bidegorria:
Samuel von Pufendorf
Samuel von Pufendorf (Dorfchemnitz, Saxonia, Germaniako Erromatar Inperio Santua, 1632ko urtarrilaren 8a - Berlin, Brandenburg-Prusia, Germaniako Erromatar Inperio Santua, 1694ko urriaren 13a) historialaria, legegilea eta filosofoa izan zen.
Elementorum Jurisprudentiae Universalis Libri Duo (1660, Jurisprudentzia unibertsalaren printzipioei buruzko bi liburuak) obraren arrakasta ikusirik, Heidelbergeko Unibertsitateko irakasle izendatu zuten urtebete geroago. Severinus de Monzambano ezizenaz, De Statu Imperii Germanici (1667, Germaniar Inperioaren egoera) obra kaleratu zuen, eta kritika zorrotza egin zion obra horretan garaiko Germaniari. Suediako Lundeko Unibertsitatean Zuzenbide Naturaleko katedra eskuratu zuen 1670ean, eta han argitaratu zuen bere obrarik handiena, De Jure Naturae et Gentium (1672) izenburupean. Obra horretan, zuzenbidea hitzarmen sozialean oinarritu zuen eta bakea berezko egoera dela baieztatu zuen.
Zamarovce
Zamarovce Eslovakiako udalerri bat da, Trenčíngo barrutian kokatuta. 3,93 km²ko azalera du eta 1013 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1208. urtekoa da.
Leialtasun
Leialtasuna leiala denaren nolakotasuna da. Erabilera orokorrean, nazio, kausa, filosofia, herrialde, talde edo pertsona batekiko debozioa eta fideltasuna da. Zuzenbideko eta zientzia politikoko leialtasunaren definizioa gizabanako batek nazio batekiko duen leialtasuna da, norberen jaiotza lekua edo lege bidez deklaratutako jatorrizko nazioari, baina filosofoak ez daude ados leialtasun-objektu bat izan daitekeenarekin; izan ere, batzuek argudiatzen dute leialtasuna pertsonen artekoa dela, eta beste gizaki bat bakarrik izan daitekeela leialtasun-objektu.
Mendebaldeko mundua
Tragedia klasikoa, askotan, leialtasun dualetik sortzen den gatazka batean oinarritzen da. Eutifron, Platonen lehen elkarrizketetako bat, bere aitaren aurkako hilketa karguak aurkezteko sortu zuen dilema etikoan oinarritzen da.
Encyclopædia Britannica hamaikagarren edizioan leialtasuna honela definitzen du: "Gobernu subiranoarekiko edo baten herrialdeko gobernu finkoarekiko leialtasuna" eta "debozio pertsonala eta subiranoarekiko eta errege familiarekiko erreberentzia". "Leialtasun" hitza XV. mendean hasten da, eta zerbitzuari, maitasunari edo egin den zin bati zegokion.
XVI. mendeko aldaketa bat somatzen du Encyclopædia Britannica, hitzaren jatorria antzinako "loialte" frantsesean dagoela nabarituz, honek, aldi berean, bere erroak latinezko "Lex" esan nahi du. Leiala dena, leialtasuna zentzu feudalean, legezkoa den norbait da. Horregatik, 1911ko Britannicaren esanahi nagusia, errege batekiko leialtasuna izan zen.
Kontzeptu modernoak
Josiah Roycek kontzeptuaren definizio ezberdin bat aurkeztu zuen 1908ko bere liburuan. Royceren arabera, leialtasuna bertute bat da, leialtasuna, berak zabalki definitzen duena, oinarrizko printzipio moral gisa aurkezten du gainerako printzipio guztien gainetik. Ideiaren definizio labur bat ematen dio "pertsona batek kausa batekiko duen debozio borondatezkoa, praktikoa eta osoa".
Kontzeptu filosofiko gisa, leialtasuna ez zuten filosofoek neurri handi batean tratatu Josiah Royceren obrara arte. John Ladd, filosofia irakaslea Browneko Unibertsitatean, 1967an Macmillanen Filosofiako Entziklopedian idazten ari zela, une horretan gaiak literatura filosofikoan arreta gutxi jaso zuela ikusi zuen. Hori subjektuak nazionalismoarekin eta idealismoaren metafisikarekin zituen elkarte "gorrotagarriei" egotzi zien, "Zaharkitutzat" jo baitzuen.
Leialtasunak oinarrien arabera bereizten dira. Subjektuaren eta leialtasun-objektuaren arteko lotura pertsonala osatzen duten gertaera aldaezinetan oinarrituta eraiki daitezke, hala nola lotura biologikoetan edo jaioterrian (Sokratesek bere teoria politikoan proposatutako leialtasun naturalaren nozioa).
Leialtasunak ezberdinak dira indarrean. Alda daitezke: leialtasun gorenak, gainerako kontsiderazio guztiak deuseztatzen dituztenak, leialtasun presuntibo hutsak, norberaren presuntzioei eragiten dietenak, beste motibazio batzuekin alderatzen den ekintzarako motibazio bat bakarrik emanez.
Leialtasunak ez dira berdinak. Irismen mugatua duten leialtasunak, subjektuaren ekintza gutxi behar dituztenak, hedadura zabala edo mugagabea duten leialtasunak, ekintza asko eskatzen dituztenak, edo leialtasunaren alde beharrezkoa dena egitea.Adibidez, norberaren lanarekiko leialtasunak ez du beste ekintzarik eskatzen, puntualtasun hutsa eta lanak eskatzen dituen zereginak betetzea baino ez. Aitzitik, familiako kide batekiko leialtasunak eragin handia izan dezake norberaren ekintzetan, eta sakrifizio pertsonal handia eskatzen du.
Leialtasunak desberdinak dira leialtasunen subjektuek beste pertsonekiko duten jarreran. Pertsonek beren leialtasunak partekatzen ez dituzten beste batzuekiko jarrera posibleetako bat izan dezakete, gorrotoa eta mespretxua azken batean, axolagabekeria ingurunean eta kezka eta sentimendu positiboa bestean.
Abertzaletasuna
Leialtasuna abertzaletasunarekin zuzenean parekatzen da askotan. Hala ere, hori ez da kasua; izan ere, abertzaleek leialtasuna erakusten badute ere, ez da pertsona leial guztiak abertzale izatea. Soldadu mertzenario baten adibidea ematen du, ordaintzen dion jendeari edo herrialdeari leialtasuna erakusten diona. Abertzale batek, afektuak, kezkak, identifikazioak eta sakrifikatzeko borondateak motibatzen du.
Leialtasunak politika inmoral eta ankerrak babestera eraman ditzake abertzaleak. Leialtasun patriotikoa, batzuetan, bertute bat baino bizio bat izan daiteke, bere ondorioek moralki desiragarria ez denaren mugak gainditzen dituztenean.
Enplegua
Esklabo desleialaren doktrina Estatu Batuetako hainbat estaturen legeen pean dagoen doktrina bat da, eta nabarmenago New Yorkeko estatuaren legea, zeinaren arabera langile batek, bere nagusiarekiko modu desleialean jarduten duenak, bere desleialtasunetik jaso zuen ordain guztia galdu behar baitu.
Marketing
Enpresek bezeroak fidelizatzeko helburua dute. Markarekiko leialtasuna kontsumitzaileak marka jakin batekiko duen lehentasuna da, bai eta marka hori behin eta berriz erosteko konpromisoa ere. Fidelizazio-programek sariak eskaintzen dizkiete ohiko bezeroei, kontsumitzaileen lehentasunen eta erosketa-ohituren jarraipena egitearen truke.
Biblia
Bibliak leialak aipatzen ditu, Biblia leialtasun osoz jarraitzen dutenak. Egile judu eta kristau gehienek Isaacen batasuna ikusten dute, Abraham Jainkoak deitua izan zen bere seme Isaac holokausto bezala eskaintzeko, Abrahamen leialtasunaren froga bezala.
Animaliak
Animaliek, maskotak diren aldetik, gizakiekiko leialtasuna erakuts dezakete. Kasu ospetsuen artean daude Greyfriars Bobby, hamalau urtez ugazabaren hilobira joan zen Skye terrier bat; Hachiko, egunero ugazabarekin topo egiten zuen lekura itzuli zen txakurra, hil eta bederatzi urtera.
Castle (Belfast)
Castle, Ipar Irlandako Belfast hiriko hauteskunde-barruti bat da. Hiriaren iparraldean dago.
Eremuak
Sei eremu hauek osatzen dute:
Wülknitz
Wülknitz Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Histiozito
Histiozitoak ehun konektiboan dauden makrofagoak dira. Gainontzeko makrofagoak aldean, histozitoak finkoak dira, ez dira ehun konektibotik mugitzen. Makrofago guztien antzera, fagozitoak dira, fagozitosia egiteko ahalmena baitute.
Histiozitoak monozito izeneko leukozitoetatik sortzen dira. Monozitoak odolaren bidez ehun desberdinetara iristen dira. Ehun konektibokoak makrofagoak bihurtzen dira aktibatzen direnean (infekzio bat harrapatzean, esaterako).
Histiozitosia histiozitoen gehiegizko ugalketaren ondorioz sortzen den neoplasia gaiztoa da.
K.a. 170eko hamarkada
Kristo aurretiko 170ko hamarkadak K.a. 179etik K.a. 170. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
Casas de Miravete
Casas de Miravete Cáceresko probintziako udalerria da. 2008ko erroldaren arabera 159 biztanle zituen 50,16 km²-ko azaleran.
Anne Boleyn (telesaila)
Anne Boleyn britainiar telesail dramatikoa da, 2021ean Channel 5ek eman zuena.
Ana Boleyn Ingalaterrako erregina ezkontide izan zen, XVI. mendean. Adulterioa eta intzestua egotzita moztu zioten burua. Haren figura sarritan irudikatu dute fikziozko filmetan eta telesailetan, baina, orain, lehenengoz jarri dute emakume beltz bat haren azalean. Horrek eztabaida piztu du, arraza aniztasunaren eta zorroztasun historikoaren artean.
Herbeheretar Inperioa
Herbeheretar Inperioa itsasoz bestaldean herrialde horrek kontrolatutako lurraldeek osatu zuten XVII. mendetik XX.era. Oso lotuta egon zen merkataritzaren helburuekin eta itsasoan herbeheretarrek azaldutako trebeziarekin. Halaber, Willem Barents eta Abel Tasman moduko esploratzaileek bide berriak zabaldu zituzten.
Gaur egun, Holandarren Antillak eta Aruba diren kolonien hondarrak metropoliarekin batuta daudeHerbehereetako Erresumaren izenarekin.
Aurrekariak
Herbehereetako Errepublika sortu aurretik merkataritzan eta nabigazioan tradizio handia erakutsi zuten bertako biztanleek historikoki Europa mailan, baina XVI. mendearen amaieran euren jarduera Amerikarantz zabaldu zen alde batetik, eta bestetik Afrika eta Asiarantz, espezien negozioen bila. Norabide horretan Portugaldar Inperioa aurkari topatu zuten eta bien arteko gerra piztu zen.
Urrezko Garaia
Herbeheretar Indiako Ekialdearen Konpainia (Verenigde Oost-Indische Compagnie) 1602an abiatu zuten, eta han egindako jarduera ekonomiko handiak Herberetar Ekialdeko Indiak izeneko lurraldea sortzera eraman zuen (1800–1942), gaur egungo Indonesia dagoen tokian.
Asiarako bidean, gaurko Hegoafrikako hegoaldean kolonoak hasi ziren finkatzen, boer izenekoak, afrikaans hizkuntza garatu zutena, nederlanderaren aldaera hain zuzen ere.
Bitartean, Hego Amerikako iparraldeko kostaldean ("Mendebaldeko Indiak") hainbat kolonia ezarri zituzten XVII. mendean gaurko Brasilen eta Antilletan, gaurko Surinam gune nagusia izanda.
Ipar Amerikan azkenik Hudson ibaiaren inguruan ibili ziren, "Amsterdam Berria" 1625ean sortuz gaur egungo New York hirian.
XIX. mendea
Napoleon Bonaparteren osteko urteetan gainbehera etorri zen, Ekialdeko Indietan zabalkuntza garai oparoa gertatzen ari zen bitartean, Asiako hego-ekialdean.
Bitartean, Boerren Gerrak piztu ziren herbeheretar eta ondorengoak britainiarrekin aurka, bigarrenek irabazi zituztenak, XIX. mendearen amaieran.
XX. mendea
Deskolonizazio prozesua 1942an hasi zen, Bigarren Mundu Gerrarekin batera, eta azkenean Indonesiak (1949) eta Surinamek (1975)independentzia eskuratu zuten.
Mendialdea Mankomunitatea
Mendialdea Mankomunitatea Nafarroa Garaiko Leitzaldeko zenbait udalerrik eratutako erakundea da, nagusiki zabor bilketara lotua. Egoitza Leitzan du, eta 2010. urtean eratu zen. Honako udalerriek eratzen dute Mankomunitatea: Arano, Areso, Goizueta, Larraun, Leitza eta Lekunberri.
Estatutuen arabera, Mankomunitatearen zereginen baitan izan daitezke halaber honako gaiak: uraren ziklo integralaren kudeaketa, etxebizitzen birgaitzea, kultura eta gaztaroa, eta euskararen sustapena.
Urtaro lehor
Urtaro lehorra, klimatologian, klima tropikalaren bi urtaroetako bat da. Tropikoetako eguraldia euri tropikalaren mende dago, urtean zehar iparraldetik hegoaldera kulunkatzen dena. Urritik martxora Hego hemisferioan dagoenez gero, Ipar hemisferioko tropikoan prezipitazioa urria da oso: iparraldeko urtaro lehorra da. Apiriletik irailera arte, berriz, Ipar hemisferioan dagoenez, Hego hemisferioko tropikoan urtaro lehorra da.
Euri tropikal horiek iparraldeko Kantzer tropikotik hegoaldeko Kaprikornio tropikora doaz. Tropikoetatik gertu urtaro lehor bat eta urtaro heze bat daude; ekuatorean, berriz, urtaro lehor eta urtaro euritsu bi daude, euriak mugitzen diren heinean. Eskualdeko geografiak ere parametroak aldatu ditzake.
Lusigliè
Lusigliè Italiako udalerri bat da. Turingo Hiri Metropolitanoan kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Lusiglièk honako udalerri hauekin egiten du muga:
Fluorapofilita-(Na)
Fluorapofilita-(Na) silikato motako minerala da.
Ezaugarriak
Fluorapofilita-(Na) silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 - 5 da.
Fotoluminiszentzia
Luminiszentzia molekula batek emititzen duen argia da, bere edozein egoera eszitatutik abiatuta. Luminiszentzia barruan fluoreszentzia eta fosforeszentzia bereizten dira. Fluoreszentzian, emisioa ia berehalakoa da: 10–4-10–8 s xurgapena gertatu ondoren. Fosforeszentzian emisioa atzeratu egiten da, zenbaitetan segundo batzuetan ere.
Fotoluminiszentzia formak
Prozesu fotoluminiszenteak hainbat parametroren arabera sailka daitezke, eszitatutako fotoiaren energia emisioarekiko adibidez. Eszitazio erresonanteak deskribatzen duen egoeran, uhin-luzera jakin bateko fotoiak absorbatzen dira eta fotoi baliokideak azkar emititzen dira berriro. Prozesu hau fluoreszentzia erresonante bezala ezagutzen da. Egoera gaseosoan edo disoluzioan dauden materialen kasuan, prozesu honek elektroiak behar ditu gertatzeko baina ez barne energia trantsizioak. Erdieroale inorganiko kristalinoetan, non banda elektronikoz osatutako egitura bat eratzen den, bigarren emisioa zailagoa izan daiteke.
Substantzia batek barne energia trantsizio bat jasaten duenean, gertaera gehiago eman daitezke absortzio prozesuko energia berriro igorri baino lehen. Elektroiek energia egoera aldatzen dute erresonantzia bidez, fotoi bat xurgatuz (energia irabaziz) edo fotoiak igorriz (energia galduz).
Kimikarekin erlazionatutako gaietan, fluoreszentziaren eta fosforeszentziaren artean desberdintzen da. Fluoreszentzia prozesu azkarra den arren, jatorrizko energiaren kantitate bat disipatu egiten da berriro igorritako fotoiek absorbatutako fotoiek baina energia gutxiago izan dezaten. Fosforeszentziaren kasuan, fotoiak barne birkonbinatze energetiko bat jasaten du. Espin multiplizitate alteratuko egoera hartzen du, normalean tripletea. Fotoi honek xurgatutako energia triplete egoerara transferitzen denean, elektroiaren trantsizio elektronikoa oinarrizko egoerara (singletea) “debekatuta” dago. Horregatik, beste trantsizioak baino askoz polikiago emango da. Ondorioz, oinarrizko egoerara trantsizio igorle bat emango da, minutuak edo orduak iraun ditzakeena. Hau da ilunpetan argia emititzen duten objektuen oinarria.
Hutsune zuzeneko erdieroaleen fotoluminiszentziaren ezaugarriak
Orokorrean, fotoluminiszentziaren ezaugarriak oso sentikorrak izan daitezke barne eremu elektrikoekiko eta konplexuagoa den ingurune dielektrikoarekiko (kristal fotonikoetan esaterako). Erdieroaleen ekuazio luminiszenteen bidez deskribapen mikroskopiko zehatz bat eman daiteke.
Hutsune idealen egitura kuantikoa
Ideala den eta defekturik ez duen erdieroale baten egitura kuantikoa modelo sistema erabilgarri bat da fotoluminiszentzia esperimentuetako oinarrizko prozesuak ilustratzeko. Eztabaida Klingshirn-en (2012) eta Balkan-en (1998) argitaratutako emaitzetan oinarritzen da. Eztabaida honetako eredu faltsuaren egiturak mugatutako eta kuantizatutako bi azpibanda elektroniko ditu eta beste bi hutsune azpibanda; e1, e2 eta h1,h2. Estruktura baten absortzio espektro linealak lehenengo (e1, h1) eta bigarren (e2, h2) azpibanda kuantikoak eszitoi erresonantziak erakusten ditu, hala nola, egoera jarraiei eta eragozpenei dagozkien absortzioak.
Fotoeszitazioa
Orokorrean, hiru kitzikazio mota desberdintzen dira: erresonantea, erdi-erresonantea eta ez-erresonantea.
Kitzikazio erresonanteari dagokionez, laserraren energia zentrala bat dator putzu kuantikoko exzitoi erresonantzia baxuenarekin. Baldintza hauetan, prozesu koherenteek emisio espontaneoak laguntzen dituzte. Polarizazioaren erorketak eszitoiak eratzen ditu zuzenean.
Abgar V.a Edesakoa
Abgar V.a Edesakoa (أبجر الخامس أوكاما,, Աբգար Ե Եդեսացի, Ἄβγαρος; K. a. 4-7 13-50 arte), bere hiriburua Edesan izan zuen Osroeneko benetako gobernari bat izan zen.
Abgar erregearen elezaharra
Mitologia kristauan, Edesako Abgar erregearen istorioa, ikono miraritsu bati buruzko ipuin goiztiar bat da, ohitura ikonoklastak, irudi oro gutxiesten zituen eskualdearen erdian ezarria, baina, ikono honen elezaharrak, irudiak legitimatu egiten zituen, zuzenean Jesusekin lotzen baitzuen.
Fotoluminiszentzia
Fotoeszitazioa
Ez-erresonantearen kasuan, egitura gehiegizko energiarekin kitzikatzen da. Hau fotoluminiszentzia esperimentu gehienetan erabilitako egoera da, espektrometroak erabiliz kitzikazio energia bereizi daitekeelako. Erdi-erresonantzia eta eragozpen-erresonantzia bereizten jakin behar da.
Kitzikazioa erdi-erresonantea denean, sistema eramalearen hasierako tenperatura sare bibrazionalena baino handiagoa da gehitutako energiagatik. Azkenik, elektroi-hutsune bakarraren plasma osatuko da eta honi eszitoien formakuntzak jarraituko dio.
Eragozpen kitzikazioaren kasuan, eramailearen hasierako distribuzioa hutsune kuantikoan eragozpenaren eta zulotxoen eramailearen dispertsioaren araberakoa da.
Erlaxazioa
Hasteko, laser argiak polarizazio koherente bat induzitzen du laginean, hau da, elektroi egoeraren eta zulo egoeraren arteko trantsizioek fase zehatz batean eta laserraren frekuentziaz oszilatzen dute. Eszitazio ez-erresonantearen kasuan, polarizazioa azpi-100 fs-eko denbora eskalan desaktibatzen da, Coulomb eta fonoi-en difusio ultraazkarraren ondorioz.
Polarizazioaren desfaseak eroale bandan elektroi poblazioak eta balentzia bandan zuloak sortzea eragiten du. Garraiatzaile-poblazioen bizi denbora nahiko luzea da, birkonbinazio igorle eta ez-igorleek (Auger-en birkonbinazioa) mugatzen dutena. Bizitza denbora honetan zehar elektroi eta zulo frakzio batek eszitoiak eratu ditzake, hala ere, gai hau oraindik literaturan eztabaidatua da. Formazio abiadura baldintza esperimentalen araberakoa da, besteak beste, sarearen tenperatura, kitzikatzearen dentsitatea eta materialaren parametro generalen araberakoa, adibidez, Coulomb-en interakzio erresistentzia edo eszitoien elkartze energia.