cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gizarte-kapital
Gizarte-kapitalaren jatorria
Imanol Zuberok, Gizarte Kapitala irakurgaian dio,Kapital soziala, gizarte zientzietan asko erabilzen den kontzeptuetako bat da. Egun, kapital sozialaren barruan, bi ikuspegi garrantzitsuren artean badago distantzia. Bi ikuspegi hauek, Bordieu eta Colemanen zein Putnamen ingurukoak dira. 1986an, Bordieuk, kapital soziala deskribatu zuen, esanahia plazaratu zuen. Bordieuren aburuz, kapitalak, onurak lortzea ahalbidetzen digu. Hau da, gizabanako zein taldeek, beren arteko harreman eta lankidetzaren ondorioz, lortu dezaketen onura ekonomiko eta kolektiboa da. Lortzen diren onurak, bi eratakoak izan daitezke: Pribatuak zein publikoak. Labur esateko, kapital soziala, sortzen diren harremanen sareetan, errekurtsoak lortzea da. Kapital sozialaren barruan, bi elementu bereizten ditu Bordieuk: Harreman sozialak eta abantailak. Sarearen barruan, sozializatzetik at, abantailak lortu ditzakegulako. Beraz, esan daiteke, kapitalaren xedea, onurak lortzea dela. Hala ere, onurak ez dira lortzen beti, sarri emaitza negatiboak ere suertatzen direlako.
Gizarte-kapitala ikerketan
Gizarte-kapitala, hainbat ikerketatan erabili izan da eta kapital soziala, ikerketetan, hainbat modutara interpretatu daiteke:
1-Gizarte-kapitala, txirotasunari aurre egiteko estrategia moduan. Adibidez, Munduko Bankuak.
2-Gizarte-kapitala, ongizate estatua areagotzeko tresna da.
3-Gizarte-kapitala, politika sozialen esparruan. Partaidetza handiko herrialde batek, satisfakzio handiagoa du sistema demokratikoarekiko, partaidetza baxuko herrialde batek baino.
Harreman-sareak eta gizarte-kapitala
Jose Ignacio Garciak (2011) dio, harreman sare bakoitzak, forma desberdinak dituela eta harreman sare bakoitzaren estrukturaren arabera, kapita soziala eraldatu egiten dela, modu batekoa edo bestekoa bihurtuko delarik. Harreman sare batean, era askotako harremanak aurkitu daitezke. Horien artean daude esaterako, lagun talde bateko harremanak, familia harremanak zein lan-esparruko harremanak. Estruktura desberdin hauek medio, bi sare mota desberdintzen dira: Sare itxiak eta Sare irekiak.Sare itxietan, konfiantza sortzen da eta mesedeak elkartrukatzen dira. Sare irekietan berriz, ideia eta jarrera berriak sortu daitezke.
= Gizarte-kapitalaren teoriei kritikak = Kapital soziala oso kontzeptu anbiguoa da, ikuskera teoriko ezberdinetatik landu dena, eta, horrenbestez, irakurketa ezberdinak sortu dituena. Asko erabili den kontzeptua izan arren, honen garapena ez da bukatu, eta oraindik ez dago irakurketa bakar eta orokortu bat hau definitzerako orduan, eta etorkizunean egotea ere oso zaila da, oso planteamendu eta irakurketa ezberdinetatik egiten baitira hurbilketa teorikoak. Egin diren azterketa metodologiko eta enpirikoek ez dute behar bezala definitu eta mugatu kontzeptua, eta horrenbestez sarritan oso anbiguoa gertatzen da. Guk hainbat irakurketetatik Kapital Soziala ulertzen duten era aztertuko dugu, eta irakurketa konkretu horien gainean dauden kritika nagusiak bildu.
Hala ere, esan beharra dago, ikuskera teoriko gehienetatik, Kapital Sozialaren kontzeptua era positiboan aztertzen dela, hau da, kapital sozialarem gainean ikuskera baikorra dutela, edo behitzat batez ere aspektu positibo horiek aztertzean zentratzen direla, atzetik egon daitezkeen elementu negatiboak ezkutatuz, aurrerago azalduko den bezala. Harreman sozialen aspektu positiboak aztertu izan dira, eta alde batera utzi dira horrek eragin ditzakeen elementu ez horren erakargarriak. Horrenbestez eta batez ere, harreman sozial horien atzean beti ematen diren botere harremanak estali dira.
Gizarte-ordenarekin harremana duten teoriei
Lehenik eta behin, Kapital Soziala orden sozialarekin lotzen duten perspektibak aztertuko ditugu. Kapital Sozialaren definizio hauetan, esan bezala, botere harremanak ez dira praktika sozialak aztertzeko elementuak. Teoria hauek (Nazioarteko Erakundeek, Colemanek, Putnamek... ebabesten dituztenak) kontsentsuaren azterketa, integrazioarena, armoniarena... bultzatzen dute. Ez dituzte ezberdintasun sozialak, aktoreen posizio ezberdinak, kontuan hartzen. (Julieta Capdevielle, 2014)
Nazioarteko erakundeen ikuspegia
Lehenengo ikuskera Nazioarteko Erakundeek erabiltzen dutena izango litzateke. Ikuskera honetan botere harremanak, praktika sozialak azaltzeko elementu gisa guztiz baztertzen dira. Errealitate soziala begiratzerako orduan, ordena dute oinarri, hau da, pertsona zein kolektiboen harreman armoniatsuak garatzea. Horrenbestez, kapital soziala aztertzeko era honetan ez da erraza tresna analitikorik aurkitzea, botere eta gatazkaren iturriak aztertzea ahalbidetuko dutenak. Ikuskera hauen arabera sare sozialak, harreman sozial informalak dira, pertsonalak, non batez ere familian ondasun eta zerbitzuak elkartrukatzen diren, elkartruke monetario gabe. Horrela, pobreziaren aurkako tresna baliagarria da familia, non ekonomiak sortutako segurtasun faltaren aurrean, egonkortasuna ematen duten. kapital ekonomiko eta kultural baxua duten familientzat beraien arazoei erantzuteko estrategia da kapital soziala. Adibidez Munduko Bankua bezalako instituzioentzat Kapital Soziala baliagarria da, gizartearen auto-antolakuntzaz merkatuaren desorekak osatuko baitira, Estatuaren interbentzio beharrik gabe.
Argi geratzen da, ikuspegi honek kapital sozialaren aspektu positiboak lantzen ditu, negatiboak alde batera utziz. Ekonomiaren arazoak sozialki konpontzearen logika defendatu nahi izan da. Beraz hauen ustez kapital soziala guztiz positiboa da, komunitatearen bizi mailan onurak ekartzen dituelarik.
Ikuskera honi lotuta, hainbat elementu daude kontutan hartzen ez direnak, eta kritikagarriak direnak. Adibidez klase sozial altuetan kapital sozialak duen garrantzia, baina ez famili pobreen termino berdinetan. Adibide bat jartzearren, klase ertain altu eta altuek, ikasketen bidez baino, beraien harreman edo sare sozialen bidez lortzen dute enplegua. Beraien lan mundura sarrera familia edo ezagunen bidez egiten da, ikasketen eragin oso baxuarekin. Beraz, klase sozial altuentzat ere bereziki garrantzitsua da kapital soziala. Azken batean, kapital soziala positiboa bada pertsona pobreentzat, zeintzuk normalean sare ahulak izaten dituzten, jende aberatsentzat zeintzuk oso sare indartsuak mantentzen dituzten izugarrizkoa da izango duten boterea. Hori, ordea, teoria gehienetan ezkutatua edo isildua izan da. Gainera jende pobrearen sareak bihurtzen dira beraien bizi maila mantentzeko bidea, eta hori gainera indibidualki egiten da, beraz famili pobre horien gain jartzen da erantzukizuna. Sarritan esklusioari erantzuna harreman sareetan jartzen da, ahazturik esklusio hori harreman sare faltak sortzen duela.
Beste alde batetik, familia pobreei dagokionez ere, kapital soziala ez da beti elementu positiboa edo efektu positiboa behintzat, oso mugatu da. Kapital sozialaren harreman sareak ez dira amaiezinak, horiek sortu eta mantendu egin behar dira, kostu bat suposatzen duelarik horrek. Horrek eragiten du sarritan, sare sozial horiek mantentzearen kostuak (denbora eta betebeharretan), onurak gainditzen dituela.
Indibidualismo metodologikoarekin harremana duten teoriei
Bigarren ikuskera, indibidualismo metodologikotik egiten dena da bertan, beherago azaltzen diren Coleman eta Putnam kokatzen direlarik. Ikuspegi honetatik sare sozialak aktore indibidual guztien batura baino ez da. Analisirako elementua, beraz, indibiduoa da, beste indibiduo batzuekin harremanetan jartzen dena. Indibiduoaren logika gainera, koste-onura logika ekonomiko bat baino ez litzateke izango. Ikuskera honen arabera pobreziaren oinarriak merkatuaren arazoetan aurki daitezke, baina horren irtenbidea indibiduala izango litzateke. Iniziatiba pertsonalen bidez erantzun behar zaie arazoei, harreman sozialak erabiliz kapital ekonomiko faltari erantzuteko.
Coleman
Ikuskera honetan aurki daiteke Coleman, Aukeraketa Arrazionalaren Teoriaren baitan ulertzen duelarik Kapital Sozialaren arazoa (indibiduo arrazionalaren harremanetan). Indibiduoek elkartruke harremanak osatzen dituzte, interes propioen arabera. Horregatik, Colemanentzat kapitala “produktiboa” den hori izango litzateke, eta kapital sozial horrek zenbait helburu betetzea baimentzen du, kapital gabe lortzea ezinezkoa izango zena. Beraz, Colemanentzat kapital soziala guztiz instrumentala da, kalkulu arrazionalen ondorio bat, interes partikular ezberdinez osatua. Ikuspuntu utilitarista eta unidimentsional gisa definitua izan da. (Coleman, 1987)
Ikuskera honetan ez dira kapital sozialaren kostuak kontuan hartzen, hau da, harreman sare horiek izateak eta mantentzeak sortzen dituzten kostuak. Portes-ek hainbat elementu negatibo deskribatzen ditu: sare sozialak izateak pertsona batzuen aukerak handitzen dituen bezala, beste batzuen aukerak murrizten ditu (sare horietatik kanpo uzten baititu); ezezagunen esklusioa ematen da, taldeko kideei gehiegizko exijentziak egiten zaizkie, askatasun indibiduala murrizten da, autonomia eta pribatutasunarekin batera. Badago beste elementu gako bat: talde barruko elkartasuna arazo komun batek edo posizio komun batek definitzen duenean zera gertatzen da: subordinazio esperientzia komun horrek taldearen egoera bera egonkortzen duela.
Putnam
Putnam en teoriak Colemanen influentzia handia dauka baina hala ere desberdintasun nabarmenak daude haien artean. Putnamentzat kapital soziala ez da soilik harremanen estrukturaren ezuagarri bat, harreman horien nolakotasunari eta antolatzeko erari ere erreparatzen dio. Putnamek, funtzionamendu demokratikoaren inguruko teoria bat eraikitzeko erabiltzen du kapital sozialaren inguruko teoria. "“Gizarte kapitalak gizarte antolakuntza sozialaren ezaugarriei egiten die men, hala nola, konfiantza, arau eta sareei, zeinek gizartearen efizientzia hobe dezaketen ekintza koordinatuak erraztu ahal dutelarik.” (Putnam, 1995, 212)"Hiru osagaiez gain, 2 dimentsio bereizten dira, antolakuntzari erreferentzia egiten diotenak eta norabideari erreferentzia egiten diotenak:
Antolakuntzari erreferentzia egiten diotenak:
Norabideari erreferentzia egiten diotenak:
Putnamen teoriak hainbat kritika jaso ditu, teoriari orokorrean eta baita ikerketari dagokionean. Teoria orokorrari dagokionean, Boix eta Posnerrek Putnamek aipatutako zirkulu birtuosoek kapital sozialetik erakundeetara doan zirkularitatea soilik lantzen duela diote, erakundeetatik kapital sozialaren norabidean doana alde batera utziz. Honekin guztiz harremanetan dago konfiantza eta sareen arteko harremana, Kenneth Newtonek (1997) bien arteko harremanaren norabidea zein den ere galdetzen baitu.
Rembrandt
Rembrandt Harmenszoon van Rijn ([ˈrɛmbrɑnt ˈɦɑrmə(n)soːn vɑn ˈrɛin], Leiden, Zazpi Herbehere Batuen Errepublika, 1606ko uztailaren 15a - Amsterdam, Zazpi Herbehere Batuen Errepublika, 1669ko urriaren 4a) herbeheretar marrazkilari, margolari eta irarle barrokoa izan zen. Artearen historiak eman dituen artista aipagarrienetakoa da. Haren obren ezaugarri garrantzitsuenak koloreen aberastasuna eta argi-ilunen erabilera bikaina dira.
Gizarte-kapital
Putnam
Bestetik Olsonek, Putnamek bere ikerketan talde barneko harremanak lantzen dituen arren, talde arteko harremanak, hau da harreman inter-taldeak alde batera usten dituela dio.
Rembrandt
Bere garaiko artista nagusietako bat izan zen, genero asko landu eta guztietan berezitasunak erakutsi zituena; teknika bikaina zuen eta irudi figuratiboetarako hainbat isuritatik edan zuen: bere garaiko artista herbeheretarrak, flandriarrak, XVI. mendekoak, eta Italiako Pizkundeko margolariak. Gaztaroan indar dramatiko handiko obrak egin zituen, baina gerora lehentasuna emozioari eta misterioari eman zien. Errealitatea adierazteko gero eta jarrera barnekoiagoa hartu zuen, bere garaiko gustuak agintzen zuenetik aldendu bazen ere, errealitatearen eta gertaeren atzealdea, alderdirik sakonena aztertzeko ahalegina egin zuen.
Gizarte-kapital
Gizarte-kapitala botere harreman gisa
Bourdieu ren kapital sozialaren ikuspegiak, botere harremanak eta gatazka aztertzeko aukerak ematen ditu.
Rembrandt
Ikasketak
Kalbindar baten semea zen, eta Bibliaren eta kultura klasikoaren ezagutza sakona izan zuen gaztetatik. Leidengo unibertsitatean hasi zen ikasten, baina ikasketok utzi zituen, margolaritza ikasteko. Jacob van Swanenburchekin egin zituen margolaritzako lehen ikasketak Leidenen, eta Amsterdamen osatu zituen, Pieter Lastmanekin. Bi irakasle horiek Carraci anaien eta Caravaggio pintore handiaren ikasleak izan ziren eta argi-ilunaren teknika menderatzen zuten; geroago, teknika hark Rembrandten lanetan eragin handia izan zuen. Amsterdamen flandriar artearen oparotasunarekin topo egin zuen eta XVI. mendeko herbeheretar eta ingeles maisuez arduratu zen.
Gizarte-kapital
Gizarte-kapitala botere harreman gisa
Bourdieuren ikuspegitik Kapitala beste ezer baino lehen harreman sozial bat da (Marxengandik hartutako kontzeptu gisa). Beraz, Bourdieuk erabiltzen duen Kapital kontzeptua harremanei guztiz lotua azaltzen da, eta baita kapital soziala bera ere. Honela definitzen du kapital soziala:"'Momentuko edo etorkizun hurbileko errekurtso multzoak, harreman sareen jabetzari lotuak azaltzen direnak; beste era batera esanda, talde batean parte hartzea, taldea, agente multzo bat bezala ulertuta, zeinak jabetza komunak izateaz gain, harreman sare iraunkor eta baliagarriz eratuak daudenak.' (Bourdieu 1980, p. 2)."Azken batean, kapital soziala agente batek (eragile sozial, interes talde...) momentu batean mobilizatu dezakeen harreman sozial kopurua da, berak aurretik duen jabetza ( kapital ekonomiko eta kulturala batez ere) hobeto aprobetxatzea errazten duelarik. Beraz, kapital soziala, kapital ekonomiko eta kulturalaren biderkatzaile bat izango litzateke.
Rembrandt
Leidengo aldia
1627an jaioterrira itzuli zenean, Jan Lievensekin batera —hura Lastmanen ikasle izan zen— jarri zen margolari independente gisa lanean, eta bere lantegi sortu. Constantijn Huygensek idatzi zuenez, Lievensen dohainak sorkuntza ahalmena, monumentaltasuna eta formen edertasuna zuen, eta erretratu egilea hobea zen, baina Rembrandt psikologo hobea zen eta efektu biziagoak sortzeko gai. Hortaz, historiarako hobea zen, bere pertsonaiei ematen zien bizitasunagatik; koadro txikiagoetan maisutasun tekniko handia erakutsi zuen eta espazio mugatuagoan gauza gehiago adierazteko gaitasuna zuen. Lehenengo urteetako koadro eta grabatuetan erlijio gaiak erabili zituen, batez ere; gerora ere landu zituen gai horiek, baina hasieran dira bereziki aipagarriak gai kristauak eta Bibliakoak. Estiloari dagokionez, obra horiek Lastmanen eta Caravaggioren eragin nabaria dute, eta hasieratik antzeman zitzaion argiaren lanketarekiko kezka:argi-ilunen kontrastea eta argiaren efektu biziak bilatu zituen eta bizitasun handia eman zien pertsonaiei, Kristo Emausko erromesekin koadroan (1629, Jacquemart-André museoa, Paris) esate baterako.
Gizarte-kapital
Gizarte-kapitala botere harreman gisa
Harreman sareak, beraz, ez dira pertsona berdinen edo parekideen artean egiten diren elkartruke eta konfiantzazkoak, baizik eta desberdintasun sozial, interes eta gatazka ezberdinen ondorio, zeintzuek sare ezberdinak osatzen dituzten. Beraz, kapital sozialaren banaketa oso desorekatua da, sare oso ezberdinak daudelarik eta ondorio oso ezberdinekin. Desorekak sortzen dituzten elementu asko daude eta guzti horiek kontuan hartzea beharrezkoa da.
Bourdieuren ikuspegitik kapital soziala errekurtso bat da, eta ondorioz botere iturri bat, zein eskuratu daitekeen, inbertitu, galdu edo beste kapital forma batzuetara eraldatu.
Rembrandt
Leidengo aldia
Baina oso goiz hasi zitzaion antzematen berezko estiloa eta, horrela, 1630 erako bere bideari heldu zion: argiaren kontraste bizien eta dramatismo bortitzaren ordez, irudiak argi-ilun lauso misteriotsuetan bildu zituen, eta gaietan emozioaren interpretazioari lehentasuna ematen hasi zitzaion. Aldaketa hori nabari da, besteak beste, Jesusen agerraldia tenpluan (1631, Mauritshuis, Haga) eta Egiptoko ihesaldia (1627, Toursko Arte Ederretako museoa) obretan. Zenbait koadro, marrazki eta akuafortet,an aurpegien estudio bikainak eta autoerretratuak (1626, Museum Schloss Wilhelmshöhe, Kassel) egin zituen, berezko estiloa eta teknika zehatza erakutsiz. Lehen aldian grabatu ugari ere egin zituen, eta haien bitartez ospea lortzen hasi zen, Europa osora zabaldu baitziren.
Gizarte-kapital
Kritika zehatzak
Oro har, talde batek kapital soziala izatea ontzat hartzen da, kapital sozial hori arrakastaren funtsa dela argudiatuz. Kapital sozialaren erabileraren ondorioak ordea negatiboak izan daitezke gizarte maila eta maila indibidualean ordea. Adibidetzat AEBko komunitate zuri bateko kide batek ez bazituen segregazio arauak betetzen sozialki zigortua zen, jarrera horiek gizarte osora zabalduz.
Rembrandt
Amsterdamgo aldia
Grabatuekin zuen arrakastak bultzatuta, 1631n Amsterdamera aldatu zen. 1634an Saskia van Uylenburghekin ezkondu zen eta, ikasleak hartzen hasi zela, haren ospea areagotu egin zen. 1630az aurrera erretratugintza lantzen jarri zen, eta arrakasta handia izan zuen hiriko erdi-goi mailako biztanleei erretratuak eginez. Agerian geratu zen pintoreak gizarte nahiz diru mailan izan zuen hobekuntza, emazteari eta bere buruari eginiko erretratuetan ikusten den bezala. Izan ere, Emaztea erretratuetan eredu gogokoena izan zuen, harik eta 1642an hil zen arte. Herbehereetako erretratugintza, talde-irudiei dagokienez bereziki, eraberritu eta margolaritzako jenero nagusien mailara eraman zuen. Oro har, erretratuetan xehetasun errealistez beteriko irudiak agertzen ditu, eta marrazki naturalista oso zainduak; gorputz erdiko erretratuak egin zituen, batez ere, banakako erretratuen alorrean, baina gorputz osoko zenbait irudi aipagarri ere ditu, adibidez, Marten Soolmans eta Oopjen Coppit senar-emazteenak (1634; Rothschild bilduma, Paris).
Gizarte-kapital
Kritika zehatzak
Jenny Muir rentzat, gizarte kapitalaren eta komunitate bateko harremanen indarraren arteko harremana ez dago enpirikoki demostratutik bereziki maila makroan, definizio elusibo, dimentsio multifazetiko eta herraminta gehiegikeriaren ondorioz.
Rembrandt
Amsterdamgo aldia
Ezaugarri psikologikoen azterketa zorrotza, errealismoa eta teknika maisutasun handia (aberastasun handiko testurak eta argi efektu bikainak) koadro haien ezaugarri nagusiak dira. Aipagarriak dira erretratu ofizial aristokratikoak eta baita bere autoerretratuak eta emazteari egindakoak ere: Autoerretratua (1634, Gemäldegalerie, Berlin), Saskia irribarretsu (1633, Gemäldegalerie Alte Meister, Dresde), Maria Bockenolle (1634, Museum of Fine Arts, Boston), Gizona ekialdeko jantziekin (1635, Rijksmuseum, Amsterdam), Maria Trip (1639, Rijksmuseum). Talde-irudietan berrikuntza handiak egin zituen, adibidez Nicolaes Tulp doktorearen anatomia ikasgaia (1632, Mauritshuis, Haga); ordu arteko Herbehereetako erretratugintzan ohi ez bezala, pertsonaia guztiak ekintza berari lotuak agertzen dira koadro horretan. 1630eko hamarkadan utzi zuen agerian nolako trebetasuna zuen argi-ilunekin jokatzeko, eta nolako sentsualtasunaz adieraz zitzakeen testurak. Gai erlijiosoko eta mitologikoko koadroetan nabaria izan zen barrokismorako joera, naturalismoa eta emozioa adierazteko gaitasuna, humanismoa eta poesia lotzeko gaitasuna; joera horren erakusgarri dira Familia sakratua (1634-1635, Alte Pinakothek, Munich), Gurutzetik jaistea (1633, Alte Pinakothek) , Rembrandtek berak aitortu zuen bezala, Kristoren nekaldia gaiari buruzko bost oihal (1633-1639, Alte Pinakothek, Munich), Ganimedesen bahiketa (1635, Staatliche Kunstsammlungen, Dresden) eta Danae (1636, Ermitage, Leningrado). Garai hartan, azpimarratzekoak dira, azkenik, Amsterdam inguruko parajeetako paisaiak, kutsu fantastikokoak, argi efektu bikainekikoak, adibidez Harrizko zubiaren ikuspegia (1638, Rijksmuseum).
Gizarte-kapital
Kritika zehatzak
Durlauf en esanetan, gizarte kapitalak ordezkatzen dituen arauen eta honen presentzia edo ausentzia adierazten duten adierazleen arteko harremanaren inguruko teoria baten falta dago. Bere ustetan, gizarte kapitalaren iturriaren eta ondorioaren artean dagoen ezberdintasunaz jabetzea beharrezkoa da.
Rembrandt
Amsterdamgo aldia
1642an erabateko aldaketa gertatu zitzaion, emaztea eta lau seme-alabetatik hiru hil baizitzaizkion; Titus semea (1641ean jaioa) salbatu zen soilik. Garai hartan margotu zuen bere maisulanik goraipatuena, Gaueko erronda (1642, Rijksmuseum) deitua, benetako izenburua Frans Banning Cocq kapitainaren eta Willem van Ruytenburch tenientearen konpainia duena eta, orain gutxi arte besterik uste izan zen arren, egunez jazotako gertaera bat azaltzen duena. Hor, Rembrandten pintorearen ezaugarri nagusiak biltzen dira: pertsonaiak koadroan antolatzeko era, argi eta itzalen teknika zehatza, xehetasunak eta eszena beraren dinamismoa.
Gizarte-kapital
Kritika zehatzak
Gizarte kapitalaren teoria tradizionalak instituzioei behar besteko garrantzia eman ez izana ere kritikatu da, eta ikerketa markoa gehiegi mugatu izana baita. Instituzioak eraldatu eta hauen influentzia jasaten duten prozesu historikoen argitara, kapital kulturalak jasaten dituen eraldaketak denbora eta espazio analisiei tokirik utzi gabe.
Rembrandt
Amsterdamgo aldia
Bestetik, ospea itzaltzen hasi zitzaion, ezin izan baitzion aurre egin Herbehereetako pinturan gauzatzen ari zen aldaketari: garai hartako gizarteak arrandia formala eta komenientzia eskatzen zituen, eta Rembrandt, aldiz, gero eta gehiago murgildu zen izpiritualtasunean, gero eta obra barnekoiagoak eginez. Horrenbestez, ospeak behera egin zuen, eta lan gutxiago, erretratu ofizial gutxiago batez ere, agintzen zioten, baina artean hasi zen bere heldutasun beteko garaia eta garai hartakoak ditu obra nagusiak: Aristoteles Homeroren buruarekin (1653, Metropolitan Museum of Art, New York) eta Emausko afaria (1648, Louvre, Paris). Pintura jasoagoa eta konplexuagoa landu zuen, askeagoa, nabardura askoko kromatismo harrigarria ageri dute koadroek, kolore epelak eta urre kolorea nagusi direla, eta efektu magikoez hornituak dira. Bibliako gaietan arrandia eta maitasuna islatzen hasi zen, eta kutsu barnerakoia eta mistikoa hartu zuten haren obrek. Koadroez gainera, oso aintzat hartzekoak dira 1640-1650 hamarkada inguruko grabatuak ere, batez ere Hiru zuhaitz (1643), Hiru gurutzeak (1653), etab.
Gizarte-kapital
Kritika zehatzak
Bowles eta Gintis ek (2002) kapital sozialaren existentzia argudiatzen duten kooperazioak eta bestelako jarrerak interakzio estrukturen baitan aztertu behar izana kritikatzen dute, indibiduo bakoitzak talde desberdinetan jarrera desberdinak erakuts ditzakeela argudiatu.
Rembrandt
Azken urteak
Bildumagile eta arte-merkatari bihurtu zen, eta Hendrickje Stoffels gaztearekin izan zituen harremanen ondorioz, 1649an Cornelia alaba jaio zen. Bere jauregi handiaren ordainketak eta Ingalaterraren aurkako gerraren ondorioz arte-merkatariaren negozioen gainbehera zirela eta, 1656an porrot egin zuen eta, etxea saltzeaz gainera, bere obrak nahiz bildutakoak saldu behar izan zituen.
Bere azken urteetan, pintatzeari buru-belarri ekin zion eta haren pinturak mailarik gorena lortu zuen. Hainbat autoerretratu egin zituen: aipagarrienak Washingtonen, Amsterdamen (1661) eta Kolonian (1662 aldean) daude. Azterketa psikologikoa da, halaber Nicolaes Bruyningh (1652, Staatliche Museen, Kassel), Jan Six (1654, The Six Collection, Amsterdam), Emakumea larrosarekin (1660-1669, Metropolitan Museum of Art, New York) koadroen berezitasun nagusia. Talde irudi bikainak egin zituen, konposizio landua eta harmonia handia dutenak; giro naturalista eta egiazkoa eman zien: Staalmeesters, oihalgileen sindikoak (1662, Rijksmuseum, Amsterdam).
Gizarte-kapital
Gizarte-kapitala genero-ikuspegitik
Hainbat autoreen (Caselals eta Pallarès Barberà, 2005, Nayaran, 2001) arabera kapital soziala eta generoaren arteko erlazioak nahiko estuak dira, eta hainbat aukera daude kapital sozialaren barruan genero ikuspegia txertatzeko. Beraz, gai honen gainean sakontzea da helburua, baita hainbat proposamen aurkeztea ere.
Bestetik, genero ikuspegiaren definizioa ere azalduko da: “Genero ikuspegia, kategoria analitiko bat da, non, «gizon eta emakume izatearen eraikuntza sozialak eta hauei feminitate eta maskulinite rolekin identifikatzea eragiten duten ikasketak» barnebiltzen dituzten metodologia eta mekanismoak jasotzen ditu, klase sozial guztietan generoen artean ematen diren desberdintasunak kontuan harturik”.
Bertan, ikus daiteke genero ikuspegiaren definizio asko daudela, kasuan hau aukeraturiko definizioa hurrengoarekin kontrajartzeko edo konparaketa bat egiteko helburuaz izan da. Beste definizioa Nayaran en eskutik dator:
''“Si el capital social es el que debe modificarse, el foco de las acciones es ahora la sociedad, y no el individuo, hacia donde ha estado dirigida la mayoría de las estrategias propuestas por los organismos internacionales de desarrollo. Se trata de ahora identificar estrategias que gesten nuevas formas de capital social que permitan mayores niveles de libertad de escogencia y acción. El uso de los medios de comunicación, invertir en fortalecimiento institucional para las mujeres de manera que puedan construir capital social integrador, invertir en construcción de sus activos y cambios en las instituciones y leyes para que se conviertan en verdaderos apoyos para las mujeres son las políticas previstas”''.
Azken definizio honetan ikus daiteke, nola askoz gehiago azaltzen eta sakontzen den genero ikuspegia eta aurretik erakutsitako definizioen bateratze bat da; hau da, kapital sozialaren eta genero ikuspegiaren definizioak barnebiltzen ditu. Bertan, generoen artean dauden ezberdintasunak, non, “gizonezkoek” “emakumeengandik” pribilegioak ateratzen dituzte etekin moduan. Ikuspegi honen txertaketak bereizketa eta desberdintasun hauek agerian utziko ditu, honela benetako kapital sozial bat lortuz.
Gizarte-kapital motak
Narayan bi motatako kapital sozial bereizten ditu: Bonding- kohesionatzailea eta Briding- integratzailea (Narayan, 2001).
Lehenengoa, Bonding komunitate baten parte diren pertsonen arteko batasuna eta elkartasuna adierazten, edo sustatzen du. Beraz, kapital sozial mota hau taldekideen barruko partaideen ongizateari erreparatzen dio, hau sustatzeko asmoz.
Bigarren kapital sozial mota;  Briding, sinergia sortzen du talde ezberdinen artean. Kapital sozial mota honetan talde ezberdinak batzen edo elkartzen direnean sortzen diren rol edo harremanetan kokatzen da. Bertan talde batek bestearekiko etekin bat ateratzen duelarik. Kasuan, honen adibide bat gizonezkoek emakumezkoengan zaintza arloan ateratzen duten etekina izan daiteke; hau da, gaur egun emakumeek garatzen dituzte zaintza lanen portzentajerik handienak eta hauek ez dute inolako ordainsaririk ezta esker onik jasotzen.
Beraz, bi mota hauetatik eta genero ikuspegia aplikatuz esan daiteke, hau kapital sozialaren arloan gehitzeak edo kontuan hartzeak ondorio positiboak eta negatiboak izan ditzakeela. Honela, emakumeek eginiko lanak izena, garrantzia, identifikatu eta merezi duten balio indibidual zein kolektiboa jasoko dute, azkenean emakumeek egiten dituzten ekarpenei balioa emanik (familia arloan, komunitatean, zaintzan …). Baina hala ere, honek bere alde txarra izan dezake. Ekarpen hauek gehienetan historian zehar feminizaturiko gaiak eta ekarpenak izan dira; hau da, mundu produktibotik at geratzen dira. Honela, ikus daiteke nola lan eta ekarpen hauek ez dute ordainsaririk merezi.
Seigarren Gurutzada
Seigarren Gurutzada (1228 - 1229) Ekialde Hurbila asaldatu zuen seigarren kanpaina baino gerra diplomatikoa izan zen.
Laugarren eta Bosgarren Gurutzadetan bezala, kanpainaren helburua Jerusalem eta Lur Santua osoa berreskuratzea zen. Azken porrota izan eta zazpi urte geroago hasi zen. Hainbeste borroka gutxi izan zituen, ezen aditu batzuen ustetan ez zen berezko gurutzada. Horrela seigarrena Luis IX.aren erasoa Damietan izango litzateke. Hala eta guztiz ere, Frederikok Jerusalem eta inguruko lurralde batzuen behin-behineko kontrola Jerusalemgo erresumarentzat lortu zuen.
Mikel Basabe
Mikel Basabe Kortabarria (Elorrio, Bizkaia, 1966) IX. legegintzaldian Eusko-Legebiltzarkidea izandakoa da. Ikus-entzunezko komunikazioan eta filologia alemaniarrean lizentziatua da. 2004ko abendutik 2006ra Aralarren koordinatzaileordea izan zen.
2009ko Euskadiko Hauteskundeetako Aralar alderdiko zerrendaburua izan da Arabatik.
2011ko apirilaren 4an Aralarrek alderditik kanpo geratzen zela adierazi zuen, Gasteizko Parlamentuan alderdiaren diziplina ez jarraitzearren. Geroago, uztailaren 31an legebiltzarkide kargua utzi zuen.
Negozio elektroniko
Negozio elektroniko edo e-business, (ingeles akronimoa electronic eta business), enpresa-kudeaketako jardueren eta praktiken multzoari dagokio, negozioetan informazioaren eta komunikazioaren teknologia orokorrak (IKT) eta, bereziki, internetekoak sartzearen ondorio dira, bai eta erakundeen konfigurazio deszentralizatu berria eta ekonomia berriaren ezaugarrietara egokitzea ere. Negozio elektronikoa, 1990 hamarkadako erdialdean sortu zena, aldaketa nabarmena ekarri du kapitalaren eta lanaren ikuspegi tradizionalean, hauek, enpresaren funtsezko zutabeak izanik, ekoizpen eta antolaketa praktiketan. Bezeroak, hornitzaileak eta bazkideak harremanetan jartzen dituzten jarduerak, adibidez, salmentak, produkzioa, logistika, gestioa eta finantzak, sare informatikoen barruko e-businessean gertatzen dira, eta negozio-ereduen deszentralizazioa ahalbidetzen dute.
Merkatuko parte hartzaileak negozio elektronikoan
Negozio elektronikoaren merkatuko parte-hartzaile kopuru handi baten artean gerta daiteke; negozioaren eta kontsumitzailearen, partikularren, administrazio publikoen edo GKE bezalako beste edozein erakunderen artean egon daiteke. Merkatuko parte-hartzaile hauek hiru talde nagusitan bana daitezke: 1) Business (B) 2) Consumer (C) 3) Administratzailea (A), hauetako edozein izan daiteke saltzaile ala erosle merkatuan. Bederatzi konbinazio ezberdin egon daitezke negozio elektronikoaren parte hartzaileetan; B2C eta B2B e-commerceari dagokie eta bestalde, A2B eta A2A e-governmentri esleituko litzateke.
Negozio ereduak
Negozioaren eraldaketa konplexua da, eta arrakasta izateko, estrategiaren, negozio-eredu egokituaren, prozesu zuzenen (salmenta, merkaturatzea) eta teknologiaren (Supply Chain Management, Customer Relationship Management) arteko oreka behar da. Antolakuntzak online egiten direnean, erabaki behar dute zein negozio-eredu komeni zaien beren helburuei. Negozio-eredu bat honela definitzen da: produktu, zerbitzu eta informazioaren fluxuen antolaketa, eta hornitzaile eta bezeroentzako errenten eta onuren iturria. Negozio elektroniko ereduaren kontzeptua berdina da, baina online erabiltzen da.
Sarrera ereduaz
Negozio-ereduaren osagai nagusia errenta-eredua da, errenta sortzeko esparrua dena. Sarrerak zein iturri erabiltzen den jakiteko identifikatzen da, zer balio eskaintzen den, nola preziatzen den, eta nork ordaintzen duen balioa. Enpresa baten negozio-ereduaren osagai nagusia da. Lehenik eta behin identifikatzen du zer produktu edo zerbitzu sortuko den errentak sortzeko eta produktua zein modutan salduko den.
Ondo definitutako errenta-eredurik gabe, hau da, errentak sortzeko plan garbirik gabe, negozio berriek borroka handiagoa izango dute kostuen ondorioz, eta ezin izango dute iraun. Sarreren eredu bat edukita, negozioak helburu duen ikusleengan zentratu daitezke, produktu edo zerbitzu baten garapen planak finantzatu, merkaturatze planak ezarri, kreditu lerro bat hasi eta kapitala igo.
E-commerce
E-Commerce Internet bezalako sare informatikoak erabiltzen dituzten produktu edo zerbitzuetan egiten da merkataritza. Merkataritza elektronikoak teknologia batzuk ditu ardatz, hala nola, merkataritza mugikorra, funts elektronikoen transferentzia, horniketa katearen kudeaketan, Internet marketina, online transakzio-prozesua, datu-trukaketa elektronikoa (EDI), inbentarioa kudeatzeko sistemak eta datu-bilketa automatizatua. Merkataritza elektroniko modernoak World Wide Web erabiltzen du transakzioaren bizi-zikloaren zati bat gutxienez, nahiz eta beste teknologia batzuk ere erabil ditzakeen, adibidez, korreoa.
Segurtasuna
E-negozio-sistemek, berez, segurtasun-arrisku handiagoak dituzte ohiko negozio-sistemek baino. Beraz, garrantzitsua da e-negozio-sistemek arrisku horien aurrean babes osoa izatea. Jende askok interneten bidez irispidea du negozioetara ohiko negozio batera baino. Bezeroek, hornitzaileek, enplegatuek eta beste pertsona askok egunero erabiltzen dute sistema jakin bat eta espero dute informazio konfidentziala segurua izatea. Hackers mehatxu handia da negozioen segurtasunerako. Enpresa eta bezeroei informazio pribatua eta konfidentziala, datuen egiazkotasuna eta datuen osotasuna bermatzea. Laneko segurtasuna babesteko eta informazioa segurtasunez gordetzeko metodoetako batzuk segurtasun fisikoko neurriak dira, baita datuen biltegiratzea, datuen transmisioa, birusaren aurkako softwarea, suzko hormak eta enkriptazioa ere, batzuk zerrendatzeko.
Pribatutasuna eta konfidentzialtasuna
Konfidentzialtasuna, negozioek informazio pertsonala beste negozio eta gizabanakoen eskura jartzen duten eremua da. Edozein negoziorekin, informazio konfidentziala segurua izan behar da eta bilatzailearentzat bakarrik eskuragarri egon behar da. Hala ere, hau are zailagoa bihurtzen da negozio elektronikoari dagokionean. Informazio hori bermatzeko bitarteko seguruak eduki behar dira erregistro eta fitxategi elektroniko guztiak baimenik gabeko sarbideetatik babesteko, baita informazio hori modu seguruan transmititzea eta datuak biltegiratzea bermatzeko ere. Enkriptatzea eta suzko hormak bezalako tresnek ardura hartzen dute arazo honi aurre egiteko e-businessean.
Egiazkotasuna
Negozio elektronikoek erronka handiagoak jartzen dituzte, informazio elektronikoa aldatzeko eta kopiatzeko errazagoa denez, egiazkotasuna ezartzea derrigorrezkoa da. Bi alderdiek ziurtatuta eduki nahi dute negozio-transakzio batean besteak nor izan behar duen, batez ere bezero batek agindu bat ezarri eta ordainketa elektronikoki egiten duenean. Hau bermatzeko modu komun bat da sare edo konfiantzazko alderdi batera sarbidea mugatzea sare pribatu birtuala erabiliz (VPN). Egiazkotasuna ezartzea are handiagoa da teknika konbinazio bat erabiltzen denean, eta teknika horiek "ezagutzen duzun zerbait" (hau da, pasahitza edo PIN a), "Behar duzun zerbait" (kreditu-txartela, alegia) edo "zaren zerbait" (sinadura digitalak edo ahotsa ezagutzeko metodoak) egiaztatzen dituzte. Hala ere, askotan "zaren zerbait" egiaztatzen da eroslearen "baduzun zerbait" (hau da, kreditu-txartela) eta "ezagutzen duzun zerbait" (txartelaren zenbakia) egiaztatuz.
Kostua
E-businessari eusten dien internetek, Estatu Batuetan soilik, 2trilioi dolareko kostua du. Web orri bakoitza kodifikatuta eta kodetuta mantentzeak, karga izugarria du. Hogeita batgarren mendean, negozio berriak bilatzen ari dira interneten presentzia estandarizatzen lagunduko dutenak, naturaltasunez uniformeagoa izateko mantenimenduaren kostuak murrizten laguntzeko.
Segurtasun konponbideak
Segurtasun konponbideei dagokienez, enpresa elektroniko jasangarriak datuen konfidentzialtasuna, egiazkotasun sendoa eta pribatutasuna behar ditu. Gauza asko egin daitezke gure negozio elektronikoa babesteko. HTTPS bezalako oinarrizko gauzekin abiatzea egokia litzateke, erasoetan zaurgarriagoa den HTTP protokolo zaharretik. Gainera, arreta osoa behar duten gainerako gauzak dira web serbitzari eta administrazio-panelak bermatzea, sarbide-segurtasuna, antibirusa eta antimalware softwarea.
Sarbidea eta datu-osotasuna
Hainbat modu daude Interneten gordetzen diren datuetara sar ez daitezen. Modu bat birusaren aurkako softwarea erabiltzea da. Pertsona gehienek erabiltzen dute sarea babesteko. Negozio elektronikoek hau erabili behar dute beren sistemara bidalitako eta jasotako informazioa garbia dela ziurta baitezakete. Datuak babesteko bigarren modu bat suebaki (firewall) eta sarearen babesa erabiltzea da. Su-horma sare pribatuetarako sarbidea murrizteko erabiltzen da, baita enpresa batek erabil ditzakeen sare publikoetarako ere. Suebakiak ere gaitasuna dute sarera sartzeko eta aholkuak emateko. Oso mesedegarriak dira hirugarrenak saretik kanpo edukitzeko. Wi-Fia erabiltzen duten negozioek babes modu ezberdinak aztertu behar dituzte, sare hauek errazagoak direlako. Sarrera babestuak, sare pribatu birtualak edo interneteko protokoloen segurtasuna aztertu beharko lituzkete. Sistema hau aldatu egiten da sartze posibleak daudenean. Enpresa batzuek tranpak edo "puntu beroak" jarri zituzten jendea erakartzeko eta orduan jakin ahal izango dute norbait noiz ari den inguru horretan sartzen.
Enkriptazioa
Enkriptatzeak, kriptografiaren zati dena, testuak edo mezuak irakurgaitza den kode bihurtzen ditu. Mezu hauek deszifratu egin behar dira norbaitentzat ulergarriak edo erabilgarriak izateko. Badago giltza bat pertsona edo enpresa jakin baten datuak identifikatzen dituena. Klabe publikoko enkriptazioarekin, bi giltza erabiltzen dira, bat publikoa da eta bestea pribatua. Publikoa enkriptatzeko erabiltzen da, eta pribatua deszifratzeko. Enkriptazio errealaren maila doitu egin daiteke eta informazioan oinarritu behar da. Gakoa letra-zerrenda sinple bat izan daiteke, edo letra nahasketa erabat ausazko bat. Enpresa batek erosi dezakeen softwarea dagoelako. Enpresa batek ziurtatu behar du giltzak ziurtagiri-autoritate batekin erregistratuta daudela.
Ziurtagiri digitalak
Ziurtagiri digital baten helburua, dokumentu baten jabea identifikatzea da, horrela, hartzaileak badaki benetako dokumentua dela. Enpresek hainbat modutan erabil ditzakete ziurtagiri horiek. Erabiltzaile izenak eta pasahitzak ordezkatzeko erabil daitezke. Langile bakoitzak behar dituen agiriak eskura ditzake, ziurtagiri hauek enkriptazioa ere erabiltzen dute. Hala ere, enkriptazio normala baino konplikatuagoak dira, informazio garrantzitsua erabiltzen bait dute kodearen barruan. Hau egiten dute dokumentuak egiazkoak direla ziurtatzeko, baita konfidentzialtasuna eta datuen osotasuna ere, beti enkriptatzen laguntzen dutenak. Konplikazioak egon daitezke arakatzeileak erabiltzean eta beraz, ziurtagiri anitzak erabili behar dituzte. Gaur egun, prozesua egokitzen ari da, eta errazagoa da erabiltzea.
Abantailak
Negozio elektronikoa aztertzean, abantaila asko ditugu, batez ere negozioa errazago egitera lotuta daudenak. E-Business erremintak martxan jartzearen onurak negozio-prozesuen kanalizazioan daude, eta ez hainbeste teknologia erabiltzean. Hona hemen batzuk:
Desabantailak
Hainbat abantaila eduki arren, badira desabantaila batzuk zuzendu behar ditugunak. Negozio elektronikoaren muga ohikoenak hauek dira:
Crinoidea
Krinoideo (Crinoidea) ekinodermoen phylum-eko izen bereko klaseko itsasoko animaliez esaten da. Itsasoko izarraren antzekoak izaten dira egituraz, baina haien aldean beso luzeak, meheak eta hegazti-lumen antzeko bizarrak izaten dituzte. Erdian disko biribil bat dute. Mikroskopioz baino ikus ez daitezkeen animaliak eta algak janez elikatzen dira.
Merkataritza mugikor
Saltoki mota horrek kontsumitzaileei eskaintzen dizkien abantailak eta erosotasuna direla eta logikoa denez, merkataritza-eredu hau ugaritu egin da eta gero eta pertsona gehiagok egiten dituzte erosketak online. Horrek negozio-aukera ematen dio edozein enpresari, merkaturatzen duen produktua edo zerbitzua edozein dela ere, horrek gero eta lehiakortasun handiagoa eragin du.
Historia
Global Mobile merkataritza-foroak (100 erakunde baino gehiago biltzen zituena) 1997ko azaroaren 10ean Londresen egindako jaurtiketa xehatua izan zuen. Kevin Duffey hautatua izan zen 1997ko azaroan egindako lehen bileran. Ehun konpainia horietatik, lehenengo biak Logica eta Cellnet izan ziren (ondoren O2 bihurtu zena). Nokia, Apple, Alcatel eta Vodafone bezalako erakunde kideek hainbat proba eta kolaborazio hasi zituzten.
Merkataritza-zerbitzu mugikorrak, 1997. urtean eman ziren lehenengo aldiz, lehen bi mugikorrek Coca-Cola vending makinak jarri zituztenean Helsinki inguruan, Finlandian. Makinek SMS mezuen bidez onartzen zuten ordainketa. Lan hau mugikorretarako hainbat aplikaziotara eboluzionatu zen, hala nola, telefono bidezko lehen banku zerbitzu mugikorra 1997. urtean Merita Bank of Finlandiak abiarazi zuen. 1998an, eduki digitalen lehen salmentak telefono mugikorretara jaitsi ahala, lehenengo deskarga komertzialak Finlandian Radiolinjak (gaur egun Elisa Oyjiren zati bat) abiarazi zituenean ahalbidetu ziren. 2000. urtearen hasieran, Mobilekin erlazionatutako zerbitzuak azkar hedatu ziren. Norbegiak parking-eko zerbitzuak mugikor bidez ordaintzeko aukera ezarri zuen, Austriak treneko zerbitzuak online ordaintzeko aukera ezarri zuen eta Japonian hegazkin zerbitzuak ordaintzeko aukera online bidez ezarri zuen.
Merkataritza mugikorren merkatu potentziala ustiatzeko, Nokia, Ericsson, Motorola eta Qualcomm bezalako telefonia mugikorren fabrikatzaileak ari dira WAP-aren smartphoneak garatzeko. 2007. urtean iPhone merkaturatu zutenetik, mugikorren merkataritza erabiltzeko sistemak aldatu dira, SMS sistemetatik gaur egungo aplikazio berrietara aldatu dira. SMS-ek segurtasun arazo garrantzitsuak ditu, nahiz eta oso eskuragarria izan. Gainera, gailu mugikor modernoen ahalbideen hobekuntzek aukera gehiago ematen dituzte merkataritza mota hau garatzekoan. Google Wallet Mobile Apple ( Google Pay Send gaur egun) 2011ko irailean martxan jarri zen Joint Venture baten bidez Vodafone, O2, Orange eta T-Mobile enpresen artean google-ren bidez salerosketak egiteko intentzioarekin. Gaur egun, bankuak hasi dira merkataritza mota honetan murgiltzen, online banku webguneak eta aplikazioak sortuaz eta 2022. urterako 2 bilioi erabiltzaile egongo direla estimatzen da eta ondorioz, inbertsio handiak egiten ari dira aplikazio hauek hobetzerakoan, segurtasun eta erosotasun handia ematen bait diete bezeroei.
Diru-transferentzia mugikorrak
Makina mugikor automatizatua ATM mota berezi bat da. Atributu gehienak geldirik egon behar dute, eta sarritan finantza-erakundeen, saltokien eta saltokien inguruan aurkitzen dira. ATM mugikor bat, aldiz, lekuz aldatu behar da. ATM mota hau, askotan, aldi baterako baino behar ez diren gertaera berezietan aurkitzen da. Adibidez, haragijale, feria eta dantzaldietan aurki daitezke. Mintegi eta tailerretan ere erabil daitezke, inguruan ATM erregularrik ez dagoenean. ATM mugikorrak autentifikatutako unitateak dira, eraikin edo itxiturarik behar ez dutenak. Normalean, ATM mugikor bat edozein kokapenetan jar daiteke eta transakzioak transmititu ditzake haririk gabe. Beraz, ez dago telefonorik eskura izan beharrik. ATM mugikorrek, hala ere, iturri elektriko batera iristea eska dezakete, nahiz eta badauden energia iturri alternatibo batzuk. Askotan, unitate hauek ehunen erresistentziazko materialez osatuak daude.
Txartel mugikorrak
Txartelak mugikorrak bihurtu daitezke teknologia baliatuz. Erabiltzaileek berehala erabili ahal izango dituzte txartelak, telefono mugikorra txarteldegian aurkeztuz. Erabiltzaile gehienak teknologia hau erabiltzen hasi dira. Adibiderik onena IRCTC izango litzateke txartela erabiltzaileentzako SMS moduan iristen denean. RFID bezalako teknologia berriak, gaur egun, elkarte-txartel digital bakar bat emateko erabil daitezke, hardware mugikorraren bidez, software egokiarekin lotuta.
Telefono mugikorrak, kupoiak eta leialtasun txartelak
Hauen banaketarako erabil daiteke. Gauza hauek telefono mugikorrera bidaltzen den seinale birtual baten bidez irudikatzen dira. Telefono mugikor bat eskaintzen duen bezero batek, salmenta puntuan dauden seinale horietakoren batekin, ohiko seinalea balu bezalako onurak jasotzen ditu. Saltokiek kupoiak bidaltzeko aukera dute bezeroei, bezeroaren gertutasun-maila handitzeko. Tresna konektatu bat erabiliz eta networking efektuak erosketa-esperientziaren barruan ere aukera dezake.
Edukien salerosketa
Gaur egun, eduki mugikorren erosketa eta banaketa app-ak eta telefono mugikorren jokoak dira. Telefono mugikorrak, audio-jotzaile eramangarriak eta bideo-jotzaileak gailu bakar batean bateratzeak, musika kantu eta bideoen erosketen eta banaketen hazkuntza ekarri du. Deskargak 4G sareekin funtzionatzen du, eta gailu mugikor batean pelikula bat erosi ahal izango da segundo pare batean.
Kokapenean oinarritutako zerbitzuak
Telefono mugikorraren erabiltzailearen kokapena informazio garrantzitsua da, mugikorretako merkataritzan edo merkataritza mugikorreko transakzioetan erabiltzen dena. Erabiltzailearen kokapena jakiteak aukera ematen du kokapenean oinarritutako zerbitzuetarako, hala nola:
-Tokiko deskontu eskaintzak..
-Pertsonen bilaketa eta ikuskapena.
Zerbitzu informatikoak
Informazio zerbitzu asko eman daitezke telefono mugikorretara ordenagailuetara bidaltzen den modu berean. Zerbitzu hauek artean:
-Albisteak.
-Akzioak.
-Kiroletako puntuazioa.
-Finantza-erregistroak.
-Trafikoari buruzko informazioa.
-Larrialdiko alertak.
Banka mobila
Bankuek eta beste finantza erakunde batzuek merkataritza mugikorra erabiltzen dute bezeroei informazioa eskuratzeko eta transakzioak egiteko aukera emateko, hala nola akzioak erostea, dirua itzultzea. Zerbitzu hau sarritan banku mugikor edo m-banking bezala aipatzen da.
Enkanteak
Azken hiru urteetan, alderantzizko enkante bidezko soluzio mugikorrak hazi egin dira. Enkante tradizionalek ez bezala, alderantzizko enkanteak (edo enkante baxuak) kontsumitzailearen telefonoan fakturatzen du. Alderantzizko enkanteek saltzaile mugikorraren itzulera handia eskatzen dute, kontsumitzaileari epe luzean transakzio anitzak egiteko eskatzen baitiote.
Miaketa mugikorra
Bezeroek smartphone mugikor bat erabiliz, online erosketak egin ditzakete ordenagailu pertsonalean egon beharrik gabe. Geo-kokapenaren eskuragarritasuna duten Marketineko app mugikor askok marketin mezu zehatzak ematen dizkiote pertsona egokiari une egokian.
Erosketa mugikorra
Merkataritza katalogoek bezeroen aginduak onar ditzakete elektronikoki, bezeroaren gailu mugikorraren bidez. Kasu batzuetan, bezeroak katalogoa elektronikoki ere eskura dezake, paperezko katalogoa bidali baino lehen. Erosketa mugikorrak egiten dituzten kontsumitzaileek baliozko zerbitzuak eta eskaintzak ere jaso ditzakete. Zenbait merkatarik sare mugikorrak eskaintzen dituzte, gailu mugikor baten pantaila eta erabiltzaile interfaze mugatua izateko ohikoak direnak.
Telefono mugikor bidezko ordainketa
Zuzenean egin daitezke ordainketak smartphone sistema baten bidez. Gartner analista enpresaren esanetan, denden sarreren %50a aplikazio mugikorren bidez egiten da eta gainera, zifra horren hazkuntza espero dute datozen urteetan.
Marketin mugikorra eta publizitatea
Mugikorren merkataritzaren esparruan, marketin mugikorrak gailu mugikorrei bidalitako merkaturatzeari egiten dio erreferentzia. Enpresek jakinarazi dute erantzun hobea ikusten dutela mugikorren marketin kanpainetatik kanpaina tradizionaletatik baino. Kontsumitzaileak merkatu-mezu bat jaso dezake edo kupoia deskontatu eta segundo gutxi barru, salmenta amaitzeko erabakia hartu.