cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gizarte politikak
Estatuaren funtzio garrantzitsuenetako bat da. Helburua gizartearen ongizatea izanik, politika hauen bitartez pobrezia eta bazterketa eragiten duten arazo sozialak eta politikoak identifikatu eta hauei soluzioa ematen zaie. Izan ere, gizartearen egituran eragiteko ahalmena dute, sektore desberdinetan esku hartuz. Gizarte politikaren barruan, besteak beste, hezkuntza, osasuna, gizarte segurantza, justizia soziala eta gizarte babesa daude.
Gainera, zientzia politikoaren diziplina zientifiko bat da. Zientzia normatibo bezala, ikerketaren eta hausnarketaren diziplina da. Alde batetik, naturarena eta enpirikoki frogatuak izan diren gizartearen hausturarena. Bestetik, eskubide sozialena, arau juridiko legez eta beste zientzia batzuekin. Ekintza politiko bezala, sistema politiko publiko baten bidez gauzatzen den gobernuaren, alderdi politikoak egiten dituzten eskaintzen eta gizarte-eragileen modalitate bat da.
Garapen ekonomikoaren lotura handia du. Beharrezkoak dira hazkunde ekonomikoa izateko eta herrialdeen egonkortasun politikoa lortzeko. Ondo garatuta dauden gizarte politikek lana eta garapena sustatu dezakete,  gizarte bazterketarekin amaitu eta zenbait gatazken amaiera ekarri dezakete. Ondorioz, garapeneko estrategia nazionaletan garrantzi handia hartzen dute.
Historia
XIX. mendeko amaieran, Europan hain zuzen ere, Gizarte Politikak jaio ziren eskubideko estatu sozialarekin batera, ekonomian eta gizartean esku-hartze bezala. Estatu liberaleko modeloak, estatuko esku-hartzerik gabe, sortu zituen bidegabekeriak galarazteko.
Baliabideek errealak eta benetakoak izan behar dute; eta proiektuak, posibleak; utopian, edo proposamen demagogikoetan ez erortzeko. Gizarte Politiketako planak dira: ospitale-eraikuntza eta eskolak, hiribilduak erauztera eta bere okupatzaileak leku erosoetan jartzera laguntzen duten etxebizitzako planak, familia ugariei edo desgaitutako seme-alabei laguntzak, eskola-beka planak, enplegurako sustapena, langabezia-asegurua, beste batzuen artean.
Motak
Gizarte Politikak giza ongizatea hobetzea eta heziketa kontuetan giza beharrak, osasuna, etxebizitza eta segurtasun ekonomikoa asetzea helburu du. Gizarte politiketako mota edo area garrantzitsuak hauek dira: babesari dagokion ongizatea, ondo sentitzeari dagokion ongizatea. Ingelesez Welfare eta well-being izenekin bereizten dira. Pobreziaren murriztapena, gizarte-segurantza, justizia, langabezia-asegurua, bizitza-baldintzak, animalien eskubideak, pentsioak, osasun-asistentzia, etxebizitza soziala, familiaren politika, gizarte-laguntza, haurtzaroaren babesa, baztertze soziala, hezkuntza edo heziketa-politika, delinkuentzia eta justizia penala, hiri-garapena eta kontu laboralak.
Prozedurazko politika substantiboak
Politika substantiboez hitz egiterakoan, adituek dihardute gobernuak egin behar duen hartaz guztiaz. Autobide-eraikuntzatik, langabezia-subsidioen ordainketaraino, politika hauek zuzeneko isla dute abantailetan herritarrentzat.
Prozedurazkoei dagokienez, akzioak garatzeko moduarekin ikusi behar dituztenak dira. Organo administratibo politika sozialak praktikara eramatearen arduradunak antolatzeko arduradunak dira. Halaber, seinalatzen dute ere nortzuk izango diren onartzen diren legeak emateko arduradunak.
Politika banakor, arautzaile, autoarautzaile eta birbanatzaileak
Politika sozialak sailkatzeko beste modu bat gizartean duten efektuaren mendean egonez. Zentzumen horretan, banakorrak baliabideak ematen dituzten haiek edo populazioaren talde komunak dira.
Bestalde, arautzaileak portaerak arautzen dituzten haiek dira, bai banakoena bai taldeetakoena. Politika autoaraultzaileak aurrekoaren oso antzekoak dira, nahiz eta erregulazio hau berezko eragindako taldearen barnetik produzitzen duen desberdintasun bezala izan.
Azkenik, politika birbanatzaileak administrazioak burutakoak dira, ondasuna gizartearen sektore guztietara irits dadila saiatzeko. Hauek Ongizateko Estatua bereizten dutenak dira. Ohikoenen artean gizarte-segurantza-sistemak aurkitzen dira.
Politika material eta sinbolikoak
Politikak sailkatzeko hirugarren modua, herritar partikularrei ematen dizkieten onuren araberakoa da. Zentzu honetan, materialak dira laguntza ematen dutenak zeregin zehaztuentzako, unibertsitarioentzat bekak izan daitezken bezala.
Beste alde batetik, azken urteetan politika sinbolikoak deitzen diren hoiek asko bultzatu dira. Hauek pentsamolde orokorra kaltetutako taldeen aurrean aldatzen saiatzen direnak dira. Aurrekoaren adibidea xenofobiaren edo homofobiaren kontrako kanpainak dira. Heziketa-eremuan hasi ohi dira, gainerako populazioa gero bere gain hartuz.
Erakundeak
Historikoki, ministerio sail nazional bat egon izan da gizarte politikaz arduratzeko. Hala ere, Estatu espainolean, adibidez, autonomia erkidego bakoitzak eskualdeko kontseilaritza edo udalerriko kontseilaritza du gai honetan jarduten dena. Gobernu talde bakoitzak politika hauen inguruko antolamendu desberdina du, baina normalean lan ministerioaren, hezkuntza ministerioaren eta osasun ministerioaren baitan kokatzen da gizarte politika.
Gizarte politika osatzen duten erakunde edo instituzio garrantzitsuenak hauek dira: instituzio publikoak, ongintzako zentroak eta GKE-ak.
Gizarte zerbitzu publikoak bazterketa sozialari konponbidea eman eta beharrizan desberdinak duten pertsonei laguntza eskaintzen arduratzen den Estatuko organismoa da. Honetarako, ministerioak daude, hauek egiten dute lana berdintasun sozialean, familietan, pertsonen babesean eta diskriminazioen aurkako borrokan ardazten da. Horretarako, instituzio familiarrak, hezkuntza instituzioa, instituzio politikoa eta instituzio ekonomikoa sortu ziren.
Ongintzako zentroei eta GKE-ei dagokionez, erakunde hauek ez dute helburuen artean inolako irabazi ekonomikorik lortzea. Arazo sozialak pairatzen dituzten kolektibo desberdinak laguntzen dituzte. Gaur egun, 35.000 erakunde inguru daude, bakoitza gai desberdin bati lotua (Cáritas, ANAR…), baina denak helburu berarekin: arazoak dituzten pertsonak laguntzea.
Ereduak: Ongizate Estatuak
Gizarte politiken ezarpenak garatuz joan ahala, aurretik zegoen “Estatu sozial” eredutik gaur egun indarrean dagoen “Ongizate estatu” (ingelesez, welfare state) deituriko estatu eredura igaro gara; “Ongizate estatua” gizarte politiken modalitaterik berriena da, hain zuzen ere. Eredu berri honek “Estatu sozial” kontzeptua eta honekiko nozioa garatu egin du, Estatuak hiritarren beharretan zuzenki esku hartzen duelarik: batetik, gogobetetze objektiboaz (kuantitatiboa) arduratzen da eta, bestetik, gogobetetze subjektiboaz (kualitatiboa), beti ere gobernuan dagoen alderdi politikoaren interes ideologikoen arabera. Estatu mota honek “herritarren eskubide sozialak” konstituzioan barneratzen dituenez, hiritar guztiei hainbat prestazio, laguntza eta zerbitzu eskaintzen zaizkie hezkuntza-, osasun- eta lan-arloan: osasun unibertsala, hezkuntza publikoa, gizarte zerbitzuak eta lan-politikak. Izan ere, estatuak publikoki babes soziala aitortzen duenez, kapitalismoak eragindako ezberdintasun sozialei eta bazterketa-egoerei aurre egiteko gizarte politikak abian jartzeko betebeharra dauka.
Ongizate Estatu eredu ezberdinak daude:
Eredu motaren arabera, Estatu bakoitzak gizarte politikak ezartzeko era ezberdinak ditu. Munduko potentziak aztertzean honen adibide argiak ikus ditzakegu; Ameriketako Estatu Batuek eta Europar Batasunak, adibidez, ezberdintasun nabariak dituzte. Amerikako Estatu Batuek eredu anglosaxoia bereganatu duten heinean, Europar Batasunak bere gizarte politika propioak ezartzeko metodoa garatu du Europar Komunitateen ondarearen (ingelesez, Community acquis) bidez, beti ere kontuan harturik Estatu kideen artean “Ongizate estatu” eredu ezberdinak daudela.
Europar Batasuna eta Gizarte Politika
Europar Batasunaren gizarte politika edo komunitatearen gizarte politika Europar Komunitateen ondarearen (ingelesez, Community acquis) alderdi bat da, sistema juridiko konplexu bat osatzen duena. Politika honen eginkizuna lan- eta enplegu-harremanen alor materialak eta formalak arautzean datza, bai Estatu kideengan bai dimentsio transnazionalago batean ere. Batasunaren aurreko elkarte aitzindarietan komunitatearen gizarte politika politika ekonomikoarekiko mendekotasun baten barnean kokatzen eta ulertzen zen. Denborarekin, ordea, gizarte politika autonomia eskuratuz joan da, guztiz lortu ez duen arren oraindik ere.
Europar Batasunaren Gizarte Dimentsioa
Gaur egun dugun gizarte gaien inguruko testuingurua Erromako Itunaz geroztik Europar Komunitateen garapenean emandako mugarrien bidez sortu eta garatutakoa da. Erromako Itunaren bitartez Europako Ekonomia Erkidegoa sortu zenean, Europar Batasunaren elkarte aitzindarietako bat izango zena, indarrean zegoen pentsamendu politikoa merkatuak mugatutakoa eta bideratutakoa zen. Europako Ekonomia Erkidegoaren jatorrizko sei estatuen usteetan (Alemaniako Errepublika Federala, Frantzia, Herbehereak, Luxenburgo, Belgika eta Italia), enpresek berdintasunezko baldintzetan lehian aritzeko baimena eskuratzen bazuten, hazkunde ekonomikoak bultzatutako garapen sozial bat emango zen. Hortaz, Europar Batasunaren gizarte dimentsioa hazkunde ekonomikoaren gizarte eraginak ekiditeko edo arintzeko zuzendua zegoen. Gaur egun ere oraindik ikuspegi honen bitartez ulertzen da hein handi batean; Europar Batasuneko testuinguruan zerbitzuak ez dira zuzenki eskaintzen. Gizarte politikak araudi bidez gauzatzen dira nagusiki, zuzentarauen bitartez bereziki, estatu kideetan legeria edo hitzarmen kolektiboa erabilita inplementatuz. Berriki, politikak koordinatzeko metodo ireki bat erabiltzen hasi da ere.
Gizarte Dimentsioaren bilakaera
Europako Gizarte Eredua (ingelesez, European Social Model) etengabe eraldatzen ari da; izan ere, Europar Batasun mailan eta baita maila subsidiario batean ere adierazitako jomugen eta balioen adierazpenen arteko tentsioaren islapena da.
Erromako Ituna batasun ekonomiko bat sortzera zuzenduta zegoenez, gizarte politikei garrantzi txikia eman zitzaien. 248 artikuluetatik 12 gizarte politiken inguruan idatzitakoak ziren (117-28 artikuluak), 119.ak emakumeek gizonekiko soldata berdina izateko zuten eskubidea aitortzen zuelarik. Artikulu hauek, dena den, merkatuaren desitxuratzea ekiditeko helburuarekin eginak ziren eta ez inolako helburu sozial batekin. Londreseko Itunean 1949an sortutako Europar Kontseiluak gizarte politiketan ekarpen nabariagoa izan zuen; 1961an Europako Gizarte Gutuna onartu zuen, Giza Eskubideen Konbentzioaren homologo sozialtzat eta ekonomikotzat hartu dena. 1974an Kontseiluak Gizarte Ekintza Programa osatu zuen politika komunitarioaren ikuspuntua norabidez aldatzearren; ikuspuntu ekonomiko hegemonikotik sozialago batera aldatu beharra ikusi zuten. 1993an indarrean jarritako Maastrichteko Itunak, Europar Batasunaren sortzaileetako bat, aurrerapauso bat suposatu zuen; gizarte politiken inguruko Protokolo Sozial baten integratzea eman zen, estatuen arteko esku-hartzean harmonia bilatzearren.
Nieppe
Nieppe Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Nieppe udalerrian erroldatutako biztanleak 7.568 ziren. Familiak 2.852 ziren, horien artean 692 pertsona bakarrekoak ziren (272 bakarrik bizi ziren gizonak eta 420 bakarrik bizi ziren emakumeak), 788 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.120 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 252 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 3.058 etxebizitza zeuden, 2.914 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 135 hutsik zeuden. 2.479 etxeak ziren eta 524 apartamentuak ziren. 2.914 etxebizitza nagusietatik 1.830 bere jabearen bizilekua ziren, 1.049 alokairuan okupaturik zeuden eta 35 doan lagata zeuden; 57 etxek gela bat zuten, 152 etxek bi zituzten, 323 etxek hiru zituzten, 685 etxek lau zituzten eta 1.697 etxek bost zituzten. 1.872 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.318 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.221 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 5.058 ziren, horien artean 3.635 aktiboak ziren eta 1.423 inaktiboak ziren. 3.635 pertsona aktiboetatik 3.312 lanean zeuden (1.761 gizon eta 1.551 emakume) eta 323 langabezian zeuden (157 gizon eta 166 emakume). 1.423 pertsona inaktiboetatik 477 erretiraturik zeuden, 572 ikasten zeuden eta 374 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Nieppe udalerrian 2.977 unitate fiskal zeuden, 7.612 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.642 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 327 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 6 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 22 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 31 eraikuntza enpresak ziren, 108 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 17 garraio enpresak ziren, 13 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 6 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 25 finantziazio enpresak ziren, 10 higiezinen enpresak ziren, 32 zerbitzu enpresak ziren, 37 administrazio publikoko enpresak ziren eta 16 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 65 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 5 banku bulegoak, 2 funerariak, 9 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 autoeskolak, 9 zurginak, 13 iturginak, 3 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 7 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 5 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 2 tintoreriak.
2009an zeuden 40 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 3 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 4 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 5 okindegiak, 2 harategiak, 2 liburu dendak, 2 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 2 zapata-dendak, 1 elektrotresna denda zen, 3 altzari dendak, 1 kirol-denda zen, 2 lur eta paretak apaintzeko dendak, 1 drogeria zen, 2 lurrin-dendak, 1 bitxi-denda zen eta 6 lore-dendak ziren.
2000. urtean Nieppe udalerrian 39 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.023 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 haur-eskola eta 4 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Nieppe udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 385 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saint-Paul-sur-Ubaye
Saint-Paul-sur-Ubaye Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Proventza Garaiko Alpeak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Paul-sur-Ubaye udalerrian erroldatutako biztanleak 224 ziren. Familiak 95 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 31 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 326 etxebizitza zeuden, 100 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 215 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 303 etxeak ziren eta 22 apartamentuak ziren. 100 etxebizitza nagusietatik 78 bere jabearen bizilekua ziren, 18 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 12 etxek bi gela zituzten, 25 etxek hiru zituzten, 34 etxek lau zituzten eta 29 etxek bost zituzten. 57 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 56 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 35 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 135 ziren, horien artean 80 aktiboak ziren eta 55 inaktiboak ziren. 80 pertsona aktiboetatik 78 lanean zeuden (45 gizon eta 33 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 gizon). 55 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 19 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 24 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 9 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 1 igeltseroa, 1 zurgina, 1 iturgina, 2 argiketariak eta 2 jatetxeak.
2000. urtean Saint-Paul-sur-Ubaye udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 384 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saint-Maurice-Crillat
Saint-Maurice-Crillat Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Maurice-Crillat udalerrian erroldatutako biztanleak 208 ziren. Familiak 88 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 208 etxebizitza zeuden, 89 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 106 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 194 etxeak ziren eta 14 apartamentuak ziren. 89 etxebizitza nagusietatik 76 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 25 etxek lau zituzten eta 53 etxek bost zituzten. 78 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 46 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 38 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 127 ziren, horien artean 100 aktiboak ziren eta 27 inaktiboak ziren. 100 pertsona aktiboetatik 93 lanean zeuden (54 gizon eta 39 emakume) eta 7 langabezian zeuden (3 gizon eta 4 emakume). 27 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Maurice-Crillat udalerrian 97 unitate fiskal zeuden, 220,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.539 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen eta 1 zurgina.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Saint-Maurice-Crillat udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Edmund Goulding
Edmund Goulding (Feltham, Middlesex, 1891ko martxoaren 20a - Los Angeles, 1959ko abenduaren 24a) Britainia Handiko zinemagilea izan zen. Lehen Mundu Gerran parte hartu ondoren, Estatu Batuetara joan zen eta Hollywooden aritu zen lanean Metro-Goldwyn-Mayer-entzat, Warnerentzat, eta, azken urteetan, 20th Century Foxentzat. Haren filmetan lan egin zuten emakumeen zuzendaritzan arreta berezia jarri izan zuen beti. Haren gidaritzapean aritutako antzezle eta film batzuk dira, besteak beste: Greta Garborekin Gran Hotel (1932) eta Love (1927, Ana Kareninaren lehen bertsioa); Gloria Swanson, The trespasser (1929); Norma Shearer, Riptide (1934). Baina batez ere Bette Davisekin egin zituenak izan ziren ospe handienekoak: That certain woman (1937, Emakume ziur hori); Dark victory (1939, Garaipen iluna); The old maid (1939, Neska zaharra); eta The great lie (1941, Gezur handia).
Saint-Maurice-Crillat
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Deiradoceras
Deiradoceras ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren, Albiarrean, hau da, orain dela 112 milioi urtetik 99,6 milioi urtera gutxi gorabehera. Lehen agerpena Albiarreko goiko estratuetan eman zen.
Dai Takeda
Dai Takeda (武田 大, 1989ko urriaren 24a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Giravanz Kitakyushu eta Kagoshima United FC.
Esmeralda
Esmeraldak edo bertisteak berilo mineralaren (Be3Al2( SiO 3)6) aldaeren multzo bat dira. Beren ezaugarri bereizgarria kromoaren eta zenbaitetan banadioaren aztarna-kantitateek ematen dieten kolore berdea da.
Solčany
Solčany Eslovakiako udalerri bat da, Topoľčanyko barrutian kokatuta. 20,02 km²ko azalera du eta 2477 biztanle 2017ko datuen arabera.
Esmeralda
Esmeralda hitza latin arruntetik dator: esmaralda/esmaraldus, latineko smaragdus hitzaren aldaera dena. Azken hau antzinako grezieran mailegatua zen hizkuntza semitikoen batetik.
Solčany
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1113. urtekoa da.
Zingibereno
Zingiberenoa Jengibrearen (Zingiber officinale) oliotan agertzen den molekula nagusia da. Egitura kimiko aldetik seskiterpeno bat da.
Jengibrearen errizomako olio usaintsuaren %30a inguru osatzen du eta jengibreari usain eta zaporea ematen dion molekula da.
Hundsbach (Alsazia)
Hundsbach Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Hundsbach udalerrian erroldatutako biztanleak 292 ziren. Familiak 99 ziren, horien artean 17 pertsona bakarrekoak ziren (17 bakarrik bizi ziren gizonak), 17 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 52 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 13 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 120 etxebizitza zeuden, 103 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 110 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 103 etxebizitza nagusietatik 95 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 6 etxek hiru zituzten, 19 etxek lau zituzten eta 76 etxek bost zituzten. 95 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 26 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 68 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 189 ziren, horien artean 141 aktiboak ziren eta 48 inaktiboak ziren. 141 pertsona aktiboetatik 125 lanean zeuden (71 gizon eta 54 emakume) eta 17 langabezian zeuden (9 gizon eta 8 emakume). 48 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 19 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Hundsbach udalerrian 105 unitate fiskal zeuden, 287 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.707 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Hundsbach udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden, 75 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Leptonotus elevatus
Leptonotus elevatus Leptonotus generoko animalia da. Arrainen barruko Syngnathidae familian sailkatzen da.
Highland Clearances
Ingelesez Highland Clearances (euskaraz: "Lur Garaietako garbiketa") edo Eskoziako gaeleraz Fuadaich nan Gàidheal (euskaraz: "Gaelikoen kanporaketa") XVIII. mendean zehar Eskoziako Lur Garaietako biztanleriaren behartutako tokialdatzea izan zen. Lekualdaketa honek Eskoziako kostalderantz, Lur Beherantz eta atzerriranzko bidea hartu zuen migrazio masiboa eragin zuen. Eskozian egindako "garbiketa" Erresuma Batuko nekazaritza-sistemaren aldaketa osoaren beste pauso bat izan arren, Eskozian beste lekuetan baino latzagoa izan zen. Kronologikoki berantiarra izateak, eskoziar legeek epe laburreko errentariei emandako babes ezak, gizartea antolatzen zuten klanen desagerpenak eta kanporatze aginduen bortizkeriak Highland Clearances prozesua nabarmendu zuten.
Erresuma Batuko nekazaritzaren industrializazioak Ingalaterran ez ezik Eskoziako hegoaldean ere (Lowland Clearances izeneko prozesua) jadanik arazoak sortu zituen. Hala ere, Eskoziako iparraldeak bere hizkuntza eta sistema sasi-feudala mantendu zituen (klanak). Hori zela eta emigrante eta bere ondorengoen artean kexak eta gaitzondoa sortu zituen, hirietako auzo-pobreetan edo lur-jabeentzat langile edo crofter bihurtuak.
Saint-Palais-de-Phiolin
Saint-Palais-de-Phiolin Frantziako udalerria da, Itsas Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Etxebizitza
2007an 132 etxebizitza zeuden, 94 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 32 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 129etxeak ziren. 94 etxebizitza nagusietatik 76 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 26 etxek lau zituzten eta 51 etxek bost zituzten. 79 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 44 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 40 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 132 ziren, horien artean 91 aktiboak ziren eta 41 inaktiboak ziren. 91 pertsona aktiboetatik 83 lanean zeuden (41 gizon eta 42 emakume) eta 8 langabezian zeuden (5 gizon eta 3 emakume). 41 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Palais-de-Phiolin udalerrian 85 unitate fiskal zeuden, 189 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.520 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 5 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 3 igeltseroak ziren eta 2 zurginak.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen eta 1 liburu denda zen.
2000. urtean Saint-Palais-de-Phiolin udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lugagnac
Lugagnac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Lugagnac udalerrian erroldatutako biztanleak 117 ziren. Familiak 52 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 103 etxebizitza zeuden, 56 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 45 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 101 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 56 etxebizitza nagusietatik 46 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 10 etxek bi zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 22 etxek bost zituzten. 34 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 20 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 28 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 75 ziren, horien artean 49 aktiboak ziren eta 26 inaktiboak ziren. 49 pertsona aktiboetatik 45 lanean zeuden (23 gizon eta 22 emakume) eta 4 langabezian zeuden (3 gizon eta 1 emakume). 26 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Lugagnac udalerrian 56 unitate fiskal zeuden, 111 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.579 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 1 iturgina.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra altzari denda bat zen.
2000. urtean Lugagnac udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Loxops coccineus
Loxops coccineus Loxops generoko animalia da. Hegaztien barruko Fringillidae familian sailkatua dago.
Ferdowsiita
Ferdowsiita mineral bat da.
Ezaugarriak
Ferdowsiita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 - 3 da.
Meloisey
Meloisey Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Meloisey udalerrian erroldatutako biztanleak 283 ziren. Familiak 120 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 48 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 184 etxebizitza zeuden, 124 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 40 bigarren erresidentzia ziren eta 20 hutsik zeuden. 180 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 124 etxebizitza nagusietatik 102 bere jabearen bizilekua ziren, 19 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 7 etxek bi zituzten, 20 etxek hiru zituzten, 19 etxek lau zituzten eta 77 etxek bost zituzten. 95 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 50 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 65 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 181 ziren, horien artean 138 aktiboak ziren eta 43 inaktiboak ziren. 138 pertsona aktiboetatik 124 lanean zeuden (64 gizon eta 60 emakume) eta 14 langabezian zeuden (8 gizon eta 6 emakume). 43 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Meloisey udalerrian 141 unitate fiskal zeuden, 338,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.311 euro zen.
Balutxi
Balutxi (بلوچی) Iranen eta Pakistanen hitz egiten duten indoariar hizkuntza bat da. Pakistango bederatzi hizkuntza ofizialetako bat da.
Meloisey
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 1 iturgina.
2000. urtean Meloisey udalerrian 30 nekazaritza-ustiategi zeuden, 152 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Skittles
1973an sortu zuten enpresa ingeles baten eskutik eta 1982an, AEBn hasi ziren ekoizten.
Zaporeak
Skittles barietate asko existitzen dira:
Tom Thumb
Charles Sherwood Straton (Bridgeport, Connecticut, 1838ko urtarrilaren 4a - ib., 1883ko uztailaren 15a) Tom Thumb jenerala ezizenez ezagunagoa, nanismoa jasan zuen artista estatubatuarra izan zen, bere garaiera txikiagatik, arrakasta handiz antzoki eta ikuskizun bitxietan erakutsi egin zena.
Bizitza goiztiarra
Bridgeporteko (Connecticut, AEB) arotz baten semea zen, 1855ean hil zena. Bere gurasoak eta anai-arrebak tamaina normalekoak ziren eta jaio zenean handi samarra izan zen, 4,300 kg pisatuz. Bere garapena normala izan zen sei hilabete bete arte, bat-batean hazteari utzi zionean. 1842an, bost urterekin, 64 cm neurtzen eta 6,8 kg pisatzen jarraitzen zuen, baina bestela oso osasuntsu zegoen. P. T. Barnum jakinaren gainean jarri zuten eta berarekin elkarrizketatu zen, egia esan, adimentsua eta proportzionatua zela egiaztatuz. Berehala hitzartu zuen gurasoekin bere erakustaldia, astean hiru dolarren truke, haurraren eta amaren mantenua, eta kantu, dantza eta mimo eskolak ordaindu zizkion. Izen orokor bezala Tom Thumb eman zion (Tom Thumb Erpurutxo ipuin tradizionaleko pertsonaiaren ingelesezko izena da). Hamaika urte zitueela ziurtatzen zuen benetan txikia zela ikus zedin, eta herrialdean zehar biran eraman zuen, non pertsonaia historiko ospetsuak imitatzen zituen eta komedia-ekitaldi batean figurante normal batekin aritzen zen.
Barnum eta arrakasta
Ondoren, 1844an Ingalaterrara abiatu ziren. Barnumek zenbait te antolatu zituen Rothschild baronesak harrera egitea lortu zuen arte, honen bitartekaritzak Buckhinghameko jauregira gonbidatzea lortu zuelarik. Bere publizitate filosofia ospetsuari jarraituz, Barnumek Egyptian Hall alokatu zuen Tom Thumben emanaldietarako, baina errege harreraren gauean, emanaldia eten eta kartela zintzilikatu zuen: "Gaur gauean, itxita. Tom Thumb jenerala Buckhingham Palacen dago, Bere Maiestatearen aginduz ".
Skittles
Zaporeak
Skittles Ice Cream:
Skittles Wild Berry:
Tom Thumb
Barnum eta arrakasta
Viktoria erreginaren eta haren gortearen aurrean harrera arrakastatsua izan zen, eta ikusleen interesa handitu egin zen. Egyptian Halleko asistentzia hain izan zen handia, ezen irabaziak egunean bostehun dolarretik gora izatera iritsi ziren. Erreginak beste bitan gonbidatu zituen jauregira, eta horietako batean pony bikote batek tiratutako neurrira egindako gurdi txiki bat oparitu zion Tomi. Libreaz jantzitako nano kotxezain batek gidaturik. Tom paseatzen eta berarekin ibiltzen zen, londrestarren harridura eta jakin-minaren aurrean. Ibilgailua Sarasotan (Florida) dago gaur egun.
1845ean Parisetik eta Belgikatik jarraitu zuten bira. Parisen, Luis Felipe erregearen aurrean aritu zen, Salle Musarden egunero bi emanaldi eskainiz, halako arrakastarekin, ezen sarrerak bi hilabete lehenago agortu baitziren. Thom Thumb jenerala Longchampeko zaldi lasterketetara joan zen bere berlina txikian. Europako bira hain ospetsua egin zuen, ezen panpinak eta pastelak sortu zituzten bere itxurarekin, eta Tom Thumb izeneko jatetxe bat inauguratu zuten Parisen. Ingalaterrara itzuli ziren AEBetara itzuli aurretik.
Skittles
Zaporeak
Skittles Carnival:
Tom Thumb
Barnum eta arrakasta
Tom Bridgeportera itzuli zen, aberats eta ospetsu. Lur sail handi bat erosi zuen kanpoaldean, altzariz hornitutako etxe bat, aisialdirako lurrunezko yate bat eta odolgarbien ukuilu bat. Barnumek ere gauza bera egin zuen, baina Iranistan bere lokal berri eta gogaikarrienaren suteak eta zorigaiztoko hainbat inbertsiok hondamendira eraman zuten. Orduan lagunak laguntzera joan zitzaizkion eta Tom ere haren esanetara jarri zen berriro. Cornelia Howard neskatila miresgarriarekin batera bira berriak hasi zituzten eta are aberatsago bihurtu ziren.
Kasu bitxi batean, 1847an Tom berriro hazten hasi zen, oso poliki. 1851an 74 cm-ra iritsi zen eta 1856an 82,6 cm-ra. 1862ko urriaren 3an masoi bilakatu zen, 89,91 neurtzen zuen 1,91ko beste hautagai batekin hasi zen unean.
K.a. 383
K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
Tom Thumb
Ezkontza
1862an, bere lagun Barnumen American Museumera egindako bisita batean, kontratatu berri zituen beste bi nano proportzional ezagutu zituen, 76 cm-ko Nutt Komodoroa eta 81 cm-ko Lavinia Warren dotorea. Tom txundituta geratu zen dama xarmantarekin eta gorteiatzen hasi zen. Ezkontzeko proposatu zion, eta berak onartu egin zuen. Tomen amak kontra egin zion, Barnumen beste publizitate trikimailu bat zelakoan, baina Tomek bikotearen sentimenduen errealitatea baieztatu zion, eta orduan berak baiezkoa eman zuen. Ezkontzak New Yorkeko egunkari guztien azala hartu zuen. 1863ko otsailaren 10ean, eguerdian, New Yorkeko Grace Churchen ospatu zen ezkontza, ia 2.000 gonbidaturekin eta eliza inguratzen ari zen jendetzarekin. Barnum senargaien aurretik sartu zen. Irteeran, goraipatuak izan ziren Metropolitan hoteleraino, non oturuntza ospatu zen. Ezkongaiek zutik zeudenen agurrak eta zorionak jaso zituzten isats-piano baten gainean, eta dantzaldia New York Excelsior Band taldeak girotu zuen. Straton senar-emazteak, ondoren, Etxe Zurian jaso zituen Abraham Lincoln presidenteak. Tomi galdetu zionean ea gerra zibilerako iradokizunik ba ote zuen, honela erantzun zion: "Barnum nire lagunak hilabete bakar batean amaituko zuen berarekin". Ondoren, eztei-bidaia batean abiatu ziren Europan eta Britainiar Indian zehar.
Azken urteak
Seme bat izan zutela esan zen, Minnie izeneko neskato bat, hilabete gutxira hil zena, baina gehienek uste dute ustezko haurra Barnumen trikimailu bat izan zela. Tom Thumben azken agerpena Ingalaterran 1878an izan zen ongintzako gala batean. Bikotea luxuz inguratuta bizi izan zen Tom hil arte. 1883ko urtarrilaren 10ean Milwaukeeko Newhall Housen ostatu hartu zuten, hotelean sute bat piztu zenean. 71 pertsona hil ziren, eta Stratondarrak keak itota hiltzeko zorian egon ziren, Sylvester Bleeker euren ordezkariak salbatu aurretik. Tomen osasuna ahuldu egin zen tragediaz geroztik, eta azkenean kolapsoa izan zuen 1883ko uztailaren 15ean. Hiltzean 45 urte zituen, 1,02 metro neurtzen zuen eta 32 kg pisatzen zituen. 20.000 pertsona baino gehiago joan ziren hiletara, eta P. T. Barnumek tamaina naturaleko estatua bat enkargatu zuen, hilobiaren aurrean obelisko baten gainean jarria izan zena, Bridgeporteko Mountain Groveko hilerrian. 35 urte beranduago hil zenean, Lavinia bere ondoan lurperatua izan zen hilarri sinple batekin, non "bere emaztea" irakur daitekeen. Senarra hil ondoren, Tomek bere dirutza kapritxo eta inbertsio txarretan xahutu zuela jakin zuen. Primo Magri kondea izeneko nano italiar batekin ezkondu zen berriro, eta biran joan ziren, baina Tomen ospea eta Barnumen talentua gabe, porrota izan zen. Lavinia 78 urte zituela ahaztuta hil zen, Coney Islanden, non bere senarrarekin erakusten zen.
1959an bandalo batzuek Tomen hileta estatua suntsitu zuten, herri harpidetzak bildutako diruekin berreskuratu zena.
K.a. 383
K.a. 400ko hamarkada | K.a. 390ko hamarkada | K.a. 380ko hamarkada | K.a. 370ko hamarkada | K.a. 360ko hamarkada
Geminiano
Geminiano Brasilgo udalerri bat da, Piauí estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
K.a. 383
K.a. 388 | K.a. 387 | K.a. 386 | K.a. 385 | K.a. 384 | K.a. 383 | K.a. 382 | K.a. 381 | K.a. 380 | K.a. 379 | K.a. 378
Jean-François de La Pérouse
Jean-François de La Pérouse, jaiotza-izenez Jean François de Galaup (Le Guo, Albitik hurbil, Frantzia, 1741eko abuztuaren 23a - Vanikoro uhartea, Ozeania, 1788) frantses itsasgizona izan zen.
Biografia
1756an itsas armadan sartu zen eta, Kanada aldean ingelesen aurkako ekinaldietan parte hartu ondoren, lur berrien konkistarako espedizio bat antolatu zuen 1785ean.
Hego Amerikatik igaro ondoren, iparralderantz jo eta Pazko uhartea eta Sandwich uharteak (Hawaii) igaro eta gero, Necker uhartea aurkitu zuen, Makaoko itsasertza jo baino lehen. Japonia aldera joan zen ondoren, eta Hokkaido eta Sakhalin uharteen arteko itsasartea zeharkatu zuen (La Pérouse itsasartea gaur egun). Hegoalderantz abiatu zen ondoren, eta Samoa eta Australiara bideratu zen. Australiako Botany badiako itsasertzean idatzi zituen azken gutunak (1788); urte horretan bertan hil zuten Vanikoro uhartean.
Nyctimene certans
Nyctimene certans Nyctimene generoko animalia da. Chiropteraren barruko Pteropodidae familian sailkatuta dago.
Urko Olazabal
Urko Olazabal (Bilbo, 1978) euskal aktore, zuzendari eta gidoilaria da. Zineman nahiz telebistan lanean ibili ondoren, ospea Iciar Bollain en Maixabel filmaren eskutik etorri zitzaion, 2021 an. Lan honengatik Taldeko gizonezko aktore onenaren Goya Saria jaso zuen.
Ibilbidea
Euskal Herriko Unibertsitatean Arte Ederrak ikasi eta gero, antzezpen eta zuzendaritza esparruetan jaso zuen prestakuntza, Bizkaiko Antzerki Ikastegian (BAI). Horrezkeroztik bere ibilbide profesionala zinema nahiz telebistan jorratu du, gehienbat Euskal Herrian. Aktore moduan egindako lanez gain, bi laburmetrai idatzi eta zuzendu ditu: Anujin (Medina del Campoko zinema jaialdian gidoi onenaren sariaren irabazlea ) eta Mithyabadi.
Rose (Kornualles)
Rose, 'Ros', Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da.
Doritos
Doritos Frito Lay multinazionalak merkaturatutako tortilla chipen marka da. Marka hori liderra da tortillazko chipetan mundu osoan eta historia osoan; Frito Layren marka errentagarrietariko bat izan da. Doritosen zapore ohikoena gaztarena da, baina pizza, taco, hanburgesa, saltsa berde, isilpeko zapore eta bestelako zaporeetakoak ere badira.
Kodersdorf
Kodersdorf Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Sicyopterus longifilis
Sicyopterus longifilis Sicyopterus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Garoa Martinez
Garoa Martinez Anasagasti (Bermeo, Bizkaia, 1997ko irailaren 24a) kirolaria da, halterofilian nabarmendu dena.
Ibilbidea
Eskubaloia, judoa, gimnastika erritmikoa eta bestelako kiroletan aritutakoa da Martinez. 15 urte zituela, oinetan ebakuntza baten ondorioz, gimnastika utzi behar izan zuen. Adina bete orduko gimnasiora joaten hasi zen eta Crossfit-ean aritu zen. Orduan hasi zen pisuak altxatzen. Halterofilia egiten hasi zen 2016an eta bost urte eskasean Euskadiko eta Espainiako txapelduna da. 2020an Europako Txapelketarako 23 urtez azpikoen kategorian sailkatu zen baina pandemiak eragindako osasun-egoera zela-eta, kirol honetan nazioarteko jarduera guztiak eten ziren. 2021ean hamalaugarren izan da Europako Txapelketan.
Realaren historia
Realaren historia 1909. urtean hasten da, taldearen sorrerarekin eta lehenengo tituluarekin batera. Bi aldiz irabazi du Espainiako Liga eta guztira lau Kopa eskuratu ditu, hiru gizonezkoen taldeak eta bat emakumezkoen taldeak. Espainiako futbol liga txapelketako sailkapen historikoan 8. postuan dago.
1928an Espainiako Ligako sortzaileetako bat izan zen eta 1980ko hamarkadan "Urrezko aroa" bizi izan zuen. Arkonada, Zamora, Lopez Ufarte eta Satrustegi jokalariek osatu zuten tartean orduko taldea, Alberto Ormaetxea entrenatzailea zela. Hamarkada haren bukaeran, beste garai on bat etorri zen John Benjamin Toshacken gidaritzapean, Jose Maria Bakero eta Aitor Begiristain jokalariak zirela. XXI. mendearen hasieran 2002-03 denboraldia bikaina izan zen. Raynald Denoueix entrenatzailearen eskutik Ligako txapeldunordea izan zen.
2004. urtean emakumezkoen taldea sortu zen eta 2019. urtean Erreginaren Kopa eskuratu zuen finalean Atlético Madril garaituta. 2020. urtean gizonezkoen taldeak Errege Kopako final berri bat jokatu zuen, Club Ciclista eta Vasconia Sporting kontutan hartuta zortzigarrena. Athleticen aurka izan zen eta 1-0 emaitzaz irabazi ondoren txapeldun izan zen berriz.
Jatorriak (1904-1910)
Real Sociedad ofizialki 1909 an sortu bazen ere, hainbat aurrekari aipatu behar dira elkartearen fundazioa ulertzeko.
Donostiako aurreneko futbol partiden aipamenak 1903. urtekoak dira, Atotxako belodromoan jokatu zirenak. Vasconia Sporting Club taldeak jokatu zituen partida horiek, lehenengoa Irunés taldearen kontra 1-0 irabaziz eta bigarrena beste talde donostiar baten aurka 1-1 berdinduz.
1904. urtean Donostian San Sebastian Recreation Club taldea sortu zen, kirol ugaritako kluba, futbola barne zuena. Hauxe izan zen hirian ofizialki ezarritako lehen futbol elkartea eta baita txapelketa nazional batean (1905eko Espainiako txapelketa) parte hartu zuen lehen talde gipuzkoarra ere. Nabarmentzekoa da taldearen kamiseta horia eta berdea izan zela, mende bat geroago Errealak berreskuratu egin zuena bigarren ekipamendu gisa, 2007-08 eta 2008-09 denboraldietan haren jatorriari omenaldia egiteko. San Sebastián Recreation Cluba Ategorrietan sortu zen baina 1906an Antigua auzora aldatu zuen egoitza eta Ondarretako futbol zelaia inauguratu zuen. Hori izan zen Donostiako lehen futbol zelaia. SS Recreation Cluben beste kirol kuttuna tenisa izan zen eta futbol zelaiaren alboan bost tenis pista ere eraiki ziren. Taldeak gaur egun oraindik jardunean jarraitzen du tenis elkarte gisa; Real Club de Tenis de San Sebastián (RCTSS) izena du.
SS Recreation Club-aren futbol taldeak ez zuen asko iraun. Barne-liskarren ondorioz, 1908 hasieran futbolariek alde egin zuten eta klub berria sortu zuten, San Sebastián Foot-Ball Club deitu zena. Talde honek bere janzkerarako kolore txuriurdinak aukeratu zituen, Donostiako banderarenak, ondoren Realak bere egingo zituenak. Hala ere, kamisetak ez ziren Realaren berdinak: hauek guztiz txuriak ziren eta paparrean "SS" letrak urdinez bordatuta zituzten. Galtzak urdinak ziren. Talde honek hasiera batean ezin izan zuen Espainiako txapelketan (gaur egun Errege Kopa den txapelketa) parte hartu, taldeek urtebetez erregistratuta egon behar zutelako Erregistro Zibilean. Debeku honi aurre egiteko, Club Ciclista de San Sebastián txirrindularitza taldean integratu ziren aldi batez, eta haren lizentzia erabiliz 1909ko Espainiako txapelketan Ciclista Foot-Ball Club izenarekin parte hartu ahal izan zuten.