cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Konfigurazio orbitakide
Librazio puntuaren arabera, hainbat objektu orbitakide mota bereiz ditzakegu. Hobekien ezagutzen den eta ohikoena den gorputz orbitakidea troiarra da, zeinak bi Lagrangeren puntu egonkorretako batean libratzen duen; hau da, L4 edo L5 puntuan, erreferentzia gorputzetik 60º aurrera edo atzera, hurrenez hurren. Beste mota bat ferra orbita da, zeinean objektuak gorputz nagusiarengandik 180º-ra libratzen duen. 0º inguruan libratzen duten gorputzak kuasisatelite izenarekin ezagutzen dira.
Saint-Père (Yonne)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 30 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Konfigurazio orbitakide
Orbita trukakorra bi gorputz orbitakidek antzeko masa dutenean jazotzen da, euren artean ez dutelako eragin grabitazional esanguratsurik egiten. Halako gorputzak elkarrengana hurbiltzean, ardatzerdi handia edo eszentrikotasuna truka dezakete.
Saint-Père (Yonne)
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 2 jatetxeak.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
2000. urtean Saint-Père udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 693 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Miezgovce
Miezgovce Eslovakiako udalerri bat da, Bánovce nad Bebravouko barrutian kokatuta. 8,75 km²ko azalera du eta 279 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1389. urtekoa da.
Chinua Achebe
Albert Chinụalụmọgụ "Chinua" Achebe (Ogidi, Onitshako eskualdea, Nigeria, 1930eko azaroaren 16a - Boston, Massachusetts, 2013ko martxoaren 21a) nigeriar eleberrigile eta poeta izan zen. Inglesez idazten zuen.
Biografia
Jaiotzez, Albert Chinualumogu Achebe bezala inskribatua, gaztea zela izena aldatu zuen; Chinua aukeratu zuen igbo izen klasikoa dena. Ama eta arrebeei esker, iboen ahozko literatura ezagutu zuen. Eskolan nabarmendu zen ikasle gisa. Denbora asko ematen zuen eskolako liburutegian ingeles hizkuntzako idazleen lanak irakurtzen, hala nola Charles Dickens, W. B. Yeats, Joseph Conrad edo Robert Louis Stevenson.
1948an Nigeriako lehenengo unibertsitatean, University College delakoan (egun, Ibadán Unibertsitea), orduan Londresko Unibertsitatera atxikita, medikuntza ikasteko beka eskuratu zuen. Halere, ibilbidea aldatu eta literatura ikasten hasi zen aurrerantzean. Garai hartan hasi zen idatzitako ipuinak argitaratzen.
Letretan lizentziatutakoan, irakasle gisa aritu zen hilabete batzuk eta gero irratian hasi zen lanean, Lagosen testuen edizioan eta saioak prestatzen batik bat. Ondoren, 1956an Londresera joan zen BBCn prestakuntza hartzera. Itzulitakoan NBC irratian gora egin zuen eta 'Voice of Nigeria' agenzia sortu eta zuzendu zuen. Heinemann argitaletxeak kaleratu zuen Things fall Apart eta berehalako arrakasta lortu zuen. Izan ere, lan honek hasiera eman zion argitaletxeko idazle afrikarren bildumari. 1961 urtean Christiana Chinwe (Christie) Okoli andrearekin ezkondu zen eta lau seme-alaba izan zituzten. 1967-1970 urteen artean, Nigeriako Gerra Zibila izan zen eta Achebek Biafrako errepublika sezesionistaren alde engaiatu zen. Afrika eta Europan zehar bidaiatu zuen urte horietan, errepublika berriaren aldeko lanak egiten nazioartean. Literatura alorrean, poesia landu zuen etapa honetan.
1972tik 1976ra bitartean, Amerikako Estatu Batuetako zenbait unibertsitateetan irakasle gisa jardun zuen. Egoera baretu zenean, Nigeriako Unibertsitatera itzuli zen, baina pasaportea kendu zioten. .
1990an auto istripu baten ondorioz, elbarri geratu zen. Azken urteak literatura irakasle gisa aritu zen AEBtan.
2012an argitaratu zuen bere azken lana, There Was a Country non Biafrako gerraren inguruko gogoeta pertsonalak plazaratzen dituen eta nigeriar askoren kritikak jaso zituen, igboen ikuspuntutik egina baitago. Gaixoaldi labur baten ondoren, hil zen 2013ko martxoaren 21ean, Bostonen, Ameriketako Estatu Batuetan. Handik gutxira, jaioterrian ehortzi zuten gorpua, Ogidin. .
Ibilbide literarioa
Bizimodu modernoak Afrikako kultura tradizionalean izan duen eraginari buruzko gogoeta egiten du bere nobeletan. Ingelesez idatzi du ia beti, eta igbo herriaren bizimodua eta gizartea deskribatu ditu, britainiarren lege kolonialekiko eta mendebaldeko kulturaren zapalkuntzarekiko etengabeko borrokan.
Alde batetik, ingelesezko testuetan iboerazko hitzak azaltzen dira eta bestetik, iboen ahozko tradizioaren elementuak, hala nola, esapideak, atsotitzak, abestiak eta ipuinak. Ingelesez idazteko hautua azaltzeko, britainiarrek ezarritako hizkuntza izanik, nazioarteko trukerako bitartekari balioa azpimarratzen du. Izan ere, 1962 urtean Makerere Unibertsitatean, Kanpalan ingelesez aritzen ziren idazleen batzarra izan zen, non jatorrizko hizkuntzetan idazten zituztenak ez zuten aintzakotzat hartu. Bertan, afrikar literaturaren inguruko hausnarketak zabaldu ziren, baina belaunaldi horren lana, atzerritar hizkuntzatan idazten, afroeuropar literatura gisa hartua izan da, nazioarteko argitalpenak bultzatuta.
Lanak
Bere lehen nobela, Things Fall Apart (1958, Gainbehera dator dena), 50 hizkuntza baino gehiagotara itzulia izan da (tartean, euskarara), eta idazle afrikar itzuliena bihurtu da honela. Afrikar literaturako libururik salduenetakoa den honekin (zortzi milioi ale baino gehiago), ospe handia lortu zuen nazioartean. The Arrow of God (1964, "Jainkoaren gezia") eta A Man of the People (1966, "Herriko gizona") nobeletan ere, usadiozko kulturaren eta igboen hizkuntzaren arazoak darabiltza, sentimentalkeriarik gabe eta ironiaz. Girls at War (1972, "Neskak borrokan") liburuak historia laburrak biltzen ditu. Anthills of the Savannah (1987, "Sabanako inurritegiak") da bere azken nobela. Poesia ere idatzi izan du, esate baterako, Christmas in Biafra (1973, "Eguberriak Biafran"), eta baita saiakerak ere, Morning Yet on Creation Day (1975, "Munduaren sortze-eguneko goiza zen oraindik") kasu.
1971. urtetik aurrera, Afrikako literatura-aldizkari garrantzitsuenetakoa den Okike aldizkariaren argitaratze-lanetan ibili da. 1971 idatzi zuen "Dirge for Okigbo", jatorriz igbo hizkuntzan, gero ingelesera itzulita.
Lan euskaratuak
Things Fall Apart izan da euskarara ekarritako Acheberen lan bakarra eta horren bi bertsio ditugu:
Sariak
2013an Literaturako Nobel Sariarako izendatzeko kanpaina abiatu zen hil osteko izendapen gisa. Wole Soyinka idazle nigeriarra eta Nobel sariduna bera, hautapena plazaratzeko proposamenak jaso zituen, baina ez zuen bidezko ikusi. .
Vaudricourt (Pas-de-Calais)
Vaudricourt Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vaudricourt udalerrian erroldatutako biztanleak 890 ziren. Familiak 342 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 149 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 125 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 585 ziren, horien artean 406 aktiboak ziren eta 179 inaktiboak ziren. 406 pertsona aktiboetatik 379 lanean zeuden (201 gizon eta 178 emakume) eta 27 langabezian zeuden (9 gizon eta 18 emakume). 179 pertsona inaktiboetatik 77 erretiraturik zeuden, 56 ikasten zeuden eta 46 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vaudricourt udalerrian 345 unitate fiskal zeuden, 912 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 24.980 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 19 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 iturgina, 1 eraikuntza enpresa eta 1 apaindegia.
2000. urtean Vaudricourt udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Wengi
Wengi Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Vaudricourt (Pas-de-Calais)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Wengi
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Rio das Pedras
Rio das Pedras Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Copyleft
Copyleft-a lan baten kopiak edo eratorritako produktuak libreki banatzeko eskubidea ematea da, beti ere eskubide berdinak bermatuz banatzen bada. Software, literatura, musika, argazkia, plastika eta artea bezalako lanei aplika dakizkiokeen lizentziak biltzen ditu.
Beronen defendatzaileek lan baten kopiak egin eta banatzea mugatzen duen baldintza bezala kontsideratzen dituzte egile eskubideak (copyright). Copyleft lizentziek berezko eskubide-baldintzak erabiltzen dituzte, lanaren kopia bat eta lan deribatu bat jasotzen duen orok, berau erabili, aldatu eta banatzeko eskubidea duela bermatzeko. Beraz, zentzu ez legalean, copyleft copyrighten aurkakoa dela esan daiteke.
Historia
Lehenengo aldiz lortu zen egileak bere lanari lizentzia bat jartzeko eskubidea lortzea, non lizentzia horrek lan horren kopia jasotzen zuten erabiltzaile guztiei eskubideak ematen zizkion, norbaitek lan hori hartu, pribatizatu eta hurrengo erabiltzaileei eskubideak kentzeko aukerarik eman gabe (juridikoki ekidinez).
Bernard Allou
Bernard Allou (1975eko ekainaren 19a - ) bolikostar jatorria duen frantziar futbolari ohia da.
Copyleft
Aplikazio-metodoak
Helburu hau lortzeko ohiko bidea lan baten oztoporik gabeko ustiapena, kopia eta banaketa da, bere lizentzia edo kontratuarekin eskainiz. Lizentzia honek hitzartua utzi beharko luke kopia bakoitzaren jabeak honako baldintzak betetzea:
Bernard Allou
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Paris Saint-Germain FC, Nagoya Grampus Eight, Nottingham Forest eta RWD Molenbeek.
Copyleft
Aplikazio-metodoak
Baina, hala ere, funtsezko hiru eskubide hauek ez dira nahikoak deribatua den lan batek jatorrizko lanaren eskubide-murrizketak izango dituela ziurtatu ahal izateko: helburu honen bitartez, lizentziak ziurtatu beharko du obra deribatuaren egileak jatorrizkoaren lizentzia mota berdina izango duela. Funtsezko hiru eskubide hauei eragotzi dezaketen lizentzia-baldintza gehigarriak honako hauek dira:
Copyleft lizentziek efektu mota bat izan dezaten, propietate intelektuala zuzentzen duten erregelen eta legeen sormenezko erabilpena egin beharko dute.
Etimologia
Informazio-iturri batzuen iritziz, copyleft terminoak Tiny BASIC programak bere edukian daukan mezu batean du bere jatorria. Programa hau libreki banatu zen BASICeko bertsio bat da, hirurogeita hamarreko hamarkadaren bukaeran Li-Chen Wang Doktoreak idatzia. Programaren zerrendak “@COPYLEFT” eta “KALTE GUZTIAK ERRESERBATUAK”, “copyright” eta “eskubide guztiak erreserbatuak” jarri ordez, egileen eskubideen testuetan azaltzen ohi diren terminoak.
Richard Stallmanen arabera, copyleft hitzak Don Hopkins programa informatikoan du bere jatorria, irudimenezko adiskide on bezala hartzen duena. 1984 edo 1985ean eskutitz bat idatzi zion, ondorengoa irakur zezakeelarik: Copyleft-eskubide guztiak alderantzikatuak (Copyleft-all rights reversed). Copyleft hitza eskubide guztiak alderantzikatuak notazioarekin hirurogeita hamarreko hamarkadaren hasieran ere erabili zen, Desadostasunaren Hatsarrearen barruan. Agian Hopkinsi testu horrek zerbait iradoki zion.
Hala ere, zenbait arazo daude copyleft hitzaren definizioan, bere inguruan eztabaidak sortzeko aukera ematen dutelarik. Hitzak, bere jatorrian izena zena, copyright hitzaren irrizko eraldaketa bezala sortu zen, Stallmanek Free Software Fundationerako sortutako GPL terminoa hartu nahian.
Ingelesezko right eta left hitzek, eskuin eta ezker hurrenez hurren, copyright eta copyleft arteko desberdintasunak goraipatzen dute. Proposatutako itzulpena, ezkerreko egilea edo ezkerreko egileak, zentzu horretan bien arteko aurkakotasuna mantentzen dute egilearen eskubideekin edo egilearen eskubidearekin.
Bitxia denez, left hitzak ere ganorabako edo utzia bezala ere itzul daiteke, right zuzena den bitartean.
Horrela, copyleft lizentzia duen programa batek GPL izango balu bezala kontsideratzen da. Aditz bezala erabiltzen denean, bere esanahia ez da oso zehatza, eta antzekoak diren edozein lizentziei egin diezaioke erreferentzia, edota irudimenezko lizentzia teoriko bati ere, eztabaidatzeko asmoekin. Ikus ezazu hurrengo atala, definizioaren zenbait aspektu azaltzen dira eta.
Kode irekiko eta kode askeko softwarearen artean
Zenbaiten iritziz, copylefta, kode irekiaren eta kode askearen arteko gatazka ideologikoaren arrazoietako bat da, baina errealitatean ez da ala, biek onartzen baitute bai copyleft lizentziak baita ez direnak ere.
Honen zergatia bakoitzak defenditzen duen ideietan izan dezake jatorria, kode irekiak (Open Source) ez baitu derrigortzen lan eratorriak ireki eta libre mantentzen, kode askeak ez bezala (Free software).
Indartsua eta ahula
Jatorrizko lanetatik sortutako lanetara, lizentziak bere baldintzak betetzeko duen efizientziaren arabera, bi motatako copyleftak ezberdintzen dira:
Osoa eta partziala
Zatitzeko beste era bat beren eraldatzeko eskubidearen araberakoa da:
Berdin-elkarbanatu
Berdin-elkarbanatu kontzeptuak, jatorrizko lanak zituen askatasun guztiak ondorengo lanetan mantentzea adierazten du. Ondorioz, edozein copyleft osoko lizentzia, berdin-elkarbanatutakoa da. Ez alderantziz ordea, hainbat lizentzia partzial ere badira eta. (Ikus Creative Commons lizentziak). Copyrighteko “eskubide guztiak gorderik” edota Copylefteko “eskubide guztiak alderantzikatuak” (ingelesetik, all rights reversed) mezuen antzera, berdin elkarbanatuta lizentziaren lema “zenbait eskubide gordeak” (ingelesetik, some rights reserved) da. Software libre diren baina Copyleft ez duten lizentzien adibide dira X11 Lizentzia eta BSD lizentziak.
Ideologia
Jende askoren aburuz teknika honek egilearen eskubideak erabiltzen ditu copyright-ak dokumentuak transmititzeko prozesuan ezarritako murrizketak ezabatzeko. Ikuspuntu honetatik, copyleft-a nagusiki copyright-aren aurka arituz honek ezarritako arauen kontrakoa inposatzen duen erreminta da.
Legeak termino hau onartu ez duen arren, bere babesleek tresna legal bezala ikusten dute, zeinaren bitartez dokumentu intelektualen gatazka ideologiko eta politikoa burutzen den. Batzuek copyleft-a copyright-ak ezarritako legeak ezabatzeko lehen pausoa dela uste dute. Jabetza publiko–an copyleft-ak eskaintzen duen segurtasuna dela eta, software-a babesik gabeko egoeran uzten du. Horrela, garatzaile informatikoek ez lukete arazorik edukiko kode bitarrak saltzen eta transmititzen, baimenik gabe eta kode-iturria eskaini gabe. Copyright-aren legeak desagertuko balira, eta beste faktore batzuk direla eta, ezin izango litzateke copyleft lizentziarik bete, baina ez lirateke hain beharrezkoak izango.
Software askea duten lizentzia askok (BSD Sistema Eragileak, X Leihoko Sistemak, Apache zerbitzu guneak... duten lizentziak, adibidez) ez dira copyleft lizentziak, nahiz eta erabiltzaileari berrikuntza berriak transmititzean lizentzia mota berdina jartzea ez dio derrigortzen. Gaur egun, zein lizentziak askatasun gehiago eskaintzen duen eztabaidatzen da. Eztabaida hauetan gauza konplexuei buruz aritzen dira, zer den askatasuna eta zein askatasun diren garrantzitsuen, adibidez. Batzuetan esan ohi da copyleft lizentziak etorkizuneko erabiltzaileen askatasuna maximizatzen saiatzen dela (jabego softwarea software pribatu–aren sorpenaren aurkako prebentzioa), software askeko lizentziek (copyleft gabekoak), ordea, gaur egungo erabiltzailearen askatasuna maximizatzen duten bitartean. (software pribatua sortzeko erraztasunak). Antzeko ikuspuntu batekin, hartzailearen askatasuna (copyleft-aren bitartez mugatua dagoena) bakoitzaren softwarea (software propioa)–rekin alderatu daiteke (copyleft-aren bitartez ziurtatua dagoena).
Efektu birikoa
Biriko hitzak birus biologiko baten gisa organismo bizidun baten barrendik hedatzea suposatzen du.
Lizentzia kontuetan, ukitzen duen guztian hedatzea suposatzen du, naiz eta ukitzen duen dokumentuari balio berrririk ez eman. Copyleft lizentziaren aldekoak ez daude ideia honekin nahiko ados: birus informatikoek sarritan erabiltzailearen ordenagailua kutsatzen dute kalte egiteko, erabiltzailea ez delako ohartzen; baina copyleft lizentziarekin egindako lan, dokumentuen...egileek badakite zein arau jarraitu behar duten, eta horrela erabiltzaileek dokumentu honekin onura lor dezakete. Gainera "biriko" hitzak konnotazio negatiboa duenez, ez dute uste hitz honen erabilera egokia denik.
Formazio gabeko copyleftaren aurkako hainbaten ustez copyleft kodearen aukera bakarra egoteak, copyleft gabeko kodeko miloika aukera daudelarik, azken hauek copyleftdun kode bihurtzen ditu. Hemen birusaren joera ikusi daiteke, nahiz eta bere tamaina oso txikia izan, tamaina askoz handiagoko organismoak kutsa ditzake.
Hala ere, bi arrazoiengatik uste hau okerra da. Lehenik eta behin, jurisdikzio gehienetan kode aukera bakarra egoteak ez da nahikoa copyright-aren segurtasuna arrazoitzeko. Bigarrenik, nahiz eta barneratzen den kodea oso garrantzitsua izan, beste kode guztiak ez du zertan copyleft kodera pasa behar. Hemen gertatuko litzatekeena zera da: ez da legala izango dokumentu berri hau transmititzea, baina copyleft kodea jasotzen duen dokumentuaren jabeak lizentzia mota egokitzen badu (ez du zertan copyleft lizentzia bat izan behar) posible izango da. Dokumentua transmititzen bada copyright arauen hausketa arrunt bat izango litzateke, eta ez du dokumentuaren lizentzian eragingo.
Honez gain, copyleft lizentzia mota batzuk (GPLren kasua) arau gehigarri bat ere badaukate: copyleft lizentzia duten dokumentuak eta copyleft ez dutenak elkarrekin erabili daitezke, beraien komunikazioa arrunta den bitartean (Adibidez: arau lerro bat den erreminta erabiltzea kontrol egitura arrunt bat erabiliaz.). Honen ondorioz, produktu baten edizio bat, nahiz eta copyleft lizentzia ez eduki edo honekin elkarreraginean ez aritu nahi izan, beste produktu batzuk berarekin elkarreraginean aritu daitezke era murriztu batean.
Artea eta dokumentazioa
Honelako adibideek erakusten dute copylefta ez dela jabetza intelektualaren arazo guztiak konpontzeko gai den formula miragarri bat, bereziki artean.
Arterako eginak dauden copyleft lizentziak oro har beraien mugapenei buruz jakinaren gainean daude, horregatik ezberdintzen dira softwarearentzako copyleft lizentzietatik. Ezberdintasun batzuk, adibidez, artelan originala eta kopien artean bereiztea da (copyleftaren behar beharrezko baldintza batzuk kopian bakarrik ezartzen direlarik). Beste hitz batzuetan esanda, copyleftak sortzaile eskubideei dagozkien kontzeptu oso konplexuak gordetzen ditu, askotan (herrialdearen arabera) copyrighta baino konplexuagoak; eskubide intelektual edo moralak adibidez. Creative Commons lizentzian bezala, GFDLak egileei bere lanaren zati batzuei mugak jartzea ahalbidetzen die, bere lanaren zati batzuk copyleft osotik kanpo utziz. Copyleft partzial modukoak diren lizentzia hauek artearen testuingurutik kanpo ere erabil daitezke, adibidez, GFDLa hasiera batean softwareari buruzko dokumentazioan erabiltzeko sortu zen, baina edozein dokumentu motatan erabili daiteke. Artista askok beraien lanei copyleftak jartzen diete, beraien lana hartu, kopiatu edo aldatzen badute, nolabait hasierako artistarekiko ezagutza izan dezaten. Baina honek arazoak ere sortu ditzake, adibidez, norbaitek eginiko argazkia kartel arrazista batean jartzen badute, eta artistaren ezagutza adierazten badute, baliteke jendeak artista hori ideia horiekin lotzea.
Patenteak
Copyleftaren ideiak geroz eta iradokiagoak izaten ari dira patenteetan aplikatuak izateko. Honen adibide garbiak patente irekien fondoak dira, non royalty batzuek erabiltzeko aukera ematen den baldintza batzuen menpe. Hala ere, ekimen honek ez du arrakasta handirik izan, patenteak lortzea garestia delako agian, eta aldiz sortzaile eskubideak dohainik lortzen dira. Copylefta duten lanek copyrightetik kanpo lortzen dituztenez copyleftaren ezaugarriak, patenteen mekanismoek copyleftak ematen dituen askatasunak urra ditzakete, patenteen legeei copyrightaren legeak baliogabetzen uzten bazaio (Europar Batasunean sortutako patenteen arauetan bezala, adibidez). Horrelako mehatxuentzat erantzun errazik ez dagoela dirudi, baina normalki copyleftdun produktuak sortzen dituzten komunitateak patenteak tramitatzeko baliabiderik ez dutela suposatzen da.
Ustiapen Komertziala
Copyleftdun lanen ustiapen komertziala tradizionalki lan intelektualen gaineko eskubideen ustiatze komertzialen ezberdina da. Copyleftdun lanen ustiapena zerbitzu modelo bat eraikiz lortu daiteke, copyleftdun lanaren inguruan laguntza eta mantenuak eskainiaz. Copyleftaren inguruko negozioek orokorrean produktu pribatuak erabiltzen dituztenak baino mozkin txikiagoak izaten dituzte. Produktu pribatuak erabiltzen dituzten enpresek beraien salmenta, bakarkako lizentzietatik eta beraien lanen gaineko eskubide etekintsuetatik lortzen dituzte mozkinak.
Santa Colomako geltokia
Santa Coloma Bartzelonako metroaren geltoki bat da, Santa Coloma de Gramenet udalerrian dago.
Copyleft
Produktu berriak
Negozioetan, ematen duenez, copyleftarekin eginiko lanak lehiakortasun baxukoak dira garapen eta ikerketarako inbertsioak egin ahal izateko. Ekonomikoki, copylefta bide bakarra bezala kontsidera daiteke copyrighta erabiltzen duten enpresei lehia egiteko. Copyleftak programatzaileei software askearen garapenean sartzeko aukera ematen die; proiektu handi batean parte hartuz, adibidez: sistema operatibo baten nukleoa osatzen. Gainera copyleftari esker bere saiakeratik sortutako eratorriak erabilgarriak izan daitezke. Bestalde, copyleftak, programatzaile eta enpresek besteen saiakeratik ez aprobetxatzea bermatzen du. Lehiakortasuna, copyleftarekin dauden merkatu produktuen hornikuntzetan oinarritzen da.
Komertzializazio industriala
Linux bezalako sistemetan oinarritutako merkatu banatzaileak (Red Hat eta Mandrake) nahiko lan izango zituzten estrategia arrakastatsu bat (edo Negozio Eredu bat) aurkitzeko beraien irabazpideak aurrera ateratzeko. Baina denbora igaro ondoren argi geratu da negozio bat copyleftan oinarritutako sorkuntza batean oinarritu daitekeela. Horietako adibide bat, Mandraken kasua izan daiteke non burtsan sekulako arrakasta izan zuen Informazioaren Teknologian ekarpen handiak egiteagatik XXI. mendearen hasieran. Hala ere, Debianen salbuespena alde batean utziz, Linuxen banaketa gehienak ez dira copyleft hertsian oinarritzen. Dirudienez ez dago benetako arrazoirik, copyleft inguruko merkatu zerbitzuak murriztutako eskaletan erabiltzeko. Userlinux, Bruce Perensen proiektua, murriztutako eskaletan negozioen agerpenaren alde dago.
Komertzializazio artistikoa
Artean, “merkatal zerbitzu bat copyleftaren sorkuntza baten inguruan” kontzeptuaren aplikazioa softwarearen garapenean baino zailagoa da. Erakunde publikoak posibilitate gutxienak dituztenak dira zerbitzu horiek banatzeko garaian. Musikaren industriak dirudienez oztopo bat aurkitu du fitxategien trukaketa P2P sareetan deuseztatzeko. EFF-ak (Electronic Frontier Foundation) hainbat iradokizun plazaratu ditu arazo honi aurre egiteko:
Borondatezko lizentziamendua kolektiboa: etxe diskografiko garrantzitsuenak bildu daitezke eta lizentzia zuzen eta ez diskriminatorioak eskaini ditzakete. Hau duela 70 urte hasi zen egiten irratia babesteko.
Derrigorrezko banakako lizentzia: gobernuak, eskubideak dituzten konpositore eta artistei ohorezkoak ordaintzen badizkie, diskografikak biltzeko eta ohorezko horiek artistei bidaltzeko abagunea sortuko luke.
P2P harpidetzak: Hainbat P2P software saltzaile beraien zerbitzuagatik ordaintzen has daitezke. Musikazaleek kantitate finko bat edo abestiaren araberako kantitate bat ordain dezakete. Lizentzien bidez artisten artean banatu daitezke zerbitzu hauek sortutako diru-sarrerak. 2001ean Napster enpresak harpidetza sistema hau planteatu zuen. Nahiz eta Napsterrek diskogintza industrialaren aurka eginiko akzio legalak jokoz kanpo utzi, harpidetza zerbitzuek (iTunes Music) erakusten dute kontsumitzaileak musikagatik zenbat ordaintzeko prest dauden.
Babespe digitala eta Online eskupekoak: Musikazaleen zergapetze zuzena antzinako neurria da artistak konpentsatzeko. Eduki digitala egin denez ordaintzeko era ere horrela egin da. Online eskupekoak jasotzen dituen kutxa batekin artistak ordaintzea ahalbidetzen da.
Banda zabalaren gaineko zergak: Hainbat pertsonek ISP-ak, diru bilketarako puntu bezala kontsideratu dituzte P2P trukeagatik. Internet erabiltzaile orok ISP baten bidez lortzen du web-lotura. Epaiketa aurreen babesa lortzeko ISP-ak kontuak saltzen dituzte P2P-ak erabili ahal izateko.
Komunikabideen gainean ezarritako tarifak: Adibidez Kanada eta Alemaniak grabatu daitezkeen disko guztiak grabatzen dituzte eta ondoren diru-sarrera horiek artisten artean banatzen dituzte. AEB-n graba daitezkeen diskoak eskubideak ordainduta dituzte, ondoren P2P-etan lortzen diren estatistiken bidez despoltsapena, bidezko era batean egin daiteke.
Kontzertuak: ziurtatua dago, kontzertuak artistentzat diru-sarrera garrantzitsuenak dira. Grateful Dead eta Phish beraien karrerak eraiki dituzte beraien itzuli bidez. Batzuk ideien merkataritzarekin bat datoz: Jabego intelektualak ez du jabego materiala bezala funtzionatzen. Nik objektu fisiko bat ematen badizut, nik ezin dut berriz erabili eta konpentsazio bat eska dezaket. Ideia bat ematen dizutenean ez dut ezer galtzen. Ideia hori nahi dudan bezala erabil dezaket. Hala ere, hainbat artistak lizentziak erabiltzen dituzte, Creative Commons bezalakoa, non lizentzia jakin batzuen pean ezin diren merkatu erabilpenerako erabili.
Cézac (Gironda)
Biztanleria
2007an Cézac udalerrian erroldatutako biztanleak 2.045 ziren. Familiak 744 ziren, horien artean 133 pertsona bakarrekoak ziren (54 bakarrik bizi ziren gizonak eta 79 bakarrik bizi ziren emakumeak), 216 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 338 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 57 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 813 etxebizitza zeuden, 762 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 39 hutsik zeuden. 803 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 762 etxebizitza nagusietatik 611 bere jabearen bizilekua ziren, 132 alokairuan okupaturik zeuden eta 20 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 26 etxek bi zituzten, 95 etxek hiru zituzten, 229 etxek lau zituzten eta 409 etxek bost zituzten. 594 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 277 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 428 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Santa Colomako geltokia
Geltokia 1983n inauguratu zen.
Batrachocottus multiradiatus
Batrachocottus multiradiatus Batrachocottus generoko animalia da. Arrainen barruko Cottocomephoridae familian sailkatzen da.
Cézac (Gironda)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.337 ziren, horien artean 1.024 aktiboak ziren eta 313 inaktiboak ziren. 1.024 pertsona aktiboetatik 917 lanean zeuden (480 gizon eta 437 emakume) eta 107 langabezian zeuden (52 gizon eta 55 emakume). 313 pertsona inaktiboetatik 119 erretiraturik zeuden, 78 ikasten zeuden eta 116 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Cézac udalerrian 849 unitate fiskal zeuden, 2.271 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.728 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 26 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 igeltseroak, 5 margolariak, 3 zurginak, 6 iturginak, 4 argiketariak eta 1 ile apaindegia.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 3 okindegiak ziren.
2000. urtean Cézac udalerrian 48 nekazaritza-ustiategi zeuden, 648 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Älvsborg gotorlekua
Älvsborg gotorlekua edo Elfsborg gotorlekua (Nya Älvsborg, "Älvsborg berria") Suediako gotorleku historikoa da Göteborg hirian dagoena.
Historia
Erdi Aroan Suediak Ipar Itsasora zeukan irteera bakarra babesteko eraiki zen 1653 eta 1701 artean eta 1869 artean erabili zen.
Hasierako gotorlekua (Älvsborgs fästning), XIV mendekoa, kontinentean kokaturik zegoen eta gaur egungo Göteborgen aurretik egon ziren asentamenduak babestu zituen, Lödöse, Nya Lödöse, Älvsborg eta Karlos IX.aren Göteborg. Gaur egun hondarrak baino ez dira gelditzen.
XVII mendean gotorleku zaharra eraitsi eta estuarioko uharte txiki batean kokatzea erabaki zen. 1621 urtean sortu berria zen Göteborg berria babestea zuen helburu.
Simoselaps anomalus
Simoselaps anomalus Simoselaps generoko animalia da. Narrastien barruko Elapidae familian sailkatuta dago.
Superheroi
Superheroia heroi klasiokoen gaitasunak gainditzen dituen fikziozko pertsonaia da, orokorrean gizakiaren gaitasunetatik haratago dauden super-botereak ditu. Nolabait ere, antzinako mitologiako heroien ahaltsuen ondorengo modernoak ere badira. Kontzeptu hau komiki, zinema, bideo-joko, telesail eta literaturan sobera erabilia izan da.
1930eko hamarkada eta 1940ko hamarkadaren artean AEBtako Pulp literaturan sortutako ideia da. Ondorengo hamarkadetan, komiki askok landu eta garatu zuten, bereziki DC Comics eta Marvel Comics argitaletxekoek.
Notropis volucellus
Notropis volucellus Notropis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Euthynnus lineatus
Euthynnus lineatus Euthynnus generoko animalia da. Arrainen barruko Scombridae familian sailkatzen da.
Mikhail Nesterov
1877an Moskuko Margolaritza, Eskultura eta Arkitektura Eskolan sartu zen. Pavel Sorokin, Ilarion Prianixnikov eta Vasili Perov izan zituen irakasle. 1879an erakusketetan parte hartzen hasi zen eta handik bi urtera Arte Ederren Akademia Inperialean sartu zen. Moskura itzuli zenean, Alexei Savrasoven lezioak jaso zituen.
Bere lehen arrakasta "Ermitaua" izeneko margolanarekin iritsi zen. Salmentako diruarekin Europan zehar bidaiatu ahal izan zuen.
1905eko Errusiako Iraultzaren ondoren, Errusiar Herriaren Batasunarekin bat egin zuen, eskuin muturreko alderdi nazionalistarekin eta tsarraren aldekoarekin. Komunismoaren garaipenaren ondoren, margolaritza erlijiosoa utzi eta erretratuak margotzen aritu zen. 1938ko Purga Handian bere suhia exekutatu zuten eta alaba espetxeratu egin zuten. Bera bi astez egon zen kartzelan. 1941ean Stalin saria jaso zuen Ivan Pavloven erretratuagatik.
Pierre
Pierre Ameriketako Estatu Batuetako Hego Dakota estatuko hiriburua da. Hiriak 2009. urteko errolda datuen arabera 14.072 biztanle inguru ditu.
Tarik Oulida
Tarik Oulida (1974ko urtarrilaren 19a - ) Herbehereetako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Nagoya Grampus Eight eta Consadole Sapporo.
1998ko Espainiako Traineru Txapelketa
1998ko Espainiako Traineru Txapelketa (txapelketaren 51. ekitaldia) urte honetako abuztuaren 22 eta 23an jokatu zen Luancon (Asturiasen), eta Oriok bere hamalaugarren garaipena lortu zuen.
Historia
1997ko txapelketan euskal ordezkaririk egon ez izanak 1998rako beraien parte hartzea zalantzan jarri zuen baina azkenean onartu zen Oriok eta Trintxerpe bertan aritzea. Oriok ez zuen arazorik izan ohorezko txandarako eta igandean ere alde handiarekin irabazi zuen txapelketa, Tiránena baino kale hobea tokatu zitzaion eta hortik 15 segundutako tartea. Bitxikeria gisa aipatu behar da estropadaren lehen 20 segundutan Oriok arrauna hautsi zuela eta irteera berriz eman behar izan zela.
Trintxerpe ez zen txanda nagusian sartu kaleen arteo diferentzia handien erruz baina igandean kontsolazio txanda erraz irabazi zuen, Orioren denbora hobetuz gainera. Dena dela bigarren txandakoek ez dute Espainiako txapelketa lortzeko aukerarik.
Sailkapen estropadak
Txanda bakoitzeko irabazlea sailkatzen da eta hauekin batera gainontzekoen artean bi denbora onenak egin dituztenak.
São João do Pau-d'Alho
São João do Pau-d'Alho Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Aefligen
Aefligen Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Bazhong
Bazhong (txinera sinplifikatuz: 巴中; pinyineraz: Bāzhōng), Sichuan probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 3.133.000 biztanle inguru dauzka 2007ko erroldaren arabera eta 12.301 kilometro koadroko azalera.
Batrachocottus nikolskii
Batrachocottus nikolskii Batrachocottus generoko animalia da. Arrainen barruko Cottocomephoridae familian sailkatzen da.
Yukio Shimbara
Yukio Shimbara (新原 由喜男, 1979ko ekainaren 5a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Nagoya Grampus Eight.
Lincoln konderria (Oregon)
Lincoln konderria (Lincoln County) Oregonko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Newport da. 2010eko zentsuaren arabera 46,034 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Lincoln konderriak 309,188 kilometro koadro ditu. Horietatik 5,543 ura dira. Beste 253,758 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 14,89 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 46,034 pertsonetatik 42,518 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 3,655 dira. 159 beltzak edo afroamerikarrak. 1,433 amerikar natiboak ziren eta 52 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 482 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 36 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1,354 pertsonek kokatzen zuten.
Serologia
Serologia odol-serumaren ikerketa eta azterketa da, erreakzio immunologikoei dagokienez. Zentzu hertsiagoan, antigeno baten aurkako antigorputzen presentzia hautematen duen odol-analisia ere bada.
Teknika serologiko izenekoen bidez antigeno eta antigorputzen arteko erreakzioak aztertzen ditu serologiak, eskuarki antigorputzak hautemateko. Horrek laguntza handia ematen du immunologia klinikoaren arloan, gaixotasun infekziosoak zuzen diagnostikatzeko. Gizabanako baten odolean mikrobio baten aurkako antigorputzak baldin badaude (teknika serologikoen bidez detektatuak) mikrobio horrek pertsona hori infektatu duelaren seinalea da.
Pertsona baten odol-seruma mikrobio zehatz baten antigenoekin kontaktuan jartzen da gaixotasun infekzioso batzuk diagnostikatzeko. Erreakzioaren agerpenak (aglutinazioa, prezipitazioa...) agerian jartzen du odol-serumean mikrobio horren aurkako antigorputz espezifikoak daudela. Beraz, pertsona horrek mikrobioak eragiten duen patologia du, edo inoiz izan du (gerta daiteke ere pertsona hori infektatuta izan arren asintomatikoa izatea, hots, patologia ez garatzea)
Gizabanako batek mikrobio baten aurkako antigorputzak odolean baldin baditu, infektatuta izan den zantzua da. Infekzioa aspaldian gertatu bazen, antigorputzen kontzentrazioa txikia izan ohi da, eta berria baldin bada kontzentrazioa handiagoa izan ohi da. Halere, antigorputzen kontzentrazioaren neurketa bakar batek gaixoa inoiz infektatuta izan den adieraziko digu soilik. Infekzioa aktiboa den ala ez ikusteko neurketa desberdinak egin beharko dira, eta antigorputzen kontzentrazioa igo egiten dela ziurtatzea (odol-serumaren titulua aztertu beharko da)
Serologiaren aplikazioak anitzak dira: gaixotasun infekziosoak hautemateko, odol taldeak ezagutzeko, gaixotasun autoimmuneak diagnostikatzeko, mikrobio ezezagun bat identifikatzeko....
Teknika serologikoak nabarmen sofistikatu dira azken urteotan. Horietako batzuk dira, esaterako, immunofluoreszentzia, ELISA, immunodifusioa, konplementua finkatzeko proba, etab.
Baró de Viverko geltokia
Baró de Viver Bartzelonako metroaren geltoki bat da, Bartzelona udalerriko Sant Andreu barrutian dago.
Geltokia 1983n inauguratu zen.
Gasterochisma melampus
Gasterochisma melampus Gasterochisma generoko animalia da. Arrainen barruko Scombridae familian sailkatzen da.
Brachyurophis australis
Brachyurophis australis Brachyurophis generoko animalia da. Narrastien barruko Elapidae familian sailkatuta dago.
Simoselaps bertholdi
Simoselaps bertholdi Simoselaps generoko animalia da. Narrastien barruko Elapidae familian sailkatuta dago.
Peter Brook
Peter Stephen Paul Brook (Londres, Ingalaterra, 1925eko martxoaren 21a - Paris, 2022ko uztailaren 2a) britainiar antzerkigile eta zinemagilea izan zen.
Biografia
Lehenengo lanak Oxfordeko unibertsitatean ikasten ari zela egin zituen. Berehala, ingeles antzerkigile ospetsuenetako bat bihurtu zen, eta Royal Shakespeare Companyko zuzendari izan zen 1962-1970 bitartean. William Shakespeareren Lear Errege lanaren ondoren (1962), Brookek estilo eta lan-metodo berri bat asmatu zituen, Espazio hutsa lanean definitu zuena 1968an: testua eta obra biluztea eta berezko ingurura eramatea, obra eta antzezlearen lana kutsatu zuten tradizioak baztertuaz.
1970. urteaz geroztik, Parisen hartu zuen bizilekua, eta Bouffes-du-Nord antzokian aritu zen. Poliki-poliki lanak oinarrira eramaten saiatu zen, baina mendebaldeko izpirituarekin oraindik ere, eta mendebaldeko forma dramatikoak eta beste kulturetako antzezpen moduen sintesia egin zuen, batez ere afrikarrak eta asiarrak. Askotan, bere lanetan, tapiz bat edo osagai bakar batzuk besterik ez ditu ipintzen eszenatokian, eta askotariko antzezleak jartzen ditu lanean; era horretan, lanek oihartzun berri eta ez akademikoa hartzen dute: Marat/Sade (1964), Mahabharata (1985), Nor da hemen? (1996)... Zineman ere egin du lanik Brookek: Eulien ugazaba (1963), Lear erregea (1971), Karmenen tragedia (1983)... Azken urteetan, antzerkiari buruzko zenbait liburu idatzi zituen.
Tavux
Tavux (Տավուշ) Armeniaren hamar probintzietako (marz) bat da. Ijevan du hiriburua. 2.704 km²-ko azalera du eta 2013an 121.963 biztanle zituen.
Europako bisonte
Europako bisontea, Bison bonasus da betabere honen izen zientifikoa, abere ugaztun eta hausnarkari handia da. Europako lur ugaztunik handiena izanik, desagertzeko arriskuan dago. Duela mila urte, Europako basoetan oraindik ugari zen, baina espeziea desagertzeko zorian egon da, eta uroaren kasuan ez bezala, etxekotutako inolako oinordekorik utzi gabe gainera, duela hamarkada gutxi sortutako zubron izeneko hibridoa ez bada.
Garai batean basa abere bikain hau, Europako hostozabalen baso misto epeletan Ozeano Atlantikoaren bazterretik Asiako mendebalderaino zabaltzen omen zen. Gizakiak buruturiko ehiza zuzenaz gain, Europako baso eta oihan handien galerarekin joan zen bisonteen kopurua murrizten eta espeziea zokoratzen.
Azpiespezieak
Europako bisontearen zenbait azpiespezie baziren, baina haietatik bakarrak iraun du gaur egun arte, Lituaniako bisontea.
Habitat
Amerikako bisontearen ohituren kontra, Europako bisonteek nahiago izan dituzte basoak habitat bezala eta ez eremu irekiak, estepak edo belaze handiak. Basoei dagokienez berdin izan zaie hosto zabaleko basoak edo koniferenak.
Espeziearen historia
Ezagutzen diren datuen arabera, Europako bisontea Eurasiaren mendebaldeko muturreraino sekula ez dela zabaldu uste da, eta pentsatzen da baita ere Würm glaziazioan heldu zela Europara Ipar Amerikatik, kontutan hartuz Ameriketako bisontearekin (Bison bison) daukan berdintasunak.
Aspalditik ehiza zuzena eta basoen eraldaketa, nekazaritzarako zein abeltzaintzarako lurrak sortzeko asmoz, espeziea zokoratzen joan ziren. Aspaldiko agirien arabera, VII. en mendean espeziea oraindik bizi zen Vosges mendietako basoetan. XI.en mendean Suitzako iparraldeko basoetan irauten zuen ere. Brandenburgotik XVI.en mendean desagertu zen, eta Ekialdeko Prusian zein Transilvanian XVIII.en mende arte iraun zuen.
XIX.en mendearen erdialdean espeziea soilik bi eskualdean bizi zen. alde batetik Białowieżako baso handian, Polonia eta Bielorrusiaren artean. Bestetik Kaukaso mendilerroaren iparraldean.
Europako bisontea Euskal Herrian
Euskal Herrian ere orain dela milaka urte bisonteak bizi ziren, eta honen lekukotasuna gizaki paleolitikoak utzi zituen labar-pinturetan, Altxerrin, Santimamiñen, Venta Laperran edo Etxeberriko leizeetan. Hala ere hauetako zenbait pinturetan marraztutako bisonteak ez ziren gaur egungo bisonte europarrak, aspalditik desagertutako Bison priscus espeziekoak baizik. Aspaldiko bisonte hauen ondorengoak dira egungo Europako bisonteak. Bisonte hauek Amerikako bisonteekin antza handia zuten, eta dirudienez azken Izotz Aroa eta gero desagertu ziren. Dena den zenbait garaietan (Goi Paleolitoan), Bison bonasus Bison uriformis izeneko bisontearekin batera bizi zen Euskal Herrian, eta bion marrazki zein aztarna azaltzen zaizkigu. Gune Franko-Kantabriarraren labar pinturetan agertzen diren bisontearen marrazkiak aztertu dituzten zenbait adituek bat datoz esaterakoan mota ezberdinetako bisonteak agertzen direla haietan. Beste batzuentzat ordea ezberdintasun hauek artista ezberdinen abilezia eta estiloaren ondorio izan daitezke besterik gabe. Dena den dauzkagun aztarnen arabera Bison priscus eta Bison bonasus batera bizi ziren Euskal Herrian eta bere inguruetan. Baita Bison uriformis ere. Bison Priscus bison bonasus baino handiagoa zen eta bere adarrak askoz handiagoak ziren ere. Bisonteari buruzko zenbait artikuluetan, Euskal Herriko azken bisontea XII.en mendean Nafarroako basoetan ehizatu zutela aipatzen da, baina informazio honi buruzko iturria eskaini gabe.
Notropis wickliffi
Notropis wickliffi Notropis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Fred Akuffo
Frederick William "Fred" Kwasi Akuffo (Akropong, Urre Kosta, 1937ko martxoaren 21a - Akkra, 1979ko ekainaren 26a) ghanatar militarra eta politikaria izan zen. 1979-1981 bitartean Ghanako Errepublikako presidentea izan zen.
Bizitza
Fred Akuffo Akropongen jaio zen, 1937ko martxoaren 21ean. 1957an armadan sarturik, Ingalaterran eta Indian osatu zituen bere ikasketak. Komandante maila erdietsi zuen 1974an, eta Defentsaren Estatu Nagusiko buru izendatu zuten 1976an. 1978ko uztailaren 5ean, Ignatius Kutu Acheampong presidentea eraitsi zuen estatu kolpea zuzendu, eta estatuburu bilakatu zen. Horren ondoren, hauteskundeak antolatzeari ekin zion, baina 1979ko ekainaren 4an Jerry John Rawlingsek beste estatu kolpe bat jo eta kargugabetu zuen. Atxilotua izan zen, eta 1979ko ekainaren 26a fusilatu zuten Akwasi Afrifa presidente ohiarekin batera.
Alchenstorf
Alchenstorf Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Alicilio Pinto Silva Junior
Alicilio Pinto Silva Junior (1977ko maiatzaren 15a - ) Brasilgo futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kyoto Purple Sanga.
Mouzieys-Panens
Mouzieys-Panens Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Mouzieys-Panens udalerrian erroldatutako biztanleak 209 ziren. Familiak 88 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 155 etxebizitza zeuden, 92 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 46 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 145 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 92 etxebizitza nagusietatik 78 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 25 etxek lau zituzten eta 52 etxek bost zituzten. 63 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 50 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 38 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Grammatorcynus bicarinatus
Grammatorcynus bicarinatus Grammatorcynus generoko animalia da. Arrainen barruko Scombridae familian sailkatzen da.
Mouzieys-Panens
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 124 ziren, horien artean 79 aktiboak ziren eta 45 inaktiboak ziren. 79 pertsona aktiboetatik 72 lanean zeuden (33 gizon eta 39 emakume) eta 7 langabezian zeuden (5 gizon eta 2 emakume). 45 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Mouzieys-Panens udalerrian 90 unitate fiskal zeuden, 219 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.784 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 margolaria eta 1 argiketaria.
2000. urtean Mouzieys-Panens udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 520 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Santa Rita do Pardo
Santa Rita do Pardo Brasilgo udalerri bat da, Mato Grosso do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
1965eko Munduko Errepideko Txirrindularitza Txapelketa
1965eko Munduko Errepideko Txirrindularitza Txapelketa Lasarten egin zuten urte hartako irailaren 5ean.
Nedašovce
Nedašovce Eslovakiako udalerri bat da, Bánovce nad Bebravouko barrutian kokatuta. 6,91 km²ko azalera du eta 440 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1232. urtekoa da.