cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Malmasingo gotorlekua
Erdi Aroan
Goi Erdi Aroan Bizkaian Iruñeko Erresumak zuen gaztelu nagusiena bertan omen zegoen. 1179ko Henrike II.a Ingalaterrakoaren laudoaren ondorioz, Gaztelako Erresumak gazteluaren jabetza lortu zuen. Gaztelu honen kokapen zehatza ezezaguna da, baina litekeena Malmasin mendiko gotorlekua izatea. Iñaki García Camino arkeologoaren esanetan aipatutako laudoan agertzen den Malvecin ez dago ez Arrasaten, ez Martzanan ezta Artean ere, baizik eta Malmasinen, horixe baitzen Bizkaiko jaurerriaren mendebaldeko muga XII. mendean. Gainera, bertan Gaztelu izeneko muinoa dago, nondik Untzuetako gaztelua eta Enkarterritik datorren bidea begi-bistan dauden.
Deskribapena
Malmasingo gotorlekua izen bereko mendiaren gailurrean dago (361 metrotan), Arrigorriagan. Gunearen izaera guztiz estrategikoa da, harkaitz baten gailurrean baitago, mendiaren mendebaldeko maldan. Malmasindik Ibaizabalen erdiko eta beheko aldea ikus daitezke. Gotorlekuak bere inguru osoa menperatzen du, jadanik adierazitako izaera estrategikoa areagotuz.
Gotorlekuak iparraldeko muga malkarra du, gailurrera igotzea zailtzen duena, eta beste maldak ere nahiko gogorrak dira, eta gainera bertan lubanarroak eta harresiak eraiki ziren bidea oztopatzeko.
Bi barrunbe desberdin ikusten dira nabariki: bat kanpoaldean, zehaztu gabeko materialez osatutako harresiak mugatutakoa. Oraindik ez da bertan ikerketa zehatzik egin; hala ere, azalean materialik ez dagoenez, pentsa daiteke lurrezko defentsa bat dela, kanpoaldeko jauslekuen bidez areagotzen dena.
Beste barrunbea gotorlekuaren barrualdean dago, non eraikitako harresiaren zati batzuk nabaritu baitaitezke sasiartean ezkutaturik. Hemen, harrien aztarnak, batzuetan ugariak, harresiaren izaera argi adierazten dute: tamaina ertaineko harriez eginda dago, eta harriak bata bestearen gainean jarrita daude, masarik gabe. Bigarren barrunbe hau, aurrekoaren moduan, terraza ugariz zeharkatuta dago. Terraza horiek, zalantzarik ez, malda egokitzeko lanekin lotuta egongo ziren, hau da, bertan eraiki ahal izateko lanekin. Eraikuntzarik gehienak material iragankorrezkoak izango ziren.
Mendi horretan larre eta otadi ugari daude, eta horrek errazten du gotorlekua bere osotasunean ikustea, eta berak bere inguruarekin dituen harremanak antzematea.
Kultura ondasuna
Gune arkeologikoa babesteko 2001eko abuztuaren 31an, Eusko Jaurlaritzak, Sailkatutako Kultura Ondasuna izendatu zuen, Monumentu Multzo kategoriaz.
Iruñeko autobus geltokia
Iruñea Euskal Herriko Nafarroa Garaiko autobus geltoki bat da, Iruñea udalerriko Bigarren Zabalgunean kokatuta dagoena.
Geltokia 2007ko azaroaren 9an ireki zen, autobus geltoki zaharra ordezkatuz.
Egoera
Yanguas Miranda kalean dago, Iruñeko Bigarren Zabalgunean eta Iruñeko Ziudadelaren alboan. BI sarrera ditu, bat Bakearen plazan eta beste bat Nafarroako Foruen plazan.
Geltoki zaharra
Iruñeko autobus geltoki zaharra, Oliveto kondearen etorbidea kokatzen zen. 1930eko hamarkadan eraikia, Espainia mailan autobusak eta autobusean joateko txartelak ateratzeko txarteldegiak eraikin berean bildu zituen lehen hiria izan zen Iruñea. Geltokia altxatu zen orubeak 4.900 metro karratu zituen guztira, eta geltokiaren eraikuntza errentagarria egiteko, etxebizitzak altxatu ziren orubearen alboetan. Horrela, autobus geltokia, orubearen erdigunean eraiki zen, etxebizitzen utzitako patioan alegia.
Geltokiaren eraikuntzan 175.000 pezeta gastatu ziren, eta 1934ko azaroaren 17an zabaldu zuten.
Geltoki berria
1990eko hamarkada hasieran Iruñeko udalak geltoki berri baterako proiektuaren prestaketa hasi zuen, eta ideia lehiaketa bat antolatu zuen, Yanguas eta Miranda kalean eraiki beharko zen geltoki berrirako diseinua aukeratu nahiean. 2004ean lehiaketa hartan irabazle irtendako proiektuaren behin betiko diseinua erabaki zen. Eraikitze lanak 2005. urteko uztailaren 20ean hasi ziren. Geltokiaren diseinuaren proiektua 2006ko martxoan aldatu behar izan zuten, orubean aurkituriko aztarna arkeologikoak zirela eta.
Proiektuaren azken aldaketa horrek, geltokiaren eraikuntza garestitu zuen eta guztira 38 milioi euroko inbertsioa egingo da. Guztira lurpeko hiru solairu eraikiko dira. Lurpeko bi solairu, autobus geltokiaren ihardueretarako izango dira, hau da, autobusen joan-etorrietarako. Hirugarren solairuan, autoentzako aparkaleku bat egokituko da, guztira 598 kotxerentzako edukiera duena. 2006ko martxoan proiektua aldatzean, aparkalekua handitu zen.
Geltokia
Lurpeko geltoki berriak guztira hiru solairu dauzka. Kanpoaldean lurpean geltoki bat dagoela adierazten duen bakarra, autobus eta kotxeen sartu irtenerako eraiki den arrapal da. 35 000 metro karratuko gune berdeen azpian eraikia, geltokiak 28 autobusentzako nasak dauzka (behar izanez gero beste 24 autobusentzako tokia dagoelarik). Autobusentzako dartsena honen berezitasun nagusia daukan forma biribila da.
Geltokiak dituen baliabideen artean, aire girotudun itxaron gela, eta bidaitxartelak ateratzeko 18 leihatila, informazio bulegoa, autobusen joan-etorria adierazten duten pantaila elektronikoak, kontsigna automatikoa eta taxi eta autoentzako lurpeko aparkalekua dira aipagarri. Horrez gain, geltokiarekin batera, merkatal-gune txiki bat eraiki da, guztira 18 denda eta bi jatetxerekin, merkatal-gune honek sarbide zuzena dauka kanpoaldetik.
Geltokiak trafikoa kontrolatzeko zentrua dauka, segurtasun kamerak eta segurtasun arduradunak eguneko 24 orduetan, orain arte geltoki zaharrean gertatu ez bezala. Lurpeko aparkalekuak 17 000 metro karratuko azalera dauka, eta guztira 400 kotxerentzako edukiera dago. Kanpoaldea eta aparkalekua (-3 solairuan kokatua) zuzenean komunikatzen dituen igogailu bat eraiki da.
Agiñaga (Aiara)
2007ko urtarrilaren 1eko erroldan, auzoak 27 biztanle zituen.
Mugakideak
Iparraldean Maroño, ipar-mendebaldean Madaria eta Salmanton, ipar-ekialdean Izoria, ekialdean Belandia (Urduña), hego-ekialdean Lendoñogoiti (Urduña) eta hego-mendebaldean Merindadeak (Burgos) mugakide ditu.
Historia
Agiñagak bestela Sopeñako Kuadrilla osatzen zuen, Aiarako Jaurerrian barruan zeuden kuadrilletako bat eta Zaraobeko zelaian eta bertako mahaian biltzen zena. 1841ean jaurerria desagertu zenean, Baldomero Esparteroren garaian eta udalak sortu zituztenean Aiarakoan sartu zen.
Auzoak
Landa-inguruko herri hau baserri-auzo hauek osatzen dute gaur egun: Larrabe mendebaldean, Mendieta eliza inguruan, Sologuren ekialdean eta El Lugar, azken bien artean.
Demografia eta biztanleria
Demografiari dagokionez, XX. mendea arte aldaketa handirik ez da egon biztanleen kopuruaren aldetik: Izan ere, XVI. mendean 20 herritar erroldatuta bazeuden, 1725ean 12, 1802an 16 eta 1848an 11 auzokide (44 biztanle). XX. mendeko hasieran 62 biztanle, 1930ean 45, 1950ean 33, 1960an 34, 1982an 22, 1986an 22, 1991an 24 eta 1993an 25.
Garraioa
Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
Serpis
Serpis Valentziako Erkidegoko kostaldeko ibaia da, Alacant eta Valentzia probintzietan dagoena.
Ibai-erregimena mediterraneoa da, maximoa urtarrilean eta minimoa abuztuan. Uholde euritsuen ondorioz, goraldi handiak izaten ditu udazkenean. 1986ko urriaren 1eko ur-goraldian 770 m³/s. eraman zituen Beniarrésen (Alacant). 1987ko azaroaren 3an gainezka egin zuen Gandían (Valentzia), 24 ordutan 720 mm-ko euriteen ondorioz. Beniarrésko urtegiak, 30 hm³ dituenak, bere urak erregulatzeko balio du, eta Safor eskualdeko baratzean ureztatzea ahalbidetzen du.
Serpis ibaian honako arrainak aurki daitezke: barboak, ortzadar amuarrainak, zamo arruntak, perkak eta valentziak (populazio txikietan, valentzien populazio handiena Encantada sakanean dago).
Valaská
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1470. urtekoa da.
Progne murphyi
Progne murphyi Progne generoko animalia da. Hegaztien barruko Hirundinidae familian sailkatua dago.
The Dukes of Hazzard abestia (Good Ol' Boys)
The Dukes of Hazzard abestia (Good Ol' Boys), The Dukes of Hazzard estatubatuar telesail ospetsuaren country abestia da. Waylon Jennings estatubatuar musikariak konposatu eta abestu zuen. Gaur egun abestia telesailari guztiz lotua dago, berau entzun eta jendeak telesaila oroitarazten baitu.
1980ko Music Man diskoan argitaratu zuen.
Jonathan Ke Quan
Ke Huy Quan  edo Jonathan Ke Quan (Ho Chi Minh Hiria, Hego Vietnam, 1971ko abuztuaren 20a) vietnamdar-estatubatuar aktorea da, laurogeiko hamarkadako bi film famaturengatik ospetsu egin zena: Indiana Jones 2: zorigaiztoko tenpluan (1984) eta Goonietarrak (1985).
Albeniz Hotela (Donostia)
Albeniz hotela, Donostiako hotel bat izan zen. Donostiako erdialdean eraikia, garaiko Vergara kalea, 16 zenbakian. 1908 urtean. Indarrean 1830 hamarkadaren erdira arte.
Jonathan Ke Quan
Ospea eman zioten bi film horien ondotik, beste film batzuetan parte hartu zuen 2002ra arte, harik eta aktore lanak egiteari utzi zion arte aukera falta zela eta. Horren ondotik, USCko Arte Zinematografikoen Eskolako zinema-titulua lortu zuen. Gero, dobleen koordinatzaile eta zuzendaritzako laguntzaile aritu zen.
Albeniz Hotela (Donostia)
Kokapena
Albeniz hotela Donostiako erdialdean zegoen, Bergara kalea, 16an.
Jonathan Ke Quan
Quan berriro itzuli zen aktore langintzara 2021ean, Everything Everywhere All at Once (2022) zientzia-fikziozko filmarekin, multibertsoan nabigatzen duen senar xaloaren rolean. Film hari esker, goraipamenak eta sariak jaso zituen, besteak beste, taldeko aktorerik onenarentzat Urrezko Globoa eta Oscarra.
Albeniz Hotela (Donostia)
Ibilaldi historikoa
Bere sortzailea eta jabea Victor Erro izan zen.
Jonathan Ke Quan
Biografia
Quan Saigonen jaio zen; gaur egun, Ho Chi Minh izena duen hirian (Vietnam). Vietnamgo gerra zela eta, familiak herrialdea utzi zuen, eta Estatu Batuetara emigratu zuen.
Albeniz Hotela (Donostia)
Ibilaldi historikoa
Zerbitzuen artean 88 logela eta jangela aretoa zituen. . Logelak bainuekin eta igogailua aipatzen ziren 1915 urtearen iragarki batean
Zonosaurus karsteni
Zonosaurus karsteni Zonosaurus generoko animalia da. Narrastien barruko Gerrhosauridae familian sailkatuta dago.
Jonathan Ke Quan
Biografia
Haurra zela aktore sartu zen, eta, 1984an, 12 urte zituela, Harrison Forden lankide izan zen, Zaparroren rolean: Indiana Jones 2: zorigaiztoko tenpluan. 1985eko Goonietarrak filmean Data izeneko haur burutsuaren rolean aritu zen. 1986ko Passengers (Norimono) film japoniarrean ere agertu zen, Honda Mina kantari japoniarrarekin.
Alhambrako (Kalifornia) Alhambra High Schoolean ere izan zen. Bigarren Hezkuntza egin ondoren, Kaliforniako Hegoaldeko Unibertsitatean lortu zuen gradu titulua, Arte Zinematografikoen Eskolan. Aise hitz egiten ditu vietnamera, kantonera, mandarina eta ingelesa.
1986an, iraupen laburreko Together We Stand telesailean (1986-1987) aritu zen Samen rolean, eta Jasper Kwong interpretatu zuen Head of the Class komedian, 1989tik 1991ra. Breathing Fire (1991) filmeko protagonista ere izan zen, eta Encino Man (1992) filmean rol labur bat izan zuen. Azken agerpena 2002an izan zuen, Hong Kongeko Second Time Around filmean, Ekin Cheng eta Cecilia Cheungekin batera.
Macaíba
Macaíba Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Norte estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Agost
Agost Valentziar Erkidegoko udalerria da, Alacantí eskualdean eta Alacanteko probintzian dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 4.810 biztanle zituen.
Bashkim Shehu
Bashkim Shehu (Tirana, Albania, 1955eko ekainaren 22a) albanieraz idazten duen albaniar idazlea da. 1997tik Bartzelonan bizi da, han babeslekua eman baitzioten Idazleen Nazioarteko Parlamentuaren "Babes hiriak" programaren baitan.
Bacalan
Bacalan Bordeleko auzoa da, Garonaren ezkerraldean. Port de la Lune kaiaren muturreko batean kokaturik, eremua zingiratsua izan zen 1599ra arte.
Mononimo
Mononimo edo pertsona mononimo izen bakar batekin ezagutzen den pertsona da. Adibidez, Annunzio Paolo Mantovani artistikoki Mantovani gisa ezaguna zen. Etimologikoki antzinako grezieratik dator: monos ("bat") eta onoma ("izen"). Askotan izen-deituretako elementuak ez dira ezagutzen ere. Mononimoa ez da izengoitiarekin nahastu behar.
Regis Pitbull
Regis Fernandes Silva, Regis Pitbull (1976ko irailaren 22a - ) Brasilgo futbolari ohia da.
Txinatar filosofia
Txinako filosofia edo Txinatar filosofia Txinako eskola filosofiko guztiak hartzen dituen ekialdeko filosofia da. Milaka urteko historia du, eta haren hasiera K.a XII. mendean kokatu ohi da I Ching (Aldaketen liburua) izeneko idatziarekin, filosofia txinatarraren funtsezko kontzeptu batzuk ekarri zituen igarkizunei buruzko sintesia. Alabaina, filosofia txinatarraren ahozko tradizioak neolitoan dauzka aitzindariak (duela 9.000 urte inguru).
Behin Txinako dinastien historia ezagututa, Txinako filosofiaren historia lau aro edo alditan banatu daiteke, aldi hauetako bakoitza dinastia txinatar bati lotuta dagoelarik.
Lehenengo aldian Shang dinastiak (K.a 1600-K.a 1046) zabaldutako ziklikoa den orori buruzko pentsamenduak eman ziren, aipatutako  I Ching (Aldaketen liburua) idatziarekin batera. Bigarren aldia aldi klasikoa deritzona da, sortu ziren eskola filosofiko ugari eta ezberdinengatik ezaguna. Eskola horien artean konfuzianismoa, taoismoa, moismoa, legalismoa eta Izenen Eskola nabarmendu ziren.
Hirugarren aldia Qin dinastiak legalismoa filosofia ofizialtzat hartu zuenean hasi zen, konfuzionismoaren eta moismoaren jarraitzaileak jazarriz. Gero, Han dinastiak konfuzianismoa eta taoismoa doktrina ofizialtzat imposatu zituen, eta horren eraginak XX. mendera arte iraungo  zuen. Azken denboraldiak, modernitatearen aldia bezala izendatuak, mendebaldeko filosofiaren inportazioa du ezaugarri nagusi.
Pentsamendu eskola hauek garatzen jarraitu zuten Han (K.a. 206 - 220) eta Tang (618-907) aroetan, mugimendu filosofiko berriak eratuz, hala nola Xuanxue (neo-taoismo ere deitua) eta neokonfuzianismoa. Neokonfuzianismoa filosofia sinkretikoa zen, Txinako tradizio filosofiko desberdinetako ideiak biltzen zituena, budismoa eta taoismoa kasu. Neokonfuzianismoak hezkuntza sistema menderatu zuen Song dinastian (960-1297), eta bere ideiak klase ofizial eruditoarentzako azterketa inperialen oinarri filosofiko izan ziren. Pentsalari neokonfuziar garrantzitsuenetako batzuk Tang Han Yu eta Li Ao jakintsuak dira, baita Song Zhou Dunyi (1017-1073) eta Zhu Xi (1130-1200) pentsalariak ere. Zhu Xik konfuziar kanona bildu zuen, Lau Liburuez osatua (Irakaskuntza Handia, Ingurunearen Doktrina, Konfuzio eta Mentzioren Analisiak). Ming Wang Yangming (1472-1529) jakintsua ere tradizio honetako ondorengo filosofo garrantzitsua da.
Budismoa Txinara iristen hasi zen Han dinastiaren garaian, Zetaren Bidea zeharreko transmisio mailakatu baten bidez, eta eragin autoktonoen bidez forma txinatar desberdinak garatu zituen (Txan/Zen, esaterako), Ekialdeko Asiako kultur esparru osoan zabaldu zirenak.
Txinako kulturak eragin handia izan zuen Ekialdeko Asiako beste estatu batzuetako tradizioetan, eta bere filosofiak eragin zuzena izan zuen Koreako, Vietnamgo eta Japoniako filosofietan. Geroko dinastia txinatarretan, hala nola Ming dinastian (1368-1644), baita Joseon dinastia korearrean ere (1392-1897), Wang Yangming (1472-1529) bezalako pentsalariek gidatutako neokonfuzianismoa, pentsamendu eskola nagusi bihurtu zen eta Estatu inperialak sustatu zuen. Japonian, Tokugawa shogunerriak (1603-1867) konfuziar filosofiaren eragin handia izan zuen. Gaur egun, konfuzianismoak eragina izaten jarraitzen du Txinako kultura-esferako nazioen ideietan eta mundu-ikuskeran.
Aro Modernoan, pentsalari txinatarrek mendebaldeko filosofiaren ideiak txertatu zituzten. Txinako filosofia marxista Mao Zedongen eraginpean garatu zen, eta Hu Shihk, berriz, Txinatar pragmatismo bat garatu zen. Antzinako filosofia tradizionalak ere berresten hasi ziren XX. mendean. Adibidez, Konfuzianismo Berriak, Xiong Shili bezalako figurek gidatua, eragin handia izan du. Era berean, budismo humanista mugimendu budista modernista berria da.
Lehen sinesmenak
Shang dinastiaren hastapeneko doktrinak ziklikoaren kontzeptuan oinarritzen ziren. Nozio hori inguruan ikus zezaketenetik dator: eguna eta gaua, urtaroak, ilargiaren aldiak... Beraz, Txinako filosofiaren historian zehar, garrantzitsua izaten jarraituko duen nozio horrek naturaren ordena islatzen du. Juxtaposizioan, mendebaldeko filosofiarekin ere, funtsezko bereizketa markatzen du, non denbora ikusteko modua segida lineal gisa ikusten zen. Patua jainko handiek manipulatu zezaketela uste zen. Arbasoak gurtzen ziren, eta animalien eta gizakien sakrifizioak egiten zituzten.
Zhou dinastiak Shang dinastia irauli zutenean, zeruaren aginpidea izeneko ordena politiko, erlijioso eta filosofiko berri bat sartu zen Txinan. Agintaldia, Zhouren ikuspuntutik, arauak merezi gabeak izaten hasi zirenean esan zen, eta haien arauak inposatzeko justifikazio maltzur gisa.
Aro klasikoa
Txinako pentsamenduaren garai klasikoa erresuma askok Txinan hegemonia lortzeko lehian zeuden garaiarekin bat egiten du. Pentsalari txinatar ia guztiak erregeen gorteko kideak ziren, zeinen funtzioa aholkularitza zen, baita erreinu batetik bestera bidaiatzea monarka ezberdinei aholkuak emateko lana ere.
Aro inperiala
Qin dinastia laburraren garaian, zeinaren filosofia ofiziala legismoa zen, eskola mohisten eta konfuzianisten aurkako jazarpena gertatu zen. Legegintzak eragina izan zuen Han dinastiako enperadoreek taoismoa eta konfuzianismoa doktrina ofizialtzat hartu zituzten arte. XX. mendera arte doktrina filosofiko nagusienak izan ziren azken bi horiek, budismoaren sarrerarekin (Tang dinastia garaian), luze negoziatua, modu askotan taoismoaren antzekoa zela uste baitzen.
Moudud Ahmed
Moudud Ahmed (Noakhali, 1940ko maiatzaren 24a - Dhaka, 2021eko martxoaren 16a) Bangladeshko lehen ministroa izan zen 1988tik 1989ra.
Zientzia politikoa ikasi zuen Dhakako Unibertsitatean eta abokatu gisa trebatu zen Londresen. Londresen Bangladeshko Independentziaren aldeko ikasle taldeko kide izan zen eta bere herrira itzuli zenean, Sheikh Mujibur Rahmanen abokatu taldearekin elkartu zen. 1971n Kalkutan ezarritako Bangladeshko Behin-behineko Gobernuko kide ere izan zen. Independentziaren ondoren abokatu gisa lan egin zuen Bangladeshen eta oposizioko kideak defendatu zituen. 1974ko abenduan, labur-labur espetxeratu egin zuten.
Txinatar filosofia
Aro modernoa
Aro moderno eta industrialean zehar, Txinako filosofia Mendebaldeko filosofiaren kontzeptuak integratzen hasi zen modernizaziorako urrats gisa. Xinhai Iraultzan, altxamendu ugari eman ziren, hala nola maiatzaren lauko altxamendua, Txinako erakunde eta praktika inperial zaharrak guztiz zapaldu zituena. Garai horretan, Txinako filosofian Demokrazia, Errepublikanismoa edo Industrializazioa bezalako kontzeptuak sartzeko saiakerak egon ziren, batez ere Sun Yat-senen aldetik XX. mendearen hasieran, Chen Duxiu marxismoa eta troskismoa sartzen zuen bitartean. Geroago, Mao Zedongek estalinismoa sartu zuen Txinako Alderdi Komunista Txinako ezaugarriak zituen sozialismoa bere bertsiorantz bideratzeko eta erabilera herrikoian maoismoa bezala ezagutzen dena.
Txinako Alderdi Komunista boterera iritsi zenean, aurreko eskola filosofikoak, taoismoa izan ezik, Kultura Iraultzan zapalduak izan ziren. Hala ere, antzinako doktrinek oraindik eragina dute Txinako filosofian. Gaur egun, Txinako Gobernuak merkatu-sozialismoa sustatzeko interesa du.
Iraultza Kulturalaren mugimendu erradikalaz geroztik, Txinako Gobernua praktika filosofiko eta erlijioso tradizionalekin toleranteagoa bihurtu da. Txinako Herri Errepublikaren 1978ko konstituzioak gurtza askatasuna bermatzen du, betiere, Herri Errepublikaren subiranotasuna urratzen ez badu. Erakunde espiritual eta filosofikoak ezartzea edo berrezartzea baimenduta dago, TAK-ek ez baititu mehatxu gisa ikusten, nahiz eta Estatuak zelatatu eta kontrolatzen dituen. Iraganeko doktrinak oso barneratuta daude oraindik Txinako kulturan. Japoniarrak bezala, Txinako filosofia ideien amalgama bihurtu da. Kontzeptu berriak onartzen ditu, baina ez ditu ahanzten bere sinesmen zaharrak.
Udaberri eta Udazkenen garaia
K.a. 500. urte inguruan, txinatar filosofiaren aro klasikoa hasi zen. Ehun pentsaera eskola izenez ezagutzen den garaia izan zen hau. Aro honetan sortu ziren lau garrantzitsuenak: konfuzianismoa, daoismoa (taoismoa gero), mohismoa eta legalismoa.
Neokonfuzianismoa
Neokonfuzianismoa (txinera karaktere sinplifikatuan, 宋明理学; txinatar karaktere tradizionalean, 宋明理學; pinyinean, Sòng-Míng Lǐxué edo 理學 laburtua) filosofia moral, etiko eta metafisiko txinatarra da, konfuzianismoak eraginda eta taoismotik eta budismotik hartutako ideiekin. Han Yu eta Li Aok (772-841) Tang dinastiaren garaian sortu zuten, eta Song eta Ming dinastietan leku nabarmena izan zuen.
Taoismoa
Filosofia bezala sortu zen, eta gero erlijio bilakatu zen. Dao De Jing eta Zhuangzi-ren testuetatik aterata dago pentsaera hau. Filosofia honen ideia garrantzitsuenetakoa honako hau da: Mundua hobetzeko egiten ditugun gauza guztiak mundua okerragoa bihurtzen dute; beraz, hobe da harmonian bizitzen saiatzea.
Taoismoak hiru indar daudela zehazten du: baikorra, ezkorra eta baketzailea. Indar baikorra eta indar ezkorra elkarren aurka daude; hau da, bakoitzak bere aldetik independenteki jokatzen du. Yin eta Yang izena dute, hurrenez hurren. Hirugarren indarra Tao da, eta batera ditu Yin eta Yang-a. Esaera zahar batek dioː «alde Yin bat eta alde Yang bat, hori da Tao». Bi kontrako aldeek, Yin eta Yang-ek, indar berbera dute; horregatik, heriotza eta bizitza, ez dago bata bestearen gainetik. Tao-a, berriz, pentsamendu gizatiarra heldu ezin daitekeen zerbait da.
Intuizio, sentsibilitate, naturaltasuna eta bizitza bezala ere ezagutzen da.
Lao Tzu txinatar kulturako filosofo aipagarriena izan zela esaten da. Dao De Jing liburua idatzi zuen, pentsamendu taoistaren liburu nagusia. Dao-k indar bat, edo hobeki esanda, munduaren ordena deskribatzen du. Kontraesan indar bat da, eta unibertsoko gauza guztiak azaltzen ditu.
Legalismoa
Legalismoa edo Legegintza (txineraz 法家; pinyinez fǎjiā, metodoen edo estandarren eskola) filosofia politikoan, zuzenbidean, realpolitikan eta kudeaketa burokratikoan zentratutako eskola filosofiko txinatarra izan zen. Gizarteak nolakoa izan behar zuen moraltasuna eta ikuspegi idealizatuek ahantzita, eta, autokraten eta estatuaren boterearen bidez, aginte pragmatikoan zentratu ziren. Haien helburua gizarte-ordena, segurtasuna eta egonkortasuna lortzea zen. Mende batzuk geroago, legalismoaren ideiek erregimen maoistarengan eragina izan zuten.
Eskola honetako funtsezko pertsonaia Shen Buhai (K.a. 400-337.) administratzaile eta filosofo politikoa izan zen. Beste pertsonaia zentral bat Shang Yang (K.a. 390-338) erreformatzaile nagusi bat izan zen, Qin estatua eraldatu, botere nagusira eraman eta gainerako Txina bereganatuko zuena K.a. 221ean. Shenen oinordekoak, Han Feik (K.a. 280-233) beste legalisten pentsaera sintetizatu zuen bere izen bereko testuan, Han Feizi-n, eta ondoz ondoko Txinako agintariek estatu inperialaren gobernu eta antolakuntza burokratikoaren gidaliburu gisa erabili zuten testu legalista eragingarrienetako bat izan zen.
Bere teoriek lurjabeen interesak ordezkatzen zituzten. Munduaren ikuskera materialista zuten: Gizonak zeruari irabazten dio (tian) esaldian gorpuztua, eta, horrekin, argi eta garbi konfuzianismoaren aurka zegoen. Gobernua ere defendatu zuten Konfuziotarrek, erritoen bidez, Gobernuaren aurka egiten zuten legeetan.
Legalismoaren maxima bat da: «garaiak aldatzen direnean, moduak aldatzen dira», eta bere oinarrizko printzipioa jurisprudentzia zen. Testuinguru horretan, legismoak «zuzenbide-estatua mantentzen duen filosofia politikoa» esan nahi du, horrela mendebaldeko hitzaren zentzutik bereiziz.
Moismoa
Pentsamendu-eskola garrantzitsua eta konfuzianismoaren eta taoismoaren aurkaria izan zen Udaberri eta Udazken garaietan eta Erresuma Borrokalarien garaian (K.a. 770-221). Haren kontrakoek konfuzianismo endekatu modukotzat hartzen dute, maitasun unibertsal bakezaleari buruzko ideiekin batera unitate paramilitarren antolakuntza, arbasoen erritoen ukapena eta onurarako erabateko dedikazioa aldarrikatzen dituena.
Mohismo eskolako testu nagusia Mozi liburua da. Mohismoaren pentsaera administratiboa, gerora, legalismoan barneratu zen; bere etika konfuzianismoan barneratu zen, eta bere liburuak ere kanon taoistan batu ziren, mohismoa eskola independente gisa desagertu baitzen Qin dinastiaren aroaren ondoren.
Mohismoa maitasun inpartziala ideiagatik da ezaguna18. Mozi maisuaren arabera, jendeak berdin zaindu beharko luke beste pertsona guztiak, edozein dela ere haiekin duten harremana. Mozik, gobernuan, meritokrazia inpartzial baten alde egin zuen, talentuan oinarritu beharko litzatekeena, ez odol-harremanetan. Mozi konfuziar erritualismoaren aurka zegoen, nekazaritza, gotortze eta estatugintzaren bidezko biziraupen pragmatikoa azpimarratuz.
Mohismoan, morala ez da tradizioaren arabera definitzen, utilitarismoaren paraleloko etengabeko gidaritza moralaren bidez baizik. Mohismoarentzat, tradizioa ez da koherentea, eta gizakiek, tradiziotik kanpo, orientazioa behar dute tradizio onargarriak zein diren identifikatzeko. Gida moralak onura orokorra maximizatzen duten portaera sozialak sustatu, eta bultzatu behar ditu.
Taoismoak bezala, mohismoak legegintzaldia kritikatzen du botere inperialarekiko erabateko menpekotasunaren ideiagatik, baita konfuzianismoa ere hezkuntza akademikoa ezagutza forma bakarra dela eta letratuak bakarrik dutela letratu gabekoak gobernatzeko eskubideagatik. Antzinako Txinan eskola garrantzitsua izan arren, mohismoak ez zuen bizirik iraun milurtetan, eta ez zen taoismoa bezain masiboa edo konfuzianismoa bezain ezaguna bihurtu.
Mohismoak, izan ere, Izenen Eskola (Míngjiā, Logikoak) izenez ezagutzen den eskola filosofiko bereiziarekin ere lotu, eta eragin zuen, hizkuntzaren, definizioaren eta logikaren filosofian zentratzen zena.
Budismoa
Budismoa Siddhartha Gautamak edo Budak emandako irakaspenetan oinarritutako erlijio eta filosofia da, teista ez dena. Mundu osoan zehar zabalduta dagoen erlijio eta doktrina filosofiko eta espiritual bat da, teista ez dena eta dhárma familiaren barnean dagoena. Budismoak hainbat tradiziok, erlijio-sinesmenek eta praktika espiritual ugarik, bereziki Buda Gautamari egotziek, osatzen dute.
Budismoa Indian sortu zen K.a. VI. eta IV. mendeetan. Hortik Asiaren zati handi batera zabaldu zen. Egun, munduko laugarren erlijio garrantzitsuena da, munduko biztanleriaren % 7 erlijio horren jarraitzaileak baitira, hau da, 500 milioi lagun baino gehiago.
Maoismoa
Maoismoa edo Mao Tse-Tung Pentsamendua (txinera sinplifikatuaz: 毛泽东思想; txinera tradizionalaz: 毛澤東思想; pinyinez: Máo Zédōng Sīxiǎng) Mao Zedongek garatutako marxismo-leninismoaren aldaera da. Marxismo-leninismo-maoismoa ere deitzen zaio.
Txinako Alderdi Komunistaren doktrina ofiziala izan zen, 1978an Deng Xiaopingen buruzagitza pean ildo berria hartu arte. Txinako Alderdi Komunistak ez du maoismo izandapena erabili, doktrina horri Mao Tse-Tung Pentsamendua izendapena emanez. Aldi berean, Mao Zedongen planteamenduekin bat egiten duten Txinatik kanpoko hainbat alderdik marxista-leninista deritzote euren buruari, haien arabera Maok marxismo-leninismoa Txinako beharretara egokitu baitzuen, ez doktrina berri bat sortu. Beste alderdi komunista batzuek, berriz, maoistatzat edo marxista-leninista-maoistatzat dute euren burua, buruzagi txinatarraren ekarpena azpimarratu asmoz.
Sempach
Sempach Suitzako udalerria da. Luzerna kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cynoglossus carpenteri
Cynoglossus carpenteri Cynoglossus generoko animalia da. Arrainen barruko Cynoglossidae familian sailkatzen da.
Marcelino Vieira
Marcelino Vieira Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Norte estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Cephaloscyllium sufflans
Cephaloscyllium sufflans Cephaloscyllium generoko animalia da. Arrainen barruko Scyliorhinidae familian sailkatzen da.
Agres
Agres Valentziako Erkidegoko udalerria da, Comtat eskualdean eta Alacanteko probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 619 biztanle zituen.
Aptenodytes
Aptenodytes pinguinoen generoa da, hegaztien Spheniscidae familiakoa.
Taxonomia
Generoak espezie bi ditu:
Pliozenon egun iraungitako beste espezie bat bizi zen: Aptenodytes ridgeni izenekoa.
Aminopeptidasa
Aminopeptidasak entzima proteolitikoak (peptidasak) dira, oligopeptidoen N-terminalaren hondakina degradatzen dutenak, peptido txikiagoak eta aminoazido askeak sortuz. Entzima hauek animalien eta landareen erreinuan oso hedatuta daude eta bai zelula barneko organuluen barruan aurkitzen dira, adibidez, zitoplasman, bai zelula-mintzen zati gisa. Horietako askok zinka dute, horregatik metaloproteinasak dira.
Aminopeptidasek funtsezko funtzio zelularrak betetzen dituzte, giza metabolismoan, hormona peptidoen maila eta hesteetako proteinen digestioa erregulatzen dute, baita proteinen heltzean, peptido hormonalen eta ez-hormonalen degradazioan eta, beharbada, proteinen egonkortasuna zehazteko gaitasuna ere badute. Gaixotasun-egoera asko funtzio proteolitikoaren nahasmenduekin lotuta daude.
Aminopeptidasek ubikitina-proteasoma bidearen pean funtzionatzen dute eta proteina zelula barneko degradazioaren azken urratsean parte hartzen dute, bai proteasomak sortutako peptidoen zatiketaz, bai antigenoa aurkezteko edo birziklatzeko aminoazido askeetan hidrolisi osoa eginez, proteinen sintesian.
Novelas ejemplares
Novelas ejemplares, euskaraz Eleberri eredugarriak, Miguel de Cervantes idazleak 1590etatik 1612 arte idatzi zituen kontakizun laburren bilduma da. Bilduma 1613an argitaratu zen, Madrilen, Juan de la Cuestaren eskutik eta On Kixote Mantxakoaren lehenego atalak arrakasta ezagutu ondoren.
Eleberrion helburua
Eleberri labur hauen helburua nahiko polemikoa da eta eztabaida franko eragin ditu. Izenburu orokorrari kasu egiten badiogu, eredugarri kontzeptuari alegia, haien helburua didaktikoa eta moralizatzailea izango litzateke. Idazleak haien bitartez irakurleari zerbait irakatsi nahi dio. Baina asmo hori ez dago hain garbi eleberrien edukiak aztertzen baditugu, edo ez behintzat narrazio guztietan; sarritan ere entretenitzeko asmoa nabaria da. Cervantesek, bestetik, liburuaren hitzaurrean zera dio: horrelako narrazioak modan zeuden garai hartan baina guztiak beste hizkuntzetatik itzuliak ziren, batez ere italieratik. Horren aurrean, egileak bere narrazio propioak eta gazteleraz sortu nahi zituen, narrazio originalak, inori ez kopiatuak. Beraz, helburu didaktikoarekin batera edo, agian, horren gainetik, modako literatura gazteleratzeko asmo garbia azaltzen du egileak. Halaber, izenburua Elizaren eta Inkisizioaren aurrean itxura gordetzeko modu bat izan zitekeen.
Eleberriak
Hamabi narrazio dira eta bi taldetan sailkatzen dira nahiz eta askotan mugak oso garbiak ez izan:
Eleberriak euskaraz
Cervantesen lanak euskaratzea euskaldun askoren helburu garrantzitsua izan da aspalditik. Liburu honen kasuan Lukas Dorronsoro ataundarrak 1980. hamarkadan eleberri hauetako batzuk euskaratu zituen. Guztiak Donostiako La Primitiva Casa Baroja argitaletxean plazaratu ziren. Hauek dira:
Miner konderria (Hego Dakota)
Miner konderria (Miner County) Hego Dakotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Howard da. 2010eko zentsuaren arabera 2,389 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Miner konderriak 148,129 kilometro koadro ditu. Horietatik 42 ura dira. Beste 14,771 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1,61 da.
Zonosaurus rufipes
Zonosaurus rufipes Zonosaurus generoko animalia da. Narrastien barruko Gerrhosauridae familian sailkatuta dago.
John Howard
John Winston Howard (Earlwood, Sydney, 1939ko uztailaren 26a) Australiako lehen ministroa izan zen hamaika urtetan. Alderdi Liberalen buruzagi izan zen hamasei urtetan zehar.
Zuzenbidea ikasi zuen Sydneyko Unibertsitatean, abokatu gisa lan egin eta parlamentuan sartu zen 1974an. 1977an Malcolm Fraseren gobernuan ministro izendatu zuten. 1985ean Alderdi Liberalaren buru aukeratu zuten baina 1987ko hauteskundeak galdu zituen eta Alexander Downerek ordezkatu zuen. Berriro Alderdi Liberalen buru, 1996ko hauteskundeak irabazi zituen eta 1998an, 2001ean eta 2004an berrautatu zen. Soldaduak bidali zituen Afganistango gerrara eta Irakeko Gerrara. Ekialdeko Timor Nazioarteko Indarra (INTERFET) zuzendu zuen Kevin Rudden Australiako Alderdi Laboristak ordezkatu zuen 2007an.
Blasa Morales
Blasa Morales (Lizarra, Nafarroa Garaia, XIX-XX mendea) maistra izan zen.
Biografia
Blasa eskola pribatu bateko maistra izan zen, eta udal dirulaguntza jasotzen zuen bere lanagatik. Nesken hezitzaile aritu zen XIX. mendearen azken urteetan. Bildutako datuen arabera, 1884ko urtarrilaren 3an Lizarrako Udalak Blasak gobernatutako eskolari 75 pezetako dirulaguntza eman zion. Hala ere, kopuru hori gutxiegitzat jo zuen maistrak, eskolak jasaten zituen kalteak, gabeziak eta beharrak nahiko nabarmenak eta bistakoak baitziren. Blasa kexu zen herriko beste eskolari, San Andres izeneko mutikoen eskolari, 500 pezetako dirulaguntza ematen ziotelako. Protesta gogorra egin zuen, diskriminazio hori ulertzen ez zuelako.
Udala bildu egin zen protesta aztertzeko, baina eskaera ez zela bidezkoa erabaki zuen, besteak beste, mutikoen eskola neskatoena baino garrantzitsuagoa zelako.
Parazinho
Parazinho Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Norte estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Galapagoak probintzia
Galapagoak probintzia (Provincia de Galápagos) Ekuadorko 24 probintzietako bat da. 8.010 km²ko azalera du eta 2020ko estimazioen arabera 33.042 biztanle ditu. Probintziako hiriburua Puerto Baquerizo Moreno da.
Banaketa administratiboa
Probintzia 3 kantoitan banatuta dago.
Cynoglossus cynoglossus
Cynoglossus cynoglossus Cynoglossus generoko animalia da. Arrainen barruko Cynoglossidae familian sailkatzen da.
Sursee
Sursee Suitzako udalerria da. Luzerna kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Caudéran
Caudéran Bordeleko auzoa da, Garonaren ezkerraldean. Girondako antzinako udalerria da, Saint-Amand inguruan XIX. mendean sortua. 1965ean Bordeleko auzo bilakatu zen.
Gabai arre kanariar
Gabai kanariarra edo gabai arre kanariarra (Calonectris borealis) Procellariidae familiako itsas-hegaztia da, Ozeano Atlantikoan bizi dena. .
Madeirako, Azoreetako eta Berlengetako kostaldetan jaioak, 45–56 cm-ko luzera dute. Kumalditik kanpoko garaian Atlantiko iparralderantz eta hegoalderantz joaten da eta Kantauri itsasoan ere ikusi daiteke.
Lehen gabai arrearen azpiespezietzat zuten.
Jakue
Jakue tradizioa kristauko euskal izena da, gizonezkoena. Jakue izeneko bi apostolu izan ziren, baina ezagunena done Jakue Nagusia da, kondairak dioenez Santiago de Compostelan ehortzirik dagoena, Done Jakue alegia. Santu horren jaieguna uztailaren 25ean da.
Jakob izenaren aldaera da Jakue. Anitz erabili da Euskal Herri osoan, baina Hego Euskal Herrian gaztelaniazko Santiago nagusitu zen, eta euskarazkoa zokoraturik gelditu. Aldaerak: Jakes (Ipar Euskal Herrian nagusi ), Jakob, Jakobe, Jaime eta, Sabino Arana eta Koldo Elizalderen izendegian, Jagoba.
Aldiz, Xanti edo Santi gaztelaniazko Santiago izenaren hipokoristikoak dira, eta ez ditu ontzat ematen Euskaltzaindiak.
Pendências
Pendências Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Norte estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Minnehaha konderria (Hego Dakota)
Minnehaha konderria (Minnehaha County) Hego Dakotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Sioux Falls da. 2010eko zentsuaren arabera 169,468 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Hombourg-Budange
Hombourg-Budange Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Minnehaha konderria (Hego Dakota)
Geografia
Minnehaha konderriak 21,079 kilometro koadro ditu. Horietatik 174 ura dira. Beste 20,905 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 80,4 da.
Hombourg-Budange
Biztanleria
2007an Hombourg-Budange udalerrian erroldatutako biztanleak 508 ziren. Familiak 180 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 92 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Minnehaha konderria (Hego Dakota)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 169,468 pertsonetatik 153,141 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 6,982 dira. 6,326 beltzak edo afroamerikarrak. 3,933 amerikar natiboak ziren eta 76 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 2,489 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 189 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 3,314 pertsonek kokatzen zuten.
Hombourg-Budange
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 207 etxebizitza zeuden, 186 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 191 etxeak ziren eta 15 apartamentuak ziren. 186 etxebizitza nagusietatik 163 bere jabearen bizilekua ziren, 20 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 4 etxek bi zituzten, 21 etxek hiru zituzten, 43 etxek lau zituzten eta 116 etxek bost zituzten. 154 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 75 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 99 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 333 ziren, horien artean 250 aktiboak ziren eta 83 inaktiboak ziren. 250 pertsona aktiboetatik 227 lanean zeuden (127 gizon eta 100 emakume) eta 23 langabezian zeuden (12 gizon eta 11 emakume). 83 pertsona inaktiboetatik 29 erretiraturik zeuden, 28 ikasten zeuden eta 26 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Hombourg-Budange udalerrian 185 unitate fiskal zeuden, 511,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.423 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 funeraria zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 zurgina, 2 argiketariak, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Hombourg-Budange udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Grand Parc
Grand Parc Bordeleko auzoa da, Garonaren ezkerraldean. Hiriaren iparraldean dago, Chartronsetik gertu eta baita Le Bouscat udalerriko mugaren ondoan ere.
Hombourg-Budange
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saint-Denis–Université (Parisko metroa)
Saint-Denis–Université Parisko metroaren geltokia da, Saint-Denis udalerrian kokatuta dagoena.
Rodelas
Rodelas Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Cephaloscyllium umbratile
Cephaloscyllium umbratile Cephaloscyllium generoko animalia da. Arrainen barruko Scyliorhinidae familian sailkatzen da.
Vaľkovňa
Vaľkovňa Eslovakiako udalerri bat da, Breznoko barrutian kokatuta. 14,85 km²ko azalera du eta 422 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1612. urtekoa da.
Progne elegans
Progne elegans Progne generoko animalia da. Hegaztien barruko Hirundinidae familian sailkatua dago.
Tururu
Tururu Brasilgo udalerri bat da, Ceará estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Arronnes
Arronnes Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 236 etxebizitza zeuden, 149 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 70 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 230 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 149 etxebizitza nagusietatik 131 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 5 etxek bi zituzten, 22 etxek hiru zituzten, 52 etxek lau zituzten eta 68 etxek bost zituzten. 119 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 66 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 70 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 214 ziren, horien artean 163 aktiboak ziren eta 51 inaktiboak ziren. 163 pertsona aktiboetatik 141 lanean zeuden (77 gizon eta 64 emakume) eta 22 langabezian zeuden (9 gizon eta 13 emakume). 51 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 19 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Arronnes udalerrian 152 unitate fiskal zeuden, 376 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.244 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 3 argiketariak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Arronnes udalerrian 28 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.022 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Netjerkara
Netjerkara Siptah, Egiptoko VII. dinastiako lehen faraoia izan zen, bere erregealdia K. a. 2175 inguruan hasi zuena. Egiptoko lehen tarteko aroaren hasiera da.
Guayas probintzia
Guayas probintzia (Provincia de Guayas) Ekuadorko 24 probintzietako bat da. 15927 km²ko azalera du eta 2020ko estimazioen arabera 4387434 biztanle ditu. Probintziako hiriburua Guayaquil da.
Aigües
Aigües Valentziar Erkidegoko udalerria da, Alacantí eskualdean eta Alacanteko probintzian dagoena. El Campello udalerrian dagoen Aigües Baixes etxagunearengandik berziteko, batzuetan Aigües Altes izena ematen zaio.
Netjerkara
Egiptoko VI. dinastiaren azken garaietan, "Ordena Zaharra" behera etortzen da, eta Goi Egiptoko nomoetako gobernariek, euren lurraldeekiko nagusitasuna ezartzen dute. Gobernari hau ere, denbora baterako agintari kontseilu bateko izan liteke, zailtasun politiko edo ekonomiko garai batean sortua.
Aigües
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.064 biztanle zituen.
Netjerkara
Egoerak, Menfisen, kaotikoa izan behar zuen, Manetonek, Sexto Julio Afrikanoren arabera, dinastia, "Menfiseko 70 erregek osatu zuten, 70 egunez gobernatuz" aipatu baitzuen.
Netjerkararen izena, Abidoseko Errege Zerrendan agertzen da.
Turineko Errege Kanonaren berriztatze berri bat proposatu zenean, Neitikerty Siptah izeneko errege hau eta Nitokris erregina ospetsua, Manetonek eta Herodotok aipatutakoa, pertsona bera zirela ikusi zen. Honek, beraz, faraoi honi buruz, titulua aurkitzea bakarrik ez, baizik eta bere sexua jakin ahal izatea suposatu zuen, gizonezkoa zena, eta ez emakumezkoa, hasiera batean eta denbora askoz uste izan zen bezala.
Cephaloscyllium variegatum
Cephaloscyllium variegatum Cephaloscyllium generoko animalia da. Arrainen barruko Scyliorhinidae familian sailkatzen da.
Nazio Batuen Batzar Nagusiaren 377 (V) Ebazpena
Nazio Batuen 377 (V) Ebazpena, «Bakearen aldeko Batasuna» ere esaten zaiona, 1950eko azaroaren 3an onartu zen. Horren helburua da Segurtasun Kontseiluak ezin badu bakearen segurtasunarekin lotuta dagoen egoera bat aztertu eta horren inguruan neurriak hartu, kide iraunkor baten betoaren ondorioz, orduan Batzar Nagusiak berehala aztertu ahal izatea gaia, estatu kideei gomendatzeko neurri kolektiboak har ditzatela nazioarteko bakea eta segurtasuna mantentzeko edo berrezartzeko.
Aurrekariak
Ebazpena Estatu Batuek bultzatu zuten Batzar Nagusian, eta 7 herrialdetako talde batek aurkeztu zuen (Ameriketako Estatu Batuak, Erresuma Batua, Frantzia, Kanada, Turkia, Filipinak eta Uruguai). Izan ere, Segurtasun Kontseiluaren blokeoa eta beto-eskubidearen abusua eman zen, hain zuzen 1950eko Koreako Gerra ren testuinguruan. Horren ondoren, tresna bat garatu zen, Batzar Nagusiaren bitartez blokeo-egoera horretatik irteteko.
Edukia
Lehenik eta behin, ebazpenean, Nazio Batuak baieztatzen dituen 2 helburu aipatzen dira: bakea eta nazioarteko segurtasuna bermatzea, eta berdintasun-printzipioan oinarrituz nazioen arteko harremanak sustatzea.
Ondoren, Segurtasun Kontseiluak nazioarteko bakeari eusteko duen funtsezko eginkizuna gogorarazten du Ebazpenak. Nazioarteko gatazkak modu baketsuan konpontzearen garrantzia aipatzen da, baita estatuen artean adiskidetasun- eta errespetu-harremanak sustatzearena ere. Hala ere, nazioarteko tentsioak daudela onartzen da, eta horien arrazoi nagusia Nazio Batuen Gutuna gutxiestea dela. Berriz ere, Segurtasun Kontseiluak eremu horretan duen garrantzia azpimarratu egiten da, baina, gogorarazten da Batzar Nagusiak nazioarteko bakeari eta segurtasunari eustearekin lotutako zenbait kasutan jarduteko zilegitasuna ere baduela.
Horren harira, Ebazpenaren funtsik garrantzitsuena azaltzen da. Segurtasun Kontseiluak, kide iraunkorren artean adostasunik ezagatik, ezin badu bere nazioarteko bakeari eusteko erantzukizuna bete, Batzar Nagusiak berehala aztertuko du kolokan dagoen gaia. Izan ere, Batzar Nagusiak kideei gomendioak eman ahalko dizkie hartu beharreko neurri kolektiboei buruz, baita indarraren erabileraren ingurukoak ere, azken hau betiere bakea mantentzeko edo berrezartzeko ezinbestekoa bada. Eskaera bat aurkezten den unean Batzar Nagusia ez badago bilduta, larrialdiko ezohiko bilkura-aldian bil daiteke, eskaera aurkeztu eta hurrengo 24 ordutan. Hori gerta dadin, Segurtasun Kontseiluaren zazpi kideren botoa beharrezkoa da, edo Nazio Batuetako kideen gehiengoa.