cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eygliers
Diru sarrerak
2009an Eygliers udalerrian 304 unitate fiskal zeuden, 724 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.829 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 67 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 21 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren, 11 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 26 zerbitzu publikoetatik, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 3 igeltseroak, 6 margolariak, 4 zurginak, 3 iturginak, 2 argiketariak, 3 jatetxeak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 arropa denda zen eta 1 kirol-denda zen.
2000. urtean Eygliers udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 335 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra anbulantzia zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Vincent (Jura)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Eygliers
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
François Eugène Garai de Monglave
Biografia
Kantuak, asmatua izan arren, eragina izan du zenbait autorerengan, hala nola Kanpionengan.
Garairenak dira, halaber, Historie de l’Espagne (1825, Espainiako historia), Chants Nationaux basques (1846, Euskal kanta nazionalak), Fantaisie poétique sur l’Espagne (1853, Espainiari buruzko fantasia poetikoa), eta Les légendes des Pyrénées (1857, Pirinioetako elezaharrak) obrak.
Mahai-joko (argipena)
Mahai-joko terminoak hainbat adiera ditu:
No Way Back (1995eko filma)
No Way Back (euskaraz Atzera Bueltarik Ez), 1995eko Frank A. Cappello estatubatuarrak zuzendutako ekintza film bat da. Russell Crowe, Helen Slater, Etsushi Toyokawa eta Michael Lerner aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Zack Grant (Russell Crowe) FBIko agentea Seiko Kobayashi (Kelly Hu) lankide hasiberriak operazio baten aginduei entzungor eginez bost gaizkile hil eta bere buruaz beste nola egiten duen lekuko izango da. Gertatutakoak asko eragin dionez, Zackek Seikoren bizilagun eta adiskide bat galdekatu eta Yuji Kobayashi (Etsushi Toyokawa) Yakuzako japoniar mafiaburuarekin hartuharremanak zituela jakingo du. Orduan Zackek Yakuzan infiltratzeko helburuz arte-merkatariaren papera antzeztuko du, horrek ekarriko dituen ondorio larriez jakitun ez dela.
Ekainaren 11
Ekainaren 11 gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta hirurogeita bigarren eguna da, 163garrena bisurteetan. 203 egun falta dira urtea amaitzeko.
Jaiak eta urteurrenak
Jaieguna, ondoko herrietan:
Kanpo estekak
Ekainaren 10 | Urteko egutegi | Ekainaren 12
David Bisbal
David Bisbal Ferre (Almería, Espainia, 1979ko ekainaren 5a - ) espainiar abeslaria da. Amerikan, Europan eta Japonian ezagutzen da batik bat. Bere arrakasta espainiar telebistako kate bateko programa batetik datorkio, Operacion Triunfo izeneko programatik. Programan bigarren postua lortu zuen.
2008ra bitartean diskoaren 4 milioi kopia baino gehiago saltzea lortu zuen Espainian eta Amerikan, eta horrekin batera zilarrezko 30 disko, urrezko hamabost eta diamantezko bi lortu ditu. Bere abestirik ezagunenak Corazon latino eta Buleria dira. Davidek hiru mundu bira egin ditu; guztiak kontuan hartuta 300 bat kontzertu.
Bizitza
David Bisbal José Bisbal eta María Ferreren semea da. 1979ko ekainaren 5ean jaio zen, Almerian. Bi anai-arreba ditu, Jose María (1968) eta María del Mar.
David Almeriako Goya ikastetxean ikasi zuen baina 15 urte zituenean ikasketak utzi zituen ez zitzaiolako gustatzen eta bere aitarekin lan egiten hasi zen mintegi batean. 1997. urtean lan egiten eta abesten zuen bitartean mintegiko jabeak ondo abesten zuela entzun zuen eta Almeriako “Orquesta Expresiones” orkestrara sartzeko froga batera joatea gomendatu zuen, bertan honen senarra produktorea zela aprobetxatuz. Orkestran sartzea lortu zuen eta bi lan hauetan egon zen denbora luzean. 2001. urtean “Operación Triunfo” programara presentatu zen bigarren postuan geratuz eta sekulako ezagutza lortu zuen. 2016. urtean Elena Tabladarekin erlazio bat izan zuen eta bere alaba bakarra izan zuten: Ella.
2001-2002: “Operación Triunfo”
Orquesta Expresiones orkestran zegoen bitartean OT-n sartzea erabaki zuen eta froga Bartzelonan egin zuen. 2001. urtean, programa honetako lehenengo edizioko 16 parte-hartzaileetariko bat izan zen. Bigarren postuan geratu zenez, urte hartako Eurovisión programan Rosa Lopez, OT-ko irabazleari koroak egin zizkion David Bustamante, Chenoa, Gisela eta Geno Machadorekin batera.
=== 2002-2003: “Corazón latino ” eta hasiera internazionalki === Operación Triunfo amaitzean Vale Music konpainiarekin kontratu bat sinatu zuen solista moduan bere lehenengo diskoa grabatzeko, “Corazón latino”. Hau 2002. urteko abuztuaren 20an merkatura heldu zen. Miamin grabatu izan zen. Arrakasta itzela lortu zuen eta disko hau bere lehenengo saria irabaztera eraman zuen, 2002ko diskorik hoberenagatik.
1.000.000 kopia baino gehiago salduta David gaztelania mintzatzen diren tokietara abiatu zen bere diskoa sustatzeko, eta bertan Grammy Latino bat irabazi zuen, artista hoberena moduan.
Urriko 31an bere lehenengo ibilaldia hasi zuen 12 herrialdeetatik pasatuz.
Gaur egun 1.700.000 kopia salduta daude.
=== 2004-2005: “Bulería ” === 2004.urteko urtarrilaren 12an Bulería estreinatu zen, bere bigarren diskoko singlea. Urte bereko otsailaren 10ean album osoa salmentan jarri zen. Denbora gutxi pasa eta gero urrezko diskoa lortu zuen Venezuelan eta Kolonbian.
Acero
Acero asturiar jatorriko abizena da, bertako leinuko jaun batek bere ausardiagatik hartutakoa.
David Bisbal
2001-2002: “Operación Triunfo”
2004.urteko azaroan Alemaniara lehenengo aldiz joan zen Joana Zimmer abeslariarekin duo bat egiteko, “Let´s make history”.
Acero
Jatorria
Asturiasen jaiotako abizena da, Cangasko kontzejuan. Muñoz abizeneko leinuko batek zuen indarra eta ausardiagatik "Acero" goitizena jaso zuen, eta beranduago hau abizen bilakatu zen. Acero hitzak gazteleraz altzairu esan nahi du.
David Bisbal
2001-2002: “Operación Triunfo”
Album hau 1.300.000 kopia baino gehiago saldu ditu eta horietako 1.000.000 Espainian izan dira. Horrela bere bigarren Diamantezko Diskoa lortu zuen. Alejandro Sanz-ekin batera Espainiar abeslari bakarra da Diamantezko Disko bat baino gehiago lortzen.
KDKA (AM)
KDKA (1020 AM) Pittsburgheko (Pennsylvania, Ameriketako Estatu Batuak) CBSren irrati estazio bat da, Estatu Batuetan irrati-komertzial bat operatzeko lizentzia lortu zuen lehen irratia izan zena. Beste irrati batzuek ere baimen hori lehenago izan zutela diote, ia gehienak CBSren zati ere badirenak. Gaur egun, KDKA CBS Radio konglomeratuaren barnean dago. KDKAren estudioak bere ahizpa KDKA-TVren toki berean daude (2. kanala) Pittsburgheko erdiguneko Gateway Center gunean, eta bere transmisorea Allison Parken dago.
David Bisbal
2001-2002: “Operación Triunfo”
=== 2006-2008: “Premonición ”, Europa eta Japonia === Bere lan berriko lehen singlea, “Quién me iba a decir” 2006.urteko abuztuan atera zen. Urriaren 3an bere hirugarren albuma atera zuen, Premonición.
KDKA (AM)
Historia
Irratiaren jatorrian Frank Conrad zegoen, 75 watteko irrati bat instalatu zuena Wilkinsburgen, 1916ean. Bere musika emanaldiak oso arrakastatsu izan ziren, eta Conradek lan egiten zuen enpresak, Westinghouse Electric Companyk ikusi zuen irrati komertzial bat egin zezakeela. 1920ko urtarrilaren 2an historian lehen aldiz meza bat emititu zuen irratia izan zen.
David Bisbal
2001-2002: “Operación Triunfo”
2008an Rihanna abeslariarekin duo bat egin zuen “Hate That I Love You”, Espainian eta Mexikon biak batera abesten ikusteko aukera egon zen.
Urte horretan Luis Fonsi, Alex Sinteks eta Noel Shajris abeslariekin lan egin zuen eta “Aqui estoy yo” abestia egin zuten. Honen esker, David Bisbalek bere bigarren Grammy Latinoa lortu zuen.
=== 2009: “Sin mirar atrás ” === Sin mirar atrás bere laugarren lanaren izena da. Merkatura atera zen 2009.urteko urtarrilaren 20an Espainian, Latinoamerikan eta Estatu Batuetan. Honen lehenengo singlea “Esclavo de sus besos” sekulako arrakasta izan zuen hiru leku hauetan.
Urte bat geroago bere ahotza ipini zuen “La última canción” pelikularako, Miley Cyrus-ekin batera.
=== 2011-2013: “Herederos y una noche en el teatro real ” === David Bisbalek bereziki abestu zuen Argentinako telenobela batentzako;  Herederos de una venganza”. Telenobela hau herrialde honetako famatuenetarikoa zen.
2011.urteko azaroaren 5ean bere lehenengo DVD akustikoa atera zuen; “Una noche en el teatro real”. Album honetako ibilbidean Davidek Espainiako, ipar Amerikako, Hego Amerikako eta Europako hiriburu nagusietako teatro garrantzitsuenetan abestu egin zuen. Adibidez; Londreseko Royal Albert Hall, New Yorkeko Carneige Hall eta Buenos Aires-ko Luna Park.
Acero
Armarria
Sinoplezko zelai batean, zilarrezko dorre bat itsasoko unin urdin eta zilarrezkoen gainean, eta dorrearen atean ezpata eta errodola duen gerlari bat, zilarrezko orriarekin eta urrezko guarnizioarekin.
David Bisbal
2001-2002: “Operación Triunfo”
2012.urteko azaroaren 15ean bere hirugarren Grammy Latinoa lortu zuen.
=== 2014: “Tú y yo ” === Disko honetako lehen singlea, Diez mil maneras, 2014.urteko urtarrilaren 23an estreinatu zen eta arrakasta handia izan zuen bere lehen astean. Ibilbidea Argentinan hasi zen, Latinoamerikako herrialde batzuetatik pasatzen eta Espainian amaitu zen. Martxoaren 18an album osoa estreinatu zen. Disko honetan hainbat abeslariekin kolaboratzen du; India Martinez, Antonio Orozco, Manuel Carrasco, Vega eta Sandy. Album honekin batera Bisbalek medio-metraila bat egin zuen, Kike Maíllok zuzenduta eta Maria Valverdek protagonizatzen.
=== 2016-2017: “Hijos del mar ” === Hijos del mar bere seigarren albuma da eta Estatu Batuetan, Suedian, Ingalaterran eta Espainian grabatuta izan da. Merkatura atera zen 2016.urteko abenduaren 2an, single moduan “Antes que no” izanda, nahiko arrakasta handiarekin. Azken disko honen beste single bat “Duele demasiado” da eta Unicef-ekin batera eginda dago, guden ondorioak pairatzen dituzten umeei zuzenduta.
Kandelaria eguna (Azkoitia)
Kandelaria eguna, Euskal Herriko beste toki askotan gisa, Azkoitian ere ospatu egiten da baina Gipuzkoako herrian ezaugarri desberdinak ditu, tartean, Frantzisko Xabier Munibe Peñafloridako kondearen “Irten ezazu” abestiaren interpretazioa. Egun horretan ere, otsailaren 2an, aurreko urtean jaiotako haurrak elizan aurkezten dira, bere garaian Amabirjinak eta San Josek bere semearekin egin omen zuten bezala. Horrela, Kandelaria gauean, Gabonetako zikloa itxi egiten dute.
Ohitura zaharra
Gau horretan egiten diren erritoek gutxienez 250 urte dituzte. Egun horretan kandelak eta aurreko urtean jaiotako haurrak bedeikatzen dira. Ondoren, elizatik kanpo Andre Mariaren irudiarekin prozesioa egiten da. Prozesioan, kandela eskuan, katekesiaren haurrak eta familiak joaten dira, 'Irten Ezazu' abestia abestuz. Lehen aurretik bi haur joaten ziren, eskuetan usakumea eta bizkotxoa eramanez. Prozesioa, bestetik, gauez egiten zen.
"Irten ezazu" abestia
Jatorrizko abestia Xabier Munibe Peñafloridak idatzi zuen 1750ean. Egun bertsioa laburtua abesten da: hasieran hamalau apaldi bazituen, egun bi bakarrik abesten dira. Erritmoa ere aldatu da, kutsu sinfonikoa emanez abestiari.
Barge
Barge Italiako udalerri bat da. Cuneoko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Bargek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Thraupis palmarum
Thraupis palmarum Thraupis generoko animalia da. Hegaztien barruko Thraupidae familian sailkatua dago.
Foster City (Kalifornia)
Foster City Kaliforniako hiri bat da. San Mateo konderrian kokatua dago. 2010ean 30,567 biztanle zituen, 9.7 kilometro koadrotan banatuta.
Francisco Pérez Luzarreta
Francisco "Paco" Pérez Luzarreta (Jaurrieta, - Bera, ) nafar EAE alderdiko kidea izan zen. Bigarren Mundu Gerran zehar, Frantziako Gironda departamenduan borrokatu zen Gernika Batailoian izan zen.
Espainiako Gerra Zibilean familia Poitiersen erbesteratu zen. Gerraren amaieran Irunera itzuli eta zerbitzu militarretatik ihesi ondoren berriro muga zeharkatu zuen. Paben Kepa Ordoki ezagutu eta Eusko Jaurlaritzaren mendeko Gernika Batailoian sartu zen. De Larminat jeneralaren agindupean alemaniarren aurka borrokatu zen Frantziako estatuan. Pointe de Graveko gudu gogorretan parte hartu zuen alemaniarren aurka. Pérez Gernika Batailoi euskalduneko kapitaina izan zen, 22 urte zituelarik. Gero, mugalari moduan aritu zen eta Meliton Manzanasek elkarrizketatu zuen eta Ondarretako espetxean izan zen.
Yoshihiro Masuko
Yoshihiro Masuko (益子 義浩, 1987ko uztailaren 12a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Fukushima United FC.
Orés
Orés Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 107 biztanle zituen 30,64 kilometro koadroko azaleran. Cinco Villas eskualdean dago.
Barasoain
Barasoain Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta. Erriberriko merindadean eta Erdialdea eskualdean dago, Iruñea hiriburutik 26,2 kilometrora. Altuera 490 eta 641 metro artekoa da, eta 13,94 km²-ko azalera hartzen du. biztanle zituen.
Garinoainekin batera hiri jarraitua osatuz, Zidakos eta Leotz ibaiek inguratzen duten ordoki txiki baten gainean dago Barasoain. Orbaibarreko lehen herrigunea da eta bere etxeak ibarreko arkitektura tipikoari jarraitzen diote, fatxadak erabat pilatutako harriez osatuta daudela. Martin Azpilkueta nafar ospetsuaren jaioterria, herriak zenbait jauregi nabarmen ditu, katedral itxurako Andre Maria elizaz gain.
Bertako biztanleak barasoaindarrak dira.
Izena
Barasoain toponimoa beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Etimologia
Mikel Belaskok adierazten du bere esanahia ziurrenik "Beraxa izeneko pertsona baten jabetzakoa" (beraxo + ain) dela, lehenengo elementua Beraxa pertsonaren izena izanik eta bigarrena jabetza adierazten duen atzizkia. Egileak dio Beraxa dela Beratza izen propioaren ixura zaharraren baliokidea.
Armarria
Barasoaingo armarriak honako blasoi hau du:
Bandera
Barasoaingo banderak Barasoaingo ikurra dauka hondo berde baten gainean.
Geografia
Barasoain Erdialdea eskualdean dago, Orbaibar ibarrean.
Klima eta landaredia
Klimaren ezaugarriak mediterraneo motakoak dira, eta herriko landaredia ere, klima horren ondorio da. Neguak hotzak eta lehorrak dira (klimak ukitu kontinentala dauka), eta udak nahiko beroak, uztaila eta abuztuan 30 gradutik gorako egunak ohikoak dira. Urteko batez besteko tenperatura 12-13 gradukoa eta prezipitazioak 500 eta 700mm bitartekoak dira. Urteroko egun euritsuak 80 izaten dira.
Marea-energia
Hala ere, gaur egungo baliabideekin lor daitekeen energia kantitatea murritza da; itsas uraren korrosioak bizkor hondatzen ditu instalazioak, eta aldiro-aldiro konpondu eta berritu behar dira; eta instalatutako dispositiboek ekonomia- eta ingurumen-kostu handiak dituzte. Horrek guztiak mota honetako energia sorkuntza hedatzea eragozten dute.
Barasoain
Klima eta landaredia
Jatorrizko landaredia, arte eta haritzek osatua, ia erabat galdu da gizakiaren eragina dela eta. Gaur egun hektarea gutxi batzuk baino ez dira geratzen.
Estazio meteorologikoa
Barasoainen dagoen, itsasoaren mailatik 524 metrora, Nafarroako Gobernuak 1975ean jarritako estazio meteorologikoa dago.
Marea-energia
Itsasotik energia lortzeko beste modu batzuk badira; adibidez, olatuak (olatu-energia), ur-azaleko eta sakonera handiko uren arteko tenperatura-aldea, ozeanoko gazitasunaren gradiente termikoa, itsas korronteak edo itsasoko energia eolikoa.
Instalazioak
Frantzian dago marea-energia ustiatzeko instalaziorik zaharrena; zehazki, Rance ibaiaren bokalean dago, Frantziako ipar-mendebaldean. 1966an inauguratu zuten. Urtean 500 gigawattt/ordu sortzen ditu, gutxi gorabehera.
Barasoain
Historia
Barasoainen aurkituriko lehen giza arrastoak Brontze Arokoak dira.
Marea-energia
Instalazioak
Euskal Herritik hurbil, Espainian, Kantabriako gobernuak eta Espainiako Energiaren Dibertsifikazio eta Aurrezte Institutuak (IDAE), i+g+b zentro bat sortu nahi dute Santoñako kostaldean.
Barasoain
Historia
1264an Tibalt II.a Nafarroakoa erregeak hainbat eskubide eman zizkien barasoaindarrei, horien artean, euren legeak ezarri eta betetzeko aukera. 1417an Karlos III.a Nafarroakoa erregeari eman zioten herriko parrokiaren gaineko patronatua. Barasoainen, behartsuei laguntzeko montepio edo diru-gordailua izan zen, eta 1615. urtearen inguruan sortu zen, Mexikon bizi zen Martin Leotz San Juanek eginiko dohaintzari esker sorturiko fundazioaren diruarekin. Fundazio hark gari gordailu bat zeukan, behar handieneko nekazariei laguntzeko, eta, XIX. mendearen hasieran, oraindik ere, herritarrei laguntzen jarraitzen zuen.
Marea-energia
Sorkuntza-metodoak
Hiru taldetan sailka daitezke marea bidez energia sortzeko metodoak:
Barasoain
Historia
1665ean San Germango dukeak, Nafarroako erregeordeak, hiribildu titulua eman zion Barasoaini, Filipe IV.a erregeak agindutakoaren arabera. Herriak, horrela, 700 dukat ordaindu zituen, Portugalen aurkako gerra ordaintzeko erabili zirenak. Barasoainen ospitalea izan zen, eta horri buruzko dokumenturik zaharrena 1701ekoa da, baina litekeena da aurretik ere zabalik egon izana. Erlijioari dagokionez, 1802an Andre Maria elizak abadea eta lau onuradun zeuzkan. Onuradunetako bat abadeak izendatzen zuen, eta beste hirurak barasoaindarrek.
Marea-energia
Marearen korronte bidezko sorgailua
Marearen korronte bidezko sorkuntza (edo tidal stream generators (TSG) ingelesez) mugimenduan dagoen urak duen energia zinetikoa erabiltzen dute turbinak mugiarazteko, haizeak (mugimenduan dagoen airea) turbina eolikoak mugitzen dituen moduan. Metodo hau entzutea lortzen ari da bere kostu baxua eta ingurumen-inpaktu txikiagatik, marea-urtegiekin alderatuz gero. Azken hauek uraren maila itsasoaren maila normala baino 10 metro gehiago igotzea dakarte.
Barasoain
Historia
1492an Martin Azpilkueta jaio zen herrian, Doctor Navarrus izenaz ezagutua izan zena. 1550ean, berea zen orube batean, eraikin berri bat eraiki nahi izan zuen, bere etxebizitza eta kanpotik etor zitezkeen bisitariak hartzeko etxebizitza. Horrela, alboetan dorreak zituen harladuzko eraikin dotore bat altxatu zen, eta toki berean egondako eraikuntza zaharra, eraitsi egin zen. Coimbran zegoen Martin jaunak, eraikinaren luxua ikusita, jauregia eraisteko agindu zuen, izan ere, eraikin erraldoi hark ez zuen bere izaera xume eta apalarekin bat egiten. Azkenik, Alburquerqueko dukeak, iritziz aldarazi zuen. Jauregian, erregetzako partaide askok hartu zuten ostatu, horien artean Filipe IV.a erregeak, 1646an.
1579an herriak Arradako Juanen aurka kereila ipini zuen, Barasoaingo jaunaren titulua hartu zuelako. Jauregi hori herritik kanpo zegoen eta Dundrin izena zeukan. 1614ko urriaren 14an, Nafarroako Gorte Nagusiak epaia kaleratu zuen, eta jauregiari Dundrin izena jartzea debekatu zion Juan Arradakoari. 1620ko uztailaren 18an, Nafarroako Errege Kontseiluak sententzia berretsi zuen. 1712an jauregia Arradatarren seme baten esku zegoen, Diego Antonio Elortzaren esku, alegia. Diego Antonio Elortza, aldi berean, Barasoaingo abadea ere bazen.
Marea-energia
Marea-energia dinamikoa
Marea-energia dinamikoa sorkuntza teorikoan oinarritzen den teknologia da, mareen energia zinetikoaren eta potentzialaren arteko elkarrekintza ustiatzen duena. Kostatik hasi eta itsasoan edo ozeanoan barrena joango liratekeen urtegi luzeak (adibidez 30 edo 50 km) eraikitzea proposatzen da, gunerik itxi gabe. Urtegian mareen fase desberdinak sartuko lirateke. Kostarekiko paraleloan oszilatzen duten marea-korronteak dauden sakonera gutxiko erriberetan, ur mailaren diferentzial garrantzitsuak sortuko lirateke (gutxienez 2,3 metro). Leku hauek, besteak beste, Erresuma Batuan, Txinan eta Hego Korean daude. Urtegi bakoitzak 6 eta 17 GWh arteko energia sortuko luke.
Barasoain
Demografia
biztanle zituen Barasoainek.
Ekonomia
Barasoain eta Artaxoako udalerrien artean, Nafarroako Gobernuak 2006. urtean eraikitako "Karakidoia" izeneko parke eolikoa dago. Instalaturiko potentzia 15,00 megawattekoa da.
Politika
Barasoaingo udaletxea herrigunean dago. Udalbatza udalerriko alkateak eta sei zinegotzik osatzen dute. Egungo alkatea Rita Roldan Murillo da, Barasoaingo Talde Independenteko hautagai gisa aurkeztu zena.
Foru hauteskundeak
Hauek dira Nafarroako Parlamenturako hauteskundeen azken bi deialdiak:
André Darrieussecq
André Darrieussecq (Donibane Lohizune, 1947ko ekainaren 4a - 2020ko uztailaren 31) lapurtar errugbilaria izan zen. Saint-Jean-de-Luz Olympique eta gero Biarritz Olympique taldeetan harroin postuan jolastu zuen. Frantziako errugbi selekzioan aldiz bat jolastu zuen 1973an Bost Nazioen Txapelketan.
Barasoain
Udala
Udaletxea, XVIII. mendean eraikia, elizatik gertu dago. Eraikuntza hiru zatitan banaturik dago eta lau fatxada dauzka.
Egungo banaketa
Barasoaingo Udala zinegotzik eta alkateak osatzen dute, demokratikoki hautatuak. Alkatea Rita Roldan Murillo da, Barasoaingo Talde Independentea zerrendakoa. Zinegotziak 6 daude:
Alkateak
1979tik, Barasoainek 3 alkate izan ditu:
Garraioa
Nafarroako Hiriarteko Garraioa sareko eta lineak zerbitzua ematen diote udalerri honi. Herriak bi autobus geldialdi du zeharkarrikan: bat Iruñerantz eta beste bat Tafallarantz, Etxaguerantz, Uzkitarantz eta Amatriainerantz.
Autobus zerbitzuak lan egin dezan, eta lineak eskariaren araberako lineak baita, bidaia aurreko eguneko 19:00ak baino lehen erreserbatu behar da.
Saint-Hilaire-de-Chaléons
Biztanleria
2007an Saint-Hilaire-de-Chaléons udalerrian erroldatutako biztanleak 1.841 ziren. Familiak 682 ziren, horien artean 170 pertsona bakarrekoak ziren (102 bakarrik bizi ziren gizonak eta 68 bakarrik bizi ziren emakumeak), 220 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 258 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 34 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Barasoain
Garraioa
Bertzalde, Condaren Iruñea eta Lodosa bitarteko lineak geltokia dauka herrian. Eguneko zerbitzu bakarra izaten da norabide bakoitzean.
Saint-Hilaire-de-Chaléons
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 755 etxebizitza zeuden, 698 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 32 bigarren erresidentzia ziren eta 24 hutsik zeuden. 721 etxeak ziren eta 27 apartamentuak ziren. 698 etxebizitza nagusietatik 537 bere jabearen bizilekua ziren, 154 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 38 etxek bi zituzten, 135 etxek hiru zituzten, 184 etxek lau zituzten eta 341 etxek bost zituzten. 571 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 291 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 363 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Barasoain
Hirigintza
Interesgarria da herri honen hirigintza-ikuskera, hiru enparantzaren segidarekin bere garapenean. Harlanduxkako eta harlanduzko etxebizitza ugari daude XVI. eta XVII. mendeko baoen markoetan. Lehenengoak zirkuluerdiko arku zabalak ditu, batzuetan zorrotzak, eta XVII. mendekoak, berriz, bloke horizontalak dira, sarbide burudunak dituztenak. Horietako askok frontisak XVI. mendeko armarriekin aberasten dituzte, arkuaren giltzarrian landuak, eta XVII. mendekoak, eraikinaren bigarren gorputzean; armarri horiek Orbaibartarrak leinu nobleenak dira. Bere monumentaltasunagatik eta proportzio ederrengatik Azpilkuetarren jauregia gailentzen da, XVI. mendearen amaierako edo hurrengoaren hasierako eraikina, zeinaren obretan Domingo Olaskoagak parte hartu baitzuen. Fatxadan harlanduzko bloke monumental bat da, eta alboetako hegaletan silarrixka; azken hori horizontaltasun nabarmeneko paramentu batez definitzen da, errematean bi dorre angeluzuzen dituela. Fatxada, bao batzuen apaingarriez gain, Francisco Elorza Arradaren armarriak dituen armarri barroko harrigarri batek aberasten du.
Saint-Hilaire-de-Chaléons
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.107 ziren, horien artean 896 aktiboak ziren eta 211 inaktiboak ziren. 896 pertsona aktiboetatik 846 lanean zeuden (457 gizon eta 389 emakume) eta 50 langabezian zeuden (19 gizon eta 31 emakume). 211 pertsona inaktiboetatik 87 erretiraturik zeuden, 63 ikasten zeuden eta 61 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Barasoain
Euskara
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Barasoain sailkatu zituen, Orbaibarreko hainbat herriekin, hegoaldeko goi-nafarrera euskalkian.
Saint-Hilaire-de-Chaléons
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 104 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 4 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 8 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 23 eraikuntza enpresak ziren, 13 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 4 higiezinen enpresak ziren, 15 zerbitzu enpresak ziren, 12 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Tetraroge niger
Tetraroge niger Tetraroge generoko animalia da. Arrainen barruko Tetrarogidae familian sailkatzen da.
Saint-Hilaire-de-Chaléons
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 34 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 7 igeltseroak, 6 margolariak, 2 zurginak, 2 iturginak, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak eta 3 jatetxeak.
Barasoain
Euskara
Koldo Zuazok, 2010ean, Barasoain ez-euskal-eremuan sailkatu zen.
Saint-Hilaire-de-Chaléons
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 3 harategiak eta 1 zapata-denda zen.
2000. urtean Saint-Hilaire-de-Chaléons udalerrian 60 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.310 hektarea erabiltzen.
Barasoain
Euskara
Ibar honetan hitz egiten den euskarak bere berezitasunak ditu. Horregatik sailkatzen da izarbeibarrera azpieuskalkian. Euskara batuaren itzalean alfabetatutako hainbat euskaldun baden arren, Orbaibarreko mintzaira zaharrak hiztun gaberik dakite.
Saint-Hilaire-de-Chaléons
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Barasoain
Euskara
2008an Nafarroako Ezker Batuak eta Nafarroa Baik Euskararen Foru Legea aldatu eta eremu mistoan udalerri gehiago sartzeko (horien artean Garinoain) proposamena aurkeztu zuten Nafarroako Parlamentuan. Nafar Herriaren Batasuna ez beste talde guztien baiezko botoarekin proposamena aurrera aterako zela zirudienean, Nafarroako Alderdi Sozialistaren ustegabeko jarrera aldaketak, atzera bota zuen gune mistoaren hedapena.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Dipsochelys abrupta
Dipsochelys abrupta Dipsochelys generoko animalia da. Narrastien barruko Testudinidae familian sailkatuta dago.
Rhamdia enfurnada
Rhamdia enfurnada Rhamdia generoko animalia da. Arrainen barruko Heptapteridae familian sailkatzen da.
Arkaitz Rodriguez
Arkaitz Rodriguez Torres (Donostia, 1979ko otsailaren 1a), Sortuk 2017ko urtarrilaren 21ean Bilboko Euskalduna jauregian ospatutako birfundazio kongresutik, Sortuko bozeramaile eta ekintza politikorako arduraduna da.
Haika eta Segi gazte antolakundeetan eta oro har ezker abertzaleko gazte mugimenduan aritua da, baita Herritar Batasunean ere. Jarrai-Haika-Segiko sumarioa dela eta, hainbat urte igaro du espetxean. Bateragune auziagatik ere sei urte igaro ditu kartzelan, Sonia Jacinto, Miren Zabaleta, Arnaldo Otegi eta Rafa Diez Usabiaga ezker abertzaleko kide eta lagunekin batera. Orotara, Arkaitz Rodriguezek hamar urteko espetxealdia egin du, hiru zatitan banatuta.
Poiseul-la-Ville-et-Laperrière
Biztanleria
2007an Poiseul-la-Ville-et-Laperrière udalerrian erroldatutako biztanleak 170 ziren. Familiak 68 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Arkaitz Rodriguez
Arkaitz Industria-Elektronikako ingeniaria teknikoa eta Enpresa-zuzendaritza gradua amaitzear dago. Bitxikeri bezala, esan beharra dago Arkaitzek, Bateragune auziagatik espetxean egonda ere, estatu espainiar maila osoko Enpresa-zuzendaritza graduazioko notarik altuena atera zuela, kartzelan ikasteko baldintzak askoz ere txarragoak izanda ere.
Poiseul-la-Ville-et-Laperrière
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Saint-Michel (Bordeleko tranbia)
Saint-Michel Bordeleko tranbiaren geltoki bat da, Bordele udalerrian dago.
Poiseul-la-Ville-et-Laperrière
Etxebizitza
2007an 91 etxebizitza zeuden, 69 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 88 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 69 etxebizitza nagusietatik 57 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 10 etxek hiru zituzten, 14 etxek lau zituzten eta 43 etxek bost zituzten. 64 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 28 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 31 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 85 ziren, horien artean 65 aktiboak ziren eta 20 inaktiboak ziren. 65 pertsona aktiboetatik 58 lanean zeuden (34 gizon eta 24 emakume) eta 7 langabezian zeuden (2 gizon eta 5 emakume). 20 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Poiseul-la-Ville-et-Laperrière udalerrian 72 unitate fiskal zeuden, 164 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.613,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 1 iturgina.
2000. urtean Poiseul-la-Ville-et-Laperrière udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hemidactylus barbierii
Hemidactylus barbierii Hemidactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Turbokonpresore
Turbokonpresorea edo turboa motor baten zilindroetan erregai eta aire gehiago sartzeko erabiltzen den elementu mekanikoa da. Sistema hau, barne-errekuntzako motorretan erabiltzen da, bereziki diesel motorretan. Honen helburua motorraren efizientzia eta honek sortzen duen indarra (poweroutput) handitzea da. Hobekuntza hau motor birakorretan gertatzen da. Turbokonpresorearen turbinak, atmosferaren presioarekin bakarrik lan egiten duten motorrek baino aire gehiago bortxa dezake errekuntza ganberan, era honetan, airea erregai gehiagorekin nahastuz eta eztanda bortitzagoa lortuz.
Historia
Turbokonpresorea Alfred Büchi (1879-1959) suitzar ingeniariak sortu zuen. Baina 20 urte gehiago behar izan zituen ideiak azkenean motor batean komertzialki sartu arte. Lehenengo mundu gerrako garaian, Auguste Rateau ingeniari frantziarrak, turbokonpresoreak sartu zizkion hainbat gerrako autoetako motorrei. Horren ondoren, 1918an Sandford Alexander Moss ingeniariak turbokonpresorea sartu zion V12-a zuen hegazkin baten motorrari. Motorra 4.300 metroko Pikes Peak mendian (Colorado) testatu zen. Batez ere, motor arruntak altuera horretan jasaten duten indar-galera turbokonpresoreak txikitzen zuela frogatzeko. Era horretan, Sandford Alexander Mossen enpresak, General Electricek, turbosuperkonpresore izena jarri zion sistema horri.
Antzinan, turbokonpresoreak turbosuperkonpresore izenarekin ezagutuak ziren. Orduan, indukzio bortxaturiko gailu guztiak superkonpresore moduan klasifikaturik zeuden. Gaur egun, superkonpresore terminoa mekanikoki bortxaturiko indukzioetarako erabili ohi da. Turbokonpresore eta superkonpresore baten arteko diferentzia hurrengoa da. Superkonpresore bat uhal baten bitartez mekanikoki eraginda egon ohi da, eta turbokonpresorea bestalde, turbinari, ihes-hodietatik ateratzen diren gasek eragiten diote.
Mekanikoki eragindako superkonpresoreekin konparatuz, turbokonpresoreak eraginkorragoak dira, baina erantzun txarragoa ematen dute. Konpresore-bikia hitzak bi konpresore motak batera muntatuta dituen motorrari egiten dio erreferentzia, turbokonpresorea eta superkonpresorea.
Turbokonpresoreak autoetan, kamioetan, trenetan, hegazkinetan eta eraikuntzen hornikuntzako motorretan erabili ohi dira. Gehienetan, Otto edo Diesel zikloko barne-errekuntza motorretarako erabiltzen da.
Hau dena laburbilduz, azken finean turbokonpresorea motor baten zilindroetan aire eta erregai gehiago sartzeko mekanismoa da. Sistema hau barne-errekuntzako motorretan erabiltzen da, bereziki Diesel motorretan.
Funtzionamendua
Pistoidun motor atmosferikoetan, eztandaren ondoren gasak alferrik galdu egiten dira, baina turbo-konpresoreak erabiliz, gas hauek hainbat erabilera dituzte. Turbo-konpresore sisteman, eztanda-motorreko ihes-hodien gasek, turbinan eragiten dute. Honen ardatzean, zentrifugazio-konpresorea finkatuta dago. Presio atmosferikoan dagoen airea hartu eta iragazki batetik igaro ondoren, zilindroetan konprimituta sartzen da
Ihes-hodietako gasek turbinari erradialki eragiten diote, gero axialki bertatik irteteko. Hau dela eta, tenperatura igo egiten da, baina bere energia termiko eta mekanikoa turbinan eman ondoren. Aldaketa hau konpentsatzeko intercoolerra erabili ohi da.
Presioa handitzeak pistoietara sartzen den oxigeno-kopurua handitzea dakar. Hau dela eta, mugimendu bakoitzean indar-pare handiagoa lortzen da. Baina ez hori bakarrik, erregai kontsumoak gora egingo du aire masarekiko proportzionalki (Diesel motorretan kontsumoa ez da proportzionala airearen masa-kantitatearekiko). Bestalde, airea konprimitzeko erabilitako energia, motorraren ihes-hodietatik lortzen da. Hau dela eta, motorrari ez dio potentziarik kenduko, motor atmosferikoek gas hauek alferrik galtzen dituztelako. Turbokonpresore txikienek 0,25 bareko presio maximoa jasan dezakete, handienek, berriz, 1,5 bar. Lehiaketetan erabiltzen diren motorrek 3 eta 8 bar inguruko presioak jasan ditzakete.
Presioa areagotu (ingelesez: boost)
Automobilgintzaren esparruan, presio areagotua, sarrera-kolektore bakoitzean, presio atmosferikoa baino handiagoa den presio bat sartzeari deritzo. Hegazkinetan oso arrunta da boost edo presio-gehikuntza, altuerak gora egiten duenean (airearen dentsitate baxua konpentsatzeko). Presio atmosferikoak behera egiten duenez zenbat eta altuago egon, motorretako potentziak behera egiten du. Hau dela eta, turbo-konpresoreak erabiltzen dira potentzia konstantea izateko (itsasoaren altuerako berdina). Honi, "Turbo normalized system" deritzo. Esan beharra dago, turbokonpresoreen aplikazio guztietan presio-aldaketa mugatuta dagoela, diseinatutako muga termiko eta mekanikoen barruan lan egiteko.
Fountain Valley (Kalifornia)
Fountain Valley Kaliforniako hiri bat da. Orange konderrian kokatua dago. 2010ean 55,313 biztanle zituen, 23.4 kilometro koadrotan banatuta.
Regina Halmich
Regina Halmich (Karlsruhen, Baden-Württemberg, Alemania, 1976ko azaroaren 22a) alemaniar boxeolari a eta kickboxingeko borrokalaria da. Oso ezaguna da Europan emakumeen boxeoa ospetsu egin duelako, gainera telebistako pertsonalitatea da.
Ibilbide amateurra
Regina Halmich kickboxingeko txapeldun alemaniarra izan zen 1992, 1993 eta 1994an, eta urte horretan bertan ere irabazi zuen Europako titulua.
Ibilbide profesionala
Emakumezko profesionala zela, euli-pisuan, oilar-pisuan eta luma-pisu mailetan boxeatu zuen. Halmich WIBFko munduko txapelduna izan da. 1994ko martxoaren 4an egin zuen estreinaldi profesionala, Karlsruhe jaioterrian, Herbehereetako Fienie Klee garaituz. Euli-pisuko titulua defendatu zuen, Delia González, Yvonne Caples eta beste asko garaituz, Elena Reiden aurka berdinduta. Reginak Daisy Langiri ere aurre egin zion, eta haren aurka irabazi zuen WIBFren euli-pisuko titulua lortzeko borrokan.
2005eko urtarrilaren 15ean, Marylin Hernándezek garaitu zuen, epaileek aho batez hamar roundetan hartutako erabakiaren ondorioz, eta euli-pisu mundial titulua defendatu zuen. 2005eko apirilaren 16an, Hollie Dunaway garaitu zuen hamar roundetan, bere titulua defendatzeko. 50. borroka profesionalean, María Jesús Rosa Reina espainiarraren aurka defendatu zuen titulua. Hamar urtez baino gehiagoz eutsi zion tituluari. 2005eko abenduan Elena Reiden aurka irabazi zuen. 2006ko irailaren 9an 53. borroka profesionala irabazi zuen, eta Trinidad eta Tobagoko Ria Ramnarine garaitu zituen, seigarren txandan, nocautarengatik. Reginak 53 garaipen izan zituen, porrot 1 eta berdinketa 1.
Trevanson
, 'Trevansyn', Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da.
Las Pedrosas
Las Pedrosas (aragoieraz As Pedrosas) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 122 biztanle zituen 18,3 kilometro koadroko azaleran. Cinco Villas eskualdean dago.
Thraupis cyanocephala
Thraupis cyanocephala Thraupis generoko animalia da. Hegaztien barruko Thraupidae familian sailkatua dago.
Malá Lehota
Malá Lehota Eslovakiako udalerri bat da, Žarnovicako barrutian kokatuta. 22,84 km²ko azalera du eta 867 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1388. urtekoa da.
Laura Hojman
Laura Hojman (Sevilla, 1981eko maiatzaren 17a) sevillar dokumentalista, gidoilaria, produktorea eta film-zuzendaria da.
Biografia
Sevillan jaio zen 1981ean. Artearen Historian eta Kultur Kudeaketan lizentziatu zen Andaluziako hiriburuan. Sevillako Europako Zinemaldian lanean hasi zenean, zinemarekin harremanetan jarri zen. Dokumentalista hasi zen, gero gidoilari, eta azkenean zuzendaritzara pasatu zen.
2016. urtean, Guillermo Rojasekin batera, Summer Films produkzio-etxea sortu zuen. Bertan, dokumentazio-proiektuak garatzeaz eta zinema independentea, autorea eta dokumentala ekoitzi eta banatzeaz arduratzen da. Bere lanetan memoria historikoa, hezkuntza, kultura eta natura agertzen dira.
Zuzendaritzan debuta egin zuen Tierra solar (2018) dokumentalarekin. Rubén Darío poetaren ibilbidea aztertzen zuen, DOC sailean estreinatua.España de la Seminci, Valladolideko zinemaldia. Bigarren filma, Antonio Machado. Los días azules (2020) sevillar poetari buruzko filma Sevillako Europako Zinemaldian proiektatu zen, karga emozional fin, baina sakon batekin. Kontakizun historikoaren, testigantzen eta 1939an erbestean hil zen autorearen testuen esentzia harrapatzearen bidez eraiki zen, Pedro Casablanc-en ahotsarekin, pasarte bizidun laburrak sartuta eta musikak lagunduta.
2022an A las mujeres de España dokumentala egin zuen. María Lejárraga, emakumearen oroimen historikoa berreskuratzeari buruzko lana. Hojmanek Antonina Rodrigo irakurtzean aurkitu zuen Lejárraga. Andaluziako autore horrek Espainiako historian funtsezko papera jokatu zuten emakumeak atera ditu ahanzturatik. 2022ra arte, hiru zinema-sari nazional handietarako izendatu zuten espainiar dokumental bakarra zen: Feroz, Forqué eta Goya sarietarako.
Sarrusen erregela
Matematikan, Sarrusen erregela 3×3 matrize baten determinantea aise kalkulatzeko erregela mnemotekniko bat da, Pierre Frédéric Sarrus matematikari frantsesak (1798-1861) asmatutakoa.
A 3×3 matrizea izanik,
Irudian erakusten den bezala, matrizeko zutabeak zabalduz, determinantea marra jarraituaz loturik dauden koefizienteak bidertuz eta emaitzak batuz eta gorriz marra etenaz loturik dauden koefizienteak bidertuz eta emaitzak kenduz kalkulatzen da. Horrenbestez, determinantearen balioa honela geratzen da:
A 2×2 matrizea izanik,
honela kalkulatzen da erregela beraren bitartez determinantearen balioa:
Beila (izena)
Beila euskarazko gizonezko izena da.
Historia
Gotikozko Vigila izenetik atera omen zen, Euskaltzaindiak zehaztu duenez. Izen hau nahiko erabilia izan zen Erdi Aroan. Lehen aldiz X. mendean aurkitu daiteke, Iratxen (Ueila Gondesaluiz, Don Beila).
Beilaren Erdi Aroko patronimikoa Beilaitz zen.
Hemidactylus beninensis
Hemidactylus beninensis Hemidactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Mark Oliphant
Mark Lawrence Elwin Oliphant (Adelaida, 1901eko urriaren 8a - Canberra, 2000ko uztailaren 14a) australiar fisikaria izan zen.
Fisika ikasketak egin ondoren, Cambridgeko Unibertsitatean ikasketak sakontzeko diru-laguntza lortu zuen. Atomoaren nukleoa artifizialki desintegratzeko bideak aztertu zituen. 1935ean Londresko Errege Elkarteko kide hautatu zuten, eta 1937-1950 bitartean Birminghameko Unibertsitateko Fisika irakaslea izan zen. Australiara itzulitakoan, Australiako Unibertsitateko Zientzia Fisikoetako Ikerkuntzako zuzendaria izan zen 1950-1963 bitartean, eta Zientzietako Akademia Australiarraren sortzailea eta lehendakaria gero. 1964an Gas Ionizatuen Fisikako irakasle izendatu zuten, eta 1966an erretiroa hartu zuen, nahiz eta ikerkuntzak egiten jarraitu. 1971-1976 bitartean Hego Australiako gobernadorea izan zen.
Neuf-Brisach
Neuf-Brisach Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Neuf-Brisach udalerrian erroldatutako biztanleak 2.134 ziren. Familiak 900 ziren, horien artean 345 pertsona bakarrekoak ziren (181 bakarrik bizi ziren gizonak eta 164 bakarrik bizi ziren emakumeak), 231 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 244 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 80 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.300 ziren, horien artean 1.004 aktiboak ziren eta 296 inaktiboak ziren. 1.004 pertsona aktiboetatik 864 lanean zeuden (487 gizon eta 377 emakume) eta 140 langabezian zeuden (55 gizon eta 85 emakume). 296 pertsona inaktiboetatik 91 erretiraturik zeuden, 61 ikasten zeuden eta 144 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Neuf-Brisach udalerrian 879 unitate fiskal zeuden, 1.986,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.435 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 140 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 36 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 15 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 11 finantziazio enpresak ziren, 13 higiezinen enpresak ziren, 11 zerbitzu enpresak ziren, 26 administrazio publikoko enpresak ziren eta 14 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 39 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 7 banku bulegoak, 1 funeraria, 1 igeltseroa, 2 zurginak, 2 iturginak, 5 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 10 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak, 3 tintoreriak eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 23 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 3 okindegiak, 1 harategi zen, 2 liburu dendak, 3 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 1 zapata-denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 2 kirol-dendak, 3 drogeria, 1 lurrin-denda zen, 1 bitxi-denda zen eta 2 lore-dendak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu luzeetarako ospitale 1 eta botika 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Thraupis bonariensis
Thraupis bonariensis Thraupis generoko animalia da. Hegaztien barruko Thraupidae familian sailkatua dago.
Barolo (Cuneo)
Barolo Italiako udalerri bat da. Cuneoko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Barolok honako udalerri hauekin egiten du muga:
La Siberia
La Siberia Extremeña (Extremadurako Siberia) Badajoz probintziatik ipar-ekialdera dagoen eskualdea da. Cáceres, Toledo eta Ciudad Realekin mugatzen du. Extremadura Siberia izena XIX. mendearen amaieran eta XX. hasieran erabiltzen hasi zen; errepideak, trenbidea eta urtegiak eraikitzeko proiektuak egiten hasi zirenean. Urte haietan Errusiako Siberiaren izena egunkarietan etengabeko albistea zen, arrazoi politikoengatik Errusiako herritarren deportazioak eta Transiberiarra eraikitzeagatikn Mosku Errusiako ekialde urrunarekin lotzen duen trena. Extremadurako Siberiako udalerriak Badajozekin, probintziako hiriburua hurrun zaudenez (herri batzuk berrehun kilometro baino gehiagora daude), eta antzekotasuna zela eta, eskualde bat beste batekin alderatu zen. Izenaren jatorriari buruzko beste bertsio batzuk daude, baina hau da zehatzena.
Hasieran, Siberia Extremeña izena jarri zitzaien Herrera del Duque eta Puebla de Alcocer barruti judizialetan sartutako herriei: azken hau 1965ean desagertu zenean, haren herri batzuk Herrera del Duque barrutira pasatu ziren. Barruti honetako hamazazpi herriak, gehi hiru eranskin, gaur egun Siberia Extremeña osatzen dutenak dira: Baterno, Casas de Don Pedro, Castilblanco, Esparragosa de Lares -Galizuela eranskinarekin-, Fuenlabrada de los Montes, Garbayuela, Garlitos, Helechosa de los Montes -Bohonal de los Monteserekin-, Herrera del Duque -Peloche-rekin-, Puebla de Alcocer, El Risco, Sancti-Spíritus, Siruela, Talarrubias, Tamurejo, Valdecaballeros eta Villarta de los Montes. 19.820 biztanle ditu eta 2.756,26 kilometro koadroko azalera. Bere lurraldetik Guadiana eta Zújar ibaiak igarotzen, guztira bost urtegiekin: Cijara, García Sola, Orellana, Zújar eta La Serena.