cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Serafin Arantzeta
Biografia
Oromiñoko San Markon kokatuta dagoen Orobiourrutia Goikoa baserrian jaio zen 1899. urtean eta 1975ean hil. "Kamiñeru" ezizenarekin ezaguna zen, beste dokumentu batzuetan "Oromiño" goitizena ere agertzen delarik. Bere arreba Anttoni panderojolea zen eta batera ibili ziren herriz herri. Bere jaoiotetxekoak "Sakristauenekuek" bezala ezagutzen dira, belaunaldiz belaunaldi ondoan kokatuta dagoen San Markoren ermitako giltzak gordetzen baitituzte.
Bollullos de la Mitación
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 8.849 biztanle zituen.
Bouzonville-aux-Bois
Bouzonville-aux-Bois Frantziako udalerria da, Loiret departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bouzonville-aux-Bois udalerrian erroldatutako biztanleak 410 ziren. Familiak 152 ziren, horien artean 39 pertsona bakarrekoak ziren (27 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 51 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 62 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 199 etxebizitza zeuden, 154 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 39 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 153 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 154 etxebizitza nagusietatik 136 bere jabearen bizilekua ziren, 16 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 25 etxek hiru zituzten, 43 etxek lau zituzten eta 80 etxek bost zituzten. 129 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 57 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 88 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 260 ziren, horien artean 203 aktiboak ziren eta 57 inaktiboak ziren. 203 pertsona aktiboetatik 191 lanean zeuden (108 gizon eta 83 emakume) eta 12 langabezian zeuden (4 gizon eta 8 emakume). 57 pertsona inaktiboetatik 25 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bouzonville-aux-Bois udalerrian 144 unitate fiskal zeuden, 396 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.023,5 euro zen.
Pinggu barrutia
Pinggu barrutia (平谷区 txinera sinplifikatuz) Beijing osatzen duten barrutietako bat da. 2000ko erroldaren arabera, 397.000 biztanle bizi ziren 1.075,0 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 369 biztanle/km2 da.
Bouzonville-aux-Bois
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 zurgina, 1 iturgina, 2 argiketariak eta 1 jatetxe.
Pinggu barrutia
Inguru naturala eta kokapena
Barrutiaren mugak hauek dira: Miyun konderria iparraldean, Shunyi barrutia mendebaldean, eta Tianjin udal probintzia hegoalde eta ekialdean.
Litoria richardsi
Litoria richardsi Litoria generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Streptothyris
Streptothyris Cosmopterigidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Streptothyris tanyacta da.
Bouzonville-aux-Bois
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ovis nivicola
Ovis nivicola Ovis generoko animalia da. Artiodaktiloen barruko Caprinae azpifamilia eta Bovidae familian sailkatuta dago.
Azpiespezieak
Ovis nivicola-k lau azpiespezie ditu :
Cuculus crassirostris
Cuculus crassirostris Cuculus generoko animalia da. Hegaztien barruko Cuculidae familian sailkatua dago.
Monojapyx
Monojapyx Dipluraren barruko Japygidae familiako genero bat da. Hexapoda taldeko artropodoak dira.
Itxaro Borda
Itxaro Borda Xarriton (Baiona, 1959ko martxoaren 29a - ) euskal idazlea eta euskaltzain osoa da. Lanbidez postaria da Baionako Santizpirituko bulegoan eta luzaz Maulen eta Ivry-sur-Seinen (Marne Harana) ere egon da.
Biografia
Haurtzaroa Nafarroa Behereko Oragarren igaro zuen hangoa baitu familia. Donapaleuko Jean Errekarte lizeoan nekazaritzako batxilergoa atera eta Historian lizentziatu zen Paueko Unibertsitatean. Mauleko ikastolako gurasoen elkarteko eta Seaskako presidentea ere izan zen 1990eko hamarkadan. Gaur egun Baionan bizi da. Literaturaren alorrean 1982an, Maiatz literatur aldizkariaren sortzaileetakoa izan zen, Luzien Etxezaharretarekin batera. Lehen liburua 1984an argitaratu zuen ("Bizitza nola badoan") Maiatz argitaletxean. Euskal abeslarientzat kantak izkiriatzen ditu eta artikuluak euskarazko prentsarako. Urtetan Berriako kolaboratzailea izan da.
2021eko azaroaren 26an euskaltzain urgazle izendatu zuten eta euskaltzain oso 2022ko azaroaren 26an.
Ibilbide literarioa
Idazle oparoenetariko bat da: poesia, narrazioa, eleberria, saiakera, kronika, antzerkia... genero ia guztietan aritu da. Aldizkako argitalpenetan ere parte hartu du egunkari eta aldizkarietan artikuluak, narrazioak, poemak eta kantuak argitaratzen.
Itzulpengintza
Itzulpena idazle baten formakuntzan beharrezkoa da. Itzulpena oso presente egon da beti Bordaren idazketan. Eta lan oparoa egin du itzulpengintzan. Itxaro Bordak euskaratutako lanak ugari dira, gutxi liburu formatuan eta oparotasunez aldizkari literarioetan, bereziki Maiatz aldizkarian. Jatorri ezberdinetako egile asko euskal publikoari ezaguraztera eman du: txinatarrak,errusiarrak, senegaldarrak, palestinarrak, armeniarrak...
Kultura eragina
Euskal Zinemaren Irizar Sariaren epaimahaiaren kidea, beste bi kidekin batera: Miren Arzalluz eta Joserra Senperena.
Sariaren irabazlea Handia, Aitor Arregiren eta Jon Garañoren filma izan zen.
Cuculus micropterus
Cuculus micropterus Cuculus generoko animalia da. Hegaztien barruko Cuculidae familian sailkatua dago.
Shelter Island Heights (New York)
Shelter Island Heights Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Suffolk konderrian dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Bosanci
Bosanci Errumaniako udalerri bat da, Suceava konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Post (Texas)
Post Texasko hiri bat da. Garza konderrian kokatua dago. 2010ean 5,376 biztanle zituen, 9.7 kilometro koadrotan banatuta.
Stilbosis
Stilbosis Cosmopterigidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Stilbosis tesquella da.
Litoria rivicola
Litoria rivicola Litoria generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Brenes
Brenes Sevillako udalerria da, Vega del Guadalquivir eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 12.460 biztanle zituen.
Llanos
Llanos Hego Amerikako ordoki tropikal zabala da. Ordokia Hego Amerikako iparraldean (Kolonbian eta Venezuelan) eta Andeetako ekialdean dago. Bertako ibai nagusia Orinoko da.
Orinokoko ordokietako ekonomiaren oinarria abeltzaintza estentsiboa da. Meta, Arauca, Casanare, Anzoátegui, Apure eta Monagasen petrolio ustiategi garrantzitsuak daude.
Ordokiek 200 metro inguruko garaiera daukate.
Andra Mari kalea (Bilbo)
Andra Mari kalea Bilboko alde zaharreko kale historiko bat da.
Kokalekua
Bilboko Zazpi kaleeetan. Antzineko Burtsa eraikinetik Ibaizabalerantz doan kalea da.
Botoroaga
Botoroaga Errumaniako udalerri bat da, Teleorman konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Pantholops hodgsonii
Pantholops hodgsonii Pantholops generoko animalia da. Artiodaktiloen barruko Caprinae azpifamilia eta Bovidae familian sailkatuta dago
Ardi Beltza
1990eko hamarkadaren amaieran sortu zuten, Egin egunkariaren ikertze sailak utzitako lekua betetzeko asmotan. 2001ean, Baltasar Garzón epaileak hala aginduta aldizkaria itxi zuten ETArentzat biktimak markatzea eta terrorismoren apologia egitearen akusaziopean. Hala ere, gero Espainiako Auzitegi Nazionalak karguak baztertu zituen.
Pepe Rei bere zuzendaria, beste bi kazetariekin batera, kalumniagatik zigortua izan zen.
Aldizkari honen idazleek, Kale Gorria aldizkaria sortu zuten aurrekoaren oinordeko gisa.
Ogi zapal
Ogi zapala ogi mota bat da, orea arrautzopilen antzera zabaltzen dena. Orearen ezaugarria, legamia naturalez eginda ez egotea da, eta legami oso gutxi erabiltzen du. Ogi zapalek, meheak izaten dira, milimetro batzuetatik zentimetro gutxiraino.
Lolme
Lolme Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Lolme udalerrian erroldatutako biztanleak 146 ziren. Familiak 55 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 23 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Ogi zapal
Historia
Ogi zapala Antzinako Egipto eta Sumerren jada ezagutzen zen. Beharbada, ogia egiteko modurik zaharrena da, egiteko erarik sinpleena baita. Antzinatean, labeetako hormen aurka zanpatzen zen, forma honekin geratuz. Ogi zapal batzuk, oso antzinako kulturetara loturik daude, Matza ogia judutarrekin gertatzen den bezala.
Lolme
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 84 etxebizitza zeuden, 53 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 22 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 78 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 53 etxebizitza nagusietatik 40 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 16 etxek lau zituzten eta 23 etxek bost zituzten. 30 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 23 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 24 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 82 ziren, horien artean 59 aktiboak ziren eta 23 inaktiboak ziren. 59 pertsona aktiboetatik 53 lanean zeuden (27 gizon eta 26 emakume) eta 6 langabezian zeuden (3 gizon eta 3 emakume). 23 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 argiketaria zen, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2000. urtean Lolme udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Meiacanthus nigrolineatus
Meiacanthus nigrolineatus Meiacanthus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Blenniidae familian.
Miyun konderria
Miyun Konderria (密云县 txinera sinplifikatuz), Beijing osatzen duten konderrietako bat da. 2000ko erroldaren arabera, 420.000 biztanle bizi ziren 2.335,6 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 180 biztanle/km2 da.
Robert Downey Jr.
Robert John Downey Jr. (New York, 1965eko apirilaren 4) estatubatuar aktore eta zinema ekoizlea da. Ezaguna da, besteak beste, Tony Stark/Iron Man hezurmamitu zuelako Marveleko 10 filmetan, 2008ko Iron Man-ekin hasirik. Robert Downey Sr.-en semea da.
Foulbec
Foulbec Frantziako udalerria da, Eure departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Foulbec udalerrian erroldatutako biztanleak 492 ziren. Familiak 180 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 60 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 80 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 233 etxebizitza zeuden, 184 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 41 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 229 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 184 etxebizitza nagusietatik 161 bere jabearen bizilekua ziren, 20 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 9 etxek bi gela zituzten, 25 etxek hiru zituzten, 49 etxek lau zituzten eta 101 etxek bost zituzten. 142 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 74 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 100 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 323 ziren, horien artean 224 aktiboak ziren eta 99 inaktiboak ziren. 224 pertsona aktiboetatik 201 lanean zeuden (119 gizon eta 82 emakume) eta 23 langabezian zeuden (10 gizon eta 13 emakume). 99 pertsona inaktiboetatik 39 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 44 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Foulbec udalerrian 194 unitate fiskal zeuden, 528,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.662 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 21 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 4 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
2000. urtean Foulbec udalerrian 34 nekazaritza-ustiategi zeuden, 960 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Nanojapyx
Nanojapyx Dipluraren barruko Japygidae familiako genero bat da. Hexapoda taldeko artropodoak dira.
East Shoreham (New York)
East Shoreham Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Suffolk konderrian kokatuta dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Kantonamendu
Kantonamenduak hainbat herrialdeen duten banaketa administratiboa da. Konderri, departamendu edo probintziekin alderatuta biztanle kopuru gutxiagoko lurraldeak dira.
Frantzian
Kantonamenduak (Cantons) Frantziako banaketa administratibo bat da. Departamendu bakoitza departamendu barrutitan (arrondissement départemental) bereizita dago, eta departamendu barruti bakoitza, kantonamendutan. Kantonamenduak komunetan (udalerritan) banatuta daude.
Ipar Euskal Herrian
Handik aurrera, soilik 12 kantonamendu izatera igaro ziren.
NA-2522
edo Aritzuko errepidea Nafarroa Garaiko errepide bat da. Errepidea errepide lokala eta Aritzu lotzen du.
Errepidea 1,20 kilometrokoa da.
Historia
Aritzurako bide zaharra ibilgailuen zirkulaziora egokitzearen emaitza da errepidea.
Udalerriak
Hauek dira errepideak zeharkatzen dituen udalerriak:
Litoria rothii
Litoria rothii Litoria generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Iholdiko kantonamendua
Iholdiko kantonamendua Nafarroa Behereko administrazio zatiketa edo eskualde bat da, hiriburu Iholdi duena.
Post Oak Bend City (Texas)
Post Oak Bend City Texasko herri bat da. Kaufman konderrian kokatua dago. 2010ean 595 biztanle zituen, 5.31 kilometro koadrotan banatuta.
Ulochora
Ulochora Cosmopterigidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Ulochora streptosema da.
Prugny
Prugny Frantziako udalerria da Aube departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Prugny udalerrian erroldatutako biztanleak 395 ziren. Familiak 144 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 52 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 64 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 164 etxebizitza zeuden, 151 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 164etxeak ziren. 151 etxebizitza nagusietatik 126 bere jabearen bizilekua ziren eta 25 alokairuan okupaturik zeuden; 10 etxek hitu gela zituzten, 56 etxek lau zituzten eta 85 etxek bost zituzten. 138 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 48 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 99 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 268 ziren, horien artean 197 aktiboak ziren eta 71 inaktiboak ziren. 197 pertsona aktiboetatik 193 lanean zeuden (102 gizon eta 91 emakume) eta 4 langabezian zeuden (2 gizon eta 2 emakume). 71 pertsona inaktiboetatik 36 erretiraturik zeuden, 23 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Prugny udalerrian 151 unitate fiskal zeuden, 402 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.134 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2000. urtean Prugny udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Isomaltosa
Isomaltosa ernetako garagar aletan dagoen disakaridoa da, bi glukosa molekulaz osaturikoa.
Egitura
Isomaltosaren formula enpirikoa da. Lehen glukosako karbono anomerikoaren eta bigarren glukosako seigarren karbonoaren artean sortzen da α(1→6) lotura O-glikosidikoa. Lotura hori osatzerakoan ura askatzen da eta oxigeno monokarboniliko batek zubi-lana egiten du bi molekulen artean. Bigarren glukosaren karbono anomerikoan dagoen hidroxilo taldea aske dagoenez ahalmen erreduzitzailea duen azukrea da. Horrela beraz maltosaren izen sistematikoa honako hau da:
Zientzia tabernan
Zientzia tabernan (gaztelaniaz Ciencia en el bar) Nafarroako Iruñea hiriburuan Nafarroako Unibertsitate Publikoaren Zientzia Kultura Sailak antolatutako zientziari buruzko jarduera multzoa da. Jatorriz, Zientziaren Lagunen Klubak burutu ohi zuen. Ekimen honen helburua zientzia eta teknologiari buruzko jakintza zabaldu eta mota eta adin guztietako jendeari modu ulergarri eta errazean helaraztean datza.
Isomaltosa
Egitura
α- D -glukopiranosil-(1→6)- D -glukopiranosa
Teladoma
Teladoma Cosmopterigidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Teladoma helianthi da.
Isomaltosa
Metabolismoa
Almidoiaren eta glukogenoaren hidrolisian agertzen da maltosarekin batera. Glukosaren karamelizazioaren produktuetako bat ere bada.
Isomaltasa entzimak hidrolisatzen du.
Zientzia tabernan
2013 urteaz geroztik ostegunero Iruñeko Alde Zaharreko taberna batean burutu ohi den ekitaldi multzoa da.
Botoșana
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Kalonje
Kalonje elizgizon karguduna da, katedral bateko biltzarreko kide dena. Katedraletan ez ezik kolegiatatan ere badaudela, biak biltzar batek zuzenduak direlako. Zuzenbide kanonikoaren arabera, Aulki Santuak izendatuak diren arren, normalean aukeraketa kabildo edo apezpikuen eskuetan uzten du.
Françoise Gilot
Biografia
Françoise Gilot Neuilly-sur-Seine-n jaio zen Emile eta Madeleine Renoult-Giloten alaba. Aita enpresaria eta agronomoa zen, eta ama akuarelaria. Aita zorrotzak, Françoise abokatua izatea nahi zuen, baina amak, artearekiko interesa azaldu zuenean, margotzen irakatsi zion. Filosofia eta ingeles literatura ikasi zituen Cambridgeko Unibertsitatean eta Parisko Londres Unibertsitateko Institutuan. Aitak Rennesen nazioarteko zuzenbideko ikasketak amaitzeko eskatu zion. Françoise ez zen klaseetara joaten denbora hori artea ikasteari eskaini ahal izateko, eta 19 urterekin bere karrera behin betiko utzi zuen bere bizitza arteari eskaintzeko. Ezezagunen hilobian loreak uzteko ekitaldi politikoa egin ondoren atxilotu egin zuten, eta, bere izena zalapartarien zerrenda batean idatzi zuten. Zalapartari horietako batzuk alemaniarrek exekutatu egin zituzten.
Picassorekin harremana
Françoise eta Picasso 1943ko udaberrian elkartu ziren, neskak 21 urte zituenean eta gizonak 61. Garai hartan Gilotek bere izena zuen arte eskolan, eta dagoeneko saltzen zuen bere lana. Garai hartan Picassoren bikotea Dora Maar zen, baina artista gazteak ordezkatu egin zuen. Gilot Picassorekin joan zen bizitzera 1946an. Haien harremanak ia hamar urte iraun zuen. Picassok La femme-fleur margotu zuen, eta geroago bere lagun Matissek, Gilot gustuko zuenak, haren erretratua sortuko zuela iragarri zuen, bere gorputza urdin zurbila eta ileak hosto kolore berdea izango zituela.
Hainbat arte historialarik uste dute Picassorekin izandako harremana izan zela bere ibilbide artistikoa moztu zuena. Gilotek Picassorengandik alde egin zuenean, Picassok ezagutzen zituen arte saltzaile guztiei Giloten obra ez erosteko esan zien. Gilotek jakitera eman zuen Picassorekin erlazionatuta edo Matisseko lagun gisa identifikatzeak artista gisa kalte egiten ziola.
1964an, banandu eta handik 11 urtera, Gilotek Picassorekin bizitza idatzi zuen (Carlton Lake arte kritikariarekin batera), milioika ale baino gehiago saldu zituen liburua dozenaka hizkuntzatan, Picassok argitaratzea galerazteko ahalegin handiak egin zituen arren. Handik aurrera, Picassok uko egin zion Claude eta Paloma berriro ikusteari. Liburutik ateratako diru guztia Claude eta Paloma Picassoren legezko oinordeko gisa aitortuak izateko eskakizuna egiten laguntzeko izan zen.
Picassoren ondorengo bizitza
Piccaso utzi ondoren, Gilot-ek pintatzen jarraitu zuen eta, gainera, unibertsitateetan eta arte-argitalpenetan lanak lortu zituen arte-zuzendari gisa. Estatu Batuetara joan zen bizitzera, Picassoren Europako estela ahalguztiduna atzean utzita, eta Jonas Salk zientzialariarekin ezkondu zen. Bere koadroak ehunka mila dolarren truke sal daitezke, baina Gilotek berak erosten ditu batzuetan, eta New Yorken pilatzen ditu, bere lana ikustea gustatzen baitzaio. Ea 100 urterekin ere, lanean jarraitzen du, eta, gainera, bere bidaia guztien marrazkiak eta koadernoak biltzen dituen liburu bat egiten ari da.
Nogalera
Nogalera Nafarroako ibaia da, Ega ibaiaren adarra; 10 km. Lokiz mendian du iturburua, 1.000 m-tik gora. Metauten eta Allingo udalerrietako lurraldeak ureztatzen ditu, ura Ega ibaian isuri baino lehen.
Altiplanoa
Altiplanoa (Altiplano andino edo Puna andina) Hego Amerikako goi-ordoki bat da. Txileko iparraldea, Boliviako mendebaldea, Peruko erdialde eta hegoaldea, eta Argentinako ipar-ekialdea hartzen ditu. Bere 3.600 metroko garaierak historian zehar garrantzi estrategikoa eman zion, adibidez Inka Inperioaren garaian.
Eskualdeko klima latza da oso. Altiplanoa arro endorreikoa da; Titikaka (3.806 m), Poopo (3.685 m), Coipasa laku-gazia (3.656 m) eta Uyuniko gatzaga (3.653 m) dira biltegi nagusiak.
Ségny
Ségny Ain departamenduko Frantziako udalerria da, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.
Aleksandar Panaiotov Aleksandrov
Aleksandar Panaiotov Aleksandrov (Александър Панайотов Александров; Omurtag, Targovixteko probintzia, Bulgariako Herri Errepublika, 1951ko abenduaren 1a) bulgariar kosmonauta ohia da. Espazioan egondako bigarren bulgariarra da Georgi Ivanoven ondoren.
Centerport (New York)
Centerport Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Suffolk konderrian dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Meiacanthus oualanensis
Meiacanthus oualanensis Meiacanthus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Blenniidae familian.
Pseudois nayaur
Pseudois nayaur Pseudois generoko animalia da. Artiodaktiloen barruko Caprinae azpifamilia eta Bovidae familian sailkatuta dago
Litoria rubella
Litoria rubella Litoria generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Sindicola
Sindicola Cosmopterigidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Sindicola squamella da.
Laurence Fishburne
Laurence John Fishburne III.a (Augusta, Georgia, 1961eko uztailaren 30 - ), Estatu Batuetako aktorea da.
Cuculus gularis
Cuculus gularis Cuculus generoko animalia da. Hegaztien barruko Cuculidae familian sailkatua dago.
Balmasedako pasioa
Pasio bizidunaren lehen ekitaldia XIX. mendean egin zen eta ordutik ospe handia lortu du urtero ehundaka bisitari erakarriz. 1974an herritarrek Via Crucisaren elkartea sortu zuten.
Nelsjapyx
Nelsjapyx Dipluraren barruko Japygidae familiako genero bat da. Hexapoda taldeko artropodoak dira.
Poteet (Texas)
Poteet Texasko hiri bat da. Atascosa konderrian kokatua dago. 2010ean 3,260 biztanle zituen, 3.87 kilometro koadrotan banatuta.
Yanqing konderria
Yanqing konderria (延庆县 txinera sinplifikatuz), Beijing osatzen duten konderrietako bat da. 2000ko erroldaren arabera, 275.000 biztanle bizi ziren 1.980,0 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 139 biztanle/km2 da.
Anould
Anould Frantziako udalerria da, Vosgeak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 1.660 etxebizitza zeuden, 1.367 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 182 bigarren erresidentzia ziren eta 110 hutsik zeuden. 1.276 etxeak ziren eta 374 apartamentuak ziren. 1.367 etxebizitza nagusietatik 943 bere jabearen bizilekua ziren, 401 alokairuan okupaturik zeuden eta 22 doan lagata zeuden; 12 etxek gela bat zuten, 66 etxek bi zituzten, 182 etxek hiru zituzten, 356 etxek lau zituzten eta 751 etxek bost zituzten. 1.036 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 637 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 596 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.099 ziren, horien artean 1.609 aktiboak ziren eta 490 inaktiboak ziren. 1.609 pertsona aktiboetatik 1.388 lanean zeuden (778 gizon eta 610 emakume) eta 220 langabezian zeuden (97 gizon eta 123 emakume). 490 pertsona inaktiboetatik 169 erretiraturik zeuden, 139 ikasten zeuden eta 182 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Anould udalerrian 1.420 unitate fiskal zeuden, 3.444 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.879 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 150 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 4 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 10 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 38 eraikuntza enpresak ziren, 31 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 8 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 14 zerbitzu enpresak ziren, 17 administrazio publikoko enpresak ziren eta 10 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 54 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 funeraria, 7 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 7 igeltseroak, 6 margolariak, 9 zurginak, 4 iturginak, 5 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 5 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 2 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 11 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 2 okindegiak, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 altzari denda zen eta 3 lore-dendak ziren.
2000. urtean Anould udalerrian 30 nekazaritza-ustiategi zeuden, 430 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta 3 anbulantzia zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Yanqing konderria
Inguru naturala eta kokapena
Barrutiaren mugak honakoak dira: Huairou barrutia ekialdean, Hebei probintzia iparralde eta mendebaldean, eta Changping barrutia hegoaldean.
Ekialdeko kuku
Ekialdeko kuku (Cuculus saturatus) Cuculus generoko animalia da. Hegaztien barruko Cuculidae familian sailkatua dago.
Scaeosopha
Scaeosopha Cosmopterigidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Scaeosopha percnaula da.
Litoria rubrops
Litoria rubrops Litoria generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Bonțida
Bonțida Errumaniako udalerri bat da, Cluj konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Kitobiosa
Kitobiosa kitina hidrolisatzen denean agertzen disakaridoa da, bi N-Azetilglukosamina molekulaz osaturikoa.
Egitura
Kitobiosaren formula enpirikoa da. Lehen N-Azetilglukosaminako karbono anomerikoaren eta bigarren N-Azetilglukosaminako laugarren karbonoaren artean sortzen da β(1→4) lotura O-glikosidikoa. Lotura hori osatzerakoan ura askatzen da eta oxigeno monokarboniliko batek zubi-lana egiten du bi molekulen artean. Bigarren N-Azetilglukosaminaren karbono anomerikoan dagoen hidroxilo taldea aske dagoenez ahalmen erreduzitzailea duen azukrea da. Horrela beraz maltosaren izen sistematikoa honako hau da:
N-Azetilglukosaminil-β(1→4)-N-Azetilglukosamina
Saint-Secondin
Saint-Secondin Frantziako udalerri bat da, Vienne departamenduan dagoena, Akitania Berria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Secondin udalerrian erroldatutako biztanleak 559 ziren. Familiak 260 ziren, horien artean 100 pertsona bakarrekoak ziren (40 bakarrik bizi ziren gizonak eta 60 bakarrik bizi ziren emakumeak), 68 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 60 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 32 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 365 etxebizitza zeuden, 265 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 63 bigarren erresidentzia ziren eta 37 hutsik zeuden. 338 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 265 etxebizitza nagusietatik 194 bere jabearen bizilekua ziren, 68 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 19 etxek gela bat zuten, 13 etxek bi zituzten, 42 etxek hiru zituzten, 68 etxek lau zituzten eta 123 etxek bost zituzten. 179 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 145 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 92 etxetan bat baino gehiago zituzten.
İstanbul Başakşehir FK
İstanbul Başakşehir FK (izen osoa, İstanbul Başakşehir Futbol Kulübü) Turkiako futbol taldea da, Istanbul hirikoa.
Saint-Secondin
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
İstanbul Başakşehir FK
Historia
Taldea Istanbulgo ur konpainiak 1990 urtean sortu zuen ISKI SK izenarekin. 1991 urtean İstanbul Büyükşehir Belediyespor (Istanbul BB) bihurtu zen eta 2014an hartu zuen gaur egungo izena. Historia laburra duen arren 2011 urtean Kopako finelare iritsi zen eta 2-2 egin ondoren Beşiktaş-ek penalti jaurtiketatan garaitu zuen. Azken urteetan ligako goiko postuetan ibili da, 2017an bigarren, 2018an hirugarren eta 2019an berriz ere bigarren. 2020an aurreneko liga irabazi zuen.
Saint-Secondin
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 314 ziren, horien artean 243 aktiboak ziren eta 71 inaktiboak ziren. 243 pertsona aktiboetatik 221 lanean zeuden (120 gizon eta 101 emakume) eta 21 langabezian zeuden (11 gizon eta 10 emakume). 71 pertsona inaktiboetatik 33 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 24 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Secondin udalerrian 251 unitate fiskal zeuden, 546 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.448 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 1 iturgina eta 1 ile apaindegia.
Eatons Neck (New York)
Eatons Neck Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Suffolk konderrian dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Saint-Secondin
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saint-Secondin udalerrian 44 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.808 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kolegiata
Kolegiata eliza mota da, katedrala ez izanik ere, kalonje-kolegio batek zaindu eta zerbitzatu ohi duena. Katedralek bezala, kabildo bat dute, abade edo priore batek zuzentzen duena. Kolegiata bat izendatzeko hainbat arrazoi daude: hirian aitzinean katedrala izatea; hiriari, apezpiku-egoitza izan gabe, nagusitasuna ematea, eta abar.
Middle Island (New York)
Middle Island Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Suffolk konderrian kokatuta dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Roughfort
Roughfort Ipar Irlandako Antrim konderrian dagoen udalerri txiki bat da, Ulster probintzian. 2001n 216 biztanle zituen.
Newtownabbey eta Templepatrick udalerrien artean dago, eta Craigarogan udalerriaren alboan.
Cinnamon
Cinnamon GTK+ 3 erabiliz sortutako mahaigain ingurunea da. Lehen argitalpena 2011an izan zen.
NA-2523
edo Lantzeko errepidea Nafarroa Garaiko errepide bat da. Errepidea errepide nagusia eta Lantz lotzen du.
Errepidea 1,71 kilometrokoa da.
Historia
Lanzerako bide zaharra ibilgailuen zirkulaziora egokitzearen emaitza da errepidea.
Udalerriak
Hauek dira errepideak zeharkatzen dituen udalerriak:
Siskiwitia
Siskiwitia Cosmopterigidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Siskiwitia alticolans da.
Pseudois schaeferi
Pseudois schaeferi Pseudois generoko animalia da. Artiodaktiloen barruko Caprinae azpifamilia eta Bovidae familian sailkatuta dago
Litoria rueppelli
Litoria rueppelli Litoria generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Poth (Texas)
Poth Texasko herri bat da. Wilson konderrian kokatua dago. 2010ean 1,908 biztanle zituen, 8.2 kilometro koadrotan banatuta.
1175 Margo
1175 Margo asteroide gerrikoan aurkitutako 1175. asteroidearen izena da. 1930eko urriak 17an aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1930 UD zen. Bere izenaren jatorria ezezaguna da.
Ellande Larralde
Ellande Larralde (Izura, Nafarroa Beherea, 1939 - Baiona, Lapurdi, 2012ko maiatzaren 14a) euskal abeslaria eta irakaslea izan zen. 1970eko hamarkadan herriz herri ibili zen kantari Eñaut Etxamendirekin, Etxamendi eta Larralde bikotea osatuz. Kantuak, euskaraz guztiak, Etxamendik idatzi zituen, Larralderen laguntzarekin.
Ellande Larralde lanbidez irakaslea zen, Donapaleuko Errekart lizeoan. Bere bizitzako azken urteetan musikari lotuta segitu zuen, Euskal Kantuzaleen Elkartearen sustatzaile gisa. Halaber, Izurako Haize Berri elkarteko presidentea izan zen. Ibañeta antzezlanean parte
Kantaria Larralderekin
Laborantza eskolako lankidea zen Eñaut Etxamendi lagun, kantagintzan abiatu zen. Ana Intxausti izan zen lehen kantaldien kudeatzailea eta haren bitartez ezagutu zuten Ez Dok Amairu taldea Donostian, 1965-1966an. Ez Dok Amairurekin batean egin zituzten lehen kantaldi handiak gero 1967an, nahiz eta lehenago ere hasiak ziren jadanik Uhartehirin, Behaskanen eta Larzabalen. Etxamendi eta Larralde bikote kantari ospetsua sortuta zegoen.
Diskografia
Obra aberatsaren egilea da: ehun bat kantu (haietako batzuk lagun zuen Eustakio Mendizabal Txikiari eskainiak),
Posta kalea (Bilbo)
Kokalekua
Bilboko Zazpi kaleeetan.
Koprofagia
Koprofagia (grezieratik, κόπρος copros, "gorotza" eta φαγειν phagein, "jan") gorotzak borondatez jatea da. Naturan badaude gorotzez elikatzen diren espezieak; beste batzuk, berriz, baldintza berezietan baizik ez dute egiten. Gizakiaren kasuan, parafilia bat dela irizten zaio, eta koprofilia deitzen zaio.
Animalia koprofagoek beste animalia batzuen gorotza jaten dute modu esklusiboan edo gehienetan, eta normalean ezin dute biziraun ordezko beste elikagai bat erabilita. Espezie koprofago gehienak intsektuak dira, batez ere dipteroen beldarrak eta koleopteroak. Ez dira koprofagotzat hartzen gorotzean beste espezie batzuk jaten berez bizi diren animaliak.
Gorotzek elikagaien kantitate handia izaten dute, askotan erdizka digerituta egoten baitira digestio aparatuen eraginkortasun txikiaren ondorioz, batez ere belarjaleen kasuan. Intsektu askok baliabide hori arrakastaz ustiatzen dute eta ekosistemetako materia birziklatzen laguntzen dute.
Seillonnaz
Seillonnaz Ain departamenduko Frantziako udalerria da, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.
Norman Atlantic
Norman Atlantic Itsaso Adriatikoan su hartu zuen ferry bat izan zen.
Gertaerak
Abenduaren 28an, 466 bidaiari zituen ferry bat hustu zuten Grezian, sute batengatik. 150 lagun ontzitik atera zituzten eta kontrolpean zuten sutea. Su hartu zuen ontzia erreskatatzeko zailtasunak zituzten eguraldia zela-eta. Gutxienez, pertsona bat hil eta beste bi zauritu ziren. Guztira, 478 bidaiari zeuden.
Abenduaren 29rako zazpi lagun ziren hildakoak 'Norman Atlantic' ferryko sutean eta kontrolpean zuten sutea. Amaitu zituzten erreskate lanak ere. Hala ere, jakitera eman zutenez, bilaketa-dispositiboa indarrean egongo zen desagerturik ez zegoela ziurtatu arte. Istripuaren unean ontziak behar baino karga handiagoa zuela esan zuten Italiako hainbat komunikabidek. Azkenik, Gutxienez bederatzi pertsona (hiru greziarrak, bi italiarrek, bi alemaniar, inork turkish eta Georgian bat) hil dira eta gutxienez 16 (9 greziarrak, lau turkiarrak, bi italiar eta inork German) sakabanatuta daude. .
Abenduaren 29 gauean jakin zenez, hamar pertsona hil ziren ontziaren ezbeharrean. Bilaketa-dispositiboa martxan egongo zen desagerturik ez dagoela egiaztatu arte. Ezbeharra izan zen unean ontziak behar baino karga handiagoa zuela zabaldu zen. Bestalde, 427 pertsona erreskatatu zituzten.
Abenduaren 30ean, Albaniako bi langile hil ziren, ontzia atoian eramaten ari zirela kableetako bat hausteagatik.
Abenduaren 31ean, ferryaren kapitaina inputatu zuten. Hala ere, kapitainaren jarrera eredugarria izan zela esan zuten Italiako komunikabideek, ferryan zihoazen lagun guztiak ebakuatu ondoren atera zelako ontzitik.
Urtarrilaren 2an, 'Norman Atlantic' iritsi zen Brindisiko portura, atoian eramanda. Italiako agintari judizialek itsasontzia konfiskatu eta ikerketa hasi zuten.
Notojapyx
Notojapyx Dipluraren barruko Japygidae familiako genero bat da. Hexapoda taldeko artropodoak dira.
Tremophora
Tremophora Tortricidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Tremophora carycina da.
Eugenio Agirretxe
Eugenio Agirretxe Azpillaga (Izengoitiak: Atarre, Egiaundi, Anaia ; Errezil, 1920ko azaroaren 15a - Bermeo, 2005eko uztailaren 7a ). Gipuzkoar idazle eta hizlaria izan zen.
Cuculus optatus
Cuculus optatus Cuculus generoko animalia da. Hegaztien barruko Cuculidae familian sailkatua dago.
Gran Chaco
Gran Chaco edo Chaco (kitxuaz: chaku; «ehiza-(lurraldea)») Hego Amerikako ordoki zabala (1.144.000 km²) da, Mato Grossoko goi-ordokiaren, Paraguai eta Salado del Norte ibaien eta Boliviako Altiplanoaren artean dagoena. Argentina, Bolivia, Brasil eta Paraguaiko lurrak hartzen ditu.
Boțești
Boțești honakoa izan daiteke:
Josefa Ortiz de Domínguez
María Josefa Crescencia Ortiz Girón, "Josefa Ortiz de Domínguez" izenaz ezagunagoa (Morelia, Mexiko, 1768ko irailaren 8a - Mexiko Hiria, 1829ko martxoaren 2a) matxinatua Mexikoko Independentzian, Querétaroko konspirazioko lehen partaideetako bat, eta Dolores Hidalgoko borrokaren hasierarako funtsezko pieza. Querétaroko korrejidore zen Miguel Dominguezen emaztea izan zen, eta, ondorioa, Corregidora izenaz ezagutzen da.
Biografía
Gurasoak José Ortiz, Los Morados erregimentuko kapitaina eta Manuela Téllez-Girón eta Calderón izan ziren, Espainiako familia noble batekoak. Valladoliden jaio zen, gaur egungo Morelian.
Josefa andrea kreola zen, eta gachupinek komunitate horretan jasandako gehiegikeriarekin identifikatzen zen, penintsulan jaiotako espainiarrei deitzen zieten bezala. Kreolak bigarren klaseko hiritartzat hartzen zituen erregimen kolonialak, Espainia Berrian (kolonia batean) jaio zelako eta ez metropolian. Horregatik, birreinatoaren administrazio publikoan bigarren mailako postuetara baztertzen zituzten. Gertaera horrek atsekabe handia sortu zuen urteen joanarekin, eta kreolak literatura-taldeetan antolatzen hasi ziren, Eliza Katolikoak debekatutako Ilustrazioaren ideiak zabaltzeko. Josefa andrea elkarte horietako batean sartu zen eta senarra ere konbentzitu zuen integratu eta denbora gutxira. Miguel Domínguezek, Josefa andrearen senarrak, geroago zenbait akats estrategiko egingo zituen konspiratzaileen plangintzari dagokionez.
1810eko urriaren lehenean matxinatuak armetan altxatzeko prest zeuden. Irailaren 13an, ordea, infiltratu batek harrapatu zituen, eta agintariei Querétaroko literatura-taldearen jardueren berri eman zien. Miguel Domínguez korrejidoreak katxeo bat gidatu behar izan zuen hiriko etxeetan, matxinatuen liderrak harrapatzeko. Hura babesteko, giltzapean sartu zuen emaztea gela batean. Aurrekoa gorabehera, Josefa Ortiz de Domínguezek Dolores Hidalgoko apaiza ohartarazi ahal izan zuen; Juan Aldama eta Ignacio Aldama, bere zapata bat lurraren kontra joaraziz, Ignacio Pérez alkateak deia entzun zuen, eta, haren agindupean, Dolores Hidalgo herriko apaizari ohartarazi zion konspirazioa aurkitua izan zela.Horregatik, erretoreak herria armetan altxatzera deitu zuen 1810eko irailaren 16ko goizaldean, mezatan, eta Mexikoko Independentziaren aldeko gerra hasi zen.
Alejandro Villaseñor historialariaren arabera, Biografía de los héroes y caudillos de la independiente liburuan, Julián Villagránek Mexikora itzuli zen Collado oidorea atxilotu zuen, konspiratzaileei kausa eman ondoren. Presoen artean Josefa andrea zegoen, Julián Villagranek eta erregeak hitzartutakoa betez aske geratu zena. Behin aske utzita, Josefa andreak matxinatuei laguntzen jarraitu zuen, senarraren ahuleziak gorabehera, dirua eta informazioa bidaltzen, eta beste batzuk auziarekin bat egiteko konbentzitzeko aukera galdu gabe. Mexiko Hirian hil zen 1829ko martxoaren 2an, pleuresia baten ondorioz. Independentzia-gerra hasi aurreko gertaeren garapenean izandako eraginagatik eta, batez ere, gesta honen hasiera eragin zuen funtsezko pertsonaia izateagatik, Mexikoko aberriaren amatzat hartu izan da. Gaur egun, haren gorpuzkiak Queretaroko Santiago hiriko Queretanos Ilustres izeneko panteoian daude.
Legatua
Josefa Ortiz de Domínguez heroi nazionala da, Benemérita de la Patria eta Mexikoko fundatzailea. Haren izena urrezko letrekin ageri da San Lazaroren Legegintza Jauregiko Ohorezko Horman, bai eta Independentziaren Monumentuan ere, beste heroi batzuekin batera; haren irudia billeteetan eta txanponetan agertu da.
Oroimena ohoratzen duten bi estatua daude: bata Santo Domingo plazan, Mexiko Hirian, eta bestea Korrejidore plazan, Querétaroko Santiagon. Mexikon zehar, hainbat eskola, kale eta ospitalek dute "Corregidora" izena.
Gerra
Gerra ekintzazko gatazka bortitz, zabal eta antolatu bat da, bi talde edo gehiagoren artean asmo jakin batez garatutakoa. Historian, gerrak faktore eragile nabarmena izan dira: nazioak zabaldu ditu, inperioak eraiki, eta zibilizazioak suntsitu.
Josefa Ortiz de Domínguez
Legatua
Santiago de Querétaro estadioak ere izen hori du.
Gerra
Giza ikuspuntu batetik heriotza, hondamena eta sufrimendua eragiten dituen gertakaria da gerra, garaileen zein galtzaileen aldetik, eta halatan, gerraren aurkakoa den bakea desiratzen dute gizaki eta gizatalde guztiek. Horrenbestez, bada pazifismoa edo gerraren aurkako jarrera filosofiko eta politiko bat. Gerra kausa anitzek eragiten dute: lurralde bat eta bertako baliabideak eskuratu nahia, burujabetasuna, erlijioa, ideologia baten inposaketa, eta beste giza-talde mendekotasun edo ezabaketa. Norberaren burua defendatuz, eraso egin eta gerra abiarazi duenari aurre egiteko ere egiten da gerra beste batzuetan.
Gerrak komunitate politikoen artean gertatzen dira eta historian zehar nazio eta estatuen artean izan dira gehienetan; zentzu zabalean, gerratzat hartzen dira, orobat, pertsona, familia edo talde informalen artean gertatzen diren indarkeriazko borrokak, baina iritzi orokor eta akademiko batez gatazka horiek gerra kontzeptutik baztertu behar dira. Polemologia da gerra ikertzen duen diziplina.
Gerran aritzen diren aurkariak etsaiak dira eta, historian zehar, askotan (baina ez beti) gerra-deklarazio batez abiarazi dute gerra. Etsai beraren aurka komunitatetan biltzen direnei, aliatu esaten zaie, edo koalizio bat osatzen dute, helburua dutela etsaiari indar handiagoz aurre egitea. Gerrak batailaz, setioz edo etsaiaren ahulduraz garatzen dira, aurkariak bakea adostu edo aurkari batek bestea garaitu arte. Gerran armada osatzen duten gudari edo soldaduek hartzen dute parte, gehienetan gerra egitearen erabakia politikariek hartzen badute ere; hala ere, gerretako ondorioak gehien pairatzen dituztenak gerrarekin zerikusi zuzena ez duten herritarrak izaten dira.
Gizateriaren historian gerrak kalte eta sufrimendu handiak eragin ditu. Bada, horiek ekidin eta bakea eta segurtasuna bermatzeko, nazio gehienek Nazio Batuak erakundea osatu zuten historian hildako gehien eragindako Bigarren Mundu Gerraz geroztik. Era berean, gerretan giza eskubideak bermatzeko Genevako ituna sinatu zuten, non arma zenbaiten erabilerari buruzko debekua eta biktima, zibil eta presoen babesa ezartzen den. Hala ere, gerretan ohikoa da giza eskubideak urratzea: adibidez, askotan gizonezko gudariek emakume zibilak bortxatzen dituzte.
Sinonimoak
Guda, gudua (batez ere Ipar Euskal Herrian) edo gerla (baita Ipar Euskal Herrian).