cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lehia (biologia)
Interferentzia bidezko lehia
Interferentzia bidezko lehian, lehiaketa ere deitua, organismoek zuzenean jarduten dute baliabide urriengatik borrokan. Adibidez, landare-zorri handiek elikatzeko tokiak defendatzen dituzte Populus angustifoliaren hostoetan, eta zorririk txikienak leku onenetatik kanporatzen dituzte. Araldian dauden orein gorriaren arren arteko lehia espezie baten barruan gertatzen den interferentzia bidezko lehiaren adibide bat da.
Interferentzia bidezko lehia zuzenean gertatzen da banakoen artean erasoaren bidez, banakoek elikagaiak bilatzea, bizirik irautea eta beste batzuk ugaltzea oztopatzen dutenean, edo habitataren zati batean fisikoki ezartzea eragozten dutenean. Horren adibide da Novomessor cockerelli eta Pogonomyrmex barbatus inurrien artean gertatzen dena; izan ere, lehenengoak oztopatu egiten du bigarrenek janaria bilatzeko duten gaitasuna, haien kolonietako sarrerak harri txikiekin buxatuz. Ptilonorhynchidae arrek, bikote posibleak erakartzeko egitura landuak sortzen dituztenek, bizilagunen gaitasuna murriztu dezakete beren egituretako apaingarriak zuzenean lapurtuz.
Gaztelaniaren aurretiko errioxera
Errioxera Erdi Aroan Errioxan eta egungo Soriako probintziaren iparraldean mintzatzen zen nafar-aragoieraren aldaera edo dialektoa izan zen. Berez ez zegoen nafarrera, errioxera eta aragoiera arteko banaketarik. Hala ere, bakoitzak bere historia linguistika bereizia du, eskualde bakoitzak bere historia politika bereizia duelako. Idazteko era ezberdinak ere bazituzten.
Lehia (biologia)
Interferentzia bidezko lehia
Animalietan, interferentzia bidezko lehia habitat baten barruko organismo handi eta indartsuenek hartutako estrategia bat da. Horregatik, interferentzia-gaitasun handia duten banako helduek bultzatutako belaunaldi-zikloak dituzte. Hasieran, gazteen hazkundea geldiarazi egiten dute lehiakide heldu handienek. Hala ere, behin gazteak helduarora iritsita, bigarren mailako hazkunde-zikloa izaten dute. Landareek, bestalde, alelopatiaren edo substantzia biokimikoen ekoizpenaren bidez auzokoekin interferentzia-lehian parte hartzen dute nagusiki.
Interferentzia bidezko lehia kostu argia (lesioa edo heriotza) eta onura (beste organismo batzuen esku geratuko ziren baliabideak lortzea) dituen estrategiatzat har daiteke. Interferentzia-eskumen handi bati aurre egiteko, beste organismo batzuek gauza bera egin ohi dute edo ustiapen-konpetentzia batean parte hartu. Adibidez, urtaroaren arabera, orein gorriaren ar handiagoak lehiakorrak dira, interferentzia-lehia dela eta. Hala ere, emeek eta gazteek egoera horri aurre egin behar diote baliabideen denbora-banaketaren bidez, eta ar helduak bertan ez daudenean soilik bilatzen dute janaria.
Ustiapen bidezko lehia
Ustiapen bidezko lehia zeharka gertatzen da bi organismok baliabide mugatzaile komun bat edo elikagai partekatu bat erabiltzen dutenean. Baliabideak irabazteko jarrera oldarkorra erakutsi edo borrokatu beharrean, organismo batek baliabidea erabiltzeak bestearentzat erabilgarri dagoen guztizko kopurua agortzen duenean gertatzen da ustiapen-lehia. Baliteke organismo horiek inoiz ez zuzenean elkarreragitea, baina lehiatzen dira baliabide-mailen aldaketei erantzunez. Fenomeno horren adibide oso nabarmenak dira eguneko espezie bat eta gaueko beste bat, baina baliabide berberak dituzte, edo inguruko beste batzuekin lehian dabilen landare bat, argiaren, mantenugaien eta sustraiak hazteko espazioaren alde.
Gaztelaniaren aurretiko errioxera
Aldaera honen lekuko nagusia X. mendeko Emilianotar glosak dira, nafar-aragoieraren feito, muito, get (ye), eta beste hainbat hitzak dituztenak. XI. eta XII. mendeen artean Errioxa gaztelaniara egokitu zen eta nolabaiteko hizkuntza mistoa erabili zuen. Adibidez Anguianoko Valvanerako monasterioaren bildumaren orduko agirietan lo artikulua erabiltzen zuten.
Lehia (biologia)
Ustiapen bidezko lehia
Ustiapen horrek lehenengo errekurtsoa eskatzen duten organismoak saritzen ditu. Horregatik, ustiapenerako lehia tamainaren araberakoa izaten da, eta organismorik txikienak mesedegarri izaten dira, elikagaiak bilatzeko tasa handiagoak izaten baitituzte. Organismo txikienek abantaila dutenez ekosistema batean ustiapen-konpetentzia garrantzitsua denean, lehia-mekanismo horrek gazteek bultzatutako belaunaldi-zikloa eragin dezake: banakako gazteek arrakasta dute eta azkar hazten dira, baina, behin helduz gero, organismo txikienek gainditzen dituzte.
Landareetan, ustiapen-lehia lurzoruaren gainetik zein azpitik eman daiteke. Lurzoruaren gainetik, landareek inguruko landareen gaitasuna murrizten dute eguzki-argiaren lehian. Landareek nitrogenoa kontsumitzen dute sustraietan xurgatuz, eta, ondorioz, nitrogenoa ez dago eskuragarri inguruko landareentzat. Sustrai asko sortzen dituzten landareek lurzoruko nitrogenoa oso maila baxuetara murrizten dute, eta horrek inguruko landareak hiltzen ditu.
Era berean, frogatu da ustiapen-lehia espezie beraren barruan (intraespezifikoa) zein espezie desberdinen artean (interespezifikoa) dagoela. Gainera, organismoen arteko elkarrekintza lehiakor asko ustiapen-lehiaren eta interferentziaren konbinazioren bat dira, eta horrek esan nahi du bi mekanismoak ez direla elkarren baztertzaileak. Adibidez, 2019an egindako ikerketa batean ikusi zen Frankliniella intonsa espezie autoktonoak Frankliniella occidentalis espezie inbaditzailea lehiakor menderatzen zuela, elikatzen denbora gehiago emateaz gain (ustiapen-eskumena), baliabideak zaintzen ere denbora gehiago ematen zuelako (interferentzia-eskumena). Landareek bi lehia moduak ere erakuts ditzakete, sustraiak hazteko espazioaren alde borrokatzeaz gain, alelopatiaren bidez beste landare batzuen garapena zuzenean inhibituz.
Itxurazko lehia
Ekologistek 1925etik arakatu dute harrapari baten eta bi presaren eredu hori, baina "itxurazko lehia" terminoa Floridako Unibertsitateko Robert D. Holt ekologistak sortu zuen lehen aldiz 1977an. Holtek jakin zuen garai hartako landa-ekologistek oker egozten zituztela harrapakin-espezieen arteko interakzio negatiboak nitxoen banaketari eta lehia-bazterketari, eta ez zuten kontuan hartzen aurre-elikagaiek zer eginkizun zuten.
Itxurazko lehia eta txoko ekologikoa
Itxurazko lehiak espezie batek egindako txokoa konfiguratzen lagun dezake, hau da, espeziearen interakzioen ondorioz benetan iraun dezakeen eremua. Lortutako txokoaren gaineko eragina izugarri handia izan daiteke, batez ere interferentzia tradizionalik edo ustiapen-lehiarik ez dagoenean. Mundu errealaren adibide bat 1960ko hamarkadaren amaieran aztertu zen, Ternuan Lepus americanus erbia sartzeak bertako erbi artikoen (Lepus arcticus) habitataren banaketa-eremua murriztu zuenean. Ekologista batzuek nitxoa gainjartzearen hipotesia planteatu zuten bitartean, beste batzuek mekanismorik onargarriena Lepus americanusen populazioek katamotz-populazioen leherketa eragitea zela argudiatu zuten, bi harrapakin-espezieen harrapari partekatua. Artikoko erbiak Lepus americanus baino defentsa-taktika ahulagoa duenez, baso-eremuetatik kanpo utzi zituzten, harrapari diferentzial baten bidez. Hala ere, itxurazko konpetentziak eta ustiapen-konpetentziak egoera nolabait azaltzen lagun lezakete.
Itxurazko lehia asimetrikoa
Itxurazko lehia simetrikoa edo asimetrikoa izan daiteke. Itxurazko lehia simetrikoak negatiboki eragiten die bi espezieei berdin (-,-), eta hortik ondorioztatzen da espezie biek iraungo dutela. Hala ere, itxurazko lehia asimetrikoa gertatzen da espezie batek besteak baino eragin txikiagoa duenean. Itxurazko konpetentzia asimetrikoaren eszenatokirik muturrekoena da espezie bat harrapariaren hazkundeak batere eragiten ez duenean, eta hori amentsalismo-formatzat har daiteke (0,-). Kontserbazio-zientzialariek arriskuan dauden harrapakin-espezieen gaineko giza inpaktuak muturreko lehia asimetriko gisa karakterizatu dituzte, askotan espezie harrapariak ekosistemetan sartuz edo baliabideak lagunduz. Hiriguneetatik gertu egon ohi den itxurazko lehia asimetrikoaren adibide bat zabor edo giza hondakin itxurako diru-laguntzak dira. 2000ko hamarkadaren hasieran, bele arrunten (Corvus corax) populazioa handitu egin zen Mojaveko basamortuan, giza zabor andanaren ondorioz, eta horrek zeharkako eragin negatiboa izan zuen Gopherus agassizii dortokan.
Estrategia ebolutiboak
Lehia r/K hautapen-teoriak modelatzen du. Teoria hori Robert MacArthurrek eta E. O. Wilsonek uhartetako-biogeografiari buruz egindako lanean oinarritzen da. Teoria horretan, hautespen-presioek bi norabide estereotipatuetako baten bilakaera bultzatzen dute: r edo k hautespena. Termino horiek, r eta K, biztanleria-dinamikako eredu logistiko batean irudika daitezke:
non r baita biztanleriaren hazkunde-tasa (N), eta K baita tokiko ingurumenaren karga-ahalmena. Oro har, r hautatutako espezieek nitxo hutsak ustiatzen dituzte eta kume asko sortzen dituzte, bakoitza helduaroan bizirik irauteko probabilitate txiki samarra duena. Aitzitik, K hautatutako espezieek lehiakide sendoak dituzte euren txoko ekologikoan, eta gehiago inbertitzen dute askoz ere kume gutxiagotan, bakoitza helduaroan bizirik irauteko probabilitate handi samarrarekin.
Hemiodus iratapuru
Hemiodus iratapuru Hemiodus generoko animalia da. Arrainen barruko Hemiodontidae familian sailkatzen da.
Richard Strauss
Richard Georg Strauss (Munich, 1864ko ekainaren 11 – Garmisch-Partenkirchen, 1949ko irailaren 8a) Alemanian jaiotako musikari eta konposatzailea da. Bere musika Richard Wagnerrenaren oinordeko zuzena da.
Biografia
1864ko ekainaren 11n jaio zen, Munichen. Franz Strauss izeneko tronpajole baten semea zen. Bere lehen olerki sinfonikoek, Don Juan eta Till Eulenspiegelen barrabaskeria dibertigarrak arrakasta handia izan zuten, eta horrek, konposatzailea, gai heroikodun hiru olerki sinfoniko idaztera bultzatu zuen, genero honetako bere lanik ezagunenak direnak: On Kixote (musika), Horrela hitz egin zuen Zarathustrak eta Heroi bizitza bat. Hiru olerki sinfoniko hauek, 1896 eta 1898 bitartean idatzi zituen. Baina, genero honetan, berak onena zela uste zuen olerki sinfonikoa, 1915. urtean idatzitako Alpeetako Sinfonia zen.
Programatikoak ez diren orkestrarentzako musikalanak, ez dira hain ugariak, baina hurrengo hauek nabarmen daitezke: "Metamorphosen", 1944an idatzia, kordazko 24 instrumenturentzat, eta Beethovenen hirugarren sinfonian agertzen den hil martxan oinarritua, Troparentzako bigarren kontzertua, 1942. urtean idatzia eta, azkenik, oboearentzako kontzertua, 1.945. urtekoa. Azken lan honetan, Arrosaren zalduna lanean agertzen den estilo mozartarra berragertarazten du.
La ley del deseo
La ley del deseo 1987ko Pedro Almodóvar espainiar zinema zuzendarien film dramatikoa da.
Sinopsis
Pablo zinema zuzendari homosexuala da eta, bere lanetako baten estreinaldi gauean, Antonio ezagutzen du. Horrek ondorio tragikoak ekarriko ditu. Pablo, izatez, ez dago berarekin maiteminduta, baizik eta bere bikotekide ohiarekin. Hau, sakonki miretsi arren, ez dago Pablorekin maiteminduta. Tinak, Pabloren ahizpa transexualak, istorioa osatzen du.
Fauville-en-Caux
Fauville-en-Caux Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Fauville-en-Caux udalerrian erroldatutako biztanleak 2.126 ziren. Familiak 879 ziren, horien artean 292 pertsona bakarrekoak ziren (59 bakarrik bizi ziren gizonak eta 233 bakarrik bizi ziren emakumeak), 272 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 244 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 71 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 940 etxebizitza zeuden, 886 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 49 hutsik zeuden. 729 etxeak ziren eta 208 apartamentuak ziren. 886 etxebizitza nagusietatik 449 bere jabearen bizilekua ziren, 425 alokairuan okupaturik zeuden eta 13 doan lagata zeuden; 39 etxek gela bat zuten, 73 etxek bi zituzten, 169 etxek hiru zituzten, 237 etxek lau zituzten eta 369 etxek bost zituzten. 653 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 431 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 293 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Richard Strauss
Biografia
Garmisch-Partenkirchenen 1936an ospatu ziren Neguko Olinpiar Jokoetako ereserkia ere, berak idatzi zuela nabarmendu behar da.
Fauville-en-Caux
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.242 ziren, horien artean 895 aktiboak ziren eta 347 inaktiboak ziren. 895 pertsona aktiboetatik 811 lanean zeuden (452 gizon eta 359 emakume) eta 84 langabezian zeuden (35 gizon eta 49 emakume). 347 pertsona inaktiboetatik 142 erretiraturik zeuden, 93 ikasten zeuden eta 112 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Richard Strauss
Biografia
Richard Strauss, Garmisch-Partenkirchenen hil zen, 1949ko irailaren 8an.
Fauville-en-Caux
Diru sarrerak
2009an Fauville-en-Caux udalerrian 919 unitate fiskal zeuden, 2.076,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.416 euro zen.
Olaberria burdinola (Oiartzun)
Olaberria burdinola Oiartzun go industria aurre garaiko aztarna multzo bat da: gutxienez presa, burdinola ren eraikin nagusia, labe ak eta zubi batek osatua.
Richard Strauss
Opera
XIX. mendean, bere begiak operan jarri zituen. Opera arloan idatzitako lanak, oso ugariak dira Straussengan. Idatzitako lehen opera, Guntram izan zen, 1894. urtekoa. Bigarrena, Feuersnot, 1901ekoa. Bi lehen opera hauek, hondamena izan ziren estreinatu zirenean. Arrakasta, baina, bere hirugarren operarekin heldu zitzaion. Salome izenburua zuen, eta 1905. urtean idatzi zuen. New Yorkeko Metropolitan Operan estreinatu zen, eta pasioz beterik erreakzionatu zuen jendeak. Kritika zorrotzak jaso zituen opera honek New Yorkeko jendearen aldetik. Halere, beste toki batzuetan, sekulako arrakasta izan zuen, Garmisch-Partenkircheneko bere etxea erosteko lain diru lortzerainokoa. Bere laugarren opera, Elektra izenekoa, 1909koa da. Opera hontan, lehenengo aldiz, Hugo von Hofmannsthalen laguntza izan zuen, beronek idatzi baitzuen operaren libretoa. Ordutik aurrera, askotan lan egingo zuten elkarrekin. 1941 arte jarraitu zuen operak idazten. Hala, Arrosaren Zalduna, 1910. urtekoa, Ariadna Naxosen, 1912koa, Itzalik gabeko emakumea, 1918koa, Intermezzo, 1923koa, Helena egiptoarra, 1927koa eta Arabela, 1932.ekoa, Hofmannsthalen laguntzarekin batera idatzi zituen. Emakume isila, 1934koa, Stefan Zweigen libretoaren arabera idatzi zuen eta Bakearen eguna, 1936koa eta Daphne, 1937koa, Joseph Gregor eta Stefan Zweigen artean idatzitako libretoaren arabera idatzi zituen. Clemens Krauss izan zen Straussek idatziriko azken bi operetako azkenaren libretista: 1941. urtean idatzitako Capricciorena. Danaeren maitasunaren libretista, berriz, Joseph Gregor bakarrik izan zen. Opera hau 1940koa da.
Fauville-en-Caux
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 40 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 5 banku bulegoak, 1 funeraria, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 1 igeltseroa, 3 margolariak, 2 zurginak, 1 iturgina, 4 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 6 ile apaindegiak, 4 albaitariak, 3 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.
Olaberria burdinola (Oiartzun)
Historia
Eraikina XVI. mende koa da.
Fauville-en-Caux
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 22 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 3 okindegiak, 4 harategiak, 2 liburu dendak, 2 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 1 zapata-denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 altzari denda zen, 1 drogeria zen, 2 lurrin-dendak eta 2 lore-dendak ziren.
Olaberria burdinola (Oiartzun)
Historia
XVIII. mende an Jose Ramon Minondo goizueta rra zen arduraduna; XXI. mende hasieran hark Goizuetako Goitzarin burdinolara bidalitako gutun-sorta handi bat aurkitu zen. Horri esker, garai horretako bizimoduari buruzko detaile asko ezagutu dira; besteak beste, Donibane Lohizune ko burdinolekin eta Ainhoa eta Larraine ko biztanleekin harremana zutela -nahiz eta Espainia eta Frantzia gerran egon-.
Fauville-en-Caux
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Fauville-en-Caux udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 232 hektarea erabiltzen.
Olaberria burdinola (Oiartzun)
Babes maila
Eusko Jaurlaritza ren Arkeologia Ondarearen datu basean "ustezko arkeologia eremu" bezala katalogatua dago, 48. zenbakiarekin.
Fauville-en-Caux
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
Dommartin (Vaud)
Dommartin Suitzako udalerria da. Vaud kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Olaberria burdinola (Oiartzun)
Herri kulturan
Herri mailan Olaberria burdinolaren hondakinak oso ezagunak dira. 2001 urtean, Juan Mari Beltran en "Arditurri, gogoaren bidezidorretatik" diskoaren kantu nagusian ("Arditurri") burdinola "sorgin ek egina" dela aipatzen da, "Arkale ko harria eskurik eskura" ekarrita.
Fauville-en-Caux
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Fauville-en-Caux udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 404 ikaslekin.
Dommartin (Vaud)
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Fauville-en-Caux
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Nogales (Arizona)
Nogales Arizonako hiri bat da. Santa Cruz konderrian kokatua dago. 2010ean 20,837 biztanle zituen, 54 kilometro koadrotan banatuta.
Kyoko Yano
Kyoko Yano (矢野 喬子) Japoniako futbolaria da.
Pavarolo
Pavarolo Italiako udalerri bat da. Turingo Hiri Metropolitanoan kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Pavarolok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Radošovce (Trnavako barrutia)
Radošovce  Eslovakiako udalerri bat da, Trnavako barrutian kokatuta. 7,28 km²ko azalera du eta 401 biztanle 2017ko datuen arabera.
Fluoro-richterita
Fluoro-richterita silikato motako minerala da eta richterite root name taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Fluoro-richterita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 - 6 da.
Quiscalus palustris
Quiscalus palustris Quiscalus generoko animalia zen, jada iraungia. Hegaztien barruko Icteridae familian sailkatzen zen.
El Madrigal
El Madriga estadioa Espainiako Valentziako Erkidego Autonomoko Vila-real udalerrian kokatzen den estadioa da. 1923ko ekainaren 17an inauguratua izan zen. Jabea Vila-real Udala da eta etxeko taldea Villarreal Club de Fútbol da.
ENIAC
Konputagailu honen eraikitze kontratua 1943ko ekainaren 5ean diseinatu eta 1943ko uztailetik aurrera PX Proiektua izenez Moore School ikastetxeko Ingeniaritza Fakultatea diseinatu eta ekoizten hasi zen. Azkenik, 1946ko otsailaren 14ean Pennsylvanian aurkeztu zen, denera 500.000 dolar kostatu zelarik. 1946ko azaroaren 9an ENIAC konputagailuaren funtzionamendua eguneratu eta memoria areagotzeko asmoz denboraldi batez eten egin eta 1947an Maryland estatuko Aberdeen Proving Ground eremura garraiatu zuten, uztailaren 29an bertan berriz ere martxan jarri zelarik, honela 1955eko urriaren 2rarte funtzionamenduan jarraitu zuen, data horretan behin betiko desaktibatu zutelarik.
ENIAC konputagailuaren diseinatzaileak Pennsylvaniako Unibertsitateko John Mauchly eta J. Presper Eckert ingeniariak izan ziren.
Elektronikoak
Elektronikari esker ENIAC konputagailuak kalukuluak burutzen bere garai beretxuko MARK I konputagailua baino hirurehun aldiz azkarragoa zen.
Emakume informatikariak
Proiektuaren hasiera 2. mundu gerrarekin bat dator: Ingalaterra eta AEBetako ahaleginek balistika-kalkuluetan eta deskodetze-tekniketan (Alan Turing) bidea irekitzen diete konputagailu elektronikoei. Abagunea aproposa da emakumeen parte-hartzea bultzatzeko: gerrak gizonezkoak mobilizatu ditu batez ere, eta beharrezkoa da emakumeak etxez kanpoko lanetara ere inkorporatzea.
ENIAC eta antzeko hasierako makinen diseinuan, generoaren araberako lan-banaketa gertatzen da gainera: gizonekoek hardwarea egingo dute, ingeniaritza elektriko klasikoa (gizonezkoen arloa), baina emakumeak, kalkulu-trebetasuna aurretik frogatuta, arlo berriaz arduratuko dira, programazioa (hasieran, lan gutxietsia).
Ondo dokumentatuta dagoen gertakizun historikoa da, eta egia da ere, tamalez, emakume aitzindari horien lana ezkutatu zitzaiola gizarteari. Litekeena da argazkietako gelan dauden pertsonen artean John Mauchly and J. Presper Eckert eta Herman H. Goldstine izenak ezagunak izatea, ENIACen diseinatzaileak alegia (Pennsylvania, Moore School of Electrical Engineering), baina ez dira oso ezagunak ingeniaritzako esfortzu partekatu horren emakume bide-urratzaileen izenak, adibidez hauek:
Ez dira bakarrak, noski. Agian ezagunagoa da beste emakume hau, Grace Murray Hopper, MARK 1 konputagailuaren diseinuan aritu zena (Princeton); geroxeago, software-sorkuntzako hainbat arlotan aritu zen, tartean COBOL lengoaiaren garapenean.
Diexi lakua
Diexi lakua (txineraz: 叠溪海子; pinyineraz: Diéxī Hǎizi), Txinako Herri Errepublikako Mao Konderriko Diexin dagoen lakua da.
Ezaugarriak
Lakua 1933ko Diexiko lurrikararen ondorioz sortu zen. Urte hartako lurrikarak, mendiaren zati bat eraitsi eta ibaiaren ura etenik geratu zen 3,5 kilometro koadroko lakua sortuz.
Kanpo estekak
32.04637°N, 103.67436°W
Bakailaoa Club Ranero erara
Bakailaoa Club Ranero erara Bilboko sukaldaritzaren errezeta nagusienetariko bat da. Denborarekin errezeta desitxuratu bada ere, hasieran bakailaoa pil-pil erara egiten zuten, piper txorizeroak nagusi ziren barazki-frijituarekin. Urteak igaro ahala, errezeta hori aldatu egin da, eta, kasu askotan, pisto batek fritatzen du.
Sorrera
Alexandre Caveriviere bordeletar sukaldariak sortu zuen Indautxu auzoko Tablas txakolindegian. Errezeta hau nola sortu zen azaltzen duten bi bertsio daude:
Fideuà
Fideuà, valentzieraz fideuada, "fideokada") Valentziar Erkidegoko usadiozko arrantzale plater bat da, zehazkiago Gandia hirikoa, eta paellaren antzera sukaldatzen da. Bere osagai nagusia fideoak dira, hauei arraina (itsas zapoak, txibiak eta txipiroiak), itsaskia (izkirak eta zigalak). Honetan, arròs a banda valentziar plateraren antzekoa da, baina arroza fideoengatik ordezkatuz. Arrain salda ongi egina badago gomendatua ez egon arren, noizbehinka limoi eta/edo aliolia ere gehitzen zaizkio.
Santa Ana baseliza (Pasaia)
Santa Ana baseliza Gipuzkoako Pasaia udalerriko Pasai Donibane herri edo barrutian dagoen baseliza bat da. Pasai Donibaneko Alde Zaharraren gainaldean eta Jaizkibel mendiaren lehenbiziko maldetan dago. Bertatik, Pasaiako badiaren ikuspegi bikainaz goza daiteke.
Historia
Eraikia izan zen jatorrizko urtea ezezaguna izan arren, 1758an zaharberritua izan zela jakina da.
Eraikina
Eraikin erlijiotsu sotila da, oinplano laukizuzena eta nabe bakarra du, beste hainbat gipuzkoar elizen ereduari jarraituz korua eraikinaren sarreraren gainean du. Sakristia eraikinaren oinplano eta buruari ezkerraldean gehitu zaion pieza txiki batek osatzen du. Sarrera nagusia koruaren azpialdeko erdi-puntuko arkudun atarian du, eta beste sarbidea hegoaldeko fatxadaren erdian du, honetan dauden hiru leiho laukizuzenek elizaren barnealdea argiztatzen dute.
Santa Ana eta Ama Birjinaren irudiak erretaularen erdian daude, eta heuren egite, antzinakotasun eta polikromia dela eta, ondare nabarmena osatzen dute. Irudi hau, 1573an Flandrian eskuratu eta itsasoz Pasaira eramana izan zen.
Eraikinak egitura soila eta azalera zurbilak ditu, mantentze egoera egokian dago. Bere ezaugarri nabarmenea, mendi magalean egotean datza, Pasaiako portuaren mugimendua ederki ikus daiteken terraza zabal batean ezarria.
Gaur egun
Gaur egun, praktiko eta pilotuek itsasontziak badiaren ahora lerrokatzeko baselizako dorreaz baliatzen dira. Urtero legez, baselizaren jaieguna uztailaren 26ean ospatzen da, Santa Ana egunez, baselizan meza nagusia ospatu eta bertaratu direnen artean salda banatuz.
Baselizaren atzealdean oraintxuki ireki berria den Santa Ana aterpea dago, Kostaldeko Done Jakue bidea burutzen ari diren erromesei ostatu emateko asmoz.
Andrelorriaga
Andrelorriaga, Esparruko punta edo Urbaundi mendia Ataun-Burundako mendilerroan dagoen gipuzkoar mendi bat da. 723 metroko garaiera du eta Lazkao, Olaberria, Idiazabal eta Ataun udalerrien artean dago.
Lazkao, Olaberria et Idiazabaldik abiatuta igo ohi da.
Berolisko erreakzioa
Berolisko erreakzioa Frantziako Iraultzaren garaian, II. urteko berolisaren 9an (1794ko uztailaren 27an) hasi zen matxinada izan zen. Haren ondorioz, bertan behera geratu zen Maximilien Robespierrek gidaturiko Izuaren agintaldia, eta guztiz nagusitu ziren iraultzaren aldeko alderdi moderatuak.
Berolisaren 9an Robespierreren 45 aurkari hil zituen gillotina berberak Robespierreren 104 zale hil zituen hurrengo hiru egunean, Robespierre bera ere tartean. Izu zuriaren garaia deitu den garai horren ondoren, biderik gabe utzi zituzten ezkerreko jakobinoak, eta burges ordenamenduaren alde ziren moderatuak nagusitu ziren.
Pavone Canavese
Pavone Canavese Italiako udalerri bat da. Turingo Hiri Metropolitanoan kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Pavone Canavesek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Linus Pauling
Linus Carl Pauling (Portland, Oregon, AEB, 1901eko otsailaren 28a - Kalifornia, AEB, 1994ko abuztuaren 19a) Estatu Batuetako kimikaria izan zen.
Biografia
Kaliforniako Teknologia Institutuan eta Munich, Kopenhage eta Zuricheko unibertsitateetan ikasi zuen.
Kimikako irakasle eta laborategiko zuzendaria izan zen Kaliforniako Teknologia Institutuan. 1949an, Estatu Batuetako kimika elkartearen lehendakari izendatu zuten.
X izpien difrakzioa aztertuz molekulen kristal-egitura zehaztu zuen. Lotura kimikoen azterketan aurrerapauso handiak eman zituen, eta proteina askoren egitura atomikoa, hemoglobinarena barne, aurkitu zuen. Mekanika kuantikoa atomoen kimika aztertzeko erabili zuten lehenetakoa izan zen.
Dommartin
Dommartin izan daiteke:
Peg Phillips
Peg Phillips (Everett (Washington), 1918ko irailaren 20a-Seattle, 2002ko azaroaren 7a) aktore estatubatuarra da. Northern Exposure telesailean Ruth-Anne Miller dendariaren rola betetzeagatik da ezaguna.
Biografia
Lau urte zituenetik aktore nahi zuen izan eta gaueko antzokian hobby gisa aritzen zen. Washingtoneko Antzerki Eskolara joan nahi izan zuen baina ez zuen nahikoa dirurik eta lanean hasi behar izan zuen. 18 urte zituela Kaliforniara joan zen bizitzera.
Bi aldiz ezkondu zen eta bietan banandu. Hiru alaba eta seme bat izan zituen, Elizabeth, Kathy, Virginia eta Arthur. 1950. hamarkadan polio eta peritonitis gaixotasunak gainditu zituen. 1960. hamarkadan hiru gazteenekin bizi zen Santa Cruz (Kalifornia) hirian.
Zerga kontulari lanean aritu zen eta erretiroa hartu zuenean gaztetako ilusioa berreskuratu eta hiriko antzerki taldean sartu zen. 1984an Washingtoneko Antzerki eskolan sartu eta 1985ean Chase filmean egin zuen debuta. 1990an Northern Exposure telesailean egin zen famatu. Paper puntuala izan behar zuena ohiko bihurtu zen eta telesailak iraun zuen sei denboraldietan aritu zen lanean. Hainbat sarietarako izendatua izan zen bigarren mailako emakumezko aktore onenerako.
1995ean aorta hautsi zitzaion eta 1999an auto batek harrapatu eta aldaka eta eskumuturra hautsi zituen. 2002an hil zen birika arazoengatik. Ruth-Ann Miller pertsonaia bezala bera ere erretzaile handia baitzen. Bere seme Arthur eta alaba Kathy bera baino lehenago hil ziren.
New Fountain (Texas)
New Fountain 1846an sortutako mamu herri a da, Henri Castro kolonizatzaile lapurtar rak Texasko Errepublikako Medina ibaiaren haranean sortutako koloniekin lotua.
Kokapena
Quihitik mendebaldera 2,9 kilometrotara eta Hondo eki-ipar-ekialdera 9 kilometrotara dago, Texas estatuko Medina konderrian.
Historia
New Fountain 1846ean sortu zen, Vandenburg populatu zuten kolonoen eskutik. Verde Creek ibaiaren iturburu ak agortu zirenean, lau milia beherago ur-iturri berriak aurkitu zituzten, eta populazioa hara mugitu zen, asentamendu berria New Fountain ("iturri berria") izendatuz. 1857an, New Fountain Medina konderrian ezarri zen laugarren posta bulegoa izan zen, 1914ra arte martxan egon zena. 1858rako, John Schaper erreberendoak eliza metodista bat sortu zuen; haren hilerria da asentamendu zaharraren azken aztarna. 1860rako New Fountain-ek eliza metodistaz gain, errota eta logia masoniko bat ere bazituen eta San Antonio eta El Paso arteko errepidean diligentzien geltokia zen. 1876an eskola berria eraiki zen, eta 1896rako 400 biztanle zituen.
Ramón Sánchez Pizjuán estadioa
Historia
Sevilla futbol club ek bere historia luze eta garrantsitzuaren odorioz, historia luze bat dauka bere baitan. Hasteko einbestekoa da Juan Dominguez Osborne izendatzea, hau izan batzen eta baitda sevilla taldea izan duen buruzagi garrantsitzuenetarikoa,gainera honek hiri osoko errespetua lortu egin zuen bere ideia eta ekimen eraginkorrengatik ondoren sevilla futbol clubaritalde goraipatua izatea erakarriko zuena. Ahaztu baino lehen datu esanguratsu bezala esan beharra dago Juan Dominguezen eskuinekoa beti ere Ramon Sanchez Pizjuan izan zela. Gainera beste gizon ekimen handikoa agertu zen instituzioaren barruan, hau Juan Lopez Garcia izena zuen eta bere erabaki askok sevilla futbol clubgaur egun arte irautea erakarri egin du. Gehiago sakontzeko Juan Lopezek gaur egun dagoen zelaia eraikitzeko eremua erosi eta moldatu egin zuen, Victoria futbol zelaitik kanporatuak izan hostean. Ramon Sanchez Pizjuanen eremua, hau heldu arte Nervioneko buruzagi esanguratsu baten propietatea zen baina paktu mobilizatuen ondorioz, Sevillak eta bere jarraitzaileak nahi zuten eremua eskuratu egin zuten beraien lehen ametsa betez. Hala ere handik gutzira oztopo berria agertu egin zitzaion sevillako instituzioari, hauek ekonomikoki oso larri baitzebiltzaten. Larritasun jasanezin honetan murgilduta, Juan Dominguezek bere poltsikotik infrasturktura honetan inbertitu eta dirua jarri egin zuen,jakinaren gainean utzita ondoren honek kantitatehori berreskuratuko zuela sevilla futbol club aren bitartez. 1932.urtean heldu bezain pronto Juan Dominguez Osbornek taldearen buruzagitza utzi egin zuen, Ramon Sanchez Pizjuani emanez bere lekukoa. Hala eta guztiz ere izandako presidentea gogoratu eta jakinaren gainean utzi egin zuen, taldearen egoera ekonomikoa ez zela bat ere ez mugituko eta areago futbol zelaiaren eraikuntza ez zuela inungo beherapenik jasango. Handik Gutzira Juan Dominguezi heriotza heldu egin zitzaion eta honekin batera bere emaztea hain sevillista zenez, taldearen deuda bere senarrarekiko deuseztatu egin zuen eta honekin batera berarekiko pagu guztiak bertan behera gelditzea behartu zuen.
Urte mugitu batzuen hostean taldearen barruan, bai jokalari eta entrnatzaileekin, Ramon Sanchez Pizjuan hil egin zenean, bere laguna Ramon de carranza presidentzia hartu egin zuen eta honekin batera gizon honen eskuetan jarri zen aspalditik erosita eta pentsauta zegoen zelaiaren lehenengo harria.
Contamina
Contamina Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 50 biztanle zituen 13,7 kilometro koadroko azaleran. Calatayudeko Erkidegoan dago.
Ragusa
Ragusa (Raùsa) Italiako hiria eta izen bereko probintziako (1.614 km2) hiriburua da, Siziliako hego-ekialdean, Irminio ibaiak eratzen duen haranaren gainean, Sirakusa hiriaren mendebalean. 73,999 biztanle (2011). Bi auzo nagusi bereizten dira Ragusako hirian: Ragusa Ibla edo auzo zaharra (hiriaren behealdean dagoena) eta hiri modernoa, Iblei mendiaren mazelan eraikia. Harmaila luze batek lotzen ditu bi auzoak. Ekonomiari dagokionez, nekazaritza-produktuen merkataritza (mahastiak, zitrikoak) eta industria (petrolio-findegiak, eraikuntzarako gaiak) dira ekonomia-jarduera nagusiak. Aipagarriak dira XVIII. mende hasierako katedrala, mende bereko San Giorgio basilika eta XV. mendeko Santa Maria della Scale elizaren hondakinak. 1693. urteko lurrikarak ia erabat suntsitu zuen hiri zaharra. Val di Noto beste zazpi hirirekin batera Gizateriaren Ondarean parte hartzen du.
Ismael Echeverría
Ismael Echevarría (Cordoba, Argentina, 1934 - Mar de Plata, Buenos Aires, Argentina, 2000ko abuztuaren 8a ) aktore, dantzari, umorista eta abeslari folkloriko argentinarra izan zen. Los Bombos Tehuelches talde ezaguneko kidea izan zen.
Biografia
Kordoban jaioa, Walter anaiarekin batera, Buenos Airesera joan zen 1965ean.
Augusto Codecá, Santiago Bal, Cacho Castaña, Elio Roca, Soledad Silveyra, Ricardo Bauleo, Susana Brunetti, Laura Bove, Nelly Panizza, Alberto Anchart, Gianni Lunadei, Luis Dávila, Fernando Siro, Rodolfo Ranni zinemagile handiekin eta beste batzuekin batera aritu zen.
Ismael Echavarría 2000ko abuztuaren 8ko egunsentian hil zen, minbiziaren biktima, eta harekin borrokan aritu zen denbora luzez. Haren gorguzkia Mar del Plata herriko Parque hilerrian daude. 66 urte zituen.
Kubako José Martí Liburutegi Nazionala
Kubako José Martí Liburutegi Nazionala (Biblioteca nacional de Cuba José Martí ) Kubako liburutegi nagusia da. Habanan kokatuta, 1901ko urriaren 18an sortu zen. . Kubako liburutegi sarekoa da non uharte osoan 400 ingurukoak diren.
Ragusa
Historia
Ragusaren jatorriak K.a. III. milurtekoan daude, zonalde honetan sikuloen zenbait ezarpen zeudenean. Kondairaren arabera, errege sikulo Hyblonek lehenengo nukleoa fundatu zuen. Greziar aldian, Hybla Heraia deitu zen Hera jainkosaren ohorez, soroen babeslea.
Antzinaroa
Antzinako hiria, 300 metro garaiko muino baten gainean eraikitakoa, greziar koloniekin harremanetan jarri zen eta Camarina inguruko portuari esker garatu zen. Greziarrek alperrik setiatu zuten hiria. K.a. 491.ean, Hipokrates Gelakoa hil zen ibleoen kontrako guda batean. K.a. 450.ean Falaridek, Agrigentoko tiranoak, zenbaitetan joan zen Iblaren kontra baina azkenean tiranoak porrot egin zuen Camarina eta sikuloen laguntzari esker. Honen ondoren, hiria ospetsua izan zen antzinako munduan, Audax ezizena jarri zioten eta bere independentziari eutsi zion K.a. III. mendera arte. Camarina hiriak, sikuloez eta greziarrez populatuta, ez zuen arrakasta bera izan; behin eta berriz arpilatuta, despopulatuta izan zelako eta bere biztanleak Iblan errefuxiatu zirelako. Kartagotarrek denboraldi labur batez hiria kontrolatu zuten. Geroago, erromatarren garaian hiri dekumanoa bilakatu zen, Modica bezala.
Erdi Aroa
Erromatarren ondoren bizantziarren esku egon zen. Hauek K.o. 700. urtean hiria harresiz inguratzeaz gain, gaztelu handi bat egin zuten ere. Hauen eraginez Basilio eta Nikola hiriko patroiak izendatu ziren. IX. mendearen hasieran, sarrazenoek irlaren zatirik handiena konkistatu zuten eta 844an Modica, hiri aliatua, menperatu zuten. Arabiarrak behin eta berriz saiatu ziren Ragusa konkistatzen eta azkenean, 848an asmatu zuten sartzen. Iblear populazioak 866an matxinatu eta musulmanak kanporatu zituen, baina hauek 878an Ragusa berreskuratu zuten. Arabiarrak zeuden bitartean, landetxe ugari egin, kotoia laboratu, ureztatutako alorrak sortu eta nekazaritzarako terrazak antolatu ziren. Arabiarrek Sizilia kontrolatu zuten 200 urteetan izugarrizko bultzada eman zioten nekazaritzari. 1090ean, normandiarren laguntzarekin sortutako matxinada baten ondorioz, arabiarrak betirako kanporatu ziren.
Normandiarren garaian, Ragusa 500 urtez hainbat kondek modu autonomoan administratu zuten. Lehenengoa Gofredo izan zen, Roger I.a Siziliakoa ren semea. Suabiar garaian, hiriak autonomia galdu zuen baina Frederiko II.arekin zenbait pribilegio berreskuratu zuen. Anjouko dinastiak ezin txarrago administratu zituen Sizilia eta Ragusa, horrek Siziliar bezperak eragin zituen. Giovanni Prefoglioak, matxinada zuzentzeagatik bere bizitza bukatu zuen frantziar espetxeetan. Honen ostean, aragoiarrek agindu zuten eta Ragusak antzinako autonomia berreskuratu zuen. Jaurerri moduan eman zioten Prefoglio markesari, Giovanniren emazteari. Ragusako konderria Modicakoarekin batu zen 1296.ean Chiaramonteko Manfredo I.a Elisabet Moscarekin (Modicako kondearen alaba) ezkondu zenean. Ragusa 1366. urtean, Chiaramonteko Manfredo III.arekin gailurrean egon zen Terranova eta Maltako artxipelagoa eskuratu zituenean. Modicako konderriak berezko administrazio bat izan zuen Palermoko gobernutik aparte. Geroago, Bernardo Cabrera kondearekin Italiako estatu feudalen artean garrantzitsuenetariko bat bilakatu zen.
Aro Modernoa
1693ko lurrikarak hiria suntsitu eta 13.000 biztanletik 5.000 hil zituen. Honen ondoren, hiria berreraiki zen, hortaz, barroko berantiarraren estiloko eraikinak. Biztanle gehienak Patro burrutira mugitu ziren, zeina udalerri berria Ragusa Superiore deitu baitzitzaion, zaharrari, berriz, Ragusa Inferiore.
Aro Garaikidea
1838. urtean, asfaltoko metaketa bat aurkitu zen, gaur egun ustiatzen dena. 1848an, uhartearen independentzia lortzeko Modicarekin eta Siziliarekin batera Borboien kontra matxinatu zen. Garibaldi Marsala hirian lehorreratu zenean, Ragusako boluntario armatuak joan ziren laguntzera. Geroago, Italiako Erresumaren parte bat izan zen Corrado Arezzo de Spuches di Donnafugata gidaritzapean. 1889.ean, Banca Popolare Cooperativa di Ragusa jaio zen, Banca Agricola Popolare di Ragusaren enbrioia. Banku hau konderriaren nekazaritza aberatsari esker jaio zen. XX. mendearen hasieran, ideia sozialistak askoz gehiago hedatu ziren Ragusan bere eskualdean baino. Hortaz, hainbat historialari faxisten uistez Ragusa zen: Gorrien feudoa, Boloniaren antzekoa. Azkenean, faxismoa Ragusan inposatu zen baina erantzun bortitza eragin zuen. 1921eko urtarrilaren 29an, talde faxista batek Vittoriako zirkulu sozialista suntsitu zuen, gizon bat hil eta beste hamar zauritu zituen. Bi hilabete geroago, Ragusan lau lagun hil zituzten eta hirurogei zauritu. Hiri hau izan zen Siziliako lehena mugimendu faxistaren sorreran, honela adierazi zen Mussoliniren borondateaz eraikitako dorre liktoriarrean: Facismo ibleo Tu primo a sorgere nella generosa terra di Sicilia. Filippo Pennavaria buruzagi faxistarekin, 1927an, Ragusak Modica ordezkatu zuen probintziako hiriburua izatean, aukera aprobetxatuz Ibla eransteko. Bigarren Mundu Gerran, 1942 eta 1943 artean, bonbardatua izan zen. Azken urte honetan, aliatuak lehorreratu ziren. Gerraren amaieran normaltasuna etorri zen. Erlijioari dagokionez, Ragusa elizbarrutia bilakatu zen 1950ean.
Hephaestus epirrhinos
Hephaestus epirrhinos Hephaestus generoko animalia da. Arrainen barruko Terapontidae familian sailkatzen da.
Ragusa
Aro Garaikidea
Gaur egun, Ragusa hiri dinamikoa da, hegoaldeko gune finantzario BAPR Italiako laugarren bankuarekin. Agintariak saiatzen dira joan zen mendeko laurogei hamarkadatik Ragusako ekonomia bigarren sektorera bideratzen, baina azpiegituren falta oztopo handia da. Bestalde, Ragusa 1993tik hiri unibertsitarioa da.
Toki interesgarriak
UNESCOk, 2002.ean, Val di Notoko barroko berantiarreko hiriak Gizateriaren Ondarearen aitortu zituen, beraien artean Ragusa, 1024-007 kodearekin sailkaturik. Eraikin gehienak estilo barrokokoak dira, 1693ko lurrikararen ondoren eraikitakoak. Azken hogei urteetan, turismoak Ragusaren fisonomia asko aldatu du, baina hiriko zenbait partetan XVIII. mendeko kutsua nabaria da. Hiriak bi parte ezberdin ditu: Ragusa Ibla (zaharrena) eta Goiko Ragusa (garaiena eta berriena). Zubien Haranak bi zonaldeak banatzen ditu, guztira lau zubi dira. Hauetariko bat, XVIII. mendean eraikitako Kaputxinoen zubia, ederra da benetan.
Goiko Ragusa
San Giovanni Battista katedrala eraikin harrigarria da, Goiko Ragusaren eraikinik garrantzitsuena. Hasieran, eliza hau antzinako Ragusaren mendebaldeko zonaldean kokatu zen, Erdi Aroko gazteluaren harresien behealdean, gaurko Santa Ines (Sant'Agnese) eliza dagoen tokian. 1693ko lurrikara gertatu orduko, tenplu txiki bat eraiki zen, baina laster agerian geratu zen desegokia zela. Gaurko eraikina 1718 eta 1778ren artean altxatu zen. Bere aurrealdea estilo barroko berantiarrekoa da. Kanpoko zutabeek eraikina bertikalki hiru kaletan banatzen dituzte. Horizontaltasunari dagokionez, hiru gorputz ditu. Aurrean dauden eskulturak Ama Birjinari, San Joan Bataiatzaileari eta San Joan Ebangelariari dagozkie. Nahiz eta hasieratik bi kanpandorre pentsatuta egon, bakarrik ezkerraldekoa (50 m. garaiera) burutu zen. Katedralaren oinplanoa gurutz latindarrekoa da eta presbiterio absideduna. Ragusako kareharrizko hamalau zutabek banatzen dituzte hiru nabeak. Gaurko organoa 1858.ean egin zen. 1950etik Ragusa elizbarrutia bilakatu zen. Transeptu eta nave zentralaren gurutzean kupula bat altxatzen da, XX. mendearen hasieran kobrezko xaflekin estali zena uraren infiltrazioa ekiditzeko, egitura arriskuan jartzen zuelako.
Ragusa Ibla (Beheko Ragusa)
Barrokoko arkitekturarik interesgarriena Ragusa Iblan dago. San Giorgio katedrala Rosario Gagliardi arkitektoa 1738an hasi zen eraikitzen lehen zegoen tenpluaren gainean. Eraikin honetaz, bakarrik aragoiar estiloko atariak dirau. Tenpluaren aurrean 250 mailetako eskailera bat dago. Aurrealdeko hamar zutabek eliza hiru nabetan banatzen dute. Horizontaltasuna aztertuz gero, hiru gorputz ditu. Goikoan kanpanile dago erraboila itxurako gailur batean bukatuta. Oinplanoa gurutz latindarrekoa da eta nabeak abside erdizirkularretan amaitzen dute. Bere kupula neoklasikoa da, 1820koa.
Ragusa Ibla eta Ragusa Superiore konektatzen duen etxarte bihurri baten gainean, Santa Maria delle Scale dago. Eliza hau oso interesgarria da. XV. eta XVI. mendeetan eraiki zen, baina 1693ko lurrikarak larriki kaltetu zuen. Elizaren erdia estilo barrokoan berreraiki zen, zutik zirauen parteak jatorrizko estiloan jarraitu batzuen ere. Aipatzekoak dira eskumaldeko nabearen estilo aragoiarreko hiru atariak. Nabe honetako azken kaperak Errenazimenduko atari bat du. Kaperetan XVIII. mendeko zenbait margolariren lanak eskegita daude.
Hauexek dira zonalde honetako beste eraikin aipagarri batzuk: Purgatorioko Arimak, Santa Maria dell'Itria, San Giorgio, San Giuseppe, San Antonio, San Giorgio Vechio, Capuchini Vecchi, Santiago eta San Dominico elizak. Azkenean, Zacco jauregia hiriko eraikin barrokorik ederrenetako bat da, bere zutabe korintoarrek burdin-forjatuzko balkoiei eusten dizkiete. Kariatideak eta groteskoak ba daude ere.
Carne trémula
Carne trémula 1997ko Pedro Almodóvar espainiar zinema zuzendarien film dramatikoa da.
Sinopsis
David eta Sancho Victor gazte heldugabe eta marjinalarekin topo egiten duen polizia bikotea da. Hirian patruila-gau batean, Helena ezagutzen dutenean, eztabaida piztu da haien artean, eta David bizkarrezurrean zauritu da. Victor atxilotu eta zazpi urteko kartzela-zigorra ezarri diote; Davidek, berriz, gurpildun aulki batean utzi beharko du bere bizitza.
Hemiodus jatuarana
Hemiodus jatuarana Hemiodus generoko animalia da. Arrainen barruko Hemiodontidae familian sailkatzen da.
La venganza de Don Mendo
La venganza de Don Mendo Pedro Muñoz Secak idatzitako antzezlan bat da 1918an estreinatu zen Madrideko Teatro de la Comedia antzokian, berehala arrakasta lortuz Erdi Aroko Espainian girotutako komedia bezala. Bere arrakasta hain izan zen handia ezen gaur egun Espainiako laugarren antzezlanik antzeztuena baita, Don Juan Tenorio, Fuenteovejuna eta La vida es sueñoren ondoren. Gainera, bertan gaztelerazko olerkaritzako metrika eta forma guztiak ikus daitezke.
Ezaugarriak
Lana egileak berak sortutako astrakan generokoa da. Astrakana, nola edo hala barre eragitea helburu duen genero komiko txiki bat da: ekintza, egoerak, pertsonaiak, baita dekoratua ere, soilik txistearen araberakoak dira, hitz jokozkoa eta lengoaiaren deformazio komikokoa izaten ohi dena.
La venganza de Don Mendo lau zatitan banatutako antzezlana da, non hitz jokoak eta umore uneak ugariak diren, drama historikoaren berezko elementuen absurdoaren bidezko arrazoimendu bat, parodia egiteko asmoarekin. Atzo eta gaurko elementuak elkartzen dira, ageriko anakronismoak sortuz, gainera, Erdi Aroko pertsonaiak Muñoz Secaren garaiko moral erabilgarria nagusi den mundu baten mugitzea eraginez.
Istorioa
Don Nuño Manso de Jaramaren alaba den Magdalenak ezkutuko harreman bat du Don Mendo noblearekin. Magdalenaren aitak bere alaba erregearen pribatua den aberats batekin, Don Pero de Tororekin ezkontzea erabakitzen du. Magdalenak, gizarte mailan igo nahi duenez, onartu egiten du, bere maitaleari ezer esan gabe. Don Perok eta Don Nuñoren gaztelu guztiak maitaleak agerian uzten ditu maitaleak. Mendok bere gain hartzen du errua, gaztelura lapurreta egitera sartu zela esanez, hala Magdalena babestuz. Don Mendo gartzelaratu eta hiltzera zigortzen dute Don Nuñoren aginduz, eta horma artean sartzen Magdalenaren aginduz.
Magdalena eta Don Pero ezkondu egiten dira. Ekintza honek Don Mendori Magdalenaren traizioa eta zitalkeria agerian uzten dizkio, eta bihotzekoa zuen emazteak bere burua baino maite ez duela ulertzen du. Don Mendoren lagun batek, Moncadako markesak, dorretik salbatzen du, hala bere mendekua gauzatzeko aukera emanez. Horretarako, Don Mendok neska guztiak limurtzen dituen Don Renato trobadorearen papera hartu eta bizimodu berri bat hasten du. Berarekin neska mairu batzuk hasten dira lanean, hala, Don Mendoren kantuei dantza gehituz. Horietako bat Azofaifa da, trobadoreaz maiteminduta dagoena.
Trobadorea eta bere taldea nobleziaren aurrean emanaldiak egiten hasten direnean, Magdalena bera ere, trobadore hori Don Mendo dela jakin gabe, erakarria sentitu eta limurtzen saiatzen da. Eta hori gutxi balitz, Magdalenak, ezkutuan, Alfontso erregearekin ere baditu harremanak. Don Perok eta honen aita Don Nuñok neska zalatatzen dute Don Renatorekin eta Don Alfontsorekin kobazuloan hitzartzen den bitartean. Hau ikusita, bere aitak eta bere senarrak Magdalena desleial eta sorgina izateagatik hiltzea erabakitzen dute, eta horretarako neska Renato (Don Mendo) trobadorearekin hitzartu den kobazulora abiatzen dira. Guztiak doaz kobazulora: Don Mendo, Don Nuño, Don Pero, Moncada, Erregea, Erregina, Azofaifa eta gainontzeko laguntzaileak, baita Doña Ramirez eta Moncadako markesa ere. Kobazulo horretan pertsonaia nagusi guztiak hiltzen dira, Erregea, Erregina eta Moncadako markesa izan ezik. Oroitarazlea ere hiltzen da, literalki.
José Rico Pérez estadioa
José Rico Pérez estadioa Espainiako Valentziako Erkidego Autonomoko Alacant hirian kokatzen den estadioa da. 1974ko abuztuaren 3an inauguratua izan zen. Jabea eta etxeko taldea Hércules Club de Fútbol da.
Oro Valley (Arizona)
Oro Valley Arizonako herri bat da. Pima konderrian kokatua dago. 2010ean 41,011 biztanle zituen, 92.3 kilometro koadrotan banatuta.
Fluoro-riebeckita
Ezaugarriak
Fluoro-riebeckita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak.
Ryota Sakata
Ryota Sakata (坂田 良太, 1992ko otsailaren 25a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Tochigi SC.
Polimerizazio-maila
Polimero baten polimerizazio-maila, Xn, formula honek ematen digu :
non Mn zenbaki-pisu molekularra den eta Mo monomeroaren pisu molekularra den. Prozesu industrial gehienetan helburua izaten da polimerizazio-maila milaka edo hamarna milakakoa lortzea. Polimerizazio-mailak ez du islatzen polimero-molekuletan egon daitekeen tamaina ugaritasuna, batez besteko tamainaren monomero-unitateak zer neurrikoak diren baino ez du islatzen.
Ondorioak
Osaera berdineko bi polimerok eta polimerizazio-maila diferentea dutenek ezaugarri fisiko desberdinak izan ditzakete. Orohar, polimerizazio-maila handiatzeak ondorio izaten du fusio-tenperatura eta erresistentzia mekaniko handiagoak izatea.