cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Serravalle Scrivia
Mugakideak
Serravalle Scriviak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Saint-Jean-Lagineste
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 zurginak eta 1 iturgina.
2000. urtean Saint-Jean-Lagineste udalerrian 35 nekazaritza-ustiategi zeuden, 594 hektarea erabiltzen.
Lacerta defilippii
Lacerta defilippii Lacerta generoko animalia da. Narrastien barruko Lacertidae familian sailkatuta dago.
Saint-Jean-Lagineste
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Wellseko katedrala
Wellseko katedrala (ingelesz Wells Cathedral) Ingalaterrako Somerset konderrian dagoen Wells udalerriko katedrala da. 1175-1490 bitartean eraikia izan zen.
McGurk efektua
McGurk efektua hautemate gertakari bat da, hizketa pertzepzioan entzumenaren eta ikusmenaren arteko elkarrekintza bat frogatzen duena. Ilusioa soinu baten entzumenezko osagaia beste soinu baten ikusmen-osagai batekin elkartzean gertatzen da, hirugarren soinu bat hautematen delarik. Pertsona batek beste pertsona bat hitz egiten ikustean jasotzen duen informazioak soinua entzuteko modua aldatzen du. Pertsona bat entzutezko informazio eskasa jasotzen ari bada baina ikus-informazio ona, pertsona horrek McGurk efektua nabaritzeko aukera gehiago izango ditu.
Mihály Munkácsy
Mihály Munkácsy (Munkács, Hungariako Erresuma, 1844ko otsailaren 20a - Enderlich, Alemaniar Inperioa, 1900eko maiatzaren 1a) hungariar margolaria izan zen.
Budapestera joan zen margolaritza ikastera eta beka bat lortu zuen atzerrirako. Viena, Munich eta Düsseldorf-eko akademietan ikasi ahal izan zuen, baita Parisen ere.
Nekazarien eta jende txiroaren bizitzako eszenak margotzen hasi zen. 1869an bere maisulana margotu zuen, "Kondenatutako gizon baten azken egunean". Ondoren, margolaritza historikoan ere aritu zen.
NGC 387
NGC 387 galaxia espiral bat da, Pisces konstelazioan. Lawrence Parsons, 4th Earl of Rosseek aurkitu zuen n.
Kanyakumari barrutia
Kanyakumari barrutia Indiako barruti bat da, Tamil Nadu estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Crossett (Arkansas)
Crossett Arkansasko hiri bat da. Ashley konderrian kokatua dago. 2010ean 5,507 biztanle zituen, 15.5 kilometro koadrotan banatuta.
Daniel Vázquez Díaz
Daniel Vázquez Díaz (Nerva, Huelva, 1882ko urtarrilaren 15a - Madril, 1969ko martxoaren 17a) espainiar pintorea izan zen.
John Denver
John Denver, jaiotzez Henry John Deutschendorf, Jr. (1943ko abenduaren 31, Roswell, Mexiko Berria - 1997ko urriaren 12a, Pacific Grove, Kalifornia) estatubatuar abeslari, kantautore eta ekintzaile bat izan zen. Hil zenean, Kaliforniako kostaldean musikaren historian disko gehien saldu dituen bost kantagileetako bat zen. Bazituen urrezko hamabi disko eta platinozko lau disko.
Daniel Vázquez Díaz
Bizitza
Sevillan ikasketak egin ondoren Madrilera eta, geroago, 1906an, Parisa joan zen. Parisen nazioarteko artista ospetsuenak ezagutu zituen, eta arte-mugimendu berrizaleekin harremanak izan zituen, nahiz eta ez zuen haiekin bat egin.
John Denver
Bizitza
1964an arkitektura -ikasketak bertan behera utzi, eta musikaren munduan buru-belarri sartu zen. Los Angelesera joan zen, eta The Chad Mitchell Trio taldean hasi zen jotzen. Aldi berean, beste musikari batzuentzat kantak idazten zituen, eta arrakasta handia lortu zuen Banoa hegazkin batean abestiarekin.
Daniel Vázquez Díaz
Bizitza
Lehen Mundu Gerran Hondarribian bizi izan zen, eta Euskal Herrian girotutako koadro bikainak egin zituen. Harreman handia izan zuen beti Euskal Herriarekin: Hondarribia izan zuen udako egoitza, eta Hondarribiko Seme izendatu zuten 1927. urtean. Hori dela eta euskal pintoretzat hartua da gaur egun, nahiz eta jaiotzaz ez izan euskalduna. Izan ere, Vázquez Díazek inork baino hobekiago jakin zuen Euskal Herriko paisaiak, Bidaso aldekoak bereziki, interpretatzen eta islatzen. Haren lanek, gainera, eragin handia izan zuten Bidaso aldeko pintore gazteen artean, Gaspar Montes Iturriozengan besteak beste, eta Bidasoko pintoreen eskola bat izan zela esatea gehiegi bada ere, izan zen ezaugarri jakin batzuei jarraitzen zien estilo berezi bat. Esan bezala, Vázquez Díazek bikain adierazi zituen euskal paisaiak, batez ere argia eta koloreak, postcézannismoaren ildotik.
1919an Madrila itzuli eta San Fernandoko Akademiako irakasle izan zen. Bere garaiko artisten erretratu bikainak egin zituen (Unamuno, Marañón, Ortega y Gasset, besteak beste), baina haren obran garrantzi handikoak dira paisaiak eta muralak. Lan handiena La Rábidako monasterioko freskoak ditu.
John Denver
Bizitza
1980ko hamarraldian zentral nuklearren zabalkundearen aurkako protestetan parte hartu zuen, eta hurrengo hamarraldian ingurune naturalak babestearen aldeko kanpainetan. Hain zuzen, foken erreserba natural baten gainean hegaldatzen ari zela hil zen: 1997ko urriaren 12an, Kalifornia estatuko Monterey udalerrian, beira-zuntzez egindako Rutan Long-EZ hegazkin esperimentala gidatzen ari zen, eta hegazkina itsasora erori zen.
Daniel Vázquez Díaz
Bizitza
Bere lanek bi ezaugarri nagusi dituzte: egiturekiko eta oinarrizko bolumenekiko ardura eta antolamendu arkitektoniko eta eskultural bikaina, batetik, eta koloreen aberastasun fina bestetik. Vázquezen koloreen aberastasuna aipatzen denean, dena den, ez da esan nahi kolore-sail zabala erabili zuenik, baizik eta kolore jakin batzuk bakarrik erabiliz (berdea, arrosa, urdina, grisa), ñabardura eta matiz aberastasun handia erakutsi zuela.
John Denver
Lanak
Haren abesti ospetsuenen artean Take Me Home, Country Roads, Leaving on a Jet Plane, Rocky Mountain High, Calypso eta Annie's Song daude; azken abesti horren doinua izan zen Egan musika-taldeak Behin batean Loiolan abestian erabili zuena.
Daniel Vázquez Díaz
Bizitza
Sevillan bizi izan zen garaian Zurbaránen lana eta Grecorena ezagutzeko aukera izan zuen, eta Madrilen, berriz, Goyarena ezagutu zuen; Parisen izan zen garaian, berriz, artista ospetsuak (Modigliani, Picasso, Renoir, Bourdelle, eta abar) eta mugimendu modernoak ezagutu zituen, bere lanean eragin handia izan zutenak, nahiz eta ez zuen bete-betean haiekin bat egin. Besteak beste, kubismoaren eragina da aipagarria bere lanetan, irudien zorroztasun poliedrikoan ikus daitekeenez, batez ere. Baina Picassok, Juan Grisek eta beste pintore kubistek ez bezala, Vázquez Díazek sekula ez zuen izadia alde batera utzi; aitzitik, kanpoko edertasunaren behatzaile nekaezin gisa azaltzen zuen bere burua. Inpresionismoaren eta postinpresionismoaren kutsua ere nabari zaio koloreen ñabardura aberastasunean eta kromatismoaren pertzepzio finean.
Mosor sugandila
Mosor sugandila (Dinarolacerta mosorensis) Dinarolacerta generoko animalia da. Narrastien barruko Lacertidae familian sailkatuta dago.
Daniel Vázquez Díaz
Bizitza
Landu zituen generoei eta gaiei dagokienez, paisaiez gainera erretratuak, zezenketariak, izadi hilak eta biluziak margotu zituen, aipagarriak horiek ere; baina berrehun paisaiatik gora egin zituen Bidasoaldean oinarriturik, eta horiek dira, hain zuzen, artistaren lan bikainenak, La Rábidan Ameriketako aurkikuntzari buruz egin zituen freskoak ahaztu gabe. Teknikak, berriz, ugari erabili zituen, akuafortea, akuarela, olio-pintura, marrazkia eta abar.
Vázquez Díazen lanak hainbat museotan daude ikusgai, eta erakusketa aipagarriak egin zituen hiri askotan, 156 erakusketa orotara; beste askoren artean azpimarratzekoa da Euskal Artisten Elkarteak 1920an Bilbon eratu zuen erakusketa monografikoa, eta orobat, hil ondoko omenaldi gisa 1970. urtean Granadan haren lanekin egin zena.
Sariei dagokienez, kontuan hartzekoa da Bi Urteko Hispanoamerikarrean 1954. urtean lortu zuen Sari Handia.
Hegoaldeko Barruti Federala
Hegoaldeko Barruti Federala, Errusia osatzen duten zortzi barruti federaletako bat da. Errusiako banaketa administratibo guztiak zortzi barruti federaletan (errusieraz федеральные округа, singularrean: федеральный округ) banatzen dira, horietako bakoitza, zuzenean Errusiako presidenteak izendatutako ordezkari batek gobernatzen duelarik.
Oroitzen
Musikariak
Grabaketa: Jean Phocas.
José Nilson dos Santos Silva
José Nilson dos Santos Silva (1991ko apirilaren 6a - ) Brasilgo futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Ventforet Kofu.
Barada (Nebraska)
Barada Nebraskako herri bat da. Richardson konderrian kokatua dago. 2010ean 24 biztanle zituen, 0.23 kilometro koadrotan banatuta.
David Mackenzie (zuzendaria)
David Mackenzie (1966ko maiatzaren 10a), eskoziar zinema zuzendari, ekoizle eta gidoigile bat da, bai eta Glasgow hirian egoitza duen Sigma Films ekoiztetxearen sortzaileetako bat ere.
Ipar Patagoniako izotz eremua
Ipar Patagoniako izotz eremua 4.200 km²-ko azalera duen izotz eremua da, eta Aysén eskualdean (Txile) osorik dago. 120 km-ko gutxi gorabeherako dimentsioa du luze ipar-hego norabidean eta 50etik 70era km-ko zabalera (latitudearen arabera) ekialde-mendebalde norabidean.
Izotz eremu barruko interesgune geografiko batzuk hauek dira:
Hegoalderago, eta Ofqui istmoak bereizita, San Quintín glaziarra dago, azken urteotan hazkunde iraunkorra izan duen eremuko mihi glaziar bakarra.
Ibaiak
Mendebaldeko urtze-urak Txileko arroen inbentario nazionaleko 114. elementuari dagozkion hainbat ibaitara isurtzen dira, horien artean, Lucac ibaira, San Rafael aintzirara, Huemules ibaira (Tres Cruces) eta azkenean Elefantes zingirara (San Rafael aintziraren iparraldean) isurtzen diren beste batzuk edo San Quintín badian (San Rafael aintziraren hegoaldean).
Ekialdeko urtze-urak Baker ibaiaren eskuinaldean dauden ibaiadarrek jasotzen dituzte, besteak beste, Colonia ibaia, Nef ibaia eta Ventisquero ibaia (Baker). Horiek guztiak Txileko arroaren inbentarioko 115. itemean erregistratuta daude.
Hialofano
Hialofano silikato motako minerala da eta feldspar taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Hialofano silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 - 6,5 da.
Karur barrutia
Karur barrutia Indiako barruti bat da, Tamil Nadu estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Geoffrey Hodgson
Hodgson erakunde ekonomiaren sortzaileen espiritu kritikoa eta tradizio intelektuala garatzen dituen instituzionalismo kritiko modernoaren figura nagusietako bat da, bereziki Thorstein Veblen ena. Bere ikerketa-interes zabalak eboluzio-ekonomiatik eta pentsamendu ekonomikoaren historiatik marxismotik eta biologia teorikoraino doaz. Ekonomia eta erakundeak: Ekonomia instituzional modernoaren Manifestua (1988) liburuagatik egin zen ezagun lehendabizikoz, ekonomia "mainstream" modernoa kritikatzen duena eta instituzionalismoaren oinarri berrietan teoria ekonomikoa berrikusteko deia egiten duena. Bere ospea areagotu egin da liburu berrienen trilogiaren ondorioz - Economics and Utopia (1999), How Economics Forgot History (2001) eta The Evolution of Institutional Economics (2004) eta horiek guztiek Hodgsonen argudioak teoria ekonomiko nagusiaren kritika borobilago eta indartsuago batean eraiki zituzten.
Karur barrutia
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Geoffrey Hodgson
1988an, Hodgsonek Ekonomia Politiko Ebolutiborako Europako Elkartea (EAEPE) eratzen parte hartu zuen. Bere idazkari nagusia izan zen 1998ra arte. 2000. urtean Hodgsonek The Other Canon sortu zuen, ekonomia heterodoxoen ikerketarako zentro eta sare bat, Erik Reinert eta beste batzuekin sortzaile eta presidente exekutibo nagusiarekin. 2013an, Hodgsonek WINIR (World Interdisciplinary Network for Institutional Research) sortu zuen. 2015ean "Conceptualizing Capitalism" liburuan eta "Legal Institutionalism" izeneko artikuluan instituzionalismo juridiko baten ikerketa-programa propioa zirriborratu zuen.
Instituzioak Hodgsonen arabera
Hodgsonen ustez, erakundeak bizitza sozialaren gauza dira. 2006ko artikulu batean definitzen ditu erakundeak "elkarrekintza soziala egituratzen duten arau sozial ezarri eta nagusien sistemak" direla esanez. Erakundeen adibideak izan daitezke hizkuntza, dirua, zuzenbidea, pisu eta neurri sistemak, mahai-moduak eta erakundeak (adibidez enpresak). Legean sar daitezkeen hitzarmenak erakundetzat ere har daitezke (Hodgson, 2006, or. 2).
Hodgsonek instituzioei buruz garrantzitsutzat jotzen duena bizitza soziala egituratzeko eta gure pertzepzioak eta lehentasunak markatzeko modua da. Itxaropen egonkorrak ere sortzen dituzte. Honela dio: "Oro har, instituzioek pentsamendu ordenatua, itxaropena eta ekintza ahalbidetzen dituzte giza jarduerei forma eta koherentzia ezarriz". Ondorioz, erakundeek ekintzak ahalbidetzen dituzte, baita mugatzen ere.
Hodgsonek erakundeak arau-sistema gisa hartzen ditu. Orokorrean ulertuta, arau bat "sozialki transmititutako eta ohiturazko arauzko agindua edo inmanenteki arauzko xedapen bat da, X zirkunstantzietan Y egiten duena" (Hodgson, 2006, or. 3). Horrek esan nahi du eraginkorra izateko arau bat xedapen edo ohituretan txertatu behar dela. Dekretu hutsak ez dira zertan arauak izan zentzu honetan. Ohiturek eta ohiturek lege berri bat eraginkorra izaten lagundu dezakeen arau juridiko bati estatus normatiboa ematen laguntzen dute. Elkarreragin sozialaren prozesuan arauak etengabe aldatzen dira (Hodgson, 2006, or. 3-4)
Kanta
Musikan, kanta, halaber kantua edo kantorea ( batez ere Zub. ), giza ahotserako sortutako konposizio musikala da. Bereziki zaharra edo herrikoia ez den kantari, abesti ere esaten ahal zaio. Kantaren osagarri gisa, musika tresnak erabil daitezke, baina a capella ere kantatu daitezke. Kanten letrak gehienetan poetikoak eta erritmikoak izaten dira, baina bertso erlijiosoak edo prosa librekoak ere izan daitezke.
Konposizioa
Kanta herrikoien konposizioan, forma osatzen duten elementu nagusiak hauek dira: bertsoa (erakusten duena), leloa edo errepika (laburbiltzen duena) eta zubia (errepikapenarekin apurtzen laguntzen duena eta, batzuetan, kantuari beste angelu bat gehitzen diona). Ohikoa da aurrez aipatutakoak elkartzen dituzten atalak aurkitzea, hala nola, aurre-leloa, izenak ondo adierazten duen bezala, entzulea lelorako prestatzeko erabiltzen den baliabide bat besterik ez dena. Atal hauek hain zuzen, letren bitartez adierazten dira: A letrak kanta baten lehen atala adierazten du (normalean bertsoa) eta B letrak leloa edo zubia, formaren arabera.
AABA forma  (bertsoa, bertsoa, zubia, bertsoa)
Zubiaren erabilera bertsoaren errepikapena hausteko erabiltzen da kasu honetan. Forma hau, jada, hain ezaguna ez den arren, kanta bat konposatzeko modu eraginkorra da, konpositoreak bere ideia hiru bertsoren bidez garatzea ahalbideratzen baitu. Haren punturik emozionalena edo gorenena, zubian izaten da ia beti, eta zubiak melodia eta harmonia desberdina izango du, monotonia hautsi eta entzuleari interesa pizteko asmoz.
ABABCB forma (bertsoa, leloa, bertsoa, leloa, zubia, leloa)
Zalantzarik gabe, hau da gaur egun gehien erabiltzen den forma. Honek, balantze ona ematen dio konpositoreari, bertsoa leloarekin txandakatzen delako eta zubia ere sartzen delako, are kontraste handiagoa izateko. Erabilera komuneko tresna gisa, lehen eta bigarren leloen aurretik aurre-leloaren gehikuntza dugu, baita azken koruaren goranzko modulazioa ere, tonu batekoa izan ohi dena. Azken leloa errepikatzea ere ohikoa da, kantaren izenburuari indarra emateko (normalean leloan agertzen da). Horrela, kantaren mezu orokorra (korua) hiru edo lau aldiz entzun daiteke. Jakina, dena konpositorearen trebetasunaren araberakoa izango da, baina forma hau abiapuntu handia da.
Iraupena
Gaur egun entzuten ditugun abestiek 3 minutu inguru irauten dute. Hau horrela izatearen arrazoi nagusia hau da hasierako binilozko diskoek zeukaten muga. Formatua oso ezaguna zen XX. mendearen erdialdean; eta XXI. mende hasieran bilduma egileen artean izan zuen ospea. Ingurune hau oso arrunta izan arren, desabantaila handi bat zuen: hasieran, 10” eta 78 rpm-ko binilozko diskoak eta 7” eta 45 rpm-ko bere kontraparteak, 3 minutu inguruko musika gorde zezaketen alde bakoitzean.
Geroztik, 8 pistakoak, kaseteak, CDa edota Mp3a (eta denbora mugarik gabe biltegiratzeko aukera) agertu dira. Beste biltegiratze-bitarteko batzuk joan eta etorri ari diren bitartean, bakoitzak bere biltegiratze-memoriaren ahalmena handitzeko modua aurkitu du, eta abestiak gordetzeko eta haien iraupenerako aukera ia amaigabeak eskaintzen dizkigu.
Hala ere, irratiak 3 minutu eta erdiko muga jarri zien abestiei. Airean entzuten den abestiak maximizatzeko eta irabaziak ahalik eta gehien handitzeko, iraupen horren alde egin zuten askok. Artista herrikoi edo ospetsuek batez besteko kantuek baino gehiago irauten duten kantuak dituzten albumak kaleratzen dituzte, baina irratira egokitutako bertsio bat ere sortzen dute, laburragoa.
Ikertzaile askoren arabera, pertsona baten batez besteko arreta-gunea 8 eta 12 segundo artekoa da. Horrek esan nahi du gizakiok erabat kontzentratu gaitezkeela jarduera batean minutu zati baten truke. Horregatik artista arrakastatsuek gure arreta sendotasunez mantendu ahal izango duten abestiak egin behar dituzte, batez besteko irrati-entzuketarako garrantzitsua izan dadin.
Erritmoa
Erritmo musikala, nolabaiteko soinu segida batez osatutako indar edo mugimendu bat da. Esan daiteke musikaren erritmoa denbora-tarteetan errepikatzen diren zikloek osatzen dutela. Notak eta isiluneak melodia batean aurkezten dira eta haren erritmoa definitzen dute. Erritmoan, tarte jakin batzuetan, soinu labur, luze, ahul eta indartsuak errepikatzea sartzen da jokoan.
Kanta bat entzuten dugunean, erritmoa pultsuen (musikan denbora neurtzen duen unitate bat) eta konposizioaren egitura gisa hautematen ditugun azentuen (pultsu baten enfasia) antolaketa da. Erritmoak konposizio musikalari lotutako mugimendua ere zehaztu dezake.
Erritmoaren funtsezko unitatea konpasa da. Konpasak frakzio gisa izendatzen dira; horrela, zenbakitzaileak konpas bakoitzak duen zatiketa kopurua adierazten du, eta izendatzaileak zatiketa horien iraupena.
Garrantzitsua da kontuan hartzea musika-pieza batek erritmo desberdinak izan ditzakeela. Hori da melodiaren kasua, une motelak eta askoz azkarragoak biltzen dituena. Musikariak elementu horiek guztiak ordenatu beharko ditu entzuleak unitate gisa entzun dezan.
Novaculops koteamea
Novaculops koteamea Novaculops generoko animalia da. Arrainen barruko Labridae familian sailkatzen da.
Kanta
Melodia
Melodia noten sekuentzia lineal bat da, entzuleak egitura bakar gisa entzuten duena. Kanta baten doinua lehen planoan dago eta tonu eta erritmo konbinazio bat da. Melodia bat osatzen duten nota-sekuentziak musikalki gogobetegarriak dira, eta askotan kanta baten zatirik gogoangarriena.
Doinua esaldi batez edo gehiagoz osatuta egoten da, eta, oro har, kanta batean zehar errepikatzen da, forma ezberdinetan. Melodiak beren mugimendu melodikoaren, altueren edo altueren arteko tarteen, gama tonalaren, tentsioaren eta erlaxazioaren, jarraikortasunaren eta koherentziaren, kadentziaren eta formaren arabera ere deskriba daitezke.
Melodia baten oinarrizko sailkapena eta sailkapen teknikoa noten progresioaren norabidearen araberakoa da, altueran edo afinazioan. Obra edo zati beraren barruan, konbinazio melodiko mota ezberdinak identifika ditzakegu:
Harmonia
Harmonia bi nota edo gehiago batera entzuten direnean gertatzen da. Harmonia banakako notak akorde batean moldatzeari buruzkoa izan daiteke, baita musika-pieza bateko akordeen egitura orokorrari buruzkoa ere.
Baina teoria musikalean, harmoniaren kontzeptua, normalean, akordeen eraikuntzari, akordeen kalitateari eta akordeen progresioei buruzkoa izaten da.
Harmonia instrumentu harmoniko eta melodikoei bakarrik aplikatzen zaie, beraz txalo eta zapata batek ez dute harmoniarik sortuko.
Harmoniak ahotsekin lotu daitezke, baina instrumentu harmoniko guztietan sor daitezke — gitarrak, sintetizadoreak, pianoak — edo instrumentu melodikoen konbinazio batean, aldi berean nota desberdinak joz, elkarrekin abesten duten bi pertsona bezala.
Harmonia gai sakona da. Baina teoria pixka bat ikasten has daiteke. Harmonia erromatar zenbakiekin irudikatzen da.
Sinplea dirudi, baina zenbaki erromatarrak oso erabilgarriak dira. Akordea zein kategoria harmonikokoa den eta akordeen kategoriek zer funtzio betetzen duten pieza batean esaten dizute.
Musika tonalean hiru kategoria funtzional daude:
Kantak azkar idazteko modu handi bat zenbaki erromatarrekin hastea da, batez ere teklatu edo gitarra moduko instrumentu harmoniko batean konposatzen bada.
Harmonia konposizio baten zati guztiz erabakigarria da.
Forma
Abestiak beren forma eta elementuen egituraren eta antolaketaren arabera sailka daitezke, horri esker, hiru abesti mota argi bereiz daitezke: estandarrak, linealak edo progresiboak. Konpositorearen interesen arabera erabiltzen da bata ala bestea. Sinpletasuna eta laburtasuna bilatzen badira, estandarra erabiltzea gomendatzen da. Forma sortzaileagoa bilatzen bada, baina gehiegizko abstrakzio batera iritsiz gero, abesti lineal batekin jolas daiteke. Baina garapen handiagoa, globala eta soinuaren, elementuen eta konposizioaren esplorazioa bilatzen bada, forma progresiboa da gehien gomendatzen dena.
Pop estandarra
Pop izena popular hitzetik dator. Musika popularra deitzen zaio musika klasikoari, eta, beraz, "popularra" hitza, hasieran zerbait negatibotzat jotzen zen.
Abestiaren modu estandarra beti berdina da eta oso gutxi alda daiteke abestiz abesti. Abesti ugari aurki ditzakegu, gehiengoa ez bada, eta normalean musika genero guztiak aplikatu eta zeharkatzen ditu
Abestiaren forma/egitura mota hau oso baliagarria da abesti sinpleetarako. Kontrastean dauden bi elementuz osatuta egon ohi da: bertso-leloa eta abestiaren amaieran kokatu ohi den eta harmonia nagusiaren kontraste gisa balio duen zubi bezala ezagutzen den harmoniaren bariazioa.
Pop hit gehienak bertso/lelozko egitura honetan oinarritzen dira, eta erabiltzen diren aldaeren artean, leloarekin hastea edota leloaren bariazio bat gehitzea da, ohikoena, bateriarik gabeko amaieratik gertu.
Pop abesti estandarra lelo on batek eta abesti osoan zehar agertzen den melodia edo gai musikal on batek osatzen dute. Abesti mota hori kontrastean oinarritzen da, eta A-tik B-ra eta B-tik A-ra pasatzen da. Garrantzitsua da bi elementuen arteko aldea lortzea, eta, beraz, funtsezkoa da bi atalen arteko kontrastea. Energia eta klimaxa leloan egoten dira, bertsoak, berriz, lasaiagoak dira.
Ezaugarri nagusien artean honako hauek daude: sinpletasuna, aurreikusgarritasuna, gehiegizko errepikapena, elementu gutxi, eta erraz gogoratzekoa izatea.
Kategoria berean "rock" kantak agertzen dira, pop kantuaren egitura berekoak, baina atal ezagunago batzuk agertzen dira, hala nola, leloaren aurreko zati bat edota pasarte instrumentalen bat. Rock-hard rock edo metalaren oso klasikoa, 90eko hamarkadako dance-a bezalako beste genero batzuetan ere agertu zen, egitura bera erabili zuten, bariazio instrumentalak gehituz izaera komertzial argia zuten abestiei.
Abesti hauen iraupena bi eta bost minutu bitartekoa izaten da.
Abesti lineala
Lineala da, atal bat beste baten segidan dagoenean. Abesti mota honetan garapena lineala da. Adibidez, konpositoreak atal bat garatu zuen, ondoren beste bat, eta gero beste bat. Egitura honetan, atalak elkarren artean lotuta egon ohi dira, abesti progresiboan ez bezala, non atalek, lotura izan dezaketen edo ez. Elementuak abestiaren ataletan zehar agertzen dira behin eta berriz.
Gainera, abesti mota honek, ezaugarri lineal bat izatean, leku batetik bestera joateko joera izaten du, halaber, abestia garatuz doa. Lasai hasteko joera du, klimaxean amaitzeko. Klimax gorenean edo modu lasaian amaitu daiteke, konpositorearen asmoen arabera.
Abestia abstraktua bihur ez dadin edo gehiegizko linealtasuna izan ez dezan, sekziorik onenak errepikatzea da joera, horrela leloak sortzeko. Gai edo doinu desberdinak ere izan ditzake, horrek, entzulea, giro eroso eta seguru batean kokatzen du. Oro har, abesti originalak eta ahaztezinak izaten dira, aniztasun eta errepikapenagatik.
Abesti mota hauek doinu, gai eta riff (askotan errepikatzen den esaldia) ezberdinak izaten dituzte, eta errepikatu egiten dira, baina ez gehiegi, abesti estandarrean bezala; gainera, atal ezberdinak jorratzen dituzte, eta, beraz, atal baten hasierako gai bat beste atal batean berrager daiteke.
Abesti honen elementu bereizgarrien artean honako hauek daude: errepikapen ez gehiegizkoa, elementu ugaritasuna, bariazioa, klimaxa, giroa, garapena eta originaltasuna.
Abesti hauen iraupena bost eta hamar minutu bitartekoa izaten da
Abesti progresiboak
Genero "progresiboari" egozten zaion abesti mota bat izan ohi da. Beste era batera defini liteke, izan ere, progresiboa hitza aurrerapenetik baitator, etengabeko aurrerapen gisa ulertuta; abestiek aurrera begiratzen dute eta iragana ahazten dute. Hemen garrantzitsuena garapena da, eta agian, horregatik, musika klasikotik hurbilen dagoen abesti mota da.
Abesti horiek dira garapena lineal eta progresiboa dutenak, halaber, bata bestearen atzean lotutako atal ezberdinak dituztenak, elkarren artean zentzurik gabe moldatu eta gero berriro elkartzen direnak. Atal bat beste baten antzekoa izan daiteke (edo aldaketa txiki batekin), edo bien arteaan erabateko kontrastea izan daiteke, baina azpimarragarriena da atalak ez direla errepikatzen eta elkarren artean arraroak izan daitezkeela.
Ez dira errepikatzen gaiak, melodiak eta bestelako ideia musikalak. Atal ugari daude eta atal hauek ez dira bata bestearen menpekoak. Ez dute lelorik izaten. Izaera instrumentala eta esplorazio musikala urratzen dituzten abestiak izan ohi dira.
Abestien adibideak:
Abesti hauen iraupena hamar minututik gorakoa izaten da, eta, askotan, hainbat zatitan banatuta egoten dira, euren luzerarengatik.
Egitura
Abesti baten egitura, atal ezberdinak ordenatuta dauden modua da. Abesti orok koherentzia ematen dion egitura du, ulergarria egiten du, eta egitura ondo egokitzen zaio kontatzen duen istorioari.
Abestiek oinarrizko egitura bat dute: bertso-leloa. Egitura honi elementu ezberdinak gehitzen zaizkio. Besteak beste, sarrera, estrofa, zubi musikala eta abar. Artista bakoitzak abestia bere erara konposatzen du eta emaitza ezberdinak lortzeko erabiltzen da.
Sarrera
Sarrera, edo Bacci izenaz ezagunagoa, abestiaren hasieran agertzen den zati bakar bat da. Musika-pieza ororen hasierako atala da, abesti bat edo instrumental bat izan. Sarrerak musika-gai baten gorputz nagusiarekin lotutako material melodiko, harmoniko eta erritmikoa ezartzen du, bereziki hasiera honetarako konposatua.
Oro har, abestietan, introa, funtsean, musikaz osatuta dago, hain zuzen ere, abeslaria abestiaren letra ahoskatzen hasi aurretik sarrera bezala balio duten akorde musikalez. Beste kantu batzuetan sarrera ez da intro musikal bat abesti gehienetan bezala, kantua zuzenean abeslariaren ahotsarekin hasten da, musika funtsa (nolabait deitzearren) isiltasuna izanik; abesti bat horrela hasten denean introa a cappella dela esaten da.
Sarrerak ondorengo musikan erabiltzen den ostinato bat, akorde garrantzitsu bat edo hurrengo musikarako tonalitatea eta ildoa ezartzen dituen progresioa izan daitezke.
Sarrera hori material primarioaren lehen adierazpena edo beste material garrantzitsu bat izan daiteke, baina material primarioarekin edo beste material garrantzitsu batekin lotuta egon daiteke, edo beste edozein materialekin zerikusi gutxi izan dezake.
Sarrerak abestia "imajinatzen" joateko balio du, hau da, entzungo dena aurreratzen joateko. Sarreraren ideia nagusia arreta erakartzea, giro bat sortzea eta harmonia bat aurkeztea da. Beste batzuetan, leloaren funtsezko zatiak erabiltzen dira, hala nola melodia edo akordeen progresioa. Soinua edo akorde iraunkorrak ere erabiltzen dira tentsioa sortzeko.
Batez besteko sarrerak 5 eta 15 segundo artean irauten du, eta abesti batzuetan minutu pare bat baino gehiago, jakina, abestiaren luzeraren arabera.
David Lee Rothen "Yankee Rose" abestia da introrik originalenetako bat, abeslariak gitarra batekin hitz egiten duena, Steve Vaik jotzen duena.
Ahapaldia
Ahapaldia edo estrofa, bertso multzo bat da, zeinak abestiaren letraren garapena eta musikaren ideia hasten dituen. Gainera, lirika agertzen da eta harmonia bat ezartzen da.
Leloetan ez bezala, abestietan estrofa desberdinak izaten dira; letra desberdinekin baina doinu, harmonia eta errima berarekin. Estrofak, batez ere, abestiaren gai orokorra bultzatzeko, historiari buruzko informazio gehiago emateko eta hain errepikakorra ez izateko balio du.
Estrofa bakoitza desberdina da, eta kanta bakoitzaren luzera aldakorra da. Beraz, ez dago bertso kopuru zuzenik. Hala ere, normalean bertso baten eta lauren arteko luzera izaten du.
Leloa
Leloa bertsoz eraikitako abesti osoan zehar errepikatzen den zatia da. Leloa bitan banatzen da; lelo aurrekoa eta leloa.
Lelo aurrekoa, estrofa leloarekin lotzeko erabiltzen da. Aldiz, estrofa eta leloak harmonia bera badute, lelo aurrekoaren harmonia desberdina izango da abestia monotoniatik ateratzeko eta bi zatiak ondo bereizteko.
Leloak kantaren ideia nagusia nabarmentzen du, bai musikaren aldetik, bai letraren aldetik. Oro har, leloa gogoetatsua izaten da estrofa narratiboagoarekin alderatuta, eta, beraz, dinamikoagoa izatea lortzen du. Gainera, harmonian, doinuan, erritmoan eta erriman kontraste asko sortzen da normalean, indar gehiago lortzeko asmoz.
Zubi musikala
Zubi musikalaren ondorengo leloa abestian agertuko den azkena izaten da normalean, abestiari amaiera emateko. Askotan, batez ere rock musikan, zubi musikala instrumentala izaten da soilik, eta abestiaren doinua aldatzen du, bukaera dela adierazteko.
Abestiaren luzera desberdina izan daitekeen bezala, zubi musikalaren luzera ere aldakorra da, orokorrean lau eta zortzi konpasen artean izaten da, baina ez da zertan beti horrela izan.
Koru kantak
Koru edo abesbatza kantak, gizatalde batek, ahotsaz soilik baliaturik kantatzen dituen abestiak dira, sarritan zuzendari batek gidatua. Talde koral ohikoena lau ahots mistok osatzen dute: sopranoak, kontraltoak, tenoreak eta baxuak. Kanta hauek ahots hutsean edo instumentuz lagunduta kantatu daitezke. Ahots hutsean egiten dutenean A cappella abesten dutela esaten da. Laguntzarekin izanez gero, instrumentu bakar batekin (pianoa) edo askorekin (orkestra) izan daiteke.
Osaketa
Hainbat ahots motak osatzen dituzte kanta hauek:
Gitarrarekin lagunduak
Kantu asko gitarraz lagunduta kantatzen dira. Akonpainamendu on bat da akordeak oso soinu onez jotzea, erritmika daraman teknika oso garbiarekin. Hatzak ondo kokatu behar dira diapasoian, soinu ona lortzeko.
Gitarra erritmiko baten eginkizuna abesti baten pultsua edo erritmoa mantentzea da, eta beste instrumentu edo ahotsen oinarri den harmonia ematea. Gitarra bakarlariak, berriz, motiboak "apaintzen" ditu eta lerro melodikoak eta punteoak egiten ditu. Eta, batez ere, bakarrik egiten du hori.
Gitarra akustikoa
Musika akustikoan soinua modu akustikoan sortzen duten tresnak soilik erabiltzen dira. "Musika akustikoa" izena tresna elektrikoak asmatu ondoren agertu zen, hala nola gitarra elektrikoa, baxu elektrikoa, organo elektrikoa eta sintetizadorea.
Gitarra bat ahotsarekin laguntzeko, ahotsak gitarrarekin batera joan behar du, hau da, instrumentuak ezarritako erritmoari jarraitu behar dio, eta ahotsaren eta gitarraren artekon harmonia sortu.
Gitarrarekin lagundu ohi da: flamenkoa, jazza, kontzertu akustikoa, jotak...
Instrumentu gehiagorekin lagunduak
Akonpainamendua bakarlari batekin edo taldean jotzeko artea da. Beste instrumentu batzuk sartzen joan zirenez (pianoa, biolina, bateria...), gaur egun entzuten duguna musika eta kontzertu eredua garatu zen, gitarraz gain beste instrumentu gehiago gehituz.
Hiru mota daude akonpainamendu instrumentalerako klasizismoan:
Bestalde, beste edozein musika-tresnarekin batera joan daiteke, transmititu nahi den musika-estiloaren eta kantaren erritmoaren arabera, hala nola pianoa, bateria, danborra, gitarra desberdinak... Euskal Herrian, adibidez, txistua, trikitia, akordeoia, txalaparta... ere erabili ohi dira.
Folklorikoak
Musika tradizionala edo musika folklorikoa herri-musikaren izendapena da, belaunaldiz belaunaldi ahoz aho eta, gaur egun, akademikoki ere transmititzen dena. Herri baten balioen eta kulturaren beste zati bat da. Beraz, izaera etnikoa edo errokoa du eta herriaren nortasuna erakusten du.
Musika tradizionala edo folklorikoa bizirik mantendu da industrializazioaren garaitik, batez ere landa eremuan. XIX. mendearen erdialdera arte ez zen agertu mundu akademikoan arte herrikoi hau aztertzeko interesik.
Kantu folklorikoak hainbat ezaugarri ditu:
Lirikoak
Kanta ahapaldi kopuru aldakor batek osatzen du. Normalean bost eta zazpi silaba artean edukitzen dituzte, egonaldiak deituak, ahapaldi hauek, bederatzi eta hamalau silabako bertso kontsonantedunak konbinatzen dituzte. Oro har, bidalketa batekin errematatzen da (italierazkoa), eta bidalketa horrek hartzaileari transmititzen dio kanta.
Genero narratiboan ez bezala, lirikoan ez da kontatutako istoriorik ikusten, protagonistak badaude, baina ez dago ekintzarik, ez dago espazio edo leku jakinik. Maitasunak eragiten dituen sentsazioei buruzko esamoldeak edukitzen ditu kantu lirikoak, sentimenduak adieraztea da honen helburua eta ez istorio bat.
Erromantikoak
Abesti erromantikoa 1960ko hamarkadan agertu zen musika genero bat da. Latinoamerikako eta Europako herrialde askotan ospe handia hartu zuen.
Kanta erromantikoaren jatorri kulturala 1920ko hamarkadako Amerikako etorkin europarretan dago. Musika amerikarraren garapenarekin kontrastatzen zuen. Bluesa eta jazza Estatu Batuetan 1930 eta 1940ko hamarkadetatik garatzen ari ziren Estatu Batuetan, eta erritmo berrien sorrera eragin zuten. 1950eko hamarkadaren erdialdean rock-and-rollak musika estilo garaikide batzuk eraldatu zituen, abesteko moduari eta instrumentazioari zegokionez. Tresna elektrikoetan erreberberazioa lehen aldiz sartzen zuen, baladistika sinfoniko tradizionalaz gain. Kanta erromantikoak mundu osoan zehar zabaltzen ziren biniloei eta zinema estatubatuarrari esker.
1990eko hamarkadatik aurrera, Ipar Amerikako eraginak eta hura osatzen duten nazioartekotze prozesuek balada erromantikoa zabaltzen eta homogeneizatzen lagundu zuten. Kanta erromantikoen ekoizpena hainbat herrialdetan ulertu zen; Asiako ekialdean, besteak beste, Ryu Shi Wonen "from The Beginning Until Now" (malenkoniatsua, "Winter Sonata" neguko Sonata bezala ezaguna, Hego Koreako drama) aipatzeko. Ameriketako Estatu Batuen latinoamerikarizazio prozesuaren eta diskografia enpresa multinazionalaren indarraren adibide gisa, Miami bihurtu da baladen ekoizpen gune nagusia.
Italiak susperraldi bat izan du Eros Ramazzotti, Laura Pausini, Gianluca Grignani, Tiziano Ferro eta abarrekin, eta Angelo Valsiglio bezalako konpositoreak ezagutarazi ditu, eta haren abestiak arrakasta lortu dute Espainian 1990eko hamarkadatik aurrera, gaztelaniara itzultzearen ondorioz.
Ereserkiak
Ereserkia kantu edo testu liriko bat da, sentimendu positiboak, alaitasuna eta ospakizuna adierazten dituena.
Antzinaroan, jainko baten omenezko konposaketa koral bat zen, eta balio liturgiko osoz berreskuratua zuten Erdi Aroko latinezko literatura kristauan. Hitza grezieratik dator, eta zentzu edo esanahi berean Europako hizkuntza ia guztietara igaro zen.
Gainera, musika- edo literatura-errepresentazioa da, musikan edo testuan islatzeko beharra sortzen duen gertaera hain handia.
Ereserkia jainkoei, santu bati, heroi bati edo pertsona ospetsu bati eskainia egon daiteke. Garaipen bat edo beste gertaera gogoangarri bat ospatzera ere dedikatua egon daiteke, edo poza edo suhartasuna adieraztera, kasu horretan hobe baita oda deitzea. Era berean, talde bat, eskualde bat, herri bat edo nazio bat identifikatzen duen eta interpretatzen dutenak batzen dituen konposizio musikal bat izan daiteke. Azken ereserki hauek, martxak edo olerki lirikoak izan ohi dira.
Ereserki zaharrenen artean, sumertar eta greziar ereserkiak daude (K. a. III. milurtekoaren amaiera). A Atonen Himno Handia, Akenaton faraoiak Antzinako Egipton osatua, Vedak, hinduismoaren tradizioko ereserki bilduma bat, salmoak, judaismoaren kantu bilduma bat, Gathak, Ahura Mazdaren omenezko ereserkiak eta Ugarit ereserkia.
Espiritualak eta elizakoak
Musika espirituala eta elizakoa edo Gospela (XVIII. mendean sortua), kristau musika mota bat da, jatorria Estatu Batuetako eliza afroamerikarretan duena. Ingeleseko “god” (Jainko) eta “spell” (ingelesaren antzinako mota bat, historia esan nahi duena) hitzek Gospel (Jainkoaren historia) hitza sortu zuten.
Musika mota honetan harmoniak du garrantzia, horregatik, ahotsa da instrumentu nagusia. Eta hitzek mezu kristaua izaten dute.
Gospel tradizionala Estatu Batuetako eliza protestante afroamerikarrek garatu zuten eta normalean koru batek interpretatzen du. Erritmo bizkorra eta alaia izan ohi ditu eta Hammond organo batez lagundu ohi da. Bizitzako eguneroko arazoez hitz egiten du musika mota horrek, eta horiei nola erantzuten dien Jainkoak.
Estilo honetako abesti ezagunenetarikoa “Oh Happy Day” izan daiteke.
Haur kantak
Haur kantak haurrei zuzendutako kantak dira. Euskal herrian, beste tokietan bezala, haur txikiak jolas, bertso eta abesti artean hezi dira. Lo egin arazteko, jolas egiteko, min hartutakoan sendatzeko…
Haur kanten hitzak sinpleak eta errepikakorrak izaten dira, haurrek erraz ulertu ditzaten. Kanta hauek haurrei bizitzako gauzak modu sinple eta jostagarri batean azaltzeko erabiltzen dira. Horretaz gain, haur kantetan nabari da ahozko literaturaren funtzioetako bat: jakintza, kultura edo ohituren transmisioa.
Euskal kanta asko belaunaldiz belaunaldi jasotakoak dira eta kantu hauetako asko Resurección Maria Azkueren Cancionero Popular Vasco (1918), Aita Donostiaren Euskal Eres-Sorta. Cancionero Vasco (1922) edo Ahotsak proiektuan bilduta daude.
Euskarazko haur kanta ugari dago, besteak beste Ez goaz lanera edota Txiki txiki txikia.
Kantu komertzialak
Kantu komertziala, oro har, erraz saltzen diren edo, zuzenean, arrakasta lortzeko helburuarekin sortzen diren abestiak dira. Horrek pop musika izenaz ezagutzen diren adierazpen gehienak bilduko lituzke. Hala ere, edozein estilotako musika-piezari “komertzial” dei dakioke.
XIX. mendearen amaieran, egile-eskubide zorrotzagoak sortu zituzten, Amerikako Estatu Batuetan. Eskubide horien bidez, musikariek, letragileek eta musika editoreek interes ekonomiko bat edukitzeko aukera lortu zezaketen. Horren harira, sortzen zutenetik bizitzeko aukera izan zezaketen, beren sorkuntzek zuten arrakastaren eta irismenaren arabera (irismen handiagoa, diru gehiago).
Urte hartan bertan, abestiak konposatzeko eskola batzuk sortu ziren, hala nola, New York-eko “Tin Pan Alley”. Ekoizle eta konpositore taldeek, hasieran beren eskubideak zaintzeko aliatuak izanik, abesti komertzialak negozio-modu gisa ikusi zituzten, eta musika industria bat antolatu zuten. Orduan, Irratiak eta telebistak, sekulako garrantzia izan zuten musika edozein puntutara helarazteko.
Konpositoreek enkarguz egiten zuten lan, batez ere, XX. mendearen bigarren erdian. Publikoarentzako  gustukoak ziren abestiak idazteko modua ezagutzen zuten, eta urtez urte arrakasta-iturri handia izan zuten. Sortzen zituzten abestiak irudi aproposa zeukaten abeslariei ematen zizkieten, ikus-entzuleek musika hori kontsumitzeko asmoarekin.
Musika komertzialarekin arrakasta lortzeko arauak ez dira aldatu. Arauak existitzen dira, gizakiaren ezaugarria baita beretzat ezaguna ez den guztia baztertzea; gauza bera gertatzen da musika-industriarekin. Horregatik, kantu komertzial askok, antzeko soinua eta familia-elementuak dituzte.
Hauek dira abesti komertzial batek arrakasta lortzeko bete beharreko sei arauak:
A bitamina
A bitamina bitamina lipodisolbagarria da eta elikagaietan hainbat estruktura desberdin izan ditzake. Animalia jatorriko elikagaietan, erretinol izeneko alkohola da bitamina honen forma nagusia, baina erretinal aldehido bezala ere ager daiteke, eta baita azido erretinoiko bezala ere. Landareetatik eratorritako jakietan berriz A probitaminak daude, A bitaminaren aitzindariak alegia, konposatu karotenoideen familiakoak.
Barneston (Nebraska)
Barneston Nebraskako herri bat da. Gage konderrian kokatua dago. 2010ean 116 biztanle zituen, 0.63 kilometro koadrotan banatuta.
A bitamina
Egitura kimikoa
Diterpenoen egitura du, hau da, lau isoprenoz osaturik dago eta katearen muturrean hidroxilo talde bat du, horregatik molekula anfipatikoa da.
Ikusmena
Erretinola begiko erretinako bi zelula motetan agertzen den arren (kono eta bastoietan), bastoietan betetzen duen funtzioari buruz ikerketa gehiago egin da orain artean.
383 Janina
383 Janina, asteroide gerrikoan aurkitutako 383. asteroidearen izena da. 1894ko urtarrilak 29an aurkitu zuen Auguste Charlois astronomo frantziarrak Nizako behatokitik. Janina, Temis familiako asteroide bat da.
Kanta
Kantu komertzialak
Horrez gain, kantu ez-komertziala beti egongo da kantu komertziala existitzen den une berdinean, eta kontzeptu horrek, beste horren aldean baino ez du izango zentzua.
Maitasuna
Balada erromantikoak musika genero bat da eta 1960ko hamarkadan ospea lortu zuen Europako eta Latinoameriketako hainbat herrialdetan. Maitasunezko abestiak beti entzun eta sortu izan dira, eta ia abesti denek hainbat ezaugarri berdin dauzkate.
Perspektiba
Abesti bat lehenengo pertsonan, hirugarren pertsonan edota gu inklusiboan idatzi daiteke, izan ere, oso garrantzitsua da zein perspektibetatik idazten den. Ohikoa izaten da lehen pertsonan idaztea, izan ere, horrela, maitasun kantak ikuspegi intimo eta pertsonala hartuko du. Maitasun abestiak idazterako garaian, garrantzia ematen zaio egilearen hitzek, egileak pentsatzen eta sinesten duena islatzeari.
Beste hainbat maitasunezko abesti hirugarren pertsonan idatzita daude, ipuin bat bezala. Behatzen duen norbaitek kontatzen du. Erromantikoagoa izan dadin eta gure abestia izan dadin, ahalik eta gehien inplikatzea ezinbestekoa da.
Gaia
Gaia aukeratzerako garaia oso garrantzitsua izaten da, izan ere, milaka maitasun abesti eginda badaude eta originala izan dadin, gai desberdin bat aukeratzea oso baliagarria suertatzen da.
Tenpoa eta melodia
Ohikoena maitasun abestien tempoa mantsoa eta erlaxatua izatea da; izan ere, honek erromantikotasun handiagoa ematen dio abestiari.
Melodiari dagokionez, gozoa izaten da, eta gitarraz edota pianoz osatua izaten da; izan ere, instrumentu hauek dira musika mota honetarako erabilgarrienak.
Maitasun abesti entzunenak
Hauexek dira Spotify plataforman gehien entzuten diren maitasun abestiak:
Aldarrikapenak
Historian kanta asko erabili izan dira aldarrikapen gisa, gauza ezberdinak aldarrikatzeko asmoz. Kantuak borroka politiko eta sozialen lagungarri izan dira denbora guztian. Euskal Herrian, adibidez, kantu asko egin dira (60ko hamarkadatik aurrera, batez ere, baina baita XIX. mendearen bigarren erdian eta XX. mende hasieran ere) herriaren askatasunaren alde, euskararen alde eta abar.
Gaur egungo egoera sozial zailek eta borroka sozialek ere hainbat kantu sortzea eragin dute. Adibidez, honako gaietan oinarritu dira hainbat kantu gerratetan, feminismoan, errefuxiatuetan...
Abesti hauen helburua, etorkizun hobe bat lortzea izan ohi da eta hauek erreminta gisa balio izatea. Askotan protesta modu eraginkor eta oroigarri bezala balio izan dute, eta hauek ereserki bilakatu dira, batzuetan, jendea batzeko balio dutelako.
LGTBIQ+ aldekoak
Abesti hau, AEBn berdintasunezko ezkontzaren onarpena aldarrikatzeko sortu zen. "Washingtongo 74. Erreferendum" kanpaina egiteko erabili zen, eta, azkenean, 2012ko ekainaren 12an ezkontza berdinzalearen aldekoek irabazi zuten.
Gaixotasunak
"Seguiremos" abestia, hain zuzen ere, San Joan de Déu haur ospitalearen kanpaina gisa erabili izan zen dirua biltzeko eta minbiziaren inguruko ikerketetan aurrera egiteko.
Feminismoa
Mugimendu feministako ereserki gisa sailkatzen da Aretha Franklinen abesti hau eta playlist denetan agertzen den abesti bat da. Haren interpretazioak asko laguntzen du mezua transmititzerako garaian.
Politika
Abesti hau, mundu osoko politikaren egoerari buruzkoa da. Bideoklipean egoera tamalgarrian dauden politikariak azaltzen dira, ubeldurak, kolpeak eta odola aurpegian dituztela.
Covid-19
50 abeslari baino gehiagok interpretatutako Dúo Dinámicoren bertsioa, koronabirusaren krisiaren ereserki bihurtu zen 2020. urtean.
Faxismoaren aurka
Bella Ciao
Italiar kanta herrikoi hau, 1943 eta 1945 artean, Bigarren Mundu Gerran Benito Mussoliniren faxismoaren eta nazien aurka borrokatzen zuten gudarien ereserki bihurtu zen. Gaur egun, mundu osoan egin da ezaguna La Casa De Papel telesailaren bidez.
Tristura
Abesti tristeak emozio sakonenekin konektatzeko gai dira. Musika mota hau antidoto bat izan liteke gure eguneroko bizitzan aurkitzen ditugun zailtasunen aurrean. Musika tristea entzuteak kontsolamendua eta aldarte negatiboak erregulatzen laguntzen du. Horrela, onura emozionalak ekar litzake. Pertsona askok estres emozionaleko egoeretan edo bakarrik sentitzen direnean horrelako abestiak entzuten dituzte, auto-medikazio modu bat izan zitekeela uste dutelako.
Miriam Quick datuetan espezializatutako kazetariak ondorioztatu duenez, The First Time Ever I Saw Your Face Roberta Flacken abestia historiako kanturik tristeena da. Melodia tristea ez den arren (erromantikoa da, batez ere), abesti hau 1958tik tristeena dela erabaki du.
Festa
Kanta alaiak aldiz, festa giroan jartzen diren ohiko kantak dira. Kanta hauen helburua herriko festetan jendeari poza eta alaitasuna sartzea da gorputz barruan, horrela herriko giroa nabarmenki hobetzen da. Mota ezberdinetako kantak jarri ohi dira horrelako kasuetan, honako hauek dira Euskal Herriko zenbait kantu ezagun
Hezkuntza
Abestiek eta musikak, adierazpen erritmikoa, entzumen-adierazpena eta ahots-adierazpena garatzen laguntzen dute. Egiaztatuta dago bai musikak, baita abestiak ere, onuragarriak direla eta abantaila asko dituztela, batez ere, Haur Hezkuntzako haurrekin lantzeko. Hala ere, haur hezkuntzan, ez dira kontuan hartzen eta ez zaie garrantzia handirik ematen, beste alderdi batzuk lehenesten baitira, hala nola, ahozko eta idatzizko hizkuntza.
Abestiek, hainbat alderdi positibo garatzen dituzte. Hauek dira horietako batzuk:
Era berean, bai abestiak baita haien edukiak ere, tradizionalki beti izan dira hezkuntza-tresnak. Erraza da alderdi pedagogikoa aurkitzea haur kantetan, eta baita ere abesti tradizionaletan, bigarren hizkuntza bat ikasten aritzerako orduan.
Politikoak
Abestiak, aspaldidanik izan dira modu on bat gizartea mobilizatzeko eta aldarrikapen politikoak adierazteko. Politikako alderdi ezberdinen alde eta kontrako abesti asko egin izan dira; hauek dira abesti mota batzuk: