cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aro Garaikidea
Egungo historia (1991-)
Sobiet Batasuna deseginda, Errusiak hartu du haren lekuko, nahiz eta ez dituen berreskuratu sobietarren boterea eta itzala. Herrialde asko sortu dira handik, baita Jugoslavia eta Txekoslovakia desegitetik ere, gerra eta hitzarmenen bidez hurrenez hurren. Hauteskundeak eta merkatu ekonomia sartu dira herrialde komunista ohi gehienetan. Honela, shock terapia deritzona ezarri da horrelako zenbait ekonomiatan, oso azkar prezioen gaineko kontrola eta estatuen diru-laguntzak galdu eta estatuen enpresa ugari pribatizatu baitira. Batzuetan ondorioak latzak izan dira oso, Ekialdeko Alemanian kasu. Pribatizazioarekin, gainera, Errusian oligarkia boteretsua sortu da, hainbatetan mafiarekin lotu dena.
Europa da AEBetako aliatu nagusia. Bertan Europar Batasuna osatu da (1993), egun (2009ko iraila) 27 estatu dituela, tartean Gerra Hotzeko Ekialdeko Blokeko estatu andana, eta Kroazia, Mazedonia eta Turkia sartzeko hautagai ofizialak dira, Albania, Bosnia Herzegovina, Montenegro, Serbia eta Islandia ere balizko hautagaiak direla. Estatuen arteko batasuna itunen bidez arautzen da. 2005ean Konstituzioa Frantzian eta Herbehereetan egindako erreferendumen bidez bertan behera geratu ondoren, egun Lisboako Itunak hartu du indarra. Halaber, merkatu batua eratzeaz gain, EBko 16 estatuk moneta bera hartu dute, euroa, 2002ko urtarrilaren 1az geroztik.
Hego Amerikan egoera irauli da azken urteotan. 1960ko eta 1970eko hamarkadetan Argentina, Brasil, Txile edo Uruguaiko gobernuak kendu eta politika neoliberalak martxan jarri baziren, kontinentean zehar demokratizazioaren olatu bat etorri zen, eta estatu-kolpeak murriztu. Zenbait krisialdi ekonomikoren ostean (Mexikon edo Argentinan esaterako), herrialde batzuetan mugimendu ezkertiarrak nagusitu dira, Hugo Chavez eta Lula da Silva nabarmenduta. Orobat, kontinentea batzeko mugimenduak egon dira eta 2008an Hego Amerikako Nazioen Batasuna sortu zen, Europar Batasunen antzera, bertatik AEBen eragina aldendu nahian.
Asia azkar garatu da azken urteotan, batik bat Txina eta India, biak milioika kontsumitzaileren merkatuak edukita. Txinan klase ertaina agertu da, bizitzaren baldintzak hobetu baitira, baina herrialdearen mendebaldea ekialdea baino askoz atzeratuago dago oraindik, ahaleginak ahalegin. India ere, munduko demokraziarik handiena, biziki garatu da eta bizilagun andanak utzi dute atzean txirotasun egoera. Aldi berean, munduan protagonismo gehien duten gatazkan Asian gertatzen ari dira, hala nola Irakeko eta Afganistango inbasioak edo gatazka arabiar-israeldarra.
Azken urteotan, helbideak eta komunikazioak, batik bat interneti dagokionez, munduan zehar ugaldu eta areagotu dira globalizazio izeneko prozesuan (herrixka globala). Hala, kultura arloan, desberdinen arteko elkarren ezagutza handitu da. Alabaina, kritikoen iritsiz, honek, besteak beste, kultura txikien galera, enpresa berberen janzkera, janari edo kultur ekoizpen berberak ekarri ditu nonahi. Ekonomian, nazioarteko merkatu bat osatu da salerosketen bidez. Hala ere, zenbait herrialdetan honek guztiak eragin dituen arazoak direla-eta mugimendu altermondialista sortu da, globalizazioa beste bidetik eraman nahian. Halaber, egun hainbat arazo mundu osoari dagozkio, hala nola klima aldaketa edo krisialdi ekonomikoa. Konponbidea estatu bakar baten esku ez dagoenez, nazioarteko biltzarrak egin dira guztien artean hitzarmenak adosteko, Kiotoko Protokoloa kasu.
Populazioa
Industria Iraultza dela-eta, populazioak izugarri hazi ziren. Izan ere, jaiotza eta heriotza tasa garaietatik, heriotza tasa baxura igaro zen, eta geroago, jaiotza tasa baxura ere. Honela, Londresen 5 urtetik beherako umeen heriotza tasa %74.5ekoa zen 1730-1749 bitartean eta %31.8 1810-1829 bitartean. Hortaz, Europako populazioa (lehen industrializatu zen kontinentea alegia) XVIII. mendean 100 milioi ingurutik 200 milioira, eta XIX. mendean ere berriro bikoiztu zen. Indian populazioa 125 milioitik 389ra hazi zen 1750tik 1941era.
Fenomeno horien aurrean, 1798an Thomas Malthus demografo britainiarrak oker iragarri zuen populazioaren hazkundeak janariaren hornidura gaindituko zuela XIX. mendearen erdialderako. Harrezgeroztik demografia garatu zen, herrialdeen populazio hazkundeak neurtu eta kontrolatu nahian. Populazioaren gaineko kezka ez da egun desagertu. Jakiteko dago hazkunde tasa horiei eusten ahalko zaien etorkizunean, petrolioa gero eta urriagoa eta munduko populazioa gero eta handiagoa izanda, klima aldatuta, bizitegitarako eta industriarako lurra galduta, eta haragi kontsumoa areagotuta.
Gizartea
Antzinako Erregimeneko gizarte estamentuduna amaitu zen Aro Garaikidean, hainbatetan era bortitzean (Frantziako Iraultzan, kasu), beste batzuetan hitzarmen politikoen bidez (Erresuma Batuaren adibidea). Izan ere, jaiotzetiko pribilegioak amaitu ziren, nahiz eta gizarte mota horren zenbait arrasto denboran zehar luzatu.
Aro Garaikidean, Marxen ustez, klasea zen gizartea banantzen zuen egitura mota, ahalmen ekonomikoak markatuak: goi mailakoa edo burgesia, erdi mailakoa edo behe burgesia eta behe mailakoa edo proletargoa. XIX. mendean, bozka zentsitarioa ezarrita eta Industria Iraultzak ematen zuen botere ekonomikoa oinarri, burgesia izan zen klase nagusia. Erresuma Batuan gizarte viktoriarrean (1837-1901) islatu zen burgesiaren nagusitasun hori, alde batetik arteekiko zaletasunean (antzerkia, opera, literatura eta margolaritza biziki garatu ziren), eta bestetik moral publiko zurrun eta zorrotzean (zurruta, prostituzioa edo jokoa geldiarazteko elkarteak). Kontinentean aldiz, Belle Epoque (Aro Ederra frantsesez) deitu zitzaion goi mailako klaseen urrezko garaiari (1871-1914).
Alfabetizazioa eta boto sistema hedatu ahala, masa-gizartea sortu zen. Émile Durkheim soziologoaren iritsiz, gizarte hau gizabanako solte baina bereizgaitzek osatzen zuten. José Ortega y Gasset filosofoak, ordea, deitoratzen zuen goi mailako kultura galtzen zela gizarte horretan. Izan ere, kulturaren industria sortu zen, zeinek gehienen gustuko ekoizpen kulturala egiten zuen. Kontsumorako kultura herrikoia kirol, musika, zinema edo literaturan islatzen da (eta geroago telebistan eta komikietan). 1920ko hamarkadan eta batez ere Bigarren Mundu Gerraren ostean publizitateak bultzatutako kontsumismoa garatu da, Mendebaldeko herrialdeetan ahalmen ekonomikoa izugarri handitu baitzen (sorgin-gurpil batean kontsumismoak eta masa-ekoizpenak elkar bultzatzen dute). Kontsumo kultura horretan markek garrantzi handia lortu dute, estatusaren ikurra baitira. Joera horrek ekar lezakeen arazo ekologikoen aurrean, mugimendu ekologistak eta kontumoaren kontrakoak sortu ziren 1970eko hamarkadan.
XX. mendeko azken herenean, batik bat 1968ko iraultzaren ostean, gizarte postmodernoa eratu zen maila intelektualean, ikuspegi berri bat (erlatibista) sortu baitzen historia, legea, kultura, erlijioa eta giza-harremanak (batez ere sexuari eta gizonezkoen eta emakumezkoen arteko erlazioari dagokienez -feminismoa-) interpretatzeko. Horren isla literatura, artea, zinema, kazetaritza eta diseinu topiko-haustzaileak eta taburik gabekoak dira.
Artea
Arte modernoaren aurrekariak dira erromantizismoarekin (Goya, David, Delacroix, Gericault, Friedrich, Turner, William Blake) edo errealismoarekin (Corot, Millet, Courbet, William Morris) nola edo hala lot daitezkeen artistak. Inpresionismo (Edgar Degas, Édouard Manet, Claude Monet, Pierre-Auguste Renoir, Camille Pissarro, Alfred Sisley) eta postinpresionismoarekin (Georges Seurat, Paul Cézanne, Paul Gauguin, Vincent van Gogh, Henri de Toulouse-Lautrec, Henri Rousseau), kolore eta pinturaren bitartez argia eta espazioa era berrietan tratatzeko esperimentatzeari ekin zion arteak erabakitasunez.
Lehen Mundu Gerraren aurretik sormena areago garatu zen, abangoardiako mugimendu artistiko andana sortuz, tartean fauvismoa (André Derain, Henri Matisse, Maurice de Vlaminck), kubismoa (Georges Braque, Pablo Picasso), espresionismoa (Egon Schiele, Oskar Kokoschka, Edvard Munch, Emil Nolde, Amadeo Modigliani) eta futurismoa (Giacomo Balla, Umberto Boccioni, Carlo Carrà). Gerrak mugimendu horien amaiera ekarri zuen, baina artearen beraren kontra hasi zen Duchampen lanekin esaterako. Garaiko mugimenduen artea, besteak beste, honako hauek ditugu: dadaismoa (Jean Arp, Marcel Duchamp, Max Ernst, Francis Picabia, Kurt Schwitters), surrealismoa (Giorgio de Chirico, Marc Chagall, Jean Arp, Salvador Dalí, Max Ernst, René Magritte, André Masson, Joan Miró) eta abstrakzioa (Kasimir Malevich, Alexander Rodchenko, Wassily Kandinsky, Paul Klee).
Bigarren Mundu Gerran AEBak bihurtu ziren munduko artearen abiapuntua, Parisen kaltetan. Hurrengo hamarkadetan espresionismo abstraktoa (Willem de Kooning, Jackson Pollock, Hans Hofmann, Franz Kline, Robert Motherwell, Clyfford Still), pop artea (Richard Hamilton, Keith Haring, David Hockney, Robert Indiana, Jasper Johns, Roy Lichtenstein, Robert Rauschenberg, Andy Warhol, Ed Ruscha), minimalismoa (Agnes Martin, Dan Flavin, Donald Judd, Sol LeWitt, Richard Serra), fotorealismoa (Audrey Flack, Chuck Close, Duane Hanson, Richard Estes, Malcolm Morley) eta beste mugimendu batzuk garatu ziren. 1970eko hamarkadatik aurrera lur artea (Christo, Richard Long, Robert Smithson), performance, arte kontzeptuala eta abar sortu ziren. Garai hartan, pinturaren amaieraz mintzatzen zen (Douglas Crimpen 1981eko entsegu batean), eta teknologia berriekin hasi zen esperimentatzen (bideo artea).
Zientzia
XIX. mendean, zientzian aritzen zirenak profesional bilakatu ziren, zientziaren ezagutzak gero eta paper garrantzitsuagoa jokatzen baitzuen estatu-nazioen alderdi askotan. Teknologian eta ezagueran egiten diren aitzinamenduak elkarren eskutik doaz. Aro Garaikidean inoiz baino gehiago ugaldu dira biak zein biak, teknologiako aurrerapenek aurkikuntza berriak baitakartzate, zeinek zientzaren auziei ekarpen eta ikuspegi berriak ematen baitiete.
Matematikan, aurretik garatutako alorren baterakuntzari eta sistematizazioari ekin zitzaien. Augustin-Louis Cauchy, Bernhard Riemann eta Karl Weierstrass matematikarien eskutik kalkulua guztiz osatu zen. Niels Henrik Abel eta Évariste Galois beraien aldetik algebra eremu abstraktora eraman zuten, ekuazioen eremu soila gaindituz. Aldi berean, George Boole, Georg Cantor, Peano, David Hilbert eta Bertrand Russell logika modu abstraktoan eratu zuten, matematikaren eta filosofiaren garapenerako bide berriak zabalduz. Geometrian ere, geometria ez-euklidearrak definitu eta ikertu ziren, Nikolai Ivanovich Lobachevsky eta Bernhard Riemannen eskutik besteak beste. Ordura arte matematikara loturik izan zen estatistika gizarte zientzietara zabaltzen da XIX. mendearen erdialdean, Adolphe Queteleten lanei esker. Geroago, XX. mendearen atarian, inferentzia estatistikorako metodoak garatuko ziren Ronald Fisheri esker, kalkuluan eta probabilitate teorian izandako aurrerapenetan oinarrituz. XX. mendean, matematika aplikatuaren mendea da. XIX. mendean eratutako egitura teorikoa baliatuz, industriarako eta ekonomiarako tresnak izango ziren ikerkuntza operatiboa eta joko teoria garatzen dira XX. mendean. Aldi berean, Estatistika ekonomiarako eta soziologiarako ezinbesteko metodo bihurtzen da. XX. mendearen bukaeran berebiziko garrantzia hartu duen informatikak ere matematika izango zuen oinarri.
Fisika arloan, XIX. mendean elektrizitatea eta magnetismoa aztertu zituzten Faraday, Ohm eta beste zientzialari batzuek. Maxwellek biak uztartu zituen elektromagnetsimoaren teorian. XX. mendearekin iraultza etorri zen fisikara, Newtonen teoriak beti-beti ez baitziren zuzenak. Max Planck, Albert Einstein, Niels Bohr eta beste batzuek teoria kuantikoak eta erlatibitatearen teoria (1915) garatu zituzten, fisika tradizionalak azaldu ezin zuena azaltzeko. Galaxiak elkarrengandik urruntzen direla Edwin Hubblek ikusi ondoren (1929), Big Bangeko teoria formulatu zuen Georges Lemaîtrek. Bonba atomikoaren garepenarekin, "Zientzia Handia" izeneko arora heldu zen, laborategi, aurrekontu eta makina eskergak behar baitziren.
Kimikan, dena atomoek osaturik dagoen teoria John Daltonek eman zuen jakitera 1803an. Horretan oinarrituta, Dmitri Mendeleevek taula periodikoa eratu zuen 1869an. Friedrich Wöhler-ek alor berri bat ireki zuen, kimika organikoa. XIX. mendearen amaierarako, konposizio organiko andana sintetiza zitezkeen. Hori aplikatzerakoan, material sintetikoak sortu ziren. Fisikaren laguntzarekin, atomoaren egitura elektronikoa azaldu zen. Linus Pauling-ek mekanika kuantikoaren printzipioak erabili zituen molekulak aztertzeko. Honela, DNAren nondik norakoa ezagutu zen 1953an.
Geologian, XIX. mendearen erdialdean sailkapenetik Lurreko azala nola aldatu zen azaltzera igaro zen. Plaken tektonika deritzon teoria Alfred Wegener-ek proposatu zuen XX. mendearen hasieran, baina 1950eko hamarkadara arte ez zen aintzat hartu. Halaber, beste adar batzuk garatu ziren: geofisika, meteorologia edo ozeanografia.
Medikuntzan egundoko aitzinamenduak garatu dira, higienearen hedapenetik hasita. Louis Pasteur biologoak mikroorganismoak eta gaixotasunak lotu zituen, eta, 1880an, lehendabiziko txertoa, amorruaren kontrakoa, asmatu zuen. Biologian Charles Darwin naturalistaren hautespen naturalaren teoriak irauli zuen artean ezagutzen zena. Gregor Mendelek 1866an heredentziaren legeetan oinarrituta genetika garatu zen XX. mendean, eta 1990ean nazioarteko ahalegin batean gizakien genoma deskodetzeko lanak hasi ziren.
Gizarte zientziak ere garatu dira historiako epe honetan, metodo zientifikoa erabiliz gizakien portaeraren alor guztiak ulertu eta azaldu nahian. Hizkuntzalaritzan William Jones, Ferdinand de Saussure edo Noam Chomsky nabarmentzen dira. Ekonomian Adam Smith, Karl Marx, John Maynard Keynes edo Milton Friedman. Psikologian Ivan Pavlov, Sigmund Freud edo John B. Watson. Soziologian eta antropologian Émile Durkheim, Max Weber, Claude Lévi-Strauss. Historiagintzan, Leopold von Ranke edo Fernand Braudel. Eta filosofian Ludwig Wittgenstein, Martin Heidegger, Bertrand Russell, Jean-Paul Sartre, Karl Popper, Albert Camus, Michel Foucault, Jacques Derrida edo Jacques Lacan.
Porthidium ophryomegas
Porthidium ophryomegas Porthidium generoko animalia da. Narrastien barruko Viperidae familian sailkatuta dago.
Lazkao Txiki (telesaila)
Lazkao Txiki gipuzkoar bertsolariaren istorioetan oinarritutako animazio telesaila da. ETB 1ek 1997an bere 76 atal igorri zituen.
Juanba Berasategik egin zituen marrazkiak. Ataletan agertzen ziren pertsonaien ahotsak bertsolari ospetsuek egin zituzten.
Aftitalita
{{mineral infotaula }} Aftitalita sulfato motako minerala da.
Ezaugarriak
Aftitalita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.
Jetsondarrak
Jetsondarrak (ingelesezko jatorrizko izenburua: The Jetsons) Hanna-Barberak ekoiztutako animazio telesaila da. Estatu Batuetako telebista kateek 75 atal igorri zituzten, Euskal Herrian ETB 1ean gero ikusi zituztenak. Harriketarrak bezalako telesaila izan zen baina espazio-aroan oinarrituta.
Larsenita
Larsenita silikato motako minerala da.
Ezaugarriak
Larsenita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.
Irteera (Biblia)
Irteera edo Exodoa (hebreeraz Shemot, שְׁמוֹת; grekeraz Ἔξοδος, Exodus) Bibliako bigarren liburua da. Moisesek Israel herria Egiptoko morrontzatik nola atera zuen eta Kanaango lurraldera (gaur egungo Israel-Palestina) nola iritsi ziren kontatzen du. Bidean Jainkoak Sinai mendian itun bat egin zuen herriarekin, Moisesen bitartez eta Legea edo Hamar Aginduak eman zizkion.
Tradizioaren arabera, Moisesek berak idatzi zuen liburu hau, baina gaur egun Biblian aditu direnek liburuak azken forma K.a. 450 urte inguruan hartu zuela uste dute, aurretik zeuden testu idatziak eta ahoz ahoko tradizioak bat egin zutenean. Liburuaren arabera, bertako gertaerak K.a. 13. mendean gertatu ziren.
Liburuaren atalak
Irteera liburua lau ataletan bana daiteke:
Irteera aurretik
Israeldarrak Egiptoko faraoiaren morroi ziren. Gero eta gehiago zirenez, egiptoarrak beldurtu egin ziren eta horregatik jaioberri guztiak hiltzeko agindu zuten. Israelgo emakume batek semea izan eta Nilo ibaian utzi zuen saski batean. Faraoiaren alabak, umea ikusirik, beretzat hartu eta seme antzera hezi zuen, Moises izena jarriz (izen horrek "uretatik ateratakoa" esan nahi du).
Bien bitartean, israeldarrak gero eta zapalduago zeuden egiptoarren menpean. Moises faraoiaren aurka altxatu zen israeldarren kontra erabilitako metodo gogorrak gaitzetsiz eta honek basamortura erbesteratu zuen. Basamortuan Jainkoaren deia jaso zuen Israel herria aska zezan aginduz.
Israelen askapena
Moises Egiptora itzultzean faraoiaren aurrean aurkeztu zen israeldarrei Egiptotik irteteko baimena emateko eskatzera. Honek uko egin zion eskaerari eta israeldarren aurkako zapalkuntza gogortu zuen. Jainkoak, Moisesen bitartez, mirariak egin zituen Israelen alde eta Egiptoren aurka eta azkenean faraoiak amore eman zuen.
Israeldarrek jai egin zuten beraien askapena ospatzeko (juduen Pazko jaia, gaur egun ere ospatzen dute). Biharamunean Itsaso Gorria zeharkatu eta Sinaiko basamortuan zehar Kanaango lurraldera abiatu ziren.
Sinaiko ituna
Sinai mendira iristean, Jainkoak Hamar Aginduak eman zizkien israeldarrei, Moisesen bitartez. Israel Jainkoaren Herri Aukeratua bihurtu zen horrela. Legearen bitartez, Israel herrialde teokratiko bihurtu zen, Jainkoa baitzen bere buru.
Jauretxeari buruzko aginduak
Jainkoak israeldarrei gurtza egiteko arauak eman zizkien, itun-kutxa nola zaindu behar zuten azalduz.
Emak Bakia (etxea)
Emak Bakia etxea Lapurdiko kostako muino batean dagoen jauregi erako etxea da. Getaria eta Bidarte artean dago, Bidarteko udalerriaren barruan, Parlamentua hondartzaren parean.
Historia eta ezaugarriak
1926an Man Rayk film esperimentala egin zuen etxearen izenarekin, eta etxearen hiruzpalau plano agertzen diren arren, ez dago etxearen kokapenaren pista zuzenik filmean. Gai horri eutsi zion Oskar Alegria zinemagileak 2012an beste film dokumental bat egiteko: Emak Bakia baita. Film honetan Gradisteanuaren biloba agertzen da, emakumezko edadetu bat, 94 urteko printzesa alemana nonbait.
21. mendean, Frantziako enpresa bateko enplegatuen oporraldietarako erabiltzen da etxea, baina beste bezero batzuek ere aloka dezakete.
Cusance
Cusance Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Cusance udalerrian erroldatutako biztanleak 95 ziren. Familiak 30 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 9 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 13 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 41 etxebizitza zeuden, 33 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 39 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 33 etxebizitza nagusietatik 27 bere jabearen bizilekua ziren eta 5 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 2 etxek hiru zituzten, 2 etxek lau zituzten eta 27 etxek bost zituzten. 23 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 12 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 19 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 46 ziren, horien artean 32 aktiboak ziren eta 14 inaktiboak ziren. 32 pertsona aktiboetatik 31 lanean zeuden (19 gizon eta 12 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 14 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
2000. urtean Cusance udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kunaxir
Kunaxir (Кунаши́р; 国後島; クナシㇼ edo クナシㇽ, Kunasir) Kurilak uhartediko errusiar uharte bat da. Bere hedadura 1490 kilometro karratutakoa da, uhartedi osoko hirugarren uharterik handiena delarik. Japoniak berea bezala aldarrikatzen duen lau uharteetako bat da, Kuril uharteetako gatazkaren ondorioz. Hegoaldeko Kurilak uharteen taldean dago.
Geografia
Kunaxir uhartea honako koordenatu geografiko hauetan dago:
Ipar-ekialdean, uhartediko uharterik handiena den Iturup dago, Ekaterina itsasarteak banandua, hego-ekialdean, Jabomai eta Xikotan uharteak, Hegoaldeko Kurilen itsasarteak bananduak, eta, mendebaldean, Hokkaido uharte japoniarra, Kunaxir itsasarteak banandua.
Milanówek
Milanówek Poloniako Mazoviako voivoderriko hiri-udalerri bat da, Grodzisk Mazowiecki barrutian kokatuta. 13,44 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 16347 biztanle zituen.
Adria
Adria Italiako udalerri bat da. Rovigoko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Adriak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Saluda (Ipar Carolina)
Saluda Ipar Carolinako hiri bat da. Henderson konderrian kokatua dago. 2010ean 713 biztanle zituen, 4.04 kilometro koadrotan banatuta.
Le Roux
Le Roux Frantziako udalerri bat da Ardeche departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Le Roux udalerrian erroldatutako biztanleak 37 ziren. Familiak 20 ziren, horien artean 10 pertsona bakarrekoak ziren (10 bakarrik bizi ziren gizonak) eta 10 seme-alabarik gabeko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 96 etxebizitza zeuden, 22 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 69 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 93 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 22 etxebizitza nagusietatik 15 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 1ek bi zituen, 2 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 10 etxek bost zituzten. 13 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 11 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 9 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 28 ziren, horien artean 17 aktiboak ziren eta 11 inaktiboak ziren. 17 pertsona aktiboak lanean(11 gizon eta 6 emakume) zeuden.. 11 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 zurgina.
2000. urtean Le Roux udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Jean Daniélou
Jean-Guenolé-Marie Daniélou (Neuilly-sur-Seine, 1905eko maiatzaren 14a - Paris, 1974ko maiatzaren 20a) frantziar jesulagun, kardinal, patrologo, teologo eta historialaria izan zen.
Aita Charles Daniélou ministro antiklerikala zuen eta ama hezitzaile katolikoa. Sorbonako Unibertsitatean ikasi ondoren, Jesusen Lagundian sartu zen 1909an. Teologia ikasi zuen Henri de Lubacekin, Elizako Gurasoen estudioan sartu zuena. 1938an apaiztu zen.
Airearen armadako kapilaua izan zen Bigarren Mundu Gerraren hasieran. Ordutik, irakaskuntzan eta patristika ikasten aritu zen. Paulo VI.a Aita Santuak kardinal izendatu zuen 1969an. 1972an Frantses Akademiako kide hautatu zuten.
Donostia Unibertsitate Ospitalea
2005ean 1.172 ohe zituen, ia 50.000 ingresu eduki zituzten urte hartan, ia 30.000 ebakuntza egin zituzten, 666.000 kanpo kontsulta inguru eta ia 145.000 larrialdi atenditu. Datu ekonomikoei dagokienez, 2012ko ustiapen-gastuak 404.482.740 euro izan ziren.
Donostian kokatuta dago, Zorroaga auzoan. Institutu Onkologikoaren alboan eta Gipuzkoako Poliklinikatik hurbil dago. 2011n 29 operazio-gela zeuden eta 38.845 ebakuntza egin ziren. BioDonostia ikerketa-institutuaren sorreraren ondoren ikerketa-funtzioak areagotu dira. Ospitaleko Larrialdi Orokorrek 2012an "Best in Class" saria lortu zuten bosgarren urtez jarraian. Ospitaleak 2011tik Hemodinamikako Unitatea dauka eta bertan 2000 ebakuntzatik gora espero da urtero egitea. Duela hainbat urte ospitaleak Joanes Etxeberri saria instituzionalizatu zuen Gipuzkoako Osakidetzako zerbitzu-erakundeetan euskararen erabilera sustatzeko, eta 2012ko edizioan Gipuzkoako Medikuntzako eta Erizaintzako fakultateko irakasle zein ikasleentzat zabaldu zen sariketa. Ospitaleak urtero egoiliar onena ere saritzen du eta langileei dagokienez % 77 emakumezkoak ziren 2011n eta % 23 gizonezkoak (langile-kopurua 2011n: 4.068). Langileen adin-tarteari dagokionez, 50 urtetik gorako langile-kopuru handia du, eta 2012an 20 urtetik 29 bitartekoak % 5 baino ez ziren.
Historia
Bestela, 1960ko martxoaren 19an inauguratu zuten Ospitale Probintziala edo Gipuzkoakoa, erizaintzaren eskola izateko egin zuten eraikinean. Urte hartan bertan, abuztuaren 15ean Residencia Sanitaria del Seguro Obligatorio de Enfermedad zelakoa, erresidentzia, zabaldu zuten.
Azkenik, 1997an ekin zioten hiru ospitaleak batzeko prozesuari.
NGC 3888
NGC 3888 galaxia bat da, Hartz Handia konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Xenophidion acanthognathus
Xenophidion acanthognathus Xenophidion generoko animalia da. Narrastien barruko Tropidophiidae familian sailkatuta dago.
Kapela luze
Kapela luzea, halaber xistera , buruan biltzen den kapela mota bat da, zilindro itxura, bonet luzea, goiko estalkia laua eta hegal estua duena. Eskuarki, material zurrunez egina dago, beltz kolorekoa.
Kapela luzea Frantzian sortu zuten XVIII. mendearen amaieran. Hasieran, konotazio iraultzaileak izan zituen, eta txarto ikusia egon zen.
Paraschistura kessleri
Paraschistura kessleri Paraschistura generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Malayemys macrocephala
Malayemys macrocephala Malayemys generoko animalia da. Narrastien barruko Geoemydidae familian sailkatuta dago.
Ariano nel Polesine
Ariano nel Polesine Italiako udalerri bat da. Rovigoko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Arberoako ibarra
Arberoako ibarra Lapurdi eta Nafarroa Behereko ibar bat da, Arberoako errekaren bideari jarraituz.
Ibarra Heleta, Donoztiri, Donamartiri, Izturitze, Aiherra, Lekuine eta Bastida udalerriek osatzen dute.
Emak Bakia (argipena)
Emak Bakia izenak hainbat adiera du:
Álex Hernández
Alejandro Parra Hernández (Palma Mallorcakoa, 1989ko irailaren 21a), Álex Hernández izen artistikoz ezaguna, espainiar aktorea da. Ezaguna da HKM izeneko telesailean bere debuta egin zuelako, Matías pertsonaia antzezten.
Eustrak-Euskadi
Eustrak-Euskadi (UCI kodea: EUS) euskal txirrindulari-taldea da, pistan aritzen dena.
2006an sortu zuten UCIk pistan talde komertzialak onartu zuenean. Bere helburua Olinpiar Jokoeta geroz eta euskal txirrindulari gehiago izatea da.
Abadiñon du bere egoitza.
2023ko Frantziako Tourreko 1. etapa
'''2023ko Frantziako Tourreko 1. etapa' 2023ko uztailaren 1ean hasi zen Bilbon eta hiri berdinean amaitu zuen, Hego Euskal Herrian egindako bigarren Grand Depart''. Etapak 182 kilometro zituen.
Ibilbidea
2023ko Frantziako Tourraren lehen etapak profil gorabeheratsua zuen Bizkaian zehar. Lehenengo zatia Kantauri itsasoaren kosta zeharkatu zuen, Bizkaiko barnealderantz abiatu aurretik. Bost portu gainditu behar dira. Azken aurrekoa Gangurenera igotzen den Vivero mendatea eta Artxandara igotzen den Pike Bidea izango dira, laburrak baina oso maldatsuak. Azken hau helmugatik 10 kilometrora dago.
Joseph Bertrand
Joseph Louis François Bertrand (Paris-1822ko martxoak 11-1900eko apirilak 5) zenbakien teoria, geometria diferentziala, probabilitate kalkulua eta termodinamikaren esparruetan lan egin zuen frantziar matematikari eta ekonomialari bat izan zen.
Irakaslea izan zen École Polytechnique eta Collège de Francen, non meatze ingeniari bezala graduatu zen. Frantziako Zientzien Akademiako kide ere izan zen, non 18 urtez (1856-1874) idazkari iraunkor kargua bete zuen. Berak, 1845ean, n>3 bakoitzarentzako n eta 2n-2ren artean behintzat zenbaki lehen bat bazegoela proposatu zuen. Pafnuti Chebyshovek aieru hau demostratu zuen, gaur egun Bertranden postulatua bezala ezagutzen dena, 1850ean. Probabilitatearen esparruan Bertranden paradoxa bezala ezagutzen den paradoxa bategatik ere ezaguna da.
Ekonomiaren esparruan ere egin zituen ekarpenak. 1883an Léon Walrasen Théorie mathématique de la richesse sociale liburuari eginiko kritika bat argitaratu zuen, non tâtonement prozesua gezurtatzen zuen, benetan desoreka egoeretan elkar trukaketak gertatzen direla argudiatuz, arrazoi honegatik prezioetan ziurgabetasuna kontutan har daitekeelarik. Erabilgarritasuna maximizatzearen printzipioa ere gezurtatu zuen, merkatariak, izatez, diru mozkinetan interesatuak daudela argudiatuz, eta ez erabilgarritasunean.
1838an Antoine Augustin Cournoten monopolioen teoria ere berrikusi zuen, eta erabilitako prozedura aljebraikoa okertzat jo zuen. Duopolistak prezioetan lehiatzen direla uste izan zuen, eta ez kopuruan, eta lehiakidetza asketik gertuko amaierako oreka prezio bat ebatzi zuen.
Blackbird (2019ko filma)
Sinopsia
Emakume batek familia osoa bilduko du, bizirik jarraitu nahi ez duela jakinarazteko. Horrek agerira ekarriko ditu familiako liskar ezkutuak, baina baita bi alabek amari dioten maitasuna ere.
Les Conquérants de l'inutile
Les Conquérants de l'inutile, euskaraz Alferrikakoaren Konkistatzaileak, Lionel Terray frantziar alpinistak idatzitako autobiografia liburu bat da, 1961ean Éditions Gallimardek argitaratua.
Mendizaletasun literaturaren klasikoetako bat da.
NGC 3889
NGC 3889 galaxia bat da, Hartz Handia konstelazioan. Lawrence Parsons, 4th Earl of Rosseek aurkitu zuen n.
1. linea (TRAM Alacant)
Aurreikuspenen arabera, etorkizunean, Marina Baixako linearen zati bat etorkizuneko alacant 6batek ordezkatuko du, eta alacant 1zerbitzu erdizuzenetarako utziko da.
Pine Valley (Wisconsin)
Pine Valley Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Clark konderrian dago, Wisconsin estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Paraschistura lepidocaulis
Paraschistura lepidocaulis Paraschistura generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Sandy Creek (Ipar Carolina)
Sandy Creek Ipar Carolinako herri bat da. Brunswick konderrian kokatua dago. 2010ean 260 biztanle zituen, 3.28 kilometro koadrotan banatuta.
Eguzkiaren Autobideko Eliza
Ezaugarriak
1960 eta 1963 artean eraiki zen, Giovanni Michelucciren planoetan oinarrituta. Eraikuntzarako erabilitako materialak harria eta hormigoia dira. Eraikinaren oinplanoa asimetrikoa da eta kurba bihurriak ditu espazio fluidoaren sentsazioa sortuz. Elizaren barrualdea Marcello Avenali, Jorio Vivarelli, Dilvo Lotti eta Luigi Venturiniren lanekin apainduta dago. Arkitektura brutalistaren adibide nabarmentzat hartzen da.
Eliza asmo sozialekin eraiki zen, nolabait. Batetik. A1 autobidea egiteko lanetan hildako langileak omentzea, eta bestetik "turistentzako parrokia" eskaintzea zen, bidaiatzen ari direnek gurtzeko lekua izan zezaten. Autoz iristeko pentsatua dago kokapena, A1 eta A11 autobideek partekatzen duten atsedenleku handi baten barruan. Ordainpeko autobide sistematik kanpoko errepide lokal batetik oinez iritsi daiteke.
Apjohnita
Apjohnita sulfato motako minerala da eta halotrichite taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Apjohnita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1,5 - 2 da.
Arquà Polesine
Arquà Polesine Italiako udalerri bat da. Rovigoko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Arquà Polesinek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Pinedale (Wyoming)
Pinedale Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Sublette konderrian kokatuta dago, Wyoming estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
La casa de Bernarda Alba
La casa de Bernarda Alba ("Bernarda Albaren etxea") hiru ekitalditan banatutako antzezlana da, Federico García Lorcak idatzitakoa, antza denez 1936an, eta 1945ean estreinatutakoa Buenos Airesen.
Funtsean lan honetan bi ideologia ezberdinen arteko borroka gertatzen da: Bata, autoritarioa, Bernardaren partez egina. Bestea, askatasunarena, Adela, Martirio eta Maria Josefaren partez egina.
Hyphessobrycon simulatus
Hyphessobrycon simulatus Hyphessobrycon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Berotze-ahalmen
Berotze-ahalmena erregai mota ezberdinen kalitatea eta ahalmena neurtzeko erabiltzen den terminoa da. Ahalmen termikoaren bidez masa unitate batek aska dezakeen energia kopurua neurtzen da, oxidazioaren bidezko erreakzio kimiko baten ondorioz. Nazioarteko Unitate Sisteman (SI) ahalmen termikoa joule zati kilogramoetan neurtzen da (nahiz eta normalean jouleren tamaina txikia dela eta kilojoule zati kilogramo egiten den). Unitateen Sistema Teknikoan, ordea, kaloria kilogramorekiko neurtzen da, nahiz eta sistema hau zahartuta dagoen. Neurri-unitate anglosaxoietan, BTU librarekiko.
Milejczyce udalerria
Milejczyce Poloniako Podlasiako voivoderriko landa-udalerri bat da, Siematycze barrutian kokatuta. 151,45 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 1854 biztanle zituen.
Kapare
Kaparea nahiz aitoren seme edo alaba izan ez, hainbat pribilegioren jabe zen pertsona librea izan zen.
Kaparetasuna errekonkistan jaio eta Iberiar Penintsulan baino ez zen existitzen. X. mendean "infantzoiak" sortu ziren zaldunen (orduko latinez miles) baliokidea izanik. XII. mendean maila sozial hau itxi eta errekonkistutako herrietan sorturiko zaldunak kapare bilakatu ziren eta baita izena (orduko gaztelaniaz: fijodalgo edo fidalgo) sortu ere.
Ondasun askorik ez zuten noble hauek ez zituzten zergak ordaintzen eta armak eramateko eskubidea zuten baina, ekonomikoki, petxerok beste diru zeukaten. Denboraren poderioz, gizarte klase honek Espainiako iparraldean gehiengoa osatu zuen (adibidez, 1740an Kantabrian biztanleriaren %90a baino gehiago osatzen zuten ).
Jaux
Jaux Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Jaux udalerrian erroldatutako biztanleak 2.258 ziren. Familiak 747 ziren, horien artean 165 pertsona bakarrekoak ziren (83 bakarrik bizi ziren gizonak eta 82 bakarrik bizi ziren emakumeak), 215 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 293 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 74 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 813 etxebizitza zeuden, 766 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 33 hutsik zeuden. 688 etxeak ziren eta 120 apartamentuak ziren. 766 etxebizitza nagusietatik 552 bere jabearen bizilekua ziren, 205 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 30 etxek gela bat zuten, 60 etxek bi zituzten, 99 etxek hiru zituzten, 181 etxek lau zituzten eta 397 etxek bost zituzten. 623 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 324 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 394 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.526 ziren, horien artean 1.058 aktiboak ziren eta 468 inaktiboak ziren. 1.058 pertsona aktiboetatik 969 lanean zeuden (513 gizon eta 456 emakume) eta 88 langabezian zeuden (40 gizon eta 48 emakume). 468 pertsona inaktiboetatik 120 erretiraturik zeuden, 179 ikasten zeuden eta 169 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 140 komertzioetatik, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 23 eraikuntza enpresak ziren, 48 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 14 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 6 finantziazio enpresak ziren, 10 higiezinen enpresak ziren, 13 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 10 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 15 establezimendu komertzialetatik, 2 brikolaje denda handika, 1 etxerako tresna denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 5 altzari dendak, 2 kirol-dendak, 2 lur eta paretak apaintzeko dendak eta 2 lore-dendak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Xenosaurus grandis
Xenosaurus grandis Xenosaurus generoko animalia da. Narrastien barruko Xenosauridae familian sailkatuta dago.
Susana eta agureak (Artemisia Gentileschi)
Susana eta agureak Artemisia Gentileschi margolari italiarraren koadro bat da, Pommersfelden (Alemania) Weissenstein gazteluan dagoena, 1610ean egina eta Gentileschik gai beraren gainean egin zituenen artean ezagunena. Mihise gaineko olio-pintura da, 170 cm garai eta 121 cm zabal. Margolana Susanaren historiko pasarte biblikoan inspiratuta dago.
Nabarmentzekoa da bere egiletasuna berretsi daitekeen Artemisia Gentileschiren lehen koadroa izateagatik eta erretratatzen den egoeraren ikuspegi femeninoa hartzeagatik, Susana jazarria izututa agertzen da, ez gaiaren beste margo batzuetan lotsati irudikatu izan duten bezala.
Gentileschik gaia behin baino gehiagotan margotu zuen:
Amerikako demokrazia
Amerikako demokrazia (De la démocratie en Amérique) Alexis de Tocqueville frantziar legelariaren obrarik famatuena da. Estatu Batuetako demokraziari buruzko liburu honetan egileak herrialde horren indarguneak eta ahulguneak aztertzen dituen. Bi zatitan argitaratu zuen: lehena, 1835ean, eta bigarrena, 1840an. Iñaki Mendigurenek 1995ean euskaratu zuen.
Edukiera
Lana bi liburuki desberdinetan banatzen da, modu independentean argitaratuak. Lehenaren sarreran, egileak uko egiten diola bigarren liburuki bat idazteari dio (argi dago hori ez duela beteko). Argitalpenaren datagatik baino gehiago, jorratzen duten gaiagatik bereizten dira bi aldeak. Lehenengoa mugimendu demokratikoak (gizarte-eraldaketa baita, erakunde politikoetan gauzatu aurretik) gobernu-moduari, legeei eta bizitza politikoari, hau da, demokraziari egitura politiko gisa ematen dion bultzadari buruzkoa da. Bigarren liburukiak demokraziak (oraingo honetan eraldaketa sozial gisa eta erregimen politiko gisa aldi berean) gizarte zibilean, hau da, ohituretan, ideietan eta bizitza intelektualean duen eraginari buruz dihardu.
Tocquevillek Estatu Batuetako demokraziaren etorkizunaz espekulatzen du, baita «demokraziarentzat» eta «demokraziatik» izan daitezkeen arriskuez ere. Demokraziak «despotismo leun» gisa deskribatzen duen horretan endekatzeko arriskua duela idazten du. Bere ustetan, halaber, kristautasunaren zeregina errepublika demokratikoa ezartzeko faktore eragingarri gisa funtsezkoa da (funtsean, askatasunaren eta berdintasunaren defentsan), nahiz eta erlijioaren eginkizun hori berez gobernutik bananduta dagoela ulertzen den, Estatuaren laikotasuna onartuz, laikotasun frantsesa eta konfesionalismo ingelesa alde batera utzita.
Begòla
Begòla Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bégole udalerrian erroldatutako biztanleak 170 ziren. Familiak 68 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 95 etxebizitza zeuden, 70 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 17 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 90 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 70 etxebizitza nagusietatik 58 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 23 etxek lau zituzten eta 28 etxek bost zituzten. 45 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 24 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 41 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 91 ziren, horien artean 70 aktiboak ziren eta 21 inaktiboak ziren. 70 pertsona aktiboetatik 65 lanean zeuden (33 gizon eta 32 emakume) eta 5 langabezian zeuden (4 gizon eta 1 emakume). 21 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bégole udalerrian 75 unitate fiskal zeuden, 188 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.077 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen eta 1 higiezinen enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Bégole udalerrian 29 nekazaritza-ustiategi zeuden, 377 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lasalita
Lasalita oxido motako minerala da eta pascoita taldearen kidea da.
Ana Milán
Ana Belén García Milán (Alacant, 1973ko azaroaren 3a-) espainiar aktore, modelo eta aurkezlea da.
Illart Zuazubiskar
Illart Zuazubiskar Gallastegi (Durango, 1990eko otsailaren 18a) bizkaitar txirrindularia da. Errepideko txirrindularitzaz gain, pistan ere aritzen da.
Saint-Pierre-le-Moûtier
Saint-Pierre-le-Moûtier Frantziako udalerria da, Nièvre departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Pierre-le-Moûtier udalerrian erroldatutako biztanleak 1.988 ziren. Familiak 888 ziren, horien artean 339 pertsona bakarrekoak ziren (130 bakarrik bizi ziren gizonak eta 209 bakarrik bizi ziren emakumeak), 300 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 197 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 52 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.059 etxebizitza zeuden, 901 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 43 bigarren erresidentzia ziren eta 116 hutsik zeuden. 811 etxeak ziren eta 245 apartamentuak ziren. 901 etxebizitza nagusietatik 561 bere jabearen bizilekua ziren, 303 alokairuan okupaturik zeuden eta 37 doan lagata zeuden; 25 etxek gela bat zuten, 97 etxek bi zituzten, 204 etxek hiru zituzten, 252 etxek lau zituzten eta 323 etxek bost zituzten. 567 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 441 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 268 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.105 ziren, horien artean 778 aktiboak ziren eta 327 inaktiboak ziren. 778 pertsona aktiboetatik 672 lanean zeuden (364 gizon eta 308 emakume) eta 105 langabezian zeuden (55 gizon eta 50 emakume). 327 pertsona inaktiboetatik 135 erretiraturik zeuden, 64 ikasten zeuden eta 128 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Pierre-le-Moûtier udalerrian 909 unitate fiskal zeuden, 1.898,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.322 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 104 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 22 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 8 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 finantziazio enpresak ziren, 9 higiezinen enpresak ziren, 11 zerbitzu enpresak ziren, 17 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Saint-Pierre-le-Moûtier udalerrian 46 nekazaritza-ustiategi zeuden, 3.510 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu luzeetarako ospitale 1, 2 botika eta anbulantzia 1  bat zegoen.
2009an haur-eskola 1  eta inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola 1  zegoen. Saint-Pierre-le-Moûtier udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 274 ikaslekin.
Sandyfield (Ipar Carolina)
Sandyfield Ipar Carolinako herri bat da. Columbus konderrian kokatua dago. 2010ean 447 biztanle zituen, 8.93 kilometro koadrotan banatuta.
NGC 3890
NGC 3890 galaxia bat da, Draco konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Farewell to Ireland
Farewell to Ireland (euskaraz Agur Irlandari) irlandar doinu edo reel herrikoi zaharra da. Ohikoena tin whistle ("letoizko txistua") jotzea da, halere bertsio ugari dituenez hainbat musika tresnekin jotzea ere ohiko bilakatu da: biolina, gaita, banjoa... Doinu hau musika talde ugarik jo ohi dute, bai Irlandakoak nahiz zeltiar musika jo ohi duten musika talde atzerritarrek ere.
The Song of Names
The Song of Names François Girardek 2019an zuzenduriko film dramatikoa da.
Sinopsia
Europan, Bigarren Mundu Gerra betean, Martinek, bederatzi urteko haur batek, maitasuna hartuko dio bere anaia adoptatu berriari. Dovidl, haren adin bereko biolin-jotzaile miraria, Londresera iritsi berri da errefuxiatu gisa. Denbora luze baten ondoren, 21 urterekin lehen kontzertua eman aurretik, arrastorik utzi gabe desagertuko da Dovidl, eta lotsa eta hondamena ekarriko dio familiari. Handik urtetara, Martinek 56 urte dituenean, Dovidlek soilik irakats lekiokeen filigrana estilistiko bat erakutsiko dio biolin-jotzaile gazte batek.
Sirius
Sirius (Canis Maiorraren Alfa izenaz ere ezaguna), Lurretik ikusita, gaueko zeruko izarrik distiratsuena da, -1,46 magnitudekoa, Canis Maior konstelazioan kokatua. Haren magnitudea B bandan (iragazki urdina) -1,46 da, eta V bandan (iragazki berdea), -1,47.