cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Antzinaro Berantiarra
Elizaren antolaketa
Enperadoreek pribilegio ugari ematen diete apaizei. Ez dituzte jasaten herritarrei ezarritako betebehar fiskalak. Apezpikuei jurisdikzio zibileko botereak aitortzen zaizkie. Botereak jazarritakoek asilo eskubidea dute, eta horrek justizia inperiala saihestea ahalbidetzen die. Azkenik, elizgizonek, apurka-apurka, jurisdikzio arruntetatik ihes egiten dute eta horrela kokatzen dira zuzenbide erkidearen gainean. Konstantino k nortasun juridikoa ematen dio Elizari, dohaintza eta legatuak jasotzeko. Horri esker, bere ahalmen materiala handitzen du. V. mendean sekulako domeinuak ditu, eta horietako batzuk Elizaren karitatezko erakundeen mende daude. Bere erakundeen garatzeak birbanaketa politeistek utzitako hutsunea betetzeko aukera ematen dio, eta pobreekiko interesa pizten du pobre diren aldetik, ez herritar edo kliente diren aldetik. Ekialdean, Mendebaldean bezala, Eliza paradoxa baten aurrean dago; pobrezia idealtzat jotzen du, baina aberatsa da, elizgizonak aristokratak dira maiz, eta elizak urrez, zilarrez, egur preziatuez, oihal distiratsuez eta lurrinez gainezka daude.
Monakismoa
Antzinate berantiarrean, III. mendean jaiotako monakismo ak lehen gorakada izan zuen. Lehen monjeak Egipton agertzen dira, Alexandria ren hegoaldean. Lehen eremutar rek, Anton ek eta Pakomio k, proposatzen duten mundutik erabateko ateratzea, hiriaren ideal grekoerromatarrarekin benetako haustura politiko eta soziala da. Horrek ez ditu galarazten eremutarren eta zenobiten mugimenduak Ekialdeko basamortuetan garatzea. Hala ere, badirudi Pakomio dela bizimodu zenobitiko aren benetako sortzailea. IV. mendearen hasieran, lehen komunitate bat ezarri zuen Tabennisi herrian, Nilo ko uharte bat, Kairo eta Alexandria artean. Beste zortzi monasterio fundatu zituen eskualdean, 3.000 monjerekin.
Ekialdera doazen Mendebaldeko elizgizonek monakismoaren edo monje lanbidearen ideala zabaltzen dute itzuleran. Lehen establezimendu erlijiosoak  IV. mendearen amaieratik aurrera agertu ziren Inperioko mendebaldean: Marmoutier reko San Martinen abadia, Lérins go abadia eta VI. mendetik aurrera hainbat fundazio. Lehen esperientzietatik abiatuta arau monastiko ugari egiten dira. Haien artean, San Benitoren erregela k Mendebaldean etorkizun arraskatatsua izango du.
Justiniano I. aren laguntzarekin, monakismoak garrantzi handia hartzen du Ekialdean. Babes morala, erakarpen-boterea Inperioko indarren zati bat zergatik eta funtzio publikoetatik desbideratu eta ikonoklasia ren krisian azaleratuko den kontrabotere bihurtzen da. Mendebaldean, monakismoak bultzada erabakigarria jasoko du dinastia karolingioa ren menpean. Eskualde erromatar guztietan, monasterioek antzinateko kulturaren kontserbatzaileen zeregin baliotsua izango dute.
Pentsamoldeak eta praktika erlijiosoak
Antzinatasun berantiarrean egutegi kristauaren antolaketa ezartzen da. Konstantinok Kristoren jaiotza, Gabonak, abenduaren 25ean, Sol Invictus jainkoaren ospakizunaren egunean. Pazkoa jai mugikorra da oraindik ere, Pessah bezala. Haren ospakizun-data ezberdina da komunitate kristau batetik bestera. Aurreko Garizuma ko baraualdi an, katekumenoak, helduak, Pazko gaueko bataio rako prestatzen dira. Konstantinok jarduera ugari debekatzen ditu igandean, kultu kristauari eskainitako egunean. Egutegi kristauak, bere jai jai kristauekin, astearen denbora murrizteak, egutegi erromatarra behin betiko ordeztuko du V. mendearen amaieran. Aitzitik, Antzinate berantiar osoan, urteen kontaketa antzinako irizpide batetik abiatuta egiten da: Erromaren sorrera (K.a. 753), lehen Joko Olinpikoak (K.a. 776) edo Diokleziano ren aroa. VI. mendean, Dionisio Txikia k kristoren jaiotza-urtetik aurrera egiten du zenbaketa kristaua. Kontaketa berri hau VII. mendean bakarrik jarri zen martxan.
Pentsaeren planoan, kristautasunak aldaketa handi bat sartzen du Jainkoaren munduaren ikuspegian. Erromatarrek beti onartu izan zuten erromatar ez ziren jainkoekiko erresistentzia handirik gabe. Kristautasuna, erlijio monoteista, benetako Jainko bakarra duen benetako fede bakarra da. Beste jainko eta erlijioak idoloen mailara jaisten dira. Jarrera horrek ondorio gisa du IV. mendean kristau-intolerantzia areagotu izana, kristau-komunitate batzuen diskurtso apokaliptiko ei eta haien itxaropen eskatologiko ei zor zaiena, baita botere politiko inperialari ere. Elizak adjektiboak biderkatzen ditu bere burua definitzeko: katholikos, hau da, unibertsala, orthodoxos, hau da, egiazko fede bakarra dutenak. Horrela, Eliza kristaua, pagano en kontra ez ezik, kontzilioen baieztapenen kontrako fedea duten kristaueen kontra ere borrokatzen da, V. mendetik aurrera herejetzat hartzen direnak.
Kristautasunak eragindako aldaketa moralen auzia planteatzen dute historialariek. Antzinate berantiarreko kristau-moralak sexualitatean eta karitatean jartzen du arreta batez ere, eta ez du zalantzan jartzen familiaren hierarkia, eta azpimarratzen du beharrezkoa dela pater familiasen autoritatea errespetatzea. Diskurtso erlijiosoa, beraz, kontserbadorea da oro har. Gregorio Nisakoa da esklabotza kondenatu zuen autore kristau bakarra, baina ez esklaboen zorte tristeagatik. Izan ere, kezkatuta zegoen esklaboen jabeak salbatzeaz, haren ustez harrotasun-bekatuaren errudunak baitira. Agustin ek tortura salatzen du, eraginkortasun eta gizatasun ezagatik.
Gatazka kristologikoak
Kristautasunaren lehen mendeetan eratzen da kristau-doktrina. Elaborazio hau ez da gertatzen zatiketa eta gatazkarik gabe. Primatutza-gatazkez gain, gatazka dogmatikoak ugariak dira. Afrikar donatismo a, arrianismo a, priszilianismo a, pelagianismo a, nestorianismo a eta monofisismo a lehen kontzilio ekumenikoek heresia gisa kondenatutako doktrinak dira. Arrianismoaren aurka, bi kontzilio izan ziren. 325. urtean, Nizeako lehen kontzilioa ren amaieran, Nizeako sinboloa idatzi zen, latindarrek credo deitzen dutena. Ortodoxiaren lehen adierazpen ospetsua izan zen. Jainkoa izaki bakar gisa definitzen du, betiereko hiru pertsonatan: Aita, Semea eta Espiritu Santua. Hirutasunaren dogma da, 381. urteko Konstantinoplako Kontzilioa n berriro onartua. Jesukristo honela definitzen da: «Jainkoaren Seme bakar, mende guziak baino lehen Aitagandik sortua. Jainkoagandik Jainko, argitik argi, egiazko Jainkoagandik, egiazko Jainko. Sortua, ez egina, Aitaren izate (homoousios) berekoa». Arrianoek uste dute aita Semearen eta Espiritu Santuaren aurrekoa dela eta, beraz, bera dela haien sortzailea. Arrianismoak jarraitzaile asko ditu, bai Ekialdean bai Mendebaldean. Misiolari arriskutsuek godoak eta bandaloak bihurtzen dituzte. Horrek erlijio-bizikidetzako arazoak sortzen ditu batez ere nizeoak diren herri erromanizatuekin. Horregatik, Eliza Katolikoak halako garrantzia eman zion Klovis frankoen erregearen konbertsioari eta bataioari, V. mendearen amaieran. Fede katolikoa besarkatzen duen lehen errege barbaroa da, eta, hartara, Eliza erromatarraren laguntzari etekina ateratzen dio.
V. mendean, teologia-eztabaidak Kristoren izaerari buruzkoak dira, izaera gizatiarra edo jainkotiarra. Nestorianismoak, Konstantinoplako patriarka Nestorio k aldeztuta, Kristoren giza izaera lehenesten du. 431ko Efesoko kontzilioa k kondenatu zuen, Alexandriako patriarka Zirilo k eskatuta. Antiokia n azpimarratzen da Jesus Jainko perfektua dela, baina baita gizon perfektua ere. Gogoan izan behar da haren haragitzea, naturaren dualtasunari eusten diona, giza generoaren salbazioaren baldintza dela, eta Jainkoaren hitza (Kristo) gizon egin zelako dela, Maria Jainkoaren ama dela esan daitekeelako. Eutikio monjearen ideiei jarraituz, monofisitek Kristoren giza izaera ukatzen dute. Eutikiok uste du ezen, Jesukristoren batasunean, jainkozko naturak nolabait xurgatzen duela giza izaera. Dioskuro I. Alexandriakoa k, Ziriloren iloba eta ondorengoak, babesten du. Leon Handia aita santuaren ekimenez 451ean bildutako Kaltzedoniako Kontzilioak kondenatzen ditu monofisitak. Horrek Nizeako Kontzilioak Kristoren izaera bikoitzaz aldeztutako tesia hartzen du berriro, erabat gizakia eta erabat Jainkoa. Kontzilioaren kanonean, Kristo «nahasterik gabeko, mutaziorik gabeko, zatiketarik gabeko eta bereizketarik gabeko bi naturetan, elkartzeak ez du kentzen naturen arteko aldea». Aita santuak lehen lekua aurkitu zuen erlijio-eztabaidan. Baina monofisismoa oso ondo ezarrita dago Egipto n, Siria n eta Asia Txikia ren zati batean. Bi mendez iraun zuen, tokiko hizkuntzetan, Egiptoko kopto an eta Siriako siriarre an. Justiniano k ere huts egin zuen Ekialdeko erlijio-zatiketei amaiera emateko, nahiz eta Konstantinoplako II. Kontzilioa bildu. Heresien garrantzia ez da gutxitu behar. Erlijio-liskarrek Ekialdean jarraitzen dute VII. mendera arte. Egiptoarren monofisismoak kontzientzia nazionala piztu zuen. Musulmanen konkista ontzat ematen da nahiz eta herrialdeak inperioaren nagusitasuna gorrotatzen zuen, patriarka eta gotzain bizantziarrak hierarkia koptoaren gainetik jartzen baitzituen.
Politeismoa, superstizioak eta sinkretismoak Inperio kristauan
Murriztapen progresiboak izan arren, IV. mende osoan, kultu politeista tradizionalak praktikatzen jarraitzen dira, baita jatorri egiptoarreko, ekialdeko edo jatorri pitagoriko ko sarbide-gurtzak; azken gurtza horietatik, Mitra, Zibeles, Isis eta Serapis enak dira praktikatuenak. Bortizki salatzen dituzten testu kristauak, eskaintzak, exbotoak, tenpluetako lanen testigantzak, beste hainbeste dira. Shenute k, 466. urtearen inguruan hilak eta Egipto ko Monasterio Zuri ko abadeak, politeisten aurkako borrokaren berri eman zuen bere lanetan, eta “grekoak” deitu zien. Zosimo historialari politeistak ere erakusten digu erlijio berria oraindik ez zegoela hedatuta Erromatar Inperio osoan, paganismo a denbora askoan mantendu zen herrietan, hirietan desagertu ondoren.
Rihei Sano
Rihei Sano (japonieraz: 佐野 理平, 1912ko irailaren 21a - 1992ko martxoaren 26a) Japoniako futbolaria izan zen.
Antzinaro Berantiarra
Politeismoa, superstizioak eta sinkretismoak Inperio kristauan
Konstantino k superstitio errituak debekatzeko baino ez du parte hartzen, hau da, erlijio-erritu pribatuak, hala nola gaueko sakrifizioak, haruspize-erritu pribatuak eta sorginkeriarekin eta magiarekin identifikatutako beste praktika batzuk. Oro har, paganismo mota guztiekiko tolerantzia handiagoa adierazten du. 356. urtean Konstantzio II.ak sakrifizio guztiak debekatu zituen, gauez eta egunez, tenplu bakartuak itxi zituen eta heriotza-zigorrarekin mehatxatu zituen magia eta igartzapena egiten zuten guztiak. Juliano enperadoreak, paganismoari lotuta, 361. urtean tolerantzia-ediktu bat atera zuen, bakoitzak bere aukerako gurtza praktikatzeko. Eskatzen du gurtza paganoetako altxorrak bereganatu zituzten kristauek itzul ditzatela. Haren ondorengoak guztiak kristauak dira. 379. urtean, Graziano k Pontifize Nagusi aren kargua utzi zuen. 382tik aurrera, Milango gotzaina den Anbrosio k eskatuta, Garaipenaren aldarea, Senatu ko bere sinboloa, Kuria tik ateratzen da, eta Vestal ek eta apaiz guztiek immunitateak galtzen dituzte. 391. urteko otsailaren 24an, Teodosio ren lege batek pertsona guztiei debekatu zien tenplu batean sartzea, jainkoen estatuak gurtzea eta sakrifizioak egitea, «heriotza-zigorrarekin». 392. urtean, Teodosiok debekatu egin zituen Zeus eta Hera rekin lotutako Joko Olinpikoak, baina baita lehiakideen biluztasunagatik, gorputzaren kultua eta biluztasuna kristautasunak laidotu egiten baititu. Pixkanaka, bertan behera utzitako tenpluak erortzen ari dira. 435. urtean, tenplu paganoetan hiltzeko debekua berritzen zuen dekretu batek hau erantsi zuen: «bateren batek oraindik irauten badu». Dekretua berritzeak frogatzen du sakrifizioak ez direla desagertu. Ramsay MacMullen en ustez, paganoak asko dira oraindik. Egipto n, Anatolia n, nekazariak antzinako sinesmenei atxikitzen zaizkie. Kristau-komunitate batzuek, batzuetan, fanatismo suntsitzailea erakusten dute paganismoarekiko. Garai hartako espiritu handiek, hala nola San Agustin ek, gaitzesten dituzte. Adibiderik deigarriena Hipatia filosofa neoplatonikoarena da: eliza batean txikitu eta fanatiko talde batek erre zuen, beharbada Zirilo Alexandriako patriarkak aginduta, 415 ean. Tenpluak, Alexandriako Serapeuma bezala, suntsitu zituzen 391. urteaz geroztik, edo Juno Caelestisen tenplua, Tanit en oinordeko den Kartago ko jainkosa handia, 399. urtean. Hala ere, Estatuak ez ditu tenplu paganoak eta haien arte-objektuak sistematikoki suntsitzen. Aitzitik, dekretu ofizialek erakusten dute Estatuak arte-ondare hori zaintzeko duen borondatea. Justiniano ren aginteko hainbat ediktuk funtzio zibilak eta militarrak gauzatzeko, eta irakasteko eskubidea kentzen diete paganoei, eta horrek Atenasko filosofia-eskola ixtea dakar. 529ko ediktu batek are gehiago larriagotzen du haien egoera eta kristautasunera bihurtzea inposatu zitzaien.
Bestalde, kristautasunak berak antzinako erritu paganoak ditu. Festa tradizional batzuk V. mendearen amaieran ospatzen dira oraindik, hala nola ugalkortasunari eta maitaleei eskainitako Lupercalia festa. Hura desagerrarazteko, Gelasio I. aita santuak, 495. urtean, San Valentin eguna ospatzea erabaki zuen, otsailaren 14an, Luperkalia jaia baino egun bat lehenago, maiteminduen jaia ospatzeko. Beraz, erritu pagano bat kristautu nahi da. Afrikarrek oturuntzak egiten jarraitzen dute hildakoen urteurrenetan, zuzenean hilobien gainean. VI. mendean, Zesareo Arleskoa k sermoietan salatu zituen herrian egiten ziren praktika paganoak. Amuletoak eramatea, zuhaitzak eta iturriak gurtzea ez dira desagertu hegoaldeko Galiatik. Elizgizonen kexak ugariak dira Antzinate berantiarra amaitu arte. Ekialdean, Trulloko Kontzilio tik (Konstantinopla, 691-692) bizirik dirauten ohiturak zehazten dituzte: antzinako festa paganoen ospakizunak, Dionisoren omenezko kantuak mahats-bilketan, Ilargi berrira piztutako suak, etab.
Kristaututako biztanleentzat, medikuntza zaharraren eraginkortasun faltak mesede egiten zien santu ek egindako mirarien sinismenei. Erromesaldiak ugaritu egiten dira Erromatar Inperio osoan. VI. mendean, Martin Tourskoa ren hilobiak jendetza handia erakartzen du. Sendatze miragarriko fede hori bat dator landako pentsaerarekin, eta kristautasunarekiko atxikimendua laguntzen du. Gotzainek beren elizbarrutiaren ospea ziurtatzeko baliabide bat ikusten dute. Mirarizko sendaketak arrazoi gisa erabiltzen dira jendetza sinpleak nizear fedearen egiazkotasunaz konbentzitzeko. Santuek hil ondoren ustez egin zituzten mirariak kontu handiz zerrendatzen dira eta konbertsio-tresna gisa zabaltzen dira. Santuen gurtzaren inguruan, hainbat sinesmen garatzen dira. Jendeak santuen ondoan lurperatu nahi du, haien santutasuna beraiei atsedena ematen dien lurrean barrena hedatzen dela uste baitute. Santuak gurtzeak abegi-hiriei oparotasuna ematen dien erromesaldiak sorrarazten ditu.
Ekonomiaren bilakaera
Erromatarren ekonomia funtsean nekazaritzakoa da. Mediterraneoko trilogia da nagusi ekoizpenean: garia, mahatsondoa (ardoa), olibondoa (olioa). Sizilia, Afrika, Egipto, Galia eta Hispania k ekoizten dituzte Inperioko hiri handiak hornitzen dituzten zerealak. Zaldi-hazkuntza ezinbestekoa da jokoetarako eta armadarako, eta Hispania n, Afrikan, Siria n, Trazia n eta Asia n kontzentratzen da. Garai horretan, ekonomiaren bi sektore industriatzat har daitezke; meatzaritza eta sigillata zeramika ren ekoizpena dira, azken hau nekazaritzako produktuen esportazioari lotuta. Ekoizpen-eskualde handietan daude zeramika-lantegi nagusiak. Inperioan berrogei bat arma-fabrika daude. Estatuko industrien parte dira, armadura eta soldatuentzako arropa fabriken eta tindategien antzera.
Ibilbide komertzialak Erromatar Inperioa ren hasieratik antzekoak dira. Konstantinopla sortzeak bakarrik sortzen du garraio-ardatz berria. Inperio Erromatarrak debekatu egiten du potentzia etsaien ekonomia bultza dezaketen produktuak esportatzea. Debekatuta dago metalak, armak eta elikagaiak germaniarrei edo persiarrei esportatzea. Nazioarteko merkataritza ez da oso garrantzitsua: esklaboak, Yemengo intsentsu a, mundu indiarreko espeziak, lurrinak eta Txinako zetak. Ondo datorkie batez ere Inperioaren mugan dauden hiriei: Antiokia eta Kartago, Afrikako karabanei dagokienez. Barne-merkataritza oso aktiboa izan zen berriro III. mendeko krisiaren ondoren.
Denbora luzez, historialariek Antzinateko ekonomia gainbeheran aurkeztu dute. Hala ere, berrikuntza tekniko handiak IV. mendean zabaldu ziren, hala nola golde a, uzta biltzeko makina galiarra edo ur-errota. Artisau-teknikek ez dute atzerakadarik ezagutzen. Krisi ekonomikoaren itxura hori ematen zuena utzitako lurrak gehiago izatea izan zen, batez ere mendebaldean, baina baita ekialdean ere. Berriki egindako indusketek eta testu zaharrak berrikusteak aukera ematen dute uste izateko lur bakartuen eta herri abandonatuen fenomenoa, azken batean, uste baino txikiagoa izan zela. Pierre Jailletteren arabera, erregresioa, batez ere inbasioek, gerra zibilek eta arpileatzaileen razziek eragindakoa, ez da historialariek uste bezain orokorra eta jarraitua.
IV. mendean, Ekialdeko eta Mendebaldeko metropoli handiek III. mendeko krisia n galdutako dinamismoa berreskuratu zuten. Luxuzko produktuen merkataritza oparoa da beti. Badirudi trafiko kontinentala pixka bat ahuldu dela. Treveris ek limesean, inperioko egoitza bihurtuta, aurrekaririk gabeko oparotasuna ezagutuko du. Hala ere, Konstantino ren moneta-politikak aberats eta pobreen arteko desberdintasunak zabaldu egiten ditu. Urrezko txanponei eusten dio, solidus, aberatsenek bakarrik izan baitezakete, baina eguneroko merkataritzarako behar diren kobrezko txanponak debaluatzen dira, eta horrek herritar apalen erosteko ahalmena murrizten du. Solidoaren heren bat sortzeak ez du aukerarik ematen diferentziak zuzentzeko.
Hologymnosus rhodonotus
Hologymnosus rhodonotus Hologymnosus generoko animalia da. Arrainen barruko Labridae familian sailkatzen da.
Antzinaro Berantiarra
Ekonomiaren bilakaera
395. urtean, Ekialdearen eta Mendebaldearen arteko behin betiko banaketa hasten denean, Mendebaldeko ekonomiak ahula izaten jarraitzen du. Lantegi inperial gutxi batzuek eta zeramika ekoizteko zentro batzuek baino ez dute oraindik benetako dinamismoa. Merkataritza merkatari juduen eta siriarren kolonien esku dago. Landen bizirautea populazio germanikoen ezarpenaren mende dago, batez ere Galia ren iparraldean eta Iliria n. Ekialdeko ekonomia, aldiz, gero eta handiagoa darro, erromatarren munduaren gune ekonomiko eta komertziala da, eta bertako nekazaritza oparoa da.
Mendebaldeko barbaroen inbasioek ia ez dituzte aldatzen egitura ekonomikoak. Merkataritza handia eta hiri-ekonomia moteltzen dituzte, baina gutxi eragiten diote landa-munduari. Aldiz, Justiniano ren errekonkistak kanpainen eraginpeko eremuetako egitura ekonomiko eta sozialak eraldatu ditu. Bizantziar gudarosteek konkistatutako eskualdeak suntsitzen dituzte. Lurrak suntsitzen dituzte eta ez dute ezer sortzen zenbait urtetan. Ekialdean, jabetza txikiaren ondoan, landa-ekonomia lur-sail handien jabeen eskutan dago. Familia handiek, batez ere Konstantinopla ko familia senatorialek, Ekialde osoan barreiatutako lurrak dituzte. Estatuak eta enperadoreak Estatuko ondasun zaharretatik, ondoz ondoko familia errealen ondasunetatik eta konfiskazioetatik datozen domeinu zabalak administratzen dituzte. Azkenik, gotzaindegiek eta karitateko establezimendu kristauek dohaintza handiak jaso zituzten, latifundiarioa k egin zituztenak. Baina alde handia dago gotzainen diru-sarreren artean. 500 urteren ondoren, eremu handietako ekonomia ahuldu egiten da eskulanaren urritasunagatik, batez ere esku-lanagatik. Propietate handiek, orduan, garrantzia galtzen dute jabetza txikiaren mesedetan.
Klase nagusiak
IV. mendetik aurrera, zuzenbide-desberdintasunak areagotu egin dira honestiores eta humiliores-en artean. Klase nagusiak zabaldu eta egituratu egiten dira. IV. mendean, hiriaren eta pretorioaren prefekturak kontsulatuari gehitzen zaizkio nobilitas-en sartzeko aukera ematen duten karga gisa. IV. mendearen lehen zatian, nobilitas-a bat-batean zabaldu egin zen. Konstantino k equites edo zaldun-ordena kentzeko erabakia hartu zuen. Ordena horretako kide gehienak senatari-ordene an sartzen dira. Senatarien kopurua 600 kide izatetik 2.000 kide izatera igaro da. Konstantinopla n sortutako senatuak ere 2.000 kide ditu. Ekialdeko senatari-ordena Greziako probintzietako hirietako garrantzitsuenen artean biltzen da. Hazkunde azkarra izan zuen Konstantzio II. aren agintaldian. Senatuaren goiko geruzari clarissimi zeritzon orduan, nobleziaren masatik bereizteko. Clarissimi-ak lur-jabe handiak dira batez ere. Maiz, kultura fina erakusten dute eta garaiko literatura-errenazimentuan parte hartzen dute. Denbora askoan, historialariek eta arkeologoek uste izan zuten IV. mendean nobilitas-ak lurrerako itzulera bat egin zuela, landan oso dekoratuta zeuden villae handiak zeudelako. Berriki egindako ikerketen arabera, urteko zatirik handienean hirian bizi da nobilitas, eta noizean behin baino ez dira joaten eremu horietara. 370 urtearen inguru, hiztegi juridikoan, nobilitas-a senatarien estatusarekin nahasten da. Burokraziaren garrantzia hain da handia, ezen IV. mendean karrera administratiboak armada ordezkatu baitzuen gizartean igotzeko.
Barbaroen inbasioek ez dute galarazten senatarien aristokraziak bere lurralde aberastasunari eta eraginari eustea VII. mendera arte. Comes eta apezkikuen karguak monopolizatzen ditu. Galian eta Hispanian, poliki-poliki nahasten da aristokrazia germaniarrarekin VI. eta VII. mendeetan, eta Erdi Aroko noblezia sortzen du.
Inperioko herritarren egoeraren degradazioa
Dekurioi-ordena k aldaketa nabariak ditu. Kurialen eginkizuna eta estatusa degradatu egin direla dirudi. Ordenako diru-sarreren gainbeherak jada ez du uzten dekurioiei beren betebeharrei aurre egiten. Hiriek, beraz, evergetismo pribatuaren eta beren baliabideen gainbehera jasaten dute. Enperadoreak eskatzen dituen eta jaso behar dituzten zerga astunen erantzuleak dira dekurioi ak. Betebehar horrek bereziki ez ditu gogoko egiten. Valentiniano I. ak hartzaile talde bat sortzea ez da nahikoa aurreko ataza honetatik arintzeko. Horren ondorioz, herritarrek udal magistraturetatik ihes egiten dute. Dekurioi berriak errekrutatzeko, Konstantino k tokiko hiri-eskubidea aldatu du. Horretarako baliabideak dituzten hiri bateko bizilagunek dekurioi bihurtu behar dute. Gainera, dekurioien karga oinordetzako bihurtzen da. Horrek ez du galarazten hirien finantza-egoerak okerrera egiten jarraitzea. Dekurioi asko herentziazko zama astunetatik ihes egiten saiatzen dira, bai monje edo apaiz bihurtuz, bai probintziako, elizbarrutiko edo prefekturako administrazioetan joanez, edo landa-eremuetara urrunduz. Ondasunak konfiskatzeko mehatxuak ez dira aldatzen.
Korporazioek bilakaera bera ezagutzen dute. Konstantino I.aren azpian, Estatuak zuzenean parte hartzen du presioa eta jaraunspena ezartzeko. Zerbitzua Estatuari aseguratu ondoren, salgaiak beren kontura garraiatzeko eskubidea dute. Seme batek aitaren lanbideari ekiteko beharra ere ezartzen da lantegi inperialetarako. Kondenatuak eta eskaleak ere errekrutatzen dituzte. Behartutako enplegu honek tailer horietako langileak esklabo izaerarekin lotzen ditu, nahiz eta teorian hiritar rak izan.
Propietate txikiak IV. mendean atzerakada jasaten jarraitzen du. Hain zuzen, jabe txikiek gero eta zailtasun gehiago dituzte Inperioaren eskakizun fiskalak betetzeko. Kolonoen egoera ohiko bihurtzen da landa-munduan. Han ere kolonoek jada ez dute beren lurra uzteko eskubiderik, eta semeak aitaren ustiategiari jarraipena ematera behartuta daude. Korporazioentzat bezala, ibilgetu sozial hori diru-sarrera fiskal seguruak izatearen kezkei lotuta dago. Pixkanaka, nekazariak bere lurrarekin bat egiten du. Teodosio ren menpean, nagusiak lurra saltzen duenean, kolonoa ere saltzen du. Nekazariak Erdi Aroko joputza tik gertu daude. Baina, berriro ere, alde nabarmenak daude Inperioko ekialdeko eta mendebaldeko aldeen artean. Ekialde populatuenak gutxiago sufritzen du kolonatoa. Jabe txiki eta ertainen nekazaritza nonahi mantentzen da, eta gehiengoa dirudi Sirian. 500en ondoren, ekialdeko kolonoen lotura lurrarekiko ez da hain zehatza. Jabe txikiarenaren antzekoa da. Kategoria berri bat garatzen da, "emphytéotes" izenekoa, lur kontzesiodunak, alokairu txiki baten truke eta, batzuetan, alokairu gabe. Horren ondorioa da Ekialdeko jabe txikien kopurua handitu egin dela VI. mendearen zehar.
Hezkuntza
IV. mendean eskola asko agertu ziren eskualde guztietan. Irakaskuntza antzinako ezagutzetan oinarritzen da. Kristautasunaren garapenak ez ditu zalantzan jartzen irakaskuntzaren oinarriak. Ikasleek mitologia grekoerromatarretako testuekin irakurtzen eta idazten ikasten jarraitzen dute. Homero ren testuak buruz ikasi izan dituzte beti ikasle belaunaldiek. Bere agintaldi laburrean, Juliano k 362 urtean debekatu zizkien irakasle kristauei irakaskuntza-funtzioak. Printzipio honetan oinarritzen da: sinesten ez diren testu mitologikoak ezin dira zintzo azaldu. Hala ere, kristauek uste dute irakaskuntza tradizionala ezinbestekoa dela idazketan oinarritutako erlijioaren espiritua eratzeko. Beraz, jarraitzen dute, nahiz eta ezagutza paganoak transmititzen dituen. San Agustin en ibilbidea erromatar letradun baten adierazgarri da. Tagaste jaioterria utzi Madaura ra joateko, eta gramatikari baten irakaskuntzak jarraitu zituen. Gero, Kartagora joan zen 370. urtean, erretore baten irakaskuntza jasotzera. Kartago, Bordele, Milan eta Antiokia ko unibertsitateek ospe ona dute. Ezagunenak Erroma eta Konstantinopla dira filosofia rako eta zuzenbide rako, Alexandria matematikarako eta medikuntzarako, Atenas filosofiarako. Hiriek gaitasun handia dute maisu famatuenak erakartzeko.
Elebitasun grekolatindarraren amaiera
Antzinate berantiarrean, Goi Inperioko elebitasun grekolatindarra eten egiten da. Hala ere, IV. mendean, latinak aurrerapen ikusgarria egin zuen Ekialdean, zuzenbidea eta teknika administratiboak gero eta leku handiagoa zutelako. Grekoz Mendebaldeko klase kulturadunek hitz egiten dute. Baina IV. mendearen amaieratik aurrera, grekoaren ezagutza nabarmen atzeratzen da. V. mendearen hasieran, Agustin ek, bere garaiko Mendebaldeko intelektual handienak, ez du erabiltzen. Greziako testuak ulertzen eta itzultzen laguntzeko, glosario grekolatindar ugari kopiatzen dira. Testuinguru horretan, Jeronimo, IV. mendearen amaieran grekoz idatzitako Bibliako liburuak latinera itzultzeko gai dena, salbuespena dirudi. Antzinate berantiarreko eztabaida kristologikoak are konplexuagoak bihurtzen dira elebitasunaren amaieragatik. Elizgizon nizearrek itzulpen egokia aurkitu behar dute, latin hiztunek ὁμοούσιος / homooúsios neologismo aren esanahia uler dezaten;  hitz batean homo, natura : ousios. Itzultzaileek latinezko baliokidea aurkitu zuten, consubstancialis. Hizkuntza-arazoek erlijio-liskarrak areagotzen dituzte. Hala, 431ko Efesoko kontzilioa n, «pertsona» eta «natura» terminoen arteko diferentzian, latinez eta grekoz, oinarritutako gaizki-ulertu bat indarkeriazko liskar bihurtzen da.
Hizkuntza banaketa horren barruan, dirudiena baino hizkuntza-aniztasun handiagoa dago, Bizantziar inperio ko herri-hizkuntzak. Ekialdean, grekoak batez ere kostaldeko eskualdeei eta hiriei eragiten die, administrazioari, merkataritzari eta erlijio kristaua ri esker. Beste leku batzuetan, nestorianismo an edo monofisismo aren nekazari-masaren aurrean, greziera, nizear kristauen biltzaileen hizkuntza, ez da kontuan hartzen. Galian, adibidez, azken idazle elebiduna Marseillako Genadio apaiza da, V. mendearen azken urteetan desagertu zena. IV. mendearen bigarren erditik aurrera, ekitaldi ofizialak Egiptoko koptoera ra itzuli behar dira. Literatura kopto bat garatzen da: herrialdeko santu gurtuenei buruzko kontakizun hagiografikoak, testu monastikoak, hala nola arau komunitarioak… Jatorriz grekoz idatzitako Elizaren Guraso en testuak ere koptera itzultzen dira. Asiriera k literatura distiratsua sortzen du, eta horrek erakusten du Siriako helenizazioa k azalekoa izaten jarraitzen duela zortzi mendez helenismo a izan ondoren.
Antzinako kultura eta kristau-kultura
Filosofia grekoa oso garrantzitsua da Antzinate berantiarrean. Aristoteles ek eta Platon ek eragin handia dute elite intelektualen artean. Plotino (205-270) eta Porfirio dira neoplatonismo aren ordezkari garrantzitsuenak. Plotinoren aburuz, “Izatearen katea” da unibertsoa. Gailurrean Bat dago, Ona, eta hortik maila desberdineko izaki txikiak ateratzen dira, materia arte. Estasian, gizakia Batekin elkartu daiteke. Ikasiek 529 arte jaso dezakete irakaskuntzaAtenas ko Akademia n, Justiniano k ixten duen arte. Gregorio Nazianzokoa Juliano enperadore izango denarekin sarritan elkartzen da. Kultura-metropoli handia izaten jarraitzen du Alexandria k. Egiptoko hiriaren distira intelektuak handiek ziurtatzen dute, besteak beste, Amonio edo Hipatia, Alexandriako eskola neoplatonikoa zuzentzen duen emakumea. VI. mendearen hasieran, Boezio, kristaua eta hezkuntzaz helenista, Teodoriko ostrogodo ak izendatu zuen kontsul 510 eta 522an. Errege barbaroaren gortean kultura intelektualeko zentro bat sortzen saiatzen da. Erdi Aroan, XIII. mendera arte, Aristoteles bakarrik ezagutzen da latindar itzulpenengatik. Kristautasunak bere garaiko mugimendu kultural eta erlijiosoen eragina du, hala nola gnostizismoa edo manikeismo a. Agustin ek neoplatonismoaren argitan interpretatzen du kristautasuna. Ez du kontraesanik ikusten kristautasunaren eta Platonen filosofiaren artean. "Betiereko ideien" kontzeptu platonikoa kristautasunarekin adiskidetu zuen, Betiereko Jainkoaren parte gisa hartuta.
Liburuak eta literatura
Kodizea (codex), I. mendean Erromatar Inperioa n agertu zena, orokortu zen eta volumen-a ordeztu zuen, lanerako zaila zen biribilkia. Liburua objektu praktiko bihurtu da, garraiatzeko eta gordetzeko erraza, pertsona bakar batek irakurtzeko modukoa. Baina objektu garestia izaten jarraitzen du, nahiz eta zirkulazioan dauden bolumenen kopurua nabarmen handitzen den. Pergamino aren erabilera, sendoagoa baina garestiagoa, papiro aren kontura zabaltzen da. Bolumena (volumen) kodizera pasatzeak, batzuetan oso tamaina txikikoak, kontsultatzen ez diren testu zaharren kopuru txiki bat galtzea dakar. Idatziak gizartean duen lekua gero eta garrantzitsuagoa da. Zuzenbidearen esparruan, Teodosio rena eta Justiniano rena bezalako kode handiek eta IV. eta V. mendeetako jurisprudentzien konpilazioek are gehiago indartzen dute legeen zilegitasuna. Kristautasuna liburuaren erlijio bat dela esaten da, erlijio tradizionalen aurkakoa. Poltsikoko liburuaren erlijio bihurtuko da. Irakurketa isilak pentsamendua barneratzeko modu bat sorrarazten du eta, beraz, espiritualtasun berri bat sortzen du.
Garaiko literatura funtsean kristaua da, ezagutzen edo iristen zaizkigun testuen artean behintzat. Garaiko espiritu handi batzuen korrespondentziak, oso ondo kontserbatuta, Antzinate berantiarreko pentsamoldeak zehatz-mehatz ezagutzeko aukera ematen du. Grekoz, Libanio k 1544 gutun utzi zituen eta Juan Krisostomo k, 236. Latinez, Simako ren 900 karta daude, Agustin en 225, Sidonio Apolinar ren 146, Gregorio Handia ren 850. Erretorika grekoa Elizaren Guraso ek erabiltzen dute, sermoiak idazteko, testu santuak azaltzeko edo kristauak ez direnak konbentzitzeko. Hagiografia biderkatu egiten da. Santuen bizitza Suetonio edo Plutarko ren modura kontatzen den bitartean, santuen kristau-bertuteetan jartzen du arreta, irakurlearentzat adibide izateko. VI. eta VII. mendeetan, genero hagiografikoak mirarien narrazioak biderkatzen ditu, eredu morala emateko. Ez da harritzekoa Antzinate berantiarreko obra nagusia erlijio lana izatea, Agustin Hiponakoa ren Jainkoaren Hiria obra da, 423. urtean bukatua. Autoreak maisutasunez erantzuten die 410. urteko Erromako arpilaketa kristauei leporatzen zieten kristautasunaren aurkakoei. Bi hirien teorian, Erroma, beraz, hiri lurtarra delako ideia garatzen du. Kristauen hiria heriotzaren ondoren zain duten Jainkoaren erresuma da. Beraz, ez dute beren kristau-fedea Erromaren existentziarekin lotu behar, nahiz eta leialki Inperioari zerbitzatu behar izan. Erdi Aroko mendebaldean, XVII. mendean, Jainkoaren Hiriak funtsezko eginkizuna izango du.
Arteak
Aloïs Riegl-en eta Heinrich Wölfflin-en lanetatik, arte erromatar berantiarrek, luzaroan dekadentetzat jo izan zirenak, Goi Inperioa ren duintasuna berreskuratu zuten. Garaiaren lehen ezaugarria da ez dagoela arte bat, baizik eta eskualdeen eta mendeen araberako estilo ezberdinak daudela. Bigarren ezaugarria da, kristautasunak gero eta eragin handiagoa izan arren, ez dagoela arte paleokristau espezifikorik. Gaiak kristauak dira benetan, baina formak eta teknikak antzinako artearenak dira oro har. Arte koptoa, adibidez, egiptoar indigenena edo asimilatuena da, bai paganoena bai kristauena. Normalean, VI. mendetik aurrera baino ez dira kristauak.
Kodizea ren garapenak kaligrafia rena dakar. Mosaikoa, etxe aberatsak apaintzen zituena, horma-artea bihurtzen da IV. mendetik aurrera eliza eta baptisterio etan. Erromako Santa Konstantza Basilika, baina batez ere Classeko San Apollinar Basilika eta Justinianoren garaian eraikitako Ravenna ko Ortodoxoen Bataiategia dira adibide ezagunenak. Behe-erliebea k ordezkatzen du batez ere eskultura. Gehien bat sarkofago etan egoten dira. Noble aberatsek aberastasun artistiko handia dute.
Gata Cattana
Askotan erabilitako gaiak Andaluziako kultura, Antzinaroko mitologia eta arrazoi historikoak, bereziki kultura klasikoa eta antzinako Egipto izan ziren. Gata Cattanaren erreferente nagusienak poesia, filosofia, saiakera, narratiba eta masen kultura ziren. Bere abestien aniztasuna materialismo dialektikoa, Andaluziako politika-kultura eta globalizazioarekin oso kritrika zorrotzak, introspekzioa, existentzialismoa etab.
2023. urtean 'Eterna ' dokumentalak omendu du.
Diskografia
2017an, Madrilen Banzai diskoa aurkezten ari zenean, hil baino aste batzuk lehenago, diskoaren izenburuaren esanahia azaldu zuen: japonierazko jatorriko hitza, oihu japoniar bat da, samuraiek borroka egin baino lehen hau irabazteko edo hau eta gero, hau galdu ondoren, haien buruaz beste egiteko oihukatzen zutena. Berarentzat, inflexio-puntua izan zen diskoa sortzeko eta argia ikusteko momenturako.
2018ko MIN sarietan, Gatta Cattanaren Banzai (bere azken diskoa izan zena) eta izen bereko abestiak hiru sari jaso zituen: album hoberena, urteko abestia, eta hiriko musika album onena. Gainera, 2018an ere, Madrilgo Rey Juan Carlos Unibertsitatean, kazetaritza eta zientzia politikoen ikasle batzuk Lisístrata izeneko emakumeen protesten aldeko aldizkaria sortu dute.
Marina Mathey
Marina de Andrade Martins (Americana, 1993ko martxoaren 25a), ezagunagoa Marina Mathey izen artistikoaz, brasildar aktorea, film-zuzendaria eta abeslaria da.
Laurel (Montana)
Laurel Montanako hiri bat da. Yellowstone konderrian kokatua dago. 2010ean 6,718 biztanle zituen, 5.55 kilometro koadrotan banatuta.
Bertel Thorvaldsen
Bertel Thorvaldsen (Kopenhage, 1770eko azaroaren 19a1768 edo 1770 - Kopenhage, 1844ko martxoaren 24a) daniar eskultorea izan zen.
Menzies gaztelua
Menzies gaztelua, Castle Menzies, Eskoziako Ween herrian dagoen gaztelu bat da, Aberfeldy udalerritik hurbol, Eskoziako Lur Garaiak eta Perth eta Kinross lurraldean.
XVI. mendean Menzies klanak aurrez bertan zegoen eta 1502an suntsitutako aintzinako gaztelutik hurbil, geroztik klan horretako gotorlekua izan da.
Taisuke Konno
Taisuke Konno (今野 太祐, 1992ko abenduaren 18a - ) Japoniako futbolaria da.
Josef Fischer
Josef Fischer (Neukirchen beim Heiligen Blut, Bavaria, 1865ko urtarrilaren 20a - Munich, 1953ko martxoaren 3a) errepideko txirrindulari alemaniarra izan zen. 1896an Paris-Roubaix lasterketaren lehenbiziko edizioa irabazi zuen, Charles Meyer bigarrenari hogeita bost minutu eta Maurice Garin hirugarrenari hogeita zortzi minutu kenduz. 1900eko edizioan bigarrena izan zen.
Frantziako Tourrean behin parte hartu zuen, 1903an, eta hamabostgarren amaitu zuen.
Granatellus pelzelni
Granatellus pelzelni Granatellus generoko animalia da. Hegaztien barruko Cardinalidae familian sailkatua dago.
Saitō Dōsan
Saitō Dōsan (斎藤 道三) Japoniako historiako Sengoku aroan, boterera dramatikoki igo zen eta modu berean erori zen daimyo japoniar bat izan zen. Gainera, Minoko Sugea (美濃の蝮) bezala ezagutua izan zen bere taktika militarrengatik.
Biografia
Jatorrian, Yamashiro probintziako (gaur egun Kioto prefetura) merkatari garrantzitsu bat izan zen, eta bere boterea eta eragina, Mino probintziako Toki Yorinari daimyoaren basailu bihurtzeko erabili zituen. Dosanek, domeinu horretan, ezegonkortasun orokorra sorarazi zuen, eta, beraz, Yorinarik bere ohaidea eman zion, hala asetuko zelakoan. Halako batean, probintziako magistratu izendatua izatea lortu zuen, eta Gifuko gazteluan ezarri zen. Lortutako bere boterea eta aberastasuna erabiliz, Tokiren aurkako estatu kolpe baten buru izan zen 1542an, bere burua daimyo bezala aldarrikatuz. Toki Yorinari, Oda Nobuhiderekin aliatu zen, baina Kanōguchiko guduan garaituak izan ziren, 1547an, eta Dosanek ospea lortu zuen herrialde osoan. Oda Nobuhidek, berarekin bakeak egin zituen, eta bere seme Oda Nobunaga eta Dosanen alaba Nohimeren artean ezkontza bat adostu zuen, hala, etsaitasunak amaitzeko asmoz.
Bertel Thorvaldsen
Biografia
Albert Thorvaldsen Kopenhagen jaio zen, 1770ean (1768an aditu batzuen arabera), eta hango Arte Akademian egin zituen lehen ikasketak. Erromara joan zen gero ikastera, eta han bizi izan zen 1797-1819 urteetan, Antonio Canova eskultorearekin batera. Thorvaldsen eskultoreak arrakasta handia izan zuen Europan, ia Canovaren parekotzat zeukaten, eskultura jende askorentzat artegintzaren adierazpiderik gorena zen garaian. Eskultura neoklasikoko artistarik aipagarrienetako bat izan zen.
Saitō Dōsan
Erorketa
Saitō Yoshitatsuk, Dosanen adopziozko semea zena, Dosanen aurkako estatu kolpe baten buru izan zen 1556an. Berea baino armada handiago batekin, Nagaragawako guduan garaitua izan zen, bertan erahila izan zelarik 1556ko maiatzak 28an.
Ezizenak
Saito Dosan, ezizen ugari izateagatik eta etengabe izenez aldatzeagatik zen ospetsua. Bere bizitzan zehar erabili zituen izen batzuk, honako hauek dira: Minemaru (峰丸), Horenbo (法蓮坊), Matsunami Shogoro (松浪庄五郎), Nishimura Kankuro Masatoshi (西村勘九郎正利), Shinkurō (新九郎), Nagai Norihide (長井規秀) eta Saitō Sakondayu Toshimasa (斎藤左近大夫利政).
L'Amant d'un jour
L'Amant d'un jour 2017ko Philippe Garrel frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da. Lan honekin, La Jalousie (2013) eta L'Ombre des femmes (2015) filmekin abiaturiko zikloari jarraitu zion Philippe Garrelek: maitasunaren ikuspegiak, zuri-beltzean.
Sinopsia
Jeannek 23 urte ditu, eta aitaren etxera itzuliko da bizitzera, bikotekideak utzi egin baitu. Aita Filosofia irakaslea da, eta ikasle batekin dago katramilatuta. Beraz, aita etxe horretan 23 urteko neska batekin bizi dela aurkituko du Jeannek. Egoera aldrebesa emango du hasieran, baina, luze gabe, bi emakume gazteak elkar ulertuko dute azkar.
Bernhard Langer
Bernhard Langer (Anhausen, gaur egun Diedorf, Bavaria, 1957ko abuztuaren 27a) alemaniar golflari ohi bat da. 1986an kirol honetako sailkapenaren lehen postuan ezarri zen eta 1980ko hamarkada eta 1990eko hamarkadan munduko golflari onenetakoa izan zen.
Bhavnagar barrutia
Bhavnagar barrutia Indiako barruti bat da, Gujarat estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Bertel Thorvaldsen
Biografia
Berehala egin zen ospetsu Jason eskulturarekin (1803), eta ondoren egin zituen Maitasuna eta Psikis (1816), Hebes (1816) eta Ganimedes eta arranoa (1817) lanekin. 1821-1840. urteetan Kopenhageko katedraleko lanen zuzendari izan zen. Oso ospetsua da bertako Kristoren irudia. Ia Europa osoan zehar bidaiatu zen, eta haren obrarik aipagarrienak Varsovian (Koperniko, Jose Poniatowski), Mainzen (Gutenberg), Stuttgart (Schiller) eta Erroman (Pio VII.aren hileta-monumentua) daude ikusgai. Kopenhagen eskultorearen omenezko museoa dago.
Bhavnagar barrutia
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Bertel Thorvaldsen
Thorvaldsenen estiloa
Antzinateko artea eta Mediterraneo aldeko tradizioa Europako iparraldera ekarri nahi izan zuen, eta antzinako arte horretan oinarriturik daniar arte bat sortu. Sen handiko eskultorea zen, eta horregatik Municheko Gliptotekan gordeak zeuden Eginako Atenaren tenpluko frontoiak eta eskultura arkaikoak zaharberritzeko ardura eman zioten. Thorvaldsenek eskulturetan erabili zituen gaiak Canovarenen antz handia dute, baina oso bestelako moduan lantzen zituen, arkaismoaren oso zalea baitzen eta zorrotza orobat arkaismoaren desbideratze ororekiko.
Sakonera gutxiko erliebea, estatuak eta hil-oroitarriak egin zituen, eta estetika eta estilo neoklasikoaren jarraibideak moldatu zituen arte kristau berritu bat egin nahiaren eraginez; hortaz, haren estiloa hotza zen eta zorrotza, eta harengan biltzen da Europako eskultura neoklasikoaren joerarik garbizaleena. Haren lan gehienak Kopenhageko Thorvaldsen Museoan daude gordeak.
Gonatodes lichenosus
Gonatodes lichenosus Gonatodes generoko animalia da. Narrastien barruko Sphaerodactylidae familian sailkatuta dago.
Costa Vescovato
Costa Vescovato Italiako udalerri bat da. Alessandriako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Costa Vescovatok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Joseph Ilharreguy
Joseph Ilharreguy (Oloroe-Donamaria, 1978ko urriaren 11) frantziar errugbilari ohia da, uztartze-erdilari postuan jokatzen duena.
Biografia
Oloroe-Donamarian jaio eta Mauleko SA Mauléonais taldeko harrobian hasi zen jokatzen eta 1993an egin zuen debuta talde nagusiarekin. 2000 eta 2002 artean Stade Toulousain eta Biarritz Olympique taldeekin Europako Kopako lau partida jokatu zituen. Tolosarrekin bi entsegu egin zituen, bata Saracensen aurka eta bestea Cardiffen aurka.
Hurrengo urteetan hainbat taldetan jokatu zuen eta jokalari ibilbidea Barkoxen amaitu zuen, Mauleren ondoan.
2012an Avenir de Barcuseko entretnatzailea izan zen bost urtea eta 2017tik aurrera Boucau Tarnos Stade (Bokale (Lapurdi)) taldea entrenatzen du.
Cáceres
Cáceres (Caçris) Espainiako mendebaldean eta Extremadurako erdialdean dagoen hiria da, eta baita izen bereko probintziaren hiriburua ere.
Hiriak 93.131 biztanle zituen 2009 urtean. Extremadurako bigarren udalerririk populatuena da, Badajozen atzetik eta Méridaren aurretik.
Azalerari dagokionez, Espainiako udalerririk handiena da.
Ondarea
Cáceres hiriko ondare historiko eta artistikoa Europako garrantzitsuenetariko bat da. Europako Kontseiluak 1968an Europako hirugarren multzo historikoa izendatu zuen, Praga eta Tallinn ondoren. 1986tik Unescok Gizateriaren ondarea bezala onartu zuen.
Auzoak
Hiriak honako auzoak ditu:
NGC 293
NGC 293 galaxia espiral bat da, Cetus konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
Esther Garrel
Esther Garrel ( ahoskatua; Paris, ) frantziar aktorea da, zineman aritutakoa.
Koichi Oita
Koichi Oita (japonieraz: 種田 孝一, 1914ko apirilaren 9a - 1996ko irailaren 11) Japoniako futbolaria izan zen.
Hegagorri
Hegagorria edo kardinala (Cardinalis cardinalis) Cardinalis generoko animalia da. Hegaztien barruko Cardinalidae familian sailkatua dago.
Kutch barrutia
Kutch barrutia Indiako barruti bat da, Gujarat estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Mayfair Witches
Anne Rice's Mayfair Witches, edo soilik Mayfair Witches, estatubatuar telesail dramatikoa da,  Esta Spaldingek eta Michelle Ashfordek AMCrako sortua.
Sinopsia
Rowan Mayfair protagonista neurokirurgialari gazte eta intuitibo bat da. Sorgin familia bateko oinordekoa dela jakitean, bere botere berriak ezagutu eta bere senideak belaunaldiz belaunaldi jazarri duen presentzia ilun bati egin beharko dio aurre.
Lavina (Montana)
Lavina Montanako herri bat da. Golden Valley konderrian kokatua dago. 2010ean 187 biztanle zituen, 2.59 kilometro koadrotan banatuta.
FCR Duisburg
FCR Duisburg (izen osoa Fußballclub Rumeln 2001 Duisburg) Duisburg hiriko emakumezkoen futbol taldea izan zen. Alemaniako talde indartsua izateaz gain UEFA Emakumezkoen Txapeldunen Liga ere irabazi zuen.
Historia
1977an FC Rumeln-Kaldenhausen taldearen barneko atal bat izan zen baina 2001ean talde independentea sortu zuten, 2000 urtean Alemaniako liga irabazi ondoren; Fußballclub Rumeln 2001 Duisburg. Beste ñligari irabazi ez arren zortzi aldiz lortu zuen bigarren postua. Hiru kopa ere eskuratu zituen.
Garaipen handiena 2009an lortu zuen, UEFA Emakumezkoen Txapeldunen Liga. Zvezda 2005 Perm talde errusiarra garaitu zuen finalean, etxean 6-0 irabazi eta kanpoan 1-1 berdinduta.
2012an diru arazo larriak izan zituen eta irautea lortu bazuen ere 2014 urtean MSV Duisburg taldeak xurgatu zuen.
Japalura variegata
Japalura yunnanensis Japalura generoko animalia da. Narrastien barruko Agamidae familian sailkatuta dago.
Iniistius aneitensis
Iniistius aneitensis Iniistius generoko animalia da. Arrainen barruko Labridae familian sailkatzen da.
Saint-Gal
Biztanleria
2007an Saint-Gal udalerrian erroldatutako biztanleak 104 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
NGC 296
NGC 296 galaxia espiral bat da, Pisces konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Saint-Gal
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 59 ziren, horien artean 36 aktiboak ziren eta 23 inaktiboak ziren. 36 pertsona aktiboetatik 33 lanean zeuden (17 gizon eta 16 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 23 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa batena zen.
2000. urtean Saint-Gal udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kotaro Kawasato
Kotaro Kawasato (川里 光太郎, 1988ko ekainaren 10a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Ryukyu.
Japalura micangshanensis
Japalura micangshanensis Japalura generoko animalia da. Narrastien barruko Agamidae familian sailkatuta dago.
Ryuji Saito
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Ryukyu.
Jacques Cousteau plaza (Donostia)
Jacques Cousteau plaza Donostia hiriko plaza bat da. Donostiako Aquariumaren gainaldean kokatzen da, Pasealeku Berria hasten den tokian hain zuzen ere. Izena Jacques Cousteau frantziar ozeanografo ospetsuaren omenez darama.
Bronkiolitis
Bronkiolitis arnasketan agertzen den eritasun larria da; bronkioetako eta bronkioloetako hormetako hantura du ezaugarri nagusi. 6 hilabete baino gutxiagoko haurrengan eta zaharrengan azaltzen da batez ere.
Bronkiolitisaren sortzaile nagusia birus bat da (normalean koronabirus, arnas birus sintzitial edo Paramyxoviridae).
Burdingintza
Burdingintza edo siderurgia burdina eta honen aleazioen metalurgia da.