cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Les Plus Grands Belges
11etatik ehunera
19. André Vésale
20. Adolphe Sax
21. Rubens
22. Philippe Geluck
23. Zénobe Gramme
24. Raymond Goethals
25. Luc et Jean-Pierre Dardenne
26. Annie Cordy
27. Marguerite Yourcenar
28. Amélie Nothomb
30. André Grétry
31. Jacky Ickx
33. Peyo
34. Salvatore Adamo
35. Maurice Grevisse
37. Jules Bordet
38. Leopoldo I.a Belgikakoa
39. Stéphane Steeman
40. Eugène Ysaÿe
41. John Cockerill
43. Émilie Dequenne
44. Toots Thielemans
45. Maurice Carême
46. Haroun Tazieff
47. Gerardus Mercator
48. Edith Cavell
49. Fabiola Mora y Aragón
50. Ambiorix
51. Pierre Rapsat
52. Albert Frère
53. Christine Ockrent
54. Gerard Mortier
55. Paul Delvaux
56. Olivier Strelli
57. Jules Delhaize
58. Pieter Bruegel Zaharra
59. César Franck
60. Franco Dragone
61. Jaco Van Dormael
62. André Delvaux
63. Jules Destrée
64. Elisabet Bavariakoa, Belgikako erregina
65. Christiane Lenain
66. Kim Clijsters
67. Émile Verhaeren
68. Astrid Belgikakoa
69. Gérard Corbiau
70. Dominique Pire
71. Jean-Michel Folon
Donibane Lohizuneko merkatua
Donibane Lohizuneko merkatua Lapurdiko Donibane Lohizune udalerrian dagoen merkatu bat da.
Les Plus Grands Belges
11etatik ehunera
72. Ilya Prigogine
Donibane Lohizuneko merkatua
Kokalekua
Victor Hugo bulebarraren 18. Bis zenbakian dago.
Jasokundeko Andre Mariaren eliza (Irunberri)
Jasokundeko Andre Mariaren eliza Irunberri udalerrian XIV. mendeko kristiau eliza bat da.
Donibane Lohizuneko merkatua
Ordutegia
Egunero goizez irekia egon ohi da, aldiz, eraikinaren inguruan astearte eta ostiral goizetan azoka ospatzen da.
Les Plus Grands Belges
11etatik ehunera
73. Pierre Bartholomée
Jasokundeko Andre Mariaren eliza (Irunberri)
Eraikina
XIV. mendean eraikitako gurutze latindar oinplanoa duen tenplua da, bost ataleko nabe bakarra, gurutzadura zabala eta goiburu pentagonala ditu.
Donibane Lohizuneko merkatua
Merkatua
Ipar Euskal Herriko gastronomiako usadiozko jakiak salgai daude: Baionako xingarra, Ezpeletako piperra, Euskal biskotxa edo pastiza, Irulegiko arnoa, ardi gasna, Itsasuko gereziak, etab.
Les Plus Grands Belges
11etatik ehunera
74. Lise Thiry
Jasokundeko Andre Mariaren eliza (Irunberri)
Eraikina
Erretaula nagusia neurri handitakoa da, bere iruditegi barrokoan XVI. mendean Pedro Moret eta Frai Juan Beauvesekoak egin eta Juan Landak margotutako eskultura eta erliebeak daude. Erdigunea dagoen Jasokundearen egur-taila nabarmentzekoa da.
Les Plus Grands Belges
11etatik ehunera
75. Jules Bastin
Jasokundeko Andre Mariaren eliza (Irunberri)
Eraikina
Gurutzadurako hormetan Irunberriko Juan de la Hera eskulturgilearen bi erretaula erromaniko daude. Bere arkitektura multzoak antzekotasuna gordetzen du, bankua, bi gorputz eta ganberarekin. Gurutzaduraren alboko hormetan bi erretaula erromaniko bikain daude. Nabean, sarbideko ate aurrean, San Adriango baselizatik ekarritako XIV. mendeko gurutze gotiko bat dago. Epistolako horman Pedro Moreten estilotik hurbil dagoen XVI. mendeko erretaula txiki bat dago. Santa Katalinaren erretaula Juan Uitzi irunberriak egina dela uste da, eta bertan dagoen taila eta zati polikromatu bakarra Juan Landak.
Kanpoaldean, dorrea elizaren oinetan altxatzen da, denera bloke prismatiko handi bat osatuz.
Les Plus Grands Belges
11etatik ehunera
76. Django Reinhardt
77. Henri Vernes
78. Georges Lemaître
79. Morris idazlea
80. Maurice Maeterlinck
81. Filipe Belgikakoa
82. Paul Vanden Boeynants
83. Arno
84. Elvis Pompilio
85. Gabrielle Petit
86. Jean-Joseph Charlier
87. Émile Vandervelde
89. Gaston Eyskens
90. Godfried Danneels
91. James Ensor
92. André Renard
93. François Bovesse
94. Pierre Kroll
95. Arlette Vincent
97. Paule Herreman
98. Edgar P. Jacobs
99. Jean Neuhaus
100. Jean Roba, Roba
Supercell
Supercell bideo-joko ak egiten dituen finlandiar enpresa bat da, oso ezaguna bere joku gehienek eduki duten oihartzun eta arraskastarengatik. Guztira, Supercell-ek 5 joko ditu. Joko horiek Brawl Stars, Clash Of Clans, Clash Royale, Hay Day eta Boom Beach dira.
2012an beraien lehen bi bideo-jokoak atera zituzten, lehenik Hay Day eta geroago Clash Of Clans. 2014an Boom Beach estreinatu zuten eta bere azken bi jokoak Clash Royale (2016) eta Brawl Stars (2017-2018) izan dira oraingoz.
Zurriola ikastola
Sorrera eta historia
Zurriola Ikastola 1968. urtean sortu zen Grosen, Elbira Zipitriak euskara eta pedagogia berriak eskolan sartzeko sortu zuen mugimenduaren barruan. Frankismo garaian euskara eta eskola publikoa zeharo baztertuta zeudenean Zipitriaren eskutik ideia berritzaileak azaldu diren alternatiba arrakastatsu bat sortzeko: ikasle guztiengan sinistea, eleaniztasunaren garrantzia, ikasketa prozesuan haurren protagonismoa bermatu beharra zen.
2008an Zurriola Ikastolak eta Barandiaran Lizeoak bat egin zuten, eta Zurriola Ikastola izena hartu zuten izena bientzat.
2021ean Donostiako udalak Hiritar merezimenduaren domina eman zion Zurriola Antzerki Eskolari antzerki-mundua bultzatu, antzerkiarekiko zaletasuna zabaldu eta euskarazko edukiak indartzen egindako lanagatik.
Arconcey
Biztanleria
2007an Arconcey udalerrian erroldatutako biztanleak 187 ziren. Familiak 68 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (17 bakarrik bizi ziren gizonak eta 7 bakarrik bizi ziren emakumeak), 17 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 3 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 117 etxebizitza zeuden, 78 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 32 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 117etxeak ziren. 78 etxebizitza nagusietatik 66 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 5 etxek bi zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 17 etxek lau zituzten eta 42 etxek bost zituzten. 60 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 37 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 33 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 116 ziren, horien artean 86 aktiboak ziren eta 30 inaktiboak ziren. 86 pertsona aktiboetatik 83 lanean zeuden (45 gizon eta 38 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 30 pertsona inaktiboetatik 17 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Arconcey udalerrian 89 unitate fiskal zeuden, 207 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.302 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2000. urtean Arconcey udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.742 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Merishausen
Merishausen Suitzako udalerria da. Schaffhausen kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Psycho (1960ko filma)
Psycho (euskaraz Psikosia) 1960ko Alfred Hitchcock ingeles zinema zuzendariaren beldurrezko filma bat da. Robert Bloch idazlearen Psycho eleberrian oinarritua dago. [Anthony Perkins]], Janet Leigh, Vera Miles, John Gavin eta Martin Balsam aktoreek antzeztu zuten. Zuri-beltzean filmatua izan zen.
Filma lau Oscar Sarietarako izendatua egon zen.
Psycho II (1983), Psycho III (1986), Bates Motel (1987), Psycho IV: The Beginning (1990) eta Psycho (1998) jarraipenak dauzka.
Argumentua
AEBtako Phoenix hiriko hotel batean Marion Crane idazkaria (Janet Leigh) eta Sam Loomis (John Gavin) maitaleek eztabaida latz bat dute, gizona diruz gaizki dabil, hori bere emazteari hilabetero diru-zorra kitatzeko eta maitaleak ezkontzeko arazo larria delarik. Idazkari gaztea erabat etsiturik bere enpresan lapurreta egin eta hiritik ihes egingo du.
Ordu luzez noraezean gidatzen ibili ondoren, topatzen duen lehenbiziko lekuan gelditu eta atseden hartzea erabakitzen du: Norman Bates izeneko gazte lotsati baten abetzakoa den errepide ondoko ostatua. Ostatuak nahiz Norman (Anthony Perkins) eta bere ama bizi diren aldameneko etxaldeak itxuraz arrunta eta lasaia dirudite, baina gauzak ez dira diruditena.
Bletterans
Bletterans Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bletterans udalerrian erroldatutako biztanleak 1.392 ziren. Familiak 744 ziren, horien artean 374 pertsona bakarrekoak ziren (165 bakarrik bizi ziren gizonak eta 209 bakarrik bizi ziren emakumeak), 225 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 106 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 39 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Gagata sexualis
Gagata sexualis Gagata generoko animalia da. Arrainen barruko Sisoridae familian sailkatzen da.
Bletterans
Etxebizitza
2007an 817 etxebizitza zeuden, 746 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 29 bigarren erresidentzia ziren eta 42 hutsik zeuden. 393 etxeak ziren eta 361 apartamentuak ziren. 746 etxebizitza nagusietatik 302 bere jabearen bizilekua ziren, 423 alokairuan okupaturik zeuden eta 21 doan lagata zeuden; 104 etxek gela bat zuten, 100 etxek bi zituzten, 159 etxek hiru zituzten, 184 etxek lau zituzten eta 199 etxek bost zituzten. 500 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 340 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 199 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 828 ziren, horien artean 635 aktiboak ziren eta 193 inaktiboak ziren. 635 pertsona aktiboetatik 565 lanean zeuden (310 gizon eta 255 emakume) eta 70 langabezian zeuden (39 gizon eta 31 emakume). 193 pertsona inaktiboetatik 78 erretiraturik zeuden, 37 ikasten zeuden eta 78 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bletterans udalerrian 715 unitate fiskal zeuden, 1.319 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.135 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 198 komertzioetatik, 5 janari enpresak ziren, 8 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 21 eraikuntza enpresak ziren, 64 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 8 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 10 finantziazio enpresak ziren, 9 higiezinen enpresak ziren, 17 zerbitzu enpresak ziren, 32 administrazio publikoko enpresak ziren eta 16 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 56 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 4 banku bulegoak, 2 funerariak, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 2 igeltseroak, 4 margolariak, 6 zurginak, 2 iturginak, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 6 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 6 jatetxeak, 6 higiezinen agentziak eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 39 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 4 okindegiak, 1 harategi zen, 1 kongelatu-denda zen, 2 liburu dendak, 8 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 3 zapata-dendak, 1 elektrotresna denda zen, 4 altzari dendak, 1 kirol-denda zen, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 1 drogeria zen, 2 bitxi-dendak eta 5 lore-dendak ziren.
2000. urtean Bletterans udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an osasun-zentro 1, 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Bletterans udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 354 ikaslekin.
Amphisbaena caudalis
Amphisbaena caudalis Amphisbaena generoko animalia da. Narrastien barruko Amphisbaenidae familian sailkatuta dago.
San Esteban eliza (Janaritz)
San Esteban eliza Lizoainibarko Janaritz lekuan Erdi Aroko kristiau eliza bat da.
Eraikina
Eraikin apala da, zaharberritu beharrekoa, Erdi Arokoa izan daitekeena, portadak adierazten duen bezala. Habearte bakarra, burualde karratua eta sakristia ditu atxikita kapera nagusiaren eskuinaldean. Epistolaren aldeko horman irekitzen den atea erdi-puntuko arkukoa da, giltzarrian Cristorum duela, eta moldura batek markoztatzen du. Moldura horren abioak, inpostaren gainetik, giza buruen tailuz apaintzen dira.
Esparrua teilatu lauz estalita dago. Altzarien artean, gurutziltzatu baten irudia nabarmendu behar da, tamaina ertainekoa eta polikromia modernoa, formalki klasikoa, horma bati atxikita.
Shikotsu-Tōya Parke Nazionala
Shikotsu-Tōya Parke Nazionala (支笏洞爺国立公園) Japoniako Hokkaido uhartearen hegoaldean dagoen Parke Nazionala bat da, Iburi eta Ishikari suprefeturen artean. 1949an ezarri zen.
Geografia
Shikotsu eta Tōya aintzira bolkanikoek ematen diote izena baina gaur egun bost eremutan banaturik dago.
Johann Gottfried Herder
Bizitza
Königsbergeko Unibertsitatean ikasi zuen eta Kanten ikaslea izan zen, gero maisuaren ideietatik aldendu bazen ere. Ministro protestante egin zen. Frantziara egindako bidaian entziklopedistak ezagutu zituen (1764). Mintzairaren eta literaturaren inguruko gogoeta eginik, herriaren sena goretsi eta literatura nazional baten premia azaldu zuen. Ideia horiek eragin garbia izan zuten Goetherengan eta Sturm und Drang mugimenduaren eraketan. Volkslieder (1778-1779, «Europako herri kantak») bildu, itzuli eta argitaratu zituen.
Filosofia historiko alemaniarrari hasiera eman zion bere idazlan kritikoetan. Bertan, giza zibilizazio-motak ikertzen ditu, herrietako hizkuntzak eta kulturak, ingurumenaren eta testuinguru historikoaren arabera aztertuta: Abhandlung über den Ursprung der Sprache (1770, «Hizkuntzaren jatorriari buruzko tratatua»); Ideen zur Philosophie der Geschichte der Menschheit (1784-1791, «Gizadiaren historiaren filosofiari buruzko ideiak»); Älteste Urkunde des Menschengeschlechts (1793-1798, «Gizadiaren aurrerapen ari buruzko gutunak»)
Balinhac
Balinhac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn eta Garona departamenduan dago, Midi-Pyrénées eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Balignac udalerrian erroldatutako biztanleak 26 ziren. Familiak 12 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 16 etxebizitza zeuden, 11 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 16etxeak ziren. 11 etxebizitza nagusietatik 9 bere jabearen bizilekua ziren, 1 alokairuan okupaturik zegoen eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek hitu gela zituzten, 7 etxek lau zituzten eta 2 etxek bost zituzten. 8 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 3 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 4 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 10 ziren, horien artean 9 aktiboak ziren eta1 inaktiboa zen. 9 pertsona aktiboetatik 8 lanean zeuden (4 gizon eta 4 emakume) eta 1 langabezian (1 gizon). Pertsona inaktibo bakarra "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zegoen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen eta 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen.
2000. urtean Balignac udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden, 207 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Orange konderria (Texas)
Orange konderria (Orange County) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Orange da. 2010eko zentsuaren arabera 81,837 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Orange konderriak 98,298 kilometro koadro ditu. Horietatik 11,878 ura dira. Beste 8,642 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 83,25 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 81,837 pertsonetatik 72,661 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 4,766 dira. 6,922 beltzak edo afroamerikarrak. 340 amerikar natiboak ziren eta 38 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 797 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 73 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1,006 pertsonek kokatzen zuten.
Abu al-Hasan al-Ashari
Abu al-Hasan al-Ashari (أبو الحسن الأشعري; 874, Basora - 936, Bagdad) islamiar teologoa izan zen.
Eskolastika ortodoxoaren sortzailea izan zen. Mutazailiarren arrazionalismoaren eta sunniten fideismoaren artean kokaturik, ortodoxiaren oinarrien alde egin zuen. Jainkoaren transzendentzia, Jainkoaren dohainen errealitate direla, dohain horiek esentzia ez bezalakoak izaki, eta Jainkoak ongiaren eta gaizkiaren gainean erantzukizun zuzena duela baieztatu zuen. Haren dotrinaren arabera, Korana Jainkoaren betiereko hitza da, hasierarik eta amaierarik gabea.
Beren Gondorrekoa
Beren Gondorrekoa, Tolkienen legendariumean eta Eraztunen Jaunaren eranskinetan, Gondorreko hemeretzigarren seneskal erregeordea izan zen, Egalmothen semea. Minas Tirithen jaio zen, Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2655ean.
Bere aitaren oinordeko bihurtu zen 2743. urtean. Bere agintaldian gertatu zen Umbarreko Kortsarioen erasoa Gondorreko hegoaldeko kostaldeari. Hiru flota handirekin, hegoalde guztia suntsitu zuten, Lefnui eta Isen ibaietatik sartzeraino, azken honetatik, Rohan hartu zuten Dunledinarrei laguntza bidali zien.
2758-2759ko Negu Luzeak, Helm Burdin Eskuri laguntza bidaltzea zaildu zuen, gainera, bere armada gehiena, hegoaldean borrokan ari zelako, bere seme Beregonden agindupean. Baina, udaberria iristean, Kortsarioak garaituak izan ziren, eta berehala bidali zien laguntza Rohirrimei, Rohan lurraldea etsaiz garbitzen lagunduz.
Beharbada, Rohirrimak, Negu Luzetik eta inbasiotik oso poliki oneratu zirelako edo Dunledinarrengan, arrisku bizi bat ikusten zuelako, Berenek, Isengarden giltzak eman zizkion Sarumani, eta azti zuria, ordutik, Orthancen bizi izan zen.
Anthony Mann
Biografia
Emil Anton Bundsmann San Diegon, Kalifornian, jaio zen 1906ko ekainaren 30ean. Aita Emile Theodore Bundsmann austriar etorkina zen eta ama, berriz, Bertha Waxelbaum (jatorrizko abizena Weichselbaum zuen), Georgiako Macon hiriko judutar familia batekoa.
Anthony Mannek bere aktore ibilbidea New Yorken hasi zuen, Off-Broadwayko sala txikietan. 1938an Hollywoodera joan zen eta 1942rako zuzendari laguntzaile bilakatu zen.
Lehenengo filma Moonlight in Havana (1942) izan zen. Zinema beltz klasikoan nabarmendu zen, He Walked by Night (1948), Railroaded!, T-Men eta Raw Deal bezalako pelikulekin. Horrela, zinemaren hiriburuan leku bat izatea lortu zuen.
Universal Estudioetan aritu zen garaian, Western generoan ere arrakasta izan zuen, batez ere James Stewartekin elkarlanean egin zituen filmetan, besteak beste, Winchester '73, The Far Country, The Naked Spur, Bend of the River , The Man from Laramie ("Laramieko Gizona") eta Gary Cooperekin egin zuen Man of the West, askorentzat bere maisulana izan zena.
1954an, The Glenn Miller Story musikala egin zuen, Glenn Millerren biografia kontatzen zuen Valentine Davies eta Oscar Brodneyren gidoia. James Stewart eta June Allyson izan zituen protagonista.
1958an, berriz, Erskine Caldwellen izen bereko God's Little Acre egin zuen txuri-beltzean.
1960ko hamarkadan, bi produkzio epiko handitan aritu zen buru-belarri, biak Sofia Lorenekin eta Samuel Bronston errumaniar-estatubatuarrak ekoiztuak: El Cid (1961) eta, batez ere, The Fall of the Roman Empire ("Erromatar Inperioaren Gainbehera", 1964), film iluna eta handia, Marko Aurelio enperadore jakintsuaren erreinaldiren azken urteetan hasi (bere hileta da puntu gorena), eta bere seme Komodoren gainbeheran amaitzen da, berak eragindako nahasmenak Erromatar Inperioaren amaiera eragingo zuelarik bi mende baino gutxiagoan.
1967ko apirilak 29an, bihotzeko batek hil zuen Berlinen. A Dandy in Aspic filma egiten ari zen une hartan eta Laurence Harve protagonistak bukatu zuen.
Filmografia
Hasierako zinema beltza:
James Stewartekin egin zituen Westernak:
Beste hainbat Western:
1960ko hamarkadan:
Hasiera batean, Spartacus (1960) ere hasi zen zuzentzen, baina Stanley Kubrickek hartuko zuen bere lekua.
Community Shield
Football Association Community Shield, iraganean Charity Shield, urtero Ingalaterran Premier Leagueko eta Ingalaterrako Koparen bi talde txapeldunek Wembley estadioan jokatzen duten futbol partidua da. Denboraldi batean Liga nahiz Kopa talde berdinak irabazten badu, talde irabazle horrek Ligan bigarren sailkatu den talde txapeldunordearen aurka jokatzen du.
Nolabaiteko Espainiako Futbol Superkoparen baliokidea da.
Historia
1908an sortua izan zen, eta lehenbiziko partidua Manchester United (profesionalak) eta Queens Park Rangers (amateurrak) taldeek jokatu zuten, manchestertarrek 4-0 irabaziz. Lehenbiziko garaietan ez zen txapelketa oso estimatua, gainera profesional eta amauteurren artean jokatzen zen, partiduak informalki jokatzen ziren baina jokalariak aurrez partidurako gogoz entrenatuz.
Edmondu Simeoni
Edmondu Simeoni (Corti, - Ajaccio, ) mediku eta politikari korsikarra izan zen, korsikar nazionalismoko kide ezaguna.
Biografia
Simeoni 1960ko hamarkadan hasi zen militatzen Korsikaren eskubide politikoen alde, eta 1967an sortu zuen ARC Korsikako Ekintza Erregionalista, Max anaiarekin batera. Historikoak bilakatu diren aldarrikapenei hasiera eman zieten garai horretan: Parisi eskatu zioten irlaren berezitasunak kontuan hartzeko, batez ere kultura eta hizkuntzarekin zerikusia zutenak, arriskuan baitzeuden, besteak beste, administrazioan eta hezkuntzan ez zutelako presentziarik. Baina Frantziako Gobernuak ez zuen jaramonik egin, eta ekintza handiagoak egiteko beharra gailendu zen militanteen artean.
Ezagunena eta mediatikoena 1975eko udan egin zuen ARCk, Alérian, Korsika ekialdean. Abuztuaren 21ean eta 22an, pied-noir baten kobazulo bat okupatu zuten, protesta gisa; horien artean zegoen Simeoni. Bi hildako izan ziren bi aldeen arteko tiroketan —biak poliziak—, eta zauritu bat autonomisten aldean. Ministroen Kontseiluak ARC desegiteko agindu zuen abuztuaren 27an, eta horren ondorioz sortu zen FLNC Korsikako Nazioa Askatzeko Frontea.
Simeoni 1977ko abuztuan atera zen kartzelatik, eta UPC Korsikako Herria Batzeko alderdia sortu zuen. UPCren zerrendetan aurkeztuta sartu zen lehenengoz erakundeetan: 1982an hautatu zuten Korsikako Asanbleako diputatu, eta hurrengo urtean Bastia hiriko kontseilari. Gutxi iraun zuen kontseilari gisa: bihotzekoak eman zion, eta politika uztea erabaki zuen.
Azken urteetan blog batean idatzi zuen Korsikako eta Frantziako politikaz.
Elikadura Antzinako Egipton
Elikadura Antzinako Egipton tenpluen eta hilobien paretetako grabatu eta testuetatik ezagutzen da. Erreferentzia ugari egiten dizkiote janari ofrendei eta beraien jan ohiturei.
Egiptoarren hileta artean, eguneroko bizitzako eszenak irudikatzen dira. Horietatik informazio asko atera da janariarekin zuten erlazioari buruz. Ez dira errezetak aurkitu, baina bai botikak prestatzeko instrukzioak.
Janariak
Elikadura Egipto zaharrean kontserbadorea zen, medio geografikoek baldintzatzen zutelako eta teknologia berrien aurkikuntza eta elikagai berrrien inportazioaren eboluzio geldoaren ondorioz.
Klimak influentziak garrantzitsua zuen: aro aurredinastikoan, desertu zonetan landaredia zegoen eta artzaintza ahalbidetzen zuen horrek. Baina desertifikazioak garrantzi handiagoa eman zion Nilo inguruko lautadari eta bertako nekazaritzari. Oinarrizko elikagaia ogia eta garagardoa (garagarrarekin egina) ziren. Gutxi gorabehera 20 ogi mota aurkitu dira.
Beraien dieta arrain eta haragiarekin (ardia, txerria, hegazti etxekotuak eta beheia) osatzen zen. Haragia eta arraina erre egiten ziren normalean. Arrain preziatuena korrokoi a zen, Niloa zeharkatzen zuen itsas arraina. Arraina ez zen askotan jaten, Seth jainkoaren berraragiztatze gisa hartzen baitzen.
Baratxuria eta tipula, lekaleak (ilarrak, dilista k), barazkiak (aza, pepinoa, uraza, porru a) eta uretako landareak (papiro a, lotoa) ziren elikagai kontsumituenak. Hauetako asko, Niloren uholdeetan bakarrik landatu zitezkeen.
Frutak, nahiko urriak, elitearentzako gordetzen ziren. Erromatarren garaira arte ez zituzten zitrikoak ezagutu. Fruta kontsumituena datilak, mahats a, granada, sandia, meloia eta algarrobo-leka ziren.
Eztia oso garrantzitsua zen, azkenburuko asko osatzen eta erremedio askoren osagaia baitzen.
Edariak
Ardoa aberatsentzako gordetzen zen, luxuzko edaria baitzen Egipton.
Garagardoa denbora askoan izan zen edari nazionala. Ugaria eta merkea zenez, herrialde guztian zehar edaten zen eta edozein klase sozialetako jendeari gustatzen zitzaion. Gainera, edozein egoeratan edaten zen.
Garagardoa ongi kontserbatzen zen. Lastozko tapoia eta buztin bustia zuten ontzietan saltzen zen.
Ryoi Fujiki
Ryoi Fujiki (藤木 亮以, 1983ko irailaren 8a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kawasaki Frontale.
Lefnui
Lefnui, Tolkienen legendariumean, Gondor hegoaldeko ibai bat da, Ered Nimrais mendilerroaren mendebaldeko adarreko hegoaldeko ertzean jaiotzen dena, mendi hauen erdigunea osatzen duten tontorren magaletan, eta hegomendebalderantz jaisten da, Andrasten eteten den adarrarekiko ia paraleloan, itsasoan, Belfalaseko Badiaren mendebaldeko muturrean itsasoratuz, estuario garrantzitsu batean. Gondorreko hegomendebaldeko muga adierazten du, Gondor, Pukel Territorio Zaharragandik bananduz, eta, gainera, Anfalaseko kostalde luzea adierazten du.
Izenaren etimologia
Bere izena, Bosgarrena bezala itzul daiteke, izenaren lehen zatia, lef, quenyazko lempetik eta sindarinezko lebenetik baitator, LEP erroarekin lotua, "hatza" esan nahi duena bosta, zenbaki berezi bat baitzen elfo edo gizaki erako herrietan, esku bateko hatz kopurua zelarik. Eta ui amaiera esanahi berezirik gabeko adjektibozko amaiera orokor bat da, ''ezagutzen ez den jatorrikoa, baina, ziuraski, Eldarin arrunteko -ya-tik zetorrena, E.C. -o edo -un amaitutako izen erroei gehitutakoan, sindarinez -ui ematen zuena.
Izena, Gondor hegoaldeko azken ibai handia izateagatik datorkio, Erui, Sirith, Serni eta Morthronden ondoren.
Neuhausen am Rheinfall
Neuhausen am Rheinfall Suitzako udalerria da. Schaffhausen kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Mietesheim
Mietesheim Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Mietesheim udalerrian erroldatutako biztanleak 626 ziren. Familiak 214 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 63 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 103 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 246 etxebizitza zeuden, 227 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 240 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 227 etxebizitza nagusietatik 204 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 30 etxek lau zituzten eta 182 etxek bost zituzten. 202 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 91 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 124 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 399 ziren, horien artean 329 aktiboak ziren eta 70 inaktiboak ziren. 329 pertsona aktiboetatik 318 lanean zeuden (175 gizon eta 143 emakume) eta 11 langabezian zeuden (6 gizon eta 5 emakume). 70 pertsona inaktiboetatik 22 erretiraturik zeuden, 22 ikasten zeuden eta 26 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Mietesheim udalerrian 236 unitate fiskal zeuden, 658 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.428 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 22 komertzioetatik, 5 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 2 administrazio publikoko enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 margolaria, 1 iturgina eta 1 argiketaria.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Mietesheim udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 574 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Málaga-Costa del Sol aireportua
Málaga-Costa del Sol aireportua Espainiako laugarren aireporturik garrantzitsuena da, Madril, Bartzelona eta Palma hirietakoen atzetik. Nazioarteko hegaldi asko ditu, 60 herrialdetara.
Aireportuak guztira bost terminal ditu. Hiru terminal, bidaiari arruntentzat; bat —pribatua— jet hegazkinetarako; eta bestea, zama-garraiorako.
Estatistikak
Ondorengo taulan azken urteetako bidaiarien kopurua ikus daiteke.
Lantyan
, Ingalaterrako Kornualles konderriko etxalde bat da.
Alemaniako erlojupeko txirrindularitza txapelketa
Alemaniako erlojupeko txirrindularitza txapelketa urtero ospatzen da 1995etik espezialitate honetako Alemaniako txapelduna erabakitzeko. Titulua lasterketa bakar baten garaileak jasotzen du, nork, urte betez, erlojupeko proba orotan Alemaniako banderaren koloreak dituen maillota erabiltzeko eskubidea izango duen hurrengo urteko txapelketararte.
Ospatu diren 17 edizioetan, garaipen gehien lortu dituztenak Michael Rich eta Bert Grabsch dira, bakoitza lau garaipenekin.
Butxa
Butxa (Буча, ahoskatua) Ukrainako iparraldeko hiria da, Kieveko oblastean dagoena. 2021ean 36.971 biztanle zituen.
Lucy Siegle
Lucy Siegle (Chester, Erresuma Batua, 1974ko azaroaren 8a) kazetari britaniarra da baita ingurumenaren inguruko idazlea ere. Kazetaria da The One Show-en.
Butxa
Historia
1898an Kovel eta Kiev arteko burdinbidea egitean sortu zen, Butxa ibaiaren ondoko geraleku baten ondoan. Bigarren Mundu Gerran, Kieven setioko gudu-zelaia izan zen. 1996an Irpinen parte zen. 2022an Kieveko guduan zehar, Butxako sarraskia gertatu zen. Ukrainako Gobernuaren arabera, 340 zibilen gorpuak aurkitu eta lurperatu zituzten Butxako kaleetan, eta ohartarazi zuten litekeena zela biktimen zerrenda «askoz handiagoa izatea».
Spišská Belá
Spišská Belá Eslovakiako udalerri bat da, Kežmarokeko barrutian kokatuta. 33,94 km²ko azalera du eta 6619 biztanle 2017ko datuen arabera.
Lucy Siegle
Idatziak
Londresko hegoaldeko ehun-enpresa batentzat lan egin ondoren, Siegle 2000. urtean The Observer Magazine (orduan Life Magazine) aldizkariko administratzaile izendatu zuten. Esan du une horretan ez zuela idazteko asmorik, baina argitalpen-taldeak bere trebetasuna elikatu zuela eta ingurumen-gaietan zuen interesa piztu zuela. Londresko elkarte zibil berriei buruzko lehen artikulua idatzi zuen 2001ean, eta, gero, Guardian taldearentzako ehunka artikulu, erreportaje eta iritzi-artikulu idatzi zituen, besteak beste, ingurumen- eta gizarte-justiziari buruzko argitalpenak. Greenpeaceko Rainbow Warrior ontzian bidaia bat eta larruaren industria ikertzea dira istorioak.
Spišská Belá
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1263. urtekoa da.
Lucy Siegle
Idatziak
Sieglek hainbat liburu idatzi ditu, besteak beste, Green Living in the Urban Jungle (Green Books 2001), A Good Life (Guardian books) eta To Die For: is fashion wearing out the world? (Fourth Estate 2011).
To Die For liburua Orwell 2012 sarirako izendatu zuten. Modaren industria modernoaren aztarna ekologikoari eta gizatiarrari buruzko erreferentzia-testua omen da. Andrew Morganek zuzendutako The true cost 2015eko dokumentalaren oinarria da. Siegle filmean agertu zen eta produktore exekutiboetako bat izan zen.
Telebista
Siegle erreportaria da [BBC One] The One Show-ren gaueko saioan. Programaren laguntzaile zaharrenetako bat da, eta 2007an elkartu zen. 2009an eta 2012an, Siegle The One Showeko aurkezle gisa nabarmendu zen behin baino gehiagotan, eta estudiotik Adrian Chiles, Chris Evans eta Matt Baker aurkeztu zituen.
2012an, The One Show-ek udako atsedenaldia egin zuenean, Sieglek The One Show: Best of Britain aurkeztu zuen Matt Allwright-ekin, ikuskizunaren aspektu garrantzitsuenen laburpen bat.
Erresuma Batuan ere ingurumenaz aditua da Sky News eta Good Morning Britainentzat. BBCko Pointless Celebrities-en lehiakidea izan zen.
Siegle tertuliakide eta komentarista gisa ezagutzen da, batez ere ingurumen- eta gizarte-justiziaren arloan. Komunen Ganberako eta Lores Ganberako modaren industriari buruzko hainbat eztabaidaren buru izan da, eta Royal Societyko eztabaida nagusietan parte hartu du. 2016. urtean, Vivienne Westwood eta Stella McCartney elkarrizketatu zituen zuzenean agertokian. Eszenatokia Londresko Kering Iraunkortasun Sarietako bat da. 2016ko abenduan, APSEren anfitrioi izan zen Blackpoolen.
Moda
Siegle-ri Erresuma Batuko modaren mugimendu etikoa bultzatu eta zabaltzea egozten zaio, baina oso kritikoa da etikoak izan nahi duten moda-marka handiekin. Siegle-k dio Erresuma Batuko mugimendu guztiak marka handiez kooptatua eta erosia izateko arriskua duela, eta bereziki kritikoa izan da arropa birziklatzeko ekimenekin.
Siegle bere laguna Livia Firth-engatik dago akreditatuta, Green Carpet Challengea diseinatzerakoa (orain Firth-ek eta Eco Age izeneko bere markak zuzentzen dute). Biak batera, Firth eta Siegle, 2011ko Oscar sarietara joan ziren moda jasangarria sustatzeko, eta beste hainbeste ekitaldi batzuetan lan egin dute, hala nola Met Ball, Golden Globes eta BAFTAetan.
2014. urtean, Siegle Brasilgo Amazonara joan zen eta, itzultzean, proiektu berri bati ekin zion; Livia Firth eta Guccirekin batera deforestaziorik gabeko poltsak egiten hasi ziren.
Bizitza pertsonala
Siegle Chesterretik gertu jaio zen Erresuma Batuan, aita irlandarra zuen eta ama berriz Liverpoolekoa. Erresuma Batuko 15 eskola desberdinetara joan zen, etengabe aldatzen ziren lekuz, batez ere Erresuma Batuko ipar-mendebaldetik eta Irlandako Errepublikatik, azkenean familia Devonen finkatu zen arte.
17 urte zituela, Londresera joan zen ingelesa eta drama ikastera Queen Mary and Westfielden eta Central School of Speech and Drama eskolan. 1995ean graduatu zen.
Londres eta Devon artean banatzen du denbora, orain bere familia bizi da tokian, zehazki Newton Abbot izeneko hiri komertzialetik gertu. Elkarrizketetan, lehengusu asko dituen familia handi batekoa dela esan du, eta bere senide gehienak Erresuma Batuko ipar-mendebaldean eta Irlandan bizi direla ere aipatu du.
Siegle Ben Siegle-rekin ezkondu zen 2000. urtean, ezkontza ekologiko bat izan zen eta South Devoneko Hazelwood Hous-en egin zuten.
2004an, Sieglek Ethical Awards-ak sortu eta merkaturatu zituen. Hauen hamargarren urteurrena Londreseko V & A Museum-ean egin zen sari banaketa batean ospatu zen.
Siegle ere musikaria da, flauta jotzen du maila altuan (VIII. mailatik gora) eta nazioartean aurkeztu den antzinako korista da. 1990eko hamarkadan, house musikako hainbat pistatan jo zuen. Lehenago ere aktore lanetan aritu zen (1995 eta 2000 bitartean).
Ursula K. Le Guin
Ursula Kroeber Le Guin, Ursula K. Le Guin izenaz ezaguna, ( ahoskatua); (Berkeley, Kalifornia, AEB, 1929ko urriaren 21a - 2018ko urtarrilaren 22a ) estatubatuar idazlea izan zen, batez ere fikziozko bere lan espekulatiboengatik eta, bereziki, zientzia-fikziozko literaturako lanengatik, Terramar fikziozko munduan girotutakoak, hala nola, Ekumen zientzia-fizkio sailagatik. Bere lehen lana 1959an argitaratu zuen eta bere ibilbide literarioak ia hirurogei urte iraun zuen, hogei eleberri baino gehiagorekin eta ehun kontakizun labur baino gehiagorekin, poesia, saiakera, literatur kritika, itzulpenak eta haurrentzako liburuez gain.
Theodora Kroeber idazlearen eta Alfred Kroeber antropologoaren alaba izan zen. Frantsesez maisutza lortu ondoren, doktoretza ikasketak hasi zituen, baina 1953an Charles Le Guin historialariarekin ezkondu ondoren utzi zituen. 1950eko hamarkadaren amaieran hasi zen lanaldi osoan idazten, eta arrakasta komertzial eta kritiko handia lortu zuen A Wizard of Earthsea (1968), eta The Left Hand of Darkness (1969) lanekin, Harold Bloom kritikari estatubatuarrak bere maisulan gisa deskribatu zituenak. The Left Hand of Darkness lanarekin Hugo saria eta eleberririk onenaren Nebula saria lortu zituen, sari biak lortu zituen lehen emakumea.
Antropologia kulturalak, taoismoak, anarkismoak, feminismoak eta Carl Jungen idatziek eragin handia izan zuten bere obran. Bere istorioetako askok antropologoak edo kultura-behatzaileak erabili zituzten protagonista gisa, eta posible da bere lan batzuetan orekari eta harmoniari buruzko ideia taoistak identifikatzea. Sarritan fikzio espekulatiboaren ohiko klixe batzuk azpiratu zituen, hala nola, Terramarren azal iluneko protagonisten erabilera, eta bere liburu batzuetan ohikoak ez diren baliabide estilistiko edo estrukturalak ere erabili zituen, hala nola Always Coming Home (1985) lan esperimentala. Gai sozial eta politikoek, hala nola generoak, sexualitateak eta adin nagusitasunak, leku nabarmena hartu zuten bere obran, eta egitura politiko alternatiboak aztertu zituen kontakizun askotan, hala nola The Ones Who Walk Away from Omelas (1973) parabolan eta eta The Dispossessed (1974) eleberrian.
Bere lanak eragin handia izan zuen fikzio espekulatiboaren alorrean, eta literatur kritikaren arreta handia jaso du. Sari eta errekonozimendu ugari jaso zituen. Bere sarien artean zortzi Hugo sari, sei Nebula eta hogeita bi Locus daude. 2003an, Estatu Batuetako zientzia-fikziozko eta fantasiazko idazleen elkarteak Maisu Handi gisa ohoratu zuen bigarren emakumea izan zen. Estatu Batuetako Kongresuko Liburutegiak «legenda bizia» izendatu zuen 2000. urtean, 2014an Estatu Batuetako Letren Kontribuzio Bereizgarriagatik Domina jaso zuen eta 2017an Arteen eta Letren Estatu Batuetako Akademiako kide izendatu zuten. Idazle askorengan izan zuen eragina, hala nola Salman Rushdie, David Mitchell, Neil Gaiman edo Iain Banksengan. 2018an hil ondoren, John Clute idazle eta kritikariak Le Guin "ia mende erdiz AEBetako zientzia fikzioaren buru" izan zela idatzi zuen, eta Michael Chabon idazleak "bere belaunaldiko idazle estatubatuar garrantzitsuena" zela esan zuen.
San Salbatzailearen baseliza (Ibañeta)
San Salbatzailearen baseliza Orreaga udalerriko XX. mendeko kristiau eliza bat da, mugimendu modernokoa. Ibañeta mendatean (1066 m) kokatua, mendebaldeko Pirinioetan, hain zuzen ere Luzaidetik Orreagara doan mugan. Gaur egun, 1964an eraikitako oin berriko eraikin batek irudikatzen du, eta 1965eko uztailaren 25ean inauguratu zen, Jose Iarnotz arkitektoak egina. XI. mendeaz geroztik, izen bereko ermita bat, ospitale bat eta erromesentzako aterpetxe bat egon ziren leku berean dago eraikita. Era berean, ohikoa da leku berari buruzko erreferentzia historiografikoak aurkitzea, monasterio gisa, eliza gisa edo kapera gisa, besterik gabe. Gaur egun, Donejakue bideko ibilbidean mugarria da. San Salbatzailea inguruan « pasabide menditsua zeharkatzen zuten bi adarrak biltzen ziren », bide garaia (Lepoeder gainetik, 1 436 metrokoa) eta beheko bidea (Luzaideko ibarretik). Mendiko pasabide hori, beraz, oso lotuta dago Orreagarekin, eta, horregatik, ohikoa da zenbait iturritan gainjartzea eta nahastea. Baina, zorroztasun apur batekin, espazio horiek, Luzaiderekin batera, geografikoki bereizi behar dira.
Ursula K. Le Guin
Biografia
Intelektualen familia batean jaio zen. Bere gurasoak Alfred L. Kroeber eta Theodora Kracaw ziren, antropologia eta etnologia alorrean aritu ziren, eta horrek badu bere garrantzia Ursula K. Le Guinen ibilbide literarioaren ezaugarri batzuetan. idazle bokazioa aurkeztu zuen txikitatik, eta etxean izan zuen hainbat mito eta elezaharren ezagutza.
San Salbatzailearen baseliza (Ibañeta)
Estiloa
Pirinioetako eta Zuberoako eraikinen estiloa imitatzen du. Punta-zorrotzeko teilatua egokia da elurra pairatzeko. Orokorrean apaindura gutxiko baseliza da.
Historia
Egile batzuek kokapen honetan Antzinako Erromako Summo Pyreneo mansioa kokatzen dute, Antoninoren Ibilbidean, Burdigala (Bordele) eta Asturica Augusta (Estorga) artean. Kokapena, bestetik, antzinatik garrantzi erlijiosoa izan du: I. mendean tokia Eguzkiaren jainkosarekin eta Jupiterrekin.
Banka etiko
Banka etikoa banka tradizionalaren alternatiba gisa sortutako ekimena da, eta bere helburu nagusia errentagarritasun finantzarioa eta ekonomikoa gizarte- eta ingurumen-helburuak lortzearekin bateragarri egitea da.
Ursula K. Le Guin
Ikasketak
Filologia ikasketak egin zituen, frantziar eta italiar literaturan espezializatuz. Fulbright beka lortu zuen, Frantzian ikasi ahal izateko. Europan ezagutu zuen bere senarra izango zena, Charles Le Guin, Portlandeko unibertsitateko historia irakaslea bihurtuko zena. Senar-emazteak Georgiara (AEB) joan ziren gero bizitzera, eta Ursula frantses irakasle gisa aritu zen Mercer Unibertsitatea n.
Literaturako ibilbidea
Ordurako, idatziak zituen argitaratu gabeko bost eleberri, baina 1964an argitaratu zuen lehen obra, Eskandinaviako Odinen mitoan oinarritutako eleberria: "Rocannonen mundua". Liburu hark izan zuen harrera onak bultzaturik, beste eleberri batzuk ere argitaratu zituen: "Erbeste planeta" (1966), "Ilusioen hiria" (1967), "Iluntasunaren ezkerreko eskua" (1969), "Basoa da munduren hitza" (1972) eta "Behartsuak" (1974).
San Salbatzailearen baseliza (Ibañeta)
Historia
Erdi Aroan Antso IV.a Garzeitz Peñalengoak idatzitako 1071ko gutun batean Ibañeta monasterioa aipatua izan zen. 1110an, bestetik, Leireko monasterioaren eskuetan jarri zen Ibañetakoa; urte horietan, XII. mendean, tokia Karlaundiren Kapera edo Errolango Kapera bezala ezagutzen zen. 1271an Orreagako kolegiatak erosi zuen. 1127an ere ospitalea aipatzen da, baselizarekin lotuta; ospitalea 1134 inguruan ibarrera eraman zen.
Ursula K. Le Guin
Zientzia fikzioan, emakumezkoen rola nabarmentzen
Hainbat sari jaso ditu, eta SFWA Estatu Batuetako Zientzia Fikzio eta Fantasia Idazleen Elkartearen Grand Master titulua eskuratu zuen lehen emakumezkoa izan zen.
San Salbatzailearen baseliza (Ibañeta)
Historia
Isurialdeak bat egiten duen lekua denez, eta lainoak ere bai, esaten da ermitauak kanpaia jotzen duela erromesak gidatzeko ilunabarretik gauerdira arte.
1794an, Konbentzioaren Gerran baseliza bota egin zuten. Wilhelm von Humboldtek bere Euskal Herrian zeharreko bigarren bidaian horrela aurkituz zuen. 1886an berreraiki egin zen eta Joan Mañé i Flaquer katalanak marrazkia egin zion. Urte horietan ere oso garbi ez dagoen sute batek eraikinak sua hartu zuen. XX. mendean erorkinak besterik ez ziren gelditzen, 1964 arte; urte horretan Jose Iarnotz arkitektoaren agindupean, berriro ere altxatu zen; hurrengo urtean inauguratu zen.