cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dickson konderria (Tennessee)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 49,666 pertsonetatik 46,453 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 1,573 dira. 2,035 beltzak edo afroamerikarrak. 161 amerikar natiboak ziren eta 15 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 201 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 40 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 761 pertsonek kokatzen zuten.
The Champ (1979ko filma)
The Champ (euskaraz Txapelduna), 1979ko Franco Zeffirelli italiar zinema zuzendariak zuzendutako kirol drama film bat da. 1931ko izenburu berdineko filmaren berregokitzapena da. Jon Voight, Faye Dunaway eta Ricky Schroder aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Billy "Txapeldun" Flynn (Jon Voight) boxeo txapeldun ohia "T.J." (Ricky Schroder) semearekin batera bizi da, baina zurruta eta apustuak eginez bizimodu txarra darama. Aldatu nahi du, baina ezin. Halere, Annie (Faye Dunaway) emaztea Billyrekin elkarbizitzera itzultzea, bere bizitza aldatzeko asmoz boxeoari berrekingo dio.
Juana Manuela Irusta
Juana Manuela Irusta Egia (Elgoibar, 1844ko maiatzak 27 - Tolosa, 1882ko urriak 24) bertsolari gipuzkoarra izan zen.
Bizitza
Elgoibartarra zen Juana Manuela, 1844ko maiatzaren 27an jaioa. 1866an ezkondu zen, Elgoibarren, Asteasuko Pedro Mari Etxaburua Zelaiarekin (1839-1882) Asteasuko itsuak esaten zieten bi lehengusuetako batekin. Zazpi seme-alaba izan zituzten. Horietako bi, segituan hil ziren. Tolosan bizitu zen familia, Arostegieta kalean. Bizitza zaila eta motza izan zuten. Biriketakoak edo tuberkulosiak jota hil ziren: Juana Manuela 38 urterekin, 1882ko urriaren 24an; Pedro Mari zortzi hilabete lehenago, 42 urterekin. «Laugarren mailako» hiletak egin zitzaizkien, pobreenei egiten zitzaizkienak.
Obra
Diru iturria bertsoa zuten Juana Manuelak eta Pedro Marik. Plazaz plaza ibiltzen zirenean, elkarri sekulakoak esaten zizkieten. Espektakuluaren parte zela ematen du garai hartako beste itsu-bertsolarien kasuan bezala.
Antonio Zavalak atal bat eskaini zien Auspoa liburutegiko 68-70 zenbakietan, Altzoko Imaz bertsolariaz idatzitako liburuan, bukaeran, Asteasuko itxuen bertsoak atalean. Bost bertso-sail gorde dira eta sail horietako lauetan, Juana Manuelak ere kantatzen du. Batean, horrela esaten dio Pedro Marik: «Andria, bertsolari ederra zera zu». Juana Manuelak Pedro Mariri kantatutako bat, berriz, hauxe:
Desordenan zabiltza
beti zurrutian
fameli kaltian
pixkat eztezu biar
txarruak betian
itto egingo zera
alakon batian.
Hriňová
Hriňová Eslovakiako udalerri bat da, Detvako barrutian kokatuta. 126,49 km²ko azalera du eta 7568 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1863. urtekoa da.
Córrego Fundo
Córrego Fundo Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Gomorra
Gomorra izenak hainbat adiera du:
Gloppe gozotegia
Gloppe gozotegia (La Pâtisserie Gloppe) Jean Béraud margolari frantsesa 1889an egin zuen. Parisko Carnavalet museoan gordetzen da. Olio zur gaineko teknikaz egina dago.
Deskribapena
Mihise gaineko olio honek 38 zm. altu eta 53 zm. zabal neurtzen ditu. Margolan honen izenburu osoa La Pâtisserie Gloppe da (6, Avenue des Champs-Elysées, 8. arrondissement, Paris) da. Lanak Eliseoko Zelaietan dagoen gozotegi baten barrualdea erakusten du, baita bezeroak eta langileak ere. Bezeroek 1890eko hamarkadako gizarterik aberatsena ordezkatzen dute, edariekin egindako gozotegi barietateaz gozatuz. Beltzez jantzita dauden eta mantal zuri luzeak dituzten bi langile, bezeroak zaintzen ari dira. Portaera oneko txakur beltz bat, lepoko distiratsu eta harribitxiekin, zain dago. Denda apaingarri urreztatuekin apainduta dago, eta lau kandela zuri dituen urrezko armiarmazko lanpara bat sabaitik zintzilik dago. Dekorazioak eta pertsonak ispilu handian islatzen dira, gelaren atzeko horman. Beste ispilu estuago batzuk ere gelaren alboetan daude, gela handiago baten ilusioa sortzeko.
Historia
Jatorriz Roannekoa, Gloppe etxeak lehen establezimendua Royale-Saint-Martin kalean ireki zuen, 1851 baino lehen. Ondoren, 1873 inguruan, 9 boulevard des Italiensen ireki zuen eta, azkenik Champs-Elysées-eko biribilgunean; 1915etik aurrera desagertu zen.
Sennen
, 'Sen Senan' edo Sen Senana, Ingalaterrako Kornualles konderriko herri eta parrokia zibil bat da.
Patricia MacLachlan
Patricia MacLachlan (Cheyenne, Wyoming, Ameriketako Estatu Batuak, 1938ko martxoaren 3a) ingelesezko idazlea da.
Bizitza
Connecticuteko Unibertsitatean atera zuen lizentzia 1962an, eta, gero, ingeleseko irakasle hasi zen lanean. Lehen literatura-lana, The Sick Day (Egun eria), 1979an eman zuen argitara, eta hurrengo urtean argitaratu zituen Through Grandpa's Eyes (Aitonaren begietan) eta Moon, Stars, Frogs, and Friends (Ilargia, izarrak, igelak eta adiskideak) obrak. Oro har, joera errealistako lanak idatzi ditu, baina badu joera horretatik aldenduta idatzitako lan aipagarri bat: Tomorrow's Wizard (1982, Etorkizuneko aztia), fantasiazko liburu bikaina.
Haurren eta haien ingurukoen arteko harremanak aztertu izan ditu nagusiki, adibidez, Arthur, for the Very First Time (Arthur, lehenengo aldiz), Cassie Binegar (1982) eta Mama One, Mama Two (1982) lanetan. Beste obra aipagarri batzuk hauek dira: Seven Kisses in a Row (1983, Zazpi musu ilaran), The Facts and Fictions of Minna Pratt (1988, Minna Pratten errealitateak eta fikzioak) eta Journey (1991, Bidaia).
Egilearen obra nagusia, Sarah, Plain and Tall (Sara, itsusi luzea) eleberria, 1985ean eman zen argitara, eta telefilm baten oinarri izan zen 1991n. Gaur egun, Emily MacLachlan alabarekin ari da bi liburu idazten: Bittle eta Painting the Wind.
Narkoterrorismo
Narkoterrorismoa, narkotrafiko aren mafien, muturreko talde armatuen eta beste talde matxinatu batzuen arteko lankidetza eta aliantza estrategikoa da. Kontzeptu hau Peru ko Fernando Belaúnde Terry presidente ohiak asmatu zuen 1980ko hamarkadan bere poliziaren aurkako erasoak deskribatzerakoan.
Narkoterrorismoa nolabaiteko aliantza natural gisa proposatu ohi da, talde narkoen eta gerrillari en artean gertatzen dena, nahiz eta hauek aurkako helburuak izan, klandestinitatea n jarduten dute. Horrela, gainbeheran dauden erakunde asko berriz eratzeko gai dira, narkotrafikoari babes eta babes armatua emateagatik lortzen duten finantziazio boteretsuari esker. Bestalde, droga kartelek etengabeko lehian dauden gobernuen aurrean erantzun militarra emateko gaitasuna lortzen dute.
Mugimendu matxinatuen eta narkotrafikoaren arteko elkarketa, epe luzera, estupefazienteak ekoizten dituzten eskualdeetako herrialdeen (hala nola Andeetako arkua, Kolonbia eta Peru) egonkortasunerako mehatxu gisa ulertzen da.
Kolonbian eta Perun, esaterako, konglomeratu narkoterroristak sortzeak etengabeko intentsitate txikiko gerra-egoera eragin du, eta, beste faktore batzuekin batera, konfrontazio armatua da herrialde bakoitzeko gobernuek aurre egin beharreko arazo larrienetako bat. Erakunde armatu nahiz paramilitarrak, AUC (2006an desmobilizatuak) eta banda kriminalak edo talde armatu antolatuak (BACRIM edo GAO), drogen nazioarteko negozioan eta ekintza terroristetan inplikatuta egon dira; ondorioz, erakunde horiek (aktiboak) talde narkoterroristatzat hartzen dira beren herrialdeetan nahiz munduan.
Ande etako eremutik kanpo, bizikidetza narkoterroristak hainbat gatazka armatu elikatzen ditu munduaren beste alde batzuetan, Afganistanen kasu, opioide en trafikoa, barne borroka tribalekin, mugimendu islamiar armatuekin eta 2003-2006 bitarte, Afganistango okupazioaren ondorioz AEB k herrialdean zuen presentzia militarraren aurkako erresistentziarekin lotuz.
Kolonbian
Narkoterrorismoa da, baita ere, 1984tik 1993ra arte Kolonbiaren historiaren garaiak jasotzen duen izena; Belisario Betancourt, Virgilio Barco eta Cesar Gaviriaren segidako gobernuen eta mafia boteretsuetan antolatutako narkotrafikatzaileen, esaterako, euren buruari "Los extraditables" deitu zioten Medellingo kartel ekoak, Pablo Escobar Gaviria eta Gonzalo Rodríguez Gacha buru zituztenen arteko liskarra ezaugarritzen duena. Garai hori Kolonbiari barne-gatazka armatuan eragin zion indarkeria-espiralaren garairik ilunenetako bat da.
Bere krimen nabarmenen artean, Aviancako 203 hegaldia leherrarazi izana dago, orduko hautagaia zen César Gaviria hiltzeko (bere aholkularien aholkuz hegazkinera igo ez zena). 1990eko kanpainan hainbat hautagai hil zituen. Halaber, bonba-orga bat jarri zuen DAS en eraikinaren aurrean, Kolonbiako polizia sekretua, bere zuzendaria zen Miguel Alfredo Maza Marquez jeneralarekin amaitzeko asmoz, baina, nahiz eta eraikina erdi zaratatsu geratu, onik atera zen.
Kausak
Ameriketako Estatu Batuetarako kokaina trafikoak, 70eko hamarkadan sortu zenak, izugarrizko onurak ekarri zizkien nazioan botere ekonomiko, politiko eta soziala sendotu nahi zuten delituzko erakundeetako buruei. Estatuak herrialdeko klaserik pobreenekiko zuen ahanzturaz elikatu ziren; 50eko hamarkadako indarkeria politikoaren produku zena, gerrillek ekarritako nekazarien lekualdatzeez, narkotrafikazioaren bidez lortutako diru errazaz eta abar. Estatu Batuetan eta Europan legez kanpoko drogen kontsumoa handitu izana ezin da atzean utzi.
Historia
1982an, Pablo Escobar izendatu zuten Ganberako ordezkari orde, baina politikari batzuen salaketek, El Espectador egunkariak eta orduko Justizia ministroa zen, Rodrigo Lara Bonilla k, narkotrafikatzailetzat jo zuten eta kongresutik kanporatu zuten 1984ko urtarrilean. 1984ko apirilaren 30ean, Justizia ministroa autoan zihoala, motorretan zihoazten sikarioek hil zuten, Bogota n. Bere ehorzketan, Errepublikako Presidenteak, Belisario Betancourte k, Estatu Batuetara narkotrafikatzaileen estradizio Ituna berraktibatuko zela iragarri zuen, han epaituak izan zitezen. Hau, narkotrafikatzaileentzat, estatuaren gerra deklarazio bat izan zen, bortizki erantzun ziotena.
Kontuan hartuz, Gonzalo Rodríguez Gacha borroka militarrean zegoela FARC eko gerrillarekin, berari eta Medellingo Kartelari egozten zaie UPko (Batasun Patriotikoa) buruzagia; Jaime Pardo Leal, 1986ko urriaren 11ean, José Antequera, 1989ko martxoaren 3an, eta herrialde osoan zehar alderdi politiko horretako milaka kideen heriotza selektiboen arduradun izan izana, baita Bernardo Jaramillo Ossa presidentegaiarena ere, mugimendu hori gerrilla horren beso politikotzat jotzen baitzuten. Hala ere, guzti hau ez da argitu, genozidio hau herrialdeko militar, paramilitar eta politikoen arteko beste indar eskuindar batzuei ere leporatzen baitzaie.
Carlos Pizarro Leongomez, AD M-19 alderdi ezkertiarraren presidentegaia, 1990ean hil zuten hegazkin batean eta, kasu honetan ere, akusazioa narkotrafikoaren aurkakoa da; Fidel eta Carlos Castaño Gil anaiek, Medellingo Kartelaren beso militarreko zeharkako kideek, bereganatu zuten ekintza.
1986ko abenduaren 17an Guillermo Cano kazetaria, El Espectador egunkariko zuzendaria; 1988ko urtarrilaren 25ean Carlos Mauro Hoyos, Nazioko prokuradore nagusia; 1989ko abuztuaren 18an Luis Carlos Galán, Alderdi Liberaleko presidentegaia, eta 1989ko azaroaren 9an Jorge Enrique Pulido kazetaria ere, erail zituzten. Ernesto Samper, Álvaro Gómez Hurtado eta Enrique Parejo González moduko pertsona ospetsu askoren aurka huts egindako atentatuak ere izan ziren Budapest en. Medellingo kartelari kazetari, epaile, fiskal eta polizien 4.000 hilketa baino gehiago egotzi zizkioten; izan ere, Pablo Escobarrek 2.000.000 peso ordaintzen zizkion Medellingo polizia bat hiltzen zuenari. Ondorioz, 300 uniformedun baino gehiago hil zituzten, horien artean Valdemar Franklin Quintero, Antioquiako Polizia Komandantea, 1989ko abuztuaren 18an. Kolonbiako epaileek, fiskalek, goi agintari militarrek, kazetariek, politikariek eta merkatariek ere, mehatxu ugari jaso zituzten.
Horrez gaiz, bonba eta leherailu mordoa lehertu ziren herrialde osoan zehar. Gogoratuenak: Miguel Maza Márquezen (momentuan DASeko zuzendaria zena) aurkako bonba bat, 9 hilketa eragin zituena, 1989ko urtarrilean, urriaren 17an Vanguardia Liberal egunkariak Bucaramanga n dituen instalazioen aurka, Azaroaren 27an bidaiarientzako hegazkin baten kontra Soachan, 107 hildako utziz eta abenduaren 6an, DAS eraikinaren aurka, bus-bonba bat jarri zuten, 500 kilo dinamita zeramatzana, eta 104 hildako eta 500 zauritu utzi zituen.
Beste urte batzuetan, hala nola 1990ean, Pablo Escobarrek bonba bat jarri zuen Intercontinental hoteletik gertu, Medellinen, poliziaz beteriko ibilgailu bat bertatik pasatzean eztanda egin zezan, leherrarazi zuen eta gutxienez 10 polizia hil ziren. Beste bonba bat jarri zuen Medellin ibaiaren ondoan, eta beste bat La Macarena zezen plazan, 17 hildakorekin.
Gobernuak, bere aldetik, Hugo Martinez koronelaren agindupean, polizia elite talde bat osatu zuen, Ameriketako Estatu Batuen laguntzarekin eta Carlos Lehder harrapatu zuten, ondoren estraditatuz, Kolonbia eta Estatu Batuen arteko Estradizio Itunean oinarrituta. Gonzalo Rodríguez Gacha ere erail zuten 1989ko abenduan. Aldi berean, estraditableak, pertsona politiko asko bahitu zituzten: Francisco Santos, El Tiempo egunkariaren jabea, 1990eko irailaren 19an; Diana Turbay, Julio Cesar Turbay presidente ohiaren alaba; Maruja Pachon de Villamizar, Alberto Villamizar biltzarkidearen emaztea; Azucena Lievano, kazetaria; Andrés Pastrana, Misael Pastrana presidente ohiaren semea; eta Lizandro Ospina Baraya, Mariano presidente ohiaren biloba.
Gobernuarekin tratu bat egin ondoren, Pablo Escobarrek bere burua entregatu zuen eta bere jabetzako kartzela batean sartu zuten, Envigadoren ("katedrala" deitua). Espetxe horretan preso egon zen 1991ko ekainaren 19tik 1992ko uztailaren 22ra arte, egun horretan ihes egin zuen beste espetxe batera eraman aurretik. Hurrengo hilabeteetan, elite gorputzak (orduan Bilaketa Blokea deitua) Medellingo karteleko kide asko harrapatu edo hil zituen. Aldi berean, Los Pepes (Pablo Escobar atzetik zuten) izeneko talde paramilitar batek, karteleko kide eta jabeei eraso egin zien eta bere abokatuak, senideak, lagunak eta kontalariak hil zituzten, besteak beste.
1993ko urtarrilaren 30ean Bogotan izandako atentatuaren ondoren, bederatzi bonba indiskriminatu izan ziren ehunka hildako utziz. 1993ko abenduaren 2an, Pablo Escobar erail egin zuten Medellinen agintariekin izandako liskar baten ondorioz. Caliko kartela k ez zituen inoiz Pablo Escobarren taktika terroristak jarraitu, horregatik, Kolonbiako Narkoterrorismoaren garaia garai hartan amaitu zela esaten da.
Mexikon
Mexikon, 2006az geroztik gobernuak martxan duen narkotrafikoaren aurkako gerraren ondorioz, narkotrafikatzaileek hilketen bidez erantzun dute. Kartel lehiakideetako kideak eta Mexikoko kartelek egindako sarraskiak salatu dituzten polizia edo kazetariak erail zituzten. Narkotrafikoaren aurka salatzen edo agertzen diren zibilen aurkako hilketak ere egin ditu, salaketa horiek egin dituzten biktimak ez dira, nahitaez, politikariak edo kazetariak. Turisten autobusen aurka tiro egin dute ere, bertan bidaiatzen zuten hainbat pertsona hil zituzten.
Gorga
Gorga Valentziako Erkidegoko udalerria da, Comtat eskualdean eta Alacanteko probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 232 biztanle zituen.
Symphurus chabanaudi
Symphurus chabanaudi Symphurus generoko animalia da. Arrainen barruko Cynoglossidae familian sailkatzen da.
Daphnis nerii
Daphnis nerii (lehen Deilephila nerii) Sphingidae familiako sitsa da. Euskal Herrian udan aurki daitekeen lepidoptero bat da.
Hego berdeak dituen tximeleta handi iletsua, 10 cm inguru luze dena. Afrikako eta Mediterraneo inguruko lurraldeak ditu ohiko bizileku, baina urte beroetan Danimarkaraino eta Suediaraino ere igotzen da.
Concèze
Concèze Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Corrèze departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Concèze udalerrian erroldatutako biztanleak 406 ziren. Familiak 167 ziren, horien artean 46 pertsona bakarrekoak ziren (19 bakarrik bizi ziren gizonak eta 27 bakarrik bizi ziren emakumeak), 55 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 58 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 221 etxebizitza zeuden, 174 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 27 bigarren erresidentzia ziren eta 20 hutsik zeuden. 214 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 174 etxebizitza nagusietatik 125 bere jabearen bizilekua ziren, 44 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 26 etxek hiru zituzten, 65 etxek lau zituzten eta 79 etxek bost zituzten. 133 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 73 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 89 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 249 ziren, horien artean 191 aktiboak ziren eta 58 inaktiboak ziren. 191 pertsona aktiboetatik 174 lanean zeuden (95 gizon eta 79 emakume) eta 18 langabezian zeuden (7 gizon eta 11 emakume). 58 pertsona inaktiboetatik 33 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Concèze udalerrian 177 unitate fiskal zeuden, 419 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.947 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 funeraria zen, 1 zurgina, 5 iturginak eta 1 jatetxe.
2000. urtean Concèze udalerrian 39 nekazaritza-ustiategi zeuden, 840 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Urtero poesia jaialdi handi bat dago Concèzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Marie-Claire Alain
Marie-Claire Alain (Saint-Germain-en-Laye, Frantzia, 1926ko abuztuaren 10a - Le Pecq, Frantzia, 2013ko otsailaren 26a) frantses organista izan zen.
Biografia
Musikari-familia batean jaio zen. Aita (Albert) eta anaia (Jehan) musikagileak zituen, eta sarritan jo izan zuen haien musika. Parisko Kontserbatorioan egin zituen ikasketak, eta, ikasten ari zela, hainbat sari bereganatu zituen, gerora izandako ibilbide bikaina iragartzen zutenak.
Gehienbat Bachen musikan trebatu bazen ere, ez zuen albo batera utzi organoari dagokion gainerako musika, ez barrokoa edo erromantikoa (besteak beste, César Francken interpretatzaile aparta zen), ezta XX. mendekoa ere.
Musika-interpretazioari dagokionez, adierazkortasun handiaz gainera, joaldien argitasuna eta organo-erregistroetan zuen trebetasuna nabaritu izan ziren emakume organista honengan. Musika-irakaskuntzan ere gailendu zen, gaitasun handia erakutsi baitzuen ikasleak, teknikan baino haratago, interpretatzen ari ziren autorearen eta obraren munduan murgilarazteko.
Honoris causa doktorea izan zen Colorado eta Texasko unibertsitateetan, eta hainbat musika-lan ere eskaini zioten, Charles Chayneren "Organo Kontzertua", esate baterako. Musika-grabazioak ere ugari egin zituen; besteak beste, Bachen eta bere anaia Jehanen organorako lan guztiak grabatu zituen.
Salomon Uharteak
Salomon Uharteak (ingelesez: Solomon Islands) Ozeaniako uharte-estatu burujabea da, Melanesiako 990 uhartez baino gehiagoz osatua, Papua Ginea Berriaren ekialdean eta Vanuaturen ipar-mendebaldean dagoena. Salomon uhartediko uharte guztiak hartzen ditu, Bougainville eta Buka izan ezik. 28.400 kilometro koadroko eremua dauka, eta 599.419 biztanle zituen 2016an.
Kokapena
Melanesian dago. Iparraldean Papua Ginea Berria eta Nauru ditu; ekialdean, Tuvalu; hego-ekialdean, Fiji; hegoaldean, Vanuatu; hego-mendebaldean, Australia; eta mendebaldean, Papua Ginea Berria.
Andrzej Duda
Andrzej Sebastian Duda ; Krakovia, Polonia, 1972ko maiatzaren 16a) poloniar politikari eta gaur egungo Poloniako presidentea da, 2015eko abuztuaren 6tik. Aurretik, 2008ko azaroaren 21etik 2012ko otsailaren 10era herrialdeko lehen ministroa izan zen.
Salomon Uharteak
Erliebea eta hidrografia
Salomon Uharteak ipar-mendebaldetik hego-ekialderako norabidean aurrez aurre jarritako bi uharte-ilara edo kate dira: Vella Lavella, Kolombangara, Georgia Berria eta Guadalcanal hegoaldean, eta Choiseul, Santa Isabel eta Malaita iparraldean. Bi ilarek bat egiten dute hego-ekialdean, San Cristobal uhartean. Uharte nagusi horiez gainera, beste uharte txiki eta atoloi asko daude.
Sumendi jatorriko uharte menditsuak dira gehienak. Mendi garaiena Guadalcanal uharteko Popomanaseu da: 2.330 metro. Sumendiak ere daude, horietako batzuk aktiboak. Batzuetan lurrikarak izaten dira. Uharte handienetan ur emari lasterreko ibai txikiak daude.
Klima eta landaredia
Salomon Uharteek klima bero hezea dute, urtean zehar ia gorabeherarik ez duena: 27 °C eta 3.000 mm euri. Haize-erauntsiak izaten dira. Klima mota hori dela-eta, basoak lurraldearen %90 hartzen du. Ustiatutako basoak hazkunde bizkorreko zuhaitzez landatzen dira.
Garai koloniala
1568an iritsi zen lehen europarra, Alvaro Mendaña de Neira, Espainiako erregeren zerbitzura ari zen esploratzailea. Erreketan urrea aurkitu zuelarik, izen bibliko bat ezarri zien huharteei: urre meategiak zituen Salomonen irlak. Espainiarrak ez ziren uharteetan finkatu; laster galdu zuten uharteekiko interesa, uste zituzten aberastasunak aurkitu ez zituztelarik. Geroago, herbehereetar, frantses eta britainiar esploratzaileak joan ziren. Lehenik misiolari katolikoak joan ziren eta, geroago, misiolari anglikanoak. 1870 ingurutik XX. mendearen hasiera arte, blackbirder-ek uharteko jatorriko biztanleak lanera behartu zituzten Fiji eta beste uharte batzuetako lursailetan. 1886an, alemaniarrek eta britainiarrek hitzarmen bat izenpetu zuten, eta iparraldeko uharteak Alemaniaren babespean geratu ziren eta hegoaldeko uharteak Britainia Handiarenean.
1899an, Alemaniak Britainia Handiaren babesean utzi zituen iparraldeko uharteak, Bougainville eta Buka izan ezik, hari Mendebaldeko Samoa uharteak utzi izanaren ordainez. Lehen Mundu Gerran, Australiako gudarosteek gainerako uharteak hartu zituzten. 1942an, Bigarren Mundu Gerran, japoniarrek hartu zituzten Salomon uharteak, eta Ozeano Bareko gudu latzenetako batzuk, Guadalcanalgo gudua esate baterako, izan ziren inguruko uharte eta itsasoetan. Protektoratuko hiriburua, Tulagi, suntsitua geratu zen. Gerra amaitu ondoren, hiriburu berri bat eraiki zen Guadalcanal uhartearen iparraldean: Honaira. Handik aurrera, pixkanaka, uharteei gero eta autonomia zabalagoa eman zitzaien, eta 1978an burujabetza osoa erdietsi zuten.
Salomon Uharteak independenteak
Burujabetasuna lortu zuenez gero, lehen ministroen aldaketa etengabea izan da Salomoneko ezaugarri nagusietako bat; izan ere, hiru urte inguru iraun izan dute beren karguan, eta politikako harremanak gorabehera pertsonaletan oinarrituak dira, alderdi politikoen arteko gorabeheretan baino areago. 1981ean, Peter Kenilorea lehen ministroaren kontrako zentsura mozioa sartu ondoren, Salomon Mamaloni izendatu zuten gobernuburu. Mamalonik arma nuklearrak garraiatzen zituzten edo energia nuklearrez zebiltzan itsasontzi edo hegazkinak herrialdean sartzeko debekua ezarri zuen. 1986-1989 bitartean Ezekiel Alebua egon zen agintean, baina 1989an berriro ere Mamalonik hartu zuen kargua. Bigarren agintaldian, Estatu Batuetako konpainia batek hondakin nuklearretarako biltegi gisa Salomoneko eremua erabiltzeari ezetza eman zion. 1994an, Francis Billy Hilly izendatu zuten lehen ministro, baina urrian legebiltzarrak kargutik eraitsi zuen, eta Mamalonik hartu zuen berriz kargua. 1997an, Bartholomew Ulufa'alu aukeratu zuten lehen ministro; ekonomia eta finantzen alorra eraberritzeko eta arrazionalizatzeko neurriak hartu zituen, eta helburu horiek izan ziren bere politikaren ardatzak. Nazioarteko politikari dagokionez, 1992an, istiluak izan ziren Salomonen eta Papua Ginea Berriaren artean, Bougainvillek Papua Ginea Berriarengandiko burujabetasuna aldarrikatu zuela-eta. Bestalde, garrantzi handiko zeregina bete zuten Salomon Uharteek Ozeano Barearen hegoaldeko politikan eta, azkenik, babesa eman zioten Kaledonia Berriaren burujabetasunaren aldeko mugimenduari.
Etnien arteko gatazka (1998–2003)
2000an, Malaita Eagles Force-ko kideek lehen ministroa bahitu aurrena eta agintetik bota zuten gero. 2000ko urrian sinatu zuten bi miliziek eta Honiarako gobernu zentralak bake akordioa, baina hori paperetik egia izatera iristerik ez zen lortu. 2003an, zikloi batek uharteak erraustu zituen. Urte berean, gobernatzaile jeneralak laguntza deia egin zion nazioarteko komunitateari estatuaren agintea berrezartzeko. 2.200 polizia eta militar iritsi ziren gehienbat Australia eta Zeelanda Berritik, baita Ozeano Bareko 20 nazio desberdinetatik. Helpem Fren izenez ezagutzen da operazio hau. 2007an, tsunami batek 20 hildako, ehunka zauritu eta kalte handiak eragin zituen.
Politika
Salomon uharteek monarkia konstituzionala osatzen dute, Commonwealth erakundearen barruan. Estatuburua, beraz, Britainia Handiko errege edo erregina da, eta gobernadore batek betetzen ditu haren ordezkoak. Aginpide betearazlea lehen ministroaren esku dago, eta lau urtez behin aukeratzen da kargu hori, legegintza ahalmenak dituen legebiltzarreko 38 kideren botoen bidez.
Banaketa administratiboa
Oharra: 1 Honiara Hiriburuaren lurraldea izan ezik.
Biztanleria
2016an 599.419 biztanle zituen. Adineka, honela dago banaturik biztanleria: 0-14 urte bitartekoak %34,6 dira, 15-24 urte bitartekoak %20, 25-54 urte bitartekoak %36,5, 55-64 urte bitartekoak %4,6 eta 65 urtetik gorakoak %4,3. Bizi itxaropena 75,6 urtekoa da; 72,9 urtekoa gizonezkoena eta 78,3 urtekoa emakumezkoena (2017ko zenbatespenak). 3,16 haur emakumeko da ugalkortasun-tasa osoa.
Banaketa etnikoa
Uharteetako biztanle gehienak, %95, melanesiarrak dira. Polinesiarrak gutxiengoa dira, %3, eta uharte nagusietatik urrun dauden atoloietan bizi dira.
Hizkuntzak
Hizkuntza ofiziala ingelesa da, baina biztanleen %1-2k bakarrik erabiltzen du; biztanle gehienek ingelesa oinarri duen pidgina erabiltzen dute, eta beste 80 melanesiar hizkuntza eta dialekto baino gehiago ere mintzatzen dira.
Erlijioa
Erlijio nagusiak protestantea, %77,5 (%34 anglikanoak) eta katolikoa, %19,2, dira, baina bietan agertzen dira bertako erlijioen ezaugarriak eta eragina.
Antonio Ferraz
Antonio Ferraz Núñez (Gueñes, Bizkaia, 1929ko ekainaren 28a), euskal herritar txirrindulari profesionala izan zen 1953tik 1961 arte. 21 garaipen lortu zituen.
Salomon Uharteak
Ekonomia
Salomon herrialde txikia da, azpigaratua. Bertako biztanle gehienak nekazaritzatik, arrantzatik eta basoak ustiatzetik bizi dira. Esportaziorako lantzen dira kokondoa, olio-palmondoa eta kakao arbola, baina bizibidea ateratzeko batata, taroa, ñamea, arroza, bananak eta barazkiak lantzen dituzte. Arrantzari dagokionez, atun txikia da gehiena harrapatzen dena, baina aipagarria da Salomonek bere eskumenean duen itsas eremuan arrantza egiteko Ozeano Bareko potentziei, eta batez ere Japoniari, baimenak saltzetik ateratzen den dirua. Industria jarduera nagusia zuraren lanketa da, eta zura da, hain zuzen ere, gehien esportatzen den gaietako bat. Lurpeko aberastasun handiak daude, batez ere beruna, zinka, nikela eta urrea, baina ez dira behar bezala ustiatzen.
Galera handiak izan ziren Asiako hego-ekialdeko krisiaren eraginez, eta ekonomiak %10eko beherakada izan zuen 1998an (bertako diruaren balioa %20 murriztu zen). Gobernuak neurri gogorrak hartu behar izan zituen egoera kontrolatzeko, zerbitzu publikoen gastua eta beste gastu batzuk murrizteko. Dena dela, gobernuak defizita du, eta arazoak sortzen ari dira basoen soiltzearen eraginez. Atzerriko jabeen esku daude, bestalde, bertako ekoizpen eta finantzagune nagusiak. Biztanleko barne produktu gordina oso txikia da, 2.100 dolar ingurukoa 2017an.
Furcifer oustaleti
Furcifer oustaleti Furcifer generoko animalia da. Narrastien barruko Chamaeleonidae familian sailkatuta dago.
David Seaman
David Andrew Seaman, ezagunagoa David Seaman izenarekin, (Rotherham, South Yorkshire, Ingalaterra, 1963ko irailaren 19a - ) futbolari ohi ingelesa da. Atezain postuan jokatzen zuen eta Ingalaterrako atezain onenatzat hartua da.
Cymbalaria
Cymbalaria landare iraunkorren eta belarkaren genero bat da, 10 espezie inguru dituena. Europako hegoaldean du jatorria, baina mundu osoan zehar aurki daitezke espezieetako batzuk gaur egun.
Generoko espezie ezagunena Cymbalaria muralis da, murruntza, Europako hego-mendebaldekoa dena baina beste leku askotan naturalizatu dena.
Aida Lafuente
Aida de la Fuente Penaos (León, 1915eko otsailaren 25a - Oviedo, 1934ko urriaren 13a) Leongo militante komunista izan zen, 1934ko urrian Armadak erreprimitutako altxamendu iraultzailean hil zen militante komunista. 1934ko iraultzaren zenbait bibliografian Asturiaseko Arrosa Gorria izena jarri diote.
Gustavo de la Fuente (Campoamor antzokirako kartel eta apaingarrien margolaria) eta Jesusa Penaosenaren alaba izan zen. Politikoki komunisten familia batean trebatua (bere aita Oviedoko Espainiako Alderdi Komunistaren sortzailea izan zen, eta bere nebak aktiboak izan ziren), Aida Oviedoko gazte mugimenduko pertsonaia ezaguna zen 1934an. Alejandro Valdésen testigantzak 7an eta 8an, ospitalean erizain gisa kokatzen du. Beste egile batzuek Oviedoko periferian borrokalari iraultzaileak hornitzeko muntatu ziren sukalde kolektiboak antolatzen egindako lanaz hitz egiten dute.
1934ko urriaren 13a
1934ko urriaren 13an, Oviedoko Batzorde Iraultzailearen eta hiriaren mendebaldea kontrolatzen zuten taldeen arteko lotura gisa jokatu zuen Aidak, Errepublikako armadak iraultza zapaltzeko egin zuen lan bete-betean. Aida Lafuente Oviedoko San Pedro de los Arcos elizaren inguruan hil zen, Juan Yague teniente koronelak zuzendutako indarren barruan zegoen Konpainiaren aurka borrokan. Indar horiek Legioko bandera, Erregularren taborra eta Artilleriako bateria ziren. Aida saiatzen ari zen, ia bakarka, San Pedro de los Arcoseko kotan kokatutako metrailadore baten bidez, armadaren aurrerapena geldiarazten (Francisco Franco jeneralak gidatutako legioko tropak), 1934ko Iraultzaren behin betiko neutralizazioan.
Aida de la Fuenteren presentzia gerra zibilean
Gerra Zibila hasi ondoren, Espainiako Alderdi Komunistak erreferentzia sinboliko nagusi bihurtu zuen Aida de la Fuente.1936ko urrian, bere izena zeramaten Asturiasko 1. Batailoiak eta Gijongo kale batek. PSOE ere bere sinbolismoa onartzen hasi zen. Fronte Popularreko Propaganda Sailak, Gijongo Dindurra Antzokian, otsailaren 16a ospatzeko antolatutako diskurtsoan, Moreno Mateo sozialistak parte hartu zuen Asturiasko Alderdi Sozialistaren izenean, eta adierazi zuen Aida de la Fuente «emakume heroitsuaren» sinboloa dela. Hala adierazten zen Gijongo Asturiasko Aldizkari Sozialistan:"Dei egiten die [Moreno Mateo, Asturiasko Alderdi Sozialistaren izenean] emakumeei, sakrifizio-une hauetan beren adorea ezar diezaieten mina eta etsipena askatzen dituzten lankideei. Horrela, zuen seme-alabei etorkizuneko zoriontasunaren ondarea legeztatuko diezue, gurasoek bizi dituztenak baino beste egoera batzuk bizi ahal izan ditzaten. Espainiar herriak historiari beti eman zizkion heroien duintasunak zor zaizkizue. Herri horren ordezkari sendoa da Aida de la Fuente, emakumezkoen heroitasunaren sinboloa."
Aida Lafuenteren mitoa trantsizioan
Aida Lafuenteren irudia berreskuratu egin zen frankismo berantiarraren eta trantsizioaren urteetan sinbolo gisa, 1934ko Asturiasko Komuna aldarrikapen nahasian, gazteen indar iraultzailearen sinbolo gisa, Asturiasko heroi iraultzaile bihurtuta. Aida Lafuenteren irudia hurrengo eta azken hizkuntza-aldarrikapenekin lotu zen, 1934ko Asturiasko iraultzaren borroketatik kanpo baitzeuden. Bere oroimenari buruzko poema eta abesti ugari daude. Horien artean, aipatzekoak dira 1976an Nuberu eta Víctor Manuelena eta 2018an Nacho Vegasena. Estatua bat dago erori zen tokian bere gesta gogora gogoraraziz. Kondairak dioenez, bere erasotzaileei bere izena galdetzean, erantzuna, ukabila jasota, "komunista libertaria!!! izaten zen.
Vrouwenpolder
Vrouwenpolder Herbehereetako Zeelanda probintziako Veere udalerria osatzen duten herrietako bat da. 2010eko erroldaren arabera 1.121 biztanle zituen.
Algarinejo
Algarinejo Espainiako udalerria da, Granadako probintziakoa. 2008an 3.817 biztanle zituen. Kordobako probintziarekin muga egiten du.
Ptychocheilus oregonensis
Ptychocheilus oregonensis Ptychocheilus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
São José do Barreiro
São José do Barreiro Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Iskanbila
Iskanbila 1990ean Arrasaten sortu zen oi! taldea da.
Historia
Iskanbila 1990. urtean jaio zen Arrasaten boskote bezala, taldea Txirik, Gotzonek, Txakak, Ibanek eta Lapok osatu zuten. 1992an maketa bat argitaratu zuten, Lorentzo Records estudioan grabatua.
1996ko uztailean diskoa grabatu zuten Shot!! estudioan. Grabaketa baino lehen Ibanek eta Txakak taldea utzi zuten, baxu-jotzaile lanetan Zakarrak taldean ibilitako Xabi sartu zen. Diskoa grabatua zegoen eta diseinu guztiak prest zeuden, baita diskoaren izenburua: Jaio... ta hil. Diskoa argitaratzeko dena prest zegoenean, Txiri errepidean izandako istripu batean hil zen. Gertaera honen ondorioz diskoaren diseinua eta izenburua aldatzekotan egon ziren, baina azkenean dena zegoen bezala utzi zuten. Hau guztiaren ondoren, diskoa 1997an argitaratu zen Plastic Disk argitaletxearekin, eta Saul sartu zen taldeko abeslari lanak egitera.
Geroago Beltza Recordseko Luisek binilozko EP bat argitaratzea eskeini zien. Luisen asmoa Gipuzkoako punk eta Oi! taldeei omenaldia egitea zen, horregatik hainbat bertsio grabatu ziren. Single honek 500 aletara mugatutako argitalpena izan zuen, bilduma pieza izateko xedearekin. Hay que machacar biniloa 1999. urtean agitaratu zen.
Urteetan zehar hainbat kontzertu jo zituzten, asko Oi! talde oso garrantzitsuekin: The Business, The Crack, Oxymoron,... Urtero Txiriren omenaldi kontzertua antolatzen zuten, eta 2006. urtean taldeak azken kontzertua jo zuen.
2012ko otsailean Info7 irratiko Kaleko Mobida irratsaioan Iskanbilako taldekideak elkarrizketatu zituzten. Elkarrizketatuak Gotzon eta Lapo izan ziren. Bertan argitaratu gabeko abestiak entzuteko aukera izan zen, eta argitaratu gabeko beste abesti batzuk zudela esan zuten, baita hauek grabatu eta argitaratzeko asmoa zutela (baina auskalo noiz).
2013ko maiatzean kontzertu bat jo zuten Arrasateko Gaztetxean. Oraingo honetan, Saulen ordez Magu (Des-kontrol) abeslari eta Jonny (La Txusma) bigarren gitarra-jole izan ziren.
2015eko maiatzaren 2an, Arrasateko San Andres auzoko jaien baitan, kontzertua eskeini zuten boskote moduan, 2013ko emanaldiaren boskote bera alegia. Kontzertu hau taldearen itzulera izan zen, urte honetarako hainbat kontzertu lotu baitzuten, nahiz eta etapa berri honetan lehen baino lasaiago hartuko zuten.
2.023an, Iskanbila taldea oholtzara itzuli zen jatorrizko formakuntzaren Gotzon, Lapo eta Iban partaideez gain, Jabo (baxua) eta Jonny (kitarra) musikariekin.
Murruntz
Murruntza edo Cymbalaria muralis Plantaginaceae familiako landare bat da. Iraganean Cymbalaria generoa Scrophulariaceae familian sailkatzen zen. Europako ingurune Mediterraneoetan du jatorria, baina munduko beste leku askotan ere aurki daiteke gaur egun.
Springs (Hegoafrika)
Springs Hegoafrika ipar-ekialdeko hiria da, Gauteng probintziakoa, egun Ekurhuleni metropoli udalerriaren zati dena. Johannesburgetik 50 kilometro ekialdera eta Pretoriatik 72 kilometro hego-ekialdera dago. 121.610 biztanle zituen 2011n.
Murruntz
Deskribapena
Belar iraunkorra da, herrestaria (5 cm-ko altuera izatera iristen da), azkar hazten dena, eta harresietan eta (ahal dela, hezeak), harkaitzetan, hormetan eta espaloietan bizi dena, oso gutxitan lurzoruetan.
Konposatu organometaliko
Konposatu organometaliko esaten zaie metal-karbono lotura bat gutxienez duen konposatu organikoei. Metalen artean alkalinoak, lurralkalinoak eta trantsiziozkoak daude. Konposatu organometalikoen artean sartzen dira ere horren metaliko ez diren elementu batzuk eratzen dituztenak hala nola boroa, silizioa, artsenikoa, selenioa edo eztainua. Grignarden erreaktiboak edo Gilmanen erreaktiboak dira klase honetako konposatu adierazgarrienetako batzuk.
Murruntz
Deskribapena
Hosto borobilak edo bihotz formakoak ditu, 2,5 eta 5 cm arteko luzera eta zabalera duten hiru eta zazpi lobulu artean, zurtoinaren gainean txandaka kokatuta. Zurtoin meheak 70 cm luze ere izan daitezke, eta ez dute pubeszentziarik. Lore bakartiak, zentimetro bat baino gehiagokoak, korola lila edo morea dutenak, forma axilarrean sortzen dira (pedunkulua hostoaren eta zurtoinaren artean irteten da).
Espezie honek oso ohikoa ez den hedatze-metodoa du. Lore zurtoinak, hasiera batean, fototropismo positibo bat du, argirantz mugitzen dena; ernalketaren ondoren, fototropismo hau negatibo bihurtzen da (argitik urruntzen da), haziak, ernamuindu ahal izateko begetatzen duen horma edo arrokaren pitzaduretan erortzea errazten duena.
Konposatu organometaliko
Konposatu organometalikoak asko erabiltzen dira laborategian zein industrian erreakzioetan substratu legez zein katalizatzaile gisa.
Javel (Paris)
Javel (60), Frantziako Paris hiriburuan dagoen auzo bat da, Vaugirard (15) barrutian. 1999ko erroldaren arabera 54.381 biztanle zituen.
Clachan-Seil
Clachan-Seil, Eskoziako Seil uhartea eta lur lehorra elkarlotzen dituen harlanduzko arku bakarreko zubi bat da, Barruko Hebridak uhartedia eta Argyll eta Bute eremuan. Clachan Sound itsasartean dago, Oban udalerritik 13 kilometro hego-mendebaldera.
John Stevenson of Oban delakoak diseinatua, 1792-1793 artean eraikia izan zen.
Le Tranger
Le Tranger Frantziako udalerria da, Indre departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Le Tranger udalerrian erroldatutako biztanleak 181 ziren. Familiak 84 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 124 etxebizitza zeuden, 84 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 23 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 118 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 84 etxebizitza nagusietatik 67 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 15 etxek hiru zituzten, 26 etxek lau zituzten eta 36 etxek bost zituzten. 69 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 43 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 33 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 103 ziren, horien artean 67 aktiboak ziren eta 36 inaktiboak ziren. 67 pertsona aktiboetatik 60 lanean zeuden (36 gizon eta 24 emakume) eta 7 langabezian zeuden (2 gizon eta 5 emakume). 36 pertsona inaktiboetatik 21 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Le Tranger udalerrian 83 unitate fiskal zeuden, 172 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.930,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
Sits pirata
Sits pirata (Acherontia atropos) Acherontia generoko sitsik ezagunena. Euskal Herrian aurki daitekeen lepidoptero bat da.
Le Tranger
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra arropa denda bat zen.
Sits pirata
13 cm inguru izaten da luze. Gaineko hegoak marroi ilunak, eta azpikoak horiak, zerrenda beltzekikoak, izaten ditu. Toraxaren gaineko aldean burezurraren antzeko irudi bat du, hori-beltza. Asian, Europan, Afrikan eta Ameriketan bizi da.
Le Tranger
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Le Tranger udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.235 hektarea erabiltzen.
Sits pirata
Erle arrunten koloniak erasotzen ditu elikadura lortzeko.
Sits pirata kulturan
Espeziaren izena heriotzarekin lotutako kontzeptuekin erlazionatzen dira. Greziar mitologian Atropos bizitzaren haria mozteaz arduratzen den moiretako bat zen.
Le Tranger
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Sits pirata
Sits pirata kulturan
1846ko urtarrilean Arthur's Ladies' Magazine aldizkariak Edgar Allan Poe idazle estatubatuarraren "Esfingea" ("The Sphinx") ipuina argitaratu zuen. Acherontia atropos ipuinaren amaieran aipatzen da, bigarren mailako pertsonaiak, protagonistaren senideak, historia naturalaren sinopsia erabiliz, deskribapen hau irakurtzen duenean:
Edgar Allan Poek, Thomas Wyattek itzuli zuen liburuaren aurreko deskribapena partzialki kopiatu zuen, A synopsis of natural history (1839), C. Lemmonnier historia naturaleko irakaslearena.
Acherontia atropos ospetsu egin zen The Silence of the Lambs filmaren ondorioz. Bere marrazkiak ospe negatiboa irabazi du, naturaz gaindiko indar gaiztoekin lotuz, eta, beraz, aurretik aipatutako pelikulan eta Un perro andaluz filmetan aurkeztu da. Sineskeria ugarik diote lepidoptero honek zorte txarra ekartzen diela sartzen diren etxeei.
Bram Stokerren Drakula eleberrian, XXI. kapituluan izendatzen da:
Daniel Calparsororen El aviso filmean, Paul Penen izen bereko eleberrian oinarritua, sits-pirata agertzen zen behin eta berriz, protagonistaren eskizofrenia gertaerak irudikatuz. Film horren lehen kartelak tximeletaren ale bat erakusten zuen, izenburuan aipatutako abisua zeraman gutunazalerako lakre gisa.
Symphurus civitatium
Symphurus civitatium Symphurus generoko animalia da. Arrainen barruko Cynoglossidae familian sailkatzen da.
Klokoč
Klokoč Eslovakiako udalerri bat da, Detvako barrutian kokatuta. 9,84 km²ko azalera du eta 514 biztanle 2017ko datuen arabera.
Gregorio López Irasuegi
Gregorio López Irasuegi (Izurtza, 1946ko apirilaren 22 – 1988ko abenduaren 26a) bizkaitar politikari eta ETAkidea izan zen.
Klokoč
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1786. urtekoa da.
Gregorio López Irasuegi
1960an ETAn sartu zen eta 1969ko urtarrilaren 5ean Xabier Izko de la Iglesiarekin batera Gregorioren emaztea, Arantza Arruti Iruñeko gartzelatik ateratzen ahalegindu zen. Ekintza txarto atera zitzaien (Gregoriok birikan tiro bat jaso zuen) eta bertan atxilotu zituzten. Puerto de Santa María gartzelara bihaldu zuten matxinada militarra egotzita eta honen ondorioz hamar urteko gartzela zigorrera kondenatuz. Beranduago Burgosko prozesuan 30 urteko kartzela zigor gehigarria jaso zuen.
Zortzi urte gartzelan egon eta gero, 1977ko amnistiaren ondorioz kalera atera zen.
Gartzela eta gero
Euskal Herrira itzuli eta gutxira, beste batzuekin batera (besteak beste Francisco Letamendia "Ortzi"rekin) EIA sortu zuen. Politikoki tarte labur batean Euskadiko Ezkerraren inguruan ibili bazen ere geroago Herri Batasunaren alde lerratu zen eta besteak beste 1978ko azaroan alderdi honen aldeko mitin batean hitz egin zuen.
42 urte zituenean Enekurin hilda agertu zen. Batzuk kotxe istripu baten ondorioz hil zela esan zuten eta beste batzuk bihotzekoak jota hil zela. Hala eta guztiz eta besteak beste gerra zikinaren teoriak azaleratu baziren ere, hiltzearen arrazoia ez zen argitu. Arantza Arrutiren arabera, Lopez Irasuegi "Dostoievskiren pertsonaia bat bezala hil zen: (ezinegon politikoen ondorioz) etsita, Artxandako belardi batean etzan zen, hotzak hil arte".
Dyer konderria (Tennessee)
Dyer konderria (Dyer County) Tennesseeko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Dyersburg da. 2010eko zentsuaren arabera 38,335 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Dyer konderriak 13,637 kilometro koadro ditu. Horietatik 3,678 ura dira. Beste 132,692 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 28,11 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 38,335 pertsonetatik 32,046 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 1,002 dira. 5,433 beltzak edo afroamerikarrak. 72 amerikar natiboak ziren eta 8 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 188 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 19 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 569 pertsonek kokatzen zuten.
Lisa Albert
Biografia
Mad Men telesaileko lehen denboraldiko ekoizlea eta idazlea izan zen. Writers Guild of America Award saria jaso zuen eta Best Dramatic Series sarirako izendatu zuten 2008ko otsailean, denboraldi horretan egin zuen lanagatik. Bigarren denboraldirako berriro itzuli zen telesail honetara ekoizle moduan eta, gero, idazle bezala jarraitu zuen. WGA sarietarako izendatu zuten Best Dramatic Series telesailagatik bigarren aldiz, 2009ko otsailean, bigarren denboraldian egindako lanagatik. Sari hauetarako hirugarren aldiz izendatu ondoren, Albertek WGA Award for Best Drama Series sarirako izendatu zuten 2010eko otsailean, hirugarren denboraldian egindako lanagatik. Bere telebistako lanen artean hauek ere aurki ditzazkegu: The Cosby Show, My Sister Sam, Mr. Belvedere, Major Dad, Murphy Brown, Living Single eta Suddenly Susan. Lisa Swarthmore College unibertsitatean graduatu zen 1981. urtean. Ingeles Literaturan ohorezko matrikularekin graduatu zen.
Ibilbide profesionala
Lisa Albert ezaguna da honako lan hauetan idazle eta ekoizle gisa jarduteagatik: Murphy Brown, Major Dad, Living Single, Hannah Montana, Mad Men, Soul Man eta Beautiful People.
Mad Men
Lisa Albertek egindako lanari Peabody, hiru Emmy eta lau Writers Guild sari eman dizkiote. Hain zuzen ere, 2007an, Lisa Albert eta bere ekoizleek, Tom Palmer eta Scott Hornbacher, Matthew Weiner, Kater Gordon, Robin Veith eta Maria eta Andre Jaquemettonek, "The Wheel" kapituluarengatik Emmy sarietarako nominazioa lortu zuten. Screewriters´ Festival en egin zioten elkarrizketan, Albertek esan zuen telesaila grabatzean jasan zuen sexismoa alde batera utziz, berak espero duena dela ikusleek telesail feminista bat bezala ikustea. Bera eta bere lagun idazleak etxean elkartzen ziren beren esperientzia pertsonalak elkarbanatzeko eta telesaileko emakumezko pertsonaiak lantzeko.
Reginald Scot
Reginald Scot edo Scott (c. 1538 - 1599ko urriaren 9a), ingeles politikari eta idazle bat izan zen. Ingalaterrako Parlamentuko legebiltzarkidea izateaz gain The Discoverie of Witchcraft (1584, Sorginkeriaren Aurkikuntza) idazlanaren egilea ere izan zen.
Pnoepyga pusilla
Pnoepyga pusilla Pnoepyga generoko animalia da. Hegaztien barruko Pnoepygidae familian sailkatua dago.