cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Victoria Ocampo
Sur literatura aldizkariaren sorrera
Idazle horietako batzuk eta beste batzuk, Victoria Ocampo berarekin batera, Floridako Taldeko kide ere izan ziren; Boedo Taldeko idazleak, berriz, askoz apalagoak ziren, Claridad argitaletxean argitaratu eta Café El Japonésen biltzen ziren, Argentinako literaturaren historian geratu zen kontrapuntu batean.
1933an, Ocampok Sur argitaletxea sortu zuen, argitalpena konpontzeko eta garaiko atzerriko literatura garrantzitsuena zabaltzen laguntzeko. Urte berean, argitaletxeak D.H. Lawrence-ren lana argitaratu zuen lehen aldiz gaztelaniaz —Lawrence-ren itzulpen batzuk Borgesen amarenak dira, Leonor Acevedorenak—, hala nola Federico García Lorcaren El romancero gitano eta Aldous Huxley-ren Contrapunto. 1936an, Virginia Woolfen The Human and/ Giza Izaera, eta hurrengo urtean Orlando eta Gere propioa - Borgesek itzulita - argitaratu zen. Ocampok, berriz, zenbait autoreren itzulpenak egin zituen, hala nola Albert Camus, Graham Greene, D.H. Lawrence eta Dylan Thomasenak.
Sur aldizkaria literatura finkatzeko aukera eman zien idazle gazteei. Julio Cortazarrek hauxe idatzi zuen: «... 1930etik 1940ra bitartean bide bat egin nahi genuen ikasleei lagundu zien, hainbeste akats, hainbeste erraztasun eta gezur lotuz».
Derediako fusilamenduak
Fusilamenduak
Nafarroara itzultzen ari zen Zumalakarregik iparraldetik Esparterok zuzendutako zutabe liberala hurbiltzen zitzaion jakin zuenean, zaindariak bildu eta fusilatu zitzaketen agindu zuen. Bruno Villarreal arabar komandante karlistak bere buruzagiari alferrik "...egin latz horrek sortuko dituen zoritxarreko ondorioak..." azaldu zizkion. Ormaiztegiarrak tinko eutsi zuen. Hala ere, Villarrealek, isilpean, ezagunak zituen zaindari bi gordetzea lortu zuen. Besteak erailak izan ziren. Jose Uranga jeneral karlistak honela azaldu zuen gertaera bere egunkarian: ''Hilak 17. Deredian geratu ginen, non 118 pesetero fusilatuak izan ziren."''
Montejo de Tiermes
Demografia
Udalerria 900 biztanle inguru izan zitruen XX. mendeko lehen erdian. Gero, jendea galtzen joan da eta 2020. urtean, 151 biztanle besterik geratzen ziren.
Victoria Ocampo
Sur literatura aldizkariaren sorrera
Rafael Albertik, berriz, hauxe esan zuen: Aldizkari horrek eta liburu horiek kultura munduarekin lotzen gintuen.
Octavio Pazek, ostera: ''Sur ez da aldizkari edo erakunde hutsa: espirituaren tradizioa da... [Victoriak] Amerikan aurretik inork egin ez duena egin du.''
1930eko hamarkadaren hasieran, Colon Antzokiko direktorioko lehendakari izendatu zuten Ocampo. Labur egon zen karguan, uko egin baitzion Alberto Prebisch, Rafael González eta Juan José Castrorekin batera, Buenos Airesko Kontzeju Deliberatzaileko kide batek baletean arte-baldintza eskaseko emakume bat sartu nahi zuelako.
Mussolinirekin elkarrizketa eta egonaldia Londresen
1934ko irailean, Benito Mussoliniren erregimenarekin bat egiten ez zuten arren, Ocampo eta Eduardo Mallea Kultura Institutu Interunibertsitario Faxistak zenbait hitzaldi ematera gonbidatu zituen Italiako zenbait unibertsitatetan. Idazleak elkarrizketa izan zuen diktadorearekin, eta bertan hainbat galdera egin zizkion Estatu faxistan emakumearen egoerari buruz. Mussolinik esan zion emakumearen lehen betebeharra Estatuari seme-alabak ematea zela, eta Ocampok galdetu zion: ''Baina, emakumeak beste modu batean lagun diezaioke gizonari?. "Ez''." erantzun zuen Mussolinik. La historia viva (1936) saiakeran, idazleak Duce-k bere herrialdea gerra batera eramango ote zuen beldur zela eta emakumeek «heriotzarako» seme-alabak sortuko ote zituzten, estatu-tresna gisa. Veneziako egote batean, prentsa grafikoak «herri berri baten enbaxadore intelektual» gisa definitu zuen, eta italierazko hizkuntzarekiko jarioa goraipatu zuen. Handik gutxira, 1934ko azaroan, Ocampok Virginia Woolf ezagutu zuen, eta idazlea honela kalifikatu zuen:"Buenos Aires herrialde aberatseko edertasun oparoa. 79"1935eko urtarrilean, Woolfek gutun bat bidali zion Ocampori, eta honelaxe zioen:"... ez utzi lainoan sartzen. Kontatu zer egiten duzun, nor ikusten duzunn, nolakoa den herrialdea... Eta, mesedez, ez pentsatu hotza naizela, ez dudalako idazten. Hainbeste nekatzen nau! 80"Ocampok behin baino gehiagotan gonbidatu zituen Woolf eta haren senar Leonard Buenos Airesera, baina haien osasun txarrak eragotzi egin zuen topaketak zehaztea. Borgesen arabera, Ocampo baldintza txikiagotan sentitzen zen Woolfen aurrean:"irakasle zuhur eta gogorraren aurrean ikaslea bezala, zeina uneoro epaitzen ari den.80"1939an, Londresera joan zen, eta Gisèle Freund argazkilaria eraman zuen Woolfi zenbait argazki atera ziezazkion, gero oso ezagun bihurtu zirenak. Bere buruaz beste egin zuen 1941eko martxoan, eta harrituta utzi zuen Ocampo. 1954an Virginia Woolf en su diario argitaratu zuen.
Argentinako Emakumeen Batasuna (UMA)
1936ko saiakeran, Emakumea eta bere adierazpena izenekoan, idazleak gogoeta egin zuen emakumeak testuinguru patriarkalean baztertzeari buruz eta kultura modernoarekin duen harreman zailari buruz. Alderdi horiek, nolabait, emakumeen adierazpen autonomo baten bilaketaren arazoa laburtzen zuten. Berak bereizi egin zuen idazketa-estilo hori, kultura androzentriko batean gizonei dagokien adierazpen monologikoaren modu dialogiko gisa.
Danubio Torres Fierrorekin Plural aldizkarirako egindako elkarrizketa batean, Ocampo inoiz ez zen alderdi politiko bateko kide izan hauxe esan zion:"Ez hitz egin emakume gisa marxismoaren garaipenari laguntzeko dugun betebeharraz, ez eta haien arrakastak gure eskubide guztien gozamena emango digula agintzen duenaz ere. Ez, ez, ez. Lehenbizi, emakumearen egoera aldatu behar du munduan.' Ondoren, beste aldaketa batzuk gertatuko dira, eta ez alderantziz. 5"1936ko martxoan, Unión Argentina de Mujeres sortu zuen, Susana Larguía eta María Rosa Oliver adiskideen laguntzarekin, Espainiako Gerra Zibilarekin batera. Handik gutxira, hauxe idatzi zion María de Maezturi:"Faxismoak arrakasta badu Espainian, galduta gaude Amerikan. 82"Erregimen faxistak Argentinan aurrera egin ahala, 11 357 legea erreformatzeko proposamena agertu zen, emakume ezkonduak 1926an eman zitzaizkion eskubide zibilak izan ez zitzan. Hartara, ezin izango zuketen ez pertsonarik ez ondasunik izan, eta gizonen mende egongo ziratekeen. Emakumeen Argentinar Batasunaren helburua zen lege horren aldarrikapena eragoztea, UMAn bildutako gizarte-klase guztietako emakumeek eragindako presio-indarraren bidez. Ocampo UMAko lehendakari hautatu zuten, emakumearen eskubideen aldeko defentsa-lana egiteagatik ezaguna.
UMA zabaltzen hasi zen, eta azpibatzordeak eta filialak sortu ziren barrualdeko hirietan. Horrez gain, hitzaldiak, bilera publikoak eta panfletoak banatu ziren, eta panfleto horietan hauek lortzeko beharra zabaldu zen:
Panfletoak, batzuk Ocampok idatziak, bi zentabotan saltzen ziren izkinetan; ezagunenetako bat La mujer, sus derechos y sus responsabilidades/ Emakumea, haren eskubideak eta erantzukizunak izan zen. Halako batean, bi emakume gazte atxilotu eta komisarian atzeratu egin zen kartzelaratzea. Auzian parte hartu zuen epaileak ziurtatu zuen kartzelara bidaliko zituela, UMA babesten 20.000 emakume egon ez balira. Aldi berean, presbitero batek Ocampori ama ezkongabeak ugaltzen lagundu izana leporatu zion, eta legegile batek adierazi zuen senarrei gomendatu behar zitzaiela emazteen birjintasun falta ezkontza-egintzan aurki zezaten, ezkontza bertan behera uzteko.
1936ko abuztuan, aldi berean Espainian Emakumea eta bere adierazpidenari buruzko diskurtso erradiala sortu zuen, mundu osoko emakumeen arteko elkartasuna sustatzeko asmoz. Azkenik, Emakume taldeak bere helburua lortu zuen eta erreformaren proiektua baliogabetu egin zen. 1938an, uko egin zion Taldearen lehendakari izateari, bazkide komunistak erakundea beren onurarako erabiltzen ari zirela jakin zuenean.
Gabriela Mistralekiko gutunak
Victoria Ocampo eta Gabriela Mistral Nobel saridunaren arteko harremana 1934an hasi zen, Madrilen María de Maezturen bidez elkar ezagutu zuten. Mistralek topaketaz baliatu zen, hegoaldeko gizarterik kosmopolitenean jaio izana ironikoki aurpegiratzeko frantsestzea eta Alfonsina Stornirengana ez hurbiltzea. Handik gutxira, Mistralek hauxe idatzi zion: "ikaragarria izan da zu kreolea aurkitzea, ni bezain kreolea, nahiz eta finagoa izan', eta erantsi zuen: 'lehen liburua irakurri nuenetik jakin dut gorputz osoarekin literatura-idazketan sartzen zinela. Nik uste izango banu... zure eragin-erradioa jauntxo-talde batena baino ez dela, ez nuke nire denbora galduko. 84"Alicia Juradok, Gabriela Mistral eta Victoria Ocamporen arteko adiskidetasuna (1991) lanaren egileak, hauxe idatzi zuen:"adiskidetasuna... bi alditan sailka daiteke: lehena, errepetuzko 'usted' delako tratamendukoa, eta bigarrena, berriz, elkarganako 'tu' delako tratamendu hurbila. Epistolario horren xarmarik handiena Gabrielaren hizkuntza da, seguru asko bere hizkera naturalarena, hitz bereziz eta bira donosoz betea..., kastizoa, arkaismoz edo gaur egun erabiltzen ez diren hitzez zipriztindua: graziaz eta zapore kreolez betetako hizkuntza... 85"Mistralek «Vic.», «Vict.» edo «Votoya», Mar del Platako egonaldi batean haur batengandik jaso zuen ezizena. 1938ko martxotik maiatzera bitartean, Argentinan egon zen Mistral, eta Marplatako etxean, Villa Ocampon eta Buenos Aires hiriko egoitzan hartu zuen ostatu. María Esther Vázquezen arabera: egonaldian, Gabrielak jakin zuen Victoria, bere hizkeran kreolla izateaz gain, gauzak ikusteko eta, gainera, Ocampo "Tata"-rengandik ikasitako zenbait adierazpen lodi eta aipamen erabileran ere kreola zela... 8
Sur argitaletxeak Mistralen liburuetako bat, Tala, argitaratu zuen 1938an. Ocampok bere barne-arazoei buruz idatzitako gutun bati erantzunez, idazleak eskertu egin zion 19 'carillatan' beragan jarritako konfiantza, eta aholkuak eman zizkion Mallearekin zuen harremanari buruz. Malleak 1938an kargua utzi zion Sur aldizkarian José Biancori. 1937 inguruan, Mistralek, gaixorik zegoenez, Ocampori eskatu zion hiltzen bazen, Yinyin iloba (14 urte eskasekoa) zaintzeko, umezurztegi batean bizi ez zedin. Hala ere, Yinyinek bere buruaz beste egin zuen 1943an, eta Mistral ez zuen inoiz gainditu tragedia hori.
Bigarren Mundu Gerra eta Núremberg-eko Epaiketak
1938an, Roger Caillois soziologo frantsesa Argentinara iritsi zen ikastaro bat ematera. Publikoki aurkeztean, Ocampok azaldu zuenez, «Hegoaldeko babespean antolatu dugun ikastaroak bi premia-ordena horien konbergentziak edo gatazkak zehazki argitzea proposatzen du: bizitza kolektiboan sortzen direnak eta gizakiaren zati sozialetik eratortzen direnak». Hiru asterako prestatu zuten Cailloisen bisita, eta bost urteko egonaldia egin zuen Villa Ocampon.
José Bianco arduratu zen Sur erredakzio-idazkaritzaz 1938an, baina kanpora egindako bidaiei esker, Jorge Luis Borges, Ernesto Sabato eta Raimundo Lida noizean behin aritu ziren lanean. Borges eta Ocampo ez ziren ikuspegi berekoak literatura-aldizkari bat zuzentzeko moduari buruz, eta, askotan, gogor eztabaidatzen zuten. Hala ere, 1942ko uztailean, Hegoaldeak ohar bat argitaratu zuen, Desagravio a Borges/ Borges iraintzea, Sari Nazionaleko epaimahaiak El jardín de los senderos que se bifurcan lana kontuan hartu ez izana eta saria idazleari eman ez izana. Era berean, Ocampok bere borondatez finantzatu zituen Borgesen lehen hitzaldiak, berak jakin gabe, Miguel Cané Udal Liburutegian bere postutik kendu eta Juan Domingo Peronen gobernuak 1946an azoketako hegazti, arrautza eta untxien ikuskatzaile izendatu ondoren. Sortzetiko gaixotasun baten ondorioz idazleak jasan zituen lehen begi-kirurgiez ere arduratu zen, pixkanaka itsu utzi zuen gaixotasuna. María Esther Vázquezen arabera, bien arteko harremana:"txarra izan zen, ustela dirudien zerbaitengatik, baina ez da hala... Borgesek gauza asko zor zizkion Ocampori eta alderdi batzuetan esker txarrekoa izan zen. 93"Ocamporen eskuzabaltasuna ere islatu zen bere mucamoaren semearen ingeniaritza-ikasketak finantzatu zituenean, mutiko zenean ama galdu baitzuen. Bigarren Mundu Gerra hasi aurretik, Gisèle Freund argazkilari juduaren bizitza salbatu zuen Ocampok, Frantziatik ateratzeko dirua eta visa bat bidaltzean. Bere herrialdea Alemaniak okupatu zuenean, 1940an, Ocampok zenbait ohar eskaini zizkion gaiari Sur aldizkarian, eta laguntza espirituala eta materiala eman zien hainbat laguntza-batzorderi, Espainiako Gerra Zibilean egin zuen bezala. 1943ko maiatzean, Guggenheim Fundazioak gonbidatuta, bidaia bat egin zuen Estatu Batuetara, herrialde horren inguruan hitzaldi-bira bat egiteko. Horretarako, hegazkin bat hartzea erabaki zuen, eta itsasoz bidaiatzeko ohitura hautsi zuen. Buenos Airesera itzuli zenean, Paris 1944an askatu zutenean, Frantzia Plazara joan zen emakumeen manifestazio batera, gertaera ospatzeko. Bilera hartan, Juan Domingo Peronek manifestariak poliziarekin sakabanatzeko agindu zuen, eta eremu publikoan desordena sortu izana leporatu zien. Horrek zauritu ugari eragin zituen. 1946an, gobernu britainiarrak gonbidatu zuen Royal Air Forceko hegazkin batean Núremberg-en Epaiketetara joateko, gerra-kriminal nazien epaiketen zati bat ikusi ahal izateko. Egun horretan, epaike horretan egon zen Latinoamerikako bakarra izan zen.
Arabiako Lawrence
Arabiako Lawrence militar eta idazle britainiarrari buruzko bi liburu argitaratu zituen Ocampok: 338171 T.E. (1942), frantsesera eta ingelesera itzulitako saiakera bat, eta Lawrence de Arabia y otros ensayos/ Arabiako Lawrence eta beste saiakera batzuk (1951), Aguilar argitaletxe madrildarrak argitaratua. Hamar Testigantzetatik seitan, behin eta berriz hitz egin zuen militarrari buruz. Ocamporen arabera, bere bizitzan gehien hunkitu zuten gizonak Lawrence eta Gandhi izan ziren:"Bata sinesgaitza, bestea sineskorra... Biek uste zuten energia espiritualak mirariak egiten dituela. Biak bizitza osoan zehar ideal horri fidel jarraitu zioten. 97"Diruaren mespretxuak, Lawrencek bere maila militarrari uko egiteak eta Los siete pilares de la sabiduría/ Jakinduriaren zazpi zutabeek, besteak beste, Ocamporen arreta piztu zuten. Ocampo Estatu Batuetara joan zen 1943an, eta Washingtongo Kongresuko Liburutegian kopia bat jaso zuen The Mint eskuizkribuaren barruan, non Lawrencek hegazkin- eta tanke-gorputzean izandako soldadu arrunt esperientzia latzak kontatu zituen. Idazleak hauxe esan zuen: "topaketa horren emozioak, hainbestetan ametsetan egindakoak ... geldiarazi egiten ninduen, halako moldez non denbora bat behar izan muen liburua ireki aurretik. 98"Ocampok The Mint-en zortzi kapitulu itzuli zituen 1951n, Enrique Pezzoni eta Ricardo Baezarekin lankidetzan. Lawrence garaiz aurretik hil zenez 1935ean ustekabeko istripu baten ondorioz, ez zuen pertsonalki ezagutzeko aukerarik izan, baina 1946an Lawrenceren anaia eta ama bisitatu zituen lehen aldiz. Horri esker, harremanetan jarri zen bere familia-ingurunearen eta bizitza pertsonalaren xehetasun intimoekin, erabiltzen zuen abizena fikziozkoa...
Peronismoa eta atxiloketa
Peron presidenteak 1946ko uztailaren 26an emakumeen sufragio-legea onartuko zuela iragarri zuenean, Victoria Ocampo haserretu egin zen, gobernu baten bidez eskubide bat gobernu antidemokratiko baten eskutik lortuko zuela pentsatuta. 6,, 99
1951n, gurutze bat margotu zuten Villa Ocampo egoitzaren sarreran, peronismoaren oligarka disidentea esan nahi zuena.
Bere ondasunak suntsitu eta paperak eta gutunak suntsituko ote zituzten beldur zenez bere ahizpei, lagunei eta hurbileko gainerako senideei bidali zituen hainbat posta-maletatan. Argentinatik kanpoko pertsonei bidalitako gutunak eskura ematen zizkien une hartan aldi baterako bidaiatzen zuten hurbilekoei.
1953ko maiatzaren 8an, CGTren ekitaldi batean Maiatzeko Plazan bi bonba lehertu eta hilabete baino gutxiagora, Ocampo atxilotu Mar del Platan, poliziako bost ofizialek eta komisario batek. Ondoren, Buenos Airesera bidali zuten. Luze eta zabal itaundu zuten Polizia Sailean, eta bi egunez egon zen janaririk hartu gabe, harik eta preso politiko gisa San Telmoko Artzain Onaren emakumeen kartzelara eraman zuten arte. Han prostitutekin eta gainerako emakume-kriminalekin bizi izan zen, delitu arruntengatik preso, prozesatuta edo kondenatuta. Atal horri dagokionez, Ocampok hau esan zuen: «Espetxean, norbaitek bazuen sentsazioa hondoa jotzen zuela, horixe zen errealitatea». Atxilotu eta bi egunera, bere lagun Susana Larguía, UMA sortu zuen laguna, espetxeratu egin zuten, eta, lehenago, Norah Borges eta haren ama, Leonor Acevedo, 77 urtekoa, atxilotu egin zituzten, eremu publikoan eskandalua leporatuta.
Atxiloketaren berri atzerrira iritsi zen, eta Aldous Huxleyk, Waldo Frankekin batera, Argentinako Intelektualen Askapenerako Nazioarteko Batzordearen buru izan ziren; The New York Timesek, berriz, protesta-ohar bat argitaratu zuen, Ocamporen askatasuna ez ezik, beste autore askorena ere eskatuz, hala nola Francisco Romero, Adolfo Lani eta Roberto. Jawaharlal Nehru Indiako lehen ministroak nabarmendu zuen idazlea askatzea, eta Gabriela Mistralek telegrama bat bidali zion Peroni maiatzaren 27an, helburu berarekin. Azkenik, Ocampo askatu egin zuten ekainaren 2ko gauean, 26 eguneko atxiloketaren ondoren. Atera zenetik 1955ean Peron kanporatu zuten arte, zorrotz zaindu zuten, eta hainbat motatako mugak izan zituen; hain zuzen, Stravinskyk birritan eskatu zionean, Perséphone-n Italian eta Estatu Batuetan errezitatzeko, poliziak ez zion jokabide onaren ziurtagiria eman pasaportea berritzeko.
Montejo de Tiermes
Ekonomia
Nekazaritza eta abeltzantza izan dira beti ekonomiaren basea. Nekazaritzan, hiru zereal lantzen dira; garia, garagarra eta oloa. Abeltzantzan, ardiak dira nagusi.
Victoria Ocampo
Peronismoa eta atxiloketa
Arazo ekonomikoak, aldi berean, handitzen joan ziren, bi arrazoirengatik batez ere. Lehenengoa Peronek aldarrikatutako alokairuen legearen zigorra izan zen. Horren ondorioz, Ocampok alokatzen zituen higiezinek errenta emateari utzi zioten eta modu txarrean saldubehar izan zituen askotan. Bigarrenik, Victoriak Sur aldizkarian egiten zituen inbertsio handien ondorioz. Ocampok Gabriela Mistrali bidalitako gutun batean erregistratu zen kontua, hark 1956an bisita egiteko egin zion gonbitari uko egin ondoren. Han, aldizkariaren 25. urteurrenean Argentinako 85 000 pisuaren galera garbia berretsi zion.
Biancok uko egitea eta onartzea
1958an, Arteen Funts Nazionaleko lehendakari izendatu zuten, eta 1962an, Frantziak Arteen eta Letren Ordenako komendadore izendatu zuen, honako hau esanez: Berriro ere Pariseko materiala eta espiritualtasuna dastatu ditut... Frantsesek ematen didatena Frantziarekiko maitasun-ziurtagiri gisa onartzen dut... Nire maitasunari zuzentzen zaio, eta nire maitasuna da, ez ni, harekiko duinsentitzen dena».
Aldi berean, José Biancok uko egin zion postuari, 1961ean Kubara egindako bidaiaren ondorioz, Ocamporekin eztabaida gogorra izan ondoren, Kubako Iraultza gertatu eta bi urtera. Biancok uko egin zion deklaratzeari bidaia hori ez zuela egin Sur ordezkari ofizial gisa, baizik eta modu pribatuan eta Ameriketako Etxeak gonbidatuta. Handik gutxira, adiskidetu egin ziren biak, eta Primera Plana-ko  elkarrizketa batean, Biancok esan zuen Sur aldizkaria apolitikoa eta oso  irekia zela. 76
Montejo de Tiermes
Ekonomia
Gaur egun, gainera, turismoa agertu da. Tiermes-en egindako museoak lanpostuak eratu ditu. AstroTiermes jardunaldiak 300 pertsona inguru erakartzen ditu urtero.
Victoria Ocampo
Biancok uko egitea eta onartzea
Ocamporen arabera: ''ikuspegi politikoak izugarri areagotu ziren. Hegoaldeak Ravaillac-en zatikatzea jasan zuen, merezi izan gabe. Agian batzuek merezi izan zuela ikusi zuten... Oso adiskide maiteek, arrazoi bereziak zirela medio, beren izena lankidetza-batzordetik kentzeko eskatu zuten. Lehenengoa Drieu La Rochelle izan zen, bigarrena Ortega eta Gasset. Gauza bera gertatu zen Sabatorekin, gero itzultzea eskatu zuenarekin. 76,77''
1962an, Ocamporen laguntzaile, lagun eta miresleek omenaldia egin zioten. Bildutako ehun kolaborazioak Testimonios sobre Victoria Ocampo/ Victoria Ocampori buruzko lekukotasunak izeneko liburuan jaso ziren, Jawaharlal Nehru, Leonard Woolf, Graham Greene, Jacques Maritain, Le Corbusier, Marguerite Yourcenar eta T.S. Elioten iruzkinekin. 1964an, aldizkariak omenaldia egin zion Ezequiel Martínez Estradari haren heriotzagatik. Ocampok eskuzabaltasunaren azken keinua izan zuen berarekin, bere gaixotasun dermatologiko arraroari aurre egiteko eta gastu medikoei eusteko mediku bat kontratatu baitzuen, Héctor A. Murenarekin lankidetzan.
1960ko hamarkadan, gero eta aintzatespen gehiago jaso zituen Ocampok. 1965ean, María Moors Cabot saria jaso zuenean, honako hau azpimarratu zuen: «une honetan guztian esku hartzen duten eta kontzientziak entregatzea saritzen duten elementu politikoen inbasioaren aurka borrokatzea, eta jarrera independente oro zigortzea». Urte berean, Elizabeth II.a Erresuma Batukoa kondekoratu zuen, Borgesekin batera, Britainiar Inperioko Komendadore Aginduarekin. Gainera, Vaccaro saria jaso zuen, Erromako Akademiako kide izendatu zuten 1966an, Harvardeko Unibertsitateko honoris causa doktoretza eman zioten 1967an, eta Herri Konferentzien Institutuak Alberdi-Sarmiento saria eman zion. 1968an, Indira Gandhi ministroa jaso zuen Villa Ocampon, eta Visva Barathiko Unibertsitateko honoris causa doktoretza eman zion.
1960ko hamarkadan Estatu Batuetara egindako bidaietako batean, Ocampo hamabi orduko itzalaldi handiaren lekuko izan zen 1965eko ipar-ekialdean. Esperientzia hori Manhattan a vela kontakizunean erregistratu zen bere Testigantzen zazpigarren liburukian. Kontakizuna Pancha ahizpari buruzkoa zen, eta 1967ko urrian hil zen bat-batean, beste ahizpa Rosa baino hilabete batzuk lehenago.
Eritasuna
1963an, Parisera egindako bidaia batean, min handia izaten hasi zen ahoan, eta hurrengo urtean, ahoko minbizia diagnostikatu ondoren, ebakuntza kirurgikoa egin behar izan zioten Diagnostikoaren Institutuari. Handik aurrera, protesi bat erabili behar izan zuen, jateko, edateko eta hitz egiteko. Egonkor mantendu zen urte batzuk geroago, Estatu Batuetara egindako bidaia batean, berriro makaldu eta operazio eta tratamendu berriak egin behar izan zituen arte. 1968ko martxoan, hanka bat hautsi eta atsedena hartu behar izan zuen Mar del Platako egoitzan.
Derediako fusilamenduak
Ondorioak
1834ko apirilaren 28an Zumalakarregik bere errepresaliak bidezkotzen zituen manifestua argitaratu zuen, eta hor honela azaltzen du Deredian gertatutakoa:
Bilbon britainiar kontsula zen John Francis Baconek Zumalakarregiren erabakia defendatu zuen, "gerra zibiletan eta iraultzetan, erabaki odoltsuak hartzen dituztenek begirune eta ospe handiena lortzen dute"lako.
Zaindariak gehienetan Burgosko probintzian eta Errioxan kontratatuak izan ziren. Hilketaren ondorioz, Espainiako Gobernuak bere ama eta emazteak ordainsaria eman zien, batez ere Leóngo apezpikua karlistekin bat egin ondoren elizbarrutia hartatik ateratako diruarekin. Probintzia bien aldizkari ofizialetan 1834 eta 1840 artean hainbat aldiz ordainsari hauen berri ematen zituzten, zaindari eta bere senideen izenak ezagutarazten dituztenak.
Gero, Zumalakarregik era honetako taktikak erabiltzen jarraitu zuen. Horrela Cenicero eta Alesbesen defendatzaileak elizetan babesa hartu eta gero, eliza biak erre zituen. Hurrengo urtean Lord Ellioten hitzarmena sinatu ondoren ez zituen berriro horrelako sarraskirik errepikatu.
Märta Norberg
Märta Norberg (Sidensjö, Suedia, 1922ko irailaren 19a - 2020ko abenduaren 19a) suediar iraupen-eskiatzailea izan zen. 1950eko hamarkadan aritu zen lehian eta bere kirol-ibilbidean brontzezko bi domina lortu zituen Eski Nordiko Munduko Txapelketatan; brontzezko domina bana 1954an eta 1958an.
Victoria Ocampo
Azken urteak
1970ean, hainbat urtez atzeratu ondoren, Sur aldizkariko hiru zenbaki eskaini zizkion emakumeari —326, 327 eta 328—, 1971n argitaratu zen bolumen batean bilduta, Indira Gandhi, Golda Meir, Alicia Moreau de Justo, Ernesto Sabato eta Roberto Arlten iruzkinekin, besteak beste. Gainera, inkesta anonimo bat ere bazegoen, emakumeak munduan zuen eginkizunaz zer pentsatzen zuen argitzeko, eta beste bat Argentinako emakume garrantzitsuei egina, jaiotza-tasa eta abortua kontrolatu behar duten legeei buruzkoa. Doris Meyerrek hauxe adierazi zuen: ''orientatzeko duen espiritua dela eta, Hegoaldeko zenbaki berezi horrek lau urtean aurrea hartu zien Emakumearen Nazioarteko Urtearen helburuei... elkartasun mezua transmititu zuen. 112 1970eko azaroan, La Nación egunkarian argitaratutako artikulu batek Sur'' aldizkaria argitaratzeari utziko ziola jakinarazi zuen. Hala ere, hamar hilabete geroago 326-328 alea agertu zen, bi urtez behingo aldizkari gisa iragartzen zena, baina idazlearen bizitzan egindako azken argitalpen aktiboa izan zen, gainerako zenbakiak ,jada, argitaratuta zeuden lanen antologiak berrargitaratzen aritu baitziren. * Vuctoria nagusitan
1973an, Ocampo ahizpak arin batean UNESCOri eman zizkioten Villa Ocampo eta Villa Victoria egoitzak, peronismoa boterera iritsi berria zelako, arazo ekonomiko larriak zeudelako eta asmo argia zutelako —batez ere Victoriak— bi jabetzak gorde zitezen. ''kultura, literatura, arte eta gizarte-komunikazioko jardueren ekoizpenean, ikerketan, esperimentazioan eta garapenean erabiltzeko, zentzu bizi eta sortzailearekin, giza bizitzaren kalitatea, nazioarteko lankidetza eta horien arteko bakea hobetzeko. 14'' Harrezkeroztik, UNESCOk bere gain hartu zuen etxebizitzak mantentzea, eta Ocampo ahizpek akordio bat lortu zuten, eta, horri esker, bertan bizi izan ziren hil arte. Urte berean, Ocampok uko egin zion Arteen Funts Nazionalari, eta hauxe alegatu zuen:"Zoritxarrez, arte ezagunean ez da beti kalitatearen sinonimo. Eta kalitaterik gabe ez dago arterik... Niri dagokionez, zuen lanari gehitu diodan apurra nire herrirako zerbitzatzeko nahiak inspiratu du... 114"1975ean, ohorezko apopilo gisa gonbidatu zuten Emakumearen Nazioarteko Urtea zela eta egindako kongresura, baina ez joatea erabaki zuen, ospakizunaren joera marxistengatik, eta mezu bat bidali zuen Fryda Schulz de Mantovaniren bidez. 1977ko ekainean, Argentinako Letren Akademiako kide hautatu zuten lehen emakumea izan zen, bikoteen bozketa bidez. Urte horretako azarotik abendura bitartean, Kulturen arteko Elkarrizketaren Jardunaldiak egin ziren Villa Ocampon, eta materiala Sur aldizkariaren 342. edizioan bildu zen. Jardunaldi guztietan parte hartu bazuen ere, osasuna nabarmen okertua zuen. Bere aldekoen arabera, mina arintzeko lasaigarriak hartzeari uko egiten zion, tontotu egiten baitzuten. Hala ere, Eugenio Guasta apaizaren bisita apurrak izan zituen. Osasun egoera ahula izan arren, 1978an Paul Claudelen Oda jubilar lanaren itzulpena argitaratzea lortu zuen.
Heriotza
Victoria Ocampo ohean etzanda egon zen azken hilabeteetan, eta Gabonak eta Urte Berria ia bakarrik igaro zirtuen. Dolores Bengolea ilobak hau kontatu zuen: n''ik hil baino astebete lehenago ikusi nuen... ahoa sudurrarekin lotuta zuen, ikaragarri minduta zegoen, asko sufritzen zuen... Victoriak ez zuen hitz egiten, pizarrita bat zuen idazteko.119''
1979ko urtarrilaren 24an bere osasuna areagotu egin zen. Miné Curaren arabera: ''goiz hartan mediku bat etorri zen injekzio bat emateko; pentsatzen dut kimioterapia moduko bat izango zela. Hark ez zuen nahi; azkenean, onartu zuenean, medikuari esan zion bere ardurapean zegoela. Baina ezin zian zuen jasan. 118''
Urtarrilaren 27ko goizaldean, koman sartu eta UTCko 9:00etan hil zen 88 urte zituela.
Hilobia
Victoria Ocamporen gorpuzkiak hil eta biharamunean lurperatu ziren Errekoletako hilerriko kripta familiarrean. Hiletan, Angel Battistessa Argentinako Letren Akademiako lehendakariak hitzaldi bat eman zuen:"Batzuetan nahikoa izaten da pertsona bat desagertzea belaunaldi oso bat murriztuta geratzeko."Borgesek, berriz, ohar bat argitaratu zuen, eta hauxe argitu zuen:"Herrialde batean eta emakumeak generikoak ziren garai batean, emakumeak gizabanako izatearen balioa izan zuen. Eskerrak eman nahi dizkiot nire alde egin zuen guztiagatik, baina, batez ere, Eskerrak eman nahi dizkiot argentinar gisa egindako lanagatik."
Autobiografia argitaratzea
1979 eta 1984 bitartean, Victoria Ocampok eskatutakoaren arabera, autobiografia argitaratu zen —sei liburukitan banatua—, eta 1952an hasi zen idazten.
Angelica ahizpak urtebete eskas iraun zion eta 1980ko urtarrilaren 21ean hil zen.
Nortasuna, izaera eta espiritualtasuna
Juan José Sebrelik honako hau adierazi zuen:"Victoria Ocampo oligarka bat zen, baina oligarka guztiak ez ziren bera bezalakoak izan. Emakumeak, puntua egiten, brodatzen eta begiak lurrari begira meza entzutera joaten ziren garaian, Victoriak aktore izan nahi zuen, antzerki-lanak idazteaz gain, Mar del Platako hondartzetan bainatu, zaldian muntatu, tangoak dantzatu, erre, autoak erabili egiten zuen.Eta, jakina, ateoa zen."Ideologia-desberdintasunak zituen arren, Arturo Jauretche politikariak zenbait merezimendu eta balio aitortu zizkion, eta batez ere zuen umorearengatik. Sara Facio argazkilaria bat etorri zen umore puntu horretan, eta hauxe adierazi zuen:"oso xelebrea eta oso soltea zen hitz egiteko. Fisikoki izugarria —1,72 m neurtzen zuen—, handia, handia. Janzteko oso librea zen, jantzi solteak erabiltzen zituen, naturala izatea gustatzen zitzaion eta independientea."1960ko hamarkadan, Lugene New Yorkeko optikak 1940an egindako kristal berde iluneko kristal exotikoak —miopia zuen— bere estilo pertsonalaren bereizgarri bihurtu ziren.
Ocampo ezaguna zen bere burutazio eta suminkortasunagatik. María Esther Vázquez biografoak behin kontatu zuen"Borgesek Bioytarren Mar del Platan egiten zuen uda; nik ere egun batzuk ematen nituen han. Etxea Viktoriaren ondokoa zen, Londresetik Beatlesek lilluratuta itzuli berria zen. Diskoa eta John Lennonen ileordea ekarri zituen. Borges, Adolfito [Bioy Casares], Silvina eta ni beste pertsona batzuekin batera gonbidatu gintuen bazkaltzera, gero diskoa entzuteko asmoz... Victoriaren Borgesi eskatu zion ileordea probatzeko; hark ez zuen nahi izan. Bietako ahotsak ohi baino ozenago igo zirela ikusita, oso haserre, esan zion: 'Zu, che, hain tentea izanda, ez zara inoiz ezertara iritsiko'."Ocampo ezaguna zen bere burutazio eta suminkortasunagatik. María Esther Vázquez biografoak behin kontatu zuen. Hurbilekoek eta autore askok bat egiten dute suminkortasun eta autoritarismorako joeran, batez ere Borgesekin. Beste aldi batean, Mar del Platako egonaldi batean, bere mucamaren semeak —Ocampo oso estimatua sentitzen zuenak— ia bizia arriskatu zuen itsasoan pertsona bat salbatzeagatik. Idazlea ia hil zela ohartu zenean, haserretu egin zen, sinetsi eta besarkatu egin zuen, «estúpido» deitzen jarraitu zuen bitartean.
Humanista eta mezenas handia izan zen."Jende askori lagundu zion. Mutil umezurtzak jaso eta hezkuntza eman zien. Bigarren Mundu Gerran, hiru tona elikagai eta arropa bidali zituen Europa okupatura, batez ere Frantziara. Oso emakume sentibera eta eskuzabala izan zen kulturaren esparruan., Sinpatia handirik ez zion Borgesek, bere herrialdea eta kontinentea hezi zituela esan zuen.  María Esther Vázquez, 200293"Arabiako Mahatma Gandhi eta Lawrenceren mireslea. Frédéric Chopin, Gabriel Fauré eta Claude Debussy. Ocampo kexatu zen sormenerako ezintasunaren aukera ugaritan."zeruak eman nahi izan ez zidan dohain hori; eleberriak idatzi nahi nituen, baina hori ez zen nire patua."Horrez gain, zurrumurruak sortu ziren Silvina ahizparekiko jelosiari buruz, arrakasta literarioagatik. Honako hauxe adierazi zuen Magdalena Ruiz Guiñazuk:"Jendeak esaten zuen Victoriak jeloskor zegoela bere ahizpa txikiaren literatura-gaitasunaz eta poetikaz, baina berak argitaratu zuen Silvinaren lehen liburua Sur argitaletxean. Hitzaurre zoragarria baina oso gogorra idatzi zion... Hain zuzen, hitzaurre horretan adierazi zuen zer distantzia dagoen elkarren artean."Elizarekin zuen harremana Lehen Jaunartzetik aurrera desagertzen joan zen eta 1909an Delfina Boungeri idatzitako gutun batean hauxe idatzi zion:"Jainkoa badago, zergatik da hain krudela?"eta onartu egin zuen"hutsik."Gero zera adierazi zuen:"Ez zitzaidan bururatu nire haurtzaroko Jainko hark, nire maitasun eta beldurren lekuko eta isilmandatari bakarrak, ez zuela zertan izaki perfektu eta zoragarriak eman, ni ez bainintzen ez bata, ez bestea ere."Ez zuen sinetsi"inposatzen saiatu ziren Jainko mendekatzailea, zorrotza, zekena, gupidagabea, mugatua."eta Tagore eta Gandhiren Jainkoak erakarri zuen "ulergarria eta tolerantea"1929 inguruan idatzi zuen Jainkoarengan sinetsi beharra zuela Keyserling-en existentzia eskertzeko eta,  bere bizitzaren amaierarako, Eugenio Guasta monsinorearekin solasaldi luzeak izaten zituen.
Antzerkia eta filmografia
1986an, Eva eta Victoria antzezlana estreinatu zen, Mónica Ottinoren zuzendaritzapean. Victoria Ocampok irudimenezko topaketa bat egin zuen Eva Perón antagonistarekin, China Zorrilla eta Soledad Silveyra protagonista zirela.
1989an, Cuatro caras para Victoria filmatu zen, Oscar Barney Finnek zuzendutako saiakera biografikoa, Carola Reyna, Julia Von Grolman, Nacha Guevara eta China Zorrilla buru zirela.
Gidatze-erregistro bat lortu zuen lehen emakumea,. Núrembergko epeiketetara joan zen latinoamerikar bakarra izan zen; Argentinako Letren Akademiako kide izan zen lehen emakumea, eta emakumearen kausen aurkako borrokako pertsonaia nagusietako bat izan zen, 11 357 legearen erreforma eragozten baitzuen. Sur aldizkariko zuzendari gisa, munduko idazle garrantzitsuenak ezagutarazi zituen eta talentu hispanoak, hala nola, Borges edo Julio Cortazar sustatu zituen.
Haren erretratu bat da Etxe Arrosako Emakume Argentinarren Aretoko buru. 2009an inauguratu zuen Cristina Fernández de Kirchner presidenteak, baita Argentinako historiako beste emakume-irudi batzuk ere, hala nola Juana Azurduy, Eva Perón, Lola Mora, Cecilia Grierson eta Mariquita Sánchez de Thompson.
Egoitzak
Villa Ocampo, Victoriaren jabetzarik ezagunena, 1891n inauguratu zen Béccar herrian. Arkitektoa bere aita Manuel Ocampo izan zen eta familia etxalde horretara udan baino ez zen joaten, orduan izeba Franciscarenabaitzen. Frantziar-viktoriar estilokoa, parke zabal batez inguratua dago, hainbat zuhaitz-espezie eta Río de la Platako sakana bat dituela. Aita hiltzean, alabek etxea jaso zuten jaraunspen gisa, baina beste hamaika urtez erabili zuten udarako egoitza gisa, 1941 arte, behin betiko Victoria haraxe lekualdatu zuenean. Villa Ocampo birmoldatu egin zuen idazleak, eta dekorazio zaharra xehetasun modernoekin tartekatu zuen. Etxea harrera-leku bihurtu zen Argentinara iristen ziren mundu osoko intelektualentzat, edo Ocampoko bertako gonbidatuentzat, hala nola Albert Camus edo Graham Greemerente. Roger Caillois bost urtez egon zen apopilo, eta, besteak beste, Waldo Frank, María Maeztu, Federico Onís eta Denis Rougemont idazle estatubatuarrak jaso zituen.
Jabetza, gaur egun UNESCOrena, Monumentu Historiko Nazional izendatu zuten 1997an, eta etxe-museo gisa funtzionatzen du. Bertan, hainbat kultura-jarduera egiten dira, hala nola bisita gidatuak, erakusketak, arte-erakusketak, antzerki-lanak eta, batzuetan, Asociación Amigos de Villa Ocampo elkarteak antolatutako kontzertuak. Hainbat gelaren artean, honako hauek daude: Liburutegia 12 000 alerekin—5000 frantsesez, 3500 ingelesez eta 3000 gaztelaniaz—, 200 argazki —horietako batzuk dedikazioarekin—, erretratuak, eskulturak, altzari zaharrak eta tapizak. 2003. urtean, etxebizitzak sute bat jasan zuen garrafa baten leherketaren ondorioz, eta hilabete inguru geroago, lapurreta bat jasan zuen. … Kaltetu ziren zenbait liburu galdu arren, konponduak izan ziren, nahiz eta istripuen jarraipenak Victoria Ocampo Fundazioaren, Lagunen Elkartearen eta UNESCOren arteko gatazka eragin zuen. 1912tik aurrera, Ocampo familiak Villa Victoria uda-garairako bigarren etxe bat izan zuen, Mar del Platan, Francisca Ocampo de Ocamporena, Ocampo ingeniariaren izeba eta Victoria amabitxiarena zen lursail batean. Boulton & Paul Ldt enpresari erosi zioten etxea Ingalaterran eta itsasontziz eraman zuten Mar del Platara, burdinazko egitura baten gainean erabat armatua eta eduardoar estiloz apaindua. Zurezko eraikina zen (bungalow), britainiar kolonietan erabiltzen zena. Multzo horren osagarri gisa, estilo frantseseko arduradunen etxebizitza, Ocampo ingeniariak 1913an eraikitako hirugarren eraikina, italiar estilokoa, zerbitzuko langileentzat, garaje bikoitzarekin. Hasiera batean, parkeak bi hektarea zituen, baina lursaila zeharkatzen zuen kale bat ireki zenean, bakar batera murriztu zen. Villa Victoria ondare-interesekotzat jo zen Pueyrion Jeneralaren Alderdiko Kontzeju Deliberatzailearen 10075/95 ordenantzaren bidez. Gaur egun, denboraldi baterako erakusketak, kultur ekitaldiak, hitzaldiak eta emanaldiak eskaintzen dira.
Hirugarren jabetza edo etxea Rufino de Elizalde kaleko 2831n dago, Palermo Chico de Palermo auzoan. Ocampok bi solairuko etxea da, eta Alejandro Bustillo arkitektoa eraikitzera bidali zuen 1928an. Eraikin modernista garrantzitsuenetariko bat da. Egitura kubiko guztiz zuriagatik berezia eta berria, polemika sortu zuen eraikitzeko unean, eta Ocampo ondare garrantzitsuenetakoa da. San Isidrora bizitzera joan zenean, Josefina Díaz Vélez de Madariagari saldu zion jabetza, Matilde Díaz Vélez lagunaren lehengusinari, eta barruan zenbait erreforma egin zituen. Azkenik, 1986an, Nono Pugliese publizistak eta Claudia Sánchez modeloak erosi zuten, eta etxera itzuli zioten jatorrizko estiloa. Gaur egun, Artisauen Funts Nazionalaren egoitza da, eta Buenos Airesko arkitektura modernoaren adibiderik handienetakoa izaten jarraitzen du.
Literatura lana
Bere literatura-lanean zehar, Victoria Ocampok dimentsio biografikoa lehenetsi zuen narrazioaren estetikaren gainetik. Hala ere, autore asko bat datoz esatean ez duela bi metodoetako bakar bat ere formalki hartzen. Idazlearen, literaturaren eta bizitzaren arteko harremana esperientzia eta subjektibotasunean oinarritutako liburuen topiko nagusia da, batez ere bere bidaiei erreferentzia egitean. Bere testigantzen eta autobiografiaren liburukiak, normalean, garaiaren deskribapenarekin hasten dira, idazlearen biografiarekin jarraitzen dute, eta, gero, haren lizentziari buruzko iruzkinekin amaitzen da.
Ocampok, bere garaikideek ez bezala, garrantzi berezia eman zion patuari giza izaeraren gainean. Bere ideologia filosofikoaren arabera, destinoaren ideiak zorigaiztasuna dakar bizitzaren norabidea arautzen duen lege saihestezin bat betetzearen zentzuan. Horri dagokionez, honako hau adierazi zuen:
Bere lan autobiografikoak erakusten du gizarteak emakumeekin dituen eskakizunek markatutako bizitzaren atzerapenak, eta kritika akademikoak eta ezkerreko idazleek ez zuten inoiz aintzat hartu. Héctor Bianciottik, idazlearen miresleak, hau adierazi zuen:"ohiz kanpoko kazetaria zen, baina ezin da esan ezagutzak ordezkatzen zituenik."1907ko epistola batean —17 urte zituen orduan—, bere autobiografiako IV. liburukian argitaratua, hauxe idatzi zion Carlos Reylesi:"Inoiz baino gehiago sentitu dut irakurtzen dudana bizi dudala."Irakurketekin hartutako konpromisoaren ondorioz, memoria-ekoizpen bat garatu zuen, eta bertan zenbait grina eta desilusio kontatu zituen, urteekin izandako harremanaren eraginez.
Bere bizitzan zehar, Ocampok bere idazlanaren balio-galtzea ekarri zuen, bai saiakera-idazkeran, bai idazkera autobiografikoan. 1929ko gutun batean, Keyserling kondeari —Ocampo bezala, herrien, kulturen eta filosofien arteko konparazioak egiten zituen bere lanetan—, haren aipamena egin zion"gutxiagotasun-konplexua"eta aurpegiratu:"Eta, batez ere, ez ahaztu zailtasunez hitz egiten didazula; alde horretatik, zu zarenaren aurkakoa naiz."Bestalde, Amalia Pereira artistak dio Ocampo hizkuntzaren metaforen bidez (itzulpen edo interpretazio gisa) bizitza betetzen saiatzen zela, bere hizkuntza-eskakizunean idazteko zuen zailtasuna disimulatzeko.
Bere kontakizunetan, emakumeen berezko adierazpena eratzea dakarten zailtasunak erabili ziren hezkuntza formalik, askatasunik eta emakumeen literatura-tradiziorik eza aipatzeko, non idazketa bat sostengatu baitzen. Bereziki, erabakigarria iruditu zitzaion literaturan erreferenterik ez izatea, eta, horregatik, haren testuek agerian uzten dute subjektuekin elkarrizketak eta itunak egiteko gogoa.
Bere liburuetan sarritan aipatzen ditu Jane Austen, Elizabeth Barrett Browning, George Eliot eta Brönte ahizpak —bereziki Emily— Francisco Ayalak honelaxe definitu zuen: «zirkunstantzien idazlea, espontaneoa eta naturala»; Enrique Pezzonik, berriz, El texto y sus voces liburuan."... tradizioz gure literatura-ingurunearekin —eta ez soilik literaturarekin— identifikatzen diren zenbait idazlerekin batera ikusten dut."
Testigantzak
Testigantzak, 1. seriea. Madril: Revista de Occidente, 1935. Testigantzak, 2. seriea. Buenos Aires: Sur, 1941. Testigantzak, 3. seriea. Buenos Aires: Sudmerikarra, 1950. Testigantzak, 4. seriea. Buenos Aires: Sudmerikarra, 1950. Testigantzak, 5. seriea. Buenos Aires: Sur, 1954. Testigantzak, 6. seriea. Buenos Aires: Sur, 1962. Testigantzak, 7. seriea. Buenos Aires: Sur, 1967. Testigantzak, 8. seriea. Buenos Aires: Sur, 1971. Testigantzak, 9. seriea. Buenos Aires: Sur, 1975. Testigantzak, 10. seriea. Buenos Aires: Sur, 1998
Villers-Stoncourt
Villers-Stoncourt Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Villers-Stoncourt udalerrian erroldatutako biztanleak 219 ziren. Familiak 84 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 89 etxebizitza zeuden, 85 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 4 hutsik zeuden. 83 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 85 etxebizitza nagusietatik 77 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 2 etxek bi zituzten, 5 etxek hiru zituzten, 19 etxek lau zituzten eta 57 etxek bost zituzten. 75 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 35 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 42 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 142 ziren, horien artean 101 aktiboak ziren eta 41 inaktiboak ziren. 101 pertsona aktiboetatik 95 lanean zeuden (59 gizon eta 36 emakume) eta 6 langabezian zeuden (2 gizon eta 4 emakume). 41 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Villers-Stoncourt udalerrian 86 unitate fiskal zeuden, 218 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.383 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren eta 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren.
2000. urtean Villers-Stoncourt udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 345 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Jacques Léonard Muller
Jacques Léonard Muller (Thionville, 1749ko abenduaren 11 - Saintes, 1824ko urriaren 1a) frantziar militarra izan zen, Mendebaldeko Pirinioetako Armadaren eta Alpeetako Armadaren buruzagia Frantziako Iraultzako Gerretan
Bizitza
Abuztuaren 21ean Alpeetako Armadaren buruzagi nagusi izendatu zuten; Bon-Adrien Jeannot de Monceyk ordeztu zuen mendebaldeko Pirinioetan. Osasunez makal baitzegoen, erretiroa hartu zuen 1795eko martxoaren 3an, baina 1798an zerbitzura itzuli zen. Rhineko Armadaren buru izendatu zuten 1799ko uztailaren 18an, eta irailaren 18an garaitua izan zen Mannheimgo guduan. 1804an, Ohorezko Legioko komandante izendatu zuten. 1824ko urriaren 1ean hil zen Saintesen.
Trapagaran Eskubaloia
Trapagaran Eskubaloia Trapagarango eskubaloi taldea da, Lehenengo Nazionalean jokatzen duena.
Historia
1940 hamarkadan eskubaloi talde bat sortu zen Organización Juvenil Española erakundearen babesean, baina gaur egungo taldearen sorrera ofiziala 1955ekoa da, Club Deportivo Trapagarán izena hartu zuena. 1968-69 denboraldian Bizkaiko txapelduna gelditu zen eta play-offetan Madril, Salamanca eta Segoviako txapeldunei irabazi ondoren bukaerako fasea Valladoliden jokatu eta Espainiako lehen mailara igotzea lortu zuen. Lau urte egin zituen bertan eta 1974an maila galdu zuen.
Urte batzutan bizkaiko ligan ibili ondoren 1983an Bigarren mailara igotzea lortu zuen eta bertan egon zen 1991an Espainiako eskubaloiaren berrantolaketa egin zen arte. Hurrengo urtean Lehenengo Nazionalera (3. maila) igo zen eta ordutik bertako talde historikoa bihurtu da.
Saint-Ganton
Saint-Ganton Bretainiako udalerri bat da. Administraiboki Frantziako Ille eta Vilaine departamenduan dago Bretainia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 415 ziren. Familiak 179 ziren, horien artean 57 pertsona bakarrekoak ziren (33 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 61 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 57 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denborak, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
1. linea (Montpellierko tranbia)
'''Montpellierko tranbiaren 1. linea''' sarean aurreikustako bost lineetako bat da. Mosson/Mausson eta Malbosc/Malbòsc geltokiak lotzen du, Montpellierko erdigunetik igaroz duen iparmendebalde-hegoekialde ardatza osatzen du.
Bitschwiller-lès-Thann
Bitschwiller-lès-Thann Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Saint-Ganton
Etxebizitza
2007an 218 etxebizitza zeuden, 178 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 23 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 214 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 178 etxebizitza nagusietatik 134 bere jabearen bizilekua ziren, 42 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 17 etxek bi zituzten, 40 etxek hiru zituzten, 47 etxek lau zituzten eta 71 etxek bost zituzten. 118 etxebizitzek parking plaza bat zuten azpialdean. 77 etxetan auto bat zegoen eta 77 bi edo gehiago zeuden
1. linea (Montpellierko tranbia)
2000ko ekainaren 30n inauguratu zen Mosson/Mausson eta Odysseum geltokien artean, linea Montpellierren eraikitzen lehena izan zen.