cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cirrhilabrus katoi
Cirrhilabrus katoi Cirrhilabrus generoko animalia da. Arrainen barruko Labridae familian sailkatzen da.
Meddle
Diskoaren "B" aldean agertzen diren lanak gai laburrak dira: "One of These Days" eta "San Tropez" dira ezagunenak.
Meddle urrezko diskoa izan zen 1973. urtean, eta arrakasta lortu zuen Erresuma Batuan. Hala ere, nazioarteko ospe handia ez da Pink Floyd-entzat iritsiko hurrengo diskoa (The Dark Side of the Moon) argitaratu arte.
Phrygilus atriceps
Phrygilus atriceps Phrygilus generoko animalia da. Hegaztien barruko Thraupidae familian sailkatua dago.
Sambuco
Mugakideak
Sambucok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Muraenolepididae
Muraenolepididae arrain gadiformeen familia da, Hego hemisferioko itsasoetan bizi dena.
Tuqueta Roya
, Pirinioetako hirumilako mendi bat da, 3.273 metroko garaiera du. Espainiako Aragoi autonomia erkidegoko Huesca probintzian dago.
Poway (Kalifornia)
Poway Kaliforniako hiri bat da. San Diego konderrian kokatua dago. 2010ean 47,811 biztanle zituen, 101.2 kilometro koadrotan banatuta.
Gregor Schlierenzauer
Gregor Schlierenzauer (Innsbruck, 1990eko urtarrilaren 7a) austriar eski-jauzi laria da.
Neguko hiru Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen eta guztira lau domina lortu zituen: Hiru 2010eko Neguko Olinpiar Jokoetan, Vancouverren, urrea tranpolin handiko taldekako proban (Wolfgang Loitzl, Andreas Kofler eta Thomas Morgenstern ekin batera), brontzea banakako ohiko tranpolinean eta brontzea banakako tranpolin handian, eta zilarra Sotxi 2014an, taldekako tranpolin handian (Michael Hayböck, Thomas Morgenstern eta Thomas Diethart-ekin) eta 4. postua Pyeongchang 2018an taldeka.
Eski Nordikoko Munduko Txapelketa n 12 domin lortu zituen 2007 eta 2017 urteen artean.
2004ko abenduan hasi zuen bere ibilbide profesionala, eta 2005-06ko Munduko Kopa n debutatu zuen. Munduko Kopan 53 garaipen ditu guztira.
Eutropis bibronii
Eutropis bibronii Eutropis generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Tekovské Nemce
Tekovské Nemce Eslovakiako udalerri bat da, Zlaté Moravceko barrutian kokatuta. 28,50 km²ko azalera du eta 1068 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1275. urtekoa da.
Onigiri
Onigiri (お握り edo 御握り), batzuetan omusubi (お結び) edo nigirimeshi (握り飯), japoniar jaki bat da, arroz zuriz egina, itxura hiruki edo zilindrikoa duena eta maiz nori orri batekin bildua. Barrubetea izan ohi da, normalean aran ozpinki batekin (umeboshi), baina halaber beste hainbat osagairekin: izokin gazitua, katsuobushi, kombu, tarako, mentaiko, takanazuke (takana ozpindua, ziape gorri erraldoiaren garak) edo beste edozein marinaturekin. Japoniako janari denda gehienek hainbat betegarri eta zaporerekin saltzen dituzte. Are gehiago, badira denda espezializatuak, eramateko onigiri baino saltzen ez dutenak. Japonian, ohitura hau oso ohikoa denez, onigiria oinarrizko elikagai bihurtu da eta mundu osoko japoniar jatetxeetara hedatu.
Ez dira onigiriak eta nigirisushiak nahastu behar: onigiria arroz hutsarekin egiten da (batzuetan gatz apur batekin), eta sushia, berriz, ozpindun arrozarekin, azukre eta gatzarekin. Onigiria, arroza eramangarria eta jateko errazagoa izateko asmatu zen; sushia, berriz, arraina kontserbatzeko modu bezala.
Rancho Cordova (Kalifornia)
Rancho Cordova Kaliforniako hiri bat da. Sacramento konderrian kokatua dago. 2010ean 64,776 biztanle zituen, 86.8 kilometro koadrotan banatuta.
Pfetterhouse
Pfetterhouse Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Onigiri
Historia
Kamakura Arotik Edo Aroaren hasiera arte, onigiria otordu lastertzat hartzen zen, sukaldariek janaria prestatu bai baina ez baitzuten zerbitzatzen. Onigiri horiek arroz-bola gaziak besterik ez ziren. Nori orriekin biltzea ez zen hedatu Edo Aro erdialdeko Genroku arora arte, nori algen landatzea eta orri bihurtzea orokortu zen arte.
Pfetterhouse
Biztanleria
2007an Pfetterhouse udalerrian erroldatutako biztanleak 1.035 ziren. Familiak 422 ziren, horien artean 108 pertsona bakarrekoak ziren (44 bakarrik bizi ziren gizonak eta 64 bakarrik bizi ziren emakumeak), 159 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 131 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Onigiri
Betegarriak
Normalean, aurre-ondutako arrozarekin egina dagoen onigiria, ez da barrubetetzen. Arroz hutsezkoari (gatzarekin bakarrik) shio-musubi deitzen zaio.
Pfetterhouse
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Onigiri
Betegarriak
Umeboshi, okaka eta tsukudani denbora luzez erabili izan dira onigiriko betegarri. Hauek dira betegarri ohikoenak:
Mallo Gorreta
Mallo Gorreta Pirinioetako mendi bat da, Aragoian dagoena. 2.266 metroko garauera du. Huescako probintziaren ipar-mendebaldean dago, Erronkaribar eta Echoko ibarraren artean.
Pfetterhouse
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 472 etxebizitza zeuden, 423 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 17 bigarren erresidentzia ziren eta 32 hutsik zeuden. 369 etxeak ziren eta 100 apartamentuak ziren. 423 etxebizitza nagusietatik 318 bere jabearen bizilekua ziren, 85 alokairuan okupaturik zeuden eta 20 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 14 etxek bi zituzten, 57 etxek hiru zituzten, 74 etxek lau zituzten eta 276 etxek bost zituzten. 385 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 156 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 233 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 668 ziren, horien artean 516 aktiboak ziren eta 152 inaktiboak ziren. 516 pertsona aktiboetatik 477 lanean zeuden (274 gizon eta 203 emakume) eta 39 langabezian zeuden (13 gizon eta 26 emakume). 152 pertsona inaktiboetatik 43 erretiraturik zeuden, 45 ikasten zeuden eta 64 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Pfetterhouse udalerrian 424 unitate fiskal zeuden, 1.077 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.015 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 27 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 margolariak, 1 ile apaindegia, 2 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 kirol-denda zen.
Amphilophus macracanthus
Amphilophus macracanthus Amphilophus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Pfetterhouse
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Pfetterhouse udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden, 399 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
NGC 38
NGC 38 galaxia espiral bat da, Pisces konstelazioan. Édouard Stephanek aurkitu zuen n.
1983ko Valentziako Gorteetarako hauteskundeak
1983ko Valentziako Gorteetarako hauteskundeak 1983ko maiatzaren 8an, igandean ozpatu ziren, Valentziako Erkidegoko 1. Gorteetako kideak aukeratzeko. Gorteetako 89 diputatuak aukeratu ziren. Hauteskundeak Espainiako beste hamabi autonomia-erkidegotan ospatutako hauteskunde autonomikoekin eta Espainiako udal hauteskundeekin batera ospatu ziren.
Hauteskundeen irabazlea, Alderdi Sozialista (PSOE) izan zen, 51 diputatu eta botoen %51,4-a lorturik. Aliantza Popularrak (AP), Alderdi Demokrata Popularrak (PDP), Batasun Liberalak eta Batasun Valentziarrak (UV) osatutako koalizioa Gorteetako bigarren indar politikoa bihurtu zen, 32 diputaturekin. Espainiako Alderdi Komunistak (PCE) %5-eko botoen muga gainditurik, ordezkaritza lortu zuen Gorteetan, 6 diputaturekin, 1982ko urriko hauteskunde orokorretako emaitzak hobetuta.
Hauteskundeen ondorioz, Joan Lerma bihurtu zen demokratikoki hautatutako Valentziako Generalitateko lehenbiziko Presidente, gehiengo absolutuarekin.
Hauteskunde-sistema
Valentziako Gorteak Valentziako Erkidegoko parlamentua da, erkidegoko botere legegilearen egoitza eta Presidentea aukeratu eta kargugabetzeko eskumenak ditu. Gorteetako hauteskundeak sufragio unibertsalean oinarritu ziren; zeinaren arabera Valentziako Erkidegoan bizi zen eta eskubide politikoak zituen adin nagusia zen edonor bozka zezaken.
Valentziako Gorteetako 89 diputatuak, D'Hondt metodoaren bidez hautatu ziren, zerrenda itxietan eta %5-eko hautes-mugarekin hautes-barruti bakoitzeko. %5-eko muga gainditzen ez zuten alderdiak ez ziren diputatuen banaketan kontuan hartzen. Barrutiei dagokionez, 3 hauteskunde barruti egon ziren, bat probintziako: Valentzia (35 diputatu), Alacant (29 diputatu) eta Castelló (25 diputatu).
Hauteskunde-legearen arabera alderdiak, federazioak, koalizioak eta hautesle-taldeak hauteskundeetara aurkeztu ahal ziren.
Hauteskunde data
Valentziako Generalitateko Kontseiluak, Espainiako Gobernuarekin itunduta, Valentziako Gorteak aukeratzeko hauteskunde-deialdia 1983 ko otsailaren 1 etik maiatzaren 31 ra bitartean burutu behar zen. Horrela, 1983 ko maiatzaren 8 rako deitu ziren hauteskundeak.
Inkestak
Ondorengo taulak alderdi bakoitzaren boto-estimazioak biltzen ditu, lehenik berrikien egindako inkestak erakutsiz, bakoitzaren datu bilketarako datak aintzat hartuz argitaratze-data beharrean. Datu bilketen datak ezezagunak diren kasuetan argitaratze-data adierazten da. Inkesta bakoitzeko ehunekorik handiena dagokion alderdiaren kolorearekin adierazita dago. Inkesta bakoitzean lehen alderdiak bigarrenari ateratzen dion ehunekoaren aldea ere ageri da. Alderdi bakoitzari dagozkion aulkien estimazioak boto-ehunekoaren azpian ageri dira letra txikiagoarekin. Gorteetako gehiengo absolutua 45 diputatutan kokatzen da.
Saint-Souplet
Saint-Souplet Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Souplet udalerrian erroldatutako biztanleak 1.284 ziren. Familiak 473 ziren, horien artean 139 pertsona bakarrekoak ziren (44 bakarrik bizi ziren gizonak eta 95 bakarrik bizi ziren emakumeak), 111 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 195 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 564 etxebizitza zeuden, 485 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 18 bigarren erresidentzia ziren eta 61 hutsik zeuden. 560 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 485 etxebizitza nagusietatik 356 bere jabearen bizilekua ziren, 113 alokairuan okupaturik zeuden eta 16 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 22 etxek bi zituzten, 70 etxek hiru zituzten, 129 etxek lau zituzten eta 263 etxek bost zituzten. 317 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 215 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 150 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 801 ziren, horien artean 490 aktiboak ziren eta 311 inaktiboak ziren. 490 pertsona aktiboetatik 393 lanean zeuden (243 gizon eta 150 emakume) eta 97 langabezian zeuden (59 gizon eta 38 emakume). 311 pertsona inaktiboetatik 66 erretiraturik zeuden, 82 ikasten zeuden eta 163 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Souplet udalerrian 489 unitate fiskal zeuden, 1.323,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.582 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 26 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 igeltseroak, 1 zurgina, 1 ile apaindegia eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Saint-Souplet udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Erich Maria Remarque
Erich Maria Remarque (Osnabrück, - Locarno, Suitza, ) alemaniar eleberrigilea izan zen. Benetako izena Erich Paul Remark zuen.
Biografia
Soldadu izan zen Lehen Mundu Gerran, eta arrakasta handia lortu zuen gerraren aurkako Im Westen nichts Neues (1929, Berririk ez mendebaldeko frontean) obrari esker. Bi urte geroago kaleratu zuen lehen eleberriaren jarraipena zen Der Weg zurück (Itzulera) eleberria, gerraondoko arazoak agertu zituena. Hitler aginpidera heldu zenean Suitzara alde egin zuen lehenik eta Estatu Batuetara gero.
Phrygilus punensis
Phrygilus punensis Phrygilus generoko animalia da. Hegaztien barruko Thraupidae familian sailkatua dago.
Eutropis indeprensa
Eutropis indeprensa Eutropis generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Finrod
Tolkienen legendarium ospetsuan eta honen hil ondorengo lana den Silmarillionen, Finrod Felagund, Noldor printze bat zen, Finarfin eta Earwënen seme nagusia. Valinorren jaioa Zuhaitzen Aroetan, Noldorrekin joan zen (berarekin altxor ugari ere eramanez) Erdialdeko Lurraldera, lur zabalagoen bila, baina ez Silmarilen bila (baina bai Mandosen Maldiziopean).
Mont-Dauphin
Mont-Dauphin Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Alpe Garaiak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Mont-Dauphin udalerrian erroldatutako biztanleak 136 ziren. Familiak 54 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 19 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 23 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Finrod
Historia
Finrod, harpa maite zuen elfo jakintsu bat zen. Bera izan zen gizakiak Beleriandera iristen ikusi zituena, Edainen lehen Etxea bezala ezagutua izango zeneko gizakiak, Beleriandere, Bëorren buruzagitzapean iritsi zirenean. Hauek, Finroden edertasuna eta ezagutzengatik, hau, Nom deitu zuten "Jakintsua" esan nahi duena.
Mont-Dauphin
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Finrod
Historia
Finrod Beleriandera iritsi zenean, bere osaba-aitona Thingolekin geratu zen Minas Tiritheko dorrea sortu zuen arte, Tol Sirion uhartean, Sirion ibaiaren Belerianderanzko igaroera zaintzen zuena.
Handik gutxira, Finrodek, aholkua eskatu zion Thingoli, denbora bat lehenago, Ulmo valarrak berarekin hitz egin baitzuen, eta bere erresuma sortzeko toki sekreturen bat bilatzeko esan zion, bere lehengusu Turgonekin gertatu zen lez (ondoren, Gondolin ezkutatutako hiria sortu zuena). Thingolek, orduan, Narog ibaiko leizeei buruz hitz egin zion, toki horretan, Nargothrond zitadela boteretsua eta izen bereko hiria sortu zituelarik, non Noldorretako asko berarekin bizi ziren eta euren erregea bezala gurtzen zuten. Nanoak, Finrodek deitu zituen euren mantsioak leizeetan eraikitzen laguntzeko, eta, horregatik, Felagund deitu zuten (Felak-gûndu khuzdûlez), "leize zulatzailea" esan nahi duena).
Noldorren printze guztietatik, Tirionetik altxor gehien ekarri zituena, Finrod izan zen, eurekin, Nogrod eta Belegosteko nanoentzako bitxigintza objektu ugari egitea agindu zuena, horien artean, Nauglamir nabarmentzen delarik, nanoen lepokoa, ondoren, Mandosen Maldizioan nahastuko zena, Doriath erresumaren suntsipena eraginez.
Mont-Dauphin
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Finrod
Historia
Gizakiak jada elfoekin aliatu zirenean, Bëorren herriko jaunak, Barahirrek, Finroden ondoan borrokatu zuen Dagor Bragollachen (Beleriandeko Guduetako laugarren gudua) eta Finroden bizitza salbatu zuen. Honek, esker on bezala, bere errege eraztuna eman zion (ordurarte "Finarfinen eraztuna" bezala ezaguna), beranduago, Barahirren eraztuna bezala ezagutuko zena, Barahirrek, edo honen edozein ondorengok laguntzarik behar bazuen, lagunduko ziola zin eginez.
Basomutur erreka
Basomutur erreka Larresalburun jaio eta Siata eta Basomutur dermioetatik pasa ondoren Errekalde errekarekin batu eta Uzkulluko erreka sortzen du. Siatatik pasatzerakoan urmael bat sortzen du. Bertan natur ingurugiroa berreskuratu eta zingira bat sortu da, ionterpretazio panelekin.
Finrod
Kanpo estekak
Lista Calaquendich
Mont-Dauphin
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 92 ziren, horien artean 77 aktiboak ziren eta 15 inaktiboak ziren. 77 pertsona aktiboetatik 73 lanean zeuden (39 gizon eta 34 emakume) eta 4 langabezian zeuden (2 gizon eta 2 emakume). 15 pertsona inaktiboetatik 1 erretiraturik zegoen, 8 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Mont-Dauphin udalerrian 55 unitate fiskal zeuden, 133 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.945 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
Sampeyre
Sampeyre Italiako udalerri bat da. Cuneoko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Sampeyrek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Tiraspol
Tiraspol (Тираспол; Тира́споль; Тираспіль) Transnistriako hiriburua da de facto, (de jure Moldaviako hiria, non bigarrenaren hiririk handiena den. Hiria Dniester ibaiaren ekialdeko ertzean dago. Tiraspol industria arinaren eskualde-hub garrantzitsu bat da; hala nola, altzari- eta produktu elektrikoen ekoizpenean.
Tiraspol hiri modernoa Alexander Suvorov errusiar generalissimoak sortu zuen 1792an, nahiz eta, eremuan, milaka urtez, talde etniko ezberdinek bizi izan zuten. Urriaren 14an, urtero, ospatzen du hiriak bere urteurrena.
Maya Yoshida
(japonieraz: 吉田 麻也, 1988ko abuztuaren 24a - ) Japoniako futbolaria da.
Selekzio nazionala
Japoniako selekzioarekin: 2010tik 61 aldiz jokatu du eta 6 gol sartu.
NGC 39
NGC 39 galaxia espiral bat da, Andromeda konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
M. K. Stalin
Muthuvel Karunanidhi Stalin (முத்துவேல் கருணாநிதி ஸ்டாலின்; - ) sarritan bere inizialak aipatzen ditu MKS indiar politikari bat da, gaur egun Tamil Naduko ministroburua. Aurretik ere kargu bera izan zuen M. Karunanidhiren semea da. Dravida Munnetra Kazhagam alderdiko lehendakari izan zen 2018ko abuztuaren 28tik. Chennaiko 37. alkatea izan zen 1996tik 2002ra eta Tamil Naduko lehen ministro-ordea 2009tik 2011ra.
Indian Expres egunkariaren arabera, 2019an Indiako 30. pertsonarik boteretsuena zen.
Irn-Bru
Irn-Bru Eskozian Coca Cola eta Pepsi estatubatuar edariekin horpoz-horpo lehiatzen den edaria da. Betiko Irn-Bru bertsio klasikotik at, adibidez, azukrerik gabeko Irn-Bru 32 bertsioa ere salgai badago.
Historia
1901an A.G. Barr. enpresaren sortzailea zen Robert Barrek Falkirk hirian edari hau ekoizteari ekin zion, ordutik gaur egun arte bere ezaugarri nagusia den kolore laranjarengatik nabarmentzen da. Hasiera batean Glasgow hiriko burdin lantegietako langileentzako edari egoki gisa saldu zen, horregatik bere lehenbiziko izena Iron Brew izan zen ("Burdin Legamitua"). Robert Barren semea eta Glasgowko burdin lantegi garantzitsuenetako baten nagusia zen Robert Fulton Barr edaria Eskozia guztian salgai jartzeko aitarekin ados jarri zen. Edari freskagarri bizigarri modura iragarri eta bere lehenbiziko irudia atletabatena izan zen, gerora Cambridgeko arraunlari bat izan zelarik. Bestaldetik, Iron Brew izena zitrato ferriko amoniko gutxieneko kopuru bat daramalako ere badu.
Kenta Oishi
Kenta Oishi (大石 健太, 1991ko maiatzaren 12a - ) Japoniako futbolaria da.
Irn-Bru
Historia
1942an Bigarren Mundu Gerraren ondorioz Iron Brew edaria salgai egotetik utzi eta bere ekoizpena eten zen. Ondoren, edari hura berez legamitutako edaria ez zenez eta Britainiar Gobernuaren legediaren arabera legamitutako edariak ez zirenak "legamituta" ("brew") hitza eraman ezin zezaketenez, Barr familiak edaria Irn-Bru izenara aldatu eta ekoizpenari berrekin zion. Beranduago, enpresa honek bere ekoizpena beste edari batzuetara ere zabaldu zuen, bienbitartean Irn-Bru Eskoziako freskagarri ospetsu eta edanena bilakatu zen, bestalde gainontzeko Erresuma Batuko lurraldera ere ezarri zen. Coca Cola eta Pepsi estatubatuar freskagarrien etorrerarekin batera, Irn-Bru freskagarrien merkatuko lehen edaria izatetik laga zion, halere Eskozian bere bi lehiakideen adineko salmenta kopuruak izan ohi ditu, gehienbat bere iragarki kanpainia irudimentsu eta eztabaidagarriei esker. 1980ean kalori baxuko Irn-Bru bertsioa salgai jarri zen, 1991an Diet Irn-Bru gisa berrizendatu zen, eta 2006an Irn-Bru 32 salgai jarri zen, hau bertsio energetikoa delarik.
Kenta Oishi
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Fujieda MYFC.
Irn-Bru
Ezaugarriak
Irn-Bru edariak bere ezaugarri nagusia den kolore laranja aurkeztu ohi du, ezaugarri hau bere ekoizpenean erabilitako osagaien ondorioa da. Edariak gutxieneko zitrato ferriko amoniko bat du, hau lehenbiziko urtetako %0,125tik gaur egungo %0,002ra murriztu da. Azukreaz gain, 32 aromatizatzaile ere erabiltzen dira, horien artean kafeina eta kinina daudelarik, bi kolorante ere baditu: E110 eta E124. 2010ean A.G. Baar enpresak kolorante horiek kentzeko konpromisoa hartu zuen, nahiz eta hori noiz egingo duen oraindik ez zehaztu izan. Edariaren zaporea arinki zitrikoa da.
Erresuma Batuko Ekonomia
EB-KO HISTORIA EKONOMIKOA
Industria Iraultza k eta ingeles merkataritzaren hedapen gero eta handiagoak Ingalaterra herrialde boteretsu bihurtu zuten, baina baita nazioarteko hondarrean gertatzen zenaren menpeko herrialde ere. Ondorioz, 1789ko Frantziako Iraultzaren ondoren Europan izan ziren gerrek nahitaez eragin behar zioten haren ekonomiari. Zein zentzutan egin zenuten? Ingalaterrak XIX. mendearen lehen erdialdean izan zuen garapen ekonomikoak bi etapa izan zituen: 1815era arte, non ingeles merkataritza mundu osoan hedatu eta nekazaritza garatu zen; eta 1815aren ondoren, Industria Iraultzaren bideari berrekin zitzaion.
Ingalaterraren ekonomia, Frantziaren aurkako gerran 1793an Ingalaterraren eta Frantzia iraultzailearen arteko liskarra hasi zen, hogeita bi urtez luzatu beharko zena. Gatazka armatu horren iraupen luzeak aldaketa garrantzitsuak eragin zituen Ingalaterrako ekonomian.
Lehenik eta behin, nekazaritzaren garapena bultzatu zuen, nekazaritzako prezioen gorakada eragin baitzuen. Ekonomiaren nekazaritza-sektoreetako inbertsioa biderkatu egin zen, eta aurrerapen teknikoak zabaldu egin ziren. Kalkuluen arabera, Ingalaterrako nekazaritza-produktibitatea % 50 handitu zen 1780 eta 1820 bitartean (Bergeron et al. Europako iraultzen garaia, 1780-1848. Mexiko, XXI. mendea, 1991.).
Ingalaterrako ekonomia 1815aren ondoren: Industria Iraultzaren bigarren etapa
Industrializazioa oso handia da Ingalaterran, nahiz eta 1970eko hamarkadaz geroztik ohiko industria astunak eta manufaktura-sektoreek behera egin duten, zerbitzu-sektoreekiko gero eta indar handiagoa hartuz. Gainera, turismoa funtsezko faktore bihurtu da Ingalaterrako ekonomiaren barruan, eta milioika bisitari erakartzen ditu urtero. Ingalaterrako esportazio nagusiak farmazialariak, automobilak, Ipar Itsasoko zati ingelesetik ateratako petrolioa (Wytch Farm), motor aeronautikoak eta edari alkoholdunak dira. Ekonomiaren beste zati garrantzitsu bat nekazaritza da, Ingalaterran bizia eta oso mekanizatua baita, eta elikadura-beharren % 60 sortzen du, lan-indarraren % 2arekin soilik.
Ingalaterrako kulturak Britainiar uharteetan dauden beste nazioetatik datozen kulturen eragina izan du etengabe, eta, beraz, horiek bereiztea oso zaila izaten da, etengabe egin baita jardueren trukea historian zehar, hurbiltasunaren eta migrazio-mugimendu etengabearen ondorioz.
Leku bateko kulturaren ordezkari gisa ezarri eta bereizi diren elementuak janariarekin, folklorearekin, artearekin, musikarekin, erlijioarekin eta kirolekin lotutako itemei dagozkie normalean, jarduera horietan argi eta garbi identifika baitaitezke leku bateko idiosinkrasia birsortu dezaketen elementu paregabeak.
Industria Iraultza
Garrantzitsua da jakitea bi etapatan banatzen dela: batetik, Lehen Industria Iraultza dugu, 1760tik 1830era gertatu zena, eta horri buruz hitz egingo dugu ikasgai honetan zehar; eta, bestetik, Bigarren Industria Iraultza dugu, 1870etik 1914ra izan zena. Bi etapa horiek labur aztertuko ditugu, bertan gertatu zen guztia hobeto ezagutzeko.
Lehen industria Iraultza
Orduan agertzen dira ikatza eta petrolioa bezalako lehengaiak, baita egurra eta kotoia ere. Hemen mekanizazioa egiten da, hau da, prozesu batzuk mekanizatzen dira industrian, kostuak merkatzeko, eskulan gutxiago izateko eta ekoizpen azkarragoa eta merkeagoa izateko.
Bigarren Industria Iraultza
Hemen agertzen dira petroliotik datozen beste lehengai batzuk, hala nola plastikoa edo ehunak, hala nola lycra. Garai hartan egurra erabiltzeari utzi zitzaion eta industriaren automatizazioak bidea egin zuen. Bigarren etapa honetan sortu zen eztanda-motorra, asmakizun mota bat, ondoren autoa agertzea ahalbidetu zuena. Gaur egun hain ohikoak diren asmakizunen agerpena ere etapa horretakoa da, hala nola telefonoa edo zinematografoa.
Hirugarren Industria Iraultza
Gaur egun, historialariek Hirugarren Industria Iraultzari buruz ere hitz egiten dute, denbora berrienari erreferentzia egiteko. XX. mendearen erdialdetik eraldaketa ekonomiko oso garrantzitsuak izan zirela uste da, eta, ondorioz, gizartea asko aldatu zela. Interneten agerpenak, adibidez, eragin du gaur egun gure arbasoek ez bezala bizitzea. I+Gren agerpenak ere ekoizpen-sistemak eta sistema ekonomiko askoz ere produktiboagoak hobetzea eragin zuen.
SEKTORE EKONOMIKOAK
Erresuma Batuko ekonomiaren bultzada nagusia sektore desberdinek ordezkatzen duten potentzia da. Sektore honek desabantaila bat du, soldata-tasa altuak alegia, eta manufakturaren sektorea da diru-sarrera iturri nagusia. Material astuna ekoizten duen bezala, herrialdeko nekazaritzak ere presentzia txikiagoa du. Herrialdeko nekazaritzak % 1eko presentzia ekonomikoa du Barne Produktu Gordinean.
Lehen sektorea
Ildo horretan, bere ekoizpen nagusiak erremolatxak lantzean oinarritzen dira, patatak bezala. Gainera, garia ekoiztuta eta garagarra landuta, Erresuma Batuko ekonomiak abeltzaintza erabiltzen du. Bere ekoizpena ardi eta behien hazkuntzagatik nabarmentzen da, honek Europan esnekien ekoizle bikaina izatearen ezaugarria ematen dio. Frantziako ekonomiari buruz irakurtzea gomendatzen dizugu. Erresuma Batuko nekazaritzan osatzeko, aipatzekoa da arrantza badutela. Gaur egun, sektore hori geldiarazita dago, arrain gutxi daudelako. Aipatzekoa da Europar Batasuna osatzen duten herrialde askok arazo hori bera pairatzen dutela. Dena den, industria-sektoreari dagokionez, hainbat ekoizpen-adar ditu.
Bigarren sektorea
Era berean, industria ugaritan makineria fabrikatzen dute, eta hainbat ibilgailutarako materialak ere egiten dituzte. Herrialdean kimikarien produktibitatea duen bezala, baita teknologiako sektore garrantzitsu bat ere. Era berean, ikerketarako inbertsio ugari eginez, horrela Erresuma Batuko ekonomiaren funtzionamendu egokia bermatzeko. Aipatzekoa da, ontzigintzaz gain, gainbeheran dauden sektoreak ere badituztela. Horrela, meatzaritza sektorea ere aipatuz, herrialde britainiarrarentzat garrantzi handikoa delako nabarmentzen da. Zentzu horretan, Erresuma Batuko hainbat tokitan ikatza ustiatuta, sektoreak bereziki herrialdeko industriak bultzatzeko balio izan du.
Hala eta guztiz ere, une honetarako karbono-ustiapena murriztu egin du herrialdeak. Ekintza hori arrazoituta dago, Erresuma Batua gas toxikoekiko ingurumen-kutsatzaile gisa kalifikatuta baitago. Horrela, emisioa jaisteko eta klima-aldaketaren ondorioekin lankidetzan aritzeko ekintzak sustatzen dira. Hala ere, Erresuma Batuko ekonomiaren beste sektore bat petrolio-ustiapena da. Horrela izan zen 1970ean kopuru handitan aurkitu zenetik, Ipar Itsasoan topo eginez. Aldi berean, gune horretan ustiapenerako gas naturala zegoela jakin zen. Horrela, herrialdeko esportazioetarako integratuz, 1975. urtetik aurrera. Baliabide horren esportazioek, orain, 2. ekoizpen-posizioa ematen diote Europa osoan.
Aipatzekoa da, gainera, herrialde britainiarrak bere energia sortzen duela zentral nuklearren bidez. Horrela, 1956an energia jasangarriari jarduera jarri zion lehen herrialdea izan zen, herrialdeari energia emateko. Erresuma Batuko ekonomiarentzat garrantzi handienetakoa duen sektoreetako bat zerbitzu-sektorea da. Bere (BPG) ehuneko handiena duena delako. Sektore horrek presentzia du batez ere banku-finantzetan, aseguru-konpainietan egoteaz gain.
KANPO MERKATARITZA
Ingalaterra oso ekonomia industrializatua da, ondo ezarritako azpiegitura komertzialarekin. Kolonizazioa hasi zenetik, merkataritza Ingalaterrako ekonomiaren faktore garrantzitsuena izan da. Ondarea Mundu Berrian mantendu da, hala, EBrekin eta mendebaldeko beste herrialde batzuekin harreman komertzial handiak izan direlarik.
Ingalaterrak, Erresuma Batuaren zati gisa, 351,3 mila milioi dolarreko zifra izan zuen 2009an, eta esportazioetan 10. postuan egon zen munduan. Atzeraldia gorabehera, 2008an lortutako 466,3 mila milioi dolarreko zifra murriztu zen, ekonomia inportazioak eta esportazioak laguntzen zuten oraindik.
Ingalaterrak gehien esportatzen dituen produktuak hauek dira:
- Manufakturatutako produktuak
- Erregaiak
- Edariak
- Tabakoa
Eta esportazioko eskualde-kide nagusiak honako hauek dira:
- AEB
- Alemania
- Herbehereak
- Frantzia
- Irlanda
- Belgika
- Espainia
BREXIT-A ETA IZAN DITZAKEEN ONDORIOAK
Brexit Britain (Britainia Handia) eta exit (irteera) hitzen laburdura bat da, eta Erresuma Batua Europar Batasunetik (EB) irteteari erreferentzia egiteko erabilitako terminoa da.
EB elkarte ekonomiko eta politikoa da, eta Europako estatuen eta herrien integrazioa eta gobernu bateratua bultzatzeko sortu da. Une honetan 28 herrialdek osatzen dute EB.
Britainia Handiak Batasunetik alde egitea erabaki du, 43 urte baino gehiagoko kide izan ondoren. 2016ko ekainaren 23an egindako erreferendumaren ezusteko emaitzak % 51,9 Brexitaren alde eta % 48,1 Remainen alde egin zuen, eta egoera politiko eta ekonomiko berri bat sortu zen, 1957ko Erromako Itunaren hasieratik inoiz gertatu ez zena. Ingalaterrako herriaren erabakiaren ondoren, ziurgabetasun politiko, ekonomiko eta sozialeko aldi bat hasi zen.
Epe ertain-luzerako ondorio ekonomikoak ez daude guztiz argi, oraindik negoziazio-prozesu luzea baitago, eta argi dago liberaren balio-galera, BPGren % 3ko balizko jaitsiera (ELGAren datuak), merkatu bakarraren galera, merkataritza-defizita eragiten duena, eta, beraz, Londresek EBko finantza-zentroetako bat izateari utziko liokeen kapital-ihesa.
Ondorio sozialei dagokienez, immigranteak geldiaraztearen garrantzia azpimarratu behar dugu, 2005etik 2 milioi lanpostu izan baitituzte. Gainera, Europa osoko ezegonkortasun sozial orokorrak gertakari arrazistak eta zatiketa soziala eragin ditu; banaketa sozial hori klase politikoan islatzen da, bi alderdi handiek ere ez baitute brexit-aren aldeko apustu garbirik.
Rancho Cucamonga (Kalifornia)
Rancho Cucamonga Kaliforniako hiri bat da. San Bernardino konderrian kokatua dago. 2010ean 165,269 biztanle zituen, 103.2 kilometro koadrotan banatuta.
Augustoren tenplua (Bartzelona)
Bartzelonako Augustoren Tenplua tenplu erromatarra izan zen, Barcino hirian. Zesar Augustoren gurtza inperialari eskainia, Augustoren baimenarekin sortu zen kolonia, denboraren poderioz Bartzelona hiria izango zena. Foroaren erdialdea hartzen zuen Tàber mendiaren gailurrean, gaur egun Bartzelonako auzo gotikoan. Denborarekin erori egin zen, eta XIX. mendearen amaieran hiru zutabe aurkitu ziren Kataluniako Txangolari Zentroaren egoitza eraikitzeko lanetan. Laugarrena hiriko Errege plazan zegoen ikusgai, eta bisita daitekeen multzoan sartu zen. Litekeena da Tiberioren garaian tenplua eraikitzen hastea, Augustoren gurtza sortu baitzuen. Gaur egun, Bartzelonako Historia Museoaren mendeko espazioa da.
Sortzetiko eritasun
Jaiotzerakoan gaitz larriren bat duten haurren kopurua milatik 20koa bada ere, oso gutxi dira, inolako gaitz nahiz akats txikirik gabe jaiotzen direnak (orbainak adibidez). Enbrioi den bitartean du umegaiak gaitz larrienak jasateko arriskua, hots, ernalketaren unetik hasi eta hurrengo 8 asteetan, epe horretan definitzen baitira gizakiaren egitura, organoak eta ehunak. Ordutik eta jaiotzeko unea arte, umekia den bitartean alegia, umegaiak beste gaitzen batzuk paira ditzake, burmuinean batik-bat, begi edo belarri barnean, edo sifilisa.
Kausak
Kausak bi eratakoak izaten dira: herentziazkoak (transmisio genetikoa) edo ingurunekoak (ezbeharra edo infekzioa).
Ezpain irakurketa
Ezpain irakurketa entzun gabe besteen ezpainei begira esaten ari direnak ulertzeko teknikari deritzogu. Egiten diren soinuek ezpainetako eta ahoaren artikulazio zehatza eskatzen dute; bokalen artikulazioa oso garbi ikus daiteke ezpainetan, kontsonanteena, duten artikulazio konplexutasuna dela medio, ez hainbeste. Teknika hau bereziki garrantzitsua gorrentzako da ezen honen bitartez hizlarien taldetan integratzeko aukera gehiago baitute.
Nahiz eta historikoki betidanik ezagutu, ezpain irakurketak ikasketa oso antolatua eskatzen du eta, ondoren, erabiltzeko garaian, oso baldintza egokiak bestela entzuten ez duten pertsonek elkarrizketaren zentzua galtzen dute. Besteak beste, beharrezkoa da:
Nahiz eta baldintza hauek guztiak ondo bete horrek ez du diskurtsoaren ulermen osoa ematen. Kasu onenean ezpainetan irakurtzen dutenek %35 uler dezakete; gainontzeko informazioa galdu egiten da.
Urtetan gorren irakaskuntzan hauxe zen inposatu egiten zen komunikazio mota nagusia. Metodo hauen defendatzaileak oralistak edo ahozko hizkuntzaren aldeko bezala identifikatzen ziren eta zeinu hizkuntzaren aurkako jarrera aktiboa zuten. Gaur egun, zeinu hizkuntzaren gizarte onarpenarekin batera, jarrera horiek bigundu dira eta ezpain irakurketa haur gorren hezkuntzaren beste alderdi bat besterik ez da. Prozesu horretan R. Orin Cornett irakasleak asmatutako Cued speech bezalako sistema osagarriak erabiltzen dira, antzekoak diren fonemak hobeto bereizteko. Espainiaren kasuan orolessia izeneko sistema osagarria erabiltzen da.
Baimen informatu
Baimen informatua pertsona batek edo bere legezko erantzuleak emandako baimena da, prozedura tekniko edo diagnostiko jakin batzuek egitekoa. Baimen informatua kasuan kasuko prozedurari buruzko informazio egokia jaso ondoren ematen da.
Subjektu batek azterketa kliniko jakin batean parte hartzeko erabakia bere borondatez baieztatzeko prozesua da, erabaki hori hartzeko garrantzitsuak diren azterlanaren alderdi guztien berri behar bezala izan ondoren egiten dena. Baimen informatua dagokion agiri sinatuaren eta datatuaren bidez dokumentatzen da. Kasu batzuetan, mediku baten azterketa fisikoan adibidez, adostasuna tazitua eta ulertua da.
Zenbait egoeratan, baimen informatuaren salbuespenak daude. Kasurik ohikoenak larrialdi medikoak dira, non berehalako arreta medikoa behar den kalte larriak edo itzulezinak prebenitzeko, baita egitezko ezintasunagatik edo ezintasun biologikoagatik subjektua azterketa edo tratamendu baterako baimena emateko edo ukatzeko gai ez den kasuetan ere.
Arraia (animalia)
Arraia arrain kartilaginosoen Batoidea superordena da, 500 espeziek eta 13 familiek osatua. Marrazoekin lotura estua badu ere, bere ezaugarri nagusia bere gorputz laua da.
Sailkapena
Goiordenak lau ordena ditu barnean:
Cirrhilabrus lanceolatus
Cirrhilabrus lanceolatus Cirrhilabrus generoko animalia da. Arrainen barruko Labridae familian sailkatzen da.
Tesárske Mlyňany
Tesárske Mlyňany Eslovakiako udalerri bat da, Zlaté Moravceko barrutian kokatuta. 18,00 km²ko azalera du eta 1792 biztanle 2017ko datuen arabera.
Eutropis longicaudata
Eutropis longicaudata Eutropis generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Amphilophus margaritifer
Amphilophus margaritifer Amphilophus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Uzkulluko erreka
Uzkulluko erreka Errekalde errekak Uzkulutik pasa ondoren Basomutur errekako urak hartzean jasotzen duen izena da. Uzkulu, Maibelo, Otadibarren eta Sasibitarte dermioetatik pasa eta gero Burunda ibaiari ematen dizkio urak.
NGC 41
NGC 41 galaxia espiral bat da, Pegasus konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
John Stuart Mill
John Stuart Mill (Londres, Ingalaterra, 1806ko maiatzaren 20a - Avignon, Frantzia, 1873ko maiatzaren 8a) filosofoa (utilitarismoa) eta ekonomialaria izan zen.
Lanak
On liberty liburua, Millen liburu garrantzitsuenetarikoa da. Liberalismoaren oinarrietako bat bihurtu zen, non gizartearen eta gizakien arteko erlazioak azaltzen diren. Printzipio hau, autoritateak ez parte hartzean datza, pertsonak beren ekintzen jabeak direlako. Estatuak, soilik aholkatu egin dezake, baina ezin du inor zerbait egitera behartu. Adibide hau ekonomian erabiltzen da, eta bertan laissez faire (utzi egiten) jokabidea defendatzen da. Denbora pasatzean, Estatuak ez parte hartzearen doktrinan salbuespenak sartu zituen ekonomian. Millek esan zuen, politikan bere betebeharrak egindakoan, autoritateak asko egin zezakeela jendeari laguntzeko. Salbuespen ezagunenetariko bat, lan orduak murriztearena da. Bere ustez lan orduak murrizteko modu bakarra lege bat ezartzea zen. Laissez Faire-aren salbuespenetako asko, denborarekin, beste herrialdeek ezarritako legeetan bihurtu ziren. Beraz, Laissez Faire-a legea izan behar zela pentsatu zuen eta edozein desbideratze beste irtenbiderik ez zegoenean hartu behar zela.
GIZARTEAREN ETORKIZUNA
Gizartearen etorkizunari buruz Millek David Ricardoren antzeko pentsamoldea zuen, etorkizunaren momentu batean hazkunde ekonomikoa geldituko dela eta gizartea egoera geldikor batean egongo zen. Hau, zenbait kausengatik gertatuko zen: aurrerapen teknikoengatik, kapital metaketagatik, enpresen arteko lehia handitzeagatik, etab. Horrela, ekonomiak momentu batean hazteari utziko zion.
Ideia politikoak
Millek eskatzen zuen tolerantzia gizartearen barruan "Justizia Soziala", pertsona berez aldakorra da eta bere bizitza bizi behar du bizi ahal duen moduan. Gobernua eta komunitatea soilik esku hartu dezakete gizakiaren erabakiak besterentzat kaltegarriak direnean. J Stuar Milleren idei politikoak pragmatismoaren kontra zeuden, liberalismoaren ideiak sartzen. hark estimatzen zuen ezin zela gobernu liberal bat existitu ez bazegoen gizarte liberala.
Droga-trafiko
Droga-trafikoa substantzia toxikoen merkaturatzea da, hauen fabrikazioan, banaketan, salmentan, merkatuaren kontrolean eta birziklapenean datza. Hauek osasunarentzat kaltegarriak izateaz gain kasu gehienetan mendekotasuna ere sortzen dute.
Trafiko honen atzetik legez kanpoko taldeak, mafiak eta kartelak daude. Hauek modu hierarkikoan antolatzen dira. Goiko postuetan taldearen burua, ekoizpenaren burua edota banaketaren burua aurki ditzakegu eta beheko postuetan kaleko trafikatzaileak.
Historia
1990eko azaroaren 11an, NBE erakundeak sinatutako “estupefaziente eta substantzia psikotropikoen trafikoaren debekua”-ri buruzko hitzarmena indarrean sartu zen.
Herrialde askok droga-menpekotasunarekin arazo larriak dituzte eta hauen kontsumoa, gizarte gaitzat ere  jo izan da. Drogen merkatuak 10.000 eta 13.000 milioi dolar mugitzen ditu urtero, eta krimen organizatuaren funtsezko diru-sarrerak dira. Baina gaur egun drogen kontsumoarekin dugun arazora iristeko, fase desberdinak igaro dira.
Opio merkataritza
Europan droga kontsumoa XIX. mendean zabaldu zen. Ingalaterrara opioa Indiatik ekartzen zuten eta Frantziara berriz Ipar Afrikako kolonietatik. Europan, narkotrafikoa bi substantzia hauek merkaturatzearekin hasi zen.
Garai haietan, droga, ez zen debekatutako zerbait bezala ikusten. “India Ekialdeko Konpainia Britaniarrak” adibidez, Indiako opioa saltzen zuen Txinan, ohiko zerbait izango balitz bezala. Bertako agintariak hau gelditzen saiatu zirenean opioaren gerra piztu zen, zehazki bi gerra izan ziren. Narkotrafikoa, Erresuma Batuko aristokraten eta errege-erreginaren familiaren menpe zegoen. Hauek, trafikatzaileak  babestearen ondorioz, dirutza handia eskuratu  zuten. Txinatarrentzat opioaren gerra beraien historiako unerik lazgarriena  izan zen. Horregatik, ez da harritzekoa, gaur egun, Txinako drogen aurkako legegintza munduko zorrotzena izatea.
Europan opioa, gutxiengo arriskua zuen biziotzat hartzen zen, alkoholdun edariak baina gutxiago eta azken hauek baino, muga-zerga txikiago ere bazuen. Muga-zergarik ez edukitzeak, alde batetik, biztanleriarentzat eskuragarriagoa egiten zuen eta bestetik,  osasunean  eragin txarrik  ez zuela eta bizitzaren atsekabeak gainditzeko egokia zela uste izateak ere laguntzen zuen.
Urte batzuk geroago, xirangak eta morfina bezalako drogak agertzen hasi ziren, honek drogak zainetan xiringatzea ekarri zuen. Hasiera batean, opioarekin alderatuz, morfinak  menpekotasunik  ez zuela sortzen usten zen. Baina denbora laburrean hori gezurtatu egin zen,  soldadu askok jasandako adikzioaren ondorioz.
XIX. mendearen bukaeran eta XX. mendearen hasieran, kokaina eta heroina bezalako drogak kontsumitzen hasi ziren. Kokaina Estatu Batuetan 1885ean hasi zen saltzen, eta heroina Alemanian 1898an. Kokaina, substantzia estimulatzaile eta energetiko bezala erabiltzen hasi zen, heroina aldiz, Bayer enpresak analgesiko eta lasaigarri bezala aurkeztu zuen.
Garai haietan aditu ugarik argi zuten, drogen kontsumoak menpekotasuna sortzen zuela, bai fisiko, baita psikikoa ere. XX. mendearen hasieratik, erabilpen medikoa ez zuten drogen eta substantzien merkaturatze legala mugatzen saiatu ziren.
Aldi berean, droga mota berriak agertzen hasi ziren, droga sintetikoak adibidez, anfetamina eta LSDa. Anfetaminen erabilera, Bigarren Mundu Gerran parte hartu zuten indar armatuetan artean oso ohikoa zen. Anfetamina XX. mendeko 1970eko hamarkada arte erabiltzen jarraitu zen.
Anfetaminen kontsumoa zabaltzeak adikzioarekin arazoak ekarri zituen, gainera, droga honekin lotutako delituak gorakada nabarmena izan zuten, lapurretak eta hilketak bereziki.
Adituen arabera, anfetaminaren ekoizpenaren jaitsierak, heroinaren kontsumoa igotzea ekarri zuen eta XX. mendeko 50-60. hamarkadetan, Europan eta Asian, droga kontsumituena bilakatu zen.
Droga trafikoa  mundu osoan barrena zabaldutako industria ilegal bilakatu zen. Opio plantazioak, heroina ekoizpena, drogaren garraioa eta salmenta, munduko talde kriminal boteretsuenen kontrolpean zegoen, Asiako triadetatik hasi eta Italiako mafiaraino. Talde hauetaz gain, zerbitzu sekretuko buruek ere interes handia agertu zuten,  narkotrafikotik ateratako dirutik beraien lan ilegalak finantzatzen zituztelako.
Drogazaletasuna, mundu globalizatuaren gaixotasuna
XXI. mendean drogekiko adikzioaren bilakaera eta honek berekin dakarren arazo larria ulertzeko, bi faktore izan behar ditugu kontuan:
Lehena, globalizazioarekin lotura duena, XX. mendeko iraultza teknologikoa. Komunikazio sareen garapenak, urrun dauden herrialde edo lurraldeak beraien artean irisgarriagoak egin ditu eta honek garraio kostuak txikitu ditu. Bestalde, teknologiak kimikan ekarritako abantailekin, produkzio masiboa erraztu eta merkatu da.
Bigarren faktorea, gizartean drogen kontsumoa naturaltasunean errotuta dago. Estresaren goraldiak, ingurune psikologiko erasotzaileak eta eguneroko bizitzaren asperralditik ihes egin nahiak drogaren kontsumora bultzatzen du. Arrazoi hauez gain, talde sozial batean egoteak beste arrazoi batzuk ere gehitzen dizkio adibidez, tradizioa eta atentzioa deitu nahi izateak.
Droga kontsumoa, gizarte-ongizatearen eta gogo-aldartearen mailaren adierazle fidagarria da. Kontsumoak gora egiten du bizitza duin eta lan, hezkuntza eta jolaserako aukeren eskasia dagoen lekuetan. Errusiako hiri babesgabetuak dira hauen adibide argiena, drogazaleen portzentajea, gazteetan bereziki, oso altua da.
Droga “bigunen” inguruko legedia ere ezberdina da. Marihuanaren kasuan, kontsumoa legalizatzera iritsi dira herrialde batzuetan, Holandan adibidez. Herrialde honetan, droga hau kafetegi berezi batzuetan saltzen da. Duela urte batzuk, droga hau legalizatu ezkero  krimen organizatuaren esku egoteari utziko ziola, droga “gogorren” ospea jaitsiko zela eta narkotrafikoa gutxituko zela uste izan zen. Baina, legalizazioaren emaitzak argi azaldu dute, inguruko herrialdeekin alderatuz,  droga “gogorren” kontsumoa murriztu egin dela, baina drogekiko menpekotasunak eragindako delituak aldiz gora egin dutela.