cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Txinaren banaketa administratiboa
Txinaren banaketa administratiboa 32 entitatetan egiten da: 22 probintzia (23, Taiwan sartuz gero), 5 eskualde administratibo, 4 udal-probintzia eta bi eskualde berezi. Gehien dagoen eredua probintziarena da. 5 eskualde administratiboak tibetar, uigur, mongoliar, Hui eta Zhuang herriei dagokie. 4 udal-probintziak eskualde metropolitarrak dira. Eskualde bereziak Hong Kong eta Macao dira, sistema ekonomiko eta judizial ezberdinarekin, txanpon propioa, internet domeinua, telefono aurrezenbakia eta bandera propioa dute. Txinako Herri Errepublikak Taiwan berea dela aldarrikatzen du, baina irla hau praktikan independentea da Txinako Errepublika izenarekin. Munduko 24 herrialdek bakarrik onartzen dute Taiwan ez dela Txina, eta herrialde hauek ez dute Txinako Herri Errepublika estatu gisa onartzen.
Kodoi
Biologia molekularrean, kodoia RNA mezularian (mRNA) dauden base nitrogenatuen (A, C, G eta U) hirukotea da, aminoazido bat kodetzen duena.
Txinaren banaketa administratiboa
Administrazio mailak
Txinako Herri Errepublika administrazio maila desberdinetan oinarrituta dago, mendeetan zehar aldatuz joan den arren, probintzien gaur egungo mugak XVIII. mendean ezarri ziren, eta udal-probintziak sortzeaz edo eskualde autonomo berriak ezartzeaz beste, berdintsu mantendu dira ordutik.
Probintzia mailan
Txinak, 22 probintzia (省 shěng), bost eskualde autonomo ((自治区 zìzhìqū), lau udal-probintzia (直辖市 zhíxiáshì), eta bi administraturiko lurralde berezi (特别行政区 tèbié xíngzhèngqū).
Kodoi
Kode genetikoaren funtsa mRNA-n dauden base nitrogenatu eta aminoazidoen arteko harremana izaten da. RNA mezularian 64 kodoi daude, 20 aminoazido kodetzen dituztenak. Kodoi gehiago daudenez aminoazidoak baino, kode genetikoa endekatua dago, hots, base nitrogenatuen hirukote batek (kodoi) baino gehiagok aminoazido bera kodetu dezake.
Txinaren banaketa administratiboa
Prefektura mailan
Aipaturiko probintzia, eskualde autonomo eta udal-probintzia horiek 17 prefekturatan (地区 dìqū), 30 prefektura autonomotan (自治州 zìzhìzhōu), prefektura mailako 283 hiritan (地级市 dìjíshì) eta hiru ligatan (盟 méng) banatzen dira. Ligak Barne Mongoliak dituen berezko egitura administratibo historikoak dira.
Kodoi
Hurrengo taulak RNA mezulariaren kodoiak kodetzen dituzten aminoazidoekin lotzen ditu:
Txinaren banaketa administratiboa
Herri mailan
Konderri, konderri autonomo, konderri mailako hiri, barruti, bandera eta bandera autonomoak, honako entitate txikiagoetan banatzen dira:
Lepidocephalichthys zeppelini
Lepidocephalichthys zeppelini Lepidocephalichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Cobitidae familian sailkatzen da.
Koji Nakahara
Koji Nakahara (中原 幸司, 1970eko uztailaren 27a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Intersekzionalitate
Definizioa
Intersekzionalitatea kategoria sozialak eta kulturalak nola lotzen diren aztertzeko teoria gisa defini daiteke. Generoaren, arrazaren, etniaren, desgaitasunaren, sexualitatearen, klasearen eta nazionalitatearen arteko harremanak aztertzen ditu. Intersekzionalitatea klase, genero, arraza, etnia, sexualitatea eta bestelako egituren arteko elkarreraginen ondorioz jasotako zapalkuntza eta pribilejio harreman konplexuez solasten da. Baliagarria izan da desberdintasun soziorrazialen kontzeptualizazioa gainditzeko, emakumeen diskriminazio-irizpideak bateratzearen, bat egitearen edo gehitzearen emaitza gisa. Era berean, baliagarria izan da "emakume" unibertsalaren eredu hegemonikoari aurre egiteko, eta emakume pobreen eta arrazializatuen esperientziak ulertzeko, historikoki eraikitako menderatze-testuinguruetan sexu/generoaren, klasearen eta arrazaren arteko intersekzio dinamikoaren emaitza gisa. "Intersekzionalitatea ohiko pentsamoldeak nahasteko erresistentzia jakintza mota bat da (…) Justizia sozialaren aldeko borroketan errotua, dominazioari aurre egiteko, imajinario kritikoak bultzatzeko, eta aldaketarako modelo kolektiboak eratzeko tresna bat. (Vivian M. May)"Pertsona baten elementu edo ezaugarri bakoitza beste elementu guztiekin batera ikusteak norberaren identitatea osoki ulertzen lagunduko du, bai eta dimentsio anitzeko oinarri batetik bidegabekeria sistematikoak eta desberdintasun sozialak nola gertatzen diren ere. "Ikuspegi intersekzionala gure egiten badugu, jabetzen bagara diskriminazio-ardatzak gure gorputzean nola gurutzatzen diren, horrek “bakarrak” egiten gaituela ohartuko gara."Azterketa intersekzionalek bi gai uzten dituzte agerian: lehenik eta behin, emakume desberdinek bizi izan dituzten sexismo-esperientzien ugaritasuna, eta, bigarrenik, marjinazioa eta diskriminazioa pairatzen ez dituzten posizio sozialak, araua bera gorpuzten dutelako, hala nola maskulinitatea, heteronormatibitatea edo zuritasuna. Bi alderdi horiek azaltzean, azterketa mota horrek ikuspegi berriak eskaintzen ditu. Ikuspegi horiek ez dira aprobetxatuko, baldin eta horien erabilera mugatzen bada menderatze gurutzatuaren ikuspegi juridiko eta formalistara, edota gizarte-harremanetara — generoa, arraza, klasea —, esku-hartze sozialeko sektore gisa.
Lucas Platero ren aburuz, intersekzionalitatea pribilejioak eta zapalkuntzak ulertzeko eta horiei aurre egiteko tresna analitiko erabilgarria da, haren bitartez, lau elementuri heltzen laguntzen duelako:
"Intersekzionalitateak badu transformatzeko ahalmena, ohartzen zaren neurrian ez zarela zeu bakarrik, baizik eta zu, ezaugarri batzuekin, abagune batean, beste pertsona batzuekiko harremanean... Beraz, aukera ematen du norbere buruaz beste modu batera pentsatzeko. (Lucas Platero)"Elsa Dorlin filosofoarentzat intersekzionalitatearen teoriak dominaziorako bi hurbilketen artean mugitu dira: analitikoa bat eta fenomenologikoa bestea. Lehen ikuspegitik, dominazio oro, definizioz, klasearen, sexuaren eta arrazaren menderatzea da, eta zentzu horretan, berez, intersekzionala da, generoa ezin baita arraza eta klasetik koherenteki bereizi. Bigarren ikuspegitik, dominazioaren esperientzia da intersekzionala dena. Dominazio oro definizioz intersekzionala dela dioen ideiak esan nahi du, adibidez, genero, arraza eta klase harremanek sortzen dituztela emakume zuri eta aberatsak zein emakume pobre eta beltzak. Hau horrela denik onartzeko zailtasunak dituzte lehenengoek, klase eta kolore pribilegiodunak, horiek sortzen dituzten klase, arraza eta sexu erlazio inbrikatuak ez dituztelako hautematen ezta esperimentatzen ere; bigarrenek, aldiz, bai.
Emakumeen Eskubideen eta Garapenaren aldeko Elkartearentzat (AWID ingelesez) genero-justiziarako eta justizia ekonomikorako tresna analitikoa da eta generoa beste identitate batzuekin nola gurutzatzen den eta gurutzaketa horiek zapalkuntza- eta pribilegio-esperientzia bakunak sortzen nola laguntzen duten aztertzeko, ulertzeko eta erantzuteko balio du. Identitate sinpleko politiken alternatiba bat da, talde barruko ezberdintasunen eta gizarte-kategorien arteko erlazioen berri ematen duena. Era berean, diskriminazio asko jasaten dituzten subjektuen bazterketa-jardunbideak bistaratzeko eta salatzeko tresna politikoa da.
Paradigma
Patricia Hill Collins izan zen intersekzionalitateaz paradigma gisa hitz egiten lehena. Aldaketa sozialaren beharraren ikuspuntutik egiten du lan. Soziologo afroamerikarrak proposatu zuen dominazio-matrizearen figurak (2000, 2017) intersekzionalitatearen dimentsioetan sakondu zuen. Matrizeak egiturari egiten dio erreferentzia, agerian jarriz zein modutara antolatzen diren testuinguru zehatzetan taldeen arteko botere harremanak eta hiru premisa hartzen ditu oinarri:
Dominazio-matrizeak opresio intersekzionalak ulertu eta kokatzeko testuinguruaren zentralitatea adierazten du eta, gainera, testuinguru bakoitza prozesu historiko eta sozial partikularren produktu da, pribilejio eta opresio harremanen antolaketa baldintzatuz. «Matrix of domination» izenez ezagutzen duen honek gizarte batean dagoen boterearen antolakuntzari egiten dio erreferentzia eta zapalkuntza ezberdinak modu dinamikoan erakutsi nahi ditu. Collinsek gaineratzen du testuinguru, leku bakoitzak matrize ezberdinak dituela, baina, zerbait konkretua diseinatu nahi baldin bada, hau da, zapalkuntzak irauliko dituzten ekinbideak eraiki nahi baldin badira, matrizea aurkitzea ezinbestekoa dela. Matrizearen barruan, sistemek elkarri eragiten diotela dio eta matrize horrek hiru maila ezberdinetan eragiten duela: pertsonalean, taldekomunitatekoan eta instituzionalean.
Ange Marie Hancock izan zen paradigma honen formalizazioa proposatu zuena, aldi berean teoria arauemailea eta ikerketa enpirikoa biltzen dituen multzo bezala ulertua. Horretarako, Hancockek oinarrizko sei oinarri identifikatu zituen, banaketa-justiziaren, boterearen eta gobernuaren arazoei erantzun eta egoera zehatz eta espezifikoak aztertzeko: 1. Arazo eta prozesu politiko konplexu guztietan, desberdintasun bat baino gehiago dago inplikatuta. 2. Kategoria guztietan jarri behar da arreta, baina kategorien arteko erlazioak aldakorrak dira eta galdera enpiriko irekia izaten jarraitzen dute. 3. Kategoria bakoitza askotarikoa da. 4. Diferentzia-kategoriak faktore indibidual eta instituzionalen ekoizpen dinamiko gisa kontzeptualizatzen dira, eta bi mailetan zalantzan jartzen eta ezartzen dira. 5. Ikerketa intersekzional batek kategoriak aztertzen ditu hainbat analisi mailatan eta horien arteko elkarrekintzak galdekatzen ditu. 6. Intersekzionalitateak, paradigma gisa, garapen teorikoak eta enpirikoak behar ditu.
Harreman sozialen izaera dinamikoa eta sexu, arraza, klase triptikoaren azpian oso azkar subsumitzen diren antagonismoen konplexutasunaren berri emateko, Daniele Kergoat ek, ikuspegi feminista materialista batetik, harreman sozialak konsubstantzialak eta koestentsiboak direla kontuan hartzeko beharra planteatu zuen. Konsubstantzialak dira, efektu analitikoetarako ez bada, sekuentzialki zatitu ezin diren esperientziak sortzen dituzten heinean, eta koestentsiboak dira, elkarren artean koproduzitzen direlako. Batzuetan, generoak klasea sortzen du, genero-desberdintasunek lan-eremuan estratifikazio sozialak sortzen dituztenean bezala. Beste batzuetan, genero-harremanak arrazaren gizarte-harremanak indartzeko erabiltzen dira, hala nola gizon indigenak feminizatzen direnean edo gizon beltzak hipermaskulinizatzen direnean; alderantziz, arraza-harremanek genero-harremanak dinamizatzeko balio dute, hala nola arraza-irizpideetatik abiatuta feminitateen eta maskulinitateen arteko hierarkiak sortzen direnean.
Llanelwedd
, Galesko udalerri bat da, Powys konderrian. B4393 errepidean dago, Llandrindod Wells udalerritik hurbil dago, Wye ibaiaren ertzean eta Builth Wells udalerriaren iparraldean.
2011ko erroldaren arabera 426 biztanle zituen.
Intersekzionalitate
Paradigma
Afroamerikarrez gain beste jatorri etniko batzuetako emakumeek ere ekarpenak egin dizkiote intersekzionalitateari eta genero-harremanekin batera, klase-harremanak, arrazakeria, lesbofobia, kolonizazio aren eraginak, deskolonizazioa, nazio z haraindiko migrazioak eta beste hainbat gai ere aztertu dituzte. Maria Lugones ek gogoratu du modernitatean hasitako eraldaketa zibilizatorioak memoriaren kolonizazioa eragin zuela, eta ondorioz, pertsonek beren buruari buruz zuten ideiarena, subjektuarteko harremanarena, mundu espiritualarekikoa, lurrarekikoa, errealitatearen ikusmoldearena eta erakunde sozial, ekologiko eta kosmologikoena. Generoa dekolonizatzeak zapalkuntza versus erresistentzia harreman historikoa ulertzea esan nahi du, bai eta jakitearen eta izatearen arrazializazioaren aurkako jardunbideak, kolonialismoak, heterosexualitatea, patriarkatua eta kapitalismoa ulertzea ere, esperientzia soziala eraldatzeko helburuarekin.
San Blas (Tolosa)
San Blas Tolosako auzoa da. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 5.594 pertsona bizi ziren bertan.
Oncorhynchus kisutch
Oncorhynchus kisutch izokin mota bat da, Oncorhynchus generoko animalia bat. Arrainen barruko Salmonidae familian sailkatzen da. Metro bat luze izatera eta 3-5 kg pisatzera heltzen da. Ozeano Barearen iparraldean bizi da, berez; eta, gizakiak sartuta, Ameriketako Estatu Batuetako urtegi askotan eta Aintzira Handietan ere bai. Gainera, arrain haztegietan hazten dute.
Saltxitxa
Saltxitxa, ziztor edo lukainka hestebete mehea da, txerrikiz egina eta ondu gabea, erreta edo egosita jaten dena.
Kautxu
Kautxua hidrokarburo elastiko bat da. Bere formula da. Sintetikoa izan badaiteke ere, normalki hainbat landareren izerdiarekin egiten da, konkretuki esne-itxura duen isoprenoarekin (latexa). Latexaren iturri komertzial nagusia euforbiazeoak dira. Latexa daukaten beste landare batzuk dira Euphorkingdom heartsbias fikusa eta txikoria-belarra. Beste espezie batzuen kautxua lortzen da, adibidez Asiako Urceola elastica eta mendebaldeko Afrikako Funtamia elastica landareekin.
Saltxitxa
Saltxitxa gehienbat haragi xehatua daukan hestebetea da. Horrelakoak egiteko, atal nobleez bestelako piezak (erraiak, gantza, odola…) aprobetxatzen dira. Okela-orea egin eta, espezia eta ongailu batzuekin apailaturik, animaliaren heste meharrean sartu izan da tradizioz; egun, bilgarri hori sintetikoa da. Saltxitxa betetzeko gehien erabili den haragia txerrikia izan bada ere, egun animalia guztietako okelak baliatzen dira, are hegazti eta arrainenak ere, eta badira haragirik gabeko saltxitxa begetarianoak ere, gazta eta barazkiekin egindakoak, adibidez. Bere luze-lodierak kultura batetik bestera aldatzen diren arren, hemengo txistorrarenak direla esan daiteke, gutxi-asko. Saltxitxa gordinik saltzen da batzuetan, egosita gehienetan.
Kautxu
Hauek ez dira kautxuaren iturri nagusia gaur egun, baina Bigarren Mundu Gerrara arte ez zen egon iturri artifizialik.
Erabilpena
Gaur egun milaka artikulu fabrikatzen dira erabilpen oso desberdinetarako. Kautxuaren erabilpen handiena pneumatikoen fabrikazioan datza, gai isolatzaile eta iragazgaitzak, elastikotasunaren eta erresistentzia azidoen aurrean eta sustantzia alkalinoak. Erraz disolbatzen da petrolio, bentzeno eta hidrokarburoekin.
Saltxitxa
Saltxitxaren arrakastaz
Dagoeneko arras hedatu da saltxitxa planeta osoan, aldeko arrazoi ugari eta garrantzizkoak baititu, hara:
Etimologia
“Saltxitxa” hitza latinetik etorri zaigu, salsus (gazia) eta, hortik, salsicius terminotik. Erroma klasikoan aski ezagunak ziren saltxitxak: Armadako soldaduei anoa edo jaki modura ematen zitzaizkien, adibidez. Bitxikeria gisa, beste etimo bat proposatu zitzaion hitz honi: “txahal txitxa”, okelaren sinonimo adierazkorra baliatuz.
Historia
Antzinako Egipto aztertzen duten ikerlarien testigantzek eta Grezia atikoko literaturak erakusten digute orain dela lau-bost mila urte animalia haragia xehe-xehe ebaki eta hestean sartutakoan, ur, gantz edo oliotan beroturik kontsumitzen zela. Erroma klasikoan ere, zirku edo anfiteatroaren atetan, ikuskizun luzeak iragarrita zeuden egunetan, kale erdian saltxitxa postuak ipintzen ziren, egungo talo saltokiak atontzen diren modura. Haragia hestetan sartzeari esker, animaliaren atal guztiak, xehaturik, sal zitezkeen, alferrikako galerarik izan gabe. Garai bertsuan (lehenago ere, seguruenik) txinatarrek ahunzkiz eta arkumekiz beteriko saltxitxak kontsumitzen zituzten... Hau da, mundu zabalean hedatua zegoen saltxitxaren kontsumoa, gaur bezala. Erdi Aroan, Ekialdean kalitate handiko hestekiak egin eta belar eta espeziez dotoretzen zituzten. Lehorturik, Zetaren Bidean barna, Mendebaldera ekartzen ziren, prezio biziki handia harturik, Islamak txerrikia galarazi zuen arte. Bigarren Mundu Gerrako tradizio anglosaxoi batek “agindurik”, hestebete gehienek almidoi tasa handia zuten, %25eraino, garaiko haragi eskasia konpentsatzeko. Haragia egosteko uretan patata edo irina ipintzen zen: okela, egostean, uzkurtzen den bitartean, almidoia hanpatu egiten da, ur eta koipea xurgatuz. Praktika egiten zen hestekiak itxura ez galtzeko baina, batez ere, goseak berdintzeko.
Saltxitxa, gaur egun, okela jangarrien kondarren aprobetxamendu gisa ikusten da. Osasunaz kezkatua dagoenaren arabera, zabor-janari horri espeziak eta usain-emaileak gehitu zaizkio, itxura edertzeko. Azkenik, bilgarri artifizialean sartzea, plastikoa eta antzeko bilgarri artifizialak edo kolagenoa erabiltzea eta, batzuetan, osagaien berririk ez ematea ez dira batere lagungarriak saltxitxak aukeratzeko garaian.
Fabrikazioa
Honelakoetan baliatzen diren osagaiak, hauen proportzioa eta prestatzeko modua aldatu egiten da saltxitxa mota batetik bestera.
Eurasian, txerri gihar eta gantza izan dira, tradizioz, oinarrizko osagaiak: saltxitxa gehien-gehienak txerriki hutsez eginak izan dira, milaka urtez, urdeak duen ospeari jarraiki: animalia ugaria, hazteko erraza, denetik jaten duena eta ia dena jangarri duena. Hala ere, egungo saltxitxa batzuek bestelako osagaiak ere izan ditzakete, hala nola: bestelako okelak (txahal, oilasko, indioilarra), gazta, fruitu lehorrak (hur, gaztaina, pinaziak), espeziak (piperbeltz, kumino, ipurua), koloratzaile naturalak (txipiroi tinta), etab.
Saltxitxa industrialaren haragi-edukia % 30 – 40 baizik ez da, batez beste; gainerakoa, kalitate apalagoko okelak (zurda, gantz, azal, nerbio, zainak…), ura, polifosfatoak, soja, koloratzailea, sulfito eta nitratoak, antioxidatzaileak…  eta zapore-emaileak.
Kazuhiro Kawasumi
Kazuhiro Kawasumi (川澄 和弘, 1970eko urriaren 5a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shimizu S-Pulse.
Oncorhynchus masou
Oncorhynchus masou Oncorhynchus generoko animalia da. Arrainen barruko Salmonidae familian sailkatzen da.
Hylophilus muscicapinus
Hylophilus muscicapinus Hylophilus generoko animalia da. Hegaztien barruko Vireonidae familian sailkatua dago.
Persquen
Persquen (bretainieraz Persken) Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri bat da.
Plaudren
Plaudren (bretainieraz Plaodren) Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri bat da.
Montenegroar
Montenegroarrak (Црногорци/Crnogorci, edo  ahoskatua; hitzez hitz "Mendi Beltzako herritarrak") hegoaldeko eslaviar etnia bat dira, batez ere Montenegron eta inguruko herrialdeetan bizi direnak.
Montenegroko herritarrek serbierazko aldaera bat den montenegroeraz egiten dute eta ortodoxoak dira.
Crisópolis
Crisópolis Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Llanerfyl
, Galesko udalerri eta komunitate bat da, Powys konderrian. Banwy ibaitik hurbil dago. 2011ko erroldaren arabera 165 biztanle zituen.
The Pink Panther 2
The Pink Panther 2 (euskaraz Pantera Arrosa 2), 2009ko Harald Zwart herbeherear-norvegiarrak zuzendutako komedia film bat da. The Pink Panther saileko film bat da eta 2006ko izenburu berdineko filmaren jarraipena ere bai. Steve Martin, Jean Reno, Alfred Molina, Emily Mortimer, Aishwarya Rai Bachchan, Andy García, Yuki Matsuzaki, Lily Tomlin eta John Cleese aktoreek antzeztu zuten. Soinu banda Christophe Beck eta Henry Mancinik konposatu zuten.
Argumentua
Jacques Clouseau (Steve Martin) inspektoreak bera bezain baldarrak diren nazioarteko detektibe talde bat osatu berri du, kideak: Randall Pepperidge (Alfred Molina) britainiar detektibea, Vincenzo Roccara (Andy García) italiar enpresaburua, Kenji Mazuto (Yuki Matsuzaki) japoniar teknologia eta elektronika aditua, eta Sonia Solandres (Aishwarya Rai Bachchan) indiar ikertzaile eta kriminologia aditua,. Beren helburua: mundu guztian diarduen eta objektu historikoan ohosten aditua den Tornadoa deritzon lapurra atzematea. Inork Tornadoa berez zein den ez dakienez, taldearen susmagarri nagusia den Alonso Avellaneda (Jeremy Irons) gaizkilea ikertzera Erromara joango da.
Lepidocephalus macrochir
Lepidocephalus macrochir Lepidocephalus generoko animalia da. Arrainen barruko Cobitidae familian sailkatzen da.
Puerta del Ángel (Madril)
Puerta del Ángel, Espainiako Madril hiriburuko auzo bat da, Latina barrutian. Hiriko 102. auzoa da. 2009ko erroldaren arabera 45.938 biztanle zituen.
Winston (Missouri)
Winston Missourieko herrixka bat da. Daviess konderrian kokatua dago. 2010ean 259 biztanle zituen, 0.8 kilometro koadrotan banatuta.
Llanfihangel Rhydithon
, 'Llanfihangel Rhydieithon', Galesko komunitate bat da, Powys konderrian. Cardiff hiriburutik 90,3 kilometrora dago.
2011ko erroldaren arabera 223 biztanle zituen.
Pliezhausen
Pliezhausen Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Oncorhynchus nerka
Oncorhynchus nerka Oncorhynchus generoko animalia da. Arrainen barruko Salmonidae familian sailkatzen da.
Gymnodiptychus pachycheilus
Gymnodiptychus pachycheilus Gymnodiptychus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Txinako demografia
Txinako Herri Errepublikak 2020an 1.411.778.724 biztanle zituen. Beraz, munduko herrialderik populatuena da. Txinako Herri Errepublikak bere burua etnianitzatzat du, nahiz eta %91 han etniakoak diren. Mendebaldean beste herri batzuk ugariagoak dira.
Politika horrek kritika handiak jaso ditu, baina baita txalo ugari ere. NBEk kalkulatu du hala 200.000.000 pertsonatan murriztu dela hazkundea. Presiopean, 2013an ume bakarraren politika eraldatu zen; guraso bat seme edo alaba bakarra bazen, bi seme izan zitekeen. Azkenean, 2015ean, politika hau baliogabetu zen; baina lehen zegoen bi semeko muga mantendu zen.
Gaur egun, berriz, populazioa 10.000.000 biztanle handitzen da urtero, eta hala, 2043an Txinak 1.550 milioi biztanle izango dituela uste da, eta kopuru horren inguruan egonkortuko dela.
Javier Aramendia
Francisco Javier Aramendia Llorente (Funes, 1986ko abenduaren 5a - ), euskal txirrindulari profesionala da, 2007z geroztik profesionala izandakoa. Bere ibilbidean ez du garaipenik lortu.
Palmaresa
2005 2006 2013
Hiroshi Saito
Hiroshi Saito (斉藤 浩史, 1970eko azaroaren 13a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Korfu
Korfu (Κέρκυρα, Kérkyra, ahoskatua; Κέρκυρα edo Κόρκυρα; Corcyra; Corfù) Greziako uhartea, Itsaso Jonikoan dagoena eta inguruko uharteekin batera Korfuko nomo edo departamendua (641 km2 eta 100.000 biztanle) osatzen duena. Epiroko penintsulako itsasertzaren parean dago (Korfuko itsasarteak bereizirik). 593 km2-ko eremua du eta 97.102 biztanle. Hiriburua Korfu (36.901 biztanle) da. Nekazaritza (mahastiak, fruta-arbolak, garia), arrantza eta turismoa ekonomia-jarduera nagusiak dira. Veneziar gotorlekuak eta bizantziar elizak aipagarriak dira.
Hiroshi Saito
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shimizu S-Pulse.
Korfu
Historia
Erdi Aroaz geroztik, bizantziarren, greziarren, veneziarren, napolitarren eta, berriro ere, veneziarren mende egon zen, hurrenez hurren. Joniar uharte guztiak bezala, Frantziaren esku egon zen 1797-1799 eta 1807-1815. urteetan, eta ingelesen mende 1815. urtetik 1864 arte. Lehen Mundu Gerran han osatu zen berriro serbiar armada eta frantsesen mende egon zen 1916-1918 bitarteko urteetan. Frantziak Austriako gerra-ontzidia Itsaso Adriatikotik irtetea eragotzi zuen urte horietan, austriarrek aliatuen aurka borrokatzeko asmoa agertu baitzuten. 1929 an, uhartea italiarrek bonbardatu eta okupatu zuten uhartea, eta gauza bera egin zuten italiarrek eta alemaniarrek Bigarren Mundu Gerran (1941-1944). Greziaren mende geratu zen 1944. urtean. 1945ean lurrikara bat izan zen, eta haren ondorioz eraikuntza ugari suntsitu ziren.
Fede-aitormen
Fede-aitormena edo fede-aitorra sinesmen edo fede baten adierazpen publikoa da. Indibiduala da, fede-aitorpena ez bezala.
Judaismoan Shema Yisrael otoitzaren forma du. Egunero errezitatzen dute, goiz eta arratsaldez; hilzorian daudenen ohe ondoan; judu gazteak bere Bar Mitzvah egitean. Kristautasunean hainbat erritu daude: katolikoek jaunartze solemne egiten dute, protestanteek sendotza antzeko zeremonia bat,, kristau ebanjelikoek bataio aurretik publikoki egiten dute eta abar. Islamen, berriz, Shahada ahoskatzean egiten dute, islamaren bost euskarrietako bat dena.
Mariaren eliza (Efeso)
Mariaren eliza (Meryem Kilisesi) egungo Turkian dagoen eraikin historikoa da. Katedrala da eta Selçuk herrian dago, Izmir probintzian, Efeso portutik gertu. Eliza hau ere Kontzilioen eliza bezala ezagutzen da zeren eta leku horretan Kristautasunaren historiako bi kontzilio ospetsuak egin baitziren. Jainkoaren Amari eskainita dago.
Historia
Eliza V. mende hasieran eraiki zen, Efesoko kontzilioarekin batera, 431. urtean egindakoa. Horregatik, pentsatzekoa da kontzilioa egiteagatik eraiki zela zeren eta bilkura horretan "Jainkoaren Ama" izena erabaki baitzen. Dena dela, aztarnategian aurkitutako zenbait elementuek tokian aurretik erromatar basilika bat zegoela pentsatzeko bidea ematen dute; aurreko eraikin hori III. mendean hustu egin zen. 500 urtearen inguruan eliza handitu egin zen, katedral monumentalaz bihurtuz; horren abside eta zutabe batzuk dira egun ikus daitezkeen aztarnak. Elizak katedral izaera Antzinaro Berantiar osoan mantendu zuen.
Miguel Ángel Uzquiza
Miguel Ángel Uzquiza González (Burgos, 1951ko maiatzaren 13a) euskal irakasle eta politikaria da.
Biografia
Nahiz eta Burgosen jaioa bere ibilbide nagusia Euskal Herrian egin du. Zientzia fisikoetan lizentziaduna, ertainetako irakaslea izan da eta Eusko Legebiltzarraren funtzionarioa da. 1986tik 1991ra Hezkuntza Sailaren Ikuskaritzaren Burua izan zen. 1991tik 1994ra Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza Administrazioaren Zuzendari Orokorra izan zen. PSE-EE alderdiaren militantea, 2002tik 2004ra parlamentaria izan zen, VII. Legegintzaldian, Javier Rojoren ordezkoa bezala. 2003tik 2007ra Villabuena Arabako udalean zinegotzia izan zen. 2004ko eta 2008ko Espainiako Hauteskunde Orokorretan Arabako senataria aukeratu zuten.
Yuzuki Ito
Yuzuki Ito (伊藤 優津樹, 1974ko apirilaren 7a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shimizu S-Pulse, Kawasaki Frontale eta Consadole Sapporo.
São Francisco de Paula (Rio Grande do Sul)
São Francisco de Paula Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Lepidocephalus spectrum
Lepidocephalus spectrum Lepidocephalus generoko animalia da. Arrainen barruko Cobitidae familian sailkatzen da.
Crinia
Crinia anfibio genero bat da, Anura ordenaren barruko Myobatrachidae familian sailkatua.
Seljalandsfoss
Seljalandsfoss Islandiako ur-jauzi bat da. Selfoss eta Skógafoss ur-jauzien artean dago, Hringvegur errepidea Thórsmörk mendira doan bidezidorrarekin topatzen den kokalekuan.
Ur-jauzi hau Seljalandsá ibaiaren urek osatzen dute, urak 60 metroko garaiera batetik kostaldeko itsaslabarretara isuriz. Ur-jauziaren atzealdetik oinez ere ibili daiteke.
Wood Heights (Missouri)
Wood Heights Missourieko hiri bat da. Ray konderrian kokatua dago. 2010ean 717 biztanle zituen, 5.91 kilometro koadrotan banatuta.
Oncorhynchus rhodurus
Oncorhynchus rhodurus Oncorhynchus generoko animalia da. Arrainen barruko Salmonidae familian sailkatzen da.
Hylophilus olivaceus
Hylophilus olivaceus Hylophilus generoko animalia da. Hegaztien barruko Vireonidae familian sailkatua dago.
Hoke konderria (Ipar Carolina)
Hoke konderria (Hoke County) Ipar Carolinako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Raeford da. 2010eko zentsuaren arabera 46,952 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Hiroaki Tajima
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shimizu S-Pulse eta Yokohama FC.
Hoke konderria (Ipar Carolina)
Geografia
Hoke konderriak 101,604 kilometro koadro ditu. Horietatik 402 ura dira. Beste 101,202 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 46,21 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 46,952 pertsonetatik 24,965 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 5,823 dira. 15,392 beltzak edo afroamerikarrak. 4,313 amerikar natiboak ziren eta 88 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 467 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 88 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1,639 pertsonek kokatzen zuten.
Lucero (Madril)
Lucero, Espainiako Madril hiriburuko auzo bat da, Latina barrutian. Hiriko 103. auzoa da. 2009ko erroldaren arabera 38.931 biztanle zituen.
Timok
Timok (serbieraz eta Тимок; Timoc; Timacus) ekialdeko Serbia eta mendebaldeko Bulgariako ibaia da, Svrljiški Timok, Trgoviški Timok eta beste ibaien lotunean sortu eta Danubiora isurtzen dena. 202 kilometro luze da, eta 4.626 kilometro koadroko arroa drainatzen du.
Hainania serrata
Hainania serrata Hainania generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Frantzisko I.a Contikoa
Frantzisko I.a Borboi-Condékoa Contiko Printzea (La Ferté-sous-Jouarre 1558ko abuztuak 19-Paris 1614ko abuztuak 3), Luis I.a Borboi-Condékoa eta Leonor Royeren hirugarren semea izan zen. Bere bi anaia nagusiak Henrike I.a Borboi-Condékoa Condéko printzea izango zena eta Karlos Soissonseko kondea izan ziren. Jaiotzerakoan, bere aitak, Contiko Markes titulua eman zion, baina, 1581ean, Contiko printze mailara igoa izan zen.
1589an, Frantziako errege zen Henrike III.a erahila izan ondoren, bere anaiarekin batera, euren lehengusu Henrike III.a Nafarroakoa zin egin eta onartu zuten odolez Frantziako Errege bezala, Henrike IV.a izenarekin. Beti errege berria babesten jarraitu zuen, baita Karlos Borboikoa kardinalaren heriotzak, tronurako hautagai bezala kontutan hartua izatera eraman zuenean ere.
Bere lehen ezkontza, Joana Coemmerekin izan zen, eta honekin ez zuen seme-alabarik izan. Joana, 1601ean hil zen eta Frantzisko, bere bigarren ezkontzan Luisa Margarita Lorena-Guisakoarekin ezkondu zen. Euren alaba bakarra, hiru aste baino ez zituela hil zen, 1610ean. Frantzisko Contikoa, 1614an hil zen, oinordekorik gabe, eta Contiko Printze tituluak, erregearte bat jasan zuen 1629 arte, urte honetan, titulu hau, bere anaia Henrikeren biloba zen Armando Borboi-Contikoari eman zitzaiolarik.
Iberiar goi-lautada
Iberiar goi-lautada (Meseta Ibérica edo Meseta Central) Iberiar penintsularen erdialdean goi-ordokia da. Espainiako erdialdean dago, eta haren ia lurralde osoa betetzen du. Geologiaren aldetik, Paleozoikoko Mendigune Hesperikoan du sorrera; mendigune hura, higaduraren eraginez, goi-ordoki bihurtu zen.
Goi-ordokiaren batez besteko altuera 600 metro da, baina iparraldeko zatia altuagoa da hegoaldekoa baino.
Alexander von Humboldt izan zen goi-lautada hori aipatu zuen lehena, XIX. mendean. Ordu arte, lurralde hori ez zen Iberiar penintsulako gainerako lurretatik bereizia zen goi-lautada bakartzat hartzen.
Geografia
Iberiar goi-lautadak 210 000 km² ditu, hau da, Espainiaren azaleraren erdia baino zenbait gehiago.
Inguruan zenbait mendigune ditu: ipar-ekialdean Iberiar sistema du, Katalunia, Aragoi eta Euskal Herritik banatzen zaiona; ipar-mendebaldean Kantauriar mendilerroa Asturias, Kantabria eta Galizatik banatzen zaio eta hegoaldean Sierra Morena Andaluziatik banatzen zaio.
Badaude zenbait mendilerro Iberiar goi-lautada zeharkatzen dutenak. Nagusiak Erdialdeko mendigunea eta Toledoko mendiak dira. Era berean Tajo, Duero eta Guadiana ibaiak goi-ordokia zeharkatzen dute.
Claudette Werleigh
Claudette Werleigh (Cap-Haïtien, Haiti, 1946ko irailaren 26a) haitiar politikaria da. 1995eko azaroaren 7tik 1996ko martxoaren 6ra Haitiko lehen ministro izan zen, herrialdearen historiako zazpigarrena eta lehen emakumezkoa.
Lehen ministro izan aurretik, bi sailetako ministroa izan zen. Aurrena, Gizarte Gaietarako ministroa izan zen 1990eko martxoaren 16tik abuztuaren 24ra. Gero, Atzerri Gaietarako ministroa bi alditan: lehena, 1993ko irailaren 1etik 1994ko maiatzaren 16ra; eta bigarrena, 1994ko azaroaren 8tik 1995eko azaroaren 7ra.
Ángel Balbas
Palmaresa
1924
1925
Sexualitatea taoismoan
Antzinako Txina n sexua gizakiaren oinarrizko behartzat eta naturarekiko interakzio kosmikotzat hartzen zen. Osasuna hobetzeko eta plazera areagotzeko erabiltzen zuten txinatarrek, “bizitza elikagarriaren arteetan” edo Yangshen gan gomendatutako sexu-garapeneko teknikak sortuz. Txinako Medikuntza Tradizional ean budismoak, konfuzionismoak eta taoismoak eragina izan zuten, eta azken hau izan zen garrantzitsuena. Energia kontserbatzeko eta gizakiak bere ingurunearekin harreman harmoniatsua izateko interesa zuten taoistek. Hauek hainbat modu aztertu zituzten Tao eta sexualitatea elkarrekin lotzeko. Metodo baliotsua zen osasuna, bizitza eta errealizazio espirituala lortzeko, eta errespetuz praktikatzen zen, sendagai gisa hartzen baitzen. Sexu-ekintzan Energia sexualarekin (Ching Qi) elkarreragiten dela da estimazio horren arrazoia ; Qi mota oso ahaltsua da, eta esperma n eta obario etan gordetzen da. Sexu-praktika taoista honetan emakumeek beren sexu-jariakin ak xurgatzen dituzte berriro, eta gizonek eiakulazioa ekiditen dute, energia hori gorde eta aipatutako onura guztiak lortzeko.
Praktika sexual taoistak (literalki, "Logelako arte txinatarra" esan nahi duena) antzinako Txinan garatutako praktika zaharrak dira, literarioki "energiaren batasuna" edo "esentzien batasuna" eran aipatzen direnak. Praktikanteek, arte sexualen teknika jakin batzuk erabiliz, osasun ona eta bizitza luzeagoa izan zezaketela uste zuten.
Historia
Dinastia garaian, sekta taoista batzuek, ariketa izpiritualen moduko harreman sexualak zituzten, "energia batasuna" deituak. Bizirik iraun duten lehen testuak Mawangdui hilobietan daudenak dira. Garai horretan taoismoa filosofia bezala erabat garatu ez zen arren, testu hauek, Tang dinastia ko testu berantiarragoekin antzekotasun nabarmenak dituzte. Beharbada, arte sexualek mugarri bat lortu zuten Han dinastiaren amaieraren eta Tang dinastiaren amaieraren artean. K.a. 1000. urtearen ondoren, puritanismo konfuziarra gero eta indartsuago bihurtzen hasi zen, eta, beraz, Qing dinastiaren agerpenean, sexua gai tabu bat zen bizitza publikoan. Konfuziarren doktrinak argudiatzen zuenez, bi mila urte lehenagotik zegoen sexuen arteko banaketa gizarte jardueretan, eta honek arte sexualak baztertu zituen. Sexua inguratzen zuen tabuaren ondorioz, zentsura handia egon zen Qing dinastiako literaturan, eta arte sexualak bizitza publikotik desagertu ziren. Honen ondorioz, testu batzuk Japonian bakarrik biziraun zuten, eta intelektual askok ez zuten jakin Txina goiztiarrean horrelako sexu kontzeptu ezberdin bat egon zenik.
"Qi" (气), bizi indarra; eta "jing" (精), bizi esentzia
Pentsamendu taoistaren sistema osoaren oinarrian dago "Qi" delakoa, existitzen den guztiaren parte dena. Medikuntza tradizional txinatarraren arabera, "Qi" giza gorputzean dagoen beste substantzia energetiko batekin lotuta dago, "Jing" moduan ezagutzen dena, eta hau guztia xahutu ondoren, gorputza hil egiten da. Pentsamendu korronte honek "Jing"a modu askotan gal daitekeela, baina batez ere gorputzeko jariakinen galeraren bidez galtzen dela dio. Horregatik erabiltzen zituzten taoistek beren gorputzeko jariakinak ahalik eta gehien suspertzeko, areagotzeko eta kontserbatzeko praktikak. Jing gehiena zuen jariakina semena zen. Beraz, pentsamendu taoistak uste du komenigarria dela eiakulazioaren maiztasuna murriztea, edo, are gehiago, erabat saihestea, "Bizi-esentzia" kontserbatzeko.
Eiakulazioaren kontrol maskulinoa
Praktikante taoista askok eiakulazio-fluidoen galera bizi-indarraren galerarekin lotzen zuten: gehiegizko jariakin-galerak zahartze goiztiarra, gaixotasunak eta neke orokorra eragiten zituztela zioten. Taoista batzuek diote inoiz ez litzakeela eiakulatu behar; beste batzuek, berriz, berariazko formula bat ematen zuten, osasuna zaintzeko eiakulazio kopuru maximoa zehazteko.
Ideia orokorra jariakinen galera ahalik eta gehien mugatzea zen nahi zen sexu-jardunaren mailan. Praktika sexual horiek mendeetan zehar transmititu ahala, zenbait medikuk garrantzi gutxiago eman zioten eiakulazioa mugatzeari. Hala ere, semen aren atxikipena sexu-praktika taoistaren funtsezko printzipioetako bat zen.
Bi metodo daude taoistek agindutako eiakulazioa kontrolatzeko. Eiakulazioa saihesteko, gizonak zakila estimulatzeari utz diezaioke orgasmoa baino lehen. Metodo hori Joseph Needham (1900-1995) historialari britainia rrak proposatu zuen. Bigarren metodo bat zakilaren oinarrian presioa aplikatzea da. Teknika horrek eiakulazio atzerakoia eragiten du, non taoistek uste dute Jinga burura doala eta «garuna elikatzen» duela.
"Jing" (精)-aren kontzeptua
"Esentzien batasunaren" beste kontzeptu garrantzitsu bat zen gizon baten eta emakume baten batasunak "Jing" bat sortzea ekarriko zuela, energia sexual mota bat. Ekintza sexualaren unean, "Jing" a sortuko litzateke, eta gizonak "Jing" horren zati bat "Qi" bihur lezake, bere bizi-indarra berrezartzeko. Ahalik eta sexu gehien izanda, gizonek gero eta "Jing" gehiago eraldatzeko aukera izango lukete, eta, ondorioz, osasunerako onura asko lortuko lituzkete.
"Yin" (阴) eta "Yang" (阳)-aren kontzeptua
Yin eta yang kontzeptua garrantzitsua da taoismoan, eta, beraz, sexuan ere garrantzi berezia du. "Yang" -a maskulinoa da, eta "Yin" a, berriz, femeninoa. Gizona eta emakumea Zerua ren eta Lur raren baliokideak ziren, baina deskonektatuak. Beraz, Zerua eta Lurra betierekoak diren bitartean, gizona eta emakumea bizitza hilgarriaren menpe daude. "Yin" eta "Yang" -en arteko elkarrekintza bakoitzak garrantzia zuen. Ikuskera horren ondorioz, sexu-ekintzako jarrera eta jarduera bakoitzak esanahia zuen. Testu taoistek gaixotasunak sendatzeko edo prebenitzeko balioko luketen jarrera sexual berezi asko deskribatzen dituzte.
Emakumearen eginkizuna
Taoisten ustez, sexuak ez zuen soilik gizonaren gustukoa izan behar. Emakumea ere estimulatu eta ase egin behar zen, sexu-ekintzaz baliatzeko. Sexu-ekintza bi aldeek nahi izanez gero bakarrik gertatu beharko litzateke. Sexua horrela eginez, emakumeak "Jing" gehiago sortuko lituzke, eta gizonari errazagoa izango litzaioke "Jing" a xurgatzea bere "Qi" propioa handitzeko. Emakumeei ere leku nabarmena ematen zitzaien Ishinpōan, tutorea emakumea izanik. Koito aren ondoren sexu-indarra ez galtzea zen emakumeek indar handia zutela uste zen arrazoietako bat. Emakumeak bizia emateko ahalmena zuen, eta ez zuen arduratu behar eiakulazioaz edo aldi errefraktarioaz.
Emakumeei, askotan, sexu-praktikan gutxiagotasun-jarrera eman zitzaien. Testu askok sexua ikuspuntu maskulinotik lantzen dute, sexuak emakumeei nola mesede egin liezaiekeen eztabaidatzea saihestuz. Gizonak emakume bakar batengana ez mugatzera bultzatzen zituzten, seme-alabarik izan ez zuten emakume ederrekin bakarrik sexu harremanak izatea gomendatuz. Gizonak emakumeari sexualki atsegin eman behar bazion ere, emakumeak helburu bakarra izaten jarraitzen zuen. Ming dinastia ren ondorengo testu sexualetan, emakumeei buruzko erreferentziek, giza aurpegiaren zantzu guztiak galdu zituzten, eta "bestea", "Ar ragoa" edo "sukaldaritza" bezala adierazten ziren, bizitasuna lantzeko. Emakumeari atsegin ematearen garrantzia ere murriztu egin zen ondorengo testuetan.
Emakumeak ere gizonen bizitza-luzera handitzeko bitarteko gisa hartu ziren. Antzinako testu asko, gizon batek bere bizitza zabaltzeko sexua nola erabil zezakeen azaltzen aritu ziren. Hala ere, bizitza luzeagoa izateko, emakumearen bizi-energiak xurgatu behar ziren ("Jing" eta "Qi"). Taoista batzuek "lapurretaren eta indartzearen borroka" deitzen zioten sexu-ekintzari. Metodo sexual hauek, metodo militar taoistekin korrelazioan egon zitezkeen: etsaiaren ateak zuzenean eraso beharrean, guduaren estrategia eta etsaiaren erresistentzia ahulduko zuen maniobra fin batzuetan zetzan.
Denbora eta lekua
Logelaren Osasunerako Onurak ("Fangzhong buyi") testuan, une jakin batzuk koitorako beste batzuk baino hobeak zirela adierazten da. Pertsona batek ez luke sexu-harremanik izan behar ilargi beteetan edo geletan, ezta haize bortitzak, euri a, laino a, hotz a edo bero a, trumoi ak, tximista k, zeru eta lurraren gaineko iluntasun a, eguzki edo ilargi eklipse ak, ostadar ra eta lurrikara k izango liratekeen egunetan ere. Garai hauetan sexu-harremanak izateak gizon baten izpiritu a kaltetuko luke eta emakumeak gaixotu egingo lirateke. Garai hauetan sortutako haurrak ero ak, ergelak, gaizto ak edo inozo ak izango lirateke; mutu ak, gor rak, herren ak edo itsu ak, erruki gabeak eta bortitz ak.
Garrantzitsua zen, halaber, koitorako egun egokia aukeratzea, pertsona batek seme-alabak izan nahi bazituen. Emakume baten hilerokoaren ondoren, lehen, hirugarren eta bosgarren egunak ziren onenak. Egun hauetan gizonak gauerdia jo ondoren eiakulatzen bazuen, haurra ziurrenik gizonezkoa izango zen. Neskato bat nahi izanez gero, gizonak eiakulatu egin beharko luke emakumeak denboraldia amaitu eta bigarren, laugarren edo seigarren egunean. Sexu-ekintzaren lekua ere garrantzitsua zen. Maitaleek saihestu egin beharko lukete eguzkiaren, ilargiaren edo izar baten distira, tenplu en barnealdea, tenplu, putzu eta komun en hurbiltasuna, berogailu ak, eta hilobi edo hilkutx en hurbiltasuna. Arau horiei jarraituz, familiaren ondorengoak onak, jakintsuak eta bertutetsuak izango zirela suposatzen zen. Aitzitik, aginduak betetzen ez baziren, ondorengoak gaiztoak izango ziren, eta azkenean familia iraungi egingo zen.
Luzarotasuna eta hilezkortasuna
Ming dinastiako sekta taoista batzuek, gizakiek, bizitza luzea lor zezaketen modu bat, birjinekin harreman sexualak izatea zela uste zuten, bereziki birjina gazteak. Sexu-liburu taoistak, hala nola Hsuan Wei Hshin ("Sexu-tekniken misterio eta sotiltasunen irudi mentalak") eta San Feng Tan Cheueh ("alkimia fisiologikoko Zhang Sanfengen jarraibideak"), Zhao Liangpik eta Zhang Sanfengek idatziak, hurrenez hurren (Zhang Sanfengekin nahastu behar ez dena). Zhao Liangpik ondorioztatu zuen ding ideala 14 urte baino gutxiagoko birjina premenartikoa zela eta 18 urtetik gorako emakumeak saihestu egin beharko liratekeela. Eta kategoriarik altuena 14 urteko birjina premenarkikoei zegokien.
Ge Hong laugarren mendeko kimikari taoistaren arabera, hilezkortasuna bilatzen dutenek funtsezko elementu absolutuak hobetu behar dituzte. Hau, "Jing" -a bildu, "Qi" -a zirkularazi eta botika handia kontsumitzean datza. Sexu-arteek garrantzi berezia dute lehen aginduagatik," Jing "-a gordetzea, neurri batean, "Jing" a aurrezteak hau garunera bidaltzea suposatzen zuelako. "Jing" -a garunera bidaltzeko, gizonak ez zuen eiakulaziorik egin behar sexu-ekintzan. Taoistetako batzuen arabera, hori egiten bazen, "Jing"ak bizkarrezurrean bidaiatuko zuen eta garuna elikatuko zuen, gorputza ahultzen utzi beharrean. Hala ere, Ge Hong ek zioen erokeria dela pentsatzea arte sexualen gauzatze soila aski dela hilezkortasunera iristeko, eta arte sexualei buruzko mito zahar batzuk gaizki ulertu eta gehiegikeriaz ulertu zirela. Izan ere, arte sexualak alkimia rekin batera praktikatu behar ziren bizitza luzeagoa lortzeko. Era berean, Ge Hongek ohartarazi zuen praktika horiek arriskutsuak izan zitezkeela behar ez bezala egiten baziren.
Leptobotia curta
Leptobotia curta Leptobotia generoko animalia da. Arrainen barruko Cobitidae familian sailkatzen da.
Fisioterapia Suedian
Fisioterapia Suedian sortu zen XIX. mende hasieran, osasun zientzia bezala. Handik Europa n eta mundu osoan hedatu ostean diziplina honek norabide ezberdinak hartu baditu ere, Eskandinavia osoan (eta Suedia n bereziki) fisioterapiak ariketa terapeutiko arekin lotura estua mantendu du.
Izendapena
Suedian fisioterapiak historiko ki sjukgymnastiken izendapena izan du ("gaixo endako gimnasia"). Izen honek oso ondo adierazten du herrialde honetan fisioterapiak zer nolako atxikimendua duen ariketa terapeutikoarekiko. Hain zuzen ere, 2014 urtetik lanbidearen izendapena nazioartekoarekin homologatu bada ere (fysioterapi), gaur egun oraindik hiztegi etan bi hitzak sinonimo tzat hartzen dira.
Hastapenak
Fisioterapiaren sorrera-mugarria 1813an ezartzen da, Pehr Henrik Ling- ek urte horretan sortutako Kungliga Gymnastiska Central Institutet («Gimnastikako Errege Institutu Zentrala», GCI) ikastetxean. Ordutik hona, Suediako fisioterapeutak mundu mailako erreferente eta hedapen faktore izan dira.
Hasiera batean, fisioterapiari "medikuntza mekanikoa" ere esaten zitzaion eta barne-arazo fisikoak tratatzeko erabiltzen zen, hala nola "bihotzeko ahultasuna" eta gonorrea. Garai hartan suediar fisioterapeutak klase altuko gizonezkoak ziren, askotan militar rak, eta gimnastika-zuzendari tituludunak. Ospe handia lortu zuten, eta 1830eko hamarkadan Suediak fisioterapeuta asko nazioartera "esportatu" zituen, zati handi batean GCI-k berak bultzatuak, nolabaiteko "misio zientifikoan"; urte gutxiren buruan, Europako hiri nagusi guztietan fisioterapeuta suediarrek zuzendutako institutuak zeuden, baita beste kontinenteetako leku askotan ere. Adibidez, Sigfrid Ulrich-ek ibilbide zientifiko nabarmena egin zuen; Henrik Kellgren ek, Suedian eta Europako hainbat hiritan arrakasta handiko fisioterapia institutuak zuzendu zituen; eta Thure Brandt ginekologian espezializatu zen.
Iparraldeko Bulgaria
Iparraldeko Bulgaria (Северна България) edo Mesia (Мизия) Bulgariako iparraldeko eskualdea da, herrialdea erdibitan banatzen dituzten Balkanen iparraldean daude. Mendebaldean Timok ibaia eta Serbia, iparraldean Danubio eta Errumania eta ekialdean Itsaso Beltza ditu.
Fisioterapia Suedian
Hastapenak
Hasierako urteetan gatazka sortu zen mediku en eta fisioterapeuten artean: Nils Åkerman medikuak, Suediako lehen ortopedistak, institutu pribatu bat sortu zuen, non, besteak beste, gaixoak terapia fisikoz tratatzen hasi zen. GCIk protesta egin zuen, besteak beste, egunkari etara artikuluak bidaliz eta Parlamentu an mozioak bultzatuz. Gatazka ez zen konpondu 1864. urtera arte: orduan GCIri fisioterapeutak trebatzeko eskubide esklusiboa eman zitzaion; baina, aldi berean, medikuek formakuntza jasotzeko eskubidea lortuz.
Iparraldeko Bulgaria
Eskualdea Valakiar ordokiaren zabalpena da, muinoz beterik dagoena. Guztira 48.596 km² eta, 2011ko erroldaren arabera, 2.674.347 biztanle (herrialde osoaren %36a). Bertoko hiri nagusiak Varna, Rousse eta Pleven dira.
Eskualdea 14 probintziatan banaturik dago:
Burgas, Sliven eta Sofia probintzietako eskualde batzuk ere bertan daude.
Fisioterapia Suedian
Diziplina eta genero banaketa
1930eko hamarkada rako, fisioterapeuta gehienak emakumeak ziren eta espezialitate honek ez zuen inolako pisu zientifiko rik; arlo hori landu zuenak atzerrira jo beharra izan zuen, Signe Brunnström ek egin bezala. Suedian bertan, 30 urteko azpi-lanaren ostean, medikuek gimnasia bi adarretan bereiztea lortu zuten: gaixoendakoa (= fisioterapia) eta osasuntsuendakoa: 1934ean, erabakia Parlamentuak berretsi zuen.
Formakuntzak GCIren esku jarraitu zuen, Unibertsitate aren zuzendaritzapean (Karolinska Institutua). Gimnasia ikasketetarako batxilergo ko titulua eskatu zen, fisioterapiarako berriz lehen hezkuntza ko ikasketak baino ez. Horrek genero banaketa areagotu zuen: gymnastikdirektör ikasketetan gizon ak nagusitu ziren, eta sjukgymnastik ikasketetan berriz, emakumeak. Egoera honek 1960ko hamarkada ra arte iraun zuen: orduan fisioterapia ikasketetan gizon gehiago sartzen hasi zen; eta 1977an formakuntzak unibertsitate maila berreskuratu zuen.
Egungo baldintzak
2014ko urtarrilaren 1ean, lanbideari izendapen ofiziala aldatu zitzaion: Suedian, terapeuta fisikoak sjukgymnast izatetik fysioterapeut izatera pasatu ziren. Hau legeak babestutako titulu profesionala izango zen, eta Osasun eta Ongizate Kontseilu Nazionalak legitimatutakoek baino ezin izango zuten erabili.
Gaur egun, Suedian Unibertsitateko fisioterapeuta ikasketetan 180 goi-mailako kreditu akademiko ematen dira. Hortaz gain master bat egin daiteke (60 kreditu), lizentziatura (120 kreditu) eta doktoregoa (240 kreditu). Ikasketak hainbat lekutan egin daitezke: Västerås, Göteborg, Lund, Luleå, Stockholm, Umeå, Linköping eta Uppsala. Hainbat katedra daude fisioterapia arloan.