cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aalholm gaztelua
Geografia
Lolland uhartearen hegoaldean, oso toki onean kokaturik dago gaztelua, kostalde ondoan dagoen Nysted Nor uharte txiki baten gainean baitago.
Historia
Erregeak ingurua gobernatzeko jarritako basailuaren gaztelua izan zen Aalholm.
1286an frantziskotarrek inguruan beren monasterioa eraiki zuten eta 1300an hasi zen Aalholm gazteluaren eraikuntza. 1585 artean hainbat berriztatze lan izan zituen. 1550ean esate baterako frantziskotar monasterioaren adreiluak erabili ziren lan honetarako.
Museoa
1970. hamarkadan museoa eratu zen. Museoaren atalik berezi eta ezagunena Stubberupgaard granja zaharrean dagoen automobil zaharren museoa da. Europa zeharreko bilduma ikusgarrienetakoa da Johan Otto Raben-Levetzow gazteluko baroiak eratu zuena.
Andra Mari eliza (Zornotza)
Andra Mari eliza Zornotzan dagoen eliza da, Mariaren omenez sagaratua. Ibaizabal ondoan eraikia, lanak 1659an amaitu zuten.
Barruan Bizkaiko rokoko erretaularik interesgarrienetariko bata nabarmentzen da, menditar maisuek egindako lana, Juan Bautista Jauregik eta Frantzisko Iberok, gipuzkoar arkitektoek, zehaztutako diseinu eta baldintzei jarraituz.
Kanpoaldetik harlandu bikainaz eginda dago eliza eta dorrea handitasunez nagusitzen da, kanpandorre handia duela. Elizak hiru sarrera ditu, nagusia bi pisuko garaipen arkua da eta atari-erretaula zoragarria du.
Jussy (Yonne)
Jussy Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Jussy udalerrian erroldatutako biztanleak 444 ziren. Familiak 188 ziren, horien artean 52 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 56 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 64 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Arthies
Arthies Frantziako udalerria da, Val-d'Oise departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Jussy (Yonne)
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 216 etxebizitza zeuden, 192 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 202 etxeak ziren eta 14 apartamentuak ziren. 192 etxebizitza nagusietatik 146 bere jabearen bizilekua ziren, 43 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 15 etxek bi gela zituzten, 42 etxek hiru zituzten, 39 etxek lau zituzten eta 96 etxek bost zituzten. 134 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 96 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 84 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Arthies
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Jussy (Yonne)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Arthies
Etxebizitza
2007an 116 etxebizitza zeuden, 101 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 114 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 101 etxebizitza nagusietatik 86 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 21 etxek lau zituzten eta 61 etxek bost zituzten. 72 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 47 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 51 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Jussy (Yonne)
Diru sarrerak
2009an Jussy udalerrian 196 unitate fiskal zeuden, 465 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.685 euro zen.
Arthies
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 182 ziren, horien artean 144 aktiboak ziren eta 38 inaktiboak ziren. 144 pertsona aktiboetatik 133 lanean zeuden (70 gizon eta 63 emakume) eta 11 langabezian zeuden (7 gizon eta 4 emakume). 38 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Jussy (Yonne)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Cattenom
Cattenom Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Jussy (Yonne)
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak iturgina ziren.
Arthies
Diru sarrerak
2009an Arthies udalerrian 100 unitate fiskal zeuden, 276 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 23.530 euro zen.
Cattenom
Biztanleria
2007an Cattenom udalerrian erroldatutako biztanleak 2.549 ziren. Familiak 956 ziren, horien artean 236 pertsona bakarrekoak ziren (96 bakarrik bizi ziren gizonak eta 140 bakarrik bizi ziren emakumeak), 260 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 384 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 76 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Arthies
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
Jussy (Yonne)
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
Cattenom
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Jussy (Yonne)
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Jussy udalerrian 31 nekazaritza-ustiategi zeuden, 238 hektarea erabiltzen.
Arthies
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra eraikuntza enpresa zen.
Cattenom
Etxebizitza
2007an 1.015 etxebizitza zeuden, 973 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 39 hutsik zeuden. 704 etxeak ziren eta 307 apartamentuak ziren. 973 etxebizitza nagusietatik 618 bere jabearen bizilekua ziren, 327 alokairuan okupaturik zeuden eta 28 doan lagata zeuden; 5 etxek gela bat zuten, 51 etxek bi zituzten, 159 etxek hiru zituzten, 169 etxek lau zituzten eta 589 etxek bost zituzten. 745 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 371 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 505 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Jussy (Yonne)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Arthies
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Arthies udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden, 695 hektarea erabiltzen.
Cattenom
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Arthies
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Potamothrissa obtusirostris
Potamothrissa obtusirostris Potamothrissa generoko animalia da. Arrainen barruko Clupeidae familian sailkatzen da.
Arthies
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cattenom
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.646 ziren, horien artean 1.236 aktiboak ziren eta 410 inaktiboak ziren. 1.236 pertsona aktiboetatik 1.129 lanean zeuden (636 gizon eta 493 emakume) eta 107 langabezian zeuden (35 gizon eta 72 emakume). 410 pertsona inaktiboetatik 98 erretiraturik zeuden, 154 ikasten zeuden eta 158 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Cattenom udalerrian 981 unitate fiskal zeuden, 2.490,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.226 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 107 komertzioetatik, 14 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 18 eraikuntza enpresak ziren, 16 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 10 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 15 zerbitzu enpresak ziren, 12 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 35 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 banku bulegoak, 1 funeraria, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 3 igeltseroak, 3 margolariak, 3 zurginak, 1 iturgina, 2 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 2 ile apaindegiak, 7 jatetxeak eta 1 apaindegia.
2000. urtean Cattenom udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.128 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an 3 haur-eskola eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Cattenom udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 332 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pterolebias phasianus
Pterolebias phasianus Pterolebias generoko animalia da. Arrainen barruko Rivulidae familian sailkatzen da.
Adhan
Adhān (أَذَان ) muezzinek egindako otoitz egiteko islamiar deia da. Egunero meskitaren minaretetik bost aldiz egiten dute, musulmanen derrigorrezko otoitzak (salah) egin ditzatela. Bertan shahada esaten da, oinarrizko fede-euskarria dena: Allah baino beste jainkorik ez dago, eta Mahoma bere Mezularia da.
Ozark (Missouri)
Ozark Missourieko hiri bat da. Christian konderrian kokatua dago. 2010ean 17,820 biztanle zituen, 28.75 kilometro koadrotan banatuta.
Palestinar
Palestinarrak (الفلسطينيون, al-Filasṭīniyyūn, ) edo palestinar arabiarrak (العربي الفلسطيني, al-'arabi il-filastini) Ekialde Hurbileko talde etnonazionala da. Palestinako biztanleak dira edo mendeetan zehar bertan bizi direnen ondorengoak, tartean judu eta samariarrak, egun kulturalki eta linguistikoki arabiarrak direnak. Palestina historikoan- egungo Zisjordania, Israel eta Gazako zerrenda- biztanleriaren %49a dira. Gainera, diaspora zabala dute munduan zehar, erdia aberrigabea dena.
Coracina monacha
Coracina monacha Coracina generoko animalia da. Hegaztien barruko Campephagidae familian sailkatua dago.
Toshiyuki Kosugi
Toshiyuki Kosugi (小杉 敏之, 1968ko ekainaren 20a - ) Japoniako futbolari ohia da.
NA-8204
NA-8204 edo Larrasoañako zeharbidea, Nafarroako herri errepidea da, N-135 nafar errepideko 15,49 kilometroan hasi eta N-135 errepidearen 16,05 kilometrora arte doa. Errepidea 0,60 kilometro luze da.
Gas-argiztapen
Elektrizitatearen aurretik, gas-argiztapena nahiko sistema zabala eta merke bihurtu zen publiko orokorraren erabilera ahalbidetzeko. Gas-argiztapena 1800. urteaz geroztik hiri eta auzoak argiztatzeko bide ezagunena izan zen. Hasieran, gas lanparak eskuz piztu behar ziren, baina urte batzuk igaro ondoren lanparak bere burua pizteko gai izan ziren.
Gaur egun, gas-argia kanpinetarako bakarrik erabiltzen da; bertan, hidrokarburo erregaiaren energia dentsitate altuak, edukiontzien izaera modularrarekin konbinatuta, iraupen luzeko argia, merke eta ekipamendu konplexurik gabe, ekoizteko aukera ematen du.
Gas-argiztapenaren hasiera
William Murdoch (batzuetan 'Murdock' idatzia) izan zen gasaren sukoitasuna ustiatu zuen lehena, argiterian praktikan aplikatzeko. Orduan Matthew Boulton-entzat eta James Watt-entzat lan egiten zuen Soho Foundry fundizioan lurrun-makinetan Birminghamen, Ingalaterran. 1790eko hamarkadaren hasieran, Kornuallesko ikatz-meatzaritzan bere enpresako lurrun-makinen erabilera ikuskatzen zuen bitartean, Murdochek gas mota ezberdinekin esperimentatzen hasi zen, ikatz-gasa eraginkorrena zela ondorioztatuz. Lehenik Redruthen (Kornualles) bere etxea argiztatu zuen 1792an. 1798an, gasa erabili zuen Soho Foundryren eraikin nagusia argiztatzeko, eta, 1802an, kanpoaldea argiztatu zuen gasarekin argiztatutako erakusketa publiko batean, bertako biztanleei argiak harrituz. Soho Foundryko langileetako batek, Samuel Cleggek, argiztapen modu berri honen potentziala ikusi zuen. Gas Lighting and Coke Company bere gas argiztapen negozioa ezartzeko lana utzi zuen Cleggek.
1799an Philippe Lebonek egurretik destilazio gasa erabiltzen zuen "termo-lanpara" patentatu zuen, eta 1801ean, gas-argiak erabiltzen zituen bere etxea eta lorategiak argiztatzeko, eta Paris guztia nola argiztatu aztertzen ari zen (1820an Parisek gas-argiztapen publikoa onartu zuen). 1804an, Friedrich Winzer (Frederick Albert Winsor ) asmatzaile alemaniarra izan zen ikatz-gas argiztapena patentatu zuen lehena.
1804an, Dr. Henry hitzaldi sorta bat eman zuen Kimikari buruz, Manchesterren, eta bertan ikatz-gasa nola ekoizten erakutsi zuen, eta erraztasunari buruz eta bere erabileraren onurei buruz hitz egin zuen. Henryk konposizioa aztertu zuen eta hidrogeno karbonatoaren gasaren propietateak ikertu zituen. Bere esperimentuak ugariak eta zehatzak izan ziren, hainbat substantzirekin burutuak: gasa lortu zuen egurretik, zohikatzetik, ikatz mota desberdinetatik, oilotik, argizaritik, etab. eta iturri bakoitzeko argiaren intentsitatea kuantifikatu zuen.
Josiah Pemberton asmatzailea aspaldidanik zegoen gasaren izaerarekin esperimentatzen. Birmingham-eko bizilaguna, Soho ikuskizunaren ondorioz piztu zen bere arreta. 1806 aldera, hainbat formako eta distira handiko gas-argiak erakusten zituen bere Birminghamgo lantegiaren aurrean. 1808an, hainbat erabilerari aplikatzeko aparatu bat eraiki zuen, Benjamin Cookek, letoizko hodien, urrezko jostailuen eta bestelako gauzen fabrikatzaileak egina.
1808an Murdoch-ek artikulu bat aurkeztu zion Royal Society-ri "Ikatz-gasaren aplikazioa helburu ekonomikoetarako" izenburupean, eta bertan, ikatz-gasaren aplikazio arrakastatsua deskribatu zuen Phillips eta Lea jaunen establezimendu handiaren argiztapenean. Lan honengatik Rumford-eko kondearen urrezko domina eman zioten. Murdoch-en erakustaldiak gasaren eta kandelen abantaila konparatiboa argitu zuen eta produkzio eta kudeaketa gastuei buruzko informazio ugari zuen.
Istorioa ziurra ez den arren, David Melville-ri lehen etxe eta kale argiztapena Estatu Batuetan izan zela aitortu diote, 1805ean edo 1806an Newporten, Rhode Island-en. Ondo frogatutako lehen gas-argiztapen publikoa Frederick Albert Winsor-ek egin zuena da Pall Mall-en, Londresen, 1807. urtarrilaren 28an.
Argiztapen artifiziala ohikoagoa bihurtu zen heinean, biztanleria osoarentzat errazagoa izatearen nahia handitzen joan zen. Hiriak gas-lanparak kalean jarri ondoren ibiltzeko leku seguruagoak bihurtu zirenean, krimen tasak murriztu egin ziren. 1809an lehen eskaera egin zitzaion Parlamentuari prozesua azkartzeko enpresa bat sortzeko, baina ez zen onartu. 1810. urtean, ordea, eskaera alderdi berek berritu zuten, eta oposizioko kide batzuek gastuak nabarmenak zirela uste bazuten ere, lege-proiektua onartu egin zen, baina ez aldaketa handirik egin gabe. 1812an, Parlamentuak emakida bermatua eman zion Londresko eta Westminsterreko Gas Light and Coke Company konpainiari, munduko lehen gas konpainiari. Bi urte eta gero baino gutxiagotan, 1813ko abenduaren 31n, Westminster zubia gasaz argiztatu zen.
SQL Lengoaia
SQL (ingelesez Structured Query Language; euskaraz, kontsulta-hizkuntza egituratua) domeinu espezifikoko lengoaia da, datu-base erlazionalak kudeatzeko, sistemetako informazioa administratzeko eta berreskuratzeko erabiltzen da. Ezaugarri nagusietako bat aljebra maneiatzea da, eta kontsultak egiteko kalkulu erlazionala. Izan ere, datu-baseetako informazioa modu errazean berreskuratzeko eta horietan aldaketak egiteko erabiltzen da,
Jatorriz aljebra erlazionalean eta kalkulu erlazionalean oinarrituta dago, SQL datuak definitzeko lengoaia bat da, ere datuak manipulatzeko lengoaia da eta gainera datuak kontrolatzeko lengoaia da. SQLren irismenaren barruan sartzen dira datuak txertatzea da, kontsultak egitea, eguneratzeak eta ezabatzea, eskemak sortzea eta aldatzea eta datuetarako sarbidea kontrolatzea. SQL ere, batzuetan, adierazpen-lengoaia gisa deskribatzen da, eta elementu prozesalak ere baditu.
SQL-ren ezaugarri orokorrak
SQL datu-baseetan sartzeko lengoaia da, harreman-sistemen malgutasuna eta potentzia ustiatzen ditu, horren ondorioz, eragiketa ugari egiteko aukera ematen digu.
Maila handiko edo prozedura gabeko hizkuntza adierazlea denez, oinarri teoriko sendoari esker eta erregistro-multzoak maneiatzekoa erabilita, kodifikazioan produktibitate handia eta objektuetara orientatzea ahalbidetzen du.
Datuak definitzeko lengoaia: SQLren LDDk komandoak ematen ditu erlazio-eskemak definitzeko, erlazioak ezabatzeko eta erlazio-eskemak aldatzeko.
Datuak manipulatzeko lengoaia interaktiboa: SQLren DMLk kontsulta-lengoaiak barne hartzen ditu, aljebra erlazionalean zein tuplen kalkulu erlazionalean oinarrituta.
Osotasuna: SQLren LDDk datu-basean biltegiratutako datuek bete beharreko osotasun-murrizketak zehazteko komandoak barne hartzen ditu.
Ikuspegiak definitzea: LDDk bistak definitzeko komandoak ditu.
Transakzioen kontrola: SQLk transakzio baten hasiera eta amaiera zehazteko komandoak ditu.
SQL txertatua eta dinamikoa: horrek esan nahi du programazio-lengoaietan SQL jarraibideak sar daitezkeela, hala nola: C++, C, Java, PHP, COBOL, Pascal eta Fortran.
Baimena: LDDk komandoak ditu harremanetarako eta ikustaldietarako sarbide-eskubideak zehazteko.
Datu motak
Hona hemen SQLren oinarrizko datu mota batzuk:
Optimizazioa
SQL lengoaia adierazlea da. Hau da, zer nahi den zehazten du, eta ez nola lortu, beraz, sententzia batek ez du exekuzio ordenatu bat jarraitu behar.
Barneko exekuzio ordenatu bat sekuentzia batean eragin larria izan dezake SGBD- an, horregatik beharrezkoa da optimizazio bat egitea ejekuzioa egin aurretik. Askotan, idizeen erabilerak kontsulta-sententzia bizkortzen du, baina datuen eguneratzea moteltzen du. Aplikazioaren erabileraren arabera lehentasuna emango zaio indexatutako sarbideari edo informazioa azkar eguneratzeari. Optimizazioa nabarmen aldatzen da datu-baseko motor bakoitzean, eta faktore askoren mende dago.
Datu-base modernoen sistemek kontsultak optimizatzeko osagai bat dute. SQL kontsulta bat gauzatzeko plan posibleen azterketa zehatza egiten du, eta kontsulta aurrera eramateko eraginkorrena aukeratzen du.
Datuen Definizio Lengoaia (DDL)
Datuak definitzeko lengoaia (ingelesez Data Definition Language edo ddl) datu-baseko objektuen egitura aldatzeaz arduratzen dena da. Datu-basean dauden datuak gordetu, taulak aldatu, ezabatu edo definitzeko aginduak barne hartzen ditu. Oinarrizko lau eragiketa daude: CREATE, ALTER, DROP eta TRUNCATE.
CREATE (Sortu)
Komando honek datu-basearen dauden objektuak sortzeko aukera ematen du, gainera datu-base berriak, taulak, bistak eta biltegiratutako prozedurak sortzeko balio du.
ALTER (Taula bati zutabea eranstea)
Komando honek taula edo objektu baten egitura aldatzeko aukera ematen du, ere taula bati eremuak gehitu/kendu dezake, gainera eremu baten mota aldatu, taula bati indizeak gehitu/kendu, trigger bat aldatu, etab.
DROP (Ezabatu)
Komando honek objektu bat ezabatzen du datu-basetik. Taula, bista, aurkibidea, trigger, funtzioa, prozedura edo edozein objektu izan daiteke. ALTER sententziarekin konbina daiteke.
TRUNCATE (Tronkatu)
Komando hau taulei bakarrik aplikatzen zaie, eta zehaztutako taularen eduki osoa ezabatzea da bere funtzioa. DELETE komandoaren gaineko abantaila, taulako eduki guztia ezabatu nahi dugunean, batez ere taula oso handia denean, askoz azkarragoa dela da,. Desabantaila da TRUNCATEk erabiltzeak taularen objetu guztiak erabat ezabatu nahi direnean bakarrik balio duela da, ezin baita WHERE klausula onartu.
Definizioa
Datuak manipulatzeko lengoaia bat (Data Manipulation Language edo DML ingelesez) datu-baseak kudeatzeko sistemak ematen duen lengoaia bat da, eta erabiltzaileei aukera ematen die datuak kontsultatzeko edo manipulatzeko.
SELECT (Aukeratu)
SELECT sententziak aukera ematen digu datu-baseko taula batean gordetuta dauden datuak kontsultatzeak
Funtsezko forma
SELECT
Gako hitza, exekutatu nahi dugun SQL sententzia hautaketa dela adierazten duena.
ALL
Adierazten du balio guztiak hautatu nahi ditugula. Lehenetsitako balioa da, eta ez da ia inoiz zehazten.
Adieraztu du balio desberdinak bakarrik hautatu nahi ditugula.
FROM
Adieraztu du datuak berreskuratzeko erabili nahi dugun taula (edo taulak). Taula bat baino gehiago badaude, "Kontsulta konbinatua" edo "join" deitzen zaio kontsulta erabili behar da. Kontsulta konbinatuetan, beharrezkoa da konbinazio-baldintza bat aplikatzea WHERE klausula baten bidez.
WHERE
Itzuliko diren datuak balditza bat bete beharko dute, WHERE zehazte duguna zehazki. AND eta OR eragile logikoak onartzen ditu.
GROUP BY
Zehazten du zein talde ematen zaien datuei. Funtzio agregatuekin konbinatuta erabiltzen da beti.
HAVING
baldintza bat zehazten du, eta baldintza hori bete behar da kontsultak datuak itzul ditzan. WHEREren antzeko funtzionamendua du, baina kontsultak itzulitako emaitzei aplikatuta. GROUP BYrekin batera aplikatu behar da beti, eta bertan jasotako eremuei buruzkoa izan behar du baldintzak.
Fallout 4
Fallout 4 2015eko Bethesda Game Studios estatubatuar bideo-joko konpainiaren akziozko bideo-joko bat da, Microsoft Windows, PlayStation 4 eta Xbox Onerako garatua. The Game Awardseko urteko jokorik hoberenaren sarirako izendatu zuten.
Fallout saileko bideo-jokoa Massachusettsko gune estatubatuar post-apokaliptikoan girotuta dago 2287. urtean, zibilizazioaren zati handi bat suntsituko zuen gerra nuklearra hasi eta 210 urtera. Protagonistak Vault-Tec konpainiaren lurpeko bunker batean bizirauten du.
SQL Lengoaia
Funtsezko forma
ORDER BY
Emaitzan adierazitako zutabeen arabera ordenatuta aurkezten du. Ordena ASC (goranzko ordena) eta DESC (beheranzko ordena) erabiliz adieraz daiteke. Lehenetsitako balioa ASC da
Adibidea
Autoen taula kontsultatzeko eta matrikula, marka, modeloa, kolorea, kilometro_kopurua, plaza-kopurua eremuak berreskuratzeko, kontsulta hau egin behar dugu. Datuak markaren eta ered
uaren arabera ordenatuta itzuliko dira, goitik beherako zerrendan, txikienetik handienera. FROM gako-hitzak adierazten du datuak Autoak taulatik berreskuratuko direla.. Izartxoaren erabilerak adierazten du kontsultak taulan dauden eremu guztiak itzultzea nahi ditugula, eta datuak markaren eta ereduaren arabera ordenatuta itzuliko dira.
WHERE klausula (non)
WHERE klausula SELECT sententzia baten emaitza iragazteko aukera ematen digun jarraibidea da. Normalean ez dugu taulan dagoen informazio guztia lortu nahi, momentu horretan erabilgarri izango zaigun informazioa bakarrik nahi dugulako. Where klausulak datuak iragazten ditu kontsultak itzuli aurretik. WHERE klausulan testu mota bat sartu nahi dugunean, balioa komatxo sinpleen artean sartu beharko
dugu.
Gure adibidean, auto jakin bat kontsultatu nahi dugu; horretarako, WHERE klausula bat gehituko dugu. Klausula horrek baldintza bat edo batzuk zehaztu ditzake, SELECT sententzian itzuliko diren datoak baldintza bete beharko dute. Kasu horretan, kontsultak matrikula duen autoaren datuak bakarrik itzuliko ditu, MF-234-ZD matrikula duen autoaren datuak edo FK-938-ZL matrikula soilik. Hurrengo kontsultak DISTINCT baldintzapekoa erabiltzen du. Autoen taulako marka- eta modelo-eremuek osatutako balio desberdin guztiak itzuliko dizkigu.
Cayuga konderria (New York)
Cayuga konderria (Cayuga County) New Yorkko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Auburn da. 2010eko zentsuaren arabera 80,026 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
SQL Lengoaia
ORDER BY klausula (Ordernar por)
ORDER BY klausulak aukera ematen digu datuak zein ordenatan itzuliko diren zehazteko. Ordena goranzko edo beheranzko moduan zehaztu dezakegu ASC eta DESC gako-hitzen bidez. Ordena zutabean definitutako datu motaren araberakoa da, zenbakizko eremu bat horrela ordenatuko da, eta alfanumeriko bat A-tik Z-ra ordenatuko da, nahiz eta edukia zenbakizkoa izan. Kontsulta egitean zehazten ez bada aurrez zehaztutako balioa ASC izango da.
Adibideak: Adibide honek autoen taulako matrikulak, markak, modeloak, koloreak, kilometroa_zenbakia eta plaza_zenbakia hautatzen ditu, markaren eta modeloaren eremuen arabera ordenatuz, goranzko marka eginez eta beheranzko eredua jarriz.
Cayuga konderria (New York)
Geografia
Cayuga konderriak 22,369 kilometro koadro ditu. Horietatik 44,571 ura dira. Beste 179,119 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 35,78 da.
SQL Lengoaia
ORDER BY klausula (Ordernar por)
Adibide honek autoen taulako matrikula, marka, modeloa, kolorea, kilometro_zenbakia eta plaza_zenbakia eremu guztiak hautatzen ditu, marka-eremuaren arabera ordenatuz, bigarren lekuan agertzen baita SELECT osatzen duten eremuen zerrendan.
Cayuga konderria (New York)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 80,026 pertsonetatik 74,994 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 1,896 dira. 3,009 beltzak edo afroamerikarrak. 252 amerikar natiboak ziren eta 26 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 387 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 112 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1,246 pertsonek kokatzen zuten.
SQL Lengoaia
INSERT (Txertatu)
SQLren INSERT sententzia batek datu-base erlazional batean taula bati (eta bakar bati) erregistro bat edo gehiago gehitzen dizkio.
Funtsezko forma
Zutabe eta balio kopuruak berdinak izan behar dira. Zutabe bat zehazten ez bada, lehenetsita dagoen balioa esleituko zaio. INSERT sententziak zehaztutako balioek (edo inplizituek) aplikatu beharreko murrizketa guztiak bete beharko dituzte. Sintaxi-errore bat gertatzen bada edo murrizketaren bat urratzen bada, ez da ilara gehituko eta errore bat itzuliko da.
Adibidea
Taularen datu guztiak definitzen ditugunean, sentzia motza erabili daiteke. Adibidea jakinda 'izena' eta 'zenbakia' zutabe bakarrak direla telefono_agenda tablan.
UPDATE (Eguneratu)
SQLren UPDATE sententzia bat, taula batean dauden erregistro multzo baten balioak aldatzeko erabiltzen da.
DELETE (ezabatu)
SQLren DELETE sententzia batek taula batean dauden erregistro bat edo gehiago ezabatzen ditu.
Datu baseak kudeatzeko sistemak
SQL datu-baseak kudeatzeko sistema erabilienak, ordena alfabetikoan, honako hauek dira:
Kuwait
Mugak
Kuwait Arabiar penintsularen ipar-ekialdeko kantoian dago, ipar latitudeko 28° eta 31° artean, eta ekialdeko longitudeko 46° eta 49° artean. Ekialdean 195 kilometroko itsasbazterra du Persiar golkoan; bederatzi uharte ditu bertan, Failaka ez beste guztiak jendegabetuak, baina garrantzi estrategiko handikoak. Mendebalde eta iparraldean Irakekin dauka muga (254 kilometro), eta hegoaldean Saudi Arabiarekin (221 kilometro).
Erliebea
Lurraldea basamortu laua eta hareatsua da, itsasertzetik mendebalderantz pixkanaka igotzen dena Al Sakaiaraino (290 metro), Iraken eta Saudi Arabiaren arteko mugaraino. Kuwaiteko badiaren ipar-mendebaldean Az-Zaurreko maldak daude (145 metro), eta hegoaldean portu natural bat eta hiriburua. Badiaren mendebaldean Al Jahrah oasia dago, eta itsasbazterrean eta hego-ekialdean lur sail gutxi batzuk daude; gainerakoa basamortua da.
Hidrografia
Kuwaiten ez da, ez ibairik, ez aintzirarik. Ar Rawdatayngo akuiferoa da herrialdeko ur-iturri nagusia.
Klima eta landaredia
Basamortuko klima dago, beroa eta lehorra, alde handiak dituena udatik (apirila-urria) negura (azaroa-martxoa). Uda oso beroa da, eta batez besteko tenperatura maximoak 40 °C-tik gorakoak dira. Negua askoz samurragoa da, eta batez besteko maximoak 18-20 °C ingurukoak izaten dira. Oso euri gutxi egiten du (100 milimetro urtean), eta neguan bakarrik. Ekain-uztailean hauts ekaitzak izaten dira. Landareak oasietan baino ez dira.
Historia
Kuwaiteko badiako Failaka uhartean aurkitutako aztarnek frogatzen dute lurraldea Sumerreko eta Indus haraneko zibilizazioen garaiko zibilizazio goiztiar baten parte izan zela. Failaka uharteak harremanak izan zituen Mesopotamiako hiriekin eta Dilmun —gaurko Bahrain— merkataritza-gunearekin, K. a. 1200 arte. Greziako kolonizatzaileak IV. mendearen bukaeran iritsi ziren uhartera, eta tenplu bat eraiki zuten Artemisa jainkosaren omenez. Uhartea Seleukotar Inperioaren parte izan zen, eta erromatarren garaian behera egin zuen. VII. mendean musulmanek hartu zuten lurraldea, eta islama ezarri zuten.
Kuwait hiria XVII. mendean sortu zen, eta 1756an Sabah familiako Abh Rahimek erreinu autonomoa eratu zuen, eta bere burua xeke izendatu. 1776an, persiarrek Basora (gaur egun Irak) hartu zuten, eta Indiaren eta Mediterraneo itsasoaren arteko merkataritzako bidea Kuwaitetik igaroarazi zuten. Horrenbestez, lurralde honek garrantzi handiagoa izan zuen.
Kuwait Otomandar Inperioaren zergapekoa izan zen, baina XIX. mendearen hasieratik aurrera gero eta handiagoa izan zen Britainia Handiaren eragina. Mendearen bukaeran, Alemaniako gobernuak Berlin-Bagdad burdinbidea Kuwaiteko porturaino luzatzeko asmoa agertu zuenean, Kuwaitek europarren arreta erakarri zuen. 1897an, Mubarak ibn Sabah xekeak hitzarmen bat izenpetu zuen Britainia Handiarekin: britainiarren diru-laguntzaren eta armadaren babesaren truke, Kuwaitek ez zion utziko lurraldea beste inori. Hala, Britainia Handiak babesa eman zion Kuwaiti, Turkia (1898 eta 1914), Saudi Arabia (1919-1925) eta Irak (1952) lurralde hura beretzen ahalegindu zirenean. 1914an, Kuwait Britainia Handiaren protektoratu bihurtu zen. Irakekiko muga 1923an zehaztu zen. 1935ean aurkitu ziren lehen petrolio-hobiak, eta Erresuma Batuko eta Ameriketako Estatu Batuetako konpainiak hobi haiek ustiatzen hasi ziren.
1961eko ekainean, britainiar gobernuak Kuwaiten independentzia onartu zuen, eta adiskidetasun-hitzarmenak izenpetu zituzten bi estatuek. Estatu berriak arazo larriei aurre egin behar izan zien: batetik, Irakek Kuwait osoa beretzat eskatu zuen, eta Britainia Handiak armada bidali zuen Kuwaiti babesa ematera; bestetik, Saudi Arabiak Kuwaiten hegoaldeko eremu neutrala, 1922an sortua, eskatu zuen. 1961eko uztailaren 20an, Arabiar Ligak Kuwaiten independentzia onartu zuen, eta 1963. urteaz gero Nazio Batuen Erakundeko kidea da. 1966an amaitu zen hegoaldeko eremu neutraleko auzia, eremu hori Irak eta Kuwaiten artean ustiatzeko hitzarmena izenpetuta.
Gerra hartan Kuwait nagusitu zen, baina hildako asko eta hondamendi ekonomiko handia eragin zituen, Irakeko gudarosteak petrolio-hobi askori su eman baitzion. Suteak hondamendi ekologiko itzela eragin zuen. 1992rako suak itzali ziren, palestinarrak alde eginda zeuden, eta Kuwaitek 16.500 milioi dolar zituen Estatu Batuen laguntzaren truke ordainduta. Urte horretan, Estatu Batuetako osteek Kuwaitera jo zuten berriro, mugetako segurtasuna zaintzeko; izan ere, Irakek ez zituen Nazio Batuen erabakiak errespetatu, eta berriro erasoari ekingo ote zion beldurra zabaldu zen.
1992an bertan, hauteskundeak egin ziren (emakumeek botoa emateko eskubiderik ez zuten, artean) nazio-biltzar berria osatzeko. Izan ere, urte batzuk lehenago, 1986an, emirrak nazio-biltzarra desegitea erabaki zuen, baina harrezkero islamiar fundamentalisten aldetik eraso larriak izan zituenez, eta haien eta oposizioko beste zenbait talderen presioak behartuta, hauteskundeetarako deia egin behar izan zituen azkenean. Horrela lortu zuen emirrak 1986 aurreko oreka-egoera berreskuratzea: oreka-egoera horretan, emirrak du ahalmen gorena, eta oposizioak ez du zalantzan jartzen gailentasun hori. Hauteskundeetan, oposizio laiko eta islamiarrak lortu zuen gehiengoa legebiltzarrean, nahiz eta oso zatituta zegoen, arazo politiko, ekonomiko eta erlijiosoak zirela eta. Nabarmentzekoa da emirrak, atzerritik itzuli zenean, zapalkuntza gogorra bideratu zuela gerran Irakekin kolaboratu zutenen kontra eta palestinarren kontra, eta giza eskubideen kontrako erasoak gertatu zirela salatu zela hainbat erakundetatik.
1994an, Irakeko armada Kuwaiteko mugetara mugitu zen berriro, baina Estatu Batuek behartu zuten atzera egitera eta, urte hartan bertan, azkenik, bi herrialdeen arteko mugak eta Kuwaiten burujabetasuna onartu behar izan zituen Irakek. Gobernu berria antolatu zen, eta liberalen aldeko zenbait berrikuntza egin ziren, integristen kaltetan. Gobernu haren ahalegin nagusiak ekonomia indartzera bideratu ziren. 1996ko hauteskundeetan, gobernuari babesa eman zioten hautesleek. 1999an, emirrak berriro desegin zuen nazio-biltzarra. Hauteskundeetan, erabaki haren kontrako jarrera nabarmendu zen; liberalek islamiar oposizioak baino lau aldiz ordezkaritza zabalagoa lortu zuten. 1998an, petrolioaren prezioek behera egin zuten, eta neurri zorrotzak hartu behar izan ziren galerak murrizteko (ekoizpena murriztea, eta abar); 1999an, Lurralde Petrolio Esportatzaileen Erakundeko gainerako herrialdeetako buruzagiekin batera, petrolioaren ekoizpena murrizteko hitzarmen bat sinatu zuen Kuwaiteko emirrak.
Politika
Kuwait monarkia konstituzionala da, Sabah familiako emir baten gobernupean dago (Sabah Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah, 2006tik); emirrak herentziaz jasotzen du agintea, eta eskumen handia du, bai aginpide legegilean, bai eragilean. Emirra da estatuburua, eta hark aukeratzen du lehen ministroa, gobernuburua. Nazio-biltzarrak du legegintzako aginpidea.
Alderdi politikoak Golkoko Gerraren ondoren legeztatu ziren. Dena dela, Kuwaiteko biztanleen bi herenek kuwaitar herritartasunik ez dutenez, ez dute eskubiderik legebiltzarrerako hauteskundeetan botoa emateko. Gainerako herenetik, 2005era arte % 15ek bakarrik eman zezakeen botoa, kanpoan uzten baitzituzten emakumeak, militarrak eta Kuwaiteko hiritar gisa 30 urte baino gutxiagoko antzinatasuna zuten herritarrak. 2005ean onartu zen emakumezkoen boto-eskubidea.
Hezkuntzan inbertsio handiak egin dira, eta Persiar golkoaren inguruan Kuwait da hezkuntza-mailarik altueneko biztanleria duen herrialdea. Ekialde Hurbileko arazoak gorabehera, oso lurralde segurua da, eta munduko krimen-tasarik txikienetakoa du.
Banaketa administratiboa
Kuwait sei gobernoratotan (muhafazah) dago banatua:
Biztanleria
2016an 4.052.584 biztanle zituen Kuwaitek. Adineka, honela dago banaturik biztanleria: 0-14 urte bitartekoak %25 dira, 15-24 urte bitartekoak %15, 25-54 urte bitartekoak %52,3, 55-64 urte bitartekoak %5,1 eta 65 urtetik gorakoak %2,5. Bizi itxaropena 78,2 urtekoa da; 76,8 urtekoa gizonezkoena eta 79,6 urtekoa emakumezkoena (2017ko zenbatespenak). Gizonezkoak emakumezkoak baino gehiago dira, etorkin gehienak gizonak direlako.
Banaketa etnikoa
Biztanle gehienak, %59,2, arabiarrak dira, baina horien artean kuwaitarrek %31,3 bakarrik hartzen dute; gainerako guztiak beste herrialde arabiar batzuetatik emigratuak dira, eta haiek osatzen dute biztanleria aktiboaren gehiengoa, estaturik gabeko arabiarrek; Palestina, Egipto, Irak, Siria eta Libanoko emigranteak hartu izan ditu Kuwaitek bere historian zehar. Ez arabiarrei dagokienez, asiarrak %37,8 dira, eta afrikarrak %1,9.
Golkoko Gerraren ondoren, palestinarrek Kuwaitetik ihes egin behar izan zuten, gerran Iraken alde agertu zirelako, baina gerra garaian ihes egin zuten kuwaitarrak itzuli ziren. Gobernuak neurriak hartu zituen kanpotarren kopurua Kuwaiteko biztanleriaren erditik igo ez zedin, baina gaur egun biztanleen herenak baino ez dira kuwaitarrak.
Hizkuntzak
Kuwaiteko hizkuntza ofiziala arabiera da, baina ingelesa ere oso zabalduta dago.
Erlijioa
Musulmanak %76,7 dira (%60-70 suniak eta %30-40 xiiak) eta kristauak %17,3. Ia kristau guztiak etorkinak dira.
Ekonomia
aren ingurukoak dira Kuwaiteko ekonomia jarduera nagusiak.]] Herrialde txikia bada ere, aski ekonomia zabala du eta munduko herrialderik aberatsenetakoa da. Petrolioa ateratzea da jarduera nagusia, han baitago munduko petrolio-erreserba guztien %6 baino gehiago. Barne produktu gordinaren erdia hartzen du ia, esportaziotik ateratako irabazien %90 eta gobernuaren diru-sarreren %75. Kuwaiten dago munduko gas naturalaren %1.
Nekazaritza oso pobrea da, ez baitago lantzeko lur egokirik eta ureztatzeko ur aski (ura destilatu edo inportatu egin behar izaten dute). Arrantzatik ateratzen duten elikagaia kenduta, inportatu egin behar dute gainerako guztia. Industria nagusiak petrolioarekin zerikusia duten jardueretan oinarrituak dira: petrolio-findegiak dira industria aipagarrienak.
1994-1997 bitarteko susperraldiaren ondoren, behera egin zuen ekonomiak 1998an, petrolioaren prezioen jaitsieraren eraginez. 1999an, ekonomia eraberritzeko neurri-sail bat onartu zuen Kuwaiteko gobernuak; neurri horien artean zegoen gizarte-laguntzak murriztea, eta kontsumorako ondasun askoren gaineko zergak garestitzea.
Petrolioari esker, munduko bizi-maila handienetakoa du Kuwaitek, nahiz eta Golkoko Gerrak hondamendi handiak ekarri zizkion (bertako 1000 petrolio-hobietatik 700-i su eman zien Irakek). Inbertsio handiak egin behar zituen gerraren kalteak konpondu eta herrialdea berreraikitzeko. 2003tik aurrera, petrolioaren prezioek gora egin izanari esker, berrindartu egin zen Kuwaiteko ekonomia, baina 2008ko finantza-krisi orokorrak kalte larriak ekarri zizkion.
André Robert
André Robert (New York, AEB, 1929 - Montreal, Kanada, 1993) kanadar zientzialaria izan zen. New Yorken jaioa zen arren, gaztetan emigratu zen Kanadara, Quebec-era, hain zuzen, eta hango hiritartasuna eskuratu zuen 1967. urtean. Unibertsitateko ikasketak Laval Unibertsitatean egin zituen lehenik, eta zientzietako lizentzia eskuratu zuen gero, 1952an; ondoren, Torontoko Unibertsitatean jardun zuen 1953 arte, eta, azkenik, doktoregoa atera zuen McGill Unibertsitatean, 1965ean. Kanadako Meteorologia Zerbitzuan hasi zen lanean, eguraldi-iragarpenak egiten, baina 1959an ikerketa-sailera aldatu zuten, eta han hasi zen eguratsari buruzko iragarpenak egiteko ereduak prestatzen. Bera izan zen, hain zuzen ere, eguratsaren zirkulazio orokorra konputagailu baten bidez arrakastaz itxuratzen lehenengoa. 1963 eta 1970 bitarteko urteetan, Robert izan zen munduko zientzialari bakarra eguraldi-iragarpenak egiteko eredu espektrala eta eskema sasilagrangetarra erabili zituena, ordura arteko metodo lagrangetarrak eta berak sorturiko eskema erdi inplizituak erabiliz. Alor horretan lanean ziharduten beste hainbat ikertzailek ez bezala, Robertek zenbakizko metodo eraginkorrak diseinatzen zituen lehenik, zehaztasun-maila gorena lortzeko moduan, ahalik eta kalkulu eta eragiketa gutxien eginez. Berak diseinaturiko metodoak luzerako eguraldi-iragarpenak egiteko eta eguraldiari buruzko ikerketak egiteko ereduetan erabiltzen dira gaur egun.
Zelai Basatiak
Zelai Basatiak (Дике Поле, Дикое Поле, Dzikie pola, Dykra, Loca deserta edo campi deserti inhabitati) Ukrainako eskualde historikoa izan zen, muga argirik gabea eta biztanle gutxikoa. Azov itsasoko eta Itsaso Beltzeko kostaldeetako estepa pontikoan zegoen, mendebaldean Dniester eta ekialdean Don eta Khopior ibaien artean, eta iparraldean Kiev hiria zuena. Terminoa XVI., XVII. eta XVIII. mendeetako Poloniar-Lituaniar Batasunaren dokumentuetan erabili zen.
Historia
Eskualdea aipatzen duten lehen dokumentu historikoen arabera (Herodoto eta beste historialari batzuk), Itsaso Beltzaren iparraldean eszitiarrak bizi ziren. Populazio-dentsitate eskasak eta zaintzapeko mugarik ez izateak herri nomaden igarobidearen edo espedizioen mende jartzen zituen, ekialdetik mendebalderako migrazioetan, Asiatik Europara.
Zelai Basatietako estepak nekazaritzarako, abeltzaintzarako eta artisautzarako egokiak zirenez, Kieveko Rusak eskualdea kolonizatzeari ekin zion. Hala ere, herri nomaden (hala nola, khazariarrak, petxenegoak, kumandarrak, tartaroak) etengabeko erasoaldien oztopoa aurkitzen zuten. Haren defentsarako, Kievetik, Txernihivetik eta Kieveko Ruseko beste hiri batzuetatik espedizio militarrak antolatu eta zaintza-dorreak eraikitzen zituzten.
XIII. mendearen lehen erdian Batu Khan mongolak iritsi ondoren, Urrezko Hordako gobernua ezarri zen. Mongolek 1362. urtera arte mantendu zuten eremuaren kontrola, hau da, Algirdasek Ur Urdinetako guduan garaitu zituen arte. 1399an, Vitautasek bere ondorengoak, Vorskla ibaiko guduaren ondorioz, Hordaren eta Temür Qutlugh kanaren aurrean eskualdeko kontrola galdu zuen. 1441ean, Zelai Basatien mendebaldeko sekzioa- Jedisan- Krimeako khanerriaren kontrolpean geratu zen, XVI. mendetik aurrerako Otomandar Inperioaren estatu-txotxongilo bilakatuko zena. Muravako eta Iziumgo ibilbideek, Krimeako tatariarrek Moskuko Dukerri Handian sartzeko bide nagusietako bi, eskualdea zeharkatzen zuten. Krimear eta Nogaien erasoaldiak denbora luzez gertatu ziren eslaviar ekialdeko lurretan. Hauek, Krimeako tatariarrak, moskutarrak, lituaniarrak eta nogaiak aurre eginez jarri zituztenak, eskualdean suntsipen eta despopulazio handia eragin zuten.
Doneko kosakoek, Dnieperreko kosakoek, Khopiorreko kosakoek eta beste kosako batzuek lurraldea okupatzeko egoera hori aprobetxatu zuten. XVI. eta XVII. mendeetan, Moskovia tatariarren hedapenari eusteko bidea hartzen saiatu zen, indargune- eta abatis-lerroak edo -sistemak eraikiz. Moskoviarentzat, gobernurik gabeko espazio hori arazo bat izaten zen, ihes egindako jopuentzako babesleku bat baitzen. Zaporizhiako kosakoak Dnieperreko Khortytsia uhartetik jaisten ziren eta Itsaso Beltzeko kostaldeak suntsitzen zituzten, eta otomandarrak kostaldea gotortzera behartu zituen Kara Kerman edo Khadjibey bezalako plazekin.
Errusiarrek 1560ko hamarkadan Oriol, Novosil eta Dankoven gotorlekuak eraiki zituzten. 1580ko eta 1590eko hamarkadetan, berriz, Livni, Voronezh, Jelets, Kromi eta Belgorodeko hegoaldeko babesa eraiki zituzten. Hiri berri hauetako kolono gehienak zerbitzukoak ziren, eta beste batzuk gobernuak soldadutzara erakarritakoak. Horretaz gain, espero zen beren biziraupenaz nekazaritza-lanekin arduratzen ziren kolonoak (ekoizpenaren zati bat Estatuaren zerga zen), eta, hau ezinezkoa zenean, Moskutik "ogiaren soldatarekin" mantentzen ziren. Horrela, odnodvortsi izeneko klase nekazari-militar pribilegiatua sortu zen. Hasiera batean, lurren jabea bera arduratuko zen laborantzaz, baina, pixkanaka-pixkanaka, odnodvortsytarren lurretan ezarri ziren nekazari-eskulanak iritsi eta egoera aldatu zen zen.
XVII. mendean, antzinako defentsa lerroa (Tulako lerroa deitua) ez zen nahikoa izan tatariarren eta otomandarren erasoaldiak oztopatzeko eta horren hegoaldean kokatu ziren errusiar kolonoak babesteko. Hori dela eta, 1636an hasi ziren eraikitzen hurrengo hogei urteetan okupatuko zuen linea berria, honako hiri hauek osatuko zutena: Ojtirka (1654), Olxan (1645), Volni Kurgan (1640), Jomtizhsk (1640), Karpov (1646), Bolkhov (1646), Korotxa (1638) eta beste asko. Gero linea Tambovera aurreratuko zen, eta han urte beretan eraikitako Simbirskeko lineari lotuko zitzaion. Mendebaldeko eremua etorkin boluntarioekin populatzen zen bitartean, ekialdekoa iparralderago zeuden derrigorrezko immigrante militarrekin populatzen zen.
Cristina Borderías
Cristina Borderías Mondéjar (Katalunia) Historia irakaslea Bartzelonako Unibertsitatean. Emakumeen historia, lanaren historia eta ongizatea genero ikuspegiarekin jorratu ditu. Asociación de Investigación de Historia de las Mujeres-eko lehendakari oiha. Treball, Institucions i Gènere ikerketa taldeko kidea, IIEDG - Instituto Interuniversitario de Estudios de las Mujeres y el Género-eko kidea eta Dones, gènere i ciutadania Unibertsitate Masterreko koordinatzailea. Gender and well-being (Ashgate) argitalpenaren editoreetako bat.
Beste batzuekin idatzitako artikuluak
¿Quién llevaba el pan a casa en la España de 1924? Trabajo y economías familiares de jornaleros y pescadores en Cataluña y Galicia (Revista de historia industrial, 74, 2018)
Manuel Milà i Fontanals
Manuel Milà i Fontanals (Vilafranca del Penedès, 1818ko maiatzaren 4a - ibidem, 1884ko uztailaren 16a) kataluniar jakintsu eta ikertzailea izan zen. El Vapor (1836) aldizkarian hasi zen idazten. Menéndez Pelayoren irakasle eta Renaixença mugimenduaren kide izan zen. 1859an Bartzelonako Lore Jokoen presidentea izan zen. Kataluniako literaturari buruzko zenbait lan argitaratu zituen. Hil zenean Menéndez Pelayori utzi zizkion bere lanak, eta hark eraman zuen aurrera Obras Completas (1886-96) lanaren argitalpena. Haren lan aipagarri batzuk: Observaciones sobre la poesía popular (1853), Romancerillo popular catalán (1882), De los trovadores de España (1861) eta De la poesía heroico-popular castellana (1874).
Eskuinaldeko Ukraina
Eskuinaldeko Ukraina (Правобережна Україна; Правобережная Украина; Prawobrzeżna Ukraina; Pravobrežná Ukrajina; Jobb parti Ukrajna) Ukrainako eskualde historikoa da. Dnieper ibaiaren mendebaldean (ibaiaren ibilbidearen arabera, eskuinaldean) kokaturik, Volinia, Rivne, Vinnytsia, Zhytomyr, Kirovohrad eta Kieveko egungo oblastak hartzen ditu, baita Txerkasy eta Ternopilgo oblasteko eremua batzuk ere.
1654ko Pereiaslaveko Itunaren bidez, Ezkerraldeko Ukraina Moskuko Tsarerriarren kontrolpean geratu zen, Eskuinaldeko Ukraina (Kiev hiria izan ezik) Poloniar-Lituaniar Batasunaren menpean geratuz. Bost urte geroago, 1672an, Otomandar Inperioak Podolia okupatu zuen, eta Kiev eta Bratslav hiriak Petro Doroxenko atamanaren kontrolpean erori ziren. Egoera 1681era arte iraun zuen, noiz turkiarrek hiri hauek ere harrapatu zituzten. 1683ko Vienako guduan kristauek irabazi ondoren, Karlowitzeko Itunaren bidez lurralde horiek Poloniar-Lituaniar Batasunaren eskuetara itzuli ziren. XVIII. mendean, bi altxamendu kosako egin ziren. 1793an Errusiar Inperioak, azkenean eta Poloniaren bigarren banaketaren ondorioz,, Eskuinaldeko Ukraina bereganatu zuen, Malorosija edo "Errusia Txikia"ren parte izanik.
Ymeray
Ymeray Frantziako udalerria da, Eure eta Loir departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Ymeray udalerrian erroldatutako biztanleak 583 ziren. Familiak 212 ziren, horien artean 43 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 35 bakarrik bizi ziren emakumeak), 65 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 85 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 19 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 259 etxebizitza zeuden, 220 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 30 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 257 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 220 etxebizitza nagusietatik 198 bere jabearen bizilekua ziren, 17 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 10 etxek bi gela zituzten, 37 etxek hiru zituzten, 56 etxek lau zituzten eta 118 etxek bost zituzten. 169 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 82 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 120 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 383 ziren, horien artean 306 aktiboak ziren eta 77 inaktiboak ziren. 306 pertsona aktiboetatik 294 lanean zeuden (156 gizon eta 138 emakume) eta 12 langabezian zeuden (5 gizon eta 7 emakume). 77 pertsona inaktiboetatik 26 erretiraturik zeuden, 38 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Ymeray udalerrian 229 unitate fiskal zeuden, 613,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.894 euro zen.