cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Burrhus Frederic Skinner
Moldatzea
Estimulo abertsiboa errefortzu estimuluaren aurkakoa da, sentsazio negatibo bat ematen dizun edozein estimulu. Jokaera baten jarraian estimulu abertsibo baten agerpen iraunkor batek, jokaera honekiko abertsioa garatzen du subjektuarengan. Beste alde batetik, estimulo abertsibo bat gertatzen bada jokaera agertu aurretik, errefortzu negatibo bat egiten ari gara. Adibidez, deskarga elektrikoak pairatzen ari den arratoi bat zutik jartzeagatik eteten baldin badira, arratoiak denbora gehiago iraungo du zutik. Skinnerren ustez estimulu abertsioaren erabilpenak ez du emaitza egokiak ematen. Berak zihoenez portaerak ez dira desagertzen, ezkutatu baizik, eta honek ez du jokaera inhibitzen. Demagun haur bat bere jostailuak botatzen ari dela jolastokian. Nagusi batek hau egiten ez jarraitzeko oihukatzen dio. Orduan haurrak jostailuak botatzeari utziko dio baina bere gogoak (jostailuak botatzeko intentzioa) ez dira desagertuko, beraz beste modu batzuk aurkituko ditu (ingurunez aldatzea, kulpa beste bati botatzea…) jokaera errepikatzeko. Gainera jokaera hau hasieran baino gehaigo kostatuko du desagertzea, izan ere, portaeraren maiztasuna murriztu denez, errefortzu sistema batean bilakatzen da, hasieran lortu nahi ez genuena.
Jokaeraren eraldaketa
Jokaeraren eraldaketa Skinner-en lanean oinarritutako teknika terapeutikoa da (ingelesez mod-b bezala ezagutzen da). Oso zuzena da: Nahi ez den jokaera bat ezabatzean datza, nahi den beste batengatik. Hainbat arazo psikologikoetan erabilia izan da (adikzioak, neurosiak, lotsa, autismoa eta baita eskizofrenia ere) erabilgarria bereziki umeetan. Badaude hainbat psikotiko kroniko kasu non, pazienteak ez dira komunikatu besteekin urteetan zeintzuk baldintzatuak izan dira modu normalean jokatzeko, adibidez tenedore eta labanarekin jaten edota janzten, etab.
Mod-b aren bariante bat dago ekonomia sinbolikoa deiturikoa. Hau askotan erabiltzen da ospitale psikiatrikoetan, espetxetan eta antzeko instituzioetan. Hauetan lege espezifikoak ezartzen dira, errespetatu beharrekoak. Errespetatuz gero, subjektuak fitxa batzuekin sarituak dira zeintzuk hainbat abantailekin aldatzen dira. Adibidez, arratsalde libreekin instituziotik kanpo, pelikulekin, zigarroekin, karameloekin etab. Baina jokaera okertzen bada, fitxak kentzen zaizkie. Teknika hau oso eraginkorra dela ikusi da ordena mantentzeko instituzio hauten. Ekonomia sinbolikoaren arazoetako bat honakoa da: subjektua instituzioa uztean, bere ingurune originalera bueltatzen da zeinek hasierako jokaera negatiboa, instituziora eraman ziona, bultzatzen dion. Psikotikoaren familia nahiko disfuntzionala izaten da. Arazo dun gaztea “otsoaren ahora” bueltatzen da. Inorrek ez die fitxarik ematen ondo portatzeagatik. Jasotzea duen errefortzu positibo bakarra, taldearen onespena da jokaera ezezkor bat mantentzeagatik, adibidez lapurreta egiteagatik.
Walden Bi
Skinner filologo ingeles bezala hasi zuen karrera, poemak eta ipuin laburrak idatziz. Noski ere, hainbat artikulu eta liburu idatzi ditu konduktismoari buruz. Baina bere lanik ospetsuenetarikoa Walden II liburua da, bertan bere printzipioetan oinarritzen diren ideia ia utopikoak isladatzen dira. Jende askok kritikatu izan zuen liburu hau, bereziki ideia eskuindar eta erlijiosoak zituztenak, bere ideiak errealitatetik urruntzen gaituztelako eta gure duintasuna eta askatasuna kaltetzen gaituztelako. Skinner-ek kritika guzti hauek beste liburu batekin erantzun zituen, “Beyond Freedom and Dignity” deiturikoa. Bertan gizabanako batek nahi duena egiteko aukera ematen dion gizarte bat bilatzen duela dio, non egin nahi duzunagatik inork ez dizu ezer leporatuko. Estimulu abertsiboak ez dute funtzionatzen, horregatik gizartea kontrolatzeko errefortzuak erabiliko ditugu bakarrik. Eta errefortzu egokiak aukeratzen baditugu aske sentituko gara.
Bariantza
Estatistikan, bariantza datu-multzo batek nahiz probabilitate-banaketa batek duen sakabanatzearen neurri absolutu bat da. Hain zuzen, bariantzaren erro karratu positiboa desbideratze estandarra da, eta azken honek datu bakoitza batezbesteko aritmetiko sinpletik zenbat desbideratzen den adierazten du. Kalkuluaren aldetik, bariantza batezbestekoari buruzko bigarren mailako momentua ere bada. Aldakortasun edo sakabanatze neurri izateaz gainera, bere propietate matematikoak direla eta, maiz agertzen da azterketa estatistikoetan. Esate baterako, aldagai batek duen aldakortasun-maila bariantzaren bitartez neurtzen da eta bariantza oso hau beste aldagai edo faktore zenbaitek eragindako aldakortasun-mailetan zatitu daiteke, aldagai horren kausak hauteman eta kausa horien eragina zehazteko, bariantza-analisian eta karratu txikienen erregresioan egiten den bezala.
Kalkulua datuetarako
Aurreko formulari jarraiki, pauso hauek jarraitu behar dira kalkulurako:
Teixeira de Freitas
Teixeira de Freitas Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Bariantza
Kalkulua datuetarako
Laburrago kalkulatzeko formula bat ere badago, aurreko formulatik erator daitekeena:
Desbideratze estandarra bariantzaren erro karratu positiboa da:
Adibidea datu bakanduetarako
Kalkulurako adibide gisa, azterketa batean ikasle zenbaitek jasotako kalifikazio hauek hartuz (puntutan): 6-7-9-5-3.
! x_i\, ! width="70"|x_i^2\,
Adibidea maiztasun-tauletatarako
Datuak maiztasun-taula batean bildu direnean, maiztasun-taulatik bertatik egin daiteke kalkulua. Aiseago egiten da formula laburtuarekin, hurrengo adibidean egiten den bezala.
! xi(balioak) ! ni(maiztasunak) ! nixi ! nixi2
Adibidea tartetan bildutako datuetarako
Datuak tartetan bildu direnean, tarte horietako erdipuntuak hartzen dira kalkuluetarako balio adierazgarri moduan.
! Tarteak ! ni(maiztasunak) ! xi(balioak) ! nixi ! nixi2
Tarte bakoitzean hartutako erdipuntuaren hurbilketak dakarren errorea zuzentzeko Shepparden zuzenketa delakoa erabiltzen da, datuak banaketa normalari jarraiki banatzen direnean eta tarte-zabalera konstantea denean soilik aplika daitekeena (b, tarte-zabalera):
Kalkulua probabilitate banakuntzetarako
Honela definitzen da, \mu=E[X] izanik itxaropen matematikoa:
Banakuntza diskretua bada, x_i, p(x_i) aldagaiaren balio eta beren probabilitateak izanik:
Banakuntza diskretu baterako adibidea
0 eta 1 balioak 0.4 eta 0.6 probabilitateaz hartzen dituen probabilitate-banaketaren bariantza kalkulatu behar da.
! x_i\, ! p(x_i)\, ! x_ip(x_i)\, !
Banakuntza jarraitu baterako adibidea
banaketaren bariantza kalkulatu behar da,
Bariantza beti da ez-negatiboa
Bariantza ez da inongo kasutan negatiboa. 0 balioa ere har dezake, datu guztiak berdinak direnean nahiz 1 probabilitatea duen konstante baten kasuan.
Aldagai-aldaketa lineala
Hau da, datu guztiei (edo zorizko aldagaiari) konstante bat gehitu edo kentzeagatik, bariantzaren emaitza ez da aldatzen, baina konstante batez bidertzean, bariantza bider konstante hori karratura bidertzen da.
Aldagaien baturaren bariantza
aldagaiak elkarrekiko independenteak badira:
Monnaie
Monnaie (21), Frantziako Paris hiriburuan dagoen auzo bat da, Luxembourg (6) barrutian. 1999ko erroldaren arabera 6.185 biztanle zituen.
Bariantza
Aldagaien baturaren bariantza
Aurreko berdintza aldagaiak elkarrekiko korrelazio linealik gabeak direnean ere betetzen da.
Monnaie
Izena auzo honetan dagoen Monnaie de Paris finantza erakundeari zor dio.
Rough Cut (1980ko filma)
Argumentua
Jack Rhodes bitxi-lapurrak klase altuko neska kleptomano bat ezagutuko du festa batean: Gillian Bromley. Neskak Rhodesekin maitemindu denaren plantak egingo ditu eta berriz elkartuko da harekin, Rhodes harrapatzen lagundu dezan xantaia egiten ari zaion Scotland Yardeko Willis inspektorearen aginduak jarraituz.
Bariantza
Aldagaien baturaren bariantza
Oro har, independenteak ez badira, bariantzak eta aldagai-bikote guztien kobariantzak gehitu behar dira :
Bi aldagaien kasurako, esate baterako:
Bariantza bi aldagai berdinen arteko kobariantza da
Bariantza kobariantza berezi bat besterik ez da, non kobariantzan parte hartzen duten bi aldagaiak berdinak diren:
Paralinguistika
Paralinguistika giza komunikazioaren ikerketaren alor bat da. Hizkuntzaren bere adierazpideei laguntzen dieten elementuak ikertzen ditu. Elementu horiek testuinguruan kokatzen dituzte adierazpide linguistikoak, norbere interpretazioak proposatuz.
Elementu paralinguistiko nagusiak
Informazio linguistikoari laguntzen dioten ezaugarri batzuk, hala nola:
Horiei esker igorlearen aldarteari buruzko nahiz haren testuinguruari buruzko informazioa eskura dezakegu eta horiek dira elementu paralinguistiko nagusiak.
Ahozko hizkuntza baino kontzeptu zabalagoa
Elementu paralinguistikoak egoki erabiltzeak mezua ulertzen laguntzen du. Esate baterako, hitz egitean jario eskasa izateak urduritasuna adierazten du edo gai horretan jakituria eskasa. Beste faktore batzuek ere, hala nola etenek, isiluneek eta abarrek ere mezua ulertzeko garaian ondorio pragmatikoak dituzte.
Itzac
Biztanleria
2007an Itzac udalerrian erroldatutako biztanleak 128 ziren. Familiak 52 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 99 etxebizitza zeuden, 54 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 39 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 96 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 54 etxebizitza nagusietatik 43 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 30 etxek bost zituzten. 46 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 23 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 26 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 71 ziren, horien artean 54 aktiboak ziren eta 17 inaktiboak ziren. 54 pertsona aktiboetatik 47 lanean zeuden (26 gizon eta 21 emakume) eta 7 langabezian zeuden (3 gizon eta 4 emakume). 17 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Itzac udalerrian 56 unitate fiskal zeuden, 146 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.387,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 13 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2000. urtean Itzac udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 175 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lajos Kossuth
Lajos Kossuth de Udvard et Kossuthfalva (Monok, Austria-Hungaria, 1802ko irailaren 19a - Turin, Italiako Erresuma, 1894ko martxoaren 20a) hungariar politikaria izan zen.
Biografia
Zuzenbideko ikasketak egin ondoren, diputatu hautatu zuten. Parlamentuan, 1832tik 1836ra bitarteko urteetan izandako eztabaidak plazaratu zituen eta, ondorioz, atxilo hartu eta espetxeratu egin zuten. Aske geratu zen 1840. urtean, eta Pesti Hirlap egunkaria sortu zuen, eta haren zuzendari izan zen 1841-1844 bitartean. Handik gutxira, Austriarekiko merkataritzari boikota egitea eskatzen zuen defentsarako elkartea sortu zuen, eta diputatu egin zuten berriro 1847an.
1848ko Iraultza-garaian, konstituzio bat idatzi zuen, eta Finantza ministroa izan zen, Lajos Batthyányren gobernuan. Vienarekiko harremanak hautsi zirenean, defentsarako batzordeko lehendakaria zen, eta, gudarostea aldeko zuela, Hungaria guztia menderatu zuen. Budapest austriarrek konkistatu zutenean, Debrecen hirira erbesteratu zen, baina Budapestera itzuli zen, Bemeko garaipenari esker, eta Hungariako independentzia aldarrikatu zuen, 1849. urteko apirilaren 14. Errusiarren parte-hartzeak Turkiara erbesteratzera behartu zuen, eta handik Londresa jo zuen.
Italiako Gerran (1859), hungariar legioa osatu zuen, baina ez zuen parte hartzeko betarik izan, gerra berehala amaitu baitzen. Estatu Batuetan bizi izan zen, eta uko egin zion Hungariako gobernuak eskainiriko amnistiari. Turin hirira erretiratu zen betiko.
125 Liberatrix
125 Liberatrix, asteroide gerrikoan aurkitutako 125. asteroidearen izena da. 1872ko irailak 11n aurkitu zuen Prospero Matias Henryk Paristik.
Bere izenak, dirudienez, aurkikuntzen garaian Frantziaren askapenari erreferentzia egiten dio. Baina, beste interpretazio bat, Frantziar Errepublikako lehen presidentea izan zen Adolf Thiersengatik izendatua izan zela da.
Bonifazio Arandia Uriarte
Bonifazio Arandia Uriarte, Fasio, (Elexalde edo Mikele auzoan jaioa, Igorren, Bizkaia, 1909ko abuztuaren 30a -1987), Bizkaiko soinujole, trikitilari ezaguna izan zen, batez ere Maurizia Aldeiturriaga abeslari eta pandero jotzailearekin, eta Leon Bilbao alboka jotzailearekin egindako lanengatik.
Igorreko Elexalde auzoan jaioa, soinujole ezaguna izan zen. Bere lehen eskusoinua ilara bateko akordeoi bat izan zen. Gero trikitia erosi zuen. Hamahiru urterekin hasi zen plazan jotzen. Urte askotan utzita egon ondoren, 1971ean itzuli zen, txapelketa bat irabaziz. Arteagako Benantzio Bernaola Karakol hil ondoren, beronen emaztea zen Maurizia eta Leon Bilbao albokariarekin batu zen entzute handiko hirukotea osatzeko. Bizkaiko trikiti estiloa zabaldu zuten plazarik plaza.
Entrange
Entrange Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Luca Signorelli
Luca d'Egidio di Ventura (Cortona, 1450 inguruan - Cortona, 1523ko urriaren 16a), ezagunagoa Luca Signorelli eta Luca da Cortona ezizenez, Pizkundeko italiar margolaria izan zen.
Entrange
Biztanleria
2007an Entrange udalerrian erroldatutako biztanleak 1.324 ziren. Familiak 481 ziren, horien artean 102 pertsona bakarrekoak ziren (43 bakarrik bizi ziren gizonak eta 59 bakarrik bizi ziren emakumeak), 138 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 221 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Luca Signorelli
Bizitza
Piero della Francescaren ikasle eta lankide izan bazen ere, lehen obretan jadanik maisuaren moldeetatik aldendu zen (Città di Castelloko freskoak, madonnak, 1474). 1476tik 1479ra Loreton lan egin zuen eta, 1481ean, Florentziako beste margolari batzuekin batera, Erromara joan zen; han Moisesen azkeneko egunak eta beste fresko batzuk egin zituen Kapera Sixtinorako.
Entrange
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Luca Signorelli
Bizitza
1482tik 1493ra bitartean, Italiako erdialdean jardun zuen lanean; ordukoak dira, besteak beste: Madona eta Familia Santua (Uffizi Galeria); Panen garaipena (1488, Berlinen 1944an desegina); Madona eta Santuak (1484, Perugiako katedrala).
Entrange
Etxebizitza
2007an 522 etxebizitza zeuden, 498 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 24 hutsik zeuden. 435 etxeak ziren eta 87 apartamentuak ziren. 498 etxebizitza nagusietatik 379 bere jabearen bizilekua ziren, 108 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 16 etxek bi zituzten, 60 etxek hiru zituzten, 112 etxek lau zituzten eta 309 etxek bost zituzten. 438 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 179 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 292 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Luca Signorelli
Bizitza
XV. mende amaierako fresko-egilerik handiena izan zen. Haren adierazpen plastiko ahaltsuak Michelangeloren moldea iragartzen du: Monte Oliveto Maggioreko klaustroa (San Benitoren historia, 1497tik aurrera) eta Orvietoko katedraleko San Brizio kapera (Antikristoa, Piztuera, Azken judizioa, 1499-1504).
Entrange
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 898 ziren, horien artean 692 aktiboak ziren eta 206 inaktiboak ziren. 692 pertsona aktiboetatik 653 lanean zeuden (351 gizon eta 302 emakume) eta 40 langabezian zeuden (14 gizon eta 26 emakume). 206 pertsona inaktiboetatik 54 erretiraturik zeuden, 81 ikasten zeuden eta 71 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Luca Signorelli
Margokera
Haren pinturek Piero della Francesca maisuaren irudien handitasun bera badute ere, dramatismo handiagoz hornitu zituen Signorellik. Errealismo anatomikoa Antonio Pollaiuolorengandik bide dator. Koloreen kontrasteak, argiztapen dramatikoa, espazioaren egituratze nabarmena (simetriaren erabilera) dira Signorelliren pinturaren beste ezaugarri batzuk.
Entrange
Diru sarrerak
2009an Entrange udalerrian 491 unitate fiskal zeuden, 1.278 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.654 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 22 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 2 iturginak, 1 ile apaindegia eta 2 jatetxeak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra arropa denda bat zen.
2000. urtean Entrange udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Livet-en-Saosnois
Livet-en-Saosnois Frantziako udalerria da, Sarthe departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Livet-en-Saosnois udalerrian erroldatutako biztanleak 75 ziren. Familiak 24 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 39 etxebizitza zeuden, 27 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. Etxebizitza guzti hauek 39etxeak ziren. 27 etxebizitza nagusietatik 23 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 7 etxek hitu gela zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 12 etxek bost zituzten. 20 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 8 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 17 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra apaindegia zen.
2000. urtean Livet-en-Saosnois udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Rhipidura malaitae
Rhipidura malaitae Rhipidura generoko animalia da. Hegaztien barruko Rhipiduridae familian sailkatua dago.
Agrón
Agrón Espainiako udalerria da, Granadako probintziakoa. 2008an 381 biztanle zituen.
Meristogenys
Meristogenys anfibio genero bat da, Anura ordenaren barruko Ranidae familian sailkatua.
Capurata
Elena Capurata edo Capurata Bolivia eta Txileko Andeetan dagoen geruza-sumendia da. 5.990 metroko altuera ofiziala du, nahiz eta bi espediziok 6.000 metrotik gorako altitudeak neurtu dituzten GPS gailu arruntak erabiliz (6013 eta 6014). Capurata sumendia izotzez estalita dago. Nevado Quimsachata osatzen duten hiru gailurretako bat da.
Capurata sumendiaren hegoaldean Casparata dago eta mendebaldean Guallatiri.
Acotango eta Umurata muinoekin alderatuta, Capuratako arrokak nahiko ongi kontserbatuta daude. Hala ere, aldaketa hidrotermal batzuk, hein batean jarduera fumarolikoarekin lotuak, badaude. Sumendiaren bolumen osoa 19 kilometro kubikokoa da. Solfatarez osatutako sufre-biltegiak ere Capuratan daude.
Labeo chariensis
Labeo chariensis Labeo generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Moulins-sur-Ouanne
Moulins-sur-Ouanne Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Moulins-sur-Ouanne udalerrian erroldatutako biztanleak 245 ziren. Familiak 92 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (3 bakarrik bizi ziren gizonak eta 13 bakarrik bizi ziren emakumeak), 33 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 33 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 10 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 166 ziren, horien artean 123 aktiboak ziren eta 43 inaktiboak ziren. 123 pertsona aktiboetatik 115 lanean zeuden (61 gizon eta 54 emakume) eta 8 langabezian zeuden (5 gizon eta 3 emakume). 43 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Moulins-sur-Ouanne udalerrian 109 unitate fiskal zeuden, 288 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.986 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 13 komertzioetatik, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa eta 1 iturgina.
2000. urtean Moulins-sur-Ouanne udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 372 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Samariscus huysmani
Samariscus huysmani Samariscus generoko animalia da. Arrainen barruko Samaridae familian sailkatzen da.
Azaroko Iraultza
Azaroko Iraultza edo Alemaniako Iraultza (Novemberrevolution) Lehen Mundu Gerraren amaieraldera gertatutako iraultza izan zen, Alemaniar Inperioaren monarkia konstituzionala Weimarko Errepublikaren demokrazia parlamentariora aldatzea ahalbidetu zuena.
Iraultzaren zergatiak gerrak iraun zituen laur urteetan zehar alemaniarrek bizitako egoera latzean, Alemaniar Inperioaren porrotaren eraginean, eta batez ere herri xehera eta langile mailako jendea eta aristokraziaren eliteak eta burgesen arteko tentsio sozialean daude, azken hauek gerra galdu ostean boterea mantentzeak miseria gorrian zegoen herri xehearen sumindura piztuarazi baitzuen.
Iraultza Kielgo marinelen mantxinadarekin hasi zen. Itsasgizon hauek Britainiar Itsas Armadaren aurka Ipar Itsasora ateratzeko beren goi kargu militarren aginduei men egitea uko egin zioten. Egun guxiren buruan, iraultza Alemania osora zabaldu zen, eta 1918ko azaroaren 9an Gilen II.a Alemaniakoa kaiserrak bere kargua uztera behartuarazi zuen. Halere, 1919ko urtarrilean iraultzaileen muturreko helburu sozialistek huts egin zuten, Friedrich Ebert politikaria buru zuen Alemaniako Alderdi Sozialdemokratak /SDP) aurre egin baitzien. Buruzagi sozialdemokrata hauek, gainontzeko alderdi burgesek bezala, iraultzak gerra zibila ekariko ote zuen beldur ziren, hortaz muturreko ideia iraultzaileei eta kaiserraren inguruko eliteko kideak kargugabetzeari uko egin zioten, aldiz, elite aristokratikoarekin harreman demokratikoak ezartzearen alde agertu ziren. Helburu honekin, SDPk Alemaniar Goi Komandantzia Militarrarekin aliantza bat hitzarmendu eta eskuin muturreko indar paramilitarren laguntzaz Espartakisten altxamendua (Spartakusaufstand) bortizki zanpatzea lortu zuten.
1919ko abuztuaren 11an iraultzaren amaiera formala jazo zen, Weimarko Errepublikaren Konstituzioa sinatu zenean.
Alemaniar Imperioa eta demokrazia soziala
1848-48ko martxoko iraultza zibilak porrot egin zuen Alemaniaren demokratizazioa eta batasuna batera lortu nahi izateagatik, nagusiki. Hurrengo hamarkadetan, herritarrak Estatu autoritarioaren aurka lerrokatu ziren (Obrigkeitstaat), bereziki Prusiaren aginpean egotera pasa zirenean 1871n.
Sortu berri zen Inperio Alemaniarra (Deutsches Kaiserreich), Bigarren Reich-a edota Alemania gillerminoa, monarkia konstituzionala zen. Parlamentuarentzat (Reicshtag), gizonen berdintasunezko sufragio, unibertsal eta sekretua aplikatzen zen (Männerwahlrecht). Parlamentuak Reichean zeukan eragina ordea, ez zen mugagabea. Bere aportazio garrantzitsu bakarra aurrekontuan aprobatzea zen. Kaiserreicheko gobernua Parlamentuaren eta emperadorearen aurrean zen arduraduna.
Sozialdemokratek, SPDa sortuko zutenak, Reichstagatik zeuden ordezkatuta 1871. urtetik. Beraien hasieretatik Estatu errepublikar bategatik borokatu zuten. Arrazoi honengatik, Otto von Bismarckek 1878 tik 1890 ra arte (bere kargugabetzearen urtea) harrapatu nahi zituen, Lege Sozialistetan oinarrituta. Hala ere, sozialdemokratek beraien ordezkaritza handitu ahal izan zuten ia hauteskunde guztietan. 1912 ko Reichstagean alderdi sendoena konposatzen zuten, 110 diputatu eta bozken %28arekin.
Kaiserreicha fundatu eta 43 urtetara, Lehen Mundu Gerrara arte, SPDa izugarri hazi zen, baina beraien ezaugarriak ere aldatu zituzten. 1898 an hasi zen gatazka errebisionistan (Revisionismusstreit), iraultzaren helburua ezabatu nahi zuten errebisionistek. Horren ordez, ezarritako orden ekonomikoarekin bat zetozten erreforma sozialak proposatzen zituzten. Alde marxistak berriz, errebisioei ezezkoa ematen zieten. Hala ere, SPDak ezkutatzen zuen erretorika iraultzailea, erabat erreformista bihurtu zen 1890 eko Lege Sozialisten indargabetzetik. Lehen Mundu Gerra hasi zenean, nabarmen gelditu zen SPDa Inperioaren joko semidemokratikoaren parte zela.
SPDa eta Lehen Mundu Gerra
1900. urtearen inguruan, sozialdemokrata alemaniarrak langile-mugimenduaren buruan zeuden. 1914 ko uztaileko krisian zehar, Francisco Fernando artxidukearen hilketaren ondorengoa, gerraren kontrako hainbat manifestazio antolatu zituen alderdiak. Haietan, Rosa Luxemburg, alderdiko bozeramaile ezkertiarra, desobedientziara eta gerra saihestera deitu zuen jendea, alderdi guztiaren izenean. Horregatik, Kaiserreicheko gobernuak, alderdiko buru guztiak harrapatzeko plana egin zuen gerran sartu orduko. Friedrich Ebertek, SPDko buru bat, Zurich era bidaia egin zuen alderdiko dirua toki seguru batera eramateko.
1914an Alemania gerran sartu zenean, SPDko gehiengoa sentimendu belikoak hartu zuen. Gauzak horrela, beraien lehengo presidenteari, August Bebeli, jarrai egin zioten. Ondorioz, beraien idealen kontran, Batasun Sakratua sinatu zuten. Alderdiko zuzendariak eta Reichtageko ordezkariak banatuta zeuden gerrari zegokionez: Friedrich Ebertekin batera, 96 diputatuk gerrako kredituak onartu zituzten. Bigarren presidentearekin batera, Hugo Haase, 14 parlamentario kontran zeuden. SPDak horrela, kredituak onartu eta grebei eta sindikatuei ordaintzeari uko egiten zieten gerran zehar. Karl Liebknecht berak ere, geroago gerraren kontrako ikur bihurtuko zenak, alderdiaren justifikazioak onartu zituen hasiera batean: ez zuen bozkatu bere taldearen aurka ez bozkatzeko. Hala ere, 1914ko abuztuaren 5ean, Rosa Luxemburg, Franz Mehring eta alderdiko beste kide ezkertiar batzuekin batera, Talde Internazionala osatu zuen (Internationale Gruppe), SPDak gerra aurretik zituen ideiak mantentzen zituena. Talde honetatik, Espartakisten Ligako gehiengoa atera zen 1916 ko urtarrilaren 1ean. 1914 ko abenduaren 2an, Liebknechtek gerrarako kreditu gehiago ematearen aurka bozkatu zuen eta horregatik SPDtik bota eta 4 urteko kartzela-zigorra ezarri zitzaion. Liebknecht gerrako bonoen kontra bozkatu zuen lehen diputatua izan zen. Luxemburg ere, gerraren amaierara arte atxilotua izan zen.
SPDren zatiketa
Gerrak geroz eta gehiago iraun eta geroz eta biktima gehiago eragin, SPDko kide batzuk 1914 ko hiritarren pakea mantentzeko prest zeuden. 1916an enperadoreak eta gobernuak ez zituzten Kaiserreicheko politikako ildoak markatzen, Armadako buruek baizik. Paul von Hindenburg eta Erich Ludendorffek gobernatzen zuten Alemania praktikan, diktadore militar gisa; gerraren hasieran ezarritako helburuak jarraitzen zituzten. Honek langileei, 12 orduko lanaldia, soldata minimoak eta hornidura eskasak suposatzen zizkieten.
Gerra gogortzen zijoan heinean, gerraren amaiera eskatzen zuten ezkertiar gehiagoren ahotsak agertu ziren. Errusiar Iraultzaren hasieratik, 1917 ko otsailean, Alemanian ere greba handiak antolatu ziren. 1918ko martxo eta apirilean Berlin, Leipzig eta Düsseldorfeko industriako 300.000 langilek parte hartu zuten haietan. 1918ko urtarrilean ere antzeko gertaerak eman ziren (250.000 grebalari) Berlin, Bremen, Hamburgo eta Essenen.
AEB gerran sartzean egoera okertuko zenez, Gilen II.a enperadoreak protestak baretzen saiatu zen bere Aste Santuko mezuan. Gerra amaitzean berdintasunezko hauteskunde generalak egongo zirela zin egin zuen.
SPDk ordea, erreakzionatu egin zuen lanileen atsekabea ikusita. 1917 ko apirilaren 9an SPDa beraien posizioaren arabera banatu zen: Ebert buru zuten gehiengo sozialdemokratak (MSPD) eta Hugo Haase buru zuten sozialdemokrata independienteak (USPD). Azken hauek gerraren amaiera nahi zuten eta demokratizazio handiago bat Alemanian, baina ez zeukaten programa sozio-politiko batu bat. Espartakisten Ligak, ordura arte alderdiaren banaketari uko egin zionak, USPDa osatu zuen.
Garaileen pakea edo itundutako pakea
AEB gerran sartu zenetik, Mendebaldko Frentearen egoera gero eta ezegonkorragoa zen. Horregatik, eta USPDari indarra kentzeko, SPDak komite bat antolatu zuen Reichstagean Zentroko Alderdiarekin (Zentrumspartei), ideologia kontserbadore-katolikoa zuena, eta Alderdi Popular Progresistarekin (Fortschrittliche Volkspartei), ideologia liberala zuena. 1917ko udan, komiteak pakea aurreikusten zuen erabaki bat aurkeztu zuen. Hala ere, OHLak, erabaki honi uko egin zion. Hindenburg eta Ludendorffek ere uko egin zioten, Errusian garaitu zutelako eta "garailen pakea" posible ikusten zutelako.
Urriko Iraultzaren ondorioak
1917ko Errusiar Iraultzaren arrakastak SPDren jokabidea markatu zuen, klase erdi eta altuetan beldurra eragiteaz gain. Otsaileko Iraultzaren ondoren eta Nikolas IIren tronugabetzearen ondorioz, errusiar gobernu berriak Entente Hirukoitzaren alde jarraitu zuen gerra. Hala ere, Alemaniar Inperioak garaipen aukera bat ikusten zuen. Urriko Iraultzan, boltxebikeak, gerrarekin amaitu nahi zutenak, Errusiako boterea konkistatu zuten. Leninen garaipenak Alemaniako erdi klaseak iraultzari zion beldurra areagotu zuen. SPDko buruek beraien deserosotasuna erakutsi zuten, Azaroko Iraultza saihesteko ahaleginak egin zituzten.
1918ko urtarrilean, berriro ere grebak izan ziren Inperio guztian zehar, milioi bat baino parte hartzaile gehiagorekin.
1918ko martxoan, Leninen gobernu sobietar berriak, Alemaniarekin negoziazioa onartu zuen, Brest-Litovskeko Ituna sinatzera bideratu zituena.
Armistizioaren bilaketa eta konstituzioaren aldaketa
Ekialdeko Frentearen garaipenaren ondoren, OHLak ofentsiba berri bat agindu zuen mendebaldean. Baina uztailean, hornidura guztiak agortu zirenean, Alemaniaren garaipenerako azken aukera galdu egin zen. 1918 ko abuztuaren 8an, "Ostiral Beltza" bezala ezagutua, tanke ingelesak Mendebaldeko Frentea zeharkatu zuten eta OHLa hornidurarik gabe aurkitu zen frente horri aurre egiteko. Irail aldera, austrohungariako Inperioa erortzear zegoen.
Irailaren 29an, OHLak enperadorea eta Georg von Hertling Reicheko kantzillerra, egoera militar larriaz ohartarazi zituzten, Ludendorffek Ententearekin armistizio bat egiteko eskaera egin zuen, frenteak 24 ordu baino gehiago iraungo zuenik ezin baitzuen ziurtatu.
Ludendorffen informeak gobernua hunkitu zuen. Hala ere, alderdi indartsuenak, SPDko buruak bereziki, prest zeuden azken orduan gobernua beraien gain hartzeko. Hertling monarkikoak aldaketa onartu ez zuenez, Gilen II. ak Max von Baden, liberal bat, izendatu zuen Inperioko kantziller berria. Bere gabinetean, Philipp Scheidemann sozialdemokrata sartu zen. Hurrengo egunean, gobernu berriak armistizioa eskeini zien Aliatuei, haiek nahi zituzten kondizioetan.
Inperioko herritarrak hortaz konturatu zirenean, Konstituzioan egindako aldaketak ia ez ziren nabaritu ere egin, gerrako porrotak sortu zuen hunkipenarekin alderatuta. Aldaketa hauek urriaren 28an izan ziren formalki onartuak Reichstagean. Handik aurrera, kantzillerrak eta bere ministroek Reichstageko gehiengoari lotuta zihoazen. Botere-militarra, enperadoretik gobernuari pasa zitzaion. Honekin, Alemaniar Inperioa, monarkia konstituzionala izatetik, monarkia parlamentario izatera pasa zen. SPDaren zuzendaritzaren ikuspuntutik, "Urriko Konstituzioa" deituak oso positiboak ziren. Ebertek zioen, uriaren 5ean alemaniar demokrazia jaio zela. Enperadorearen abdikazioaren ondoren, beharrezkoa zen iraultza bat.
Wilsonen hirugarren oharra eta Ludendorffen kargugabetzea
Hurrengo hiru asteetan, AEBko presidente zen Wilsonek, armistizioaren alemaniar eskariari erantzun zion hiru ohar diplomatikoekin. Bertan, tropa alemaniarrak okupatutako tokietatik erretiratzea, ur-azpiko gerraren amaiera eta enperadorearen abdikazioa eskatzen zituen.
Kieleko marinel altxamendua
Kieleko portuan, Alemaniar Marinelen Agintean (Marineleitung), Reinhard Scheer almirantea buru zuenak, Royal Navyren kontrako azken eraso bat bidaltzeko asmotan zebilen Mantxako Kanalean. Eraso hau prestatzeko antolakuntzak matxinada bat eragin zuen marinelen artean, gerraren azken momentuetan hil nahi ez zutelako. Matxinada hau, monarkiarekin amaituko zuen iraultza general batean bihurtu zen azkenerako.
Gau hartan, SPDko diputatu zen Gustav Noske Kielera iritsi zen. Gobernu nazional berriko eta SPDko zuzendaritzako ordezkari gisa, errebuelta kontrolatu behar zuen, iraultza posible bat saihesteko. Kieleko langile eta soldadu kontseiluak uste zuten, gobernu berriaren alde zeudela eta beraien laguntzarekin kontatzen zutela. Horregatik, Noske "gobernadore" izendatu zuten gau hartan, eta honek, Kieleko iraultzarekin amaitu zuen hurrengo goizean. Baina bien bitartean, gatazkek hiritik kanpo eragina izan zuten.
Iraultzak Kaiserreicha hartzen du
Azaroaren 4tik, marinelen delegazioak Alemaniako hiri handienetatik sakabanatu ziren. Azaroaren 7an, iraultzak kostako hiri guztietan zehar zabalduta zegoen, hala nola, Hannover, Brunswick, Munich. Azaroaren 9an hutsik geratu zen tronu inperialaren postua eta Munichen, langile eta soldadu kontseilu batek, Luis IIIa tronuari uko egitera behartu zuten.
Langile eta soldadu kontseiluek (Räte) SPDko eta USPDko kideez zeuden osatuta gehienbat. Zuzenbidea demokratikoa, pazifista eta antimilitarista zen. Fürstenen (printzeak) boterearekin, kontseiluek ordura arte botere guztiak zituen aginte general militarra kentzea lortu zuten. Inperioko instituzio zibil eta ofizial publikoak ez zituzten ukitu (polizia, epaitegiak...). Ia ez zen jabetza edo industriaren konfiskaziorik eman, Reicharen neurriak espero baitziren. Iraultzarekin eta gobernu berriarekin konprometituta zeuden ejekutiboekin kontatzeko, agite militarraren azpian egon ziren instituzioak berrikustea eskatu zuten soilik.
SPDak hiri mailan botere handia lortu zuen horrela. Hala ere, kontseiluak orden berriaren alde jokatzen ari zirela uste zutenean, SPDko buruek elementu deserosoak ikusi zituzten beraietan. Alderdi burgesen antzera, kongresu nazionalerako hauteskundeak exijitzen zituzten, Estatu modua erabakitzeko. Iritzi honek, iraultzaile askoren aurka jarri zituen.
Erreakzioak Berlinen
Friedrich Ebert ados zegoen Max von Badenekin iraultza sozial bat saihestu eta Estatuaren ordena mantendu behar zelarekin. Hark Inperioko alderdi burgesak eta elite aristokratak konkistatu nahi zituen Estatua berriz estrukturatu eta Errusiakoa bezalako Iraultza erradikal bat saihesteko. Honi, horniketen egoera txarrarekiko zegoen beldurra gehitu behar zitzaion. Ebertek uste zuen SPDak, dudarik gabe, gehiengo parlamentarioa lortuko zuela, erreforma planak egitea ahalbidetuko ziena. Arrazoi horregatik, botere zaharrekin adostasunez jokatzen saiatu zen. Bere alderdikoei garaipen bat erakusteko, eta aldi berean monarkia erreskatatzeko, Ebertek, azaroaren 6tik aurrera, Enperadoreren dimisioa exijitu zuen. Baina Gilen II.nak ez zuen ongi hiriburuko egoera ezagutzen eta Kaiserreichera itzultzeko esperantzak zituen. Kantzillerrak Spara bidaiatzeko plana egin zuen, Enperadorea ohartarazteko, baina ez zen behar izan, Berlingo egoera segituan aldatu baitzen.
1918ko azaroaren 9a: monarkiaren amaiera
Azaroaren 8ko gauean, USPDak Berlinen kontzentrazioak ditu zituen azaroaren 26erako, non greba generala eta manifestazio masiboak iragarriko zituen hurrengo egunetarako. Ordurako, Ebertek berriro ere, Enperadorearen abdikazioa exijitu zuen, SPDaren garaipen gisa iragarri nahi baitzuen pausu hau. Gatazka posibleak ekiditeko, von Badenen gobernuak Naumburgoko Tiratzaileen 4. Erregimentua zabaldu zuen Berlinen. Baina erregimendu honetako soldaduak ez zeuden herritarren aurka tiro egiteko prest. Beraien ofizialek esku-granadak eman zizkienean, delegazio bat bidali zuten alderdi sozialdemokratikoaren organora, egoera argitu ziezaieten.
Modu honetara, hiriaren kontrol-militarra sozioaldemokraten eskuetan egotera pasa zen. Baina Ebertek armada kontroletik kanpo geratzeko beldurra zuen, ezker aldeko botere politikoek langileak manifestazioetara eramaten bazituzten. Aukera hau, 100.000 pertsona zituzten manifestazioak Berlineko zentrura zuzendu zirenean eman zen. Gutxi gorabehera ordu horretan, enperadoreak 39 komandanteei egindako inkestaren emaitzak jaso zituen: frenteko soldaduak ere ez zeuden bere aginduak betetzeko prest. Berlingo telegramek abdikatzeko eskatu zioten, bere iragarkiak egoera lasaituko zuelakoan. Hala ere, Enperadore alemaniarraren titulua utzi zuen, baina ez Prusiako erregearena.
Kalpar
Kalparra edo txima zenbait ugaztunen eta bereziki lehoiaren lepo inguruan hazten den ile luze eta ugaria da. Bere luzera eta lodiera genetikaren ondorioz aldatzen da. Kalpardun animalia ezagunenak zaldia, etxekotuta dena, eta lehoia dira. Animalia barietate handi batek melena bat darama: ñua, hiena, zebra, itsas lehoia, astoa, jirafa, bisontea edo baita Chrysocyon brachyurus ere.
2016ko Andaluziako Itzulia
2016ko Andaluziako Itzulia txirrindularitza itzuli honen 62. edizioa izan zen. 2016ko otsailak 17 eta 21 artean ospatu zen, 5 etapatan banatutako 704,3 kilometroko ibilbidea eginez.
Zeruko ehorzketa
Tibetar gehienek budismoa rekin bat egiten dute, berraragiztatzea aldarrikatzen duena. Ez dago gorputza zaindu beharrik, haien usteetan edukiontzi hutsa baita. Naturak deskonposatu dezake, edo hegaztiek jan dezakete; beraz, erritualaren funtzioa hondarrak botatzea besterik ez da. Tibeten lurra gogorregia eta harritsuegia da hilobi bat zulatzeko, eta, beraz, errausketa baino nahiago izaten da.
Brendan Fraser
Brendan James Fraser (1968ko abenduaren 3a, Indianapolis, Indiana) kanado-estatubatuar zinema eta telebistako aktore bat da. AEBetan jaioa izan arren, kanadar gurasoak dituenez, bi nazionalitateak ditu.
Nagusiki Encino Man (1992), George of the Jungle (1997), The Mummy (1999) eta The Mummy Returns (2002) filmak antzezteagatik ospetsua da. Antzeztutako beste film nabarmenen artean honakoak daude: The Scout (1994), Gods and Monsters (1998), Bedazzled (2000), The Quiet American (2002), Looney Tunes: Back in Action (2003), Crash (2004), Journey to the Center of the Earth (2008), Inkheart (2009) eta Gimme Shelter (2013).
Kalpar
Kalparra animalia intsektuetatik babesteko erabil daiteke, gorputzeko giharrak dardararazten dizkion mugimenduari esker, adibidez, zaldietan. Lehoiaren kasuan, aurkarien arteko liskarretan atzaparretatik babesteko modu bat izan daiteke, edo hotzaren aurkako babes bat.
Erosketa globalaren akordio
Erosketa globalaren akordio bat edo demanda bat bezero batek bere hornitzailearekin aldi baterako entrega datak jartzeko jartzen duen erosketa agindu bat da, askotan aldez aurretik zehaztutako hobariez baliatzeko negoziatua. Normalean merkantzia trukagarriak behar direnean erabiltzen da. Askotan erabiltzen dira akordio hauek, bezero batek kopuru handiak erosi eta deskontu bereziak lortzen dituenean.
Abantaila
Erosketa global akordio bat jartzeak aukera ematen dio bezero bati behar baino akzio gehiago ez edukitzeko, eta maiz erosteko aginduaren gastu administratiboa saiheaz gain deskontuen alde egiten du, diru-konpromisoen edo prezio-etenduren bidez. Hornitzailearen aldetik, erosketa globalaren akordio batek negozioak konpontzeko onura eman dezake, eta, gainera, hornitzaileei etorkizuneko uholdeak eta aginduak hobeto iragartzen lagundu diezaieke.
Horrelako akordio bat ezartzen da kontratu finko batean aldi baterako. Erosleak onena bilatzen du hornitzaile lehiakideen artean. Onena aukeratu ondoren, salgaien prezioak finkatu egiten dira, eta era berean, produktu bakoitzaren kantitateak hornitzaileari ematen zaizkio eskatutako entrega prestatzeko.
Kantitate formatua, erosleak historikoki urte gutxi batzuetan erregistratutako erabilpen kantitate oso bezala ematen du edo analisi kuantitatiboa egiteko behar den bezala. Hornitzaileak kantitate-baldintza bat eman ahal izango du kontratu hau betetzeko. Adibidez, iragarritako kantitatearen % 80 kontratua amaitzean erosi behar da, eta baliteke urte bat edo bi izatea.
Erosketa globalaren ordenak atzeratutako entrega kobratuko du hornitzaileak kontratuko produktuak garaiz eman ezin baditu. Nolanahi ere, hornitzaileak hasierako urteetarako edo hitzartutako denborarako prest eduki duenez saldoa, baldin eta erosleak kontratuaren baldintzak bete ezin baditu, "urtebetean aurreikusitako kantitatearen % 80 erosi beharko du". Kontratua luzatu ahal izango da edo berandutze-salaketa ezin izango da gehiago izan edo erosleak ez du beste salaketarik eskatu.
Modu errealistan, erosketa global ordenako kontratua amaitzean, erosleak aldez aurretik iragarritako kantitatea ez dio erosiko kontratuan adostu bezala, hornitzaileari bidaltzen zaion eskariaren % 80a, alegia. Erosleak kontratuko produktuak saltzen ere utziko dio hornitzaileari, kantitatea murrizteko. Hornitzaileak ere hitz egin behar du eta erosleari jakinarazi behar dio zer merkantzia gordetzen dituen erosleak salgaiaren egoera ezagutzeko. Erosleak, hornitzaileari erosketa-agindua eman aurretik, hornitzaileari galdetu behar dio, lehenik eta behin, akzioari buruz, arazoa saihestu ahal izateko.
Akordio hauek ere erabil daitezke zerbitzuak emateko, esaterako, mantentze-lanak eta konponketak egiteko. Kasu hauetan, akzioei lotutako onurak ez dira sortzen, baina ordenak aukera eman dezake larrialdiko konponketak edo mantentze-lanak erraz antolatzeko.
Zailtasunak
Kontratua edukitzearen alderik zailena produktuaren erabiltzaileak ezarritako kantitate aurreikusia zehaztea da. Iragarritako kantitatea lortzea zaila denez, hornitzaileak jakin behar du zenbateko kantitatea duen. Hori egiteko modu erraza eroslearekin eztabaidatzea da zer kantitate eduki behar den gordailuan. Adibidez, lehen 6 hilabeteetan % 20a baino ez dute mantendu ahal izango, hornitzaileek eta erosleek kantitatea berrikusi eta doitu ahal izateko. Horrek hornitzailearen karga murrizten du kontratu-aldian, eta erosleari lagun diezaioke kontratua amaitzean, baldin eta akzioak ez badira espero bezain azkar mugitzen. Kontratua urtez urte luza daiteke, baina doitu egin daiteke, aldi bakoitzean aurreikuspen historikoek epe laburragoak aurreikusten dituzten moduan. Akzioen eskaera murriztu edo handitu beharra iragarriko baitute. Modu alternatiboan, enpresa batzuek aldez aurretik informazioa erabili ahal izango dute eskakizun materialak dituen sistema baten bidez, produktuaren bizi-ziklo osoan akzio kantitate egokiak zehazteko.
Aktibazio-erregimen Federala
Estatu Batuetako erregimen Federaleko Erregelamenduak "Erosketa globalaren akordioak" edo "BPAs" terminoak erabiltzen ditu.
AEBko Zerbitzu orokorretako Administrazioaren arabera, BPAn:
Steinen (Baden-Württemberg)
Steinen Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Agrolândia
Agrolândia Brasilgo udalerri bat da, Santa Catarina estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Saint-Hilaire-Cottes
Saint-Hilaire-Cottes Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Hilaire-Cottes udalerrian erroldatutako biztanleak 807 ziren. Familiak 294 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 36 bakarrik bizi ziren emakumeak), 91 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 127 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 327 etxebizitza zeuden, 299 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 24 hutsik zeuden. 325 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 299 etxebizitza nagusietatik 227 bere jabearen bizilekua ziren, 69 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 42 etxek lau zituzten eta 236 etxek bost zituzten. 260 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 107 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 153 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen: