cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dokumentalak Euskal Herrian
Euskal Herriko gatazka
Beste egile interesgarrien artean Josu Martinez dugu, gatazka politikoa eta bere ondorioak jorratu dituena, bereziki Barrura begiratzeko leihoak (2012) lanarekin nabarmendua, baina aurretik beste hiru lanen egilea dena: Itsasoaren alaba (2009), Sagarren denbora eta Debekatuta dago oroitzea (2010). 2020an, halaber, Caminho longe osatu zuen, "Sagarren denbora"-ren jarraipena dena.
Ander Iriartek bestela (Joxe Iriarte "Bikila"ren semeak) islatzen du ezker abertzalearen hainbat pertsonaren ikuspuntutik Oiartzunen bizi izandako bilakaera Echevarriatik Etxeberriara (2014) lanarekin. Ipar Euskal Herrian, Génération Iparretarrak (Sylvie Garat, 2014) dugu aipagarri. Eta azkenik, Pasaiako Badia (Yuri Agirre, Erik Aznal eta Xabier Otamendi, 2017).
Gai bera hartuta, baina ETAren biktimen ikuspegitik, Eterio Ortega eta Elias Kerexetak egin dituzte Asesinato en febrero (2001), Perseguidos (2004) eta Al final del túnel (2011), eta Iñaki Artetak El infierno vasco (2008). Balio handikoak dira 2019ko urria eta abendua artean Jon Sistiagak ekoiztu zuen dokumental sorta bat telebistarako, "Tabú" programaren barruan. ETA, el final del silencio izenburuarekin, 7 saio zuzendu zituen: Zubiak, Extorsionados, Miguel Ángel, Orígenes, Años de plomo, Epílogo eta Terceras generaciones.
2020an, La línea invisible (Mariano Barroso, Movistar+) eta Patria (Aitor Gabilondo, HBO) aurkeztu zuten, oihartzun handia izan dutenak, bereziki bigarrenak. Urte hartan bertan, eta torturaren gaiari helduta, Amaia Merinok Non dago Mikel? zuzendu zuen.
Mendia
Fernando Larrukert Agur Everest 1981 aitzindaria izan zen arlo honetan, munduko mendirik altuenera euskal espedizioek egindako lehenengo bi bidaiak kontatuz. Felipe Uriartek hurrengo urteetan Manaslu, una montaña del Himalaya (1986) eta Mintaka (1989) egin zituen. Juanjo San Sebastianek egindako lana ere oso nabarmena izan da XX. mendeko azken urte haietan. Azken urteotan bestela Alberto Iñurrategiren lana azpimarratzekoa da, Annapurna, Sueño y Vacío (2002) eta bereziki Hire Himalaya (2003) eta Gure Himalaya (2004) dokumentalak egin dituena, bere anaiaren omenez egindakoa. Bide beretik, Pura vidak (Pablo Iraburu, 2012), Iñaki Otxoa de Olza mendizalearen Himalaiako erreskate saiakera islatzen du. Eta Xabier anai mendizalearen omenez, Lehoinabarraren aztarna ere (Andoni Ormazabal, 2013) azpimarratzekoa da. Bestela, "Aralar (mundua leku den lurra)" (Garazi Auzmendi, Iban Toledo, Ion Fontenla eta Aloña Jauregi, 2018) aipagarria da.
2019an, Iban Gonzalezek "Pumori mendiaren alaba" aurkeztu zuen.
Musika
Fermin Muguruza abeslari irundarrak musikarekin lotutako lau lan egin izan ditu orain arte. Euskal Herriarekin lotutakoak dira Bass-que culture (Talka, 2006) eta Zuloak (Talka, 2012), eta Palestinan eta arabiar munduan zentratuta aldiz Checkpoint Rock (Filmanova/K2000, 2009), Next music station (Aljazeera, 2011) eta Beltza naiz (2018, "Black is beltza" filmaren making of dokumentala). Bestela, No More Tour (2013) egin zuen Daniel Gomezekin batera izen bereko musika birari buruzkoan.
Musikaren arloan ere Nömadak TX (2006) zuzendu zuen Raul de la Fuente iruindarrak, Minerita (2013) salaketa-dokumentalaren zuzendaria berau. Esparru esperimentalean, Xabier Erkizia nabarmentzen ari da, besteak beste.
Mikel Urdangarin protagonista nagusia delarik, Margolaria zuzendu zuen Oier Aranzabalek (Maluta Films, 2018).
Dantza
Dantza (Telmo Esnal, 2018) euskal dantzei buruzko lana da, oihartzun handikoa. 2020an, Jone Guenetxea eta Carlos Iglesiasek Jantzari: Tradizioa eta parekidetasuna dokumentala ekoiztu zuten, euskal dantzak eta emakumeen parte-hartzeari buruzkoa.
Osasun gaiak eta sozialak
Juan Miguel Gutiérrez errenteriarrak gai sozialeko lanak egin ditu, hala nola Tabula rosa (2004), Isiltasun kalea (2006), Zuzendu mesedez! (2009) eta Ateak zabalduz (2014). Jon Abril beratarrak emigrazioaren gaia jorratzen du, besteak beste, Neskatoak (2016) dokumentalean.
Liam Payne
Biografia
12 urterekin, bere talentua hobetzen hasi zen Pink Productionsen sartzean, Wolverhamptonen dagoen arte eszenikoetan oinarritutako talde bat.
Dokumentalak Euskal Herrian
Euskara
Xamar aetzaren liburuan oinarrituta, Euskara Jendea (2013) dokumental sorta ekoitzi dute euskal hiztunen historiari buruz. Bizkaiko Zenbat Garak eta Ibaizabal-Mendebalde Kultur Elkarteak ekoitzi dute lan hau, euskarazko musika garaikideak osatutako soinu banda zaindua daukana.
Liam Payne
Biografia
Batxilergoan ikasten ari zen bitartean, Liam eskola jazarpenaren biktima izan zen, beraz, boxeo egitea erabaki zuen.
The X Factorren egindako audizioaren ostean, Nicole Scherzinger epaileak Liam, One Direction izeneko taldea Harry Styles, Zayn Malik, Niall Horan eta Louis Tomlinsonekin batera sortzea proposatu zuen. Proposamen hau errealitate bihurtu zen eta irabazi ez arren, Simon Cowellek bi milioi libera ordaindu zituen One Directionek Syco diskografikarekin sinatzeko.
Hurrengo abestiek, «Gotta Be You», «One Thing» eta «More than This», arrakasta moderatua izan zuten, zenbait herrialdetan arrakastatsua izan baitziren, baina beste batzuetan huts egin baitzuten.
Albuma sustatzeko, Up All Night Tourrean abiatu ziren eta birari buruzko DVD bat kaleratu zuten, Up All Night: The Live Tour.
2012ko azaroan, "Take Me Home" deituriko bigarren diskoa kaleratu zuten. Oraingoan, Up All Night diskoarekin baino harrera hobea lortu zuen, Erresuma Batuan lehen postua lortu zuen.
Bizitza pertsonala
Liamek Justin Timberlake bere eragin musikal handienetako bat bezala ikusten duela aipatu izan du. Haurtzaroan maitasun kontuean zorte ona izan ez arren, Danielle Peazer rekin egon zen denbora luzez. X Factor taldean ezagutu zuten elkar 2010ean, Liam lehiakidea zen eta Danielle dantzaria. Bi urte iraun zuen harremanak, eta 2012ko irailean amaitu zen.
Estudio-albumak
2011: Up All Night
2012: Take Me Home
2013: Midnight Memories
2014: Four
2015: Made in the A.M.
EP
2011: Gotta Be You
2012: More than this
2012: iTunes Jaialdia: 2012 Londres- en
2012: Live While We're Young
Dokumentalak Euskal Herrian
Beste batzuk
Peru Magdalenak eta Pello Salaberriak 2017an "Hemen eta han" aurkeztu zuten, Joseba Sarrionandia idazlearen biografiari buruz, Euskal Herrian eta Kuban egindakoa. Bestela, "Ez, eskerrik asko. Gladysen leihoa" (2019) dokumentalean mugimendu antinuklearra islatu dute Bertha Gaztelumendi eta Sabino Ormazabalek.
"Erraiak" (Ekain Martinez de Lizarduy, 2018) dokumentalak irrintziaren inguruan eginda dago, munduan zehar hainbat sari lortu dituena.
2020an, Lander Garrok "2 urte, 4 hilabete eta egun bat" estreinatu zuen, intsumisioari buruzkoa.
Telebistarako
Telebistarako, ETBk Euskal Herria lau haizeetara dokumental sorta arrakastatsua ekoitzi zuen 2000. urtearen inguruan paisaiak eta herrialdearen irudi ikusgarriak nabarmentzen.
Zinemaldiak
Euskal Herrian dokumental eta film laburren zinemaldi espezializatua ditugu, alde batetik Bilboko Zinebi (Zinema Dokumentalaren eta Film Laburren Nazioarteko Zinemaldia) hain zuzen ere, 1959an lehen aldiz antolatu zutena. Bestetik, Punto de Vista Zinema Dokumentaleko Jaialdia Iruñean 2005etik antolatua dugu.
Bidasoko Nazioarteko Zine Arkeologikoaren Jaialdian dokumentalek garrantzi handia dute, eta bestela Donostiako Nazioarteko Zinemaldian, Bizkaiko Zinema Ikusezinan eta Miarritzeko Nazioarteko Ikus-entzunezko Sailen Jaialdian ere tokia badaukate.
Lekeitioko Bideo eta Zine Bilera bestela 1978tik euskarazko lanak erakusten ditu, film laburrak batez ere.
Agaricus pequinii
Agaricus pequinii Agaricaceae familiako onddo bat da. Nahiko jangarri ona.
Deskribapena
Kapela: 5 eta 14 cm bitarteko diametrokoa, ganbila, baina berehala hondoratua; zuri zikinetik krema-okre kolorera doana, ale gazteetan, nabariak diren arre koloreko mintzezko hondarrekin, helduetan ez dira hain nabarmenak.
Orriak: Estu, lehenengo arrosakarak, gero beltzaxkak ertz argiagoarekin.
Hanka: Hasieran laburra eta lodia, gero lerdenagoa, banda ezkatatsu horizontaleko, mintzezko pseudobolba bat du, kapelaren kolore berekoa; behetik estaltzen du, eta, hasieran, oina osorik estaltzen du. Garatzen denean oinarrira mugatuta gelditzen da.
Haragia: Trinkoa, zuria, aleak gazteak eta freskoak direnean, gorrixka aireak ukitzean.
Etimologia: Agaricus terminoa grekotik dator, perretxikoa esan nahi duen "agarikón" hitzetik.
Jangarritasuna
Jateko ona, maiz kontsumitzen da eta estimatua da leku batzuetan.
Nahasketa arriskua
Agaricus gennadii delakoarekin, hau txikiagoa da eta haragi zurixka du. Agaricus bitorquis espeziearekin (ohikoena) ale tipokoetan eraztun bikoitza du.
Sasoia eta lekua
Udan eta udazkenean, lurzoru hareatsuetan, berotegietan, etab. Beti leku beroetan. Oso urria.
Banaketa eremua
Espainia, Frantzia, Italia.
Moonlight (2016ko filma)
Moonlight (euskaraz Ilargi Argia) 2016ko Barry Jenkins estatubatuar zinema zuzendari eta gidoigileak zuzendu eta idatzitako drama film bat da. Tarell Alvin McCraney antzerkigilearen In Moonlight Black Boys Look Blue ("Ilargi Argitan Mutil Beltzek Urdin/Triste Dirudite") antzezlanean oinarritua dago. Trevante Rhodes, André Holland, Janelle Monáe, Ashton Sanders, Jharrel Jerome, Naomie Harris eta Mahershala Ali aktoreek antzeztu zuten.
Bost Urrezko Globo Sarien izendapenak jaso eta azkenean Film onenaren Urrezko Globo Saria - Drama irabazi zuen. Oscarretan, zortzi izendapen eta hiru sari lortu zituen, nabarmenki Film onenaren Oscar Saria.
Argumentua
Chiron (Trevante Rhodes/Ashton Sanders/Alex Hibbert) Miamiko gazte afroamerikar bat da. Hiriko auzunetako droga kartelen gerra gertatzen ari den bitartean bere homosexualitatea ezagutzen hasiko da.
Tōdō Takatora
Tōdō Takatora (藤堂 高虎) Japoniako historiako Azuchi-Momoyama aroa eta Edo aroaren arteko daimyō japoniar bat izan zen. Takatorak, oso jatorri xumea izan zuen, eta bere karrera militarra, ashigaru soldadu bezala hasi eta daimyo boteretsu bezala amaitu zuen. Bere bizitzan zehar, zazpi aldiz aldatu zuen jaun feudalez, eta hamar pertsona ezberdinentzako lan egin zuen, azkenean, bere azken maisua izan zen Tokugawa Ieyasuri leial izan zitzaion arren.
Takatora, laster bultzatua izan zen Toyotomi Hideyoshiren anaia txikia zen Hashiba Hidenagaren agindupean, eta Korearen japoniar inbasioetan parte hartu zuen, non Hideyoshiren flotaren komandantea izan zen. Garai horretan, Iyo-Uwajima hana eman zioten, 70.000 kokutan balioztatua zegoena
1600ean gertatu zen Sekigaharako guduan, Tokugawa Ieyasuren aldean borrokatu zuen, gudu honen ondoren, feudo handiago bat jaso zuelarik, Iyo-Imabari, 200.000 kokutan balioztatua. Beranduago, Tsuko jaun bihurtu zen, honek, bere domeinuak, 320.000 kokura handitu zituelarik,
Takatora, ospetsua da, gainera, gazteluen planifikazioan zuen abileziagatik.
Bere azken parte-hartze garrantzitsuetako bat, Osakako setioan izan zen.
Plancherine
Plancherine Frantziako udalerria da, Savoia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Plancherine udalerrian erroldatutako biztanleak 377 ziren. Familiak 131 ziren, horien artean 22 pertsona bakarrekoak ziren (7 bakarrik bizi ziren gizonak eta 15 bakarrik bizi ziren emakumeak), 58 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 51 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 190 etxebizitza zeuden, 138 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 39 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 169 etxeak ziren eta 21 apartamentuak ziren. 138 etxebizitza nagusietatik 103 bere jabearen bizilekua ziren, 30 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 5 etxek bi zituzten, 20 etxek hiru zituzten, 34 etxek lau zituzten eta 77 etxek bost zituzten. 119 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 51 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 85 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 242 ziren, horien artean 183 aktiboak ziren eta 59 inaktiboak ziren. 183 pertsona aktiboetatik 173 lanean zeuden (94 gizon eta 79 emakume) eta 10 langabezian zeuden (5 gizon eta 5 emakume). 59 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 28 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Plancherine udalerrian 155 unitate fiskal zeuden, 398,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.712 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 25 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen, 1 ile apaindegia eta 2 jatetxeak.
Saint-Laurs
Saint-Laurs Frantziako udalerria da, Deux-Sèvres departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Plancherine
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra liburu denda bat zen.
Saint-Laurs
Biztanleria
2007an Saint-Laurs udalerrian erroldatutako biztanleak 474 ziren. Familiak 194 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 81 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 57 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Plancherine
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Plancherine udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Saint-Laurs
Etxebizitza
2007an 256 etxebizitza zeuden, 206 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 37 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 253 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 206 etxebizitza nagusietatik 174 bere jabearen bizilekua ziren, 28 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 9 etxek bi zituzten, 28 etxek hiru zituzten, 40 etxek lau zituzten eta 127 etxek bost zituzten. 156 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 102 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 83 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Plancherine
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saint-Laurs
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 278 ziren, horien artean 197 aktiboak ziren eta 81 inaktiboak ziren. 197 pertsona aktiboetatik 182 lanean zeuden (97 gizon eta 85 emakume) eta 14 langabezian zeuden (8 gizon eta 6 emakume). 81 pertsona inaktiboetatik 28 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 33 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Laurs udalerrian 221 unitate fiskal zeuden, 528,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.663 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Saint-Laurs udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 372 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Krav maga
Sistema hau hainbat herrialdetako polizia-zerbitzu eta indar militarrek erabiltzen dute, hala nola, AEBetan, Frantzian eta Erresuma Batuan.
Historia
Borroka modu hau 1930eko hamarkadatik aurrera garatu zuen Imre (Imi) Lichtenfeldek lehen Txekoslovakian eta geroago Palestinako Britainiar Mandatuan. Israelgo Estatua sortu baino lehen, Lichtenfeld hasi zen Haganah indar paramilitar sionistarik garrantzitsuenari, eskuz esku borroka irakasten.
Israelgo Defentsa Indarretako borroka-irakasle karrera luze baten ondoren erretiratu zenean, krav maga irakasten hasi zen Lichtenfeldek publikoari. Beraz, krav maga bere jatorri historikora itzuli zen autodefentsa zibileko diziplina gisa.
Azken urteotan ezagunagoa egin da. 2010eko ekainaren 11n Espainiako Kirol Kontseiluak krav maga onartu zuen. Euskal Herrian, krav maga ikastaroak ematen dira hainbat hiri eta herritan.
Deskribapena
Oinarrizko ideia berehalako mehatxuari aurre egitea da, erasotzaileari berriro erasotzea eragoztea eta, azkenik, aurkaria neutralizatzea.
Krav magaren ideiak honako hauek dira :
Gerrikoen eta adabakien koloreak
Adabaki sistema Eyal Yanilovek garatu zuen 1980ko hamarkadaren amaieran.
Gaixotasun zeliako
Gaixotasun zeliakoa glutenarekiko alergiaren ondorioz hesteetako mukosan lesioak sortzen dituen asaldura kronikoa da. Klinikoek badute glutenarekiko intolerantzia terminoa erabiltzeko joera, baina aldizkari zientifiko espezializatuetan zeliakia ez da onartzen intolerantzia gisa. Maiz, gaixotasunari, enteropatia zeliako deritzo. Gaixotasun autoimmunea da.
Garian, zekalean, garagarrean eta neurri txikiagoan oloan dagoen gliadinaren α frakzioaren kontrako erreakzioak eragiten du gaixotasuna. Gaixo hauek arroza, artoa eta soia ondo onartzen dituzte hazi horietan ez dagoelako erreakzioa sortarazten duen gliadinaren proteina. Gaixotasuna tratatzeko modu bakarra eliminazio dieta da, hots, bizi den artean glutena dietatik kentzea.
Zeliakiaren diagnosia nahikoa zaila da, eta horregatik, alergia hau daukaten paziente asko ez daude diagnostikatua. Hots, ez dakite zeliakoak direla. Hori gertatzen da neurri handi batean gaixotasunaren larritasun maila oso aldakorra delako pazienteen artean. Ondorioz, hainbat paziente zeliakotan ez da sintomarik antzematen.
Bizitzaren edozein unetan ager daiteke gaixotasun hau. Paziente sintomatikoetan emango dira beherakoak, gorakoak, zurbiltasuna eta masa muskularraren gutxitzea. Hestea kaltetuta dagoenez, paziente hauetan ohikoa da elikagaien xurgapenean akatsak izatea, eta gabezia nutrizionalak eman daitezke. Gabezia horiek haurretan hazkundearen atzerapena sortaraz dezake.
Paziente batzuetan kirolari asoziatutako alergia ematen da. Paziente horietan, kirol indartsua egitean zenbait aldaketa gerta daitezke: gehitu egin daitezke hantura eragiten duten zitokinak (zitokina proinflamatorioak), horren ondorioz heste argian dauden alergenoen kopuruaren sarrera gehitzen da, eta erreakzioa alergikoa gara daiteke. Paziente horietan, kirola ez denean egiten edo ez denean indartsua, ehunetara heltzen del alergenoen kopurua baxua da eta ez da sintomatologiarik izaten. Prosezu baliokidedeak gerta daitezke beste janari batzuk jaten direnean (itsaskiak, arraina edo fruitu lehorrak). Zenbaitetan zeliakia diagnostikatzen da kirolari asoziatutako alergiaren ondoren egiten diren azterketetan.
Ikuspegi immunologikotik, IV motako hipersentikortasun erreakzioa da zeliakia. Zenbait pazienteetan I eta II motako hipersentikoratasun erreakzioak ere deskribatu dira.
Zeliakiaren estuki dago erlazionatuta pazientearen ezaugarri genetikoekin. Paziente zeliakoen gehiengoak HLA-DQ2 edota HLA-DQ8 geneak kodetzen dituzte (HLA-DQ2 eta HLA-DQ8 dira II motako histokonpatibilitate konplexu nagusiaren alelo konkretuak). Hala ere, ezaugarri genetiko horiek bakarrean ez dute adierazten pertsona bat zeliakoa izango den. Izan ere, kaukasiarren artean HLA-DQ2 oso ohikoa da (populazioaren % 30 ingurukoa), baina pertsona horien portzentaje txikia da zeliakoa. Ordea, baieztatu daiteke gene horiek ez dituenak zeliakoa izateko aukerarik ia ez duela. Deskribatu izan dira zeliakiarekin erlazionatu diren beste ezaugarri genetiko batzuk, baina HLA-DQ2 eta HLA-DQ8 geneen presentzia da dudarik gabe garrantzitsuena.
Besteak beste, Irlandan 300 biztanletik bat zeliakoa da eta Estatu Batuetan 5000tik bat.
Saint-Blaise (Itsas Alpeak)
Saint-Blaise Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Itsas Alpeak departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Blaise udalerrian erroldatutako biztanleak 928 ziren. Familiak 320 ziren, horien artean 60 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 92 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 156 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 392 etxebizitza zeuden, 334 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 42 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 353 etxeak ziren eta 29 apartamentuak ziren. 334 etxebizitza nagusietatik 272 bere jabearen bizilekua ziren, 34 alokairuan okupaturik zeuden eta 28 doan lagata zeuden; 11 etxek gela bat zuten, 22 etxek bi zituzten, 70 etxek hiru zituzten, 102 etxek lau zituzten eta 129 etxek bost zituzten. 287 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 110 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 201 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 637 ziren, horien artean 490 aktiboak ziren eta 147 inaktiboak ziren. 490 pertsona aktiboetatik 456 lanean zeuden (246 gizon eta 210 emakume) eta 34 langabezian zeuden (17 gizon eta 17 emakume). 147 pertsona inaktiboetatik 30 erretiraturik zeuden, 76 ikasten zeuden eta 41 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 62 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 16 eraikuntza enpresak ziren, 12 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 10 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 19 zerbitzu publikoetatik, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 2 igeltseroak, 5 zurginak, 2 iturginak, 3 argiketariak, 1 ile apaindegia eta 2 jatetxeak.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 1 harategi zen eta 1 kirol-denda zen.
2000. urtean Saint-Blaise udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden, 6 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pleura
Pleura biriken inguruan aurkitzen den mintz bikoitza da, birikei eta torax paretari atxikituta agertzen dena. Mintz bikoitza izanik bi orriz osatuta egongo da: errai-orria eta pareta-orria.
Egitura
Errai-orria biriken gainazala estaltzen duen orria izango da, birika arteketatik sartuko dena. Hilora heltzean, errai-orria tolestuko da pareta-orria emanez, torax-paretari itsatsita agertuko dena. Hiloaren inguruan tolestean, pleurak eraztun edo mahuka itxurako egitura eratuko du, bertan dauden egiturei babesa eskainiz. Hiloaren behekaldean, birika-lotailua izeneko mahukaren luzapena agertzen da, zeinetan bi orriak oso gertu egongo diren.
Pareta-orriak lau atal desberdin izango ditu toraxean duten kokapenaren arabera: saihets-hezur aldeko zatia, diafragma aldeko zatia, mediastino aldeko zatia eta iduneko zatia.
Bi orrien artean pleura barrunbea egongo da, likido pleural apur batekin, pleuren arteko mugimendua erraztuz. Barrunbea oso txikia da eta bertako presioa, presio intrapleurala, negatiboa izango da birikien kolapsoa ekidituz.
Irrigazioa
Bi pleura orriek zirkulazio sistemikotik jasotzen dute irrigazio arteriala. Errai-orriak irrigazio sinplea du, izan ere, bronkio arterietatik jasotzen du beharrezko odola. Pareta orriak ordea, irrigazio konplexuagoa du, zatiaren arabera arteria ezberdinek hartzen baitute parte: saihets-hezur aldeko zatiak, saihetsarte arterietatik eta barneko torax arteriatik jasotzen du odola; mediastinoko zatiak bronkio arterien adarretatik eta perikardio-diafragmetako arteriatik; diafragma aldeko zatiak goiko diafragma arterietatik eta gihar-diafragmetako arterietatik eta iduneko zatiak lepauztai azpiko arteriatik jasotzen ditu adarrak.
Drainatze benosoari dagokionez, errai-orriak birika zainetara drainatzen du odola, eta pareta-orriak bronkio zainetara.
Inerbazioa
Minaren edo ukipenaren sentikortasunari buruz hitz egitean, pareta-orriaren inerbazio aferenteari buruz ari gara, errai-orriak ez baitu honelako aferentziarik. Hortaz, min pleuritikoa jasatean, pareta-orriaren kalteren bat egon dela adierazten du.
Pareta-orriaren inerbazioa nerbio frenikoek eta saihetsarteko nerbioek burutzen dute. Saihets-aldeko zatia eta diafragma aldeko zatiaren zati periferikoa saihetsarteko nerbioek jasotzen dute, eta mediastino aldeko zatiarena eta diafragma aldeko zatiaren zentroaldearena nerbio frenikoak.
Zokoguneak
Biriken bolumena aldakorra denez arnasgora edo arnasbehera ren arabera, birikek ez dute pleuraren espazio guztia hartzen. Izan ere, haien bolumena handitu ahal da. Hori dela eta, torax eko puntu jakin batzuetan zokogune izeneko espazio txikiak daude, pleuraren errai-orriaren eta pleuraren pareta-orriaren (bi pleura orrien) artekoak hain zuzen ere. Hau posiblea da birikak eta errai-orria pareta-orria baino handiagoa direlako. Horien funtzioa biriken bolumen aldaketetara egokitzea izango da baina birikek arnasketa bortitzetan baino ez dituzte barrunbe hauek beteko.
Bi zokogune hauek saihets diafragmetako zokogunea eta saihets mediastino etako zokogunea izango dira. Bi hauetaz aparte beste bi zokogune txiki daude: diafragma mediastinoetako zokogunea eta orno mediastinoetako zokogunea.
Zokoguneen tamaina biriken bolumenaren araberakoa izango da. Dena den, ez dira inoiz oso handiak izango bi pleura orrien (errai - eta pareta - orrien) arteko espazioa txikia delako baldintza fisiologikoetan eta presio negatiboa dagoelako bertan.
Funtzioa
Pleuraren funtzio nagusia kutxa torazikoan biriken mugimendua erraztea da, biriketako hedapen eta atzeratze mugimenduen energia gastua murrizteko. Hori posible da presio intrapleural negatiboaren existentziari esker, zeinak biriken kolapsoa eragozten duen. Horrez gain, pleuraren bi orriak elkarren gainean irristatzea ahalbidetzen du, bien artean likido pleuraleko geruza mehe bat dagoelako.
Jatorri enbrionarioa
Pleura, orri serosoetatik sortuko da: esplaknopleura eta somatopleura. Hauek, enbrioi kanpoko mesodermoa osatuko dute hasiera batean eta garapenaren amaieran perikardioa, peripleura eta peritoneoa (erraien gaineko paretak).
Garapen enbrionarioan, hiru geruza nagusi bereiziko ditugu: endodermoa, mesodermoa eta ektodermoa. Hauek sortu aurretik, enbrioian soilik epiblastoa eta hipoblastoa bereiziko dira.
Pleuraren jatorria mesodermoa izango da, baina honen barruan atal desberdinak bereizi ditzakegu. Enbrioia garatzen doan heinean, lehengo sortuko den geruza enbrioi kanpoko mesodermoa izango da, disko bilaminarraren inguruan kokatuko dena eta ondoren orri serosoak osatuko dituena. Honako hau epiblastotik etorriko da eta bitan zatitu daiteke: esplaknopleura (zaku bitelinoaren inguruan) eta somatopleura (barrunbe amniotiko inguruan). Garapenak aurrera egin ahala gainontzeko geruza enbrionarioak sortuko dira eta enbrioia tolestuko da. Toleste prozesuan, somatopleura eta esplaknopleura orriak gerturatuz joango dira, kabitate zelomiko intraenbrionarioa osatuz.
Kabitate zelomiko intraenbrionarioan, torax aldea eta abdomena bereizteko “septum transversum” egitura sortuko da. Ondoren, toraxean barrunbe perikardikoa eta pleurala bereizi behar dira. Prozesu horretan sortuko da pleura, birikak inguratzen geldituko den somatopleura eta esplaknopleura izanik. Pleura eta perikardioa bereizteko, tolesdura pleuroperikardikoa emango da eta birikak pleuraz estalita geldituko dira. Esplaknopleurak, pleuraren errai-orria osatuko du eta somatopleurak pareta-orria.
Mintz bikoitzarekin lotutako gaixotasunak: Pleuresia
Pleura osatuko duten geruzekin lotutako gaixotasun nagusia pleuresia (edo pleuritisa) da. Gaixotasun honek mintz pleuralen hantura eragiten du. Hantura jatorri anitzekoa izan daiteke, baina batez ere birusek, bakterioek edo onddoek eragindako infekzio baten ondorioz sortzen da (adibidez tuberkulosia edo pneumonia).
Pleuresiak eragiten dituen sintoma nagusiak bularreko mina, arnasteko zailtasunak eta sukarra dira.
Pleuresia sendatzeko tratamenduak 2 atal nagusi ditu: alde batetik, pleura orrien hantura eragin duen infekzioaren aurkako farmakoa erabili, eta bestalde, pleuresiak eragindako sintomei (mina, sukarra eta hantura) aurre egiteko farmako antiinflamatorio ez-esteroideak erabili (aspirina edo ibuprofenoa, adibidez).
Pleura barrunbearekin lotutako gaixotasunak
Eritasun hauetako gehienak, pleura barrunbearen barnean egon beharko ez liratekeen substantzia likidoak edo gaseosoak agertzearen ondorioz sortzen dira. Pleura barrunbearekin erlazionatuta dauden gaixotasun nagusiak 2 azpitaldetan sailka daitezke:
Pleura isuria
Gaixotasun honetan, gai likidoen metaketa patologikoa gertatzen da pleura barrunbean. Egoera fisiologikoan, likido pleural pixka bat aurkitzen da espazio honetan (plasmaren antzeko konposizioa daukana). Beraz, likido pleural gehiegi metatzen denean, edo likido pleurala ez den beste likido bat metatzen denean (adibidez, odola), pleura isuria ematen da.
Eritasun honen jatorriaren arabera, pleura isuria exudatiboa (kapilareen iragazkortasunaren handipena) edo trasudatiboa (presio hidrostatikoaren handipena eta presio onkotikoaren jaitsiera) izan daiteke.
Gaixotasun hauen diagnostikoa egiteko erabiltzen den teknika nagusia torakozentesia da. Proba kliniko honetan, pazienteari ziztada bat egiten zaio saihets arteko espazioan, barrunbe pleuralaren barneko likidoaren lagin bat hartu, eta horrela, bere konposizioa aztertzeko eta gaixotasunak detektatzeko. Gainera, tratamendu gisa ere erabiltzen den teknika bat da, barrunbe pleuraleko aire edota likido metaketak husteko.
Pleura isuri motak :
Pneumotorax
Pneumotoraxa biriken kolapso bat da, osoa zein partziala izan daitekeena. Pneumotoraxa airea barrunbe intrapleuralean, hau da, pareta pleuraren eta errai pleuraren artean, sartzean gertatzen da. Barrunbe intrapleuralaren presioa handitzean, birikaren bolumena murrizten da, hau da, zenbat eta aire gehiago sartu barrunbe intrapleuralean, orduan eta zabaltzeko gaitasun eta leku gutxiago izango du birikak horrela kolapsora iritsiz. Honen arrazoi fisiologikoa hau da: barrunbe intrapleuralean presio negatiboa mantentzen da kolapsoa ekiditeko baina, aire gehiago sartzen denean bertan, presioa hainbeste handitzen da zein presio intrapleurala positibo bihurtzera iritsi daitekeen.
Pneumotorax bat hainbat arrazoiengatik gertatu daiteke:
Pneumotorax gaixotasunak eragiten dituen sintoma nagusiak disnea (larriagoa edo arinagoa birikaren kolapso mailaren arabera) eta toraxeko mina dira.
Diagnostikoa baieztatzeko egiten den proba osagarririk ohikoena toraxeko erradiografia da.
Gaixotasun hau tratatzeko erabiltzen den teknika nagusia torakostomia da.
III. Ibarretxe gobernua
'''III. Ibarretxe gobernua edo VIII. legealdiko Eusko Jaurlaritza''' 2005eko ekainaren 25a eta 2009ko maiatzaren 7a bitartean agintean egon zen Eusko Jaurlaritza izan zen, 2005ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeen ondoren osatua. Eusko Legebiltzarrak hirugarren aldiz hautatu zuen Juan Jose Ibarretxe lehendakari, EAJren, EAren eta EB-Bren babesarekin, baita EHAKren bi botorekin ere. EAJ, EA eta EB-Bren arteko koalizio gobernua izan zen.
Boubiers
Boubiers Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Boubiers udalerrian erroldatutako biztanleak 366 ziren. Familiak 124 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 44 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 64 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Etxebizitza
2007an 151 etxebizitza zeuden, 134 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 145 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 134 etxebizitza nagusietatik 109 bere jabearen bizilekua ziren, 18 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 15 etxek hiru zituzten, 29 etxek lau zituzten eta 84 etxek bost zituzten. 106 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 48 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 81 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 260 ziren, horien artean 194 aktiboak ziren eta 66 inaktiboak ziren. 194 pertsona aktiboetatik 175 lanean zeuden (96 gizon eta 79 emakume) eta 19 langabezian zeuden (6 gizon eta 13 emakume). 66 pertsona inaktiboetatik 27 erretiraturik zeuden, 22 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Boubiers udalerrian 139 unitate fiskal zeuden, 389 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.335 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 1 iturgina, 1 eraikuntza enpresa eta 1 higiezinen agentzia.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Bi eta bat
Bi eta bat Euskal Telebistak sortutako umorezko telesaila da. Joselontxo, Idoia eta Jaioneren gorabeherek ederki konektatu zuten euskal ikus-entzuleekin. 26 atal izan zituen sitcom-ak.
Ezaugarriak
Zuzendariak Eneko Olasagasti eta Carlos Zabala zituen.
Sinopsia
Bere argumentu nagusia Man about the house britainiar telesaila edota Three's company telesail estatubatuarrena parekoa da.
Donostia, bi neska, Idoia (Elena Irureta) eta Jaione (Ane Gabarain), eta mutil bat, Joselontxo (Jose Ramon Soroiz) Goierri eskualdeko herri batetik hiriburura etorri berri den mutil xaloa, Amara auzoko apartamentu berean bizitzen jarri dira. Etxe barruko elkarbizitza eta kanpoaldetik etorritako bisitariek hainbat istorio eta gorabehera sortuko dituzte. Hala ere, telesailaren gag-ek ez dute aipatutako bi telesailek zuten zentzu sexual garbia.
Claude Mossé
Claude Mossé (Paris, Frantzia, 1924ko abenduaren 24a - Draveil, Essonne, 2022ko abenduaren 14a) historialari frantsesa izan zen Antzinako Greziaren historian espezializatua.
Biografia
Claude Mossé Parisko ardo-merkatari baten alaba zen. Elaine Mossé makroekonomiako ikertzailearen eta Arlette Mossé nutrizionista klinikoaren ahizpa zen. 1941eko neguan, Bigarren Mundu Gerran eta 16 urte zituela, Demostenesen askatasunari eta demokraziari buruzko testu bat irakurri zuen lehen aldiz. Handik aurrera, Greziaren historiari eskaini zion bizitza.
Lan ibilbidea
Bere garai historiko gogokoena Atenas Zaharra izan zen, bereziki k.a. IV. mendeko Atenas. Jean-Pierre Vernant eta Pierre Vidal-Naqueten pentsamendu historikoaren eskola berekoa izan zen. Mossé Parisko Unibertsitatea VIII-ko irakasle emeritua izan zen. Bere lanak hizkuntza askotara itzuli dira, hala nola, ingelesa, alemana, gaztelania, italiera eta greziera modernoa barne.
1979ko otsailean, Robert Faurisson Holokaustoaren idazle negazionista eta akademikoaren erretorika desegiteko Léon Poliakov eta Pierre Vidal-Naquetek idatzitako adierazpenaren 34 sinatzaileetako bat izan zen.
Antzinako Greziaren historiari egindako ekarpena
Claude Mossék hogeita bost urtez ikertu zuen Greziako hiriaren gainbehera K.a. IV. mendean, horixe izan zen bere doktore tesiaren gaia. Geroztik, gainbeheraren ideia hori zalantzan jarri bada ere, historia ekonomikoaren arloan ematen dituen analisiak funtsezkoak dira oraindik ere. Inspirazio marxistakoa, bere metodoaren meritua da ordura arte borroka patriotiko eta greziar auziaren alderdi nazionalak azpimarratzen zituzten ikerketak nagusi ziren arloaren ikuspuntua berritzea. Sintesi lanak ere egin ditu (kolonizazioa, lana, demokrazia, emakumea, herritarrak eta beste hainbat gairi buruzkoak), baita biografiak (Demostenes, Alejandro eta Perikles), eskuliburuak eta publiko orokorrarentzako artikuluak ere. Bere ikuspegiaren konstante bat greziar testuen analisi metodikoa da.
Calmann-Lévyk eskatuta, polizia-eleberri historiko bat ere idatzi zuen, Agoraren hiltzaileak, gure aroaren aurretik K.a. 349ko Atenasen girotua.
NGC 1533
NGC 1533 galaxia bat da, Dorado konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Chatenay-Vaudin
Chatenay-Vaudin Frantziako udalerria da, Marne Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Chatenay-Vaudin udalerrian erroldatutako biztanleak 57 ziren. Familiak 23 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 11 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 25 etxebizitza zeuden, 21 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 21etxeak ziren. 21 Etxebizitza nagusi guztiak euren jabeen bizileku ziren;1ek bi gela zituen, 4 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 8 etxek bost zituzten. 13 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 8 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 10 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 36 ziren, horien artean 27 aktiboak ziren eta 9 inaktiboak ziren. 27 pertsona aktiboetatik 26 lanean zeuden (15 gizon eta 11 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 9 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2000. urtean Chatenay-Vaudin udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bandy
Bandy izotzaren gainean jokatzen den neguko kirol mota bat da, izotz hockeyaren aurrekari kontsideratzen dena. Gaur egun Europa iparraldeko kirol arrakastatsua da, Sobietar errepublika ohietan ere jokatzen dena.
Aurrekariak
Errusiako monasterio batean X. eta XI. mendeetan aipatzen da Bandyaren antza izan dezakeen jolas bat, XVIII. mendera arte jokatu izan zena. Bandyaren arauak ordea Ingalaterran ezarri ziren eta Londresko The Crystal Palacen jokatu zen lehen partida ofiziala 1875ean. garai horretan dagoeneko "izotz gainean jokaturiko hockey-a" deitu zitzaion, belar hockey-a dagoeneko ezaguna baitzen garai hartan. Izena Galesen jokatzen zen antzinako Bando jokoak eman zion bere antzekotasunagatik.
Kirolaren bilakaera
Lehenengo txapelketa ofiziala Suediako Bandy Liga izan zen 1902an abiatu zena. 1905eko Stockholmgo Neguko Olinpiar Jokoetan txapelketa antolatu zen eta 1907an Suedia, Finlandia eta Errusiaren arteko txapelketa berri bat antolatu zuten. 1913ko Europako Txapelketan zortzi selekziok hartu zuten parte.
Aldi berean Kanadan izotz hockeyaren arauak ezarri ziren eta Olinpiar Jokoetan sartu zenez, Europako herrialde gehienek ere haren aldeko apustua egin zuten eta Bandya Suedia, Norvegia eta Finlandian baino ez zen nagusitu. Gaur egun ordea 30 herrialdek osatzen dute Nazioarteko Bandy Federazioa.
Bandya
Futbol zelaiaren tamaina duen izotz pista batean jokatzen da. Futbolean bezala hamaika jokalaritako bi taldek hartzen dute parte. Jokalari bakoitzak makila edo stick bat darama eta pilota bat aurkako taldearen atean sartzea du helburu.
Talderik onenak
Errusiarrak eta suediarrak dira talderik onenak. Gizonezkoetan Errusiako selekzioa nagusi da, talde mailan berriz suediarrak. Emakumezkoetan suediarrak dira gara garaipen ia guztiak lortu dituztenak, hala selekzio mailan nola talde mailan.
Ediktu
Ediktua administrazio publikoek publikoari zerbait jakinarazteko plazaratzen duten agiria da. Historian zehar, agintariek euren kabuz jaulkitako edozein lege nahiz araudi izendatzeko erabili da.
Jaki (sukaldaritza)
Sukaldaritzan, jakia edo platera, janari-prestakina, plater izeneko ontzian jartzen dena.
Flavigny (Cher)
Flavigny Frantziako udalerri bat da, Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Flavigny udalerrian erroldatutako biztanleak 197 ziren. Familiak 80 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 129 etxebizitza zeuden, 83 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 30 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 127 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 83 etxebizitza nagusietatik 70 bere jabearen bizilekua ziren eta 13 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 18 etxek hiru zituzten, 23 etxek lau zituzten eta 34 etxek bost zituzten. 63 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 34 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 38 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 116 ziren, horien artean 82 aktiboak ziren eta 34 inaktiboak ziren. 82 pertsona aktiboetatik 77 lanean zeuden (38 gizon eta 39 emakume) eta 5 langabezian zeuden (1 gizon eta 4 emakume). 34 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Flavigny udalerrian 83 unitate fiskal zeuden, 187,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.791 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 argiketaria eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Flavigny udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Janailhac
Janailhac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Vienne Garaia departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Janailhac udalerrian erroldatutako biztanleak 433 ziren. Familiak 180 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (11 bakarrik bizi ziren gizonak eta 33 bakarrik bizi ziren emakumeak), 66 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 66 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 221 etxebizitza zeuden, 180 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 30 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 212 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 180 etxebizitza nagusietatik 138 bere jabearen bizilekua ziren, 34 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 7 etxek bi zituzten, 26 etxek hiru zituzten, 60 etxek lau zituzten eta 86 etxek bost zituzten. 131 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 66 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 98 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 262 ziren, horien artean 200 aktiboak ziren eta 62 inaktiboak ziren. 200 pertsona aktiboetatik 183 lanean zeuden (95 gizon eta 88 emakume) eta 16 langabezian zeuden (9 gizon eta 7 emakume). 62 pertsona inaktiboetatik 32 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Janailhac udalerrian 192 unitate fiskal zeuden, 464 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.006 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina eta 1 iturgina.
2000. urtean Janailhac udalerrian 31 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.560 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Auberives-sur-Varèze
Auberives-sur-Varèze Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.