cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Antzinako Greziako arkitektura
Etxeak eta hirigintza
Olinto sorrera berantiarreko hiria kasu bitxi bat da. Trazadura erregularreko hiri klasiko bat da, eta kaleetako eta blokeetako uniformetasunak, Hipodamoren eragina izan du. Garai helenistikoan, berriz, orientazioa aldatu zen eta planoaren erregulartasunarekin segitzea erabaki zen. Asia Txikiko Priene berreraikuntza da planeamentu berri honen ikurra.
Agora lau aldeetatik lurperaturik geratu zen eta, zuen garrantzia gutxitu egin zen. Bestalde, beste eraikuntza batzuk burutu ziren. Ataloko stoa adibidez, garai honetako eraikin publikoa da, hondoa dendaz josita zuena eta Agora osoa menderatzen zuen atari erraldoia. Hori Pergarroko erregearen (Atall II) donazioa izan zen.
Etxeen tipologietan, nahiz eta era askotarikoak izan, K.a. V eta VI. mendeen artean bi tipologia mota desberdindu ziren. Denboraldi horretan, Olintoko ohiko etxeak eta Deloseko II. mendekoak, zutabezko patio baten inguruan eta laukizuzenean banatuak ziren gela txikiak zituzten. Bigarren etxebizitza mota Prienen aurkitzen da, eta hori ere barruko patio bati bideratuta zegoen, baina zuen planta guztiz desberdina zen. Gela txiki batzuk eduki beharrean, egongela laukizuzen handi bat zen, eta hark zutabedun atari batetara eramaten zuen. Tokiko alboetan, biltegi, zerbitzu eta sukalde ziren gela txikiak zeuden. Periodo heleanistikoko etxeak anitzak ziren: dirudunek adibidez, marmolezko atalaseak, zutabeak eta sarrerak, animali edo pertsonak irudikaturiko mosaikodun lurzoruak eta harriak itxuratzeko ingeltsuztaturiko pareta-modelatuak zituzten.
Arkitektura grekoaren ordenak
Grekoak zutabeen apaintze-funtzioa neurri handienean garatu zutenak izan ziren, lehenagotik zegoen elementu arkitektonikoa. Beraiek izan ziren arkitektonika-konposizioa hiru estiloetan (ordena klasikoak) arautu zituztenak; hala ere, lehenengo bi estiloak dira nagusienak. Periodo heleanistikoan konposaturiko kapitela agertu zen eta geroago erromatarrek tipologia hori bere gain hartu zuten, nahiz eta aldaera berriak sartu.
Zutabeak harroina, fustea eta kapitela du. Zutabeen gainean taulamendua finkatzen da, honek arkitrabea, frisoa eta erlaitza du. Etxe-aurre nagusietan, malda biko teilatuek sortuak, frontoiak daude. Estilo horiek batez ere zutabeen kapitel desberdinengatik dira ezagunak, baina desberdintasunak daude ordenen arteko diseinu- eta apaingarri-elementuen atal gehienetan, adibidez taulamendu formetan edo eta altuera/diametro proportzioetan.
Txirrindularia (margolana)
Txirrindularia 1913ko pintura kubista-futurista da, Natalia Gontxarova artista errusiarrak egina. Pintura futurismoaren "obra arketipikotzat" jotzen du egungo titularrak, Errusiako Estatu Museoak.
Antzinako Greziako arkitektura
Ordena dorikoa
Estilo dorikoa zaharrena eta xumeena da.
Txirrindularia (margolana)
Deskribapena
Txirrindularia, herri edo hiri batean pedalei eragiten dien bitartean bizikletan esfortzua egiten ari den gizonezko irudia da. Txirrindulariaren azpiko kalea harriz estalia dago, eta haren atzean erakusleiho-lerro bat dago.
Antzinako Greziako arkitektura
Ordena dorikoa
Hainbat ezaugarri estilistikoren artean, xalotasun handiko kapitelak bereizten dira; lehenik lepokoa, fustean egindako pitzadura bat, ondoren ekinoa eta azkenik abako karratua dauzka. Zutabeen gainean arkitrabe, friso eta erlaitzarekin eratutako taulamendua finkatzen da. Arkitrabe dorikoa zutabeen gainean kokaturiko habe handi baten antzekoa da, apaingarririk gabekoa. Frisoan triglifoak eta metopak tartekatzen dira. Erlaitza frisotik ateratzen da eta mutulekin apinduta dago.
Txirrindularia (margolana)
Deskribapena
Gontxarova kubofuturismoaren garatzaile errusiar goiztiarra izan zen, futurismoaren eta kubismoaren ezaugarriak batu zituena, bereziki obra honetan. Zatikatze kubista, adibidez, txirrindulariaren abiadura adierazteko erabiltzen da. Mugimendua lanaren elementu futuristetan ere islatzen da, hala nola formen errepikapenean eta ingeraden desplazamenduan. Forma biderkatuen efektu dinamikoa eta delineazio errepikatua are gehiago handitzen dira Gontxarovak brotxa zabalak erabiliz. Hiri-bizitzaren presentzia, futurismoaren beste kezka bat, lanean sartzen da bigarren mailako kale-seinaleak erabiliz. Hala ere, konposizioak ez du zerikusirik obra futurista klasikoekin, ikus-oreka handiagoa duelako. Zehazki, 1913ko Umberto Boccioniren Txirrindulari baten dinamismoa margolanean aurkitutako txirrindularitzaren irudikapen abstraktu eta desmaterializatuenarekin kontrastea egiten du.
Antzinako Greziako arkitektura
Ordena dorikoa
Ordenaren jatorriak egurrezko eraikuntzak direla uste da, horien formak harrietara igarotzen dira. Honela, triglifoek egurrezko eraikuntzen zeharkako habeen buruak ordezkatzen dituzte.
Estilo dorikoa doil eta formala zen eta gizonezko jainkoei eskainiak ziren tenpluetan erabiltzen ziren normalean. Grezia kontilentalean agertu zen eta bertatik Italiako greziar kolonietara hedatu zen. Oraindik mantentzen diren greziar garaiko tenplu gehienak estilo honetakoak dira: Olinpiako Hera (K.a. 600), Corintoko Apolo (K.a. 540), Paestum-a (K.a. VI. mendea), Delfoseko Apolo (K.a. 520-500) eta Hefestion-a eta Propileosekoak (K.a. 437-432) Atenasen. Kontsideratzen da estiloak Atenaseko Parteonarekin bukaera izan zuela (K.a. 447-438), tenplu oktostilo eta peripteroa. Eraikuntza honetan Ictinio arkitektoak eta Calicrates bere laguntzaileak hartu zuten parte. Frontoien eta frisoen apainketak Fidiasen obran nabarmentzen dira eta tenplu honen zati bat 1687. urteko eztanda batek suntsitu zuen.
Ordena jonikoa
Bigarrengo estilo klasikoa arte grekoaren beste sustrai batekin erlazionatuta dago: jonia, eta Asia Txikiarekin erlazioa du. Jonia hirietan (egungo Turkia mendebaldeko kostaldea) eta Egeoko uharte batzuetan erabili zen. Ordena jonikoa nagusiki periodo helenistikoan erabili zen, periodo honetako eraikuntza doriko zorrotzena baino estetika hobea eta apaingarri gehiago zituelako. Hainbat agiriek ordena jonikoaren bilakaerak estatu greko ugarietan erresistentziak eduki zituela frogatzen dute, Atenaseko nagusitasuna adierazten zuelako.
Estilo honetako ezaugarri adierazgarriena bi kiribil dituen ekino kapitel laukizuzena edo bolutadun kapitela da. Taulamendua arkitrabeak bereizten du, ohi denez hiru paxa horizontalez banatuta dagoena, platabanda izenekoak. Eta frisoa banda zuzen bat da, metopa eta triglifo gabekoa. Zutabeak lerdenagoak dira eta batzuetan emakume itxurako kariatides estatuengatik ordezkatuak dira, Erekteionean ageri dira, adibidez.
Atenaseko Akropolisean eraikitako bi tenplu, ordena jonikoaren adibideak dira: Atenea Nike (K.a. 427-424) eta Erecteion. Erecteion-a tenplu hirukoitza da, eta joniar cariatideak ditu. Hobekien mantendutako eraikin helenistiko batzuk, Celsoko Liburutegia, besteak beste, Turkian, Efeso hirian (Artemisa tenplua) eta Pergamon ikus daitezke. Beste tenplu batzuk: Prieneko Atenea Polias eta Didimako Apolo.
Baina hiri handietan, Egiptoko Alejandrian adibidez, ez da ia honen arrastorik gelditzen.
Ordena korintoarra
Estilo joniakoan moduan, korintoarra jainkosei eskainiak ziren tenplu barne eta kanpoaldeetan erabiltzen zen; kapitela molorrika hostoekin apinduta dago, eta frisoa ere apainduta egon daiteke. Estilo korintiarra, hiruretatik apainduena, jonikoaren bilakaera berantiar bat izan zen K.a. V. mendean.
Apianduena edo kargatuena da. Ezaugarri estilistiko gisa, alderantzikaturiko kanpai formako kapitela bereizten da. Honek, beheko zatian, molorrika hostoak dituen bi hilara ditu, eta horietatik lau ertzetan kiribiltzen diren kalikulu edo zurtointxoak agertzen dira, ordena dorikoan diren kiribilen moduan.
Ordena honetako tenpluen artean, Atenaseko Zeus Olinpikoa bereizten da (K.a. 174). Atenaseko Lisicrateseko linterna ere aipatu beharra dago, Lisicrates olerkariak eskatutako oroitzapenezko monumentua, antzerki-lehiaketa batean lortutako garaikurra ikusgai jartzeko erabili zuena.
Bardozeko ur gaztelua
Bardozeko ur gaztelua edo Miremonteko ur gaztelua Lapurdiko Bardoze herrian dagoen dorretzar bat da. Berez, ur depositua da behatoki gisa moldatuta. Horrelako eraikinak Frantzian horrelako deposituen sare zabal bat baitago.
Historia
XIX. menderen erdialdean Frantzia aldean, iturriko ura bazter guztietara iristarazteko porlanezko dorretzar horiek eraikitzen hasi ziren. Bardozekoa azken urtetan turismoa erakartzeko prestatu da. Goitik ikuspegi paregabeak eskaintzen ditu.
Ezaugarriak
Porlanez egina, itsaso mailatik 188 metrora dago. Eraikin bitxia da zeren eta dorre inguruan 77 eskailera metaliko egokitu baitira. Terrazan, bestetik, inguruak interpretatzeko xedez, orientazio mahaiak daude, barandari itsatsita.
Jacek Krzynówek
Jacek Kamil Krzynówek (Kamiensk, 1976ko maiatzaren 15a) - poloniar futbol erdilari ohia da. VfL Wolfsburg futbol talde alemaniarrak 2006 urtean fitxatu zuen.
2009ko Apirilaren 1 arte Poloniako futbol selekzio nazionalarekin 96 aldiz jokatu du, 15 gol sartu ditu.
Seven Springs (Ipar Carolina)
Seven Springs Ipar Carolinako herri bat da. Wayne konderrian kokatua dago. 2010ean 110 biztanle zituen, 0.87 kilometro koadrotan banatuta.
Hocus Pocus (abestia)
Hocus Pocus Focus herbeheretar rock musika taldearen abesti bat da. Talde honetako Jan Akkerman eta Thijs van Leer musikariek idatzi eta konposatu zuten. 1971an Moving Waves diskoaren barnean kaleratu zuten.
Garaiko EEBBko abesti sailkapenetan 9. postura ailegatu zen, Erresuma Batuan 20. postura, gainera herrialde berberan diskoa 2. postura goratu zen.
Ctenophorus scutulatus
Ctenophorus scutulatus Ctenophorus generoko animalia da. Narrastien barruko Agamidae familian sailkatuta dago.
Semilly
Semilly Frantziako udalerria da, Marne Garaia departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Pittstown (New York)
Pittstown Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Rensselaer konderrian dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Semilly
Biztanleria
2007an Semilly udalerrian erroldatutako biztanleak 96 ziren. Familiak 48 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 57 etxebizitza zeuden, 50 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 55 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 50 etxebizitza nagusietatik 43 bere jabearen bizilekua ziren eta 7 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 7 etxek hiru zituzten, 17 etxek lau zituzten eta 25 etxek bost zituzten. 45 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 28 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 20 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 56 ziren, horien artean 45 aktiboak ziren eta 11 inaktiboak ziren. 45 pertsona aktiboetatik 43 lanean zeuden (26 gizon eta 17 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 11 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Semilly udalerrian 50 unitate fiskal zeuden, 103 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.493 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 garraio enpresa zen eta 2 higiezinen enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Semilly udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 955 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hyphessobrycon taphorni
Hyphessobrycon taphorni Hyphessobrycon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Costa di Rovigo
Costa di Rovigo Italiako udalerri bat da. Rovigoko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Costa di Rovigok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Mińsk Mazowiecki landa-udalerria
Mińsk Mazowiecki Poloniako Mazoviako voivoderriko landa-udalerri bat da, Mińsk barrutian kokatuta. 112,31 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 15114 biztanle zituen.
Txolarre Irratia
Txolarre Irratia Tolosaldeko (Gipuzkoa) euskara hutsezko herri irratia da. 2000ko abenduaren 26an eskaini zuen lehen emisioa.
Irratia, iturri propioetatik lortutako diruarekin, udalak emaniko diru-laguntzekin, publizitatearekin eta bazkideen laguntzari esker mantentzen da. 2003ko apirilean egoera ekonomiko larriagatik, irratiko arduradunek sinadura bildu zituzten lan egiten jarraitzeko asmoarekin.
NGC 3900
NGC 3900 galaxia bat da, Leo (konstelazioa) konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Dzo
Dzo: (Tibeteraz མཛོ་, mdzo ahozkaturik) Jaka eta etxeko behiaren arteko nahasketa bat da. Zehazki dzo hitza ar hibridoei dagokie. Emeak dzomo edo zhom izenekin ezagunak dira, "zho" eta "zo", erromantzatutako izen tibetarrak izanik.
Mongolian khainag (хайнаг) deitzen dute. Ingelesez yakow deitzen dituzte ere, "yak" eta "cow" (behia) hitzak lotuz, (euskaraz "Jak-behia" litzateke), baina ez da oso erabilia.
Dzo edo arrak antzuak dira, eta dzomo emeak ugalkorrak.
Hibridazio baten ondorio izanik, abere hauen "indar hibridoa" delakoa daukate eta ondorioz jakak eta behiak bakoitza bere aldetik baino handiago eta indartsuagoak dira.
Mongolia eta Tibeten khainag-ak ezagunak dira jaka eta behiak, bakoitza bere aldetik, baina askoz emankorragoak izateagatik esne eta haragitan.
Dzomoak berriro atzera gurutza daitezke. Haren ondorioz berriro ia aratzak diren jakak eta behiak lortu daitezke. Mongolian eta Tibeten khaing bat gurutzatzen denean etxeko zezen edo jak zezen batekin, ortoom deitzen dute ( hiru laurdenekoa). Ortoom bat etxeko zezen edo jak zezen batekin gurutzatzerakoan güzee deitzen dute, (hau da zortzirena bat).
Testudinidae
Generoak
eta honako genero fosilak:
585 Bilkis
585 Bilkis asteroide gerrikoan aurkitutako 585. asteroidearen izena da. 1906ko otsailak 16an aurkitu zuen August Kopff astronomo alemaniarrak Heidelbergeko behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1906 TA zen. C motako asteroide bat da, ziuraski karbonoz osatua dagoena.
Toreatzaile hila
Toreatzaile hila (frantsesez L'Homme morte) Édouard Manetek 1864 inguruan egindako mihise gaineko olio-pintura da.
Les Aires
Les Aires Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Hérault departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Les Aires udalerrian erroldatutako biztanleak 559 ziren. Familiak 232 ziren, horien artean 72 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 44 bakarrik bizi ziren emakumeak), 72 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 72 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Severn (Ipar Carolina)
Severn Ipar Carolinako herri bat da. Northampton konderrian kokatua dago. 2010ean 276 biztanle zituen, 2.62 kilometro koadrotan banatuta.
Les Aires
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 372 ziren, horien artean 263 aktiboak ziren eta 109 inaktiboak ziren. 263 pertsona aktiboetatik 233 lanean zeuden (118 gizon eta 115 emakume) eta 30 langabezian zeuden (10 gizon eta 20 emakume). 109 pertsona inaktiboetatik 49 erretiraturik zeuden, 24 ikasten zeuden eta 36 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Les Aires udalerrian 245 unitate fiskal zeuden, 557 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.140 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 20 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Les Aires udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 72 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Physoschistura chindwinensis
Physoschistura chindwinensis Physoschistura generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Cussey-sur-Lison
Cussey-sur-Lison Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Cussey-sur-Lison udalerrian erroldatutako biztanleak 74 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 5 pertsona bakarrekoak ziren (5 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 5 bakarrik bizi ziren emakumeak), 9 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 14 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 35 etxebizitza zeuden, 27 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 30 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 27 etxebizitza nagusietatik 19 bere jabearen bizilekua ziren eta 8 alokairuan okupaturik zeuden; 3 etxek hitu gela zituzten, 5 etxek lau zituzten eta 19 etxek bost zituzten. 22 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 11 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 14 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 39 ziren, horien artean 32 aktiboak ziren eta 7 inaktiboak ziren. 32 pertsona aktiboak lanean(16 gizon eta 16 emakume) zeuden.. 7 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra drogeria bat zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Polonia-Lituania-Ordena Teutonikoa Gerra
Polonia-Lituania-Ordena Teutonikoa Gerra (Wielka Wojna) alde batetik Polonia eta Lituania eta bestetik Ordena Teutonikoa arteko gerra izan zen. Grunwaldeko guduan menderatuak izan ondoren, teutoiek ez zuten inoiz berreskuratu lehen zituzten ospe eta indarra. Thorneko bakeak guda amaiarazi zuen. Poloniarrek irabazi zuten hamahiru urteko gerra berriaren ondoren, 1466an beste itun bat sinatu zen Thornen. Ordena Teutonikoko lurralde gehienak Erret-Prusia bihurtu ziren eta Poloniako Erresuman sartu ziren. Ordenak Ekialdeko Prusia baino ez zuen mantendu, Königsberg hiriburu zuela, Poloniako estatuko gotorleku bihurtu zena. 1525ean, maisu handia, Alberto I.a Prusiakoa, luteranismora bihurtu zen eta Prusiako duke, Poloniako tronuaren basailu, sekularizatu egin zen.
Arangasita
Arangasita mineral bat da.
Ezaugarriak
Arangasita mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1 - 2 da.
Boissise-le-Roi
Boissise-le-Roi Frantziako udalerria da, Sena eta Marne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.293 etxebizitza zeuden, 1.226 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 21 bigarren erresidentzia ziren eta 46 hutsik zeuden. 1.238 etxeak ziren eta 50 apartamentuak ziren. 1.226 etxebizitza nagusietatik 1.090 bere jabearen bizilekua ziren, 113 alokairuan okupaturik zeuden eta 23 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 27 etxek bi zituzten, 80 etxek hiru zituzten, 220 etxek lau zituzten eta 894 etxek bost zituzten. 1.065 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 421 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 756 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.379 ziren, horien artean 1.594 aktiboak ziren eta 785 inaktiboak ziren. 1.594 pertsona aktiboetatik 1.518 lanean zeuden (796 gizon eta 722 emakume) eta 76 langabezian zeuden (43 gizon eta 33 emakume). 785 pertsona inaktiboetatik 286 erretiraturik zeuden, 267 ikasten zeuden eta 232 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Crespino
Crespino Italiako udalerri bat da. Rovigoko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Crespinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Boissise-le-Roi
Diru sarrerak
2009an Boissise-le-Roi udalerrian 1.226 unitate fiskal zeuden, 3.385,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 27.342 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 98 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 12 eraikuntza enpresak ziren, 26 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 5 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 20 zerbitzu enpresak ziren, 12 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 18 zerbitzu publikoetatik, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 5 igeltseroak, 5 iturginak, 1 argiketaria, 3 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 liburu denda zen, 1 etxerako tresna denda zen, 1 kirol-denda zen, 2 drogeria eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Boissise-le-Roi udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 eta botika 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ctenophorus yinnietharra
Ctenophorus yinnietharra Ctenophorus generoko animalia da. Narrastien barruko Agamidae familian sailkatuta dago.
Éliane Jeannin-Garreau
Éliane Jeannin-Garreau (Baiona, 1911ko martxoaren 18a - Issy-les-Moulineaux, 1999ko ekainaren 15a) Frantziako Erresistentziako kide lapurtarra izan zen.
Naziek harrapatu eta Ravensbrückera eraman zuten. Torturatu arren, ez zuen kideen izenak esan. Bertan bizitakoa Ombre parmi les ombres, Chronique d’une Résistance eta Les Cris de la Memoire liburuetan azaldu zuen.
Launayita
Launayita sulfuro motako minerala da.
Ezaugarriak
Launayita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 - 4 da.
Shallotte (Ipar Carolina)
Shallotte Ipar Carolinako herri bat da. Brunswick konderrian kokatua dago. 2010ean 3,675 biztanle zituen, 24.06 kilometro koadrotan banatuta.
NGC 3901
NGC 3901 galaxia bat da, Camelopardalis konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Haichemys ulensis
Haichemys ulensis bere genero eta Haichemydidae familiako ordezkari ezagun bakarra da. Maastrichtiarrean bizi izan ziren, gaur egungo Mongolian. Dortoken artean sailkatuta dago.
Mirosławiec udalerria
Mirosławiec Poloniako Mendebaldeko Pomeraniako voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Wałcz barrutian kokatuta. 203,35 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5524 biztanle zituen.
The Other Lamb
The Other Lamb Małgorzata Szumowskak 2019an zuzenduriko beldurrezko filma da.
Sinopsia
Selah "Artaldea" izeneko erlijio alternatibo batean jaiotako neska bat da. Kideak –guztiak emakumeak eta neskak– landa-eremuko barruti batean bizi dira, Artzaina deritzon gizon baten gidaritzapean. Selah nerabezaroaren ateetan dago, eta sinestun erabat sutsua da, baina Sarahrekin harreman estua izaten hasiko da. Sarah baztertutako emazte bat da, eta gero eta eszeptizismo handiagoz hartzen ditu Artzainaren irakaskuntzak. Selahri arkumeen erditze-erritual sakratuan parte hartzen utziko diote: ohore handia da, bizirik ateratzeko horien mendean baitaude emakumeak. Han, esperientzia eraldatzaile bortitza biziko du. Bere errealitatea eta Artzainak berari eta bere ahizpei irakatsitako guztia zalantzan jarraraziko dioten irudipen bitxiak izaten hasiko da orduan.
Physoschistura dikrongensis
Physoschistura dikrongensis Physoschistura generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Pittsville (Maryland)
Pittsville Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Wicomico konderrian dago, Maryland estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Ficarolo
Ficarolo Italiako udalerri bat da. Rovigoko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Ficarolok honako udalerri hauekin egiten du muga:
586 Thekla
586 Thekla asteroide gerrikoan aurkitutako 586. asteroidearen izena da. 1906ko otsailak 21ean aurkitu zuen Max Wolf astronomo alemaniarrak Heidelbergeko behatokitik. Asteroide honen behin-behineko izendapen zientifikoa 1906 TC zen. C motako asteroide bat da, ziuraski karbonoz osatua dagoena.
Berango
Berango Bizkaiko iparraldeko udalerri bat da, Uribe Kosta eta Bilbo Handia eskualdeen artean kokatua. 8,9 km² ditu eta. urtean 0 biztanle zituen.
Mugakideak
Sopelarekin iparraldetik, Urdulizekin ipar-ekialdetik, Erandiorekin hego-ekialdetik eta Getxorekin mendebaldetik egiten du muga.
Inguru naturala
Eozenoko materialez osatutako ingurua denez, higadurak inguru ireki bat eratu du, non muino garrantzitsuenak Munarrikolanda (256m), Saiherri (197m) eta Agirremendi (154m) diren. Gobela ibaiak herriko atal bat zeharkatzen du eta Abrako Badian itsasoratzen da, Larrañazubi erreka eta berezko hainbat iturri bereganatzen dituela.
Historia
Berangoren historia duela 40.000 urte hasi zen, historiaurreko gizakia Plentziako itsasadarretik Bilboko itsasadarrerainoko itsasertz-zerrendan bizi zenean. Sukarrizko lanabesak eta ehorzketa tumuluak aurkitu dira bertan, orain 3.000 edo 4.000 urte gorpuak lurperatzeko erabiliak.
Gure garaia hasi aurretik, Berangoko biztanleak karistiarren leinu euskaldunekoak ziren, eta hauek, Estrabonen hitzetan, lurralde zabal bat hartzen zuten, Deba ibaitik Urduña ibaira eta itsasotik hegoalderantz Arkamu mandilerroraino, gaur egungo Deba, Getxo, Trebiñu eta Miranda udalerriek mugaturik. Karistiarrak izandako lurraldeetatik asko geroago Bizkaia izenez ezagutuko ziren, 900. urtearen inguruko agirietan jada aipatzen den izena da.
Ertarotik dorretxeak gorde dira, Otxandategi, Uriarte eta Basagoiti, euren antzinatasun eta iraunkortasunagatik nabarmentzen dira (XIII. mendeko lehenengo erdia). Sarrera atearen gainean, harrian zizelkatua, sortetxe honetako oinordeko baten eta Butroeko V. Jaunaren arteko ezkontza irudikatzen duen armarri bat dago, 1370. urte ingurukoa, eta duela hamarkada bat herriaren ikurtzat hartua.
Eliza nagusiaren lehen agiri-argibidea 1416. urtekoa da. Halere, Iturriza urrunago doa, XII. mendean eliztarrek eraiki zutela baieztatuz. Santa Ana baselizari dagokionez, 1627an eraikitzen ari zela egiaztatzen duten agiri batzuk topatu dira.
Berangon egondako zortzi irin-errotetatik Pozakoa da aipagarria, bere antzinatasunagatik. Errota hau doña Menciaren eskuetara igaro zen XIV. mendeko lehenengo erdian, haren aitak emana, zeinak bere emazte Iñigo Ortiz de Ibargorenen alabaren bidez eskuratu zuen.
Berangok hurbiletik bizi izan zituen gerraren gorabeherak, bereziki ibargorendarrek eta butroetarrek esku hartutako gudaldiak, XIII., XIV. eta XV. mendeetan.
Denboran zehar Berangon bizi izandako pertsonen zehaztasun fidagarriak 1515. urtetik aurrera ditugu. 1960. urtearen aurreko hazkundea oso geldoa izan zen emigrazioaren ondorioz, esaterako Ameriketara. 60ko eta 70eko hamarkadetan izugarria izan zen industrializazio prozesuagatik. 1980ko hamarkadako krisiak biztanleria hazkundea bortizki geldiarazi zuen. 2005eko urtarrilean 5.925 pertsonako biztanleria erroldatu zen.
Berangok Gernikako Batzar Nagusietan eserlekua izan zuen.
Demografia
Berangoko biztanleria-kopuruak goranzko joera izan zuen XX. mende osoan, 1980ko hamarkadan salbu. XX. mendearen azken hamarkadan eta XXI. mendearen lehenean izan zuen gorakadarik handiena, 20 urtetan ia % 30 igo baitzen populazioa.
Politika eta administrazioa
2007ko udal hauteskundeetan Euzko Alderdi Jeltzaleak gehiengo osoz irabazi zuen, hamahiru zinegotzitik zazpi eskuratu baitzituen. Alderdi Popularrak bi zinegotzi eskuratu zituen, Euskadiko Alderdi Sozialistak beste bi, Ezker Batua - Berdeak bat (Aralar alderdiarekin koalizioan aurkeztu zen orduan) eta Eusko Alkartasuna beste bat.
2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetan ezker abertzalearen Bildu koalizioa indar handiz agertu zen eta lau zinegotzi eskuratu zituen. EAJk bi galdu zituen, PPk eta PSE-EEk bana eta EAk bere zinegotzi bakarra. Azken alderdi hori Bildu barruan integratuta aurkeztu zen.
2015eko udal hauteskundeetan EAJk eta Bilduren ondorengoa zen Euskal Herria Bilduk zinegotzi kopurua mantendu zuten, nahiz eta botoetan bigarrenak galera txiki bat izan. PPk botoen erdia eta zinegotzi bat galdu zuen, PSE-EEk bere zinegotzia mantendu zuen eta Irabazik (Ezker Batua - Berdeak koalizioaren ondorengoak) ez zuen zinegotzirik lortu. Hauteskunde horietako aldaketa nagusiena Denok Batera herri paltaformaren agerpena izan zen: botoen % 14 eta bi zinegotzi eskuratu zituen. Emaitza horien ondorioz, EAJ alderdiko Anabel Landa hautatu zuten alkate.
Metroa
Bilboko metroaren 1. lineak Berango zeharkatzen du, eta udalerrian Berango izeneko geltokia du.
Autobusa
Bizkaibus hiri-arteko zerbitzuko hurrengo lineak udalerria zeharkatzen dute:
Euskara
Euskal hiztunen gaur egungo ehunekoa Euskal Herriko batez bestekotik gertu dago, %30. Herriko berezko euskalkia mendebaleko euskararen edo bizkaieraren aldaera da, sartaldekoa. Berangon bertso-eskola bat dago.
Yankee Doodle
Yankee Doodle estatubatuar martxa militar abertzale ezagun bat da.
Abestiaren jatorria Ameriketako Estatu Batuen Independentzia Gerra garaian dago. Berez abesti hau britainiar soldaduek gaizki antolatutako estatubatuarrei yankeei ziria sartu edo barre egiteko sortutako abestia da. Uste denez, abestiaren doinua Lucy Locket abestian oinarritzen omen da. Beste bertsio baten arabera, Yankee Doodle abestiaren hitzak Britainiar Gudarosteko Richard Shuckburgh doktoreak idatzi omen zituen.
Santa Maria eliza (Moreda Araba)
Santa Maria eliza Moreda Arabako parroki-eliza nagusia da, herriaren gailurrean dagoena.
2011ko irailaren 6an Eusko Jaurlaritzak monumentu izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.
Eraikinaren deskripzioa
Moredako Santa Maria elizaren egituran hainbat eraikuntza-etapa gainjartzen dira. Lehenengo etapari lotzen zaizkio oraingo elizaren aurreko beste baten aztarnak, seguru asko Erdi Arokoak; bigarren etapan (XVI. mendea) oraingo nabea eraiki zen, haren ganga-formako bi atalak, aurrealdea eta elizako koroa barne; hirugarren fasekoa da dorre-burua; XVII. mende bukaera eta XVIII.aren hasierakoak dira, azkenik, burualdea, gurutzadura eta hormetako pinturak.
Geroztik egin diren aldaketek ez dute eraginik izan elizaren eite orokorrean.
Eliza harlanduzkoa da. Gurutze latinezko oinplanoa du, bi nabe-atalekin, gurutzadura, burualdea eta dorre atxikia, nabearen oinaldean kokatua. Beharbada aurreko eraikinen baten gainean altxatu zen. Nabearen barnean kontrahormak eta arku zorrotzeko hormak altxatzen dira, non Gotikotik Errenazimentura bitarteko trantsizioko leiho zabalak dauden, berriki zaharberrituak. Hori dela eta, zenbait leiho gotiko biki ikusten dira, arku trilobulatudunak. Gurutzadurak burualdean ganga semiesferikodun kupula bat dauka, petxinetan bermatua eta alboetan ertz-gangak dituena, eta kapera nagusia bezala pinturaz apainduta dago.
Dorrea oinplano karratukoa da, harlanduzkoa. Bi gorputz ditu eta elizaren behealdea erabiliz eraiki zen nagusiki. Goiko gorputzak kanpai-arkuak ditu, eta burualdean kupula semiesferikoak.
Elizaren sarbidea XVI. mende aurreratuxeko portada plateresko bat da. Kapitel korintoarra duten bi koloma ildaskatuk eusten diote arkitrabeari, eta bertan frontoi triangeluarra bermatzen da, Aita Betikoaren figura bat duena hiru pitxar estilizatuz lagunduta. Multzo honek arku erako atalburu bat du, pilastren gainean, gruteskoz apaindurik. Frisoa arkitrabetik aingeru-burudun frontoiraino doa.
Barruan korua dago, bigarren fasean eraikitako arku kakotu baten gainean. Behe-ganga izardun bat du, lerro makurrak eta giltzarri laua dituena. Handik hara, 1801. urtean, oraingo burdinazko baranda erantsi zitzaion. Sakristia oinplano angeluzuzenduna da, beheratutako kupula obaldun sabaiarekin.
Elizaren mendebaldean gorputz exentu bat dago, agian aurretik eraikitako hiru ferra-arkurekin, inguruko ermita zahar batetik ekarria.
Bideko Ama Birjinaren Ospitalea
Bideko Ama Birjinaren Ospitalea Nafarroa Garaiko erietxe publikorik garrantzitsuenetarikoa da, Osasunbidearen barruan dagoena.
Iruñean dago, Nafarroako Ospitalearen eta Nafarroako Unibertsitatea Klinikaren ondoan. Egun Nafarroako Ospitale Gunearen parte da.
Historia
1964an inauguratu zuten.
Woodstock
Woodstock jaialdia (ingelesez Woodstock Festival edo soilik Woodstock, garaiko izen ofiziala Woodstock Music & Art Fair izan zen, euskaraz "Woodstock musika eta arte azoka") Estatu Batuetako New York estatuko White Lake udalerrian ospatutako musika jaialdi erraldoi eta mitikoa izan zen. Garai hartako Rock and Roll jaialdi entzutetsu eta garrantzitsuena izan zen. 1969ko abuztuaren 15etik 17rako egunetan ospatu zen, izan zuen arrakastagatik, 18ra arte luzatu bazen ere.
Jaialdia
Hasiera batean, Woodstock herrian egitekoa zen, New Yorkeko estatuko Ulster konterrian, baina bertakoek ez zuten nahi eta Sam Yasgur izan zen bere aita Max Yasgur familiaren lurrak uztera eraman zuena.
Woodstock sekula izandako musika eta arte jaialdi hoberenetakoa dugu. Antolatzaileek 60.000 pertsona inguru espero bazuten ere, 400.000 eta 500.000 artean dago han bildu zen jendetza eta 250.000 bat ere ezin iritsirik geratu zirela uste da. 3 egunetako sarrerak 18 dolar balio izan zituen.
Hippiak Vietnameko gerraren aurka zeuden eta horregatik Jimi Hendrixek gitarra elektrikoaz bakarrik jo zuen ereserkia, gobernuaren gerra joera haien protestan. Bakea, amodio librea, komunak, ekologia, musika eta artea ziren haien idealak.
Jaialdiko gauetan sexua eta drogak erruz erabili ziren, LSDa eta marihuana, batez ere. Eta, dena rock musikan bilduta. Jaialdian zehar, 2 jaiotza izan zirela uste da eta 3 heriotza, behintzat, ere bai: bata heroina sobredosiaz, bestea apendizeaz eta azkena, berriz, traktore istripuz.
Antolatzaileentzat galerak besterik ez ziren aurreikusi, baina dokumentalaren arrakastak bira eman zien kontuei eta errentagarria izan zen. Michael Wadleighek zuzendu zuen Woodstock (Woodstock. 3 Days of Peace & Music) dokumentala eta Martin Scorsese eta beste batzuk editatu zuten. 1970ean estreinatu zuten eta Oscar Saria irabazi zuen.
Gerora, beste jaialdi batzuk ere izan dira 1979, 1989, 1994 eta 1999an.
2009an, Ang Leek Taking Woodstock filma zuzendu zuen, Sam Yasgurren irudiaz hasi eta kontzertuen antolaketa agertu nahian.
Etorri ez ziren artistak
Asko izan ziren joatekotan izan zirenak eta, arrazoi bat edo beste, ez zirenak han izan. Hauek dira horietako adibide batzuk:
Abuztuaren 15a, ostirala
Hasiera ofiziala 17:07an izan zen, Richie Havensekin. Richie Havens - 17:07 - 19:00
Swami Satchidananda - jaialdirako deialdia - 19:10 - 19:20 Sweetwater - 19:30 - 20:10
Bert Sommer - 20:20 - 21:15'
Tim Hardin - 21:20 - 21:45
Arlo Guthrie - 23:55 - 0:25
Joan Baez- haurdun 6 hilabetez - 0:55 - 2:03
Abuztuaren 16a, larunbata
Quill - 13:20 - 14:00
Country Joe McDonald- 14:20 - 14:45
John Sebastian- 15:10 - 15:35
Keef Hartley Band - 16:00 - 17:00
Santana- 17:15 - 18:00
Incredible String Band- 18:30 - 19:15
Canned Heat (banda) - 20:00 - 21:00
Mountain - 21:30 - 22:30
Grateful Dead - 12:00 - 1:00
Creedence Clearwater Revival- 1:30 -2:15
Janis Joplin with The Kozmic Blues Band - 2:30 - 3:15
Sly & the Family Stone - 3:30 - 4:30
Hyphessobrycon taurocephalus
Hyphessobrycon taurocephalus Hyphessobrycon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Woodstock
Abuztuaren 16a, larunbata
The Who- 5:00 - 6:30
Jefferson Airplane- 7:00 - 8:30
Abuztuaren 17a, igandea
Joe Cocker - 15:30 - 16:10
Joe Cockerren ondoren, izugarrizko eurijasa izan zen eta etena egin behar izan zuten.
Country Joe and the Fish 20:00 - 20:30
Ten Years After- 21:00 - 22:00
The Band - 22:30 - 23:30
Johnny Winter - 12:00 - 1:00
Blood, Sweat & Tears - 1:30 - 2:30
'''Crosby, Stills, Nash & Young - 3:00 - 4:30 Bi set ezberdinetan banatu zuten emanaldia. Chip Monckek horrela iragarri zuen taldearen izena''' Acoustic Set
Electric Set Neil Young ez zen ia set akustiko osoan agertu -Mr. Soul eta Wondering' bai-eta gero batu zitzaien Crosby, Stills & Nash taldekoei. Gainera, ez zuen filmatua nahi izan, gero argitu zuenez, distrakzioa suposatzen baitzuen, bai beretzat eta baita entzulegoarentzat ere. Youngen Sea of Madness abestia hilabete geroago izandako Fillmore Easteko kontzertuan grabatu zuten eta albumean txertatu zuten hura ere.
Paul Butterfield Blues Band - 5:00 - 6:00
Sha-Na-Na - 6:30 - 7:30
Jimi Hendrix - 8:30 - 10:00
Jimi Hendrix Experience bezala aurkeztu zuten, baina Hendrixek zuzenketa egin zien eta Gypsy Sun and Rainbows zela argitu zuen.
Gizako piramide handia
Gizako piramide handia edo Keopsen piramidea antzinate klasikoko munduko zazpi mirarietako bat da, hau da, antzinate klasikoko zazpi eraikinik nabarienetako bat. Gizako nekropoliko hiru piramideetatik handiena da. Keops (edo Khuphu) faraoiak eraikiarazi zuen.
Herodotok dioenez: «Keopsek Gizako piramide handia eraikitzea agindu zuen: bere alaba prostituitzera ere iritsi zen, horrela bere piramidea eraikitzeko funtsak lortu ahal izateko... haren garaian, tenplu guztiak gurtzarako itxita zeuden eta Egipto txirotasunik handienean zegoen, egiptoarrek gorrotatzen zuten.»
Keopsek piramide handia eraikitzea agindu bazuen, ez zuen esklaboekin egin, denbora askoan pentsatu izan den bezala, baizik eta ondo prestaturiko langileekin, geometrian, estereotomian (harria mozteko artea), astronomian eta abar, ezagutza handiak zituzten buruzagiek zuzenduak. Horregatik, litekeena da piramidearen eraikuntza ez izatea Keopsen erregealdiak ospea galtzearen arrazoia, baizik eta errege horrek hartutako neurri erlijioso eta administratiboak, oso modu kaltegarrian eragin baitzuten ondorengo tradizio egiptoarrean: handik aurrera, mendeak joan, mendeak etorri, Keopsen irudia okertu zen.
Ezaugarriak
Piramidearen oina karratu ia perfektu bat da, 230 metroko aldea duena (440 egiptoar besabete). Zorua berriz ia erabat horizontala da, gehieneko desnibela 0,0021 m besterik ez baita. Oineko karratuaren aldeak lau puntu kardinalekiko guztiz perpendikularrak dira. Eraikuntzak 146,59 metroko garaiera zuen amaitu zutenean (280 besabete), baina gaur egun ez da 138,75era baizik heltzen. Kareharrizko 2.300.000 bloke handiz eginda dago, milimetro erdi eskaseko igeltsuzko geruza tartean dutela. Blokeen batez besteko garaiera 0,69 metrokoa da, eta pisua, 2,5 tonakoa, baina badira 1,5 m altu direnak eta 15 tonako pisukoak ere. Eraikin eskerga horren bolumena 2.600.000 m3-koa da, denera, eta 6.000.000 tona ko pisua du, gutxi gorabehera.
Piramide arruntek baino barrualde konplexuagoa du, hiru hilobi ganbera baititu, maila desberdinetan. Hirugarren hilobira 8,46 m garai den korridore batetik heltzen da: Galeria Handia esaten zaio.
Arkitektoa
Keopsen piramidearen arkitektoa Hemiunu izan zela uste da, Nefermaat arkitektoaren semea: hura Seneferu erregearen piramidearen arkitektoa izan zen, Keopsen aitari egin zitzaion piramidearena, hain zuzen. Halako baieztapenak egiteko, arkeologoek Hemiunuri eginiko zenbait adierazpen hartzen dituzte oinarritzat: hor, ustezko arkitektoa "Obren maisu" edo "Bisir" gisa izendatzen da. Hilobia Keopsen piramidetik gertu du eta haren itxura adierazten duten irudiak ditu. Haren mastabako zenbait harritan Khufuren erregealdiaren datak aurkitu dira idatzita. Hemiunuren estatua gaur egun Hildesheimgo museoan dago, Alemanian.
Datazioa
Piramidearen datazioaren inguruan eztabaidak egon dira. Egiptologoen eta historialarien arabera, piramidea Keopsen erregealdian eraiki zen, K. a. XXVI. mendearen lehen erdian. 2013an aurkitu zen portuan, piramidearen ustezko eraikitze-datan idatzi ziren zenbait eskuizkribu: haietan, harrizko blokeen ontziratze erregistroak agertzen dira, Turatik Gizara. Erregistro horietan hileko berrehun bloke garraiatzen zirela ere irakurri da.
Pseudoarkeologia gisa sailkatu diren teoriak ere badira, piramidearen eraikitze-data azaltzeko beste hainbat erreferentzia hartzen dituztenak. Orionen Korrelazioaren Teoriaren arabera —besteak beste, Gilbert eta Hancock ikerlariek babestua—, Giza bailarako hiru piramide handiak Orion konstelazioaren gerrikoa osatzen duten hiru izarren irudikapen zehatza egiteko moduan eraiki ziren. Izarrak milurtekoetan zehar haien posizioetatik mugitzen direnez, gaur egun irudikapena akastuna da, baina teoriak dio eta matematikoki egiaztatu da irudikapena bat datorrela K. a. 10.500 urtean izar horiek zuten posizioarekin.
Barnealdea
Piramidea hiru ganbera nagusik osatzen dute, horietatik bi piramidearen barnean daude eta gaur egun Erregearen Ganbera eta Erreginaren Ganbera izena jasotzen dute. Hirugarren ganbera lurpean dago eta Lurpeko Ganbera izenez ezagutzen da.
Ganberetarako jatorrizko sarbidea iparraldean dago. Bide beherakor bat da, bukaera granitozko bloke batzuk oztopatzen dute. Bide hori bidegurutze bateraino iristen da eta bertan bi bide har daitezke: goranzkoa, Galeria Handirainokoa eta beheranzkoa, Lurpeko Ganberarainokoa.
Galeria Handia
Galeria Handia berrogeita zazpi metroko luzera eta zortzi metroko altuera duen bide handi bat da. Bertako paretak bertikalak dira bi metroko altueraraino eta hortik gora, bobeda faltsu bat eratzen da mailakatutako harrizko errenkadak bata besterantz hurreratu ahala.
Erreginaren Ganbera
Izena arabiarrengandik datorkiola dirudi, izan ere, Mark Lehnerrek eta egiptologo gehienek diote ganbera hau erregearen Ka estatua (Serdab, hildakoaren irudikapen espirituala ziren estatuak) bat gordetzeko egin zela. Ganbera ia piramidearen ardatzean dago kokatuta. Pasabide horizontal batetik iristen da hara, Galeria Handiaren azpialdeko eremutik datorrena, aurkitu egin behar izan zena, zoladurazko harlauzek estaltzen baitzuten. Ganbera pareta leundun eta sabai makurtudun laukizuzen bat da. Bere baitan horma-hobi bat du.
Blackfish
Blackfish Gabriela Cowperthwaitek zuzendutako estatubatuar film dokumentala da. Filma 2013ko urtarrilean estreinatu zen Sundanceko zinema jaialdian.
Gizako piramide handia
Lurpeko Ganbera
Lurpeko ganbera lurpean zulatua izan zen eremu bat da, laukizuzena eta lur irregularduna. Paretak eta sabaia lauak dira eta bi gelaxka ditu bere baitan, putzu sakon eta galeria txiki batez gain. Beheranzko bide batetik irits daiteke bertara (piramidera sartzeko lehen bidearen luzapena da). Galeria Handiarekin ere badu kontaktua, tunel estu eta ia bertikal baten bidez, blokeak zulatuz egin zena. Lurpeko Ganbera bukatu gabe geratu zela ematen du, baina agian nahita eman nahi izan zioten itxura hori sortzaileek. Ganberak 14 metroko zabalera, 8,3 metroko luzera eta 5 metroko altuera du.
José Luis Brown
José Luis Brown (Ranchos, Buenos Aires, 1956ko azaroaren 10a - La Plata, 2019ko abuztuaren 12a) argentinar futbolari eta entrenatzailea izan zen. Bere ibilbide gehiena Club Estudiantes de La Plata taldean jolastu zuen. Kolonbian, Frantzian (Brest) eta Espainian (Real Murcia) ere jolastu zuen. Argentinako futbol selekzio nazionalarekin munduko txapelduna izan zen 1986an. Selekzioarekin lortutako gol bakarra Alemaniaren aurkako finalean sartu zen.
Erretiratu ondoren, Argentinako hainbat talde entrenatu zituen.
Jouy-sous-Thelle
Jouy-sous-Thelle Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Jouy-sous-Thelle udalerrian erroldatutako biztanleak 872 ziren. Familiak 327 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 36 bakarrik bizi ziren emakumeak), 104 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 147 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du: