cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Seyches
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
M&T Bank Stadium
M&T Bank Stadium Maryland estatuko Baltimore hirian dagoen amerikar futbol estadio bat da. 1998ean eraiki zen eta Baltimore Ravens taldearen jokalekua da.
Les Pays-d'en-Haut
Les Pays-d'en-Haut Quebeceko konderriko eskualde-udalerria da, Kanadan. Laurentides eskualdean kokatuta dago eta hiriburua Sainte-Adèle da.
Comoé probintzia
Comoé Burkina Fasoko 45 probintzietako bat da, Cascades eskualdean kokatua. Bere hiriburua Banfora da. 15.177 km2 ditu eta 2006an 400.134 biztanle zituen.
Departamenduak
Comoé probintzian 9 departamendu daude:
Holanthias fronticinctus
Holanthias fronticinctus Holanthias generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
Dynów landa-udalerria
Dynów Poloniako Behe Karpatoetako voivoderriko landa-udalerri bat da, Rzeszów barrutian kokatuta. 119,02 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6949 biztanle zituen.
Cavalese
Cavalese Italiako udalerri bat da. Trentoko probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Cavalesek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Khutawira
Sekhemra Khutauy Sebekhotep edo Khutauyra, Egiptoko XIII. dinastiako lehen faraoia izan zen, K.a. 1759tik K.a. 1757 arte gobernatuz, Frankeren arabera.
Bi urte inguruz gobernatu zuen, eta, hiriburua, El Lishten zegoen. Ryholtek, Sekhemra Khutauy Sebekhotep, Amenemhat IV.aren semea zela uste du.
Dinastia honetako lehen faraoia, Turineko Errege Kanoneko VI,5 erregistroan idatzia dago, ...ra Khutauy bezala, bi urte, hiru hilabete eta hogeitalau eguneko erregealdiarekin. Sekhemra Khutauy Amenemhat Sebekhotep Ugafekin (Sebekhotep II.a) nahastua izan zen, baina, zenbait aurkikuntza arkeologikok, akats bat izan zela adierazi dute, tronu izenen antzekotasunaren ondorioz.
Bere Horusen izena Sekhem Necheru izan zen "Jainkoen domeinua". Bere Nebtyren izena Khabau izan zen "boterea agertzen da". Bere Urrezko Horusen izena Merytauy izan zen, "Bi lurrak maite dituena", eta, bere tronu izena Sekhemra Khutauy "Ra boteretsua, Bi lurren babeslea".
Ezkila tubular
Ezkila tubularrak musika-tresna bat dira, zehazki, metalez kolpatutako idiofono bat. Kanpai tubular esaten zaie, izan ere, haien soinua elizako ezkilena bezalakoa da, emulatu nahi dena. Jatorrizko kanpai handiak eta ez oso praktikoak orkestrara ez eramateko modu bat izan zen.
Tutu-formako kanpaiak 18 hodi metaliko (kobrezkoak edo letoizkoak) hutsak dira, eta armazoi batetik zintzilik daude. Hodi horiek mazo batekin edo birekin kolpatzen dira. Hodia goiko sekzioan jotzen da beti. Soinua geldiarazteko barra edo pedal bat erabiltzen da.
Kanpai (hodi) bakoitzak luzera desberdina du, nota desberdinak eskaini ahal izateko. Afinazioa ahalbidetzen du, eta, beraz, soinu zehatza duen musika-tresna da.
Khutawira
Bere garaiko testigutzak
Nilometro idazkun batzuk, Semna eta Kumman, bere erregealdiko laugarren urteaz informatzen dute (Heintze, Reinecke)
Ezkila tubular
Musika klasikoa
Kanpai tubularrak 1860 eta 1870 bitartean agertu ziren lehen aldiz Parisen. John Harrington ingelesak brontzez egindako kanpai tubularrak patentatu zituen. Arthur Sullivan izan zitekeen orkestrako kanpai tubularretarako lehen konpositorea, 1886an. XX. mendearen hasieran, kanpai tubularrak antzerkiko organoetan ere sartu ziren efektuak sortzeko. Kanpai tubularrak, elizako kanpaien ordez, lehen aldiz erabili zituzten Giuseppe Verdik Il trovatore (1853) eta Un balloon in maschera (1859) operetan eta Giacomo Puccinik Toscan (1900). Txaikovski konpositorearen 1812. Obertura izan zen beste lan ezagun bat; izan ere, elizetako kanpaiak irudikatzeko erabiltzen dira, Frantziaren aurkako gerra irabazi dela esanez.
Herri musika
Mike Oldfieldek famatuak egingo zituen XX. mendean, 1973ko Tubular Bells-ekin. Instrumentu honen ekoizpena izugarri handitu zen, bildumagileek eta beste artista batzuek sortu zuten eskaria zela eta. Ondorengo sorkuntza askotan sartu zuten asmakuntza.
Derbyshire
Konderria menditsua da oso. Mugakide hauek ditu: Manchester Handia, West Yorkshire, South Yorkshire, Nottinghamshire, Leicestershire, Staffordshire eta Cheshire.
Hypoplectrodes annulatus
Hypoplectrodes annulatus Hypoplectrodes generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
Derbyshire
Ekialdeko Midlandsko eskualdean egon arren, Derbyshireko biztanleria iparraldetarratzat du bere burua.
Freyssenet
Freyssenet Frantziako udalerri bat da Ardeche departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Freyssenet udalerrian erroldatutako biztanleak 53 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 42 etxebizitza zeuden, 24 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 35 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 24 etxebizitza nagusietatik 19 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 4 etxek bi gela zituzten, 3 etxek hiru zituzten, 4 etxek lau zituzten eta 13 etxek bost zituzten. 15 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 11 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 9 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2000. urtean Freyssenet udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 688 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Celestus enneagrammus
Celestus enneagrammus Celestus generoko animalia da. Narrastien barruko Anguidae familian sailkatuta dago.
Ivor (Virginia)
Ivor Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Southampton konderrian kokatuta dago, Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Txanpon
Txanpona diru bezala erabiltzen den pieza da, orokorrean metalezkoa eta disko formakoa. Txanponak ikertzen dituen zientzia numismatika da.
Badira biribilak ez diren txanponak ere. Kristo aurreko IV.-V. mendeetan, txanponetarako metal nagusia brontzea zenean, Olbia greziar kolonian, brontzezko izurde txikiak erabiltzen zituzten diru gisa merkataritzan aritzean. Gaur egun bezala, Mediterraneo itsasoan ohikoa zen izurdeek distantzia handiak egitea itsasontzien parean, eta horregatik bihurtu zen animalia horien irudia itsas garraioaren eta merkataritzaren ikur.
Aurrekariak
Trukea objektuak edo zerbitzuak beste baliokide batzuekin trukatzea da, eta ohiko salerosketatik bereizten da dirua ez delako transakzioan sartzen. Ez zen egoera askotarako baliogarria, elkartrukatzen ziren produktu asko galkorrak baitziren, eta metatzeko zailak. Irtenbide gisa, produktu batzuk metal preziatuekin egindako objektu edo materialekin trukatzen hasi zen. Metal preziatu hauek forma asko hartzen zituzten lekuaren arabera, adibidez, adreiluak (lingoteak), uztaiak, plakak, hautsa, labanak edo aiztoak. Brontze Aroko Mediterraneoaren arroan, adibidez, luze erabili zituzten kobrezko lingote homogeneoak "txanpon" gisa, tamaina.
Arrazoi praktikoengatik forma zirkularra hartu zuten metalezko piezek, tamaina ezberdinekoak baina erraz garraiatzeko modukoak. Horrela sortu zen txanpona.
Mohenjo-Daron eta Harappan, gaur egun Pakistanen, K. a. 2500 inguruan datatutako zigiluak aurkitu dira. Ez da ziurra txanponak izan zirenik. Lehen txanponak, K. a. VII-VI. mendean inprimatu ziren.
K. a. 1100. urtean jada, Txinan brontzezko aiztoen, aizkoren eta beste erreminta batzuen miniaturak ibiltzen ziren, benetako erremintak ordezteko. 1979 eta 1980an, Loulango antzinako erresumako txanpon batzuk aurkitu ziren, dirudienez, Mesolito arokoak direnak.
Lingoteak eta markatu gabeko metalak
Metalezko lingoteak, zilarrezko edo markatu gabeko barrak metalurgia menderatzen zuten zibilizazio askotan erabili izan ziren. Lingotearen pisua eta garbitasuna izango ziren balioa zehazteko gakoa. K.a. VI. mendearen hasieran, Ahaemenid Inperioan, ez zen dirua ezagutzen oraindik. Truke sistema, baita zilarrezko lingotea ere, merkataritzarako, haren ordez erabili ziren. K.a. VI. mendean, diru bezala zilarrezko barra erabiltzeko praktika Erdialdeko Asian bazegoela dirudi. Txanponak diru sistemaren bilakaera izan ziren Brontze Aro berantiarrean, non tamaina estandarreko lingoteak eta labana-txanpon bezalako fitxak erabili ziren balioa gordetzeko eta transferitzeko. Metalezko lingote feniziarrak garaiko agintariarekin zigilatu behar ziren, balioa eta indarra bermatzeko, eta horrela hasiko ziren bustoak eta diseinuak ezartzen.
Tongbei Brontze Aroan Txina (K.a. 1100)
Txinan, Brontze Aro berantiarrean, fundizio fitxa estandarizatuak jaulki zituzten, hala nola Anyang inguruko hilobi batean aurkitutakoak. Horiek Txinako aurreko txanponen erreplikak ziren, cauriko maskorrak, eta, hala, brontzezko maskorrak izendatu zituzten.
Txina, Henango txanpon fabrika (K.a. 640-550)
Munduko txanpon fabrikarik zaharrena Guanzhuang hirian Henan probintzian induskatu zen, Txinan. Fabrikak K.a. 640 eta K.a. 550 urteen artean, pala (txanponak egiteko modurik zaharrena) itxurako brontzezko txanponak sortu zituen.
Lidiako eta Joniako elektrum txanponak (K.a. 600. urtea)
Lehen txanponak K.a. VII. mendearen amaierako Burdin Aroko Anatoliarekin lotuta daude gehienbat, eta batez ere Lidiako erreinuarekin. Hasierako elektrum txanponak (urre eta zilar aleazio alubiala, proportzioan asko aldatzen dena eta, normalean, urrearen % 40-55 ingurukoa duena) ez ziren pisuan estandarizatuak, eta, hasiera fasean, objektu erritualak izan zitezkeen, hala nola apaizek jaulkitutako txapak edo dominak. Naturan sortutako elektrumaren konposizioaren ezustekoak balio aldakorra zuela suposatzen zuen, eta horrek asko oztopatu zuen bere garapena.
Lidiako lehen txanpon gehienek ez dute idazkerarik (mito edo inskripzioa), animalia sinboliko baten irudia baizik. Hori dela eta, txanpon horien datazioa froga arkeologikoetan oinarritzen da batez ere, eta gehien aipatzen diren frogak Efesoko Artemisaren tenpluan egindako indusketetatik datoz, Ephesian Artemision ere deitua (gero Antzinako Munduko Zazpi Mirarietako batean bilakatuko zena). Hura izan zen elektrum txanponen gordailurik ezagunena. Anatoliako Artemisa Potnia Thêrôn (Πὀτνια Θηρῶν Animalien andrea) zen, zeinaren ezaugarria oreina zen. Denbora pixka bat joan zen antzinako txanponak merkataritzarako eta negozietarako erabili arte. Izendapen txikieneko elektrum txanponak ere, beharbada egun bateko bizikidetza balio zutenak, baliotsuegiak izango ziren ogi bat erosteko. Agian, eskala handiko txikizkako salmentarako erabiliko ziren lehen txanponak zilarrezko frakzio txikiak izango ziren, Hemiobol, greziar jonikoak K.a. VI. mendearen amaieran egindako antzinako greziar txanponak.
Hendrik Terbrugghen
Hendrik Terbrugghen (Deventer, Herbehereak, 1588 - Utrecht, Herbehereak, 1629ko azaroaren 1a) margolaria izan zen, Bloemaerten ikaslea. 1604-1614 bitartean Italian bizi izan zen. 1614. urtean Herbeheretara itzuli zen, eta Utrechten hartu zuen bizilekua. Caravaggio italiar pintorearen jarraitzailerik handiena izan zen, eta haren eragina nabaria da Terbrugghenen pinturetan (Tomas santuaren sinesgabekeria, San Mateoren bokazioa, Jokalariak), aukeratzen dituen gaietan, eta argia eta koloreak lantzeko eran batez ere. Haren pinturak Londres, Oxford, Edinburgh, Utrecht, Amsterdam, Viena eta New Yorkeko museoetan daude ikusgai, besteak beste.
Txanpon
Lidiako eta Joniako elektrum txanponak (K.a. 600. urtea)
Aitzitik, Herodotok lidiarrek egindako berrikuntza aipatu zuen :
Eta, bai Aristotelesek (fr. 611,37, arg. V. Rose), bai Polluxek (Onamastikon IX.83), txanpon-jaulkitzailea Hermodike/Demodike Cymekoa izan zela aipatzen dute. Cyme Eoliako hiri bat zen, Lidia ondoan.
Errege batek jaulkitako lehen elektrum txanponak Lidiako Alyattes erregeak egin zituenak dira (K.a. 560. urtean hil zen), eta, horregatik, errege hori aipatzen da txanponaren sortzaile gisa batzuetan.
Kreso: Urre eta zilar hutsezko txanponak
Txanponak azkar hedatu ziren K.a. VI. eta V. mendeetan, eta horrek Antzinako Greziako txanponak eta akemenestarren txanponak garatzera eraman zuen, eta, gainera, iliriar txanponak garatu ziren.
Akemenestar txanponak (K.a. 546–330)
Ziro Handia (K.a. 550–530) boterera iritsi zenean, txanponak ez ziren ezagunak bere erreinuan. Trukea eta, neurri batean, zilarrezko lingoteak erabili ziren merkataritzarako. Badirudi zilarrezko barrak diru bezala erabiltzeko praktika ere Erdialdeko Asian VI. mendetik aurrera eman zela.
Ziro Handiak, K.a. 546. urtearen ondoren, txanponak sartu zituen Persiar Inperioan, Lidia konkistatu eta, bertako Kreso erregea garaitu ondoren historiako lehen txanponak jarri baitzituen. Lidiako konkistarekin, Zirok txanponak asmatu ziren eskualde bat eskuratu zuen; metalurgia aurreratuaren bidez garatu zen, eta, dagoeneko, 50 urte inguru zeramatzan zirkulazioan, Lidiako Erresuma garaiko merkataritza-potentzia nagusietako bat bihurtuz. Badirudi Zirok, hasieran, Lidiako txanponak hartu zituela, eta Lidiaren lehoi eta zezenen txanponak jaulkitzen jarraitu zuen.
Cavareno
Cavareno Italiako udalerri bat da. Trentoko probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
NGC 3066
NGC 3066 galaxia espiral bat da, Hartz Handia konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Dywity udalerria
Dywity Poloniako Varmia-Mazuriako voivoderriko landa-udalerri bat da, Olsztyn barrutian kokatuta. 161,16 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 11374 biztanle zituen.
Megachile cypricola
Megachile cypricola erle espezie bat da, Megachile generoan eta Megachilidae familian.
Txanpon
Akemenestar txanponak (K.a. 546–330)
Akemenestar Inperioko jatorrizko txanponak K.a. 520tik K.a. 450etik K.a. 330era arte jaulki ziren. Persiar darikoa, Akemenestar Inperioko benetako urrezko lehen txanpona izan zen, eta, zilarrezko antzeko txanpon batekin batera, Siglos, Akemenestar-Persiar Inperioko diru-estandar bimetalikoa irudikatzen zuen.
Asia Hegoaldeko txanponak Akemenestarren Inperioaren menpe
Akemenestar Inperioa Indiako ateetara iritsi zen Ziro Handiaren jatorrizko hedapenean, eta Indus Haranaren konkista akemenestarra K.a. 515 urtean eman zen Dario I.aren mendean, eta akemenestarren administrazioa ezarri zen eremuan. Kabulgo altxorra, Chaman Hazouri-ren altxorra ere deitua, Kabul inguruan, Afganistan, aurkitutako txanpon-biltegia da, Akemenestar Inperioko txanpon ugari eta K.a. V. eta IV. mendeetako Greziako txanpon asko dituena. Altxorraren gordailua akemenestarren garaikoa da, gutxi gorabehera K.a. 380. urtea. Altxorrak ere tokian ekoiztutako eta tokiko zilarrezko txanpon asko zituen, tokiko agintariek akemenestarren agintepean egindakoak. Zenbait alek mendebaldeko diseinuak jarraitzen dituzte: aurrez aurre dauden zezen-buruen, orein bat edo persiar zutabeen kapitelen irudiak aurreko aldean eta, atzealdean, puntzoi bat grabatua.
Joe Cribb numismatikoaren arabera, aurkikuntza horiek iradokitzen dute txanponaren ideia eta puntzoi bidezko tekniken erabilera Indiara Akemenestar Inperiotik sartu zirela K.a. IV. mendean. Pushkalavati-n eta Bhir Mound-en akemenestar txanpon gehiago ere aurkitu ziren.
Greziako txanpon arkaikoa (K.a. 480 ingurura arte)
Aristotelesek (fr. 611,37, V. Rose arg.) eta Poluxek (Onamastikon IX.83) diotenez, greziar txanpon-jaulkitzailea Hermodike Cymekoa izan zen.
Lidia/Greziako lehen txanponen ehuneko txiki batek istorio bat dauka. Ezagutzen den inskribatutako txanpon zaharrena inguruko Kariakoa da. Txanpon horrek phaenos emi sema irakurtzen den kondaira greziar bat dauka: Ni Fanesen bereizgarria naiz edo ni argiaren seinalea naiz bezala irkur daitekeena. Phanes txanponak greziar txanponetako lehenenetakoak dira; jaulkipenaren hemihekte bat Efesoko Artemisaren tenpluko fundazio-gordailuan aurkitu zen (aurkitutako elektrum txanponen gordailu zaharrena). Suposizio bat da Phanes Herodotok aipatutako mertzenario bat zela; beste bat da txanpon hori Phanes jainko primitiboarekin lotuta dagoela edo Phanes Artemisarekin identifikatutako tokiko jainkosaren epitetoa izan zitekeela. Barclay V. Head-ek iradokizun horiek sinesgaitzak aurkitu zituen, eta, ziurrenik, «Efesoko hiritar nabarmen baten izena» izan zitekeela pentsatu zuen.
Lehen txanponen lekurako beste hautagai bat Egina da, non Chelone (dortoka) txanponak sortu baitziren K.a. 700. Handik gutxira, Atenas eta Korintoko txanponak agertu ziren, eta jakina da K.a. VI. mendearen amaieratik existitzen zirela.
Lehen txanponak
Ofizialki egindako lehen txanponak, Asia Txikiko Lidia erresuman egin ziren, K. a. 680 eta K. a. 560 bitartean. Ziur aski, Lidiakoaren Ardisen erregealdian hasi ziren lidiarrak txanponak egiten, ikerlari batzuek, aurreko edo ondorengo datak proposatu dituzten arren, Giges Lidiakoa (Ardisen aita) edo Kresoren (Lidiako azken erregea) erregealdietan, kasu. Txanpon horiek, ikur heraldiko bezala, Mermnada dinastia irudikatzen duen lehoi bat daramate, dinastia horrenak baitziren garaiko erregeak. Pieza elektrumez egina izan zen (urre eta zilar aleazio naturala), 4,75 gramoko pisua zuen eta Estateraren heren bateko balioa
Will Durant historialari iparramerikarraren arabera, "Senaquerib Asiriako erregea (K. a. 700 inguruan) siklo erdiko txanponak egin zituen".
Ondoren, txanponak azkar ugaritu ziren munduko herrialde garatu guztietan. Monarkak, aristokratak, hiriak eta erakundeak dirua egiten hasi ziren beren identifikazio-zigiluarekin, monetaren balio metalikoaren benetakotasuna ziurtatzeko.
Lehen txanponetako batzuk oso osaera egonkorra zuten, Atenasen K. a. VI. mendean igorritako drakma kasu. Hala ere, txanponak askotan limatu edo mozten ziren metal preziatua ateratzeko. Bestalde, agintariek krisi ekonomikoetan, txanpon batzuen metal portzentaiak aldatzeko tentazioa izaten zuten, metal garestiena gutxitzeko eta kostuak aurrezteko eta horri esker, epe laburrean etekinak ziurtatuz. Brontze edo kobrezko kalitate baxuko txanponak, izatez, diru fiduziarioa ziren; horrek esan nahi du euren balioa ez zetzala bere metalaren benetako balioan, baizik eta jaulkitzen zituen estatuak ematen zien bermean. Berme hori dela eta, txanpon horiek urre edo zilarrezko txanponen trukean aldatu zitezkeen, eta trukatu zitezkeen txaponen kopuruak ematen zuen benetako balioa.
Urrezko eta zilarrezko txanponak igortzen zituen herrialdetik kanpo ibiltzen ziren, euren berezko balioa zela eta; hala, Espainiako zilarraren pisua, Peruko eta Mexikoko meategietatik zetorrena, erabilera arrunteko txanpon bihurtu zen Txinan XVI. mendetik aurrera.
Hedapena
Behin sortuta, txanponek sistema monetarioa sortu zuten, eta sistema horren ezaugarriak, funtsean, etengabe mantendu dira milaka urtetan. Iraun duen aldaketetako bat, XVII. mendeko Europako txanponetan, ertzetako zirrikituak sartzea izan zen, karrakatu ez zitezen.
Moneta papera, lehen aldiz, Txinan sartu zen, IX. mende inguruan, Tang dinastiaren gobernurako banku pribatuek emandako ziurtagiriekin trukatu zitekeen eskudiru bezala. Txinatar estatuaren autoritate indartsuak babesturik, diru horrek bere balioa mantentzen zuen inperio osoan, honela, zilar astuna garraiatzeko beharra saihestuz. Song dinastiarenpean Estatuaren monopolio bihurtuta, moneta paperak txinatar historia osoan zehar iraun du, aldaketa politikoek eragindako asaldurak eta moneta paperaren jaulkipena zilarrak eta beste erreserba batzuek babesten ez zuten arren. Balio-galtzearen arazoak, ordutik aurrera, zilarra transakzio garrantzitsuetarako aldaketa txinatarraren patroi bezala mantentzea eragin zuen.
Moneta-papera XVI. mendean agertu zen lehen aldiz Mendebaldean, banketxeek beren bezeroen diru-gordailuak babesteko zor-agiriak jaulkitzen hasi zirenean. Kanbio-bide horiek ugaritu egin ziren, eta Kanadako agintari kolonial frantsesek 1685etik ordaintzeko promesa gisa erabiltzen zituzten gobernadoreak sinatutako joko-kartak, Frantziatik bidalitako dirua oso motela baitzen.
Txanpon papera XVIII. mendean zehar ospetsu egin zen, baina urrezko edo zilarrezko gordailuak babesteko jaulkitzen zen kreditu dirua izaten jarraitzen zuten. Diru fiduziarioa sortu zenean, gerra garaietarako premiazko neurri bat zen, amerikar papiroak (greenback) bezala. Banku pribatuak, pixkanaka, banku zentralek ordezkatu zituzten, paper moneta jaulkitzen zuten agintari gisa.
XIX. mendearen amaieran, urrearen balioaren beherakadak, nazioarteko urre patroi baten sorrera ekarri zuen, non txanpon guztiak urreagatik trukatu ahal ziren, eta diruaren balioa (prezioak baino altuagoa), txanponak urrearekin zuen parekotasunagatik finkatua zegoen. Ia gobernu guztiek, euren txanponen bihurgarritasuna bertan behera utzi zuten Lehen Mundu Gerran, Depresio Handiaren ondoren, nazioarteko urrezko patroia berriz sartzeko interes guztia galduz. Erresuma Batuak urrezko patroia utzi zuen 1931n, eta munduko txanponak diru fiduziario bihurtu ziren, merkatuaren eskariak erabat finkatutako baloreekin, 1971n dolar estatubatuarraren lotura bertan behera utzi zenean.
Jarosita
Jarosita sulfato motako minerala da eta alunita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Jarosita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 - 3,5 da.
Legio III Gallica
Legio tertia Gallica (Hirugarren Galiar Legioa) erromatar legio bat izan zen. Julio Zesarrek K.a. 49. urtean sortu zuen Ponpeioren aurkako bere gerra zibilerako. IV. mendearen hasieran Egipton kuarteleratuta zegoen. Bere ikurra zezen bat izan zen.
SOS
SOS nazioartean erabiliena den laguntza seinalea da. XX. mendearen hastapenetan erabiltzen hasi zen. 1906ko Berlingo Biltzarrean onartua izan zen, ordurarte Morse kodean erabili ohi zen CQD seinalera ordezkatu asmoz.
Hiru hizki hauek Morse kodean erraz aireratu eta igorri zitezkelako erabaki hautatu ziren: hiru taupada labur, hiru taupada luze eta hiru taupada labur direlarik,, gainera oso seinale sinplea denez bidalia denean galdu edota interferentzien eraginez gaizki ulertua izateko arrisku gutxiago du. Berez, banatutako hiru hizki ere ez dira (hots, hiru taupada labur - pausaldia - hiru taupada luze - pausaldia - hiru taupada labur), bai ordea etenik ez duen kode jarraia.
Esanahia
Denborarekin jendeak seinalea oroitu zezan hainbat esanahi lotu zitzaizkion.
Ingelesez:
RMS Titanic
Modu okerrean lehenbiziko aldiz 1912ko apirilaren 14an RMS Titanic ontziaren hondoratzean erabilia izan zela aipatu ohi da, baina aurretik beste hainbat europar ontziek ere erabilia izan zuten.
Halere, Titanic ontziaren istripuak SOS seinalea ospetsu bilakatu eta jendartean bere ezagutzaren hedapenean eragin handia izan zuela, aurreko CQD laguntza seinalea ia osoki ordezkatu zuelarik: Come Quickly Distress (Arin Etorri Larrialdea), literalki Copy Quality Distress (Kalitatezko Kopia Larrialdia).
Psunj
Psunj, Kroazia ekialdeko eskualdea den Eslavonia hegoekialdean dagoen mendi bat da. Eslavoniako mendirik garaiena da, bere tontorrik garaiena, 986 metroko altueran duelarik. Iparraldean, Ravna Gora eta Papukeko mendietara hedatzen da, gainontzeko aldeetatik, lautadaz inguratuta dagoen bitartean. Nova Gradiškatik iparraldera eta Pakracetik hegoekialdera dago.
Astyanax scintillans
Astyanax scintillans Astyanax generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Moringuidae
Moringuidae Anguilliformes ordenako arrain-familia da, mundu osoko ur tropikaletan bizi dena.
Rimouski-Neigette
Rimouski-Neigette Quebeceko konderriko eskualde-udalerria da, Kanadan. Bas-Saint-Laurent eskualdean dago eta hiriburua Rimouski da.
Moringuidae
Genero eta espezieak
Familiak 14 espezie ditu, bi generotan banaturik:
Celoriuko geltokia
Celoriu Asturiasko Printzerriko tren geltoki bat da, Llanes udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Eskubide zibilen mugimendua
Eskubide zibilen aldeko mugimendua esamoldeak, historikoki, 1954tik 1980ra bitarteko gutxi gorabeherako aldian mundu osoan garatutako gizarte-jardueren multzo zabal bati egiten dio erreferentzia. Jarduera horiek oinarrizko eskubide zibil jakin batzuk eskatzera eta sustatzera bideratu ziren, batez ere, herritar guztiek legearen aurrean duten berdintasunarena.
Celestus rozellae
Celestus rozellae Celestus generoko animalia da. Narrastien barruko Anguidae familian sailkatuta dago.
Eskubide zibilen mugimendua
Prozesuak ezarritako boterearen aurrean herri matxinada kasu ugari agertzea eragin zuen. Prozesua luzea, konplexua eta gatazkatsua izan zen hainbat herrialdetan, eta lortutako emaitzak ezberdinak izan ziren. Eskubide zibilen aldeko mugimenduaren adierazpen ezagunena, eta askotan horren sinonimo gisa erabiltzen dena, beltzen eta zurien arteko berdintasuna eskatzeko eta eskuratzeko prozesua izan zen Ameriketako Estatu Batuetan. Baina ez zen bakarra izan. Eskubide zibilen aldeko beste mugimendu sozial askoren helburu nagusia pertsona guztien eskubideak legeak berdin babestea eta bermatzea zen. Horien artean daude gutxiengoen eskubideak, emakumeen eskubideak, ezgaituen eskubideak, LGBT eskubideak. Euskal Herrian ere horrelako mugimenduak ezagutu dira.
Ipar Irlandan
Ipar Irlanda hamarkada askotan indarkeriaren lekuko izan den Erresuma Batuko lurraldea da. Gertatutakoak Troubles (Arazoak) (ingelesez The Troubles, eufemistikoki) izenez ezagutzen dira, britainiar gehiengoaren (unionista, protestantea) eta irlandar gutxiengoaren (nazionalista, katolikoa) arteko tentsioetatik eratorria, 1920an Irlandaren zatiketaren ostean. Urtetan katolikoen gutxiengoak bazterketa handia ezagutu du eta hori izan zen The Toubles horien jatorria. Testuinguru horretan eskubide zibilen mugimendu indartsua sortu zen.
Ipar Irlandako eskubide zibilen aldeko borroka Dungannoneko aktibistengandik zetorren, Austin Currie buru, komunitate katolikoko kideek etxebizitza publikorako sarbidea berdintasunaren alde borrokatu zutenetik. Barne-arazo hau ez litzateke eskubide zibilen aurkako borroka bihurtuko, Ipar Irlandako tokiko gobernuen sufragioa izateko baldintza bat izan ez balitz familia-buru erregistratua izatea, eta hortik etxearen garrantzia.
1964ko urtarrilan, Belfasten, Gizarte Justiziaren aldeko kanpaina (CSJ) abiatu zen. Helburu nagusiak etxebizitzea duinagoak lortzea eta lanaren araberako bazterketarekin amaitzea ziren. CSJk komunitate katolikoari agindu zion bere oihuak entzungo zirela. Erronka bota zioten gobernuari, eta agindu zuten kasua Estrasburgoko Europako Kontseiluko Giza Eskubideen Batzordera eta Nazio Batuetara eramango zutela. Ondoren, Ipar Irlandako eskubide zibilen aldeko borroka eskala handiko mugimendu bihurtu zen, eta Ipar Irlandako Eskubide Zibilen Elkartean gorpuztu zen, ingelesez Northern Ireland Civil Rights Association, NICRA. NICRAk hirurogeiko hamarkadaren amaieran eta hirurogeita hamarreko hamarkadaren hasieran egin zuen kanpaina, AEBetako eskubide zibilen mugimenduaren ereduari kontzienteki jarraituz eta erresistentzia zibileko antzeko metodoak erabiliz. NICRAk martxak eta protestak antolatu zituen eskubideen berdintasuna eta diskriminazioaren amaiera eskatzeko.
Bost ziren NICRAren hasierako eskaerak:
Ipar Irlanda osoko eskubide zibilen aldeko ekintzaileek berehala abiatu zuten erresistentzia zibileko kanpaina bat. Lealisten oposizioa, Royal Ulster Constabulary (RUC), Ipar Irlandako poliziaren laguntzarekin, gogorra izan zen. Garai hartan, RUC %90 baino gehiago protestantea zen. Indarkeria areagotu egin zen, eta, horren ondorioz, komunitate katolikoan Behin-behineko Irlandako Armada Errepublikazalea (IRA) sortu zen. Talde horrek 1920ko hamarkadan gertatutako Independentzia Gerra eta Gerra Zibila gogora ekartzen zituen, Ipar Irlandan britainiarren nagusitasunarekin amaitzeko indarkeria kanpaina bat abiarazi baitzuten. Paramilitar lealistek indarkeriazko defentsa-kanpaina batekin kontraeraso zuten, eta gobernu britainiarrak IRAko ustezko kideak epaiketarik gabe barneratzeko politikarekin erantzun zuen. 300 pertsona baino gehiagoko barneratzeak urte batzuk iraun zuen. Britainiar indarrek barneratutako gehienak katolikoak ziren.
IRAk errepublikarrak animatu zituen eskubide zibilen aldeko mugimenduarekin bat egitera, baina ez zuen inoiz NICRA kontrolatu. Ipar Irlandako Eskubide Zibilen Elkarteak katolikoenganako diskriminazioaren amaieraren alde borrokatu zuen eta ez zuen Estatuaren legitimitatearen gaineko iritzirik eman.
Ipar Irlandako prozesuko gertaera garrantzitsuenetako bat Derryn gertatu zen: harekin gatazka desobedientzia zibil baketsutik gatazka armatura igaro zen. Bogsideko gudua abuztuaren 12an hasi zen, Apprentice Boysen desfile bat, agindu protestante bat, Waterloo Placetik igaro zenean, non jendetza handia bildu zen William Streeteko bokalean, Bogside ertzean. Liskarrak izan ziren protestanteen eta katolikoen artean. Indarkeria areagotu egin zen eta barrikadak altxatu ziren. Barruti hau Free Derry bezala aldarrikatuz, Bogsidersek RUCi aurre egin zioten egunetan harriak eta molotov koktelak erabiliz. Britainiar gobernuak, azkenean, RUC erretiratu zuen eta Britainiar Armadarekin ordezkatu zuen, Bogsiden gotortutako katolikoen jendetza desegin zuena. 1972ko urtarrilaren 30eko Igande Odoltsua, Derryn, eskubide zibilen aldeko mugimenduaren inflexio-puntutzat hartzen dute historialariek. Barneratzearen aurka protesta egiten ari ziren armarik gabeko hamalau manifestari katoliko hil zituzten armada britainiarreko Paraxutisten Erregimentuko soldaduek. Ondoren hamarkadak iraun zuen gatazka ireki zen.
Quebeceko Iraultza Lasaia
1960ko hamarkadak aldaketa politiko eta sozial biziak ekarri zituen Quebeceko Kanadako probintzian, Jean Lesage lehen ministro liberala hautatu zen Maurice Duplessis hil ondoren, bere gobernua usteltzat jo baitzuen. Aldaketa horien artean, hezkuntza- eta osasun-sistemen sekularizazioa izan zen, Eliza Katoliko Erromatarrak oso kontrolatuta zeudenak, Duplessis-en eta haren ustezko ustelkeriaren laguntzak Quebectar asko haserretu baitzituen. Gobernu liberalaren politikak Quebeci autonomia ekonomiko handiagoa ematea ere izan zuen helburu, hala nola, Hydro-Québec nazionalizatu eta probintziako meatzaritza, basogintza, siderurgia eta petrolio industrietarako enpresa publikoak sortzea. Beste aldaketa batzuen artean, Régie des Rentes du Québec (Quebec Pentsio Plana) eta sindikalizazioa erraztu eta langileei greba eskubidea ematen zieten lan kode berriak sortu ziren.
Iraultza Lasaiaren aldaketa ekonomiko eta sozialek bizia eman zioten Quebeceko burujabetza mugimenduari, gero eta kebetar gehiagok kulturalki bereizten baitzuten Kanadako gainerako herrialdeetatik. Parti Québécois segregazionista 1968an eratu zen eta Quebeceko hauteskunde orokorrak irabazi zituen 1976an. Probintziako frantsesa negozio-hizkuntza gisa jasotzeko xedea zuen legedia ezarri zuten, eta, aldiz, seinaleetan ingelesaren erabilera polemikoki mugatu zuten eta ikasleen hautagarritasuna mugatu zuten.
Frantziako Kanadako nazionalismoaren adar erradikal batek Front de Libération du Québec (FLQ) sortu zuen, 1963az geroztik biolentzia Quebec nazio burujabe bihurtzeko erabili zuena. 1970eko urrian, urte hasieran bertako kide batzuen atxiloketari erantzunez, FLQk James Cross diplomazialari britainiarra eta Pierre Laporte Quebeceko Lan ministroa bahitu zituen, geroago hil zituztenak. Orduko Kanadako lehen ministro Pierre Elliott Trudeau frantziar kanadarrak Gerra Neurrien Legea aldarrikatu zuen, lege martziala aldarrikatu zuen Quebecen eta urte amaierarako bahitzaileak atxilotu zituen. 1970eko urriko gertaerek indarkeriaren aurkako laguntza bultzatu zuten Quebecen subiranotasunaren aldeko ahaleginetan eta autonomia eta independentzia handiagoa lortzeko bide politikoaren aldeko mugimendua nabarmendu zuten, Quebecois Alderdi subiranistaren laguntza barne, zeina lurraldeko gobernua osatu zuenean, 1976an.
Afroamerikarren bazterketaren aurkako mugimendua
1954 urtetik 1968 urtera bitartean gauzaturiko afro-amerikarren eskubide zibilen aldeko mugimendua Estatu Batuetan izandako gizarte mugimendu eraldatzaile zenbaiten multzoa izan zen, helburu gisa zeukatenak hasieran afro-amerikarrek pairatzen zuten arraza-diskriminazioa legez kanpo uztea eta Estatu Batuen Hegoaldeko estatuetan boto-eskubidea berrezartzea. Denborarekin beste gutxiengoen defentsan ere aritu zen mugimendua.
1890aren ondoren, Jim Crow legeak, eskubide-gabetzeak eta bigarren mailako hiritartasunak afroamerikarren herritartasun-eskubideak hondatu zituzten, bereziki hegoaldean. Hiru alderdi nagusi izan ziren:
1955. urtea baino lehen, hainbat estrategia erabili ziren gauzen egoera horren aurka. Azpimarratzekoak dira National Association for the Advancement of Colored People (NAACP) erakundearen (Koloredun Pertsonen Aurrerabiderako Elkarte Nazionala) presio-saiakerak. Ahalegin hauek Estatu Batuetako Eskubide Zibilen aldeko lehen Mugimenduaren zigilu bereizgarria izan ziren, 1896tik 1954ra. Hala ere, 1955ean, gobernu federal eta estatalen desegregazioa eta zurien "erresistentzia masiboa" aplikatzeko ikuspegi mailakatuek beltzak zapuztu zituzten. Buruzagi beltzek ekintza zuzeneko eta indarkeriarik gabeko estrategia konbinatu bat hartu zuten, batzuetan indarkeriarik gabeko erresistentzia eta desobedientzia zibila ekarri zituena.
Eskubide Zibilen aldeko Mugimenduaren funtsezko gertaera bat Washingtongo Enpleguaren eta Askatasunaren aldeko Martxa izan zen, 1963ko abuztuan. Martin Luther King Jr.-en "Amets bat dut" diskurtsoagatik gogoratzen da batez ere. Hitzaldi horretan, diskurtsoa testu nazional bihurtu zen, eta antolatzaileek martxa aurrera ateratzeko izan zituzten arazoak eklipsatu zituen.
Txikanoen aldeko mugimendua
Mugimendu Txikanoa eskubide zibilen aldarrikapenaren urteetan gertatu zen, oro har ideia nazionalista baten inguruan mexikar-amerikarren ahalduntze politikoa eta gizarteratzea bilatzen zituen urteetan. Mugimendu txikanoa 1960ko hamarkadan loratu zen, eta AEBko hainbat eskualdetan 1970eko hamarkadaren amaierara arte egon zen aktibo. Mugimenduak bere sustraiak zituen eskubide zibilen aldeko borroketan; horri garaiko kultura- eta belaunaldi-politika gehitu zitzaion. Mugimenduko lehen heroiek - Rodolfo Gonzales Denverren eta Reies Tijerina Mexiko Berrian - historia mexikar-amerikarraren zati handi bat ilundu zuten aurreko ehun eta hogeita bost urteetako kontakizun historikoa hartu zuten. Gonzalesek eta Tijerinak Ameriketako Estatu Batuetako gobernuak Guadalupe Hidalgoko Itunean egindako promesak betetzean izandako porrota identifikatzen zuen nazionalismoa besarkatu zuten. Kontakizun horretan, mexikar-amerikarrak herri konkistatu bat ziren, jaiotza-eskubidea eta kultura-oinordetza erreklamatzea besterik behar ez zuena, gerora Aztlan bezala ezagutuko zen nazio berri baten zati gisa.
Iraganeko bertsio horrek ez zuen kontuan hartzen Estatu Batuetara emigratu zuten mexikarren historia. 1960ko hamarkadan Estatu Batuetan agiririk gabeko etorkinen eskubideei ere arreta gutxi eskaini zitzaien, baina hori ez da harritzekoa, immigrazioak ez baitzuen gerora hartu zuen garrantzi politikoa. Hamarkada bat geroago, Kaliforniako Bert Corona bezalako aktibistek paperik gabeko langileen eskubideak besarkatu zituzten eta mugimendua zabaltzen lagundu zuten beren arazoak sartzeko.
1960ko hamarkadan ekintzaile gehienak mexikar-amerikarrek aurre egin behar zieten arazo hurbilenetan zentratu ziren: hezkuntza- eta lan-aukeren desberdintasunean, eskubide politikoen gabezian eta poliziaren basakerian. 1960ko hamarkadaren amaierako euforia egunetan, ikasle mugimendua mundu osoan aktibo zegoenean, mugimendu txikanoak ekintza espontaneoak egin zituen, hala nola Denverreko eta East Los Angeleseko bigarren hezkuntzako ikasleen geldialdi masiboak, 1968an, eta Moratoria Chicana Los Ángelesen 1970ean.
Mugimendua bereziki indartsua izan zen unibertsitate mailan, non ekintzaileek MEChA eratu zuten, Aztlango Ikasle Mugimendu Chicanoa, ikasketa txikanoen programak eta agenda etno-nazionalista orokortua sustatzen zituena.
Beste mugarria eskubide zibilei buruzko legedia izan zen. Nahiz eta John Kennedy presidenteak eskubide zibilei buruzko legedi bat proposatu zuen, eta Estatu Batuen iparraldeko kongresukideen babesa izan, Estatu Batuen Hegoaldeko senatariek legearen izapidetzea blokeatu zuten, legearen bozketa atzeratu edo bertan behera uzteko maniobren bitartez. Hala ere, Lyndon Johnson presidenteak azkenean lortu zuen legeak bere izapideak amaitzea Kongresuan, eta 1964ko uztailaren 2an Johnson presidenteak 1964ko Eskubide Zibilei buruzko Legea sinatu zuen, zeinak "arrazan, kolorean, erlijioan edo jatorri nazionalean" oinarrituriko diskriminazioa debekatzen baitzuen enplegu-prozeduretan eta instalazio publikoetan. Legeak Estatu Batuetako Fiskal Nagusiari baimena ematen zion legea aplikarazteko demandak aurkezteko. Halaber, lege berri horrek deuseztatu egin zituen bereizkeria inposatzen zuten estatu- eta udalerri-mailetako arauak.
Amerikako Mugimendu Indigena
Eserialdi baketsuak ohiko protesta-taktika ziren garai batean, Ameriketako Mugimendu Indiarraren (American Indian Movement AIM) ekintzak oso bortitzak izan ziren hasieran. Bazirudien batzuk protesta-bileren bat-bateko emaitza zirela, baina beste batzuek instalazio publikoak armaz hartzea barne hartzen zuten. 1969ko Alcatraz uhartearen okupazioa, eskuarki AIMrekin lotzen den arren, gertaera erakundearen aurrekoa da, baina hura AIM eratzeko katalizatzaile bat izan zen. 1970ean, AIMk jabetza abandonatu bat okupatu zuen Minneapolisetik gertu dagoen Itsas Aireko Estazioan. 1971ko uztailean, Winter urtegia hartzen lagundu zuen, Lac Courte Oreilles eta Wisconsin. Ekintzaileek 1972ko azaroan Washingtongo Indigenen Gaietarako Bulegoa hartu zutenean, eraikina arpilatu eta, ondorioz, 24 pertsona atxilotu zituzten. Ekintzaileek Custer Countyko (Hego Dakota) auzitegiak okupatu zituzten 1973an, baina poliziak okupazioa zapuztu zuen matxinada baten ondoren. 1973an, ekintzaileek eta indar militarrek aurre egin zioten Wounded Kneeren okupazioaren gertakariari (ez nahastu Wounded Kneeko 1890eko sarraskiarekin). Borrokak 71 egun iraun zuen, eta bi gizon hil ziren indarkeriaren ondorioz.
Emakumeen aldeko mugimenduak
Lehen olatuko feminismoari lotutako aldia eskubide absolutuetan oinarritu zen, hala nola sufragio femeninoan (emakumeak bozkatzeko eskubidea lortzera eraman zituena XX. mendearen hasieran), baina Bigarren olatuko feminismoaren garaia hainbat gaiz arduratu zen, hala nola jarrera sozialen aldaketaz eta berdintasun ekonomikoaz, ugalketakoaz eta hezkuntzakoaz (amatasunaz gain karrerak izateko gaitasuna barne, edo seme-alabarik ez izatea aukeratzeko eskubidea barne) generoen artean, eta gutxiengo femeninoen eskubideei heldu zien. Mugimendu feminista berriak, 1963tik 1982ra bitartekoak, berdintasun ekonomikoa, maila guztietako botere politikoa, berdintasun profesionala, ugalketa-askatasunak, familiarekin izandako arazoak, hezkuntza-berdintasuna, sexualitatea eta beste hainbat gai aztertu zituen.
Pragako Udaberria
Pragako Udaberria Gerra Hotza ren garaian Txekoslovakian erreforma eta liberalizazio politikoa lortzeko saiakera baketsua izan zen. Alexander Dubcek en gidaritzapean, 1968ko urtarrilaren 5ean hasi eta abuztuae 20ean amaitu zen, herrialdea SESBak eta haren aliatuek inbaditu zutenean, Varsoviako Itunean adostutakoari esker.
Jacksboro (Tennessee)
Jacksboro Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Campbell konderrian dago, Tennessee estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Eskubide zibilen mugimendua
Pragako Udaberria
Alexander Dubcekek Txekoslovakiaren autonomia areagotu eta erreforma ekonomiko eta sozial batzuk egin nahi zituen. Gainera, askatasunak ere eman nahi zizkien herritarrei, esaterako adierazpen askatasuna, prentsa askatasuna eta mugikortasun askatasuna. Dubceckek “giza aurpegiko sozialismoa” deritzona lortu nahi zuen, hau da, demokratizazio eta askatasun politiko maila jakin batzuk ezartzea, baina benetako boterea Alderdi Komunista k mantenduta.
Andrena hirticincta
Andrena hirticincta erle espezie bat da, Andrena generoan eta Andrenidae familian.
Eskubide zibilen mugimendua
Pragako Udaberria
Azkenik, 1968ko abuztuaren 20ko gauean, Varsoviako Ituneko lau herrialdetako armadek (Sobietar Batasuna, Bulgaria, Polonia eta Hungaria) Txekoslovakiako Errepublika Sozialista inbaditu zuten, aurreko egoerra berrezarriz.
Matías Prats Luque
Matías Prats Luque (Madril, ) espainiar kazetaria da, irratian eta telebistan aritutakoa. Televisión Españolan eta Antena 3en hogei urte baino gehiagoz albistegia aurkezteagatik ezaguna da.
Bull Durham
Bull Durham 1988ko Ron Shelton estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako amodiozko kirol komedia film bat da. Kevin Costner, Susan Sarandon, Tim Robbins, Trey Wilson eta Robert Wuhl aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Beisbol munduan hasiberria den Ebby Calvin "Nuke" LaLoosh (Tim Robbins) eta iraganeko loria den "Crash" Davis (Kevin Costner) taldeko animatzaile adindun eta erakargarria den Annie Savoyren (Susan Sarandon) maitasunarengatik lehiatuko dira. Udaberriro, Durham Bulls taldearen jarraitzaile sutsua den Anniek taldeko joakalria bat hatatu eta joko zelaian nahiz ohean "hezitu" ohi du. Denboraldi honetarako bi hautagai ditu: beteranoa eta hasiberria. Biak ere bakoitzak bere ezaugarri ezberdinekin, baina azkenean emakumeak dira erabakia eta azken hitza dutenak...
FC Dinamo Bucureşti
FC Dinamo Bucuresti (errumanieraz Fotbal Club Dinamo București) Errumaniako futbol talde bat da Bukarest hiriburukoa. Errumaniako txapelketa ugari irabazi ditu 18 Liga eta 13 Kopa. Europako Kopako eta Errekopako final aurrekoak jokatu izan ditu.
Hypoplectrodes cardinalis
Hypoplectrodes cardinalis Hypoplectrodes generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
FC Dinamo Bucureşti
Historia
Dinamo Bucuresti 1948ko maiatzaren 14ean sortu zen Barne Ministerioaren babesean Unirea Tricolor MAI (1926an sortua) eta Ciocanul București (1919an) taldeak elkartzean. Lehenengo garaipena 1955eko Liga eta 1959ko Kopa izan ziren baina bereziki 60., 70. eta 80. hamarkadak izan ziren taldearen garai onenak. Hiriko beste taldea zen FC Steaua Bucurestirekin lehia izugarria izan zuelarik.
Europa mailan titulurik ez du lortu, hala ere 1984ean Europako Kopako final aurrekoetara iritsi zen eta Liverpool FC-k kanporatu zuen. Anfielden 1-0 galdu zuen eta Bukaresten 2-1 irabazi. Kanpoan sarturiko golek utzi zuten Dinamo finaletik kanpo. 1990an Europako Errekoparen final aurrekoetarairitsi zen eta oraingoan RSC Anderlechtek kanporatu zuen partidu bietan 1-0 irabazita.
90. hamarkada apalaren ondoren XX mendearen hasiera bikaina izan zuen, 4 Liga eta 6 Kopa irabaziz. Azkenengo titulua 2012ko Kopa izan zuen.
Aginte
Agintea, aginpidea edo autoritatea hartutako erabakiak exekutatu eta burutzeko eskumena da, horretarako behar diren pertsonei aginduak emanez. Legimitatearekin, agintea gizartearen edo erakundearen arauei jarraiki egitearekin alegia, eta boterearekin lotzen da. Max Weber soziologoak aginte arrazional-legalaz gainera, moralak justifikatutako aginte tradizionala eta agintariaren karisman oinarritutako aginte karismatikoa bereizten zituen.
Samuel Bronston
Samuel Bronston, jaiotza izenez Samuel Bronshtein (1908ko martxoaren 26a, Chisinau, Besarabia, Errusiar Inperioa, gaur egungo Moldavia - 1994ko urtarrilaren 12a, Sacramento, Kalifornia) besarabiar jatorrizko estatubatuar zinema ekoizle bat izan zen.
Zuria (Uxue)
Zuria Tafallaldeko Uxue udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Erdialdea eskualdean.
Samuel Bronston
Metro-Goldwyn-Mayer ekoiztetxean lan egin zuen. Nagusiki Hollywoodeko Urrezko Aroko superekoizpen eta epika film ospetsu asko ekoizteagatik ezaguna da, tartean John Paul Jones (1959), King of Kings (1961), El Cid (1961), 55 Days at Peking (1963) eta The Fall of the Roman Empire (1964).
Zuria (Uxue)
XVI. mendean jada despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Uxueko Udalara pasa ziren.
Samuel Bronston
Filmografia
1942-1984 artean Samuel Bronstonek honako filmak ekoiztu zituen:
Zuria (Uxue)
Izena
Zuria toponimoa beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Historia
Hori da, hain zuzen ere, historiaurreko garaiaren eta Goi Erdi Aroaren artean Uxue mendilerroan zeuden herrixketako bat. VIII. eta IX. mendeen artean, Uxueko gotorlekua sortu zenean, bertako bizilagun asko hiribildu berrira aldatu ziren, batez ere defentsa-arrazoiengatik, musulmanekiko muga eremu lauan baitzegoen. Erdi Aroan zehar, populazioa eta erakargarritasuna galduz joan zen, Uxueren alde, eta, horren ondorioz, 1534. urterako jenderik gabe geratu zen.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Premisa
Logikan, premisa argudio logiko baten bitartez ondorio edo konklusio batera eramaten duen adierazpena da. Bestela esanda: premisa bat zerbait egia denaren aurreiritzia da. Logikan argudio batek (gutxienez) bi proposizio deklaratibo behar ditu, premisa gisa ezagutzen direnak, eta esaldi deklaratibo bat ("proposizioa"), ondorio gisa ulertzen dena. Bi premisa eta ondorio bat egitura argumentatiboaren forma basikoa da. Argudio konplexuagoek hainbat premisa lotu ditzakete ondorio batera, edo hasierako konklusioetatik premisara joan eta beste ondorio batzuk atera.
Aristotelek zioen edozein argudio logiko bi premisa eta ondorio batean laburbil daitekeela. Adibidez:
Asumitzen dugu Sokrates gizaki bat dela, ondorioak logikaren barruan koka dadin. Arrazoiketa osoa, berez, honakoa lizateke:
Modu honetan ondorioaren (Sokrates hilkorra da) egia aurreko premisen egian oinarritzen da.
Iruña (Paraguai)
Etimologia
Herriaren izena Genaro Escudero iruindarretik datorkio, kolonia bere lurretan sortu zelako.
Historia
Iruña Ñacunday udalerriko kolonia bat zen. 1993ko uztailaren 7an udalerri bihurtu zen Ñacunday udalerritik banatu ondoren.
Demografia
2017ko estimazioen arabera 6.161 biztanle zituen.
Udal intendenteak
Udaleko alkateari intendente deritzo. Hauek dira Iruñako azken intendenteak:
Hypoplectrodes huntii
Hypoplectrodes huntii Hypoplectrodes generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
NGC 3067
NGC 3067 galaxia espiral bat da, Leo (konstelazioa) konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.