cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Adopzio
Dibortsio kasuak
Haurrek sarritan uste dute aitaren eta amaren arteko gatazkaren kausa direla. Haur askok gurasoak adiskidetzeko ardura hartzen dute, eta batzuetan beren burua sakrifikatzen dute prozesuan. Egoera honetan, baliteke gurasoak beren arazoez arduratzea, baina beren seme alaben bizitzako pertsonarik garrantzitsuenak izaten jarraitzen dute.
Dibortzioaren ondorioz guraso batek edo biek jasandako galera traumatikoan, haurrak gaixotasun fisikoekiko zein buruko gaixotasunekiko kaltebera bihur daitezke, eta beste faktore batzuk aldatzen dira haurraren egunerokoan:
Harrera familietan
Harrera familietan, familia egoera zail batean dauden adingabeei laguntza eta babesa emateko moduetako bat da, eta, ondorioz, jatorrizko familiatik kanpo bizi behar dute. Harrerak, aukera bat eskaintzen die adingabe horiei. Adingabeei hazteko ahalik eta ingurune onena eskaintzeko aldi baterako neurria da, familiak ardura hartzea eragozten dieten arazoak konpondu arte.
Harrera familiak adopzioarekin nahasten dira, baina ez dira gauza bera. Harreran, adingabea jatorrizko familiara itzultzea lehenesten da, ahal den guztietan. Horregatik, harrerak oso iraupen zehaztugabea du, egun batzuetatik urte batzuetara, eta batzuetan iraunkorra izan daiteke. Hala ere, desberdintasun nagusia da harreran, jatorrizko familiarekiko lotura mantentzen dela.
Espainian 34.000 haur adingabe bizi dira gurasoengandik aparte, eta familia zaintza da trauma handiak jasan dituzten haur horiek konpontzeko tresnetako bat. 20.000 haur bizi dira familia horietan, baina beste 14.000 aldez, harrera zentroetan geratzen dira. Familia harrera da autonomia erkidegoek estatuaren babespeko haurrentzat eskaintzen duten neurrietako bat. Harrera bere familia biologikoko kideekin edo beste familia bateko kideekin egin daiteke. Erakundeetako batzuk, familiak bilatu, entrenatu eta lagundu egiten dituzte harrera prozesu osoan zehar, lehenagotik ondorenera eta horrela umeek etxe bat izateko aukera dute.
Collinsburg (Pennsylvania)
Collinsburg Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Westmoreland konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Fernando Arrabal
Fernando Arrabal Teran (Melilla, Espainia, 1932ko abuztuaren 11) espainiar idazle eta zinegilea da, batez ere bere antzezlanengatik ezaguna, 1955etik Frantzian erbesteraturik bizi dena. Gaztelaniaz idazten du, nahiz eta lan asko frantsesez lehen aldiz argitaratuak izan. Bai bere lanetan eta bai bere agertze publikoetan estetika adeigabea lantzen du.
Bizitza
Ciudad Rodrigon (Salamancako probintzia) ikasi zuen idazten eta irakurtzen, hamar urte zituela talentu apartekoen sari nazionala lortu zuen eta Madriden egin zituen unibertsitate ikasketak.
Haurra zela, bere aitaren desagerketa misteriotsua sufritu zuen: hiltzera zigortua zegoela ihes egin zuen honek. Trauma hau dela eta, Vicente Aleixandrek idatzi zuen bezala, Arrabalek transmititzen duen jakintza bere artearen materia beran dagoen argi moralak tindatzen du.
Zazpi film zuzendu ditu. Hamalau eleberri eta hainbat olerki liburu eta saiakera argitaratu ditu. Bere lana hizkuntza askoetara itzulita izan da. Bere Eskutitza Franco jeneralarentzat, diktadorea oraindik bizirik zegoela argitaratua, oihartzun ikaragarria izan zuen. Alejandro Jodorowski eta Roland Toporekin, 1963an Panique taldea sortu zuen.
Trapezio (hezurra)
Trapezioa giza eskuko hezur bat da, bikoitia, hanpatua, laburra eta, bere izenak dioen bezala, trapezio formakoa.
Oxymycterus hiska
Oxymycterus hiska Oxymycterus generoko animalia da. Karraskarien barruko Sigmodontinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Trapezio (hezurra)
Karpoko hezur bat da, eskumuturrekoa. Karpoko hezurren artean, eskafoide eta trapezoidearekin artikulatzen da. Eta, metakarpoen artean, lehenengo eta bigarren metakarpoekin, hau da, erpuru eta hatz erakuslearen metakarpoekin.
Eleutherodactylus guanahacabibes
Eleutherodactylus guanahacabibes Eleutherodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Eleutherodactylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Inmaculada Arostegi
Inmaculada Arostegi Madariaga (Fika, 1966) matematikaria, irakaslea eta ikertzailea da Euskal Herriko Unibertsitatean. 2021etik Ikerketaren arloko errektoreordea da Eva Ferreira errektorearen taldean.
Irakaslea
Bere irakaskuntza Estatistika eta Osasun Publikoa arloetan zentratzen da. Zientziaren dibulgazioarekin lotutako jardueretan modu aktiboan parte hartzen du, batez ere, Estatistika eta haren aplikazioak gizartera hurbiltzeko egiten diren horietan. UPV/EHUko Gizakiekin lotutako Ikerketetarako Etika Batzordeko kidea izan da (2019-2020).
2014an 'Bioestatistika: oinarrizko ikastaroa' izenburuko liburua argitaratu zuen Arantza Urkaregi Etxeparerekin, liburuak aurretik izan dtuen bi bertsioak eguneratuta.
Ikertzailea
Hainbat argitalpen, ikerketa-proiektu, sare, talde eta enpresekin kontratutan parte hartu du, horietako askotan ikertzaile nagusia izanik; baita ere kongresuetan eta nazioarteko jardueren antolakuntzan eskarmentua du.
Zenbait elkarteren barruan sustatu du zientziaren erabilera;
Argitalpenak
Ekaia aldizkarian hiru artikulu argitaratu ditu:
Eleutherodactylus guantanamera
Eleutherodactylus guantanamera Eleutherodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Eleutherodactylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Livingston (Kentucky)
Livingston Kentuckyko hiri bat da. Rockcastle konderrian kokatua dago. 2010ean 226 biztanle zituen, 0.81 kilometro koadrotan banatuta.
2000ko Kontxako Bandera
Kontakizuna
Bi jardunaldiak irabaziz lortu zuen garaipena Oriok, hala ere esan behar da Trintxerpeko Illunbe Kirol Elkartea bere historiako denboraldi onenean gertu ibili zela.
Donostiarren ordezkaria Donostia Arraun Lagunak izan zen.
Kontxako Banderarako Sailkapen estropada Oriok irabazi zuen 11. aldiz eta honetan ere Illunbe izan zen bigarrena. 21 traineruk hartu zuten parte, 11 gipuzkoarrek, lau bizkaitarrek, bi galiziarrek, bi kantabriarrek, eta lapurtar eta asturiar banak.
Misterbianco
Misterbianco Italiako udalerri bat da. Cataniako probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Misterbiancok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Dan Fleeman
Dan Fleeman (1982ko urriaren 3a) britainiar txirrindulari ohia da.
2005
Beaujolais Tourreko etapa bat
2008
Pirinioetako Tourra
2017
Rutland-Melton Classic
Conashaugh Lakes (Pennsylvania)
Conashaugh Lakes Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Pike konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Atzerako artazi
Atzerako artazia edo txilena ateari bizkarra emanez egindako artazia da. Jatorriz, Hego Amerikako hitza da. Bere jatorria eta sortzailea zalantzazkoa da: Brasilek, Txilek, Italiak edo Peruk bertsio ezberdinak mantentzen dituzte.
Thomas Schelling
Thomas Crombie Schelling (Oakland, Kalifornia, - Bethesda, Maryland, 2016ko abenduaren 13a) estatubatuar ekonomialari eta unibertsitate irakaslea izan zen. 2005ean Ekonomiako Nobel Saria jaso zuen, Robert Aumannekin batera, joko-teoriaren analisiaren bitartez gatazka eta lankidetza hobeto ulertarazten egindako lanarengatik.
Laura Aznal
Laura Aznal Sagasti (Ezkabarte, Nafarroa Garaia, 1971ko azaroaren 2a) politikari nafarra da.
Ibilbidea
NUP en Ekonomian lizentziatua eta kontabilitate eta finantza gaietan aditua da. Ogibidez Volkswagen enpresako langilea da.
2015 - 2019 legealdian Ezkabarte udalerriko zinegotzi izan zen. 2019tik Nafarroako Parlamentu ko legebiltzarkidea da.
2023ko Nafarroako Parlamenturako hauteskundeetan, EH Bildu koalizioaren zerrendaburu eta Nafarroako lehendakarigai izateko aukeratu izan zen.
Lejos del mar
Lejos del mar 2015. urtean Imanol Uribek eginiko filma da.
Sinopsia
Kartzelan 22 urte igaro ostean, Parot doktrinaren ondorioz aske geratzen da Santiago Argote Bengoa (Eduard Fernández) etakide ohia, eta Sotoko kartzelan ezagututako Emilioren etxera, Almeriara, joango da bizitzera. Behin han, 28 urte lehenago hil zuen militarraren alabarekin (Elena Anaya) egingo du topo. Eta maitemindu egingo dira.
Trapezoide (hezurra)
Trapezoidea (Multangulu minus) eskumuturreko hezur bat da, bikoitia, laburra eta hanpatua. Eta, bere formari dagokionez, trapezoide formakoa.
Sei aurpegi ditu, eta, horietatik lau, artikularrak dira. Karpoko bigarren ilarako bigarren hezurra da. Karpoko hezurren artean, eskafoidea, trapezioa eta hezur handiarekin artikulatzen da. Metakarpoen artean, berriz, 2. metakarpoarekin artikulatzen da, hau da, hatz erakusleari dagokionarekin.
Daptrius ater
Daptrius ater Daptrius generoko animalia da. Hegaztien barruko Falconidae familian sailkatua dago.
Osaka
Osaka (大阪) Japoniako hirugarren hiririk handiena da, 2.666.371 miloi biztanlerekin (hala ere, lanorduetan Tokiok bakarrik gainditzen du populazioan). Herrialdeko porturik eta zentro industrialik garrantzitsuenetarikoa da eta Osaka prefeturako hiriburua. Kyoto eta Koberekin batera Keihanshingo metropoli eremua osatzen du eta guztira 18.643.915 biztanle ditu. Eremu honen BPG Japoniako bigarrena eta munduko zazpigarrena da.
Etimologia
Osaka izenak "muino handia" edo "aldapa handia" esan nahi du. Ez dago garbi noiz ordezkatu zuen hasierako Naniwa izena baina Osaka izenaren lehen aipamen idatzia 1496koa da.
Historiaurrea
Morinomiya aztarnategian K.a. V edo VI mendeko aztarnak aurkitu dira. Oskol pilaketak eta gizakien hilobiak besteak beste. Uste denez gaur egongo Uehomachi aldea aintzina penintsula bat zen eta barne itsaso bat zegoen ekialdean. Yayoi Aroan asentamendu jarraia hasi zen eta arroza landatu zen. Kofun Aroan kaiak garrantzia hartu zuen eta herriak Japonia mendebaldearekin harremanak eratu zituen. Hilobi kopuru handiak botere politikoaren kontzentrazioa adierazten du.
Asuka eta Nara Aroak
645 urtean Kotoku enperadoreak hiriburutzat hartu zuen, Naniwa-kyō izenarekin. 655 urtean Asuka bihurtu zen hiriburu baina Naniwak garrantzi handia izaten jarraitu zuen Yamato probintzia Korea eta Txinarekin lotzen baitzuen itsasoz.
744 urtean berriz ere Naniwa bihurtu zen hiriburu baina urtebeterako baino ez, 745ean enepradorearen gortea Heijō-kyō (Nara) hirira mugitu baitzen Nara Aroari hasiera emanez. Mendeek aurrera egin ahala itsas-portu berriak sortu eta Naniwakoa garrantzia galduz joan zen eta Heian-kyō (Kyoto) hiriburu berritik zetorren ibaiaren kontrolari ekin zion.
Heian Arotik Edo Arora
1496an Jōdo Shinshū sekta budistak Ishiyama Hongan-ji tenplua eraiki zuen eta bere egoitza nagusi bihurtu zen. 1570an Oda Nobunagak tenplua setiatu zuen. Barneko monjeek 10 urte eusti zioten setioari baina 1580an Toyotomi Hideyoshik tenplua eskuratu, eraitsi eta Osakako gaztelua eraiki zuen bertan, horregatik Hideyoshi hartzen da Osakaren fundatzailetzat.
Ordutik Japoniaren zentro ekonomikorik garrantzitsuena izan zen, biztanleriaren portzentai handi bat merkatariek osatzen baitzuten. Garapen ekonomiko honek Osaka Japoniako hiri garrantzitsuenen artean ezarri zuen, aintzina izan zen bezala. 1780 inguruan hiri kultural garrantzitsuena zen, Kabuki antzerkiaren, Bunraku txontxongilo antzerkiaren eta ukiyo-e marrazkien erdigunea bihurtu baitzen. 1837an Ōshio Heihachirō samuraiak matxinada hasi zuen hiriak jende behartsua zaintzeari uko egin ziolako. Hiriaren laurdena suntsitua izan zen shogunaren soldaduek matxinada gelditu zutenerako. Hau ikusita Heihachirōk bere buruaz beste egin zuen.
Osaka modernoa
Osaka udalerria 1889an eratu zen. Hasiera batean 15 km²-ko azalera zuen baina hiru zabalkunderen ondoren gaur egungo 223 km²-tara iritsi da. XX mende hasieran Japoniako industriagune handiena bihurtu zen eta koreak inmigrante ugari jaso zituen. Garai hartako politikak industrializazioa eta modernizazioa zuen helburu, baina langabezia, pobrezia eta txabolismoa azaldu ziren. Osakak pobreziaren aurkako neurriak hartu zituen Ingalaterrako eredua jarraituz. 1940 urterako 3'2 milioi biztanle zituen, gaur egun baino milioi erdi pertsona gehiago.
Geografia
Osakako Badiari begira dagoen hiria da. Osakaren periferian hiri txiki asko aurkitzen ditugu eta prefetura guztiaren azaleraren %13a hartzen dute. Osakako puntu altuena Tsurumi-ku auzoan dago, 37'5m, eta baxuena Nishiyodogawa-ku auzoan, -2'2m.
Banaketa administratiboa
Osakaren erdigunea bitan banaturik dago, iparraldean Kita-ku, administrazio eta ekonomiaren gunea, eta hegoaldean Chūō-ku, aintzinako merkatal erdigunea. Chūō-odori kalea da bi auzoen arteko muga. Minato-ku auzoan daude Osakako kaiaren toki interesgarrienak.
Osakak 24 auzo (ku) ditu:
Ekonomia
Osakak 21'3 trilioi yenetako BPG zeukan 2004 urtean, prefetura guztiaren %55a. Merkataritza, zerbitzuak eta manufakturak dira hiriaren industria jarduera garrantzitsuenak. Keihanshingo metropoli eremuaren BPG 341 bilioi dolarretakoa da, Japoniako bigarrena eta munduko zazpigarrena.
Bertan egoitza nagusia duten konpainia batzuk Panasonic, Sharp eta Sanyo dira.
Azpiegiturak
Osakak bi aireportu ditu, Kansai nazioarteko aireportua, uharte artifizial batean eraikita dagoena, eta Osaka nazioarteko aireportua, nagusiki Japonia barneko hegaldiak hartzen dituena.
Itsasportua Kobekoarekin batera oso garrantzitsua da. Aisialdirako itsasontzi handiak, ferriak (Tokio, Shanghai, Tianjin, Korea eta Taiwanera) eta merkantzia itsasontziak izaten dira bertan.
Tren eta metro sare oso zabala dauka, Tokio Handiaren parekoa, eta shinkansenek Japoniako hiri garrantzitsuenekin lotzen dute Osaka.
Kultura eta merkataritza
60.000 dendatik gora dago Osakan, gehienak Chūō eta Kita auzoetan kontzentratuak. Kale komertzialetan daude komertzio gehienak, Osakan dago Japoniako kale komertzial estali luzeena, Shōtengai. Erdigune elektronikoa eta manga eremua Den Den Town da, Tokioko Akihabararen parekoa, gazte giroko auzoa berriz Dōtonbori.
Osakako gastronomia oso famatua da herrialdean. Esaera batek dioenez: Kyoto kidaore, Oaka Kauidaore (Kyototarrak jantziak erosten arruintzen dira, Osakarrak aldiz kanpoan jaten). Elikagaien artean aipatzekoak dira okonomiyaki pastela, takoyaki olagarro dumplingak, udon noodlesak eta oshizushi sushia.
Aisialdiari dagokionez, Osaka famatua da bere kabuki antzerkiagatik eta bunraku txotxongiloen antzerkiagatik.
Osakako jaialdi handiena Tenjin Matsuri da eta uztailean ospatzen da, 24 eta 25ean.
Kirolak
Osakako futbol talde nagusia Gamba Osaka da, Suitan du egoitza. 2008an Asiako txapelduna izan zen eta FIFAren Kluben arteko Munduko Kopan hirugarren gelditu zen Mexikoko CF Pachuca taldea 1-0 emaitzaz gaindituta. Beste taldea Cerezo Osaka da, honek ere lau aldiz irabazi du Japoniako liga.
Tsepinite-K
Tsepinite-K mineral bat da eta vuoriyarvita taldearen kidea da.
Osaka
Kirolak
Beisbola ere oso jarraitua da eta bi talde nagusi daude hirian, Orix Buffaloes (Osakan bertan) eta Hanshin Tigers (Nishinomiyan). Orix lautan izan da Japoniako txapelduna eta Hanshin behin.
1999ko Euskal Bizikleta
'''XXX. Euskal Bizikleta''' 1999ko maiatzaren 26tik 30era egin zuten. Bere 793,1 km-ko ibilbidea osatzeko David Etxebarriak 20.43'40" behar zituen.
Osaka
Kirolak
Osakako Sumo lehiaketa handiena Haru Basho (春場所) da, "udaberriko lehiaketa".
Tsepinite-K
Ezaugarriak
Tsepinite-K elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
1999ko Euskal Bizikleta
Taldeak
18 taldek hartu zuten parte:
Osaka
Herri eta hiri senidetuak
Osakak honako hiri senidetuak ditu:
Waterford (Pennsylvania)
Waterford Pennsylvaniako borough bat da. Erie konderrian kokatua dago. 2010ean 1,517 biztanle zituen, 3.17 kilometro koadrotan banatuta.
London (Kentucky)
London Kentuckyko hiri bat da. Laurel konderrian kokatua dago. 2010ean 7,993 biztanle zituen, 26.67 kilometro koadrotan banatuta.
Eleutherodactylus gundlachi
Eleutherodactylus gundlachi Eleutherodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Eleutherodactylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Columbus (Pennsylvania)
Columbus Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Warren konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Vilafranca do Bierzo
Vilafranca do Bierzo (leonesez) edo Villafranca del Bierzo (gaztelaniaz) Leongo Herriko udalerri bat da, Leongo probintzian kokatuta. eskualdean dago, itsas mailatik metrora, eta -ko azalera hartzen du.
2005ean 3.710 biztanle zituen. biztanle zituen.
Historia
Historikoki garrantzia eduki zuen, eskualdeko hiriburua izanda XIX. mendean. Halaber, Donejakue Bidean gelditzen den herria da.
Gaur egungo ezaugarri nagusia kulturala da, herri hau izanda Bierzoko herririk handiena galizierazko hiztunei dagokienez.
Hypoatherina tropicalis
Hypoatherina tropicalis Hypoatherina generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Atherinidae familian.
Lutjanus sanguineus
Lutjanus sanguineus Lutjanus generoko animalia da. Arrainen barruko Lutjanidae familian sailkatzen da.
Oxymycterus hispidus
Oxymycterus hispidus Oxymycterus generoko animalia da. Karraskarien barruko Sigmodontinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Txuri Berri Izotz Taldea
Txuri-Berri Izotz Taldea (Club de Hielo Txuri-Berri) Donostiako izotz irristaketa taldea da, curling taldeagatik ezaguna. Txuri Urdin izotz jauregian jokatzen ditu partidak.
Historia
Txuri Urdin IHT 1972 urtean sortu zen eta bere barnean izotz pista erabiltzeko hainbat kirol sail sortu ziren. 1990 urtean Izotz gaineko irristaketak gorakada handia izan zuen eta talde propioa eratzea erabaki zuen, Txuri-Berri Izotz Taldea hain zuzen ere. 2004 urtean Txuri Berriko curling taldea osatu zen eta 2013 urtetik aurrera nagusi izan da Espainiako Txapelketan.
2018 urtean Kanadan jokaturiko Munduko Curling Txapelketan Txuri-Berriko lau kirolarik osatutako taldeak zilarrezko domina eskuratu zuen talde mixtoen kategorian. Espainiako selekzioarekin jokatu zuten Kanadaren aurkako finala. Jokalariak Sergio Vez, Oihane Otaegi, Mikel Unanue eta Leire Otaegi izan ziren.
Ibycter americanus
Ibycter americanus Ibycter generoko animalia da. Hegaztien barruko Falconidae familian sailkatua dago.
Watsontown (Pennsylvania)
Watsontown Pennsylvaniako borough bat da. Northumberland konderrian kokatua dago. 2010ean 2,351 biztanle zituen, 1.75 kilometro koadrotan banatuta.
Astrana
Astrana Sobako herria da, Kantabrian. Espainiako Estatistika Institutuaren arabera, 2008an 38 biztanle zituen. Herriak eskalada egiteko via ferrata bat du.
Gomerako txistua
Gomerako txistua (silbo gomero) txistukatutako hizkuntza da, Gomerako sakanetan elkarrekin harremanetan jartzeko erabilia. Guantxeek sortua, uhartediko beste lekuetan galdu zen. XVI. mendean, Kanariar Uharteetako konkista eta gero, azken guantxeek txistua gaztelaniara moldatu zuten. 2009an UNESCOk Gizateriaren Kultura Ondare Immaterial izendatu zuen.
Dorothy Dandridge
Dorothy Dandridge (Cleveland, Ohio; 1922ko azaroaren 9a, Hollywood, Kalifornia; 1965 eko irailaren 8a) abeslari eta aktore estatubatuarra izan zen, Oscar baterako izendatu zuten bigarren afroamerikarra (1954an, Otto Preminger Carmen Jones filmean egindako lanagatik). Arrakasta puntualak izan arren, garai hartan arrazismoa zen nagusi, eta Dorothy Dandridge garaia baino lehen hil zen, hainbat gorabehera profesional eta pertsonalen ondoren. Geroagoko izarrek aitzindaritzat hartu dute; besteak beste, Halle Berry, bere pertsonaia film biografiko batean idatzi zuena.
Bizitza eta karrera
Dorothy Dandridge Clevelanden (Ohio estatuan) jaio zen, Cyril Dandridge ebanistaren eta Ruby Dandridge artista izateko hautagaiaren alaba. Senar-emazteek bi neska izan zituzten (Vivian eta Dorothy) eta laster banandu ziren, biak amaren zaintzapean geratu zirelarik.
Haurren izarra
Artistikoki The Wonder Children deituak, Vivian eta Dorothy bost urtez aritu ziren Estatu Batuetako hegoaldean lanean, nagusiki kategoria apaleko lokaletan, arraza bereizketarik jasan ez zuten bakarrak. Bitartean, amak Clevelanden jarraitu zuen lanean.
29ko Cracken ondorengo depresio handiak, ikuskizunaren mundua krisi larrian murgildu zuen, eta Ruby Dandridgek Hollywoodera joatea erabaki zuen, non irrati eta telebistan paper txikiak lortu zituen, bere bi alabak, The Dandridge Sisters bezala birbataiatzen ziren bitartean, eta New Yorken, Harlem auzoko lokaletan, Cotton Club bezala, Francis Ford Coppola film bat eskainiko zuen tokiko toki bezala.
Zinearen hastapenak
1935ean, Dorothy Dandridgek Our Gang haurrentzako telesaileko film labur batean parte hartu zuen, eta bi urte geroago, Marx anaien A Day at the Races klasikoan paper txiki bat izan zuen. 1940an Four Shall Die filma filmatu zuen, garai hartan arraza-zinema edo zinema beltza deitzen zen generoko tipikoa, erabat ekoiztua eta publiko afroestatubatuarrari zuzendua, publiko zuriko zinemetara sartzea debekatua zuena.
Kharkiveko gudua
Kharkiveko gudua Kharkiv hirian eta inguruetan, Ukrainan, gertatutako borroka militar bat izan zen, Ukraina Ekialdeko erasoaldiaren zati gisa, 2022ko Ukrainako inbasioaren testuinguruan. Kharkiv, Errusia eta Ukrainaren arteko mugatik 32 kilometrora soilik dagoena, hegoalderantz, eta etnikoki nagusiki errusiarra dena, Ukrainako bigarren hiririk handiena da; beraz, errusiar armadarentzat helburu garrantzitsutzat jotzen da Kharkiv.
Maiatzaren 13rako, Ukrainako Indarrek hiria inguratzen saiatzen ziren unitate errusiarrak atzera bota zituzten, Errusiako mugara itzularaziz. Gainera, Errusiako Indarrek Kharkiv Oblastetik erretiratzea erabaki zutela jakinarazi zuten ere. Biharamunean, Gerraren Azterketarako Institutuak zera jakinarazi zuen: "Ukrainiak (...) Kharkiveko gudua irabazi [zuela] dirudi".
2022ko otsaila
Otsailaren 25ean borroka gogorrak piztu ziren hiriaren iparraldeko aldirietan, Tsirkuni herrixkatik gertu, non Ukrainako indarrek indar errusiarrei aurre egitea lortu zuten. Otsailaren 26an, Oleh Synyehubov-ek, Kharkiveko Oblasteko Gobernadoreak, hiria ukrainarren kontrolpean zegoela baieztatu zuen. Estatu Batuetako funtzionarioek, halaber, jakinarazi zuten gatazka osoko borrokarik gogorrenak Kharkiv bertan gertatzen ari zirela.
Bestalde, Errusiako Defentsa Ministerioko bozeramaile den Igor Konaxenkov-ek adierazi zuen indar errusiarrek Ukrainako Aire-misilen Aurkako 302. Erregimendua errenditzea lortu zutela, bai eta Ukrainako 471 soldadu harrapatu zituztela operazio bertan. Ukrainako iturriek, bestalde, gezurtatu egin zituzten baieztapen horiek. Gainera, Ukrainako funtzionarioek adierazi zuten Ukrainako indarrek Kharkivera bidean zihoazen ibilgailu militar errusiarren erdiak suntsitu zituztela, gutxienez, besteak beste, 6 GAZ Tigr ibilgailu.
Otsailaren 27ko arratsaldean, Synyehubovek jakinarazi zuen Ukrainako indarrek hiriaren erabateko kontrola berreskuratu zutela. Gaineratu zuen, hala, dozenaka soldadu errusiar errenditu zirela ere, zeinak desmoralizazioaz kexatu ziren, ez zutelako ez ulertzen zein zen haien misioa eta erregai-hornidurarik ezaren ondorioz.
Verzé
Verzé Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Kharkiveko gudua
2022ko otsaila
Otsailaren 28an, Heraxtxenkok infromatu zuen errusiarrek suziriekin hirian egindako erasoek dozenaka zibil hil zituztela. Hala ere, Gobernadoreak geroago jakinarazi zuenez, datu errealak hurrengoak ziren: 11 zibil hil eta dozenaka zauritu. Geroago, baina egun berdinean oraindik, Ihor Terekhov-ek –Kharkiveko alkateak– jakinarazi zuen bederatzi zibil hil eta 37 zauritu zirela, zeinetatik hildakoetako bat 25 urteko ikasle aljeriar bat zen, frankotiratzaile errusiar batek hildakoa.
Lutjanus sebae
Lutjanus sebae Lutjanus generoko animalia da. Arrainen barruko Lutjanidae familian sailkatzen da.
Kharkiveko gudua
2022ko otsaila
Geroago, otsailaren 28an, Terekhovek jakinarazi zuen indar errusiarrak Kharkiven azpiestazio elektrikoak suntsitzen hasiak zirela, eta, ondorioz, hiriko gune batzuk elektrizitaterik, berogailurik eta urik gabe geratu edo geratuko zirela. Errusiarren bonbardaketek 87 etxebizitza ere kaltetu zituztela gaineratu zuen. Halaber, jakinarazi zuten Malyxev Fabrika suntsitu zutela errusiarren bonbardaketek.
Geroago, baina otsailaren 28an bertan, Human Rights Watchek baieztatu zuen indar errusiarrek sakabanatze-bonbak erabili zituztela hiriko Industrialnyi, Moskovskyi eta Shevchenkivskyi barrutietan. HRWk adierazi zuenez, barreiatze-bonbak erabiltzea debekatuta dago 2010eko Barreiatze Munizioei buruzko Konbentzioan, eta, beraz, horiek erabiltzea "gerra-krimena" izan litekeela, zibilei mehatxu egiten dietelako.
Verzé
Biztanleria
2007an Verzé udalerrian erroldatutako biztanleak 702 ziren. Familiak 284 ziren, horien artean 60 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 108 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 96 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Dorothy Dandridge
Zinearen hastapenak
Eskaintzen zizkioten paperak mugatuak ziren arren eta populazio beltzari buruzko topikoak azpimarratzen zituzten arren, Dorothy Dandridgek gero eta ospe handiagoa lortu zuen barietate artista gisa, abeslari gisa zuen kalitateagatik eta eszenatokia menderatzeagatik. Ospe honi, Dorothyk, txanpon disko-jotzaileentzat (jukebox) grabatu zuen egungo musika bideoaren aurreko zenbait soundie arrakastatsuk lagundu zioten.
Lutezio
Lutezioa elementu kimiko bat da, Lu ikurra eta 71 zenbaki atomikoa dituena. Elementu metaliko hau normalean itrioarekin batera ageri da. Metalezko aleazioak eratzeko eta zenbait prozesutan katalizatzaile gisa erabiltzen da. Taula periodikoaren interpretazio hertsi bat eginez gero, trantsizio-metal gisa sailkatu beharko litzateke, baina IUPACen arabera lantanidoa da. Izena Parisen omenez eman zioten, hiri honen izena latinez Lutetia baita.
Leonid Hurwicz
Leonid "Leo" Hurwicz (Mosku, Errusiar Inperioa, - Minneapolis, Minnesota, ) estatubatuar ekonomilaria izan zen, jatorriz errusiar-poloniarra. 2007an Ekonomiako Nobel Saria jaso zuen, Eric Maskin eta Roger Myersonekin batera, mekanismo-diseinuaren teoriaren oinarriak ezartzeagatik.
Dorothy Dandridge
Carmen Jones
Carmen Jones filmaren kartela.Dorothyri behin betiko ospea eman zion arrakasta handia Carmen Jones (1954) izan zen, 1943ko Broadwayko musikalaren zinemarako egokitzapena, aldi berean Georges Bizeten Carmen operan inspiratua. Harry Belafonte eta Diahann Carrollekin batera, Dorothy aktore beltzen talde handi batean sartu zuen Otto Preminger zuzendariak.
Bele-oin
Bele-oina lau arantza metalikoz edo gehiagoz osatutako arma sinplea da, zentimetro gutxi batzuetako luzerakoak eta tetraedro-forman jarritakoa; hala, lurrera erortzean, arantzak beti gorantz egiten du, besteek oinarria osatzen duten bitartean. Lurrean sakabanatzen dira, gehienetan, zaldiak, gameluak, gerrako elefanteak, gurdiak edo oinezko soldaduak oztopatzeko. Gaur egun, ibilgailuen pneumatikoen kontra erabili dira.
Historia
Kinto Kurtzio Ruforen arabera bele-oinak jada K.A.ko 348. urtean erabili ziren Gaugamelako batailan.
Dorothy Dandridge
Carmen Jones
1959an, Dorothyk berriro filmatu zuen Otto Premingerren agindupean: oraingoan, Porgy & Bessen zinemarako egokitzapena. Sidney Poitier, Sammy Davis Jr. eta Diahann Carrollek parte hartu zuten.
Bele-oin
Historia
Eskoziarrek arrakastaz erabili zituzten trena horiek Bannockburngo batailan, 1314an, zaldun ingelesak geldiarazteko. Drummond klanak bele-oinak zabaldu zituen guda-eremuan eta, ondorioz, 4.000 soldadu ingeles baino gehiago hil zituzten. Eduardo II.ak erretiratu egin behar izan zuen. Arma hori erabiltzeak eragin erabakigarria izan zuen eskoziarren garaipenean.
Lutezio
Ezaugarri eta aplikazio nagusiak
Metal tribalente hau korrosioarekiko erresistentea eta nahiko egonkorra da Lurreko atmosferarekin kontaktuan. Elementu arraroen artean astunena eta gogorrena da. Lantanidoen artean urtze-punturik altuena dauka, seguru asko lantanidoen uzkurduraren ondorioz.
Kharkiveko gudua
2022ko martxoa
Martxoaren 1eko goizean, 3M54-1 Kalibr klaseko misil errusiar batek Askatasunaren plaza jo zuen, Kharkiven erdigunean, eta Kharkiveko Oblastaren administrazio-eraikinaren aurrean lehertu zen. Leherketak Esloveniako kontsulatua suntsitu zuen ere, bai eta opera-antzoki bat eta kontzertu-areto bat ere kaltetu ziren. Ez dago argi zenbat biktima izan ziren, Ukrainako zenbait funtzionariok zifra ezberdinak eman baitzituzten; gutxienez, 7 hil eta 24 zauritu. Ukrainako Biatloi Federazioak martxoaren 1ean jakinarazi zuenez, Kharkiven hildako soldadu ukrainarretako bat Yevgeny Malyshev zela, Ukrainako talde nazionaleko kide ohia zen biatleta bat.
Lutezio
Ezaugarri eta aplikazio nagusiak
Elementu hau kantitate erabilgarrietan eskuratzea oso garestia da eta, beraz, merkataritza-erabilera gutxi dauzka. Hala ere, lutezio egonkorra katalizatzaile gisa erabiltzen da petrolio-findegietako cracking-prozesuetan. Alkilazio, hidrogenazio eta polimerizazioetan ere erabil daiteke.
Lutezio-176 isotopoa (176Lu) meteoritoen adina zehazteko erabili izan da. Bestalde, lutezio oxiortosilikatoa (LSO) positroi-igorpenezko tomografiak egiteko tresnen detektagailuetarako konposaturik erabiliena da.
Loretto (Kentucky)
Loretto Kentuckyko hiri bat da. Marion konderrian kokatua dago. 2010ean 713 biztanle zituen, 8.24 kilometro koadrotan banatuta.
Dorothy Dandridge
Kleopatratik aldendua
Oscarretarako izendatua, Dorothy Dandridge afroestatubatuarrentzat erreferentziazko pertsonaia bihurtu zen, baina bere bizitza profesionalean eta pertsonalean gorabeherak izan zituen, eta garaia baino lehen hil zen.
Kharkiveko gudua
2022ko martxoa
Geroago, martxoaren 1ean, Kharkiveko Medikuntzako Unibertsitate Nazionalean ikasten ari zen 21 urteko ikasle indiar bat errusiar bonbardaketa batean hil zela jakinarazi zen, Karnataka-ko Chalageri herrikoa zena. Ikasle indiarren koordinatzailearen arabera, aire-eraso baten ondorioz hil zuten goizean, elikagaiak erosteko ilaran zegoela. Indiako agintariek, geroago, iragarri zuten Kieveko indiar guztiak ebakuatu zituztela operazio zabalago baten barruan. Martxoaren 1ean Ukrainan jarraitzen zuten 8,000 ikasle indiarretatik erdia inguru Kharkiven eta Sumyn zeuden. OSCEk Ukrainan duen Behaketa Misio Bereziko kide bat, Mayna Fenina, martxoaren 1eko bonbardaketetan hil zen ere. Martxoaren 2an, Synyehubovek adierazi zuen gutxienez 21 pertsona hil eta 112 zauritu izan zirela aurreko 24 orduetan. Paraxutista errusiarrek Kharkiven lur hartu zuten orduan, bai eta Ukrainako ospitale militar bati eraso zioten, aire-eraso baten bidez, errusiar eta ukrainar indarren arteko liskarrak sortu zituena. Hala ere, bertako funtzionario batek adierazi zuenez, Ukrainako indarrek ospitalea kontrolatzen jarraitu zuten. Kharkiveko polizia-egoitzak, akademia militar batek eta Kharkiveko Unibertsitate Nazionalak kalteak jasan zituzten errusiarren bonbardaketan horien ondorioz. Hainbat bizitegi-gune ere harrapatu zituzten misil errusiarrek. Geroago, misil errusiarrek berriro jo zuten Askatasunaren plaza, Kharkiveko udaletxearen eraikina eta Derzhprom eraikina kaltetuz, bai eta bestelako eraikin altu batzuk ere. Energia Atomikoaren Nazioarteko Erakundeak, hurrengo egunean, adierazi zuen ikerketa nuklearreko instalazioak kalteak jasan zituela, baina ez zegoela erradiazio-ihesik. Martxoaren 2ko gauean, bi misilek Kharkiveko Lurralde Defentsako Indarren egoitza jo zuten. Erasoan, zibilek babesleku gisa erabiltzen zuten Jasokundearen katedrala ere kaltetua izan zen, San Antonioren Eliza Katolikoarekin batera. CNNk egun hartan argitaratutako informazioaren arabera, aste horretan Errusiako bonbardaketak jasan zituzten Kharkiveko 16 kokapenetatik 3 baino ez zirela eremu ez-zibilak.
Bele-oin
Historia
Jada XX. mendean, Vietnamgo gerran ere erabili zituzten eta batzuetan puntak pozoiarekin edo gorotzekin zikintzen ziren etsaien zauria zornatzeko helburuarekin.
Dorothy Dandridge
Azken urteak
Dorothy Dandridgek zinemagintzan zuen izarrari gainbehera egiten ikusi zuen eta abeslari bezala iraun behar izan zuen barietate lokaletan.
Verzé
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Dorothy Dandridge
Azken urteak
Arraza arazoei buruzko pasadizo bat, bere bizitzari buruzko Introducing Dorothy Dandridge filmean irudikatua izan zen, Halle Berryk HBOrako 1999an filmatua. Behin Dandridge bost izarreko hotel batean abeslari gisa aritzeko kontratatu zuten, eta hotel horretan ostatu hartu zuen lehen emakume beltza izan zen. Bere gelan egon ondoren, hoteleko igerilekuraino jaistea erabaki zuen bertan igeri egiteko, eta arduradun bat harengana joan zen, beltza zelako ezin zuela han igeri egin adierazteko. Emmak begiratu zion eta bere oinaren muturra sartu zuen zipriztintzeko, eta adierazi zuen bera bezalako jende zuria zela han igeri egitea merezi ez zuena, eta alde egin zuen. Ordu batzuk geroago, igerilekua hustu eta desinfektatu egin zuten, baina Dandridgek duintasunez altxatzen jakin zuen.
Kharkiveko gudua
2022ko martxoa
Poliziaren arabera, martxoaren 4ra arte 188 pertsona hil ziren Kharkiveko guduan; tartean, 122 zibil. Gainera, 394 pertsona zauritu ziren –zeinetatik, zibilak, 290–. Ukrainako Segurtasun Zerbitzuak martxoaren 6an adierazi zuenez, indar errusiarrak Kharkiveko Fisika eta Teknologia Institutua bonbardatzen ari ziren. Erakunde horrek, USZaren arabera, ikerketa nuklearreko instalazio bat dauka barnean –erreaktore nuklear batekin–, lehertzekotan, eskala-handiko hondamendi ekologikoa eragin dezakeena. Larrialdietako tokiko funtzionarioek adierazi zutenez, gutxienez zortzi zibil hil ziren gau hartako hiri-bonbardaketan. Era berean, Azerbaijango kontsulatuak kalte larriak jasan zituen hirian. Albaniako kontsulatua, halaber, erabat eraitsirik bukatu zuten.
Verzé
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Tsepinite-Sr
Tsepinite-Sr mineral bat da eta vuoriyarvita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Tsepinite-Sr elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.
Dorothy Dandridge
Azken urteak
1965ean, 42 urte zituela, West Hollywoodeko bere etxean hil zen imipramina gaindosi baten ondorioz, antidepresibo trizikliko bat.
Bele-oin
Historia
Halaber, indar polizialek bide-kontroletan usatzen dituzte egun. Kasu honetan bele-oinak katez lotuta egoten dira elkarri eta kamioaren zabalean botatzen dira.
Kharkiveko gudua
2022ko martxoa
Martxoaren 7an, Ukrainako Defentsa Ministerioak iragarri zuen Vitali Gerasimov, Errusiako Barruti Militar Zentraleko Arma Konbinatuen 41. Armadako komandantea hil zutela, bai eta Errusiako Armadako beste goi-ofizial batzuk ere hil eta zauritu zituzetla Kharkivetik gertu izandako borroka batetan. Soldadu errusiarrek bi boluntario zibil ere hil zituzten Feldman Ekoparkean, animaliak elikatzera sartu zirenean.
Synyehubovek, martxoaren 8an, adierazi zuen jada 600,000 zibil baino gehiago ebakuaturik zeudela hiritik, trenen bidez. Martxoaren 8an ere, ukrainar gobernuko funtzionarioek adierazi zuten Kharkiv hiri osoa Ukrainaren kontrolpean zegoela eta, hiriaren kanpoaldean egindako bonbardaketa batzuez gain, ez zegoela errusiarren erasorik.
Estatuko Larrialdi Zerbitzuek martxoaren 10ean adierazi zuten lau pertsona hil zirela errusiarren bonbardaketetan, bai eta hiri-erdiguneko merkataritza-gune bat suntsitu zutela. Anton Heraxtxenkok, Ukrainako Barne ministroaren aholkulariak, adierazi zuen, bestalde, Errusiako gerra-hegazkinek Kharkiveko Fisika eta Teknologia Institutuari eraso ziotela egunean zehar.
Nicolosi
Nicolosi Italiako udalerri bat da. Cataniako probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Verzé
Etxebizitza
2007an 333 etxebizitza zeuden, 288 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 22 bigarren erresidentzia ziren eta 23 hutsik zeuden. 308 etxeak ziren eta 25 apartamentuak ziren. 288 etxebizitza nagusietatik 226 bere jabearen bizilekua ziren, 50 alokairuan okupaturik zeuden eta 12 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 15 etxek bi zituzten, 35 etxek hiru zituzten, 84 etxek lau zituzten eta 153 etxek bost zituzten. 226 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 103 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 171 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Bele-oin
Historia
Bestetik, egungo kale-istilu eta antzekoetan ibilgailuen pneumatikoak zulatzeko baliatu izan dira.
Bustancillés
Bustancillés Sobako herria da, Kantabrian. Espainiako Estatistika Institutuaren arabera, 2008an 38 biztanle zituen.
Motta Sant'Anastasia
Motta Sant'Anastasia Italiako udalerri bat da. Cataniako probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Dorothy Dandridge
Azken urteak
Halle Berryk Emmy Sari bat irabaz i zuen Dorothy Dandridgen paperean, eta berriro gogoratu zuen Monster's Ball filmagatik bere Oscarra jaso zuenean.
Glizerio
Glizerio (Glycerius; c. 420 - 480 eta gero), 473 eta 474 bitartean mendebaldeko erromatar enperadorea izan zen.
Albert Calmette
Léon Charles Albert Calmette (Niza, Frantzia, 1863ko uztailaren 12a - Paris, Frantzia, 1933ko urriaren 29a) frantses sendagile eta bakteriologoa izan zen.
Biografia
1891. urtean Saigongo Bakteriologia Institutua sortu zuen eta Pasteur Institutua Lillen (bertako zuzendaria izan zen 1896-1919 urteetan). Guérin biologoarekin batera, tuberkulosiaren txertoa prestatu zuen. Bakteriologia, kimika fisiologikoa eta higieneari buruzko artikulu ugari idatzi zuen.
Bele-oin
Historia
Hego Ameriketako zenbait estatutan lapurretak egiteko erabiltzen dira. Ibilgailuaren, izan autobus edo auto, gurpilak zularazten dira eta bidaiariak jaisten direnean lapurtu egiten dituzte. Bertan miguelito esaten zaie bele-oinei.
Hiztegi Hirukoitza
Hiztegi Hirukoitza (jatorrizko izenburua, Diccionario Trilingüe del Castellano, Bascuence, y Latin) Manuel Larramendi idazlearen hiztegia da, Larramendiren hiztegia izenaz ere ezaguna, Donostian (Gipuzkoa) 1745ean argitara emana. Bere garairako, lan erraldoia izan zen, bi liburukitan plazaratua.
Motta Sant'Anastasia
Mugakideak
Motta Sant'Anastasiak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Kharkiveko gudua
2022ko martxoa
Martxoaren 14an, Kharkiveko Eskualdeko Fiskaltzak adierazi zuen bi zibil hil eta hirugarren zibil bat zauritu zirela errusiarren bonbardaketek bizitegi-eremu bat harrapatu zutenean. Hurrengo egunean, Oleh Synyehubov-ek –Kharkiv Oblasteko Gobernadoreak– adierazi zuen hiria 65 aldiz bonbardatu zutela martxoaren 14an zehar, zibil bat hilez eta beste bat zaurituz, bai eta, gerra hasi zenetik, 600 bizitegi-eraikin suntsitu zituztela.
Frantziako gastronomia
Frantziako gastronomia (cuisine française) Frantziako sukaldaritza usadio eta moldeen multzoa da. Munduko nagusienetarikoa da. Aniztasuna du ezugarri nagusi, eskualdeko kulturak eta lehengaiei esker eta bere fintasunak sortua. Mendebaldeko sukaldaritza gehienetan eragin du, batez ere teknikaren aldetik. Zenbait chef edo frantziar sukaldarik ospe handia lortu dute nazioartean, tartean Taillevent, La Varenne, Carême, Escoffier, Ducasse edo Bocuse. 2010ean UNESCOk Gizateriaren Kultura Ondare Immaterial izendatu zuen, Mexikoko gastronomiarekin batera.
Hiztegi Hirukoitza
Historia
Larramendiren hiztegia euskararen historiako gertakari garrantzitsuenetako bat da: argitaratu zen eta, beraz, askoren eskuetara iristeko gai izan zen lehen hizkuntz hiztegi orokorra da. Aldi berean, Euskal Herriko erakunde ofizial batek, Gipuzkoako Foru Aldundiak, estreinakoz bere gain hartu zuen halako lan baten argitalpena.
Kharkiveko gudua
2022ko martxoa
Martxoaren 16an, Ukrainako funtzionarioek adierazi zuten hiru zibil hil eta bost zauritu zirela indar errusiarrek merkatu bat bonbardatu zutenean.
Cross Creek (Pennsylvania)
Cross Creek Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Washington konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Kharkiveko gudua
2022ko martxoa
Martxoaren 18an, Kharkiveko Eskualde-Fiskaltzak jakinarazi zuen hiriko Slobidsky eta Moskovsky Barrutietan bizitegi-eraikinak bonbardatu zituztela errusiarrek. Gainera, Administrazio Publikoaren Akademia Nazionaleko Estatu-Administrazioaren Institutuaren eraikina, zati batean, hondatuta geratu zen. Saltivka-ko bonbardaketa errusiarrak, bestalde, Boris Romantxenko hil zuten, 96 urterekin, nazien lau kontzentrazio-esparrutatik bizirik atera zena eta nazismoaren krimenen oroimena babesten zuena.
Hiztegi Hirukoitza
Historia
Bi liburukitan plazaratu zuen: 2020an hiztegiaren edukia digitalizatu egin zen. Karaktereen ezagutze optikoa erabiliz eta bertsio digitala Wikiteka igo zen bere erabilera publikoa eskaintzeko.
Glizerio
Glizerio Ravennako gortean aritzen zen 473ko martxoaren 3an Gundobandok, Magister militum berriak, enperadore izendatu zuenean. Leon I.a ekialdeko enperadoreak ez zuen izendapen hori onartu.
Hiztegi Hirukoitza
Edukia
Hiztegia lan erraldoia da, baina baditu bitxikeria batzuk ere. Erdal etorkiko hainbat hitz euskal hitz jatorrak balira bezala aurkezten ditu (alferez: alfer-ez, «soldadua baino langileagoa delako»). Jakintza adigaiak (unibertso, astronomia, matematika, eta beste) eta euskararentzat ezezagunak ziren objektuen izenak (bolbora, txokolatea, tabakoa) izendatzeko, hitz berriak asmatzeko beharrean sentitu zen. Batzuetan, zaila da jakiten zein hitz diren herriaren ahotik jasoak eta zein berak asmatuak.
Glizerio
473an bai ostrogodoek ekialdetik bai bisigodoek mendebaldetik Italiako penintsula mehatxatzen zuten. Glizeriok arrakastaz tropak bidali zituen godoen bi adar horiek bat egin zezaten saihestearren.
Hiztegi Hirukoitza
Edukia
Larramendiren irudimenari esker sortutako hitz batzuk, egungo euskaran erabiltzera iritsi dira, hilezkor eta garrantzi, esaterako. Asmatu zituen neologismo horiek, hala ere, berak ez zituen inoiz erabili eta bere jarraitzaile gehienek ere ez. Hala ere, garaiko euskal idazlanetan aldaketa nabari da hiztegia argitara eman zenetik: Idazleak hitz berrien sorkuntzarako baliabideak gehiago erabiltzen hasi ziren, gaztelaniara eta frantsesera hainbeste jo gabe.
Glizerio
Arrakastak arrakasta, Leon I.ak ez zuen usurpatzaile bat mendebaldeko tronuan ikusi nahi. Julio Nepote senidea enperadore izendatuta, tropak Italiara bidali zituen 474ko ekainean. Glizeriok ez zien aurre egin, eta borrokatu gabe errenditu zen. Agian joera hori eskertzearren Julio Nepotek artzapezpiku izendatu zuen Glizerio.
Hiztegi Hirukoitza
Bertsio digitala (2021)
2020an hiztegiaren edukia digitalizatu eta Larramendi hiztegiaren bertsio digitala Wikiteka ra igo zen bere erabilera publikoa eskaintzeko. Digitalizazioa karaktereen ezagutze optikoa teknika erabiliz egin zen, eta ondoren zuzenketa semiautomatikoa burutu.
Ikasketa automatikoa baliatuz, hiztegiko testuaren eredu bat entrenatu zuten gero digitalizazioan egin beharreko lana dezente laburtu ahal izateko. Hiztegiaren edukiaren % 4 baino gutxiago eskuz transkribatuta (32 orrialde), gero hiztegi guztia (828 orrialde) eredu horrekin automatikoki transkribatu zenean testu-bertsioan ia % 98,5eko doitasuna lortu zuten, ordura arte eskuragarri zeuden testu-fitxategietan baino errore askoz gutxiagorekin.
Eragina
Larramendiren hiztegiak oso eragin zabala izan zuen euskal hizkuntzalaritzan, batez ere Hego Euskal Herriko hiztegigileen artean. Esaterako, Resurreccion Maria Azkueren lanetan Larramendiren oihartzuna garbia da. Dena dela, hiztegiaren oinarria gaztelaniaz dago; horrek neologismoak asmatzera eraman zuen, eta horrek egilearen ospearen aurka egin du. Alberdiren ustetan, liburu honek «egilearen izenari kalterik handiena ere obra beronek egin diola esan behar da». Hitz argi eta garbi asmatuak, Larramendiren hiztegian, hauek bide dira: sutanpe («kanoia»), godaria («txokolatea») eta surrautsa («tabakoa»). Dena dela, badira orobat susmagarriak diren beste batzuk. Horrek, espezialista batzuen ustez, hiztegia erabat baliogabetu du.
Kharkiveko gudua
2022ko martxoa
Martxoaren 19an, Kharkiveko administrazio militarreko (HOVA) buru den Oleh Synyehubov-ek adierazi zuen Kharkiveko iparraldeko aldiriak etengabe bonbardatzen zituztela indar errusiarrek, bai eta hiriaren erdigunea jaurtigai eta misilek jotzen zutela. Sinegubovek esan zuenez, suntsitutako eraikinetako bat Kharkiveko Apelazio Auzitegia izan zen. Ukrainako indarrek kontraeraso bat hasi zutela ere adierazi zuen, errusiarrak hiriaren kanpoaldetik urrunduz.
Verzé
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 457 ziren, horien artean 378 aktiboak ziren eta 79 inaktiboak ziren. 378 pertsona aktiboetatik 358 lanean zeuden (190 gizon eta 168 emakume) eta 20 langabezian zeuden (9 gizon eta 11 emakume). 79 pertsona inaktiboetatik 32 erretiraturik zeuden, 27 ikasten zeuden eta 20 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Der Junge muss an die frische Luft
Der Junge muss an die frische Luft (alemanez, Mutiko honek aire freskoa behar du), Caroline Link-ek zuzendutako alemaniar filma da. Hape Kerkeling aktore eta telebistako aurkezle alemanaren autobiografiaren zinemarako moldaketa da. 2018an Alemaniako zinema aretoetan estreinatu ziren pelikula alemaniar guztien artean ezagunena ere izan zen. Alemaniako Zinema Sarien 2019ko edizioan brontzezko Lola saria jaso zuen.
Kharkiveko gudua
2022ko martxoa
Martxoaren 24an, errusiarren aireko eraso batek Nova Poxta-ren bulego bat jo zuen, sei zibil hilez eta, gutxienez, 15 zaurituz. Martxoaren 26an, misil errusiarrek monumentu bat kaltetu zuten Drobytsky Jar Holokaustoaren monumentuan.
Martxoaren 28an, Ihor Terekhov-ek, Kharkiveko alkateak, adierazi zuen hiriko biztanleriaren %30a inguru Kharkivetik alde egin zuela gerra hasi zenetik. HOVAko buruzagiak, Synyehubov Gobernadore militarrak, errusiarrek barreiatze-munizioarekin hiri-auzoak berriro erasotu zituztela jakinarazi zuen. Era berean, baieztatu zuen hainbat norabidetan ukrainar gudariek kontraerasoa egin zutela, Mala Rohan eta Vilkhivka herriak berreskuratuz.
Errusiak Kharkiven aurka egindako bonbardaketen erdian, 2022ko martxoaren 31n, Errusiako agintariek Mi-24 ukrainar helikoptero militarren eraso bati egotzi zioten leherketa bat, mugatik 40 kilometrora, iparraldera, dagoen petrolio-biltegi batean, Belgoroden (Errusia). Bien bitartean, errusiarrek esan zuten, egun berean, mendebaldeko herrialdeetako ehun "estremista eta mertzenario" baino gehiago hil zituztela Kharkiveko defentsa-base baten aurka egindako misil-eraso batetan, zehaztasun handiko Iskanderrekin egindakoa.
Nicolosi
Mugakideak
Nicolosik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Der Junge muss an die frische Luft
Argumentua
Alemaniako Ruhr eskualdeko herri bat, 1970eko hamarkadaren hasieran. Zortzi urteko Hans-Peter aitona-amonen etxera joana da bizitzera. Herriko denda batean mutikoak bezeroen esamesak eta istorioak behatu eta entzuten ditu eta gero bere amonari antzezten dizkio parodia komiko batean. Bere familiak ere barre egiten ditu bere inguruko jendearen edo telebistako ospetsuen parodiekin.
Eleutherodactylus guttilatus
Eleutherodactylus guttilatus Eleutherodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Eleutherodactylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Kharkiveko gudua
2022ko apirila
Apirilaren 2an, Synyehubov-en arabera, errusiarrak Izium hiria inguratzen ari ziren, Luhansk eta Donetsk Oblast bidean. Hurrengo egunean, apirilaren 3an, gobernu ukrainarrak adierazi zuen bi soldadu errusiar hil eta beste 28 ospitaleratu zituztela, zibil ukrainarrek pozoitutako pastelak banatu baitzizkieten Kharkiven zeuden Fusil Motorizatuen 3. Dibisioko soldadu errusiarrei.