cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Robert Frank
Robert Frank (Zurich, Suitza, 1924ko azaroaren 9a - Inverness, Nova Scotia, 2019ko irailaren 9a) jatorri suitzarreko argazkilari eta zinema-zuzendari estatubatuarra izan zen.
Biografia
Argazkilaritza-ikasketak egin zituen bere jaioterrian, eta industriako argazkilari gisa lan egin zuen. 1947an, Estatu Batuetara emigratu zuen, eta New Yorken hasi zen lanean, publizitate- eta moda-argazkilari gisa. 1948an, bere lehenengo bidaia profesionala egin zuen.
1955ean Guggehnheim beka eman zioten, eta horrekin bi urteko bidaia ordaindu zuen Estatu Batuetan zehar. Bidaia hartako argazkiak Frantzian argitaratu ziren lehen aldiz, Les Americains titulupean, eta Estatu Batuetan gero, 1959an: The Americans. Bere argazkietako ikuspegi ironikoak zalantzan jarri zuen hain zabalduta zegoen amerikar ideala. Estatu Batuetako argazkilarien esanetan, inguruari begiratzeko modua aldatu zien liburuak. Argazki gehienak irudi tristeak ziren, eta eguneroko bizimoduaren asperraldia, tristura eta etsipena erakusten zuten. Estatu Batuetako kritikari askok arbuiatu zuten bere zintzotasunagatik eta ikuskera ilunagatik. Lan hark 35 milimetroko kameraren erabilera zabaltzen lagundu zuen, une jakina ez ezik gauzak ere erretratatzeko lan-tresna gisa erabiltzeko.
Stumpffia
Stumpffia anfibio genero bat da, Anura ordenaren barruko Microhylidae familian sailkatua.
Naqada I
Naqada I, Egiptoko aro aurredinastikoko kultura izan zen, Amratiarra ere deitua, Matmarretik iparraldean, Uadi Kubbaniyara hegoaldean hedatu zena. K.a. 4000tik K.a. 3500 bitartean datatua dago.
Robert Frank
Biografia
1960ko hamarraldian, Frankek zineman lan egin zuen, eta baita zinema-irakasle gisa ere. Haren film ezagunena, Pull My Daisy (1958), Jack Kerouac idazle estatubatuarraren obran oinarrituta dago.
Naqada I
Naqada I izena, Werner Kaiserrek eman zion 1957an, hurrengoko aroekin, Naqada II eta Naqada IIIrekin jarraipen ideia sendotzeko. Naqada, antzinako egiptoeraz Nubt (Urrezkoa) deitzen zen herri txiki bat zen, existitu zen kultura bakoitzak, gune independente bat izan zuen arren.
Robert Frank
Biografia
1996 urtean, Hasselblad argazkilaritza-saria irabazi zuen.
Naqada I
K.a. 4000. urte inguruan, Badariar kulturak, tokia utzi zion Amratiarrari, ondoren Naqada I deitua izan zena. Aldaketa, estratifikazio sozialagatik, artisautza hobetuagatik, forma artistiko berriengatik eta oraindik hegoalderago hedatu izanagatik bereizten da. Hilobiak, handiagoak egin ziren, beste txiki eta xaloago batzuekin batera; finkapenak, iraunkorrak bihurtu ziren.
Bere ezaugarriengatik, Naqada Ia, Naqada Ib eta Naqada Ic eta baita Naqada Id garaietan banatzen da (hau, eztabaidagarriagoa) batzuk, azken hau, Naqada IIa garaian kokatzen dutelarik. Ia, Ib eta Ic garaietan, progresiboki, estratifikazio soziala gehitzen da, baina Ic garaitik aurrera, gelditu egiten da.
Lehen entitate politikoak
Entitate politikoen eraketa, Naqada I aroan hasi zen. Naqada eta beste hiri batzuk, Egiptoko lehen botere antolatuak izan ziren tokiko botere batzuetara eboluzionatu zuten. Beharbada, nekazal esplotazioan eta material inportazioan elkarlangintzaren beharrak, liderren agerpena beharrezko egin zuen. Uste denez, Maadi-Butoko kulturan, garai berean, Niloren deltan antzerako eboluzio bat gertatu zen.
Aktibitate ekonomikoa
Siria, Palestina eta Nubiako inportazioak aurkitu dira, baita Afganistango lapis lazulia ere.
Artisautza
Harria, hobeto lantzen zen, eta bifazak ohikoak ziren. Elementu apaingarriak ere agertu ziren; zeramika eta bolizko iruditxoak aurkitu dira. Zeramikaren jarraian, gorriz margotzea etorri zen, baina marrazki lineal edo geometrikoekin. Garai honetakoa da, baita ere, goilara, orrazi eta orratzen agerpena, baina ez dago metalen erabileraren zantzurik. Garai honi dagokionez, metaleko objektuak, soilik El-Hammamiya eta Khattaran aurkitu dira. Hierakonpolisen, labe bat eta laukiluze erako egitura bat aurkitu ziren, dirudienez, jende sedentarioarentzako txabola soil bat baino hobeto eraikitako eraikin iraunkorrak adierazten dituena.
Hilobiak
Hilobiak, arraultza formako zulo bezala egin ziren, hildakoa, uzkurtutako posturan lurperatuta, burua, hegoalderanzko norantzan, ezkerrera begira. Gorpuaren azpian, sarri, zerria bat zegoen, eta, burupean, oihal edo larru txatal bat.
Gorgasia hawaiiensis
Gorgasia hawaiiensis Gorgasia generoko animalia da. Arrainen barruko Congridae familian sailkatzen da.
Naqada I
Hilobiak
Pertsona eta animaliak, elkarrekin lurperatuta agertzen dira Mahasna, Abadiya, Al-Amra, Gebelein eta Hierakonpolisen. Al-Amran, hilobiren batzuk, adarrekin lagunduak daude.
Etsai (euskal mitologia)
Etsai irakaslea da eta leize batean ematen ditu eskolak; Atarrabi eta Mikelatsen irakaslea da. Ikasketak amaitutakoan, ikasle bat Etsairekin geratu behar da; baina Atarrabik alde egitea lortzen du, nahiz eta ihesaldian itzala galdu. Aidetzarra izenarekin ere ezagutzen da.
Beramendi
Beramendi Basaburua udalerriko lekua da. 2020ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, lekuak 31 biztanle ditu. Udabe eta Beramendi lekuek osatzen dute Udabe-Beramendi kontzejua.
Naqada I
Hilobiak
Nekropolietan, lurperaketetan ezberdintasun sozial bat nabaritzen da. Hilerri mota asko aurkitu da: N eta B hilerrietan, 112 hilobi baino gehiago daude. Garai honen amaieran, estratifikazio soziala, T hilerrian nabaritzen da, eliatearentzako izango ziren hilobi gutxi baina aberatsekin. Abadiyan, B101 hilobia aurkitu zen, zeramika askorekin, antilope baten margoarekin, zuritutako sei buztinezko esfera, hipopotamo baten estatuatxoa, eskumuturrekoak eta hiru hipopotamo hortzekin.
Aztarnategiak
Industutako herrixken artean, El-Hammamiya agertzen da, tipikoa dena, partzialki lurpean hondoratutako bederatzi egitura zirkularrekin, bizileku bat eta beste biltegi gune batzuk izatearen hondakinekin.
Hierakonpolis ere, Naqada I garaian agertzen da, baina garrantzitsuago izan zen hurrengo garaietan, eta Nubiarekin merkataritza egiteko eta ekialdeko basamortutik gertu ondo kokatua zegoela uste da.
Abidosek, Naqada III garaian garrantzitsua izango dena, estratifikazio sozial zantzuak dituen Naqada I garaiko hilerri bat mantentzen du. U-502 hilobia, garaiaren amaierakoa, behar baino lehenago jaiotako ume batena da, zeramika askorekin, zortzi irudi femenino eta hiru maskulinorekin, sistema hereditarioaren ezarpenari ematen zaizkionak.
Paris-Camembert
Paris-Camembert, Frantziako txirrindularitza lasterketa internazional bat da. Paris-Vimoutiers izena zuen lehen, 1934tik 1942ra. Lasterketa gogorra da. 200km inguruko luzera dauka eta azken 80 kilometroetan zazpi aldapa gogor ditu (%9-17 bitarteko aldapekin). Lasterketa, Frantziako Kopako parte da. Urtero apirilean egiten da, baina 2020. urteko ekitaldia apirilaren 14tik irailaren 22ra mugitu zen COVID-19 pandemia zela eta.
Txirrindulari handi askok lasterketa irabazi dute; Bernard Hinault, Laurent Fignon, Laurent Brochard, Bryan Coquard, besteak beste.
Lixo Gara
Lixo Gara, Afonia talde Hernaniarraren eta Post Mortem talde Galiziarraren arteko elkarbanaturiko diska da, CD formatuan kaleratu zena. Bertan, Afoniak 7 abesti sartu zituen eta Post Mortemek ere, 7 abesti grabatu zituen. Diska honetarako, Negro sartu zen ahotsetara Afoniarekin.
Kantuen zerrenda
Afonia
Post Mortem
Media Legua (Madril)
Media Legua, Espainiako Madril hiriburuko auzo bat da, Moratalaz barrutian. Hiriko 144. auzoa da.
Dragoi Bola Z
Dragoi Bola Z (jatorrizko japonieraz ドラゴンボールZ edo Doragon Bōru Zetto, ingelesez Dragon Ball Z) Dragoi Bola animearen jarraipena da. Dragoi Bola Akira Toriyamak idatzi eta marrazturiko manga (komiki japoniarra) da. 1984tik 1995era Weekly Shonen Jump aldizkarian argitaratua izan zen.
Dragoi Bola animea telebistarako mangaren moldaketa da. Guztira 508 atalez osatuta dago, hiru zati nagusitan banatuta: Dragoi Bola, Dragoi Bola Z eta Dragoi Bola GT. Hau hiru zatietatik bigarrena da eta 291 atal ditu eta 195. kapitulutik 519.era egokitzen ditu. Lehen atala 1989ko apirilaren 26an emititu zen Japonian Fuji Tv telebista katean. Atal hauetaz gain, beste 13 film, 2 atal berezi eta OVA bat ditu. Esan beharra dago animean jatorrizko mangan ez dauden istorioak agertzen direla edo mangaren istorioa apur bat aldatzen dela ere.
Argumentua
Dragoi Bola Zk Son Goku eta bere lagunen abenturak kontatzen ditu. Orain Goku Chichirekin ezkonduta dago eta seme bat dauka.
Saiyak
Satan Txikiren aurkako azken borrokaz geroztik eta bakezko 5 urteren ondoren Raditz espazioko gerlaria Lurrera iristen da. Honek Gokuren semea, Son Gohan, bahitzen du. Semea askatzeko Goku Satan Txikirekin elkartzen da eta biak Raditz menperatzea lortzen dute, baina Gokuk bizia galtzen du borrokaldian. Honen ondoren Gokuren lagunek urtebeteko epea dute entrenatzeko, izan ere denbora horretan beste bi gerlari iritsiko dira Lurrera planeta suntsitzeko asmoz. Son Goku beste munduan Kaitorekin entrenatzen da. Urtea igarotzean Vegeta eta Nappa Lurrera heltzen dira; baina Son Goku, nahiz eta Dragoi Bolekin berpiztu, ez dago Lurrean oraindik. Hau borroka eremura heldu orduko Yamcha, Chaoz, Ten Shin Han eta Satan Txiki hilik daude, Krilin eta Son Gohan izanik bizirik irten diren bakarrak. Gokuk erraz garaitzen du Nappa, baina Vegeta menperatzeko hiruren laguntza, eta Yagirena ere, behar izan da. Hala ere Vegetak ihes egitea lortzen du.
Freezerren saga
Behin Satan Txiki hilda Ahalguztiduna, ere hil da, eta honekin Dragoi Bolak ere desagertu egin dira. Aurreko borrokan Satan Txiki namektarra zela ezagutzen da eta Bulmak, Krilinek eta Son Gohanek Namek planetara joatea erabakitzen dute bertako Dragoi Bolekin lagunak berpizteko. Horretarako, Ahalguztidunak Lurrera etortzeko erabili zuen espazio-ontzia erabiltzen dute. Behin Nameken daudela, alde batetik Vegeta eta bestetik Freezer Dragoi Bolen bila ari direla konturatzen dira. Baina Son Goku Namekerantz doa Bulmaren aitak eraikitako espazio-ontzi batean, non Lurrekoa baino 100 aldiz handiagoa den grabitate-indarrarekin entrenatu ahal den. Goku iritsi baino lehen Vegetak Dodoria eta Zarbon (Freezerren morroiak) hiltzen ditu, baina Krilin eta Son Gohanekin batera Freezerren Indar Berezien aurka ezinean ari da. Goku heldu orduko Indar Berezietako bat (Gurdo, bostetatik ahulena) hiltzea lortzen dute, baina orain Freezer 7 Dragoi Bolen jabe da. Hala ere ez daki dragoiari deitzen eta Buruzagi Nagusiarengana abiatzen da, Indar Berezien nagusia (Ginew) bolen zaindari bezala utziz. Bitartean Gokuk Indar Berezien beste bi gizon garaitzen ditu (Rikum eta Butter), gelditzen denari Jheese nagusiarengana ihes egiten uzten diolarik. Orduan Ginew eta Son Goku elkarren aurka borrokatzen dira, Ginew gorputz-trukea egitera behartuta dagoelarik (Ginewren arima Gokuren gorputzean sartzen da eta alderantziz). Vegetak Jheese hiltzen du, eta azkenean Goku bere gorputzera itzultzen da, larriki zaurituta geldituz. Goku sendatzeko, Vegetak Freezerren espazio-ontziko makina batean sartzen du eta lotaldi bat egiten du. Krilin eta Gohanek Denderen laguntzarekin 7 Dragoi Bolak hartu eta ontzitik isilean urruntzen dira Vegeta esnatu gabe. Hala ere Freezer, ordura arte Nailen aurka borrokatzen aritu zena, ontzira abiatzen da ziztu bizian. Dendek Polungari, Namekeko Dragoi Jainkoari, deitzen dio, zeina 3 gurari betetzeko gai den. Lehen gurarian Satan Txiki (Kaitorekin entrenatzen egon zela) berpiztea eskatzen dute, horrela lurreko Dragoi Bolak ere berpizteko. Bigarrenarekin Satanko Namekera ekar dezan eskatzen dute. Orduan Vegeta esnatu eta Polunga dagoen tokirantz joaten da, Krilin, Son Gohan eta Dende harrapatuz. Dende Vegetaren guraria (hilezkorra izatea) eskatzera zihoanean Polunga desagertu egiten da; Buruzagi Nagusia hil egin da. Orduan Freezer laukotea dagoen tokira heltzen da sututa. Azken borroka hastear dago eta Goku oraindik ez da guztiz sendatu.
Freezerrek, lehen eraldaketa eginez, Vegeta jipoitzen du. Satan Txiki, guda lekura bidean Nailekin bateratu zena, heldu egiten da Frezeerrekin indar parekatuarekin borrokatzen delarik. Hala ere, Frezeer bigarrenez eta hirugarrenez eraldatzen da eta Satan Txiki eta Vegeta jokoz kanpo uzten ditu. Orduan Goku guztiz sendatzen da eta Freezerren bila joaten da. Son Goku, nahiz eta Kaitoren erasoa hogei aldiz biderkatua erabili, ez da Freezerri aurre egiteko gai. Freezerrek Krilin hiltzen du, Goku hau ikustean suminak jota kondairetako Goi Gerlaria bihurtzen da, Freezerren indarra askogatik gaindituz. Bitartean, Lurrean Shenron dragoia deitzen dute eta Nameken hildakoak berpizteko eskatzen diote. Buruzagi Nagusia ere berpiztu egiten da, eta ondorioz baita Polunga ere. Polungaren azken gurariarekin Namekeko biztanle guztiak (Goku eta Freezer ezik, Gokuk eskatuta) Lurrera bidaltzen dituzte. Namek planeta eztanda egiteko zorian da eta Freezer gorputza bitan zatituta duela Gokuren energia bola batekin hiltzen da. Gokuk ihesbiderik ez duela, planetak eztanda egiten du. Beranduago, Lurrean, Dragoi Bolei esker hildako lagunak berpizten dituzte, Goku izan ezik. Izan ere, hau bizirik zegoen eta ez zuen oraindik Lurrera joan nahi.
Garlic Gazteren itzulera
Behin guztiak Lurrean direla, Garlic Gaztek Herio-zulotik ihes egitea lortzen du, eta bere lau jarraitzaileekin Jainkoaren lekua hartzera doaz. Jainkoa eta Popo harrapatu ostean, Garlic Gaztek gizakiak deabru bihurtzen dituen lanbroa Lurrean zehar isurtzen du. Besteak beste, Iratxo Dortoka, Yamcha, Bulma eta Chichi deabru bihurtzen dira; baita Satan Txiki ere, hauek kosk egitean. Gohan eta Krilin Jainkoaren jauregira joaten dira, Gohanek bi deabru akabatzea lortzen duelarik, baina Satan Txikik jipoitu egiten du. Hala ere Satan Txiki gezurretan zebilen, Jainkoa eta Popo jauna askatzeko aukeraren zain, baita lortu ere. Baina Garlicek eta bi deabruek gain-ahalmena lortzen dute Lilura Beltzari esker, eta bitartean Jainkoa eta Popo jauna Ur Birjainkotarra lurrean zabaltzeko Zeru Barrenera doaz. Son Gohanek beste bi deabruak menperatzen ditu. Jainkoak bere bizia arriskuan jartzen du Popok Ur Birjainkotarra Lurrean zabal dezan Haize Korronteen Zuloa erabiliz. Garlicek, bere egitasmoa zapuztu dutela ikustean, Herio-gunea zabaltzen du. Orduan Gohanek Lilura Beltza desegiten du Garlic indarrik gabe utziz, berak zabaldutako Herio-guneak irensten duelarik. Dagoeneko lurtar guztiak bere onera itzuli dira.
Ziborren saga
3 urteak igaro ondoren, Trunksek esandako leku eta orduan, 2 ziborrak agertzen dira: Zibor 19 eta Zibor 20 (Gero doktorea, Zapi Gorridun Armadako zientzialaria, zibor bihurtuta). Zibor hauek arerioaren energia xurgatzeko ahalmena dute eta ia Yamcha hiltzen dute. Borroka hasterakoan, Goku gaixotu egiten da, Trunksek esan bezala. Mementoan Vegeta agertzen da Super Saiya bihurtuz eta Zibor 19 suntsituz. Gerok, hau ikustean, laborategira ihes egiten du Zibor 17 eta Zibor 18 esnatzeko. Orduan Trunks berriro agertzen da, Zibor 19ren burua ikusiz eta zibor hau ezagutzen ez zuela esanez. Gerok bi ziborrak esnatzea lortzen du, baina bi hauen eskuetan hiltzen da, eta gainera Zibor 16 ere esnatzen dute. Ziborren eta Z gerlarien arteko borrokan ziborrek irabazten dute, nahiz eta inor ez den hiltzen. Indaba Miragarriei esker denak sendatzen dira, eta Satan Txiki Jainkoarekin batzera joaten da, honela bere indarra asko handituz.
Cellen saga
Aldi berean beste izaki bat agertzen da, Cell deiturikoa, hainbat gerlariren zeluletatik sortua: Son Goku, Vegeta, Satan Txiki, Freezer... Satan, Super Namektar bihurtuta, honen bila joaten da, ziborrak baino arriskutsuago izan baitaiteke. Cellek pertsonak xurgatzen ditu indarra bereganatzeko eta Zibor 17 eta 18 xurgatzean egoera perfektura iritsiko da. Cellek Satanengandik ihes egiten du, baina zorionez Goku sendatu egiten da. Gokuk gerlari guztiak elkartzen ditu Espazio eta denboraren gelan entrenatzeko (kanpoan egun bat igarotzean barruan urte bete pasatzen da) eta Super Saiyen maila gainditzeko asmoz. Vegeta eta Trunks sartzen dira lehenengo. Bi hauen eguna bukatzear zela, ziborrak eta Satan borrokan hasten dira. Cell honetaz konturatzen da eta hauek dauden tokirantz abiatzen da; izan ere, ziborrak garaitzeko ahalmena lortu du. Cell heltzean Satan ia hil eta Zibor 17 xurgatzen du, indar ikaragarria bereganatuz. Orduan Vegeta eta Trunks gelatik irten eta Cellen bila joaten dira. Goku eta Gohanen txanda da entrenatzeko. Vegetak, Saiyen maila gainditurik, Cell jipoitzen du. Baina bere harropuzkeria dela eta, Celli Zibor 18 xurgatzen uzten dio, gorputza guztiz osatuz.
Orduan Cellek, gorputz perfektuarekin, Vegeta eta Trunks (Vegeta baino indartsuagoa da) garaitzen ditu, eta 10 eguneko epea ematen die gerlariei entrenatzeko eta berak antolatuko duen arte martzialen lehiaketan agertzeko. Epe honetan Son Goku Namek planeta berrira joaten da (Bat-bateko lekualdaketa teknika erabiliz) eta Dende ekartzen du Jainko posturako eta Dragoi Bolak berpizteko. 10 egunak igarota Z gerlariak eta Satan Jauna (eta bere "armada") agertzen dira lehiaketan. Goku izango da Cellen lehen arerio serioa, baina azkar etsiko du; eta bigarrena Son Gohan, denen harridurarako. Cellek Gohan garaitzeko arazorik ez du, baina badaki Gohanen benetako indarra ikusteko haserrarazi egin behar duela, baita lortu ere. Son Gohan 2. mailako Super Saiya bihurtzen da. Son Gohanen kolpe baten ondorioz, Cellek Zibor 18 botatzen du bigarren eraldaketara itzuliz. Cellek, etsipenak jota, bere burua suntsitzeko mekanismoa martxan jartzen du, eztandarekin Lurra eta bere biztanle guztiak desagertarazteko helburuarekin. Hau ikusita Son Gokuk Bat-bateko lekualdaketa erabiliz Cell Kaitoren planetara eramaten du, eztanda bertan izanik. Goku eta Kaito hil egiten dira, baina Cell birsortu egiten da Satan Txikiren zelulei esker, eta berriz ere egoera perfektuan eta indar gehiagorekin. Cell Lurrera itzultzen da, baina Son Gohanen Kame Hame uhinarekin (eta Gokuren laguntzarekin) Cell guztiz hiltzen du. Cellek eta ziborrek hildako bizilagun guztiak Dragoi Bolekin berpizten dira, Son Goku izan ezik, honek ez baitzuen berpiztua izan nahi.
Beste Munduko Txapelketa
Cell hilik dela, Son Gokuk beste munduan lasai entrenatzen jarraitzen du, ondo baitaki bere seme Son Gohan unibertsoko gizaki indartsuena dela. Bertan beste hiru Kaito Jainkoak ezagutzen ditu, ekialdeko (Eki Kaito), mendebaldeko (Mendebal Kaito) eta hegoaldeako (Hego Kaito) galaxiakoak (jada ezagutzen zena iparraldeko galaxiakoa da, Ipar Kaito). Kai Errege Handiaren planetan Arte Martzialen Txapelketa bat antolatzen da. Son Gokuk lehiaketan parte hartzen du, finala Paikuhanen aurka jokatzen duelarik. Ez da irabazlerik izaten, zeren, Kai Errege Handiaren esanetan, biek ezagutzen ez zuten arau bat hausten dute.
Boo Ahaltsuaren saga
Bitartean, Lurrean bake-aro bat bizitzen da. Son Gohan bigarren hezkuntza zikloa egiten hasten da eta bere gelan Videl ezagutzen du, Satan jaunaren alaba. Son Goten, Gohanen anaia txikia, jaio eta hazi egiten da. Videl neska indartsua da eta poliziari laguntzen dio kasu zailetan. Gohanek, bihotz onekoa denez, Videli laguntzea erabakitzen du. Baina bere nortasuna ezkutatzen du Bulmak egindako mozorro batekin eta Saiya Handia ezizena hartuz. Videlek harrapatu egiten du, ordea, eta gutxira jokatuko den Arte Martzialen 25. Mundu Txapelketan parte hartzera behartzen du. Lehiaketan Vegetak, Satan Txikik, Trunksek, Gotenek, Krilinek eta Zibor 18k ere parte hartuko dute. Une berezi honetarako eta Babari esker, Son Goku egun baterako Lurrera itzuliko da, txapelketan parte hartuz.
Txapelketa egunean beste lau partaide susmagarri agertzen dira: Spopovitch, Yamu, Shin eta Kibito. Satan Txiki eta Shinen arteko lehian, Shin Kaio Jainko goren bat dela argitzen da, eta Kibito bere morroia. Bi hauek Babidi izeneko azti maltzurraren bila datoz Lurrera, eta horretarako Son Gohan 2. mailako Super Saiya bihurtzea nahi dute, gero Spopobitchek eta Jamek bere energia har dezaten eta azkenik bi hauei jarraituz Babidiren ezkutalekua aurkitzeko. Babidik energia hau behar du bere aitak, Bibidik, sortutako Boo munstro izugarria esnatzeko. Z gerlariek Kaio Shini laguntzea erabakitzen dute.
Behin Babidiren ezkutalekuan (lurperatutako espazio-ontzi bat), Dabrak Kibito hiltzen du eta Satanko eta Krilin harri bihurtzen ditu. Gero ontzi barrura ihes egiten du eta Shin eta 3 saiyak ontzi barrura sarrarazten ditu. Barruan Gokuk Yakon menperatzen du, eta Vegetak Pui Pui, baina Son Gohan ezinean dabil Dabrarekin. Orduan gaizkileak Vegetaren gaiztakeriaz konturatzen dira, eta Babidik Vegetari indar gehiago ematen dio Gokuren aurka borrokatzeko (hau baita Vegetaren benetako nahia). Ondorioz, Goku eta Vegeta, 2. mailako Super Saiya bihurtuta, elkarren aurka borrokan hasten dira, eta zaurietatik xurgatutako energiaz, Book behar duen guztia lortzen du. Boo berriz bizira itzultzen da, Gohan eta Shin jipoitzen ditu eta Dabra hiltzen du (Satanko eta Krilin bere onera itzuliz). Goku eta Vegeta Booren indarraz konturatzen dira, baina Vegetak azken indaba miragarria hartuz Goku konorte gabe uzten du eta Boorengana abiatzen da.
Boo eta Vegetaren arteko borrokan, Vegeta hil egiten da. Gokuk konortea berreskuratu ondoren, gelditzen zaion denboran, Trunksi eta Goteni Bateraketa teknika erakusten die. Gainera, Booren aurka borrokatzen da 3. mailako Super Saiya bihurtuz, baina bere denbora Lurrean amaitu egiten da eta joan beharra du. Gotenek eta Trunksek Bateraketa egitean Gotrunks izeneko gerlaria sortzen da. Bitartean Kibitok, Dragoi Bolekin berpiztu ondoren, Shin eta Gohan aurkitu eta sendatu egiten ditu, eta gero hirurak (eta beranduago Goku) Kaio Shinen planetara (Neptuno) joaten dira. Bertan Gohanek Kaio Shin Agurea askatuko du, eta honek ordainetan Gohanen indar ezkutua esnaraziko du.
Lurrean Book eraldaketa bat jasango du, maltzurragoa eta indartsuagoa bilakatuz. Boo Jainkoaren jauregira doa eta bertatik lurreko izaki guztiak hiltzen ditu, Gotrunksen aurka borrokatu nahi du eta. Bi mutilak Espazio eta denboraren gelan Bateraketa teknika hobetzen eta entrenatzen doaz, eta bertan Boorekin borrokatzen dira. Hala ere laster kanpora itzuliko dira, eta Gotrunksek 3. mailako Super Saiya bihurtuta Boo jipoitu egiten du. Hala ere, egoera honek energia askoren beharra du eta berriz egoera normalera itzultzen da, balantza Booren alde jarriz.
Son Gohanen entrenamendua bukatu egiten da eta Lurrera joaten da Boori jipoi handia emanez. Hala ere ez du askorako balioko, izan ere Book Satanko eta Gotrunks xurgatzen ditu, Gohan baino ahaltsuagoa bihurtuz. Hau ikusita, Goku (bizirik berriz ere) Lurrera joaten da Kaio Shin Agurearen belarritakoak erabiliz Gohanekin batzeko. Planak huts egiten du, Book Son Gohan xurgatu egiten baitu, bere indarra bereganatuz. Orduan Babak Vegeta Lurrera eramaten du eta Gokurekin batzen da gerlari berri bat sortuz: Vegeku. Honek bere lagun guztiak askatuko ditu Booren barrenetik, ondorioz Boo jatorrizko itxurara itzuliko da eta Lurra suntsituko du. Goku, Vegeta, Dende eta Santan jauna Neptunora joaten dira Lurra ezereztu baino lehen, Boo beraien atzetik joango delarik. Azkenean Gokuk Boo hilko du, Kaitok irakatsitako Indar Unibertsalaren teknika erabiliz.
Boo hil eta urte batzuk beranduago jokatzen den Arte Martzialen 28. Mundu Txapelketan, lagun guztiak berriro elkartuko dira. Gainera, bertan Oob agertzen da: Boo berriz bizira itzulita baina pertsona on baten barruan. Goku eta Oob txapelketako lehen lehian borrokatzen dira, eta biak elkarrekin entrenatzera joaten dira.
Atalen banaketa
Animeak sagatan banatu ohi dira, hauek dira Dragoi Bola Zk dituenak:
Ahotsak eta bikoizketa
Dragoi Bola Edertrack estudioak bikoiztu zuen euskarara eta ETB1ek emititu zuen. Gidoien itzultzaile eta egokitzaile nagusia Xabier Amuriza izan zen. Hemen telesaileko zenbait pertsonaiari ahotsa eman zieten aktore eta bikoizleak:
Dragoi-bola marrazki bizidunen itzulpena Xabier Amurizak egin zuen hasierako urteetan, ehunka atal itzuli ere. Maila altuko itzulpena landu zuela esaten zen, baita garaiko gazteen artean euskararen hedapenean asko lagundu zuela ere. Esate baterako, gazte askorentzat, mutil askorentzat gehienbat, telebistako Dragoi Bolako pertsonaien hitanoa eredugarri bihurtu zen.
Filmak
Dragoi Bola Zk 13 film ditu. Film hauek seriearen tramarekiko guztiz desberdinak dira eta ia inoiz ez dute seriearen denbora-lerroa jarraitzen.
2) Film hauek ez dira euskaratuak izan, izenburu hauek titulu japoniarretik itzuli dira.
OVA
Dragoi Bola Zk bi zatitan banatutako OVA (Original Video Anime) bat du. OVA hau Playdia bideo-joko enpresarentzat egin zen. Ez da inoiz Japoniatik irten, aurreko filmen ekoizlea eta OVAren ekoizlea ezberdina zelako (beraz ez da euskaratu).
Beste OVA edo atal berezia egin zen japoniar telebistarako Jump Super Anime Tour programan. Bertan Dragoi Bola Zko pertsonai gehienak ikus daitezke, halaber, beste berri batzuk agertzen dira.
2010eko Dragon Ball Raging Blast 2 jokorako 1993. urteko OVAren remake bat egin zen.
Dragoi Bola Z animea Euskal Herrian
Dragoi Bola Zko 291 atalak euskaraz bikoiztu ziren, baita dituen 13 filmetatik 9 eta 2 atal bereziak ere. Dragoi Bola Z ETB1 telebista katean hainbat aldiz emititu zen 1990eko hamarkada hasieratik aurrera. Euskaraz falta diren filmak eta OVA, dirudienez, ez dira bikoiztuko.
Dragoi Bola Z
Draboi Bola Z ''Hi Son Gohan aupa Dragoi Bola Z '' ''Gaizkileen aurka Dragoi Bola Z '' ''Bide zuzen hauta. Dragoi Bola Z '' ''Ahalmen oro dauka ''
''Son Goku ororentzat trebea eta ausarta, Son Gohan zoriontsu aita baitu aparta ''
Dragoi Bola Z ''Heroi lagunzale Dragoi Bola Z '' ''Beti irabazle! ''
Neu-Nagusi Hi-Jo-Eta-Hautsi (Cha-La-Head-Cha-La)
''Banoa hemendik zeru goian zehar (goian zehar) larala, hamabi margo biziz jantzita ''
''Sumendi garretan biribilka (biribilka) banoa lur galdutik betirako ''
''Jo eta den hau apurtuta ihesi ''
''Inor badabetor muturrak hautsi eta zapaltzeko ''
''Neu-Nagusi Hi-Jo-Eta-Hautsi Ez dit inork egingo barrerik, nire lepotik ''
''Neu-Nagusi Hi-Jo-Eta-Hautsi Igerian ez dago arrainik, irabaztekorik niri ''
Anchisauria
Anchisauria sauropodomorfoen barruko dinsaurio klado bat izan zen. Triasiko berantiarretik Kretazeo goiztiarreraino bizi izan ziren. Anchisauria izena Galton eta Upchurchek erabili zuten lehen aldiz The Dinosauriaren bigarren edizioan. Bi familia sartu zituzten taldearen barruan: Anchisauridae eta Melanosauridae. Plateosaurus eta Massospondylus generoak Plateosauriaren barruko klado-ahizpan sailkatu ziren.
Dragoi Bola Z
Neu-Nagusi Hi-Jo-Eta-Hautsi (Cha-La-Head-Cha-La)
''Neu-Nagusi Hi-Jo-Eta-Hautsi Ez da sortu munduan munstrorik, ni jatekorik ''
Anchisauria
Hala ere, egindako azken ikerketek diote Anchisaurus Sauropodatik gertuago dagoela Prosauropodo tradizionalak baino. Horregatik Anchisauriaren barruan Sauropoda sartuko litzateke.
Dragoi Bola Z
Neu-Nagusi Hi-Jo-Eta-Hautsi (Cha-La-Head-Cha-La)
''Neu-Nagusi Hi-Jo-Eta-Hautsi Beti dut irria ezpainetan, irabazten dudanetan ''
Anchisauria
Blair McPhee eta bere kideek 2014an aurkeztutako kladograma honakoa da:
Nere izarra
"Nere izarra" Jose Maria Iparragirreren maitasunezko abesti ezaguna da.
Hitzak
Hau da gurera heldu den bertsioa:
1. Zu zera nere izarra Zu nere eguzkiya (bis) Aingeruen Artetik Zerutik jatxiya (bis)
2. Barren kalera nua bertan nai det bizi, antxen ikusiko det sarritan Maiñasi.
3. Nere biyotza dago oso penaturik, joan bear detalako laister zure ondatik."
Labiobarbus fasciatus
Labiobarbus fasciatus Labiobarbus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Guia Lopes da Laguna
Guia Lopes da Laguna Brasilgo udalerri bat da, Mato Grosso do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Élisabeth Chéron
Élisabeth-Sophie Chéron (Paris, 1648ko urriaren 3a - Paris, 1711ko irailaren 3a) jakintza alor anitzeko emakumea izan zen. Nahiz eta margolaria izateagatik ezagunagoa izan, beste diziplinetan ere nabarmendu zen grabatzaile, olerkari eta akademiko.
Barbo
Barbo honakoa izan daiteke:
Hiroyuki Nitao
Hiroyuki Nitao (仁田尾 博幸, 1973ko azaroaren 27a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama Flügels, JEF United Ichihara eta Kyoto Purple Sanga.
The Forever Purge
The Forever Purge (Betiereko Purga), 2016ko Everardo Gout estatubatuar zinema zuzendari eta James DeMonaco gidoilariak zuzendu eta idatzitako beldurrezko ekintza film bat da.
The Purge frankiziaren filmetako bat da, aurrez estreinatutako The Purge (2013), The Purge: Anarchy (2014), The Purge: Election Year (2016) eta The First Purge (2018) filmen jarraipena da.
Argumentua
2048an, Charlene Roan presidente hautatu eta zortzi urtera, Amerikako Aita Fundatzaile Berriek (NFFA) Estatu Batuetako gobernuaren kontrola berreskuratu zuten eta urteroko Purga berrezarri zuten jatorrizko arauekin. Arrazaren nagusitasuna eta natibismoa areagotu egin dira herrialde osoan berrautatu ondoren, eta agintean dagoen alderditik kanpoko asko kezkatuta daude hurrengo Purgak kalte handiagoa egingo diolako herrialdeari NFFAk kontrola dezakeena baino.
Pelusios upembae
Pelusios upembae Pelusios generoko animalia da. Narrastien barruko Pelomedusidae familian sailkatuta dago.
Txinpantze
Txinpantze arrunta (Pan troglodytes), askotan txinpantze gisa soilik ezaguna, Afrika tropikaleko oihaneko eta sabanako tximino handi bat da. Baieztatutako lau azpiespezie eta proposatutako bosgarren azpiespezie bat ditu. Txinpantzea eta berarekin lotura estua duen bonoboa (batzuetan txinpantze pigmeoa) Pan generoan sailkatzen dira. Fosilen ebidentziak eta DNAren sekuentziazioak Pan giza leinuaren taxon-ahizpa dela eta gizakien ahaide bizi hurbilena dela erakusten dute.
Txinpantzea IUCNren Zerrenda Gorrian sartuta dago, galtzeko arriskuan dagoen espezie gisa. Kalkuluen arabera, 170.000 eta 300.000 kide artean daude euren banaketa-eremu osoan. Txinpantzearentzako mehatxurik handienak habitataren galera, isileko ehiza eta gaixotasunak dira. Txinpantzeak pailazoen irudi estereotipatu gisa agertzen dira mendebaldeko herri-kulturan, eta txinpantzeen te-jaietan, zirkuko ekitaldietan eta ikuskizun eszenikoetan agertu dira, besteak beste. Batzuetan maskota gisa erabiltzen dira, nahiz eta beren indar eta oldarkortasunak paper honetan arriskutsu egiten dituen. Ehunka inguru ikerketa-laborategietan mantendu dira, batez ere Amerikan. Txinpantzeei zeinu-mintzaira amerikarra bezalako hizkuntzak irakasteko saiakera asko egin dira, arrakasta mugatuarekin.
Cyanolyca argentigula
Cyanolyca argentigula Cyanolyca generoko animalia da. Hegaztien barruko Corvidae familian sailkatua dago.
Domingo Altzola
Domingo Altzola Konportaeta (Arrasate, 1532-Guadalajara, ) gipuzkoar apaiz domingotarra izan zen. 1582an Gregorio XIII.ak Guadalajarako apezpiku izendatu zuen.
Katsushi Kurihara
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako JEF United Ichihara.
'Ndrangheta
'Ndrangheta, baita la Santa, Picciotteria edo l'Onorata Società (Elkarte Ohoretsua) ezizenez deitua, Italia hegoaldeko Calabriako erakunde kriminal bat da. Siziliako mafia edo Cosa Nostra eta Napoliko camorra erakundeen nolabaiteko parekidea litzateke.
Jatorriz, Reggio di Calabriako probintzian sortu zen, bertan berebiziko indarra du, eta bertatik Vibo Valentia, Catanzaro eta Crotonako probintzietara hedatu zen, eta modu apalagoan Cosenzako probintziara.
Gaur egun, Italiako erakunde kriminal indartsu eta arriskutsuenetako bat da, gainera Europa eta Amerikako hainbat herrialdetan ere ordezkariak baditu. Italiako poliziaren arabera, Kalabrian erakunde hau 150 klan (cosche edo 'ndrine) inguruk osatuko lukete, eta klan horiek 6.000 kide inguru bide dituzte. Kalabriako gizartean 'ndranghetak eragin handia du, batez ere armen indarrean eta botere ekonomikoan oinarrituz; gainera, diru-zuritzeak bertako nekazaritza eta prentsa idatzia kontrolpean edukitzea ahalbideratzen dio. Bestalde, Eskualdeko nahiz Udal Administraritza Publikoaren sektoreetan ere eskua sartu du.
Bizkaia zubia
Bizkaia zubia Bizkaiko transbordadore zubi bat da, Bilboko itsasadarraren bi ertzak batzen dituena: Portugalete ezkerreko ertzean, eta Getxoko Areeta auzoa eskuinekoan. 1887 eta 1893 artean eraiki zen, ekimen pribatu baten ondorioz. 1893ko uztailaren 28an ireki zen, mota horretako munduko zubien artean lehenengoa. Euskal Herriaren industrializazioaren adibide bat da. Bilboko itsasadarrean dagoen itsasontzi trafikoa ahalbidetzen du; eta, era berean, Portugalete eta Getxo batzen ditu.
Bidaiei dagokionez, 2018an 3.464.810 bidaiari garraiatu zituen.
IFOR
IFOR edo Inplementazio Indarra (ingelesez: Implementation Force) NATOk Bosnia-Herzegovinan hedatu zuen nazioarteko bake indarra izan zen. Operazioa (Operazione Joint Endeavor kode izena zuena) 1995eko abenduaren 20an hasi zen, Daytongo akordioaren ondoren, UNPROFOR ordezkatuz. 1996ko abenduaren 20an NATOren Estabilizazio Indarrei (SFOR) lekukoa pasa zien. IFOR-ek 32 herrialdetako 54.000 soldadu mobilizatu zituen Bosnia-Herzegovinan.
Bizkaia zubia
Aurrekariak
Industria Iraultza hasi arte Portugalete Bizkaiko hiri garrantzitsu bat zen, baina biztanleria handirik gabekoa. Bilboko itsasadarraren sarrera izateak izaera garrantzitsua eman zion historian zehar. Gaur egun bere aurrean duen Getxoko Areeta auzoa ez zen oraindik existitzen, eta hareazko barra handi bat sortzen zen batzuetan aurrean itsasoratzen zen Gobela ibaiaren urek zekartzaten sedimentuak zirela eta. Garai hartan ibaiak Kresaltzu izena zuen.
Industria Iraultzarekin, ordea, dena aldatu zen. Geroz eta barku gehiagok hartu zuten itsasadarreko bidea eta, aldi berean, Portugalete eta Areeta garatzen hasi ziren. Hasiera batean Portugalete zen garapen turistikoa eta burgesa emateko lekurik aproposena. 1861an Bilbotik Portugaletera zihoan errepidea ireki zen, eguneroko zerbitzu azkar bat emanez bi guneen artean. 1872an Bilboko burgesiaren topalekua "itsas-bainuak hartzeko" Portugalete zen. 1876an 3.000 turista iritsi ziren bertara, eta beste 800 inguru Santurtzira. Herriguneak berak ematen zituen zerbitzuak interesgarriak ziren, Areetak eman zitzakeenekin alderatuta.
Madozen Desamortizazioaren ondorioz Bilboko alkate eta Ameriketako Estatu Batuetako enbaxadore izan zen Máximo Agirreren familiak lursail handia erosi zuen Udondotik gaur egungo Avanzada hiribidea dagoen lekuraino. Biarritzeko ereduari jarraituz, lurra partzelatu zuen, Gobela ibaiaren ibilgua aldatu zuen Asua ibaiaren bukaeraraino, eta Areetako inguru guztia turismorako leku bilakatu zuen. Hainbat bainuetxe ireki ziren garai horretan, Baños de Mar Bilbainos bezalakoak; ondoren, Agirretarren bainuetxea egon zen lekuan, Club Marítimo del Abra ere ireki zen, burgesiaren topaleku bilakatuz Areeta eta Getxo. Areeta Bilboko hondartza gisa ikusten zen garaiotan, Bilboko burgesiaren udako gune gisa ; Getxok, bitartean, Ereaga hondartza bultzatzen zuen. Garai horretakoa da ere Algortako kasinoa, eta Ereaga inguruan dauden hainbat hotel eta bainuetxe.
1872an Agirre familiak Amadeo Savoiakoa gonbidatu zuen Areetara, eta bertan lursail bat eskaini zion, bainuetxearen ondoan, promozio turistikoa egiteko asmoz. Getxoko Udal Artxiboak jasotzen duenez, egoera ez zen Biarritzekoa, Donibane Lohizunekoa edo Arcachongoa bezala, oraindik:
1881ean tranbia iritsi zen Areetara; eta 1887an, trena. Espainiako errege familiak ireki zuen tren zerbitzua. Urte berean Maria Kristina Habsburgokoak Evaristo Txurruka kaiaren azken harria jarri zuen Portugaleten. Urte bat beranduago, 1888ko irailaren 24an Bilbotik Portugaletera doan trenbidea ireki zuen José Canalejas ministroak. Oro har, Bilboko itsasadarrak zuen estuario natural itxura guztiz aldatu zen 1885erako, urak bideratu, egon zitezkeen harea-sarrerak murriztu eta hainbat eremu zuzenduz.
Egoera horretan, bi nukleo berri daude, garaiko burgesiak bainutegitzat dituenak, eta beharrezkoa egiten da bi aldeak batuko dituen zubi bat eraikitzea. Areetako eta Portugaleteko bainutegiak lotzea zen helburua, orain jende asko egun pasa edo ordu batzuk pasatzera joaten zelako alde batera edo bestera, trenaren eraikuntzarekin. Une horretan, gaur egun ere mantentzen den barku zerbitzuak lotzen ditu bi aldeak. Zubi bat eraikitzeak, baina, arazo bat du, industrializazioak berak ezarritako muga batekin: ezin da itsasadarrean gora egiten duten itsasontzien ibilbidea eten. Aldi hartan, Bilbo zen Espainiako portu guztietatik trafiko gehien zuena: urtean 4.301 itsasontzi igarotzen ziren Bilboko itsasadarretik.
Era berean, gizarte industrial horrek Modernismo izeneko mugimendu artistikoa du gustuko garai horretan. Aldi historiko horretan, Gustave Eiffel bere dorrea eraikitzen ari zen Frantzian, eta estilo arkitektoniko hori, zein metalaren erabilera gurutzatua, abangoardia da gizarte industrialetan.
Proiektuak
Bizkaia Zubia mota honetan eraiki zen lehenengoa izan bazen ere, izan ziren antzeko proiektuak aurretik munduan zehar. Nabarmena da New Yorken J. W. Morse arkitektoak Brooklyn eta Manhattan batzeko 24 urte lehenago argitaratu zuen zubi eskegiaren planoa. Hiru erraileko sistema bat proposatu zuen, eta bi pisuko transbordadore bat. Behean animaliak eta ibilgailuak joango ziren, goian pertsonak. Zubiak 140 oineko altuera izango zuen (42,67 metro). Kotxeak 160 oineko luzera (48,76 metro) eta 40 oineko zabalera (12,19 metro). Egunero 75.000 pertsona eta 5.760 zaldi eta kotxe eramateko aukera eskaintzen zuen zubi honek. Zutabeak ez ziren burdinazkoak, baizik eta harrizkoak. Eraikitzeko baimena lortuta, 1870ean ireki asmo zuten.
Alberto Palacio ingeniari eta arkitektoak hainbat proiektu garatu zituen Bilboko itsasadarraren bi eremuak batzeko. Aldizkari tekniko espezializatuak ezagutzen zituen, eta egindako proposamen batzuk jada martxan zeuden beste herrialde batzuetan. Bere proiektu ziren beste bi zubi ere eraikitzear zeuden Bilbon, 1893an irekitzeko asmoz. Lehena Erandio eta Barakaldon "Desertu" deritzon gunean egin nahi zuen. Bere planaren arabera, urpean instalatutako errail sistema baten gainean altuera handian jarritako tren moduko bat egongo zen. Trena uraren gainean geratuko zen, eta alderik alde mugituko zen behean dauden bideak erabilita.
Diseinatu zuen bigarren zubia Bilbon eraikitzeko pentsatuta zegoen, Arriaga antzokia eta Bilbo-Naxa geltokia batuko zituen, Isabel II.a zubia eta Mesedeetako zubia dauden eremuak estaliz. 225 metroko luzera izango zuen, eta Zazpikaleak itsasadarretik 'urrunduko' zituen. Zubiaren gainean eraikin handi bat egotea proposatzen zuen, kristalez estalitako galeria batekin. Garaiko egunkari batek jaso zuenez, «Bilboko neguko egun euritsuetatik babestu eta negozio gune garrantzitsua izango zen, euriak gogaitu gabe paseatu nahiko zuten bilbotarrentzat».
Bi proiektu horiek ez ziren egin, baina 1885ean jada Bizkaia Zubia izango zenaren lehen kalkuluekin hasita zegoela uste da. Tarte horretan Portugalete eta Areeta lotzeko beste hainbat proposamen egin zituen Palaciok: zubi birakari bat, lurrazpiko tunel bat, altuera handiko zubi bat edo lehen aipatutako urazpiko trenbidea kasu. Dena delakoarekin, proiektua bera 1887ko azaroaren 5ean onetsi zen Bilbon, 9 orrialde zituen patente eskaera baten bidez. Bitxikeria gisa, egun eta ordu berean, Ferdinand Arnodin Dupont ingeniari eta eraikitzaileak patente berbera aurkeztu zuen Parisen. Bi proiektuak ia berdinak dira, eta horrek susmoak eragin ditu bi arkitektoek izan zuten elkarlanari buruz. Arnodinek hurrengo urteetan hainbat zubi eraiki zituen munduan zehar, gehienak Bizkaia Zubiaren antza handiarekin.
1888an lehen marrazkiak argitaratu ziren prentsan. Hasierako marrazkien eta ondoren eraiki zenaren artean diferentziak daude. Arnodinek zubian erabili ziren tortsio kableak asmatu zituen, eta aldaketa nabarmenak bere ekarpenagatik direla uste da gaur egun. Palaciok eta Arnodinek elkarrekin lan egiten zutela ondorioztatzen da ikusitako aldaketa horiek kontuan izanda.
Palaciok, berriz, garaipen arkutzat irudikatzen zuen zubia:
Eraikuntza
Proiektua aurkeztu ondoren, finantzaketa bilatzen hasi ziren. Enpresa pribatu bat sortu zen, M. A. Palacio y Cía izenekoa, obraren gastuak bete ahal izateko 1890ko apirilaren 7an. Akziodun nagusia Santos López de Letona indianoa izan zen. López de Letona, Mexikotik bueltatutako negozio-gizona, teknologia aurrerapenen zalea zen. Boinas La Encartadaren jabea zen, baita ondoren Galdakaoko Firestone enpresa izan zenarena, eta Bilbotik Galdakaora zihoan lehen telefono kablea ere instalatu zuen.
Bilboren industrializazioaren ezaugarri nagusia burdina bazen ere, zubi honetan behar ziren kable eta egiturak sortzeko, Arnodinek Châteauneuf-sur-Loiren zuen enpresaren babesa behar zen. 1885ean Bizkaian Bessemer prozesua erabiltzen zuen lehen altzairua atera zen, baina ez zegoen tortsio kableak egiteko behar zen teknologiarik.
Enpresa sortu eta hiru egunera Portugaleten zulaketak egiten hasi ziren. Hasierako plana obra urtebetean bukatzea zen eta 286.636 pezeta zen bere aurrekontua. Hala ere, Arnodin eta Palaciok gatazka bizi dute proiektu osoan zehar. Palaciok berak kontratuan proiektua eraldatzeko eskumena sartu zuen, eta bere proposamen guztiek zailtasunak gehitzen zituzten. Une batean, adibidez, alde bakoitzean jatetxe bana eraikitzea proposatu zuen, igogailu sistema bat, edo galeria bat, pisuak aldatuz eta metalezko estrukturaren kalkulu guztiak apurtuz. Euren gatazka hain handia da, Parisen Victor Contamin ingeniariaren laguntza behar dutela dituzten eztabaidak epaitu eta soluzio bat aurkitzeko. Contaminek jatorrizko planoak ikusita, hainbat atal indartu behar direla ebatzi zuen.
1892ko urtarrilaren 22an langeta muntatzeko prest zegoen Bordelen, itsasontzi batek ekartzeko zain. 42.117 kilogramo ziren, eta beste 25.000 kilogramo pieza ezberdin. Areetan beste 67.575 kilogramo material zeuden lotuak izateko prest, eta inguruetan jarritako lantegietan beste 170.000 kilogramo. Arnodinek diru gehiago eskatu zuen, atzerapenak zirela eta zituen gastuak ordaintzeko.
1892ko martxoaren 12an, eta berriro ere ekaina, uztaila eta abuztuan, Achille Brüll ingeniari ospetsuak beste lau txosten egin zituen hasierako kalkuluetan zuzenketak sartuz. Segurtasun elementu guztiak indartzea proposatu zuen, hasierako plana garestituz.
1893ko apirilean motorraren probak hasi ziren. Hasiera batean ondoko plazan ezarri nahi zen elementu hori, baina, azkenean, egituran bertan txertatu zuten kontrolerako kaseta. Etxetxo hori eraikinaren barruan egon zen mende batez. Urte horretako maiatzaren 30ean Arnodinek eraikuntza bukatutzat eman zuen, falta ziren piezak Bordeletik atera bezain pronto. Hasieran eraikitako barkua, metalez eta zurez egina zen. 1893ko ekainean Arnodin Portugaletera iritsi zen, proiektuaren amaiera ikusteko. Garaiko egunkarietan ageri denez, ez zen langilerik hil lanek iraun zuten denbora guztian.
Urte horretako uztailaren 28an ireki zen ofizialki. Lehenago, bazkari bat eskaini zen Areetako hotel batean eta Algortako San Nikolas elizako parrokoak bedeinkatu zuen zubia. Irekiera egunean hainbeste jende pilatu zen ezen gau erdira arte eduki behar izan zuten martxan herritarrak alde batetik bestera igaro zitezen. Astebete geroago Elisabet II.a Borboikoak Portugalete bisitatu zuen. Obrarekin txundituta, sei bidaia egin zituen jarraian.
Eraikuntza lan horretan Arnodinek ikasitakoak beste zubi batzuetan erabili zuen. Bere enpresak, hurrengo urtetan, beste sei zubi eraiki zituen teknologia bera erabilita: Bizerte/Brest artean (1898), Rouenen (1899), Rochefort le Mantrouko zubia (1900), Nantes (1903), Marseilla (1903) eta Newporteko zubi esekia (1906). Rochefort le Mantrou eta Newportekoak dira zutik dirauten bakarrak.
Espainiako Gerra Zibila
Bizkaia Zubia lau urtez bakarrik egon da erabili gabe, Espainiako Gerra Zibilaren eraginez. 1937ko ekainaren 15ean, tropa frankistek Bilbo hartu baino bost egun lehenago, Algorta eta Plentzia hartu zituzten. Hurrengo egunean, Areetara iritsi zirenean, Eusko Gudarosteak Getxoko kableak dinamitatu zituen, zubiaren goiko alde guztia itsasadarrera botaz. Oraindik ere hainbat tropa zeuden Areetan, baina Portugaletera iristea ekidin nahi zuten. Modu horretan, zubiaren erabileraz gain, itsasadarrarena ere blokeatu zuten. Honela jaso zuen Juan Manuel Díaz Gálligo medikuak bere egunerokoan:
Itsasadarraren dragatzea bi egunera hasi zen, baina zubia bi urtez egon zen berreraikuntza planik gabe, harik eta 1939an José Juan Aracili lana enkargatu zioten arte. Hainbat kalkulu egin ostean, elementu batzuk kendu eta beste batzuk jartzea erabaki zuen. Hasierako egitura eta muntaketa teknikak errespetatu baziren ere, sistema aldatu zen, baita lotzeko erabiltzen zena ere.
Ondoren egindako aldaketak
Zubia eraiki zenetik beste hainbat aldaketa izan ditu, Espainiako Gerra Zibilean izandakoez gain. Hasteko, haren motorrak aldatu dira, sistema ezberdinak erabilita. Gaur egun 12 motorreko sistema bat du, hasierako motor handiaren ordez. Horrek makinaren etxola kentzeko modua eman zuen. Alde batetik bestera doan barkutxoa ere aldatu da denborarekin. Hasierako zurezko, metalezko eta lonazko ibilgailuaren ordez, aluminio eta material sintetikoz osatutako beste bat dago gaur egun. Gaur egungo ibilgailuak 60 tonako kamioiak jaso ditzake bere gainean.
1995ean ehun urterako kontzesioa amaitu zen, eta arduradunak aldatu ziren, hamar urterako hasiera batean, beste hogei urterako ondoren. Kotxea aldatu zen eta itxaron guneak eraiki ziren bi aldeetan. Bi igogailu eraiki zituzten eta goiko aldea bisitagarri egin zuten, turismoarentzat erakargarriago.
2011n kolorea aldatu zen, lehenago zuen beltzetik, «Somorrostro gorri»ra, Euskal Herriko hainbat eskultura eta eraikinek duten koloreari jarraituz, polemika nabarmenarekin. Azken aldiz 2016an aldatu zen barkuaren kolore eta estetika.
Bizkaia Zubia erakusleiho gisa
Bizkaia Zubia erabilia izan da hainbat alditan erakusleiho gisa, bai protestatan zein publizitate helburuekin. 1977ko abuztuaren 5ean muntatzaileen grebak bi hilabete baino gehiago zeramaten protestan. Hainbat langile Zubiaren goiko pasabidera igo eta pankarta bat eskegi zuten "asanblada gure antolakuntza da. Hirurogeita hamar egun greban" leloarekin. Ikurrina bat eta bandera gorria jarri zuten goian.
2016ko apirilaren 19an Doctor Deseo musika taldeak Igual y diferente. Una mirada distinta diskoa Bizkaia Zubian aurkeztu zuen, eta euren abeslaria den Francis Díez zubitik eskegi zen
Gizateriaren Ondarea
2003an Eusko Jaurlaritzak Ondare izendapena eman zion, eta Espainiako Kultura Intereseko Ondasun gisa sailkatu zen. 2004an aurreko urteetan egindako berrikuntzen ondorioz Archival España saria jaso zuen. 2006ko uztailaren 12an UNESCOk Vilniusen egindako bileran Gizateriaren Ondare izendatu zuen. Euskal Herriko lehen eraikin indibiduala izan zen izendapen hori lortzen, eta Espainiako lehen eraikin industriala.
UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatzeko dituen irizpideen arabera, balio tekniko sortzailea, bere forma eta funtzioaren arteko oreka eta ekarpen estetikoa baloratu zituen. Berrikuntza teknologikoa ere garrantzitsutzat jo zituzten, trenbideen teknologia zubietara aplikatuz lehen aldiz, mundu osoan zehar eraiki ziren beste sistema batzuentzat adibide izanik.
Synapturanus
Synapturanus anfibio genero bat da, Anura ordenaren barruko Microhylidae familian sailkatua.