cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aga Khan III.a
Biografia
1877ko azaroaren 2an jaio zen Karachi-n, Indiako Sindheko hiriburuan, gaur egun Pakistan garai hartan oraindik britainiarren aginte kolonialaren mendean. Bere aita Aga Khan II.a zen eta bere hirugarren emaztea, Nawab A'lia Shamsul-Muluksia, Fath Ali Sah Pertsiakoaren (Qajar dinastiakoa) biloba zen.
1885ean, 7 urte zituela, bere aitaren oinordekoa izan zen Ismaili xiiten musulmanen Imam bezala. Aga Khan munduko hainbat lekutara bidaiatu zuen bere jarraitzaileen omenaldia jasotzeko eta, era berean, harremanak finkatzeko eta haien ongizatea hobetzeko, laguntza ekonomikoen, aholku pertsonalen eta orientazioen bidez. Viktoria erreginak 1897an Indiako Inperioko Ordenako zaldun komendadorearen izendapena eman zion eta 1902an Eduardo VII.ak zaldun komendadore nagusia eman zion, eta antzeko beste aitorpen batzuk ere jaso zituen Alemaniako Inperiotik, Turkiako sultanengandik, du Persiako Sharengandik eta beste botere batzuetatik. Indiako Inperioko Ordenako komendadore nagusi ere izendatu zuen George V.ak 1912an eta San Migel eta San Jorge Ordenako Ohorezko Gurutze Nagusiaren zalduna izendatu zuen 1923an.
1906an, Aga Khan All-Indiako Islamiar Ligako kide sortzailea eta lehen presidentea izan zen, alderdi musulmana, nazio musulman independente bat sortzeko presioa egin zuena, Asiako Hegoaldeko ipar-mendebaldean, orduan britainiar gobernu kolonialean. geroago Pakistan herrialdea ezarri zuen 1947an. 1934an, kontseilu pribatuko kide izendatu zuten eta Nazioen Ligan (1934-1937) aritu zen, 1937an bertako presidente izatera helduz. Aga Khan framasonerian hasi zen 1951ko abenduan, eta hileta elizkizun masonikoak 1957ko uztailaren 30ean eman zitzaizkion.
Teresa Lisieuxekoa
Santa Teresa Lisieuxekoa labur, Eliza Katolikoan Jesus Haurraren eta Begitarte Santuaren Teresa Santua, jaiotzez Marie-Françoise-Thérèse Martin (Alençon, 1873ko urtarrilaren 2 - Lisieux, 1897ko irailaren 30) 15 urterekin komentura sartu eta lekaime karmeldar bihurtutako emakume bat izan zen. 1925. urtean santu eta Elizako Doktore izendatu zuen Eliza Katolikoak.
A-75
A-75 edo Verín - Portugal Mugako Autobia Espainia (Verín) eta Portugal lotzen dituen autobia da.
Feneko
Feneko azeria (Vulpes zerda) kanidoen familiako ugaztun haragijalea da. Basamortuko azeri txiki eta belarri-handia da. Ilea fina du, harea kolorekoa bizkarraldean eta zuria sabelaldean.
Afrikako basamortuetan eta Sinaiko penintsulan bizi da eta ur gutxi behar izaten du bizirauteko. Animalia orojalea da eta ilunabarrean eta gauean da bereziki aktiboa. Erraz etxekotzen da eta 14 urte arte bizi daiteke.
Etimologia
Arabierazko fanak (فَنَك) hitzetik datorkio izena eta "azeria" esan nahi du. Fennec izenaren aurreneko erabilera erregistratua 1790. urtekoa da.
Espeziearen izen zientifikoari dagokionez bi hipotesia daude zerda izena azaltzeko, biak ala biak grezierazko hitzekin erlazionatuta. Aditu batzuen arabera "lehorra" (xeros) esan nahi du, bizi den habitatari erreferentzia eginez, eta beste batzuen ustetan "zuhurra".
Taxonomia
Skjöldebrandek 1777an Vulpes minimus izenarekin aipatu bazuen ere Zimmermann izan zen 1780. urtean Canis zerda izenarekin deskribatu zuena. Ordutik aurrera sarritan aldatu izan zaio hala generoaren nola espeziearen izena. 1978an Corbetek ezarri zuen Vulpes zerda izena.
1997. urtean egindako biologia molekularreko azterketek baieztatu dute Vulpes generoko espeziea dela eta duela 4-4'5 milioi urte bereiz zela Vulpes cana espeziearengandik.
Deskribapena
Kanidoen artean espezierik txikiena da. 40 cm inguruko luzera dute arrek eta emeak zerbait txikiagoak dira, 34,5-39,5 cm. Isatsa beste 20 bat cm-koa du. 20 cm-tako garaiera sorbaldetan eta 1'36-1'6 kg-tako pisua hartzen du fenekoak.
Duen gorputzerako belarri handiak ditu, 10 cm inguruko luzera dutenak. Kanidoen artean belarri-gorputz ratio handiena du, eta beroa galtzeko egokiak dira, azaleko zain ugari dituztenez odola hoztea lortzen dutelako. Hori dela eta belarriek kolore gorrixka dute atzealdean. Belarrien barnealdea aldiz oso iletsua da. Begi handi eta beltzak ditu
Aveyron (ibaia)
Aveyron (Avairon), Frantziako ibaia da, Tarnen ibaiadarra dena.
Feneko
Deskribapena
Ile fina du, hare kolorekoa gainean, zuria sabelaldean. Horrela bizi den duna eremuan ederki kamuflatzen da. Isatsa luzea du eta amaieran ile beltzak ditu. Oinen azpialdean larru sendoa du harea edo lurzoru berotan ibili ahal izateko.
Banaketa eta habitata
Habia hareatan egindako galeria bat izaten da. Landareek egonkorturiko dunatan egiten du, hareatza konpaktoa den lurzorutan. Habia hauek handiak izaten dira, 15 sarrera inguru ere izaten dituzte eta 120 m2-ko azalera hartzen dute. Hainbat familiek elkarren alboan egiten dituzte galeriak eta batzuetan elkar komunikatzen dira.
Harea ezegonkorragoetan habia oso sinplea izaten da, sarrera bakarrak eta gela bakarrekoa.
Elikadura eta harraparitza
Animalia orojalea da. Karraskariak, muskerrak, gekoak, eskinkoak, intsektuak, txori txikiak eta haien arrautzak, datilak, fruituak eta tuberkuluak jaten ditu. Ornodun txikiak eta intsektuak harrapatzeko zuloak egiten ditu hareatan eta jauzi handiak ere egiten ditu, 60 cm-ko altuerakoak eta 120 cm-ko luzerakoak, bai harrapakinak ehizatzeko eta baita harrapariengandik ihes egiteko ere. Inoiz ikusi da zuloak egiten ehizaturiko harrapakina gordetzeko, beranduago jateko helburuaz. Gizakiaren asentamenduen inguruetan ere ikusten da janari bila. Aljeriako Sahara eremuan egindako ikerketa batean 114 aleren urdaileko janaria aztertu zen eta 400 intsektutik gora, landare atalak, datilak eta txorien, ugaztun txikien eta suge txikien hondarrak zerrendatu ziren.
Ilunabarrean hasi eta gauez ehizatzen du. Egunsentia iristearekin bat bere habiara itzultzen da eguneko ordu beroenak lur barnean gordeta igarotzera.
Afrikako hontz espezieek ehizatzen dute fenekoa, haien kumeak batez ere. Faraoien hontza da fenekoen harraparietan aipagarriena. Tarteka ikusi izan da karakalek eta hiena pikartek ere ehizatu izan dutela. Fenekoa ordea azkarra da eta erraz aldatzen du norabidea, harrapariari izkin egiteko.
Ugalketa
Fenekoak bederatzi hilabeterekin iristen dira sexu heldutasunera eta urtarrila eta apirila artean bikotea osatzen dute. Urtean behin izaten dituzte ondorengoak. Arraren eta emearen arteko kopulak bi ordu eta 45 minutu inguru irauten ditu. Haurdunaldia 50-52 egunetakoa iaten da, inoiz 63 egunetakoa ere erregistratu da. Haurdunaldian eta laktantzian zehar feneko arra agresiboa bihurtzen da eta emea babestu eta elikatzen du. Martxoa eta ekaina artean erditzen du emeak eta 1-4 kume artean izaten ditu. Hauek 8-11 egunen ondoren irekitzen dituzte begiak. Guraso biek elikatzen dituzte kumeak eta 61-70 egun dituztenean kentzen die amak titia. Kumeak hurrengo kumaldirarte egoten dira habian.
Moldaerak
Fenekoaren morfologia eta fisiologia basamortuetako klima beroetara moldaturik dago. Beroak alde egiteko belarri handiak ditu eta gorputzez argala da, ilajearen koloreak eguzki izpiak isladatzen ditu gorputzaren tenperatura ferskatuz. Basamortuetan ur baliabide eskasak daudenez giltzurrunak ere gernua kontzentratu eta ahalik ur gutxien galtzeko moldatuak ditu.
Mehatxuak eta egoera
Fenekoa erakusteko edo turistei saltzeko harrapatu izan da eta Maroko hegoaldean esate baterako desagertzear dago. Izan ere maskota exotiko gisa arrakasta handia baitu. Dena dela Marokon, Mendebaldeko Saharan, Aljerian, Tunisian eta Egipton babesturik dagoen espeziea da.
Fenekoa egungo kulturan
Fenekoa Aljeriako animalia nazionala da. Aljeriako futbol selekzio nazionalaren ezizena "Fenekoak" da izan ere.
Asnan
Asnan Frantziako udalerria da, Nièvre departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Asnan udalerrian erroldatutako biztanleak 138 ziren. Familiak 73 ziren, horien artean 26 pertsona bakarrekoak ziren (17 bakarrik bizi ziren gizonak eta 9 bakarrik bizi ziren emakumeak), 21 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 13 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 13 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Audrey Fleurot
Audrey Fleurot (Mantes-la-Jolie, - ) frantziar aktorea da, antzerkian, telebistan eta zineman aritutakoa. Kaamelott, Engrenages eta Un village français telesailetan egindako lanagatik ospetsu bilakatu zen.
Prosymna lineata
Prosymna lineata Prosymna generoko animalia da. Narrastien barruko Lamprophiidae familian sailkatuta dago.
Asnan
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 79 ziren, horien artean 53 aktiboak ziren eta 26 inaktiboak ziren. 53 pertsona aktiboetatik 42 lanean zeuden (22 gizon eta 20 emakume) eta 9 langabezian zeuden (5 gizon eta 4 emakume). 26 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Asnan udalerrian 74 unitate fiskal zeuden, 141 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.907 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
2000. urtean Asnan udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Neolamprologus hecqui
Neolamprologus hecqui Neolamprologus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Neolamprologus helianthus
Neolamprologus helianthus Neolamprologus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Alfredo Baldomir Ferrari
Alfredo Baldomir Ferrari ( Paysandú, 1884ko abuztuaren 27a - Montevideo, 1948ko otsailaren 24a ) Uruguaiko soldadua, arkitektoa eta politikaria izan zen. 1938 eta 1942 artean presidentea, Terra diktaduran zapaldutako eskubideak berreskuratu zituen 1942ko estatu kolpearen egilea izan zen.
Alexander von Kluck
Alexander Heinrich Rudolph von Kluck (1846ko maiatzaren 20a - 1934ko urriaren 19a) alemaniar jeneral bat izan zen Lehen Mundu Gerran.
Bizitza
Kluck Münsterren ( Westfalia ) jaio zen, 1846ko maiatzaren 20an. Karl von Kluck arkitektoaren eta Elisabethen semea izan zen. Paulinum izeneko eskolan ikasi zuen Münsteren.
1874an Fanny von Donopekin (1850-1938) ezkondu zen; hiru seme eta alaba bat izan zuten.
Karrera militarra
Prusiako armadan sartu zen 1866ko Austro-Prusiar Gerran parte hartzeko momentu egokienean. 1870an Frantzia-Prusia Gerran ere parte hartu zuen, non Colombey-Neuillyko guduan zauritua izan zen. Gudu honetan erakutsitako ausardiagatik Burdinezko Gurutzea jaso zuen, 2. mailakoa. 1906an Infanteria Jeneral titulua jaso zuen eta 1913an 7. Armada Distritoaren Ikuskatzaile Nagusia egin zuten.
Lehen Mundu Gerra
Lehen Mundu Gerra hasi zenean, Kluck 1. Armadaren agintaria izendatu zuten. Moltkeren Schlieffen Planaren berrikuspenen arabera, 1. Armadak eskuineko hegalaren parte izan behar zuen eta aginduak jarraituz Belgika eta Frantzian zehar zihoan alemaniar dibisioen mendebaldeko hegalaren izkinean kokatu zen. Mendebaldeko hegalaren funtzio nagusia Karl von Bülow jeneralaren 2. armadarekin batera Parisera bideratzea zen, Paris ekialdetik eta mendebaldetik mehatxatzeko.
Mons eta Le Cateaun britainiarren aurka borrokatu ondoren Klucken 1. armadak Lanrezacen 5. armada jarraitu zuen. Hala ere, Parisetik 48 kilometrora zeudenean Bülowek armadak gelditzea agindu zuten eta Klucken laguntza eskatu zuen. Kluckek Bülow baino agresiboagoa zen eta bere 1. armada aurreratu zuen Parisetik 20 kilometrora geratu arte. Abuztuaren 30ean Kluckek ekialdera mugituko zirela erabaki zuen, Schlieffen Plan osoa deseuztatuz. Hala ere, 31an Bülow berriro lagundu behar izan zuen. Mugimendu hau egitean 48 kilometroko zuloa sortu zuen alemaniar armaden artean. Michel-Joseph Manoury frantziar jeneralak zuloaren erdi-erdian kokatuta zeukan bere 6. armada, eta zuloaren sorrera ezagutu zuen irailaren 3an, hegazkinez ikusi zutelako. Hemendik aurrera gertatuko ziren gertaerak gerraren etorkizuna aldatuko zuten.
Irailaren 5ean Maunouryk Klucken ekialdea eraso zuen; honek Marneko guduaren hasiera izan zen. Kluckek erasoa gelditu zuen zuloan bi armada-gorputza jarriz. Irailaren 8an, Franchet D'Esperey ren ustekabeko erasoa (Lanrezac ordezkatu zuena) zuloa handiagotu zuen, eta Britaniar Armada Espedizionarioa aurreratu zen barrurantz.
Von Kluckek von Moltke telegrafiatu zuen irailaren 8an, hurrengo egunean garaipen erabakitzailea lortzeko aginduz. Horren ordez, irailaren 9an Hentschek, alemaniar jeneralen egoitzaren ordezkaria Bülow-ren Armadaren egoera oso arriskutsua zela uste zuen eta armada guztien erretiratzea agindu zuen, nahiz eta momentu hartan von Kluckek ia arazo guztiak konpondu izanda ere.
Alemaniarrek berrogeita hamar kilometro Aisne aldera erretiratu ziren. Han frontea hainbat urtez geldituta geratuko zen lubaki-gerran harrapatuta.
Erretiroa
1915eko martxoaren amaiera aldera bere tropen posizio aurreratu bat bisitatzen ari zen bitartean metrailaz jo zuten, hanka bat oso larri zaurituz. Gertaera hau gertatu eta handik gutxira Pour le Merite domina jaso zuen. 1916an erretiratzea eskatu zuen eta baimena eman zioten. Bere semea, Egon von Kluck, 1915ko hasieran hil zuten.
Von Kluck jeneralak gerrari buruzko liburu bat idatzi zuen; Führung und Taten der Erste. Baita memoriak ereː Pariseko bidea eta Marneko gudua izenarekin, biak 1920an argitaratu zituen. Alexander von Kluck Berlinen hil zen, 1934ko urrian.
Herri kulturan
Von Klucken izena britainiar armadako abesti batean agertzen zen:
Euskaratua honelako zerbait izango zenː
"Gilen Kaiserra gaixo sentitzen ari da
Koroaren printzea, hura zoratu da.
von Kluck zaharrak ez gaitu kezkatzen
Cirrhimuraena cheilopogon
Cirrhimuraena cheilopogon Cirrhimuraena generoko animalia da. Arrainen barruko Ophichthidae familian sailkatzen da.
Sauromalus ater
Sauromalus ater Sauromalus generoko animalia da. Narrastien barruko Iguanidae familian sailkatuta dago.
Bouconvillers
Bouconvillers Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Frank Vandenbroucke
Frank Vandenbroucke (1974ko azaroaren 6a, Mouscron - 2009ko urriaren 12a, Saly, Senegal) belgikar txirrindulari profesional bat izan zen, Jean-Luc Vandenbroucke belgikar txirrindulari profesionalaren iloba. 1990eko hamarkadako belgikar txirrindularitzako talentu edo itxaropen nagusia izan zen, bere garaiko klasikomano onenetakoa.
Bere herrialdean txirrindulari oso estimatua zen baina izaera gorabeheratsua zuen, eta arrakastaren ondorioz dopina, familia arazoak eta kokainarekin zerikusia zuten eskandaluetan sartu eta hainbat suiziodio saiakera izan zituen, horrek bere ibilbidean eragin izan eta bere kirol eta pertsonal gainbehera ekarri zuen.
Bouconvillers
Etxebizitza
2007an 142 etxebizitza zeuden, 133 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 137 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 133 etxebizitza nagusietatik 108 bere jabearen bizilekua ziren eta 25 alokairuan okupaturik zeuden; 5 etxek gela bat zuten, 7 etxek bi zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 29 etxek lau zituzten eta 80 etxek bost zituzten. 87 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 44 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 81 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Frank Vandenbroucke
Senegalen oporretan zela, hotel bateko gelan biriketako tronboenbolismoaren ondorioz hil zen.
Klasikoak, Txapelketak eta Olinpiar Jokoak
—: ez zuen parte hartu UT: utzi, ez zuen amaitu X: ez zen jokatu
Bouconvillers
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Louise Bourgeois
Louise Joséphine Bourgeois ( ahoskatua; Paris, - New York, ) frantziar eskultorea izan zen.
Bouconvillers
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 260 ziren, horien artean 211 aktiboak ziren eta 49 inaktiboak ziren. 211 pertsona aktiboetatik 195 lanean zeuden (102 gizon eta 93 emakume) eta 16 langabezian zeuden (11 gizon eta 5 emakume). 49 pertsona inaktiboetatik 17 erretiraturik zeuden, 19 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Louise Bourgeois
Biografia
1949an egin zuen lehenbiziko egurrezko eskultura monumentala Itsua itsua gidatzen. 1951n, estatubatuar herritartasuna eman zioten; urte berean erosi zion MOMAk Irudia lotan obra. 1966an, Eccentric Abstraction izeneko erakusketa ospetsuan parte hartu zuen. 60ko hamarraldian Italiara joan eta marmola landu zuen. 1982an antolatu zuen New Yorkeko MOMAk Bourgeoisen lehen atzera begirako erakusketa handia, eta haren ehun obratik gora erakutsi zituen. 1991n, Frantziako Kultura ministerioaren sari nagusia jaso zuen, eta, 1994an, Parisko Arte Moderno Museoak bere lanaren atzera begirako erakusketa egin zuen. 2008an, Ohorezko Legioaren domina eman zion Frantziako Gobernuak.
Bouconvillers
Diru sarrerak
2009an Bouconvillers udalerrian 128 unitate fiskal zeuden, 354,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 23.395 euro zen.
Louise Bourgeois
Maman (ama), Bilboko armiarma
Bilbon, Guggenheim Bilbao Museoaren inguruetan, Bourgeoisen lan ezagun bat dago, Ama izenekoa (Maman, 1999) armiarma, hamar metro luze dituen eskultura ikusgarria.
Bouconvillers
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 18 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Louise Bourgeois
Maman (ama), Bilboko armiarma
Ama 2000. urtean Tate Modern museoaren Turbine Hall handiaren inauguraziorako eskatu zioten. Egindako lehenbiziko hura altzairuzko armiarma erraldoi itzela zen, ia 9 metro luze zuena. Bazuen zorro bat sabel azpian, eta marmolezko 10 arrautza era bai; sabelaldea eta bularraldea brontze zimurrez eginda zeuden. Bilbon dagoena, haren ondoren, Bourgeoisek sortu zuen armiarma-eskulturen serie bateko handiena da. .
Bouconvillers
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 2 igeltseroak, 1 margolaria eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra arropa denda bat zen.
2000. urtean Bouconvillers udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, 572 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
NGC 1542
NGC 1542 galaxia espiral bat da, Taurus konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
Guraso-kontrol
Telebistan, konputagailuan, bideo-jokoan, mugikorrean eta softwarean atzigarri dagoen tresna da. Berari esker, gurasoei haien seme-alabek atzitzen duten edukia murriztea ahalbidetzen zaie. Kontrol hau, seme-alabentzat ikusgai dagoen zenbait eduki murrizten laguntzeko sortu da. Eduki hau desegokia izan daiteke adingabeko pertsonetan edo heldutasun-maila baxuan. Guraso-kontrola gutxi gorabehera lau kategoriatan banatzen da: edukien iragazkiak, adingabekoei Interneterako sarbidea mugatzen diena; erabilera-kontrolak, gailu horien erabilera murrizten dutenak, esate baterako, erabilera-denbora mugatuz edo erabilera-mota batzuk debekatuz; ordenagailuaren erabilera kudeatzeko tresnak, software jakin baten erabilera indartzen duena; eta jarraipena, gailuak erabiltzen ari diren bitartean, haien tokia eta jarduera arakatzeko balio dutenak.
Eduki-iragazkia Interneterako sarbidea mugatzeko lehen guraso-kontrola izan zen. Telebista-kateek V-Chip teknologia erabiltzen hasi ziren telebistako edukia mugatzeko. Erabilera-kontrol modernoa eduki esplizitua mugatzeko gai da, adibidez, abesti eta film esplizituak mugatzeko. Eta ez hori bakarrik, eguneko ordu zehatzetan gailuak desgaitu ditzake, haien erabilera mugatzeko. GPS teknologiari esker, geroz eta errazagoa da gailuak lokalizatzea, mugikorrekin egiten den bezalaxe.
Interneteko erabilgarritasunaren hazkuntzaren ondorioz, azken hamarkadan guraso-kontrolaren erabilera asko handitu da. ICM-ko inkesta berri batek 12 urte baino gutxiago dituen jendeak online pornografia ikusi duela frogatu du. Hori dela eta, umeek ustekabean eduki-desegokia ikusgai eduki dutenean baliogarriak dira murrizketa hauek. Bestalde, ikuskapena baliogarria da Interneteko cyberbullying ekintzak gutxitzeko. Gutxinaka gehiaogo jakiten ari da gurasoek daukaten rolaz umeak onlineko esperientzia zitalez babesten saiatzen direnean. Horren ondorioz, ez da garbi geratzen guraso-kontrolak umeen online jasarpenean izango duen eragina. 12-17 adina duten Amerikako ikasleen %95 egunero Internet atzitzen dute, eta ikasle horietako %88 haien lagun baten cyberbullying gertaera baten lekuko izan direla edo beraiek horrelako gertaera bat jasan dutela esan zuten. Gurasoek %100-eko askatasuna dute haien seme-alabek bisitatzen dituzten web-orrietako edukia kontrolatzeko.
Shadow Dancer (filma)
Shadow Dancer 2012ko James Marsh eskoziar zinema zuzendariak zuzendutako film dramatikoa da.
Guraso-kontrol
Laburpena
Jokabide-kontrolak ume batek online zenbat denbora igarotzen duen edo zenbateko edukia ikuzi dezakeen kontrolatzen du. Kontrol psicologikoak, gurasoek seme-alaben izaeran daukaten eragina kontuan hartzen du.
Shadow Dancer (filma)
Argumentua
1993an Colette IRA taldeari traizioa egitea behartuta dagoen emakumea da. Bere semea babesteagatik hartuko du erabaki hori.
Guraso-kontrol
Laburpena
Web-orriak blokeatzen dituzten guraso-kontrolak sortzeko hainbat teknika daude. Add-on guraso-kontrol softwareak web-arakatzaileak edo Interneteko txat-aplikazioak behatzen dituzten API-a kontrolatzen du. Eta, behatzen dituzten bitartean, hainbat kriterio kontuan hartzen dituzte (esate baterako hitz debekatuez osatutako datu-basean hitzak arakatuz). Guraso-kontrol software guztiek pasahitz bat daukate autentifikatzeko, baimenduak ez dauden erabiltzaileak saihesteko.
Proxy zerbitzuak dituzten teknikak ere erabiltzen dira. Web-arakatzaileak web-eduki bati buruzko eskaera proxy zerbitzariari bidaltzen dio berezko web-aren zerbitzariari eskatu beharrean. Proxy zerbitzariak web-arakatzailean eskaria egin diogun web-orriaren edukia arakatu eta esku hartzen du kriterio batzuen arabera. Eta edukia egokia dela ikusten badu, web-arakatzaileak egin duen web-orriaren eskaeraren erantzuna ematen dio. Bezeroen aplikazioak proxy zerbitzuak erabiltzeko konfiguratuak egon behar dutela da Proxy metodoen desabantaila nagusiena, izan ere konfiguratuak ez badaude, erabiltzaileak aplikazio guztiak berkonfiguratu beharko lituzkeelako. Hala ere, proxy zerbitzuak kontrako erabilerarako ere erabili daiteke. Hau da, batzuetan proxy-zerbitzuak guraso-kontrolak saihesteko erabili daitezke.
Ordenagailuaren erabilera kudeatzeko metodoa, gurasoei haurrentzako joku-eremuak erregulatzeko balio du. Metodo horren ideia nagusia gurasoek haurrentzako informatika-denboran ikasketa-osagai bat sartzea ahalbidetzea da.
Azkenaldian   sarean oinarritutako gurasoen kontroleko gailuak sortu dira. Suhesi-bideratzaile bezala lan egiten duten gailu hauek paketeen iragazkiak erabiltzen dituzte, DNS erantzuteko politika gunea (RPZ) eta paketeen ikuskapena sakontzeko (DPI) metodoak erabil ditzakete web eduki desegokiak blokeatzeko. Metodo horiek komunikazio komertzial eta gobernu sareetan erabili dira. Etxeko sareetan metodo hauek erabiltzen dituzten gailuak garatu dira. Gailu horiek etxeko bideratzailera konektatzen dira eta haririk gabeko sarea sortzen dute, haurrentzako bereziki diseinatua.
Gurasoen kontrolak gailu mugikorretan
Web-arakatzaileak eta edozein aplikazio deskargatzeko herramintak dituzten gailu mugikorren erabilera handitzeak gailu hauetan guraso-kontrola ezartzearen eskaera asko handitu da. Dagoeneko guraso-kontrola ezarrita daukaten gailu batzuk mugikorran, tabletak eta e-readers-ak dira. 2007ko azaroan, Verizon-ek adin-egokiko edukia iragazten zitzten filtroak sortzen izan zen. 2009ko ekainean, iPhone OS 3.0-an, Apple gailu mugikorretan oinarritutako mekanismo bat eskaintzeko lehen konpainia izan zen gailu batean nahigabe deskargatutako aplikazioak blokeatzeko. Hurrengo urteetan, sistema eragile nagusien garatzaileek guraso-kontrolerako tresna osatuak aurkeztu zituzten, besteak beste, Linux, Android, Windows, eta negozioetarako bideratutako Blackberry plataforman. Era berean, gurasoek beren seme-alaben telefonoa denbora errealeko elkarrizketak kontrolatzeko aukera ematen duten aplikazioak daude, testu mezuak, arakatzailearen historia eta aplikazioen historiara ikusteko sarbidea ematen diena. Horretarako adibide bat TrendMicro da, birusen aurkako babesa eskaintzeaz gain, gurasoen kontrolak ia marka guztietako telefonoetara gaitzeko aukera ematen du. Aplikazio gehienek guraso-kontrolen funtzio gehigarriak gehitzeko gaitasuna eskaintzen dute. Aplikazio hauek gailu mugikorreko funtzioak edukitzeaz gain, beste ezaugarri batzuk ere badituzte, esate baterako, testuak / deiak monitorizatu eta iragaztu, web-nabigatzean babesa eman eta webgune zehatzetarako sarbide ukatu.
Gailu mugikorren softwarea gurasoei baimena ematen die umeen aplikazioetarako atzipena mugatuz, eta ez hori bakarrik, testu mezuak, telefonozko erregistroak, MMS irudiak eta haurraren gailu mugikorreko beste transakzioak kontrolatzeko aukera ere ematen die; gurasoei gailu mugikorren erabilera-denbora mugatzeko gaitasuna baimentzen die; eta beren seme-alaben kokapen zehatza jarraitzeko, baita mugikorreko deiak eta testuen edukia ere. Software honek ere gurasoei sare-sozialen kontuak kontrolatzeko aukera ematen die. Gurasoek mezuak, irudiak eta elkarrekintza denbora errealean ikus ditzakete. Softwarearen beste funtzio bat cyberbullying-aren jarraipena egitea da.
Gurasoen kontrolak seme-alabak babesten baditu ere, ondorio negatiboak ere eduki ditzakete. Izan ere, haurren antsietatea handitu daiteke gurasoen kontrolarekin.
Gurasoen kontrolak saihesteko metodoak
Gurasoen kontrolak saihesteko hainbat metodo erabil daitezke.
Norbanakoen ordenagailutik kanpoko iragazketak saihestea ezinezkoa da (bideratzailea bezala) goiko metodoak erabiliz, ('Incognito / InPrivate' moduak izan ezik). Hala ere,
Kritika
Gurasoen kontrolak baliabide elektroniko desberdinetara gehitu eta ospea handitu bitartean, seme-alabak eduki desegokitik babesteko nahikoak ote diren zalantzan jartzen ari da. Ikertzaileek diote gurasoek seme-alabekiko ezarri nahi duten kontrol zorrotza arriskutsua izan daitekeela umeek heuren ekintzak haien kabuz kontrolatzeko eta guraso eta seme-alaben arteko komunikazioa gutxitzeko.
Gurasoen kontrolak dituzten sistema eragileak
Jarraian, sistema eragile ezagunen zerrenda bat da, gaur egun guraso-kontrolaren funtzioak eraiki dituztenak:
Frak
Fraka   ekitaldi garrantzitsuetan eta gau-ospakizunetan jazten den gizonezko janzki formal bat da. Egunez, eta arratsaldeko 19:00ak arte, ekitaldi-mota hauetarako ohikoena jaka janztea da, jaka buztanluzea, alegia. Gau-ospakizunetan jantzi nazionalek baino ez dute fraken maila berbera. Jakaren antzera, fraka protokoloak hala eskatu edo ezarritako ekitaldietan janzten da. Frakarekin batera tximeleta-begizta janztea nahitaezkoa da. Bestalde, maiz gizonezko frakdunak kapela luzea ere janzten dute, eta noiz edo noiz baita makila batez ere lagundu ohi dira.
Musika- munduan orkestretako musikari eta zuzendariek ere fraka janzteko ohitura handia dago.
Angolo Terme
Angolo Terme Italiako udalerri bat da. Bresciako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Angolo Termek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Saint-Léger-de-la-Martinière
Saint-Léger-de-la-Martinière Frantziako udalerria da, Deux-Sèvres departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 532 etxebizitza zeuden, 445 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 21 bigarren erresidentzia ziren eta 66 hutsik zeuden. 434 etxeak ziren eta 89 apartamentuak ziren. 445 etxebizitza nagusietatik 327 bere jabearen bizilekua ziren, 95 alokairuan okupaturik zeuden eta 23 doan lagata zeuden; 26 etxek gela bat zuten, 26 etxek bi zituzten, 40 etxek hiru zituzten, 119 etxek lau zituzten eta 234 etxek bost zituzten. 334 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 178 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 213 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Saint-Léger-de-la-Martinière udalerrian 457 unitate fiskal zeuden, 1.030,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.107 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 16 zerbitzu publikoetatik, 1 funeraria zen, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 igeltseroak, 1 iturgina, 1 argiketaria, 2 eraikuntza enpresak, 1 ile apaindegia, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 8 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 2 brikolaje denda handika, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 arropa denda zen eta 2 lore-dendak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra anbulantzia zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen. Saint-Léger-de-la-Martinière udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 26 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Dorotea de Chopitea
Antonia Dorotea de Chopitea y Villota (Santiago, Txile, 1816ko ekainaren 4a - Bartzelona, 1891ko apirilaren 3a) Txile eta Bartzelonako filantropo eta mezenas garrantzitsua, Joan Boscoren lanak sustatu zituena. Bartzelonan etxebizitza izan zuen jauregi dotorea Granvia hotela da.
Biografia
Bere aita Pedro Nicolás de Chopitea Aurrecoechea beltz-tratulari bizkaitarra izan zen eta bere ama, Isabel de Villota dama txiletarra.
16 urte zituela ezkondu zen José María Serra Muñoz bankari txiletarrarekin eta harekin sei alaba izan zituen. 1882an alargun geratu zen.
Haren oinordea da Núria de Gispert, Kataluniako Parlamentuko lehendakaria 2010etik 2015era.
Txilen
Blas Cañas apaizarekin eta Manuel Arriaran filantropo txiletarrarekin batera, Santiago de Chileko "Patrocinio de San José" eta "María Auxiliadora" ikastetxe salestarren sorreran lagundu zuen. Txileko Santiago eta Talca hirietan salestarren beste gizarte-lan batzuk sortzen ere lagundu zuen.
Bartzelonan
Bartzelonan hainbat ekintza filantropiko sustatu zituen, haien artean bost tenplu (eliza, basilika eta parrokiak), hamabost eskola, lau ospitale eta haur eta adinekoentzako zazpi erresidentzia. San Juan Boscorekin eta haren ondorengo Miguel Rúa beatoarekin harremana izan zuen. Bartzelonan, Sarriako Lanbide Eskolen, San Joseko Salestarren Elkargoaren eta gazte pobreen hezkuntza eta prestakuntzarako beste erakunde erlijioso batzuen sorrera finantzatu zuen.
Ramón Alberdi historialari salestarrak dioenez:"eraldatzen ari zen hiri baten gizarte-tentsioek goi-burgesiaren emakume kristau hau bultzatu zuten beren denbora eta baliabideak marjinatu berrien bizi-baldintzak hobetzeko erakundeak bultzatzera."
Hilobia
Bere gorpuzkiak Sarriako Maria Laguntzailea santutegi eta parrokian daude.
Pontamafrey-Montpascal
Pontamafrey-Montpascal Frantziako udalerria da, Savoia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Pontamafrey-Montpascal udalerrian erroldatutako biztanleak 344 ziren. Familiak 144 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 56 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 235 etxebizitza zeuden, 142 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 79 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 192 etxeak ziren eta 43 apartamentuak ziren. 142 etxebizitza nagusietatik 119 bere jabearen bizilekua ziren, 20 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 8 etxek bi zituzten, 15 etxek hiru zituzten, 34 etxek lau zituzten eta 84 etxek bost zituzten. 113 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 53 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 82 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 240 ziren, horien artean 185 aktiboak ziren eta 55 inaktiboak ziren. 185 pertsona aktiboetatik 173 lanean zeuden (93 gizon eta 80 emakume) eta 12 langabezian zeuden (2 gizon eta 10 emakume). 55 pertsona inaktiboetatik 21 erretiraturik zeuden, 21 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Pontamafrey-Montpascal udalerrian 138 unitate fiskal zeuden, 346 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.454 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 39 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 5 zurginak, 3 argiketariak eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 liburu denda zen eta 1 bitxi-denda zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saint-Cézaire-sur-Siagne
Saint-Cézaire-sur-Siagne Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Itsas Alpeak departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Cézaire-sur-Siagne udalerrian erroldatutako biztanleak 3.499 ziren. Familiak 1.349 ziren, horien artean 325 pertsona bakarrekoak ziren (126 bakarrik bizi ziren gizonak eta 199 bakarrik bizi ziren emakumeak), 441 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 483 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 100 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.929 etxebizitza zeuden, 1.392 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 415 bigarren erresidentzia ziren eta 122 hutsik zeuden. 1.634 etxeak ziren eta 279 apartamentuak ziren. 1.392 etxebizitza nagusietatik 1.066 bere jabearen bizilekua ziren, 263 alokairuan okupaturik zeuden eta 62 doan lagata zeuden; 35 etxek gela bat zuten, 171 etxek bi zituzten, 237 etxek hiru zituzten, 387 etxek lau zituzten eta 562 etxek bost zituzten. 1.021 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 564 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 737 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Saint-Cézaire-sur-Siagne udalerrian 1.484 unitate fiskal zeuden, 3.811,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.611 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 217 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 6 janari enpresak ziren, 15 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 50 eraikuntza enpresak ziren, 43 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 13 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 7 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 7 finantziazio enpresak ziren, 12 higiezinen enpresak ziren, 34 zerbitzu enpresak ziren, 14 administrazio publikoko enpresak ziren eta 11 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 64 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 16 igeltseroak, 8 margolariak, 2 zurginak, 7 iturginak, 6 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 4 ile apaindegiak, 8 jatetxeak, 4 higiezinen agentziak eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 11 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 4 okindegiak, 3 harategiak, 1 liburu denda zen, 1 elektrotresna denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Saint-Cézaire-sur-Siagne udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 305 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Bukovina
Bukovina ipar-ekialdeko Karpatoetako lurralde historikoa da, egun Ukraina (Txernivtsiko oblasta), Moldavia eta Errumaniaren artean banatua dagoena; 25.242 km2 inguru ditu. Hiriburua: Txernivtsi.
Geografia
Dniestr, Prut eta Siret ibaiek zeharkatzen dute. Eskualdearen mendebala menditsua da, eta ekialdea muino txikiek eta basoek osatzen dute.
Historia
Turkiaren esku egondako lurraldea, 1769 eta 1774 artean, Errusiako Inperioak kendu zien turkiarrei. Austriarren esku geratu zen ondoren (1775), eta Lehen Mundu Gerra garaian Errumaniakoa izan zen. 1940. urtean Bukovinaren iparraldea Sobietar Batasunari lotu zitzaion. Errumaniak berriz hartu bazuen ere (1941-1944), 1947. urteko bake-itunari esker, Sobietar Batasunaren mende gelditu zen.
Pina Bausch
Phillippina Pina Bausch (Solingen, Alemania, 1940ko uztailaren 27a - Wuppertal, Alemania, 2009ko ekainaren 30a) dantzari modernoa, koreografoa, dantza irakaslea eta ballet zuzendaria izan zen. Dantza-antzerki berritzaileenaren sortzailea eta ballet modernoaren dantzaririk onenetariko bat. Ikasketak amaitutakoan, New American Ballet eta Metropolitan Opera House Ballet taldeekin egin zuen dantza, New Yorken. 1973an, bere konpainia sortu zuen, Tanztheater. Wuppertal hiriko operaren balleta ere zuzendu zuen. Koreografiaren arloan, hauek dira Pina Bauschen lanik aipagarrienak: Ifigenia Tauriden (1974), Orfeo eta Euridize (1975), Zazpi bekatu nagusiak (1976), Palermo, Palermo (1990), Wissenland, (2000), Für die Kinder von Gestern, Heute und Morgen (2002), Ten Chi (2004), Rouh Out (2005). 1983an, Federico Felliniren E la nave va filmean parte hartu zuen.
Hastapenak
Pina Bausch Solingenen jaio zen, Düsseldorf inguruan. Gonbidatuen geladun jatetxe bateko jabe ziren August eta Anita Bauschen hiru seme alabetatik gazteena izan zen.
Bizitza pertsonala
Bausch, Rolf Borzik alemaniarrarekin ezkondua zen, 1980an leuzemiaz zendu zen arropa diseinatzailearekin. 1981ean Ronald Kay bizi osorako izango zen bikote bilakatu zen, Bauschen seme Salomonen aita izango zena.
Neferirkara
Shepseskafen (edo Userkaf)en eta Khentkaus I.a (Mizerinoren alaba) erreginaren semea zen, eta, ziuraski, Khentkaus II.arekin ezkondu zen. Bere semeak, beharbada, Neferefra-Isi eta Nyuserra-Iny izan litezke.
Manetonen, Neferqueresek, 20 urteko erregealdia izan zuela dio, Sexto Julio Afrikanoren arabera Jurgi Sintzeloren bertsioan. Palermoko Harriak, ziuraski bere garaian grabatua, gutxienez, hamar urteko erregealdia ematen dio (baina hautsia dago, eta soilik abereen bosgarren erroldararte mantentzen da).
Neferirkarak, jainkoentzako dohaintzen eta tenpluentzako zerga salbuespenen politika jarraitzen du, honela, tenpluen independentzia areagotuz eta kleroa, benetako noblezia bihurtuz, nomoetako buruzagi bezala botere handiagoa lortuz, hau, hilobien handitasunean isladatzen delarik.
Pina Bausch
Ibilbide profesionala
1959. urtean graduatu ondoren, 1960.ean Bauschek Alemania utzi zuen diru-laguntza bati esker New Yorkeko Juilliard eskolan bere ikasketekin jarraitzeko. Bere irakasleen artean Antony Tudor, José Limón, eta Paul Taylor zeuden. Handik gutxira hasi zen Bausch Tudorrekin Metropolitan Opera Ballet Companyn eta Paul Taylorrekin New American Balleten dantzan. 1960.ean Taylor Spoletora (Italia) Tablet bere lan berria aurkeztera gonbidatua izan zenean Bausch berarekin eraman zuen. New Yorken Paul Sanasardo eta Donya Feuerren dantza konpainian ere parte hartu zuen, hauekin 1961. urtean zehar bi pieza desberdinetan elkarlanean aritu zelarik.
1962an, Bauschek Jooss-ren Folkwang Ballett Company berriarekin bat egin zuen hainbat lanetan parte hartu zuelarik. 1968an, bere lehen lana koreografiatu zuen, Fragment, Béla Bartókren musikarekin. 1969.ean Jooss zuzendari artistiko gisa ordezkatu zuen.
Tanztheater Wuppertal Pina Bausch
1972. urtean, Bausch Wuppertal Opera Balletean zuzendari artistiko gisa hasi zen lanean, gerora Tanztheater Wuppertal Pina Bausch bezala berrizendatua izango zenean. Konpainiak lan original ugari ditu errepertorioan eta baita munduan zeharreko etengabeko birak ere.
Bere dantza-antzerki lanik entzutetsuenen artean Café Müller (1978) malenkoniatsua, non dantzariak eszenatokian mahai eta aulkien aurka kolpatzen diren eta Rite of Spring (1975) hunkigarria daude, non eszenatokia lurrez beterik zegoen.
Gizon eta emakumeen arteko elkarrekintza bere lanean sarritan aurki daitekeen gaia da, Pedro Almodovarrek zuzenduriko Talk to her filmerako inspirazio izan zena, ikus-entzule gehiagorengana hurbilduz. Bauschren piezak elkarrizketa eta ekintza unitate txikiz osatuak daude, askotan izate surrealistaz. Errepikapena estrukturarako tresna garrantzitsua da. Bere multimedia ekoizpen anitzek sarritan eszenatoki landu eta musika eklektikoa darabiltzate. Vollmonden, eszenatoki erdia amildegi harritsu eta erraldoi batek hartua dago, eta soinu bandak musikak portugesetik hasi eta K. D. Langeraino ibilbidea egiten du.
1983an, Federico Felliniren And the Ship Sails On filmean La Principessa Lherimiaren papera antzeztu zuen. The Tanztheater Wuppertanl Pina Bauschek Los Angelesen egin zuen bere estatubatuar debuta, 1984ko Olympic Arts Festivaleko irekiera emanaldian.
Sari eta ohoreak
Bauschek jasotako sarien artean Erresuma Batuko Laurence Olivier saria eta Japoniako Kyoto saria daude. 2008an Frankfurt am Maingo hiriak Goethe sari entzutetsuarekin saritu zuen. 2009an American Academy of Arts and Sience-ek ohorezko atzerritar kide izendatu zuen.
Urte berean, Bausch Wim Wenders film-zuzendariarekin elkarkidetzan hasi zen Pina izeneko 3D dokumental batean. Filmea, Berlinalen estreinatua izan zen 2011an.
Bauschren zenbait lan 2012ko ekaina eta uztailean zehar taularatuak izango dira Londreseko 2012ko Joku Olinpikoen aurretik jazoko diren Olinpiada Kulturalean zehar. Lan hauek 1986 eta 2009 artean Bausch bisitatu eta egotera gonbidatua izan zen munduan zeharreko 10 toki desberdinetan sortuak izan ziren - India, Brasil, Palermo, Hong Kong, Los Angeles, Budapest, Estanbul, Santiago, Erroma eta Japonia. Lan hauetarik zazpi ez dira sekulan Erresuma Batuan ikusiak izan.
Heriotza
Bausch 2009ko ekainaren 30ean hil zen Wuppertalen, Alemania, biriketako minbiziaz 68 urte zituela, urte askoan erretzaile izanagatik. Heriotza minbizia diagnostikatu eta bost egunetara gertatu zen, Wim Wendersen dokumentalaren grabaketa hasi baino bi egun lehenago. Pina dokumentala, 2011 bukaeran estreinatua izan zen Estatu Batuetan, Pina Bauschen memorian.
Neferirkara
Bere garaiko testigutza eta eraikuntzak
Piramide bat du Abusirren, 69 metroko altuera duena, eta, bere ganbera eta aurreganbera, granitozkoak dira. Hil Tenplu bat du, harriz eta adobez eraikia, non Abusirreko Papiroak aurkitu ziren, hornikuntza eta lanen zerrenda oso xehetuekin.
Bere emazte Khentkaus II.aren piramideak (16 metroko altuera duena), erliebe batzuk ditu, hauen arabera, "bi erregeren ama" izendatzen delarik, ziuraski, Neferefra-Isi eta Nyuserra-Iny izango liratekeelarik.
Eguzki Tenplu bat, Palermoko Harrian aipatua eta oraindik aurkitu ez dena.
Titulatura
Neferirkara, Raren Semea titulua ezartzen duen lehen faraoia da, erregearen jaiotza izena kartutxo baten barnean sartuz, Egiptoko IV. dinastian jada erabiltzen zen arren.
Batman & Robin
Batman & Robin (euskaraz Batman eta Robin) 1997ko Joel Schumacher estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako superheroi film bat da. Bob Kane komikigilearen DC Comics argitaletxeko Batman superheroiaren komikietan oinarritua dago. Arnold Schwarzenegger, George Clooney, Chris O'Donnell, Uma Thurman, Alicia Silverstone, Robert Swenson, Michael Gough eta Pat Hingle aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Victor Fries (Arnold Schwarzenegger) doktoreak hiltzorian dagoen bere emaztea kriogenikoki bizirik mantentzeko burutu dituen esperimentuak porrot egin eta berau Freeze jauna izeneko gaizkilean bilakatuko dute. Honek bizirik jarraitzeko bere gorputza etengabe izoztua mantendu beharrean duenez, Gotham hiria nahiz hiritar guztiak izozteko asmoa du. Bienbitartean, Pamela Isley (Uma Thurman) botanika lotsatiak burutu duen esperimentu baten zehar Poison Ivy gaizkilea bilakatu da, bere asmoa Lurrean landareen nagusitasuna berreskuratu eta gizaki guztiak pozoiturik hiltzea izango da. Batman (George Clooney) eta bere adiskide leial Robinek (Chris O'Donnell) gaizkile horiei aurre egin beharko diete.
Arditi
Arditi Lehen Mundu Gerra n Italiako Regio Esercito ko eraso-soldaduek hartutako izena izan zen. Bere izena ardire (atrebentzia) italiar aditzetik dator, eta "ausartak" esan nahi du.
1917ko udan, Bassi koronelak Reparti d'assalto (eraso-unitateak) sortu zituen, eta talka-tropa izateko zeregin taktikoa esleitu zitzaien, etsaien defentsak hautsiz, infanteriaren aurrerapen zabalari bide emateko. Arditiarrak ez ziren infanteriako dibisioen barneko unitateak, borroka adar separatuak baizik.
Alberto Cavalcanti
Alberto Cavalcanti (Rio de Janeiro, Brasil, 1897ko otsailaren 6a - Paris, Frantzia, 1982ko abuztuaren 23a) zinemagilea izan zen.