cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Darth Vader
Star Wars VI. Atala: Jedi Zaldunaren Itzulera
Jedi Zaldunaren Itzuleran Lukek bere entrenamendu amaitu du eta Yodaren bidez Darth Vader benetan bere aita dela ziurtatzen du. Anakin Skywalkerren iragana ezagutzen du Obi-Wan Kenobiren izpirituaren bidez eta Leia bere arreba bikia dela jakiten du. Endor ilargira eginiko misio batean, tropa inperialen aurrean amore ematen du eta Darth Vaderrek enperadoreagana eramaten du. Bigarren Izar Hiltzailearen barnean, orbitan eraikitzen ari dena, Palpatine Luke Barne Indarraren alde ilunera pasatzeko limurtzen saiatzen da, baina honek eutsi egiten du eta bere haserrea azken uneraino kontrolatzea lortzen du, bere aita hiltzetik oso hurbil egon zela konturatuz.
Enperadoreak Darth Vader hiltzeko esaten dio horrela "bere patua betetzeko", Palpatinen ikastun berria bihurtzea. Lukek berriz ere ezezkoa ematen dio eta enperadoreak Barne Indar erauntsi bat askatzen du Skywalker gaztearen gainean. Hil zorian, Lukek laguntza eskatzen dio bere aitari. Vader, azkenean, bere maisuaren aurka itzultzen da eta Anakin Skywalker alde ilunetik askatua da, erreaktorearen nukleoaren barnera jaurtiz eta hilez. Prozesu honetan, Vaderri enperadorearen tximistak zauri hilgarriak eragiten dizkio. Hil baino une bat lehenago, Lukei mozorroa kentzeko eskatzen dio, bere begi propioekin ikusi ahal izateko. Lukek hala egiten du eta lehen aldiz aita-semeek euren aurpegiak elkar ikusten dituzte. Alde ilunetik erreskatatua, Anakin Skywalkerrek oraindik beragan ontasun pixka bat badagoela onartzen du eta berrerosita hiltzen da.
Ruth Belville
Elizabeth Ruth Naomi Belville (1854ko martxoaren 5 - 1943ko abenduaren 7a) edo Greenwicheko Denboraren Emakumea Londreseko negozio-emakume bat izan zen. Bere ama Maria Elizabeth eta bere aita John Henryrekin batera jendeari ordua saltzeko negozioa jarri zuen. Egunero Greenwich Meridianoko Orduarekin sinkronizatzen zuen bere erlojua eta bezeroei erlojuan ze ordu zen zehazki jakiteko eskubidea saltzen zien.
Darth Vader
Star Wars III. Atala: Sithen mendekua
Sithen mendekuak Anakin Skywalker Barne Indarraren alde ilunera nola erortzen den kontatzen du. Klon Gerren azken egunetan, Palpatinek, (Errepublika Galaktikoko kantzilerra dena) Anakini Darth Sidious Jaun iluna dela esaten dio eta alde ilunera batzera tentatzen du bere emaztea, Padmé Amidala (Natalie Portmanek eginiko papera) erditzean hiltzetik salbatzeko modu bakarra zela esanez. Anakinek Palpatini laguntzen dio Mace Windu (Samuel L. Jacksonek eginiko papera) hiltzen, eta hala Darth Vader ikastun iluna bihurtzen da. Bere lehen misioa asaltu bidez Jedi tenplua hartzea eta mundu guztia hiltzea da, haurrak barne, Jedi guztiak suntsituz eta Palpatinek Errepublikaren errautsekin Inperio bat sortzeko bidea erraztuz.
Ruth Belville
Historia
Ruth Belvillen aitak, John Henry Belville, negozio bat sortu zuen 200 bezeroentzat 1836an. Goizero John Henry Greenwicheko Obserbatoriora joatzen zen, bere lantokia, eta bere erlojua Greenwicheko orduarekin sinkronizatzen zuen. Ondoren bere kalesan Londresetik bidea egiten zuen eta bere bezeroen erlojuak orduan jartzen zituen.
Champrepus
Champrepus Frantziako udalerria da, Mantxa departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Ruth Belville
Historia
John Henryk zerbitzua eskaini zuen 1856an hil zen arte. Bere alargun Mariak lanbidea aurrera eramateko eskubidea lortu zuen, eta 1892an erretiratu zen arte jarraitu zuen egiten, 80 urte baino gehiago zituela. Ruth Belville alabak hartu zuen negozioa, orduan. 1940ra arte negozioarekin jarraitu zuen. Bera ere 80 urte baino gehiago zituela erretiratu zen. 86 urte zituela oraindik egunero zihoan Obserbatoriora eta hamabi mila arte egiten zituen goizeko 9etarako. 89 urterekin hil zen.
Nenkovice
Nenkovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 486 biztanle ditu eta 6,56 kilometro koadroko azalera. Hodoníngo barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1340 urtean egin zen.
Champrepus
Biztanleria
2007an Champrepus udalerrian erroldatutako biztanleak 282 ziren. Familiak 118 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 41 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 33 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Darth Vader
Star Wars III. Atala: Sithen mendekua
Ondoren Vaderrek Mustafar planetara bidaiatzen du, non buruzagi separatistak bilduta dauden, eta gupidarik gabe hiltzen ditu. Han Vader Padméren bapateko presentziak ustekabean harrapatzen du, bere senarrak egindakoa ulertu duena eta berarekin ezkutatzeko erregutzen dio. Vaderrek, boterez gose, Padmék traditu egin nahi duela susmatzen du. Bere irakasle ohi eta laguna izan zen Obi-Wan Kenobiren agerpenak (Ewan McGregorrek eginiko papera) Vaderren buruan bere Padméri buruzko susmoak berresten ditu. Haserrearen haserrez, Barne Indarra erabiltzen du korderik gabe uzteko. Obi-Wanek eta Vaderrek euren argi sableekin borrokatzen dute bortizki, eta borroka honen amaieran Obi-Wanek Vaderri besoak mozten dizkio. Vader, orduan, labatik hurbilegi irristatzen da eta erre egiten da hil zorian geratuz. Palpatine bere ikastuna salbatzeko garaiz iristen da eta Coruscantera eramaten du, non androide medikuek armajantzi beltz batekin, mozorro batekin eta arnas aparatu batekin janzten duten, jatorrizko trilogian bilauak duen itxura ezaguna emanez.
Senatu Galaktikoa
Star Wars film saga ospetsuan Senatu Galaktikoa Coruscant planetan kokatua zegoen. Errepublika Galaktikoko kide zen planeta bakoitzeko ordezkariak toki honetan biltzen ziren eztabaidatzeko. Kalkulatzen denez bi kilometro baino gehiagoko diametroa zuen egitura erraldoiak mila senatari eta euren ordezkariak hartzen zituen. Senatuko ganbera nagusian (hutsa dena) senatariak sesioak entzutera esertzen diren kapsula batzuk daude. Kapsula hauek harresietatik askatzen dira eta ganberatik flotatu dezakete arreta handiagoa lortzeko kantziler gorenak hala baimentzen dienean.
Ruth Belville
Historia
Erabiltzen zuen erlojua John Arnoldek egindako 485/786 kronometroa izan zen "Arnold" ezizena zuen erlojua. Originalki Sussexeko dukearentzat egin zen. John Henryk eskuratu zuenean urrezko gorputza aldatu zuen, zilarrezkoa jarriz, beldur zelako eguneroko bidean erlojua lapurtuko ote zioten. Ruth hil zenean erlojua Worshipful Company of Clockmakers konpainiari eman zioten.
Biladi, Biladi, Biladi
Biladi, Biladi, Biladi (euskaraz Nire lurra, nire lurra, nire lurra; arabieraz: بلادي بلادي بلادي) Egiptoko ereserkia da 1979tik. Hiru estrofetatik, lehendabizikoa baino ez da abesten.
Musika
Sayed Darwishek moldatu zuen.
Darth Vader
Star Wars III. Atala: Sithen mendekua
Vader bere onera itzuli eta Padmégatik galdetzen duenean, Palpatinek gezurra esaten dio, bere haserrearen eromenean berak hil zuela argudiatuz. Benetan, Padmé Amidala bere bi seme-alabak ziren Leia Organa eta Luke Skywalker erditu ondoren hil zen. Honek, Anakinen izpirituaren hondarrak suntsitzen ditu, nahigabetuta oihukatzen du Barne Indarrarekin bere inguruko gauza guztiak suntsituz. Azkenik Palpatinen ondora joaten da, non elkarrekin Izar Hiltzailearen eraikuntza begiratzen duten.
Senatu Galaktikoa
Senatua Errepublika Galaktikoa erori eta Inperio Galaktikoa sortu zenean, Senatu Inperial bihurtu zen, praktikoki enperadorearen benetako boterea estaltzen zuen pantaila bat zena.
Darth Vader
Sorrera eta kontzeptuak
Darth Vaderren irudia Ralph McQuarrie artista kontzeptualak Vaderrek eta bere stormtrooperrek Tantive IV ontzi errebeldea erasotzen duten lehen eskena marraztu zuenean sortua izan zen. Hasiera batean, Darth Vaderrek ontzian sartzeko espaziotik hegan egin ahal izango zuela irudikatu zen, eta jantzi bat eta arnasa artzeko mozorro bat behar izango zituen.
Senatu Galaktikoa
Senatari ezagunenen artean Bail Organa, Male-Dee, Nee Alavar, Passel Argente, Yarua, Palpatine (bere garaian), Giddean Danu, Padmé Amidala, Fang Zar, Orn Free Taa, Mon Mothma, Horox Rydder, Toonbuck Toora, Ister Paddie, Jar Jar Binks, Po Nudo, Tundra Dowmeia, Tikkes, Lott Dod, Edcel Bar Gane, Meena Tills, Ask Aak, Ronet Coorr, Onaconda Farr eta Wat Tambor zeuden.
Darth Vader
Sorrera eta kontzeptuak
Pertsonaiaren arnasaren soinu ospetsua Ben Burtt soinu ingeniariak sortu zuen, soinua, bere burua "snorkel" batetik arnasa hartzen grabatuz sortu zuena.
Ruth Belville
Kritikak
Belvillen negozioak Standard Time Compayko John Wynneren erasoa jaso zuen. Wynnek telegrafo seinaleak saltzen zituen erlojuak sinkroniatzeko eta, beraz, Belvilleren konpetentzia zen. Wynnek United Wards Cluben eman zue hitzaldian kritika gogorak egin zikzion, esanez "Belvilleren metodoa barregarriro zaharkitua dago". Bere feminitatea negozioarekin jarraitzeko erabiltzen zuela ere esan zuen.
Hitzaldia The Times egunkarian agertu zen, baina aipatu gabe Standard Time Companyko buruak egin zuela. Belvilleren gainean prentsaren presioa areagotu zen, bai negozioaren nondik norakoak azal zitzan zein bere "feminitatearen erabilera"ren gaineko eskandaloagatik. Hala ere Belville indartuta atera zen egoera honetatik, bezero gehiago eskuratuz.
Monognathus smithi
Monognathus smithi Monognathus generoko animalia da. Arrainen barruko Monognathidae familian sailkatzen da.
Darth Vader
Sorrera eta kontzeptuak
Vaderren jantzia da George Lucasek japoniar kulturagatik (batez ere samurai gerlariengatik) zuen interesa argi uzten duen arloetako bat da. John Molloren arabera, Vaderren kaskoa egiteko, eredu bezala, Lehen Mundu Gerrako alemaniarren kaskoak hartu ziren.
Antzezleak
David Prowsek egin zuen Darth Vaderren papera Itxaropen berria izeneko filmaren filmazioan. Prowsek Darth Vader eta Chewbaccaren paperen artean aukeratu behar izan zuen, eta lehena aukeratu zuen, "jendeak gogoratuko zuela" esaten baitzuen. Filma egin ondoren James Earl Jones kontratatua izan zen Vaderren ahotsa bikoizteko Prowsenak kenduz, neurri batean Prowsen azentu gogorragatik (Ingalaterra mendebaldekoa). George Lucasek azkenik Jonesi eskaini zion Vaderren ahotsa trilogiako film guztietan egitea. Jones estuki identifikatu da paper honekin.
Jedi Zaldunaren Itzulera filmean Lukek Darth Vaderri mozorroa kentzen dion eszenarako, Lucasek Sebastian Shaw aktorea aukeratu zuen berriki eraberritutako sitha irudikatzeko.
Darth Vaderren papera ordezko ugarik egin dute, eta horietatik nabarmenena Bob Anderson esgrima irakaslea da. Bob Andersonek Inperioaren kontraerasoa eta Jedi Zaldunaren Itzulera filmetako borroka eszena guztietan parte hartzen du. 1983an Mark Hamilli eginiko elkarrizketa batean honek zera esan zuen: "Bob Anderson izan zen benetan Vaderren papera egin zuena borroka eszenetan. Ustez hau sekretu bat zen, baina azkenean Georgei bidezkoa ez zela uste nuela esan nion. Bobek gogor lan egin zuen eta errekonozimendu apur bat merezi zuen. Zentzugabea da guztia pertsona bakar batek egin izanaren mitoa mantentzea".
Sithen mendekua filmerako, Hayden Christensenek, bigarren trilogian Anakinen papera egin zuenak jantzi zuen armajantzia Prowsen ordez. Baina Christensen Prowse baino baxuagoa zen, eta pespektiba engainagarri bat erabili zen Hayden Prowse bezain garai ikustarazteko: jantziak luzapenak zituen botetan eta kaskoan, eta Vader Palpatinen ondoan geldi agertzen den eszenetako batzuk perspektiba behartu bat erabiliz grabatu ziren.
Darth Vaderren musika
Darth Vaderren musikari Martxa Inperiala deitzen zaio. John Williamsek sortua, 1980ko apirilaren 29an estreinatu zen.
Champrepus
Etxebizitza
2007an 166 etxebizitza zeuden, 124 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 34 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 163 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 124 etxebizitza nagusietatik 96 bere jabearen bizilekua ziren eta 28 alokairuan okupaturik zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 21 etxek hiru zituzten, 40 etxek lau zituzten eta 59 etxek bost zituzten. 93 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 68 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 46 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 147 ziren, horien artean 115 aktiboak ziren eta 32 inaktiboak ziren. 115 pertsona aktiboetatik 110 lanean zeuden (68 gizon eta 42 emakume) eta 5 langabezian zeuden (1 gizon eta 4 emakume). 32 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Hynobius amjiensis
Hynobius amjiensis Hynobius generoko animalia da. Anfibioen barruko Hynobiidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Champrepus
Diru sarrerak
2009an Champrepus udalerrian 120 unitate fiskal zeuden, 282 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.690,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 13 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Biladi, Biladi, Biladi
Arabieraz
بلادي بلادي بلادي لكِ حبي و فؤادي
Binilo Bala
Binilo Bala Zarama musika taldearen seigarren diskoa da, 1994. urtean taldeak argitaratutakoa. Zaramaren azken diska izatekoa zen, 15 urteko etenaldiaren ondoren diska berriak atera ditu ordea.
Grabaketa eta abestiak
1991 urtean Sexkalextrik disko arrakastatsua atera ondoren taldearen amaiera iragartzen zuten zurrumurruak agertu ziren. 1993 urtean aurreko disketako abestiekin egindako bilduma bat atera zuten, Zaramaren Erdian, eta honek aregatotu egin zituen zurrumurru horiek. 1994an Binilo Bala ateratzerakoan argi esan zuten azken diska izatekoa zela. Taldearen hasieran baxujolea izan zen Iosu Expósitori (Eskorbuto) dedikatoria berezia egiten zaio diskan.
Nafarroako txakolin gorria
Ardo horrek kalitate handia zuen, eta oso famatua izan da Nafarroa Garaian. Mahatsak oraino biltzen badira ere ardoa ez da merkaturatzen.
Biladi, Biladi, Biladi
Arabieraz
بلادي بلادي بلادي لك حبي و فؤادي
Binilo Bala
Grabaketa eta abestiak
Diska bukatzeko Urtain boxeolari mitikoaren omenezko abestia dago, taldeak inoiz egin duen abesti luzeena, sei minututik gorakoa. Urtain beraren ahotsa ere entzuten da abestiaren amaieran.
Biladi, Biladi, Biladi
Arabieraz
مصر يا أم البلاد انت غايتي والمراد
Binilo Bala
Azala
Bi boxeolari ageri dira borrokan, bietako bat Urtain da. Manolo Gil da azalaren egilea.
Biladi, Biladi, Biladi
Arabieraz
وعلى كل العباد كم لنيلك من اياد
Champrepus
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 2 zurginak, 1 iturgina, 1 ile apaindegia eta 3 jatetxeak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Champrepus udalerrian 47 nekazaritza-ustiategi zeuden, 592 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Rantzau
Rantzau Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Biladi, Biladi, Biladi
Arabieraz
مصر انت أغلى درة فوق جبين الدهر غرة
يا بلادي عيشي حرة واسلمي رغم الأعادي
مصر اولادك كرام أوفياء يرعوا الزمام
سوف تخطي بالمرام باتحادهم و اتحادي
بلادي بلادي بلادي لكِ حبي و فؤادي بلادي بلادي بلادي لكِ حبي و فؤادي
مصر يا بلد النعيم سدت بالمجد القديم
881 Athene
881 Athene asteroide gerrikoan aurkitutako 881. asteroidearen izena da. 1917ko uztailak 25ean aurkitu zuen Max Wolfek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1917 CL zen.
Steve proiektua
Project Steve Stephen/Steven (eta bere bariazioak diren Stephanie, Stefan, Esteban...) deitu eta eboluzioaren teoria babesten duten zientzialarien zerrenda bat da. Hasiera batean Ameriketako Estatu Batuetako Zientzia Hezkuntzarako Zentro Nazionalak sortu zuen, kreazionistek sortutako "eboluzioa dudatan jartzen zuten" zientzialarien zerrendari umorez erantzuteko asmoz. Kreazionistek sortutako Erantzunak Hasieran izeneko zerrendan, non hainbat zientzialarik dioten Bibliako Hasieran daudela eman beharreko erantzunak, edo Discovery Instituteren Darwinismoarekiko Desadostasun Zientifiko bat zerrendari truja egiten dio. Zerrendaren helburu nagusia "eztabaida zientifikoak ezin direla zerrenda handiena nork duenaren arabera ebatzi" demostratzea da, eta Stephen Jay Gouldi eginiko omenaldia da.
Hala ere proiektu honetan benetako zientzialarien zerrenda bat dago. Zerrendan bakarrik "Steve" deitzen diren zientzialariak egon daitezke, Ameriketako Estatu Batuetako biztanleriaren %1a gehienez, baina hala ere kreazionisten zerrenda baino luzeagoa da eta zientzialari famatu gehiago ditu. Steve proiektuak zerrendatzen dituen biologoak (zerrendaren %51) kreazionismoaren zerrenda baino luzeagoa da.
"Stevenen zerrenda" webguneak sinatzaile guztien zerrenda biltzen du. 2017ko urtarrilean 1.408 sinatzaile zituen.
Pelomys hopkinsi
Pelomys hopkinsi Pelomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Carlota Corredera
Elisa Carlota Corredera Llauger (Vigo, 1974ko uztailaren 21a), soilik Carlota Corredera bezala ezagunagoa, aurkezle, zuzendari, telebistako kolaboratzaile eta kazetari espainiarra da.
Biografia
Kazetaritzan lizentziatu zen Santiagoko Unibertsitatean 1997an; une horretatik aurrera, La Voz de Galicia egunkariari lotuta egon zen. Telebista ibilbidea Antena 3 katean hasi zuen, eta Ana Rosa Quintanak aurkezten zuen Sabor a ti espazioko zuzendariorde izatera iritsi zen 2003an. Ondoren, Telecincora joan zen TNT, El laberinto de la memoria eta Hormigas blancas bezalako programak zuzentzera. 2009an Sálvame eta Sálvame Deluxe zuzentzeko aukera eman zioten.
2014an telebistako programen zuzendari lanak utzi eta aurkezle izatera pasatu zen Sálvame saioan. 2016ko amaieran, 2017ko urtarrilaren 9tik aurrera, Cámbiame saioko aurkezle berria izango zela iragarri zen. 2021ean, Rocío: contar la verdad para seguir viva dokumental saila aurkezten hasi zen.
Bedartzandi-Urregarai mendilerroa
Bedartzandi-Urregaraiko mendilerroa Bizkaiko ipar-ekialdean kokatuta dagoen mendilerroa da, Lea-Artibai eskualdean, Aulestia eta Markina artean. Bere punturik altuena Urregarai mendia da, 704 metrorekin.
Mendilerroan dauden Urregarai eta Bedartzandi mendiek ematen diote izena mendilerroari.
Mendiak
Hauek dira mendilerroaren 3 tontor altuenak:
Microcebus lehilahytsara
Oso txikia da, 74 gramo baino ez ditu pisatzen ditu aurkitu den handiena. Hala ere espeziearen inguruan ez da gehiegi ezagutzen oraindik.
Idoia Zenarrutzabeitia
Idoia Zenarrutzabeitia Beldarrain (Usansolo, Bizkaia, 1959ko ekainaren 6a) EAJko politikaria da. Eusko Jaurlaritzako Lehendakariordea eta Ogasun eta Herri Administrazio Sailburua izan da.
Antton Luku
Antton Luku Hargindegi (San Frantzisko, Ameriketako Estatu Batuak, 1959ko apirilaren 15a - ) Nafarroa Behereko euskal idazle eta antzerkigilea da. Lanbidez, Donibane Garaziko ikastetxeko irakaslea da.
Nahiz eta Estatu Batuetan jaio zen, amikuztarra da, han hazi eta bizi izan baita.
Bizitza
Garaziko Ezterenzubin 19 urte eman zituen eskolak ematen eta bertan euskaltzaletu zen.
Antzerkiaren munduan, aktore, zuzendari eta idazle modura aritu da, baita antzerki lantegiak zuzentzen ere Donibane Garaziko ikastetxean.
Neplachov
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1373 urtean egin zen.
Antton Luku
Bizitza
"Hirurak bat" taldearekin jardun zuen 1985tik 1990ra, eta orduan izan zuen lehen esperientzia idazle moduan; geroago antzerki labur batzuk, irratietako gidoiak, inauterietarako lanak, ipuinak eta abar idatziz jarraitu zuen. Baina lanik oparoena dramaturgian egin du: hamabost bat antzezlan eta beste hainbat egokitzapen egin ditu.
Argitaratu dituen antzerki lanen artean daude: Ezkonduko ditugu (1995), Tu quoque fili (1996), Antso azkarra eta Miramolinen esmeralda (1997). Azken bi obra horiekin, Donostia Hiria literatura saria eskuratu zuen bi urtez segidan.
Horrekin batera, Botoiletan ipuin bilduma ere kaleratu zuen 1998an.
Artikuluak
Euskal kulturaz, antzerkiaz, eta Literaturaz idatzi dituen artikuluetako batzuk dira hauek:
Christian Gottfried Ehrenberg
Christian Gottfried Ehrenberg alemaniar naturalista izan zen (Delitzsch, 1795 - Berlin, 1876). Protozooak aztertu zituen batez ere, eta transformismoaren etsai agertu zen; hau da, ingurunearen eraginez izakiak pixkanaka aldatuz doazela dioen teoriaren aurkakoa zen. Alexander Humboldtekin batera, zientzia-bidaiak egin zituen Egipton, Erdialdeko Europan eta Asian zehar.
Călmățuiu de Sus
Călmățuiu de Sus Errumaniako udalerri bat da, Teleorman konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Columba iriditorques
Columba iriditorques Columba generoko animalia da. Hegaztien barruko Columbidae familian sailkatua dago.
Idlewild (Kalifornia)
Idlewild Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Tulare konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Beauvallon
Beauvallon Frantziako udalerri bat da,Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Beauvallon udalerrian erroldatutako biztanleak 1.628 ziren. Familiak 616 ziren, horien artean 116 pertsona bakarrekoak ziren (44 bakarrik bizi ziren gizonak eta 72 bakarrik bizi ziren emakumeak), 244 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 220 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 36 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 641 etxebizitza zeuden, 617 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 577 etxeak ziren eta 63 apartamentuak ziren. 617 etxebizitza nagusietatik 518 bere jabearen bizilekua ziren, 92 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 6 etxek gela bat zuten, 11 etxek bi zituzten, 56 etxek hiru zituzten, 181 etxek lau zituzten eta 363 etxek bost zituzten. 535 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 257 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 341 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.028 ziren, horien artean 702 aktiboak ziren eta 326 inaktiboak ziren. 702 pertsona aktiboetatik 665 lanean zeuden (349 gizon eta 316 emakume) eta 37 langabezian zeuden (16 gizon eta 21 emakume). 326 pertsona inaktiboetatik 168 erretiraturik zeuden, 87 ikasten zeuden eta 71 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Beauvallon udalerrian 605 unitate fiskal zeuden, 1.557 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.242 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 37 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren, 8 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 liburu denda zen.
2000. urtean Beauvallon udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Monognathus taningi
Monognathus taningi Monognathus generoko animalia da. Arrainen barruko Monognathidae familian sailkatzen da.
Prince of Foxes
Prince of Foxes 1949ko Henry King estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.
Sinopsia
Italiako Errenazimentua bitartean, Zesar Borgia azpikariak Andrea Orsini gortesau handinahia hiri-estatu batean infiltratu du gero berak boterea eskuratu ahal izateko.
Jesus Mari Mendizabal
Bere ezaugarri nagusia herri tradizioaren ezagutza sakona da. Haur eta gazte literatura landu du gehienbat: Alegiak, sudur ondoan begiak (La Fontaineren alegiak, 1985), llargia lekuko (ipuin bilduma, 1989), Roque ttikia (Maupassanten ipuina, 1992), Zelina, Leizezulo eta Kalezulo (gazteentzako kontakizunak). Bertsolaritzan ere jarduna da, bertso irakasle eta gai jartzaile lanetan. Lazkao Txiki gizon txikiaren handitasuna liburua kaleratu du.
Orobat, hainbat liburu euskaratu ditu: 35 kilo esperantza (2004), Kaio baten historia eta hegan egiten irakatsi zion katuarena (2007), Eguzki kolpea (2009).
Gaur egun, kolaborazioak plazaratzen ditu: Diario Vasco-n eta Hatsaren Poesia-n, besteak beste.
Rathjensdorf
Rathjensdorf Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Turisoko mendilerroa
Turisoko mendilerroa Araban kokatuta dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Miralobueno mendia da, 905 metrorekin.
Mendilerroan dagoen Turiso udalerriak ematen dio izena mendilerroari.
Pelomys isseli
Pelomys isseli Pelomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Microcebus jollyae
Microcebus jollyae Microcebus familiako espezieetako bat da. Madagaskarren bakarrik bizi dira, Mananjary eta Kianjavaton. Espeziea Alison Jolly primatologoaren omenez izendatu zen. Kolore gorrixka-marroia du baina zilbor grisa du. 2006ko ekainaren 21ean aurkeztu zen Antananarivon beste hainbat espezierekin batera.
G3 linea (Gasteizko Hiri Garraioa)
'''Gasteizko Gautxoriko 3. linea''' (estilitzatua) hiriko autobus linea bat da, Armentia Zabalganarekin lotzen duena. Guztira 17 geltoki ditu, 9,88 kilometrotan banatuta, eta bere maiztasuna jaiegunbezperetan 30 minutukoa da.
Linea 2009ko urriaren 30a inauguratu zen eta ordutik TUVISA enpresak ustiatzen dute.
Historia
Gasteizko Hiri Garraioko linea 2009ko urriaren 30a inauguratu zen eta lineetarekin. TUVISA enpresari eman zitzaion emakida.
Tarifak
Eskudirutan edo BAT txartelekin ordain daiteke. Gasteizko tranbia ez bezala, BARIK eta MUGI txartelak ezin dira oraindik Gasteizko Hiri Garraioa sarean erabili.
Tarifak sareko gainerako lineen berdinak dira.
Nepolisy
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1357 urtean egin zen.
Hynobius arisanensis
Hynobius arisanensis Hynobius generoko animalia da. Anfibioen barruko Hynobiidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Nepoměřice
Nepoměřice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 210 biztanle ditu eta 7,21 kilometro koadroko azalera. Kutná Horako barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1341 urtean egin zen.
Columba malherbii
Columba malherbii Columba generoko animalia da. Hegaztien barruko Columbidae familian sailkatua dago.
Hemimyzon khonensis
Hemimyzon khonensis Hemimyzon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Balitoridae familian.
Neplachovice
Neplachovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 948 biztanle ditu eta 5,73 kilometro koadroko azalera. Opava barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1292 urtean egin zen.
Launiupoko (Hawaii)
Launiupoko Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Maui konderrian dago, Hawaii estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
882 Swetlana
882 Swetlana asteroide gerrikoan aurkitutako 882. asteroidearen izena da. 1917ko abuztuak 15ean aurkitu zuen Grigory Neujminek Simeizetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1917 CM zen.
Hynobius boulengeri
Hynobius boulengeri Hynobius generoko animalia da. Anfibioen barruko Hynobiidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Hil da Canovas
Hil da Canovas Jose Manuel Lujanbio Txirrita bertsolariaren bertso sorta bat da, Michele Angiolillo anarkistak Espainiako gobernuburu Antonio Cánovas del Castillo hil zuela eta eginak.
Gizay
Biztanleria
2007an Gizay udalerrian erroldatutako biztanleak 384 ziren. Familiak 141 ziren, horien artean 33 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 21 bakarrik bizi ziren emakumeak), 44 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 52 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 165 etxebizitza zeuden, 152 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 160 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 152 etxebizitza nagusietatik 106 bere jabearen bizilekua ziren, 43 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 41 etxek lau zituzten eta 90 etxek bost zituzten. 104 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 64 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 85 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 258 ziren, horien artean 201 aktiboak ziren eta 57 inaktiboak ziren. 201 pertsona aktiboetatik 190 lanean zeuden (103 gizon eta 87 emakume) eta 11 langabezian zeuden (5 gizon eta 6 emakume). 57 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Gizay udalerrian 151 unitate fiskal zeuden, 384,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.020 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 iturgina eta 1 jatetxe.
2000. urtean Gizay udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.452 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mika urdin
Mika urdina (Cyanopica cyanus) Corvidae familiako hegazti ertaina da, mika baino txikiagoa. Buru beltza du, papar zuria eta bizkar nabarra. Arraun-lumetako eta buztan luzeko urdinak izena ematen dio. Zuhaitz batetik bestera hegal egiten du. Nahiko arrunta da jatorrizko lekuetan, baso eta landaretzetan, gizakiaren jardunetik urrun. Iberiar Penintsulako erdialde eta hegoaldean egonkorra da, baina iparraldean, urria eta lekualdakorra. Nahiko lotsati eta ezkutua da.
Kim (filma)
Kim 1950eko Victor Saville ingeles zinema zuzendariak zuzendutako abentura filma bat da. Rudyard Kipling idazlearen izen berdineko Kim eleberrian oinarritua dago. Errol Flynn, Dean Stockwell eta Paul Lukas aktoreek antzeztu zuten. Metro-Goldwyn-Mayer ekoiztetxeak Technicolor sistemaz filmatu zuen.
Argumentua
1885. urtean, Britainiar Rajan, Kim (Dean Stockwell) izeneko ingeles mutil bat britainiarren menpe dagoen Indian hazi izan da. Oso gazterik britainiar gudaroste kolonialean izen eman du, han kolonelaren mezulari gisa lan eginez. Bere betebeharra burutzen ari dela bere benetazko jatorria eta jaiotze misteriotsuaren berri izango du. Hortik aurrera bakearen alde nekagaitz borrokatzen hasiko da.
Hemimyzon macroptera
Hemimyzon macroptera Hemimyzon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Balitoridae familian.
Nepomuk (Plzeň-South barrutia)
Nepomuk Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 3.696 biztanle ditu eta 12,78 kilometro koadroko azalera. Plzeň-Hegoaldea barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1323 urtean egin zen.
Carlos Cánovas
Carlos Cánovas Ziaurriz (Hellín, ) nafar argazkilaria da. Albaceten jaio zen 1951n, baina haur zela lekualdatu zen Iruñera. 1970ean egin zuen bere lehen dokumental zinematografikoa, baina 1972an argazki kamera bat erosi, eta handik aurrera argazkilaritzatik segitzea erabaki zuen. Argazkilaritza historikoa landu du, baita kritika ere. Bere lan batzuk Nafarroako Museoan, Sofia Erregina Museoan edota Frantziako Liburutegi Nazionalean izan dira.
2020an Kulturaren Vianako Printzea Saria eman zioten.
Pelomys minor
Pelomys minor Pelomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Călărași
Călărași Errumaniako udalerri bat da, Călărași konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Twelve O'Clock High
Twelve O'Clock High 1949ko Henry King estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.
Călărași
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Twelve O'Clock High
Sinopsia
1949an, Stovall komandantea Ingalaterrako landazabalean abandonatutako hegazkin-base batera bisitan doa eta bere unitatea gerra bitartean bertan kokatua zegoeneko garaiak gogoratuko ditu.
Esmery-Hallon
Esmery-Hallon Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Esmery-Hallon udalerrian erroldatutako biztanleak 764 ziren. Familiak 290 ziren, horien artean 55 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 35 bakarrik bizi ziren emakumeak), 98 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 106 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 31 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 333 etxebizitza zeuden, 290 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 20 bigarren erresidentzia ziren eta 23 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 332etxeak ziren. 290 etxebizitza nagusietatik 248 bere jabearen bizilekua ziren, 35 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 11 etxek bi zituzten, 51 etxek hiru zituzten, 82 etxek lau zituzten eta 146 etxek bost zituzten. 225 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 127 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 135 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 475 ziren, horien artean 337 aktiboak ziren eta 138 inaktiboak ziren. 337 pertsona aktiboetatik 298 lanean zeuden (165 gizon eta 133 emakume) eta 39 langabezian zeuden (18 gizon eta 21 emakume). 138 pertsona inaktiboetatik 45 erretiraturik zeuden, 41 ikasten zeuden eta 52 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Esmery-Hallon udalerrian 301 unitate fiskal zeuden, 803,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.672 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 13 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 zurgina, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2000. urtean Esmery-Hallon udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mabie (Kalifornia)
Mabie Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Plumas konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Zarama Zuzen!
Zarama Zuzen! Zarama musika taldearen zazpigarren diskoa da, hamabost urtetako etenaldiaren ondoren 2009. urtean egindako Zarama Birziklatua izeneko kontzertu biran zuzenean grabatutako abestiekin osatutakoa. CD eta DVD formatuetan atera zen.
Azala
Birziklaperaren sinboloa ageri da azalean.
Loiola kultur etxea
Musika, kultura eta artearekin zerikusia duten jarduera, ikuskizun, ikastaro, hitzaldi eta kontzertuak egon ohi dira. Bestalde, bertan liburutegia ere badago.
Donostia Kultura Enpresa Erakunde Publikoak (EEP) kudeatzen du.
Luis Araquistáin
Luis Araquistáin Quevedo (Bárcena de Pie de Concha, - Geneva, ) kantabriar politikari sozialista izan zen.
Lanbidez merkataritza-ontziko pilotua, 1931ko Espainiako hauteskunde orokorretan Bilbo ordezkatzeko hautatu zuten. Gero, diplomatiko moduan aritu zen Alemanian eta Frantzian.
Espainiako Gerra Zibila eta gero, Britainia Handian eta Suitzan erbesteratu zen.
Paco Gómez Martínez
Paco Gómez Martínez (Iruñea, 1918- Madril, 1998) nafar argazkilaria izan zen. 1950eko hamarkadan Madrilera joan zen, non La Palangana taldea sortu zuen Gabriel Cualladó, Gerardo Vielba edo Ramón Masats argazkilariekin batera. Bere lanak Sofia Erregina Museoan daude.
Hynobius chinensis
Hynobius chinensis Hynobius generoko animalia da. Anfibioen barruko Hynobiidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Saint-Léonard-des-Parcs
Saint-Léonard-des-Parcs Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Léonard-des-Parcs udalerrian erroldatutako biztanleak 68 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 43 etxebizitza zeuden, 28 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 38 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 28 etxebizitza nagusietatik 9 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 12 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 6 etxek hiru zituzten, 6 etxek lau zituzten eta 15 etxek bost zituzten. 11 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 16 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 12 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 2 administrazio publikoko enpresak ziren.
2000. urtean Saint-Léonard-des-Parcs udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Thomas Gresham
Sir Thomas Gresham (Londres, Ingalaterra, 1519 - 1579ko azaroaren 21a) ingeles finantzaria izan zen.
Biografia
Elisabet I.aren garaian erregeen aholkulari izan zen, eta Londresko Burtsa sortu zuen (Royal Exchange, 1571). Greshamena da lege ekonomiko ezaguna: "Diru txarrak ona botatzen du, herri batean bi diruren (balio gutxikoa bata eta handikoa bestea) arteko lehia gertatzen denean".
Cho Oyu
Cho Oyu (baita ere Cho Oyo edo Zhuoaoyou) munduko mendirik altuenetan seigarrena da, 8.201 metro baititu. Everest menditik 20 km mendebaldera dago, Tibet eta Nepalen artean.
Herbert Tichy, Joseph Joechler eta Pasang Dawa Lamak igo zuten lehenengo aldiz 1954ko Urriaren 19an, austriar espedizio batean. 2 urte lehenago, britainiar espedizio batek ez zuen lortu tontorreraino igotzea (Eric Shipton eta Edmund Hillary, besteak beste).
Cho Oyuren magalean Nangpa La (5.716m) dago, Tibet eta Khumbuko sherpen arteko komunikazio bidea. Hau dela eta 8.000ko errazena dela esan ohi da.
Izenak "Jainkosa Turkesa" esan nahi du.
1985eko euskal espedizioak
Bi egun geroxeago Felipe Uriarte, Atxo Apellaniz eta Xabier Garaioak gauza bera lortu zuten.
Beste euskal alpinista batzuk
1989ko apirilaren 8an Martin Zabaletak Carlos Buhler estatubatuarrarekin batera tontorrera iritsi zen. Urte bat geroago Koldo Aranguren, Pitxi Eguillor eta Patxi Fernandezek marka bera erdietsi zuten, eta 1992an Amaia Aranzabal bihurtu zen lehenengo euskal emakume tontor honetara igotzen, Josu Bereziartua eta Joan Coletekin batera irailaren 17an. 3 egun geroago Joxe Artetxe eta Pilar Ganuza iritsi ziren, hau izanda lehendabiziko zortzimilakoa nafar emakume batentzat.
2004an, azkenik, Xabier Ormazabal urretxuarra bertan hil zen. "Lehoinabarraren aztarna" dokumentalean jaso zuen hurrengo urtean Andoni anaiak horrekin lotutako hainbat bizipen.
Călui
Călui Errumaniako udalerri bat da, Olt konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Pista
Pista bat lurrrean dagoen aerodromo batean aireontziek lur hartu eta aireratzeko bereziki prestaturiko eremu karratu bat da. Pista elementu konstruktibo bakarra den arren lau elementu operatibo biltzen ditu bere baitan zentzu bakoitzean lur hartu eta aireratzeko erabili daitekelako.
Pistak ipar magnetikoaren norantzarekin osatzen duten angeluaren arabera izendatzen dira. Angelua gradutan neurtzen da hamarkada hurbilenera biribiltzen delarik, biribilduriko angeluaren balioaren lehen bi zifrak dira pistaren norabide horretako kodea. Pista bakoitzak bi kode ezberdin ditu norabidearen arabera.
Izenpetze adibide bat
Adibidez alboko irudiko pistak 34ºko angelua osatzen du ipar magnetikoaren norantzarekin.
Pistaren norabide horretako kodea beraz \ 03\ \, izango da Kontrako norabidean:
Pista horretako kodea beraz \ 21 \ \, izango da beste norabide hontan.
Pista honi 03-21 pista esango zaio orohar kode bakar bat aipatzen denean pistaren norabide jakin bat aipatzen delarik, horrela hego ekialdetik datorren egazkin batek 03 pistan lur hartuko luke eta ipar mendebaldetik datorren egazkin batek 21 pista erabiliko luke.
Lugrin
Lugrin Frantziako udalerria da, Savoia Garaia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Lugrin udalerrian erroldatutako biztanleak 2.174 ziren. Familiak 916 ziren, horien artean 262 pertsona bakarrekoak ziren (131 bakarrik bizi ziren gizonak eta 131 bakarrik bizi ziren emakumeak), 292 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 285 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 77 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 1.337 etxebizitza zeuden, 923 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 329 bigarren erresidentzia ziren eta 84 hutsik zeuden. 945 etxeak ziren eta 381 apartamentuak ziren. 923 etxebizitza nagusietatik 670 bere jabearen bizilekua ziren, 227 alokairuan okupaturik zeuden eta 26 doan lagata zeuden; 21 etxek gela bat zuten, 69 etxek bi zituzten, 188 etxek hiru zituzten, 217 etxek lau zituzten eta 428 etxek bost zituzten. 757 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 415 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 444 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.367 ziren, horien artean 999 aktiboak ziren eta 368 inaktiboak ziren. 999 pertsona aktiboetatik 914 lanean zeuden (520 gizon eta 394 emakume) eta 85 langabezian zeuden (35 gizon eta 50 emakume). 368 pertsona inaktiboetatik 127 erretiraturik zeuden, 103 ikasten zeuden eta 138 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 75 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 19 eraikuntza enpresak ziren, 15 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 8 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren eta 10 administrazio publikoko enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 23 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 funeraria, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 3 margolariak, 5 zurginak, 4 iturginak, 4 argiketariak, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 9 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 2 liburu dendak, 1 altzari denda zen eta 1 drogeria zen.
2000. urtean Lugrin udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Verplanckita
Verplanckita silikato motako minerala da.
Ezaugarriak
Verplanckita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 - 3 da.
Lugrin
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Luis Maria Iriarte
Luis Maria Iriarte Larunbe (Iruñea, ) Zizur Nagusiko alkatea izan zen, 1995tik 2007ra arte. Lehen, 2003. urteraino AIZM alderdi lokalean zegoen, eta 2003an, UPNra pasa zen, eta alkatetza lortu zuen.
2007ko hauteskundeetan, UPNk zazpi zinegotzi lortu zuten, baina ezin izango zuten gobernatu, zeren NaBai 5 zinegotzi zituen, PSN-PSOE 3 eta IUN-NEB bat. Haiek hitzarmen bat egin zuten eta Iriartek alkatetza utzi beharko zuen.
2011n berriro aurkeztu eta hauteskundeak irabazi zituen. 2015era arte alkatea izan zen Zizur Nagusian.
Rudolf Eucken
Rudolf Eucken (Aurich, Ekialdeko Frisia, 1846ko urtarrilaren 5a - Jena, 1926ko irailaren 15a) alemaniar filosofoa izan zen. Pentsamendu naturalistaren aurkako eta erreakzio idealistaren aldeko agertu zen. Obra nagusiak: Gure garaiko oinarrizko printzipioen kritika eta historia (1878) eta Erlijioaren edukiaren egiak (1901). Literaturako Nobel Saria jaso zuen 1908. urtean.
Lugrin
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Qa-hedyet
Qa-hedyet, Egiptoko III. dinastiako ustezko faraoia izan zen, K.a. 2614 eta K.a. 2579 bitartean.
Errege hau, bere izenak Koroa Zuria esan nahi duelarik, Goi Egiptoko errege ikurra, Louvren zainduta dagoen estela batean aipatua da (E25982).
Bere erregealdiak, Nebkara eta Hunyren erregealdien artean egon behar izan zuen.
Lugrin
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Manaslu
Manaslu (मनास्लु, baita Kutang ere deitua) munduko mendirik altuenetan zortzigarrena da, 8.156 metro baititu. Sanskritotik datorkio izena (Manasa) eta «izpirituaren mendia» esan nahi du.
Ikus, gainera
14 8000koak
Cailly-sur-Eure
Cailly-sur-Eure Frantziako udalerria da, Eure departamenduan dagoena, Normandia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.