cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
2019ko Amazonia basoko suteak
Brasilgo basogabetzea
1970ko hamarkadatik aurrera Brasilgo gobernuak Amazoniaren baso-soilketari sutsuki ekin zion, izan ere, baso osoaren %60 Brasilen barnean kokaturik dago, Brasilen Amazonia Legala (Amazônia Legal, BLA) izenpean. Aipatutako hamarkadaz geroztik, Brasilek basoaren %12 inguru soildu du, hau da, 77,7 hektarea inguru basogabetu ditu, AEBetako Texas estatuak duen azalera osoa baino gehiago. Baso-soilketak ematen dituen onura ekonomikoak egurgileei eskaintzen dizkien lehengai naturalak dira, baina zeharka, oihanarenak ziren lurrak garbituz gero, abeltzaintzari eta meategietako industriari mesede handia egiten zaio, haien ekoizpen-lurrak zabaldu egiten baitira. 1960ko hamarkadaren erdialdetik aurrera, Brasilgo baso-soiltzea bultzatzearen arrazoi nagusia abeltzaintza izan zen, hain zuzen. Basoarenak ziren lurrak erabiliaz, brasildar Amazoniak munduan abeltzaintza-eremu zabalenak dituen lurraldea bilakatzea lortu du. Munduko Bankuaren arabera, Amazonian basogabetzen diren lurren %80a abeltzaintzarako erabiltzen dira. Antzinako datuekin batzen badugu arestian aipatutakoa, garai batean basoa ziren lurren %70a egun abeltzaintzarako erabiltzen direla jakingo dugu; 1970tik aurrera basogabetu diren lurraldeei baino ez badiegu erreparatzen aldiz, zifra hori %91ra heltzen da. Nazioarteko Baso Ikerketen Zentroaren (CIFOR) arabera, "1990 eta 2001 artean, Brasiletik etorri ziren haragi prozesatuen inportazioen ehunekoa ehuneko 40tik 74ra igaro zen" eta 2003. urterako "Brasildik inportatzen zen baino Amazonian ekoizten zen haragia %80ra igo zen". Pará, Mato Grosso eta Rondônia brasildar estatuak, Amazonia oihanaren hegoaldean kokatuak daudenak, "basogabetzeraen arkuan" daudela esan ohi da.
Brasilgo baso-soilketaren sustatzaile nagusiak Txina eta Hong Kong-era haragi eta soja esportazioak burutzen dituzten enpresak dira. Brasil behi-haragiaren esportatzaile nagusia dugu mundu mailan, munduan esportatzen den guztizko kopuruaren %20 berea baita. 2018an, Brasilek 1,6 milioi tona behi-haragi esportatu zituen, historian zehar inoiz burutu den esportaziorik handiena. Brasilgo abere-taldeak %56ko hazkundea izan du azkeneko bi hamarkadetan. Abeltzainek basoaren aldi lehorrera arte itxaroten dute ebaki eta erre teknika martxan jartzeko, hala, bitartean abereek bazkatu dezaten. Ebaki eta erre teknika kontrolatu daitekeen arren, trebetasun gutxiko abeltzainek nahigabe suteak eragin ditzakete. Logikoa den moduan, baso-suteak areagotu egin dira abeltzaintza-industria Amazonian sartu eta bertako basogabetzea sustatzen hasi zenetik. Egoera are gehiago okertu da "lur menderatzaile" (grileiros) deritzenek legeak dioenaren aurka Amazonia oihanean barneratu eta hango landaredia mozten hasi zirenetik, "Brasilgo indigenen lurraldeak eta beste babestutako lurraldeak" suntsituz.
INPEk eskaini dizkigun datuen arabera, 2002tik 2007ra bitartean urtero sortutako sute kopurua (urtarriletik abuztura bitartean piztutakoena) 60.000tik gorakoa izan zen, baina 2003an zifra hori maximora heldu zela ere ikus daiteke erakundearen zehaztapenetan, 90.000 sute erregistratuz. 2007tik aurrera suteak ugariagoak izan dira orokorrean, El Niño gertakarien erruz.
Study Butte-Terlingua (Texas)
Study Butte-Terlingua Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Brewster konderrian dago, Texas estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
2019ko Amazonia basoko suteak
Brasilgo basogabetzea
2000ko hamarkadatik aurrera, nazioarteak Amazoniaren babesaren aldeko jarrera garbi eta aktiboa hartu zuen, aitzitik, Brasilgo gobernuak gero eta kemen handiagoz basogabetzeari ekin dio. Alabaina, ezin dugu Brasilgo gobernuaren Amazoniako Basogabetzearen Kontrol eta Prebentziorako Ekintza Plan Federala (PPCDAM) aipatu gabe utzi, erakunde honen helburua baso-soilketa indizeak murriztea izan baita, hartarako landaren erabilera erregulazioak, ekintza jasangarrien sustapena eta ingurumenaren behaketa baliatu ditu. Gainera, erakunde horrek helburu horiek lortu eta aipatutako baliabideak erabiltzeko, maila federaleko eta pribatuko elkarteak zein legea hausten dutenentzat kode penala ditu eskura. Brasilgo gobernuak suteak itzaltzeko metodo arrakastatsuagoetan eta eraginkorragoetan ere inbertitu du; adibidez, 2012an suteak itzaltzeko hegazkinak erosterakoan. Horretaz gain, 2014an USAIDek Amazoniako indigenei suteak nola itzali erakusteko ikastaroak antolatu zituen. PPCDAMren ekintzek bere fruituak eman zituzten, 2012an Brasilgo Amazoniako piztu ziren suteak 2004an piztutakoak baino %83,5 gutxiago izan ziren eta. Haatik, 2014an Brasilek krisialdi ekonomiko bat pairatu eta behi-haragiaren zein egurraren esportazioak baliatu zituen suspertzeko, aurreko urteetan baso-soilketaren politiketan eskuratutako aurrerapenak atzean utziz. Krisialdia amaitu ostean, Brasilek ikerketan inbertitzeari ekin zion berriz ere.
3788 Steyaert
3788 Steyaert asteroide baten izena da. abuztuaren 29an aurkitu zuen H. Debehogne-ek La Silla Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1986 QM izena zeraman. Ondoren Christian Steyaert omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3788 Steyaert asteroidearen orbitak batezbeste 5,206 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 4,448 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 5,963 distantziara. Eszentrikotasuna 0,145 da, eta makurdura orbitala 6,06ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 10.4 da.
Leopoldo O'Donnell
Leopoldo O'Donnell Jorís (Santa Cruz Tenerifekoa, Espainia, 1809ko urtarrilaren 12a - Biarritz, 1867ko azaroaren 5a) espainiar aitoren seme, militar eta politikaria zen.
Lehen Gerra Karlistan isabeldarren alde hartu zuen parte. Esparteroren aurkako matxinada gidatu zuen (1841) eta Frantziara atzerriratu behar izan zuen. Esparterok agintea utzi ondoren, Kubako kapitain jeneral izendatu zuten. Espainiara itzuli eta gobernu progresista ezarri zuen matxinada gidatu zuen (1854). Armadako ministroa eta Gobernuko lehendakaria izan zen. Marokoko espedizio bat gidatu eta Tetuan hartu zuen. Alderdi moderatuko buruzagi zela itzuli zen azkenekoz boterera, 1865etik 1866ra.
Bularros
Bularros Ávilako udalerria da.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 85 biztanle zituen.
Ralston (Oklahoma)
Ralston Oklahomako herri bat da. Pawnee konderrian kokatua dago. 2010ean 330 biztanle zituen, 1.18 kilometro koadrotan banatuta.
NGC 6206
NGC 6206 galaxia bat da, Draco konstelazioan. Lewis A. Swiftek aurkitu zuen n.
Greenville (Indiana)
Greenville Indianako herri bat da. Floyd konderrian kokatua dago. 2010ean 595 biztanle zituen, 2.02 kilometro koadrotan banatuta.
José María Arguedas
José María Arguedas Altamirano (* Andahuaylas, Peru, 1911ko urtarrilaren 18a – Lima, Peru, 1969ko abenduaren 2a) idazlea izan zen, XX. mendeko Peruko literaturako nabarmenenetakoa.
Petarasita
Petarasita silikato motako minerala da.
Ezaugarriak
Petarasita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 - 5,5 da.
Los Vilos
Los Vilos Txileko erdialdeko komuna eta hiri bat da, Coquimbo eskualdeko Choapa probintzian kokatuta. 2002ko erroldan, 17.453 biztanle zituen.
Toponimia
Los Vilos (Vilú) hitzak mapudungunez sugeen taldea esan nahi du.
3789 Zhongguo
3789 Zhongguo asteroide baten izena da. urriaren 25ean aurkitu zuen Z. Yuzhe-ek Williams Bay Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1928 UF izena zeraman. Ondoren Zhongguo omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3789 Zhongguo asteroidearen orbitak batezbeste 2,391 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,959 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,823 distantziara. Eszentrikotasuna 0,181 da, eta makurdura orbitala 9,81ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.8 da.
Sardiniako itsasoa
Sardiniako itsasoa (Mar di Sardegna; màre de Sardìgna edo màri de Sardìnnya) Mediterranear itsasoaren beso bat da. Mendebaldeko Mediterraneoan dago, Sardinia eta Balear uharteen artean. Izena Bonifacioko itsasartea eta Sardiniako kanalaren artean erabiltzen dute gehienbat; Balearretan, berriz, ez dute erabiltzen. Nazioarteko Erakunde Hidrografikoak ez du itsasotzat hartzen.
Burgohondo
Burgohondo Ávilako udalerria da.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.278 biztanle zituen.
Balkoi bat Parisen
Balkoi bat Parisen (Un balcon à Paris), Gustave Caillebotte (1848-1894) margolari frantsesaren mihise gaineko olio-pintura da, 1880-1881 artean egina. Bilduma pribatu batean jasota dago. Koadroak 55.2 cm-ko altuera eta 39 cm-ko luzera du.
Deskribapena
Rue Glucken izkinan (operaren atzean), Rue Caillebot eta bere anaia Martial bizi izan ziren lekuan, 31 Boulevard Haussmann departamenduaren Parisko (Boulevard Haussmann) ikuspegi bat irudikatzen du. Artistaren margolan batzuek ikuspuntu hori hartzen dute: Gizon bat balkoian (1880, bilduma partikularra), L'Homme au balcon, boulevard Haussmann (1880, bilduma partikularra), Un balcon (1880, coll. part.), Boulevard Haussmann, effet de neige (1880-1881, bilduma partikularra), Boulevard Haussmann sous la neige (1880-1881, Flers châteauren museoa), e.a.
Frantziako Indar Armatuak
Frantziako Indar Armatuak (frantsesez: Forces armées françaises) edo Frantziako Armada Frantzia babesten duten erakunde militarra da. Buruzagi Gorena Nicolas Sarkozy presidentea da, Defentsa Ministroa Hervé Morin eta Defentsaren Agintari Gorena Édouard Guillaud almirantea da. Indar Armatuak lau adarretan banatuta daude:
Canyon Lake (Texas)
Canyon Lake Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Comal konderrian dago, Texas estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
693 Zerbinetta
693 Zerbinetta asteroide gerrikoan aurkitutako 693. asteroidearen izena da. 1909ko irailak 21ean aurkitu zuen August Kopff astronomo alemaniarrak Heidelbergeko behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1909 HN zen.
Craseonycteris thonglongyai
Craseonycteris thonglongyai Craseonycteris generoko animalia da. Chiropteraren barruko Craseonycteridae familian sailkatuta dago. Thailandia eta Myanmarreko eskualde batzuetan aurki daiteke, kareharrizko kobazuloetan, erreken ondoan.
29 eta 33 milimetro artean eta 2 gramoko pisuarekin, munduko saguzarrik txikiena da, eta, akaso, ugaztunik txikiena, tamaina neurtzeko erabiltzen den irizpidearen arabera.
Azpeitiko zezen plaza
Bertan ospatu ohi den zezenketa nagusia San Inazio jaietakoa da, uztaileko azken eguna den San Inazio eguna eta abuztuaren hasierako egunetan, baina udaberri aldera ere zezenketak antolatzen dira. Azpeitiko zezen plazan, Debako Jose Ventura Laka zezenketariaren omenez, hirugarren zezena hiltzean musika bandak Aldalur konposatzailearen Zortziko doinua jotzeko ohitura dago. Zezenketez gain, ohiko herri kirol apustu eta lehiaketak ere egin ohi dira.
Postetxea (Gasteiz)
Postetxe gisa erabilia izan da, posta nahiz telegrafo zerbitzuak eskaintzeko.
Kokalekua
Posta kalean dago, Plaza Berriaren eta Foru plazaren artean, Eduardo Dato kaletik, Andre Maria Zuriaren plazatik eta Alde Zaharretik oso hurbil.
3790 Raywilson
3790 Raywilson asteroide baten izena da. urriaren 26an aurkitu zuen K. Reinmuth-ek Heidelberg Behatokitik.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 11.9 da.
Algunas bestias
Algunas bestias Jorge Riquelme Serranok 2019an zuzenduriko film dramatikoa da.
Sinopsia
Familia bateko kideak gogoz iritsiko dira Txileko hegoaldeko uharte huts batera, hotel turistiko bat sortzeko asmoz. Kontinentetik eraman zituen gizona desagertzen denean, familia harrapatuta geldituko da. Hotzez, eta urik eta ziurtasunik gabe, animoak eta bizikidetza ona desegin egingo dira, eta senide bakoitzak ezkutatzen dituen piztiak agerian geldituko dira.
Kadsura
Kadsura hosto iraunkorra duten landare igokari batzuen genero-izena da. 4 m inguru luze izan daitezke. Hosto larrukarak, kolorez berdeak, eta iraunkorrak dituzte. Oin banatan izaten dituzte lore arrak eta emeak; txikiak, usaintsuak eta kolorez marroi argiak izaten dira loreak. Berez, Asiakoak dira, baina lorategietan eta beste leku askotan ere lantzen dira apaingarri gisa erabiltzeko. Ezagunena Japoniako kadsura (Kadsura japonica) da.
Saint-Antoine (Doubs)
Saint-Antoine Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Antoine udalerrian erroldatutako biztanleak 285 ziren. Familiak 102 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 41 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 37 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 196 ziren, horien artean 153 aktiboak ziren eta 43 inaktiboak ziren. 153 pertsona aktiboetatik 141 lanean zeuden (78 gizon eta 63 emakume) eta 12 langabezian zeuden (5 gizon eta 7 emakume). 43 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Antoine udalerrian 116 unitate fiskal zeuden, 315 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.796 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra arraindegi bat zen.
2000. urtean Saint-Antoine udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Jose Luis Teres
Jose Luis Teres Izkierdo, Joxepo Teres gisa ezagunagoa, (Donostia, 1957) Naturaren Zientziak espezilitatean. Zarauzko Ikastolan hainbat urtetan zientzien irakasle moduan eta urte gehienetan, zuzendari orokorra eta arduradun pedagogikoa izan da. Aranzadi Elkartearen partaidea da, mikologiaz espezializatuta. Elhuyar aldizkarian kolaboratu zuen urte asko.
Biografia
Ikastolen Elkartean (EHIE) lan egin ditu Derrigorrezko bigarren hezkuntzarako Naturaren Zientzietako Ostadar eta EKI proiektuetan. 1986an Aranzadi Zientzia Elkartean bazkidetu zen. Hasiera batean Botanika sailarekin eta geroago Mikologia sailean kokatu zen bazkide aktiboa modura. Arkamurka Natura Elkarteko kidea da, bertako lehendakaria izan zelarik. Ingurumenari lotutako hitzaldi eta artikulu ugari plazaratu ditu. Hainbat urtetan Elhuyar aldizkarian kolaboratu zuen Euskal Herriko florari buruz artikuluak argitaratzen. Gipuzkoako kostaldearen defentsan gailendu da.
Liburuak
Biologiarekin lotutako eskola liburu askotan lan egin du Gipuzkoako irakasle honek. Aparte, mikologiari buruzko liburua plazaratu du:
Leporinus nattereri
Leporinus nattereri Leporinus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Anostomidae familian.
Hatton of Fintray
, 'Fionntraigh', Eskoziako herri bat da, Aberdeenshire eremu administratiboan.
Ramona (Oklahoma)
Ramona Oklahomako herri bat da. Washington konderrian kokatua dago. 2010ean 535 biztanle zituen, 1.96 kilometro koadrotan banatuta.
Txekiako Errepublikako historia
Txekiako Errepublikako historia Erdialdeko Europako estatu hau osatzen duten hiru herrialde historikoena da: Bohemia, Moravia eta Txekiar Silesiarena, alegia.
Historiaurrea
Lurralde hauetako lehenengo giza-aztarnak K. a. 28.000. urte ingurukoak dira. K. a. III. mendean boio (boii) izeneko herri zelta iritsi zen egungo Txekiara, eta eskualdeari izena eman zion (Boiohaemum). Geroago marcomanni eta quadi tribu germaniarrak finkatu ziren bertan. Arkeologia ikerketek erakutsi dutenez, II. mendean erromatar legioek erdialdeko Moravian, egungo Olomoucetik hurbil, kanpatu zuten.
Eslaviarren iritsiera
Migrazioen Garaian, Erdialdeko Europatik hegoaldera eta mendebaldera jo zuten germaniar askok. V. mendearen amaieran eta VI.aren hasieran eslaviarrak Bohemia eta Moravian finkatu ziren, Itsaso Beltzatik eta ekialdetik abiatuta. VII. mendean, Samo erregearen agindupean, eslaviar tribuak aurreneko aldiz elkartu ziren. IX. mendearen hasieran kristautasuna hedatzen hasi zen txekiar lurretan. 845ean 14 txekiar printze bataiatuak izan ziren Ratisbonan.
Txekiar estatuaren hasiera
830 aldean Mojmir I.ak Moravia Handiko Inperioa sortu zuen Morava ibaiaren bazterretan. Haren ondorengoek inperioa hedatu zuten, barnean Bohemia, Eslovakia, hegoaldeko Polonia eta mendebaldeko Hungaria hartuz. 863-64an Zirilo eta Metodio, Tesalonikako (Bizantziar Inperioa) kristau misiolariek alfabeto glagolitikoa eraman eta fede kristaua zabaltzeko herri hizkuntza (antzinako eliza-eslaviera) erabili zuten. Metodio 885ean hil ostean, erresumak erromatar katolizismoa hartu zuen eta latindar alfabetoak glagolitikoa ordeztu zuen. 906-08an hungariarren inbasioak Moravia Handiko Inperioa desegin zuen.
IX. mendearen amaieran Premysl dinastiak Bohemiako Dukerria sortu zuen. 880an Borivoj, lehen premysldar printzeak, Pragako gaztelua eraiki eta bertan kokatu zuen erresumaren egoitza. 973an Pragako apezpikutegia sortu zen. Dukerriak ekonomia, politika eta kultura garapen handia izan zuen premysldarren agintaldian. 1085ean Vratislao II.a Bohemiako errege izendatua izan zen, baina 1212 arte koroa ez zen oinordetzakoa izan. Bien bitartean, merkataritza bidegurutze garrantzitsua izateari esker, Praga bizkor handitu zen.
Luxenburgoko etxea
1306. urtean Wentzeslao III.a, Premysl dinastiako azken agintaria, eraila izan zen. 1310ean Luxenburgoko etxeak hartu zuen aginpidea. Joanes, Wentzeslao III.aren ezkonanaia, izan zen dinastia berriko lehen erregea. Honen agintaldian erresumaren lurraldea zabaldu zen eta Pragak haziz jarraitu zuen.
Hustar iraultza
XV. mendean Jan Husek erreforma bultzatu zuen erlijioan. Herriak gogo beroz hartu zituen haren predikuak, baina Eliza Katolikoaren gaitzidura sortu zuten. 1414an Hus Konstantzara deitu zuten heresiaz akusaturik. Ondoko urtean, Konstantzako kontzilioak kondenatu eta errearazi zuen. Husen heriotzaren berria Bohemiara iritsi zelarik, hustar eta katolikoen arteko lehia gaiztotu zen. 1419an Pragako Lehen Defenestrazioa gertatu zen: hustarrek zazpi kontseilari katoliko Pragako udaletxeko leihotik behera bota zituzten. Gertaera horrek hustar matxinada abiarazi zuen. 1420 eta 1431 artean Sigismundo erregeak bost gurutzada zuzendu zituen hustarren aurka. Hauek, Jan Žižka eta Prokop Handia buru zutela, garaipen garrantzitsuak lortu zituzten. Barne zatiketak, ordea, hustar mugimendua ahuldu zuen. Hustar moderatuek (utrakistek) katolikoekin bat egin zuten, eta 1434an erradikalenak (tabortarrak) azpiratu zituzten. Basileako Kontzilioan utrakisten eskariak onartu ziren, eta gauza bera egin zuen Sigismundo I.ak 1436an.
1458an Jurgi Poděbradykoa hustarra hautatu zuten errege. Politika bakezalea egiten saiatu zen. Izan ere, Europa osoa erresuma baketsu batean batzea zen bere nahia. Honen heriotzaren ostean, 1471ean Jogalia dinastia igo zen Bohemiako tronura. Errege etxe hau, 1526ko Mohácseko guduan, Luis II.a hil zen arte egon zen agintean.
Austriar Inperioaren mendean
Luis II.a 1526an hil ondoren, Fernando I.ak bere egin zuen Bohemiako tronua. Ordutik 1918 arte Habsburgo etxeak agindu zuen herrialdean. Fernandorekin katolizismoa erlijio ofizial bilakatu zen eta jesuitak Pragara iritsi ziren. Errege egoitza Vienan zegoen eta Pragako gaztelua habsburgotarren laket-lekua besterik ez zen.
Rodolforen ondorengo Matias enperadorearen politika moderatuak ez zuen lortu katoliko eta protestanteen arteko tirabirak eztitzea. Fernando Estiriakoa, kontraerreformazale gogorra, Bohemiako errege hautatzeak protestanteen matxinada eragin zuen. Errebolta Pragako Bigarren Defenestrazioarekin hasi zen, 1618ko maiatzaren 23an Matiasen zenbait gobernari Pragako udaletxeko leihotik behera bota baitzituzten (ez ziren hil, simaur pila baten gainean erori zirelako). Mendi Zuriko guduan (1620) habsburgotarrek protestanteak azpiratu zituzten. Txekiar lurrak ankerki zigortuak izan ziren. Habsburgotarren aurkako altxaldian parte hartu zuten 27 zaldun Pragako Hiri Zaharreko Enparantzan hilarazi zituzten. Katolikoa ez beste erlijio guztiak debekatuak izan ziren. Protestante asko atzerriratu ziren, esaterako, Comenius (1592-1672) pentsalari eta pedagogoa. Altxaldi horren jarraian Hogeita Hamar Urteko Gerra hasi zen, herrialdea pobretu eta suntsitu zuena. Izan ere, 3.000.000 biztanle izatetik 800.000 izatera pasa zen. Westfaliako bakearekin (1648) Bohemiak independentzia galdu zuen, eta 1918 arte Austriaren mendean egon zen.
Maria Teresa (1740–1780) eta honen seme Josef II.aren (1780–1790) agintaldietan egoera eztitzen hasi zen. Eliza Katolikoak boterea galdu zuen, jesuitak egotziak izan ziren (1773) eta gutxiengo erlijiosoen eskubideak aitortu zituzten. Baina, erreforma hauekin batera, gobernua zentralizatu eta germanizatu zen. 1784an Josef II.ak Pragako lau hirigune independenteak (Staré Město, Malá Strana, Hradčany, eta Nové Město) batu zituen. 1787an Mozartek hiria bisitatu zuen eta Don Giovanni opera bertako Antzoki Nazionalean eman zen lehen aldiz.
Txekiar Nazio Pizkundea
XVIII. mende amaieran txekiar nazio sentimendua berpizten hasi zen. 1780ko hamarkadan lehenbiziko txekiar egunkariak karrikaratu ziren eta 1792an Pragako Unibertsitatean txekierazko hizkuntza eta literatura katedra sortu zuten. Nazio Pizkunde (Národní obrození) honen protagonistetako batzuk Josef Dobrovský (1753–1829) eta Josef Jungmann (1773–1847) filologoak, František Palacký (1798-1876) historialaria, Božena Němcová (1820-1862) eleberrigilea, Karel Hynek Mácha (1810-1836) poeta eta Karel Havlíček Borovský (1821–1856) kazetaria izan ziren.
XIX. mendean herrialdea industrializatu zen. 1845ean Viena eta Praga lotzen zituen trenbidea inauguratu zen. 1848an joputasuna behin-betiko ezeztatu zen.
Txekoslovakiako Lehenengo Errepublika
Lehen Mundu Gerraren amaieran, Austria-Hungariako inperioa bukatuta, Txekoslovakiako Errepublika independentea eratu zen 1918an. Bohemia, Moravia, Silesia, Eslovakia eta Karpatotako Rutenia zeuden bilduta. Estatu berriak Polonia eta Hungariako zatiak, eta Sudeteetan hiru milioi alemaniarren bizilekua hartzen zituen barruan, gerra irabazi zutenek hala erabakita. Txekiar eta eslovakiar buruzagiek konstituzioa prestatzeko agindu zioten Nazio Biltzar bati. Biltzarrak sistema parlamentario zorrotza hautatu zuen -presidentea, bere ministro kabinetea, eta legegintzarako bi ganbera- eta emakumeari botoa emateko zein hartzeko eskubidea ezagutu zitzaion, aurreneko aldiz. Biltzarrak Tomáš Masaryk izendatu zuen errepublikako lehendakari. Baina estatu berriak alemaniar, hungariar, poloniar eta rusiniar gutxiengoak zituen. Hainbat eskubide eman bazitzaizkien ere, lurralde-autonomia izan gabe, nahigabea eta Txekoslovakiatik alde egiteko gogoa hedatu ziren zenbaiten artean.
Bigarren Mundu Gerra
1929tik aurrera mundu osoa erasan zuen Depresio Handiak eragin handiagoa izan zuen Sudeteetan, eskualde industrializatuena zelako, eta alemaniar nazionalismoa piztu zuen. Hitlerrek agintea lortu zuenean, 1933an, nazionalismoa areagotu egin zen. Sudeteetako alemaniarrek Txekoslovakiatik bereiztea eskatu zuten. 1938an, Ingalaterrak, Frantziak, Italiak eta Alemaniak Txekoslovakiaren egonkortasuna lortzeko Sudeteak Alemaniaren eskuetan uztea erabaki zuten, 1938ko Municheko Itunaren bidez. Masarykek kargua utzi zuen, eta haren ordez, Edvard Beneš izendatu zuten. Ia aurreikus zitekeen bezala, hurrengo urtean Alemaniako gudarosteak Txekoslovakia osoa hartu zuen. 1939ko martxoan Eslovakia independizatu zen, Hitlerrekin aliatuta. Okupazioa 1945eko maiatzaren 9an amaitu zen. Bigarren Mundu Gerraren ondoren, Sobietar Batasuneko gudarosteak okupatua, Txekoslovakiak 1919ko mugak berreskuratu zituen atzera. Hurrengo urteetan, 2,7 milioi alemaniarrak Alemaniara edo Austriara kanporatu zituzten.
Aro komunistaren amaiera
Mikhail Gorbatxovek Sobietar Batasunean bultzatu zuen erreformak aldaketa handiak eragin zituen Txekoslovakian. 1989an, errepresioa gorabehera, gobernuaren kontrako protestak handitu egin ziren, eta erregimena kinka larrian geratu zen. Gobernuak oposizioko taldeak ordezkatzen zituen Foro Zibikoarekin negoziaziatzen hasi behar izan zuen. Urtearen bukaeran, behin-behineko gobernu bat eratu zen, gehiengo ez komunistarekin. Horrela, 1946 urteaz geroztik agintean zegoen errejimen komunistari amaiera eman zitzaion. Abenduan, Foro Zibikoak alderdi komunista salatu zuen alderdikideak postu nagusietan jartzeaz. Pragan berrehun mila pertsona inguru elkartu ziren, kabinetean oposizioko kide gehiago egon behar zuela eskatzeko. Gustav Husák lehendakariak dimisioa aurkeztu zuen, eta Vaclav Havel idazleak hartu zuen haren lekua. Havelek preso politikoentzat amnistia dekretatu zuen, eta hauteskundeak deitu zituen 1990eko ekainerako.
1989tik aurrera, sobietar eta txekoslovakiar gobernuek armada gorriko 70 mila soldadu handik ateratzeko egin beharreko urratsak hitzartu zituzten. Lehendakariak kontinentea erdibanatzen zuten bi bloke militarren desagerpena aldarrikatu zuen lehenago, baina Varsoviako Ituna indargabetu zenez gero, eta Jugoslaviakoak bezalako gerra nazionalistak pizteko arriskuaren aurrean, 1991n NATOrekin nolabait elkartzeko eskaria egin zuen, Hungaria eta Poloniarekin batera.
Txekiako Errepublika burujabea
1990eko ekaineko hauteskundeetan Havel atera zen garaile, eta Txekia eta Eslovakiako Errepublika aldarrikatu zen. Hauteskundeen ondoren, Foro Zibikoa bitan banandu zen: Alderdi Zibiko Demokratikoa, eskuinekoa, eta Mugimendu Zibikoa. Eslovakian, Eslovakia Demokratikoaren aldeko Higikundeak herrialdea hartzen ari zen eskuin joerari aurre egitea deitu zuen. Gobernu berriaren erreformek ez zituzten berehala emaitza onak eman. 1991ko martxoan, 185.000 pertsona lanik gabe zegoen, eta urteak aurrera egin ahala askoz gehiago izango zirela kalkulatzen zen. 1992ko hauteskundeetan, Txekiako Alderdi Zibiko Demokratikoa eta Eslovakia Demokratiko baten aldeko Higikundea atera ziren garaile, zein bere errepublikan. Federazio berriaren estatutuari buruzko negoziazioek ez zutenez aurrera egiten, txekiar eta eslovakiar buruzagiek elkarrengandik banatzea erabaki zuten, alegia, Txekoslovakia mapatik desagerraraztea eta haren ordez bi errepublika burujabe sortzea: Txekiar Errepublika eta Eslovakiar Errepublika. Txekoslovakiako lehendakari federalak, Vaclav Havelek, bere karguaren dimisioa eman zuen 1992ko uztailean, Eslovakiako Biltzar Nazionalak errepublika honen burujabetsauna aldarrikatu ondoren. Eslovakiaren nahi nazionalak areagotuta, 1993ko urtarrilaren 1ean Txekiako Errepublika eta Eslovakia jaio ziren.
1993an, Vaclav Havel bera izan zen Txekiar Errepublikako lehen lehendakaria, eta Vaclav Klaus lehen ministroa. 1994an, Txekiako Errepublika Bakerako Elkartean sartu zen, bloke sozialistako herrialdeak pixkana sartzeko NATOk sortutako erakundean, hain zuzen. Herrialdearen zorra inguruko herrialde komunista ohiena baino txikiagoa zen, eta atzerritarren inbertsioa, berriz, handienetako bat. Klaus lehen ministroak gidatu zuen erreforma ekonomikoa, pribatizazio kanpaina azkar batean oinarritua. 1995ean, Txekiar Errepublika OCDEko (Ekonomia Lankidetzarako eta Garapenerako Erakundea) kide egiten zen lehen herrialde komunista ohia bihurtu zen. 1996ko hauteskundeetan, sozialdemokratek aurrera egin zuten, eta Klausek Legebiltzarreko gehiengoa galdu zuen. Abenduan, Txekiako Errepublikak eta Alemaniak adiskidantza agiri bat izenpetu zuten. Agirian, Alemaniak barkamena eskatzen zuen naziek Bigarren Mundu Gerran egin zituzten gehiegikeriengatik. Txekiar Errepublikak ere barkamena eskatzen zuen, gerraren ondoren hiru milioi alemaniar Sudeteetatik egozteagatik.
1997an zehar, diruaren debaluazioak kaos politikoa ekarri zuen. Alderdi Zibiko eskuindarra eta haren burua, Klaus, finantza talde jakin batzuei ezkutuko sariz laguntzeaz akusatu zituzten. Havelek Klausi kargua uzteko eskatu zion jendaurrean. Klausek azaroan aurkeztu zuen dimisioa eta Josef Tosovskyk hartu zuen haren lekua. Krisi ekonomikoaren batera, xenofobiak gora egin zuen, eta arrazismo ekintza bortitzak gertatu ziren ijitoak bezalako gutxiengoen aurka. Itxura denez, ekintza horiek biztanleriaren parte handi baten babesa dute. 1998ko apirilean, Txekiar Errepublika NATOko kide bihurtu zen.
XXI. mendea
2004an Europako Batasunean sartu zen. Vaclav Klaus politikari kontserbadorea izan zen lehendakaria 2003 eta 2013 bitartean, eta nahiz ez zen Europako Batasunaren zalea, Txekiako Errepublikari egokitu zitzaion 2009ko lehenengo sei hilabeteetan Europako Batasunaren lehendakaritza. 2013ko martxotik Miloš Zeman da Txekiako presidentea.
Peroxidasa
Peroxidasak bizitzaren zuhaitz filogenetiko osoan oso zabalduta dauden entzimak dira. Oxido-erreduktoreen kategoriakoak dira eta Biokimikako eta Biologia Molekularreko Nazioarteko Batasuneko Nomenklatura Batzordearen arabera EC 1.11 zenbakiekin sailkatzen dira.
Pio III.a
Pio III.a (Siena, 1439ko maiatzaren 29a - Erroma, 1503ko urriaren 18a) Eliza Katolikoko 215. aita santua izan zen, 1503ko 26 egunetan zehar.
Ozouer-le-Voulgis
Ozouer-le-Voulgis Frantziako udalerria da, Sena eta Marne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Ozouer-le-Voulgis udalerrian erroldatutako biztanleak 1.685 ziren. Familiak 579 ziren, horien artean 104 pertsona bakarrekoak ziren (37 bakarrik bizi ziren gizonak eta 67 bakarrik bizi ziren emakumeak), 137 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 275 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 63 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Pio III.a
Biografia
Francesco Todeschini Piccolomini Pio II.a aita santuaren iloba zen, bere babespean hartu zuena oraindik Sienako gotzain zela. Honegatik, Francescok Zuzenbidea ikasi ahal izan zuen Perugian. 1460an, bere osaba Aita Santu izendatua izan zenean, Sienako artzapezpiku bihurtu zen eta, beranduago, San Eustaquioko kardinal diakonoa
Hego-hego-mendebalde
Hego-hego-mendebaldea, HHM (edo SSW) laburduraz adierazita, hegoa eta hego-mendebaldea puntu kardinalen bitarteko zona da (zehazki 22,5 gradura bakoitzetik). beste hitzez, hegoa eta hego-mendebaldearen bitarteko ostertzaren puntua da.
Ozouer-le-Voulgis
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Pio III.a
Aitasantutza
1503an, Alexandro VI.a hil ondoren, aita santu berria aukeratzeko konklabea ospatu zen. Bi hautagai nagusi zeuden: Georges d'Amboise, aurreko aita santuaren semea zen Cesare Borgia aldeko zuena, eta Giuliano della Rovere. Konklabea luzatzea eragozteko, konpromisozko hautagai bat aukeratu zen: Todeschini, Pio III.a izena hartu zuena bere osabaren omenez. Hezueriaz gaixo eta 64 urterekin (behar baino lehenago zahartua beste aita santu batzuen zerbitzura eman zuen denbora luzeagatik) Eliza eraberritzea erabaki zuen, eta egin zuen lehen gauza Cesare Borgia gartzelaratzea izan zen.
1503ko urriaren 18an, Aita Santu izendatu eta 26 egunera hil egin zen. Batzuk pozoitua hil zela diote, baina bertsio ofizialak hezueriaren ondorioz hanka baten ultzerazioari buruz hitz egiten du.
Ozouer-le-Voulgis
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 658 etxebizitza zeuden, 598 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 31 bigarren erresidentzia ziren eta 29 hutsik zeuden. 620 etxeak ziren eta 28 apartamentuak ziren. 598 etxebizitza nagusietatik 528 bere jabearen bizilekua ziren, 58 alokairuan okupaturik zeuden eta 13 doan lagata zeuden; 10 etxek gela bat zuten, 24 etxek bi zituzten, 66 etxek hiru zituzten, 134 etxek lau zituzten eta 365 etxek bost zituzten. 474 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 211 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 357 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.125 ziren, horien artean 871 aktiboak ziren eta 254 inaktiboak ziren. 871 pertsona aktiboetatik 835 lanean zeuden (434 gizon eta 401 emakume) eta 35 langabezian zeuden (19 gizon eta 16 emakume). 254 pertsona inaktiboetatik 80 erretiraturik zeuden, 118 ikasten zeuden eta 56 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Ozouer-le-Voulgis udalerrian 629 unitate fiskal zeuden, 1.810,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 23.977 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 61 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 11 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 9 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 17 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 1 zurgina, 3 iturginak, 3 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
Greenwood (Indiana)
Greenwood Indianako hiri bat da. Johnson konderrian kokatua dago. 2010ean 49,791 biztanle zituen, 54.99 kilometro koadrotan banatuta.
Ozouer-le-Voulgis
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Ozouer-le-Voulgis udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cabezas de Alambre
Cabezas de Alambre Ávilako udalerria da, La Moraña eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 181 biztanle zituen.
NGC 6207
NGC 6207 galaxia espiral bat da, Hercules konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Arboko geltokia
Arbo Galiziako Pontevedrako probintziako tren geltoki bat da, udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Birjintasun
Birjintasuna sexu harremanik izan ez duen pertsonaren egoera da. Birjintasunak balio berezia du hainbat erlijio eta kulturatan, birjina izateak norberaren araztasun eta ohorea atxikitzen dituelako, bereziki ezkondu gabeko emakumeen kasuan. Egun, mendebaldeko kulturan, goizegi birjintasun egoera galtzen duten emakumeak joera promiskuoa duela baloratu ohi da; birjinak diren emakume helduen kasuan, ordea, gizonen gustukoak ez direla baloratzeko joera egoten da.
Griffin (Indiana)
Griffin Indianako herri bat da. Posey konderrian kokatua dago. 2010ean 172 biztanle zituen, 0.18 kilometro koadrotan banatuta.
Randlett (Oklahoma)
Randlett Oklahomako herri bat da. Cotton konderrian kokatua dago. 2010ean 438 biztanle zituen, 1.63 kilometro koadrotan banatuta.
Arabidopsis thaliana
Arabidopsis thaliana Europako, Asiako eta Afrikako ipar-mendebaldeko brasikazeoen familiako landare bat da.
Landare belarkara, 1 eta 3 dm bitarteko altuerakoa. Zurtoina zutitua da, eta adarkadura pixka bat du oinarritik urrun. Landarearen oinarritik ile adarkatuez estalia dago, oso trinko eta motzez (tomentosoak), eta desagertuz edo dentsitatea murriztuz joaten dira, infloreszentzietara hurbildu ahala.
Petedunnita
Petedunnita silikato motako minerala da eta clinoPiroxene subtaldearen kidea da.
NGC 6209
NGC 6209 galaxia bat da, Apus konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Grandecourt
Grandecourt Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Grandecourt udalerrian erroldatutako biztanleak 34 ziren. Familiak 12 ziren, horien artean 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 24 etxebizitza zeuden, 13 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 23 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 13 etxebizitza nagusietatik 12 bere jabearen bizilekua ziren eta 1 alokairuan okupaturik zegoen; 3 etxek lau gela zituzten eta 10 etxek bost zituzten. 9 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 4 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 8 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 24 ziren, horien artean 18 aktiboak ziren eta 6 inaktiboak ziren. 18 pertsona aktiboetatik 16 lanean zeuden (9 gizon eta 7 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 gizon). 6 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Rosario Tomasena Alzuri
Rosario Tomasena Alzuri "Txaro" (Urnieta, Gipuzkoa, 1946ko martxoaren 13a) igerilaria eta triatleta da. 2023an erronkarik inportanteena gauzatzea lortu zuen, Gibraltarreko itsas-zeharkaldia egin zuen, igerian, sei ordu pasatxoan, 16,2 kilometroko ibilbidea. Gibraltarko itsasartea zeharkatu duen andrerik helduena bihurtu zen, 77 urterekin. Aurretik, Angela Elda Marchettik zuen titulua; 2017an egin zuen ibilbidea, 69 urterekin.
Biografia
Txaro, genetika nahiko berezia duen emakumea da; tomasenatarrak zein alzuritarrak sasoi onekoak izan dira. Ama hamasei urterekin mutilekin aritzen zen pilotan jolasten Aranoko pilotalekuan. Buruko eta gorputzeko osasunagatik egiten du kirola Txarok, osasunari bereziki jaramon eginez. Berriki antzeman diote gaitz arraro bat: Arteritis de celulas gigantes delakoa, gertuko jarraipena eginez kontrolpean duena. Erronka zailak gainditzea izan ohi da beretzat garrantzitsuena.
Kirolari ibilbidea
Txaroren egunerokoan ez zegoen kirolerako aparteko lekurik. Mendizaleak dira senarra eta biak, eta, asteburuan, irteerak egiten zituzten. Kirolari ibilbideari, bere horretan, 65 urterekin ekin zion, entrenatzaile pertsonal batekin, fundamentu handiz. Erronka gogorren atzetik dabil igerian, bizikletan eta korrika, orain hamarkada batetik hona, batez ere.
Mundua oinez ezagutu du, Himalayara adibidez bi aldiz joan da. Igeri egiten hasi zen kotxe istripu baten ondoren, erreabilitazioa behar zuelako eta 69 urterekin txirrindaz ibiltzen ikasi zuen triatloiak egin ahal izateko.
2003an, Astigarragako lagun batekin batera, Getaria-Zarautz itsas-zeharkaldia egin zuen, baita asko gozatu ere. Horregatik, igeriketari heldu zion hasieran, 69 urte bete arte. Ondoren, hankak indartzeko asmoz, korrika egiten hasi zen. Horrela, bere lehen triatloiean hartu zuen parte. Bizikletan ibiltzen ikasi egin behar izan zuen, ez batzekien.
Ibilbide oparokoa. Igerian nahiz triatloian hainbat errekor eskuratzeaz gainera, 2021ean 13 urre lortuak ditu.
Kairoscore taldeko kirolaria da Txaro eta 2022 tik zeukan buruan Gibraltarreko itsas-zeharkaldia. Horrela aitortu zion Aiurri aldizkariari, 2022ko maiatzaren 15ean argitaratutako elkarrizketan:"Sei hilean behin egiten ditut osasun-azterketak, nire bizitzako probarik handiena egitear nago-eta: Master Joko Olinpikoak garrantzitsuak dira, baina, inportanteetan inportanteena, Gibrartalgo itsas-zeharkaldia da. Izan ere, mugara eramango dut gorputza: erritmo jakin batean egin behar dut, sei edo zazpi bat orduz."
Cabezas del Pozo
Cabezas del Pozo Ávilako udalerria da, La Moraña eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 106 biztanle zituen.
Leporinus niceforoi
Leporinus niceforoi Leporinus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Anostomidae familian.
Hego-hego-ekialde
Hego-hego-ekialdea, HHE (edo SSE) laburduraz adierazita, hegoa eta hego-ekialdea puntu kardinalen bitarteko zona da (zehazki 22,5 gradura bakoitzetik). beste hitzez, hegoa eta hego-ekialdearen bitarteko ostertzaren puntua da.
Vailhauquès
Vailhauquès Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Hérault departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vailhauquès udalerrian erroldatutako biztanleak 2.082 ziren. Familiak 732 ziren, horien artean 124 pertsona bakarrekoak ziren (56 bakarrik bizi ziren gizonak eta 68 bakarrik bizi ziren emakumeak), 200 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 348 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 60 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 815 etxebizitza zeuden, 749 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 42 hutsik zeuden. 758 etxeak ziren eta 49 apartamentuak ziren. 749 etxebizitza nagusietatik 602 bere jabearen bizilekua ziren, 124 alokairuan okupaturik zeuden eta 23 doan lagata zeuden; 7 etxek gela bat zuten, 26 etxek bi zituzten, 81 etxek hiru zituzten, 206 etxek lau zituzten eta 429 etxek bost zituzten. 643 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 251 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 471 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.457 ziren, horien artean 1.094 aktiboak ziren eta 363 inaktiboak ziren. 1.094 pertsona aktiboetatik 992 lanean zeuden (524 gizon eta 468 emakume) eta 102 langabezian zeuden (47 gizon eta 55 emakume). 363 pertsona inaktiboetatik 137 erretiraturik zeuden, 133 ikasten zeuden eta 93 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vailhauquès udalerrian 805 unitate fiskal zeuden, 2.264,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.374 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 109 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 26 eraikuntza enpresak ziren, 12 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 9 higiezinen enpresak ziren, 18 zerbitzu enpresak ziren, 18 administrazio publikoko enpresak ziren eta 8 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 31 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 9 igeltseroak, 2 margolariak, 2 zurginak, 4 iturginak, 4 argiketariak, 3 ile apaindegiak, 2 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Vailhauquès udalerrian 24 nekazaritza-ustiategi zeuden, 256 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Marcilly-la-Gueurce
Biztanleria
2007an Marcilly-la-Gueurce udalerrian erroldatutako biztanleak 128 ziren. Familiak 56 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 94 etxebizitza zeuden, 58 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 22 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 85 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 58 etxebizitza nagusietatik 46 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 3 etxek bi gela zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 34 etxek bost zituzten. 45 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 20 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 34 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 85 ziren, horien artean 61 aktiboak ziren eta 24 inaktiboak ziren. 61 pertsona aktiboetatik 58 lanean zeuden (34 gizon eta 24 emakume) eta 3 langabezian zeuden (3 emakume eta 3 emakume). 24 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Marcilly-la-Gueurce udalerrian 61 unitate fiskal zeuden, 135 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.919 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak argiketaria ziren.
2000. urtean Marcilly-la-Gueurce udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 639 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Griffith (Indiana)
Griffith Indianako herri bat da. Lake konderrian kokatua dago. 2010ean 16,893 biztanle zituen, 20.03 kilometro koadrotan banatuta.
Lot eta Garona
Lot eta Garona (Òlt e Garona, ahoskatua; Lot-et-Garonne,  ahoskatua) Frantziako 47. departamendua da, Akitania Berria eskualdean. Okzitaniako lurraldea ere bada.
Historia
Lot eta Garona 1790eko martxoaren 4an sorturiko jatorrizko laurogeita hiru departamenduetako bat izan zen. Bere barnean Guiena eta Gaskoinia eskualde historikoen zenbait lurralde zituen, batez ere antzinako Agenais konderria.
Geografia
Lot-et-Garonne egun Akitania Berria eskualdean dago. Mugakide hauek ditu: Lot, Tarn eta Garona, Gers, Landak, Gironda eta Dordoina. Lot eta Garona ibaiek zeharkatzen dute departamendua, hortik izena.