cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pisu
Pisua eta masa, bi magnitude fisiko desberdin
Masaren eta pisuaren arteko desberdintasuna agerikoa bihurtzen da objektuak eremu grabitatorio desberdinetan neurtzen direnean, Lurraren gainazaletik kanpo gertatzen den moduan. Esaterako, Ilargiaren gainazalean, grabitatearen balioa Lurraren gainazalekoaren seirena da, gutxi gorabehera. Ilargian, kilogramo bateko masak kilogramo bateko masa izaten jarraituko du (masa objektuaren propietate intrintsekoa delako) baina, grabitatearen ondorioz, beherantz pairatuko duen grabitatearen indarra (pisua) Lurraren gainazalean pairatuko lukeenaren seirena baino ez da izango.
Pisu terminoaren definizioa
Fisikan erabiltzen den pisu terminoaren definiziorako, Pisuen eta Neurrien Nazioarteko Bulegoak emaniko erabakietan oinarrituko gara. Estandarizaziorako erakunde honen izen ofiziala Bureau international des poids et mesures da, frantsesez, eta BIPM siglaz ezagutzen da eta
Erakundea 1875eko maiatzaren 20an sortu zenetik gaur egun arte, berrogeita hamaika estatuk sinatu dute Metroaren Konbentzioa deritzon itunaren ondoriotzat. Egoitza Sèvresen (Frantzia) du, eta estraterritorialitate estatusa du.
Definizio ofiziala
Jadanik 1901ean, BIPMek deklarazio ofizial bat egin zuen, pisu eta masa kontzeptuak bereiziz. Honelaxe zioen Hirugarren Batzar Orokorraren (1901) erabakiak:
Definizio ofizial horretan argi geratzen da bi magnitude oso desberdin direla masa (magnitude eskalarra) eta pisua (magnitude bektoriala), nahiz eta elkarrekin erlazionaturik dauden fisikaren legeen bitartez.
Pisu magnitudearen definizio esperimentala orekako egoeran
Lurreko toki jakin bateko erreferentzia-sisteman (alegia, biraka dabilen sistema ez-inertzial batean) dagoen behatzaileak oreka mekanikoan dagoen m masadun gorputz jakin baten behatzean neurtuko duen pisua da gorputzari eragiten ari zaion grabitatearen azelerazio eraginkorrak sortzen dion indarra. Indar hori da, definizioz, gorputzari eragiten dioten bestelako indar guztiak orekatzen dituena Lurreko erreferentzia-sisteman.
Definizio horri esker, oso erraza da tokiko pisua neurtzea, dinamometro baten muturrean gorputza esekita jarriz. Berun-haria k (berun edo plomua ere esaten zaio) definitzen du tokiko bertikalaren norabidea, eta bertan bi indarrek eragiten dute gorputzean, hots, sokaren tentsioak eta tokiko grabitate eraginkorrak sortutako pisuak ; eta bi indar horiek elkar orekatzen dute:. Nolanahi ere, grabitate eraginkorra honako bi indar hauen batura dela azpimarratu behar da: Lurraren erakarpen grabitatorioa eta Lurraren biraketaren ondoriozko inertzia-indarra ( indar zentrifugoa). Horrela definituriko pisuari tokiko pisu eraginkorra edo “benetako pisua” esan ohi zaio.
Nazioarteko SI unitate-sistema
Unitate-sistema hau legala edo hobetsia da estatu gehienetan, salbu Birmanian eta Amerikako Estatu Batuetan (AEB). Horregatik, argitalpen zientifikoetan, proiektu teknikoetan, makinen espezifikazioetan eta abarretan sistema honetako pisu-unitateak erabiltzen dira.
Unitateen Sistema Teknikoa
Duela gutxi arte, teknologia mekanikoaren arloan ohikoa izan da sistema hau erabiltzea. SI sistemarekin duen desberdintasun nagusia pisu-unitateari (edo indar-unitateari) dagokiona da. Hain zuzen, pisua neurtzeko kilogramo-indar (\text {kgf} sinboloa) edo kilopond (\text {kp} sinboloa) deritzon unitatea erabiltzen da.
Definizioz, kilopond bat Lurreko grabitate estandarrak kilogramo bateko masadun gorputzari egiten dion indarra da; bestela esanda, kilogramo-indarra lurrazalean kilogramo bateko masak duen pisua da. Baliokidetza hau du SI sistemako unitatearekin. .
Egoera berezietan, itxurazko pisua neurtzen da
Aurreko atalean pisu eraginkorra definitzean kontuan izan dugu objektua Lurreko puntu finkoan eta orekan zegoela beraren pisua neurtzean. Nolanahi dela, neurketa egitean gorputza egoera berezietan higitzen dagoenean, kontuan hartu behar dira bestelako indarrak ere, eta orduan bestelako kontzeptu bat eduki behar dugu kontuan, “itxurazko pisua” deritzona. Hori gertatzen da, besteak beste, objektua fluido baten barnean dagoenean edo azeleratzen ari den ibilgailu batean dagoenean.
Pisu-sentsazioa
Pisu-sentsazioa barne-belarri ko sistema bestibularreko fluidoek egindako indarraren ondoriozkoa da. Nolanahi den, sentitzen dugun pisu-sentsazioa ez da soilik beheranzko indar grabitatorioari dagokiona, baizik eta zoluak egiten digun indar normalari dagokiona. Indar horrek aurre egiten dio pisuari, eta objektuak zoluan hondoratzea saihesten duen indarra da. Indar normal hau da itxurazko pisua eta zoluan jarritako balantza baten bidez neurtua dena.
Geldi dagoen gorputz batean, indar normalak Lurraren tokiko pisu eraginkorra orekatzen du, eta horregatik, itxurazko pisua benetako pisuaren berdina da. Baina, muturreko beste kasu batean, indar hori eragingo lukeen gainazalen batekiko kontakturik ez badago, ez dago itxurazko pisu horren sentsaziorik. Hain zuzen ere, kasu hori lurrazaletik goragoko erorketa askean gertatzen da. Egoera berezi horretan, parakaidistek eta orbitan dauden astronautek "pisu-gabezia" moduko sentsazioa dute, grabitaterik ez balego bezala, nahiz eta euren gorputzak grabitatearen eraginpean egon. Itxurazko pisurik ez edukitzeari mikrograbitate ere deitzen zaio.
Arkimedesen bultzada kontuan hartu behar denean
Urpean (edo beste fluido baten barnean) eta orekan dagoen objektu bat pisatuko bagenu, kontuan eduki beharko genuke Arkimedesen goranzko bultzada ren eragina, zeren bultzada horrek tokiko pisu eraginkorraren aurka egingo bailuke. Ondorioz, objektuaren pisua neurtzean, beraren itxurazko pisua lortuko genuke, tokiko pisu eraginkorraren desberdina izango litzatekeena.
Izatez, objektu solido astunak dinamometroaz pisatzean, arbuiatu egiten dugu aireak sorturiko Arkimedesen bultzada, airearen dentsitatea objektuarena baino baino askoz txikiagoa delako. Baina, globo edo baloi aerostatikoen kasuan globoen dentsitatea airearena baino txikiagoa izatean, globoak gorantz egiten du itxurazko pisua negatiboa balitz bezala.
Lurrean azelerazioz higitzen diren sistemen kasuan
Lurreko sistemarekiko azelerazio z higitzen den erreferentzia-sistema edo ibilgailu baten barruan objektuak pisatzean, kontuan hartu behar dira azelerazio horri dagokion inertzia-indarra. Horixe gertatzen da, adibidez, igogailu baten barnean geure pisua neurtzean. Igogailuak goranzko azelerazioa duenean, dinamometroak (hankapean daukagun pisu-neurgailuak), beheranzko  tokiko pisu eraginkorraz gain, kontuan hartuko du beheranzko  inertzia-indarra. Ondorioz dinamometroak neurtzen duen indar normalaren modulua izango da. Neurgailuak adierazitako pisu hori itxurazko pisua da, eta egoera horretan benetako pisua baino handiagoa da, alboko irudian ikus daitekeen bezala.
Aldiz, igogailuak beheranzko azelerazioa duenean, dinamometroak beheranzko  tokiko pisu eraginkorraz gain, kontuan hartuko du goranzko  inertzia-indarra. Ondorioz, egoera horretan dinamometroak neurtutako indar normalaren modulua izango da. Hau da, beheranzko azelerazioa izatean, itxurazo pisua pisu eraginkorra baino txikiagoa da.
Grabitaterik ezeko egoeran dauden gorputzak
Astronautek esperimentatzen duten  grabitaterik ezeko egoera orbitan dagoen satelitea erorketa libreko egoeran egotearen ondorioa da. Egoera horretan, inertzia-indarrek etengabe anulatzen dute haien benetako pisua, berez -ko altitudean lurrazalean baino txikiagoa dena. Ondorioz, itxurazko pisua nulua izanik, grabitaterik ezaren sentsazioa sortzen da.
Antzeko egoera sor daiteke fluido baten barruan Arkimedesen bultzada grabitate eraginkorraren berdina izatean. Hain zuzen ere, oreka-egoera hori erabili ohi da astronautak entrenatzeko. Horretarako igeritoki batean urperatzen dira eskafandra eta guzti, eta bertan Arkimedesen bultzadak suspentsioan iraunarazten ditu maniobrak lantzeko. Dena den, egoera horretan, oreka kontrolatzen duen barne-belarriak ez du Arkimedesen bultzada zuzenean jasotzen, eta entrenatzen ari diren astronautek gai dira goi eta behea bereizteko, espazioan daudenean ez bezala.
Eguzki-sistema ko planetetako grabitatearen azelerazioa
Ondoko taulan, masa bereko objektuak eguzki-sistemako astroetan daukan pisu erlatiboa adierazten da, erreferentziatzat Lurrean daukan pisu eraginkorra harturik. Hirugarren zutabean bakoitzari dagokion grabitatearen azelerazioa adierazten da.
Rachel Nichols
Rachel Emily Nichols (Augusta, Maine, 1980ko urtarrilaren 8a) estatubatuar aktore eta modeloa da. Hainbat telesailetan eta filmetan agertu da, haien artean Alias edo Criminal Minds.
Pisu
Masaren neurketa dinamometroaren bidez
Esan bezala, dinamometroak objektuaren masari dagokion pisua neurtzen du. Dena dela, objektuaren masaren eta pisuaren arteko proportzionaltasuna kontuan izanik, objektuaren masa zein den kalkula dezakegu.
Bi magnitude horien balioen arteko bihurketa egiteko, Newtonen bigarren legea erabiltzen da:. Kasu honetan, kontuan hartu beharreko indarra tokiko pisu eraginkorra izango da, eta azelerazioa tokiko grabitatearena ; alegia,  izango da. Eta pisua eta grabitatearen azelerazioa norabide berekoak izanik, moduluak kontuan harturik, hauxe izango da masaren balioa:
Formula hori aplikatzean, beharrezkoa da sistema bereko unitateak erabiltzea. Hortaz, SI sistemako unitateak erabiliz, masa kilogramotan emango dugu (\text {kg}) eta pisua, newtonetan (\text {N}). Bestalde, grabitatearen azelerazioak balio du. Beraz, hauxe izango da kilogramo bateko masa duen objektuari dagokion pisua:
Edo alderantziz esanda, newton bateko pisua daukan objektuak kilogramo bateko  masa du.
Horrek esan nahi du ezen edozein objekturen kasuan masa kilogramotan ezagutuz gero, beraren pisua newtonetan kalkulatzeko nahikoa dela balioa 9,8 zenbakiaz biderkatzea, eta alderantziz, objektuaren pisua newtonetan zein den jakinda, aski dela balio hori 9,8 zenbakiaz zatitzea objektuaren masa kilogramotan zein den lortzeko.
Hala ere, goian azaldu den bezala grabitatearen balioa ez da guztiz berdina Lurreko puntu guztietan. Beraz, zehaztasun handia behar denean, metodo honek ez du balio masa neurtzeko eta zehaztasun handiko pisu-neurgailuak kalibraturik egon behar du erabilia izango den lekuan.
Gizakien "pisua" eta gorputz-masaren indizea
Gorputz-masaren indizeak (\text {GMI}) gizakien masaren eta altueraren arteko erlazioa adierazten du. GMIaren balioa era konetan kalkulatzen da:non M masa (pisua, hizkera arruntean) den (kilogramotan adierazia) eta pertsonaren altuera (metrotan adierazia).
Alboko irudian grafikoki erakusten da balioen arteko erlazioa.
2002ko Espainiako Traineru Txapelketa
2002ko Espainiako Traineru Txapelketa (txapelketaren 55. ekitaldia) urte honetako abuztuaren 17 eta 18an jokatu zen Gijónen, eta Astillerok bere hirugarren garaipena lortu zuen.
Historia
Bigarren urtez jarraian euskaldunek uko egin zioten parte hartzeari arrazoi politikoak zirela medio. Horrela beraz hiru traineru galiziar, hiru kantabriar eta bi asturiar izan ziren lehian. Lehenengo aldia zen bi asturiar batera aritzen zirena.
Larunbatean Castro eta Mecos segundu batean izan baziren ere Igandean Astillero izan zen nagusitu zena.
Sailkapen estropadak
Txanda bakoitzeko irabazlea sailkatzen da eta hauekin batera gainontzekoen artean bi denbora onenak egin dituztenak.
RN 132
RN 132 (frantsesez: route nationale 132) Bordeletik Donibane Garaziraino Mendi-Marzana eta Baionaren bidez zihoan Frantziako errepide nazionala izan zen.
Egun Cherbourg-Octevilleko erdigunetik Tourlavillera doan ibilbideak izen bera du.
Izena
1972ko erreformaren ondoren, ibilbidea zatitua izan da:
Antzinako ibilbidea
Hona hemen zeharkatutako udalerri nagusiak:
Hallering
Hallering Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Hallering udalerrian erroldatutako biztanleak 115 ziren. Familiak 48 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 57 etxebizitza zeuden, 48 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 8 hutsik zeuden. 56 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 48 etxebizitza nagusietatik 45 bere jabearen bizilekua ziren eta 3 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 16 etxek lau zituzten eta 24 etxek bost zituzten. 42 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 27 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 20 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 81 ziren, horien artean 56 aktiboak ziren eta 25 inaktiboak ziren. 56 pertsona aktiboetatik 52 lanean zeuden (33 gizon eta 19 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 25 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Hallering udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hrochoť
Hrochoť Eslovakiako udalerri bat da, Banská Bystricako barrutian kokatuta. 34,74 km²ko azalera du eta 1492 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1296. urtekoa da.
Centre konderria (Pennsylvania)
Centre konderria (Centre County) Pennsylvaniako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Bellefonte da. 2010eko zentsuaren arabera 153,990 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Centre konderriak 288,256 kilometro koadro ditu. Horietatik 788 ura dira. Beste 287,468 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 53,42 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 153,990 pertsonetatik 139,117 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 3,690 dira. 4,456 beltzak edo afroamerikarrak. 153 amerikar natiboak ziren eta 42 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 7,934 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 202 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 2,086 pertsonek kokatzen zuten.
Zahi (argipena)
Zahi terminoak esanahi zenbait ditu:
Inboluzio (argipena)
Inboluzio hitzak adiera zenbait ditu:
Insulasaurus victoria
Insulasaurus victoria Insulasaurus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Tegelko jauregia
Tegelko jauregia, baita ere Humboldt jauregia bezala ezaguna, Berlingo Tegel barrutian dagoen pizkundetar jauregia da. Barrutiko monumentu nagusia da. Jauregiaren parkea Tegelko aintzirarekin mugatzen da.
Historia
Jauregia 1558an eraiki zen. Friedrich Wilhelm I. Prusiakoa Printze hauteslek ehiza-jauregia bezala erabiltzeko moldatzea agindu zuen. 1766an jauregia Humboldt familaren eskuetara pasa zen eta familiaren egoitza bihurtu zen. Alexander von Humboldt eta Wilhelm von Humboldt urte asko bizi ziren hemen. Amaren heriotza izan ondoren Wilhelm von Humboldtek jauregia jaso zuen, 1797an. 1820tik 1824ra eraikina zaharberritu zuen; horretarako garaiko gustu klasizista erabili zuen. Lanen egilea Karl Friedrich Schinkel izan zen. Gaur egun jauregia Humboldtarren ondorengoa den Heinz familiakoa da eta egoitza bezala erabiltzen dute. Parkean Humboldt familiaren hilobiak daude, tartean Alexander eta Wilhelm von Humboldtenak; hilobiak Karl Friedrich Schinkelek egin zituen, 1829an. 1983an parkea monumentu babestua izendatu zen. Urtetan parkeak sarrera irekia izan du; gaur egun, aldiz, bisitak oso mugatuak daude.
Saint-Ouen-l'Aumône
Saint-Ouen-l'Aumône Frantziako udalerria da, Val-d'Oise departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2007an 22.876 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Ouen-l'Aumône udalerrian erroldatutako biztanleak 22.876 ziren. Familiak 8.192 ziren, horien artean 2.305 pertsona bakarrekoak ziren (1.093 bakarrik bizi ziren gizonak eta 1.212 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.863 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 3.076 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 948 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 8.736 etxebizitza zeuden, 8.384 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 31 bigarren erresidentzia ziren eta 322 hutsik zeuden. 3.145 etxeak ziren eta 5.531 apartamentuak ziren. 8.384 etxebizitza nagusietatik 4.135 bere jabearen bizilekua ziren, 4.121 alokairuan okupaturik zeuden eta 128 doan lagata zeuden; 354 etxek gela bat zuten, 1.358 etxek bi zituzten, 2.213 etxek hiru zituzten, 2.337 etxek lau zituzten eta 2.122 etxek bost zituzten. 5.330 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 4.424 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 2.291 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Saint-Ouen-l'Aumône udalerrian 8.465 unitate fiskal zeuden, 23.810 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.961 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 1.741 komertzioetatik, 21 erauzte enpresak ziren, 12 janari enpresak ziren, 36 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 6 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 171 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 173 eraikuntza enpresak ziren, 490 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 125 garraio enpresak ziren, 80 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 56 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 71 finantziazio enpresak ziren, 53 higiezinen enpresak ziren, 290 zerbitzu enpresak ziren, 94 administrazio publikoko enpresak ziren eta 63 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 340 zerbitzu publikoetatik, 2 lan bilaketa bulegoak ziren, 2 posta bulegoak, 12 banku bulegoak, 1 funeraria, 56 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 7 ibilgailuen alokairu bulegoak, 6 autoeskolak, 27 igeltseroak, 18 margolariak, 21 zurginak, 23 iturginak, 31 argiketariak, 25 eraikuntza enpresak, 12 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 14 aldi baterako lan enpresak, 54 jatetxeak, 13 higiezinen agentziak, 7 tintoreriak eta 4 apaindegiak.
2009an zeuden 68 establezimendu komertzialetatik, 2 hipermerkatuak, 3 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 9 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 7 okindegiak, 9 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 1 arraindegi zen, 2 liburu dendak, 7 arropa dendak, 2 etxerako tresna dendak, 4 elektrotresna dendak, 2 altzari dendak, 6 kirol-dendak, 9 drogeria eta 3 lore-dendak ziren.
2000. urtean Saint-Ouen-l'Aumône udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 88 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1, psikiatriko 1 bat eta 8 botika zegoen.
2009an 6 haur-eskola eta 8 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Saint-Ouen-l'Aumône udalerrian 2 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 2 hezkuntza orokorreko lizeo eta 1lizeo teknologikoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.071 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 2.159 eta lizeo teknologikoetan 460.
Saint-Ouen-l'Aumône udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Irlandako itsasoa
Irlandako itsasoa (Irish Sea; Muir Éireann / An Mhuir Mheann; Mhuir Éireann; Môr Iwerddon; Y Keayn Yernagh; Mor Iwerdhon; Oceanus Hibernicus) Irlandako uhartea eta Britainia Handia banatzen dituen itsasoa da. Irlandako itsasoa hegoaldetik Itsaso Zeltikoa eta San Jurgi kanala bitartez Ozeano Atlantikora lotzen da, eta ipar-mendebaldetik Iparraldeko kanalaren bitartez. Man uhartea itsaso honen erdi-erdian kokatzen da.
Itsaso honetan kostaldea daukate Eskoziak iparraldean, Ingalaterrak ekialdean, Galesek hego-ekialdean, Ipar Irlandak eta Irlandako Errepublikak mendebaldean.
Itsaso honek eskualdearentzat garrantzi handia du, batez ere ekonomia, garraioa, merkataritza, arrantza, itsas trafikoa eta energia eolikoaren sorkuntzaren ikuspuntutik. Aldi batez, bi uharteak lotuko zituen 80 kilometroko tunel baten eraikuntzaren inguruko eztabaida bat ere izan zen. Bi uharteen arteko urteko bidaiari kopurua 12 milioi pertsona da eta 17 megatona merkantzietak.
Jatorria
Orain dela 20.000 urte, Izotz Aroaren amaieraldera, baldintza klimatiko epelago batzuk iritsi zirenean sortu zen. Izotz Aroaren hasieran gaur egungo itsaso honen erdigunea ziur asko ur gezako laku bat izango zen, ondoren desglaziazioa gertatu eta inguruko itsasoaren urak gainezka egin eta laku hau bete zuen; honenbestez, lakua inguruko itsasoekin lotu eta ur gaziko itsaso bilakatu zen.
Tunel proposamenak
Proposamen ugari egin dira Irlandako itsasoan tunelak egiteko, konexioa egiteko Britiania Handiaren eta Irlandaren artean. 21. mendeko proposamen bat izan da Rosslare eta Fishguard portuen arteko Tusker Tunnel delakoa egirekoa da, Irlandako Ingeniarien Institutuak 2004an proposatutakoa. Beste ibilbide bat Dublin eta Holyhead artekoa da, 1997an Symonds ingeniarien enpresa britainiarrak proposatutakoa, eta trenez erabiliko litzateke. Bata zein bestea 80 km inguruko tunela litzateke, munduko luzeena era honetako azpiegituretan, eta 20.000 milioi euro inguruko kostua izango luke.
Ipar Irlanda Eskoziarekin tunelez lotzeko proposamen bat 2018an bultzatu zuten Ipar Irlandako indar unionistek.
Ingurugiroa
Irlandako itsasoak kutsadura erradioaktibo latza jasaten du, batez ere sortu ziren lehendabiziko arma erradioaktibo britainiarrengatik, planta nuklearrengatik eta bai Sellafieldko energia estazioarengatik ere. Ustez denez lehendabiziko hamarkadetan itsaso honen ondoan 250 kg plutonio ezarri omen ziren. Gainera, Beaufort's Dyke gunea arma kimiko nahiz hondakin erradioaktiboen zabortegi gisara erabili zen. Halere, eta nahiz eta kutsadura hau egon, landaretza eta itsas-abereei dagokienez itsaso honek itzelezko interesa du.
R-2
R-2 edo Henaresko Autobidea Madril eta Guadalajara lotzen duen autobidea da. A-2 autobiaren alternatiba da, baina bidesariak ditu.
Olentzero and Company
Olentzero and Company edo Olentzero & Co 2010. urtean egindako euskarazko musikala da, Oihan Vegak eta Txemi Etxebarriak egina. Euskaraz sortutako lehenengo musikala da, eta Euskal Herriko jendeak sortua, interpretatua eta eszenaratua den lehenengo musikala ere bai. Gabon kanta tradizionalak pop, rock, techno, dance eta tango doinuekin uztartu ditu.
Istorioa
Peru izeneko haurrari gurasoak hil zaizkio istripu batean, eta Olentzerori opari berezia eskatuko dio: zoriontasuna. Haatik, haurrak idatzitako eskutitza puskatu egingo du haren amaorde maltzurrak, eta Peruk Olentzeroren bila abiatzea erabakiko du Peruk. Bidean, euskal mitologiako hainbat pertsonaiaren laguntza izango du.
Emanaldiak
Guztira Hamar emanaldi eman ziren jendaurrean, 2010eko azaroan eta abenduan, Bergaran, Eibarren, Arrasaten eta Donostian. Bergarakoa entsegu jenerala izan zen, azaroaren 28an; aurre-estreinaldia Eibarren izan zen, abenduaren 2an; estreinaldia Arrasaten izan zen, abenduaren 11n; eta Donostiako emanaldia Kursaalean izan zen, abenduaren 30ean. 2011n beste hiru aldiz taularatu zen, abenduaren 8an Bilboko Campos Eliseos antzokian Bi aldiz eta hirugarren bat abenduaren 27an Iruñako Baluarte Aretoan
Pertsonaiak
Musikaleko pertsonai garrantzitsuenak Peru, Olentzero eta Peruren Izeba dira. Peruk basoan aurkitzen dituen pertsonaiak haueak dira: iratxoak, lamiak, Erreka Mari, Anbotoko Mari, Zaindaria. Eta Olentzero & Co lantegian Tasio ikazkina, Mari Domingi eta lantegiko umeak aurkituko ditu.
Koreografia
Musikalean dantzariak daude, eta Eibarko Biraka taldekoak dira. Josu Mujika da koreografoa, eta dantzarien koordinatzailea.
Venusen jaiotza
Venusen Jaiotza (Nascita di Venere) margolan bat da, Sandro Botticelli —egiazko izena Alessando di Mariano di Vani Filipepi zuen— (Florentzia, 1445-1510) Quattrocentoko artistak egina, Medicitarren aginduz. Margolana 1482 eta 1484 urteen artean egin zuen, eta egun Uffizi Galerian ikus daiteke, Florentzian (Italia). Izenburua ez da zehatza; izan ere, ez da Venusen jaiotza irudikatzen, baizik eta uharte batera heltzen den unea.
Olentzero and Company
Abesbatza
Bergarako hiru abesbatza dabiltza musikalean: Bergarako Orfeoia, Aritzeta abesbatza eta Musika Eskolako Umeen Koroa.
Pouligny-Saint-Martin
Pouligny-Saint-Martin Frantziako udalerria da, Indre departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Pouligny-Saint-Martin udalerrian erroldatutako biztanleak 248 ziren. Familiak 104 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 40 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 153 etxebizitza zeuden, 101 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 26 bigarren erresidentzia ziren eta 25 hutsik zeuden. 152 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 101 etxebizitza nagusietatik 80 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 41 etxek lau zituzten eta 41 etxek bost zituzten. 69 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 47 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 49 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 150 ziren, horien artean 111 aktiboak ziren eta 39 inaktiboak ziren. 111 pertsona aktiboetatik 97 lanean zeuden (59 gizon eta 38 emakume) eta 14 langabezian zeuden (6 gizon eta 8 emakume). 39 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Pouligny-Saint-Martin udalerrian 103 unitate fiskal zeuden, 242 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.373 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 argiketaria zen eta 2 jatetxeak.
2000. urtean Pouligny-Saint-Martin udalerrian 28 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.358 hektarea erabiltzen.
Venusen jaiotza
Gaia, ikonografia eta iturriak
Gai nagusia edertasun ideala dela esan daiteke;hots, edertasun ideal eskuraezina eta ideien munduaren parte dena, antropozentrismo eta humanismoaren ideiekin bat egiten duena. Modu baketsu eta goxoan, Venusek uhinekin harremana du; izan ere, koadro osoan haizearen sentsazioa azaleratzen da, ninfak daraman mantuan ikusten den bezala. Botticelliren artelanetatik interpretatzeko zailenetarikoa da, Udaberria rekin batera. Sandro Botticellik, gaia jorratzerakoan, hainbat eragin jaso zituen artelan eta artisten partetik; esaterako, Lorenzo de Medicik babestu zuen Angelo Poliziano (1454-1494) artistaren poemetatik eta Demetrio Calcocondilasek (1423-1511) argitaratu zituen Homeroren ereserkitik (1488):
Ez dugu ahaztu behar Ovidio (ka 43- k.o 17/18) poeta erromatarrak idatzitako Metamorfosiak (Ovidio) (k.o 8) lanetiko inspirazioa: hor, munduaren sorreraren inguruko Mito greziarrak deskribatzen zituen, elementuetatik hasita jainkoak hilkor bihurtzearen prozesuraino; besteren artean. Hala ere, pertsonaien disposizioa greziar mitologiaren inspiraziotik dator, bertan Venusen jaiotza kontatzen baita: Kronosek, denboraren jainkoak, bere aitaren (Urano (mitologia)) sexu-organoak itsasora botatzen zituen, eta hura emankor bihurtu. Gauzak horrela, aparraren urraketak Venus sortu egiten du eta garraiatu egiten du Ziterako (Zipreko irla) kostraino, eta bertan “hilezkorren” lekura eramaten dute horek, mitologia greziarrean naturaren ordenaren eta urtaroen jainkosek. Beste poema batzuek —adibidez, Homerorenek— haizearen jainko Zefiro deskribatzen dute, Venusaren garraioaren arduradun gisan, urtaroen hiru jainkosenganaino eramanez; azken horiek jantzi zuri batekin irudikatuak agertzen dira lorez betetako mantu batekin, Venus babesteko. Venusen Jaiotza garaiko zentsura politiko eta sozialarekin apurtu egin zuen koadroa izan zen lehenengo biluzia izan zelako mila urte eta gero; hala ere, ez ziren zentsuratuak izan Medicitarren botereari esker, familia hori oso errespetatua zelako Italiako gizartean: prestigioa benetan garrantzitsua zen sozietatean. Era berean, biluzi horrek jada ahaztu egin diren jainkoei egiten die erreferentzia, eta ez soilik gizaki huskeria, hau da, artea arteagatik eta dekorazio sinpleagatik koadroa egitea; izan ere, familia hark eskatu egin zuen jainkoen birjaiotza lortzeko, haien hutsunea nabaritzen baitzuten. Koadroa Medicitarren ahaide batentzat egin zen, bere aisialdiko jauregietako bat apaintzeko helburuarekin, eraikin horietan gai mitologikoak oso ohikoak zirelako, Udaberria edota Venus eta Marte koadroekin gertatzen zen bezala.
Venusen Jaiotzaren eta Udaberria koadroen artean antzekotasunak aurkitu izan dira halaber, eta planteatu izan da Venusaren postura erromatarrengandik bereganatzea: esate baterako, Sarkofago erromatar baten dekorazioan agertzen den Akilesen eszena, Esziron. Emakumezko pertsonaia nagusiaren aurpegiaren inguruan ere teoria bat planteatu izan da, koadro guztietan berbera egiten zuelako. Esan ohi da Botticelli Simonetta Vespucci deituriko noble baten alabaz maitemindu zela. 16 urterekin Simonetta Marco Vespuccirekin ezkondu zen, Botticelliren lagun eta auzokidea zena (Botticelliren Venus eta Marte koadroa da bikote horren erakusle). Hortaz, artistak Simonetta ezagutzerakoan maitemindu egin zen eta bere Musa bilakatu zuen. Simonetta pertsonaia horren edertasuna Florentzia osotik hedatu zen Sandro Botticelliren koadroen ondorioz; 1475an Edertasunaren Erregina izendatu zuten torneo batean eta hiriko emakumerik ederrena zen heinean, bere fama Europatik hedatu zen. Hala ere, 23 urterekin Simonetta tuberkulosiaz gaixotu eta hil egin zen. Hori zela eta, Botticelli erotu eta neskaren edertasunaz obsesionatuta, bere koadro guztietan marraztu zuen. 1510an, Botticelli hil eta Simonettaren ondoko hilobian lurperatu zuten, Ognissanti elizan.
Teknika eta modelatua
Koadroari erreparatuz, teknikoki, Boticellik modelatu gogor bat lortu du, eskultura klasiko bat izango balitz bezala; izan ere, tenplea teknikarekin batera, ingerada beltzak erabili ditu, forma gehiago nabarmentzeko. Gainera, ingerada horrek figura nagusiaz gain hondoa definitzen du.
Argia
Arropak gorputzera itsasten dira, tolestura eta xehetasun guztiak adieraziz. Koadroaren argia uniformea da ia leku guztietan, ez baitu ia argilun efekturik. Naturalismoaz ez ezik, trazu linealez osatzen da koadroa, oihalak nabarmenduz gorputzen figurak ondo azalduz, eta ez kolore naturalen erabileragatik; itsasoaren gainazala definitzen duen trazu linealak azaltzen duen antzera, esaterako.
Konposizioa eta pertsonaiak
Koadroak konposizio piramidala du: pertsonaia zentral bat dago, biluzik eta besteen gainetik garrantzia hartzen du begirada bertara bideratzen duten indar lerroak aplikatuz (Zefiro eta Udaberria): Venus figura, XV. mendeko bigarren erdialdeko Florentziako glamour irudia bera da; lirain, sofistikatu, lotsakor eta ilehori luzea haizean barrena. Betidanik, ugalkortasunaren eta amodioaren irudia izan da (Afrodita greziarrentzat eta Isis egiptoarrentzat, esaterako). Morfologikoki, lau figuratan banatzen da koadroa. Batetik, Zefirok eta Aurak osatutako bikotea agertzen da, eta airean hegaka doazen bitartean, erdialdeko Venus figura Zipreko itsasertzeko hondartzara bultzatzen dute. Beste aldean, Udaberria (Udaberriaren Ordua) Venus jainkosari mantu bat eskaintzen ari zaio eta arrosak jausten ari dira, tradizioaren arabera berarekin batera sortu zirelako. Hondoan, itsasoko uhinak agertzen dira, forma estilizatuaz mugimendu eta bateratasuna adieraziz.
Zefiro mendebaldeko haizea den heinean, Aura haize leunaren jainkosa da. Biek bikote bat irudikatzen dute, gizon eta emakumearen figurak azalduz eta, era berean, materia eta izpirituaren artean sortzen den bikotea irudikatzen dute. Hegoak dituztenez, zeruan bizi direla irudikatzen da. Zefirok Aura bahitu zuen Hesperides lorategian, eta denborarekin Zefirok Auraz maitemindu zen eta azken horrek bere bahitzailearekin ezkontzea onartu zuen. Hori dela eta, hasieran ninfa zena jainkosa izatera iritsi zen.
Udaberriko Ordua pertsonaiari dagokionez, hiru grazietako bat da, tradizioaren arabera Venusen kideak zirenak. Venus udaberri urtaroan jaio zenez, bere soineko eta mantuan mota askotariko loreak daude. Eskuin besoa luze eta altxaturik du, prestatuta agertzen baita bere mantua Venusaren gainean jartzeko, azken honen etorreraren zain dagoela adieraziz. Lorez betetako soineko zuriaz gain, arrosez beteriko gerriko bat eta mirtoz osaturiko lepoko bat darama ere.
Beraz, konposizioa bitan bana daiteke; alde bultzatzailea, aireko bi figurak direnak, eta alde geldia, Udaberria dena, errepresentazio horren irudi estatikoa baita. Venusen gorputza, ilea eta posizioa, desoreka egoera horren erdian egonik, modelatu egiten da bi indarren ondorioz, izan ere; konkabo forma aurkezten du airetiko figurari begira eta konbexu forma Udaberriari begira. Pertsonaia, haizearen indarra, paisaiako elementua eta bestelako koadroko partaideak uretik jaio berri den jainkosari zuzentzen dira, errepresentazio horren protagonista baita. Vasarik esan zuenez:
Perspektiba
Koadroak ez du perspektiba handirik, izan ere, artistak giza figura idealizatuari eta anatomiaren formari emango dio garrantzia gehiago perspektibari baino. Figurak espazio batean kokatzea da helburua, kasu honetan, landare eta itsasoaren bitartez lortzen da espazio hori; sakontasun sentsazioa lortuz. Hori dela eta, koadroaren atzean dagoen mezua eta bertan agertzen diren pertsonaiak izango dira perspektibaren gainetik gailenduko direnak.
Kolorea
Orokorrean, kolore leun eta lasaiak ikusten dira, eta ez bortitz edo gogorrak. Aipagarria da, ordea, koadroaren eskuinaldea ilunagoa dirudiela (hondoko begetazioaren ondorioz), baina pertsonaien kasuan kolore argitsuak erabiltzen dira. Koloreak argiak dira oro har eta gorritik urdinera, marroietara eta beste koloretara igarotzen da artista, baita paisai natural baten bidez (ez dugu ahaztu behar natura imitatuz edertasun ideal bat lortu nahi dutela artistek) jainkosaren edertasunarekin bat eginez, harmonia eta oreka lortuz. Venusaren kasuan, esate baterako, marmol kolorearen itxura hartzen du, erabilitako tonua zuri-zuria baita, perla baten antza hartuz.
Pouligny-Saint-Martin
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Venusen jaiotza
Kolorea
Haizea irudikatzen duen bikotearen koloreari dagokionez, bi haize mota adierazi nahi izan ditu artistak; indar desberdina duten haizeak direlako. Hori dela eta, gizonezkoak kolore ilun bat adierazten du; indarra erakutsiz eguzkiaren izpiak jasan izan balitu bezala. Bestetik, emakumearen kolorea zuri tonu nabarmena hartzen du, eguzkiaren izpietatik ezkutatuko balitz bezala; modu horretan, itxura leun, ahul eta hauskor bat adieraziz. Horrez gain, haizea bera irudikatzeko, zuri koloreko lerro markatua agertzen da indarra erakusteko; gehiago nabarmentzen da Zefiroren haize lerroa jainkosarena baino.
Venusen tradizioa
Jada Uffizi Galeriako webgunean aipatzen da Venus Lotsakorraren eragina margolanean:
Venusaren irudikapena betidanik eman da artean, jada Grezian eta Erroman honen inguruko irudiak egiten eta aurrerantzean mantendu zen tipologia bihurtu egin zuten. Gauzak horrela, ez da arraroa ikustea nola Errenazimentuan Karolingiar Inperioan bezala renovatio bat egiten dute antzinate klasikoa bereganatzeko asmoarekin, eta Italian konkretuki venusa erabiliko dute beste tipologia batzuekin batera.
Praxitelesen Cnidoko Venusa eta Miloko Venusa, esate baterako, klasikoa zer den irudikatzen duten obrak izanik, jada oinarri bat zutela pentsa dezakegu, baita galdu ziren beste batzuk (Anadiomenako Venusa) ere kontuan hartzekoa da, beraz, ikus dezakegu tradizio luze eta garrantzitsu baten aurrean gaudela. Hala ere, berrikuntzak ere sortu egin zituzten: lehenengo eta behin biluzi ausartaren ideia, hasierako venusetan gorputza ez zelako bere osotasunean biluzik ikusten.
Pinturan ere tradizio hau hartu egin zen, eta Botticelliz gain beste artista batzuek Venusaren irudia hartu egin zuten, esate baterako, Tizianok bere Urbinoko Venusa (1538) koadroan. Ez da harritzekoa hau ikustea, jainkosa hau klasizismoaren ezaugarriekin bat egiten zuelako, eta are gehiago, emakumearen inguruko ikuspegiarekin, batez ere artean.
Juan Kruz Lakasta
Juan Kruz Lakasta (Jaka, 1970eko azaroaren 16a), nafar kazetaria da, Euskalerria irratian aritzen dena. 90ko hamarkadan intsumisio mugimenduan aritu zen. Kazetari gisa, haren umorea, izaera poliedrikoa eta gizarte konpromisoa da gehien nabarmentzen diren ezaugarriak.
Ibilbidea
17 urterekin Eguzki Irratian hasi zen, eta 10 urte egin zituen han, irratia, umorea eta agitazioa uztartzen. Euskaldunon Egunkaria sortu eta urtebetera hasi zen bertan lanean. 1999an Euskalerria irratian hasi zen lanean.
Venusen jaiotza
Venusen tradizioa
Hurrengoko estiloetan ere influentzia izan zuen, zeinetan jada klasizismoko ezaugarriak lausotu egiten diren, agian klasizismoko pertsonai hau beste estiloen baloreekin kontrastean jartzeko, adibidez, Barrokoan Velazquez margolariaren Ispiluko Venusa (1649-1651) eredu, biluzi ausart batekin. Neoklasizismoan, Antonio Canovak ere italiar Venus (1805) baten eskultura egin zuen, eta han edukiaren eta formaren arteko harmonia mantentzen da.
Juan Kruz Lakasta
Ibilbidea
Irratiaz gain, telebistan ere aritu da iritzi emaile, gidoigile eta kolaboratzaile lanetan, besteak beste, Sorginen laratza saioan. Diario de Noticiasen zutabegile ari da.
Venusen jaiotza
Venusen tradizioa
Azkenik, aipatu beharra dago nola historiako une batean Venusaren ikuspegi tradizionalarekin apurtu egin zuten eta honi buelta eman zioten garaiko gizartearen baloreak jarriz eta jainkosaren irudia desmitifikatuz sexualitatea erakusteko eta beste arte mota bat aldarrikatzeko: Maneten Olympia (1863), planteatu izan da prostituta bat Venus baten antzera irudikatu egin dela. XX. mendean ere venusek bere garrantzia hartuko dute, hala nola Koloman Mosseren Venus in der Grotte (1914) edo Pablo Picassoren Venus eta amodioa (1967).
Beste obra batzuk
Arlo erlijiosoari dagokionez, Botticelliren karrera artistikoak eragin handia izan zuen. Izan ere, gai erlijioso horiek asko lantzen ziren bere lanetan. Hala eta guztiz ere, artistak bere bide propioa jarraitu eta edertasun ideal perfektua islatzearen helburuarekin margotzen jarraitu zuen. Hori dela eta, naturalismoa ez zen garrantzia izan berarentzat, eta beraz, ez da bere pinturetan antzematen. Sandro Botticelliren beste lan esanguratsuenak hauek dira: Errege Magoen adorazioa, Udaberria, Madonna haurrarekin, Jaiotza Mistikoa, Santa Zenobiaren bizitzako eszenak, eta abar.
Riachão do Jacuípe
Riachão do Jacuípe Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Venusen jaiotza
Bitxikeriak
Koadroan agertzen diren arrosei dagokienez, antzinateko mitologikoan oinarrituz, amodioaren jainkosaren jaiotzarekin batera sortu zen arrosa. Amodioaren sinboloa da arrosa, usain gozoa eta edertasuna adieraziz. Era berean esan dezakegu koadro honetan oinarrituta ordenagailuz erretratuak egin direla, batez ere Simonetta Vespuccirenak ninfa bat bezala, ideal femeninoa karikaturizatzeko; edota Oz Racing enpresak gurpil bat egin zuen Botticelliren Udaberria obrako figura batek daraman brotxean inspiratuta.
Eraginak eta influentziak
Koadro honek influentzia ezberdinak izan zituen bai XIX. mendeko artistengan zein Andy Warhol eta René Magritte bezalako artista garaikideetan. Honen adibide da 2016. urteko martxoaren 5etik uztailaren 3ra Londreseko Viktoria eta Alberto museoa-n egindako «Botticelli Reimagined», zeinetan Botticelliren obra ezberdinak agertzen ziren baita artistek eta disenaitzaileek Venusen Jaiotzari buruz egindako interpretazioak pinturan, modan, argazkilaritzan, eskulturan edota zineman. Esan dezakegu XIX. mendea obra honen reinterpretazioaren puntu klabea izan zela, eta bertatik aurrera obra ausartagoak sortu zirela. ABC aldizkariak horrela azaldu egin zuen:
Horrela, ikusten dugu nola Botticellik bere aztarna gizartean zehar uzten duen, arlo desberdinetan eta ez soilik arte plastikoen barnean. Artista historiako momentu batean ahaztuta gelditu zela dirudi, batez ere bere baloreak partekatzen ez zituzten artisten garaian, baina gero XIX. mendean prerrafaelisten mugimendu britainiarrarekin bereganatzen joan ziren bere memoria. Beraz, erakusketa honen bitartez influentzia ezberdinak ikus daitezke, esate baterako, arte garaikidearen barnean, Dolce & Gabannaren diseinuak ikusten ditugu: Venusen aurpegia daramaten prakak eta jaka; Andy Warholek Venusi buruz egindako bertsio ezberdinak; azken honetan oso ondo ikusten da nola marrazkia mantendu egiten den baina bere tokea ematen dion kolorearen bidez, Marilyn Monroe-n serigrafietan bezala. Badaude ere XIX. mendeko obrak: Rosseti artistaren Girlandata ; Alain Jacquet artistaren Nouveu Realisme europearraren barnean Venus kamuflatua obra (1963-1964), René Magritte Kuprezko esposak edota David LaChapellen Venusen Birjaiotza. Mark Evansek adibidez "venus-mania" hitza erabiltzen du definitzeko nola hain maitea izan den tipologia hau eta etengabe errepikatu egin den eta nola berak lan egin behar izan duen edozein xehetasunari atentzioa prestatuz. . Hori dela eta, Quattrocentoko artista honen influentzia izan duten sobera obra aurkitu ditugu: Venusen Jaiotza (1877), Walter Crane; Veneziako oskola erdiaren xehetasuna (1981), Rip Cronk, eta Jeff Koons-en Lady Gagaren "Artpop" albumerako irudia (2013), besteak beste; bakoitzak bere ikuspuntutik helburu ezberdinak lortzeko: umore puntua eta kritika soziala, besteren artean.
Zinema inguruan ere aipu bat egiten da: James Bond aktorearen Dr. No, zeinetan Honey uretatik atera egiten den eskuetan oskolak izanda; edota Uma Thurmanen papera Las aventuras del barón Münchausen pelikulan. Are gehiago, eurozentrismo horri kritika egiteko ere lurralde ezberdinetan reinterpretazioak egin dira, ekialdean batez ere, eta honen adibide dugu Yin Xin artistaren Venus, Botticelliren ostean. Kanonen kritikari buruz hitz egiten duten bideoak egin dira obra honetan oinarrituz, esate baterako, Ulrike Rosenbachen bideoan, zeinetan bere gorputza proiektatu egiten duen Botticelliren Venusaren gainean.
La Vraie-Croix
La Vraie-Croix (bretainieraz Langroez) Morbihan departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Karrantzako ardi muturgorri
Karrantzako ardi muturgorria Euskal Herriko bertako ardi arraza bat da. Bere banaketa eremua bereziki Bizkaiko Karrantza haranean kokatzen bada ere, ardi hauek Euskal Herriarekin mugakideak diren Kantabriako zenbait herrietan aurkitu daitezke ere.
Karrantzako ardiak bi ekotipo dauzka. Karrantzako ardi muturgorria Karrantzako ardi muturbeltzaren gertuko ekotipoa da, baina ardi hauen kopurua askoz handiagoa da, eta arraza arriskutik kanpo dago.
Ezaugarriak
Ardi latxaren esnearekin batera, karrantzako ardien esne gordina da idiazabalgo gazta egiteko onartzen den esne bakarra.
Garai batean ardi hauen esnearekin "Quesuco" izeneko gazta egiten zuten. Orain ia erabat galduta dago gazta mota hau.
Fez
Fez (فاس, ahoskatua; ⴼⴰⵙ) Marokoko iparraldeko hiria eta izen bereko eskualdeko hiriburua da. 946.815 biztanle ditu (2004).
Marokoko antzinako hiriburua da.
Geografia
Fas ibaiak gurutzatzen ditu Fez el Bali hiri zaharra, eta Fez Jdid berria. Eraikuntza berriko hiria hego-mendebalean dago.
Historia
Idris II.ak sortu zuen Fez el Bali 809an, eta Espainiatik eta Kairuandik etorritako jendea kokatu zuen bertan. XI. mendean, Marokoko lau hiri nagusietakoa egin zuten almorabideek, eta XII-XV. mendeetan marinien hiriburu izan zen. Horiek sortu zuten Fez Jdid hiri berria, eta Andaluziatik ihes zetozen arabiarrak finkatu ziren bertan.
1911. urtean, gudaroste frantsesak hartu zuen Fez. 1912ko martxoan, Fezeko Hitzarmena sinatu zuen sultanak, eta Maroko frantsesen manupeko ezarri. 1912ko azaroan, Marokoko iparraldeko zati bat eman zion Frantziak Espainiari (Rif) eta beste bat hegoaldean (Ifni eta Tarfaia).
Ekonomia
Larrugintza, zeta eta kotoi-lanak, estalkiak, musika-tresna eta zeramikagintza dira nagusi.
Ondasun nabarmenak
Meskitak eta unibertsitate musulmana ditu. Bertan dago Qarawiyin izeneko meskita ospetsua, 18 ate eta 366 habe dituena.
RN-263
1972ko erreforma baino lehen, RN-132 errepidearen zati bat baino ez zen.
Rapport
Rapporta edo pertsona arteko interakzioa fenomenoan bi pertsonak edo gehiagok sentitzen dute "sintonia" psikologiko eta emozionalean daudela (sinpatia), antzekoak sentitzen direlako edo elkarrekin ondo erlazionatzen direlako.
Garrantzitsua da rapport eta enpatia bereiztea. Rapportaren teoriak hiru jokabide-osagai ditu: elkarrekiko arreta, elkarrekiko positibotasuna eta koordinazioa.
Eskuila (elektrizitatea)
Elektrizitatean, Eskuila azal finko eta higigarri baten arteko kontaktu elektrikoa ezartzen duten pieza eroaleetako bakoitza da.
Staurotypus salvinii
Staurotypus salvinii Staurotypus generoko animalia da. Narrastien barruko Kinosternidae familian sailkatuta dago.
Characidium marshi
Characidium marshi Characidium generoko animalia da. Arrainen barruko Crenuchidae familian sailkatzen da.