cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Caudillismo
Azpi-atalburuko testua
Herentzia kolonialean, Beezleyk ikusi zuen nola caudilloen agerpena, koloniako erregeordetza desberdinen arteko dualitate politikoaren ondorio izan zela. Amerikar koloniak gobernaturik egongo ziren erregearen izenean eta erlijio kristauaren pean. Botere politiko, judizial, administratibo eta militarra erregeordeen esku geratuko zen. Autorearen arabera, erreforma borboitarrak erregionalismoa sortu zuen erregeordetzetan eta honek bultzatu zuen gizarte bakoitzaren antolaketa unitateko lokaletan. Independentzia gerren ondorioak, autoritate eza, ekonomi eta demografian beherakada eta lokalismoaren gorakadak aukera eman zuen tokian tokiko herriak batzeko eta unitate familiarretan antolatzeko. Honen harreman ekonomiko eta lokala, caudilloaren kontrolpean egongo zen, talde edo klan posizio bat emanez. Independentzia gerren produktuen inguruan, Lynchek caudillismoa definitzen du independentzia gerretan sortutako prozesu iraultzailearen produktu bezala. Honen arabera, caudillismoak ez du parte hartzen herentzia hispanikoan. Gizarte kolonialetan zeuden egitura ekonomiko eta sozialak apurketak pairatuko zituzten talde ekonomiko, arraza arteko eta erregio desberdinen artean. Hauek lider baten pean antolatuko ziren beraien interesak babestearren. Lynchen arabera, Amerikako historian, independentzia gerrak hastean, caudilloak tokian tokiko lider moduan agertuko ziren. Horietatik hiru nabarmenduko zituen XIX. Mendeko caudilloen barruan: Argentina ko Juan Manuel de Rosas (1829-1852), Venezuela ko José Antonio Páez (1830-1850) eta Mexiko ko Antonio López de Santa Anna (1821-1855). Autorearen arabera, kaudillo baten arrakasta zetzan honek erregioan zuen lidergo, botere militarrean eta bertako elitearen arteko harreman politiko-ekonomikoan. Lynchen ustez hiru puntu dira aipagarrienak: oinarri ekonomikoa, proiektu politikoa eta babes soziala.
Pedro Calatayud
Pedro Calatayud, Aita Calatayud (Tafalla, Nafarroa, 1689ko abuztuaren 1a - Bolonia, Aita Santuen Lurraldea, 1773ko otsailaren 27a) nafar misiolari jesuita bat izan zen.
Ricarville-du-Val
Ricarville-du-Val Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Ricarville-du-Val udalerrian erroldatutako biztanleak 164 ziren. Familiak 62 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 21 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 21 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 76 etxebizitza zeuden, 66 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 75etxeak ziren. 66 etxebizitza nagusietatik 55 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 8 etxek bi gela zituzten, 15 etxek hiru zituzten, 16 etxek lau zituzten eta 27 etxek bost zituzten. 41 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 40 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 19 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 92 ziren, horien artean 63 aktiboak ziren eta 29 inaktiboak ziren. 63 pertsona aktiboetatik 58 lanean zeuden (31 gizon eta 27 emakume) eta 5 langabezian zeuden (1 gizon eta 4 emakume). 29 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Ricarville-du-Val udalerrian 62 unitate fiskal zeuden, 161 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.763 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 garraio enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2000. urtean Ricarville-du-Val udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 141 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
NGC 1357
NGC 1357 galaxia espiral bat da, Eridanus konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Lethrinops micrentodon
Lethrinops micrentodon Lethrinops generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Atwood (Tennessee)
Atwood Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Carroll konderrian dago, Tennessee estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Berneuil-en-Bray
Berneuil-en-Bray Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Berneuil-en-Bray udalerrian erroldatutako biztanleak 786 ziren. Familiak 286 ziren, horien artean 52 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 89 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 125 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 324 etxebizitza zeuden, 288 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 29 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 312 etxeak ziren eta 12 apartamentuak ziren. 288 etxebizitza nagusietatik 254 bere jabearen bizilekua ziren, 28 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 12 etxek bi zituzten, 33 etxek hiru zituzten, 87 etxek lau zituzten eta 154 etxek bost zituzten. 229 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 99 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 177 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Paella
Paella (valentzieraz edo  eta gaztelaniaz  ahoskatua) Valentzia (Espainia) jatorri duen arroz-platera da, egun mundu zabaleko toki askotan ere prestatzen dena. Etimologiaz, katalanezko paella hitzetik dator, euskaraz zartagina edo padera, platera prestatzeko erabiltzen den ontziari erreferentzia egiten diona. Jatorriz jende xumearen platera bazen ere gaur egun espainiar gastronomiako ikono bihurtu da eta 2021eko azaroaren 9an Kultur Intereseko Ondasun izendatu zuten.
Berneuil-en-Bray
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 556 ziren, horien artean 434 aktiboak ziren eta 122 inaktiboak ziren. 434 pertsona aktiboetatik 398 lanean zeuden (215 gizon eta 183 emakume) eta 36 langabezian zeuden (15 gizon eta 21 emakume). 122 pertsona inaktiboetatik 42 erretiraturik zeuden, 53 ikasten zeuden eta 27 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Paella
Prestaketa
Egun, aldaera anitzeko paellak badaude ere, arrozaz gainera, ohiko osagaiak azafraia, barazkiak eta haragia (bereziki, oilategikoa, untxikia eta barraskiloak) eta mariskoa izaten dira. Oinarrizko prestakuntza haragia eta barazkiak salteatu eta ura bota ondoren, dena irakiten jarri eta arroza botatzen da. Arrozak egosi eta ur guztia hartu ondoren zerbitzatzen da.
Berneuil-en-Bray
Diru sarrerak
2009an Berneuil-en-Bray udalerrian 289 unitate fiskal zeuden, 832 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 23.693 euro zen.
Paella
Jatorrizko errezeta
Aurrenekoz Valentziako Albufera aldean dokumentatu zen XVIII. mendean. Jatorrizko errezetak aingira, barraskiloak eta lekak zituen, inguru hartan aurkitzen ziren osagaiak hain zuzen ere. Valentziako Erkidegoan abeltzaintza oso urria izanik paellari gehitu zizkioten haragiak oilaskoarena eta untxiarena izan ziren, bai eta albuferako ahateena ere.
Berneuil-en-Bray
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 margolaria, 1 zurgina, 2 iturginak, 1 argiketaria eta 2 eraikuntza enpresak.
2000. urtean Berneuil-en-Bray udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 664 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Enneapterygius atrogulare
Enneapterygius atrogulare Enneapterygius generoko animalia da. Arrainen barruko Tripterygiidae familian sailkatzen da.
Definizio-eremu
Matematikan, funtzio baten definizio-eremua, izate-eremua edo existentzia-eremua funtzioa definitu edo existitzen den X aldagai independentearen edo argumentuaren balioen multzoa da.
Adibidez,
funtzioa hau ezartzen bada, izate-eremua hau izango da:
,hau da, funtzioaren izate-eremua x balio erreal guztiak biltzen ditu, x=0 balioa ezik (f(x=0)=1/0 eragiketa definituta ez dagoelako).
Aizkorriko Dama
Aizkorriko dama euskal mitologia agertu ohi den Mari jainkosaren pertsonifikazioa da. Bere izenak ongi adierazten duen bezala bere bizilekua Aizkorri mendilerroa da.
Kondaira
Gipuzkoako Zerain udalerrian Euzkita izeneko baserri bat ba omen da. Egun batez, ikaragarrizko ekaitz bat zegoela, amak alabari ganbarako leihoak isteko igo zedila agindu zion. Neska gazteak ez zion jaramonik egin. Orduan, amak amorru bizian honako hau esan omen zion:
- Deabruek eramango al haute!
Azkenean, alaba leihoak istera igo omen zen, baina ez zen bueltan jaitsi, handik aurrera ez zen beraz gehiagorik jakin izan. Deabruak eramana izan zen.
Ordudanik, harat-honat noraezean dabil. Batzuetan Aizkorrin ikus daiteke, besteetan Aralarren edota Anboton.
Behinola Aizkorrin zegoenean, bere leizera ahari bat eraman omen zuen. Bere jabeak ziren artzainak leizera bila joan eta itzultzeko eskatu zioten. Bisita honek iraun zuen denbora osoz Aizkorri dama ahariaren gainean eserita egon omen zen, bitartean bere ilea orrazten zuelarik.
Azkenean artzainek leizearen sarrerara eraman zuten bedeinkatutako argizariari esker aharia berreskuratzea lortu zuten.
Anolis inexpectatus
Anolis inexpectatus Anolis generoko animalia da. Narrastien barruko Dactyloidae familian sailkatuta dago.
Parzanica
Parzanica Italiako udalerri bat da. Bergamoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Parzanicak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Errefuxiatuen Olinpiar Taldea
Errefuxiatuen Olinpiar Taldea edo EOR (Équipe Olympique des Réfugiés) Olinpiar Jokoetako Parte-hartzaile Independiente talde bat da, errefuxiatuz osatua.
2016ko martxoan Nazioarteko Batzorde Olinpikoko (NOB) lehendakari Thomas Bach-ek iragarri zuen Errefuxiatuen Olinpiar Taldea sortuko zela, 2016ko Rioko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuena. Erabaki hau hartuta, NOBk behin betiko 29 kirolariak aukeratu zituen, Atleta Errefuxiatuentzako Beka jaso zuten 55 kirolariko hasierako talde bat abiapuntutzat hartuta.
Gerrengatik, jazarpen ideologikoengatik, indarkeria orokorragatik edo nazioarteko babesa behar duten beste inguruabar batzuengatik beren jatorrizko herrialdeak utzi behar izan zituzten atletei leku bat emateko sortu zen taldea. Eta honen helburua mundu osoko errefuxiatuentzat esperantza sinbolo moduan jokatzea eta mundu mailako deialdia egitea da errefuxiatuen krisiak duen garrantzia azpimarratzeko. Nazioarteko komunitatearentzat ere oroigarri bat da, errefuxiatuak gure parekoak direla eta gizartea aberasten dutela gogorarazten duena.
2016ko Udako Olinpiar Jokoak
Errefuxiatuen Olinpiar Taldeak 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen lehen aldiz. Lehen aldi hartan 10 kirolarik osatu zuten taldea.
Kirolariak
Hauek dira 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuten kirolariak.
2020ko Udako Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuten bigarren aldiz. 29 kirolarik osatutako zuren taldea kasu honetan. Jatorrizko 11 herrialdetako kirolariak ziren (Afganistan, Iran, Irak, Siria, Kongoko Errepublika Demokratikoa, Sudango Errepublik a, Kamerun, Eritrea eta Venezuela), 21 herrialde anfitrioitan bizi direnak.
Hasiera ekitaldian, bigarren taldea izan zen Japoniako Estadio Nazionalean sartzen, Greziar Taldearen atzetik, bandera olinpikoa eskutan. Taldearen parte-hartze ofizial guztietan -dominen zeremonia posibleak barne-, bandera olinpikoa igo eta ereserki olinpikoa entzungo zela hitzartu zen.
Kirolariak
Hauek dira 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu duten kirolariak.
Vianako udal pilotalekua
Vianako Udal pilotalekua Vianako pilotalekua da. Inauguratu zutenetik hainbat pilota-partidu nagusi jokatu dituzte bertan, final asko tartean.
Eraikin honetan kontzertuak eta beste ekitaldiak ere ospatu dituzte
El Risitas
Juan Joya Borja, ezagunago El Risitas izengoitiarekin (Sevilla, Espainia, - ibidem, ) espainiar umoregile eta aktorea izan zen, ezaguna Jesús Quinteroen saioetan agertzeagatik eta Santiago Seguraren Torrente 3: El protector filmean. Bere barre ezagunarengatik ospea jaso zuen, eta mundu osoan zehar meme bilakatu zen.
Kriosfera
Kriofera (grezieratik, κρύος, "hotza", "izoztua" edo "izotza" eta σφαῖρα sphaira, "globoa, bola") termino zabala da ura forma solidoan dagoen Lurraren azaleko zatietarako, itsasoetako izotza, lakuetako izotza, ibaietako izotza, elurrezko estalkia, glaziarrak, izotz-geruzak eta lur izoztua barne, permafrosta kasu. Hala, gainjartze handia dago hidrosferarekin. Kriosfera sistema klimatiko globalaren zati bat da, eta lotura eta erreakzio garrantzitsuak ditu, azaleko energian eta hezetasun, hodeiak, prezipitazioak, hidrologia, zirkulazio atmosferikoa eta ozeanikoa eragiten dituelako. Atzeraelikadura-prozesu horien bidez, kriosfera garrantzitsua da klima globalean eta klima-ereduak aldaketa globalei ematen dien erantzunean. Lurraren azaleraren %10 inguru izotzez estalita dago, baina azkar ari da jaisten. Deglaziazio terminoak ezaugarri kriosferikoen atzerapena deskribatzen du. Kriologia kriosferen azterketa da.
Egitura
Izoztutako ura Lurraren azalean dago, batez ere, elurrezko estalkia, laku eta ibaietako ur gezako izotza, itsas izotza, glaziarrak, izotz-geruzak eta lur izoztua eta permafrost eran (etengabe izoztutako lurzorua). Azpisistema kriosferiko horietako bakoitzean urak ematen duen denbora asko aldatzen da. Elurrezko estalkia eta ur gezako izotza urtarokoak dira funtsean, eta itsas izotz gehiena, erdiko Artikoko izotza izan ezik, urte batzuk besterik ez da irauten urtarokoa ez bada. Hala ere, glaziarretako, izotz-geruzetako edo Lurreko izotz-geruzetako ur-partikula bat izoztuta egon daiteke 10-100.000 urte edo gehiago, eta Ekialdeko Antartikako zatietako izotz sakona milioi bat urte ingurukoa izan daiteke.
Munduko izotz-bolumen gehiena Antartikan dago, batez ere Ekialdeko Antartikako izotz-geruzan. Azalera hedadurari dagokionez, ordea, Ipar hemisferioko elurra eta izotza dira eremurik handienak, urtarrilean gainazal hemisferikoaren %23, batez beste. Eremuaren hedadura handiak eta elurraren eta izotzaren klima-rol garrantzitsuek, beren propietate fisiko bakarrekin lotuta, adierazten dute bereziki garrantzitsua dela elurraren eta izotz-estalkiaren hedadura, lodiera eta propietate fisikoak (propietate erradiatiboak eta termikoak) behatzeko eta modelatzeko gaitasuna.
Elurraren eta izotzaren funtsezko zenbait propietate fisikok modulatzen dituzte azaleraren eta atmosferaren arteko energia-trukeak. Propietate garrantzitsuenak hauek dira: gainazalaren islapena (albedoa), beroa transferitzeko gaitasuna (difusio termikoa) eta egoera aldatzeko gaitasuna (bero sorra). Propietate fisiko horiek, azaleko zimurtasunarekin, emisibitatearekin eta ezaugarri dielektrikoekin batera, eragin handia dute elurra eta izotza espaziotik ikusteko. Adibidez, gainazalaren zimurtasuna da, maiz, radarraren erretrodispertsioaren indarra zehazten duen faktore nagusia. Propietate fisikoak, hala nola kristal-egitura, dentsitatea, luzera eta ur likidoaren edukia, faktore garrantzitsuak dira, eta eragina dute bero- eta ur-transferentzietan eta mikrouhin-energiaren sakabanaketan.
Lurreko atmosferatik igarotzen den den eguzki-erradiazioaren gainazalaren erreflektantzia garrantzitsua da gainazal-energiaren orekarako (SEB). Islatutako eguzki-erradiazioaren eta erasotzailearen arteko erlazioa da, albedo deritzona. Klimatologoek, batez ere, espektro elektromagnetikoaren uhin luzerarik laburrenean (~300etik 3500 nm-ra) daude interesatuta, espektro hori bat datorrelako eguzki-energia nagusiaren sarrerarekin. Normalean, urtzen ez diren elurrezko gainazal estalien albedo-balioak handiak izaten dira (%80 - %90), basoen kasuan izan ezik. Elurrerako eta izotzerako albedorik handienek aldaketa azkarrak eragiten dituzte latitude altuetan, udazkenean eta udaberrian azalaren islapenean, baina hazkunde horren esanahi klimatiko orokorra hodei-estaldurak modulatzen du espazioan eta denboran. (Planeta-albedoa, nagusiki, hodeien estaldurak eta neguko hilabeteetan goi-latitudeetan jasotako guztizko eguzki-erradiazio txikiak zehazten dute.) Uda eta udazkena lainotza ertain-handiko garaiak dira Ozeano Artikoan, eta, beraz, murriztu egiten da hein handi batean itsasoko izotzaren urtaroko aldaketa handiei lotutako albedo-erantzuna. Groisman eta haren lankideek ikusi zuten elurrezko estalkiak eragin handiagoa izan zuela Lurraren erradiazio-balantzean udaberrian (apiriletik maiatzera), sartzen zen eguzki-erradiazioa elurrez estalitako eremuetan handiagoa izan zenean.
Elementu kriosferikoen propietate termikoek ere ondorio klimatiko garrantzitsuak dituzte. Elurrak eta izotzak difusio termikoa aireak baino askoz baxuagoak dute. Difusibitate termikoa tenperatura-uhinek substantzia bat sartzeko duten abiaduraren neurria da. Elurra eta izotza ez dira airea bezain eraginkorrak bero-difusioan. Elurrezko estalkiak lurzoruaren gainazala isolatzen du, eta itsasoko izotzak azpiko ozeanoa isolatzen du, eta interfazea gainazalaren eta atmosferaren artean banatzen du beroaren eta hezetasunaren fluxuekiko. Ur-gainazal baten hezetasun-fluxua izotzezko azal mehe batetik ere kanporatzen da; izotz mehearen bidezko bero-fluxua, berriz, funtsezkoa da 30-40 cm bitarteko lodiera lortu arte. Hala ere, izotzaren goialdean elur pixka bat jarriz gero, izugarri murriztuko da bero-fluxua, eta moteldu egingo da izotzaren hazkunde-tasa. Elurraren efektu isolatzaileak ere ondorio garrantzitsuak ditu ziklo hidrologikoan. Permafrost gabeko eskualdeetan, elurraren eragin isolatzailea lurrazaletik hurbil baino ez da izozten, eta ur sakonen drainatzea etengabea da.
Elurrak eta izotzak neguko energia-galera handien azalera isolatzeko jarduten duten bitartean, udaberriko eta udako beroketa atzeratzeko ere jarduten dute, izotza urtzeko energia asko behar baita (urtzeko bero sorra, 3,34 x 105 J/kg da 0 °Ctan). Hala ere, atmosferak elur- edo izotz-eremu zabaletan duen egonkortasun estatiko handiak mugatu egiten du berehalako hozte efektua azaleko geruza samar batera; beraz, lotutako anomalia atmosferikoak iraupen laburrekoak izaten dira, eta tokitik eskualderako eskala izaten dute. Munduko zenbait lekutan, hala nola Eurasian, jakina da elur astuneko pakete batekin eta udaberriko lurzoru hezeekin lotutako hozteak eragina duela udako montzoiaren zirkulazioaren modulazioan. Gutzlerrek eta Prestonek (1997) Estatu Batuetako hego-mendebaldeko elur-zirkulazioaren antzeko atzeraelikaduraren probak aurkeztu zituzten duela gutxi.
Elur-estalkiak montzoiaren modulazioan duen eginkizuna Lurraren azala eta atmosfera nahasten dituen atzeraelikadura kriosferak epe laburreko kliman duen eraginaren adibide bat besterik ez da. 1. irudian ikus daiteke klima-aldaketako erreakzio ugari gertatzen direla klima-sistema globalean. Espazio- eta denbora-eskala sorta zabal batean lan egiten dute, besteak beste, airearen tenperaturen tokiko urtaro-hoztea eta milaka urteko denbora-eskaletan izotz-geruzetan gertatzen diren aldaketa hemisferikoak. Atzera-elikadurako mekanismoak konplexuak eta guztiz ulertu gabeak izaten dira askotan. Adibidez, Curry et al. (1995) erakutsi zuen itsas-izotz albedo "sinple" motako iruzkinek interakzio konplexuak zituztela urtutako izotzarekin edo itsaso-izotzaren hedadurarekin.
Elurra
Airearen tenperatura hemisferikoarekin lotura estua duenez, elurrezko estalkia klima-aldaketaren adierazle garrantzitsua da. Lurreko elurrez estalitako eremuaren zatirik handiena Ipar hemisferioan dago, eta urtaroka aldatzen da: urtarrilean 46,5 milioi km2-tik abuztuan 3,8 milioi km2-ra. Ipar Amerikako neguko elur-estalkiak gora egin zuen XX. mendean, prezipitazioak areagotzeari esker. Hala ere, IPCCren Seigarren Ebaluazio Txostenaren arabera, Ipar hemisferioko elurrezko estalkia gutxitzen joan da 1978tik, elurraren sakonerarekin batera. Behaketa paleoklimatikoek erakusten dutenez, aldaketa horiek ez dute aurrekaririk Ipar Amerikako mendebaldeko azken milurtekoetan.
Elurrezko estalkia oso garrantzitsua da uraren orekan, batez ere munduko eremu menditsuetako urtaroko elur-paketeetan. Irismen mugatua izan arren, Lurreko mendikateetako urtaroko elur bolumenak dira latitude ertainetako zona zabaletan korronte-fluxurako eta lur azpiko urak kargatzeko isurketaren iturri nagusia. Adibidez, Colorado ibaiaren arroko urteko isurketaren %85 baino gehiago elur urtu gisa sortzen da. Lurreko mendietako elur-isuriak ibaiak betetzen ditu eta mila milioi pertsona baino gehiagoren ur baliabideen mende dauden akuiferoak betetzen ditu. Gainera, munduko eremu babestuen %40 baino gehiago mendietan daude, eta horrek erakusten du babestu beharreko ekosistema bakan gisa eta gizakientzat aisialdirako gune gisa duten balioa. Klima berotzeak elurraren eta euriaren banaketan eta elurra urtzen den unean aldaketa garrantzitsuak eragingo dituela espero da. Aldaketa horiek eragin handia izango dute uraren erabileran eta kudeaketan. Aldaketa horiek, halaber, garrantzitsuak izan daitezkeen eta klima-sisteman gehiago irauten duten gainbehera-erreakzioak eragiten dituzte, lurzoruaren hezetasuna denboran eta espazioan aldatuz eta ozeanoetara isurketak eginez. Ur gezaren fluxuak garrantzitsuak izan daitezke elur-estalkitik itsas ingurunera.
Itsas izotza
Itsasoko izotzak ozeanoen eta inguru polarren zati handi bat estaltzen du. 1970eko hamarkadaren hasieratik sateliteetan jasotako datuek erakusten dute bi hemisferioetako itsas izotzaren geruzen urtaroko, eskualdeko eta urtetik urterako aldakortasun nabarmena. Urtaroaren arabera, Hego hemisferioko itsas izotzaren hedadura 5 faktoreren arabera aldatzen da: otsailean gutxienez 3–4 milioi km2, eta irailean gehienez 17–20 milioi km2. Urtaroaren araberako aldaketa askoz txikiagoa da Ipar hemisferioan, non natura konfinatuak eta Ozeano Artikoaren goi latitudeek izotz estalki iraunkor askoz handiagoa eratzen baitute, eta inguruko lurrak, neguan, izotzaren hegoalderako bidea mugatzen baituen. Hala, bada, Ipar hemisferioko izotz-hedaduraren urtaroaren aldakortasuna 2ko faktorekoa baino ez da, irailean gutxienez 7 -9 milioi km2-tik martxoan gehienez 14–16 milioi km2-ra.
Izotzezko estalkiak, eskualde mailan, hemisferioan baino askoz aldakortasun handiagoa du urtetik urtera. Adibidez, Okhotsk itsasoko eta Japoniako eskualdean, izotz-gradu maximoa 1,3 milioi km2-tik (1983) 0,85 milioi km2-ra jaitsi zen 1984an (%35eko murrizketa), hurrengo urtean 1,2 milioi km2-ra errebotatu aurretik. Bi hemisferioetako eskualde-fluktuazioak direla eta, sateliteen erregistroaren urte batzuetako edozein garaitarako eskualde batzuek beheranzko izotz-estaldura dute, eta beste batzuek, berriz, gero eta izotz-estaldura handiagoa. 1978ko mikrouhinen erregistro pasiboan 1995aren erdialdean adierazitako joera orokorrak erakusten du itsas izotz artikoaren hedadura %2,7 jaisten ari dela hamarkada bakoitzeko. Mikrouhin sateliteen datuekin egindako ondorengo lanek adierazten dutenez, 1978ko urriaren amaieratik 1996. urtearen amaierara arte, itsas izotz artikoaren hedadura %2,9 jaitsi zen hamarkada bakoitzeko, eta itsas izotz antartikoaren hedadura %1,3 handitu zen hamarkada bakoitzeko. 2013ko Klima Aldaketari buruzko Adituen Gobernu arteko Taldearen arabera, Ipar hemisferioko itsas izotza %3,8 ± %0,3 jaitsi zen hamarkada bakoitzeko, 1978ko azarotik 2012ko abendura bitartean.
Lakuko eta ibaietako izotza
Izotza ibai eta aintziretan eratzen da, urtarorik hotzenean. Izotz-gorputzen tamainak txikiegiak dira klima-efektu lokalizatuak ez diren beste eraginetarako. Hala ere, azelerazio-/desintegrazio-prozesuek tokiko faktore meteorologiko eta eskala handiko faktore meteorologikoei erantzuten diete, halako moldez non urtetik urtera aldakortasun handia baitago izotza agertzen eta desagertzen den egunen artean. Lakuko izotzari buruzko behaketa luze bat proxy klimaren erregistro gisa erabil daiteke, eta haustura-joeren monitorizazioak klima-perturbazioen indize integratu eta espezifiko egokia eman dezake. Ibaien izotz-kondizioei buruzko informazioa ez da hain erabilgarria klima-proxy gisa; izan ere, izotza eratzea, neurri handi batean, ibaien fluxu-erregimenaren mende dago, prezipitazioak, elurra urtzeak eta arroen isurketak eragiten baitiote. Halaber, giza interferentziaren mende dago, kanalen fluxua zuzenean aldatzen baitu, edo lurzoruaren erabileraren bidez jariatze-urak zeharka eragiten baitu.
Aintzira lakuan beroa biltegiratzearen mende dago, eta, beraz, haren sakoneraren, edozein jario-motaren abiaduraren eta tenperaturaren, eta airearen eta uraren energia-fluxuen mende. Askotan ez dago lakuen sakonerari buruzko informaziorik, nahiz eta Artikoan sakonera gutxiko lakuen zantzu batzuk neguaren amaieran airez garraiatutako radar-irudien bidez lor daitezkeen eta espazio-transmisioko irudi optikoen bidez udan. Desizozte-denbora aldatu egiten da izotzetako elurraren sakoneraren, izotzaren lodieraren eta ur gezaren fluxuaren eraginez.
Lurzoru eta permafrost izoztuak
Lurzoru izoztuak (permafrost eta urtaroaren arabera izoztutako lurzorua) 54 milioi km2 inguru hartzen ditu Ipar hemisferioko lurrazaletan (Zhang et al., 2003), eta, beraz, azalera handiena du kriosferaren beste edozein osagaik baino. Permafrost (lurzoru izoztu iraunkorra) gerta daiteke airearen urteko batez besteko tenperatura –1 edo –2 °C baino txikiagoa bada, eta jarraitua izan ohi da –7 °C baino txikiagoa bada. Gainera, lurzoruaren hezetasunak, landare-estalkiak, neguko elurraren sakonerak eta hezetasunak eragiten diote haren zabalerari eta lodierari. Permafrostaren irismen orokorra oraindik ez da guztiz ezaguna, baina Ipar hemisferioko lur-eremuen %20 inguru dago bere azpian. Siberiako eta Alaskako ipar-ekialdeko kostalde artikoan 600 m baino lodiagoak dira, baina, ertzetara, permafrost meheagoa eta horizontalki etena bilakatzen da. Eremu marjinaletan, berotze-joera batek eragindako edozein fusio egin beharko da. Dagoen permafrost gehiena aurreko baldintza hotzagoetan eratu zen eta, beraz, erlikia da. Hala ere, permafrosta gaur egungo klima polarren azpian eratu daiteke, non glaziarrak erretiratu egiten baitira, edo lurraren sorrerak lur desizoztua erakusten baitu. Washburnek (1973) ondorioztatu zuen permafrost jarraituaren gehiengoa orekan dagoela egungo klimarekin goiko gainazalean, baina baseko aldaketak egungo klimaren eta bero-fluxu geotermikoaren araberakoak dira; aitzitik, permafrost etenaren gehiengoa ezegonkorra izango da ziurrenik, edo "gutxieneko klima- edo azalera-aldaketak desoreka-ondorio latzak izango dituen oreka delikatuan".
Berotze-baldintzetan, udako geruza aktiboaren sakonera gero eta handiagoak eragin nabarmena du erregimen hidrologiko eta geomorfologikoetan. Mackenzie ibarreko permafrosta desizoztu eta desagertu dela jakinarazi da, baita Manitobako hegoaldeko ertzean ere, baina behaketa horiek ez dira erraz kuantifikatzen edo orokortzen. Airearen tenperaturaren batez besteko gradiente latitudinalak oinarritzat hartuta, hegoaldeko permafrostaren mugatik iparraldera batez beste 50-to-150 km egitea espero daiteke, oreka-egoeran, 1 °C berotzeko.
Glaziarrak eta izotz-geruzak
Izotz-geruzak eta glaziarrak lur solidoaren gainean jariatzen diren izotz-masak dira. Elurra metatuz, azaleko eta oinarriko urtze bidez kontrolatzen dira, eta inguruko ozeano edo aintziretan eta barne-dinamikan murgiltzen dira. Azken hori izotz-indarrak bultzatutako jariakin-fluxu baten ("fluxu glaziala") ondorioa da, eta azpiko lurraren gainetik irristatzen da. Horrek argaltzea eta horizontalki hedatzea eragiten du. Masa-irabaziaren, galeraren eta fluxuaren ondoriozko garraioaren arteko oreka dinamiko horren edozein desoreka izotz-gorputzen hazkuntzan edo gutxitzean lortzen da.
Izotz-geruzak dira munduko ur gezaren iturri potentzial handiena, munduko guztizkoaren %77 inguru. Guztiak urtuko balira, itsasoaren maila 80 metro igoko litzateke, eta Antartika horren % 90 da. Groenlandiak gainerako %10aren zati handiena hartzen du, eta beste izotz- eta glaziar-gorputz batzuek %0,5 baino gutxiago. Elurra metatzeko eta urtzeko urteko tasekin alderatuta duen tamaina dela eta, izotz geruzetan ura 100.000 edo milioi bat urtez egon daiteke. Ondorioz, edozein klima-asaldurak erantzun motelak sortzen ditu, eta glaziazio eta glaziazio arteko aldietan gertatzen da. Ibarreko glaziarrek bizkor erantzuten diete klima-gorabeherei, 10-50 urteko ohiko erantzun-denborekin. Hala ere, banakako glaziarren erantzuna asinkronoa izan daiteke klima-behartze berarekiko, glaziarren luzeraren, igoeraren, maldaren eta mugimendu-abiaduraren arteko aldeak direla eta. Oerlemans-ek (1994) glaziarren atzerapen global koherentearen ebidentzia eman zuen, 100 urteko 0,66 °C-ko berotze-joera linealaren bidez azal litekeena.
Pégomas
Pégomas Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Itsas Alpeak departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2007an 6.296 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Pégomas udalerrian erroldatutako biztanleak 6.296 ziren. Familiak 2.357 ziren, horien artean 548 pertsona bakarrekoak ziren (248 bakarrik bizi ziren gizonak eta 300 bakarrik bizi ziren emakumeak), 713 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 892 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 204 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 2.702 etxebizitza zeuden, 2.436 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 186 bigarren erresidentzia ziren eta 80 hutsik zeuden. 1.870 etxeak ziren eta 797 apartamentuak ziren. 2.436 etxebizitza nagusietatik 1.642 bere jabearen bizilekua ziren, 681 alokairuan okupaturik zeuden eta 113 doan lagata zeuden; 120 etxek gela bat zuten, 332 etxek bi zituzten, 635 etxek hiru zituzten, 757 etxek lau zituzten eta 592 etxek bost zituzten. 2.097 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.081 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.168 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 4.213 ziren, horien artean 3.207 aktiboak ziren eta 1.006 inaktiboak ziren. 3.207 pertsona aktiboetatik 2.921 lanean zeuden (1.519 gizon eta 1.402 emakume) eta 286 langabezian zeuden (118 gizon eta 168 emakume). 1.006 pertsona inaktiboetatik 314 erretiraturik zeuden, 330 ikasten zeuden eta 362 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Pégomas udalerrian 2.556 unitate fiskal zeuden, 6.617 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.364 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 495 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 31 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 111 eraikuntza enpresak ziren, 104 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 23 garraio enpresak ziren, 23 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 5 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 14 finantziazio enpresak ziren, 15 higiezinen enpresak ziren, 80 zerbitzu enpresak ziren, 43 administrazio publikoko enpresak ziren eta 41 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 158 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 banku bulegoak, 1 funeraria, 13 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 3 autoeskolak, 35 igeltseroak, 8 margolariak, 10 zurginak, 14 iturginak, 18 argiketariak, 4 eraikuntza enpresak, 13 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 14 jatetxeak, 6 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 9 apaindegiak.
2009an zeuden 26 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 3 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 6 arropa dendak, 1 zapata-denda zen, 5 altzari dendak, 1 kirol-denda zen, 1 lurrin-denda zen eta 4 lore-dendak ziren.
Au Sable (New York)
Au Sable Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Clinton konderrian kokatuta dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Pégomas
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Pégomas udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1, psikiatriko 1 bat, 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Villesiscle
Villesiscle Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aude departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Villesiscle udalerrian erroldatutako biztanleak 323 ziren. Familiak 124 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 52 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 149 etxebizitza zeuden, 121 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 23 hutsik zeuden. 143 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 121 etxebizitza nagusietatik 95 bere jabearen bizilekua ziren, 17 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 36 etxek lau zituzten eta 71 etxek bost zituzten. 96 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 55 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 62 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 200 ziren, horien artean 144 aktiboak ziren eta 56 inaktiboak ziren. 144 pertsona aktiboetatik 124 lanean zeuden (68 gizon eta 56 emakume) eta 21 langabezian zeuden (11 gizon eta 10 emakume). 56 pertsona inaktiboetatik 17 erretiraturik zeuden, 23 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 argiketaria.
2000. urtean Villesiscle udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
NGC 1358
NGC 1358 galaxia espiral bat da, Eridanus konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Enneapterygius bahasa
Enneapterygius bahasa Enneapterygius generoko animalia da. Arrainen barruko Tripterygiidae familian sailkatzen da.
Osorno (Txile)
Osorno Txileko hegoaldeko komuna eta hiria da. Los Lagos eskualdeko Osorno probintziako hiriburua da. 160.475 biztanle (2009).
Joubert Araújo Martins
Joubert Araújo Martins, Beto (1975eko urtarrilaren 7a - ) Brasilgo futbolari ohia da.
Markel Gajate
Markel Gajate Insausti, (Donostia, Gipuzkoa, 1996ko apirilaren 9a - ) euskal aktore, antzezle eta modeloa da. Gros auzoan jaiotakoa da. ETB 1 telebista-kateko zenbait telesail ezagunetan hartu izan du parte, eta horietatik Go!azen telesailak eman dio ospe handiena.
Los Bolichesko geltokia
Los Boliches Malagako Renfe Aldirien geltokia da, udalerrian kokatuta dagoena.
Anolis insignis
Anolis insignis Anolis generoko animalia da. Narrastien barruko Dactyloidae familian sailkatuta dago.
Ramphotyphlops ozakiae
Ramphotyphlops ozakiae Ramphotyphlops generoko animalia da. Narrastien barruko Typhlopidae familian sailkatuta dago.
Tanagra
Tanagra (antzinako grezieraz Τάνργρα) Beoziako hiria zen Antzinako Grezian, Asop ibaiaren ezkerraldean, lautada emankor batean, Plateatik 40 km-ra. Gaur egungo Grimala herriari dagokio, Skimataritik 5 km-ra. Antzinako autore batzuek Grearekin identifikatzen dute, Homerok Iliadako "Nabeen katalogoan" aipatzen duen hiriarekin, baina beste batzuek bi leku desberdin zirela uste zuten. Aristotelesek uste zuen Oropos (gertuko beste hiri bat) zela antzinako Grea zela.
Historia
Tanagrari Poemandria (Ποιμανδρία "larre-eremua") ere deitzen zioten, eta bere lurraldeari Poemandris, hiria inguratzen zuten belardi emankorren ondorioz. Hiriko lehen biztanleak Gefireoak izan ziren alegien arabera, Feniziatik Kadmorekin heldu ziren biztanleak, eta handik geroAtenasera joan zirenak, Herodotok eta Estrabonek diotenez.
Tanagrak lurralde nabarmena zuen eta Estrabonek lau herri aipatzen ditu berari zegozkionak, Eleon, Harma, Mikalessos eta Fares.
Tanagrako guduak
Atikatik gertu zegoenez, borroka garrantzitsu batzuen eszenatoki izan zen k.a. 5. mendean.
K.a. 457 urtean Esparta eta Atenasen arteko gudu baten lekua izan zen Tanagra, zeinean Atenasek galdu zuen, Tuzididesen arabera, atenatastarren aliatu tesaliarrek desertatu egin zutelako. Hurrengo urtean, Atenasek egin zuen aurrera Beozia konkistatuz, eta gudu erabakigarri batean Tanagrako harresiak suntsituta utzi zituzten, Diodoro Sikuloren arabera.
K.a. 436. urtean beste eraso atenastar batean, tanagratarrak eta beoziak garaitu zituzten hiriaren izena duen gudu batean.
Claude Vasconi
Claude Vasconi (Rosheim, 1940ko ekainaren 24a - Paris, 2009ko abenduaren 8a) frantziar arkitektoa izan zen.
Bizitza
Arkitekturako diploma Estrasburgon lortu zuen, eta, Stuttgarteko bulego batean lan egin eta gero, Cergy-Pontoiseko hiri berriko (Paris) urbanista izan zen. Han egin zituen lehenengo lanak. Parisko merkatuak (Les Halles) bota zituztenean, Forum des Hallesko lana egiteko lehiaketa irabazi zuen (1973). Montpellierko biltzarretako jauregia eraiki zuen, eta, horrez gainera, hainbat eraikuntza publiko egin zituen, besteak beste, Estrasburgoko Rhin Beherea departamenduko udaletxea (1986-1989). Azken urteetan egin zituen lanen artean aipagarriak ditu Reimsko biltzarretako zentroa (1990-1995), aluminioz egina, bulego-dorre bat Lillen (1995), Estrasburgoko ospitale zibil berria (2007) eta Genkeko liburutegia (2008).
Karatxaiera-balkarera
Karatxaiera-balkarera (Къарачай-Малкъар тил, Qaraçay-Malqar til edo Таулу тил, Tawlu til) karatxaien eta balkarren hizkuntza da. Bi aldaeratan banaturik dago: karatxaiera-baksanera-txegemera, eta  fonemak ahoskatzen dituena, eta balkarera,  eta  fonemak ahoskatzen dituena.
La Rochénard
La Rochénard Frantziako udalerria da, Deux-Sèvres departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an La Rochénard udalerrian erroldatutako biztanleak 443 ziren. Familiak 150 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 41 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 61 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 183 etxebizitza zeuden, 155 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 19 hutsik zeuden. 181 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 155 etxebizitza nagusietatik 132 bere jabearen bizilekua ziren, 18 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 4 etxek bi zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 39 etxek lau zituzten eta 100 etxek bost zituzten. 122 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 50 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 88 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 263 ziren, horien artean 200 aktiboak ziren eta 63 inaktiboak ziren. 200 pertsona aktiboetatik 178 lanean zeuden (96 gizon eta 82 emakume) eta 22 langabezian zeuden (10 gizon eta 12 emakume). 63 pertsona inaktiboetatik 21 erretiraturik zeuden, 24 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Rochénard udalerrian 165 unitate fiskal zeuden, 448,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.187 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 iturgina.
2000. urtean La Rochénard udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 688 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lethrinops microdon
Lethrinops microdon Lethrinops generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Cluny
Cluny Frantziako ekialdean dagoen udalerria da, Borgoina-Franche-Comtéko eskualdean eta Saona eta Loira departamenduan kokatutakoa, Dijon eta Lyon artean.
Abadia
X. mendean eraikitzen hasi ziren, 910. urtearen inguruan, eta 1130an amaitu. Arkitektura erromanikoaren adibide ederra dugu.
Xabiroi txiki
Xabiroi txikia (Echiichthys vipera) Trachinidae familiako ur gaziko arraina da, ekialdeko Ozeano Atlantikoan eta Mediterraneo itsasoan bizi dena. 15-20 cm luzea eta kolorez gris horixka da.. Bere generoan monotipikoa da.
Aubrey (Arkansas)
Aubrey Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Lee konderrian kokatuta dago, Arkansas estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Haltz beltz
Haltz beltza edo haltz arrunta (Alnus glutinosa) Alnus generoko zuhaitza da, Euskal Herrian ohikoa. Horregatik, sarri, haltz izen soila erabiltzen da izendatzeko. Glutinosa hitzak (latinetik; glutinosus-a-um = likatsu) kimu gazteen izaerari egiten dio erreferentzia. Zuhaitz hau aski ezaguna da Europa, Asia eta Afrika iparraldean. Bere banaketa orokorra isurialde atlantikoarrekoa den arren, isurialde mediterraneoan ez da arraroa, bertan ibai handien ertzetan agertzen baita.
Ezaugarriak
Tamaina ertaineko zuhaitza, 20 metrotara irits daitekeena. Eite piramidala hasieran, denborarekin biribiltzen edo irregular egiten joaten den arren. Metro betera iritsi daitekeen enbor zuzena du, azal arre-ilunekoa eta nahikoa hauskorra (azaleko arrakaletatik huntza bezalako landare igokariak igotzen dira eta beste intsektu askori bizilekua ematen die).
Hostoak
Hostogalkorrak dira, eta hosto sinple eta txandakatuak dituzte. Kimu eta adartxo gaztean nahiko lingirdatsuak dira. 4-10 cm-ko hostoa, oro har forma obobatudun, kamutsa, ertz bizerratua, peziolatuak. Kolore berde ilunagokoak goialdetik, behealdean nerbioen inguruan iletxoek argiagotu egiten baitute.
Loreak
Landare monoikoak dira, nahiz eta loreak sexuaren arabera infloreszentzia ezberdinetan bananduta dauden. Loraldia urtarrila eta maiatza bitartean ematen da, hostoak agertu baino lehenago (negu amaieran kaskabeltz eta tarin ugari ibiltzen dira euren gosea ase nahian lore batetik bestera haziak jaten). Braktea bakoitzeko 3 lore ar daude, 4 estamine eta sepaloduna bakoitza, gerba erako infloreszentziatan kokaturik agertzen dira. Lore eme biluziak, berriz, braktea bakoitzaren galtzarbean kokatuak. Hauek ere kolore berdeko gerbatan ezarriak daude.
Fruituak
Fruituak behin lorea ernalduta udazkenean heltzen dira. Fruktifikazio oboideoak, 2-5naka lukuetan biltzen direnak, puntaldean zabaltzen diren zurezko ezkatekin, bakoitza akenio zapal eta hegaldun batekin edo birekin. Gimnospermoen kono txikien itxura hartzen duela esan daiteke. Oso erraz sakabanatzen da hazi asko ekoizten baititu. Dena den, oso ohikoa da ugalketa begetatiboz ugaritzea ere.
Banaketa
Europa erdialde osoan zehar banatuta dago, Asiaraino.
Ekologia
Ibai-ertzetan oso arruntak dira haltzadiak eratzen, inoiz mendietako magal oso hezeetan ere ager daitezke. Haren garrantzia ekologikoa nitrogeno atmosferikoa atxikitzeko duen gaitasunean datza. Gai da lurzoru txiroak kolonizatzeko, betiere nahikoa hezeak badira, eta, horrela, ilarako basoak eta ezpondak eratzeko gai da.
Haren zura arina da eta nahiko azkar usteltzen den arren, lehorrean oso iraunkorra izaten da uretan murgildua dagoenean. Izan ere, haren azala taninotan aberatsa da, eta hori dela eta, urazpiko deskonposatzaileen (hifomizetoak eta bakterioak) kolonizazioa moteltzen du. Horri esker, egoera naturalean ibaietan presak eratzen dira, ibaiko ornogabeei eta arrainei bizilekuak eskaintzen dizkietenak.
Fenologia
Loreak hostoak bota aurretik sortzen dira, neguaren amaieran eta udaberri hasieran.
Erabilera
Espezie hau kasu batzuetan apaingarri gisa erabiltzen da, baita birlandaketetan ere. Arestian aipatutako taninoak kolesterola murrizteko ere erabilgarriak dira, eta azala eztarriko minak lasaitzeko erabiltzen da infusioan.
Espezieen arteko elkarrekintzak
Hainbat dira zuhaitz honekin mikorrizak eratzen dituzten onddo ektomikorrizikoak; Paxillus involutus, Paxillus filamentosus, Cortinarius violaceus, Lactarius lacunarum eta Russula decolorans, besteak beste. Horrez gainera, epifitoki Hypogymnia physodes, Parmelia sulcata, Lecanora carpinea eta Pertusaria amara moduko likenak hazten dira.
Cilento
Cilento Campaniako eskualde geografikoa, Salernoko probintzian dagoena. Eskualdea Salerno eta Policastroko golkoen arteko penintsula bat da, antzinako Lukanian zegoena. UNESCOk 1998an Gizateriaren Ondare izendatu zuen.
Bugnières
Biztanleria
2007an Bugnières udalerrian erroldatutako biztanleak 152 ziren. Familiak 65 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 29 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 84 etxebizitza zeuden, 65 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 77 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 65 etxebizitza nagusietatik 49 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 1ek hiru zituen, 15 etxek lau zituzten eta 47 etxek bost zituzten. 56 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 30 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 28 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Barkainea pilotalekua
Barkainea pilotalekua Burgiko pilotalekua da. 2002ko maiatzean inauguratu zutenetik hainbat pilota-partidu nagusi jokatu dituzte bertan, final asko tartean.
Eraikin honetan kontzertuak eta beste ekitaldiak ere ospatu dituzte
Bugnières
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen: