cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Geminga
Aurkikuntza
COS-B eta SAS 2ren datu zaharren berrikuspenak pultsazio periodoa denborarekin handitu egiten dela frogatzea ahalbidetu zuen, irrati uhinetan detektatutako pultsar guztietan gertatzen den bezala. Hala, Geminga pultsar bat dela ezarri zen, irrati uhinak igortzen ez dituen pultsar ezaguna den arren.
Ezaugarriak
Geminga pultsar ikustezin bat da irrati uhinetan (ezaugarri hau duen pultsar ezagun bakarra) eta hori irrati uhinen izpiak Lurra dagoen eremua hartzen ez duelako izan daiteke. Era berean, argi ikusgarrian izar urdin oso ahul bat bezala identifikatua izan da, +25,5eko magnitudearekin. Bere errotazio periodoa 0,237 segundukoa da, hala, segundu baten 4,22 bira betetzen dituelarik.
Geminga duela 300.000 urte gertatu zen supernoba baten hondarra izan daitekeela uste da. Supernoba, neurri batean behintzat, Burbuila Lokala deritzon gure eguzki sistematik gertu dagoen izararteko eremuan dagoen dentsitate baxuan dagoen eremuaren arduraduna izan daiteke.
Balizko sistema planetarioa
1997an Gemingaren inguruan orbitatzen ari den planeta baten aurkikuntza iragarri zen, gamma izpien igorpenaren erritmoan desbiazio txikiak oinarri hartuta, grabitatearen ondorioz izan daitezkeenak. Balizko planeta hori 3,3 unitate astronomikoko distantziara egongo litzateke eta 5,1 urteko orbita periodoa izango luke. Lurrak baino %70 masa gehiago izango luke eta lurtar planeta bat izango litzateke. Alabaina, aurkikuntza zalantzapean jarri da, datuen azterketa berriek desbiazio horiek seinaleak izan ditzakeen zaraten ondorio izan daitezkeela iradokitzen bait dute.
Melide (Ticino)
Melide Suitzako udalerria da. Ticino kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Borgomanero
Borgomanero Italiako udalerri bat da. Novarako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Borgomanerok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Pimelodella avanhandavae
Pimelodella avanhandavae Pimelodella generoko animalia da. Arrainen barruko Heptapteridae familian sailkatzen da.
Brycinus ferox
Brycinus ferox Brycinus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Alestidae familian.
Diego Ordóñez
Diego Ordóñez Arcauz (Madril, 1903ko azaroaren 7a - 1990eko uztailaren 14a) euskal atleta izan zen, distantzia motzetan aditua.
Biografia
Nahiz eta Madrilen jaioa izan, bere karrera osoa Gipuzkoan eta Real Sociedad taldean egin zuen.
Hirutan hartu zuen parte Olinpiar Jokoetan: 1920, 1924 eta 1928an. 100, 200 eta 4x100 probetan aritu bazuen ere, beti serietan erori zen.
Palmaresa
11 aldiz izan zen Espainiako txapelduna :
Nactus kunan
Nactus kunan Nactus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Casares
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 4.797 biztanle zituen.
Campbell (Kalifornia)
Campbell Kaliforniako hiri bat da. Santa Clara konderrian kokatua dago. 2010ean 39,349 biztanle zituen, 15 kilometro koadrotan banatuta.
Henik Luiz de Andrade
Henik Luiz de Andrade (1989ko irailaren 8a - ) Brasilgo futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Gifu.
Orchesticus abeillei
Orchesticus abeillei Orchesticus generoko animalia da. Hegaztien barruko Thraupidae familian sailkatua dago.
Celestus microblepharis
Celestus microblepharis Celestus generoko animalia da. Narrastien barruko Anguidae familian sailkatuta dago.
Saffré
Saffré bretainiako udalerria da. Administratiboki Frantziako Loira Atlantikoa departamenduan dago, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saffré udalerrian erroldatutako biztanleak 3.329 ziren. Familiak 1.248 ziren, horien artean 284 pertsona bakarrekoak ziren (140 bakarrik bizi ziren gizonak eta 144 bakarrik bizi ziren emakumeak), 360 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 528 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 76 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Neocomites
Neocomites ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren, Berriasiarretik Hauteriviarrera, hau da, orain dela 145-130 milioi urte inguru.
Pikardia
Pikardia (frantsesez eta pikardieraz Picardie) Frantzia erdi-mendebaldeko eskualdea zen. 2016 urtetik Frantzia Garaia eskualdeko zati da.
Saffré
Etxebizitza
2007an 1.354 etxebizitza zeuden, 1.263 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 51 bigarren erresidentzia ziren eta 40 hutsik zeuden. 1.306 etxeak ziren eta 39 apartamentuak ziren. 1.263 etxebizitza nagusietatik 1.022 bere jabearen bizilekua ziren, 225 alokairuan okupaturik zeuden eta 16 doan lagata zeuden; 10 etxek gela bat zuten, 95 etxek bi zituzten, 184 etxek hiru zituzten, 329 etxek lau zituzten eta 645 etxek bost zituzten. 982 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 467 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 700 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Nactus soniae
Nactus soniae Nactus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Saffré
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.136 ziren, horien artean 1.651 aktiboak ziren eta 485 inaktiboak ziren. 1.651 pertsona aktiboetatik 1.530 lanean zeuden (852 gizon eta 678 emakume) eta 121 langabezian zeuden (53 gizon eta 68 emakume). 485 pertsona inaktiboetatik 173 erretiraturik zeuden, 130 ikasten zeuden eta 182 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
João Alves de Assis Silva
João Alves de Assis Silva (1987ko Martxoaren 20a - ) Brasilgo futbolaria da.
Saffré
Diru sarrerak
2009an Saffré udalerrian 1.330 unitate fiskal zeuden, 3.532 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.597 euro zen.
Holčíkovce
Holčíkovce Eslovakiako udalerri bat da, Vranov nad Topľouko barrutian kokatuta. 12,55 km²ko azalera du eta 432 biztanle 2017ko datuen arabera.
Saffré
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 106 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 janari enpresak ziren, 2 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 37 eraikuntza enpresak ziren, 20 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 10 zerbitzu enpresak ziren, 12 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Holčíkovce
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1408. urtekoa da.
Saffré
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 48 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 banku bulegoak, 2 funerariak, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 6 igeltseroak, 2 margolariak, 8 zurginak, 7 iturginak, 6 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 4 ile apaindegiak, 2 jatetxeak eta 2 higiezinen agentziak.
2009an zeuden 10 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 3 okindegiak, 1 harategi zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 kirol-denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Saffré udalerrian 73 nekazaritza-ustiategi zeuden, 3.550 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
María Mercedes Coroy
María Mercedes Coroy (Guatemala, 1994ko irailaren 3a) aktorea den emakume kaktxikela. Film ezagunetan parte hartu du, besteak beste Ixcanul, Bel Canto, La Llorona eta Black Panter: Wakanda Forever-en.
Biografia
Santa María de Jesúsen hazi zen, Sacatepéquezen. Haurra zela antzerkia eta herriko dantza folklorikoetan parte hartzea gustoko bazuen ere, eskola utzi zuen etxeko ekonomian laguntzeko, amarekin batera frutak eta barazkiak saltzen zituen Palingo merkatuan, Escuintlan. 17 urterekin berriro ekin zion hezkuntzari, Guatemalako Alfabetatze Programa Nazionalari (CONALFA) esker.
Jayro Bustamante film- zuzendariak, Ixcanul filmean Mariaren papera egin zezan aukeratu zuen eta horri esker ezaguna egin zen nazioartean, izan ere Eslovakia eta Kanadako zinemaldietan sariak jaso zituen film horretan egindako paperagatik. 2016an Batxilergoa bukatu eta Guatemalako San Carlos Unibertsitatean antzerki ikasketa profesionalari ekin zion.
Borgo Ticino
Borgo Ticino Italiako udalerri bat da. Novarako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Borgo Ticinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Tomohiro Tanaka
Tomohiro Tanaka (田中 智大, 1991ko urtarrilaren 10a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Gifu.
Brycinus fwaensis
Brycinus fwaensis Brycinus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Alestidae familian.
Celestus occiduus
Celestus occiduus Celestus generoko animalia da. Narrastien barruko Anguidae familian sailkatuta dago.
Ariete ponpa
Ariete ponpa edo ariete hidraulikoa, ponpa hidrauliko zikliko bat da. Ariete kolpearen energia zinetikoa erabiltzen du jariakin aren zati bat arietea baino altuago dagoen puntu batera igotzeko. Hori dela eta, ez du kanpoko energia-iturririk behar. Horrek eta bere sinpletasunak oso egoki bihurtzen dute motor mota hau energia elektriko rik edo beste mota bateko motorrak heldu ezin diren tokietan lan egiteko. Horretaz gain, aspertsiozko ureztapen erako ere erabil daiteke. Ariete hidraulikoa eraikuntza sinpleko gailu bat da, bere errendimendu energetikoa % 60 eta % 80 bitartean egon daiteke.
Historia
1772an Cheshire-ko (Erresuma Batua) John Whitehurst-ek ariete ponparen aurrekaria zen pultsazio motorra asmatu zuen. Lehena izan zen asmakuntza hau lanean jartzen eta Oulton, Cheshire, jarri zuen ura 4,9 m-ko altuerara igotzeko. 1783. urtean Irlandan honelako beste motor bat kokatu zuen arren, ez zuen asmakuntza patentatu eta xehetasunak ez daude argi.
Gaur egun ariete ponpa bezala ezagutzen den gailua 1796. urtean asmatu zuen Joseph Michel Montgolfier (Baloi aerostatikoa ren asmatzaileetako bat izan zen) frantziarraren eskutik egin zen ezagun, bere Voiron-eko papergintza lantegian ura igotzeko. Bere lagun Matthew Boulton-ek, britainiar patente bat atera zuen Michel Montgolfier-en izenean 1797. urtean. Montgolfierren familiak britainiar patente bat jaso zuten hobetutako bertsio batentzat 1816. urtean. 1820an bertsio hobetua eta baita Whitehurst-ek egindako diseinua eskuratu zituen Josiah Easton ingeniariak.
Eastonen enpresa, bere seme James-ek (1796-1871) heredatu zuen. XIX. mendean asko hazi zen, Erresuma Batuko ingeniaritza erakunde garrantzitsuenetakoa bihurtzeraino, Erith en (Kent) lan handiak egin zituzten. Ur hornikuntzan espezializatu ziren. Mundu osoan zehar ibili ziren estolda lanak burutzen eta baita lur drainaketak egiten ere.
XIX. mendean oso famatua egin zen arren, motor elektriko eta kostu gutxiko motorrekin ariete ponpa erabiltzeko ohitura galdu zen.
Funtzionamendua
Gailu honen funtzionamendua nahiko sinplea da eta erabiltzeko erraza: •	Ura tututik doan heinean azeleratu egiten da abiadura jakin bat izan arte, horrek A balbula itxiaraziko du
•	Hori gertatzean, presio balio oso altuak lortuko dira higitzen ari den ura bat-batean geratzeagatik.
•	Horrela, B balbula zabalduko da eta ura depositura pasako da, presioa k berdindu arte.
•	Berriro A balbula zabalduko da zikloa errepikatzeko.
Nahiz eta gailu honek kolpeka funtzionatu, depositura ura modu jarraitu batean helduko da, arieteak segundoko ziklo bat edo bi egiten ditu eta.
Deposituaren aire ganbera ezinbestekoa da funtzionamendu egoki baterako. Aire kamera bat dagoela ziurtatzeko aire-inklusore bat erabiltzen da ziklo bakoitzean aire burbuila batzuk sartzeko.
Aire-inklusorea
Aire-inklusorea 1,5 mm-tik 2 mm-ra doan zulo bat da eta bertan kobre zko alanbre bat dago kokatuta. Alanbre hori zulotik joko apur batekin pasatzen da. Honek ahalbidetzen dio ariete kolpe bakoitzean aire kamerari aire burbuila batzuk xurgatzea aire kamerako presioa konstante mantenduz.
Ariete-kolpe bakoitzean ur-kantitate bat irtengo da. Aire galerarik egongo ez balitz ariete kolpearen eraginak gutxitzeko, gailua hondatuko litzateke.
Beste eskakizun batzuk
Ariete ponpak lan egin dezan bi gauza behar dira:
•	ura (kantitate nahikoa alde batetik bestera mugitu ahal izateko)
•	lan desnibel minimo bat (20 cm gutxienez)
Ura iturburu edo erreka batetik etor daiteke eta arietera gidatu behar da hodi batetik. Hodiaren diametroa emariaren menpekoa izan behar da.
Funtzionamendu on baterako hodiaren inklinazioa 30 gradu ingurukoa izan behar da horizontalaren azpitik, nahiz eta angelu txikiago batekin ere lan egin dezakeen.
Ariete hidraulikoak 60 eta 90 kolpe ematen ditu minutuko. Zenbat eta kolpe gutxiago eman minutuko, orduan eta ur-kantitate handiago mugitzen du.
Ariete hidraulikoak funtziona dezan, beharrezkoa den ur-jauzia 0,2 eta 30 m bitartekoa da. Ur jauzia zenbat eta handiagoa izan, beharrezkoa den ariete hidraulikoaren tamaina, orduan eta txikiagoa da, ekonomikoagoa izango da eta ur kantitate bat jasotzeko ur kantitate txikiagoa erabili beharko da.
1.	Taula: Gomendaturiko diametro tamaina elikatze-emariaren arabera.
Dimentsionamendua
Ariete hidraulikoan parte hartzen duten zenbait parametro hurrengo adierazpenaren bidez erlaziona daitezke: Igotako emaria= (2•Q•h)/(3•H) [emaitza litro/minuto] Non:
h: Lan desnibela [metro]
H: Jariakinaren igotze altuera [metro]
Efizientzia
Eraginkortasun energetikoa: Iturburutik hartzen den ur kantitate totalaren eta guk nahi dugun tokira heltzen den (iturrira) ur kantitatearen arteko erlazioa da.
Eraginkortasun energetikoa % 60 inguruan ibiltzen da, % 80ra igo daitekeen arren. Eraginkortasun energetikoa ez da eraginkortasun bolumetrikoarekin nahastu behar.
Iturrira helduko den ur kantitatea hornikuntza, tutuaren eta iturrira doan tutuaren arteko erlazioaren menpe dago. Hori dela eta, ura igo behar den puntua ariete ponpa baino bi metro gorago badago eta ura ariete ponpa baino 10 m altuago dagoen altuerara igotzen bada, xurgatzen den ur guztiaren %20 baino ez litzateke helduko iturrira eta beste % 80a balbuletatik galduko da. Erlazio honek % 100eko eraginkortasun energetiko bat eskaintzen du.
Iturrira heltzen den ur kantitatea eraginkortasun faktorearen menpe ere badago, hau da, lehen azaldutako adibidean % 70eko efizientzia energetikoa duela kontuan hartuz gero, iturrira helduko den ura % 20 izan beharrean, % 20aren % 70a izango da, hau da, % 14a (% 20 • % 70).
Iturrira doan tutuaren eta iturburutik datorren tutuaren arteko erlazioa 2:1 dela eta eraginkortasun energetikoa % 70ekoa dela onartzen bada, iturrira helduko den hura % 50en % 70a izango da, hau da, % 35a (% 50 • % 70).
Iturrira doan tutuaren eta iturburutik datorren tutuaren arteko erlazioa zenbat eta handiagoa izan, orduan eta errendimendu energetiko baxuagoa lortuko da. Normalean ariete ponpak sortzen dituzten erakundeek taulak ematen dituzte eta bertan, jasotzea espero den bolumenen balioak ematen dituzte froga errealetan oinarrituta.
Eraikuntzarako gomendioak
Ariete hidraulikoan sortzen diren presioak altuak direnez hodiak burdin galbanizatuz sortzen dira normalean. Piezen arteko loturak hermetikoki itxiak izan behar dira.
Tetraodon baileyi
Tetraodon baileyi Tetraodon generoko animalia da. Arrainen barruko Tetraodontidae familian sailkatzen da.
Junki Endo
Junki Endo (遠藤 純輝, 1994ko abenduaren 8a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Gifu.
Colmenar
Colmenar Málagako udalerria da, Axarquía - Costa del Sol eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 3.625 biztanle zituen.
Pimelodella boliviana
Pimelodella boliviana Pimelodella generoko animalia da. Arrainen barruko Heptapteridae familian sailkatzen da.
Montreux-Jeune
Montreux-Jeune Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Montreux-Jeune udalerrian erroldatutako biztanleak 325 ziren. Familiak 130 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 45 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 49 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Briga Novarese
Briga Novarese Italiako udalerri bat da. Novarako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Briga Novaresek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Neocosmoceras
Neocosmoceras ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren, Berriasiarrean, hau da, orain dela 145 milioi urte inguru.
Montreux-Jeune
Etxebizitza
2007an 138 etxebizitza zeuden, 130 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 123 etxeak ziren eta 14 apartamentuak ziren. 130 etxebizitza nagusietatik 113 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 25 etxek lau zituzten eta 85 etxek bost zituzten. 123 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 46 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 78 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 207 ziren, horien artean 155 aktiboak ziren eta 52 inaktiboak ziren. 155 pertsona aktiboetatik 142 lanean zeuden (69 gizon eta 73 emakume) eta 13 langabezian zeuden (6 gizon eta 7 emakume). 52 pertsona inaktiboetatik 21 erretiraturik zeuden, 18 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Montreux-Jeune udalerrian 132 unitate fiskal zeuden, 350,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.464 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 2 administrazio publikoko enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen eta 1 jatetxe.
2000. urtean Montreux-Jeune udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Paroaria coronata
Paroaria coronata Paroaria generoko animalia da. Hegaztien barruko Thraupidae familian sailkatua dago.
Pimelodella boschmai
Pimelodella boschmai Pimelodella generoko animalia da. Arrainen barruko Heptapteridae familian sailkatzen da.
Jasenovce
Jasenovce Eslovakiako udalerri bat da, Vranov nad Topľouko barrutian kokatuta. 5,65 km²ko azalera du eta 218 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1543. urtekoa da.
Canyon Lake (Kalifornia)
Canyon Lake Kaliforniako hiri bat da. Riverside konderrian kokatua dago. 2010ean 10,561 biztanle zituen, 10.2 kilometro koadrotan banatuta.
Limitless (2011ko filma)
Limitless (euskaraz Mugarik Gabe), 2011ko Neil Burger estatubatuarrak zuzendutako zientzia-fikziozko thriller film bat da. Alan Glynn irlandar idazlearen The Dark Fields (2011, Zelai Ilunak) eleberrian oinarritua dago. Bradley Cooper, Abbie Cornish, Robert De Niro, Andrew Howard eta Anna Friel aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
AEB, New York, Eddie Morra (Bradley Cooper) idazleak sormen krisialdi larria jasaten ari da. Egun batez, bere adimenari etekin gehiago ateratzeko asmoz droga berri bat hartuko du. Honela, hirian arrakasta izatea lortuko du, orduan Wall Streeteko Carl Van Loon (Robert De Niro) finantzagizonak Morraren arrakastaren atzean ezkutuan zer dagoen jakiteko sekulako jakinmina piztuko zaio.
Villechantria
Villechantria Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Villechantria udalerrian erroldatutako biztanleak 127 ziren. Familiak 52 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 85 etxebizitza zeuden, 53 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 26 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 83 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 53 etxebizitza nagusietatik 48 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 29 etxek bost zituzten. 42 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 24 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 27 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 68 ziren, horien artean 51 aktiboak ziren eta 17 inaktiboak ziren. 51 pertsona aktiboetatik 44 lanean zeuden (22 gizon eta 22 emakume) eta 7 langabezian zeuden (3 gizon eta 4 emakume). 17 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Arenas
Arenas Málagako udalerria da, Axarquía - Costa del Sol eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.421 biztanle zituen.
Ikerketa Nuklearrerako Europako Kontseilua
Ikerketa Nuklearrerako Europako Kontseilua edo CERN (Conseil Européen pour la Recherche Nucléaire) munduko partikulen fisika laborategi handiena da.
Villechantria
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 informazio eta komunikazio enpresa zen.
Ikerketa Nuklearrerako Europako Kontseilua
Historia
1954ko irailaren 29an 12 herrialde europarrek Biltzarra sortu zuten, egun nazioarteko zientzialarien lankidetza eredua eta ikerketa gune garrantzitsuenetariko bat dena. Kontseiluak 20 estatu kide ditu, finantza eta antolakuntzaz arduratzen dutenak. Gainera beste 28 herrialdek zientzialariak bidaltzen dituzte han lan egiteko. 28 herrialde hauetatik zortzik begiztatzaile kategoria dute Biltzarraren batzarretan.
Villechantria
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen.
Ikerketa Nuklearrerako Europako Kontseilua
Historia
CERNen lehendabiziko arrakasta zientifikoa 1984an gertatu zen, urte hartan Carlo Rubbiak eta Simon van der Meerrek Fisikako Nobel Saria lortu zuten W eta Z bosoiak aurkitzeagatik. 1992an Georges Charpakek sari bera jaso zuen.
Villechantria
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ikerketa Nuklearrerako Europako Kontseilua
Jardunbidea
CERN Suitza eta Frantzia arteko mugan dago, Genevatik gertu. Zenbait partikula-azeleratzaile ditu:
CERN oinarrizko fisikaz ez ezik beste zientzietaz ere arduratzen da. Adibidez, 1990ean, Tim Berners-Lee eta Robert Cailliauk www sistema asmatu zuten; CERNLIB matematikazko liburutegia asmatu zuten; iman supereroaleak hobetu zituzten, eta abar.
Helbidea
Helbide bi hauek ditu:
Bitxikeriak
Dan Brown idazlearen "Angels & Demons" eleberriak CERNen du hasiera.
Saint-Cernin (Lot)
Saint-Cernin Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Cernin udalerrian erroldatutako biztanleak 195 ziren. Familiak 92 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 167 etxebizitza zeuden, 96 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 67 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 164 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 96 etxebizitza nagusietatik 83 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 18 etxek hiru zituzten, 29 etxek lau zituzten eta 43 etxek bost zituzten. 39 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 37 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 52 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Carrouselgo Garaipen Arkua
Carrouselgo Garaipen Arkua (Arc de triomphe du Carrousel) Frantziako Paris hiriburuko 1. barrutian dagoen garaipen arku bat da. Carrousel plazan Louvre museoa eta Tuileries lorategien artean kokatzen da. 1807-1808 bitartean Napoleon Bonaparteren aginduz P.F.L. Fontaine eta Charles Percier arkitektoek eraiki zuten.
Saint-Cernin (Lot)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 118 ziren, horien artean 75 aktiboak ziren eta 43 inaktiboak ziren. 75 pertsona aktiboetatik 69 lanean zeuden (39 gizon eta 30 emakume) eta 6 langabezian zeuden (1 gizon eta 5 emakume). 43 pertsona inaktiboetatik 28 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Carrouselgo Garaipen Arkua
Ezaugarriak
Monumentuak 19 metrotako altuera, 23 metrotako zabalera eta 7,3 metrotako lodiera dauka. Erdiko arkuaren altuera 6,4 metrotakoa da eta alboan dituen txikiena 2,7 metrotakoa.
Eraikinean zortzi arku korintiar daude, bakoitzak soldadu bat du gainean. Monumentuaren gainean dagoen koadriga Veneziako San Marko basilikaren ate nagusian dagoen koadrigaren kopia da.
Saint-Cernin (Lot)
Diru sarrerak
2009an Saint-Cernin udalerrian 92 unitate fiskal zeuden, 193,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.424 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 13 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina, 1 iturgina eta 1 ile apaindegia.
2000. urtean Saint-Cernin udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 582 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Geminita
Geminita fosfato motako minerala da.
Domingo Egaña
Domingo Egaña Erkizia (Getaria, Gipuzkoa, 1815eko otsailaren 24a - Orreaga, Nafarroa, 1876ko otsailaren 25a ) gipuzkoar buruzagi karlista izan zen.
Jesús Arana
Jesús Arana (Gasteiz, 1948ko abenduaren 20a -) euskal herritar saskibaloi jokalari ohia da, bere karrera osoa Saski Baskonia taldean egin zuena.
Domingo Egaña
Biografia
Hiru karlistaldietan hartu zuen parte. Bi aldiz zauritu zuten lehenean; komandante izan zen Oriamendiko guduan eta Getariako herria hartu zuen. Bergarako Besarkadaren ondoren (1839), Mexikora jo eta hamar urte geroago itzuli zen, Bigarren Karlistadan (1849). Gipuzkoan sartu zen, Irundik, 150 karlistekin batera, baina matxinada hark Euskal Herrian biderik ez zuela ikusirik, Mexikora jo zuen berriro. Karlos VII.a Espainiara itzuli zenean (1872ko uztailean, Hirugarren Karlistaldiaren hasieran), Egañak Mexiko utzi eta Don Karlosen agindupean jarri zen berriro. Erregeak Gipuzkoako Komandantzia Nagusiko ardura eman zion. Gerra amaieran karlista-iheslari batzuek hil zuten Orreagan, antza ihesean ari zirela leporatzeagatik.
Jesús Arana
Biografia
1969/70 denboraldian Saski Baskonia taldean debutatu zuen Hirugarren Mailan "Cervezas el Águila" babeslea izanda.
Domingo Egaña
Euskara
Hil baino urtebete edo bi lehenagoko haren, non orduko egoeraren eta gertakarien gainean sutsuki diharduen. Honela amaitzen da:
Jesús Arana
Biografia
1972/73 denboraldiko talde historikoan hartu zuen parte noiz José Luis Sánchez Erauskin "Santxon" presidentea eta Pepe Laso entrenatzailea zirenean, Lehen Mailara igotzea lortu zutenean.
1977an utzi zuen saskibaloia, 100 partida baino gehiago jokatu zutenen artean bakarrenetariko bat izanik.
Astronauta
Astronauta, kosmonauta edo yǔhángyuán bat espaziontzi batean bidaiatzen duen edo berau pilotatzen duen pertsona bat da. Astronauta hitza anglosaxoi munduan erabili ohi da, Errusiar eta Europa ekialdean kosmonauta (космонавт) eta Txinan yǔhángyuán edo (宇航员) taikonauta darabilte.
Neologismoak ditugu hitz guzti hauek, orohar itsas bidaien mundutik datozen hitzak eta astronomi mundukoak bat eginez sortuak dira. Astronauta hitza adibidez grekeratik datozen astros --izar-- eta nautes --itsasgizon-- erroetatik dator, kosmonauta-rekin berdina gertatzen da kosmos --unibertso-- eta nautes erro grekoak elkartzean sortu zen. Txinan yǔhángyuán hitza darabilte aspalditik astronautaren sinonimotzat, hala ere mendebaldeko ekonomiek taikonauta hitza darabilte txineratik datorren 太空 (tàikōng) --espazio-- eta grekeratik datorren nautes erroak erabiliz sortua.
Lehen euskal astronauta Leopold Eyharts biarriztarra izan zen.
Izarretako lehen bidaiariak
Lur planetatik kanpora irten zen lehen gizakia Juri Gagarin dugu, zeina 1961eko apirilaren 12an Vostok-1 espaziontzian Baikonurgo kosmodromotik espazioratu zen. Gagarinek ekin zion beraz gaurdaino nazio ugaritako bidaiariek jarraitu duten ildoari lehenengoz. Valentina Terexkova izan zen espazioratu zen lehen emakumea, 1963ko maiatzaren 6an. Ondorengo zerrendan Astronautikan egin diren aurrerapenak ageri dira kronologikoki antolaturik:
Casanova (2005eko filma)
Casanova 2005eko Lasse Hallström suediar zinema zuzendariak zuzendutako amodiozko film bat da. Giacomo Casanova italiar abenturazale eta idazlaren bizitzan oinarritua dago. Heath Ledger, Sienna Miller, Jeremy Irons eta Oliver Platt aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Giacomo Casanova (Heath Ledger), mundu osoko limurtzaile ospetsuena, mozorroen eta limurkeriaren artearen maisua, bere xamari inongo emakumerik uko egiten ez dionak, Francesca (Sienna Miller) ezagutu berri du, veneziar neska gaztea, inongo azalpenik gabe ezezko borobila eman diona. Trikimailu eta nortasun aldaketen bidez, azkenean Francesca erakartzea lortuko du. Baina, honako aldian, ez daude bere bizitza eta ospea jokoan bakarrik, baita maitasuna lortzeko bere aukera bakarra ere.
Masanori Abe
Masanori Abe (阿部 正紀, 1991ko abenduaren 25a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Gifu.
Segestes
Segestes printze keruskoa izan zen. K. a. I. mendearen bigarren erdialdean jaio zen. Augusto Erromatar Inperioko enperadore zela, bera eta bere klana Inperioaren bezero bihurtu ziren. Ez zegoen Arminioren askapen politikarekin batere ados, eta ez zuen bere alaba Thusnelda eta Arminioren arteko ezkontza sekula onartu, beste gizon bati agindua baitzion bere alaba.
Thusnelda
K.o. 15. urtean Germanikok berriz inbaditu zuen Rhin eta Elba ibaien artean zegoen Germania Magnaren zatia. Kaligula enperadorearen aitak Arminioren aurka izan zuen bigarren gudu honetan, erromatarrak Thusnelda bahitu zuen. Hurrengo urtean, Germania Magna konkistatzeko erromatarren azken ahaleginean, Germanikok berriz borrokatu behar izan zuen Arminioren aurka, honek, bere emaztea berreskuratzeko itxaropena zuelarik. Baina ez zuen halakorik lortu. Segestesek, 15. urtean bere alaba erromatarrek bahitua izan zenetik, ez zuen sekula gehiago ikusi. Bere biloba Tumeliko, Ravennan gladiadore bezala prestatu zen eta 30 urte bete aurretik hil zen, itxuraz, gladiadoreen arteko ohiko borroketako batean.
Heriotza
Bere heriotza, bere jaiotza bezala, ez dago batere argi zein urtetan gertatu zen zehazki, baina K.o. I. mendean izan zen edozein kasutan.
Celestus sepsoides
Celestus sepsoides Celestus generoko animalia da. Narrastien barruko Anguidae familian sailkatuta dago.
Kull the Conqueror
Kull the Conqueror (euskaraz Kull Konkistatzailea) 1997ko John Nicolella estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako fantasiazko film bat da. Robert E. Howard estatubatuar idazlearen Kull pertsonaia protagonista du eta berak ere sortutako Conan pertsonaiaren The Hour of the Dragon (Conan the Conqueror) (Herensugearen Garaia edo Konan Konkistatzailea) eta Kull pertsonaiaren By This Axe, I Rule (Aizkoraz, Agintzen Dut) eta Conan pertsonaiaren The Phoenix on the Sword (Fenixaren Ezpata) kontakizunekin ere antzekotasuna du. Kevin Sorbo, Tia Carrere, Thomas Ian Griffith, Gary "Litefoot" Davis, Harvey Fierstein eta Karina Lombard aktoreek antzeztu zuten.
Berez, filma Conani buruzkoa hirugarrena izan eta Arnold Schwarzenegger austriar-estatubatuar aktoreak antzeztu behar zuen, baina azkenean Kevin Sorbo aktoreak protagonista papera bereganatu eta Conan pertsonaia izateari uko egin zion, hortaz filmaren arduradunek Howard idazleak sortutako Kull pertsonaia izatea eskeini zioten.
Brycinus grandisquamis
Brycinus grandisquamis Brycinus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Alestidae familian.
Antso III.a Gartzeitz
Arabiar kronistek Baskunish edo "Euskaldunen Jauna", Oliba abadeak "Rex Ibericus" eta Rodulfus Glaberrek "Sancio rege Navarriae Hispaniarum" deitua, 1035ean German de Iruña aitak 1034an León konkistatu ondoren, bere burua Imperator totius Hispaniae aldarrikatu zuela esan zuen, Naiaran aurkituriko eta «Imperator» idazkuna duen moneta batean oinarrituta. Hala ere, hurrengo ikerlariek tesia baztertu eta moneta gerokoa zela adierazi dute, beraz, imperator tituluarena funtsik gabeko tesitzat hartzen da. Azken ikerketek erregetzaren hasiera 1004an jartzen dute, bitarte horretan, erregearteko hutsunea tutore talde batek bete zuen. Antso III.a, Gartzia II.a Santxitzen eta Ximena Fernandezen semea zen.
Erreinaldia
Goiz Erdi Aroko erregerik interesgarrienetako bat da. Bere erreinaldian Iruñeko Erresumak historiako hedadurarik handiena izan zuen, Iberiar Penintsulako iparraldeko herena ia osorik menderatuz, Astorgatik Ribagorzaraino. Era berean, garai hartan ere, Baskoniako dukea zen Antso Gilen 1032ko urriaren 4an hil zenean, Pirinioak eta Garona arteko eskualdea menderatzen saiatu zen: lehengusua zuen Lupo Antsoren bitartez, Lapurdi, eta Antso Gilenen bitartez, Zuberoako bizkonderriak kontrolatzea lortu zuen arren, ezin izan zuen dukerri osoa menderatu eta Oto II.a Gaskoniakoak eskualdea jarauntsi zuen
Leiren hezi eta Naiaran egoitza zuen erregea karolingiarrak desagertu zirenetik Pirinioetako alde bietan harremanak zituen lehendabiziko buruzagia izan zen. Iparraldetik zetozen mugimendu politiko, kultural, erlijioso eta intelektualak babestu zituen. Hegoaldean, Kordobako kaliferria krisialdian zegoenez, ez zuen arbasoek hainbeste arazorik eta taifa erresumak hasten ari zirela, basailutza edo konkistaren bitartez, Penintsulako lurralde kristauak batzea saiatu zuen.
Frantziatik ere ekarri zuen klunitarren erreforma. 1024an Paterno izeneko monje bat Clunytik Nafarroara itzuli eta erregeak San Juan de la Peñan abade bilakatu zuen. Honek bertan klunitarren erreforma ezarri eta Kataluniatik mendebalderantz klunitar erritua erabiltzen zuen lehendabiziko monasterioa izan zen. Hala ere ez zuen erromatar erritua guztiz finkatu eta bai San Juanen bai bere erresumako beste monasterioetan mozarabiar erritua erabiltzen jarraitu zuten.
Erreinaldiaren hasieran tutore talde baten babesean gobernatu zuen: erregina izandako amona Urraka Fernandez, ama-erregina Ximena, bi gotzain: Belosio eta Gartzia (Semero), gorteko botiliarioa, erreginaren maiordomoa, Gartzia Beraskoitz eta Oriolo Johaniz. 1010ean ezkondu zen Muniarekin, Gaztelako Antso Gartzia kondearen alabarekin, eta Gaztelarekin harremanak sendotu zituen horrela; baina lehenago Antsa Aibarkoarekin seme bat izan zuen: Ramiro, Antsoren kutuna eta Aragoi gobernatuko zuena. 1006an Abd al-Malikek Iruñeko erregearen kontra eraso zuen, Ribagorzan. Duinako gudua galdu egin zuen, baina baskoiek Gallego ibaiaren inguruko lurrak irabazi eta Nafarroako lurrak Ebro aldera zabaldu zituzten; gainera, Bardeak irabazi zituzten. 1008an Abd al-Malik hil zen eta anaiak, Abd al-Raman "Sanchuelok" bere jabetzakoak jarauntsi zituen. "Sanchuelo" izengoitia aitona Antso Abarkaren biloba zelako jarri zioten (Abd al-Ramanek eta Hisham II.ak aita musulmana eta ama baskoia baitzuten).
Baskoniako dukea zen Antso VI.a Gilen Gaskoniakoa amaren partez Antso III.aren senidea zen, eta Iruñean eman zuen bere bizitzaren zati handi bat, nafar erregearen basailu gisa. 1010ean, egungo Itsas Charente departamenduan dagoen Saint-Jean d'Angély herrixkan, Antso biak, Roberto II.a Frantziakoa eta Gilen V.a Akitaniakoarekin batera elkartu ziren. Antso VI.a Gilen Gaskoniakoak inoiz ez zion Frantziako erregeari gorazarre egin, berriz, senidearekin batera errekonkistan aritu zuen.
Donemiliaga Kukulan jasotako 1016ko "Adiskidetasun Ituna" izeneko dokumentu batean dago Gaztela eta Nafarroako mugak zehazten dituen herri eta bailara zerrenda. Urte hartan erregearen ordezkaria eta Camerosko jauna zen Fortun Otxoak eta Antso Gartzia kondearen ordezkaria eta Burebako jauna zen Nuño Alvarezek Errioxa eta Soria arteko muga zehaztu zuten, San Lorenzo mendia eta Garray artekoa hain zuzen ere. Horrela, Iruñeko Erresumak Anguianoko eskualdea kontrolpean izatea lortu zuen, Fernán Gonzálezen garaietatik gaztelarrek eztabaidan aritutakoa izan zena. 1017an, Antso Gartzia kondearen heriotza aprobetxatuz, Nafarroa hasi zen Gaztela eta Leon aldera zabaltzen, senide-loturen bidez zabaldu ere: bere koinatu Gartzia Santxitz Gaztelako kondearen babesle eta erregeorde bihurtu zen, koinatuak zazpi urterekin konderria jarauntsi baitzuen.
1018an, Gilen Ribagorzakoaren heriotza aprobetxatuz, bera Dadildis Pallarskoaren ondorengoa eta emaztea Ava Ribagorzakoaren iloba zirenez bere eskubideak aldarrikatu eta Sobrarbe eta Ribagorzako konderriak konkistatu zituen.
Bartzelonan, Berenger Ramon I.a konde gaztearekin eta Ripolleko aita-abade eta Viceko apezpiku izandako Oliba abadearekin adiskidantza handia izan zuen, eta Gaskonian Antso Gilen osaba bere esanetara izan zuen. 1023. urtean Antso III.ak Lapurdiko bizkonderria sortu zuen bere lehengusu Lupo Antsorentzat eta berau Baionan finkatu zen. Zuberoa, Gilen I.a Indartsua kondeordearen esku utzi zuen eta Baigorriko bizkonderria sortu zuen (1033); ekintza horiek, sistema feudalaren barnean kokatu behar dira, baina, euskal batasunerako ondorio erabakigarriak ekarriko dituzte.
1028 inguru Ceako kondea eta, amaren partez, bere osaba zen Petri Fernandez hil zenean, titulua jarauntsi zuen eta 1030etik aurrera jadanik eskualdea gobernatu zuela ematen du «Regnante rege Sanctio in Ceia et rege Ueremudo in Legione».
Bere erresuman ere bateratze politika jarraitu zuen: 1032ko urriaren 4an Antso Gilen hil zenean, Antso III.ak Pirinioen eta Garonaren arteko lurrak gobernatzen zituen Lupo Antso bizkondearen bidez. Baztango (Semero I.a Otsoitz, 1025), Lapurdiko (Lupo Antso), Arberoako (Foet I.a Fortun) eta Zuberoako (Gilermo I.a Indartsua) konderriak ere gobernatzen zituen. Bere garaian azaltzen dira ere: Iñigo Lopez Ezkerra Bizkaiko lehenengo jauna (1033), Gartzia Aznar Gipuzkoako jaun eta bere emaztea Gaila, alaba Blaskita eta suhia Antso Fortuniones, eta Bela Ximenez Arabako kondea.
Testamentua
Antso III.ak, Euskal Herriko ondorengotza-zuzenbidean ohitura zenez, tronkaltasuna aplikatuta, bere seme nagusi Gartzia III.a Santxitz Naiarakoari utzi zion erreinu osoa, eta bere beste hiru semeei lurralde banaren jaurgoa. Hau da, oraingo Nafarroa-Errioxa-Euskal Autonomia Erkidegoa biltzen zituen lurren agintea Gartziari zuzenean utzi zion. Gartziaren meneko izateko baldintzarekin, Gontzalori, Sobrarbe-Ribagorzaren gobernua utzi zion eta Ramirori, Aragoikoa. Hala ere, Antso III.ak ez zuen inoiz Gaztelako konde titulurik hartu nahi izan, beraz, Fernandok bere amarengandik jaso zuen Gaztela, amaren neba Gartzia II.a Santxitz hil zenean (1029) eta haren emaztegaia Antsarekin ezkondu zen (1032). Izan ere, Fernando Gartzia 1029ko maiatzaren 13an, Bela leinuaren kideak ziren Rodrigo eta Enekok Leonen Gaztelako kondea zen Gartzia Santxitz bere osaba hil zutenean agirietan jadanik konde moduan agertzen da: «regnante rex Sancio In Legione et comite Fernando in Castella», «Fredinando Sánchez comitatum gerente», «regnante gratia Dei, principe nostro Sanctio et prolis eis [sic] Fredenandus comes». Tomás Urzainkik tesia berrestu zuen.
Historialari gehienek Antso III.ak zuzenbide foralaren arabera testamentua egin zuela uste badute ere, badaude aldaerak ezarri zituela uste dutenak, tartean José María Lakarra nafarra.
Baina hala eta guztiz ere, testamentua ez zen osorik errespetatu. Gontzalo hil zenean Ramirok eskuratu zuen Sobrarbe-Ribagorza eta Fernandok Leongo errege titulua eskuratzean Gaztela-Leongo errege titulua jarri zion bere buruari. Ondoren, Ramiro eta Fernando anai nagusiari oldartu eta anaiarteko guda tamalgarriak hasi ziren.
Ezkontza eta seme-alabak
Ezkongabea zela, Antsa Aibarkoarekin seme bat izan zuen: Ramiro Santxitz, orduan sasikumetzat izan zuten, Aragoiko erregea izan zena.
1010ean Munia Gaztelakoarekin ezkondu zen, Antso Gartzia Gaztelako kondearen alaba zena. Bost seme-alaba izan zituzten:
Capitola (Kalifornia)
Capitola Kaliforniako hiri bat da. Santa Cruz konderrian kokatua dago. 2010ean 9,918 biztanle zituen, 4.1 kilometro koadrotan banatuta.
Jastrabie nad Topľou
Jastrabie nad Topľou Eslovakiako udalerri bat da, Vranov nad Topľouko barrutian kokatuta. 6,78 km²ko azalera du eta 472 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1363. urtekoa da.
Tetraodon biocellatus
Tetraodon biocellatus Tetraodon generoko animalia da. Arrainen barruko Tetraodontidae familian sailkatzen da.
Beheko oliba nukleo
Erraboil olibako nukleoko neuronak GABAergikoak dira. Espazialki antolaturik dauden bi GABA hartzaile mota ditu neurona bakoitzak. Honen zergatia ez da ezagutzen, baina erregulaziorako zehaztasuna ematen diola proposatu da.
Egitura
Beheko oliba nukleoak egitura laminar bereizgarria dauka. Lamina horietan garuntxo-oliba zuntzen zelulen gorputzak biltzen dira. Neurona hauek garuntxorako sarrera nagusiak dira. Hauen axoiak goranzko zuntzak dira, eta beheko oliba nukleoko hiliotik ateratzen dira, erdiko lerroa zeharkatu, eta garuntxoaren eremu kontralateralera heltzen dira beheko pedunkuluaren bitartez. Beheko oliba nukleoak hiru osagai nagusi ditu:
Koordinazioa eta ikaskuntza motorea
Pazienteetan oinarritutako ikerketek beheko oliba nukleoa eta zerebeloaren artean lotura estua badela erakutsi dute. Izan ere, beheko oliba nukleoko lesioek goi mailako motilitate gaitasuna murrizten dute (adibidez saski-baloieko salto baten egitea). Neuroanatomiako hainbat ikerketek beheko oliba nukleoa eta zerebeloaren arteko lotura zuzena baieztatu dute koordinazio eta ikasketa motorean. Beheko oliba nukleoak zerebeloari seinalea igortzen dio ornomuin-oliba traktuan bidalitako informazioan oinarrituta. Informazio horren erregulazioa oso eztabaidatua da gaur egun. Hala nola, lehenengo hipotesiak zion beheko oliba nukleoak eragina zuela zerebeloarengan epe luzerako depresioan (ELD). Hipotesia hori segituz, zerebeloko zelula pikortsuek GABA neurotransmisioaren bidezko inhibizioa eragiten diote beheko oliba nukleoari. Hala eta guztiz ere, hipotesi hau zalantzan jarri zen laborategi anitzek ELD inhibitu zutenean eta ikasketa motorea osorik zegoela ohartzean. Berriki egindako ikerketek iradokitzen dute konexio horien osagai nagusia sarrera sentsorialaren mementuaren kodifikazioa dela. Beheko oliba nukleoak zelula kluster desberdinen bidez seinaleak bidaltzen ditu. Seinale horiek kokapena eta maiztasunaren arabera aldatu egiten dira eta zentzurik gabekoak direla ematen du. Hala ere, seinale horien denborazko eredua koherentea da. Hori dela eta, ikasketa motoreari buruzko ikerketek, seinale tenporal horiek nola garatzen diren, baita haien eginkizuna ikasketa motorean zein den, ikertzen dute.
Esteroidogenesia
Beheko oliba nukleoak neurobabesa eta mantentzea ahalbidetzen duen esteroidogenesiarentzat beharrezkoak diren entzimak adierazten ditu. Entzima horien artean, aromatasa dago, hau da, testosterona hormona esteroidea, estradiola bihurtzea ahalbidetzen duen entzima. Aromatasik gabe, beheko oliba nukleoa estradiola sintetisatzeko ez da gai izango eta horren ondorioz lesioetatik berreskuratzea ezinezkoa izango zaio.
Esangura klinikoa
Erraboil oliba nukleoa zerebeloarekin (garuntxoarekin) asoziaturik dagoenez, hauetako baten endekapenak, bestearen endekapena ere eragingo du. Soilik erraboil olibaren endekapenak dituen ondorioei buruz ez dago ia informazioarik eta ezagutzen den gaixotasun bakarra erraboil olibaren endekapen hipertrofikoa da (HOD ingelesez).
Erraboil oliba nukleoaren eta garuntxoaren endekapenak (bienak batera) hainbat patologia eragin ditzake. Hauek nukleo-gaineko paralisia, Leigh-en gaixotasuna edota SCA6 dira, beste batzuen artean. Asaldura hauek guztiek koordinazio motorean izango dute eragina.
Burbuila Lokala
Burbuila Lokala Esne Bideko Orion besoko izararteko eremuan dagoen barrunbe bat da. Gutxienez 300 argi urteko diametroa du, eta bere hidrogeno neutro dentsitatea gure galaxiako izararteko eremuan bataz beste dagoen 0,5 atomo zm3ren hamarrena da. Burbuila Lokaleko gas bero eta hedatuak x izpiak igortzen ditu.
Gure eguzki sistema Burbuila Lokaletik bidaiatzen aritu da azkeneko 3 milioi urtetan zehar. Gaur egun Izarrarteko Hodei Lokalean dago, Burbuilaren barneko material dentsoagoko eskualde bat, Burbuila Lokalak eta gertuko beste burbuila bat den Loop I Burbuilak topo egin zuten tokian eratua. Izararteko Laino Lokaleko gasak zentimetro kubikoko 0,1 atomoko dentsitatea du.