cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Martxelo Otamendi
Euskaldunon Egunkaria itxieraren kasua (2003)
ETAri laguntzea leporatuta, 2003ko otsailaren 20an Euskaldunon Egunkaria ─euskara hutsean argitaratzen zen egunkari bakarra─ ixteko agindua eman zuen Espainiako Auzitegi Nazionalak, eta Egunkaria-ko zuzendaritzako hamar kide atxilotu zituzten. Honek guztiak iskanbila sortu zuen euskal gizartean, batetik erabakiak neurrigabetzat eta eskubideen zapalketatzat jo zituztelako, eta, bestetik, hamar atxilotuetako bostek torturak eta tratu txarrak salatu zituztelako. Otamendik tortura latzak salatu zituen.
Joule efektua
non:
Xohana Torres
Ibilbidea
Antzerkiari dagokionez, Teatro Estudiorekin izan zuen harremana, zeinetan Barros Pardo eta Segura Torrella pintoreek dekoratuak egiten zituzten, eta bi lan idatzi zituen. Horietako bat, Un hotel de primeira sobre o río, Galiziako Antzerki Castelao Saria lortu zuen 1966an.
Basurtuko Unibertsitate Ospitalea
Errepidea
AP-8 autobidearen 118 irteera eta N-634 errepideak hartuta irits daiteke.
Xohana Torres
Ibilbidea
1980an Galiziako Kritikaren Saria jaso zuen Estacións ao mar poema-liburuagatik. Xohana Torresen idazlearen iritziz:"«Emakumeok eusten diogu zeruari»"
Tontorramendi
Tontorramendi mendia euskal kostaldean kokaturik dago, Berriatua eta Mutriku artean. 386 metroko garaiera du. Tontorretik Saturrarango hondartza ikus daiteke.
Xohana Torres
Adios, María eleberria
Adios, María eleberriaren nondik norakoa hauxe da: Hamabost urteko neskatoaren (Maria edo Maxa) bakarrizketen segida da Diós María. Existentziazko bidegurutze batzuetan harrapatuta dago. Gurasoen emigrazio nagusia Frantziara, eta haren ondorioz sortzen den bakardadearen kontzientzia. 60ko hamarkadako Galiziako landa-eremuaren eta hiri-eremuaren arteko kontraesanean bizi behar duen familia batean, Maxak gainbeheran dagoen etxe baten lidergoa hartu behar du bere gain: neba txikia zaindu, aitonaren gainbehera ulertu eta amonak neba zaharrenarekin alderatuta jasaten duen diskriminazioa jasan. Helduaroan nahitaez sartu behar izan du Maxa, eta bere errealizazio pertsonaletik aldendu egiten du.
Basurtuko Unibertsitate Ospitalea
Trena
Renfe Feveren C1f (Bilbo-Concordia - Balmaseda-La Calzada), R3b (Bilbo-Concordia - Karrantza), R3 (Bilbo-Concordia - Santander) eta R4 (Bilbo-Concordia - León-Matallana) lineei dagokien Basurto-Ospitalea geltokiak zerbitzu ematen dio ospitaleari.
Joule efektua
Erlazio hau Jouleren lehen legea edo Joule-Lenz legea izenekin ezagutzen da. Izena bere aurkitzaileagatik datorkio, James Prescott Joule fisikari britainiarra.
Xohana Torres
Adios, María eleberria
Adiós, María lanean Xohana Torresek nabarmendu egiten du Maxaren autobiografia emozional fikzionalizatua dela, eta hamabost urterekin egonezinean bizi dela, alde guztiek jazarrita: gurasoen emigrazioak eragindako bakardadea eta familia-desegituraketa, hiriaren inguruko familia galiziar baten prekarietatea. Eleberria Maxaren 'bakarrizketa' da, armiarma-sarean atxikia. Egokitu zaion mundura esnatzen da liburuan, eta bere bizitza oztopatuko duten baldintzak ulertzen ditu: gizarte patriarkalean emakumea da, ekonomikoki apala den familia batekoa da, izatez umezurtz geratu da gurasoek emigratu dutelako eta haiekin komunikatzea ia ezinezkoa delako. Zoritxarrari aurre egiteko hasierako jarrera etsipenekora jaitsiko da eleberriaren amaieran, egoerak garaitua eta gainditua (eta kontsumo-gizarte hasiberriaren ametsetan babestuko da).
Basurtuko Unibertsitate Ospitalea
Tranbia
Euskotren Tranbia eragileak ustiatzen duen Bilboko tranbiaren Ospitalea geltokia geltokiaren kanpoaldean dago.
Heterodontus francisci
Heterodontus francisci Heterodontus generoko animalia da. Arrainen barruko Heterodontidae familian sailkatzen da.
Martxelo Otamendi
Berriako zuzendaria 2003tik
Euskaldunon Egunkariaren itxieraren ondorioz, protesta, diru-bilketa eta manifestazio erraldoiak antolatu ziren. Gizartearen erantzuna hain izan zen jendetsua, non lau hilabeteko epe laburrean Berria egunkaria sortuko zen, eskaera sozial horri erantzuteko asmoz. Euskaldunon Egunkaria itxi eta lau hilabetera, 2003ko ekainaren 21ean, Berriaren lehenengo zenbakia kaleratu zen eta Otamendi zen zuzendaria.
Basurtuko Unibertsitate Ospitalea
Autobusa
Bilbobus zerbitzuaren hurrengo lineak ospitaletik pasatzen dira:
Xohana Torres
Adios, María eleberria
Arrazoi oso argiengatik familiak jasaten duen hondatze-prozesuaren inguruan antolatzen da argumentua: nukleoko mantentzaileen nahitaezko emigrazioa. Adiós, María gizarte-eleberria da, klase baten arazoen deskribapenean eta kritikan nolabaiteko sentsibilitatea erakusten baitu; "bildungsroman" ere bada, helduek harrapatutako irteeran neska bati ahotsa ematen baitio. Maxa, bere bizitza estutzen duen nazka, haratago ikustea galarazten dion etsipen goiztiarra, bere hasierako egoera ez da oso atsegina. Ezbairik gabe, idazlanak emakumearen emantzipazioa eskatzen duen aldarrikapen feminista bat ere jasotzen du; Maxa emakume autonomo gisa eta bere borondatearekin baliogabetzen da.
Martxelo Otamendi
Berriako zuzendaria 2003tik
2003az geroztik, Otamendi zuzendari, etengabeko hobekuntza-prozesu batean murgildu da Berria egunkaria. Besteak beste hauek:
Basurtuko Unibertsitate Ospitalea
Autobusa
Bizkaibus zerbitzuaren hurrengo lineak ospitaletik pasatzen dira:
Xohana Torres
Adios, María eleberria
Desintegrazio kolektibo eta pertsonal hori adierazteko bide gisa, autoreak XX. mendean zehar pertsonaien pentsamenduari irtenbidea emateko sustatu ziren teknikak jartzen ditu Maxaren ahotsean, Nova Narratibak Galiziako literaturan sartu zituenak. Barne-bakarrizketa, "nia" bikoiztea, diskurtsoaren eta ahotsaren zatiketa, literaturakoak ez diren hizkuntza-erregistroetara jotzea, etab. Maxak bere istorioa ezohiko nobela gisa kontatzeko erabiltzen dituen armak dira. Bere barnetik hitz egiten du, baina ez hori bakarrik: batzuetan taldearen ahotsa hartzen du, familia edo klase soziala izan. Maxa jazartzen duten bizi-bidegurutzeak eta egongaiztasunak ez lukete irtenbiderik topatuko hemeretzigarren mendeko eleberriaren ertz estuetan: uharte bat da, eta une batzuetan urtu egiten da. Maxak ez du gehiago jasaten, eta oihu egiten du, kontatu, idatzi egiten du, matxinatzeko modu bakar gisa.
Basurtuko Unibertsitate Ospitalea
Autobusa
A3115 Bilbo - Santurtzi A3122 Bilbo - Barakaldo - Sestao - Errepelega A3136 Bilbo - Barakaldo - Santurtzi A3144 Bilbo - Gurutzeta - Barakaldo (Ugartetik) A3336 Muskiz - Bilbo (Ortuellatik) A3337 Muskiz - Bilbo (N-634tik) A3341 Bilbo - Sodupe - Arrespalditza A3342 Bilbo - Sodupe - Artziniega A3343 Bilbo - Sodupe
Joule efektua
Joule efektuaren erabilpen praktikoaren adibide batzuk bonbilletan harizpia berotuz argia sortzea, labe elektrikoetan beroa sortzea, edo fusible baten korronte altuegia dagoenean fusiblea erre eta korrontea etetea dira. Efektuaren nahigabeko ondorio adibide bat energia elektrikoa garraiatzeko aireko lineatan energia elektrikoa galtzea da.
Korronte zuzenean
Korronte zuzenean, Joule efektuarentzat formula ohikoena hurrengoa da: non:
Xohana Torres
Lanak
Hauexek dira bere lan batzuk:
Joule efektua
Korronte zuzenean
non R erresistentzia elektrikoa den, ohmetan neurtua.
Korronte alternoan
Korrontea aldakorra denean, korronte alternoko zirkuituetan gertatzen den kasua,
non t denbora den, segundutan neurtua, eta P aldiuneko potentzia elektrikoa, bero energia bihurtutako energia elektrikoa den, wattetan neurtua
Orokorrean, batazbesteko potentzia aldiunekoa baino interesgarriagoa da: non avg batazbesteko balioa den, eta rms balio efikaza den.
Elektrizitatea goi tentsioaz garraiatzeko arrazoia
Energia elektrikoa garraiatzeko aireko lineatan goi tentsioa erabiltzen da Joule efektuaren eragina gutxitzeko. Energia elektrikoa kontsumitzaileek erabiltzeko da, garraio lineatan Joule efektuagatik askatzen energia termikoa nahigabeko ondorio bat delarik, galdutako energia.
Potentzia elektriko kopuru bat tentsio haundiagoarekin eta korronte txikiagoarekin, edo tentsio txikiagoarekin eta korronte haundiagoarekin garraiatu daiteke. Kable elektrikoetan galtzen den energia erresistentziarekiko proportzionala eta korrontearen karratuarekiko porportzionala denez, korronte txikia goi tentsioarekin erabiltzeak Joule efektuagatik galdutako energia kopurua gutxitzen du —edo energia galtze kopuru berbererako kable txikiagoak erabiltzeko aukera ematen du—. Tentsioaren egokitzeak egiteko transformadoreak erabiltzen dira.
Martxelo Otamendi
Berriako zuzendaria 2003tik
Hobekuntza horien ondorioz, 2017an Berriaren paperezko edizioak 58.000 irakurle zituen eta Internet edizioak 46.000.
Ohiko solaskide irratian eta telebistan
Otamendi ohiko solaskidea izaten da Euskadi Irratiko Faktoria (irratsaioa) programan (hasieran Maite Artolak gidatzen zuen eta 2020tik Iñaki Guridik), baita Euskal Telebistan eta Kataluniako TV3n ere.
Eskudel
Eskudel edo eskubanda da baranda, zubi, zurubi, balkoi eta eskailerak mugatzen duen hesi modukoa da, pertsonen segurtasuna ziurtatzearren ibiltariari eskua bertan bermatuz laguntzen diona.
Love Gets a Room
Love Gets a Room 2021eko Rodrigo Cortés galiziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.
Sinopsia
Urtarrila da, 1942koa. Polonia osoko 400.000 judu hiriaren erdiko ghetto batean hesiturik bizi dira. Aktore talde batek obra bat prestatu eta taularatuko du, eta, aldi berean, hil ala biziko egoera bat biziko dute: ihes egiteko aukera bati heldu ala ez.
Galaperna arre-arrosa
Galaperna arre-arrosa (Lepiota brunneoincarnata) Agaricaceae familiako onddo espezie bat da. Parafaloidiano sindromea. Espezie hilgarria.
Deskribapena
Kapela: 3 eta 5 cm bitarteko diametrokoa, lehenik globo-erdi itxurakoa, gero ganbila eta ondoren zabaldu egiten da; arre-haragi koloretik arre-gorrixkara doana, azala ezkata zentrokideekin urratuta.
Orriak: Zuriak, estu samar.
Hanka: Zurixka goialdean, gainerakoa ezkatatsua, kapelaren kolore berekoa, bi eremuak bereizten dituen eraztun kortiniforme batekin, gaizki bereizten ditu; azkenean ia dena leuna.
Etimologia: Lepiota hitza grezierazko "lepis" "lepistós" hitzetatik eta "oús" eta "otós ear" hitzetatik dator, kapela esan nahi duena. Ezkatadun kapela duen onddoa.
Nahasketa arriskua
Lepiota kuhneriana delakoarekin. Lepiota fuscovinacea espeziearekin ere bai, honek markatutako tonu arre-ardo kolorekoak ditu.
Sasoia eta lekua
Udan eta udazkenean; lorategietan edo basoetan. Urrian.
Banaketa eremua
Itsaso Beltzako eremua, Europa, Ipar Amerika, Txina.
La Neuville-Chant-d'Oisel
La Neuville-Chant-d'Oisel Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an La Neuville-Chant-d'Oisel udalerrian erroldatutako biztanleak 1.918 ziren. Familiak 677 ziren, horien artean 95 pertsona bakarrekoak ziren (54 bakarrik bizi ziren gizonak eta 41 bakarrik bizi ziren emakumeak), 219 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 322 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 41 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 721 etxebizitza zeuden, 685 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 27 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 718etxeak ziren. 685 etxebizitza nagusietatik 633 bere jabearen bizilekua ziren, 42 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 11 etxek bi zituzten, 51 etxek hiru zituzten, 174 etxek lau zituzten eta 448 etxek bost zituzten. 583 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 227 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 423 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.288 ziren, horien artean 940 aktiboak ziren eta 348 inaktiboak ziren. 940 pertsona aktiboetatik 889 lanean zeuden (474 gizon eta 415 emakume) eta 51 langabezian zeuden (17 gizon eta 34 emakume). 348 pertsona inaktiboetatik 118 erretiraturik zeuden, 147 ikasten zeuden eta 83 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Neuville-Chant-d'Oisel udalerrian 739 unitate fiskal zeuden, 2.112,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.692 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 41 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 12 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 7 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 2 margolariak, 3 zurginak, 3 iturginak eta 1 ile apaindegia.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Agama impalearis
Agama impalearis Agama generoko animalia da. Narrastien barruko Agamidae familian sailkatuta dago.
Pangkor uhartea
Pangkor uhartea  (malaysieraz: Pulau Pangkor) Perak estatuko kostaldeko irla bat da, Malakako penintsularen ipar-mendebaldean, Malaysian. Ferryz irits daiteke Lumutetik (Ipohrekin lotzen duen kostako herri txiki bat, edo Sitiawandik). 8 kilometro koadroko azalera besterik ez du eta 25.000 biztanle inguru. Intentsitate txikiko turismo-leku gisa asko sustatzen du Malaysiako gobernuak, baina arrantzatik eratorritako produktuak dira oraindik ere industria nagusiak.
Trichomycterus diatropoporos
Trichomycterus diatropoporos Trichomycterus generoko animalia da. Arrainen barruko Trichomycteridae familian sailkatzen da.
UTC+04:51
UTC+04:51 UTC baino 4 ordu eta 51 minutu gehiago zituen denbora-identifikatzaile bat zen.
Historia
Ordu zona hau Bombay Ordua izan zen 1955ra arte. Urte horretan 39 minutu mugitu zen aurrera eta UTC+05:30 bilakatu zen, gaur egungo Indiako Ordu Estandarra, herrialde osoan erabiltzen dena.
Oltrona di San Mamette
Oltrona di San Mamette Italiako udalerri bat da. Comoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Oltrona di San Mamettek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Tirgo
Tirgo Errioxako udalerria da, 2005ean 247 biztanle zituena.
Chegemita
Chegemita mineral bat da eta chegemite series taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Chegemita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 - 6 da.
Heterodontus galeatus
Heterodontus galeatus Heterodontus generoko animalia da. Arrainen barruko Heterodontidae familian sailkatzen da.
Embasac
Embasac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Vienne Garaia departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Ambazac udalerrian erroldatutako biztanleak 5.254 ziren. Familiak 2.110 ziren, horien artean 583 pertsona bakarrekoak ziren (247 bakarrik bizi ziren gizonak eta 336 bakarrik bizi ziren emakumeak), 700 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 699 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 128 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 2.469 etxebizitza zeuden, 2.169 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 158 bigarren erresidentzia ziren eta 142 hutsik zeuden. 2.120 etxeak ziren eta 341 apartamentuak ziren. 2.169 etxebizitza nagusietatik 1.633 bere jabearen bizilekua ziren, 483 alokairuan okupaturik zeuden eta 53 doan lagata zeuden; 9 etxek gela bat zuten, 104 etxek bi zituzten, 385 etxek hiru zituzten, 678 etxek lau zituzten eta 993 etxek bost zituzten. 1.481 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 907 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.016 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Errentak eta okupazioa
2007an batez besteko errenta 11€/h zen. Goi karguen kasuan 20,4€/h zen (21,4€/h gizonen artean eta 17,8€/h emakumeen kasuan), erdi-mailakoak 12,7€/h (13,6€/ h gizonentzat 11,5 emakumeentzat), enpleatuentzat 9,1€/h (9,6€/h gizonen kasuan eta 9,1€/h emakumeen kasuan) eta langileentzat 9,6€/h (9,8€/h gizonek eta 8,6€/h emakumeek).
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 3.223 ziren, horien artean 2.372 aktiboak ziren eta 851 inaktiboak ziren. 2.372 pertsona aktiboetatik 2.152 lanean zeuden (1.153 gizon eta 999 emakume) eta 220 langabezian zeuden (94 gizon eta 126 emakume). 851 pertsona inaktiboetatik 326 erretiraturik zeuden, 247 ikasten zeuden eta 278 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Ambazac udalerrian 2.254 unitate fiskal zeuden, 5.367,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.990 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 68 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 3 banku bulegoak, 2 funerariak, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 6 igeltseroak, 13 margolariak, 7 zurginak, 4 iturginak, 8 argiketariak, 5 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 3 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 15 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 3 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen, 1 etxerako tresna denda zen, 1 drogeria zen eta 3 lore-dendak ziren.
2000. urtean Ambazac udalerrian 47 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.408 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an osasun-zentro 1, 2 botika eta 3 anbulantzia zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Ambazac udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 709 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Goi-borne
Matematikan, bereziki ordenaren teorian eta multzo teorian, P multzo partzialki ordenatu baten S azpimultzo bat izanik, S-ren goi-bornea edo maiorantea S-ko edozein elementua baino handiago edo berdina den P-ko elementua da.
P multzoko goi-bornerik txikienari S-ko gorena deritzo. Gainera, gorena S multzokoa ere bada, S-ko maximoa esaten zaio.
Efektu bereziak
Efektu bereziak telebistan edo zineman bizitza errealean gertatu ezin diren edo filmatu ezin diren giro, pertsonaia edo errealitateak sortzeko erabiltzen diren teknika eta elementu multzo bat dira. Ikuskizunen munduan ere erabiltzen dira: ikuskizungintza, ilusionismoa, antzerkia, opera, kontzertuak. Adibidez, izarrarteko bidaia bat edo gizaki bat gizotso bihurtzeko erabiltzen dituzte. Efektu bereziak existitzen ez diren objektuak edo izakiak irudikatzeko erabil daitezke, adibidez, herensuge bat, baina gehienetan efektu hori bitarteko arrunten bidez lortzea garestiegia edo arriskutsuegia denean erabiltzen dute. Adibidez, seguruagoa eta merkeagoa izan daiteke eskala txikiko maketa baten leherketa filmatzea, benetako leherketa bat giza eskalan filmatzea baino, aktoreek eta filmaketa-taldeak hiltzeko edo zauritzeko arriskua izan baitezakete. Halaber, zineman, efektu bereziak ere erabiltzen dituzte, aldez aurretik ohiko baliabideekin filmatutako elementu errealak hobetzeko. Hori egiteko, elementuak plano batean sartu edo atera daitezke, edo filmatzeko unean zeuden objektuak hobetu. Askotan, hainbat teknika erabiltzen dira plano edo eszena berean nahi den efektua lortzeko, eta askotan efektu bereziak «ikusezinak» dira, hau da, ikuslea ez da konturatzen ikusten ari den irudia edo sekuentzia benetan efektu berezia dela. Horren adibide dira film historikoen dekoratuak, non arkitektura eta inguruak efektu berezien bidez birsortzen dituzten.
Irene San Sebastián
Irene San Sebastián Lasa (Tolosa, Gipuzkoa, 1990eko otsailaren 21a - ) txirrindulari profesional ohia da. 2009an debutatu zuen, baina ez zuen lortu lehen posturik harik eta 2014an, Erasmus beka bati esker, Belgikara bizitzera joan eta Isorex Ladies Team taldean aritu zen arte. Haiekin hainbat garaipen lortu zituen amateur lasterketetan edo azpiko kategorietakoetan. Cholet-Pays de Loire lasterketan 8. geratzean, bere estreinako UCI puntuak lortu zituen. 2014an Espainiako Txapelketan 2. geratu zen, eta beste hainbat UCI puntu lortu zituen Erondegemse Pijl lasterketan.
2014a urte ona izan bazen ere, ez zuen Mundu Txapelketan parte hartu, espainiar sailkapeneko puntuaziorik altuena izan arren, Sheyla Gutiérrezekin parekatuta. Urte horretako abenduan erretiratu zen, karrerako proiektua bukatu ahal izateko.
Oni
Oni, japoniar folkloreko yōkai izaki bat da, Mendebaldeko deabru eta ogroekin antzekotasunak dituena. Japoniako arte, literatura eta antzerkian ohikoak dira.
Oniak mozorrodun deabruak bezala irudikatzen dira, eta hain zuzen ere, mundu sinboliko horretako sinismena sinbolizatzen dute. Deabru hauen funtzioa gaiztoak eta ankerrak direnak zigortzea da. Honela bada, Oni gaiztoak daude, baina baita babesa sinbolizatzen duten Oni zintzoak ere.
Friedl Dicker-Brandeis
Fredericke «Friedl» Dicker-Brandeis (Viena, Austria, 1898ko uztailaren 30a – Oświęcim, Polonia, 1944ko urriaren 9a) Auschwitz-Birkenau Alemania naziko kontzentrazio eta sarraski esparruan eraildako judu emakume artista eta hezitzailea izan zen.
Biografia
Fredericke “Friedl” Dicker familia txiro batean jaio zen, bere aitak paper denda batean lan egiten zuen eta bere ama txikia zenean hil egin zen (1902an). Aita berriz ezkondu bazen ere, amaren figura faltan izanak traumarik handiena suposatuko zuen bere bizitzan.
1909tik 1912ra Vienako emakume eskolara joan zen.
1914an argazkigintza eta teknologia ikasketak egin zituen Arte Grafikoen Ikerkuntza Zentroan. Bere graduazioaren ostean eta txotxongiloen antzerkiei buruz zeukan eskarmentuarekin 1914tik 1916ra ehungintza departamentuan izena eman zuen Vienako arte eta lanbide eskolan. Han Franz Cižek-en ikaslea izan zen. Honek bere ikasleen barne mundua sustatzen zuen bere klaseetan.
1916an Johannes Itten-en eskola pribatuan sartu zen. Margolari, irakasle, idazle eta diseinatzaile espresionista Suitzar honek progresio espiritual bat bezala azaltzen zuen artea. Eskola honetan Franz Singer eta Anny Worttiz ezagutu zituen.
1919an Johannes Itten jarraitu zuen Bauhaus eskolara, Weimarren, non ikasle eta irakasle bezala lan egin baitzuen. Ehungintzan, enkuadernaketan eta tipografia tailerretan murgilduta egon zen, Walter Gropius, Oskar Schlemmer eta Paul Klee rekin batera.
1923an ikasketak bukatu ondoren Franz Singer-ekin Werkstätten Bildender Kunst (artea modelatzeko tailerra) estudioa ireki zuen Berlinen. Han egiten zituzten lanak era askotarikoak ziren; enkuadernaketak, ehunen dekorazioa, baita umeentzako jostailuak ere. Dekorazio eta jantziak egin zituzten Berthold Viertel antzerkirako.
Singer eta Dicker-en harreman arazoak zirela eta, banatzea erabaki zuten. 1931an Friedl-ek bere estudio propioa ireki zuen. Hezitzaile bezala hasi zen Vienako hiriak irakasle bezala lan egitera gonbidatu zuenean.
1934an preso hartu zuten komunismoarekin zerikusia zuten ekintzak burutu izateagatik.
Askatu zutenean Pragara joan zen, Nazismoa-k gero eta indar handiagoa hartu baitzuen Europa erdialdean. Behin Pragan bere lehengusu Pavel Bandeis-ekin ezkondu zen, honek Txekiar herritartasuna lortu zuelako.
Garai hau margotzeari eskaini zion, arte konstruktibista tik arte figuratibo ra aldatu zen. Dekorazio artistikoan eta barne diseinuan lan egiten jarraitu zuen, Grete Bauer-Fröhlich-ekin batera (aspaldiko Bauhauseko lankidea zena).
Alemaniatik etorritako erbesteratutako politikarien seme-alabekin lanean hasi zen. Hauekin Johanes Itten-ekin ikasitako sistema praktikan jarri zuen.
Diseinatzaile bezala Vystava 38 Nachodeko erakusketako saria eman zioten.
Bigarren Mundu Gerran
1942ko udazkenaren amaieran senar-emazteak erbesteratze agindua jaso zuten eta abenduan Terezin-era eraman zituzten. Preso egon ziren garaian, Friedl-ek klandestinitatean umeei arteari buruz irakatsi zien. Espresio artistikoaren bidez terapia eskainiz. Haurren psikologiari buruz asko ikasi zuen.
1944an bere senarra Auschwitz-era eraman zuten eta Friedl-ek boluntarioki aldaketa eskatu zuen senarraren bideari jarraitu ahal izateko. Auschwitz-era joan baino lehen, 4.500 marrazki zituzten bi maleta eman zizkion L140 emakumeen etxeko arduradunari.
Friedl 1944ko urriaren 9an hil zuten Birkenau-n.
Ondarea
Gerraren ondoren, L410ko emakumeen etxeko zuzendaria izan zen Willy Groagek kontzentrazio-esparruetan umeek eginiko irudiak gordetzen zituzten maletak, Pragako judu komunitateari eskaini zizkion. Maletetan zeuden 4.500 irudien autoreak 660 izan ziren. Horietatik 550 inguru, Holokaustoan. Marrazkiak, gaur egun, Museo Juduaren bilduman daude, eta horietako batzuk Pragako Museo Juduan ere erakusten dira.
Lebrijako geltokia
Lebrija Sevillako Renfe Aldirien geltokia da, udalerrian kokatuta dagoena.
Zadar eskualdea
Paklenica Parke Nazionalaren zatirik handiena bertan dago.
Banaketa administratiboa
Zadar konderria horrela banatzen da:
Valley (Nebraska)
Valley Nebraskako hiri bat da. Douglas konderrian kokatua dago. 2010ean 1,875 biztanle zituen, 9.21 kilometro koadrotan banatuta.
El Escorial monasterioa
El Escorial San Agustinen ordenako monasterio bat da, Espainiako Errege Familiaren egoitza historikoa eta ehortz-lekua. El Escorial monasterioa (gaztelaniaz Monasterio de El Escorial) eta El Escorialgo San Lorentzoren Errege Lekua (Real Sitio de San Lorenzo de El Escorial) izenak ere baditu.
The Cruel Sister
The Cruel Sister, Cruel Sister (euskaraz "Ahizpa Ankerra") edota The Twa Sisters ("Bi Ahizpak") Eskoziako abesti herrikoia da. Abestiak aldaera kontaezin ugari ditu.
El Escorial monasterioa
Espainia eta Europako pizkundetar arkitektura eraikuntza esanguratsuenetako bat da, 1563-1586 artean eraiki zen, eta nagusiki Juan Bautista de Toledo eta Juan de Herrera arkitektoen obra. Madrilgo Erkidegoan dagoen San Lorenzo de El Escorial udalerrian kokatzen da, 33.327 m²-ko lur eremuan hedatzen da, Guadarramako mendilerroan kokatzen den Abantos mendiaren hegoaldeko magalean dago, 1.028 metrora.
The Cruel Sister
Bere gaia eta hitzak nahiko latzak dira, hilketa bati buruzkoak baitira.
El Escorial monasterioa
UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen 1984an. Espainiako Ondare Nazionalaren erakunde publikoak kudeatzen du.
The Cruel Sister
Hitzak
There lived a lady by the north sea shore Lay the bairn tae the bonnie broom Twa daughters were the bairns she bore Fa la la la la la la la la la
One was as bright as is the sun Lay the bairn tae the bonnie broom Sae coal black grew the elder one Fa la la la la la la la la la
El Escorial monasterioa
Fatxadaren deskribapena
Fatxada nagusia, goian duguna, bi atal nagusitan dago bananduta:
Ume gabe
Ume gabe izatea oinordekoak ez edukitzea da. Esanahi pertsonal, sozial zein politikoa izan dezake.
The Cruel Sister
Hitzak
A knight came riding to the ladies' door Lay the bairn tae the bonnie broom He travelled far to be their wooer Fa la la la la la la la la la
María Teresa de Silva
María del Pilar, Teresa, Cayetana, de Silva, Álvarez de Toledo eta Portugal, Beaumont eta Navarra, Haro, Sotomayor, Guzmán, Fernández Manrique, Acevedo, Fonseca, Zúñiga, Enríquez de Ribera eta de Cabrera, Sandoval eta Rojas, Córdoba, Monroy, Ayala eta la Cerda (Madril, 1762ko ekainaren 10a - Madril, 1802ko uztailaren 23a), Alba de Tormeseko XIII. dukesa, Espainiako handiki.
Ume gabe
Egoera honetan, aukeratua edo behartua izan daitekeena, ume gabetasun boluntarioa (haurrak ez izatea aukeratzen denean) eta antinatalismoa (sexurik ez izatea bultzatzen denean) desberdintzen dira.
María Teresa de Silva
Biografia
Francisco de Paula de Silva eta Álvarez de Toledo, Huéscar-eko X. dukearen eta Mariana de Silva-Bazán eta Sarmientoren alaba bakarra izan zen. Madrilen jaio zen, Albako Dukearen kaleko familia-jauregian.
The Cruel Sister
Hitzak
He courted one, aye with gloves and rings Lay the bairn tae the bonnie broom But he loved the other above all things Fa la la la la la la la la la
María Teresa de Silva
Biografia
Bere aita 1770eko apirilean hil zen, berak zortzi urte besterik ez zituenean, orduan aitaren noblezia-titulu eta ondasunak jaso zituen oinordetzan.
The Cruel Sister
Hitzak
"Sister, sister won't you walk with me Lay the bairn tae the bonnie broom An' see the ships sail upon sea?" Fa la la la la la la la la la
María Teresa de Silva
Ezkontza
Espainiako bi dukerri boteretsuenak zaintzeko, Alba de Tormeskoa eta Medina Sidoniakoa, 1775ean aitonak lehengusuarekin ezkondu zuen Maria Teresa, José Álvarez de Toledo eta Gonzagarekin hain zuzen, Villafranca del Bierzoko XI. markesarekin. Senar-emazteak Espainiako Erresumako boteretsuenak, aberatsenak eta tituludunenak izan ziren, Osunako dukeekin lehia bizian.
The Cruel Sister
Hitzak
And as they stood on that windy shore Lay the bairn tae the bonnie broom The elder sister pushed the younger o'er Fa la la la la la la la la la
María Teresa de Silva
Ezkontza
Familiak hainbat egoitza izan zituen, Moncloako Jauregia, Buenavistako Jauregia eta Albako dukeen jauregia, Piedrahitan kokatua.
Maria Veleda
Maria Carolina Frederico Crispim, Maria Veleda ezizenez ezagunagoa (Faro, São Pedro, 1871ko otsailaren 26a – Lisboa, Santa Engrácia, 1955eko apirilaren 8a), irakaslea, kazetaria, ekintzaile feminista, errepublikanoa, pentsalari librea, masoia eta espiritualista portugaldarra izan zen. Umeen hezkuntzaren, emakumeen eskubideen eta ideal errepublikarren aldeko borrokan aitzindaria izan zen. Horrez gain, lehen talde feminista garrantzitsuenetako baten buruetako bat izan zen, Liga Republicana das Mulheres Portuguesas (LRMP) erakundearena, hain zuzen.
Biografia
Maria Carolina Frederico Crispim 1871ko otsailaren 26an jaio zen, Rua da Parreiran, garai batean Faroko São Pedroko parrokia izan zen auzunean. Familia katolikoa zuen. Aita João Diogo Frederico Crispim izan zen, Faroko Antzerki Elkarteko kultura-zuzendaria, eta ama, Carlota Perpétua da Cruz. Biak jabe aberatsak ziren, baina aurrerago beren ondasunak galduko zituztenak. Maria Carolinak, gaztetan, moja izateko gogoa adierazi zuen. Aitaren aldeko aitona-amonak Diogo Frederico Crispim eta Guiomar Teresa ziren, eta amaren aldekoak Manuel da Cruz eta Maria de Jesus.
Oso goiz hasi zen lanean lehen hezkuntzako irakasle gisa eskolak ematen; hasiera batean, bere jaioterrian jardun zuen, eta gero, hezkuntza pribatuan, Algarve eta Alentejoko hainbat tokitan. Horrela, amari eta neba txikiari lagundu ahal izan zien, 1882an aitaren ustekabeko heriotzaren ondoren egoera ekonomiko larrian baitzeuden.
Hemeretzi urte zituela eman zion hasiera bere ibilbide literarioari O Distrito de Faro egunkari probintzialean poesia, ipuinak eta eleberriak argitaratuz. Hasierako prosa eta bertso lanen maila literarioa ez zen oso aipagarria, baina laster nabarmendu zen bere estiloaren heldutasuna. Handik aurrera, bere literatur lanak hedapen handiagoa izan zuen herrialde osoko prentsan egingo zituen kolaborazio eta ekarpenei esker. Beste batzuen artean, honako aldizkari eta egunkari hauetan argitaratu ziren bere lanak: A Tradição (1899 / 1904), Ave Azul (1899 / 1900 ), Nova Aurora (1900 / 1904), O Círculo das Caldas (1901 ), Germinal (1901/1902), Lisboa Elegante (1902), Sociedade Futura (1902/1904), O Independente (1902/1906), O Cruzeiro do Sul (1903),  O Diário Ilustrado, A Vanguarda, O Mundo, O Repórter, O Século, A Pátria de Luanda edo Almanaque das Senhoras-en. Lan literarioak alde batera utzi barik, bere errepertorioa gai feminista eta hezitzaileetara ere zabaldu zen. Pedagogia arloan, Francesc Ferrer i Guàrdiaren eskola modernoaren pentsamenduarekin bat egin zuen eta gogotsu defendatu zuen. Urte horietan, Francisco Xavier Cândido Guerreiro (1871 - 1953) abokatu, dramaturgo eta poeta ezagutu zuen, eta harekin maitemindu eta elkartu egin ziren, Ez ziren ezkondu, ordea, Mariaren ustez halakorik ezin baitzen egin "gizartearen konbentzioei men egitearren, ezpada maitasunagatik". Urte hartan bertan, Luís Frederico Viegas adoptatu zuen, 14 hilabete besterik ez zuen umea, Mariaren gurasoen landetxeko etxezainaren zurtza. 1899an, Ferreira do Alentejoko Odivelas herrixkan, bere seme biologiko Cândido Guerreiro Xavier da Franca jaio zen. Umearen aita pontekoa bere adopziozko anaia, Luís Frederico, izan zen.
1902an, haurrentzako ipuin bilduma bat argitaratu zuen: «Cor-de-Rosa» (Arrosa Kolorea). Hilero hilero argitaratzen ziren bildumaren 12 faszikulu, arrakasta handia izan zutenak eta azkar agortu zirenak. Urte berean, «Emancipação Feminina» (Emakumearen emantzipazioa) liburuxka ere eman zuen argitara. Bertan, bere ideal errepublikanoak eta feministak goresten zituen. Handik gutxira, Maria banandu zen Francisco Cândido Guerreirorengandik, zeina 1909an Margarida Sousa Costarekin ezkonduko zen Loulé-n.
The Cruel Sister
Hitzak
Sometimes she sank or sometimes she swam Lay the bairn tae the bonnie broom Crying, "Sister, reach to me your hand" Fa la la la la la la la la la
Ume gabe
Motak
Hainbat kategoria desberdinetan sailka daiteke :
Lehenengo hiru kategoriak boluntarioak ez direla esan genezake eta, aldiz, azkeneko kategoria boluntarioa litzateke.
Antisorgailuak
Metodo antisorgailu guztiek paper garrantzitsua jokatu dute ume gabetasunean, baina bereziki, antisorgailu pilulak ideia eta arau sozialen iraultza suposatu zuen. Ume gabetasun boluntarioa, antisorgailuen ondorio gisa, emakumeen osasunean, lege eta politikan, pertsonen arteko harremanetan, arazo feministetan eta praktika sexualetan eragin du.
Bonnie Raitt
Bonnie Lynn Raitt (Burbank, Kalifornia, AEB, 1949ko azaroaren 8a) estatubatuar musikaria da. Gitarra-jotzaile, kantari eta musikagilea. Lau Grammy sariren irabazlea.
Ume gabe
Antisorgailuak
Margaret Sangerrek, 1910eko hamarkadako aktibistak, leku garrantzitsua bete zuen erreprodukzio eskubideen mugimenduan. "Jaiotze kontrol" terminoa sortu zuen eta lehenengo klinika ireki zuen Estatu Batuetan. Sangerrek beste jende askorekin kolaboratu zuen lehenengo ahozko antisorgailua posible egiteko, Gregory Pincus, John Rock, Frank Colton edota Katharine Dexter McCormik, adibidez. Pildora FDAk 1960an onartu zuen, kontrobersiaz beteta egon zen arren. 1967ra arte antisorgailu metodo ospetsuena izan zen, osasunean izan zitzakeen albo-ondorioen publizitatea egiten hasi ziren arte. Ondorioz, salmenta % 24 jaitsi zen. 1988an, dosi altuko pildora merkatutik baztertu zen eta dosi baxuko pildorak ordezkatu zuen, albo-ondorio gutxiago eta onura batzuk zituela ikusi zenean.
El Escorial monasterioa
Fatxadaren deskribapena
Apaingarri gutxi ditu. Lehen mailaren frisoaren gainean pinakulu antzeko piramide batzuk daude; horietaz gain, bigarren atalean Filipe II.aren garaiko Espainiako armarriaren erliebe bat dago eta gorago dagoen kaperatxoan konkor biribileko eskultura bat dago, ziurrenik Filipe II.arena izango dena.
María Teresa de Silva
Noblezia-tituluak
1776an, aitona hil ondoren, Maria Teresak Albako XIII. dukesa bihurtu zen, hamalau urte zituen. XIX. mendearen hasierako Espainian noblezia-titulu gehien izan zituen pertsona izan zen. Albako Etxetik hogeita hamaika titulu jaso zituen eta beste hogeita bost gehiago, Medina Sidoniako Etxetik etorriak. Guztira, aristokratak berrogeita hamasei noblezia-titulu izan zituen. 1776tik 1802ra arte, hil arte, María Teresak titulu hauek izan zituen, Albako Etxeko burutzari dagozkionak: Gainera, bere senarrarengandik alargun geratzean Medina Sidoniako Etxeko tituluak jaso zituen:
Bonnie Raitt
Biografia
Ikasle-garaian, eten bat eginda, kuakeroen talde batentzat lan egin zuen, eta klub txiki batean jo zuen. 1971n, nolabaiteko ospea zuelarik folk eta blues musikarien artean, Warner Brothers ekoizpen-etxeak kontratu bat eskaini zion, eta zenbait disko grabatu zituen: Bonnie Raitt (1971); Give It Up (1972); Takin' My Time (1974); Streetlights (1974); Green Light (1982); Nick of Time (1989); eta Luck of the Draw (1991), Longing in Their Hearts (1994), Road Tested (1995), Fundamental (1998), Silver Lining (2002), Souls Alike (2005).
Passengers (2016ko filma)
Passengers (euskaraz Pasaiariak), 2016ko Morten Tyldum novergiar zinema zuzendariak zuzendu eta Jon Spaihts estatubatuar zinema zuzendariak idatzitako zientzia fikziozko film bat da. Jennifer Lawrence, Chris Pratt, Michael Sheen, Laurence Fishburne eta Andy García aktoreek antzeztu zuten.
Bonnie Raitt
Biografia
Kuakeroen kide den aldetik, ingurunea babesteko taldetan parte hartu du eta Latinoamerikako jazarpen politikoaren biktimen alde lan egin du.
María Teresa de Silva
Noblezia-tituluak
Ez zuen zuzeneko ondorengorik izan. María de la Luz izeneko neskato beltz bat alabatzat hartu bazuen ere (esklaboa izanik oparitu egin zioten), honek ez zuen titulurik jaso. Hiltzean, senarrarengandik eratorritako tituluak Francisco de Borja Álvarez de Toledo eta Gonzagaren esku geratu ziren eta bere aitonaren eskutik jaso zituenak Carlos Miguel Fitz-James Stuart y Silva ahaidearen esku geratu ziren.
Handik aurrera, Albako Etxeak Liriako Jauregia izan zuen egoitzatzat (ordura arte Berwicketarrena izan zen), Albatarren aurreko bi egoitzak ez baitziren dukerriaren esku geratu: Moncloako Jauregia Karlos IV.a erregeak erosi zuen. Buenavistako jauregia ordea Manuel Godoy-ren esku geratu zen.
The Cruel Sister
Hitzak
And there she floated just like a swan Lay the bairn tae the bonnie broom The salt sea carried her body on Fa la la la la la la la la la
María Teresa de Silva
Mezenasgoa
María Teresa Francisco de Goya margolari espainiarraren mezenetariko bat izan zen.
Passengers (2016ko filma)
Soinu banda onenaren Oscar Sariaren (Thomas Newman) eta Zuzendaritza artistiko onenaren Oscar Sariaren (Guy Hendrix Dyas eta Gene Serdena) izendapena jaso zituen.
María Teresa de Silva
Heriotza
Albako dukesa 1802an hil zen, berrogei urte zituela, Buenavista jauregian, sukar baten biktima.
Bere azken testamentuaren oinorde izan ziren Carlos Pignatelli de Aragón y Gonzaga, María de la Luz, Javier de Goya y Bayeu eta beste morroi eta zerbitzariak. Bestalde, Albako Etxea osatzen zuten ondasun eta tituluak Liria eta Jerikoko Etxean geratu ziren, Oropesako Etxea izan ezik Ucedako dukerrian sartu baitzen.
Maria Veleda
Biografia
1905ean, hogeita hamalau urte zituela eta Maria Veleda ezizenez, Lisboan finkatzea erabaki zuen, bere ama eta bi seme-alabak berekin eramanda. Hasieran, irakasle lanetan aritu zen babes-etxe batean eta gero eskola pribatu batean, baina handik kaleratu zuten tuberkulosia zuela susmoa zutelako. Denbora luzez bizi izan zen bere familiaren bizimodua aurrera ateratzeko zailtasun ekonomiko handiekin, eta gainera, garaiko gizarte kontserbadorean, emakume independentea eta ama senargabea izateagatik aurreiritziek markatua. Hala ere, handik gutxira, eskolak ematen hasi zen irakasle-errejidore gisa Alves Torgo errepublikarrak zuzendari zuen 'Dr. Afonso Costa' Ikastetxe Errepublikanoan, Lisboako Arroios auzunean. Ikastetxe horretan, gauez, bi ikastaro antolatu zituen, guztiz doakoak, emakumeei irakurtzen eta idazten irakasteko. Bertan, Monarkiaren azken urteetan, Maria Veledak topo egin zuen Portugalgo mugimendu errepublikanoaren hainbat pertsonaia garrantzitsurekin, hala nola Magalhães Lima, Ricardo Covões, Afonso Costa, Manuel de Arriaga, Bernardino Machado, António José de Almeida, Alexandre Braga, Teófilo Braga edo Ana de Castro Osório eta bere senarra Paulino de Oliveira. Garai horretan, bere interesak literaturatik aldentzen joan ziren eta aktibismo sozialaz eta kausa feminista eta politikoez biziki arduratzen hasi zen, eta baita emakumeen emantzipazioari eta bi sexuentzako hezkuntza integralari buruzko eztabaidetan eta hitzaldietan parte hartzen ere. Hurrengo urteetan 'António José de Almeida' eta 'Boto Machado' Zentro Errepublikanoetan irakatsi zuen.
Passengers (2016ko filma)
Aktoreak
Emma Clarke, Chris Edgerly, Matt Corboy, Fred Melamed eta Jon Spaihts gidoilariak hurrenez-hurren Avalon, InfoMat, bideo-jokoa, behatokia eta Autodoc-i ahotsak ipini zizkioten.
Maria Veleda
Biografia
Berrogeita lau urte zituela, 1915ean, LRMPrekin harremanak hautsi zituen, Ligak apartidismoa, inongo alderdiarekiko loturarik gabe, defendatzen zuelako. Handik gutxira, Alderdi Demokratikoan sartu zen, eta disidente talde batekin batera, urte bereko azken hiruhilekoan, Associação Feminina de Propaganda Democrática elkartea sortu zuen, Afonso Costaren ekimen politikoaren alde egiteko asmoz, Costa oso politikari errespetatua eta miretsia baitzen militante errepublikano, feminista eta masonikoen artean. Geroago, bat egin zuen Joaquim Pimenta de Castroren gobernu diktatoriala bota zuten  konspiratzaile iraultzaileekin eta Portugalen Lehen Mundu Gerran sartzea defendatu zuen presio taldean sartu zen.
1916 inguruan, existentziaren zentzuarekiko kezkak eraginda, espiritualismo eta esoterismo kontzeptuekin harremanetan hasi eta espiritismo filosofiko, zientifiko eta esperimentalari atxiki zitzaion. Grupo das Sete sortu zuen, gero Centro Espiritualista Luz e Amor izango zena, eta Portugalgo I. Biltzar Espiritistaren bultzatzaileetako bat izan zen 1925ean. Horrez gain, Portugalgo Federazio Espiritistaren sorreran parte hartu zuen 1926an. Garai horretan, A Asa, O Futuro eta A Vanguarda Espírita aldizkariak sortu zituen, eta herrialde osoko prentsa espiritualistan kolaboratu zuen.
Maria Veledak ilusioa erabat galdu zuen Portugalgo Lehen Errepublikak o gobernuek garatu zuten politikarekin, emakumeen boto-eskubidea aitortzeko promesa bete ez zutela eta azken unean ezegonkortasun handia eta barne desadostasun asko izan zituztela ikusirik. Horren ondorioz, eta Noite Sangrenta-ko (Gau Odoltsua) gertaerek — António Granjo, Carlos da Maia eta António Machado Santosen hilketak eragin zutenak — oso txundituta, Veledak aktibismo politiko eta feminista utzi zuen 1921ean.
The Cruel Sister
Hitzak
Two minstrels walking by the north sea strand Lay the bairn tae the bonnie broom They saw the maiden, aye float to land Fa la la la la la la la la la
Maria Veleda
Biografia
Ondoren, urte batzuetan ikuskari delegatu gisa segitu zuen lanean Tutoria da Infância-n, eta 1950ean República egunkarian argitaratu zuen bere “Oroitzapenak”.
Modulazio
Modulazioa seinale baten aldaketa sistematikoa da. Seinale hau eramailea da, eta beste seinale baten ezaugarrien arabera aldatzen da. Beste seinale hau modulatzailea da, eta informazioa dauka. Modulazioan lortzen den seinalea transmititzeko egokiagoa izatea da prozesu honen helburua.
NGC 923
NGC 923 galaxia espiral bat da, Andromeda konstelazioan. Édouard Stephanek aurkitu zuen n.
The Cruel Sister
Hitzak
They made a harp out of her breast bone Lay the bairn tae the bonnie broom The sound of which would melt a heart of stone Fa la la la la la la la la la
Modulazio
Modulazioa osatzen duten seinaleen izaeraren arabera sailka daitezke, bai seinale eramailea bai modulatzailea.
Tilapia
Tilapia Cichlidae familiako arrain espezie batzuen izen arrunta da. Ur gezakoak dira, baina batzuk ur gazikaran ere bizi dira. Afrikan dute jatorria eta jateko onak dira.
Modulazio
Beraz, modulazioa analogikoa edo digitala izango da seinale modulatzailearen izaeraren arabera. Era berean, modulazioa analogikoa edo digitala eramaile analogikoa edo digitalarekin seinale eramailearen izaeraren arabera.
The Cruel Sister
Hitzak
They took three locks of her yellow hair Lay the bairn tae the bonnie broom And wi' them strung that harp so rare Fa la la la la la la la la la
Modulazio
Aipagarria da bereziki modulazio digitala eramaile analogikoarekin, informazio digitala telefono sare analogikotik bidaltzea ahalbidetzen duen metodoa, alegia.
ASK modulazioa
Seinale modulatzailearen balore bakoitzari (0 edo 1) eramailearen anplitude zehatz bat, maiztasuna eta fasea egonkor mantenduz. Modulazio era hau ez da asko erabiltzen, zarata, interferentziak eta moteltzeari oso sentikorra delako. Transmisio abiadurarik altuena 1200 bps da.
Maria Veleda
Biografia
Bihotz-gutxiegitasunaz hil zen, 84 urte zituela, bere etxean bertan, General Roçadas etorbidean, 5. zenbakian, beheko solairuan, Lisboan, eta Alto de São João hilerrian lurperatu zuten.
Modulazio
FSK modulazioa
Seinale modulatzailearen balore bakoitzari (0 edo 1) eramailearen maiztasun zehatz bat, anplitudea eta fasea egonkor mantenduz. Lerro telefonikoaren banda zabalera mugatuta dagoenez (300-3400 Hz) eta 0 eta 1-arentzat nahi den maiztasunaren ziklo oso bat ezinbestean heldu behar denez, gehienezko abiadura 2400 bps-era dago mugatuta.
PSK modulazioa
Seinale modulatzailearen balore bakoitzari (0 edo 1) eramailearen fase angelu zehatz bat, anplitudea eta maiztasuna egonkor mantenduz. 0 logikoari 0º-ko fase desplazamendua esleitzen zaio, eta 1 logikoari, 180º-koa. Fase hauek absolutoak dira bit baten hasieran, berdin aurreko bit-a ze fasearekin amaitzen den, behar den jauzia egiten da 0º edo 180º graduekin hasteko. Funtzionamenduagatik sistema sinkronoekin baino ezin da erabili, sistema asinkronoetan fase ezin baitzitekeen detektatu.
Honen aldakuntza bat DPSK modulazioa da. Metodo honetan fase aldaketa bit bakoitzean ematen da. Fase aldaketa aurreko bit-ak zeukan fasearen araberakoa da. Metodo honekin ziurtatzen da bit bakoitzean fase aldaketa bat egongo dela, sinkronizazioa erraztuz. Horrez gain, kontutan hargenezake aurreko fasearekiko aldaketa izan daitekeela 0º, 90º, 180º eta 270º, horrela 4 egoera desberdin adieraz daitezkeelarik, 00, 01, 10 eta 11, edo beste modu batez esanda, 2 bit. Hiru metodo hauek gaur egun ez dira erabiltzen, baina esan daiteke beste modulazio guztien oinarria direla.
QAM modulazioa
Metodo hau ASK eta DPSK metodoen arteko nahasketa bat da. Berez gaur egun ere ez da erabiltzen, baina gaur egun modem fabrikatzaileek erabiltzen dituzten metodo matematikoetatik hurbilago dago.
DPSK-an bezala, aurreko fasearekiko aldaketarekin jolasten da, baina 45º-ko desfaseak kontutan hartuz: 0º, 45º, 90º, 135º, 180º, 225º, 270º eta 315º. Honekin adierazi ahal izango genituzke 8 egoera desberdin, 000, 001, 010, 011, 100, 101, 110 eta 111. Beraz, 3 bit transmititzeko ahalmena. Honi gehitzen bazaio anplitudearen aldaketa bat (0 edo 1), beste 8 egoera desberdin lor litezke, 0000, 1000, 0001, 1001,...... Honek dakarren ondorioa da fase eta anplitude aldaketa bakoitzarekin, 4 bit transmititu daitezkeela. Edo beste modu batez esanda, “kanpoko” lerroa 2400 baudiotakoa baldin bada, 9600 bps-ko abiadura lor genitzakela.