cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arrazubi
Historia
Tibalt II.a Nafarroakoak hilketetatik salbuetsi zuen. 1317an errota bat zuen eta Iruñeko katedralak ondasunak eskuratu zituen. Kofradia baten egoitza izan zen 1357an. 1366an su kapare bakarra zuen. Handik gutxira hustu behar izan zuten. 1786an Eristaingo jauregiko jaunaren baserria zen, zazpi biztanle zituen eta bost 1857an. XX. mendearen hasieran utzi zuten behin betiko. Eliza Andre Mariaren izenpean zegoen.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Varilhes
Varilhes Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.501 etxebizitza zeuden, 1.305 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 79 bigarren erresidentzia ziren eta 117 hutsik zeuden. 1.246 etxeak ziren eta 198 apartamentuak ziren. 1.305 etxebizitza nagusietatik 861 bere jabearen bizilekua ziren, 413 alokairuan okupaturik zeuden eta 31 doan lagata zeuden; 28 etxek gela bat zuten, 85 etxek bi zituzten, 180 etxek hiru zituzten, 427 etxek lau zituzten eta 585 etxek bost zituzten. 860 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 579 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 518 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Basilichthys semotilus
Basilichthys semotilus Basilichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Atherinopsidae familian.
Varilhes
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.654 ziren, horien artean 1.197 aktiboak ziren eta 457 inaktiboak ziren. 1.197 pertsona aktiboetatik 1.085 lanean zeuden (592 gizon eta 493 emakume) eta 112 langabezian zeuden (27 gizon eta 85 emakume). 457 pertsona inaktiboetatik 192 erretiraturik zeuden, 114 ikasten zeuden eta 151 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Varilhes udalerrian 1.395 unitate fiskal zeuden, 3.160 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.076 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 188 komertzioetatik, 8 erauzte enpresak ziren, 4 janari enpresak ziren, 9 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 33 eraikuntza enpresak ziren, 38 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 5 finantziazio enpresak ziren, 9 higiezinen enpresak ziren, 20 zerbitzu enpresak ziren, 34 administrazio publikoko enpresak ziren eta 16 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 48 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 2 banku bulegoak, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 2 igeltseroak, 6 margolariak, 5 zurginak, 5 iturginak, 2 argiketariak, 5 eraikuntza enpresak, 6 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 1 jatetxe, 3 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.
2000. urtean Varilhes udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 306 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
International Commerce Center (Chongqing)
International Commerce Center edo Jialin Fanying dorreak, Txinako Herri Errepublikako Chongqing hiriko erabilera anitzeko etxe orratz multzoa da. Guztira lau etxe orratz eraikiko dira, eta altuenak 105 solairu eta 468 metro izango ditu, hiriko altuena. Eraikitze lanak 2012an hasi ziren eta 2016rako amaiturik egotea aurrikusten da.
Egitasmoa Shui On Land eraikuntza enpresak sustatua da.
Hafodyrynys
, Galesko udalerri bat da, Caerphilly konderrian.
Hengoed
, Galesko udalerri bat da, Caerphilly konderrian.
Rebecca Ferguson
Rebecca Louisa Ferguson Sundström (Stockholm, 1983ko urriaren 19a) suediar aktorea da eta ezaguna da interpretatu duelako Anna Gripenhielm Nya tilderren, Chrissy Erikson Ocean Aven, Elizabeth Woodville The White Queenen eta Ilsa Faust biziarazteagatik  Mission: Impossible – Rogue Nation eta Mission Impossible - Fallout filmetan.
Fuad I.a Egiptokoa
Fuad I.a (فؤاد الأول Fu’ād al-Awwal, I. Fuad or Ahmed Fuad Paşa;; Kairo, – ib., ) Egiptoko erregea izan zen 1922-1936 bitarteko urteetan.
Bizitza
Ismail Pacharen semea zen, eta Husayn Kamal (1917) bere anaiaren ondorengoa izan zen erregetzan. Suitzan eta Italian egin zituen ikasketak, eta Egiptoko unibertsitatea sortu zuen mendebaleko ereduetan oinarrituta (1908). 1922an erregetza hartzean, ingelesen interesei kalterik egin gabe agintzen saiatu zen, baina Wafd alderdi nazionalistari aurka egin zion (1928tik aurrera batez ere). Faruq bere semea izan zuen ondorengoa.
Bojan Krkić
Bojan Krkić Pérez (Бојан Кркић Перез; 1990eko abuztuaren 28a - ), ezagunagoa Bojan izenarekin, Katalunian jaiotako futbolaria da. Gaur egun Deportivo Alavesen jokatzen du, Stoke Cityren lagapenaren ondorioz.
Txikitan Bartzelona FCan jokatzen zuen, gazte mailako kategoriatan. 17 urte eta 19 egun zituela jokatu zuen lehen partida lehen taldearekin, Lionel Messik ezarritako erekorra gaindituz. Lehen denboraldi horretan 12 gol sartu zituen 48 partidatan. Lau urte pasa zituen Camp Noun jokatzen, 41 gol sartu zituelarik 162 partidatan. 2011an AS Romak fitxatu zuen, 12 milioi euro ordianduta. Erroman zegoela 37 aldiz jokatu zuen eta 7 gol sartu zituen 2011-12 denboraldian. Hurrengo urtean lagata jokatu zuen AC Milanen, hiru gol sartuz 27 partidatan.
Romak ez zuen bere kontratua luzatu eta, beraz Bartzelonara itzuli zen, berriro lagata Amsterdamgo Ajaxera joan zen arte. 2014an Stoke Cityk fitxatu zuen, 1,8 milioi euro ordainduz.
Princeton (Kentucky)
Princeton Kentuckyko hiri bat da. Caldwell konderrian kokatua dago. 2010ean 6,329 biztanle zituen, 23.28 kilometro koadrotan banatuta.
Sydney, Lady Morgan
Sydney, Lady Morgan (Dublin edo Irlandako itsasoa, 1781eko? abenduaren 25a - Londres, 1859ko apirilaren 14a) irlandar eleberrigilea izan zen.
Lehen lana olerki liburu bat izan zen eta irlandar abestiak ere bildu zituen. Bi eleberri idatzi ondoren, 1806an bere lanik ospetsuena argitaratu zuen, The Wild Irish Girl. Eleberri proto-feminista da, gai politiko eta aberkoiekin.
1812an Charles Thomas Morganekin ezkondu zen.
Ardeotis australis
Ardeotis australis Ardeotis generoko animalia da. Hegaztien barruko Otididae familian sailkatua dago.
Panjshir gatazka
Panjshir gatazka Panjshir erresistentziaren –Afganistango Errepublika Islamikoaren azken gorpuzkinen laguntzarekin– eta talibanek aldarrikatutako Afganistango Emirerri Islamikoaren arteko gatazka politiko bat da, 2021eko Kabulen erortzearen ondorioz hasitakoa, urte bereko abuztuaren 17an. Hamar egunen ostean, abuztuaren 27an, bi aldeek su-etena aldarrikatu zuten eta arazo guztiak eztabaidaren bidez konpontzea adostu zuten.
Testuingurua
Panjshir bailarako populazioaren gehiena tajik etniako pertsonek osatzen dute, taliban gehienak ez bezala, paxtunak direnak. Harana, bere defentsa naturalengatik da ezaguna. Hindu Kush mendiek inguratuta, Panjshir ez zen inoiz sobietarren eskuetan erori 1980ko hamarkadako inbasioan, ezta talibanen eskuetan ere 1990eko hamarkadako gerra zibilean.
2021eko abuztuaren 17an, Amrullah Salehek, Afganistango Konstituzioaren xedapenak aipatuz, bere burua Afganistango presidente izendatu zuen Panjshir haranetik, eta talibanen aurkako operazio militarrekin jarraituko zuela agindu zuen. Bere presidentetza-aldarrikapena Ahmad Massoud eta Bismillah Khan Mohammadi Afganistango Errepublika Islamikoaren Defentsa ministroak eta Duxanbeko enbaxada afganiarrak babestu zuten. Aldi berean, Afganistango Armada Nazionalaren gorpuzkiak Panjshir haranean kontzentratzen hasi ziren Massoudek eskatuta. Herritarrek ere erantzun zieten mobilizazio-dei hauei.
2021eko abuztuaren 26an, talibanek eta erresistentziak su-etena iragarri zuten, Zabihullah Mujahid-ek, talibanen bozeramaileak, %80ko segurtasunarekin akordioa lortzea espero zuela iragarriz.
Afganistango Errepublika Islamikoa eta erresistentzia-miliziak
Kabul erori aurretik, panjshirreko bizilagunek inguruko eremuetatik ekipamendu militarra eramaten hasi ziren bertara, helikopteroak eta automobil armatuak barne. Bertan, ANSFaren Brigada-Komandoko zenbait komandante batu zitzaizkien. Errusiarren estimazio baten arabera, 2021eko abuztu erdialderako 7,000 soldadu zeuden armapean. Beste kalkulu batzuen arabera, kopuru hori 2,000 ingurukoa da, Salehek berak dioen bitartean 10,000 gizon dituela armapean. Abuztuaren 22rako, Ahmad Massoudek 9,000 borrokalari eta "hainbat Humvee-ibilgailu blindatu" bildu zituela adierazi zuen.
Halere, aldeak daude Salehekiko leialak diren indarren eta Ahmad Massoudekiko leialak diren indarren artean; izan ere, lehena Pakistanen aurkakoa da, modu gogorrean, eta bigarrenak harreman onak dituen bitartean Pakistanekin, talibanen aldekoa bada ere. Ondorioz, Massoud prest dago talibanekin negoziatzeko.
Abuztuaren 22rako, erresistentziak milizia lokal ezberdinak talibanen aurka euren kabuz borrokatzen hasi zirela baieztatu zuen, Panjshirren base zuten indarrak alde batera utzita.Yasin Ziaren arabera, gainera, erresistentziak ziurtatu du lehen Afganistango armadak erabiltzen zituen helikopteroen lortzea.
2021eko abuztuaren 23an, BM-21 "Gradak" erresistentziaren armategi parte zirela jakinarazi zen.
Afganistango Emirerri Islamikoa
Kabul erori aurretik Ameriketako Estatu Batuetako Akademia Militarraren Terrorismoaren aurkako Borrokarako Zentroak egindako estimazio baten arabera, talibanen indarra, Afganistan osoan, 60.000 koadro armatutan zegoen, 200.000 irregularrek lagunduta. Afganistango Armada Nazionalaren atzerapauso azkarraren ondorioz, talibanek Ameriketako Estatu Batuetako jatorriko material-kopuru garrantzitsua lortu dute ordutik, ibilgailu blindatuak eta borrokarako hegazkinak barne.
Panjshir probintzia
Abuztuaren 17rako, Panjshir harana –betiere behatzaile baten arabera– "alde guztietatik setiatua" zegoen, baina zuzenean erasotua izan gabe. Abuztuaren 18rako, gerra-zauriek eragindako ospitaleratze-kopuruak gora egin zuen Anabahko Emergencyren Gerraren Biktimentzako Kirurgia-Zentroan, Panjshirren. Abuztuaren 22rako, Ahmad Massouden indarrak Panjshirren defentsan eta entrenamenduan ziharduten nagusiki.
Abuztuaren 22an ere, Emirerri Islamikoak oposizioko indarrei lau orduko ultimatuma eman zien, hauek amore eman zezaten. Al Arabiyari egindako adierazpen batean, Massoudek ultimatumari uko egin zion. Erantzun gisa, Emirerri Islamikoak "ehunka" soldadu bidali zituen Panjshir haranera. 2021eko abuztuaren 23an talibanen ordezkarien eta Panjshirreko buruzagien arteko elkarrizketek emaitzarik eman ez zutela jakinarazi zen. Ali Maisam Nazary erresistentziaren bozeramaileak esan zuenez, talibanek gobernu zentralizatu bat eta hauteskunde-ezak onartzeko eskatu zioten Massoudi, honek ukatutakoa etorkizuneko gobernu deszentralizatua nahi baitzuen, eskubide zibilak eta erdi-autonomia eskubideak errespetatuko zituena.
2021eko abuztuaren 22an, talibanen bozeramaileak ohar batean adierazi zuenez, "Emirerri Islamikoko ehunka mujahidin Panjshir [bailara] doaz hura kontrolatzeko, bertako funtzionarioek modu baketsuan entregatzeari uko egin ostean". 2021eko abuztuaren 23an Qari Fashihuddin komandante talibanari eraso-operazioak Panjshirra zuzentzeko agindu zitzaiola jakinarazi zen.
2021eko abuztuaren 24an, Wazir Akbar komandanteak, Panjshirren basea zuten erresistentziako borrokalariekin bat egin duen afganiar soldadu-ohi batek, talibanen erasoaldi baten berri eman zuen Anjuman mendatean, Badakhxan probintzietik, taliban-baxu askorekin uxatua izan zena.
Parwan probintzia
2021eko abuztuaren 18an, Parwan probintziako eskualde-berrien arabera, Salehen indarrek Charikar hiria –abuztuak 15 talibanek hartutakoa– berreskuratu zuten. Gainera, erresistentzia Salang mendate erabakigarria erasotzen hasia zen, honen bidez indar antitalibanek Afganistandik kanpo hornidurak lor zitzaketelarik. Hurrengo egunean argitaratutako bideoetan, borrokalari lokalak agertzen ziren, garai bateko Iparraldeko Aliantza antitalibanaren banderekin, Charikarreko kaleetatik desfilatzen.
2021eko abuztuaren 23an, Panjshirrerako bidean zeudela Jabal Sarajen gertatutako segadetan hainbat taliban-soldaduen heriotza eta beste batzuen zauritzea pairatu zutela jakinarazi zuten indar talibanek.
Baghlan probintzia
Abuztuaren 20an, talibanen-aurkako borrokalariek Andarab, Puli Hisar eta Dih Salah barrutiak berreskuratu zituzten Baghlanen, 60 taliban hil ondoren, talibanek baja-kopuru hau txikitu eta 15en kokatzen zuten arren. Bismillah Khan Mohammadik ere barrutien birkonkistaren arrakasta iragarri zuen, ostera, Twitter bidez. Gertakarien ikus-entzunezko baliabideak sare sozialetan zabaldu ziren, Pajhwok Afghan Newsek jaso zituenak. Geroago, 20an oraindik, Abdul Hamid Dadgarrek zuzendutako indarrek Banu hiria berreskuratu zutela jakinarazi zuten, talibanek azkeneko hau oraindik baieztatu ez duten arren.
Juanita Frances
Juanita Frances Lemont, (Adelaide, Australia,1901eko urriaren 5a - Camden Town, Erresuma Batua, 1992ko azaroaren 25a), Australiako aktibista feminista eta Married Women 's Association (MWA, Emakume Ezkonduen Elkartea) elkartearen sortzailea izan zen.
Panjshir gatazka
Baghlan probintzia
Panjshirreko erresistentziako iturri batek erresistentziak Baghlan probintziako operazioetan parte hartu zuela baieztatu zuen, eta iparraldeko autobide bat hartzeko asmoa zutela adierazi zuen, Tajikistan eta Uzbekistanekin lotzea ahalbidetuko ziena. Hedabide sozial talibanen arabera, erresistentziaren kontraeraso hori "traizioa" izan zen talibanek eskainitako amnistiaren aurka. 2021eko abuztuaren 22an Andarabeko Keshnabad ingurura soldadu talibanak bidali zituztela jakinarazi zen, euren gurasoak indar antitalibanen parte diren haurrak bahitzeko.
2021eko abuztuaren 23an, talibanek esan zuten duela astebete erresistentziako indarren eskuetan erori ziren Baghlaneko hiru barrutiak konkistatu zituztela: Dih Salah, Pul-e-Hisar eta Andarab. Banun destinatutako talibanen barruti-buruzagi bat Andarabeko borroketan hil zela jakinarazi zen ere.
Juanita Frances
Biografia
Australian jaio zen. Ez zuen inoiz bere aita ezagutu, Timothy Lemont, eta bere amak hazi zuen, dendako laguntzailea baitzen. Bere aita Itsas Armadan zegoen. Erizain izateko prestatu zen eta 1920ko hamarkadan Erresuma Batura joan zen bizitzera. North Kensingtonen emakumeei laguntzen ari zela, Flora Drummond sufragista beteranoa ezagutu zuen, "La General" ezizenez ezaguna, inspirazio iturri izan zitzaiona.
Ingalaterrara iritsi ondoren, Six Point Group talde feministarekin inplikatu zen. Taldeak emakumeen berdintasuna Nazioen Ligaren lanean sar zedin lan egiten zuen. "Eskubideen Berdintasunerako Nazioarteko Taldea" sortu zen, eta Frances Genevara bidali zuten. Han, hiru bilera egin zituzten, baina ez ziren ezertara iritsi. Ama eta emakume ezkonduak ahaldundu nahi zituen.
Panjshir gatazka
Baghlan probintzia
2021eko abuztuaren 24an, Deccan Heralden arabera, Panjshir erresistentziako borrokalariek Andarab eta Dih Salah barrutien kontrola berreskuratu zuten, Puli Hisarrek talibanen kontrolpean jarraitzen zuen bitartean. Salehek Twitter bidez ohartarazi zuenez, Andarabeko talibanek laguntza humanitarioa blokeatzen ari ziren, "hondamendi humanitarioa" suposatu zuena. Hurrengo egunean, Massouden indarrek Andaraben talibanen konboi bati segada egin ziotela esan zuten, zubi kritiko bat suntsituz eta islamistei galera handiak eraginez.
Juanita Frances
Biografia
Paper erabakigarria jokatu zuen Emakume Ezkonduen Elkartearen sorreran 1938an, eta gero bertako lehendakari izan zen. MWAko lehen presidentea Edith Summerskill izan zen, eta beste kide nabarmen batzuk Vera Brittain, Helena Normanton abokatua eta geroago 1945ean Helen Nutting.
1947an, bi seme-alaba izan ondoren, bere senarrarengandik dibortziatu zen, Gerald Leonard Schlesinger izeneko bankari batengandik. Eraiki zuen Londresko etxea MWAren egoitza ofiziala bihurtu zen.
Penélope Cruz
Penélope Cruz Sánchez —laburtuta, Pe ezizenaz ere ezaguna  — (Alcobendas, Madril, Espainia, 1974ko apirilaren 28a) aktorea da. 2008ko emakumezko bigarren aktore onenaren Oscar Saria irabazi zuen, eta hiru Goya, BAFTA bat eta David di Donatello saria ere eskuratu ditu.
Panjshir gatazka
Ebazpena
2021eko abuztuaren 21ean, Panjshirreko ordezkariak Abdullah Abdullah eta Hamid Karzairekin, Koordinazio Kontseiluko kideekin, biltzen zirela jakinarazi zen, "egungo egoeraz eta afganiarrei segurtasuna emateko moduez eztabaidatzeko".
Juanita Frances
Biografia
1952. urtean zatiketa handia izan zen. Helena Normanton presidentea zen eta ildo independente bat hartu zuen Royal Commission on Marriage and Divorce-ri (Ezkontza eta Dibortzioaren Errege Batzordea) frogak aurkeztean. Eragozpenak jarri ziren ikuspegiak emakume pribilegiatuen alde egiten zuelako, eta hori ez zetorren bat elkartearen helburuarekin. Sesioa zisma batean amaitu zen eta Normantonek, Doreen Gorskyk, Evelyn Hamiltonek eta Helen Nuttingek zuzendutako Council of Married Women (Emakume Ezkonduen Kontseilua) eratu zen. Presidente, presidente, presidenteorde eta idazkari izan ziren, hurrenez hurren, karguari uko egin aurretik. Royal Commission-ek bost urte beharko zituen bere jarrera aztertzeko, 1956an txostena emanez.
Penélope Cruz
Biografia
Penélope Cruz Sanchez 1974ko apirilaren 28an jaio zen Alcobendasen (Madril). Aita Eduardo Cruz extremadurar auto saltzailea zen, eta ama, berriz, Encarna Sánchez, andaluziar ile-apaintzailea. Pe izan zen senideetan zaharrena, ondoren, Mónica eta Eduardo etorri zirelarik. Serraten abesti batetik datorkio izena Peneloperi.
Lot (argipena)
Lot izan daiteke:
Panjshir gatazka
Ebazpena
2021eko abuztuaren 22an, talibanen ordezkari batek Afganistango Errusiako enbaxadari eskatu zion Panjshirreko buruzagiekin harremanetan jartzeko, bitartekari lanak egiteko. Bien bitartean, Ali Maisam Nazary erresistentziako bozeramaileak Agence France-Presse agentziari jakinarazi dionez, Ahmad Massouden taldeak gatazka modu baketsuan konpontzea nahiago du, etorkizuneko gobernu batek herrialde osoan "deszentralizazio" eta "eskubide berdintasunean" oinarritutako sistema bat aplikatzeko baldintzarekin. 2021eko abuztuaren 23an, Zabihullah Mujahid-ek, talibanen bozeramaileak, adierazi zuenez, "borrokalari talibanak Panjshirra bidaltzen ari ziren arren, gatazkari amaiera emateko baliabide baketsuak bilatzeko prest zeuden".
Chirostoma aculeatum
Chirostoma aculeatum Chirostoma generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Atherinopsidae familian.
Panjshir gatazka
Su-etena
2021eko abuztuaren 26an su-etena aldarrikatu zen, talibanek eta erresistentziak elkarrizketak hasiz.
Erreakzioak
Abuztuaren 23rako, ez da nazioarteko komunitatearen laguntzarik jaso –behintzat, publikoki–; izan ere, AEBek eta balizko beste aliatu batzuek Kabulen abian den ebakuazioan dute arreta, eta talibanen lankidetza bilatzen dute horretarako. Massoudek The Washington Post egunkarian Mendebaldearen babesa eskatuz idatzitako iritzi artikulua, gobernu estatubatuarrari erresistentziak sorrarazten dion interes-faltaren froga bat izan daiteke.
New York Timeseko 2021eko abuztuaren 25ean datatutako artikulu batean, Carlotta Gall eta Adam Nossiter kazetariek nazioartea estualdi batean egongo zela iradokitzen zuten, aire bidezko ebakuazio-operazioen testinguruan, erresistentziarako nolabaiteko babesa agertzen bazuen. Artikuluaren arabera, gainera, Abdul Matin Beyk-ek iradoki zuenez, beste indar batzuk zain zeuden Panjshirreko borrokalariek amaierara arte irauten duten edo talibanen ordezkarien negoziazioak aztertzen jarraitzen zuren ikusteko, erresistentziaren arrakastek beste milizia batzuk gauza bera egitera inspiratu zitzaketela iradokiz.
Penélope Cruz
Biografia
Neskatxak Juan XXIII.a ikastetxean ikasi zuen, baina berehala piztu zitzaion arte eta interpretaziorako zaletasuna, batez ere, 13 urte zituenean, Pedro Almodóvarren ¡Átame! filma ikusteko aukera izan zuenean. Victoria Abril ikusita, Pedro Almodóvarrekin lan egitea izan zen handik aurrera bere amets nagusia eta horretarako prestatzeari ekin zion gogor. 9 urtez aritu zen Madrilgo Kontserbatorio Nazionalean ballet klasikoa ikasten, beste 4 urtez dantza hobetzen eta hainbat ikastaro New Yorken, Cristina Rotaren eskolan, eta 3 gehiago Ángela Garridoren balletean. Raúl Caballerorekin ere egin zituen jazz dantza ikastaroak eta, aldi berean, interpretazioa ikasi eta proba eta castingetara aurkezten joan zen, aktore lanean hasteko gogoz.
Mecanoren La fuerza del destino bideoklipean ikusi genuen lehen aldiz. 200 neskatxen artean aukeratu zuten eta, 1,66 besterik neurtzen ez duen arren, leku izugarria hartu zuen Nacho Canoren bihotzean.
Ondoren etorri zitzaion Telecincon, Jesús Vázquezekin batera, nerabeei zuzendutako La quinta marcha aurkezteko aukera eta baita Jaime Chavarrik zuzendu zuen Serie Rosaren kapitulu batean ere parte hartu zuen.
Lana eta ospea
1990ean egin zuen Penélopek lehen filma eta Rafael Alcázarren El laberinto griego izan zen.
1992an, Jamón, jamón egin zuen Bigas Lunarekin. Monegrosen grabatu zuten (Zaragoza, Aragón) eta erotismoz beteriko lana izan zen hura. Javier Bardem eta Jordi Mollá gazteek ere egin zuten lan honetan eta Penélopek Goya Sarien VII. edizioan izendapena jaso zuen.
1992an, Lola Del Moreno izan zen Timothy Dalton protagonista zen Framed serieko kapitulu batean lan egin zuen eta, 1993an, Oscar Saria irabaziko zuen Fernando Truebaren Belle Époque egin zuen Portugalen -1983an José Luis Garciren Volver a empezar filmak lortu zuenetik, bigarrena izan zen Espainian-. Ariadna Gil, Jorge Sanz, Agustín González, Chus Lampreave edo Fernando Fernán Gómez izan zituen kide, beste batzuen artean, eta Penélopek Jamón, jamón filmean emandako irudi erotikoa uxatu zuen, Bigarren Errepublika garaiako neskatxa umil eta xaloa interpretatuz.
Lan gehiago etorri ziren 90. hamarkadan: Por amor, sólo por amor, La rebelde, Todo es mentira, Entre rojas, Allegro ma non troppo, Hablando con los ángeles edo El efecto mariposa entre otras.
1996an, Gerardo Veraren La Celestina egin zuen Terele Pávez, Juan Diego Botto edo Maribel Verdúrekin batera.
Urte askotan egin zion bilutsik grabatzeari uko eta paper ugari galdu zuen horregatik, Días contados edo Un paseo por las nubes y Tierra. Jamón, jamón egin zuenetik Abre los ojos etorri zen arte ez zen berriro bilutsik agertuko.
Eleutherodactylus rubrimaculatus
Eleutherodactylus rubrimaculatus Eleutherodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Eleutherodactylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Penélope Cruz
Amenábar eta Almodóvar
Aurreko lanen arrakastaren ondoren, bere ametsa betetzeko aukera izan zuen eta, 1997an, papertxo bat lortu zuen Pedro Almodóvarrekin. Javier Bardem, Liberto Rabal, José Sancho eta Ángela Molina protagonista zituen Carne trémula filma zen hura.
1997an, Sofía izan zen Alejandro Amenábarren Abre los ojos filmean, beste batzuen artean, Eduardo Noriega eta Fele Martínezen ondoan lan egin zuelarik. Arrakasta itzela izan zuen.
1998an, La niña de tus ojos ("Zure neskato begikoa") egin zuen Fernando Truebarekin eta berarekin izan ziren Antonio Resines, Jorge Sanz, Loles León, Rosa María Sardá edo Santiago Segura. Goya Sarien XIII. edizioan eta beste sari batzuetan ere balio handia eman zioten Peneloperen lanari. Europar zinearen sarietan ere izendatu zuten.
Oihana ikastola
Oihana ikastola Lapurdiko ikastola bat da. Baiona herrian dago kokatuta, Gurutze Saindua auzoan. Baionako lau ikastolatatik bat da, Hiriondo ikastola, Estitxu Robles kolegioa eta Bernat Etxepare Lizeoekin batera.
Penélope Cruz
Hollywood
Azkenean, Almodóvarren lanetan sartu zen eta Todo sobre mi madre filmean HIESak jotako transexual batekin harremanetan hasiko den moja baten papera egingo du. Oscarrerako lana izango zen hura ere.
Oihana ikastola
Ikastetxe pribatua da, Frantziako Hezkuntza Nazionaleko Ministerioa rekin itundua. Haur hezkuntza eta lehen mailetako ikasleak formatzen ditu, murgiltze ereduan. Seaska eta Ikastolen Elkartea federakuntzetako kide da.
Penélope Cruz
Hollywood
2000n, AEBetan zegoen, jada, eta All the pretty horses egin zuen Matt Damonen ondoan, La mandolina del capitán Corelli Nicolas Cagen ondoan edo Vanilla Sky Tom Cruisekin edo Blow Johnny Deppekin. Tom Cruisen bikotekidea izateak ate asko ireki zion han, baina europar zineak ekarriko zizkion kritika hoberenak
2004an, No te muevas egin zuen. Gainera, David di Donatello saria irabazi zuen, eta Goyarako izendapena ere bai.
Oihana ikastola
Historia
1974an sortua.
Penélope Cruz
Hollywood
2006an, Volver egin zuen Pedro Almodóvarrekin eta Canneseko Zinemaldian garaile izan zen beste artistekin batera: Carmen Maura, Chus Lampreave, Lola Dueñas, Blanca Portillo eta Yohana Cobo. Film horrekin, 2007ko urtarrilaren 23an, Oscar Sarietako izendapena lortu zuen Judi Dench, Meryl Streep, Kate Winslet eta Helen Mirrenekin lehian. Azken honek irabaziko zion The Queenen egindako lanagatik.
2007ko urtarrilaren 28an, Penélope Cruzek bigarren Goya irabaziko zuen Volverren Raimunda izateagatik. Lan berak jaso zuen 2006ko urrian Hollywood Awards saria.
Elegy egin zuen gero, Isabel Coixeten zuzendaritzapean eta Ben Kingsleyren ondoan.
Woody Allen
Woody Allenen Vicky Cristina Barcelona egin zuen Javier Bardem, Scarlett Johansson edo Rebecca Hallekin batera. 2007ko udan egin zuten Avilés (Asturias) eta Bartzelonan eta oso ondo saldu zen, kritika onak lortuz, bai Espainian eta baita kanpoan ere. Berriro etorri ziren izendapenak, baina Kate Winsletek hartu zion aurrea Urrezko Globoetan eta bakoitzak berea lortu zuen Oscar Sarietan. 2009 izan zen Peneloperen ibilbidearen kontsolidazioa. 3. Oscar Saria lortuta zuen, jada.
Nine
Oscar Sarietarako 3. izendapena izango zuen hau. 2009an egingo zuten lan hau Rob Marshallen izendapenean. Ondo lagunduta dago film honetan: Daniel Day Lewis, Marion Cotillard, Sophia Loren, Judi Dench edo Nicole Kidman ziren bertan eta, nola ez, Kate Hudson ere bai. Oraingoan ere, beste sari batzuz gain, Urrezko Globoetarako ere izendatuko zuten.
2009an estreinatu zuten 2006an Adrien Brodyrekin batera egindako Manolete, arazo ekonomikoek atzeratu baitzuten momentu hura.
2010ean, azken 2 hamarkadetako Oscar sarietan agertu direnen artean hoberen jantzi dena kontsideratu zuten eta 2007ko edizioan soinean eraman zuen Versacea ezin da erraz ahaztu.
2010ean, Sex and the City 2 ere egin zuen, Carmen interpretatuz.
Bizitza pertsonala
Barazkijalea omen da eta ez omen du alkoholik kontsumitzen.
Lau hizkuntza hitz egiten ditu: ingelesa, frantsesa, italianoa eta gaztelera.
Harreman asko ezagutu zaizkio Peri Nacho Canorekin hasi zenetik. Jamón, jamón egin zuenean hasi omen zen Javier Bardemekin, baina hantxe geratu zen hura ere.
Tom Cruisekin lotu zenean, nazioarteko prentsara egin zuen salto eta, harreman hura bukatu zenean, Matthew McConaughey ezagutu zuen Sahararen filmazioan.
Pelamis energia bihurgailua
Pelamis energia bihurgailua garapen bidean dagoen teknologiaren adibidea da. Ozeanoetako olatu energiaz baliatuz, elektrizitatea egiten du.Olatu-energiaren adibide praktikoa da.
Malda handieneko lerroa
Plano bateko malda handieneko lerroa plano horrek barne hartzen duen edozein lerro horizontalekiko elkartzuta den edozein lerro da.
Pelamis energia bihurgailua
Lehen olatu parkea Okeanós deiturikoa, portugaldar kostalderako planifikatuta dago, Póvoa de Varzim hiritik oso hurbil. Parke hauek P-750 elementuak erabiliko dituzte 750 [KW]]eko potentzia unitarioarekin eta parke bakoitzak 2,25 MW eko potentzia eskuratuko du.Probarako parke honek 6.000 tonelada karbono dioxido gutxiago sortzea ekarriko du, elektrizitatea ekoizteko fosilek sortutakoa, alegia. 2008ko irailaren 23an inauguratu zen parke honen lehen atala eta elektrizitate sarera konektatu zen. Halere,2009ko martxoaren 17an hainbat arzo tekniko eta diru arazo zirela kausa, proiektua bertan behera gelditu zen.CleanTechnica.Arazo teknikoak, batez ere, mantimendu arazoak izan ziren eta krisi ekonomikoak proiektuan inplikatutako enpreseetako bati ere kalte handia egin dio. Lehenengo 12 atalak Arnish-eko instalazioetan ekoiztuko diraLewis uhartea, Eskozian Camcal elkartearen eskutik eta gainerakoak Portugalen.
Penélope Cruz
Bizitza pertsonala
Lagun gehiago ere esleitu dio prentsak, baina 2010eko uztailaren 14an, Javier Bardemekin dago ezkonduta eta familia izan dute, jada.
Malda handieneko lerroa
Plano batek barne hartzen duen edozein lerro horizontal beste lerro horizontal guztiekiko paraleloa izango denez lerro elkartzut guztiak ere paraleloak izango dira euren artean.
Pelamis energia bihurgailua
Oinarria
Pelamis sistemak olatu bakoitzetik energia baliagarri guztia hartu beharrean,energia osoaren zati bat baino ez du aprobetxatzen.Horrela itsas baldintzetara gogorragoa izatea bilatzen da.Helburua ia mantenimendurik gabe itasasoan ongi mantentzea da, nahiz eta itsas baldintzak oso txarrak izan. ekaitza,zikloiek sistema hondatu dezakete sistema energia ekoizteko soilik prestatua egongo balitz.
Funtzionamendua
Pelamis sistema hainbat atal zilindrikoetan banatuta dago.Atal hauek zati batean hondoratuta daude eta erro (bisagra) batek lotzen ditu. Olatuak mugimendu erlatiboa sartzen du atalen arteko guneetan eta barneko sistema hidraulikoa aktibatzen du. Sistema honek presio altu baten azpian dagoen olioa bonbeatzen du, makinaria hidrauliko baten bitartez, akumulagailu hidraulikoak orekatuz. Motore hidraulikoak sorgailu elektriko bati lotuta daude, elektrizitatea sortzeko eta kalkulatzen da, gutxi gorabehera 20.000 etxe hornitu daitezkeela horrelako 30 sistemekin. Sistema hidrauliko guztien elementu bakoitzaren potentzia kable elektriko bakar baten bitartez garraiatzen da eta hau ozeano sakoneran kokatutako oinarrian finkatua dago.Elementu hauetako batzuk beraien artean konekta daitezke potentzia kantitatea handitzeko eta itsaspeko kable bakar baten bitartez ekoiztutako energia kostaldera garraiatzeko.
Etimologia
Pelamis platurus itsas suge antzeko bat da. Sabel aldea hori kolorekoa da eta ur tropikaletan eta subtropikaletan bizi da. Normalean sakonera gutxiko ur kontinanteletan aurki daiteke.
Ikus, gainera
Olatu-energia
Julia Margaret Cameron
Julia Margaret Cameron (jaiotza abizena, Pattle; Kalkuta, gaur egungo India, 1815eko ekainaren 11 - Kalutara, gaur egungo Sri Lanka, 1879ko urtarrilaren 26a) britainiar argazkilaria izan zen. Garaiko pertsona famatuen erretratuengatik egin zen ezaguna, eta Arturo Erregearen garaiko edo bestelako gai heroikoen inguruan egiten zituen argazki tematikoengatik.
Cameronen argazkilaritza karrera laburra izan zen, bere bizitzako hamaika urtetan zehar garatua (1864-1875). 48 urterekin hasi zen argazkiak egiten, kamara bat oparitu ziotenean. Erabiltzen zuen errebelatze sistemak direla eta, argazkigintza zientzia eta arte gisa hartuz, ez zen izan oso apreziatua bere garaian.
Bere lanak, hala ere, argazkilaritza modernoaren aurrekari dira.
Interpretatzaile (argipena)
Interpretatzaile hitzak hainbat adiera du:
Abdullah Afeef
Bere izen autoktonoa Elha Didige Ali Didige Afifu izan zen. Itzultzaile gisa lan egin zuen Gan-eko hegazkin-baseko armada britaniarrerako. Maldiva Irlen hegoaldeko errepublika separatistako presidentea izan zen 1959tik 1963ra. Britainia Handiko eta Maldivetako gobernuek Suvadivako errepublika eraitsi zuten 1963an eta Afeef Seychelleetara erbesteratu zuten.
Llanbradach
, Galesko udalerri bat da, Caerphilly konderrian.
Damxung konderria
Damxung Konderria (txinera sinplifikatuz: 当雄县; pinyineraz: Dāngxióng Xiàn), Lhasa osatzen duten konderrietako bat da. 1999ko erroldaren arabera 38.473 pertsona bizi ziren konderrian.
Silvia Yustos
Silvia Yustos Sánchez (Valladolid, 1971ko martxoaren 28a) valladolidtar gimnasta ohia eta entrenatzailea da. Espainiako gimnasia erritmikoko selekzio nazionalean parte hartu zuen, banakako modalitatean. Espainiako eta nazioarteko hainbat domina lortu zituen. 1980an Espainiako txapelduna izan zen haurretan eta 1984an bigarren kategorian. Horiez gain, aparatuen 5 titulu lortu zituen ohorezko kategorian.
Biografia
Lehen Hezkuntzan eta Gorputz Hezkuntzan diplomatua da eta Gorputz Hezkuntzan lizentziaduna Leongo Unibertsitatean.
Hautaketa nazionaleko etapa
1989. urtean, Sarajevoko Munduko Txapelketan, Ana Bautista eta Ada Liberiorekin batera, taldekako brontzezko domina jaso zuen.
Ondarea eta eragina
80ko hamarkadan, Silvia talde nazionalean denbora luzeeenetakoa eman zuen gimnastetako bat izan zen. 2019an Montse Martín selekzioko kideak Yustosek zituen gimnasta ezaugarriei buruz hauxe esan zuen:"«Gimnastak malgutasun handia zuen, dotorezia handia eta sentsibilitate polita zituen, publikoarekin azkar harremanetan jartzen zuena [...] Gero, entrenatzaile nazional errespetatua bihurtu da»."
Lansbury Park
, Galesko Caerphilly udalerrko auzoune bat da, Caerphilly konderrian.
Eleutherodactylus rufescens
Eleutherodactylus rufescens Eleutherodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Eleutherodactylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Chestertown (New York)
Chestertown Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Warren konderrian dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Vitry-lès-Cluny
Vitry-lès-Cluny Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vitry-lès-Cluny udalerrian erroldatutako biztanleak 64 ziren. Familiak 32 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 52 etxebizitza zeuden, 31 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 18 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 51 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 31 etxebizitza nagusietatik 24 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 5 etxek lau zituzten eta 13 etxek bost zituzten. 21 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 22 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 7 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 31 ziren, horien artean 29 aktiboak ziren eta 2 inaktiboak ziren. 29 pertsona aktiboetatik 28 lanean zeuden (16 gizon eta 12 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 2 Pertona inaktibo guztiak erretiraturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 finantziazio enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
2000. urtean Vitry-lès-Cluny udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Aza-tximeleta
Aza-tximeleta (Pieris brassicae) Pieridae familiako tximeleta da. Zuria da, Linnaeusek 1758an aurkitua.
Lepidoptero honen larba Brassicaceae familiako hostoetaz elikatzen da. Artropodo honen harrak kalte handiak eragiten dizkio azari, laborantzan izurrite garrantzitsua delarik.
Europa, iparraldeko Afrika eta Asiatik hedatuta dago, baita Himalaiaz haratuago ere.
Kontserbazio egoerari dagokionez, ez da IUCNren Zerrenda Gorria n aurkitzen.
Banaketa area
Ia Paleartiko osoan agertzen den lepidopteroa da, Europa, Afrika iparraldea eta Asian agertzen da, Himalaia, Txina, Errusia eta Japonian adibidez. Ipar Amerikan oso ale gutxi aurkitu dira eta ez da bertan finkaturiko animaliatzat hartzen. Zeelanda Berrian arazo larriak sortzen ditu nekazaritzan, plaga potentzial gisa hartzen da.
Deskripzioa
Arrautza k luzexkak eta horiak dira, gehienez 1,5 mm-ko luzera eta 0,5 mm-ko zabalera izaten dute. Larbek jaiotzean kolore grisa izaten duten arren, denborarekin kolore horiko hiru marra longitudinal agertzen dira, bat bizkarraldearen erdian eta beste biak espirakuluen gainean. Gorputzean zehar setak aurkezten dituzte. Itxura, usai nazkagarriarekin batera, harrapakariak uxatzeko erabiltzen dute.
Bizi zikloa
Aza-tximeletek bi errunaldi izaten dituzte urteko. Ugalketa garaia udaberrian hasten da -lehen errunaldia- eta uda osoa irauten du -bigarren errunaldia-. Emeak 20-100 arrautza erruten ditu brasikazeoen hostoetan. Bi aste baino lehen arrautzek eklosionatu egiten dute.
Gainontzeko tximelen kasuan ez bezala, larbak taldean bizi dira. Lehen mudaren ostean, larbek landare osoa okupatzen dute, talde txikiagoetan banatuta. Muda bakoitzean, tamaina emendioa gertatzen da, elikagai beharrak ere hala egiten duelarik.
Larbak, beldar izenez ere ezagunak, uda hasieran parekatzen dira. Beldar hauek udazken hasiera arte elikatzen dira, ondoren krisalida bihurtu eta negua pasatzen duelarik.
Volodymyr Struk
Volodymyr Oleksiiovych Struk (ukranieraz: Володимир Олексійович Струк; 1964ko maiatzaren 15a - 2022ko martxoaren 2a) politikari ukrainiarra, Kreminnako alkatea zen tiroz erail zutenean. Luhanskeko Herri Errepublikaren independentziaren aldeko militantea zen.
Sigmodon alleni
Sigmodon alleni Sigmodon generoko animalia da. Karraskarien barruko Sigmodontinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Volodymyr Struk
Biografia
Luhansk Estatu Unibertsitatean graduatua, Eskualdeen Alderdian aritu zen hasieran eta, ondoren, Oposizioko Plataforma-Bizitzaren Aldekoan. 2012tik 2014ra Verkhovna Radan (Ukrainako Kontseilu Gorenan) diputatua izan zen. 2020tik hil arte Kreminnako alkatea izan zen, Luhanskeko Herri Errepublika autoaldarrikatuan, errusiarren aldeko lurraldean. 2022ko martxoaren bian etxean bahitu eta, ondoren, bihotzean tiroz hilda aurkitu zuten. Dirudienez, hilketa Ukrainako inbasioan aurrera eraman zituen errusiarren aldeko aktbitateen ondorioz izan zen. Berria ezagututa, Anton Gerashchenkok, Ukrainiako Barne Ministerioaren aholkulariak, zera idatzi zuen Telegram aplikazioan: "Traidore bat gutxiago dago Ukrainan. Luhansk eskualdeko Kreminnako alkatea, Luhanskeko parlamentuko diputatu ohia, hilda aurkitu dute".
Caulolatilus affinis
Caulolatilus affinis Caulolatilus generoko animalia da. Arrainen barruko Malacanthidae familian sailkatzen da.
Multimedia
Informatikan, multimedia baliabide bi edo gehiagoren eta ordenagailuaren aldi bereko integrazioa da. Etimologiari so eginez (latinez multus, -i, «ugari», medium, -a, «medioak, bitartekoak») «baliabide bi edo gehiago» esan nahi du. Multimediako osagaitzat hartzen dira testuak, audioa, irudiak, animazioak, bideoa eta eduki interaktiboak.
Multimedia elementuak
Multimediak hainbat elementu ditu:
Supai (Arizona)
Supai Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Coconino konderrian dago, Arizona estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Multimedia
Multimedia elementuak
Multimediaren helburua informazioa era erakargarri eta egoki batean eskaintzea da.
Multimedia edukiak bistaratzeko ordenagailuak eta gailu elektronikoak erabili ohi dira. Garai batez, multimedia aplikazioak CD eta DVD ROM etan bermatzen ziren, baina gaur egun Internet da eduki horiek jasotzeko gunea.
Providence (Kentucky)
Providence Kentuckyko hiri bat da. Webster konderrian kokatua dago. 2010ean 3,193 biztanle zituen, 15.61 kilometro koadrotan banatuta.
Multimedia
Multimedia kategorizazioa
Multimedia kategoria linealean eta ez-linealean zabal daiteke. Linealaren kasuan, edukia inoiz ez da aldatzen, munduko pertsona guztiek eduki bera ikusiko dute; ez-linealaren kasuan, edukia alda daiteke.
Multimedia aurkezpenak zuzenekoak edo grabatutakoak izan daitezke. Grabatuen kasuan, interaktiboa izan daiteke nabigatzaileari esker. Zuzenekoen kasuan ere interaktiboa izan daiteke baina kasu honetan aurkezle edo interpretearekin elkarrekintza beharrezkoa da.
Historia
Multimedia terminoa, Bob Goldstein abeslari eta artistak sortu zuen, 1966ko Southaumpton-eko jaialdin eman zuen “LightWork en L'Oursin” ikuskizunaren promozioa egiteko. Goldsteinek zerbait entzuna bide zuen bi urte lehenago Dick Higgins-ek “intermedia” izenez deitu zuen arte sorreraz.
1966ko abuztuaren 10ean, Richar Albarinok mailegatuta hartu zuen terminologia informazio hau emanez: Bob Goldstein-ek sortua, diskoteketan “Lightworks” da musika bisualeko azkeneko multimedia. Bi urte geroago, 1968an, David Sawyer Iris Sawyer-en senarrak, Goldesteinen L'Oursin–en produktoretako batek, multimedia terminoa egokitu zuen politika lanak deskribatzeko.
Ordutik 40 urte pasatuta, hitzak esanahi desberdinak hartu ditu. 1970. urte bukaeran, audio baterako prestatutako diapositiba proiektore baten aurkezpenari buruzkoa zen. 1990. urtean, “Multimedia” hitzak, oraingo esanahia hartu zuen.
1993. urtean, “McGraw-Hill Multimedia”-ren lehengo edizioa: Tay Vaughan-ek esan zuen “mutlimedia” testuaren edozein konbinazio dela, arte grafikoa, soinua, animazioa eta ordenagailuz emandako bideoa. Proiektuaren ikusleari baimentzen zaionean zer eta noiz ikusi elementu hauek, multimedia interaktiboa da. Lotutako elementuen egitura bat izaten denean, erabiltzaileak honen barruan nabegatu ahal izan dezan, multimedia interaktiboa hipermedia bihurtzen da.
Erabilera/Aplikazioa
Multimediak, bere erabilera hainbat sailetan aurkitzen du: artea, hezkuntza, aisialdia, medikuntza, matematika, iragarkiak, ingeniaritza, zientzia, salerosketa eta aplikazio espazialetan. Hauek dira horren adibide:
Industria sortzailea
Industria sortzaileak, multimedia erabiltzen du hainbat erabileretarako, arterako, bide komertzialerako, kazetaritzarako, media eta software zerbitzuetarako eta industriako edozein baliabideetarako. Diseinatzaileek beraien karrera guztian baliatzen dira multimedia kontuetarako.
Erabilera komertziala
Artista komertzialek erabiltzen duten gailu elektroniko zahar eta berri oro da multimedia. Sekulako aurkezpenak erabiltzen dira hartzailearengana iritsi eta zirrara sortzeko. Enpresa arteko komunikazio, eta bulegoen arteko harremanetan, multimedia gisako, aurkezpen anitzak izaten dira aurkeztuak beraien artean produktu edo zerbitzuen aurkezpenak burutu eta aurkezteko. Multimedia garatzaile komertzialak, kontratatuak izan daitezke, gobernu zerbitzuak eta nahi ekonomikorik ez dituzten lanak diseinatzeko.
Aisialdi eta artea helburu
Artean, multimedia artistikoa ere badago, non aukera ematen duten media aukera ezberdinen bitartez, ikustearekin interakzioan egoteko. Honen adibide da, Peter Greenaway, non berak zinema eta opera elkar fusionatzen ditu hainbat media digitaletan. Beste ikuspuntu bat izan daiteke, multimedia sorkuntzak arte ederretako antzokietan ematea, arte galerietan adibidez. Naiz eta multimedia material hau aldakorra izan daitekeen, hauen biziraupen aukera hain da indartsua gainontzeko komunikazio bideena bezala.Gainera, grabaketa materiala hain iraunkorra izan daiteke kopia perfektu batzuekin erreproduzitu daitezkeenak.
Hezkuntza
Hezkuntza arloan, ordenagailu bidezko ikastaroak emateko (TCC moduan ezagutzen dena) eta entziklopedia kontsultak egiteko erabiltzen da multimedia. CBT batek erabiltzaileei usten die pasatzen aurkezpenen bidez, testu ezberdinetatik eta formatu ezberdineko informaziotik. Edutainment hezkuntza eta aisialdiaren konbinazioa da.
Multimediari esker, ikaskuntza asko sakabanatu da azken urteotan. Arlo askotako ikerketak aurrera pauso bat eman baitute. Multimediak ematen digun aukera ikasteko eta formatzeko ia amaigabeak dira.
Media ideia, faktore garrantzitsua bilakatzen hari da hezkuntzan, batez ere goi mailako hezkuntzan. Teknologia ezberdinak definitzen dira, ahotsa(telefonia), data( aplikazio emangarriak) eta bideo bidezkoa orain asko partekatzen hari dena eta honen bidez elkar eragin ahal dezakeguna, teknologia berri efizienteak, hezkuntza arloko ikuspuntua aldatzen hari direnak mundu mailako unibertsitate guztietan. Gainera honekin batera, lan munduan ere eskatu egiten digute teknologia berri hauen aurrean dugun gaitasuna.
Txinako eskolak ekipamendu onak dituzte ikasgeletan umeak ingelesa ikasteko. Baina datuak hartzen baditugu, ez dute lortu beraiek nahi zuten efektua. Gobernua, eskolak, familiak denbora asko pasatzen dute puntuazioak hobetzeko asmoarekin, baina zailtasunekin lortzen dute gaitasunak hobetzea. Ingeles ikastaroak, irten ezin duten zirkulu batean sartuta daude. Irakasleek ingelesa erakusten dute bai, baina ikasleek ez dute praktikarik egiten. Hemen sartzen da multimedia, irakaslea eta arloko materia nahasten dituena. Lehengo moduak baino erakargarriagoak dira multimediak eskaintzen digunak, bizitza errealeko uneak jarri bai daitezke. Askotan irakasleak ez dute zertan klasean egon behar, ikasleek nahi izango badute ordenagailuarekin ikasi. Azkenean irakasleak ere klasea gusturago emango du, ikasleen jarrera egokia ikusita.
Multimedia aplikazioak
Multimedia aurkezpenak, erreproduktore multimedia batekin proiektatuta, transmitituta, edo era lokalean erreproduzituta ikus daitekezke. Transmisioa, multimedia aurkezpen grabatua edo direktoan aurkeztutakoa izan daiteke. Transmisioak teknologia analogia edo digitala erabil dezakete. Multimedia digital online-a, deskargatu edo fluxuz transmititu daiteke, Streaming erabiliz.
Multimedia-jokoak eta simulazioak ingurune fisikoetan erabil daitezke, efektu bereziekin, sareko erabiltzaile bat baino gehiagoekin sarean konektatuta, era lokalean interneterako sarbiderik gabeko ordenagailuekin, bideo-joko sistemekin edo simulagailu baten bidez.
Elkarlanaren hobekuntza, edukiaren formak konbinatuz posiblea da. Objetu eta datuen trafikoa handiagotzen dago, aplikazioen berrikuntzak eta pertsonalizazioak ahalbidetuz. Honen adibideak testu eta irudien web orriak dira, multimedia esperientzia reprogramatuz. Gainera, Haptic teknologiak objetu birtualak sentitu ahal izatea ahalbidetu egiten du. Etorkizuneko teknologian, zaporea eta usaina multimedia esperientzian parte hartu ahal izango du.
Kazetaritza
Aldizkariek fenomeno hau bereganatu nahi dute euren lanean erabiliz. Batzuek aldatzeko errezeloa duten bitartean, The New York Times, USA Today eta The Washington Post bezalako aldizkari handiek aurrekariak sortu dituzte mundu globalizatuan aldizkari industria kokatzeko.
Berriez informatzea ez dago mugatuta saltoki tradizionaletara. Kazetari independenteek herraminta berri hauek erabil ditzakete euren albisteekin multimedia lanak sortzeko. Honela, mundu osora heltzea eta albistea kontatzea ahalbidetzen da teknologiaren bitartez, komunikazio teknika berriak garatuz bai informazioa emateko bai hartzeko. Honen adibide garbiena Common Language Projet multimedia kazetaritza da.