cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Villerable
Etxebizitza
2007an 230 etxebizitza zeuden, 205 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 227 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 205 etxebizitza nagusietatik 183 bere jabearen bizilekua ziren, 19 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 10 etxek bi gela zituzten, 29 etxek hiru zituzten, 71 etxek lau zituzten eta 96 etxek bost zituzten. 182 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 77 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 123 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 325 ziren, horien artean 256 aktiboak ziren eta 69 inaktiboak ziren. 256 pertsona aktiboetatik 248 lanean zeuden (132 gizon eta 116 emakume) eta 8 langabezian zeuden (2 gizon eta 6 emakume). 69 pertsona inaktiboetatik 29 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 20 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Villerable udalerrian 213 unitate fiskal zeuden, 521 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.823 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa, 1 argiketaria eta 2 jatetxeak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra altzari denda bat zen.
Montmain (Itsas Sena)
Montmain Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Villerable
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Villerable udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.617 hektarea erabiltzen.
Montmain (Itsas Sena)
Biztanleria
2007an Montmain udalerrian erroldatutako biztanleak 1.335 ziren. Familiak 442 ziren, horien artean 52 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 40 bakarrik bizi ziren emakumeak), 131 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 255 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Liolaemus ramirezae
Liolaemus ramirezae Liolaemus generoko animalia da. Narrastien barruko Liolaemidae familian sailkatuta dago.
Montmain (Itsas Sena)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Villerable
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Montmain (Itsas Sena)
Etxebizitza
2007an 457 etxebizitza zeuden, 451 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 456etxeak ziren. 451 etxebizitza nagusietatik 418 bere jabearen bizilekua ziren, 30 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 5 etxek bi zituzten, 21 etxek hiru zituzten, 119 etxek lau zituzten eta 304 etxek bost zituzten. 414 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 145 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 295 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 922 ziren, horien artean 698 aktiboak ziren eta 224 inaktiboak ziren. 698 pertsona aktiboetatik 657 lanean zeuden (332 gizon eta 325 emakume) eta 41 langabezian zeuden (22 gizon eta 19 emakume). 224 pertsona inaktiboetatik 72 erretiraturik zeuden, 116 ikasten zeuden eta 36 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Zaida Muxí
Zaida Muxí Martínez (Buenos Aires, 1964) arkitektoa eta hirigilea da. Espazioan eta genero gaietan aditua da.
Montmain (Itsas Sena)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 35 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 4 zurginak, 1 iturgina eta 1 eraikuntza enpresa.
Zaida Muxí
Ibilbidea
Arkitektura, Diseinu eta Hirigintza Fakultatean (Buenos Airesko Unibertsitatea) lizentziatua, Sevilla ko Arkitektura Goi Eskola Teknikoko doktorea eta Bartzelonako Arkitekturako Goi Eskola Teknikoko irakaslea. Josep Maria Montanerrekin batera, Kataluniako Unibertsitate Politeknikoko XXI. Mendeko Etxebizitza Laborategiko Masterreko zuzendaria da. Cultura/s de La Vanguardia ko gehigarrian kolaboratzen du. . Ricard Gomà Carmonaren (ICV) zerrendako azken aurreko postuan hautagai izan zen Bartzelonan 2011ko Espainiako udal hauteskundeetan. 2009az geroztik, Bartzelonako Arkitektura Eskolako visions aldizkaria zuzentzen du. Col.lectiu punt 6 taldeko kidea da.
Montmain (Itsas Sena)
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Montmain udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 138 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Zaida Muxí
Hirigintza genero ikuspegitik
Muxiren ustez hiriak gizonek eta gizonentzat diseinatuta daude. Hirigintza diseinuak ez du emakumeengan pentsatzen; izan ere, emakumeak ez dira seguru sentitzen etxera kale ez oso argitsuetatik itzultzen direnean, adibidez. Horregatik, bere aburuz, hirigintza-diseinuak espaloi argiztatuagoak planteatu beharko lituzke, eta ahalegina egin beharko luke kaleetan askotariko pertsonak egon daitezen askotariko jarduerak egiten. Hirigintza feminista aldarrikatzen du gizarteko ahots anitzak gehituz nola bizi garen eta zer behar dugun jakiteko eta hiriek behar horiei erantzun diezaieten lortzeko. Hiri-hazkundearen eredua aldatzea aldarrikatzen du eta hiriak hedatzeari uztea da, hiri trinkoa merkeagoa delako, oinez mugitzeko aukera eman eta hurbilagoa delako, zaintza-denborak partekatzea errazten duelako.
Montmain (Itsas Sena)
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Zaida Muxí
Hirigintza genero ikuspegitik
2015etik 2019ra Santa Coloma de Gramenet- eko Udalean Hirigintzako zuzendaria izan zen CIBA proiektuan emakumeen benetako berdintasuna lortzeko hirigintza, etxebizitza, ingurumena, hiriko ekologia, espazio publikoa, bide publikoa eta herritartasuna garatuz. "Humanizatzea berdeguneak sortzea da, ibiltzeko guneak, kalean atseden hartzeko eta elkartzeko guneak, erabilera nahasiak, ibilgailu pribatuen sarbideen kontrola. Pertsona autoa baino garrantzitsuagoa da."
Gymnothorax polyspondylus
Gymnothorax polyspondylus Gymnothorax generoko animalia da. Arrainen barruko Muraenidae familian sailkatzen da.
NGC 801
NGC 801 galaxia espiral bat da, Andromeda konstelazioan. Lewis A. Swiftek aurkitu zuen n.
Maurice Chappaz
Maurice Chappaz (Lausana, Suitza, 1916ko abenduaren 21a - Martigny, 2009ko urtarrilaren 15a) idazle eta itzultzaile suitzarra izan zen.
Biografia
Lurrari oso estu loturik bizi izan zen mahastiak lantzen zituen Valaisen, eta kezka etiko-ekologikoak dira nagusi bere obran: nekazarien kultura eta arbasoen lurra desegin duen aurrerakuntzaren aurkako sentipenak.
Diourbel (eskualdea)
Diourbel Senegalgo 14 eskualde administratiboetako bat da. Herrialdearen mendebaldean dago. 4.359 kilometro koadroko eremua du, eta 2013an 1.497.456 biztanle zituen. Hiriburua Diourbel da.
1903ko Frantziako Tourra
1903ko Frantziako Tourra Itzuli Handi honen 1. edizioa izan zen. 1903ko uztailak 1 eta 19 artean ospatu zen, 6 etapatan banatutako 2428 kilometroko ibilbidea eginez. Gaur egun L'Équipe izena duen L'auto-Vélo aldizkariak babestu zuen eta ibilbidea Henri Desgrangesek diseinatu zuen. Lehen edizio honen garailea Maurice Garin izan zen, proba, batez beste, 25,6 kilometro orduko abiaduran bete zuena.
Marrazketa-mahai
Marrazketa-mahaia zurezko taula edo kontratxapatua (metalezkoa edo plastikozkoa ere) da, dimentsio ezberdinak izan ditzakeena, beti angeluzuzena, non marrazketa tekniko edo artistikoa egiteko paper-orri bat finkatzen den.
Luis Ojeda
Luis Alberto Ojeda (1990eko martxoaren 21a - ) Argentinako futbolaria da.
Martirio (abeslaria)
Martirio, jaiotzez, María Isabel Quiñones Gutiérrez (Huelva, 1954ko martxoaren 21a) abeslaria da.
Ibilbide artistikoa
80ko hamarkadan, María Isabel Jarcha taldeko kidea izan zen. Talde horren abestiek ospe handia izan zuten Espainiako Trantsizioan. 1984an, Martirio Veneno taldeko kide izan zen, Kiko Veneno eta Pata Negra: Raimundo eta Rafael Amador buru zirela. 1986an, Martirio izen artistikoarekin hasi zuen bakarkako ibilbidea. Martirio, aldi berean, izena eta pertsonaia da: eguzkitako betaurrekoen eta orraziaren arteko eszenan oinarrituta, 80ko hamarkadan Espainiako musikaren panoramako interpreterik originalenetako bat izan zen, eta Sevillanas de los estrellas (Estoy atacá) bezalako abestiek arrakasta handia izan zuten komunikabideetan. Bere musika kulturen arteko zubia da eta Andaluziako koplak, flamenkoak, boleroak, jazzak, tangoak, rockak eta guaratxak bat egiten dute...
Publiko zabalak ezagutarazteko lehen musika-etapa baten ondoren, 1994an musika-atsedenaldi bat hartu eta zineman esperimentatu zuen (Juan Sebastián Bollaínen Belmonte eta Pedro Olearen Más allá del jardín), edo, geroago, 2004an Rosa Vergésen Iris filmean; antzerkian, (Don Juan, Carnaval de Amor y Muerte lanean Ulloako Ana izan zen) Andaluziako antzerkia eginez,  edo telebistan (bi kapitulu Makinavaja telesaileko protagonista gisa, José Luis Cuerdak zuzendua, itsu maltzur, ninfomano eta barregarriarena eginez)
1999an, Martiriok La Vuelta a Martirio en 40 trajes liburu autobiografikoa argitaratu zuen (1999, Editorial Planeta), Juan Cobos Wilkins poetarekin batera, José Luis Sampedroren hitzaurrearekin.
Besteak beste, Jesús Lavilla, Jerry González, Maria del Mar Bonet, Chavela Vargas, Compay Segundo, Gema Corredera eta kantautore hauek: Javier Ruibal, Carlos Cano, Alberto Cortez, Simón Díaz, Pedro Guerra, Luis Pastor edo Miquel Gil; Chano Domínguez jazz-piano-jolea, Susana Rinaldi, Son de la Frontera, Mayte Martín, Jabier Muguruza edo Miguel Poveda flamenko-kantaria; azken horrekin aurkeztu zuen Romance de valentía ikuskizuna 2005ean, Raúl Rodríguez semearen, Jesús Lavilla eta Juan Gómez "Chicuelo"-ren moldaketekin Bartzelonako Grec Jaialdian eta Madrilgo Teatro Españolen aurkeztutako omenaldia eta urtetako kopla, interprete zein autoreen ibilbidea.
2006an, Mayte Martín flamenko-kantariarekin batera, Kubako Omara Portuondo ren “Entre amigas” ikuskizunean parte hartu zuen Bartzelonako Kataluniar Musikaren Jauregian.
2007an, esperientzia luzea izan ondoren, Martirio heldutasun handiko arte-etapa batean zegoen. Tetralogiaren azken urteetan, kontzeptualki sortutako lau disko independente argitaratu zituen: Coplas de madrugá, Flor de piel, Mucho corazón eta Primavera en New York.
Tetsuya Asano
Tetsuya Asano (japonieraz: 浅野 哲也, 1967ko otsailaren 23a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Martirio (abeslaria)
Ibilbide artistikoa
2008ko urriaren 20an, 21ean eta 22an, hiru kontzertu eskaini zituen Bartzelonako Luz de Gas aretoan. Grabatu egin zituzten konzertuak disko batean argitaratzeko, 25 urteko ibilbide artistikoa ' Martirio' izeneko diskoarekin ospatzeko. Ibilbide akustikoa egin zuten, errepertorio zabala baitzuen.
2010ean, Martirio Kubako musikara hurbildu zen José María Vitier konpositore eta piano-jole kubatarraren eskutik, eta, harekin batera, disko bat grabatu zuen, idazle espainiar eta latinoamerikarren 13 poema musikatu biltzen zituena, El aire que te rodea izenburupean argitaratu zen Espainian 2011n.
2013an, Raúl Rodríguez semearekin batera ''Chavela Vargas: De un mundo raro. Cantes por Chavela'' diskoa argitaratu zuen, (Universal Music, 2013).
Raipur barrutia
Raipur barrutia Indiako barruti bat da, Raipur dibisioan, Chhattisgarh estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Martirio (abeslaria)
Ibilbide artistikoa
2015eko urriaren 30ean, Martiriok 2 CD eta DVD 1 zuen kaxa bat kaleratu zuen. Bertan, José Sánchez-Montesek 30 urteko musikaren ospakizunean egin zuen ibilbideari buruzko dokumentala ikus liteke. Bere ibilbidea errepasatzen duten 30 kanta dira, eta, gainera, abesti berriak, entzun gabeko lankidetzak eta musika-bitxikeria batzuk ere batuta daude.
Sariak eta aintzatespenak
Martiriok ibilbide luzea egin du kalitatezko proposamenen lagin batekin, eta ikusleek eta kritikariek errekonozitu dute. Hainbat sari jaso ditu, besteak beste,
Michelle Bachelet
Verónica Michelle Bachelet Jeria (Txileko Santiago, Txile, 1951ko irailaren 29- ) mediku pediatra eta politikari txiletarra da. Txileko Alderdi Sozialistaren kide dela, bere burua presidentegai aurkeztu zuen eta 2006ko martxoaren 11ko Txileko hauteskundeak irabazi zituen. Ondorioz, 2006-2010 legealdirako presidentea da. Presidente postua lortu zuen lehen emakumea izan zen. Presidente izan baino lehen, Osasun ministroa izan zen 2000 eta 2002 artean, Ricardo Lagosen gobernuarekin, eta ondoren, 2002 eta 2004 artean Defentsa ministroa izan zen.
Tabuk
Tabuk izan daiteke:
Zuzi Operazioa
Zuzi Operazioa (Operation Torch), tropa estatubatuar eta ingelesen lehorreratze eta Tunisiarantz abiatzea izan zen, Bigarren Mundu Gerran.
Hartman (Colorado)
Hartman Coloradoko herri bat da. Prowers konderrian kokatua dago. 2010ean 81 biztanle zituen, 0.706 kilometro koadrotan banatuta.
NGC 802
NGC 802 galaxia bat da, Hydrus konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Castelàs
Castelàs Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot eta Garona departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Castella udalerrian erroldatutako biztanleak 332 ziren. Familiak 128 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 60 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Carlhintzeita
Carlhintzeita haluro motako minerala da.
Castelàs
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Carlhintzeita
Ezaugarriak
Carlhintzeita haluro mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Castelàs
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 209 ziren, horien artean 160 aktiboak ziren eta 49 inaktiboak ziren. 160 pertsona aktiboetatik 145 lanean zeuden (83 gizon eta 62 emakume) eta 15 langabezian zeuden (7 gizon eta 8 emakume). 49 pertsona inaktiboetatik 22 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Castella udalerrian 126 unitate fiskal zeuden, 347,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.174 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 2 margolariak ziren eta 1 ile apaindegia.
2000. urtean Castella udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 714 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Liolaemus reichei
Liolaemus reichei Liolaemus generoko animalia da. Narrastien barruko Liolaemidae familian sailkatuta dago.
Barduliar
Barduliarrak (varduli) (antzinako grekoz: Ba′ ρδυ‑[(η′τ)‑αι] edo Ba′ ρδυ‑[(ι′τ)‑αι], bardietak edo barduetak) antzinako erromatarrek Hispania lurraldearen iparraldean kokatu zuten jende bat da, baskoien mendebaldean eta karistiarren eta Deba ibaiaren ekialdean.
Identitate etnikoa
Adituen artean, zalantzazkoa da baskoiekin lotura zuen akitaniar herria, edo kantabri eta zeltiberiar herriekin lotura zuen herri zeltikoa edo indoeuroparra izan zen ala ez. Eztabaida hori baskonizazio berantiarraren teoriarenari lotuta dago.
Iturriak
Barduliarren inguruko informazioa, eta oro har, Euskal Herriko Antzinaroko populuei buruzko informazioa nahiko urria da eta batzuetan, kontraesanak agertzen dira. Idazle klasikoen artean, Plinio Zaharrak, Estrabon ek eta Ptolomeok, Pomponio Melak eta Lucio Anneo Florok aipatzen dituzte barduliarrak, beti ere esaldi gutxi batzuetan. Estrabonek aipatzen ditu estreinakoz barduliarrak, Augustoren garaian.
Aurkikuntza epigrafikoek aukera eman duten onomastika (Pertsona izenak), teonimia (jainko-jainkosen izenak) eta ikonografia ereduak aztertzeko. Ikonografian eta onomastikan oinarritu dira, hain zuzen ere historialariek, Nafarroako barduliar eremua identifikatzeko. Azkenik, indusketa arkeologikoak ez dira oso zabalak izan barduliarren lurraldean Antzinaroari dagokionean.
Etimologia
Idazle erromatar eta helenistikoek, konkistatzen zituzten herriak izendatzeko etnonimoak erabiltzen zituzten, hau da, leinu edo nazioa osatzen zuten jende multzoa izendatzen zuten, ez herrialdea bera. Hau da, Erdi Aroa arte ez da "Vardulia" bat existituko, eta beraz, Antzin Aroan, Vardulii ez dira Varduliako bizilagunak (Barduliarrak), baizik eta kultura edota egitura politiko bat partekatzen duten jendea (Ijitoak edo juduak esatea bezala, edo gaur egun Ameriketako jatorrizko herriak izendatzeko erabiltzen ditugun izenen antzekoak: apatxeak (eta ez apatxiarrak), navajoak, etab.).
Ez da ziur ezagutzen hitz honen jatorria edota esanahia, baina proposatu da -bard erroa, indoeuroperazkoa batzuentzat eta aurre-indoeuroperazkoa beste batzuentzat, muga esan nahi duela. Hector Iglesiasek, ordea, uste du varduli forma grezierako bardieta baina zaharragoa izango zela eta erroaren ahoskera /ward/ eta esanahia egungo euskal mardul hitzan bila daitekeela, edo antzeko erroa duten eta beste lurraldetan agertzen diren hitzetan.
Varduli etnominoa gero Goi Erdi Aroan Gaztela Zaharraren sehaska izan zen Bardulia izeneko eremuan agertuko da. Julio Caro Barojak, hori ikusita, esan zuen Vardulii izenak ez zuela euskal jatorririk.
Eremuak
Gaur egungo ia Gipuzkoa osoan (ipar-ekialde baskoia eta mendebal karistiarra izan ezik), Araba ekialdean eta ikerlari batzuentzat, Nafarroa mendebaldea ere (Burunda Etxarri Aranaz arte, Lana ibarra, Ega ibaiaren goi ibarra bizi izan ziren barduliarrak. Deba ibaiak mugatzen zituen, mendebalean, karistiarrengandik. Egungo Trebiñu konderriko lur barduliarrek egiten zuten muga hegoaldean (Errioxan) bizi ziren beroiar zelten lurraldeekin, eta Oiartzun ibaiaren bokaletik hegoalderako mendizerrak mugatzen zituen barduliarren eta baskoien lurraldeak. Tito Livio, Estrabon, Ptolomeo, Ponponio Mela eta Plinio geografo eta historialari erromatarrek aipatu zituzten barduliarrak, antz handiko izen desberdinez. Kasu batzuetan, karistiar nahiz autrigoiarrei zegozkien lurraldeetako biztanleak bailiran aipatu izan zituzten.
Hiriak
Egungo Gipuzkoako barduliar hirien aipamenik ia bat ere ez da jaso (Menosca izenekoa, Deba eta Oiasso arteko erdibidean; eta Morogi, egungo Astigarraga inguruan); badirudi ugariago zirela Araba aldeko barduliar hiriguneak, baita Goi Erdi Aroaan ere: Gabalaeca (Galarreta?), Gebala (Gebara), Tullonium (Dulantzi), Alba (Albeiza). Gipuzkoako Oiasso erromatar hirigunea baskoi lurraldean zegoen (gaur egungo Irunen). Deba ibaiaren bokalean zegoen Tritium Tuboricum hiriari buruzko aipamenak ere badira (Mela, Ptolomeo). Bisigodoen ondoren, barduliarrak baskoitzat (vascones) izan ziren izendatuak eskuarki.
Hizkuntza
Beharbada aitzineuskaraz hitz egiten zuten, baina orduko dokumentuetan ageri diren biztanlegune gutxien izenek ez dute euskararen antz handirik eta horrenbestez indoeuropar herri bat zirela aldeztu dute zenbait historialarik eta hizkuntzalarik.Haien iritzira, barduliarrak, karistiarrak eta autrigoiak ez ziren euskaldunak, eta baskoiak ziren gaur egun Hego Euskal Herria den eremu horretan garai hartan bizi zen euskal tribu bakarra. Erromatarren aurreko garaiez eginiko ikerketek adierazten dute, ordea, pareko kultura oinarriak zituztela egungo euskal herrialde guztietan. Toponimiak, bestalde, euskararen nagusitasuna adierazten du, barduliarren lurraldeetan; zelta jatorria dutenak eta (geroago) erromatar jatorria dutenak han-hemenka barreiaturik ageri dira. Bestalde, erromatar historialariek diote leinu horiek guztiek eta kantabriar nahiz asturiar indoeuropar herriek ez zituztela, oro har, ezaugarri berak.
Mapari begiratuta, barduliarren lurralde mugak eta gipuzkerarenak mendebaldean eta ekialdean bateratsu datozela ikusirik, euskalki horren jatorria barduliarren artean jarri zuten zenbait adituk behinola, baina gaur egungo datuek diote gipuzkera askoz geroago sortu zela, X. mendearen inguruan.
Historia
Erromatarren garaietan lehendabiziko aipamena Estrabonek egin zuen, Bardyetai izena eman ziena, eta kantabriarren eta baskoi artean kokatu zuen bere lurraldea; Ptolomeok, berriz, zehatzagoa izan zen eta egungo Gipuzkoan kokatu zuen bere lurra. Zaharraren Naturalis Historiaren arabera ordea eremu zabalagoan hedatzen ziren eta Flaviobriga, egungo Castro Urdiales zena, barduliar hiria izan zen. Ponponio Melak berriro baskoi eta karistiarren artean kokatu zuen bere lurra, kostaldean. Aldaketa hauen zergatia Kantabriar Gerren ondorioz sortutako herri-mugimenduan izan daitekeela uste dute batzuek. Barduliar biztanleriaren lehenengo errolda Augustoren agintaldian egin zuten.
Erromatarren konkista eta antolaketa administratiboaren ondorioz, barduliarrak komentu juridiko zesaraugustoarrean ala kluniarraren barruan sartu ziren eztabaidagai da.
K. a. 114an, Gaio Mariok barduliar guardia pertsonal zuen, Erroman Barduaioí esklabo izendatua. Oso gorrotatuak izan ziren eta beldur handia zabaldu zabaldu zuten beren ekintzekin, Marioren aginduak betea, jeneralaren etsai politiko asko erail zituztelako.
Aditu batzuen ustez, karistiar, autrigoi eta barduliarren arteko harreman etniko, politiko eta linguistikoek herrien batasuna bultzatu zuten, Bardulia sortuz.
Gipuzkoako armarriak honako legenda du: Fidelissima Bardulia, Nunquam Superata, hau da, "Bardulia leialena, inoiz ez garaitua".
Geophagus gottwaldi
Geophagus gottwaldi Geophagus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Bokaro barrutia
Bokaro barrutia Indiako barruti bat da, North Chotanagpur dibisioan, Jharkhand estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Yersinia
Yersinia generoa bakterio Gram negatiboz osatuta dago, bazilo txikiak direnak (kokobaziloak). Enterobacteriaceae familia barnean sailkatuta daude. Anaerobio fakultatiboak dira eta mugikorrak 22 °C-tan, baina ez 37 °C-tan. Ez dute esporarik sortzen.
Genero honetan 8 espezie daude. Klinika mailan Yersinia pestis, Yersinia enterocolitica eta Yersinia pseudotuberculosis dira garrantzitsuenak.
Yersiniaren ezaugarri biokimiko nagusiak hauek dira:
Yersiniaren ezaugarri metaboliko batzuk oso lotuta daude tenperaturarekin: aintzat hartu behar da hori bakterio honekin laborategiko ikerketak burutzerakoan.
Patogenia
Aipatu den moduan, genero honetako giza-patogenoak hiru dira:
Gizateriaren zigor latza Erdi Aroan eta hurrengo mendeetan, izurri bubonikoa Europatik desagertu da egun, Asian eta Afrikan irauten badu ere.
Ralston (Nebraska)
Ralston Nebraskako hiri bat da. Douglas konderrian kokatua dago. 2010ean 5,943 biztanle zituen, 4.26 kilometro koadrotan banatuta.
Altzagarate
Altzagarate Gipuzkoako Altzaga udalerriko auzo bat da. Mendi kaxkoan dago, bertan dagoen behatokitik Arama, Ordizia eta Itsasondo udalerrien nahiz Txindoki, Usurbe eta Murumendi mendien ikuspegiez goza daiteke.
Uboldo
Uboldo Italiako udalerri bat da. Vareseko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Altzagarate
Behatokiaz gain, auzoan Altzagarateko Gure Amaren baseliza, jatetxe-taberna eta aparkalekua daude.
Bestalde, Altzagaratetik eta mendi bidezidorretan barna oinez denbora laburrean Baliarrain eta Gaintza udalerrietara joateko aukera ere badago.
Uboldo
Mugakideak
Uboldok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Valganna
Valganna Italiako udalerri bat da. Vareseko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Valgannak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Teruo Iwamoto
Teruo Iwamoto (japonieraz: 岩本 輝雄, 1972ko maiatzaren 2a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Cristina Puig
Cristina Puig i Vilardell (Bartzelona, Katalunia, 1972ko abuztuaren 30a) kataluniar kazetaria da.
5 urtez Kataluniako Telebistako El club saioan aurkezle eta kolaboratzaile jardun zuen. 2007ko udan Eloi Vilak zuzendutako El club d'estiu aurkeztu zuen. Horrez gain, Jo vull ser telebista-saioan egon zen kolaboratzaile.
2012ko apirilaren 12an El debat de La 1 saioan hasi zen lanean, 59 segons saioko lantaldearekin. 2013an Kataluniako Emakume Kazetarien Elkarteak Komunikazio Ez Sexistako Jardunbide Egokien saria eman zion.
2015eko urtarrilean TVE Catalunyatik kaleratu zuten, enpresak diziplina-arrazoiak argudiatuz. Auziko bistan, ordea, kaleratzea bidegabezkotzat jo zen.
2019ko urtarrilaren 7an zabaldu zen Cristina Puigek Laura Rosel aurkezle-lanetan ordezkatuko zuela TV3ko Preguntes freqüents telebista-saioan.
Haswell (Colorado)
Haswell Coloradoko herri bat da. Kiowa konderrian kokatua dago. 2010ean 68 biztanle zituen, 2.207 kilometro koadrotan banatuta.
Microcambeva draco
Microcambeva draco Microcambeva generoko animalia da. Arrainen barruko Trichomycteridae familian sailkatzen da.
Fatick (eskualdea)
Fatick Senegalgo 14 eskualde administratiboetako bat da, herrialdearen mendebaldean dagoena. Hegoaldean Ganbiarekin du muga. 6.685 kilometro koadroko eremua du, eta 2013an 714.392 biztanle zituen. Hiriburua Fatick da.
Liolaemus robustus
Liolaemus robustus Liolaemus generoko animalia da. Narrastien barruko Liolaemidae familian sailkatuta dago.
Bakhmuteko raiona
Bakhmuteko raiona (Бахмутський район, Бахмутский район) Ukrainako raion edo barruti bat da Donetskeko oblastean. Aurretik Artemivskeko raiona deitzen zen.
Hiriburua Bakhmut hiria da.
Demografia
2010eko kalkuluen arabera, guztira 52.600 biztanle zituen.
Beste datu batzuk
KOATUU kodea 1420900000 da, 84500 posta kodea eta +380 6274 telefono aurrizkia.
Andon (Itsas Alpeak)
Andon Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Itsas Alpeak departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Andon udalerrian erroldatutako biztanleak 527 ziren. Familiak 230 ziren, horien artean 81 pertsona bakarrekoak ziren (50 bakarrik bizi ziren gizonak eta 31 bakarrik bizi ziren emakumeak), 54 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 57 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 38 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 741 etxebizitza zeuden, 232 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 456 bigarren erresidentzia ziren eta 53 hutsik zeuden. 318 etxeak ziren eta 413 apartamentuak ziren. 232 etxebizitza nagusietatik 135 bere jabearen bizilekua ziren, 73 alokairuan okupaturik zeuden eta 24 doan lagata zeuden; 26 etxek gela bat zuten, 42 etxek bi zituzten, 69 etxek hiru zituzten, 48 etxek lau zituzten eta 47 etxek bost zituzten. 142 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 136 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 74 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 359 ziren, horien artean 243 aktiboak ziren eta 116 inaktiboak ziren. 243 pertsona aktiboetatik 216 lanean zeuden (135 gizon eta 81 emakume) eta 25 langabezian zeuden (12 gizon eta 13 emakume). 116 pertsona inaktiboetatik 36 erretiraturik zeuden, 19 ikasten zeuden eta 61 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Andon udalerrian 238 unitate fiskal zeuden, 534 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.077,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 58 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 14 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 14 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 5 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 23 zerbitzu publikoetatik, 8 igeltseroak ziren, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 iturgina, 2 argiketariak, 1 ile apaindegia, 8 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 kirol-denda zen.
2000. urtean Andon udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 699 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Chignin
Chignin Frantziako udalerria da, Savoia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Chignin udalerrian erroldatutako biztanleak 767 ziren. Familiak 299 ziren, horien artean 74 pertsona bakarrekoak ziren (43 bakarrik bizi ziren gizonak eta 31 bakarrik bizi ziren emakumeak), 101 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 101 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 23 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Saint-Martin-le-Vieil
Saint-Martin-le-Vieil Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aude departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Chignin
Etxebizitza
2007an 359 etxebizitza zeuden, 310 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 30 bigarren erresidentzia ziren eta 19 hutsik zeuden. 326 etxeak ziren eta 32 apartamentuak ziren. 310 etxebizitza nagusietatik 238 bere jabearen bizilekua ziren, 60 alokairuan okupaturik zeuden eta 12 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 13 etxek bi zituzten, 36 etxek hiru zituzten, 82 etxek lau zituzten eta 179 etxek bost zituzten. 283 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 130 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 160 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Iturri jauregia
Iturri jauregia Elorrion dago, Durangaldean (Bizkaia). XVII. mendearen amaieran eraiki zen, estilo barroko zorrotzean, apaindura gutxirekin. Fatxada nagusia harlanduz eginda dago, Elizburu kaleari begira, eta Larreategi jauregiaren ondoan. Iturri leinuaren oinetxea Berrio auzoan dago, Elorrion bertan.
Nabarmentzekoak dira fatxada nagusian balkoia, forjatu ederrekin, berauek Azkarragaren burdinolan eginak, eta armarria, Iturri leinuaren ezaugarriekin. Atzeko fatxadan, berriz, loggia bat dauka, hiru arkurekin.
Garai batean Iturri jauregian paradore bat egin nahi izan zen, baina lanak bertan behera geratu ziren urte luzez. Geroago, Elorrioko Udalak Valle-ko kondeari erosi zion, bertan egiteko Iturri kultur etxea. Horretarako aurreko fatxada baino ez zen gorde, eta atzeko aldean zegoen loggia, hiru arkurekin, zirkulu erdikoak; barruko guztia eraitsi egin zen, eta beste modu batean antolatu, kultur etxe baten premiak asetze aldera.
Douglass North
Douglass Cecil North (Cambridge, Massachusetts, Ameriketako Estatu Batuak, 1920ko azaroaren 5a - Benzonia, Michigan, Ameriketako Estatu Batuak, 2015eko azaroaren 23a) ekonomialaria izan zen, ekonomia historikoaren arloan egin zuen lanarengatik ezaguna.
Bizitza
Ekonomia-ikasketak egin zituen, eta Berkeleyko Unibertsitatean (Kalifornia) egin zuen doktoregoa. Irakasle izan zen hogeita hamahiru urtez Seattleko Unibertsitatean (Washington).
Iturri jauregia
Historia
Oparoaldi ekonomiko hartan, herriko eliza eraiki zen 1459 eta 1506 artean, Bizkaiko handiena, iturri publikoak egin ziren, eta mugak markatzeko gurutzeak, oparo landuak.
Douglass North
Bizitza
Ekonomiaren ikerkuntzan eman ditu ahaleginik handienak. Europa eta Estatu Batuetako garapen historikoan eta hazkuntza ekonomikoan erakundeek izan duten zeregina aztertu du. 1993an, Ekonomiako Nobel saria jaso zuen Robert Fogelekin batera, ekonomiaren historiaren ikerkuntzan egindako berrikuntzengatik.
Hainbat liburu argitaratu ditu, hala nola The Rise of the Western World: A New Economic History (1973), Growth and Welfare in the American Past (1974) eta Structure and Change in Economic History (1981).
Chignin
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Saint-Martin-le-Vieil
Biztanleria
2007an Saint-Martin-le-Vieil udalerrian erroldatutako biztanleak 214 ziren. Familiak 97 ziren, horien artean 34 pertsona bakarrekoak ziren (17 bakarrik bizi ziren gizonak eta 17 bakarrik bizi ziren emakumeak), 38 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 21 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Iturri jauregia
Ezaugarriak
Iturri jauregia estilo barrokoan eraiki zen, edergarririk barik. Maila jasoko etxandi erresidentziala da, erdi urbanoa, hiribildutik oso gertu kokatuta egon arren, ingurune natural batean baitago, orduko San Roke errebala, eta horrek landako izaera ere ematen dio.
Fatxada nagusian atzentzioa ematen dute balkoi korrituak, forjatu ederrekin, Azkarragaren burdinolan eginak; haren gainean, armarria, Iturri leinuaren ezaugarriekin. Atzeko fatxadan, berriz, loggia bat dauka, hiru arkurekin, zirkulu erdikoak.
Ikus, gainera
Ondare zibila ikusgarria da Elorrion, batez ere arkitekturari dagokionez. Behin XV. mendean leinuen arteko gerrak atzean utzita, Elorrio aldatu egin zen: apurtu egin zen hiribilduaren harresia, eta herria errebaletara zabaldu zen, jarduera ekonomikoa bizkortu egin zen eta, ondorioz, “aberats berriak” agertu. XVI, XVII eta XVIII. mendeetan Elorrioko zenbait familia Sevillara joan eta buru-belarri sartu ziren Mundu Berriko merkataritzan —burdin fabrikatuen salerosketan bereziki—, eta horrek dirua barra-barra ekarri zuen herrira, batez ere familia horien eskuetara. Eta familia horiek diruaren zati bat inbertitu zuten eraikin ikusgarriak egiteko.
Saint-Martin-le-Vieil
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Iturri jauregia
Ikus, gainera
Horrek markatzen du, dudarik gabe, Elorrioko arkitektura zibilaren urrezko aroa, zeinak hartzen baititu XVI, XVII eta XVIII. mendeak batez ere. Horra Elorrioko eraikin zibil nabarmenen zerrenda bat, mendeen arabera banatuta:
Saint-Martin-le-Vieil
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 149 ziren, horien artean 109 aktiboak ziren eta 40 inaktiboak ziren. 109 pertsona aktiboetatik 88 lanean zeuden (47 gizon eta 41 emakume) eta 22 langabezian zeuden (10 gizon eta 12 emakume). 40 pertsona inaktiboetatik 18 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Martin-le-Vieil udalerrian 102 unitate fiskal zeuden, 217,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.224 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 13 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Chignin
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 490 ziren, horien artean 355 aktiboak ziren eta 135 inaktiboak ziren. 355 pertsona aktiboetatik 336 lanean zeuden (184 gizon eta 152 emakume) eta 20 langabezian zeuden (6 gizon eta 14 emakume). 135 pertsona inaktiboetatik 60 erretiraturik zeuden, 41 ikasten zeuden eta 34 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Saint-Martin-le-Vieil
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.
2000. urtean Saint-Martin-le-Vieil udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 720 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Chignin
Diru sarrerak
2009an Chignin udalerrian 338 unitate fiskal zeuden, 826,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.516 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 51 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 12 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 13 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 3 zurginak, 1 iturgina, 3 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzial guztiak harategiak ziren.
2000. urtean Chignin udalerrian 45 nekazaritza-ustiategi zeuden, 216 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Pedro Diez de Ultzurrun
Pedro Diez de Ultzurrun Etxarte (Iruñea, 1924ko abenduaren 27a - Iruñea, 1994ko urriaren 20a) Nafarroa Garaiko medikua eta euskal idazlea izan zen.
Bizitza
Iruñeko San Anton kalean jaioa, lehen ikasketak Nafarroako hiriburuan egin zituen eta bukatzean Zaragozan egin zituen Medikuntzako ikasketak; ondoren, Basurtuko erietxean bi urte eman zituen barne-mediku lanetan, endokrinologia eta elikadura espezialitateak egin zituelarik.
Kultur eragile eta euskaltzalea
Euskaltzaletasuna familiatik bazetorkion ere, hizkuntza ordea ez zuen etxean jaso (ama, Frantziska, Iruñekoa eta aita, Pedro, Zildozkoa zirelako) eta 1951ean, Francisco Tirapu irakaslearen eskutik, Iruñean gerra ostean antolaturiko lehenbiziko euskara ikastaroan izena eman eta ikasteari ekin zion buru-belarri.
Nafarroako Foru Aldundiko Vianako Printzea Erakundeko Euskararen Aldeko Sailaren zuzendari izan zen 1957tik 1973 arte. Haren zuzendaritzapean, nafar idazleen hainbat liburu eman ziren argitara. 1960. urtean, Makirriainen aurkitutako 1828ko euskal katixima bat aztertu zuen.
Bertsogintzan ere aritu zen eta 60koen hamarkadan egindako Nafarroako Bertsolari Txapelketaren antolatzaile nagusienetariko bat izan zen. Horretaz gain, Bertsolari Txapelketa Nagusian hirutan aritu zen epaile lanetan.
NGC 803
NGC 803 galaxia espiral bat da, Aries konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Valentín Lamas Carvajal
Valentín Lamas Carvajal (Ourense, 1849ko irailaren 1a - Ourense, 1906ko irailaren 4a) galizierazko idazle nabarmena izan zen, kazetaria izateaz gain.
Rexurdimento garaiko egilerik nabarmenetakoa izan zen, Rosalia de Castro eta enparauekin batera. Kazetari moduan, El Eco de Orense kazetaren zuzendaria eta El Heraldo Gallego egunkariaren sortzailea izan zen, 1880 arte argitaratua, bai eta O Tío Marcos da Portela astekaria ere (galizieraz idatzitako lehenengoa), oso harrera ona izan zuena eta 1876tik 1890 arte martxan egon zena. Bertan Catecismo do Labrego argitara eman zuen 1888an zazpi aletan, umorez egindako eta kritika soziala egiten duen lana zena, arrakasta handia lortu eta hurrengo urtean liburu moduan kaleratu zuena.
Bestela, 1887an ''Gallegada. Tradiciós, costumes, tipos e contos da terriña 19 narrazioren bilduma egin zuen, O tío Marcos da Portela'' aldizkarian argitaratutako lanak batuz. Lan honen tonua ere komiko, kostunbrista eta kritikaria da.
Azkenik, Real Academia Galega erakundearen sortzaileen arten dugu. Dia das Letras Galegas dedikatu zioten 1972an.
Gaskoiak
Gaskoiak (gaskoiez "Gascons") edo, batzuetan kaskoinak, Okzitaniako Gaskoinia eskualde historikoko biztanleak dira. Usadioz, haien hizkuntza gaskoia izan da, nahiz eta gaur egun frantsesa lekua hartzen ari zaion.
Historikoki, gaskoiak akitaniar, baskoi eta Baskoniako Dukerriarekin lotura izan dute (Gaskoiniako Dukerria), hortaz, baita euskaldunekin ere. Gaskoi hizkuntza okzitanieraren barnean sailkatua dago, baina akitanieraren eta aitzineuskararen azpisubstratu garrantzitsu bat ere badu, bai eta katalanarekiko eta aragoierarekiko antzekotasunak ere; horrek bereziten du, nolabait, gainerako okzitaniar hizkuntzetatik.
Gaur egun, Euskal Herrian gaskoi-erkidegoak hainbat udalerrietan badiraute: Lapurdin (Baiona, Bokale, Angelu eta Biarritz) eta Nafarroa Beherean (Bidaxune eta Bastida). Horrelako herrietan hainbatetan euskaldunak eta gaskoiak elkarrekin ezkondu eta seme-alabak eduki dituzte; halakoei xarnegu izena eman zaie.
Historikoki, Gipuzkoar itsasertzean Erdi Arotik aurrera gaskoi merkatarien erkidegoak ezarri ziren: Donostia, Pasaia, Errenteria eta Hondarribia, eta haietako toponimian gaskoia igartzen da: Urgull, Gros, Morlans, Miramon, Aiete.
Crocodile Dundee II
Crocodile Dundee II 1988ko John Cornell estatubatuar zinema zuzendariaren ekintza eta abenturazko filma bat da. Paul Hogan, Linda Kozlowski eta John Meillon aktoreek antzeztu zuten.
1986ko Crocodile Dundee filma arrakastatsuaren jarraipena da, 2001an Crocodile Dundee in Los Angeles jarraipena izan zuelarik, denak ere Paul Hogan australiar aktoreak antzeztutako Crocodile Dundee australiar krokodrilo-ehiztari patxadatsu, lotsagabe eta jatorraren pertsonaian oinarrituak daude.
Filmak arrakasta handia izan zuen, diru etekinei dagokionez 1988ko Paramount Pictures ekoiztetxearen bigarren filmerik arrakastatsuena eta ikusiena izan zelarik, lehenbizikoa Eddie Murphyk antzeztutako Coming to America komedia izan zelarik.
Argumentua
Michael J. 'Krokodilo' Dundee (Paul Hogan) australiar krokodrilo-ehiztaria eta Sue Charlton (Linda Kozlowski) estatubatuar kazetari ederra New York hiriko etxebizitza batean bikote gisa bizitzen jarri dira, Crocodile Dundee hiriko bizimodura egokitzen eta lan bat topatzen saiatzen ari delarik.
Egoera hau Rico (Hechter Ubarry) droga-trafikatzaileak Sue bahitzen duenean guztiz aldatuko da, droga-trafikatzaileak hilketa bati lotarazten duten argazki batzuk berreskuratu nahi baititu. Mickek Leroy (Charles S. Dutton) adiskidea eta tabernan ezagutuko dituen punky talde baten laguntzaz nola edo hala Sue droga-trafikatzailearen etxaldetik erreskatatzea lortuko du, baina oraindik haren eta bere morroien jomugan daudenez biak Australiako Ipar Lurraldera lekualdatuko dira, Mickek bertako txoko ezkutuenak ere ongi ezagutzeaz gain bertan bere ehiztari trebeziak erakusteko leku egokia baita, baita Rico eta bere morroiak bertaratzen diren unean haiei aurre egiteko ongi prestatuta egongo diren lekua eres.
Auson
Auson Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Loira Garaia departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Auzon udalerrian erroldatutako biztanleak 916 ziren. Familiak 420 ziren, horien artean 140 pertsona bakarrekoak ziren (52 bakarrik bizi ziren gizonak eta 88 bakarrik bizi ziren emakumeak), 116 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 100 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 64 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 630 etxebizitza zeuden, 429 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 126 bigarren erresidentzia ziren eta 75 hutsik zeuden. 574 etxeak ziren eta 56 apartamentuak ziren. 429 etxebizitza nagusietatik 332 bere jabearen bizilekua ziren, 88 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 18 etxek bi zituzten, 83 etxek hiru zituzten, 158 etxek lau zituzten eta 169 etxek bost zituzten. 58 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 192 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 193 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 575 ziren, horien artean 408 aktiboak ziren eta 167 inaktiboak ziren. 408 pertsona aktiboetatik 374 lanean zeuden (201 gizon eta 173 emakume) eta 34 langabezian zeuden (15 gizon eta 19 emakume). 167 pertsona inaktiboetatik 81 erretiraturik zeuden, 36 ikasten zeuden eta 50 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Auzon udalerrian 447 unitate fiskal zeuden, 920 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.505 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 35 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak eta 2 jatetxeak.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
2012ko Durango-Durango Emakumeen Saria
2012ko Durango-Durango Emakumeen Saria Bizkaiko txirrindularitza lasterketa horren 11. edizioa izan zen, 2012ko ekainaren 5ean egin zutena. UCIren egutegian 1.2 maila zuen.
Katalina Erauso kalea
Katalina Erauso kalea Donostiako (Gipuzkoa) kalea da. Karlos I.aren hiribidean hasten da, 12 eta 14 zenbakien artean, eta Errondo pasealekuan amaitzen da. Kalearen posta kodea 20010 da. Zenbaki bakoitien atariak 1-25 bitartekoak dira eta bikotiak berriz 2-22 tartekoak.