cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Finantzarizazio
Ikuspegi akademiko espezifikoak
Finantzarizazioa honela defini daiteke: "finantza-industriaren nagusitasunaren hazkundea ekonomia-jardueraren totalean, finantza aktiboena aktibo osoengan, merkaturatutako baloreena eta, bereziki, kapital baloreena finantza aktiboengan, baloreen burtsa kontrol korporatiboa lortzeko estrategiak aurrera eramateko merkatu gisa erabiltzea, finantza-kontrolatzaileak korporazioen kudeaketan nagusitzea eta balio-merkatuko fluktuazioak enpresa-zikloen baldintzatzaileak izatea". (Dore 2002)
Interpretazio soziologiko eta politikoak ere egin dira. 2006ko liburuan, American Theocracy: The Peril and Politics of Radical Religion, Oil, and Borrowed Money in the 21st Century, Kevin Phillips idazle eta iruzkingile estatubatuarrak honela aurkeztu zuen finantzazioa: "finantza-zerbitzuek, zentzu zabalean hartuta, ekonomia nazional baten funtzio ekonomiko, kultural eta politikoa euren kontu hartzeko prozesua" (268).Phillipsek uste du Estatu Batuetako ekonomiaren finantzaketak XVI. mendean Habsburgotarren Espainiaren gainbeheraren hasiera eragin zuen eredu berari jarraitzen diola, bai eta Herbehereetako merkataritza-inperioak XVIII. mendean jasandakoa eta Britainiar Inperioak XIX. mendean bizitakoa ere. (merezi du esatea ekonomia historiko horietako bakoitzaren azken urratsa kolapsoa izan zela):"'... potentzia ekonomiko nagusiek progresio ebolutiboa izan dute: lehenik, nekazaritza, arrantza eta antzekoak, gero, merkataritza eta industria, eta, azkenik, finantzak. Zenbait historialarik gai hau jorratu dute. Brooks Adamsek adierazi zuenez, 'gizarteak sendotzen diren heinean, aldaketa intelektual sakona gertatzen da. Energia irudimenetik mugitzeari utzi eta kapital forma hartzen du'."Jean Cushen-ek aztertu du finantzaketarekin lotutako lan-ingureek nola eragiten duten langileak segurtasunik gabe eta haserre egotean.
Verniolle
Biztanleria
2007an Verniolle udalerrian erroldatutako biztanleak 2.215 ziren. Familiak 867 ziren, horien artean 217 pertsona bakarrekoak ziren (67 bakarrik bizi ziren gizonak eta 150 bakarrik bizi ziren emakumeak), 287 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 322 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 41 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Finantzarizazio
Oinarriak
AEBko esperientzian, finantzarizazioaren igoera neoliberalismoaren hazkundearekin eta Milton Friedmanen eta Chicagoko Ekonomia Eskolaren merkatu libreko doktrinekin batera gertatu zen XX. mendearen amaieran. Garai hartako zenbait ekonomialari akademikok finantza-sistemen eta bankuen desarautze handiagoa errazteko arrazionalizazio ideologiko eta teorikoak eta ikuspegi analitikoak landu zituzten.
Verniolle
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Finantzarizazio
Oinarriak
1998ko artikulu batean, Michael Hudsonek lehen aipatutako ekonomilarien ideiak eztabaidatu zituen, finantzarizaioak zekartzan arazoak ikusi baitzituen. John A. Hobson-ek (finantzarizazioak britainiar inperialismoa ahalbidetu zuen), Thorstein Veblen-ek (ingeniari arrazionalen aurka jarduten du), Herbert Somerton Foxwell-ek (Britainia Handiak ez zituen finantzak industriarako eta Europarako erabili) eta Rudolf Hilding-ek (Alemania Erresuma Batua gainditu zuen industria bultzatzen duen banka ereduan) identifikatu zituzten arazoak.
Verniolle
Etxebizitza
2007an 951 etxebizitza zeuden, 881 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 46 hutsik zeuden. 891 etxeak ziren eta 56 apartamentuak ziren. 881 etxebizitza nagusietatik 698 bere jabearen bizilekua ziren, 165 alokairuan okupaturik zeuden eta 19 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 11 etxek bi zituzten, 73 etxek hiru zituzten, 267 etxek lau zituzten eta 529 etxek bost zituzten. 676 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 339 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 459 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Finantzarizazio
Oinarriak
1998ko konferentzia berean, Oslon, Erik S. Reinertek eta Arno Mong Daastølek "Ekoizpeneko kapitalismoa vs. Kapitalismo finantzarioa" lanean iraganeko idatziei buruzko bibliografia zabala eman zuten, eta profetikoki galdetu zuten"'Estatu Batuetan, seguruenik, diru gehiago egin da jabetzen apreziazioarekin, beste edozein modutan baino. Zer epe luzeko ondorio ditu aurrezkiaren eta aberastasunaren ehunekoen hazkunde batek? orain argi dagoenez, aktibo errealen prezioak puzteko erabiltzen da -jabetzak eta izakinak- proudkzio berria eta berrikuntza sortu ordez.'"
Verniolle
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Finantzarizazio
Finantza-fakturazioa barne-produktu gordinarekin alderatuta
Beste finantza-merkatu batzuek ere hazkunde izugarria izan zuten. Estatu Batuetako kapital (izakinak)-merkatuetako salerosketak 136,0 bilioi dolarretik (Estatu Batuetako BPGaren %13.1) 1.671 trilioi dolarrera (Estatu Batuetako BPGaren %28,8) igo ziren 1970-1990 epean. 2000. urtean, Estatu Batuetako kapital-merkatuetako salerosketak 14.222 trilioi dolarrekoak izan ziren (BPGaren %144,9). Izakinen merkataritzaren hazkunde gehiena programa komertzialen barneratze eta hedatzeari esleitu zaio zuzenean.
Verniolle
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.391 ziren, horien artean 1.020 aktiboak ziren eta 371 inaktiboak ziren. 1.020 pertsona aktiboetatik 934 lanean zeuden (497 gizon eta 437 emakume) eta 85 langabezian zeuden (38 gizon eta 47 emakume). 371 pertsona inaktiboetatik 113 erretiraturik zeuden, 130 ikasten zeuden eta 128 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Finantzarizazio
Finantza-fakturazioa barne-produktu gordinarekin alderatuta
Nazioarteko Ordainketen Bankuaren 2007ko martxoko hiruhileko txostenaren arabera:
Verniolle
Diru sarrerak
2009an Verniolle udalerrian 900 unitate fiskal zeuden, 2.292 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.647 euro zen.
Finantzarizazio
Finantza-fakturazioa barne-produktu gordinarekin alderatuta
Eratorrien nazioarteko trukeen gaineko merkataritza gutxitu egin zen 2006ko laugarren hiruhilekoan. Interes-tasen, dibisen eta burtsa-indizeen ondoriozko fakturazio konbinatua %7 jaitsi zen 431 bilioi dolarretara 2006ko urritik abendura bitartean.
Verniolle
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 106 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 4 janari enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 16 eraikuntza enpresak ziren, 16 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 6 finantziazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 18 zerbitzu enpresak ziren, 13 administrazio publikoko enpresak ziren eta 10 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Finantzarizazio
Finantza-fakturazioa barne-produktu gordinarekin alderatuta
Hala, eratorrien salerosketan -gehienak interes tasen, dibisen, altxorreko bonuen eta antzekoen gaineko etorkizun kontratuak- 1.200 trilioi dolar edo 1,2 kuadriloi dolarreko maila lortu zen urtebetean. Konparazioan, Estatu Batuetako BPGa 12,456 bilioi dolarrekoa izan zen 2006an.
Verniolle
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 29 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 5 igeltseroak, 1 zurgina, 5 iturginak, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 4 ile apaindegiak, 2 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia eta 3 apaindegiak.
Finantzarizazio
Etorkizun kontratuen merkatuak
Etorkizun kontratuen merkatuetako 1970eko, 1980ko eta 1990eko fakturazio-datuak eskualdatutako kontratuen kopuruan oinarritzen dira. Trukaketa hauek egiten diren merkatuek ezagutarazten dituzte datu hauek, hala nola, Chicago Board of Trade, Chicago Mercadile Exchange eta New York Commodity Exchange, eta Etorkizuneko Produktuen Merkataritza Batzordearen urteko txostenen eranskinetan konpilatzen dira.
Verniolle
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 2 okindegiak ziren.
Finantzarizazio
Etorkizun kontratuen merkatuak
Etorkizun kontratu antolatuen trukeak sortu, XIX. mendearen erdialdean sortu ziren, eta mende bat geroago etorkizun kontratuen merkataritza guztia nekazaritza-produktuetan oinarritzen zen soilik. Baina 1971an trukerako urre-patroia bertan behera geratu ondoren, dibisetan oinarritutako kontratuak negoziatzen hasi ziren. Ingalaterrako Bankuak eta gero AEBetako Erreserba Federalak interes-tasak desarautu ondoren, hainbat bonutan eta interes-tasatan oinarritutako etorkizuneko kontratuak merkaturatzen hasi ziren. Horren ondorioz, finantza-etorkizuneko kontratuak —interes-tasetan, dibisetan edo kapital-indizeetan oinarrituak— etorkizuneko merkatuak menderatzera iritsi ziren.
Etorkizun kontratuen merkatuetako fakturazioaren balioa dolarretan kalkulatzeko eskualdatutako kontratuen kopurua eta kontratu bakoitzeko batez besteko balioa (1978tik 1980ra, Bizitza Aseguratzaileen Kontseilu Amerikarrak (ACLI) 1981eanegindako ikerketan kalkulatua) biderkatzen dira. Aurreko urteetako zifrak ordenagailuz 1960tik 1970era bitartean sortutako doikuntza esponentzialean zenbatetsi ziren; 1960an, 165 bilioi dolarretan finkatu zen, 1970eko zifraren erdia, ACLI datuekin batera doan grafiko batean oinarrituta. Grafiko horrek erakutsi zuen 1961ean eta aurreko urteetan negoziatutako etorkizuneko kontratuen kopurua 1970ean negoziatutako kopuruaren erdia zela gutxi gorabehera.
Verniolle
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Verniolle udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 847 hektarea erabiltzen.
Finantzarizazio
Etorkizun kontratuen merkatuak
ALCIren datuen arabera, interes-tasen kontratuen batez besteko balioa nekazaritzako produktuena eta beste produktu batzuena baino hamar aldiz handiagoa da; dibisa-kontratuen batez besteko balioa, berriz, nekazaritzako produktuena eta beste produktu batzuena halako bi da. (1993ko erdialdetik aurrera, Chicagoko Merkataritza Trukeak bera CMEn hilero merkaturatutako kontratuen balio nominalaren zifrak azaleratzen hasi zen. 1993ko azaroan, CMEk beste errekor bat ezarri zuen hilean: 13.466 milioi kontratu negoziatu, hau da, 8,8 bilioi dolarreko balio totalaerkin. 1994aren amaieran, hileko balio hori bikoiztu egin zen. 1995eko urtarrilaren 3an, CMEk harrotasunez esan zuen 1994rako guztizko bolumena %54 igo zela, eta ia 200 trilioi dolarreko balioa zuten 226,3 milioi kontratu negoziatu zirela. Handik gutxira, CMEk zifra bat emateari utzi zion kontratu negoziatuen dolar balioarentzat.)
Verniolle
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Finantzarizazio
Etorkizun kontratuen merkatuak
Etorkizuneko kontratuak "ohiko artikulu homogeneo bat etorkizuneko data zehatz batean prezio zehatz batean erosi edo saltzeko kontratu bat dira." Etorkizunekoen kontratu baten balio nominala kontratu horretan parte hartzeak dakarren arriskuaren oso bestelakoa da. Adibide gisa har ditzagun bi alderdi 2012ko abenduaren 17an 5.000 gari-ontzikada trukatzeko kontratu batean hitzematen dutenak, zehaztutako ontzikadako prezioa $8.89 izanik. Kontratuaren balio nominala 44,450$ (5.000 ontzikada x 8,89$) izango litzateke. Baina zein da arriskua? Eroslearentzat saltzaileak garia adierazitako egunean ezin entregatu ahal izatea da. Horrek esan nahi du erosleak beste pertsona baten garia erosi beharko lukeela; horri "spot market" (eskura dagoen merkatua) deritzo. Demagun gariaren spot prezioa, 2012ko abenduaren 17an, $10 dela bushel bakoitzeko. Horrek esan nahi du garia erosteko kostua $50,000 (5,000 dolar x $10) dela.Beraz, erosleak 5.550 $ galduko lituzke (50.000 $ 44.450), edo kostuaren diferentzia kontratuaren prezioaren eta spot prezioaren artean. Gainera, etorkizunak trukeen bidez negoziatzen dira, eta horrek bermatzen du alderdi batek negoziazioaren amaieran uko egiten badio (1) alderdi hori etorkizunean kontratu horiek egiteko nahi izatekotan zerrenda beltz batean dagoela eta (2) kaltetutako zatia trukeak eragindako galeraren aurka aseguratuta dagoela. Hain handia bada galera, eta trukeak estali ezin badu, trukeko alderdiek konpentsatuko dute galera.Kontuan hartu beharreko beste faktore aringarri bat da merkaturatutako aktibo likido batek, hala nola urrea, garia edo S&P 500en akzio-indizea, ez duela probabilitate handirik etorkizunean $0 balioa izateko; beraz, kontrapartida-arriskua balio nominala baino askoz txikiagoa da.
Verniolle
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Finantzarizazio
Palanka-efektuaren eta finantza-eratorrien garapena
Azken urteotan, finantza-deribatuen kopurua eta motak asko hazi dira. 2007ko azaroan, Doug Noland's Credit Bubble Bulletin enpresak, Asia Times Online enpresan, hipoteka-kolapsoak Estatu Batuetan eragindako finantza-krisiaz hitz egin zuen.
Verniolle
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Finantzarizazio
Palanka-efektuaren eta finantza-eratorrien garapena
Kreditu-aseguruaren arazoaren eskala harrigarria da. Nazioarteko Likidazioetarako Bankuaren arabera, kreditu lehenetsien swaps-en (CDS) OTCren merkatua 2004. urtean $4.7 trilioi izatetik $22.6 trilioi izatera igaro zen 2006. urtearen amaieran. Swap eta Eratorrien Nazioarteko Elkartetik badakigu kredituen eratorrien bolumen nozional osoa %30 inguru igo zela lehen erdian, $45.5 tonara. Eta Monetaren Kontralorien aldetik badakigu Estatu Batuetako guztizko merkataritza-bankua Kreditutik eratorritako posizioak 2003. urte hasieran $ 492 bilioi balioa izatetik $11.8 trilioi balio izatera igaro zirela 2007ko ekainean...
Eratorrien inguruko ezezagun garrantzitsu bat transakzio baten atzean dagoen diru-kopuru erreala da. Milioika dolarreko balio nozionala duen eratorrien kontratu batek, berez, mila dolar gutxi batzuk besterik ez du balio. Adibidez, interes-tasen swap bat izan liteke Estatu Batuetako Altxorreko bonuetan $100 milioiko interesak %4,5eko interes finkoarekin trukatzea, kreditu-txarteletan $100 milioiko interes aldakorraren tasa dela eta. Kontratu horrek interesen ordainketan gutxienez $4,5 milioi izatea ekarriko luke, nahiz eta balio teorikoa $100 milioi bezala eman daitekeen. Hala ere, swap-kontratuaren benetako "kostua" interes-ordainketetan gutxienez $4,5 milioiren zati txiki bat izango litzateke. Truke-kontratu horrek, finantza-erakunde baten liburuetan agertzen denean, zenbateko balioa duen zehazki zehazteko zailtasuna ohikoa da mota horretako tresnen hazkunde harrigarriari buruz aditu eta erregulatzaile askok dituzten kezketan.
Estatu Batuetan uste den ez bezala, deribatuen (eta dibisen) finantza-zentro handiena Londres da. MarketWatch-en arabera, 2006ko abenduaren 7an,
Ekonomian eragina
2010eko finantza-krisiaren ondorioz, zenbait ekonomialarik argudiatu zuten finantza-zerbitzuek Estatu Batuetako ekonomian pisu handiegia hartu zutela, eta horrek ez ziola inolako onurarik ekarri finantzarizazio prozesua bizi duen gizarteari.
2009ko otsailean, William K. Black, lepo zuriko kriminologoak eta finantza-erregulatzaile nagusi ohiak, finantza-sektoreak ekonomia errealari zein eratan egiten dion kalte azaldu zuen. Black-ek idatzi zuen: "Estatu harrapariak nazioa urratzeko erabiltzen dituen txakur akutuen antzera funtzionatzen du finantza-sektoreak. Kapitala bere onerako bidegabeki erabiltzeaz gain, finantza-sektoreak gainerako kapitala ekonomia erreala kaltetzen duten moduetan banatzen du, finantza-elite aberatsak sarituz".
Bruce Bartlettek zenbait azterlan laburbildu zituen 2013ko artikulu batean. Artikulu horrek adierazten du finantzarizazioak eragin negatiboa izan duela hazkunde ekonomikoan, eta klase ertainaren diru-sarreren arteko desberdintasunak eta soldata-geldialdiak eragiten dituela.
Finantza-krisiaren arrazoia
2010eko otsailaren 15ean, Adair Turner-ek ,Britainia Handiko Finantza Zerbitzuen Agintaritzako buruak, esan zuen finantzarizazioa 2007tik 2010era bitarteko finantza-krisiarekin lotuta zegoela. Indiako Erreserbaren Bankuaren aurrean egindako hitzaldi batean, Turnerrek esan zuen Asiako 1997-98ko finantza-krisia 2008-(e)ko krisiaren antzekoa zela, non "biak finantza aktibitateek ekonomia real ez finantzarioarekin alderatuz duten garrantzi erlatiboaren hazkunde konstante batean errotuta egon ziren; hau da, ekonomiaren finantzariazio batean errotuta".
Ensenadako markesa
Zenón de Somodevilla y Bengoechea, Ensenadako markesa (Hervías edo Alesanco, Errioxa, - Medina del Campo, Gaztela, ) Espainiako politikaria izan zen. Eragin handia izan zuen Filipe V.aren eta Karlos III.aren politikagintzan. Itsas Armadako eta Indietako idazkari nagusi, Finantza eta Gerrako kontseilari, Gaztelako Kontseiluko gobernadore eta Armadako kapitain nagusi izan zen. Finantza sistema goitik behera aldatu zuen, zerga sistema bakarra eratu eta industria, nekazaritza, irakaskuntza eta herri lanak bultzatu zituen. Kanpo arazoetan, Frantziaren aldekoa eta Ingalaterraren etsaia izan zen. 1754. urtean Granadara bidali zuten, erbesteraturik, Paraguaiko jesuiten matxinadan nahasia zegoela eta. 1760. urtean gortera itzuli zen Finantza aholkulari gisa, eta 1766. urtean Esquilache bere kargutik kentzeko matxinada antolatu zuela eta, atxilotu eta Medina del Campora eraman zuten.
Aritz Huete
Aritz Huete Beloki (Donostia, 1996ko ekainaren 27a) euskal herritar futbolaria da. Erdiko atzelari postuan jokatzen du.
Kirol Ibilbidea
''2022ko maiatzaren 9ean eguneratua. Datu ofizialak.''
Zigala
Zigala (Nephrops norvegicus) edo langustina krustazeo dekapodo espezie bat da, sukaldaritzan oso aintzat hartzen dena.
Habitata
Ipar-ekialdeko Ozeano Atlantikoan eta Mediterraneoaren eskualde batzuetan bizi da, baina ez Itsaso Baltikoan eta Itsaso Beltzan. Itsas hondo hareatsuetan bizi da, itsasertzetik 800 metroko sakonera arte.
Deskribapena
Otarraixknen itxurako gorputza du, estuagoa da ordea. 18-20 zentimetrotako luzera izan ohi du buztanetik aurreko hagin luzeetara eta kolore laranja argia du.
Zefalotoraxean giltzurrun itxurako bi begi konposatu beltz ditu eta burualdea arantzatsua du. Bi antena pare ditu, bigarrena luzeagoa eta finagoa. Bost hanka pare ditu, aurreneko biak haginak dira eta luzeak eta sendoak dira. Hurrengo hiru hanka parek arantzak dituzte.
Elikadura
Sarraskijalea eta harraparia da eta argi gutxi dagoenean ateratzen da ehizara. Zizareak eta arrain txikiak harrapatzen ditu eta marmokak jaten dituela ere ikusi da.
Spring Valley (Kentucky)
Spring Valley Kentuckyko hiri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 654 biztanle zituen, 0.51 kilometro koadrotan banatuta.
Rodolfo Ares
Gazte-gazte hasi zen Bilboko gizarte-mugimenduetan parte hartzen. Alderdi Sozialistako eta UGTko kide egin zen 1977an. Otxarkoagako Elkarte Sozialistaren sorreran hartu zuen parte. Zenbait ardura izan zituen UGTn: Bizkaiko Lurralde Batzordeko kide izan zen esaterako.
Bilboko Elkarte Sozialistako antolaketa-idazkaria izan zen 1978an. Gero, 1980tik 1989ra arte, Bizkaiko Batzorde Exekutiboko hauteskunde-arduraduna, baita idazkariorde nagusia ere, 1989tik 1995era arte. 1995etik hona PSE-EEko Euskadiko Batzorde Exekutiboko arloen eta hauteskunde-ekintzen koordinakuntzan aritu da. Izan ere, postu horretarako hautatu zuten berriro 2002ko Aparteko Biltzarrean.
1983tik 1990era arte Bilboko Udaleko zinegotzia izan zen, hasieran oposizioan eta gero Hirigintza, Zirkulazio eta Garraio Saileko ordezkari eta alkateorde gisan. Haren ardurapean Plan Orokorra eta Bilbobus garraio-erreforma sustatu ziren, eta aparkalekuen politika eta Otxarkoaga eta Bilbo Zaharra auzoak birgaitzeko planak abian jarri ziren.
1991eko udal hauteskundeetan Bilboko Alkatetzarako hautagai sozialista izan zen. 1994ra arte, Hirigintza, Zirkulazio eta Garraio Saileko ordezkaria eta alkateordea izan zen. Bilbao Ría 2000 elkartea sortzea bultzatu zuen, Bilbo eta bere metropoli-area berreskuratzeko plan zabal bat aurrera ateratzeko.
1990etik 1991ra bitartean, Bizkaiko Foru Aldundiko lehen diputatu nagusiordea izan zen, baita Hirigintza eta Ingurugiro Saileko foru diputatua ere.
2009an Patxi Lopez lehendakari bihurtu ostean, Herrizaingo sailburu izendatu zuen.
Cabacas auzia
Herrizaingo sailburu zela izandako gertaerarik larrienean, 2012ko apirilaren 9an Iñigo Cabacas basauriar gaztea hil zuen Ertzaintzak Bilboko Athletic Club futbol taldearen partida baten ondoren.
Rodolfo Ares sailburuak hartu zuen auzia kudeatzearen ardura nagusia. Ertzaintzaren esku hartzea justifikatu zuen eta lekukoen testigantzak gezurrak zirela adierazi. 2012ko apirilaren 12an, gertakariak izan eta astebetera, autopsiak Iñigo pilotakada batez hil zela frogatu eta gero. Aresek adierazi zuen Iñigoren heriotza arduragabekeria edo istripua izan zitekeela eta, edonola ere, nabarmendu zuen gehiegikeria edo akats bakar batek ezin zuela kolokan jarri "Ertzaintzaren hutsik gabeko jarduna".
Monterde de Albarracín
Monterde de Albarracín Teruelgo udalerria da, Sierra de Albarracín eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 73 biztanle zituen.
Lillian Gilbreth
Lillian Moller Gilbreth (Oakland, Kalifornia, 1878ko maiatzaren 24a – Phoenix, Arizona, 1972ko urtarrilaren 2a) estatubatuar ingeniari eta kudeaketa-aditua izan zen. Frederick Winslow Taylorrek abiarazitako kudeaketa zientifikoaren jarraitzailea izan zen, hasiera batean behintzat, Frank Bunker Gilbreth bere senarrekin batera, hain zuzen, lanpostuko mugimenduen azterketa zientifikoa egin zuten, mikromugimenduak argazki-kamera bereziekin ikertuz.
Taylorek aldezten zuen lan-denboraren kronometro-kontrolaren aldean, mugimenduen azterketaz Gilbretharrek nabarmentzen zuten denboraren erabilera efizienteagoa dela eta (Tayloren kronometro-kontrol metodoak ere erabiltzen zituzten arren), baina baita elkarrekiko inbidien ondorioz, Taylorrekiko harremanak zakartu egin ziren azkenik.
Taylorekin zuten lehiak ordea Gilbretharrak euren metodoak garatzera bultzatu zituen: langilearen nekeari buruzko ikerketak egin eta ergonomia hobekuntzak bultzatu zituen, taylorismoaren aurka ikuspuntu gizatiarragoa aldeztuz. Horrela, Giza Harremanen Eskola izeneko mugimenduari bidea zabaldu zuela aipatu izan da. 1924 urtean bere senarra hil zenean, Lillian Gilbrethek lanean jarraitu zuen bere metodoekin eta, besteak beste, Johnson & Johnson enpresaren aholkularia izan zen.
Bere ikerketak gutxituen bizimodua hobetzeko teknikak garatzeko ere baliatu zuen, Motion Study for the Handicapped izeneko liburuan. Guztira 12 seme-alaba izan zituen.
Epicrionops niger
Epicrionops niger Epicrionops generoko animalia da. Anfibioen barruko Rhinatrematidae familian sailkatuta dago, Gymnophiona ordenan.
Itsas gerra
Itsas gerra gatazka belikoen itsas alderdia da. Borroka itsaso, ozeano edo beste edozein ur-gorputz garrantzitsutan gertatzen da, hala nola aintzira handietan eta ibai zabaletan. Gizateriak gerra egin du itsasoan gutxienez 3.000 urtez (K.a. I. milurtekotik). Dirudienez, lehorreko gerra ez dago itsasoaren nagusitasunaren araberakoa, nahiz eta errealitatean baieztapen hori gezurra den. Lurreko garraioak, XIX. mendean trenbide-sistemak iritsi arte, ibai-sistemen eta itsas garraioaren menpekotasun handia izan zuen. Trenbideek mendekotasun horren amaiera zehaztu zuten, eta funtsezkoak izan ziren Erresuma Batuan, Herbehereetan eta Alemaniako iparraldean mundu modernoaren (industrializazioaren) garapen ekonomikoan. Trenek merkantzien eta pertsonen mugimendu masiboa ahalbidetu zuten lehorrean, eta hori gabe Industria Iraultzak ezin izango zuen erabat garatu. 1750. urtea baino lehen, pertsonak eta ondasunak itsasotik (edo lurretik barnealdeko ur-bideetatik) ibiltzen ziren, lurreko bidaiak (ibilgailu hipomobilekin) motelak, nekagarriak eta oso garestiak baitziren. Armadak, hornidura-, munizio- eta bazka-behar izugarriekin (mugitzeko zaldien mende zeudelako), ibai-haranetan eta kostetatik hurbil zeuden eremuetan egon ziren historiaren zati handi batean. Arrazoia agerikoa da, gudarosteak hornitzeko era itsasoak edo ibaiek beren funtzionamendurako eta biziraupenerako (merkantzia-kopuru handia) behar zuten guztia eramaten baitzuten.
Historiaurretik eta antzinako Historiako lehen garaietatik itsasoko gerrari buruzko erreferentzia ugari iritsi zaizkigu. Kondaira homerikoetan nabarmentzen dira bereziki: Iliada, Troiako Gerrari buruzkoa, eta haren jarraipena, Odisea. Persiar Inperioak (indartsua eta elkartua, baina itsas botere propiorik gabea) ezin izan zituen Greziako ahultasuna eta tirabirak gainditu, Atenasko flotaren boterearen aurrean. Flotek beste polis txikiago batzuek indartuta, beti lortu zuen Poleiak (Greziako estatuko hiriak) azpiltzeko saiakera pertsiarrak zapuztea. Feniziar eta egiptoar zibilizazioen boterea eta eragina, punikakoak (erdigunea Kartagon dutenak) eta baita Erromakoak ere, itsasoak kontrolatzeko zuten gaitasunaren mende egon ziren hein handi batean (talasokrazia). Veneziako Errepublikak ere lortu zuen Italiako estatuko hirien aurkarien artean nabarmentzea, ontzigintzan izandako garapenagatik. Baina Mediterraneoak Aro Modernoan izandako gainbeheraren ondorioz (nazioarteko merkataritzaren ibilbide handiak Veneziatik urruti egin ziren, Ozeano Atlantikoan), bere merkataritzan ahuldu zen. Antzeko zerbait gertatu zen Otomandar Inperioaren boterearekin, Zetaren eta, oro har, Mediterraneoaren Ibilbidearen gainbeherarekin lotuta, XVII. eta XVIII. mendeetan. Beste garai batzuetan, itsasoaren nagusitasunak garrantzi handia eman zien herri txikiei eta atzeratuei: hiru mendez (VI-tik IX-era), iparraldeko gizakiek, eskuarki bikingoak deiturikoek, Europako kostak eraso eta arpilatu zituzten, eta Errusia nagusiraino iritsi ziren, Ukrainan eta Konstantinoplan. Itsaso Beltza, Danubio, Don eta Volga itsasoratzen ziren ibai handiak zeharkatu zituzten, eta Gibraltarko itsasartea sarritan gurutzatu zuten. Gibraltar garai hartako Europako erresuma handien artean dago, Mediterraneoan zentratuta, eta Atlantikoan zehar egiten ziren bidaia ozeanikoetan ez ziren hain nabariak, hala nola Herkulesken Zutabeak, itsaso menderakaitz eta ezezagun baterako atea.
Historiako itsas gudu famatu gehienek zuzeneko materialak utzi dizkigute; esate baterako, hondoratzeetatik datozen ontzien hondakinak, itsaspeko arkeologiaren aztergaiak. Itsaspeko ikerketa arkeologikoaren proiektu berri garrantzitsu bat, oraingoz garrantzi eta oihartzun handirik izan ez duena, Ozeano Bareko zenbait ontziren hondoratzeak aztertzea da, Midwayko Guduan hondoratutako Japoniako gerraontziak.
Heliornis fulica
Heliornis fulica Heliornis generoko animalia da. Hegaztien barruko Heliornithidae familian sailkatua dago.
Buxeuil (Aube)
Buxeuil Frantziako udalerria da Aube departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 81 etxebizitza zeuden, 59 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 78 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 59 etxebizitza nagusietatik 49 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 7 etxek bi gela zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 37 etxek bost zituzten. 46 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 31 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 23 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 83 ziren, horien artean 65 aktiboak ziren eta 18 inaktiboak ziren. 65 pertsona aktiboetatik 61 lanean zeuden (32 gizon eta 29 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 18 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Buxeuil udalerrian 59 unitate fiskal zeuden, 150 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 28.215 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2000. urtean Buxeuil udalerrian 30 nekazaritza-ustiategi zeuden, 184 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mora de Rubielos
Mora de Rubielos Teruelgo udalerria da, Gúdar-Javalambre eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.756 biztanle zituen.
Goulash
Hungariako plater nazionala eta herrialdeko ikurretako bat da.
Izena
Hungarierazko gulyás hitzetik dator eta artzaia, unaia edo ganadu zaintzailea esan nahi du. Hitz horretatik eratorri zen gulyáshús (artzaiak prestaturiko haragia).
Nando González
Fernando "Nando" González Balentziaga (Getxo, - Bilbo, ) bizkaitar futbolaria izan zen, erdilari moduan aritzen zena.
Goulash
Historia
Erdi Arotik hasita XIX menderarte Hungariako artzainek eta unaiek animalia talde handiak (hamarna milaka nuru zituztenak) zaindu eta eramaten zituzten Erdialdeko Europako merkatu handietara, Moravia, Viena, Nuremberg, Venezia... Jakina zen hasierako kopurua baino gutxiago iristen zirela merkatuetara, goulasha egiteko erabiltzen baitziren ale batzuk. Bidean ahalik eta abere gutxien galtzeko animaliaren zati guztiak aprobetxatzen ziren haragi-zopa egiteko.
Garai hartan haragia zerrendatak ebakitzen zen eta lehortzen uzten zen eguzkitan. Ardien urdailak boltsa gisa erabiltzen zituzten garraiatzeko. Ondoren ur berotan jartzea nahikoa zen haragi zopa egiteko. Piperrautsa (paprika) gehitzea beranduago etorri zen, ameriketako produktua baita eta XVI. menderarte ez baitzen Europara iritsi.
Buchholz (Dithmarschen)
Buchholz Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Thomasomys ladewi
Thomasomys ladewi Thomasomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Sigmodontinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Fortuna Foothills (Arizona)
Fortuna Foothills Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Yuma konderrian dago, Arizona estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Vladimir Tatlin
Vladimir Jevgrafovitx Tatlin (Влади́мир Евгра́фович Та́тлин; Kharkiv, Ukraina, 1885eko abenduaren 28a - Mosku, 1953ko maiatzaren 31) eskultore eta margolari sobietar konstruktibista bat izan zen.
1914an konstruktibismoa sortu zuen, eta sobietar abangoardiaren iradokitzaile nagusia bilakatu zen.
1915. urtea arte, margolari izateaz gainera, marinel- (Egipto, Grezia eta Turkiara egin zituen bidaiak) eta musikari-lanetan aritu zen (1913an Berlinen izan zen errusiar orkestra batekin). 1910. urtetik aurrera, talde kubofuturistekin eta primitibistekin izan zituen harremanak; 1912an erakusketa batean parte hartu zuen M. Larionov, Natalia Gontxarova eta K. Malevitx-ekin batera. 1920an Antoine Pevsner eta Naum Gabo elkartu zitzaizkion; geroago, El Lisitzki eta Aleksandr Rodtxenko.
Kramolna
Kramolna Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.089 biztanle ditu eta 6,98 kilometro koadroko azalera. Náchodeko barrutian dago.
Vladimir Tatlin
Tatlinek azken urteak Letatlin planeagailua diseinatzeari eman zizkion.
Kramolna
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1253 urtean egin zen.
Kraselov
Kraselov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 221 biztanle ditu eta 8,01 kilometro koadroko azalera. Strakoniceko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1394 urtean egin zen.
Kotangente hiperboliko
Trigonometrian, x zenbaki errealaren kotangente hiperbolikoa (ikurra: cotch edo cth) funtzio hiperbolikoa da, tangente hiperbolikoaren alderantzizkoa dena.
non e^x funtzio esponentziala den.
Buster Keaton
Joseph Francis Buster Keaton (Piqua, Kansas, AEB, 1895eko urriaren 4a - Woodland Hills, Kalifornia, AEB, 1966ko otsailaren 1a) zinema mutu komikoaren zuzendari eta aktore estatubatuar garrantzitsuenetarikoa izan zen. Bere ezaugarri garrantzitsuenetarikoa bere aurpegi adierazgabea izan zen, bere akrobaziekin batera. Buster (suntsitzaile) izenordea, bere babeslea izan zen Harry Houdinik ezarri zion, hiru urte zituela eskailera batetik erori eta ezer gertatu ez zitzaiola ikusi zuenean.
Hastapenak
Zinema asmatu zen urte berdinean jaio zen Keaton, vaudevillen hezia, eta hiru urte zituenetik bere gurasoekin ("Hiru Keatondarrak") antzezten hasi zen. Bere gurasoek Mohawk Medicine Companykoak ziren, Houdini bezala, eta kasualidadea medio, Kansasen zeuden Buster jaio zenean. Bere aita kazetari izan zen Mendebaldean, eta Myra bere emaztearekin batera, akrobazien ikuskizun bat gauzatzen zuen. Hau, nahiko harrigarria omen zen, non Keaton txikia eszenatokiko alde batetik bestera jaurtia izan ondoren zapaldua izaten zelako. Esketxaren izena "Giza-Espartzua" zen, eta honen ondorioz Buster zauritugabea izaten zela ziurtatzeko, orduko autoritateengatik galdekatuak izan ziren bere gurasoak.
Zinema
Antzerkigintzan izen pixka bat hartzen ari zela, Keaton, orduan hasiberria zen Zinemarengatik interesa erakusten hasi zen. Probatzea erabaki, eta Fatty Arbuckleren taldera gehitu zen. Arbuckleri, Busterrek zuen fisikoari esker egiten zituen akrobazia komikoek atentzioa deitu, eta bere pelikuletako bigarren aktore bezala jarri zuen.
Busterrek, Winter Garden Theatretik asteko 250 dolar ordaintzeko proposamen bati uko egin zion, 40 dolarretako pelikulak egiteko. Orduan, Keaton eta Fatty lagun bikainak egin ziren, eta 1917an hauen lehen filma etorri zen: The Butcher Boy, 1917. Ordutik, Keaton zinemaren teknika aztertzen hasi zen: pelikula motak, objetiboak, eta beste zenbait aspektu.
Fattyrekin beste bost pelikula egin eta gero, talde guztia Kaliforniara joan zen eta bertan ezagutu zuen Natalia Talmadge ezaguna. Nataliarekin ezkondu ostean, beste bi alditan ezkondu zen, Mae Scribbensekin 1933an eta Eleanor Harrisekin 1940an.
Film luzeak
1918an Lehen Mundu Gerrarako deitua izan zen, eta Frantzian zazpi hilabete eman zituen bertako tropentzako ikuskizunak egiten. Infekzio baten ondorioz, erdi gor itzuli zen Estatu Batuetara. Fatty bere lehen film luzea prestatzen ari zen, eta Joseph Schenckek bere produkzio-etxea eskaini zion bere pelikulak egin ahal izateko. Kasualitatez, garai hartan justuan Fattyk zinema oso gutxi egiten zuen, besteak beste Virginia Rappe aktorearen heriotz eta bortxaketaz leporatua izan zelako.
Arrakasta
1921 eta 1923 urteen artean, The Saphead film luzea eta 19 film labur grabatu zituen Busterrek. Ekoizlez aldatu zuenean, 1923 eta 1928 urteen artean, beste 10 film luze grabatu zituen. Urte hauetan, bere pelikulen gaineko kontrol osoa izan zuen, eta nahiz eta produkzio-etxeko akzio bat bera ere ez izan, Busterrek lokomotora zaharrak, edo trasatlantikoak eska zitzakeen. Honen guztiaren ondoren, bere pelikulen sormenaren kontrola galdu zuen.
Hainbat komedia serietan parte hartzeak ospea eta arrakasta ekarri zion, eta goia 20. hamarkadan heldu zuen. Bere hasierako arrakastak mundu osotik zabaldu zion ospea, soilik Charlie Chaplin eta Harold Lloyd bezalakoen atzetik, nahiz eta hauekin harreman estua izan, hala nola, beste hainbat artista ezagunekin, Douglas Fairbanks eta Rodolfo Valentinorekin adibidez.
Film ezagunenak
Buster Keatonen pelikula ezagunen artean, Our Hospitality (1923), Sherlock Jr. (1924), The Navigator (1924), Seven Chances (1925), The General (1926), Steamboat Bill Jr. (1928) eta The Cameraman (1928) daude.
The General
The General filmari buruz, Estatu Batuetako Gerra Zibila, Gone with the Wind pelikulak baino hobeto islatzen zuela esan zioten. "Batzuk nobeletara jotzen duten bitartean, beste batzuk Historiara jotzen dute argumentu bila" erantzun zuen Keatonek.
Pelikula, William Pittenger idazlearen benetako gertaera batean oinarritzen zen: Batasunaren soldaduen Tren konfederatu baten bahiketa. Hollywoodetik hegoaldeko soldadu protagonista txartzat har zezaketelakoan, Keatonek ikuspegia aldatu zion istorioari. Pelikula osoan zehar, gagentzako lekurik ez da ageri azalean, garaiko film guztietan bezala, gidoia ongi josia zegoelako. Oregongo basoetan grabatu zen, eta lokomotoraren suarengatik, suteak piztu ziren bertako basoetan. Efektu espezialen aldetik, film harrigarria izan zen, lokomotora amildegi batetik erortzerakoan adibidez.
Pelikulan, gizon mehe, bakarti, txiki eta hauskorra bere lokomotora eta maite duen neskaren bila ageri da. Gaur egun, zinemaren artelan handienetarikoen artean dagoen film honek izugarrizko porrot komertziala izan zuen orduan.
Amaiera
Keatonen zoritxarrerako, honen produkzio unitate MGMk 1928an hartu zuen, eta ondorioz Jimmy Duranterekin egindako hainbat film arrakastatsu -penagarri, Busterren iritziz - egin zituzten. Soinua irudiarekin ezkondu zenean, Keatonek alkoholari ekin zion gainditu ezina zitzaion egoerari aurre egiteko. Egindako guztia galdu eta 1930eko hamarkada ezkutatuta eman zuen MGMren hainbat filmentzako gagak idazten - tartean Marx anaien ezagunetariko batzuk -.
Billy Wilderren Sunset Boulevarden (1950), eta Limelight (1952) pelikulan, bere azken agerraldiak egin zituen, zinemaren gloria zahar bat eta Chaplin bezala hain zuzen ere. Orduan, jendeak arreta gehiago eskaini zion bere lan harrigarriari, eta telebistarako iragarkiak eta zuzeneko emankizunekin hasi zen. Beste agerraldi interesgarri bat, Around the World in Eighty Days (1956) pelikulakoa izan zen, Cantinflasekin batera. Bertan tren bateko gidari bezala agertzen da (The General pelikularen omenez).
Bere azken agerraldia, 1965eko Veneziako Mostran izan zen, bere azken lana aurkezten: Film (Alan Schneider). Bertan, estraineko aldiz drama bat antzeztu zuen, eta publikoaren aldetik goraipatua izan zen. Bost hilabete beranduago, 70 urte zituela, Los Angeleseko bere etxean hil zen.
Fairview (Kalifornia)
Fairview Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Alameda konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Stamping Ground (Kentucky)
Stamping Ground Kentuckyko hiri bat da. Scott konderrian kokatua dago. 2010ean 643 biztanle zituen, 1.15 kilometro koadrotan banatuta.
Malapterurus microstoma
Malapterurus microstoma Malapterurus generoko animalia da. Arrainen barruko Malapteruridae familian sailkatzen da.
Malapterurus melanochir
Malapterurus melanochir Malapterurus generoko animalia da. Arrainen barruko Malapteruridae familian sailkatzen da.
Himantornis haematopus
Himantornis haematopus Himantornis generoko animalia da. Hegaztien barruko Rallidae familian sailkatua dago.
Steven Bochco
Steven Ronald Bochco (New York, 1943ko abenduaren 16a - Los Angeles, 2018ko apirilaren 1a ) estatubatuar telebistako ekoizle eta gidoilari izan zen. Mundu osoa aski ezagun eta entzutetsuak izan ziren telesail ugariren sortzailea izan zen, tartean Hill Street Blues, L.A. Law, Doogie Howser, M.D. eta NYPD Blue.
Luciano Rincón
Luciano Rincón Vega (Santoña, 1931 - Bilbo, ) bizkaitar kazetaria izan zen. Gaztetan Euskadiko Sozialisten Batasunaren kidea izan zen. Gran Vía, Tribuna Vasca, La Gaceta del Norte, El Correo edo Eginen lan egin zuen.
Parisko Ruedo Ibérico argitaletxean Nuestros primeros veinticinco años (1964) eta  Francisco Franco: historia de un mesianismo (1964) atera zituen. Mañana, crónica anticipada eleberria ere idatzi zuen. ETB 2an elkarrizketa saio bat egin zuen.
Izengoiti desberdinak erabili zituen: Luis Ramírez, Raúl Martín, Anchón Achalandabaso eta Ángel Suárez besteak beste.
Krásensko
Krásensko Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 415 biztanle ditu eta 7,25 kilometro koadroko azalera. Vyškov barrutian dago.
Keylogger
Historia
Lehenengotariko keylogger-a Perry Kivolowitz-ek idatzi zuen eta net.unix-wizards,net.sources sarean argitaratu zen azaroaren 17an, 1983 urtean.
Krásensko
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1437 urtean egin zen.
Arku-zubi
Arku-zubia arku bidez eratutako zubia da, hau da, taula arku baten gainean edo arku batetik zintzilik jarriz egiten dena. Taula edo oholtza egitura nagusi horretan bermatuta edo bertatik esekita egon daiteke, edo bien konbinazio bat, zubi arkudun mota desberdinak eratuz.
Zubiaren pisua eta erabilera-gainkargak arkuaren konpresioz transmititzen dira euskarrietarantz, non bultzada horizontal eta karga bertikal bihurtzen diren. Normalean, arkuaren lerdentasuna (gezi maximoaren eta argiaren arteko erlazioa) handia da, eta hortaz esfortzu horizontalak bertikalak baino askoz handiagoak dira. Horregatik, zubi mota hau egokiak dira muturretako zubi-bularrak bultzada horizontalari erresistentzia ona emateko gai diren lekuetan.
XIX. mendea arte, zubi mota hau izan zen Euskal Herrian erabili zen ohikoena. Horren erakusgarri dira, adibidez Garesko zubi erromanikoa (Arga igarotzeko), Balmasedako zubia (Kadagua igarotzeko) edo Azkaineko erromatar zubia (Urdazuri igarotzeko).
Stanford (Kentucky)
Stanford Kentuckyko hiri bat da. Lincoln konderrian kokatua dago. 2010ean 3,487 biztanle zituen, 7.97 kilometro koadrotan banatuta.
Epicrionops peruvianus
Epicrionops peruvianus Epicrionops generoko animalia da. Anfibioen barruko Rhinatrematidae familian sailkatuta dago, Gymnophiona ordenan.
Alfredo Amestoy
Alfredo Amestoy Eguiguren (Bilbo, ) bizkaitar kazetaria da.
Madrilen eta Nafarroako Unibertsitatean kazetaritza ikasi zuen. Jaioterrian hasi zen lanean La Gaceta del Norte egunkarian edo Gran Vía aldizkarian. 1960an lehendabizikoz telebistan hasi zen eta 1994ra arte hainbat saio egin zituen.
Erregresio-analisi
Estatistikan, erregresio Y aldagai batek X beste aldagai batekiko duen mendekotasuna adierazten duen ekuazioa zehazteko erabiltzen den matematika prozedura da. Y mendeko aldagaia X aldagai askearen funtzio lineal batez geratzen da adierazia. Y aldagaian beste X, U, V… aldagaiekiko baldintzaturik espero den balioa da. Funtzio hori oso erabilia da estatistikan eta hurbilpenetan, x balio bakoitza u, v… aldagaietan dagozkion balioetara laburtzeko.
Arnières-sur-Iton
Arnières-sur-Iton Frantziako udalerria da, Eure departamenduan dagoena, Normandia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Krasíkov
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1368 urtean egin zen.
Arnières-sur-Iton
Biztanleria
2007an Arnières-sur-Iton udalerrian erroldatutako biztanleak 1.647 ziren. Familiak 628 ziren, horien artean 132 pertsona bakarrekoak ziren (48 bakarrik bizi ziren gizonak eta 84 bakarrik bizi ziren emakumeak), 184 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 252 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 60 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 701 etxebizitza zeuden, 644 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 18 bigarren erresidentzia ziren eta 39 hutsik zeuden. 673 etxeak ziren eta 26 apartamentuak ziren. 644 etxebizitza nagusietatik 505 bere jabearen bizilekua ziren, 129 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 9 etxek gela bat zuten, 11 etxek bi zituzten, 58 etxek hiru zituzten, 176 etxek lau zituzten eta 390 etxek bost zituzten. 526 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 278 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 330 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.077 ziren, horien artean 820 aktiboak ziren eta 257 inaktiboak ziren. 820 pertsona aktiboetatik 761 lanean zeuden (382 gizon eta 379 emakume) eta 59 langabezian zeuden (28 gizon eta 31 emakume). 257 pertsona inaktiboetatik 99 erretiraturik zeuden, 88 ikasten zeuden eta 70 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Aurora Trueba memoriala
Aurora Trueba memoriala Pedreñak urtarrilean antolaturiko traineru jeitsiera izan zen, hil berria zen Aurora Trueba kidearen omenez.
Gizonezkoen zazpi traineru eta emakumezkoen bakarra aritu ziren. Lau traineru beteranok ere jokatu zuten txanda bat. Hurrengo urtean bigarren ekitaldia izan zuen.
Arnières-sur-Iton
Diru sarrerak
2009an Arnières-sur-Iton udalerrian 624 unitate fiskal zeuden, 1.652 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.950 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 31 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 10 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren eta 2 administrazio publikoko enpresak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Thomasomys laniger
Thomasomys laniger Thomasomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Sigmodontinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Inmaculada Aguilar
Inmaculada Aguilar Belmonte (Kordoba, Espainia, 1958ko martxoaren 15a) kordobar dantzaria eta dantza espainiarreko katedraduna da.
Biografia
Historian lizentziatu zen Kordobako Unibertsitatean, eta Espainiako Dantzako katedraduna da Kordobako Arte Dramatikoko eta Dantzako Goi Mailako Kontserbatorioan. Pepe Ríos, La Tati, Paco Fernández, Mercedes Rodríguez Gamero "Merche Esmeralda", Eduardo Serrano Iglesias "El Güito" eta Mario Mayaren ikaslea izan da.
Sariak eta aintzatespenak
Besteak beste:
Enrique Eguren
Enrique Eguren Bengoa (Gasteiz, - Oviedo, ) zientzialari arabarra izan zen.
Ezaguna da batik bat Jose Migel Barandiaran eta Telesforo Aranzadirekin batera egindako lanagatik, Arkeologia eta Geologia arloan bereziki, "hiru trogloditak" ezizena harturik.
Gasteizen Arte eta Lanbide-Eskolako Historiaurrea, Mineralogia eta Petrografia bildumak antolatu eta zaindu zituen.
Oviedoko Unibertsitateko katedraduna izan zen Botanika, Mineralogia, Zoologia, Geologia eta Biologian. Halaber, hango Zientzia Fakultateko dekano (1921) eta errektorea (1929-30 eta 1940-44) izan zen. Azkenik, Asturiasko diputazioko lehendakariordea ere izan zen (1942-44).
Zubiaurre anaiak
Zubiaurre anaiak bi anaia margolari hauek dira:
Piazza della Signoria
Piazza della Signoria Florentziako erdialdeko plaza bat da, botere zibilaren egoitza eta hiriko bizitza sozialaren bihotza. Erdi Aroko Florentziaren erdialdean dago, Santa Maria del Fiore katedralaren hegoaldean. Iraganean izen ezberdinak izan zituen, Piazza dei Priori edo Piazza del Granduca, esaterako.
Historia
1974az geroztik egindako aurkikuntza arkeologikoei esker, plaza inguruetan Neolito garaiko jardueren aztarnak aurkitu dira eta jakin ahal izan da gaur egungo plaza antzinako erromatarren garaiko hiriko gune garrantzitsu bat zela, Hadrianoren garaiko bainutegi batekin eta antzokitik gertu zegoen eskala handiko arropa-garbitoki batekin, honen hondakinak palazzo Vecchio jauregiaren azpian aurkitu zirelarik. Beranduago (IV. eta V. mendeak), bainutegiaren eta garbitokiaren eraikinak beste helburu batzuetarako erabili ziren, artisautza-lanetarako, eta basilika kristau primitibo handi bat (27 x 50 metro) eraiki zen.
Saint-Bonnet-de-Salers
Saint-Bonnet-de-Salers Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Neeraj Chopra
Neeraj Chopra (Panipat, 1997ko abenduaren 24a) xabalina jaurtitzaile indiarra da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina eskuratu zuen.