cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cefalùko katedrala
Historia
Katedrala eraikitako zonaldea aspaldidanik populatuta egon da; erromatar errepideen aztarnek eta paleokristauen mosaikoek adierazten duten moduan. Eraikuntza 1131ean hasi zen estilo normandoan (hauek Sizilia konkistatu zuten 1091n). Tradizioaren arabera, eraikina altxatu zen Roger II.ak Jaungoikoari promesa bat egin zuelako ekaitz batetik ihes egiterakoan eta Cefalun lehorreratu. Eraikinak gotorleku antza du, zeinak urrutitik ikusita, Erdi Aroko hiritik gaientzen den. Honekin ere normandoek haien presentzia irlan adierazi nahi zuten. Hasieran lanek ez zuten etenik izan: absidearen mosaikoak 1145ean, eta Roger II.aren eta bere emaztearen sarkofagoak urte berekoak dira. Alabaina, 1172tik aurrera elizak gainbeherako aldia jasan zuen arazoak agertu zirelako eta horiek egiturazko aldaketak ekarri zituzten. Roger II.a hil eta gero, lanak eten ziren. Geroago, beste arkitekto batzuk nabe zentrala eta fatxada bukatu zituzten. Gauzak honela, 1215ean Frederiko II.a Hohenstaufenekoak bi sarkofagoak Palermoko katedralera mugitu zituen. Lanek aurrera jarraitu zuten, katedralaren fatxada 1240an bukatu zen. Azkenik, Rodolfo Chevriêreskoak, Albanoko apezpikuak, 1267an katedrala sagaratu zuen. Ambrogio da Comok 1472an, eliz atari bat egin zuen, fatxadako bi dorreen artean.
Arkitektura
Latindar gurutzearen basilika oinplanta du; hiru habearte ditu, hamasei zutabeekin; zutabe horiek granitokoak dira marmolezko oinarriekin. Badu ere presbiteroa abside eta pastoforiarekin. Sabaian, egurrezkoa, arabiar eragina ikus daiteke. Katedralean elementu nabariak ikus daitezke:
Katedralaren aurrean zabaldegi handi bat dago, turniali izenekoa, jatorriz hilerri bat izan zen. Tradizioaren arabera, Jerusalemdik ekarritako lurrarekin egin zen, gorpuak azkar momifikatzeko berezitasuna omen zuelako. Oinplanoa basilikala da, gurutze latindarrakoa. Hiru nabeak 16 granitozko eta haitzurdinezko zutabeekin banatuta daude. Zutabeen harroinak eta kapitelak K. o. II. mendekoak dira. Arku hauen garaiera ezberdina da, zoruak ere maila ezberdina duelako. Erdiko nabean, badago presbiterio-arku handi bat (garaipen-arkua) transeptuari hasiera ematen diona. Litekeena da, XII. mendearen erdian Apuliako arkitekto batek egitea. Presbiterioak baditu abside bat eta pastoforia. Eraikuntza zenbait angelutatik hasi zen: presbiterio, pastoforia eta gorputza haren garaipen-arkuarekin, absidioloak izan ezik. Erregeen Atetik absideraino 70 metro daude. Nabe zentralak 24 metro garaiera du eta transeptuarenak 33.
Fatxadak arku-itsuen bi lerro ditu eta bi kanpandorre normando estilokoak, leihoak mainelezkoak (ojiba bikoitzeko) dira eta dorreek bi pinakuluetan bukatzen dute, XV. mendean gehituak. Pinakulu bakoitza ezberdina da: hauetariko baten oinplanoa karratua da, almena flamigeroz inguratuta. Honek Aita Santuaren autoritatea sinbolizatzen du baita mitra ere; bestearen oinplanoa oktogonala da eta almena gibelinoak ditu, erregearen eta mundutar boterea islatu dutenak. XV. mendeko nartexak hiru arku ditu, albokoak zorrotzak dira, zentrala, berriz, puntu erdikoa. Lau zutabek sustengatzen dituzte arkuak baita nerbio-gangak ere. Arkupearen beheko partean Porta Regum (Erregeen Atea) dago. Honen atariak haitzurdinezko apaindura finak ditu eta pinturak alboko hormetan ere. Eraikinaren atal batzuk kanoi-gangakoak dira, baina beste zonaldetan ez dago gangarik baizik eta zur polikromatutako habeak, eta sabaia bi uretakoa da. Azken honek arabiar eragina islatzen du.
Presbiterioari dagokionez, gurutze-gangakoa da. Gurutzaduraren ostean, erabilitako estiloa gehienbat erromanikoa da, nahiz eta arku zorrotzak agertu. Ezaugarri honek, Monrealeko katedralean ikusgai dagoena ere, Paris eskualdean gutxira sortu zen estilo gotikoa iragartzen du. Elizak hiru abside ditu, Monrealeko katedralearen antzera. Albokoak, arku itsuekin eta mentsulekin apainduta daude. Mentsulak 1215-1223 artean eginak dira, non maskarak, animalien buruak eta makurtutako giza figurak irudikatuta dauden. Abside zentralak jatorriz hiru arrosa leihoak zituen -geroago itxi zirenak mosaikoei espazio gehiago ematearren- eta beste arku-zorrotzeko leiho zentral bat. Beste leiho zirkularrak transeptoaren amaieran daude. XVI. mendera arte, katedralera harmailadi zabal batetik heltzen zen.Zituen hiru zatuiak San Petri, Done Jakue eta San Joan sinbolizatzen zuten (Antzaldaren lekukoak). Beranduago, zonalde hau hilerri bilakatu zen.
Saint-André-sur-Sèvre
Saint-André-sur-Sèvre Frantziako udalerria da, Deux-Sèvres departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Cefalùko katedrala
Klaustroa
Katedraleko klaustrora elizaren barrutik sartzen da. Arkuteria arku zorrotzez osatuta dago zeinak zutabe bikoitzetan oinarriten baitira. Klaustroaren itxurak Espainiakoen edo Frantziakoen antza du, baina zutabe bikoitzen kapitelen motiboak bizantziarrak dira, hala nola, arranoak eta leoiak, elkarri egira, ispilu efektua eginez. Errekurtso artistiko hau Ravennako erliebe askotan ikusgai dago.
Saint-André-sur-Sèvre
Biztanleria
2007an Saint-André-sur-Sèvre udalerrian erroldatutako biztanleak 656 ziren. Familiak 250 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 97 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 97 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Cefalùko katedrala
Arte-lanak
Litekeena da, hasiera batean, eliza osoa mosaikoz beteta pentsatuta egotea, baina, azkenean, presbiterioa baino ez zen estali. Oraindik ere absidea eta alboko hormen erdiak dekoratuta daude. Roger II.ak Konstantinoplatik ekarri zituen mosaiko tekniketan artistak. Haiek bizantziar dekorazioa egokitu zioten ipar-europarreko arkitekturezko egitura honi. Absidearen erdiko kupulan Kristo Pantokratorraren irudia gailentzen da, esku batekin bedeinkatuz. Ezkerreko eskuan San Joaneko ebanjelioa du non, grezieraz eta latinez, irakur baitaiteke hurrengo testu hau: “Ni munduko argia naiz, Ni jarraitzen nauena ez da iluntasunean alderrai ibiliko, bizitzaren argia izango duelako” (San Joan, 8:12). Absidearen goiko partean, Ama Birjina agertzen da, bi eskuak altxatuta eta lau arkanjeluz alboan dituela. Bigarren eta hirugarren mailean, leiho zentraleko bi alboetan, apostuluak eta ebanjelistak kokaturik daude programa teologiko baten arabera. Mosaiko-dekorazioa presbiterioaren zehar hedatzen da, alboko hormetan, profeta eta santuen irudiekin. Eskumako horman, erregearen tronuaren ondoan errege-irudiak daude, baina ezkerreko horman, apezpikuaren tronuaren ondoan, eliz-gizonak irudikatuta daude. Irudi bakoitzak grezierazko eta latinezko azalpen bana ditu. Gurutze-gangaren dekorazioan lau kerubin eta lau serafin agertzen dira. Patokratorraren eta Ama Birjinaren irudien jantziak urdinak dira. Margo honek argitasun handia ematen du, hondoaren urrezko mosaikoen gainean nabarmentzean. Lanik garrantzitsuenak dotoreak dira, tunika eta aurpegien sentsibilitatei eta keinuei dagokienez. Batzuen ustez, Italiako bitzantziar mosaikorik politenak dira, Konstantinoplako Bitzantziar amaierako aldiaren bezalakoak. Mosaikoak 1170ean baino lehenago amaitu ziren. Presbiterioko albokoen hormen beheko zatia XVII. mendean bukatu zen, horretarako aurreko margoak estali zirenez, aztarna gutxik irauten dute.
Saint-André-sur-Sèvre
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Cefalùko katedrala
Beste arte-lan batzuk
Urbano V.aren irudi bat, XIV. mendekoa ezkerreko nabean irudikatuta dago eta entronatutako Ama Birjina bat ere, XV. mendekoa, transeptuaren ezkerreko besoan. Basilikak baditu zenbait hilobi-monumentu, hala nola, antzinako sarkofago bat, beste Erdi Aroko bat eta Castelli apezpikuaren hilobia, XVIII. mendekoa. Bateo-iturria, XII. mendekoa eta harrizko bloke bakar batean zizelkatua, dekoratuta dago lau lehoi txikiekin. Elizak badu Antonello Gaginik pintatutako Madonna bat, XVI. mendekoa eta 1468an Guglielmo da Pesarok margotutako gurutze bat. Organoaren kontsola tutuetatik aldenduta dago. Nabearen sapaiak margotutako dekorazioa dauka: bustoak, irudimenezko animaliak eta beste motibo batzuk, litekeena da arabiar artisauen lana izatea. Michele Canzonerik, Palermoko artistak, 1985ean, 72 eztabaidazko beirate abstraktu ezari zituen, Antzinako eta Testamentu Berrian oinarritutakoak.
Mosaiko paleokristauak
Katedralean eginiko indusketek agerian utzi dute VI. mendeko polikromatutako mosaiko baten atal batzuk. Hauetan irudikatuta daude: uso bat edaten, beste txoriren zatiak, bi zuhaizka eta lirio bat lauki batean sartuta, ojibazko eta erronbozko motiboekin. Mosaikoa, beharbada, bizantziar basilika batena zen. Cefaluko zonalde hau erabili zen VIII. mendera arte, apezpikuaren egoitza zelako.
Saint-André-sur-Sèvre
Etxebizitza
2007an 279 etxebizitza zeuden, 255 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 279etxeak ziren. 255 etxebizitza nagusietatik 222 bere jabearen bizilekua ziren, 32 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 3 etxek bi gela zituzten, 31 etxek hiru zituzten, 51 etxek lau zituzten eta 170 etxek bost zituzten. 249 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 94 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 148 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Rocquefort
Rocquefort Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Rocquefort udalerrian erroldatutako biztanleak 316 ziren. Familiak 103 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 55 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Saint-André-sur-Sèvre
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Rocquefort
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 122 etxebizitza zeuden, 109 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. Etxebizitza guzti hauek 122etxeak ziren. 109 etxebizitza nagusietatik 86 bere jabearen bizilekua ziren eta 24 alokairuan okupaturik zeuden; 7 etxek hitu gela zituzten, 23 etxek lau zituzten eta 80 etxek bost zituzten. 95 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 42 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 56 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Saint-André-sur-Sèvre
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 400 ziren, horien artean 313 aktiboak ziren eta 87 inaktiboak ziren. 313 pertsona aktiboetatik 293 lanean zeuden (171 gizon eta 122 emakume) eta 19 langabezian zeuden (6 gizon eta 13 emakume). 87 pertsona inaktiboetatik 34 erretiraturik zeuden, 23 ikasten zeuden eta 30 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Rocquefort
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 205 ziren, horien artean 160 aktiboak ziren eta 45 inaktiboak ziren. 160 pertsona aktiboetatik 146 lanean zeuden (77 gizon eta 69 emakume) eta 14 langabezian zeuden (4 gizon eta 10 emakume). 45 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 17 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Saint-André-sur-Sèvre
Diru sarrerak
2009an Saint-André-sur-Sèvre udalerrian 270 unitate fiskal zeuden, 697 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.825 euro zen.
Rocquefort
Diru sarrerak
2009an Rocquefort udalerrian 108 unitate fiskal zeuden, 322,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.344 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Saint-André-sur-Sèvre
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 iturgina eta 1 higiezinen agentzia.
Rocquefort
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Rocquefort udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Saint-André-sur-Sèvre
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saint-André-sur-Sèvre udalerrian 47 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.392 hektarea erabiltzen.
Rocquefort
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saint-André-sur-Sèvre
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pilar Arechavaleta
Pilar Arechavaleta Iturrioz (Bilbo, 1880ko azaroaren 7a - Madril, 1973ko uztailaren 29a) moja sartu zen Aingeru Zaindarien kongregazioan eta ondoren, Maria Ianua Coeli moja misioilarien kongregazioa sortu zuen 1940an.
Biografia
Bilboko Barrenkale-barrena kalean jaioa, Torre eta Pilota kaleen izkinan. Emilio Arechavaleta Balpalda eta Concepción Iturrioz Casero bikotearen alaba nagusia izan zen. Bere etxearen parean Rafaela Ybarrak neskato eta gazte pobreei bideratutako zentroa atondu zuen Aingeru Zaindarien (Ángeles Custodios) lehenengo ikastetxea hain zuzen, Santa Maria kalean, Pilotaren izkinan. Rafaela hil eta denbora gutxira sartu zen Arechavaleta Aingeru Zaindarien Institutuan lan egitera, hamazazpi edo hemeretzi urte zituen. Bertako idazkari nagusia eta kontseilaria izan zen urte askotan eta beste hainbat etxe sortu zituen: hiru Madrilen, bi Malagan eta Bartzelonan. Santander eta Donostian ama nagusi aritu izan zen.
Bilbora itzultzean, lehenengo Zazpi Kaleetako Ikastetxean aritu zen eta ondoren Zabalbiden, biak jatorri apaleko nesken hezkuntza eta formakuntzara bideratuak, heziketa katolikoa barne. Congregación de Marías de los Sagrarios sortu zuen, Bizkaia osora hedatu zuena.
1936ko Gerra Zibilaren ondorioz Madrilera ihes egin zuen, eta han jazarria izan arren, Ingalaterrako enbaxadaren bidez bizia salbatu eta Bilbora itzuli zen. Gerra Zibila amaitzean Madrilera bueltatu eta bertan sortu zuen Maria Ianua Coeliren (Zeruko Atea) Kongregazioa, 1940an. Kongregazioa espetxeetatik eta ospitaleetatik ateratzen ziren neskato eta emakumeak artatzeari ekin zion. Erakundeak neskei ematen zien formakuntzak Enplegu Ministerioaren babesa zuen, idazkaritza eta jantzigintza erakusten zuten batez ere. Neskato eta gazteak ez ziren bolondres joaten, autoritateek eramaten zituzten, hala nola, Patronato de Protección a la Mujer eta Tribunal Tutelar de Menores delakoek.
Gobernazio Ministerioak bere Ongintzako Errege Aginduarekin lagundu zion 1942ko maiatzean, eta handik gutxira auzibidean jasotako salbuespenak eman zizkioten. 1947an "Pía Unión" izendatu zuten, eta 1966ko abuztuaren 15ean Casimiro Morcillo jauna Madrilgo Artzapezpikuaren Kongregazio izendatu zuten.
Bibliografia
Pilar Iglesias Aparicio (2021). Violación de los Derechos Humanos de las mujeres en las lavanderías de la Magdalena de Irlanda y los centros del Patronato de Protección a la Mujer de España. TSN, 11, (231-244)
Lagruère
Lagruère Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot eta Garona departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Lagruère udalerrian erroldatutako biztanleak 324 ziren. Familiak 144 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 60 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 44 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 213 ziren, horien artean 155 aktiboak ziren eta 58 inaktiboak ziren. 155 pertsona aktiboetatik 135 lanean zeuden (83 gizon eta 52 emakume) eta 20 langabezian zeuden (5 gizon eta 15 emakume). 58 pertsona inaktiboetatik 30 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Lagruère udalerrian 134 unitate fiskal zeuden, 326 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.155 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
2000. urtean Lagruère udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 408 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Mikaela Loach
Mikaela Loach (Jamaika, 1998) Justizia klimatiko jamaikarraren aldeko aktibista bat da, Edinburgon (Eskozia) du egoitza, eta Global Citizen Prize: UK's Hero Award sarirako izendatu dute.
Lagruère
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mikaela Loach
Medikuntzako ikaslea da Edinburgoko Unibertsitatean, eta 100.000 jarraitzaile baino gehiagoko Instagrameko plataforma erabiltzen du klima-mugimendua inklusiboagoa izan dadin lan egiteko, klima-krisiaren eta sistema zapaltzaileen arteko elkarguneetan zentratuta, hala nola zurien nagusitasunean eta migrazio-bidegabekerietan.
Jo Beckerrekin batera, YIKES podcast-eko koproduktore, idazle eta aurkezlea da, klima aldaketa, giza eskubideak eta justizia soziala aztertzen dituena.
Biografia
Loach Jamaikan jaio zen eta Surreyn (Erresuma Batua) hazi zen. Loach Edinburgora joan zen bertako unibertsitatean medikuntzako ikasketak egiteko.
Kanpaina egiten
Nerabe zenean, Loach ingurumen-justiziaren eta arraza-justiziaren arteko elkarguneaz jabetzen hasi zen. 2019an, Loach Extinction Rebellion (XR) ingurumen-mugimenduan parte hartzen hasi zen, eta 2019ko urrian Edinburgotik Londresera bidaiatu zuen, XRren protestetan parte hartzeko, politikariek entzun eta krisi klimatikoari aurre egin diezaioten eskatzeko. Bere esperientzien egunerokoa eraman zuen. 2019ko XRren protestan, Loach Extinction Rebellion Scotlandeko eszenatoki batean giltzapetu zen, poliziak protesta hustu ez zezan. Zortzi bat orduz egon zen bertan, bera eta gainerako manifestariak beren borondatez askatu arte. Loachek Climate Camp Scotlandekin ere egiten du kanpaina.
BBCrekin hizketan, Loach-ek bere motibazioari buruz esan zuen:"'Denbora luzez aldatu ditut gauzak nire bizimoduan, ekologikoagoa izaten saiatzeko, baina duela hilabete batzuk konturatu nintzen ez duela axola beganoa naizen edo ezer alferrik galtzen ez dudan gobernuak ezer egiten ez badu. Beharrezkoa da egiturazko aldaketa handiak egotea.'"Loachek dio martxetara joaten hasi zela "errefuxiatuen krisia albiste guztietan zegoenean duela urte batzuk. Interes handia izan nuen migratzaileen eta errefuxiatuen eskubideetan, eta boluntario gisa eskaini nuen neure burua Calaisko kanpamenduan... Baina egun batean konturatu nintzen gauza horiek benetan elkarrekin lotuta zeudela: krisi klimatikoa errefuxiatuen krisiarekin lotuta dago, eta biak ere arraza-bidegabekeriarekin eta kolonialismoaren legatuekin lotuta daude".
Sare sozialen bidez eta Eco-Age-ko idazle gisa, Loachek ingurumen-justiziaren, arraza-justiziaren, moda iraunkorraren eta errefuxiatuen eskubideen alde egiten du. Hainbat podcastetan ere gonbidatu dute, tartean Andrea Foxen Age of Plastic podcast-ean eta Layla Saaden Good Ancestor podcast-ean. Loach hizlaria izan zen Zuricheko Karbonoaren Aurkako Gazteen Konferentzian. 2020an, Loachek YIKES podcasta sortu zuen Jo Beckerrekin.
Saudade
Saudade hizkuntza portugesak duen hitz esanguratsuenetarikoa da, oso present amodiozko poesian eta herri musikan, fadoetan nagusiki. Galizierak ere berba bera jasotzen du. Deskribatzen du sentimenduen nahasketa bat, galera, falta, distantzia eta maitasuna barne hartzen dituelarik. "Solitas, solitatis" latinezko hitzetik dator, "bakardadea" esan nahi duena. Baliakide zaharrak soedade, soidade eta suidade dira, saúde (osasuna) hitzaren eraginpean. Berbaren jatorria oso lotuta dago itsas tradizio portugaldarrarekin. Brasilen, Saudade Eguna ospatzen da ofizialki urtarrilaren 30ean.
Jatorria
Elezaharraren arabera, hitz hau sortu zen Portugalgo Deskubrimenduen aroan eta Brasilgo koloniarenean. Hitzetik hortzera erabiltzen zen orduan lurralde arrotz eta urrun haietan portugaldar jendeak sentitzen zuen bakardadea definitzeko. Ondo islatzen du, beraz, oroimenak sortzen duen malenkonia, edo dolu prozesu batek ekarritakoa, pertsona, gauza, leku edo egoerekin lotuta. Espezifikoki, esaten da sentimendu hau agertzen dela joan zenaren zain gelditzen denarengan, ez hainbeste joan denarengan, nostalgia edukiko duena.
Baliokideak
Modu zabalean onartzen da hitzak ez duela itzulpen zuzenik beste inongo hizkuntzatan. Hala ere, antza denez galesezko "hiraeth" hitza da esanahi eta testuinguruaren arabera gertuena.
Horrez gain, antzekoak dira galizierazko "morriña", errumanierazko "dor" (latinezko dolus-etik), gaztelerazko "añoranza", ingelesezko "longing" eta "yearning", alemanezko "sehnsucht"eta "wehmut" eta polonierazko "tęsknota" berbak. Euskaraz, min hitzak duen erabileretako batekin lot daiteke, bereziki oroimin hitz elkartuan.
Musikan
Emozio guztiekin bezala, saudadek isnpiratu du hainbat abesti eta konposizio historian eta munduan zehar. "Sodade" da Cabo Verdeko abeslaria zen Cesária Évoraren kanatarik ezagunena, hango dialektoan adierazitakoa. Étienne Daho-k, frantziar abeslaria, izenburu bereko abestia egin zuen.
Bestela, Nick Cave australiarrak "The Good Son" diskoa kaleratu zuen 1990ean, Bad Seeds bere bandarekin batera. Garai hartan zera esan zion kazetari bati bere aldarte egoerari buruz: "Norbaiti azaltzen nionean idatzi nahi nuena ustez galdu nituen gauzen oroimenari buruzkoa zela, esan zidaten portugesezko hitza sentimendu honetarako saudade zela. Ez da nostalgia, baizik eta zerbait goibelagoa". Berba honen erabilera portugesezko musikan XVI. mendetik dator, Portugalgo Urrezko Arotik. Saudade, eta amodiozko sufrimendua, ohiko gaia da hainbat villancico eta cantiga-tan. Adibidez "Lágrimas de Saudade" Cancioneiro de Paris-en jasotakoa, egilearen izena ezezaguna bada ere. Zer esanik ez, gorago aipatu bezala, Fadoan saudade, nostalgia eta jeloskeria kontzeptu erabilienen artean ditugu. Agustin Barrios gitarra jotzaile paraguaitarrak ere "Choro de Saudade" eta "Preludio Saudade" abestiak egin zituen. Brasilen oso hedatuta dago, lehenengo bossa nova abestitik hasita, "Chega de Saudade" (Tom Jobim). Bill Evans jazz piano joleak "Saudade de Brasil" grabatu zuen hainbat aldiz. 1919an, Brasilen 2 urte pasatu eta gero, Darius Milhaud konpositore frantziarrak "Saudades do Brasil" suitea egin zuen. Eta beste hainbat adibide dago musikaren historian zehar.
Garbiketa etniko
Garbiketa etnikoaren bidez, maiz, leku jakin batetik xede-talde baten arrasto fisiko eta kulturalak ezabatu nahi dira. Horretarako, etxeak, gizarte-zentroak, landetxeak eta azpiegiturak suntsitzen dira, eta monumentu, hilerri eta gurtza lekuak profanatzen.
Hasiera batean, hitza Jugoslaviako Gerrako eragileek erabiltzen zuten, eta Alemania naziaren «Azken Konponbidea» kontzeptuaren antzeko eufemismoa zen. 1990eko hamarkadan hedatu eta onartu egin zen terminoa, kazetaritzan eta komunikabideetan terminoaren esanahi orokorraren erabilera areagotu baitzen.
Etimologia
Terminoaren aurrekari bat grezierako andrapodismos hitza da (grekoz: ανδραποδισμός; hau da, esklabotza). Hura antzinako idatzietan erabiltzen zen, Alexandro Handiak K.a. 335. urtean Tebaseko konkistan egindako ankerkeriak deskribatzeko. Geroago, XX. mendearen hasieran, hitzaren tokian tokiko aldaerak agertu ziren: txekieraz (očista), polonieraz (oczyszczanie), frantsesez (épuration) eta alemanez (Säuberung). Balkanetako Gerretako parte-hartzaileen jarduerak gaitzestea helburu, 1913an txosten bat aritaratu zuen Carnegie Endowment erakunde bakezaleak, eta, bertan, termino berriak gehitu zituen, talde etnikoei egindako basakeriak deskribatzen zituztenak.
Hala ere, garbiketa etniko terminoa errumanieraz agertu zen lehen aldiz 1941eko ekainean (purificareetnică), Mihai Antonescu lehen ministro ordeak bere kabineteko kideei idatzitako gutun batean. SESBen inbasioa hasi eta gero, Antonescuk honakoa ondorioztatu zuen: «Ez dakit errumaniarrek noiz izango duten garbiketa etnikoa egiteko horrelako aukerarik». 1980ko hamarkadan, sobietarrek «garbiketa etnikoa» terminoa erabili zuten Nagorno-Karabakh-eko talde etnikoen arteko biolentzia deskribatzeko. Gutxi gorabehera garai berean, Serbiarrak Kosovotik botatzeko albaniar mugimendu nazionalistari erreferentzia egiteko erabili izan zuten terminoa Jugoslaviako komunikabideek. Mendebaldeko komunikabideek Bosniako Gerrak iraun bitartean (1992-1995) erabili zuten terminoa, eta, ondorioz, zabaldu egin zengizartera. Mendebaldeko komunikabideetan jasotako lehen erabilera The New York Times egunkarian izan zen, 1992ko apirilaren 15ean, idazle ezezagun baten aipu batean.
Sinonimoen artean, purifikazio etnikoa erabili izan da.
Definizioak
Nazio Batuen Segurtasun Kontseiluko 780 ebazpenari jarraiki eratutako Adituen Komisioak garbiketa etnikoaren definizioa eman zuen behin betiko txostenean: «talde etniko edo erlijioso batek adostutako neurri bat da, non indarkeria eta beldurra eragiteko metodoak erabiltzen diren beste talde etniko edo erlijioso bateko zibilak leku geografiko jakin batetik kanporatzeko». Aurretik argitaratutako lehen behin-behineko txostenean honako hau zehaztu zuen: «Jugoslavia ohian burututako neurriak eta praktikak deskribatzen dituzten txosten askotan oinarrituta, garbiketa etnikoa metodo desberdinen bidez gertatu izan da: erailketak, torturak, atxiloketa arbitrarioak, epaiketaz kanpoko exekuzioak, bortxaketak eta sexu-erasoak, zibilen espetxeratzeak ghettoetan, zibilen derrigorrezko lekualdaketak eta deportazioak, zibilen eta horien bizilekuen aurka adostutako eraso militarrak, eta arrazoirik gabeko ondasunen suntsiketak. Praktika horiek gizadiaren aurkako krimenak dira, eta gerra-krimen konkretutzat har daitezke. Are gehiago, Genozidio-delitua Prebenitu eta Zehatzeko Konbentzioak emandako esanahiarekin bat etor daitezke».
Nazio Batuen Erakundeak emandako definizio ofizialaren arabera, garbiketa etnikoa «eremu bat ikuspegi etnikotik homogeneo bihurtzean datza, bertan bizi diren beste talde etniko edo erlijiosoak indarra eta beldurraren bidez kanporatzea helburu».
Garbiketa etnikoa neurri desberdinen continuum edo segida bat da. Andrew Bell-Fialkoff-en arabera,
Krimen gisa nazioarteko legeen arabera
Ez dago garbiketa etnikoa krimentzat jotzen duen nazioarteko akordiorik. Dena den, hala Nazioarteko Krimen Auzitegiko nola ICTYko estatutuek garbiketa etnikoa gizadiaren aurkako krimen bezala definitzen dute. Garbiketa etnikoaren bidez egindako giza eskubideen bortxaketa larrienak gizadiaren aurkako krimen bereizitzat jotzen ditu nazioarteko lege publikoak. Gainera, batzuetan, genozidio gisa ere hartu dira.
Hala ere, zenbait kasutan garbiketa etnikoak ez du inolako ondorio legalik izan (ikusi PreussischeTreuhand v. Poland), esaterako, Bigarren Mundu Gerraren ondoren alemanak kanporatu zituztenean. Timothy V. Watersek ondorioztatzen du, beraz, antzeko beste kasu batzuk zigortu gabe geldi daitezkeela etorkizunean.
Genozidioa
Genozidioa eta garbiketa etnikoa nazioen edo talde erlijioso-etnikoen kontrako eraso gisa ulertzen ditu diskurtso akademikoak. Garbiketa etnikoa, alde batetik, deportazioaren edo biztanleria-lekualdatzearen antzekoa izango litzateke. Genozidioa, berriz, talde etniko, erlijioso edo nazional jakin batekin guztiz edo neurri batean akabatzea izango litzateke. Nahiz eta biek helburu bera eta, krimenak burutzeko orduan, metodo antzekoak izan, garbiketa etnikoaren xedea talde jakin bat herri batetik kanporatzea da, eta genozidioarena, aldiz, talde bat suntsitzea.
Akademiko batzuen aburuz, genozidioa «garbiketa etniko hilgarri» mota bat da. Haatik, bi kontzeptu horiek ezberdinak dira, baina, aldi berean, elkarrekiko erlazioa dute. Norman Naimark-ek dioenez, «garbiketa etnikoak genozidioa dakar. Izan ere, pertsona-talde bat leku batetik botatzeko egiten den hilketa masiboa da». William Schabas-ek hau gehitzen du: «garbiketa etnikoa genozidioaren seinale da, eta, genozidioa, garbitzaile etniko frustratuaren azken baliabidea».
Taktika militar, politiko eta ekonomiko gisa
1990eko hamarkadako Bosniako gerran fenomeno arrunta izan zen garbiketa etnikoa, gerra horretan baliatu baitziren beldurra, indarraren bidezko kanporaketak edota xede-talde etnikoaren erailketa. Horrez gain, elementu fisiko eta kultural garrantzitsuak ezabatu ziren, esate baterako, gurtza lekuak, hilerriak, artelanak eta eraikin historikoak. ICTY ren hainbat ebazpenen arabera, bai serbiar baita kroaziar indarrek ere, garbiketa etnikoa gauzatu zuten hartutako lurraldeetan estatu puruak -etniari dagokionez- lortzeko (Bosniako Serbiar Errepublika eta Herzeg-Bosniako Kroaziar Errepublika). Serbiar indarrak gerra bukaeran Srebrenican eta Zepan genozidioa egiteagatik ere epaitu zituzten. Kroaziar indarrek Bosniar Musulmanen (Bosniakoen) kontra egindako eraso anitzetan oinarrituta, ICTYko Epaiketa Ganberak Kordić eta Čerkez kasuan ondorioztatu zuen Bosnia eta Herzegovinako kroaziar buruzagiek sortua zutela 1993ko apirilerako Bosniakoak Bosnia erdialdeko Lašva bailaratik kanporatzeko plana. Dario Kordić jo zuten plan horren bultzatzailetzat.
Urte berean (1993an), beste herrialde batean ere ari zen garbiketa etnikoa gertatzen. Georgia-Abkhazko gatazkan, Abkhaziako separatista armatuek georgiarren kontrako garbiketa etnikoa jarri zuten martxan. Gerra aurreko Abkhazian, 1989an, georgiarrek talde etnikorik handiena osatzen zuten (% 45,7). Ondorioz, kasu horretan, ez zen populazioaren gutxiengoa kanporatu, gehiengoa baizik. Abkhaziako separatistek burututako masakre eta kanporaketen ondorioz, 250.000 georgiar baino gehiago ihes egitera behartu zituzten, eta gutxi gorabehera 30.000 hildako egon ziren (ikusi Georgiarren garbiketa etnikoa Abkhazian). Segurtasunerako eta Kooperaziorako Erakundeak krimen horiek garbiketa etniko gisa aitortu zituen Europako batzarrean, eta Nazio Batuen Erakundearen Batzar Nagusiaren GA/10708 Ebazpenean aipatu ziren.
Taktika gisa, garbiketa etnikoak inpaktu sistemikoak eragiten ditu. Hiritarrekin akabatzeak erresistentziaren aldeko babesa suntsitzea ahalbidetzen du. Mao Zedongek zioenez, hiritarren artean dauden gerrillak uretan dauden arrainak dira, eta arrainak bertatik ateratzeko ura kendu behar da. Akordio politiko baten parte denean, epe luzerako egonkortasunean lagundu dezake, 1945. urtetik aurrera alemanak Alemania berrira indarrez lekualdatu zituztenean bezala. Txekoslovakian eta gerra aurreko Polonian zeuden alemaniarren kasua izan zen; aleman horiek jingoismo nazia sustatu zuten, eta, gerra ostean, Alemaniara bidali zituzten. Horrela, atzera bueltarik ez duten aldaketa demografikoak gertatu ziren.
Garbiketa etniko isila
1990eko hamarkadaren erdialdean, Jugoslaviako gerren begiraleek «garbiketa etniko isila» terminoa sortu zuten. Mendebaldeko komunikabideek gatazken inguruan helarazten zuten ikuspegiarekin kezkatuta zeudenez (batez ere serbiarrek egindako gehiegikeriak erakusten baitzituzten), serbiarren aurka egindako erasoak «isilak» izan zirela adierazi zuten, behar luketen estaldura mediatikorik jaso ez zutelako.
Ipar Irlandako gertakari batzuk, bai eta katolikoen eta protestanteen arteko gatazkak ere, garbiketa etnikotzat hartu ziren. Horien adibide dira 2001eko Gurutze Sakratuaren gatazkaren ondorengo jazoerak. Izan ere, Belfasteko iparraldean katolikoen aurkako garbiketa etnikoa egitea leporatu zitzaien protestante paramilitarrei.
Kasuak
Garbiketa etnikoa salatu den hainbat kasutan, horren aldekoek sakon eztabaidatu dituzte aditu akademiko edo legalek garbiketa etnikotzat hartu dituzten gertakarien interpretazioak eta xehetasunak. Horren ondorioz, gertakari horien inguruko bertsio desberdinak azaltzen dira.
Terminoaren kritika
Gregory Stantonek, GenocideWatch kanpainaren sortzaileak, «garbiketa etniko» terminoaren zabalkundea eta erabilera kritikatu ditu. Bere ustez, «genozidio» deitu beharko liratekeen gertakariak ere izendatzeko erabili da. «Garbiketa etniko» terminoak definizio legalik ez duenez, komunikabideetan erabiltzeak nahastea sor dezake bi terminoen artean. Komunikabideen eraginez,terminoak onarpen orokorra irabazi eta legalki erabiltzen den termino bilakatu da, baina definizio legalik ez duenez, ez du ondorio legalik.
Félines (Loira Garaia)
Félines Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Loira Garaia departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 252 etxebizitza zeuden, 141 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 90 bigarren erresidentzia ziren eta 20 hutsik zeuden. 245 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 141 etxebizitza nagusietatik 121 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 37 etxek lau zituzten eta 83 etxek bost zituzten. 120 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 81 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 37 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 174 ziren, horien artean 109 aktiboak ziren eta 65 inaktiboak ziren. 109 pertsona aktiboetatik 102 lanean zeuden (66 gizon eta 36 emakume) eta 7 langabezian zeuden (3 gizon eta 4 emakume). 65 pertsona inaktiboetatik 36 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 21 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Félines udalerrian 129 unitate fiskal zeuden, 275 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.988 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
2000. urtean Félines udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 550 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Victoria Kenteko geltokia
Victoria Kent Malagako Renfe Aldirien geltokia da, udalerrian kokatuta dagoena.
Anolis singularis
Anolis singularis Anolis generoko animalia da. Narrastien barruko Dactyloidae familian sailkatuta dago.
Beaumont jauregia
Beaumont jauregia (Palais Beaumont) Pauen dagoen biltzar-jauregia da. 1900. urtean eraiki zuten negu-jauregi moduan, gero kasino eta, gerran, ospitale bilakatu zena.
Belle Époque garaiko rokoko estiloan eraikia, 1927an Georges Wybok estilo neoklasikoan zaharberritu zuen.
Errore-marjina
Errore-marjina inkesta baten emaitzetan ausazko laginketaren errore-kopurua adierazten duen estatistika da. Zenbat eta handiagoa izan errore-marjina, orduan eta konfiantza gutxiago izan behar da inkestaren emaitzan. Errore-marjina positiboa izango da populazio baten laginketa osatu gabe egiten bada eta emaitza-neurriak bariantza positiboa badu, hau da, neurria aldatu egiten bada.
Izenak adierazten duen bezala, errore-marjina inkesta baten benetako emaitzen gainetik eta azpitik dauden balioen tartea da. Adibidez, % 60k baietz erantzun bazuen inkesta batean eta % 5eko errore-marjina badugu, esan nahi du biztanleria osoaren % 55-65ek uste duela erantzuna baiezkoa dela.
Errore-marjina terminoa inkestak ez diren testuinguruetan erabiltzen da maiz, neurtutako zenbatekoen berri ematean behaketa-errorea adierazteko. Lagunarteko hizketan ere erabiltzen da, helburu bat lortzeko norberak izan dezakeen espazio edo malgutasun kopurua adierazteko.
Erabilpena
Ikerketaren doitasun-neurri bat da eta erabakiak hartzen laguntzeko funtzionatzen du. Neurri horrek lotura handia du laginaren tamainarekin eta zenbat eta handiagoa izan lagina, orduan eta txikiagoa errore-marjina.
Ikerketa batean, prozesua honako hau izaten da: lehenik eta behin, datuekin konpondu nahi dudan arazoa zein den ulertzen da. Helburu hori oinarri hartuta, honako hau definitzen da: zein da informazio honekin erabakiak hartzeko izan daitekeen errore-tarte onargarria? Ehuneko horrek lagin-tamaina ezin hobea ematen du azterketa egiteko.
Peymeinade
Peymeinade Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Itsas Alpeak departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Errore-marjina
Adibidea
% 3ko errore-marjina eta % 95eko konfiantza-maila duen fikziozko azterketa batetik abiatuko da adibidea. Bi adierazle horiek aurretik definitu ziren, zehaztasun hori izateko zenbat banakako inkesta behar ziren jakiteko.
Peymeinade
Biztanleria
2007an Peymeinade udalerrian erroldatutako biztanleak 7.835 ziren. Familiak 3.292 ziren, horien artean 1.006 pertsona bakarrekoak ziren (279 bakarrik bizi ziren gizonak eta 727 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.088 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 993 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 205 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Errore-marjina
Adibidea
Azterketak % 3ko errore-marjina duenez, pizzan ananaren gustuaren adierazlea EZ DA % 45 ZEHATZA. Egia esan, % 42tik % 48ra bitarteko tartea da. Hori da ikerketak esan duen zenbaki erreala eta % 42tik % 48ra bitarteko tarte horrek % 95eko probabilitatea du zuzena izateko. Eta % 5eko probabilitatea erabat desberdina izateko, hautespen estatistikoko errore baten ondorioz.
Peymeinade
Etxebizitza
2007an 4.088 etxebizitza zeuden, 3.401 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 418 bigarren erresidentzia ziren eta 269 hutsik zeuden. 2.837 etxeak ziren eta 1.225 apartamentuak ziren. 3.401 etxebizitza nagusietatik 2.406 bere jabearen bizilekua ziren, 861 alokairuan okupaturik zeuden eta 135 doan lagata zeuden; 292 etxek gela bat zuten, 437 etxek bi zituzten, 698 etxek hiru zituzten, 918 etxek lau zituzten eta 1.056 etxek bost zituzten. 2.837 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.489 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.535 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Errore-marjina
Nola kalkulatu errore-marjina
n= Laginaren tamaina
Peymeinade
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 4.717 ziren, horien artean 3.356 aktiboak ziren eta 1.361 inaktiboak ziren. 3.356 pertsona aktiboetatik 3.043 lanean zeuden (1.626 gizon eta 1.417 emakume) eta 314 langabezian zeuden (136 gizon eta 178 emakume). 1.361 pertsona inaktiboetatik 449 erretiraturik zeuden, 445 ikasten zeuden eta 467 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Errore-marjina
Nola kalkulatu errore-marjina
σ= biztanleriaren desbideratze estandarra
n= z puntuazioa
Peymeinade
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 588 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 4 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 14 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 125 eraikuntza enpresak ziren, 117 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 16 garraio enpresak ziren, 19 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 17 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 21 finantziazio enpresak ziren, 41 higiezinen enpresak ziren, 104 zerbitzu enpresak ziren, 63 administrazio publikoko enpresak ziren eta 43 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Errore-marjina
Nola kalkulatu errore-marjina
Pausuak:
Peymeinade
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 189 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 10 banku bulegoak, 1 funeraria, 8 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 4 autoeskolak, 41 igeltseroak, 12 margolariak, 13 zurginak, 20 iturginak, 13 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 14 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 13 jatetxeak, 23 higiezinen agentziak, 3 tintoreriak eta 8 apaindegiak.
2009an zeuden 47 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 4 okindegiak, 3 harategiak, 1 arraindegi zen, 2 liburu dendak, 11 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 1 zapata-denda zen, 5 elektrotresna dendak, 2 altzari dendak, 2 kirol-dendak, 3 drogeria, 1 lurrin-denda zen, 1 bitxi-denda zen eta 5 lore-dendak ziren.
Errore-marjina
Inkestan bildutako datuetan konfiantza handiagoa izateko aholkuak
Orain, urrats horiek egin ostean, badakigu zenbat pertsonak jaso behar duten inkesta nahi den emaitza lortzeko.
Peymeinade
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Peymeinade udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 9 hektarea erabiltzen.
Maylandia elegans
Maylandia elegans Maylandia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Peymeinade
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zeuden 2 osasun-ekipamenduak botika ziren.
2009an 2 haur-eskola eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Peymeinade udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 640 ikaslekin.
Errore-marjina
Inkestan bildutako datuetan konfiantza handiagoa izateko aholkuak
Errore-marjinaren kalkulagailua zure inkesta zein eraginkorra den neurtzeko modu bat da. Aurreko atalean esan bezala, zenbat eta errore-marjina txikiagoa izan, orduan eta konfiantza handiagoa izango duzu emaitzetan eta zenbat eta errore-tarte handiagoa izan, orduan eta gehiago desbideratuko dira biztanleria osoaren iritzietatik.
Peymeinade
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Errore-marjina
Errore-marjina kalkulatzeko web orrialdeak
Ondorengo zerrendan, errore-marjina modu eraginkorrean eta doan kalkulatzeko aukera ematen duten web orrietako batzuk ikus daitezke:
1. FC Nuremberg
1. FC Nuremberg (alemanez 1. FC Nürnberg, izen osoa 1. Fußball-Club Nürnberg Verein für Leibesübungen e. V.) Nurenbergko futbol taldea da, Alemaniako ligaren lehen hamarkadetan nagusi izan zen taldea. 2014an Bundesligaren lehen mailatik jeitsi da.
Sorrera eta hasierako urteak
1900ean sortu zen eta 1909rako jadanik hegoaldeko txapelduna izana zen. Lehen Mundu Gerraren ondoren urrezko garaia iritsi zitzaion. 1918ko uztaila eta 1922ko otsailaren artean jokaturiko 104 partiduetan ez baitzuen porrotik izan. 1920an jokatu zen lehenengo Alemaniako txapelketa eta finala 2-0 irabazi zuen SpVgg Greuther Fürthen aurka. 20. hamarkadan 5 aldiz irabazi zuen liga alemaniar taldeen artean bere nagusitasuna argi erakutsiz.
Gerra ondorengo hamarkadak
Bigarren Mundu Gerraren ondoren jokatu zen lehen txapelketa irabazi zuen 1948an, baina hamarkada bat pasa itxaron behar izan zuen 1961ean beste liga bat eta 1962an kopa bat irabazteko. 1964ean Bundesliga sortzerakoan lehen mailan sartua izan zen ordura arteko klubik loriatsuena baitzen. 1968an irabazi zuen orain arteko azken liga. Hurrengo urtean ordea Max Merkel entrenatzaileak beteranoak bota eta gazte jendea sartu nahi izan zuen eta kluba bigarren mailara jeitsi zen.
Bederatzi urte bigarren mailan egin ondoren 1978an igotzea lortu zuen baina denboraldi bakarra egin zuen goren mailan. 1980an berriz igo ziren. Ordutik hona 1988an izan du emaitzarik onena Bundesligan bosgarren egin baitzuen urte honetan. 90. hamarkadan diru arazoak zirela eta berriz ezagutu zuen bigarren maila.
Beit Hanoun
Beit Hanoun (arabieraz: بيت حانون) Gazako zerrenda eskualdeko hiria da. Bertan 30.000 biztanletik gora aurki daitezke. 1993ko Osloko Hitzarmenaz geroztik Palestinaren menpe dagoen hiria da.
NGC 1392
NGC 1392 galaxia espiral bat da, Eridanus konstelazioan. Lewis A. Swiftek aurkitu zuen n.
Eter
Eter (grezierazko αἰθήρ aithēr, 'zeru' izenetik hartua) izan daiteke:
Texas Rangers (beisbol taldea)
Texas Rangers (Texasko Zaindariak euskaraz) Beisbol Liga Handietako talde bat da. Euren egoitza Texasko Arligton hirian dute, Dallas/Fort Worth Metroplexeko aldiri bat, non frankizia Washington Hiria 1971n utzi ondoren ezarri zen. 11 urtez Washington Senators izenarekin jokatu zuen (ez da 1960 arte izen horrekin hiri horretan jokatu zuen taldearekin nahastu behar: frankizia hori Minnesotara joan zen, Minnesota Twins izena hartuz). Amerikar Ligako Mendebaldeko Dibisioan jokatzen dute.
2010eko abuztuan, frankiziaren jabetza, ia hondoratua zegoena, Hicks Sports Group (kirol frankizien enpresaburua den Tom Hicksena) taldearen eskuetatik Chuck Greenberg, Pittsburgheko kirol abokatu bat dena eta Rangerseko jokalari ohia zen Nolan Ryanen eskuetara pasa zen, betetzen ia zortzi hilabete eman zuen operazio gorabeheratsu batean.
2010eko urriak 22an lehen aldiz Munduko Sailean sartzea lortu zuen New York Yankees taldea 4-2 amaitu zen sail batean garaitu ondoren. Ondoren, 2010eko Munduko Beisbol Saila galduko zuten San Francisco Giants taldearen aurka 4-1eko emaitzarekin. 2011n berriz ere irabazi zuten Amerikar Liga Detroit Tigers gaindituz, baina, oraingoan ere, Munduko Sailean galdu egin zuten, oraingoan St. Louis Cardinals taldearen aurka.
Texas Rangers taldean jokatu duten jokalari izar eta ezagunetako batzuk honakoak dira: Nolan Ryan, José Canseco, Rafael Palmeiro, Sammy Sosa, Iván Rodríguez, Juan González, Cliff Lee, Josh Hamilton, Bengie Molina, Nelson Cruz, Michael Young, Vladimir Guerrero, Alex Rodríguez, Rusty Green, Dean Palmer, Kevin Brown, Julio Franco, Darren Oliver, Mark Texeira, Buddy Bell, Rubén Sierra, José Guzmán, John Burkett, Mike Tettleton, John Wetteland, Andrés Galarraga, eta Will Clark, beste batzuen artean.
Roncola
Roncola Italiako udalerri bat da. Bergamoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Roncolak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Tetraedro
Kalkuluak
a ertzetik bakarrik beste dimentsio guztiak kalkula daiteke. Tetraedro baten esferen balioak hauek dira:
Tetraedro erregular batean kontrajartzen diren bi ertzak (erpin berean batzen ez direnak) elkarzutak dira.
Bolumena eta azalera
a ardatza duen Tetraedro erregular batean, B bolumena kalkula daiteke:
Aurpegi guztien A azalera bateratua kalkula daiteke:
Angeluak
Solido platoniko guztietan mota bereko angelu guztiak berdinak dira euren artean:
Hôtel du Palais
Eraikina
Napoleon III.aren emaztea zen Eugenia de Montijok bere udako egoitza eraiki zuen 1854an Bigarren Inperio estiloan. Lehendabizikoz Villa Eugénie izena izan zuen 1893an hotel bilakatu arte. Orduan egungo Hôtel du Palais izena hartu zuen.
Historia
Lehendabiziko villa Eugenia de Montijok udako egoitza izan zen. 1854ko uztailean, Napoleon III.ak Biarritzen etxe bat eraikitzea erabaki zuen, ziur asko emazteak hala eskatua. Hippolyte Durand aukeratu zuen eraikina diseinatzeko, inspektorea Louis-Auguste Couvrechef izanik. Hala ere, 1855eko ekainean Auguste Couvrechefek Durand ordezkatu zuen jabeek lehendabizikoaren lana klasikoegia uste zutelako.