cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zinematika
Erreferentzia-sistema bakoitzak bere aldiberekotasuna du
Einsteinek sakon aztertu zuen zer zen erreferentzia-sistema bateko bi puntu desberdinetan jazo diren bi gertaera puntualen "aldiberekotasuna" edo "simultaneitatea" eta konturatu zen kontzeptu hori bi puntu horietan jarritako bi erlojuen sinkronizazioarekin loturik zegoela. Izenak berak dioenez, errferentzia-sistemako espazioko bi puntutan jazotzen diren bi gertaera puntual aldiberekoak izan direla esaten da sistema horretako behatzaileen arabera aldi berean gertatu badira. Einsteinek esperimentu bat imajinatu zuen (gedanken experiment bere hitzetan, esperimentu mental euskaraz), beti ere kontsideratuz toki desberdinetako erlojuak argiaren bidez sinkronizatu behar zirela, kontuan izanik argiaren abiadurak balio absolutua zuela. Horretarako, P puntuan kokaturiko behatzaile bat imajinatu zuen, puntu horretatik eskuin-ezker distantzia berera zeuden bi puntutan, A eta B puntuetan, erloju bana egonik. Nola ziurta zezakeen behatzaileak bi erloju horiek "ordu berbera" markatzen zutela? Metodo hau imajinatu zuen: bi puntu horietatik, argi-pultsu edo argi-izpi bana jaurtitzen zen erdiko behatzailearenganantz, erlojuek adierazitako ordu berean. Baldin bi argi-pultsu horiek aldiune berean iristen baziren behatzailearen neurgailu ra, horrek esan nahi zuen erreferentzia-sistema horretako bi erlojuak elkarrekin sinkronizaturik zeudela. Prozesu hori sistemako puntu guztietan kokaturiko erlojuekin errepikatuz gero, sistemari zegokion sinkronizazioa definiturik geratzen zen; bestela esanda, erreferentzia-sistemaren "ordua". Era horretan, posible da definitzea erreferentzia-sistema bakoitzeko denbora, alegia, "sistemako aldiberekotasuna" adierazten dutena: S sistemako t denbora. Nolanahi ere, aipatutako sistemarekiko higitzen ari den beste sistema batean (aurreko sistemarekiko v abiaduraz higitzen ari den S'sisteman) bestelako aldiberekotasun bat egongo da definiturik. Ezkerreko eskeman aurreko bi sistemetatik aztertzen da erlojuen sinkronizazioa. Hain zuzen, S sisteman P puntuan dagoen behatzaileak aldi berean neurtuko ditu A eta B puntuetatik aldi berean irtendako argi-pultsuak. Argi-izpien irteerak aldiberekoak izan dira, eta iritsierak ere bai. Ikus dezagun nola gertatzen diren gauzak S' sisteman. Argi-izpien irteerako aldiunean A' eta A puntuak elkarren parean egon dira eta B' eta B puntuak ere elkarren parean, eta S' sistemako erlojuak ere elkarrekin sinkronizaturik egon dira; beraz, argi-pultsuak ordu berean irten dira, bi behatzaileen arabera. Argiaren abiadura berbera izango da bi noranzkoetan bigarren sisteman ere. Baina S' sistemako P' puntuko behatzailearengana lehenago iritsiko da B' puntuaren paretik irtendako argi-pultsua, zeren trena v abiaduraz ari baita P' punturantz hurbiltzen; eta geroago iritsiko da A' puntuaren paretik irtendakoa, P' puntua urruntzen ari baita. Ondorioz, S' sistemako sinkronizazioan, bi argi-pultsuak ez dira aldi berean iritsiko P' puntuko behatzailearengana. Bestela esanda, S eta S' sistemen aldiberekotasunak ez dira berdinak. Aldiberekotasuna erlatiboa da.
Lorentzen transformazioa
Aldiberekotasuna erlatiboa izateak ondorio zuzenak ditu bi erreferentzia-sistema inertzialen koordenatu espazio-denboralak erlazionatzen dituzten transformazio-ekuazioetan. Izan ere, horretan bereizten dira zinematika klasikoa eta zinematika erlatibista. Zinematika klasikoan Galileoren transformazioak erabili behar dira, eta horietan bi gertaera puntualen arteko distantzia espaziala eta distantzia denborala berberak dira bi erreferentzia-sistemetan, aurreko atal batean aipatu dugun bezala. Zinematika erlatibistan, ordea, ezin dira erabili Galileoren transformazioak, Lorentzen transformazioak baizik. Transformazio hauek kontuan hartzen dute erlatibitatean aldiberekotasuna, eta horren arabera, honelaxe erlazionatzen dituzte aldiune batean espazioko P puntuan jazotako gertaera puntual batek Seta S' sistemetan dituzten koordenatu espazio-denboralak:
Adierazpen honetan ageri den \gamma faktorea etengabe agertuko da Einsteinen erlatibitatean eta balio hau du:
Faktore honek bi sistemen arteko abiaduraren menpekotasuna du eta tarte hauen arteko balioa du:.
Denbora erlatibista ez da magnitude absolutua
Aldiberekotasun erlatiboaren ondorioz, zinematika klasikoan ez bezala, zinematika erlatibistan erreferentzia-sistemetan ez dago behatzaile "omnipresente"rik, toki guztietarako ordu berbera neurtzen duenik. Aitzitik, espazioko puntu bakoitzean behatzaile bat kontsideratu behar da, bakoitzak bere erlojua duena. Ez dago puntu guztietako balio duen erloju bakarrik, baizik eta espazioko puntu guztietan dauden infinitu erloju kontsideratu behar dira, horiek guztiak argiaren bidez elkarrekin sinkronizaturik egonik, aldiberekotasun erlatibistari buruzko paragrafoan azaldu den moduan. Hain zuzen ere, aldiberekotasun erlatibista kontuan harturik egin behar dira erreferentzia-sistemetako denbora-neurketak. Bestela esanda, erreferentzia-sistema bakoitzak bere denbora du, sistemako puntu bakoitzeko erloju guztien sinkronizazioari dagokiona; eta beste erreferentzia-sistema batean, bestelako sinkronizazio bat egongo da, bestelako denbora bat. Alegia, ez dago denbora absoluturik, sistema guztietan berbera dena: denbora magnitude erlatiboa da. Gauzak horrela, denbora neurtzean bi denbora-mota bereizten dira: denbora propioa eta denbora inpropioa. Eta bien arteko erlazioa adieraztean, denboraren zabalkuntza izeneko emaitza gauzatzen da:
Denbora propioa
Partikula edo objektu batekin batera doan erloju ideal bakar batek neurtuko lukeen denbora da; bestela esanda, denbora propioa da erreferentzia-sistema inertzial bateko puntu berean jazotako bi gertaeraren arteko denbora-tartea, bertan dagoen behatzaileak bertako erlojuarekin neurtua. Sinbolikoki, \Delta t eran idatziko dugu.
Denbora inpropioa
Sistema inertzial bateko bi puntu desberdinetan jazotako bi gertaeraren arteko denbora-tartea da, sistema horretan dauden bi behatzailek neurtua; alegia, neurketa hori bi erlojurekin egiten da, sistemako bi puntutan dauden bi erloju sinkronizaturen bidez; horregatik deituko dugu "inpropioa". Kasu honetan, \Delta t' idatziko dugu.
Denboraren zabalkuntza
Lorentzen transformazioak erabiliz ondoriozta daitekeenez, denbora propioaren eta denbora inpropioaren arteko erlazio matematikoa honako hau da:
Adierazpen horretan, v abiadura higitzen ari den behatzailearena da, eta c, argiaren abiadurarena. Edozein partikula edo objektu materialen abiadura argiarena baino txikiagoa denez (hots, v < c denez), izango da; alegia, denbora inpropioa denbora propioa baino handiagoa izango da. Ondorio horri deitzen zaio "denboraren zabalkuntza".
Espazio erlatibista ez da absolutua
Denboraren izaerarekin lotuta dagoen beste ondorio bat ere badago, objektuen luzerak neurtzean agertzen dena. Hauxe da: erreferentzia-sistema batean geldi dagoen objektu baten tamaina neurtzean eta sistema horrekiko higitzen ari den beste sistema batetik objektu berberaren tamaina neurtzean ez dira balio berberak lortzen. Bestela esanda, objektuaren “luzera” ez da balio absolutua, erlatiboa baizik. Kasu honetan ere, luzera propioa eta luzera inpropioa definituko ditugu. Eta bien arteko erlazioan luzeraren uzkurdura azaltzen da:
Jaun-goikua eta Lagi-zaŕa
Jaun-Goikua Eta Lagi-zaŕa (baita Jaun Goikua Eta Lege zarra idatzita ere; idazkera batuan Jaungoikoa eta Lege Zaharra) Sabin eta Luis Aranak 1895. urtearen amaieran sortutako goiburua izan zen, eusko abertzaletasunaren lema izateko. Foruzaleen Jaungoikoa eta foruak goiburuan oinarrituta dago.
Zinematika
Luzera inpropioa
Baina objektua v abiaduraz higitzen ari bada neurketa egiten ari den erreferentzia-sistema inertzialarekiko, eta abiaduraren norabide bereko luzera bat neurtzen bada, bestelako emaitza bat lortuko da neurketa egitean; gainera, neurtuko den luzeraren balioa objektuaren abiaduraren menpekoa izango da. Horregatik, luzera horri luzera inpropioa deritzo. Lorentzen transformazioa erabiliz lortzen denez, honako erlazio hau dago l'luzera inpropioaren, eta l_0 luzera propioaren artean:
Jaun-goikua eta Lagi-zaŕa
Goiburuaren siglak- "JEL"- jelkide eta jeltzale adjektiboak sortzeko erabili zituzten. Lagi-zaŕa (lege zaharra) Euskal Herriko antzinako legeei deritze, hau da, foruei. "Jaun-Goikua", berriz, erlijioari, euskal abertzaletasunaren sorreran biziki inportantea izandakoa.
Zinematika
Luzeraren uzkurdura
Aurreko adierazpenean agerikoa denez, luzera inpropioa kasu guztietan da luzera propioa baino txikiagoa. Emaitza horri luzeraren uzkurdura deritzo zinematika erlatibistan. Gainera, aurreko formulan ikus daitekeenez, zenbat eta abiadura handiagoa luzera inpropioa txikiagoa; alegia, luzeraren uzkurdura, handiagoa.
Jaun-goikua eta Lagi-zaŕa
Goiburuaren jatorri foruzalea
Jatorrizko goiburuan, Jaungoikoak erlijio katolikoari egiten dio erreferentzia, garai hartako Euskal Herrian garrantzi handikoa baitzen. Orobat, Seiurteko demokratikoaren politika antiklerikalaren aurkakotasuna adierazten zuen. Izan ere, kultu-askatasunaren aurkakotzat hartzen diren politika horiek, bai eta foruen aurkakoak ere, bi kontzeptuen arteko erlazioa oso estua dela aditzera ematen dute.
Zinematika
Aldaezin espazio-denborala
Goragoko paragrafo batean esan dugun bezala, zinematika klasikoan espazioa eta denbora "absolutuak" izatean, bi gertaera puntualen arteko denbora-tartea berbera zen erreferentzia-sistema guztietan; eta, halaber, objektu baten bi muturrean arteko luzera ere berbera zen sistema guztietan. Baina zinematika erlatibistan gauzak ez dira horrela. Hala ere, bada denboraren eta espazioaren konbinazio bat, sistema guztietan balio berbera duena: aldaezin espazio-denborala, nolabait esateko "distantzia espazio-denborala" adierazten duena. Hain zuzen ere, infinituki hurbil dauden bi gertaera puntualen arteko aldaezin espazio-denborala honelaxe adieraz daiteke era diferentzialean S eta S' erreferentzia-sistemetan::
Jaun-goikua eta Lagi-zaŕa
Ezadostasunak
Goiburua hain konfesionala izateak desadostasunak ekarri ditu euskal nazionalismoaren hastapenetik hona.
1916. urtean EAJn nagusitu zen joera moderatuak Euzko JEL-Batza (EJB) izena ipini zion alderdiari, eta independentistak bereizi eta EAJ-Aberri sortu zuten, alderdi biek JEL goiburua eroan zuten euren izenetan; 1930ean alderdiok elkartu eta EAJ birbatu zuten. EJBko abertzale laikoak, ostera, elkarketatik irten eta Eusko Abertzale Ekintza sortu zuten.
Fayl-Billot
Fayl-Billot Frantziako udalerria da, Marne Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Fayl-Billot udalerrian erroldatutako biztanleak 1.445 ziren. Familiak 587 ziren, horien artean 219 pertsona bakarrekoak ziren (98 bakarrik bizi ziren gizonak eta 121 bakarrik bizi ziren emakumeak), 188 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 141 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 39 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 783 etxebizitza zeuden, 607 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 71 bigarren erresidentzia ziren eta 105 hutsik zeuden. 686 etxeak ziren eta 92 apartamentuak ziren. 607 etxebizitza nagusietatik 422 bere jabearen bizilekua ziren, 153 alokairuan okupaturik zeuden eta 32 doan lagata zeuden; 7 etxek gela bat zuten, 36 etxek bi zituzten, 85 etxek hiru zituzten, 167 etxek lau zituzten eta 311 etxek bost zituzten. 419 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 308 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 193 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 903 ziren, horien artean 583 aktiboak ziren eta 320 inaktiboak ziren. 583 pertsona aktiboetatik 521 lanean zeuden (298 gizon eta 223 emakume) eta 61 langabezian zeuden (27 gizon eta 34 emakume). 320 pertsona inaktiboetatik 83 erretiraturik zeuden, 151 ikasten zeuden eta 86 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Fayl-Billot udalerrian 593 unitate fiskal zeuden, 1.283 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.683 euro zen.
La Chapelle-de-Surieu
Biztanleria
2007an La Chapelle-de-Surieu udalerrian erroldatutako biztanleak 633 ziren. Familiak 230 ziren, horien artean 43 pertsona bakarrekoak ziren (27 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 62 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 109 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Fayl-Billot
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 96 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 janari enpresak ziren, 18 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 25 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 12 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
La Chapelle-de-Surieu
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Fayl-Billot
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 24 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 3 banku bulegoak, 2 funerariak, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 2 iturginak, 1 argiketaria, 3 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 4 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
La Chapelle-de-Surieu
Etxebizitza
2007an 253 etxebizitza zeuden, 230 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 242 etxeak ziren eta 12 apartamentuak ziren. 230 etxebizitza nagusietatik 194 bere jabearen bizilekua ziren, 32 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 5 etxek bi zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 81 etxek lau zituzten eta 130 etxek bost zituzten. 198 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 78 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 145 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Fayl-Billot
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 13 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 2 brikolaje denda handika, 2 okindegiak, 1 kongelatu-denda zen, 1 etxerako tresna denda zen, 1 zapata-denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 2 drogeria eta 2 lore-dendak ziren.
La Chapelle-de-Surieu
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Fayl-Billot
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Fayl-Billot udalerrian 37 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.615 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
Retroculus xinguensis
Retroculus xinguensis Retroculus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Fayl-Billot
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Fayl-Billot udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 225 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
La Chapelle-de-Surieu
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 394 ziren, horien artean 316 aktiboak ziren eta 78 inaktiboak ziren. 316 pertsona aktiboetatik 296 lanean zeuden (170 gizon eta 126 emakume) eta 19 langabezian zeuden (3 gizon eta 16 emakume). 78 pertsona inaktiboetatik 23 erretiraturik zeuden, 32 ikasten zeuden eta 23 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 21 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 9 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 3 igeltseroak, 1 zurgina, 1 iturgina, 2 argiketariak eta 2 jatetxeak.
2000. urtean La Chapelle-de-Surieu udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 624 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pormako urtegia
Pormako urtegia Leóngo probintziako (Espainia) hirugarren urtegirik handiena da, Riañokoaren (Esla) eta Bárcenakoaren (Sil) ondoren. Juan Benet madrildar ingeniari eta idazleak eraikia, Boñar udalerrian dago. 1994an, Juan Benet hil ondoren, urtegia Embalse Juan Benet izendatu zuten, nahiz eta "Embalse del Porma" izenarekin ezagutzen den, jarraitzen duen ibaiaren izena.
Bere eraikuntzak erabat urperatu zituen Vegamián, Campillo, Ferreras, Quintanilla, Armada eta Lodares herriak eta partzialki eragin zien Utrerori eta Camposolillori, haiek ere desjabetu baitziren, haien lur gehienak urtegiak urez betetako eremuetan baitaude.
Presa eta urtegia eraikitzeak, halaber, Rucayo edo Valdehuesa bezalako beste herri batzuk isolatzera behartu zituen, Herri horiek errepide nagusiarekin, gerora 80ko hamarkadan, zolatu eta XXI mendearen hasieran zabaldu zuten lurrezko bide estu baten bidez lotuta geratu ziren. Egoera horrek bi herri horiek ia abandonatzea ekarri zuen gaur egun, baina egoera hori aldatu egin da jaiegunetan edo udan.
Pseudonaja mengdeni
Pseudonaja mengdeni Pseudonaja generoko animalia da. Narrastien barruko Elapidae familian sailkatuta dago.
Ellisburg (New York)
Ellisburg  New York estatuko herri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 244 biztanle zituen, 2.63 kilometro koadrotan banatuta.
Pormako urtegia
Ezaugarriak
1968an inauguratu zen, 317 hm³-ko edukiera du, 45.000 ha ureztatzeko nahikoa. Urtegiak funtsezko eginkizuna du Leongo ibaiak erregulatzea, inaugurazioaren aurretik gertatutako uholdeak ekiditeko. Vegamiángo urtegia edo Pormako urtegia bezala ere ezagutzen da.
Tunelaren irteeran eta presaren horman 2000. urtean hasi ziren bi minizentral hidroelektriko eraikitzen, 2006. urteaz geroztik martxan daudenak.
Kultura argarika
Kultura argarikoa Iberiar penintsulako hego-ekialdeko herrietan sortu zen kultura bat da, K. a. 2200 eta K. a. 1550 artean. K. a. III. eta K. a. II. urteetako Europako gizarte garrantzitsuenetako bat izan zen. Mendebaldeko Mediterraneoko lehen hiri eta giza estatuta sortu zuen.
Kultura argarikoa Iberiar Penintsulako kulturarik garrantzitsuena izan zen garai honetan, eta hondar arkeologiko ugari kontserbatu dira kontserbazio egoera bikainean. Asentamentuak sarbide zaileko eremuetan ezarri ziren, eta batzuek gotorlekuak ere bazituzten. Ehorzketak, zistetan, tinatxetan edo kobatxetan egiten ziren, oinplano karratuko eta harriz eta adobez eraikitako etxebizitzen zorupean.
Kultura arkeologiko hau XIX. mendearen amaieran aurkitu eta definitu zuten Siret anaiek. Iritsi edo gotortutako guneetan kokatutako asentamenduak, harriz eta adobez eraikitako oinplano karratuko etxeak, etxeen zoruaren azpian lurperatzeak, uniformetasun material argia, arma militarren ugaritasuna eta estratifikazio sozial progresiboa, ditu ezaugarriz.
III. milurtekoaren erdialdetik K. a. II. milurtekora, bat-batean desagertu zen.
Norops grahami
Norops grahami Norops generoko animalia da. Narrastien barruko Dactyloidae familian sailkatuta dago.
Kultura argarika
Ehorzketak
Kultura argarikoaren ezaugarrietako bat ehorzketak dira, ia beti etxe barruan egiten zirenak. Hiletak pithoi izeneko hobi, kobatxa, zista edo zeramikazko tinda handien barruan egiten ziren, kostaldean azken horiek eta barnealdean hobiak nagusitzen zirelarik.
Hilobi-eskaintzak oso desberdinak ziren haien artean, eta horiek aztertuta, hierarkizazio sozialaren hipotesia planteatu ahal izan da.
Ehorzketa hauek indibidualak izan ohi ziren, baina, batzuetan, familia bereko bi edo hiru pertsona hartzen zituzten zista batean. Noizean behin objektu pertsonalak aurkitu dira lurperatuta, baina gorpurik gabe, eta badirudi, arrazoi batengatik, ezin izan zela hildakoaren gorpua berreskuratu lurperatzeko. Hilobiak, harri handi batekin zigilatzen ziren, aldi berean, hareaz estalia, etxebizitzaren lurrari uniformetasuna emateko, eta, hilobiaren gainean jartzen zen tamaina txikiko beste harri batez seinalatua.
Gizartea
Gizonezkoen elite murriztuak, armamentu iraingarriaren monopolioa zuenak, kontsumo-produktu batzuetarako lehentasunezko sarbidea eta bizi-itxaropen handiagoa zituen. Emakumearen egoera eztabaidagarria da: emakumezkoen lurperatze batzuetan maila goreneko eskaintzak agertzen dira, urrezko diademak bezala, baina inola ere ez alabardak edo ezpatak bezalako armak, sastakaiak eta puntzoiak baizik, prozesu ekonomikoekin lotuagoak daudenak. Murrizketa hori genero femeninoaren eta maskulinoaren arteko mendekotasun gisa interpretatu da gizarte-maila bakoitzean, eta haren paper produktiboa erreproduktiboa baino gehiago baloratzea.
Sebastes ensifer
Sebastes ensifer Sebastes generoko animalia da. Arrainen barruko Sebastidae familian sailkatzen da.
Donaldson (Arkansas)
Donaldson Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Hot Spring konderrian kokatuta dago, Arkansas estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Stolperstein
Stolperstein (literalki, "estropezo egiteko harria"; plurala Stolpersteine) galtzada-harri tamaina duen kalean jartzen den memoria historiko oroigarri bat da. Bertan nazismoak kontzentrazio-esparruetan jazarri edo hildako biktimen izena eta bizitzaren datuak idazten dira. Stolpersteineak Gunter Demnig alemaniar artistak 1992an hasitako arte-proiektua dira, oraindik garatzen ari dena. Bere helburua pertsonen azkeneko etxebizitza edo, kasu batzuetan, lantokian oroimena piztea da. Biktima horiek nazismoaren jazarpena jaso zuten moduren batean, izan kontzentrazio-esparruetara deportatuz, eutanasia, eugenesia edo ihes egiteko bere buruz beste eginez. 2018ko martxoaren 29an 67.000 stolpersteine zeuden jada 22 herrialdetan, munduko memorial deszentralizaturik handiena.
Euskal Herrian ere badira deportatutakoak gogoratzeko stolpersteineak, eta Frankismoaren biktimak oroitzeko ere jarri izan dira.
Soka-dantza
Soka-dantza Euskal Herriko dantza herrikoia da. Dantzarien taldea binaka edo banaka lerrokatzen dira dantzan zehar, eskuz edo eskuan eramaten den zapi batez loturik dantzaldian zehar, aurreskua eta beste dantza-osagaiak izan ditzakeena. Non dantzatzen den aldaera asko dituen dantza da, hala nola ingurutxo, inguruko, esku-dantza, ttun-ttun, gizon-dantza. Bereziki herriko jaietan dantzatzen da.
Dantzariek eskuak elkarri emanda giza-katea osatu eta zirkulu irekian egiten diren mugimendu koreografikoek osatutako dantza identifikatzen dugu soka-dantza izenarekin. Egitura koreografiko hau izendatzeko hainbat modu erabili izan dira eta erabiltzen dira gaur egun ere: aurreskua, esku-dantza, gizon-dantza, dantza-soka, kapela-dantza, e.a.
Azken 60 urteetako onarpena eta bilakaera
Soka-dantza betidanik izan da dantza soziala herri askotan hainbat ospakizunetan oso presente egon dena. Baina, oro har XX. mendeko bukaera aldean dantza taldeek beren errepertorioetatik baztertutako eredu koreografikoa izan da soka-dantza, taldeetan nagusitu diren ikusgarritasunaren eskema estetiko eta ritmikoetan ez baita erraz egokitzen. Ondorioz, 60-70eko hamarkadetan, hain zuzen ere inoiz baino dantzari, dantza-talde eta emanaldi gehiago izan diren urteetan, soka-dantza asko bertan behera utzi ziren. 1990eko hamarkadan, aldiz, han eta hemen soka-dantzak berpizten eta berriz plazaratu ziren, eta beste hainbat dantza ez bezala, tokian tokiko ospakizun eta jaietan sustraituta agertzen zen, loraldi bat gertatu zen.
Soka-dantzak Gipuzkoan
2006 urtean zehar Gipuzkoan egin ziren soka-dantzen zerrenda da atal honetan. Herri hauetan dantzatu zen soka dantza:
Diskretu
Diskretu terminoak tarte, eremu, gorputz edo multzo bateko elementuak edo puntuak guztiz bereizirik daudenean erabiltzen da, jarraituak ez direnean alegia. Terminoak erabilera zenbait ditu:
Boca Raton (Florida)
Boca Raton Floridako hiri bat da. Palm Beach konderrian kokatua dago. 2010ean 89,407 biztanle zituen, 75.4 kilometro koadrotan banatuta.
Lycenchelys remissaria
Lycenchelys remissaria Lycenchelys generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.
Nikolasaren abenturak eta desabenturak
"Nikolasaren abenturak eta desabenturak" Bernardo Atxagak idatzitako liburua da, haur eta gazte literaturarena.
1980an argitaratu zuen "Antonio San Román"en argitaletxearen eskutik.
NGC 2405
NGC 2405 galaxia bat da, Gemini konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
NGC 2406
NGC 2406 galaxia bat da, Gemini konstelazioan. Édouard Stephanek aurkitu zuen n.
Miguel Iguaran
Miguel Iguaran Arandia (Azkoitia, ) gipuzkoar futbolari ohia da. Pello Iguaran futbolariaren anaia da.
Bonifay (Florida)
Bonifay Floridako hiri bat da. Holmes konderrian kokatua dago. 2010ean 2,772 biztanle zituen, 9.4 kilometro koadrotan banatuta.
Olastitzu
Olastitzu Nafarroako mendebaldean dagoen mendia da, Lokiz mendilerroan kokatutakoa.
Abiapuntuak
Ohiko abiapuntua Larraona herria da, handik ordu bat eta 15 minutuko igoera dugularik.
Mikonos
Mikonos (Μύκονος, ahoskatua) Greziako uhartea da, Egeo itsasoan kokaturik dagoena. 105 km² eta 10.000 biztanle baino gehiago ditu, gehienak izen bereko herrian bizi direnak. Nazioarteko turismogune ospetsua da.
Herriak
Uhartean hamar herri daude:
Luis de Narváez
Luis de Narváez (Granada, 1500 inguruan - ?, 1555 inguruan) espainiar musikagilea eta bihuela-jotzailea izan zen.
Biografia
1548. urtetik aurrera, Filipe II.a printzearen kaperako haur kantarien maisua izan zen, eta Ingalaterran, Flandrian, Italian eta Alemanian egin zituen bidaietan lagundu zion printzeari. Berak sartu zuen lehendabiziko aldiz Espainian diferencias (aldaerak) izeneko forma; ezagunenetako bat Guárdame las vacas izan zen.
1538. urtean argitaratu zuen Los seys libros del Delphin de música de cifra para tañer vihuela. Lan ezagun horretan aldaerak, 14 fantasia, erromantzeak eta ahots eta tresnetarako musika bildu zituen, besteak beste.
Kato Polemidia
Kato Polemidia (grezieraz: Κάτω Πολεμίδια; turkieraz: Aşağı Binatlı) Zipreko udalerri bat da, Limasolgo barrutian. 22.369 biztanle ditu 2011ko erroldaren arabera.
Louis Daguerre
Louis-Jacques-Mandé Daguerre, Louis Daguerre izen-deiturez ezagunagoa (Cormeilles-en-Parisis, Frantzia, 1787ko azaroaren 18a – Bry-sur-Marne, Frantzia, 1851eko ekainaren 10a) fisikaria, kimikaria, margolaria eta antzoki-dekoratzailea izan zen. Argazkigintza modernoari egindako ekarpen garrantzitsuengatik da ezaguna. Besteak beste bere lorpenen artean daude dagerrotipoa asmatzea, eta lehendabiziko aldiz gizakia argazki batean ateratzea. Badirudi Daguerre euskal jatorrikoa zela; Agerre deitura zuen euskal herritar arbaso batengandik jaso bide zuen abizena.
Bizitza
Daguerreren gurasoak Ipar Euskal Herrikoak zirela uste da, eta lan-arazoengatik Parisen bizitzen jarri zirela. Oinarrizko hezkuntza jaso zuen Daguerrek, eta 14 urterekin lan munduan sartu behar izan zuen. Abila zen negozio kontuetan, zein arte eta letra arloetan. Marrazketarako gaitasunak zituela eta, arkitekto laguntzaile modura hasi zen lanean. Halere, perspektiba zuten objektuak marraztetik antzokiak dekoratzen amaitu zuen. Dekoratzaile gisa hiru urtez aritu zen Daguerre, eta, Parisko Prevost eszenografo esanguratsuaren ondoan hasi zen lanean.
Daguerrek Diorama asmatu zuen, sakonera ilusioa ematen zuen instalakuntza bat. Ikusleari ilusioak sortzen zitzaizkion mugimenduan zeuden objektu erraldoi eta soinu zein argi efektuekin. Esaterako, bataila edota ekaitz baten erdian egotearen sentipena helarazten zitzaion ikusleari. Hori guztia sinesgarria izateko, margolanak oso errealistak izan behar ziren eta arrazoi horregatik, ganbera ilunaren kontzeptua aplikatu zion Dioramari. Ondorioz bere antzokietako dekorazioak oso ezagun bilakatu ziren. Parisko opera antzokira iritsi ziren bere instalazioak. Frantziako Ohorezko Legioaren domina jaso zuen 1802an. Napoleon Bonapartek ezarri zion domina.
Dagerrotipoa
Joseph Nicéphore Niépcerekin harremanetan jarri zen Daguerre eta halako elkarlan moduko bat eratu zuten. Bere asmoa instalakuntzetan sinesgarritasun gehiago lortzea zen eta horretarako ganbera beltza ikertzea behar zuen. Niepcerekin elkarlanean aritu zen ikerketak eginez, harik eta Niepce hil zen arte. Haren heriotzaren ostean, 1839an, Dagerrotipoa aurkeztu zuen Daguerrek.
Funtsean, lentea atxikita zeraman ganbera beltz bat zen Dagerrotipoa. Kobrezko xafla bat ere bazeukan, zilar nitrato geruza bat gainetik zuela. Argi iturri baten aurrean esposizioa egin ostean, gatz arruntaz osatutako geruza bat gelditzen zen zilar nitratoaren gainean. Ondoren, merkurio lurrunarekin irudia lortzen zen. Asmakuntza hark argazkigintza modernoaren lehendabiziko zutabeak ezarri zituen. Dagerrotipoak une historikoak islatzeko aukera ematen zuen.
Lehendabizikoz gizakia argazki batean atera zenekoa
1838an atera zen lehendabizikoz gizakia argazki batean. Zapata-garbitzaile bat eta bere bezeroa azaltzen dira Parisko Boulevard du Temple kalean. Kalean jende asko zebilen arren, bi pertsona horiek baino ez dira agertzen argazkian. Honen arrazoia da esposizio denboran zehar ezinbesteko denboran egon zirela geldi biak.
Zarauzko Argazki museoak (Photomuseum) Louis Daguerreri monolito bat eskaini zio. 2006ko abuztuaren 19an ezarri zen.
Vistarino
Vistarino Italiako udalerri bat da. Paviako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Vistarinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Chwilog
Chwilogd Galesko Gwynedd eskualdeko herria da, Llanystumdwy udalerriaren barnean eta Llŷn penintsulan dago.
Rhamphochromis esox
Rhamphochromis esox Rhamphochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Pseudonaja textilis
Pseudonaja textilis Pseudonaja generoko animalia da. Narrastien barruko Elapidae familian sailkatuta dago.
Elmira (New York)
Elmira  New York estatuko hiri bat da. Chemung konderrian kokatua dago. 2010ean 29,200 biztanle zituen, 18.77 kilometro koadrotan banatuta.
Norops guafe
Norops guafe Norops generoko animalia da. Narrastien barruko Dactyloidae familian sailkatuta dago.
Juan de la Abadía Zaharra
Juan de la Abadía Zaharra (?-1498) XV. mendeko margolari aragoarra izan zen.
Biografia
Juan de la Abadía Zaharra XV. mendeko margolari aragoiarra Aragoiko lurretan oso aktiboa izan zen, batez ere Huescako probintzian, 1470tik 1498ra, hil zen urtera arte alegia. Lan batzuetan haren semearekin lan egin zuen, Juan de la Abadía Gaztea, batez ere erretaulak, 1490tik aurrera.
Estiloaren ikuspuntutik, Gotikoko margolaritzan kokatu daiteke, batez ere joera hispano-flandiarrean. Bere lanetan Jaume Huguet eta Pedro García Benabarre margolarien eragina ikus izan da eta, ondorioz, Abadiaren jatorri katalanez espekulatu egin da.
Obra ezagunenak
Haren izenarekin lotuta dokumentatu obra batzuk hauek dira:
Sebastes entomelas
Sebastes entomelas Sebastes generoko animalia da. Arrainen barruko Sebastidae familian sailkatzen da.
Bakardadearen baseliza
Bakardadearen baseliza hainbat baselizaren izena da:
Blanca Uriarte
Blanca Uriarte Fernández de Pinedo (Gasteiz, 1961) arabar poeta da. Egun, Gatzaga Buradongo administrazio-batzarreko presidentea da.
Clwt-y-bont
Clwt-y-bont Galesko Gwynedd eskualdeko herria da.
Dover (Massachusetts)
Dover Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Norfolk konderrian dago, Massachusetts estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Alfred Hermann Fried
Alfred Hermann Fried (Viena, 1864ko azaroaren 11 - ibidem, 1921eko maiatzaren 5a) judu jatorriko austriar kazetari eta bakezalea izan zen. 1911ko Bakearen Nobel Saria jaso zuen Tobias Asserrekin batera.
Hamabost urterekin eskola utzi eta liburu-denda batean hasi zen lanean. 1883an Berlinera joan zen eta han bere liburu-denda ireki zuen 1887an. 1892an Bertha von Suttnerrekin kolaboratzen hasi zen eta elkarrekin Die Waffen nieder! aldizkaria argitaratu zuten. 1892an Alemaniako Bake Gizartearen (Deutsche Friedensgesellschaft) sortzaileetako bat izan zen.
Esperantoaren defendatzailea ere izan zen. Eskuliburu bat eta esperanto-alemana hiztegi bat idatzi zituen.
Lehen Mundu Gerran Suitza neutralera joan zen eta nazioarteko bakea defendatzen jarraitu zuen. Gero Vienara itzuli zen, eta han hil zen.
Bonita Springs (Florida)
Bonita Springs Floridako hiri bat da. Lee konderrian kokatua dago. 2010ean 47,547 biztanle zituen, 106.2 kilometro koadrotan banatuta.
Voghera
Mugakideak
Vogherak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Elmira Heights (New York)
Elmira Heights  New York estatuko herri bat da. Chemung konderrian kokatua dago. 2010ean 4,097 biztanle zituen, 2.97 kilometro koadrotan banatuta.
NGC 2407
NGC 2407 galaxia bat da, Gemini konstelazioan. Édouard Stephanek aurkitu zuen n.
Lycenchelys rosea
Lycenchelys rosea Lycenchelys generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.
Walterinnesia morgani
Walterinnesia morgani Walterinnesia generoko animalia da. Narrastien barruko Elapidae familian sailkatuta dago.
Larraineta (Lokiz)
Larraineta Nafarroako mendebaldean dagoen mendia da, Lokiz mendilerroan eta Lanako udalerrian kokatutakoa.
Elis Paprika
Elis Paprika (izen osoa Erika Elizabeth Nogues) (Guadalajara, 1980ko maiatzaren 8a) pop rock independientea jorratzen duen abeslari eta kantautore mexikarra da. Alboan dituen musikariek The Black Pilgrims banda osatzen dute.
Hastapenak
Elis Paprika Guadalajaran jaio zen. Sei urte zituela aita hil zitzaion. 12 urterekin familia Texasera joan zen bizitzera baina urtebete egin ondoren Mexikora itzuli ziren, Querétaro hirira, osaba izeben etxera. Lehengusuak musika ikasketak egiten ari zirenez berak ere musikari ekin zion, Elis Paprikak balleta nahiago bazuen ere. "Elis" izen artistikoa hartu zuen Elis Regina abeslari brasildarrean inspiratuta. Berak jakin gabe lagunek Querétaroko abesti lehiaketan inskribatu zuten eta bigarren postuan gelditu zen. Musikari ibilbidea egin zezakeela konturatu zen orduan eta La Verdad No Importa taldean abesten hasi zen. Taldetik bota egin zuten, gaizki kantatzen zuela esanez, eta berak gitarra eta kantu ikasketak hasi zituen CEDART akademian.
Give me love
2002 urtean ikasketak moztu eta Londresera joan zen urtebeterako. Zerbitzari lanetan aritu zen bitartean abesti ugari konposatu zituen. 2003an Guadalajarara itzuli zen eta The Paprikas taldea sortu zuen. Orduan hartu zuen bere izen artistiko osoa, "Elis Paprika". "Sunny Day" abestia grabatu zuen demo batean eta Becker taldeko Luke Castillori erakutsi zion. Suave Records disketxearekin kontratua sinatu zuen orduan. Abesti berriak grabatu zituen (Bitch, Texas) eta Guadalajarako aretoetan hainbat kontzertu egin zituen. 2006an aurreneko diskoa atera zuen, Give me Love. Izen bereko abestiak arrakasta izan zuen eta Mexikoko jaialdi nagusietan hartu zuen parte, Vive Latino jaialdian besteak beste. MTV kateak abuztuko banda onena izendatu zuen. Bigarren singlea "No puedo" ere oso arrakastatsua izan zen eta Julieta Venegasek Mexikoko Auditorio Nazionalean egitekoa zuen kontzertuan berarekin kantatzeko eskatu zion. Manu Chaok Guadalajaran egin zuen kontzertuko telonero ere izan zen.
Disketxearekin arazoak
Lehenengo diskoaren ondoren Suave Records eta Elis Paprikaren artean arazoak sortu ziren eta Elisek kontratua hautsi zuen. Diskoetxeak demanda aurkeztu eta Elisek proiektu berrien propaganda egitea eragotzi zion. Bigarren diskoa (EP2) internetez atera zen orduan, doan eskuratzeko moduan. 2008 urtearen amaieran kontratuaz erabat aske gelditzea lortu zuen eta Zepeda Bros diskoetxearekin sinatu zuen berria.
Bakarlari gisa
Express disko berria argitaratu zuen, hau ere arrakastatsu, baina diskoaren grabaketan taldekideekin desadostasunak azaldu ziren eta hurrengo proiektuetarako bakarlari gisa jarraitzea erabaki zuen. Kontzertuetarako talde berria osatu zuen, The Black Pilgrims izenekoa. Ordutik kontzertuetan Elis Paprika & The Black Pilgrims gisa aurkezten dira. Horrela grabatu zituen Maldito, Animal eta Adios diskoak. Adios diskoa bere abesti ezagunenen bilduma izan zen, baziren ordea bi abesti berri.
2014an "Now Girls Rule!" ("orain neskek agintzen dute") singlea atera zuen bere musika ibilbidearen 10. urteurrena ospatzeko. Ordutik emakumezko musikari gazteak promozionatzen aritu da; Sandruskha Petrova, Cristina Mo, Renee Mooi, Vanessa Zamora... Latinamerikako jaialdi ezagunenetan aritu izan zen bere ibilbidean eta 2015ean Txinan bira txiki bat egin zuen, Pekin eta Hong Kongen joz. 2016an Black & White EP bikoitza eta 2018an Venganza diskoa plazaratu ditu.
Rhamphochromis ferox
Rhamphochromis ferox Rhamphochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Sociedad Española de Construcción Naval
Sociedad Española de Construcción Naval (SECN) espainiar ontziola izan zen, 1909 eta Gerra Zibila artean monopolistikoa izan zena. Tomás Zubiria bere lehen presidentea izan zen eta britainiar jabetzakoa (John Brown & Company eta Vickers-Armstrong) izan zen. Lehen Mundu Gerra zela eta, hazkunde handia izan zuen eta 1914an gero La Naval ontziola izango zena eraiki zuen.
1969an, Astilleros de Cádiz eta Euskalduna ontziolarekin batera, Astilleros Españoles sortu zuen.
Manuela Arriola
Manuela Arriola Uranga (Ondarroa, 1891ko abenduaren 29a - Madril, 1936ko azaroaren 10a) adorazioko moja izan zen, Manuela del Sagrado Corazón erlijio-izena zuena.
Espainiako Gerra Zibilean La Almudenako hilerrian Juana Francisca Perez de Labeaga eta beste hogei moja gehiagorekin errepublikar milizianoek erail zuten eta Eliza Katolikoak martiritzat hartu zuen. 2007ko urriaren 28an dohatsu bilakatu zen.
Mitraismo
Mitraismo izena (persieraz: مهرپرستی) ematen zaio ekialdeko Mediterraneoan garai helenistikoan (K.a. II. mendean seguruenik) sortutako erlijio misteriko bati. Handik, ondorengo mendeetan, Erromatar Inperio osoan zehar barreiatu zen.
Mitraismoaren hedapen handiena III. eta IV. mendeetan gertatu zen, kristautasunaren lehiakide gogorra bihurtu zelarik. Erromako soldaduen artean arrakasta berezia izan zuen. 391an Teodosio Handia enperadoreak mitraismoaren praktika debekatu zuen, gainontzeko erlijio paganoekin egindakoaren antzera.
Le Vanneau-Irleau
Le Vanneau-Irleau Frantziako udalerria da, Deux-Sèvres departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Le Vanneau-Irleau udalerrian erroldatutako biztanleak 933 ziren. Familiak 368 ziren, horien artean 92 pertsona bakarrekoak ziren (68 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 112 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 132 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 32 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 566 ziren, horien artean 427 aktiboak ziren eta 139 inaktiboak ziren. 427 pertsona aktiboetatik 403 lanean zeuden (220 gizon eta 183 emakume) eta 24 langabezian zeuden (8 gizon eta 16 emakume). 139 pertsona inaktiboetatik 71 erretiraturik zeuden, 34 ikasten zeuden eta 34 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Le Vanneau-Irleau udalerrian 378 unitate fiskal zeuden, 937,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.616 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 24 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria, 3 zurginak, 1 iturgina, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Le Vanneau-Irleau udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 440 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saint-Pancrace (Savoia)
Saint-Pancrace Frantziako udalerria da, Savoia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Pancrace udalerrian erroldatutako biztanleak 294 ziren. Familiak 114 ziren, horien artean 25 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 17 bakarrik bizi ziren emakumeak), 34 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 51 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 266 etxebizitza zeuden, 111 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 139 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 181 etxeak ziren eta 85 apartamentuak ziren. 111 etxebizitza nagusietatik 92 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 8 etxek bi zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 16 etxek lau zituzten eta 67 etxek bost zituzten. 97 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 33 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 71 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Bakardadearen baseliza (Atauri)
Bakardearen baseliza Atauri herri arabarran dagoen baseliza erromanikoa da, Arraia-Maeztu izeneko udalerrian.
Saint-Pancrace (Savoia)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 213 ziren, horien artean 166 aktiboak ziren eta 47 inaktiboak ziren. 166 pertsona aktiboetatik 162 lanean zeuden (91 gizon eta 71 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 47 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 22 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Bakardadearen baseliza (Atauri)
Bakardadearem Baseliza eraikuntza erromaniko txikia da. Erdi Aroan zuen egituratik abside erdizirkulurra baino ez da mantendu. Baselizaren nabea geroago eraikia izan zen. Absideak XIII. mende hasierako bi leihate dauzka.
Saint-Pancrace (Savoia)
Diru sarrerak
2009an Saint-Pancrace udalerrian 110 unitate fiskal zeuden, 279 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 23.712 euro zen.
Bakardadearen baseliza (Atauri)
Kanpo estekak
.
Saint-Pancrace (Savoia)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 3 administrazio publikoko enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Poussignac
Poussignac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot eta Garona departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Poussignac udalerrian erroldatutako biztanleak 261 ziren. Familiak 108 ziren, horien artean 18 pertsona bakarrekoak ziren (14 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 54 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 131 etxebizitza zeuden, 105 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 22 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 130etxeak ziren. 105 etxebizitza nagusietatik 80 bere jabearen bizilekua ziren, 21 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 4 etxek bi zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 42 etxek lau zituzten eta 41 etxek bost zituzten. 101 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 32 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 69 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 171 ziren, horien artean 119 aktiboak ziren eta 52 inaktiboak ziren. 119 pertsona aktiboetatik 108 lanean zeuden (55 gizon eta 53 emakume) eta 12 langabezian zeuden (4 gizon eta 8 emakume). 52 pertsona inaktiboetatik 29 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Poussignac udalerrian 111 unitate fiskal zeuden, 285 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.801 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen eta 1 argiketaria.
2000. urtean Poussignac udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 120 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Santa Katalina kobazuloa
Santa Katalina kobazuloa, beste izenez Antzoriz I, Lekeition (Bizkaia) dago. Bertan duela 10.000-15.000 urte arteko bizi izandako giza komunitate baten arrastoak aurkitu dira. Aztarnategia erreferentziazkoa da, besteak beste bertan egin den arkeologia ikerketaren prozedura eredugarriarengatik; Europako arrantzaren testigantza zaharrena eta aberatsenetakoa delako; elur-oreinak Iberiar Penintsulan izan zuen bilakaeraren teoria aldatu duelako; itxas txorien aztarnak (iraungitako espezieenak barne) Europako bilduma aberatsenetakoa osatzen dutelako; eta jateko erabilitako ezkur aztarnak Europan aurkitutako zaharrenetakoak direlako.
Kokapena
Aztarnategia Antzoriz lurmuturrean dago, Lekeitioko herritik 1,5 kilometrotara. Lurmuturraren gaineko muinean Santa Katalina baseliza dago; haren azpian dauden Antzorizko kobetako batean dago aztarnategi hau. Haien azpiko aldean, metro gutxitara, Lekeitioko itsasargia dago.