cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Beaulieu-sur-Layon
Beaulieu-sur-Layon Frantziako udalerria da, Maine eta Loira departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 581 etxebizitza zeuden, 535 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 32 hutsik zeuden. 562 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 535 etxebizitza nagusietatik 398 bere jabearen bizilekua ziren, 133 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 24 etxek bi zituzten, 86 etxek hiru zituzten, 132 etxek lau zituzten eta 292 etxek bost zituzten. 437 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 217 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 278 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 841 ziren, horien artean 672 aktiboak ziren eta 169 inaktiboak ziren. 672 pertsona aktiboetatik 634 lanean zeuden (347 gizon eta 287 emakume) eta 38 langabezian zeuden (18 gizon eta 20 emakume). 169 pertsona inaktiboetatik 64 erretiraturik zeuden, 65 ikasten zeuden eta 40 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Beaulieu-sur-Layon udalerrian 547 unitate fiskal zeuden, 1.465 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.125 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 65 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 7 eraikuntza enpresak ziren, 14 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 8 zerbitzu enpresak ziren, 14 administrazio publikoko enpresak ziren eta 8 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 18 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 funeraria, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 2 iturginak, 3 argiketariak, 3 ile apaindegiak eta 2 jatetxeak.
2000. urtean Beaulieu-sur-Layon udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 459 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
1965eko Paris-Roubaix
1965eko Paris-Roubaix txirrindularitza lasterketa klasiko honen 63. edizioa izan zen. 1965eko apirilak 11n ospatu zen eta Rik Van Looy belgiarra izan zen garailea, proba honetan bere hirugarren garaipena lortuz.
Lurra lantzeko makina
Lurra lantzeko makina bat da lurra goldatzeko eta beste zenbait prestalan egiteko balio duen makina bat. Lan horien artean daude ereiteko oheak prestatzea edo uztondoak kentzea, hortz egokiak dituen goldatzeko tresna da. Halako makinen artean, ezagunenetako bat da makina kanadarra, hortzak 25 cm-ko tartez bereizita eta lotune (hau da, hortz bakoitza xasisari lotzen dion pieza) malgu bat duena.
Eredu batzuk sastrakadiak garbitzeko erabil daitezke, eta, horretarako, haginen zabalera laboreari egokitu behar zaio, laboreak lerro urrunetan egiten direnean.
Nekazaritzan oinarrizko tresna bat da; beste tresna batzuekin konbinatu daiteke, hala nola arearekin eta alperrarekin. Bertsio askotan dago eskuragarri.
Pekari
Pekari Tayassuidae familiako ugaztunen izen arrunta da. Artiodaktiloen Suina azpiordenaren kideak dira, txerriekin (Suidae) eta agian hipopotamoekin (Hippopotamidae) batera.
Sailkapena
Mammal Species of the World]] bildumaren arabera, Tayassuidae familiak hiru genero monofiletiko ditu. 2000. urtean proposaturiko Pecari maximus laugarren espeziea zalantzazkoa da.
Eta ezagutzen ditugun genero iraungiak:
Magical Girl
Magical Girl 2014. urtean Carlos Vermutek zuzendutako filma da.
Donostiako Zinemaldiko 62. edizioaren Sail Ofizialen aurkeztu zen filma 2014ko irailean eta Urrezko Maskorra irabazi zuen. Goya Sarien XXIX. ediziorako 7 izendapen izan zituen, Bárbara Lenniek emakumezko aktore onenaren saria irabaziz.
Istorioa
Langabezian dagoen aita baten istorioa kontatzen du pelikulak; gaixorik du alaba, eta, haren amets bat betetzeko, xantaia sare batean sartuko da.
Traves (Saona Garaia)
Traves Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Traves udalerrian erroldatutako biztanleak 357 ziren. Familiak 144 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 44 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 64 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 187 etxebizitza zeuden, 143 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 31 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 183 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 143 etxebizitza nagusietatik 116 bere jabearen bizilekua ziren, 25 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 12 etxek hiru zituzten, 29 etxek lau zituzten eta 100 etxek bost zituzten. 108 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 57 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 73 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 233 ziren, horien artean 181 aktiboak ziren eta 52 inaktiboak ziren. 181 pertsona aktiboetatik 169 lanean zeuden (93 gizon eta 76 emakume) eta 12 langabezian zeuden (5 gizon eta 7 emakume). 52 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Traves udalerrian 151 unitate fiskal zeuden, 374 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.638 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Traves udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 412 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Asturiar mitologia
Asturiar mitologia Asturiar folkloreko ohitura eta herri kondairen multzoa da. Kantauriar mendilerroko beste ohitura batzuekin harremana gordetzen du.
Posible da asturiar folkloreko sinismenak Europakoak kristautasunaren aurreko herrien (erromatarrak, asturak, bisigodoak) sinesmen paganoekin lotura izatea eta hauek kristautasunaren eraginez aldatu izatea. Dena den, errealitate etnologikoa XIX. mendeko mito erromantikotik bereiztea zaila da.
Xana
Xana urjauzietan eta iturrietan egoten den maitagarria da. Normalean urazpian altxorrak gordetzen dituzte. Edertasun handiko neska gazteak izaten dira, ile eta begi argiak dituzte, urrezko orraziz ilea orrazten dute eta gizonak haien edertasunez eta altxorrei buruz hitz eginez engainatzen dituzte. Xanino deitutako ume txiki eta iletsuak dituzte, baina semeei bula ematerik ez dutenez inguruko herrietako ama baten umearekin trukatzen dute amak jakin gabe. Egunero bakarrik badaude ere, San Juan gauean taldean bildu eta dantza egiten dute. Kuelebre pertsonaiek zaintzen dituzte.
Ayalga
Ayalga altxorrez betetako dorre batean edo gaztelu batean sorginkeriaren menpe kondenaturik dagoen emakume hilkorra da. Kuelebre pertsonaiek zaintzen dituzte. Jasaten duen sorginkeriak naturaz gaindiko hainbat ahalmen majiko ere eskaintzen dizkio, hala nola animaliekin edota landareekin ulertzeko ahalmena. Sorginkeria ahusteko, gizon batek Ayalga zaintzen duen kuelebrea hil beharko du, lortuz gero Ayalga emakume bilakatuko da eta gizonarekin ezkonduko da, gordetzen duen altxorra eskainiko diolarik.
Kuelebre
Kuelebre altxorrak zaintzen dituen suge erraldoia da. Xana pertsonaiak edo Ayalgak ere zaintzen ditu. Hilezkorrak direnez, mendeen poderioz ezkatak gogortzen zaizkie eta zeharkaezin bihurtuz eta saguzahar hegoak hazten zaizkie, herensuge itxura hartuz. Zaintzen duten tokitik ez dira mugitzen normalean, ez bada artaldea edo gizakiren bat jateko.
Kuelebrei buruzko ipuinetan, Kuelebrea hil ahal izateko gori-gorian dagoen harria edo orratzez betetako ogi zatia eskaintzen zaie jateko. Kuelebreekin lotutako beste mito bat «kuelebrearen harriarena» da. Harriak gaixotasunak sendatzen ditu. Kuelebreari sei suge gehitzen zaizkio, haien guztien adurrek gogortzean harri hori osatzen dutelarik.
Nuberu
'Reñubeiru' edo 'Xuan Cabritu' izenez ere ezaguna, El Nuberu hodeien eta ekaitzen jainkoa da. Gizon bizardun gisa irudikatu ohi da, ahuntz larruz eta kapelaz. Pertsonekin maltzur joka dezake larreetan eta soroetan kaltea eraginez edo laguntzen dioten horiekin ongi joka dezake.
Mitoaren arabera, Egipton ohiuaren hirian bizi da. Behin Asturiasera bidaiatu zuen hodei baten gainean. Halabeharrez lurrera erori eta babesa eskatu behar izan zuen. Baina inork ez zion lagundu, gaualdean baserritar txiro batek etxera gonbidatu zuen arte. Harrez gero, ordainetan urtero soroak ureztatzen dizkio uzta ona izan dezan. Urte batzuk beranduago baserritarrak Egipto hurrunearino aldendu behar izan zuenean bere maiteak beste batekin ezkontzea erabaki zuela entzun zuen. Nuberuari laguntza eskatu zion, hodei baten gainean Asturiaseraino itzuli eta ezkontza galaraz zezan.
Herrixketan Nuberu ager ez zitzaien kanpaia jotzen zuten.
Extremadurako mitologiako Entiznau pertsonaia Nuberuren antzekoa da, baita jantzietan ere.
Mouro
Garaien hasieratik Asturiasen bizi diren izaki majikoak dira. Arrazoi ezezagunak direla eta, lurrazpian bizi behar zuten, meategietan lanean, metalgintzan, bitxiekin, zilarrarekin edo urrearekin lanean edo soilik boloetara jolasean. Kuelebreek gordetzen dituzten altxorrak dauzkate. Trikuharriak eta kastro herrixka zaharrak eraiki zituzten. Janaria jasotzeko ez bada, normalean ez dira lurrazpitik ateratzen. Soilik gaualdetik aurrera edo San Juan gauean atera ohi dira. Ez dute gizakiekin elkartzeko ohiturarik.
Trasgu
Asturiar mitologiako pertsonairik ezagunenetakoa, trasgu iratxo txikia da. Buztanaz eta adarrez irudikatu ohi da, jantzi eta kapela gorriarekin, ezkerreko eskua zulatuta duelarik. Etxe barnean bizi da eta traketsa da, batzuetan sarraski handia sortzen duelarik. Abereak zirikatzen ditu, gauzak lurrera botatzen ditu eta pertsonak gauez esnaratzen ditu. Trakets jokatu ohi duen arren, ongi tratatuz gero eta nahi baldin badu, etxea garbitu dezake. Batzuetan familiek etxez aldatu behar izan dute iratxoa ez jasateko, hala ere iratxoak etxe berriraino jarrai diezaieke. Mitoak dioenez, iratxoa desagertzeko modu ezberdinak daude: ura saski batean ekartzeko eskatuz edota ahuntz larru beltza txuri bilaka dezan eskatuz, eskaria bete ezin duenez lotsatuta alde egingo baitu. Bestela, ilar platera utziz, eskuko zulotik eroriko zaizkionez ezingo baititu bildu eta haserretuta alde egingo baitu.
Trasgu iratxoaren mitoa Europako hainbat txokoetako mitoekin lotuta dago.
Sumiciu
Ez da Trasgu bezain ezaguna, baina hau bezala Sumiciu ere etxeko iratxoa da. Oso txikia da edota ikusezina. Gauzak falta direnean Asturiasen honela esan ohi dute: “llevolo el Sumiciu” edo “páez obra del Sumiciu”. Baina Sumicioren ekintzak ez dira horiek bakarrik. Trasgu baino zitalagoa da. Pertsonak pixkanaka desagertaraz ditzake, haurrak bereziki. Hala ere, Sumiciu gehiago ez jasateko eta galdutako gauzak itzultzeko modua erraza dago: San Antoniori otoitz egin behar zaio baina akatsik gabe esan behar da otoitza, bestela galdutako gauzak sekulan ez dira itzuliko.
Busgosu
Busgosu erdi gizaki erdi aharia da. Iletsua, ahari hankaduna eta ahari adarduna da. Gorputz-enborra eta aurpegia giza itxurakoak ditu. Jantzia eta kapela berdea daramatza. Bi mito daude, Kantabriar mendilerroko ekialdeko mitoa Kantabriarraren antzekoa da: Busgosu bihotz-onekoa da, artzainak galduta badaude gidatzen ditu eta etxolak konpontzen laguntzen du. Asturiaseko mendebaldeko mitoan Busgosu basoetako jauna da. Aizkolarien eta ehiztarien arerioa da. Mitoa Asturiasera XVII. mendean etorritako errementari euskaldunek zabaldu zutela pentsatzen da, beste batzuek tokiko mitotzat dute.
Diañu burlón
Diañu burlón zaldi gisa irudikatu ohi da, hala ere; ahari edota baita gizaki bilaka daitekeen. Gizakiekin ez da sobera maltzurra baina adarra nahiko jotzen du: ibiltariaren bizkar gainean eseri eta lehertu arte nekatzen du, ondoren zaldi bihurtu eta abiadura handiz ibiltzeko, tamainaz gero eta gehiago handitzen delarik. Zaldun izutuak indar zerutiarrak dei ditzake, adibidez: ¡Xesús, Xosé y María!- zalditik bide ertzera erortzeko. Gizakiekin oso gaizkile ez den arren, Asturiaseko ekialdeko eta erdialdeko sorginek (bruxes) gurtzen dute eta Aker beltzek edo deabruak hartutako itxura bat izan daiteke.
Pesadiellu
Pesadiellu izpiritu maltzurra da. Ez du itxura finkorik eta deabruarekin zerikusia du. Ibiltariei agertzen zaie, gorputzean neke jasanezina somatzen dute eta otoitz egin behar izaten dute. Beste istorio batzuetan esku iletsua ala aker beltza da.
Ventolinos
Ventolin oso iratxo txikia da. Batzuetan ikus daitezkeen arren, airean eta ilargiaren errainuetan ibiltzen dira. Aurpegi ederra dute. Maitaleen hasperenak airean daramatzate, umeak haien ahots goxoz lokartzen dituzte eta hurrun dauden gurasoen azken agurra umeei eramaten diete. San Juan gauean ventolinek xaneei abesten diete eta hauek biribilean dantzatzen dute.
Espumero
Espumeroak Ventolinoen senide diren itsasoko iratxoak ditugu. Oso txikiak dira, itsasbelarrez egindako jantzia daramate, serene izakiek oparitzen dizkieten itsas barakuiluak daramatzate eta haiek sereneei ordainetan lore lepokoak oparitzeko lurrera ateratzen dira lore bila. Bi espumero mota daude: beltzaranek begi disdiratsuak dituzte, lainoa dagoen egunetan itsasontzien aurrean ateratzen dira itsasontzia porturaino gidatzeko. Ilehoriak itsasotik lurrera ateratzen dira eta itsasgizonen etxeetaraino joaten dira familiari haien berri emateko.
Serene
Serene izakiak erdi emakume erdi arrain dira, itsasoan eta errekan bizi dira eta abestiak abesten dituzte. Izakera maltzurra dute. Kantuz itsasgizonak itsasertz harritsuetara erakartzen dituzte eta ondorioz, galdu egiten dira edo istripuan hiltzen dira.
Llavandere
Llavandere oso emakume zaharrak dira, ibaian gauez arropa garbitzen dute. Ez dute maite jendeak begiratzea, horregatik jendea ibaian ito dezakete. Batzuek ibaiko uraren norabidea kontrolatuz basoko suteak itzaltzen dituzte.
Guaxa
Emakume zahar gisa irudikatzen da. Hortz bakarra du. Gauez etxean sartzen da eta umeen lepoan hortzaz arteria zabaltzen die odola poliki zurrupatzeko. Gauero itzultzen da gizakia hiltzen duen arte. Gizakia erasotzeko edozein txokotan izkutatu daiteke. Honela diote: "por donde pasa un soplo de aire pasa la Guaxa"
Pataricu
Eonaviega kostaldeko uharte bateko izaki erraldoi begibakarrak dira. Naufragoak urrititik usaintzen dituzte eta jan egiten dituzte.
Güestia
Güestia heriotza iragartzen duen izpirituen prozesioa da. Argizarien ordez sua darien hezurrak daramatzate. Inork ez daki nora doazen. Ibiltzen diren bitartean honakoa diote: "Andai de día que la nueche ye mía". Prozesio hau ikusten duenak badaki hilko dela. Patua ekiditeko prozesioa ikusi duen pertsonak lurrean biribila marraztu behar du eta barruan gelditu. Prozesioa hurbiltzen bazaio lurrean etzanda egon behar du, prozesioa gainetik pasatzen bazaio ere.
Carru de la muerte
Carru de la muerte Asturiaseko zeruetan hilzorian daudenengana hegaka doan gurdia da. Pertsona hil ondoren bere arima jasotzen du. Batzuek diote gurdi honetatik jaisten dela Güestia prozesioa. Beste istorio batzuetan gurdia lurretik doa kortxozko gurpilez, inork ez entzuteko. Hilzorian dagoenaren etxe parean geratzen da eta esaldi bat botatzen du: “sal fulano que aquí lo buscan”
Güercu
Güercu toki batean gertatzen den pertsona bat agerpena da. Senide bat izan ohi da agertutako pertsona hori. Ondoren agerpena ikusi duenak pertsonarekin edo senidearekin hitz eginez gero, honek elkarrekin egon ez zirela esango dio. Horrek agertutako pertsonaren heriotza iragartzen du.
Curuxa
Curuxa (hontz zuria) gaixo baten etxe inguruan hegaka badabil edo bertan paratzen bada, gaixoa hilko den seinale da. Seinale hori untziak edo beleak ere iragarri dezake. Beste istorio batzuetan gaixoaren etxe aurrean aurretik herrian ikusi ez duten zakur beltza azaltzen da eta uluka ibiltzen da gaixoa hil arte. Lurperatzen duten arte jarraitzen du hildakoa eta gero betirako desagertu egiten da. Guaxa emakumeak ere hontz zuriaren itxura har dezake.
Lloberu
Lloberoak otsoen artean hazten diren neskato eta mutikoak dira. Helduaroan otsotaldearen buruzagi izan daitezke. Gizakia otso bilakatzen den kasua ezberdina da, hori aitak semea haragi gehiegi jateagatik madarikatzen badu gerta daiteke. Semeak etxetik alde egin eta lurrean iraulkatzean otso itxura hartzen du, otsoek bai artaldea bai pertsonak ez erasotzeaz arduratzen da, zazpi urte beranduago berriz lurrean iraulkatzean gizaki itxurara betirako itzultzeko. 1648an LLanes herrian Ofizio Sainduaren erakundeak Ana María García izeneko Llobera baten kasua jaso zen.
Super Proton Synchrotron
Super Proton Synchrotron deritzona (SPS bere ingelesezko siglengatik, Protoien Super Sinkrotroia) Suitzako Geneva hiriko CERNean dagoen 6.9 kilometroko luzera duen partikula azeleragailu bat da. Sinkrotroi hau, garai hartan II Laborategia bezala ezaguna zenaren zuzendari nagusia zen John Bertram Adams buru zuen talde batek diseinatu zuen. Jatorrian 300 Gevko partikula azeleragailu bezala pentsatua, Super Proton Synchrotrona, azkenik, 400 gigaelektronvolteko energiarekin eraiki zen, funtzionamenduko bere lehen eguna izan zen 1976ko ekainak 17an lortu zuen operazio energia maila. Dena dela, energia maila hori Fermilabek gainditu zuen, urte horretako maiatzak 14an 500 gigaelektronvolteko energiara iritsiz.
Ehecatl
Nahuatlez ehecatl hitzak soilik haizea esan nahi du. Azteka mitologian eta Erdialdeko Amerikako beste herri batzuentzat Ehecatl haizearen jainkoa zen. Ohi Quetzalcoatl edo lumadun sugearen manifestazioetako bat bezala interpretatzen da, Ehecatl-Quetzalcoatl izena hartuz, bizidunen hatsean eta landaketetarako euridun hodeiak dakartzaten haizexketan agertuz. Sorkuntzako jainkorik nagusienetako bat da, baita munduaren sorreraren mitologietako heroi kulturala ere.
Bere hatsak Eguzkiaren mugimendua abiarazten du eta euria iragarri eta alde batera egiten du. Bizitza ematen dio bizirik ez duenari. Mayahuel izeneko neska gizaki batetaz maitemindu zen eta gizadiari maitatzeko ahalmena eman zion, Mayahuelek jainkoaren pasioari erantzun ahal ziezaion. Bere maitasuna zuhaitz eder batez sinbolizatua izan zen, Ehecatl lurrera iritsi zen tokian hazten dena.
Azteka mitoaren arabera, bosgarren eguzkia sortu ondoren, hau zeruko toki batean geldi zegoen, Ilargia bezala, Ehecatlek putz egin eta abian jarri zituen arte.
Ohi moko formako aho mozorro batekin irudikatzen zen. Mozorro horrekin euriaren jainkoa zen Tlalocentzako eta euriaren jainko txikiagoak ziren Tlaloqueentzako bidea garbitzen zuen. Batzuetan bi mozorrorekin irudikatzen zen. Marraskilo bat du paparrean, haizea marraskilo hori jotzeko erabiltzen baita eta haizearen soinua irudikatzen du.
Bere tenpluek ohi zirkulu forma izaten zuten, haizearekiko erresistentzia gutxiago izateko eta bere zirkulazioari laguntzeko. Batzuetan lau puntu kardinalekin lotzen zen, haizea hara eta hona baitabil norantza guztietan.
Vorkuta
Vorkuta (Воркута́; Вӧркута) Ipar-mendebaldeko Errusian dagoen Komien Errepublikako hiria da. Vorkuta ibaiaren ertzean dago, Zirkulu Polar Artikotik 50 km iparraldera. 2010ean 70.548 biztanle zituen.
Historia
Vorkuta 1932. urtean sortu zuten, bertan behartutako lan-esparruak (gatibu languneak) ipini zituztenean, Gulag zeritzon zigor-erakundearen eskutik. Beraz, 1930eko hamarkadaz gero, presoek hiria eraikitzen eta inguruetako ikatz-meatzeak ustiatzen lanean behartuta jardun zuten.
Hiri-izendapena 1943ko azaroaren 26an eman zioten. Vorkutan zegoen Sobietar Batasunaren Gulagak Europako aldean zeukan lan-esparru handiena, eta beste esparru batzuetarako administrazio-gune ere izan zen, hala nola Kotlas, Petxora eta Izhma-korakoa (gaurko Sosnogorsk).
Gerra Hotzaren sasoian hegazkin bonbaketarientzako basea zegoen Vorkutan.
Klima
Vorkutan klima kontinental azpiartikoa (Dfc) dute, Köppen klima sailkapenaren arabera; neguak luzeak, oso hotzak eta lehorrak dira, eta udak laburrak eta epelak.
Bigamia
Bigamia, jada ezkondua dagoen norbait bigarren aldiz ezkontzean datza. Izendapena antzinako grezierazko bis, "birritan" eta gamia edo gamos, "ezkontza", hitzen elkarketatik sortua da. Beraz, zentzu etimologikoan, ezkontza bikoitza da.
Zuzenbidearen alorrean, eta zehazkiago zuzenbide kanonikoan, monogamiaren aurka egiten du, kristautasunak ezkontzaren benetako forma bakartzat jotzen baitu. Tradizio kristau horren arabera, hein handi batean, bigamia delitua da Europan eta Amerikan, baita hainbat oinordetza juridiko, kultural eta erlijioso dituzten beste herrialde batzuetan ere. Bigamia-legeak dituzten herrialdeetan, salbuespen batzuekin (Egipto eta Iran, esaterako), aurreko ezkontide baten adostasunak ez du inolako alderik egiten bigarren ezkontzaren legezkotasunean, orokorrean baliogabetzat jotzen baita.
Zuzenbide erromatarra
Hasieran, Erroma Zaharrean ez zen bigamiaren aurkako berariazko legerik izan, nahiz eta denborarekin emakume bigamari adultoretzat hartu zen, eta, beraz, adulterio-delituari eta zegokion heriotza-zigorra aplikatu zitzaion, eta gizon bigamoari estupro erruduna. Bigamiari buruzko lehen legea Valeriano enperadorearen lana izan zen, eta bi emakumek aldi batean izateari doilorkeria jarri zion. Dioklezianok eta Maximianok debekua berretsi zuten, eta epaileek delitu hori zigorgabe ez uzteko agindu zuten. Justinianoren Kodeak bigamiaren debekua jaso zuen, eta eztabaida piztu zuen: ea adulterioari edo estuproari zegokion zigor bera ezarri behar zitzaion, ala epailearen esku utzi behar zen.
Zuzenbide kanonikoa
Grazianoren Dekretuaren 26. bereizketa, 4. kanonean, honela dio:
2. kapituluan, 21. tituluan, Dekretalen 4. liburuan, aita santuaren Lucio III bat jaso da, 1181ekoa:
19. kapituluko 1. tituluko 4. liburuan, 1188ko Clemente III aita santuaren beste bat jaso da:
Penagos (argipena)
Penagos pertsonen abizena eta leku desberdinen izena da.
Ey Reqîb
Ey Reqîb (erdialdeko ئەی ڕەقیب‎, ahoskatua) Irakeko Kurdistango ereserki ofiziala da. Dildar kurdu poeta eta ekintzaileak idatzi zuen, kartzelan zela, 1938an. Kurduerazko izenburu horrek «Oh, etsaia» esan nahi du; Dildar preso zuten bitartean torturatu eta preso mantentzen zuten kartzelariak ditu aipagai, bai eta Turkia, Iran, Irak eta Siria estatu okupatzaileak ere. Abestia, jatorriz, sorani edo erdialdeko kurdueraz idatzi zen; hala ere, egun hala sorani nola kurmanji edo iparraldeko dialektoetan abesten da.
1946an, abestia Rohjhilaten urtebete iraun zuen Mahabadeko Errepublikaren ereserki ofizialtzat ezarri zuten. Abestiak sozialismo iraultzailea eta Kurduen historia mitikoa dakartza gogora, eta era tradizionalean jo ohi da.
Babilafuente
Babilafuente Salamancako udalerria da, Peñaranda de Bracamonte eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 934 biztanle zituen.
Aranondo
Aranondoa (Prunus domestica) Rosaceae familiako fruta-arbola da. Zurtoin zuzena dauka, azal leuna eta adaburu globularra. Loreak goiztiarrak dira eta bakarka edo binaka hazten dira. Fruituak aranak dira.
Ezaugarriak
Hosto erorkorreko fruta-arbola da, eta 10 m garai izan daiteke. Adaburu zabala eta irregularra du.
Zurtoina – Azala
Aranondoaren zurtoina zuzena eta estua da, eta azala leuna eta marroia. Kimu gazteak berdeak eta pubeszenteak dira; adar helduak, berriz, arreak eta leunak -arantzatsuak, batzuetan-.
Hostoak
Aranondoak hosto obalatu eta meheki horzdunak ditu.
Loreak
Zuri-berdexkak dira loreak, eta multzo txikitan sortzen dira, hostoak baino lehenago.
Fruituak
Fruitua -drupa erakoa- arana da: biribildua edo luzanga, eta horia, gorria, purpura edo berdea izan daiteke.
Habitata
Jatorriz Kaukasokoa dela uste dute adituek, baina, antzinatik, fruta-arbola modura kultibatzen da herrialde askotan.
Erabilera
Aranak fresko, siku, konfitatu edo marmeladan kontsumitzen dira. Aranondoaren mamia laxantea da.
Brindisi
Brindisi Italiako hego-ekialdeko hiri eta portua (Itsaso Adriatikoa) eta izen bereko probintziako hiriburua. 79.784 biztanle. Artzapezpiku-egoitza. Nekazaritza-, merkataritza- eta industria-gunea. Sartu-irten handiko portua. Probintzia, nagusiki nekazaritza-eskualdea da (barazkiak, laboreak eta mahastiak).
El Dorado (Kansas)
El Dorado Kansasko hiri bat da. Butler konderrian kokatua dago. 2010ean 13,021 biztanle zituen, 22.94 kilometro koadrotan banatuta.
Armenteros
Armenteros Salamancako udalerria da, Gaztela eta Leonen ( Espainian), Béjar eskualdean dagoena. Béjarreko partidu judiziala eta Aguas de Santa Teresa eta Altos Hormeseko mankomunitateko partaidea da.
Armenterosek 38,93Km² azalera du 2014ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 315 biztanle zituen.
Janvry (Essonne)
Janvry Frantziako udalerria da, Essonne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Armenteros
Historia
Armenterosen jatorria Behe Erdi Arokoa da. Izan ere, aztarna megalitikoak, aurre erromatarrak eta erromatarrak aurkitu dira herrian bertan eta inguruneetan. Izan ere, herri erromatar bat egon zen, baina bere izena zein den inork ez daki. Erromatarren garaiko hainbat aztarna aurkitu dira, eta garrantzitsuena hainbat txanponez osatutako altxor bat da, Salamancako Museoan dagoena.
Janvry (Essonne)
Biztanleria
2007an Janvry udalerrian erroldatutako biztanleak 615 ziren. Familiak 232 ziren, horien artean 50 pertsona bakarrekoak ziren (21 bakarrik bizi ziren gizonak eta 29 bakarrik bizi ziren emakumeak), 75 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 95 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Armenteros
Historia
Armenteroseko lursail batean, Pero Luego izenekoa, monasterio bisigodo eta erromatar bana egon ziren, beti kontaktuan zegoena Valdejimenako santutegiarekin. Lursail honetan egon zen, desamortizazioaren eraginez desagertu arte, monasterio garrantzitsu bat, bere jatorria Tenpluko Ordena izan ahal zena. Izatez, herrian komentu tenplario bat egon zen.
Herriaren izena fundatzailearen omenez da, Godumer Armentero, hain zuzen ere.
Janvry (Essonne)
Etxebizitza
2007an 255 etxebizitza zeuden, 234 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 240 etxeak ziren eta 16 apartamentuak ziren. 234 etxebizitza nagusietatik 201 bere jabearen bizilekua ziren, 28 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 9 etxek gela bat zuten, 5 etxek bi zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 48 etxek lau zituzten eta 156 etxek bost zituzten. 187 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 84 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 144 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Armenteros
Historia
Armenteros, inguruneko herriak bezala, Comunidad de Villa y Tierra de Ávila elkarteko partaidea izan zen, bere birpopulaketaren ostean. Birpopulatuta izan zen, Ávilako lurralde osoa bezala, iparraldetik zetorren jendeagatik, bereziki Ávilako jendeagatik.
Janvry (Essonne)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Armenteros
Paisaia
Paisaia lehorra da, landaredi eta animalia eskasarekin. Landare ohikoenak olibondoa, zuhaixka arruntak eta belar lehorra. Animalia ohikoenak intsektu arruntak, abeltzainen behiak, hegazti intsektiboroak eta haragijaleak.
Janvry (Essonne)
Diru sarrerak
2009an Janvry udalerrian 227 unitate fiskal zeuden, 616 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 29.523 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 30 komertzioetatik, 7 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 zurginak, 2 iturginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia, 1 albaitaria eta 4 jatetxeak.
2000. urtean Janvry udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Abraham Guillén
Abraham Guillén Sanz ( Corduente, Guadalajara, Espainia; 1913ko martxoaren 13a - Madril, Espainia, 1993ko abuztuaren 1a) militante anarkista espainiar bat izan zen, langile-autogestioko merkatu-sozialismoaren edo sozialismo autogestionarioaren teorikoetako bat izan zen. Hego Amerikako hiri gerrillaren teorikotzat ere jotzen da 1966 ko Estrategia de la guerrilla urbana liburua dela eta.
Twain (Kalifornia)
Twain Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Plumas konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Abraham Guillén
Biografia
Gaztetan nekazaritzan aritu zen, erretxina ateratzen. Juventudes Libertariasen (FIJL) afiliatua egon zen, baita bere bizitza osoan Lanaren Konfederazio Nazionaleko kidea (CNT) eta Federazio Anarkista Iberikoko (FAI) kidea ere izan zen.
Fontenai-sur-Orne
Fontenai-sur-Orne Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Abraham Guillén
Biografia
Espainiako Gerra Zibileko beteranoa izan zen (1936-1939). Horren amaieran Alacanteko portuan atxilotu eta heriotza zigorrera kondenatu zuten lehenik, gerora 20 urteko zigor gartzelagatik aldatua. 1942an ihes egitea lortu zuen. Geroago, CNT klandestinoaren batzorde zentralean sartuko zen 1943an berriro atxilotu zuten arte, baina urte horretako Gabonzaharrean kartzelatik ihes egitea lortu zuen. Ijito anarkisten laguntzarekin, Frantzian sartu zen 1944an eta bertan Solidaridad Obrera zuzendu zuen. CNTtik kanporatu zuten, Espainiako Batasun Nazionaleko (UNE) komunisten aldeko Batzorde Gorenarekin kolaboratzeagatik, baina 1946ko otsailaren 1ean birgaitu zuten Germinal Esgleas zuzendaritzara iritsi zenean.
Castelló de la Planako geltokia
Castelló de la Plana edo Castelló Valentziar Herrialdeko Plana Alta eskualdeko tren geltoki bat da, Castelló de la Plana udalerrian kokatuta dagoena.
Abraham Guillén
Biografia
1948an Argentinara emigratu zuen, eta Uruguai eta Kuban urte batzuk eman zituen. Buenos Airesen Ekonomia Zientzietan lizentziatu zen. Ekonomia politikoko irakaslea (Buenos Aireseko Zuzenbide eta Gizarte Zientzien Fakultateko ikerketa ekonomikoko zuzendaria) eta El Laborista, Buenos Airesko Democracia-ko zutabegilea, Uruguaiko Trabajo Unibertsitateko aholkulari ekonomikoa eta Montevideoko Acción egunkariko kazetaria izan zen, OIT nazioarteko autogestio ekonomian eta garapen kooperatiboan aditua izan zen Perun, non Limako La Prensa ere kolaboratu zuen.
Bergsprängaren
Bergsprängaren Henning Mankellek 1973an egindako eleberria da. Författarförlaget argitaletxeak kaleratu zuen lehen aldiz.
Fontenai-sur-Orne
Biztanleria
2007an Fontenai-sur-Orne udalerrian erroldatutako biztanleak 258 ziren. Familiak 108 ziren, horien artean 21 pertsona bakarrekoak ziren (21 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 21 bakarrik bizi ziren emakumeak), 50 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 29 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Bergsprängaren
Sinopsia
Tokiko egunkari batean 1911n ohar batek jakinarazi zuen Oskar Johansson dinamitatzaile gaztea tunel bateko leherketa lanetan hil zela. Informazio hori ez zen inoiz ukatu, baina zauritutako langileak bizirik iraun zuen. Liburuak Oskarren bizitza, bere ametsak eta itxaropenak, penak eta pozak ditu hizpide.
Abraham Guillén
Biografia
Gerraren amaierak Alacanten harrapatu zuen, eta portuan atxilotu zuten. Gerrako auzitegi frankista batek kondenatu zuen, heriotza-zigorra eskatu zion eta prozesuan 20 urteko espetxearekin kommutatzeko eskatu zion. Añover de Tajoko espetxe-koloniara eraman zuten, eta handik ihes egin zuen 1942 an. Ondoren, CNT klandestinoaren Batzorde Nazionaleko kide izan zen 1943an atxilotu zuten arte. Carabanchelgo espetxean giltzapetuta, urte horretako urte amaierako gauean ihes egin ahal izan zuen, eta 1944 an Frantziara igaro zen ijito libertarioen klan baten laguntzaz. Frantziako erbestean, itzalpean, Solidaridad Obrera zuzendu zuen Laureano Cerradaren garaian. Beranduago, Espainiako Batasun Nazionaleko Junta Goreneko (UNE) prokomunistaren jardueretan inplikatu zen, eta, beraz, 1946 ko otsailaren 1ean kanporatu zuten CNTtik, baina Germinal Esgleas erbesteko zuzendaritzara iritsi zenean birgaitu zuten. 1948 an Argentinara emigratu zuen eta Uruguain eta Kuban eman zuen denbora. Peronismoaren garaian, Economía y finanzas argitaratu zuen. Buenos Airesen Ekonomian lizentziatu zen eta Ekonomia Politikoko irakasle eta Ikerketa Ekonomikoko zuzendari izan zen Buenos Airesko Zuzenbide eta Gizarte Zientzien Fakultatean.
Argentinan El Laboralista y Democracia, Montevideon Acción eta Liman La Prensa egunkarietan kolaboratu zuen. Uruguaiko Lanaren Unibertsitateko aholkulari ekonomikoa eta Nazioartek Lan Erakundeko nazioarteko aditua izan zen Peruko ekonomia autogestionarioan eta garapen kooperatiboan. 1961 ean, Uturuncoen kide izatea leporatuta espetxeratu zuten, 1960 an eta 1961ean Argentinako ipar-mendebaldean gerrilla aktiboa izan zena; gertaera honen ondorioz, Uruguain asilo politikoa eskatu zuen 1962 an eta, handik gutxira, herrialde honetako elementu iraultzaileekin harremanetan jarri zen. Urte hauetan, Latinoamerikako eta Ipar Amerikako inteligentzia zerbitzuek gertutik ikertu zuten.
Franco hil zenean, Penintsulara itzuli zen eta azken urteetan hizlari eta saiakeren idazle gisa nabarmendu zen prentsa anarkistan. Bizitza osoan zehar hainbat ezizen erabili zuen (Jaime de las Heras, Fernando Molina, Arapey, etab.). Hiri gerrilla tekniketan, multinazionaletan, autogestioan eta Espainia gerrarekin eta komunismoaren gainbeherarekin lotutako gaietan aditu gisa egin zen ezagun. Askoren ustez, hiri-gerrillaren sortzailea izan zen, baita honen hedapenarena (tupamaroak, uturunkoak, etab.); batzuek anarkomarxista eta guebarista izendatu dute.
Abraham Guillén Sanz 1993 ko abuztuaren 1ean hil zen Madrilen (Espainia). Donald C. Hodges irakasleak Abraham Guillenen artxibo pertsonalaren zati garrantzitsu bat eman zuen Floridako Unibertsitateko George A. Smathers Libraries-era (Gainesville, Florida, AEB). Bere artxibo eta liburutegi pertsonalaren beste zati handi bat Anselmo Lorenzo Fundazioan (CNT) dago.
Pentsamendua
Merkatuko sozialismoaren defendatzailea izan zen. Ildo horretan, Guillenen hitzetan, "lehiarik gabeko gizartea pizgarririk gabeko gizartea da". Guillének honela deskribatzen du merkatu-sozialismoa, sozialismo libertarioari buruz duen ikuspegi orokorraren zati gisa: "Sozialismo libertarioak ez du plangintza zentralizatuaren beharrik, baizik eta merkatu-sozialismo bat, lan-talde kolektiboen arteko lehia, enpresetan demokrazia zuzena langileen, teknikarien eta administrarien kontseilu autogestoreen bidez, zeinak fabrikako zuzendaria izendatzen baitute eta ezeztatzen baitute; beren enpresaren kontrol zabala egin behar dute, edo haien erreprodukzio ekonomikoa egin behar dute, beren enpresa handi bihurtzeko; beren burua inbertitu behar dute. Sozialismoa askatasunarekin edo autogestioarekin bakarrik izango da; bestela, estatu-kapitalismoa izango da, non burokraziatik burgesia ordezkatuko duen klase zapaltzaile eta esplotatzaile berri gisa."
Guillenen ustez, merkatu-sozialismoak plangintza ekonomiko zehatza saihestu behar du, eta fabrikek ezarritako plangintza deszentralizatua inplementatu behar du, sozialismo autogestionarioak planteatzen duen bezala: "Autokudeaketa-sozialismoarekin, plangintza nazionala programatikoa da, indikatiboa; izan ere, oinarrizko erabakiak merkatu sozialistak zer behar duen dakiten enpresa autogestoreei uzten dizkie, kantitatean eta kalitatean, prezio lehiakorretan, burokrazia zentralista abolitzeko, zeinak prezioak kontrolatzeko nahien bitartez burokrazioa horrek ez du ezer egonkortzen, baina bai beren tirania totalitarioa aplikatu".
Era berean, merkatu-sozialismoa anarkokomunismora iristeko bidea dela planteatzen du: "Luxuzko kontsumoetan alferrik barreiatutako kapitalak edo gehiegizko kontsumo ez-emankorra dutenak aurreztuz, mundu guztia modu baliagarrian lan egiten jarriz, kapital sozialaren kantitate bikoitza edo hirukoitza metatuko litzateke, eta garapen ekonomiko eta teknologikoan inbertituz gero, lehen baino ordu batean gehiago ekoitziko litzateke. Orduan, gizarte komunista batera pasa liteke: bakoitzak bere ahalmenaren arabera egingo luke ekarpena eta bere beharren arabera jasoko luke, merkataritza-ekonomia kapitalista eta bere agintariak gaindituz, behin betiko: burgesak, burokratak eta teknokratak."
Autogestioa
Bere pentsamendu politiko eta ekonomikoaren oinarria, hau lortzeko dekalogo bat definitu zuen :
Lanak
Bere lan garrantzitsuenak:
Fontenai-sur-Orne
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 126 etxebizitza zeuden, 110 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 124 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 110 etxebizitza nagusietatik 103 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 4 etxek hiru zituzten, 24 etxek lau zituzten eta 79 etxek bost zituzten. 80 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 41 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 64 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 172 ziren, horien artean 107 aktiboak ziren eta 65 inaktiboak ziren. 107 pertsona aktiboetatik 95 lanean zeuden (48 gizon eta 47 emakume) eta 12 langabezian zeuden (5 gizon eta 7 emakume). 65 pertsona inaktiboetatik 44 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Fontenai-sur-Orne udalerrian 106 unitate fiskal zeuden, 261 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.971 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 17 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua zen eta 2 igeltseroak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra altzari denda bat zen.
2000. urtean Fontenai-sur-Orne udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Castelló de la Planako geltokia
Historia
1862ko abenduaren 26an iritsi zen Castellóra, Valentzia eta Tarragona lotu nahi zituen burdinbidearen Nules-Castelló de la Plana tartea irekitzean. Lanak Sociedad de los Ferrocarriles de Almansa a Valencia y Tarragona edo AVT elkarteek egin zituzten, aurretik eta beste izen batzuekin Valentzia eta Almansa lotzea lortu zutenak. Ohikoa zenez, lehen esparrua behin-behineko egitura bat izan zen, 1864an Alejandro Mendizabal ingeniariak egindako behin betiko geltoki batekin ordezkatu zena. 1889an, José Campo Pérez AVTren bultzatzaile nagusiaren heriotzak Iparraldearekin bat egitera bultzatu zuen. Lehen geltoki hau oinplano angeluzuzenekoa zen, eta altuera bakarreko erdiko gorputz batez eta muturretan bi altuerako bi dorrez osatuta zegoen. Itxura soila eta simetrikoa zuen. Harmailadi bat zegoen bertara sartzeko. Erdiko frontoi batek "iparraldeko trena" aipamena jasotzen zuen. Geltokiak, diseinu hau, aldaketa handirik gabe mantendu zuen 1966 arte, data honetan, RENFEk, estazioaren titular bezala, 1941etik, bertan berrikuntzak egin zituelarik.
Fontenai-sur-Orne
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Darby (Pennsylvania)
Darby Pennsylvaniako borough bat da. Delaware konderrian kokatua dago. 2010ean 10,687 biztanle zituen, 2.18 kilometro koadrotan banatuta.
Castelló de la Planako geltokia
Historia
1994ko martxoaren 23an, Herri Lan Ministerioak, Valentziako Generalitateak, Castellóko Diputazio Probintzialak, hiriko Udalak eta Renfek hitzarmen bat sinatu zuten Castellóko saihesbidea eraikitzeko. Saihesbide horrek trazaduraren zati bat lurperatu nahi zuen hiritik igarotzean, mendebaldeko auzoen azpian tunel bat eraikiz. Hitzarmenaren arabera, geltoki berri bat eraiki behar zen. Horretarako, ideia-lehiaketa bat egin zen, Navarro-Nossenta-Nogal arkitektoak enpresak aurkeztutako "destino Luz" proiektua irabazi zuena. Lanak 1998an hasi eta bi urte geroago amaitu ziren. Honek geltoki zaharraren itxiera ekarri zuen, berritik metro gutxira dagoena.
Akrokorinto
Akrokorinto (antzinako grezieraz Ακροκóρινθος) Greziako antzinako Korinto herrian dagoen goragune harritsua da, Antzinatean eta Erdi Aroan akropoli gisa erabilia. Bere geomorfologiari esker, babesteko oso erraza zen. Bizantziar Inperioaren garaian, gotortua izan zen, Greziako themako estrategoaren egoitza bihurtu baitzen.
Geroago, Laugarren Gurutzadaren ondoren, frankoen gotorleku bihurtu zen, eta, ondoren, veneziar eta otomandarrena.
Procellaria conspicillata
Procellaria conspicillata Procellaria generoko animalia da. Hegaztien barruko Procellariidae familian sailkatua dago.
Akrokorinto
Ur hornitzea ziurra zutelarik, Akrokorintoko gotorlekua, Grezia hegoaldeko azken babes lerro bezala erabili zen, Peloponesoko penintsulako etsaiak aldentzen. Muinoaren defentsa, harresituriko hiru zirkuituk eratzen zuten. Tokiko zatirik garaienak, Afroditaren omenezko tenplu greziar bat izan zuen. Kristautasuna heldu zenean, eliza bihurtu ze, eta, ondoren, meskita.
American School delakoak, 1929an hasi zituen indusketa lanak. Egun, Greziako Erdi Aroko gaztelurik garrantzitsuenetako bat da.
Mitologian
Pausaniasek, honako mito hau kontatzen du: Briareo Hekatonkiroa, Poseidon eta Heliosen arteko gatazka baten epaile izan zen. Briareok, honako erabaki hau hartu zuen: Korintoko istmoa Poseidonen jabegoa zen, eta, hiritik gorago zegoen zatia, Akrokorinto, alegia, Heliosena.
Pirene iturria harresi barnean dago.
Castelló de la Planako geltokia
Historia
2017ko martxoan, ADIF enpresak hari hirukoitza instalatzeko lanak amaitu zituen Mediterraneoko ardatzako Valentzia-Tarragona burdinbidean, trenak nazioarteko zabalean zirkulatu ahal izateko, eta 2018ko urtarrilaren 22an, AVE Madril-Valentzia-Castelló de la Plana zerbitzua inauguratu zen.
Geltokia
Geltokia Oliet margolariaren kaleko 2. zenbakian dago. Hiru maila ditu (0, -1 eta -2). Lehen mailak txarteldegiak, dendak eta kafetegia ditu, bigarrenak nasak banatzen ditu, eta hirugarrenak hiru nasa ditu, eta horietara 6 bide sartzen dira.
Barbadillo
Barbadillo Salamancako udalerria da.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 476 biztanle zituen.
Thugny-Trugny
Thugny-Trugny Frantziako udalerri bat da, Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Thugny-Trugny udalerrian erroldatutako biztanleak 215 ziren. Familiak 88 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 40 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Chiropterotriton mosaueri
Chiropterotriton mosaueri Chiropterotriton generoko animalia da. Anfibioen barruko Plethodontidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Thugny-Trugny
Etxebizitza
2007an 107 etxebizitza zeuden, 86 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 107etxeak ziren. 86 etxebizitza nagusietatik 69 bere jabearen bizilekua ziren, 16 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 9 etxek hiru zituzten, 20 etxek lau zituzten eta 55 etxek bost zituzten. 78 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 40 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 40 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 143 ziren, horien artean 99 aktiboak ziren eta 44 inaktiboak ziren. 99 pertsona aktiboetatik 89 lanean zeuden (51 gizon eta 38 emakume) eta 11 langabezian zeuden (3 gizon eta 8 emakume). 44 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 19 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Thugny-Trugny udalerrian 90 unitate fiskal zeuden, 230 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.207 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 garraio enpresak ziren eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2000. urtean Thugny-Trugny udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.536 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hlavňovice
Hlavňovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 483 biztanle ditu eta 24,1 kilometro koadroko azalera. Klatovyko barrutian dago.
Larraineta (Agoitz)
Larraineta Agoitz udalerriko auzo bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioaurrea eskualdean.
Geografia
Larraineta hiriaren mendebaldean dago.
Inguru naturala eta kokapena
Agoitz hiria Zangozako merindadeko hiria da eta Nafarroako hiriburutik 28 kilometrora dago. Itoizko urtegiak izena hartzen du izen bereko pareko herritik, izan ere, udalerriaren iparraldeko lurrak zati handi batean ur azpian gelditu dira.