cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nuri
Esaten denez, Nilo ibaiaren mendebaldeko ibarra, eguzkia jartzen zen tokia, hildakoen munduari zegokion, eta horregatik eraman zen beste aldera. Taharqo 60 metroko garaierako hilobi batean lurperatua izan zen, Nubiako handiena. Gainera, bere ondorengo guztiak, Tanutamani izan ezik, hau bere ondorengo zuzena izan zelarik, bertan lurperatuak izan ziren.
Hilerrian, 74 piramide daude, egiptoarrak baino puntazorrotzagoak, horietatik hogei baino gehiago erregeenak eta berrogeita hamar inguru erreginenak direlarik.
Nuri, errege nekropoli bezala erabiltzeari utzi zitzaion hiriburua Meroera pasa eta erregeak han lurperatzen hasi zirenean.
Norrois (Marne)
Norrois Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Norrois udalerrian erroldatutako biztanleak 172 ziren. Familiak 64 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 72 etxebizitza zeuden, 69 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 2 hutsik zeuden. 59 etxeak ziren eta 13 apartamentuak ziren. 69 etxebizitza nagusietatik 43 bere jabearen bizilekua ziren eta 26 alokairuan okupaturik zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 12 etxek lau zituzten eta 42 etxek bost zituzten. 57 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 27 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 38 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 119 ziren, horien artean 88 aktiboak ziren eta 31 inaktiboak ziren. 88 pertsona aktiboetatik 73 lanean zeuden (42 gizon eta 31 emakume) eta 15 langabezian zeuden (7 gizon eta 8 emakume). 31 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Norrois udalerrian 71 unitate fiskal zeuden, 178 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.099,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen eta 2 eraikuntza enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak zurgina ziren.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bromide (Oklahoma)
Bromide Oklahomako herri bat da. Coal konderrian kokatua dago. 2010ean 165 biztanle zituen, 1.51 kilometro koadrotan banatuta.
Eibar ospitalea
Eibar ospitalea Gipuzkoako udalerri horietako erietxea da, Osakidetzak kudeatzen duena.
Zhuangerazko Wikipedia
Zhuangerazko Wikipedia Wikipediaren zhuangerazko edizioa da. 2009ko urriaren hasieran 165 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 233.a zen.
Beleburu
Beleburu, Belako harkaitza edo Zopite Hernioko mazizoaren iparrekialdean kokaturiko haitza da, Alkizako udalerrian.
Neurriak eta historia
Kareharrizko haitzaren altitudea 619 m-koa (beste datu batzuen arabera 614 ) da punturik altuenean. Haitzak harrizko pareta ikusgarriak ditu non sai arreek habiak egiten dituzten. Halaber, haitzaren beheko zatian Amixuri ur-jauzia agertzen da.
Hernioko kablearen bidez Beleburu atzeko basoak ustiatu ziren, Ilardegi parajean kokatu zelarik klabearen goieneko astoa.
Izen ezberdinak
Zopite ere esaten zaio haitzaren oinean dagoen kobazulo bati
Gazte Komunistak
Gazte Komunistak (GK) Euskadiko Partidu Komunistaren gazte erakundea da;. kapitalismoaren suntsiketa, sozialismoa eta komunismoaren ezarpena aldarrikatzen duena, klaserik edo edozein motako zapalkuntzarik gabeko gizartearen alde.
Beleburu
Izen ezberdinak
Beleburupe esaten zaio Beleburuko oinean dagoen etxe bati eta inguruko parajeari. Gainera, Alkizako eskolako guraso-elkarteari ere Beleburupe deritzo
Gazte Komunistak
Egun UJCEn (Espainiako Gazteria Komunistaren Batasuna) dago integraturik.
Bere jarduera eremua Hego Euskal Herrian, hau da, Bizkaia, Araba, Gipuzkoa eta Nafarroako lurraldeak dira, non euren militanteak ikasketa zentro, lantoki, auzo eta herrien inguruan antolatzen diren. Estatu mailan, eta Espainiako Alderdi Komunistako federazioetako gazte-erakunde gehienak ez bezala, Gazte Komunistak ez zegoen UJCEn federatuta, Euskal Herrian haren erreferente gisa jarduten bazuen ere. Hala ere, 2015eko irailaren 5ean Integrazio Biltzarra egin zenetik, Gazte Komunistak UJCEko kide izatera pasa ziren, hura osatzen duten lurraldeetako bat gehiago bezala. Gaur egun, beraz, Gazte Komunistek formalki UJCE bezala jokatzen dute Euskal Herrian. 2013an Bilbon ospatu zen V. Biltzarrean, Fernando Atxa historialari gaztea erakundeko Idazkari Nagusi bezala aukeratua izan zen. 2016ko uztailaren 3an, Santurtzin, Gazte Komunistak elkarteak bere lehen "Bueltako Konferentzia" egin zuen, UJCEn integratutako erakunde gisa. Bertan, UJCEren XIII. Kongresutik ateratako tesiak euskal errealitatera egokitzeaz gain, Gazte Komunisten Batzorde Nazional berria aukeratu zuten, eta Aritz Rodríguez Galán gasteiztarra Gazte Komunisten idazkari politiko berri bezala izendatu zuten, Fernando Atxa ordezkatuz. 2019ko uztailaren 21ean, Santurtzin, UJCEren antolaketa-eredua finkatuta zutelarik, Gazte Komunistak UJCEk egindako XIV. Kongresuaren tesiak Euskal Herriko errealitatera egokitu zituen, eta bere Bitarteko Zuzendaritza Batzordea berritu zuen, Lara Montilla odontologo gaztea erakundearen idazkari politiko hautatuz –Erakundearen historian leku hori hartu duen lehen emakumea– Aritz Rodriguezen ordez.
Sebastian Gabriel Borboikoa
Sebastian Gabriel Borboikoa (Rio de Janeiro, 1811ko azaroaren 4a – Paue, 1875eko urtarrilaren 13a), jatorrizko izena Sebastião Gabriel Maria Carlos João José Francisco Xavier de Paula Miguel Bartolomeu de S. Geminiano Rafael Gonzaga, Espainia eta Portugalgo infantea izan zen.
Biografia
Sebastian Gabriel Borboi‑Bragantzakoa Brasilen jaio zen 1811n. Bere ama Beirako printzesa zen eta umea jaio eta bi urtera alargun gelditu zen. Espainiako gortean ohi zenerako oso heziketa zabala izan zuen. Amarekin eta izebarekin (Don Karlos infantearen lehen emaztea) iritsi zen Espainiara.
Jakin min kultural handia zuen eta alor askotan aritu zen: idazkuntzan, pinturan eta litografian, esate baterako. Liburutegi bikaina bildu zuen, fisika kabinete handi bat sortu zuen eta margolan bilduma zabala osatu zuen. Bere inprimategian bi egunkari plazaratu zituen: El Lagarto eta La Mariposa.
Erraz moldatzen zen bost hizkuntzatan, intelektualen tertuliatxo bat bildu zuen bere inguruan eta Madrilgo artista askoren mezenasa izan zen.
Fernando VII.a hiltzean Erromara joan eta 1835 urte amaieran Don Karlosen tropekin bat egin zuen. Bilboko bigarren setioan parte hartu zuen, eta Lutxanako porrotaren ondoren, erregegaiak Iparraldeko armadako buru izendatu zuen. Espartero eta Sarsfield jeneral liberalen aurka borrokatu zen.
Armada berrantolatu eta gero, garrantzi handia izan zuen Oriamendiko garaipenean, martxa izugarri gogor baten ondoren bere tropak garaiz iritsi baitziren Britainiar Legio Laguntzailea Donostiako aldirietan suntsitzeko.
1837 urte hartako maiatzean, Erregearen Espedizioko buruzagi militar izendatu zuen Don Karlosek. Aragoin, Maestrazgon eta Gaztelan barrena ibili zen, Madril inguruetara iritsi ondoren. Espedizio hark porrot egin zuen, baina arrazoi politikoengatik, ez militarrengatik, alegia, ez zela infantearen errua izan, baina, halere, porrot hura eta gero, armada karlistako buruzagitzatik kendu zuten.
Erregegaiaren ondoan jarraitu zuen, Bergarako Ituna sinatu eta penintsulatik joan ziren arte. Napoliko Gortean finkatu zen, eta hantxe bizi izan zen harik eta handik hogei urtera Elisabet II.ak karlistei amnistia eman eta Espainiara itzuli zen arte.
1868ko Iraultzaren ondorioz erregina erbeste aldera zihoanean, infanteak bere burua eskaini zion Donostian, Elio eta Férula militar karlistekin batera, iraultzaileen aurka borrokatzeko. Erbestera itzuli zen eta bere azken urteetan bi dinastiak, karlistak eta Elisabet II.a tronutik kendu berria, adiskidetzeko ahaleginetan ibili zen. Biriketakoak jota hil zen Pauen 1875ean, Bigarren Karlistadaren erdi erdian.
Helgoland
Helgoland Ipar Itsasoko uharte txiki bat da (35 ha), Elba ibaiaren bokalean, Holsteingo itsasertzean. Itsasoak indarrez jotzen baitu, IX. mendetik lurraren lau bosten jan dizkio.
Historia
1714tik 1807ra arte Danimarkako parte izan zen; gero, Britainia Handiaren mende egon zen, harik eta 1890ean Alemaniari Zanzibarren truk eman zion arte. Bi mundu gerren artean, alemaniarrek uhartea gotortu eta itsasoko base nagusi bat ezarri zuten han.
Zaireichthys dorae
Zaireichthys dorae Zaireichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Amphiliidae familian.
Jose Maria Goikoetxea Aizkorbe
Jose Maria Goikoetxea Aizkorbe (Bera, Nafarroa, 1924ko martxoaren 2a - Santander, 2017ko uztailaren 13a ) apaiz redentorista eta nafar musikagilea izan zen.
Biografia
Organo ikasketak egin zituen Donostiako Kontserbatorioan, eta Erroman Kantu Gregorianoan eskuratu zuen lizentzia. Sevillan Musikaren Teorian irakasle izateko titulua eskuratu zuen. Piano, Organo eta Harmonia ikasketak sakondu zituen, Lizarran, Iruñean, Bartzelonan eta Erroman. Niños Cantores de Navarraren sortzaile izan zen. 1991, 1992 eta 1993an, Tolosako Nazioarteko Abesbatzen Lehiaketan, Haur Konposizio Koralaren Saria jaso zuen.
2005. urtean Goikoetxeak "Evocaciones" izeneko diskoa (CD) atera zuen, bere musika-lanen bilduma.
Arriandi (Iurreta)
Arriandi Iurretako (Bizkaia) mendebaldean, Zornotzarako bidean Bernaren ondoan dagoen auzoa da. N-634 errepidea eta AP-8 autobideak auzoa zeharkatzen dute. Halaber, Ibaizabal Arrianditik gertu igarotzen da.
Auzoan baserriak, nekazal lurrak, eta enpresa desberdinak hedatzen dira. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 106 biztanle zituen.
Victoria (Illinois)
Victoria  Illinoiseko herri bat da. Knox konderrian kokatua dago. 2010ean 316 biztanle zituen, 1.71 kilometro koadrotan banatuta.
Arriandi (Iurreta)
Mugakideak
Iparraldean Fauste eta Artatza auzuneak, hegoaldean Orozketa, ekialdean Iurretako erdigunea eta mendebaldean Berna (Zornotza) mugakide ditu.
Ondarea
Arku biko Uribe baserria aipatzekoa da.
Hiperonimo
Hizkuntzalaritzako Semantika arloan hiperonimo esaten zaio beste hitz batzuen esanahia bere baitan gordetzen duen hitzari.
Hiperonimoak ez ditu bere hiponimoak ez daukan inolako tasun semantikorik baina hiponimoak badu bere hiperonimoak ez dauzkan eta berarengandik aldentzen dituen tasun semantikorik.
Venda Wikipedia
Venda Wikipedia Wikipediaren venda hizkuntzako edizioa da. 2009ko urriaren hasieran 156 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 235.a zen.
Isla de Maipo
Isla de Maipo Txileko erdialdeko komuna bat da. Santiagoko metropolitar eskualdeko Talagante probintzian kokatuta dago. 2002ko erroldan, 25.798 biztanle zituen.
3538 Nelsonia
3538 Nelsonia asteroide baten izena da. irailaren 24an aurkitu zuen C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels-ek Palomar Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 6548 P-L izena zeraman. Ondoren Nelsonia omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3538 Nelsonia asteroidearen orbitak batezbeste 3,171 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,888 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,455 distantziara. Eszentrikotasuna 0,089 da, eta makurdura orbitala 8,08ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.4 da.
Zaireichthys flavomaculatus
Zaireichthys flavomaculatus Zaireichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Amphiliidae familian.
Castries
Hiriaren goiburua Statio Haud Malefida Carinis ("Itsasontzientzako portu segurua") da.
Historia
Karibear herriaren lurrak, hiria frantsesek sortu zuten 1650ean; orduan Carénage ("ainguraleku segurua") izena ipini zioten baina 1756an izena aldatu zioten Charles Eugène Gabriel de la Croix, Càstiasko markesaren omenez. Okzitaniako herri hori Castries deitzen da frantsesez eta aipatu pertsonaia Frantziako Itsas Armada ministroa izan zen.
1651n Vigien sortutako lehen gunea 1780an utzi zuten, urakan izugarri batek jota.
Uhartea 1814an geratu zen Erresuma Batuaren eskuetan; 1803tik 1844ra britainiarrek itsas armadarako portu garrantzitsua egin zuten eta gotorlekuak eraiki zituzten Morne Fortunen, portuaren gainean dagoen mendian alegia. 1844rako Castriesek 4.000 bat biztanle zituen.
Bigarren Mundu Gerran alemaniar urpekontzi batek aliatuen bi itsasontzi urperatu zituen.
Ezaugarriak
Hiria gaur egun polder edo itsasoari irabazitako lur batzuen gainean garatzen ari da. Plano hipodamikoa du. Suteen ondorioz hiru aldiz (1796, 1813, 1948) berreraiki behar izan den hiria da.
Hiriburua izanik gobernuaren bulegoak daude, baita Santa Luziako postetxe nagusia ere. Uharteko merkataritza mugimendu gune gakoa da eta nazioarte mailakoa ere hartzen du. Erlijio aldetik artzapezpiku katoliko baten egoitza da.
Eskualde mailako instituzio batzuen egoitza da: Ekialdeko Karibeko Estatuen Erakundearen idazkaritza eta honek eratu duen Ekialdeko Karibeko Epaitegi Gorena.
Herri eta hiri senidetuak
Castries ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:
Hospital (Limerick konderria)
Hospital  (irlanderaz An tOspidéal) Irlandako mendebaldeko Limerick konderriaren ekialdean dagoen udalerria bat da. Mahore ibaiaren ertzean dago.
Victor (Montana)
Victor Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Ravalli konderrian dago, Montana estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Vienna (Illinois)
Vienna  Illinoiseko hiri bat da. Johnson konderrian kokatua dago. 2010ean 1,434 biztanle zituen, 7.37 kilometro koadrotan banatuta.
Los Calchakis
Los Calchakis Andeetako musika folklorikoko taldea da, 1960an, Frantzian, Hector Miranda (Calchay) Buenos Airesko musikari eta margolariak eta Ana Maria Miranda (Huaÿta) emazteak sortua. Hispanoamerikako talde folkloriko garrantzitsuenetakotzat jotzen dira, 40 disko baino gehiagorekin.
1964an, Violeta Parra folklorista txiletarraren bitartez, taldea Arion diskoetxera aurkeztu zuten, eta zigilu horrekin grabatu zituzten beren ondorengo diskoak. 1969an, Hector Miranda, Nicolas Pérez González eta Gonzalo Reig hirukoteari Sergio Arriagada musikari txiletarra gehitu zitzaion, eta 1970ean, Rodolfo Dalera argentinarra. 1972an, Mikis Theodorakis musikari greziarrak konposatutako État de siège Costa Gavras filmaren soinu-banda interpretatu zuten.
Gaur egun, taldeko kideak Frantzian bizi ohi dira: Enrique Capuano, Pablo Urquiza eta Osvaldo Muslera. Hector Miranda fundatzailea 2018an hil zen.
Herzl mendia
Herzl mendia (הר הרצל, Har Herzl) edo Har HaZikaron (הר הזכרון, hitzez hitz "oroimenaren mendia"), Israelgo hilerri nazionala, gune memoriala eta hezkuntzako instalazio gunea da, Jerusalemgo mendebaldearen ondoan dagoena. Theodor Herzl, sionismo politiko modernoaren sortzailea, oroimenez sortu zuten eta bere hilobia muinoaren goialdean dago. Yad Vashem holokaustoaren biktimen oroitarria bere mendebaldean dago. Israelgo gerretan hildakoak ere han daude lurperatuta. Herzl mendia itsas mailatik 834 metrotara dago. Oroimenezkoak ospatzeko ere plaza zabal bat dago.
Brooksville (Oklahoma)
Brooksville Oklahomako herri bat da. Pottawatomie konderrian kokatua dago. 2010ean 63 biztanle zituen, 7.62 kilometro koadrotan banatuta.
Donapaleuko Ospitalea
Donapaleuko Ospitalea Nafarroa Behereko udalerri horietako erietxea da, Agence nationale de santé publiquek kudeatzen duena.
2013an ireki zuten Sokorri klinika ordezkatuz Amikuze eskualdeko biztanleei eta inguruneko eskualdeetako biztanleei zuzendutako arreta areagotzeko.
2008ko Donostia Klasikoa
'''XXVIII. Donostia Klasikoaren ekitaldia''' 2008ko abuztuaren 2an ospatu zuten.
NGC 5832
NGC 5832 galaxia bat da, Ursa Minor konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Pont-de-Roide
Pont-de-Roide Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Pont-de-Roide udalerrian erroldatutako biztanleak 4.619 ziren. Familiak 2.060 ziren, horien artean 728 pertsona bakarrekoak ziren (292 bakarrik bizi ziren gizonak eta 436 bakarrik bizi ziren emakumeak), 600 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 564 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 168 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 2.259 etxebizitza zeuden, 2.101 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 29 bigarren erresidentzia ziren eta 129 hutsik zeuden. 1.085 etxeak ziren eta 1.164 apartamentuak ziren. 2.101 etxebizitza nagusietatik 1.168 bere jabearen bizilekua ziren, 880 alokairuan okupaturik zeuden eta 53 doan lagata zeuden; 20 etxek gela bat zuten, 172 etxek bi zituzten, 493 etxek hiru zituzten, 570 etxek lau zituzten eta 846 etxek bost zituzten. 1.485 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.017 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 729 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.961 ziren, horien artean 2.200 aktiboak ziren eta 761 inaktiboak ziren. 2.200 pertsona aktiboetatik 1.988 lanean zeuden (1.076 gizon eta 912 emakume) eta 212 langabezian zeuden (91 gizon eta 121 emakume). 761 pertsona inaktiboetatik 257 erretiraturik zeuden, 206 ikasten zeuden eta 298 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Pont-de-Roide udalerrian 2.090 unitate fiskal zeuden, 4.648 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.186,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 228 komertzioetatik, 5 erauzte enpresak ziren, 5 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 20 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 25 eraikuntza enpresak ziren, 54 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 15 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 15 finantziazio enpresak ziren, 11 higiezinen enpresak ziren, 25 zerbitzu enpresak ziren, 24 administrazio publikoko enpresak ziren eta 15 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 64 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 4 banku bulegoak, 8 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 2 igeltseroak, 4 margolariak, 6 zurginak, 5 iturginak, 3 argiketariak, 8 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 2 aldi baterako lan enpresak, 10 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 3 apaindegiak.
2009an zeuden 32 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 5 okindegiak, 2 harategiak, 2 liburu dendak, 8 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 altzari denda zen, 1 kirol-denda zen, 2 drogeria, 1 lurrin-denda zen, 1 bitxi-denda zen eta 3 lore-dendak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 osasun-zentro, 3 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an 3 haur-eskola eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Pont-de-Roide udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 382 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Konstantzio Kloro
Kaio Flavio Valerio Konstantzio Kloro (Gaius Flavius Valerius Constantius; 250eko martxoaren 31 - 306ko uztailaren 25) Mendebaldeko Erromatar Inperioko enperadorea izan zen 305etik hil zen arte. Kloro (zurbila) goitizena bizantziar historialariek eman zioten. Konstantino I Handiaren aita zen Konstantzio.
Jatorri grekozko familia batean jaioa, haren estreinako urteei buruz ez dago informazio garbirik, guregana ailegatu zaiguna historian baino mitoetan oinarritzen baita. 296 inguruan Konstantzio Britanian aritu zen, tribu batzuen matxinadak bertan behera uzten.
Abilezia militarra erakutsita eta Dalmazia probintziako gobernatzailea izan ondoren, Maximianok zesar titulua eman zion 293an, zeinen alabarekin ezkondu zen, lehenengo emazteaz, Helenaz, dibortziatu ostean.
Germaniako mugak indartuta, germaniar inbasioak geldiarazi ahal zituen. Kristauen jazarpenari zegokionez, gupidatsu jokatu zuen Konstantziok.
Mikel Rico
Mikel Rico Moreno (Basauri, 1984ko azaroaren 4a - ) bizkaitar futbolaria da, egun Athleticen eta beste talde askotan jokatu ondoren talde gabe dagoena. 2004an Athleticen harrobian hezia, kanpoan ibilbide zabala egin zuen 2013an lehen taldearekin debutatu zuen arte. 6 urte eta 176 partidu eta gero taldea utzi zuen.
Estatistikak
''2019ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.''
Hirugihar
Hirugiharra Hegoaldean, eta xingarra Iparraldean, txerriaren larruaren azpian dagoen txerrikia da, bereziki gizen edo gantz-zerrendek osatzen dutena. Haragi-geruzekin batera ebakitzen denean deitzen zaio hirugihar, bestela urdai esaten zaio. Oso elikagai energetikoa da, gramoko ia 9 kaloria dituena.
Beste animalia batzuen haragia, behiarena, arkumearena, oilaskoarena, ahuntzarena edo indioilarrarena kasu, beste era batera moztu, ondu edo presta daiteke urdaiaren antza izan dezan. Horrelako kasuetan, "indioilar-urdaia" ere dei daiteke, adibidez. Erabilera hori ohikoa da judu eta musulman asko bizi diren lekuetan, bi erlijioek txerri-haragia kontsumitzea debekatzen baitute. Hirugihar begetarianoak ere badaude, hala nola "soja-hirugiharra".
3539 Weimar
3539 Weimar asteroide baten izena da. apirilaren 11n aurkitu zuen F. Börngen-ek Tautenburg Behatokia Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1967 GF izena zeraman. Ondoren Weimar omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3539 Weimar asteroidearen orbitak batezbeste 3,179 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,636 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,722 distantziara. Eszentrikotasuna 0,171 da, eta makurdura orbitala 1,05ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 11.9 da.
2019ko Andaluziako Itzulia
2019ko Andaluziako Itzulia txirrindularitza itzuli honen 65. edizioa izan zen. 2019ko otsailak 20 eta 24 artean ospatu zen, 5 etapatan banatutako 687 kilometroko ibilbidea eginez.
Oysho
Oysho 2001ean sortutako moda-kate bat da. Batez ere kirol-jantziak eta denbora librerako jantziak diseinatzen eta egiten ditu.
Oysho Inditex taldeko enpresa da eta 40 herrialde baino gehiagotan dago, 457 denda-sarearekin, eta online denda bat ere badauka mundu osorako.
Edozein kirol eta jarduera egiteko errendimendurik onena emateko diseinatu diren hainbat bilduma tekniko eskaintzen ditu, kalitate handiko materialekin egiten direlako, eta horrek iraunkortasuna eta teknikotasuna bermatzen ditu. Gainera, denbora librerako bildumek funtzionaltasunaren eta erabilera anitzaren aldeko apostua egiten dute
Sozietatearen egoitza Torderan dago (Bartzelona) Espainia. Inditexek berea Arteixon dauka (A Coruña) Espainia.
Urteak pasatu ahala, hainbat herrialdetara zabaldu da, eta munduko hiri nagusienetan dendak irekiz joan da, besteak beste, Parisen, Londresen, Istanbulen eta Shangain.
2011n online denda inauguratu zuen hainbat herrialdetik, eta egun munduko merkatu gehienetan eskaintzen ditu bere bildumak.
2022an mundu digitala eta kirolaren aldeko apustua indartzen joan zen Oysho Training-ekin. Maila guztietako saioak dituen fitness, yoga eta running entrenamenduak eskaintzen ditu doako aplikazio horrek. Aplikazioaren helburua kalitatezko edukia emata da markaren kirol-komunitateari, eta horretarako, nazioarteko irakasleen laguntza izan du.
Hoplita
Hoplita Antzinako Greziako polis edo hiri-estatuetako hiritar-soldadua izan zen. Izena (ὁπλίτης, hoplitēs) hoplonetik (ὅπλον, pluralean hopla, ὅπλα) dator, hau da, «armamentu gaia» edo «ekipamendua». Infanteria astuneko soldadua zen, gimneta (γυμνής, gumnếs) eta psilós (ψιλός) infanteria arinekoak ziren bitartean.
Soldadu mota hau ziurrenik K.a. VII. mendearen amaieran agertu zen. Hiriko milizia bat osatzen zuten eta lantzari gisa armatuak ziren. Armatzen eta mantentzen aski errazak ziren eta, gainera, armamentua ordain zezaketen. Antzinate klasikoko greziar ezagun ia guztiek hoplita gisa borrokatu zuten, haien artean filosofoak eta antzerkigileak.
Oysho
Dendak:
Oyshok 457 denda ditu munduan, 40 herrialdetan baino gehiagotan banatuta. Bere merkatu nagusia Espainia da, eta atzetik datoz, Mexiko eta Turkia.
Denden batez besteko azalera 450 m2-koa da.
Oysho dendak merkataritza-guneetan eta mundu guztiko kale nagusietan daude. Oyshok dendak ditu, besteak beste Rivoli kalean, Parisen,  Whitecityn Londresen, Gran Vían Madrilen, Bartzelonako Gracia pasealekuan, Milango Piazza San Babilan,  Dubai Mallen Dubain eta Shanghai erdigunean.
Hornikuntza
Enpresaren hornikuntza katea bizkorra eta malgua da. Bildumek errotazio handia daukate, Inditexen enpresa-arrakastatzat jotzen den neurria izanik hori.
Oysho produktuak kontsumo-joeren arabera hornitzen dira. Erantzuteko gaitasun handi horri esker, bere dendak astean bi aldiz hornitzeko beste produktu sortzen du.
Oyshok irrati-maiztasun bidezko identifikazio-teknologia (RFID, ingelesezko sigletan) erabiltzen du, eta horrela, jantziak banan-banan identifika ditzake plataforma logistikoetatik saldu arte.
Oysho aplikazioa
Markak telefono adimendunetarako aplikazio bat dauka, eta bertan hainbat gauza egin daitezke:
- Erosketa tiketak gorde.
- QR bidez ordaindu, banku-txartela, opari-txartela edo ordainketa-txartela (Wallet) erabiliz.
- Gogoko produktuak gorde.
- Izakinak kontsultatu.
- Dendetan produktu bat badagoen ikusi.
- Bilduma eta nobedadeak ikusi.
- Txat bidezko bezeroaren arreta-zerbitzua eman.
- Eskariak berrikusi, gainbegiratu eta itzuli.
- Erabiltzailearen profila kudeatu.
- Erabiltzaileari lagundu
Online salmentak hainbat plataformaren bidez egin daitezke: dendan, arreta pertsonalizatuarekin eta saltzaileen laguntzarekin; gailu mugikorretatik (webgunean edo aplikazioan) edo mahaigaineko ordenagailutik.
Denda fisikoetan egindako erosketak eskudirutan ordain daitezke. Aplikazioaren eta webgunearen bidez egindakoak, eskualde geografikoaren arabarako ohiko metodoen bidez.
Oysho Training aplikazioa
2022ko irailean, Oysho Training kaleratu zuen Oyshok, fitness, yoga eta running entrenamenduen aplikazioak.
Hainbat mailatako 300 saio baino gehiago ditu, hasiberrientzat nahiz kirolari aurreratuagoentzat, eta erabiltzaileak bere beharretara egokitutako entrenamendu-plana diseina dezake, aplikazioa lehen aldiz erabiltzen duen unetik bertatik, bere zaletasunak aukeratuta, edo, zuzenean, iraupenaren eta intentsitatearen arabera iragazita.
Aplikazioak gomendio-motore bat erabiltzen du, eta kontuan hartzen ditu egindako entrenamenduak, punta-puntako entrenatzaileek lagundutako saio, programa edo erronka berriak eskaintzeko.
Oysho Training-ek askotariko entrenamenduak dauzka: 10-45 minutuko saioak edota, helburu zehatzak lortzen laguntzeko, egunka antolatutako errutinak dituzten programak.
Horrez gain, erronken bidez, norbere buruaren aurka lehian aritzeko eta lorpenak partekatzeko desafioak ere aurkezten dira.
Oysho Training-ekin noiznahi eta nonahi entrena daiteke, saioak edo programak mugikorrera, tabletara edo smartwatchera deskargatuta, edota AirPlay edo Chromecast bidez aplikazioa telebistara konektatuta.
Smartwatcherako bertsioarekin, ariketa fisikoaren neurketak (ppm, kcal, erritmoak edo egindako distantzia) erregistratu ahal izango dira, lasterketak hobetzen laguntzeko.
Aplikazioa 4 hizkuntzatan dago: gaztelaniaz, ingelesez, italieraz eta frantsesez. Eta 9 herrialdetan deskarga daiteke: Espainia, Turkia, Mexiko, Italia, Portugal, Frantzia, Alemania, Erresuma Batua eta Ameriketako Estatu Batuak.
NGC 5833
NGC 5833 galaxia bat da, Apus konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Cinéma Saint Louis
Cinéma Saint Louis Donapaleuko zinema-aretoa da. Zinemak bi areto ditu eta, guztira, 496 lagunentzako tokia du.
Echinanthera amoena
Echinanthera amoena Echinanthera generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
Bislamerazko Wikipedia
Bislamerazko Wikipedia Wikipediaren bislamerazko edizioa da. 2009ko urriaren hasieran 150 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 236.a zen.
Phocoena
Phocoena Phocoenidae familiako zetazeoen generoa da. Egun generoak lau kide besterik ez ditu:
Zaireichthys heterurus
Zaireichthys heterurus Zaireichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Amphiliidae familian.
Jose Antonio Uharte
Jose Antonio Uharte Jauregi (Iruñea, 1892ko irailaren 11 - ib., 1968ko irailaren 21a) nafar biolinista izan zen.
Pablo Sarasate maisuarekin ikasi zuen gaztetan, eta ondoren, Madrila joan zen biolin ikasketak amaitzera. 1911. urtean amaitu, eta lehen saria irabazi zuen. Ondoko urteetan, Vienan eta Londresen ondu zituen biolin ikasketak, eta Ipar Ameriketan eman zituen lehen kontzertuak. Europan ere arrakasta osoz jardun zuen, pianoak edo orkestrak lagundurik gehienetan. Iruñeko Musika Akademiako irakasle izan zen, bere jaioterrira itzuli zenean.
Irrati pirata
Irrati pirata legala izan gabe, enpresa moduan ari den irrati-emisora orori esaten zaio. Hau da, irrati piratak —Teresa Santos irakasleak irrati libre komertzialak deitzen dituenak—komertzialak dira; hots, helburu ekonomikoa dute, eta horregatik baimena bilatzen dute, baita uhinetan puntu zehatza izatea ere. Maiztasunen banaketa onartzen duten arren, oraindik bat lortu ez dutelako libreki emititzen dute.
Buffalo (Oklahoma)
Buffalo Oklahomako herri bat da. Harper konderrian kokatua dago. 2010ean 1,299 biztanle zituen, 2.08 kilometro koadrotan banatuta.
Spanish Lake (Missouri)
Spanish Lake Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. St. Louis konderrian kokatuta dago, Missouri estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Padre Hurtado
Padre Hurtado Txileko erdialdeko komuna1994 bat da. Santiagoko metropolitar eskualdeko Talagante probintzian kokatuta dago. 2002ko erroldan, 38.768 biztanle zituen. Komunaren izena Padre Alberto Hurtado txiletar santu katolikoaren omenez da.
Mary Richmond
Mary Ellen Richmond (Belleville, Illinois, 1861eko abuztuaren 5a – New York, 1928ko irailaren 12a) Gizarte Langintza ren aintzindaria eta soziologoa izan zen.
Biografia
Bere aita Henry Richmond gurdientzako burdingilea zen, eta ama, Lavinia Harris Richmond, bitxisaltzaile baten alaba. Zazpi urte zituela bere gurasoak hil ziren tuberkulosiak jota, eta ordutik bere hiru anaiekin batera amonaren etxean bizi behar izan zuen Baltimoren (Maryland).
Amaren aldeko amona alargunarekin eta bi izebekin hazi zien Richmond. Mehitable Harris, amona, sufragista zen eta bere grinagatik ezaguna. Boto eskubidearen, politikaren, espiritualitatearen eta gizartearen inguruan orokorrean hitz egiten zen ingurunean bizi izan zen.
Ikasketak
Bere amonak ez zuen hezkuntza sistema tradizionalean sinesten, eta 11 urte izan zituen arte, etxean jaso zituen ikasketak. Ondoren eskola publikora pasa zen.
Etxean ikasten zuen bitartean, ahalik eta gehien irakurtzen saiatzen zen Richmond.
1878an eskola graduatua lortu zuen, 16 urte zituela. Honen ondoren, New York-era joan zen izeba baten etxera. Izeba hau gaixotu eta hil egin zen, eta Richmond pobrezia egoeran geratu zen. Pobrezian bi urte bizi ondoren, Baltimorera itzuli zen, eta han lanean hasi eta Eliza Unitarioa n parte hartzen hasi zen.
COS
1888an, diruzain moduan lana eskatu zuen Charity Organization Society (COS) zelakoan. Erakunde hau AEB tako hainbat hiritan zegoen, eta lehen erakundea izan zen Gizarte Langintza modu estrukturatu batean egiten. Txiroei, ezgaitasuna zuten pertsonei eta behartsuei laguntzen zitzaien. Erakunde honetan lanean hasi zenetik hil bitartean, Gizarte Langintzari emana aritu zen Richmond.
Heriotza
Mary Richmond ez zen sekula ezkondu eta seme-alabarik ere ez zuen izan. Minbiziaren ondorioz hil zen.
Mendebaldeko Frontea Bigarren Mundu Gerran
Mendebaldeko Frontea, Bigarren Mundu Gerran, Alemaniak 1940. urtean Europa mendebaldean ireki zuen frontea da. Urte hartan bertan, aliatuak kontinentetik kanporatuak izan ziren eta beraz, kontinenteari dagokionean, frontea itxirik geratu zen, 1944an aliatuak gerra amaitzera itzuli ziren arte. Mendebaldeko Frontea 1945eko udaberrian itxi zen, sobietarren Ekialdeko Frontearekin bat egin zuenean.
Norvegia eta Danimarkaren inbasioa
1940ko apirilaren 9an hasi zen naziek burututako Danimarka eta Norvegiaren kontrako erasoa. Alemaniarrek, alde batetik, Suediako burdin hornidurak ziurtatu nahi zituen, Alemaniara Narvik portu norvegiarretik baitzekartzaten. Baina beste alde batetik, horrela Norvegia ez aliatuen eskuetara eroriko, Alemaniako portuen aurkako enbargoa indartzeko asmoa izanez gero. Danimarkaren balio estrategikoa ez zen hain handia, baina herrialde horretako kaietatik aise iristen zen Norvegiara.
Danimarka berehala errenditu zen, armada alemaniarrari aurre egitea alferrik zelakoan, alferrikako odol-jarioa saihestu nahi baitzuen. Hori zela eta, nazien okupazioa arina izan zen, beste herrialdeek nozitu zutenaren aldean bederen. Danimarkako instituzioek, hein handi batean, autonomia gorde ahal izan zuten, eta juduen deportazioa atzeratu zen. Nolanahi ere, esku zabaleko joera hau 1943an amaitu zen, Stalingrad eta El Alamein porroten ostean okupazioaren kontrako protestak eta istiluak hedatu baitziren, eta, nazien ustez, Danimarkako gobernuak ez zituen behar bezain gogor itzaltzen.
Norvegiako inbasioa korapilatsuagoa izan zen. Portuak hiru egunetan okupatu arren, armada norvegiarra barnealde menditsuan babestu zen, naziei aurre egiteko prest. Gainera, Erresuma Batuak zein Frantziak hainbat dibisio igorri zituzten laguntza ematera. Hala ere, aliatuen egoerak okerrera egin zuen, eta apirilaren 28an, britaniarrek Norvegiaren hegoaldetik alde egiteko erabaki zuten. Maiatzaren 28an aliatuek Narvik iparraldeko portua hartu bazuten ere, Frantziako inbasioarekin batera, aliatuen lehentasunak irauli ziren. Ekainaren 8an, kaiko instalazioak suntsitu ondoren, Norvegiako iparraldetik atera ziren tropa aliatuak. Azkenean, Norvegia, ekainaren 10ean, errenditu zen.
Frantziako bataila
Poloniako inbasioa burututakoan, naziak Frantziaren kontrako borroka prestatzen hasi ziren. Euren egitasmoa zen Belgika eta Luxenburgo artean dagoen Ardenak izeneko lurralde oihantsuan armadaren multzo nagusia kokatzea, gerra gurdiek zeharkatu ezin izango zutelakoan, zakar defenditu baitzuten aliatuek. Horretarako, naziek Herbehereak, Belgika eta Luxenburgo herrialde neutralak inbaditu behar izango zituzten.
Erasoa 1940ko maiatzaren 10ean hasi zen, alemaniarrek aurreikusi zuten bezala. Ardenetan zeharkako ibilaldia sumatu gabe, 12an Mosa ibaian, Sedandik hurbil, saiatu ziren frantziarrak alferrik inbaditzaileak geldiarazten. Frantziako iparralde osan egin zuten aurrera, Mantxako kanalera iritsi arte (maiatzaren 20a). Honela, aliatuen armadaren zati handi bat Belgikan geratu zen inguratuta. Gainera, atzera egitearen ondorioz, Dunkerke eskala masiboan hustu behar izan zuten aliatuek: maiatzaren 26tik ekainaren 3 arte, 338.226 soldadu atera zituzten Frantziako kostaldetik.
Ekainaren 5ean, Parisa jo zuten alemaniarrek geldiezin. Frantziaren porrota saihestezina zela ikusita, Mussoliniren Italiak probestu zuen ekainaren 10ean Frantziari gerra deklaratzeko. Ekainaren 14ean Parisen sartu ziren naziak. Armistizioa ekainaren 22an sinatu zuten Frantziak eta Alemaniak. Alemaniaren menpean Frantziako iparraldea eta mendebaldeko kostaldea geratu zen. Horren hegoaldean, gobernu kolaboratzailea eratu zen, zeinek Vichy zuen hiriburua eta Philippe Pétain gobernuburua. Haien aurrean, Charles de Gaulle jenerala zegoen, Erresuma Batuko erbestetik “Frantzia Askea”ren buruan, Vichyko gobernua onartu gabe.
Ingalaterrako bataila
Frantzia garaituta eta Erresuma Batuko armadaren hornigai eta arma gehienak Dunkerquen galduta, Hitlerrek uste zuen Erresuma Batua errenditzekoa zela. Nolanahi ere, Winston Churchill buru zuen gobernu britainiarrak borrokatzen jarraitzea erabaki zuen, bakarrik bazen ere. Beraz, alemaniarrak Itsas Lehoi izenpean Britainia Handiaren inbasioa prestatzen hasi ziren. Britainiar itsas-armada boteretsua menderatuko ez zutelakoan, airean nagusitasuna lortzea ezinbestekotzat jo zen zen, eta, hortaz, hegazkineria hutsezko Ingalaterrako gudua borrokatu zen.
1940ko udan burututa, Alemaniako hegazkineria (Luftwaffe) Britainia Handiko aireportuak eta radar estazioak bonbardatzen hasi zen. Nolanahi ere, hegazkineria britainiarra (RAF), pilotu gutxiago edukita ere, espero baino kementsuago aritu zen. Emaitza argirik gabe eta Berlinen jasandako bonbardaketei adinako erantzuna eman nahian, Hitlerrek Londresen bonbardaketa (Blitz) agindu zuen. Hala ere, RAF nagusitu zen azkenean, Mantxako kanala kontrolpean edukita. Irailaren 17an, Erresuma Batuko inbasioa atzeratu zuen Hitlerrek, eta hasiera batean hurrengo urterako egitekoa bazen ere, azkenean ez zen berriro burutu.
1944: Aliatuen itzulera
Ekialdeko Frontean Alemaniako presioa arintzeko eta gerraren bukaera lehenago iristeko, 1944ko ekainaren 6an aliatuek Mendebaldeko Europan beste fronte bat zabaldu zuten Normandiako kostaldean lehorreratze masiboren bidez. Hiru milioi soldaduk parte hartuta, historiako tropa lehorreratze handiena izaten jarraitzen du Overlord Operazioa ezkutuko izena zuen lehorreratze hark.
Tropa alemaniarren %85-90a Ekialdeko Frontean zegoen, eta VII. Armada eta Panzer V. Armada besterik ezin zuen ekialdetik mugitu aliatuen lehorreratzeari aurre egiteko. Gainera, kostaldean gotorleku andana eraikita zituzten naziek, baina zenbait tokitan amaitu gabe zeuden. Dwight D. Eisenhower buru zuten aliatuek lehorreratzea Calais aldean gertatzekoa zen plana zabaldu zuten. Horrela, 50.000 soldadu alemaniar baino ez zeuden Normandia aldean lehorreratzearen egunean.
Nolanahi ere, alemaniarren erresistentzia gogorra zen oso, hainbat hondartzatan aliatuek egundoko bajen kopuruak izan baitzituzten. Uztailaren bukaerako frontea ongi garatuta zegoen. Normandia menderatuta, Frantzia hartzea erraza izan zen. Abuztuaren 25ean Parisa sartu ziren aliatuak. Irailerako Belgika eta Frantziako zati nagusiak aliatuen menpe zeuden berriro.
Irailean bertan, aliatuek, izugarrizko azpiegituraz baliaturik, ofentsiba zabal bat abiatu zuten Herbehereetan. Ofentsiba honi, Market Garden Operazioa deitu zioten, eta helburu gisa herrialdea zeharkatzea zuen, Rhin ibaira heldu eta Alemaniako lurretan sartzeko. Aitzitik, operazio honek izaniko aurreikuspen eta antolakuntza eskasa zela medio, aliatuek sekulako porrota jasan zuten Holandan, gerraren amaiera ia urte betez luzatu zitzaielarik.
Abenduan alemaniarrek kontraerasoa burutu zuten, Bulgeko bataila izenekoa, Anberes hiria berreskuratzeko asmotan, zeren, hala gertatuz gero, aliatuen hornigai-bidaltzea etenda gertatuko litzatekeen eta aliatuen frontea erdibituko litzatekeen. Hasierako garaipenak gorabehera, nazien hegazkineria oso kaltetuta atera zen, eta, urtarrilerako, galdutako lurraldea berreskuratu zuten aliatuek.
1945: Gerraren amaiera
Frantzian, 1945eko otsailean eta martxoan, aliatuek Rhin aldera egin zuten aurrera, Herbehereetatik Suitzara zihoan frontean. Rhin zeharkatuta, apirilean Alemaniako defentsa amildu zen, eta Rhin eta Elba ibaien arteko eremua, Iparraldeko Itsasotik Alpeetara, aliatuen mendean geratu zen. Dwight D. Eisenhower aliatuen buruak Berlinen konkista Armada Gorriaren esku uztea erabaki zuen. Apirilaren 25ean aliatuen bi armadak elkartu ziren lehen aldiz, Torgaun, Berlinetik hurbil. Hemen ixten da Mendebaldeko Frontea.
3540 Protesilaos
3540 Protesilaos asteroide baten izena da. urriaren 27an aurkitu zuen F. Börngen-ek Tautenburg Behatokia Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1973 UF izena zeraman. Ondoren Protesilaos omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3540 Protesilaos asteroidearen orbitak batezbeste 2,4 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,869 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,932 distantziara. Eszentrikotasuna 0,221 da, eta makurdura orbitala 8,91ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.4 da.
Mehlville (Missouri)
Mehlville Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. St. Louis konderrian dago, Missouri estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Echis coloratus
Echis coloratus Echis generoko animalia da. Narrastien barruko Viperidae familian sailkatuta dago.
Yemengo historia
Yemengo historian Ipar Yemen eta Hego Yemen arteko bereizketak eragin handia izan zuen.
Yemen Ekialde Hurbileko zibilizazio-zentro zaharrenetako bat da. Klima hezeagoa zuten lur emankor samarrek eta prezipitazio egokiek populazio egonkorra mantentzen lagundu zuten. Biztanleria hori Klaudio Ptolomeo geografo greziar zaharrak onartu zuen, eta Yemen Eudaimon Arabia (latinezko itzulpenean ezagunagoa, Felix Arabia), "Arabia zorionekoa" edo "Arabia zoriontsua" bezala deskribatu zuen.
Yemengo basamortuko eskualdeetako nomada semitak (Rub al Khali eta Sayhad) iparralderantz joan ziren, Acc-era finkatu ziren, eta gero Mesopotamian sartu ziren;azkenean Sumeria menderatu zuten K.a. 2300ean, eta Siriako amorritak bereganatu zituzten. Zenbait adituk uste dute Yemen dela erabat semita den munduko eremu bakarra, eta horrek esan nahi du Yemenek ez duela izan hizketa semita ez duen biztanlerik. Semita emeniarrek Musnad antolatu zuten K.a. XII. eta VIII. mendeen artean, eta horrek azaltzen du zergatik historialari gehienek Yemengo antzinako erresuma guztiak K.a. XII. eta VIII. mendeen artean kokatzen duten.
K.a. XII. mendetik K.a. mendera bitartean, elkarren segidako sei zibilizaziok menderatu zuten. Elkarren artean lehian ari ziren, edo bata bestearekin bat egiten zuten, eta espezieen salerosketa irabazi handikoa kontrolatu zuten: Mi'in, Qataban, Hadramaut, Awsan, Sabà eta himiariteak. [3][4] Islama 630ean iritsi zen, eta Yemen erresuma musulmanean sartu zen, eta oso arabizatua izan zen.
K.a. XII. mendetik K.a. VI mendera bitartean, elkarren segidako sei zibilizaziok menderatu zuten. Elkarren artean lehian ari ziren, edo bata bestearekin bat egiten zuten, eta espezien salerosketa irabazi handikoa kontrolatu zuten: Mi'in, Qataban, Hadramaut, Awsan, Sabà eta Himyar. Islama 630ean iritsi zen, eta Yemen erresuma musulmanean sartu zen, eta oso arabizatu zuten.
XIX. mendea
1838. Erresuma Batuak kolonia bat ezarri zuen Adenen.
XX. mendea
1918. Yemengo Mutawakkilitar Erresumak independentzia lortu zuen Otomandar Inperiotik.
1970. Yemengo Herri Errepublika Demokratikoa sortu zuten hegoaldean: estatu sozialista bat, Gerra Hotzeko bloke komunistan integratua.
1986. Gerra zibila hasi zen, Yemengo Alderdi Sozialistaren barne gatazka batengatik. Hilabete iraun zuen, eta 4.000-10.000 lagun artean hil ziren.
1990. Bi urtez negoziatu ondoren, Ipar eta Hego Yemenek bat egin zuten, eta Yemengo Errepublika sortu. Ali Abdullah Saleh izendatu zuten presidente —1978tik hala zen iparraldean—.
1994. Bi estatuen integrazioak porrot egin zuen, eta hegoaldeak independentzia aldarrikatu zuen. Gerra zibila hasi zen. Bi hilabetean, iparraldeko armadak hegoaldekoa garaitu zuen. 7.000-10.000 lagun artean hil ziren.
2007. Hego Yemengo Mugimendua sortu zen, iparraldetik ezarritako bazterketa salatzeko.
2013. Liskar gogorrak hasi ziren independentisten eta unionisten artean. Hego Yemengo Mugimenduak borroka armatuari ekinen ziola iragarri zuen.
2014. Elkarrizketa Nazionalaren Konferentzian estatu federal bat sortu eta erreforma demokratikoak bultzatzea adostu zuten. Gero, presidenteak izendatutako batzorde batek erabaki zuen Yemen sei eskualdetan banatu eta Sana hiriburuari estatus berezi bat ematea. Hegoaldeko ordezkariek Yemen bi eskualdetan banatzea proposatzen zuten, ipar eta hego, 1990eko batasunaren aurreko muga errespetatuta.
2014
2014ko abuztuaren 23an, Sana hiriburuko kaleak milaka manifestariz beteta; Abd Rabbu Mansur Hadi Yemengo presidenteak jaramon egin zien huti mugimendu xiitak eskatutakoari. Proposamen bat egin zien huthiei: hilabete bateko epean gobernuak dimisioa emango zuen, eta teknokrataz osatutako exekutibo berri bat osatzeko. Lehenago, batzorde ekonomiko bat osatu beharko zuten, erregaiak berriz diruz laguntzeko aukera aztertu ahal izateko.
Abuztuaren 29an, Hadi presidenteak salatu zuen huthien eskariek Yemen egoera kritikoan utzi zutela. Egonkortasun politikorik ez zuen izan Yemenek 2011tik, Ali Abdullah Sale presidentetza uztera behartu zutenetik. Ordutik, Abd Rabu Mansur Hadik gidatu zuen trantsizioa, eta azken denboraldian herrialdea «egoera kritiko batean» sartu zela onartu zuen presidenteak, huthien protestak jomugan jarriz. Gobernuak erregaien prezioa igo zuenetik, xiita huthiek protestak gogortu zituzten eta agintarien dimisio eskatu zuten.
Irailaren 2an zabaldu zenez, Yemengo presidente Abdo Rabu Mansur al-Hadik Mohamed Salem Basandawa lehen ministroa kargutik kendu eta gobernu berri bat izendatuko zuen astebeteko epean. Exekutiboaren eta Ansar Allah mugimendu xiita huthien ordezkariek horrela adostu zuten.
Irailaren 19an, Sana Yemengo hiriburuan borroka gogorrak piztu ziren matxino huthien eta armadaren artean. Dozenaka lagun hil ziren telebista publikoaren egoitzaren aurrean. Huthiek erasoaldia hasi zutenetik, borroka gogorrena izan zen.