cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Txantrea
Izenaren jatorria
Abesbatzaren ardura zuen Katedraleko kalonjeari txantre zeritzon (gaztelaniaz chantre, frantsesezko chanteur [«abeslari»] izenetik), eta hari zegozkion lurretan eraiki baitzen auzoa, Txantrea izena egokitu zitzaion auzune hari ere. Hedaduraz, hango etxe baxu eta ondoan baratzea duten beste herrietako etxetxoei ere txantrea deitzen zaie sarritan Iruñe inguruan. Gaur egun hor mintzatzen diren bi hizkuntza nagusietan (euskara eta gaztelania) euskarazko idazkera erabiltzen da gehienbat: Txantrea. Areago, 2017.eko maiatzean ekimena plazaratu zuten bertakoek izen ofizial bakarra horixe izan dadin Iruñeko udalari eskatuz, eta honek hala erabaki zuen 2017ko abenduan.
Biztanleria
Txantreak 19.797 biztanle ditu (2017).
Lin'an
Lin'an Hiria (txinera sinplifikatuz: 临安; pinyineraz: Lín'ān), Hangzhou osatzen duten barrutietako bat da. 2005eko erroldaren arabera, 519.000 biztanle bizi ziren 3.126,8 kilometro koadroko azaleran.
Txantrea
Hauteskundeen emaitzak
1999ko udal hauteskundeak:
Udal hauteskundeak 2009:
Jaiak
Txantreako jaiak Maiatzaren lehena zubian ospatzen dira, langileriaren omenez. 2013an, adibidez, apirilaren 30etik maiatzaren 5era bitartean izan dira. Jaiak auzoko eragileek, eta auzokideek orokorrean, antolatzen dituzte auzolanaren bidez. Jaierako azken larunbatean "kaldereteak" egiten dira, azken urteotan, Alemanak deituriko auzoko zatian, eta igandean "paellada" Txantreako plazan. Horietako egun bat Gazte Eguna da eta gazte bazkari erraldoia egiten da "Festalekua" deituriko karpan. Gauean, gainera, adin guztietarako egitarau oparoa prestatzen du Txantreako Festa Biltzarrak: mexikanak, gazteentzako Festalekuan kontzertuak, Felix plazan (Armonia Txantreana peñak antolatutakoak) etab.
Festak hasi aurreko asteburuan txantrearrek hitzordua dute Auzotegi auzo-etxean taldeak egin eta festen egitaraua etxerik etxe banatzeko. Hala, txantrear guztiek, borondatearen truke, egitaraua eskutara, edo bestela auzoko dendatxoetan hartuta, izaten dute irakurgai.
Garraioa
Auzo honetan Eskualdeko Hiri Garraioaren 6 linea daude:
Armarria eta ereserkia
Txantreak, bere nortasun sentimendua dela eta, armarri propioa dauka. Auzoko etxe tipikoak, mugakidea den Magdalena auzoko zubiak eta Txantrea hitzak osatzen dute armarria.
Ereserkia ere badauka, gaztelaniaz:
Gazteen artean oso entzuna den abesti bat ere badago. Banda Batxokik, auzoko talde batek, euskaratu zuen. Hona hemen zati bat:
Neoaploactis tridorsalis
Neoaploactis tridorsalis Neoaploactis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Aploactinidae familian.
Eider Saez
Eider Saez Izquierdo, artistikoki Eider, (Lazkao, 1998ko maiatzaren 13a) abeslari eta musikagilea, pop eta pop-rock esparruan aritua da. Nøgen taldean abestu zuen 2018tik 2022 arte. 2022an bakarkako bideari ekin zion. Euskaraz zein gaztelaniaz abesten du.
Burgi
Lanbideen herria bezala ezagutzen dena, bere arroilaren bidez hegoalderako derrigorrezko pasabide bezala duen kokapen estrategikoak bere izaera militarra bultzatu zuen, Erdi Aroan gaztelu garrantzitsu bat egon zelarik herria eraikitzen den muinoan. Gainera, Erdi Aroko zubi ikaragarri bat dago Ezka ibaiaren gainean. Erronkaribartar herri tipikoa da, eta bere kale harriztatuen artean arkitektura oso berezia mantentzen du, lau isurkiko teilatuak eta harrizko horma lodiak dituena.
Izena
Burgi toponimoa beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Etimologia
Burgi izena, beharbada, "burgu" ahotsarekin lotuta egon daiteke. Jatorriari buruzko zenbait interpretazio daude, eta horietako batzuk Koldo Mitxelenak bildu ditu, nahiz eta, haren arabera, ez diren oso sendoak. Juan Gorostiagak proposatutako teoriaren arabera, bere jatorria latindar izendun pluralaren presentzian datza. Burgiberria auzoa ("burgu berria") dago Izaban, eta logikoa da bertan jatorri bera ikustea. Gainera, Alfontso Irigoienek adierazten du Burgieta eta Burgia izeneko baserriak daudela Abadiñon, Burgoa Berriatuan eta Murgia izeneko Arabako herri batean.
Armarria
Burgiko armarria Erronkaribarreko armarria da. Armarri honek honako blasoi hau du:
Bandera
Burgiko banderak Erronkaribarreko armarri San Andresen gurutze gorri baten gainean, hiruki berdez horiz eta urdinez inguratua. Armarria, gainean kasket bat eta bi aldeetan lanbrekinak dituela irudikatzen da, baita azpian "Erronkari" izena duela ere. Ertzak kolore bereko hiruki-zerrenda bat du orientazio bertikalean edo horizontalean, eta izkinetan zortzi puntako izar berde bat karratu hori baten gainean. Bandera hau bera da Erronkaribar osatzen duten herri guztientzat, nahiz eta udalerri bakoitza bere aldaketa txikiekin.
Inguru naturala eta kokapena
Herria, esan bezala, Nafarroa Garaiko ipar-ekialdean dago, Ezka eta Bintze ibaiek bat egiten duten tokian. Herrira NA-137 errepidetik heltzen da. Bestalde, NA-214 eta Koronaseko mendatearen bidez Nabaskoze almiranterrirekin elkarlotzen da.
Herriaren batez besteko altuera 629 metrokoa da. Altuera hori Burgiko udaletxean neurtuta dago.
Estazio meteorologikoak
Burgin ez dago estazio meteorologikorik. Hala ere, Urzainki pareko udalerrian, estazio bat dagoen, itsasoaren mailatik 722 metrora, Nafarroako Gobernuak 1980n jarritako estazio meteorologikoa dago.
Historia
1069an Fortunio Oriolek zuen guztia eman zion San Juan de la Peña monasterioari Agüeron, Murillon, Cenarben, Artaxon, Burgin eta Abosen.
Erronkariko Mankomunitateko gainerakoekin batera bere urteroko bularra ematen zuen jaurerriko hiria, harik eta Karlos III.a Nafarroakoak errolda batean sartu zuen arte, ibaxako biztanle guztiei kaparetasun pribilegio kolektiboa ematean 1412n. Tibalt I.a Nafarroakoak 1248. urtean tokiko errota eman zien bizilagunei 50 kahitzeko urteko zerga baten truke; Joan II.ak Joan Lopitz Burgikoari eman zion 1475ean, erregearen peoien kapitaina zen Joan Nafarrari, eta honek, aldi berean, bizilagunei saldu zien 1480n.
Bere gazteluak, Erdi Aroan, funtzio nagusia izan zuen ibaxaren defentsan. Hiribilduak aspalditik zeukan, bere garrantziagatik, benetako besterentze-ahaleginik egin gabe, bere defentsa-baldintzak hobetuz baino, bere kokapen estrategikoa eta Aragoiko hurbiltasuna kezkati eta etengabe mehatxuka eskatzen baitzuten. Gazteluko alkaideen artean Gartzeitz eta Azearitz familietako zenbait kide izan ziren, leinu noblekoak, beste gaztelu batzuk ere bidali zituztenak, eta gotorlekuaren defentsa-kemena goratu zutenak, familia horiei beti eskerrona erakusteko, haien leialtasuna ongi frogatuta baitzegoen. Gazteluko alkatetza 1294an fidatu zen, Izabako eta Gazteluberriko alkateekin batera, Beltrau Jordau kapitainarekin batera. 1232an Semeno Oibarkoa jaunak gobernatu zuen, 1215ean Zaraitzun eta 1218an Zangozan kargu hori bete zuen berberak, eta 1212an Navas de Tolosako guduan izan zen.
Eliza Burdaspariko monasterioarena izan zen, eta harekin batera Leireko abadiara igaro zen, Antso V.a Ramiritzek 1085ean dohaintza egin baitzion. Orreagako Santa Mariak bost gari-kahitze hauteman zituen errotaren ordainsarien gainean, gutxienez 1351tik. Burgiko larreetan, zureak zuen eskubidea. Gaiak izan ziren Burgi eta Erronkariren artean terminoen partzuergoari buruz.
1800. urtean irin-errota bat zeukan Ezkaren gainean, eta elizako abadea Leireko monasteriokoa zen garai hartan, eta, gainera, hamaika onuradun zituen; horietako bat Granadako dukeak aurkezten zuen. 1850ean eskola zuen eta, errotaz gain, batan bat.
Burgik Napoleondar Gerren ondorioak jasan zituen. 1810eko maiatzaren 23an 350 soldaduko zutabe bat iritsi zen, Erronkaribarreko altxamendu antinapoleonikoa erreprimitzeko. Hori dela eta, Ibaxako Batzordeak hura defendatzea erabaki zuen. Indar horiek eta hauek agintzen zituen Pouxalet komandanteak berak, erronkaribartarren eskuetara, porrot egin eta amore eman ondoren, segadek eta borroka irekiak aurrera jarraitzen dute hurrengo hiru hilabeteetan, eta, horien ondoren, Suchet mariskalak 4000 soldaduko dibisio bat bidali zuen Zaragozatik, ibaxa modu eredugarrian zigortzeko, beste banaketa bat bailara berera hurbiltzen zen bitartean, beste ibilbide batean. Erronkaribartarrek Burgitik gertu dagoen Burgiko arroilan eten zuten Frantziako uholdea. Aurrera egitea ezinezkoa zenez, frantziarrak Virchen de Penya gainera igo ziren, Burgi gainera, eta erronkaribartarrak Erronkari herrira erretiratzen ari zirela ikusita, Burgi babesgabetasunera erori ziren, eta dena suntsitu zuten abuztuaren 28an. Ondoren, herria arpilatu eta erre egin zuten, eta bertan zeudenei lepoa moztu zieten errukirik gabe. Burgi osoa kiskali zen eliza bera ere zutik geratu gabe, kanpai-gorputza erori baitzitzaion.
1855eko maiatzaren 1eko desamortizazioari buruzko legea betez, 1864an bi labe, irin-errota bat eta landa-finka bat saldu ziren herri horretan.
Demografia
biztanle zituen Burgik.
Ekonomia
Erronkaribarren ekonomia mendiak eta basoek eskaintzen dituzten produktuei loturik dago (zuraren ekoizpena, artzaintza). Dagoen industria apurra jarduera horietatik eratorria da (gaztagintza, zerrategiak). Eronkaribarreko gaztak Erronkariko gazta sormarka du 1981az geroztik.
Azkenaldi honetan, turismoa ari da gero eta garrantzi handiagoa hartzen: eskiari eta mendiari lotutako turismoa. Izan ere, 2008an Larra-Belagua eski estazioa ireki zuten.
Politika
Burgiko udaletxea erdigunean dago, eta idazkaria, era berean, Bidankozeko eta Gardeko Udaletako idazkaria da. Udalbatza udalerriko alkateak eta hiru zinegotziak osatzen dute. Egungo alkatea Elena Calvo Petrotx da, Aizpea hautagai gisa aurkeztu zena.
Podiasa
Podiasa Yponomeutidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Podiasa chiococcella da.
Burgi
Foru hauteskundeak
Hauek dira Nafarroako Parlamenturako hauteskundeen azken bi deialdiak:
Udala
Udalaren egoitza eta udaletxea herrigunean dago.
Egungo banaketa
Burgiko Udala zinegotzik eta alkateak osatzen dute, demokratikoki hautatuak. Alkatea Elena Calvo Petrotx da, Aizpea zerrendakoa. Zinegotziak 3 daude:
3973 Ogilvie
3973 Ogilvie asteroide baten izena da. urriaren 30ean aurkitu zuen L. G. Taff-ek Socorro Behatokitik.
Burgi
Garraioa
La Tafallesa izeneko autobus konpainiak Erronkaribar eta Iruñea batzen dituen linea ustiatzen du. Lineak bi zerbitzu dauzka norabide bakoitzean, eta honako ibilbidea:
3973 Ogilvie
Orbitaren ezaugarriak
3973 Ogilvie asteroidearen orbitak batezbeste 3,168 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,625 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,71 distantziara. Eszentrikotasuna 0,171 da, eta makurdura orbitala 2,46ºkoa da.
Burgi
Euskara
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Erronkaribarreko herri guztiak sailkatu zituen, hegoaldeko zuberera euskalkian, hegoaldeko Pirinio ibarretik bakarra.
3973 Ogilvie
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 11.90 da.
Lure
Lure Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Burgi
Euskara
Koldo Zuazok, 2010ean, Erronkaribarrak atzerakada-eremuan sailkatu zen, non euskarak hain atzerakada handia izan duen, non bertako hiztunik apenas geratzen den.
Lure
Biztanleria
2007an Lure udalerrian erroldatutako biztanleak 8.263 ziren. Familiak 3.605 ziren, horien artean 1.446 pertsona bakarrekoak ziren (566 bakarrik bizi ziren gizonak eta 880 bakarrik bizi ziren emakumeak), 963 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 800 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 396 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Thuy
Thuy Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Burgi
Janzkera
Ohiko janzkerari dagokionez, Erronkariko ibaxak adierazpen aberatsa du, kanpoko modismoen eraginei aurre egin dien nortasun errotua transmititzen duena. Jantzi horietako batzuk egun seinalatuetan ikusten dira oraindik, jaiak, erromeriak eta beste ekitaldi batzuk direla eta. Nafarroako artxiboan dagoen 1817. urteko dokumentu baten arabera, Erronkariko ibaxako bizilagunak eta bertakoak beren jantziagatik bereizten ziren. Oihal horiek beraiek egiten zituzten beren aziendaren artilearekin, eta beren etxeetan garbitzen, iruten eta ehuntzen zituzten. Oihalezko piezak, gero, batanatuak, ehunduak eta tindatuak izaten ziren. Haiek ebaki, josi eta egiten zituzten arropak.
Lure
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Burgi
Almadiak
Almadiak luzera bereko hainbat egur atalez osatutako putzu bat da, elkarren artean landare-jarioen bidez lotuak (hurritz-zakurrak edo basa-zumea), puntan eta atzealdean arraunak dituena, zurezko putzua ibaiaren ibilgura zuzendu edo gidatzeko. Nafarroako Pirinioaldeko ibarretan, basoen aprobetxamendua garai gogoangarrietatik diru-iturri nagusia izan da, eta bertako ibaiak zura eraldatzeko edo erabiltzeko sal zitekeen lekuetara garraiatzeko modua. Egur hori almadietan garraiatzen zen.
Lure
Etxebizitza
2007an 4.062 etxebizitza zeuden, 3.671 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 46 bigarren erresidentzia ziren eta 346 hutsik zeuden. 1.873 etxeak ziren eta 2.086 apartamentuak ziren. 3.671 etxebizitza nagusietatik 1.597 bere jabearen bizilekua ziren, 1.879 alokairuan okupaturik zeuden eta 195 doan lagata zeuden; 209 etxek gela bat zuten, 387 etxek bi zituzten, 820 etxek hiru zituzten, 992 etxek lau zituzten eta 1.262 etxek bost zituzten. 2.203 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.956 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 911 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Prytaneutis
Prytaneutis Lyonetiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Prytaneutis clavigera da.
Shipshewana (Indiana)
Shipshewana Indianako herri bat da. LaGrange konderrian kokatua dago. 2010ean 658 biztanle zituen, 3.06 kilometro koadrotan banatuta.
Thuy
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 7 etxebizitza zeuden, 6 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 1 hutsik zegoen. Etxebizitza guzti hauek 5etxeak ziren. 6 etxebizitza nagusietatik 4 bere jabearen bizilekua ziren, 1 alokairuan okupaturik zegoen eta 2 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 2 etxek hiru zituzten, 2 etxek lau zituzten eta 2 etxek bost zituzten. 5 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 3 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 3 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra ostalaritza eta jatetxe enpresa batena zen.
2000. urtean Thuy udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Latitudearen historia
Marino Tirokoa greziarra (70-130) lehena izan zen bere mapetako leku bakoitzari latitude bat eta longitude bat esleitzen.
IX. mendearen amaieratik, Kamal arabiarra ekuatoreko eskualdeetan erabiltzen zen Polarisen altuera horizontearen gainean neurtzeko. Tresna hau Polaris ostertzetik gertu dagoen latitudeetan bakarrik erabil zitekeen.
Marinel astrolabioa, Eguzkiaren angelua zeruertzetik eguerdira ematen duena, edo gauean ezagutzen den izar baten angelua, XV. mendetik XVII. mendera arte erabili zen, gutxi gorabehera. Eguzkiaren behaketak, Polarisen ordez, hego hemisferioko latitudea neurtzeko aukera ematen zuen, baina eguzki-deklinazioko taulak erabiltzea eskatzen zuen. Taularik ospetsuenetako bat, baina ez lehena, 1496an Abraham Zacuto judu gaztelarrak argitaratu zuen, garai hartan Portugalen erbesteratua.
Makulua, itzal baten luzera neurtzen duena, XVI. mendetik aurrera erabili zen eta Davisen koadrantea bezalako hobekuntza iteratiboak ikusi zituen. Oktante eta sestante primitiboarekin batera erabiltzen ziren; sestantea nagusitu zen azkenean, eta gaur egun ere erabiltzen da. Isaac Newtonek (1643-1727) aipatu zuen sestantea argitaratu gabeko idazkietan, eta John Hadleyk (1682-1744) eta Thomas Godfreyk (1704-1749) aplikatu zuten lehen aldiz 1730 inguruan.
Blšany u Loun
Blšany u Loun Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 327 biztanle ditu eta 4,28 kilometro koadroko azalera. Lounyko barrutian dago.
Burgi
Hiru Behien Zerga
Urte bakoitzeko uztailaren 13an, Erronkaribar eta Bearnoko Baretetze ibarren artean dagoen San Martingo Harria milaka urteko zeremonia baten lekuko eta protagonista da: Hiru Behien Zerga (erronkaribarreraz: Iror Beien Emontarzuna). Indarrean dagoen Europako nazioarteko trataturik zaharrena da. Ekitaldi honetan, Baretetze ibarreko bearnotarrak, ekarririk eta Frantziako banderarekin, Erronkaribarreko Izaba, Urzainki, Uztarroze eta Garde herriei, erronkaribartar jantzi tradizionala soinean, astaje, ilaje eta kemen berdineko hiru behiren urteko eta betiko zerga bana ematen diete. Horren aurretik, bi eremuetako agintariek, eskua San Martingo Harriaren gainean jarrita, konpromisoa hartu dute bakea egon dadin. Konpromiso hori Izabako alkateak esku guztien gainean jarritako "Pax avant, Pax avant, Pax avant" latinezko esaldiarekin batera zigilatu da.
Ez dakigu zeremonia honen jatorria eta zergatia. Badakigu XIV. mendean zerga horren ordainketa eten egin zela, eta horrek gatazka larria sortu zuen bi haranetako bizilagunen artean. Heriotza eta gertakari desatseginak izan ziren, eta 1375. urtean emandako epai batean amaitu zen guztia, non Baretetzeko bearnotarrak zerga ordaintzen jarraitzera kondenatzen ziren. Epai hura, zeremonia honi buruz dagoen lehen erreferentzia dokumentala izateaz gain, 1375. urtean zerga horren ordainketa oso aspaldikoa zela adierazten duen datua da.
Kalabankoro
Kalabankoro Mali hego-mendebaldeko Koulikoro eskualdeko landa udalerri bat da. Bamakoren hego-mendebaldean dago. Biztanleria oso azkar hazi da. 1998an 35.582 biztanle besterik ez zituen, baina 2009 Maliko hirugarren udalerririk handiena zen, 166.722 biztanlerekin.
Burgi
Hiru Behien Zerga
Kausei dagokienez, historialari batzuek defendatu dute gerrako zerga baten aurrean gaudela, betiereko izaera duelako, eta ez litzatekeela inola ere larre eta iturriak erabiltzeagatiko konpentsazio bat, oker zabaldu den bezala.
Dantzak
Ttun-ttun dantza ekintza kolektibo eta sozial garrantzitsua zen ibaxan. Astearen amaieran, herria ekitaldi sozial bat egiten ari zen, batzar bat plazan. Han ateratzen ziren neska-mutilak dantzatzera. Haurrek ez zuten ekitaldi horretan parte hartzen, sheriffak plazatik uxatzen zituen. Dantzak iragana eta etorkizuna uztartzen ditu, belaunaldi berrietan tradizio soziala iraunaraziz eta arbasoek estimatzen dituzten balio handienak bertan jarriz.
Ttun-ttun dantzaren arrazoi psikologikoa hau da: kolektiboak, bere horretan, gizarte-balioak iraunarazteko komunikatzen du bere burua, familiako kideen indibidualtasuna gainditzeko sentimenduan. Dantza txirulaz eta salterioz laguntzen zen, eta "ttun-ttun" izena jasotzen zuen, damburia izenez ere ezaguna, agian egiptoar danbolinaren deribazioa, laute modukoa, gaur egun danbolinak ordezkatzen duena. Dantza biribilean dantzatzen da, erlojuaren orratzen kontrako noranzkoan. Ibaxako dantza guztiak bezala, oin puntekin dantzatzen da, duintasun zeremoniatsu eta noblearekin, baina tentasunik gabe. Garde, Izaba eta Uztarroze herriren ttun-ttun jaso da. Hiru kasuetan koreografia antzekoa da, melodiak bereiziz eta Uztarrozen kasuan dantzaren zatien ordena ezberdina.
Apretagileak
1860tik aurrera, Erronkaribar eta Zaraitzu ibarretako neskek Zuberoako Maulera bidaiatzen zuten abarketaren sasoia lantzeko. Lana gogorra zen. Urtez urte udazkenetik udaberrira arte lan egiten zuten, eta horregatik ziren ezagunak "enarak" bezala. Abarketaren merkatuak garai oso bat markatu zuen Maule-Lextarreko ekonomian, eta ibar horien emigrazioak biztanleria nabarmen handitu zuen. Apretagile batzuk 14 urterekin joaten ziren beren adinari buruz gezurretan lan egitera.
Maulera iristean, etxe beretan bizi ohi ziren, eta etxejabeei ordaindu egiten zieten lo egin eta jateagatik. Denek partekatzen zuten lehen platera, bigarrena neskek erosi behar zuten. Bertakoekin euskaraz komunikatzen ziren, euskalkiak nahiko antzekoak baitira. Tailerretan, bakoitzak lan bat egiten zuen. Batzuek oihala josten zuten, beste batzuek soka jartzen zuten, etab. Bizi zuenak dioenez, batzuetan besoetako minagatik ezin zuten lorik egin, egunean zehar egindako ahaleginagatik.
Gertaera bitxi eta garratzak gertatu dira abarketen inguruan. Eaurtar batek dioenez, urtebetez, nesketako batzuk Gabonak pasatzeko itzultzea erabaki zuten, baina ez ziren Jaurrietara iritsi, ezta Maulera itzuli ere. Handik irten eta ez ziren hona iritsi. Abodi mendilerroa, elur-ekaitz batekin, oztopo fisiko gaindiezina da. Udaberrian, elurra joan zenean, hilda agertu ziren denak Abodin, Paso Zabalean, eskutik helduta.
Hiri senidetuak
Burgi ondorengo hiriekin senidetuta dago:
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Lure
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Venezuela plaza (Bilbo)
Eraikin eta estatua interesgarriak
Venezuela plazaren inguruan hainbat eraikin eta estatua interesgarri daude:
Lure
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 5.345 ziren, horien artean 3.647 aktiboak ziren eta 1.698 inaktiboak ziren. 3.647 pertsona aktiboetatik 3.139 lanean zeuden (1.749 gizon eta 1.390 emakume) eta 508 langabezian zeuden (236 gizon eta 272 emakume). 1.698 pertsona inaktiboetatik 404 erretiraturik zeuden, 490 ikasten zeuden eta 804 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Lure udalerrian 3.634 unitate fiskal zeuden, 8.141,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.854 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 606 komertzioetatik, 10 erauzte enpresak ziren, 10 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 25 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 56 eraikuntza enpresak ziren, 204 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 13 garraio enpresak ziren, 38 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 10 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 39 finantziazio enpresak ziren, 30 higiezinen enpresak ziren, 65 zerbitzu enpresak ziren, 60 administrazio publikoko enpresak ziren eta 45 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 161 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa, 1 lan bilaketa bulegoa, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 8 banku bulegoak, 3 funerariak, 20 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 4 autoeskolak, 24 igeltseroak, 7 margolariak, 6 zurginak, 9 iturginak, 3 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 14 ile apaindegiak, 6 albaitariak, 5 aldi baterako lan enpresak, 21 jatetxeak, 14 higiezinen agentziak, 4 tintoreriak eta 3 apaindegiak.
2009an zeuden 79 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 4 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 4 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 9 okindegiak, 6 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 5 liburu dendak, 17 arropa dendak, 3 etxerako tresna dendak, 5 zapata-dendak, 2 elektrotresna dendak, 3 altzari dendak, 4 kirol-dendak, 2 drogeria, 3 lurrin-dendak, 2 bitxi-dendak eta 7 lore-dendak ziren.
Biosfera
Biosfera, ekologian, Lurreko izaki bizidun guztiek osatzen duten sistema da, inguratzen duen medio fisikoa barne. Horrez gain biosfera batzuetan ere bizitza garatzen den lekua adierazteko erabiltzen da, litosferaren, hidrosferaren eta atmosferaren multzoa baita.
Papatrigo
Papatrigo Ávilako udalerria da, La Moraña eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 268 biztanle zituen.
Biosfera
Biosfera ekosistema globala da. Termino hau adierazteko badaude sinonimo bi, ekosfera eta biogeosfera.
Historia
Termino hau Eduard Suess geologoak sortu zuen 1875ean, baina biosfera kontzeptu ekologiko gisa 1920ko hamarkadan definitu zuen Vladimir I. Vernadskik, eta 1935ean Arthur Tansleyk ekosistemaren terminoa garatu zuen.
Atmosfera, hidrosfera eta litosfera hitzen analogiaz, biosferak Lurra inguratzen duen bizidunen geruza adierazten du.
Biosfera garrantzi handiko kontzeptua da astronomia, geologia, geokimika, klimatologia, paleogeografia, biogeografia, eboluzioa eta, oro har, Lurreko bizitzari buruz diharduten zientzia guztietan. Ekosistema guztiak barneratzen ditu, handiak nahiz txikiak.
Bizitzaren banaketa
Biosferak dimentsio irregularreko kapa mehe bat osatzen du. Era berean, biomasaren, dibertsitatearen eta lehen ekoizpenaren dentsitatea irregularra da. Itsaso eta ozeanoak hartzen ditu, gainazaletik hondoraino (bizitzaren eta biosferaren jatorria litzatekeen gunea), eta kontinenteen gaina eta litosferaren goialdea ere bai (biosfera lur barnean hedatzen da, haitz arteko zirrikituetan bizitza topa daiteke).
Ozeanoak
Ozeanoetan bizitza azaleko geruzan kontzentratzen da, zona fotikoan edo bizitzarako beharrezkoa den argi kopuru nahikoa sartzen den eremuan. Kate trofikoa hemen hasten da fotosintetizatzaileekin, gehien bat zianobakterioak eta protistak direnak, normalean planktonikoak eta zelulabakarrak. Bizitzaren garapenerako faktore mugatzaileak hemen ezinbesteko mantenugai batzuk dira, burdina kasu. Elementu kimiko horiek urriak dira eta produktibitate maximoak kontinente ondoko itsaso hotzetan eta eskualde tropikal batzuetan aurkitzen ditugu, zeinetatik korronteak elikagaiak itsas hondotik azaleratzen dituen. Toki horietatik kanpo, latitude beroetako eskualde pelagikoak (itsas zabalean) basamortu biologikoak dira, bizitza dentsitate txikia dutenak. Itsas ekosistema aberats eta konplexuenak dira tropikalak, oso sakontasun gutxira garatzen direnak (metro batzuetara bakarrik) bentiko bizitza handia dutenak. Adibiderik argiena koral-uharria da.
Damiano Caruso
Damiano Caruso (Ragusa, Sizilia, 1987ko urriaren 12a - ) Italiako txirrindulari profesionala da. Gaur egun Bahrain Victorious taldean dabil.
Biosfera
Kontinenteak
Kontinenteetan kate trofikoak landare lurtarretan hasten dira. Erroek ura mugiarazten dute hostoetara eta hor lurruntzen dira. Arrazoi horregatik kontinenteetako faktore mugatzaile nagusia lurzoruko uraren presentzia da. Beste faktore garrantzitsu bat tenperatura da, aldakorragoa dena itsasoetan, bertan uraren bero espezifikoak finkatzen du giro oso egonkor eta homogeneoak. Arrazoi honegatik, biomasa, produktibitate basatia eta dibertsitate ekologikoa banatzen da:
Damiano Caruso
Afizionatu gisa, Baby Giroko etapa bat irabazi zuen eta 23 urtez azpiko Italiako txapelduna izan zen. Profesionala da 2009tik, LPR Brakes taldearekin debutatu zuenetik. 2011n Liquigas-Cannondale talde italiarrarekin fitxatu zuen, 2014an Garmin Sharp- ekin bat egiteagatik desagertu zen arte egon zen talde horretan.
Sailkapen nagusia Itzuli Handietan
-: Ez zuen parte hartu UT: Utzi, ez zuen amaitu
Lure
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Lure udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 220 hektarea erabiltzen.
Biosfera
Kontinenteak
Inguru hezeen artean eta bizitza dentsoaren artean, bi zerro simetriko daude: eskualde basamortutarra edo erdibasamortu tropikala. Bertan biomasa baxua izan arren biodibertsitatea sortzen da. Azkenik, hemisferio bien latitude altuetan ditugu eskualde polarrak, bizitzaren pobrezia ur likidoaren eta energiaren urritasunagatik azaltzen dena.
Radoszyce udalerria
Radoszyce Poloniako Gurutze Santuko voivoderriko landa-udalerri bat da, Końskie barrutian kokatuta. 146,64 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 9042 biztanle zituen.
Biosfera
Biosfera sakona
Duela gutxi arte, bizitzaren muga landareen sustraiak heltzen diren tokia zela uste zen, hau da, metro gutxi batzuetako sakontasunetik behera ez zegoela bizitzarik. Orain egiaztatu dute ez daudela bakarrik hondo ozeanikoetan ekosistemaren mendekoak, izan ere bizitza hedatzen da lurrazaleko maila sakonetaraino. Bakterioengan eta estremofiletan datza, hauek prozesu ez-organiko kimikoen energia ateratzen dute (kimiosintesia). Zalantzarik gabe, aurrera egiten dute mineral nahasteak agertzen diren tokietara, energia kimikoaren potentzial bat eskaintzen dutenak. Hala ere, Lurra planeta bizidun bat da, barneko prozesuek horrelako egoerak ere sortzen dituzte.
Homeostasia
Bizitzaren antolaketa konplexutasunaren mailen hierarkia batean oinarritzen da, beste sistema txiki batzuek antolatzen dira nagusi batzuk osatzeko, konplexuagoak eta potentzialki anitzekoak. Sistema autoantolatuetan datza, kontrol zibernetikoaren gradu desberdinekin. Autokontrol maximoa agertzen da zelula eta erakunde deituriko mailetan. Hare gehiago, zelula bat nahikoa da erakunde autonomoak izateko (zelulabakarra). Neurri txikiagoan autokontrola ikusten dugu ekosistemen organizazioaren mailan. Egileren batzuk, Vernadski bera, eta bereziki James Lovelock, baloratu zuten aukerak berak ekosistema globala erakusten duela, hau da, biosfera. Biosferak erakusten ditu homeostasiaren gaitasunak, organismo baten kontrolaren graduarekin izan ez arren (haren osaketaren erregulazioa eta egitura) eta homeorresia (haren barneko prozesuen erritmoaren eta trukearen erregulazioa).
Astrobiologia
Biosfera sakonaren aurkikuntzak aldaketa psikologiko eta teoriko garrantzitsu bat argira ekarri zuen, biziaren bizigarritasuna sekulako giroetan eta argirik gabe erakustean, gure aurreko kontzeptuen aurka. Biosfera lurtarra ordezkatzen duen ulermena ideiak aldatzea egin du, bizitza beste gorputz planetario batzuetako agerpenaren probabilitateari buruz. Haren progresioa beste biosfera batzuk osatzeko ideia aldatu du ere, eguzki-sisteman bizia ikusteko itxaropena emanez, lehenago ezinezkoa zena.
Biosfera erreserbak
Biosfera-erreserben helburua naturarekin elkarrekin bizitzeko modeloa bihurtzea da. Biosfera erreserbak area geografiko batzuk dira, planetaren area desberdinetan daudenak, gizakiak aldatu ez dituenak. Eremu horietan biodibertsitate nazionaleko espezie ordezkariak daude, endemikoak eta galzoriko mehatxuan daudenak barne.
Biotopoa
Biosferaren espazio fisikoa da. Alegia, ekosistemaren osagai ez-biziduna da, inguruneak eta ingurumen-faktoreek eratua.
Biozenosia
Biosfera batean bizi diren izaki bizidunen multzoa da.
Organismo baten habitata organismo horrek bizileku duen tokia da; hau da, bizitza egiteko erabiltzen duen eremu fisikoa. Oso handia izan daiteke –adibidez, ozeano bat–, edo oso txikia –esaterako, urmael bat edo hausnarkari baten urdaila–. Habitat bakoitzak faktore abiotiko eta biotiko bereizgarri batzuk ditu.
Habitat berean izaki bizidunen hainbat espezie bizi daitezke. Adibidez, artea, artelatza, arrano beltza, hontz handia eta otsoa habitat berean bizi dira: baso mediterraneoan.
Espezie baten txoko ekologikoa, berriz, ez da espeziearen ingurune fisikoa soilik; espezieak espazio hori nola okupatzen duen, zer bizimodu egiten duen eta ekosisteman zer funtzio duen ere hartzen du barnean.
Espezie baten txoko ekologikoa zehazteko, beharrezkoa da espezie horren ezaugarri ekologikoak ezagutzea: habitata, elikadura, ugaltzeko tokiak, inguruneko faktoreekiko erresistentzia, espezie bereko edo beste espezieetako banakoekin dituen harremanak...
Lurralde berean bizi diren espezieek ezin dute aldi berean txoko ekologiko bera bete, desberdintasunen bat izan behar dute; hau da, ezin dituzte baliabide berberak ustiatu eta bizimodu berdin-berdinak izan, bestela batek bestea ordezkatuko luke eta.
Lure
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu laburretarako ospitale 1, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, 2 psikiatriko, urgentzia zentro 1 bat, osasun-zentro 1 bat, 4 botika eta 2 anbulantzia zegoen.
2009an 4 haur-eskola eta 5 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Lure udalerrian 2 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 1hezkuntza orokorreko lizeoa eta 2 lizeo teknologiko.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.062 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 721 eta lizeo teknologikoetan 426.
Bathypterois longipes
Bathypterois longipes Bathypterois generoko animalia da. Arrainen barruko Ipnopidae familian sailkatzen da.
Coburg (Oregon)
Coburg Oregongo hiri bat da. Lane konderrian kokatua dago. 2010ean 1,035 biztanle zituen, 2.47 kilometro koadrotan banatuta.
Phyciodyta
Phyciodyta Tineidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Phyciodyta neritis da.
Bludov (Kutná Horako barrutia)
Bludov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 26 biztanle ditu eta 2 kilometro koadroko azalera. Kutná Horako barrutian dago.
Houldizy
Houldizy Frantziako udalerri bat da Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Bludov (Kutná Horako barrutia)
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1550 urtean egin zen.
Houldizy
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 141 etxebizitza zeuden, 132 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 135 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 132 etxebizitza nagusietatik 112 bere jabearen bizilekua ziren, 17 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 7 etxek hiru zituzten, 23 etxek lau zituzten eta 101 etxek bost zituzten. 101 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 43 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 84 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 237 ziren, horien artean 185 aktiboak ziren eta 52 inaktiboak ziren. 185 pertsona aktiboetatik 172 lanean zeuden (93 gizon eta 79 emakume) eta 12 langabezian zeuden (4 gizon eta 8 emakume). 52 pertsona inaktiboetatik 25 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Houldizy udalerrian 128 unitate fiskal zeuden, 356 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.919 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 9 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 3 margolariak, 2 iturginak eta 1 argiketaria.
2000. urtean Houldizy udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
NGC 6567
NGC 6567 galaxia bat da, Sagitarius konstelazioan. Edward Charles Pickeringek aurkitu zuen n.
Potasio-ferro-pargasita
Potasio-ferro-pargasita silikato motako minerala da eta pargasita root name taldearen kidea da.
Pascualcobo
Pascualcobo Ávilako udalerria da, Piedrahita eskualdean dagoena.
Potasio-ferro-pargasita
Ezaugarriak
Potasio-ferro-pargasita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 da.
Alègre
Alègre Okzitaniako bi udalerriren izena da:
Fuyang Hiria
Fuyang Hiria (txinera sinplifikatuz: 富阳市; pinyineraz: Fùyáng), Hangzhou osatzen duten barrutietako bat da. 2005eko erroldaren arabera, 628.000 biztanle bizi ziren 1.831,2 kilometro koadroko azaleran.
Timoleague abade-etxea
Timoleague abade-etxea Irlandako Corkeko konderrian dagoen abade-etxea da, Timoleague herriaren ondoan, Corketik 48 kilometro hego-mendebaldera. Frantziskotar monasterioa zen, gaur egun aztarnak baino gelditzen ez diren arren.
Historia
Timoleague abade-etxea 1240 inguruan eraiki zen VI. mendeko San Molaga monasterioaren gainean. 1312an Donal Glas McCarthyk abade-etxea berriztu zuen eta XVI mendean ere monasterioa handitu egin zuten irlandar eta normandiar patroiak erabiliz. XVI. mende bukaerako erreformak monjeak sakabanatu bazituen ere 1604ean Timoleagueko monasteriora itzuli ziren.
Soldadu ingelesek monasterioa arpilatu zuten 1612an eta ondoren 1642an herri guztia erre zuten.
Artiga (Var)
Artiga Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Var departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Artigues udalerrian erroldatutako biztanleak 216 ziren. Familiak 80 ziren, horien artean 17 pertsona bakarrekoak ziren (13 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 25 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 38 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 118 etxebizitza zeuden, 80 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 36 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 111 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 80 etxebizitza nagusietatik 61 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 22 etxek lau zituzten eta 41 etxek bost zituzten. 61 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 27 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 51 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 127 ziren, horien artean 96 aktiboak ziren eta 31 inaktiboak ziren. 96 pertsona aktiboetatik 78 lanean zeuden (42 gizon eta 36 emakume) eta 18 langabezian zeuden (4 gizon eta 14 emakume). 31 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Artigues udalerrian 70 unitate fiskal zeuden, 192 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.371 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra funeraria zen.
Sporadarchis
Sporadarchis Yponomeutidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Sporadarchis galactombra da.
Artiga (Var)
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Artigues udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kristalizadore
Deskribapena
Altuera txikia eta oinarri zabala duen ontzi zilindrikoa da. Kasu batzutan likidoak isurtzeko moko bat izaten du, beste batzutan ertza borobilduta egoten da. 250 ml eta 1.500 ml arteko bolumena izaten dute gehienek.
Erabilera
Disoluzio batean dagoen disolbatzailea lurrintzean solutua prezipitatu egiten da. Oinarri zabala izanik eta baldintza egonkorretan egonik solutuak kristalak eratzen ditu.
Columbia City (Oregon)
Columbia City Oregongo hiri bat da. Columbia konderrian kokatua dago. 2010ean 1,946 biztanle zituen, 1.98 kilometro koadrotan banatuta.
Mekako xerife
Mekako xerifea (arabieraz شریف مکة, šarīf makka), Goi Erdi Arotik eta 1924 arte, Meka eta Medina (Saudi Arabia) hirietako erregeordeek eraman zuten titulua. Xerifearen funtzioa, hasiera batean behintzat, Islamaren bi toki santuak eta bertara joaten ziren erromesak babestea zen.
Xerife hitzak (sharif arabieraz), "noblea" esan nahi du, eta, bere alaba Fatima az-Zahra eta honen senar Ali ibn Abi Taliben bidez, Mahomaren ondorengo diren pertsonei erreferentzia egiten die. Tribu zentzu batean, tribu edo lurralde bateko pertsonen babeslea denarentzako ere erabil daiteke. Mekako xjerifeen kasuan, bi ezaugarriak ematen ziren.
Titulua, 1201etik aurrera, haxemiarrek izan zuten, kargu hau, desagertu arte mantenduko zutenak. 1517an, xerifeak, otomandar kalifaren autoritatea onartu zuen, hala ere, xerifeek, autonomia zabal bat izan zutelarik.
1916an, azken xerifea izan zen Husayn ibn Ali eta bere semeak, otomandar boterearen aurkako altxamendu baten buru izan ziren, altxamendu honek, Arabiar Matxinada izena jaso zuelarik. Matxinada honen ondorioz, Hiyaz eskualdea Estatu independente bihurtu zen. Husayn xerifea, une horretan, kalifa bihurtu zen. Baina, 1924an, Hiyaz eskualdea, Banu Saud klanak hartu zuen, ondoko Netxd eskualdeko erregeordeak, Erdialdeko Arabian. Haxemiarrak, boteretik boteak izan ziren, eta Hiyaz, Netxdi erantsia, 1932an, Saudi Arabia estatu berria eratzeko. Saudiar dinastia ez da xerifea, hau da, ez da Mahomaren ondorengo, eta, beraz, Estatu berriko erregeak ezin zuen beretzat aldarrikatu Mekako xerife titulua. Honela, titulua desagertu zen, etengabe existitu zena Islamaren hasieratik. Hau nolabait konpondu nahian, Toki Santuen Zaindaria izeneko titulu berria sortu zen, Saudi Arabiako erregearen irudiarekin lotuta doana.
Linfa-baso
Linfa-basoak Gorputzeko zoko guztietatik bena subklabiara linfa eroaten duten basoak dira. Gorputz osoan zehar banatzen dira zelulen espazio interstizialak betez, eta gongoil linfatikoak izeneko estazio txikietan amaitzen dira, zain zirkulazio sistematikoan amaitu arte.
Sanduzelai
Sanduzelai Iruñeko auzo bat da, hiriko iparraldean dago. 1950ko hamarkadan sortutako hirigintza-garapenekin bat dator.
Iparraldean Buztintxuri-Euntzetxiki auzoko artean dago, ekialdean Arrotxapeko artean, hegoaldean Donibane auzoa eta Barañain udalerrien eta mendebaldean Oltza zendea eta Orkoien udalerrien artean.
2020ko maiatzean 12 373 biztanle erregistratu zituen, horietatik 6 138 gizonak eta 6 235 emakumeak.
Ezaugarriak
Auzoko lehen eraikinak 1960ko hamarkadan altxatu zirenetik gaur egunera arte, auzoak aldaketa sakona izan du. 1980ko hamarkadan drogak eta arazo ekonomikoek eragin latza izan zuten auzoan, baina pixkanaka, igerileku berriak, parrokia berria eta gizarte zentro berria eraikitzearekin, eta batez ere, kaleen hobetzearekin batera, egoera aldatu egin da.
Etorkizunean, auzoaren mendebaldeko muga den burbinbidea kendu eta parke handia eta etxebizitza dorreak eraikiko dira Buztintzuriko mugan.
Garraioa
Auzo honetan Eskualdeko Hiri Garraioaren 7 linea daude:
Radowo Małe udalerria
Radowo Małe Poloniako Mendebaldeko Pomeraniako voivoderriko landa-udalerri bat da, Łobez barrutian kokatuta. 180,46 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 3659 biztanle zituen.
Albericus sanguinopictus
Albericus sanguinopictus Albericus generoko animalia da. Anfibioen barruko Microhylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Blučina
Blučina Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 2.229 biztanle ditu eta 16,67 kilometro koadroko azalera. Brno-Landako barrutian dago.
Potasio-ferro-sadanagaita
Potasio-ferro-sadanagaita silikato motako minerala da eta sadanagaita root name taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Potasio-ferro-sadanagaita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Paraploactis hongkongiensis
Paraploactis hongkongiensis Paraploactis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Aploactinidae familian.
3974 Verveer
3974 Verveer asteroide baten izena da. martxoaren 28an aurkitu zuen E. Bowell-ek Anderson Mesa Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1982 FS izena zeraman. Ondoren Arie Verveer omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3974 Verveer asteroidearen orbitak batezbeste 2,259 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,763 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,755 distantziara. Eszentrikotasuna 0,22 da, eta makurdura orbitala 5,3ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.9 da.
Semele
Semele (antzinako grezieraz: Σεμέλη, Semelē) Greziako mitologiako erdijainkosa izan zen. Kadmoren eta Armoniaren alaba zen. Zeusen maitalea izan zen eta seme bat izan zuen harekin, Dioniso.
Traziarrek Asia Txikira joan zirenean hartu zuten Dionisos eta Semeleren gurtza, frigiar izena hartu zutenean hain zuzen ere. Handik greziar kolonoek hartu eta hedatu zuten. Herodotok, Kadmoren istoria azaldu zuenean, bera baino seirehun urte lehenago jaio zela uste zuen, hau da, K.a. 2000 urte inguruan. Antzinako Erroman Stimula jainkosa Semeleren parekoa zen.
Pedro Bernardo
Pedro Bernardo Ávilako udalerria da, Moraña eskualdean dagoena.
Albericus siegfriedi
Albericus siegfriedi Albericus generoko animalia da. Anfibioen barruko Microhylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Shoals (Indiana)
Shoals Indianako herri bat da. Martin konderrian kokatua dago. 2010ean 756 biztanle zituen, 4.64 kilometro koadrotan banatuta.
Paraploactis intonsa
Paraploactis intonsa Paraploactis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Aploactinidae familian.
Jon Imanol Azua
Jon Imanol Azua Mendia (Bilbo, 1953ko azaroaren 27a) EAJko politikari ohi eta enpresaburua da. Eusko Jaurlaritzako Lehendakariordea eta Industria eta Merkataritza Sailburua izan da.
Biografia
Mexikon bizi zela, Anáhuac eta Unibertsitate Autonomoan ingeniaritza industriala ikasi zuen. Etxera itzuli eta Bilboko Ingeniarien Goi Eskola Teknikoan titulu lortu ondoren, IESEn ikasi zuen. 1980ra arte, Banco de Vizcayan eta Mondragonen lan egin zuen.
Mexikon EAJko kide bilakatu eta 1979ko Espainiako hauteskundetan diputatu hautatu zuten. 1980an Eusko Jaurlaritza sorberrian sartu zen. 1983an Bizkaiko Foru Aldundian lan egin zuen eta urte bi geroago Lan, Osasun eta Gizarte Segurantza Sailburu bihurtu zen. 1986ko hauteskundetan legebiltzarkide bihurtu ondoren 1991n Jaurlaritzara itzuli zen Lehendakariordea eta Industria eta Merkataritza Sailburu moduan.
1995en politika utzi eta Business Consulting enpresan sartu zen. Ekonomia eta enpresari buruzko hainbat artikulu idazteaz gain, IESEn eta Deustuko Unibertsitatean irakasle laguntzailea ere bada.
Opuntia
Opuntia kaktazeoen familiako Opuntia generoko landareen izen arrunta da.
Zurtoin mamitsu arantzadunak eta izar-itxuran antolatutako arantzak izaten ditu; loreak, berriz, gorrixkak edo horixkak. Opuntia motarik ezagunena indipikondoa (Opuntia ficus-indica) da. Haren fruitua, indipikua, jateko ona da.
Urrezko Palma
Urrezko Palma (Palme d'Or) Cannesko Zinemaldian emandako sari nagusia da; 1939 eta 1955 artean Sari Nagusia edo Grand Prix du Festival zen.
Opuntia
300 bat landare-espezie biltzen dira genero honetan. Ameriketan, Australian eta Mediterraneo inguruko lurraldeetan hazten dira. Zenbait espezie apaingarri modura landatzen dira.
Espezie hautatuak
Opuntia hibrido ugari dituenez, zaila da zenbat espezie dituen esatea. Hona hemen nagusiak:
Radwanice udalerria
Radwanice Poloniako Silesia Behereko voivoderriko landa-udalerri bat da, Polkowice barrutian kokatuta. 84,24 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4747 biztanle zituen.
Remauville
Remauville Frantziako udalerria da, Sena eta Marne departamenduan dagoena, Lorrena eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Maite Maiora
Maite Maiora Elizondo (Mendaro, ) gipuzkoar mendi lasterketaria da.
Remauville
Biztanleria
2007an Remauville udalerrian erroldatutako biztanleak 436 ziren. Familiak 158 ziren, horien artean 31 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 19 bakarrik bizi ziren emakumeak), 50 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 62 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 15 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Maite Maiora
Euskal Herriko hainbat mendi-lasterketa irabazteaz gain 2016an Munduko Txapelketako SkyMarathon modalitateko txapelduna izan zen. eta 2017an Skyrunner World Series txapelketa irabazi zuen. 2021ean Skyrunning Munduko txapelketa irabazi zuen, Katalunian jokatu zena, bai eta Hiru Haundiak ere, errekorra 40 minututan jaitsiz.
Remauville
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak