cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Turingo Automobil Erakusketa
2006az geroztik, Boloniako Automobil Erakusketak Turingo erakusketa ordezkatu du Italiako nazioarteko erakusketaren erreferentzia gisa.
9. linea (Araba Bus)
'''Araba Buseko 9. linea''' (edo estilitzatua) hiriarteko autobus linea bat da, Gasteizko geltokia Logroñoko geltokiarekin Bastidatik edota Urizaharratik edo Bernedotik lotzen duena. Guztira 33 geltoki ditu, 60 kilometrotan inguru banatuta, eta 80-90 minutu inguru behar dira horiek egiteko.
Linea 2015ko ekainaren 29an inauguratu zen eta ordutik Líneas Regulares de Álava enpresak ustiatzen dute.
Historia
Araba Buseko / linea 2015ko ekainaren 29an inauguratu zen eta lineetarekin. Líneas Regulares de Álava enpresari eman zitzaion emakida, hamar urterako.
Ibilbidea
Linea honek bi ibilbide desberdin hartzen ditu, urtaroaren arabera. Horrela, azaroa eta apirila bitartean ("negua" deitua), Gasteiz eta Logroño Bastidatik lotzen ditu lineak, ikurra hartuz. Hala ere, apirila eta azaroa bitartean ("uda"), lineak Urizaharra edo Bernedo zeharkatzen du, eta, beraz, ikurra hartzen du.
Ordutegiak
Dagokien ikurrarekin seinaleztatutako lineak ( edo ) neguan edo udan bakarrik aritzen dira, eta gainerakoak urte osoan.
Urdinez itzaleztatutako ibilbideek eskoladunetan bakarrik eskaintzen dute zerbitzua, eta horiz ilundutakoek, berriz, eskolagabeetan. Gainerakoek urte osoan ematen dute zerbitzua.
Zonaldeak
Linea horrek, guztira, 6 zonalde zeharkatzen ditu, eta honela banatzen dira:
Txartelak
Txartelak eta prezioak Araba Bus sarekoak dira. Zonalde-jauzirik gabeko joan-etorriek 1,45 € balio dute; zonalde-jauzia eginez gero, berriz, 1,90 € jauzi baterako, 2,90 € bi jauzirako, 4,35 € hiru jauzirako, 6,40 € lau jauzirako eta 8,15 € bost jauzirako (line honetan, zona bat baino gehiagoko hainbat jauzi daude, jauzi bakar gisa kontabilizatzen ez direnak, baizik eta jauzi bikoitz edo hirukoitz gisa). Hobariak daude BAT, BARIK eta MUGI txartelen erabiltzaileentzat, bai eta familia ugarientzat ere.
Mario Iceta
Mario Iceta Gavicagogeascoa (Gernika, 1965eko martxoaren 21a - ) Bilboko gotzaina izan zen, Ricardo Blázquez ordezkatuz.
Biografia
Nafarroako Unibertsitatean Medikuntza eta Kirurgia ikasi ondoren, Teologia ikasteari ekin zion hasieran unibertsitate berean eta gero Kordobako apaizgaitegian.
1994ko uztailaren 16an José Antonio Infantes Kordobako gotzainak apaiz izendatu zuen.
Kordoban apaiz izan ondoren, 2008ko otsailaren 5ean Arabako gotzain titular eta Bilboko gotzain laguntzaile izendatu zuen, apirilaren 12an Ricardo Blázquezek sagaratu zuena. 2010eko apirilaren 17an Blázquez Valladolidera joan zenean, administratzaile apostoliko bilakatu zen.
2010eko abuztuaren 24an, Benedikto XVI.ak Bilboko gotzain izendatu eta, Urriaren 11an, Begoñako Andre Mariaren egunean, kargua hartu zuen. Bere izendapena ez da ondo hartua ez Elizaren barruan ezta kanpoan ere, Eliza Katolikoaren sektore atzerakoienekin lotu izan zutelako eta Euskal Herriko elizbarrutien batasunaren kontrakoa zela adieraziz.
2020ko urrian Burgosko artzapezpiku izendatu zuten.
Marta Olazabal
Marta Olazabal (Bilbo, Bizkaia, 1981) ikertzailea da, Klima Aldaketaren Euskal Zentroan (BC3) eta Egokitzapena Ikerketa Taldeko burua.
Biografia
Marta Olazabalek Ingurumen Ingeniaritzan lan egin du (Bsc 2004, MSc 2009, Bilboko Ingeniaritza Eskola) eta Lur Ekonomian doktorea da (Cambridgeko Unibertsitatea, 2015). Bere ikerketak hirien iraunkortasuna eta klima-aldaketaren gobernantzan oinarritzen dira, diziplina transdiskiplinarren sistemen pentsamenduan eta zientzia eta politika zubitzen dituzten planteamenduetan.
Nazioarteko egonaldi zientifikoak egin ditu Alemanian (IÖR, Dresden - 2005), Herbehereak (IVAM, Amsterdam - 2006), Erresuma Batua (Newcastleko Unibertsitatea - 2010, Southampton Unibertsitatea - 2018), Kanada (McGill Unibertsitatea - 2016) eta Portugal (Universidade Nova, CENSE, 2019ko maiatza).
2011n, Urban Resilience Research Network (URNet) sortu zuen, gaur egun 300 kide baino gehiago biltzen dituena. Metodo kuantitatiboak eta kualitatiboak aplikatuta, gaur egungo interesak hiri klimaren gobernantzarekin, klimaren egokitzapenaren kontrolarekin eta ebaluazioarekin, ezagutzaren koprodukzioarekin eta hiri erresilientzia eta iraunkortasuna ebaluatzeko metodoekin lotuta daude.
Argitalpenak
Hainbat artikulu argitaratu ditu aldizkarietan, bai bakarka, bai taldean. Horrez hain liburuak ere argitaratu ditu, besteak beste:
Vienne
Prefektura Poitiers hirian dago.
Mugakide ditu Indre eta Loira, Indre, Vienne Garaia, Charente, Deux-Sèvres eta Maine eta Loira departamenduak.
Chiloglanis macropterus
Chiloglanis macropterus Chiloglanis generoko animalia da. Arrainen barruko Mochokidae familian sailkatzen da.
Cathorops fuerthii
Cathorops fuerthii Cathorops generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Ariidae familian.
Galaxia irregular
Galaxia irregularra galaxia kiribilak edo eliptikoak ez bezala, itxura zehatzik ez duen galaxia da. Hori dela eta, sailkaezina da Hubbleren sekuentzian. Gainera, formari dagokionez, gehienetan, kaotikoa da, erraboil galaktikorik edo beso kiribilik gabekoa.
Josh Fisher
Joshua Lee Fisher Orange (Washington Hiria, 1980ko urriaren 24a -) Estatu Batuetako saskibaloi jokalaria da, egun ACBko Bilbao Basket taldean dabilena.
Galaxia irregular
Beste bi galaxia motekin alderatuz, askoz urriagoak dira kopuruari dagokionez. Bestalde, uste da kanpo indar grabitatorio bat izan daitekeela galaxia irregular baten itxuragabetasunaren eragilea.
Josh Fisher
Ibilbidea
Saint Louis Unibertsitatean ikasi ondoren, saskibaloi jokalari profesional bilakatu zen Espainian non bere ibilbide osoa egin duen.
Galaxia irregular
Motak
Hiru galaxia irregular mota nagusi daude:
Eudyptes chrysolophus
Eudyptes chrysolophus Eudyptes generoko animalia da. Hegaztien barruko Spheniscidae familian sailkatua dago.
Mazères (Ariège)
Mazères Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.701 etxebizitza zeuden, 1.394 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 103 bigarren erresidentzia ziren eta 204 hutsik zeuden. 1.441 etxeak ziren eta 248 apartamentuak ziren. 1.394 etxebizitza nagusietatik 810 bere jabearen bizilekua ziren, 533 alokairuan okupaturik zeuden eta 51 doan lagata zeuden; 20 etxek gela bat zuten, 66 etxek bi zituzten, 294 etxek hiru zituzten, 428 etxek lau zituzten eta 587 etxek bost zituzten. 918 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 688 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 487 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Cipactli
Azteka mitologian Cipactli munstrozko itsas izaki primitibo eta jatuna zen, erdi arraina eta erdi krokodilo. Beti zegoen gosez, eta bere hamazortzi gorputzak elkartzen zituen lotura bakoitzean, aho batek apaintzen zuen.
Mazères (Ariège)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Shulamitita
Shulamitita mineral bat da eta brownmillerita subtaldearen kidea da.
Ezaugarriak
Shulamitita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: Ca3TiFe^{3+}AlO8. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 - 7 da.
Centrolene ballux
Centrolene ballux Centrolene generoko animalia da. Anfibioen barruko Centrolenidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Mazères (Ariège)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.913 ziren, horien artean 1.439 aktiboak ziren eta 474 inaktiboak ziren. 1.439 pertsona aktiboetatik 1.278 lanean zeuden (667 gizon eta 611 emakume) eta 163 langabezian zeuden (67 gizon eta 96 emakume). 474 pertsona inaktiboetatik 177 erretiraturik zeuden, 117 ikasten zeuden eta 180 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Mazères udalerrian 1.432 unitate fiskal zeuden, 3.413 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.687 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 189 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 10 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 32 eraikuntza enpresak ziren, 41 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 13 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 8 finantziazio enpresak ziren, 10 higiezinen enpresak ziren, 16 zerbitzu enpresak ziren, 25 administrazio publikoko enpresak ziren eta 14 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 59 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 banku bulegoak, 2 funerariak, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 7 igeltseroak, 7 margolariak, 7 zurginak, 5 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 6 ile apaindegiak, 7 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 3 apaindegiak.
2009an zeuden 15 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 5 okindegiak, 3 harategiak, 1 arraindegi zen, 1 zapata-denda zen, 1 altzari denda zen, 1 kirol-denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Mazères udalerrian 53 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.812 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Mazères udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 251 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Betondegi
Betondegi Bizkaiko mendia da, 1050 metro ditu eta Gorbeia-Itxinako mendilerroan kokatuta dagoena.
Cipactli
Tezcatlipocak oin bat sakrifikatu zuen erakartzeko amu gisa erabili zuenean.
Munduaren sorrera
Cipactliren gorputzarekin jainkoek Lurra sortu zuten. Honela, munduari forma emateko beharra ikusi zutenean, toki bat, zoru bat, Cipactli erdibitu egingo zela erabaki zen: erdi bat bestearen gainean, lurra eta zerua lortuz. Arazoa, gizakiarentzat lekurik ez zegoela zen. Orduan, bi zuhaitzekin, bi erdiak banatzen zituen toki bat sortu zen. Honela, goitik zeuden bederatzi gorputzen, "gure gainean dauden bederatziak" (chicnauhtopa) eta behetik zeuden beste bederatziren artean, "hildakoen bederatzi munduak" edo chicnauhmictlan, mitologiak ezartzen zuen gizakiaren bizitza.
Beste kontu bat izan zen denboraren sorrera, horretaz Oxcomoc eta bere emazte Cipactonal arduratu zirelarik, honela Quetzalcoatlen aholkuarekin, izakiaren omenez hogei eguneko 18 "hilabete"z (360 egun orotara) osatua zegoen osatua zegoen egutegi azteka sortu zuten, hilabete horietatik lehena berari eskainia zelarik, eta bere izena zeramana
Bradford (Pennsylvania)
Bradford Pennsylvaniako hiri bat da. McKean konderrian kokatua dago. 2010ean 8,770 biztanle zituen, 8.67 kilometro koadrotan banatuta.
Sara Azurza
Sara Azurza Eskisabel (Donostia, Gipuzkoa, 1997) abeslaria da.
Formakuntza
Familiatik zetorkion musikarako zaletasuna eta 15 urterekin hasi zen kantu klaseak hartzen, gitarra ere ikasitakoa da. Bartzelonan, Montrealen, Londresen ere egin ditu ikasketak.
Musikari ibilbidea
Oso gazte hasi zen, 17 urte zituenean, ETB1eko Kantuan izeneko programan parte hartu zuen, eta han ezagutu zuen Iker Lauroba epaimahaikidea lanetan ari zena. Berarekin kolaboratzen hastea proposatu, eta haren bidez ezagutu zituen artista eta lagun gehiago. Bereak ez ziren proektuekin hasi zen.
Arte garaikideko enpresa batean egiten du lan, hortaz, kulturarekin oso harreman estua dauka.
Irene Papas
Irene Papas, Irene Lelekou jaioa, (Chiliomodi, Corintia, Grezia, 1926ko irailaren 3a - ibidem, 2022ko irailaren 14a) zinema-antzezle greziarra izan zen. Kantaria eta dantzaria zen; gaztetan ekin zion zinema-antzezle lanari. Estatu Batuetan, Frantzian, Italian eta Ingalaterran egin zuen lan. Filmetan erakutsitako indarraren adibide onak dira: Attila (1954), Tribute to a Bad Man (1956, Gizon gaizto bati tributoa), The Guns of Navarone (1961), Zorba the Greek (1964), Cristo si e fermato a Eboli (1979, Kristo Ebolin gelditu zen ), Z (1969) eta Erendira (1983).
Hirurogeita hamar paper baino gehiago interpretatu zituen mende erdian. Katina Paxinouren ondoren, XX. mendeko heleniar aktore handietako bat Izan zen. Melína Mercoúriren garaikidea, Irene Papas nazioarteko ospetsu izaten hasi zen film arrakastatsu hauetan, hala nola, Navarongo kanoiak edo Zorba, grekoa 1969ko Costa-Gavras-en Z.
Mexikoko Nazioarteko Automobil Erakusketa,
Mexikoko Nazioarteko Automobil Erakusketa, SIAM gisa laburtua, antzina urtero egiten zen automobil erakusketa bat da, Mexiko Hiriko Hipodromo de las Américas-en ondoan dagoen Centro Banamex-en egiten zena. Lehen urte bakoitzeko abenduan ospatzen zen. Ekitaldi honek munduko automobil erakusketen bizitza ofizialik laburrena izango zuen, 2004tik 2006ra hiru ediziorekin, 2007an bertan behera gelditu zen, automobilgintzako fabrikatzaile gehienen eta antolatzailearen arteko desadostasunengatik. Hala ere, antolatzaile berri batekin 2008an ospatu zen berriro. SIAM irailaren 27tik urriaren 5era bitartean egin zen. Harrezkero, ez da berriro egin.
Irene Papas
Biografia
Atenasko Antzoki Grekoaren Eskola Nazionalean ikasi zuen, eta hortik Greziako Antzoki Nazionalera pasatu zen. Bertan, aktore tragiko gisa nabarmendu zen Las Troyanas, Medea (Euripides) eta Electra (Sofokles) lanetan.
Lan ibilbidea
Irene Papas Grezian hasi zuen bere karrera zinematografikoa. Elia Kazanek aurkitu zuen, eta oso arrakastatsuak izan ziren haren nazioarteko fama eman zioten filmak, besteak beste, Anthony Quinnekin batera egindako Los cañones de Navarone eta Zorba el griego, eta Electra (1962), Michael Cacoyannisen zuzendaritzapean. Zuzendari horrekin tragedia grekoen hainbat heroiren rola egin zuen zenbait filmetan: Antigona (1961), Ifigenia (1977) eta Katharine Hepburn eta Vanessa Redgraverekin batera Las troyanas (1971).
Irene Papasek mitologia grekoan antzeztu zituen pertsonaia batzuk Medea, Electra, Klitemnestra, Helena, Penélope eta Anticlea dira. Federico García Lorcaren pertsonaiak ere egin zituen Yerma eta Bodas de sangre antzezlanetan, eta Katalina Aragoikoa Ana de los mil días/Mila eguneko Ana izeneko filmean.
Meridan
1988ko udan, Badajozeko Meridako Antzerki Jaialdira (Espainia) gonbidatu zuten, eta poesia greko berriaren errezitaldia aurkeztu zuen, grekoz eta gaztelaniara itzulita, hispaniar ebakera perfektuarekin eta kantatutako zatian bigarren mailan aritu zen piano batekin.
Leonard Bernstein
Leonard Bernstein (Lawrence, Massachusetts, Ameriketako Estatu Batuak, 1918ko abuztuaren 25a - New York, Ameriketako Estatu Batuak, 1990eko urriaren 14a) musikagilea izan zen.
Urizarmendiko mendilerroa
Urizarmendiko mendilerroa Bizkaian kokatuta dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Urizarmendi mendia da, 294 metrorekin.
Leonard Bernstein
New Yorkeko Orkestra Filarmonikoaren zuzendari izan zen (1949-1970). Bere garaiko musika zabaltzen ahalegindu zen bereziki. Hainbat motatako lanak ondu zituen: lan sinfonikoak (Jeremias, 1944), balletak (Facsimil, 1947) eta komediazko musika anitz, horien artean, On the town (1944) eta West Side story (1957).
Irene Papas
Europako emakume
2002an "Europako Emakumea" (Europe's woman) izendatu zuten. Andreas Papandreu greziar lehen ministroaren lagun pertsonalak maitasun-harreman bat izan zuen Marlon Brandorekin. Federico Fellini zuzendaria Irene Papasen lanaren miresle handia zen. Alkis Papas aktore eta zuzendariarekin ezkonduta egon zen.
Bizitza pertsonala
1947an Alkis Papas zinema-zuzendariarekin ezkondu zen; 1951n dibortziatu ziren. 1954an, Marlon Brando aktorea ezagutu zuen, eta maitasun-harreman luzea izan zuten, orduan sekretuan izan zutena. Berrogeita hamar urte geroago, Brando hil zenean, berak esan zuen:
"Inoiz ez dut gizon bat maitatu Marlon maite nuen bezala. Nire bizitzako pasio handia izan zen, gehien axola zitzaidan gizona, eta gehien estimatzen nuena ere bai, normalean uztartzen zailak diren bi gauza".
Bere bigarren ezkontza José Kohn zinema-ekoizlearekin izan zen 1957an; ezkontza hori geroago deuseztatu egin zen. Manouso Manousakis zinema-zuzendariaren eta Aias Manthopoulos aktorearen izeba zen. 2003an Anna-Marie Foundation-en administrazio-kontseiluko kide izan zen, Greziako landa-eremuetako biztanleei laguntzeko funtsa. 2013. urtean Alzheimer gaitza izaten hasi zen. 2022ko irailaren 14an hil zen, 93 urte zituela, eta azken urteak Chiliomodi jaioterrian igaro zituen.
Filmografia
Jarraian lana eta norena den, hurrenez hurren:
Bluff City (Kansas)
Bluff City Kansasko hiri bat da. Harper konderrian kokatua dago. 2010ean 65 biztanle zituen, 1.4 kilometro koadrotan banatuta.
Urizarmendiko mendilerroa
Mendilerroan dagoen Urizarmendi mendiak ematen dio izena mendilerroari.
Arabiar mundua
Arabiar mundua (arabieraz العالم العربي, al-`ālam al-`arabī) arabieraren hiztunak gehiengo diren herrialdeen multzoari ematen zaion izena da. Arabiar hiztunen multzoa 200 bat milioi lagunek osatzen dute. Arabiar munduaz aritzerakoan Arabiar Liga osatzen duten 22 estatuei egiten zaie erreferentzia, nahiz eta arabiar mundu terminoak izaera kulturalagoa duen.
Banzi
Banzi Italiako udalerri bat da. Potenzako probintzian kokatuta dago, Basilicata eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Arabiar mundua
Arabiar munduaren batasun politikoa nazionalismo arabiarrak (panarabismoak) aldarrikatu du.
Banzi
Mugakideak
Banzik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Arabiar mundua
Arabiar munduaren barnean hizkuntzaren ikuspegitik arabiarrak ez diren giza taldeak bizi dira, hala nola kurduak, berbereak, etab. Arabiarren gehiengoa, era berean, musulmanak dira, baina badaude kristauak edo bestelako erlijioen jarraitzaile diren arabiarrak ere. Ildo honetan, lehen nazionalista arabiarrak kristau taldeetakoak ziren.
Historikoki banaketa honetan sartu ez badira ere, egun arabiar munduaz aritzerakoan Somalia eta Komoreak ere aipatu ohi dira, nahiz eta hauetan arabiar biztanleria ez den gehiengoa. Bi estatuok, hala ere, Arabiar Ligako partaideak dira.
Cathorops higuchii
Cathorops higuchii Cathorops generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Ariidae familian.
Beluzaran
Beluzaran Bizkaiko mendia da, 1029 metro ditu eta Gorbeiako mendilerroan kokatuta dagoena.
Bogue (Kansas)
Bogue Kansasko hiri bat da. Graham konderrian kokatua dago. 2010ean 143 biztanle zituen, 0.67 kilometro koadrotan banatuta.
Baragiano
Baragiano Italiako udalerri bat da. Potenzako probintzian kokatuta dago, Basilicata eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Baragianok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cheese
Cheese GNOME mahaigain ingurunearekin batera banatzen den web kamera aplikazio bat da, hau da, UVC korronteak Video4Linux gainean maneiatzeko aplikazioa.
Hiru erabilera-modu ditu, argazkigintza, bideoa eta argazki-sorta.
Ezaugarri nagusiak
Aplikazioa web kamera batekin erraz parteka zitezkeen argazkiak ateratzeko modu bat bezala sortu zen, baina urteekin prestazioak eta erabilerak irabazten joan da, eta orain lehenengo bertsioetan posible ez ziren modu askotan erabil daiteke. Cheese argazkiak, bideoak eta argazki-sortak egiteko gai da, tiro egin aurretik tenporizadore bat erabiltzeko aukerarekin.
2.28 bertsioak hainbat web kameren artean klik bakar batekin aldatzeko aukera ekarri zuen. Aplikazioak argazkiak partekatzeko funtzioa du, argazkiak edo bideoak guneetara igo eta partekatzeko edo ordenagailu beran gordetzeko.
Barile
Barile Italiako udalerri bat da. Potenzako probintzian kokatuta dago, Basilicata eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Barilek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Bradford Woods (Pennsylvania)
Bradford Woods Pennsylvaniako borough bat da. Allegheny konderrian kokatua dago. 2010ean 1,171 biztanle zituen, 2.3 kilometro koadrotan banatuta.
Errepublikaren plaza (Paris)
Historia
Hasiera batean Place du Château d'Eau (urezko gazteluaren enparantza) izena zuen, 1811 urtean iturri handi bat altxatu baitzen erdian. Pierre-Simon Girardek diseinatu zuen. 1867an Gabriel Davioud-ek oraindik eta handiagoa zen iturria eraki zuen alboan. Biak ala biak lehoiak zituzten apaigarri.
XIX mendearen amaieran hartu zuen enparantzak gaur egungo itxura, Haussmann baroiak egin zuen Parisko birmoldaketa handiaren barnean. 1879an Errepublikaren 90. urteurrena ospatzeko erdian eskultura bat ezartzea erabaki zen eta horretarako lehiaketa abiatu zen. Léopold Moriceren diseinua izan zen irabazlea. 31 metrotako brontzezko eskultura 1880ko uztailaren 14an inauguratu zen eta ordutik aurrera Errepublikaren plaza izenaz ezagutzen da enparantza.
Kaleak
Hamaika kale eta boulevardek egiten dute bat Errepublikaten plazan.
Centrolene buckleyi
Centrolene buckleyi Centrolene generoko animalia da. Anfibioen barruko Centrolenidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Jerôme Bonaparte
Jerôme Bonaparte (Ajaccio, Korsika, 1784ko azaroaren 15a - Villegenis, Frantzia, 1860ko ekainaren 24a) Napoleon I.aren anaia izan zen. Westfaliako errege egin zen 1807an, baina 1814. urtean utzi behar izan zuen agintea, ezinak gaindituta. Waterlooko guduaren ondoren, bere emazte Catherine Wurtenbergen aitaren ondora jo zuen. Parisen, 1848an, Luis Napoleon ilobaren mesedeak irabazi, eta Frantziako marexal (1850) eta Frantziako Senatuko lehendakari (1852) izendatu zuten Jerôme Bonaparte.
Bella
Bella Italiako udalerri bat da. Potenzako probintzian kokatuta dago, Basilicata eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Bellak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Utica (Hego Carolina)
Utica Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Oconee konderrian dago, Hego Carolina estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Indiar otso
Indiar otsoa (Canis lupus pallipes) otsoaren (Canis lupus) azpiespezie bat da; azpiespezietzat sailkatu zen 1931. urtean, William Henry Sykesen eskutik.
Ezaugarriak
- Belarri handiak ditu gorputzaren beroa barreiatu ahal izateko, basamortuetan bizi diren animalien ezaugarri komuna.
Elikadura
Ugaztun eta hegazti txikiez elikatzen da, esaterako: arratoiak, katagorriak, mangostak, eperrak etab.
Ugalketa
Otsoen taldeko bikote alfa edo menderatzailea da ugaltzen dena, ugalketa neguan ematen da. Eme menderatzaileak edo alfak 3-5 kume artean erditzen ditu, ta hauek 6 hilabetetan heldutasun sexuala lortzen dute.
Spalax nehringi
Spalax nehringi Spalax generoko animalia da. Karraskarien barruko Spalacinae azpifamilia eta Spalacidae familian sailkatuta dago.
Indiar otso
Habitat
Basamortuetako lur elkorretan zein baso hostotsuetan bizi daiteke.
Hedapena
Israeleko iparraldetik, Saudi Arabia, Afganistan, Turkia, Pakistan eta Iranetik zehar hedatzen da.
Megadyptes antipodes
Megadyptes antipodes Megadyptes generoko animalia da. Hegaztien barruko Spheniscidae familian sailkatua dago.
Bonner Springs (Kansas)
Bonner Springs Kansasko hiri bat da. Johnson konderrian kokatua dago. 2010ean 7,314 biztanle zituen, 40.74 kilometro koadrotan banatuta.
Tiamat
Tiamat mesopotamiar mitologiako jainkosa-munstro primitibo bat zen, Enuma Elish olerkian nabarmentzen dena.
Tiamat printzipio femeninoa izango litzateke, itsasoa, jatorrizko kaosaren potentzialtasunen irudikapena. Emakumezko munstroa, gaiztoa babiloniar elezaharretan, ur gazia, Apsurekin elkartuz (printzipio maskulinoa, ur geza) jainkoak sortu zituztenak, baita animaliak ere, Lahmu eta Lahamugandik hasiz (mangladiak), baina sortu eta gutxira hauek enbarazu egiten hasi zitzaizkien euren zaratarekin, magiaren jainkoak, Eak, Apsu menperatzea lortu zuen, lozorro luze batean utziz (horregatik dago ur geza geldi) baina ezin izan zuen ezer egin, Tiamaten aurka, honek, bere senarraren heriotzagatik subizitua, Kingu buru zuten deabru legio bat sortu zuelarik, bere maitalea eta semea zena.
Jainkoek euren botere guztiak Enkiren seme zen Marduki ematea erabaki zuten. Honek Kingu garaitu zuen, beldurrez izoztuta geratu zena Marduk iristen ikusi zuenean, eta ondoren Tiamat, haize bolada batekin ahoa zabalik uztea eragin ziona eta gezi bat jaurti zuen jainkosaren urdailerantz. Honen ondoren, Kinguren odoletik gizakiak sortu ziren, eta Tiamaten gorputzetik, Mardukek amildegiko putzuetan kateatu eta erdibitu zuena, bere goialdeko erditik zerua eta behealdekotik lurra sortu ziren. Bere malkoak Tigris eta Eufrates ibaien iturriak bihurtu ziren.
Elezahar hau, hindu mitologiako Vitrarena, azteka mitologiako Cipactlirena eta greziar mitologiako Tifonenaren parekoa da.
Vienne Garaia
Vienne Garaia (frantsesez eta ofizialki Haute-Vienne; okzitanieraz Vinhana Nauta) Frantziako Akitania Berria eskualdeko departamendua da (87), Vienne ibaiak zeharkatua.
Prefektura Limoges hirian dago.
Mugakide ditu Creuse, Corrèze, Dordoina, Charente, Vienne eta Indre departamenduak.
Serantesko mendilerroa
Serantesko mendilerroa Bizkaian kokatuta dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Serantes mendia da, 452 metrorekin.
Laturce mendiko gudua
Laturce mendiko gudua edo bigarren Albeldako gudua 859an Albelda de Ireguatik gertu dagoen Laturce mendian Banu Qasiren buruzagia eta Borja, Tarazona, Terrer eta Tuterako jauna zen Musa ibn Musak eta Asturiasko erregea zen Ordoño I.ak zuzendutako armaden arteko gudua izan zen.
Serantesko mendilerroa
Mendilerroan dagoen Serantes mendiak ematen dio izena mendilerroari.
Laturce mendiko gudua
Gudua Albeldan Musak eraikitzen ari zen gotorleku berriaren setioan gertatu zen. Gudua eta zenbait egun aurrerago, gotorlekua erori zen. Laturcen izandako porrotaren ondorioz, Musak bere independentzia politari uko egitera bultzatua izan zen berriro Kordobako emirerriaren zuzendaritza onartuz.
Alfontso III.aren Kronikaren esanetan, urte ezezagun batean, Ordoñok Musaren aurka egin zuen, azkenak Albeldan gotorlekua eraikitzen ari zenean. Asturiasko erregeak gotorleku berria setiatu zuenean, Musak bere armada Laturce mendian kokatu zuen setioa bukatzeko asmotan. Ordoñok bere armada bitan banatu zuen: erdiak setioari ekingo zion eta besteek Musaren aurka egingo zuten. Guduaren emaitza setiatzaileen aldekoa izan zen: Musa larri zauritu eta ozta-ozta lortu zuen ihes egitea, Gartzia bere koinatua (Ibn Hazmen esanetan Musak Gartzia ezkondu zuen Oria izeneko alaba omen zuen). Asturiarrek 12.000 zaldun musulmanak hil zituztela esan zuten, eta kanpamenduan Karlos Burusoilak ordaindutako erreskatea aurkitu zuten. Ordoñok, orduan, bere armada osoa gotorlekua konkistatzeari ekitea erabaki zuen eta setioaren zazpigarren egunean lortu zuten. Defendatzaileak erail ondoren, harresiak bota zituzten. Musaren semea zen Lope ibn Musa, Toledoko gobernadorea zena, aitaren porrota ikustean, Ordoñori leialtasuna eskaini eta bere bizitza osoan ez zuen inoiz altxatu Asturiasko Erresumaren kontra. Hain zen latza gudua non 882an egindako Chronica Prophetica eskuizkribu asturiarrean Reges que regnaberunt in Spania ex origine Ismaelitarum Beniumele atalean (Asturiasko erregeen zerrenda dena) Ordoño I.a aipatzear Ipse allisit Albaida oharra baitu, hau da, "Honek Albelda suntsitu zuen".
Chronica Albeldensis, gertuko San Martin monasterioan eta litekeena lekuko batek idatzia, Ordoñok setioan sarraskia egin ondoren Albeldan sartu zela zioen. Gainera, Musak Laturce mendiko bere kanpamenduan espantuka ari zela bere armada ezereztu zutenean erantsi zuen. Bera, darda batek jon izan ondoren, harrapatua izaterakoan izan zen, bere lagun batek—"soldadu kristaua izandakoa," ihes egiteko bere zaldia eskaini zion esker.
Historialariek guduaren data 859    edo 860. urteetan kokatzen dute. Laturce mendian gertatutakoa aipatu zuen iturri garaikide bakarra Ibn al-Athir da. Honek esan zuen 245 AH. urtean (859ko apirilaren 7an hasi zena) Tarazonako waliak (garai hartan Musa ibn Musa) Iruñeko Erresuma inbaditu eta gotorleku kristaua hartu zuela, auzokoak preso hartuta. Hurrengo egunean guduan mendean hartua izan zen eta musulman asko erori ziren martiri.
Alfontso III.aren Kronikak, Albeldako guduaren ondoren, guda zela eta edo saldukeria zela eta, Musak Antso eta Emenon etsaien buruzagiak harrapatu eta preso hartu zituela dio. Antso eta Emenonen harrapaketa data ezezagunekoa da baina Antso 855ean desagertu zen Gaskoinian Arnaldo bere loba eta Emenonen semea duke berritzat agertu zenean. Ibn al-Athir, Ibn Idari eta Ibn Khaldun Musak 855 edo 856an Marca Hispanicaren aurkako espedizioa egin zuela diote. Bestetik litekeena da Antso eta Emenon 851ko guduan edo 852an Annales regni Francorum aipatzen duten galdu berria zen Bartzelona berreskuratzeko kanpainan harrapatuak izatea. Karlos Burusoilak ordaindutako erreskatea 859an Ordoñoren soldaduek Laturce mendian Musak zuen kanpamenduan aurkitu zuten.
Arkospeko Puntie
Arkospeko Puntie Bizkaiko mendia da, 1072 metro ditu eta Gorbeia-Itxinako mendilerroan kokatuta dagoena.
Katu Begi nebulosa
Katu Begi nebulosa (NGC 6543) Draco konstelazioan dagoen nebulosa planetario bat da. Bere egiturari dagokionez, ezagutzen den nebulosarik konplexuenetako bat da, non Hubble espazio teleskopioaren oso erresoluzio handiko irudiek korapiloak, material zurrustadak, burbuilak eta arku formako egiturak bezalako egitura nabarmengarriak erakutsi dituen.
William Herschelek aurkitu zuen 1786ko otsailak 15ean, eta bere espektroa ikertu zen lehen nebulosa izan zen, lan hau William Hugginsek 1864an egin zuelarik.
Egungo ikerketek izaera konplexu bat adierazten dute, erdiko izarrak lagun izango lukeen izar bitar batek kanporatutako materialak eragindako izan daitezkeen egitura korapilatsuekin. Alabaina, ez dago izar lagun horren presentziaren froga zuzenik. Gainera, metodo ezberdinen bidez lortutako elementu kimikoen ugaritasunaren neurriek euren arteko desadostasun nabarmena dute, oraindik nebulosa honen zenbait ezaugarri oraindik ulertu gabe jarraitzen dutela adieraziz.
Informazio orokorra
NGC 6543 oso aztertutako nebulosa planetario bat da. Nahiko distiratsua da 8.1eko irudizko magnitudearekin, baita nahiko altua den oso estrukturala ez den distira tenperatura batekin. 17 ordu 58.6 minutuko igoera zuzeneko eta 66º38'ko deklinazioko koordenatuetan dago. Deklinazio altuak teleskopio handi gehienak eraikiak izan diren ipar hemisferiotik erraz ikus daitekeela adierazten du. Bitxikeria bezala, gure eguzki-sistemako ekliptikaren ipar poloan dago, hau "goitik" nola ikusiko litzatekeen adierazten duten irudikapenek handik nola ikusiko litzatekeen adierazten dute.
Chenoweth (Oregon)
Chenoweth Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Wasco konderrian dago, Oregon estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Dennis Bergkamp
Dennis Bergkamp (Amsterdam, Herbehereak, 1969ko maiatzaren 10a-) Holandako futbolari-ohi eta egun Amsterdamgo Ajaxeko laguntzaile teknikoa da. Aurrelari moduan jokatu zuen bai futbol taldeetan zein selekzioan eta bere lurraldeko jokalaririk onenetarikoa izan da, bere selekzioan golik gehien sartu duen bigarren jokalaria delarik. Halaber, Herbehereetako futbol txapelketaren golegile nagusia 3 aldiz izan da (1991-93), Ajaxekin beti ere.
Zilarrezko Baloia irabazi zuen 1993an eta 2003. urtean FIFAko 100 jokalari onenen zerrendan sartu zuten.
Bere jokoaren ezaugarriak
Azkarra, desmarkatzen jaioa, teknika zoragarriduna, jokoaren bisio zabala,... Dennis Bergkamp jokalari txit osoa zen. Desabantailarik? Sekulako beldurra zion hegan egiteari eta partidaren bat jokatzeko hegazkinik hartu behar bazen, hura autoz joaten zen eta ez bazen posible autoa hartzea, etxean geratzen zen (beti taldearen oniritziarekin, jakina).
Selekzioarekin
Herbehereetako futbol selekzio nazionalarekin 11 urtez jardun zuen 1990etik 2000ra, 1998an laugarren postua lortuz Munduko Txapelketan, guztira 79 partida jokatuz eta 37 gol sartuz.
Shumwayita
Shumwayita mineral bat da.
Ezaugarriak
Shumwayita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: (UO2)2(SO4)2*5H2O. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 da.
Méras
Biztanleria
2007an Méras udalerrian erroldatutako biztanleak 76 ziren. Familiak 32 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 40 etxebizitza zeuden, 33 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. Etxebizitza guzti hauek 40etxeak ziren. 33 etxebizitza nagusietatik 27 bere jabearen bizilekua ziren eta 6 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 4 etxek hiru zituzten, 12 etxek lau zituzten eta 16 etxek bost zituzten. 19 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 14 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 18 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 59 ziren, horien artean 38 aktiboak ziren eta 21 inaktiboak ziren. 38 pertsona aktiboetatik 25 lanean zeuden (12 gizon eta 13 emakume) eta 13 langabezian zeuden (7 gizon eta 6 emakume). 21 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra higiezinen agentzia zen.
2000. urtean Méras udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Capoeira
Capoeira Brasilgo adierazpide kulturala da, hainbat kulturatako dantza, borroka eta musika tresnak nahasten dituena. Brasilgo gorputz-espresioaren modu zaharrena da. Lehen isilpean erakusten zen, normalean familia-kide baten bitartez, baina gaur egun ia kontinente guztietan daude capoeira eskolak. 2014an UNESCOren Gizateriaren Kultura Ondare Immaterialaren izendapena jaso zuen.
Méras
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Capoeira
Izena
Capoeira hitzak tupi-guaranieran du jatorria eta sastraka txikia esan nahi du.
Historia
Afrikarrek beren kultura eta tradizioak eraman zituzten Amerikara, mundu berria sortuz. Adituen ustez, Capoeira dantza moduan iritsi zen Mendebaldeko Afrikatik Brasilera eta, urteak igaro ahala, borroka itxura hartu zuen. Baina ez dago guztiz zehaztua dantza afrikarra den ala afrikarrek moldatutako dantza brasildarra. Dena dela, mugimendu esklabistaren kontra altxatzeko modua izan zen, sekretuan dantzatzen zena, eta kultura transmititzeko balio zuena. Aditu brasildar askoren ustez, borroka egiteko entrenamendua zen, baina dantza itxurapean ezkutaturik. Horrek azaltzen du dantza eta borroka arteko jarduera izatea.
Quilomboak
Quilomboak ihes egindako esklabo beltzek oihanean sortutako errepublika libreak izan ziren. 1580tik aurrera, bitartean Palmares izan zen quilomborik garrantzitsuena. Beltzen estatua zen eta dialekto ezberdinak hitz egiten zituzten. 1694an bandeiranteek Palmares suntsitu zuten. Guduaren ostean harrapatu zituzten beltzek berekin eraman zuten Capoeira. Askatasuna 200 urte geroago iritsi zitzaien beltzei, 1888. urtean.
Esklabotzaren amaieraren ostean
Esklabotzaren ezeztapenaren ostean, libertoak Brasilgo hirietara joan ziren. Lan urria zegoenez gero, askok batu eta gaizkile taldeak sortu zituzten. Capoeira erabiltzen jarraitu zuten eta, denborarekin, hori ere jarduera kriminalekin erlazionatu zen. 1890ean Capoeira debekatu zen. Horregatik, praktikatzen ari zirenean, pertsona batzuk atea zaintzen geratzen ziren eta, Capoeira beharrean, Rodas izena ematen zioten.XIX. mende amaieratik aurrera, Salvador da Bahia, Recife eta Rio de Janeiro izan ziren capoeiraren hedagune nagusiak. Bahian irakasle nabarmenak izan ziren, hala nola Vicente Ferrera Pastinha. Capoeira zekiten beltzek malta delakoetan biltzen ziren. 1932an, Mestre Bimbak lehen capoeira ikastegia sortu zuen; era horretan, klase erdiko jendea ikastegira joaten hasi zen, lehenik ikustera eta gero ikastera eta praktikatzera. 1937an, Getúlio Vargas presidenteak Capoeira praktikatzeko debekua altxatu zuten ; harrezkero, kirol eta adierazpide kulturaltzat hartzen da.
Brentwood (Pennsylvania)
Brentwood Pennsylvaniako borough bat da. Allegheny konderrian kokatua dago. 2010ean 9,643 biztanle zituen, 3.75 kilometro koadrotan banatuta.
Brewster (Kansas)
Brewster Kansasko hiri bat da. Thomas konderrian kokatua dago. 2010ean 305 biztanle zituen, 0.67 kilometro koadrotan banatuta.
Cathorops hypophthalmus
Cathorops hypophthalmus Cathorops generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Ariidae familian.
Auzers
Auzers Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Auzers udalerrian erroldatutako biztanleak 208 ziren. Familiak 102 ziren, horien artean 31 pertsona bakarrekoak ziren (9 bakarrik bizi ziren gizonak eta 22 bakarrik bizi ziren emakumeak), 49 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 18 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 171 etxebizitza zeuden, 96 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 60 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 162 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 96 etxebizitza nagusietatik 75 bere jabearen bizilekua ziren, 20 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 4 etxek bi zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 19 etxek lau zituzten eta 57 etxek bost zituzten. 73 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 40 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 40 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 114 ziren, horien artean 80 aktiboak ziren eta 34 inaktiboak ziren. 80 pertsona aktiboetatik 76 lanean zeuden (40 gizon eta 36 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 34 pertsona inaktiboetatik 17 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Auzers udalerrian 88 unitate fiskal zeuden, 190 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 11.167,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra liburu denda bat zen.
2000. urtean Auzers udalerrian 30 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Centrolene condor
Centrolene condor Centrolene generoko animalia da. Anfibioen barruko Centrolenidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Paul O'Donovan
Paul O'Donovan (Skibbereen, 1994ko apirilaren 19a), arraunean lehiatzen duen irlandar arraunlaria da. Bere anaiak, Gary-k, kirol berean lehiatzen du.
Udako bi Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, bi domina lortuz scull arin bikoitzeko proban: zilarra Rio 2016an (Rio de Janeiro) Gary O'Donovan anaiarekin batera eta urrea Tokio 2020an (Tokio) Fintan McCarthyrekin.
Steve Gaines
Stephen Earl "Steve" Gaines (Miami, Oklahoma, 1949ko irailaren 14a - Gillsburg, Mississippi, 1977ko urriaren 20a) estatubatuar musikaria izan zen, Lynyrd Skynyrd taldeko kidea.
Gaines 1977ko urriaren 20an taldeak izandako hegazkin istripuan hildakoetako bat izan zen. Beste hildakoak bere arreba Cassie eta Ronnie Van Zant izan ziren.
Esteban Muruetagoiena
Biografia
Elixabete Hormazarekin ezkondu zen eta Tamara Muruetagoiena (Oiartzun, 1974) alaba izan zuten.
Bigarren atxiloketa
Guardia Zibilak 1982ko martxoaren 16an atxilotu zuen Oiartzunen. Lege antiterrorista aplikatu zioten, eta bederatzi egun egin zituen inkomunikaturik Donostiako eta Madrilgo polizia etxeetan.
Oraindik ez dago garbi zergatik atxilotu zuten bigarren aldi hartan, baina mediku gisa polizia etxeetan atxilotuek jasaten zituzten torturak salatzeagatik atxilotu zutela uste da.
Atxiloketaren berri ez zen jakin hura gertatu eta bi egunera arte, lagunak bere etxera joan eta dena hankaz gora aurkitu zutenean.
Martxoaren 25ean libre utzi zuten. Kaleratu zenean txikituta zegoen, eta tortura latzak jasan zituela kontatu zuen. Handik hiru egunera hil zen, 38 urte zituela.
Torturak
Hasieratik, iturri ofizialek Muruetagoiena bihotzekoak jota hil zela esan zuten, baina autopsiaren txostenean torturatu egin zutela agerian geratu zen. Elektrodoek eragindako erredurak zeuzkan buruan, bularrean eta azalean; isuri bat eragin zioten ezkerreko belarrian, barrabilak puztuta zeuzkan...
Polizia etxetik irten eta hil aurretik jasandako tratua azaldu zien etxekoei. Lehendabiziko lau egunetan ez omen zioten jatekorik eman eta denbora luzez hormigoizko kutxa txiki batean eduki zuten. Klaustrofobia eragin zion horrek eta airea hartzeko ahoa eta sudurra ateko zulotxora gerturatzen zuenean muturrean ixten ei zioten. Lurrean etzanarazi eta era guztietako mehatxuak eta irainak ere jaso zituela kontatu zuen.
Operazio berean Bixente Ibarguren atxilotu zuten. Berak ere kolpeak eta elektrodoak jasan zituela salatu zuen. Atxilopean Muruetagoienaren oinaze oihuak entzun zituela esan zuen, eta ikusteko parada izan zuenean psikologikoki txikituta aurkitu zuela. Haluzinazioak zituela, eta fusilamentuak, kontzentrazio-eremuak eta antzekoak ikusten zituela esan zion, ziegako paretetan proiektatu zizkioten filmak balira bezala.
Mobilizazioak
Urtebete lehenago torturapean hildako Joxe Arregiren memoria bizirik zegoen oraindik Euskal Herrian. Greba, batzar eta mobilizazio ugari egin ziren Esteban Muruetagoienaren heriotza salatzeko: Arrasaten, Eibarren, Ordizian, Tolosan, Hernanin, Lezon, Bergaran, Zumarragan, Azkoitian, Azpeitian, Oreretan, Ondarroan, Donostian, Berangon, Arrigorriagan, Erandion, Lekeition, Gasteizen, Bilbon, Basaurin....
Oiartzungo Udaleko osoko bilkuran mozio bat onartu zen: Legedi Antiterroristaren aurka, konfiantzazko mediku eta abokatua edukitzeko eskubidea bermatzeko eta kasua behar bezala ikertzeko eskatuz.
Bi bertsio
Komunikabide nagusiek iturri ofizialen bertsioa zabaldu zuten: autopsia egin ziotela eta bihotzekoak jota hil zela, alegia.
ATR (Anti Torture Research) nazioarteko mediku erakundeak kasua ikertu zuen, eta Parisen emandako prentsaurreko batean adierazi zuen autopsia horrek irregulartasun ugari eta larriak zituela; eta, ondorioz, ez zela legezkoa izan, eta autopsia horretatik ateratako diagnosiak ez zuela inolako oinarririk.
Egin egunkariak Muruetagoienak jasandako torturak salatu zituen. Guardia Zibilaren kereila bat jaso zuen, «noticias falsas, calumniosas y malintencionadas» argitaratzea leporatuta.
Oroimena
2007an, haren heriotzaren 25. urteurrenean hainbat ekitaldi egin zituzten Oiartzunen eta Ondarroan, Esteban Muruetagoienaren omenez.
Egindako ekitaldien harira, eta herriaren eskariz, osasun etxe berriari ere Esteban Muruetagoiena izena jarri zioten Oiartzunen.
2010eko maiatzaren 8-9ko gauean, goizeko laurak inguruan ertzain batzuek Esteban Muruetagoinaren oroimenez Oiartzungo osasun etxean jarrita zegoen plaka hautsi zuten mailu batekin, eta ondoren plakaren zatiak zakarrontzi batera bota zituzten. Rodolfo Aresek, Eusko Jaurlaritzako Herrizaingoko sailburuak berak, onartu zuen bazitekeela plaka ertzain batek apurtu izana, baina bere kasa jardun zuela zehaztu zuen. Oiartzungo Udalak, bere aldetik, ertzainen jarrera salatu, eta oroigarria berriro jartzea erabaki zuen.
2010eko azaroaren 6an berriro jarri zuten Esteban Muruetagoienaren oroigarria Oiartzungo Osasun-etxean.
The Doctor
Tamara Muruetagoienak (Oiartzun, 1974) The Doctor izeneko dokumental laburra egin zuen 2007an, bere aita Esteban Muruetagoienaren omenez. Hamar minutuan Estebanen bizitza maitasunez laburbiltzen digun lan hunkigarri horrek, mediku haren gorpuan aurkitutako tortura arrastoak Espainiako Justiziak ez zituela ikertu gogorarazteaz gainera, mezu argia dakar torturaren aurka, ETAren indarkeriaren aurka eta bakearen alde.
Torturaren Kontrako Foroa
Nafarroako Torturaren Aurkako Ekimenak, 2011ko martxoan, Esteban Muruetagoiena Torturaren Aurkako Foroa antolatu zuen. Foroan torturaz hildako guztiak hartu zituzten gogoan, eta Esteban Muruetagoiena bereziki. Foroan ateratako konklusioak Nafarroako Parlamentura eraman zituzten.
Atxaragun
Atxaragun Bizkaiko mendia da, 1067 metro ditu eta Gorbeia-Itxinako mendilerroan kokatuta dagoena.
Brienza
Brienza Italiako udalerri bat da. Potenzako probintzian kokatuta dago, Basilicata eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Brienzak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Bronson (Kansas)
Bronson Kansasko hiri bat da. Bourbon konderrian kokatua dago. 2010ean 323 biztanle zituen, 1.1 kilometro koadrotan banatuta.
Arrano Pertxa eta Lengu Iluna
Arrano Pertxa eta Lengu Iluna Bilboko Hip hop taldea da. Urko Gonzalez eta David Rodriguezek osatzen dute.
Ibilbidea
Urko Gonzalez 2002. urtean FDLN (Fenómenos de la Naturaleza) taldearen sortzaileetako bat izan zen. 2015. urtean ekin zion bakarkako bideari. Urte hartan Canciones al este de la brújula diska kaleratu zuen. David Rodriguez 2004. urtean La Bandha del Patio taldearen ekoizle lanetan hasi zen.
2016 urtean biak elkartu eta KID MIDI & BANG!VEGA proiektua aurkeztu zuten, kasetean atera zena. 2017an Arrano Pertxa eta Lengu Iluna abiatu dute eta 2018. urtean lehen diska kaleratu dute.
Selles (Saona Garaia)
Selles Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Selles udalerrian erroldatutako biztanleak 246 ziren. Familiak 120 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 36 bakarrik bizi ziren emakumeak), 48 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak