cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Helena Blavatsky
Teosofia-Elkartearen sorrera eta argitalpenak
1875eko irailean Blavatsky-k bere lehen lan bikaina argitaratu zuen, Isis Unveiled (Isis belorik gabe), ezkutuko zientzien historia eta garapena, magiaren izaera eta jatorria, kristautasunaren sustraiak jorratzen dituen liburua eta, egilearen ikuspuntuaren arabera, teologia kristauaren porrotak eta zientzia ofizialak garai hartan ezarritako akatsak ere. Urte berean, Blavatskyri estatubatuar herritartasuna eman zitzaion. 1878an, Blavatsky-k eta Henry Olcott-ek Teosofia-Elkartearen egoitza nagusia Indiako Adyar hirira aldatu zuten. Orduan, Alfred Percy Sinnett, Prayagraj-eko "The Pioneer" Indiako Gobernuko egunkari ofizialaren editorea ezagutu zuten. Kontaktu hori oso garrantzitsua izan zen Blavatsky eta Teosofia-Elkartearentzat. 1879ko urrian hasi zen teosofia aldizkariaren lehen zenbakia argitaratzen, "The Theosophist " deitzen zena (oraindik argitaratzen dena), Blavatsky izanik zuzendaria. Elkarte Teosofikoa azkar hazi zen, eta kide gisa garrantzi handiko jendea zuen.
1880an Blavatsky-k eta Olcott-ek denbora pasa zuten Ceilanen (egungo Sri Lanka ), egonaldia Mahāyana-ko sistema etiko budista esoterikoarekiko interesa sortu eta handitu zuen. Urte horren irailean, Blavatsky eta Olcott bisitatu zuten Sinnett eta bere emaztea Simlan, Indian.
Changé (Sarthe)
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 2.241 etxebizitza zeuden, 2.132 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 37 bigarren erresidentzia ziren eta 73 hutsik zeuden. 2.102 etxeak ziren eta 130 apartamentuak ziren. 2.132 etxebizitza nagusietatik 1.684 bere jabearen bizilekua ziren, 420 alokairuan okupaturik zeuden eta 28 doan lagata zeuden; 10 etxek gela bat zuten, 112 etxek bi zituzten, 290 etxek hiru zituzten, 505 etxek lau zituzten eta 1.215 etxek bost zituzten. 1.853 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 753 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.243 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Helena Blavatsky
Teosofia-Elkartearen sorrera eta argitalpenak
Sinnett-ek Blavatsky-k sortutako Elkarte teosofikoaren irakaspen eta lanekiko zuen interesa Sinnett-en eta Mahatma KH-ren arteko gutunetan islatu zen. Korrespondentzia horren ondorioz, Sinnett-ek "Mundu ezkutua" ( 1881 ) eta "Budismo esoterikoa" (1883) idatzi zituen. Bi liburuek eragin handia izan zuten eta teosofiarekiko jakingura areagotzea lortu zuten orokorrean eta bereziki Teosofia-Elkartearekiko. Mahatmek Sinnett-i bidalitako erantzunak eta komunikazioak 1880 eta 1885 bitartean iraun zuen korrespondentzia batean daude eta 1923an "Mahatmas Letters to AP Sinnett" izenarekin argitaratu ziren. Jatorrizko Mahatmen eskutitzak Londresko British Museum- en gordetzen dira eta British Museum-eko eskuizkribu arraroen sailaren baimen bereziarekin ikus daitezke.
Changé (Sarthe)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 3.675 ziren, horien artean 2.628 aktiboak ziren eta 1.047 inaktiboak ziren. 2.628 pertsona aktiboetatik 2.441 lanean zeuden (1.299 gizon eta 1.142 emakume) eta 186 langabezian zeuden (85 gizon eta 101 emakume). 1.047 pertsona inaktiboetatik 421 erretiraturik zeuden, 395 ikasten zeuden eta 231 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Helena Blavatsky
Teosofia-Elkartearen sorrera eta argitalpenak
1882ko maiatzean Blavatsky-k eta Olcott-ek jabetza handi bat eskuratu zuten Madrasen, Indian, Adyar barrutian, eta bertan Teosofia-Elkartearen nazioarteko egoitza ezarri zuten ofizialki.
Changé (Sarthe)
Diru sarrerak
2009an Changé udalerrian 2.308 unitate fiskal zeuden, 6.098 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.449 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 245 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 4 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 13 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 47 eraikuntza enpresak ziren, 51 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 15 garraio enpresak ziren, 12 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 19 finantziazio enpresak ziren, 8 higiezinen enpresak ziren, 25 zerbitzu enpresak ziren, 24 administrazio publikoko enpresak ziren eta 19 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Helena Blavatsky
Blavatskyren aurkako eraso pertsonalak eta haren aldarrikapena
Alexisek eta Emma Coulombek, Adyar lantaldeko bi kidek, Blavatskyri iruzurra leporatu zioten. Hori 1884ko abenduaren 21ean itzuli zen Adyarrera, egoera hobeto ikertzeko. Coulomb-arrak auzipetzea nahi zituen, Madraseko argitalpen bateko editoreekin, Christian College Magazine aldizkarikoekin, elkar adituta zeudenak, baina Teosofia-Elkartearen burokraziak kasua atzeratu zuen. Oso etsita, Adyar-en zegokion idazkari karguan dimisioa aurkeztu zuen eta 1885ean Europara joan zen, Indiara inoiz ez itzultzeko.
Coulomben erasoak, gero frogatu zen moduan, ez zuen oinarri sendorik izan. Faltsututako gutunetan oinarritzen zen, ustez Blavatsky-k idatzitakoak, iruzurrezko fenomeno psikikoak antolatzeko argibideekin. Madraseko misiolari kristauen aldizkari batek gutun gehienak argitaratu zituen.
Changé (Sarthe)
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 10 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 arropa denda zen, 1 altzari denda zen eta 1 lore-denda zen.
Helena Blavatsky
Blavatskyren aurkako eraso pertsonalak eta haren aldarrikapena
London Society for Psychical Research elkarteak batzorde berezi bat sortu zuen Madame Blavatsky ikertzeko. 1884ko abenduan, Richard Hodgson, gizarte horretako batzordeko kide gaztea, Indiara etorri zen Coulombarren salaketen inguruko txostena ikertzera eta prestatzera. Hodgson txostenean oinarrituta, batzordeak, 1885eko txosten batean, "Madame Blavatsky historiako inpostore handienetako bat dela salatzen du". Hodgsonek Blavatsky espioi errusiarra izateaz ere salatu zuen. Txosten hori urteetan erabili zen Madame Blavatskyri erasotzeko eta maisuak edo mahatmak ez daudela frogatzen saiatzeko. Aipatutako txostena geroago gezurtatu eta argitaratu zuen Londresko Ikerketa Psikikoen Elkarte berak, Helena Blavatsky-ren ospea aldarrikatzeko.
Changé (Sarthe)
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Changé udalerrian 56 nekazaritza-ustiategi zeuden, 627 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 botika eta 2 anbulantzia zegoen.
Helena Blavatsky
Blavatskyren aurkako eraso pertsonalak eta haren aldarrikapena
1963an, Adlai Waterman-ek (Walter Carrithers, Jr.-ren izengoitia) "Obudary of Hodgson's Report on Madame Blavatsky" lanean, Hodgson-en salaketak aztertu eta gezurtatu zituen. Berriago den beste gezurtapen bat aurki daiteke Vernon Harrisonen "HP Blavatsky eta SPR: Hodgson-en txostenaren azterketa, 1885" izeneko argitalpenean ("J'ACCUSE: An Examination of the Hodgson Report of 1885," Journal of the Society for Psychical Research, April 1986.)
Changé (Sarthe)
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Changé udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 325 ikaslekin.
Helena Blavatsky
Blavatskyren aurkako eraso pertsonalak eta haren aldarrikapena
Eraso horrek Blavatskyren osasuna larriki eragin zuen. Würzburg-en (Alemania), bere maisulana zen Doktrina sekretua idazten hasi zen. 1887ko maiatzean, Ingalaterrako teosofoen gonbidapena onartuz, Londresera joan zen bizitzera.
Louise Colet
Louise Colet, Louise Révoil jaiotzean, (Aix-en-Provence, 1810eko irailaren 15a - Parisko 5. barrutia, 1876ko martxoaren 8a) olerkaria eta femme de lettres (literatura-areto bat zuen emakumea) frantses bat izan zen.
Biografia
Louise Révoil 1810eko irailaren 15ean jaio zen, Aix-en-Provenceko Hôtel d'Antoine jauregian, Louiseren aita eraikinaren ekialdeko hegalean zegoen herriko postetxearen zuzendaria baitzen.
Bakteriofago
Bakteriofagoak edo fagoak (labur esanda) bakterioak soilik kutsatzen dituzten birusak dira. 1915. urtean lehen aldiz aipatuak, egun ehunka fago ezagutzen dira. Ikerketa genetikoan funtsezko zeregina burutu dute, bakterioengan geneak klonatzeko oso erabiliak izan baitira.
Louise Colet
Biografia
Louise Révoil 1834ko abenduaren 5ean Mouriès-en ezkondu zen Hippolyte-Raymond Colet musikografo eta konpositorearekin, Parisko Musika Kontserbatorioko konposizio-irakaslea. Ezkondutakoan, Parisa joan zen bizitzera.
Helena Blavatsky
Londresa itzultzea
Blavatsky Londresera iritsi zenerako, teosofoen jarduerak areagotu eta finkatu ziren sortzailearen irakaspenen arabera. Ingalaterran "Lucifer" aldizkaria (latinez lucifer, "argi eramailea", Venus planetari aplikatua) jaio zen.
Bakteriofago
Egitura
Bakteriofagoek egitura konplexua dute, gainontzeko birusekin alderatuta. Gehienetan bi zati bereizten dira: burua eta isatsa.
Louise Colet
Biografia
Parisera iritsi eta urtebetera, 1835ean, Louise Coletek bere poemak argitaratu eta Akademia Frantsesak emaniko bi mila liberako saria jaso zuen. Guztira, Akademiaren lau sari jaso zituen. Coletek Bréda kaleko 2. zenbakian literatura-areto bat izan zuen. Bertan, sarritan elkartzen ziren Parisko mundu literarioko izen handiak, hala nola, Victor Hugo, Alfred de Musset, Alfred de Vigny eta Charles Baudelaire; eta baita hainbat margolari eta politikari ere. 1840an, Alphonse Karr kazetariak, Louise haurdun zela, Victor Cousin maitaleari egotzi zion umearen aitatasuna Une piqûre de Cousin (Cousinen ziztada) izeneko artikuluan. Louise Coletek, amorru bizian, sukaldeko aizto batekin eraso egin zion eta bizkarrean sastakatu zuen. Alphonse Karrek ihes egin ahal izan zuen, urratu txiki bat baino ez zuela, baina ez zuen inongo salaketarik jarri. Erasoan erabilitako labana apalategi batean ikusgarri jarri besterik ez zuen egin, baina inskripzio hau zuela: “Madame Louise Coletek emana (bizkarrean)”.
Carme Freixa
Carme Freixa Zurita (Bartzelona, Katalunia) psikologoa, kazetaria eta aktibista feminista da. 2010etik 2012ra Kataluniako Emakume Kazetarien Elkarteko buru izan zen.
Louise Colet
Biografia
Adèle Grasset margolariak, 1842an, Louise Colet eta bere alaba Henrietteren erretratua egin zuen. Margolana Aix-en-Provenceko Granet Museoan dago.
Helena Blavatsky
Londresa itzultzea
Ingalaterran, Indiako iruzur salaketak gertatu zirenetik, Blavatsky behin eta berriz medikuek etsipena hartutakoa izan zen. Bere testigantzaren arabera, Helena egun batean Tibeteko bere monitoreetako batek bisitatu zuen eta honek, bere ustez, honako aukera hau eman zion: "hil zaitez zeure burua askatuz (edo hiltzea gorputz gaixotik askatuz edo bizirik jarraitzea doktrina sekretua amaitzen". Osatu egin zen eta bere obra idazten jarraitu zuen, 1888an amaitu eta argitaratu zuena, aldi berean Londresen eta New Yorken. Eskuizkribuen transkripzioan eta edizioan laguntzaileak Bertram Keightley eta Archibald Keightley izan ziren.
Carme Freixa
Ibilbidea
Freixa psikologia klinikoan lizentziatu zen Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan, eta sexualitatean espezialista da. Bultzatzaile izan zen, eta bi hamarkadatan lan egin zuen osasun arloan, gazteen eta emakumeen sexu eta ugalketa osasunari buruzko programetan. 80ko hamarkadatik, komunikabideetan lan egiten du. 2000ko 90eko hamarkadaren amaieran eta hasieran, bereziki ezaguna egin zen giza sexualitateari buruzko kolaborazioengatik, "Ellos y nosotras. Tratado contra la mutilación cerebral femenina" (Haiek eta gu. Emakumeen garun mozketaren aurkako tratatua) (1998), Onda Cero Musican El asiento de atrás gazteentzako irratsaioa zuzendu eta aurkeztu zuen, eta Julia en la Ondaren "El Gabinete" saioan kolaboratu zuen. Ondoren, generoari eta feminismoari buruzko iritzi-zutabeekin jarraitu zuen 20 minutos-en Ull de gènere (2007) lanarekin. Cicatrices Transgénicas (Orbain Transgenikoak) (2000) izeneko bloga ere sortu zuen, Susana Koskarekin batera. 2009an T-Incluir saria jaso zuen. 2010ean, Associació de Dones Periodistes de Catalunya elkarteko lehendakaritza hartu zuen. Ondoren, Catalunya Press argitalpen-kontseiluko kide egin zen.
William Quan Judge
William Quan Judge (Dublin, Irlanda, 1851ko apirilaren 13a - New York, 1896ko martxoaren 21a) irlandar abokatua izan zen. Elkarte Teosofikoaren hiru sortzaile nagusietako bat izan zen.
Bizitza
Bere gurasoak Frederick H. Judge eta Alice Merry Quan izan ziren. New Yorken lehorreratu zen 1864ko uztailaren 14an.
Elmo (Missouri)
Elmo Missourieko hiri bat da. Nodaway konderrian kokatua dago. 2010ean 168 biztanle zituen, 0.6 kilometro koadrotan banatuta.
William Quan Judge
Bizitza
Okultismoa eta espiritismoa aztertzeko gogoz, Judgek Estatu Batuetara bidaiatu zuen, eta han Helena Blavatsky bere lagun handia eta irakaslea eta Henry Olcott ezagutu zituen. 1875ean New Yorkeko Elkarte Teosofikoaren sorreran parte hartu zuen eta bertako sekzio nazionaleko presidentea izan zen 1886tik hil arte. Helena Blavatsky hil ondoren gogor eraso egin zioten Mahatmen irakaspenei leial egoteagatik eta Annie Besant Teosofia-elkarteko bere burua lider aldarrikatu berriari aurre egiteagatik, jadanik Besantek Adyarreko Brahman teosofoen eta Olcott koronelaren beraren sinpatia irabazi zuenean.
Louise Colet
Biografia
1844an, Louise Coletek Tommaso Campanellaren Œuvres choisies-en itzulpena argitaratu zuen. 1840. eta 1850. urteetan, bere lanek hainbat literatura-sari entzutetsu lortu zituzten, besteak beste, Akademia Frantsesaren Saria.
Deuel konderria (Nebraska)
Deuel konderria (Deuel County) Nebraskako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Chappell da. 2010eko zentsuaren arabera 1,941 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Andres III.a Hungariakoa
Andres III.a Veneziarra (III. Velencei András, Andrija III. Mlečanin, Ondrej III.; Venezia, c. 1265 – Budapest, 1301eko urtarrilaren 14a) Hungariako eta Kroaziako erregea izan zen 1290etik 1301era.
Eztebe Hil ostekoaren eta Tomasina Morosiniren semea eta Andres II.a Hungariakoaren biloba izan zen. Venezian jaio zen eta 1278an iritsi zen lehen aldiz Hungariara, Ivan Kőszegi jaun ahaltsuak gonbidatuta, Ladislao IV.a Hungariakoa erregeari aurre egiteko. Misioak ez zuen arrakastarik izan eta Andres Veneziara itzuli zen.
Helena Blavatsky
Londresa itzultzea
Blavatsky-k liburu honetan idatzitako azken hitzak hauek izan ziren: " Lan hau benetako teosofo guztiei eskainia dago".
William Quan Judge
Bizitza
1895ean Teosofia-elkartearen Urteko Biltzarrak bere kausa onartu zuen eta Ipar Amerikan atal independente bat sortzeko baimena eman zitzaion, eta presidente bihurtu zen.
Deuel konderria (Nebraska)
Geografia
Deuel konderriak 114,144 kilometro koadro ditu. Horietatik 223 ura dira. Beste 113,921 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1,7 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 1,941 pertsonetatik 1,914 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 75 dira. 1 beltzak edo afroamerikarrak. 6 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 5 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 15 pertsonek kokatzen zuten.
Helena Blavatsky
Londresa itzultzea
Era berean, 1888an Madame Blavatsky-k Elkarte Teosofikoaren atal esoterikoa sortu zuen, filosofia esoterikoa sakonago aztertzeko eskainia, eta hiru obra idatzi zituen eskola honetako ikasleentzat.
Andres III.a Hungariakoa
1290. urtearen hasieran, Hungariara itzuli zen, Lodomer gotzainak gonbidatuta, Ladislao kargutik kentzeko, baina harrapatu eta Vienan giltzapetu zuten. 1290eko uztailean Ladislao erregea hil ondoren, Andresek Vienatik ihes egin zuen eta Hungariako errege koroatu zuten. Árpád leinuko gizon bakarra zen.
Alfred Binet
Alfred Binet (Niza, 1857ko uztailaren 8a - Paris, 1911ko urriaren 18a) frantses psikologo eta pedagogoa izan zen, ezaguna psikometria arloan egin zituen ekarpenengatik, hain zuzen ikasketa-oztopoak dituzten haurrak hautemateko test bat garatzegatik. Izan ere, 1904 urtean frantses gobernuak haur horiek bereizteko tresna bat diseinatzea esaktu zion; horretarako Théodore Simon sendagilearekin elkartu eta Binet-Simon eskala psikometrikoa asmatu zuten, egungo adimen-testen aurrekaria dena eta haur baten errendimendu akademikoa bere adinari dagokion errendimendu estandarrarekin alderatzen ahalbidetzen duena. Binetek adimen urriko haurren bereizketa gaitzesten bazuen ere, Binet-Simon eskala bazterkeria eta arrazismoa bultzatzeko erabili zen, bereziki Estatu Batuetan, Lewis Terman psikologoaren eskutik besteak beste.
William Quan Judge
Bizitza
Urte horietan eta hil zen arte, Judge Mahatmengandik jasotzen jarraitu zuen argibideak idazten jarraitu zuen, berak David Lloyd ezizenarekin sinatu zituen idatziak eta urte batzuk geroago Guy Ballard- ek erabiliko zituen "Aktibitatea Ni Naiz" mugimendua sortzeko. Blavatsky hil zenean, 1891an, Judgek gatazkak izan zituen Olcott eta Besantekin, mahtamen jatorrizko irakaspenetatik aldentzen ari zirela uste baitzuen. Ondorioz, Olcott eta Besant-ekin elkartea amaitu zuen 1895ean eta Teosofia-elkarteko Amerikako Ataleko gehienekin banandu zen. Besanten jarraitzaileek eraso egin bazioten ere, erakunde berria zuzendu ahal izan zuen heriotzara arte, urtebete geroago New Yorken gertatu zena, eta Katherine Tingleyk hartu zuen ardura. Elkarte Teosofiko horrek Pasadenan (Kalifornia) sortu zuen Nazioarteko Egoitza Nagusia.
Helena Blavatsky
Londresa itzultzea
1889an Blavatsky-k The Key to Theosophy (Teosofiarako giltza) liburua argitaratu zuen, etika, filosofia eta zientziaren erakusketa, Teosofia-Elkartea sortu zeneko arrazoiak eta zein ziren bere oinarrizko irakaspenak erakusten zituen galdera eta erantzun moduan. The Voice of the Silence (Isiltasunaren ahotsa) ere argitaratu zuen, The Book of the Golden Precepts (Urrezko aginduen liburua) liburuko zati den liburu poetikoa, Tibeteko monasterio lamaistetan bizi zela buruz ikasi zuena eta Fernando Pessoa idazle, poeta eta esoterismoaren gainean jakintsuak portugesera itzuli zuena.
Carme Freixa
Ibilbidea
Denboraren erabilera sozialeko politika publikoetan, sexu- eta ugalketa-osasuneko programetan, gazteria- eta genero-politiketan aditua da Freixa, eta emakumeen esplotazioa salatuz emakumeen eskubideen alde borrokatzen duten hainbat erakunderen partaide da; besteak beste, RECAV (Red Estado Contra el Alquiler de Vientres), prostituzioaren plataforma abolizionista eta emakumeak ezabatzearen aurkako aliantzan.
Andres III.a Hungariakoa
Bere erregealdia sendotzeko, nobleziaren eta kleroaren pribilegioak errespetatuko zituela agindu zuen. Hala ere, bere erregealdiaren ezaugarri nagusia noble errebeldeen eta tronurako beste ezkongai batzuen aurkako etengabeko borrokak izan ziren. 1301ean hil ondoren, Árpád dinastia amaitu zen eta zenbait hautagai hungariar koroa lortzeko lehian aritu ziren.
Helena Blavatsky
Lana, dedikazioa eta eztabaidak
Garai hartako lekukoen arabera, Blavatsky etengabe aritu zen bere proiektuetan. Bere lanaren bolumena "Doktrina sekretua" lanean har daiteke. Lan horretan 2.000 aipu biltzen ditu, orrialdeen eta egileen argibideekin. Bere lan eta dedikazio zabalaren beste adibide bat Isis Unveiled liburua da, 1.300 orrialde baino gehiago dituena.
Louise Colet
Biografia
1846an Gustave Flaubert, orduan gazte ezezagun bat baino ez zena, ezagutu zuen James Pradier margolariaren tailerrean. Flaubertek 25 urte zituen, eta Coletek 36. Maitale egin ziren, baina harremanak ez zuen iraun. 1847an, senarra utzi zuen, eta horren ondorioz, bizimodua ateratzeko, inoiz baino gehiago eta azkarrago idatzi behar izan zuen, eskaerak onartuz. Bere oharretan kontatzen zuen irmoki borrokatu behar izan zuela bere independentziari eusteko eta gizon idazleen aintzatespena lortzeko.
Carme Freixa
Ibilbidea
2020an, Nietas de la memoria proiektu kolektiboan parte hartu zuen. Frankismoaren garaian ikusezin bihurtu ziren eta II. Errepublikan lortutako aurrerapenen ondoren, eskubideak galdu zituzten eta "bigarren mailako herritar" bihurtu ziren, ekonomikoki independenteak izateko aukerarik gabe, beren bizitza "senarrei zerbitzatu eta obeditzea" baztertuta geratu zirenen omenez.
Magdalena Abakanowicz
Marta Magdalena Abakanowicz-Kosmowska (Falenty, 1930eko ekainaren 20a - Varsovia, 2017ko apirilaren 20a) poloniar eskultorea izan zen.
Aristokrata-familia batean jaio zen, eta Bigarren Mundu Gerraren eta Gerra Hotzaren gertakari gogorrenak bizi izan zituen. 1950-1954 bitarteko urteetan Varsoviako Arte Ederretako eskolan ikasi zuen, eta pinturaren munduan sartu zen. 1962an Maria Laskiewicz eskultoreak Lausannako Tapizen Nazioarteko Bi Urteko erakusketarako proposatu zuen Abakanowicz eta Forma zurietako konposizioa lanarekin aurkeztu zen. Haren lanak berehala izan zuen arrakasta, izan ere, bere erliebe formek hautsi egiten zuten frantses tradizioa. Aipagarriak dira materialarekin egin zituen berrikuntzak eta lortzen zituen kontrasteak. 1970eko hamarraldiaren hasieran, ordea, soketan oinarritu zen haren lana. 1973. urtetik aurrera gai landugabeak erabili zituen bere eskulturetan: zaku ehunak, jutea. Teknika-aldaketa horrekin aldi berri bat hasi zuen, Alterazioak (1973-1982) lanak erakusten duenez. 1985. urtetik aurrera, ustel daitezkeen gaiak baztertu gabe, aire libreko eskultura handiak egiten hasi zen, brontzea, harria eta zura erabiliaz; hogeita hamar irudi osatu zituen brontzez ''(Katarsis). 1986-1991 urteen bitartean Jendetzak ''saila osatu zuen, berrogeita hamar-hirurogei irudi azefaloz osatua. Zenbait urte eta gero, lan erraldoiak egin zituen: Dragoiaren espazioa (1988, Seuleko olinpiar parkerako). Abakanowiczek, oinarrian, lan originala osatu zuen, ezin sar daitekeena joera eta moda jakinen barruan.
Helena Blavatsky
Lana, dedikazioa eta eztabaidak
Madame Blavatsky-k azaldu zuenez, Mahatmen laguntzarekin idatzi zituen Isis Unveiled eta The Secret Doctrine eta, batzuetan, euren kontzientziak bere gorputz fisikora transferitzen zutela, "tulku" izeneko prozesuan. Blavatsky-k esaten zuen prozesu hori ez zela medium bidezkoa, mahatmak ez zirelako hildakoen izpirituak, gorputz fisikoetako benetako gizakiak baizik. Haren arabera, deskribapen eta aipu batzuk erakutsi zizkioten haiek astro-argiaren bidez; beste batzuetan lo egiten zuen bitartean. Haren bertsioaren arabera, orrialde osoak bere idazkian sartu ziren edo irakasleen gutunak paperean gauzatu ziren. Aldarrikapen horiek Blavatsky iruzurti gisa hartu izana biziki lagunduko lukete.
Ondorengotza eta azken-nahia
Helena Blavatsky Londresen hil zen 1891an. Bere gorpua erraustu zuten eta bere errautsen herena Europan utzi zuten, beste heren bat Estatu Batuetan, eta gainerako herena William Quan Judgek hartu eta Elkarte Teosofikoaren nazioarteko egoitzan dago, bere memorian egindako estatua baten barruan gordeta. Blavatskyren eta Henry Steel Olcott-en heriotzaren ondoren, Teosofia-Elkartearen zuzendaritza Annie Besant idazkariaren esku utzi zuten, jada bere ausardiaz lortu zuena Besanten jarraitzaileek jazarri zuten William Quan Judgeren irteerak eragin zuen zisma handia sortzea.
Drumbeg
Drumbeg (An Droim Beag) Ipar Irlandako udalerri bat da, Down konderrian dagoena. Lagan ibaiaren hegoaldeko ertzean dago.
Bakteriofago
Egitura
Bakterioefagoen burua ikosaedrikoa da, hots, prisma hexagonal baten itxura du. Buru horren barnean azido nukleikoa pilatzen da, oso bildua. Azido nukleikoa DNA izan ohi da.
Villematier
Villematier Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Garona Garaia departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Bakteriofago
Egitura
Isatsa helikoidala da eta muturrean oinaldeko plaka du; plaka honetatik luzakin batzuk ateratzen dira, hankatxoen modura, bakterioei atxikitzeko balio dutenak.
Maria Sortzez Garbiaren katedrala
1. denboraldia (1907-1914)
Katedrala antzina Brigiden komentua zegoen solairuan dago, Florida parkearen alboan, eta Luiz Heinz, Cadena y Eleta eta Magdalena kaleen artean. 1907ko abuztuaren 4ean Julian Apraiz Arias eta Javier Luque arkitektoen planoen arabera eta garai hartan Gasteizko apezpikua zen José Cadena y Eletaren bultzadaz eraikitzen hasi zen, azken honek diozesiari -ordukoak Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa barne hartzen zituen- bere eliz-barrutiko beharrei egoki erantzungo zien tenplu-egoitza nahi zuen, Alde Zaharrean dagoen Santa Maria katedral gotiko zaharra ordurako neurriz motz gelditzeaz gain, kontserbazio egoera kaskarra baitzuen.
Villematier
Biztanleria
2007an Villematier udalerrian erroldatutako biztanleak 945 ziren. Familiak 369 ziren, horien artean 84 pertsona bakarrekoak ziren (42 bakarrik bizi ziren gizonak eta 42 bakarrik bizi ziren emakumeak), 114 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 144 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 27 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Animalia-epaiketa
Animalia-epaiketa gizaki ez ziren animaliei XVIII. eta XIX. mendeetan Europan egin zitzaizkien epaiketak izan ziren.
Villematier
Etxebizitza
2007an 407 etxebizitza zeuden, 376 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 390 etxeak ziren eta 15 apartamentuak ziren. 376 etxebizitza nagusietatik 326 bere jabearen bizilekua ziren, 40 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 13 etxek bi zituzten, 34 etxek hiru zituzten, 108 etxek lau zituzten eta 218 etxek bost zituzten. 305 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 147 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 211 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Drumbeg
2001eko erroldaren arabera 727 biztanle zituen.
Maria Sortzez Garbiaren katedrala
1. denboraldia (1907-1914)
Lehen harriaren ezartze ekitaldia bikaintasun osoz gauzatu zen, horretarako Alfontso XIII.a Espainiakoa eta Viktoria Eugenia Battenbergekoa errege-erreginak, Maria Kristina Austriakoa ama-erregina eta Rinaldini monsinorea eta Vatikanoko nuntzioa, eliz probintziako ordezkariak, Espainiako Gorteetako, nahiz Espainiako Gobernuko eta Araba eta Gasteizko aginte erakundeetako ordezkariak bertaratu ziren.
Bakteriofago
Erreplikazioa
Bakteriofagoek bi harreman mota izan dezakete bakterioekin:
Animalia-epaiketa
Epaiketa kasuak
1386an, Falaisen (Frantzia), txerri eme bat epaitu zuten haur baten hilketa leporatuta. Guiot de Monfort udal idazkariak xehetasun osoz jaso zituen auziaren nondik norakoak. Txerriak haurrari aurpegia eta besoak jan omen zizkion. Hilketaren berri izan zuenean, Pere Lavengin bizkondeak animalia epaitzeko agindua eman zuen, eta heriotzara kondenatu zuten. Giza arropaz jantzita eraman zuten urkamendira, eta han borreroak muturra eta eskuak moztu zizkion, hiltzaileak biktimari egindakoaren ordainetan. Ondoren, atzeko laurdenetik zintzilikatu zuten, eta berehala hil zen, odolustuta. Inguruko abeltzainei txerri guztiak plazara eramateko agindu zitzaien, kondenatuaren generokideek zigorra eskarmentutzat har zezaten. Exekuzioa burututa, jendailak kondenatuaren gorpua zatikatu zuen, eta txerri erreki bazkaria prestatu. Hala ere, kondenatutako animaliak jatea ez zen ohikoa.
Animaliak epaitzea, ordea, ohikoa zen. 1161ean, Parisen beste txerri bat exekutatu zuten, erregezko hilketa leporatuta. Luis VI.a Frantziakoaren seme Filipe printzeak zaldi istripua izan zuen, txerri baten erruz. Eta txerria tripak aterata hil zuten jendaurrean. 1572an, Toledon, haur bat jan zuen txerria exekutatu zuten; baina, horrez gain, sakrilegioa ere leporatu zioten haurraren haragia ostiral Santuan jateagatik.
Epaitutako animaliak
Txerriak ez ziren izan epaitutako gizaki ez ziren animalia bakarrak. Jabeak hil arte adarkatutako idiak, ostiko egin zale ziren zaldiak, amorrudun txakurrak... urkatu, zatikatu edo burugabetu zituzten gizakiei kalteak eragiteagatik.
Maria Sortzez Garbiaren katedrala
1. denboraldia (1907-1914)
Eraikuntza lanen lehen fasea abiadura biziz burutu zen, bertan Euskal Herria nahiz atzerriko beharginek lan egin zuten. 1914an Melo y Alcalde apezpiku berriaren ailegatzearekin batera etenaldia egon zen, hasieran ezarritako 5 milioi pezetako aurrekontua gainditu baitzen, eta oraindik proiektatutako eraikinaren lau bosten altxatzeke baitzeuden. Lehen fase honetan kripta (1911n inauguratua), girola, bere bost nabeetako zutoinen behealdea (8 metroko garaiera arte) eta kanpoaldeko paramentuen zatirik handienak amaitu ziren, eraikuntza eta apaindura materialak nagusiki Hego Euskal Herriko harrobietatik ateratako harri naturala eta marmola izan ziren.
Bakteriofago
Bakteriofagoak eta bakterioen genetika
Bakteriofagoek bakterioen arteko trukaketa genetikoa errazten dute transdukzioaren bitartez. Bakterio bat infektatzerakoan fagoak DNA zatiak harrapatzen ditu, beste bakterio batera pasatuko direnak bigarren hori infektatzen duenean.
Maria Sortzez Garbiaren katedrala
2. denboraldia (1946-1969)
Herri hizkeraz Katedralaren "hondakinak" deiturikoak huntz eta sastrakaz estali ziren. 1946. urterarte ez zitzaien eraikuntza lanei berrekin, behin Espainiako Gerra Zibila amaitu eta finantzaketa berria lortu eta gero, Carmelo Ballester Nieto apezpikuaren bultzadaz eta Miguel Apraiz Barreiro (Julianen semea) eta, modu apalagoan, Antonio Camuñas Paredes arkitektoen zuzendaritzapean.
Eraikuntza lanak patxadaz berrekin ziren, hasierako estiloa aintzakoz hartuz baina hormigoiaren teknika berriak eta harri artifiziala gehituz. 1949an girola eta gurutzaduraren behekaldea amaitu ziren. 1952. urterarte presbiterioaren goi nabea, iparraldeko alboko portada amaitu ziren eta jatorrizko zinborioa joan beharko lukeen lekuan dorre laburtu bat eraiki zen. 1960-1963 artean lehen denboraldian egindako beirateak ipini eta girolan Enrique Monjo artistak berez trasaldarearentzat egindako erliebeak jarri ziren. 1964-1969 artean, Katedrala aurreikusiak zeuden kanpo arbotanteak gehitu gabe estali zen, pisuak arindu eta goian aipatutako material berrien bidez eraikina sendotu zenez jade beharrezkoak ez zirelako.
Amaitugabea egon arren, 1969ko irailaren 24ean Dell'Acqua kardina legatua tenplua sagaratu zuen, ekitaldi horretan hainbat euskal eta espainiar apezpiku eta artzapezpikuez lagundurik egon zen, orduko Espainiako estatuburu zen Franco diktadorea, bere emaztea eta Gobernu Frankista ia osoa bertan aurkeztu zelarik.
Eraikina
Neurri bikainetako eraikin hau bost nabe luzez osatua dago, nagusia eta alboetako lauak, hiru nabetako gurutzadura, bi nabe eta zazpi kapera absidialez osatutako girola bat, ataria, kripta eta sakristia. Absidetik atarira 118 metro luze ditu, zabalez 48 metro, eta gurutzaduran 35 metroko garaiera, honek Sevillako katedralaren ondoren Iberiar penintsulako bigarren elizarik garaiena bilakatzen du. Bere latindar gurutze oinplanoak Chartresko katedrala oroitarazten du eta 5.750 metro karratuko azalera du, bere barnean 15.000 lagun hartzeko gaitasunaz.
Tenplu honetako aberastasun artistiko nagusia bere eskultura ugaritasunean datza, izandako eraikuntza lan aldi ezberdinen ondorioz aldaera estilistiko anitzak baititu. Kripta eta absidearen kanpoaldeko arkibolta, friso eta kapiteletan erliebe eta gai eskultoriko ugari ikus daitezke, hauek ikonografia erlijiotsua eta profano, fantasia eta landare gaiekin nahasten dira, azken honek bere irudimena eta maiz erakusten duen ausardia satirikoarengatik ikuslea harrituta utz lezake. Multzo osoak sinbolismoa eta oharpen morala irudikatzen du. Beirateek gustu eta molde estilistiko ezberdinei erantzuten diete.
Animalia-epaiketa
Epaitutako animaliak
Epaiketa horietan, animaliek ez zuten aukerarik beren burua defendatzeko, eta errugabetzat jotzeko aukerak oso txikiak ziren. Hala ere, salbuespenak izan ziren. Esaterako, 1379an, Belgikako Saint-Marcel-le-Jeussery herrian, txakur saldo batek haur bat hil zuen, eta animaliak hiltzera kondenatu zituzten; baina Hubert de Poitiers apaizak saldoko txakur kumeentzat errukia eskatu zuen eta, azkenean, epaileek animalia gazteenei zigorra barkatzea erabaki zuten.
Helena Blavatsky
Ondorengotza eta azken-nahia
Bere azken nahian, Blavatsky-k teosofoei eskatu zien bere heriotzaren data Loto Zuriaren egunean ospatzeko: "Nahi nuke urtero, nire heriotzaren urteurrenean, lagunak Adyarreko Elkarte Teosofikoko Egoitza Nagusian elkartzea, Sir Edwin Arnold-en The Light of Asia liburuko kapitulu bat eta Bhágavad Gita-ko beste bat irakurtzeko". Hala ere, hau manipulazio bat dela dirudi Adyarren Coulombarren traizioarekin sortutako gertaerak kontuan hartuta, zeinen ondoren Subba Row-ek bizkarra ematen dio Blavatsky-ri, Charles W. Leadbeater-ekin elkartuz gaur egun Elkarte Teosofikoa izenarekin ezagutzen den horretan.
Maria Sortzez Garbiaren katedrala
Mariaren Bihotz Sakratuaren kapera
Jatorriz, San Joseren kapera. Erdialdeko arkiboltak: Sentsualitatearen bekatuaren eszenak daude, huntzen artean deabruak eta bikote lizunak agertzen dira. Alboetako arkiboltak: karduloreak, huntzak eta beste hainbat landare. Zeharka: San Joseren harotz lanabesen alegoriak. Erdialdeko frisoa: San Joseren lan eszenak eta heriotza. Egileak: Luis Etxeberria (frisoa), J. M. Leánder, J. M. Fuentes eta Francisco Baises.
Villematier
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Helena Blavatsky
Eraginak
Blavatsky-i idazle hauek eragin zioten:
Louise Colet
Biografia
Louise Coletek harremana izan zuen Charles Fourier filosofo eta sozialista utopikoaren jarraitzaileekin. Haietako asko bere aretora joan ohi ziren; Leconte de Lisle poeta, adibidez. 1852an liburu bat argitaratu zuen Mettrayko nekazaritza- eta espetxe-koloniari buruz, 1839an gaizkile gazteak birgaitzeko sortutako establezimendua. Fanny Chéron pintorea Louise Coleten aretora joan ohi zen bere aita Amadeo bibliofiloarekin. Henrietteren hamabi urteko erretratua egin zuen.
Villematier
Diru sarrerak
2009an Villematier udalerrian 385 unitate fiskal zeuden, 994 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.905 euro zen.
Bakteriofago
Bakteriofagoak eta bakterioen genetika
Bestalde, ziklo lisogenikoa burutzerakoan zenbait fago lisogenikok ezaugarri genetiko berriak ematen dizkio bakterioari, eraldaketa lisogeniko deitutakoaren bitartez.
Azkenik, biologia molekularrean fagoak bektore gisa erabiltzen dira laborategian DNA zatiak bakterioengan sartzeko.
Louise Colet
Biografia
Frantziako Institutuak Lambert saria eman zion 1857an.
Maria Sortzez Garbiaren katedrala
Nafarroako kapera
Erdialdeko arkiboltak: Jentilasuna erraldoi eta atlante basatien bidez irudikatua dago, bai eta mahatsondoen artean dauden eta jatorrizko bekatuaz atsekabetutako gizakien bidez ere. Alboetako arkiboltak: Intsusak. Erdialdeko frisoa: Nafarroako Erresumako eta San Frantzisko Xabierkoaren armarriak. Erdialdko frisoa: nafar misiolarien lan ebangelizatzailea. Egileak: Gaspar Casas (frisoa), Aniceto Arregi, Andrés Torrero, Tirso Madame eta Valentín Hernández.
Louise Colet
Biografia
1876ko martxoaren 8an hil zen bere etxean, Parisko rue des Écoles kalean, Verneuil-en egun batzuk igaro ondoren etxera bueltatu zenean. Louise Colet Verneuil-sur-Avreko hilerri zaharrean lurperatuta dago, han bizi baitzen alaba. Gaur egun, bere hilobia abandonaturik dago.
Hil osteko aitorpena
Bere garaian ospea eta arrakasta literarioa izan zituen arren, Louise Coleten lanen ezagutzak gainbehera handia izan zuen XX. mendean: gaur egun, literaturaren historiako testu-liburu gehienetan ez da bere izena agertzen. 1856tik aurrera Gustave Flaubertekiko harremanak izan zuen haustura zailak zerikusirik izan zezakeen Coleten ahanzturarekin, Flaubertek herraz laidoztatu baitzuen bere maitale izan zenaren obra, nahiz eta Victor Hugo bezalako beste handi batzuek goretsi zuten. 2015ean berriro argitaratu dira bere bi eleberri: Un drame dans la rue de Rivoli eta Une Histoire de soldat. 2021eko urtarrilean, Frantziako Liburutegi Nazionalak 1859an argitaraturiko Lui eleberria nabarmendu zuen.
Maria Sortzez Garbiaren katedrala
Gipuzkoako kapera
Erdialdeko arkiboltak: Heriotza, hildako haurrak eusten dituzten gizonez irudikatua, hegazti, basapizti eta landare ikusgarrien artean. Alboetako arkiboltak: huntz eta mahatsondo hostoak. Zeharka: Gipuzkoa eta Loiolako armarriak, aingura, soka eta kateez apainduak. Erdialdeko frisoa: San Ignazio Loiolakoa guduan zauritua eta Hego Amerikako jesuiten misioak. Egileak: Jaime Lluch (frisoa), Ángel Lucarini (frisoa), Felipe Lobo, Gaspar Casas, Lulio Sánchez, Pedro Domínguez, Julian Asteasu, Valentín Hernáez eta Enrique Bieto.
Gure Andre Errosariokoaren kapera
Erdialdeko arkiboltak: Haurrak jolasean, amaitzeke. Alboetako arkiboltak: hostoak, lo-belarrak eta amapolak. Zeharka: Arrosario Santuaren ikurrak. Erdialdeko frisoa: Ama Birjinaren agerpena Santo Domingo eta Santa Katalina Sienakoari, eta Elizaren garaipena herejeen gain. Egileak: Luis Fernández (frisoa), Federico Baucells, Alfredo Quintana, Juan Casas, Luis Fernández, Pedro Domínguez eta Vicente García.
Helena Blavatsky
Eraginak
Blavatsky-k maila desberdinetan eragin zien honako idazle, mistiko, filosofo, politikari, militar eta artista hauei:
Bakteriofago
Erabilera terapeutikoa
Bakterioak suntsitzen dituztenez, aspalditik proposatu zen bakteriofagoen erabilera tresna terapeutiko gisa. Bakterio askok antibiotikoekiko erresistentzia handia garatu dute, eta fagoen bidezko terapiak ate berria ireki du infekzioen tratamenduan, infekzio kronikoen kasuetan batik bat. Hainbat herrialdetan (Errusian, batez ere) bakteriofagoen erabilera terapeutikoa aspalditik dago abian.
Maria Sortzez Garbiaren katedrala
Bizkaiko kapera
Erdialdeko arkibolta: Heriotza, gorpu eta hezurdurez irudikatua. Alboetako arkiboltak: ekilore, ereinotz hosto eta haritzak. Zeharka: Bizkaia eta Begoña armarriak amaitzeke daude. Erdialdeko frisoa: bizkaitar herritarrak, baserritarrak eta arrantzaleak. Egileak: Tirso Madame (frisoa), Antonio Márquez (frisoa), José Sort, Jesus Arizti, Francisco Celada, Juan Casas eta Tirso Madame.
Arabako kapera
Erdialdeko arkibolta: Infernua, suge, kate eta sugar artean dauden zigortuez irudikatua. Kapiteletan, erromerian dauden bikoteak (giza gaien lekualdatzea). Alboetako arkiboltak: larrosak, galburuak eta amapolak. Zeharka: Arabako armarria amaitzeke eta beste armarri batentzako leku hutsa. Erdialdeko frisoa: San Prudentzioren bizitzaren eszenak. Egileak: Alfredo Alánder (frisoa), Juan Pares (frisoa), Balbino Etxogibel, Federico Baucells, José Pérez, Vicente García, Andrés Torrero eta Isaac Díez.
Helena Blavatsky
Lanak
Eta artikulu ugari 1874tik 1891ra, "The Collected Writings of HP Blavatsky" liburuko 15 liburukietan bilduak.
Villematier
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 42 komertzioetatik, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 12 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 8 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 13 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 igeltseroak, 2 margolariak, 2 zurginak, 2 iturginak, 3 argiketariak eta 1 ile apaindegia.
2000. urtean Villematier udalerrian 29 nekazaritza-ustiategi zeuden, 602 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Maria Sortzez Garbiaren katedrala
Jesusen Bihotz Sakratuaren kapera
Erdialdeko arkibolta: Zigorra, zigor eta oinazeen eszenen arteko hegaldun deabruez irudikatua, bai eta bikote bat erasotzen duen banpiroez ere. Alboetako arkiboltak: lore sorta eta kardinia. Zeharka: ia ez du eskulturlanik. Erdialdeko frisoa: escenas de la vida de Jesús, con Antonio de Padua. Egileak: Jaime Lluch (frisoa), Enrique Bieto, José Bieto, Juan Casas, Juan Terrán eta Alfredo Guijarro.
Absidea bi hormatalen bidez hegoaldeko fatxadarekin lotua dago, biak ere presbiterioaren barnealdeko bi b zatiekin bat datoz eta iparraldeeko fatxako bere kideak bezala landu gabe daude. Haietan kriptarako sarbidea dago, lurzoruaren azpian, berez, gerora egongo zen eta inoiz eraiki ez zen klaustroaren atea izan beharko lukeen sarbidea.
Museoa
Eraikin honetan bertan Arabako Elizbarrutiko Arte Sakratuaren Museoa kokatzen da.
Robert Delaunay
Robert Delaunay (Paris, 1885eko apirilaren 12a - Montpellier, 1941eko urriaren 25a) frantziar margolaria izan zen. Sonia Delaunay-ren senarra izan zen.
Gauguin eta Seuraten neoinpresionismoaren eraginpean lanean hasi ondoren, 1908tik aurrera, Cezanneren obrak balio berezia hartu zuen, eta ikerketa kubisten bidetik abiatu zen, Gleizes, Metzinger, Le Fauconnier eta Légerrekin batera. Formen bereizketa egin zuen Saint-Sevérin (1909), Les Tours de Laon (1910-1912), La Ville de Paris (1910-1912) eta La Tour Eiffel (1910) sailetan. Kubistek ez bezala, argiak formak hautsi eta dinamismoa kolorearen bidez jasotzen duela proposatu zuen Delaunayk, bere burua kubismoko heretikotzat joaz. Delaunayren obrek Kandinsky eta Kleeren interesa piztu zuten.
1911 eta 1912. urteetan, erakusketa batzuk egin zituen Munichen, Der Blaue Reiter taldearen eskutik, eta Berlinen 1913an, Sturm talde espresionistak deituta. Fênetres et Disques circulaires saila dela eta (1912), Delaunayk gai figuratiboak eta ikuspuntu espazialak utzi eta kolorea, diskoetan barneraturiko kolorea, bihurtu zuen konposizioaren osagarri nagusi, era horretan arte abstraktuari sarrera eginez. 1930era arte, irudiak eta gaiak erabili zituen batzuetan (Portraits, Coureurs, 1924-1926). Arte ez-figuratiboan, sail polikromoak gero eta konplexuago bihurtu zituen (Hélices, 1923; Joie de vivre, 1930; Rythmes sans fin, 1933-1934). Delaunayren obrak bizitasun berria eman zien muralei (Décoration des pavillons des chemins de fer et de l´air, 1937).
Stockholmgo uhartedia
Stockholmgo uhartedia (Stockholms skärgård) Suediako uhartedi zabalena da, eta Itsaso Baltikoan daudenen artean bigarrena. Ramsarko hitzarmenak babesturiko eremua da.
Kokapena
Izena ematen dion Stockholm hiriburutik ekialderantz 60 kilometro luzatzen da, Södermanland eta Uppland probintzietako kostaldea jarraituz. Hegoaldeko Kvarken itsasarteak banatzen du Åland uhartetik.
Historia
Glazioazioen ondorengo isostasia efektuaren eraginez uharteak urtero 3 mm goratzen dira itsasoaren mailatik, Bikingoen Arorarte uhartediak ez zuen gaur egun duen itxura hartu.
1719an 2.900 biztanle ingur zituen, arrantzaleak gehienak, gaur egun ordea estokolmotarren oporlekua bihurtu da eta 50.000 txabola turistiko eraiki dira. Stockholm uhartediko fundazioa sortu zen uhartearen natur baliabidea babesteko eta azaleraren %15aren jabea da.
Uharteak
Guztira 24.000 uharte inguruk osatzen dute, asko oso txikiak eta biztanlegabeak dira. Hona hemen handienak:
Hiriak
Uhartedian dauden hiri handienak honako hauek dira:
Eider Urkola Ezeiza
Eider Urkola Ezeiza (Billabona, 1994) Ikus-entzunezko komunikazioko ikasketak egin zituen Euskal Herriko Unibertsitatean eta egun, MAC (Mutaciones Audiovisuales Contemporáneas) ikerketa taldean Andrei Zviagintsev zinemagile errusiarraren gaineko ikerketa tesian murgilduta dago. Gai hori jorratuz Ikertzaile gazteentzako Ikergazte saria irabazi zuen 2019an eta Txiotesia lehiaketa 2020an.
Ikertzailea
Errusiar “Olatu Berriko” zinearen ikurrik garrantzitsuena den Andrei Zviagintsev zine zuzendaria aztertzen du bere doktorego-tesian. Bereziki, bere 5 filmak: The Return (2003), The Banishment (2007), Elena (2012), Leviathan (2014) eta Lovesless (2017).
Zviagintseven filmek gizartearen isla erakusten dute, sistema kapitalistaren ertzak salatuz, kritikak maila globalago batera ere ateratzen dituela: alienazioa, komunikazio gabezia, gizarte indibidualista bat, errutinak, sare sozialen presioa …
Sancheville
Sancheville Frantziako udalerria da, Eure eta Loir departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Sancheville udalerrian erroldatutako biztanleak 770 ziren. Familiak 329 ziren, horien artean 99 pertsona bakarrekoak ziren (44 bakarrik bizi ziren gizonak eta 55 bakarrik bizi ziren emakumeak), 99 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 107 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 403 etxebizitza zeuden, 331 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 28 bigarren erresidentzia ziren eta 44 hutsik zeuden. 378 etxeak ziren eta 23 apartamentuak ziren. 331 etxebizitza nagusietatik 262 bere jabearen bizilekua ziren, 61 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 24 etxek bi zituzten, 62 etxek hiru zituzten, 116 etxek lau zituzten eta 127 etxek bost zituzten. 260 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 165 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 132 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 463 ziren, horien artean 339 aktiboak ziren eta 124 inaktiboak ziren. 339 pertsona aktiboetatik 320 lanean zeuden (176 gizon eta 144 emakume) eta 20 langabezian zeuden (10 gizon eta 10 emakume). 124 pertsona inaktiboetatik 55 erretiraturik zeuden, 34 ikasten zeuden eta 35 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Sancheville udalerrian 335 unitate fiskal zeuden, 778,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.003 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 36 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
2000. urtean Sancheville udalerrian 25 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.960 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Daichi Hayashi
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Sagan Tosu.
Elsberry (Missouri)
Elsberry Missourieko hiri bat da. Lincoln konderrian kokatua dago. 2010ean 1,934 biztanle zituen, 4.23 kilometro koadrotan banatuta.
Proix
Proix Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 144 ziren. Familiak 56 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 77 etxebizitza zeuden, 56 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 75etxeak ziren. 56 etxebizitza nagusietatik 47 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 5 etxek bi gela zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 26 etxek bost zituzten. 36 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 25 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 24 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen: