cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fisting
Fisting edo fist-fucking (ingelerazko fist, "ukabila" eta fucking "larrua jotzen") alu edo uzkitik ukabila sartzen deneko sexu-ekintza da. Bakarka egin daiteke, baina ohikoagoa da bikotean egitea. Batzuetan ukabilaz gain beso osoa sartzen da. Sexu ekintza gisa muturrekotzat hartzen da, eta ez da gomendatzen neurririk hartu gabe egitea. Oso gomendagarria da garbitasuna, latexeko eskularruak, lubrikantea, etab. erabiltzea. Ondoren ere dilatazioa kontrolatzeko neurriak hartu behar dira.
Brakioprosisa edo brakiproktosigmoidismoa ekintza honen bariante bat da, non beso osoa sartzen den uzkitik.
Montceaux-lès-Vaudes
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 margolaria eta 1 jatetxe.
2000. urtean Montceaux-lès-Vaudes udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Juan Ibáñez Lugea
Juan Ibáñez Lugea (Auritz, - 1969) nafar militarra izan zen.
Biografia
Auritzen jaio zen 1905eko martxoaren 10ean. Militar profesionala, infanteria armakoa zen. Afrikan egon zen 1927 eta 1931 artean, ondoren penintsulara itzuliz. 1936ko uztailean Bilbon zegoen, eta bertan harrapatu zuen Gerra Zibilak. Errepublikari leial, Legutioko guduan, zutabe baten aurrean joan zen Otxandiorantz, non larriki zauritu zuten. Ondoren, Bilboko Herri Gerra-Eskolako zuzendari izan zen, baita XIV. Gorputzeko buru moduan ere.
Iparraldeko frontea erori zenean, hegoaldera joan eta 1938ko apirilean, Extremaduran VIII. Gorputza zuzendu zuen.
Gerraren amaieran, Stanbrook itsasontzian erbesteratu zen, 1939ko martxoaren 28an Alacanteko portutik irten zena.
Săucești
Săucești Errumaniako udalerri bat da, Bacău konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Amaia edo euskaldunak VIII. mendean
'Amaia edo euskaldunak VIII. mendean' (Amaya o los vascos en el siglo VIII) 1879an Francisco Navarro Villosladak gaztelaniaz idatzitako eleberri historiko erromantikoa da.
Argumentua
Historia eta kondaira nahastuz, eleberria euskaldun pagano eta kristauek, lehendabiziko Iruñeko erregearen zuzendaritzapean eta lehendabiziko Asturiasko erregea aliatua izanik, elkarrekin kristautasuna Islamaren aurka defenditzen dute.
Bukaeran, Aitorren sekretua ezagutarazten dute: kristautasuna gomendatzea. Buruzagi pagano gehienak kristau bihurtzen dira, Amagoya izan ezik. Amaya euskal erresistentziaren buruzagia den Gartzia rekin ezkondu eta biak Nafarroako lehen errege-erregin ak bilakatzen dira.
Argumentuan zehar zenbait elezahar agertzen dira: Teodosio Goñikoarena eta Aralarko San Migelena, Caba Rumíarena, Solomonen mahaiarena, eta abar.
Eragina
Literatura munduan Walter Scotten eleberriek Francisco Navarro Villosladaren lanean eragin handia izan bazuten ere, politikoki karlismoak izan zuen eragin nagusia. Aitorren mitoaren sortzailea, berriz, Agosti Xaho izan zen, abertzaletasunaren aurrekaria.
Hain zen ospetsua eleberria ezen Navarro Villosladak asmaturiko izenak, Asier, Amaya eta Amagoya, "Amaia" eta "Amagoia" gaur egungo grafian, egun oraindik erabiltzen baitituzte gurasoek bere seme-alabentzat.
Jesus Guridik 1920an Amaya izeneko opera egin zuen eleberrian oinarrituta.
1952an, Luis Marquinak liburuan oinarritutako Amaya filma zuzendu zuen, espainiar nazionalismoaren propaganda filma moduan.
Isocylindra
Isocylindra Sesiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Isocylindra melitosoma da.
Yuya Taguchi
Yuya Taguchi (田口 裕也) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Gainare Tottori.
Loja (Granada)
Loja Granadako probintziako (Espainia) udalerria da. 2007an 21.341 biztanle zituen. Málaga eta Kordobako probintziekin muga egiten du.
Historia
Aipagarria da 1861.eko uztailaren 28an nekazariek eta jornaleroek abiarazi zuten matxinada, Ogiaren eta Gaztaren Iraultza izenez ezaguna, bizitza- eta lan-egoera latzen aurka protesta egiteko. Iznájar herriko Goardia Zibilaren koartela eraso eta bere mende hartzearekin hasi zen matxinada. Hurrengo egunetan, milaka nekazari matxinaturik zirelarik, Loja eta Granada beste herri batzuetako kontrola irabazi ondoren, Goardia Zibilaren eta militarren errepresioaz bukatu zuten gobernuko indarrek errepresioarekin. Matxinatu asko fusilatuak eta besteak espetxeratuak izan ziren.
1977ko Euskal Herriko Itzulia
1977ko Euskal Herriko Itzulia txirrindularitza lasterketa honen 17. edizioa izan zen. 1977ko martxoak 28 eta apirilak 1 artean egin zuten. 794 kilometroko ibilbidea zuen 5 etapatan banatuta, baina 640 kilometro baino ez ziren egin 4 etapatan, hirugarrena, edizio honetako etapa erregina zena suspenditua geratu ondoren, txirrindulariak igarotzea eragotzi zuen elurte izugarriaren ondorioz.
Flatonia (Texas)
Flatonia Texasko herri bat da. Fayette konderrian kokatua dago. 2010ean 1,383 biztanle zituen, 4.19 kilometro koadrotan banatuta.
1977ko Euskal Herriko Itzulia
3 espainiar taldek (Kas, Teka eta Novostil) eta Frosil eta Kranel talde atzerritarrek parte hartu zuten, orotara 50 txirrindularik parte hartu eta proba 34k amaitu zutelarik.
Garailea José Antonio González Linares kantabriarra izan zen, proba honetan lortu zituen lau garaipenetatik hirugarrena lortuz.
Cogito ergo sum
Cogito ergo sum René Descartes filosofoak adierazi zuen latinezko esaldi bat da, «Pentsatzen dut; beraz, banaiz» esan nahi duena. Norberaren existentzia frogatzeko existentziari buruzko galdera bera pentsatzea nahikoa dela baieztatzen du, pentsatzearen ekintzak ekintza horren subjektu bat behar baitu.
Aberri Handia
Aberri Handia (Patria Grande, Patria Grande, Tetã Guasu) Hispanoamerikako herriek, eta hedapenez baita Latinoamerikako eta Karibeko herriek ere, partekatzen duten aberriari deritzo.
Terminoa
José Gervasio Artigas platatar politikariak eta militarrak zerabilen terminoa izan arren, Manuel Baldomero Ugarte argentinar idazleak eta politikariak zabaldu zuen La patria grande izenburuko liburuan, zeinean Hispanoamerikako herrialdeetan zehar Hispanoamerikaren batasunaren alde eman zituen diskurtsoak bildu zituen.
Psittinus cyanurus
Psittinus cyanurus Psittinus generoko animalia da. Hegaztien barruko Psittacidae familian sailkatua dago.
Florence (Texas)
Florence Texasko hiri bat da. Williamson konderrian kokatua dago. 2010ean 1,136 biztanle zituen, 2.19 kilometro koadrotan banatuta.
Mountain Mesa (Kalifornia)
Mountain Mesa Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Kern konderrian kokatuta dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Gernicourt
Gernicourt Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Olallamys albicauda
Olallamys albicauda Olallamys generoko animalia da. Karraskarien barruko Dactylomyinae azpifamilia eta Echimyidae familian sailkatuta dago.
Gernicourt
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 70 ziren. Familiak 25 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak) eta 17 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 29 etxebizitza zeuden, 25 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. Etxebizitza guzti hauek 29etxeak ziren. 25 etxebizitza nagusietatik 15 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 1ek hiru zituen, 11 etxek lau zituzten eta 12 etxek bost zituzten. 18 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 13 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 9 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra erauzte enpresa batena zen.
Lepidobatrachus asper
Lepidobatrachus asper Lepidobatrachus generoko animalia da. Anfibioen barruko Ceratophryidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Tyrictaca
Tyrictaca Sesiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Tyrictaca apicalis da.
Pizkundeko humanismo
Erdi Aroaren kultura-ereduaren aurrean kultura berri bat sortzea zuen helburu mugimendu berriak. Horretarako oinarria, gizakia pertsona gisa eta herritar gisa betegintzarrez hezteko oinarria, heldulekua, Antzinako Grezia eta Erromako hizkuntzan eta literaturan zuen, eta haietan oinarri hartutako erreferentzia intelektualak eta balio moralak erabili zituen bere helburuetarako: eredu klasikoan hezitako gizakia eta bizimodua.
Humanismoa ez da filosofia jakin baten adierazle. Pico della Mirandolaren idazlan baten izenburuak —De dignitate hominis, 1486— eta haren diskurtsotik ateratako esaldi batek erakusten du ongien humanismoaren xedea: «Irakurri dut arabiarren liburuetan, ez dela munduan ezer miragarriagorik gizakia baino». Hori da gizakiaren betegintzarrerako eredua. Gizaki eredu hori ez da intuizio bakar baten emaitza, ordea. Picok arabiarren literatura aipatzen du, baina Greziako eta Erromako literaturari lotuago egon zen, berez, humanismoa.
Pentsamolde berri hori argi eta garbi nabarmendu zen Italiako hiri oparoenetan, eta haren adierazpide nagusiak erretratuaren generoa eta hilobietako monumentuak izan ziren, izugarri garatu baitziren biak. Ez dira literatura-lanak ere ahaztu behar: Danteren, Petrarcaren eta Boccaccioren lanak dira pentsamolde humanistaren adierazle nagusiak.
Izena
Gaur egun, mugimendu hori Pizkundeko humanismoa edo, soil-soilik, humanismoa izenez ezaguna bada ere, sorreran beste izen batzuk ere hartu zituen: studia humanitatis (Coluccio Salutatik XIV. mendean Zizeron eta Geliorengandik jasotakoa), humaniores litteru eta humanitas ere bai, Greziako eta Erromako jakintza irakasteko erabiltzen ziren diziplina-multzoari deitzeko izenak ziren: gramatika, erretorika, poesia, historia eta filosofia morala.
Humanitas hitzetik eratorriak dira italierako Umanita, frantseseko Humanités, edo gaztelaniako Humanidades. Humanistak ziren, berriz, Humanitas horietan maisu zirenak, nahiz eta XV. mendeko italiar humanistei hitz hori ez oso atsegin izan. Izan ere, behe-mailakotzat zeukaten. Haietako gehienak (C. Salutati, Poggio, L. Bruni, G. Manetti, L. B. Alberti, etab.) burgesiaren goi-mailakoak ziren, eta elite bat osatzen zuten. Elite horrek helburu handitzat zeukan kultura klasikoan oinarritutako humanismoa, eta horren barruan sartzen zen dotore hitz egitearen eta idaztearen artea (zuzentasuna eta dotoretasuna ezinbestekoak ziren estiloan, arau klasikoaren arabera), eta adeitasun eta tratabide finarena. Kualitate horien jabe izateak eskaintzen zion eliteko kideari halako omena, XVI. mende hasieran galduz joan zena, jakituria klasikoa zabaldu eta arrunt bilakatu zen neurrian.
Ezaugarriak
Hona hemen humanismoaren ezaugarri nagusiak:
Humanista asko kultura klasikoaren ondarea, xede zientifikoa eta balio kristauak lotzen saiatu ziren (Biblia eta arazo erlijiosoak aztertzea). Kristau-humanismo horren erakusgarri nagusia Erasmo Rotterdamgoa izan zen.
Petrarca, humanismoaren ordezkari nagusia
Errenazimentuko humanismoaren sorreran figura gailen bat dago: Petrarca (1304- 1374). Petrarcari gaur egungo omena haren lirika isuritik datorkio, haren Canzoniere famatutik, non gorteko tradizioan eta iradokizun klasikoan oinarrituta, europar belaunaldi askori maitasun-eredua erakutsi dion. Petrarcak Antzinako Erromako kulturarako isuri nabarmena izan zuen bere obran. Bi eratara zabaldu zion bidea humanismoari:
Humanismoaren hedapena
XV. mendearen bukaeran eta XVI.aren hasieran, humanismoa, hezkuntzaren bidez, erabat finkaturik zegoelarik Italian, eta aurrelari ibili zirenen adorea aienaturik, Europako beste herrialdeetara zabaldu zen haren itzala. Hau hainbat ongileen (Karlos VIII.a Frantzian, Elisabet Gaztelakoa eta Mendoza eta Cisneros kardinalak Espainian, Frederiko Saxoniakoa Alemanian, etab.) bultzadari esker gertatu zen, eta berehala hartu zuen indarra gortean, unibertsitateetan, hainbat elizgizonengan eta burgesiaren zati handi batean.
XV. mendearen erdiaz geroztik, inprimatzeko makina asmatzeak ideia humanisten hedapena sustatu zuen. Hasiera batean, liburuak hiri garrantzitsu batzuetan soilik argitaratzen ziren, oso garestiak zirelako: esaterako, Venezian, Parisen eta Anberesen. Dena den, handik gutxira, Europako beste hiri batzuetan ere argitaratu ziren. Adibidez, XVI. mende osoan, 200.000 liburu plazaratu ziren Europan.
Nagusiki, Akademiek bultzatu zuten pentsamendu humanista, eta hizkuntza, literatura eta filosofia izan zituzten aztergai. Jakintsuz osaturik zeuden eta, jaun batek diruz babesturik (mezenasgoa), antzinako eskuizkribuak itzultzeaz eta ezagutzak nahiz ideiak trukatzeaz arduratzen ziren.
Unibertsitateek eginkizun garrantzitsua izan zuten, jendea prestatzeko eta ezagutza berriak zabaltzeko; esaterako, Bolonia, Padua, Florentzia, Lovaina eta Alcalá de Henareskoak.
Humanismoaren hedatze horretan hiru pertsona gailentzen dira: Erasmo Rotterdamgoa, Lluís Vives eta Guillaume Budé. Eta hiru horietan nagusia, Erasmo izan zen. Alde handiz, bera izan baitzen Petrarcaren eta Vallaren bideari argien lotu zitzaiona eta, alde handiz, garai hartako Europan eragin handiena izan zuena bera izan zelako. Bat zetorren Erasmo aurreko humanistek erakutsi zuten eskolastikaren gutxiespenean. Bat zetorren Bibliaren iturrietara itzultzearekin: Biblia idatzita zegoen jatorrizko hizkuntzetan aztertu beharra zegoen. Balio handia ematen zien studia humanitatis delakoei eta, bereziki, elokuentziari, guztizkoa iruditzen baitzitzaion gizakiaren formaziorako eta gizarte zoriontsu bat eratzeko. Azken alderdi hori garrantzitsua zen Erasmorentzat, kezkaz begiratzen baitzuen Europako kristau komunitatea bitan ari zela banatzen, erlijio-eztabaidak zirela medio. Saiatu zen, eta, neurri batean, lortu ere egin zuen erlijio eraberritzearen beharraz ziharduen bere mezu humanista, Philosophia Christi, helaraztea komunitate horretako jakintsuen eta ez hain jakintsuen mailara.
Espainian, berriz, Elio Antonio de Nebrija izan zen humanismoaren abiarazlea, 1481ean idatzi baitzuen Introductiones latina, herrialde honetako Errenazimentuan giltzarri izan zen liburua. Latina oinarri harturik erraztu nahi du, Petrarcak eta Vallak Italian bezala, artearen bilakabidea, medikuntzarena, teologiarena eta beste gainerako jakintzena. Aipatutakoez gainera, garrantzi handiko humanistak izan ziren, Italiatik kanpo, Juan de Valdés Espainian, François Rabelais Frantzian, Thomas More eta Francis Bacon Ingalaterran.
Denboraren poderioz, humanismoa Antzinatearen gurtze linguistiko eta formal hutsa bilakatu zen, sormenerako indarrik gabeko erudizio hutsa. Humanismoaren gainbeheran garrantzi handikoa izan zen, halaber, Erreforma Protestantearen eta Kontrarreformaren arteko eztabaida. Luterok, kristautasunaren berezitasuna azpimarratzen baitzuen, filosofia jentilaren kontra eta Kontrarreformaren teologoek, berriz, ortodoxiarako joerarekin. Europan piztu ziren gerrek eman zioten azkena Pizkundeko humanismoari eta haren idealari. Ilustrazioan izan zuten humanisten ideiek beren loraldia.
Ulsan
Ulsan (koreeraz: 울산, ahoskatua) Hego Koreako hego-ekialdeko metropoli-hiria da. 1.060 kilometro koadroko eremua du, eta 2017an 1.185.645 biztanle zituen.
Bureia
Bureia Errusiako ibaia da, Asia Ekialdeko muturrean. 630 km. Bureia mendietan jaiotzen da, Khabarovsk eta Amur lurraldea zeharkatu eta Amur ibaian isurtzen du ura. Ontziz ibil daitekeena da apiriletik urria bitartean, Niman ibaiarekin bat egiten duen guneraino. Lurralde hartan ikatzarria eta burdin-hobiak daude.
Ulsan
Geografia
Ulsan Koreako penintsularen hego-ekialdean dago, Japoniako itsasoaren ertzean, Busanen ipar-ekialdean.
941 Murray
941 Murray asteroide gerrikoan aurkitutako 941. asteroidearen izena da. 1920ko urriak 10ean aurkitu zuen Johann Palisak Vienako behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1920 HV zen.
Calisto Tanzi
Calisto Tanzi (Collecchio, 1938ko azaroaren 17a - Parma, 2022ko urtarrilaren 1a) italiar negozio-gizona izan zen, berak sortutako Parmalat enpresa italiarraren zortziehun milioi euro bidegabe erabiltzeagatik ezaguna. Tanzi izan zen Parmalaten sortzailea eta haren zuzendari exekutiboa.
Tanzik Parmalat sortu zuen 1961ean, unibertsitatea utzi ondoren. Parmalat 2003. urtean eraitsi zen 14 mila milioi euroko zuloarekin bere kontuetan, Europako porrot-kasurik handiena bezala ezagutzen dena.
Parmalateko iruzurra
2008ko abenduan, Milango Auzitegi batek 10 urteko kartzela-zigorra ezarri zion Tanziri iruzurragatik. Tanzik apelatu egin zuen epaia, baina apelazio-auzitegiak berretsi egin zuen 2010eko maiatzean. La Corte di Cassazionek Tanziren kondena 8 urte eta hilabetera murriztu zuen, eta, ondoren, 2011ko maiatzaren 5ean espetxeratu zuten.
Parmatour-eko porrota
2011ko abenduaren 20an, Tanzi beste 9 urterekin eta bi hilabeterekin kondenatu zuten, Parmatourren bankarrotak eraginda.
María Conchita Alonso
María Concepción Alonso Bustillo (Cienfuegos, Kuba, 1957ko ekainaren 29a) venezuelar aktore eta abeslaria da, Grammy Sarietarako hirutan izendatua izan zena.
Calisto Tanzi
Artelanak konfiskatzea
2001ean, Forbes-en arabera, mila milioi inguru dolarreko dirutza garbia zuen. 2009ko abenduan, Italiako agintariek jakinarazi zuten Tanziren 19 artelan konfiskatu zituztela, eta beren lagunen etxeetan ezkutatu zituztela. Artelanak 100 milioi euro baino gehiago balio zutela ebatzi zen, tartean Picasso, Monet eta Van Gogh-en pinturak eta marrazkiak zituen. Tanzik ukatu egin zuen ezkutuan zegoen edozein artelanen jabe izatea. Parmako fiskal Gerardo Laguardiak esan zuen ofizialek berehala jokatu zutela pinturak konfiskatzeko, salgai jarri zituztela jakin ondoren. Agintariek esan zuten Stefano Strini, Tanziren suhia, artelanen ustezko erabilerak ikertzen ari zela.
Ohoreak
Tanzi Cavaliere del Lavoro izendatu zuten 1984an, eta Cavaliere di Gran Croce Ordine, berriz, Repubblica Italiarraren Meritoari (Ordenaren Gurutze Handiko zalduna Italiako Errepublikan) 1999an. Nolanahi ere, bi ohoreak kendu egin zituen Giorgio Napolitano presidenteak Parmalat kasuaren ondorioz - oraindik ere porrotarengatiko behin betiko kondena baino lehen -.
Curtis Hanson
Curtis Hanson (1945eko martxoaren 24, Reno, Nevada - Los Angeles, Kalifornia, 2016ko irailaren 20a) Ameriketako Estatu Batuetako film zuzendaria izan zen. Haren esanetan, Alfred Hitchcockek eragin handia izan zuen bere filmatzeko eran. L.A. Confidential filmarekin ospe handia lortu zuen Curtis Hansonek. Bi Oscar izendapen ere jaso zituen film horrengatik, eta gidoi onenarena irabazi zuen.
Román Felones
Roman Felones Morras (Los Arcos, Nafarroa, 1951ko otsailaren 4a) PSNko politikaria da.
Geografia eta Historian lizentziatua eta Hezkuntza Zientzietan doktoratua, irakaslea eta idazlea ere bada Roman Felones. Gabriel Urralbururen gobernuetan sailburua izan zen. 2007ko hauteskundeetan Nafarroako Parlamentuko kide bihurtu zen. Nafarroa Bairekin akordioa lortzearen aurka agertu da.
Mentone (Kalifornia)
Mentone Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. San Bernardino konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Diaphus anderseni
Diaphus anderseni Diaphus generoko animalia da. Arrainen barruko Myctophidae familian sailkatzen da.
Ellerau
Ellerau Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Urechești
Urechești Errumaniako udalerri bat da, Bacău konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Thanh Hoa
Thanh Hóa Vietnameko Thanh Hóa probintziako hiriburua da. 2012an 393.244 biztanle zituen 146,77 kilometro koadrotan. Hanoitik 137 bat kilometrotara dago eta Ho Chi Minhetik 1.600 kilometrotara iparraldean.
Madarcos
Madarcos Madrilgo Erkidegoko udalerria da, Sierra Norte de Madrid eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 49 biztanle zituen.
Ore (argipena)
Ore Hitzak hainbat adiera ditu:
Floresville (Texas)
Floresville Texasko hiri bat da. Wilson konderrian kokatua dago. 2010ean 6,448 biztanle zituen, 14.84 kilometro koadrotan banatuta.
Geoffroyus geoffroyi
Geoffroyus geoffroyi Geoffroyus generoko animalia da. Hegaztien barruko Psittacidae familian sailkatua dago.
Kazuya Ando
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Gainare Tottori.
Villaconejos
Villaconejos Madrilgo Erkidegoko udalerria da, Comarca de Las Vegas eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 3.389 biztanle zituen.
Lasse Hallström
Lars Sven "Lasse" Hallström (Stockholm, 1946ko ekainaren 2) Suediako film zuzendaria da. Karin Lyberg (1907-2000) idazlearen semea da eta Lena Olin suediar aktorearekin ezkondua dago..
Hallström-ek bideoklipak egiten (batez ere ABBA taldearentzat) eman zituen lehen urratsak zinemagintzan. Izan ere ABBAko bideo gehien-gehienak Hallström-ek berak filmatu zituen. Berrikuntza tekniko asko erabili zituen, eta, ondorioz, bideoklipak oso aurrerakoiak izan ziren. Ondoren, zineman aritu da. Hasieran Suedian bertan, baina Mitt liv som hund filmatuz geroztik, Ameriketako Estatu Batuetan jarduten du.
Scorțeni
Scorțeni Errumaniako udalerri bat da, Bacău konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Ixaka Lopez Mendizabal
Bizitza
Bere aita Eusebio Lopez inprimatzailea zen eta 1750ean jatorria zuen moldiztegi baten jabea. Seme bakarra izan zen. Lehen liburuak bere aitaren inprimategian publikatu zituen. Aita 1929an hil zenean berak hartu zuen familiaren negozioaren ardura.
Filosofiako, Letretako eta Zuzenbideko ikasketak egin zituen Deustuko Unibertsitatean. Eskualzaleen Biltzarra elkartearen sortzaileetariko bat izan zen 1902an. Lopez Mendizabalen lehen idazlanak: Cantabria, la guerra cantábrica y el País Vasco en tiempos de Augusto (1899), Fueros de Guipúzcoa (1900), biak doktoretza tesiak, Aita Santu amargarren Pio'ren dotriña laburra (1907), Manual de conversación castellano-euskera (1908), Zenbakiztia (haurrentzako aritmetika, 1913) eta Diccionario vasco-castellano (1916), lau argitaraldi izan dituena.
1918an Euskaltzaindia sortu zuen taldeko kide izan zen, baina ez zen euskaltzain izan. Umearen laguna, euskaraz irakurtzeko ikasbidea, argitaratu zuen handik bi urtera. 1925ean Xabiertxo haurrek irakurtzeko liburu ospetsua, plazaratu zuen, eta handik urtebetera Nekazaritza. Espainiako Bigarren Errepublika garaian hainbat ikastola sortu zuen.
1931an EAJ alderdiaren eskutik Tolosako zinegotzi ere hautatua izan zen, eta 1935an EBBko lehendakari izan zen. Garai hartan idatziak dira Martin Txilibitu (1931), ''¿Quiere vd. hablar en euskera? (1932) eta Erleak, beren bizitza eta oiturak'' (1933) idazlanak. Espainiako Gerra Zibilaren garaian, frankistek bere Tolosako liburutegi osoa erre zioten plaza erdian. Frantziara erbesteratu zen lehenbizi, eta Buenos Airesa gero; hiri horretan Ekin argitaletxea sortu zuen. Argentinan egon zen garaikoak dira Otoitzak (1942), ''La Lengua Vasca, Gramática. Conversación, Diccionario (1943), Breve Historia del País Vasco (1945), El País Vasco, descripción general (1946), Gramática abreviada (1954) eta Etimologías de apellidos vascos'' (1958). 1965ean Euskal Herrira itzuli zen, eta Tolosan inprimeria bat zabaldu zuen.
Christmas in Killarney
Christmas in Killarney (euskaraz Eguberriak Killlarneyen) Irlandako gabon kanta herrikoi bat da. ohn Redmond, James Cavanaugh eta Frank Weldon musikariek idatzi eta 1950an argitaratu zuten. Lehenbizikoz 1950ko hamarkadan Ruby Murray abeslariak abestu zuelarik. Bing Crosby estatubatuar abeslari ospetsuak ere abestu zuen, 1950ko hamarkadan Dennis Day abeslariak abestutako bertsioa Billboard sailkapeneko hamargarren postuan egon zen.
Abesti honen bertsioak moldatu izan dituzten beste abeslari eta musika talde batzuk honako hauek dira: Bobby Vinton (1964), Anne Murray (1981), Barra MacNeils eta Irish Rovers folk musika taldea. It was featured prominently in the Rankin/Bass 1981 Christmas TV special, The Leprechaun's Christmas Gold. It has also been performed by the Barra MacNeils.
Lepidobatrachus laevis
Lepidobatrachus laevis Lepidobatrachus generoko animalia da. Anfibioen barruko Ceratophryidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Festalemps
Festalemps Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Festalemps udalerrian erroldatutako biztanleak 252 ziren. Familiak 100 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 150 ziren, horien artean 101 aktiboak ziren eta 49 inaktiboak ziren. 101 pertsona aktiboetatik 87 lanean zeuden (38 gizon eta 49 emakume) eta 14 langabezian zeuden (6 gizon eta 8 emakume). 49 pertsona inaktiboetatik 24 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 19 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Festalemps udalerrian 110 unitate fiskal zeuden, 232 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.664,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 iturgina, 1 argiketaria eta 1 eraikuntza enpresa.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Festalemps udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bingen Ametzaga Aresti
Bingen Ametzaga Aresti (Algorta, Bizkaia, 1901eko uztailaren 1a - Caracas, Venezuela, 1969ko otsailaren 4a) euskal idazle eta politikaria izan zen. Pedro Ametzaga Abaroa (1852-1919) eta María Aresti Sustatxaren (1862-1945) semea, Algortan (Getxo) jaio zen 1901eko uztailaren 4an, Basagoiti etorbidean zegoen Iturrieta familiaren etxean. Algortako San Nikolas parrokian bataiatu zuten Vicente de Paúl Laureano izenarekin.
Gaztaroa
Zazpi anai-arreben artean gazteena zen Bingen. 1918ko gripeak jota hil zen Pedro 1919 an urriaren 13an. Hilabete gutxi batzuetara, 1920ko, neguan Blanca eta Maria ahizpa nagusiak hil ziren ere.
Orduan hasi zen bere lehen lanak argitaratzen hainbat aldizkari eta egunkarietan, batez ere Euzkadi EAJko egunkarian eta Euskal Esnalea Euskal Herriko elkartearen kultur aldizkarian. Aldi berean, bere lagun José Olivares Larrondo “Tellagorri”-rekin batera sortu zuen El Gobela aldizkaria. Ramón, Bingenen anaia, editorea eta administratzailea izan zen. Guatemalako Euzko Gogoa aldizkarian Jokin Zaitegik adierazi zuen moduan, Ametzaga Aitzolen Belaunaldiko olerkarietako bat zen eta 1936ko gerra hasi baino lehen bere lan poetikoa oso zabala zen, bai euskaraz zein gaztelaniaz ere. Hainbat olerki aurkeztu zituen euskaraz Jose Ariztimuño “Aitzol”-ek 1933 eta 1934 artean sustatutako lehiaketetan, behin baino gehiagotan saritua izan zelarik.
Familiako negozioen zuzendaritza bere gain hartzeko merkataritza ingeniaritza teknikoa ikasi zuen Bilbon eta 1921 ean graduatu. Hala ere, humanitateak zituen gogoko eta 1924an Valladolideko Unibertsitateko zuzenbide fakultatean matrikulatu zen eta hiru urte geroago lizentziatura lortu zuen.
Errepublika eta gerra
1931ko apirilaren 12ko hauteskundeetan koalizio errepublikarrak garaipena lortu aurretik, Jose Antonio Agirrek eta Bingen Ametzagak aldarrikatu zuten, Getxoko udaletxeko balkoitik, Primo de Riveraren diktaduraren amaiera eta euskal errepublikaren ezartzea. 1932an, Getxoko parrokiako bake epaile hautatu zuten eta hiru urtez aritu zen lan horretan, 1935era arte. Getxoko bake epailea zenez, Jose Antonio Agirre eta Mari Zabala ezkondu zituen.
Gerra hasi eta gero, Eusko Jaurlaritzako lehen hezkuntzako zuzendari nagusi izendatu zuten 1936ko azaroaren 12an. Egun batzuk geroago, abenduaren 4an, 1936ko estatutuaren arabera sortuko zen lehenengo Ikastola sortzeko agindua eman zuen. Hilabete batzuk geroago, Bilbo matxinatuen esku erori baino lehen, Ikastola horiek desegiteko zereginari aurre egin behar izan zion Ametzagak. Bakarrik edo babesik gabe zeuden edo jazarritako pertsonen senideak ziren haurrak ebakuatzen laguntzea izan zen bere ardurarik handiena 1937ko maiatza eta ekaina bitarte.
1937an Ametzagari heriotza zigorra ezarri zioten eta bere ondasun guztiak bahitzeko agindua eman ere “Bizkaiko hondamenaren eragileetako bat izateagatik”. 1937ko ekainaren 18ko goizeko hiruretan ezkondu zen Mercedes Iribarren Gorostegirekin Areetako eliza nagusian. Mercedes Inocencio Iribarren Egaña (1864-1943) mutrikuar industrialariaren alaba gazteena zen.
Lehenengo erbestea
Donibane Garaziko 500 euskal haur ebakuatuen koloniako zuzendari izan zen. Bilbotik Santanderrera atera ziren 1937ko ekainaren 18an, gauez, matxinatuen hegazkineriaren erasoak saihestearren. Santanderreko Hotel Realen egun batzuk pasa ondoren itsasontzi baten zain, ekainaren 22an iritsi ziren Donibane Lohizunera Plous Vazlanec ikatzontzian. Euskal haurren koloniak osatzea, martxan jartzea eta gainbegiratzea izan ziren Ametzagaren oinarrizko zereginak erbesteko lehen hiru urteetan. Ebakuatutako haurren koloniak erbestean zeuden ikastolak ziren. Hortaz, haurren segurtasunaz gain, “euskaraz ikasi eta euskara ikasteaz gain, euskararen erabilera zabaltzea” zen kolonien funtsezko helburuetako bat. 1937ko abenduan Kataluniara joan zen Eusko Jaurlaritzak Bartzelonan zuen ordezkaritzan lan egiteko. Bertan, justizia saileko idazkari eta euskal haurren kolonien ikuskatzaile izendatu zuten. 1938ko apirilean Parisera joan zen eta bertan bizi izan zen 1940ko ekainera arte. Han, jaio zen Mirentxu, 1938ko maiatzaren 7an, argiaren hirira iritsi eta hilabetera. Bertan jaio zen ere bikotearen bigarren alaba, Begoña, egun seinalatu batean, 1939ko irailaren 2an. Alemanek Paris hartu eta egun bat lehenago atera zen Ametzaga, emaztea eta alabekin Bordelera baina hara iristean hiria okupatua zegon jada. Bertan ikusi zuten lehen aldiz Wehrmacht-eko soldaduen parada. Iheska berriz ere, Donibane Lohizunera iritsi ziren. Hilabetea eman ondoren, Kommandantur-era joateko agindua jaso zuen Ametzagak. Ez zuen oraindik polizia alemaniarrak Ametzagaren inguruko dosierrik eta libre utzi zuten baina beste hainbeste lagunek bezala, Ameriketara ihes egitea erabaki zuten senar-emazteak. Bidaiaz eta etorkizunaz ezer jakin gabe, alaba biak Mercedesen Juliana ahizparen zaintzapean utzi behar izan zituzten eta Marseillara jo zuten. Bertan bi hilabetez egon ziren, Vichyko poliziaz iheska eta jakin gabe zein itsasontzi hartu eta Amerikako zein portura joango ziren. Azkenik, 1941eko urtarrilaren 15ean ontziratu ahal izan ziren Alsina itsasontzian. Ameriketara itsasoratu ziren baina zein herrialdera joango ziren jakin gabe. Ez zuten berriz ere Mirentxu ikusiko bederatzi urte bete arte. Hil baino egun batzuk lehenago ikusi ahal izango zuen Ametzagak Begoña berriz ere.
Alsinaren bidaia
Alsinaren bidaia laster bihurtu zen odisea edo amets gaiztoa. Atlantikoko gudua zela eta, Frantziako bandera zuen ontziak ezin izan zuen britainiar agintarien eskutik Navy Certificate ziurtagiria eskuratu, beraz, Dakarren aste batzuk itxaron ondoren, Casablancara itzuli behar izan zuten beste itsasontzi batean itsasoratu ahal izateko. Casablancan egon ziren bitartean, Vichyko agintariek bidaiariak atxilotzeko agindua eman zuten, eta taldeko euskal, katalan eta espainiar erbesteratu errepublikarrak eta judu talde handi bat kontzentrazio esparruetan sartu zituzten. Bingen eta Mercedes Sidi-El-Ayachi-ko esparruan egon ziren, Atlas mendilerroaren magalean. Arazo ugari konpondu ondoren, Eusko Jaurlaritzako agintariek Vichyko gobernua presionatzea lortu zuten Argentinako gobernuaren ordezkaritzaren bidez Alsinako bidaiari guztiak aska zitzaten. Casablancako prefeta euskalduna izateak lagundu zuen. Azkenean, “askatasuneko bidaiariek” Quanza itsasontzian abiatu ahal izan ziren Casablancatik Ameriketara. Britainiar inteligentzia zerbitzuek Bahametan geldiarazi zuten itsasontzia eta bertan jakinarazi zioten Maria Teresa Agirre lehendakariaren ahizpari Jose Antonio bizirik zegoela. 1941eko Gabonetan iritsi ziren Bingen eta Mercedes Kubara eta bertan hilabete pare bat eman ondoren, Argentinara abiatu ziren Río de la Plata itsasontzian. Alemaniar urpekuntzi batek geldiarazi zuen itsasontzia Bahiako kostan eta janaria eta bestelako ondasunak ematera behartu zuten kapitaina. Hamabi ordu baino gehiago egon zen itsasontzia itsasoan geldirik hondoratzeko mehatxupean. Azkenik, 1942ko apirilaren 15ean porturatu zen Buenos Airesen Río de la Plata itsasontzia. Portuan, txistua eta tanborilarekin Laurak Bat euskal etxeko ordezkaritzak eta errepublikako nekazaritza ministroak ongi etorria egin zieten Alsinako bidaiariei.
Buenos Aireseko Comité Pro-inmigración Vasca euskal immigrazioaren aldeko batzordearen ahaleginari esker, Buenos Airesera iristen ziren euskal jatorriko bidaiariek ostatua eta lana bermatuta zuten. Bidaiari asko apatridak ziren, agintari frankistek erantzukizun politikoen legearen arabera hainbat erbesteratuei herritartasuna kendu baitzieten. Ondorioz, Eusko Jaurlaritzako igarobidea erakutsiz, Argentinako gobernuak lau hilabetetan hiritartasun osoa eta pasaportea ematen zien immigrazioaren aldeko batzordearen aholkuari jarraiki, beste inongo dokumenturik erakutsi gabe eta beste inongo eskakizun legalik gabe. Horrela lortu zuten senar-emazteak hiritartasuna 1942an bertan.
Uruguai
Amerikar erbestean euskara eta euskal kulturaren inguruko lanei ekiteko aukera izan zuen Ametzagak.
1942 eta 1943 urteetako Ametzagaren jarduera nekaezina izan zen. 1943an bikotearen hirugarren alaba, Arantzazu, jaio zen Buenos Airesen. Guerra y Destierro idatzi zuen, burutuko zituen sei poema liburuen arteko lehenengoa. 1943ko uztailaren 20an, 1918ko Eusko Ikaskuntzaren ereduari jarraiki Euskal Ikasketen Institutu Amerikarra sortu zuten erbesteratu talde batek Buenos Airesen. Urte hasieran Montevideoko Euskal Kultur Astea antolatzeko batzordean sartzeko enkargua jaso zuen. Montevideora lehenengo bidaiak egin ondoren, 1943ko irailaren 2an Uruguaira bizitzera joan ziren. Euskal Kultur Astea erbesteko euskal komunitateak Uruguai eta Amerika osorako egindako lehen agurra izan zen. Agintari politikoekin, kulturgintzako pertsonalitateekin eta Uruguaiko prentsarekin harremanetan jartzea zen Ametzagaren lana Eusko Jaurlaritzako Uruguaiko ordezkari moduan. 1943ko udaberrian, Euskal Astearen aurrekari gisa, euskal kulturari eta historiari buruzko artikulu sorta argitara eman zuen.
1943an, Jiménez de Aretxaga Montevideoko Unibertsitateko humanitate fakultateko errektorearekin eta Adolfo Berro García hizkuntzalariaren laguntzaz, Departamento de Estudios Vascos edo Euskal Ikasketen Saila sortu zuten Errepublikako Unibertsitateko humanitate eta zientzien fakultatean. Bertan eskainiko zuen euskara eta euskal kultura Ametzagak 1944 eta 1954 bitarte. Amerikan sortutako lehen euskal ikasketen departamentua izan zen hura eta 1936ko gerra eta gero osatutako lehenengoa.
1945eko apirilaren 18an bikotearen laugarren semea jaio zen, Bingen. Abuztuan, Galeuzca aldizkariaren lehen alea argitara eman zuten Buenos Airesen, 1946ko uztailera arte inprimatuko dena. Galeuzca-Uruguai taldeko zuzendari izendatu zuten Ametzaga eta Tellagorrirekin batera hitzaldi ugari eman zituen 1945eko udan. Era berean, artikulu mordoa idatzi zuen Montevideoko prentsan euskal gaiei buruz eta Galiziako Kontseiluaren sorrerari buruz. Orduan ezagutu zuen Alfonso R. Castelao eta harremanetan egon ziren urtetan.
1943an hasita, zazpi agente sekretuz osatutako taldea antolatu zuen Montevideon eta Office of Startegic Services (OSS) Estatu Batuetako inteligentzia agentziarekin batera lan egin zuen sei urtez. Euskal agente zelularen egitekoa Uruguain agente espainiar, alemaniar edo italiarrak propaganda, ekintzak eta mugimenduak neutralizatzea zen. Agente taldeak izugarri ongi funtzionatu zuen, eta 1945ean gerra amaitu ondoren lanean jarraitu zuten 1949 arte. Agente iparramerikarrekin harreman zuzenean zeuden arren, lankidetza hitzarmenaren arabera Ametzaga Eusko Jaurlaritzako agentea zen eta, ondorioz, Jaurlaritzako New Yorkeko edota Parisko egoitzara bidaltzen zuten zuzenean informazioa. Hego Amerikako herrialde askotan izan zuen agerrera euskal agenteen sareak, hala nola Uruguai, Venezuela, Txile, Argentina, Brasil, Mexiko edota Santo Domingon.
Itzulpengintzan nabarmendu zen. Wilderen "Reading Baitegiko leloa" (1954), Shakespeareren "Hamlet. Danemark'eko Erregegaya" (1952), Plinioren "Plini gaztearen idazkiak" (1951), Eskiloren "Prometeu burdinetan" (1951), Zizeronen "Adiskidetasuna" (1952), Juan Ramón Jiménezen "Platero eta biok" edota Goetheren "Lur-miña" poesia (1960) bezalako obra garrantzitsuak paratu zituen euskaraz. Shakespeareren Macbeth euskaratu zuen Ametzagak 1942an baina argitaratu gabe utzi zuen. Gauza bera gertatu zen Shakespeareren Julius Caesar itzulpenarekin. 1951ko amaieran Ametzagak Hamlet-en itzulpena egin zuen eta, 1952ko erdialdean, jatorrizkoa Andrés Irujori bidali zion eta azken honek urte horren amaieran Ekin argitaletxean argitaratuko zuen Buenos Airesen. Geroago, A Midsummer Night’s Dream euskaratuko zuen ere Uda gau bateko ametsa izenburupean. Lehenengo hiru itzulpenak egin zituen hiru tragedia horietan Shakespearek ematen zuten tiranoaren irudiarengatik burutu zituen. Uda gau bateko ametsa testuaren aberastasun lexikoarengatik eta adjetibazio joriarengatik egin zuen ordea. Baina lehenengo biak bezala, itzulpen hau argitaratu gabe geratuko zen. 1953an Juan Ramón Jiménez idazle andaluziarraren Platero y Yo itzuli zuen ere eta Florensa argitaletxeak 1954an Uruguain argitaratuko zuen. Guztira hirurogei bat itzulpen lan burutu zituen Ametzagak erbesteko urteetan eta gehienak Euzko Gogoa aldizkarian argitaratu zituen. Bestetik, euskaraz idatzitako poemak Egan aldizkarian eman zituen argitara. Baina Uruguaiko erbesteko urte oparoak amaitzen ari ziren. 1947an hasita, Gerra Hotzak munduko oreka geoestrategikoa eraldatzen hasita zegoen eta Estatu Batuek Franco jeneralarena bezalako diktadurekin zituzten harreman diplomatikoak bultzatzen hasi ziren. Central Intelligence Agency (CIA) sortu ondoren, EEBBek Jaurlaritzarekin espioitza arloan zituzten lankidetza akordioak okertzen hasi ziren eta 1949ko azaroan bertan behera geratu ziren, bi aldeen helburu estrategiko eta politikoak oso anitzak eta gatazkatsuak baitziren. Montevideoko CIAko loturak Ametzagari esan zion “zintzoegia zela espioia izateko”, eta horrela amaitu zen sei urteko harremana. Egun batetik bestera Ametzagak hileko diru-sarreraren %60 inguruko murrizketa jaso zuen eta oso baliabide mugatuak zituen familia batentzat hura oso larria gauzatu zen. Bestalde, Uruguaiko demokrazia parlamentario bikaina, Suitzako ereduaren imitazioz 1952an Kontseilu Nazionala sortu zuena, 1950eko hamarkadaren erdialdera depresio ekonomiko larria jasotzen hasi zen bai eta inboluzio politiko sakona ere. Lehen aldiz Francoren erregimenaren aldekoa zen Partido Nacional eskuineko alderdi politikoak hauteskundeak irabaziko zituen 1958an. Martxa behartua eta oso mingarria izan zen Ametzagarentzat.
Venezuela
1955eko uztailaren 16an iritsi zen Caracasera. Heldu bezain azkar, Bortolamedi eraikuntza enpresan kontulari gisa hasi zen lanetan eta soldata oso ona izan arren, ez zitzaion gustatzen. Emazteari idatzitako gutunetako batean —1955 eta 1956 bitarte Mercedes Algortan eta Bingen Caracasen egon ziren bitartean gutun bat eguneko idazten zioten elkarri—, Caracasen zuen egoera “suizidio intelektual” gisa definitu zuen. Horregatik guztiagatik, 1956ko otsailean Caracasko euskal etxeko kultura idazkari kargua onartu zuen, zentroari kultura eta intelektualtasun injekzio berri bat emateko asmoz. Han berriro Caracasera iritsi berria zen Jose Antonio Agirre gaztaroko lagunarekin elkartu zen eta azken honek Eusko Jaurlaritzak Donibane Lohizunen sortuko zuen Euskal Kultur Etxea proiektua azaldu zion. Bertan ziren Ametzaga eta Jokin Zaitegi elkarrekin lan egitekoak baina, zoritxarrez, erbesteko Eusko Jaurlaritzaren finantzak ezinezkoa egin zuen Iparraldean kultura ministerio bat eratzea eta mantentzea.
Oso aktiboa izan zen euskal etxeko kultura idazkari gisa. Erbestean eta erbestetik euskararen galtzea ekiditeko hartu beharreko neurri administratiboei buruzko ziklo kulturala osatu zuen bai eta zenbait hitzaldi eman ere. Euskararen Berpizkundearen Alde artikuluan, egileak euskararen loratzerako beharrezkoak ziren politika baten ildo nagusiak zehaztu zituen, hala nola, helduentzako euskara eskolak euskal etxe guztietan sustatzea bai eta haurrentzako ikastetxeak sortzea. 1965ean Caracasko eusko etxean sortu zen Euzkadi ikastolak ehun bat ikasle izan zituen urtez urte 1985 arte. Ildo berean, 1962ko maiatzaren 10ean hasi zen Euskal Kultura Ikastaroa eskaintzen, urte pare batez hitzaldiak aste oro emanik. Euskal etxeko zuzendaritzako beste kide batzuekin batera bai eta Caracaseko Eusko Gaztedi taldearen lankidetzaz beste hamaika proiektu bultzatu zituen Ametzagak, hala nola, Aberri Egunak, Gudari Egunak, Gernika Egunak eta beste hainbeste ospakizun eta efemeride. Jarduera hauekin batera, material didaktikoa itzultzearekin eta prestatzearekin batera, zentroari euskararen eta euskal kulturaren hedapenarekin lotutako ekintza guztiei bultzada emateko ahalegina egin zen hitzaldi, elkarrizketa, mahai inguru, lehiaketa eta ikerketen bidez. Lan hauek guztiengatik eta euskararen garapenaren alde egindako lanarengatik, euskaltzain urgazle izendatu zuten 1957ko irailaren 26an. 1957an Venezuelako dokumentu historikoen ikertzaile lanetan hasi zen Nazioaren Artxibo Nagusian. Bertan, Caracasko kultura arloko zenbait historialari eta pentsalari nabarmenekin lan egin zuen, besteak beste, Pedro Grases, Manuel Pérez Vila eta Mario Briceño Perozorekin, Artxibo Nazionaleko zuzendaria. Ikertzaile gisa, laster argitaratu zituen bere lehen artikuluak eta saiakerak Historiako Akademiako Buletinean, Eugenio Mendoza Fundazioaren argitalpen zerbitzuan, Venezuelako Elkarte Bolivartarraren aldizkarian, Nazioaren Artxibo Nagusiko aldizkarian, Cuatricentenario de Caracas-eko bilduman, John Boulton Fundazioaren Buletin Historikoan, Kultura Aldizkari Nazionalean eta Caracasko Índice Literario agerkarian. Lan historikoaz eta saiakeraz gain, artikulu ugari idatzi zituen, nagusiki El Nacional, El Universal eta El Farol egunkarietan, uneko tirada handiena zuten hiru egunkarietan. Bestetik, Ametzagak erbestean zeuden euskal argitalpenekin kolaboratu zuen 1955 eta 1969 bitarte, besteak beste, Euzko Deya, Euzko Gogoa, Egan, Gudari, Euzko Gaztedi, Revista del Centro Vasco de Caracas eta Donostiako Zeruko Argia agerkarietan argitara eman zituen lanak.
1960an John Boulton Fundazioko ikerketa taldean sartu zen eta Pedro Grases historialariarekin lan egin zuen. Fundazioan lan eginik Venezuelako euskal aztarna ikertzeko aukera izan zuen, nagusiki XVIII. mendean sortutako Caracasko Gipuzkoar Erret Konpainiaren inguruko ikerketak egiteko. Ikertzaile eman zituen bost urte horietan lau liburu eta berrogeita hamar artikulu inguru argitaratu zituen euskaldunek Venezuelan izan zuten eragina ikertuz. Caracasen sorreraren laugarren mendeurrena zela eta, beste bi liburu argitaratu zituen, El elemento vasco en el siglo XVIII venezolano eta Vicente Antonio de Icuza, comandante de Corsarios.
1969aren hasieran Venezuelako Ospitale Nagusian sartu zen minbiziak jota. Familiaz inguratuta, Euskal Herritik urrunegi hil zen, 1969ko otsailaren 4an.
1981ko ekainak 27an, Francisco Javier Urretxua Getxoko alkate zelarik, Bingen Ametzagaren omenean Ereagako hondartzan, Arriluzeko garabia paraturik egon zen tokian, “Bingen Ametzaga Aresti Enparantza” izenarekin herriko plaza irekitzea erabaki zuen Getxoko udalak, “Vicente Ametzagak egin zuen burulan eta eraman zuen bizitzaren oroimen eta esker onez, Getxoko Udaletxeak herriko plaza bati bere izena emanez bere irudi bat eraikitzea erabaki du”. José Luis F. Butrón eskultoreak egin zuen irudia. Euskaltzaindiak eta Getxoko udalak antolatuta, 1988ko abuztuaren 11an izan zen plazaren inaugurazioa. Xabier Sarria zen orduan Getxoko alkate.
Alfredo Baeschlin
Alfredo Baeschlin (1883ko apirilaren 28a, Schaffhausen, Schaffhausen kantonamendua - 1964ko urtarrilaren 29a, Schaffhausen, Schaffhausen kantonamendua) suitzar arkitekto, margolari, eskultore, olerkari eta idazle bat izan zen.
Biografia
Basilean bigarren mailako heziketa ikasi zuen. Zurich hirian arkitektura ikasi zuen, ondoren baita Alemanian ere, oraindik gazte zela Bernako kantonamenduko Arte eta Lanbide Eskolako zuzendaria izendatu zutelarik. Bere herrialdeko kultur aldizkarietan idatzi zuen. Suitza herrikoiaren kontserbazioarako Ligaren sortzaileetako bat izan zelarik, bai eta Suitzar Arkitektoen Federazio Berriarena ere. Alemania, Herbehereak, Suedia, Frantzia eta Espainian barna hainbat ikerketa bidai egon zituen. Parisen bizitzeaz gain, bertan landetxe ugari eraiki zituen.
Krusty Pailazoa
Herschel Shmoikel Pinchas Yerucham Krustofski, Krusty Pailazoa izenarekin ezaguna, Simpsondarrak telesailko pertsonai bat da.
Deskripzioa
Judu pailazo bat da. Herschel Krustofski izenarekin jaio zen, eta Hyman Krustofski Errabinoaren semea da. Krusty Pailazoaren Ikuskizunaren aurkezlea da. Mel Bigarren Aktorea eta Teeny Jaunarekin egiten du lan. Bere ikuskizunan Azka eta Ziriren Ordua ematen dute, Hazka eta Ziriren bihurrikeriekin.
Alfredo Baeschlin
Biografia
Euskal Herriak asko erakarri zuen. Batez ere Biarritz hiriak, bertan euskara ikasi zuelarik. Bilbo bizitzeaz gain, euskal baserriari buruzko idazlana argitaratu zuen ("El caserío vasco", Bartzelona, 1930), honetan baserria eta bere arkitektur mota ezberdinei buruz idatzi zuelarik. Eskualdeetako nahiz euskal arkitekturaren defendatzaile sutsua, neoeuskal estiloaren belaundaladiarekin bat lan egin zuen eta 1920an Gasteizko Ajuria Enea jauregia eraiki. La tarde bilbotar egunkariarentzat ere lan egin zuen, arkitektura herrikoian sakonduz artikuluak idatziz. 1927-1952 bitartean Euskal Herriari buruzko beste hainbat artikulu idatzi zituen.
Acrophiletis
Acrophiletis Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Acrophiletis cosmocrossa da.
Lompnieu
Lompnieu Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.
Liudmila Txernykh
Liudmila Ivanovna Txernykh (Людмила Ивановна Черных, Людмила Іванівна Черних; Xuia, Ivanovo Oblasta, 1935eko ekainaren 13a — 2017ko uztailaren 28a) errusiar astronomoa izan zen.