cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
MOSFET
Historia
Juntura-transistore bipolarreko funtzionamendu eta egiturak ditu MOSFETak. MOSFETa erdieroale baten gainean isolatzaile-geruza bat jarriz eta elektrodo metaliko bat atearen isolatzailearen gainean jarriz lortzen da. Hasieran, silizio kristalinoa erabili zen erdieroale oinarriarentzat, eta silizio dioxido geruza bat isolatzaile moduan. Siliziozko MOSFETak ez zituen tranpak eratzen interfaze, silizio eta oxidoaren artean kokatutako elektroiekin, eta horren ondorioz, eramaileen dispertsioa eta blokeoaren arazoa saihesten zituen, aurretik aipatutako eremu-efektuko transistoreetan gertatzen ez den bezala. Gaur egun, MOSFETa da zirkuitu integratuak egiteko erabiltzen den gailu nagusia, hiru faktore nagusiei esker: kutsadura murrizteko gela garbien garapena, fotolitografia zirkuituak oso pauso gutxitan eratzeko aukera eta Si-SiO2 sistemak zirkuituen prezioa asko murrizten duena eta integratzeko erraztasunak ematen dituena.
Sinbologia
MOSFETa irudikatzeko hainbat sinbolo erabiltzen dira. Irudirik orokorrena hurrengoa da: lerro zuzen bat kanala irudikatzeko eta, angelu zuzen bat eratuz, bi lerro iturria eta dreinatzailea marrazteko. Azkenik, kanalari paralelo beste lerro bat MOSFETaren atea irudikatzeko. Oinarria dagoen kasuetan, kanalaren erdiko zatian irudikatzen da gezi bat erabiliz, eta horren noranzkoarekin transistorea PMOS edo NMOS den adierazten da. Normalean oinarria iturriari lotuta dago barrutik, eta irudietan bi hauek elkartu egiten dira lerro zuzen baten bidez.
Irudi honetan P eta N kanaletan MOSFETak dauzkan sinbolo ezberdinak ikusi daitezke, (aberastua eta pobretua) eta baita JFETarenak.
Funtzionamendua
Bi motatako MOSFET transistoreak aurki daitezke, biak MOS egituran oinarrituak. Lehenak aberaste MOSFETak deitzen dira. Atean tentsioa aplikatzean, aberaste MOSFETak drainatzaile eta iturri artean sortzen den kanalean oinarritzen dira.. Aberaste terminoak, karga-garraiatzaileen kopurua handitzearen eraginez lortzen den eroankortasun elektrikoaren hazkundeari egiten dio erreferentzia. Bigarrenek, pobretze MOSEFTak deituak, kanal eroale bat daukate pausagune-egoeran aurkitzen direnean. Atean tentsioa aplikatzean, kanal hori desagertzen da, zeinek karga-garraiatzaileen kopurua jaistea eragiten duen, eta beraz, eroankortasunaren jaitsiera.
MOS egitura
MOS egitura batean potentzial bat aplikatzean, erdieroalearen kargen berrantolaketa gertatzen da. Ate eta drainatzaile artean VGB tentsio positibo bat aplikatzean, agortze-eremu bat sortzen da erdieroale eta atearen artean. Modu honetan, karga-garraiatzaileen eremu aske bat sortuko da. Lehen aipaturiko tentsio hori (VGB) handiegia bada, inbertsio-eremu bat sortuko da, karga-garraiatzaile negatiboz osatua.
MOSFET egitura eta kanal-sorkuntza
Drainatzaile eta atearen artean dagoen kondentsadore batean kargak metatzean datza MOSFETaren funtzionamendua. Atea gainerako elementu guztietatik isolatuta dago, material dielektrikoz.
MOSFETa n kanalekoa bada, iturri eta drainatzaileko eremuko dopatuak n+ motakoak dira, eta oinarria p motakoa. Aldiz, MOSFETa p kanalekoa bada, iturri eta drainatzaileko eremuko dopatuak p+ eremuak dira, eta oinarria n motakoa. Iturriak izen hori hartzen du, izan ere, bertatik pasatzen dira karga-garraiatzaileak kanalera. Modu berean, karga-garraiatzaileek drainatzailetik uzten dute bidea.
MOSFET baten funtzionamendua hiru operazio-eremu ezberdinetan banandu daiteke, honen terminalen artean dagoen tentsioaren arabera:
Ebaketa
Eremu hau VGS < Vth ematen den kasuetan agertzen da, non Vth transistorearen atari-tentsioa den. Transistorearen ereduari erreparatuz gero, esango genuke gailua itzalita dagoela. Izan ere, ez dago korronte-jariorik iturri eta drainatzaile artean. Hala ere, beti egongo da korronte-kantitate bat, energia termikoaren ondorioz, ihes-korrontea deitua:
Lineala
Kasu hau VGS > Vth eta VDS < ( VGS – Vth ) baldintzak betetzen direnean ematen da. Ateko tentsioa atalase-tentsioa baino handiagoa denez, iturri eta drainatzaile artean agortze-eremu bat sortzen da. Ateko tentsioa handituz gero, karga-garraiatzaileak agertuko dira, eroate-kanal bat sortuz. Modu honetan, transistorea ateko tentsioz kontrolaturiko erresistentzia bilakatzen dela esan daiteke. Korrontearen balioa ekuazio honek ematen du:
Asetasuna
Kasu hau honako baldintzekin ematen da:
VGS > Vth y VDS > ( VGS – Vth )
Lagocephalus guentheri
Lagocephalus guentheri Lagocephalus generoko animalia da. Arrainen barruko Tetraodontidae familian sailkatzen da.
Puntzonagailu
Ebaketa-perdoiaren kalkulua
- Bizar eta zuloetako kurbadura murritzagoa.
Dierogekko kaalaensis
Dierogekko kaalaensis Dierogekko generoko animalia da. Narrastien barruko Diplodactylidae familian sailkatuta dago.
Puntzonagailu
Ebaketa-perdoiaren kalkulua
- Zulo uniformeagoak eta garbiagoak.
- Puntzonatutako pieza lauagoak eta deformazio gutxiagorekin.
- Zulaketa-prezisio handiagoa.
- Tresneriaren bizi-iraupen handiagoa.
Chasmocranus lopezi
Chasmocranus lopezi Chasmocranus generoko animalia da. Arrainen barruko Heptapteridae familian sailkatzen da.
Senné (Veľký Krtíško barrutia)
Senné  Eslovakiako udalerri bat da, Veľký Krtíško barrutian kokatuta. 15,88 km²ko azalera du eta 216 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1249. urtekoa da.
Puntzonagailu
Ebaketa-perdoiaren kalkulua
- Puntzoiaren ateratze-indar txikiagoa.
Puntzonagailuaren arazoak
Puntzonagailua erabiltzen denean arazo batzuk sortzen dira, eta jarraian horiek deskribatuko ditugu. Puntzoia ateratzerako orduan, arazoak egon daitezke. Izan ere, materialaren elastikotasunaren ondorioz txapa konprimitu egiten da. Behetik gorako indar bat aplikatu behar da puntzoia txapatik irten ahal izateko.
Beste arazo bat puntzoiari materiala itsatsi egiten denean gertatzen da. Hainbat eragiketa egin ostean puntzoiaren tenperatura igotzen da, eta kontuan izanik zulatzerako orduan materialaren hainbat zati solte geratzen direla, puntzoian itsasteko arriskua dago. Arazo hau materialaren arabera desberdina da, adibidez, aluminioak aukera gehiago du arazo hau izateko altzairuarekin konparatuz.
Arazo hau ez gertatzeko hainbat aukera daude. Lehenengo soluzioa txapak puntzoian sortzen duen presioa gutxitzea izango litzateke. Beste konponbide bat erabilitako tolerantziak handitzea da, hau da, puntzoia eta matrizearena. Lubrikatzailea erabiltzea ere komeni da arazoak ekiditeko. Beste soluzioa bat puntzoiari hainbat tratamendu termiko aplikatzea da (nitrurazioa edo titanioarekin estaltzea). Azkenengo aukera puntzonatzeko orduan erabiltzen den abiadura gutxitzea.
Puntzonaketa gauzatzeko beharrezkoa izango den indarra ezagutzea beharrezkoa da, herreminta haustu ez dadin. Pisu maximoa zuloaren perimetroa, txaparen lodiera eta materiala zulatzeko egin behar den indarraren araberakoa da. Azkenik, arazo garrantzitsu bat herremintaren bizi-iraupena eta izango duen zorroztasuna izango da. Kontuan hartu behar da hori jakitea zaila dela faktore askok eragiten dutelako. Puntzoiari eta matrizeari eragiten duten faktoreak honako hauek dira. Alde batetik, gero eta indar gehiago aplikatuz, orduan eta desgaste gehiago sortzen da. Beste faktore garrantzitsu bat tolerantzia egokiak erabiltzea da. Hori ondo egiten ez bada, egindako esfortzua handiago izan beharko da. Beste arazo bat puntzoia eta matrizearen erdiko puntuak kontzentrikoak ez izatea da. Azkenik, bi arazo gehiago egon daitezke, alde batetik langileak gaizki muntatzea eta bestetik makinak dituen txabetak gaizki egotea.
Puntzoia eta matrizearen bizi-iraupena luzeagoa izateko hainbat aukera edo soluzio daude. Alde batetik, puntzoia eta matrizea egoera egokietan moztea izango da. Gainera, pieza horiek arteztu egingo dira. Beste aukera bat puntzoietan, gidetan eta txapan lubrikatzailea erabiltzea da. Puntzoiari zorroztuz bizi-iraupena handitu egingo da. Azkeneko soluzioa puntzoiari eta matrizeari hainbat tratamendu aplikatzea izango litzateke, adibidez, nitrurazioa.
Erreferentziak
Puntzonaketa teoria: http://www.interempresas.net/Deformacion-y-chapa/Articulos/7447-Teoria-del-punzonado.html (Azken kontsulta: 2016/06/16)
Rouffilhac
Rouffilhac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Rouffilhac udalerrian erroldatutako biztanleak 158 ziren. Familiak 84 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 140 etxebizitza zeuden, 81 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 46 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 134 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 81 etxebizitza nagusietatik 70 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 9 etxek hiru zituzten, 23 etxek lau zituzten eta 43 etxek bost zituzten. 66 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 41 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 34 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 99 ziren, horien artean 64 aktiboak ziren eta 35 inaktiboak ziren. 64 pertsona aktiboetatik 53 lanean zeuden (30 gizon eta 23 emakume) eta 11 langabezian zeuden (4 gizon eta 7 emakume). 35 pertsona inaktiboetatik 22 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra brikolaje denda handi bat zen.
2000. urtean Rouffilhac udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 456 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Vallbona (Nou Barris)
Vallbona Kataluniako Bartzelona hiriko Nou Barris barrutian dagoen auzo bat da. Hiriaren ipar-mendebaldeko muturrean kokatzen da, berez ekialdeena dagoen auzoa delarik. 2009an 1.314 biztanle zituen.
Cervatto
Cervatto Italiako udalerri bat da. Vercelliko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Cultures
Cultures Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lozère departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Cultures udalerrian erroldatutako biztanleak 123 ziren. Familiak 54 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 23 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 19 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 63 etxebizitza zeuden, 50 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 55 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 50 etxebizitza nagusietatik 39 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 15 etxek lau zituzten eta 27 etxek bost zituzten. 38 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 11 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 35 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 81 ziren, horien artean 59 aktiboak ziren eta 22 inaktiboak ziren. 59 pertsona aktiboetatik 57 lanean zeuden (32 gizon eta 25 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 22 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen eta 3 eraikuntza enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 iturgina eta 1 argiketaria.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Luther (ilargiko kraterra)
Luther izeneko kraterra Ilargian dagoen talka krater bat da, Mare Serenitatis edo Baretasunaren Itsasoaren ipar-mendebaldeko zatian dagoena, Lacus Somniorumen sarreran. Ekialde-hego-ekialdean Posidonius kraterra du. Lutherrek ertz zirkularra du, eta taza formakoa, talkak eragindako higaduraren arrastorik nabaritzen ez delarik. Zimur kate batek zeharkatzen du ilargiko itsasoan.
Kraterrak bere izena Karl Theodor Robert Luther astronomoagatik jasotzen du.
Krater sateliteak
Konbentzioz, ezaugarri hauek ilargiko mapetan hizkia Luther kraterretik gertuen dagoen kraterraren alboan jarriz identifikatzen dira
Trenay
, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da.
Cellio
Cellio Italiako udalerri bat da. Vercelliko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Celliok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Delémont barrutia
Delémont barrutia Jura kantonamenduan dagoen Suitzako barrutia da. Bere hiriburua Delémont da. 303,23 kilometro koadroko azalera du eta 37.196 biztanle.
Saint-Bruno−Hôtel de Région (Bordeleko tranbia)
Saint-Bruno−Hôtel de Région Bordeleko tranbiaren geltoki bat da, Bordele udalerrian dago.
Aleksandar Stamboliyski
Aleksandar Stoimenov Stamboliyski (Александър Стоименов Стамболийски; 1879ko martxoaren 1 - 1923ko ekainaren 14ra) Bulgariako lehen ministroa izan zen 1919tik 1923ra.
Stamboliyski Nekazarien Sindikatuko kidea zen, monarkiarekin aliatu gabeko nekazarien mugimendua, eta bere egunkaria zuzentzen zuen. Lehen Mundu Gerran parte hartzearen eta potentzia zentralei laguntzearen aurka agertu zen. 1914an gertatutako gorabehera ezagun batean, Stamboliykiren patriotismoa auzitan jarri zuten Bulgariako parlamentuko kideek bulgariarra ote zen galdetu ziotenean, eta berak erantzun zion oihuka: "Une batean, egungoa bezala, hegoaldeko gure anaia eslaviarrak mehatxupean baitaude, ni ez naiz ez bulgariarra ez serbiarra, hegoaldeko eslaviarra naiz! "Adierazpen hau eskualdea elkartu eta garai hartako identitate nazional asko ordezkatuko dituen federazio balkaniko baten alde zegoela iradokitzen du. 1915ean, gerra-kontseiluan epaitu zuten, eta betiko kartzela-zigorra ezarri zioten, Bulgaria Lehen Mundu Gerran potentzia zentralekin bat egitearen aurka zegoelako.
1918an, Bulgariak potentzia zentralen aliatu gisa porrot egin zuenean, Fernando Tsarrak Boris III.a tsarraren alde abdikatu zuen, eta hark Stamboliyski kartzelatik askatu zuen. 1919ko urtarrilean sartu zen gobernuan eta urte horretako urriaren 14an izendatu zuten lehen ministro. 1920ko martxoaren 20an, Nekazarien Batasunak hauteskunde nazionalak irabazi zituen eta Stamboliyski lehen ministro izendatu zuten.
Bere agintaldian, Stamboliyski Europako gainerako herrialdeekiko harremanak hobetzen saiatu zen. 1920an, Bulgaria Nazioen Elkartean sartu zen lehen Estatuetako bat bihurtu zen. Nekazarien artean ezaguna zen arren, klase ertainarekin eta armadarekin etsaitu zen. 1923ko ekainean bota zuten kolpe militar batean. Gobernu berriaren aurkako matxinada bat eraikitzen saiatu zen, baina Mazedoniako Barne Erakunde Iraultzaileak harrapatu egin zuen, Mazedoniako lurraldean Bulgariako nahiei uko egiteagatik atxilotuta, eta bortizki torturatu eta hil zuten.
Arremon aurantiirostris
Arremon aurantiirostris Arremon generoko animalia da. Hegaztien barruko Emberizidae familian sailkatua dago.
Osum
Osum Albania hegoaldeko ibaia da. 161 km luzera du eta haren arroa 2073 km² ditu. Ospetsua da haren arroila, Çorovodë herrian.
Ezaugarriak
Albaniako hegoaldeko ibai bat da, Seman ibaia osatzen duena Devolirekin bat egitean. 161 km luze da eta 2073 km²-ko arroa du. Batez besteko emaria 32,5 m2/s.1 da. Korçë konderriaren hego-mendebaldean jaiotzen da, Vithkuq herritik gertu, 1050 metroko altitudean. Hasieran hegoalderantz egiten du, Kolonjë udalerriraino, eta han mendebalderantz egiten du, Çepanera iritsi arte. Han, ipar-mendebaldeko norabidea hartzen du; ondoren, Çorovodë, Poliçan, Berat eta Ura Vajgurore zeharkatzen ditu. Devolirekin bat egiten du Kuçovëtik gertu, eta elkarrekin ibai berri bat osatzen dute, Seman izenekoa.
Lialis
Lialis Pygopodidae familiaren barruan sailkatzen den narrasti genero bat da. Australian eta Indonesian bizi dira.
Verdum
Verdum Kataluniako Bartzelona hiriko Nou Barris barrutian dagoen auzo bat da. 2009an 12.418 biztanle zituen.
M142 HIMARS
M142 HIMARS (M142 High Mobility Artillery Rocket Systemaren akronimoa, mugikortasun handiko artilleriako koheteen sistema) misil-jaurtigailu anizkoitz arinen sistema bat da, kamioi militar batean muntatua. Estatu Batuetan garatu zuten.
HIMARS sei kohete edo Ameriketako Estatu Batuetako Armadaren ATACMS misil bat jaurtitzeko gai da. Sistema osoa bost tonako ibilgailu batean doa, eta MLRSen (Multiple Launch Rocket System) jaurtitzen duen munizio-multzo osoa jaurti dezake. HIMARSek zati trukagarriak ditu MLRS M270A1rekin, baina aurrekoaren misil kopuruaren erdia baino ez du jaurtitzen.
Ibilgailua C-130 batetik garraio daiteke, eta BAE Systems Mobility & Protection Systems enpresaren produktua da. Suziri-sistema Lockheed Martinek ekoizten du.
2014an misil bakoitzeko kostua 100.000 $ AEBetan eta 110.000 Erresuma Batuan (gutxi gorabehera Excalibur baten bikoitza eta naval strike missile edo Tomahawk baten 1/5). 2 km-tik 300 km-ra bitarteko irismen eraginkorra duen munizioa da, GPS bidez gidaturiko 120 kg-ko lehergai bat duena.
Erruso-ukrainar Gerra
2022ko ekainaren 25ean, inbasioaren testuinguruan, Ukraina indar errusiarren aurkako HIMARS sistema erabiltzeari ekin zion. Valerii Zaluzhnyi Ukrainako Estatu Nagusiko buruaren arabera: «Ukrainako Indar Armatuetako artillariek trebeki eraso zituzten helburu batzuk, etsaiak gure lurralde ukrainarrean zituen helburu militarrak». Ukrainako armadak eraso horretan berrogei soldadu baino gehiago hil zirela, Andrei Vasilyev koronela barne, esan zuen. Erasoa base errusiar batean gertatu zen, Iziumen.
Uztailaren 1ean, AEBetako defentsa-funtzionario batek AEBk kazetariei Ukraina Errusiako aginte-postuak suntsitzeko sistema erabiltzen aritu zela esan zien.
Tornavacas
Tornavacas Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 115 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 1.214 biztanle zituen 76,60 km²-ko azaleran.
Cigliano
Cigliano Italiako udalerri bat da. Vercelliko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Ciglianok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Paulo Silas
Paulo Silas do Prado Pereira, Paulo Silas izenaz ezaguna, (1965eko abuztuaren 27a - ) Brasilgo futbolari ohi eta entrenatzailea da.
Aritz Maestu
Aritz Maeztu Babarro (Donostia, ) gipuzkoar patinatzaile artistikoa da. Txuri Berri taldean hazitakoa da. Laura Barquero kidearekin, 2018an Mentor Torun Kopa eta International Challenge Cup irabazi zituen.
Nanometro
Nanometro bat metro baten mila milioiren bat da. Laburtzeko nm erabili ohi da.
Trencreek
, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da.
Nanometro
Uhin-luzerak neurtzeko erabiltzen den unitatea da, batez ere espektro elektromagnetikoko tarte ikusgaian.
Kanpo estekak
Metr
Double Dragon
Double Dragon (euskaraz Herensuge Bikoitz, japonieraz 双截龍, Daburu Doragon), 1987ko Technōs Japan japoniar bideo-joko konpainiaren arkade joko bat da, Beat 'em up (Jipoitu hitzak) generokoa. Ipar Amerika eta Europan Taito japoniar konpainiak banatu zuen.
Argitaratu bezain azkar sekulako arrakasta izan zuen, 1980ko hamarkadaren amaieraldeko arkade makina aretoetako bideo-joko gogokoenetakoa bilakatuz, etxebizitzetako ordenagailu eta bideo-joko kontsoletara ere jauzi egin zuen. Ondorioz, hainbat jarraipen izan zituen: Double Dragon II: The Revenge (1988), Double Dragon 3: The Rosetta Stone (1990), Super Double Dragon (1992), Battletoads & Double Dragon: The Ultimate Team (1993), Double Dragon V: The Shadow Falls (1994), Double Dragon (Neo-Geo) (1995), Double Dragon Advance (2003), Double Dragon Neon (2012) eta Double Dragon IV (2017).
Batzuk Renegade (1986) arkade bideo-jokoaren ondorengo espiritualtzat jotzen dute.
Andrés Etchebarne Bidart
Andrés Etchebarne Bidart (Montevideo, 1889ko urtarrilaren 21a - Melo, 1931ko otsailaren 20a) uruguaiar margolaria izan zen.
Biografia
Kontulari eta merkataritza-peritu titulua lortzeko unibertsitate-ikasketak egin zituen. Aldi berean, Carlos María Herrera margolariaren dizipulu izan zen sortu berri zen Círculo de Bellas Artes-en. 1913. urtearen amaieran Europara bidaiatu eta Parisen kokatu zen. Geroago Munichen eta beste hiri batzuetan bizi izan zen Mallorcara iritsi arte, eta han egon zen denbora luzeagoan. Europan egin zuen egonaldian Anglada Camarasa eta Puvis de Chavannes irakasleen eragina izan zuen. 1915ean Uruguaira itzuli zen eta behin eta berriz bidaiak egin zituen bere lanetan bere paisaiak jaso zituen herrialdearen barnealdera. 1917an marrazketa katedra izan zuen Meloko institutuan, kargua izan zuen hil arte. "Casa de Pescadores de Pollenza" izeneko bere lan nabarmenetako bat Juan Manuel Blanes Museoan dago.
Quilly (Loira Atlantikoa)
Quilly bretainiako udalerria da. Administratiboki Frantziako Loira Atlantikoa departamenduan dago, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Quilly udalerrian erroldatutako biztanleak 1.180 ziren. Familiak 437 ziren, horien artean 118 pertsona bakarrekoak ziren (57 bakarrik bizi ziren gizonak eta 61 bakarrik bizi ziren emakumeak), 110 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 176 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 33 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 528 etxebizitza zeuden, 454 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 39 bigarren erresidentzia ziren eta 35 hutsik zeuden. 513 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 454 etxebizitza nagusietatik 375 bere jabearen bizilekua ziren, 70 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 25 etxek bi gela zituzten, 70 etxek hiru zituzten, 122 etxek lau zituzten eta 238 etxek bost zituzten. 361 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 182 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 235 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 725 ziren, horien artean 562 aktiboak ziren eta 163 inaktiboak ziren. 562 pertsona aktiboetatik 519 lanean zeuden (295 gizon eta 224 emakume) eta 43 langabezian zeuden (15 gizon eta 28 emakume). 163 pertsona inaktiboetatik 47 erretiraturik zeuden, 53 ikasten zeuden eta 63 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Quilly udalerrian 468 unitate fiskal zeuden, 1.252 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.957 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 15 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 autoeskola, 3 igeltseroak, 3 margolariak, 2 zurginak, 2 iturginak, 1 eraikuntza enpresa eta 1 ile apaindegia.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 lurrin-denda zen.
2000. urtean Quilly udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 702 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Agustín Ezcurra
Agustín Ezcurra (Montevideo, 1880ko otsailaren 28a - 1958ko abenduaren 16a) uruguaiar margolari eta irakaslea izan zen.
Biografia
Bertan arte irakasle lanetan aritu zen urtebetez, eta gero dimisioa eman zuen Universidad del Trabajo-n irakasle jarraitzeko, non hogeita sei urtez ikastaroak eman zituen. Era berean, hainbat hezkuntza erakundetako katedretan ere parte hartu zuen.
1925ean Europara bidaiatu zuen, eta ondoren bigarren saria (zilarrezko domina) lortu zuen Sevillako (Espainia) Nazioarteko Erakusketan, eta bertan parte hartu zuen "A pleno sol" eta "Salida de la fábrica" lanak bidaliz, zegoeneko Salón de Otoño (Uruguai) erakusketan egon zirenak, 1927an. Artistak aintzatespena jaso zuen beste obra batzuk izan ziren "Los Doctores de la Ley" olio-pintura (aipamena, brontzezko domina 1944ko VIII. Aretoan), eta "Arroyo Malvín" tinta txinatarra (aipamena, brontzezko domina 1949ko XII. Marrazki eta Grabatu Aretoan).
Bere "Atardecer" (Canteras de la Teja) margolana Juan Manuel Blanes Museoan dago ikusgai, eta bere lan gehienak Uruguay, Argentina, Brasil, Txile, Mexiko, Kanada, AEB, Espainia, Italia, Frantzia, Alemania, Belgika, eta beste herrialde batzuetako bilduma pribatuetakoak dira. .
Paul Kruger
Stephanus Johannes Paulus Kruger (Bulhoek, Lurmutur Kolonia, 1825eko urriaren 10a - Clarens, Suitza, 1904ko uztailaren 14a), ezagunagoa Paul Kruger izenaz eta maitekiro Oom Paul (afrikaans ez, "Osaba Paul") ezizenaz deitua, Erresuma Batuaren aurkako boer erresistentziaren buru nagusia eta Hegoafrikako Errepublikako presidentea ere izan zen. Kondairaren arabera, Tshwane lurraldeko biztanleek Mamelodi'a Tshwane (tswana z "Apies ibaiko txistularia") ezizenaz deitzen omen zuten, txorien txioak imitatu eta txistukatzeko trebezia baitzuen.
Àngela Mármol
Àngela Mármol (Girona, 2002ko abenduaren 25a) kataluniar influencer bat da, sare sozialetan oso ezaguna bihurtu dena.
Ibilbidea
Instagram eta Tik Tok sareetan milioi bat jarraitzailetik gora ditu eta Katalunian nerabe influencer-entzako erreferentziazko pertsona kontsideraturik dago.
2019an Sonríe aunque te cueste ("egin irrifarre, kostatzen bazaizu ere") liburua argitaratu zuen. Liburu horretan eskola jazarpen biktima gisa izan zuen esperientzia kontatzen du. 2021ean bigarren liburu bat argitaratu zuen, Del cielo al infierno en un post ("zerutik infernura post bakarrean"), sare sozialen presioa aztertzen du bertan.
Estigmasterol
Jatorria
Soja eta koltza hazien oliotan eta hainbat sendabelarretan aurkitzen da gehienbat, baina hainbat barazki, lekadun, fruitu lehorretan eta pasteurizatu gabeko esnetan ere bai.
Erabilerak
Progesterona semisintetikoa ekoizteko erabiltzen da. Kortisona ere ekoiztu izan da estigmasterola erabilita.
Nuits-Saint-Georges
Nuits-Saint-Georges Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Nuits-Saint-Georges udalerrian erroldatutako biztanleak 5.414 ziren. Familiak 2.411 ziren, horien artean 874 pertsona bakarrekoak ziren (365 bakarrik bizi ziren gizonak eta 509 bakarrik bizi ziren emakumeak), 726 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 586 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 225 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 2.693 etxebizitza zeuden, 2.435 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 57 bigarren erresidentzia ziren eta 200 hutsik zeuden. 1.511 etxeak ziren eta 1.173 apartamentuak ziren. 2.435 etxebizitza nagusietatik 1.315 bere jabearen bizilekua ziren, 1.053 alokairuan okupaturik zeuden eta 67 doan lagata zeuden; 101 etxek gela bat zuten, 320 etxek bi zituzten, 492 etxek hiru zituzten, 660 etxek lau zituzten eta 862 etxek bost zituzten. 1.509 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.243 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 780 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 3.431 ziren, horien artean 2.639 aktiboak ziren eta 792 inaktiboak ziren. 2.639 pertsona aktiboetatik 2.382 lanean zeuden (1.239 gizon eta 1.143 emakume) eta 257 langabezian zeuden (128 gizon eta 129 emakume). 792 pertsona inaktiboetatik 303 erretiraturik zeuden, 264 ikasten zeuden eta 225 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Nuits-Saint-Georges udalerrian 2.520 unitate fiskal zeuden, 5.560 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.461 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 499 komertzioetatik, 12 erauzte enpresak ziren, 16 janari enpresak ziren, 20 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 33 eraikuntza enpresak ziren, 142 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 16 garraio enpresak ziren, 30 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 52 finantziazio enpresak ziren, 37 higiezinen enpresak ziren, 57 zerbitzu enpresak ziren, 56 administrazio publikoko enpresak ziren eta 24 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 103 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 10 banku bulegoak, 3 funerariak, 7 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 2 autoeskolak, 7 igeltseroak, 4 margolariak, 4 zurginak, 8 iturginak, 5 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 8 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 3 aldi baterako lan enpresak, 19 jatetxeak, 7 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 5 apaindegiak.
2000. urtean Nuits-Saint-Georges udalerrian 75 nekazaritza-ustiategi zeuden, 882 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu laburretarako ospitale 1, 4 botika eta 2 anbulantzia zegoen.
2009an 2 haur-eskola eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Nuits-Saint-Georges udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 660 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Franches-Montagnes barrutia
Franches-Montagnes barrutia Jura kantonamenduan dagoen Suitzako barrutia da. Bere hiriburua Saignelégier da. 200,18 kilometro koadroko azalera du eta 10.141 biztanle.
Jennifer Connelly
Jennifer Lynn Connelly (1970eko abenduaren 12a, Cairo, New Yorkeko estatua) estatubatuar aktore bat da. Umea zelarik haur modeloa izan zen. Gaur egun Paul Bettany ingeles aktorearekin ezkondurik dago.
Antzeztutako filma ospetsuenen artean Once Upon A Time In America (1984), Labyrinth (1986), Career Opportunities (1991), Dark City (1998), Pollock (2000), A Beautiful Mind (2001), Hulk (2003), Dark Water (2005), Blood Diamond (2006), The Day the Earth Stood Still (2008) eta He's Just Not That into You (2009) duade.
Ramillies (Nord)
Ramillies Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Ramillies udalerrian erroldatutako biztanleak 573 ziren. Familiak 196 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 60 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 88 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 206 etxebizitza zeuden, 194 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 205etxeak ziren. 194 etxebizitza nagusietatik 149 bere jabearen bizilekua ziren, 41 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 21 etxek hiru zituzten, 39 etxek lau zituzten eta 130 etxek bost zituzten. 155 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 77 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 100 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 368 ziren, horien artean 254 aktiboak ziren eta 114 inaktiboak ziren. 254 pertsona aktiboetatik 224 lanean zeuden (124 gizon eta 100 emakume) eta 30 langabezian zeuden (12 gizon eta 18 emakume). 114 pertsona inaktiboetatik 33 erretiraturik zeuden, 45 ikasten zeuden eta 36 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Ramillies udalerrian 200 unitate fiskal zeuden, 569 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.688 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 zurgina eta 1 ile apaindegia.
2000. urtean Ramillies udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Chasmocranus peruanus
Chasmocranus peruanus Chasmocranus generoko animalia da. Arrainen barruko Heptapteridae familian sailkatzen da.
Lagocephalus laevigatus
Lagocephalus laevigatus Lagocephalus generoko animalia da. Arrainen barruko Tetraodontidae familian sailkatzen da.
Dierogekko koniambo
Dierogekko koniambo Dierogekko generoko animalia da. Narrastien barruko Diplodactylidae familian sailkatuta dago.
Mériadeck (Bordeleko tranbia)
Mériadeck Bordeleko tranbiaren geltoki bat da, Bordele udalerrian dago.
Lintzeo
Lintzeo (grezieraz Λυγκεύς, Lynkeus) greziar mitologiako zenbait pertsonaiaren izena da.
Egiptoren semea
Horietako bat, Egiptoren seme bat zen. Egiptok izan zituen Danaoren 50 alabekin ezkondutako 50 semeetatik, bere emaztearen esku ezkon gauean hiltzetik libratu zen bakarra izan zen. Hiritik ihes egin zuen eta bere emazte Hipermnestrak zuzi batekin seinaleak egin zizkion arte ez zen itzuli. Gau hartatik, Argosen, zuzien jaia ospatzen da. Azkenik, bere osaba Danaoren oinordekoa izan zen Argoseko tronuan, Abanteren aita izan zen.
Afareoren semea
Beste bat, Afareoren semea zen. Hain zen zorrotza bere ikusmena, esaten zenez, objektuetan zehar ikus zezakeela, eta bere anaia Idasekin lotutako mitoetan agertzen da. Honekin batera, argonauten espedizioan parte hartu zuen, baita Kalidongo basurdearen ehizaldian ere. Bere anaiarekin batera, euren lehengusu Castor eta Poluxen aurka izan zuen lehia batean hil zen, behi lapurtze baten espedizioan lortutako harrapakina banatzeari zegokionez, edo, beste bertsio batzuen arabera, Castor eta Poluxek Leutziporen alabak bahitu izanagatik.
Trencrom
, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, St Ives parrokian.
Arremon schlegeli
Arremon schlegeli Arremon generoko animalia da. Hegaztien barruko Emberizidae familian sailkatua dago.
Juan Lizariturry
Juan Lizariturry (Donostia, ) gipuzkoar tenislari profesionala da.
Civiasco
Civiasco Italiako udalerri bat da. Vercelliko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Civiascok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Collobiano
Mugakideak
Collobianok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Marcelinho Carioca
Marcelo Pereira Surcin, Marcelinho Carioca izengoitiz ezaguna, (1971ko otsailaren 1a - ) Brasilgo futbolari ohia da.
Trendeal
, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Ladock parrokian.
Lagocephalus lunaris
Lagocephalus lunaris Lagocephalus generoko animalia da. Arrainen barruko Tetraodontidae familian sailkatzen da.
Sečianky
Sečianky Eslovakiako udalerri bat da, Veľký Krtíško barrutian kokatuta. 7,85 km²ko azalera du eta 367 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1260. urtekoa da.
Chasmocranus quadrizonatus
Chasmocranus quadrizonatus Chasmocranus generoko animalia da. Arrainen barruko Heptapteridae familian sailkatzen da.
Niue
Niue (ingelesez) edo Niuē (niueraz) Ozeano Bareko uharte-nazio bat da, Polinesian kokatua. Polinesiako arroka ezizena ere ematen zaio. Bere auzokide guztiak ere polinesiarrak dira: Tonga hego-mendebaldean, Samoa ipar-mendebaldean eta Cook Uharteak hego-ekialdean. Bere metropolia den Zeelanda Berria, ordea, 2400 kmra dago.
Independentziatik hurbil dagoen autogobernua du, 1974tik elkargo libreko harremana baitu Zeelanda Berriarekin. Niuetarrak barneko politikari dagokion guztiaren jabe dira; kanpo harremanen gainean ere 1994tik NBEk arlo horretan duen independentzia onartu zion, nahiz eta praktikan askotan Zeelanda Berrian delegatzen duen. Estatuburua, bestalde, Elisabet II.a da.
2003an Niue munduko lehen "WiFi nazioa" bilakatu zen, The Internet Users Society-Niue elkarteak haririk gabeko Interneterako zerbitzua eskaintzen baitu. Tabakorik gabeko munduko lehen herrialdea izan liteke, egin den proposamena aurrera ateratzekotan.
Geografia
Niue munduko koral uharterik handienetakoa da. Ekuatore eta Kaprikornioko Tropikoaren artean, 480 km mendebaldera Tonga du, 930 km ekialdera Cook Uharteetako handiena den Rarotonga eta 2400 km hego-mendebaldera Auckland, Zeelanda Berriko hiririk handiena eta niuetar jatorriko biztanle ugari duena.
Niueko itsas-eremua
Orain dela urte gutxi Niue eta alboko uhartedien itsasoko Eremu Ekonomiko Esklusiboa (EEE; hau da, lur zati bakoitzari bere inguruan dagokion itsasoaren esparrua) zehaztu egin da. Niuek bi lur zati besterik ez ditu, Niue bera eta Beveridge uharria, beraz, 370 kmko erradioko bi biribilen zentroak dira eta bere osotasunean 390.000 km²ko azalera du. Biribil hauek beste nazio batzuenekin topo egiten duten lekuetan, itsasoa lehian ari diren nazioen artean banatu egiten da.
Hori dela eta, Niueren EEEa mendebaldean Fijikoarekin, iparraldean Amerikar Samoarekin eta ekialdean Cook Uharteetakoarekin muga du. Hegoaldeko muga lehiarik gabea da eta nazioarteko urekin topatzen da.
Uharriak
Niue uharte nagusiaz gain, uharri bat dago bere itsas-eremuan eta noizbait beste batzuk daudelako testigantzak eman dira:
Porrentruy barrutia
Porrentruy barrutia Jura kantonamenduan dagoen Suitzako barrutia da. Bere hiriburua Porrentruy da. 335,14 kilometro koadroko azalera du eta 24.401 biztanle.
Niue
Udalerriak
Niuen 14 "herri" daude; udalerrien funtzioak betetzen dituzte. Bakoitzak bere udalbatza izateaz gain, hautesbarrutia ere bada, eta Niueko Legebiltzarrera ordezkari bana bidaltzen dute. Alofi hiriburua Ipar Alofi eta Hego Alofiren artean banatuta dago.
Klima
Uharte-nazio honetan klima tropikala da nagusi eta batzuetan zikloi tropikal bortitzen eragina pairatu behar dute: 2004ko urtarrilean, Heta ekaitz tropikalak Niue astindu zuen; 2 pertsona hil ziren eta uhartean kalte oso handiak suertatu ziren. Besteak beste Lord Liverpool Hospital erabat suntsitu zuen. Hala ere, 2006an Niue Foou erietxe berria inauguratu zen.
Urtean batez besteko 25 °Cko tenperatura dago. Euri sasoia abendutik martxoa artekoa izaten da.
Historia
Niueko lehen biztanle ezagunak 900. urtearen inguruan bertan kokatu ziren samoar jatorrikoak izan ziren. XVI. mendean bigarren immigrazio oldea gertatu zen, kasu horretan Tongatik.
XVIII. mendea arte ez dirudi gobernu nazional baten funtzioa betetzen zuen egiturarik egon zenik. Buruzagiek (iki) eta familiaburuek biztanleriaren sektore batzuen gaineko agintea zuten. 1700 aldean monarkiaren kontzeptua Samoa edo Tongatik inportatu zutela ematen du; harrezkero errege (patu-iki) batzuek zuzendu dute uhartea.
Europarren presentzia Niuen 1774an hasi zen James Cook kapitainaren bisitarekin; Savage Island ("Uharte basatia") izena eman zion eta bertakoek ez zioten lurreratzen utzi. Aipatzeko moduko bigarren presentzia europarra 1846an hara heldu zen Londresko Misiolari Elkarteak egin zuen; ez zuten bat ere erraztasunik topatu, eta denbora luzez, presentzia iraunkorra izaten saiatu eta gero, Nukai Peniamina izeneko gaztea bahitu zuten, eta geroago, misiolari gisan itzuli zen uhartera. Herri askotan kristautasunaren sarreraren oso kontrako jarrera egon zen. Tui-toga (1875etik 1887ra errege) izan zen Niueko lehen agintari kristaua.
1974an erreferendum bat egin zen; hiru aukera zuten: independentzia, autogobernua ala Zeelanda Berriko lurraldea izaten segitzea. Bigarrenak irabazi zuen eta Zeelanda Berriko legebiltzarrean urriaren 19an Niuerekiko elkargo librea arautzen duen legea onartu zen. 1974tik 1992an hil zen arte Robert Rex izan zen Niueko Lehen Ministroa.
Hamar urtez AEBekin eztabaidan aritu eta gero 1997ko maiatzean Niue eta Amerikar Samoaren arteko itsas muga zehazten duen ituna sinatu zen.
Politika
Niue Zeelanda Berriarekin elkargo librean lotutako lurraldea da, autogobernu maila oso handia duena; barne arazoetan niuetarrek erabakitzeko ahalmen osoa dute. Wellingtongo gobernuak zenbait konpetentzia gordetzen du kanpo aferetan, betiere Niuerekin kontsultatuta. 1974ko Niueko Konstituzioaren Legeak aginte betearazlea onartzen dio Erresuma Batuko erreginari, Zeelanda Berrikoa ere badelako eta baita estatu horretako gobernadore orokorrari ere. Konstituzioak, aldiz, egunerokotasunean botere hori Niueko Lehen Ministroak eta beste hiru ministrok osatzen duten kabineteak bereganatzen dutela zehazten du. Kabineteko kideak Niue Fono Ekepule (nazioko legebiltzar legegilea) osatzen dutenen artean aukeratzen dira. Legebiltzar horrek 3 urterako hautatutako 20 kide ditu, 6 nazio mailakoak eta 14 herri bakoitzean aukeratuak.
Botere judiziala beste biekiko independentea da.
Kanpo harremanak
2007ko abenduaren 17an harreman diplomatikoak hasi zituen Txinako Herri Errepublikarekin. Zeelanda Berriarekiko eztabaida ekarri zuen horrek, beraien arteko itunean ez baita argi geratzen ea maila honetako harreman osoak garatzeko ahalmena eskuratu duen; gainera Wellingtonek eta Alofik Taiwango aferaz erakutsi duten jarrera ez da berbera izan.
Demografia
1398 biztanle zituen 2007an, gehien-gehienak niuetar polinesiarrak; bizitza espektatiba 63 urtekoa da. Biztanle gehienak mendebaldeko kostaldean -Alofiren inguruan- eta ipar-mendebaldean bizi dira.
Immigrazio handia
Niuetar jatorrikoak askoz ere gehiago dira kanpoan Niuen bertan baino ; 2001eko Zeelanda Berriko erroldaren arabera, 20.100 niuetar bizi ziren han, batez ere Auckland eta haren eskualdean (bereziki Manukaun), beste komunitate polinesiar batzuekin (tokelauar, cooktar, samoartetaongarrak) gertatzen den gisa berean. Niueko gobernua ahalegintzen ari da lagun hauetako batzuk uhartera itzultzeko konbentzitzen, arrakastarik gabe (2007an 1630 biztanle zituen).
Azken urteotan niuetar batzuk Australiara ere joan dira, han egoera ekonomiko hobea dagoelakoan.
Erlijioa
Gehienbat kristaua: %75 protestanteak (Ekalesia Nieue eliza kongregazionalekoak hain zuzen ere), %10 Azken Egunetako Santuen Mugimenduaren jarraitzaileak, %7 katolikoak; %1,5 Bahá'í dira, munduko 19.a ehunekotan.
hizkuntza ofizialak
Niuetar gehiago Zeelanda Berrian bizi direla, kezka handia sortu da azken urteotan belaunaldi gazteen hizkuntza galera dela eta; hizkuntzaren kontra britainiar eskolako irakasleek XX. mendean zehar erakutsitako jarrera ere aipagaia da.
Ekonomia
Bere oinarri ekonomiko ahulak, murriztuz doan populazioak eta esportaziorako aukera txikiek Niue Zeelanda Berritik datorkion laguntzaren menpekoa bilakatzen dute. 2006-2007an Wellingtonek 8,7 milioi zeelandaberritar dolarreko diru laguntza bidali zuen. Diru kopuru hori 1990eko hamarkadatik murrizten ari dira; horren alternatibak bilatu nahi izan dituzte, adibidez offshore finantzekin, baina momentuz ekonomiaren dibertsifikazioa ez da oso handia. Bien bitartean Zeelanda Berrian bizi diren niuetarren diru-bidalketak garrantzi handikoak izan dira, baina azken urteetan gutxitu egin dira.
Merkataritzako elkartrukatzeetarako Niueko kide nagusiak Zeelanda Berria, Australia, Japonia eta Fiji dira. Inportazioak esportazioak baino askoz gehiago dira.
.nu interneteko domeinua ere irabaziak lortzeko bidea izan da, Europako zenbait lekutan oso erabilgarria delako; IANAren ekimenak batzuetan uhartean eztabaidatuak izan dira. Edozein kasutan, arlo horretan lortutakoari esker, 2003an Niue munduko lehen "WiFi nazioa" bilakatu zen.
Energia berriztagarrien arloan ere nazio txiki honen beharrak asetzeko aurrerapausoak eman dira, Europar Batasunaren laguntzaz; 2009ko uztailean eguzki panelen sistema bat ezarri zen. Panelak Niue High School Bigarren Hezkuntzako ikastetxean, Niue Power Corporation elkartearen bulegoetan eta Niue Foou erietxean daude.
Garraioa
Asfaltatutako 120 bat km daude.
Alofiko portuan itsasontzi txikiak baino ezin dira sartu; merkantziak eta bidaiariak ontzi txikiagoetara bidaltzen dituzte lurreratu ahal izateko.
Niueko nazioarteko aireportua (Niue International Airport edo Hanan International Airport) Alofiren hegoaldean dago. Air New Zealand da Niuerako hegalaldiak proposatzen dituen bakarra, astean behinekoa baino ez bada ere. Hain hegalaldi gutxi egotea arazoa da turismoaren garapenerako.
Hezkuntza
Bost urterekin hasten den hamabi urteko derrigorrezko hezkuntza sistema dago. 2005ean ikasle-irakasle ratioa 8:1 zen, bai Lehen bai Bigarren Hezkuntzan.
Unibertsitateari dagokionez Zeelanda Berrian, Australian edota Fijin segitzen da. Niue eskualde mailako University of the South Pacific delakoaren kidea da; bere campus nagusia Suvan (Fiji) dago eta unibertsitate honek adar oso txiki bat du Niuen bertan. Helduen alfabetatze maila %100 da.
Hedabideak
Niue Star (paperezko bakarra), Niue News (berriak online) eta Niue Economic Review astekariak daude ; Niue Star elebiduna da (ingelesez eta niueraz), 800 ale ateratzen ditu eta egoitza lehen Alofin bazuen ere, orain Aucklanden du. Television Niue eta Radio Sunshine irrati-telebistak daude, Broadcasting Corporation of Niuek kudeatuta.
Kirolak
Bertako herri kirolen artean tika (xabalinaren antzekoa) eta koko jaurtiketak zein andrazkoentzako boloak daude.
Herri polinesiar askotan bezala, niuetarren kirol kutuna errugbia da eta gizon zein andrazkoek jokatzen dute. 2008an FORU Oceania Cup (Federation of Oceania Rugby Unions) delakoa irabazi zuen.
Kirolzaletasun handia dagoenez, beste batzuk ere praktikatzen dira: netballa (andrazkoek baino ez), golfa (9 zuloko zelai bat dago Fonuakulan) edota futbola (lehen mailako ligak Niue Soccer Tournament izena du, 10 talderekin).
Marcilly-en-Gault
Marcilly-en-Gault Frantziako udalerri bat da, Loir eta Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.