cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yolanda García Serrano
Biografia
Garcíak Harreman Publikoak ikasi zituen, eta urte batzuetan idazkari lanetan aritu zen, arte dramatikoko ikasketak hastearekin batera. Berehala hasi zen antzerki-talde batean parte hartzen eta obra txikiak idazten, lehenik haurrentzat eta gero helduentzat. Idazketa dramatikoa ikasi zuen Fermín Cabal, Jose Luis Alonso de Santos eta Jesús Campos idazleekin, eta geroago, zinema-zuzendaritzaz gain, ikus-entzunezko narratiba eta zinematografikoa ikasi zituen. Hortik aurrera, zinemarako, telebistarako eta antzerkirako idazketarekin bateratu zuen.
Ibilbidea
1986an, Joera Berrien Zentro Nazionalaren dramaturgia-tailer baten barruan, La llamada es del todo inadecuada lana hautatu zuten beste birekin batera, Madrileko Arte Ederren Zirkuluan irudikatzeko. Proiektu guztiz berria zen Espainiako dramaturgian, eta antzerki absurdoan kokatutako lana zen. Joaquín Oristrell, Lola Salvador eta Manolo Matjiren zinema gidoian hasi zen, baina gidoilari estatubatuar eta hispanoekin eskola espezializatuetatik igaro bazen ere, Garcíak zera aitortu zuen: "Gidoilari ikasi, idazten, irakurtzen, zinemara asko joaten «eta gidoi asko saskira botatzen» ikasi zuela."Geroago, Madrilgo Erkidegoko Zinematografia eta Ikus-entzunezko Eskolan ere irakatsi zuen.
1997an Juan Luis Iborrarekin batera Amor de hombre gidoia idatzi zuen, gero nobela bihurtu zuena. Film horrek L.A.Gay & Lesbian Film Festivaleko film onenaren saria irabazi zuen. Hamar urtez eszenatokitik alde eginda egon ondoren, 1998an itzuli zen, ezkontzari buruzko komedia batekin, hiru aktorerentzat berariaz Carmen Balagué, Elisa Matilla eta Rosario Santesmasesentzat idatzitako Qué asco de amor lana. Pedro Muñoz Seca Fundazioak antolatzen zuen Casa Sur Antzerki Saria jaso zuen. 2006an estreinatutako Dónde pongo la cabeza filmarekin Chivas Telón saria irabazi zuen.
2000. urtean, berriz ere Juan Luis Iborrarekin batera, Turingo Zinemaldiko film onenaren saria jaso zuen Km. 0 filma zuzendu eta idatzi zuen. Bi urte geroago, bakarrik egindako lehen filma estreinatu zuen, Hasta aquí hemos llegado komedia familiarra (2002). 2010ean New Yorken estreinatutako Ser o no ser Cervantes antzerki-lanak hiru sari irabazi zituen: HOLA (Hispanic Organization of Latin Actors). 2011n, New Yorken bere obra estreinatu eta zuzendu zuen lehen emakume espainiarra izan zen: Good sex. ''Good day. Lo que ellos ignoran de ellas''. Juan Carlos Rubiorekin batera Lope de Vega Saria 2013 jaso zuen estreinatu gabeko lan batengatik: Shakespeare nunca estuvo aquí. 2013. urtean, Max sarien galaren zuzendaritza artistikoa agindu zioten, Alex O´Dogherty aktorea aurkezlea zela.
Komediaren eremuan aritzen zen, harentzat errealitate dramatikoenari aurre egiteko eta hura gainditzeko modu bat baitzen. 2016. urtean ¡Corre! izeneko lehen drama estreinatu zuen, Joaquín Oristrellekin lankidetzan. 2017. urtean Radio Nacional de Españan Pepa Fernándezek No es un día cualquiera saioan egindako elkarrizketan azaldu zuen bere esperientzian oinarritutako filma zela.
2017an Teatro Españolako Dramaturgiako I. Txapelketan finalista izan zen, Ignacio del Moralekin dueloan, Parapeto lanarekin. Lehiaketa hori Ignacio del Moralek irabazi zuen azkenean. Mikroantzerkian ere aritu da, hala nola, La novia de nuestro hijo no es nuestra hija lana.
2020ko udazkenean, Cuéntame como pasó 21. serieko gidoilari gisa hasi zen, Laura Leónekin batera.
Cora Tiedra alabak ere parte hartu du bere zinema-lan batzuetan, aktore-lanetan, baita telesail batzuetan ere.
Presque Isle (Wisconsin)
Presque Isle Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Vilas konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Elizate
Elizatea eliza baten inguruan sortutako herrixka edo baserri multzoa da. Euskal Herriko udal egituraren oinarrizko unitatea zen eta erabakiak hartzeko herriko elizaren atarian auzokide guztiak biltzetik zetorkion izena.
Antolakuntza molde honen jatorria elementu bitan datza: parrokia-eliza izatean eta izandako bileren instituzionalizazio publikoan. Bizkaian oinarrizko erakunde hau Batzar Nagusiak sortzearekin batera sendotu zen, hor biltzen baitziren lurraldeko elizate denak. Erakunde honek autonomia zabala zeukan Jaurerriko Gobernu Organoetatik. 1452 eta 1526ko Foruek araudi txikia zeukaten elizateen inguruan. Adibideen artean Abando, Deustu, Lumo eta Mallabia ditugu, beste hainbaten artean.
Lur Laua zeritzonaren parte ziren eta gaur egun arte Foru Zuzenbidearen arabera zeuden, hiribildu eta hiriak ez bezala.
Antolakuntza
Gobernurako ardura auzokideen batzarrarena zen, fiel edo sindiko batek gidatua. Honek agintearen ikur bezala azkona edo makila zeukan.
Elizateak auzoekin bat egiten zuten kofradietan banatuta zeuden, gaur egun oso leku gutxitan mantentzen den erakundea (Iurretan edo Derion, esaterako, gaur egun diraute).
Schistura deansmarti
Schistura deansmarti Schistura generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Elvira Öberg
Elvira Karin Öberg (Kiruna, 1999ko otsailaren 26a) biatloian lehiatzen den kirolari suediarra da. 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan urrezko domina bat eta zilarrezko bi eskuratu zituen.
Ibilbidea
Hanna Öberg txapeldun olinpikoaren ahizpa gaztea da.
2018ko Gazte mailako Munduko Biatloi Txapelketan urrezko hiru domina irabazi zituen, 10 km, 3 x 6 km erreleboak eta 6 km sprinta probetan. 2019an helduen mailan aritu zen eta emaitzarik onena sprint probako 12.a izan zuen.
2022ko Pekingo Jokoetan zilarrezko bi domina eskuratu zituen bakarkako probetan, 7'5 km sprint eta 10 km jarraipenean. Azken egunean 4 x 6 km erreleboen proba jokatu zen eta Suediako taldearekin txapeldun olinpikoa bihurtu zen, ahizpa taldean zuela.
Bad Moms
Bad Moms 2016ko Jon Lucas eta Scott Moore estatubatuar zinema zuzendariek zuzendutako umorezko filma da. 2017an A Bad Moms Christmas jarraipena izan zuen.
Boutigny (Sena eta Marne)
Biztanleria
2007an Boutigny udalerrian erroldatutako biztanleak 842 ziren. Familiak 302 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 40 bakarrik bizi ziren emakumeak), 95 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 143 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Mimetismo
Sarritan, mimetismoak babes funtzioa du, mimetismoa garatzen duen animalia erabat ohartezin bilakatzen baita harraparientzat. Mimetismoaren helburua habitat berean bizi diren animalien zentzumenak engainatzea da, batez ere harraparien zentzumenak.
Boutigny (Sena eta Marne)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Mimetismo
Mimetismoaren kasu ezagunenek ikusmen-pertzepzioari eragiten diote, baina badira entzumen- usaimen- edo ukimen-mimetismo kasuak ere.
Boutigny (Sena eta Marne)
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Mimetismo
Sailkapena
Mimetismo mota asko deskribatu dira. Forma ezberdinen arteko antzekotasunak eta ezberdintasunak azaltzen dira ondoren. Sailkapena, askotan, funtzio mimikoetan oinarritzen da (adibidez, kaltea saihestea). Kasu batzuk mota bat baino gehiagotan sar daitezke, adibidez, automimetismoa eta mimetismo erasokorra ez dira elkarrekiko baztertzaileak, batek modeloaren eta imitatzailearen arteko espezie-erlazioa deskribatzen duelako, eta besteak, berriz, imitatzailearen funtzioa deskribatzen duelako (janaria lortzea). Terminologia ere eztabaidatu da, eta hau argitzeko ahaleginek termino berriak sartzea ekarri dute. “Maskarada” hitza, batzuetan, modeloa bizigabea denean erabiltzen da, baina, zentzu hertsian, "kripsi"-tik ezberdina da, seinale-hartzailearen erantzun potentzialagatik. Kripsi-an, hartzaileak ez duela erantzuten suposatzen da, baina maskarada motan hartzailearen ezagutza-sistema nahasten du, bestela adierazlea bilatuko lukeena. Beste mimetismo motetan, seinalea ez du hartzailearen sentsore-sistemak iragazten. Hauek ez dira elkarrekiko baztertzaileak, eta liztor moduko itxuraren eboluzioan argudiatu da intsektuek liztor maskaradunak izatera eboluzionatu dutela liztor harrapariek elkarri erasotzen ez diotelako, eta antzekotasun mimetiko horrek harrapari ornodunei eraso egiteko asmoa kentzen dielako.
Boutigny (Sena eta Marne)
Etxebizitza
2007an 322 etxebizitza zeuden, 297 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 313 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 297 etxebizitza nagusietatik 269 bere jabearen bizilekua ziren, 24 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 10 etxek bi gela zituzten, 24 etxek hiru zituzten, 55 etxek lau zituzten eta 209 etxek bost zituzten. 250 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 96 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 185 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Mimetismo
Mimetismo defentsiboa
Mimetismo defentsiboa edo babeseko mimetismoa ematen da organismoak topaketa kaltegarriak saihesteko gai direnean, etsaiak engainatuz beste zerbait direla sinetsaraziz.
Hemen aztertutako hiru kasu hauek kolorazio ohartarazleari esker babestutako animaliek dakartzate:
Boutigny (Sena eta Marne)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Mimetismo
Mimetismo batesiarra
Batesiar mimetismoan imitatzaileak modeloaren ezaugarriak partekatzen ditu, baina ez du harraparien aurrean probetxugabea bihurtzen duen ezaugarririk (adibidez, zapore txarra). Bestela esanda, imitatzaile batesiar bat otso-larruan dagoen ardi bat da. Bere izena Henry Walter Bates naturalista ingelesarengandik jasoa du, zeinen Amazoniako ohian-tropikalen tximeletei buruzko lana (The Naturalist on the River Amazons izeneko liburuan deskribatuta) ikerketa arlo honetan aitzindari izan zen. Harrapakariek ez dituzte imitatzaileak hain erraz aurkitzen beren ereduarekiko proportzio baxuan daudenean. Fenomeno honi frekuentzia negatiboaren menpeko selekzioa esaten zaio, eta mimetismo forma gehienetan aplikatzen da. Mimetismo batesiarra bakarrik manten daiteke eredua jatearen kalteak imitatzailea jatearen onura gainditzen badu. Ikastearen izaerak imitatzaileen aldera egiten du; izan ere, eredu batekin lehen esperientzia txarra duen harrapariak bere itxura duen edozer saihesteko joera du, eta ez du esperientzia hori berehala berraztertzen gezurrezkoa ote zen ikusteko. Hala ere, imitatzaileak ereduak baino ugariago bihurtzen badira, harrapari gazte batek imitatzailearekin lehen esperientzia izateko probabilitatea areagotu egiten da. Beraz, sistema hauek egonkorragoak dira biak eredua eta imitatzailea dauden tokian, eta eredua mimoa baino ugariagoa den tokian. Lepidoptera ordenako imitatzaile batesiar asko daude. Consul fabius eta Eresia eunice-k zapore nazkagarriko Heliconius tximeletak imitatzen dituzte, hala nola H. ismenius. Limenitis arthemis-ek pozoitsua den Battus philenor imitatzen dute. Hainbat sits jangarriak klik ultrasonikoak eragiten dituzte sits tigre jangaitza imitatzeko. Thaumoctopus generoko olagarroak (olagarro imitatzailea) haien gorputz forma eta kolorazioa nahita aldatzeko gai dira itsas suge edo lehoi-arrain arriskutsuen antza hartzeko. Amazonian, Dryocopus galeatus okila, Brasil, Paraguai eta Argentinako oihan Atlantikoetan bizi dena, beste bi okil handiagoen antzeko gandor gorri, bizkarralde beltza, eta azpiko alde marraduna imitatzen du (Dryocopus lineatus eta Campephilus robustus), zeinek D. galeatus okilan erasoak gutxitzen duena. Mimetismo batesiarra landare-erreinuan ematen da ere, hala nola Boquila generoko igokariak, bere hostoen forma eta kolorea igotzen ari den landarearena berdintzeko moldatzen duena, halako moldez non haren hosto goxoek hain desiragarriak ez diren hostoak diruditen.
Mimetismo müllertarra
Mimetismo mülertarrak, Fritz Müller naturalista alemaniarraren omenez izendatua, bi espezie edo gehiagok antzeko abisu edo seinale aposematikoak dituzten egoera bat deskribatzen du, biek benetako antipredazio ezaugarriak partekatzen dituztenean (adibidez, jangaitza izatea). Hasieran, Batesek ezin zuen azaldu zergatia — biak berez kaltegarriak badira, zergatik imitatu behar luke batak bestea? Müllerrek fenomeno honen lehen azalpena eta eredu matematikoa aurkeztu zuen: harrapari komun batek bi espezie nahasten baditu, espezie horietako banakoek bizirauteko aukera handiagoa dute. Mimetismo mota hau berezia da hainbat aldetan. Lehenik, imitatzaileak eta ereduak elkarrekintzatik onura ateratzen dute, mutualismotzat har daitekeena. Sistema hau seinalearen hartzailearentzat ere onuragarria da, nahiz eta espezieen identitateari buruz engainatua izan, patroia orokortuz topaketa kaltegarriak saihestu ahal baititu. Bestalde, mimetismo batesiarran argia den imitatzailearen eta ereduaren arteko bereizketa lausotzen da. Espezie bat urria eta beste bat ugaria denean, espezie urria imitatzailea dela esan daiteke. Hala ere, biak kantitate berdinetan ematen direnean, elkarrekiko mimetismoaz hitz egiteak zentzu handiagoa du espezie "imitatzaile" eta "eredu"-en seinaleek konbergentziara jotzen dutelako. Bestalde, espezie imitatzaileak kaltegabe izatetik biziki kaltegarria izatera pasatzeko prozesu etengabe bat jarrai dezake, mimetismo batesiarra müleriarra bihurtzen duena azkenean. Monarka tximeletak (Danaus plexippus) tximeleta erregeordearekin (Limenitis archippus) konplexu mülleriar bat eratzen du kolorazio patroiak partekatzean. Erregeordeak kolorazio desberdineko azpiespezieak ditu, bakoitza bertako Danaus generoko espeziearekin bat datorrena. Adibidez, Floridan tximeleta erregeordeak tximeleta erregina imitatzen du; Mexikon, aldiz, erregeordea tximeleta soldaduaren antzekoa da. Erregeordea, beraz, hiru bikote mülleriar ezberdinetan nahasia dago. Adibide hau aspaldi uste izan zen Batesiarra dela, erregeordeak monarka imitatzen duela, baina erregeordea monarka baino jangaitzagoa da. Apheloria eta Brachoria (Xystodesmidae) generoetako gutxienez zazpi milazango espeziek mimetismo müleriarraren eraztun bat osatzen dute Ameriketako Estatu Batuen ekialdean, non harreman gabeko espezie polimorfoek antzeko kolore-ereduetan bat etortzen diren.
Boutigny (Sena eta Marne)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 584 ziren, horien artean 432 aktiboak ziren eta 152 inaktiboak ziren. 432 pertsona aktiboetatik 407 lanean zeuden (207 gizon eta 200 emakume) eta 25 langabezian zeuden (11 gizon eta 14 emakume). 152 pertsona inaktiboetatik 52 erretiraturik zeuden, 68 ikasten zeuden eta 32 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Mimetismo
Mimetismo emsleyarra/mertensiarra
Mimetismo emsleyarra edo mertensiarra, harrapakin hilgarri batek hain arriskutsua ez den espezie bat imitatzen duen ezohiko kasua deskribatzen du. M. G. Emsley-ek proposatu zuen harrapari batek animalia aposematiko oso arriskutsu bat, hala nola suge korala, saihestea ikasi ahal duen azalpen posible gisa, animalia horrek harrapakaria erraz hilko lukeelako. Teoria Wolfgang Wickler alemaniar biologoak garatu zuen, Robert Mertens herpetologo alemaniarraren omenez izendatu zuena. Egoera ezohikoa da, normalean espezierik kaltegarriena izaten baita modeloa. Baina harrapari bat suge hilgarri batekin topo egitean hiltzen bada, ez du sugearen abisu seinaleak ezagutzen ikasteko aukerarik. Beraz, suge hilgarri bat aposematikoa izateak ez lioke abantailarik sortuko ez sugeari ezta harrapariari ere: eraso egiten dion edozein harrapari hil egingo litzateke harrapakin hilgarria saihesten ikasi baino lehen, eta horrela hobe litzateke sugea kamuflatua izatea, erasoak saihestekotan. Baina harrapariak ohartarazpen koloreak zituen suge ez hilgarri bat saihesten lehenago ikasiko balu, orduan espezie hilgarriak probetxu atera liezaioke (hots, eraso gutxiago jasango lituzke) arrisku txikiagoko sugea imitatuz.
Boutigny (Sena eta Marne)
Diru sarrerak
2009an Boutigny udalerrian 295 unitate fiskal zeuden, 845 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 25.405 euro zen.
Mimetismo
Mimetismo emsleyarra/mertensiarra
Esne-sugearen azpiespezie kaltegabe batzuk (Lampropeltis triangulum), neurrian toxikoak diren suge koral aizunak (Erythrolam generoa), eta hilgarriak diren suge koralak (Micrurus generoa) partekatzen dute gorputz gorri bat lerro beltz eta hori edo zuriekin. Sistema honetan, esne-sugeak eta suge koralak imitatzaileak dira, suge koral aizunak, berriz, ereduak.
Boutigny (Sena eta Marne)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 27 komertzioetatik, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 4 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Mimetismo
Mimetismo wasmanniarra
Mimetismo wasmaniarrean, imitatzaileak habia edo kolonia batean bizi den banakoa hartzen du eredutzat, koloniaren barruan bizi ahal izateko. Hemengo modelo gehienak inurriak, termitak, erleak eta liztorrak bezalako gizarte-intsektuak dira.
Boutigny (Sena eta Marne)
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 2 margolariak, 2 zurginak, 1 iturgina, 1 argiketaria eta 1 higiezinen agentzia.
Idarreta baserria
Idarreta Asteasun (Gipuzkoan) dagoen baserria da, XVI. mendean eraikia.
Boutigny (Sena eta Marne)
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Boutigny udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 594 hektarea erabiltzen.
Idarreta baserria
2010eko urriaren 6an, Eusko Jaurlaritzak monumentu izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.
Ezaugarriak
Familia bakarreko baserria, planta angeluzuzenekoa, honako egitura duena: beheko solairua, lehenengo solairua eta ganbara. Bi isuriko estalkia dauka, naba-teilekin egina, gailurra fatxada nagusiarekiko elkarzut dagoela, eta fatxada hegoalderantz orientatua. Hareharriz egindako harlangaitzezko perimetro-paretak, eta eskantzuak, harlanduzko kareharriz eginak. Mendebaldeko horma-atalak hareharriz egindako harlanduzko murruak ditu.
Boutigny (Sena eta Marne)
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mimetismo
Mimetismo vaviloviarra
Mimetismo vaviloviarra gizakien nahigabeko hautespenaren adibidea da. Jorratzaileek ez dituzte belar txarren haziak aukeratu nahi, baina zaila da hori saihestea, ezinbestean gero eta antzekoagoak bihurtzen baitira. Izan ere, jorratzaileek interesatzen zaizkien landareen ezberdinak baztertu eta haien ondorengotza oztopatuz, zeharka antzekoen biziraupena bultzatzen dute. Adibidez, Echinochloa oryzoides, arroz-soroetako belar bat da, eta arrozaren itxura du; bere haziak, sarritan, arrozenekin nahasten dira, eta mimetismo vaviloviarraren ondorioz hauek bereiztea zaildu da belaunaldiz belaunaldi.
Mimetismo vaviloviarra defentsibo gisa sailka daiteke, belar imitatzaileak espezie babestu baten antza hartzen baitu. Horrek mimetismo batesiarrarekiko antzekotasun handia du, belarrak ez baititu partekatzen ereduari bere babesa ematen dioten propietateak (gizakiarentzat jangarri izatea, adibidez), eta bere presentziak eredua eta ustiatzaileak (kasu honetan uzta eta nekazariak) kaltetzen baititu. Baina badira desberdintasun gako batzuk; mimetismo batesiarrean, modeloa eta seinale-hartzailea etsaiak dira (harrapariak espezie imitatzailea jango luke, ahal balu), eta hemen, aldiz, uzta eta bere giza hazleak harreman mutualistan daude: gizakiak uzta jan arren, hura babesten eta hedatzen dute. Izan ere, uztaren "babes" bakarra gizakiek ematen dioten garrantzia da. Bestalde, belarra ez da jaten, suntsitu baizik. Belarra hiltzeko motibazio bakarra uztari onura ematea da. Azkenik, mimetismo mota hau ez da gertatzen gizakirik gabeko ekosistemetan.
Idarreta baserria
Ezaugarriak
Iparraldeko fatxadak, atzealdekoak, erantsitako eraikintxo bat dauka, gainerako eraikinaren antzeko murru-atalekin, eta hantxe lau saietera txiki irekitzen dira. Erantsitako eraikin horren estalkia, hori ere naba-teilez egina, isurialde bakar batekoa da, eta iparraldeko fatxadan dauka euskarri. Mendebaldeko fatxadak, beheko plantan, sarbideko portale bat dauka, harlanduz inguratutako leihoburu handi batekin; eta, lehenengo solairuaren parean, leiho-bao bi, harlanduz inguratuak, bai eta harriz eta lurrez egindako malda baten bitartez ganbararako sarbidea ematen duen portale bat ere.
Mimetismo
Mimetismo gilbetiarra
Mimetismo gilbertiarrak bi espezie baino ez ditu barne hartzen. Anfitrioi potentzialak (edo harrapakinak) bere bizkarroia (edo harrapakaria) uxatzen du hura imitatuz, anfitrioi-bizkarroi mimetismo erasokorraren alderantzizkoa. Izena Lawrence E. Gilbert ekologista estatubatuarragandik jasoa du.
Idarreta baserria
Ezaugarriak
Atal bateko zortzi zutoik osatzen dute eraikin honen barruko egitura, eta zutoi horiek estalkiraino heltzen diren harrizko oinarrietan edo jarlekuetan dute euskarri. Lehenengo solairuko eta ganbarako forjatuak sendotzen dituzten besoen eta habeen bidez lotzen dira zutoiok. Ganbarak urkilak ditu eta haien gainean baserriko teilatuari eusten dioten uhalak bermatzen dira. Teilatua gapirio luzeek, latorrizko lanek eta teilek osatzen dute. Atal bateko zortzi zutoi horietatik bi bikoitzak dira, eta baserri honek dituen garai gotikoko dolarearen berniei dagokie.
Idarreta oinetxe garrantzitsua da, Aiztondo harana jendeztatu zuena. Gaur egungo eraikina XVI. mendearen erdialdeko Gipuzkoako dolare-baserriaren eredu klasikokoa da. XVII. mendearen erdialdean zabaldu zen, hegoaldean habearte bat jarrita, lau arkuko portikoa duena. Garai berean berregin zuten, eta altuera gehitu zioten, alderantziz jarritako arbolazko urkila naturalak jarrita, gaur egun estalkiaren armadura jasaten dutenak.
Mimetismo
Mimetismo gilbetiarra
Passiflora generoko landareetan ematen da mimetismo gilbertiarra. Landare honen hostoek toxinak dituzte, animalia belarjaleak uxatzen dituztenak. Hala ere, Heliconius tximeleta-larba batzuek toxina hauek apurtzen dituzten entzimak garatu dituzte, genero honetan espezializatzea ahalbidetuz. Honek hautespen presio gehiago eragin die anfitrioietako landareei, hauek Heliconius-en arrautza helduak imitatzen dituzten estipulak garatzeraino. Tximeleta hauek jadanik arrautzak dauden lekuetan ez erruteko joera dute, beldarren arteko lehia intraespezifikoa saihesteko; hosto hutsetan daudenek bizirauteko aukera gehiago baitituzte. Heliconius larba gehienak kanibalak dira, hau da, arrautza helduagoetatik ateratako beldarrek beste beldar gazteagoak jaten dituzte. Horrela, badirudi horrelako landareek arrautza-formako estipulak garatu dituztela tximeleta mota horiek bertan arrautzak ez jartzeko. Gainera, bertan nektarra metatzen da, eta beldarren harrapariak erakartzen dituzte (inurriak eta liztorrak, esate baterako), defentsa gehigarri gisa.
Mimetismo broweriarra
Mimetismo broweriarra, Lincoln P. Brower eta Jane Van Zandt Browerren omenez izendatua, automimetismo mota bat da, non eredua imitatzailearen espezie berekoa den. Hau mimetismo batesiarraren analogoa da, baina espezie bakar baten barruan, eta populazio baten barnean palatabilitate espektro bat dagoenean gertatzen da. Adibidez, tximeleta monarka eta erregina (Danainae azpifamiliakoak), toxikotasun aldakorreko kotoi-landerez elikatzen direnak. Espezie hauek beren landare ostalaritik toxinak gordetzen dituzte, helduaroan ere mantentzen direnak (imagoak direnean). Toxina mailak larba-faseko dietaren arabera aldatzen direnez, banako batzuk beste batzuk baino toxikoagoak dira. Organismo jangarriagoek, beraz, banako arriskutsuagoak imitatzen dituzte, antzekotasuna jada definiturik.
Hala ere, hori ez da beti horrela. Sexu dimorfismoa duten espezietan, sexu bat bestea baino arriskutsuagoa izan daiteke, eta sexu babesgabeagoak bestea imita dezake. Aukera honen froga Gabongo tximu baten jokabideak ematen du, Anaphe generoko sits arrak erregulartasunez jan arren berehala utzi ziolako hori egiteari, espezie hartako eme kaltegarri bat dastatu zuelarik.
Harrapariak
Mimetismo erasokorra espezie kaltegabe baten ezaugarrietako batzuk partekatzen dituzten harrapari edo bizkarroietan aurkitzen da, beren harrapakin edo anfitrioiek antzematea ekiditen dutelarik; hori ardi-larruan dagoen otsoaren istorioarekin konpara daiteke, engainu kontzienterik ez dagoela ulertzen den bitartean. Imitatzaileak harrapakinaren edo anfitrioiaren beraren antza izan dezake, edo seinale-hartzailearekiko neutrala edo onuragarria den beste organismo batena. Mota honetan, mimetismoaren ereduari negatiboki edo positiboki eragin diezaioke, baita inolako eraginik sortu ez ere. Bizkarroiak harrapari gisa har daitezkeen moduan, anfitrioi-parasitoen mimetismoa erasokorraren azpimota bat bezala har daiteke. Imitatzaileak esanahi berezia izan dezake harrapakinarentzat. Horrelako kasu bat armiarmak dira, horien artean mimetismo erasokorra harrapakina erakartzeko eta aldi berean armiarmaren harrapariak ezkutuan hurbiltzean oharkabean geratzeko oso ohikoa baita. Honen kasu bat Nephila clavipes da, zeinek urre-koloreko sareak ehuntzen baitituzte leku argitsuetan. Esperimentu batzuek erakusten dute erleak armiarma-sareak arriskuarekin lotzeko gai direla pigmentu horia bertan ez dagoenean, hain ondo ez argiztaturiko eremuetan gertatzen den bezala, non sarea ikustea askoz zailagoa den. Beste kolore batzuk ere ikasiak eta saihestuak izan ziren, baina erleek ez ziruditen gai kolore horia arriskuarekin eraginkortasunez lotzeko. Horia, hala ere, nektar lore askoren kolorea da, eta beraz, kolore hori saihestea estrategia kaltegarria litzateke erleentzat. Beste mimetismo modu bat ez da kolorean oinarritzen, patroietan baizik. Argiope argentata bezalako espezieek patroi nabarmenak erabiltzen dituzte haien sareen erdialdean, sigi-sagak adibidez. Hauek argi ultramorea isla dezakete, eta nektar gida izenez ezagutzen diren lore askotan ikusten den eredua imitatzen dute. Armiarmek sarea egunero aldatzen dute, eta hau erleek sareen patroiak gogoratzeko duten gaitasunagatik azal daiteke. Erleak patroi jakin bat kokapen espazial batekin erlazionatzeko gai dira, hau da, armiarmak patroi berri bat aldiro ehundu behar du harrapaketak murritz ez dakizkion.
Beste kasu bat da arrak eme sexualki harkor batengana erakarrita daudenean. Egoera honetan, eredua imitatzailearen espezie berekoa da. 1960ko hamarkadan hasita, James E. Lloydek Photuris generoko ipurtargi emeei buruz egindako ikerketak agerian utzi zuen Photuris-ekoak Photinus generoko emeek estalketa-seinale gisa erabiltzen dituzten argi-seinale berberak emititzen dituztela. Ikerketa gehiagok aurkitu zuten hainbat generotako arrak erakartzen dituztela "femme fatale" hauek, eta ondoren hauek harrapatu eta jaten dituztela. Emeen seinaleak arrak hartutakoetan oinarritzen dira, beraz, eme bakoitzak seinale errepertorio bat du, dagokion espezieko emearen maiztasun eta iraupenarekin bat datorrena. Mimetismo honek agian eboluzionatu egin du, aurrez estalketarako ez ziren seinaleak harraparitzarako moldatuz. Australiaren barrualdeko Chlorobalus leucoviridis matxinsaltoak Cicadettini tribuko txitxar arrak erakartzeko gai dira, emeen estalketa seinaleak imitatuz. Mimetismo erasokor akustikoaren adibide hau Photuris ipurtargi kasuaren antzekoa da, harrapariaren seinale-tartea nabarmenki aldakorra delako. Esperimentuak frogatu dute C. leucoviridis kapaz dela hainbat txitxar espezieen arrak erakartzeko, baita beste kontinenteetakoak ere, estalketa-seinaleak espeziearekiko espezifikoak izan arren.
Landare haragijale batzuk ere mimetismoaren bidez haien harrapaketa erradioa handitzeko gai izan daitezke.
Baina ezkutatzea ez da ezinbesteko baldintza, harrapari batek harraparitzat ez hartzeagatik soilik abantaila esanguratsua eskura baitezake. Espezie sinbionte mutualista baten antza izan dezakete, edo harrapakinarentzat garrantzi gutxiago duen espezie batena. Azken kasu hau arrain garbitzaileena eta haien espezie imitatzaile batena da, nahiz eta eredu honetan imitatzaileak desabantailak dakarzkio ereduari. Arrain garbitzaileak beste espezie askoren aliatuak dira, bizkarroiak eta azal hila jaten uzten dietenak. Batzuek garbitzaileari beren gorputzaren barrutik bizkarroi horiek ehizatzen uzten diote. Hala ere, garbitzaile mota bat, Labroides dimidiatus, espezie mimetiko baten eredua da, Aspidontus taeniatus-ena. Arrain hauek Ozeano Indiko eta Bareko koralezko uharrietan bizi dira, eta beste arrainek garbitzailea ezagutzean garbitzeko "baimena" ematen diote. Haren imitatzailea, blenido espezie bat, tamaina eta kolorea imitatzeaz gain garbitzailearen "dantza" ere imitatzeko gai da. Garbiketa bila dabilen arraina hurbildu eta gelditzen denean, imitatzaileak hozka egiten dio, haragi zati bat erauziz eta berehala ihes eginez. Arrainek, modu honetan, laster ikasten dute mimoa eta eredua bereizten, baina bien arteko antzekotasuna handia denez, askoz zuhurrago jokatzen dute ereduarekin ere, eta beraz imitatzaileari abantaila ekartzeaz gain eredua kaltetzen duela esan daiteke. Biktimek etsaia eta laguntzailea bereizteko duten gaitasuna dela eta, blenidoek antzekotasun handia garatu dute, eskualde mailako xehetasunak islatzeraino.
Bizkarroiak
Bizkarroiak ere mimiko erasokorrak izan daitezke, nahiz eta, aurrekoen aldean, egoera pixka bat ezberdina izan. Harrapakari batzuek badute harrapakina erakartzeko ezaugarriren bat; bizkarroiek, gainera, harraparien harrapakin naturalak imitatzen dituzte, eta harrapariek jaten dituztenean, ostalarian sartzeko bide bat dute. Leucochloridium espezieko kideak, platelminto generokoak, kantu-txorien digestio-aparatuan hazten dira, eta haien arrautzak txorien gorozkietan agertzen dira. Orduan, Succinea-k jaten ditu, lehorreko barraskilo batek. Arrautzak bitarteko ostalari horretan garatzen dira, eta ondoren txori egoki bat aurkitu behar dute heltzeko. Txoriek normalki barraskilorik jaten ez dutenez, platelmintoak beste estrategia bat du bere anfitrioiaren esteetara iristeko. Kolore bizikoak dira eta taupadaka mugitzen dira. Beraz, barraskiloaren begian taupadaka hasten dira, beldar itxura gogoraraziz eta hegazti baten janari ukaezin bihurtuz. Horrela, ostalarien arteko tartea gainditu ahal izango du, bere bizi-zikloa jarraituz. Nematodo batek (Myrmeconema neotropicum) Cephalotes atratus inurri langileen abdomenaren kolorea aldatzen du, Hyeronima alchorneoidesen fruitu helduen itxura har dezaten. Inurriaren portaera ere aldatzen du, gasterra (atzealdea) altxaraziz. Honek txoriek inurria jateko aukerak areagotzen ditu. Txorien gorozkiak beste inurri batzuek biltzen dituzte eta beren kolonia elikatzeko, horrela nematodoa zabaltzen lagunduz. Ezohiko kasu batean, Meloe generoko kakalardo batzuen larba planidioek talde bat osatzen dute eta bere erle espezie anfitrioiaren sexu erakarlea imitatzen duen feromona sortzen dute. Erle ar bat iristen denean eta larba masarekin elkartzen denean, bere abdomenera igotzen dira. Handik erle eme batera pasatzen dira, eta handik erle habiara haien larbak parasitatzeko.
Ostalari-bizkarroi mimetismoa bizkarroi batek bere anfitrioi propioa imitatzen duen sistema bat da. Kukuak dira errunaldi-parasitismoaren adibide kanonikoa, non parasitatzaileak beste espezie baten habian uzten dituen bere arrautzak. Beste espezieko gurasoak zaindu eta elikatzen ditu parasitatzailearen arraultzak, prozesuan ama biologikoaren inbertsio parentala murriztuz. Parasitatzailearen arrautzek ostalariarenak imitatzeko gaitasuna da gakoa. Ostalari desberdinei moldatzeko gaitasuna emeen aldetik heredatzen da. Errunaldi-parasitismo intraespezifikoko kasuak ere badira, non eme batek espezie kideko habia batean erruten duen, murgilari urrebegian (Bucephala clangula) ageri den bezala, baina ez da mimetismotzat hartzen. Beste mekanismo bat mimetismo kimikoa da, Phengaris rebeli tximeleta bizkarroian ikus daitekeena. Tximeleta horrek Myrmica schencki inurria parasitatzen du, koloniak tximeletaren larbak babestera eta elikatzera bultzatuz. Horretarako engainu kimikoa erabiltzen du tximeletak, eta inurriei tximeletaren larbak haienak direla sinestarazten die, habian zuzenean sartzea ahalbidetzeko. Erlastar bizkarroiak (Bombus) haien ostalaria imitatzen dute, kasualitateak azal dezakeena baino baino askoz hobeto imitatu ere. Hala ere, hori mimetismo mülleriar gisa har daiteke.
Ugal-mimetismoa
Ugal-mimetismoa gertatzen da ereduaren ekintzak imitatzailearen ugalketan lagungarri gertatzen direnean. Hau ohikoa da saria eskaintzen dutela diruditen baina benetan ematen ez duten lore engainagarriak dituzten landareetan, eta Papua Ginea Berriko ipurtargietan gerta daiteke, hauetan Pteroptyx effulgens-en seinalea P. tarsalisek erabiltzen duelarik emeak erakartzeko. Beste mimetismo formek ugalketa-osagai bat ere badute, adibidez haziekin gertatzen den mimetismo vaviloviarrak, txorien ahots-mimetismoak, eta abar.
Loreak
Mimetismo bakeriarra, Herbert G. Bakerren omenez izendatua, automimetismo mota bat da non lore emeek espezie bereko lore arrak imitatzen dituzten, eta nektarra dagoela sinestaraziz polinizatzaileei iruzur eginez. Ugal-mimetismo hau ez da erraz agertzen sexu dimorfismo nabaria den espezieetan. Caricaceae espezie askotan ohikoa da.
Mimetismo bakeriarra bezala, mimetismo dodsoniarra lore ugalkorren mimetismo mota bat da, baina kasu honetan eredua eta imitatzailea ez dira espezie berekoak. Izenak Calaway H. Dodsoni egiten dio erreferentzia. Lore ereduaren seinaleak imitatuz haren polinizatzaileak erakartzen ditu, baina imitatzaile bakeriarrak bezala, ez du nektarrik ematen. Epidendrum ibaguense (Orchidaceae) Lantana camara eta Asclepias curassavica loreen antza du, eta tximeleta monarkek eta, beharbada, kolibriek polinizatzen dute. Antzeko kasuak ikus daitezke familia bereko beste espezie batzuetan. Espezie imitatzaileek, hala ere, beren polinizatzaile zehatzak ere izan ditzakete. Adibidez, kakalardo espezie batek, normalean Cistus lore koloredunak polinizatzen dituenak, erleek normalean polinizatzen dituzten Ophrys espezieak polinizatzen laguntzen du.
José Moreno
José Moreno Torres (Bilbo, 1918ko azaroaren 10a - Portugalete, 2019ko abuztuaren  26a), Eusko Gudarosteko gudaria izan zen, armada hartako azken beteranoa (edo azkenetarikoa), 100 urte zituela hil baitzen.
Mimetismo
Mimetismo sexuala
Espezie batean, mimetismo inter-sexuala gertatzen da sexu bateko banakoek beste sexuko kide mimikoak direnean, ezkutuan kopulatzea errazteko. Adibide bat Paracerceis itsasoko isopodoaren hiru ar formak dira. Ar alfak dira handienak eta eme-talde bat zaintzen dute. Beta arrek emeak imitatzen dituzte, eta emeen taldeetan sartzea lortzen dute, alfa arrek konturatu gabe kopulatzeko. Gamma arrak ar txikienak dira eta espezieko gazteenak imitatzen dituzte. Honek emeekin kopulatzeko aukera ere ematen die, ar alfek detektatu gabe. Hiena eme batzuk sasizakilak dituzte, ar itxura ematen dietenak.
José Moreno
Biografia
Zorrotzaurre auzoan jaio zen José Moreno 1918an, auzo hori Deustu udalerriko independentearen parte zale. 17 urterekin sartu zen gudari, eta ELA sindikatuaren San Andres ingeniaritza-bataloiko kide izan zen. Espainiako Gerra Zibila amaitu zenean Euskal Herrian, preso hartu zuten Santoñan. Heriotza zigorra ezarri zioten, eta komandante frankista batek pertsonalki esan zion fusilatuko zutela, baina ez zen hori gertatu eta zigorra konmutatu zioten. Espetxe eta lan behartuak ezagutu zituen hiru urtez frankismoaren pean, besteak beste Zaragoza, Huesca eta Bilbon.
Mimetismo
Automimetismoa
Automimetismoa edo mimetismo intraespezifikoa espezie bakar batean gertatzen da. Halako imitazioaren mota bat ematen da organismo baten gorputzaren atal batek beste baten antza duenean. Adibidez, suge batzuen isatsek beren buruen antza dute; atzerantz mugitzen dira harrapakariren batek mehatxatzean eta isatsa luzatzen diete, erasoa jasatekotan kalte larririk gabe ihes egiteko aukerak handituz. Arrain batzuek begi moduko orbanak dituzte isatsaren ondoan, eta beldurtzean, atzera egiten dute astiro, buztana buru gisa aurkeztuz. Zenbait intsektuk, hala nola tximeleta batzuek xehetasun maila ezberdinetako patroiak dituzte, harraparien erasoak buruan baino atzealdean jasotzea errazteko. Hontz espezie batzuek "begi faltsuak" daramatzate buruaren atzealdean, harrapariei ezusteko erasorik egin ezin dutela sinestaraziz, eta begirada zorrotz batek zaintzen dituela pentsaraziz. Idazle batzuek "automimetismo" hitza erabiltzen dute imitatzaileak espezie bereko beste kide batzuk imitatzen dituenean. Adibidez, arrak emeak imitatzean edo alderantziz, jokoen eboluzio teorian mimetismo sexualaren adibideetako bat izan daiteke. Adibide batzuk txori, arrain eta musker espezie batzuetan aurki daitezke. Honen moduko estrategia landuak ezagunak dira, hala nola "harri, orri, artazi" moduko mimetismoa Uta stansburiana-n, baina beste espezie askotan adibide kualitatiboki ezberdinak daude, hala nola Platysaurus batzuetan. Intsektu espezie asko toxikoak edo nazkagarriak dira produktu kimiko jakinak dituzten landare batzuez elikatzen direnean, baina ez produktu kimiko horiek falta dituzten landareez elikatzen direnean. Adibidez, Danainae azpifamiliako espezie batzuk Apocynaceae familiako Asclepiadoideae espezie ugariz elikatzen dira, harrapari gehienentzat pozoitsu eta emetiko bihurtzen dituztenak. Intsektu hauek sarri aposematikoki koloreztatuak eta patroidunak izaten dira. Landare ez toxikoez elikatzen direnean, ordea, kaltegabeak eta jangarriak izaten dira, baina behin organismo toxiko bat jan duen txoriak ez du kolore aposematiko bera duten ale kaltegabe bat jango.
José Moreno
Biografia
Askatutakoan, La Naval eta Astillero ontzioletan lan egin zuen, eta Portugaleten bizi izan zen, non Elai Alai dantza taldearekin kolaboratu izan zuen. Frankismoaren biktimen aldeko ekitaldietan parte hartu izan zuen, azkena 2019ko ekainean, Aterpe 1936 oroigarrian, Artxandan (Bilbo).
2019an The New York Times egunkariak elkarrizketatu zuen, eta azken gudaria zelakoan aurkeztu zuten artikulua. Hil zenean, Deiak argitatatu zuen oharrean, azkena barik, "azkenetarikoa" zela jarri zuten izenburuan. Heriotzaren berri jakindakoan, Iñigo Urkullu lehendakariak ohar batean aipatu zuen.
Mimetismo
Automimetismoa
Beldar espezie batzuek, hala nola, Sphingidae askok, ozeloak dituzte aurreko segmentu abdominaletan. Larritzen direnean, burua eta beste segmentuak babesten dituzte, begi handi mehatxatzaileak gorputzaren atal ikusgarriaren aurrealdean utziz. Intsektu askok "buztan" ikaragarriak dituzte hegalen muturretan eta marka-ereduak hegaletan bertan. Hauek bat egiten dute "buru faltsu" bat sortzeko. Honek hegazti harrapariak eta armiarma jauzkariak (Salticidae) ditu helburu. Adibide ikusgarriak agertzen dira Theclinae tximeletatan; adaxka edo lore baten gainean pausatzean, hankaz gora jartzen dira, atzeko hegoak behin eta berriz mugituz, hegaletan "isats" antzeko mugimenduak eraginez. Ikerketek estrategia hau intsektuaren burutik erasoak kentzeko eraginkorra dela dioen hipotesia mantentzen dute.
Preston (New York)
Preston Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Chenango konderrian kokatuta dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mimetismo
Beste mimetismo formak
Beste mimetismo forma batzuk ez dira erraz sartzen goian emandako sailkapenaren barruan. Lore mimetismoa Monilinia vaccinii-corymbosi onddoak eragiten du. Ezohiko kasu honetan, landare onddo patogeno batek hostoak edo baiak kutsatzen ditu, azukreak isuraraziz eta loreen nektarra imitatuz. Gure begietara hostoek ez dute lore itxurarik; hala ere, oraindik erakartzen dituzte intsektu polinizatzaileak, espektro ultramorean antzekotasuna baitute. Kasu hau ezohikoa da iruzurrak onddoaren onura dakarrelako, baina hostoak dira mimetismoa jokatzen dutenak, prozesuan kalte egiten dietenak. Ostalari-bizkarroi mimetismoaren antzekoa da baina anfitrioiak ez du seinalea hartzen. Automimetismoaren antzekoa da era batean, baina landareak ez du mimetismoaren onurarik, eta patogenoaren eragina behar da horretarako.
Le Chemin
Le Chemin Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Le Chemin udalerrian erroldatutako biztanleak 36 ziren. Familiak 19 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 7 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Arsenmarcobaldiita
Arsenmarcobaldiita mineral bat da eta jordanite homologous series taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Arsenmarcobaldiita mineralaren formula kimikoa hau da: Pb12(As3.2Sb2.8)Σ6S21. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Le Chemin
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 21 ziren, horien artean 15 aktiboak ziren eta 6 inaktiboak ziren. 15 pertsona aktiboak lanean(9 gizon eta 6 emakume) zeuden.. 6 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2000. urtean Le Chemin udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Alaun
Alaun (iberiar idazkeraz: ) iberiar hiria izan zen. Egungo Alagón inguruan omen zegoen, baina ezin izan da aztarnategia aurkitu. Erromatarren aurreko sedetaniar herriarena izan zela uste dute, nahiz eta zenbait iturriren arabera, bi talde horien arteko mugatik gertu egoteagatik lusoniar zeltiberiarrena izan zitekeen. Klaudio Ptolomeoren esanetan, bere historiaren garairen batean baskoiena ere izan zitekeen, agian Gneo Ponpeio Magnoren garaian, hau da k.a. 70. urte inguruan.
Botorritako brontzeetan agertzen da, bigarrenean batez ere.
Guido Crepax
Guido Crepas edo Guido Crepax ezizenez ezagunagoa (Milan, 1933ko uztailaren 15a – ib., 2003ko uztailaren 31) italiar komiki marrazkilaria izan zen.
Valentina pertsonaia ezagunaren sortzailea dugu.
Horlivka
Horlivka (ukraineraz: Горлівка) edo Gorlovka (errusieraz: Горловка) Ukrainako ekialdean dagoen Donetsk oblasteko hiria da. Donbass eskualdeko ikatz-erauzte eta industria kimikoaren gune nagusietako bat da. 2011ko urtarrilaren 1ean 261.052 biztanle zituen
Vanceboro (Ipar Carolina)
Vanceboro Ipar Carolinako herri bat da. Craven konderrian kokatua dago. 2010ean 1,005 biztanle zituen, 4.44 kilometro koadrotan banatuta.
Erletokietako igogailua
Igogailua 2005ko martxoan inauguratu zuen, Iruñeko lehena igogailua izateko.
Eraikuntza
Igogailua 2005eko martxoan inauguratu zen, ia urtebeteko lanen ondoren.
Koronabirusaren krisia
2020ko martxoaren 13an, COVID-19 pandemiaren ondorioz konfinamendu orokorra deklaratu ondoren, Iruñeko Udalak hau eta hiri osoan zehar banatutako beste 9 igogailu ixtea erabaki zuen. Hala, konfinamendu osoan itxita egon ziren ekainaren 22ra arte, egun horretan berriz ireki baitzuten, baina edukiera txikiarekin.
Azpiegitura
Igogailua Zaragoza etorbidearen eta Zangoza eta Erletokieta kaleen arteko biribilgunearekin lotzen da behealdean. Azken hori hurbileko tunel batetik dator, ibilgailuek igogailua salbatzen duen malda gainditzeko aukera izan dezaten.
Goiko terminoak Abejeras kalera ematen du, zehazki Erletokietako tunelaren gainean dagoen sekziora.
Goiburuak
Igogailu bi goiburu ditu:
Ustiapena
Igogailu honen funtzioa Arrosadia eta Iturramaren artean dagoen desnibel edo malda zuzen-zuzenean igotzea da, honela Zaragoza etorbidea eta Zangoza kalea saiestuz.
Etorkizuna
Oraingoz ez da neurri gehigarririk aurreikusi igogailuan.
Grimacco
Grimacco Italiako udalerri bat da. Udineko probintzian kokatuta dago, Friuli-Venezia-Julia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Grimaccok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Nakło nad Notecią udalerria
Nakło nad Notecią Poloniako Kujavia-Pomeraniako voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Nakło barrutian kokatuta. 186,93 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 32149 biztanle zituen.
Leningradita
Leningradita fosfato motako minerala da.
Ezaugarriak
Leningradita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 da.
Karlos VIII.a Suediakoa
Karlos VIII.a Suediakoa (Karl Knutsson Bonde), bere garaian Karlos II.a bezala ezagutua, eta Norvegian Karlos I.a bezala (Ekholmen gaztelua, Uppsala, 1408ko edo 1409ko urriaren 1a - Stockholm, 1470eko maiatzaren 15a) Suediako eta Norvegiako erregea izan zen.
Knut Tordsson Bonde zaldunaren eta Margareta Karlsdotterren semea izan zen. 1434tik aurrera, bere eragina handitzen joan zen eta goi karguak bete zituen herrialdean.
1448an Kristobal Bavariakoa Suediako erregea ondorengorik gabe hil ondoren, Karlos Suediako errege aukeratu zuten. Norvegiako tronurako borrokatu zuen Kristian I.a Danimarkako errege berriarekin. 1449an herrialdearen zati batek Norvegiako errege aukeratu zuen, eta azaroan Trondheimgo katedralean koroatu zuten. Suedian ez zuen babes handirik jaso, eta hurrengo urtean Norvegiako tronua Kristiani eman zion.
1457an matxinada batek ihes egitera behartu zuen eta Kristian errege izendatu zuten bere ordez. 1463an beste matxinada batek Kristian kargutik kendu eta Karlos itzultzeko eskatu zuen. Suediara itzuli zen mertzenario alemaniar eta poloniarren agindupean, baina zenbait guduren ondoren, 1465ean erbesteratu zen berriro. Bere hirugarren eta amaiera erregealdia 1467tik 1470ean hil zen arte igaro zen.
Suediako noblezian nazionalismoaren aldeko joera baten parte izan zen. Lehenik eta behin, nagusitasuna bilatu zuten Eskandinavian, baina gero Kalmarko Batasunaren desegitea eta Suediako independentzia bultzatu zituzten.
Schistura defectiva
Schistura defectiva Schistura generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Preston (Wisconsin)
Preston Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Trempealeau konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
592 Bathseba
592 Bathseba asteroide gerrikoan aurkitutako 592. asteroidearen izena da. 1906ko martxoak 18an aurkitu zuen Max Wolf astronomo alemaniarrak Heidelbergeko behatokitik. Asteroide honen behin-behineko izendapen zientifikoa 1906 TS zen.
The Women's Tour
The Women's Tour (Emakumezkoen Itzulia) Ingalaterran urtero egiten duten etapako txirrindularitza lasterketa da.
Historia
2014an sortu zuten, The Women's Tour izen ofizialarekin, 2.1 kategorian (profesionalismoaren kategoria gorena emakumezkoen etapakako lasterketetarako). 2015ean, Aviva aseguruetxearen babesaren ondorioz, izen ofiziala The Aviva Women's Tour izenagatik aldatu zuen; 2016an berriro izena Aviva Women's Tour izenagatik aldatu zuen, urte hartan lasterketa Emakumezkoen UCI WorldTourrera igo baitzen. 2017an, babeslea berriro aldatu zutenez, OVO Energy Women's Tour izena jarri zion. Sare sozialetan jatorrizko izena mantentzen du.
SweetSpotek antolatzen du, Britainia Handiko Itzuliaren antolatzaile berak.
Nałęczów udalerria
Nałęczów Poloniako Lublingo voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Puławy barrutian kokatuta. 62,94 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 8974 biztanle zituen.
Gonars
Mugakideak
Gonarsk honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cyclura nubila
Cyclura nubila Cyclura generoko animalia da. Narrastien barruko Iguanidae familian sailkatuta dago.
Diego Lopitz II.a Harokoa
Diego Lopitz II.a Harokoa —Didacus Lupi de Faro— (Naiara, c. 1152 - Burgos, ) ezagutzen den Bizkaiko bostgarren kondea izan zen, 1170-1214 urteetan.