cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zaintzapeko Bakea
Iparraldean, Arnor jada ez zen existitzen, baina, Eskualdean, oparotasuna zen nagusi, Tuk Familiako lehen Thainaren gobernupean. Brandioreindarrek Oreinak izeneko gunea kolonizatu zuten, eta bertan finkatu ziren.
Durinen leinuko nanoek, Thrain I.ak zuzenduak, Erebor uzten dute, eta Mendebaldeko gainontzeko familiekin biltzen dira, Mendi Grisetan.
Caresko ibilbidea
Caresko ibilbidea edo PR-PNPE 3, Espainiako Europako Mendietan dagoen ibilbide labur bat da, Leóngo probintzia eta Asturias artean. Cares ibaiaren arroila igarotzen du, Posada de Valdeón leondar udalerritik abiatu, Caín de Valdeón herria pasatu eta Poncebos asturiar herrian amaitzeko. Antzina, herri hauen arteko komunikabide bakarra zen.
Saint-Piat
Saint-Piat Frantziako udalerria da, Eure eta Loir departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Piat udalerrian erroldatutako biztanleak 1.109 ziren. Familiak 456 ziren, horien artean 120 pertsona bakarrekoak ziren (50 bakarrik bizi ziren gizonak eta 70 bakarrik bizi ziren emakumeak), 174 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 135 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 27 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 567 etxebizitza zeuden, 476 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 67 bigarren erresidentzia ziren eta 24 hutsik zeuden. 544 etxeak ziren eta 21 apartamentuak ziren. 476 etxebizitza nagusietatik 410 bere jabearen bizilekua ziren, 52 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 27 etxek bi zituzten, 85 etxek hiru zituzten, 117 etxek lau zituzten eta 244 etxek bost zituzten. 371 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 234 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 194 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 700 ziren, horien artean 544 aktiboak ziren eta 156 inaktiboak ziren. 544 pertsona aktiboetatik 512 lanean zeuden (279 gizon eta 233 emakume) eta 33 langabezian zeuden (14 gizon eta 19 emakume). 156 pertsona inaktiboetatik 66 erretiraturik zeuden, 43 ikasten zeuden eta 47 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Piat udalerrian 486 unitate fiskal zeuden, 1.175 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 23.075 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 49 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 1 zurgina, 5 iturginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 altzari denda zen.
2000. urtean Saint-Piat udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Teslui (Olt)
Teslui Errumaniako udalerri bat da, Olt konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Saint-Piat
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Teslui (Olt)
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Saint-Piat
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Sancti-Spíritus (Extremadura)
Sancti-Spíritus Badajozko udalerria da, La Siberia eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 237 biztanle zituen.
Txakurkrosa Oarsoaldean
Txakurkrosa Oarsoaldean Oreretako txakurkros talde bat da. Gipuzkoa eta Euskal Herrian sortutako lehenengo txakurkros taldea hain zuzen ere. Baita ere lurreko mushingeko beste modalitate batzuetan parte hartzen du, hala nola bikejoring edo irristagailua.
Lasterketak
Txakurkrosa Oarsoaldean taldeak txakurkroseko bi lasterketa antolatzen ditu Oiartzualdea eskualdean.
Errenteriako Txakurkrosa
2008an sortutako txakurkros lasterketa bat da, Euskal Herrian lehiatutako lasterketarik zaharrena. Bere ibilbidea Aldura mendia eta Malmazar inguruan egiten da. Iraganean liga nazionalean eta Espainiako kopan barneratua zegoen. 2011z geroztik han Gipuzkoako txakurkros txapelketa lehiatzen da, eta 2012az geroztik Gipuzkoako txakurkros ligan barneratu dago. 2013/2014 denboraldian Euskadiko txakurkros txapelketan bihurtu egiten da.
Oiartzungo txakurkrosa
Oiartzungo txakurkrosa 2012 urtean sortutako txakurkros lasterketa bat da. Aritxulegi gaineko inguruetan lehiatzen da. Gipuzkoako txakurkros ligako azken lasterketa puntuagarria da. 2013/2014 denboraldian bertan behera gelditu egin zen lasterketa.
Aughnacloy (Down konderria)
Aughnacloy (Áth na Cloiche) Ipar Irlandako udalerri bat da, Down konderrian dagoena.
Kergrist
Kergrist (bretainieraz Kergrist) Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri bat da.
Kerfourn
Kerfourn (bretainieraz Kerforn, galoz Jocelein edota Joczelein) Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri bat da.
Yuya Ono
Yuya Ono (大野 佑哉) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Matsumoto Yamaga FC‎.
Horaglanis alikunhii
Horaglanis alikunhii Horaglanis generoko animalia da. Arrainen barruko Clariidae familian sailkatzen da.
Bingen (Baden-Württemberg)
Bingen Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Urtarrilaren 8
Urtarrilaren 8a gregoriotar egutegiaren urteko zortzigarren eguna da. 357 egun falta dira urtea amaitzeko, 358 egun bisurteetan.
Jaiak eta urteurrenak
Jaieguna, ondoko herrian:
Iñaki Bergara Iribar
Iñaki Bergara Iribar (Ondarroa, ) bizkaitar futbolari ohia da, atezain moduan aritu zena.
Arthur konderria (Nebraska)
Arthur konderria (Arthur County) Nebraskako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Arthur da. 2010eko zentsuaren arabera 460 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Arthur konderriak 18,604 kilometro koadro ditu. Horietatik 764 ura dira. Beste 185,276 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,25 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 460 pertsonetatik 454 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 19 dira. 0 beltzak edo afroamerikarrak. 2 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 1 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 3 pertsonek kokatzen zuten.
Dalton (Missouri)
Dalton Missourieko herri bat da. Chariton konderrian kokatua dago. 2010ean 17 biztanle zituen, 0.47 kilometro koadrotan banatuta.
José Ramón Orozko
José Ramón Orozko (Eibar, 1921 - 2009ko abenduaren 5a ) euskal opera abeslaria da, tenorea hain zuzen ere.
Biografia
Eibarren eta Easo Abesbatzan ikasi ondoren, 1954an Italiara joan zen non arrakasta handia izan zuen RAIn agertu eta gero.
Deng Yingchao
Deng Yingchao (Guangxi, Nanning, Qing dinastia, 1904ko otsailaren 4a - Beijing, Txina, 1992ko uztailaren 11) txinatar politikaria izan zen.
Txinako Iraultza Kulturalaren garaian, fakzioen arteko borroka kaotikoa nolabait eramaten ahalegindu zen, bere senar Zhou Enlairekin batera. Gaztetan, emakumeen eskubideen alde lanean, emakumeen oinak oihalez lotzeko ohitura deuseztatzeko mugimenduarekin bat egin zuen.
Maiatzaren Lauko Mugimenduan parte hartu zuen (1917tik 1921era bitarteko iraultza), gazte intelektualen gidaritzapean, Txinako gizartea eta kultura japoniarrenetik babesteko. Hamabost urterekin, Iratzar Elkarteko kide egin zen, Zhouk gidaturiko ikasle mugimendukoa, eta atxilotu egin zuten bere ekintza erradikalengatik. 1924an Alderdi Komunistako kide egin zen, eta hurrengo urtean Zhourekin ezkondu zen.
1927an, Kuomitangek alderdi komunistako kideak sarraskitu ondoren, ezkutuan bizi behar izan zuten. Moskura alde egin zuten, eta 1930ean, itzuli zirenean, Mao Zedongekin bat egin eta Ibilaldi Handiari ekin zioten (1934-1935). 10.000 kilometro inguruko bide luze hura egin zuten 50 emakumeetako bat izan zen. Bidean, baina, tuberkulosia harrapatu zuen, eta bide-puska luzea andetan egin zuen. Komunisten garaipenaren ondoren (1949), emakumeen eskubideen alde ekin zion ostera, eta 1956an Alderdi Komunistako Batzordeko Nagusiko kide izendatu zuten. Alderdi Komunistaren erregimenari fidel beti, goi-mailako karguak izan zituen, eta gudarostearen esku-hartzearen alde agertu zen, 1989ko ikasle-mugimendua zapaltzeko.
Plumipalpiella
Plumipalpiella Crambidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Plumipalpia martini da.
Vignaux
Vignaux Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Garona Garaia departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vignaux udalerrian erroldatutako biztanleak 117 ziren. Familiak 48 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 56 etxebizitza zeuden, 46 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 56etxeak ziren. 46 etxebizitza nagusietatik 38 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 4 etxek hitu gela zituzten, 19 etxek lau zituzten eta 24 etxek bost zituzten. 35 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 14 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 32 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 74 ziren, horien artean 60 aktiboak ziren eta 14 inaktiboak ziren. 60 pertsona aktiboetatik 55 lanean zeuden (31 gizon eta 24 emakume) eta 5 langabezian zeuden (3 gizon eta 2 emakume). 14 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren eta 1 higiezinen enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak igeltseroa ziren.
2000. urtean Vignaux udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 276 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kernascléden
Kernascléden (bretainieraz Kernaskledenn) Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri bat da.
Cessford (Scottish Borders)
Cessford, Eskoziako etxalde bat da, Scottish Borders eremu administratiboan.
Josselin
Josselin (bretainieraz Josilin, galoz Jocelein edota Joczelein) Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri bat da. Josselin gazteluarengatik da ezaguna.
Historia
Saint-Meriasek monjeak kapera bat eraiki zuen bertan IV mendean. 1008an Guéthénoc bizkondea Josselin gaztelua eraikitzen hasi zen. Toki estrategiko bikaina zen, IX mendetik hasia zen erromes bide bat eta honek zekarren merkataritza kontrolatzeko balio baitzuen. Bretainiako oinordekotza gerraren ondoren Olivier de Clisson soldadu bretoiak eskuratu zuen Josselin jaurerria eta ordutik aurrera Rohan familia indartsuaren lurraldea izan zen.
Santa Maria da Feira
Santa Maria da Feira Portugalgo Aveiroko barrutian dagoen kontzejua da.
Josselin
Hezkuntza
2008an lehen hezkuntzako haurren %16'05a hezkuntza elebidunean matrikulatua zegoen.
Channelkirk
, Eskoziako parrokia eta komunitate kontseilu bat da, Scottish Borders eremu administratiboan.
Carasobarbus kosswigi
Carasobarbus kosswigi Carasobarbus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Ballela
Ballela (Baile Ailigh) Ipar Irlandako udalerri bat da, Down konderrian dagoena.
Haruki Mitsuda
Haruki Mitsuda (三ッ田 啓希) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Matsumoto Yamaga FC‎.
Microgale drouhardi
Microgale drouhardi Microgale generoko animalia da. Afrosoricida ordenaren barruko ugaztuna da. Oryzorictinae azpifamilia eta Tenrecidae familian sailkatuta dago.
Horaglanis krishnai
Horaglanis krishnai Horaglanis generoko animalia da. Arrainen barruko Clariidae familian sailkatzen da.
Epthianura crocea
Epthianura crocea Epthianura generoko animalia da. Hegaztien barruko Meliphagidae familian sailkatua dago.
Euskal Herriko muturreko puntuak
Honako hau Euskal Herriko muturreko puntuak zerrendatzen dituen zerrenda bat da:
Kervignac
Kervignac (bretainieraz Kervignag) Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri bat da.
Konposatu heterozikliko
Konposatu heteroziklikoak konposatu kimiko ziklikoak dira, eta zikloko atomoak bi elementu desberdinetakoak edo gehiagotakoak dira. Kimika organikoaren barruan, konposatu heteroziklikoak karbono atomoz eta beste elementu batez osatuta daude, gutxienez. Karbonorik ez duten atomo horiei heteroatomo deritze, eta nagusiki nitrogenoa, oxigenoa eta sufrea dira.
Sailkapena
Konposatu kimiko heteroziklikoak konposatu ez-organikoak edo konposatu organikoak izan daitezkeen arren, gehienek gutxienez karbono bat dute. Baina horrek ez du galarazten borazina bezalako konposatu bat (karbono atomorik ez duena) "heterozikliko" gisa etiketatzea. IUPACek Hantzsch-Widman-en nomenklatura gomendatzen du konposatu heteroziklikoak izendatzeko. Konposatu heteroziklikoak modu erabilgarrian sailka daitezke beren egitura elektronikoaren arabera. Heteroziklo aseek deribatu aziklikoek bezala jokatzen dute. Beraz, piperidina eta tetrahidrofuranoa amina eta eter konbentzionalak dira hurrenez hurren, profil esteriko aldatuak dituztenak. Beraz, kimika heteroziklikoaren azterketa bereziki deribatu asegabeetan oinarritzen da, eta 5 eta 6 atomotako eraztunak dituztenetan, hala nola, piridina, tiofenoa, pirrola eta furanoa.
Beste heteroziklo mota handi bat bentzenozko eraztunekin fusionatutakoei dagokie. Adibidez, bentzotiofenoa, indola eta bentzofuranoa
Santa Amalia
Santa Amalia Badajozko udalerria da, Vegas Altas eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 4.326 biztanle zituen.
Banner konderria (Nebraska)
Banner konderria (Banner County) Nebraskako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Harrisburg da. 2010eko zentsuaren arabera 690 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Banner konderriak 193,282 kilometro koadro ditu. Horietatik 4 ura dira. Beste 193,243 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,36 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 690 pertsonetatik 682 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 26 dira. 0 beltzak edo afroamerikarrak. 3 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 0 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 5 pertsonek kokatzen zuten.
NA-7102
NA-7102 edo Unanuko errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-7100 nafar errepideko 4,63 kilometroan hasi eta Ergoienan dagoen Unanu kontzejura arte doa. Errepidea 1,45 kilometro luze da.
Teslui (Dolj)
Teslui Errumaniako udalerri bat da, Dolj konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Dardenne Prairie (Missouri)
Dardenne Prairie Missourieko hiri bat da. St. Charles konderrian kokatua dago. 2010ean 11,494 biztanle zituen, 12.75 kilometro koadrotan banatuta.
Teslui (Dolj)
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Santa Marta (Badajoz)
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 4.322 biztanle zituen.
Plantegumia
Plantegumia Crambidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Plantegumia venezuelensis da.
Igriés
Igriés (gaztelaniaz, aragoieraz eta ofizialki Igriés) Huescako Hoya de Huesca eskualdean dagoen udalerria da.
José Javier Pomés
José Javier Pomés Ruiz (Iruñea, ) nafar enpresaburu eta politikaria da. Nafarroako Unibertsitatean zuzenbidean lizentziatua, FAPYMEN erakundean hasi zen. 1987an eta 1991n Nafarroako Parlamentuko parlamentari hautatua, gero sailburua izan zen Juan Cruz Alliren gobernuan. 1993-1994 eta 1996-2009 artean eurodiputatua izan zen.
Ordiales
Ordiales, Europako Mendietako kokaleku bat da, Cornión mendikatean. Administratiboki Asturiasko Amieva udalerriaren lursailetan dago.
Eremurik garaienean, Angón haranaren alboan eta Pongako mendilerrora begira, Ordialesko behatokia dago. Behatoki honetan 1949tik Pedro Pidal y Bernaldo de Quirós (1870-1941), Asturiasko Villaviciosako markesa lurperatua dago, Gregorio Pérez “El Cainejo” artzainarekin batera Naranjo de Bulnes mendia igo zuten lehenbiziko pertsonak. Markesa, gainera, Europako Mendietako parke nazionalaren sorreraren bultzatzailea izan zen. Behatokia 1.691 metroko garaieran dago.
Microgale dryas
Microgale dryas Microgale generoko animalia da. Afrosoricida ordenaren barruko ugaztuna da. Oryzorictinae azpifamilia eta Tenrecidae familian sailkatuta dago.
Teresa Claramunt i Creus
Teresa Claramunt i Creus (Sabadell, 1862 ko ekainaren 4a - Bartzelona, 1931 ko apirilaren 11) buruzagi anarkosindikalista katalana izan zen.
Haren aita Ramon Claramunt zen, errepublikano federal eta katolikoa, lanbidez hilaturaren mekanikari muntatzailea. Haren ama, Joana Creus izan zen, izaera handiko emakumea, Teresak amagandik jasoko zuen ezugarria. Ezkontza haren ondorioz, bost seme-alaba jaio ziren Maria eta Teresa Sabadellen jaioak, eta bere beste hiru nebak, José, Ángel eta Purificación, Barbastron jaioak.
Bere aita Ramon Barbastroko alkate eta errepublikar milizien koronel izatera iritsi zen Espainiako Lehen Errepublikan.
Historia
Teresa Claramunt ehungintza arloko langilea zen, eta talde anarkista bat sortu zuen Sabadellen, Fernando Tarrida del Marmolek eraginda, zeinekin 1883 ko Zazpi Asteetako Greban parte hartu zuen. Bertan 8 orduko lanaldia aldarrikatzen zen.
1884 ko urrian Sabadelleko Langile Anarko-kolektibisten Varia Atalaren sortzaileetako bat izan zen, urriaren 26an sinatutako Eraketa Aktan agertzen den bezala.
1888 an, Teresak eta Antonio Gurri senarrak Portugalera emigratu zuten, lanik aurkitzen ez zutelako, eta Sabadellen enpresaburuek, Somatenek lagunduta, indarkeria erabiltzen zutelako. Portugalen bi urtez egon zen, eta jakina da herrialdeko talde anarkistekin elkarlanean aritu zela.
Kataluniara itzuli zen, eta ordurako oso ezaguna zen espainiar poliziarentzat. Ospe handia zuen biztanleriaren esparru zabaletan, eta, askotan, poliziak atxilotu egiten zuen, hura kikiltze aldera.
1892 an Bartzelonako Emakumeen Elkarte Autonomoa sortu zuen Angeles López de Ayala eta Amàlia Domingorekin batera, Espainiako lehen elkarte feminista.
Bartzelonako lizeoan bonba batzuk lehertu ondoren atxilotu zuten 1893 an, eta berriz ere atxilotu zuten Montjuiceko Prozesuaren errepresioan (1896), non bortizki kolpatu zuten. Horrek ondorioak utzi zizkion bizitza osorako.
Epaiketaren ondoren, ezein kondenarik ez jaso arren, Ingalaterran erbesteratu zuten 1898 arte.
El Productor aldizkaria sortu zuen (1901), eta aktiboki parte hartu zuen XX. mende hasierako aldarrikapen sozialetan. 1903 an idatzi zuen ''La mujer. Consideraciones sobre su estado ante las prerrogativas del hombre,'' eta bertan proposatu zuen gizonen eta emakumeen arteko soldata parekatzea. Hezkuntza jotzen zuen emakumearen egoeraren erruduntzat, eta autoemantzipazioa proposatzen zuen.
La Tramontana aldizkarian kolaboratu zuen, La Revista Blanca delakoan, eta El Rebelde egunkaria zuzendu zuen 1907-1908 bitartean.
1902 an metalaren grebalariekin elkartasunean egindako mitinetan parte hartu zuen eta eta urte bereko otsailean egindako greba orokorrarekin atxikimenduz.
Balloo (Down konderria)
Balloo (Baile Aodha) Ipar Irlandako udalerri bat da, Down konderrian dagoena. 2011n 189 biztanle zituen.
Darlington (Missouri)
Darlington Missourieko herrixka bat da. Gentry konderrian kokatua dago. 2010ean 121 biztanle zituen, 1.07 kilometro koadrotan banatuta.
Teresa Claramunt i Creus
Historia
Berriro atxilotu zuten 1909ko abuztuan Bartzelonako Aste Tragikoan izandako gertakarien ondoren, eta Zaragozan konfinatu zuten, non 1911n tokiko sindikatuak CNT rekin bat egitea bultzatu zuen, baita 1911ko greba orokorra ere. Horrek beste espetxeratze bat ekarri zion, “asaldatzaile anarkista” gisa akusatuta. Kartzelan zegoela, gaixotasun bat agertu zitzaion, geroago heriotzera eramango zuena, paralisiak jota.
São João da Madeira
São João da Madeira Portugalgo Aveiroko barrutian dagoen kontzejua da.
Teresa Claramunt i Creus
Historia
Oso gaixo zegoela, 1923 ko ekainaren 4an poliziak haren etxebizitza miatu zuen Juan Soldevila y Romero kardinalaren aurkako atentatuaren ondoren, Los Solidarios izeneko taldeak egina, hura konprometitzeko froga bila.
Christopher Hogwood
Christopher Hogwood (Nottingham, 1941eko irailaren 10a - Cambridge, 2014ko irailaren 24a) britainiar orkestra-zuzendaria izan zen.
Teresa Claramunt i Creus
Historia
Teresa Claramunt 1931 ko apirilaren 11ko goizaldean hil zen, Espainia osoko herritarrak udal ordezkari berriak aukeratzeko hautestontzietara joan baino egun bat lehenago. Apirilaren 14an bertan lurperatu zuten, Espainian Bigarren Errepublika aldarrikatu zen egunean.
Aitortzak
2018ko uztailean, “Herstóricas. Historia, Mujeres y Género” eta “Autoras de Cómic” kolektiboak kultura- eta hezkuntza-izaerako proiektu bat sortu zuen, karta-joko bat, ikusarazteko emakumeek gizartean egindako ekarpen historikoa eta hausnartzeko haien absentzia kronikoaz. Karta horietako bat Claramunti eskainita dago.
Sabadell hiriak kale bat eta eskola bat izendatu zituen Teresa Claramunten omenez.
Epthianura albifrons
Epthianura albifrons Epthianura generoko animalia da. Hegaztien barruko Meliphagidae familian sailkatua dago.
Carasobarbus luteus
Carasobarbus luteus Carasobarbus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
George W. Sears
George Washington Sears (1821eko abenduaren 2a - 1890eko maiatzaren 1a), estatubatuar kontserbazionista eta idazle bat izan zen.
Forest and Stream aldizkarian idazteaz gain Nessmuk ezizenez kontakizun laburrak idatzi eta Nessmuk labana delakoa ere diseinatu zuen. Kanoa kiroleko antziretako jarduera ere bultzatu zuen.
Tinta (zuhaitzen gaitza)
Tinta gaztaina eta haritza kaltetzen duen gaixotasun oso larria da. Berau eragiten duten mikrobio filamentoduanak behinola onddo tzat hartu baziren ere, gaur egunean Oomizete bezala klasifikatzen dira.
Historia
Tinta gaitza 1726 urtean identifikatu zen lehen aldiz, Gredosko mendilerroa n (erdi aldeko Espainia); hurrengo lekukotasuna Ipar Euskal Herri koa da, non 1860an gaztainondoarentzat eta 1948an haritzarentzat seinalatu baitzen; gero 1871-72 artean Lekeitio eta Ondarroa arteko kostaldean detektatu zen. Hedapena oso bizkorra izan zen, eta handik denbora gutxira gaitzak Galizia n, Asturias en, Kantabria n eta Euskal Herrian guztiz zabaldua zegoen.
Izena azal nekrosi ko guneetan sortzen den eta enbor raren oinarrian pilatzen den likido belzkararengatik eman zitzaion. Mikroorganismoek enborraren oinarriko sustrai ei eta azalari erasotzen die. Gaztainondo en kasuan, sustraien suntsiketaren ondorioz ihartu eta hiltzen dira. Haritz ak erresistenteagoak dira (batez ere kandudunak, kandugabeak eta gorriak) eta orokorrean ez dira hiltzen. Neurri txikiagoan, tintak pagoari ere eragin diezaioke.
Mikroorganismo arduradunak
Bi Phytophthora dira gaixotasun honen erantzuleak, Phytophthora cambivora Petri (batez ere zuhaitzaren koroari eragiten diona) eta Phytophthora cinnamomi Rands (batez ere sustraiak kaltetzen dituena). Lurrean bizi diren heterokonta hauen kutsatze bidea biotrofoa, nekrotrofoa eta hemibiotrofikoa da. Gainera, gaitasun saprobio ona dute, hau da, ostalariak aurki ezean lurrean bizi daitezke. Uretan zehar mugitzen diren zoosporen bidez hedatzen dira; ondorioz, urez gainezka dauden lurzoruak oso sentikorrak dira gaixotasun honen aurrean eta ur zirkulazioak patogenoak azkarki barreiatu ditzake. Kutsadura enborraren oinarriko azalean gauzatzen da, sustrai gazteetan edo zuzenean azalean, lentikelen bidez. Gaixotasuna bi eratara hedatzen da: mizelio aren progresioz, gaztainadiaren zoruan zehar, eta gizakiak, animaliak edo urak garraiatutako esporen bidez. Bigarren bide hau da gaixotasuna distantzia handietan barreiatu izanaren arrazoia (esporak boten, apatx en, neumatiko en bidez hedatzen baitira).
Ikerketa batek gaztainondoaren tinta gaitzaren hedapena erraztu dezakeen faktore bat seinalatu du: goldatu tako soro etan, lur arolaren azpian sor daitekeen lur trinko geruza.
Onddoa espora sexualak sortzeko gai da —oosporak—, baita asexualak ere —zoosporak—, eta klamidosporak; azken hauek neguan irauteko gauza dira, infekzioa sortzeko abagunea aurkitu artean.
Genero bereko beste mikroorganismo batzuk (Phytophthora citricola Sawada eta Phytophthora cactorum (Lebert eta Cohn) Schröter ) eragindako kalteak ere antzeko sintomak sortzen dituzte, eta bereizteko zailak izan daitezke.
Phytophthora generoko mikrobioak oomizetoen artean sailkatzen badira ere, ohituraren poderioz oraindik leku askotan "onddo" deitzen zaie.
Gaitzaren ezaugarriak
Tinta gaitzaren aurreneko sintoma zuhaitzaren ahultzea eta hazkunde motelagoa izaten da: fruituak ez dira heldutasunera ailegatzen. Ondoren, goiko eta muturretako hosto en zimeldura eta horixkapena datoz, uda erdirantz eskuarki. Lehenengo etapan zuhaitzek koroa urria dute (gorengo adarrak hosto txiki eta kolore horikoekin). Geroago, adar rak ihartuz doaz, guztiz lehortu arte; arazoari bueltan eman ezean, bataz beste, zuhaitza 3-6 urteren barruan hilko da.
Segura de León
Segura de León Badajozko udalerria da, Tentudía eskualdean dagoena.
Tinta (zuhaitzen gaitza)
Gaitzaren ezaugarriak
Kaltetutako sustraiak belztu egiten dira eta kolorazio hori, taninoen oxidazioaren eraginez, enborrean hedatzen da gaixo dauden erro en parean. Ehunen nekrosiarekin batera, zuhaitzak substantzia inhibitzaileak isurtzen ditu patogeno ei aurre egin nahian (konpartimentazio printzipioa). Batzuetan, azal pitzatuak edo enborraren oinarrian egon daitezkeen urradurek tanino horiek erakusten dute, tinta gogora ekartzen duen izerdi belztua jariatuz. <span class="need_ref" style="cursor:help;" title="Une source est souhaitée pour ce passage.">Haritz kandudun eta kandugabeen artean ahulezia ez da hain larria, baina enborraren oinarrian txankro bat agertu ohi da.
Segura de León
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 2.140 biztanle zituen.
Tinta (zuhaitzen gaitza)
Gaitzaren ezaugarriak
Infekzioak gaztainondoaren zuztar txikienak harrapatzen baditu, zuhaitza poliki-poliki hil egingo da, zuztar nagusia beste txiki batzuk sortu eta nola hala bizirik irauteko gai izango baita; aldiz, infekzioa enborretik gertu hasten bada, gaztainondoak ez du asko iraungo, ezin izango baitu zuztar berririk sortu.
Behin betirako hil baino lehen —oro har hil aurreko urtean— gaztainondoak ezohiko gaztaina kopurua ematen du: oso ugaria, baina inongo baliorik gabekoa. Tintak zuhaitza harrapatu duen edo ez jakiteko behin betirako froga zuhaitzeko enborraren azpialdean begiratzea da; gar-itxura duen orban beltza badu, gaitzak jota dago. Orban hori zuhaitzak parasitoari aurre egiteko duen erreakzioaren ondorio izaten da.
Pitzadura batetik likido beltza isurtzeak ez du derrigorrez tinta gaitzaren presentzia adierazten. Enborretik likido beltza ateratzea zuhaitzak zauriaren aurrean egiten duen erreakzioa da (adibidez, izoztearen aurrean) eta ez da tinta gaitzaren sintoma espezifikoa.
Balio ez duten neurriak
Tratamendu hauek ez dira eraginkorrak:
Neurri eraginkorrak
Trichoderma harzianum onddoak erabiltzea eraginkorra da zenbait egoeratan.
Gaixotasuna hasi berria dagoenean, tratamendurik eraginkorrena kimikoa da. Hala ere, mendi-mailan ezartzea zaila da, soilik fungizida zehatzekin erabil baitaiteke. Mintegi etan eta landaketa gazteetan, ordea, badago erabiltzea. Gaztainondo zaharren tratamendua are zailagoa da. Enborraren bueltan metro erdi inguruko zuloa egiten da, zuztar nagusiak agertu artean eta ahal dela zauririk eragin gabe. Zuloa eginda dagoela, lurrean agerian geratzen diren zuztartxoak kentzen dira eta tratamendu kimikoa egiten zaio. Euri-arriskurik ez badago ez da komeni zuloa berehala estaltzea.
Gaztainondoen drainatzea hobetzea neurri lagungarria da.
Patogenoa kutsatutako eremutik kentzea ia ezinezkoa denez, kontrol metodorik onena prebentzioa da: kutsatutako lurzorua ez barreiatzeko neurriak hartzea (oinetakoak, ibilgailuak, ur isurketak) eta, bistan da, kutsatutako landareak lekuz ez aldatzea.
Tratamenduen zailtasunak ikusita, gaztainondo gaixotasunarekiko erresistenteak lortzeko ikerketei ekin zitzaion. 1925. urterako horrelako lehen gaztainondoak lortu ziren Galizian. Mentuak oinarri erresistente horien gainean egiten dira. Bestalde, Castanea mollissima eta Castanea crenata espezieak (jatorri txinatar ra eta japoniar ra dutenak, hurrenez hurren) tinta gaitzari erresistenteak dira. Japonia ko gaztainondoek, gurutzaketen bidez, gaixotasunaren aurkako indibiduoak sortu dituzte. Marigoule edo Marsol bezalako gaztaina barietateak (C. crenata eta C. sativa-ren hibrido naturalak) tinta gaitzari eusten diote eta erraz hazten dira; beraz arrisku-eremuetan mentuen oinarri bezala erabiliak izan daitezke (nahiz eta Marigoule barietatearekin mentatzean bateragarritasun arazoak izaten diren).
Fosfito gatzak fungizida biodegradagarri gisa erabil daitezke, landareak phytophthorarengandik babesteko. Normalean potasio fosfito moduan aplikatzen da, potasio hidroxidoarekin neutralizatutako azido fosforikoaren deribatua. Kaltzio eta magnesio fosfitoak ere erabil daitezke. Fosfitoek elizitore papera jokatzen dute: landarearen defentsak estimulatzen dituzte, phytophthoraz kutsatutako lurretan biziraun dezaten. Ez dira toxikoak gizakientzat edo animalientzat (mahai gatzaren parekoak dira); haiekin lotutako kutsadura arriskua oso txikia da beraz. Landareen hostoetan aplikatzen den fosfitoak oso kontzentrazio txikia izaten du, eta lurzorura iristen dena bertan geratzen da, ur-mailara iritsi barik. Fosfitoa tratamendu sistemikoa da: eraginkorra izateko landarearen ura garraiatzeko sistemaraino sartu behar da; hori zuhaitzetan injektatuz edo landareen hostoen azpialdeak ihinztatuz lor daiteke. Landarea phytophthora infekziotik babesteaz gain, fosfitoek jada kutsatuak dauden landareen sendatzean ere lagun dezakete.
Ikuspegi integratu bidezko tratamendua
Azpimarratu beharra dago gaur egun ez dela ezagutzen phytophthora desagerrarazteko modurik; baina ikuspegi integratu batek gaixotasunaren hedapena eta eragina kontrolatzen lagundu dezake, esate baterako fosfitozko fumigazioa, lur eremuan sarbide kontrola (andui berrien inportazioa mugatzeko), drainatzearen hobekuntza eta landare ostalarien eliminazioa konbinatuz.
Gaitzaren bilakaera
1950 urtean gaztainadiek 14530 hektarea hartzen zituzten Hego Euskal Herrian. Datu eguneraturik ez dago, baina bistan da gaur egunean azalera askoz ere txikiagoa dela.
Esan bezala, Phytophthorak lurzoruan geratzen dira zuhaitz ostalaria gaixotu ostean hil eta gero ere. Hori dela eta, Euskal Herriko mendietan ikusten diren gaztainondo asko (zaharrak, zein duela 20-25 urte landatutakoak) tinta gaitzaz jota ikus daitezke: hostorik ez duten adarrez josita, eta urterik urte bizitasuna galduz. Gaur egun Iberiar Penintsula ren ipar alde osoa tintaren eraginpean dago, baita barne aldeko zenbait lekutan ere (Salamanca, adibidez); penintsularen hegoaldean eta Afrika ipar aldean ez du eraginik. Hala ere, badirudi tinta gaixotasuna ez dela hedatzen ari, nolabait geratu egin dela.
2012an, Boletus edulis onddoz inokulatutako gaztainondoak landatzeko zenbait proiektu abiatu ziren: Bizkaiko Foru Aldundia k Zalla n duen frutagintza estazioan batetik, Araba ko Frutazain eta Eraldatzaileen Elkarteak lau hektareatako eremuan bestetik, sinbiosi ak bi espezieei egin diezaieken mesedea aztertzen hasi ziren ekoizpen sistemara, eta tinta gaitzaren prebentziora begira. Sistemak emaitza onak lortu duela dirudi, eta 2018tik aurrera gaztainondo landare mikorrizatu hauekin egindako landaketen erreferentziak daude (Coruña n eta Pontevedra n).
Pitama
Pitama Crambidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Pitama lativitta da.
Immunotolerantzia
Immunotolerantzia edo tolerantzia immunologikoa immunitate-sistemak antigeno propioak (autoantigenoak) eta kanpoko antigenoak bereizteko duen gaitasuna da. Berari esker immunitate-sistemak ez die eraso egiten organismoaren berezko antigenoei.
Immunotolerantziak huts egiten duenean immunitate-sistemak ez du kanpoko eta barneko antigenoak desberdintzen, eta bakterioak eta birusak ez ezik, gorputzaren organo eta ehun batzuei ere eraso egiten die. Honetan datza gaixotasun autoimmuneen funtsa.
Immunotolerantziaren bidez, beraz, immunitate-sistema gai da bereizteko makromolekula arrotzak (kanpoko mikrobio patogenoenak, arriskutsuak direnak) eta ostalariaren berezko makromolekulak (arriskutsuak ez direnak).
Bi immunotolerantzia mota daude: naturala, immunitate-sistemak organismoaren autoantigenoen aurrean duena, eta eragindakoa, immunitate-sistemak erantzuten ez duenean normalean immunogenikoak diren antigeno batzuen aurrean. Arlo klinikoan eragindako immunotolerantzia garrantzi handikoa da organoen transplanteetan, hartzailearen gorputzari beste pertsona baten organoa onartuarazi zaionean.
Immunotolerantziaren mekanismoa
Nola egiten du immunitate-sistemak antigeno propioak eta kanpoko antigenoak bereizteko? Prozesua linfozitoen heltze-garaian burutzen da, timoan eta hezur-muinean (hots, immunitate organo nagusietan). Bertan, berezko antigenoak (autoantigenoak) ezagutzen dituzten T eta B linfozitoak -heldu aurretik- deuseztatuak izaten dira, autoimmunitatea ekiditeko. Prozesu hau fetu-bizitzan batik bat gertatzen da, eta baita bizitzaren lehenengo hilabeteetan ere.
Jakina da fetu-bizitzan antigeno bat organismoari sartzen bazaio, antigeno hori propiotzat hartuko dela beti. Hots, geroago antigeno honekin organismoak topo egiten badu ez da erantzun immunea agertuko, immunotolerantzia baizik. Honek indartzen du fetu-bizitzaren linfozitoen aukeraketa prozesuaren teoria.
Todirești (Iași)
Todirești Errumaniako udalerri bat da, Iași konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Claudio Ranieri
1973 eta 1986 artean Italiako AS Roma, Catanzaro, Catania eta Palermo FC taldeetan jokatu zuen.
Ondoren, Italiako, Espainiako, Frantziako eta Ingalaterrako klubetako entrenatzailea izan zen. Bere arrakastarik handiena Leicesterrekin lortutako liga ingelesa izan zen, taldearen historiako lehena.
Entrenatzailearen palmaresa
Cagliari
Fiorentina
Valencia
Monaco
Leicester City
Bettange
Bettange Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bettange udalerrian erroldatutako biztanleak 210 ziren. Familiak 72 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 81 etxebizitza zeuden, 79 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 2 hutsik zeuden. 70 etxeak ziren eta 11 apartamentuak ziren. 79 etxebizitza nagusietatik 65 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 22 etxek lau zituzten eta 48 etxek bost zituzten. 64 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 21 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 48 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 134 ziren, horien artean 105 aktiboak ziren eta 29 inaktiboak ziren. 105 pertsona aktiboetatik 101 lanean zeuden (58 gizon eta 43 emakume) eta 4 langabezian zeuden (2 gizon eta 2 emakume). 29 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 20 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Columbus (Texas)
Columbus Ameriketako Estatu Batuetako Texasko estatuan dagoen herria da. Houstonetik mendebaldera dago 119 km-ra, Interstate 10 autobidetik. 2000. urtean, 3.916 biztanle inguru zituen herriak. Halaber, konderriko hiriburua da.
Blaine konderria (Nebraska)
Blaine konderria (Blaine County) Nebraskako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Brewster da. 2010eko zentsuaren arabera 478 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Bettange
Diru sarrerak
2009an Bettange udalerrian 76 unitate fiskal zeuden, 198,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.747 euro zen.
Blaine konderria (Nebraska)
Geografia
Blaine konderriak 18,506 kilometro koadro ditu. Horietatik 944 ura dira. Beste 184,116 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,26 da.
Bettange
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 higiezinen enpresa zen.
Blaine konderria (Nebraska)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 478 pertsonetatik 474 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 0 dira. 1 beltzak edo afroamerikarrak. 0 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 0 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 3 pertsonek kokatzen zuten.
Bettange
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria eta 1 zurgina.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra drogeria bat zen.
2000. urtean Bettange udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 252 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Portland Berria
Portland Berria edo ingelesez New Portland, Ameriketako Estatu Batuetako Maine estatuan dagoen udalerri txikia da. 2000. urteko erroldaren arabera, herriak 785 biztanle besterik ez zituen.
Errolda
Biztanleriaren %98,34a zuria da, %1,27a indiar jatorrikoa da eta gainontzeko %0,13a arraza desberdinekoa da.
Biologiaren filosofia
Biologia filosofia zientziaren filosofia ren barne atal bat da, epistemologia, metafisika eta etika kontuez arduratzen dena. Zientziaren filosofoak eta filosofoak orokorrean beti biologian interesatuak egon diren arren (Aristoteles, Descartes, Kant…), biologiaren filosofia filosofiarengandik independente zen atal bezala 60-70. hamarkadetan sortu zen. Zientziaren filosofoek gero eta arreta gehiago jartzen zioten biologiari, Neodarwinismoaren gorakadatik hasita 30-40. hamarkadetatik 1953-an ADN-aren estrukturaren aurkikuntza eta beste hainbat aurrerapen gehiago arte genetikaren ingenierian.
Deskribapen orokorra
Biologiaren filosofia naturalismoa errazten duen tradizio enpiriko gisa ikusi daiteke. Biologiaren filosofo garaikideek saihestu egin dituzte bizitza eta ez-bizitzaren arteko bereizketa egiten dituzten galderak. Horren ordez, biologoen praktikak, teoriak eta kontzeptuak aztertu dituzte biologia errazago edo hobeto ulertu ahal izateko. Ideia zientifikoak filosofikoki analizatzen dira, eta bere eraginak esploratzen dira. Askotan zaila da biologiaren filosofia biologia teorikotik bereiztua dagoela ulertzea.
Biologiaren filosofoen azpitalde batek, orientazio naturalistago batetik, biologiak epistemologia, etika, estetika, antropologia…-en inguruan erantzun zientifikoak ematen dituela. Gainera, biologian gertatutako aurrerapenek, giza bizitzaren inguruko balio tradizional guztiak birpentsatzea eragiten dio gizakiari.
Biologiaren filosofia oso ikusgarria eta ondo antolaturiko diziplina bilakatu da, bere aldizkari propio eta konferentzia eta antolaketa profesionalekin. Azken hauetan handiena Sociedad Internacional de Historia, Filosofía y Estudios Sociales de Biología (ISHPSSB) da.
-Erredukzionismoa, holismoa eta bitalismoa:
-erredukzionismo zientifikoa goi mailako prozesu biologikoak prozesu fisiko eta kimikoetara murrizten direnaren ikuskera da. Adibidez, arnastea bezalako prozesu biologiko bat oxigenoa eta karbono dioxidoa barneratzen dituen prozesu biokimiko bat litzateke.
-Holismoa goi mailako prozesuak nabarmentzen dituen ikuskera da, ateratako ezaugarriak bezala ere ezagutua. Adibidez, txonta espezie batek lehorte batean nola bizirauten duen azaltzeko beste batzuk hil egiten diren bitartean, metodo holistiko-ak ekosistema osoari erreparatuko dio. Organismo indibidual bakoitza bere ekosistemaren testuinguruan ulertua izan behar da. Maila baxuagoko prozesu biologikoak ere, parte diren organismo bizidunen baitan ulertu behar dira.
-Bitalismoa biologo konbentzionalek ukatzen duten ikuspuntu bat, zeinak defendatzen duen bizi indar bat dagoela oraindik zientifikoki neurtu ez dena, organismo bizidunei bizitza ematen diena. Filosofia bitalistaren adibide asko erlijioetan aurkitzen dira. Biologo konbentzionalek uko egiten diote ikuspuntu horri, metodo zientifikoari kontrajartzen zaiola argudiatuz. Metodo zientifikoa munduaren ikuskera oso ziur bat egiteko diseinatu zen. Ikuspegi epistemologiko hau jarraituz, korronte nagusiko zientzialariek ukatu egiten dituzte neurtuak edo ziurtatuak izan ez diren gertaerak, beraz, bitalismoa bera ukatzen dute.
Biologiarengandik autonomoa den filosofia bat
Organismoen prozesu guztiak lege fisikoen arabera betetzen dira.Honek, biologo eta filosofo batzuk (adibidez, Ernst Mayr eta David Hull), Charles Darwin-en hausnarketa filosofiko zorrotzetara itzultzea erakarri du, fisika klasiko tik eratorritako zientziaren filosofia bat sortzea ahalegindu, eta horrek sortu zituen arazoak konpontzen ahalegintzeko. Azken ikuspuntu positibista honek, Joseph Henry Woodgerrek adibidetuak, zehaztasun zorrotza azpimarratu zuen eta aplikazio unibertsalaren legeen aurkikuntza bultzatu zuen, esperimentuan zehar frogagarriak. Zaila izan zen biologiarentzat, oinarrizko maila mikrobiologi ko batetik haratago, estrukturen maila berean egotea. Zientziaren filosofia estandarrean, organismo bizidunek ezaugarri esanguratsu bat utzi zuten: herentziazko genotipo baten osagai historikoa.
Giemsa tindaketa
Giemsa tindaketa hematologian usu erabiltzen den tindaketa da, odolaren elementuak, besteak beste, aztertzeko. Odol-frotisak (protozooak eta parasitoak antzemateko), ebaketa histologikoak eta beste lagin biologikoak dira tindaketa honekin tratatzen direnak.
Gustav Giemsa asmatu zuen bere izena daraman tindaketa, 1904an, Plasmodium falciparum, malariaren eragilea, odol-frotisetan ikertzen ari zenean
Giemsa tindaketa, besteak beste, oso erabilia da laborategietan honako mikrobio hauek edo egitura zelularrak ikusi ahal izateko:
Tindaketa honen bi koloratzaile nagusiak eosina (koloratzaile azidoa) eta metileno urdina (koloratzaile basikoa) dira. Hautsean saltzen da, eta laborategian egunero prestatu behar da, hautsa uretan disolbatuz (ordu gutxi batzuetan koloratzaileak bere ezaugarri kimikoak galtzen dituelako).
Odol-frotisak aztertzeko, koloratzaile bota aurretik lagina finkatu behar da, metanola erabiliz. Hau da prozedura osoa :
Senedi
Senedi, Senedy edo Sened, Egiptoko II. dinastiako bosgarren faraoia izan zen. Jürgen von Beckerathen arabera, K.a. 2735etik K.a. 2724 arte gobernatu zuen.
Abidoseko Errege Zerrendak, Senedi deitzen du, eta, Saqqarakoak, Senedy.
Platyallabes tihoni
Platyallabes tihoni Platyallabes generoko animalia da. Arrainen barruko Clariidae familian sailkatzen da.
Senedi
Turineko Errege Kanonak, faraoi honi, 54 urteko erregealdia ematen dio. Manetonek aipatzen duen Setenes baldin bada, 41 urteko erregealdia izan zuela adierazi zuen.
Berlineko Papiro Medikoak, Sened Denen oinordeko bezala aipatzen du.
Bere izena, Senedi, eta Peribsenena, Kairoko Egiptoar Museoan kontserbatzen den "ate faltsu" batean dago.
Titulatura
Senedi, bere izena adierazteko kartutxo egiptoar bat erabili zuen lehen faraoia izan zen.
NA-7111
NA-7111 edo Argiñaritzko errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-7110 nafar errepideko 7,21 kilometroan hasi eta Girgillaon dagoen Argiñaritz kontzejura arte doa. Errepidea 4,59 kilometro luze da.
Todirești (Vaslui)
Todirești Errumaniako udalerri bat da, Vaslui konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Martzelo II.a
Martzelo II.a (Montefano, Markak, 1501eko maiatzaren 6- Erroma, 1555eko maiatzaren 1), Eliza Katolikoko 222. aita santua izan zen 1555ean.
Jaiotza izenez Marcello Cervini de Spannochi, Sienan ikasi ondoren, Erromara joan zen bere formakuntza jarraitzeko. Han, 1534an, Paulo III.a aita santuaren idazkari izendatua izango da, eta honek, bere iloba Alexandro Farnesiori, Vatikanoko zuzendaritza politikoa ematen dionean, Marcello Cervini, kardinalaren idazkari pribatu eta kontseilaria izendatua izango da.
1539an, Nikastroko gotzain izendatua da, eta beranduago, Gurutze Santuaren kardinal presbitero Jerusalemen.
Trentoko kontzilioan, Karlos I.a Espainiako eta Alemaniako V.a enperadorearen aurrean, aita santuaren interesak defendatuko dituen aita santuaren ordezkarietako bat izango da.
Humanista ezaguna, artisten eta kulturaren laguna, Vatikanoko liburutegiaren arduradun izendatua izan zen, eta liburutegiko funtsak, liburu latindar, greziar eta hebrear ugarirekin gehitu zituen, eta garrantzitsuenetako batzuk inprimatu zituen.
Aitasantualdia
Konklabeak erabakitzen lau egun eman ondoren aita santu bezala aukeratua, bere jaiotza izena mantendu zuen, 1555eko apirilak 9an aukeratua izan ondoren. Hurrengo aita santua izango zen Paulo IV.a kardinalak sagaratua eta koroatua izan zen.