cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mendebaldera Bidaia
Sun Wukong (Tximino Erregea)
Hainbat jainko haserretu arazi ondoren Jade enperadorearen arreta bereganatu zuen eta honek toki bat eman zion Zeruan, zaldi zaintzaile lana hain zuzen ere. Posizio baxua zela iritzita asko haserretu zen eta bere mendira itzuli zen. Han bandera bat ezarri zuen bere burua "Zerua besteko jakintsu handia" izendatuz. Jade enperadoreak hainbat soldadu bidali zituen bera atxilotzera baina inork ez zuen helburua lortu. Horren ondoren enperadoreak amore eman eta Zeruko mertxikondoen lorategiaren zaintzaile bihurtzen du. Mertxikondo hauek 3.000 urtean behin ematen dute fruitua eta hura janez gero hilezkortasuna lor daiteke. Sun Wukongek mertxika heldu guztiak jaten ditu eta zeruko jainkoak berriz haserretzen dira berarekin. 100.000 soldadutako armada bidaltzen dute hura hiltzera, baina Tximino Erregeak irabazten du. Enperadoreak orduan Budari laguntza eskatzen dio eta apustu bat irabaziz Bost Elementuen mendiaren azpian zigilatzen du. 500 urtez egoten da giltzapean harik eta Tang Sanzangek askatzen duen arte.
Haren arma nagusia Ruyi Jingu Bang makila da, nahi beste luzatu dezakeena eta nahi beste txikitu ere bai. Orratz baten tamainara txikitu ohi du eta belarrian eramaten du. Makila horrek 17.550 libra pisatzen ditu eta garai batean Ekialdeko Itsasoetako Dragoi Erregearen jauregiko zutabe bat izan zen. Dragoi erregeak esan zion eusteko gai bazen eraman zezakeela. Gai zela ikusi zuenean beldurtu egin zen eta jauregia ez apurtzearen trukean urrezko armadura bat eman zion. Horretaz gain gorputzetik ileak askatu eta desio duen edozer gauzetan bihurtzen ditu. Buruan Guayin izeneko uztai bat du eta Tang Sanzangek mantra zehatz batekin buruko mina sortaraz diezaioke, horrekin kontrolatzen du Sun Wukong.
Tang Sanzang
Tang Sanzang edo Tripitaka: Monje budista bat da, liburuko pertsonai nagusia. Dahila erresumara doa (Txinan horrela esaten zitzaion garai hartan Indiari) eta arriskuen aurrean oso kaltebera denez Guayin jainkoak bidaian lagunduko dioten ikasleak aurkitzen laguntzen dio. Bidaia-lagun izatearen truke ikasleek barkamena eta zeruko argia aurkituko dute. Bidaian aurkitzen dituzten herritarrei munstro gaiztoen aurka borrokatzen laguntzen die.
Zhu Bajie
Tang Sanzang : "Zortzi Debekuen Txerria" esan nahi du. Esne Bideko 100.000 itsas soldaduren komandante zerutiarra izan zen baina jainkoen oturuntza batean gehiegi eda zuen eta Chang'e jainkosa jazarri zuen. Zigor gisa hilkorren mundura erbesteratu zuten. Gizaki gisa jaiotzekoa bazen ere akats baten erruz zerrama baten umetokian berraragitu zen eta orain erdi gizaki erdi zerria da. Janariekiko eta emakumeekiko gose aseezina du.
Arma nagusia jiuchidingpa du, bederatzi hortzetako burdinezko arrastoa. 36 transformazio egin ditzake eta lainoan ere bidaiatu dezake, baina ez Su Wukongek bezain azkar. Uretan ordea oso borrokalari ona da.
Sha Wujing
Sha Wujing : "Purutasunera esnaturiko harea" esan nahi du. Mirarizko Behelainoaren Aretoko gortina jasotzaile jenerala zen. Istripuz mertxiken otoruntzan Mendebaldeko Erregina Amaren beirazko edalontzi bat hautsi zuen eta hilkorren mundura erbesteratu zuten. Harea isurkarien ibaian jarri zuen egoitza eta inguruko gizakiak beldurtzen zituen. Sun Wukongek eta Zhu Bajiek garaitu egin zuten eta taldera batu zitzaien.
Arma nagusia zurezko makila majikoa du, perlazko hariez estalita dagoena. 18 transformazio egiteko gai da eta hau ere borrokalari bikaina da ur azpian. Hiru ikasleen artean logikoena eta esanekoena da eta Tang Sanzang ongi zaintzen du. Beste bi ikasleen arteko liskarrak baketzen saiatzen da.
Sekuela
1640. urtearen inguruan Mendebaldera Bidaiaren Gehigarria (西遊補, Xiyoubu) izeneko nobela satiriko laburra argitaratu zen. Jatorrizko Mendebaldera Bidaia liburuko 61. atalaren aaiera eta 62. atalaren hasieraren artean kokatzen da istorioa. Dong Yue (董說) idazleak Sun Wukongek garaituko ez zuen aurkari bat sortu zuen, "desioa".
Telesailak
Txinako literaturako lau liburu klasiko handienetako bat da eta herrialde hartan liburu irakurrienetako bat da. Tximino Erregea bera ere erreferentziazko pertsonaia literarioa da. Japonian ere liburu ezaguna da. 1978-1980 artean Japoniako Nippon TV telebistan telesaila egin zen eta Txinan ere bai 1980. hamarkadan.
2017an Australiako ABC, Zeelanda Berriko TVNZ eta Netflixek Zeelanda Berrian errodaturiko telesaila egin zuten, The New Legends of Monkey izena zuena. Urte berean Hego Korean A Korean Odyssey izeneko komedia plazaratu zen, bertan Sun Wukong eta Tang Sanzang korear berraragitzen dira.
Dragoi Bola
Dragoi Bola animaziozko telesail famatuko protagonista den Son Goku Mendebaldera Bidaiako Sun Wukong pertsonaian oinarritzen da. Sun Wukong-en karaktere txinatarrak japonieraz Son Gokū irakurtzen dira. Hark bezala tximino itxura du (isatsa dauka), borroka arteen maisua da, nahi haina luza daitekeen makila miragarria du eta Kinton lainoan bidaiatzen du. Son Gokuk ere bidaia bat egiten du lehenengo denboraldian eta inguruan azaltzen zaizkion makina bat munstroren aurka borrokatzen du.
Anime serieak aurrera egin ahala jatorrizko identifikazioa galdu egiten da.
Bestelakoak
1997. urtean Fred Ho musika konpositoreak jazz opera bat sortu zuen, baina Ekialdera Bidaia izena eman zion.
Hainbat bideojoko ere egin dira, esate baterako Enslaved: Odyssey to the West (2009) eta Black Myth: Wukong (2020).
2019ko Durango-Durango Emakumeen Saria
2019ko Durango-Durango Emakumeen Saria Bizkaiko txirrindularitza lasterketa horren 18. edizioa izan zen, 2019ko maitzaren 20an egin zutena. UCIren egutegian 1.2 maila zuen.
Jambrina
Jambrina Zamorako probintziako udalerria da, Tierra del Vino eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 215 biztanle zituen.
Silická Jablonica
Silická Jablonica Eslovakiako udalerri bat da, Rožňavako barrutian kokatuta. 25,57 km²ko azalera du eta 191 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1386. urtekoa da.
Lakua I
Lakua I Eusko Jaurlaritzaren egoitza nagusiko eraikinetako bat da, lehenbizi erabili zena Eusko Jaurlaritzak 1980an Gasteizen egoitza hartu zuenean.
Historia
Gasteiz ipar-mendebaldeko Arriaga-Lakuako ingurune zelai eta eraikinez hutsean eraiki zen 1970ko hamarkadan, ospitale geriatrikoa bilakatzeko asmoarekin, eta Arabako Foru Aldundiaren enkarguz. Julio Herrero, Enrique Hernández, Luis de Vicente eta Federico Collaut arkitektoek egin zuten proiektua eta 1978rako amaitua zegoen, baina ez zen asmo originalerako hornitu.
Aldiz, 1970eko hamarkadako amaierako Gernikako Estatutuaren eta hiru probintzietarako autonomiaren eztabaidetan, auzian zegoen ea Gasteiz hiriburu edo erakundeen egoitza (1979ko Estatutuak definitzen duen formula) izan ote zitekeen, eta kontestu horretan Arabako hiriburuan aukerak zeuden egoitza ofizial erraz edukitzeko. Horrek ere lagundu zuen hiriburutzan, eta hain zuzen Eusko Jaurlaritzaren egoitzarako Lakuako eraikin hauxe proposatu zen, eta 1980tik aurrera funtzio horrekin bete zen bulegoz eta sailez.
1991. urtean, Jose Antoni Ardanza lehendakari zela, zabalkunde bat erabaki zen eta horrela eraiki zen beste bulego eraikin, originalaren ekialderantz kokatua. Berria amaitzean, Lakua II izendatu zen eraikin berria, eta originala Lakua I.
Saproscincus mustelinus
Saproscincus mustelinus Saproscincus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Iñaki Ibañez San Roman
Iñaki Ibañez San Roman (Zumarraga, 1959) gipuzkoar itzultzailea da. Literaturan, Joseph Conrad, Raymond Chandler, Jack London eta Graham Greene autoreak ekarri ditu euskarara. Martuteneko Itzultzaile Eskolan ikasi zuen itzulpengintza, eta euskara irakasle ere aritu izan da. Enpresa Zientziak ikasketak burutu zituen, baina gaur egun itzultzaile dihardu Gipuzkoako Foru Aldundian. Donostian bizi da gaur egun.
266 Aline
266 Aline, asteroide gerrikoan aurkitutako 266. asteroidearen izena da. 1887ko maiatzak 17an aurkitu zuen Johann Palisak Vienatik.
109 kilometroko diametroa du, eta, bere errotazio periodoa, 12,3 ordukoa da.
Lygodactylus praecox
Lygodactylus praecox Lygodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
267 Tirza
267 Tirza, asteroide gerrikoan aurkitutako 267. asteroidearen izena da. 1887ko maiatzak 27an aurkitu zuen Auguste Charloisek Nizako behatokitik. Astronomo honek aurkitu zuen lehen asteroidea da.
Bere izena, Tirzahgatik jasotzen du, Biblian agertzen den emakume bat.
Danny DeVito
Berak antzeztutako filma ospetsuenen artean honako hauek daude: One Flew Over the Cuckoo's Nest (1975), Romancing the Stone (1984), The Jewel of the Nile (1985), Ruthless People (1986), Throw Momma from the Train (1987), The War of the Roses (1989), Batman Returns (1992), Hoffa (1992), The Rainmaker (1997), eta L.A. Confidential (1999).
Cuelgamuros Harana
Cuelgamuros Harana 2022rarte Erorien Harana moduan ezagutua (gazteleraz, Valle de los Caidos) San Lorenzo de El Escorialen, Guadarramako mendilerroaren Cuelgamuros haranean hain zuzen ere, Francisco Franco diktadoreak Espainiako Gerra Zibilean eroritakoen omenez eraikitako monumentua da.
Pedro Muguruza eta Diego Méndezek diseinaturiko monumentua 3.360 akreko azalera duen mediterranear basoko eremu batean eraiki zuten, Beneditar basilika baten ondoan.
Lanak 1940an hasi eta hemezortzi urte iraun zituzten, 1958ko apirilaren 1ean ireki arte. Aurrekontu ofiziala 1.159 bilioi pesetarena zen.
Bere esangura eta mantenua eztabaidatuak dira oso, alde batetik monumentua eraikitzeko erabili zituzten langile asko presoak, horietako asko errepublikazaleak, zirelako eta, bestetik, bertan omendutako eroriak alde batekoak zirelako, matxinoen aldekoak, noski. Errepublikazaleak ere badaude, baina senideen baimenik gabe lurperatuak.
Eraikina Patrimonio Nacionalek, Espainiako Gobernuaren ondare agentziak, kudeatzen du eta 2009an bere itxiera erabaki zuen.
Izena
Espainian egin zen "Demokraziaren Memoria Legea"ren barnean Oroimen historikoaren baitan, 2022an Espainiako Gobernuak bere antzinako izena (hau da, Cuelgamuros) berrezartzea erabaki zuen. Erabaki honek haranak frankismoarekin zituen loturak arintzeko helburua izan zuen.
Errumaniako Eslovakiar eta Txekiarren Batasun Demokratikoa
Errumaniako Eslovakiar eta Txekiarren Batasun Demokratikoa (Demokratický zväz Slovákov a Čechov v Rumunsku, DZSČR;, DSSČR; Uniunea Democratică a Slovacilor și Cehilor din România, UDSCR) Errumaniako eslovakiar eta txekiar erkidegoak ordezkatzen dituen gutxiengo etnikoko alderdi politikoa da.
1990ko urtarrilaren 4an sortu zuten Nadlak hirian, tokiko eslovakiar gutxiengoaren kultura-gunea. DZSCR-ren helburua Errumanian herri biok ordezkatzea da, kulturalki eta politikoki, beraien jatortasuna iraunarazteko eta kultura-, gizarte- eta argitaratze-ekintzak antolatzeko. Alderdiaren lehendakaria Adrian Merka da, Berettyószéplaken (Bihar konderria, Errumania) bizi dena. DZSCRko alderdikideak 14 urte baino nagusiagoak diren eslovakiar eta txekiarrak izan behar dira.
Adão Iturrusgarai
Adão Iturrusgarai (1965eko otsailaren 18a) Brasilgo marrazkilaria eta komikigilea da.
Biografia
Euskal jatorriko familia batean Cachoeira do Sulen jaioa, Iturrusgaraik hamazazpi urte zituela argitaratu zuen bere lehen marrazkia, Jornal do Povo bere jaioterriko egunkarian. Hemezortzi urterekin Porto Alegrera joan zen bizitzera, eta marketina eta publizitatea ikasi zituen Rio Grande do Suleko Unibertsitate Katoliko Pontifikalean (PUCRS). Arte Ederretako ikastaro bat ere egin zuen, baina ez zuen amaitu.
1991n, Iturrusgaraik Dundum aldizkaria zuzendu zuen eta handik gutxira Parisera bidaiatu zuen. Frantzian, 'Chacal Puant' eta 'Flag' aldizkarietan argitaratu zuen. 1993an Brasilera itzuli zen, São Paulon bizitzen. 1994an, "Big Bang Bang" aldizkaria argitaratu zuen, lau zenbakiz bakarrik iraun zuena. Telebistako hainbat komedia-saiotan idazlea izan zen, TV Colosso eta Casseta & Planeta, TV Globo-n. 1994an "Los 3 Amigos" komiki kolaboratiboan sartu zen Angeli, Glauco eta Laerte marrazkilariekin batera. Iturrusgaraik bere lanak Brasilgo hainbat aldizkaritan argitaratu zituen, hala nola Chiclete com Banana, Bundas, Veja, General eta Virus.
Egun Folha de S.Paulo aldizkarian argitaratzen du eguneroko tira bat. Caros Amigos eta Capricho aldizkariekin ere kolaboratu zuen. Hainbat sari jaso ditu, eta bere komiki-albumak Devirrek argitaratu eta Brasilen eta Portugalen banatzen ditu. Iturrusgarai Argentinan bizi da egun bere emaztea Laurarekin eta bi seme-alabekin.
Bathophilus ater
Bathophilus ater Bathophilus generoko animalia da. Arrainen barruko Stomiidae familian sailkatzen da.
1090eko hamarkada
1090eko hamarkadak 1090etik 1099. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
Arrantzale korapilo
Arrantzale korapiloa sokekin edo arrantzarako pitekin egiten den korapiloa da. Soka luzeagoa behar denean erabiltzen da beste soka batekin lotura egiteko. Egitura simetrikoa du, bi korapilo soilekin egiten da, bata bestearen erdigunera lotuta. Korapilo ingelesa edo halibut korapiloa bezala ere ezagutzen da. Sekzio edo diametro ezberdineko sokak lotu daitezke. Korapilo hau gehienbat arrantzarekin lotzen den arren, nylonezko harizpi bakunean edo beste lerro irristakor batzuetan lotzen denean irristatu edo mugitu egin daiteke, baina eusteko ahalmen handiagoarekin egiteko aukera ere badago korapilo soilak bihurritu gehiagorekin eginda: arrantzale korapilo bikoitza edo gehiagokoa, adibidez. Trinkoa da baina estutzen denean blokatu egin daiteke eta askatzea zaildu eta korapiloa egiten den puntuan sokaren diametroa nabarmen handiagotzen da. Soka-muturrak korapilotik oso gertu laburtu daitezke. Esku hotz edo bustiekin ere erraz egin daiteke. Ezaugarri hauek arrantzarako egokiak diren arren, badira errendimendu handiagoa ematen duten beste korapilo batzuk.
Mehrangarh
Mehrangarh (मेहरानगढ़) Indiako Jodhpur hirian dagoen gotorleku bat da, Rajastan estatuan. Indiako gotorleku handienetako bat da.
1459 aldera Jodha Mandorekoa agintariak eraikiarazi zuen eta hiritik 125 metroko garaiera dagoen muino batean dago.
Antônio Carlos (Santa Catarina)
Antônio Carlos Brasilgo udalerri bat da, Santa Catarina estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Aleman hizkuntzaren aldaera bat du hizkuntza ofizial estatusarekin: Riograndenser hunsrückisch alemana izeneko hizkuntza. Santa Maria do Herval eskualdean bezala.
Palhoça
Palhoça Brasilgo udalerri bat da, Santa Catarina estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Lygodactylus tuberosus
Lygodactylus tuberosus Lygodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
2020ko Durango-Durango Emakumeen Saria
2020ko Durango-Durango Emakumeen Saria Bizkaiko txirrindularitza lasterketa horren 19. edizioa izan zen, 2020ko uztailaren 26an egin zutena. UCIren egutegian 1.1 maila zuen.
Aethopyga christinae
Aethopyga christinae Aethopyga generoko animalia da. Hegaztien barruko Nectariniidae familian sailkatua dago.
Justel
Justel Zamorako probintziako udalerria da, Sanabria eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 122 biztanle zituen.
Izko (argipena)
Izko Nafarroako euskal leku-izena eta abizena da. Ondorengoak izan daiteke:
Paillé (Itsas Charente)
Paillé Frantziako udalerria da, Itsas Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Paillé udalerrian erroldatutako biztanleak 333 ziren. Familiak 156 ziren, horien artean 52 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 52 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 40 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 199 etxebizitza zeuden, 155 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 30 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 199etxeak ziren. 155 etxebizitza nagusietatik 123 bere jabearen bizilekua ziren, 30 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 8 etxek bi gela zituzten, 20 etxek hiru zituzten, 33 etxek lau zituzten eta 94 etxek bost zituzten. 104 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 82 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 57 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 200 ziren, horien artean 145 aktiboak ziren eta 55 inaktiboak ziren. 145 pertsona aktiboetatik 125 lanean zeuden (75 gizon eta 50 emakume) eta 20 langabezian zeuden (7 gizon eta 13 emakume). 55 pertsona inaktiboetatik 26 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 19 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Paillé udalerrian 156 unitate fiskal zeuden, 343 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.404 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 17 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
Brytta
Brytta, Tolkienen legendariumeko pertsonaia bat da, eta, bere istorioa, Eraztunen Jauna eleberriaren eranskinetan kontatzen da. Rohango hamaikagarren erregea izan zen, Frealafen semea, eta honen oinordeko bihurtu zen hau hiltzean, Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2798an.
Paillé (Itsas Charente)
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Paillé udalerrian 27 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.394 hektarea erabiltzen.
Brytta
Historia
Bere erregealdian, Rohan, oraindik, Dunledinarren aurkako gerretatik suspertzen ari zen, eta etsaitasunak, mendebaldeko mugan mantendu ziren.
Dunledinarrekin zituzten gatazkez gain, beste arazo bat ikusi zen: Nano eta Orkoen arteko gerrak, orko ugari, Mendi Lainotsuetatik eta Ered Nimraisetik Rohan hegoaldera ihesean etortzea eragin zuen. Bryttak, orkoak kanporatzeagatik borrokatu zuen, eta, hil zenean, orko bakar bat bera ere ez zela geratzen uste izan zen.
Bryttak, bere aitaren behartsuei laguntzeko politika jarraitu zuen, honela, Leofa izena lortu zuelarik, rohaneraz "ongi maitatua" esan nahi duena.
44 urteko erregealdia izan zuen, eta, bere oinordekoa, Walda izan zen 2842an.
Kanpo estekak
Królowie Rohanu
Pentaklorofenol
Pentaklorofenola (normalean PCF eta erdaraz PCP deitua) pestizida eta desinfektatzaile moduan erabilitako konposatu organokloratua da. 1930eko hamarkadan asmatua, hainbat marka ditu. Erabilera oso mugatua du, giza osasunerako eta ingurumenerako kaltegarria delako. Zenbait bakteriak, tartean Sphingobium chlorophenolicum, biodegradatzen dute.
Suellacabras
Suellacabras Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 34 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 33 biztanle zituen 39,19 km²-ko azaleran.
Cotiporã
Cotiporã Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Losacino
Losacino Zamorako probintziako udalerria da.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 273 biztanle zituen.
Hetereleotris georgegilli
Hetereleotris georgegilli Hetereleotris generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
268 Adorea
268 Adorea, asteroide gerrikoan aurkitutako 268. asteroidearen izena da. 1887ko ekainak 8an aurkitu zuen Alphonse Louis Nicolas Borrellyk Marsellatik.
Asteroide honek, 140 kilometroko diametroa du, eta bere errotazio periodoa, 9,44 ordukoa da. F motako asteroidea edo C motako asteroidea bezala sailkatuta dagoen asteroide karbonazeo primitibo bat da. Temis familiako asteroideetako bat da.
Neutrebbin
Neutrebbin Alemaniako udalerria da. Brandenburgo estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
All I Want for Christmas Is You
"All I Want for Christmas Is You" (euskaraz: "Zeu zara Gabonetarako nahi dudan guztia") Mariah Carey kantari estatubatuarraren Gabonetako abestia da. Walter Afanasieff-ekin batera idatzi, konposatu eta ekoitzia. Careyren estudioko laugarren albumean joan zen kantua izan zen, osoki Gabonei dedikaturiko diskoa, Merry Christmas (1994).
Historia
Columbia Records diskoetxeko albumeko single gisa kaleratu zuen 1994ko urriaren 28an.
Urteekin, gero eta ospe handiagoa irabazi duen kantua izan da, eta hit parade-etako lehen postuetara 2019an iritsi zen Estatu Batuetan, eta 2020an Erresuma Batuan. Kantuaren ospeari lagundu izan dio 21. mendean Love Actually filmaren Gabonetako arraskata errepikatuak, non gabonetako funtzio batean neska batek abesten duen, tramaren puntu gorenetako batean. 2010eko hamarkadatik aurrera, Googlek bere bilaketa joeren berri emateko orduan, topikoa bihurtu da nabarmentzean kantuaren bilaketak Gabonetako denboraldia hasten delako seinale direla.
Hainbat bertsio egin dituzte beste artista askok.
Soccer City
Soccer City estadioa, duela gutxi arte FNB Stadium bezala ezaguna, Hegoafrikako Johannesburg hirian kokatuta dagoen futbol zelaia da. 2009ko FIFAren Konfederazioen Txapelketa eta 2010eko Munduko Futbol Txapelketa ospatu dira bertan eta 91.000 lagunentzako eserlekuak ditu. Futbolerako nahiz errugbirako erabiltzen da estadioa hau.
Slavec
Slavec Eslovakiako udalerri bat da, Rožňavako barrutian kokatuta. 17,52 km²ko azalera du eta 463 biztanle 2017ko datuen arabera.
Lygosoma afrum
Lygosoma afrum Lygosoma generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Slavec
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1320. urtekoa da.
Bernocchi Kopa
Bernocchi Kopa (Coppa Bernocchi) txirrindularitza lasterketa bat da, Italiako Lombardia eskualdeko Milango probintziako Legnano herrian ospatzen dena. Etapa bakarreko lasterketa da. Ehungintza industriako enpresagizon italiarra zen Antonio Bernocchiren omenez ospatzen da.
1919tik ospatzen da. 1961, 1976 eta 1984an Italiako Errepide txirrindularitzako txapelketarekin batera ospatu zen.
Solido esekiak
Solido esekiak uretan koloide gisa edo uraren mugimenduaren ondorioz esekiduran dauden partikula txiki solidoei dagozkie. Esekitako solidoak sedimentazioaren bidez deusezta daitezke, baldin eta haien tamaina edo dentsitatea konparatiboki handia bada edo iragaziz. Uraren kalitatearen eta hondakin-uren edo, oro har, hondakin-uren erresistentziaren adierazle gisa erabiltzen da. Diseinu-parametro garrantzitsua da Hondakin-uren arazte ko prozesuetarako.
Azalpena
Solido esekiak garrantzitsuak dira, poluitzaileak eta patogenoak partikulen gainazalean garraiatzen baitira. Zenbat eta txikiagoa izan partikularen tamaina, orduan eta handiagoa izango da partikula-masa unitateko azalera osoa (gramotan), eta, beraz, handiagoa izango da garraiatuko den karga kutsatzailea.
Bernocchi Kopa
Trittico Lombardo deritzonaren zati da, Tre Valli Varesine eta Agostoni Koparekin batera, hirurak Lombardia eskualdean ospatzen direnak hiru egunetan jarraian abuztuan.
Solido esekiak
Kentzea
Solido esekiak kanporatzeko, sedimentazio- eta/edo ur-iragazkiak erabili ohi dira (normalean, udal-mailan). Ur-hornidura batean esekitako solido gehienak ezabatzean, ur adierazgarria uraren kalitatetik hurbil jartzen da. Ondoren, desinfektatu egin behar da, esekitako solidoen gainerako kantitate txikiarekin lotutako patogeno flotatzaile aske edo patogeno guztiak ez-eraginkorrak direla ziurtatzeko.
Santiago de Cubako Centro de Lingüística Aplicada
Centro de Lingüística Aplicada Santiago de Cubako ikerketa-zentro bat da, Ekialdeko Unibertsitatean kokatuta dago (Universidad de Oriente) eta Hizkuntzalaritza Aplikatuan ikertzen du. CLA laburdurarekin ere aipatu izaten da, edo euskaraz Santiago de Cubako Hizkuntzalaritza Aplikatuko Zentroa.
Solido esekiak
Iragaztearen eraginkortasuna
Oihalezko iragazki sinple bat erabiliz gero (kotoizko sariketa tolestua), asko murrizten da uretan garraiatutako koleraren karga, eta oso pobreek erabiltzeko egokia da. Kasu horretan, desinfekziorako metodo teknologiko egoki bat gehitu daiteke, adibidez, uraren eguzki-desinfekzioa.
Bernocchi Kopa
UCI Zirkuitu Kontinentalak sortuak izan zirenetik UCI Europe Tourreko zati da, 1.1. mailan.
Santiago de Cubako Centro de Lingüística Aplicada
Hizkuntza-eragin pedagogiko handiko emaitza zientifikoak lortu ditu herrialde osoan, batez ere Kubako Hezkuntza Sistema Nazionalean.
Xedea
Kubako espainierari buruzko ikerketa linguistikoak garatzea eta espezialitate horretan zerbitzuak ematea da zentroaren xedea. Pertsonen kultura linguistikoa, bereziki ikasleena, garatzen laguntzea du xede nagusi, zehaztasun zientifikozko ikerketa aplikatuen bidez.
Historia
Vitelio Ruiz Hernández eta Eloína Miyares Bermudez senar-emazte diktoreek metodologia bat sortu zuten maisuek eta ikasleek beren ahoskera eta ortografia hobe zitzaten, geroago 1971an CLA Zentroa fundatu zuten Santiago de Cuban. Zentroa egitura sendoago lortu zuen 2000. urtean, 86/2000 ebazpenaren bidez, lortutako emaitza zientifiko altuengatik, erakundea formalki Hizkuntzalaritza Aplikatuko Zentro gisa eratu zenean, Santiagoko Zientzia, Teknologia eta Ingurumen Ministerioaren (CITMA) Lurralde Ordezkaritzaren mende.
Ikerketa eta ekarpenak
Hauek dira Zentroaren ekarpen nabarmenenak:
Lankidetza EHUko Ixa Taldearekin
Euskal Herriko Unibertsitateko IXA taldea lankidetzan aritu izan da 2001tik CLA ikergunearekin. Hortik atera da, adibidez, Diccionario Básico Escolar Cubano (DBE) hiztegia (digitala eta paperezkoa). Lankidetza honen barruan mende hasieran sortu zen lehenengo bertsioan hiztegiaren diseinu informatikoa oso aurreratu izan zen: XML lengoaia kodetuta dago), eta hiztegiak editatzeko Ixa taldean garatu zen leXkit izeneko ingurunea erabiltzen zen. Geroago hiztegiaren lau edizio (2005, 2008, 2009, 2013-2015) argitaratu dira Kuban, paperean eta digitalki. Hiztegiaren sortzaileak Eloína Miyares Bermúdez eta Vitelio Ruiz Hernández linguistak ziren. Urteetan zehar Zabalkuntza handia izan du hiztegiak Kubako eskoletan. 2023. urtera arte guztira hiztegiaren 300.000tik gora ale salduta zeuden paperean, eta bertsio elektronikoan 1100 CD.
Solido esekiak
Iragaztearen eraginkortasuna
Orokortze horren salbuespen garrantzitsu bat lurrazpiko urak artsenikoz kutsatzea da; izan ere, artsenikoa oso kutsatzaile larria da, eta disolbagarria da; beraz, ez da ezabatzen esekitako solidoak kanporatzen direnean. Hori dela eta, oso zaila da ezabatzea, eta ur-iturri alternatibo bat aurkitzea da, askotan, aukerarik errealistena.
Pan Am Flight 103 hegaldia
Pan Am Flight 103 hegaldia, Berlindik Detroiterako ibilbidea burutu ohi zuen hegazkin bat zen, tartean Londres eta New Yorken eskalak eginez. 1988ko abenduaren 21ean atentatu terrorista bat jasan eta Eskoziako Lockerbie udalerrian lurjo zuen.
Atentatuaren ondorioz 270 lagun hil ziren, 259 hegazkin bidaiariak eta lurrean zeuden 11 lagun. Hegazkineko eskifaiatik ez zen inor bizirik atera.
Bernocchi Kopa
Lasterketa honetan garaipen gehien lortu dituena Danilo Napolitano italiarra da, 2005etik 2007rako hiru edizioak irabazi zituena.
Rougnat
Biztanleria
2007an Rougnat udalerrian erroldatutako biztanleak 569 ziren. Familiak 237 ziren, horien artean 67 pertsona bakarrekoak ziren (38 bakarrik bizi ziren gizonak eta 29 bakarrik bizi ziren emakumeak), 79 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 58 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 33 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 392 etxebizitza zeuden, 249 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 110 bigarren erresidentzia ziren eta 33 hutsik zeuden. 388 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 249 etxebizitza nagusietatik 218 bere jabearen bizilekua ziren, 22 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 9 etxek gela bat zuten, 11 etxek bi zituzten, 69 etxek hiru zituzten, 72 etxek lau zituzten eta 88 etxek bost zituzten. 228 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 112 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 99 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 317 ziren, horien artean 196 aktiboak ziren eta 121 inaktiboak ziren. 196 pertsona aktiboetatik 185 lanean zeuden (112 gizon eta 73 emakume) eta 11 langabezian zeuden (8 gizon eta 3 emakume). 121 pertsona inaktiboetatik 44 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 62 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Rougnat udalerrian 240 unitate fiskal zeuden, 516 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.037 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 18 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 3 margolariak, 2 zurginak, 1 jatetxe eta 3 higiezinen agentziak.
2000. urtean Rougnat udalerrian 53 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.600 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Aethopyga saturata
Aethopyga saturata Aethopyga generoko animalia da. Hegaztien barruko Nectariniidae familian sailkatua dago.
Putinga
Putinga Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
269 Justitia
269 Justitia, asteroide gerrikoan aurkitutako 269. asteroidearen izena da. 1887ko irailak 21ean aurkitu zuen Johann Palisak Vienako behatokitik.
Santos Iñurrieta
Santos Iñurrieta de la Fuente (Gasteiz, Araba, 1950eko uztailaren 8a) arabar margolaria da.
Biografia
Gasteizko Arte eta Lanbide Eskolan ikasi zuen 1964tik 1967ra, eta bere jaioterrian egin zituen lehenengo erakusketak 1970etik aurrera, bakarka zein taldeka. 80ko hamarkadan ere erakusketa ugari egin zuen.
1980an Carmelo Ortiz de Elgearekin batera jarri zituen bere lanak ikusgai Tuteran eta, hurrengo urtean, Arteder Bilboko Arte Garaikidearen Azokan aurkeztu zituen bere lanak, Ederti galeriaren eskutik. 1982an bigarren saria eskuratu zuen Eusko Jaurlaritzak antolatutako Gure Artea lehiaketan, eta hurrengo urtea Lanzaroten eman zuen lanean. Handik itzultzerakoan, figurazioari ekin zion gehien bat; 90eko hamarkadan kolore indartsuak nagusitu ziren bere lanetan.
1990eko hamarkadaren erdialdera Balear Uharteetako Manacorrera joan zen bizitzera, eta han dihardu lanean, nahiz eta ia urtero erakutsi bere lana Euskal Herriko hainbat erakustoki eta galeriatan.
Losacio
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 200 biztanle zituen.
México lindo y querido
«México lindo y querido» Mexikoko abesti tradizional oso ezaguna da. Rantxera hau mariatxiek abesten ohi dute.
Historia
Egun tradizionala den abesti hau Moreliako Chucho Mongek idatzi zuen baina ospetsua bihurtu zuena Jorge Negrete abeslariak izan zen. Negrete aurretik, 1945ean, Tariacuri hirukoteak grabatu zuen. Denborarekin abestia Mexikoko benetako sinboloa bihurtu da, aberriaren nostalgia adierazteko. Jorge Negrete Kaliforniako Los Angelesen hil zen eta bere gorpua Mexikora eraman zuten; hiletetan «México lindo y querido» abestu zen.
Aethopyga siparaja
Aethopyga siparaja Aethopyga generoko animalia da. Hegaztien barruko Nectariniidae familian sailkatua dago.
Lygosoma albopunctata
Lygosoma albopunctata Lygosoma generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Desinfektatzaile
Desinfektatzailea uretako agente patogenoak ezabatu edo desaktibatzeko erabiltzen den agente fisiko edo kimikoa da. Desinfekzioak ez ditu patogeno guztiak desaktibatzen (batez ere endosporak), horretarako esterilizazioa dago. Desinfektatzaileak antibiotikoak eta antiseptikoak ez bezalakoak dira. Desinfektatzaileek mikrobioen zelula-horma suntsituz edo metabolismoa oztopatuz lan egiten dute.
Uraren arazketa
Uraren arazketa uraren kalitatea hobetzen duen edozein prozesu da, azken erabilera zehatz baterako egokia izan dadin. Azken erabilera edatekoa, industriako ur hornidura, ureztatzea, ibaiaren emaria mantentzea, ura aisialdia edo beste hainbat erabilera izan daitezke, ingurumenera segurtasunez itzultzea barne. Uraren arazketak kutsatzaileak eta nahi ez diren osagaiak kentzen ditu, edo haien kontzentrazioa murrizten du, ura nahi den azken erabilerarako egokia izan dadin. Tratamendu hau funtsezkoa da gizakien osasunerako eta gizakiak edateko zein ureztatzeko erabilerari etekina ateratzeko aukera ematen dio.
Edateko uraren arazketa
Uraren kutsadura, batez ere, enpresek tratatu gabeko hondakin-uren isurketek eragiten dute. Hainbat enpresatako isuriak, kutsatzaile-maila desberdinak dituztenak, ibaietara edo beste baliabide hidrikoetara isurtzen dira. Hondakin-urek kutsatzaile organiko eta ez-organikoen proportzio handia izan dezakete hasierako isurketan. Industriek hondakin-urak sortzen dituzte fabrikazio prozesuen ondorioz, papera eta orea, ehungintza, produktu kimikoak eta hozte-dorreak, galdarak eta ekoizpen-lerroak bezalako korronteen ondorioz. Edateko ura ekoizteko tratamenduak kutsatzaileak ezabatzea eta/edo ur gordinari kalte egin diezaiokeen edozein mikrobio desaktibatzea dakar, giza kontsumorako behar bezain ur garbia ekoizteko, epe laburrean edo luzean osasunerako ondorio kaltegarririk eragin gabe. Oro har, mikrobio-arrisku handienak gizakien edo animalien gorotzekin (hegaztiak barne) kutsatutako ura irenstearekin lotuta daude. Gorozkiak bakterio patogenoen, birusen, protozooen eta helmintoen iturri izan daitezke. Mikrobio-patogenoak ezabatzea edo suntsitzea funtsezkoa da, eta, eskuarki, agente kimiko erreaktiboak erabiltzen dira, solido esekiak, esaterako, bakterioak, algak, birusak, onddoak eta mineralak kentzeko, burdina eta manganesoa barne. Robert Gordon Unibertsitateko Linda Lawton irakaslearen taldearen ikerketa. Anobakterioen detekzioa hobetzeko lanean ari da Aberdeen. Substantzia horiek oraindik ere kalte handiak eragiten dizkiete ura arazteko sistema eraginkorrik ez duten zenbait herrialde ez garaturi.
Uraren kalitatea bermatzeko hartu diren neurriak, uraren tratamenduari ez ezik, tratamenduaren ondoren garraiatzeari eta banatzeari buruzkoak dira. Beraz, ohikoa da hondakin-desinfektatzaileak tratatutako uretan mantentzea, banaketan kutsadura bakteriologikoa kentzeko eta hodiak garbi mantentzeko.
Hadrianopolisko Ituna
Hadrianopolisen Ituna, egungo Turkiako Edirne hiria, 1829ko irailaren 14an sinatu zen. Itun horrekin Errusiar-turkiar Gerrari amaiera eman zitzaion.
Errusiar-turkiar Gerra
1828tik 1829ra luzatu zen gerra hau. Aurrez aurre Otomandar Inperioa eta Errusiar Inperioa jarri ziren gatazka honetan. Gatazkaren jatorria Greziako Independentzia Gerran (1821-1832) egon zen. Greziarrei errusiarrek lagundu zieten (baita ere Frantzia eta Erresuma Batua]]) eta horrek sultan otomandarraren haserrea eragin zuen. Gerran errusiarrek garaipen handiak lortu zituzten Kaukason eta Balkanetan. Otomandar Inperioaren maldan behera markatu zen itun honekin; inperio horrek bere zabalera nagusia 1683an lortu zuen, Vienari setioa jarri ziotenean.
Uraren arazketa
Edateko uraren arazketa
Etxeko jabeei ematen zaien ura, hala nola txorrotako ura edo beste erabilera batzuk, erabili aurretik trata daiteke, askotan lineako tratamendu bat erabiliz. Tratamendu horietan ura bigundu edo ioiak trukatu daitezke.
Hondakin-uren arazketa
Hondakin-uren arzketa hondakin-uretako kutsatzaileak ezabatzen dituen prozesua da, eta uraren ziklora itzul daitekeen efluente bihurtzen du. Uraren ziklora itzulitakoan, efluenteak inpaktu onargarria sortzen du ingurumenean, edo berrerabili egiten da hainbat helburutarako (ura berreskuratzeko). Tratamendu-prozesua hondakin-urak arazteko instalazio batean egiten da. Hondakin-ur mota bat baino gehiago tratatzen dira hondakin-urak arazteko instalazio mota egokian. Etxeko hondakin urei dagokienez (udal hondakin urak edo hondakin urak ere deitzen zaie), tratamendu plantari hondakin-uren araztegia esaten zaio. Industriako hondakin-uren tratamendua industria-hondakin-uren tratamendu bereizi batean egiten da, edo araztegi batean (normalean aurretratamenduren bat egin ondoren). Hondakin-uren araztegi mota gehiago Nekazaritzako hondakin-uren tratamendua eta lixibiatuen araztegiak daude.
Hondakin-uren arazketan erabili ohi diren prozesuen artean, faseak bereiztea (adibidez, sedimentazioa), prozesu biologiko eta kimikoak (adibidez, oxidazioa) edo leuntzea daude. Hondakin-uren araztegietako azpiproduktu nagusia normalean hondakin-uren araztegi batean edo beste batean tratatu ohi den lohi mota bat da. Biogasa beste azpiproduktu bat izan daiteke tratamendu anaerobioko prozesuak erabiltzen badira. Araztutako hondakin-urak berrerabili daitezke ur berreskuratu gisa. Hondakin-uren tratamenduaren helburu nagusia tratatutako hondakin-urak modu seguruan bota edo berrerabili ahal izatea da. Hala ere, tratatu aurretik, botatzeko edo berrerabiltzeko aukerak kontuan hartu behar dira, hondakin-uren tratamendu-prozesu zuzena erabiltzeko.
Industriako uren arazketa
Uraren tratamendua uretan oinarritutako industria-prozesu gehienak optimizatzeko erabiltzen da, hala nola berokuntza, hoztea, prozesatzea, garbiketa eta irakuzketa, funtzionamendu-kostuak eta -arriskuak murrizteko. Ura gaizki tratatuz gero, urak hodien gainazalekin eta ura duten ontziekin elkarreraginean jardun dezake. Lurrun-galdarak handitu edo hedatu egin daitezke, eta depositu horiek esan nahi dute erregai gehiago behar dela ur kantitate bera berotzeko. Hozte-dorreak ere handitu eta hedatu egin daitezke, baina, tratatzen ez badira, izan dezaketen ur bero eta zikinak bakterioen hazkundea sustatuko du, eta legionarioaren gaixotasuna ondorio txarra izan daiteke. Uraren tratamendua fabrikatutako produktuarekin kontaktuan jartzen den uraren kalitatea hobetzeko ere erabiltzen da (adibidez, erdieroaleak) eta/edo produktuaren parte izan daiteke (adibidez, edariak, farmazia-produktuak). Kasu horietan, ura gaizki tratatzeak produktu akastunak sor ditzake. Kasu askotan, prozesu bateko efluente-ura egokia izan daiteke beste prozesu batean berriz erabiltzeko, tratamendu egokia ematen bazaio. Horrek kostuak murriztu ditzake ur-kontsumoaren tasak murriztuz, efluenteak ezabatzeko kostuak murriztuz bolumena murriztuz eta birziklatutako hondakin-uretan beroa berreskuratzearen ondoriozko energia-kostuak murriztuz.
Mihigorri
Mihigorri Iruñeko Arrosadia auzoko pertsonaia da. Euskara sustatu nahi du auzoan, denon eskubide linguistikoak bermatuak izan daitezen. Gainera, Mihigorri ahuldu egiten da jendeak euskara erabiltzeari uzten diolarik eta horregatik auzoa euskaldundu nahi du. Urtean zehar Arrosadian egiten diren ekimenetan parte hartu ohi du, baina bestak dira berak gehien maite dituenak. Normalean besten hasierako egunean (ostirala) Arrosadiako karriketan barna ibiltzen da haurrak zirikatzen eta erdaraz mintzo direnei pegatinak jartzen. 2010. urtean berari egokitu zitzaion txupinazoa botatzea.
Mihigorriren Kondaira
Aunitz dira pertsonaia mitologiko honen inguruan eraiki diren istorioak. Askotarikoak dira Mihigorriren jatorriaz kontatzen direnak. Batzuk zuzen dabiltza, oker beste batzuk, eta badira ere berau kaltetu nahian berari buruzko istorio faltsuak asmatzen dituztenak. Hortaz, izaki miresgarri honen istorioa kontatuko dizuet inork ez dezan dudarik izan Mihigorri nor den galdetzen diotenean. Ni sahats zahar bat naiz, arrosadian jaio nintzen eta hil aurretik Mihigorri nor den azalduko dizuet.
Gure laguntxoa inguruetan sortu zen lehen euskalduna dugu. Oraindik gogoan dut Mihigorri jaio zen udaberriko gau epel hura. Zerua oskarbi zegoen eta izarrek inoiz ez bezala egiten zuten dir-dir. Haize gozo batek hazi berri ziren arrosen petaloak askatu eta niregana ekarri zituen. Nire sustraiak petaloekin elkartu ziren orduan eta ezustean Mihigorri sortu zen. Azkar ohitu zen bere sorterrian zehar ibiltzera eta han eta hemen euskara hedatuz joan zen. Gizakiei, hizkuntzarekin, mintzatzeko dohaina eman zien eta behin bere lana gauzaturik zuela, niregana itzuli zen, Arrosadiara itzuli zen. Mihigorri inoiz baino indartsuago zegoen, inguruko jendeak euskara erabiltzeak ematen baitzion indarra.
Gure laguntxoak mozolo bat zuen gidari. Mihigorrik laguntza behar zuen eta hegazti hau aukeratu zuen adiskide leial gisa. Mozoloak Arrosadiako zeruak zeharkatzen zituen euskaldunak ez zirenak aurkitzeko, hartara Mihigorrik gure mintzaira preziatua erakutsiko zien. Heien hizkuntza erabiltzen zuten euskaldunei mihia gorri uzten zien, erdaraz mintzatzen zirenei beste kolore batez margotzen zielarik. Arrosadiako bizilagunak pozik bizi ziren eta denek miresten zuten Mihigorri. Baina, egun batean, gure izaki mitologikoari sekulako inbidia zion sorgintzar bat agertu zen auzoan: Mari Puzker. Bera ez zen euskalduna eta Mihigorrirekin akabatu nahi zuen. Bere xedea lortzeko oilar zantar baten eta zezentzar kankailu baten laguntza izan zuen.
Behin, Mozoloa auzoko teilatuen gainetik zebilela usai goxo-goxo bat antzeman zuen. Etxerako bidean zenez, bazka goxo horren usaia nondik zetorren egiaztatzeari ekin zion. Usaia geroz eta handiagoa zen, azkenik zezentzar beltz-beltz bat ikusi zuen arte. Zezenari galdetu zion ea zer zen prestatzen ari zen bazkari goxo hura eta honek paella bat egiten ari zela erantzun zion. “Nahi duzu nirekin bazkaldu? Nire lagun Oilarkorekin geratua naiz eta badugu bertze batendako adina jaki”. Mozoloa hagitz sineskorra zen, bera biziki ona zenez ez baitzuen uste pertsona zitalik izanen zenik munduan. Beraz, zezentzarrarekin geratu zen oilarraren zain. Hamar minuturen buruan Oilarra agertu zen champagne botila batekin. Mozoloa bapo geratu zen eta txanpan koparen bat ere hartu zuen, baina berak ez zekien jaki eta edari horiek magikoak zirenik. Honela ba, Mihigorriren laguntzailea berehala loak hartu zuen, eta orduan bi animalia zitalek bahitu egin zuten. Hura izan zen gure pertsonaiaren galburua. Mozoloaren laguntzarik gabe, Mihigorrik ezin zuen bere lana gauzatu.
Urte baten buruan Arrosadiako bizilagunak erdara erabiltzen hasi ziren. Mihigorri inoiz baino ahulago hasi zen sentitzen eta nik Olentzerorengana joateko gomendatu nion, bera euskararen eta euskal herritarren zaintzaile izaki, lagunduko zuelakoan. Esan eta bete. Mihigorri mendira abiatu zen Olentzeroren bila. Itzultzerakoan esan zidan ez nenbilela oker, Olentzerok jakin baitzekien Mozoloa basoan zela ezkutaturik eta Basajauni laguntza eskatzeko esan omen zion. Honela ba, gure laguntxoak basorantz jo zuen. Baina arras ahul zegoen, geroz eta jende gutxiagok erabiltzen baitzuen euskara bere inguruan. Basajaun aurkitu zuenerako ia ezin zen zutik mantendu. Bidean aurkitu zuen makila luze eta sendo batek eusten zuen bere gorputza. Laguntza behar zuen berehala, edo bestenaz betiko desagertuko zen. Basajaunek basoko bazter guztiak ezagutzen zituenez pozik lagunduko ziola esan zion Mihigorriri, baina Mozoloaren bila hasi aitzinetik, hobe zuela atseden hartzea. Hala egin zuen eta biharamunean ekin zioten bahituriko laguna bilatzeari. Galtzagorri bihurriek esan zieten gezurren erruz egun osoa alferrik eman zuten Mozoloa ez zegoen lekuetan bila. Mihigorri hiltzeko tenorea iritsi zitzaiolakoan zegoen, orain pauso erdi bat ibiltzeko gai ez baitzen. Basajaunek gure laguntxoaren ahulezia ikusirik, bere kabuz jarraitu zuen bilaketa. Bidean emakume eder bat aurkitu zuen. Bere ile luze eta leunak hegan egiten zuen airean eta bere kantuak belarriak urtzen zizkion edonori. Mari zen eta laguntzeko prest azaldu zen. Bien artean lortu zuten Sorgina ezkutaturik zegoen kobazuloa aurkitzea. Zezentzar kankailua paretik kentzea erreza izan zen, baina oilarra desagerraraztea ez zen ahuntzaren gauerdiko eztula izan. Zezentzarra lotan zegoela, basajaunek hankak lotu zizkion eta animalia esnatu zenerako ezin zen mugitu. Basoko izaki mitologikoak bere indarra erabili zuen zezena bizkarrean hartu eta kobazulotik at bidaltzeko. Oilarrarekin, berriz, indarrak ez zuen balio, bere moko zorrotzaz babesten baitzuen bere burua. Basajaun nekaturik zegoen eta lurrera erori zen. Oilarrak pertsonaia mitologikoa garaitu zuela uste zuen, baina orduan Mari abesten hasi zen eta doinu eder horrekin oilarra liluratu egin zuen, champagne magikoa edan izan balu bezala. Behin bi animaliak bidetik kendu zituztela, sorginarengana joan ziren, baina konturatzerako Mari Puzkerrek alde egin zuen. Hala ere, Mozoloa bertan utzi zuen herdoildutako kaiola batean sarturik.
Honen ostean, helburua lortu zutenez, Basajaunen etxera itzuli ziren non Mihigorri aurkitzen baitzen. Iristean ez zuten Mihigorri ohatzean aurkitu; Betiko desagertuko ote zen? Mozoloaren begietatik ur ttanttak jauzi egiten ziren abiadura handiz lurrean jotzen zuten arte. Ezin zitekeen egia izan, euskara galdua zen. Baina, egoera ezin okerragoa zirudienean, han agertu zen Mihigorri jauzika, eskutan marrubiz beteriko otarre bat zeramala. “Bizirik hago!” oihukatu zion Mozoloak eta bere besoetara egin zuen hegan. Mihigorrik eskerrak eman zizkien Mari eta Basajauni emandako laguntzarengatik eta eskuaz agurtzen zuela etxerako bidea hartu zuen Mozolo lagun zuela.
Orain, ni moztu eginen naute. Antza enbarazu egiten dut hemen. Nik, bizi osoa hemen daraman sahatsak, traba egiten omen dut eta betiko desagertuko naiz. Hala ere, Mihigorrik bizirik dirau eta bera nirekin batera desagertu ez dadin euskaraz mintzatu beharko zarete. Euskararik gabe gure laguntxoa desagertuko litzateke eta berarekin batera, gure nortasuna. Beraz, indarberri dezagun Mihigorri, eman diezaiogun gure energia eta erabili dezagun, beraz, euskara.
Neuzelle
Neuzelle Alemaniako udalerria da. Brandenburgo estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Bathophilus brevis
Bathophilus brevis Bathophilus generoko animalia da. Arrainen barruko Stomiidae familian sailkatzen da.
Lygosoma anguinum
Lygosoma anguinum Lygosoma generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Esclauzels
Esclauzels Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Esclauzels udalerrian erroldatutako biztanleak 186 ziren. Familiak 83 ziren, horien artean 15 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 11 bakarrik bizi ziren emakumeak), 46 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 18 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du: