cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Monbardon
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Monbardon udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 360 hektarea erabiltzen.
Maria Josefa Aedo
Maria Josefa Aedo González (Ermua, Bizkaia, 1766ko azaroaren 3a - Santiago de Compostela, Coruña,1805eko uztailaren 9a), erlijioan sor Maria Josefa del Rosario, Mesedeetako Ordeneko lekaimea izan zen, santa iritzian hildakoa eta herritarren artean A santiña das Madres bezala ezagututakoa.
Monbardon
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Maria Josefa Aedo
Biografia
Ermuan jaio zen 1766ko azaroaren 3an Manuel Aedo Ermoso eta Francisca González de la Matanza bikote turtzioztarraren alaba bakar hau eta bertan biziko zen, aita hilda, 1780an ama eta biak Coruñara alde zuten arte. Hemen irakurtzen, idazten eta josten ikasi zuen eta Clarisen Ordeneko Santa Barbara komentuan laiko bezala jardungo zuen. Gerora, Santiago de Compostelan Mesedeetako klausurako moja-etxean sartu eta 1788ko urriaren 31an Mesedeetako Abitu Santua hartu zuen, sor Maria Josefa del Rosario erlijio izenarekin.
Bizitza erlijiosoa
Zerbitzurako prest beti, umiltasuna eta obedientzia izango zituen bizi-ardatz, bere jarrera eta fedea eredugarria bihurtuz komunitate osoarentzat. Bere ospea komentutik kanpo hedatuta, miresteaz gain herritarrek A santiña das Madres deitzeko ohitura zuten. Bere pertsonari lotutako aparteko gertakari batzuk santiñaren izena jendearen ahotan ibiltzea areagotuko zuten: batzuk aipatzekotan, sekula latinik ikasi gabe hitzen esanahia ulertzeko gai zela edota eliz-salmoak, ikasi barik eta brebiariorik gabe, hau da, otoitz egiteko liburu gabe intonatzen zekizkiela, guztien harridurarako. Gertatu zitzaion ere gaixorik zegoen moja kide bat sendatuko zela iragarri zuela eta sano zegoen beste bat hilko zela aurreikustea. Gure Jauna hartzen zuen bakoitzean ez zuen beste elikagairik jaten eta era horretan 40 eguneko baraua egitera iritsi zen, Kristo eredu hartuta. Bere komunitateak Bikarioa izendatu zuen eta kargu hori hil arte bete zuen.
38 urte zituen zendu zenean, 1805eko uztailaren 9an. Sasoiko esamoldeen arabera “Santa iritzian” edo "Santitate usainean" hil zen, hainbat argitalpenek jasotzen duten bezala. Hileta-elizkizuna jendetsua izan zuen eta moja-etxean bertan izan zen lurperatua. Denboraldi batera, uholde batzuen ondorioz hilobia leku-aldatu behar izan zenean, gorpua usteldu gabe zegoela ikusi zen.
Bere bataio agirian Ermuan, data gabeko ohar batean zera jasotzen du Agustin Ortuzar abadeak: "Esta niña fue religiosa profesa en el convento de Mercedarias descalzas de la Ciudad de Santiago de Galicia y murió en opinión de Santa en el mismo convento el día 9 de julio de 1805. Su cuerpo está incorrupto. Su vida prodigiosa esta escrita en Compendio por D. Marcos Parcero y reimpresa en Santiago en 1842."Bere heriotzaren mendeurrenaren harira, sor Maria Josefa del Rosarioren gorpuzkiak hilobi berri baten sartu zituzten, lehentasunezko leku baten, eta Tránsito da Mercé kalean kokatutako komentu hartako kanposantuan jarraitzen dute.
Beatifikazioa
Hil ostean, A santiña das Madresen ospea Galizia, Asturias eta Gaztelaraino hedatu zen. Elizak, berari buruzko guztiak zehatz-mehatz aztertu ostean, txosten bat prestatu zuen, Erroman haren beatifikazioa bultzatzeko. Dokumentazio hori baina, galdu egin zen 1836-1855 urteen artean Mendizabalen Desamortizazioaren ondorioz Elizaren ondasunak saldu eta dokumentu ugari espoliatu zirenean. Moja-komunitateak alde egin behar izan zuen Compostelako Mesedeteako Amen komentutik; hau militarren kuartel gisa erabili zen, harik eta erlijio-ordenak berreskuratu zuen arte.
Bere garaian Bizkaiko erakundeetatik sor Mª Josefa del Rosarioren beatifikazioaren prozesua bultzatzea proposatu zen, horrek ekarriko zituen gastuei herritarren arteko diru-bilketa batekin aurre eginez, baina hori ere asmo hutsean geratu zen.
Urtiaga
Urtiaga Debako Itziar auzoko kobazulo a da, historiaurreko aztarnategiarekin.
Ikerketen historia
1930 eta 1950eko hamarkaden artean, aita Barandiaranek eta Telesforo Aranzadik bertan indusketa lanak egin zituzten, magdaleniar aztarnak topatuz.
Arkeologia
Besteak beste, buruezur ia osoak topatu zituzten aztarnategiko hainbat geruzatan. Urtiagako buruezurrek berebiziko garrantzia dute euskaldunon Historiaurrean, aldi luze batean, Goi Paleolitoaren amaieratik Eneolitora arteko tartean, bata bestearen atzetik bizi izan ziren giza tipoen segida erakusten dute eta.
Paleontologia
Ursus spelaeusen aztarnak eta baita Hego Euskal Herriko mamut bakarra topatu dituzte.
Charnay-lès-Chalon
Charnay-lès-Chalon Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Charnay-lès-Chalon udalerrian erroldatutako biztanleak 178 ziren. Familiak 88 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 130 etxebizitza zeuden, 86 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 30 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 116 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 86 etxebizitza nagusietatik 68 bere jabearen bizilekua ziren, 16 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 6 etxek bi zituzten, 19 etxek hiru zituzten, 17 etxek lau zituzten eta 42 etxek bost zituzten. 65 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 39 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 34 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 94 ziren, horien artean 65 aktiboak ziren eta 29 inaktiboak ziren. 65 pertsona aktiboetatik 58 lanean zeuden (31 gizon eta 27 emakume) eta 7 langabezian zeuden (2 gizon eta 5 emakume). 29 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Charnay-lès-Chalon udalerrian 85 unitate fiskal zeuden, 184 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.005 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.
2000. urtean Charnay-lès-Chalon udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 990 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
José Montilla
José Montilla Aguilera (Iznájar, Kordoba, Espainia, 1955ko urtarrilaren 15a - ) politikari kataluniarra da, Kataluniako Generalitateko presidente ohia eta PSCko idazkari nagusia izandakoa.
Biografia
16 urte zituela, Kataluniara migratu zuen familiarekin eta Sant Joan Despin (Baix Llobregat) ezarri zuen bere bizilekua. Ezkonduta dago eta 5 seme-alaba ditu. Ekonomia eta Zuzenbideko ikasketak ditu. Ogibidez, Administrazio Publikoko funtzionarioa da.
Udaletan izan duen esperientzia 1979an hasi zuen, Sant Joan Despiko Udaletxean. 1985ean, Cornella de Llobregat-eko udalerriko alkate bihurtu zen eta 19 urtez gehiengo osoarekin gobernatu zuen udala. 2003ko uztailetik, Bartzelonako Diputazioko buru izan da. Beranduago, Espainiako Industria, Turismo eta Merkataritzako ministro izendatu ondoren, tokiko administrazioan zituen kargu guztiak utzi zituen 2004ko apirilean. 2006ko abuztuan, Ministeritzaren kargua utzi zion, bere alderdikide den Joan Clos-eri, Generalitateko buru bihurtzeko.
PSCko idazkari nagusi gisa eta PSOEko Exekutibako kide bezala dituen betebeharrak bateratu izan ditu.
Decatur (Illinois)
Decatur  Illinoiseko hiri bat da. Macon konderrian kokatua dago. 2010ean 76,122 biztanle zituen, 109.36 kilometro koadrotan banatuta.
Ma Wan bidezubia
Ma Wan bidezubia, Txinako Herri Errepublikako Hong Kong administrazio bereziko eskualdean dagoen bidezubia da.
Ezaugarriak
Zubia Ma Wan uhartea zeharkatu eta Hong Kongeko Tsing Ma eta Kap Shui Mun zubiak elkartzen ditu. 1997an zabaldu zen, Hong Kongeko aireporturako autobidea eraiki zenean.
Egituraren gehienezko argia 503 metrokoa da eta bidezubitik aireporturako trena eta metroa igarotzen dira.
Metafora
Metafora hitza grezieratik dator, μεταφορά (μετά + φορεῖν), euskaraz “haratago daraman hitza”. Metafora tropo bat da. Sustraian bi osagaien arteko antzekotasuna dago non errealitate bat beste baten izenarekin ordezkatzen den; bati erreferentzia egiterakoan bestearen izena erabiltzen da. Adibidez, perlak eta hortzak konparatzea metafora klasikoa da: “zure ahoaren perlak”. Hortzak esan beharrean, perlak aipatu ditugu.
Glannes
Glannes Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Metafora
Metafora erretorikan
Metafora literaturan antzinatik erabilitako figura da. Tradizionalki hiru elementu aipatzen dira: irudi erreala, irudi asmatutakoa eta haien arteko antzekotasuna. Horren arabera, lehen aipatu dugun adibidean “hortzak” elementu erreala dira, “perlak” irudietakoa eta haien arteko antzekotasuna, kolorea, dirdira, eta abar dira.
Glannes
Biztanleria
2007an Glannes udalerrian erroldatutako biztanleak 159 ziren. Familiak 64 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Metafora
Metafora erretorikan
Mota desberdinetakoak dira:
Glannes
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Metafora
Metafora erretorikan
Tradizioz ere, metafora eta konparazioa bereizten egin dira. Haien arteko desberdintasuna honetan datza: konparazioan bi elementuen arteko antzekotasuna markatu egiten da (“zure begiak itsasoa bezalakoak dira”) eta metaforan identifikazioa ematen da (“zure aurpegiko itsasoa”). Dena dela, gaur egun, egile askok biak identifikatzen dituzte, konparazioa metafora mota bat bezala aurkeztuz.
Glannes
Etxebizitza
2007an 71 etxebizitza zeuden, 66 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 71etxeak ziren. 66 etxebizitza nagusietatik 57 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 7 etxek hiru zituzten, 24 etxek lau zituzten eta 34 etxek bost zituzten. 66 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 14 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 45 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Metafora
Metafora erretorikan
Egungo literaturan, beste metafora mota bat erabiltzen da: metafora ameslaria. Mota horretan, bi terminoen arteko lotura ez dago garbi, irrazionalagoa da. Esaterako, “ilargia zeruan aizto bat da” hasieran behintzat ez dago oso garbi “aizto” eta “ilargi” arteko lotura.
Glannes
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Metafora
Metafora eguneroko hizkuntzan
Eguneroko hizkuntzan sarritan metafora erabiltzen dugu, horretaz kontzientea izan gabe. Fenomeno hori hitz berriak sortzeko bidea da. Adibidez, ordenagailuko sagua aipatzen badugu, hor tresna teknologikoa eta animalia konparatu egin ditugu eta, ondoren, identifikatu. Beraz “ordenagailuko sagua” metafora baten bitartez sortutako hitz berri bat da.
Glannes
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 104 ziren, horien artean 80 aktiboak ziren eta 24 inaktiboak ziren. 80 pertsona aktiboetatik 75 lanean zeuden (43 gizon eta 32 emakume) eta 5 langabezian zeuden (1 gizon eta 4 emakume). 24 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Glannes udalerrian 66 unitate fiskal zeuden, 162,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.777 euro zen.
Elida (Ohio)
Elida Ohioko herri bat da. Allen konderrian kokatua dago. 2010ean 1,905 biztanle zituen, 3.16 kilometro koadrotan banatuta.
Glannes
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra ile apaindegia zen.
Trypanisma
Trypanisma Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Trypanisma prudens da.
Glannes
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Glannes udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 852 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
NGC 4961
NGC 4961 galaxia bat da, Coma Berenices konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Morenosita
Morenosita sulfato motako minerala da eta epsomita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Morenosita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 - 2,5 da.
Vespertilionidae
Vespertilionidae chiropteraren barruko animalia familia da, saguzaren 300 espezieak sailkatuta dago.
3071 Nesterov
3071 Nesterov asteroide baten izena da. martxoaren 28an aurkitu zuen T. M. Smirnova-ek Nauchnij Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1973 FT izena zeraman. Ondoren Nesterov omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3071 Nesterov asteroidearen orbitak batezbeste 3,208 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,946 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,47 distantziara. Eszentrikotasuna 0,082 da, eta makurdura orbitala 2,2ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.0 da.
Pinto (Txile)
Pinto Txileko erdialdeko komuna eta hiri bat da. Biobío eskualdeko Ñuble probintzian dago. 2002ko erroldan, 10.496 biztanle zituen.
Oreocalamus hanitschi
Oreocalamus hanitschi Oreocalamus generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Henry Roussel
Henry Roussel (Baiona, 1875eko azaroaren 17a - Paris, 1946ko otsailaren 13a), euskal zinema zuzendari eta antzezlea zen.
Oplontis
Oplontis (edo Oplonti) Ponpeia inguruko Italiako hiria zen. Peutingerren taulak aipatzen du gaur egun Torre Annunziata dagoen tokian, Napoliko metropoli-hirian, Campaniako eskualdean.
Pablo Gómez Ortiz de Guzmán
Pablo Gómez Ortiz de Guzmán (Gasteiz, 1970eko maiatzaren 21a) arabar futbolari ohia da, erdilari moduan aritzen zena.
Kirol ibilbidea
''2020ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.''
Lombard (Doubs)
Lombard Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Lombard udalerrian erroldatutako biztanleak 213 ziren. Familiak 90 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 33 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 33 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 101 etxebizitza zeuden, 87 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 91 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 87 etxebizitza nagusietatik 69 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 22 etxek lau zituzten eta 54 etxek bost zituzten. 70 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 30 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 52 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 136 ziren, horien artean 100 aktiboak ziren eta 36 inaktiboak ziren. 100 pertsona aktiboetatik 91 lanean zeuden (47 gizon eta 44 emakume) eta 9 langabezian zeuden (3 gizon eta 6 emakume). 36 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Lombard udalerrian 86 unitate fiskal zeuden, 214 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.912 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren eta 2 eraikuntza enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2000. urtean Lombard udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Cedeira
Cedeira Galiziako A Coruñako probintzian dagoen udalerria da. Ferrolgo eskualdean kokatuta dago. Cedeirako itsasadarrako ipar kostaldean dago, hain zuzen ere Condomiñas ibaia itsasoratzen den Cedeirako itsasadarran.
Lombard (Doubs)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cedeira
Cedeirako santu zaindaria Itsasoko Ama Birjina da. Udalerri honetako galiziera hiztunen kopurua %93,81ekoa da. Bertako herritarrei galizieraz cedeirense - cedeirés izendapenaz ezagutzen dira, euskaraz berriz cedeiratar.
Jaialdi gastronomikoak
Cedeirak uztailean Lanpernaren Festa edo Festa do Percebe jaialdia ospatzen du.
Jining aireportua
Jining Aireportua (txineraz: 济宁机场), (NAGE: JNG, NAZE: ZLJN), Txinako Herri Errepublikako Shandong probintziako Jining hirian dago.
Giuseppe De Nittis
Giuseppe De Nittis (Barletta, 1846ko otsailaren 25a - Saint-Germain-en-Laye, 1884ko abuztuaren 21a) italiar margolaria izan zen.
1863an Napoliko Arte Ederren Institututik insubordinazioagatik kanporatu zuten eta hurrengo urtean bere lehen margolanak erakutsi zituen. Macchiaioli taldearekin harremanetan jarri eta Telemaco Signoriniren lagun egin zen.
1867an Parisera joan zen eta Adolphe Goupil arte-ibiltariarekin harremanetan jarri zen. Parisen errekonozimendua lortu ondoren, Italiara itzultzea eta aire zabaleko margolanak egitea erabaki zuen, Vesubioko ikuspegiak barne. 1872an Parisera itzuli zen eta 1874an Edgar Degasek inpresionisten lehen erakustaldian parte hartzera gonbidatu zuen. De Nittis ez zuten inpresionistek onartu eta ez zuen taldearen erakusketetan parte hartu.
1878an hamabi lan erakutsi zituen Erakusketa Unibertsalean eta urrezko domina jaso zuen. Pariseko bere etxea artista, idazle eta Italiako atzerriratuen bilgune izan zen.
Elmore (Ohio)
Elmore Ohioko herri bat da. Ottawa konderrian kokatua dago. 2010ean 1,410 biztanle zituen, 2.11 kilometro koadrotan banatuta.
1953ko Italiako Giroa
1953ko Italiako Giroa Itzuli Handi honen 36. edizioa izan zen. 1953ko maiatzak 12 eta ekainak 2 artean ospatu zen, 21 etapatan 4035 kilometroko ibilbidea eginez, irabazleak 34,020 kilometro orduko abiaduran bete zituenak. Itzulia Milanen hasi eta amaitu zen.
112 txirrindularik hasi eta 72k amaitu zuten proba.
Fausto Coppik bere bosgarren Italiako Giroa irabazi zuen, hala, Alfredo Bindaren errekorra berdinduz, azken etapetan Hugo Koblet txirrindulari suitzarrari lidertza kendu ondoren. Txirrindulari suitzarrak Il Campionissimok 19. etapan jo zion erronkari eustea lortu zuen, hurrenez hurren 1. eta 2. amaituz etapa, baina hurrengo egunean, Italiako Giroan lehen aldiz Stelvioko igarobidea mendate mitikoa igo zenean, Kobletek ezin izan zion erantzun Coppik jotako eraso izugarriari, eta etapa hasieran sailkapenean Coppiri ateratzen zizkion ia bi minutuak ez ziren lidertza mantendu eta, hala, bere bigarren Giroa izango zena irabazi ahal izateko nahikoa izan, eta italiarra bihurtu zen lider. Pasquale Fornara izan zen hirugarrena sailkapen nagusian.
Deer Creek (Illinois)
Deer Creek  Illinoiseko herri bat da. Tazewell konderrian kokatua dago. 2010ean 704 biztanle zituen, 1.46 kilometro koadrotan banatuta.
Pablo Gómez
Pablo Gómez edo Pablo Gomez izan daiteke:
Hypostomus hemiurus
Hypostomus hemiurus Hypostomus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Glaucosoma
Glaucosoma arrain pertziformeen generoa da, Australia inguruko Indiako ozeanoko eta mendebaldeko Ozeano Bareko uretan bizi dena. Glaucosomatidae familia monotipikoa osatzen duen bakarra da.
Inkisizioa
Inkisizioa (latinezko Inquisitio Haereticae Pravitatis Sanctum Officium esapidetik) Eliza Katolikoaren barnean heresia ezabatzen jarduten zuten hainbat erakunde izendatzeko erabiltzen da. Heretikoak aurkitu eta zigortzeko sortutako eliz auzitegi iraunkorra zen. Zuzenbide kanonikoaren kontrako aginpideak ere zigortzen zituzten.
Erdi Aroko inkisizioa, beste guztien oinarria, 1184an sortu zen Languedocen (Frantziako hegoaldean) albitar eta kataroen heresiari aurka egiteko. 1249an ere Aragoiko Erresuman ere ezarri zen (estatuko lehen inkisizioa izan zen) eta Aro Modernoan, Espainiar Inkisizioaren izenarekin (1478-1821) Aragoi eta Gaztelaren elkarketarekin hedatu zen. Espainiaren kontrolpean egonik, Amerikaren eremuetara zabaldu ziren. Jarraian sortu ziren Portugaldar Inkisizioa (1536-1821) eta Erromatar Inkisizioa (1542-1965).
Inkisidoreak polizia-indar bat ziren, jendearen salaketen bidez heretiko ustekoak atxilotu eta epaitzen zituztenak. XIII. mendetik, aitorpenak lortzeko, torturatu egiten zuten eta errudunei (gehienak, salatu gutxi izaten baitziren errugabe deklaratuak) zigor arin bat (ondasunen konfiskatzea) edota gogor bat (urkatzea bere bekatugatik damutzen bazen, erretzea damutzen ez bazen) aplikatzen zitzaien.
1834an desagertu zen behin betiko Inkisizioa eta Pio X.ak 1908an Fedearen Doktrinarako Kongregazioa sortu zuen haren ordez.
Historia
Historialariek lau inkisizio-mota edo mugimendu bereizten dituzte:
Erdi Aroa
Inozentzio III.ak sortu zuen 1215ean, heresia zapaldu eta heretikoak zigortzea helburua zuen prozedura kanonikoa. Erakundea, ordea, Gregorio IX.ak sortu zuen 1231an, kataro edo albitarren aurka borrokatzeko. Domingotarrek hartu zuten auzitegiaren ardura. 1252an Inozentzio IV.ak Inkisizioak prozesua eta tortura erabiltzea onartu zuen.
Anghiari
Anghiari Italiako udalerri bat da. Arezzoko probintzian kokatuta dago, Toscana eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Anghiarik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Inkisizioa
Erdi Aroa
Oso auzitegi ankerra izan zen. Erruduntzat jotakoak gogor zigortzen zituzten, baina, zigorrik handiena sutan erreta hiltzea zen. Inkisizioa Siziliara, Napolira, Milanera, Herbehereetara eta, geroago, Ameriketako kolonietara ere zabaldu zen. Heretikoa edonon aurkitu, epaitu eta zigortzeko sistema oso bat zen Inkisizioa.
Kataro eta albitarren aurka eraginkorra izan zen, baina, Espainia eta Italian izan ezik, ezin izan zuen ezer egin Europan protestantismoaren aurka.
Inkisidorearen teknika
≪Heretiko bat lehen aldiz aurkezten dutenean ikerketa egiteko, nagusitasun-jarrera hartzen du, agian, errugabea dela ziurtatzeko. Zergatik ekarri duten niregana galdetzen diot. Hark erantzuten du, irribarretsu eta adeitsu: "Jauna, zure arrazoia jakin nahiko nuke". Baina inkisidore kementsuak ez da inoren manipulazioan erori behar; jokaera irmoa izan behar du, pertsona horiek huts egin dutela aitortu arte. Eta zin faltsua egin zutela aurkituz gero, agintarien esku utzi ahal izango ditu, zigor dezaten.≫
Bernardo Guy, "Inkisizioaren teknika", 1307. Moldatua
Inkisidorearen aurkako kritika
"Aitak semearen alde egiten badu, hure ere atxilotu eta kartzelaratzen dute, heretikoei laguntzeagatik. Gainera, inork ezin du presoa bisitatu, eta leku hartan dago, bakar-bakarrik, lurra baino ez duela begien aurrean, eta ez zaio uzten ez irakurtzen, ez idazten. Ilunpetan irauten du, sekulako izuaz, goibel eta zeharo beldurturik, heriotzaren erasoei aurre eginez. Kartzelako samindura eta izugarrikeria horietaz gain, zauriak, mehatxuak, zartadak eta zigortzeak, burdinak, torturak et oinazeak jasan behar dituzte. Batzuetan, presondegitik atera eta leku garrantzitsu batean erakusten dituzte, jendearen ikusgarri, gaitzespena eta irainak jasan ditzaten."
John Foxe, "Martirien Liburua", 1563. Moldatua.
Aro Modernoa
Fernando II.a eta Elisabet I.a errege-erreginek Nafarroari eraso egin eta konkistatu zutenean hasi zen Inkisizioaren aro modernoa. Haien erresumaren batasuna ortodoxia katolikoan oinarritu nahi zuten, eta horretarako, juduak eta musulmanak kristautzeaz gainera, heretikoak zigortzeko 1478-1483an Inkisizioa izeneko auzitegi berezia sortu zuten, Sixto IV.ari esker izaera erlijioso-politikoa zuena.
Tomas de Torquemada izan zen lehen inkisidore nagusia eta Cisneros kardinala buruetako bat. Inkisizioa aita santuaren menpe zegoen Europan, baina Fernando II.ak Gaztela eta Aragoiko erregeen menpeko lurretan Inkisizioa bere esku jartzea lortu zuen. Euskal Herria lehenengo Calahorrako tribunalaren menpe egon zen, eta gero, Logroñokoaren pean.
Inkisizio modernoa tresna eraginkorra izan zen egoera politikoa kontrolpean edukitzeko, baita sortu nahi zen estatu-motaren berdinkeria ideologikoaren disidentzia zigortzeko ere. Inkisizioaren helburua heretikoak zigortzea zen, baina "heretiko" hitzaren azpian gauza asko sar zitezkeen, eta Gaztela-Aragoiko eta Frantziako monarkiak muga Pirinioetan jarri nahian ari ziren.
Monarkia haren kontra zegoen guztia susmopean jarri zuten: mugak itxi zituzten, odol-garbitasuna aldarrikatu zuten, hizkuntza bakarra, eliza bakarra eta jainko bakarra ezarri, eta hortik kanpo zegoena desagerrarazi.
Filipe II.a Espainiakoaren garaian, 1575ean, Hego Euskal Herrian egin zen sorgin-jazarpena ikaragarria izan zen. Iparraldean, berriz, Henrike IV.ak bidali zuen Lapurdira Pierre de Lancre magistratu frantziarra, 1609an.
Sorginen aurka egin ziren prozesu basatienak Zeberion (Bizkaia), Zugarramurdin (Nafarroa Garaia) eta Lapurdin egin ziren.
XVII. mendearen hasieran Inkisizioak beste egiteko ugari bete zuen, ia beti kristau-ortodoxiaren defentsan edo aitzakian: muga eta portuetako jende- eta liburu-trafikoaren kontrola, adibidez.
XIX eta XX. mendeak
1834. urtean desagertu zen behin betiko Inkisizioa, eta Pio X.ak 1908an "Ofizio Santua" izeneko kongregazioa sortu zuen haren ordez.
Joan Paulo II.ak barkamena eskatu zuen 2004ko ekainaren 15ean, Roger Etxegarai kardinal lapurtarrari bidalitako gutun baten bidez: Inkisizioak egindako gehiegikeriak fedearen eta jainkoaren aurkakoak izan zirela esan zuen.
Inkisizioa Euskal Herrian
Luzio III.a Aita Santuak 1184. urtean eman zuen Ad Abolendam («Garbitasunaren alde») dekretuaren ondoren antolatu ziren Erdi Aroko Inkisizio auzitegi bereziak. Auzitegi zibilen esku zegoen Nafarroako erresuman kristautasunaz kanpoko erlijio, sineste eta praktiken aurkako zapalkuntza, eta une bakan batzuetan baizik ez zuen elizako hierarkiak ahalmen hori beretzat hartu. 1478. urtean ezarri zuen Sixto IV.a Aita Santuak Inkisizioa Gaztelako erresuman (Inkisizio Berria, Tribunal del Santo Oficio gaztelaniaz), Errege-erregina Katolikoek hala eskatuta, eta inkisidoreak zuzenean hautatzeko ahalmena jaso zuten erregeek. 1481. urtean salatu zuen Aragoiko Inkisizioak Tuteran horrelako instituziorik ez egona, eta 1486an gutun bat bidali zieten Errege-erregina Katolikoek hiri hartako agintariei, bertan babesten ziren heretikoak beren esku uzteko aginduz. Ez zuen batere harrera onik izan gutun hark eta beren lurraldean Inkisizioko agintaririk ez zutela onartuko erantzun zuten tuterarrek. Tarazonako apezpikutzaren barrutian zegoen Tuterako hiria, baina bertara jotzen zuten Aragoiko heretikoak, Nafarroako erresuman inkisiziorik ez zegoenez. Gaztelako eta Aragoiko erregea Nafarroako erresumaz jabetu ondoren sortu zen bertako lehen Inkisizio auzitegia (1513), baina, Nafarroako erresuma berreskuratzeko gerra zela medio, Calahorrako (1522) eta, ondoren, Logroñoko hirira (1570) eraman zuten auzitegia, Iruñean eta Tuteran egon ondoren. Calahorrako hirian izan zuen egoitza Hego Euskal Herriaz arduratzen zen Inkisizioaren auzitegiak 1570 arte.
Koroaren zerbitzupeko instituzioa izan zen Inkisizioa, izatez erlijio erakundea bazen ere. Erlijio-ortodoxia katolikoa erreformaren eta beste erlijioen erasoetatik begiratzea zuen helburu Inkisizioak, baina laster hasi zen errepresio-esparrua zabaltzen berez ez zegozkion beste eremu batzuetara, heterodoxiarako bide guztiak eragotzi nahian (sexu-ohiturak, odol-garbitasuna, sorginkeria eta antzinako sinesteak, jakintza eta ideologia mailako joera libreak...). Inkisizioaren helburua heretikoak zigortzea zen, baina "heretiko" hitzaren azpian gauza asko sar zitezkeen eta, Gaztela-Aragoiko eta Frantziako monarkiak muga Pirinioetan jarri nahian ari ziren. Monarkia haren kontra zegoen guztia susmopean jarri zuten; mugak itxi zituzten, hizkuntza bakarra, eliza bakarra eta jainko bakarra ezarri, eta hortik kanpo zegoena desagerrarazi.
Ipar Euskal Herrian ez zen Inkisizio auzitegi berezirik izan: Lapurdi eta Zuberoa Bordeleko Parlamentuko justizia-gortearen manupean egon ziren, eta Nafarroa Behereak eutsi zien bere justizia-erakundeei. XVI. mendean zehar erreformazaleen eta katolikoen arteko gerra zabaldu zen Nafarroa Behereko, Zuberoako eta, modu apalagoan, Lapurdiko lurretara, eta liskar-giro hura baretze bidean jarri zenean baizik ez zen abiarazi Ipar Euskal Herriko heterodoxiaren aurkako borroka, Bordeleko Parlamentuko epaile zibilek zuzendua betiere. Euskal Herriko sorginen aurkako errepresioak bere gorena iritsi zuen XVII. mendearen hasieran (Bordeleko auzia, Lapurdiko sorginen aurka, Pierre de Lancre Bordeleko Parlamentuko epaileak bideratua, 1609. urtean, eta Logroñoko auzia, Zugarramurdiko sorginen aurka, 1610. urtean, Espainiako Inkisizioak bideratua).
Erlijio eta ideologia ortodoxiari dagozkion arrazoiez gainera, politika-kutsua darien arazoak ere tartekatu ziren Euskal Herriko sorginkeriaren aurkako auzietan: sorginkerietan ibili ohi zirelako salaketak bideratu ziren Nafarroa Garaian 1527. urtean Nafarroako agaramontarren aurka. Bestalde, xenofobia-giro bortitza nagusitu zen bazter guztietan (Lapurdin babestu ziren judu espainiarren eta portugaldarren aurkako kanpainak, odol-garbitasunerako neurri estuak Hego Euskal Herrian...).
Nolanahi ere, Hego Euskal Herriko sorginen aurka Inkisizioak bideratu zituen neurriak askoz ere leunagoak izan ziren Bordeleko Parlamentuak Lapurdiko jendearen kontra erabili zituenak baino.
XV. mendean hasi zen sorgin-ehiza gauzatzen; halere, kasu bakan batzuk baino ez ziren izan, Anboto aldean gehienak. Garai berean, Logroñon 30 emakume epaitu eta erre omen zituzten. Sorgin-ehiza garrantzitsuenak XVII. mendearen hasieran gertatu ziren. 1609an Pierre de Lancrek lapurtarren aurkako epaiketa hasi zuen, guztiak sorginak zirela pentsatzen baitzuen; ondorioz, ehunka pertsona erre zituen, apaizak barne, halere gutxi iruditu zitzaion eta penaturik joan zen Lapurditik.
Zugarramurdin
Gutxira Logroñoko prozesua hasi zen. Prozesu horretara Zugarramurdiko sorginak eraman zituzten eta inkisidorea Juan Valle Alvarado izan zen. 300 bat pertsona salatu zituzten, soro eta animalietan kalteak sortzea eta ekaitzak sorraraztea egotzita. Logroñora 40 bat pertsona eraman eta bertako inkisidoreek 18 pertsona libre utzi eta beste 12 hiltzera kondenatu zituzten, gainerakoak torturak jasatean hil baitziren. Gaur egun, Zugarramurdiko haitzuloan Logroñoko prozesuan epaitutakoen zerrenda dago ikusgai, eta bertan izena, data eta egotzitako errua agertzen dira. Gizon, emakume, nahiz neskatilen izenak agertzen dira.
Auziak
Hiru Inkisizio-auzitegi mota bereizi behar dira historian:
Akusazioa
Inkisizioa hiri batera iristen zenean, grazia-ediktua ematen zuen. Igandeko meza bukatzean, inkisidoreak ediktua irakurtzen zuen: heresia posibleak azaltzen ziren, eta denak animatzen zituzten inkisizio-auzitegira joateko beren kontzientziak askatzeko. Asko ziren presentatzen zirenak elizan boluntarioki eta ustezko gaizkide guztiak aitortzen zituztenak.
Salaketak oro ziren onartuak, baita anonimoak ere. Gainera, salatuak ezin zuen jakin nork salatzen zuen.
Atxiloketa
Aztertzaileek salaketa aztertzen zuten, eta heresia zegoenez erabaki behar zuten, deliberazio sekretuetan zehar. Salaketa indartzen zuen zantzu txikiena topatzen bazen, susmagarria berehala atxilotu eta galdekatzen zuten. Galdeketak nahasiak ziren, bere familia eta lagunei buruzkoak, dogmari eta herexiari buruzkoak... Akusatuak izuturik eta egoera ulertu gabe egin behar zien aurre, inoiz ez baitzitzaion argitzen nork edo zergatik salatu zuen. Akusatuen erantzunak erruduntasun seinaletzat jo ohi zituen Inkisizioak. Ondoren, inkisizio prozesua hasten zen, ofizialki. Prozesua hasten zenetik epaiketara denbora luzea igaro zitekeen. Kasu batzuetan, atxilotuak bi urte kartzelan itxaroten zuen aztertzaileak kasua aztertu arte.
Susmagarria atxilotzen bazuten, Inkisizioak haren ondasunak bereganatzen zituen. Atxilotuak urteak pasa zitzakeen kartzelan zergatia jakin gabe. Ohikoa zen jendea kartzeletan hiltzea.
Prozesua
Prozesu inkisitoriala audientzia batzuez osatuta zegoen. Salatuari abokatu bat izendatzen zitzaion, eta honek salatua aitortzeko konbentzitu behar zuen. Kasua bukatzean bozketa bat egiten zen, eta denak akordio batera iritsi behar zuten.
Epaia
Akusatua errugabetzat jotzea gerta zitekeen, baina gutxitan gertatzen zen. Prozesua bertan behera geratzen bazen, akusatua libre geratzen zen.
Erruduntzat jotzen bazuten, bere delituak aitortzeko aukera eskaintzen zitzaion. Akusatua errekontzilia zezaketen eta kartzelara bidali, ondasunak kendu edota gorputz-zigorra jaso zezakeen. Heriotza zigorra ezartzen baldin bazitzaion, garrote vil delakoaz edo beste metodo batez erailak ziren. Delituak aitortzen ez bazituen, zigorrak gogorragoak ziren. Zigor larriena erlaxazioa zen, hau da, bizirik sutan erretzea.
Epaitegiaren osaera
Epaitegiak normalean honela zeuden osatuta:
Arrazoiak
Ezinezkoa da justifikazio bat bilatzea jazarpenak egiteko zeuden arrazoiak. Hauek ziren batzuk:
Irtenbiderik ez zuten, denak kondenatuak zeuden eta batzuk sententziatuak.
Tortura-motak
Aitorpenak lortzeko, torturatu egiten zuten jendea eta errudunei (gehienak, salatu gutxi izaten baitziren errugabe deklaratuak) zigor arin bat (ondasunen bahitzea) edota gogor bat (urkatzea bere bekatugatik damutzen bazen, errea ez bazen damutzen) aplikatzen zitzaien.
Hauek dira inkisizioak aplikatzen zituen tortura-mota batzuk:
Bulnes (Txile)
Bulnes Txileko erdialdeko komuna eta hiri bat da. Biobío eskualdeko Ñuble probintzian dago. 2002ko erroldan, 20.502 biztanle zituen.
NGC 4963
NGC 4963 galaxia bat da, Canes Venatici konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Deerfield (Illinois)
Deerfield  Illinoiseko herri bat da. Cook konderrian kokatua dago. 2010ean 18,225 biztanle zituen, 14.46 kilometro koadrotan banatuta.
Oreodeira gracilipes
Oreodeira gracilipes Oreodeira generoko animalia da. Narrastien barruko Agamidae familian sailkatuta dago.
Dr. Romantic
Dr. Romantic Han Suk-kyu, Yoo Yeon-seok, Seo Hyun-jin, Ahn Hyo-seop, Lee Sung-kyung eta Kim Joo-hun aktoreek antzezten duten Hego Koreako telesaila da. SBSen estreinatu zen 2016ko azaroaren 7an.
Adu Ares
Adu Ares edo Malcom Abdulai Ares Djaló (San Adrian, Bilbo, 2001eko urriaren 12a) Euskal Herriko futbolaria da. Aurrelari lanetan aritzen da Athletic Cluben. Ama euskalduna du eta aita Ginea-Bissaukoa. Bilboko San Adrian auzoan jaioa zen. Álvaro Djaló bere lehengusua SC Bragako futbolaria da.
Hasierako taldeak eta Lezamara iristea
Adu Ares Danok Bat Bilboko futbol taldean hasi zen, alebinen eta haurren artean, gero Indautxun jokatu zuen eta, gaztetan, Santutxu taldera joan zen.
Patxi Salinasek, Bilbao Athleticeko teknikariak, Adu taldean jarraitzea erabaki zuen, eta, otsailaren 12an, filial zuri-gorriak irabazi zion Zamorari irabazi zioten (1-0), Aduren jokaldi itzel bati esker. Bi hilabete geroago, berdinketako gola lortu zuen Deportivoaren aurka (1-1). 11 Maiatzaren 15ean, markagailuan aurretik jarri zuen filiala,  Ferrolen aurka berdinketan bukatuko zen partidan. Denboraldia filialaren golegile nagusi gisa amaitu zuen, sei tantorekin, nahiz eta lehenago Baskoniarekin hamabost partida jokatu zituen.
Athletic Club
2022ko udan Ernesto Valverde entrenatzaileak erabaki zuen Adu Aresek Athletic-ekin egingo zuela aurredenboraldia. Abuztuaren 15ean bertan Lehen Mailan egin zuen debuta, Iñaki Williamsen ordez, eta Mallorcaren aurka jokatu zuen San Mamesen (0-0).
Kirol Ibilbidea
''2023ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.''
William Carlos Williams
William Carlos Williams (Rutherford, New Jersey, AEB, 1883ko irailaren 17a - Rutherford, 1963ko martxoaren 4a) Estatu Batuetako poeta izan zen.
Biografia
Pennsylvaniako eta Leipzigeko (Alemania) unibertsitateetan medikuntzako ikasketak egin ondoren, bere jaioterrira itzuli zen (1910), eta osagile izan zen.
Bere lehen poema bildumak arrakastatsuak izan ziren oso: The Tempers (1913, Aldarteak). Estatu Batuetako industria-hirietako kultura aztertu eta deskribatu zuen: Sour Grapes (1921, Mahats mikatza), In the American Grain (1925, Amerikako tradizioan) eta Paterson (1946-1958, bost liburuki).
1963an hil osteko Pulitzer saria jazo zuen, Pictures from Brueghel and Other Poems poema liburuagatik.
Indri
Indria (Indri indri) edo babakoto bere generoko espezie bakarra da, lemuren artean dagoen animaliarik handiena. Egunean zehar bizi da, zuhaitzetan, eta seniderik hurbilena sifaka da. Beste lemuriforme guztiak bezala Madagaskarren bakarrik bizi dira.
Anoditica
Anoditica Oecophoridae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Anoditica autopa da.
Arturo Valls
Arturo Valls Mollá (Valentzia, 1975eko martxoaren 24a) espainiar umorista, aktore eta telebista aurkezle bat da.
Musika
"Los pitufos maquineros" diskoan abeslari bezala partehartuz.
Volterra
Volterra Italiako udalerri bat da. Pisako probintzian kokatuta dago, Toscana eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Historia
Etruskoen hiri inportantea izan zen Velathri izenarekin, eta K.A. 8 mendetik da gune populatua. Garai etruskokoak dira harresiak, eta horietan bereziki Porta all'Arco hegoaldera ematen duen portalea, Europako puntu erdiko arku zaharrenetarikoa. Akropoli etruskoaren hondakinak ere ikus daitezke hirian.
Kristo aurreko 3. mendean Erromarekin aliatu zen hiria, eta harrezkero bertako etruskoak erromatartzen hasi ziren. Garai erromatarreko aztarna bikainena teatroa da.
5. mendean, elizbarruti baten buru izan zen, eta Erdi Aroan hiri independente gisa izan zuen garapenik, 13. eta 14. mendeen artean Florentziaren kontrolpera igaro zen arte.
Eraikin nabarmenak
Piazza dei Priori eta Palazzo dei Priori herriaren erdigune historiko eta administratiboa dira, Toscanako beste hiri batzuetako palazzo eta plaza publikoen parekoak dira.
Hiriko duomo eta katedralaz gain (13. mendekoa), bataiotegi bat ere badu garai berekoa.
Fortezza Medicea delako gaztelu eta gotorleku handia, Florentziaren eta Medicitarren agintepeko ernazimenduko garaiaren aztarna da.
Erdi Aroko dorretxe urbano bikainak ere baditu, hala nola Casa-torre Toscano edo Casa-torre Buonparenti izenekoak.
Mugakideak
Volterrak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Thuir
Thuir Katalan Herrietako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ekialdeko Pirinioak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Thuir udalerrian erroldatutako biztanleak 7.415 ziren. Familiak 3.113 ziren, horien artean 999 pertsona bakarrekoak ziren (400 bakarrik bizi ziren gizonak eta 599 bakarrik bizi ziren emakumeak), 937 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 850 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 327 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 3.509 etxebizitza zeuden, 3.197 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 124 bigarren erresidentzia ziren eta 188 hutsik zeuden. 2.512 etxeak ziren eta 977 apartamentuak ziren. 3.197 etxebizitza nagusietatik 1.889 bere jabearen bizilekua ziren, 1.206 alokairuan okupaturik zeuden eta 102 doan lagata zeuden; 48 etxek gela bat zuten, 254 etxek bi zituzten, 698 etxek hiru zituzten, 1.035 etxek lau zituzten eta 1.162 etxek bost zituzten. 1.900 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.601 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.085 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 4.550 ziren, horien artean 3.050 aktiboak ziren eta 1.500 inaktiboak ziren. 3.050 pertsona aktiboetatik 2.626 lanean zeuden (1.362 gizon eta 1.264 emakume) eta 423 langabezian zeuden (173 gizon eta 250 emakume). 1.500 pertsona inaktiboetatik 500 erretiraturik zeuden, 406 ikasten zeuden eta 594 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Thuir udalerrian 3.187 unitate fiskal zeuden, 7.204 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.591 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 421 komertzioetatik, 11 erauzte enpresak ziren, 13 janari enpresak ziren, 16 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 69 eraikuntza enpresak ziren, 90 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 13 garraio enpresak ziren, 20 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 20 finantziazio enpresak ziren, 21 higiezinen enpresak ziren, 45 zerbitzu enpresak ziren, 65 administrazio publikoko enpresak ziren eta 35 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 psikiatriko, 3 botika eta 2 anbulantzia zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Anomalocaris
Aurkikuntza eta taxonomia
Aurreneko Anomalocaris fosila Joseph Frederick Whiteaves paleontologo kanadiarrak aurkitu zuen Ogygopsis Shale aztarnategian, 1892 urtean, eta ondoren ale gehiago aurkitu ziren Burgess Shale aztarnategi ezagunean.
Anomalocaris-aren izaera deskribatzeko 80 urte pasa behar izan ziren, izan ere zatika aurkitu baitziren fosilak eta denen artean loturak bilatzea zaila izan baitzen. Whiteaves-ek aurreko luzakinetako bat aurkitu zuen 1892an eta ganba itxura hartu zion, hortik izena. Charles Doolittle Walcottek Burgess Shalen ahoa aurkitu zuen eta marmoka bat izango zela pentsatuz Peytoia izena eman zion. Gorputz bigunaren fosila ere aurkitu zuen eta holoturia bat zela uste izan zuen eta Laggania generoaren barnean sartu zuen. 1928an animalia handiago baten atalak izan zitezkeela proposatu izan zen eta Tuzoia krustazeotzat hartu zuten, sinesgarritasun handirik gabe. Urte batzuk pasa ondoren Kanadako Batzorde Geologikoak fosil oso bat aurkitu zuen eta Anomalocaris canadiensis izena eman zion. "Peytoia eta Lagganiaren arteko kimera" gisa deskribatu zuten. Harry B. Whittington eta Derek Briggs izan ziren 1985ean argitaraturiko artikulu batean Anomalocarisaren itxura finkatu zutenak. Ez zen ordea taxonomikoki sailkatzeko erraza. 2011 urtean begi konposatuen fosilak aurkitu ziren Australia hegoaldean dagoen Kanguru uhartean eta honi esker artropodoen taldea sartu zen.
Gaur egun Anomalocarisen espezie ugari aurkitu dira eta Anomalocarididae familia osatu da, barnean bost genero dituena:
Anomalocaris fosilak munduan zeharreko Kanbriar itsasoko estratuetan aurkitu izan dira, Kanadan, Estatu Batuetan , Txinan eta Australian, besteak beste.
Deskribapena
Kanbrir garaian Anomalocaris izaki erraldoia zen, 60 cm-tik metrobeteko luzerara iristen baitzen. Buruan bi begi konposatu eta pedunkulatu zituen. Luzakin segmentatuek 17'5 cm-ko luzera har zezaketen eta arantza zorrotzak zituen barnealdean. Hauekin harrapakinak hartu eta ahora eramaten zituen. Ahoa zirkularra zen. Gainezarritako 32 xafla zituen, pinaburu baten gisara, eta zerra itxurako hortzak erdiko zuloaren ertzean.
Gorputza estua eta luzea zen. Esklerotizaturiko exoeskeletua zuen, baina biguna zen, mineralizatu gabe baitzegoen. Gorputzeko segmentu bakoitzean lobulo pare bat zuen. 3. eta 5. segmentuetan zeuden lobulu handienak eta atzerantz txikiagotuz zihoazen. Lobulo hauen mugimendu ondulatorioari esker egiten zuen igeri. Anomalocaris saron espezieak bi zerko ditu gorputzaren amaieran, gaur egungo artropodo ugarik bezala.
Bizimodua
Anomalocaris-aren ikusmena oso ona zen, gaur egungo intsektuena baino hobea. Kanguru uhartean aurkituriko fosilek erakusten dute begiek 3 cm-ko tamaina zutela eta 16.000 lente zituela bakoitzak. Honi esker gai izango zen ur uherretan ere ehizatzeko. Itsaso hondoetan zebiltzan animalia bentikoetaz elikatzen zen arrakasta handiko eraso zehatzak eginez. Gorputz gogorreko izakiak jaten zituen, trilobitoak adibidez, bere luzakin eta aho indartsuekin oskolak apurtzeko gai baitzen. "W" itxurako markak dituzten trilobite fosilak aurkitu dira, Anomalocarisaren horzkadaren itxurako marka da. Anomalocarisen koprolitoetan ere trilobiteen oskol zatiak aurkitu dira.
Reicheko Herritarrak Mugimendua
Reicheko Herritarrak Mugimendua (Reichsbürgerbewegung) edo Reicheko Herritarrak (Reichsbürger) Alemaniako eskuin muturreko hainbat elkarte eta pertsona antikonstituzionalek eta errebisionistek jasotzen duten izendapena da. Mugimenduko kideek Alemaniako Errepublika Federalaren zilegitasuna ukatzen dute, 1871tik 1918ra eta 1933tik 1945era existitu zen Alemaniar Reicha estatu zilegitzat ezagutuz emanez.
Historia
1985ean Wolfgang Gerhard Günter Ebelek, Mendebaldeko Berlingo trafiko-superindente zenak, Reicheko Behin Behineko Gobernua (Kommissarische Reichsregierung, KRR) delako mugimendua sortu zuen. Ebelek bere burua Reicheko kantziler izendatu zuen, aliatuen okupazioguneko agintarien esanetara jarduten zuela esanez.
KRRak txanponak eta posta-zigiluak jaulkitzeari ekin zion, baita bere erakundea Interneten eta beste hedabidetan sustatuz. Jarraitzaile-kopuruak ahalbidetzen duen lekuetan berrezarritako erakundeak emulatzen dituzte; hala nola, Weimarko Errepublikaren eta antzinako Alemaniako estatuen auzitegiak eta legebiltzarrak. Denboraldi batean estatu paralelo bat sortzen saiatu ziren hainbat erakunde eta aginte-kargu berrezarriz, esaterako: Reichstag legebiltzarra, Reicheko ministroak, estatu gobernuak eta Reichsgericht auzitegi gorena.
2022ko abenduaren 7an Alemaniako poliziak Reicheko Herritarrak mugimenduko 25 kide atxilotu zituen estatu-kolpea prestatzen ari zirelakoan.
Ideologia
Reicheko Herritarren Mugimenduaren ideologia eskuin muturrekoa da. Mugimenduak konspirazioaren teoriaren, antisemitismoaren eta arrazakeriaren aldeko ideiak agerrarazi ditu. Hainbat hedabidek mugimendua izatez neonazitzat jo izan dute. Horrez gain, mugimenduaren baitan badira Alemaniar Inperioaren berrezarpenaren aldeko erregezaleak.