cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lampornis viridipallens
Lampornis viridipallens Lampornis generoko animalia da. Hegaztien barruko Trochilidae familian sailkatua dago.
Iker Zarate
Iker Zarate Pereda (Sestao, 1986ko uztailaren 12a) euskal herritar futbolari ohia da. Aurrelari lanetan aritzen zen.
Pluton (mitologia)
Pluton (latinez: Pluto; antzinako grezieraz: Πλούτων), Erromako mitologian, inframunduko ("haraindiko") jainkoa da.
Ez da nahastu behar Plutorekin, aberastasunen jainko grekoarekin.
Ezaugarriak
Saturnoren eta Opsen semea zen. Proserpina baitu zuen, berarekin ezkontzeko. Ondorioz, Zeres-ek, Proserpinaren amak, hainbeste tristatu zen, ezen negua sortu baitzuen.
Tartaroren erdialdean du jauregia, eta handik ezartzen ditu bere legeak. Haren mendekoak ezin zenbatuzkoak dira. Lurrean herioak eramaten duen guztia bihurtzen da Plutoren mendeko.
Erromatarrek hamabi jainko handien artean jarri zuten Pluton. Eta zortzi jainko hautatuen artean ere sartu zuten; jainko horiek bakarrik irudika zitezkeen urrez, zilarrez eta boliz.
Irudikapena
Pluton bizarrarekin eta aldarte zorrotzarekin irudikatu ohi da. Askotan, kaskoa eramaten du: ziklopeen oparia zen, eta Pluton ikusezin bilakarazten zuen. Batzuetan, kopetan ebanozko edo nartzisozko koroa bat izaten du. Bere ebanozko edo sufrezko besaulkian eserita dagoenean, zetro bat izten du eskuin-eskuan, edo pika bat. Beste batzuetan, giltzak edukitzen ditu eskuetan, adieraztearren bizitzaren ateak betiko ixten direla haren erresumara iristen direnentzat.
Lau zaldi beltzek tiratutako gurdi baten gainean ere irudikatu ohi da.
Mitoa
Tártaroren erdian dago jauregia, eta han, subirano gisa, bere estatuaren administrazioa zaintzen du eta bere lege zorrotzak ematen ditu. Bere mendekoak, itzal arin eta miserableak, itsasoko olatuak eta zeruko izarrak bezain ugariak dira: Morsek, heriotzak, Lurraren gainean uztak, jainko honen zetroaren azpian erortzen duen guztia, bere aberastasuna handituz edo bere harrapakin bihurtuz. Bere erreinua inauguratu zuenetik, ministroetako batek ere ez zituen bere aginduak hautsi, eta erreguetako batek ere ez zuen matxinadarik lortu. Mundua kontrolatzen duten hiru jainko subiranoetatik, bera da independentziaren edo desobedientziaren beldur inoiz izan behar ez duen bakarra, eta haren autoritatea unibertsalki onartzen da denboren amaierara arte.
Zortzi hautatuak
Erromatarrek hamabi jainko handien artean ez ezik, aukeratutako zortzi jainkoen artean ere jarri zuten Pluton, horiek baitziren urrez, zilarrez eta boliz antzezten ahal ziren bakarrak.
Erroman baziren Plutoni bakarrik eskainitako apaiz biktimario batzuk. Hades grekoari bezala, kolore iluneko biktimak eta beti kopuru bikoitian hiltzen ziren, eta beste jainko batzuei, berriz, zenbaki bakoitian hiltzen zitzaizkien. Sakrifizioak errautsetara mugatzen ziren erabat, eta apaizak ez zuen ezer gordetzen, ez herriarentzat ez berarentzat. Inmolazioen aurretik, zulo bat egiten zen odola biltzeko, eta ardoa libazioetatik botatzen zen. Sakrifizioetan, apaizek burua agerian edukitzen zuten eta laguntzaileei erabateko isiltasuna gomendatzen zitzaien, begiruneagatik baino gehiago jainkoaren beldurragatik.
Tenpluak eta erlijioa
Italiako Soratte mendiaren gainean, Plutonek Apolorekin bat zetorren tenplu baten ohoreak partekatzen zituen. Han bizi ziren faliskoek uste zuten, beraz, lurpeko beroa eta eguneko astroarena aldi berean ohoratu behar zituztela.
Lazioko eta Krotona inguruko biztanleek infernuetako erregeari eskaini zioten bigarrena, zorigaiztoko zenbaki gisa. arrazoi beragatik, erromatarrek urteko bigarren hilabetean egin zioten ospea, eta bertan bigarren eguna izendatu zuten sakrifizioak eskaintzeko.
Urinae vectigal
Urinae vectigal Antzinako Erroman, Neronen eta Vespasianoren garaian Cloaca Maximatik gernua jasotzearen truke ezarritako zerga izan zen. Gernua bokata egiteko erabiltzen zen, bere ureatik ateratako amoniakoa erabilgarria baitzen arropak garbitu ahal izateko.
Pluton (mitologia)
Karakterea
Jainko guztien artean, Pluton zen gizakiek bihozgabe eta beldurgarriena, eta adamastotzat (“zurruntasunik gabea”) edo stygerotzat (“beldurgarria”) jotzen zuten. Bere fealdekotasunagatik eta bere ezaugarrien gogortasunagatik zuen beldur. Zurruna zen arren, jainko guztien artean bidezkoena zela uste zen, bere erresumara edozein izaki hilgarri geroago edo goizago iristen baitzen, bere klase, maila edo jatorria kontuan hartu gabe.
Geroago, jainko ongiletzat hartu zuten, aberastasun-banatzailetzat. Pausaniasen arabera, Epimenidesek bere estatua Eumenideen tenpluetan jarri zuen eta, ohiko ohituraren kontra, forma eta jarrera atseginez aurkezten zitzaion.
Urinae vectigal
Testuingurua
Antzinako Erroman, arropa garbitzeko prozesua fullo deituriko langileek egiten zuten, fullonica izeneko lekuetan. Aldi berean, larrua ontzeko ere erabiltzen zen, eta emakume aberatsek hortzetako pasta erosten zuten, gernuarekin ere egiten zena. Garbitzeko erabilitako materialen artean gernua zegoen, arropatik gantza kentzeko gaitasuna duena. I. mendean urinae vactival tasa sartu zuten Neronek eta Vespasianok gernua jaso eta banatzeagatik. Gernuaren erosle aberatsek dirua ordaintzen zuten produktu honen truke, pobreenek txiza ontzietan egin eta eurei saltzen zieten bitartean. Era berean, komun publikoetatik gernua bideratzen zen fullonicara. Cloaca Maximara gernua isurtzen zuten komun publiko guztiei ezarri zitzaien zerga.
Lertzako mendilerroa
Mendilerroan dagoen Lertza mendiak ematen dio izena mendilerroari.
Pluton (mitologia)
Atributuak
Askotan, ziklopeek oparitutako zakur-larruzko kaskoa erabiltzen du, ikusezin bihurtzen duena eta inoiz kentzen ez dena. Bidente edo zetro batekin ere irudikatzen zuten.
Urinae vectigal
Diruaren usaina
Kondairak dio Vespasianoren semea zen Titok zerga honen aurkako protesta egin zuen. Bere aitak urrezko txanpon bat eman zion eta usaintzeko eskatu zion, eta Non olet! esan zuen (ez du usaintzen). Hortik omen dator "diruak ez du usainik" esamoldea, jatorriarekiko independente dirua dirua dela esateko modua.
Aphyosemion bitaeniatum
Aphyosemion bitaeniatum Aphyosemion generoko animalia da. Arrainen barruko Nothobranchiidae familian sailkatzen da.
Pluton (mitologia)
Atributuak
Haren aurrean agertu ohi den atributua altzifrea da, eta haren hostotza ilunak malenkonia eta mina adierazten ditu. Bere apaizak koroak egiten ziren eta beren arropak sakrifizioetan ereiten zituzten.
Animalia adierazgarriak
Hiru buruko zakurra (Cerbero) eta lau zaldi beltz.
Microbrotula bentleyi
Microbrotula bentleyi Microbrotula generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bythitidae familian.
Ammersbek
Ammersbek Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Microbrotula andersoni
Microbrotula andersoni Microbrotula generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bythitidae familian.
Montonvillers
Montonvillers Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Montonvillers udalerrian erroldatutako biztanleak 97 ziren. Familiak 32 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Patrick Ozafrain
Patrick Ozafrain (Banka, Nafarroa Beherea, 1974ko abenduaren 12a - 2019ko maiatzaren 12a) esku huskako pilotaria izan zen, trinketean aritutakoa. Espezialitate horretan, bi aldiz izan zen buruz buruko txapeldun (2003 eta 2005), eta hiru aldiz txapeldunorde (2006, 2007 eta 2012). 2012ko finala jokatu ondoren, buruz buruko lehiatik erretiratu, eta binaka jokatzen hasi zen.
Viktor Amadeo I.a Savoiakoa
Viktor Amadeo I.a Savoiakoa (Vittorio Amedeo I di Savoia; Turin, 1587ko maiatzaren 8a - Vercelli, 1637ko urriaren 17a) italiar militarra eta, 1630-1637. urteetan, Savoiako dukea eta Piemonteko printzea izan zen.
Montonvillers
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etsain
Etsain Nafarroa Garaiko iparraldeko kontzejua da, Anue udalerrikoa. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 28 biztanle zituen.
Viktor Amadeo I.a Savoiakoa
1630. urtean, Karlos Emanuel I.aren ondorengoa zenez, Savoiako duke egin zuten eta Monferratoko lurren jabe bihurtu zen. 1635. urtean, Frantzia, Mantua, Parma eta Modenarekin, Espainiaren aurka borrokatzeko liga sinatu zuen eta aliatuen gudarosteetako buru zela, Tornaventon (1636) eta Mombaldonen (1637) garaitu zituen espainiarrak.
Etsain
Euskara
XX. mendeko euskararen egoera tamalgarriaren lekuko, hilerrian hilarri batek zera dio:
''EMEN DATZA ERRO YABEN DAR URBANO LANDA ETXEKO SEMEA. ERRIONTAKO AZKENEN EUSKALDUNA 1953 URTE.''
Montonvillers
Etxebizitza
31 2007an zeuden etxebizitza guztiak familien etxebizitza nagusiak ziren. Etxebizitza guzti hauek 31etxeak ziren. 31 etxebizitza nagusietatik 28 bere jabearen bizilekua ziren eta 3 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek hiru gela zituen, 4 etxek lau zituzten eta 26 etxek bost zituzten. 30 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 9 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 22 etxetan bat baino gehiago zituzten.
El País Vasco
El País Vasco Donostian 1923tik 1930era argitaratutako egunkaria izan zen.
Montonvillers
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Philautus aurifasciatus
Philautus aurifasciatus Philautus generoko animalia da. Anfibioen barruko Rhacophoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Montonvillers
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 58 ziren, horien artean 46 aktiboak ziren eta 12 inaktiboak ziren. 46 pertsona aktiboetatik 44 lanean zeuden (26 gizon eta 18 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 12 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
El País Vasco
Historia
El País Vasco Donostian argitaratu zen 1923ko apirilaren 8tik 1930eko maiatzaren 29ra arte. Primo de Riveraren diktadura hasi baino hilabete batzuk lehenago sortu zen egunkari honek ez omen zuen oso harrera ona izan Donostiako egunkarien aldetik. Aurretik argitaratzen ziren La Constancia, El Pueblo Vasco eta La Voz de Gupúzcoari egunkari berri bat gehitzeak hirian lehia bizia sortu zuen. Egoera gatazkatsu honen adibide da El País Vascoko zuzendariak, Evaristo Bozas Urrutiak, auzitara eraman izana El Pueblo Vascoko zuzendaria.
Montonvillers
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
El País Vasco
Historia
Egunkariaren lehenengo urteko aleak La Prensa egunkariaren tailerrean inprimatu ziren. Hurrengo urtean, 1924ean, Jose Mari Lizarragak, Evaristo Bozas Urrutiak eta Ramon Berraondok Gráfica Vasca sozietate anonimoa sortu zuten eta egunkariak sendotasun gehiago lortu zuen. Elkartearen egoitzan, Okendo kaleko 6an, kokatu zen egunkariaren inprenta. Aldi berean egunkariari formatu handiago bat eman zitzaion eta kolaboratzaile taldean izen berriak azaldu ziren: Ponce de León, Gil Tillol, Blanca Acevedo, Ramon Gomez de la Serna, Enrique Gaziel, Emilio Miciana, Jose Castellón eta Antonio Golluri. Erredaktore taldeko kideak berriz, Pedro Sarasketa, Ziriaco Irigoien, Aurelio Aparicio, Angel Gorrotxategi, Joaquin Alvero eta Enrique Martin izan ziren, eta talde burua Amadeo Anton.
Lampornis sybillae
Lampornis sybillae Lampornis generoko animalia da. Hegaztien barruko Trochilidae familian sailkatua dago.
El País Vasco
Historia
Edukiari dagokionez, lehentasunak politika eta kirola izan ziren. Hiriko eta Gipuzkoako informazioaren berriemailea Angel Gorrotxategi zen. Emakumeentzako orriaren arduraduna berriz, Margarita G. Bozas Urrutia. Egunkarian idazten zuten idazleen artean, besteak beste, Juan Zaragueta, Jose Maria Donosty, Luis Ureña, Praxedes Diego Altuna eta Manuel Munoa zeuden.
Montonvillers
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Montonvillers udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
El País Vasco
Historia
El País Vascok ez zuen bizitza erraza izan, kritika politikoa egiten ahalegindu zen baina Diktadura garaiko zentsura egunkariaren garapenerako oztopo bihurtu zen. Artikulu zentsuratuen espazioa zuriz agertu ohi zen edo beltzez marratua. El Pais Vascok orri solte batean Arzadun gobernadoreak Bozas Urrutiari jarri zizkion zortzi multa agertu ziren, guztira 3.100 pezetako diru kopurua. Evaristo Bozas Urrutia, sortzaileetako bat, izan zen egunkariaren zuzendaria, egitasmo asko zituen baina diktadura garaiko egoerak ez zion lagundu eta Argentinara alde egitea erabaki zuen, Amadeo Anton, erredaktore buruak ordezkatu zuen. Bozas Urrutiak alde egin eta bi urtera, 1930eko maiatzean, El País Vascok ateak ixtea erabaki zuen, eta egunkariaren egoitza eta inprenta El Díak erosiko zituen.
Montonvillers
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
El País Vasco
Historia
Egunkariaren bildumari dagokionez Donostiako Liburutegi Nagusian 1. zenbakitik, hau da, 1923ko apirilaren 8tik 2.138 zenbakira, 1930eko maiatzaren 29 bitartera argitaratu ziren zenbakiak daude. Ale guztiak digitalizatuak izan dira eta Donostiako Udal Liburutegien Sareko Liburutegi Digitalean daude eskuragarri.
Aphyosemion bivittatum
Aphyosemion bivittatum Aphyosemion generoko animalia da. Arrainen barruko Nothobranchiidae familian sailkatzen da.
Gorka Reizabal
Gorka Reizabal Arruabarrena (Donostia, 1952 - Donostia, 2019ko abenduaren 10a), izengoitiz Pato, gipuzkoar kazetaria izan zen.
Bizitza
1973an, Eguna egunkariari buruzko lizentziaturako txostena aurkeztu zuen Nafarroako Unibertsitatean. 1976-1977 bitartean, El Diario Vasco-ko erredaktorea izan zen; Zeruko Argia-ko erredaktore eta zuzendaria 1976-1978 bitartean; Egin-eko erredaktorea 1977tik 1981era; eta El Mundo del País Vasco-koa 1991n. Futbolarekin eta Real Sociedadekin izan zuen lotura estua. 1975ean idatzi zuen Errealari buruzko lehenbiziko kronika eta, esate baterako, talde txuriurdinak 1981. urtean lehenengoz Espainiako Liga irabazi zuenean, Herri Irratiarentzat aritu zen partidaren kontakizuna egiten. Hala ere, irratigintzan SER katean eman zituen urte gehienak. Telebistan ere egin zuen lan: TVEn eta ETBn. Patxi Alonsorekin batera, ETB2ko El Derby kirol saioa aurkezten aritu zen 1990eko hamarkadaren lehen erdian.
Arrauna ere maite izan zuen; Deia egunkarirako Gora arraunak lana idatzi zuen, euskal arraunaren historiaren inguruan. 1989an, Santos Pasajes de Remo liburua argitaratu zuen. Bestetik, hainbat urtez Pasaiako portuko komunikazio arduraduna izan zen.
2019ko maiatzean, Real Sociedadek omenaldia egin zion Anoeta estadioan; Maite eta Iñigo seme-alabekin batera, Errealaren elastiko bat jaso zuen, bizkarrean Pato idatzirik zuena.
Víctor Mora
Víctor Mora Pujadas (Bartzelona, 1931ko ekainaren 6a - ib., 2016ko abuztuaren 17a) kataluniar idazle, itzultzaile eta komiki-gidoilaria izan zen. Batez ere El Capitán Trueno komikia sortu zuelako da ezaguna. Haren komikiak oso popularrak izan ziren Hego Euskal Herrian, batez ere 50. eta 60. hamarraldietan, baina baita 70. eta 80.etan, komikiok berrargitaratu zirenean.
Haurtzaroa eta gaztaroa
Gerra Zibila piztutakoan, bere familia Frantziara joan zen, eta Victor gazteak hantxe igaro zuen haurtzaroa. Aita hil ondoren, berriz, hamar urterekin, Bartzelonara itzuli zen. Bizimodua atera behar eta, hamaika urterekin eskola utzi eta era askotako lanak egin zituen.
Komikigintzan
Victor Mora autodidakta izan zen, eta haren karrera komikigintzan 1948an hasi zen, ordezkatu zituenean Rafael Gonzalez Martinez eta Francisco Gonzalez Ledesma Doctor Niebla sailean, Francisco Hidalgok marraztua. 1949an sortu zuen Capitán Kerr saila Historietas aldizkarirako, non gidoia eta marrazkiak egin zituen, biak.
Doonagore gaztelua
Doonagore gaztelua (irlanderaz Caisleán Dhún na gCorr) harresi batez inguratutako XVI. mendeko oin biribilduko dorretxea da, Irlandako Errepublikako Clareko konderrian dagoen Doolin kostaldeko udalerritik kilometro eskasera kokatzen da. Cliffs of Moher itsaslabar ospetsuetatik oso hurbil dago. Bere izenak irlanderaz "muino biribilduen gotorlekua" edo "ahuntzen gotorlekua" esan nahi du; Doolin Point lurmuturra menderatzen duen muino batean gainean eta garaiera handiagoa duen irrati poste baten aldamenean kokatzen da, azken hau Doolineko kaira inguratzen diren itsasontzien erreferentzia gisa erabiltzen delarik. Gaur egun gaztelua oporleku pribatua da, jende arrunta bertaratzeko inongo aukerarik gabekoa.
Postontzi
Postontzi, gutunontzi edo buzoi posta gutunak botatzeko kutxa edo ontzi irekiduraduna da. Propagandarako ere erabiltzen dute. Normalean etxeko atearen inguruan edo atalondoan daude eta badaude zurezkoak eta metalezkoak direnak.
Doonagore gaztelua
XIII. mendean Tadgh MacTurlough MacCon O'Connor buruzagiak gaztelua Trá Leachain mehatzetik ateratako harriz eraiki zuen, halere gaur egungo eraikina XVI. mendekoa da. 1582an Sir Turlough O'Brieni dohaintzan eman zitzaion, jauntxo hau Ennistymon udalerrikoa zen, Doolinen mugakide den udalerria hain zuren ere. 1588an, Armada Garaetezinaren Ingalaterra koskistatzeko saiakeraren porrotaren ondorengo atzeraldian, Clare konderriko Sheriffa zen Boetius MacClancyk espainiar hondoratze batetik bizirik atera ziren 170 itsasgizon espainiar preso egin eta gaztelu honetan urkatu zituen, hauen gorpuak Doolinetik hurbil dagoen Cnocán an Crochaire izeneko tumuluan lurperaturik daude.
Gaztelua XIX. mendearen hasieran zaharberritua izan zen, baina mende honen erdialderako Nagle sendiaren zaintzan zegoelarik berriz ere hondatzen hasia zen. 1970eko hamarkadan O'Gorman deiturako erosle estatubatuar baten enkarguz Lardner & Partners etxeko Rex MacGovern arkitektoak berriztatu egin zuen, gaur egun O´Gorman sendia bertan bizitzen jarraitzen du.
Postontzi
Postontziak publikoak edo pribatuak izan daitezke.
Jatorria
Uste denez, lehen postontzia sortzeko ideia postari poloniar batek izan zuen 1633 inguruan, Breslavia eta Leipzig artean ibilbide finko bat egin behar izaten zuena, Legnicatik igaroz. Denbora aurrezteko ontzi bat asmatu zuen, non azken herri horretako biztanleek beren gutunak utzi eta berehala jasoko zituzten, banaketa-lanetan gehiegi ez atzeratzeko.
Ideia ez zen XIX. mendearen erdialdera arte gauzatu, Poloniako hiriburuan erabilera publikorako lehen postontziak instalatu ziren arte.
Víctor Mora
Komikigintzan
Bi urte geroago, 1958an, formula arrakastatsua errepikatu, eta beste pertsonaia bat sortu zuen, El Jabato, Erromako inperioaren garaian girotua, eta Francisco Darnisek marraztua. Berak sortuak dira, halaber, beste pertsonaia hauek: El Cosaco Verde (1960), Errusian girotua, eta El Corsario de Hierro (1970), non protagonista XVII. mendeko nabigatzaile espainiarra baitzen. Bereak dira, orobat, beste komiki hauek: Dani Futuro, El Sheriff King, Taramis, Tequila Bang, Felina, Les anges d’acier, Les inoxidables eta Les chroniques de l’innomé. 1988tik 1992ra bitartean TBO aldizkaria zuzendu zuen.
Militantea
Víctor Mora PSUC alderdiko kide izan zen. Hori zela eta, polizia frankistak bera eta bere neska-laguna atxilotu zituen aldi labur batez, “masoi eta komunista” izatearen akusaziopean.
Eragina Euskal Herrian
Garai batean, Hego Euskal Herrian bereziki, asko saldu ziren Victor Moraren komikiak, batez ere El Capitán Trueno eta El Jabato. Iban Zaldua idazleak 2012ko abenduan Ikastola aldizkarian adierazi zuen bezala: “Umetan, 8 bat urterekin. 50 eta 60 hamarkadetako komikien berrargitalpenak atera ziren koloretan. Ez zen nirea familia bereziki irakurzalea, Salvatek argitaratutako klasikoen bilduma zuten, askoz gehiago ez. Baina astero komiki pare bat erosten ziguten, Capitán Trueno eta El Jabato bereziki, eta Charlie Brown ere bai tarteka”.
Postontzi
Pribatuak
Postontzi hauek etxebizitzen atarian jartzen dira eta postariek erabiltzen dituzte posta arrunta uzteko. Banatutako publizitatea jasotzeko ere balio dute.
Mendikoa
Mendiko postontziak Euskal Herriko mendien tontorretan aurki daitezkeen elementuak dira. Postontzi hauek ez dira posta zerbitzuen zati.
Jatorria beste herrialde batzuetako mendiko postontzietan dute, itxura batean, Alemaniako eta Suitzako mendizaleen ohituretan. Haien tontorretan, liburuak gordetzeko behar diren postontzi edo kutxa handi samarren ordez, euskal mendizaleek txartel edo ohar txikiak gordetzeko buzoiak sortu izan dituzte.
Adimendunak
Postontzi berri hauek azken uneko teknologia  dute. Aplikazio mugikor batera konektatuta egon ohi dira, eta horren bidez pakete bat jaso dela jakinarazten da.
Birtualak
Ahozko mezuak jasotzen dituen gailu elektronikoari deitzen zaio ahots-postontzia. Telefonia mugikorrean zein finkoan erabiltzen da, eta asko zabaldu da, telefono eramangarriak ugaritu direlako eta etxetik kanpo denbora gehiago ematen delako. Ahots-postontziaren ideia erantzungailu automatikoar i lotuta dago.
Bitxikeriak
Floreana uhartea piraten eta baleazaleen babesleku ezaguna izan zen 1535ean, Ekuadorko uharte hauek aurkitu zirenetik. XVIII. baleazaleak jarri zuten beren posta bulego berezia uhartearen iparraldean, gaur egun Post Office hondartza edo Posta badia deitzen den hondartza batean. Baleazaleek hilabeteak eta urteak ematen zituzten etxera itzuli ezinik eta beren familiak ikusi gabe. Orduan, haietako baten batek pentsatu zuen gutunak bidaltzeko upel bat jartzea, uharteko hain leku bisitatuan. Etxera itzultzen ziren marinelek, gutunen artean bilatuz, norabaiteko zirenak eramaten zituzten. Gero, helmugan uzten zituzten.
Cruz Novillok Espainiako beste ikur mitiko batzuk ere egin ditu, hala nola PSOE, COPE, El Mundo edo Renfe ren gailetak.
Meddewade
Meddewade Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Microbrotula greenfieldi
Microbrotula greenfieldi Microbrotula generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bythitidae familian.
Etulain
Etulain Nafarroa Garaiko iparraldeko kontzejua da, Anue udalerrikoa. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 21 biztanle zituen.
Philautus bunitus
Philautus bunitus Philautus generoko animalia da. Anfibioen barruko Rhacophoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Etxaide
Etxaide hainbat esanahitako izena da:
Coworking
Coworking enpresa txikiek, ekintzaileek edo euren kabuz lan egiten duten langileek partekatzen duten lekua da. Bakoitzak bere proiektuak modu aske batean garatzen ditu, baina gune horretan elkarlana ere bultzatzen da. Gero eta hedatuago dago, izan ere, lan egiteko beste modu bat biltzen du.
Aphyosemion bualanum
Aphyosemion bualanum Aphyosemion generoko animalia da. Arrainen barruko Nothobranchiidae familian sailkatzen da.
Tximeletak sabelean
Tximeletak sabelean (1994, IZ) Andoni Egañak bertso jarriak abesten grabatu zuen diskoa izan zen.
Ekaitzaldi blog musikalaren arabera, Egañak "ez zuen bi bider pentsatu IZk diskoa grabatzea eskaini zionean. (...) Bere hitzetan, bertsolaritzak gizartearen erdiguneetan egon behar du eta horren ildotik, bertso-paperak instrumentu ugariren doinuetara egokitzea aukera aproposa iruditu zaio zarauztarrari".
Le Truel
Le Truel Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aveyron departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Ariccia
Ariccia Italiako erdialdean dagoen Erromako probintziako (Lazio eskualdea) udalerria da. 2015eko maiatzean 19.449 biztanle zituen.
Le Truel
Biztanleria
2007an Le Truel udalerrian erroldatutako biztanleak 339 ziren. Familiak 139 ziren, horien artean 41 pertsona bakarrekoak ziren (25 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 49 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 41 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ariccia
Mugakideak
Aricciak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Philautus cardamonus
Philautus cardamonus Philautus generoko animalia da. Anfibioen barruko Rhacophoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Le Truel
Etxebizitza
2007an 309 etxebizitza zeuden, 146 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 131 bigarren erresidentzia ziren eta 32 hutsik zeuden. 261 etxeak ziren eta 45 apartamentuak ziren. 146 etxebizitza nagusietatik 109 bere jabearen bizilekua ziren, 36 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 4 etxek gela bat zuten, 11 etxek bi zituzten, 27 etxek hiru zituzten, 41 etxek lau zituzten eta 63 etxek bost zituzten. 113 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 82 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 53 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Eskeko ordenak Euskal Herrian
Eskeko ordenak Euskal Herrian izan zuten hedapena oso berantiarra izan zen. Gasteizen izan ezik, frantziskotarrek, domingotarrek eta agustindarrek ez zuten oso berandu arte izan monasteriorik, ez Araban (San Julian de Piedrolako frantziskotarren komentua, Kanpezu eta San Andres de Muga, Bastida, XV. mendean), eta ez Bizkaian (Bermeon eta Lekeition frantziskotarren komentu bat eta domingotarren emakumezkoen komentu bat sortu ziren XIV. mendearen erdialdetik aurrera).
Le Truel
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 185 ziren, horien artean 121 aktiboak ziren eta 64 inaktiboak ziren. 121 pertsona aktiboetatik 112 lanean zeuden (67 gizon eta 45 emakume) eta 9 langabezian zeuden (1 gizon eta 8 emakume). 64 pertsona inaktiboetatik 33 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Eskeko ordenak Euskal Herrian
Oso kontuan hartu beharra dago eskeko ordenek hirietako oligarkien laguntzarekin iritsi zutela goia (Bilbo - arbolantxatarrak, Lekeitio - arteitatarrak, zerangatarrak, ferreriatarrak), (Gasteiz - Martínez de Alavatarrak, Sánchez de Bilbaotarrak) eta noble-talde garrantzitsu batzuenarekin (Kexaa - aialatarrak, Piedrola - rojastarrak, Bastida - sarmientotarrak, Gasteiz - harotarrak eta mendotzatarrak, Bermeo, Don Tellotarrak eta butroitarrak, Lekeitio - Don Tellotarrak, Deba - likonatarrak, etab.).
Le Truel
Diru sarrerak
2009an Le Truel udalerrian 142 unitate fiskal zeuden, 323 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.179 euro zen.
Eskeko ordenak Euskal Herrian
Monasterio horien sendotzea, azken batean, gizarteko indar jakin batzuen esku egon zen, haien artean bazirela bai oinaztarren aldeko familia garrantzitsu batzuk (Butroi, Mendotza) eta bai ganboatarren aldeko batzuk (Aiala, Gebara, Anuntzibai), are gehiago, kontuan hartzen bada monasterio horiek ez zutela beneditarren monasterio nagusiek zituzten jabetzak. Normala da, beraz, hirietako nobleziako leinu batzuetako edo “burgesiako” seme-alaba edo senide batzuk fraide edo moja sartu izana (Izaro Arteaga, Bermeo - Haro, Arbolantxa, Frai Jimeno de Arbolantxa, Gasteizko Santa Klara - arabarrak, Juana, Pedro Martínez de Alavaren alaba, etab.), nahiz fraide gehienak eskualde horietako biztanle arruntak izan.
Europako monasterio-ordena gehienetan, Azken Erdi Aroko mendeetan izan ziren aldaketa administratibo-erlijiosoek eta monasterioetako antolamendua eta arauak erreformatzeko egin ziren saioek eragina izan zuten Euskal Herriko komunitateetan.
Le Truel
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 23 komertzioetatik, 6 erauzte enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
Eskeko ordenak Euskal Herrian
1498an, Kexaako (Araba) moja domingotarren San Juan monasterioaren erregela erreformatu nahi izan zuten. Urte hartan bertan, agindua eman zitzaien Gipuzkoako auzitegiei lagundu ziezaiotela San Frantziskoren ordenako Burgosko kustodioari Gipuzkoako moja-monasterioak erreformatzen.
Le Truel
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
Eskeko ordenak Euskal Herrian
Aldi berean agindu zitzaien ez zezatela onar beren lurraldean ordenatik kanpo moja apostatarik egon zedin.
Euskal Herriko monasterio batzuek zeinek bere ordenaren arauak erreformatzeari gogor egin izanak argi frogatzen du erlijioa bizitzeko eta erlijio-bizitza antolatzeko proposamen berriak, kasuan kasu, nolako indarrez bizi edo jasaten ziren. Hala, adibidez, XVI. mendearen hasieran Iratxeko Santa Maria monasterio beneditarreko fraideek aurka egin zioten, arrakasta handirik gabe, araua beren komunitatean ezartzeari. Gauza bera gertatu zen, hasieran behintzat, Nafarroako zistertar, frantziskotar, domingotar, karmeldar eta agustindar ordena gehienetan.
Iberiako penintsulako gainerako herrialdeetan izan zuten arazo nagusiaz gainera, gaztelarrenganako ezinikusiak oraindik ezkutuan zirauen komunitate horietako kideen artean.
Le Truel
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Le Truel udalerrian 30 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.350 hektarea erabiltzen.
Eskeko ordenak Euskal Herrian
Antzeko eragozpenak izan zituzten Arabako San Julian de Piedrolako monasterio frantziskotarrean XV. mendearen bukaeran. 1492an agindu zitzaion Frai Martin Balmasedakoari, custodio de la custodia de Burgos de la horden de Françisco de la Oservançia, mendera ekar zitzala monasterioa beretu eta lizunkerian eta araua hautsirik bizi ziren fraideak, hala zioten behintzat araua betetzen zuten komentu hartako fraideek. Errege-erreginak agindu zioten Argantzuneko biztanle Nikolas batxilerrari laguntza eman ziezaiola delako kustodio edo arduradun horri. Bakarkako erreakzioak ere izan ziren. Hala, arabar batek, frai Lope Murgakoa fraide frantziskotarrak, Valladolideko frantziskotarren komentu batean ikasketak eginak zituenak, ez zuen onartu Nafarretera bidal zezaten, eta apostasia egin zuen.
Antzeko arazoren bat izana zuten Nafarroako monasterio beneditar batzuek zistertarren ordenan sartu zirenean (Adibidez, Leireko San Salvadorren). Giro erreformazale horretan erlijio-era berriak sortu ziren.
Le Truel
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Eskeko ordenak Euskal Herrian
XIV. mendean, jeronimotarren ordena Gaztelako koroan errotzen hasi zen, erregeen eta nobleen laguntzaz. XIV. mendearen bukaeran eta XV.aren hasieran, jeronimotarren ordena Euskal Herriko lurraldeetan ere kokatu zen, bai baitzuen monasterio bat Bastidan eta beste bat Badaiako mendietan (Araba); azken monasterio horretan, XV. mendearen bukaeran, agustindarrek hartu zuten egoitza jeronimotarren ordez.
Ikus, gainera
Eskeko ordenak
Le Truel
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
King Oliver
Joseph Nathan Oliver (Aben, Louisiana, 1881eko abenduaren 19a – Sabannah, Georgia, 1938ko apirilaren 10a ) King Oliver edo Joe Oliver bezala ezagunagoa, konpositore eta jazzeko orkestra-zuzendari estatubatuar afroamerikarra izan zen. Jazzaren aitzindaria izan zen eta New Orleans estiloa eman zuen ezagutzera. Baita ere, Louis Amstrong musikariaren irakasle eta gidaria izan zen.
Microbrotula hamata
Microbrotula hamata Microbrotula generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bythitidae familian.
Lampornis hemileucus
Lampornis hemileucus Lampornis generoko animalia da. Hegaztien barruko Trochilidae familian sailkatua dago.
Heliografo
Heliografoa itzal nabarmenak sortzeko adinako intentsitatea duen eguzki-erradiazioak zenbat denbora irauten duen neurtzen duen tresna da. Emaitzek eguraldiaren eta klimaren inguruko informazioa ematen dute eta baita eremu geografiko baten tenperatura ere. Informazio hau oso erabilgarria da meteorologian, zientzian, nekazaritzan, turismoan eta beste arlo batzuetan.
Heliografoen oinarrizko bi mota daude. Mota batek eguzki-argiaren irakurketarako denbora-eskala gisa eguzki bera erabiltzen du. Beste motak erlojuaren forma batzuk erabiltzen ditu denbora-eskalarako. Lehenengo taldekoen artean, Campbell-Stokes heliografoa eta Gauss-ena modelo zabalduenak dira, nahiz eta ziur ez dakigun. John Francis Campbell-ek asmatua 1853an eta ondoren Sir George Gabriel Stokesek 1879an aldatu zuena.
Philautus cinerascens
Philautus cinerascens Philautus generoko animalia da. Anfibioen barruko Rhacophoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Luigi Lucheni
Luigi Lucheni (Paris, 1873ko apirilaren 22a, Geneva, 1910eko urriaren 19a) 1898an Austriako enperatriza zen Sissi erail zuen italiar anarkista eta terrorista izan zen.
Biografia
Luigi Lucheni Parisen jaio zen eta italiar emakume langile ezkongabe baten semea zen. Umezurztegi batean hazi zen eta hainbat familia ezberdinetan, baina badirudi dirua lortzea besterik ez zela familia hauen motibazioa Luigi beraiekin egoteko.
10 urte besterik ez zituen lanean hasi zenean eta, asko bilatu ondoren, Suitzan aurkitu zuen azkenean lana.
1896an, zaldun egin zen italiar armadan, Abisiniako kanpainan eta hainbat galoi lortu zuen lan horretan. Arrakasta militarrak bizitza zibilean eragina izango zutelakoan zegoen, baina ez zen horrela izan.
Gizarteko maila baxuenen beharrak ikusi zituen eta bere larruan nozitu ere bai eta horrek goi mailakoen aurkako gorroto bizia piztu zion. Anarkismorantz hurbildu zen eta teoriko haien lanak irakurtzeari eman zion. Boteretsuek errudun ziren eta haiek erailtzea justifikatuta zegoen. 1898ko maiatzean, Hunberto I.a Italiakoak Milango langileen matxinada zapaldu zuen eta Luigi Luchenik mendekua nahi zuen. Ez zuen dirurik Italiara joan ahal izateko, baina atentatuak planeatzen hasi zen.
Atentatua
Lucheni peoi lanetan zebilen Postetxearen edifizioaren eraikuntzan. Suitzar poliziak fitxatuta zeukan, baina ez zuen arriskutsu jo. Luchenik Orleansko dukea Genevara etortzekoa zela jakin zuen eta hura erailtzea erabaki zuen.
1898ko irailaren 10a zain pasatu zuen, Genevako Beau Rivage luxuzko hotelaren aurrean. Sissi enperatriza, ez eskolta eta ez sekitorik Genevan zegoen, maiz egin ohi zuen bezala. Beau Rivage hotelean egokitu zen eta, goiz horretan, Léman aintziran zegoen Territet bainuetxera joatekoa zen. Bakarrik atera zen emakumea eta atzetik jarraitu zion neskamea zuen Sztaray kondesak. Ez zuen ia inork ezagutu. Luchenik bai, ordea, eta Austriako enperatrizak dukeak baino garrantzi gehiago zuen. Hura ahaztu eta helburu berrira egokitu zen. Estropozo egingo balu bezala egin zuen eta estiletea sartu zion bihotzean andreari. Hasiera batean, ez zuten haren eragina nabaritu, baina, zorabio batzuen ondoren, azkenean, erregina hil egin zen. Lucheniren helburua beteta zegoen, aristokraziako kide bat erailtzean, iritzi publikoa esnatzea besterik ez baitzuen nahi.
Aurreneko begiradan, ero baten ekintza zelakoan egon baziren ere, minutu gutxira, inguruko jendeak harrapatu eta poliziari entregatu zion. Bere burua aitortu zuen egile eta harro agertu zen, gainera. 14:50etarako, enperatrizaren heriotzaren berri izan zuenean, Lucheni zorionaren zorion zen helburua bete zuela-eta.
Epaiketa eta heriotza
Azaroaren 10ean, biziarteko kartzela-zigorra esleitu zioten eta hiltzaileari ez zitzaion gustatu; heriotza-zigorra eskatu zuen bere buruarentzat, protagonismo gehiago nahi zuelako eta anarkisten martir bilakatu. Gainera, epaiketan zehar, hil zuen pertsonaren berri izan zuen eta haren tristurak harritu egin zuen:
Horregatik eskatu zuen Italiara estraditatzea, Genevan ez baitzen ia heriotza-zigorrik aplikatzen. Ez zuen sekula erantzunik jaso eta, 1910eko urriaren 19an, gerrikoaz zintzilikatuz egin zuen bere buruaz beste.
Aphyosemion buytaerti
Aphyosemion buytaerti Aphyosemion generoko animalia da. Arrainen barruko Nothobranchiidae familian sailkatzen da.
Microbrotula punicea
Microbrotula punicea Microbrotula generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bythitidae familian.
La Roche-Chalais
La Roche-Chalais Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an La Roche-Chalais udalerrian erroldatutako biztanleak 2.799 ziren. Familiak 1.177 ziren, horien artean 387 pertsona bakarrekoak ziren (176 bakarrik bizi ziren gizonak eta 211 bakarrik bizi ziren emakumeak), 387 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 297 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 106 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.628 ziren, horien artean 1.120 aktiboak ziren eta 508 inaktiboak ziren. 1.120 pertsona aktiboetatik 923 lanean zeuden (499 gizon eta 424 emakume) eta 197 langabezian zeuden (82 gizon eta 115 emakume). 508 pertsona inaktiboetatik 210 erretiraturik zeuden, 112 ikasten zeuden eta 186 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Roche-Chalais udalerrian 1.241 unitate fiskal zeuden, 2.764,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.997 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 145 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 4 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 15 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 32 eraikuntza enpresak ziren, 27 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 12 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 13 zerbitzu enpresak ziren, 14 administrazio publikoko enpresak ziren eta 9 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 45 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 1 funeraria, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 10 igeltseroak, 4 margolariak, 5 zurginak, 3 iturginak, 3 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 3 ile apaindegiak, 5 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 13 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 4 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean La Roche-Chalais udalerrian 69 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.352 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Aster
Aster Asteraceae familiako landare-genero bat da. Grekoz, Aster hitzak (ἀστήρ) «izarra» esan nahi du, lorearen formagatik. Espezie asko loregintzan erabiltzen dira, lore ikusgarriak dituztelako.
Generoa 600 bat espeziez osatuta zegoen, guztiak Eurasiakoak edo Ipar Amerikakoak. 1990az geroztik, analisi molekularra erabili ondoren, erabaki zen Amerikako espezieak beste genero batzuetara eramatea. Birsailkatze horren ondoren, 180 bat espezie gelditu dira Aster generoan.
Amerikako espezieak genero hauetara eraman dira (guztiak Astereae leinukoak dira): Almutaster, Canadanthus, Doellingeria, Eucephalus, Eurybia, Ionactis, Oligoneuron, Oreostemma, Sericocarpus eta Symphyotrichum.
Apaingarri bezala ere erabiltzen dira. Europako lorategietan mota bat lantzen da, ligula urdinxka; botoi horidun lore buru ugari ematen dituena.
Cromwell (filma)
Cromwell 1970eko Ken Hughes britainiar zinema zuzendariaren historia filma bat da. Bere izenburuak ongi adierazten duen gisa, XVII. mendeko Oliver Cromwell ingeles politikari eta militarraren bizitzan oinarritua dago. Bertan, Richard Harris, Alec Guinness, Robert Morley, Nigel Stock, Geoffrey Keen, Michael Jayston eta Timothy Dalton aktoreek antzeztu zuten.
Bitxikeria gisa, filma honetako gudu eszenak Nafarroako Urbasa mendilerroan filmatu zirela aipatzekoa da. Filma honek bi Oscar Sarietarako izendapenak jaso zituen, azkenean bakarra irabaziz, Jantzi-diseinu onenaren Oscar Saria (Vittorio Nino Novarese).
Argumentua
Aldiz, katolizismoaren aurkako guduan Irlanda eta Eskozia erasotu eta bertako gehiengo katolikoaren aurkako sarraskiak burutu zituen, ondorioz ordutik aurrera bi herrialde hauetan Cromwellen izena gorrotoz oroitu ohi da.
Aktoreak
Richard Harris.... Oliver Cromwell
Alec Guinness.... Karlos I.a Ingalaterrakoa
Robert Morley.... Manchesterreko kondea
Dorothy Tutin.... Henriketa Maria Frantziakoa
Frank Finlay.... John Carter
Timothy Dalton.... Ruperto Ringoa
Patrick Wymark.... Straffordeko kondea
Patrick Magee.... Hugh Peters
Nigel Stock.... Sir Edward Hyde
Charles Gray.... Essexko kondea
Michael Jayston.... Henry Ireton
Geoffrey Keen.... John Pym
Anthony May.... Richard Cromwell
Lampornis calolaemus
Lampornis calolaemus Lampornis generoko animalia da. Hegaztien barruko Trochilidae familian sailkatua dago.
Vabre-Tizac
Vabre-Tizac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aveyron departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vabre-Tizac udalerrian erroldatutako biztanleak 432 ziren. Familiak 178 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 73 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 53 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Julia Nestsiarenka
Julia Nestsiarenka (Юлія Несцярэнка) edo Julia Nesterenko (Юлия Нестеренко; Brest, Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna, 1979ko ekainaren 15a) bielorrusiar atleta da.
Vabre-Tizac
Etxebizitza
2007an 262 etxebizitza zeuden, 179 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 76 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 258 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 179 etxebizitza nagusietatik 153 bere jabearen bizilekua ziren, 23 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 7 etxek bi zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 40 etxek lau zituzten eta 114 etxek bost zituzten. 153 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 88 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 75 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Julia Nestsiarenka
2004ko Atenasko Olinpiar Jokoetan urrezko domina irabazi zuen emakumezkoen 100 metroko lasterketan.
Vabre-Tizac
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 251 ziren, horien artean 182 aktiboak ziren eta 69 inaktiboak ziren. 182 pertsona aktiboetatik 163 lanean zeuden (82 gizon eta 81 emakume) eta 19 langabezian zeuden (8 gizon eta 11 emakume). 69 pertsona inaktiboetatik 38 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 25 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vabre-Tizac udalerrian 163 unitate fiskal zeuden, 397 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.108 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 28 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 2 zurginak, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 2 jatetxeak.
2000. urtean Vabre-Tizac udalerrian 48 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.584 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pattaya
Pattaya (พัทยา, ahoskatua) Thailandiako hiria da, Thailandiako golkoaren ekialdeko kostaldean dagoena. Turista-gune ospetsua, hiriak 100.000 biztanle izan arren, inguruko metropoliak miloi bat baino gehiago ditu. Turismo sexualaren helmuga tradizionala, azken urteotan itxuraz aldatu nahian dabil.
Philautus cornutus
Philautus cornutus Philautus generoko animalia da. Anfibioen barruko Rhacophoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Mangetsu-ji
Mangetsu-ji (延暦寺), Ōtsun dagoen tenplu budista bat da. Biwa aintziraren ertzean dago eta bereziki aipagarria da Ukimidō eraikin flotantea.
Egitura
Honako eraikin hauek ditu:
Masaya
Masaya Nikaraguako mendebaldeko udalerria eta Masayako departamenduko hiriburua da. Granadatik 14 km mendebaldera eta Managuatik 31 km hego-ekialdera dago. 142,6 km²ko eremua du eta 2012an 166.588 biztanle zituen.
Xabier Amuriza
Xabier Cruz Amuriza Zarraonaindia, Xabier Amuriza izen-deiturez ezaguna (Etxano, Zornotza, 1941eko maiatzaren 3a) bertsolari, politikari eta idazle berritzailea izan da. Hainbat arlo lantzen dituzten liburuak eta zenbait disko argitaratu ditu. Kantarientzat ere letra eta bertso asko egin ditu. Euskaltzain urgazlea da. Miren Amuriza alabak ere bertsolaritzaren bidea hartu du.
Bizitza
Torreburu baserrian jaio zen. Sei urterekin, aitarekin, Etxanoko Azutzaganeko tabernan egin zituen lehen bertsoak jende aurrean. 1965ean abade egin zen. Bertsolari moduan lehen plaza Epeltze auzoko San Antolinetan egin zuen 1966an, Gizaburuagan, Abel Muniategirekin. 1968tik aurrera, Francoren diktadura garaian, zazpi urte egin zituen preso Zamoran, hiru espetxealditan. Kartzelaldi horien lekukotza eman du Apaiz kartzela dokumentalean. 1976an utzi zuen apaizgoa. Politika arloan urte luzez militantzian aritu da eta horrez gain, idazle, kazetari, irakasle eta bertsolari lanetan aritu da eta aritzen da.
1980ko hamarkadan berritasun handia ekarri zion bertsogintzari. Haren hizkera (euskara batua bertsolaritzan aplikatuta), bere irudi eta metafora-mundua eta, oro har, bertsoak egituratzeko modua bereziak ziren, ordu artekoak ez bezalakoak. Neurri eta doinuetan ere berrikuntza handiak ekarri zituen: neurri eta doinu asko sortu zituen, ordu artekoetatik oso bestelakoak. Amurizarekin, bertsolaritza beste aro batean sartu zen. Bera da urte haietako bertso eskolen eragile eta irakasle nagusia ere. Bi aldiz izan da Euskal Herriko Bertsolari Txapelduna, 1980 eta 1982an.
Bertsolaritza modernoaren abiarazle nagusia izanda ere, kritika zorrotzak ere jaso zituen, benetako bertsolaria ez zelakoan, baina denborak arrazoia eman dio eta berak abiarazi zuen aldaketak eremu berrietara eraman zuen gero bertsolaritza.
1990eko hamarkadan, plazarik plazako ibilia utzi, eta bestelako formatu batzuk lantzeko ahalegina egin zuen (gai-emailerik gabeko saioak bultzatu zituen). Gaur egun, formatu horietan ibiltzen da gehien.