cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xarm el-Xeikh
Akabako golkoa kontrolpean duen hiri hau herrialdeko turismo gune nagusi bilakatu zen, batez ere, urpekaritza egitera joaten zirenen artean. Bere kokapen estrategikoa zela eta, Sei Eguneko Gerran israeldarrek konkistatua izan zen. 1982an itzuli zutenetik, hainbat bake konferentzia ospatu dituzte bertan.
Typhlops wilsoni
Typhlops wilsoni Typhlops generoko animalia da. Narrastien barruko Typhlopidae familian sailkatuta dago.
Luis Bolívar
Luis Bolívar Delgado (Panama Hirian jaioa, 1985eko apirilaren 21a) zezenketen munduan Luis Bolívar izenez ezagutzen dena kolonbiar nazionalitateko toreatzailea da, Santiago de Calin, Valle del Caucan, hazitakoa. César Rincónen berezko oinordekotzat hartzen da, Kolonbiako zezenketetan proiekzio handiena duen toreroa izateagatik César Rincón erretiroa hartu ostean, hau da, arlo horretan garaipen gehien lortu dituen kolonbiarra.
Alternatiba
Espainian hainbat urtetan nobillero gisa, non Espainiako nobillero onenaren Zilarrezko Belarri saria irabazi zuen, Valentzian (Espainia) alternatiba hartu zuen 2004ko uztailaren 24an, El Juli babeslea zela, eta César Jiménez lekuko., Montalvo eta Valdefresno ganadutegietako zezenekin. Doktoretzarako zezena 'Navideño' izan zen, Montalvo ganadutegikoa, eta txalo zaparrada jaso zuen, hiltzera sartzean harrapatu zuen arren, eta pronostiko larriarekin erietxera joan zen. Ezin izan zion bere bigarren zezenari aurre egin.
Ibilbidea
Bolivar ia ez zuen toreatzaile karrerarik egin Kolonbian, Espainian baizik. 2002ko uztailaren 19an egin zuen debuta pikatzailerekin, Las Ventaseko zezen plazan, Madrilen, Sorandoko zezenekin. Bi urte geroago alternatiba hartu ondoren, Valentzian, bere alternatiba berretsi zuen Las Ventasen 2005eko maiatzaren 25ean, Dávila Miura babeslea eta Sebastián Castella frantziarra lekukoa, Atanasio Fernández-en zezenekin. Bogotako Santamaría zezen plazan ere konfirmatu zuen 2007ko uztailaren 18an, berriro ere El Juli babeslea eta José Mari Manzanares (semea) Alacantekoa lekukoa, Juan Bernardo Caicedoren zezenekin, arratsalde gogoangarri batean «Aprileño» zezena barkatu baitzuen.
Bere ibilbidean beste proiekzio baten bila (batez ere zezenketa gogorren toreatzaile gisa sailkatzetik aterako lukeena), 2007az geroztik Luis Álvarezek hartu du bere gain, urte batzuetan César Rincón bere herrikidearen ibilbidea gidatu zuena.
San Romano in Garfagnana
San Romano in Garfagnana Italiako udalerri bat da. Luccako probintzian kokatuta dago, Toscana eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
San Romano in Garfagnanak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ángel Calvo
Ángel Calvo Olaskoaga (Barakaldo 1919ko martxoaren 1a - ib., 1990eko abuztuaren 9a) bizkaitar futbolari eta futbol entrenatzailea izan zen, aurrelari moduan aritutakoa.
Asia Hego Ekialdeko Tratatuaren Erakundea
Asia Hego Ekialdeko Tratatuaren Erakundea (Southeast Asia Treaty Organization) edo SEATO defentsa-erakunde erregionala izan zen. Australia, Frantzia, Zeelanda Berria, Pakistan, Filipinak, Thailandia, Britainia Handia eta Estatu Batuek osatua, 1955etik 1977ra arte indarrean zegoen. Hego-ekialdeko Asiako defentsa kolektiboko itunaren zati gisa sortu zen, eskualdea SESBeko eta Txina komunismotik babesteko.
Vietnam, Kanbodia eta Laos, ez ziren onarpenerako kontuan hartu, eta inguruko beste herrialde batzuek nahiago izan zuten Lerrokatu Gabeko Herrialdeen Mugimenduaren parte izan. SEATOk ez zuen botere militar iraunkorrik, baina bere kideek ariketa militar konbinatuetan parte hartu zuten. Pakistan 1968an erretiratu zen, eta Frantziak finantza-laguntza eten zuen 1975ean. Erakundea 1977an desegin zuten ofizialki. SEATOren Kuartel Nagusiak ez zuen aginte bateraturik, ezta NATOren kasuan bezalako indar antolaturik ere. Ia ez zuen lankidetza militarrerako sistemarik, maniobrak eta defentsa plan bateratuak zituen. Batez ere bere boterea Estatu Batuen menpe zegoen.
Lehorgailu (argipena)
Lehorgailu hitzak adiera zenbait ditu:
Sthenoprocris
Sthenoprocris Zygaenidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Sthenoprocris malgassica da.
The Insider
The Insider (euskaraz Inofrmatzailea) 1999ko Michael Mann estatubatuar zinema zuzendariaren drama filma bat da. Marie Brenner idazlearen "The Man Who Knew Too Much" ("Gehiegi Zekien Gizona) oinarritua dago. Al Pacino, Russell Crowe, Christopher Plummer, Diane Venora, Philip Baker Hall, Lindsay Crouse eta Debi Mazar aktoreek antzeztu zuten.
Zazpi Oscar Sarietarako izendapenak jaso zituen, nahiz eta bat bera ere irabazi ez izan.
Argumentua
Jeffrey Wigand (Russell Crowe) zientzialaria eta Brown & Williamson estatubatuar tabakogintza enpresaburuak bere enpresak ezkutatzen duen sekretu handiena jakin du: erretzaileei adikzioa sortarazten dien osagaiak zein diren. Lowell Bergman (Al Pacino) telebista ekoizleak Wigand bere saiora eraman eta elkarrizketatuz bere ibilbide profesionala arriskuan jarriko du, Bergman berak ere iritzi publikoaren aurrean enpresako sekretua azaleratu duenetik bere bizitza pribatua ere desegiten ari zaio, baina tabako enpresa ahaltsuen aurkako borroka latz honetan inor ez da ongi aterako.
Aby-Kem
Taldea
Aby-Kem izenak "pantera beltza" esan nahi du Egiptoko hieroglifikoetan idatzita. Debagoieneko Danbaka musika lehiaketaren irabazleak izan ziren 2006an eta 2007an beren diska atera zuen, "Azken guda".
Hemiancistrus votouro
Hemiancistrus votouro Hemiancistrus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Harbin
Harbin (txinera sinplifikatuz: 哈尔滨, txinera tradizionalez: 哈爾濱; pinyineraz: Hā'ěrbīn), Heilongjiangeko probintzian kokatua, Txina ipar ekialdean. Guztira, 9.462.300 biztanle inguru dauzka horietatik 4.642.400 hiriaren erdigunean bizi dira. Harbinek 5.377,5 kilometro karratuko azalera dauka.
Inguru naturala eta kokapena
Prefektura mailako Harbin hiriaren mugakideak honakoak dira: Suihua mendebalde eta ipar-mendebaldean, Yichun iparraldean, Jiamusi ipar-ekialdean, Qitaihe eta Mudanjiang ekialdean, eta Jilin probintzia hegoaldean.
Barruti eta konderriak
Zortzi barruti:
Hiru hiri:
Zazpi konderri:
Aldizkako sexu harreman
Aldizkako sexu harremanak edo sexu harreman esporadikoak denboran zehar iraunkorrak ez diren sexu harremanak dira, gehienetan pertsona desberdinekin noizean behin burutzen direnak. Mota askotako harremanak biltzen dituen terminoa da: pertsona ezezagun batekin une jakin batean izandako harremana, prostituzioan noizean behin edukitzen diren harremanak nahiz pertsona ezagun batekin aldi bakan batzuetan zehar izandako harremanak, besteak beste. Gehienetan lotura emozional txikiko harremanak dira, erakarmen fisikoan eta une bateko sexu-gogoa asebetetzean oinarritzen direnak.
Cairo (Illinois)
Cairo  Illinoiseko hiri bat da. Alexander konderrian kokatua dago. 2010ean 2,831 biztanle zituen, 18.05 kilometro koadrotan banatuta.
1214 Richilde
1214 Richilde asteroide gerrikoan aurkitutako 1214. asteroidearen izena da. Max Wolfek aurkitu zuen 1932ko urtarrilak 1ean Heidelbergetik. Bere behin-behineko izena 1932 AA zen.
NGC 4827
NGC 4827 galaxia bat da, Coma Berenices konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Tolosa–Erdia geralekua
Geralekua 1863ko irailaren 1an ireki zen.
Historia
Geltokia 1863ko irailaren 1ean inauguratu zen Beasain - Donostia tartea martxan jarri zenean Madril—Hendaia burdinbidea erradialean.
Hasierako ustiapena Norteko Konpainiaren esku geratu zen, bere titulartasuna mantendu zuen 1941ean nazionalizatu eta sortu berria zen RENFEn integratu zuten arte.
1929an trenbide zatia zatitu eta elektrifikatu egin zen.
2004ko abenduaren 31tik Renfe Operadorak linea ustiatzen du, Adif trenbide-instalazioen titularra den bitartean.
Geltokia
Tolosa–Erdia geralekua geltoki nagusitik kilometro bat pasatxora dago. Alboetako bi nasa pixka bat kurbatuz eta bi bidez osatuta dago. Nasa bakoitzak bere babeslekua du, nahiz eta guztiz desberdinak izatearen berezitasuna duten. Tolosarako norabidean erabiltzen den nasaren aterpea harrizko egitura zabal bat da, paraleloan dauden zazpi zutabeko bi ilaratan bermatuta dagoena. Donostiako norabidean erabilitako nasaren babeslekuak, ordea, jatorrizko diseinua mantentzen du, etxola txiki baten itxurakoa, partzialki itxia eta teilazko teilatu batez estalia.
Etorkizuna
Euskal-Y-ren irekierarekin, geltoki hau aldirietako eta merkantzietako trafikoari bakarrik eskainiko zaio.
Paracraga
Paracraga Dalceridae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Paracraga innocens da.
Cairo (Ohio)
Cairo Ohioko herri bat da. Allen konderrian kokatua dago. 2010ean 524 biztanle zituen, 0.58 kilometro koadrotan banatuta.
Brunogeierita
Brunogeierita silikato motako minerala da eta ulvöspinel subtaldearen kidea da.
Ezaugarriak
Brunogeierita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.
Minguzzita
Minguzzita substantzia organiko motako minerala da.
Ezaugarriak
Minguzzita substantzia organiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Caledonia (Illinois)
Caledonia  Illinoiseko herri bat da. Boone konderrian kokatua dago. 2010ean 197 biztanle zituen, 2.61 kilometro koadrotan banatuta.
Masanobu Fukuoka
Masanobu Fukuoka (1913ko otsailaren 2a - 2008ko abuztuaren 16a) japoniar nekazari bat izan zen, ospetsua nekazaritzan aldeztu zuen metodo eta prozedura naturalengatik, hala nola lurra landu gabe uztea, bertan haziak ereitea eta ongarririk gabe laboreak haztea. Prozedura horiek gizakiaren eta naturaren arteko harreman espiritualean oinarritzen zituen eta egun permakultura izenez ezagutzen den nekazaritza metodoaren aurrekari dira.
Qingyang aireportua
Qingyang Aireportua (txineraz: 庆阳机场), (NAGE: IQN, NAZE: ZLQY), Txinako Herri Errepublikako Gansu probintziako Qingyang hirian dago.
T.Love
T.Love 1982. urtean Poloniako Częstochowa hirian sortutako rock musika taldea da. Teenage Love Alternative izenarekin sortu zuten Zygmunt "Muniek" Staszczyk, Janusz Konorowski, Dariusz Zając eta Jacek Wudecki musikariek, guztiak Częstochowako ikastetxeko lagunak.
1987ko abenduan taldeak T.Love izena hartu zuen.
Typhlops zenkeri
Typhlops zenkeri Typhlops generoko animalia da. Narrastien barruko Typhlopidae familian sailkatuta dago.
Fontaine-sur-Ay
Fontaine-sur-Ay Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Fontaine-sur-Ay udalerrian erroldatutako biztanleak 302 ziren. Familiak 109 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 57 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 120 etxebizitza zeuden, 109 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 119 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 109 etxebizitza nagusietatik 100 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 14 etxek lau zituzten eta 86 etxek bost zituzten. 104 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 30 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 74 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 197 ziren, horien artean 154 aktiboak ziren eta 43 inaktiboak ziren. 154 pertsona aktiboetatik 149 lanean zeuden (82 gizon eta 67 emakume) eta 5 langabezian zeuden (1 gizon eta 4 emakume). 43 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 19 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
GNU
GNU proiektua Unixen oinarrituriko sistema eragile bat da, bere baitan software askea soilik hartzen duena. 1983. urtean hasi zuen Richard Stallman-ek eta Free Software Foundationek (FSF) antolatzen du. Stallman-ek GNU guh-noo bezala ahoskatzen dela esan zuen (Nazioarteko alfabeto fonetikoan: ˌgəˈnɯ), "g" gogor batekin, ñu animaliatik bereizteko.
Seravezza
Seravezza Italiako udalerri bat da. Luccako probintzian kokatuta dago, Toscana eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Fontaine-sur-Ay
Diru sarrerak
2009an Fontaine-sur-Ay udalerrian 111 unitate fiskal zeuden, 320,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 24.298 euro zen.
GNU
GNU proiektuak kalitate handiko eta gaur egun normalean erabiltzen diren software librea diren programak garatu ditu, Emacs testu editorea, GCC, eta GDB barne. GNU sistema normalean Linux kernelarekin erabiltzen da, azken hau ez da GNU proiektukoa, eta sistema eragailu oso bat eratzeko erabiltzen da. Sistema honi normalean "Linux" bezala ezagutzen zaio, baina FSF-k "GNU/Linux" deitu beharko zitzaiola dio GNU proiektuaren lana ikus dadin; gehiago jakiteko ikusi GNU/Linux izenaren arazoa.
Fontaine-sur-Ay
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 18 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
GNU
Ohikoa izaten da GNUren konponenteak UNIX sistema jabedunen artean aurkitzea, UNIX originalaren programak ordezkatuz. Honen arrazoia programa hauek UNIXen ordezkatzen dituzten programa berdinen baina hobeak direla aztertu delako da. GNUko zenbait programa Microsoft Windows, Mac OS X eta beste zenbait plataforma jabedunetara itzuli-portatu dira.
Historia
GNU proiektua 1983ko irailaren 27an aurkeztu zen, net.unix-wizards eta net.usoft news taldeetan. Proiektua 1984ko urtarrilaren 5ean indartu zen, Stallman-ek bere lana utzi zuenean MIT-en azken hauek lanaren jabetzaz ez egiteko eta GNU software libre moduan banatzeko ostoporik ez jartzeko. Hasierako iragarpenari Stallman-en "GNU Manifesto"ak jarraitu zion, GNU proiektuari berak nahi zuen aurreko urteetan ordenagailuen munduak bizi izan zen kooperatibismoa emateko.
Fontaine-sur-Ay
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Fontaine-sur-Ay udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 84 hektarea erabiltzen.
Seravezza
Mugakideak
Seravezzak honako udalerri hauekin egiten du muga:
GNU
Historia
UNIX, sistema eragile jabeduna, GNU aurkeztu zenean oso zabaldua zegoen. Unix-en arkitektura ezaguna zelako, GNUren sistema arkitektura horrekin bateragarri izateko garatu zen. UNIXen arkitekturak GNU banakako softwarea moduan garatzea ahalbidetzen zuen. Dagoeneko libre ziren osagaiak, TeX idazketa ezarpen sistema edo X Window sistema grafikoa berrerabili edo moldatu egingo ziren, eta ez zeuden konponenteak hutsetik idatzi.
Fontaine-sur-Ay
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
.lu
.lu Luxenburgori dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Erregistroa egiteko bertako kontaktua eskaintzea beharrezkoa da. Domeinu hauek Restenak kudeatzen ditu.
Nycticebus
Nycticebus Lorinaeren barruan dagoen bi generoetako bat da. Borneon eta Indotxinan bizi dira eta guztira 3 espezie daude.
GNU
Historia
1985. urtean Stallmanek Free Software Foundationa (FSF) sortu zuen, exentzio fiskala duen irabazirik gabeko organizazioa, proiektuari logistika, legaltasun eta finantza laguntza emateko. FSFk gainera programatzaileak kontratu zituen GNU proiektuan lan egiteko, baina garapenaren zati handi bat (eta honela jarraitzen du izaten) boluntarioek egin zuten. GNUk izena irabazten joan zen heinean, honen inguruko merkatu eta negozioak hasi ziren, proiektuari laguntzen edo GNU softwarea saltzen eta honi laguntza teknikoa ematen. Adibide arrakastatsuenetariko bat Cygnus Solutions izan zen, orain Red Haten zati.
.lu
Kanpo estekak
Toppdomän
GNU
Historia
GNUren softwarea beti librea izango dela bermatzeko, 1989an GNU General Public Licensearen (GNU GPL) lehen bertsioa kaleratu zen. Gaur egun GNUren programa gehienak lizentzia hau erabiltzen dute, eta baita beste hainbat GNU proiektuko ez diren programek ere; munduan gehien erabiltzen den software libre lizentziatako bat da. Jasotzaileak programa exekutatzeko, modifikatzeko eta banatzeko aukera ematen du, eta ezin zaio inolako errestrintziorik ezarri kopiei banatzean. Ideia copyleft bezala ezagutzen da.
Nycticebus
Nycticebusak 21-38 zentimetro arteko tamaina dute, espezieen arabera, eta 2 kilogramoko pisua izan ahal dute. Isatsa oso txikia da eta ile motza dute, grisetik gorrixkara. Erpuru ondo garatuak dituzte. Begiak handiak dira eta aurrerantz orientatuak. Belarriak txikiak dira eta erdi-izkutuan daude. Gauez bizi dira zuhaitzen goikaldean.
GNU
Historia
1990. urterako GNU sistemak testu editore extentsiblea zuen (Emacs), arrakasta handiko konpilatzailea (GCC), eta UNIX estandar baten moduko nukleoko liburutegi eta aplikazio gehienak zituen. Hala ere zatirik garrantzitsuena falta zen, kernela. GNU Manifestuan, Stallman-ek esan zuen "oinarrizko kernela badago, baina hainbat ezaugarri falta zaizkio UNIX bat emulatzeko". TRIX-i buruz hari zen, MIT-en garatutako kernel bat; honen garatzaileek libre egin zuten, eta UNIX-en 7. bertsioarekin osagarria zen. 1986ko abenduan, kernel honen modifikazioan lana hasi zen. Hala ere, garatzaileek hasiera batean ez erabilgarria zela esan zuten, makina garesti batean bakarrik funtzionatzen baitzuen. 1988. urtean Mach kernela garatu zen CMU unibertsitatean, eta hau erabiltzea adostu zen. Garapena atzeratu egin zen garatzaileek AT&Trena zen kodea ezabatu behar izan zutelako. Hasiera batean, kernela Alix deitu zen, baina Michael Bushnellek azkenean nahiago izan zuen Hurd deitu, eta ondorioz Alix subsistema batera mugitu zen, eta azkenean guztiz ezabatu. Hurd-en garapena asko moteldu da ia izozterarte arrazoi tekniko eta arazo pertsonalengatik.
1991. urtean Linus Torvalds, UNIX-i konpatiblea zen Linux kernela idatzi zuen. Hasiera batean librea ez bazen ere, 1992. urtean Torvald-ek lizentzia aldatu zion GNU GPLra. 1992. urtean, GNU sistemarekin konbinat zen, sistema eragile oso eta libre bat emanez. GNU sistema normalean dagoen moduan, "GNU/Linux sistema" bezala ezagutzen da. 2005. urtean Hurden garapena aktibo dago, eta GNU sistemaren kernel ofiziala da orain. Gainera proiektu bat dago GNU sistema FreeBSD eta NetBSD-en kernel gainean funtzionatzeko
GNU softwarea
GNU proiektuak garatzen dituen softwaretako batzuk:
GNU proiektuak beste hainbat proiekturen garapena eta ekoizpenean parte hartzen du, adibidez:
2004. urtarrilerako 260 proiektu zeuden GNUren proiektupean.
Hizlariak
Honako hauek dira GNU proiektuaren hizlari ofizialak :
Fontaine-sur-Ay
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
La Neuville-Garnier
La Neuville-Garnier Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an La Neuville-Garnier udalerrian erroldatutako biztanleak 277 ziren. Familiak 96 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 40 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 117 etxebizitza zeuden, 98 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 116 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 98 etxebizitza nagusietatik 87 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 35 etxek lau zituzten eta 46 etxek bost zituzten. 87 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 38 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 55 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 185 ziren, horien artean 145 aktiboak ziren eta 40 inaktiboak ziren. 145 pertsona aktiboetatik 130 lanean zeuden (69 gizon eta 61 emakume) eta 15 langabezian zeuden (7 gizon eta 8 emakume). 40 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Neuville-Garnier udalerrian 99 unitate fiskal zeuden, 268 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.562 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina, 1 iturgina, 3 argiketariak eta 1 higiezinen agentzia.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
GNU Hurd
GNU Hurd GNUren sistema eragilearen kernel ofiziala. 1990. urtetik GNU proiektuak garatzen du eta software libre moduan banatzen da GPL lizentziapean. Hurd-en intentzioa UNIXen kernelak gainditzea da funtzionalitate, segurtasun eta egonkortasunean, eta oraindik hauekin konpatiblea izatea. Hurd-ek hau POSIX espezifikazioa jarraituz lortzen du.
Garapenaren historia
Hurd-en garapena 1990. urtean hasi zen. 90. hamarkadaren hasieran GNUren sistema eragilearen amaitu gabeko zati bakarra zen. GNUren sistema eragilea Linuxekin erabitzen da normalean Hurd-en ordez gaur egun.
Egun, gutxienez GNU/Hurd-en oinarritutako hiru distribuzio garatzen ari dira, baina oraindik ez dira ofizialki aurkeztu garatzaile eta frogatzaileetaz kanpo. 2002. urtean Richard Stallman-ek urte amaierarako produkzio mailako GNU sistema bat kaleratuko zela esan zuen, Hurd kernela erabiliz, baina oraindik ez da halakorik gertatu.
2004. urtean, Hurd-en garapena moteldu egin zen eta zenbait limitazio zituen hardware aldetik, soinu euskarri falta edo 2 gigabyte baina handiago disko partizioak erabiltzeko ezintasuna. Debian proiektuak eta beste batzuek limitazio hauei konponbidea emateko lana egin dute.
Arkitektura
Unix-moduko kerneletan gertatzen ez den bezala, Hurd mikrokernel baten gainean eraikitzen da kerneleren eta honek oinarrizko zerbitzuak ematen ditu – hardwarera sarrera koordinatzen du: PUZera (multiprozesu bidez), RAMera (memoria kudeatzailearen bitartez), eta beste hainbat gailutara, soinu, grafiko, biltegiratze eta beste hainbat barne. Egun GNU Mach erabiltzen da mikrokernel moduan, baina modernoago den L4 mikrokernelera aldatzeko lanetan ari dira.
Hurd, ordea, hainbat server edo zerbitzu batera dira. Kode bakar batean oinarritu beharrean erlojua edo sarea kontrolatzeko, Hurd hauetako bakoitza aparteko zerbitzarietan kudeatzen da. Honek Hurd-en garapena asko errazten du (teorian gutxienez), zerbitzu batean modikazioa egiten bada zailagoa delako beste zerbitzuekin arazoak sortzea. Honek Hurd-en akronimo errekurtsiboren esanahia zehazten du: "Hurd" "Hird of Unix-Replacion Daemons" esan nai du, eta "Hird"-ek "Hurd of Interfaces Representing Depth" esan nahi du.
Mach-en hasierako lanetan, diseinuaren emaitza bezala zerbitzu sorta bat sortzea zen, baina Hurd da Mach-en oinarritutako lehen sistema honelako zerbait inplementatzen (QNXek ere berdina egiten du baina bere mikrokernel propioarekin). Ez dago oso argi hau zergatik gertatu zen, baina dirudienez Mach-en garatzaileak lanpetuta zeuden Mach garatzen sistema osoa garatzen jartzeko. Hurd gainera mikrokernel-independtzia du.
Unix estentsioak
Hurd-ek multiboot den abio kargatzailea behar du, GRUB adibidez.
Hemiancistrus wilsoni
Hemiancistrus wilsoni Hemiancistrus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Blender (argipena)
Blender hurrengoa izan daiteke:
Caldwell (Ohio)
Caldwell Ohioko herri bat da. Noble konderrian kokatua dago. 2010ean 1,748 biztanle zituen, 2.3 kilometro koadrotan banatuta.
Tomás Ó Criomhthain
Lehen Mundu Gerraren ondoren Killarney udalerriko Brian Ó Ceallaigh-ek bultzaturik egunkari bat idazten hasi zen. Ó Ceallaighek Maxim Gorky eta Pierre Loti idazleen eleberriak erakutsi zizkion, haietan arrantzaleen eguneroko gora beherak agertzen zirelarik, hauek Ó Criomhthainentzat inspirazio iturri izan ziren. Ó Criomhthainek Ceallaighiri bost urtez egunero irlanderaz gutunak idatzi zizkio, harek Pádraig Ó Siochfhradha idazle eta irakasleari bidali eta azken honek argitaratu egin zituen. Ó Ceallaighek Ó Criomhthaini bere bizitzari buruzko eleberria idatzi zezan bultzarazi zuen, honela An t-Oileánach eleberria idatzi zuen.
Bi eleberri idatzi zituen: Allagar na h-Inise ("Uharteko Esamesak"), 1918-1923 bitartean idatzia eta 1928an argitaratua, eta An t-Oileánach ("Uhartearra"), 1923an amaitua eta 1929an argitaratua. Bi eleberri hauek garai bateko Blasket uharteetako bizimodua deskribatzen dute, hau itsasoari oso latza izateaz gain itsasoari lotua zegoelarik.
Trichaptum abietinum
Trichaptum abietinum Polyporaceae familiako onddo espezie bat da. Ezin da sukaldean erabili, larrukara da. Usteldura zuria sortzen du.
Sinonimoak: Hirschioporus abietinus. Trametes abietina, Physisporus caesio-albus.
Deskribapena
Karpoforoa: Erresupinatutik efuso-erreflexura, oso fina, goiko aldea tomentuduna du; zurixkatik grisaxka kolorera; ertz antzua more-grisaxka samarra.
Tutuak: Oso motzak dira.
Poroak: Biribilduetatik angelutsuetara, baita urratuak ere, lila-grisaxka kolorekoak.
Etimologia: Abietinus epitetoa bere habitatagatik du.
Jangarritasuna
Ez da jangarria.
Nahasketa arriskua
Trichaptum biforme delakoarekin nahas daiteke, hau hostozabalen egurretan hazten da. Ez da oso ohikoa. Trichaptum fuscoviolaceum espeziearekin ere bai, honek koniferoen egurretan irteten du eta tutu askoz luzeagoak ditu, paleta, hortz edo ezten itxurakoak. Chondrostereum purpureum-ek ere kolore antzekoa du, baina kontuan hartzen badugu honek himenioa leuna duela, desagertu egiten da nahasketa
Sasoia eta lekua
Urte osoan koniferoen adar eta enborretan hazten da, batez ere izeietan. Oso ohikoa da.
Banaketa eremua
Ipar Amerika, Europa, Asia, Erdialdeko Amerika, Brasil, Australia, Kamerun, Madagaskar.
Julia Soemias
Julia Soemias (Julia Soaemias Bassiana; 180 - 222ko martxoaren 11) Heliogabalo enperadorearen ama eta Julia Mesaren alaba izan zen. Hortaz, Septimio Severo enperadorearen iloba eta Julia Mamearen ahizpa izan zen. Harreman horiek guztiak zela eta, Julia Soemias garaiko Erromatar Inperioko emakumerik boteretsuena bihurtu zen.
Senide Inperialeko kide bat izanda, Erroman bizi zen. 217an, Karakala (Julia Soemiasen lehengusua) hil egin zuten. Makrino enperadore berriak Siriara bidali zuen familia osoa, nahiz eta ondareak eta dirua utzi zizkion.
Vrelo Bune
Vrelo Bune edo Buna ibaiaren iturri edo sorburua Bosnia-Herzegovinako ingurune eta ondare natural eta arkitektoniko inportante bat da. Blagaj udalerrian kokatzen da, herrigunetik kilometro gutxi batzuetara, Mostar hiritik gertu halaber.
Julia Soemias
Julia Mesa amarekin batera, Makrinoren kontra konspiratzeari ekin zion. Helburua zen Julia Soemiasen semea, Heliogabalo, enperadore bihurtzea. Konspirazioari sustapen gehiago ematearren, Julia Soemiasek asmatu zuen Heliogabalo Karakalaren seme ilegitimoa zela.
218an Makrino hil zuen Pretoriar Guardiak eta Heliogabalok tronua hartu zuen. Gazteegia zenez, Julia Soemias bilakatu zen Inperioaren burua. Nerabea, gainera, erlijioaz baino ez zen arduratzen. Haien gobernuak ez zuen osperik lortu, eta desadostasuna zabaldu zen. Julia Mesak haien kontra konspiratu zuen orduan. Familian botere gordetzeko asmotan, Pretoriar Guardiak 222an Heliogabalo zein Julia Soemias hil zituen, eta Alexandro Severo, Julia Mesaren beste iloba bat, enperadore izendatu zuen. Julia Soemiasi damnatio memoriae delakoa egin zioten gainera.
Vrelo Bune
Hidrografia
Buna ibaiaren sorburua dago bertan. Mendiaren azpitik, horma bertikal baten azpian dagoen leizetik sortzen da ibaia Eskualdeak oso hidrografia interesgarria da, eta Buna ibaia da munduko adibide onenetako bat ibai karstiko batena. Europako ibai-iturburuen artean ederrenetakoa eta handienetakoa da hau, 30 m3/s-ko ur emaria izan ohi du ibaiak, ur hotza eta garbia.
Arkitektura
Kulturaren aldetik ere interesgarria da gunea, zenbait eraikinez osatutako monasterio eta ostatu musulman sufi bat dagoelako bertan. Blagaj Tekke deritzo multzo honi eta, ibaiaren sorburua bezala mendiaren labar bertikalaren aterpean dago. Eraikinaren parte nagusiak dira musafirhana edo bisitarientzako ostatua (1664an eraikia eta 1851ean berritua), eta türbe edo mausoleoa, erlijio-gizon garai batean ospetsuen hilobiak baitira bertan. Ingurua 16. mendean eraikitzen hasi zen, otomandarren agintea Bosnian finkatu eta gutxira.
Konplexu honetan ez da gaur egunean monje sufien komunitaterik bizi, baina Islamaren arauak aplikatzen dira bisitarientzat: oin hutsik ibili behar da barruan, eta emakumezkoek ilea estali behar dute zapi batekin.
Gameto
Gametoak ugalketa sexualean parte hartzen duten zelulak dira. Gameto ar eta emearen fusioa gertatzen denean, ernalketa prozesuan, zigoto izeneko zelula bat sortzen da.
Animaliengan gameto arrak gameto emeak baino txikiagoak dira. Gameto arrei espermatozoide deritze, eta mugikorrak dira. Gameto emeak edo obuluak aurrekoak baino handiagoak dira, eta ez dira mugitzen.
Landareen gametoak, bestalde, anterozoideak (arrak) eta oosferak (emeak) izaten dira.
Gametoak zelula haploideak dira, meiosiaren bidez sortutakoak meiozito izeneko zelula diploideetatik. Gametoak dira, hain zuzen, animaliek dituzten zelula haploide bakarrak, gainontzeko zelula guztiek (zelula somatikoek) kromosoma kopuru bikoitza baitute. Gogoratu zelula diploideek (2n) kromosoma bina dute, bata aitarengandik jasoa eta bestea amarengandik (gizakiaren kasuan 46 kromosoma daude, 23 bikoteetan osatuak). Gametoek, aldiz, haploideak dira (n), kromosoma bakoitzak ez baitu bikoterik (gizakiaren kasuan zenbaki haploidea 23 izanik).
Gametoak edo zelula sexualak gonada izeneko organoetan sortzen dira animaliengan (eta landareen gametangioetan); espermatozoideak ar-gonadetan (barrabiletan) eta obuluak eme-gonadetan (obulutegian). Gametoen sorrerari gametogenesi deritzo (espermatogenesi edo obogenesi, hurrenez hurren), eta zenbait hormonen kontrolpean dago.
Uma notata
Uma notata Uma generoko animalia da. Narrastien barruko Phrynosomatidae familian sailkatuta dago.
Musugorritze
Musugorritzea pertsona baten aurpegiaren nahigabeko gorritzea da, emoziozko erreakzio baten ondorioz. Lotsa, haserre bizi eta estuasunezko beste egoeretan gertatu ohi da.
Gustavo de Maeztu Museoa
Gustavo de Maeztu Museoa Lizarra ko San Nikolas kalean Gustavo Maeztu Whitney-ri (Gasteiz, 1887-1947) eskainitako museoa da. Bertan bere bizitzan zehar eginiko lan plastiko zein grafikoak ikus daitezke. Bertan jorratzen diren gaiak anitzak dira: erretratuak, bodegonak eta paisaiak nagusiki.
Historia
Gustavo de Maeztu 1887ko abuztuaren 30ean jaio zen Gasteizen. 1894ean Bilbora lekualdatuko da familiarekin batera, non bere amak irakaskuntzan jardungo duen. 1905 eta 1906ean bere lehen lanak ikusgai jarriko ditu Bilboko Arte Ederren Erakusketan. 1907ko apiriletik ekainera Parisera joango da bertako kulturan murgiltzeko. Bertan Paco Durrio, Ignacio Zuloaga eta Tomás Meaberekin elkartuko da. Parisen izango du Zurbaran, Greco, Velazquez ,Ribera eta Picasso bezalako artisten lanak ezagutzeko. Itzultzean Jose Arruerekin elkartuko da eta idazteko grina azalduko du. Horrela, 1910ean Andanzas y episodios del Sr. Doro eta 1911n ''El gato azul. Novela de acción'' nobelak idatziko ditu. Madril, Bartzelona, Bilbo Londres eta beste hainbat geldialdi egin ondoren Lizarran jarriko da bizitzen, Lizarrako bere etxean hilko da 1949ko otsailaren 7an. Nafarroako erregeen jauregia 1991n berrituko da eta bertan erakusten da ordutik berak utzitako ondarea.
Eraikina eta museoa
Museoa San Nikolas kaleko lehenengo zenbakian dago kokatua, Nafarroako Erregeen jauregia deritzona. Eraikina hiru zatitan banatua dago. Batetik Gustavo Maezturen lanak erakusten diren espazioa eraikinaren lehen eta bigarren solairuan. Espazio hau bederatzi geletan banatua dago. Bigarren espazioa 'Lizarrako barrokoko izar eta lirioak erakusketa' hartzen du. Bertan, Lizarrako Udalaren jabetzako Borboi dinastiako errege-erreginen erretratu multzo bat erakusten da. Hirugarren espazioa, berriz, behe solairuan kokaturik, aldi baterako erakusketa espazio moduan erabiltzen da. Bertan bi hilabetez behin aldatzen da erakusketaz.
Bubnovaita
Bubnovaita mineral bat da.
Ezaugarriak
Bubnovaita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak.
Laissey
Laissey Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Laissey udalerrian erroldatutako biztanleak 437 ziren. Familiak 195 ziren, horien artean 73 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 49 bakarrik bizi ziren emakumeak), 49 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 57 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Calhoun (Illinois)
Calhoun  Illinoiseko herri bat da. Richland konderrian kokatua dago. 2010ean 172 biztanle zituen, 2.74 kilometro koadrotan banatuta.
Laissey
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 229 etxebizitza zeuden, 195 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 17 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 180 etxeak ziren eta 43 apartamentuak ziren. 195 etxebizitza nagusietatik 135 bere jabearen bizilekua ziren, 56 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 16 etxek bi zituzten, 25 etxek hiru zituzten, 65 etxek lau zituzten eta 87 etxek bost zituzten. 151 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 90 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 57 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Laissey udalerrian 201 unitate fiskal zeuden, 444 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.797 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 iturgina zen, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra harategi bat zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Syropetrova
Syropetrova Tortricidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Syropetrova viridis da.
Xuxtarreko sistema hidrauliko historikoa
2009an, Unescok Gizateriaren Ondare izendatu zuen.
Ezaugarriak
Dario I.ak abiatu zituen lanak K. a. V. mendean, baina sistema hidraulikoa mendeetan zehar aberastu zen, batez ere Sasandar Inperioaren garaian. Elememtu nagusia Gargar ubidea da, hiria urez hornitzen duena tunel eta erroten bidez. Ura iristean, lurren ureztatzea eta landaketa ahalbidetu zuen.
Unescok banestutako eremuaren barruan daude Salasel gaztelua, nondik sistema hidraulikoa kontrolatzen den, Kolâh-Farangi dorrea, zeinak uraren maila neurtzen duen, eta Band-e Kaisar urtegi-zubia.
Band-e Kaisar
Band-e Kaisar ("Zesarren urtegia") 500 m luze inguruko erromatar zubi-urtegia zen Karun ibaian zehar. Band-i-Mizan urtegiarekin batera, sistema hidraulikoaren giltzarria zen, ura bildu eta berbiratzen baitzuen ureztatze kanaletara. III. mendean erromatarrek eraikia sasandarrek aginduta, ekialderago dagoen erromatar zubi eta urtegia da eta Irango lehen azpiegitura zubi bat urtegiarekin konbinatzen dituena.
Zubi hau Pasargada eta Ktesifon lotzen zituen bidean zegoen.
Caledonia (Ohio)
Caledonia Ohioko herri bat da. Marion konderrian kokatua dago. 2010ean 577 biztanle zituen, 0.6 kilometro koadrotan banatuta.
NGC 4828
NGC 4828 galaxia bat da, Coma Berenices konstelazioan. Heinrich Louis d'Arrestek aurkitu zuen n.
Égligny
Égligny Frantziako udalerria da, Sena eta Marne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 136 etxebizitza zeuden, 119 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 16 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. Etxebizitza guzti hauek 136etxeak ziren. 119 etxebizitza nagusietatik 88 bere jabearen bizilekua ziren, 20 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 9 etxek bi gela zituzten, 19 etxek hiru zituzten, 40 etxek lau zituzten eta 51 etxek bost zituzten. 88 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 53 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 57 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 219 ziren, horien artean 165 aktiboak ziren eta 54 inaktiboak ziren. 165 pertsona aktiboetatik 152 lanean zeuden (81 gizon eta 71 emakume) eta 13 langabezian zeuden (6 gizon eta 7 emakume). 54 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 23 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Égligny udalerrian 107 unitate fiskal zeuden, 282 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.884 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak iturgina ziren.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 altzari denda zen eta 1 kirol-denda zen.
2000. urtean Égligny udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Calumet City (Illinois)
Calumet City  Illinoiseko hiri bat da. Cook konderrian kokatua dago. 2010ean 37,042 biztanle zituen, 18.61 kilometro koadrotan banatuta.
Xi'an
Xi'an, Shaanxi probintzian dago. Hiriak guztira 5.905.000 biztanle ditu (2018) eta prefekturan 12 milioi inguru bizi dira. Guztira, 9.983 kilometro koadroko azalera du eta 5.400 biztanle/km2-ko dentsitatea.
Txinako hiri zaharrenetako bat da, mendetan zehar inperioko hiriburu izan zena. Chang'an eta Xi'an izenak erabili izan zituen. Zetaren Bidearen hasiera puntua ere bazen. Qin Shi Huang lehen enperadorearen mausoleoa eta Terrakotazko armada ezaguna ere Xi'anen dago. Terrakotazko armada Gizateriaren Ondare izendatu du UNESCOk eta Xi'ango harresia izendatzeko eskaera ere egin da.
Etimologia
Xi'an izenak bi karaktere ditu "西安", "mendebaldeko bakea" esan nahi du.
Ungaliophis panamensis
Ungaliophis panamensis Ungaliophis generoko animalia da. Narrastien barruko Boidae familian sailkatuta dago.
Xi'an
Etimologia
Hasiera batean Fenghao izena zuen, Feng eta Hao hirien batuketaz sortu baitzen baina Han dinastiaren garaian Chang'an izena hartu zuen, "betiereko bakea". Hurrengo urteetan hainbat izen tartekatu zituen, Daxing, Chang'an, Fengyuan, Anxi eta Jingzhao. 1369 urtean Xi'an bihurtu zen eta ordutik izen honekin jarraitu du 1930 eta 1943 arteko Xijing ("mendebaldeko hiria") izenaren salbuespenarekin.
Historia
Xi'an ingurua aspalditik populatua egon da. 1963 utean Latianeko gizakia (Homo erectus lantianensis) aurkitu zen Xi'andik 50 kilometro hegoaldera, eta duela 500.000 urte bizi izan zela datatu da. Aurrez 1953an Banpo izeneko herrixka neolitikoa aurkitu zen, duela 6.500 urte existitu izan zena.
Antzinaroa
K.a. XI mendean Zhou dinastiak bertan ezarri zuen Txinako hiriburua. Aurrez existitzen ziren Fengjing eta Haojing hiriak bateratu eta Fenghao izena eman zion. Gaur egungo Xi'anetik hego-mendebaldera kokaturik zegoen. K.a. 770 urtean hiriburua Luoyang-era aldatu zuten, Xi'anen giro politiko nahasia zelako.
Aurreneko Chang'an
Erreinu borrokalarien garaia bukatu berritan Qin dinastiak, Txina guztia batu zuenak, Xi'an iparraldean dagoen Xianyang hirian kokatu zuen hiriburua. Qin Shi Huang Txinako lehen enperadoreak boterea lortu bezain laister Terrakotazko armada osatzeari ekin zion. K.a 202 urtean Han dinastiako lehenengo enperadorea zen Liu Bang-ek hiriburua Chang'an-en ezarri zuen. Changle jauregia (長樂宮, "Betiereko Zoriona") eraiki zuen Qin dinastiaren hiriburuaren hondarren gainean, eta bi urte beranduago Weiyang jauregia (未央宮, "Jauregi bukaezina") gaur egungo Xi'anen eremuan. Weiyang jauregia Lurrean inoiz eraiki den jauregi handiena izan zen, 4'8 kilometro koadroko azalera baitzuen. Konparazio batera Beijingo Hiri Debekatua baino 6'7 aldiz handiagoa zen edota Vatikano Hiria baino 11 aldiz handiagoa. Garai hartan eraiki zen Xi'ango hiriaren jatorrizko harresia ere, K.a. 194 urtean. 25'7 km-ko luzera zuen eta 12-16 metrotako lodiera oinarrian, eta 36 km2-ko azalera hartzen zuen bere barnean.
Bigarren Chang'an
Hainbat mende istilutsu pasa ondoren 582 urtean Sui dinastiak berriz lortu zuen Txina guztia batzea eta berriz ere Xi'an ingurua aukeratu zuten hiriburu izateko. Daxing izeneko hiria eraiki zuten bertan. 84 km2-ko azalera hartzen zuen eta hiru zatitan banatzen zen, Enperadorearen hiria, jauregia eta zibilen hiria. Munduko hiri handiena izan zen garai hartan. Hurrengo Tang dinastiak Chang'an izena ezarri zion berriz.
VII. mendean Xuanzang monje budista etorri zen eta sanskritozko idatzien itzulpenerako zentroa ireki zuen. Berak Indiatik ekarritako dokumentuak gordetzeko Antzar Basatiaren Pagoda Handia eraiki zuten, 64 metrotako altuera zuena. 707 urtean bigarren pagoda bat eraiki zen, Antzar Basatiaren Pagoda Txikia, 45 metroko altuera soilik zuena.
Xi'an Zetaren Bidearen ekialdeko helmuga izanik mundu guztiko merkatari eta bidaiariak etortzen ziren eta Tang enperadoreek 742 urtean meskita bat eraikitzeko agindua eman zuten. Ming eta Qing dinastiek meskita handitzen jarraitu zuten gaur egungo Xi'ango meskita handia osatu arte. Erlijioen mosaikoa osatzeko, 781 urtean Estela nestortarra eraiki zen, Txinako kristautasunaren 150 urtetako historia laburbiltzen duena.
Tang dinastia 904 urtean amaitu zen eta Chang'an erabat suntsiturik gelditu zen. Hiritarrak Luoyangera joatera behartu zituzten, hiriburu berrira.
Xi'an
Ming dinastia sortu zenean honek ere Xi'an aukeratu zuen bere hiriburua finkatzeko eta gaur egungo izena eman zion. Harresi berria eraiki zen 1370 urtean, aldaketa handirik izan gabe irauten duena. Laukizuzen perfektua osatzen du eta itzuli guztiak 11'9 km-tako luzera dauka. 12 metrotako altuera eta 15-18 metrotako lodiera ditu. Harresia guztia inguratuz putzu bat eraiki zuten. Harresi barruan 12 km2-ko azalera hartzen du hiriak.
Geografia
Xi'an 400 metrotako altueran dagoen Guanzhong lautadaren erdian kokaturik dago, Shaanxi probintziaren hegoaldean. Zortzi ibai eta errekak zeharkatzen dutenez lurra aberatsa da. Hiritik 25 kilometro hegoaldera Li mendi sakratua dago (1.302 m), Qin mendilerroko hirugarren tontor garaiena da. Xi'an hiria Qin mendien eta Wei ibaiaren artean dagoen lautadan zabaltzen da. Loess goi-lautada ere nahiko gertu dauka, iparraldera.
Kokapena
Hiriaren mugakideak honakoak dira: Weinan, ipar-ekialdean; Xianyang, ipar-mendebaldean; Shangluo, hego-ekialdean; Ankang, hegoaldean; Hanzhong hego-mendebaldean; eta Baoji, mendebaldean.
Banaketa administratiboa
Bederatzi barruti eta lau konderrik otsatzen dute azpiprobintzia mailako Xian hiria eta erdiguneko barrutiak honakoak dira:
Aireportua
Xi'an Xianyang Nazioarteko Aireportua Txina ipar-mendebaldeko aireportu handiena da. 1991 urtean eraiki zen eta 2018an 44 milioi bidaiarik erabili zuten. Xi'an hiriaren erdigunetik 41 kilometro ipar-ekialdera kokaturik dago.
Trena
2010eko otsailaren 6an, Xi'an eta Zhengzhou hirien arteko abiadura handiko trena zabaldu zen. Eraikitze lanak bost urte lehenago hasi ziren eta ordutik bi hirien arteko bidaia denbora sei ordutik 108 minutura murriztu da. Linea 456,64 kilometro luze da eta batez besteko abiadura 350 kilometro ordukoa da.
Metroa
Aurrenekolinea 2011ko irailaren 28an eraiki zen eta dagoeneko 6 linea ditu. 251'8 kilometrotako luzera hartzen du eta 200 geltokitik gora ditu.
Hemiodontichthys acipenserinus
Hemiodontichthys acipenserinus Hemiodontichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Xi'an
Kultura
Musika eta zinema garaikideak ere indar handia du Xi'anen. Zhang Yimou zinema zuzendaria mundu mailan ezaguna egin zen Basarto gorria, Eseki ezazu goian linterna gorri handia, Arraun Egin amamaren zubiraino edota Bat gutxiago ere ez filmeekin eta sari garrantzitsuak irabazi izan ditu.
Erlijioa
Xi'ango erlijio nagusia Txinatar erlijio tradizionala da eta Taoismoaren eskola ugari ere badaude. Eskola ezagunenak Hiriko urrezko tenplua eta Konfuzioren tenplua dira. Budismoak ere presentzia handia du eta eskola txinatar zein tibetarrak aurkitzen dira.
Zetaren Bideak mendebaldetik erlijio berriak ekarri zituen. 635 urtean Alopen izeneko siriarra iritsi zen, aurreneko misiolari kristaua eta Xi'anen komunitate bat sortu zuen. 1716an San Frantzisko katedral kristaua eraiki zen eta XIX mendean ingelesek misio baptista ere ezarri zuten.
Bide beretik islamdarrak ere iritsi ziren eta komunitate zabala osatu zutela ikusita Tang dinastiako Gaozong enperadoreak 651 urtean ofizialki baimendu zuen islamaren praktika. 742. urtean Xi'ango meskita handia eraiki zen, Txinan dagoenik eta handiena da. Gaur egun Xi'anen 50.000 Hui musulman daudela estimatzen da, gehienak meskitaren inguruan dagoen auzoan kokatzen dira.
.md
.md Moldaviari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Domeinu hau osasun eta medikuntza kontuetara erabiltzen da sarritan, edo bere erabilera horretara mugatzea eskatzen dute.
Kanpo estekak
סיומת אינטרנט Toppdomän
NGC 4829
NGC 4829 galaxia bat da, Virgo konstelazioan. Ernst Wilhelm Leberecht Tempelek aurkitu zuen n.
Nanjing
Nanjing —lehen Nankin — (txinera sinplifikatuz 南京, pinyinez Nánjīng) Jiangsuko probintzian kokatua. Guztira, 7.500.000 biztanle inguru dauzka eta 6.598 kilometro karratuko azalera.
Real Sociedad futbol taldearen babeslea izan zen Qbao.com enpresa txinatarraren egoitza Nanjing hirian dago.
Inguru naturala eta kokapena
Nanjing hiria, Txinako garapen ekonomiko handiena duen gunean dago, Yangtze ibaiaren deltan. Yangtze ibaia bera, hiriaren mendebaldetik igarotzen da, eta Ningzhen mendizerrak iparralde, ekialde eta hiriaren hego-ekialdea mugatzen ditu. Nanjing Shanghaitik 300 kilometrora eta Txinako hiriburu den Beijingetik 1.200 kilometrora.