cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eden Hazard
Bere sormen, regate eta trebetasun teknikoagatik da ezaguna, eta honela deskribatzen da: «Jokoa erritmo aldaketekin edo regate batekin alda dezakeen eraso-zentrokampista lehergarri eta hotza». Halaber, «ibiltari bikain» gisa deskribatu da, eta kritikarien txaloak irabazi ditu bere joko-estiloa dela eta. Hala, prentsa eta kirolari lotutako pertsona ospetsuak hainbat jokalarirekin alderatzera eraman ditu, hala nola Cristiano Ronaldo, Lionel Messi, Zlatan Ibrahimović, Marco Reus, Alexis Sánchez eta Luka Modrić.
Futbolari ohi bikote baten semea da, eta Royal Stade Brainois eta Tubize bezalako klubetan hasi zuen bere ibilbidea. 2005ean, Frantziara joan zen Ligue 1eko Lille O. S. C. klubean sartzeko. Bi urte eman zituen klubaren akademian eta hamasei urterekin egin zuen bere debuta 2007ko azaroan. Hazard Lilleko parte integral bihurtu zen Rudi García entrenatzailearen agindupean, eta ehun eta berrogei agerraldi baino gehiago egin zituen. Titular gisa jokatu zuen lehen denboraldian, Futbolari Profesionalen Batasun Nazionalak «Urteko Jokalari Gazte Onenaren» izendatu zuen, eta saria lortu zuen lehen futbolari atzerritarra bihurtu zen. 2009-10 denboraldian, berriz ere, saria jaso zuen, bi aldiz jarraian irabazi zuen lehen jokalaria izanik, eta Frantziako Urteko taldeko parte izan zen. 2010-11 denboraldian, liga irabazi zuen Lilleko taldearen parte izan zen, eta, bere jokoaren ondorioz, UNFP erakundeak «Ligue 1eko Urteko Jokalari» izendatu zuen, saria lortzen zuen futbolari gazteena bihurtuz.
Italiako Guerin Sportivo aldizkariak ere saritu zuen 2010-11 Bravo Saria emanez. 2012ko ekainean, Hazard Lilletik banandu zen eta, Ingalaterrako Chelsea F. C. era joan zen. Harrezkero, bi titulu lortu ditu esparru nazionalean (Premier League bat eta Ligako Kopa bat) eta beste bat nazioartean (UEFAren Europa Liga bat).
Belgikako selekzioarekin gazteen mailan jokatu du 17 urtez azpikoetan eta 19 urtez azpikoetan. Selekzio nagusian hasi aurretik, 17 urtez azpikoen selekzioan jokatu zuen, eta 2007ko Europako Txapelketa eta 2007ko Munduko Kopa txapelketetara sailkatu zituen. 2008ko azaroan egin zuen debut profesionala, hamazazpi urterekin, Luxenburgo ren aurkako lagunarteko topaketa batean. Debuta egin eta ia hiru urtera, Kazakhstan en aurkako lehen nazioarteko gola sartu zuen.
2018ko Errusiako Munduko Txapelketan, hirugarren postua lortu zuen Belgikako selekzioaren irudia izan zen, eta txapelketako bigarren jokalari onenaren Zilarrezko Baloia irabazi zuen.
Real Madrilera iritsi ondoren, Belgikako jokalariak lesio ugari izan ditu, eta horrek asko eragin dio jokalariari psikologikoki. Albiste eta programa askok esan dute lesio guztien erruduna orkatila izan daitekeela, izan ere, multzo zurira iristean izan zuen lehenengo lesioetako bat izan zen, eta ebakuntza horren ondorioz, ondorengo lesio guztiak etorri ahal izan ziren. Medikuek ebakuntza errepikatzea gomendatu zuten, baina klubak uko egin zion, eta nahiago izan zuen tratamendu kontserbadore bat egitea, azkenean inbertsio handia egin zuten eta Chelseako etapan aldea markatu zuen jokalari handia ikusi nahi zuten.
Ibilbidea
Bere ibilbidea futbol eskolan 4 urterekin bere ikastetxea zen Royal Stade Brainois-en hasi zuen eta han jokatu zuen 2003rarte, 12 urte bete zituen arte. Orduan, 2 urte Tubizera joan zen eta gero Lillera. Lillen 2005etik 2007ra kategoria ezberdinetan ibili ondoren, 2007an lehen taldearen debutatu zuen. Han egon zen 5 urteetan (2012ra arte) 147 partidu jokatu zituen eta 36 gol sartu. Bere urte onengatik 2012an Chelsea Ingalaterrako taldeak fitxatu zuen eta 7 urteetan 85 gol sartu zituen 245 partidutan.
Lille (2007-2012)
Eden Hazard Lille Olympique Sporting Club-arekin elkartu zen 2005ean, eta bi urte eman zituen klubeko tokiko kirol-eskolan, Luchin-eko harrobia oraindik ez baitzegoen martxan. 2007ko maiatzaren 28an sinatu zuen lehen lan-kontratua, hiru urterako. 2007-08 denboraldiaren hasieran, 16 urterekin, erreserba-taldeari sustatu zitzaion Frantziako Txapelketa Amateurrean —herrialdeko liga-sistemaren barruko laugarren dibisioa—, eta lan hori 18 urtez azpiko taldearekin batera egin zen. Hazard-ek 2007ko irailaren 1ean egin zuen debut amateurra, Racing Club de France-ren aurka, bestalde, lehen partida, titular gisa, Lesquingo Union sportive-ren aurkako 1-0 porrota izan zuen astebete geroago.
1991ko Korrika
1991ko Korrika edo '''7. Korrika''' Euskal Herrian zehar ospatzen den Korrika jaialdiaren zazpigarren edizioa izan zen. AEK elkarteak antolatu zuen eta ekitaldi honetan Remigio Mendiburu eskultorea omendu zuen. Korrikaren lekukoa berak egina da. Korrika euskara, euskaraz Euskal Herria leloa izan zuen.
Ibilbidea
Gasteizen abiatu zen lehen aldiz 1991ko martxoaren 15an eta lehen aldiz iparraldean bukatu zen, Baionan, martxoaren 24an. Korrikak guztira 2.100 kilometrotako ibilbidea egin zuen. Abel Enbeitak egin zuen lehenengo kilometroa eta azkenengoa Iparraldeko Katy Pétrissans eta Bizkaiko AEK-ren arduraduna zen Sabin Gaztañagak, ordurako gaixorik zegoenak eta urte berean hilgo zenak.
Mezua
Remigio Mendiburuk berak idatzi zuen 1990 urtean hil aurretik.
Kultur ekintzak
Korrikaren aitzakian 1.200 kultur eta kirol ekitaldi antolatu ziren zazpi herrialdeetan zehar, 6. Korrikan antolaturikoen bikoitza baino gehiago. Hurrengo ekitalditik aurrera izango zen Korrika Kulturalaren oinarria ezarri zen.
Abestia
Irigoien Anaiek eta Mikel Erramuspek egin zuten abestia, Korrika 7 izena izan zuena.
Manez aitzur haundi bide bazterrian lur sahar ereiten ari baratze izkinean
Multxo bat lasterkari pasatu aintzinean aitzinant andana hori zer debru ote zian Lur sahar bat, lur sahar bi, Korrika zian hori lur sahar bat erein eta bilduko tuk zazpi Lur sahar bat, lur sahar bi, Korrika ikusirik ez duk sekula izanen holako errekoltarik
Joanes Talosa haundi bide bazterrian murru bat altxatzen ari aldamuen gainean
Multxo bat lasterkari pasatu zaio azpian ez hunki aldamu hori oihu in du oldar gaitzean Parpen bat, parpen bi Korrika zian hori Parpen bat pausatu ta lerrokatu zazpi Parpen bat, parpen bi Korrika ikusirik ez duk sekula eginen holako jauregirik
Piarres eta Maddi bide bazterrian tira ahala musuka ari banka baten gainean
Ernes kepi haundi bide bazterrian aharrosika ari bere katrelian
Multxo bat lasterkari pasatu zaio ondoan "xef, xef, xef, izon parti" entzun zuen radioan Kepi bat, kepi bi Korrika zian hori izan kepi bat ala izan zazpi kepi Kepi bat, kepi bi Korrika ikusirik Xakurrak xakurtegian daude oro ixilik
Eden Hazard
Lille (2007-2012)
18 urtez azpiko taldean jolasten egon ondoren, Claude Puel entrenatzaileak lagunarteko partida baterako deitu zuen Belgikako talde batekin, Brugge klubarekin, lehen taldeko zenbait jokalari beren selekzio nazionalekin zeudelako. Ordezko gisa sartu zen, eta, bere jardunari esker, Association Sportive Nancy-Lorraine-ren aurkako Ligaren deialdian sartu zen azaroaren 24an, 27, eta profesional gisa aritu zen 78 minutuan. Neguko etenaldiaren ondoren, lehen taldera itzuli zen eta hainbat emanaldi egin zituen Metz Football Club, Football Club Sochaux-Montbéliard eta Paris Saint-Germain Football Club taldeen aurka. Lehen gola, erreserbako taldearekin, 2008ko maiatzaren 17an izan zen, Vitreko Amicale Sportive taldeari 3-2 irabazi zioten. Bere ibilbide amateurra hamaika partidarekin eta gol batekin amaitu zuen, taldeari bosgarren postua lortzen lagundu ziotenak.
Emanaldi erabakigarriekin jarraitu zuen, hala nola garaipenaren gola F. C. Sochaux-Montbéliard-en aurka markatu zuenean eta Association Sportive de Monaco Football Club-en aurka ligan parte hartu zuenean, edo Frantziako Kopako final-zortzirenetan, Olympique Lyonnaiseko txapeldunen aurka behin betiko 3-2 minutua idatzi zuenean. Denboraldia taldearen titularretako bat izan zen, eta bosgarren postua lortzen lagundu zion Lilleri. UEFAko Europa Ligarako sailkatu zuten, eta Futbolari Profesionalen Batasun Nazionalak “Urteko Jokalari Gazte” izendatu zuen, hura lortu zuen lehen atzerritarra. u denboraldi adierazgarri horrek hainbat klubek kontratatzeko interesa piztu zuen, eta prentsak eztabaida piztu zuen irteerarekin. Klub interesatuen artean, talde ingeles batzuk izan ziren, hala nola Arsenal Football Club, Manchester United Football Club, edo Liverpool Football Club, Italiako Football Club Internazionala eta Espainiako klubak, Real Madril Futbol Club eta Futbol Club Barcelona.
Chelsea (2012-2019)
2012ko ekainaren 4an, Chelsea Football Club taldeak bere webgunean baieztatu zuen klubak akordio bat lortu zuela Lille-rekin Hazarden transferentzia egiteko. Zentrokampistak termino pertsonalak adostu zituen klubarekin, eta azterketa medikoa egin zuen. Transferentziaren zenbatekoa 32 milioi libera esterlina izan zen.
2012ko abuztuaren 12an, Hazardek Chelsearako debuta egin zuen Community Shield-en Manchester City-ren aurka, eta 3-2 irabazi zuen Villa Park-en. Astebete geroago, DW Stadium-en ligan debuta egin zuen Wigan Athleticen aurka. Topaketa horretan, Hazardek laguntza eman zuen Branislav Ivanoviipv-ek lehen gola jo zezan, eta, minutu batzuk geroago, jaurtiketa penala lortu zuen, Frank Lampard-ek egindakoa, eta taldeak 2-0 irabazi zuen. Hazardek Stamford Bridgen debuta egin zuen taldearen hurrengo partidan, abuztuaren 22an Reading FC taldearen aurka. Hazardek beste tiro penal bat lortu zuen, eta Lampard-ek berriz exekutatu zuen. Gary Cahill eta Branislav Ivanovikatalog-en goletan ere parte hartu zuen, Chelseak 4-2 irabazi zezan. Hiru egun geroago, Hazardek Chelseako jokalari gisa izan zuen lehen gola Newcastle Uniteden aurkako ligako partida batean idatzi zuen, tiro penala markatuta. Chelseak 2-0 irabazi zuen partida.
Hazard-ek debuta egin zuen Chelseako Txapeldunen Ligan, Turingo Gazteen aurkako talde-faseko lehen partidan. Urriaren 6an, bigarren gola markatu zuen Chelsearentzat, 4-1 irabazi baitzuen Norwich City-ren aurka. Abenduan, Hazardek bi jokotan jarraietan sartu zuen gola.
Verosvres
Verosvres Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Eden Hazard
Chelsea (2012-2019)
2013ko urtarrilaren 23an, Hazard kanporatu egin zuten Ligako Kopako finalerdietako itzulerako partidan, Swansea City-ren aurka, mutiko bilketa-kuxebaloi baten azpian zegoen baloia irristatzeagatik. Mutiko hori mutikoaren gainean zegoen, denbora galtzeko asmoz. Chelseak 2-0 galdu zuen seriea globalean. Horren ondoren, Hazardek Chelsea TVri esan zion berak barkamena eskatu ziola mutilarekin eta mutilak ere barkamena eskatu ziola. Otsailaren 9an, Hazardek bertan behera utzi ondoren markatu zuen itzulera, Chelseak Wigan Athletic garaitu zuenean, 4-1 lokal gisa.
Verosvres
Biztanleria
2007an Verosvres udalerrian erroldatutako biztanleak 486 ziren. Familiak 166 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 69 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 57 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Eden Hazard
Chelsea (2012-2019)
2016ko abenduaren 26an, Hazardek ligako hamabigarren garaipenera eraman zituen Blues-ak, klubaren errekor berri batera, Bournemouth-en 3-0 garaipenean. Premier Leagueko 50. helburua ere zigortu zuen, eta balentria hori lortzen duen Chelseako seigarren jokalaria bihurtu zen.
2017ko apirilaren 20an, Hazard Urteko PFA taldean izendatu zuten laugarren aldiz Chelseako bost denboraldietan. Bi egun geroago, Ingalaterrako Wembley Golazard estadioan Tottenham Hotspur lehiakidearen aurkako finalaurrekoan FA Cup-ek 4-2 irabazi zuenetik, Chelseak irabazi zuen Ingalaterrako Gollazard estadioan. Zure klubak 2016/17ko Premier League irabazi zuen urte hartan. Bost urtean hirugarren aldiz hautatu zuten Hazard denboraldiko jokalaririk onena.
Verosvres
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 259 etxebizitza zeuden, 174 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 62 bigarren erresidentzia ziren eta 22 hutsik zeuden. 251 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 174 etxebizitza nagusietatik 134 bere jabearen bizilekua ziren, 31 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 9 etxek bi zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 38 etxek lau zituzten eta 112 etxek bost zituzten. 139 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 79 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 81 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Eden Hazard
Real Madril (2019-)
2019eko udan Real Madrilek fitxatu zuen 2024rarte, 115 milioi euro ordainduta. 2019ko ekainaren 7an, Santiago Bernabéu estadioan bere aurkezpena izan zen, 50.000 pertsonaren aurrean.
Isabel Picaza González
Isabel Picaza González (Barakaldo, Bizkaia, 1934) piano-jotzailea izan zen.
Bizitza
Aurelio Castrillo irakaslearekin pianoa ikasi zuen, eta Gabriel Vercos rekin ganbera-musika Bizkaiko Musika Kontserbatorioan, 14 urte baino lehen Piano eta Ganbera Musika Sariak lortuz. Isabel Picazak hamasei urte zituela egin zuen pianoaren debuta, Bilboko Udal Orkestrarekin batera eta Jesus Aranbarri Garate maisuak zuzenduta Txaikovskiren pianorako kontzertua interpretatuz. Isabel Picaza
Verosvres
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 310 ziren, horien artean 186 aktiboak ziren eta 124 inaktiboak ziren. 186 pertsona aktiboetatik 170 lanean zeuden (90 gizon eta 80 emakume) eta 15 langabezian zeuden (7 gizon eta 8 emakume). 124 pertsona inaktiboetatik 37 erretiraturik zeuden, 73 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Isabel Picaza González
Bizitza
1961 ean Bilboko "lehen Nazioarteko Piano Lehiaketa" irabazi zuen eta Madrilgo ateneoa eta Bartzelonako (Palau de la música) aurkeztu zen, Manuel de Fallaren "Kontzertuan" Benito Lauretek zuzendutako talde instrumental batekin batera. Hurrengo urtean Madrilera itzuli zen eta Cesar Francken Aldaketa Sinfonikoak interpretatu zituen Espainiako Orkestra Nazionalarekin eta Constantin Silvestri zuzendari errumaniarraren zuzendaritzarekin.
Eden Hazard
Real Madril (2019-)
Bere fitxaketaren itxaropenak gorabehera, denboraldi-aurreko lesio batek hilabete batez zelaietatik kanpo utzi zuten. Bere debuta irailaren 14an egin zuen Levanteren aurka. Bere momentu onenean zegoenean, txapeldunen ligako partidu batean, PSG-ren aurka, azaroaren 26an, bere selekzio taldekide Thomas Meunier-ek horkatila bihurritu zion, eta hainbat hilabete egon zen min hartuta.
Verosvres
Diru sarrerak
2009an Verosvres udalerrian 170 unitate fiskal zeuden, 417 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.144 euro zen.
Isabel Picaza González
Bizitza
1968 eta 1972 artean, Espainiako Irrati Telebistako boskote Klasikoan (R.T.V.E.) parte hartu zuen, non lehen biolina Eduardo Hernández Asiain izan zen. Lau urtez, Espainia eta Europako areto ezberdinetan jo zuten, eta zenbait grabazio egin zituzten, Xostakovitxen 57. boskotea edo Faureren biolin eta piano sonatak kasu, Hernandez Asiain maisuarekin grabatuak.
Bigarren Gurutzada
Bigarren Gurutzada (1147-1149) Ekialde Hurbila asaldatu zuen bigarren kanpaina izan zen.
Isabel Picaza González
Bizitza
Jesus Arambarri eta Constantin Silvestri ez ezik, beste maisu ospetsu batzuek ere zuzendu zuten Isabel Picaza: Bruno Muñoz, Cristóbal Halffter, Benito Lauret, Gabriel Rodó, Rafael Frühbeck de Burgos eta Colman Pearce, besteak beste.
Verosvres
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 5 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 2 zurginak, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Verosvres udalerrian 30 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.716 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bigarren Gurutzada
Gurutzada 1145ean kristauek Edesako konderria galdu zutenean deitua izan zen. Edesa Lehenengo Gurutzadan (1096–1099) eratutako Gurutzatuen estatuen lehendabizikoren bat konkistatua eta galdua izateko izan zen. Hori zela eta, Eugenio III.a aita sainduak aldarrikatu, zenbait europar erregek antolatu (tartean Luis VII.a Frantziakoak edo Konrado III.a enperadoreak) eta noble askok babestua izan zen. Manuel I.a Komnenok bizantziar enperadoreak atzeratuta, armada biek Europa osoa zeharkatu eta Anatolian zeudela, banan banan seliuzidarrek menderatuak izan ziren. Luis eta Konrado, bere armadekin batera, 1148an ailegatu ziren Jerusalemera eta Damasko elkarrekin erasotzea saiatu arren ezin eta etxera itzuli behar izan zuten. Ekialdean musulmanek izandako garaipenak 1187an Jerusalem galtzea eragin zuen eta baita Hirugarren Gurutzada ere.
Mendebaldean, Iberiar Penintsulan hain zuzen ere, aldiz, ingeles, eskoziar, frandiar, frisoniar, normandiar eta alemaniar gurutzatuek garaipen batzuk izan zituzten. Lur Santurako bidean zihoazela, Lisboa, Almeria eta Tarragona konkistatzera lagundu zuten. Bien bitartean, iparraldeko Europan, Baltiko aldean, herri paganoak kristautzeko gurutzada hasi zen.
Eden Hazard
Real Madril (2019-)
Bi hilabete baino gehiagoko jarduerarik gabeko beste aldi baten ondoren, 146 otsailaren 16an itzuli zen Vigoko Real Club Celtaren aurka. Partida 2-2 amaitu zen, eta belgikarrak asistentzia eman zuen eta sasoi onean zegoelako harritu zen. Hala ere, hurrengo jardunaldian, Levante Kirol Batasunaren aurka jokaldi batean, partidatik kendu egin zen, minez, eta azterketa mediko bat egin zitzaion. Egin beharreko operazio baten ondoren, bi hilabetetik hiru hilabetera bitarteko baja-denbora zenbatetsi zen; beraz, hasiera batean, madrilista gisa zuen lehen denboraldia otsailean amaituko zen, hamabost partida eskasekin.
Urte berria sasoi berriarekin hasi zen, non muskuluetako lesio berriek eta COVID-19 bidezko kutsatze batek ia denboraldi osoan jardueratik aldendu zuten. Bertan zazpi partida bakarrik jokatu zituen elkarren segidan, eta bertan orkatila, modu kronikoan sufritu zuen, guztiz berreskuratzea galaraziz. Denboraldia hogeita bat partidatan amaitu zuen, eta lau gol sartu zituen.
Selekzio nazionala
2008ko azaroan debuta egin zuenetik, Hazard internazionala zen Belgikako selekzio nazionalarekin, kapitaina izanez. Aurretik 15, 16, 17 eta 19 urtez azpiko selekzioetan ere jokatu du.
Hainbat txapelketetan hartu du parte, haietan garrantzitsuenak hiru munduko txapelketa (2014,2018 eta 2022) eta Eurokopa bat (2016). Denera 126 partidu jokatu ditu, eta 33 gol sartu.
Junction City (Kentucky)
Junction City Kentuckyko hiri bat da. Boyle konderrian kokatua dago. 2010ean 2,241 biztanle zituen, 4.78 kilometro koadrotan banatuta.
Darbydale (Ohio)
Darbydale Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Franklin konderrian dago, Ohio estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Lutxo Egia
Lutxo Egia Del Rio 1969ko abuztuaren 12an jaio zen, Santanderren. Bilbo du bizileku txikitatik eta gazte zela euskaldundu zen. Idaztean, eleberriak, narrazio laburragoak eta poemak tartekatzen ditu. Deustuko Unibertsitatean Soziologian eta Zientzia Politikoetan lizentziatua. Deia-n, Administrazioa Euskaraz-en, Euskaldunon Egunkaria-n eta Berria-n kolaboratu izan du. Nontzeberri webgunea ere sortu zuen.
Beste lan batzuk
Hamaika Telebista sortzeko lantaldean jardun da, Ibaizabal-Mendebalde Kultur Elkartearen kide gisan. Juan Carlos Etxegoien 'Xamar' rek idatzitako Euskara Jendea dokumental-seriearen gidoilaria ere izan da.
2014ko irailetik, Durangoko Azokako Ahotsenea gunearen arduraduna da. Gune hori sortzaileei zuzendua da.
2015eko ekainaren 11n hasita, Bi-lingual: Transitoak performancea egin zuen, Bilbon, hilabetez. 31 egun eman zituen Bizkaiko hiriburuan hizkuntza hegemonikoa, gaztelania, galdu izan balitz bezala. Esperientziaren berri jaso zuen izen bereko blogean. Oihartzun handiko lana izan zen, euskal komunikabide eta euskara taldeetan batik bat. Egiaren lana erreferentzia hartuta, taldekako antzeko esperientzia abiatu zen Donostiako Egia auzoan, 2016 hasieran, zortzi astez. Transitoak performanceak identitateak zituen abiapuntu.
2016ko Identitarteak antzezlanean ere (Café Bar Bilbao Teatro Laburreko Saria, ) identitateak aztertu zituen.
2017an, ''Transitoak II: Haren da Nire. Noiz utzi zenion zeure bizitza bizitzeari?'' performancea jarri zuen martxan, kanpo-faktoreek gure identitateetan nola eragiten duten ikertzeko.
Bitxikeriak
Euskaraldia egitasmoak hein handi batean haren Transitoak performancetik hartu zuen inspirazioa.
Inari (herria)
Inari (inariko samieraz: Aanaar; iparraldeko samieraz: Anár; skolt samieraz: Aanar; suedieraz: Enare), izen bereko udalerri bateko herrixka bat da, Finlandiako Lappi lurraldean kokatua. Inarijärvi aintziraren mendebaldean dago eta 440 bat biztanle inguru dauzka.
Inari, samitarren herrixka dela esan daiteke. Bertan daude Finlandiako Samitarren Legebiltzarra eta museoa, Siida. Udalerrian hiru sami kultura ezberdin elkar-bizi dira, inari samitarrak, iparraldeko samitarrak eta Errusiatik etorritako skolt samitarrak.
Historia
Harri Aroan, Suedia iparraldeko eta Itsaso Zuriko biztanleak iritsi zirela uste da; samitarrak, kultura guzti hauen nahasketa eta ondoren iritsi ziren Fino-Ugriar taldeen batura izango lirakete. Honenbestez, samitarrak izan ziren udalerriko eta Laponia, Finlandiar lurraldeko probintziako biztanle bakarrak XX. mende arte.
Hala ere, inariko samitarrak bereziak izan dira. Sápmiko beste lekuetan ez bezala, bertakoak ez dira elur-oreinen abeltzaintzatik bizi izan, arrantza eta ehizatik baizik. Esan daiteke bertako samitarrak erdi nomadak izan zirela. Izan ere, neguan, ehiza egin ohi zuten eta udan aldiz, arrantzatik eta fruitu-bilketatik bizi ziren; honenbestez, sasoiaren arabera lekuz aldatu beharra izaten zuten.
Honela jarrai zuten Errusiako Inperioak Finlandia bereganatu zuen arte. Mugak itxi egin zituzten eta abeltzaintzan jarduten zuten artzainek, beren bizimoduak guztiz aldatu behar izan zuten, iparraldera joan ezinik gelditu zirelako. Honela sortu zen Inari udalerria. Hainbat herrixka batu egin ziren 1876. urtean kexatzeko asmoz eta Inarijärvi aintzira hauen erdialdean zegoenez, aintziraren izena hartu zuen udalerriak. Hala ere, izen bereko herrixka hau ez zen garrantzitsuena eta udalerriaren nagusitasuna hasieratik Ivalok hartu zuen.
Ildebrando Pizzetti
Ildebrando Pizzetti (Parma, - Erroma, ) italiar musikagilea izan zen. Tebaldiniren ikaslea izan zen Parmako kontserbatorioan (1895-1901). Garai hartan italiar musikak bizi zuen berrikuntza operara eraman zuen. 1908. urtea arte Parmako kontserbatorioko irakaslea izan zen; geroago Florentziako Cherubini institutuko zuzendaria (1917-1924); Milango kontserbatorioko zuzendaria (1924-1936), eta Erromako Santa Zezilia Akademiako konposizio irakasle eta geroago zuzendaria (1936-1960). Operak idatzi zituen, besteak beste: Fedra (1915), D’Annunzioren libretoarekin; Debora e Jaele (1922); Fra Gherardo (1928); Lo straniero (1930); Orsèolo (1935); Vanna Lupa (1949); Ifigenia (1950); Cagliostro (1953); La filia di Iorio (1954), D’ Annunzion oinarritua; Assassinio nella cattedrale (1958), T. S. Elioten oinarritua. Antzerkirako musika idatzi zuen; orkestrarako lanak; biolontxelo eta biolin kontzertua; korurako lanak; kamerako musika eta abestiak.
Erroma
Erroma (Roma; Rōma) Italiako hiriburua da, bai eta Erromako probintziakoa eta Lazio eskualdekoa ere. Italiar penintsularen erdialdean dago, Tiber ibaiaren ertzean, Tirreniar itsasotik 25 kilometrora. Italiako hiririk jendetsuena da; 2.864.676 biztanle zituen 2015eko irailean, 1.287 kilometro koadroko eremuan.
Craterocephalus mugiloides
Craterocephalus mugiloides Craterocephalus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Atherinidae familian.
Erroma
Antzinaroa
Elezaharraren arabera, Erroma Romulo eta Remo bikiek fundatu zuten, K.a. 753ko apirilaren 21ean, Tiber ibaia inguratzen duten zazpi muinoren arteko zabalgune batean. Zenbait arkeologoren arabera, berriz, K.a. VIII. mendean, hiria Palatino muinoan finkatutako abeltzain kolonietatik garatu zen.
Hiriaren benetako antolamendua, ordea, etruriarren eskutik etorri zen K.a. VI. mendearen bigarren erdialdean. Etruriarrek egin zituzten Cloaca Maxima, Kapitolinoko tenplua eta zazpi muinoak inguratzen zituen harresia. Etruriarren luxuaren ondoren, estilo soilagoak nagusitu ziren Erromako arteetan eta ohituretan, Errepublikaren garaian (K.a. V. mendea – K.a. II. mendea). Patrizioen etxeak Palatinoko muinoan eraiki ziren eta Aventinora bildu ziren plebeioak. Kapitolioko muinoa zen hiriko gune nagusia; haren oinetan zabaltzen zen Forum edo herrigune nagusia. Bertan zeuden Forum Boarium («idien merkatua») eta Forum Holiturium («barazkien merkatua») izeneko azokak. Circus Maximus izeneko zirkua zen jolastoki nagusia. Harresitik kanpora zabaltzen zen Marteren Zelaia (Campus Martius), bilkura militar eta zibiletarako lekunea.
Errepublikaren bukaeran (K.a. I. mendea), aldaketa handiak bideratu ziren hirian: lehen harrizko teatroa eraikiarazi zuen Ponpeiok (K.a. 52), Forum-a berritu zuen Zesarrek eta Agripak, Augustoren garaian Erromako gobernari nagusia izan zena (K.a. 33), ur hornidurarako azpiegitura berritu, iturri berriak antolatu, bainutegiak ugaritu eta Panteoia eraiki zuen. Augustoren garaian abiarazi zen erlijio berritzea indartzearren, tenplu ugari eraiki eta berritu zen Erroman: Apoloren tenplua, Palatinoan; Bakearen aldarea (Ara pacis augustae) eta Augustoren Mausoleoa. Augustoren ondorengo enperadoreek eraikuntza handiak jaso eta egokitze lan garrantzitsuak egin zituzten (Tiberio, Kaligula, Neron eta Domizianoren jauregiak; Forum-eko atontze lanak; garaipenari opaturiko monumentuak Tito, Septimio Severo, Trajano; Panteoi berria, Hadrianoren garaikoa eta Erromako lehen eraikuntza gangaduna; aurrerago, Sant'Angelo gaztelua bihurtu zen Hadrianoren mausoleoa).
Erromako inperioko monumentu aipagarriak dira anfiteatroak edo jolastokiak (Koliseoa da ezagunena), eta termak edo bainu-etxeak (Neron, Trajano, Karakala, Diokleziano eta Konstantinorenak). Dohan zen bi eraikuntza mota hauetarako sarrera. Erroma Europako mendebaldeko eta Mediterraneoko hiriburua zen eta milioi bat biztanle zuen Hadrianoren garaian (270). Aurelianok barbaroen erasoetatik babesteko eraikiarazi zuen harresia etruriarrena halako hiru aldiz zabalagoa zen. Bestalde, Klaudioren eta Trajanoren garaian sendotu ziren Ostia eta Portusko portuek ziurtatzen zuten erromatarren itsas merkataritza.
Kristauak beren hasierako urteetan egon ziren Erroman: epistola bat bidali zien San Paulok Erromako kristauei eta, tradizio kristau baten arabera, Erroman hil zituzten San Petri, bertako lehen apezpikua, eta San Paulo. II. mendetik aurrera hasi ziren kristauak beren hilerriak (katakonbak) antolatzen. Esetsaldi guztiengatik ere (Neron, Dezio, Valeriano, Maximiano), Erromako bazter eta giro guztietara zabaldu ziren kristauak eta erlijio nagusi bihurtu zen kristautasuna Konstantinoren garaian (313). Hiri kristau bihurtu zuen Erroma Konstantinok, eliza handiak eraikiarazi zituen bertan (San Joan Laterangoa, San Petri), baina Konstantinopla hautatu zuen inperioko hiri nagusitzat 324. urtean. Handik aurrera hasi zen Erromaren gainbehera.
Erdi Aroa
Alarikok hartu zuen hiria 410ean, Atilaren erasopean egon zen 452an, Genserikok eta Rizimerok bipildu zuten 455ean eta 472an, ostrogodoen esku geratu zen 476an, eta 553. urtean Narses-ek, Bizantzioko jeneralak, beretu zuenean, ia ezdeusean zegoen Erroma: 100.000 biztanle baizik ez zen geratzen, jendea Marteren Zelaian eta Tiber ibaitik bestaldean, Trasteveren eta Vatikanon jarria zen bizitzen; aurreko eraikuntzak utziak ziren askotan, basilika eta eliza berriak zeuden (San Pedro in Vincoli, Santa Maria Nagusia), eta aita santuak ziren bertako agintari zibil eta erlijiozko nagusiak.
451. urtean, Erromako apezpikua kristau elizako lehena izatea erabaki zuen Kalzedoniako kontzilioak. Gregorio Handiak (590–604), eliza eta estatu gizon trebe zenak Italiako lurralde indartsuena batu eta osatu zuen. Laster hautsi zituen Erromak Bizantziar Inperioarekiko loturak eta Ravennako exarkerria desagertu ondoren (752), Elizaren Estatuak antolatu zituen Erromako hierarkia kristauak (756), lombardiarrei nagusitu zitzaizkien frankoen laguntzaz. 800. urtean sortu zen lehen inperio kristaua, Karlomagno, frankoen erregea, Erroman enperadore izendatu ondoren. Handik aurrera, hiru aginte nagusi bildu ziren Erromara: aita santuak eta Elizako hierarkia, Erroma eta Germaniako enperadoreak eta Erromako bertako familia aberatsak (pornokraziako patrizioak, Crescenti, Tusculum, Frangipani, Savelli, Pierleoni, Conti familiak).
1145. urtean, Erromako herria aita santuen aurka altxatu eta senatu bat antolatu zuen, Arnaldo Bresciakoaren zuzendaritzapean. Frederiko Bizargorri enperadoreak galarazi zuen herri higikunde hau, Arnaldo Bresciakoa eta beste buruzagi batzuk hil ondoren. Hiru alderdi horien arteko borrokez gainera, aurre egin behar izan zien kanpoko erasoei Erromako hiriak: arabiarrak (846) eta normandiarrak (1084). Inozentzio III.a (1198–1216) eta Bonifazio VIII.a (1294–1303) aita santuen garaian hiri oparoa bihurtu zen Erroma. XIV. mendean, ordea, Avignongo aita santuen auziak (1309), Cola di Rienzok aristokraziaren aurka egindako saioak, alferrekoak izan zirenak (1343–1354) eta eliza katolikoko zismak (1378–1417) neurri handi batean ahuldu zuten Erroma berriro. 1420. urtean, 35.000 biztanle baizik ez zituen hiriak.
Aro Modernoa
XV. mendean berritu zen Erroma: hiria berrantolatzeko agindua jaso zuen Bernardo Rossellino arkitektoak eta Sixto IV.aren garaian (1471–1484 urteak; Kapera Sixtinoa ospetsua eginarazi zuen eta Restaurator Urbis deitu zioten) arlo guztietako artista handiak bildu ziren Erromara. Alexandro VI.aren eta, batez ere, Julio II.aren garaian (1503–1513), Italiako hiri nagusi bihurtu zen Erroma eta Florentziaren lekua hartu zuen, Errenazimentuko hiri nagusi gisa. Rafael, Michelangelo eta ondorengo ikasleen eskutik, artearen hiria izan zen Erroma. Vatikanoko San Petri basilika egin zen urteetan, Italiako arkitekto handienek egin zuten lan Erroman (Bramante, Peruzzi, Michelangelo, Sangallo) eta bertan eraiki ziren Errenazimentuko eraikuntza ederrenak (Farnese jauregia, Villa Borghese, La Farnesina, Kapitolioko plaza). Giacomo della Porta, Il Vignola, Carlo Maderno, Francesco Borromini, Gian Lorenzo Bernini eta Carlo Fontana arkitektoen eskutik etorri ziren Erromako eraikuntza barrokoak (Gesùren, Piazza Navona, San Petriren plaza, Tritone eta Treviko fontana edo iturriak, Barberini, Montecitorio eta Quirinalgo jauregiak). Bide handiak urratu eta zabaldu ziren (via Giulia, via del Balbuino, Corso) eta Sixto V.aren garaian (1585–1590), aro modernoa arte gorde duen egitura izan zuen Erromak.
Aro Garaikidea
1870ean, Frantziako Napoleon III.a aginpidetik kanpo utzi zutenean, Erromarantz abiatu ziren italiar nazionalistak. Viktor Emanuel II.aren tropek hiria hartu zuten, Vatikanoko I. kontzilioak aita santuak hutsezinak direla onartzen ari zen une berean. Italiarrek Erroma izendatu zuten Italiako Erresumaren hiriburu; 200.000 lagun bizi ziren bertan, baina ez zuen behar bezalako azpiegiturarik.
XIX. mendearen bukaeran hiri plangintza bereziak abiarazi ziren, eta 1922. urtean Erroma handi berri bat eraikitzen hasi zen Mussolini. 1929ko itunaren arabera (Letrango hitzarmena), Vatikanoko Hiriko Estatua sortu zen. Mussolinik gobernari berezi bat hautatu zuen Erromarako eta lan handiak egin zituen: Agro Romano edo Erromako etxaldeen egokitzapena; Stazione Termini geltokiaren eraikuntza; Esposizione Universale di Roma eta etorkinak jasoko zituen hainbat borgate edo aldiriren antolamendua. Era horretan, 1936an 1.150.589 biztanle izatera iritsi zen.
Bigarren Mundu Gerran Italiako jende askok hartu zuen babesa Erroman. 1943ko irailean, italiarrek eta Aliatuek armistizioa izenpetu ondoren, alemaniarrak sartu ziren Erroman eta aliatuen bonbardaketak jasan behar izan zituzten erromatarrek, 1944eko ekainean aliatuek hiria hartu zuten arte. Gerra amaituta, 1946an, erreferendum baten bidez, Italiako Errepublika aldarrikatu zen, Erroma hiriburua zela. Ondoko urteetan, ahalegin bereziak egin ziren hiri berreraikitzeko, eta Italiako mirari ekonomikoaren isla nagusietakoa izan zen. 1957an, bertan sinatu ziren Mendebaldeko Europako Ekonomia Elkarterako lehen erabakiak; 1960an, Olinpiar Jokoen egoitza izan zen, eta 1962-1965 bitartean, katoliko guztien hiriburu bihurtu zuen Vatikanoko II. kontzilioak. 1960ko eta 1970eko hamarkadetan, modan jarri zen, la dolce vita («bizitza goxoa») delakoaren garaia izan baitzen.
Geografia
Erromako hiria zazpi muino ospetsuren babesean sortu eta hazi zen: Aventino, Eskilino, Kapitolino, Kirinal, Palatino, Viminal eta Zelio. Tiber ibaia igarotzen da mendebaldetik eta haren eskuinaldean hedatu zen nagusiki hirialdea.
Mugakideak
Erromak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Klima
Köppen klima sailkapenaren arabera, Erromak klima mediterraneoa du, Csa; negua hotza eta hezea izaten da, eta uda beroa eta lehorra.
Auzoak
Erroma 15 municipiok osatzen dute. Lehenengo municipioan kokatzen da Erroma historikoa, 22 rione izeneko auzotan banatzen dena. Hionetaz gain badira hogeita hamabost quartieri (horietako hiru itsasertzean, Ostian eta Castel Fusanon), berriagoak; sei suburbi edo erabat urbanizatu gabe dauden aldiriak eta Agro Romano, Mussoliniren garaian paduretan antolatu zen Erromako baserri aldea.
Municipioak
1972an hiriaren botere eremua deszentralizatu nahian 20 municipio eratu ziren. Bakoitzak bere gobernadorea eta lau kideko kontseilua ditu, bost urtean behin auzotarrek hauteskundetan aukeratuak. 1992an Fiumicino banatu egin zen, erreferendumean hala erabakita. Azken birrantolaketa 2013an izan zen, mugak aldatu eta 15 municipio eratu zirenean.
Rioniak
Hona hemen I municipioa osatzen duten rionien zerrenda:
Hirialde zaharra
Kapitolinoko hego eta hego-ekialdean antzinako hiria dago. Bertan foroak, Koliseoa, Trajanoren parkea, Urrezko etxea, Martzeloren antzokia, Palatinoko monumentuak, Zirku Nagusia eta Karakalaren bainu-etxeak daude. Kapitolinoan Erromako udaletxea dago eta bertatik abiatzen da Michelangelok marraztu zuen Kapitolioko plaza (Piazza di Campidoglio). Haren ondoren hedatzen da Veneziako plaza (Piazza Venezia), Erromako bideak egun biltzen dituen gune nagusia.
Kapitolinoaren mendebaldean dago, Tiber ibaiak inguraturik, Marteren Zelai zaharra (Campus Martius), antzinako Erroman eraiki ziren Panteoi eta tenpluak, eta Errenazimentu garaian jaso ziren eraikuntza ederrak (Farnesetarren jauregia, Medicien jauregia Senatua, Navona enparantza, Gesùren eliza). Kapitolinoaren iparraldean zabaltzen dira Errenazimentuaren ondorengo auzo burgesak (banketxe eta prentsa idatziaren auzoa gaur egun); ipar-mendebaldean, via Vittorio Veneto izeneko hiribidea dago, luxuzko hotelak eta saltokiak direla nagusi. Ekialdean, via Nazionale hiribidea dago eta haren inguruan hedatzen da administrazioaren auzoa (lehendakariaren jauregia, Quirinalen; Italiako Kontseilu Nagusiaren egoitza, ministerioen egoitzak). Via Nazionalearen bukaeran daude piazza Esedra, Dioklezianoren bainu-etxeak, Stazione Termini (Erromako geltoki nagusia) eta Santa Maria Nagusia basilika.
Kanporago dago Letrango auzoa (Done Joan Laterangoaren basilika, Erromako katedrala). Tiber ibaiaz bestaldera hedatzen da Trastevere auzoa, Erdi Aroko juduen eta atzerritarren auzoa. Iparraldean dago Borgo izeneko auzo zaharra (Sant'Angelo gaztelua dago bertan), eta handik abiatzen da via della Constelazione, San Petri basilika eta Vatikano Hiriraino doan hiribidea.
Erromako Borgoren iparraldean hedatzen da Prati izeneko auzo aberatsa. Honaino hedaturik zegoen antzinako Erroma, 1870 arte Aurelianoren garaiko harresiek inguratu zutena. Bertatik abiatzen ziren Erromatik kanporako bideak eta han ireki ziren katakonbak, lehen kristauen lurpeko hilerriak (Santa Priszilako katakonbak, via Salaria; Santa Ineseko katakonbak, via Nomentana; San Kalistoko katakonbak, via Appia antica).
Munduko hiriburu zahar guztien antzera, gero eta bizilagun gutxiago du Erromako hirigune zaharrak (22 rioni izeneko auzoek) eta administrazio, merkataritza eta zerbitzuetarako gune bihurtu da azkenaldi honetan.
Auzo berriak
Gero eta biztanle gehiago bizi da Erromako quartieri edo auzo berrietan (2 milioi biztanletik gora). Bertara jo dute inguruko lurraldeetatik eta, batez ere, Italiako hegoaldetik joandako milaka etorkinek. Berdegune zabalak (Villa Borghese, Villa Savoia, Monte Mario), lorategiak (Janiculoko lorategiak, Villa Doria-Pamphili) eta kirolaldeak (Campo della Farnesina) daude hirialde horretan.
Guztiz aipagarria da, auzo berri horien artean, Esposizione Universale di Roma (E.U.R) delakoari dagokiona. 1938an hasi ziren eraikitzen, 1942an egin ez zen erakustaldi handi baterako. Administrazio mailako autonomia berezi batez hornitu zuen Mussolinik (gaurko egunean ere indarrean dirau autonomia erregimen horrek) eta, gerra ondoren bukatu eta gero, etxebizitza eta eraikuntza publikoez gainera, kultura (Erromako Zibilizazioaren Museoa), merkataritza (Erromako Feria), industria eta kirol (bertan egin ziren 1960. urtean 1960ko Udako Olinpiar Jokoak) eraikuntza handiak egin dira auzo horretan. Metro edo lurpeko burdinbide batek lotzen du E.U.R. auzoa Stazione Termini geltokiarekin.
Ekonomia
Erroma antzinako munduko hiri nagusia eta mundu kristaueko hiriburu espirituala izan zen. Mendeetan zehar kanpotik ekarritakoez hornitu zen nagusiki. 1870. urtean, Italiako hiriburu bihurtu zenean, ez zuen industriarik. 2013an, 1,7 milioi bat langileetatik, % 84 zerbitzuen sektorean aritzen zen (% 19 – merkataritza eta ostalaritzan), % 8,5 – industrian (eraikuntza mekanikoa eta elektromekanikoa, papergintza, liburugintza, ehungintza, janari industria, kimika industria eta petrolio findegia), eta % 6,4 – eraikuntzan.
Garrantzitsua da zinemaren inguruko industria (Cinecittá izeneko estudio eta laborategiak) eta munta handiko turismoa da Erromakoa (3 milioi bisitari urtean). FAO (Food and agriculture organization), Nazio Batuen Elikadura eta Nekazaritzako Erakundearen egoitza hiria da Erroma, 1945. urteaz geroztik.
Kultura
Arkeologiaz eta arte oroitarriez gainera, Erromako museo eta galerietan munduko arte bilduma garrantzitsuenetakoak daude erakusgai (Vatikanoko museoa, villa Borghese, Galeria nazionala, Erromako museo nazionala, villa Giulia, Kapitolioko museoa).
Liburutegi garrantzitsuak daude (Liburutegi nazionala eta Vatikanokoa), unibertsitate eta irakaskuntza erakundeak (Erromako Unibertsitatea, Unibertsitate Gregorianoa, Letrango Ateneoa) eta Teatro dell'Opera di Roma opera antzokia.
Kirolak
Futbolean SS Lazio eta AS Roma taldeak nabarmentzen dira, eta Virtus Roma saskibaloian.
Garraioa
Erromako metroak 60 km-ko luzera zuen 2015ean, hiru lineatan banaturik; zabaltzeko lanak oso zailak dira, lurpean arkeologia aberastasun handiak baitaude. Erromako kanpoaldean, autobide batek (Asse atrezzato) hiri guztia inguratzen du, gune historikoa eroso saihestu ahal izateko. Burdinbide sarean, Stazione Termini geltoki nagusiak eta beste bigarren mailako sei geltokik Italia osorako zerbitzuak bideratzen dituzte. Bi aireportu ditu hiriak: Erroma-Fiumicino nazioartekoa eta Ciampino.
Herri eta hiri senidetuak
Erroma ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:
Luz Martínez Ten
Luz Martínez Ten (Madril, Espainia, 1960) psikopedagogoa eta sindikalista da. 2015eko maiatzetik, Emakumearen eta Gizarte Politiken idazkaria da, Langileen Batasun Orokorreko Zerbitzu Publikoetako Enplegatuen Federazio berrian. 2008tik 2015era Irakaskuntza Federazioko Gizarte politiketako idazkaria izan zen. Las Maestras de la República dokumentala, dokumental onenaren 2014ko Goya Saria eta UGTren Emakume Zuzentzaileen Eskolaren Saria (2006-2011) bultzatu zituen.
Bizitza
Bere familia Espinosa de los Monteros etik dator, bere aitona Celestino Martinez eta bere aita Juan Manuel Martinez ziren Burgosetik, non, Madrilen jaioa, bere haurtzaroko zati handi bat bere sei ahizpa eta anaiekin igaro zuen.
Hezkuntza Zientzietan lizentziatua, Genero Masterra egin zuen Madrilgo Complutense Unibertsitatea n, eta Gizarte Politikak eta Migrazioak doktorego-ikastaroak Ortega y Gasset Fundazioan.
UGTko Irakaskuntza Federaziotik hezkidetzari buruzko liburu ugari eta berdintasunari eta hezkidetzari buruzko kanpainak idatzi ditu.
2006an, UGTko Emakume Zuzentzaileen Eskola (2006-2011) bultzatu zuen, Almudena Fontecha k gidatua eta sindikatuko emakumeak lan-eremuetan berdintasun-politikak defendatzen, lidergoan eta feminismoan trebatzeko helburuarekin sortua. 2008an, FETE-UGTko Gizarte Politiken arduradun hautatu zuten, eta bere ibilbide profesional eta bizigarrian zehar, balioetan eta hezkidetzan oinarritutako hezkuntzari lotutako hezkuntza-programa eta ekintza ugari garatu ditu, horien artean Kultura Arteko gela eta Berdintasunean heziz.
Martínez Ten Errepublika ko maisuak proiektuaren bultzatzailea izan zen, dokumentala, Pilar Pérez Solano zuzendariak zuzendua. Dokumental onenaren Goya Saria irabazi zuen, errepublikako ahaztutako maistren biografia eta historia berreskuratzearen esparruan. Garai hartan, Martínez Tenen ustez, irakaskuntza publiko, unibertsal, doako, laiko, elebidun, solidario eta derrigorrezkoaren aldeko apustua egiten zen.
2015eko maiatzean, UGTren Zerbitzu Publikoetako Enplegatuen Federazio berrian, Zerbitzu Publikoen Federazioa (FSP) eta Irakaskuntzako Langileen Federazioa (Fete) integratzearen ondorioz, Emakumearen eta Gizarte Politiken idazkari hautatu zuten.
2017ko azaroan, Luz Martínez Tenek, Madrilgo Udala rekin batera, Diarios de Libertad: maestras y pedagogas de la II República recuperación de la memoria erakusketa egiten parte hartu zuen Madrilgo Galileo Kultur Etxea n. Jardunaldi osagarri batzuk ere egin ziren, eta historialari espezializatuek parte hartu zuten, II. Errepublika ko hezkuntza-metodologian sakontzeko. Martínez Tenek koaderno eta egunkarietan jasotako maistren testigantzen balioa azpimarratu zuen. Koaderno eta egunkari horiek familiei esker berreskuratu ziren, eta erakunde, museo pedagogiko eta fundazio batzuetan kontserbatu ziren, hala nola Eskola Institutuan.
Bádenas
Bádenas Teruelgo udalerria da, Jiloca eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 25 biztanle zituen.
Cecilia McDowall
Cecilia McDowall (Londres, Erresuma Batua, 1951) ingeles musikagilea da, bere koru-lanengatik ezaguna. Munduko 50 musikagile garaikide onenetakotzat hartzen da, hamahiru emakumeren artean. Haren obraren ezaugarrietako bat lerro melodiko jariakorrak, noizbehinkako harmonia disonanteekin eta oparotasun erritmikoarekin lotzea da. Sari ugari irabazi ditu eta British Composer Awards sarietarako izendatu dute lau aldiz.
Biografia
Cecilia McDowallek Edinburgoko eta Londresko unibertsitateetan ikasi zuen, baita Trinity College of Music-en ere.
Oxford University Press-en Konpositorea da eta Londresko Dulwich Collegen bizi da.
2010ean, Spotless Rose (Hymns tono the Virgin Mary) albumak Phoenix Chorale-rekin grabatutako hiru motete ditu, Grammy sari bat irabazi zuen talde txikien interpretazio onenarentzat, eta musika klasikoko album onenerako izendatu zuten. 2014. urtean British Composer Award saria irabazi zuen (abesbatza kategorian), SSATB eta biolontxelo solista filmarekin, eta bi urte geroago finalista izan zen BBC Singers-ek interpretatutako "When time is broke" filmarekin. 2017an, Royal School of Church Music-eko Fellow izendatu zuten, elizako musikari egindako ekarpen nabarmenagatik.
Lan hautatuak
Besteak beste han hauexek egin ditu:
Hautatutako grabazioak
McDowall-en musikaren grabazio nabarmenak hauek dira:
Hiriburuko gudua
Hiriburuko gudua Espainiako Independentzia Gerra garaian Hiriburu inguruan gertatu zen gudua izan zen, 1813ko abenduaren 13an hain zuzen ere.
Batzuetan historialariek gudu hau egun batzuk lehenago egindako Errobiko guduarekin lotzen dute, Errobiko guduei buruz idazten.
Ohiturazkoa ez bazen ere, Wellington erreserban mantendu zen, zuzentzeko lana Rowland Hill eta John Hope bere laguntzaileek egina.
Paulhenc
Paulhenc Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Paulhenc udalerrian erroldatutako biztanleak 268 ziren. Familiak 88 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 186 etxebizitza zeuden, 92 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 69 bigarren erresidentzia ziren eta 26 hutsik zeuden. 178 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 92 etxebizitza nagusietatik 70 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 25 etxek lau zituzten eta 48 etxek bost zituzten. 53 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 39 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 37 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Hiriburuko gudua
Aurrekariak
Bizkaiko golkoa eta aipatutako ibai bien artean Pi hizki grekoaren itxura (π) zuen eskualdea sortzen da: ezkerraldea kostaldea, eskuinaldea Errobi eta aurrealdea Aturri izanik. Baionan Errobik Aturrin du ahoa. Hasiera batean Wellingtonen armada Errobi eta kostaldea artean zegoen konfinatuta. Maniobrak egiteko, britainiarrek Errobiko ekialdean kokatu eta armada bitan zatitu behar zuten. Soultek ondo zekien egoera hori aprobetxatu zitekeen eta baita Baionan frantziar armada erraz mugitu zezakeen ibaiaren alde batetik bestera ere.
Paulhenc
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 161 ziren, horien artean 73 aktiboak ziren eta 88 inaktiboak ziren. 73 pertsona aktiboetatik 72 lanean zeuden (40 gizon eta 32 emakume) eta 1 langabezian (1 gizon). 88 pertsona inaktiboetatik 21 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 64 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Hiriburuko gudua
Aurrekariak
Abenduaren 9an Ustaritzetik gertu bost anglo-portugaldar dibisioak eraman zituen ibaiz bestaldera. Bitartean Hopek zuzentzen zituen dibisioek Errobiko mendebaldeko ertzetik Baiona eraso zuten
Paulhenc
Diru sarrerak
2009an Paulhenc udalerrian 88 unitate fiskal zeuden, 176 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.007,5 euro zen.
Hiriburuko gudua
Aurrekariak
Alde biek 1.600 soldadu inguru galduta, Soultek erretiratzeko agindua eman zuen. Errobiko guduan aliatuek 500 preso izan zituzten, Wellingtonek inoiz izandako emaitzarik txarrena. Hurrengo egunetan zehar, hilaren 11 eta 12an hain zuzen ere, borroka txikiak izan baziren ere, inork ez zuen beste gudu handia hastea nahi, behintzat abenduaren 13ra arte.