cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Humes-Jorquenay
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 365 ziren, horien artean 264 aktiboak ziren eta 101 inaktiboak ziren. 264 pertsona aktiboetatik 242 lanean zeuden (136 gizon eta 106 emakume) eta 22 langabezian zeuden (8 gizon eta 14 emakume). 101 pertsona inaktiboetatik 52 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 29 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Saint-Martin-de-la-Cluze
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
Nohant-en-Goût
Diru sarrerak
2009an Nohant-en-Goût udalerrian 162 unitate fiskal zeuden, 456 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.833 euro zen.
Bigarren Internazionala
II. Internazionalaren sorrera: Parisko 1889ko kongresua
Pétrelle gelan egin zen marxisten kongresua II. Internazionalaren lehenengotzat hartu zen geroago. 23 herritako ordezkariak elkartu ziren: buruzagi ospetsuak, Wilhelm Liebknecht, Eduard Bernstein eta Clara Zetkin, Alemaniatik; Pablo Iglesias, Espainiatik; Jules Guesde eta Paul Lafargue (Marxen suhia), Frantziatik; Georgi Plejanov, Errusiatik eta abar. Langileen internazionalismoa nola berregin eztabaidatu zuten hiru egunetan. Lafarguek esaten zuen: "Lagunak: denok neba-arrebak gara eta etsai bakarra daukagu, kapital pribatua, dela prusiarra, dela britaniarra edo txinatarra". Aldi berean Liebknecht munduko armada proletarioa sortzearen alde ageri zen "azken borrokari aurre egiteko". Herri guztietan egunean zortzi ordu lan egitearen alde borrokatzeko erabakiari botoa eman zioten eta hurrengo maiatzaren lehenean zortzi orduko laneguna eskatzeko manifestazioa egitea erabaki zuten.
Saint-Martin-de-la-Cluze
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saint-Martin-de-la-Cluze udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 494 hektarea erabiltzen.
Nohant-en-Goût
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Nohant-en-Goût udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.007 hektarea erabiltzen.
Bigarren Internazionala
II. Internazionalaren sorrera: Parisko 1889ko kongresua
Posibilisten kongresuari aurrerantzean elkarrekin koordinatzea proposatu zioten, ekintzak bateratzeko. Engelsen abileziari esker, hurrengo urtean kongresu bateratua egin zen eta Lancry kaleko kongresuko gehienak joan ziren. 1891ko abuztuaren 18an indar sozialista gehienak biltzen zituen kongresua elkartu zen Bruselan: II. Internazionala sortua zen.
Saint-Martin-de-la-Cluze
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Humes-Jorquenay
Diru sarrerak
2009an Humes-Jorquenay udalerrian 247 unitate fiskal zeuden, 612 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.428 euro zen.
Saint-Martin-de-la-Cluze
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bigarren Internazionala
Maiatzaren 1.a
≪Lanaren Jaia. Maiatzaren bateko Nazioarteko Manifestazioa.
Zortzi orduko laneguna eta lana babesteko legearen alde, hurrengo helburuak lortzeko: gutxieneko soldata ziurtatzea, emakume ete haurren lana mugatzea, astean egun bat atseden hartzea eta, gaueko lana, lana aurkitzeko bulegoak eta lan bitartekariak kentzea. (...)
Nohant-en-Goût
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Bigarren Internazionala
Maiatzaren 1.a
Zortzi orduko laneguna, amaiera dakarrelako makinismoaren eraginak handitzen dituen aldikako langabeziarentzat eta gehiegi lan egiten dutenei lana gutxitzea, ez daukatenei lana emateko. (...)
Nohant-en-Goût
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Udazken
Udazkena, larrazkena edo udagoiena eremu epeleko urtaroetako bat da. Aurretik uda du eta udazkenaren atzetik, negua dator.
Bigarren Internazionala
Maiatzaren 1.a
Zortzi orduko laneguna, mesede egindo dielako denda txikiei, bezero langileek erosteko eta kontsumorako ahalmen handia izango dute eta.Zenbat eta langile gehiago lanean eta soldata hobeekin,orduan eta bezero gehiago eta hobeto ordainduak (...).
Brossainc
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Udazken
Uzten urtaroa da, adibidez, arto eta ekilorearena.
Brossainc
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak zurgina ziren.
Erula
Erula Italiako udalerri bat da. n kokatuta dago, Sardinia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Bigarren Internazionala
Maiatzaren 1.a
Pariseko langileok:
Brossainc
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Brossainc udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 234 hektarea erabiltzen.
Humes-Jorquenay
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
Arturo Farinelli
Arturo Farinelli (Novara, - Turin, ) italiar literatura kritikaria izan zen. Germanista eta hispanista ospetsua, Eusko Ikaskuntzen Nazioarteko Aldizkarian zenbait lan argitaratu zituen.
Erula
Mugakideak
Erulak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Bigarren Internazionala
Maiatzaren 1.a
Maiatzaren Lehena emantzipazioaren bila doan nazioarteko proletalgoa bultzatzen duten orden eta duintasunez ospatuko duzue.
Brossainc
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Humes-Jorquenay
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 2 zurginak ziren eta 1 argiketaria.
Udazken
Hasiera
Ipar hemisferioa n, udazkena irailaren 23 inguruan hasten da eta abenduaren 22 inguruan amaitzen da.
Merate
Merate Italiako udalerri bat da. Leccoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Katalin Novák
Katalin Éva Novák (Szeged, 1977ko irailaren 6a) hungariar politikaria da. Hungariako presidentea da 2022tik.
Bothrops asper
Bothrops asper Bothrops generoko animalia da. Narrastien barruko Viperidae familian sailkatuta dago.
Katalin Novák
Fidesz alderdiko kidea da. Batzar Nazionaleko kide izan zen 1918tik 1922ra, eta Viktor Orbánen gobernuan Familia Gaietarako ministro izan zen 2020tik 2021era.
Udazken
Hasiera
Hego hemisferioan aldiz, martxoaren 20 inguruan hasten da eta ekainaren 20 inguruan amaitzen da.
Humes-Jorquenay
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Humes-Jorquenay udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Udazken
Hasiera
Udazkena urteko lau urtaroetako bat da eta bere ezaugarri nagusiak zuhaitzetatik hostoak erortzea, eguneko argi-ordu kopurua murriztea eta giro-tenperaturaren jaitsiera dira.
Merate
Mugakideak
Meratek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Udazken
Ezaugarriak
Udazkena urteko beste urtaroetatik bereizten duten ezaugarri bereziak dituen urtaroa da. Hona hemen ezaugarri batzuk:
Brossainc
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Berotegi-efektua
Berotegi-efektua —negutegi-efektua izenez ere ezaguna— planeta baten atmosferatik datorren erradiazio termikoaren bidez planeta horren gainazala atmosferarik izango ez balitz baino goragoko tenperatura batera berotzen duen prozesua da. Planeta baten atmosferak eguzki-erradiazioa pasatzen uzten duenean baina lurretik datorren beroa atxikitzen duenean gertatzen da berotegi-efektua, tenperaturen igoera eragiten duena.
Oinarrizko mekanismoa
Gauza bat gardena dela esaten da bertatik ikus daitekeelako, baina horrek ez du esan nahi izpi guztiek zeharka dezaketenik. Adibidez, beira gorri batean zehar ikus daitekeenez, gardena da, baina izpi urdinek ez dute zeharkatzen. Beira gardena da kolore guztietako argietarako, baina oso gutxi ultramore eta infragorri erradiazioetarako.
Ikus dezagun jarraian zertan datzan negutegi efektua landareak babestu eta hazteko erabiltzen diren negutegi edo berotegi industrialetan.
Udazken
Ezaugarriak
- Udazkenean tenperatura jaisten hasten da, batez ere gauez. Eguraldia freskoa izan daiteke, baina egunean zehar epela eta atsegina ere izan daiteke.
Berotegi-efektua
Oinarrizko mekanismoa
Negutegi baten beira gardena da kolore guztiekiko, baina ez erradiazio ultramorearekiko edo infragorriarekiko. Eguzkiaren izpiek negutegiko beira zeharkatzean, barruko objektuek edo landareek izpi horiek xurgatzen dituzte. Horren ondorioz, objektu horiek berotuko dira, eguzkiak zuzenean kanpoan jotzen dituen objektuak bezalaxe
Udazken
Ezaugarriak
- Egunak laburragoak eta gauak luzeagoak izaten dira, eta horrek eragina izan dezake animali batzuen portaeran.
Berotegi-efektua
Oinarrizko mekanismoa
Objektu berotuek bero hori erradiazio moduan itzultzen dute, erradiazio infragorriaren moduan, hain zuzen ere. Igortzen dituzten izpi infragorri horiek, alabaina, ezin dute beira zeharkatu eta berotegitik irten, beirak ez baitio argi infragorriari pasatzen uzten. Hori dela eta, negutegi barruko tenperatura igo egiten da, izpi infragorriek barruan metatu eta geratzen baitira. Labur esanda, berotegiko beirak eguzkiaren argia barrura pasatzen uzten du, baina ez die barruko izpi infragorriei ateratzen uzten. Horrenbestez, barneko tenperatura igotzen da. Horixe da berotegi batean landareak haztearen arrazoia, nahiz eta kanpoko tenperaturak izoztuko lituzkeen. Berotegi barruan metatzen den bero gehigarriari berotegi-efektua deritzo.
Bigarren Internazionala
Maiatzaren 1.a
Gora zortzi orduko laneguna!
Berotegi-efektua
Oinarrizko mekanismoa
Gure atmosferan, berotegi-efektuko gasek (batez ere, CO2 eta metanoa) negutegiko beiraren antzera jarduten dute: ez diete Lurreko gainazaletik datozen izpi infragorriei pasatzen uzten eta atmosfera zeharkatzen eta, horren ondorioz, planetako tenperaturak igotzen dira, negutegi barruan igotzen diren modu berean
Lurrean
Atmosferaren zatirik handiena oxigenoz, nitrogenoz eta argonez osatuta dago. Gas horiek nahiko gardenak dira lurrazala igortzen duen argi ikusgaia eta erradiazio infragorria bero dagoenean; baina atmosferak ere karbono dioxidoa du kopuru txikian (% 0,03), argi ikusgaiarentzat gardena dena baina ez nahikoa infragorrientarako. Atmosferako karbono dioxidoak berotegiko beirak bezala egiten du lan.
Eguzkitik etorritako izpiek lurra jo eta berotzen dute, baina lurrak, hozteko, izpi horiek isladatu egiten ditu eta atmosferara berriz itzultzen ditu. Horrela lurraren energia balantzea konstante mantentzen da. Substantzia organikoak erretzen direnean, karbono dioxidoa sortzen da, eta hori atmosferan meta daiteke. Horren ondorioz, atmosferan aurkitzen diren zenbait gasek edo lurrun asko duen atmosferak izpi infragorriei eutsi egiten die, eta ez die uzten espaziora ihes egiten; horrexegatik, energia balantzearen oreka apurtu egiten da, bero akumulatiboa sortu delako eta, bistan denez, berotzea areagotu.
Atmosferan kutsadura gutxiagotzeko premiazko neurriak aplikatuz bakarrik geldi daiteke berotegi efektu hori, erregai fosilen kontsumoa murriztuz eta energiaren erabilera arrazionalagoa eginez.
Beste planeta batzuetan
Berotegi-efektua atmosfera duten beste planeta batzuetan ere ohikoa da: adibidez, Marten edo Artizarrean. Marteren atmosferak ere karbono dioxidoa du, kopuru oso handietan (% 95), baina atmosfera hori oso mehea denez berotegi-efektua bertan oso ahula da. Artizarrak, aldiz, berotegi-efektuaren ondorioz tenperatura oso altuak ditu, muturrekoak, benetako infernu bat (400º C) sortzen dutenak (bere atmosferak —oso dentsoa— karbono dioxido ugari dauka). Nahiz eta Lurra baino hurbilago egon eguzkitik, Artizarreko muturreko tenperatura horiek, hein handi batean, berotegi-efektuaren ondorio zuzenak dira.
Berotegi-efektuko gasak (BEG)
Berotegi-efektuan garrantzi handiena duten gasak ondoko hauek dira:
Efektuaren gas eragile nagusien ehunekoak:
Louis Thiétard
Louis Thietard (Anzin, 1910eko maiatzaren 31 - Saint-Gilles-Croix-de-Vie, 1998ko urtarrilaren 21a), Frantziako txirrindularia zen. Paris-Camembert lasterketaren lehen ekitaldia irabazi zuen.
Berotegi-efektua
Berotegi-efektuko gasak (BEG)
Eta beste hainbat, ehuneko txikiagoan:
Louis Thiétard
Palmaresa
1934 1935 1937 1938 1939 1942 1943 1944 1945 1946 1947
Humes-Jorquenay
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola 1 eta inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Bigarren Internazionala
Maiatzaren 1.a
Gora Errepublika Demokratikoa eta Soziala!≫
Humes-Jorquenay
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bigarren Internazionala
Maiatzaren 1.a
(Pariseko Nazioarteko Kongresuaren deia 1890eko maiatzaren 1eko langileen nazioarteko jaiarako.)
Amsterdameko Kongresuko Erabakia, 1904
≪Kongresuak joera errebisionistak gaitzetsi ditu (...). Burgesiaren kontrako borrokaren bitartez lortu beharrean, ezarritako ordenari amore emateko politikaz nahi dute agintea lortu. Jokabide errebisionestaren ondorioa izango litzateke gizarte burgesa aldatu nahi duen alderdia gizarte sozialista bihurtzea; beraz, alderdi iraultzailea, zentzurik onenean, gizarte burgesa berriztatzeari nahikoa iritziko liokeen alderdia.
(...) Kongresuak adierazi du: 1. Alderdiak ez duela erantzukizunik produkzio kapitalistan oinarritutako baldintza politiko eta ekonomikoetan eta, beraz, ez dituela onartzen klase agintariak agintean irauteko bitartekoak.
2. Demokrazia sozialistak ezin duela onartu gizarte burgeseko gobernuan parte hartzerik.≫
Paleografia
Paleografia (grezieratik: παλαιός, palaiós, "zahar" eta γράφειν: graphein, "idazki" edo γράφεια: graphía, "idazketa") antzinako idazki, zeinu grafikoak eta idazkerak aztertzen dituen zientzia da.
Berotegi-efektua
Berotegi-efektuko gasak (BEG)
Gas horiek espektroaren alde infragorriaren erradiazioak xurgatzen dituzte.
Nemesio Manuel Sobrevila
Nemesio Manuel Sobrevila Saratxu (Bilbo, 1889 - Donostia, 1969) euskal zinema zuzendari, gidoigile eta ekoizlea zen.
Bigarren Internazionala
II Internazionala eta gerra
"Estatu kapitalisten arteko gerrak, orokorrean, munduko merkatuko lehiaren ondorio dira (...). Gerrarako arriskua badago, horretan zerikusia duten herrietako langileek ahalegin guztiak egin behar dituzte gerrarik egon ez dadin; horretarako baliabiderik egokienak erabiliko dituzte eta horiek, jakina,ez dira berdinak klase borrokaren egoeraren eta egoera politiko orokorraren arabera."
Berotegi-efektua
Berotegi-efektuko gasak (BEG)
Azken mendean anhidrido karbonikoa eta beste atmosferako gas batzuen kontzentrazioa gehituz joan da gizakion aktibitateen bidez:
Paleografia
Antzinako idazkerak eta eskuizkribu zaharrak aztertuz, nongoak eta noizkoak diren zehaztea eta haien grafia edo sinboloak ezagutuz esanahia argitzea, interpretatzea eta gaurko idazkerara aldatzea da paleografiaren eginkizuna. Era guztietako alfabetoak eta idazkerak ditu aztergai, eta beste alor batzuk biltzen ditu bere barnean. Adibidez, kodikologia (kodize edo liburu zaharrak aztertzen dituena), papirologia (papiroak aztertzen dituena), epigrafia (harrian edo metaletan egindako idazkerak), diplomatika eta musikologia, besteak beste.
Udazken
Ezaugarriak
- Udazkena ere Uzta garaia da non, sagarra, mahatsa, kalabazak, azenarioak, besteak beste, biltzen diren.
Coptodon rendalli
Coptodon rendalli Cichlidae familiako arrain espeziea da, Saharaz hegoaldeko Afrikako ur gezako aintzira eta paduretan bizi dena.
Banaketa
Kongo ibaiaren goiko arroa, Kasai ibaiaren arroa, Tanganyika eta Nyassa aintzirak, eta Zambezi, Limpopo, Okavango eta Kunene ibaien arroak ditu jatorrizko bizilekuak. Leku askotan sartu izan da.
Udazken
Flora
Flora ere udazkeneko baldintza aldakorretara egokitzen da. Hona hemen udazkenean floraren portaera batzuk:
- Hostoen erorketa: Udazkeneko ezaugarririk nabarmenenetako bat zuhaitzetatik hostoen erorketa da. Zuhaitzek hostoa galtzen dute neguko baldintza hotzetara egokitzeko.
Galestown (Maryland)
Galestown Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Dorchester konderrian dago, Maryland estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Udazken
Flora
- Hostoen kolore-aldaketa: Udazkenean, zuhaitzetako hostoek kolorea aldatzen dute, hainbat tonu desberdin sortuz. Hau, hostoek klorofila eta beste pigmentu batzuk gutxiago sortzen dituztelako gertatzen da. Horia, laranja, gorria eta marroia bezalako kolore beroagoak sortzen dira.
Paleografia
Definizioa
Paleografia, antzinako idazkerak aztertzen dituen zientziaz gain, idatziaren erabilera eta praktiken historiaren azterketa globala planteatzen duen diziplina da. Beraz, zeinu grafikoen historia da, baina baita horien funtzio eta hedapen sozialarena ere. Izan ere, gaur egun, paleografia zentzu zabalagoan ulertzen da, hala nola, idazkera orokorrean aztertzen duen zientzia historiografiko gisa; bereziki, forma grafikoek denboran izan duten bilakaera eta gauzatzeko modua, baita horiek baldintzatzen dituzten edozein motatako faktoreak ere (teknologikoak, ekonomikoak, sozialak, kulturalak, politikoak, estetikoak, etab.).
Berotegi-efektua
Berotegi-efektuko gasak (BEG)
Karbono dioxidoaren batezbesteko kontzentrazioak 275 ppm-tik gora egin du Industria Iraultzan, 315 ppm arte 1958an, bestaldetik 1996. urtean 361 ppm ziren. 2015ean 400 ppm-tik oso gertu zeuden. Metanoaren maila azken ehun urteetan bikoiztu egin da, 1800. urtean 8 ppmv-ko kontzentrazioa zen eta 1992. urtean 17 ppmv-koa. Bestaldetik, oxido dinitrogenoak % 0,25 igotzen du urtero.
Udazken
Flora
- Ehiza eta estaltzea: Udazkena ere animalia espezie askoren estaltze eta ehiza garaia izaten da. Arrek lurraldearen eta emeen alde borrokatzen dute, eta animalia gazteek ehizatzen eta bizirauten ikasten dute.
Paleografia
Definizioa
Idazketan, kultura-fenomeno historiko gisa, grafia orok du bere historia eta bilakaera denboran zehar; idazkiak benetako esanahia izango du deszifratu daitekeenean, hau da, zuzen irakurri ahal denean. Batzuetan, hori ez da oso erraza izaten eta badaude ehunka urte itxaron behar izan dituzten monumentu asko haien inskripzioak irakurri ahal izateko, eta batzuk oraindik deszifratze bidean daude. Iturri idatziak aprobetxatu ahal izateko, fase ebolutibo eta alderdi guztietan irakurri behar dira. Monumentu zaharretan, idazkiek esanahi berezia dute, gertaera zehatzei buruzkoak baitira, herri baten kulturaren adierazpena bilakaera historikoaren une jakin batean; idazteko erabilitako hizkuntza gordetzen dute eta islatzen dute pentsamendu forma denbora eta leku zehatz batean. Disko a, grabagailua edo soinu-zinemako zintak aurkitu aurretik, idazketa izan zen hitza finkatzeko bide bakarra. Oraindik ere elementu modernoak gertaera batzuetara mugatuta daude, eta gertaera horiek etorkizunean ikerketa historikoak egiteko bide izango dira. Gizakiaren bilakaera idatzien bidez ezagutzen dugu. Haiek gabe, iraganari buruzko ezagutza askoz murriztuagoa izango litzateke. Paleografiak idazketen sailkapena aztertzen du, izen zehatzarekin, muga kronologikoekin, zein espaziotan garatu ziren eta haien ezaugarriekin. Paleografoak ezin ditu ulertu historian zehar erabili diren eskritura guztiak. Ikertu bai duen idazkeraren arabera komeni zaion puntu kronologikoan eten behar du, idazkera hori nola hedatzen den ulertu eta azaltzeko, baita berezko izaeraren eta ezaugarri grafikoak ere.
Berotegi-efektua
Berotegi-efektuko gasak (BEG)
Berotegi-efektuan parte hartzen duten gas guztiak ez dira jatorri artifizialekoak. Badaude modu naturalean isurtzen diren gasak, esate baterako sumendien bidezkoak.
Udazken
Flora
- Larru-azal aldaketak: Animalia askok larru-azalen kolorea eta lodiera aldatzen dute tenperatura freskoetara egokitzeko. === Fauna === Fauna ere udazkeneko baldintza aldakorretara egokitzen da. Hona hemen udazkenean faunaren portaera batzuk:
Berotegi-efektua
Ondorioak
Hala ere, giza jarduerak, batez ere azken hamarkadetan eta Ipar hemisferioan, CO2 kontzentrazioa emendatu egin du eta, aldi berean, ozonoa (O3) eta beste gas batzuk arriskuan jarri. Gauzak horrela, eguzki-energia kopuru handiagoa geratzen da atmosferan harrapaturik, batez besteko tenperaturak gora egiten du eta izpi kaltegarriak errazago erortzen dira Lurrera. Hala ere, oraindik ez da frogatu tenperatura igoera horren arrazoia eta zenbait adituk zuhur jokatu nahiago dute, erlazio hori baieztatu aurretik.
Jacques Pradet-Balade
Jacques Hyacinthe Théodore Pradet-Balade (Ainhize-Monjolose, 1827ko urriaren 30a - Paue, 1885eko urriaren 15a) baxenafar politikaria izan zen.
Berotegi-efektua
Ondorioak
Berotegi efektua beti era negatiboan aipatzen da baina berotegi efektua fenomeno natural eta beharrezkoa da bizia mantentzeko, atmosferako gasek, batez ere ur-lurrunaren eta gas karbonikoaren (CO2) eraginez. Gas horiek eta beste batzuek eguzkitik datorren energia kalorikoa atxiki egiten dute eta bizia gara dadin behar diren mugen barruan eusten diote tenperaturari. Kontzentrazio hori gabe, lurreko tenperatura ilargikoaren antzekoa izango litzateke, hots, -18 °Ckoa. Horrenbestez, berotegi efektua ez da, berez, Lurreko biziarentzako mehatxua, babeslea baizik. Beti ere muga batzuen artean, gizadiaren garapen industrial zentzugabekoak azken urteetan puskatu dituenak.
Newberry (Florida)
Newberry Floridako hiri bat da. Alachua konderrian kokatua dago. 2010ean 4,301 biztanle zituen, 119 kilometro koadrotan banatuta.
Paleografia
Helburuak
Idazkeran grafia bakoitzak forma bat baino gehiago hartzen ditu bere errealizazio materialean; trazadurak soilik islatzea ez da nahiko izaten eta funtsezkoa izaten da sistema grafikoaren ebaluazioa: bere elementuen barne-funtzionamendua zehaztu eta deskribatzen da, eta letra edo letra-multzo bakoitzari dagokion balio fonetikoa esleitu. Ondorioz, hiru dira eskuizkribu ororen azterketa-maila posibleak: paleografikoa, grafikoa eta fonetikoa. Paleografiaren helburuak honako hauetan laburbil daitezke:
Jacques Pradet-Balade
Biografia
Abokatu moduan lan egin zuen Pauen eta Parisen. 1870ean Mauleko azpi-prefeta izendatu zuten. 1881 eta 1885 artean diputatu hautatu zuten, Xarles Harizpe arerioa izanik. Léon Pradet-Balade izan zuen seme.
Paleografia
Sailkapena
Paleografia beste zientzia eta diziplina askorekin lotzen da, Bere helburuaren arabera, Paleografia Diplomatikoan, Bibliografikoan, Epigrafikoan eta Numismatikan sailka daiteke:
Garapena
Antzinako idazkeren azterketa XVII. mendetik aurrera hasi zen, batez ere dokumentuen benetakotasunari buruzko eztabaidaren bueltan. Izna ere, lehena 1681ean argitaratu zen: De rex diplomatica libri sex, Jean Mabillon benedirrena, merovingiar dokumentu batzuen benetakotasunari buruzko eztabaida konpontzeko. Horretarako, idazkerei buruzko metodologia bat garatzeko beharra ikusi zen: irakurketa, transkripzioa, datazioa, sailkapena, eta abar.
Antzinaroa
Historialari greko-erromatarrek beren kontakizunetan erreferentzia gisa erabiltzen zituzten lehenagokoenak; horien artean, Tuzidides, Tito Livio, Polibio eta abar. Horretarako dokumentuak, kontratuak eta ediktuak kontuan hartzen zituzten. I. mendean Valerio Probok arazo paleografikoei buruzko obra bat idatzi zuen, laburduren bilduma egiten espezializatu zelarik. Laburdurekiko interesak Erdi Aroan ere jarraitu zuen. Hala ere, ez zuten dokumentu zaharren azterketa sistematikoa egin, baizik eta horien irakurketa-erabilera- edo praktikaren ingurukoa.
Erdi aroa
Erdi aroan hasi ziren idazkeren lehen sailkapenak, inolako balio zientifikorik gabekoak, estetikoak bakarrik. Paleografia diplomatikaren tresna lagungarri gisa hartu zen, garaiko dokumentuak aztertzeko. Bere interesa eskriturak sailkatu eta izendatzera mugatzen zen, fenomeno sozio-kultural gisa aztertu nahi gabe.
Aro modernoa
Petrarca izan zen paleografiaren aitzindari zientifikoetako bat kodex- eta dokumentuei buruz zituen ezagutzengatik. Inprenta ren sorrerarekin aurrerapen handia lortu zen diplomatikan ezagutza-arloak zabalduz; gero, grina historizista- eta erreforma protestanteari buruzko polemika historiko-erlijiosoen ondorioz, areagotu egin ziren iturri paleografiko-diplomatikoei buruzko ikerketak eta kritika.
Berotegi-efektua
Ondorioak
Beste ondorio ongarri bat gas karbonikoak landareetan duen eragina da. Gas karbonikoaren kontzentrazioa hazten bada, fotosintesia ere areagotu egingo da eta askatutako oxigeno-kantitatea gero eta handiagoa izango da. Beraz, hain kaltegarritzat hartu den negutegi-efektua landarediaren mesederako izan liteke.
Ostrogodo
Ostrogodoak (Ostrogothi edo Austrogothi) germaniar herri bat izan ziren. 370ko hunoen inbasioaren ondotik sortutako godoen adarra ziren.
Anthidium septemspinosum
Anthidium septemspinosum erle espezie bat da, Anthidium generoan eta Megachilidae familian.
Paleografia
Paleografia digitala
Paleografiaren barruan eta definitzeko prozesuan oraindik, paleografia digitalaz hitz egiten da informazioaren eta komunikazioaren teknologien erabileran erabat oinarritutako ikerketa- eta irakaskuntza-korronte gisa, eskuz idatzitako dokumentuarekin lan-metodologia berriak lortzeko bide. Halaber, digitalizatutako dokumentuen irudikapen bisualak ebatzitako eskuizkribu zaharretara sartzeko arazoak gainditzeko metodo gisa.
Ostrogodo
Ostrogodoek Dniester ibaiko ekialdean, Itsaso Beltza inguruko lurraldeetan (gaurko Ukraina eta Bielorrusia dena), erreinu handia sortu zuten. Bisigodoak, berriz, mendebaldeko godoak ziren eta bere erreinua Dniesterretik Danubioraino zegoen.
Eneas
Eneas (Aeneas; Αἰνείας, Aineías) Troiako heroia izan zen, Ankises eta Afrodita (Venus erromatarrentzat) jainkosaren semea. Priamo Troiako erregearen lehengusua ere bazen Eneas.
Udazken
Flora
- Udazkeneko fauna kontutan izaten badugu, animalia batzuk hibernatzeko prestatzen diren bitartean, beste batzuk aldiz leku epelagoetara migratzen dira eta negurako prestatzen dira. - Migrazioa : Hegazti eta tximeleta espezie asko udazkenean klima epeletara migratzen dira. Ohikoa da garai honetan hegoaldera hegan egiten duten hegazti multzo handiak V formazioan ikustea.
Ostrogodo
375 urtetik 453 urtera arte,Atila hil zenean, ostrogodoak hunoen menpean zeuden, harrezkero Erromako herri federatua izateko.
474an Teodoriko Handia Ostrogodoen errege bihurtu zen. Honek, ostrogodoen erregerik ezagunena, Bizantzioko Zenon enperadorearekin makina bat guda eta tregoa izan zituen. 488 urtean Teodorikok Italia inbaditu zuen eta 493an Addan Odoakro, heruloen erregea, hil zuen, bere herria mendean hartuz.
Paleografia
Paleografia digitala
Paperezko argitalpen tradizionalaren eta mundu digitalaren arteko elkarreragina bi noranzkoetan doa. Inprimatutako materialak digitalizatzeko ahaleginak egin dira eta inprimatutako argitalpenak digitalki hobetzeko teknikak garatu dira. Paleografiak asko irabazi du eskuizkribu digitalizatuen faksimileen eta laburpen-albumen ekoizpenekin. Irudien irakurgarritasuna hobetzeko teknikak garatu dira, adibidez, kalte txikia duten bertsoetan. Gai honen inguruan 90eko hamarkadako web guneak banakako akademiko eta gogotsuek egin zituzten. 2000. urteko web guneak, aldiz, instituzionalak dira, eta teknologia digitalak eskaintzen dituen aukerak hobeto aprobetxatzen dituzte. Paleografia digitala humanitate digitalen munduan sartzen da, gizarte-zientziak ikertu, irakatsi eta zabaltzeko metodo gisa ulertuta, eta baliabide informatikoez edo informazioaren eta komunikazioaren teknologiez baliatzen da. Zeinu grafikoen analisiari eta irakaskuntzari heltzen dio, bere osotasunean, bere barneko eta kanpoko ezaugarriekin, IKTak lanerako tresna gisa erabiliz. Adibideak:
Udazken
Flora
- Elikagaien bilketa eta hibernazioa: Animalia asko, hala nola, urtxintxak, saguak eta oreinak, negurako janaria pilatzen hasten dira. Beste animalia batzuk ordea, hartzak eta marmotak adibidez, udazkenean hasten dira hibernazioa prestatzen. Gehiegi elikatzen dira gantz edota gorputz koipe biltegiak handitzeko eta negurako aterpe egokiak bilatzeko.
Ostrogodo
526an Teodoriko hil zenean, hain zen bortitza egoera non 535an bizantziar enperadorea Justiniano I.ak bere jenerala Belisario bidali baitzuen Italian zeuden ostrogodoen kontra. Bizantziar armadaren nagusitasunak ostrogodoen suntsipena ekarri zuen.
Paleografia
Euskal paleografia
Euskal Herrian, corpus dokumentalen edizioak, batez ere, Eusko Ikaskuntza ren Euskal Herriko Erdi Aroko iturri dokumentalen bildumaren lana du ardatz. Bilduma horretatik kanpo, elkarrekin loturarik ez eta irizpide editorialak erabat desberdinak dituzten beste argitalpen batzuk daude. Izna ere, Erdi Aroko testuen argitalpenena joera nagusia izaten da adostasunik eza transkripzioan jarraitu beharreko irizpideen inguruan. Hala, badira eskuizkribua zintzo transkribatzen duten edizioak, erabat modernizatzen dutenak eta, azkenik, bi irizpideak batzen dituztenak. Aukera horiek baliozkoak dira, baldin eta justifikatzen badira argitalpenaren helburua, testuaren beraren izaera edo hartzailea, besteak beste. Euskal Herrian egoera antzekoa da, Alde batetik, transkripzio kontserbadorearen ildo bati jarraitu dioten edizioak daude, irizpide historizistekin, hala nola Eusko Ikaskuntzak egindakoa, baina ez kasu guztietan, historialari eta filologoen diziplina anitzeko taldeek transkribatutako liburuki batzuetan irizpide filologikoak sartu baitira. Testuen edizio bat egitean planteatzen den oztopo nagusietako bat izaten da transkripzio mota aukeratzea: edizio paleografikoa edo edizio diplomatiko interpretatiboa.
Eneas
Troiatik ihesean
Homeroren Iliadan, Eneas dardanarren burua zen. Troiako aliatua, Hektorren laguntzaile nagusia bilakatu zen. Olerkian, Eneasek jainkoen laguntza jasotzen du, alde batetik, haren amarena, Afroditarena. Apolok ere begikoa du Eneas. Poseidonek ere, zeinek normalean grekoen alde jokatzen duen, Akilesen erasotik ihes egitera lagundu zion Eneasi.
Paleografia
Euskal paleografia
Ikerketen arabera, XIII. mendearen amaiera geroztik Euskal Herriko idazkeraren tradizioa ingurukoetatik ekarria eta moldatua izan zen, besteak beste Gaztelatik eta kantzilergo- edo jauregien erabileren baitan. Moldaketetan, estandarraretik gertatu ziren desbideratzeetan, oinarri linguistikoa nabaria da; beraz, euskararen eragina agerian dago, eskribauen erabilera autoktonoak islatu ziren eta. Izan ere, erromantzea idazkeran sendo azaleratzen hasi zenean kantzilergo-, monasterio- eta katedral-zentroetan, politika guneak ziren Nafarroako eta, batez ere, Gaztelako erresuma k. XV. mendetik aurrera eta XVIII. mendera arte, familia batzuetako euskal gazteak gortera joan ziren ikastera, eta, horren ondorioz, askok postu garrantzitsuak betetzen zituzten administrazioan; era berean, euskaldun asko erregeen zerbitzura jarri zirenez Amerikaren aurkikuntza eta kolonizazio rako, beren hizkuntza-aztarna utzi zuten espainiera atlantikoan ere bai.
Selma Huxleyk hainbat urtez ikertu zuen baleontzi batzuen historia, bereziki, XVI. mendetik Ternuako kostalde urrunetan arrantzan zebiltzan euskal portuetatik zetozenena. 1973an Oñatira joan zen eta Gipuzkoako Protokoloen Artxibo Historikoaren egoitzan dokumentuak kontsultatzeaz gain. Tolosako, Bilboko, Burgosko, Valladolideko, Madrilgo, Sevillako edo Lisboako hainbat artxibotakoak ere arakatu zituen, – parrokialak, udalekoak edo notarialak, besteak beste –. Erregistro horietan Ternuako euskal presentzia aitortzen zuten XVI. eta XVII. mendeko mota askotako eskuizkribuak zeuden: aseguru-polizak, auziak, gutunak, kontratuak, aparailuen eta horniduren zerrendak. Analisiaren bidez, Selma Huxleyk jakin zuen arrantzaleek bakailaoa arrantzatu zutela Kanadako kostalde atlantikoan, eta, horrez gain, baleak ere harrapatu izan zituztela eskala industrialean XVI. mendean. 1977an Labradorreko hegoaldera espedizio bat antolatu zuen, eta Europako artxiboetan aurkitutako datu guztiak berresten zituzten aztarnak aurkitu zituen.
Eneas
Italian
Italiara iristean, Latinok, latindarren erregeak, harrera eman zion Eneasi, eta Lazion geratzea utzi zien. Eneas Latinoren alabarekin ezkontzeak gerra piztu zuen errutuliarren kontra. Eneidaren bigarren zatian kontatzen diren Lazioko gerra horietan, Eneas atera zen garaile.
Eneasek Lavinio hiria fundatu zuen. Haren seme Julok Alba Longa izenekoa. Julo Juliar leinuko lehena zela aldarrikatzen zuten juliarrek, haren jatorria goraipatzeko, honela Venus jainkosaren ondorengoak bihurtzen baitziren. Romulo eta Remo, Erromako fundatzaileak, Eneasen ilobak ziren. Hil ondoren, Eneas Indiges izeneko jainkoa izendatu zuten.
Noturus hildebrandi
Noturus hildebrandi Noturus generoko animalia da. Arrainen barruko Ictaluridae familian sailkatzen da.
Ostrogodo
Azkenean, ostrogodoek apurka-apurka bere izaera galdu zuten, beste tribu germaniarrek, bandaloak edo frankoek, bereganatuta.
Udazken
Definizioak. Zer da zuretzako Udazkena?
-  Adolfo Morais  "Jaurlaritzako Meteorologia eta Klimatologia zuzendaria": «Natura eta naturaren koloreak. Udazkenean, normalean, ibilaldi luzeak egiten ditut, onddoak bilatzeko edo mendiko koloreak ikusteko. Bakar-bakarrik joaten naiz. Natura koloretan ikusteko garaia da. Gure lurraldean berdea da kolore nagusia, baina udazkenean izugarri aldatzen da: gorriak, horiak... kontraste polita da. Gainera, hego haizeak hegaztiak ekartzen ditu eta horiek ikustea ere polita da».
-  Elena Artika  "Gurelurreko biologoa": «Paisaia politenez gozatzeko urteko sasoirik onena da. Udazkeneko irudi eder bat, bat esateko, Arbaiungo arroilarena da. Zuhaitz klase ugari daude, bakoitza bere kolorearekin, eta guztien artean irudi kromatikoa sortzen dute. Niretzat, gaztaina, intxaur eta ezkur garaia da. Udazkenean basoak elikagai kopuru handia ematen du. Gizakientzat oso garai garrantzitsua zen, neguan irauteko, eta gaur egun ere basoko bizitzarentzat ere horrela da».
-  Andres Illana  "Gaden talde ekologikoko kidea": «Oso sasoi garrantzitsua da, nahiz eta trantsiziokoa dirudien. Udan hazi diren kumeak bakarrik bizitzen ikasten duten garaia da. Horregatik, errepidean animalia asko hiltzen diren garaia ere bai. Gazteak dira, eta negua hasi aurretik ikasi behar dute bizitzen. Udazkena goxoa bada, askok iraungo dute bizirik, baina gogorra bada, ez dute udaberria ikusiko. Gainera, udazkenean euria egiten hasten da, eta horri esker oinatzak ikus ditzakegu lurrean».
Bestelakoak
- Udazkeneko euria (gaztelaniaz: Lluvia de otoño) 1989. urtean eginiko filma da, José Ángel Rebolledok zuzendutakoa.
- "Udazkenaren balkoitik" Joan Mari Irigoienek 1987an kaleratutako eleberria izan zen, Ereinek argitaratua.
- Udazkeneko mandabelarra edota Mandabelarra (Centaurea jacea). Lore elkartuen familiako belar landarea da, 30–100 cm luzerakoa.
Egiptoko I. dinastia
Egiptoko I. dinastia, Egiptoko II. dinastiarekin batera, Egiptoko Aro Dinastiko Goiztiarra edo Aro Tinistarraren zati da, bere jatorria, Tinisen baitu (Tis egiptoeraz), Abidosetik gertu dagoen hiria, Goi Egipton.
Aro honek, Naqada IIId deritzon garaiaren amaierarekin bat egiten du (Samaniarraren amaiera), eta K.a. 3100etik K.a. 2900 arte irauten du, gutxi gora-behera, kronologia hau, iturri bibliografikoetan aldatu egiten delarik hartutako datazio metodoen arabera.
Lehen faraoiek, Goi eta Behe Egiptoren bateratzea sendotzen dute euren boterepean, Antzinako Egipto faraoitarraren Historia, eta, beraz, Egiptoko I. dinastia abiaraziz. Bateratzea gorabehera, administratiboki, tokiko estatuak mantendu ziren, beranduago nomoak izango zirenen jatorria: Egiptoko III. dinastiaren aurrekoak dira Goi Egiptoko 16 nomo eta Behe Egiptoko beste 10.
Faraoien zibilizazioaren pizketa
Kultura konplexu baten lehen zantzuak, Nilo ibaian zehar eta ibai honen deltan hiri txikien agerpenarekin agertzen hasten dira.
Koexistentzia adiskidetsu
Koexistentzia adiskidetsua edo Bakezko koexistentzia kontzeptu politikoa Sobietar Errepublika Sozialisten Batasunaren burua izan zen Nikita Khrustxov (1894-1971) politikariak sortu zuen, Gerra Hotzaren testuinguruan, nazioarteko harremanetan giro berri bat sortzeko asmoz. Kontzeptu honek mendebaldeko historialarien ikuspuntutik, SESBren 1955tik 1962ra doan garaia markatu zuen; sovietar historiografiak, aldiz, 1984 arte zeraman garaiaren iraupena.
Kontzeptuaren jatorria
1953tik aurrera, Iosif Stalin hil ondoren, SESBren politika aldatzen joan zen. Hazkunde ekonomikoaren babesarekin sobietarrek desestalinizazioari ekin zioten: azpiegiturak bultzatu ziren, bizi-maila hobetu zen eta, nolabait, biztanleriaren mendebaldeko bizi mailara hurbildu nahi zuten. Nazioarteko ikuspuntutik, arma atomikoei esker, SESB seguru sentitzen zen; halaber, Koreako Gerran armistizioa sinatu zen eta Indotxinan bakea. Ameriketako Estatu Batuetan, bitartean, Truman doktrina biolentoa gaindituz, Dwight Eisenhowerrek sobietarren aurrean euste politika erreibindikatzen zuen.
Ideologia politikoa
Koexistentzia adiskidetsua ez zuen komunisten ideologiarako kontraesan handirik sortu. Hauentzat, nahita ez, garai batean, herrilade kapitalistak zein komunistak bizikide izan behar ziren eta, testuinguru horretan, mundu mailako gerra batean ez erortzeko, behar-beharrezko zen koexistentzia hori bultzatzea. Azken buruan, sobietarrek gerra baztertu nahi zuten nazioarteko harremanen zailtasunak konpontzeko unean. Leninen pentsamenduan antzeko ideia bat azaltzen zen: behin iraultza Sobietar Batasunean martxan jarrita, politika ekonomikoa izan behar zen mundu mailan komunisten eragina zabaltzeko.
Garapena
Ideia garbia bazen ere, nazioarteko egoerak sarritan arazoak azaldu zituen planteamendu horrekin aurrera jarraitzeko. Lau gertaera izan ziren bereziki delikatuak:
Ameriketako Estatu Batuekin harremanak, bestetik, ez ziren lauak izan; gorabehera ugari izan ziren. Ofizialki estatubatuarren politika erasorkorra zen baina, hala ere, Khrustxov 1960an Estatu Batuak bisitatu zituen eta, hurrengo urtean, John F. Kennedy, presidente berria, sobietar buruarekin Vienan bildu zen.
Kontzeptua gaur egun
Oraintsuago, esaldi horrek, komunismoaren hiztegitik kanpo, mundu osoko diplomazian, bere erabilera badu ere. Adibidez, 2004ko Gabonetako agerraldian, Joan Paulo II.a Aita Santuak "elkarbizitza baketsua" eskatu zuen Ekialde Hurbilean.
Egiptoko I. dinastia
Faraoien zibilizazioaren pizketa
Harreman kultural, komertzial edo dominaziokoak errazteko:
Erreferentziak Errege Zerrendetan eta datu arkeologikoak
Dreyerrek, Abidoseko Umm el-Qaabeko errege hilerrian (1985-95), honako hauen izenak zituzten zigilu markak aurkitu zituen:
I. Dinastiaren kronologia
Azken faraoia:
Hipotesiak Egiptoko lehen faraoiaren nortasunari buruz
Gehiengoaren iritziz, lehen faraoia eta Egipto bateratu zuena, Horus Narmer izan zela da (ondoren Meni deitua Abidoseko Errege Zerrendan eta Turineko Errege Kanonean, Menes Manetonek eta Men edo Min Herodotok). Hipotesi hau, H. Frankfort, Emery eta Gredseloff bezalako espezialistek defendatzen dute.
Beste hipotesi bat, lehena, Menes izango litzatekeela da, ondoren Horus Aha deitua. Hau, H. Mullerrek defendatzen du, Abidoseko Taulatxoak interpretatuz.
Beste teoria batek, bata bestearen atzean, Narmer, Menes, Aha eta Dyerrek gobernatu zutela dio. Drioton eta Vandierrek defendatzen dute.
Beste hipotesi batek, lehen faraoia Aha izan zela dio. Von Beckerath eta Schneiderrek defendatzen dute, herrialdearen bateratzailetzat hartuz.
Egipto nola bateratu zen dioten hipotesiak
Egiptoar estatuaren eraketa, eztabaidagai da. Emaitza bezala egiptoar estatua bateratzea eman zuten faktore, arrazoi eta prozesu ezberdinak azaltzen saiatzen diren zenbait teoria daude:
Jatorri baketsu bat defendatzen dutenak, merkataritza harremanetan oinarrituak: Trigger, Wildung eta Köhler
Gerra, inbasioa eta beste gatazka batzuen bidez: Kaiser, Helck eta von der Way
Lotto Sport Italia
1973an Caberlotto familiak Montebelluna udalerrian sortu zuen eta gaur egun Venetoko Trevignano udalerrian egoitza nagusia du.
Hoplosmia spinulosa
Hoplosmia spinulosa erle espezie bat da, Hoplosmia generoan eta Megachilidae familian.
Saint-Laurent-Chabreuges
Saint-Laurent-Chabreuges Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Loira Garaia departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Laurent-Chabreuges udalerrian erroldatutako biztanleak 243 ziren. Familiak 101 ziren, horien artean 25 pertsona bakarrekoak ziren (21 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 38 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 25 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 13 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 118 etxebizitza zeuden, 105 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 118etxeak ziren. 105 etxebizitza nagusietatik 98 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 10 etxek hiru zituzten, 42 etxek lau zituzten eta 52 etxek bost zituzten. 89 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 35 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 67 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biały Bór udalerria
Biały Bór Poloniako Mendebaldeko Pomeraniako voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Szczecinek barrutian kokatuta. 269,93 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5302 biztanle zituen.
Saint-Laurent-Chabreuges
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 169 ziren, horien artean 134 aktiboak ziren eta 35 inaktiboak ziren. 134 pertsona aktiboetatik 129 lanean zeuden (72 gizon eta 57 emakume) eta 5 langabezian zeuden (3 gizon eta 2 emakume). 35 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Laurent-Chabreuges udalerrian 103 unitate fiskal zeuden, 240 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.533 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 1 ile apaindegia.
Escolca
Escolca Cagliariko (Sardinia, Italia) udalerria da.
Saint-Laurent-Chabreuges
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saint-Laurent-Chabreuges udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Noturus insignis
Noturus insignis Noturus generoko animalia da. Arrainen barruko Ictaluridae familian sailkatzen da.
Niceville (Florida)
Niceville Floridako hiri bat da. Okaloosa konderrian kokatua dago. 2010ean 12,749 biztanle zituen, 29.4 kilometro koadrotan banatuta.
Valdezcaray
Valdezcaray Demandako mendilerroan dagoen eski estazioa da. Errioxako Ezkarai udalerrian dago. San Lorenzo mendiaren magalean kokaturik, bere kotak 1.530 metrotatik 2.125 metrotaraino iristen dira.
Chinchorro kultura
Chinchorro kultura Txile eta Peruko Atacamako basamortuan garatu zen, K. a. 7020 eta 1700 artean Amerikako konkista baino lehen jendeztatuta zegoen. Hispaniarraurreko aldian, K. a. 5000 eta 1700 artean. Biztanle haiek bere hildakoak artifizialki momifikatzen hasi ziren lehenak izan ziren. Kultura hau Peruko Ilotik Txileko Antofagastaraino zabaldu zen. Haien gune nagusiak Arica hirian eta Azapa, Camarones eta Luluta haranetan ezarri zituzten. Talde hau, beste ehiztari biltzaile goiztiarren artean nabarmentzen da bere hileta errituengatik: mundu mailan lehenak izan ziren hildakoak artifizialki momifikatzen. Momia taldean Chinchorro hondartzan aurkitu ziren eta hortik dator kultura honi eman zaion izena. Guztira ia 300 momia gordetzen dira. 2021eko uztailaren 27an UNESCOk kultura honen aztarnak gizateriaren ondare izendatu zituen.
Momifikazio motak
Chinchorro gizarteak giza anatomiaren ezagutza zabala, erritual konplexua eta giza gorputzaren irudikapen artistikoa erakutsi zituen. Mundu osoko beste edozein arrantzale eta ehiztari talde garaikidek ez bezala, talde horiek beren hildakoen tratamendu berezia egin zuten: eliteko kideak edo jende arrunta izan, gizonak, emakumeak eta haurrak izan, baita fetuak ere, arreta handiz tratatzen zituzten, beren gorputzek hil ondoren haien bizi-itxura gorde zezaten.
Urteek aurrera egin ahala, eta hileta praktiken tradizio luzearen ondoren, hileta-prestatzaileek momifikazio mota ezberdinak sortu zituzten. Gaur egun gehien erabiltzen den tipologia Arriazak planteatutakoa da. Hiru momia mota nabarmentzen dira: beltzak, gorriak eta bendatuak. Tipologiak momiak estaltzeko erabili zen pastaren koloreak momifikazio-garai ezberdinak adierazten ditu: beltza, manganeso oxidoz egina, garai zaharrenean erabili zen, gorri okrea ondorengo adibideetan erabili zen eta lohi marroia aurkikuntza berrienei aplikatu zitzaien.
Momia gorriak
Momia hauek K. a. 2500etik 2000ra garatu ziren. Ebakiak egiten ziren urdailean, sorbaldan, izterrondoan eta orkatiletan, organoak eta muskulatura atera ahal izateko. Berehala, barrunbeak lehortu eta luzetarako zurak sartzen zizkieten, gorputza indartzeko. Barrunbeak lurrez, lumaz eta buztinez betetzen ziren. Burua ileorde luze eta beltz batez apaindua zegoen, eta manganeso oxidozko zorro batek eusten zion. Azkenik, gorputz osoa, aurpegia izan ezik, oxido ferrikoz margotzen zuten, gorputz gorri deigarri batekin eta aurpegi beltzarekin geratuz.
Loturaz bilduak
Horrelako momiak, K.a. 2000. urtetik aurrera garatuak momia gorrien aldaera bat ziren. Ezberdintasuna zen hil-prestatzaileek larruazala bendaje moduan jartzen zutela. Batzuetan, landare-zuntzak erabiltzen ziren ere gorpuak biltzeko.
Andrena vicina
Andrena vicina erle espezie bat da, Andrena generoan eta Andrenidae familian.
Newark Valley (New York)
Newark Valley  New York estatuko herri bat da. Tioga konderrian kokatua dago. 2010ean 997 biztanle zituen, 2.56 kilometro koadrotan banatuta.
Kongo-Central
Haut-Katanga Kongoko Errepublika Demokratikoko mendebaldeko probintzia da, itsasorako irteera duen bakarra. Iparraldean Kongoko Errepublika du, mendebaldean Ozeano Atlantikoa eta Kabinda (Angolako barrendegia), ekialdean Kinshasa eta Kwango probintziak, eta hegoaldean Angola. 53.920 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 5.575.000 biztanle zituen 2015ean. Hiriburua Matadi da, eta Boma hiririk handiena.
Cornel Țăranu
Cornel Țăranu (Cluj-Napoca, Transilvania, 1934ko ekainaren 20a - 2023ko ekainaren 18a ) errumaniar musika klasikoaren musikagilea eta zuzendaria izan zen.
Bizitza
1951 eta 1957 artean konposizioa ikasi zuen Sigismund Todutarekin Cluj-Napocako Gheorghe Dima Musika Akademian. Geroago Nadia Boulangerren eta Olivier Messiaenen ikasle izan zen Parisko Kontserbatorioan. 1968 eta 1969 artean Darmstadten (Alemania) György Ligetiren ikaslea izan zen.
Lana
Bere lana orkestrarako, ganbera musikarako eta ahotsetarako konposizioek osatzen dute. The Secret of Don Giovanni (Don Giovanniren sekretua) operaren egilea da, 3 ekitalditan Ilie Balearen libretoaren arabera (1969-70).
Leonid Kantorovitx
Leonid Vitalievitx Kantorovitx (Леонид Витальевич Канторович; San Petersburgo, Errusiar Inperioa, 1912ko urtarrilaren 19a - Mosku, Sobietar Batasuna, 1986ko apirilaren 7a) errusiar matematikari eta ekonomialaria izan zen.
Le Crocq
Le Crocq Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.