cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Elissa
Biografia
Hurrengo diskoek ere arrakasta handia izan zuten eta Elissa hainbat konpainia handiren aurpegi bihurtu zen, Ekialde Hurbilerako Pepsiren enbaxadorea besteak beste. 2005 urtean World Music Awards-etan "Ekialde Hurbilean disko gehien saldu dituen artista"-ren saria irabazi zuen, halako sari bat lortzen duen lehen libanoarra izan zen. Hollywoodeko Kodak Theatre mitikoan jaso zuen saria. 2006an berriz ere lortu zuen sari bera.
2007 urtean Ayami Beek diskoa argitaratu zuen. Disko honetan dago Elissaren inoizko singlerik ezagunean, "Betmoun" abestia. 2009an hirugarren World Music Awards saria eskuratu zuen Tsadaq Bmein diskoarengatik.
Aktibismoa
2014 urtean Estatu Islamikoak gutxiengoen aurka egindako basakeriak salatu zituen, bera Libanoko kristaua dela eta ama siriarra duela.
Emakumezkoen eskubideen alde ere sarritan egin du. Bularreko minbiziaren detekzioaren aldeko abokatua izan da, tabuak hautsi behar direla efendatuz, berak ere minbizia jasan baitu.
Borrelia
Borrelia generoa bakterio Gram negatiboz osatuta dago, espiroketen klasean sailkatzen direnak. Espiroketak bakterio helikoidalak dira, kortxo-kentzeko itxurakoak, finak, luzeak eta diametro txikikoak (irudia). Mugikorrak dira, baina haien mugimendua berezia da, flageloak ez baitaude bakterioaren kanpoaldean, zelula horma eta kanpo mintzaren artean baizik (endoflageloak). Horrek sugearen antzeko mugimendu bihurrikatzailea eragiten du, gainontzeko bakterioek ez dutena.
Espiroketa guztien antzera, borreliak ongi ikusten dira "in vivo" eremu iluneko mikroskopioaren bitartez.
Anaerobioak edo mikroaerofiloak dira. Orain dela gutxi arte ezin ziren laborategian kultibatu, zenbait Treponemen antzera, ez baitziren hazkuntza-inguruneetan hazten. Gaur egun kultiba daitezke, baina haien kultiboa korapilatsua da.
Borrelia generoan 36 espezie daude (2008. urtean), hauetako batzuk gizakiaren patogenoak izanik. Patogeno gehienek artropodoak erabiltzen dituzte (zorriak, kaparrak...) bektore moduan, gaitza transmititzeko. Mikrobio honek sortzen dituen gaitz gehienak zoonosiak dira, beraz.
Hiru dira gizakiaren patogeno nagusiak:
Kondizio higieniko txarrek sukar errepikariaren izurriteak sor ditzakete. Tratatu ezean gaixotasun larria da, infektatuen ia erdia hiltzen baita.
Erretinako arteria zentral
Erretinako arteria zentrala begi-arterian sortzen den betzuloko arteria da, nerbio optikoarekin batera ikuspapilan sartu ondoren erretinako ora serrataraino hedatzen diren goranzko eta beheranzko bi adarretan banatzen dena. Arteria hori oftalmoskopioarekin ikus daiteke, eta bere buxadurak itsutasunak edo kanpimetria bidez detekta daitezkeen asalduak eragiten ditu.
Turkiar sugegorri
Turkiar sugegorria (Vipera xanthina) Viperidae familiako suge pozoitsua da, Greziako ekialdean, Turkiaren Europako lurretan eta Egeoko uharteetan bizi dena. Ez da azpiespezierik identifikatu.
Banaketa
Turkiar sugegorriak Europan Istanbul inguratzen duen aldean du muga (Turkiaren Europako lurretan). Asia Txikian, aldameneko Errusian, Libanon eta Egeoko zenbait uhartetan ere dago.
Itxura
Tamainari dagokionez 120 cm inguru neurtzen ditu ale heldu batek, baina orokorrean txikiagoak izaten dira. Sugegorri handia, gorputz lodiarekin, erraz Europako beste espezietatik bereiz daitekeena. Ez du sudur-apendizerik eta bereizgarria eta askotan garbia den marrazki bat du buruan. Buru gaineko ezkatak txikiak dira baina supraokularrak samar handiak. Normalean, bizpahiru ezkaten ilarak begia eta ezpain-gainekoen artean. 23-25 ezkata ilarak gorputz erdian. Orokorki, begitik aho-ertzara doan lerro bat dago, eta askotan, begiaren azpian ahoan zeharkako orban bat. Buruaren gainaldean elkartzen diren bi lerro ere badaude; hauek begien artean heda daitezke eta, hau gertatzen bada, horien aurrean nabariak diren bi orban txiki egoten dira. Buruan dauden marka hauek oso deigarriak dira. Gorputz grisa, horikara, oliba-koloreko edo arrexka. Askotan, orno-lerro ilunak ertza ilunagoa edo izurtua izaten du; batzuetan errombo elkartuez osatua dago. Saihetsaldeak bizkarraldea baino ilunagoak dira orban edo barra goibelekin. Beheko aldea grisaxka da baina isats-muturraren azpiko atala horia edo laranja.
Ohiturak
Mota askotako habitatan kausitzen den sugea da, baso irekiak, hegal harritsuak, larreak eta zingirak sartuz. Labore-lurrean ere egoten da urak erakarria. Askotan, bero egiten duenean gauez oso aktiboa da baina baita egunekoa ere. Nahiz eta samar odolgabea den oso azkar erasotzen du. Heldua denean ugaztun eta hegaztiz elikatzen da. Gaztea denean muskerrak ehizatzen ditu.
Ugalketa
Beste sugegorriak bezala,obobibiparoa da. Arrautzak amaren barruan txitatzen dira erditzeko unea iritsi arte.
Pozoia
Oso suge arriskutsua da; bere hozkadak zoritxarreko ondorioak ekar ditzake tratatzen ez bada.
The Prince of Egypt
The Prince of Egypt (euskaraz Egiptoko Printzea) 1998ko DreamWorks ekoiztetxeak ekoiztutako marrazki bizidun film bat da. Brenda Chapman, Steve Hickner eta Simon Wells marrazki bizidungileek zuzendu zuten. Irteeraren Liburua eta Moisesen kontakizunean oinarritua dago.
Argumentua
Antzinako Egipton, orain dela milaka urte, Seti I.a faraoiak judutar mutiko jaioberri guztiak hiltzea agindu du. Ama batek guztiz etsiturik bere semetxoa saski batean ipini eta Nilo ibaian korrontean handik urrundu dezan jarriko du. Haurtxoa Moises da, faraoiaren emazteak hura zein den jakin gabe Niloko uretatik jaso eta Ramses II.a faraoia izango denarekin batera faraoiaren semeorde gisa haziko da, bere judutar jatorriaz erabat ezjakin dela. Halere, urte batzuk beranduago, eta jada Moises gizon gazte bilakatu denean, bere benetako jatorria zein den jakin eta ordura arte adiskide min ziren bi anaien arteko etsaitasuna hasiko da.
Dervish
Dervish 1989an sortutako irlandar folk talde bat da, bere burua Cathy Jordan delarik.
Taldea Brian McDonagh, Mandola Liam Kelly, Tom Morrow, Fiddle Shane Mitchell, Cathy Jordan eta Michael Holmes kideek osatzen dute. Gaur egun arte estudioko zortzi diska eta Palma de Mallorcatik zuzenean burututako diska bat grabatu dituzte. Urtero munduko zeltiar jaialdi entzutetsuenetan jardun ohi dute. 2007ko Eurovision Abesti Txapelketan beren herrialdea den Irlandako ordezkariak izan ziren, '"They can't stop the spring" (Ezin dute udaberria gelditu) abestia jo zutelarik.
Nomada texana
Nomada texana erle espezie bat da, Nomada generoan eta Apidae familian.
Ceresara
Mugakideak
Ceresarak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Katalina Saxonia-Lauenburgokoa
Katalina Saxonia-Lauenburgokoa (Ratzeburg, 1513ko irailaren 24a-Stockholm, 1535eko irailaren 23a) Suediako erregina ezkontidea izan zen 1531tik bere heriotzara arte, Gustavo I.a Vasaren lehen emaztea izan zelarik.
Biografia
Katalina Saxonia-Lauenburgokoa Ratzeburgen jaio zen, Alemanian, Schleswig-Holstein estatuan, 1513ko irailaren 24an. Aita Magnus I.a Saxonia-Lauenburgoko dukea izan zuen eta, ama, berriz, Katalina Brunswick-Wolfenbüttelgoa; Dorotea Saxonia-Lauenburgokoa, Danimarkako erregina ahizpa zuen. Katalinari hezkuntza protestantea eman zioten.
18 urte betetzerakoan, 1531ko irailaren 24an, Katalina Gustavo I.a erregearekin ezkondu zen. Gustavok Folkung dinastia zaharrarekin lotu nahi zuen horrela, hortik baitzetorren Katalina amaren aldeko amonagatik. Gainera, Alemania iparraldeko printzeekin ere lotuko zen eta Gustavoren nahiak 1533an bete ziren, Erico, bikotearen lehen semea -Gerora, Eriko XIV.a Suediakoa izango zena -, jaio zenean. Baina ezkontza hark ez zuen zoriontasun handirik ekarri.
Suediar literaturak ez zuen batere ondo utzi Katalinaren irudia. Garaiko testuetan, erregina apetatsua zen erabat eta oso hotz agertzen zen senarrarekin. Suediak ez zuen ase eta, hainbat testuk dioenez, Katalinaren koinatu zen Kristian Danimarkakoa bisitan joan zitzaionean, Katalinak senarrak erregea erail nahian zebilela adierazi zion hari.
Handik gutxira, 1535ean, erregina haurdun zegoen bigarrenez eta oso gaixo sentitu zen Stockholmen ospatu zen dantzaldi batean, hurrengo egunetan oheratuta egon beharrean izan zelarik. Arazo larriak izan zituen haurdunaldi hartan eta, erregina hil egin zen umea erditu baino lehen. Hurrengo egunean beteko zituen 22 urte.
1535eko urriaren 1ean eman zioten lur Stockholmeko katedralean, baina, 1560ko abenduaren 21ean, erreginaren gorpuzkiak Uppsalako katedralera aldatu zituzten. Gustavo Vasa eta honen bigarren emaztea zen Margarita Eriksdotterrekin batera, monumentu handi bat eraiki zietelarik.
Neozoarces steindachneri
Neozoarces steindachneri Neozoarces generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.
Madonna di Campiglio
Madonna di Campiglio (Sankt Maria im Pein) Italia iparraldeko Trentoko probintzian dagoen herri bat da, Pinzolo udalerrian dagoena. 700 biztanle inguru ditu eta Val Rendena gainean dago, 1522 metrotara, Campo Carlo Magnotik gertu, Brenta eta Adamello dolomiten artean.
Leku turistiko nabarmena da, udan, baina batez ere neguan, eta eski alpinoa eta snowboarda praktikatzeko erremonteak ditu. Italiako eski-erreferente handienetako bat da. Strada Statale 239 di Campiglio bidez sar daiteke herrira.
XIX. mendearen amaieran sortu zen, ibiltarientzako babesleku zahar-zahar baten lekuan, bere egoera natural apartak, Brenta mendigunearen eta Pressanellaren arteko arro politaren erdian, izei-baso lodiek inguratua, Madonna di Campigligio gaur egun Italiako turismogune alpetar dotore eta hornituenetako bat izatea eragiten du.
Kirol-lehiaketak
Urtero, otsail inguruan, Settimana WROOM ospatzen dute. Bertan, Ferrariko 1 Formulako pilotuak herrian daude eta pistetan eskiatzen dute edo ekitaldietan parte hartzen dute, hala nola Fiaten ibilgailu berriak aurkezten dituzte.
Herriak, normalean, Alpetar Eskiko Munduko Kopako lasterketak hartzen ditu. Bere 3-Tre pista (izenak «3 gare nel Trentino» esan nahi du, Trentinoko hiru lasterketa) ospetsua da oso. Bertan Munduko Kopako eslalon proba bereziak egiten dituzte. Spinale direttissima pista ezaguna ere bada, azken zatian aldapa handia duena; Michael Schumacherri eskaini zaio pistaren azken zatia. Ingemar Stenmarkek 1974an bertan irabazi zuen lehendabizikoz.
Italiako Giroak bitan izan du bertan bere etapa amaiera: 1999an- Marco Pantani irabazlea izanda-, 2015ean- Mikel Landa irabazlea izanda- eta 2020an- Ben O'Connor irabazlea izanda-
Teleocichla wajapi
Teleocichla wajapi Teleocichla generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Brachyhypopomus diazi
Brachyhypopomus diazi Brachyhypopomus generoko animalia da. Arrainen barruko Hypopomidae familian sailkatzen da.
Amegilla calens
Amegilla calens erle espezie bat da, Amegilla generoan eta Apidae familian.
Igor Arnaez
Estatistikak
''2020ko maiatzaren 8an eguneratua. Datu ofizialak.''
Kings Point (New York)
Kings Point  New York estatuko herri bat da. Nassau konderrian kokatua dago. 2010ean 5,005 biztanle zituen, 8.69 kilometro koadrotan banatuta.
Ethridge (Tennessee)
Ethridge Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Lawrence konderrian dago, Tennessee estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Termignon
Termignon Frantziako udalerria da, Savoia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Termignon udalerrian erroldatutako biztanleak 428 ziren. Familiak 188 ziren, horien artean 76 pertsona bakarrekoak ziren (40 bakarrik bizi ziren gizonak eta 36 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 60 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 676 etxebizitza zeuden, 194 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 456 bigarren erresidentzia ziren eta 26 hutsik zeuden. 188 etxeak ziren eta 483 apartamentuak ziren. 194 etxebizitza nagusietatik 125 bere jabearen bizilekua ziren, 54 alokairuan okupaturik zeuden eta 15 doan lagata zeuden; 5 etxek gela bat zuten, 26 etxek bi zituzten, 57 etxek hiru zituzten, 61 etxek lau zituzten eta 45 etxek bost zituzten. 93 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 97 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 77 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 282 ziren, horien artean 251 aktiboak ziren eta 31 inaktiboak ziren. 251 pertsona aktiboetatik 249 lanean zeuden (145 gizon eta 104 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 31 pertsona inaktiboetatik 17 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Termignon udalerrian 189 unitate fiskal zeuden, 422,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.660 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 71 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 7 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 19 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 15 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 18 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 2 iturginak, 3 argiketariak, 3 albaitariak eta 7 jatetxeak.
2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 etxerako tresna denda zen eta 2 kirol-dendak ziren.
2000. urtean Termignon udalerrian 24 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.474 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra anbulantzia zen.
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Devay
Devay Frantziako udalerria da, Nièvre departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Devay udalerrian erroldatutako biztanleak 477 ziren. Familiak 176 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 56 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 60 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 229 etxebizitza zeuden, 196 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 26 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 227 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 196 etxebizitza nagusietatik 173 bere jabearen bizilekua ziren, 21 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 7 etxek bi zituzten, 32 etxek hiru zituzten, 57 etxek lau zituzten eta 98 etxek bost zituzten. 164 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 77 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 99 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Devay udalerrian 203 unitate fiskal zeuden, 503 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.422 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 margolaria, 1 iturgina, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Transports Metropolitans de Barcelona
Transports Metropolitans de Barcelona (TMB) Bartzelonako garraio publikoa kudeatzen dute udal enpresen elkarte komuna da: Ferrocarril Metropolità de Barcelona S.A. (FMB) metro-sarea kudeatzen duena; eta Transports de Barcelona S.A. autobusen kudeaketaz arduratzen dena. Bi enpresak egitura independenteak dituzte, baina TMBek lerrro estrategiko nagusiak arautzen ditu.
Prezioak
Garraio publiko sareko prezioen taula ikus daiteke jarraian.
Notolycodes schmidti
Notolycodes schmidti Notolycodes generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.
Bombus irisanensis
Bombus irisanensis erle espezie bat da, Bombus generoan eta Apidae familian.
Kingston (New York)
Kingston  New York estatuko hiri bat da. Ulster konderrian kokatua dago. 2010ean 23,893 biztanle zituen, 19.39 kilometro koadrotan banatuta.
Mario Capelete
Mario Capelete Escribano (Donostia, 1995eko apirilaren 1a) Euskal Herriko futbolaria da. Puntaerdi moduan aritzen da. Real Uniónen harrobian hezia.
Kirol Ibilbidea
''2023ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.''
Oligodon
Oligodon Colubridae familiako narrasti genero bat da. Asian bizi dira.
Commessaggio
Mugakideak
Commessaggiok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Lasioglossum pectoraloides
Lasioglossum pectoraloides erle espezie bat da, Lasioglossum generoan eta Halictidae familian.
André Courrèges
André Courrèges (Paue, 1923ko martxoaren 9a - Neuilly-sur-Seine, 2016ko urtarrilaren 7a) moda sortzailea izan zen. Pauen jaio arren, euskalduna izan zen, eta baxenafartzat agertu zuten hedabideetan. Minigona modan jarri zuelako da ospetsua.
Ingeniaritza zibileko ikasketak egin ondoren, hamar urtez Cristobal Balentziagarekin lanean aritu zen. Gero, 1961an, bere joskintza etxea sortu zuen.
Mary Quantek sortutako minigona Courrègesek jarri zuen modan, 1965eko udaberri-udako bere moda bilduman, minigonari diseinu futuristagoa emanda.
Idazlanak
La robe: essai psychanalytique sur le vêtement liburua idatzi du, Eugénie Lemoine-Luccioni egilekide izanik. 1983an argitaratu zen lehen aldiz (ISBN 2-02-006584-3).
NGC 2599
NGC 2599 galaxia espiral bat da, Cancer konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Curtatone
Curtatone Italiako udalerri bat da. Mantuako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Curtatonek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Etna (Maine)
Etna Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Penobscot konderrian dago, Maine estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Teleogramma brichardi
Teleogramma brichardi Teleogramma generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Ukrainako futbol liga
Ukrainako Premier Liga (ukraineraz Прем'єр-ліга) Ukrainako futbol txapelketa nagusia da. 1992an abiarazitako txapelketa da eta 16 talde onenek hartzen dute parte. Hiru talde baino ez dira izan txapeldunak, Dinamo Kiev, Xakhtar Donetsk eta lehenengo ekitaldia irabazi zuen Tavriya Simferopol.
2021-22 denboraldiko Liga bertan behera
2021-2022 denboraldiko Liga bertan behera gelditu zen Ukrainako inbasioaren ondorioz. Une horretako sailkapena erabili zen Europako txapelketatarako taldeak sailkatzeko; Xakhtar (1.a) eta Dinamo Kiev (2.a) Txapeldunen Ligarako sailkatu ziren, Dnipro-1 (3.a) UEFA Europa Leaguerako, eta Zorya Luhansk (4.a) eta Vorskla Poltava (5.a) Europa Conference Leaguerako.
Colletes validus
Colletes validus erle espezie bat da, Colletes generoan eta Colletidae familian.
San Lorenzo mendia
San Lorenzo Iberiar mendilerroko mendia da, Errioxan kokatuta. 2.271 metro ditu eta Errioxako eta Demandako mendilerroko mendirik altuena da. Bere magalean Valdezcaray eski-estazioa dago eta igotzeko LR-415 eta LR-416 hartu behar ditugu.
Homoioteleuton
Homoioteleuton, etimologikoki grezieratik dator hitz hau, ὁμοιοτέλευτον. Hots errepikapenean oinarrituta hitzeko figura bat da. Figura hau hitz-lauetan ematen da eta, modu batez, poesiaren errima pareko fenomeno bezala har daiteke. Horren arabera paragrafo batean homofonia, aliterazio edo antzeko bukaerak ematen direnean, homoioteleutonen aurrean gaude. Fenomeno hauek edozein testutan ez dira egokitzat jotzen, esaterako testu teknikoetan, baina literarioetan erritmoa eta paralelismoa indartzen dute.
Leyendas de Vasconia
Leyendas de Vasconia, euskaraz Euskal Herriko kondairak (1958), Carlos Clavería idazlea eta politikariaren liburu ezagunetariko bat da. Franskismo garaian hiru edizio ezagutu zituen, azkena 1974an, zuzenduta eta zabalduta. Hitzaurrea Euskaltzaindiko Jose Agerrek idatzi zuen. Hirugarren edizioan, bestetik, Jesus Tanco Lergaren beste hitzaurrea jaso zen. Marrazkiak eta azala Lozano de Sotesek egin zituen.
Ezaugarriak
Ipuin hauek, Claveriak idatzitakoak izanik, mitologian eta historioan dituzte haien sustraiak. Orokorrean, euskaltasunaren erreibindikazioa dago, garai haietan ahal zen modu ia bakarrean, folklorearekin lotuta. Ipuin laburrak dira; haietan Euskal herri idealizatua eta erromantikoa erakusten du egileak.
NGC 2600
NGC 2600 galaxia espiral bat da, Hartz Handia konstelazioan. Guillaume Bigourdanek aurkitu zuen n.
Pordoi mendatea
Pordoi mendatea (Passo Pordoi; Jof de Pordou) Italia aldeko Dolomitetan kokatzen den mendate bat da. 2.239 metroko garaiera du, eta Val Cordevole eta Val di Fassa haranak elkar lotzen ditu.
Txirrindularitza
Pordoi pasabidea Italiako Giroko igoerarik ospetsuenetako bat da. Canazeitik datorren isurialdeak 13 kilometroko luzera du, eta batez beste % 6ko malda du; Arabbako isurialdea, berriz, laburragoa da (9,4 km), baina batez besteko aldapa handiagoa da ( % 6,8). 13 aldiz izan da Cima Coppi.
Hona hemen bertatik pasa diren lehen txirrindulariak:
Osmia xanthomelana
Osmia xanthomelana erle espezie bat da, Osmia generoan eta Megachilidae familian.
Oidiphorus brevis
Oidiphorus brevis Oidiphorus generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.
Robert Johnson
Robert Leroy Johnson (1911ko maiatzaren 8a - 1938ko abuztuak 16a) amerikar blues abeslaria, gitarra-jolea eta musikaria izan zen. 1936 eta 1937. urteetan egindako grabazio gogoangarriek kantatzeko, gitarra jotzeko eta abestiak idazteko zuen talentua erakusten dute; gerora etorri diren musikarien belaunaldi askok grabaketa haien eragina jasan dute. Johnsonen bizitza ez dagoenez oso dokumentatuta eta gazterik hil zenez (27 urte baino ez zituen), kondaira asko sortu dira hari buruz. Faustiar mito batek dioenez, bere arima saldu zion deabruari Mississippiko bidegurutze batean, arrakasta lortzearen truke. Musikari ibiltari moduan, gehienetan kale gorrian jo zuen, juke joints izeneko tabernetan eta larunbat gauetako dantzaldietan. Johnsonek, ordea, arrakasta komertzial eskasa izan zuen bere bizialdian.
1961ean bere grabazioak berriro argitaratu ziren King of the Delta Blues Singers LPan, eta horri esker haren lana publiko zabalago batengana iritsi zen. Gaur egun, Johnson bluesaren maisutzat hartzen dugu, batez ere Mississippiko Delta blues estiloan. Rock musikari askok aipatzen dute, beraiengan eragin handia izan duelako; Eric Clapton blues eta rock musikariak Johnson "inoiz bizi izan den blues abeslari garrantzitsuena" deritzo.
Johnson Rock and Roll Hall of Fame delako aretoan sartu zuten 1986an, aretoaren lehenbiziko ekitaldian, rock and roll-aren lehenengo eraginetako bat izan zelako. 2003an, David Fricke- k Johnson bosgarren postuan jarri zuen Rolling Stone aldizkariko "inoizko 100 gitarra-jotzaile handienen zerrendan".
Lehen urteak
Johnson Hazlehurst-en (Mississippi ) jaio zen, seguruenik 1911ko maiatzaren 8an. Gurasoak Julia Major Dodds (1874ko urrian jaioa) eta Noah Johnson (1884ko abenduan jaioa) ziren. Juliaren senarra Charles Dodds zen (1865eko otsailean jaioa), lurjabe eta altzari-egile aberats samarra. Hamar seme-alaba izan zituzten elkarrekin. Charles Doddsek Hazlehurst utzi behar izan zuen, ordea, jende aldra batek akabatu nahi izan zuelako, lurjabe zuri batzuekin tirabira bat izan ondoren. Juliak Robert txikiarekin utzi zuen Hazlehurst, baina bi urte geroago mutikoa Memphisera bidali zuen bere senarrarekin bizitzera, Charles Spencer izena hartu zuena.
Robert 1919a aldera amarekin elkartu zen berriro, Mississippi Delta inguruan, Tunica eta Robinsonville herrien ondoan. Abbay & Leatherman plantazioan jarri ziren bizitzen. Juliaren senar berria, Dusty Willis izenekoa, Julia baino 24 urte gazteagoa zen. Zenbaitek "Robert Dusty Little" moduan gogoratzen zuten Robert, baina Robert Spencer izenarekin sartu zen Tunica-ko Indian Creek eskolan. 1920ko erroldan, Robert Spencer zuen izena, eta bizilekua Lucas, Arkansas- en zeukan, Will eta Julia Willis-ekin. Robert eskolan egon zen 1924 eta 1927an. Ezkontza-ziurtagirian jarri zuen sinadurak erakusten du nahiko ondo hezitakoa zela, bere jatorria kontuan izanik. Willie Coffee eskolako laguna elkarrizketatu egin zuten, baita filmatu ere, zaharra zenean. Hark gogoratzen zuen Robert gaztetxoa zela harmonikarekin eta musu-gitarrarekin nabarmentzen zela. Coffee-k oroitzen zuen Robertek denboraldi luzeak ematen zituela kanpoan; baliteke, beraz, Memphisen bizitzen eta ikasten aritu izana.
Musikari ibiltaria
1932tik 1938an hil zen arte, Johnson maiz mugitzen zen Memphis eta Helena hirien artean, Mississippiko Deltako herri txikietatik, eta Mississippi eta Arkansaseko inguruko esukualdeetan zehar. Batzuetan urrunago bidaiatu zuen. Johnny Shines blues musikaria berarekin joan zen Chicago, Texas, New York, Kanada, Kentucky eta Indianara. Henry Townsend-ekin Saint Louis hirian jo zuen. Leku askotan, bere familia zabaleko kideen etxeetan lo egiten zuen, edo han-hemenka zituen emakumezko lagunen etxeetan. Ez zen berriro ezkondu, baina harreman luzeak sortu zituen zenbait emakumerekin, eta aldian behin elkartzen zen beraiekin. Batzuetan, bere lehen emanaldian liluratzen zuen emakumeren baten etxean geratzen zen. Herriz herri Johnsoni aterpe ematen zioten pertsonek ez zekiten beste leku batzuetan izatern zituen gorabeheren berri. Izen ezberdinak erabiltzen zituen; gutxienez zortzi abizen ezberdin baliatu zituen.
Deabruaren kondaira
Kondairak dioenez, Mississippi landa inguruko landaketetan bizi zela, Robert gazteak blues musikari bikaina bihurtu nahi zuen. Esan zioten gitarra hartu eta Dockery Plantation izeneko lekuko bidegurutzera joan behar zuela gaueko hamabietan. Bertan, gizon beltz handi bat (deabrua) agertu zitzaion; gitarra hartu eta afinatu egin zion. Deabruak zenbait abesti jo eta gitarra itzuli zion Johnsoni, eta instrumentuan maisu bihurtu. Horra hor deabruarekin egindako tratua, Faustoren kondairakoaren antzekoa. Bere arimaren truke, Johnson famatu bihurtu zuen bluesa sortu ahal izan zuen.
Musika estiloa
Johnson bluesaren maisua da, batez ere Delta bluesen estiloan. Rolling Stones-eko Keith Richards-ek 1990ean esan zuen: "Bluesik onena nolakoa den jakin nahi duzu? Hona hemen". Baina Elias Wald-en, Escaping the Delta liburuan, esaten du Johnsoni, bere garaian, batez ere aitortzen ziotela estilo mordoa jotzeko kapaz zela, country slide gitarra gordinetik jazz eta pop esaldietaraino, eta gitarra zatiak entzun eta berehala jotzeko gai zela. Grabatutako lehen abestia, "Kind Hearted Woman Blues", ez da garai hartan nagusi zen Delta estilokoa, baizik eta Chicago edo St. Louis hirietako estiloetakoa; "musika moldaera oparoa zeukan". Garai bateko Delta musikarientzat ezohikoa den modu batean, grabaketa batek erakusten du zer egin zezakeen Johnsonek blues estilotik erabat kanpo. Lehenengo grabaketa-saioan, "They're Red Hot" abestiaren bidez erakusten du eroso zegoela Harlem Hamfats taldearen estiloko "uptown" swing edo ragtime soinuekin. Baina, Waldek adierazi duen bezala, "disko konpainiak ez ziren joango Mississippira beste estilo batzuk lantzen zituzten musikarien bila. Johnsonek, zalantzarik gabe, estilo honetako kanta askozaz ere gehiago sortu ahalko lituzke, ekoizleek hala eskatuz gero".
Instrumentua
Johnson benetako maisua zen gitarrarekin; gaur egun inoizko gitarra-jotzaile onenen artean dugu. Bere ikuspegia konplexua eta musikoki aurreratua zen. Keith Richards- ek Johnsonen musikaren berri izan zuen Brian Jones- en eskutik, eta galdetu zion: "Nor da berarekin batera jotzen duen tipoa?", ez baitzen ohartu Johnson baino ez zela, gitarra bakarra jotzen. "Bi gitarra ari nintzen entzuten, eta denboratxo bat behar izan nuen konturatu arte berak egiten zuela dena", dio Richardsek. Geroago azaldu zuenez, "Robert Johnson orkestra baten modukoa zen". "Gitarra-teknikari dagokionez, atsegina eta altua da, baina aski eklektikoa; arazorik gabe mugitzen da chicken picking eran eta slide-arekin jotzetik chucka-chucka moduko erritmo figura sorta zabala erabiltzera."
Hitzak
American Public Media-ko Bill Ferris-ek azaldu zuenez, "Robert Johnsonez pentsatzean, Keats eta Shelley poeta britaniar erromantikoez oroitzen naiz: gazte erre ziren, poesia-idazle apartak ziren... Bluesa izugarri sexuala da. Badakizu, "Nire autoa ez dabil, olioa begiratuko dut", "nire sagarrak nahi ez badituzu, ez astindu nire zuhaitza". Lerro oro sexualitatearekin lotuta dago ".
Instituto Nacional de Estadística y Censos (Argentina)
Instituto Nacional de Estadística y Censos (INDEC) (euskaraz: Estatistikako eta Erroldetako Institutu Nazionala) Argentinako estatistika erakunde ofiziala da.
Jarduera eremu ugaritako bi eredugarriak dira:
Xaintray
Xaintray Frantziako udalerria da, Deux-Sèvres departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Xaintray udalerrian erroldatutako biztanleak 230 ziren. Familiak 92 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 110 etxebizitza zeuden, 93 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 108 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 93 etxebizitza nagusietatik 91 bere jabearen bizilekua ziren, 1 alokairuan okupaturik zegoen eta 1 doan lagata zegoen; 4 etxek gela bat zuten, 3 etxek bi zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 24 etxek lau zituzten eta 51 etxek bost zituzten. 76 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 32 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 53 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 143 ziren, horien artean 103 aktiboak ziren eta 40 inaktiboak ziren. 103 pertsona aktiboetatik 98 lanean zeuden (53 gizon eta 45 emakume) eta 5 langabezian zeuden (4 gizon eta 1 emakume). 40 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Xaintray udalerrian 93 unitate fiskal zeuden, 226 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.808,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.
2000. urtean Xaintray udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 492 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Brachyhypopomus gauderio
Brachyhypopomus gauderio Brachyhypopomus generoko animalia da. Arrainen barruko Hypopomidae familian sailkatzen da.
Port Sudan
Port Sudan (arabieraz بورتسودان‎, Būr Sūdān) Sudango ipar-ekialdeko hiria eta portua da, Al-Bahr al-Ahmar estatuko hiriburua, Itsaso Gorriaren ertzean dago.
Hipotiposi
Hipotiposi hitza grezieratik dator (úποτúπωσις), "eredua" euskaraz. Figura erretorika hau estiloko figura bat da. Honen oinarria gertaera baten, pertsona baten edo gauza baten deskribapena da baina oso modu biziaz azalduta, zehastasun askorekin. Irudiak oso plastikoak izaten dira, oso itxura errealekoak baina, aldiz, izaera abstraktoko kontzeptuak adierazteko; modu horretan, irakurleak, entzuleak hobeto uler dezake zentzumenetik kanpo dauden gauzak. Batzutan elemento aluzinatoriak ere ager daitezke. Hipotiposia sarritan, esaldi baten gainetik, enumerazio luze baten itxura har daiteke, orrialde askotan azalduta. Kintiliano hizlariaren arabera, hainbeste zehaztasun aurrean entzuleak ulertu baino gehiago adierazitakoa ikusten du. Hona hemen "Arbola bat" poematik hartutako Nikolas Ormaetxea Orixeren adibide bat:
Port Sudan
Ekonomia
Nazioarteko aireportua. Sudango itsas portu nagusia da, eta horretan oinarritua da hiriko ekonomia-jarduera gehiena. Makineria, automobilak eta eraikuntzarako gaiak inportatzen dira, eta kotoia, goma, olioa eta larruak esportatzen.
Hipotiposi
Hemen Orixek Paradisuko zuhaitz baten deskribapen "errealista" egiten du, benetan ezagutuko balu bezala. Ondoren, zuhaitz hori Gernikako arbolarekin parekatuko zuen.
Margolanetan askotan hipotiposia erabili izan da, batez ere gertaera epiko, esaterako batailak edo jende askok parte hartutako gertaeren deskribapenetan, edota erlijioko irudi sinbolikoak erakusteko. Dena dela, ez dugu ekfrasiarekin nahastu behar: ekfrasian koadro bat deskribatu egiten da, margolan bat, bere elementu guztiez.
Port Sudan
Historia
XX. mendearen hasieran sortu zuten hiria. 1967-1975 urteetan ekonomia-gainbehera larria izan zuen hiriak Suezko kanala edo ubidea itxi ondoren. Beja herria, bertakoa, mendebaleko afrikarrak eta gutxiengo asiar eta europarrak bizi dira, egun, Port Sudanen.
Kiryas Joel (New York)
Kiryas Joel  New York estatuko herri bat da. Orange konderrian kokatua dago. 2010ean 20,175 biztanle zituen, 2.87 kilometro koadrotan banatuta.
Hylaeus euxanthus
Hylaeus euxanthus erle espezie bat da, Hylaeus generoan eta Colletidae familian.
Eureka (Wisconsin)
Eureka Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Polk konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Enkarterriko Forua
Enkarterrietako Forua antzinean Bizkaiko eskualdean legea ziren bi liburuko sistema da. 1394an lehendabiziko Forua edo Foru Zaharra idatzi zuten; bestea, berriz, 1503 urtean idatzi zuten.
Foruak arlo konstituzionaletan ez ezik, arlo zibila eta kriminaletan ere arauak ematen zituen.
Enkarterrietako Foru Zaharra
Enkarterriak zuzentzen zuen Usadio eta Ohituren Forua 1394an idatzi zuten, hau da, Bizkaiko Foru Zaharra idatzi baino laurogeita hamazortzi urte lehenago. Lehendabiziko Enkarterrietako Forua, Korrejidorea Gonzalo Moro zela idatzia, 45 artikulu edo atala zituen. Idazteko Bizkaiako usadioa zen oinarria zenbait atal Enkarterriratu behar baziren ere eta zenbait atal zibila erantsiz. Idatziaren zergatia Foruaren hitzaurreak azaltzen du:
Egoera hori arriskutsua zen oso, Enkarterriak eta Euskal Herria osoa, bandoen liskarrak zela eta, jauntxoen arteko liskarrak herritar guztiei mina eragiten zieten.
Foruak Abellanedako Batzarraren nagusitasuna irmo finkatzen zuen, erakundea Enkarterrietan botere legegile bakarra eta legeak azaltzen zuen bakarra baitzen. Foruak ere Abellanedako tenientea eta alkate nagusiek bakarrik enkarterritarrei epaitzeko eskubidea zutela finkatzen du, hau da, ez dago kanpoko auzitegirik enkarterritarrak epaitu dezakeenik, honek Gernikako Batzarra eta Korrejidorearekin liskarrak sortu zituen.
1473an eta 1476an Errege-erregina katolikoek Forua zin egin zuten. Esan dugunez, Forua kodifikatu zeneko egoera bortitza zen oso: asmoa bandoen gehiegikeriak bukatzea zen eta baita bandoen egoera aprobetxatuz bizi ziren gaizkileak apenik gabe ez geratzea. Hori dela eta, Foruaren zazpi atalak acotadoei buruz ziren eta atal bi eskaleei buruzkoak. Zigorrak oso gogorrak ziren: eskuineko eskuaren ukabila ebaki Batzarrean edo Kontzejuetan armak ateratzeagatik; lekuko faltsuari bost hortzetatik bat erauzi; bigamori aurpegian hiru gurutze egin berun goriaz; lapurrari belarriak ebaki...
Enkarterrietako Foru Berria
Forua hain gogorra izanda, Francisco Pérez Vargas Korrejidorea 1503 urtean aldatu behar zuela erabaki zuen. Foru berriak 112 atal zituen eta bere sarrerak horrela esaten du:
Hau da, antzinako Forua jadanik ez zen beharrezkoa egoera berriari begira. Foru berria ez da bakarrik foru kriminala zibil atalak gehitu zituzten eta. Foru Berria bitan zatituta dago: alde batetik Bizkaiko Enkarterrietako Foru Zaharra edo gaztelaniaz Fuero Biejo de Las Encartaciones de Vizcaya, eta bestetik Erabakimen Foru edo gaztelaniaz Fuero de Albedrío. Zati bakoitzak ataletan eta legetan azpisailkatuta daude. Enkarterrietako Foru Berria eta Bizkaiko Forua oso antzekoak dira. Foru Berria, zaharra ez bezala, Gaztelako erregeek ez zuten zin egin, baina berez Enkarterrietako lege nagusia zen.
Foru berria ez zen luzaroko egon (hirurogeita hamar urte gutxi gorabehera), 1574an, Abellanedako Batzarrean elkarturik, Enkarterrietako ahaldunek 1526ko Bizkaiko Forua errespetatzea erabaki zuen eta. Hau eztabaidatua zen baina 1576ko abuztuaren 30ean Bilbon eskritura publikoa sinatu zuten Bizkaiko Forua aukeratzeko. Harrezkero, Enkarterriak foru bi izan ditu, baina Enkarterrietako Forua dokumentu bat baino ez zen.
Grandchamp (Marne Garaia)
Grandchamp Frantziako udalerria da, Marne Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Grandchamp udalerrian erroldatutako biztanleak 80 ziren. Familiak 32 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 53 etxebizitza zeuden, 34 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 52etxeak ziren. 34 etxebizitza nagusietatik 26 bere jabearen bizilekua ziren eta 8 alokairuan okupaturik zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 5 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 19 etxek bost zituzten. 32 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 16 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 15 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 49 ziren, horien artean 31 aktiboak ziren eta 18 inaktiboak ziren. 31 pertsona aktiboetatik 29 lanean zeuden (15 gizon eta 14 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 18 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
U-2ren istripua
1960ko maiatzaren 1ean U-2 hegazkinaren istripua gertatu zen Gerra Hotzaren testuinguruan. Sobietar armadak hegazkin espioi estatubatuarra suntsitu zuen. Hasiera batean, gobernu estatubatuarrak hegazkin horren misioa eta xedea ukatu zuen, baina Nikita Khrustxevek hegazkinaren hondakinak erakutsi zituenean Washingtonek onartu behar izan zuen bere tarte-sartzea lurralde sobietarrean. Pilotua salbu atera zen istriputik jausgailua eragin baitzuen eta geroago bere izena plazaratu zen, Francis Gary Powers. Istripua Parisen ospatuko zen Ekialde-Mendebalde goi-bilerarako hamabost egunen faltan gertatu zen eta Estatu Batuentzat gertaera deserosoa izan zen eta Sobiet Batasunarekiko harremanen narriatzeari hasiera eman zion.
Auzitegiko genetika
DNA azterketa erabiliz pertsona identifikatzea argumentu soil bat jarraitzen du. Gizaki bakoitza ezberdina da, bi pertsona gehiago edo gutxiago antzekoak izan daiteke, batez ere ahaide hurbil artean, baina inoiz ez dira berdinak, biki berdin-berdinak izan ezik.Pertsonen arteko bereizkuntza hau da, obulu eta espermatozoide artean milioika DNA konbinazio posible daudelako, meiosian gertatzen den elkargurutzaketa dela eta.
Jatorria
Auzitegiko genetika ez da bat batean agertu, auzitegiko hemogenetikatik eboluzionatu baitu; XX. mende hasieran sortzen da, Karl Landsteiner deskribatzen duenean hematien ABO sistema eta Von Durgen eta Hirschfeld bere transmisio hereditarioa aurkitzen dutenean. Zientzia honen helburua identifikazio genetikoa zen delitu eta aitatasun kasuetan.
DNA mitokondriala
Hainbat mitokondria daude zelula bakoitzean eta hainbat DNA mitokondrial mitokondria bakoitzean, hau da, DNAmt kopia gehiago daude DNA nuklear baino zelula bakoitzatik, orduan DNA nuklear kopia bakarra dago zelula batean eta hainbat DNAmt kopia. Hori dela eta auzitegiko lagin oso kritikoetan arrakasta gehiago dauka DNAmt-aren analisiak DNA nuklearrekoak baino.
Y kromosomaren polimorfismoak
Y kromosoma bakarrik mutiletan agertzen da eta mutil guztiek bere aitaren Y kromosoma daukate (ia osotasunean), aitatik zuzenean hartzen baita amatik datorren materialetatik nahastu gabe. Horregatik bakarrik identifikatu daitezke aitaldeko leinuak Y kromosoma aztertzen. Y kromosomaren polimorfismei dakienez, (STRs) mikrosateliteak aztertzen dira.
Lagin biologikoen indibidualizazioa
Lehenengo fasean molekula osoa isolatu beharko da, gero bakarrik beraren alde jakin batzuk aztertuko ditugu, konkretuki esparru polimorfikoenak.
DNAren analitika lau fasetan egiten da:
Lagin biologikoen analisia
- Ea ileak animali edo gizaki batenak diren.
- Ea ile osoak (bulboarekin) edo ile zatiak (bulborik gabe) diren.
Klortetraziklina
Klortetraziklina tetraziklina-taldearen antibiotikoa da. Benjamin Dugger doktoreak 1945ean topatu zuen eta familiako lehena izan zen zen. Streptomyces aureofaciens bakterioak sortzen du. Germen ugariren aurrean aktibitate handia du: estreptokokoa, estafilokokoa, pneumokokoa, meningokokoa, gonokokoa, bruzelak, treponema zurbila, tularemiaren germena eta ameba disenterikoa. Beste mikrobio batzuek eragindako gaixotasun batzuetan ere eraginkorra da, hala nola, klamidiak eta mikloplasmak (Nicolas-Favre gaixotasuna, keratitis herpetikoa, pneumonia atipikoak) edo rickettsiosiak (tifus exantematikoa). Ahoz hartzen da.
Dosolo
Dosolo Italiako udalerri bat da. Mantuako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Dosolok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Montjuïceko gaztelua
Montjuïceko gaztelua (katalanez Castell de Montjuïc) Kataluniako Bartzelona hiriburuko Montjuïc mendiaren punturik garaienean kokatzen den gotorleku militarra da, Espainiako Gerra Zibilaren ondoren museo militarra bilakatu zen.
Historia
1940eko urriaren 15ean Kataluniako Generalitateko presidentea zen Lluís Companys zena gaztelu honetako Santa Eulàlia lubanarroan fusilatu zuten. Begiak zapi batez estaltzerik nahi ez, eta ''Assassineu un home honrat. Per Catalunya!'' ("Gizon zintzo bat hiltzen ari zarete. Kataluniaren alde!") oihukatzen hil zen.
The Following
The Following (Jarraipena) AEBtako telesaila bat da. 2013ko urtarrilaren 21an Fox Broadcasting Company katean estreinatu zen. 2014an bigarren denboraldi bat egongo dela iragarri da.
Argumentua
Telesailak FBIko agente ohi batek serieko hiltzaile talde bati buruz darabilen ikerketa jarraitzen du, talde honen burua serieko hiltzaile maltzur bat da (James Purefoy), honek bere izaera erakargarria eta internet erabiliz hiltzaile sare bat sortu eta hedatuko du. Hiltzaile buruzagi honen izena Joe Carroll da, Edgar Allan Poeren lanak irakatsi eta bere heroi gotiko honen omenez hainbat neska ikasleen hiltzailea, azkenean aipatutako FBIko agenteak atzeman zuen arte. Ordutik aurrera hiltzailea espetxean dagoela internet bidez hiltzaileez osaturiko sare sozial bat eratu du, hiltzaile talde hau bere aginduetara dagoelarik. Telesailaren hasieran, hiltzaile buruzagia sare horretako kideen laguntzaz heriotza zigorra saihestea lortuko du, ondorioz FBIk aurrez hiltzaile hau atzematea lortu zuen Ryan Hardy (Kevin Bacon) agente ohiari laguntza eske deituko dio.
Erredundantzia (argipena)
Erredundantzia hitzak adiera zenbait ditu:
Teleogramma depressa
Teleogramma depressa Teleogramma generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Louis Nicolas Davout
Louis Nicolas Davout (Auerstaedteko dukea eta Eckmühleko printzea; Annoux, Yonne, 1770eko maiatzaren 10a - Paris, 1823ko ekainaren 1a) mariskal frantsesa izan zen. Iraultzaileekin bat egin zuen 1788. urtean, eta harrezkero, Iparraldeko armadan (1792), Belgikakoan (1793), Rhinekoan (1795-1797) eta Egiptokoan (1798-1799) nabarmendu zen batez ere. Varsoviako dukerriko gobernadore hautatu zuten 1807. urtean, eta errusiarrei 1814. urtera arte aurre egin zien. Hanburgoko armadaren buru izendatu zuten urte horretan. Alemaniako armadaren buru izan zen 1810. urtean. Ehun Egunetako Gerra garaian, Gerra ministroa izan zen. Napoleonek izan zuen ordekorik onenetako bat izan zen.
Lackawanna (New York)
Lackawanna  New York estatuko hiri bat da. Erie konderrian kokatua dago. 2010ean 18,141 biztanle zituen, 17.02 kilometro koadrotan banatuta.
Vaya semanita
Vaya semanita (euskarazko esanahia: «hau astea!» edo «a zer astea!»), ETB 2n egiten den umore telebista saioa da. Hasiera batean katearentzako garrantzia handirik gabeko umore saio arrunt bat zen arren, gerora eta ikusleen erantzuna ikusita saioaren ordutegia ikusle gehieneko orduetara aldatu zen, eta saioaren egitura ere aldatuz joan zen.
Euskal Herriko politikari buruz sketch komikoak egiten dituzte aktoreek saioan.
Saint-Jean-d'Aubrigoux
Saint-Jean-d'Aubrigoux Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Loira Garaia departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Vaya semanita
Oscar Terolek aurkezten zuen 2005. urte arte. Geroztik, Andoni Agirregomezkorta dabil aurkezle lanetan.
Megachile sicula
Megachile sicula erle espezie bat da, Megachile generoan eta Megachilidae familian.
Vaya semanita
Ekoizleak egile eskubideak saldu zizkion Telecincori, eta hark egitura bereko saioa sortu zuen, Agitación + IVA izenekoa.
2005eko urrian TVE Espainiako telebista kate publikoan, Made in China saioa hasi zuten, aurretik Vaya semanitan aritutako kide ugarirekin.
Saint-Jean-d'Aubrigoux
Biztanleria
2007an Saint-Jean-d'Aubrigoux udalerrian erroldatutako biztanleak 179 ziren. Familiak 88 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du: