cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Brethel
Etxebizitza
2007an 64 etxebizitza zeuden, 54 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 64etxeak ziren. 54 etxebizitza nagusietatik 45 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 6 etxek bi gela zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 20 etxek bost zituzten. 39 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 29 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 21 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 75 ziren, horien artean 53 aktiboak ziren eta 22 inaktiboak ziren. 53 pertsona aktiboetatik 49 lanean zeuden (28 gizon eta 21 emakume) eta 4 langabezian zeuden (2 gizon eta 2 emakume). 22 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Brethel udalerrian 54 unitate fiskal zeuden, 119 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.432 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 1 eraikuntza enpresa.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Garret FitzGerald
Garret FitzGerald (irlanderaz Géaroid Mac Gearailt; 1926ko otsailaren 9an, Dublin - 2011ko maiatzaren 19a, Dublin) irlandar politikaria da.
Desmond Fitzgeralden semea, Sinn Féineko aintzinako kide izan zena, Irlandako Gerra Zibileko beteranoa eta Cumann na nGaedhael alderdiko kide sortzaileetako bat, azken hau ordezkatuz Irlandako Estatu Askearen ministro izatera ailegatu zelarik. 1969an Fine Gael alderdiko legebiltzarkide izan zen, bai eta Kanpo-Arazoetarako Ministroa ere 1973-1977. Fine Gaeleko buru izendatu eta taoiseach (lehen ministroa) bezala hautatu zuten bi agintaldi ezberdinetan zehar: 1981-1982 eta 1982-1987. 1992an bere ibilbide politikoari amaiera ezarri zion.
Włodawa landa-udalerria
Włodawa Poloniako Lublingo voivoderriko landa-udalerri bat da, Włodawa barrutian kokatuta. 245,03 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6094 biztanle zituen.
Patrick Dewaere
Patrick Jean Marie Henri Bourdeaux, Patrick Dewaere izen artistikoz ezaguna, (Saint-Brieuc, - Paris, ) frantses antzezlea izan zen, gizonezko aktore onenaren César Sarirako izendatua izan zena.
Sagy (Saona eta Loira)
Sagy Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Sagy udalerrian erroldatutako biztanleak 1.207 ziren. Familiak 527 ziren, horien artean 153 pertsona bakarrekoak ziren (44 bakarrik bizi ziren gizonak eta 109 bakarrik bizi ziren emakumeak), 197 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 149 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 721 etxebizitza zeuden, 538 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 139 bigarren erresidentzia ziren eta 45 hutsik zeuden. 663 etxeak ziren eta 55 apartamentuak ziren. 538 etxebizitza nagusietatik 422 bere jabearen bizilekua ziren, 104 alokairuan okupaturik zeuden eta 12 doan lagata zeuden; 7 etxek gela bat zuten, 35 etxek bi zituzten, 95 etxek hiru zituzten, 192 etxek lau zituzten eta 209 etxek bost zituzten. 445 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 238 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 254 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 726 ziren, horien artean 527 aktiboak ziren eta 199 inaktiboak ziren. 527 pertsona aktiboetatik 488 lanean zeuden (283 gizon eta 205 emakume) eta 39 langabezian zeuden (16 gizon eta 23 emakume). 199 pertsona inaktiboetatik 81 erretiraturik zeuden, 41 ikasten zeuden eta 77 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 46 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 15 eraikuntza enpresak ziren, 11 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 19 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 funeraria, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 5 igeltseroak, 2 margolariak, 3 zurginak, 1 iturgina, 2 argiketariak eta 2 ile apaindegiak.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 arropa denda zen eta 1 drogeria zen.
2000. urtean Sagy udalerrian 48 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.512 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Elkano mendiak
Elcano Montes edo Elkano mendiak Pluton planeta nanoaren hegoaldean dagoen eskualde menditsua da. 488 kilometroko zabalera du. Juan Sebastian Elkano euskal marinelari erreferentzia egiten dio.
Cthulhu eskualdearen hegoaldean dago.
Atelopus flavescens
Atelopus flavescens Atelopus generoko animalia da. Anfibioen barruko Bufonidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Dongshan
Dongshan Txinako Herri Errepublikako hainbat tokiren izena izan daiteke:
Crapatalus munroi
Crapatalus munroi Crapatalus generoko animalia da. Arrainen barruko Leptoscopidae familian sailkatzen da.
Copreci
Aretxabaletako lantegiaz gain Italian, Txekiar Errepublikan, Turkian, Mexikon, Brasilen, Txinan eta Estatu Batuetan ere baditu lantegiak. Euskal Herrian ere badu bigarren lantegi bat, Altsasun hain zuzen ere.
Hasiera
Copreci 1963. urtean sortu zuten 40 lagunek. "Cooperativa de precisión" izenaren akronimoa izan zen, izan ere sukalde, berogailu eta ur berogailuetarako gas txorrotak eta segurtasun balbula elektromagnetikoak fabrikatzea baitzuen helburu. Trenbidearen beste aldean eraiki zuten enpresa, herriaren hegoaldean. Trenbidea igarotzeko zubi handi bat eraiki behar izan zen. 1975. urterako dagoeneko 900 langile zituen. Aretxabaletaren hazkunde demografikoaren erantzuleetako bat izan zen.
Nazioarteko zabalkundea eta kalitate zigiluak
1988. urtean Ariane espaziontziaren proiektuan hartu zuen parte. Harako presio bidezko sentsoreak ekoiztu zituen. Dagoeneko ekoizpenaren %70a esportatzeko egiten zuen eta Mexikon bigarren lantegi bat ezartzea erabaki zuen. Mondragon Korporazioaren baitan aurreneko enpresa izan zen atzerrian lantegi bat eraikitzen. 1991. urtean Txekiar Errepublika aukeratu zuen nazioarteko bigarren lantegia ezartzeko.
Hurrengo urteetan kalitatezko zigiluen aldeko apustua egin zuen. 1991. urtean AENOR-AFAQ kalitate ziurtagiri bateratua lortu zuen, Euskal Autonomia Erkidegoko lehenengoa eta Espainiar Estatuko zazpigarrena izan zen ziurtagiri hau eskuratzen. 1992an Filipe Printzearen saria, Euskaliten Zilarrezko Q saria eta ondoren Urrezko Q saria jaso zituen. Hiru urtez jarraian (1991, 1992 eta 1993) Bosch-Siemensek emandako "Urrezko Q" aitortza lortu zuen.
2002 eta 2004 artean lantegi berriak eraiki ziren hiru kontinentetan; Italian, Turkian, Brasilen eta Txinan. 2010an Altsasun zegoen Isphording enpresa alemaniarra eskuratu eta "Copreci Altsasuko" sortu zen. Ondoren etorriko ziren Txinako bigarren lantegia eta Estatu Batuetakoa.
Honako hauek dira Coprecik munduan zehar dituen lantegien egoitzak: Aretxabaletako egoitza handitu egin dute azken urteotan eta horretarako zubia lehenengo eta ondoren aparkaleku handia kendu zituzten. Coprecik dagoeneko 1.970 langile ditu eta horietako 670 langilek Aretxabaletan egiten dute lan.
Berrikuntza teknologikoak
XXI. mendean berrikuntza teknologikoak garatu eta aurkezten jarratu zuen eta 250 patentetik gora ditu.
Ekoizpen eremuak
Hiru atal nagusitan banatzen dira Coprecin ekoizten diren gaiak:
50. urteurrena: Mendiak Jarraian
2013. urtean Coprecik 50. urteurrena ospatu zuen. Hainbat ekitaldi izan ziren urtean zehar; hitzaldiak, erakusketak...
Denetan aipagarriena herriko bost mendizale gaztek egin zutena izan zen. Urte hartako irailaren 21ean Debagoieneko 50 mendi tontor jarraian igo zituzten. 88 kilometrotako ibilbidea izan zen, Aretxabaletan hasi, Arlaban mendilerroa igaro, ondoren Aizkorri, Urbia, Kurtzebarri eta azkenean Aretxabaletan bertan amaitu zuten. 19 ordu inguru erabili zituzten ibilbidea osatzeko.
René Portocarrero
René Portocarrero (Habana, 1912ko otsailaren 24 – ib., 1985ko apirilaren 7) margolari, eskultore, ilustratzaile kubatar ospetsua, XX. mendeko Kubako artista handienetarikoa. Munduko museo askotan dago jasota bere obra. Bere obraren hogei erakusketa egin zituen eta taldeko 60 beste gehiagoetan hartu zuen parte. Margolanak, liburuak, muralak, diseinu grafikoak eta aldizkarietan kolaborazio ugari egin zituen. Homosexuala zen eta urte asko Raúl Milián bikotekidearein bizi zen.
Biografia
El Cerron jaio zen, Habana inguruko auzo batean. Bere formakuntza gehien batean autodidakta izan zen baina, izan ere, Academia de Artes Plásticas San Alejandro ikastetxean ere ibibi zen. Lehenengo erakusketa Habanako Lyceumen egin zuen, 1934an. Ondoren, Mariano Rodríguez artistarekin batera, Habanako Estudio Libre para Pintores y Escultores zelakoan lan egin zuen. Adinaren ondorioz, Orígenes poesia taldearekin lotu zen eta Verbum, Espuela de Plata eta Orígenes aldizkari literarioetan bere marrazkiak argitaratu zituen. Urte horietan bi liburu argitaratu zituen: Las máscaras (1935) eta El sueño (1939), bigarren horretan berak idatzitako testuekin. José Lezama Limaren laguna izan zen eta poetak Portocarreroen liburuetarako testuak prestatu zituen. 1943an Habanako Espetxean marrazki librearen irakaslea izan zen; hantxe mural erlijioso bat egin zuen ere bai. Urte horietako obra batzuk hauek dira: Interiores del Cerro, Festines eta Figuras para una mitología contemporánea. 1944 bere lanak New Yorken erakutsi zituen, Julian Levy Gallery-an eta Arte Modernoaren Museoan MoMa-n. 1950 urtearen inguruan, Taller Experimental de Santiago de Las Vegasen, zeramikarekin hasi zen lanean. teknika horiekin mural handiak egin zituen, ezagunena, Antilletako Historia izenburuaz, Hotel Tryp Habana Libren, garai hartan Habana Hilton hotelean, egin zuen. 1951an, Trinidadi omenez lanarekin, Margolaritza Sari Nazionala jaso zuen; gaur egun lan hori Kubako Arte Ederren Museoan erakusten da. Lan horrekin Habanako paisaietan inspiratutako lanen bildumari eman zion hasera. 1962an "Kubako kolorea" erakusketa inauguratu zuen; bilduma horretan oinarria Afrikako santeria zen. Jorratu zuen beste gaia Inauteriak izan ziren. 1957an eta 1963an São Pauloko Bienalean hartu zuen parte. 1952an eta 1966an, bestetik, Veneziako Bienalean bere lanak erakutsi zituen. 1981an Kubako estatuak Orden Félix Varela saria eman zion.
Estiloa
Portocarreroren lanek Afrikako tradizio kubatarraren eragin handia erakusten du. Artistak tradizio hori ikuspuntu poetiko batetik aztertzen du; ondorioz, bere estiloa oso bizia, koloretsua eta barrokoa zen.
Sciurus aberti
Sciurus aberti Sciurus generoko animalia da. Karraskarien barruko Sciurinae azpifamilia eta Sciuridae familian sailkatuta dago.
Rinkita-(Ce)
Rinkita-(Ce) silikato motako minerala da eta rinkita taldearen kidea da.
Abenduaren 25
Abenduaren 25a gregoriotar egutegiaren urteko hirurehun eta berrogeita hemeretzigarren eguna da, 360.a bisurteetan. Sei egun falta dira urtea amaitzeko.
Gray (Iowa)
Gray Iowako hiri bat da. Audubon konderrian kokatua dago. 2010ean 63 biztanle zituen, 2.58 kilometro koadrotan banatuta.
Čistá (Mladá Boleslaveko barrutia)
Čistá Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 781 biztanle ditu eta 8,97 kilometro koadroko azalera. Mladá Boleslaveko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1037 urtean egin zen.
NGC 7307
NGC 7307 galaxia bat da, Grus konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Nouzonville
Nouzonville Frantziako udalerri bat da, Ardenak departamenduan dagoena, Champagne-Ardenne eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Nouzonville udalerrian erroldatutako biztanleak 6.390 ziren. Familiak 2.485 ziren, horien artean 727 pertsona bakarrekoak ziren (320 bakarrik bizi ziren gizonak eta 407 bakarrik bizi ziren emakumeak), 631 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 854 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 273 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 2.724 etxebizitza zeuden, 2.531 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 20 bigarren erresidentzia ziren eta 173 hutsik zeuden. 1.908 etxeak ziren eta 796 apartamentuak ziren. 2.531 etxebizitza nagusietatik 1.359 bere jabearen bizilekua ziren, 1.121 alokairuan okupaturik zeuden eta 51 doan lagata zeuden; 22 etxek gela bat zuten, 102 etxek bi zituzten, 521 etxek hiru zituzten, 839 etxek lau zituzten eta 1.047 etxek bost zituzten. 1.454 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.192 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 734 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 3.962 ziren, horien artean 2.653 aktiboak ziren eta 1.309 inaktiboak ziren. 2.653 pertsona aktiboetatik 2.146 lanean zeuden (1.234 gizon eta 912 emakume) eta 507 langabezian zeuden (265 gizon eta 242 emakume). 1.309 pertsona inaktiboetatik 297 erretiraturik zeuden, 381 ikasten zeuden eta 631 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Nouzonville udalerrian 2.558 unitate fiskal zeuden, 6.382,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.912 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 222 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 4 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 32 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 23 eraikuntza enpresak ziren, 61 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 15 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 17 finantziazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 15 zerbitzu enpresak ziren, 26 administrazio publikoko enpresak ziren eta 12 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 64 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 5 banku bulegoak, 1 funeraria, 11 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 2 autoeskolak, 3 igeltseroak, 4 margolariak, 3 zurginak, 9 iturginak, 4 argiketariak, 6 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 8 jatetxeak eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 20 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 4 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 3 arropa dendak, 1 elektrotresna denda zen, 1 altzari denda zen, 1 drogeria zen eta 2 lore-dendak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu laburretarako ospitale 1, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, psikiatriko 1 bat, 3 botika eta 2 anbulantzia zegoen.
2009an 2 haur-eskola eta 5 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Nouzonville udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 463 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Plaza de la Cebada
Plaza de la Cebada Madrilgo plazarik zaharrenetako bat da. Bertan izen bereko merkatua egoteagatik da ezaguna. La Latina auzoan dago, Toledo, Cebada eta Humilladero kaleen eta Plaza de Puerta de Moros plazaren artean. XIX. mendean hiltzera zigortuak zeuden presoak exekutatzeko erabili zen.
Historia
Plazaren izenaren etimologia gertuko izen bereko kaleagatik du, non garagarra banatzen zen, erregearen zaldientzako bazka bezala erabiliko zena eta zaldieria erregimenduak hornitzen zituena bananduz. Alea plazara Madrilgo probintziatik gertuko nekazariak ekartzen zuten saltzera. Lehen erakundeetako bat La Latinako Ospitalea izan zen, Beatriz Galindok Elisabet I.a Gaztelakoa Katolikoak Puerta de Morosen zituen beste lur batzuekin trukatu zituen lurretan eraiki zena. Plaza, plaza bezala XVI. mendetik aurrera eratu zen, eta barazki, labore eta zerrikien azoka bezala erabiltzen zen. Gunea Moratalazeko enkomiendari ematen zaio, Calatravako Ordenarena zena, 1536an Rodrigo de Coallak emandako idazteunaren arabera ikus daitekeen bezala. XVII. mendean iturri bat jarri zen plazan.
Plaza Madrilen Teixeiraren planoan agertzen da, eta Madrilgo Plaza Nagusiak hainako eremua hartzen du. 1622ko ekainak 19an lorategi publiko bezala egokitu zen San Isidro Nekazariaren Jaien ospakizunagatik. Plazan XVIII. mendean Madrilgo Feriak deritzenak ospatu ziren. 1823ko azaroak 7an Hirurteko Liberalaren pronuntziamenduaren ondoren Rafael del Riego hiltzera zigortua eta exekutatua izan zen plaza honetan, gutxi lehenago goratu egin zuen madrildar publiko beraren irainen artean.
Greeley (Iowa)
Greeley Iowako hiri bat da. Delaware konderrian kokatua dago. 2010ean 256 biztanle zituen, 0.96 kilometro koadrotan banatuta.
Čistá (Rakovníkeko barrutia)
Čistá Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 861 biztanle ditu eta 29,05 kilometro koadroko azalera. Rakovníkeko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1229 urtean egin zen.
Phaeosaces
Phaeosaces Oecophoridae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Phaeosaces apocrypta da.
San Lorenzo Maggiore
San Lorenzo Maggiore Italiako udalerri bat da. Beneventoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
San Lorenzo Maggiorek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Fos-sur-Mer
Fos-sur-Mer Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Rodanoren Ahoak departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2007an 15.832 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Fos-sur-Mer udalerrian erroldatutako biztanleak 15.832 ziren. Familiak 5.779 ziren, horien artean 1.288 pertsona bakarrekoak ziren (534 bakarrik bizi ziren gizonak eta 754 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.628 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 2.217 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 646 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 6.342 etxebizitza zeuden, 5.905 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 180 bigarren erresidentzia ziren eta 256 hutsik zeuden. 4.761 etxeak ziren eta 1.557 apartamentuak ziren. 5.905 etxebizitza nagusietatik 3.788 bere jabearen bizilekua ziren, 2.032 alokairuan okupaturik zeuden eta 84 doan lagata zeuden; 55 etxek gela bat zuten, 353 etxek bi zituzten, 980 etxek hiru zituzten, 2.360 etxek lau zituzten eta 2.158 etxek bost zituzten. 4.129 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 2.581 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 2.795 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 10.902 ziren, horien artean 7.805 aktiboak ziren eta 3.097 inaktiboak ziren. 7.805 pertsona aktiboetatik 6.908 lanean zeuden (3.985 gizon eta 2.923 emakume) eta 898 langabezian zeuden (291 gizon eta 607 emakume). 3.097 pertsona inaktiboetatik 886 erretiraturik zeuden, 1.050 ikasten zeuden eta 1.161 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Fos-sur-Mer udalerrian 5.589 unitate fiskal zeuden, 14.619,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.453 euro zen.
Ereite
Ereitea, ereintza edo ereinaldia haziak lurrean edo beste euskarriren batean jartzea da, haziok ernatu eta landare berriak haz daitezen.
Sciurus aestuans
Sciurus aestuans Sciurus generoko animalia da. Karraskarien barruko Sciurinae azpifamilia eta Sciuridae familian sailkatuta dago.
Fos-sur-Mer
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 200 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 2 posta bulegoak, 9 banku bulegoak, 3 funerariak, 18 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 3 ibilgailuen alokairu bulegoak, 3 autoeskolak, 23 igeltseroak, 11 margolariak, 7 zurginak, 16 iturginak, 17 argiketariak, 8 eraikuntza enpresak, 15 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 6 aldi baterako lan enpresak, 35 jatetxeak, 14 higiezinen agentziak, 3 tintoreriak eta 3 apaindegiak.
2000. urtean Fos-sur-Mer udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 216 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an osasun-zentro 1, 5 botika eta 2 anbulantzia zegoen.
Olavo de Carvalho
Olavo Luiz Pimentel de Carvalho (Campinas, Brasil, 1947ko apirilaren 29a - Richmond, Virginia, AEB, 2022ko urtarrilaren 24a ) brasildar kazetari eta saiakeragile kontserbadorea izan zen, jarrera ideologiko esoterikoak eta konspiraziogileak ordezkatu zituena. Brasilgo eskuin muturrean eta Bolsonaro familian eragin handia izan zuen.
Fos-sur-Mer
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 5 haur-eskola eta 5 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Fos-sur-Mer udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 840 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Włodowice udalerria
Włodowice Poloniako Silesiako voivoderriko landa-udalerri bat da, Zawiercie barrutian kokatuta. 76,79 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5237 biztanle zituen.
Thénisy
Thénisy Frantziako udalerria da, Sena eta Marne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Thénisy udalerrian erroldatutako biztanleak 277 ziren. Familiak 104 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 44 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 146 etxebizitza zeuden, 111 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 145 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 111 etxebizitza nagusietatik 97 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 24 etxek lau zituzten eta 71 etxek bost zituzten. 84 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 46 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 57 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 175 ziren, horien artean 144 aktiboak ziren eta 31 inaktiboak ziren. 144 pertsona aktiboetatik 136 lanean zeuden (72 gizon eta 64 emakume) eta 8 langabezian zeuden (4 gizon eta 4 emakume). 31 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Thénisy udalerrian 106 unitate fiskal zeuden, 280 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 23.839 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 margolaria.
2000. urtean Thénisy udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, 636 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Rhabdamia gracilis
Rhabdamia gracilis Rhabdamia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apogonidae familian.
San Lorenzello
San Lorenzello Italiako udalerri bat da. Beneventoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
San Lorenzellok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Isidro Baldenegro
Isidro Baldenegro López (1966ko martxoaren 18a – 2017ko urtarrilaren 15a) Mexikoko buru ekologista bat izan zen. Tarahumara herriko indigena, Sierra Madren egiten diren legez kanpoko zuhaitz-mozketen aurka borrokatu zen. Amnistia Internazionalak kontzientzia preso izendatu zuen. 2005ean Goldman Ingurumenaren Saria jaso zuen, baso zaharren aldeko borrokagatik. Mehatxu ugari jaso ondoren, sikario batek hil zuen 2017an. Ekologisten hilketak ohikoak dira Mexikon.
Čistá u Horek
Čistá u Horek Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 566 biztanle ditu eta 10,53 kilometro koadroko azalera. Semilyko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1347 urtean egin zen.
Nothoprocta curvirostris
Nothoprocta curvirostris Nothoprocta generoko animalia da. Hegaztien barruko Tinamidae familian sailkatua dago.
Fuyu
Fuyu esanahi desberdineko hainbat gauza izan daiteke:
Lambda (argipena)
Lambda hitzak esanahi zenbait ditu:
NGC 7308
NGC 7308 galaxia bat da, Aquarius konstelazioan. Francis Preserved Leavenworthek aurkitu zuen n.
2593 Buryatia
2593 Buryatia asteroide baten izena da. apirilaren 2an aurkitu zuen N. S. Chernykh-ek Nauchnij Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1976 GB izena zeraman.
Orbitaren ezaugarriak
2593 Buryatia asteroidearen orbitak batezbeste 2,17 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,998 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,342 distantziara. Eszentrikotasuna 0,079 da, eta makurdura orbitala 0,21ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 13.9 da.
Rinkita-(Y)
Ezaugarriak
Rinkita-(Y) elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Holy Cross abade-etxea (Tipperary)
Abade-etxea beneditar monjeek sortu zuten 1169an. baina berehala zistertarrek hartu zuten, 1180an hain zuzen ere. Angoulêmeko Isabel erreginak (Joanes Lur Gabearen alargunak) gurutze santuaren ezpal bat ekarri zuen 1233an eta hortik datorkio izena abade-etxeari. Erlikia honi esker erromes lekua bihurtu zen, eta Erreforma Protestantearen garaian ihesi zetozen katolikoen babeslekua ere bai.
Gurutze santuaren ezpala azken aldiz 1632an erakutsi zen publikoan eta Cromwelldar gerraren ondoren abade-etxea bertan behera gelditu zen. 1740etik aurrera hilerri funtzioak egin zituen bertako jendearentzako. 1880an mantendu beharreko monumentua" zela, "errezatzeko erabiliko ez zena" erabaki zen. Baina bere berreraikuntza ez zen 1969 arte martxan jarriko. Vatikanoko sakristauak gurutze santuaren ezpal berri bat eman zion.
Vincent Lindon
Vincent Lindon (Boulogne-Billancourt, ) frantses antzezlea da, zenbait aldiz gizonezko aktore onenaren César Sarirako izendatua izan dena.
Highland poni
Highland Ponia Eskoziako bertako zaldi arraza bat da, Eskoziako bertako hiru poni arrazetako bat izanik. Beste biak Eriskay ponia eta Shetland ponia dira. Galloway poni arraza berriz XVIII. mendean galdu zen. Beste hainbat poni arraza eta mota galduak daude ere Eskoziako uharte ezberdinetan, bereziki joan den mendean.
Bere tamaina zein ezaugarriengatik zaldi arraza hau ponien sailkapen taldean sartzen da.
Arrazaren jatorrizko liburua 1880. urtean hasi zen. Aspaldian Eskoziako Highlandetan zein uhartetan lanerako arraza zen, baina egun zela zaldia bezala erabiltzen da gehien bat.
Arraza gogor eta zaildua da, oso gutxitan behar du beregan gehiegi erreparatzea eta baserritarrei merke ateratzen zaie mantentzea.
Arrazaren egoera
Equus Survival Trust elkartearen irizpideak jarraituz, arraza arriskuan dago, munduan 5.500 abere inguru besterik ez baitago.
Crapatalus novaezelandiae
Crapatalus novaezelandiae Crapatalus generoko animalia da. Arrainen barruko Leptoscopidae familian sailkatzen da.
Soria
Soria izen bereko probintziako hiriburua da, Espainiako iparraldean, Gaztela eta Leongo autonomia erkidegoan.
Kokapena
Soria Duero ibaiaren goiko atalean dago. Udalerriaren eremua Soria hiriak berak eta hiru alkate-auzok osatzen dute: Otoruelos, Pedrajas eta Toledillo.
Bilakaera demografikoa
2008an 39.344 biztanle zituen Soriak, eta horrenbestez, Teruelen ostean, biztanle gutxien duen Espainiako hiriburua da.
Hiriarteko autobusak
Hiriak autobus geltoki bat du: han, helmuga anitzeko linea ugarik bat egiten dute, horien artean hiria Madril eta Iruñea rekin lotezen dutenak
Hiriko autobusak
Hirian autobus zerbitzu bat da: Soriako urbanoa.
Aristides
Aristides edo Aristeides, grezieraz Ἀριστείδης, Zuzena izengoitiaz ezaguna (K.a. 550 inguruan - 467 inguruan) Atenasko jeneral eta politikaria izan zen.
Biografia
Maratongo garaipena (K.a. 490) lortu zuten hamar buruzagietako bat izan zen. Temistokles aurkariak erbesteratu ondoren (K.a. 482), persiarren inbasiokoan (K.a. 480) deitu zioten berriro eta haiei nagusitzea lortu zuen (Salamina, K.a. 480 eta Plateas, K.a. 479). Harrez geroztik, Delosko Konfederakundea sortzen hartu zuen parte.
Flor Aguilera
Flor Aguilera (Mexiko Hiria, XX. mendea) idazlea da. Dozenaka eleberri eta ipuin- eta poesia-liburu idatzi ditu bere ibilbidean zehar Mexikon, Estatu Batuetan eta Argentinan. Haur eta gazte helduentzako literaturan espezializatu da. 2020an, “Como Pizarnik en París”, munduko poetei buruzko podcast bat eta lana ere kaleratu zituen.
Biografia
Flor Aguilera Mexiko Hirian jaio zen, baina zazpi urte zituela Estatu Batuetara joan zen familiarekin, eta zazpi herrialde eta zortzi hiritan bizi izan zen, Shanghai, Londres eta Sidney barne.
Kazetaritza ikasi zuen Carlos Septén García Kazetaritza Eskolan (Mexiko), Artearen Historia eta Literatura Ingelesa Torontoko Unibertsitatean, eta bertan parte hartu zuen 1994an Idazle Iberoamerikarren Topaketan, eta Nazioarteko Harremanetako maisutzan Parisen, Frantzian.
2004tik 2006ra Idazleen Eskola Dinamikoan izan zen. 2006an, FONCAk eta CALQk babestutako Atzerriko Egoitza Artistikoen beka jaso zuen, Montrealen (Quebec) egonaldi bat egiteko. Poesia-proiektua San Francisco Bay Press argitaletxeak As the Audience Begs for a Ferocious Tango liburuan argitaratu zuen, 2009an. 2012an, beka bera eman zioten Arteen Banff zentroan (Alberta, Kanada) egoitza izateko. Horren emaitza izan zen El día que explotó la abuela liburua, urte horretan bertan Alfaguara Infantil y Juventud-ek argitaratua.
2015. urtean, Somos Beat antzezlana estreinatu zuen. Lehen antzezlanaren idazle eta zuzendaria izan zen.
Mexikoko zenbait liburu-azokatan liburuak aurkeztu eta sinatzeaz gain, nazioarteko poesia-topaketetan parte hartu du; besteak beste, Quebeceko Trois Rivieres jaialdian, Arges, Errumania, Indietako Cartagenako Nazioarteko Jaialdian, Kolonbian eta Estatu Batuetako Poetas Laureadosen. 2017an Haur eta Gazte Literaturako Zinemaldi Iberoamerikarrean parte hartu zuen Madrilen, Espainian, gazte literaturari buruzko mahaian.Aldizkarietan parte hartu du: El puro cuento eta Tierra Adentro. Life and Style eta Chilangon zinemako kritikari gisa aritu zen bi urtez.
2020an hasi zuen “Como Pizarnik En París” poesia-podcast-a, Anchor plataformapean.
Čistěves
Čistěves Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 165 biztanle ditu eta 2,59 kilometro koadroko azalera. Hradec Královéko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1352 urtean egin zen.
Koherentzia (argipena)
Koherentzia terminoak hanibat erabilera ditu:
Goñerri
Goñerri edo Goñibar Euskal Herriko udalerri eta ibar bat da, Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta. Lizarrako merindadean eta Iruñerria eskualdeko Ibarrak azpieskualdean dago, Iruñea hiriburutik 34,8 kilometrora. Altuera 615 eta 1264 metro artekoa da, eta 42,23 km²-ko azalera hartzen du. biztanle zituen.
Goñerri Nafarroako ibar zaharrenetakoa da. Izan ere, XIV. mendean, "Bortz Iriak" izeneko administrazio-erakunde bakarra osatzen zuen, hura osatzen zuten herrien kopuruari erreferentzia eginez, eta gaur egun arte ez da aldatu. Izen horrek iraun ez duen arren, Goñitarren leinuak, Teodosio Goñikoaren ondorengoek eta Nafarroako Erresumako familia noble garrantzitsuenetako batek egin du. Ibarra −teknikoki ez da ibarra, ez baitu inolako ibaik zeharkatzen− Andia mendilerroan dago, ordoki txiki emankor batean, baina inguruko gainerako herriekiko altuera handian. Horrela, Urdotz Euskal Herriko bigarren herririk altuena da, Abaurregainaren atzetik bakarrik. Batez bertzeko altuera handia duenez, ibarra inguratzen duten mendiak ere oso garaiak dira, eta paisaia bereziak eskaintzen dituzte.
Bertako biztanleak goñerritarrak edo goñibartarrak dira. Ibarburua Aizpun kontzejua da, non udaletxea da.
Izena
Goñerri edo Goñibar beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
San Lupo
San Lupo Italiako udalerri bat da. Beneventoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
San Lupok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Goñerri
Izena
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Etimologia
GoñerriGoñi (kontzejuetako baten izena) eta erri (herri) elkartzetik dator. Bere aldetik, Goñibar izen bera eta ibar (haran) elkartzetik dator.
Goñi izena jatorriz iluna eta zalantzazkoa da. Mikel Belaskoren arabera, izena inguruko gainerako herriekiko (Ollaran) altuera handian kokatzeagatik azalduko litzateke, batez ere Arteta (Goñi aurreko herria) eta Goñi beraren arteko altueragatik. Hemen "goi" hitza ere sartuko litzateke.
Jatorrian, Goñik gainerako herrietan zuen eragina zela eta, Goñerri bezala ezagutzen zen, ondoren erromantzera Terra de Goñi bezala egokitu zena. Izen hori ondo egokitzen zaio lurrari, teknikoki ez baita ibar bat, ordoki txiki bat baizik. Geroago, Bortz Iriak edo Cinco Villas izenez ezagutua izan zen (erromantzerako egokitzapena), baina izen hori Bortziriak edo Bostiriak izenez ere hartu zuten bost herrik osatutako beste lurraldeetan ez bezala, Goñin izen horrek ez zuen iraun Aro Modernotik aurrera.
Ondoren, inguruko lurraldeekiko asimilazioa zela eta, "ibarra" deitu zioten faltsuki, eta Goñibar eta Val de Goñi aldaerak sortu ziren. Gaur egun, udalerri ofizialaren izena Goñi bertzerik ez bada ere, gaztelaniaz Valle de Goñi esaten zaio, eta euskaraz Goñerri eta Goñibar, baina lehenengoa gailentzen da, zehatzagoa dena eta jatorrizko aldaera.
Armarria
Goñerriko armarriak honako blasoi hau du: Mende bat baino gehiagoz, 1840tik 1953ra bitartean, gurutze bat erabili zuten armarri gisa, Goñiko jauregiko armarriei erreferentzia eginez, zalantzarik gabe. 1953tik aurrera, kontsignatutakoetara itzuli ziren, historikoki dagozkienak.
Bandera
Goñerriko banderak Goñerriko armarria dauka hondo gorri baten gainean. Armarriak kasket bat du gainean.
Geografia
Lizarrako merindadearen ipar-ekialdean dago, Nafarroako Mendialdean.
Bilboko klima
Köppen klima sailkapenaren arabera, Bilbo eta bere metropoli eremuko klima ozeaniko hezea da. Tenperaturak urtean zehar epelak izaten dira, ez oso beroak udan eta ez oso hotzak neguan. Dena dela, urtean hainbat alditan muturreko tenperaturak izaten dira, 30-35 gradutik gorakoak eta 0 °C-tik beherakoak. Udako batez besteko tenperatura 20 °C-koa da eta negukoa 8 °C-koa.
Goñerri
Klima eta landaredia
Inguruko klima subatlantikoa da, eta altitudeak asko baldintzatzen du. Urteko batez besteko tenperatura 6 eta 10º C artekoa da, eta urteko prezipitazioen indizea 1200 eta 1400 mm artekoa. Urtean 120 eta 160 egun artean izaten dira, eta horiek hilabete guztietan izaten dira. Ebapotranspirazio potentzialaren indizea 550 eta 600 mm artekoa da.
Bertako klima fresko eta hezea dela eta, pagadiek hartzen dute baso-azaleraren zatirik handiena, eta, kota ez hain altuetan, hariztiek. Faunari dagokionez, animalia basatiak nekez aurki daitezke, hala nola basurdeak, azeriak edo otsoak.
Bilboko klima
Troll-Paffen klima sailkapenaren arabera, Bilbok klima epela du eta Siegmund/Frankenberg klima sailkapenaren arabera, berriz, Bilbok klima azpitropikala du. Europako Ingurumen Agentziaren aburuz, Bilbo Atlantikoaren eskualde biogeografikoan dago. Bilboko klimak, Kantauri itsasoko ertzan izanik, hegoaldean baino prezipitazio ugariak ditu eta baita eguzki-ordu gutxiago eta tenperatura epelagoak ere, Iberiar penintsulari baino Europa kontinentalari hurbilago dagoelarik.
Goñerri
Estazio meteorologikoa
Goñerrin estazio meteorologiko bat dago Azantza kontzejuan, itsasoaren mailatik 828 metrora, Nafarroako Gobernuak 1988an jarritako estazio meteorologikoa dago.
Banaketa
Goñerrik 5 kontzeju ditu:
Bilboko klima
Prezipitazioa
Bilbok urtean 128 prezipitazio-egun ditu, hau da, hilabetero dozena baino gutxiago dira euri-egunak (≥ 1 mm), gutxienez uztailean 7 eta, gehienez, urtarrilean 13 izanik. Urtean pilatutako bataz besteko prezipitazioa 1195 mm-koa da, gutxiengoa uztailean- 62 mm- eta handiena azaroan -141 mm- delarik. Bizkaiko golkoko beste herrien moduan, Iberiar penintsulako emaitzarik altuenetariko bat da. Prezipitazioa oparoa da eta, latitude eta atmosfera-dinamika kontuan izanik, guztira euri-egunek %45a eta hodeitsuek %40a osatzen dute.
Goñerri
Historia
Bere herriek, XIV. mendean, "Bortz Iriak" izeneko entitate administratiboa osatzen zuten. Goñi, Aizpun eta Urdozko jaun-errentak eta jurisdikzio baxu eta ertaina betiko laga zituen Joan II.ak 1462an, baina lekuak berak berritu ziren, jaurerriko titularrari 700 dukat ordainduz 1543an.
Tibalt I.a Nafarroakoak, 1253an, bere Amunarrizko bilauen prestazioak foruen bidez berregokitu zituen, Joan II.aren asmoak beaumontarren aurka defendatzean herriak jasandako hondamendiak zirela eta. Errege horrek kaparetasun pribilegio kolektiboa eman zion 1457an, eta 1470ean, berriz, salbuespen arrunt oro. Azantza hiribildua Karlos II.a Nafarroakoak dohaintzan eman zien 1385ean bere iloba Karlos Beaumontekoa eta bere ondorengoei.
Bilboko klima
Elurra
Elurra arraroa da hirian, inguruko mendien tontorrean noizbehinka agertu arren. Urtean zehar gutxi dira elurra egiten duen egunak. 1956ko otsailean errekorra izan zen: hilabetean zehar 7 egunetan egin zuen elur. Edonola ere, 1956ko otsaileko hotzaldi eta elurtearen eraginez gertatu zen. Elurbustia, berriz, ohikoagoa da, urtean 10 egunetan inguru eta, batez ere, neguan.
Goñerri
Historia
Iberiar Penintsulako gerrapean, Xabier Minak bolbora fabrika bat ezarri zuen Santa Kiteria baselizan, eta frantziarrek erre eta suntsitu egin zuten. Horrela jarraitzen zuen 1850ean, gero berreraiki egin zen.
XIX. mendearen lehen erdialdera arte, haranaren jurisdikzioa Lizarrako alkate arruntak zuen. Gainera, leku bakoitzak bere justiziak zituen, Aizpunen, Azantzan eta Goñin txandaka izendatzen zirenak etxeen artean; Amunarritzen eta Urdotzen, berriz, herritarren artean aukeratzen ziren. 1835-1845eko Udal erreformen ondoren, ibarra udalerri bakar gisa geratu zen, bortz herri berdinekin. 1850ean biltzarra Urdotzen biltzen zen. Bortz lekuetako bakoitzak eskola bat zuen, eta bertako maisua Udalako idazkaria zen aldi berean. Gainera, ibar osoan irin-errota bakarra zegoen, harri bakarrekoa, eta bideak tokikoak ziren eta egoera txarrean zeuden.
Bilboko klima
Eguzki-orduak
Urtean hiriak 1.584 eguzki-ordu ditu, baxuena 78 - eguneko batez bestekoa 2,5 ordukoa abenduan, eta altuena 188 - eguneko batez bestekoa 6 ordukoa uztailean, izanik. Emaitza (1.200-2.000 ordu artekoa) iparraldeko Europarena, Londresena edo Varsoviarena adibidez, izanik baina neguan Bilbok bi aldiz gehiago ditu. Hala ere, Iberiar penintsulako beste hiriak baino eguzki-ordu gutxiago ditu, Kantauri itsasoko ertzako beste hirien parekoa izanik.
Goñerri
Historia
1907ko urtarrilaren 24an Landa Kutxa nekazaritza-kooperatiba sortu zen. Lan Ministerioak 1945eko uztailaren 12an onartu zuen eta 1960an 98 bazkide bildu zituen.
Bilboko klima
Muturreko tenperaturak
Hirian bertan erregistraturiko tenperaturarik altuena 42 °C-koa izan zen, 1947ko uztailaren 26an. 2003ko abuztuan, eguneko tenperatura altuen batez bestekoa errekorrekoa ere izan zen, 29.9 °C hain zuzen ere. Inoiz erregistraturiko tenperaturik hotzena -8.6 °Ckoa izan zen, 1963ko otsailaren 3ko gauean.
Goñerri
Demografia
biztanle zituen Goñerrik.
Bilboko klima
Itsas-tenperatura
Urtean batez besteko itsas-tenperatura 16 °C ingurukoa da. Otsailean, hilabeterik hotzena, 12 °C ingurukoa da. Abuztuan, hilabeterik beroena, 21 °C ingurukoa da. Uztailetik irailea, hondartzak "irekita" dauden denboraldian, itsas-tenperatura 20 °C baino altuagoa izan ohi da.
Goñerri
Ekonomia
Goñerriko ekonomia oso mugatua da, biztanle gutxi dituenez, bertako biztanleen adina gehitu behar baitzaio, eta horietako asko erretiratuta daude. Goñerriko ekonomiaren eragile nagusia nekazaritza da; izan ere, udalerriak eremu zabalak ditu nagusiki garia ereiteko, baita sasoiko beste barazki batzuk ere. Turismoak ere badu bere eragina landetxe moduan. Udal titulartasuneko hotel bat dago. Gainerako jarduerak udalerritik kanpo egin behar direnez, bertako biztanleek Iruñerrira jaitsi behar dute.
Udaletxea
Udaleko idazkaria Abartzuza, Jaitz eta Deierriko idazkari ere bada. Udalak alkatea eta lau zinegotzi dauzka.
Udal hauteskundeak
2007an Agrupación Independiente Valle de Goñi (AIVG) taldeko José Ignacio Preboste Goñi aukeratu zuten alkate. Udaleko bost zinegotziak lortu zituen. Baliogabeko botoak hiru izan ziren (emandako guztien %2,88) eta hamalau boto zuri (%13,86). Abstentzioa %44,97koa izan zen.
2011n aurreko agintaldian zinegotzi izandako Gumersindo Indurain Cobos bihurtu zen alkate, aurkeztu zen zerrenda bakarraren izenean; 2011n taldearen izena Independientes Valle de Goñi izan zen eta berriro ere bost zinegotziak lortu zituen.
Alkateak
Hauek izan dira Goñiko azken alkateak:
Euskara
Koldo Zuazok, 2010ean, Goñerri ez-euskal-eremuan sailkatu zen.
Ibar honetan hitz egiten den euskarak bere berezitasunak ditu. Horregatik sailkatzen da Oltzako hizkeran. Euskara batuaren itzalean alfabetatutako hainbat euskaldun baden arren, Goñerriko mintzaira zaharrak hiztun gaberik dakite.
Nafarroako Gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera, Goñerri eremu mistoko udalerria da, eta hori dela eta, euskarak eskubide batzuk ditu. 2001eko erroldaren arabera, herritarren %1,99k zekien euskaraz hitz egiten, 2010ean % 2,03 eta 2018n % 2,80k.
Elezaharrak
Teodosio Goñikoaren edo Goñiko buruzagiren kondairak VIII. mendean Goñi kontzejuan jaiotako antzinako noble baten istorioa kontatzen du. Teodosio gerrara abiatu zen, bere emazte gaztea, Kostantza Butroekoa, eta bere gurasoak, zaharrak, etxean utzirik. Emakumeak, aita-amaginarrebei begirune handia zienez, jauregian jarri zituen, eta jauregiburuko gelan lo egiten ere utzi zien. Egun batean, Teodosio gudu-zelaitik itzultzean, Errotabidean (Goñitik gertuko leku batean) aurkitu zen deabrua ermitau faltsuz mozorrotuta zuela. Esan zion emazteak morroi batekin engainatzen zuela. Haserre bizian, zalduna etxera iritsi zen ilunabarrean, eta, bi pertsona ohean etzanda ikustean, hil egin zituen, benetan bere gurasoak zirela konturatu gabe.
Gudaria bere akatsaz konturatu zen kalera irten eta elizatik bueltan zetorren emaztearekin topo egin zuenean. Izututa eta damututa, bere krimena aitortu zion Goñiko apaizari, eta honek Iruñeko gotzainarekin konfesatzeko agindu zion. Azken honek Erromara bidali zuen, aita santuaren absoluzioa eskatzera, Teodosiok egin zuen bezala. Aita Santuak penitentziatzat jartzen du bere aberria, etxea eta emaztea uztea, eta mendietako bakarlekuetan barrena ia biluzik erromes ibiltzea, gorputzari hertsirik zeramatzan kateak hautsi arte.
Egun batean, Aihedu mendian (Goñi eta Andimendi artean) zebilela, katearen katebegi bat hautsi zen. Eskerrak emateko, Teodosiok Done Mikelen omenezko baseliza bat eraiki zuen, gaur egun ere zutik dirauena. Bertatik, Teodosio Aralar mendilerrora joan zen, non penitentziaren amaiera gertatu zen. Han bazen herensuge bat leize batean bizi zena eta inguruko artzain eta baserritarrei erasotzen ziena. Larraungo biztanleek erabaki zuten urtean pertsona bat eskaintzea herensugeari, honek besteei eraso ez ziezaien. Teodosiok, Aralarretik noraezean, zorigaiztokoa aurkitu zuen, eta bere bizitza eskaini zuen pertsona harena salbatzeko. Herensugea penitentziagileari agertu zitzaionean eta hura irentsiko zuela mehatxatu zuenean, Teodosiok San Migel goiaingeruari agindu zion bere burua, "Done Mikelek balio dit!" oihukatuz. Une hartan, zalaparta handi baten artean, goiaingerua agertu zen, eta, bere buruaren gainean gurutzea erakutsiz, dragoia garaitu eta hil egin zuen, "Nor Jaungoikoa bezala!" oihukatuz. Salbatu ondoren, Teodosiok Done Mikel in Excelsis santutegia herensugea bizi zen leizearen gainean altxatzea agintzen du, inor ez dadin berriro sartu. Han bizi izan zen bere egunak amaitu arte Kostantza andrearekin, bere emaztearekin, "bere gurtzan aritzen ziren apaizentzako etxeak eta etxebizitzak eraikitzen...".
Jaiak
Goñiko jaiak ekaineko bigarren asteburuan ospatzen dira.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Greene (Iowa)
Greene Iowako hiri bat da. Butler konderrian kokatua dago. 2010ean 1,130 biztanle zituen, 2.94 kilometro koadrotan banatuta.
Atelopus galactogaster
Atelopus galactogaster Atelopus generoko animalia da. Anfibioen barruko Bufonidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Rhabdamia mentalis
Rhabdamia mentalis Rhabdamia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apogonidae familian.
Hiri-drainatze sistemek uraren kalitatean duten eragina
Hirietan eta beste lekuetan jausten diren ur bolumenak nahiko antzekoak izaten dira. Aldaketa minimoak antzeman daitezke. Klima edota mendien gune altuen presentzia zeozer baldintzatu dezakete, baina bere osotasunean ur kopuru diferentziak oso txikiak dira. Hala ere, hirietako drainaketak oso ondo diseinatu eta mantendu behar dira larreak edo mendiak dauden guneetan daudenekin alderatuz. Lehenik, jende dentsitate handiak dituzten guneak direlako eta bigarrenik, hirietako isurketa garbia askoz ere handiagoa delako.
Prezipitazioa lur azpian infiltratu, lurrundu edota gainazaleko isurketatik joan daiteke. Lurrunketa, alde batera utziz gero, hirietako ur gehiena gainazaleko isurketatik doa. Horren erruduna hirietako orografia da, hirietako errepideen, etxeen eta kaleen infiltrazioa minimoa delako. Hiriaren gainazala iragazgaitza bihurtu dela esan daiteke. Beraz, hirietan kontrolatu behar den ur bolumena oso handia denez, ur hori bideratu eta ondo tratatzea da hiritarren eginkizuna.