cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eskolastika
Akino-ko Tomas
Dominikoen teologiaren eta, oro har, eskolastikaren ordezkari nagusia da Tomas Akinokoa (1225-1274). Summa teologica edo Summa Theologiae obra nagusian enpirismo aristotelikoa eta bere teoria hilemorfikoa eta bi intelekto-klaseren arteko bereizketa onartu zuen. Avicenak ordurarte grekoentzat arrotza zen esentzia eta izatearen arteko bereizketa bereganatu zuen arabiar filosofiaren eskutik. Jainkoa soilik analogia bikoitz baten eskutik egiten da ulergarri.
Hala, tomismo izendatu den fusio aristoteliko-platonikoa sortu zuen Akinoko Tomasek. Tomismoak argumentu kosmologikoen bidez jainkoaren existentzia frogatzeko helburua du, bost bideak bezala izendatu izan diren argudioak kristau filosofiaren oinarri izan dira mendeetan zehar.
Tomas Akinokoak filosofia eta sinesmen erlijiosoaren artean egindako bereizketak mende bat geroago abiatuko den arrazoiaren independentziaren oinarria izango da. Desberdintze honek Erdi Aroko filosofiaren amaieraren eta filosofia modernoaren hasieraren arteko muga marraztuko du.
XIV. mendea: filosofiaren eta teologiaren arteko banaketa
Datorren mendean franziskanoak dira nagusi. Garai hontako ordezkari nagusiak Juan Duns Escoto, eta Ockhameko Guilllermo dira, zeinarentzat munduaren, eta bereziki jainkoaren, ulergarritasuna gogorki zalantzan jarriak izango diren. Pentsamolde hau ondorengoek jasoko dute eta ondorio bezala eskolastikaren gainbehera ekarriko du.
Juan Duns Escoto
Juan Duns Scoto (1266-1308), eskoziarra zen franziskanoa, jainkoaren ideiara heltzen da. Jainkoa metafisikaren bidetik ulertutako nozioa da, betiereko izakia; franziskanoak zentzu aristoteliko hertsian ulertzen zuen, izakia izaki, honen inguruko zientzia bezala, alegia. Hau honela, teologiaren eta filosofiaren arteko autonomia ezartzen du, argi baitago hauetariko diziplina bakoitzak bere metodo eta objektu propioak dituela. Escotoren ustez, dena den, teologia metafisika bat da.
Ockham-eko Guillermo
Ockhameko Guillermo (1290-1349) izango da ideia hau gehien garatuko duena. Ockhamen labana deituriko printzipio ekonomikoak agerikoa ez den eta intuizio sentsibletik datorren oro ezabatzea beharrezkoa dela dio: “Ente kantitatea ez da beharrik gabe biderkatu behar”.
Lapitze
Lapitze Irungo auzoa da, eta Irungo beste auzo hauek ditu mugakide: iparraldean, Anaka (Colon ibilbideko zenbaki bakoitiak Lapitzera biltzen dira); hegoaldean eta ekialdean, Olaberria; eta mendebaldean, Katea.
Eskolastika
Ockham-eko Guillermo
Nominalismo izenez ezagutzen den ikuspegi hau tradizio aristoteliko-eskolastiko realistaren kontrakoa da. Ockhamentzat kontzeptu unibertsalak termino baten inguruan ulerkerak batzen dituen norbanako desberdinen prozesu mentalak besterik ez dira. Nominalismoak borondatea adimenaren gainetik jartzen du. Jainkoaren borondatea ez du ezerk mugatzen (boluntarismoa), ideia jainkotiarrek ere ezin dute jainkoaren ahalguztiduntasunean eragin. Mundua guztiz kontingentea da eta honek ez du inolako orden arrazionaletara moldatu beharrik. Ezagutza modu posible bakarra esperientzian (intuizio sentikorrean) oinarritu behar da. Teologia, arrazoiaren mugen gaindi (esperientzia) dagoenez, ez da zientziatzat jotzen. Ockhamen ideiez geroztik, filosofia teologiatik banandu eta zeintziak bere bideari ekingo dio modu autonomoan.
Bere kezka ez da mugimendua zer den jakitea, mugimenduak nola funtzionatzen duen jakitea baizik. Ideia hauei tiraka sortuko dira Galileo Galileiren planteamenduak, besteak beste.
Bigarren eskolastika
Eskolastika ez da hemen amaituko. XV. eta XVI. mendeetan, izan ere, Espainia erdigunean jarrita, izaera renazentistaz berrituko da eskolastika, bereziki dominikoen eta jesuiten ordenei loturik agertuz. Eskolastizismo berantiar honek Francisco Suárez (1548-1617) jesuita espainola izango du ordezkari nagusi. Honen latinez idatziriko lan nagusian, Disputaciones metafísicas (1597), aurreko tradizio eskolastikoaren laburpen bat egiten da eta modernizatu egiten da, baita iusnaturalismoaren edo Hugo Grocioren zuzenbide naturalaren oinarriak zehaztu ere. Obraren balioa honen haritik sorturiko ondorengo inspirazioetan datza; XVII. eta XVIII. mendeetan, bada, eragin handikoa izan zen, bere ideien oihartzuna Hegelen edota Heideggerren pentsamenduetan ere topa dezakegularik. Filosofia espainolaren tradizio aristotelikoarekin bat egiten duen arren, nominalismoaren alderdi batzuk gehitzeagatik ezaugarritzen da.
Honela, Suárezentzat esentzia eta existentziaren arteko bereizketa arrazoizko bereizketa besterik ez da, izan ere, existentzia bakoitzak berezko esentzia du. Jainkoak bakarrik, berez izaki denez, hauteman dezake bestearen izatearen arteko bereizketa, hau da, kreaturena. René Descartesen cógitoa intuizioz arrazoitzen duen Suárezen sorturiko substantzia espiritual noziotik dator. Gottfried Leibnizen (1646-1716) mónada ere nozio honetatik dator. Esentziaren eta existentziaren arteko bereizketa, arrazoizko bereizketa moduan (Baruch Spinozaren substantziaren kontzeptua), Suárezen filosofiatik dator ere. Kanten subjektu traszendentala, kasu, tradizio eskolastiko honetan erabilitako manejatutako atribuzioaren analogiaren noziotik dator.
Neoeskolastika
XIX. mendean “neoeskolastika” izenez ezagutua den eskolastikaren berpizkundea ematen da eta XX. mendean “neotomismoa” jaioko da, Jacques Maritain eta Étienne Gilson buru direlarik. Maritainek eta Gilsonek tomismoa kultura laikoan zabaltzea ahalbidetu zuten.
Désiré Joseph Mercier, Desiderio Nys, A. Farges, Tomasso Zigliara, Fernand van Steenberghen, Leo Elders, M. Grabmann, Armand Maurer, Charles de Koninck, James A. Weisheipl, Jean-Pierre Torrell, Josef Pieper, Pierre Mandonnet OP, A. D. Sertillanges OP, Reginaldo Garrigou-Lagrange OP, Odon Lottin OSB, Gallus M. Manser OP, Cornelio Fabro, John F. Wippel eta beste hainbat ere dira aipatzekoak.
XX. mendean tomismoari dagokionez, dominiko espainolek egindako lana azpimarratu behar da. Jada aipatutakoez gain, hurrengoak dira aipatzekoak: Victorino Rodríguez, Santiago Ramírez O.P., Guillermo Fraile OP eta Teófilo Urdánoz O.P. ( Historia de la Filosofía, BAC-en egileak), Quintín Turiel eta Aniceto Fernández. Egun San Tomásen filosofia irakasten jarraitzen dute: José Todolí, Juan José Gallego, Jordán Gallego, Vicente Cudeiro, Armando Bandera, Marcos F. Manzanedo, Mateo Febrer, Vicens Igual eta Juan José Llamedo-k. Dominikoetako filosofo garrantzitsuenetako bat Abelardo Lobato izan zen, Suizako Teologia fakultateko errektore izatera heldu zena.
Paretroplus lamenabe
Paretroplus lamenabe Paretroplus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Eskolastika
Neoeskolastika
Argentinan: Tomás D. Casares, Octavio Nicolás Derisi, Alberto Caturelli, Juan José Sanguineti, Juan Alfredo Casaubón, Ignacio Andereggen, Juan R. Sepich (bere hasierako joeran), Guido Soaje Ramos, Ismael Quiles jesuita eta Domingo Basso dominikoa, besteak beste.
Xylocopa violacea
Xylocopa violacea erle espezie bat da, Xylocopa generoan eta Apidae familian.
Telnet
Telnet konputagailu-sare baten bidez makina (lan-estazio) bat urrunetik atzitzeko eta erabiltzeko protokolo eta programa da. Bezero-zerbitzari ereduko beste komunikazioetan bezala atzitutako makinan programa zerbitzaria egon behar du eskaerak entzuten, telnet-en kasuan 23 da bere sare ataka Kontsola modurako balio du bakarrik, grafikorik gabe. Urrunetik akatsak konpontzeko eta datuak kontsultatzeko (informazioa, bibliografia...) erabili izan da. Bere arazo nagusia ziurtasuna da, makinetan sartzeko behar diren erabiltzailearen izena eta pasahitza zifratu gabe (testu argia) baitoaz. Arrazoi honegatik telnet protokoloa desagertzen joan zen, SSHren mesedetan, telnet-en ordezko zifratutzat har litekela.
Toscolano-Maderno
Toscolano-Maderno Italiako udalerri bat da. Bresciako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Toscolano-Madernok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Maya Gold
Maya Gold (euskaraz Maien Urrea) Mike Oldfield musikagilearen abesti bat da. 1992an Tubular Bells II diskoaren barnean kaleratu zuen.
Thierry Derez
Thierry Derez (Biarritz, ) lapurtar exekutibo eta abokatua da. Aseguru arloan ibilitakoa, egun Covéa aseguru-etxeko presidentea da.
Altered State
Altered State (euskaraz Egoera Ezegonkorra) Mike Oldfield musikagilearen abesti bat da. 1992an Tubular Bells II diskoaren barnean kaleratu zuen. Disko horretan norbaitek abesten duen abesti bakarra da.
Stadtgottesacker
Hilobiak eta pertsonaiak
Arkupeen azpian eta barnealdean hiriko pertsonaiak eta Halle Unibertsitateko irakasleak daude lurperatuta (kronologikoki jaiotegunaren arabera):
Atractus boulengerii
Atractus boulengerii Atractus generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
NGC 1945
NGC 1945 kumulu ireki bat da, Dorado konstelazioan. James Dunlopek aurkitu zuen n.
Flysch
Flyscha arroka sedimentario sekuentzia bat da, ozeano sakoneko orogenian garatu dena. Geruza gogorrak (kareharria, arbela edo hareharria) eta bigunak (margak eta buztinak) tartekatzen dira eta tolesdura geologikoak direla-eta geruzok bertikalak edo zeiharrak dira. Egoera ez-horizontal honek higadura errazten du, geruza ugari agerian utziz. Higadura itsasoak egiten badu marearteko zabalgunea era daiteke.
Flysch hitza Bernhard Studer suitzar geologoak erabili zuen lehen aldiz 1827an, Alpeetako hareharri eta arbel geruza sekuentzia izendatzeko. Hitza alemanezko fliessen hitzetik dator ("isuri"), ibaien isuriak sortzen zituela uste baitzuen.
Hemirhamphodon tengah
Hemirhamphodon tengah Hemirhamphodon generoko animalia da. Arrainen barruko Zenarchopteridae familian sailkatzen da.
William Russel Dudley
William Russel Dudley (North Guilford, Connecticut, Ameriketako Estatu Batuak, – Los Altos, Kalifornia, Ameriketako Estatu Batuak, ) botanikoa izan zen. Cornelleko Unibertsitatean graduatu zen 1874an, eta 1875an, historia naturala ikasi zuen Penikese uhartean Louis Agassirekin; eta Harvardeko Udako Eskolan 1876an.
1873an Conerlleko botanikako maisua izendatu zuten, 1884an botanika kriptogramikako irakaslea. 1911an tuberkulosiak jota hil zen.
Saladoko gudua
Saladoko gudua Tarifa inguruan 1340ko urriaren 30ean eginiko gudua izan zen. Bertan Gaztelako eta Portugalgo kristau armadak marinien eta granadar osteak menderatu zituzten.
Salado izenekoa Cadizko probintziako erreka da, Tarifa udalerrian jaioa eta haran txiki bat zeharkatu ondoren Lancesko badian itsasoan ahoratzen dena.
Aurrekariak
1292ko irailaren 21ean kristauek Tarifa marinien eskuetatik konkistatu zuten, Antso IV.a Gaztelakoak eta Muhammad II.a Granadakoak egindako ituna hautsiz. Alonso Pérez de Guzmán gobernadore izendatu eta mariniek 1294an egindako setioa kale egin zuen.
Mariniek Magreb bateratzeko bere ahaleginetan 1337an Tilimsen hartu zuten eta hurrengo urteko udaberrian Alfontso XI.a Gaztelakoak Gibraltarko itsasartean bere itsas-armada mobilizatu zuen. . Gainera, Petri IV.a Aragoikoarekin Madrilgo ituna sinatu, eta biek elkarrekin nasriak, mariniak eta hafsidarrak borrokatu zituzten.
Jofre Gilabert de Cruïlles almirantea 1339ko ekainaren 1ean lau galeratan atera zen Bartzelonatik. Valentzian beste sei galera eta galiota bat gehitu, eta itsasorantz jo zuen. Ceutako itsas-guduan hamahiru marokoar galera eta genovatar bat menderatu zituen.
1340ko apirilaren 4an, Algecirasko badian, Getaresko gudua gertatu zen, non mariniek gaztelar itsas-armada menderatu zuten eta Alonso Jofre Tenorio hil zen. Itsasoa galduta, nasriek eta mariniek berriro Tarifa setiatu zuten. Alfontso XI.a Gaztelakoa eta Alfontso IV.a Portugalgoa urriaren 15ean Sevillan batu ziren setioa bukatzeko asmotan. Musulmanen komandanteak Yusuf I.a Granadakoa errege nasria eta Abu al-Hasan Ali sultan marinia ziren. Kristau armada ailegatu zenerako, musulmanak setioa utzi eta erreka aldera kokatu ziren, kristauak inguratzeko asmoagaz.
Gudua
Abangoardia zuzentzen zuen Don Juan Manuel gaztelar infantea, beste alditan egin zuen moduan, Salado erreka zeharkatu behar zuen baina, behin borroka hasita, uko egin zuen; Lasso de la Vega anaiek, berriz, egoera aldatu zuten eta 800 zaldun hartuta, 3.000 magrebtar zaldun defendatzen zuten zubi txiki bat eraso zuten; Musulmanek kristauak atzera bota arren, bigarren eraso batean kristauek lerroa hautsi zuten.
Tartean, Portugalgo erregeak granadar zelaia eraso eta Tarifako garnizioak irteera egin eta gudaroste hautatuez osaturiko musulmanen erdialdea eraso zuen. Egoera aprobetxatuz, Alfontso XI.a Gaztelakoak armadaren zati handiena hartu eta marokoar armada eraso zuen. Gorputzez gorputz borrokatu zuten eta hainbat erori izan ziren.
Kristauen garaipena erabatekoa izan zen eta Alfontso XI.ak aventajado capitán edo kapitan gailen titulua bereganatu zuen: elementu geografikoak aprobetxatu zituen bere gudarosteak kokatzeko.
Ondorioak
Marokoko erregeak Algeciras aldera ihes egin zuen, handik bere erresumara itzultzeko. Era berean, Granadakoa Marbellarantz alde egin zuen eta handik hiriburura. Kristauek gerrako harrapakin handi bat bereganatu eta Benedikto XII.a aita santuari etsaien zutoihal bidali zizkioten. Musulmanen etsipena handia izan zen eta mariniak Iberiar Penintsula konkistatzeko ahalegina egin zuten azken leinua izan ziren.
Norwich (Connecticut)
Norwich Connecticuteko hiri bat da. New London konderrian kokatua dago. 2010ean 40,493 biztanle zituen, 73.37 kilometro koadrotan banatuta.
Emmy Noether
Emmy Noether (Erlangen, Alemania, 1882ko martxoaren 23a - Bryn Mawr, Pennsylvania, AEB, 1935ko apirilaren 14a) XX. mendeko aljebran aditu garrantzitsuenetakoa izan zen. Albert Einsteinek argitaratu zuenaren arabera, hark argitu zituen erlatibitatearen eraikuntzarako ezinbesteko kontzeptuak.
Biografia
Familia judutar batean jaio zen. Matematikari esanguratsu baten alaba zen, Max Noether izenekoa. Aitak, neurri handi batean autodidakta, Heidelberg-eko Unibertsitateko doktoretza jaso zuen 1868an, eta, zazpi urtez irakasle-lanetan aritu ondoren, lanpostu bat lortu zuen Erlangen hirian, han ezagutu zuen Ida Amalia Kaufmann eta harein ezkondu zen; Emmyren amarekin.
Emmy Noether familia horretan jaio zen, lau neba-arreben artean lehena izan zen. Lehen izena Amalie zuen, amak eta amonak bezala, baina bigarren izena erabiltzen hasi zen gaztea zenean. Emmy miopea zen, eta haurtzaroan sigmatismo txiki batekin hitz egiten zuen (lagunarteko "ekeo" deitua).
Familiako lagun batek urte batzuk geroago Emmy gazteari buruzko pasadizo bat kontatu zuen, hark azkar ebatzi omen zuen haur-festa batean jarritako asmakizuna, logikarako gaitasuna txiki-txikitatik argi utziz Emmyri janari prestatzen eta garbitzen irakatsi zioten - bere garaian ohitura zen bezala -, eta piano-ikasgaiak jaso zituen. Ez zuen jarduera horiekiko grina handirik izan, dantza egitea gustuko bazuen er
Cincinnatus (New York)
Cincinnatus Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Cortland konderrian dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Emmy Noether
Ikasketak eta ibilbide profesionala
Emmy Noetherrek ez zuen matematikarako gaitasun berezirik erakutsi umetan, musikaz eta dantzaz gehiago interesatu zen. Matematikak pisu handirik ez zuen neskentzako eskola batean ikasi zuen batxilergoa. 1900eko apirilean, frantsesezko eta ingelesezko estatu-azterketak gainditu zituen, sehr gut (bikain) kalifikazioarekin eta horrek gaitasuna ematen zion emakume-eskoletan hizkuntzak irakasteko. 1903an, lehen aldiz, Bavariako unibertsitateetan emakumeei ikasteko baimena eman zitzaien.
Emmyk Nurembergeko Realgymnasiumera joatea erabaki zuen, ikasle libre gisa, Abitur titulua (unibertsitatera sarbidea ematen duen batxilergoko titulua) lortzeko. 1903-04 neguko seihilekoan Gotingako Unibertsitatean ikasi zuen, eta entzule gisa Karl Schwarzschild astronomoak eta Hermann Minkowski, Otto Blumenthal, Felix Klein eta David Hilbert matematikariek emandako klaseetara joan zen. Ondoren, Erlangeneko Unibertsitatean matrikulatu zen, aitak eskolak ematen zituen tokian.1907an, Paul Gordanek gainbegiratuta, Über die Bildung des Formensystems der ternären biquadratischen Form (Forma hirutar bicuadratikoaren sistema formalaren eraikuntzari buruzkoa) idatzi zuen. Oso harrera ona izan zuen arren, Noetherrek ondoren bere tesia bazofia gisa deskribatu zuen. Alemaniako unibertsitate batean matematikan doktoretza lortu zuen bigarren emakumea iizan zen. 1908an Zircolo Matematico di Palermorekin elkartu zen eta hurrengo urtean Deutschen Mathematiker-Vereinigung (Matematikarien Elkarte alemaniarra) erakundean afiliatu zen.
1908. eta 1915. urteetan, Erlangeneko Unibertsitateko Institutu Matematikoan eman zituen eskolak, baina ez zuen ordainsaririk jaso, eta, noizean behin, aita ordezkatu zuen, eskola emateko azaroak zituenean. 1910ean eta 1911n bere doktorego-tesiaren zabalkuntza argitaratu zuen, eta 3 aldagai kasua n aldagaietara orokortuz zuen.
Gotingako Unibertsitatean
1915eko udaberrian, Noether Gotingako Unibertsitatera itzultzera gonbidatu zuten, David Hilbertek eta Felix Kleinek une hartan mundu osoan ezaguna zen matematika-ikerketarako zentrora. Hala ere, Filosofia Fakultateko filologoek eta historialariek blokeatu egin zituzten hura errekrutatzeko ahaleginak, eta, haien argudioen arabera, emakumeek ez zuten pribatdozent (irakasle elkartua) izatera iritsi behar. Fakultateko kide batek protesta egin zuen esanez: "Zer pentsatuko dute gure soldaduek unibertsitatera itzuli eta emakume baten oinetan jarrita ikasteko eskatzen zaiela ikusi dutenean? Hilbertek suminez erantzun zuen, esanez: "Ez dut ikusten zergatik izan daitekeen hautagai baten sexua pribatdozent gisa onartzearen kontrako argudioa. Guztiaren ondoren, unibertsitatea gara, ez bainu-establezimendua. "
Noether Gotingara apirilaren amaieran joan zen. Bi aste geroago, ama bat-batean hil zen. Aurrez tratamendu bat jaso zuen begietako gaitz batengatik, baina ez dakigu nolakoa zen eta zer eragin izan zuen amaren desagertzeak.Garai hartan, Emmyren aita erretiratu egin zen, eta neba Alemaniako armadan sartu zen Lehen Mundu Gerran borrokatzeko. Aste batzuetan Erlangenera itzuli zen, batez ere bere aita zaharraz arduratzeko.
Lehen urteetan, Gotingako irakasle gisa, ez zuen plaza ofizialik izan eta ez zuen ordainsaririk jasotzen. Bere familiak ostatua eta mantenua ordaintzen zizkion, bere lan akademikoa ordainduz. Maiz, bere eskolak Hilbert izenarekin iragartzen ziren eta "laguntzaile" izaera zuen.
Hala ere, Gotingara iritsi eta gutxira bere gaitasuna erakutsi zuen, gaur egun bere izena daraman teorema probatuz. Teorema horrek erakusten du sistema fisiko bateko kontserbazio lege orok sistema horren simetria bereizgarriren batetik datorrela. Leon M. Lederman eta Christopher T. Hill fisikari estatubatuarrak Symmetry and the Beautiful Univarse liburuan arrazoitzen dute Noetherren teorema "fisika modernoaren garapena gidatu zuen inoiz frogatu gabeko teorema matematiko garrantzitsuenetariko bat dela, ziurrenik Pitagorasen teoremaren maila berekoa".
Lehen mundu-gerra amaitu zenean, Azaroko Iraultzak aldaketa nabarmena ekarri zuen gizarte-erabileretan, eta horrek emakumeentzako eskubide gehiago ahalbidetu zituen. 1919an, Gotingako Unibertsitateak gaikuntza eskuratzeko aukera eman zion Noetherri (irakasle izateko gaitasuna). Ahozko azterketa maiatzaren amaieran egin zen, eta gaikuntza-irakasgaia arrakastaz eman zuen ekainean.
Handik hiru urtera, Zientzia, Arte eta Hezkuntza Publikoko Ministerio Prusiarraren gutun bat jaso zuen, non nicht beamteter ausserordentlicher Professorin titulua ematen zitzaion (irakasle ez-funtzionario berezia, hau da, administrazio-eskubide eta -funtzio mugatuak dituena). Kargu hori irakasle "apartekoa" zen, ordainsaririk gabea, irakasle titularrari edo arruntari ez zegokiona. Bere lanaren garrantzia onartzen zen arren, lanpostuak ez zekarreb soldata bat jasotzerik. Noetherrek ez zuen ordainsaririk jaso bere klaseengatik, harik eta urtebete geroago Lehrauftrag für Algebra (aljebrako katedraduna) izendatu zuten arte. Gotingako matematika-departamentuko kide garrantzitsuenetakoa izaten jarraitu zuen 1933 arte; haren ikasleei "Noetherren mutilak" deitzen zitzaien batzuetan. 1924an, B. L. van der Waerden matematikari holandarra bere zirkuluan sartu zen, eta laster hasi zen Noetherren ideien erakusle nagusia izaten: haren lana izan zen 1931n argitaratutako Moderne Algebra eragin handiko testuliburuaren bigarren bolumenaren oinarria. Matematikarien Nazioarteko Biltzarraren 1932ko osoko bilkuran mintzatu zenean, Zürichen, haren ondare aljebraikoa mundu osoan ezaguna zen. Hurrengo urteetan, Alemaniako gobernu naziak unibertsitateetako postuak betetzen zituzten juduak kanporatu egin zituen, eta Noetherrek Estatu Batuetara emigratu behar izan zuen Pensilvaniako Bryn Mawr Collegen plaza bat betetzeko. 1935ean obulutegiko kistea izan zuen eta, suspertze-zantzuak izan arren, lau egun geroago hil zen, 53 urte zituela.
Noetherren lana hiru garaitan banatzen da matematikan: Lehenengoan (1908-1919) ekarpen esanguratsuak egin zituen inbarianteen eta zenbakizko gorputzen teorian. Inbariazioen kalkuluko inbariante diferentzialei buruz egin duen lana, Noetherren teorema deritzona, "fisika modernoaren garapena gidatzen duten teorema matematiko garrantzitsuenetako bat" dela esan izan da. Bigarren aldian (1920-1926), "aljebraren faza aldatu zuten [abstraktua]" lanak hasi zituen. Bere argitalpenez gain, Noether eskuzabala izan zen bere ideiekin, eta beste matematikari batzuek argitaratutako zenbait ikerketa-lerroren jatorria egozten zaio, baita bere lan nagusitik oso urrun dauden eremuetan ere, hala nola topologia aljebraikoan.
Irakaskuntza eta ikasleak
Gotingan, Noetherrek dozena bat doktoratu baino gehiago gainbegiratu zituen. Lehena Grete Hermann izan zen, bere tesia 1925eko otsailean defendatu zuena. Ondoren, bere "tesi-amabitxi"ari buruz hitz egin zuen. Noetherrek Max Deuringen tesia ere zuzendu zuen, zeina gradu-ikasle gisa nabarmendnzen eta lan garrantzitsua egiten jarraitu zuen aljebra aritmetikoaren arloan.
Hans Fitting, Fitting-en teoremagatik ezagun eta Fitting-en lemagatik. Zeng Jiongzhi, Tsenen teorema probatu zuena. Wolfgang Krullekin ere lan egin zuen, eta hark izugarri aurreratu zuen aljebra konmutatiboa bere Hauptidealsatzekin (ideal nagusiaren teorema) eta aljebra konmutatiboan dimentsioaren teoriarekin, eraztun konmutatiboetarako.
Matematikarako grinaz gain, Noether errespetatu egin zuten besteenganako zuen begiruneagatik. Nahiz eta batzuetan gogor jokatu zuen kontra zeudenekin, izen ona hartu zuen ikasle berriekin izandako portaera eta pazientzia zirela eta. Matematika-zehaztasunarekiko leialtasunagatik, lankide batek "kritikari zorrotz" gisa kalifikatu zuen, baina zehaztasun eskakizuna ia amatasun jarrerarekin konbinatu zuen. Lankide batek honela deskribatu zuen: "edozein berekoikeriatatik erabat askatuta eta harrokeriarik gabea, ez zuen inoiz ezer eskatu beretzat, baizik eta ikasleen lana sustatu zuen guztiaren gainetik.".
Lansaria ukatu ziotelako bere bizimodu frugala zen. Unibertsitatea 1923an soldata txiki bat ordaintzen hasi bazen ere, apal bizitzen jarraitu zuen. Oparoago ordaindu zioten bizitzaren amaieran, baina soldataren erdia aurrezten zuen Gottfried E. Noether ilobari laguntzeko.
Bere itxura eta modalengatik kezkatu gabe, bere ikasketetan jarri zuen arreta, harreman erromantikoa izateko edo modari jarraitzeko aukera baztertzeraino. Olga Taussky-Todddek, algebrista garrantzitsu batek, emakumeentzako otordu bat deskribatu zuen, non Noetherrek, eztabaida matematiko batean erabat sartuta, "bere janaria etengabe botatzen zuen eta bere jantzian garbitzen zuen, horrek batere eraginik izan gabe". Itxurak gehien kezkatzen zituen ikasleek ezin izaten zuten jasan mukizapi gisa blusa erabiltzea eta ileaz ez arduratzea, gero eta nahasiagoa zuena klaseak aurrera egin ahala. Bi ikasle bi orduko klasearen atsedenaldian hurbildu zitzaizkion, beren itxurari buruzko kezkak adierazteko, baina ez ziren gai izan une hartan beste ikasle batzuekin izaten ari zen eztabaida matematiko kementsuan muturra sartzeko.
Emmy Noether hil ondoren van der Waerden-ek emandako obituarioarekin bat, Noetherrek ez zuen bere eskoletan aurrez ezarritako programa bat jarraitzen, eta horrek ikasle batzuk zapuztu egiten zituen. Klaseak eztabaida espontaneoko garaia ziren ikasleekin, matematikako uneko arazo aurreratuenak pentsatu eta argitzeko. Emaitza garrantzitsuenetako batzuk eskola horietan garatu ziren, eta ikasleen apunteak zenbait testu garrantzitsuren oinarria izan ziren.
Bombus lapidarius
Bombus lapidarius erle espezie bat da, Bombus generoan eta Apidae familian.
Emmy Noether
Irakaskuntza eta ikasleak
Noetherrek bere lanbidearekiko eta bere ikasleekiko debozioak ez zuen irakastordu konturik ulertzen. Unibertsitateko eraikina oporretan itxita zegoela, gela sarrerako eskaileretan bildu zituen ikasleak, basora eraman zituen eta bertako kafetegi batean eman zien eskola. Geroago, Hirugarren Reichak baztertu zuenean, ikasleak etxera gonbidatzen zituen etorkizuneko plan eta kontzeptu matematikoak eztabaidatzeko.
Moskun
1928-29ko neguan, Noetherrek Moskuko Estatuko Unibertsitatearen gonbita onartu zuen, eta P. S. Alexandrovekin lanean jarraitu zuen. Bere ikerketekin jarraitzeaz gain, aljebra abstraktuko eta geometria aljebraikoko eskolak eman zituen. Levtryagin eta Nikolai Chebotaryov topologoekin lan egin zuen, eta geroago Galoisen teoriaren garapenean egindako ekarpena eskertu zioten. Nahiz eta politika ez zen nagusi izan bere bizitzan, Noetherrek nolabaiteko interesa hartu zuen gai politikoetan, eta Alexandroven arabera, babes handia eman zion 1917ko Errusiar Iraultzari. Emmy oso pozik sentitzen zen zientziaren eta matematikaren arloetan sobietarrek egindako aurrerapenak ikusteagatik, proiektu boltxebikeak eskaintzen zituen aukera berrien adierazpenak zirela uste baitzuen. Jarrera horrek arazoak ekarri zizkion Alemanian, eta, azkenean, bizi zen pentsioa bertan behera utzi behar izan zuen, "judu marxista" batekin bizitzeagatik kexatzen ziren ikasle-buruek protestak egin zituztelako-
Noetherrek Moskura itzultzeko asmoa izan zuen, eta Alexandroven laguntza jaso zuen. 1933an Alemania utzi ondoren, Moskuko Estatuko Unibertsitatean katedra bat lortzen saiatu zen Narkomprosen bidez. Bere ahaleginak arrakastarik izan ez zuen arren, 1930ean korrespondentzia maiz izan zuen eta 1935ean Sobietar Batasunera itzultzeko planak egin zituen. Bien bitartean, Fritz anaiak lanpostu bat onartu zuen Tomsk-eko (Errusia) Matematika eta Mekanikako Ikerketarako Institutuan, Alemanian lana galdu ondoren.
Onarpena
Urte bereko irailean, Noetherrek alokuzio bat (großer Vortrag) eman zuen Zuricheko Matematikarien Nazioarteko Biltzarraren osoko bilkuran, "Sistema hiperkonplexuak aljebra konmutatiboarekin eta zenbakien teoriarekin dituzten harremanetan" gaiari buruzkoa. Zortziehun lagun izan ziren biltzarrean; besteak beste, Noether lankide Hermann Weyl, Edmund Landau eta Wolfgang Krull. Laurehun eta hogei parte-hartzaile ofizial zeuden eta hogeita bat mintzaldi aurkeztu zitzaizkion osoko bilkurari. Itxuraz, Noetherrek hizlari gisa zuen posizio garaia matematikari egindako ekarpenaren garrantzia onartzea zen. 1932ko kongresua bere karrerako puntu goren gisa deskribatzen da batzuetan.
Gotingatik kanporatzea
Adolf Hitler 1933ko urtarrilean Reichskanzler bihurtu zenean, nazien aktibismoa izugarri handitu zen herrialdean. Gotingako Unibertsitatean, Alemaniako Ikasleen Elkarteak eraso bat egin zuen haientzat "antialeman espirituak" zirenen kontra, eta Werner Weber izeneko pribatdozent batek lagundu zien, Emmy Noetherren ikasle ohia. Jarrera antisemitek giro txarra sortu zuten irakasle juduentzat. Bere eskarien artean honako hau zioen gazte manifestari baten istorioa gogorarazten da: "ikasleek matematikari ariarrak nahi zituzten, baina ez matematikari juduak".
Ekarpenak
Noetherrek teorema bat garatu zuen, eta teorema hori izan zen gakoa XX. mendeko fisika ondo ulertzeko. Simetriarekin zerikusia zuen kontuetan aritzen zen. Noetherren ekarpenak ezinbestekoa da fisikako oinarrizko partikulak (quarkak, leptoiak, elektroia) ulertzeko.
Felix Klein XX. mendeko matematikari ohoretsuarekin eta David Hilbert haren ikaslearekin lan egin zuen. Hermann Weylekin ere lan egin zuen, matematikaren alde abstraktuenetarikoa landuz, hots, aljebra ez kommutatua. Horregatik, aljebrako egitura batek haren izena darama: “noethriar eraztuna”. Saiakera asko egin ondoren, 1919. urtean, Göttingengo Unibertsitatean irakasle-laguntzaile postu bat lortu zuen. Hala ere, 1933. urtean naziek boterea eskuratu zutenean, AEBetara emigratu behar izan zuen, judua baitzen.
Handik urte askotara, matematikarien komunitatea hartaz ahaztu izan bazen ere, Sant Feliu de Guíxolsen ospatu zen Nazioarteko Matematikaren Historiaren Lehen Kongresuan, haren ekarpenen aitorpen publikoa egin zen.
Albert Einsteinentzat, David Hilbertentzat eta beste pertsonaia askorentzat emakumerik garrantzitsuena izan zen matematikaren historian.
Errimel
Errimela begiak nabarmentzearren betileak loditu eta koloretzatzen dituen kosmetiko bat da. Horren aurrekaria Antzinako Egiptotik ezaguna den kohl delako kosmetikoa da, berunez egindako hauts bat.
Circleville (Utah)
Circleville Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Piute konderrian kokatuta dago, Utah estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Ophichthus rufus
Ophichthus rufus Ophichthus generoko animalia da. Arrainen barruko Ophichthidae familian sailkatzen da.
Tularosa (Mexiko Berria)
Tularosa  Mexiko Berriko herrixka bat da. Otero konderrian kokatua dago. 2010ean 2,842 biztanle zituen, 7.27 kilometro koadrotan banatuta.
Oihane Valdezate
Oihane Valdezate Cabornero (Trapagaran, 2000ko apirilaren 10a) bizkaitar futbolaria da, erdilari postuan aritzen dena. 2019az geroztik Athletic futbol taldean jokatzen du.
Pauldarrak taldean eta Athletic futbol taldeko beheko mailetan hazi zen. 2019ko apirilaren 13an lehen taldearekin debuta egin zuen.
NGC 1947
NGC 1947 galaxia bat da, Dorado konstelazioan. James Dunlopek aurkitu zuen n.
Atractus carrioni
Atractus carrioni Atractus generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
Ammophila sabulosa
Ammophila sabulosa erle espezie bat da, Ammophila generoan eta Sphecidae familian.
Émile Seitz
Émile Seitz (Biarritz, - Montaut, ) lapurtar politikaria izan zen. Lanbidez abokatua, 1932 eta 1936 artean Frantziako Nazio Biltzarrerako hautatu zuten Meurthe eta Mosela ordezkatzeko.
Kievskaia (Arbatsko–Pokrovskaia linea)
Kievskaia, errusieraz Киевская, Moskuko metroko Arbatsko–Pokrovskaia linearen geltokietako bat da, Errusiako Mosku hiriburuan. 1953ko apirilaren 5ean inauguratu zen.
Mosaiko eta lanpara erraldoiez betea dago, mosaiko horietako asko urre koloreko markoez inguratuak daude.
Aipysurus
Aipysurus Hydrophiinae azpifamiliako narrasti genero bat da, Elapidae familiaren barruan. Ozeano Indikoan eta Ozeano Barean bizi dira.
Olaberria (Irun)
Olaberria Irungo (Gipuzkoa) auzoa da.
Nomorhamphus bakeri
Nomorhamphus bakeri Nomorhamphus generoko animalia da. Arrainen barruko Zenarchopteridae familian sailkatzen da.
N-113
Ibilbidea
N-113 errepidea A-15ko lotunean, N-122 autobia bihurtzen denean, Agredan hasten da. Gero iparralderantz jotzen du Errioxako Valverde zeharkatuz. Nafarroan, Zentroniko eta Corellatik gertu dabil, N-232 errepidearekin lotune izaten. Castejonen Ebro zeharkatzen du. Amaiera Iruñera doazen N-121 eta AP-15ean eta Valtierra eta Tuterara doan NA-134an du.
Montauriol (Lot eta Garona)
Montauriol Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot eta Garona departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Montauriol udalerrian erroldatutako biztanleak 225 ziren. Familiak 91 ziren, horien artean 21 pertsona bakarrekoak ziren (17 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 33 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 29 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 145 etxebizitza zeuden, 95 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 37 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 140 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 95 etxebizitza nagusietatik 74 bere jabearen bizilekua ziren, 17 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 20 etxek hiru zituzten, 21 etxek lau zituzten eta 51 etxek bost zituzten. 82 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 52 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 37 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 125 ziren, horien artean 90 aktiboak ziren eta 35 inaktiboak ziren. 90 pertsona aktiboetatik 82 lanean zeuden (45 gizon eta 37 emakume) eta 8 langabezian zeuden (6 gizon eta 2 emakume). 35 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoak iturgina ziren.
Novoslobodskaia
Novoslobodskaia, errusieraz Новослобо́дская, Moskuko metroko Koltsevaia linearen geltokietako bat da, Errusiako Mosku hiriburuan. 1952ko urtarrilaren 30ean inauguratu zen.
Geltokiak bertan dauden letoniar beiragileek egindako 32 beirate koloretsu eta ederrengatik ospea du, beirate hauek Ural mendietatik ekarritako marmol griseko hormetan daude.
Travagliato
Mugakideak
Travagliatok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Jan Tinbergen
Jan Tinbergen (Haga, 1903ko apirilaren 12 – ibidem, 1994ko ekainaren 9) herbeheretar ekonomialari eta estatistikari bat izan zen, Ekonomiako Nobel Saria 1969 urtean jaso zuena. Ekonometrian egin zuen lan batik bat, herrialde zenbaitetako eredu makroekonomikoak osatuz. Bakezale amorratua ere izan zen, kontzientzia eragozlea gaztetan eta Economists for Peace and Security izeneko bakearen aldeko elkartearen abiarazlea.
Erdilo
Erdilo Nafarroako erdialdeko Pirinioetako mendi bat da, Ortzanzurieta mendilerroan dagoena, Orreagatik gertu. Bere garaiera 1265 metrokoa da. Ibañetako mendatetik ekialderantz igotzen den lehen mendia da, Ortzanzurieta mendilerroko bigarren mendirik garaiena den Astobizkar mendiranzko norantzan.
Bombus hortorum
Bombus hortorum erle espezie bat da, Bombus generoan eta Apidae familian.
Saidako probintzia
Saida (ولاية سعيدة) Aljeriako wilaya edo probintzietako bat da. 6.764 kilometro koadro ditu eta 328.685 biztanle 2008ko erroldan. Hiriburua Saida da. Guztira 6 barruti eta 16 udalerri ditu.
Lehentasunezko partaidetza
Lehentasunezko partaidetzak merkataritza-sozietate batek jaulkitako tituluak dira, betiereko zor moduan eta porrotaren kasuan akzioen aurretik soilik daudenak hartzekodun moduan, interes tasa aldakorrarekin eta, akzioek ez bezala, sozietatean botoa emateko eskubiderik ematen ez dutenak.
Old Lyme (Connecticut)
Old Lyme Connecticuteko herri bat da. New London konderrian kokatua dago. 2010ean 7,603 biztanle zituen, 59.83 kilometro koadrotan banatuta.
Etolia-Akarnania
Etolia-Akarnania (Αιτωλοακαρνανία) Erdialdeko Greziako eskualdea da, Korintoko golkoaren iparraldean, Akarnaniako lurraldearen ekialdean eta Fozida eta Lokridaren mendebalean dagoena. Etolia-Akarnaniako lurraldeak 5.447 km2 eta 223.188 (2005) biztanle ditu. Hiriburua: Missolonghi.
Historia
Antzina, iliriarrak bizi ziren lurralde horretan; garai haietatik ezagutzen da Meleagro erregearen izen mitologikoa. Espartarekin bat egin zuen Atenasen aurka K.a. 426. urtean; K.a. 323an mazedoniarren kontra gudukatu zen. Erromatarrekin batera Mazedoniaren aurka egin zuen, baina berriro erromatarren kontra altxatu zen Etolia, eta horiek desegin zuten K.a. 189. urtean.
Etolia eta Akarnania prefektura bihurtu eta, 1820ko hamarkadaren azken urteetan, Greziako Independentzia Gerraren ondoren, Etolia-Akarnania osatzeko bat egin zuten.
Vaughn (Mexiko Berria)
Vaughn  Mexiko Berriko herri bat da. Guadalupe konderrian kokatua dago. 2010ean 446 biztanle zituen, 14.5 kilometro koadrotan banatuta.
Hostazuri
Hostazuria (Sorbus aria) Sorbus generoko zuhaitza da, hosto-erorkorren nahiz koniferoen basotan agertzen dena talde txikiak osatuz. Hostoen azpialdea zuria du, hortik bere izena, eta, oso itxura berezia ematen dio ezaugarri horrek. Europako zatirik handienean, Asia mendebaldean eta Afrika iparraldean hedatuta dago. Euskal Herrian, berriz, alde gehienetan agertzen da, altitude ertaineko mendietan bereziki; hegoalderantz joanda urrituz doa eta leku lehorrenetan ez da azaltzen.
Ezaugarriak
25 m arteko zuhaitza, baina altitude garaietan ez da zuhaixka-neurritik pasatzen. Enborra grisaxka eta leuna du eta, zartatu egiten da ale zaharretan. Adakerak forma oboidea du eta oso adarkatua da. Adar gazteak iletsuak dira eta lentizela gris ugari dituzte. Begiak dira 5 – 16 mm-koak, handiak, konikoak, oboideak, iletsuak eta pixka bat likatsuak gaztetan eta, gero glabroak eta ez-likatsuak.
Hostoak
Hostoak 4 –12 x 2 - 9 cm-koak, bakunak, berdeak gainaldean eta zilarkarak edo zuri-ilupadunak azpialdean, bigarren mailako 8 – 15 nerbio sekundario pare oso nabariekin. Hostoa bitan zerratua edo oso ahulki gingildua. Pezioloa laburra eta ilupaduna.
Loreak
Muturreko korinbetan multzo handietan bilduak, eta pedizelo eta kalizan ilaun zuriz estaliak. Korola 5 petaloz osatua eta, petaloak zuriak eta ilaundun azazkal batekin. Androzeoa 20 estaminez osatuta dago, dibergenteak eta petaloak baino motzagoak, eta, filamentu lineal eta glabrodunak. Ginezeoak 2 – 3 karpelo ditu, oinarrian fusionatuak eta beste hainbeste estilo aske, oinarrian ilupadunak.
Fruituak
Mamitsua da, pomo-erakoa, 17 x 15 mm artekoa eta kalizak koroatua. Azala gorri-laranja du eta mamia gozoa, pixka bat mikatza eta irintsua.
Banaketa
Europako zatirik handienean, Asia mendebaldean eta Afrika iparraldean hedatuta dago. Euskal Herri ia osoan ageri da, altitude ertaineko mendietan bereziki, eta, hegoaldera hurbilduta gero eta urriagoa da leku lehorrenetan desagertu arte. Horiez gain, beste leku askotan ere aurkitu daiteke, baina apaingarritzat asko landatzen delako.
Ekologia
Hosto-erorkorren nahiz koniferoen basoetan agertzen da talde txikitan, bereziki harri biluzia agertzen den tokitan. Hareharritan eta kareharritan hazi daiteke, baina bigarrenean hobeto. Itsas mailatik 2.200 m-ko altitudera arte iristen da eta altitude horietan zuhaixka-eitea hartzen du. Nitrogenoan txiroak diren lurzoruak behar ditu.
Fenologia
Apirila eta maiatza artean loratzen da eta fruitua iraila eta urria artean heltzen da.
Erabilera
Hazkunde motelekoa da baina zepatik oso ondo hazten da eta oso sustrai-sistema indartsua duenez lurzoruak finkatzeko oso landare egokia da.
Bere edertasunagatik apaingarritzat ere landatzen da.
Fruituak espektoratzaile gisa erabili izan dira.
Franck Fontan
Franck Fontan (Biarritz, ) lapurtar futbolari ohia da, atezain moduan ibilitakoa.
Hostazuri
Erabilera
Zura zuria da, gorrixka ale zaharretan, astuna eta gogorra, eta, ebanisteriako eta tornugintzako objektuen elaborazioan erabiltzen da.
Erregai ona da eta ikatz ona ematen du.
Jacques Barthélémy Gramont de Castéra
Jacques Barthélémy Gramont de Castéra (Biarritz, - Bordele, 1816ko otsailaren 6a) lapurtar politikaria izan zen. Bordeleko Merkataritza-Ganberaren presidentea, Bordeleko alkate hautatu zuten 1815ean..
Ophichthus rugifer
Ophichthus rugifer Ophichthus generoko animalia da. Arrainen barruko Ophichthidae familian sailkatzen da.
Moonshine (abestia)
Moonshine  (euskaraz Ilargiaren Argia) Mike Oldfield musikagilearen abesti bat da. 1992an Tubular Bells II diskoaren barnean kaleratu zuen. Country musika motako abesti bat da.
NGC 1954
NGC 1954 galaxia espiral bat da, Lepus konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Santa Catalina (uhartea)
Santa Catalina (isla de Santa Catalina) Ceutako uhartetxoa da, Alminako penintsula inguruan dagoena. Gotorleku militar zaharra du, XVIII. mendean espetxe moduan erabili zutena. Bere inguruko ur-lasterrak arriskutsuak dira.
Tremosine
Tremosine Italiako udalerri bat da. Bresciako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Tremosinek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Old Saybrook (Connecticut)
Old Saybrook Connecticuteko herri bat da. Middlesex konderrian kokatua dago. 2010ean 10,242 biztanle zituen, 38.95 kilometro koadrotan banatuta.
Atractus caxiuana
Atractus caxiuana Atractus generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
Philanthus triangulum
Philanthus triangulum erle espezie bat da, Philanthus generoan eta Crabronidae familian.
Nomorhamphus brembachi
Nomorhamphus brembachi Nomorhamphus generoko animalia da. Arrainen barruko Zenarchopteridae familian sailkatzen da.
Slavyansky Bulvar
Slavyansky Bulvar, errusieraz Новокузнецкая, Moskuko metroko Arbatsko-Pokrovskaia linearen geltokietako bat da, Errusiako Mosku hiriburuan. 2008ko irailaren 7an inauguratu zen.
Mutualitate
Mutualitatea irabazi asmorik gabeko erakunde bat da, konfiantzan eta elkarrekikotasunean oinarrituriko zerbitzu batzuk jasotzearren hainbat pertsona biltzen dituena. Mutualitateko bazkideek (mutualista deituak) mutualitatea finantzatzen laguntzen dute, aldian aldiko kuota baten bidez. Mutualisten kuoten bidez bildutako diruarekin, mutualitateak bere zerbitzuak ematen dizkie behar duten mutualistei.
Hainbat motatako mutualitateak daude: aseguru mutualitateak, lan istripuen eta gaixotasun profesionalen mutualitateak, ehorztetxe mutualitateak, eta abar.
City Point (Wisconsin)
City Point Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Jackson konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Claire City (Hego Dakota)
Claire City Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Roberts konderrian kokatuta dago, Hego Dakota estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
HEZINEren alfabetoa
Erabilera
Hitzak hizkien arabera esaten dira:
Huescako elizbarrutia
Huescako elizbarrutia (Dioecesis Oscensis) Erromatar Eliza Katolikoaren elizbarruti bat da, Huescako probintziaren erdialdea eta hegoaldea hartzen dituena. Zaragozako artxidiozesiaren parte da. Huescako Jaunaren Antzaldatze katedralean dauka egoitza. Sei artziprestaldetan banaturik dago: Almudévar, Ayerbe, Huesca hiria, Monegros, Sesa-Berbegal eta Somontano-Sobrarbe.
Institute of Mathematical Statistics
Institute of Mathematical Statistics, labur IMS, Estatistika Matematikoko Institutua euskaraz, nazioarteko erakunde profesional eta akademikoa da, estatistika eta probabilitatearen ikerketa eta aplikazioen zabalkuntza helburu dituena. 1935 urtean sortu zen, Harry C. Carver matematikariaren eskutik. Institutuak estatistikari buruzko aldizkari zenbait kudeatu, estatistikarien biltzarrak antolatu eta sariak banatzen ditu, Carver domina esaterako.
Virden (Mexiko Berria)
Virden  Mexiko Berriko herrixka bat da. Hidalgo konderrian kokatua dago. 2010ean 152 biztanle zituen, 0.58 kilometro koadrotan banatuta.
The Voyager (Mike Oldfield)
The Voyager (euskaraz Bidaialaria) Mike Oldfield musikagilearen abesti bat da. 1996an izen bereko The Voyager diskoaren barnean kaleratu zuen.
Frans Floris de Vriendt
Frans Floris de Vriendt (Anberes, 1516 - 1570eko urriaren 1a) margolari, grabatzaile eta diseinatzaile flandriarra izan zen.
Biografia
Lambert Lombarden ikasle izan zen Liejan; ondoren Anberesen eskulan-maisu izendatua, Italiara joan zen. Anberesko eskolako erromazalerik handienetakoa izan zen; alegorietatik eta mitologiatik hartu zituen gaiak (Aingeru matxinatuen erorketa, 1554), baina betiere ezaugarri flandriarrak gordez. Eklektizismo hori sarri azaltzen da bere koadroetan (Familia Santua), baina bere erretratuen egitura zabalak, moldaketaren malgutasunak, adierazpenen indarrak eta mugikortasunak XVII. mendeko erretratugile flandriarren ezaugarriak ditu (Emakumearen erretratua, 1554).
Trenzano
Mugakideak
Trenzanok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Stradivarius (Inditex)
Stradivarius Inditex taldeko arropa konpainia da eta Bartzelona, Espainian du bere egoitza.
Historia
Stradivarius 1994. urtean sortu zen eta 1999. urtean Inditex taldeak erosi zuen.
Dendak
49 herrialdetan dago presente eta 794 denda ditu.
Atractus dunni
Atractus dunni Atractus generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
Convolvulus
Convolvulus Konbolbulazeo familiaren genero bat da, 200 espezie inguru ditu, banaketa kosmopolita eta klima askotan aurki daiteke.
Genero honen espezien artean urteroko landareak daude gehien bat eta gutxi batzuk bizikorrak. Urterokoak belarkarak izaten dira, igokariak edo herrestariak; apaingarrirako landatzen diren gehienak meheak eta txikiak. Bizikorrak, aldiz, mulu-eitekoak izaten dira.
Guztiek hosto bakunak eta txandakatuak dituzte, espiralean jarriak. Loreak zabalak dira, inbutu-formakoak, gehienetan zuriak edo arrosak, nahiz eta zenbait espezietan urdin, bioleta, gorri edo hori koloreak ere egon.
Convolvuluseko espezie asko belar txartzat hartzen dira, arazo izaten baitira beste landare landatu batzuentzat, hauen gainera igo eta ito egin ditzaketelako. Dena dela, kasu askotan propio landatzen dira euren lore eder eta apaingarriengatik.
Convolvulus espezie asko elikagai suertatzen dira Lepidoptera espezien harrentzat, adibidez, Bucculatrix cantabricellak Convolvulus cantabrica espeziearen hostoak besterik ez ditu jaten; Bedellia annuligerak Convolvulus arvensis; Bedellia somnulentella eta Orthonama obstipata
Convolvulusetako espezieak
Euskal Herrian hauek katalogatu egin dira :
Beste espezie batzuk:
Daillecourt
Daillecourt Frantziako udalerria da, Marne Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Daillecourt udalerrian erroldatutako biztanleak 79 ziren. Familiak 40 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 61 etxebizitza zeuden, 39 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 61etxeak ziren. 39 etxebizitza nagusietatik 31 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 10 etxek lau zituzten eta 21 etxek bost zituzten. 36 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 25 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 8 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen: