Giskon_(K.a._239an_hila)
Mertzenarioen gerra
Siziliako kartagotar indarrek uhartearen gainerakoa ebakuatu eta Lilibeon kontzentratu ziren. 20.000 gizon horiek Siziliatik erretiratzea Giskonen esku zegoen. Horietako gutxi batzuk kartagotarrak baziren ere, gehienetan, Kartagok atzerritarrak kontratatzen zituen bere armada osatzeko. Asko Afrikako iparraldekoak, beste batzuek Iberiar penintsulakoak, galiarrak, Italiar penintsulakoak, greziarrak, Sizilia eta Balear uharteetakoak ziren. Soldadu inaktibo berriak euren helburuetarako konbinatzea nahi ez zuenez, Giskonek armada destakamendu txikietan banatu zuen haien jatorrizko eskualdeen arabera. Geroago, Kartagora bidali zituen banan banan eta agindu zien, han, berehala zor zitzaien hainbat urteko ordainketa atzeratua jasoko zutela eta aurki etxera itzuliko zirela. Hala ere, kartagotar agintariek, tropa guztiak iritsi arte itxarotea erabaki zuten, soldatei zegokienez, akordio merkeago bat nahi zutelako. Bitartean, talde bakoitzak heldu ahala, Kartago hirian hartzen zuen ostatu, non zibilizazioaren abantailak oso ondo hautematen ziren, hamar urteko setioaren ondoren. Horrela, 20.000 iritsi baino lehen, Sicca Venerian (gaur egungo Al-Kāf) birkokatu zituzten, 180 kilometroko distantziara, nahiz eta bere atzerapenen zati esanguratsu bat, joan aurretik jaso. Beren diziplina militarrez aske eta zereginik gabe, gizonak euren artean hasi ziren kexatzen, eta kartagotarrek zor zutena baino gutxiago ordaintzeko egindako saiakera guztiak arbuiatu zituzten. Kartagotik 16 kilometrora, 20.000 soldadu Tunisiara joan ziren. Izuak jota, Senatuak ordainketa osoa egitea erabaki zuen, baina gudarostearen matxinatuek are gehiago eskatu zuten. Giskon, armadan ospe ona zuenez, Siziliatik ekarria izan zen K.a. 241ean, eta mertzenarioengana bidalia zor gehiena ordaintzeko adina diru zeramala. Honela ordaintzen hasi zen, eta kitapenari zegokionez, dirua bildu bezain laster ordainduko zitzaiela agindu zien. Nahigabeak behera egin zuela zirudien, baina arrazoi ezezagun batengatik diziplina hautsi zen. Zenbait soldaduk Kartagorekin inolako akordiorik ez zela onargarria berretsi eta gero, matxinada piztu zen eta disidenteak hil arte harrikatu zituzten. Giskon eta bere languntzaileak preso hartuak izan ziren baita zeramaten altxorra konfiskatua ere. Spendio, eta Mato jeneral izendatu zituzten. Bere lurraldearen bihotzean trebatutako, eskarmentudun eta kartagotarren aurkako armada baten albistea zabaldu zenean, hiri eta herri asko matxinatu ziren. Polibioren arabera  , hornidurak, dirua eta errefortzuak iritsi ziren; 70.000 gizon gehiago. Soldata eztabaida Kartagoren estatua mehatxatzen zuen eskala handiko matxinada bihurtu zen. Kartagok, gerraz nekatuta, ez zuen emaitza onik izan gerraren hasieran. Bere armada Hannonen agindupean zegoen; Nigel Bagnall historialari militarrak lehorreko komandante gisa gaitasunik eza zuela idatzi zuen. Beranduago, K.a. 240ean, kartagotarrek, beste indar bat sortu zuten, txikiagoa, 10.000 soldadu ingurukoa, Hamilkarren agindupean jarri zuten Spendiok gidatutako 25.000 soldaduko indar errebeldeari aurre egiteko, zeinak ,oraindik, Giskon eta bere languntzaileak preso bitzituen. Hamilkarrek matxinatuen armada garaitu zuen Bagradas ibaiko guduan. Hannon, Matoren aurka, Hipotik (gaur egungo Bizerta) gertu iparralderantz maniobratzen ari zen bitartean, Hamilkar, matxinatuei pasa zitzaien zenbait herri eta hiriren aurka borrokatu zen. Azkenean, kartagotar leialtasunera itzularazi zituenak diplomazia eta indarraren konbinazioaren bitartez. Matxinatuak jazarriak zirela jakitean, Hamilkarraren zalditeria eta elefanteen beldur, lur malkartsuan babesten ziren, bilatzaileak eta esploratzaileak harrituz. K.a. 239an, Hamilkarrek bere indarra Utikaren hego-mendebaldeko mendietara eraman zuen matxinoak gudara ekartzekotan, baina inguratua izan zen. Kartagotarrak suntsitzetik salbatu ziren, Navaras lider numidiar bat, Sizilian Hamilkarrekin zerbitzatu eta miretsi zuena, bere 2.000 zalditeriarekin kartagotarren aldera joan zelako. Hori tamalgarria izan zen matxinoentzat, zeinek guduan 10.000 hildako eta 4.000 harrapatu izan baitzituzten.