cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Marinhana
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 513 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa, 2 lan bilaketa bulegoak, 3 posta bulegoak, 18 banku bulegoak, 2 funerariak, 34 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 5 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 12 ibilgailuen alokairu bulegoak, 7 autoeskolak, 134 igeltseroak, 38 margolariak, 28 zurginak, 26 iturginak, 26 argiketariak, 17 eraikuntza enpresak, 42 ile apaindegiak, 4 albaitariak, 4 aldi baterako lan enpresak, 72 jatetxeak, 24 higiezinen agentziak, 4 tintoreriak eta 9 apaindegiak.
Isabelle de Charrière
Biografia
Garai berean, Constant d 'Hermenchesekin, Hagan bizi zen suitzar koronelarekin, ezkutuko korrespondentzia izan zuen. Hau berarentzat distrakzio intelektual bat suposatu zuen, bera bezalako neska gazte batek haren asmoak ulertuko zuen beste pertsona aurkitzea ez baitzen erraza. Lau eskutako eguneroko bat da egin zuten, non, eguneroko bizitzaren xehetasunekin batera, bi pertsonen konplexutasunarekin nahasten diren.
1771n, hogeita hamar urte zituela, Charles-Emmanuel de Charrière de Penthazekin ezkondu zen, bere anaia Willem Renéren irakasle ohia zena, eta biak Colombierren bizitzen jarri ziren, Neuchâtel kantonamenduan, Genevan eta Parisen ere denbora asko emanez.
1784an hasi zen bere idazle ibilbidea: epistolario oparoari eusten dio eta panfletoak, ipuinak, eleberriak idazten ditu, besteak beste, Lettres neuchâteloises (1784), Lettres écrites de Lausanne (1785) eta Caliste (1787). Horiekin batera ere antzerki lanak, opera libretoak eta testu politikoak egin zituen. Bestalde musika-tresna desberdinetarako musika-piezak egin zituen: klabezinerako. harizko eta ahotsezko instrumentuetarako.
1787an bere Caliste, edo Lettres écrites de Lausanne lanaren jarraipena argitaratu zuen. Eleberriaren arrakastak Parisera eramaten du eta goi gizartearen ateak irekitzen dizkio, batez ere Suzanne Curchoden saloian, Madame Staëlen ama. Garai honetan, Parisko egonaldi batean, Benjamin Constant gaztea ezagutu zuen, bere lagun izandako Constant d 'Hermenchesen iloba zena, eta harekin harreman intelektual, literario eta politiko bizia izan zuen, 1794 arte; urte horretan Benjamin Madame de Staëlekin harremanetan jartzen hasi zen eta hau ez zen Isabellen gustukoa.
1789an Frantziako Iraultza hasi zen eta, aristokrata izan arren, Isabelle de Charière iraultzaren alde agertu zen, errepublikazale gisa identifikatuz. Garai horretan bere ekoizpena bereziki aberatsa eta askotarikoa izan zen, literatura eta kronika historikoaren artean idatzitako eleberriak non bere konpromiso soziala islatzen zuen.
1805eko abenduaren 27an hil zen, Colombierren, Neuchâtel kantoian.
Marinhana
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 130 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 5 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 4 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 23 okindegiak, 16 harategiak, 1 arraindegi zen, 12 liburu dendak, 23 arropa dendak, 4 etxerako tresna dendak, 2 zapata-dendak, 5 elektrotresna dendak, 6 altzari dendak, 10 kirol-dendak, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 2 drogeria, 4 lurrin-dendak, 4 bitxi-dendak eta 6 lore-dendak ziren.
Egon Schiele
Egon Schiele (Tulln, Austria, 1890eko ekainaren 12a – Viena, 1918ko urriaren 31), austriar margolari figuratiboa, espresionismoaren ordezkari goiztiarra izan zen. Gustav Klimt eta Oskar Kokoschkarekin batera, austriar espresionismoa delakoa osatu zuen.
Austriako espresionismoko margolari nagusietako bat izan zen, margolaria, marrazkilaria eta irarlea, eta haren irudien erotismoagatik nabarmendu zen. Vienako Arte eta Lanbide eskolan egin zituen ikasketak (1907-1909). Garai hartan harreman handia izan zuen Alemaniako Art Noveaurekin (Alemanian Jugendstil deitua), eta Gustav Klimt ere ezagutu zuen, Klimt Vienako Sezesioa taldeko buru zela. Izan ere, Schieleren estilo sotilak asko zor dio Klimten dotoretasun dekoratiboari. Nolanahi ere, Schielek garrantzi handiagoa eman zion espresioari dekorazioari baino, eta lerroaren ahalmen hunkigarria indartu zuen tentsio sukartsu batez.
Marinhana
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu laburretarako ospitale 1, urgentzia zentro 1 bat, 4 osasun-zentro, 14 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
Egon Schiele
Hasiera-hasieratik, giza irudia landu zuen batez ere (autorretratu asko egin zituen), eta gai erotikoak tratatzen zituen modu irekiak harridura handia sortu zuen. Vienako Akademiaren kontserbadurismoaz asperturik, 1909an Vienako Neukunstgruppe (Arte-talde berria) taldea sortu zuten artistetariko bat izan zen. 1910etik aurrera, erakusketak egin zituen Europan zehar; 1918an areto bat eskaini zioten bere lanari Vienako sezesionisten erakusketan. Handik gutxira hil zen, Vienan bertan, 28 urte besterik ez zuela, Europa osoan 20 milioi hildako eragin zuen Espainiako gripeak jota (3 egun lehenago, haren emazte Edith ere hil zuen gripeak, 6 hilabeteko haurdun zegoela).
Marinhana
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 12 haur-eskola eta 12 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Marignane udalerrian 3 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 1hezkuntza orokorreko lizeoa eta 2 lizeo teknologiko.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 2.093 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 881 eta lizeo teknologikoetan 765.
Egon Schiele
Biografia
Egon Schiele Tullnen jaio zen, Austrian, 1890eko ekainaren 12an. Aita, Adolf Eugen Schiele izan zuen, Alemania iparraldeko jatorria zuen estazio-burua, eta, ama, berriz, Marie —ezkon aurretik, Soukoup—, Krumautik (egungo Český Krumlov) etorritakoa, Bohemiatik. Sendi burgesetik zetorren Schiele, funtzionariotzari lotutakoa. Bi arrebarekin hazi zen: Melanie (1886−1974) eta Gertrude (1894−1981).
Marinhana
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Egon Schiele
Biografia
Eskolan zela marrazki ugari egiten zituen ordurako. Klosterneuburg institutuan Max Kahrer margolaria izan zen haren hasierako babesleetako bat, eta askotariko arte-teknikak irakatsi zizkion. Emaitza txarrak zirela eta, amak eskolatik ateratzea erabaki zuen eskolaldia amaitu baino lehen. Marrazteko zeukan abileziak arte-ikasketak egitera eraman zuen.
Zelleria
Zelleria Yponomeutidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Zelleria hepariella da.
Lawton (Iowa)
Lawton Iowako hiri bat da. Woodbury konderrian kokatua dago. 2010ean 908 biztanle zituen, 1.85 kilometro koadrotan banatuta.
Coelorinchus acanthiger
Coelorinchus acanthiger Coelorinchus generoko animalia da. Arrainen barruko Macrouridae familian sailkatzen da.
Egon Schiele
Biografia
Gazte-gaztetan, burdingintzatik bizi zen familiaren eragina nabarmendu zen bere lanean eta baita geroago ere, paisaia asko treneko leihatilatik ikusita agertzen baita. Vienan bizi zenean, maiz hartzen omen zuen handik Bregenzerako bidea, hiriari erreparatu gabe, itzulerako trena hartzeko helburuaz.
Vienako lehen garaia eta Klimekiko antzekotasunak
1906an, Vienako Arte Ederren Akademian sartu zen, bertan marrazketa eta deseina ikasi zituen. Freud, Mahler, Wittgenstein edo propio Klimten hiria zen Viena -Schielen erreferente bilakatuko zen azken hau- behintzat-. Interes handia jarri zuen anatomiako eskoletan, baina berehala egin zuen ihes historizismo eta kontserbadurismo zantzu orotatik.
1909an, hango giro kontserbadore eta itxiak erabat jota zeukan artista; erakusten zuten diziplinak betiko bideak jarraitzera eramaten zuten, modeloen azterketa, konposizioak eta jantziak betiko moldeetan egiten ziren, eta, ezin ase, bera eta beste kide batzuen artean, Akademia utzi eta Neukunstgruppe (Arte berriaren taldea) sortu zuten.
1907an, Gustav Klimt margolaria ezagutu zuen. Asko miretsi zuen Schielek hura, eta eragin handia izan zen beretzat. Hark eman zizkion bereak egingo zituen printzipio sortzaileak, lerro lodiz bere margoen marrazkiak nabarmenduz, gorputz biluziaren errepresentazioan bereziki. Klimtekin batera sartu zen Schiele joera berrian, Vienako Sezesioa zeritzon erkidego artistikoan. Joseph Maria Olbrich eginiko euren erakusketa-eraikin zuten, eta hau zen haien lema, eraikinean idatzita jarraitzen duena:
Klimt izango zen taldearen margolari nabarmenena eta bere lehen lehendakaria. Oso estimatu zuen honek Schiele eta mezenas aberats bat baino gehiago aurkeztu zizkion, hasiberriari nolabaiteko finantza egonkortasuna eskainiz. Behin, Schielek marrazki elkarbanatzea proposatu zion Klimti, ondo iruditu zitzaion porposamena honi, eta gehiago ere erosi zizkion.
Etxean ez zuten asko sustatu Schieleren arterako trebetasuna, aitaren moduan treneko langile izatea espero baitzuten. Dena dela, Schielek Gustav Klimt (1862–1918) margolariaren babesa bilatu zuen; Schiele baino 28 urte zaharragoa zen, eta, neurri batean, gidariarena egin zuen bai artegintzan bai bizitzan. Biek modu bertsuan landu zuten erretratugintza: konposizioa antzekoa da, izan ere, formatu luzanga, lerro arinak eta edergarriak baliatu zituzten, are antzeko arropak irudikatu. Nolanahi ere, Klimtek kolorea erabiltzen zuen pertsonaien arropak apaintzeko; Schielek, berriz, pertsonaien barnea, haien aldartea, aditzera emateko. Schieleren lanetan bihurritutako gorputzak, jarrera asimetrikoak eta ingerada gorabeheratsuak maiz agertzen dira, eta adierazten dute egituran eta lerroan interesa zuela. Klimtek, sarri, edertasuna goratzen zuen haren lanetan; Schielek, ordea, itsustasuna, sexualitate gorria eta eritasuna nabarmentzen zituen nahita.
1908an, Schielek lehen norbanako erakusketa burutu zuen 1903an Josef Hoffman eta Koloman Moserrek sortutako Wiener Werkstätten. Oinarri teorikoa arte orokorraren lana-ren inguruan ezarri zuen, betiko esparruetara mugatzen ez zen artea, eguneroko bizitzari eragiten zien esparru formal eta espiritualak ere hartzen zituena baizik.
Akademiako estilo zorrotza alboratu eta espresionismo aldera aldatu zen: lagunen erretratu eta autorretratuen artean, gorputz biluzia aurkeztu zuen, baina distortsio figuratibo bortitza erakutsiz. Klimtek figura eta apaingarri aurrez aurre jartzen bazituen, Schielek esanahi garrantzitsuagoa eman zion jokoari, eta lerroak erakutsi zuen esanahi hori, ez zuen ezkutatzen, askatu baizik, eta lerro honek berak zituen balio ornamentalak.
1909an, Schielek II. Nazioarteko Erakusketan erakutsi zuen bere lana. Kunstschaun egokitu ziren 54 aretotan izan zen, ordura arte Austrian ikusi zen ekitaldi artistikorik handiena izan zelarik. Pintura eta eskultura erakutsi zituzten, egunero erabiltzen ziren gauzakiak, loreak, eszenografia edo jantzia. Klimtek egin zuen inagurazio-hitzaldia eta europar abangoardian kokatzen ziren artista asko izan ziren bertan: Ernst Barlach, Paul Gauguin, Max Klinger, Pierre Bonnard, Max Lieberman, Henri Matisse, Edvard Munch, Vincent Van Gogh. Baita belgikar Georges Minne eskultorea eta Ferdinand Hodler margolaria ere, Schielen arte espresionistan eragin handiena izango zutenak. 4 erretratu aurkeztu zituen Oskar Kokoschkak ere lanak aurkezten zituen areto berean.
Neukunstgruppeko kideekin batera Vienako Pisko galerian gauzatutako erakusketan parte hartu zuen, baina, Franz Ferdinand Austriakoa bisitan izan bazuten ere, ez zuten espero zuen arrakasta lortu.
Neulengbach
1910 aldera, Erwin Osen eszenografoa ezagutu zuen eta estudio bat alokatu zuten lehen aldiz Krumaun —amaren herrian—. Biluzik agertzen da garai hartan egindako autorretratuetan eta antzeko gaia erakusten du Osen bere lagunari eginiko erretratuek. Vienatik alde egiteko beharra zuen.
1911n, 17 urte besterik ez zuen Valerie Neuzil (Wally) ezagutu zuen Vienan. Harreman sentimentala izan zuten elkarrekin eta bere obra hoberenen modelo ere izan zen. Schiele eta Wally inspirazio bila joan beharra sentitu zuten eta Krumaura aldatu ziren bizitzera. Bizitzeko era hark talka egin zuen herrixka txiki hartako biztanleekin. Modeloarekin elkarbizitzan, gazteegi ikusten zituzten neskak margotzen... Eskandalu usaina zegoen han, eta berehala alde egin zuten Krumautik eta Viena mendebaldean zegoen Neulengbachera joan ziren. 1912an izan zen eskandalurik handiena, maitalearen gaztetasuna zela medio, adinez txikikoak galbideratzeagatik salatu zutenean. Hori gutxi ez eta etxera hurbiltzen ziren umeei erretratuak egiten zizkien, biluzik gehienetan, edo jarrera zantarretan. Ia-ia pornografiatzat hartu zen beraren lana, eta 3 astez eraman zuten espetxera, ondoren, 3 egun espetxean egoteaz gain, estudioan zituen lanak erretzeko agindua jaso zuen.
Schiele Vienara itzuli eta estudio berrian instalatu zen. Bere lagun Klimti esker, makina bat enkargu jaso zuen, eta goi-mailan kokatu zen Austriako eszena artistikoan, eta nazioarteko erakusketa askotan parte hartu zuen Budapesten, Municheko Hans Goltz galerian edo Koloniako Sonderbund erakusketan ere.
Ekoizpen artistikoa zuzendu egin zen garai honetan. Bildumagile handiak ezagutu zituen, August Lederer industrialaria tartean. Haren seme Erichen erretratua eskatu zion honek eta 1912ko Eguberriak Györeko etxean pasatzeko gonbidapena egin zion. Handik idatzi zituen gutunek industriari horren bizitzaren luxua deskribatzen du, beti erabiltzeko prest egon ohi zen karroa edo zilarrezko botoiak zituzten uniforme gris haiekin jantzitako zerbitzariak.
Bere talentua ukaezina zen, jada, eta, bat-batean, eskandalua iritsi zen. Adinez txikia zen bat bahitu zuen salaketa jaso zuen eta biluzi erotikoak erakusteaz ere bai. Espetxeratu zuten, eta jendaurrean erre zituzten hainbat marrazki. Akuarelak margotu zituen espetxean egon zen bitartean, eta, atera zenean, Berlin, Erroma, Brusela eta Parisen egin zituen erakusketak.
1913an, Austriar Artisten Ligan sartu zen eta erakusketa askotan hartu zuen parte; horren adibidea da Viena, Hamburg, Stuttgart edo Berlingo Sezesioko Zuria eta Beltza nazioarteko erakusketa. Azken hiri honetan, Die Aktion aldizkariko sortzaile eta argitaratzaileak Schielengan erreparatu zuen eta lankide egin zen. 1916an, ale berezi bat dedikatu zioten Egonen lan osoa erakutsiz.
Ezkontza eta heriotza
Schielek burgesiako kide ziren Edith eta Adele Harms ahizpak ezagutu zituen. Paseatzera gonbidatu zituen, ama fidagaitz agertzen baitzen eta, lasaitzeko xedean, Wally amorantea eraman zuen berarekin. Bi ahizpen atzetik ibili bazen ere, 1915eko ekainaren 17an, Edithekin ezkondu zen azkenean. I. Mundu Gerra garaian izan zen ezkontza eta Egon Schiele elite intelektualaren barnean kontsideratu zuten, eta ez zuten frontera bidaltzerik izan. Hala ere, Pragara bidali zuten administrazioko lanak burutzera eta, urtebete geroago, Vienara, lantegia erabili ahal izateko pribilegioarekin.
Kartzelan eman zituen 3 asteak traumatikoak izan ziren Egon Schielentzat; erretiratuta zegoen militar baten alaba eraman zuen etxera, erretratatzeko xedean; ez zen bahiketarik frogatu; ezta sexu-gehiegikeriarik ere; baina Neulengbachen ezin zituzten esamesak eta eskandalua ahaztu. Ez zuten hiritik etorritako artista haren bizitza bohemioa ulertu eta gorroto zioten haren lanari. Gorroto zioten bere pertsonari ere. Hala ere, gaitz erdi, salaketa ezetsi baitzuten azkenean.
Ezkondu zen urtean, 1915ean, Schiele Neskatxa eta heriotza margolana egin zuen, bikote baten besarkada desesperatua erakutsiz, zimurtutako oihal zurixka baten gainean, heriotza balitz bezala. Irudiak airean daude eta gizonezkoa autorea bera da, garbi, emakumea Wally den bitartean. Emakumeak gizona besarkatzen du bi eskuekin, baina gizonak eskuineko eskuaz apartatuko balu bezala ikusten da, inguraketa eta distantziaren tentsioa. Horrela egin zion Schiele agurra Wallyri.
1918an, berriro hartu zuen parte Vienako Sezesioaren erakusketan; berak egin zuen erakusketaren kartela eta aurkeztu zituen 50 koadroetatik gehienak saldu zituen. Zürich, Praga eta Dresdenen egin zituen erakusketak urte berean.
1918ko udazkenean, 1918ko gripe pandemia izan zen (20 milioi hildako izan ziren Europan), eta Vienari ere egin zion eraso. Edith haurdun zegoen, 6 hilabeteko, eta urriaren 28an hil zen. 3 egun geroago, 1918ko urriaren 31n, Egon Schiele bera ere hil egin zen. Gripeak eraman zuen 28 urte besterik ez zuenean. Bi heriotzen artean, Schielek Edithen bozeto batzuk egin zituen, azken lantzat hartu direnak. Hilabete batzuk azkarrago, urte bereko otsailean, laguna eta maisu izan zuen Gustav Klimt ere hil egin zen.
Piztiak
Piztiak taldea, 1991.urtean urtean, TU-K taldea desagertu zenean, Ondarroa eta Mutrikuko musikariez osatu zen taldea da.
Egon Schiele
Ezaugarriak
Gaiak beti du obsesio erotiko bilakatzen den sentsualitate handia; baita bakardadeak sortzen duen larritasuna ere. Lerro zorrotza erabiltzen zuen Schielek bere errealitatea erakusteko, eta gizabanakoaren suntsiketa fisiko eta moral lazgarria ageri da bat-batean. Koloreak balioa hartzen du bere kasa eta efikazia handia hartuz akuarela ez gutxitan.
Piztiak
Taldea
Piztiaken lehenengo grabazioa Huts nazazu (Elkar, 1991) mini-LPa izan zen. Josu Aranbarri eta Txomin Uriberekin batera Bernar Ituartek (gitarra) eta Justo Urkirik (teklatua) osatzen zuten taldea. Bateria jotzailerik ez zuenez, Delirium Tremenseko Juan Jose Iurrita Txufu-k eta Jimmy Arrabitek (Itoiz, King Mafrundi) lagundu zieten grabazioan. Urte berean Ez naiz ezer (Elkar, 1991) singlea kaleratu zuten, bere lehenengo lan luzearen aurrerapen gisa. Ordurako Carlos zen taldeko bateria jotzailea. Hasi orduko (Elkar, 1992) soinu gordin eta gitarrazalez hornituriko 12 kantuz osaturik zegoen -CDan 13 ziren-, tartean Lou Reed kantari estatubatuarraren "White light-White heat" abestiaren bertsio euskaratua ("Argitan berotan"). Ekoizpena Jean Phocas, Juan Carlos Perez (Itoiz) eta Piztiaken artekoa izan zen. Taldeak horrela azaldu zuen disko honetan izandako eboluzioa: "Rock'n'rollean murgildu gara. Piezak aurreko diskoan agertzen direnak baino motzagoak eta indartsuagoak dira. Huts nazazu diskoan Tu-k gure aurreko taldearen eta Piztiaken arteko bidea islatzen zen. Bertan, pop eta rock estiloen nahasketa jorratzen genuen. Orain gure bidea aurkitu dugula uste dugu: rock'n'rolla. Garapena izan da" (1).
Egon Schiele
Ezaugarriak
Beste austriar margolari batzuek egin ohi zuten eran, Alfred Kubin edo Oskar Kokoschka bezala, espazioak gizakiaren dimentsio existentzial tragikoa aurkezten digu, bizitza eta heriotzaren arteko etengabeko borrokan, eta ziurgabetasuna, batez ere. Gustav Klimten eragina jaso zuen hasiera batean, baina 1910 aldera bere margolanak introspekzio psikologikoaren bidaia bilakatu ziren.
Piztiak
Taldea
Disko hau aurkezten ari zirenean Carlosek taldea utzi zuen eta Peio Larrañagak (Jotakie) hartu zituen bateria jotzaile lanak, gaur egunera arte dirauena. Zazpi urte itxaron behar izan zuten zaleek Piztiaken inguruan zerbait jakiteko, baina itxaronaldiak merezi izan zuen. Argia eta itzala (Gaztelupeko Hotsak, 1998) teklaturik gabe eta Jesus Galan gitarrista berriarekin grabatu zuten, hortaz, soinua askoz gogorragoa eta indartsuagoa da, kantu batzuetan sei edo zazpi gitarra daudelarik. Jose Lastra teknikariaren lana goraipatu zuen taldeak: "Berehala ulertu zuen kontzeptua. Guk berari ezer esan gabe, REM, Pearl Jam eta Dream Syndicateren diskoekin etorri zen. Maketa entzunda, bazekien gustuko taldeak genituela" (2). Lehen diskoetatik taldearentzat hitzak sortzen aritutako Kirmen Uribe idazleak pisu handiagoa hartu zuen lan honetan.
Egon Schiele
Autorretratuak
Autorretratua izango da bere haustura- eta ihes-bidea. Mende bat igaro eta gero, XX. mendearen hasierako pezak liluratzen gaituzte, aurkezten duen modernitatearekin, keinuen lotsagabekeria eta atrebentziarekin, punkaren arora arte ez duguna berriz ikusiko.
Piztiak
Taldea
Zero (Gaztelupeko Hotsak, 1999) hirugarren disko luzea lan kontzeptuala izan zen; liburuaren eta diskoaren arteko hibrido bat bezala definitzen dute taldekideek. Eta honen ostean berriz etenaldi luzea egin behar izan zuten, ume asko agertu zirelako taldekideen bizitzan, azaldu zutenez. Beste zazpi urte igaro ziren hirukote bihurturik itzuli arte. Josu Eizagirre bideoartistarekin Euriaren zain (Gaztelupeko Hotsak, 2006) ikusentzunezko obra prestatu zuten Txomin Uribek, Josu Aranbarrik eta Peio Larrañagak, eta Ondarroako Kafe Antzokian grabaturiko kontzertu berezia CD/DVD formatuan kaleratu zuten. Horren aurretik, 2002an, "Munduan dugun bazterra" kantua sortu zuen AEK Egunerako.
Egon Schiele
Autorretratuak
Schielek 100 erretratu inguru egin zituen, garaiko margolarien artean gauza bitxia izan zelarik, ez baitzuten bere buruari begiratzeko joerarik. Aitaren falta konpentsatzeko ahalegina izan zitekeen bere nortasunaren bilaketa hau... Aitak beti goraipatu zituen semearen marrazkiak eta bere egoaren erakusketa izan zitekeen hau, etxeko gizonak bere harrotasuna aldarrikatzen zuelarik.
Piztiak
Taldea
Gabeko kalapitxixak (Buztenbaltza, 2009) da Piztiak-en azken lana. Tu-k taldearen kantu bat berreskuratu dute disko horretan, "Pornographiaz", Kirmen Uribek 15 urte zituela idatzitako letra batekin, eta Petti kantariaren kolaborazioa izan dute. Egitasmo zabalago baten lehen atala da diskoa; film labur bat eta pintura erakusketa bat etorriko dira ondoren.
Egon Schiele
Autorretratuak
1910etik aurrera, ordea, irudia itxuragabetuz joan zen, eta jarrera gero eta arloteagoak erakusten zituzten, berariaz zahartuta edo despertsonalizatuta.
Piztiak
Kanpo Loturak
🇪🇺 Piztiak taldearen Webgunea
Egon Schiele
Autorretratuak
Hala ere, ez zuen bere irudiarekin harro sentitzen zenik ematen, eta erakusten zuenak egoera hondatu baten patetismoa zirudien gehiago. Biluzi hark ez zuen akademiako ideal klasikoa jarraitzen, ezta erretratua bilatzen ere, eta hori baino gehiago, nahaste psikosozial batetik jaiotako irudia zirudien. Gero eta ohikoagoa zen bere irudia biluzik ateratzea, inongo oinarririk gabe, hondo lau eta monokromo batean, gorputz irregular eta okerra marrazten zuten lerroek irudiari espresio gehiago ematea lortzen zutelarik. Irudiaren naturaltasunak ihes egiten du, ordea, eta pintzelada zabal eta kromatismo bortitzak gehiago laguntzen dute horretan.
Giza irudiak
Egon Schielen arreta artistikoa zabaldu zuena giza irudia izan zen gehien bat, emakumearenak batez ere; era ezberdin askotan erakutsi zuen hura: biluzi bortitza, emakume indartsu eta harroak, hondo psikologiko handiko erretratuak, maitasunik gabeko besarkada erotikoan lotutako bikoteak...
Gorria, marroi iluna, hori argia edo beltz-beltzak erabili zituen, atsekabez beteriko ama-semeen irudi desesperatuak. Inkontzientea erakutsi nahi zuen, ia neurotikoa den lerro urduriaz. Estetikari ihes egin eta molde tradizionala hautsi nahi du artistak. Bere egoa ateratzen da, materia tolestarazi eta bere zuloetatik irten nahi duten begiak edo erabat bihurritutako eskuak agertzen dira. Hauetan ikus daiteke oinazea, sufrimendua, arimaren tristura. Schielek aitaren galera goiztiarra nozitzen jarraitzen du eta betirako markatuko dizkio emakumeekin dituen harremanak eta erotismoa. Bere emakumeen gorputzak probokazioaren bila dabiltza, ez hanka eta ez buru duten posturetan. Schielen erotismoak ez dauka moralitate zirkinik, protagonistek ume aurpegia dute eta ez dute lots zipitzik erakusten. Goitik ikusita, aldamenetik, postura arraroetan...
Marrazkilari trebea, ez zion dekorazioari lekurik egiten eta ikuslea interpretazio psikoanalitikoa egitera bidaltzen du zuzen-zuzenean. Errebeldia eta ezinegon existentzialaren atzetik, erreprimitutako instintuen bila dabil artista, exhibizionismoa eta voyeurismoa aztertuz, patologia izan daitekeen egoera afektibo batean murgiltzen delarik.
Dramatismoa landu zuen eten gabe eta bere arteak aurrez aurre jartzen gaitu bizitzaren esanahiarekin, ordena desafiatuz. Bere lagun Erwin Osenek gaixo mentalekin izan zituen esperientziak izan zituen inspirazio-sorburu, Steinhofeko eroetxean zeuden gaixoen marrazkiak. Jean Martin Charcot neurologoaren urgazle izan zen Paul Richer doktorearen marrazkiekin ere konpara ditzakegu, katalogatutako aldarte patologikoen bereizgarri izan zirenekin, alegia. Artistak tipologia horiek erabili zituen modelo batzuengan, berak ere bai, Charcoten manikien antzera.
Ikuspegiak
Amaierarako lerroa urduriagoa bilakatzen da eta paisaiak marrazten ditu, 1917ko Lau Zuhaitz lanak bezala; kolore epelagoak erabiltzen ditu eta hondoa emozio bortitzen eszenategia da. Lerro horizontal eta bertikalak daude konposizio honetan eta hostoak erori zaizkion arbola bat, gainontzekoek hostoez lepo dauden bitartean, udazkeniko melankolia zantzua lortzeko xedean.
Adinarekin Schielen paiasaiak ere aldatu egin ziren. Hasierakoak estilo tradizionalean kokatu daitezke, Klosterneuburgekoak adibidez. 1910ean, Hiri hila izeneko bi koadro margotu zituen, Georges Rodengachen Brugues-la-morte (1892) eleberrian inspiratuta. Eraikuntza zuen gai, inguruaren deskribapena baino gehiago; Krumauko paisaia (1916) edo Arropa zabalik duen aldiriko etxea (1917) dira adibide.
Bizitza motz eta arazotsua izan zuen, miserian eta baztertua maiz, baina utzi zuen ondarea aberatsa izan zen erabat. 2.500 marrazki baino gehiago ditugu paperean eta 300 bat egur edo oihal gainean; haren liburuxkek marra eta kolorearen alkimista honen laborategia dirudite.
Adreilu-zoladura
Adreilu-zoladura edo aparailua murruak eta fatxadak egiteko eraikuntza-ekai modularren (harlandu, harlangaitz eta adreiluen) antolaketa eta kokatzea da.
Batzuetan aparailu edo apareilu erabili izan da.
Prix-lès-Mézières
Prix-lès-Mézières Frantziako udalerri bat da, Ardenak departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Prix-lès-Mézières udalerrian erroldatutako biztanleak 1.309 ziren. Familiak 544 ziren, horien artean 106 pertsona bakarrekoak ziren (39 bakarrik bizi ziren gizonak eta 67 bakarrik bizi ziren emakumeak), 217 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 205 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
NGC 7432
NGC 7432 galaxia bat da, Pegasus konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Prix-lès-Mézières
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 865 ziren, horien artean 606 aktiboak ziren eta 259 inaktiboak ziren. 606 pertsona aktiboetatik 565 lanean zeuden (304 gizon eta 261 emakume) eta 42 langabezian zeuden (20 gizon eta 22 emakume). 259 pertsona inaktiboetatik 109 erretiraturik zeuden, 74 ikasten zeuden eta 76 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Prix-lès-Mézières udalerrian 574 unitate fiskal zeuden, 1.424 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.609,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 90 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 16 eraikuntza enpresak ziren, 18 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 9 finantziazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 9 zerbitzu enpresak ziren, 12 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 23 zerbitzu publikoetatik, 1 funeraria zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 3 margolariak, 5 zurginak, 5 iturginak, 2 argiketariak, 2 ile apaindegiak, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Prix-lès-Mézières udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Kosakoak (Lev Tolstoi)
Kosakoak (Капаки), Lev Tolstoik 1863an Mezulari Errusiarra (Ру́сский ве́стник) literatura aldizkarian publikaturiko eleberri labur bat da. Tolstoy 1853ko udan hasi zen eleberri hau idazten, baina 1857an, Homeroren Iliada ber-irakurri eta gero, eta hau inspirazio iturri berri gisa harturik, eleberrian hainbat birmoldaketa egitea erabaki zuen. Karta-jokoan izan zituen galera ekonomikoek behartu zuten Tolstoi obra hau publikatzera, honen salmentek eragindako irabaziek jokoan hartutako zorrak kitatzeko aukera emango ziotelakoan.
Kosakoak eleberriak ageriko izaera autobiografikoa dauka, agerikoa izanik Dimitri Andreitx Oleninen eleberriko protagonistaren eta egilearen arteko paralelismoa. Izan ere, obra literario hau idazteko, Tolstoik gaztetan Kaukasoko gerran izan zituen esperientzietan oinarritu zen. 1851an, hogeita bi urte zituela, Tolstoik bere bizitza erosoa utzi eta Errusiak Kaukasoan zeukan defentsa-lerrora joan zen kadete bezala, Errusiak eta Turkiak eskualde hartan izan zuten gerratearen testuinguruan, eta bertan izan zituen bizipenek Oleninek Kaukasoan biziko dituenak inspiratu zituen.
Eleberria bere testuinguru historikoan
Aro moderno eta garaikidean, Europako gainerako potentziek bezala, Errusiak ere bere espantsionismo koloniala jarri zuen martxan. Hau XVII. mendean hasi zen, Siberian, kosakoen eskutik, eta XVIII. mendetik aurrera, apurka-apurka, Estatu errusiarrak bi espantsio-lerro nagusi ezarri zituen, Asia erdialdera eta Ekialde Hurbilera.
XIX. mendean, errusiar espantsioak interes britainiarrekin egin zuen talka bi eremu horietan. Errusiak Ekialde Hurbilerako irteera galdu zuen mendearen erdialdean, turkiarren, frantziarren eta britainiarren aurka Krimeako Gerra galdu zuenean. Porrot horren ondorioz, Otomandar Inperioak Bosforo eta Dardaneloetako itsasarteak kontrolpean mantendu ahal izan zituen, errusiar itsas-armadaren eragina Itsaso Beltzera mugatuz eta honi Mediterraneorako bidea erabat itxiz. Egoera horren aurrean, Errusiak Asia erdialdean jarri zuen bere interesa.
Krimeako Gerra galdu eta gero, Errusiak Joqand, Jiva eta Bujarako janato musulmanen gain zeukan domeinua erabat ezarri zuen, Siberian bezala kosakoak erabiliz eskualde horiek konkistatzeko. Izan ere, hainbat ziren botere errusiarrak Asia erdialdean zituen interesak. Alde batetik, Errusiak beharrezkoa zuen bere hegoaldeko mugak kontrolatzea bere segurtasuna bermatzeko, eta horrek nahitaez bertan existitzen ziren botere autonomoak menperatzera behartzen zuen. Bestetik, errusiar autoritateen alderdi pro-inperialistak Asia erdialdeko eskualdeak lehengaiak lortzeko eta produktu industrialak saltzeko merkatu handi bat bezala ikusten zituen. Gainera, Errusian zabalduz joan zen Erdia Aroan Urrezko Hordak kontrolpean izan zituen eskualdeak berri ere batzearen aldeko ideia, baina orain boterea Asia erdialdeko herrialdeen eskuetan egon beharrean, eslaviarren eskuetan egonda. Prozesu honetan, kosakoak Errusiar Inperioaren borondate espantsionistaren erraminta nagusienetako bat bilakatu ziren, bai Siberian, bai Asia erdialdean eta baita Iparraldeko Kaukasoan, non ugariak izan ziren Txetxenia, Inguxetia eta Dagestaneko herri menditarren aurkako gerrateak.
Hala izanik ere, denbora luzez Kosakoak susmoz izan ziren ikusiak Errusiar Inperioan, gutxienez XIX. mendean hauen erabateko “domestikazioa” lortu zen arte. Behin tsarren autoritatearen menpe, errusiar armadan izan ziren barneratuak, eta tsarrek errusiar gehienek ez zeuzkaten hainbat pribilegio eta eskubide eman zizkien kosakoei, gizonek hemezortzi urteko zerbitzu militarra egitearen truke, kosako bakoitza izanik zaldi bat, uniformea, espata eta fusil propioa izatearen arduraduna.
Hortik aurrera, kosakoen irudi berri bat agertu zen pinturan, musikan eta literaturan, herri honen aldeko korronte erromantiko baten fruitu; Tolstoyk berak esan zuen “Errusiaren historia kosakoen historia da”. Eraikuntza kultural honetan garrantzi handia izan zuten Aleksandr Puxkine n Kapitainaren alaba eta Lord Byronen Mazeppa; baina seguruenik Lev Tolstoy izan zen bultzada handiena eman ziona, Kosakoak eleberriarekin. Honekin, irakurlegoa Terek inguruko stanitsa (herrixka kosakoa) baten bizitzan barneratu zuen, obra literario hau erdi dokumentu etnografiko bilakatuz, bereziki aipagarria izanik ordura arte literaturak ahaztua zuen emakume kosakoari buruz ematen zuen informazio ugaria.
XIX. mendeko literaturak Europa osotik zabaldu zuen kosakoen kondaira, zeinek estepako herrialde hau halako “basati on” bihurtu zuen, bere izaera intsumisoa, arrisku zaletasuna, adorea eta erlijiotasuna goraipatuz. Bereziki zabaldu zen kosakoek Errusiako Eliza ortodoxoaren inguruan egiten zuten defentsa, sarritan hauek “Errusia Santuaren” zaindari bezala aurkeztuz.
Sinopsia
Errusiako gizarte pribilegiatuan daukan existentziaz gogaiturik, Dmitri Andreitx Olenin gazteak, denboraldi batez bere familia aberatsak utzitako jaraunspena bizioetan xahutu eta gero, Moskun daukan bizimodu hutsal, eroso eta libertinoa atzean uztea erabakitzen du. Bere aurreko existentziatik ihesean, bizitza berri bati ekin nahi dio, eta horren bila karrera militarra hastea erabakitzen du, errusiar armadan kadete bezala sartuz.
Errusiar armadak Kaukasora bidaltzen du, Txetxeniara, hain zuzen Gróznaiako gotorlekura (ondoren Grozni izendatua, gaur egun Txetxeniako hiriburua) eta Oleninek hasiera batean bere lekualdatzea eragozpen neketsu gisa ikusten du, denboraldi batez modu zaputzean jokatuz, lekualdaketa berri baten esperoan. Hala ere, hilabete horietan zehar Olenin erabat aldatuko da. Moskun zeraman bizitza gautarra utzirik, bere gaztetasunari dagokion energia eta forma fisiko osasuntsua bizkor berreskuratuko du.
Azkenean Armadak bere erregimentua Terek ibaiaren (txetxeniar menditarren eta estepako kosakoen arteko mugarri naturala) eremura bidaltzen du, Grebenskeko kosakoen eskualdera, eta konkretuki Novomlinskeko stanitsa edo herrixka kosakora. Heldu bezain laster, Olenin gaztea herriko etxe hoberenean ostatuko dute, eta bertan ezagutuko du herriko neskatxarik ederrena, Marianka. Denbora igaro ahala, Olenin Mariankaz maiteminduko da, nahiz eta hau Lukashka herriko gazte kosako ospetsuaren emaztegaia izan. Aldi berean, Yeroshka agure kosakoa ezagutuko du. Yeroshkak Oleninek kosakoek eginiko chijir ardoa edateko duen modua gustuko izango du, eta elkarrekin mozkortzeak bien artean adiskidetasun harremana agertzea ahalbidetuko du. Yeroshkak gizarte kosakoan barneratuko du Olenin, bertako ohiturak eta tradizioak erakutsiz, bereziki garrantzitsuak izanik bere irakaspenetan faisaiaren eta basurdearen ehiza.
ETB 3
ETB 3 EITB euskal korporazio publikoak 2008ko urriaren 10ean sortu zuen telebista kate bat da. Euskara hutsezko kanala, orokorrean 30 urtetik beherako lagunentzat abiarazia. Musika saioak, filmak, marrazki bizidunak, dokumentalak, erreportaiak, albistegiak eta kirol emanaldiak izan ziren programazioaren ardatza.
Geroago, ordea, marrazki bizidunak bakarrik emititzea erabaki zuen, euskal haurrek betiko marrazkiak euskaraz ikusteko aukera eskainiz.
José Joaquín Orbe
José Joaquín Orbe Murgia (Irun, 1749ko uztailaren 15a – Durango, 1819ko urriaren 11a), bigarren Valdespinako markesa izan zen.
Biografia
Bere aita Andrés Agustín Orbe Valdespinako markesa bost urte zituela hil zenez, amarekin bizi zen. Honen partez 1783an Astigarragan zegoen Murgiako jaurerria jarauntsi zuen.
Aita bezala hainbat aldiz Ermuako alkatea izan zen eta baita Gipuzkoako Ahaide Nagusien artean zegoen.
Hil zenerako 2 seme eta 5 alaba izan zituen, semeetatik Jose Maria oinordekoa bakarrik adin nagusikoa ailegatuz.
Dremomys gularis
Dremomys gularis Dremomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Callosciurinae azpifamilia eta Sciuridae familian sailkatuta dago.
2679 Kittisvaara
2679 Kittisvaara asteroide baten izena da. urriaren 7an aurkitu zuen Y. Väisälä-ek Turku Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1939 TG izena zeraman.
Orbitaren ezaugarriak
2679 Kittisvaara asteroidearen orbitak batezbeste 2,622 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,36 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,885 distantziara. Eszentrikotasuna 0,1 da, eta makurdura orbitala 10,1ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.0 da.
Treherbert
, Galesko udalerri eta komunitate bat da, Rhondda Cynon Taf konderrian.
Bagnoli Irpino
Bagnoli Irpino Italiako udalerri bat da. Avellinoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta. Laceno eski estazioa bertan dago.
Mugakideak
Bagnoli Irpinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Dobroutov
Dobroutov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 294 biztanle ditu eta 10,12 kilometro koadroko azalera. Jihlavako barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1351 urtean egin zen.
Prochola
Prochola Agonoxenidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Prochola oppidana da.
Oreophasis derbianus
Oreophasis derbianus Oreophasis generoko animalia da. Hegaztien barruko Cracidae familian sailkatua dago.
Zaniemyśl udalerria
Zaniemyśl Poloniako Polonia Handiko voivoderriko landa-udalerri bat da, Środa Wielkopolska barrutian kokatuta. 106,55 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6813 biztanle zituen.
Estibaliz Bajo
Estibaliz Bajo de la Hoz (Donostia, 1987ko otsailaren 22a) gipuzkoar futbolaria da, aurrelari postuan jokatzen duena.
Parapteronotus hasemani
Parapteronotus hasemani Parapteronotus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apteronotidae familian. Espezie hau monotipikoa da, hau da, bere generoan bakarra.
Dobrovice
Dobrovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 3.380 biztanle ditu eta 24,63 kilometro koadroko azalera. Mladá Boleslaveko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1377 urtean egin zen.
Coelorinchus acantholepis
Coelorinchus acantholepis Coelorinchus generoko animalia da. Arrainen barruko Macrouridae familian sailkatzen da.
Zapolice udalerria
Zapolice Poloniako Lodzeko voivoderriko landa-udalerri bat da, Zduńska Wola barrutian kokatuta. 81,41 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5100 biztanle zituen.
Le Claire (Iowa)
Le Claire Iowako hiri bat da. Scott konderrian kokatua dago. 2010ean 3,765 biztanle zituen, 12.09 kilometro koadrotan banatuta.
Vatry
Vatry Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
LEB Oro
Errekorrak
2016-17 denboraldia barne:
Vatry
Biztanleria
2007an Vatry udalerrian erroldatutako biztanleak 108 ziren. Familiak 44 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Batabiar
Batabiarrak, latinez batavi, herri germaniarra izan zen, eta gaur egungo Herbehereetan bizi zen. Jatorrian, herri katoaaren parte zen, eta Tazitok Rin ibaikoko deltaren biztanle gisa aipatu zituen (Tazito, Historiae IV). Horren ondorioz, latinez Batavia izen eman zioten eskualde honi.
Vatry
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Batabiar
Denbora batez, 1795 eta 1806 bitartean, Herbehereek Bataviako Errepublika izena hartu zuten. Indonesiako hiriburua den Jakartari ere, Batavia deitu zioten 1619 eta 1942 bitartean, Herbeheretarrek egindako kolonizazioaren baitan.
Vatry
Etxebizitza
2007an 47 etxebizitza zeuden, 45 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 1 hutsik zegoen. 45 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 45 etxebizitza nagusietatik 32 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 7 etxek hiru zituzten, 5 etxek lau zituzten eta 32 etxek bost zituzten. 41 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 18 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 25 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Batabiar
K.a. lehen mendearen bigarren erditik K.o. III. mendera arte agertzen dira iturri idatzietan. Batabiar jatorriko soldaduez osatutako erromatar unitate militar batzuei ere ematen zaie izen hau.
Vatry
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 70 ziren, horien artean 53 aktiboak ziren eta 17 inaktiboak ziren. 53 pertsona aktiboetatik 51 lanean zeuden (27 gizon eta 24 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 17 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Valeriu Muravschi
Valeriu Muravschi (Sirota, Moldaviako Sobietar Errepublika Sozialista, 1949ko uztailaren 31 - Chisinau, 2020ko apirilaren 8a) Moldaviako lehen ministroa izan zen 1991tik 1992ra. Ekonomia lizentziatu zen eta Moldaviako Sobietar Errepublikako hainbat ministerio ekonomikotan lan egin zuen. Independentziaren ondoren, 1991n lehen ministro izendatu zuten. Transnistriako gatazka nagusi izan zen haren agintaldian. 1999an Nekazari Demokrata Kristauen Alderdi Nazionala sortu zuen.
Vatry
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 29 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 11 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
Batabiar
Tribuaren jatorrizko izena, badirudi batawjō hitzaren eratorpena izango zela ("uharte ona", honela osatuta: germanikoz bat - ona, bikaina- eta awjō -uhartea, urraren ondoan dagoen lurra) eta, eskualdeko emankortasunari egongo ziola erreferentzia; gaur egun ere, Herbehereetako "fruta-otarrea" (Betuwe) ezizenaz ezaguna da, bere emankortasuna dela eta.
Vatry
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Dulantziko gudua
Dulantziko gudua 1834ko urriaren 27an Dulantzi inguruan dagoen Txintxetru zelaian gertatu zen gudua izan zen.
Aurrekariak
José Ramón Rodilek zuzendutako armada isabelinoa, 1834ko udan zehar Tomas Zumalakarregik zuzendutako tropak suntsitu eta Karlos Maria Isidro Borboikoa erregegaia atxilotzea helburuak zituen kanpainan porrota izan ondoren, 1834ko irailaren bukaerarako nahiko murriztua zegoen. Irailaren 28an Iruñean zela Rodil kargutik kendu zuten eta Manuel Lorenzo hautatu zuten ordezko. Madrilera joateko Nafarroako armadaren zati bat zen Manuel O'Doylek zuzendutako dibisioa Gasteizaraino eraman zuen eskolta gisa eta hantxe, nahiz eta botere izan ez, bertan komandante jeneral zen Joaquín de Osmari eman zion. Horrela Nafarroa Garaian zeuden tropa isabelinoak are gehiago murriztuak izan ziren, Zumalakarregiren mugimendu abilak kontrolatzeko ezgai. Hau Ebrora hurbildu zen Errioxan dagoen Ezcaray konkistatzeko asmotan. Bertan, ibaitik 40 kilometrotara hegoalderantz dagoen herrian, oihalezko lantegiak zeuden eta bere gudarosteek negurako uniformeak behar zituzten. Bere abatariak Errioxan zeuden indar armatuak miatzen ari zirela, urriaren 20an Burgostik Logroñora arma konboi bat zihoala eta hurrengo egunena Ebrotik hurbil pasatzen zen errege-bidea zeharkatuko zuela jakin zuen. Lau batailoi eta hiru eskuadroi atera eta hilaren 21ean Tronconegro izeneko uberatik ibaia zeharkatu zuen. Hala ere konboia dagoeneko pasa eta arin joan zen bere bila Zumalakarregi. Hala ere Cenicero zeharkatzean bertako milizianoek bidearen zubiren ondoan dagoen elizan gorde eta armada karlista geldiarazi zioten. Zumalakarregi itzulbira egin behar izan bazuen ere, bere zalditeriak Logroño ailegatzekotan zegoela harrapatu zuen konboia. Itzultzean, Ceniceroko eliza erre eta ubera beratik Ebro zeharkatu zuen urriaren 22an. Handik Nafarroara itzuli eta Berrotza haranean kokatu zen.
Zumalakarregiren erasoaldiaren berria 21ren bukaerarako Gasteiza heldu zen eta Osmak O'Doyleri bere dibisioarekin Ebro aldera joateko agindua eman zion. Dibisioa Erreginaren 1. eta 2. errejimentuek, Afrikako 1.ak, Karabineroen 1. eta 2. errejimentuek eta Bujalanceren batailoiak osatuta zegoen. Zumalakarregiren erretreta mozteko asmotan Urizaharrera joateko agindua eman zion. Topatzen bazuen handik Araba eta Nafarroa arteko mugaraino bere atzetik joan behar zuen, inolaz ere Nafarroan sartu ze bestela O'Doyle berriro Lorenzoren agindupean izango zatekeen. Karlistak topatzen ez baditu, Maeztura joan behar zen, Andiako mendilerroa zeharkatu eta, lautadara jaisten, Gasteiza Dulantzitik itzuli.
O'Doyle 22ren arratsaldean heldu zen Urizaharrera eta han karlistak jadanik Ebroaren iparraldean zeudela jakin zuen. Hori zela eta, hurrengo egunean Ega ibaiaren harana hartu, Lagranen gaua eman eta urriaren 24an Maeztura heldu zen. Bertan bere soldaduek atseden hartu zuten, ibilaldiagatik nekatuak izateaz gain elikagairik gabe zeudelako. Urriaren 26an Maeztutik atera, Andiako mendilerroa zeharkatu, eta 22 kilometro ibili ondoren eguerdirako Dulantzin zegoen. Hara ailegatu zenerako, Osmaren agindu berri bat jaso zuen: dibisioa sakabanatu behar zuen Dulantzin Erreginaren 1. batailoi eta Afrikakoa, mendi-artilleria pieza biak eta zalditeria geratuz. Besteak arratsalde hartan bertan Dulantzitik iparralderantz hurrenez hurren sei, hamabi eta hamahiru kilometrotara dauden Gebara, Arroiabe eta Uribarri-Ganboa kantonatu behar zituen. O'Doylek zuhurtzigabekeritzat jo zuen dibisioa sakabanatzea eta errejimentuen buruzagiekin eztabaidatu zuen, denak ados izanik. Hala ere, esana bete eta Dulantzitik atera eta bere kokagune berrietara joan ziren. O'Doylek Osmari eskutitz bat bidali zion bere ezadostasuna adierazteko. Zumalakarregi Berrotzan, Dulantzitik 48 kilometrotara hegoalderantz dago. Los Arcosen, hau da, oso hurbil, Lorenzoren dibisioa du. Hau Ziraukitik datorren Marcelino Oraaren tropen zain dago, elkarrekin karlistak erasotzeko. Aduanazain karlistak etsaien mugimenduaz jabetu eta mendiko bideetatik bere ofizialei berriak ematen zizkieten. O'Doyleren dibisioa behatzen ari zirenak, troparen zati bat Dulantzitik atera zela ikustean, Zumalakarregiri berria eraman eta honek arratsaldearen bukaerarako jaso zuen. Karlistak ez ziren dibisio osoa menderatzeko gai baina baino batailoi pare bat. Hori zela eta, Arabako lautadarantz jotzen du sakabanatutako dibisioaren zutaberen bat topatzeko asmotan. Gauean, kanpamenduen suteak bizirik mantentzeko lagun batzuk utzi eta isilpean haranetik atera zen Kanpezun, Zuñigan eta Urbisun lo egin zezaten. Gauean Dulantzitik hogeita hamabost kilometrotara zegoen, Lorenzok oraindik Berrotzan zegoela uste zenean.
Gudua
Urriaren 27ren egunsentian Osma Dulantzin agertu eta O'Doyleri sakabanaketaren zioak azaldu zizkion. Osmak Karlos erregegaia Oñatin, dibisioa zegoen 25 kilometrotara iparralderantz dagoena, zegoela jakin zuen. O'Doyleren dibisioak, orduan lau zutabetan banatuta, arratsalde hartan bere kanpamenduetatik atera, gauean martxa egin, eta hurrengo egunaren egunsentian Oñatira bide ezberdinetatik ailegatu eta erregegaia preso hartuko zuketen.
Goizean goiz armada karlista ere martxan zegoen. Soldaduak pozik zeuden, borrokaldi bat aurreratzen den egunetarako pattarren zatia jaso zutelako. Zumalakarregik bi zutabetan banatu zituen bere tropak: