cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Petar Krešimir IV.a Kroaziakoa
Biografia
Bizantziar Inperioa ekialdean hainbat gerratan sartuta zegoela arobetxatuz, Dalmazia bizantziarra konkistatu eta regnum Dalmatiae et Chroatiako buru izendatu zuen bere burua. Dalmaziako hiriek Italia hegoaldean zeuden normandiarrei laguntza eskatu eta Petar Krešimir IV.ak etsai berria aurkitu zuen. Bi urte beranduago veneziarrak hasi ziren kostaldeaz jabetzen, Dalmaziako hiriak kroaziarrengandik babestu behar zituztela argudiatuz.
Heriotza
Petar Krešimir IV.ak ez zuen ondorengorik izan eta Dimitar Zvonimir izendatu zuen Kroaziaren agintari. Ordutik aurrera Banak izan dira Kroazian agindu dutenak.
Gnathophis leptosomatus
Gnathophis leptosomatus Gnathophis generoko animalia da. Arrainen barruko Congridae familian sailkatzen da.
Myiagra alecto
Myiagra alecto Myiagra generoko animalia da. Hegaztien barruko Monarchidae familian sailkatua dago.
Hermeneutika
Hermeneutika (ἑρμηνευτικὴ τέχνη, azaltzeko, itzultzeko edo interpretatzeko artea), testuak interpretatzeko artea edo teoria da. Interpretatzeko metodologia gisa, giza ekintza esanguratsuak eta ekintza hauek sortzen dituzten produktuak, gehienbat testuak, sortzen dituzten arazoez arduratzen da. Testuen esanahia ahalik eta modu egokienean zehaztea da ikerketa eremu honen helburu nagusia. Diziplina metodologiko gisa, tresna multzo bat eskaintzen du, giza ekintzen interpretazioen arazoei, testu eta bestelako material esanguratsuak, modu eraginkorrean aurre egiteko. Bereziki idatzi sakratu, testu filosofiko eta artistikoak interpretatu ohi dira.
Hermeneutika bezalako diziplina baten beharra, baliatzen den hizkuntza ren konplexutasunak sortzen du, maiz esanahi ezberdin edo kontrajarriak diren testu esanahietara bideratzen baikaitu. Testuak ulertzerako garaian zailtasun asko sortu daitezke, eta zeharo ezberdin ulertu testu berdina. Hermeneutikaren historia luzea da, denboran zehar diziplina bera aldatu da, arazoak zein hauei erantzuteko sortutako tresnak ere aldaketa bat jasan dute.
Hermeneutikak, Schleiermacher pentsalariaren obratik aurrera nagusiki, autoreak berak, bere burua ulertzen duen moduan baina hobe ulertzera eramaten gaitu. Hermeneutika, hitzaren atzean aurkitzen den esanahia deszifratzen saiatzen da eta, horrekin batera, esanahiarekiko arrazoiaren interpretazioan saiatzen da. Murray Rothbard bezalako intelektual batzuek hermeneutika “faltsukeria zentzugabe” eta “ulertezin” gisa hartzen dute.
Batzuetan “exegesia” eta “hermeneutika" terminoak sinonimo bezala erabiltzen dira, baina hermeneutika diziplina zabalagoa da, bere barnean hartzen baititu, komunikazio, idatzia, ahozkoa eta ez ahozkoa. Exegesia testuetan zentratzen da nagusiki. Hermeneutikak, interpretazio metodo partikular bat adierazi nahi du. (Alderatzeko ikus, hermeneutika bikoitza).
"Trinkotasun hermeneutikoa" testuen analisiari dagokio, testuen azalpen koherentea lortzeko nahiari. Hermeneutikak filosofian, Martin Heideggerrek hasi eta Hans-Georg Gadamerrek garatutako (Egia eta metodoa liburuan) ezagutzaren teoria adierazi nahi du nagusiki. Tarteka, Paul Ricoeurren teoriak ere aipatzen dira.
Hermeneutika, hasiera batean, idatzi sakratuen interpretazio edo exegesian aplikatua izan zen. Metodo hermeneutikoa, Alexandria, Antiokia edo Pergamoko antzinako eskolen ondoren, Flacius eta ondoren Meierren obretan kokatu zen; gero, Friedrich Schleiermarcherren pentsamenduan. Hermeneutikak, Diltheyek azaldu zuenaren arabera, ezagutzara zuzendutako metodoaren puntu gorena lortu zuen, hain zuzen, erretorika, dialektika, historia, logika eta gramatikari lotuta. Giza ulermenaren teoria gisa sortu zen XVIII. mende amaieran eta XIX. mende hasieran, Friedich Schleiermarcher eta Wilhelm Dilthey filosofoen obren bitartez.
Hermeneutikak, XX. mendean izan zuen indarraz ohartu gaitezke bere eragina kontuan izanik. Esaterako, garatua izan zen Martin Heidegger eta bere ikasle zen Hans-George Gadamer (Egia eta metodoa) pentsalari garrantzitsu bezain eztabaidagarrien eskutik. Hermeneutika modernoa tradizio filologiko eta filosofikoari jarraituz eratzen da, testu handien interpretazio gisa, zehazki biblia, (hermeneutika biblikoa) eta Platone n obra, baina orokorrean testu bereziki zail eta garrantzitsuetara zuzendu da, eta modu naturalean, filologiaren, filosofiaren eta literatur kritikaren berme gisa jardun du. Horrela, edozein giza objektu, humanistikora zabaldu da.
Diltheyen ondoren, filologiaren arloan, eskola idealistak eman dio jarraipena hermeneutikari, zehazki, Leo Spitzerrek eta eskola Estilistikoak. Filosofiaren arloan, ildo alemana izan da nagusi, esan bezala, Martin Heideggerrek zuzendua eta bere ikasle Hans-Georg Gadamerrek jarraitua, aipatutako “Egia eta metodoa” idatzian. XX. mendearen azken laurdenean hermeneutika jarrera filosofiko orokor bat izatera igaro da (koiné moduan izendatua izan dena), bereziki Vattimo pentsalariaren eskolari eta beste europar eta amerikar sektore batzuei lotua: bertatik adar edo eskola asko sortu dira.
Hermeneutikaren jatorria eta bilakaera
Hermeneutika terminoa grezierako aditzetik dator, ἑρμηνεύειν (jermenéuein), interpretatu, aitortu, iragarri, argitu eta azkenik itzultzea esanahi duena. Zerbait ulergarria bihurtzea edo ulergarritasunera eramatea adierazi nahi du. Terminoa Hermes jainko grekoaren izenetik datorrela uste da: Hermes mezularia da eta grekoek hizkuntzaren eta idazketaren jatorria atxikitzen diote, giza komunikazio eta ulergarritasunaren patroia da. Hermesen esentzia; hizkuntza, egiara edo faltsutasunera eraman dezaketen zeinuetan datzan zerbaiten gisa ulertzearen, greziar ikuspegian datza. Hermesek, ematen zituen mezuek hartzaileengan sortzen zuten egonezinarekin gozatzen zuela esaten zen.
Terminoak, hasiera batean interpretazio egokia adierazten zuen, hau da, jainko en edo orakuluaren sententzia ilun eta enigmatikoen ulermena edo azalpena adierazten zuen. Hermeneutika terminoa grezierako ἑρμηνευτικἡ adjektibotik zuzenean eratorria da, jakintza esplikatzailea edo interpretatzaile esan nahi du, bereziki idatzi sakratu eta testuetako hitzen esanahiei buruzkoa; halaber, ikurren eta haien balio sinbolikoen exegesiaren gaineko teoriaren edo zientziaren analisian datza.
Aurrekariak
Meseneko Evemero-k (K.a IV. mendea) elezahar eta mitoak arrazionalki interpretatzeko saiakera egin zuen, haien edukia elementu historiko eta sozialetara murriztuz (evemerismoa).
K.a VI. mendean Erregioko Teagenes antzeko zerbait egiten saiatu zen, modu alegorikoan interpretatu eta esanahi sakona ateratzen ahaleginduz.
Hermeneutika eta teologia
Ikerketa hermeneutikoen jatorria teologia kristauan aurkitzen da, non hermeneutikak objektu moduan, biblia ko liburu sakratuen interpretazioan erabili behar diren, printzipio eta arauak ezarri zituen. Idatzi sakratu ek, jainkoak erakutsiak baina gizakiek osatuak, bi esanahi ezberdin zituzten: literala eta espirituala, azken hori, hirutan banatzen zen: analogikoa, alegorikoa eta morala.
Erromantizismoa eta Friedrich Schleiermarcher
Mendeetan zehar teologia ren arloan gotorturik egon ondoren, erromantizismoaren garaian mota guztietako testu idatzietara zabaldu zen hermeneutika. Testuinguru honetan kokatzen da Friedrich Schleiermarcher (1768-1834), hermeneutikan gure arbasoen izpirituaren berreraiketa prozesu bat ikusten zuena. Schleiermarcherrek, testuak interpretatzeko  zirkulu hermeneutiko bat proposatu zuen: bere ustetan, interpretazio zuzenak dimentsio objektiboa izan behar du, autorearen testuinguruaren eraikuntzarekin erlazionaturik egongo dena. Beste dimentsio bat subjektiboa eta jakina da, autorearen lekuan kokatzean datzana. 1829an Friedrich Schleiermarcherek printzipio moduan hartzen du nozio hau; osotasuna, indibiduoari dagokionez ulertzen den bezala, indibiduoa ere osotasunari dagokionez bakarrik uler daiteke.
Schleiermarcherren arabera, hermeneutika ez da jakintza teorikoa, praktikoa baizik, hau da, praxia edo testu idatzi zein ahozkoen interpretazio egokiaren teknika da. Ulermena antzinatik bihurtu zen hermeneutikako kontzeptu oinarrizko eta xede. Schleiermarcherrek hermeneutika definitzen du “diskurtso jakin baten berreraiketa historiko eta iragarle gisa, objektiboa eta subjektiboa dena”.
Historizismo Diltheyarra
Friedrich Schleiermarcherren ikuspuntutik abiatuz sortu zen Wilhelm Diltheyren (1833-1911) proposamena. Immanuel Kanten obra irakurtzeak filosofiarenganako jakin-mina piztu zion Diltheyri. Horretaz gain, testu historiko eta filologikoenganako interesa zuen, eta 1861ean izpirituaren zientzien inguruko teoria zehatz bat sortzen hasi zen, Izpirituaren zientzietarako sarrera bere liburuan ageri dena eta natur zientziekiko ezberdintasunean oinarritzen dena. Bi zientzia moten arteko ezberdintasunak, haiek garatzeko prozesuak eratzen diren baldintzetan daude.
Izpirituaren zientziak, ulertzen ditugun eta barnetik aurkezten diren errealitate eta konexio bezala dauzkagu, izpirituaren hizkuntz objektibazioez arduratzen dira. Aldiz, natur zientziak azalpenetan oinarritzen dira, kanpotik eta fenomeno gisa sortuz. Azaltzearen eta ulertzearen arteko kontrajartze hori oroimenean gordetako errealitate historiko-sozial gisa moldatuko da eta ondoren albiste edo teorema gisa adierazia izango da. Izpirituaren Zientziak, gizakiak testu eta agirietan gordetako zentzumenen hornitzaile gisa duen jardueraz jabetzen denean sortzen dira, eta arreta berezia jartzen zaio ulertzeari, eta ez azaltzeari. Azaltzeak mugak ditu baina ulertzeak ez du mugarik, hau da, aukerak zabaltzen ditu eta gizakiak nahi duena kontuan hartzeko aukera dauka.
Diltheyrentzat, mundu historikoa ulertzea, ez da mundua modu zientifikoan ezagutzea, ezta gizabanakoaren barnekotasuna ezagutzea ere, baizik eta aurrez aipatutako bideen bitartez indibiduoek besteekin dituzten erlazioetan sortutako zentzumenetan barneratzea; orduan, testu eta dokumentu horien interpretatzailea, ulermenaren bitartez, norberarenak balira bezala erreproduzitzeaz arduratzen da.
Gizabanakoen arteko eta haiek munduarekin duten harremanaren ulermena zabaltzea bilatzen duen hermeneutikari buruz, Schleiermarcherrek egindako ekarpenaren aurrean, Diltheyk ohartarazten du ulergarri bihurtzen dena idazketan etengabe finkatutako "bizitzaren adierazpenak" baino ez direla, adierazpen horiek testuinguru historiko baten inguruan irakurri eta ulertu behar direla.
Esperientziaren eskurapenak historiaren esparru batera eramaten du, hermeneutika Izpirituaren Zientzien oinarri gisa ezarriz, gizabanakoa giza oroitzapenez betetzen den eta oroitzapenean bizi den izaki historiko gisa definitzen du. Ulermenaren ekintza errepikatzen den berreraikuntza bezala eratzen da, ulertu nahi diren beste garai bateko mezuen berreskuratzeari esker gertatzen da. Ulertu ahal izateko beharrezkoa da zubi bat eraikitzea, zubi hori testu edo dokumentua izango da eta aldi berean, denboran zehar erreproduzitzen den betiereko zerbait sortzen du. Hermeneutika baliatuz, hitz eta testuen interpretazioetatik esanahiak aurkitzen ditugu; osotasun baten zentzua eta elementuak berreskuratzen dituen teoria bat da, eta ulermena momentuan interpretatzen denaren barnekotasuna ulertzeko bidea da.
Martin Heidegger
XX. mendean ulermenaren analisiari dagokionez, edozein izanda ere, egitura zirkularra izango duela baieztatzen du Heideggerrek. "Ulermena sortu nahi duen interpretazio orok, ulerturik izan behar du interpretatu nahi duena."
Testuaren eta testuinguruaren arteko elkarrekikotasuna, Heideggerrek zirkulu hermeneutikoa deitzen dionaren zati da. Kontzeptu honen beste pentsalari nagusi bat izan zen Max Weber soziologoa.
Heideggerrek bide berriak sartzen ditu hermeneutikan, beste garai batzuetako izpiritua ulertzeko modutzat bakarrik hartzeaz utzi eta gizakia munduan kokatzeko funtsezko modutzat hartzen baitu: existitzea ulertzea da.
Modu honetan, hermeneutikaren fokua, interpretaziotik ulertze existentzialera aldatzen du, mundua izateko modu zuzenagoa bezala ikusten da, ez bitartekatua, hortaz egiazkoagoa, ezagutzeko modu bat bezala. Enpatiaren hermeneutika berezi baten beharra adierazi zuen, arazo filosofiko klasikoa den, “besteen buruan” egotea eta giza erlazionatzearen testuinguruan jarrita argitzerako garaian.
Ordutik, bere “faktikotasunaren hermeneutika” egia historikoki kokatutako interpretazio batekin identifikatzen duen filosofia bat bihurtzen da (Hans-Georg Gadamer).
Ikuspegi honen jarraitzaileek, anti-positibismotik gertu dauden jarreretara helduz, babesten dute testuek eta beroriek sortzen dituzten autoreak ezin direla natur zientziek erabiltzen dituzten metodo zientifikoekin aztertuak izan. Are gehiago, testu horiek egilearen esperientziaren adierazpen konbentzionalak direla diote. Hortaz, testu horien interpretazioak sortu ziren testuinguru sozialari buruzko daturen bat eskainiko du, eta, nabarmenago, irakurleari autorearen esperientziei aurre egiteko tresnaren bat eskainiko dio. Arrazoi hauengatik, hermeneutika positibismoaren aurkako eskola gisa ulertzen da.
Paul Ricoeur
Paul Ricoeur  (Essais d’herméneutique, Paris: Seul, 1969) pentsalariaren ekarpenek aurreko bi korronteak gainditzen ditu. Distantziaren hermeneutika proposatu zuen: honen arabera, igorlearen eta hartzailearen artean distantzia bat egoteak sortzen du interpretazioa.
Hermeneutika honetatik, testua paradigma den teoria bat sortzen da, hau da, idazketak finkatutako diskurtsoa. Aldi berean, diskurtso honek, igorri ondoren, egilearen asmotik banantzen da  eta harekiko independentzia lortzen du. Orain, testua igorletik banandurik aurkitzen da,  errealitate metamorfizatua da non obra irakurtzean igorlea bertan sartzen den. Baina errealitate metamorfizatu honek, ni bat, dasein bat proposatzen du, irakurleak atera beharrekoa. Ricoeurren arabera, interpretatzea testuan aurkitzen den “munduan izatea” ateratzean datza. Modu honetan testuaz jabetzearen arazoa aztertzen jardungo da, hau da, testuaren esanahiak irakurlearen bizitzan duen ezarpenaren arazoa landuko du. Paul Ricoeurren teoriaren ardatzetako bat irakurleak egiten duen testuaren berreraiketa da.
Mircea Eliade
Mircea Eliadek, hermeneuta izanik, erlijioa “sakratua denaren esperientzia” gisa ulertzen du,  sakratua laikoarekin erlazioan interpretatzen du. Filosofo errumaniarrak azpimarratzen du, laikoa sakratu gisa interpretatu ostean, sakratuaren eta laikoaren arteko erlazioa ez dela aurkakotasunean oinarritzen, osagarritasunean baizik. Mito en hermeneutika erlijio hermeneutikaren zati da. Mitoa ez da interpretatu behar ilusio edo gezur moduan, egia berraurkitzeko aukera baitago mitoan. Mircea Eliadek mitoa, historia sakratu moduan interpretatzen du. Eliadek hermeneutika osoaren kontzeptua sortu zuen.
Mauricio Beuchot
Cuernavaca hirian (Morelos, Mexico) 1993an egin zen filosofiako biltzar nazionaletik sortu zen Mauricio Beuchoten hermeneutika analogikoaren proposamena, Hermeneutika analogikoaren tratatua (1997) izeneko idatzian sintetizatu zuena. Enrique Dussel filosofo argentinarrak eta metodo analitikoak eragina izan zuten Beuchotengan. Ondoren, Peirceren analogiaren ideiak berreskuratu zituen, eta hermeneutika analogikoa edo hermeneutika analogiko-ikonikoa bezala izendatutako proiektu hermeneutikoa proposatu zuen.
Hermeneutika analogikoa, analogiaren kontzeptuan oinarritzen da, eta esanahi bakarraren eta okertzearen arteko bitartekari gisa egituratzen da. Unibokotasunak edo esanahi bakarrekoa izateak esanahiaren eta erabileraren arteko identitaterantz jotzen du eta halaber, objektibitatea bilatzen duen ideia positibista eta indartsua da. Adibidez, Emilio Bettiren hermeneutika. Bitartean, okertzea esanahiaren eta erabileraren ezberdintasuna da, erlatibismora eta subjektibismorantz doana. Esaterako, Richard Rortyren filosofia. Hermeneutika analogikoa muturreko jarrerak ekiditen saiatzen da, interpretazioen tartea zabalduz, analogiatze nagusia den interpretazio bat eta bigarren mailan analogiatutako interpretazioak existitzeko modu ordenatuan hierarkizatzen ditu. Modu horretan, fronesiaren nozio aristotelikoa berreskuratzen du eta testuen interpretazioan jarrera zuhurra, jarrera moderatu gisa, lehenesten du, muturreko jarrerak (unibokotasunaren aldekoak nahiz ekibokotasunaren aldekoak) baztertuz.
Hermeneutika diatopikoa
Bestalde, hermeneutika diatopikoa soziologian eta antropologian erabilia den terminoa da,  eta kokapen etnozentrikoetatik urrutiratutako elkarrizketak babesteko beharrezkoak diren kulturarteko argudiaketa espazioak deskribatzen ditu. Prozedura honen abiapuntua kultura guztiak osagabeak direla eta osotasun mailarik altuena lortu ahal izateko argudioen trukaketa beharrezkoa dela da.
Hermeneutika diatopikoa, besteek  gure autoezagutza eta oinarri ezagutza bera ez dutela suposatuz, ulertu behar denaren kontsideraziotik abiatzen da.
Hermeneutika diatopikoa saiatzen da, kultura bakarrak sortutako zirkulu hermeneutikoa gainditzen, erradikalki ezberdinak diren kulturen mugak bateratzen saiatzen da. Topoi ezberdinak elkartzen ditu, kultura ezberdinak kontutan izango dituen elkarrizketa diatopikoa sortzeko.
Leku hauen bitartez ulermenera heltzeko artea da, (dia-topos). Horretarako, beharrezkoa da mythos eta logos, subjektibitate eta objektibitate, bihotza eta burua, pentsamendu arrazionala eta izpiritu askea, berriz elkartzea. Buruko eskema zurrun guztiak hautsiz.
Bungeren kritika hermeneutikari
Mario Bungeren arabera, hermeneutika filosofikoa gizarteari buruzko ikerketa zientifikoaren aurka doa. Zehazki, estatistika sozialak eta modelo matematikoak gutxiesten ditu. Hau gertatzen da, hermeneutikak, soziala dena izpiritualtzat hartzen duelako, horrela, hermeneutikak ingurumen faktoreak, eta faktore biologikoak edo ekonomikoak gutxiesten ditu eta aldi berean fenomeno makro-sozialak (besteak beste, gerra eta pobrezia) ez ditu aztertzen. Hori dela eta, hermeneutika gizarteko egien ikerketetarako eta gizarte-politiken oinarrien ikerketarako oztopo izango da.
Biedermeier
Biedermeier XIX. mendearen hasieran Erdialdeko Europan eta Austriar Inperioan garatu zen literatura eta arte estiloa izan zen. Historikoki 1814-1815eko Vienako Batzarra eta 1848ko iraultzak artean kokatzen da. Kontzeptua denborarekin aldatuz joan zen: hasiera batean altzarietan eta arte apaingarrietan erabilitako estilo soila izendatu zuen; ondoren, margolaritza eta literaturaren mundura zabaldu zen, elementu erromantikoak adierazten zituen estiloa definitzeko: sentimentaltasuna, intimismoa eta burgesia txikiaren gaineko begirada satirikoa.
Hitzaren jatorria
Kontzeptua bi idazleek sortu zuten: Ludwig Eichrodt eta Adolf Kussmaul. Bi egile hauek Municheko aldizkari batean poema satiriko batzuk plazaratu zituzten 1855ean. Poesia horietan eskola-maisu bat aipatzen zen, Gottlieb Biedermeier. Bierdemeier, 1848-1849ko alemaniar iraultzaren liberalen ikuspuntutik, burgesia kontserbadorea eta apolitikoaren ikurra zen. Biedermeier asmatutako pertsonaia zen eta bertso bitxikien egilea zen. Pertsonaia 1855ean Fliegende Blätter astekarian oso ezaguna egin zen. Berez, «bieder», zintzo eta zuzena esan nahi du baina liberalen erabileran zentzu kritikoa hartzen zuen.
Altzarien galeria
Hasiera batean altzarien estilo batekin lotu zen.
Arkitekturan
Arkitekturan Biedermeier kontzeptuak soiltasuna eta elegantzia adierazten du. Gordetzen den Biedermeier estiloko eraikin elegantenetariko bat Vienako Stadttempel da. Estilo honen arkitekto eta diseinatzaile ezagun batzuk hauek dira: Elisabeth Von Baczko eta Karl Ehn bere lehenengo urtetan. Biedermeierrek, bestetik, beste mugimenduetan eragin handia izan zuen: Jugendstil edo Art Nouveau, Bauhaus eskola eta XX. mendeko beste mugimenduetan.
Margolaritzan
Biedermeier estiloko margolaritza nahiko errealista da. Margolan horietan bizitza eta alaiaz eta poztasunez betea azaltzen da. Teknika nagusia akademikoa da. Errealismoa adierazteko estilo narratzailea erabiltzen zen. Gai desberdinetan zabaldu zen estiloa: margolanetan, paisaietan, kronika garaikidea...
Mugimenduaren egile garrantzitsuak hauek izan ziren: Carl Spitzweg (1808-1885), Ferdinand Georg Waldmüller (Viena, 1793-1865), Josip Tominc (Gorizia, 1780-1866), Friedrich von Amerling (Viena, 1803-1887), Friedrich Gauermann (Miesenbach, Austria Behera, 1807-1862), Johann Baptist Reiter (Linz, 1813 - 1890), Peter Fendi (Viena, 1796-1842), Michael Neder (Viena, 1807-1882), Josef Danhauser (Viena, 1805-1845), Edmund Louis Eduard Wodick (Markt Alvensleben, 1806-1886). Biedermeier margolaritzaren erakusketa garrantzitsuena Vienako Belvedere jauregiaren museoan ikus daiteke.
Literaturan
Kontzeptuaren jatorrian azaldu den moduan, Biedermeier hitza Ludwig Eichrodt eta Adolf Kussmaul idazleek sortu zuten. Garaian zentsura eta kontrolak handiak ziren. Horren ondorioz, Unterhaltungsliteratur edo «literatura atsegingarri» asko zabaldu zen. Kontzeptu horren barruan genero apalagoak biltzen ziren: eleberri laburrak, almanakeak, bertsoz idatzitako narrazioak, baladak, ipuinak... Estilo horretan idazle hauek koka daitezke: Eduard Mörike, Friedrich Rückert, Karl Leberecht Immermann eta Annette von Droste-Hülshoff Alemanian, Franz Grillparzer eta Adalbert Stifter Austrian, Jeremias Gotthelf Suitzan.
Musikan
Etxean musika egiteko argitalpen asko zabaldu ziren. Askotan etxean jotzeko moldaketak ziren: Liederak eta musika-trebakuntza profesionalik gabe pianoan interpreta zitezkeen zenbait obra sinfonikok, garai hartako musikaren irismena zabaldu zuten. Garai honetako konpositoreen artean Beethoven, Schubert, Rossini, Mendelssohn, Chopin, Schumann eta Liszt zeuden. Jakina, egile hauek ez daude Biedermeier mugimenduarekin lotuta.
Zwiefalten
Zwiefalten Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Goussainville (Oise Harana)
Goussainville Frantziako udalerria da, Val-d'Oise departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2007an 30.310 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Goussainville udalerrian erroldatutako biztanleak 30.310 ziren. Familiak 9.434 ziren, horien artean 1.978 pertsona bakarrekoak ziren (721 bakarrik bizi ziren gizonak eta 1.257 bakarrik bizi ziren emakumeak), 2.018 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 4.363 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 1.075 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 10.202 etxebizitza zeuden, 9.673 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 514 hutsik zeuden. 6.441 etxeak ziren eta 3.485 apartamentuak ziren. 9.673 etxebizitza nagusietatik 5.659 bere jabearen bizilekua ziren, 3.840 alokairuan okupaturik zeuden eta 174 doan lagata zeuden; 405 etxek gela bat zuten, 998 etxek bi zituzten, 2.579 etxek hiru zituzten, 2.847 etxek lau zituzten eta 2.845 etxek bost zituzten. 5.265 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 5.073 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 2.588 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 20.171 ziren, horien artean 13.974 aktiboak ziren eta 6.197 inaktiboak ziren. 13.974 pertsona aktiboetatik 11.672 lanean zeuden (6.439 gizon eta 5.233 emakume) eta 2.302 langabezian zeuden (1.091 gizon eta 1.211 emakume). 6.197 pertsona inaktiboetatik 1.132 erretiraturik zeuden, 2.507 ikasten zeuden eta 2.558 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Goussainville udalerrian 9.454 unitate fiskal zeuden, 31.434 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.398 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 1.087 komertzioetatik, 7 erauzte enpresak ziren, 16 janari enpresak ziren, 8 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 42 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 187 eraikuntza enpresak ziren, 309 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 132 garraio enpresak ziren, 68 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 24 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 28 finantziazio enpresak ziren, 37 higiezinen enpresak ziren, 101 zerbitzu enpresak ziren, 77 administrazio publikoko enpresak ziren eta 50 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 298 zerbitzu publikoetatik, 4 posta bulegoak ziren, 5 banku bulegoak, 4 funerariak, 32 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 6 autoeskolak, 41 igeltseroak, 19 margolariak, 20 zurginak, 22 iturginak, 20 argiketariak, 31 eraikuntza enpresak, 14 ile apaindegiak, 4 albaitariak, 2 aldi baterako lan enpresak, 51 jatetxeak, 13 higiezinen agentziak, 4 tintoreriak eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 81 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 3 supermerkatuak, 2 brikolaje denda handika, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 17 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 17 okindegiak, 7 harategiak, 1 arraindegi zen, 2 liburu dendak, 12 arropa dendak, 3 zapata-dendak, 3 elektrotresna dendak, 1 altzari denda zen, 3 kirol-dendak, 2 drogeria, 2 lurrin-dendak, 1 bitxi-denda zen eta 3 lore-dendak ziren.
2000. urtean Goussainville udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden, 633 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 8 haur-eskola eta 13 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Goussainville udalerrian 4 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe eta 1hezkuntza orokorreko lizeoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.934 ikasle zeuden eta hezkuntza orokorreko lizeoetan 1.283.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Tsukimitsu Mizuta
Tsukimitsu Mizuta (水田 月満, 1976ko irailaren 13a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Sanfrecce Hiroshima.
Vicent Partal
Vicent Partal Montesinos (Bétera, Valentzia, 1960 ko azaroaren 28a) kazetari valentziarra da, eta VilaWeb egunkari digitaleko zuzendaria. Lan egin du, halaber, hedabide hauetan: El Temps, El Punt, Diario de Barcelona, Catalunya Ràdio, La Vanguardia eta Televisión Española (TVE), besteak beste. European Journalism Centre erakundeko lehendakaria da.
Biografia
Vicent Partalek Irakasle ikasketak egin zituen Valentziako Unibertsitatean eta Gavina Eskolan egin zuen lan. Hala ere, laster lanbidez aldatu eta kazetari moduan hasi zen lanean.
1983 an El Temps astekaria sortu, eta Diario de Barcelonan eta Televisión Españolan ibili zen, non espezializatu baitzen nazioarteko politikagintzan. Kazetari eta korrespontsal gisa mundu osoko gertaerak landu zituen, besteak beste, Berlingo harresiaren erortzea, SESB eko estatu-kolpea eta herrialde baltikoen independentziak, Balkanetako gerra, Pekingo ikasleen matxinada, Hego Afrikako apartheidaren amaiera, Palestinako autonomiaren hasiera eta Estatu Batuetan izandako zenbait hauteskunde.
1994. urtean El Temps Online sortu zuen, Kataluniako herrialdetako eta Espainiako lehen informazio-sistema Interneten. 1995. urtean, Assumpció Maresma kazetariarekin batera, artean El Temps astekariko zuzendaria, Infopista sortu zuen, lehen web-direktorioa katalanez, geroago VilaWeb bihurtuko zena, egunkari elektroniko bat katalanez. Urte berean, Jordi Vendrell-ekin batera, L’Internauta irratsaioa sortu zuen, Catalunya Ràdio n. Tertulia bat zen gai teknologikoen inguruan, geroago, eta 2017 ko uda arte, podcast moduan banatuko zena VilaWeb egunkarian, Herri Katalanetako ehun eta berrogeita hamar irrati lokaletan eta El Punt Avui TV telebistan.
Gaur egun VilaWeb egunkari digitaleko zuzendaria da, eta bertan editoriala idazten du egunero. Horrez gain, astean behin idazten du Avui, El 9 Esportiu eta Berria egunkarietan. Igandero zutabe bat idazten du berria egunkarian Maria Obelleiro eta Martxelo Otamendirekin Zuzendarien Galeusca atalean. Hiru zutabe horiek Vilaweb-en eta Nos Diario-n ere argitaratzen dira, katalanez (Galeusca de directors) eta galizieraz, hurrenez hurren.
Gainera, parte hartzen du zenbait tertuliatan, hala nola, L’Illa de Robinson, ElPuntAvui TV telebistan (non egiten baitu La Pissarreta saioa, Arbelatxoa), eta Els Matins de Catalunya Ràdio irratsaioan.
Zenbait monografia argitaratu ditu NATO ren inguruan eta Sobiet Batasuna izandakoaren inguruko nazionalismoen gainean. Halaber, honako liburu hauek idatz zituen: Catalunya en l'estratègia militar d'Occident / Katalunia Mendebaleko estrategia militarrean (1987), Els nacionalistes a l'URSS / Nazionalistak SESBen (1988), La revolta nacionalista a l'URSS / Matxinada nazionalista SESBen (1991), Atles de l'Europa futura / Etorkizuneko Europaren atlasa (1991), Catalunya 3.0 / Katalunia 3.0 (2001), 11-M: El periodisme en crisi / M-11: Kazetaritza krisian (2004, Martxelo Otamendirekin batera) eta Periodisme quàntic / Kazetaritza kuantikoa. 2009 ko ekainean Libreta de Pequin / Pekingo ohar-liburuxka argitaratu zuen, lehen liburu elektronikoa katalanez, paperezko edizio gabea. Orobat, bi liburu kaleratu ditu, ezinbestekoak ulertzeko Kataluniaren bilakaera soberanista: A un pam de la independència / Independentziatik pauso batera (2013) eta Desclassificat 9-N / Desklasifikatua: A-9 (2015).
Telebistari dagokionez, Hem fet el sud telesailaren sortzailea da, DCO eta TVC telebistetarako. Gainera, Una llengua que camina saila sortu zuen, VilaWeb eta TVC hedabideen koprodukzio bat Valentziako eskolaren inguruan. Gidoilaria izan zen Camaleó TVEren saio eztabaidatuarena, zeinak kritikatzen zituen albistegiak, SESBen estatu-kolpe bat taularatuta.
European Journalism Centre erakundeko lehendakaria da. Erakunde profesional bat da, Maastricht hirian kokatua eta Europan kalitatezko kazetaritza bultzatzeko, eta hedabideen digitalizazioarekin batera datozen aldaketa teknologiko eta kultural handiak asimilatzeko, lan egiten duena.
Entzimen zinetika
Entzimen zinetikak entzimek katalizatzen dituzten erreakzio biokimikoen abiadura aztertzen du. Jakina denez, entzimek erreakzio horien abiadura areagotzen dute substratuen aktibazio energia jaisten dutelako.
Aktibazio energia erreakzionatuko duten molekulei beren lotura kimikoak apurtzeko eman behar zaien energiari deritzo. Lotura kimikoen arabera aldatzen du aipatutako aktibazio energiak: lotura ioniko batean energia hori oso txikia da (ClNa, esaterako, erraz disoziatzen da Na+ eta Cl--an). Lotura kobalente bat apurtzeko, aldiz, aktibazio-energia askoz handiagoa da.
Entzimen zinetikak eskuineko irudian agertzen den mota horretako grafikoa osatzen du. Ikusten denez, entzimaren kontzentrazioa konstantea bada, substratuaren kontzentrazioa handitu ahala erreakzio biokimikoaren abiadura areagotzen da, harik eta substratu-kontzentrazio jakin bateraino iritsi arte. Gero abiadura gelditzen da entzimaren asetasuna gertatzen delako: ez dago nahiko entzimarik gehiegizko substratu horrekin erreakzionatzeko, entzima/substratu konplexua (ES) sortzeko.
Substratuaren kontzentrazioa oso handia denean entzimak asetu ohi dira. Entzima guztien gune aktiboak substratuz beteta daudenez, ez dira ES konplexu gehiago sortuko, eta beraz ez da produktu gehiago agertuko. Substratu molekulek entzima molekula guztiak hartu dituztenean erreakzioaren abiadura maximoa lortzen da, eta abiadura hori ez da gaindituko ezta substratu molekula gehiago gehituta ere.
Michaelis-Mentenen ekuazioa
Asetasunaren ondorioak aztertzean, Michaelisek eta Mentenek entzima eta substratuaren arteko lotura ikertu zuten: substratuaren (S) kontzentrazioa handitzen denean entzima guztiek (E) entzima/substratu (ES) konplexura pasatuko dute. Konplexu honetatik agertuko da erreakzioaren produktua (P):
Entzimen zinetikaren lehenengo ekuazio orokorra, beraz, honako hau izaten da:
Entzima/substratu (ES) konplexuaren sortze-abiadura hau izanen da:
ES konplexuaren sortze eta desagertze prozesuak orekan daudenean honako hau beteko da:
Valvoa
Valvoa (leonesez) edo Balboa (gaztelaniaz) Leongo Herriko udalerri bat da, Leongo probintzian kokatuta. eskualdean dago, itsas mailatik metrora, eta -ko azalera hartzen du.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 406 biztanle zituen eta biztanle zituen.
Entzimen zinetika
Michaelis-Mentenen ekuazioa
Eta hortik abiatuta emaitza honetara iristen da:
Era berean, Michaelis-Mentenen konstantea horrela definitzen da:
Beraz:
(1)
Erreakzioaren abiadura hau da:
(2)
Eta entzimaren konzentrazio osoa:
(3)
(3) (1)-ean ordezkatuz:
Eta:
(4)
(4) (2)-an ordezkatuz :
Azken balore hau Michaelis-Menten deritzon ekuazioa da. Hortik abiatuta, erraz frogatzen da erreakzioaren abiadura abiadura maximoaren erdia bada: {K_m = [S]}
Irudian ikusten denez, {K_m } abiadura maximoaren erdia lortzeko behar den substratuaren kontzentrazioa da. Konstante hori handia izateak esan nahi du abiadura maximoaren erdia lortzeko substratuaren kontzentrazio handia behar dela eta, beraz, entzimak ez duela afinitate handirik substratu horrekiko
Panic (2000ko filma)
Panic 2000ko Henry Bromell estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.
Argumentua
Alexek familiako negozioa oinordetu du: hain zuzen, kontratu bidezko hilketa-enpresa bat. Bere bizitzarekin oso gustura ez dagoenez, psikoanalistarengana jotzea erabakiko du, eta, itxarongelan dagoela, neska gazte erakargarri batekin topo egingo du.
Vassogne
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 61 ziren. Familiak 24 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 42 etxebizitza zeuden, 25 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 42etxeak ziren. 25 etxebizitza nagusietatik 23 bere jabearen bizilekua ziren, 1 alokairuan okupaturik zegoen eta 1 doan lagata zegoen; 5 etxek hitu gela zituzten, 6 etxek lau zituzten eta 14 etxek bost zituzten. 17 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 10 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 12 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Dhikr
Dhikr, baita ere Zikr edo Ziker, ("Jainkoaren oroimena", "inbokazioa") arabieraz: ذکر, Islameko otoitz-eginkizuna da oinarrian Jainkoaren izenen errepikapenean edo Koranetik hartutako esaldi eta eskaera batzuen errepikapenean oinarrituta. Dhik bakarka egiten da baina Sufi tradizioan ere zeremonia moduan egiten da baita.
Errepikatzen diren zenbait esaldi
Asko dira Allah gogorarazteko errepikatzen diren esaldiak. Hona hemen batzuk:
Metodoak
Musulman sunni gehienentzat Dhik bakarkako kultoa da, isilik egiten dena. Modu batez, sinesdunak Allahri jasotako faboreak eskertzen dizkio. Hau da Dhikrren bariante zabalduena. Afrikako iparraldean, bestetik, oso zabalduta dago gauza bera taldeka egiteko era; bigarren honek memorizazio behar handia eskatzen du.
Dhikr sufien artean
Sufismoaren jarraitzaileek dhikr zeremonia desberdin bat ospatzen dute, eskolen arabera aldaketak erakusten dituena. Oinarrizko liturgian errezitazioarekin batera kantuak, musika, dantza, jantziak, intsentsua erabiltzen dira. Zeremonia oso hipnotikoak dira eta haren bitartez muragaba edo meditazioa lantzen dute, estasia eta trantzea lortuz. Horrelako formulak Turkiatik Txetxeniara aurki daitezke.
Vassogne
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Psych
Psych estatubatuar telesail dramatikoa da, Steve Franksek sortua. USA Networkek 2006 eta 2014 artean eman zuen eta hainbat sari lortu zituen.
Vassogne
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 36 ziren, horien artean 24 aktiboak ziren eta 12 inaktiboak ziren. 24 pertsona aktiboetatik 21 lanean zeuden (12 gizon eta 9 emakume) eta 3 langabezian zeuden (3 gizon). 12 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Psych
Sinopsia
Shawn Spencer Santa Barbarako poliziarentzat lan egiten duen aholkulari bat da, eta pentsarazten die igarlea dela bere behaketa-gaitasun ikaragarria eta bere aitak, Henryk, bere haurtzaro osoan zehar Santa Barbarako poliziatik erretiratutako detektibe nabarmenak, irakatsi dizkion polizia-trebetasunak soilik erabiltzen dituenean. Atal bakoitzaren hasieran Shawnen haurtzaroko une hauek islatzen dira. Bere irudipenak simulatzeko, Shawnek trantzean sartzeko edo izpirituekin komunikatzeko itxurak egiten ditu.
Vassogne
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
El inquilino (filma)
El inquilino 1957an José Antonio Nieves Conde zuzendari espainiarrak egin zuen film kritikoa izan zen. Gaia etxebizitza aurkitzeko garaiko arazoak azaltzea zen. Kritika soziala nabarmena da; horregatik, nahiz eta egilea falangista izan, zentsura rekin arazo handiak izan zituen. Azkenik, aldaketa ugari onartuez gero, 1963an berriro ere plazaratu zen. Film dramatikoa izanik umorezko une batzuk baditu.
Vassogne
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 zurgina.
Hezkuntzarako teknologia
Hezkuntzarako teknologia gizarte batean eskura dagoen teknologia hezkuntza prozesua garatu eta horren helburuak lortzeko prozedura sistematikoa da. Bigarren Mundu Gerran sortu zen diziplina moduan, hango gobernuak soldadutzarako hautagaiak gerrarako modu sistematikoan prestatu behar zituenean. Ondoren, hezkuntza maila guztietara zabaldu zen. Hasiera batean, ikus-entzunezko komunikaziorako teknologiak (telebista, ...) hezkuntza prozesuetan sartzea lehenetsi zituen. Bigarren aldi batean, baliabide horien hoberenatzeari ekin zitzaion. Egun, informazio eta komunikazio teknologiak hartzen ditu baliabide nagusi moduan, baina modu integratuago batez, baliabide horiek zertarako, noiz eta nola erabili behar diren aztertuz. Hain zuzen, askotan teknologia berriak arbelaren ordez ordenagailuaren pantaila jartzeko soilik erabiliz, teknologia berriek eskaintzen dituzten aukerak guztiz mugatu dira.
El inquilino (filma)
Argumentua
Filma Madril antzeko hiri batean kokatzen da. Familia bat, gurasoak eta lau seme-alaba txikiak, espekulatzaileek bota behar duten etxe batean bizi dira. Egoera ikusita aitak eguna ematen du etxe berri bat bila, inongo arrakastarik gabe: diru gutxi dauka eta kreditorik ez diote ematen. Bitartean langileak etxea botatzen hasten dira baina, familiaren egoera ikusita, haiei laguntzen saiatzen dira: lanekin beste tokitik hasten dira, familia solairuz aldatzen dute, ura eramaten diote... Langileen arteko elkartasuna filmaren benetako leiv-motiva izango da. Halaber, aberatsen eta eraikuntza-lantegiaren egoismoa nabarmenduko da kupidarik gabe.
Dambach (Bad Niederbrunnengo kantonamendua)
Dambach Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Dambach udalerrian erroldatutako biztanleak 753 ziren. Familiak 296 ziren, horien artean 60 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 40 bakarrik bizi ziren emakumeak), 112 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 116 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 452 etxebizitza zeuden, 299 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 115 bigarren erresidentzia ziren eta 38 hutsik zeuden. 421 etxeak ziren eta 27 apartamentuak ziren. 299 etxebizitza nagusietatik 251 bere jabearen bizilekua ziren, 34 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 10 etxek bi gela zituzten, 41 etxek hiru zituzten, 75 etxek lau zituzten eta 173 etxek bost zituzten. 268 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 102 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 167 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 512 ziren, horien artean 373 aktiboak ziren eta 139 inaktiboak ziren. 373 pertsona aktiboetatik 350 lanean zeuden (191 gizon eta 159 emakume) eta 23 langabezian zeuden (11 gizon eta 12 emakume). 139 pertsona inaktiboetatik 55 erretiraturik zeuden, 29 ikasten zeuden eta 55 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Dambach udalerrian 317 unitate fiskal zeuden, 794 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.531 euro zen.
Saltinho (São Paulo)
Saltinho Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Dambach (Bad Niederbrunnengo kantonamendua)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 29 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 7 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 igeltseroa, 2 zurginak, 1 ile apaindegia, 1 albaitaria eta 2 jatetxeak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra kongelatu-denda bat zen.
Vassogne
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Dambach (Bad Niederbrunnengo kantonamendua)
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Dambach udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Labeobarbus mbami
Labeobarbus mbami Labeobarbus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Intersexualitate
Intersexualitatea pertsona baten sexu eta genitalen arteko desadostasunari deritzogu, ezaugarri biologiko maskulino eta femeninoen konbinaketa da, jaioberriaren sexu esleipena zaildu egiten delarik. Pertsona hauek aldakuntzak dituzte kromosometan, hormonetan eta genitaleta n, bigarren mailako ezaugarriak izateaz gain, adibidez, masa muskularra edo koipearen banaketa antzematen delarik. Intersexualitatea lotuta dago sexuaren ezaugarri biologikoekin eta ez identitate sexualarekin, hortaz, alde batetik, intersexualen genitalek ez dute determinatzen emakume edo gizonak direnik, eta bestetik, intersexuala izateak ez du eraginik heterosexualak, gay-ak, lesbianak edo asexuala k (beste askoren artean) izaterako orduan. Munduko biztanleriaren % 0,05 eta % 1,7-aren arteko populazioa ezaugarri intersexualekin jaiotzen da.
Intersexualak diren pertsonak maskulino eta femeninotzat jotzen diren ezaugarri biologikoekin jaiotzen dira, bi sexuek eduki ditzaketen kromosoma eta genitalen konbinaketa delarik; ondorioz, intersexuala den pertsona bat jaiotzean zaila da sexu batean egokitzea. Honek arazo eta zalantza asko sortu dizkie ume intersexualen gurasoei. Hala ere, 2003an Alemania izan zen lehenengo Europar herrialdea gurasoei formularioetako eta ziurtagirietako sexuaren laukia ez betetzeko baimena ematen ziena. Ondoren, 2018 urtean Alemanian hirugarren generoa onartu edota ofizializatu zuten, zeinetan zehaztugabea den sexua edukiz gero “ezberdin” moduan aukeratu ahalko zen inprimakietan edo erregistro zibilean, zera, tradizionalki zeuden bi aukerekin batera (emakumea eta gizona) gobernu alemandarraren lege berri horren bidez hirugarren aukera gehitu zuen. Honen bidez sexu zehazgabea duten jaioberrien ebakuntza bidegabeekin bukatzea bilatzen da. Aitzitik, Alemania ez da izan herrialde bakarra hirugarren generoaren alde egin duena, adibidez, Australia, Zelanda Berria, Nepal, Pakistan, Bangladesh, India, Kanada, Amerikako Estatu Batuak, Malta eta Kenya bezalako herrialdeek ere habian jarri dute intersexualitatearen onarpen prozesua, erregistratzerako orduan “neutrala” edo “zehaztugabea” bezalako terminoak erabiliz.
Jatorria eta motak
Sexua eta generoa bi kontzeptu ezberdin dira non gizarteko eredu sozio-kulturalak genero rolak esleitzerako orduan hauen arabera oinarritu eta aplikatu egin dira. Generoa eraikuntza soziala eta kulturala da, gizartearen arauen barruan sortu den ideiari egokitua eta ondorioz gizarte bakoitzak naturaltzat hartzen dituen jarrerak emakume edo gizonei esleitutakoak dira. Sexua, berriz, ezaugarri biologikoei deritzogu, hau da, kasu honetan zakila eta baginaren araberakoa da.
Generoa erabakitzerako orduan ezaugarri biologiko horiek erabiliko dira gizona edo emakumea den erabakitzeko. Alderdi biologikoaren ikuspuntutik 4 mota daude:
- Gizonezkoak XY.
- Emakumezkoak XX.
- Gizonezkoak testikuluak dituzte.
- Emakumezkoak obarioak dituzte.
- Hormona maskulinoak androgenoak dira.
- Hormona femeninoak estrogenoak dira.
- Gizonak zakila eta eskrotoa dute.
- Emakumeak bagina eta ezpainak.
- Bigarren mailako ezaugarriak, adibidez gizonen bizarra edo emakumeen bularrak izan daitezke.
Hortaz ezaugarri horien adostasuna badago - hau da, alde batetik gizonezkoak (XY), testikuluak izatea, androgenoak sortzea eta zakila eta eskrotoa izatea; eta bestetik, emakumeak (XX), obarioak izatea, estrogenoak sortzea eta bagina eta ezpainak izatea- sexualitatea definitua izango dute. Aldiz, horien arteko desadostasuna egonez gero intersexualitatearekin lotzen diren ezaugarriak sortzen dira, hauek umea jaio baino lehen garatzen direlarik. Hau jakinda, lau intersexualitate mota bereizi daitezke.