cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Geoffrey Kamworor
2019ko munduko errekorra maratoi erdian
Irailaren 15ean Kopenhageko maratoi erdian lortu zuen (58:01 min) maratoi erdiko distantzian munduko errekor berria. Azaroan (2h:08:13) irabazi zuen New Yorkeko maratoia bigarren aldiz 2017az geroztik.
Numanoita
Numanoita borato motako minerala da.
Ikas komunitate
Ikas komunitateak edo ikaskuntza komunitateak hezkuntzari begira xede berdinak partekatzen dituen pertsona multzo bat da, elkarrekin eta bata bestearengandik ikasteko, komunitate osoaren jakintza-maila gehituz horrela. Ikasketa edo ikaskuntza dialogikoa da sistema honetan sustatzen dena eta erabiltzen diren Jarduera arrakastatsuen artean aipagarrienak, agian, talde elkarreragileak antolatzearena eta solasaldi dialogikoak. Paulo Freire brasildarra izan da ikas komunitateak garatu dituen pedagogo ezagunena.
Numanoita
Ezaugarriak
Numanoita borato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 da.
Suzanne Collins
Suzanne Collins (1962ko abuztuaren 10a) estatubatuar idazlea da. The New York Times egunkariko The Underland Chronicles telesail salduenaren eta Gose jokoak trilogiaren egilea bezala da ezaguna.
Ikas komunitate
Ikas komunitateetan jendea aurrez aurre elkartzen bada ere, internetek eskaintzen dituen aukerez baliatuz, ikaskuntza-ziberkomunitateak (cCA) sortzeko ahaleginak egiten ari dira.
Suzanne Collins
Hasierako urteak
Suzanne Collins 1962ko abuztuaren 10ean jaio zen Hartforden, Connecticuten, Jane Brady Collins (1932an jaioa) eta Michael John Collins (1931 – 2003) teniente koronelaren alaba, Ameriketako Estatu Batuetako Aireko Armadako ofizial bat, Koreako Gerran eta Vietnamgo Gerran parte hartu eta Distinguished Flying Cross eta Bronze Star sariak irabazi zituena. Lau seme-alabetatik txikiena da, horien artean Kathryn (1957an jaioa), Andrew (1958an jaioa) eta Joan (1960an jaioa). Ofizial militar baten alaba zenez, bera eta bere familia etengabe aldatzen ziren. Bere haurtzaroa Estatu Batuetako ekialdean igaro zuen.
Collins Alabamako Arte Ederretako Eskolan graduatu zen 1980an, Birminghamen, antzerki ikasle gisa. Indiana Bloomingtongo Unibertsitateko arte lizentziatura 1985ean osatu zuen, antzerkian eta telekomunikazioetan espezializazio bikoitzarekin. 1989an, New Yorkeko Unibertsitateko Tisch Arteen Eskolako Arte Ederretako maisutza lortu zuen.
Lan ibilbidea
James Proimos haur idazlea Kids' WB-ko Generation O! saioan lanean ari zela ezagutu ondoren, Collins bera haurrentzako liburuak idazteko inspiratuta sentitu zen. Gregor the Overlander, The Underland Chronicles The New York Times egunkariko telesail saldueneko lehen libururako inspirazioa, Aliceren abenturak Lurralde Miresgarrian liburuaren eskutik etorri zen, Collinsek pentsatu zuenean litekeena zela norbait putzu batetik erortzea untxi zulo batetik baino, eta te festa bat baino zerbait gehiago aurkitzea. 2003 eta 2007 artean, Underland Chroniclesen bost liburuak idatzi zituen: Gregor the Overlander, Gregor and the Prophecy of Bane, Gregor and the Curse of the Warmbloods, Gregor and the Marks of Secret, eta Gregor and the Code of Claw. Denbora horretan, Collinsek irudi liburu bat ere idatzi zuen errimekin, When Charlie McButton Lost Power (2005), Mike Lesterrek ilustratua.
2008ko irailean, Scholastic Pressek Gose jokoak (The Hunger Games) kaleratu zuen, Collinsen trilogiaren lehen liburua. Gose jokoak, neurri batean, Teseo eta Minotauroaren mito greziarrean inspiratu ziren. Beste inspirazio bat bere aitak Aire Armadan egindako karrera izan zen, pobreziaren, gosearen eta gerraren ondorioen ideia bat eman ziona. Gose Jokoak hainbat hizkuntzetara aldi berean itzuli zen, euskara barne. Trilogiako bigarren liburua, Dena sutan (Catching Fire), 2009ko irailean kaleratu zen, eta bere hirugarren liburua, Eskinoso isekaria (Mockingjay) , 2010eko abuztuaren 24an kaleratu zen. 14 hilabetetan, Ipar Amerikan bakarrik, Gose Jokoak trilogiako lehen bi liburuen 1,5 milioi kopia inprimatu ziren. Gose Jokoak The New York Times-eko Best Seller zerrendan egon zen 60 aste baino gehiagoz jarraian. Lions Gate Entertainmentek mundu mailako banaketa eskubideak eskuratu zituen The Hunger Games-en egokitzapen zinematografiko baterako, Nina Jacobsonen ekoiztetxeak ekoitzia, Color Force. Collinsek berak moldatu zuen eleberria zinemarako. Gary Rossek zuzenduta, 2011ko udaberriaren amaieran hasi zen filmatzen Jennifer Lawrencek, Katniss Everdeen pertsonaia nagusia interpretatuz. Josh Hutchersonek Peeta Mellark interpretatu zuen, eta Liam Hemsworthek Gale Hawthorne. Ondorengo bi nobelak ere filmetara egokitu ziren, azken liburua bi entrega zinematografikotan banatuta, azkenik lau filma izanik hiru liburuak irudikatzen dituztenak.
Gose Jokoak liburuen ospearen ondorioz, Collins Time aldizkariko pertsonarik eraginkorrenetako bat izendatu zuten 2010ean. 2012ko martxoan, Amazonek iragarri zuen garai guztietako Kindleren egilerik salduena bihurtu zela. Amazonek, Kindle liburu elektronikoetan nabarmendutako 100 pasarteetatik 29 idatzi zituela ere jakinarazi zuen, eta berriki nabarmendutako pasarteen Amazonen zerrenda banandu batean, 20 nagusietatik 17 idatzi zituela.
2019ko ekainaren 17an, Collinsek iragarri zuen 2020ko maiatzaren 19an argitaratu zitekeela Gose jokoak-en prekuela. Gosearen Jokoak baino 74 urte lehenago huts egindako matxinadan oinarritzen da premisa. 2019ko urriaren 4an ezagutzera eman zen izenburua The Ballad of Songbirds and Snakes zela.
Bizitza pertsonala
Charles senarrarekin, Collinsek bi seme ditu, Charlie eta Isabella.
Zerrendak
Bere lana zerrenda hauetan sartu izan da:
Yacef Saâdi
Yacef Saâdi (Aljer, 1928ko urtarrilaren 20a - ibidem, 2021eko irailaren 10a) aljeriar idazlea, zinegilea, senataria eta FLNko borrokalaria izan zen. FLNko garaian, Aljerko zonalde autonomoko buruzagia izan zen Aljerko guduan, Aljeriako Independentzia Gerraren barruan.
Greenland Whale Fisheries
Greenland Whale Fisheries (euskaraz Groenlandiako Bale Arrantzaleak) ingelesez abestu ohi den arrantzale edo itsasgizonen abesti herrikoi bat da.
Abestia 1846. urtean girotua dago, bertan Groenlandiara bidean itsasoratu berri den bale arrantzaleen espedizioaren nondik norakoak azaltzen dira.
Musika talde ugari abesti honen bertsioak moldatu izan ohi dituzte: The Dubliners, The Pogues...
Citizendium
Citizendium entziklopedia bat da, wikian oinarritua eta irabaz asmorik gabea. Horretan antz handia du Wikipediarekin. Larry Sanger sortzaileak azaldu duenez —Larry Sanger izan zen, Jimmy Wales-ekin batera, Wikipediaren sortzailea—, Citizendium Wikipediatik hiru ezaugarriok bereizten dute:
Citizendium 2006an hasi zen, eta, Larry Sangerren hitzetan, dagoeneko 4.200 artikulu ditu. “2.000 idazle ditugu, eta 200 editore baino gehiago. Wikipediak bere lehen urtean baino hitz gehiago (…), eta ia ez dugu bandalismorik”.
Ludovic Capelle
Ludovic Capelle ( Namur, 1976ko otsailaren 27a), belgikako txirrindulari ohia da. Belgikako Txapelduna izan zen.
Torre San Patrizio
Torre San Patrizio Italiako udalerri bat da. Fermoko probintzian kokatuta dago, Markak eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Torre San Patriziok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Bellatorias obiri
Bellatorias obiri Bellatorias generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Mexikoko goi-lautada
Mexikoko goi-lautada (Altiplanicie mexicana edo Mesa Central) herrialde horretako iparralde eta erdialdearen gehienetik zabaltzen den goi-ordoki aridoa da.
Mexikoko lurraldea menditsua da, baina alde handiak ditu toki batetik bestera. Bi mendilerrok zeharkatzen dute herrialdea ipar-hego, Ekialdeko Sierra Madre eta Mendebaldeko Sierra Madre, Estatu Batuetako Mendi Harritsuen jarraipena. Bi mendilerro horien artean goi-ordoki zabal bat dago, Mexikoko goi-lautada, lurraldearen hiru laurden hartzen dituena. Goi-ordoki horretara iristen diren ibai batzuen ura ez da itsasora iristen, hango sakonuneetan geratzen baita. 900-1.200 metroko garaiera du iparraldean, eta 2.000-2.700 metrokoa hegoaldean.
Fritz Luchsinger
Fritz Luchsinger (1921eko martxoaren 8a - 1983ko apirilaren 28a) mendizale suitzarra izan zen. Ernst Reiss ekin batera Lhotse (8.516 m) mendiaren lehen igoera egin zuen, munduko laugarren mendirik altuena, 1956ko maiatzak 18an. Gerturatze martxan, Luchsingerrek apendizitis larri bat jasan zuen, eta Tengbocheko monasterioko lamak utzitako gela batean sendatu behar izan zuen.
Sisiforen paperak
Sisiforen paperak Harkaitz Canok idatzitako antzerki-obra da. 2020an estreinatu zen Gasteizko Nazioarteko Antzerki Jaialdian. Euskaldunon Egunkariaren itxieran libreki inspiratutako antzezlana da.
Fritz Luchsinger
Luchsinger Shishapangmara igotzeko saiakera batean desagertu zen 1983an.
Sisiforen paperak
Sinopsia
Kazetaritzari eta bidegabeki itxi dituzten komunikabideei egindako omenaldia da. Egunkari bateko eguneroko jarduera deskribatzen da. Kazetaritza eta Literaturaren arteko antzekotasunaz aritzen dira pertsonaiak. Egunkaria «Gerra eta Bakea bezalakoa da, baina txikian». Egunero iraungitzen den eleberri amaigabea omen da egunkaria, munduko kaosa lau zutabetan estututa. Egunkariko erredakzioan prekarietateari eta etsipenari aurre egiten diete eta erloju kontra dihardute zehaztasunaren eta egiatasunaren alde. Aldi berean, botereak hariak mugitzen ditu informazioa kontrolatzen saiatzeko. Egunkari deserosoaren kontra operazio juridiko-polizial bat zabaltzen dute. Egunkaria itxi egingo dute, horrek duen larritasunarekin. Zuzendaria eta administrazio-kontseiluko lehendakaria torturatzen dituzte komisariako itaunketetan. Ikertzea eta galdetzea kazetariaren zeregina da baina, eszena horietan galdekatutakoa kazetaria bera da. Egunkaria itxi egin zenean kalean manifestazio handiak egon ziren eta langileek beste egunkari bat atera zuten biharamunean. Hamar urte geroago, epaitegiek kasuko pertsona guztien errugabetasuna aitortu zuten.
Pertsonaiak
Kazetari heldu berria, beteranoa, kiroletakoa, zuzentzailea, polizia gogorra, ustez ez hain gogorra... "Karmelo Beramendi Tolosa" egunkariko zuzendaria (Errasti) eta "Torregarai" Administrazio Kontseiluko lehendakaria (Alkain).
Eszenografia
‘Eleak’ izena duen fikziozko egunkari baten bitartez bi egoera ezberdin azaltzen dira: batetik kazetariek erredakzioan egiten duten lana; bestetik, polizia etxe batean jasandako bortizkeria. Eszenarioan aldi berean ikusten dira erredakzioan nola ari diren eguneroko lanean eta, bitartean, epailea zein poliziak nola dituzten atzetik, besteek arrastorik izan gabe. Errealitatearen alde paralelo biak aldi berean. Egunkaria auziko irudiak oholtzaren hiru paretetan ikusten dira tarte batzuetan, alboetan eta goian.
Altzagamendi
Altzagamendi Gipuzkoan den mendi bat da, Aralarko mendilerroan kokatuta dagoena.
539 metroko garaiera dauka.
Talde elkarreragile
Talde elkarreragileak eskolak antolatzeko sistema bat da.
Ikasleak talde txikietan antolatzen dira (hiruzpalau ikasle, lauzpabost ikasle; talde nagusiaren neurriaren arabera). Talde horietan ikasleen maila ez da zertan homogeneoa izan, alderantziz, aniztasuna hobesten da. Maila akademiko desberdineko ikasleak nahastea, ikuspegi, ideologia desberdinekoak nahastea taldeari kalte baino, onura ekarriko diola uste da. Taldean pertsona (ahal bada heldu) batek moderatzaile rola hartuko du. Gaiari eustea eta denbora neurtzea izango dira moderatzailearen ardura nagusiak, hitz egiteko txandak banatzearekin batera. Horretarako, moderatzaileak ez du gaian zertan oso jantzita egon.
Ikasgelan, lanean, normalean talde elkarreragile txiki asko egoten dira. Moderatzailea egonkor egoten da txoko batean eta ikasle taldeak txokotik txokora aldatzen dira. Txoko bakoitzean irakasleak proposaturiko ekintza batean murgilduko dira moderatzailearen antolakuntzapean.
Ikasketa dialogikoa eta lankidetzazko ikaskuntza sustatzen duten metodoetan lan egiteko ohiko metodoa da eta esate baterako ikas komunitateak deritzon eskola-antolaketa sisteman oinarri-oinarrizko teknika.
Esaten da moderatzaile lanetan taldeetan ohikoak ez diren pertsonak ezartzea komenigarria dela. Ikasgelan kanpotik pertsonaren bat sartzea moderatzaile lanetan edo eztabaida taldeetan oso aberasgarritzat jotzen da.
Azalpena
Talde elkarreragileak eskolak, ikasgelak, antolatzeko modu bat da, ikasleen arteko interakzioaren bidez ikaskuntza sustatzeko asmoz, lankidetzazko ikaskuntza sustatzeko asmoz. Ikasleak 2-3 edo 4-5eko taldeetan biltzen dira, eta antolatzaileek, irakasleek, talde heterogeneoak eratzen saiatzen dira, hizkuntzaren, motibazioen, generoaren, ikaskuntza-mailaren eta jatorri kulturalaren arabera ikasleak ahalik eta gehien nahastuz. Ikaskuntza-komunitatea izeneko hezkuntza-ereduaren parte dira, eta helburu hauek ditu:
Helburuak
Taldekatzeko modu inklusiboa da, ikasgeletako bizikidetza hobetu eta hezkuntza-emaitzetan positiboki eragin nahi duena.
Hatsarreak
Oinarrizko funtzionamendu-printzipio edo hatsarre batzuk hartu behar dira kontuan, plangintzatik hasi eta ebaluazioraino, eta elkarreragin-sare bat sortuz eta finkatuz ikaskuntza areagotzeko helburuaren arabera planteatzen dira.
Hona hemen printzipio edo hatsarretako batzuk:
Rémérangles
Rémérangles Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 97 etxebizitza zeuden, 90 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 6 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 97etxeak ziren. 90 etxebizitza nagusietatik 79 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 10 etxek hiru zituzten, 20 etxek lau zituzten eta 56 etxek bost zituzten. 73 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 29 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 56 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 159 ziren, horien artean 133 aktiboak ziren eta 26 inaktiboak ziren. 133 pertsona aktiboetatik 122 lanean zeuden (68 gizon eta 54 emakume) eta 11 langabezian zeuden (2 gizon eta 9 emakume). 26 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Rémérangles udalerrian 85 unitate fiskal zeuden, 228 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.852,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra higiezinen agentzia zen.
2000. urtean Rémérangles udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.008 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Urawa Red Diamonds
Urawa Red Diamonds (浦和レッドダイヤモンズ) Japoniako futbol talde bat da, Saitama hirikoa. Japoniako futbol liga bakarra irabazi duen arren Asiako txapelduna izan da hiru aldiz.
Historia
Shin-Mitsubishi Heavy Industries konpainiak 1950an Koben futbol taldea sortu zuen baina 1958an Tokiora aldatu zen.
Lehenengo liga 1969an irabazi zuen eta 1970ko hamarkadan maila bikaina izan zuen beste bi liga eta hiru kopa eskuratuz. 1990 hamarkada ordea eskasa izan zen eta bigarren mailara ere jeitsi izan zen. 1997 eta 1999 artean Txiki Begiristain jokalari euskaldunak bertan jokatu zuen, 61 partidatan 16 gol sartu zituelarik.
2003 urtetik aurrera bolada onari ekin zion. 2005ean ligako bigarrena 2006an ligaren irabazlea eta azkenik 2007an Asiako txapelduna izan zen eta FIFAren Kluben arteko Munduko Kopan hirugarren gelditu zen Tunisiako Étoile du Sahel taldea penalti jaurtiketetan gaindituta.
Azken urteetan ez du titulurik eskuratu 2011 eta 2013ko kopako finalak jokatu dituen arren. 2012an ligan hirugarrena izan zen. 2017an bigarren aldiz lortu zuen Asiako txapelketa irabaztea eta 2019an finalean aritu zen, baina ez zuen Kopa eskuratu.
Leszek Cichy
Leszek Roman Cichy ( ahoskatua; Pruszków, 1951ko azaroaren 14a) poloniar mendizale, geodesista, finantzaria eta ekintzailea da. Ezaguna da Everest mendiko neguko lehen igoera egin zuelako 1980an Krzysztof Wielickirekin batera. Zazpi gailurrak eta beste hainbat eskalada ospetsu osatu zituen lehen eskalatzaile poloniarra ere izan zen.
Acquapendente
Acquapendente Italiako udalerri bat da. Viterboko probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Jon Zabaleta
Jon Zabaleta Larburu (Hernani, Gipuzkoa, 1950) marrazkilaria eta ilustratzailea da. Debako Arte Eskolako partaidea izan zen eta, bereziki, grafiko lanak egin zituen han. Umorezko marrazkigintza landu egin du hedabide desberdinetan: Euskadi Sioux, Berriak, Egin, Euskaldunon Egunkarian, Hitz, Zeruko Argia, Anaitasuna... Haurrentzako liburuetako marrazkigile izan da, bestetik, eta 75en bat liburuen marrazkietan lagundu du; alor berean, Ipurbeltz komikiaren lankide izan zen. Pintura profesionalean erakusketak egin ditu Iruñean, Donostian eta Hondarribian.
Biografia
Jon Zabaleta Hernanin jaio zen 1950ean. Lehenengo eskolan hasi zen marrazten. Mutikotan festa egunetarako pankartak kartelak eta irudiak egiten zituen. Gaztetan, muralak, karteladak eskuz egindakoak, txiste grafikoak aldizkarietarako. Garai hartako gazte-elkarteetan, euskararen aldeko ekimenetan, irudiak eskaintzen zituen berak. 1968an, delineatzaile ikasketak burutu gabe utzi eta inprimategi batean lanean hasi zen. 1971an Debako Arte Eskolan sartu zen. Jorge Oteizak bultzatutako Eskola Esperimental hura arte aplikatuetan berrikuntza eta herrigintza txertatzeko ahalegin bat izan zen han sortzen ari ziren gau eskola, kultur aste, ikastola eta kultur elkarteen unibertso txikian eragin handia izan zuena. Zabaletak, bere iruditeria propioaren oinarriak Deban jarri zituen: pospoloak eta barraskiloak, elefanteak eta ilargiak.
Debako eskola 1974an utzi zuen, eta berehala sortu zitzaizkion lehenengo enkarguak. Harrigarriak gertatu ziren euskal edizioaren testuinguruan bere irudien freskotasuna eta baliabide material eskasei ateratzen zien etekin plastikoa. Jon Zabaletaren hastapenak estuki lotuak daude euskarazko kultur industrien lehen urratsekin, garaiko euskal prentsa apurraren ahaleginekin. Euskal kulturaren sareak zabaltzearekin batera ondu zen, eta euskal komiki berriaren aitzindarietako bat bihurtu zen. Posta-irudiak, euskararen aldeko mugimenduen edo presoen laguntza komiteen diru beharri erantzuteaz gain, Olentzeroren irudia sustatzen lagundu zuen.
1970eko hamarkadaren erdialdean Zeruko Argia eta Komikia gehigarrian agertu ziren bere lanak, batez ere komikiak. Garai hartan Berriak-en “Xua, Taka eta Klok” izeneko tirak publikatu zituen. 1976an Aberri Egunaren Ipuia koadernoa publikatu zuen Baionako Hitz aldizkariaren gehigarrian. Harrezkero leku askotan kolaboratu zuen, tartean Eginen, Euskaldunon Egunkarian, Garaian, HABEn, Euskadi Siouxen eta Ipurbeltzen. Urte haiek bizi-biziak izan ziren diseinu grafikoan eta irudizko komunikazioan. Bere garaiko irudigile euskaldunak beste herrialdetako joerak ere jarraitzen zituzten, eremu anglofonokoak batzuk (Zulueta, Juan Carlos Egillor, Zabala...), eremu frankofonokoak beste batzuk (Zabaleta, Antton Olariaga...). Aurkikuntza horien artean kaleratu zen Juan Zabalo "Txiki": marrazkilari eta umoredun izeneko liburua.“Txiki” Zabaloren marrazkera sintetikoa zen, marra itxi ondo zehaztua zeukan eta kolore basikoen erabilpenarekin emaitza zoragarria lortzen zituen. Gerra aurreko marrazkilari handi honekin lotzen du euskal marrazkigintzaren tradizioa, besteak beste, Jon Zabaletak. Modu berean, Jonek  lerroak marrazten zituen emaitza adierazgarriak lortuz. Gai sozio-politikoa, ia oharkabean, aitzaki bezala edo konpromiso bezala erabiltzen zuen, gertatzen zena eta gertatzen zitzaiona, kronista modura, kontatzeko. Jonek gaitasun aparta du  bere inguruan eta berean bere baitan gertatzen dena doitasunez kontatzeko.
80ko urteetan, demokraziaren erakundetzearekin, Jon Lesakako baserri batera erretiratu zen, bere lana haur liburuen ilustrazioetara mugatuz. Anjel Lertxundi, Asun Balzola, Bernardo Atxaga, Mariasun Landa, eta beste hainbat autore inportanteren ipuinenirudigilea izan da. Urrundik bizi izan zuen ordea euskarazko haur literaturaren lehen boom industrial hura. Ipurbeltz izan liteke, komikigintzan, egonkortasunaren apustua egin zuen aro heldu berriaren ikurra. Luzaro kolaboratu izan zuen Jon Zabaletak Ipurbeltzen, orri gogoangarriak eskaini izan zituen bertan, baina bolada hura bazter batetik bizi izan zuen.
Jon Zabaletaren lanak
Jon Zabaletaren lanaren ibilbidea oparo eta askotarikoa izan da, besteak beste, diskoen portadak, kartelak eta pegatinak diseinatu ditu. Horrez gain, ume eta gaztetxoentzako 100 bat liburu ilustratu ditu. Umeentzako eginak diruditen arren, bere marrazkietan politika, sexua edo ekologia bezalako gaiak landu izan ditu. Horrez gainera, umore grafikoa, komikia eta bestelako marrazkiak ere argitaratu ditu hamar bat aldizkarietan eta bi egunkarietan. Zabaletak hogei bat erakusketatan parte hartu du azken urteetan. Gaur egun marrazten eta maisu lanetan dihardu, gure historiaren lekuko den artista aparta hau.
3237 Victorplatt
3237 Victorplatt asteroide baten izena da. irailaren 25ean aurkitu zuen J. Platt-ek Palomar Behatokitik.
Orbitaren ezaugarriak
3237 Victorplatt asteroidearen orbitak batezbeste 2,667 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,18 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,153 distantziara. Eszentrikotasuna 0,182 da, eta makurdura orbitala 11,72ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 13.3 da.
Pitsburg (Ohio)
Pitsburg Ohioko herri bat da. Darke konderrian kokatua dago. 2010ean 388 biztanle zituen, 0.49 kilometro koadrotan banatuta.
Ponsan-Soubiran
Ponsan-Soubiran Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Ponsan-Soubiran udalerrian erroldatutako biztanleak 127 ziren. Familiak 46 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 17 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 17 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 62 etxebizitza zeuden, 49 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 61 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 49 etxebizitza nagusietatik 46 bere jabearen bizilekua ziren, 1 alokairuan okupaturik zegoen eta 2 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 2 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 37 etxek bost zituzten. 45 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 19 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 29 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 68 ziren, horien artean 44 aktiboak ziren eta 24 inaktiboak ziren. 44 pertsona aktiboak lanean(24 gizon eta 20 emakume) zeuden.. 24 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra zerbitzu enpresa batena zen.
2000. urtean Ponsan-Soubiran udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 544 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Col de la Loze
Col de la Loze 2.304 metroko altuera duen Frantziako mendatea da. Hain zuzen ere, Alpeetan dago, Les Trois Vallées izeneko eskualdean.
Millstadt (Illinois)
Millstadt  Illinoiseko herri bat da. St. Clair konderrian kokatua dago. 2010ean 4,011 biztanle zituen, 8.83 kilometro koadrotan banatuta.
Col de la Loze
Méribeldik gertu dagoen mendate hau 2020ko Frantziako Tourrean etapa baten helmuga izan zen lehendabizikoz. Miguel Ángel López kolonbiarrak etapa irabazi zuen. .
Bihotz-biriketako bizkortze
Bihotz-biriketako bizkortzea (BBB) edo berpiztea larrialdietako prozesu bat da, pertsona batek arnasteari edo bihotzeko taupadak izateari uzten dioenean egiten dena. Larrialdia bihotz-infartu baten ondorioa izan daiteke, edo deskarga elektriko batena, itoaldi batena edo bihotzaren gelditzea eragiten duen beste edozein gertaerarena.
Prozesuaren funtsa bihotz inguruan etengabeko sakada erritmikoak ematean datza. Berpiztea lortzeko sorosleak eman beharreko sakada-maiztasuna 120 sakada minutuko izan behar da. Helduen kasuan bi aireztapen egin behar dira 30 sakadako, eta umeen eta bularreko umeen kasuan berriz, 2 aireztapen 15 sakadako. Hori egiten jarraitu behar da nekatu arte, edo biktima arnasten hasi arte, edo laguntza espezializatua iritsi arte.
Historia
Pasa den mendeko berrogeita hamarreko hamarkadan, Peter Safar eta James Elan-ek ahoz ahoko arnasketaren kontzeptua garatu zuten.
Geroago, 1960an, Willian B. Kouwenhoven, Guy Knickerbocker eta Jim Jude-k masaje toraxikoaren abantailak deskribatu zituzten zirkulazio artifiziala eragiteko orduan. Beranduago, Safar-ek BBB protokoloa ezarri zuen, eta ordutik aurrera prozesu hori aldatuz joan da urteen eta ikerketa berrien poderioz.
Pasa den mendearen bukaera aldean, 1991-2000 bitartean, sorosleak 15 sakada eta 2 arnasketa txandakatzen ohi zituen helduen eta zortzi urtetik gorako umeen kasuan; 60 sakada minutuko maiztasunarekin egiten zituen. Umeen kasuan, hasieran lau arnasketa egiten ziren, eta ondoren bost sakada txandakatzen ziren arnasketa bakoitzarekin. Bakarrik zegoen sorosleak, minutu batez BBBa egiten zuen laguntza eskatu aurretik; gutxienez bi sorosle egonez gero, bost sakada txandakatzen zituzten arnasketa batekin, bai heldu eta baita umeetan ere.
Bi milagarren urtean, “bihotz-masaje” kontzeptuaren ordez, “torax-sakada” kontzeptua hasi zen erabiltzen. Gaur egun, sakada-maiztasunak bateratu egin dira: 100 minutuko, edozein adinetarako. Umeen kasuan bakarrik egiten dira bi arnasketa hasieran. Bakarrik dagoen sorosleak, lehenik eta behin alerta-abisua ematen du, eta ondoren, BBBa egin; zortzi urte baino gazteago diren umeen kasuan, itotze-kasuetan eta intoxikazio-kasuetan izan ezik, BBBa minutu batez burutu ondoren egiten da alarma-deia. Bi sorosle daudenean, 30 sakada eta 2 arnasketa txandakatzen dira.
Bihotz-biriken berpiztea hasi aurretik egin beharrekoak
Ondoren, arnasketaren balorazioa burutu behar da. Jarraitu beharreko pausoak hauexek dira: Arnasketa dagoela ondorioztatzen bada, ez da bihotz-biriken berpiztea burutu behar, nahikoa baita pertsona segurtasunezko albo-posizioan jartzea, laguntza iritsi arte.
Arnasketarik ezean, orduan hasi ahalko da bihotz-biriken berpiztearekin.
Bihotz-biriken berpizte-prozesua
Sorosle bakarra badago, 30:2 sakada:aireztapen maiztasuna gomendatzen da, hau da, bi aireztapen 30 sakadako, bai heldu eta baita umeen kasuan ere. Bi sorosle badaude, helduetan maiztasun bera gomendatzen da, baina 15:2 erlazioa hobesten da umeetan. Sorosle bat sakadez eta bestea aireztapenez arduratzea da hoberena, eta denbora bat pasatu ondoren ardurak txandakatzea, horrela nekea gutxiagotzeko eta denbora luzeagoan mantendu ahal izateko BBBa.
Sakadak
Sakadek toraxa zanpatzen dute, horrela bularra konprimatzeko eta oxigenoa daraman odola gorputzetik mugiarazteko. Adinaren arabera sakaden indarra desberdina izan behar da:
Bularra konprimatzean, odol-hodiak ere konprimatzen dira; horrela odola gorputzean zehar bultzatzen da. Urteetan uste izan da konprimatzen zena bihotza zela, baina ez da horrela, bihotza sakonegi dago eta beraren funtzio bakarra odol-hodien jarioaren noranzkoa erregulatzea da.
BBBa egokiro burutu nahi bada, biktima gainazal gogor batean egon behar da, inoiz ez ohean edo gainazal bigun bat gainean.
Aireztapen artifiziala
Aireztapen artifiziala BBBan oso erabilia den laguntza bat da. Zirkulazioa gelditzean, garunak eta bihotzak oxigeno-garraioa galtzen dute. Garun-lesioak bihotz-geldialditik hiru minutura hasten dira agertzen, eta ia ezinezkoa da bizirautea horrela zortzi minutu pasatu ondoren. Aireztapen artifizialarekin odola oxigenatzea lortzen da, zeren, odola zirkularaztean, oxigenoa azkarrago iritsiko baita organoetara, bizirauteko aukerak areagotuz.
Aireztapen artifiziala airea biktimaren biriketara bidaltzean datza, ahoz edo tresnaren batez. Tresna gabeko aireztapenaren kasuan (ahoz aho, ahotik sudurrera, edo ahotik aho eta sudurrera bularreko umeen kasuan) ematen den airearen oxigeno ehunekoa airekoaren nahiko antzekoa da (% 16 oxigeno du). Aireztapen-baloi bat erabiltzean, oxigenoaren ehunekoa % 21ekoa da eta  oxigeno-botila mediku baten kasuan ehunekoa askoz altuagoa da, % 100era iritsi arte.
Desfibrilagailua
Bihotzak modu anarkikoan egiten ditu taupadak bihotz-geldialdia fibrilazio bentrikular baten ondorioa denean; horixe da, hain zuzen, helduen kasuan bat-bateko heriotzaren arrazoi nagusia. Bihotza desfibrilatzea da biktima salbatzeko modu bakarra (hau da, bihotza birsintonizatzea korronte jarraitua duen txoke elektriko baten bidez). Edozein soroslek egin dezake hori kanpo-desfibrilagailu automatiko baten bidez, edo mediku batek eskuzko desfibrilagailu batez.
Desfibrilazioa laguntza-zerbitzuei dei egin ondoren burutu behar da. Desfibrilagailu automatikoaren kasuan, sorosle batek sakadak egiten dituen bitartean beste desfibrilagailu baten bila joatea da hoberena (gaur egun espazio publiko ugaritan ari dira jartzen). Behin kanpo-desfibrilagailu automatikoa biktimaren ondoan dagoela, partxeak kendu eta bertan adierazten den posizioan (partxe bat ezker saihetsean eta bestea eskuin bularra baino apur bat gorago) jarri behar dira. Partxeak jarrita daudela, tresna piztu eta berak adierazten ditu jarraitu beharreko pausoak; periodikoki kalkulatzen du ea beharrezkoa den deskargarik ematea; horrela balitz, deskarga eman bitartean biktima ez ukitzeko esango du, eta amaitzean, sakadekin jarraitzeko gogoraraziko du.
Liopholis inornata
Liopholis inornata Liopholis generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Khmererazko Wikipedia
Khmererazko Wikipedia edo Kanputxeerazko Wikipedia Wikipediaren khmererazko edizioa da. 2009ko urriaren hasieran 2.223 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 154.a zen.
Aritz Irastortza
Aritz Irastortza ezizenez Apalatxe, abeslari astigartarra da.
Euskaraz zein gazteleraz egiten ditu abestiak. Dagoeneko bi diska plazaratu ditu.
3238 Timresovia
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1975 VB izena zeraman. Ondoren Timresovia omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3238 Timresovia asteroidearen orbitak batezbeste 2,186 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,703 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,668 distantziara. Eszentrikotasuna 0,221 da, eta makurdura orbitala 3,02ºkoa da.
Plainfield (Ohio)
Plainfield Ohioko herri bat da. Coshocton konderrian kokatua dago. 2010ean 157 biztanle zituen, 1.06 kilometro koadrotan banatuta.
Maciej Pawlikowski
Maciej Pawlikowski (1951ko otsailaren 19a) mendizale poloniarra da. 1985eko otsailaren 12an Maciej Berbeka rekin batera Cho Oyu mendiaren neguko lehen igoeragatik ezaguna da. Zakopaneko Mendizale Klubaren egungo presidentea ere bada.
Peckoltia simulata
Peckoltia simulata Peckoltia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Santa María del Naranco
Santa María del Naranco Asturiasen (Espainian) dagoen eraikina da, arte asturiarran kokatzen da. Ramiro I.aren garaian eraiki zuten, 848 inguruan, eta berez erregearen aisialdirako egoitza bezala. Oviedotik 3 kilometrora dago, basoan kokatua eta ehizarako aproposa zen. Gaur egun ez dakigu ziur eraikuntzaren funtzio zehatza (oturuntzak, aula regia, ehiza...). Naranco mendian dago eta San Miguel de Lillo elizatik 100 metrora dago kokaturik.
UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen 1985ean.
Arkitektura
Bere neurriak 20m luze, 6m zabal eta 11m garai dira. Bertikaltasuna ezaugarri garrantzitsu bat dugu hemen ere San Miguel de Lillo-n gertatzen den bezala.
Material nagusia harria zen, harlandua. Barrutik osotara gangatua dago. Oinplano laukizuzeneko gela bakarra dugu.. Bi solairu ditu eta kanpotik komunikatzen dira eskailera batzuen bitartez. Podium baten gainean eraiki zuten.
Beheko solairua zerbitzurako izanen zen. Gela handi bat topa dezakegu zeinean bainuontzi antzeko bat topatu den, honen ondorioz teoria batzuk bainu gisa mahairatu dute. Ate propioa du. Areto nagusi honen ondoan beste areto txiki bat dago (bertan soldaduak edo zaindariak ote zeuden pentsatzen da).
Goiko solairua nagusia da eta errepresentazio solairua bezala daukate. Bertara igotzeko eskailerak daude eraikinaren bi aldeetan. Artikulazio hirukoitza dauka; bata nagusia da, gangatua eta fajoi arkuekin. Beste biak espazio irekiak dira aurrekoaren bi bazterretan daudenak, balkoiak balira bezalakoak, hauek ere gangatuak daude.
Kanpotik bi isurialdeko teilatua ikus daiteke.
Apaindurak
Kanpoan hormabularrak ikus ditzakegu, honela indar bertikalak bideratzen dira. Hiru solairu dirudite nahiz eta bi bakarrak izan. Bao hirukoitzak ikus ditzakegu, artikulazioa zein proportzioak funtzio estetikoa du. Klipeo dekorazioa ere aurkitzen dugu eta usteetan soga dekorazioa.
Papiamento Wikipedia
Papiamento Wikipedia (Wikipedia na papiamentu) Wikipediaren papiamento hizkuntzako edizioa da. 2009ko urriaren hasieran 647 artikulu baino ez zituen eta Wikipedien zerrendan 192.a zen.
Santa María del Naranco
Apaindurak
Kapitel zein medailoietan soga dekorazioaz aparte animalia dekorazioa ere azaltzen da. Irudian argi ikusten da asturiar arkitekturan hain erabiliak izan ziren leiho hirukoitzak.
Nuragheita
Nuragheita mineral bat da.
Ezaugarriak
Nuragheita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Milton (Illinois)
Milton  Illinoiseko herri bat da. Pike konderrian kokatua dago. 2010ean 271 biztanle zituen, 0.98 kilometro koadrotan banatuta.
Saaremaa poni
Saarema ponia,(Saarema poni, Suedieraz: Ösel ponia), Estoniako bertako zaldi arraza bat da. Tamaina zein beste hainbat ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean sartzen da.
Egun galdurik dago Suediako Öland poniarekin senidetutik zegoen.
Arrazak Ösel uhartean dauka jatorria bereziki, baina Estoniako beste zenbait lekuetara zabaldurik dago. Saaremaa (danieraz: Øsel; errusieraz: Сааремаа; alemanez: Ösel; suedieraz: Ösel; letonieraz: Sāmsala; polonieraz: Sarema) Estoniako uharte nagusia da (finlandieraz Saarenmaa deritzo, eta "uhartearen lurraldea" esan nahi du).
Arlena di Castro
Arlena di Castro Italiako udalerri bat da. Viterboko probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Arlena di Castrok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Harea-boa
Harea-boa (Eryx jaculus) Boidae familiaren suge-espeziea da. Ekialdeko Europan, Ekialde Hurbilean eta Afrikan bizi da.
Bagnoregio
Bagnoregio Italiako udalerri bat da. Viterboko probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Bagnoregiok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Moschiola
Moschiola ugaztun artiodaktiloen generoko Tragulidae familiakoak dira. Tragulus generoko espeziekin aldatuta, Moschiolako espezieek gorputzaren goiko aldean mantxak edo marra argiak dituzte.
Banaketa
Espezie hauek Asiako lurralde batzuetan aurkitzen dira: Indiako basoetan, Sri Lankan eta, ziur aski, Nepalen.
Espeziak
Orain gutxi arte espezie bakarra onartzen zen Moschiola generoaren barruan, baina 2005ean hiru espezie bereizi egin ziten:
Op art
Op art arte mugimendu abstraktu modernoa da, 1960. urtean agertu zena. Optikaren oinarrietatik abiaturik, ilusio optikoak sortzen ahalegintzen zen. Kolore hotzen eta beroen arteko aurkakotasunaren edo geometriako irudi zuri-beltzen bidez mugitzen ari direla diruditen gainaldeen, kolore-aldaketen eta hondo- eta forma-aldaketen ilusio optikoak sortzen ziren. Malevic eta Mondrian izan ziren op art mugimenduaren aitzindariak. Josef Albers, Victor Vasarely eta Bridget Riley dira op arteko artista aipagarrienak. New York izan zen op art mugimenduaren gunea.
NGC 5398
NGC 5398 galaxia bat da, Centaurus konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Mahai-tenisa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan
Parisko 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan mahai-teniseko txapelketak uztailaren 27tik abuztuaren 10era egingo dira Paris Expo Porte de Versailles-en. Mahai-teniseko 172 jokalarik, gizonen eta emakumeen arteko proportzionalezko banaketarekin, bost domina-ekitalditan (bi sexuko eta bat mistoko) lehiatuko dira, aurreko ekitaldietako kopuru bera edukiz. Tokio 2020 an bilakaeraa arrakastatsua izan ondoren, binakako txapelketa mistoa mahai-teniseko programan egongo da bigarren aldiz Joko Olinpikoetan.
Sailkapena
Mahai-teniseko kuoten 172 plaza, gizonen eta emakumeen arteko banaketa berdina dutenak, erabilgarri daude Paris 2024rako; NOCak mahai-teniseko sei jokalari sar daitezke gehienez bost domina-ekitalditan (gizon eta emakumeen banakakoetan; gizon eta emakumeen taldeak, eta bikote mistoak), eta bi gehienez ere, gizonen eta emakumeen banakakoentzat. Frantzia anfitrioi den nazioak toki zuzena gordeko du gizonezko eta emakumezkoentzako taldeetan, hurrenez hurren, genero bakoitzeko bat banakako txapelketan lehiatuz, eta bikote mistoetan (aurrez Tokio 2020an inauguratua).
Areto Santua
Areto Santua (gaztelaniaz Cámara Santa) Oviedoko katedraleko aretoa da, arte asturiarran kokatzen dena eta Alfontso II.aren garaian eraiki zutena IX. mendearen hasieran.
Hasieran erregearen kapera pribatua zen. Barruan daude erlikiei esker, erlikia monumentala bihurtu zen eta honela botere izpirituala gehitu zitzaion. Erlikia hauek ekarri zituztenak, Godoak izan ziren, ihesean Asturias aldera joan zirenean.
Apaindurak
Goiko solairua XII. mendean gehitu zitzaion eta ospakizunak egiteko erabili zen. Gaur egun gangatua da eta kolometan santuen eskulturak daude binaka jarriak (erromanikoan gehituak).
Maffrécourt
Maffrécourt Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Maffrécourt udalerrian erroldatutako biztanleak 60 ziren. Familiak 32 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 34 ziren, horien artean 28 aktiboak ziren eta 6 inaktiboak ziren. 28 pertsona aktiboetatik 27 lanean zeuden (14 gizon eta 13 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 6 pertsona inaktiboetatik 1 erretiraturik zegoen eta 5 ikasten zeuden.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Maffrécourt udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ellen Kuzwayo
Nnoseng Ellen Kate Kuzwayo (Thaba 'Nchu, Orangeko Estatu Librea, 1914ko ekainaren 29a - Soweto, 2006ko apirilaren 19a), Nnoseng Ellen Serasengwe jaioa, hegoafrikar idazle, politikari eta emakumeen eskubideen aldeko militantea izan zen. 1994an, apartheid osteko lehenbiziko hauteskundeetan, Hegoafrikako Parlamentuko kide hautatu zuten. CNA Literary Award jaso zuen 1985ean, Call Me Woman autobiografiarekin.
Madiran
Madiran Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Ellen Kuzwayo
Bizitza
1914ko ekainaren 29an jaio zen Thaba 'Nchu herrian. Haren familia heziketa handikoa zen, eta politikan ere ibiliak ziren. Aitona, Jeremaiah Makgothi, Robert Moffati Biblia tswanerara itzultzen laguntzeaz gain, Orange Estatu Libreko South African Native National Congress erakundeko idazkaria izan zen; aita, Philip S. Mefare, Afrikako Kongresu Nazionaleko kidea.
Madiran
Biztanleria
2007an Madiran udalerrian erroldatutako biztanleak 462 ziren. Familiak 182 ziren, horien artean 54 pertsona bakarrekoak ziren (39 bakarrik bizi ziren gizonak eta 15 bakarrik bizi ziren emakumeak), 70 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 50 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Ellen Kuzwayo
Bizitza
St. Francis' College-n eta Adams College-n ikasi ondoren, irakasle gradua lortu zuen 1936an, eta maistra lanean hasi. Bere lehenbiziko senarrak tratu txarrak ematen baitzizkion, Johannesburgera alde egin zuen. Hainbat lanetan aritu zen dibortziatu ondoren, eta, 1953-1955 bitartean, Gizarte Langintza ikasketak egin zituen. Titulu hori eskuan zuela, Johannesburgeko Udalean hasi zen lanean.
Madiran
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ellen Kuzwayo
Bizitza
1964an, Young Women's Christian Association elkartearen Transvaalgo idazkari nagusi izendatu zuten. Kargu horretatik, besteak beste, emakumeen autolaguntza taldeen sorrera sustatu zuen. 1976ko Sowetoko altxaldiaren ondoren, atxilotu eta epaiketarik gabe espetxeratu zuten; bost hilabetez eduki zuten preso Johannesburgeko gotorlekuan. 1979an, "urteko emakume" izendatu zuen The Star Gautengeko egunkariak. 1985ean, Call me Woman autobiografia argitaratu zuen. 1994an, Hegoafrikako Parlamentuko kide aukeratu zuten.
Madiran
Etxebizitza
2007an 257 etxebizitza zeuden, 187 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 52 bigarren erresidentzia ziren eta 18 hutsik zeuden. 243 etxeak ziren eta 13 apartamentuak ziren. 187 etxebizitza nagusietatik 158 bere jabearen bizilekua ziren, 22 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 18 etxek hiru zituzten, 46 etxek lau zituzten eta 117 etxek bost zituzten. 116 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 91 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 75 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ellen Kuzwayo
Bizitza
Witwatersrandeko (Johannesburg), Natalgo eta Port Elizabetheko unibertsitateek honoris causa doktore izendatu zuten.
Madiran
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 297 ziren, horien artean 208 aktiboak ziren eta 89 inaktiboak ziren. 208 pertsona aktiboetatik 190 lanean zeuden (124 gizon eta 66 emakume) eta 19 langabezian zeuden (7 gizon eta 12 emakume). 89 pertsona inaktiboetatik 27 erretiraturik zeuden, 18 ikasten zeuden eta 44 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Madiran udalerrian 187 unitate fiskal zeuden, 429,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.273 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 25 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 5 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Madiran udalerrian 47 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.188 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Iztaccíhuatl
Iztaccíhuatl (nahuatlezko Iztac, "zuri" eta cihuatl, "emakume") Mexiko erdialdeko sumendi aktiboa da, Puebla eta Mexiko estatuen mugan kokatua. Mexikoko hirugarren mendi garaiena da, Citlaltépetl eta Popocatépetl tontorren atzetik. Iztaccíhuatl-Popocatépetl Parke Nazionalean kokatzen da, Mexiko Hiritik gertu.
Apsu
Apsu ur gezaz eginiko jainko bat da, Enuma Elishen aipatzen dena. Goian zerua izendatua izan ez zenean, behan lur irmoa ere izendatua izan ez zenean, ez zegoen jatorrizko Apsu besterik, bere sortzailea, (eta) Mummu Tiamat, guztiak erditu zituena. Bere ezkontidea zen Tiamatekin batera (ur gazia, iluntasuna eta Kaosaren irudikapena ere bada) Lahmu eta Lahamu jainkoen aita da (mangladiak), eta ondoren Anshar eta Kisharren sortzailea. Jainkoak ugaldu egin ziren Apsu eta Tiamat haserrarazi zituzten arte, hauek jainko berriak gainetik kentzea erabaki zuten, baina Eak Apsu aztikeria batekin menderatzea lortu zuen eta bere gainean ametsa jaurti zuen, ondoren hiltzeko. Eak "uren sakoneko abismoan" duen egoitzari Apsu deitzen dio.
Castelló de la Ribera
Castelló de la Ribera Valentziako Erkidegoko udalerria da, Ribera Alta eskualdean eta Valentziako probintzian kokatua. Toponimoaren inguruko eztabaidaren ondorioz izen ofiziala Villanueva de Castellón da. valentzieraz historian zehar erabili diren beste bi izen Castelló de Xàtiva eta Vilanova de Castelló dira.
2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 7.686 biztanle zituen.
Izenaren gaineko gatazka
Toponimo ofiziala, epaitegien barruko eta kanpoko eztabaida ugariren ostean, gaur egun Villanueva de Castellón da; Udalak errealitate hori aipatzen badu ere, bere web orrian Castelló herri izena ere erabiltzen du. Hor ez da Vilanova de Castelló agertzen, bai ordea AVLk argitaratutako jentilizio zerrendan.
Herriaren izena eztabaida gogorra bihurtu da XX. mendearen amaieran eta XXI.aren hasieran, jarrerak politizatuz eta muturreraino eramanez. Erabiliena eta herri izena "Castelló" zenez horixe ofizial bihurtzea proposatu zen alde batetik, "de la Ribera" herri homonimoekin bereziteko gehituta; gainera hiribildu (vila, villa) tituluak jatorri borbonikoa zuela ere irizten diote. Beste aldean Valentziako Erkidegoko eskuina, eskuin muturra eta sektore antikatalanistak proposamen honen kontrako jarrera azaldu zuten eta Valentziako Generalitatean PPk eta Unió Valencianak zuten boterea probetxatuz Villanueva de Castellón ofizial bihurtu zuten. Horren ondorioz urte gutxitan herriak izen ofizial asko izan du.
Pleasant City (Ohio)
Pleasant City Ohioko herri bat da. Guernsey konderrian kokatua dago. 2010ean 447 biztanle zituen, 0.46 kilometro koadrotan banatuta.
Liopholis kintorei
Liopholis kintorei Liopholis generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.