cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mekanika kuantiko
Mekanika kuantikoak, une horretarainoko fisikaren edozein paradigma hausten du. Berarekin, mundu atomikoak, espero genukeen bezala ez duela jokatzen ikusten da. Ziurgabetasun, zehatzgabetasun eta kuantizazio kontzeptuak, lehen aldiz, hemen sartuak dira. Gainera, mekanika kuantikoa egundaino egin diren iragarpen esperimentalik zehatzenak eman dituen teoria zientifikoa da, balizkotasunaren mende dagoen arren.
Garapen historikoa
Artikulu nagusia: Mekanika kuantikoaren historia
Teoria kuantikoa, bere oinarrizko forman, XX. mendearen lehen erdian zehar garatua izan zen. Energia, modu diskretoan elkartrukatzea, "lehenagoko" tresna teorikoak ziren mekanika klasikoak eta elektrodinamikak azal ezin zitzaketen honako hauek bezalako ekintza esperimentalekin nabarmendu zen:
Teoriaren garapen formala, garaiko zenbait fisikari eta matematikariren elkarren arteko ahalegin bateratuen ondorio izan zen, Erwin Schrödinger, Paul Dirac, Albert Einstein, Werner Heisenberg, Niels Bohr eta John von Neumann kasu. Teoriaren funtsezko aldeetako batzuk, oraindik aktiboki aztertuak izaten ari dira. Mekanika kuantikoa, fisika eta kimikaren zenbait arloren atzean dagoen teoria bezala ere onartu da, horien artean materia kondentsatuaren fisika, kimika kuantikoa eta partikulen fisika.
Mekanika kuantikoaren jatorri geografikoa, Europa erdialdean aurki daiteke, Alemania eta Austrian, eta XX. mendeko lehen herenaren testuinguru historikoan.
Suposiziorik garrantzitsuenak
Artikulu nagusia: Mekanika kuantikoaren interpretazioak
Teoriaren egitura formala ondo garatua dagoen arren, eta bere emaitzak, esperimentuekin bat datozen arren, ez da gauza bera gertatzen bere interpretazioarekin, oraindik eztabaidatua dena.
Teoriaren deskribapena
Mekanika kuantikoak, sistema baten uneko egoera (egoera kuantikoa), neurgarri edo behagarri diren propietate guztien probabilitate banaketa kodetzen duen uhin funtzio batekin deskribatzen du. Sistema jakin baten gaineko balizko behagarri batzuk, energia, posizioa, momentua eta momentu angeluarra dira. Mekanika kuantikoak ez die balio zehatzik ematen behagarriei, baizik eta bere probabilitate banaketari buruzko iragarpenak egiten dituela. Materiaren propietate ondulatorioak, uhin funtzioen interferentziagatik azaltzen dira.
Uhin funtzio hauek, aldatu egin daitezke denboraren igaroan. Eboluzio hau determinista da sistemagan neurririk egiten ez bada, baina, egiten baldin bada, eboluzio hau estokastikoa da eta uhin funtzioaren kolapsoaren bidez gertatzen da (Mekanika kuantikoaren IV. adierazpena). Adibidez, espazio hutsean interferentziarik gabe mugitzen den partikula bat, uhin funtzio baten bidez deskriba daiteke, tarteko posizioren baten inguruan zentratutako uhin talde bat dena. Denbora pasa ahala, talde horren erdialdea, beste toki batera mugi daiteke, aldatu, eta, partikulak, beraz, beste toki zehatzago batean kokatua dirudi. Uhin funtzioen eboluzio tenporal determinista, Scrödingerren ekuazioak deskribatzen du.
Sistemaren behagarri batean neurketa bat egiten denean, uhin funtzioa, behagarriaren beraren egoera propio edo funtzio propio deritzon funtzio multzoaren zati bihurtzen da. Prozesu hau uhin funtzioaren kolapsoa bezala ezagutzen da. Kolapso horren probabilitate erlatiboak egoera propio posibleetako batekiko uneko uhin funtzioak deskribatzen ditu, murriztearen aurreko unean. Aurreko adibidea hutsean dagoen partikulari buruz kontutan hartuz, partikula horren posizioa neurtzen bada, x balio aurresanezin bat lortuko da. Oro har ezinezkoa da ze x balio zehatz lortuko den, baina baliteke uhin multzoaren erdigunetik gertuko bat lortzea, uhin funtzioaren anplitudea handia den. Neurtu ondoren, partikularen uhin funtzioa kolapsatu egiten da eta behatutako x posizioaren inguruan oso kontzentratua dagoen batera murrizten da.
Schrödingerren ekuazioa neurri batean determinista da, hasierako denbora baterako uhin funtzio batean, ekuazioak ondorengo edozein unetan ze funtzio izango den aurreikuspen zehatz bat emango duenaren zentzuan. Neurketa batean, funtzioak kolapsatzen duen eigen-egoera probabilista da, eta arlo honetan ez da determinista. Eta, beraz, mekanika kuantikoaren izaera probabilista neurketatik sortzen da.
Ekialdea (Kamerun)
Ekialdea (Région de l'Est) Kamerungo Errepublikako 10 eskualdeetako bat da. 109.002 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 835.600 biztanle zituen 2015ean. Bertua da hiriburua.
Sugegorri
Sugegorriak Viperinae azpifamiliako sugeak dira. Guztira 43 sugegorri espezie inguru daude. Europa, Asia eta Afrikan banatuak daude. Oso ahaidetuak daude Asia eta Amerikako Crotalinae subfamiliako krotaloekin; azkeneko honetan kriskitin-sugeak sartzen dira. Beren artean desberdinak dira. Krotaloek begi bakoitzaren aurrean beroari sentsitiboa den sakonune bat dute. Sakonune hori odol beroko animaliak egunez eta gauez aurkitzeko ahalmena ematen dien organo bat da. Bi azpifamilia horiek viperidae familia osatzen dute.
Sugegorri guztiek bereizgarria den pozoi-guruin bat dute. Guruin hori falta diren beste sugeenak baino sofistikatuagoa da.
Pozoi-guruin bakoitza hortz luze eta huts baten oinarriarekin lotzen da. Sugea erasotzean letagin pozoitsu horiek ehizakian sartzen dira eta puntatik pozoia egozten da. Pozoiak harrapakinaren ehunak sakonki kutsatzen ditu. Letagin horiek mugikorrak dira. Erabiltzen direnean goiko barailarekin angelu zuzenean jaurtitzen dira; gainerako denboran, atzerantz okertzen dira eta ahosabaiaren kontra ehun bigunezko bilduki batean gelditzen dira. Pozoia eraldatutako listu guruinek sortutako gaia da eta proteina, pozoina, eta entzimaz osaturik dago. Sugegorrien pozoia odolharrimin eta odol-loditzailea da, eta tentsiobeherakada, bihotz-taupada neurriaren aldaketa, hezur-usteltzeak eta hanturak eragiten ditu. Bere eginkizuna, ehizakia hiltzeaz gain, liseriketa erraztea da.
Ekialdea (Kamerun)
Ekonomia
Industri eremu gutxi du, eta biztanle gehienak nekazari txikiak dira. Ondorioz, eragin politiko txikia du eta Kamerungo gobernuek askotan utzi dute alde batera. Hori dela eta, askotan "eskualde ahantzia" deitu izan zaio.
Fijaš
Fijaš Eslovakiako udalerri bat da, Svidníkeko barrutian kokatuta. 4,40 km²ko azalera du eta 151 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1414. urtekoa da.
Ctenotus strauchii
Ctenotus strauchii Ctenotus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Sugegorri
Europar sugegorriek gorputz erlatiboki astuna dute eta bere buztana motza izaten da. Burua ondo zehaztua dute, askotan hiruki erakoa. Gainaldeko ezkatak karenatuak dira. Begia nahiko txikia da eta begi-ninia zutika dute. Buruaren perfila aldagarria da eta suge mota batzuek "sudur-adar" biguna eta ezkataduna dute.
Sugegorriak lurzoruko biztanleak dira, suge mota guztiak egunez ekileak dira, baina gautar bihurtzen dira gauez berotasuna handia bada.
Sugegorriak nahiko motel mugitzen dira, baldin eta gogaitzen ez badituzte. Toki estalietatik ehizatzen dute. Ehizakirik gerturatuz gero, ziztu batean burua malgukiaren gisara aurrera bota eta ahoa zabal-zabalik duelarik hozka egiten diote. Gero, pozoia bere lana egin arte itxaroten dute eta usaimenaren bidez mingaina astinduz arrastoari jarraitzen diote; hau gertatzen da harrapari ugaztunak ehizatzen dituztenean. Txori, sugandila edo xomorroak badira, heldu egiten dituzte eta mugitzeari uzten diotenean burutik hasita irensten dituzte. Sugegorriak ere ehizatzeko batzuetan ugaztunen gordelekuetan sartzen dira.
Sugegorri gehienek, giro hotzetarako egokitzapen gisara, barnerruleak (obobibiparoak) dira; arrautzak amaren barruan hazten dira eta kumeak bizirik erditzen dituzte. Vipera lebetinak berriz, Europan arrautzak erruten ditu. Arrunt udaberrian ugaltzen dira. Ernaltzea egin baino lehen ar lehiakideek borroka-dantza bat egiten dute. Arrak bata bestearen aurrean tente jartzen dira eta burua eta lepoarekin bultzaka, indartsuenak, gehienetan helduena, emea ernalduko du.
Sugegorri batzuek bereizgarriak diren ezaugarriak dituzte eta ez da zaila bereiztea. Beste batzuk berriz, oso aldagarriak dira eta bereizteko zailtasunak sortzen dituzte. Behatu behar diren ezaugarriak muturraren perfila (zapala, gora begira edo sudur-adarrarekin), marrazkia eta ahal bada goiko aldeko ezkaten neurria dira.
Euphonia cayennensis
Euphonia cayennensis Euphonia generoko animalia da. Hegaztien barruko Fringillidae familian sailkatua dago.
Anestesia
Anestesia hitzak esanahi ezberdinak izan ditzake:
Hegoaldea (Kamerun)
Hegoaldea (Région du Sud) Kamerungo 10 eskualdeetako bat da. 47.191 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 749.600 biztanle zituen 2015ean. Eboloea da hiriburua. Etnia talde nagusia Beti-Pahuin da.
Geografia
Ekialdean Ekialdeko eskualdea du, iparraldean Erdialdeko eskualdea, mendebaldean Kostaldeko eskualdea eta Gineako golkoa, eta hegoaldean Ginea, Gabon eta Kongoko Errepublika Demokratikoa.
Ekonomia
Nekazaritza eremu zabalak eta industria dira bertako jarduera ekonomiko nagusiak. Abeltzaintza eta arrantzan ere aritzen dira bertako biztanleak, eta nekazari txiki asko dago.
Rhinolophidae
Errinolofido (Rhinolophidae) kiropteroen ordenako saguzarraren antzeko ugaztun batzuez esaten da. Europan, Australian eta Ginea Berrian bizi dira, eta intsektujale hutsak dira denak. Genero bakarra da familia horretan, baina badira 70 mota desberdin. Familia horretakoak dira ferra-saguzar txikia (Rhinopholus hipposideros), ferra-saguzar handia (Rhinolophus ferrumequinum), etab.
Redigobius nanus
Redigobius nanus Redigobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Segura de la Sierra
Segura de la Sierra Jaéngo udalerria da, Sierra de Segura eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.986 biztanle zituen.
Penelewey
, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da.
Eraztun eusle
Eraztun euslea laborategiko metalezko tresna bat da, normalean altzairu kromatuzkoa, egitura zirkular itxikoa dena, baina eraztun irekiak ere fabrikatzen dira. Horietako batzuk giltzaur bikoitz baten bidez euskarriari lotzen dira. Ohiko diametroak 50, 75, 80 eta 100 mm dira. Eraztunak beste tresna batzuen eusle moduan erabiltzen dira, hala nola hauspeakin ontziak berotu behar direnean, inbutu konikoak iragazteko, dekantazio-inbutuak likido nahasezinak bereizteko, eta abar.
Ammonitoceras
Ammonitoceras ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren. , hau da, orain dela 145 milioi urtetik 66 milioi urtera gutxi gorabehera.
Eldridge (Alabama)
Eldridge Alabamako herri bat da. Walker konderrian kokatua dago. 2010ean 130 biztanle zituen, 71.7 kilometro koadrotan banatuta.
Mateo Falcone
Historia
Prosper Mérimée nouvelle 1829ko otsailaren 14an burutu zuen. Testua, Mœurs de la Corse azpitituluaz, Revue de Paris aldizkarian agertu zen, 1829ko maiatzaren 3an; aldizkari hori urte bereko apirilean sortua zen. Nahiz eta Korsikaren deskribapena oso bizia izan, Mériéek oraindik lur hori ez zuen ezagutzen; 1839 arte ez zen joan.
Mons-en-Barœul
Mons-en-Barœul Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2007an 22.664 biztanle zituen.
Mateo Falcone
Argumentua
Narrazio tragikoa da. Mateo Falcone Porto-Vecchiotik gertu, mendian bizi da, Korsikan. Egun batean, emaztearekin bere artalde bat ikustera joatea erabakizuen. Fortunato, bere seme oinordeko bakarra, bakarrik geldituta, Gianetto izeneko gizona iristen dela ikusten du. Gianettok gazteari ezkutatzeko eskatzen dio, bost frankoren truke. Geroago, sei gizon armatu agertzen dira Mateo Falconeren etxean eta Fortunatori galdetzen diote nora joan zen ihesean zebilen gizona. Eztabaidaren ondoren, Fortunato bidelapurraren ezkutalekua azalduko du, erloju eder baten truke. Mateo Falcone iritsi zen orduan eta Gianetto harrapatuta ikusten du. Presoak Mateo eta bere familia traizioz salatzen ditu. Sei gizonek eta Gianettok alde egin zutenean, emazteak, senarraren ideia asmatuz, gelditzeko eskatu zion baina entzun gabe, semearekin basora joan zen eta gazteak otoitz egin ondoren eta erreguak egin arren, tiro bat bota zion. Mateok traizioa onartzen ez zuelako.
Mons-en-Barœul
Biztanleria
2007an Mons-en-Barœul udalerrian erroldatutako biztanleak 22.664 ziren. Familiak 8.722 ziren, horien artean 3.024 pertsona bakarrekoak ziren (1.234 bakarrik bizi ziren gizonak eta 1.790 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.895 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 2.632 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 1.171 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Mateo Falcone
Euskarazko bertsioak
Lehen itzulpena Nemesio Etxanizek argitaratu zuen, 1955eko Egan aldizkaria. Lehenengo aldiz Mériméeren lan bat euskaratzen zela. Itzulpen hau Itxaropena argitaletxearen Kuliska Sortan Antzerkiak/Kontu-Kontari liburuan plazaratu zuen Etxanizek 1958an. Koldo Izagirrek ere Mateo Falcone eman zuen argitara, 1995ean Elkar argitaletxearekin kaleratutako Mateo Falcone eta beste zenbait istorio liburuan.
Mons-en-Barœul
Etxebizitza
2007an 9.396 etxebizitza zeuden, 9.014 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 22 bigarren erresidentzia ziren eta 360 hutsik zeuden. 3.974 etxeak ziren eta 5.333 apartamentuak ziren. 9.014 etxebizitza nagusietatik 3.801 bere jabearen bizilekua ziren, 5.102 alokairuan okupaturik zeuden eta 111 doan lagata zeuden; 462 etxek gela bat zuten, 1.017 etxek bi zituzten, 1.746 etxek hiru zituzten, 2.298 etxek lau zituzten eta 3.491 etxek bost zituzten. 3.188 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 4.887 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.636 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 14.947 ziren, horien artean 9.990 aktiboak ziren eta 4.957 inaktiboak ziren. 9.990 pertsona aktiboetatik 8.226 lanean zeuden (4.328 gizon eta 3.898 emakume) eta 1.765 langabezian zeuden (906 gizon eta 859 emakume). 4.957 pertsona inaktiboetatik 930 erretiraturik zeuden, 2.338 ikasten zeuden eta 1.689 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 594 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 11 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 19 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 57 eraikuntza enpresak ziren, 138 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 30 garraio enpresak ziren, 28 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 21 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 45 finantziazio enpresak ziren, 20 higiezinen enpresak ziren, 79 zerbitzu enpresak ziren, 100 administrazio publikoko enpresak ziren eta 42 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 119 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 1 posta bulegoa, 8 banku bulegoak, 3 funerariak, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 autoeskolak, 5 igeltseroak, 16 margolariak, 4 zurginak, 15 iturginak, 7 argiketariak, 5 eraikuntza enpresak, 16 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 1 aldi baterako lan enpresa, 15 jatetxeak, 5 higiezinen agentziak, 3 tintoreriak eta 4 apaindegiak.
2009an zeuden 36 establezimendu komertzialetatik, 4 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 6 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 9 okindegiak, 6 harategiak, 4 liburu dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 1 altzari denda zen, 1 drogeria zen, 1 lurrin-denda zen eta 2 lore-dendak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zeuden 10 osasun-ekipamenduak botika ziren.
2009an 9 haur-eskola eta 8 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Mons-en-Barœul udalerrian 3 Bigarren Hezkuntza ikastetxe zeuden 1.145 ikaslekin.
Sainte-Lheurine
Sainte-Lheurine Frantziako udalerria da, Itsas Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Mons-en-Barœul
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Sainte-Lheurine
Biztanleria
2007an Sainte-Lheurine udalerrian erroldatutako biztanleak 461 ziren. Familiak 184 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 68 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 64 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Rosbach vor der Höhe
Rosbach vor der Höhe Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Sainte-Lheurine
Etxebizitza
2007an 228 etxebizitza zeuden, 193 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 31 hutsik zeuden. 217 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 193 etxebizitza nagusietatik 131 bere jabearen bizilekua ziren, 34 alokairuan okupaturik zeuden eta 27 doan lagata zeuden; 13 etxek bi gela zituzten, 31 etxek hiru zituzten, 46 etxek lau zituzten eta 102 etxek bost zituzten. 147 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 89 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 89 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 291 ziren, horien artean 231 aktiboak ziren eta 60 inaktiboak ziren. 231 pertsona aktiboetatik 208 lanean zeuden (119 gizon eta 89 emakume) eta 23 langabezian zeuden (6 gizon eta 17 emakume). 60 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 21 ikasten zeuden eta 20 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Sainte-Lheurine udalerrian 185 unitate fiskal zeuden, 468,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.246 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 20 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 zurgina.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra elektrotresna denda bat zen.
2000. urtean Sainte-Lheurine udalerrian 45 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.599 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Deskarga (informatika)
Informatika sareetan, deskarga —behera kargatzea edo behera kargaketa izenez ere ezaguna— urruneko sistema informatiko batetik sistema informatiko lokal batera datuak jasotzea da, gehienetan fitxategi gisa.
Wellington Clayton Gonçalves dos Santos
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Cerezo Osaka eta Montedio Yamagata.
Boletaceae
Boletaceae onddo familia bat da.
Atelidae
Atelidae Mundu Berriko primateen bost familietako bat da. Bere kideak lehen Cebidae familiaren barnean sailkatzen zituzten. Ertamerika eta Hego Amerikako eskualde basotsuetan bizi dira, Mexikotik iparraldeko Argentinaraino.
Corythoichthys haematopterus
Corythoichthys haematopterus Corythoichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Syngnathidae familian sailkatzen da.
2012 Iruñean
2012. urtea botilek eragindako bi erasorekin hasi zen Iruñean, 2011ko gabonzaharraren ondoren. Foru kutxek arazo dezente zituzten, krisi ekonomiko betean geunden. Horren erakusgarri ona da Nafarroako Gobernua likidezia bilatzen ari zela eta 21 etxebizitza salgai jartzen zituela 16 milioi euro lortzeko. Otsailaren hasieran, hotz-bolada siberiar bati aurre egin behar izan zion Nafarroak, zero graduko maximoekin eta zero azpitik 6 eta 8 gradu arteko minimoekin, azken hiru urteetan hotzenak izan direnak, ibaiak izoztu ziren eta errepidean istripu asko gertatu ziren izotzaren ondorioz, horietako batzuk hilgarriak. Langabetuak 50 000 baino gehiago ziren lehen aldiz Nafarroan. Banca Cívican krisirik gabe hitz egiten zen, bulegoak ixteko eta langileak kaleratzeko aukerarekin, eta denak bat egitera bideratzen zuen. Urte hasieran La Caixari buruz hitz egiten zen. Eta, hain zuzen ere, martxoan, martxoaren 23an, bat egiteko aurre-akordioa lortu zen. Herritarrek kontsumo-ereduak aldatzen zituzten gastuari askoz gehiago begiratuz. Osasunak erreskate plan finantzarioa eskatu zion Nafar Gobernuari, Ogasunari zorrak atzeratuz. Materialen lapurretak ugaritzen ari ziren: kobrea, burdina, etab. Hipotekak ordaindu ezin zituzten herritarren etxegabetzeak ugaritzen ari ziren. Foru Gobernuak gastuak murrizten zituen, ezker-eskuin, kontuak koadratzeko. Canal 4k emititzeari utzi zion 18 urteren ondoren.
Zaborra gaizki uzteagatiko isunak 3 000 eurokoak izan daitezke, baina Iruñerriko Mankomunitateak oraindik ez du zigorrik jarri. 2012ko bi hilabete eta erdian 9 000 langile baino gehiagori eragiten zieten enplegu-erregulazioko espedienteek Nafarroan, aurreko urteko ia langile kopuru bera. Saltokien salmentak % 24 jaitsi dira Nafarroan 2008tik. Krisia areagotzen ari zen Nafarroa Bain. Eusko Alkartasunak eta Aralarrek bat egin zuten Batasunarekin Iruñean ospatu zen Aberri Egunean. Martxoaren 29an industriaren zati handi bat gelditu zuen greba orokorrak indarkeria eragin zuen piketeen bidez, eta zentroko denda batzuetako altzariak eta erakusleihoak txikitu zituzten. Canal 6k eta Popular TVk bat egiten zuten. Jakitera eman zenez, 300 denda baino gehiagok kalteak jasan zituzten hilaren 29ko greba orokorrean talde bortitzek parte hartu zutelako. Apirilean, Zaragoza etorbidea hilabetez mozten zen Arrosadia-Lezkairu urbanizatzeko lanengatik. 24 egunez jarraian euria egin ondoren, 1922ko erregistroa berdindu egin zen. Alfredo Perez Rubalcaba Espainiako Langile Alderdi Sozialistako idazkari nagusiak 2011ko hauteskundeen ostean sortutako Nafar Herriaren Batasuna-Nafarroako Alderdi Sozialistaren gobernua babestu du Iruñean. Alde Zaharra berpiztu egin zen, krisia gorabehera, 44 saltoki berri ireki baitziren. Enrique Mayak berreskuratu nahi zuen Riau Riauk berriz ere lehertuta amaituko zuen, eta ezin izango zuen ataritik irten. Aurreko saiakera Javier Chourrautek egin zuen 1996an. Mercadonak Iruñerrian bere lehen lokala irekitzeko baimena jasotzen zuen. 2003ko eta 2009ko bero-bolada handiaren uda baino ez zen izan Iruñean 1975etik aurtengoa baino beroagoa. Hiru bero-bolada izan ziren aurten, lehena ekainaren 24tik 29ra bitartean, 36-39º-ko tenperaturarekin, eta hurrengo biak abuztuan, 9tik 11ra bitartean, 41,4-42º tenperaturarekin, 41,4º-ko tenperaturarekin Iruñean, eta abuztuaren 10ean Nafarroan 1975etik bero gehien izan den egunean. Bigarren olatuan, bero sentsazioa handiagoa izan zen, tenperatura altuek egun gehiago iraun baitzuten. Etxebizitzen alokairuak jaisten hasi ziren. Herrietako jaietako aurrekontuak murrizten ziren.
Irailaren 4an Iruñeko espetxe zaharra eraisteko lanak hasi ziren, hurrengo 35 egunetan zehar. Espetxea 1907ko ekainean inauguratu zen. Batasunaren pribilegioaren ospakizun jendetsua Iruñean, erraldoien irteerarekin eta inoiz baino jarduera gehiagorekin. Aralarreko zinegotziek Nafarroa Bai taldea utzi zuten Iruñeko Udalean. Irailaren 26an beste istilu batzuk izan ziren Eusko Langileen Alkartasunak eta Langile Abertzaeen Bartzordeek deitutako greba orokorrean. Etxebizitzen prezioak behera egin du, ia % 14 azken urtean. Etorkinak joaten hasi ziren, urtarriletik irailera, 3 000tik gora, urtearen amaieran 2 000 galdu ziren aurreko urtearekin alderatuta, 69 623, 2011n 71 600 izan ziren bitartean. Saltokiaren salmentak % 10,5 jaitsi ziren irailaren 1ean BEZaren igoera indarrean sartu ondoren. Gora egin zuten hutsegiteek eta delituek, materialen lapurretak, baita estoldenak ere, eta gora egin zuten autoen aldi baterako bajek, EEEek eta enpresetako kaleratzeek, bai eta jantoki sozialen erabilerak ere.
Telefonia mugikorrak 25 000 linea galtzen zituen Nafarroan. Aldiz, beherakada nabarmena gertatu zen laneko bajetan. Urte honen amaieratik aurrera, ostalaritzako lokaletan edukiera ikuskapenak ugaritzen hasi ziren. Ingelesezko hezkuntza esponentzialki hazten ari zen ikastetxeetan. Bandalismoak urtean milioi bat euro balio zion Iruñeari pintadak kentzeko eta hondatutako altzariak birjartzeko. Azaroaren 14an, sindikatuen protesta berriak izan ziren: greba orokorra, hirugarrena aurten, baina ez zen lortu ekoizpen-sarea aurrekoetan bezala geldiaraztea. Asfi auziak eztanda egin du Iruñean, kaltetutako bizilagunen komunitate ugarirekin. Abenduan iragarri zuten Volkswagenk 785 milioi euro inbertituko zituela Landabenen Polo berrirako. Abenduaren 9an, Jose Antonio Asiain Nafarroako Kutxako presidenteak xantaia ekonomikoko saiakera bat salatu zion guardia zibilari; izan ere, Santiago Cervera Nafarroako Alderdi Popularrako diputatuak kargu guztiak utzi zituen eta dena tranpa bat izan zela esan zuen. San Bartolomeko Baluarteko harresietan gutun-azal bat jasotzera joan zen, jakin gabe guardia zibileko agenteak zelatatzen ari zitzaizkiola. Urtea ia 52 000 langaberekin ixten zen. Krisi politikoaren ondoren, Nafarroak aurrekontu luzatuak izan zituen, Enrique Maya alkateak bezala Iruñeko Udalean.
Marcilly-et-Dracy
Marcilly-et-Dracy Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Marcilly-et-Dracy udalerrian erroldatutako biztanleak 92 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 57 etxebizitza zeuden, 37 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 18 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 57etxeak ziren. 37 etxebizitza nagusietatik 30 bere jabearen bizilekua ziren eta 7 alokairuan okupaturik zeuden; 5 etxek hitu gela zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 23 etxek bost zituzten. 22 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 18 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 15 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 46 ziren, horien artean 37 aktiboak ziren eta 9 inaktiboak ziren. 37 pertsona aktiboetatik 34 lanean zeuden (19 gizon eta 15 emakume) eta 3 langabezian zeuden (3 emakume eta 3 emakume). 9 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 argiketaria zen eta 1 jatetxe.
2000. urtean Marcilly-et-Dracy udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Myonycteris torquata
Myonycteris torquata Myonycteris generoko animalia da. Chiropteraren barruko Pteropodidae familian sailkatuta dago.
Aryabhata (satelitea)
Aryabhata (satelitea), indiak eraiki zuen lehen satelitea da. Izena Aryabhata, indiako astrónomo eta matematikari handiagatik jarri zioten. Sobietarrek bidali zuten 1975ko apirilaren 19an. Eguzkiaren físika, goi atmosfera eta X -Izpiak aztertzeko experimentak zeramatzan. 26aldeko poliedro bat zen eta panel solarrak zituen aldea guztietan goiko eta beheko panelak izan ezik. 360 kg pisatzen zituen. Laugarren egunean, energia arazo bat izan zen eta ezin izan zen experimentuekin jarraitu eta bostgarren egunean satelitearen arrastra galdu zen. 1992ko otsailaren 11 lurrera bueltatu zen.
Esan Ozenki Records
Esan Ozenki Records Euskal Herriko diskoetxe ezaguna izan zen 1991. urtean hasi eta 2001. urtera bitarte. Negu Gorriak musika taldeak sortu zuen, 200 disko inguru argitaratuz. Taldearen desegitearekin batera, diskoetxea ere desagertu egin zen, ondorioz Metak sortuz.
Bere helburu nagusia euskarazko musika sustatzea zen arren, erdarazko musika argitaratzeko aukera eskaintzen zuen Gora Herriak zigilua ere sortu zuten 1994an.
La Promesse de l'aube (2017ko filma)
La Promesse de l'aube 2017ko Éric Barbier frantziar zinema zuzendariak zuzendutako film dramatikoa da.
São João da Lagoa
São João da Lagoa Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Cercopithecus neglectus
Cercopithecus neglectus edo De Brazzaren tximinoa Cercopithecus generoko espezieetako bat da. Generoko guztiak bezala Afrikan bizi da. Angola, Kamerun, Afrika Erdiko Errepublika, Kongo, Kongoko Errepublika Demokratikoa, Ekuatore Ginea, Etiopia, Gabon, Kenia, Sudan eta Ugandan aurki daiteke, baina ikusteko zaila da eta, beraz, ez dago kontaketa zehatzik.
Emplectita
Emplectita sulfuro motako minerala da eta chalcostibite taldearen kidea da.
Ctenotus taeniolatus
Ctenotus taeniolatus Ctenotus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Emplectita
Ezaugarriak
Emplectita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 da.
Chlorophonia flavirostris
Chlorophonia flavirostris Chlorophonia generoko animalia da. Hegaztien barruko Fringillidae familian sailkatua dago.
Redigobius oyensi
Redigobius oyensi Redigobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Iparralde Urruna (Kamerun)
Iparralde Urruna (Région de l'Extrême-Nord) Kamerungo Errepublikako 10 eskualdeetako bat da. 34.263 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 3.993.000 biztanle zituen 2015ean. Fula eta kirdi dira etnia nagusiak. Marua da hiriburua.
Louis Néel
Louis Eugène Félix Néel (Lyon, 1904ko azaroaren 22a - Brive-la-Gaillarde, 2000ko azaroaren 17a) frantziar fisikaria izan zen. 1970ko Fisikako Nobel Saria jaso zuen Hannes Alfvénekin batera solidoen propietate magnetikoei buruz egindako ikerketa aitzindariengatik.
1930ean antiferromagnetismoa izeneko portaera magnetiko berri bat iradoki zuen. Harri batzuen magnetismo ahulari buruzko azalpena ere eman zuen. Bere ikerketek aplikazio praktikoak dituzte ordenagailuetan memoria-unitate hobeak garatzeko.
Australiceras
Australiceras ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren. , hau da, orain dela 145 milioi urtetik 66 milioi urtera gutxi gorabehera.
Orthopristis chalceus
Orthopristis chalceus Orthopristis generoko animalia da. Arrainen barruko Haemulidae familian sailkatzen da.
Santa Cruz do Sul
Santa Cruz do Sul Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Chlorophonia cyanea
Chlorophonia cyanea Chlorophonia generoko animalia da. Hegaztien barruko Fringillidae familian sailkatua dago.
Herri-Kontuen Euskal Epaitegia
Herri-Kontuen Euskal Epaitegia (HKEE) EAEko finantza-jardueren organo fiskalizatzaile gorena da. Eusko Legebiltzarraren menpekoa da. 1988ko otsailaren 5ean sortu zen, ekonomia eta finantzaren kudeaketa kontrolatzeko, eta fondo publikoak eskuratzen dituzten pertsona eta erakundeak fiskalizatzeko.
Giraltovce
Giraltovce Eslovakiako udalerri bat da, Svidníkeko barrutian kokatuta. 11,04 km²ko azalera du eta 4126 biztanle 2017ko datuen arabera.
Herri-Kontuen Euskal Epaitegia
HKEEren egoitza Gasteizko Elizbarrutiko Apaizgaitegiko filosofia-pabiloi zaharrean dago.
HKEEk hurrengo fiskalizazio-lanak egin behar ditu urtero, legeak eskatutakoaren arabera:
Copi
Copi, jaiotza-izenaz Raúl Damonte Botana (Buenos Aires, Argentina, 1939ko azaroaren 20a - Paris, Frantzia, 1987ko abenduaren 14a), argentinar marrazkilaria eta idazlea izan zen.
Biografia
Aita poeta, marrazkilaria eta egunkari-zuzendaria zuen. Ama anarkista zen. Copi arrunta, lizuna, probokatzailea zen muturreraino, baina aldi berean inozoa eta tolesgabea. Lehenengo marrazkiak eta antzerki-lanak, politikoak, Argentinan egin zituen, Parisa joan aurretik (1962).
Copiren lanetan unibertso bera ageri da beti, eroz, trabestiz, androginoz, lesbianaz... osatua; baina, batez ere, sufrimenduz eta bakardadez, hipokrisiaz betetako unibertsoa da.
Copiren lan nagusiak: La journée d'une rêveuse (1967, Ameslari baten egun bat), L'homosexuel ou la difficulté de s'exprimer (1971, Homosexuala edo adierazteko zailtasuna), Eva Perón (1970), Les quatre jumelles (1973, Lau bikiak), Loretta Strong (1974), La Tour de la Défense (1978, Defentsaren dorrea), La femme assise (1984, Emakume eseria), Une Visite Inopportune (1989, Orduz kanpoko bisitaldia), Cachafaz (1993).
Elkmont (Alabama)
Elkmont Alabamako herri bat da. Limestone konderrian kokatua dago. 2010ean 434 biztanle zituen, 102.8 kilometro koadrotan banatuta.
Corythoichthys insularis
Corythoichthys insularis Corythoichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Syngnathidae familian sailkatzen da.
Takamitsu Yoshino
Takamitsu Yoshino (吉野 峻光, 1989ko apirilaren 24a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Cerezo Osaka eta Ventforet Kofu.
Elmore (Alabama)
Elmore Alabamako herri bat da. Elmore konderrian kokatua dago. 2010ean 1,262 biztanle zituen, 123.4 kilometro koadrotan banatuta.
Larnagol
Larnagol Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Larnagol udalerrian erroldatutako biztanleak 136 ziren. Familiak 64 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 186 etxebizitza zeuden, 66 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 109 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 183 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 66 etxebizitza nagusietatik 50 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 36 etxek bost zituzten. 51 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 40 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 23 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 82 ziren, horien artean 61 aktiboak ziren eta 21 inaktiboak ziren. 61 pertsona aktiboetatik 58 lanean zeuden (35 gizon eta 23 emakume) eta 3 langabezian zeuden (3 gizon). 21 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Zibilizazio minoiko
thumb|400px|Aurkikuntza minoiko garrantzitsuenak Zibilizazio minoikoa [[Brontze Aroko kultura aurre-helenistiko bat da, Kretan (Grezia) K.a. 3000 eta 1200 urteen artean garatua. Izen hau, bere aurkitzaileak, Sir Arthur Evansek, Knossoseko jauregia (kultura honen adierazgarriena) Minos eta Minotauroaren kondairarekin 1900an lotu zuelako du..
Larnagol
Diru sarrerak
2009an Larnagol udalerrian 64 unitate fiskal zeuden, 136 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.365 euro zen.
Zibilizazio minoiko
Kretako lehenengo jauregi handiak Knossosen, Feston, Malian eta Zakron eraiki zirenean, iritsi zuen zibilizazio minoikoak goraldia (K.a. 1900). Aginpidezko gune horiek are luxu handiagoz berreraiki zituzten K.a. 1700 urtean, Egeo inguru hartan nagusi zen zibilizazio indartsu eta antolatu haren agerpide gisa.
Ezer gutxi dakigu zibilizazio haren gobernuaz eta administrazioaz, oharrak idazteko erabiltzen zuten mizenastar grezierazko Lineal B idazkera ez baita oraindik guztiz deskodetzerik izan. Baina greziar mitoak antolamendu aurreratu baten oihartzuna jasotzen du, eta haien errege eponimoa, Minos, infernuetako Epailetzat zeukan.
Historia
Jauregi minoikoak, konplexutasun handiko eraikinak izateaz gainera, eskualde bakoitzeko administrazio, erlijio eta ekonomia gune nagusiak ziren. Indusketetan erlijioarekin zerikusia duten tresnak eta jainkoak gurtzeko lekuak aurkitu izan direnez, uste izatekoa da erregea orobat zela apaiz, eta haren egoitza zutela baita ere biltoki beste apaiz batzuek, agintariek, artistek, eskulangileek, eta zerbitzariek. Uharte haien arteko harremanak ez dirudi iskanbilazkoak izan zirenik, bakezkoak baizik; eta hondamenak naturak eragindakoak izan ziren.
MO aroaren hasieran Kretako zati handiena hondatuta gertatu zen, eta hango biztanleek ihes egin zuten. Gaur egun badira elementu berriak jakin ahal izateko zein izan zen hondamen haren kausa, zenbateko eragina izan zuen, eta zer ondorio izan zituen. Hondamen hura hain handia izan zen, non ezinezkoa baitzen gizakiak sortua izatea, eta Santorini uhartediko Thera uharteko sumendiaren leherketari egotzi izan zaio –sumendi bateko krater baten ertza zen, izan ere, Kretatik 120 km iparraldera– MO I B aldiari amaiera eman zion hondamen hura. Sumendi haren leherketak inguru haietan eta batez ere Kretan zer nolako hondamena eragin zuen sumatzeko, konparatzea besterik ez dago sumendi haren leherketa eta 1883an Javako itsasoko Krakatoa uhartean izan zena, bi sumendi horiek antzekoak baitira, baina kontuan hartu beharra dago Therako leherketa Krakatoakoa baino lau aldiz handiagoa izan zela. Ipar-mendebaleko haizeak errautsezko hodei handi bat zabaldu zuen Kretako ordoki eta haranetan barrena, eta bolada luze baterako agortu zituen soroak. Tsunami izugarri hark Kretako iparraldeko kostalde guztia suntsitu zuen, bai eta iparraldeko portuetan gerizatutako ontzi guztiak ere. Sumendiko galdara lehertu aurretik izan ziren lurrikarek jauregiak suntsitu zituzten, haien eraikuntza berezia zen eta, baina ezin baztertu daiteke eraikin haiek talka uhinen eraginez lurreratu ez zirenik.
Arkitektura
Lehenengo jauregiak suntsitu zituen hondamendiaren ondoren eta mende beteko susperraldi mantso bat eta gero, sormenaren eztanda ikaragarria gertatu zen. Denbora bitarte labur horretan sortu zen Minosko arkitekturaz, eskulturaz eta pinturaz gorde den guztia eta, horregatik, jauregi horien aztarnak dira garai hartako gure informazio iturri nagusia.
Kretako jauregi handiena Knossoskoa izan zen (K.a. 1900 inguru). Han aurkitu ziren Kretako gizarteari eta ekonomiari buruzko lehenengo datuak, buztinezko oholetan idatziak. Greziako elezahar klasikoetan Minos erregearen jauregia zen Knossos. Arkeologia lanei esker jakin denez, oso handia zen, eta kanpoaldetik ez oso dotorea, Asiriako eta Persiako jauregiekin konparatuta behinik behin; ez dago behintzat halako batasun eta handitasun efektua bilatu nahian egina. Barrualdetik, berriz, aretoak eta gelak ez ziren oso handiak, sabai apalekoak baitziren. Nolanahi ere, zutabezko galeriek, eskailerek eta aireztatze patioek zabaltasun eta irekitasun kutsu atsegina emango zioten. Hormetako batzuk, margo bikainez apainduak, halako dotoretasun barrenkoia gorde dute gaur egun arte. Igeltserotza lana ere bikaina da jauregi minoikoetan. Ez dago ziurtasun osoz esaterik zer ziren jauregiok eraikiarazi zituzten gobernariak, printze gerrariak ote ziren, Egipto eta Mesopotamiakoak bezalako errege sainduak edota merkatariak, baina arkeologia lanetan azaleratu diren aztarnak aztertuta ezer izatekotan merkatariak izango zirela esateko arrazoiak daudela ematen du, han azaldu diren biltegi, lantegi eta langelek jauregia ez zela errege egoitza soila erakutsi baitute, administrazio eta merkataritza jardueretarako gune handi bat baizik.
Artea
Kretako arte moldea da askogatik Egeoko zibilizazioetako aberatsena eta exotikoena. Badu ezaugarri berezi bat Egipto eta Ekialde Hurbilekotik ez ezik, Grezia klasikokotik ere bereizten duena : jarraitasunik eza.
Minosko artearen erakusgarri nagusiak aztertzean ez da haien artean bilakaera prozesurik izan zenik esateko arrazoirik aurkitzen ; hain agertzen eta desagertzen dira erakusgarriok bat-batean ezen uste izatekoa baita kanpoko indar ezezagunen mende egon zela haien patua. Bat-bateko aldaketa bortitzak gertatu ziren (sumendi erupzioek eta arrotzen erasoek eraginak beharbada), eta uharte osoari eragin zioten nonbait.
Nolanahi ere, gertatuak gertatu, Kretako arteak ez du hondamena iragar zezakeen aztarnarik utzi, guztiz arte alaia baita, eta are jostalaria ere, erritmoz eta dinamismoz betea.
Cheloniceras
Cheloniceras ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren. , hau da, orain dela 145 milioi urtetik 66 milioi urtera gutxi gorabehera.
Zibilizazio minoiko
Eskultura
Minosko zibilizazioan ez da erlijio aztarna askorik aurkitu, ez tenplurik ez tamaina handiko estatuarik gurtzeko, eta bestelakorik ere gutxi. Aurkitu direntxoek, gainera, ez dute oso esanahi garbia. Leizeetan-eta egingo zituzten beren erlijio ospakizunak. Adimen ustez, jainkosa bat (edo batzuk, akaso) gurtzen zuten, heste leku batzuetan eta lehenago aurkitutako amatasunaren eta emankortasunaren jainkosen antzekoren bat-edo. Aipagarria da terrakotazko estatua txiki bat (Knossos, K.a. 1600 inguru), hiru suge luze kiribilkaturik dituela besoen, gorputzaren eta buruaren jiran, eta bularrak agerian. Batzuen ustez irudi horrek esanahi garbia izan dezake, antzinako erlijio askotan sugea lurreko jainkoen eta gizonezkoen emankortasunaren irudikapena baita eta bularra, berriz, emakumezkoen emankortasunarena.
Larnagol
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen eta 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren.
Zibilizazio minoiko
Zeramika eta pintura
Lehenengo jauregien garaian (K.a. 2000-1700 inguruan) zeramika mota berezi bat egin zen Kretan, teknikaren bikaintasunarengatik eta apaindura zurrunbilotu dinamikoagatik ezaguna. Apaindurazko pintura horretan, ordea, ez da 1600-1450 bitarteko loraldi arestian aipatu horretan hain pintura lan bikainak egingo zirenik aurreikusten.
Larnagol
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
Zibilizazio minoiko
Zeramika eta pintura
Horma irudi haietan Izaditik ateratako pasarteak irudikatzen dira gehienetan : animaliak, hegaztiak, landareak, itsasoko izakiak. Aditu batzuen ustez, Egiptoko pintura moldea gogorarazten dute eta animaliek eta landareek ere arte nilotikoaren eragina nabaritzen da. Izurdeen freskoa da (Knossosko jauregia) horma irudirik ederrenetako bat, zeinetan kretarren artearen gai kutunena azaltzen baita : itsasoa eta itsasoko izakiak. Itsasoko gauzekiko zaletasun hori hain zen handia, non itsasoarekin zerikusirik ez zuten gaietan ere nola edo hala islatzen baitzen, Zezen-jauziaren freskoa deritzon margolan bikainaren irudien mugimenduan (ur gainean jauzi egiten duten izurdeak bailiran), esate baterako. Hori da, hain zuzen, Minosko artearen beste maisulan aipagarrienetako bat, aurkitu den handiena eta dinamikoena. Margolanak zezenaren gainetik jauzi egitearen erritua erakusten du (zezen handi bat erdian eta hiru giza irudi inguruan : aurrean, zezenaren gainetik jauzian eta atzean). Zezena animalia sakratua zen kretarrentzat eta haren gainetik jauzi egiteak esanahi garrantzitsua izango zuen erlijio bizitzan. Aditu batzuen ustez hiru irudi horiek ekintza bat beraren hiru aldi erakusten dute, haina heste batzuen ustez, berriz, artista hura jauziaren mugimenduak zehaztasunez erakusten ez baizik eta mugimendu horren jariakortasuna eta naturaltasuna adierazten saiatu zen.
Estiriako Dukerria
Estiriako Dukerria (alemanez: Herzogtum Steiermark; eslovenieroz: Vojvodina Νtajerska) Austriako hegoaldean eta Esloveniako iparraldean kokatutako dukerria izan zen. Germaniako Erromatar Inperio Santuko parte izan zen 1806an desegin zen arte, eta Inperio austrohungariarreko parte gero, 1918an hura desagertu zen arte, non Austria eta Jugoslavia artean banatu zen.
Roca Sales
Roca Sales Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Larnagol
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Larnagol udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 448 hektarea erabiltzen.
Estiriako Dukerria
Historia
Frederiko I ak sortu zuen Dukerria 1180. urtean, ordura arte Estiriako Marka zeritzona mailaz igoz. Lurralde hartako buruzagi Otakar IV.a duke izendatuz egin zuen hori. Otakar hura Otakar dinastia zaharreko lehen eta azken dukea izan zen.
Dukerriaren 1918ko zatiketa eta desagerketarekin Estiria eskualdea osatu zuen Austria barnean iparraldeko zatiak, eta Estiria Beherea, hegoaldeko zatia, Esloveniako beste lurraldeetan integratua geratu zen, Jugoslaviaren estatu forma desberdinen artean, Esloveniaren independentziara arte.
Zibilizazio minoiko
Zeramika eta pintura
Minosko pintura lana fantasiaren sorkari ezin aberats eta originalagoa izan zen, eta sekulako eragina izan zuen Kretako artean. Zeramika margotuan ere marrazki abstraktuen ordez landareak eta animaliak irudikatzen hasi ziren handik aurrera : arrainak, maskorrak, olagarroak...
Larnagol
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Belo Jardim
Belo Jardim Brasilgo udalerri bat da, Pernambuco estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Ctenotus vertebralis
Ctenotus vertebralis Ctenotus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Pengegon
, 'Penn an Gegin', Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Camborne herriaren ekialdean.
Garde alternée
Garde alternée 2017ko Alexandra Leclère frantziar zinema zuzendariak zuzendutako umorezko filma da.
Argumentua
Sandrinek hamabost urte daramatza ezkonduta, eta bi haur ditu. Senarra beste emakume batekin dabilela jakingo du. Baina emakume praktikoa da: hasierako haserrearen ondoren, senarraren maitalearekin hitz egitea erabakiko du. Proposamen interesgarri bat egingo dio: gizona zaintza partekatuan edukitzea biek.
Pavel Txerenkov
Biografia
1904ko uztailaren 28an jaio zen, Novaia Txigla errusiar herrian, Voronezh oblastean kokatua. Fisika eta matematiketan lizentziatua Voronezheko Unibertsitatean 1928an, jada 1930ean, Sobietar Batasuneko ospetsuenetako bat den Lebedeveko Fisika Institutuan ikertzaile bezala sartu zen.
Putangirua Pinnacles
Putangirua Pinnacles, baita ere The Pinnacles, Zeelanda Berriko arroka eraketa da, Wellington eskualdean (South Wairarapa barrutian). Eremu higatuaren edo badlanden adibide ikusgarria da.
Pavel Txerenkov
Biografia
Txerenkov, 1990eko urtarrilak 6an hil zen, Moskuko bere egoitzan.
Putangirua Pinnacles
Zineman
Eraztunen Jauna: Erregearen Itzulera filmeko eszenak 2000ko ekainean filmatu ziren