cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Laura Puigdueta
Biografia
1995eko uztailaren 30a jaio zan Caldes de Montbu i herrian (Vallesanan), eta patinen hockeya egiten hasi zan “Club Hoquei Caldesen ” (10 edo 11 urte eukazanean) baina gero “Hoquei Club Palau de Plegamans ” izeneko talde batera joan zan, bere adineko neskeekin jolasteko. 3 urte eukazala, bere aitaren kirol horrekiko zaletasunari esker, (atezaina zalako) hockeya jolasten hasi zan. 12 edo 13 urte eukazanean, senior taldeen aurka jokatu egiten eban, Kataluniako Bigarren Mailan hasi ziran eta 16 urterekin bera eta bere taldea OK Ligara igo ziran.
Kirol ibilbidea
Klub honetan azkar iritsi ziran arrakastak, 2014/15 denboraldian, Espainiako lehen liga irabazi eban. Lau denboraldi geroago, 2018/19 denboraldian, titulua altxatzeaz gain, emakumezkoen OK Ligako jokalari onenaren saria jaso eban.
Selekzioen mailan, hainbat aldiz deitu eben lehiaketa kontinentalak jokatzeko, lehena 15 urte eukazanean izan zan. Mundu mailan, 3 Munduko Txapelketa jarraian irabazi eban, lehena 2016an, eta hurrengoak 2017an Nankinen eta 2019an Bartzelonan.
Lankidetza
Laura Puigdueta i Carrerak, bere lagunekin batera, kolaborazioak egin dabez, Laura Puigduetak, adibidez, stick baten eta patin batzuen lankidetza egin dauz.
Eztabaida
Batzuentzako, Laura Puigdueta i Carrera, Munduko onenetarikoak da eta umeentzako erreferentea da baina beste batzuen ikuspuntutik bera baino hobeagoak dagozan pertsonak dagozala.
Rutherfordine
Rutherfordine karbonato motako minerala da.
Ezaugarriak
Rutherfordina karbonato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Sergipe
Sergipe Brasilgo ipar-ekialdean dagoen estatua da.
21.910 km2-ko azalera dauka eta 1.970.371 biztanle zituen 2005ean (91.3 biz./km2).
Aracaju hiriburua eta hiri nagusia da.
Francisco Fajardo
Francisco Fajardo (Margarita uhartea, Venezuela, 1530 - Cumaná, 1564) kolonizatzaile espainiarra izan zen, espainiar gizon baten eta emakume amerindiar noble baten semea. Aukera horretaz baliatu zen, Venezuela barrura espedizioak egiteko. Lurralde zabal bateko gobernariorde izendatu zuten, eta arazoak izan zituen Pedro Collado gobernariarekin. Hark atxilotu, eta urkarazi egin zuen. Egungo Caracas dagoen eremuko lehen herria sortu zuen 1559an.
2771 Polzunov
2771 Polzunov asteroide baten izena da. irailaren 26an aurkitu zuen L. V. Zhuravleva-ek Nauchnij Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1978 SP izena zeraman.
Orbitaren ezaugarriak
2771 Polzunov asteroidearen orbitak batezbeste 2,68 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,071 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,289 distantziara. Eszentrikotasuna 0,227 da, eta makurdura orbitala 13,92ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.4 da.
Jean-Baptiste Hachème
Jean-Baptiste Hachème (Porto-Novo, 1929ko ekainaren 24a - Cotonou, 1998ko maiatzaren 3a) Dahomeyko presidentea izan zen.
Fon etniaren kidea izan zen. Karrera militarra egin eta komandante mailara igo zen. 1963an Hubert Magaren aldeko istiluak zanpatu zituen. 1967an Christophe Sogloren erregimean Zaintzoko Batzorde Militarraren zuzendari izan zen. Maurice Kouandéték boterea hartu zuenean, Hachème Batzorde Militar Iraultzailearen presidente izendatu zuten eta 1967ko abenduaren 18tik 19ra de facto estatuburu izan zen. 1972an, Mathieu Kérékouk boterea hartu zuenean, armadatik bota zuten. 1973an hogei urteko kartzela-zigorra ezarri zioten, estatu-kolpe bat antolatzeagatik. 1984ko abuztuaren 1ean amnistiatu zuten.
Arkab Posterior
Arkab Posterior (β2 Sagittarii / β<su>2 Sgr / HD 181623) +4,28ko itxurazko magnitudeko izar bat da. Arkab Priorrekin (β1 Sagittarii) batera Beta bayerren izendapena konpartitzen du, Sagitarius konstelazioan, bi izar hauek elkarrengandik erabat independenteak diren arren. Arkab Posterior 139 argi-urteko distantziara dago, Arkab Prior baino hiru aldiz hurbilago. Arkab izena arabierazko Al'Urkubetik dator, arkulariaren Akilesen tendoia bezala itzultzen dena. Era berean, Zakariya al-Qazwini pertsiar astronomoak izar hau, Rukbat (α Sagittarii) eta Arkab Priorrekin batera Al Suradain, "bi Suradak" (basamortuko hegaztiak) bezala ezagutzen zuen.
Arkab Posterior F2III espektro motako izar erraldoi bezala katalogatua dago, 6900 kelvineko tenperaturarekin eta gure eguzkiarena baino 27 aldiz handiagoa den argitasunarekin, ia guztia argi ikusgarri bezala igorria. Bere masak eta diametroak, hurrenez hurren gure eguzkiarenak baino 2 eta 1,4 aldiz handiagoak direnak, Arkab, izatez, izar erraldoi bat ez dela adierazten dute, baizik eta hidrogeno fusioaren azken etapetan dagoen sekuentzia nagusiko izar bat. 1200 milioi urte inguruko adinarekin, gehienez ere azpierraldoi bat da. Bere metal ugaritasunari dagokionez, gure eguzkiarenaren 2/3 ditu ([Fe/H] = -0,17).
Arkab Posteriorren errotazio abiadura gutxienez 126 kilometro segundokoa da, eguzkiarena baino 63 aldiz handiagoa, bira bat 1,4 egun baino gutxiagoan betez. Diferentzia hau, gure eguzkia bezalako izar hotzen kasuan (F5 ondoren espektro motakoa) euren errotazio abiadura euren eremu magnetikoen ondorioz murriztua den bitartean, izar beroagoetan hau gertatzen ez delako dago, abiadura askoz handiagoan biratuz.
Elvis Gregory
Elvis Gregory (Habana, 1971ko maiatzak 18) kubatar eskrimalari ohi bat da, florete modalitatekoa. Zilarrezko domina bat eta brontzezko beste bi lortu ditu Olinpiar Jokoetan. Munduko Eskrima Kopa bat ere irabazi du.
Atlantoraja cyclophora
Atlantoraja cyclophora Atlantoraja generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Arhynchobatidae familian.
Nerea Eizagirre
Nerea Eizagirre Lasa (Tolosa, 2000ko urtarrilaren 4a) gipuzkoar futbolaria da, erdilari jokatzen duena. Gaur egun Espainiako Emakumezkoen Futbol Ligaren Lehen Mailan aritzen den Real Sociedad futbol-taldean jokatzen du. Nahikari Garcia rekin batera, harrobiarekin ikurretako bat da.
Skaro (planeta)
Skaro Doctor Who zientzia fikziozko telesail britainiarreko fikziozko planeta da. Dalek arrazaren jatorrizko planeta da.
Nerea Eizagirre
16 urterekin, lehendabiziko taldean hasi zen, eta 2020/2021 denboraldiaren hasieran, 100 partidetara iritsi da. Gainera, Natalia Arroyo ren aginduetara, inoizko sasoirik onena egiten ari da. Hori gutxi balitz, Espainiako selekzioaren deialdian ere sartu da.
Skaro (planeta)
Kokapena
"Zazpigarren galaxiako" izar-sistema bateko hamabigarren planeta da. Hainbat ilargi ditu; Flidor, Falkus eta Omega Mysterium dira batzuk. Falkus berezia da, dalekek sortutako ilargi artifiziala da, planetatik ihes egin eta babesleku izateko eraiki baitzuten. Skaro planetatik gertuen dagoen planeta Alvega da.
Nerea Eizagirre
Uneko jokalaria da, gol ikusgarriak pilatzen ari direlako etengabe, eta, taldea, horien bidez puntuak lortzen ari da. Hark aitortu duenez, Gabonetara heldu barik deitu diote hainbat taldek. Dena den, Nereak adierazi du kontratua daukala eta lasai-lasai dagoela. Are gehiago, taldean oso gustura dagoela adierazi du, eta bertan hazten segitu nahi du.
Kirol lorpenak
Granada n irabazitako Espainiako kopa da orain arte erdietsitako garaipenik handiena.
Bi Euskal kopa.
Skaro (planeta)
Kokapena
Planetaren nukleoa izozturik dago, 10.000 miliatako lodiera du. Azal guztiaren azpian leize ugari aurkitzen dira.
Deskribapena
Skaron hiru kontinente daude, "Davius" (ipar-mendebaldean), "Darren" ipar-ekialdean, eta "Dalazar" hegoaldean, Darreni lotuta. Bost ozeano ere baditu; Ocean of Ooze ("lehorra"), Sea of Acid ("Azidozko itsasoa"), Sea of Rust ("Herdoilaren itsasoa"), Serpent Sea ("Suge itsasoa") eta Bottomless Sea ("Hondo gabeko itsasoa").
Historia
Hasiera batean Thalak Daviusen bizi ziren eta Darrenen Khaledak. Mila urtetako gerra izan zen bi arrazen artean. Davros zientzilariak khaledak mutatu eta dalek bihurtu zituen. Dalekak planeta guztiaz jabetu ziren baina gerran jaurtitako bonba nuklearren ondorioz Davius eta Darren kontinenteak erabat suntsiturik gelditu ziren eta Daleken hiria Dalazarren kokatu zen. Doktoreak daleken aurka egin zuen eta denak suntsitu zituen.
Gerora ikusiko da batzuek iraun zutela, Davrosek daleken erara berreraiki zuen planeta eta telesailean sarritan agertuko dira.
Flora eta fauna
Gerra nuklearraren ondorioz Skaro planetako izaki bizidun guztiak desagertu ziren. Dalek City hiriburuaren inguruan harrizko baso bat dago. Landare gutxi batzuk aipatzen dira hala ere. Varga landarea dalekek genetikoki manipulatu zuten, pozoitsua da eta mugitzeko gaitasuna dauka. Arkelis lorea metalaren gainean soilik sustraitzen da.
Embeltran kalea
Embeltran kalea Donostiako Parte Zaharreko kale bat da. Kale Nagusitik Narrika kalearaino doa.
Angolako Herri Errepublika
Angolako Herri Errepublika (República Popular de Angola Angolaren independentziatik, 1975ean, eta 1992 bitarteko epealdia artean duen Angolako historiaren zatia da. Mozambiken gertatu bezala, Angolan independentzia erdietsi eta estatu sozialista deklaratu zuen bere burua. Sortutako nazio berriak harreman estuak egin zituen Sobiet Batasuna, Kuba eta Mozambikerekin. MPLA alderdiak gobernatu zuen herrialdea eta alderdi bakarreko estatu marxista-leninista ezarri zuen.
Embeltran kalea
Izenaren jatorria
"Embeltran" izenak jatorri gaskoia du. Jakina denez, Donostiak gaskoi populazio garrantzitsua izan zuen, eta bertako toponimian aztarna ugari utzi zuten Gaskoieraz "Em" partikulak "jauna" esan nahi du; beraz, Embeltran izenak "Beltran jauna" edo "Don Beltran" esan nahi du.
Angolako Herri Errepublika
UNITA izeneko oposizio taldeak gerra zibila abiarazi zuen MPLAren aurka, eta horretarako, Hego Afrikaren eta Estatu Batuen babesa izan zuen.
Embeltran kalea
Izenaren jatorria
Zalantza da zein zen Beltran Jaun hori. Serapio Muxikak harresiaren "Beltran jaunaren Kuboaren" 1542ko erreferentzia jaso zuen. Kubo hori Zurriola aldean zegoen kokatuta, geroago Amezketako Kuboak ordeztu zuena. Beltran hori Beltran de la Cueva, Alburquequeko dukea, izan daiteke. De la Cueva 1522an Gipuzkoako Jeneral Gorena zen. Kalearen izena izan daiteke bertan bera bizi zelako ala berak kubo hori egiteko agindua eman zuelako.
Angolako Herri Errepublika
1991ean, MPLAk eta UNITAk bake hitzarmena sinatu zuen eta alderdi anitzeko hauteskunde sistema adostu zuten. Nahiz eta borroka gogorrak gertatu, azkenean Angolako Herri Errepublika 1992an desegin eta gaur egungo Angolako Errepublika sortu zen.
Embeltran kalea
Kale historikoa
Oso kale zaharra da. 1566ko erroldan eta 1630eko Ordenantzetan agertu zen. 1722 izena beste kale bati eman zitzaion baina Plaza Berria egiteko desegin zuten. XVIII. mendean gaur egungo kaleari eman zitzaion; mende horretan kalea konpondu zen, horretarako Erregearen Probestuaren etxartea desageraraziz.
Indusketa arkeologikoa
XX. mendeko amaieran kaleko 3. zenbakian, etxeko zorupean eginiko arkeologia indusketa batean berandu Erdi Aroaren Probestu izan zen Miguel Martínez de Engómez leinuaren etxea aurkitu zen. Bertan, material arkeologiko ugarirekin, Erdi Arotik aldatu gabe iraun duen sekuentzia estratigrafiko baten erregistroa aurkitu zen.
Casalbuono
Casalbuono Italiako udalerri bat da. Salernoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Casalbuonok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Nový zámok
Nový zamok gaztelua (euskaraz, "Gaztelu berri") Eslovakiako Banská Štiavnican dagoen gaztelu historikoa da. Starý zámokeki batera ("Gaztelu zahar") Banská Štiavnica multzo historikoaren partea da. 1993 Unescoren Gizateriaren Ondarearen titulua jaso zuen.
Historia
Nový zamok Esloviako monumentu nazionala da. Pizkunde garaiko eraikina da. Sei solaitu eta bastioi ditu. Eraikuntza 1564 eta 1571 artean egin zen. Helburua, Otomandar Inperioaren erasoak ikusteko zaintza dorrea izatea zen. Halaber, dagoen toki ikusgarriaz baliatuz, ordua emateko erabili zen. Ordua tronpeta bat erabiliz laurdenero ematen zen.
Oxidazio/hartzidura proba
Oxidazio/hartzidura proba (O/H) laborategian bakterioak identifikatzeko erabiltzen den teknikaren bat da.
Oinarria
Proba honek mikroorganismoek azukreak katabolizatzeko dauden bi bideetatik zein jarraitzen duten argitzen du: bide oxidatiboa, atmosferako oxigenoa erabiltzen duena, ala hartziduraren bidea, oxigenorik gabekoa.
Proba burutzeko bi saiodi prestatzen dira: bietako batean oxigenoaren sarrera oztopatzen da, giro anaerobioa sortzeko. Horrela, mikrobio aerobioak oxigenoa duen saiodian haziko dira, eta hartzitzaileak bi saiodietan edo oxigenorik gabeko saiodian, oxigenoarekiko duten tolerantziaren arabera. Inongo saioditan hazten ez diren bakterioek ez dituzte azukreak katabolizatzen.
Gluzidoak katabolizatzerakoan (bide oxidatibo ala hartzidurakoaren bidez) ingurua azidotzen da. Azidotasuna hazkuntza-inguruak duen pH-aren adierazle batek agerian jartzen du, kolorez aldatuz (urdin koloretik horira pasatuz). Bakterioak ez baditu gluzidoak degradatzen hazkuntza- inguruak urdin dirau.
Prozedura
Ereite-euskarri batekin agarrean hazitako kolonia baten inokulua hartu, identifikatu nahi den bakterioa duena.
Ziztadaz egindako ereitea egin O/H-ren hazkuntza-ingurua (Hugh-Leifson hazkuntza-ingurua, alegia) duten bi saiodietan. Saiodi bati baselina botatzen zaio gero, oxigenoaren sarrera eragozteko eta ingurugiro anaerobio bat sortzeko, hartzidura errazten duena.
Bi saiodiak inkubatu 48 orduz 37º C-tan, eta emaitzak aztertu.
Mikrobio hartzitzaileek bi saiodietan edo baselina duen saiodian sortzen dituzte azidoak, pH-aren adierazlea urdin koloretik horira aldatuz. Oxidazioa burutzen dutenek, aldiz, baselinarik gabeko saiodia besterik ez dute azidotzen, baselinako saiodiak urdin jarraituz.
Maddi Barber
Maddi Barber Gutiérrez (Lakabe, Nafarroa Garaia, 1988ko abuztuaren 23a) nafar zinemagilea da.
Multzo disjuntu
Matematikan, multzo disjuntuak elementu komunik ez duten multzoak dira. Haien arteko ebakidura multzo hutsa da, esaterako, {1, 2, 3} eta {4, 5, 6}.
Maddi Barber
Biografia
Lizentziaduna Ikus-entzunezko Komunikazioan, masterra egin zuen Ikusizko Antropologian, Manchesterko Unibertsitatean. 2015ean, Zinergentziak #15 proiektuan parte hartu eta Distantziak film luzea zuzendu zuen modu kolektiboan. 2018an, Yours Truly film laburra egin zuen Christopher Murray eta Charlotte Hoskinsekin batera (Punto de Vista jaialdiaren Sekzio Ofizialean parte hartu zuen).
Multzo disjuntu
Definizio formala
Formalki, bi multzo A eta B disjuntuak dira ebaketa multzo hutsa bada; hots,
Maddi Barber
Biografia
2018ko Donostiako Zinemaldian 592 metroz goiti dokumentala aurkeztu zuen Zabaltegi-Tabakalera begirada berriak bilatzen dituen sailean. Itoitzen urak hartutako lurraldearen inguruan filmatutako dokumentala. 2019an berriz, Urpean lurra filma estreinatu zuen, Donostiako 67. Zinemaldian Zabaltegi-Tabakalera sailean
NGC 7580
NGC 7580 galaxia bat da, Pegasus konstelazioan. Lewis A. Swiftek aurkitu zuen n.
Drhovy
Drhovy Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 260 biztanle ditu eta 6,35 kilometro koadroko azalera. Příbramgo barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1326 urtean egin zen.
Uttar Pradesh
Uttar Pradesh (उत्तर प्रदेश, اتر پردیش,, euskaraz: "Iparraldeko Probintzia") Indiako iparraldeko estatua da, guztietan biztanle gehien duena ez ezik, munduko probintzia edo lurralderik jendetsuena ere badena.
Geografia
Estatuak 243,286 km² bere azalera du eta Indo-gangear ordokian kokatuta dago. Nepal ez ezik Uttarakhand, Himachal Pradesh, Haryana, Delhi, Rajasthan, Madhya Pradesh, Chhattisgarh, Jharkhand eta Bihar Indiako estatuak ere mugakide ditu. Hiriburua Lucknow bada ere, hiri handiena Kanpur da.
Hinduismoaren iturritzat jo ohi da, bertan erlijio horren erromesentzako leku sakratu asko daude. Gainera, Taj Mahal eta Agran dagoen Akbar enperadorearen hilobia ditu.
Geografikoki bi eskualdetan bana daiteke:
Banaketa administratiboa
Uttar Pradesh 70 barrutitan banatuta dago. Hauek hamazortzi dibisiotan antolaturik daude:
Hona hemen dibisioak eta haien barrutiak (biztanleriarekin): Agra - 9.319.491
Aligarh
Allahabad
Azamgarh
Bareilly
Basti
Devipatan
Faizabad
Gorakhpur
Jhansi
Kanpur
Lucknow
Mirzapur
Moradabad
Saharanpur
Varanasi
Bolitoglossa capitana
Bolitoglossa capitana Bolitoglossa generoko animalia da. Anfibioen barruko Plethodontidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Uttar Pradesh
Hiri nagusiak
Agra • Allahabad • Bareilly • Ghaziabad • Gorakhpur • Jhansi • Kanpur • Lucknow • Meerut • Noida • Varanasi edo Benares.
1926ko Euskal Herriko Itzulia
III. edizio honetarako 42 txirrindularik eman zuten izena, horietatik 29k parte hartu zutelarik eta hauetatik proba soilik 23k amaitu zutelarik.
Uttar Pradesh
Beste zenbait hiri garrantzitsu
Aligarh • Azamgarh • Budaun • Bahraich • Ballia • Banda • Barabanki • Bijnor • Bulandshahr • Deoband • Deoria • Etawah • Faizabad • Farrukhabad • Fatehgarh • Firozabad • Ghazipur • Gonda • Gorakhpur • Hamirpur • Kannauj • Kushinagar • Lalitpur • Mainpuri • Mahoba • Mathura • Mirzapur • Moradabad • Muzaffarnagar • Orai • Pilibhit • Pratapgarh • Raebareli • Rampur • Saharanpur • Shahjahanpur • Sitapur • Sultanpur.
Turismoa
Uttar Pradesh estatuan nazio arteko turismoa erakartzen duten hainbat toki daude. Hona hemen aipagarrienak:
1926ko Euskal Herriko Itzulia
Garailea Nicolas Frantz luxenburgotarra izan zen.
Yuhuatai Barrutia
Yuhuatai Barrutia (txinera sinplifikatuz: 雨花台区; pinyineraz: Yǔhuātái Qū), Nanjing osatzen duten barrutietako bat da. 2004ko erroldaren arabera, 460.000 biztanle bizi ziren 134,2 kilometro koadroko azaleran.
Coelorinchus pseudoparallelus
Coelorinchus pseudoparallelus Coelorinchus generoko animalia da. Arrainen barruko Macrouridae familian sailkatzen da.
Newhall (Iowa)
Newhall Iowako hiri bat da. Benton konderrian kokatua dago. 2010ean 875 biztanle zituen, 0.82 kilometro koadrotan banatuta.
Hegoaldeko Rio Grande
Hegoaldeko Rio Grande (Rio Grande do Sul) Brasilgo hegoaldean dagoen estatua da, Ozeano Atlantikoaren eta Uruguaiko eta Argentinako estatuen mugan. Bere mugak hauek dira: iparraldean, Santa Catarina estatua; mendebalean, Argentina (Misiones, Corrientes; Uruguai ibaiak eratzen du bi estatuen arteko muga); hegoaldean Uruguai; eta ekialdean, Ozeano Atlantikoa.
281.748 km2-ko azalera dauka eta 10.854.343 biztanle zituen 2005ean (38.9 biz./km2).
Porto Alegre hiriburua eta hiri nagusia da. Hiri nagusiak: Pelotas, Rio Grande, Caxias do Sul.
Orografia eta klima
Paranako goi-ordokia dago iparraldean (600–900 m gora). Geral eta itsasaldeko Mar mendiek hausten dute ordokia. Kostaldea pikatu samarra da iparraldean, Porto Alegre hiriraino. Hegoaldekoak lur behereak dira (450 m gora, gehienez), Jacui eta haren adarra den Taquari ibaien haranetan, eta itsasertzetik gertu aintzira handiak daude (Patos, Mirim)
Tenperatura 20 °C-koa da urtean batez beste, baina alde handiak dira zenbait eremutan, sasoien arabera. Euria, 1.300 mm urtean.
Historia
Europarrak iritsi zirenean tupi-guarani, ge eta guaycuru herriak bizi ziren lurralde hartan. XVII. mendean ekin zioten portugaldarrek kolonizazioari eta 1754. urtetik aurrera liskarretan ibili ziren portugaldar eta espainiar kolonizatzaileak lur haietaz jabetzeko asmoz. XIX. mendean, gerra zibilak izan ziren 1870 arte.
Araozko urtegia
Araozko edo Jaturabeko urtegia Gipuzkoako urtegia da, Araotz errekaren urak jasotzen dituena. Oñatiko Araotz auzoan dago, Jaturabe deritzon arroila eta lekuan. Arrikrutzeko kobak dauden lekua pasatuta eta Araotzeko etxegunera iritsi aurretik, mendizintzur batean eta auzo hartara doan bidearen alboan dago, Sandaili leizea eta Sandaili baseliza‎ren parean.
Marmota bobak
Marmota bobak Marmota generoko animalia da. Karraskarien barruko Xerinae azpifamilia eta Sciuridae familian sailkatuta dago.
Araozko urtegia
Arrasateko "Unión Cerrajera" enpresak sortu zuen XX. mendearen hasieran, argindarra sortzeko. Ubide sistema bat lotuta dauka Urrexola auzoarekin eta Olateko zentral hidroelektriko zaharrarekin, 1899an sortua eta 1987an itxi zutena.
Manton (Kalifornia)
Manton Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Tehama konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Dřínov (Mělník barrutia)
Dřínov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 477 biztanle ditu eta 4,58 kilometro koadroko azalera. Mělník barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1219 urtean egin zen.
Diploschistis
Diploschistis Crambidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Diploschistis stygiocrena da.
Zirilo I.a Moskukoa
Zirilo I.a (errusieraz: Кирилл ; jaiotzez: Vladimir Mikhailovitx Gundiajev, errusieraz: Владимир Михайлович Гундяев ; Leningrad, 1946ko azaroaren 20a), 2009ko otsailaren lehenetik Moskuko eta Errusia guztietako XVI. patriarka da, Errusiako Eliza ortodoxoaren burua.
Biografia
Haren aita eta aitona ere errusiar apaiz ortodoxoak izan ziren. Patriarka bihurtu aurretik, eta 1984az geroztik, Smolensk-eko artzapezpiku izendatu zuten (1989an, titulua aldatu zuten, eta Smolensk eta Kaliningrad-eko artzapezpiku bihurtu zen).
2008ko abenduaren 6an, Alexo II.a patriarkaren heriotzaren hurrengo egunean, Errusiako Sinodo Santuak patriarka-tronuaren locum tenens (ordezko) izendatu zuen. 2009ko otsailaren 1ean Moskuko Kristo Salbatorearen elizan tronuratu zuten.
2009ko irailaren 18an, Eliza katolikoarekiko harremanak onbideratzeko keinu bat egin zuen, artzapezpiku bat bidali baitzuen Benedikto XVI.a aita santua bisitatzera.
Landevieille
Landevieille Frantziako udalerri bat da, Vendée departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Landevieille udalerrian erroldatutako biztanleak 1.100 ziren. Familiak 454 ziren, horien artean 110 pertsona bakarrekoak ziren (55 bakarrik bizi ziren gizonak eta 55 bakarrik bizi ziren emakumeak), 164 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 155 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 25 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.003 etxebizitza zeuden, 464 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 526 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 646 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 464 etxebizitza nagusietatik 370 bere jabearen bizilekua ziren, 90 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 16 etxek bi zituzten, 98 etxek hiru zituzten, 145 etxek lau zituzten eta 202 etxek bost zituzten. 402 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 227 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 208 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Rabat
Rabat (arabieraz الرباط ar-ribâT; amazigeraz ⵕⴱⴰⵟ, ar-Rabāṭ, ar-Ribāṭ edo Rbat transliteratua, euskaraz "leku gotortua" esan nahi duena) Marokoko hiriburua da, Casablanca herrialdeko hiri nagusia den arren.
Demografia
Rabatek gertuko Sale eta Temara hiriekin batera, gune-metropolitarra osatzen du, 2005ean 2,5 milioi biztanle zituena:
Herri eta hiri senidetuak
Rabat ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:
Landevieille
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 633 ziren, horien artean 480 aktiboak ziren eta 153 inaktiboak ziren. 480 pertsona aktiboetatik 441 lanean zeuden (251 gizon eta 190 emakume) eta 39 langabezian zeuden (13 gizon eta 26 emakume). 153 pertsona inaktiboetatik 86 erretiraturik zeuden, 30 ikasten zeuden eta 37 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Landevieille udalerrian 504 unitate fiskal zeuden, 1.221 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.200 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 57 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 20 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 21 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 4 igeltseroak, 3 margolariak, 5 zurginak, 2 iturginak, 1 argiketaria, 3 ile apaindegiak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 2 altzari dendak ziren.
2000. urtean Landevieille udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 781 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
2772 Dugan
2772 Dugan asteroide baten izena da. abenduaren 14an aurkitu zuen E. Bowell-ek Anderson Mesa Behatokitik.
Orbitaren ezaugarriak
2772 Dugan asteroidearen orbitak batezbeste 2,315 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,841 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,789 distantziara. Eszentrikotasuna 0,205 da, eta makurdura orbitala 9,79ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 13.9 da.
Verzenay
Biztanleria
2007an Verzenay udalerrian erroldatutako biztanleak 1.076 ziren. Familiak 404 ziren, horien artean 96 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 60 bakarrik bizi ziren emakumeak), 132 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 148 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 465 etxebizitza zeuden, 406 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 46 hutsik zeuden. 441 etxeak ziren eta 24 apartamentuak ziren. 406 etxebizitza nagusietatik 316 bere jabearen bizilekua ziren, 67 alokairuan okupaturik zeuden eta 23 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 41 etxek hiru zituzten, 90 etxek lau zituzten eta 269 etxek bost zituzten. 291 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 191 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 170 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 627 ziren, horien artean 498 aktiboak ziren eta 129 inaktiboak ziren. 498 pertsona aktiboetatik 480 lanean zeuden (265 gizon eta 215 emakume) eta 18 langabezian zeuden (11 gizon eta 7 emakume). 129 pertsona inaktiboetatik 50 erretiraturik zeuden, 56 ikasten zeuden eta 23 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Verzenay udalerrian 404 unitate fiskal zeuden, 969,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 24.353 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 52 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 11 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 7 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 igeltseroak, 1 zurgina eta 1 ile apaindegia.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Verzenay udalerrian 163 nekazaritza-ustiategi zeuden, 539 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1  eta lehen-hezkuntzako eskola 1  zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Garanou
Garanou Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Garanou udalerrian erroldatutako biztanleak 162 ziren. Familiak 69 ziren, horien artean 19 pertsona bakarrekoak ziren (15 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 23 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 23 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 117 etxebizitza zeuden, 75 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 33 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 111 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 75 etxebizitza nagusietatik 66 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 8 etxek hiru zituzten, 25 etxek lau zituzten eta 41 etxek bost zituzten. 55 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 27 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 37 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Casaletto Spartano
Casaletto Spartano Italiako udalerri bat da. Salernoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Xugni
Xugnia (xuǧnůn ziv/хуг̌ну̊н зив) Badakhxanen mintzatzen den irandar hizkuntza da. Ruxani, Bartangi, Oroshor (Roshorvi), Khufi eta Xugni bera dialektotzat hartzen dute. Hala ere, Bartangi eta Khufi hain ezberdinak diren ezen hizkuntza ezberdintzat ere har ditzakegun.
Casaletto Spartano
Mugakideak
Casaletto Spartanok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Garanou
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 102 ziren, horien artean 61 aktiboak ziren eta 41 inaktiboak ziren. 61 pertsona aktiboetatik 57 lanean zeuden (29 gizon eta 28 emakume) eta 4 langabezian zeuden (3 gizon eta 1 emakume). 41 pertsona inaktiboetatik 18 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Garanou udalerrian 77 unitate fiskal zeuden, 169 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.865 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak iturgina ziren.
2000. urtean Garanou udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Henry Fieldman
Henry Fieldman (Hammersmith (Ingalaterra), 1988ko azaroaren 25ean jaioa) ingeles arraunlaria da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan esku hartu zuen, zortzikoan brontzezko domina lortuz. Taldea hauek osatzen zuten: Henry Fieldmanek berak, Josh Bugajskik, Jacob Dawsonek, Thomas Georgek, Moe Sbihik, Charles Elwesek, Oliver Wynne-Griffithek, James Rudkinek eta Thomas Fordek.
Pergola
Pergola pilastra edo zutabeen gainean bermatzen den burdin sare edo zurezko hesi batez osatutako galeria da; askotan aihen eta landare igokariz eta bestelako landare apaingarriz edertua egoten den hiri-altzaria. Pergola hitza latinezko pergŭla hitzetik dator, balkoi esan nahi duena. Italieraz 1645 inguruan erabiltzen zuten eta ingelesez 1675ean.
Pergolek pabiloiak bildu ditzakete, eraikinetako ateetan markesina baten moduko lanak egin ditzakete lorategietarantz edota egitura guztiz autonomoak izan daitezke, bide batean zehar itzala eta babesa ematen dutenak.
Peliperdix lathami
Peliperdix lathami Peliperdix generoko animalia da. Hegaztien barruko Phasianidae familian sailkatua dago.
Hawaii uharteak
Hawaii (Hawaiian Islands; Mokupuni o Hawai‘i) Ozeano Bareko iparraldeko artxipelago bat osatzen dute. Zortzi uharte nagusi, hainbat atoloi, uhartetxo ugari, arrezife eta hondar-bankuz osatutako artxipelagoa da. Ozeano Barean, ipar-mendebaldetik hego-ekialderako lerrokatuta dago, 2.450 kilometroan zehar. Artxipelagoak uharterik handienaren izena du, Hawaii.
Artxipelagoko uharteak jarduera bolkanikoak sortutako urpeko mendilerroen gailurrak dira, itsaspetik gailentzen direnak. Hurbilen duen kontinentetik, Amerikatik, 3.000 kilometro ingurura dago, eta lehorretik urrunen dagoen artxipelagoa da.
Uharteak
Hawaii uharteak hemeretzi uharte eta atoloik osatzen dituzge, eta 16.639 km²-ko azalera dute denera. Artxipelagoa bi uharte-multzotan banatu daiteke:
- zortzi uharte handienak (Hawaii, Maui, Oahu, Kauai, Molokai, Lanai, Niihau, Kahoolawe). Bertan jendea bizi da. Ekialderago daudenak dira.
- ipar-mendebaldeko uharteak, guztiak hutsik, jenderik gabe. Uharte txikiagoak, atoloiak eta arrezifeak dira.
Midway atoloia izan ezik (Midway Estatu Batuen barne dago), gainontzeko guztiak Hawaii estatuaren administraziopean daude.
Geologia
Uharteak bolkanikoak dira jatorriz, Ozeano Bareko plaka puntu bero batera mugitzean sortuak. Ipar-mendebaldeko uharteak zaharragoak dira eta txikiagoak, hego-ekialdekoak, aldiz, berriagoak eta handiagoak. Hawaii uhartea da artxipelagoko handiena eta berriena, eta zenbait sumendi aktibo ditu.
Mauna Loa sumendiak uhartearen erdia hartzen du, eta munduko zabalena da. Garaiagoa da ordea Mauna Kea sumendia, zeina, itsaso-azpiko mailatik neurtuta (ez bakarrik lurrazaleko uharteko itsas-mailatik), munduko mendirik altuena ere izango litzatekeen, 9.966 metro itsasoaren hondotik (Everest baino gehiago altxatzen da bere oinarritik), 4.205 meters itsas-mailatik.
Ekologia
Hawaii uharteek espezie endemiko ugari dituzte. Fauna eta flora ia erabat isolaturik garatu ziren 70 milioi urtez. Polinesiarrekin izan zen lehen giza harremanean, bestelako zuhaitz, landare eta animaliak sartu ziren. Duela gutxiko biztanleek eman zioten hasiera ekosistemaren deforestazio eta degradazioari. Ondorioz, zenbait espezie desagertuak dira jadanik.
Klima
Uharteak hezeagoak dira iparraldean eta ekialdera, alisio haizeek gogor jotzen duten eta euri gehiago egiten duen lekuan. Itsasertzeko zonaldeak, oro har, eta batez ere, hegoaldean eta mendebaldera, lehorragoak dira. Gune turistikoenak haizeak jotzen ez duen itsasertzetan daude.
Euri gehien urriaren eta apirilaren artean egiten du. Sasoirik lehorrena, beraz, maiatzetik irailera bitartekoa da, baina sasoi horretan urakanen arriskua izaten da.
Itsas mailako batez besteko tenperatura 29 eta 32 °C artean izaten da udan, eta 18 eta 21 °C artean neguan. Gero eta gorago tenperatura jaitsi egiten da, eta hiru mendirik garaienak, Mauna Kea, Mauna Loa eta Haleakala, elurrez estaltzen dira neguan. Hawaii uharteek tsunamien eragina izan dezakete.
Historia
Polinesioak ezarri ziren lehen aldiz uharteak, noizbait, K.o. 124 eta 1120 urteen artean. Hawaiiko zibilizazioa munduko gainerako lekuetatik isolatuta egon zen gutxienez 500 urtez.
Estatu Batuetako biztanleen immigrazioa, misiolari protestanteak buru zirela, eta Hawaiiko emigrazioa, batez ere baleazaleen ontzietan lanean, Cook iritsi eta ia berehala hasi zen. Estatubatuarrek azukrea landatzeko landaketak egin zituzten eta lanerako etorkin iraunkorren olatuak ekarri zituzten Japonia, Txina eta Filipinetatik soroetan lan egiteko. Japoniar jatorrikoak 1896an hawaiiar populazioaren %25 inguru ziren.
19. mendean zehar, Hawaiiko erresumako instituzio eta legeak estatubatuarren esku geratu ziren pixkanaka, haien begiradapean konstituzioa berridatzi zelarik: erregearen boterea gogor murriztea lortu zuten, eta baita jatorrizko hawaiiar eta asiar herritar gehienen eskubideak galaraziz, jabetza eta dirusarrera handiegiko baldintzak ezarri herritartasunerako. Horrek abantaila nabarmena ekarri zien landaketen jabe zuriei. Lili ‘uokalani erregina 1893an saiatu zen errege-botereak berreskuratzen, baina jauntxo kolonoek atxilotu zuten etxean, Estatu Batuetako armadaren laguntzarekin. Erreginaren nahien kontra, Hawaiiko Errepublika eratu zen, baina tarteko manibora bat besteik ez zen izan, Gobernu honek, Hawaiiren izenean, 1898an Estatu Batuekin bat egitea erabaki baitzuen, Hawaiiko lurralde gisa.
1959an, uharteak Hawaiiko estatu bihurtu ziren.
NGC 7582
NGC 7582 galaxia bat da, Grus konstelazioan. James Dunlopek aurkitu zuen n.
Imata Kabua
Imata Jabro Kabua (Kwajalein, 1943ko maiatzaren 20a - Honolulu, 2019ko irailaren 18a) Marshall Uharteetako bigarren presidentea izan zen 1997tik 2000ra.
Andre Mariaren Jasokundearen eliza (Oion)
Andre Mariaren Jasokundearen eliza Oiongo eliza nagusia da. Kanpandorrea Arabako Errioxako ederrena kontsideratua dago. Arabako ondasun arkeologiko izendaturik dago.
Historia
XV edo XVI. mendeko eliza baten gainean eraiki zen gaur egungo Andre Mariaren Jasokundearen eliza, 1744 eta 1748 artean. Aurreko elizaren aztarna gutxi batzuk gelditzen dira oraindik, atari gotiko-pizkundetarra eta koro platereskoa. Absidea erdizirkularra da eta kontrafuerteen bidez lau eremutan banaturik dago. Erretaula nagusia pizkundekoa da baina barrokoaren zantzuak ere baditu. Egurrezko aulkiteria ere barrokoa da. Kanpandorre barrokoak Giralda ezizena du, puntan duen haizeorratzarengatik. Haizeorratzak irule bat eta gorua irudikatzen ditu.
In the Mood for Love
In the Mood for Love (, hitzez hitz "Loreen adina" edo "Urte loretsuak") gaztetasunaren, edertasunaren eta maitasunaren iheskortasunari buruzko metafora txinatar bat da. 2000. urtean Wong Kar Wai zuzendariak egindako film bat da, Hong Kongen egina, eta Maggie Cheung eta Tony Leung aktoreek antzeztua.
Dřínov (Kroměřížko barrutia)
Dřínov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 434 biztanle ditu eta 5,43 kilometro koadroko azalera. Kroměřížko barrutian dago.
Ionizazio
Ionizazioa atomo edo molekulak ioi bihurtzeko prozesu fisikoa da. Horretarako, partikula kargatuak (elektroiak edo bestelako ioiak) kendu edo gehitu egiten dira. Ioi positiboak (katioiak) sor daitezke atomo edo molekula neutro batek elektroi bat edo gehiago galtzen duenean beste partikula batekin edo fotoi batekin gertatutako talkan. Erreakzioa honelakoa da:. Bestalde, ioi negatiboak (anioiak) eratu daitezke molekula neutro batek elektroi bat harrapatzen duenean, honako prozesu honen arabera:. Espezie batzuk, elektrolitoak deiturikoak, berez ionizatzen dira disolbatzaile egokiekin nahastean, eta katioiak eta anioiak ematen dituzte. Adibidez, azidoak ionizatu egiten dira uretan disolbatzean:.
Atomo edo molekula batetik elektroi bat erauzteko —elektroiaren eta ioiaren arteko energia elektrostatikoa baztergarria egin arte bereizteko— behar den energia minimoari ionizazio-energia (edo ionizazio-potentzial) deritzo. Ionizazio-energiaren unitatea Nazioarteko Sisteman joule (J) da, baina elektronvolta (eV) ere erabiltzen da sarri (1 eV = 1,609 × 10-19 J). Ionizazio-prozesuan elektroi bat erauzten denez atomo edo molekula baten orbital atomiko edo molekularretik, ionizazio-energiak orbital horren energiaren balioa ematen du.
Elementu baten lehen ionizazio-energia
Elementu baten lehen ionizazio-energia (I1) honela definitzen da: elementu horren gas-faseko atomo batetik elektroi bat erauzteko energia minimoa, oinarrizko egoeran: E(g) → E+(g) + e−(g). E+ ioiari beste elektroi bat erauzteko behar den energia bigarren ionizazio-energia (I2) da: E+(g) → E2+(g) + e−. Modu bertsuan definitzen dira hirugarren, laugarren... ionizazio-energiak. Magnesioaren lehen hiru ionizazio-energiak eta konfigurazio elektronikoak ageri dira adibide honetan:
Ionizazio-energiak igo egiten dira espezie batetik ondoz ondoko elektroiak erauzten direnean, hau da, I1 < I2 < I3 ... Izan ere, elektroi bat erauztean, gainerako elektroien arteko aldarapen elektrostatikoa txikitu egiten da, eta nukleoak indar handiagoz erakartzen ditu. Gainera, geruza elektroniko itxi batetik elektroi bat erauzteko, askoz energia handiagoa behar da, magnesioaren hirugarren ionizazio-energian agertzen den bezala. Oro har, ionizazio-energiak igo egiten dira taula periodikoaren lerro batean ezkerretik eskuinera; hain zuzen ere, karga nuklear efektiboa igo egiten da periodo batean ezkerretik eskuinera, eta elektroia indar handiagoz erakartzen du nukleoak. Bestalde, taula periodikoaren zutabe bakoitzean, ionizazio-energiak jaitsi egiten dira zutabeetan goitik behera. Honela azal daiteke portaera hori: zutabe batean goitik behera joatean elektroirik kanpokoena nukleotik urrunago dagoenez, atomo horren gainerako elektroiek gehiago babestuko dute nukleoaren erakarpenetik, eta elektroia erauztea errazagoa izango da. Aipatutako efektuak nabarmen agertzen dira irudian.
Elementuen lehen ionizazio-energiak zenbaki atomikoaren arabera
Atomoek edo molekulek erradiazio elektromagnetikoarekin interakzionatzean gertatzen den ionizazioa fotoionizazioa da:. Fotoionizazioa gertatzeko, erradiazioaren fotoiaren hυ energiak atomoaren edo molekularen I ionizazio-energia baino handiagoa edo berdina izan behar du. Askatutako elektroiari fotoelektroi deritzo.
Molekulen ionizazio-energiak determinatzeko teknika esperimental gisa espektroskopia fotoelektronikoa erabiltzen da. Teknika horretan, molekulak ionizatu egiten dira frekuentzia altuko erradiazio monokromatikoa (izpi ultramoreak edo X izpiak) xurgatu ondoren, eta igorritako elektroien energia zinetikoak neurtzen dira. Teknikaren oinarria energiaren kontserbazioan datza: fotoiaren frekuentzia υ bada, haren energia hυ izango da; erauzitako elektroiaren ionizazio-energia Ii bada, eta elektroiak T energia zinetikoa badu, ekuazio hau bete behar da:. Horrenbestez, fotoiaren frekuentzia eta erauzitako elektroiaren energia zinetikoa ezagutzen badira, ionizazio-energia kalkula daiteke. Erradiazioa eremu ultramorekoa bada, teknika horri ultramoreko espektroskopia fotoelektronikoa deritzo, eta, X izpietako eremukoa baldin bada, berriz, X izpien espektroskopia fotoelektronikoa. Espektro fotoelektronikoaren ionizazio-energien balioetatik, elektroia erauzi den orbitalaren energia lortzen da. Ultramoreko teknikak molekulen balentzia-elektroiei buruzko informazioa ematen du, eta X izpien teknikaren bidez barne-geruzetako ionizazio-energiak eskuratzen dira.
Gas-fasean dagoen atomo batek elektroi bat erakar dezake anioia sortzeko: E(g) + e−(g) → E−(g). Aurreko prozesuaren energia-aldaketaren balio negatiboari afinitate elektroniko deritzo. Erreakzio exotermikoa bada, afinitate elektronikoa positiboa da, eta negatiboa da, ordea, erreakzioa endotermikoa bada. Ionizazio-energiak ez bezala, zaila da afinitate elektronikoak neurtzea.
Peypin
Peypin Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Rodanoren Ahoak departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Peypin udalerrian erroldatutako biztanleak 5.296 ziren. Familiak 1.908 ziren, horien artean 342 pertsona bakarrekoak ziren (171 bakarrik bizi ziren gizonak eta 171 bakarrik bizi ziren emakumeak), 604 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 843 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 119 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 2.060 etxebizitza zeuden, 1.946 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 39 bigarren erresidentzia ziren eta 74 hutsik zeuden. 1.837 etxeak ziren eta 214 apartamentuak ziren. 1.946 etxebizitza nagusietatik 1.583 bere jabearen bizilekua ziren, 290 alokairuan okupaturik zeuden eta 74 doan lagata zeuden; 15 etxek gela bat zuten, 163 etxek bi zituzten, 378 etxek hiru zituzten, 738 etxek lau zituzten eta 653 etxek bost zituzten. 1.533 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 645 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.189 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 3.652 ziren, horien artean 2.663 aktiboak ziren eta 989 inaktiboak ziren. 2.663 pertsona aktiboetatik 2.431 lanean zeuden (1.294 gizon eta 1.137 emakume) eta 231 langabezian zeuden (118 gizon eta 113 emakume). 989 pertsona inaktiboetatik 356 erretiraturik zeuden, 325 ikasten zeuden eta 308 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Peypin udalerrian 1.954 unitate fiskal zeuden, 5.307 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.505 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 80 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 21 igeltseroak, 7 margolariak, 8 zurginak, 11 iturginak, 11 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 3 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 5 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 10 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 2 arropa dendak, 1 lurrin-denda zen eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean Peypin udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1, 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an 2 haur-eskola eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
New Hampton (Iowa)
New Hampton Iowako hiri bat da. Chickasaw konderrian kokatua dago. 2010ean 3,571 biztanle zituen, 8.19 kilometro koadrotan banatuta.
Dodanga
Dodanga Crambidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Almonia lobipennis da.
The Letter (1940ko filma)
The Letter 1940ko film beltza da, William Wylerrek zuzendua, eta Bette Davisek, Herbert Marshallek eta James Stephensonek antzeztua.Gidoia Howard E. Kochek landu zuen, W. Somerset Maugham idazleak 1927an argitaratutako izen bereko lanean oinarrituta.
Bolitoglossa carri
Bolitoglossa carri Bolitoglossa generoko animalia da. Anfibioen barruko Plethodontidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Dalmaziar (txakurra)
Dalmaziarra, txakur-arraza bat da, eta zera du bereizgarri: larruazal zuria, orban beltz txikiz zipriztindua.
Tamaina ertaina eta gihar sendoak izaten ditu, eta iraupen-ahalmen handia ematen dio horrek. Ilea motza, gogorra eta trinkoa izan ohi du. Oin biribilak, eta hatz kakotuak; azazkalak, berriz, zuriak edo orbanen kolore berekoak. Dalmaziar txakurkumeek, jaiotzen direnean, ez dute orban beltzik, baina lehen urtean zehar ateratzen zaizkie. Sudurra ere orbanen kolorekoa izaten du, eta begiak, marroi ilunak edo anbar kolorekoak. Belarri bigunak ditu, eta tolestu eta behera erortzen zaizkio.