cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Espainiako Gerra Zibila Donostian (1936)
Tentsioa handitu, frontea gerturatu ahala
Emilio Mola jeneralaren hegazkinek Pasaia airez bonbardatu zuten eta, gainera, espainiar militar matxinatuek armaz ondo hornitutako itsasontzi mardulak paratu zituzten Bizkaiko Golkoan. España korazatua abuztuaren 12an itsasoratu zen, Francisco Moreno kapitain zuela. Molak Donostia, Pasaia eta Bilboko portuei eraso egiteko agindua eman zuen. Are, Busto lurmuturretik Bidasoraino nahi bezala bonbardatzeko agindu zion, "eskualde horretako herritarren artean ikara zabaltzeko". Abuztuaren 13an, Almirante Cervera gurutzaontzia heldu zen Kontxako badiara Gijondik, baita Donostia bonbardatu ere, eta bost italiar hegazkinek lagundu zioten horretan. Bada, errenditzeko ultimatum bat bota zioten Donostia errepublikazaleari. Hurrengo egunean, España eta Velasco itsasontziek bat egiten zuten erasoarekin, eta beste ultimatum bat bota. Abuztuaren 23tik 25era Canarias gurutzaontzia k kanoikadaz zipriztindu zuen Donostia (eta Hondarribiko Guadalupe).
Herritarren egoera erabat kaskartu zen, kaleetako ur-harguneetan uraren errazionamendua hasi zen, eta denden erdiak ateak itxi zituen. Preso eskuindarren kontrako errepresalia-mehatxuak ere ugaritu egin ziren, eta Fernando Sasiain alkate errepublikar federalista k tentsio-momentu horretan eman bide zuen dimisioa. Abuztuaren bigarren erdialdean, gerra-kontseiluak muntatu ziren matxinatutako buruzagi militarren eta maila apalagoko beste soldadu, polizia eta zibilen kontra. Errebolta militarra zenez, epaimahai militar batek Justizia Militarreko Kodearen arabera epaitu zituen. Abuztuak 21ean hasi zen gerra-kontseilu nagusia eta, horren ondorioz, heriotzara kondenatuak izan ziren ardura goreneko militarrak, baita exekutatuak izan ere 27an. Egun horretan bertan, Mola jeneralak Frantzia tik igorritako Muslera jenerala ere exekutatu zuten.
Etsaia atarian
Errepublikazaleek fede handia zuten Irungo frontean eta Frantziarekiko muga irekita mantentzean. Hala ere, airez, itsasoz zein lurrez gogor jotzen ari ziren militar matxinatuak, eta horrek ondorio psikologiko larriak eragin zituen herritarren baitan, Donostian zein Irunen eta Hondarribian, baina ez zuen eragotzi jende gehiagok milizianoekin bat egitea. Abuztuaren amaieran, 2.000 miliziano atera ziren Donostiatik Beorlegi koronelak zuzendutako erasotik Irun defendatzera. Bestalde, autoak tropelka ateratzen ziren Donostia tik Irunerantz muga igarotzeko. Esaten zutenez, Donostiako etxe pribatuek ez zuten argindarrik ordurako. Emakumeek kaleetan ilarak egiten zituzten esne- eta ur-errazionamendu rako, arrantzarik ere ez zegoen, kostaldean matxinatuen itsas armada k arrantzontziak geldiarazten baitzituen; janaria urria zen.
Errepublikaren aldeko indarrek fronte-lerro gotor bat muntatu zuten Andoain parean. Hainbat egunez hegoaldetik Orian gora zetozen matxinoei eutsi ondoren, abuztuaren 28an, erasotzaileek Buruntza ko frontea hautsi zuten, garesti ordainduta, 80 gerlari galdu baitzituzten, gehienak 28ko talka-erasoan. Irailaren 4an, berriz, Irun erori zen, eta herritar ugarik izu batean ihes egin zuten mugara. Berehala, tropa matxinoek Hondarribia hartu zuten mendean.
Frantzia ko muga moztuta, Donostia galdutzat eman zen. Irailaren 8an, Donostiako espetxeetako presoak bi itsasontzitan sartu zituzten, eta Bilbora eraman, bertako espetxe inprobisatuetara. Pedro Barrusoren arabera, lekualdaketa horiek gogorrak izanagatik, presoon bizitza salbatzeko ahalegintzat jo behar dira. Artean, Donostian jarraitu egin zuten epaiketek "herriaren epaitegi" direlakoek zuzenduta. Azkena irailaren 5an eta 6an izan zen, eta Victor Pradera izan zen epaitua eta exekutatua, beste 21 presorekin batera (bere seme Javier ere tartean).
Donostiaren okupazioa
Fronteak desegitean, Defentsa Batzordearen ahalegina Donostiaren erorketa atzeratzea izan zen. Buruntzako frontea haustean, indar nafar matxinoek Urnieta eta Hernanira aurrera egin zuten. Gainera, irailaren 6an, Galiziar Legioaren errefortzua batu zitzaien, 700 gizonez osatua. Urnieta azpiratu zuten, baina errepublikaren aldeko indarren bonbaketari ezin eutsiz, ekaiztearen erdian atzera egin zuten berriz. Irailaren 11tik aurrera, borroka biziak eta ehunka baja izan ziren defentsa-lerroa osatzen zuten Errenteria eta Hernani arteko muinoetan, artean ere errepublikazaleen eskuetan: Oriamendi, Santa Barbara, Santiagomendi, Txoritokieta, San Marko; defendatzaileen artean, asturiar boluntarioak zeuden.
Borroka, ordea, etsia zen. Donostiatik hegoaldeko mendietan borrokek jarraitzen zuten bitartean, Donostiako errepublikaren aldeko indarren ordezkariak Foru Aldundi an bildu ziren irailaren 12ko eguerdian. Errepublikar eta sozialistek hiriaren ebakuazioaren alde egin zuten; anarkistek eta jeltzaleek, berriz, ezetz, baina arrazoi desberdinengatik: anarkistek hiria "ahal den moduan" defendatzearen alde, jeltzaleek, berriz, hiria atzean utzita suntsitua izateko arriskua ikusten zuten ebakuazioa eginez gero. Emakumeek hiriak borrokarik gabe men egin zezan eskatu zuten.
EAJ-PNVko agintariek ebakuazioa ordenan egitearen ardura hartu zuten, Telesforo Monzón tartean. Steer kazetari britainiarrak kontatzen du armak hartu zituztela anarkisten kontra, Donostia sutan jarriko zuten errezeloz. Banku etako diru-kutxak kamioietan sartu zituzten Bilbora bidean. Donostiarrek ere, izuak jota, zutabetan hiria utzi eta Bizkai ko bidea hartu zuten trumilka, hamar milaka. Hainbat herritarrek, berriz, itsasora jotzea erabaki zuten muga pasa eta Ipar Euskal Herri ra heltzeko. Irailaren 12ko arratsaldean, ebakuazioari ekin zitzaion. Pasaiatik azken itsasontziak ebakuatu zituzten. Gehienak Bilbora abiatu ziren, baina batzuk Getaria eta Mutrikun pausatu ziren. Euzkal-Erria, Domayo eta Mourisca izan ziren Pasaiako azken itsasontziak.
Irailaren 13ko goizean, Errenteria Errepublikaren aldeko indarrez hustuta ikustean, Beorlegi koronelaren tropak Donostiara sartu ziren, batere borrokarik gabe. Tercio de Lácar deitutako tertzioa, 25 gizonez osatua, izan zen Mirakruz gainetik behera aurreratzen lehena, Ignacio Ureta buruzagi zutela. Berehala konturatu ziren kaleak erdi-hutsik zirela, bereziki langile-auzoetan. Oria ibarrean gora heldutako Jose Soltxaga teniente-koronelak bat egin zuen haiekin Donostiaren okupazioan. Barrusok egindako kalkulu zorrotzaren arabera, 6.000 izango ziren Donostiara heldutako tropa matxinatuak. 13an, Donostiaren itsas ebakuazioa amaitu zen, eta Askatasunaren Hiribidean tropa kolpistak sartu ahala irten ziren azken itsasontziak, Donostiako ordena mantentzen zuten gudariak ontziratu ondoren. Donostiako badiatik ere Euzkal-Erria, Domayo eta Mourisca itsasontziak izan ziren irteten azkenak. Itsas ebakuazio handi horretan, orotara, itsasontzi hauek parte hartu zuten: Torpedero nº 3, gehienean Bizkaiko Defentsa Batzordeak igorritako hogei merkataritza ontzi, bakailao arrantzako bost ontzi, eta beste ehun itsasontzi, arrantzakoak zein aisialdikoak. Jendez gainezka zihoazen.
Errepresio gogorra
Atxiloketa masiboak izan ziren berehala. Lehenengoak ospitaletik ebakuatu gabeko errepublikazaleak izan ziren. Luze gabe, atxilotuz gainezka zeuden Ondarreta eta Zapatariko espetxeak, Falangeren egoitza, San Jose erietxea eta Kursaaleko zinema-aretoa. Pedro Barrusok eta Mikel Aizpuruk hurrengo hilabeteetan 600dik gora hilketa kalkulatzen dituzte, paseo direlakoak eta epaiketa aizunen ondoriozko exekuzioak kontuan hartuz, tartean berrogeita zazpi emakume, gehienak CNTkoak.
Fusilamentuak Ulia mendian eta Ondarretako kartzelan izan ziren hasieran, baina urritik aurrera urrundu egin ziren Hernaniko kanposantura, Oiartzunera eta Berako harrobira ere. Batzuetan publikoak izan ziren, eta kexakNorenak? eragin zituzten. Iraileko erasoa bukatu arte, Donostia eta Gipuzkoa mendean hartzeko matxinatuen kanpainan, Barrusok 3.000 hildako zenbatzen ditu guztira borroketan, erdi bana gutxi gorabehera.
Euskaldun ak kaleko txokoetan kexaka ziren: berehala okupatzaileek bekozko beltza jarri zieten euskal hiztunei, baita denbora gutxiren buruan euskara ofizialki debekatu ere. Euskarazko hiztegiak sutan erre zituzten. Gobernari militar berriak isiltasuna agindu zuen espioiak zeudelakoan, eta okupatzaileek kaleak pankartaz, banderaz eta ikurrez jantzi zituzten, Steer-ek kontatzen duenez. Eskaleak kaleetara itzuli ziren, kafetegiek ateak ireki zituzten eta, horietan, aberatsak eta ofizial militarrak ibiltzen hasi ziren. Oporraldiko ohiturak drezatu egin ziren, eta errepublika garaiko zenbait ohitura debekatu, hala nola, bainujantzian hondartzatik kanpora ibili ahal izatea; emakumeek gona motza jantzi behar zuten lehengo bainujantzien ordez.
Garaileen artean ika-mikak hasi ziren tradizionalisten, falangisten eta Renovación Española alderdiaren artean, baina horrek ez zuen eragotzi errepresioa errepublikazaleen, ezkertiarren eta euskal abertzaleen kontra zabaltzea, baita mendeku pertsonal eta susmo txarretan oinarritutako zigor gogorrak ezartzea ere. Urrian, Jose Muxika Muxika hasi zen Donostiako alkate lanetan. Hurrengo hilabete eta urteetan, herritarrei zorrotz mugatu zitzaizkien eros zitzaketen gaiak, eta batez ere hertsiki neurtutako kantitateak, cartilla kontrol-koadernoaren bitartez; gainera, inflazioak gora egin zuen. Estraperloa eta merkatu beltza nagusi ziren. Donostiako errepresioari Gipuzkoakoak jarraitu zion, fronteak aurrera egin ahala.
Frontea Gipuzkoan barrena
Irailaren 13an Donostia erori ondoren, iheslarien zutabeek mendebaldera alde egiteko modua aurkitu zuten. Fronteak, ordea, taigabe aurreratu zuen hainbat egunez, eta Gipuzkoako kostaldea okupatu Eibar pareraino. Nazionalek (militarrak, falangista k, karlistak) Gipuzkoa azpiratzen zuten bitartean, Kudeaketa Batzordea eratu zuten Gipuzkoa gobernatzeko (Comisión Gestora), indar matxinatuen arteko oreka zail batean. Antonio Arrue Zarauz karlistak Gerrako Batzorde Karlistako (Junta Carlista de Guerra) presidentetza hartu zuen gutxienez 1937 hasiera arte, baita urrian bertan Kudeaketa Batzordearen osaeraren kontra protesta egin ere. Eskuindar indar desberdinen arteko tirabira horretan, euskal apaizen garbiketa eta exekuzioak hasi ziren, bereziki gogorrak Gipuzkoan.
Behin Gipuzkoa osoa okupatuta, 1937ko urtarrilean, eskuindar matxinoek Comisión Provincial de Incautación de Bienes ezarri zuten, garaitutakoei beste zigor bat ezartzeko: isunak jartzea eta etxebizitza bahitzea (kentzea). Familia asko ondarerik gabe geratu ziren. Funtzionario publikoak ere ez ziren onik atera, eta batzuei soldata aldi baterako kendu zieten; beste batzuk, berriz, kaleratu egin zituzten, zuzenean.
Frankismoaren kultur hiriburu
Frontea Donostiatik urrundu ahala, Donostiara itzuli eta bertan hartu zuten ostatu gerra hasieran hiritik ihes egindako aristokrata eta pertsonaia publiko zein kazetari eskuindar udatiarrek. Bankuak eta saltokiak nolabaiteko normaltasunez funtzionatzen hasi ziren eta hotel berriak ireki ziren, gerraren zalapartatik aparte. II. Mundu Gerra hastearekin batera, Donostia nazioarteko agenteen, diplomatikoen eta erretagoardiako patxadarako hiri bihurtu zen. 1939an Musika Hamabostaldia sortu zen eta horren hasierako egoitza Kursaal Antzokian ezarri zen. Gero, 1940. urtean Victoria Eugenia Antzokira aldatu zen. Bertako herri xumeak, ordea, ez zuen finezia hori dastatu ahal izan. Donostian bizi ziren katalanen eta madrildarren kopurua nabarmen handitu zen. Errepublikaren garaiko papergintza-azpiegitura eta moldiztegiak bahituz, Donostia propaganda-argitalpenen erdigunea bihurtu zen. Diktadura-erregimena ren aldeko hainbat intelektual (kazetari eta idazle) Donostiara bildu ziren, eta hainbat enbaxadorek zein diplomatikok kultur hiriburutza horri erreparatuz, bertan egoitzak ireki zituzten, mugatik gertu zeukan kokapen egokia kontuan hartuz bestalde. Ondorioz, Donostia erdi-hutsik geratzetik 1939an 135.000 egoiliar izatera pasa zen, eta de facto erregimen kolpistaren hiriburu bihurtu, gerrak Espainian iraun zuen bitartean.
1939ko uztailean, Franco lehendabiziko aldiz joan zen Donostiara, hirian ponperiaz prestatu eta ospatutakoa, tartean zela sinboloen eta ezohiko su artifizialen erakustaldia; izan ere, aldi berean, Galeazzo Ciano italiar ministroa etorri zen bisitan, II. Mundu Gerraren atarian. 1940 an, Francok beste bi aldiz bisitatu zuen hiria eta, bestalde, urriaren 19tik aurrera, Heinrich Himmler bertaratu zen, lau egunetan Hitler diktadorearekin Hendaian egitekoa zen elkarrizketa prestatzeko eta bi erregimenotako segurtasun eta errepresio indarren arteko lankidetza estutzeko. Donostia Franco diktadorearen udako opor-egoitza bihurtzen hasi zen, eta udalak "ohore hori eskertzeko" haren eskuetan jarri zuen Aieteko jauregia; bada, diktadorearen udaldien lorratzean, Donostiako bidea hartu zuten Espainiako hainbat funtzionariok eta handikik ere. Udalak ia erabat galdu zuen bere funtzionaltasuna, eta ez zen alkate egonkorra edukitzen hasi 1942 arte. Beste euskal hiriburuetan ohi zen bezala, boterea falangisten eta tradizionalisten artean banatu zen. Oreka zail horretan, Gipuzkoako gobernadore zibilari botere bereziak eman zitzaizkion jarduera politiko guztien kontrola izateko eta errepresiorako; karguak jarri eta kendu egiten zituen udalean eta aldundian, tartean zirela alkateak, zinegotziak, ahaldun nagusiak, etab. 1936tik 1945 arteko aldian, 1.675 errepresaliatu identifikatu dira Donostian, bertakoak zein kanpokoak; horietatik, 904 indarrez hil zituzten, 277 preso sartu, eta 512 jazarpenaren biktima erori, Aranzadik 2019ko martxo arte egindako ikerketaren arabera.
Oroimena
Gerratik irabazle ateratako Francoren erregimena gogotik ahalegindu zen bere ekintzen biktimen eta krimenen aztarna oro desagerrarazten, errepresioz eta beldurrez isiltasuna inposatuz. Gipuzkoan eta Donostian ere, biktimei isiltasun osoa ezarri eta oinazea ere hala eraman zuten. 1975 ean Franco hil eta luze geroago ere gertaera lazgarrion oroimena lausoa izan zen Donostiako gizartean. Azken urteotan, ugaldu egin dira 1936 ko indar kolpisten eta frankismoaren Donostiako biktimen aldeko oroimen-ekitaldiak, baita oroigarriak eta monumentuak ere. 2009an, exekutatutako errepublikazaleen zazpi gorpu atera ziren lurpetik Amara Berriko Burdinazko Zubiaren inguruetan.
Oharrak
<references group="oh" responsive="" />
Mount Alvernia
Mount Alvernia edo Como Hill (63 m) Bahametako mendirik altuena da. Karibeko uhartedi eta estatu honetako Cat uhartean dago. Apaiz batek 1940an lehen izena jarri baino lehen muino honen izen bakarra bigarrena zen. Gaur egun zenbait iturrik "Como Hill" mendi osoa eta "Mount Alvernia" tontorra izendatzeko desberdintasuna markatzen dute.
Jakingarriak
Mendiska uhartearen hegoaldean dago.
Guildford (Ingalaterra) eta Singapurreko ospitale batzuk edota Montego Bay (Jamaika), Brisbane (Australia) , Pittsburgh (Pennsylvania) eta Newton (Massachusetts) hirietako eskola batzuek Mount Alvernia izena daramate; gehienak erlijio katolikoarekin, bereziki Frantziskotarrekin zerikusia duten instituzio pribatuak dira. Mendiaren izendapen berria, beraz, kongregazio honekin zerikusi zuzena du: Monte Alvernia edo La Verna deitzen zen Frantzisko Asiskoak bere fedea berreskuratu omen zuen mendia.
Igoera
Tontorrera igotzea atrakzio turistikoa da Hawesek eraikitako The Hermitage baseliza oso bisitatua delako; harrizko eskailera batzuek bide aldapatsua errazten dute. Igotzeko lekurik hurbilena New Bight herriska da; mendebaldeko kostaldean dago. Igoera herriko Queen's Highwayn dagoen Konplexu Administratiboaren hegoaldean abiatzen da, Armbrister plantazioaren aztarnen iparraldean.
Mendira joateko dagoen arazo nagusia, beraz, Cat uharteak duen azpiegitura turistikoen eskasia da; uhartea bisitatzen duten gehienak bahamarrak dira.
Microhyla pulverata
Microhyla pulverata Microhyla generoko animalia da. Anfibioen barruko Microhylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Maskota
Maskota zorigaitzak uxatzeko edota zorte ona erakartzeko bertutea esleitzen zaion pertsona, animalia edo gauza da edo zenbait ekitaldiren (olinpiada, erakusketa, eta abarren) ezaugarri aukeratzen den irudi edo objektua.
Maskota hautatzekotan pertsona, animalia edo objektu baten pertsonifikazio bilakatu dezakete, normalean irudikatzen duen gertaerarekin lotuta. Hitza proventzerazko mascoto hitzarekin lotura du, euskeraz "aztikeria" esan nahi duena.
Lagunak (emakumezkoen taldea)
Lagunak Kirol Elkartea Barañaingo emakumezko futbol taldea da.
Historia
1990ean sortua, emakumezko saila aitzindaria zen, Nafarroako emakumezko futbolean.
2002-2003 denboraldian Lehenengo Mailako kategorian lehena izan ondoren, Lehen mailara igo zen. 2005-2006 denboraldiko Erreginaren Kopako txapeldunordea izan zen. 2013an maila galdu zuen eta taldea desagertzear egon zen. Nafarroako Ligan hasi zuen ibilbide berria.
Saint-Étienne-sous-Barbuise
Saint-Étienne-sous-Barbuise Frantziako udalerria da Aube departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Étienne-sous-Barbuise udalerrian erroldatutako biztanleak 132 ziren. Familiak 56 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 60 etxebizitza zeuden, 57 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 59 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 57 etxebizitza nagusietatik 47 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 14 etxek lau zituzten eta 34 etxek bost zituzten. 41 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 22 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 32 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Saint-Étienne-sous-Barbuise udalerrian 59 unitate fiskal zeuden, 144 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.042 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden2 saltokiak ibilgailuen saltze eta konpontze enpresenak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen.
2000. urtean Saint-Étienne-sous-Barbuise udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Alaitz Telletxea Tolosa
Alaitz Telletxea Tolosa (Oiartzun, 1976ko martxoaren 2a) gipuzkoar abeslari eta trikitilaria da.
Biografia
Alaitzek umetan garbi zuen zer izan nahi zuen, trikitilari. Familian ezagutua zuen trikiti tradizioa, bere bi ahizpek soinu handia jotzen baitzuten; osaba batek, panderoa; beste batek, kriskitinak; eta bi lehengusu soinu txikiarekin ere aritzen ziren, eta haien bidea jarraitu zuen. Familiako bazkariak soinu eta dantza festak izaten ziren.
9 urte zituela hasi zen soinu txikia ikasten.
14 urte zituenean Maider Zabalegi Galardirekin elkartu zen, Alaitz eta Maider izeneko bikotea osatuz. Alaitzek trikitia jo eta abestu egiten zuen. 16 urterekin berak sortutako 10 kantuz osaturiko maketa kaleratu zuen Maider Zabalegirekin batera. Alaitz eta Maider taldeak arrakasta handia lortu zuen 1990 hamarkadaren amaieran. Hiru diska kaleratu zituzten: Alaitz eta Maider ( 1997), Inshalla ( 1999) eta Auskalo (2002). 2004. urtean Alaitz eta Maider bikoteak bere ibilbideari amaiera eman zion eta beren azken kontzertua Oiartzunen egin zuten.
2004ean Patxi Perez dantza erakuslearekin Patxi eta Konpañia taldeko partaidea izan zen eta 2006ean Zubia izeneko DVDa kaleratu zuten. Zenbait urtetan Euskal Herriko eta Europako festibaletan ibili zen talde honekin, Euskal Herriko eta munduko dantzak transmititzeko ekimenean.
Euskal HerrikoTrikitixa Elkarteko lehendakaria izan da hainbat urtetan.
2014.urtean Lazkaoako ikastolan hasi zen Haur Hezkuntzako irakasle moduan lanean eta gaur egun bertan jarraitzen du Musikako irakasle lanetan.
Pedro Astarloa
Pedro Jose Astarloa Agirre (Durango, Bizkaia, 1751 - Bilbo, Bizkaia, 1821) fraide frantziskotar eta euskal idazlea izan zen. Pablo Pedro Astarloa hizkuntzalari ospetsuaren anaia nagusia izan zen halaber.
Alaitz Telletxea Tolosa
Biografia
2021.urtean beraien lehenengo diska kaleratu zuten, AMAK izenekoa. Euskal Herrian zehar ari dira kontzertuak esakaintzen eta baita Euskal Herritik kanpora ere
Pedro Astarloa
Urteco Domeca gustijetaraco verbaldi icasbidecuac, ceinzubetan azalduten dan Erromaco catecismua obra eman zuen argitara, bi liburukitan (Bilbo, 1816-1818). Markina aldeko bizkaieraz idatzitako lan honen mamia kristau ikasbidea da, xehe-xehe azaldua eta argitua.
Alaitz Telletxea Tolosa
Herritar aitortza
"Oiartzuar emakumeak udalekuetan" egitasmoaren barruan, bere izena eraman zuen haur talde batek 2018an.
Maixa Lizarribar Saizar
Maixa Lizarribar (Altzo, 1971) gipuzkoar abeslari eta trikitilaria da.
Biografia
2002an bakarkako disko bat kaleratu zuen, Maixa (Elkar), jazz musikariekin grabatuta. Geroztik, Gose taldearekin kolaboratu du, eta trikitia irakasten jarraitzen du Altzon, Arrasaten eta Gasteizen.
2019. urtean AMAK taldea sortu zuen beste hiru emakumezko trikitilarirekin.
Greenport West (New York)
Greenport West Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Suffolk konderrian dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Deskontu-denda
Deskontu-denda edo deskontuko denda produktuak oso prezio merkean, produktu-aukera mugatuarekin eta zerbitzu murritzarekin eskaintzen dituen txikizkako denda da. Bi mota daude: deskontu gogorreko denda eta deskontu bigunekoa. Deskontu-dendek antzeko ezaugarriak dituzten beste establezimendu batzuek baino prezio merkeagoak eskaintzen dituzte, hala nola supermerkatuak edo hipermerkatuak. Produktu gehiago saldu nahi dituzte prezio horietan, eta, horrela, errentagarritasuna irabazi. Deskontu-dendak hirien erdigunean eta hiriguneen kanpoaldean kokatzen dira, eta kasu honetan aparkaleku propioa izaten dute.
Euskal Herrian sektore honetan lan egiten duten enpresa batzuk daude, tartean DIA, Lidl, Intermarché edo Aldi.
Ryegate (Vermont)
Ryegate Vermont estatubatuar estatuko Caledonia konderrian dagoen herria da. 2010. urtean 1.174 biztanle zituen eta 12,32 pertsona/km²-ko dentsitatea.
Horstedt (Saxonia Beherea)
Horstedt Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Tom Bean (Texas)
Tom Bean Texasko hiri bat da. Grayson konderrian kokatua dago. 2010ean 1,045 biztanle zituen, 4.06 kilometro koadrotan banatuta.
Limogesko barrutia
Limogeseko barrutia departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 278.439 biztanle ditu 2.945 kilometro koadrotan. Guztira 108 udalerri ditu. Bere hiriburua Limoges da.
Salisbury (Vermont)
Salisbury Vermont estatubatuar estatuko Addison konderrian dagoen herria da. 2010. urtean 1.136 biztanle zituen eta 14,55 pertsona/km²-ko dentsitatea.
Roquefort-sur-Soulzon
Roquefort-sur-Soulzon Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aveyron departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Roquefort-sur-Soulzon udalerrian erroldatutako biztanleak 691 ziren. Familiak 296 ziren, horien artean 80 pertsona bakarrekoak ziren (44 bakarrik bizi ziren gizonak eta 36 bakarrik bizi ziren emakumeak), 108 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 96 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 395 etxebizitza zeuden, 302 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 29 bigarren erresidentzia ziren eta 64 hutsik zeuden. 213 etxeak ziren eta 180 apartamentuak ziren. 302 etxebizitza nagusietatik 166 bere jabearen bizilekua ziren, 127 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 18 etxek bi zituzten, 43 etxek hiru zituzten, 108 etxek lau zituzten eta 131 etxek bost zituzten. 197 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 142 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 143 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 467 ziren, horien artean 359 aktiboak ziren eta 108 inaktiboak ziren. 359 pertsona aktiboetatik 348 lanean zeuden (190 gizon eta 158 emakume) eta 11 langabezian zeuden (4 gizon eta 7 emakume). 108 pertsona inaktiboetatik 49 erretiraturik zeuden, 26 ikasten zeuden eta 33 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Roquefort-sur-Soulzon udalerrian 287 unitate fiskal zeuden, 670,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.701 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 65 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 15 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 16 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 igeltseroak, 1 zurgina eta 2 jatetxeak.
2000. urtean Roquefort-sur-Soulzon udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden, 918 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Barry Bostwick
Barry Knapp Bostwick (San Mateo, Kalifornia, 1945eko otsailaren 24a - ) Estatu Batuetako aktorea da, zineman eta telebistan ibilitakoa.
Nyctibius leucopterus
Nyctibius leucopterus Nyctibius generoko animalia da. Hegaztien barruko Nyctibiidae familian sailkatua dago.
Lugal-zage-si
Lugal-Zage-Si (lugal-zag-ge4-si = LUGAL.ZAG.GI4.SI ; baita Lugalzaggesi, Lugalzagesi edo "Lugal-Zaggisi" ere; K.a. 2350-K.a. 2318 gutxi gora-behera), Lagashetik gertu zegoen Umma hiri mesopotamiarreko erregea izan zen, Lagashen etsai porrokatua zena.
K.a. XXIV. mendean, Lagasheko Eannatumek, Umma hiria garaitu eta menderatu zuen. Garaipen hau da Putreen garaitarrean agertzen dena.
Tronuratu zenean, Lugal-Zage-Sik bere armada antolatu zuen eta Eannatumen ondorengo zen Urukagina garaitu zuen, Lagashen nagusitasunarekin amaitu eta bere ondarean sartuz. Ondoren, Kish hiri garrantzitsua hartu zuen, eta, honen jarraian, Nippur, Larsa, Ur eta gainontzeko sumertar hiriak erori ziren, Urukera iritsi zen arte, non Urukeko III. dinastia sortu zuen (dinastia honetako ordezkari bakarra delarik). Titulu mordoa bildu zuen sumertar hirietatik igarotzean, "Enlilen ensia" Nippurren, "Uturen Gobernaria Urren, "Anuren apaiza" Uruken eta beste hainbat.
Usseau (Vienne)
Usseau Frantziako udalerri bat da, Vienne departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Usseau udalerrian erroldatutako biztanleak 643 ziren. Familiak 236 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 76 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 96 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 262 etxebizitza zeuden, 238 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 256 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 238 etxebizitza nagusietatik 191 bere jabearen bizilekua ziren, 41 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 6 etxek bi zituzten, 30 etxek hiru zituzten, 75 etxek lau zituzten eta 124 etxek bost zituzten. 180 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 89 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 132 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 416 ziren, horien artean 329 aktiboak ziren eta 87 inaktiboak ziren. 329 pertsona aktiboetatik 300 lanean zeuden (167 gizon eta 133 emakume) eta 29 langabezian zeuden (12 gizon eta 17 emakume). 87 pertsona inaktiboetatik 29 erretiraturik zeuden, 30 ikasten zeuden eta 28 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Usseau udalerrian 230 unitate fiskal zeuden, 640 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.177 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 21 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 iturginak ziren, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Usseau udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 990 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lugal-zage-si
Baina, lortutakoekin ez zen konforme geratu, eta, ondorioz, iparraldera joan zen, Isin, Adab eta Mari hartu eta Mediterraneora iritsiz. Mesopotamia osoa bere mende hartu zuen, eta, horregatik, erakargarria iruditu zitzaion sumertar hiri-estatuen tradizioa ezabatu eta lehen inperioa ezartzeko ideia. Baina erdialdeko herrialdean, beste errege handi bat agertuko zen: Sargon Akadekoa, Sargon Handia ere deitua (Lugal-Zage-Sik bezala, tronua errege legitimo bati usurpatu ziona), 34 gudu eta 3 setioren ondoren garaituko zuena, preso eramanez Nippurreko Enlilen tenplura.
1980ko Euskal Herriko Itzulia
1980ko Euskal Herriko Itzulia txirrindularitza lasterketa honen 20. edizioa izan zen. 1980ko apirilak 7 eta 11 artean egin zuten. 907,2 kilometroko ibilbidea egin zen 5 etapatan.
Edizio honetan 8 espainiar taldek (Teka, Reynolds, Manzaneque, Colcon CR, Flavia, Henninger-Aquila Rossa, Fosforera-Vereco eta Kelme) eta bi atzerritarrek (Inoxpran italiarra eta Ijsboerke belgiarra), orotara 80 txirrindularik parte hartu zutelarik, proba 50ek amaituz.
Garailea Alberto Fernández Blanco izan zen.
Shirley (New York)
Shirley Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Suffolk konderrian dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Rochechouarteko barrutia
Rochechouarteko barrutia departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 35.334 biztanle ditu 795 kilometro koadrotan. Guztira 30 udalerri ditu. Bere hiriburua Rochechouart da.
Prionodon linsang
Prionodon linsang Prionodon generoko animalia da. Artiodaktiloen barruko Prionodontinae azpifamilia eta Prionodontidae familian sailkatuta dago.
Garaipen arku
Garaipen arkua garaipen militar bat ospatzeko eraikitako monumentu bat da, sarri gobernari bat goraipatzeko erabili izan den arren. Lehen garaipen arkuak, erromatarrek eraiki zituzten Antzinatea eta jeneral garaile bati eskainitakoa zen.
Garaipen arku klasikoa, egitura autonomo bat da, hiriko ate edo harresietatik nahiko banandua. Bere forma sinpleenean garaipen arkua, arku batek lotutako bi pilastratan datza, gain-egitura zapal batekin amaitua, non estatua bat edo ospakizunezko idazkiak egon daitezkeen. Egiturak, tailekin apaindua egon behar zuen, nabarmenki, garaipenaren hegodun irudi femeninoekin (aingeruen oso antzekoak), horietatik pare bat, arkuaren kurbaren gainean dauden bi hiruki kurbatuetan aurkitzen direla. Garaipen arku landuagoek beste bigarren arku batzuk dituzte alboetan, bana albo bakoitzean. Hauek tetrapilon izena hartzen dute.
"ABA" arrazoi erritmikoa, arku formako erdiko bao bat alboetan txikiagoak dituelarik, arkitektura klasikoan hartua izan zen, bereziki Pizkundetik aurrera, egituren harresiak artikulatzeko. Baoek, horma hobi forma har lezakete, edo "itsu" egon, jarraikako harri-horma batekin euren atzean.
Garaipenaren ate erromatarrak
Garaipen arkuen tradizioak Antzinako Erroman du jatorria eta Erromako Senatuak zuen erromatar garaipenak ospatzeko ohiturarekin lotuta dago. Garaile baten omenez egin zitekeen monumenturik ohorezkoena zen, izan ere horren lorpenak handiak izan zirela islatzen zuen.
Erromatar Errepublikaren garaiko uneren batean sortu ziren. Garai hartan hiru arku eraiki ziren Erroman bertan, horietatik lehena, Luzio Estertiniori eskainia, K. a. 196an. Itxuraz, aldi bateko egiturak izan ziren, eta horietako bakar bat ere ez da existitzen gaur egun. Zurez egin ziren eta haren azpitik igarotzen ziren garailea, garaituak eta gerra-harrapakina. Oinplano laukizuzenean jasotako pilareak, arkuak eta frisoa dira garaipen arkuaren osagarriak. Arku bakarrekoak eta hiru edo gehiagokoak eraiki ziren Inperioan zehar. Bi fatxadatakoak izaten ziren gehien bat.
Garaipen arku gehienak, Erromatar Inperioaren garaian eraikiak izan ziren. Plinio Zaharrak, I. mendean, ezohiko garrantziko ohore monumentu bezala deskribatzen ditu, garaipenak ospatzeko eraikiak. II. mendean, arkuak beste gertaera batzuk ospatzeko eraikitzen ziren, Anconan geratzen den garaipena arkua bezala, hiriak esker ona emateko eraikia, Traiano enperadoreak hiriko badian eginiko hobekuntzengatik. IV. mendea hastean, hogeita hamasei garaipen arku zeuden Erroman. Gaur egun, guzti horietatik, bost baino ez dira geratzen:
K. o. 80. urtean eraikia izan zen Titoren Arkua jarri dezakegu, beldurrik gabe, eredutzat. Esan izan da grina eta edertasuna batzen dituela, baina batak bestea gailendu gabe, armonia ia perfektuan; arkitektura Erromatarren esentzia eta elementu guztiak bertan jasotzen direla esan daiteke Garaipenaren Arkua sakonki aztertuz gero.
Erromako arkuak geroz eta landuagoak ziren denbora pasa ahala. Hasieran, oso sinpleak ziren, aldi baterako hirirako sarrera ateak, sinbolikoak, adreiluz edo harriz eraikiak, erdi puntuko arku bat goiburu zutela eta bertatik garaikurrak zintzilikatuta zeuden harrapatutako armekin. Geroagoko arkuak, kalitate handiko haitzurdinez eraiki ziren, erdian arku handi bat zutela, bere sabaia kanoi gangaz tratatua eta, batzuetan, bi arku txikiagorekin, bana arku handiaren alde banatan, ordena arkitektoniko oso batekin apaindua, zutabe eta taulamenduena, behe-erliebe sinboliko edo narratiboekin aberastua, eta brontzezko estatuekin koroatua, sarri, kuadriga bat. Ohikoena, korintiar ordenara zen.
Jatorria
Beharbada, Arkuak pilono Egiptoarretan oinarrituak egon ziren, edo soilik ate etruskoetan. Baina bere seriotasun eta duintasun bereizgarria Tabulariumaren fatxadan zuten jatorri garbia. Hain zuzen ere, puntu erdiko arku hauek, forma helenistiko karratuagoak eta zuzenagoak gailenduz, fatxada erromatarrei egin zen ekarpen handiena izan zen.
Aipagarritzat hartu behar da monumentu hauen barne espazio erabilgarria. Berezko astuntasuna arintzeko garaipen militarrei buruzko erliebeak, koloma apaingarriak, frisoak eta abar. Aipagarria ere greziar kolomaren funtzio berria: euskarri izateko jaioa, ornamentu hutsa izatera behartzen dute.
Erromatarraren ondorengoak
Erromatar kutsuko garaipen arkuak Pizkunde garaian berpiztu ziren Europa osoan, Antzinako Erromako arte eta arkitekturari buruzko interesa hazi eta hazi ari zenean. XV. mendea eta XIX. mendearen artean, errege eta enperadoreek, erromatar tradizioaren imitazioan, garaipen ate ugari eraiki zituzten.
Lehenengoetako bat, "Arku Aragoitarra" izan zen, Napoliko Castel Nuovon, Alfontso V.ak 1443an eraikitakoa. Baina, geroagoko Porta Capuana bezala ez zen bera bakarrik altxatzen, gaztelurako sarreraren zati batekin lotuta baitzegoen. Aldi baterako garaipen ate asko, jaialdietarako eraikiak izan ziren, Erregeren Sarrerak bezala, Erdi Aro amaieratik aurrera. Maximiliano I.a Habsburgokoa enperadoreak, Albert Durer artistari, modu oso landuan enperadorearentzako irarlanean apaindutako arku monumental bat diseinatzeko lana eman zion (3,75 metro garai zena) 192 orri ezberdinetan, eraikitzen hasteko keinua ere sekula egin ez zena. 700 aleko edizio batean inprimatua izan zen, eta margotua izateko eta gela handietako paretetan itsasteko zabaldu zena. Luis XIV.a Frantziakoak ere altxatu zituen garaipen ateak.
Garaipenaren ate ezagunenetako bat, Parisko Garaipen Arkua da, Charles de Gaulle plazan, Champs-Elysées etorbidearen mendebaldeko muturrean dagoena, bere garaipen militarrak ospatzeko eraikia.
Asmo berarekin eraiki ziren garaipenaren ateak Erresuma Batuan, AEBetan, Alemanian, Errusian eta Espainian, beste herrialde batzuen artean. Kim Il Sung presidentea ohoratzeko eraikia, eta Parisko Garaipen Arkua eredu bezala hartua modelatua, Pyongyangeko Garaipen Arkua munduko handiena da. Oraindik ere eraikitzen dira denbora baterako garaipenaren ateak, zeremonia batean edo ospakizun desfile batean erabiltzea da asmoa, ondoren, deseginak izateko.
Sandgate (Vermont)
Sandgate Vermont estatubatuar estatuko Bennington konderrian dagoen herria da. 2010. urtean 405 biztanle zituen eta 3,71 pertsona/km²-ko dentsitatea.
Scotophilus leucogaster
Scotophilus leucogaster Scotophilus generoko animalia da. Chiropteraren barruko Vespertilioninae azpifamilia eta Vespertilionidae familian sailkatuta dago
Kernel Holding
Kernel (Кернел) Ukrainako enpresa da, ekilore olioa ekoizten duena. 1994an sortua, herrialdeko ekoizlerik handiena da. Olio horren munduko produkzioaren %8a ekoizten du eta 60 herrialdetara bidaltzen du.
Mureils
Mureils Frantziako udalerri bat da,Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Olentzero joan zaigu
Olentzero joan zaigu... bertsoekin hasten den abesti herrikoi tradizionala euskal gabon kanta ezagunenetakoa da. Olentzero pertsonaia zehaztasunez deskribatzen du eta horren arabera osatu da egungo Olentzeroren irudi komunena. Olentzeroren laguna den Mari Domingik ere badu bere abestia.
Mureils
Biztanleria
2007an Mureils udalerrian erroldatutako biztanleak 345 ziren. Familiak 136 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 44 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Olentzero joan zaigu
Olentzeroren inguruko hainbat kanta abesten dira, baina honako hau litzateke ezagunena. La Farandole de Joyeuse melodia erabiltzen da kanta hau jotzeko. XVII. mendean bereganatu zuten txistulariek. Hainbat bertsio daude kantu honen inguruan. Esaterako, bertsio batzuetan "entendimenduz jantzia" esan beharrean "entendimentu gabia" ageri da. Olentzeroren adierazpen paganoan, XX. mende bukaerakoan hain zuzen ere, kristautasunaren erreferentzia kentzeko "negua joan dala" esaten zuten "Jesus jaio dala"ren ordez.
Mureils
Etxebizitza
2007an 146 etxebizitza zeuden, 134 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 136 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 134 etxebizitza nagusietatik 102 bere jabearen bizilekua ziren, 30 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 21 etxek hiru zituzten, 29 etxek lau zituzten eta 79 etxek bost zituzten. 109 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 59 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 70 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 206 ziren, horien artean 164 aktiboak ziren eta 42 inaktiboak ziren. 164 pertsona aktiboetatik 152 lanean zeuden (86 gizon eta 66 emakume) eta 12 langabezian zeuden (5 gizon eta 7 emakume). 42 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 20 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Mureils udalerrian 134 unitate fiskal zeuden, 354 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.699 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen, 1 iturgina eta 1 jatetxe.
2000. urtean Mureils udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 240 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Arrautza tartaleta
Arrautza tartaleta (mandarineraz: 蛋撻, txinera sinplifikatuz: 蛋挞, Pinyineraz: dàn tà) txinatar gozogintzako berezitasun bat da, tartaleta bat arrautza budinez betea dena.
Iparburua
Iparburua edo ipar Poloa  planeta batean iparralderen dagoen puntua da, biraketa ardatzak planetako iparraldeko lurrazala zeharkatzen duen lekuan.
Lur planetan, ardatz horrek 23.5º-ko makurdura du.
Lurreko iparburua Ozeano Artikoan dago. Robert Edwin Peary estatubatuarra izan zen lehena iparburura heltzen, 1909. urtean, bere aberkide Matthew Hensonekin eta Oatah, Egigingwah, Seegloo eta Ookeah eskimalekin.
Narragansett Pier (Rhode Island)
Narragansett Pier Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Washington konderrian dago, Rhode Island estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Nyctibius bracteatus
Nyctibius bracteatus Nyctibius generoko animalia da. Hegaztien barruko Nyctibiidae familian sailkatua dago.
Épinaleko barrutia
Épinaleko barrutia departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 225.898 biztanle ditu 3.098 kilometro koadrotan. Guztira 251 udalerri ditu. Bere hiriburua Épinal da.
Tool (Texas)
Tool Texasko hiri bat da. Henderson konderrian kokatua dago. 2010ean 2,240 biztanle zituen, 9.3 kilometro koadrotan banatuta.
Gouttières (Eure)
Gouttières Frantziako udalerria da, Eure departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Gouttières udalerrian erroldatutako biztanleak 193 ziren. Familiak 74 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 31 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 15 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 139 etxebizitza zeuden, 84 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 46 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 136etxeak ziren. 84 etxebizitza nagusietatik 68 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 11 etxek bi zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 27 etxek lau zituzten eta 28 etxek bost zituzten. 77 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 37 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 39 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 120 ziren, horien artean 96 aktiboak ziren eta 24 inaktiboak ziren. 96 pertsona aktiboetatik 83 lanean zeuden (44 gizon eta 39 emakume) eta 14 langabezian zeuden (9 gizon eta 5 emakume). 24 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Prairie Creek (Arkansas)
Prairie Creek Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Benton konderrian dago, Arkansas estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Gouttières (Eure)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
2000. urtean Gouttières udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 357 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Prionodon pardicolor
Prionodon pardicolor Prionodon generoko animalia da. Artiodaktiloen barruko Prionodontinae azpifamilia eta Prionodontidae familian sailkatuta dago.
Scotophilus nigrita
Scotophilus nigrita Scotophilus generoko animalia da. Chiropteraren barruko Vespertilioninae azpifamilia eta Vespertilionidae familian sailkatuta dago
El Pobo de Dueñas
El Pobo de Dueñas Guadalajarako udalerria da, Señorío de Molina - Alto Tajo eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 163 biztanle zituen.
Microhyla sholigari
Microhyla sholigari Microhyla generoko animalia da. Anfibioen barruko Microhylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Maupertuis (Mantxa)
Maupertuis Frantziako udalerria da, Mantxa departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Maupertuis udalerrian erroldatutako biztanleak 134 ziren. Familiak 56 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du: