cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bryan O’Conner
Fast and Furious 6
Brasilgo Rio de Janeiron emandako kolpe arrakastatsuaren ondoren, Hernán Reyes (Joaquim de Almeida), Dominic "Dom" Toretto (Vin Diesel) eta Brian O 'Conner (Paul Walker) lasterketa batean daude Kanariar Uharteetan, Espainian, ospitale batera iritsi arte, Brianen semea jaiotzear baitago. Iristean, Elena Neves (Elsa Pataky) agertzen da Briani harrera egiteko, eta Domek Briani esaten dio aita ona izango dela, eta hau ere aipatzen dio: "Ez ahaztu ate hori gurutzatu bezain laster, bizitza osoa aldatuko zaizula eta zure lehengo bizitza joan egingo dela". Orduan, Brian Mia Toretto (Jordana Brewster) dagoen logelara doa, luz.2 inguru emateko zorian.
Moskun, Errusian, Luke Hobbs (Dwayne Johnson) agentearen eta Riley Hicks (Gina Carano) lankide berriaren ardurapean dagoen Segurtasun Diplomatikoko Zerbitzuak Owen Shaw (Luke Evans) aire-armadako maior ohiak Errusiako konboi militar bat suntsitu ote duen ikertzen ari dira, baita bere taldeak ere, Rileyk Shaw taldeko kide bat harrapatu zutela jakinarazi zion arte. Ondoren, Interpoleko zentralera joan ziren, eta han, Hobbsek, indar gordinaren eta kolpe batzuen bidez, Shaw Londresen, Erresuma Batuan, zegoela Oakes (Matthestirw Mattheakes) izeneko taldeko kidea harrapatu zutela jakin zuen. Bitartean, Kanariar Uharteetan, Dom bere ohetik jaikitzen da, non Elena lo uzten duen eta auto-motor bat konpontzen hasten den, harik eta Hobbsen ustekabeko bisita jasotzen duen arte. Horretan, Hobbsek nazioarteko kriminal erretiratu baten bizitza nolakoa den galdetzen dio, eta Domek lekua maite duela erantzuten dio, oso isila delako, giro ona dagoelako eta, batez ere, estradiziorik ez dagoelako. Ondoren, Domek Hobbsi galdetu dio hemen egiten ari dela, eta azken horrek esan dio joan den asteartean gidari sinkronizatuen talde batek konboi militar bat neutralizatu zuela Errusian, baina Domek erantzun dio ez dela klima hotzaren zalea; hala ere, Hobbsek erantzun dio dagoeneko ondo dakiela Domek ez zuela egin, baina badaki, halaber, horrek eta bere taldeak lagundu ziotela hori egin zutenak aurkitzen. Bestalde, Elena ere agertzen da eszenan, bere pistolaz armatuta, eta Hobbsi adierazten dio ezin duela Dom atxilotu, horretarako autoritaterik ez duelako. Hala ere, Hobbsek Elenari aipatzen dio bera ez zela etorri inor atxilotzeko asmoz, eta badakiela Dom bere borondatez etorriko dela, esanez honek zer ekarri zuen ikusi ondoren Domek Hobbsekin joateko erregutuko diola. Beraz, Domek espedientea emango dio, Domek pertsonalki ikus dezan, eta bere etxetik kanpo zain egongo dela adieraziko dio. Espediente hori irekitzean, Domek Leticia "Letty" Ortizen (Michelle Rodriguez ) argazki berri bat aurkituko du. Dirudienez, Domek hilda zegoela uste zuen, eta nola den posible galdetuko dio bere buruari. Halako harriduraz, Elena hurbiltzen zaio, eta Domi aipatzen dio bere senar hila balitz eta berriro ikusteko itxaropen apur bat balego, nahiz eta oso txikia izan, bera ere joango litzatekeela. Arretaz pentsatu ondoren, Domek eskaintza onartzen du eta Hobbs aipatzen dio duen informazio guztia beharko duela. Bestalde, Hobbsek aipatzen dio nahi duen informazio guztia jasoko duela taldeko gainerako kideak biltzen dituztenean, baina Domek uste du ez dela beharrezkoa taldeko gainerako kideak inplikatzea, bere ustez, bakarrik konpondu behar duen zerbait baita. Hala ere, Hobbsek aipatzen dio bilatzen duen taldea oso zaila dela harrapatzea eta 7 herrialde ezberdinetan jazarria izan dela, eta beti lortzen dutela ihes egitea Hobbs bertara joan aurretik. Beraz, Dom bilaketa horretan bakarrik badoa, ez ditu inoiz aurkituko, eta horregatik bere laguntza eta bere talde osoarena behar ditu harrapatzeko.
Fast and Furious 7
Zazpigarren eta azken filmean, pertsonaia nagusi gisa, Brian eta familia AEB etara itzuli dira. Bizitza normala daramate, Brian aita bezala bizitzara ohitzen hasten den unean. Bien bitartean, Dominic 'Dom' Torettok (Vin Diesel) jakingo du Mia (Jordana Brewster) haurdun dagoela berriro, eta beldur dela Briani esateko. Miak Domi Brianek balak autoak baino gehiago faltan botatzen dituela aitortzen dion bitartean, bere etxea Deckard Shawk (Jason Statham) Hanen (Sung Kang) partetik bidalitako bonba batek suntsitzen du, bere ezkutalekutik mendekua hartzera irten dela esanez, eta horrek familia osoa bere atzetik joatera behartzen du. Mia eta Jack Dominikar Errepublika ko Agintearen zaintzapean utzi ondoren, Brianek, Tokio ra Domekin elkartzera joan aurretik, promesa bat egiten dio Miari, Shaw atxilotu ondoren, bere familian arituko dela. Behin Los Angelesera itzulita Han bere hilobian, Brian, Tej eta Romek Deckarden presentzia nabaritzen dute, Maserati Ghibli S batean zelatatzen dituela urrunean, soilik gero konturatzeko Domek ere nabaritu zuela, Domek jazarpen bat hasten du Deckarden ondoren. Geroago, Dom gobernuaren base sekretu batera eraman zuen Mr. Nobody, eta honek Brian, Tej, Rom eta Letty errekrutatzen ditu Shaw harrapatzearen truke harentzat misio bat egiteko aginduz, Megan Ramsey (Nathalie Emmanuel) erreskatatzera joan daitezen, Lurrean edozein pertsona aurki dezakeen "Jainkoaren Begia" izeneko gailu bat duen hacker bat. Familia prestatzen ari da Romek eta Tejek asmatu zuten planerako, hau da, autoak hegazkin batetik jaurtitzeko.
The Fate of the Furious
Brian ez da agertzen The Fate of the Furious filmean, baina bera, Miarekin batera, argazki batean ikusten da Domen autoan. Romanek eta Lettyk ere aipatzen dute, Domek taldea salatzen duenean, Romanek iradokitzen du Brian deitzea Domek zergatik traizionatu zituen jakiten laguntzeko. Baina Lettyk gogorarazi zion denek onartu zutela Brian eta Mia taldetik erretiratzea bizitza normala nahi zutelako eta seme-alaben segurtasunagatik. Geroago, bere semea Brianen ondoren izendatzen du.
Fast Furious 9
Hala ere, Mia taldera itzuliko da bere egungo helburua Jakob dela jakitean, Torettoko hirugarren neba, familiarengandik banandu zena duela urte batzuk, eta Domi jakinaraziko dio Brian umeak zaintzen ari dela (Domen semea barne). Filma amaitzeko, Brian Domen etxera iritsi zen bere Nissan Skyline urdinean misio osteko barbakoa batean parte hartzeko, zuzenean ikusten ez den arren.
Paul Walkerren heriotza
2013 ko azaroaren 30ean, Paul Walker auto istripu batean hil zen, kopilotu gisa zihoala, bidean zihoala zuhaitz baten kontra talka egin ondoren, Roger Rodas lagun salvadortarrarekin batera. Azken horrek karitatezko ekitaldi bat izan zuen, Reach Out Worldwidek Haiyan tifoiaren biktimentzat Filipinas en egindako fundazio baten parte ere bazen.
Walker ustekabean hil ondoren, asko espekulatu zen sagaren etorkizunarekin, eta zurrumurru faltsuak zabaldu ziren zinema mundutik urrun zeuden aktore edo famatuen balizko etorreraren inguruan, hildako aktorea ordezkatzeko. Hala ere, abenduko bigarren astean, pelikulak filmatzen jarraituko zuela jakinarazi zen, eta Walker frankizian biziko zuen pertsonaia mantentzeko, haren ordezko gisa bere anaia Cody.6 Cody Walker kontratatuko zutela. Paul (bera baino 15 urte gazteagoa) anaiaren anaia txikia da, eta anaiak bezala, antzezpenaren bokazioa bereganatu zuen, baina kasu partikularrean, arrisku bikoitz gisa espezializatuz. Hasiera batean, akordioa Paulek grabatu gabe utzi zituen eszenak osatzea izango zen, bizkarrak edo urruneko planoak hartuz, eta, era berean, plano hurbileko harguneak eginez gero, eta bien antz handia izan arren, CGI aurpegiak txertatzeko sistemara jotzea, Codyren aurpegia hildako anaiarenarekin ordezteko.
Izaera, ezaugarriak eta gaitasunak
Haren izaera karismatikoa, buru berekoa, ez dator bat Toretto ren jokabide oldarkorrarekin. Bere lasaitasuna gorabehera, Brian ezkutuko adrenalina drogazale bat da; behin, Domi aitortzen dio (aitatasunaren erronkak deskribatzean) bizimodu arriskutsuaren falta sentitzen duela. Ausarta dela ere frogatzen da, batez ere lagunak edo maiteak babesten dituenean, itxuraz hilgarriak, oldarkorrak edo ausartak diren erabakiak hartuz.
Sintoniak interesatzen zaizkio, batez ere Nissan Skyline modeloak. Nissan Skyline bi GT-R R34 (bat bigarren filmean eta bestea laugarrenean), Nissan C10 Skyline eta azkenik Nissan GT-R.
Skylines alde batera utzita, jabea izan da: Mitsubishi Eclipse bat lehen filmean (baina aditzera ematen da hau ezkutuan utzitako LAPD-FBI ko lantaldeak ordaindu zuela), Lancer Evo bat, Subaru bat (bi aldiz) eta Supra bat (bi aldiz).
Cher (abeslaria)
Cherilyn Sarkisian ( ahoskatua; El Centro, Kalifornia, ), Cher ezizenez ezagunagoa, abeslari eta antzezle estatubatuarra da. Sonny & Cher taldea osatu zuen, 1960ko hamarkadan, Sonny Bonorekin, eta arrakasta handiko diskoak plazaratu zituen. Zineman eta antzerkian ere lan ugari egina da, eta Oscar saria eman zioten 1987an Moonstruck filmean eginiko lanagatik. Maskara (1985), Susmagarriak (1987), The Witches of Eastwick (1987) eta Sirenak (1990) filmetan ere lan egin du.
La Chapelle-Monthodon
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 181 ziren. Familiak 70 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 19 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 31 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 101 etxebizitza zeuden, 71 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 20 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 100etxeak ziren. 71 etxebizitza nagusietatik 60 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 3 etxek bi zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 47 etxek bost zituzten. 60 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 31 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 35 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Thalia (argipena)
Thalia hurrengo gauzak izan daitezke:
La Chapelle-Monthodon
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 116 ziren, horien artean 87 aktiboak ziren eta 29 inaktiboak ziren. 87 pertsona aktiboetatik 80 lanean zeuden (47 gizon eta 33 emakume) eta 7 langabezian zeuden (4 gizon eta 3 emakume). 29 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Chapelle-Monthodon udalerrian 76 unitate fiskal zeuden, 197,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.559 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa, 1 zurgina eta 1 iturgina.
2000. urtean La Chapelle-Monthodon udalerrian 24 nekazaritza-ustiategi zeuden, 987 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Codex Frisianus
Codex Frisianus, baita ere Fríssbók, XIV. mendeko kodex islandiarra da. Izena bere jabe izan zenaren izenatik datorkio, Otto Friis.
Ezaugarriak
Kodexa Bergenen, 1550an aurki izan zen eta handik 1600 aurretik Danimarkara eraman zen, Otto Friis bildumagileak erosita; hortik datorkio izena. Ondoren Estatuko Kontseilaria edo etatsråd zen Jens Rosenkrantz eskuetara heldu zen. 1695an Árni Magnússonk erosi zuen; hil zenean kodexa Kopenhageko Unibertsitateak emaitza bezala jaso zuen.
Polypodiaceae
Polypodiaceae edo polipodiazeo polipodialen ordenako izen bereko familiako iratzeez esaten da. 1.050 bat iratze mota biltzen dira familia honen baitan. Mundu guztian daude zabalduak. Belar itxurakoak dira gehienak; zuhaitz itxurakoak oso bakanak dira.
Filogenia
Hona hemen harreman filogenikoak.
Alexandra David-Néel
Alexandra David-Néel (Saint-Mandé, Frantzia,1868ko urriaren 24a - Digne-les-Bains, 1969ko irailaren 8a) orientalista, opera abeslari a, kazetari a, esploratzailea, anarkista, espiritualista, budista eta idazlea izan zen.
Stenocercus chlorostictus
Stenocercus chlorostictus Stenocercus generoko animalia da. Narrastien barruko Tropiduridae familian sailkatuta dago.
Alexandra David-Néel
Tibeteko hiriburua den Lhasa-ra (1924) egindako bisitarengatik da batez ere ezaguna, atzerritarrei debekatutako hirira. Ekialdeko erlijioei, filosofiari eta bidaiei buruzko 50 liburu baino gehiago idatzi zituen. Bere irakaspenak bere lagun eta ikasle nagusiek transmititu zituzten: Yondgen-ek eta Swami Asuri Kapila frantziarrak (Cesar Della Rosa). Bere lanak ondo dokumentatuak izan dira eta eragina izan dute Jack Kerouac eta Allen Ginsberg " beat " idazleengan, baita Alan Watts filosofoarengan ere.
Youn Yuh-jung
Youn Yuh-jung (윤여정; Kaesong, 1947ko ekainaren 19a) hegokorear aktorea da. Ezaguna da, besteak beste, Hwanyeo (1971), Hanyeo (2010), Don-ui mat (2012) eta Jugyeojuneun Yeoja (2016) filmetako protagonista izan zelako. 2021ean, Taldeko emakumezko aktore onenaren Oscar saria irabazi zuen Minari filmean egindako lanarengatik.
Cnoc Meadha
Cnoc Meadha, Irlandako Galway hiriaren ekialdean eta Tuam udalerriaren mendebaldean dagoen muino bat da.
Remungol
Remungol (bretainieraz Remengol) Morbihan departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Alexandra David-Néel
Haurtzaroa eta gaztaroa (1868-1969)
Saint-Mandé-en jaio zen, Frantzian. Alexandraren aita irakaslea izan zen eta 1848ko iraultzaren ondoren ekintzaile errepublikanoa, Élisée Reclus geografo anarkistaren laguna, eta ama Alexandarentzat erlijio heziketa nahi zuen emakume katolikoa. Alexandra-k Élisée Reclus-engana maiz jo zuen bere haurtzaroan eta nerabezaroan. Horrek garaiko ideia anarkistekiko interesa sortu zion (Max Stirner, Mikhail Bakunin ...) baita Pour la vie izeneko argitalpenean inspiratu zituen ideia feministetara ere.
Bestalde, La Fronde-ren doako kolaboratzailea bihurtu zen, Marguerite Durand- ek sortutako emakumeek elkarlanean kudeatutako egunkari feministan eta "Frantziako emakumeen kontseilu nazionalaren" bileretan parte hartu zuen, nahiz eta bilera horietan hartutako zenbait jarrera baztertu (adibidez., boto eskubidea), adostasunik ezagatik.
Emakume ezkondua (1904-1911)
1904ko abuztuaren 4an Tunisian ezkondu zen Evans Néel Tunisiako burdinbideetako ingeniari nagusiarekin, Tunisiako kasinoan ezaguna eta bere maitalea zena 1900eko irailak 15etik.Haien bikote bizitzan batzuetan ekaitza sortu bazen ere, beti mantendu zuen elkarrekiko errespetu osoa. Ezkontza-bizitza 1911ko abuztuaren 9an amaitu zen Alexandrak Indiara (1911-1925) egin zuen bigarren bidaiaren ondorioz. Hala ere, banantze honen ondoren, senar-emazteek gutun ugari idatzi zioten elkarri, harik eta 1941eko otsailean Philippe Néel hil zen arte. Zoritxarrez, korrespondentzia horretatik Alexandra-k idatzitako gutunen kopiak baino ez dira gordetzen; badirudi senarrak idatzitakoak Txinako Gerra Zibilean Alexandraren estutasunengatik galdu zirela, 1940ko hamarkadaren erdialdean.
Mariam Bilbatua
Mariam Bilbatua Perez (Getxo, Bizkaia, 1950eko uztailaren 1a) unibertsitate irakaslea izan da. Durangoko zinegotzia izan zen 2019tik 2023ra EH Bildu koaliziotik. Herri mugimenduetan kide aktiboa, Berbaron zein Saren.
Alexandra David-Néel
Bidaia eta bizitza mistikoa
Alexandrak argitaratu zuen Magic and Mystery in Tibet lliburuan, jaso zituen bizipenak. "Interesgarria da kasu horietan beste pertsona batzuek norberak sortutako pentsamendu-formak ikustea"- deklaratu zuen antropologoak Parisko Geografia Elkarteak urrezko domina eman zionean eta Ohorezko Legioko zalduna izendatu zutenean.
Mariam Bilbatua
Biografia
Mariam Getxon jaio bazen ere, Durangon bizi da aspalditik eta herri mugimenduetan partaide aktiboa da.
Madrilgo Complutense Unibertsitatean Politika Zientzietan (Zientzia Sozialen alorrean) lizentziatu zen eta UNEDen Hezkuntza Zientzietan. Bere doktoretza Euskal Herriko Unibertsitatean Hezkuntza Zientzietan.
Alexandra David-Néel
Bidaia eta bizitza mistikoa
"Tulpak gure pentsamenduen eta emozioen gauzatze fisikoa dira. Zenbat eta pentsamendu, emozio eta sinesmen gehiago elkartu, orduan eta errealitate handiagoarekin erakutsiko da gauzatze hori" gehitu zuen.
Mariam Bilbatua
Ibilbide profesionala
Mondragon Unibertsitateko Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultateko Irakaskuntza eta Ikaskuntza Prozesuak Sailean irakaslea izan zen, baita Berrimet Masterraren Koordinatzailea: Ikaskuntza-irakaskuntza prozesuen berrikuntza” eta “ Ikaskuntza-irakaskuntza prozesuak berritzeko proposamenen diseinua eta garapena” izenekoan.
1995ean Hik Hasi aldizkari pedagogikoaren sorreran parte hartu zuen.
Karrantzako ardi muturbeltz
Karrantzako ardi muturbeltza Euskal Herriko bertako ardi arraza bat da. Bere banaketa eremua bereziki Bizkaiko Karrantza haranean kokatzen bada ere, ardi hauek Euskal Herriarekin mugakideak diren Kantabriako zenbait herrietan aurkitu daitezke ere.
Alexandra David-Néel
Bidaia eta bizitza mistikoa
Borrokalari handi gisa, azken bidaia bat egin zuen 100 urterekin Himalaia ezagutzeko. Alexandra erromesez inguratutako argiztapenaren bila zebilenean. Zalantzarik gabe, aurkikuntzari eskainitako bizitza izan zen. Halakoxea izan zen Alexandrak bere bizitzan beste guztia bigarren maila batean utzi baitzuen. Indiako egonaldi batean bere senarraren heriotzaren berri ematen zion telegrama bat jaso zuen.
Karrantzako ardi muturbeltz
Karrantzako ardiak bi ekotipo dauzka. Karrantzako ardi muturbeltza Karrantzako ardi mutur gorriaren gertuko ardi ekotipoa da, baina bere kopurua askoz txikiagoa da, eta egun ardi mota hau desagertzeko zorian dago.
Alexandra David-Néel
Bidaia eta bizitza mistikoa
Senarrak oso maiz izan zituen gutunak berarekin, haren bidaiek beti urruntzen baitzuten.. Alexandrak telegrama irakurri zuenean, ingurukoei esan zien garai hartan: "Senar zoragarria eta nire lagun onena galdu ditut". Ez dakigu hura galtzeaz ari ote zen, hil zelako, edo berria irakurtzen ari zenean hogeita zortzi urte zeramatzala senarra ikustera hurbildu gabe konturatuta zelako izan ote zen.
Karrantzako ardi muturbeltz
Arrazaren historia
XX. mendearen hasieran 10.000 ale baino gehiago bazeuden ere, gaur egun 200 baino ez dira geratzen.
Alexandra David-Néel
Bidaia eta bizitza mistikoa
"Abentura izango da nire izateko arrazoi bakarra", esan zuen behin, erronka berri batean murgildu aurretik.- Alexandra emakume erronkazalea zen. Behin, kobazulo batean bi urte luze pasatzea erabaki zuen eta denbora guztia meditaziora dedikatuta jardun zuen. Bere irakaslearen laguntzarekin, Alexandrak tibetar eta Tantrismo budista ikasi zuen itsas mailatik 4.000 metrora eta izoztuta hiltzeko zorian egon zen, kotoizko tunika mehea soinean zuela. Berarentzat, zirraragarria izan zen. "Gogorra izango da, baina izugarri interesgarria" esan zien esploratzaileak bere lagunei haitzuloan sartu aurretik.
Karrantzako ardi muturbeltz
Ezaugarriak
Karrantzako ardiak euskal-bearnotar ardien oso antzekoak dira, zenbait abeltzainek bi arrazak nahastu arte. HAla ere esan beharra dago guztiz arraza ezberdinak direla. Ardi latxaren esnearekin batera, karrantzako ardien esne gordina da idiazabalgo gazta egiteko onartzen den esne bakarra. Garai batean ardi hauen esnearekin "Quesuco" izeneko gazta egiten zuten. Orain ia erabat galduta dagoena.
soslaia konkortua edo oso konkortua du kanporantz. Gorpuzkera luzekoa eta ileluzea da, baina ez du ilerik kokotean ezta kokospean ere. Belarri handiak ditu.
Saint Paul
Saint Paul Ameriketako Estatu Batuetako Minnesota estatuko hiriburua da. 2000ko erroldan 287.151 biztanle zituen.
Hiri senidetuak
Saint Paulek ondorengo hiri hauek ditu senidetuta:
Alexandra David-Néel
Bidaia eta bizitza mistikoa
Bere erresistentzia Alexandrak zuhurki prestatzen zuen zerbait zen, ez zuen nahi praktika bakar batek ere porrot egiterik muga fisikoren baten ondorioz. Hori dela eta, egunero 40 kilometro egiten zituen oinez. Antropologoa muturreko tenperaturak, animalia basatiak, gosea eta gaixotasunak gainditzeko gai izan zen. "Begiratzen eta sentitzen dakienarentzat, bizitza libre honen minutu bakoitza benetako loria da" aitortzen zien hunkituta bere jarraitzaileei, eskale jantzita, aurpegia kedarraz belztuta eta ilea tinta txinatarrez ilunduta.
Lana
Oharra : Argitaletxeen izenburuak eta izenak gaur egungoak dira. Bibliografia formalagoa nahi izanez gero, joan adierazitako gune ofizialera infra .
Characidium oiticicai
Characidium oiticicai Characidium generoko animalia da. Arrainen barruko Crenuchidae familian sailkatzen da.
Mariam Bilbatua
Ibilbide profesionala
Berrikuntza Didaktiko metodologiko alorrean ERKIDE kooperatibek bultzatutako IKASKIDE taldeak proiektuaren koordinatzailea zen. Irakaste ikaste prozesuen Berrikuntza Proiektuetan aholkularitza lanetan aritu da azken urteetan.
Zenbait euskara elkartetan aritu da. Durangoko Berbaro elkartearen sortzaileetako bat da. Euskal eskolaren aldeko hainbat ekimenetan parte hartu izan du.
Ibilbide politikoa
2012ko Euskal Erkidegoko hauteskundeetan parte hartu zuen Laura Mintegiren zerrendan eta bere asmoak azaltzeko agerraldia egin zuen Durangon.
HUHEZIko Unibertsitateko irakasleak, agerraldia egin zuen aipatutako batzordearen aurrean, hezkuntza-kalitatea hobetzeko lege organikoaren proiektuari buruzko informazioa emateko (219/000399). Hezkuntza eta Kirol Batzordean esku hartzea 2013/07/16an.
PPk ETAko familien bozeramaileari planto egin dio Kongresuan Miércoles 17/07/2013. "Aditu gisa etorri naiz LOMCEri buruz hitz egitera, eta ez naiz polemika artifizialetan sartuko", adierazi du Bilbatuak, agerraldia egin baino pixka bat lehenago, ELMUNDO.es. "Nire ibilbidea publikoki aitortua da Euskal Herrian, bai maila akademikoan, bai gizarte mailan".
2019ko Durangoko udal hauteskundeetan Bildu alderdiko zerrendan aurkeztu zen eta geroztik zinegotzia da.
Argitalpenak
INGUMAREN barruan,2012an “Hizkuntzaren jabetzaz (0-6)” liburuaren atal batean  “hizkuntza idatziaren ikaskuntza haur hezkuntzan: sekuentzia didaktiko baten proposamena” txostena argitaratu zuen beste autore batzuekin batera (Idurre Alonso Amezua eta Diego Egizabal Ollokiegi).
High Bonnybridge
, Eskoziako udalerri txiki bat da, Falkirk eremu administratiboan.
Casa Branca (São Paulo)
Casa Branca Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
The Pink Panther Show
The Pink Panther Show (euskaraz Pantera Arrosaren Ikuskizuna), AEBetako marrazki bizidun telesail bat da. David H. DePatie eta Friz Frelengek ekoitzi zuten eta 1969-1978 artean aireratua izan zen, 1969-1978 artean NBC katean eta 1979-1980 artean ABC katean. Soinu banda Henry Mancini (doinu nagusi eta ezagunena), Doug Goodwin, Walter Greene, Steve DePatie eta William Lava musikagileek konposatu zuten.
Marrazki bizidun hauek The Pink Panther (1963) filmaren arrakasta itzelaren ondorioz sortuak izan ziren.
thumb|300px|center|Marrazki bizidunen amaieran atalero agertzen den Panteramobila.
Sauvigny-le-Beuréal
Sauvigny-le-Beuréal Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Sauvigny-le-Beuréal udalerrian erroldatutako biztanleak 60 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 56 etxebizitza zeuden, 31 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 16 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 51 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 31 etxebizitza nagusietatik 26 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek gela bat zuten, 5 etxek bi zituzten, 5 etxek hiru zituzten, 6 etxek lau zituzten eta 13 etxek bost zituzten. 27 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 14 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 12 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 38 ziren, horien artean 25 aktiboak ziren eta 13 inaktiboak ziren. 25 pertsona aktiboetatik 24 lanean zeuden (12 gizon eta 12 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 gizon). 13 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren eta 1 informazio eta komunikazio enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 zurgina.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Macron (generoa)
Macron itsas barraskilo genero bat da, Pseudolividae familiako molusku gastropodoen barruan sailkatua.
Ziritza (argipena)
Ziritza zenbait herri eta pertsonaren izena da.
Riantec
Riantec (bretainieraz Rianteg) Morbihan departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Clarion konderria (Pennsylvania)
Clarion konderria (Clarion County) Pennsylvaniako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Clarion da. 2010eko zentsuaren arabera 39,988 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Clarion konderriak 157,949 kilometro koadro ditu. Horietatik 2,334 ura dira. Beste 155,615 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 25,32 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 39,988 pertsonetatik 38,969 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 245 dira. 468 beltzak edo afroamerikarrak. 45 amerikar natiboak ziren eta 5 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 191 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 24 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 286 pertsonek kokatzen zuten.
Corrib Park
Corrib Park, Irlandako Galway hiriaren mendebaldeko auzune batean dagoen etxebizitza multzo bat da. 1970eko hamarkadan eraiki zen.
Osteobrama belangeri
Osteobrama belangeri Osteobrama generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Dendrochirus biocellatus
Dendrochirus biocellatus Dendrochirus generoko animalia da. Arrainen barruko Scorpaenidae familian sailkatzen da.
Laurieston (Falkirk)
Laurieston, 'Baile Labhrainn', Eskoziako udalerri bat da, Falkirk eremu administratiboan.
Lüneburg
Lüneburg (ofizialki Lüneburgeko Hansatar Hiria, Hansestadt Lüneburg, ahoskatua;, Lümborg; Luneburgum edo Lunaburgum; antzinako aleman garaiz: Luneburc; antzinako saxonieraz: Hliuni, polaberaz: Glain) Alemaniako Saxonia Beherea estatuko hiri bat da.
Geografia
Lüneburg Ilmenau ibaiaren ertzean kokaturik dago, honek Elba ibaiarekin bat egin baino 30 kilometro gorago. 7.400 km²-ko azalera duen txilardi baten hegoaldean kokaturik dago, gatzaga handi baten gainean. Lehen baso itzela zena erabat deforestatu zen gatzaren industriarengatik.
Etimologia
Frankoen 795eko urterokoan aipatzen da Hiulni (babeslekua), eta burg hitza gaztelua da.
Historia
Neanderthal garaiko 56 aizkora aurkitu ziren 1990. hamarkadan autopista bat egiten ari zirela. Badirudi ehizakiak larrutu eta zatitzeko tokia zutela. Glaziazioek ordea ez zuten utzi asentamendu jarrai bat egiten eta hurrengo aztarna K.a. VI mendekoa dugu, hau ere aizkora bat. Hemendik aurrera badirudi populazio jarrai bat egon zela, urna ugari aurkitu baitira. Brontze Aroko (K.a. 1900 urtea) hirugarren aizkora bat aurkitu zen Lünebergeko Zeltberg muinoan. Garai honetako hilobiak ere aurkitu dira. Klaudio Ptolomeok aipaturiko Leuphana (Λευφάνα) izan liteke Lüneburg.
Rieux (Morbihan)
Rieux (Morbihan) (bretainieraz Reoz) Morbihan departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Lüneburg
Historia
Oto I.ak 956 urtean Mikel Deunaren omenezko monasterio bat eraikitzeko baimena ematen duen agiri bat da Lüneburg hiriaren lehenengo aipamena. Tradizioak dioenez ehiztari batek basurde bat ikusi zuen putzu batean. Basurdea hil eta larrutzen ari zela gatz kristalak aurkitu omen zituen. Sinbolo gisa udaletxean basurdearena dela esaten duten hezurra gordetzen da. Garai hartan Bardowick herriaren menpe zegoen. Bardowickek Henrike Lehoiarekin bat egiteari uko egin zionean erregeak hiria suntsitu eta Lüneburgi eman zizkion hiri eskubideak.
Gatzaren merkataritzak Lüneburg aberastu zuen, izan ere Alemania iparraldean monopolioa baitzuen, eta berehala sartu zen Hansa Ligan. XIV mendean Elba ibaia eta Lübeck arteko Stecknitz ubidea ireki zenean Lüneburgeko gatza Lübeckeko kaitik Itsaso Baltikorako gatza esportatzen hasi zen. Norvegiako arrantzaleek ere sardinzarra kontserbatzeko erabili zuten. Gatzaren bidea eratu zuen Bergen eta Visby (arrantzale herriak), Lübeck (kaia) eta Lüneburg (gatzaren herria) artean, hauek bihurtu zirelarik Hansa Ligako hiri garrantzitsuenak.
Brunswick-Lüneburg dukerria sortu zen 1235ean eta 1269an Lüneburgeko printzerria. 1369an Gilen III.a Lüneburgekoak ez zuen semerik izan eta oinordekotza gerra sortu zen. 1371ean ordea hiritarrak matxinatu, gaztelua eta monasterioa suntsitu eta printzeak herritik kanporatu zituzten. 1392an sinatu zen bakea Lüneburg hiri askea bihurtzean.
1560 aldera sardinzarraren arrantza nabarmen jaitsi zen eta hiriaren gainbehera hasi zen. 1637an hiri aske izaera galdu zuen, 1708an Hannoverko hauteslerrian sartu zen, 1807an Westfaliako Erresuman, 1810an frantziar soldaduek hartu zuten, 1814ean Hannoverko Erresumara itzuli zen eta 1866an Prusiak eskuratu zuen. Hansa Liga desagertu zenetik aurrera "Loti ederra" ezizena eman zitzaion hiriari, eta gurasoak bertakoak zituen Heinrich Heine poetak "asperraren egoitza" zela esan zuen.
Lüneburg 1945eko maiatzaren 5ean itzuli zen historia liburuetara, bertan sinatu baitzen Bigarren Mundu Gerrari amaiera eman zion Westfalia, Danimarka eta Herbehereetako nazien tropen errendizioa. Hiru egun beranduago sinatu zuen Alemaniak guztizko errendizioa. Nurenbergeko epaiketak hasi aurretik, Lüneburgen egin ziren lehenengo gerra krimen epaiketak SS-ko 45 kideren aurka.
Hiriaren berreraikuntza 70. hamarkadan hasi zen. 1980an azken gatz meategia itxi zen eta 1989an unibertsitatea sortu zen.
Ondasun nabarmenak
Alemanian alde zaharra bonbakatu gabe gelditu zen hiri apurretako bat da. Hansa Ligaren gainbeheraren ondoren etxe gutxi egin zirenez XIV mendeko eraikin ugari daude oraindik.
Hiri senidetuak
Lüneburg ondorengo hiriekin senidetuta dago:
Juquiá
Juquiá Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Doughiska
Doughiska, 'Dabhach Uisce', Irlandako Galway hiriko auzo bat da.
Stenocercus haenschi
Stenocercus haenschi Stenocercus generoko animalia da. Narrastien barruko Tropiduridae familian sailkatuta dago.
Amparo Larrañaga
Amparo Larrañaga Merlo (Madril, ) espainiar aktorea da, telebistan eta antzerkian ibilitakoa. Aktore ezagunen familia bateko kidea da: Carlos Larrañaga eta María Luisa Merlo gurasoak eta Luis Merlo, Kako Larrañaga eta Pedro Larrañaga anaiak ditu.
Montagnac (Gard)
Montagnac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gard departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Etxebizitza
2007an 78 etxebizitza zeuden, 63 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 74 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 63 etxebizitza nagusietatik 43 bere jabearen bizilekua ziren, 19 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 19 etxek lau zituzten eta 30 etxek bost zituzten. 44 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 33 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 27 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Serpentine
Serpentine Erresuma Batuko hiriburu Londresen erdian dagoen Hyde Parkeko aintzira bat da. 1730ean eratu zen, Jurgi II.a Erresuma Batukoaren emazte Karolina Brandeburgo-Ansbachekoa erreginak garai hartan parkean zortzi aintzira txiki eratzen zituen Westbourne ibaian presa bat eraikitzea agindu zuenean. Gaur egun, baina, aintzira, Tamesis ibaitik ponpatutako urez hornitzen da. Izan ere, Westbourne ibaiaren kutsadura dela eta, ibai horretatik aintzirara ura ponpatzeari utzi zioten 1834an.
Aintzirak bere izena bere forma kurbatuagatik jaso du, suge batenaren antzekoa baita. Aintziran basa fauna bizi da, besteak beste beltxarga, ahate eta antzarak. Serpentine Arte Galeria oso gertu dago, Kensington Lorategietan, eta Diana Spencer printzesaren omenezko iturria ere gertu dago, Hyde Parken.
Aintziran badira aloka daitezkeen arraunezko txalupak, bai eta igeri egiteko gune bat ere. Urteberri egunean, aintzira izoztua dagoenean, izotza apurtu eta bainuzale ausartei ur hotzetan igeri egiteko aukera ematen zaie.
2002an, zenbait herrialdetako taldeek, World Rowing Sprints deritzon arraunezko txalupen lehiaketan parte hartu zuten, Serpentine aintziran, gutxi gorabehera 500 metroko distantzia batean.
Montagnac (Gard)
Diru sarrerak
2009an Montagnac udalerrian 65 unitate fiskal zeuden, 156,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.186 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 iturgina.
2000. urtean Montagnac udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ramphocoris clotbey
Ramphocoris clotbey Ramphocoris generoko animalia da. Hegaztien barruko Alaudidae familian sailkatua dago.
Adelboden
Adelboden Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Demografia
Hona hemen biztanleriaren bilakaera:
Jakob eta Esau
Jakob eta Esau arte kristauan oso adierazgarria den atal bibliko multzo baten izen historiografikoa da.
Esau eta Jakob anaia bikiak ziren, Isaaken semeak. Lehen Esau jaio bazen ere, maiorazkoa galdu zuen anaiari saldu baitzion dilista-plater baten truke. Akordio hori beteko zela bermatzeko, Jakobek, Rebekaren laguntzarekin (bien ama), aitaren bedeinkapena lortu zuen engainu baten bidez (itsu zegoen, eta ukitu baino ezin izan zuen egin). Gertatutakoaz konturatzean, ez zuen zuzendu, baizik eta Esauri izaera apalagoko bedeinkapena ematea erabaki zuen. Ondoren, bi anaien arteko liskarrera iritsi zen, eta azkenean ados jarri zen.
Sant Martí de Provençalsko geltokia
Geltokia 2006n inauguratu zen.
Characidium orientale
Characidium orientale Characidium generoko animalia da. Arrainen barruko Crenuchidae familian sailkatzen da.
Thalía Sodi
Ariadna Thalía Sodi Miranda (Mexiko Hiria, Mexiko, 1971ko abuztuaren 26a ), musika munduan Thalía deitua, mexikar musikagile, abeslari, aktore eta enpresaria da.
1980ko hamarkadaren hasieran hasi zuen bere musika-ibilbidea Din-Din izeneko haurrentzako talde bateko abeslari gisa eta 1986an Timbiriche taldean sartu zen, harekin estudioko hiru disko grabatu zituen eta 1989an banandu zen. Handik gutxira, Los Angelesera (Kalifornia) bidaiatu zuen bakarlari gisa prestatzeko. 1990ean Mexikora itzuli zen eta Thalía izeneko bere bakarkako lehen diskoa kaleratu zuen, Fonovisa diskoetxean, eta 1991n Mundo de cristal eta 1992an Love izan ziren, biek salmenta arrakasta lortu zuten Mexikoko lurraldean. 1994an, EMI diskoetxearekin kontratua sinatu zuen, eta harekin estudioko hamar disko kaleratu zituen. 2009an, Sony Music-ekin kontratua sinatu zuen, bere senarra Tommy Mottolak kudeatzen zuena. Geroago, diamante diskoa eta ziurtagiri hirukoitza lortu zuen bere lehen zuzeneko diskorako, Primera fila: Thalía, 500.000 ale Mexikon banatuz.
Parisot (Tarn)
Parisot Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Parisot udalerrian erroldatutako biztanleak 727 ziren. Familiak 256 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 64 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 124 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 308 etxebizitza zeuden, 269 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 26 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 290 etxeak ziren eta 14 apartamentuak ziren. 269 etxebizitza nagusietatik 219 bere jabearen bizilekua ziren, 39 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 7 etxek bi zituzten, 21 etxek hiru zituzten, 54 etxek lau zituzten eta 184 etxek bost zituzten. 221 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 91 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 169 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Parisot udalerrian 313 unitate fiskal zeuden, 878,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.083 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 39 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 10 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 autoeskola zen, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 2 zurginak, 2 iturginak, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa eta 2 jatetxeak.
2000. urtean Parisot udalerrian 41 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.656 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bi Espainiak
Bi Espainiak (las dos Españas) Antonio Machado poeta espainiarraren poema labur baten esaldia da. Beranduago Espainiako Gerra Zibilera eraman zuen ezker-eskuin zatiketa politikoaz ari delarik, esaldia izenbururik gabeko poema labur batean agertu zen, bere Proverbios y Cantareseko LIII. zenbakian.
Antonio Machado da zatiketa horren adibide bat. Enrique Lister jeneral komunista ohoratzeko poema bat idatzi zuen bitartean, haren anaia Manuel Machadok beste poema bat eskaini zion Francisco Franco Generalisimo matxinatuaren sableari.
Zatitutako Espainia baten ideia, erdi bakoitza bestearen antagonista, Mariano José de Larra XIX. mendeko satiristaraino hedatu daiteke, gutxienez, eta hark, "1836ko Arima guztien eguna" artikuluan, "Hemen datza Espainia erdia. Beste erdiak hil zuen." idatzi zuen. Geroago, Miguel de Unamuno filosofoak, Machadoren garaikideak, Jacob eta Esauren historia biblikoaren bidez garatu zuen ideia, amaren sabelean menderatzeko borrokatuz, hala nola Rebeca artikuluan (1914), zeinak Machadoren olerkiari aurre hartzen zion. Baina historialariek are atzerago kokatu dute ideia, XVII. eta XVIII. mendeetara arte, eta izaera espainiarraren eraketaren parte dela proposatu dute.
Johannes Fatio
Johannes Fatio (Basilea, Suitza, 1649ko ekainaren 14a - Basilea, Suitza, 1691ko irailaren 28a) kirurgialari eta obstetrizialaria izan zen.
Biografia
Johannes Fatio Basilean jaio zen. Ikasketak jaioterrian hasi zituen, baina Valenceko Unibertsitatean (Frantzia) lortu zuen doktoregoa. Siamdarren bereizketa bikainaz gain, lan handia egin zuen haur kirurgian; umeen baldintza kirurgikoak sistematikoki aztertzen eta tratatzen lehena izan zen.
Siamdarrei egindako ebakuntza
1689an, Basilean (Suitza), Johannes Fatio kirurgialari eta obstetrikalaria Elisabet eta Catherina ahizpa siamdar jaioberriak bereizten saiatu zen, eta lehenengoz kirurgia arriskutsuak arrakasta izan zuen. 200.000 jaiotzatik batean anai-arreba bikiak gorputzeko hainbat ataletatik batuta jaiotzen dira.
Fatiok XVII. mendean lortu zuen balentria, eta zortea ere lagun izan zuen. Elisabet eta Catherina biki siamdar xifopagoak ziren. Mota horretako siamdarrak ehun bigunetik soilik batuta egon ohi dira eta ez dute ezinbesteko organorik partekatzen; hala, ebakuntzaren ondoren bizirik irauteko aukera askoz handiagoa dute. Elisabetek eta Catherinak organo garrantzitsu bat partekatzen zuten, baina, zorionez, erabat berrosatzeko gaitasuna duen giza gorputzeko organo bakarra zen: gibela. Fatiok berak ez zuen esperantza handirik izango, ebakuntza hasi baino lehen ahizpa itsatsiak bataiatzeko agindua eman baitzuen, zer gerta ere. Itxura guztien kontra, bikiak onik atera ziren eta aurrerantzean bizimodu normala egin ahal izan zuten.
Parte hartze politikoa
Hainbat liburutan bildu zuen egindako lana, baina, arrazoi politikoak medio, ez zuen sekula jaso merezitako oihartzuna eta aitorpena. Basileako udal gobernua kontseilu berezi baten eskuetan zegoen garai hartan. Pixkanaka kontseiluan bankariak eta goi mailako merkatariak sartzen joan ziren eta, azkenean, boterea gutxiengo aberatsenaren esku geratu zen.
1691n herritarrak boterea berreskuratzeko matxinatu ziren eta lortu zuten. Baina, berehala, kontseilu ohiak kontra-errebolta antolatu zuen, eta ordena zaharra berrezarri. Matxinadaren buruzagietako bat izanik, Johannes Fatio atxilotu, torturatu eta 1691ko irailaren 28an hil zuten. Pediatra aitzindariak idatzitako liburuak konfiskatu eta erre zituzten. Eskuizkribu bakarra salbatu zen, hil baino urtebete lehenago idatzitako Helvetisch-Vernünftige Wehe-Mutter izeneko emagintzari buruzko tratatua. Gainera, obra hori ez zuten egilea hil eta handik 70 urtera arte inprentara eraman.
Determinatzaile
Determinatzaile hitzak hainbat gauzari egiten dio erreferentzia.
Rikardo Arregi Aranburu
Rikardo Arregi Aranburu (Andoain, Gipuzkoa, 1942ko irailaren 22a - Eibar, Gipuzkoa, 1969ko uztailaren 10a) euskal kazetaria, saiakeragilea eta euskaltzalea izan zen. Joseba Arregi politikariaren anaia zen. Filosofia ikasketak bukatu ondoren Zeruko Argia eta Jakin aldizkarietan lagundu zuen. Euskaltzaindiari euskaldunen alfabetatzea proposatu zion. 1969an, Euskaltzaindiaren bilera batera zihoala auto istripu batean hil zen, Mendaro eta Mutriku artean; Ramon Saizarbitoria harekin zegoen momentu hartan.
Biografia
Andoaingo Zabala-enea etxean jaio zen. Manuel Pedro Arregi eta Benita Aranburu zituen gurasoak. Umetako eskolak Sasierrota eskolan eta La Salle ikastetxean egin zituen, eta azken tarte horretan familia Bazkardo auzoko Eguzki-alde etxera aldatu zen. 11 urterekin apaiztegira zuzendu zen ikasketekin jarraitzeko, eta Saturrarango eta Donostiako seminarioetan egon zen. Apaiztegiak 1962an utzi, eta unibertsitate ikasketetara jo zuen Bilbora, Ekonimia Zientzietakoak.
AEKren sorreraren aurrekariak sustatzen ere ibili zen 1965 inguruan. Besteak beste, Joan Mari Torrealdai gaztearekin herriz herri alfabetatze hitzaldiak eta ikastaroak eman zituen, gero AEK izango zenaren ernamuina.
Bere garaiko Europako mugimendu politiko eta filosofiko nagusiak sakon ezagutzen zituen eta Politika estrukturak europar alkartasunean izenburuko lana argitaratu zuen Jakin-en «Europa» izeneko ale berezian (1965). Euskal errealitateari tinko eutsi zion, zentsura garai latz hartan eskain zitezkeen azterketa sozio-ideologiko argienetakoak eskainiz. 1964. urtean euskaltzain urgazle izendatua, 1966ko urtarrilean Euskaltzaindiari alfabetatze saila antola zezan proposatu zion, euskaldun helduak bere hizkuntzan ezinbesteko duen prestakuntzaz hornitzeko asmoz. Euskaltzaindiak onartu eta hauxe izan zen aurrerantzean gorpuztu zen helduen alfabetatze eta euskalduntzeko mugimenduaren hasiera. Proposatu ez ezik, zuzenean hartu zuen parte Rikardo Arregik antolatze lanetan. Euskara batuaren bultzatzailea, Lur argitaletxearen sortzailea ere izan zen. Zoritxarreko auto istripu batek eten zuen haren bizitza, 27 urteak bete aitzin, Euskaltzaindiak Bilbon egin behar zuen bilera batera zihoala.
Rikardo Arregi sariak
Andoaingo udalak haren omenez Rikardo Arregi Kazetaritza Saria antolatzen du 1988tik, euskarazko kazetaritza sustatu nahian.
La Roche-Bernard
La Roche-Bernard (bretainieraz Ar Roc'h-Bernez) Morbihan departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Listeria
Listeria generoa bakterio Gram positiboz osatuta dago, bazilo itxura dutenak. Genero honek 6 espezie du, eta garrantzitsuena Listeria monocytogenes da.
Mikrobio hauek mugikorrak dira, flageloen bitartez higituz. Katalasa (+) eta oxidasa (-) izaten dira.
Listeria habitat ugaritan dago: lurzoruan, ur gazitan, hondakin uretan edota animalien zein gizakiaren hesteetan.
Talde honetako patogeno bakarra eta listeriosi gaitzaren eragilea Listeria monocytogenes da.
Elizabeth Azcona Cranwell
Elizabeth Azcona Cranwell, (Buenos Aires, 1933ko martxoaren 10a - ibidem, 2004ko abenduaren 4a) olerkaria, narratzailea, artikulu-idazlea, itzultzailea eta literatura kritikaria izan zen Argentinan.
Jardunbidea
Buenos Aireseko Unibertsitateko Filosofia eta Letren Fakultatean lizentziatu zen. Irakasle lanetan aritu zen, tailerrak eta mintegiak ematen; Literatura kritikak egin zituen La Nación egunkarian, Dylan Thomas eta William Shand-en olerkien eta Edgar Allan Poe- ren ipuinen itzultzaile izan zen.
Liburuak
Olga Orozcoren eragina duen estiloa poesia surrealistaren barruan kokatzen da.
2003ko Espainiako Traineru Txapelketa
2003ko Espainiako Traineru Txapelketa (txapelketaren 56. ekitaldia) urte honetako abuztuaren 23 eta 24an jokatu zen Santanderren, eta Astillerok bere laugarren garaipena lortu zuen, bigarrena jarraian.
Historia
Hirugarren urtez jarraian euskaldunek uko egin zioten parte hartzeari arrazoi politikoak zirela medio. Horrela beraz lau traineru kantabriar, hiru galiziar eta asturiar bakarra izan ziren lehian.
Larunbatean Astillero eta Pedreña segundu bakarrean izan baziren ere igandean urdinek minutu erditik gora atera zioten zuri-beltzei. Izortz Zabala bermeotarrak bere lehenengo Espainiako Txapelketa irabazi zuen.
Sailkapen estropadak
Txanda bakoitzeko irabazlea sailkatzen da eta hauekin batera gainontzekoen artean bi denbora onenak egin dituztenak.
Halstroff
Halstroff Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.