cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Astrea Barrios
Erbestea
Gerra amaitu zenean, bere senarrarekin batera, Burgosera joan zen bizi izatera. Frankismoan zehar errepresiotik ihes egiteko, bere izena aldatu zuen, Esther Barrios izena erabili zuelarik aurrerantzean.
Omenaldiak
2009ko apirilean Burgos hiriko Alderdi sozialistak omenaldia eskaini zion.
Dampierre-sur-Salon
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 31 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 3 banku bulegoak, 1 funeraria, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 2 zurginak, 2 iturginak, 1 argiketaria, 2 eraikuntza enpresak, 2 ile apaindegiak, 4 albaitariak, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 13 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 2 okindegiak, 3 harategiak, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen, 1 zapata-denda zen, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Dampierre-sur-Salon udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an osasun-zentro 1 eta botika 1 bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hans Scholl
Biografia
Hans Scholl Munichen jaio zen erdi mailako familia batean. Erlijio luteranoan hezia eta aitaren aholkuei (nazismoaren aurkakoa zen) muzin eginez, nerabezaroan, Hans Gazte Hitleriarrengana batu zen. Han ikusitako bortizkeria eta autoritarismoak berehala ekarri zion desenkantua eta, 1939an, Hitlerren erregimenaren aldeko ekintzak alboratu eta medikuntza ikasten hasi zen Municheko unibertsitatean, oposizioan lerratzen ziren gazteekin elkartuz.
Bigarren Mundu Gerra hastean, ikasle zen heinean, mediku laguntzaile modura mobilizatua izan zen eta, 1942ko ekainaren 22an Ekialdeko fronteko ospitale militarretara bidali zuten, Errusia eta Ukrainarantz, SSk burututako krimenen testigantza jasotzeko aukera izan zuelarik.
Alemaniara itzultzean, Hans Scholl Arrosa Zuria izeneko erresistentzia pasiboko mugimendu batean sartu zen, panfletoak eta txartel antinaziak inprimatzen zituelarik, ondoren orri horiek Munichen banatzeko. Sophie Scholl, Inge Scholl, Christoph Probst, Kurt Huber, Alexander Schmorell, Willi Graf eta Jugen Wittensteinekin batera, jarduera honetan zebilela, 1943ko otsailaren 18an, bere arreba Sophie Schollekin batera, Municheko Unibertsitatean, poliziak atxilo hartu zuen.
Herri epaimahaiak (Volksgerichtshof) Hans eta Sophieren panfletoak aztertu eta alemaniar zibilei gobernuari oposizioa egitera deitu eta SSn gehiegikeriak salatzen zituztela ikusi zuten eta heriotza zigorrera kondenatu zituzten.
1943ko otsailaren 22an, bere arreba Sophieren ondoren, Johann Reichhartek burua moztu zion Hansi, Stadelheim espetxean. Exekuzioaren aurrean, horrela egin omen zuen oihu:
Ez ziren hilko zituzten azken taldekideak izan. Gestapok zorrotz jokatu zuen eta Alex Schmorell (25 urte), Willi Graf (25 urte) eta Kurt Huber (49 urte) ere eraitsi zituzten. Hanburgoko unibertsitateko ikasle asko exekutatu edo kontzentrazio esparruetara bidaliko zituzten .
Ohoreak
Ludwig Maximilians Municheko Unibertsitateko Zientzia Politikoko fakultatea, Scholl anai-arreben omenean, Geschwister-Scholl Institutua deitzen da; era berean, azken 40 urtean, Arrosa Zuria askatasunerako borrokari loturik ageri da, eta Alemaniako kale, parke, etorbide eta eskola ugarik Scholl anai-arreben izena dute.
2003an, ZDF telebistak Alemania osoan galdeketa egin zuen, herrialde horrek inoiz izan dituen hamar pertsona garrantzitsuenak aukeratzeko: berrogei urtez beherakoek Sophie eta Hans laugarren tokian jarri zituzten, Bach, Goethe, Gutenberg, Bismarck, Willy Brandt eta Albert Einsteinen aurretik. Gazteen botoak bakarrik kontatu izan balira, Sophie eta Hans lehenak izango ziratekeen. Urte batzuk lehenago, Brigitte aldizkariaren irakurleek Sophie Scholl hautatu zuten XX. mendeko emakume garrantzitsuentzat.
NGC 5705
NGC 5705 galaxia bat da, Virgo konstelazioan. Édouard Stephanek aurkitu zuen n.
Antipolo
Antipolo, ofizialki Antipolo Hiria, Filipinetako hiria da, Luzon uhartean dagoena, Calabarzon eskualdean. 2015ean 776.386 biztanle zituen.
Le Châtelet-sur-Retourne
Biztanleria
2007an Le Châtelet-sur-Retourne udalerrian erroldatutako biztanleak 533 ziren. Familiak 192 ziren, horien artean 39 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 27 bakarrik bizi ziren emakumeak), 59 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 90 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 216 etxebizitza zeuden, 195 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 215 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 195 etxebizitza nagusietatik 154 bere jabearen bizilekua ziren, 37 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 14 etxek hiru zituzten, 47 etxek lau zituzten eta 134 etxek bost zituzten. 181 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 80 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 102 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 355 ziren, horien artean 266 aktiboak ziren eta 89 inaktiboak ziren. 266 pertsona aktiboetatik 249 lanean zeuden (140 gizon eta 109 emakume) eta 18 langabezian zeuden (8 gizon eta 10 emakume). 89 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 38 ikasten zeuden eta 31 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Le Châtelet-sur-Retourne udalerrian 238 unitate fiskal zeuden, 678,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.374 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 18 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 igeltseroak, 1 zurgina, 1 iturgina eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Le Châtelet-sur-Retourne udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 648 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cyrtodactylus derongo
Cyrtodactylus derongo Cyrtodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
PIM
Protocol Independet Multicast (PIM) IP sareentzako multicast bideratze protokolo familia bat da. PIMk datuen banaketa eskaintzen du sare lokaletan edota hedapen zabaleko sareetan igorle batetik hartzaile askotara eta igorle askotatik hartzaile askotara. PIMri protokolo independentea deritzo ez duelako mekanismo propiorik topologiak detektatzeko, baina horren ordez beste bideratze protokolo batzuk emandako bideratze informazioa erabiltzen du, Border Gateway Protocol(BGP) bezalakoa adibidez.
Talde helburuanintzen bideratzaileen arteko datu bidalketarako PIMen lau aldaera daude:
Lauretatik, PIM-SM inplementazio handiena du. Normalean, PIM-SM IPTV sistemetan erabiltzen da, multicast fluxuen bideraketa egiteko VLAN eta azpisare edo sare lokalen artean.
Bibliografia
RFC 3973(http://tools.ietf.org/html/rfc3973), Protocol Independent Multicast - Dense Mode (PIM-DM): Protocol Specification (Revised), A. Adams, J. Nicholas, W. Siadak (January 2005).
Maurice Ravel Kontserbatorioa
Maurice Ravel Kontserbatorioa (ofizialki Conservatoire Maurice Ravel) Lapurdiko musika kontserbatorioa da, 1876an sortua. Egun 1.700 ikasle inguru ditu, lau egoitzatan (Baiona, Biarritz, Hendaia eta Donibane Lohizune) banaturik. Frantziako Kultura Ministerioak kudeatzen du. Izena Maurice Ravel musikagile eta piano jole lapurtarraren omenez hartu du.
Saint-Deniscourt
Saint-Deniscourt Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Deniscourt udalerrian erroldatutako biztanleak 81 ziren. Familiak 27 ziren, horien artean 3 pertsona bakarrekoak ziren (3 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 3 bakarrik bizi ziren emakumeak), 10 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 14 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 35 etxebizitza zeuden, 26 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 33etxeak ziren. 26 etxebizitza nagusietatik 24 bere jabearen bizilekua ziren, 2 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 6 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 12 etxek bost zituzten. 4 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 10 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 15 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 50 ziren, horien artean 42 aktiboak ziren eta 8 inaktiboak ziren. 42 pertsona aktiboetatik 40 lanean zeuden (21 gizon eta 19 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 gizon). 8 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra eraikuntza enpresa batena zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2000. urtean Saint-Deniscourt udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden, 360 hektarea erabiltzen.
Frontenard
Frontenard Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Frontenard udalerrian erroldatutako biztanleak 228 ziren. Familiak 106 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 43 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 27 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 148 etxebizitza zeuden, 108 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 19 bigarren erresidentzia ziren eta 21 hutsik zeuden. 146 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 108 etxebizitza nagusietatik 100 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 8 etxek bi zituzten, 21 etxek hiru zituzten, 31 etxek lau zituzten eta 47 etxek bost zituzten. 80 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 50 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 41 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 136 ziren, horien artean 92 aktiboak ziren eta 44 inaktiboak ziren. 92 pertsona aktiboetatik 86 lanean zeuden (47 gizon eta 39 emakume) eta 6 langabezian zeuden (2 gizon eta 4 emakume). 44 pertsona inaktiboetatik 22 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Frontenard udalerrian 106 unitate fiskal zeuden, 238 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.334 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 jatetxe.
2000. urtean Frontenard udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 729 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Arce
Arce Italiako udalerri bat da. Frosinoneko probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Arcek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Arnara
Arnara Italiako udalerri bat da. Frosinoneko probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Arnarak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Mont-sur-Courville
Mont-sur-Courville Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Komierazko Wikipedia
Komierazko Wikipedia Wikipediaren komierazko edizioa da. 2009ko urriaren hasieran 1.498 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 136.a zen.
Mont-sur-Courville
Biztanleria
2007an Mont-sur-Courville udalerrian erroldatutako biztanleak 128 ziren. Familiak 44 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Jose Angel Lujanbio
Jose Angel Lujanbio (Pasai Donibane, 1932ko maiatzaren 22a - ib., 2015eko uztailaren 22a) traineru estropadetako patroi onenetakoa izan zen, 60. hamarkadaren bigarren erdialdean oso famatua bihurtu zena. Kontxako 5 Bandera eta 4 Espainiako Txapelketa irabazi zituen besteak beste. Bere semea den Juan Mari Lujanbiok beste bost Kontxako Bandera lortu ditu.
Mont-sur-Courville
Etxebizitza
2007an 55 etxebizitza zeuden, 44 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 55etxeak ziren. 44 etxebizitza nagusietatik 34 bere jabearen bizilekua ziren eta 10 alokairuan okupaturik zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 4 etxek hiru zituzten, 14 etxek lau zituzten eta 22 etxek bost zituzten. 38 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 17 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 23 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Jose Angel Lujanbio
Kirol ibilbidea
1956an 24 urte zituela "Pedrotxo" entrenatzaileak jarri zuen San Juango traineruaren txopan eta urte hartan herriarentzako bigarren Kontxako Bandera eskuratu zuen aurrekotik 2 urtetara. Hurrengo urteetan Espainiako Txapelketak irabazi zituen Galizia aldean baina Kontxako Banderan 57 eta 60 arteko lau ekitaldietan bigarren izan zen. Herrian orduan traineru berri bat atera zuten Bibiano Etxabe patroi zela eta hiru Kontxa lortu zituzten. Jose Angel Lujanbiok alde egin zuen eta 63an Donostiako Jaizkibel traineruan aritu zen.
Mont-sur-Courville
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Jose Angel Lujanbio
Kirol ibilbidea
San Juanen lortu ez zuen onespena Hondarribian izan zuen 1965ean hasita lau ekitaldi jarraian irabazi baitzituen. 1967 eta 1968 urteetan Pedreñaren aurka irabazitako desafioek ezagun bihurtu zuten eta garaiko NO-DOan ere azaldu izan zen.
Mont-sur-Courville
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 84 ziren, horien artean 64 aktiboak ziren eta 20 inaktiboak ziren. 64 pertsona aktiboetatik 58 lanean zeuden (31 gizon eta 27 emakume) eta 6 langabezian zeuden (3 gizon eta 3 emakume). 20 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Jose Angel Lujanbio
Kirol ibilbidea
Zikloa amaitua zela ikusita 1970an Astillerora joan zen eta hiru urtetan goren mailara igo zuen. 1972an traineru garaitezina osatu zuen eta Espainiako Txapelketa irabazi zuen. Urte hartan gadu zuen estropada bakarra Kantabriako txapelketa izan zen eta honen ondorioz ezin izan zuen Kontxako Banderan parte hartu. 1973 arte bertan aritu zen eta ordutik aurrera talde ugaritan ibili zen, maila apalean hala ere.
Mont-sur-Courville
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Jose Angel Lujanbio
Kirol ibilbidea
Hona hemen patroitzan ibili izan den taldeen hurrenkera. Datuak falta dira.
Mont-sur-Courville
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Thatcher (Utah)
Thatcher Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Box Elder konderrian kokatuta dago, Utah estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
3449 Abell
3449 Abell asteroide baten izena da. azaroaren 7an aurkitu zuen E. F. Helin, S. J. Bus-ek Palomar Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1978 VR izena zeraman. Ondoren George O. Abell omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3449 Abell asteroidearen orbitak batezbeste 2,269 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,086 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,452 distantziara. Eszentrikotasuna 0,081 da, eta makurdura orbitala 2,32ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 13.6 da.
Bayview (Kalifornia)
Bayview Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Humboldt konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
NGC 5710
NGC 5710 galaxia bat da, Boötes konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Bodawpaya
Bodawpaya (ဘိုးတော်ဘုရား; ปดุง; Shwebo, 1745eko martxoaren 11 – Amarapura, 1819ko ekainaren 5a) Birmaniako erregea izan zen 1782-1819 bitartean.
Bizitza
Errege izendatu zuten 1782. urtean; familia osoa hilarazi zuen agintera iritsi orduko. Arakan inbaditu ondoren (bertan ebatsi zuen Mahamuni, Budaren irudi ospetsua) Siam aldera jo zuen, baina arrakastarik gabe. Pagoda asko egin zuen, baina ezin bukatu izan zuen 150 metro garai izan behar zuen pagoda ikaragarri bat. Merkataritza-harremanak izan zituen ingelesekin. 122 seme-alaben aita izan zen arren, Bagydaw biloba izan zen haren ondoko erregea.
Tywyn
Tywyn (formalki Towyn) Galesko ipar-mendebaldean dagoen Gwynedd konderriko udalerria da. Cardigan badiaren kostaldean kokatzen da. 2001eko erroldaren arabera bere biztanleriaren %41,5a gales hiztuna zen.
2011ko erroldaren arabera 3.264 biztanle zituen.
Punto Radio Euskadi
ABC Punto Radio zena Punto Radio irratian bilakatzean, Grupo Correo taldearen jabetzako Euskadiko emisorak Punto Radio espainiar programazioa ez aireratzen erabaki zuen, ABC egunkariaren pentsamoldearekin bat egiten zuelakoan, hortaz Punto Radio irratiaren hasierako denboraldietako ereduarekin jarraitzea erabaki zuen.
2013ko otsailaren 28an bere emanaldiak eten zituen.
Arpino
Arpino Italiako udalerri bat da. Frosinoneko probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Arpinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Altsasu
Altsasu Nafarroa Garaiko mendebaldeko udalerri bat da, Sakana haranekoa, zehazki Euskal Herriaren erdigunean dagoen Burunda bailarakoa, eta bailara horretako hiriburua da. Bidegurutze garrantzitsua da, hala errepidez nola trenbidez, Iruñea (Nafarroa Garaia), Gasteiz (Araba) eta Donostia (Gipuzkoa) Euskal Herriko hiriburuen artean. 0 biztanle dituenez, Iruñea eta Gasteiz artean dagoen herririk jendetsuena da.
Izena
Udalerriaren izena haltza zuhaitzaren izenetik datorrelako iritzian nolabaiteko adostasuna badago. Hizkuntzalarien ustez, izenak bi osagai ditu: haltza izena, batetik; eta -zu (su), ugaritasuna adierazten duen atzizkia, bestetik.
Izenaren ahoskera [alts̺as̺u] da.
Erdi Aroko testuetan Alssaltssu eta Alsassua formekin agertzen da. Antzinatik jatorrizko izenak ahoskera eraldaketa bat jasan du, lehenbiziko (H)altzazu izenetik gaur egungo Altsasu izenera igaroz. Gaztelaniazko Alsasua izenak jatorrizko izenari amaieran -a itsatsi zion; antzera gertatu da, adibidez, Bizkaiko Ibarrangelu (Ibarrangelua) edo Arratzu (Arrazua) udalerrien izenetan. Gaur egun, Altsasuren bi hizkuntzetako izenak koofizialak dira.
Kondaira
Urdiaingo Javier Goikoetxeak jasotako kondaira herrikoi baten arabera, Burunda haraneko ibai eta erreken ugaritasunaren ondorioz haltza asko zeuden herrixkak Altsa (Haltza) izena jasotzea ekarri omen zuen. Behinola, herrixka hori sute batek erabat kiskaldu eta errautsetatik herri berria sortu omen zuten. Gertaera honek Altsa izenari -su (su) atzizkia gehitu omen zion. Honebestez, Altsasu izenak "Haltza Sutan" edo "Haltzaren Sutea" esan nahiko omen luke.
Geografia
Altsasu Nafarroa Garaiko mendebaldean dago, Euskal Herriko erdigune geografikotik hurbil, Iruñea eta Gasteiz arteko erdibidean (bietatik 50 kilometrora), eta Donostiatik 69 kilometrora. Itsas mailaz gaindi 528 metrora du udaletxea. Udalerriak 26,8 km² ditu. Altsasuk, Sakanako herri gehienek bezala, dermioak ditu lurralde antolaketa egiteko, eta hiztegi topologiko zabala dago herrian.
Altsasu bidegune garrantzitsua da:
Mugakideak
Altsasuk honako hauek ditu mugakide:
Bereziki aipagarria da Urdiain herriarekin duen muga, luzera osoan lur-tontor batez markatuta dagoelako. Muga horrek erditik zatitzen du San Pedroko baseliza.
Hegoaldean Urbasa du mugakide, lur horiek komunalak dira. Urbasaz bestaldean, hegoaldean, Ameskoak daude.
Mendiak
Sakana haranean dagoenez, hegoaldean Urbasa dago. Altsasuko punturik altuena (Bargagain, 1.157 metro) izanik.
Altzaniako mendiak eta Ataungo mendiak ere bertan daude.
Maibeloko dermioan Baso itxia dago.
Ibaiak
Altsasun Zirauntza eta Altzania errekak elkartzen dira, Ubarkazuloko uharkatik gertu, Arakil sortzeko. Horrez gain, beste hainbat erreka daude herrian.
Klima
Gizakiaren eraginaren aurretik, harizti atlantiarrak udalerriaren beheko guneetan, eta pagadiak mendien tontorretan izaten ziren. Gaur egun, oraindik ere, haritzak eta pagoak dauden arren, euren azalera asko gutxitu da. Aipaturiko zuhaitzez gain, gaztainondo eta birlandaturiko pinuak ere baditugu Altsasu inguruko mendietan.
Estazio meteorologikoa
Herrigunearen kanpoaldean, itsasoaren mailatik 522 metrora, Nafarroako Foru Erkidegoko Gobernuak 1913an jarritako estazio meteorologikoa dago.
Auzoak eta industrialdeak
Altsasuk hainbat auzo ditu:
Kalerik luzeena garai bateko 1 Nazionala da eta Zelai kalea du izena San Juan kaletik iparraldera eta Gartzia Ximenez hegoaldera. San Juan kaleak herria mendebalde-ekialde norantzan artikulatzen du. Beste kale garrantzitsu batzuk: Bakea kalea, Ioartia, Isidoro Melero, Ferialeku eta Santa Kruz dira.
Udaletxea Gartzia Ximenez kalean dago.
Industrialdeei dagokienez, 3 daude herrian: 4. poligonoa egitea aurreikusita dago, Urdiainekin batera egingo omen da eta Zangitu dermioan kokatuko da.
Historiaurrea
Altsasu eta haren inguruak antzinatik populatu ziren. Urbasan eta inguruetan hainbat aurkikuntza egin dira, batez ere Koskobilon, Ataban eta Oroben. Gainera, Altzanian, Blankaleku eta Munaan I eta II trikuharriak ditugu. Atauneko mugan Saratxakolegi monumentu megalitikoa dago.
Erdi Aroa
Ohiturak dio Altsasuko San Pedro baselizan koroatu zutela Nafarroako lehenengo erregea, Gartzia Semenez. Hori dioen idatzi bat ere bada baselizako sarreran. Hala ere, ez da oso fidagarria, eta badirudi esaera bat baino ez dela. XII. mendean Alssatssu izenarekin ageri da idatzia, Burundako herrietako bat dela. Burundako Unibertsitatearen parte izan zen 1846 arte. XIV. mendeko estura handia zela eta, herriak hainbat herrigune irentsi zituen: Angustina, Argiñano, Elkuren, Saratsua eta Ulaiar.
XV. mendean hiri onaren izendapena eta Erreinuko Gorteetan ordezkapenik lortu ez bazuen ere, haren kokapenak berehala haranaren burua bihurtu zuen. Katalina eta Joanes III.a erregeek Gallurdea deitutako zerga kendu zioten (1498).
Erdi Arora arte Burundako biztanleak 20 herrigunetan bizi ziren. Baina izandako gudek, inbasioek eta abarrek XV. mendean gaur egun dauden sei herriak bakarrik biltzea ekarri zuen: Ziordia, Olatzagutia, Altsasu, Urdiain, Iturmendi eta Bakaiku.
Aro Modernoa
1516. urtean Burundako herriek, batez ere Altsasuk, Batzarramendin Segura, Idiazabal, Zegama eta Zerain gipuzkoarren aldetiko eta Agurain, Egilaz, San Millan eta Araia arabarren aldetiko buruekin hitzarmena lortu zuten. Akordio hura "Altzaniako Partzuergoa" izendatu zuten, eta bertan mugetako baso eta larreen ustiapena erdibanatzea erabaki zuten ordura arte izan ziren arazoak konpontzeko. 1897an arazo horiek behin betiko konpondu ziren, nork bere herriko lurraren eskumena onartu zuenean.
Ez dakigu zehazki Altsasun 1598an Izurri Atlantikoak jo zuen edo ez, baina Burundan kasuak egon zirela jaso zen Bergaran.
1607an Altsasuko biztanleen ondasunak 23.516 dukatu eta 9 erreal ziren, egindako zentsoaren arabera. 1646an egindako zentsoaren arabera, Altsasuk eskubidedun 96 biztanle eta bertan bizi ziren beste 16 pertsona zituen, tartean 9 alargun. Fausto Galarza zen epailea garai horretan. 1677an egindako zentso berrian herriko alkateak Miguel de Goikoetxea eta Lope García de Iriarte ziren. 106 etxe eta beste 61 biztanle agertzen dira.
1720an Lauko Aliantzaren Gerraren baitan, Altsasu eta Olazti batzen zituen zubietako bat botatzea eskatu zuten ingeniariek, Frantziako tropek hortik Gaztelarako inbasioa egin ez zezaten; 28 urte beranduago altsasuarrak kexu ziren Olaztik ez zuelako zubia berregin eta euren ganadua Urbasara igotzeko bide hori erabiltzeko ohitura zutelako.
1745an Altsasuk salaketa jarri zion Bakaikuri, bertakoek txerriak Altsasuren lur komunaletara eraman, zuhaitzak moztu eta etxolak eraiki zituztelako; hori gutxi ez, eta gainera Altsasurenak ziren 30 txerri lapurtu eta Bakaikura erman zituzten. Bi herriak Burundaren parte ziren, eta lur komunalak orokorrak ziren, baina herri bakoitzak bere esparrua zuen gai batzuetarako, tartean egurra eta zerriek ezkurra jateko lekuak.
1740an beheko errota hobetzeko bigarren presa bat eraiki behar zela eta, Altsasuk kexa sartu zuen. Badirudi presa horrek arazoak ematen zituela, gaizki eraikia baitzegoen. 1742an, berritu eta gutxira, errekak eraman zuen eta Altsasuk erosi zuen, errotariek ezin baitzuten mantendu. Errotaren erdia Elizarena zen. 1760an beheko errota konpontzeko diru partida bat onartu zen.
Aro Modernoaren amaieran, 1796an, 890 biztanle zituen Altsasuk, horietatik 576 aitoren seme edo alaba. 471 emakumezko eta 419 gizonezko zeuden, eta zazpi urtetik beherakoak 50 urtetik gorakoak bezain beste ziren.
1798an, Ziordia eta Olaztirekin batera, Urdain, Iturmendi eta Bakaikuri aurre egin zion eskatuz Burundako udaleko bilerak egiteko estalpe bat eraiki behar bazen, ez izateko Batzarramendin, baizik eta Otadiako Kristoaren baselizaren eta Errege Bidean zegoen Zubiberriren arteko lekuren batean, bertan eraikitzea mendiak baino errazagoa baitzen.
Aro Garaikidea
Altsasun hainbat guda izan dira kokapen estrategikoa dela eta. XVIII. mendean eta XIX. mendearen hasieran batez ere gertatu ziren horiek:
1849an irin errota bat eta landatutako 2400 erregu-lur zituen. Iruñeatik zetorren bidea artean gurdi-bidea zen, eta handik Gipuzkoara zihoana, ferra itxurakoa. Bazeukan egurra mozteko eta ehungintza-industria, batez ere armategietarako. 1863. urtean trenbidea Altsasura iritsi zen eta, bi urte geroago, Iruñea-Zaragoza linearekin bat egin zuen. Prozesu honek industrializazioa bultzatu zuen, Altsasu gune industrial garrantzitsu bihurtuz. Jada 1842an txarola egiteko fabrika bat zuen Santiago Nobleak, Zelai auzoan.
1907an Alfontso XIII.ak "Hiri Txit Prestua" titulua eman zion,eta harekin batera hazkuntza demografikoa izan zen bertan.
1977an EAE, HASI, LAIA, EIA eta ESB batuta Altsasuko Mahaia sortu zen, eta bertatik, Herri Batasuna.
1980. urtean Altsasun ospatu zen lehenengo Nafarroa Oinez. Horren ondoren, 1993an, 2005ean eta 2018an Nafarroako ikastolen jai nagusia berriro ere ospatu zen Altsasun.
Demografia
Altsasuk garapen demografiko handia izan zuen trenbidearen iristearen ondorioz. Hala, 1850ean 1.000 biztanle baino ez zituen, eta 1981ean, berriz, 7.250. Gutxi gorabehera, kopuru horretan mantendu da hurrengo urteetan.
Herritarren heren bat (2.291) herrian jaio zen, beste herena Nafarroako Foru Erkidegoko beste herri batzuetan (2.258), eta azken herena Espainiar estatutik kanpo, 40 biztanle atzerrian jaio ziren. Immigrazio handia izateko arrazoi herriak dituen industriagunea eta errepide lokarria aipa daitezke. Esan bezala, herriak ehun urtean populazioa zazpi halako egin zuen, batez ere Extremaduratik joandako jendearekin. Beste asko inguruko herrietatik joan ziren. Azken urte hauetan gainera, 2001eko zentsuan agertzen ez den Hego Amerikako komunitate handi bat sortu da, batez ere Ekuadorretik joan dena. 2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko 597 etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %7,93 (Nafarroako Foru Erkidegoko batezbestekoaren azpitik).
Altsasun, gainera, eskualde buru denez gero, inguruko herrietan zentsaturik dagoen jende asko izaten da egunean zehar.
2001eko zentsuaren arabera 3.543 gizon (%50,59) eta 3.461 (%40,41) emakume zeuden. Adin tarteen taula behean dago.
Udal hauteskundeak
Altsasuko udalak 13 zinegotzi ditu osotara. 1999ko hauteskundeetan Euskal Herritarrokek izan zuen alkatetza. Lehenago, 1979tik HB, PSN eta Altsasuko Taldeak (EAJtik hurbileko zerrendak) ere izan dute alkatetza.
2003an Aralar alderdiak izan zuen alkatetza. Orduan Altsasuko Indarra ezker abertzaleko plataforma legez kanpo utzi zuten. PSN, Eusko Alkartasuna, Nafarroako Ezker Batua eta Unión del Pueblo Navarro ere aurkeztu ziren.
Altsasuko alkatea Nafarroa Bai alderdiko Unai Hualde atera zen 2007ko udal hauteskundeetan. Udaleko hamahiru zinegotzietatik lau lortu zituen. Baliogabeko botoak 47 izan ziren (emandako guztien %1,24) eta 89 boto zuri izan ziren (botoen %2,38). Abstentzioa %37,38koa izan zen.
2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetan Bildu koalizioa izan zen irabazle botoetan, baina zinegotzietan lau eskuratu zituen, Nafarroa Bai koalizioak bezala. Bilduko Garazi Urrestarazu hautatu zuten alkate.
2015eko udal hauteskundeetan Bilduren ondorengoa zen Euskal Herria Bilduk zinegotzi bat galdu zuen, eta Nafarroa Bairen ondorengoa zen Geroa Bai koalizioak bat irabazi zuen. Bestalde, indarrez sartu zen Goazen Altsasu herri plataforma udalbatzan, bi zinegotzirekin. PSN eta UPN alderdiek nork bere zinegotziak mantendu zituen, eta PPk eta Ezkerrak beren zinegotziak galdu zituzten. Emaitza horien ondorioz, Geroa Baiko Javier Ollo hautatu zuten alkate.
2019ko hauteskundeetan, Geroa Baik aurrekoetan lortutako emaitza hobetu eta 10 zinegotzi izatera pasa zen, aurreko kopurua bikoiztuz. 2405 boto jaso zituen. EHBilduk botoetan gora egin zuen, 836 boto jasoz eta zituen 3 zinegotziak mantenduz. PSN, Goazen Altsasu eta Navarra Suma koalizioa (UPN, PP eta Ciudadanos alderdien elkartzea) haien zinegotziak galdu eta ordezkaririk gabe gelditu ziren. Lehen aldiz, bi indar bakarrik daude Altsasuko udalean.
Udaletxea
Antzina udaletxea Foruen plazan dagoen "Gure Etxea" eraikinean egon zen, gaur egun kultur-etxe moduan erabilitako eraikinean alegia. Gaur egungo udaletxea XIX. mendearen hasieran eraiki zen eta eraikinak gaur egun duen itxura 1943an eginiko eraberritzearen ondorio da. Eraberritzea Casimiro Díaz arkitektoak zuzendu zuen.
Beheko solairuan, idazkaria, udaletxeko bulego nagusiak eta udaltzaingoaren egoitza daude. Lehen solairuan, alkatearen bulegoa, udalbatza-aretoa eta bestelako bilera gelak zeuden. Azken hobetze lanak 1987ko irailaren 14an amaitu ziren, herriko jaien hasierarekin batera. Udala alkateak eta hamahiru zinegotzik osatzen dute.
Altsasu auzia
2016ko urriaren 15eko gauean izandako gertakarien soka luzea ekarri zuen prozesu juridiko bat hasi zen, Altsasu auzia bezala ezaguna egin zena. Espainiako Auzitegi Nazionaleko Carmen Lamela epaileak zuzendutako auzian bi Guardia Zibil eta euren bikoteen eta herriko hainbat gazteren artean gertatutako liskarra epaitzen zen,[1] eta eraso terrorista bat zela argudiatuta 375 urteko kartzela zigorra eskatu zuen Fiskaltzak.[2]
Tartean egondako hiru gazte 2016ko azaroaren 14tik zeuden kartzelan auzi hau zela eta.[3] Azkenean, nahiz eta ekintza terroristaren izaera bertan behera geratu, 9 urte eta sei hilabete arteko kondenak jaso zituzten.
Azpiegitura eta garraioak
La Burundesaren Bilbo eta Iruñea bitarteko autobus lineak geltokia dauka Altsasun. Horrez gain, Gasteiz-Iruñea lineak ere tarteko geltokia dauka udalerrian.
Konpainia berdinaren Sakanako herriak elkartzen dituen Gasteiz-Iruñea lineak geltokia dauka herrian. Guztira hiru zerbitzu izaten dira norabide bakoitzean. Linearen ibilbidea honakoa da:
Euskara
Altsasuko bertako euskalkia Burundako euskara da, hego-sartaldeko nafarreran kokatzen dena. Hizkera berezia da Burundakoa, Nafarroan egon arren, bere kokalekuagatik, asko hartu baitu Burundako hizkerak Arabatik eta Gipuzkoatik. Gainera, Nafarroan edo Sakanan bertan sortu diren gertakari zenbait ez dira zabaldu Burundara. Eta, alderantziz, mendebalean, Gipuzkoan edo Burundan bertan sortutako berrikuntzek ez dute Etxarri Aranatz zeharkatu. Gertakari horrek burundarren arteko batasuna eta gainerako sakandarrekiko haustura erakusten du Koldo Zuazoren arabera. Inguruko euskalkiekin egiten duen loturagatik Burundakoa "tarteko hizkera" dela esan daiteke.
Ezkilen errepika
Eskuzko kanpai-jotzea kanpaiak jotzeko tradizioa Altsasun mantendu da mendeetan gaur egunera arte. Maiatzeko gurutzearen egunetik (maiatzaren 3a) Iraileko gurutzearen egunera (irailaren 14) arte eguerdian ezkilen errepika jotzen da (kanpaien errepiketeoa ere deitua). Enrike Zelaia musikaria izan da tradizio hori bizirik mantentzeko eragileetako bat. Tradizio hori mundu osoan zehar barreiatuta dago, baina bereziki Iberiar penintsulan, ohitura erlijioso gisa. UNESCOk Gizateriaren Kultura Ondare Immaterial izendatu zuen 2022ko azaroaren 30ean, eskuz jotako kanpai joaldiak izenarekin. Espainian zein Hego Euskal Herrian tradiziozko usadioa izan da, nekazaritzari lotua. Espainiak babestua du kultura ondasun gisa. Nafarroa Garaian bereziki lotuta egon da herri-meteorologiarekin, tentenubloaren kasuan, adibidez. Kanpai-jotze hau Erriberan egin ohi zen, baina Nafarroako hegoaldean, gaur egun, Los Arcosen baino ez da gordetzen.
Ondasun nabarmenak
Altsasuko sustraiak eskultura Foruen Plazan dago. Joxe Ulibarrena eskultore eta etnografoak XVII. mendeko Intxaurrondo zaharraren enborra erabili zuen 1991an hura ihartu zenean.
Altsasun hainbat eliza eta baseliza daude:
Horretaz gain hainbat komunitate erlijiosok euren lekua dute, Jehovaren lekukoek eta Ebangelistek kasu.
Borondatezko gizarte aurreikuspeneko erakunde
Borondatezko gizarte aurreikuspeneko erakundea (Entidades de Previsión Social Voluntaria edo EPSV) irabazasmorik gabeko elkartea da. EAEn horrelako erakundeak Euskadiko Gizarte-Emendiotarako Borondatezko Erakundeen Baterakundea izeneko federazioan daude elkartuta, zein Prebisio Sozialeko Erakundeen Legearen babesean eratu baitzen.
Horrelako prestazioak eman ditzakete EPSVek:
Ez dago mugarik bazkide izateko eta eskubide eta betebehar berak dituzte.
Mary-sur-Marne
Mary-sur-Marne Frantziako udalerria da, Sena eta Marne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Mary-sur-Marne udalerrian erroldatutako biztanleak 1.171 ziren. Familiak 380 ziren, horien artean 64 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 40 bakarrik bizi ziren emakumeak), 116 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 176 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 440 etxebizitza zeuden, 386 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 30 hutsik zeuden. 425 etxeak ziren eta 14 apartamentuak ziren. 386 etxebizitza nagusietatik 356 bere jabearen bizilekua ziren, 26 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 7 etxek bi zituzten, 50 etxek hiru zituzten, 97 etxek lau zituzten eta 228 etxek bost zituzten. 302 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 154 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 207 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 770 ziren, horien artean 561 aktiboak ziren eta 209 inaktiboak ziren. 561 pertsona aktiboetatik 531 lanean zeuden (281 gizon eta 250 emakume) eta 30 langabezian zeuden (13 gizon eta 17 emakume). 209 pertsona inaktiboetatik 84 erretiraturik zeuden, 81 ikasten zeuden eta 44 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Mary-sur-Marne udalerrian 409 unitate fiskal zeuden, 1.117 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.493 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 25 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 argiketaria eta 2 jatetxeak.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Sergei Xoigu
Sergei Kuzhugetovitx Xoigu (errusieraz, eta ofizialki: Сергей Кужугетович Шойгу edo Sergei Shoigu) (Txadan, Sobietar Batasuna; 1955eko maiatzaren 21a) Errusiako politikaria eta Errusiako Armadako Jenerala da, bai eta Errusiako Federazioko Defentsa ministro gisa eta EIEko Defentsa Ministro Kontseiluko presidente gisa lan egiten du 2012tik ere. Lehenago, Xoigu Larrialdi Egoeretako ministro izan zen 1991tik 2012ra, bai eta Moskuko Oblasteko gobernadore kargua izan zuen ere, labur, 2012an.
Antonio Vega de Seoane Barroso
Antonio "Antxon" Vega de Seoane Barroso (Donostia, – ib., ) gipuzkoar enpresaburu eta ingeniaria izan zen. Antonio Vega de Seoane Etxeberriaren semea, Real Sociedad futbol klubeko presidentea (1961-1967) eta Aranzadi Zientzia Elkartekoa izan zen. Donostiako alkate izendatu zuten 1958 eta 1960 artean.
1955eko Frantziako Tourra
1955eko Frantziako Tourra Itzuli Handi honen 42. edizioa izan zen. 1955eko uztailak 7 eta 30 bitartean ospatu zen. 4476 kilometroko ibilbidea egin zen 22 etapatan banatuta, lehena bi sektoretan banatua egon zelarik.
130 txirrindularik parte hartu zuten 10 txirrindulariko 13 talderen artean banatuta. 130 horietatik 69 izan ziren proba amaitu zutenak, eta talde bakar batek ere ez zuen proba bere txirrindulari guztiekin amaitzea lortu
Edizio honetan sartu zen foto-finisha helmugetan.
Garaileak, hirugarren aldiz jarraian Louison Bobet izan zena, proba batez beste 34,446 kilometro orduko abiaduran bete zuen.
Parte-hartzaileak
A : Etapan zehar abandonatu zuen ; HD : Abandonatu egin zuen ; NP : Ez zuen etapa hasi.
Artikulu hau frantsesezko eta gaztelaniazko wikipedietatik itzulia dago.
Cyrtodactylus deveti
Cyrtodactylus deveti Cyrtodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Ferrari Testarossa
Ferrari Testarossa Ferrarik egindako 12 zilindroko kirol-kotxea izan zen, 1984an Ferrari Berlinetta Boxer ordezkatu zuena. Pininfarinan diseinaturiko kotxeak bi bertsio izan zituen, 512 TR eta F512 M hain zuzen ere, guztira 10.000 salduz.
Testarossa izenak euskaraz "buru gorria" esan nahi du. 1980ko hamarkadan izugarrizko ospea lortu zuen, Out Run bideo-jokoan edo Miami Vice telesailan agertu zelako. Egun orduko yuppien ikurtzat hartzen da. .
Félix Lasserre
Félix Lasserre (Baiona, 1895eko urriaren 9a - Saint-Avold, 1965eko abuztuaren 19a) euskal errugbilaria izan zen, Aviron Bayonnais taldean atzelari postuan izandakoa. René Lasserre eta Poulet izan zituen ezizenak.
Biografia
1920ko hamarkadaren jokalaririk nagusienetariko batentzat hartuta, lerro guztietan aritu zuen bere karreran.
Frantziako errugbi selekzioan 1914ko urtarrilaren 1ean debutatu zuen Irlandaren aurka. Parisko Olinpiar Jokoetan ere izan zen, non zilarrezko domina lortu zuen.
Sims (Illinois)
Sims  Illinoiseko herri bat da. Wayne konderrian kokatua dago. 2010ean 252 biztanle zituen, 3.11 kilometro koadrotan banatuta.
Atzerri eta Segurtasun Politika Erkidea
Atzerri eta Segurtasun Politika Erkidea (ASPE) Europar Batasunaren politika nagusietako bat da, helburu hauek dituena: atzerriari eta segurtasunari buruzko gaietan Europar Batasunaren ekintza erkidea lortzea, Batasunaren segurtasun-modu guztiak indartzea, nazioarteko bakea eta segurtasuna zaintzea, nazioarteko lankidetza sustatzea, demokrazia eta zuzenbidezko estatua garatzea eta indartzea, eta giza eskubideak eta oinarrizko askatasunak errespetatzea. Europar Batasunaren bigarren zutabea eratzen du. Batasuneko atzerri- eta segurtasun-politika erkideko goi-ordezkariak, egun Josep Borrell kataluniarrak, politika hau zuzentzen du.
Fiji hindierazko Wikipedia
Fiji hindierazko Wikipedia Wikipediaren fiji hindierazko edizioa da. 2009ko urriaren hasieran 1.388 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 169.a zen.
Centro
Centro leku ezberdinen izena da:
Saint-Étienne-d'Albagnan
Saint-Étienne-d'Albagnan Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Hérault departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Étienne-d'Albagnan udalerrian erroldatutako biztanleak 295 ziren. Familiak 136 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 60 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 257 etxebizitza zeuden, 142 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 100 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 244 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 142 etxebizitza nagusietatik 114 bere jabearen bizilekua ziren, 21 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 6 etxek gela bat zuten, 7 etxek bi zituzten, 23 etxek hiru zituzten, 39 etxek lau zituzten eta 67 etxek bost zituzten. 84 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 66 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 57 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 176 ziren, horien artean 113 aktiboak ziren eta 63 inaktiboak ziren. 113 pertsona aktiboetatik 94 lanean zeuden (48 gizon eta 46 emakume) eta 19 langabezian zeuden (9 gizon eta 10 emakume). 63 pertsona inaktiboetatik 34 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 igeltseroa, 1 iturgina, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
2000. urtean Saint-Étienne-d'Albagnan udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 45 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pine Hills (Kalifornia)
Pine Hills Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Humboldt konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Trastamara etxea
Trastamara Gaztelan jatorria zuen Erdi Aroko errege-etxea izan zen, Gaztela (1369-1504), Aragoi (1412-1516), Nafarroa (1425-1479) eta Napoli (1458-1501) erresumetan nagusitutakoa. Leinua Borgoina etxearen adarra zen eta Trastamara konderritik hartzen du izena. Lehendabiziko erregea Henrike II.a Gaztelakoa (1369 – 1379) izan zen, Petri I.a Gaztelakoa sasi-anaia ordezkatu zuena.
Trastamarakoak Aragoiko errege bihurtu ziren, Caspeko Itunari (1412) esker, Martin I.a Aragoikoa 1410ean hil zenean adostua. Leinuaren azken erregea Fernando II.a Aragoikoa izan izan zen. Haren biloba Karlos V.ak, Habsburgo etxeak, ordezkatu zituen Trastamara leinukoak.
Gerhard Hessenberg
Gerhard Hessenberg (Frankfurt am Main, 1874ko abuztuaren 16a - Berlin, 1925eko azaroaren 16a) matematikari alemana zen, geometria proiektiboan eta multzo-teorian aditua. 1899an doktoratu zen Berlingo Unibertsitatean Hermann Schwarz eta Lazarus Fuchsen zuzendaritzapean.
Ezaguna da Desarguesen teorema Pascalen teoremaren ondorio zela frogatzeagatik.
Guiyang
Guiyang (txinera sinplifikatuz: 贵阳, pinyineraz: Guìyáng), Guizhou probintzian dagoen prefektura mailako hiria da. Guztira, 3.450.000 biztanle inguru dauzka eta 8.034 kilometro karratuko azalera.
Inguru naturala eta kokapena
Prefektura mailako Guiyang hiriaren mugakideak honakoak dira: Bijie ipar-mendebaldean, Zunyi ipar-ekialdean, Qiannan ekialde eta hegoaldean, eta Anshun mendebaldean.
Artzapezpiku euskalduna
Jean Larrart (1884-1966) gamuarra hiri txinatar honen artzapezpiku katolikoa izan zen.
Wren (Ohio)
Wren Ohioko herri bat da. Van Wert konderrian kokatua dago. 2010ean 194 biztanle zituen, 0.8 kilometro koadrotan banatuta.
Cymothoidae
Cymothoidae Cymothoida azpiordeneko isopodo familia bat da. Itsasoan zein ur-gezan aurki daitezke. Cymotohidae familiako izakiak ektoparasitoak dira, gehienetan arrainenak. Ordezkari ezagun bat Cymothoa exigua da, ostalariaren mihira lotu eta hau deuseztatzen duena, azkenean arrainaren mihia bera ordezkatuz. Ceratothoa oestroides Mediterraneoko arrainen artean suntsiketarik handiena eragiten duen ektoparasitoa da.
Gaur egun 40 genero eta 380 espezie ezagutzen dira. Gehienak ur epel eta beroetan bizi dira, eta oso gutxi klima hotzetan.
Espazio (argipena)
Espazioa (latinezko spatium hitzetik) oro har espazio fisikoa, espazio geografikoa eta kanpo espazioa izaten da, baina beste adiera asko izan ditzake:
Lech Wałęsa
Lech Wałęsa ( ahoskatua; Popowo, Gmina Tłuchowo, ), Poloniako buruzagi sindikala eta gerora presidentea izan zen.