cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bugnières
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 95 ziren, horien artean 66 aktiboak ziren eta 29 inaktiboak ziren. 66 pertsona aktiboetatik 62 lanean zeuden (36 gizon eta 26 emakume) eta 4 langabezian zeuden (4 emakume eta 4 emakume). 29 pertsona inaktiboetatik 17 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bugnières udalerrian 63 unitate fiskal zeuden, 154 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.976 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren eta 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina eta 1 iturgina.
2000. urtean Bugnières udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Anolis insolitus
Anolis insolitus Anolis generoko animalia da. Narrastien barruko Dactyloidae familian sailkatuta dago.
Guaitecas
Guaitecas Txileko hegoaldeko komuna da. Aisén eskualdeko Aisén probintzian dago. 2002ko erroldaren arabera 1.539 biztanle ditu. Komunaren hiriburua Melinka da.
NGC 1359
NGC 1359 galaxia espiral bat da, Eridanus konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Petrocephalus congicus
Petrocephalus congicus Petrocephalus generoko animalia da. Arrainen barruko Mormyridae familian sailkatzen da.
Summerhill eskola
Summerhill eskola 1921an Kingswinford-en, Ingalaterran Alexander Sutherland Neillk antolatutako ikastetxe berritzaile bat da. Neill] [[eskola demokratikoen mugimenduaren aitzindaria izan zen. Bertan lehen eta bigarren hezkuntzako ikasleek ikasten dute. Gaur egun sortzailearen alabak, Zoë Neill Readhead eskola zuzentzen du. thumb|400px| Summerhill eskola gaur egun. Eskola demokratiko batek bi oinarri ditu: ikasleek, batetik, beren esku dute klasera joatea ala ez; halaber, bestetik, eskolako arauak eta funtzionamendua guztien batzarrean erabaki egiten da. Batzar horietan, ikasleekin batera, irakasleek eta gainontzeko langileek har dezakete parte. Neillek ideia hauek guztiak liburutan jaso zituen, bereziki eskolaren izena daraman testuan, baina defendatzen dituen ideiekin arazoak izan zituen eta hasierako ediziotan bere burua autozentsuratu egin behar izan zuen.
Pertsona libreak hezi
Summerhillen ezaugarri nagusietariko bat askatasunarena da. Neillen ustez haurrek zigorrik gabe eta erreprimitzeko tresnarik gabe hobeto ikasten dute. Gela eta ikasgai guztiak aukerakoak dira eta ikasleek beren artean libreki aukera dezakete. Eta ez badute joan nahi inork ez die behartzen. Neillen ustez “haurrak bizitza propio bizi behar du, ez gurasoek nahi dutena ezta ere hezitzaile batek erabakitakoa, pentsatuz haiek, gurasoek zein hezitzaileek, haurrak baino hobeto dakitela umeak zer behar duen”.
Hezkuntza oinarriak
Hauek dira Neillek defendatutako hezkuntza oinarri batzuk: Ideia hauek Neillek Sigmund Freud, Jean-Jacques Rousseau eta Wilhelm Reich pentsamenduetan jaso zituen eta modu batez hauek markatu zuten haren ibilbide ideologikoa baina beti ikuspuntu kritiko batetik; teoriak praktikarekin talka egiten zuenean Neillek beti praktikaren alde egiten zuen bere hautu.
Hauek ziren eskola honen berezitasun batzuk:
Summerhillen aurrera eraman den hezkuntza metodologia antiautoritarismoaren pedagogian kokatzen da edo, beste modu batez esana, pedagogia libertarioan edo zuzendu gabekoan. Planteamendu horietan oinarrituta esperientzia desberdinak egin dira mundu osoan. Neillentzat hezkuntza askatasunean bidezkoa da eta hori da horrela maitasuna eta askatasunaren aurrean haurraren erantzun positiboaren ondorioz. Haren ustez haurrengan ematen diren arazo askoren jatorria gizarte gaixo batengan bilatu behar da. Gizarte horrek beldurrak eta biolentzia eragiten ditu. Horren aurrean, Summerhill bezalako inguru osasuntsu batek horrelako arazoak zuzentzeko terapia egokiena da. Eta gehiago esango zuen: denborarekin agian haur libreen belaunaldiek gizartea bera sendatuko zutela.
Pedagogia honek haurrari ez dio bide zehatz bat edo eredu zehatz bat markatzen. Haurra burujabea izan behar da eta, indarkeriak pairatu gabe, zoriontsua izateko nahi duen bizimodua aukeratu behar du. Aldi berean, helburu hori lortzeko pertsona helduek ez dute haien nahiak eta frustrazioak umeengan proiektatu behar.
Summerhill eskola bat baino gehiago komunitate bat da. Horrek ez du esan nahi ikasgelak eta tailerrak ez daudenik. Baina benetako ikaskuntza prozesua elkarbizitzan ematen da, neska eta mutilen arteko hezkidetzan, burujabetasunaren eta norberaren ardura landuz. Besteekiko harreman arduratsuen bidez, haurrak jendartean bizitzeko prestatzen da.
Sormenak, bestetik, garrantzi handia du metodologia honetan. Liburuak bigarren planoan gelditzen diren bitartean, jolasak eta ekintza sortzaileek nagusitasun guztia dute. Beste ikasgai batzuk, erlijioa esaterako, erabat desagertu egiten dira. Eskolaren gobernua batzarraren bitartez eramaten da. Hori da Summerhillen organo gorena eta bertan gauza garrantzitsuenak erabaki egiten dira, bi salbuespenekin: langile eta irakasleen kontratazioa eta horien soldatak. Batzarrean denek parte har dezakete eta pertsona bakoitzak boto bat dauka bai gatazkak konpontzeko baita ere arau berriak sortzeko. Batzarraren lehendakaria bileraz bilera aldatu egiten da eta astero biltzen da. Neillen ustez batzarra haurrentzat eskolaren ikasgai nagusia da.
Eraginak
1917an Neill Little Commonwealth eskola ezagutu zuen. Eskola hori berez erreformatorio bat zen, Homer Lane psikoanalista estatubatuarrak zuzentzen zuena. Hango gazteak delituak egiteagatik entzerratuta zeuden. Instituzio hori ezagutzeak eragin berezia izan zuen Neillengan: errealitate hori ezagututa eta gero, beti espetxeen kontra hitz egingo zuen; aldi berean, hango funtzionamendua erakarri egin zion: bertako gazteek espazio gestionatu egiten zuten. Beste psikoanalistek ere izan zuten eragin berezia Neillengan. Sigmund Freud bera aparte, Wilhelm Reich Neillen analista izan zen eta haren laguna. Reichengandik hezkuntza kolektiboaren beharraren planteamendua jaso zuen. Honen arabera, hori zen hezkuntza burgesari ordezkatzeko sistema egokiena. Psikoanalista hauen ustez hezkuntza burgesak eta tradizionala haurtzaroan senen eta borondateen debekuen gainean antolatzen zen. Neillen ustez hortxe dago pertsona askok erakusten dituzten neurosi manifestazioen eragile nagusia. Askotan beste eskoletatik ailegatzen ziren umeak benetako gaixo neurotiko moduan zaintzen zituen Summerhillen, neurri handi batean errepresio sexualaren eta autoritarismoaren ondorioz gaixotutako haur neurotikoak bezala.
Helburuak
Neillen ustez eskolaren lan nagusia zera da: haurrei zoriontasun propioa aurkitzeko bidean laguntzea. Horretarako tradizionala ez den beste eredu bat oso bestelakoa proposatu zuen. Eskola horretan beldurraren atmosfera erabat ezabatu behar zen. Askotan haurrak oso txintxoak izan daitezke baina hori beldurraren ondorio bada ez da batere positiboa. Pertsona zoriontsua izateko lehendabizi bere bide propioa aukeratzeko aske sentitu behar da. Horregatik Summerhillen ez da aginte morala edo hierarkikoa ematen, ikasleen askatasuna ez mugatzeko. Summerhillen helduek ez dute haurrek baino botere gehiago. Pertsona guztiak berdinak dira. Testuinguru horretan askatasuna guztion arteko eraikuntza bezala ulertzen da.
Gaur egun Summerhillek planteatzen zituen kontzeptu asko modu batez edo bestez onartuak izan dira: zigor fisikoen abolizioa, haurren parte hartzea... Hala ere beste batzuk oso polemikoak izaten jarraitzen dute, esaterako klasera joateko edo ez joateko ikaslearen askatasuna. Ideia hori Summerhillen oinarri bat da baina Tony Blairreko gobernua ez zegoen ideiarekin ados eta 1999an gaia epaitegietara eraman zuen. Azkenik, Auzitegi Gorenak ikasleen eskubidea bermatu zuen.
Adolphe Menjou
Adolphe Jean Menjou (Pittsburgh, Pennsylvania, 1890ko otsailaren 18a - Beverly Hills, Kalifornia, 1963ko urriaren 29a) Ameriketako Estatu Batuetako aktorea izan zen. Jatorri frantses eta irlandarrekoa zen ; oinarrizko ikasketak bukatutakoan, Cornelleko unibertsitatean ingeniaria izateko ikasi zuen. Antzeztea gustuko, horretara bideratu zuen bere jarduna eta 1916an estreinako filma egin zuen: The Blue Envelope Mystery. Bigarren Mundu Gerran anbulantzien zerbitzuko kapitaina izan zen.
Gerra amaituta zinemara ekin zion ostera ere: The Sheik edo The Three Musketeers dira sasoi horretako lan nabarmenak (biak 1921ekoak). A Woman of Paris (1923) lanak Menjouren estiloa taxutuko zuen: gizon dotore eta fina, beti ondo jantzia eta prestua. Zinema soinudunarekin nabarmen egin zuen gora aktorearen ospeak. 1930ean Marlene Dietrich aktorearen pare arituko da Morocco filman, eta hurrengo urtean The Front Page lanagatik Oscar Sarietarako izendapena jaso zuen (gizonezko aktore onenaren sarirako); Lionel Barrymorek irabazi zuen. 1947an Menjouk ez zuen arazorik izan "House Committee on Un-American Activities" batzordeari laguntza emateko, Hollywoodeko komunisten aurkako oldarrean; "Motion Picture Alliance for the Preservation of American Ideals" taldeko partaide gogotsua izan zen Adolphe, eta honen antzera garai hartako beste aktore ezagun asko ere aritu ziren, komunistak harrapatzeko ahaleginean. Esaterako Barbara Stanwyck eta beronen senarra, Robert Taylor. Menjouk, modu berean, harreman katramilatsua izan zuen bestela pentsatzen zuten lankideekin; antza Katharine Hepburnekin lan egin zuenetan (Stage Door eta State of the Union filmetan) harremana laneko kontuetara mugatzen omen zen, ez baitzioten elkarri txintik ateratzen. Hepatitisak jota hil zen 1963an.
Save the Children
Save the Children Fund nazioarteko gobernuz kanpoko erakunde bat da, Eglantyne Jebb ingelesak 1919an Lehen Mundu Gerragatik erbesteratu edo errefuxiatutako haurrak laguntzeko sortua. Laster mundu osora zabaldu zen. Egun, munduko 120 herrialdetan lan egiten du, Haurren Eskubideen Aldarrikapena bultzatuz.
2020tik Pilar Kaltzada kazetari donostiarra da Espainiako lehendakariordea. Pilar Goya postu berean aritu zen 2009-2015 urten artean.
Summerhill eskola
Sistemari egindako kritikak
Summerhillen metodologiak kritika asko jaso ditu eta, nolabait, beti zurrunbiloaren erdian egon da. Ikuspuntu tradizionaletik han ematen zen diziplina eza, sexualitate osasuntsuaren aldarrikapena, erlijioaren bazterketa, biluztasunaren normaltasuna eta beste gauza asko ulergaitzak ziren. Hala ere, eskolak ezagutu izan zituen ikusketetan ez zuten ezer arriskutsurik aurkitu. Esaterako Gobernuko ikuskariek 1949ko ekainean egin zuten txostenean onartzen zen, besteak beste, haurrak ondo zainduta zeudela, instalazioak egokiak zirela, irakasle askoren maila oso ona zela eta, orokorrean, aztertzeko esperientzia interesgarria zela. Ezkerretik, bestetik, esperientzia honek bere kritikak ezagutu ditu baita ere. A.S. Neill oso intelektual irekia eta progresista zen baina, hala ere, garaiko aurreiritzi batzuetaz ez zen libratzen. Esaterako, haren ustez homosexualitatea gaixotasun bat zen, errepresioak sortutako arazoa, askatasunean hezitako haurren artean ematen ez zena. Horretaz "Summerhillen ez dago homosexualitaterik" idatzi zuen. Nesken hezkuntzari buruz ere zalantza handiak erakutsi zituen. Hezkidetzaren aldekoa zen baina ez zuen ulertzen zergatik neskak ez ziren zientzietara edo matematiketara hurbiltzen. Neurri handi batean ideia hauek Freudengandik jaso zituen. Gaurko ikuspuntutik ere baziren beste gauza kritikagarriak; adibidez, ikasleek tabakoa erre zezaketen eta alkohola ez zegoen debekatuta nahiz eta Neillek edatea haurren artean ez oso ondo ikusi. Azkenik, nahiko eskola elitista izan da beti eta hori sortzaileak berak onartzen zuen. Bertara haur bat bidaltzeko familiak dirua izan behar zuen eta horrek esperientziaren orokortasuna zalantzan jarri du.
Cogny (Cher)
Cogny Frantziako udalerri bat da, Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Cogny udalerrian erroldatutako biztanleak 37 ziren. Familiak 16 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Etxebizitza
2007an 29 etxebizitza zeuden, 16 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 29etxeak ziren. 16 etxebizitza nagusietatik 11 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 1ek hiru zituen, 5 etxek lau zituzten eta 8 etxek bost zituzten. 11 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 6 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 9 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Cogny udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden, 591 hektarea erabiltzen.
Donizete Oliveira
Donizete Oliveira (1968ko otsailaren 21a - ) Brasilgo futbolari ohia da.
Cogny (Cher)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Danaideak
Danaideak (antzinako grezieraz: Δαναΐδες) Argosko Danao erregearen berrogeita hamar alabak dira. Danao Argolidara joan zen ihesi, bere anaia Egiptorekin izandako liskarrak zirela eta. Gero, ordea, adiskidetu itxura eginez, baimena eman zuen bere berrogeita hamar alabak Egiptoren berrogeita hamar semeekin ezkon zitezen.
Alabaina, Danaoren aginduak beteaz, eztei gauean beren senarrak hil zituzten emazte guztiek, batek izan ezik, Hipermnestrak ez baitzuen hil Linzeo bere senarra. Danaideak bigarrenez ezkondu ziren eta halaxe sortu zen danaoen leinua. Geroago, ordea, Linzeok Danaide guztiak hil zituen eta Tartarora kondenatuak izan ziren haiek, hondorik gabeko ontzi batean etengabe ura isurtzera.
Ramphotyphlops robertsi
Ramphotyphlops robertsi Ramphotyphlops generoko animalia da. Narrastien barruko Typhlopidae familian sailkatuta dago.
Tesalonikarrei Lehen Gutuna
Tesalonikarrei Lehen Gutuna edo, labur, 1 Tesalonikarrei (1 Ts) Bibliako Itun Berriko liburu bat da. Gutunak bost kapitulu dauzka, eta koinez idatzita dago. Liburu honi Tesalonikarrei Bigarren Gutunak jarraitzen dio.
Testuinguru historikoa
Paulok gutuna Timoteo Mazedoniara itzuli ostean idatzi zuen, eta bertan kokatutako Tesalonika hiriaren egoeraren berri eman zion. Timoteoren berriak oro har bihotz-altxagarriak izan ziren, baina, horretaz gain, Paulok kristau-fedean, berak irakatsi zuen eran, aditu ezinak eta errakuntzak sortzen ari zirela ulertu zuen. Paulok gutun hau Tesalonikako eliza artezteko idatzi zuen, bizi garbi bat izan zezaten akuilatzeko eta Jainkoak haien bizitzak donestea nahi zuela gomutaratzeko.
Hartzaileak
Eginetan Pauloren bigarren misio-bidaia kontatzen da; Paulok eta Silasek egoitza Filipostik Tesalonikara aldatu zuten, beharbada, bertan sinagoga bat egoteagatik. Hiri hura Mazedoniako erromatar probintziako hiriburua izan zen. Paulo Berri Ona aditzera ematen hasi zen judu nahi jentilei. Hiru Sabbatez sinagogan Kristorenak izan ziren Itun Zaharreko atalak estali zituen.
Liburuaren edukia
Antza denez, kontraesana dago lehen gutunean adierazitako Jesus arin itzuliko zelako itxaropenaren eta bigarren gutuneko itzuliko zelako itxaropen puztuegien aurkako ohartarazpenaren artean. Interpretazio klasikoaren arabera, bigarren gutuna lehenarentzako erantzuna da, ezen, lehenak gehiegizko itxaropenak isiotu zituenez, bigarrena hura artezteko idatzi baitzuen. Kontraesan hark, jazarpena aitatu izanarekin batera, XIX. gizaldiaren erdiko teologo liberalak bigarren gutuna Paulok idatzi ez zuela ondorioztatzera eroan zituen, ezpada II. gizaldiaren lehenengo erdian idatzitakoa izango zatekeen.
Antijudaismoa
Gutunaren pasarte bat sarri aitatzen da, kristau-antijudaismoaren sorburu lez:
Dena dela, hori Paulo, jentilen edo paganoen –ez-juduen– apostolua, hebrear kristauen arteko gatazken testuinguruan kokatu beharra dago, ezen hebrearrek jentilei kristautzean euren ohiturak inposatu nahi baitzizkieten. Ohitura haietako batzuk erdainkuntza (brit milah) eta elikagai batzuk jateko debekuak (e. b. txerrikia) ziren.
Petrocephalus cunganus
Petrocephalus cunganus Petrocephalus generoko animalia da. Arrainen barruko Mormyridae familian sailkatzen da.
Auburn (Mendebaldeko Virginia)
Auburn Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Ritchie konderrian dago, Mendebaldeko Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Cephalotus follicularis
Cephalotus follicularis landare intsektujalea da, Cephalotaceae familiakoa, mendebaldeko Australian hazten dena. Pitxar-itxurako tranpa pasiboak ditu intsektuak harrapatu ahal izateko. Cephalotus generoko espezie bakarra da.
Joaquín Luqui
Joaquín Luqui (euskaraz Joaquín Luki) Nafarroako Kaparroso udalerriko irrati esatari ospetsua izan zen. Batez ere Espainiako 40 Principales irrati kateko ahots nabarmenetakoa izateagatik oso ezaguna izan zen. Bizitzaren azken garaian telebistan ere jardun zuelarik.
Mensajeros de la Paz
Mensajeros de la Paz (Bakearen Mezulariak ) espainiar gobernuz kanpoko erakunde bat da, Ángel García Rodríguez apaizak 1962an sortua. Hasieran bere helburua babesik gabeko haurrak laguntzea zen baina gero beste gizataldetara (etxeko indarkeria jasaten duten emakumeak, gaigabetuak, adinekoak...) zabaldu zen. Egun, munduko 55 herrialdetan lan egiten du.
Enneapterygius cheni
Enneapterygius cheni Enneapterygius generoko animalia da. Arrainen barruko Tripterygiidae familian sailkatzen da.
Noticias Taldea
Noticias Taldea-Grupo Noticias, SL euskal enpresa-talde bat da, Euskal Herriko hedabide ezberdinen jabe eta kudeatzaile dena.
Lehen "Compañía Multimedia del Norte SL" zuen izena.
2020 urtetik Noticias Taldea-Grupo Noticias, SL enpresaren administratzailea Noticias Taldea, SL enpresa da, 2016 urtean eratua.
Askatasuna pilotalekua
Askatasuna pilotalekua Burlatako pilotalekua da. Inauguratu zutenetik hainbat pilota-partidu nagusi jokatu dituzte bertan, final asko tartean.
Eraikin honetan kontzertuak eta beste ekitaldiak ere ospatu dituzte
Acutotyphlops banaorum
Acutotyphlops banaorum Acutotyphlops generoko animalia da. Narrastien barruko Typhlopidae familian sailkatuta dago.
Abazera
Abazera (Абаза Бызшва, Abaza Byzšwa) abazen hizkuntza da. Kaukasoar hizkuntzen artean, Ipar-mendebaldeko kaukasoar familiakoa, abkhazera, adigera, kabardera eta ubykherarekin batera.
Abazeraz abaza edo byzsva deritzo hizkuntzari. Nazioartean hizkuntza hori izendatzeko abaza, abazin, abazintsy, ahuwa, asuwa eta tapanta hitzak erabiltzen dira.
Abazera hizkuntzan, gutxi gorabehera, 45.000 lagunek hitz egiten dute munduan zehar. Hiztun gehienak Errusiar Federakundeko Karatxai-Txerkesia Errepublikan bizi dira, 13 herritan, eta beste zenbait Errusiar Federakundeko Kabardino-Balkarian, Nogai eta Adigian errepubliketan, eta Turkian, non gerrate kaukasoarren garaian (XIX. mendearen bigarren aldian) babestu ziren.
Abazeraren historia
XIX. mendearen amaieran eta XX. mendearen hasieran abazeraz idazteko lehen ahaleginak egin ziren, horretarako alfabeto arabiarra erabiliz. 1932an alfabeto latindarrean oinarritutako idazkera erabiltzen hasi ziren, baina 1938tik aurrera, Moskuko gobernuak aginduta, alfabeto zirilikoa nagusitu zen.
Auburn (Wisconsin)
Auburn Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Chippewa konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
La Sapienza Erromako Unibertsitatea
La Sapienza Erromako Unibertsitatea, lagunartean La Sapienza izenekoa, Erroman, Italian, dagoen unibertsitatea da. Unibertsitateak 111.789 ikasle zituen izena emanda 2011/2012 ikasturtean. Europako handiena da, eta munduko handienetakoa, izena eman duten ikasle-kopuruari dagokionez.
Torreblancako geltokia (Malaga)
Torreblanca Malagako Renfe Aldirien geltokia da, udalerrian kokatuta dagoena.
La Sapienza Erromako Unibertsitatea
Unibertsitatea 1303ko apirilaren 20an sortu zuen Bonifacio VIII.a aitasantuak. 2010eko berrantolaketaren ondoren, unibertsitateak 11 fakultate, 21 museo, 59 liburutegi eta 67 departamentu ditu.
Unibertsitateak campus asko ditu, eta horietako handienak 439.000 metro karratuko azalera du eta Termini tren geltokitik hurbil dago. Unibertsitateak, halaber, campus bereiziak ditu Civitavecchian, Latinan, Pomezian eta Rieti n. 2021eko Shanghaiko Rankingean, 151aren eta 200aren artean zegoen sailkatuta, eta Italiako lau onenetako bat da.
Monthion
Monthion Frantziako udalerria da, Savoia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Monthion udalerrian erroldatutako biztanleak 440 ziren. Familiak 163 ziren, horien artean 45 pertsona bakarrekoak ziren (34 bakarrik bizi ziren gizonak eta 11 bakarrik bizi ziren emakumeak), 38 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 61 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 19 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 203 etxebizitza zeuden, 168 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 18 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 182 etxeak ziren eta 21 apartamentuak ziren. 168 etxebizitza nagusietatik 141 bere jabearen bizilekua ziren, 23 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 8 etxek bi zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 48 etxek lau zituzten eta 94 etxek bost zituzten. 148 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 65 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 92 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 299 ziren, horien artean 238 aktiboak ziren eta 61 inaktiboak ziren. 238 pertsona aktiboetatik 225 lanean zeuden (121 gizon eta 104 emakume) eta 14 langabezian zeuden (5 gizon eta 9 emakume). 61 pertsona inaktiboetatik 21 erretiraturik zeuden, 22 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Monthion udalerrian 171 unitate fiskal zeuden, 455 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.454 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 22 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 7 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 3 administrazio publikoko enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina, 4 argiketariak eta 2 jatetxeak.
Anolis jacare
Anolis jacare Anolis generoko animalia da. Narrastien barruko Dactyloidae familian sailkatuta dago.
Monthion
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Veneno (Espainiako telesaila)
Veneno 2020an Espainiako Atresplayer Premium plataformak emango duen telesail laburra da. Javier Calvoren eta Javier Ambrossiren zuzendaritzapean, La Veneno espainiar aktorea eta vedettearen bizitza eta bizipenak ditu ardatz. Guztira 8 atalez osatuta dago. Lehenengo atala 2020ko martxoaren 29an estreinatu zen.
NGC 1361
NGC 1361 galaxia bat da, Eridanus konstelazioan. Ormond Stoneek aurkitu zuen n.
Preserbatibo
Preserbatiboa edo kondoia sexu-transmisiozko gaixotasunak ekiditeko eta metodo antisorgailu moduan erabiltzen den elementua da.
Gizonezkoentzako kondoiaren kasuan, zakil tentera egokitzen den zorro fin bat da, material ezberdinetakoa izan daitekeelarik. Orokorrean latexezkoa bada ere, poliuretanozkoak aurkitu ditzakegu latexari alergia duten kasuetarako.
Emakumezkoentzako kondoia bagina forratzen eta kanpo-genitalak estaltzen dituen poltsa da.
Preserbatiboa (sorkundea babestutik datorren termino edo hitza) edo kondoia deituta ere, haurdun ez gelditzeko eta sexuaren bidez transmititzen diren gaixotasunengandik babesteko elementua da.
Gizonezko kondoien kasuan, zakila tente jartzen denean gainean ipintzen den funda moduko bat da eta material ezberdinetakoak izan daitezke; normalean latexa erabiltzen da baina hasiera baten animalien larruez egiten ziren eta egun poliburetanoz ere egiten dira latexari alergia duten pertsonentzat.
Preserbatiboa gaixotasun sexualengatik babesteko antzinetik erabili da eta haurdun ez gelditzeko ere erabilia zen.
Gizakiek erlazio sexualak eta umeen sorkuntzaren arteko erlazioa ikusi zutenean, puntak itxita zituzten animalien heste zatiak erabiltzen hasi ziren eta gauza bera sexu eta gaixitasunen arteko erlazioa antzeman zutenean. Gaur egun ere horrelako gailuak lor ditzakegu (hobeto eginda), bero korporala eta ukimen sentzazioa trasmititzeko onak direlako, baina ez dira haurdun ez gelditzeko oso eraginkorrak.
Per Wahlöö
Per Fredrik Wahlöö (Kungsbacka udalerria, 1926ko abuztuaren 5a - Malmö, 1975eko ekainaren 22a) suediar eleberrigile eta kazetaria izan zen. Bere bikotekide Maj Sjöwallekin batera Martin Beck detektibea protagonista zuten hamar eleberriak idatzi zituen. Krimenengatik kazetari gisa lan egin zuen.
Eli Gallastegi
Garai hartako politikari, idazle eta kazetari abertzale askoren antzera, Gallastegik bere artikuluak idazteko unean ezizen ugari erabili zituen bere bizitzan zehar, bere kazeta-artikulu asko sinatzeko: Arrantzale, Baltzuri, Errementari, Gudari (ezizen erabiliena), Nik, Peli Azkasibar, Javier de Urroz, Luki Ibañeta, Usune Irugara eta Zuriñe.
Inongo zalantzarik gabe, Eli Gallastegi XX. mendearen lehenbiziko erdialdeko eusko abertzaletasunaren eta bereziki euskal independentismoaren ideologo nabarmen eta garrantzitsuenetakoa izan zen. Maiz, XX. mendearen hasiera eta Frankismo garaiko bi belaunaldi ezberdinen arteko zubilana burutu izan zuela aipatu ohi da, belaunaldi berriei antzinako belaunaldien berri emanez, haien artean jazotako Espainiako Gerra Zibila bi belaunaldien arteko eten ikaragarria suposatu baitzuen, antzinako abertzale historikoen belaunaldiaren derrigorrezko erbesteratzeak sarritan haiek eta Hego Euskal Herrian jaiotako belaunaldi berrien arteko ezagutza eza suposatu baitzuen. Eli Gallastegik hein handi batean, Telesforo Monzónen antzera, bi belaunaldi horiek elkar ezagutu eta elkarlotzeko saiakera gauzatu zuen:
Bestalde, Gallastegiren pentsamoldean, aurreko abertzaleek ez bezala, munduko beste herrialdeetako nazionalismo eta independentismoek eragin handia izan zuten: Kuba, Rif eta Indiako nazionalismoak, eta bereziki irlandar nazionalismoaren eragin handia jasan zuen, gehienbat Gallastegiren gaztaroan, 1916-1922 bitartean Irlandako Estatu Askearen independentziaren lorpenarekin Europako estaturik gabeko gainontzeko herrialdeentzat ispilu eta adibide arrakastatsua izan baitzen. Gainera, jatorrizko Sabin Aranaren pentsamoldeari beste pentsamolde berritzaile, ezkertiar edo aurrerakoiak gehitu zizkion, horien artean gizarte klaseen borroka eta langileen eskubideak topatu daitezkeelarik, honek EAJko alderdi kontserbadore, estatutista eta eskuindarrekin etengabeko eztabaidak izan eta azkenik alderdi hartatik alde egin eta Jagi-Jagi aldizkaria eta talde independentista sortzera derrigortu zuten arte. Historialari batzuen iritziz, Espainiako Gerra Zibilak talde hura alderdi politiko izatea ezgaitu zuen. Askok Jagi-Jagi taldean gaur egungo Ezker Abertzalearen aurrekaria ikusi ohi dute, bai eta gerora gure garaian eusko abertzaletasunaren barnean orokorrean eman ohi diren ezker eta eskuin abertzaletasunaren arteko polarizazioaren jatorria ere.
Gaztaroa
Institutuko ikasgaietako bat takigrafia zen. Behin batez, ikasleak oporretatik itzuli ondoren gaztelaniazko irakasleak takigrafiako etxeko lan bat erredaktatu eta irakasleak testua idatzi zuen ikaslea bere alboan zutik eta entzuten zegoela klase osoaren aurrean ahots ozenez irakurriz aurkeztuko zuen. Gallastegi gazteak aukera hura bere klasekidei jada berarentzat obsesio bat bilakatu zen arazoa aurkezteko baliatu zuen:
1907ko gertakizun hura jazo zen une hartan Eli Gallastegik hamabost urte zituen. Ondorengo urteetan zehar Gallastegik euskara ikasi, artikulu batzuk idazten hasi eta Euzko Gaztedi erakunde abertzalera afiliatu zen. Laster bere izaera eta gaitasunek erakunde hartako buruzagien arreta piztu eta Euskadi Buru Batzarreko bulegoetan, Luis Arana Goiriren alboan, postu bat eman zioten. Honek mugimendu abertzalearen barnealdea ongi ezagutzeko aukera ez ezik, Sabin Aranaren anaia ere ezagutzeko parada eskaini zion. Bere anaiaren heriotzaren ondoren Luis Aranak EAJ alderdiaren hasierako pentsamolde independentista mantentzen saiatua zen, 1908an alderdiko presidentea bilakatu zen, baina 1915eko abenduan aurkarien barne maniobra batzuen ondorioz alderditik kaleratua izan zen.
Gallastegi ez zen oroitzen inoiz espainiar sentitu izana, jada gaztaroan independentista gisa ailegatu zen, beretzat izendapen hura nahiko eta sobera izan ohi zen, inongo beste apaindura edo izendapen gehitu gabe. Hortaz, Luis Aranaren idazkari gaztea, abertzale guztiak independentista zirelako ustea zuen militante independentista bat zen. Ez hori bakarrik, gainera abertzale guztiak beti eta amaiera arte independentistak zirelako ustea zuen. Jada, handik aurrera pentsamolde hura bizitza osoan lagun izan zuen.
Autodidakta ona izanik, nazionalismoaren klasikoak irakurriz jarraitu zuen, halere beste pentsamolde eta asmo ezberdinetako idazleak ere irakurri zituen. Gandhi, Patrick Pearse, James Connolly, Augusto César Sandino, José Martí, Mercier kardinala edota Europa, Amerika eta Asiako edozein buruzagi independentistak bere gogoa eta irriki independentista elikatu zuten, bere heziketan eragina izan zuten gizon bikain askoren antzera bizitza osorako idealista utopikoa izatera bultzarazi zutelarik. Nazionalismo erromantiko bat bizi izan zuen, honetan garaipena beti ziurtatua zegoen, berak esan ohi zuen bezala, norberak baitzuen jokoaren azken karta: bakoitzak norberaren pentsamoldeari fidel izanez jokatu izana.
Bere militantziaren hasierako fase hura 1919an Euzko Gaztediko presidentea izendatu zutenean amaitu zen.
Jarduera politikoaren hasiera
1917an Francesc Cambó katalan politikariaren Euskal Herrirako bisita ospetsua jazoko da, eta bilbotar gazte-talde bat amorratu egingo da euskal nazionalismo "ofizialak" euren Aberri aldizkaria bahitu eta gero, Comunion Kataluniako Lliga Regionalista alderdirantz hurbiltzen hasten direnean. 1920an Gallastegi Bizkai Buru Batzarreko diruzain izendatuko dute, baina liskarrek oraindik badiraute, eta 1921ko uztailean Euzkadi Buru Batzarrak Bilboko Euzko Gaztedirekin hartu-emanak behin betiko hautsiko ditu. Horrela, Aberri aldizkaria Euzko Gaztediren kazeta organo gisa geldituko da; "Euzkadi" aldizkaria, aldiz, Euzko-JEL Batzaren bozeramailea izango da. Une hartatik aurrera, euskal abertzaletasuna edo nazionalismoa bitan bananduko da: alde batetik Elias Gallastegi, Luis Arana Goiri, Angel Zabala edota Manuel de la Sota "Txankaren" EAJ-Aberri, eta bestetik Euzko JEL-Batza, Luis Eleizalde, Landeta eta "Kizkitzarekin". Halere, banatze hau ez zen oso nabaria izan gainontzeko euskal herrialdeetan eta ia ez zen batere nabaritu Gipuzkoan. Bizkaian, baina, Gallastegi eta Aberriko bere jarraitzaileak sorkuntza politiko berri batean buru-belarri sartuko dira. Zoritxarrez, sorkuntza hark etorkizun laburra izango zuen, zetorren diktatura zela eta.
1922an Emakume Abertzale Batza taldea sortzen zuen, irlandar "Cumann na mBan" erakundearen ereduari jarraiki, eta berak hainbeste miresten zuen Luis Arana Goiriren jarrera latz eta patriarkalarekin kontraesan garbian. Luis Arana Goiriren "Euzkeldun Batzokija"k Euzko Gaztediari bere elkartasuna agertuko dio. 1923an, Euzko Mendigoxale Batzako lehendakari hautatuko dute Gallastegi, garai hartako euskal abertzaletasunaren motorra zena. Euskal nazionalismoaren sortzailearen tesiekin koherente izanik, jarrera antikolonialista irmoa mantenduko du Rifeko Gerraren aurrean, Abd el-Krim buruzagi riftarrarenganako elkartasuna erakutsiz, Sabin Aranak kubatar matxinoekin 1898an egin zuen bezala. Horretarako tablaratuko du "Pedro Mari de Campión" antzezlana gerra absurdo horrekiko euskal jarreraren paradigma gisa, eta mobilizatuak eta euren familiak laguntzeko Laguntza Komitea martxan jarriko du.
Haren jarrera ez zen bat etorri besteenarekin, nahiz eta ulergarria izan, "Euzkadi" egunkarian beste abertzale batzuekin izandako eztabaidaren gaiarekin: 1923ko abuztuaren 23an Óscar Pérez Solísek eta komunista talde batek Bilboko Herriko Etxea gotorlekutzat hartu eta han euren burua babestu zuten. Beste abertzaleek erakusten zuten "espainiar proletalgo gorri baten" aurkako susmo edo ikarari, Gallastegik "euskal kapitalismo gorri-horiarekiko" zuen konfiantza ezarekin erantzuten die. Urte hartako iraileko gertakizunek Bilboko hainbat lokalen itxiera ekarriko dute eta "Aberri" aldizkariaren desagertzea.
Estatu kolpea gertatu baino bi egun lehenago, Elias Gallastegi Kataluniako Diadan egona zen, Casanova kontseilaria omentzen eta Abd el Krim buruzagi matxinoaren alde topa egiten. Halere, Gallastegiren erbestealdia handik bi urtera hasiko zen, 1925eko maiatzaren 3an poliziak bere ezkongai agurreko bazkaria eten ostean, ospakizun hau ezkutuko ekitaldi politikotzat hartu baitzuten.
Emakume Abertzale Batza
1922ko martxoaren amaiera aldera, Aberri aldizkarian Bilboko Euzko Gaztedi erakundearen egoitzako aretoan ekitaldi abertzale bat burutuko zela argitaratu zen. Euskal Herrian 1916ko Irlandako Pazkoko Altxamenduko heroien omenez burutu zen lehenbiziko ekitaldia izan zen, bertara Euskal Herrira etorritako Sinn Féin irlandar alderdiko politikoko Ambrose Martin politikaria parte hartzera gonbidatu zutelarik. Irlandar politikaria hau Bilbo hirian apirilaren 1a eta 28 bitartean egon zen, data horien artean irlandarrak Euzko Gaztediko kideez gain Eusko Langileen Alkartasuna sindikatuko kideekin ere solastu zen, azken hauei Eusko Alderdi Laborista baten sorrera proposatu zielarik.
Irlandar politikariak apirilaren 10ean Euzko Gaztediren egoitzako aretoan ikusle abertzale eta emakume talde baten aurrean hitzaldiak eman zituen. Egun hartako hitzaldia Eli Gallastegik aurkeztu eta zuzendu zuen, bertan irlandar emakumeen irlandar mugimendu errepublikarraren barneko gizarte eta politika jarduerak deskribatu ziren, irlandar emakume hauek talde bateko kideak zirelarik: Cumann na mBan edo Emakumeen Liga delakoa. Euskaldun askok euren antzekotzat jo ohi zuten irlandar nazionalismoaren barnean emakumeak burutu ohi zituzten jarduerak hitzaldi hartara bertaratu ziren emakumeen interes bizia piztu zuten. Gallastegik aurkera hartaz ongi ohartu eta antzeko euskal talde erakunde bat sortzea proposatu zuen. Berrogeita hamar emakumek, guzti haien buru Karmele Errazti zutela, bat-batean sortutako ekimen hura aurrera eramatea erabaki zuten eta handik egun batzuetara Emakume Abertzale Batza taldea sortu zuten.
Bitxikeria gisa, garai hartako emakume abertzale asko ez ziren EAJ alderdian afiliatzen, bai ordea Emakume Abertzale Batza taldean, ondorioz 1930eko hamarkadaren hasieran Bizkaian EAJ alderdian afiliatutako emakume kopurua 276ko besterik ez zen, aldiz Emakume Abertzale Batzan afiliatutakoak milaka ziren.
Ipar Euskal Herria
Zumarragan bizi izan zen, hainbat aldiz kartzelatua izanik. Azkenik, hamabi urteko kartzelatzea eskatzen zion Gerra Kontseilu baten mehatxupean zegoela, lehenik Hendaiara joatea erabakitzen du, eta gero Donibane Lohizunera. Donibanen Euskal Independentziaren Aldeko Batzorde bat antolatu eta Francesc Macià eta beste hainbat katalanistekin harremanetan jarrita Herrialde Zanpatuen Liga bat sortzeko oinarriak ezarriko ditu.
Mexiko
1926an Patxo Belaustegigoitia industriari euskaldunak Mexikoko Torreón (Coahuila) udalerrian zuen kotoi-bulego bateko arduradun izateko eskaintza probestuko du. Urte hartako abenduan, Margarita Miñaur Mujika emaztea eta Iker semea Mexikorantz doaz. Herrialde honetan finkatu eta 1928tik aurrera "Patria Vasca" aldizkaria sortuko du, Amerikako eta mundu osoko euskaldunen iritziak argitaratzeko. Aldizkari horretan -Aberrirekin batera- hitz-jario sutsu, humanista eta solidarioa aurkituko dugu. Mexikar kazetan eginiko bere iritzi eta parte-hartzeek diktatura enbarazuan jarriko dute, honek bera kaleratzen saiatuko delarik, nahiz eta inoiz ez lortu.
Abertzaletasunaren berrelkartzea
1931an euskal nazionalismoaren bi adarren berbateratzearen ostean (1930ko azaroaren 16a, Bergara), Gallastegi bere jarraitzaileen laguntzarekin Euskal Herrira itzultzen da. "EuzkoErin" izeneko merkatal enpresa euskal-irlandarra zuzenduko du. Espainiako Bigarren Errepublikan euskal mugimendu estatutista errespetatzen du nahiz eta honen helburuekin batere ados ez egon, bere ustetan euskal abertzaletasunarentzat sekulako arriskuak baitzekartzaten.
Aberri Eguna
1932ko martxoaren 27an lehendabiziko Aberri Egunaren kudeatzaileetako bat izango da, nahiz eta bere alderdi politikoarekin gero eta desadostasun handiagoak izan.
Jagi-Jagi
Batasunaren inguruko hasierako ikuspuntu kritiko batetik, estatutismoaren porrota, euskal nazionalismoa eta espainiar eskuin antierrepublikarraren arteko harremanak (Lizarrako Estatutuko bateratasun klausula) eta zalantzazko AVASC erakundearen sorrerak Gallastegi eta Jagi-Jagi taldeko jendea banaketara bultzarazi zituzten, azken hau Gallastegik zuzendutako mendigoizaleen kazeta organoa zen. 1933an Euskal Askatasunaren Alde (Orlegiak, 350 orr.) izenburupean argitaratutako bere kazeta artikuluen bilduma argitaratuko du.
Hurrengo urtean "Sólo JEL basta" liburuxkaren harira Jemeinekin izandako liskarraren ostean Gallastegi eta beste hogeita hamabi kideek Euzko Alderdi Jeltzalea behin betiko utziko dute.
Gose greba
1931ko udan zehar Bilbo hirian abertzale eta alderdi errepublikar eta sozialisten arteko liskar eta kale borrokak jazo ziren, azken horiei Gallastegik bere idatzietan "gobernuaren elementuak" deitzen dien. Iraileko gau batez Bilboko Euzko Gaztediko lokalaren aurkako espainiar ezker taldeen erasoaldi saiakera, tiroketa bat eta espainiar ezkertiar baten heriotza jazo zen, Gallastegiren hitzetan "gobernuaren aldekoek kale eginez euretako bat hil zuten".
Bigarren aldi batez, espainiar ezkertiar talde bat Euzko Gaztediko lokalera indarrez sartzen saiatu zen, 1919. urtetik egoitza hark jada gisa hartako taldeen hiru eraso jasan zituen, sarritan bertan zegoen bandera abertzalea kentzeko asmoz. Honako honetan eta une hartan lokalaren barnean zegoen Gallastegiren bertsioaren arabera, tiroketa bat egon eta haren ondoren barnean mantendu zien Euzko Gaztediko hamalau kideak atxilotuak izan ziren, horien artean Eli Gallastegi bera. Larrinagako espetxean preso sartu eta handik hiru egunetara epaileak aska zitzaten agindu zuen. Halere, Bizkaiko Gobernu Zibilak epailearen autoa desobeditu eta presoak espetxean mantendu zituen. Gertakari hartaz Gallastegik honako hau esan zuen:
Atxilotutako abertzaleen artean gehiengoa hogei urte inguruko kide gazteak ziren, haien artean Gallastegi berrogei urterekin zaharrena zelarik. Denen artean gobernuaren injustiziaren aurkako muturreko protesta bat egiteko ideia gorpuztu zen. Bapatean erresistentzia estrategia berri baten entsegua egiteko ideia sortu zen: gose greba.
Ez ezazue Idiakez ahaztu!
1933ko otsailaren 25eko Jagi-Jagi aldizkariaren 22. zenbakian kasu honen berri eman zen. Aldizkari abertzaleak epaiketaren sinbolismoa azpimarratu eta euskararen maginazioa eta ez ofizialitateak euskaldunei sortzen zizkien arazoak nabarmendu zituen. Honekin kasu honetako sententziaren aldeko berrirakurketaren aldeko elkartasun kanpainia bati ekin zitzaion, garai hartako hedabide abertzaleetan ohiartzun handia izan zuelarik. Ondorengo asteetako Jagi-Jagi astekariko orrialdeek Idiakezen kasuaren sugarra pizturik mantendu zuten, epaiketa nahiz epaimahaiaren inguruko datu eta xehetasunak argitaratuz, betiere giburu hau irakur zitekelarik: Ez ezazue Idiakez ahaztu!
Azkenik, Gipuzkoako EAJren kasuarekiko interesa piztu eta Getarian bertan ere elkartasun mugimendu herrikoi bat jazo zen, ondorioz kasuaren berrikuspen bat egin eta Idiakezen zigorra 8 urtetara jeitsi zen.
Handik hilabete batzuetara Gallastegi eta Idiakez une labur batez espetxean topatu ziren. Gallastegik honela oroitzen du topaketa hura: Niretzat oraindik haur bat xalo, garbi... baten antzekoa zen. Maiz, Gallastegi erbestean zegoela bere buruari Idiakezen patuaz galdegin ohi zion. Bere izateaz ere jakin nahi izan zuen baina arrakastarik gabe. Azkenik Frantzisko Idiakez euskal presoaren biziaz ezer jakin gabe hil zen.
Frantzisko Idiakez getariarra Espainiako Gerra Zibila hasi bezain laster aske utzi zuten. Euzko Gudarosteko Amaiur Batailoian gudari gisa borrokatu eta Santoñan preso egin zuten. Gerra amaitu ondoren Getariara itzuli, ezkondu eta hiru alaba izan zituen, arotz modura lan eginez. 1989ko martxoan 77 urte zituela hil zen.
Petrocephalus degeni
Petrocephalus degeni Petrocephalus generoko animalia da. Arrainen barruko Mormyridae familian sailkatzen da.
San Bizente Paulen Karitateko Alabak
San Bizente Paulen Karitateko Alabak (Societas Filiarum Caritatis a Sancte Vincentio de Paulo, F.d.C. laburtua) bizitza apostolikoko elkartea da, Bizente Paulek eta Luisa Marillacekoak 1633an gaixo txiroak zaintzeko sortu zutena. Pauldar ahizpak ere deituak, Parisen sortu arren egun mundu zabalera hedatu dira. 2011n 16.179 alaba ziren, 94 herrialdeko 1931 komentutan.
Eli Gallastegi
Espainiako Gerra Zibila
Gallastegik Espainiako Gerra Zibilan euskal eskuhartzearen erabateko aurkako jarrera agertuarazi zuen. 1937ko ekainean Bilboko erorketa baino egun handik aterarazi egin zuen.
Frantzia
Zenbait hilabetez Frantziako Saint-Amand Montrond errefuxiatu gunean egon zen.
Irlanda
Ondoren, Gallastegitarrak Irlandara ailegatu ziren. Beranduago Eli Gallastegik bere semeei oroitu zien moduan:
Behin Irlandako Meath konderriko Gibbstown (gaur egungo irlanderazko izen ofiziala Ráth Cairn) herrian ezarrita, Gallastegik bizikleta fabrika bat sortzeko proiektuan lan egin zuen, bertan "gerraren ondorioz erbesteratutako hogeiren bat eibartar" enplegatzea pentsatua zuen. Nahiz eta proiektu honek porrot egin, irlandar nazionalisten laguntzarekin egur edo baso ustiapen bat martxan jartzea lortu zuten, Gallastegiren hitzetan "egurra komertzialki erabiltzeko zuhaitzak mozten hasi ginen", honi ganadutegi bat ere gehitu ziotelarik.
Piskanaka-piskanaka euskal emigranteak bertako irlandarren artean integratzen hasiko dira. Gallastegi irlandera ikasten saiatuko da, bere semeek bertako ikastetxean ikasi eta mintzatuko dutelarik. Gallastegitarren etxeak Erresiñoleta izenaz zuen eta euskal museo txiki bat bilakatu zuten, bertara euskal kultura, historia, ohiturak eta hizkuntzari buruz ikasi edo jakinmina zuten irlandar ikasleak hurbiltzen zirelarik. Erresiñoleta III zen, jada izen hori zeraman Gallastegitarren atzerriko hirugarren etxebizitza baitzen, besteak Donibane Lohitzune eta Mexikoko Torreón hirikoak izan zirelarik.
Lasterrera, Gallastegitarren etxea Espainiako Gerra Zibila eta Bigarren Mundu Gerratik ihez egindakoen euskal-irlandar babeslekua bilakatu zen. Eli Gallastegik zioenez:
Eli Gallastegiren antzinako adiskide batzuk ziren, hauekin batera errepublikar batzuk eta hegazkin pilotu komunista bat zetoztelarik. Irlandar poliziak euren datuak eta aterpelekuren bat ote zuten jakin nahi izan zuen. Gizon haietako bat Espainiako Bigarren Errepublika garaian Gipuzkoako Gobernadore Zibila izandakoaren semea zen, hain zuzen ere bere aita garai hartan Gallastegi Ondarretako espetxean preso izandako aldian bere Eliasen espetxezaina izana zen. Gizon hura Jose Antonio Castro zen, eta Gallastegitarren etxean bizitzen izan zen denboraldi osoan ez zuen gertakari hura Eli Gallastegiren ahotik inoiz jakin izan.
Honela bada, etxebizitza hartan hamaika kide berriei ateak ireki eta denera bertan hogei lagun bizitzen zeuden. Egoera zeozer zaildu zen, baina apika-apika eta baldintzek uzten zuten einean, denek elkarlagundu eta bizirautea lortu zuten, honela ereun kontinenterako itzulera gero eta gehiago hurbilduz.
Ipar Euskal Herria
1958an Ipar Euskal Herrira itzuli eta bere behin-behineko bizilekua Donibane Lohizunen kokatuko du. 1974ko urtarrilaren 25an zenduko delarik. Gaur egun bere hilobia udalerri hartako hilerrian dago, eta bere hilerrian euskaraz honako bi esaldi hauek irakur daitezke:
Gallastegiri buruz esandakoak
Federiko Krutwigen aipamena Eli Gallastegiri buruz.
Kronologia
Biltzar honetan Gallastegiren falta berrelkarketa hura zuzendu zuten Manu Egileor eta Zeferino Jemein politikariek ordezkatu zuten.
Gallastegiren idazlanak
Bere idazlan guztiak Por la libertad vasca izenpean argitaratu zituen. 4 liburukiez osatutako lana:
Tuoni
Tuoni lurrazpiko munduko eta ilunpeetako jainkosa da finlandiar mitologian, Kalevala istorio epikoan bere lurraldea Tuonela delarik, nondik bertara joaten diren erromes gutxi itzultzen diren. Tuoni Tuonetarrekin ezkondua dago eta zenbait alaba ditu, horien artean Loviatar, gaixotasun eta izurriteen jainkosa itsu eta maltzurra, Kivutar, errogatiba eta letanien jainkosa, eta Vammatar, sufrimendu eta nahigabeen jainkosa.
Tuonik, bere senar Tuonetarrekin batera, hildakoei ongietorria egiten die bere eskuineko eskuan igel eta zizarez beteriko pitxer bat aldean daramala.
Väinämöinen da Tuonelatik ihes egitea lortzen duen heroi gutxietako bat. Kalevalaren arabera, behin heriotzaren ibaiaren beste ertzean dagoenean Tuonetarrek harrapatzen du garagardoa barra-barra ematen diona lokar dadin. Väinämöinen logaleak jota burua astintzen ari zenean, Tuoniren alabek burdinesi handi bat jartzen dute bere ihesa eragozteko, baina heroi agurea txori bihurtzen da eta heriotzaren lurraldea atzean uzten du askatasunera joateko.
Oihan primario
Oihan primarioa, batzuetan oihan birjina ere deitua, gizakiak inoiz ustiatu edo zatikatu ez duen basoa da. Baso zahar guztiak ez dira primarioak, gizakiak ustiatu, eraldatu edo suntsitu eta gero denbora luzean erregeneratu diren basoak baizik. Hauei oihan sekundario deitzen zaie. Gaur egun oihan primarioak oso urriak dira munduan.
Munduan
Oihan tropikal primario gehienak, eta munduko oihan primarioen bi herenak, hiru herrialdetan daude: Brasiletik hurbil, Frantziar Guyanan (Frantziako itsasoz haraindiko departamendua) oihanen %90 primarioak dira.
Baso epel primario gehienak, berriz, Patagonia (Txile eta Argentina), Tasmania (Australia), Washington estatua (Ameriketako Estatu Batuak), Britainiar Kolunbia (Kanada) eta Siberiako zenbait tokitan daude.
Europan
Europan oihan primario bakan batzuk baino ez daude, hala nola Białowieża (Polonia eta Bielorrusia), Perućica (Bosnia-Herzegovina), Biogradska Gora (Montenegro), Stužica (Eslovakia), Komiko oihan birjinak (Ural mendiak, Errusia) edo Trillemarka (Norvegia). Madeirako laurisilvako gune batzuk ere primarioak dira.
Euskal Herria
Aditu batzuen ustez Aztaparretako pagadi/izeidia mendebaldeko Pirinioetako azken oihan primarioa da. 1987an Nafarroako Gobernuak Erreserba Integral deklaratu zuen.
Beste aldetik, zenbait adituen ustez, Iratiko ohianaren hainbat gune, bereziki Lizardoiako Erreserba Integrala (20 Ha.), ohian primarioaren guneak lirateke ere. Pagadi/izeidia motako basoa, Aztaparretaren kasuan bezala.