cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Beatles
Euskal Herrian eragina
Mugimendu pop hau saiatu zen Ez Dok Amairuren taldera hurbiltzen, baina Gurmendik kontatu izan du ez zutela han toki egokirik aurkitu, gauza itsusiak ikusi zituztela eta: “Inguruko batzuei ez zieten jotzeko aukerarik ematen eta batzuen lana izan zen suplentea izatea. Garai hartan espazioa ez zen suplenteentzako, baizik eta denok lehen mailan egoteko, eta gero aukeratuko zuen jendeak”. Hala ere, 1966ko otsailaren 23an Lehen Euskal Abesti Berrien Jaialdia burutu zen Donostiako Victoria Eugenian eta han izan ziren Mikel Laboa edo Lourdes Iriondo bezala, baita Bihurriak ere Beatles bertsioak egiten.
2020ko udaberrian, Covid pandemiaren itxialdiaren garaian, Joxerra Garzia idazleak Let It Be kantuaren euskarazko bertsio bat idatzi zuen, Ez Etsi.
Taldearen ondorengo ibilbideak
1970an desegin ostean, lau kideek arrakasta izan zuten solista gisa. Lennon tiro batez hil zuten 1980ko azaroan, eta Harrison birikako minbiziaren ondorioz hil zen 2001eko azaroan. McCartneyk eta Starrek oraindik kontzertuak ematen dituzten.Historian disko gehien saldu dituen musika-taldea da, gutxienez 800 milioi mundu osoan zehar. Ameriketako Estatu Batuetan ere disko gehien saldu dituen musika taldea da, 178 milioi unitate ziurtatuekin. 1988an Rock and Roll Hall of Fameean sartu zituzten, eta 1994tik 2015era bitarte euren lau kideak indibidualki ere sartu zituzten bertan. Britainiar salmenta-zerrendatan lehen-zenbaki gehien lortu dituen musika taldea da; 2017an egindako 100 abestien zerrendan 20 zituzten. Zazpi Grammy sari lortu dituzten, Oscar sari bat eta hamabost Ivor Novello sari. Time aldizkariak XX. mendeko 100 pertsonarik garrantzitsuenen zerrendan sartu zituen.
Marc Streel
Marc Streel (Waremme, 1971ko abuztuaren 12a), belgikako txirrindulari ohia da.
Palmaresa
1996
1997
2001
2002
2004
Denton (Kansas)
Denton Kansasko hiri bat da. Doniphan konderrian kokatua dago. 2010ean 148 biztanle zituen, 0.37 kilometro koadrotan banatuta.
Oscar Niemeyer Nazioarteko Kultur Zentroa
Oscar Niemeyer Nazioarteko Kultur Zentroa (bertan eta gaztelaniaz: El Niemeyer) Asturiasko Avilés herrian dagoen zentro kulturala da. Oscar Niemeyer brasildar arkitektoak diseinatuta, zentroa hainbat ekitaldi hainbat artistiko eta kultural ospatzeko egin zuten: erakusketak, musika, antzerkia eta dantza, zinema, gastronomia, hezkuntza eta abar. Zuriz margoturiko eraikin hau Avilesko itsasadarrean nagusitzen da.
Cirigliano
Cirigliano Italiako udalerri bat da. Materako probintzian kokatuta dago, Basilicata eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Ciriglianok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Leccinum variicolor
Leccinum variicolor Boletaceae familiako onddoa da. Usain nabarigaitza dauka eta zapore suabea.
Sinonimoak: Krombholziella oxydabilis, Boletus oxydabilis, Leccinum oxydabile
Egosten denean, testura desatsegina hartzen du, baina arrautza-irinetan pasatuta eta zartaginean segundo batzuk frijituta, gozo-gozoa da.
Gurpil zoro
Gurpil zoroa edo sorgin gurpila natura eta gizarteko hainbat fenomeno azaltzeko erabiltzen den kausa-efektu erlazioa da. Gurpil zoro batean, kausa batek eragindako ondorioak kausari eragiten dio berriz ere, eta horrek aurreko ondorioa areagotu egiten du. Adibidez, gurpil zoroa gatazken indarkeriazko gatazken dinamika azaltzeko erabil daiteke: eraso arin batek kontraeraso gogorragoa ekartzen du askotan erasoa jasan duenaren aldetik eta horrek are eta eraso gogorragoa lehenengo erasoa egin zuenaren aldetik. Ekonomian ere gara daiteke efektua: krisialdi bat gainditzeko gobernuak gastua murriztu behar duenean, baina honek azkenik krisialdia areagotu dezake, gastua are eta gehiago murriztera behartuz.
Leccinum variicolor
Deskribapena
Kapela: 4 eta 10 (12) cm bitarteko diametrokoa, ganbila, arre ilun kolorekoa, irregularki koloreztatua, gune argi eta ilunekin. Belusdun azala.
Tutuak: Finak, zurixkak, nahiko luzeak karpoforoaren dimentsioei dagokienez,
Hanka: 6 eta 10 cm bitarteko garaierakoa eta 1 eta 2,5 cm bitarteko lodierakoa, oinarrirantz pixka bat loditua, lerro bertikaletan dauden pikortatze grisaxka edo beltzaxkez estalita izaten du. Oinaren oinarria beti berde esmeralda kolorekoz edo urdin-berdexkaz zikinduta.
Haragia: Nahiko biguna kapelan, oinekoa gogorra, zurixka eta ez da kolorez aldatzen hainbat ordutan, gero arrosa zurbil kolorekoa bihurtzen da eta azkenik gris kolorekoa.
Jangarritasuna
Jangarri nahiko ona.
Nahasketa arriskua
Boletus leucophaeus delakoarekin nahas daiteke, honek kolore argiagoa du eta oinaren oinarria inoiz ez da urdinez zikintzen. Leccinum carpini espeziearekin ere bai, honek, lehenik, okela zurixka du, eta gero, beltzaxka.
Sasoia eta lekua
Uda amaieran eta udazkenean, urkien (Betula pendula) basoetan.
Banaketa eremua
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Japonia.
Herálec (Žďár nad Sázavouko barrutia)
Herálec Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.320 biztanle ditu eta 23,85 kilometro koadroko azalera. Žďár nad Sázavouko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1296 urtean egin zen.
Jon Eskisabel
Jon Eskisabel Urtuaga (Lasarte-Oria, 1969), musika-kazetaria da. Euskal musikaren erakusleiho digitala den Badok.eus atariko koordinatzailea da 2009tik, proiektua sortu zutenetik. 2022ko Interneteko Argia saria jaso zuen Badok.eus atariak.
Ammodytidae
Ammodytidae arrain pertziformeen familia da, mundu osoko ozeanotan bizi dena. .
Generoak
Hona hemen generoen bilakaera:
Aldeaseca de la Frontera
Aldeaseca de la Frontera Salamancako udalerria da, Peñaranda de Bracamonte eskualdean dagoena.
Neoarius latirostris
Neoarius latirostris Neoarius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Ariidae familian.
Aldeaseca de la Frontera
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 332 biztanle zituen.
Heraltice
Heraltice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 352 biztanle ditu eta 7,01 kilometro koadroko azalera. Třebíčeko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1365 urtean egin zen.
Conyngham (Pennsylvania)
Conyngham Pennsylvaniako borough bat da. Luzerne konderrian kokatua dago. 2010ean 1,914 biztanle zituen, 2.64 kilometro koadrotan banatuta.
Chiromantis doriae
Chiromantis doriae Chiromantis generoko animalia da. Anfibioen barruko Rhacophoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Eliurus majori
Eliurus majori Eliurus generoko animalia da. Karraskarien barruko Nesomyinae azpifamilia eta Nesomyidae familian sailkatuta dago.
Adad-nirari I.a
Adad-nirari I.a K.a. 1307-1275 bitartean Asiriako erregea izan zen. Haren erregealdian Asiriar Inperioaren lehenbiziko hedapen handia hasi zen, Assur hiritik Mesopotamiarantz.
Asiriako Tarteko Inperioko laugarren erregea izan zen, Arik-den-iliren ondorengoa. Babiloniako errege Nazi-Maruttashen armadari Kar-Ishtarko guduan irabazi zion, eta Asiriak Babiloniarekin zuen muga Zab Txikia ibaitik haratago, Diyalaraino, atzeratzea lortu zuen. Mendebaldean, Hititar Inperioaren mende zegoen Mitanniko erresumaren hondarrak menderatu zituen Karkemisheraino; izan ere, garai horretan hititak Egiptorekin zituzten arazoekin larregi arduratuta zeuden, ekialdeko mugari arreta jartzeko. Honen ondoren, Adad-nirari I.ak bere buruari «Errege Handi» titulua eman eta, tentsioa apaldu guran, Urhi-Teshub hititar erregeari gutun bat bidali zion anaia bezala tratatuz, alegia, maila bereko potentzietako erregeek euren arteko harremanetan egiten zuten bezala. Hititaren erantzuna nahiko zakarra izan zen ,
Dominique Pire
Dominique Pire, jaiotzez Georges Charles Clement Ghislain Pire (Dinant, Valonia, Belgika, 1910eko otsailaren 10a - Lovaina, Belgika, 1969ko urtarrilaren 30a) belgikar elizgizona izan zen.
Prudhoe Bay (Alaska)
Prudhoe Bay Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. North Slope Boroughn dago, Alaska estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Adad-nirari I.a
baina, hala eta guztiz ere, ez zen gerrarik izan Asiria eta Hititar Inperioaren artean.
Salmanasar I.a semea izan zuen oinordeko Asiriako tronuan.
Flers (Orne)
Flers Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2007an 15.808 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Flers udalerrian erroldatutako biztanleak 15.808 ziren. Familiak 7.290 ziren, horien artean 3.284 pertsona bakarrekoak ziren (1.328 bakarrik bizi ziren gizonak eta 1.956 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.815 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.524 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 667 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 8.486 etxebizitza zeuden, 7.407 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 137 bigarren erresidentzia ziren eta 942 hutsik zeuden. 3.944 etxeak ziren eta 4.493 apartamentuak ziren. 7.407 etxebizitza nagusietatik 3.167 bere jabearen bizilekua ziren, 4.141 alokairuan okupaturik zeuden eta 99 doan lagata zeuden; 405 etxek gela bat zuten, 1.205 etxek bi zituzten, 1.980 etxek hiru zituzten, 2.018 etxek lau zituzten eta 1.799 etxek bost zituzten. 3.675 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 3.960 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.666 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 9.671 ziren, horien artean 6.599 aktiboak ziren eta 3.072 inaktiboak ziren. 6.599 pertsona aktiboetatik 5.506 lanean zeuden (2.952 gizon eta 2.554 emakume) eta 1.092 langabezian zeuden (596 gizon eta 496 emakume). 3.072 pertsona inaktiboetatik 970 erretiraturik zeuden, 918 ikasten zeuden eta 1.184 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 923 komertzioetatik, 9 erauzte enpresak ziren, 33 janari enpresak ziren, 1 coque eta refinazio enpresa zen, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 4 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 40 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 71 eraikuntza enpresak ziren, 271 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 18 garraio enpresak ziren, 76 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 9 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 57 finantziazio enpresak ziren, 30 higiezinen enpresak ziren, 103 zerbitzu enpresak ziren, 126 administrazio publikoko enpresak ziren eta 73 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 212 zerbitzu publikoetatik, 2 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoak ziren, 2 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 2 posta bulegoak, 17 banku bulegoak, 4 funerariak, 11 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 7 autoeskolak, 12 igeltseroak, 7 margolariak, 7 zurginak, 8 iturginak, 9 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 27 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 11 aldi baterako lan enpresak, 53 jatetxeak, 10 higiezinen agentziak, 6 tintoreriak eta 8 apaindegiak.
2009an zeuden 162 establezimendu komertzialetatik, 2 hipermerkatuak, 4 supermerkatuak, 2 brikolaje denda handika, 4 120 m2 baino gehiagoko dendak, 4 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 19 okindegiak, 15 harategiak, 1 arraindegi zen, 7 liburu dendak, 48 arropa dendak, 6 etxerako tresna dendak, 8 zapata-dendak, 5 elektrotresna dendak, 6 altzari dendak, 6 kirol-dendak, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 3 drogeria, 6 lurrin-dendak, 6 bitxi-dendak eta 9 lore-dendak ziren.
2000. urtean Flers udalerrian 33 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.088 hektarea erabiltzen.
Dominique Pire
Biografia
Domingotarra zen. Bihotzeko Europa izeneko kanpaina bultzatu zuen 1949an, eta nazioarteko erakunde bat osatu zuen erbestean bizi zirenei laguntzeko. Hiri europarrak sortu zituen Belgika, Austria eta Alemanian. Mahatma Gandhi Nazioarteko Bake Gunea eraiki zuen 1960an. 1958an, Bakearen Nobel saria eman zioten.
Flers (Orne)
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 haur-eskola eta 7 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Flers udalerrian 3 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe eta 2 hezkuntza orokorreko lizeo.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.562 ikasle zeuden eta hezkuntza orokorreko lizeoetan 1.436.
Flers udalerrian 2 osasun-formakuntzako goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko zentroak zeuden.
Soddyita
Soddyita silikato motako minerala da.
Ezaugarriak
Soddyita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 - 4 da.
4 Non Blondes
4 Non Blondes, AEBetako rock alternatibo talde bat izan zen. 1989. urtean San Francisco hirian sortu zuten lau emakumezkok eta 1994 arte iraun zuen. Disko bakarra argitaratu zuten Bigger, Better, Faster, More! eta mundu mailako arrakasta lortu zuten disko horretako What's Up? abestiarekin.
Izena
Christa Hillhousek kontatzen duenaren arabera San Frantziskoko badia eremuan zeudela albotik pasa zen familia ilehori bateko haurrak pizza kutxa batean zegoen pizza zati bat hartu nahi izan zuen eta amak errieta egin zion beraiei begira usoek eta jendeak zikindurik zegoen pizza zatia zela esanez. Hortik atera zuten 4 Non Blondes izena, euskaraz "4 ez-ilehori". Kaliforniar estereotipoa ez betetzearen sinbolo bihurtu zen taldearen izena.
Ibilbidea
Christa Hillhouse baxujolea eta Shaunna Hall gitarjolea gelakideak ziren eta Wanda Day baterijolearekin batera talde bateko kide bihurtu ziren. Hiruek talde hura utzi eta berria sortzea erabaki zuten eta Linda Perryren bakarkako kontzertu bat ikusi zutenean taldean sartzeko eskatu zioten.
Aurreneko kontzertua 1989ko urriaren 17an 18:10etan ematekoak ziren baina bostak aldera Loma Prieta lurrikara izan zen San Franciscon eta kontzertua bertan behera gelditu zen. San Franciscoko lesbiana giroko tabernetan jotzen hasi ziren eta LGBT komunitatean arrakasta hartu zuten berehala. 1991eko uztailean Interscope Records disketxeak fitxatu zituen eta 1992an diskoa prestatzen hasi ziren, Bigger, Better, Faster, More! izena izango zuena. Diskoaren grabaketan Shaunna Hall gitarjolearen lana zalantzan jarri zen eta honek taldea uztea erabaki zuen. Louis Metoyer gitarjoleak bukatu zituen grabaketak eta ondorengo kontzertuetarako Roger Rocha batu zitzaien, taldea desegin arte iraungo zuenak. 1992 amaieran taldeak Dear Mr. President singlea kaleratu zuten baina benetako arrakasta What's Up? abestiarekin iritsi zitzaien. Billboard 200 zerrendan urtebetetik gora egin zuen (59 aste) eta Europako hainbat herrialdetan zerrendaburua izan zen; Alemanian, Herbeheretan, Suedian, Suitzan, Irlandan, Norvegian, Austrian eta Belgikan hain zuzen ere. Erresuma Batuan eta Australian bigarren postura iritsi zen. Singlearen milioi eta erdi kopia saldu zituzten.
1993ko Wayne's World 2 filmearen soinu bandan hartu zuten parte Mary's House abestiarekin eta Airheads filmean Van Halen taldearen I'm the One abestiaren bertsioa egin zuten. The Carpenters taldearen omenezko diskoan eta Led Zeppelin taldearen omenezkoan ere parte hartu zuten.
Bigarren diskoa grabatzen ari zirela tentsioguneak sortu ziren taldekideen artean. Linda Perry bere homosexualtasuna agerian azaltzen zuen eta Christa Hillhousek eta Dawn Richardsonek ez zuten ongi ikusten hori. 1990. hamarkadaren hasiera zen. Perryk 1994an utzi zuen taldea eta handik gutxira talde osoa desegin zen.
Linda Perryk bakarkako bideari ekin zion baina abeslari baino arrakasta handiagoa izan zuen diskoen ekoizle lanetan. Christina Aguilera, Alicia Keys, Pink, Gwen Stefani, Courtney Love eta Kelly Osbourne abeslariei kantak idatzi eta diskoak ekoiztu dizkie ordutik.
2014an Los Angeles LGBT Center elkarteak antolaturiko An Evening For Women: Celebrating Arts, Music and Equality izeneko kontzertu benefikorako bildu ziren Beverly Hiltonen eta taldearen sei abesti ezagunenak jo zituzten, "Train", "Spaceman", "The Ladder", "Mighty Lady", "Superfly" eta "What's Up?" .
Monteagudo
Monteagudo Nafarroa Garaiko hegoalde-hegoaldeko udalerri bat da, Tuterako merindadekoa. Udalerriak 0 biztanle zituen. urtean. Nafarroa Garaiko hiriburu Iruñetik 108 kilometrora dago.
Izena
Monteagudo izen erromantzea da etimologikoki. Montagut forma agertzen da Erdi Aroko iturri askotan. 1964ko Baionako Euskal Idazkaritzaren Euskal Herriko leku-izenen zerrendan Mendizorrotz nolabait euskaratuta, 1979ko Euskaltzaindiaren Euskal Herriko Udalen Izendegiak bi forma eman zituen herriarentzat, Monteagudo eta Mendikute. Baina Mendikute gaitzetsi zen ondoren (asmatua zelakoan), eta euskal izen bakartzat Monteagudo ematen du Euskaltzaindiak 1990etik geroztik.
Herri honen izena [monteaɣuðo] ahoskatzen da.
Valentzia–Iparraldea geltokia
Valentzia–Iparraldea Valentziar Herrialdeko Valentzia eskualdeko tren geltoki bat da, Valentzia udalerrian kokatuta dagoena.
Arroz-pastel
Arroz-pastela Bilboko azkenburuko tradizionala da. Osagai nagusia gurin, hostore, esne oso, azukre eta arrautzak ditu.
César Milstein
César Milstein (Bahia Blanca, Argentina, 1927ko urriaren 8a - Cambridge, Ingalaterra, 2002ko martxoaren 24a) Argentinan jaiotako Erresuma Batuko biokimikaria izan zen.
Colobraro
Colobraro Italiako udalerri bat da. Materako probintzian kokatuta dago, Basilicata eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
César Milstein
Biografia
Cambridgeko unibertsitateko biologia molekularreko laborategian lan egin zuen. 1975ean, Georges J. F. Köhlerrekin batera, antigorputzen zelula lerroak lortzeko sistema aurkitu zuen. 1984an, Medikuntzako Nobel saria eman zioten, Niels Kaj Jerne eta Georges Köhlerrekin batera, immunologiaren alorrean egindako lanengatik.
Celles (Cantal)
Celles Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Celles udalerrian erroldatutako biztanleak 235 ziren. Familiak 96 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 142 etxebizitza zeuden, 98 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 36 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 136 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 98 etxebizitza nagusietatik 79 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 7 etxek bi gela zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 21 etxek lau zituzten eta 56 etxek bost zituzten. 64 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 40 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 48 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Colobraro
Mugakideak
Colobrarok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Celles (Cantal)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Monteagudo
Inguru naturala eta kokapena
Herria Nafarroa Garaiko hegoalde-hegoaldean dago, Tuterako merindadeko hegoaldeko muturrean, Zaragozako probintziarekiko mugan.
Celles (Cantal)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 141 ziren, horien artean 105 aktiboak ziren eta 36 inaktiboak ziren. 105 pertsona aktiboetatik 103 lanean zeuden (54 gizon eta 49 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 gizon). 36 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Monteagudo
Inguru naturala eta kokapena
Monteagudok Tulebrasekin eta Kaskanterekin egiten du muga iparraldean, Barillasekin ekialdean, eta Zaragozako probintziarekin mendebaldean eta hegoaldean.
Celles (Cantal)
Diru sarrerak
2009an Celles udalerrian 100 unitate fiskal zeuden, 245 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.388 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen eta 1 zurgina.
Monteagudo
Klima eta landaredia
Jatorrizko landaredia guztiz eraldatu da gizakiaren eragina dela eta. Gaur egun ez da apenas zuhaitzik geratzen herrigunearen inguruan.
Celles (Cantal)
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Celles udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Valentzia–Iparraldea geltokia
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Monteagudo
Estazio meteorologikoa
Monteagudon, itsas mailatik 415 metro gorago, Nafarroako Gobernuak 1929an jarritako estazio meteorologikoa dago.
Historia
Herriaren kokalekua dela eta, gune garai batean eta ur-korronte batetik gertu, herrian historiaurreko arrastoak aurkitu dira. Erromanizazioa azkarra izan zen, Erribera guztian gertatu bezala, eta herritik igarotzen ziren galtzada erromatarrek inguruko herriekin elkartu zuten Monteagudo.
Valentzia–Iparraldea geltokia
Eraikuntza
Geltokiaren aurrekariak 1851koak dira, James Beatty eta Dómingo Cardenal ingeniariek udaletxearen egungo plazatik gertu etorkizuneko Valentzia-Xàtiva burdinbiderako geltoki bat eraiki zutenean. Itxura klasikoko eraikuntza zen, mutur bakoitzean arkupe bat zuena, lau zutabe dorikoz apaindua. 1852ko martxoak 21ean jarri zen martxan, Valentzia eta El Grau portuaren arteko 6 kilometro pasatxoko linea ireki zenean. Ibilbide honek bi zailtasun handiri egin behar izan zien aurre: hiriko harresiei eta trenaren etorrerarekin euren negozioak arriskuan ikusten zituzten sektore jakin batzuen aurkakotasunari.
1854an, Valentziatik abiatzen zen beste trazatu bat Xàtivara iristea lortu zuen, trenbidearen hedapenaren lehen urratsa zen aldetik. Hedapen honek Almansa (1859) eta Tarragonaraino (1865) jarraitu zuen, Madril eta Bartzelonarako loturak ahalbidetuz, hurrenez hurren. Hala ere, jatorrizko instalazioak berehala agertu ziren trenbide-jarduera gero eta handiagoa xurgatzeko nahikoak ez zirela. Horren ondorioz, Sociedad de los Ferrocarriles de Almansa a Valencia y Tarragona (AVT) sozietateak, trazadura desberdinen titularrak, konponbideak bilatu zituen. Esparru berria eraikitzeko lursail berri bat aurkitu behar zuten. Hala, zenbait kasutan, enpresaren eta desjabetu nahi ziren lurren titularren arteko desadostasunak zirela eta, auziak eragin zituzten azterlanak eta proposamenak egin ziren. 1889an, AVT konpainiaren bultzatzaile José Campo Perezen heriotza kolpe latza izan zen. Egoera berriaren ondorioz, bi urte geroago AVT Norteko Burdinazko Bideen Konpainiak erosi zuen, baina ez zuen geltoki berriaren proiektua bertan behera utzi.
Celles (Cantal)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Monteagudo
Historia
Musulmanak lau mendez menderatu zuten herria, eta Nafarroako erresumak Erribera berkonkistatu zuenean, musulmanak bertan geratu ziren nekazari moduan XV. mendean Iberiar penintsulatik kanporatuak izan ziren arte. 1119an Alfontso Borrokalaria erregeak, Monteagudo eta Tutera konkistatu zituenean, Monteagudo, Tuterako foruari atxiki zitzaion. Nafarroako udalerri askorekin gertatu bezala, Monteagudo jaurerria izan zen mendeetan zehar.
Ansel Adams
Ansel Easton Adams (San Frantzisko, Kalifornia, 1902ko otsailaren 20a - Carmel-by-the-Sea, Kalifornia, 1984ko apirilaren 22a) paisaien argazkilari eta ingurugiroko ekintzaile estatubatuarra izan zen, AEBetako mendebaldeko zuri-beltzeko irudiengatik ezaguna. F/64 Taldea sortzen lagundu zuen, argazkilari elkarte bat, argazkilaritza "hutsaren" alde egiten zuena, ikuspegi garbia eta argazki baten gama tonal osoaren erabilera bultzatzen zuena. Berak eta Fred Archerrek irudiak sortzeko sistema zorrotz bat garatu zuten, Zone System izenekoa, desiratutako azken inpresioa lortzeko metodo bat, esposizioan, errebelatze negatiboan eta inpresioan tonu-gama nola erregistratzen eta garatzen den teknikoki sakonki ulertuz. Irudi horien argitasun eta sakontasunak ezaugarritu zuten haren argazkilaritza.
Monteagudo
Historia
Herria Nafarroako erresumaren hegoaldeko mugan kokatuta egoteagatik, Aragoi eta Gaztelako ejerzitoen erasoen arriskutan bizi izan zen XVI. mendearen hasierara arte. 1429an Juan eta Nafarroako Blanka I.a Nafarroakoak Agramonteko Floristani utzi zioten dohaintza moduan herriaren gaineko kontrola, Leonor Frangel andrearekin ezkondu eta gero. Monteagudoko jaurerria XIX. menderaino luzatuko zen, San Adriango markesen eskutik. 1847an, Monteagudok eskola bakarra zeukan, eta Bideko Andre Mariaren baselizaren ondoan agustindarren fraide talde batek monasterioa eraiki zuen. Azpiegiturei dagokionean, XIX. mendearen amaieran, asko hobetu zen bideen egoera, eta Monteagudok Tutera, Tarazona, Agreda, Fitero eta Cascanterako bideak zituen.
Valentzia–Iparraldea geltokia
Eraikuntza
Ordurako, "Iparraldeko" instalazioen garrantzia gorabehera, Valentziako hiriburuan beste tren-geltoki garrantzitsu batzuk martxan zeuden. Valentzia-Alameda, Calatayud-Valencia burdinbideko terminala, edo Valentzia-Cuart, Valentzia-Llíria burdinbideko burua. Santa Monica geltokia ere nabarmentzen zen, trenbide estukoa.
Nortek Valentzian geltoki berria eraikitzeko ardura Demetrio Ribes arkitekto gazteari ematea erabaki zuen, Madrilgo Chamartingo geltokian lan egin zuen enpresako arkitektoari. 1906an, honek, salgaien eta bidaiarien arteko barrutia banatzea aurreikusten zuen hasierako proiektu bat aurkeztu zuen, azken gune honen barnean, linea handi eta hurbilen artean bananduko zelarik. 1907ko abuztuaren 2an lan batzuk hasi ziren eta 1917ra arte ez ziren amaitu. Inaugurazioa, alarde handirik gabe, 1917ko abuztuaren 8an egin zen. Geltoki berriak 15 000 metro karratu baino gehiagoko azalera zuen (antzinakoak 5 000 metro karratu zituen) eta 24,5 metroko altuera zuen markesina metaliko handi batekin estalia zegoen, Enrique Grassetek egina.
Ifor ap Glyn
2008-2009an Galesko Haur Poeta Saria jaso zuen (Bardd Plant Cymru) eta 1999 eta 2013an Galesko National Eisteddfod- en Koroa irabazi zuen.
Cysgod Rhyfel (The Shadow of War) film dokumentalaren ekoizle exekutiboa izan zen.
2016ko martxoaren 1ean Ifor ap Glyn Galesko Poeta Nazionala izendatu zuten.
Valentzia–Iparraldea geltokia
Bilakaera
Zerbitzua eman ondoren, geltokia "iparraldeko" sareko nagusienetako bat bihurtu zen, Valentzia-Utiel, Valentzia-Almansa eta Valentzia-Tarragona lineen buru zelarik. Bere nasetatik Alcoi, Castelló, Xàtiva, Gandia, Utiel, Alacant, Bartzelona eta Madrilera zihoazen trenak irteten ziren. Horren ondorioz, trenbide-jarduera bizia izan zen egunean zehar. Trenbide-guneak instalazio ugari zituen: bidaiarien eraikin monumentalaz gain, merkantzia-geltoki bat zegoen, kaiekin, eta trenbide-hondartza bat sailkapen-lanetarako, lokomotora-biltegi bat kotxetegiekin eta biribilgunearekin, ur-biltegiak, eraikin administratiboak, etab.
Espainiako Gerra Zibilean zehar, matxinatutako bandoaren hegazkinek gogor bonbardatu zuten trenbidea, eta instalazioak kaltetu ziren. Ez da ahaztu behar 1936 eta 1937 artean hiriak gobernuaren egoitza hartu zuela eta Errepublikako hiriburu gisa jardun zuela. Ondorioz, geltokiaren azpian, eraikinaren ezkerraldean, aireko babesleku bat eraikitzera iritsi ziren agintariak, hiru sarbide eta 100 metro inguruko luzera zuena.
1940an, Valentzia-Llíria burdinbidearen jabeak zuen finantza egoera oso txarra zela eta, Norteko konpainiak bere gain hartu zuen ustiapena. Ordutik Llíriara zihoazen trenak Valentzia-Termino geltokitik ateratzen hasi ziren, Valentzia-Cuarteko geltoki historikoa lekuz aldatuz.
1941ean zabalera iberiarreko trenbideen nazionalizazioak "iparraldea" desagertzea eta Espainiako Trenbideen Sare Nazionala (Renfe) sortzea ekarri zuen, instalazioez arduratu zena. Valentzia-Termino RENFEren pean trenbide korapilo garrantzitsu bat bezala finkatu zen, hainbat trenbideren terminala baitzen eta Espainiako toki ugarirekin loturak baitzituen. 1980tik 1982ra, geltokia birgaitzeko lanak egin ziren. Bere ezaugarri arkitektoniko eta apaingarriengatik, Monumentu Historiko Artistiko izendatua izan zen 1961ean eta Interes Kulturaleko Ondasun 1983an.
Gaur egun
2005eko urtarriletik Adif erakundea da tren instalazioen titularra, ustiapena Renfe Operadorak egiten duen bitartean.
2000ko hamarkadan Valentziaren hegoaldeko trenbide sarea eraberritu egin zen Madril-Valentzia abiadura handiko burdinbide berria eraikitzeko. Horiek iraun zuten bitartean, Aranjuez-Valentzia burdinbidearen azken zatia ezabatu egin zen, eta, horrela, Iparraldeko geltokiak Utieletik zetorren trazaduraren terminal izaera historikoa galdu zuen. Gainera, Valentzia-Llíria burdinbidearen zatirik handiena desegina izan zen, eta, bere ordez, Metrovalència lineak ordezkatu zuen. 2010ean, Valentzia–Joaquin Sorolla geltokia jarri zen martxan, Valentzia-Iparraldetik 800 metrora, abiadura handiko zerbitzuak hartzeko.
Geltokia
Geltokirako sarrera nagusia Játiva kaleko 24. zenbakian dago, baina beste sarrera bat dauka Bailen kalean, Marzal izkina Matematikoan. Trenbideak eta eraikinak Alacant eta Bailen kaleak dituzte alboetan, ekialdean eta mendebaldean, hurrenez hurren, eta Játiva iparraldean. Hegoaldetik, geltoki terminal horretatik abiatzen diren trenbide-linea komunak igarotzen dira.
Eraikinak oinplano angeluzuzena du eta argi eta garbi bereizitako bi gune ditu: hangar handia, oinplano angeluzuzena eta altzairu xaflatuzko arku artikulatuen egiturarekin itxia, eta bidaiarientzako eraikina bera, u formako oinplanokoa eta hangarraren egiturarekiko zutabe independenteak dituena.
Estilo modernistan kokatzen da, non Sezession europar isurialdearen eraginak antzematen diren, eta bereziki Otto Wagnerrekin, zeinen eraginari, alde batetik, gotiko perpendikular ingelesaren oroitzapenak erantsiko litzaizkiokeen, geroago arrazionalismoa izango zenaren hastapenekin batera. Bere eraikuntzan, aurreko mendearen amaieran sartutako material berriak erabili ziren, markesina formako egitura metalikoa kasu. Geltokiak fatxada horizontalista du, dorre formako hiru eraikin nabarmenekin. Gorputz horiek aurrera egiten dute eraikuntza-lerro orokorrarekiko, eta muturretan eta erdian kokatzen dira.
Bere fatxada, landare motiboekin, laranjekin eta azahar loreekin, Valentziako nekazaritzan inspiratzen da, eta, hiriari buruzko beste erreferentzia batzuen artean, Valentziako armarri heraldikoaren urrearen gaineko lau barra gorriak ditu. Nabarmentzekoa da hiriko armarria etengabe errepikatzen dela markesinen erremate gisa, bai eta Espainiako Iparraldeko Burdinazko Bideen Konpainiari erreferentzia egiten dioten elementu enblematikoak ere, hala nola bost puntako izarra eta abiaduraren sinboloa den arranoa, eraikinaren erdiko gorputza errematatzen duena. Dekorazioa, erdiko blokean, simetrikoki jarrita dauden José Mongrellen bi mosaikoz osatua dago.
Eraikinaren barrualdea apaintzeko, zeramika beiraztatuak, trenkadisa eta Benicalapeko "la Ceramo" lantegiko mosaikoa erabili ziren. Atarian, egur, kristal eta marmol konbinazio batek berotasuna, gardentasuna eta distira uztartzen ditu. Zeramika, zura, metala, beira eta beste material batzuetako elementu apaingarri ugari ditu. Erdiko habeartearen estalki nagusiak, trenbideak estaltzen dituenak, arku forma eta trenbideak irudikatzen dituzten gidak ditu. Era berean, luzetarako irekidura handi bat du, antzina lurrun-makinen keak ihes egin zezan.
Monteagudo
Historia
XX. mendearen hasieran herriak irina eta olioa ekoizteko errota bana zituen. 1920ko hamarkadan olioa ekoizteko errotak bi ziren, horrez gain, hamahiru upategi, garautegi handi bat, antzinako irin errota, txokolate lantegia, pattar fabrika, igeltsu lantegia, eta bi eskola zeuden herrian (bata mutilena eta bestea neskena). Mutilen eskolako maisuaren soldata, nesken eskola maistrarena baino altuagoa zen.
Valentzia–Iparraldea geltokia
Geltokia
Atariko ate edo leihate bakoitzeko zokaloak egurrezkoak dira, eta garaienetan "bidaia ona" leloa irakur daiteke hainbat hizkuntzatan. Bere leihate handiek, goialdean arrosa bat dute. Estazioan ikusten den Modernismoaren beste ezaugarri tipiko bat arte guztiak eraikin berean integratzea da: arkitektura, eskultura, pintura eta dekorazio-arteak.
Monteagudo
Ekonomia
Monteagudo nekazal herria da, mahatsondoen landaketa nabarmenduz. Azken urteetan, olibondoei dedikaturiko azalera handitu egin da, eta horrez gain, zerealen landaketak ere garrantzia handia dauka oraindik ere.
Industriaren garapena, nekazaritzako produktuen elaborazioarekin du zerikusia, gehienbat, ardo eta olioaren produkzioa. Horrekin batera, upategiak eta landare-espezietatik eratorritako produktuak ekoizten eta saltzen dituzten enpresak sortu dira. Zerbitzuen sektoreari dagokionez, Monteagudon, eraikuntza eta elektrizitate enpresak daude, eta horrez gain, denda, aisialdiarekin zerikusia duten enpresak eta bankuen sukurtsalak.
Nekazaritza elkarteei dagokionez, herrian elkarte bakarra dago, 1954ko maiatzaren 19an sortutako Bideko Ama Birjinaren Upategi Kooperatiba.
Demografia
XX. mendearen hasieran populazio hazkunde txikia izan zuen Monteagudok, eta 1.500 biztanle inguru izatera iritsi zen. 1950eko hamarkadatik aurrera, ordea, gainbehera gertatu zen eta 1.100 biztanlera jaitsi zen.
2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko 79 etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren % 6,82a (Nafarroako batezbestekoaren azpitik).
Udal hauteskundeak
Monteagudoko alkatea UPN alderdiko Mariano Herrero Ibañez da 2007ko udal hauteskundeez geroztik. Urte horretan Udaleko bederatzi zinegotzietatik bost lortu zituen Nafarroako Herriaren Batasunak eta hortaz gehiengo absolutua. Baliogabeko botoak 16 izan ziren (emandako guztien % 1,77a) eta zurizko 10 boto izan ziren (botoen % 1,13a). Abstentzioa % 8,69koa izan zen.
2011ko udal hauteskundeetan ere UPN izan zen nagusi eta alkatetzan Herrerok segitu zuen.
Udaletxea
Udaletxea errepidearen ondoan dago, Frantzisko Xabierkoaren plazan. Adreiluz egindako eraikuntza modernoa da, egiturak, 1950eko hamarkadan herrian altxatutako beste eraikin askoren ezaugarri berak dauzka. Udala alkatea eta zortzi zinegotzik osatzen dute. Monteagudoko udaleko idazkaria, Barillas eta Tulebrasko idazkari ere bada.
Euskara
Nafarroako gobernuak egindako Euskararen Foru Legearen arabera, Monteagudo, eremu ez-euskalduneko udalerria da, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania da. 2001eko erroldaren arabera, herritarren %0,28k bakarrik zekiten euskaraz.
Jaiak eta ospakizunak
Herriko jaiak, San Rokeren omenez abuztuaren 14tik abuztuaren 20ra ospatzen dira. Horrez gain, urtean zehar ihauteriak otsailean, eta Gazteriaren Jaiak maiatzean antolatzen dira.
Erriberako beste herri batzuetan bezala, paloteado makil-dantzak dira tipikoak Monteagudon. Besteak beste Arcos eta Palos Modorros izeneko dantzak dira Monteagudoko paloteado batzuk. Dantza soilik maskulinoa izan zen tradizionalki, baina 2009an emakumezko taldeak hasi dantzan (banatuta gizonezkoengandik), eta 2019an, bereizketarik gabe neska-mutilak elkarrekin aritu ziren dantzan San Roke egunean.
Zerbitzuak
Monteagudo ondoko elkarteen kidea da:
San Adriango markesen jauregia
Jauregia, udalerriko gune estrategiko batean dago, muino baten gainean. Jauregia Alfonso I.a Borrokalariaren garaian eraiki zen, eta musulmanak Nafarroatik kanporatzean Monteagut jaurerriak jauregia berreraiki zuen. XV. mendean Beuamont eta San Adriango markesen eskuetan geratu zen jauregia eta 1490. urtean esaterako Guillaume Beaumont zen jauregiaren jabea.
Maria Madalenaren eliza
Eliza nabe bakarrez osatutako eraikuntza gotiko-pizkundetarra da. XVI. mendearen erdialdean eraiki zen (1540. urtearen inguruan, hiru zatitan banaturiko nabe bakarra dauka, poligono itxurako aurrealdea, eta izardun ganga estaldura. XVIII. mendean bigarren nabea gehitu zitzaion jatorrizko egiturari Epistolaren aldean. Bigarren nabe honek bi zati dauzka, bata ertzdun gangaduna eta bestea zirkuluerdi itxurako kupuladuna.
Beriberi
Gaitza Takaki sendagile japoniarrak deskribatu zuen estreinakoz XIX. mendearen bukaeran. Hala ere, B1 bitamina ez zen 1926. urtera arte bakartu.
Monteagudo
Maria Madalenaren eliza
Portikoa, XVIII. mendean eraiki zen (gaur egun elizaren biltegi moduan erabiltzen dena), eta portikoa eraikitzearekin batera, elizarako sarrera atea aldatu behar izan zuten.
Gaztelua
Monteagudoko gaztelua, San Adrian markesen jauregia dagoen toki berdinean egon zen Erdi Aroan. XII. mendean, gotorlekua, Nafarroako erresumaren hegoaldeko mugan zegoen gaztelu eta gotorleku sarearen zati zen. Gotorlekuak hainbat eraso jasan zituen Gaztela eta Aragoiko erresumetatik, eta 1310. urtean behekaldeko horma sendotu eta konpondu zuten.
Beriberi
XIX. mendean eta XX. mendearen hasieran gaitza Ekialde Urruneko herrialdeetan oso ohikoa zen. Arrazoia herrialde horietako dietan zegoen, batez ere arrozean oinarrituta.
Koadro kliniko bi ditu, bereziki: amak B1 bitamina-gabezia duen ume jaioberriarena, eta helduena.
Gaitzak nerbio-sistema kaltetzen du gehienbat, polineuritis sortuz. Baita atrofia muskularra eta paralisia ere. Gutxiegitasun kardiakoa eta edemak eritasunaren beste ondorio kaltegarriak dira.
Arrest
Arrest Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Arrest udalerrian erroldatutako biztanleak 866 ziren. Familiak 346 ziren, horien artean 78 pertsona bakarrekoak ziren (33 bakarrik bizi ziren gizonak eta 45 bakarrik bizi ziren emakumeak), 111 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 132 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 25 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 397 etxebizitza zeuden, 349 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 29 bigarren erresidentzia ziren eta 19 hutsik zeuden. 390 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 349 etxebizitza nagusietatik 283 bere jabearen bizilekua ziren, 49 alokairuan okupaturik zeuden eta 16 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 8 etxek bi zituzten, 54 etxek hiru zituzten, 107 etxek lau zituzten eta 178 etxek bost zituzten. 265 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 151 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 154 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 539 ziren, horien artean 385 aktiboak ziren eta 154 inaktiboak ziren. 385 pertsona aktiboetatik 356 lanean zeuden (199 gizon eta 157 emakume) eta 30 langabezian zeuden (9 gizon eta 21 emakume). 154 pertsona inaktiboetatik 62 erretiraturik zeuden, 45 ikasten zeuden eta 47 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Arrest udalerrian 354 unitate fiskal zeuden, 886,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.657 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 28 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 igeltseroak, 1 margolaria, 2 iturginak eta 2 ile apaindegiak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra harategi bat zen.
2000. urtean Arrest udalerrian 24 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.020 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Clemente Pérez Arroyo
Clemente Pérez Arroyo, Arroyo I.a edo Panaderito de Oyón (Oion, Araba, 1948ko irailaren 9a - 2014ko otsailaren 16a) esku huskako pilotari profesionala izan zen.
Ibilbide profesionala
Lanbidez okina zen, hortik bere ezizena. 1965ean hasi zen jokatzen eta 1971ean egin zuen debuta profesional bezala eta "batibolea" eta "atxikiengatik" egin zen ezagun. Atxikien inguruko polemika piztu zuen, aldekoak eta kontrakoak izan ziren, eta urte batzuk beranduago debekatu egin zen.
Mendebaldeko Artearen Museo Nazionala (Tokio)
Mendebaldeko Artearen Museo Nazionala (国立西洋美術館) Tokioko arte museoetako bat da, Japonian mendebaldeko artea erakusten duen museo bakarra hain zuzen ere. Ueno parkearen ipar-ekialdean dago beste hainbat museorekin batera.
Historia
Museoak 1959an ireki zituen ateak Kōjirō Matsukata (1865-1950) negoziogizonaren arte bildumarekin. 1963an Marc Chagallen 450 artelanekin erakusketa bikaina antolatu zuenean mundu mailan ezagutzera eman zen museoa. Horretarako 15 herrialdetan sakabanaturik zeuden lanak bildu zituen, tartean Sobietar Batasunekoak ere bai. Gaur egun oraindik Matsukataren bilduma da museoaren oinarria.
Artelanak
Pizkundetik hasi eta XX menderarteko mendebaldeko artelanak daude ikusgai, guztira 4.500 margolan eta eskultura. Hauetaz gain marrazkiak eta grabatuak ere ugari ikus daitezke.
Eraikina
Le Corbusier arkitekto suitzarrak diseinatu zuen Mendebaldeko Artearen Museo Nazionalaren eraikin nagusia. 1959an bukatu zen baina ondoren hainbat atal gehitu zaizkio, azkenengoa 1998an. 2005ean Japoniako ehun eraikin modernoenen zerrenmdan sartu zuten eta 2007an UNESCOk Gizateriaren Ondare izenda dezan eskatu zuen Japoniak Frantziaren laguntzarekin.
Montégut-en-Couserans
Montégut-en-Couserans Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Montégut-en-Couserans udalerrian erroldatutako biztanleak 70 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 38 etxebizitza zeuden, 29 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 9 bigarren erresidentzia ziren. Etxebizitza guzti hauek 38etxeak ziren. 29 etxebizitza nagusietatik 25 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 3 etxek hiru zituzten, 6 etxek lau zituzten eta 19 etxek bost zituzten. 25 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 7 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 17 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 46 ziren, horien artean 34 aktiboak ziren eta 12 inaktiboak ziren. 34 pertsona aktiboak lanean(20 gizon eta 14 emakume) zeuden.. 12 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden eta 6 ikasten zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2000. urtean Montégut-en-Couserans udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 144 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Macroom gaztelua
Macroom gaztelua, Macroom Castle, Irlandako Errepublikako hego-mendebaldeko Macroom udalerrian dagoen gaztelu bat da, Cork konderrian. Behinola, Muskerryko Jaunak ziren McCarthy familiaren jabetzako gotorlekua izan zen.
Gaur egun gazteluaren atari nagusia herriko plaza nagusian ikusgai dago, Sullane ibaia zeharkatzen duen zubitik hurbil. Hondakin horiek 1824 aurretik Robert Hedges Eyrek berreraiki zituen.
Kvas
Kvas (hitzez hitz «legamia»; errusieraz eta квас, kwas chlebowy, literalki "ogi legamia", gira, kali) hartzitutako alkoholdun edari oso leun bat da (alkohol gehien duenak %2,2 du) oso ezaguna Errusian, Ukrainan eta Europa ekialdeko beste herrialde batzuetan. Alkoholik gabeko kvasa ere bada.
Macroom gaztelua
Jatorrizko gaztelua ziur aski, XII. mendean, Joan Lurgabearen garaian eraikia izango zen, eta O'Flynn, Carew edo Dalton familietako kideen aginduz. 1353 aldera McCarthy, Muskerryko Jaunak, familiaren jabetzara igaro zen.
Kvas
Elaborazioa
Kvasa zekale hirinez eta maltaz egiten da, edo baita zahi irinez, zekale ogi apur batez (ogi beltza) eta sagarrekin. Nahasketa hau uretan hartzitzen uzten da. Sarri fruta zaporea ematen zaio eta prozesuan zehar frutak gehitzen zaizkio.
Erabilerak
Erabilerarik garrantzitsuena edari bezala da, Errusia eta Ukrainan oso ezaguna dena, non hiririk garrantzitsuenetako ia edozein kaletan aurki daitekeen.
Errusiako sukaldaritzan kvasa okroxka izeneko udako zopa hotz bat egiteko erabiltzen da.
Errusiako hirietan kombucha, XX. mendearen hasieratik edari ezagun bat dena, sarri "kvas tea" deitua da edo (oso modu erratuan), soilik kvas, baina bi edari hauek oso ezberdinak direla gogoratu behar da.
Bitxikeriak
Lituanian Coca Cola konpainiak Pilskalna kvas deitzen duen kvasezko freskagarri bat ekoizten du.
Errusian ere Coca-Colak kvasa egiten du. The Coca Cola Companyk marka berria Errusiako Merkataritza Markentzako, Patenteentzako eta Jabetza Intelektualarentzako Zerbitzu Federalean erregistratu zuen.
Bere garaian "Coca Cola komunista" izenaz ezaguna izan zen, bere zaporeagatik, koloreagatik eta egiten duen bitsagatik.
Martin Goiti
Martin Goiti (Hego Euskal Herria, c. 1534 - Filipinak, 1574) euskal konkistatzailea izan zen. 1565ean Mexikotik atera eta Miguel Lopez Legazpi eta Juan de Salcedorekin batera Filipinetara joan zen. Manilako Rajah Sulayman menderatu zuen. 1574an Limahongek zuzendatuko 3.000 piratek eskualdea eraso zuten.
Adama Traoré Diarra
C da bere benetazko kluba, baina zedituta dago. Espainiako selekzioan jolasten du. Ez dauka neska-lagunik eta bere gurasoak ez dira ezagunak oraindik.
Ibilbidea
Adamak bere ibilbidea R. C. D. Espanyol alebinegaz eta infatilegaz jolastu zuen eta jolastu zuen bi konpetezioak,irabazi zuen.Bartzelona taldeen  egon zen jolasten kadeten eta jubelinekin egon zuen,, Bartzelonarekin 2013 an debuta egin zuen. Geroago Aston Villa 2 urtez eta Middlesbrough taldeetan jokatu zuen eta 2018tik Wolverhampton Wanderers talde ingelesaren parte da. 2020an internazionala bihurtu zen Espainiako selekzioarekin jolasten Eurocopa
R.C.D Español
Adama Traoré alebinegaz eta infatilekin jolatun eben eta hainbbaat sari irabazi zuen Espayolen, irabazten alebineko liga, alebineko liga eta torneo bat 2008an deiturikoa “La liga Promises”.
F.C Bartzelona- Masia
Hasi zen jolasten bartzelonan kadete moduan eta baita jolaastu zuen jubenilekin.