cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Emakumezkoen saskibaloi
1986
Garai hartako saskibaloia zeharo ezberdina zen gaur egungoarekin alderatuz: 1892an fruta saskiak erabiltzen ziren saski gisa eta futboleko larruzko baloiak. Urte berean jokoaren deskripzioa publikatu zen eta herrialde osoan zabaldu zen. Geroago, 1894ko irailean, Senda Bersonek artikulu bat argitaratu zuen non jokoa eta haren onurak deskribatzen zituen Physical Education aldizkarian. 1895ean, emakumezkoen saskibaloiaren lehen arautegia argitaratu zen, gaur egungo modalitatearekiko ezberdinak direnak eta arautegi horrekin, martxoan lehendabiziko partidu publikoa jokatu zen Sophie Newcomb College eta Southern Athletic Cluben artean. Harrezkero, herrialdeko hainbat tokitan bide berdina jarraitu zuten eta unibertsitate arteko norgehiagokak areagotu ziren azkenik. 1896. urtean Nebraskako Unibertsitatean Heziketa Fisikoko programaren barruan saskibaloia sartu zuten.
1896 - 1914/19
1900. urtean Martha Conditek eta Alice eta Louse Eagerrek emakumezkoen saskibaloiko lehen taldea New Jerseyn sortu zuten; New Yorken eta inguruko hirietan eskolen arteko partiduak antolatu ziren. Urte bereko abenduan, Elgin High School institutuak emakumezkoen bi talde osatu zituen eta haien artean lehiatu ziren. Partidu hori ikastetxeko egunkariak jarraitu zuen eta argitaratu zuen saskibaloia dela neskek gozatzen duten kirol bakarra.
Hurrengo urtean, 1901ean, saskibaloia Connecticut era iritsi zen, Diana Taurasi, Maya Moore, Sue Bird edo Breanna Stewart jokalarien sehaska bihurtu zena. Era berean, kirol honetako arauak estandarizatzeko nahia agertu zen, hortaz, Luther Gulick eta 1899an Springfielden bildutako Heziketa Fisikoko irakasleek (Smith, Oberlin, Radcliffe) eta Bostoneko Gimnastika Eskolako lau emakumezko aukeratu zituzten eta Emakumezko Saskibaloiko Arau Batzordea sortu zuten, arau guztien gainetik jokalarien osasuna garrantzitsuena izanik. Hala ere, 1914an oraindik emakumezkoen taldeen erdiak gizonezkoen araudiarekin jokatzen zuten.
Victor Vasarely
Victor Vasarely (Pécs, Hungaria, 1906ko apirilaren 9a - Paris, Frantzia, 1997ko martxoaren 15a) margolaria izan zen. Jaiotzaz hungariarra, frantses hiritartasuna hartu zuen.
Emakumezkoen saskibaloi
1896 - 1914/19
1902an Kansasen beste unibertsitate batzuen aurka jokatzeko baimena eskatu zieten neskek irakasleei, baina hauek ez zieten baimenik eman. Beranduago, zortzi institutu, eskola pribatu eta unibertsitateek Hego Kaliforniako Nesken Saskibaloi Liga antolatu zuten Mendebaldeko Kostako lehen liga izan zena.
1906. urterako Emakumezkoen Saskibaloiko Nazio mailako komitea, Ameriketako Heziketa Fisikoko Elkarteko kide bilakatu zen. Chicagon, ordea, neskei ikastetxe arteko ligak jokatzea debekatu zitzaien; izan ere, eskola batzuk partiduak gutxitzen hasi ziren neskak oso lehiakorrak bihurtzeko beldur zirelako.
1914/19 - 1930
Horretaz gain, garai honetan, 1923ko uztailaren 23an, hain zuzen, Federazio Nazionala osatu zen. 1920 eta 1930 bitartean emakumezkoen saskibaloia munduko herrialde guztitik zabaldu zen, bai inguru industrializatuetan, landatar guneetan, eta bai komunitate afro-amerikarretan ere. 1921ean Monakon (Frantzia) Emakumezkoen Joko Olinpikoak egin zituzten eta bost kontinenteetako 300 emakumek hartu zuten parte. Emakumeek oraindik debekatuta zuten Joko Olinpiko Modernoetan atletismoan edo saskibaloian parte hartzea. 1922an NAAF (National Amateur and Athletic Federation) sortu zen eta bertan mutilek eta neskek araudi berdinarekin jolastu behar zutela arautu zuten. 1924an Emakumeen Kirolen Federakunde Internazionala sortu zen. 1926an AAU-k (Amateur Athletic Union) lehenengo Emakumezkoen Saskibaloi Txapelketa Internazionala babestu zuen. Txapelketa hori Los Angelesen (AEB) jokatu zen eta 5000 ikusle egon ziren bertan.
1930-1936/39
AEBetan zenbait gertaera esanguratsu gertatu ziren garai honetan. 1930. urtean Ohion emakumeen txapelketak debekatu zituzten. 1932an arauetan aldaketak egin ziren, eta zehazki, aldaketak hauek izan ziren: edozein moduan defendatu daiteke eta saski guztiek bi puntu balio dituzte. Kentucky-n emakumeen saskibaloiko txapelketa bertan behera utzi zuten. 1934an Estatu Batuak FIBA n sartzen dira. 1935ean Kalifornian, emakume japoniar batzuk beraien taldea sortzea erabaki zuten. 1938an arau berriak ezarri ziren eta, arau horien arabera, zelaia hiru zatitan banatu zen eta sei jokalarik jokatuko zuten aurrerantzean. Horretaz gain, talde bakoitzak hiru base eta hiru hegaleko izango zituen eta soilik haiek sartu ahalko zuten saskia.
1936/39-1959
1953. urtean Emakumezko Saskibaloiko Lehen Munduko Kopa antolatu zen Txilen. Saskibaloiko 10 taldek parte hartu zuten, eta finalean Estatu Batuak Txileri txapelketa irabazi zion. Espainian zegoen lehenengo emakumezko saskibaloiko klubak, Laietà Basket Club, 40. hamarkadaren amaieran beherakada izan zuen. Taldeko jokalariak, egoera ekonomiko hobeak bilatu nahian, beste talde batzuetara joan ziren eta Kataluniako taldeak gazteen formakuntzara bideratu zituen bere baliabideak.
Urte batzuk pasata, 1957. urtean, Espainian ACB Liga osatu zen, gizonezko Espainiako txapelketa ofiziala. Emakumezkoena oraindik ez zen ofiziala, hala eta giztiz ere, partiduak eta txapelketak jokatzen zituen.
Horren adibidea Euskal Herrian bizi zen mugimendua izan zen, adibidez, bereziki Araban 50. hamarkadan. Baina saskibaloia lehenago, 1940. urtean jada, jaio zen Araban emakumezko kirol bezala. Lehenengo partidua urte horretan izan zen eta zale askok ikusi zuten partidua. Futbolaren fama zela eta, saskibaloia ez zen asko ezagutzen, eta partiduak kritika asko jaso zuen, bai kontaktu fisikoa ez zegoelako hain onarturik, bai arauak ez zirelako ezagutzen ere.
Emakumezkoen saskibaloia gaur egun
Emakumezkoen saskibaloiak hazkunde handia izan du azken hamarkadetan, mundu osoan. Gaur egun, emakumezkoen kirola goraka doa eta munduko kirolik ezagunenetako bat da emakumeen artean. Historia aberatsa du, eta urteetan zehar talde eta jokalari asko nabarmendu dira. 1976an, emakumezkoen saskibaloia kirol olinpikoa bihurtu zen, eta horrek kirola ezaguna egiten lagundu zuen, mundu osoko jokalariei plataforma bat eskainiz. Orduz geroztik, emakumezkoen saskibaloiak etengabeko hazkundea izan du, bai maila profesionalean, bai lehiatzea hobby moduan bilatzen dutenen artean ere. Mundu osoko emakume askok saskibaloiaz gozatzen dute ariketa, dibertsio eta laguntasun modu gisa.
Maila profesionalean, Emakumezkoen Saskibaloi Elkarte Nazionalak (WNBA) munduko ligarik nabarmenena izaten jarraitzen du, eta munduko emakumezko saskibaloi jokalari onenetako batzuk ditu. Jokalari horietako asko beste herrialde batzuetako ligetan ere lehiatzen dira, eta horrek erakusten du emakumezkoen saskibaloiak gero eta ospe handiagoa duela nazioartean.
Laburbilduz, emakumezkoen saskibaloia kirol zirraragarria da, etengabe hazten ari dena eta mundu osoan jarraitzaile eta zale ugari dituena. Trebetasuna, estrategia eta talde-lana uztartuta, emakumezkoen saskibaloiak mundu osoko emakumeak inspiratzen eta entretenitzen jarraitzen du.
Emakumezkoen Saskibaloi Elkarte Nazionala - WNBA
WNBA edo Women's National Basketball Association Ameriketako Estatu Batuetako emakumeen saskibaloi liga profesionala da. Gaur egun hamabi talde ditu. 1996ko apirilaren 24an sortu zen, gizonezkoena den NBAren ereduari jarraituz. Emakumezkoen Saskibaloi Elkarte Nazionala (WNBA) Estatu Batuetako emakumezkoen saskibaloi liga profesional garrantzitsuena da. 1996an sortu zen eta gaur egun herrialdeko hainbat hiritako 12 taldek osatzen dute. Munduko emakumezkoen saskibaloi lehiaketarik garrantzitsuenetako bat da eta munduko jokalari onenetako batzuk ditu: Diana Taurasi, Sue Bird, Candace Parker edo Breanna Stewart. Liga udan jokatzen da, maiatzetik irailera, eta bi liga multzotan banatzen da (ekialdea eta mendebaldea), sei talde bakoitzeko.
Lehiaketa honetako denboraldi erregularrak 32 partidu jokatzen ditu talde bakoitzeko, eta guztira 144 partidu jokatzen dira liga osoan. Liga multzo bakoitzeko errekorrik onena duten lau taldeek aurrera egiten dute playoff-etara. Playoff-ak zuzeneneko kanporaketa formatuan jokatzen dira, eta irailaren amaieran aurrera eramaten dira.
WNBA munduko kirol liga garrantzitsuenetako bat da genero berdintasuna ri, soldata, eskubide eta jokalarien aukerei dagokionez. Gainera, liga hau Estatu Batuetako emakumezkoen kirolaren bultzatzaile garrantzitsua izan da, eta emakume eta neska askori saskibaloian eta beste kirol batzuetan aritzeko inspirazioa ematen lagundu die.
Amaitzeko, esan dezakegu goi-mailako emakumezkoen saskibaloi-liga hau liga profesionala dela, eta modu nabarmenean lagundu duela kirola mundu osoan hazten eta zabaltzen, bereziki genero-berdintasunari dagokionez.
Emakumezkoen saskibaloia Espainian
Espainiako emakumezkoen saskibaloiak hazkunde handia izan du azken urteotan, eta herrialdeko emakumeen artean kirol diziplina ezagunenetako bat bihurtu da. Emakumezkoen Endesa Liga emakumezkoen saskibaloi txapelketarik garrantzitsuena da Espainian, eta munduko talde eta jokalari onenetako batzuek parte hartzen dute.
Emakumezkoen Endesa Liga 1965ean sortu zen, nahiz eta bere egitura eta antolaketa denborarekin aldatu den. Emakumezkoen Endesa Liga Europako emakumezkoen saskibaloi-ligarik onenetakoa da, eta munduko jokalari onenetako batzuk ditu. Lehiaketa, bere lehiakortasun maila altuagatik eta Espainiako saskibaloi zaleengandik jasotzen duen babes handiagatik ere ezaguna da.
Liga honetaz gain, Espainiak ere presentzia handia du nazioarteko lehiaketetan, klubetan zein selekzio nazionaletan. Perfumerias Avenida, Spar CityLift Girona eta Valencia Basket dira, besteak beste, Europako Emakumezkoen Euroligan eta Emakumezkoen EuroCup txapelketan gehien nabarmentzen diren taldeak.
Selekzio nazionalari dagokionez, Espainiak arrakasta handiak lortu ditu azken hamarkadetan, zilarrezko dominak irabaziz 2008ko Pekingo Olinpiar Jokoetan eta 2016ko Rio de Janeiroko Olinpiar Jokoetan, baita 2010eko eta 2014ko Munduko Txapelketetan ere.
Espainiako emakumezkoen saskibaloian hainbat lehiaketa garrantzitsu daude, besteak beste:
Lehiaketa horiez gain, beste eskualde-mailako eta behe-mailako lehiaketa batzuk ere badaude, Espainian emakumezkoen saskibaloia garatzen eta zabaltzen laguntzen dutenak.
Primo de Rivera eta Francorekin
Gasteizko Zapateria kaleako Las Aliadas edo Instituto Secular de Alianza en Jesús por María-ren patioan lehenengo saskiratzeak egin zituzten emakumeek 1940an, 1937tik Organizaciones Juveniles delakoaren esku zegoen eskola hori. Urte horretakoan dira ere, Araban, saskibaloi partida bat jasotzen duten lehen irudiak. Urte bat geroago, Gasteizko taldea Sección Femeninako Espainiako Bigarren Mailako txapelduna izan zen, Malaguetako zezen plazan.
1943an arabako emakumeen lehenengo saskibaloi taldea Lehenengo Mailako lehiaketan parte hartzeko izena eman zuen, Donostian ospatzekoa zena, Juan Soler entrenatzailea zutela. Garai horretan, gizon gutxik jolasten zuen saskibaloian, soilik entrenamendu militarrerako erabilgarria zen heinean, eta Sección Femenina delakoak monopolizatzen zuen. Donostian ospatu zen V. Saskibaloi Txapelketa Nazionalak Amara eta Urumeako frontoietan bederatzi talde izan zituen lehian. Josefina Añuaren taldea azken-aurrekoa izan bazen ere, Alfonso Jorquera hautatzailearen zerrendan agertu zen Espainiako Selekzioarekin jolastu zezan Portugal eta Hungariako selekzioen kontra. Azkenean, partidak ez ziren jokatu, Bigarren Mundu Gerra zela eta.
Euskal Herriko emakumezkoen saskibaloiak presentzia sendoa du kirol eremuan. Kirolak hazkunde nabarmena izan du azken urteotan, jokalari, klub eta talde berriak agertu baitira.
Espainiako emakumezkoen saskibaloiko maila gorenean, Emakumezkoen Endesa Ligan, Euskal Herriko talderik adierazgarriena Lointek Gernika Bizkaia da, egoitza Gernika-Lumon duena. Kluba 1996an sortu zen, eta hainbat aldiz lortu playoff-etarako sailkapena, baita Europako lehiaketetan parte hartzea ere.
Emakumezkoen Liga Endesako beste talde garrantzitsu bat IDK Gipuzkoa da, egoitza Donostian duena. Klub hau 2006an sortu zen eta maila gorenean finkatzea lortu du, playoff-etan ohiko presentziarekin.
Euskal Herriak beste klub batzuk ere baditu, maila apalagoetan nabarmentzen direnak, hala nola Gasteizko Araski AES (emakumezkoen Liga 1) edo Galdakaoko GDKO Ibaizabal.
Jokalarien prestakuntzari dagokionez, Euskadik gazteen talentua aurkitzen eta garapenean lan egiten duten kluben eta emakumezkoen saskibaloi-eskolen sare bat du. Gainera, Euskadiko Saskibaloi Federazioak lehiaketak eta teknifikazio programak antolatzen ditu inguruneko emakumezkoen saskibaloiaren hazkundea sustatzeko.
Hau da, Euskadiko emakumezkoen saskibaloia etengabe hazten ari den kirol-diziplina da, Euskal Herriko kirol-eremuan presentzia sendoa duena eta kantxan tradizio eta talentu handia duena.
Elkano Kopa
Elkano Kopa edo Elcano Cup Donostiako Anoeta estadioan jokaturiko nazioarteko errugbi txapelketa da. 2016an abiatu zen eta hurrengo urteetan jarraitzeko helburua zuen arren ez da beste ekitaldirik izan. 2018an beste partida bat jokatu zen baina ez zuen Elkano Kopa izenik izan.
Historia
Rugby Challenge Donostia enpresaren proiektua Anoetako estadioaren birmoldaketa inauguratzeko Zeelanda Berriaren eta Frantziaren arteko partida antolatzea zen, eta hori iritsi bitartean urtero Elkano Kopa antolatu nahi izan zuten maila oneko selekzioen artean. Lehenengo ekitaldian Tongako selekzioak Estatu Batuetakoa garaitu zuen 20-17 emaitzaz. 2017 urteko ekainerako Argentinako selekzioa ekarri nahi izan zuten baina ez zuten lortu.
2018ko azaroaren 10ean partida berri bat jokatu zen eta Estatu Batuek azken jokaldian Samoari irabazi zioten. Bera Bera Rugby Taldea izan zen antolatzailea eta ez zuen Elkano Kopa izena izan.
Yehuda Halevi
Yehuda Halevi —יהודה הלוי— edo Judah ben Shmuel ha-Levi —הודה בן שמואל הלוי— (Tutera, Nafarroako Erresuma, 1070 - Jerusalem, 1141) poeta, medikua eta filosofoa izan zen, judua; arabiar inguruneko judu poeta gorena. Haren lan aipagarrien artetik Diwan poema bilduma da nabarmenena, Siongo Oda Sioni opaturiko poemak eta Sefer ha-Kuzari (Kuzar-en liburua) , judaismoaren filosofia elkarrizketen bidez aurkezten duen liburua. Hebreeraz utzi zituen bere idazlanak.
Bizitza
Tuteran sortu zen Yehuda Halevi, Zaragozako Taifan; hala ere, garai hartarako Aragoi eta Iruñeko Erresumak iparralde eta mendebaldetik inguratzen zuen. Arabiar moldeak ziren nagusi kulturan. 1090. urtea baino lehen, Andaluziara joan eta Moxe ben Ezra Granadako poeta juduaren ikasle izan zen Granadan. 1090ean Granadako hiria utzi behar izan zuen almorabiar berberiarrak bertan nagusitu ondoren eta Andaluziako beste hiri batzuetako aljama edo judu auzoetan (Lucena, Sevilla) bizi izan zen hurrengo urteetan. Toledoko hirian izan zen ondoren.
Une guztiz latzak bizi zituzten XII. mendearen hasiera hartan Gaztelako juduek eta biziki salatu zituen bere erlijio kideen aurkako ekintza haiek Yehuda Halevik. Bizitzako azken urteetan (1130) Kordoba aldera jo zuen, arabiarren artean egotea nahiago zuelako edo, eta Palestinara joatea erabaki zuen azkenean. Alexandriako hirian bizi izan zen aldi batez eta Palestinarako bidean zegoela hil zen 1141. urtean.
Gazterik hasi zen idazten Jehuda ha-Levi. Amodioaren eta adiskidetasunaren inguruko gaiak izan zituen gogokoen gaztetako lan haietan; samurrak eta irudimentsuak dira bere lanak. Hebreeraz idatzi bazuen ere, erromantzez onduriko kantu batzuk utzi zituen, jartxa edo arabieraz egindako bertsoen modura idatziak. Urteak aurrera zihoazen ahala, erlijio eta filosofia gaiek eta judu herriaren etorkizunak bete zuten, arian-arian, Yehuda Haleviren idatz gogoa. Erlijio eta filosofiaren alorretan, ez zen ortodoxia judutik aldendu.
Diwan izeneko poema sortaz gainera, Kitab al Khazari edo Kitab alhuyya wa-l-dalil fi nusr al-din al-dalilda bere lan nagusia, "Gutxietsitako erlijioaren defentsari buruzko funts eta frogaren liburua" esan nahi duena. 1130 eta 1140 artean idatzi zuen, eta filosofiaz eta judaismoaren inguruko lan handia da.
René Santos
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kawasaki Frontale.
Belk (Alabama)
Belk Alabamako herri bat da. Fayette konderrian kokatua dago. 2010ean 215 biztanle zituen, 59.7 kilometro koadrotan banatuta.
Guadahortuna
Guadahortuna Granadako udalerria da, Los Montes eskualdean dagoena.
Brusnica (Eslovakia)
Brusnica (Borosnya) Eslovakiako udalerri bat da, Stopkoveko barrutian kokatuta. 14,19 km²ko azalera du eta 416 biztanle 2017ko datuen arabera.
Guadahortuna
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 2.057 biztanle zituen.
Brusnica (Eslovakia)
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1408. urtekoa da.
Wakkanai (Hokkaido)
Wakkanai (稚内市), Hokkaidoko iparraldeko muturrean dagoen hiria da. 2014ko erroldaren arabera 36.576 biztanle ditu.
Historia
Ainuak izan ziren eremu hau populatu zutenak baina 1685erako jadanik bazen bertan japoniarren asentamendu bat. 1949an hiri estatusa lortu zuen.
Geografia
Japonian iparralderen dagoen hiria da. Sōya lurmuturrean dago eta bertatik Errusiako Sakhalin uhartea ikusten da.
Kazuaki Kiriya
Kazuaki Kiriya (紀里谷 和明) argazkilari eta zinemagile japoniarra da. Bere benetako izena Kazuhiro Iwashita (岩下 和裕) da.
Pandoridae
Banaketa
Genero bakarra du eta hainbat espezie bere baitan:
Boio
Boioak, Galian jatorria zuten zelta herri bat izan ziren, garai goiztiarretatik gorpu errausketa praktikatzen zutena. Bi taldetan banatu ziren, Europa erdialdera abiatu zen bat, eta Italiako penintsularen iparraldean barneratu zen beste bat.
Talde hauetako bat, gaur egun Txekiar Errepublikako eskualdeetako bat den Bohemian finkatu zen K.a. V. mendean, eta, aditu batzuen arabera, eskualdeari izena eman zioten, Bohemiak, dirudienez, boioen bizilekua esan nahi baitu. Eskualdetik, markomanoek kanporatu zituzten I. mendean.
K.a. 218an eta Bigarren Gerra Punikoa gertatzen ari zen bitartean, Anibalen tropei laguntza eman zieten. Urte batzuk beranduago, K.a. 191n, Erromak behin betirako garaitu zituen, errepresalia krudelak jasanez eta Alpeen beste aldera erbesteratuak izanez.
Itatiba
Itatiba Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
K.a. 189
K.a. II. mendearen taula (K.a. III. mende | K.a. II. mende | K.a. I. mende)
K.a. 200ko hamarkada | K.a. 190ko hamarkada | K.a. 180ko hamarkada | K.a. 170ko hamarkada | K.a. 160ko hamarkada
K.a. 194 | K.a. 193 | K.a. 192 | K.a. 191 | K.a. 190 | K.a. 189 | K.a. 188 | K.a. 187 | K.a. 186 | K.a. 185 | K.a. 184
Saxonia Behereko Polizia
Saxonia Behereko Polizia (alemanez Polizei Niedersachsen) Alemaniako Saxonia Behereko autonomia estatuaren segurtasunaz arduratzen den lurralde polizia edo landspolizei da. Egoitza Hannover hirian dago.
Genta Miura
Genta Miura (三浦 弦太) Japoniako futbolaria da.
Alforque
Alforque (Alforc aragoieraz) Espainiako Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin. 2008an 69 biztanle zituen 10,68 kilometro koadroko azaleran.
Crotalus willardi
Crotalus willardi Crotalus generoko animalia da. Narrastien barruko Viperidae familian sailkatuta dago.
Gatz-lanpara
Gatz-lanpara eskuz egindako lanpara mota da. Egiteko gatzaren arroka bat zulatzen dute barruan bonbilla bat sartzeko. Mineralaren ezaugarri optikoei esker, barrutik, erabat argitzen da. Gatzaren proipietateak beroaren esker askatzen dira eta, ondorioz, osasunerako oso ona omen da; halaber, airea garbitzen omen du.
Gatza
Lan hauek egiteko gatz mota desberdinak erabiltzen dira, kolore eta argitasun desberdinekoal. Artisau bakoitzak harria zulatzeko berezko teknika du. Gatz desberdinak erabiltzen dira: litio, selenita, halita, ea. Gatz horien jatorria desberdina izan daiteke baina, saltzeko garaian, gehien aipatzen den jatorria Himalaiakoa da.
Onurak
Nahiz eta zientifikoki zalantzan egon, hauek dira saltzaileek aipatzen dituzten onurak:
K.a. 191
K.a. II. mendearen taula (K.a. III. mende | K.a. II. mende | K.a. I. mende)
Anna and the King of Siam
Anna and the King of Siam filma John Cromwell zinemagilearen lana da, 1946. urtekoa. Filmak 5 Oscar Sarietarako izendapenak jaso zituen, 2 irabaziz.
K.a. 191
K.a. 210ko hamarkada | K.a. 200ko hamarkada | K.a. 190ko hamarkada | K.a. 180ko hamarkada | K.a. 170ko hamarkada
K.a. 196 | K.a. 195 | K.a. 194 | K.a. 193 | K.a. 192 | K.a. 191 | K.a. 190 | K.a. 189 | K.a. 188 | K.a. 187 | K.a. 186
Serinus estherae
Serinus estherae Serinus generoko animalia da. Hegaztien barruko Fringillidae familian sailkatua dago.
Bourré
Bourré Frantziako udalerri bat da, Loir eta Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bourré udalerrian erroldatutako biztanleak 744 ziren. Familiak 324 ziren, horien artean 114 pertsona bakarrekoak ziren (63 bakarrik bizi ziren gizonak eta 51 bakarrik bizi ziren emakumeak), 107 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 83 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 445 etxebizitza zeuden, 336 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 62 bigarren erresidentzia ziren eta 47 hutsik zeuden. 421 etxeak ziren eta 18 apartamentuak ziren. 336 etxebizitza nagusietatik 254 bere jabearen bizilekua ziren, 68 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 24 etxek bi zituzten, 62 etxek hiru zituzten, 97 etxek lau zituzten eta 149 etxek bost zituzten. 241 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 165 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 123 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 429 ziren, horien artean 314 aktiboak ziren eta 115 inaktiboak ziren. 314 pertsona aktiboetatik 285 lanean zeuden (160 gizon eta 125 emakume) eta 30 langabezian zeuden (10 gizon eta 20 emakume). 115 pertsona inaktiboetatik 48 erretiraturik zeuden, 23 ikasten zeuden eta 44 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bourré udalerrian 321 unitate fiskal zeuden, 712,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.961 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 44 komertzioetatik, 4 janari enpresak ziren, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 7 igeltseroak, 2 zurginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
2000. urtean Bourré udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 175 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Merckeghem
Merckeghem Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Merckeghem udalerrian erroldatutako biztanleak 576 ziren. Familiak 216 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 32 bakarrik bizi ziren emakumeak), 76 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 84 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 277 etxebizitza zeuden, 223 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 40 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 253etxeak ziren. 223 etxebizitza nagusietatik 199 bere jabearen bizilekua ziren, 16 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 5 etxek gela bat zuten, 6 etxek bi zituzten, 25 etxek hiru zituzten, 54 etxek lau zituzten eta 134 etxek bost zituzten. 182 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 87 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 121 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Benton (Alabama)
Benton Alabamako herri bat da. Lowndes konderrian kokatua dago. 2010ean 49 biztanle zituen, 63.1 kilometro koadrotan banatuta.
Merckeghem
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 379 ziren, horien artean 275 aktiboak ziren eta 104 inaktiboak ziren. 275 pertsona aktiboetatik 252 lanean zeuden (142 gizon eta 110 emakume) eta 23 langabezian zeuden (9 gizon eta 14 emakume). 104 pertsona inaktiboetatik 42 erretiraturik zeuden, 32 ikasten zeuden eta 30 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Merckeghem udalerrian 224 unitate fiskal zeuden, 587 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.024 euro zen.
Hacienda
Hacienda (gaztelaniaz edo  ahoskatua) lursail bat da, erromatar villaren antzekoa dena. Latifundio hauek plantazioak, meategiak edo lantegiak (edo aurrekoen nahasketa bat) ziren. Andaluzian sortuak, kolonizazio garaian, Espainiar Inperioko kolonietara eraman zuten. Hacienda hitza zehaztugabea da oso, normalean lursail handia esan nahi du. Izan ere, txikiagoei estancia edo arrantxo zieten. Haciendaren jabeak espainiarrak edo kreoleak ziren, gutxitan mestizoak izanda. Argentinan, Bolivian, Txilen, Kolonbia, El Salvador, Mexiko, Granada Berrian eta Perun nekazal holding handiak ziren. Filipinetan eta Puerto Ricon eskala txikiagoak ziren.
Merckeghem
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 18 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen eta 1 argiketaria.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra kongelatu-denda bat zen.
2000. urtean Merckeghem udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.020 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Veleta
Veleta Sierra Nevadako bigarren mendirik altuena da, Granadako probintzian kokatutakoa. Halaber, Espainiako laugarren tontorrik altuena da.
Gailurrak 3.392 metro ditu.
Il Gattopardo (filma)
Il Gattopardo (euskaraz serbal) 1963ko Luchino Visconti italiar zinema zuzendariaren filma bat da. Giuseppe Tomasi di Lampedusa idazlearen izen berdineko Il Gattopardo eleberrian oinarritua dago Italiaren Bateratzea jazo zen garaian girotua dago. Canneseko Zinemaldian Urrezko Palma irabazi zuen.
Film honetan, nazioartean aski ospetsuak ziren aktore ugarik parte hartu zuten, tartean Burt Lancaster estatubatuarra, Alain Delon frantsesa baita Claudia Cardinale eta Mario Girotti (Terence Hill) iitaliarrak.
Film luze hau hainbat bertsiotan banatu da. Lehen bertsioak 205 minutu irauten zuen, baina luzeegitzat hartu zen eta Viscontik 185 minutura murriztu zuen. Bertsio hori hartu ohi da erreferentzia gisa. Ingelesezko bertsioak (20th Century Fox-ek argitaratua) 161 minutu irauten du, eta Espainiakoak 151 minutu.
Film hau hirurogeiko hamarkadako Europako zinemaren lan garrantzitsuenetakotzat hartu da, baita Luchino Visconti zuzendariaren lan garrantzitsuenetakotzat ere. 1963ko martxoaren 28an estreinatu zen Italian.
Argumentua
Garibaldi eta bere gudarostearen Siziliako inbasioak Fabrizio Salina printzea eta bere familia ustekabean harrapatzen ditu. Ondorioz, Donnafugatta herrian dagoen familiaren udaldeko etxaldean babes hartzen dute.
Iruzkina
Berreraketa historiko zehatz, estetiko eta freskoaren bidez, Viscontik alferrikako nostalgiarik gabe aztertzen du mundu feudalaren eta landa-munduaren mutazioa gizarte moderno eta errepublikano baterantz.
Viscontik hauxe dio: «Lampedusa idazlearen ikuspuntua gehitzen dut, eta esan dezagun haren pertsonaiarena ere, Fabrizio printzearena. Salina printzearen ezkortasunak ordena baten erorketa deitoratzera eramaten du pertsonaia; izan ere, geldirik egon arren, ordena zen beti. Baina gure ezkortasunak, borondateaz kargatu egiten da, eta ordena feudal eta borboitarra deitoratu beharrean, ordena berri bat ezartzera darama.»
Huélago
Huélago Granadako udalerria da, Guadix eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 391 biztanle zituen.
Paulo Junichi Tanaka
Paulo Junichi Tanaka (田中 パウロ淳一, 1993ko urriaren 23a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Zweigen Kanazawa eta FC Gifu.
Ana Juanixe
Ana Juanixe euskal balada tradizional bat da. Beraz, ahozko euskal literaturak utzitako ondare aberatsaren parte da. Bere egilea anonimoa da eta 1935 urtean Kardaberaztarrak izeneko apaizgai-taldeak bildua izan zen. Beraz XIX eta XX. mendeen artean kokatu daiteke. Euskal baladei euskal kontapoesia ere deitzen zaie, beren izaera narratiboa dela eta. Izan ere, garai batean gertaturikoak jasotzeko erabili izan ziren. Ana Juanixe balada, euskal tradizioan sortua izan arren, erdal tradizioetan ere aurki daiteke.
Argumentua
Bizkaiako kostaldean, Mutriku herrian, gertaturiko maitasun istorioa jasotzen duen aldetik, bizkaitarrez idatzirik jaso izan da. Bertako gertakariak jasotzen dira. Balada hau lau sekuentziatan banatuta dago.
Mutrikuko herrian, garia saltzen ari den mutil bati hiru damatxo gerturatzen zaizkio, horien artean Ana Juanixe. Azken horrek mutilari garia zenbatean dagoen galdetzen diolarik, laztanen trukean emango diola erantzuten dio. Elkarrizketa bat mantendu ondoren, elkarrekin doaz Ana Juanixeren etxera. Baina, bertan daudela, ama itzuli eta etxean harrapatzen ditu biak. Hala, tentsio momentuak modu umoretsuz azaltzen dira elkarrizketaren baliabidea erabiliz, amaren eta alabaren eskutik. Bigarren sekuentzian, mutila Londreseko hirian dagoela, Ana Juanixerentzako bitxiak erostera doa. Saltzaileak, orduan, buru-trukean emango dizkiola esaten dio, bi protagonisten hasierako elkarrizketa berbera gogoraraziz, hartzailearen harridura eta dibertsiorako. Baina, berak fideltasuna zor dio Ana Juanixeri.
Hirugarren sekuentzian, Euskal Herrira itzultzean, berri txarra dakarren anaiarekin egiten du topo mutilak. Orduan, paralelismoaz baliatzen den anaien arteko elkarrizketa biziaren bitartez, Ana Juanixe beste gizon batekin ezkonduko denaren berri edukitzen du gazteak. Laugarren sekuentzian, herrira iristean, kaiako beste nesken artean dago negarrez Ana Juanixe, mutilak zer gertatu den galdetzen diolarik. Ana Juanixek ezezaguna balitz bezala jokatzen du (​neuk be ez dakit zeu nundikoa zarian). Mutilak, ordea, guztion aurrean argi uzten du ezagutzen duela eta elkarrekin egon zirela, despedidaren egunean ere. Gainera, neskarengana zuzenduaz, harentzat erositako bitxiak beste norbaiti emango dizkiola esaten dio, traizioaren suminduraz.
Egitura
Balada honetan narrazioa eta elkarrizketa uztartzen dira. Manuel Lekuonak (1992) jasotzen duenez, baladaren estetikotasunaren zerbitzuan nahasten dira bi mota horietako sintagmak. Proportzioa esanguratsua da. Batetik, mutilak lehen pertsonan egiten duen narrazioaren bitartez heltzen da istorioaren haria. Bestetik, ordea, indar eta presentzia handia ematen zaie esanguratsuak diren elkarrizketei.
Quinson
Quinçon Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Proventza Garaiko Alpeak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Hungaroring
Hungaroring, Hungariako Mogyoród hiudalerrian dagoen motor lasterketa kale zirkuitu bat da. Bertan, 1 Formula eta GP2ko Hungariako Sari Nagusiaren lasterketak burutzen dira.
Ana Juanixe
Egitura
Aurretik aipatu bezala, balada hau lau sekuentziatan banatuta dago eta sekuentzia hauetako batzuk zati ezberdinetan banatzen dira. Lehen sekuentzia adibidez, bitan banatzen da: bi gazteen arteko topaketa, batetik, eta Ana Juanixeren etxean daudeneko amaren agerpena, bestetik. Bigarren sekuentzia, berriz, laburragoa da eta ez dago azpisekuentziarik. Hirugarrenean, anaiarekin topatzen denean, bien arteko elkarrizketa ageri da lehenengoan eta kapitainari zuzentzen zaio bigarrenenan. Azkenik, Mutriku ko kaiako sekuentzia ere bitan banatu daiteke: lehenik, egoera edo arazoa aurkezten da eta, bigarren azpisekuentzian, Ana Juanixeri zuzendutako mutilaren hitz suminduek borobiltzen dute balada.
Quinson
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ana Juanixe
Bitxikeriak
Resurreccion Maria Azkuek Sunbillan (Nafarroa Garaia) XIX. mendean idatziz jaso zuen Ana Juanixe baladaren gai bera duen bertso bat: Garia saltzen nengoelarik.
Hiru Trukuk 1994. urtean Mendebaldeko Euskal Baladak diska argitaratu zuen. Bertan Bizkaiako balada eta abesti ezberdinak egertzen dira. Haien artean Ana Juanixe balada aurki dezakegu.
Quinson
Etxebizitza
2007an 458 etxebizitza zeuden, 215 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 184 bigarren erresidentzia ziren eta 58 hutsik zeuden. 406 etxeak ziren eta 48 apartamentuak ziren. 215 etxebizitza nagusietatik 135 bere jabearen bizilekua ziren, 70 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 24 etxek bi zituzten, 60 etxek hiru zituzten, 78 etxek lau zituzten eta 50 etxek bost zituzten. 124 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 115 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 73 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 263 ziren, horien artean 170 aktiboak ziren eta 93 inaktiboak ziren. 170 pertsona aktiboetatik 143 lanean zeuden (78 gizon eta 65 emakume) eta 28 langabezian zeuden (16 gizon eta 12 emakume). 93 pertsona inaktiboetatik 49 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 30 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Quinson udalerrian 207 unitate fiskal zeuden, 398 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.816 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 46 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 8 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 2 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Quinson udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 923 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Justin and the Knights of Valour
Justin and the Knights of Valour (euskaraz: «Justin eta Balorearen Zaldunak») 2013ko Manuel Sicilia zinema zuzendariek zuzendutako komedia eta akziozko konputagailuzko animazio filma bat da. Freddie Highmore, Saoirse Ronan, James Cosmo, Charles Dance, Tamsin Egerton, Antonio Banderas, Rupert Everett, Barry Humphries, Alfred Molina, Mark Strong, David Walliams eta Julie Walters aktoreek bikoiztu zuten. 2013an marrazki bizidunetako film onenaren Goya Sarirako izendatua izan zen.
Priolepis latifascima
Priolepis latifascima Priolepis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
K.a. 190
K.a. II. mendearen taula (K.a. III. mende | K.a. II. mende | K.a. I. mende)
K.a. 210ko hamarkada | K.a. 200ko hamarkada | K.a. 190ko hamarkada | K.a. 180ko hamarkada | K.a. 170ko hamarkada
Ilyophis arx
Ilyophis arx Ilyophis generoko animalia da. Arrainen barruko Synaphobranchidae familian sailkatzen da.
Lilian Camberabero
Lilian Camberabero (Saubion, 1937ko uztailaren 15a - Lyon, 2015eko abenduaren 29a) frantziar errugbilaria izan zen, uztartze-erdilari moduan aritzen zena. US Tyrosse taldean jokatu zuen bere anaia Guyrekin. Bi anaiak La Voulte taldera joan ziren 1955ean eta han jokatu zuten 1971ra arte. Han Les loutins de La Voulte bezala ezagutu ziren. La Voulte taldearekin Frantziako txapeldun izan ziren 1971n. Lilianek bere karrera CA Périgueux taldean amaitu zuen.
14 aldiz jokatu zuen Frantziako errugbi selekzioan eta bi aldiz irabazi zuen Bost Nazioen Txapelketa, 1967an eta 1968an.
Erretiratu ondoren, hainbat talde entrenatu zituen, besteak beste, CA Périgueux, CS Vienne eta CS Bourgoin-Jailleux.
Bi anaiek Le mot de passe, Calman-Lévy, 1971, liburua idatzi zuten.
Bere iloba Didierrek, Guyren semeak, Frantziako selekzioarekin ere jokatu zuen.
Great Expectations (1946ko filma)
Great Expectations filma David Lean zinemagilearen lana da, 1946. urtekoa. Filmak 5 Oscar Sarietarako izendapenak jaso zituen, 2 irabaziz.
Saint-Germain-du-Seudre
Saint-Germain-du-Seudre Frantziako udalerria da, Itsas Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Etxebizitza
2007an 225 etxebizitza zeuden, 152 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 53 bigarren erresidentzia ziren eta 20 hutsik zeuden. 218 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 152 etxebizitza nagusietatik 127 bere jabearen bizilekua ziren, 24 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 9 etxek bi zituzten, 33 etxek hiru zituzten, 44 etxek lau zituzten eta 65 etxek bost zituzten. 127 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 60 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 79 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 230 ziren, horien artean 162 aktiboak ziren eta 68 inaktiboak ziren. 162 pertsona aktiboetatik 156 lanean zeuden (81 gizon eta 75 emakume) eta 6 langabezian zeuden (3 gizon eta 3 emakume). 68 pertsona inaktiboetatik 32 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 20 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Germain-du-Seudre udalerrian 143 unitate fiskal zeuden, 332 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.536 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak iturgina ziren.
2000. urtean Saint-Germain-du-Seudre udalerrian 32 nekazaritza-ustiategi zeuden, 882 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
José Gil Fortoul
José Gil Fortoul (Barquisimeto, Venezuelako Estatu Batuak, 1861eko azaroaren 25a - Caracas, Venezuelako Estatu Batuak, 1943ko ekainaren 15a) idazlea, historialaria, politikaria eta Venezuelako positibismoko kidea izan zen, behin-behineko presidente izendatu zuten 1913an. César Zumeta-rekin, Pedro Manuel Arcaya-rekin, Laureano Vallenilla Lanz-ekin eta Victorino Márquez Bustillos-ekin batera, Juan Vicente Gómez diktadorearen defendatzaileetako bat izan zen. Bere gurasoak hauek izan ziren: José Espíritu Santos Gil (Gil el pelón) eta Adelaida Fortoul Sánchez.
São Francisco de Goiás
São Francisco de Goiás Brasilgo udalerri bat da, Goiás estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Juan Ignazio Karrera Iturgoien
Bizitza
Juan Ignazio Karrera Txileko Concepción portura heldu zen 1639ko apirilaren 4an. Espainiako Erregearen Armadako maisu izendatu zuten 1656an. 1666an, Repocura gotorlekua sortu zuen. 1663an, Alcántarako Ordenako zaldun izendatu zuten. Orduz geroztik, kargu ofizial asko izan zituen: Santiagoko korrejidorea 1665ean, Valdiviako gobernadorea 1671-1673 urteetan, Santiagoko alkatea 1676an...
Katalina Elgea Cáceresekin ezkondu zen; Diego García de Cáceresen herenilobarekin, alegia. Hamar seme-alaba izan zituzten, tartean Miguel de la Carrera. Bikotetik kanpo hiru seme-alaba ere izan zituen.
Juan Ignazio Karrera Carrera sendiaren sortzailea izan zen. Familia horrek Txileko politikan garrantzi handia izan du, batez ere, XIX. mendean, Txileko Independentzia Gerran.
Gyrinocheilus aymonieri
Gyrinocheilus aymonieri Gyrinocheilus generoko animalia da. Arrainen barruko Gyrinocheilidae familian sailkatzen da.
Beltzezko gizonak (ufologia)
Beltzezko gizonak (Men in Black, MIB, ingelesez) ufologia eta hiri kondaira ikuspuntutik Objektu Hegalari Ezezagun inguruan edo sekretupean gordetako gaietan aritzen diren pertsonai misteriotsu eta beldurgarriak. Literatura eta zinemari esker pertsonai hauen inguruko gertaerak dezente zabaldu dira. Haien izaera azaltzeko teoria desberdinak aipatu dira, guztiak oinarri handirik gabe:
Askotan, hiri kondaireen arabera, hirunaka agertzen dira. Ixilak dira eta, izenak esaten duen moduan, goitik behera jantzi beltzez jantzita joaten dira. Egin behar duten lan egin ondoren aztarnarik utzi gabe desagertzen dira eta ofizialki inork ez daki haietaz ezer.
Bill Moore ikerlariaren ustez beltzezko gizon horiek oso errealak dira: AFOSI edo "U.S. Air Force Office of Special Investigations" erakundearen partaideak dira. Departamentu hori Ameriketako Estatu Batuetan 1948an segurtasunearko sortutakoa da, Aireko Indar barruan ekintza kriminalak ikertzeko. AFOSIren lan batzuk teknologia berriak zaintzea eta indarrak kanpotik etor daitekeen mehatxu global baten aurrean babestea izango lirateke.
Itxura fisikoa
Deskribapenak aldakorrak izaten dira baina, orokorrean, badira elementu amankomun batzuk:
Lehenengo agerpena
Beltzezko gizonei buruzko lehenengo aipamenaz teoria desberdinak daude. Ohikoena 1953ko irailean kokatzen da. Urte horretan Albert K. Bender, ufologiaz espezialista eta IFSB - International Flying Saucer Bureauren presidenteak publikoki Objektu Hegalari Ezezagunen misterioa argitua zuela esan zuen eta bere aldizkariaren hurrengo zenbakian guztia argituko zuela. Aldizkari hori inoiz ez zen argitaratu. Benderren arabera hiru gizonen bisita jaso zuen; gizon haiek bere iritzi guztiak baieztatu omen zituzten baina publikoki ezer ez agertzeko esan zioten. Benderrek haren hitza gorde zuen baina, urteak aurrera joan ahala, bisita haren inguruko eta bere aurkikutzen inguruko zehaztasun gehiago joan da ematen, bereziki Flying Saucers and the Three Men liburuaren bidez (1962).
Crithagra citrinelloides
Crithagra citrinelloides Crithagra generoko animalia da. Hegaztien barruko Fringillidae familian sailkatua dago.
Termoelektrizitate
Fenomeno termoelektriko edo termoelektrizitate deitzen zaie Lord Kelvinek aurkitutako hiru fenomenori zeintzuk Thomsonen harremanengatik euren artean erlazionaturik dauden: Seebeck efektua, Peltier efektua eta Thomson efektua. Tenperatura ezberdinetan bi metal desberdin kontaktuan jartzen direnean lotura bimetalikoa eratuz, batasunaren bi aldeen artean indar elektroeragile bat sortzen da. Fenomeno horri Seebeck efektua deritzo, eta termopareen funtzionamenduaren oinarria da; termometro mota hori etxeko gailuetan, hala nola sukaldeetan, berogailuetan eta ur-berogailuetan, gas-fluxua kontrolatzeko erabiltzen da.
Lotura bimetaliko batetik korrontea zirkularazten denean, loturaren tenperatura konstante mantentzeko, beroa eman edo atera behar da, zirkulazioaren noranzkoaren arabera. Fenomeno horri Peltier efektua deitzen zaio, eta aplikazio praktikoa du hozteko gailu txikietan. Gasen konpresio eta deskonpresioan oinarritutako hozkailuek ez bezala, higatzen diren zati mugikorrik ez izatearen abantaila du.
William Thomson, lord Kelvinek aurkitutako fenomenoa, Thomson deiturikoa ez da hain ezaguna. Korronte bat zeharkako sekzio konstanteko eroale homogeneo batetik igarotzen denean, non tenperatura-gradiente bat ezarri den, tenperaturaren banaketa aldaezina izateko eroalearen beroa eman edo atera behar da.
Alderdi historikoak
Lehen efektu termoelektrikoa Thomas Johann Seebeck fisikari alemaniarrak aurkitu zuen 1821ean. Seebeck ohartu zen orratz metaliko bat desbideratzen dela bere muturretako batetik lotutako eta tenperatura-diferentzia baten pean dauden bi material eroale ezberdinen artean kokatzen denean (ikusi Seebeck efektua). Efektu hau jatorri elektrikokoa da. Izan ere, bi material ezberdin batzean eta tenperatura diferentzia baten pean jartzean potentzial diferentzia bat agertzen da. Seebeck efektuaren aplikazio praktiko nagusia tenperaturaren neurketa da termopareen bidez.
Urte batzuk beranduago, 1834an, Jean-Charles Peltier fisikari frantziarrak bigarren efektu termoelektrikoa aurkitu zuen: korronte elektriko baten pean dauden bi material ezberdinen loturan, tenperatura-diferentzia bat agertzen da (ikusi Peltier Efektua).
William Thomson (lord Kelvin) fisikari ingelesak 1851n Seebeck eta Peltier efektuak erlazionatuta daudela frogatu zuen: tenperatura gradiente baten pean dagoen eta korronte elektriko batek zeharkatzen duen material batek beroa trukatzen du kanpoko ingurunearekin. Tenperatura-gradiente bat duen eta bero-fluxu batek zeharkatzen duen material batek korronte elektriko bat sortzen du. Seebeck eta Peltier efektuen, bereiz kontsideratuz eta Thomson efektuaren arteko funtsezko ezberdintasuna Thomson efektua material bakar batean existitzea da, material ezberdinen arteko loturarik egotearen beharrik gabe (ikusi Thomson efektua).