cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zazpi Urteko Gerra
Gudaren hasiera
1757ko udaberrian, Federikok Pragarantz abiatuz aurrea hartu zuen. Pragako bataila odoltsuaren ostean, prusiarrak hiria setiatzen hasi ziren, baina setioa altxatu behar izan zuten Kolingo batailan Federikok lehenengo aldiz galdu eta gero. Udan, errusiarrak Ekialdeko Prusian sartu ziren eta prusiar indar txikia garaitu zuten Gross-Jägersdorf borroka latzetan.
Egoera ilun-ilun zegoen Prusiarentzat une hartan; austriarrak armada mobilizatzen ari ziren Prusiak kontrolatzen zituen lurraldeetan sartzeko eta Soubisek gidatzen zuen frantziar armada bat mendebaletik gerturatzen ari zen. Napoleonek deituko zuen “kemen eta mugimenduko maisu-lan” batekin Federikok hilabete epe batean, lehendabizi frantziarrak garaitu zituen Rossbach batailan eta segidan austriarrak Leuthengo borrokan. Garaipen handi horiekin, Federiko berriro bilakatu zen Europako jeneralik onena eta haren gizonak Europako soldadurik onenak. Petri III.a (Federiko miresten zuen) Errusiako tronora igo zenean, Federikok Lehen Mundu Gerrara arte iraungo zuen aliantza egin ahal izan zuen.
Britainiar “jaitsiera” anfibioak
Britainia Handiak Rocheforten jaitsiera anfibio bat (ur-lehorreko eraso bat) egiteko planak egin zituen. Hiria itsasoko eta lehorreko armadek elkar hartuta indarrez hartzeko eta Charenteko departamentuko itsasontziak erretzeko ekintza bat, hain zuzen ere. Espedizioa 1757ko irailaren 8an abiatu zen; Sir John Mordauntek lehorreko armada eta Sir Edward Hawkek itsasokoak agintzen zituztelarik. Irailaren 23an Île-d´Aix hartu zuten, baina militarren ezbaien zirela eta, Rochefort gotortu zuten, beraz, espedizioak urriaren 1ean Île-d´Aixetik Britainia Handira itzuli behar izan zuen. Espedizioren huts egiteak eta estrategia horren arrakastaren gaineko eztabaidak gorabehera, Pittek horrelako operazioak egiten jarraitu nahi zuen. Charles Spencer, Malboroughko 3. dukearen agintepeko beste armada bat prestatzen hasi ziren. Itsas-armadaren eskoltaren agintariak Anson, Hawke eta Howe izango ziren eta dukearen laguntzaile Lord George Sackville joango zen.
Armada 1758ko ekainaren 5ean lehorreratu zen Cancalle badian; Saint-Malora abiatu zen eta portuko itsasontziak erre zituzten. Britainiarrek ezin zuten setioa ezarri, frantziarrek laguntza armada bat bidali baitzuten eta berriro ontziratu ziren. Havre de Gracerako eraso bat ere bertan behera utzi behar izan zuten eta itsas-armada Cherbourgera abiatu zen. Han ere, eguraldi eskasa eta hornidurak gutxi zirela eta ez zuten erasorik egin eta espedizioa itzuli zen. Operazioak frantziar itsaslapurretari kalte handia egin zion eta, aldi berean, erakustaldi militar arrakastatsua egin zuen frantses itsasoaren hegian.
Pitt, orduan, Alemaniara tropak bidaltzeko prestatu zen; Malborough eta Sackville atsekabetu ziren “jaitsierek” huts egin zutela pentsatu baitzuten, beraz, Alemaniarako armadan karguak hartu zituzten. Hortaz, Bligh jeneral zaharrari eman zioten itsas armadaren ardura eta Howeri eskoltarena. Operazioa ezin hobeto hasi zen: itsas armadaren Cherbourgheko bonbardaketaz eta babesaz lehorreratzean, haren aurka bidali zuten frantziar indarra sakabanatu zuten; Cherbourgh hartu; hango gotorlekuak eta kaiak eraitsi eta itsasontziak erre zituzten. Tropak berriro ontziratu ziren eta itsas armada Saint Lunairera mugitu zen, Britainian. Han lehorreratu ziren, irailaren 3an, Saint-Malon eraso egiteko; hala ere, ezin izan zuten ekintza egin. Eguraldia txarrera egiten zuenez, armada biak banandu ziren: itsasontziak Saint Casten babestu ziren eta armada lehorreratu zen. Bligh atzeratu zenean 10.000 soldaduko frantziar tropa batek hauek harrapatu zituen itsasoratzen ari zirela. Dury jeneralak gidatutako 1.400 soldaduk aurre egin zion frantziar armada horri gainerakoak ontziratzen ziren bitartean. Hauetan, 750 hil egin zituzten, Dury barne, eta gainerakoak atxilotu.
Kontinenteko borroka
Federikok Austria inbaditu zuen 1758ko udaberrian, baina ezin izan zuen garaipen erabakigarri bat lortu. Mendebaldean, Fernando, Brunswickeko printzeak frantziarrak garaitu zituen Riechenbergeko eta Krefeldeko batailan. Ekialdean, Federikoren 35.000 soldaduko armada eta Fermor kondearen 43.000koak borrokatu ziren, baina berdinketa batera heldu ziren. Errusiarrek atzera egin zuten gudu zelaitik. Erabakirik gabeko Tornoweko batailan, irailaren 25ean, suediar armada batek seitan egin zion prusiar bati atzera egin gabe. Urriaren 14an Daun mariskalaren austriarrek ustekabez harrapatu zuen prusiar armada nagusia Hochkircheko batailan. Federikok ia artilleria osoa galdu zuen, baina ordenan erretiratu zen baso trinkoak lagunduta.
1759ko urtean prusiarrek porrot itzelak izan zituzten. Kayko edo Paltzigeko batailan, Saltykov kondeak agindutako 47.000 errusiarrek Von Wedel jeneralak agindutako 26.000 prusiarrak garaitu zituzten. Hannovertarrek 60.000 frantziar Mindenen garaitu arren, Daun austriar jeneralak Maxengo batailan 13.000 soldaduko prusiar armada oso bat garaitu zuen. Federikok berak, Kunersdorfeko batailan armada erdia galdu zuen, haren karrerako porrotik handiena. Hori zela eta, erregetza uzteko eta bere buruaz beste egiteko zorian egon zen. Porrotaren arrazoi nagusia haren errusiarrei buruzko kalkulu okerrean zetzan. Haiek beren indarra zegoeneko erakutsi zuten Zorndorf eta Gross-Jagersdorfen.
1759an frantziarrek Britainia Handia inbaditzeko planak egin zituzten, Loireko ahoan tropak eta Brest eta Touloneko itsas armadak batuz. Hala ere, bi porrotek hau ekidin zuten. Abuztuan, Lagoseko batailan Edward Boscawenek gidatzen zuen itsas armada handiago batek Jean François de La Clue-Sabranek gidatutakoa sakabanatu zuen. Azaroaren 20an, Quiberon badiako borrokan Edward Hawke britainiar almirantearen 23 ontziek Bresteko itsas armadako Conflans mariskalaren 21 ontziak harrapatu zituzten eta ia guztiak hondoratu, atzeman edo lehorrarazi zituzten. Horrela, britainiarrek frantziarren planak desegin zituzten.
1760. urteak porrot gehiago ekarri zien prusiarrei. Fouqué jeneral prusiarra garaitu zuten Landshuteko batailan. Frantziarrek Marburg atzeman zuten, eta suediarrek Pomeraniako zati bat. Hannoverkoek frantziarrak garaitu zituzten Warburgeko batailan, baina Charles Flynn jeneralak gidatutako austriarrek Silesiako Glatzen sartu ziren. Liegnitzeko batailan etsaien armada berarena halako hiru izan arren, Federikok garaipen handia lortu zuen.Saltykov jeneralaren errusiarrek eta Lacy jeneralaren austriarrek, urrian, denbora labur batez Berlin okupatu zuten. Hala ere, urtearen amaieran Federikok garaipen batzuk lortu zituen; Daun trebea menderatu zuen Torgauko batailan, baina hildako asko izan zuen eta austriarrek orden onean egin zuten atzera.
Britainia Handiak diru laguntzak erretiratzeko mehatxua egin zuen eta prusiar armada 60.000 soldadutara gutxitu zenean, Federikoren biziraupena kolokan geratu zen. Orduan, 1762ko urtarrilaren 5ean, Elizabeth Errusiako tsarina hil egin zen. Petri III.a, haren ondorengoa, Prusia zalea izan zen eta, berehala, deitu zituen atzera Berlinen zeuden errusiar armadak (ikus ezazu 1762ko San Petersburgoko ituna) eta Suediarekiko itunean bitartekaritza lanak egin zituen. Azkenean, Federikok Austriarrak Silesiatik egotzi zituen Freibergeko batailan (1762ko urriaren 29an) eta Brunswickeko aliatuak Göttingen hiri garrantzitsuan sartu ziren.
Gerra kolonietan
Ipar Amerikako gertaerei buruz gehiago jakiteko: Frantsesen eta Indiarren Gerra Borrokak Indian, Ipar Amerikan, Europan, Karibeko uharteetan, Filipinetan eta Afrikako itsasertzean gertatu ziren. 1750eko hamarkadatik 1763ra Britainia Handiak lurralde eskergak irabazi zituen frantziarren lepotik. Robert Clivek franziarrak Indiatik egotzi zituen eta Wolfe jeneralak Montcalm jeneral frantziarraren armadak garaitu zituen Abraham lautadetako batailan; bertan, britainiarrek Quebec hiria eskuratu zuten. Britainia Handiak Menorca uhartea galdu zuen 1756. urtean frantziarrek hartu zutenean, baina, azken hauen Afrikako Senegalgo koloniak inbaditu zituen 1758an. Britainiar itsas armadak Guadeloupeko,1759an, eta Martinikako kolonia azukre ekoizleak 1762an hartu zituen, eta horiekin batera, Kubako Habana eta Filipinetako Manila espainiar hiri garrantzitsuak.
1757an britainiarrek Frantzia Berriari eraso zioten itsaso zein lurretik. Frantziar indarrek britainiar erasoei aurre egin zieten Hudson bailaran, eta Frantziako itsaso armadak Louisbourgeko hiria eta Quebeceko inguruak defendatu ahal izan zituen. Hala ere, 1758an, britainiarrek beste eraso batean Louisbourgeko eta Cape Bretongo gotorlekuak hartu zituzten, eta 1759ko irailaren 13an, James Wolfe jeneralak Quebeceko frantziar indarrak garaitu zituen. 1760ko udazkenerako, Ameriketako frantziar kolonia guztiak britainiar eskuetan zeuden.
1762an, gudaren amaieran, frantziar indarrek Ternuako St. Johngo koloniari eraso zioten. Arrakasta izatekotan, negoziatzeko orduan Frantzia indartsuagoa izango zen. St. John hartu eta inguruetako herrixkak arpilatu arren, britainiarrek frantziar indarrak guziz garaitu zituzten Signal Hilleko batailan. Horixe izan zen Ipar Ameriketako azken bataila eta frantsesak errenditu behar izan zitzaizkion William Amherst teniente-koronelari. Britainiarrek garaipen osoa lortu zuten kolonietan, baina bakea galduko zuten gerraren ostean Ipar Ameriketako haren koloniek iraultza egin zutenean.
Bakea
1763an britainiarren eta frantziarren arteko borrokak amaitu ziren Parisko Itunarekin. Itun horretan lurralde aldaketa konplexu batzuk ezarri ziren, garrantzitsuena izan zen Frantziak Espainiari Louisianako ematea eta Britainia Handiari Frantzia Berriaren ematea, Saint Pierre eta Mikelune izan ezik. Frantziari Karibeko Guadalupe uhartea ala Frantzia Berria gordetzeko aukera eman zioten, eta Frantziak Karibeko irla hautatu zuen, Frantzia Berriari basamortu izoztua iritzi baitzion. Aukera hori britainiarren gustukoa ere izan zen, Karibeko haien uharteek behar besteko azukre ematen baitzioten, eta, bide batez, Frantzia Berria eskuratuta Mississippi ibaiaren ekialdeko lurralde guztiak izango zituzten menpe, New Orleans salbu. Hala ere, Frantzia Berriaren mehatxua bukatu zenean Ameriketako britainiar koloniak berrantolatu ziren eta hori izango zen iraultzaren eragileetako bat. Espainiak Florida eman behar izan zion Britainia Handiari, baina frantziarrek New Orleans eta Louisianako lurraldea eman zizkioten truke. Frantziak britainiarrei Menorca uhartea ere itzuli behar izan zien.
666 Desdemona
666 Desdemona asteroide gerrikoan aurkitutako 666. asteroidearen izena da. 1908ko uztailak 23an aurkitu zuen August Kopff astronomo alemaniarrak Heidelbergeko behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1908 DM zen.
Ez da Uranoren ilargia den Desdemona ilargiarekin nahastu behar.
Proscelotes arnoldi
Proscelotes arnoldi Proscelotes generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Landau
Landau edo Landau in der Pfalz Alemaniako Renania-Palatinatua estatu federaleko hiria da. Ardoaren hegoaldeko ibilbidean (Südliche Weinstraße) dago eta 43.615 biztanle ditu (2010).
Honako barrutiak (Stadtteile) ditu: Arzheim, Dammheim, Godramstein, Mörlheim, Mörzheim, Nussdorf, Queichheim eta Wollmesheim.
Historia
Lehenengo aipamena 1106koa, orduan Landau herrixka bat baino ez bazen ere. Rodolfo I.a Habsburgokoak Hiri Inperial Askea izendatu zuen 1274ean baina de facto Spirako apezpikua zen Landauko nagusi. 1511ean lortu zuen bere buruaren jabe izatea.
1680 eta 1815 artean frantziarrek okupaturik izan zuten Landau. Luis XIV.a Frantziakoaren garaian gotortu egin zen, inguruan izango ziren gerren aurrean babesteko. Frantziako Iraultzaren garaian bost mila biztanle inguru zituen herriak Europako zitadela handienetakoa zuen. 1816an Bavariaren esku gelditu zen eta XX mendean Renania-Palatinatua estatuan sartu zen.
Colbordolo
Colbordolo Italiako udalerri bat da. Pesaro eta Urbinoko probintzian kokatuta dago, Markak eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Colbordolok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Le Mémont
Le Mémont Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Le Mémont udalerrian erroldatutako biztanleak 39 ziren. Familiak 16 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 21 etxebizitza zeuden, 15 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 18 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 15 etxebizitza nagusietatik 14 bere jabearen bizilekua ziren eta 1 alokairuan okupaturik zegoen; 1ek hiru gela zituen, 5 etxek lau zituzten eta 9 etxek bost zituzten. 14 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 7 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 8 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 20 ziren, horien artean 17 aktiboak ziren eta 3 inaktiboak ziren. 17 pertsona aktiboak lanean(10 gizon eta 7 emakume) zeuden.. 3 pertsona inaktiboetatik 1 erretiraturik zegoen, 1 ikasten zegoen eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 finantziazio enpresa zen.
2000. urtean Le Mémont udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Joseba Intxausti
Joseba Intxausti Rekondo (Segura, Gipuzkoa, 1936ko uztailaren 29a – Donostia, 2023ko abuztuaren 18) idazle, historialari eta euskaltzalea izan zen. Iturriotz'tar Iñaki izengoitia erabili zuen batzuetan, hasieran. Euskara eta euskal kultura modernizatzeko lanean aritu zen: idazten, ikertzen eta, batez ere, eragiten. 'Jakin' aldizkariaren birfundatzaileetako bat izan zen (zuzendaria izan zen 1958tik 1964raino), UZEIren sorrera bultzatu zuen (lehen zuzendaria izan zen 1977tik 1982raino), eta Euskal Herriko historia eta Elizaren historia landu zituen.
Nissl gorputz
Nissl gorputzak (baita ere Nissl granuluak edo substantzia kromofiloa) basofilo metaketak dira, nerbio zelulen zitoplasman daudenak. Franz Nissl (1860-1919) neurologo alemaniarragatik jasotzen dute euren izena.
Joseba Intxausti
Egindako ikasketengatik historialaria bazen ere, historialarienak ez diren hamaika lanetan ere nabarmendu zen. Aitzindaria izan zen euskararen historia sozialaren eta Euskal Herriaren historia erlijiosoaren ikerketan, baina aitzindaria izan zen historiatik kanpo ere, bereziki euskararen terminologiaren arloan, oso gazte zela Jakin aldizkari sortu berritik garbizalekeriari aurre egitera ausartu zenean, edota UZEIren sorrera bultzatu eta zuzendu zuenean, gerora.
Nissl gorputz
Granulu hauek erretikulu endoplasmatiko zimurra dira (espiralean jarritako erribosomekin, eta proteina sintesiko tokiak dira.
Joseba Intxausti
Haurtzaroa
Espainiako gerra zibila piztu berritan jaio zen. Ama, Dolores Rekondo Mujika, justu erreketeak herrian sartu eta handik bost egunera erditu zen Josebaz eta anaia bikiaz. Ama Emakume Abertzale Batzaren inguruan ibilitakoa zen. Hark irakatsi zion euskaraz idazten eta abertzale izaten.
Nissl gorputz
Nissl gorputzak dendriten lehen zatian eta perikarionean daude, axoian eta axoik konoan falta dira.
Joseba Intxausti
Haurtzaroa
Hamabi urte zituenerako garbi zuen fraide izan nahi zuela eta, horretarako, Arantzazura joan nahi zuela.
Nissl gorputz
Bere presentziak kolorazio bizi bat nabarmentzen du, zaletasun handia baitute koloratzaile basikoengatik azterketa histologiko bat egiterakoan. Nissle gorputzen presentzia Nisslek garatutako tindatze selektibo baten bidez froga daiteke, ARNaren nukleoz kanpoko granuluak markatzeko erabiltzen den anilinazko tindatze batean oinarritzen dena.
Aldaerak agertzen dituzte baldintza fisiologiko batzuen aurrean, eta gaixotasun egoeren kasuan disolbatu eta desagertu egin daitezke (kariolisi).
Joseba Intxausti
Ikasketak frantziskotarrekin (1948-1962)
Euskalgintzan egin zuen ibilbide luzeko lehen pausoak Erriberrin eman zituen, artean ikasle zela ikaskideei alfabetatze eskolak emanez, batetik, eta ikasleek urtean behin argitaratzen zuten Gure izarra aldizkarian hainbat lan argitaratuz, bestetik.
1958an Arantzazura itzuli zen, teologia-ikasketei ekitera. Jakin aldizkariaren zuzendaritza hartu zuen orduan. Euskaltzaindiak 1961ean izendatu zuen euskaltzain urgazle.
Irakaslea Foruko apaiz ikastegian (1962-64)
Teologia ikasketak burututa eta apaiz frantziskotar bihurturik, Foruko apaiz ikastegian irakasle aritu zen bi urtez, 1962tik 1964ra.
Historia-ikasketak Bartzelonan (1964-1970)
Ondoren, Kataluniara jo zuen, Bartzelonako Unibertsitatean ikasketak osatzera: historia garaikide eta modernoko lizentziatura egin zuen. Irakasle ere izan zen bertan urtebetez, baina Euskal Herrira itzultzea erabaki zuen 1970ean.
Jakin eta Anaitasuna aldizkarietako zuzendaria (1970-1977)
1969an Jakin aldizkaria argitaratzeko debekua ezarri zuen administrazio frankistak, eta orduan 1970an bide berri bati ekin zion Jakinek, aldizkari izan gabe liburu monografikoak argitaratuko zituzten, dena Intxaustiren zuzendaritzapean eta hainbatekin lankidetzan (Joan Mari Torrealdai, Joxe Azurmendi, Paulo Agirrebaltzategi, Manolo Pagola eta atzerrian zeuden beste batzuk). 1972tik aurrera Tolosako frantziskotarren etxean bildu ziren Jakin Taldeko kideak. 1973-1974 urteetan Anaitasuna aldizkariaren zuzendaria ere izan zen Intxausti.
Udako Euskal Unibertsitateko Historia sailean aritu zen sailburu eta irakasle.
UZEIko zuzendari eta langilea (1977-1987)
Euskararen terminologia arazoari irtenbidea ematen hasteko garaia zela erabakita, UZEIren sorrera bultzatu zuen Intxaustik. Bera izan zen lehen zuzendaria. Guztira hamar urte eskaini zizkion Intxaustik UZEIko lanari, lehenengo bost urteak zuzendari (1977-1982), eta ondorengoak langile. UZEIko zuzendaria izan zen bitartean 1980an hiztegiak sortzeko lehenengo metodo informatikoak sortu zituen UZEIk Klaudio Harluxet informatikariarekin.
Lan entziklopedikoa (1984...)
Horrela Euskal Herria lan entziklopedikoa zuzendu eta koordinatu zuen 1984-1985ean, Ikastolen Artxibo Historikoaren proiektuaren zuzendari-sortzailea izan zen (Historia baten bila:euskal eskolaren iraganaz: EHIHren Proiektua, 1990), eta Bidegileak bilduma ere zuzendu zuen. Entziklopediagintzan ere lan nabarmena egin zuen, 1992-1999 tartean Eusenor enpresan hurrengo urteetan funtsezko erreferentzia-lanak izango ziren argitalpen hauek sortu zituzten: Hiztegi entziklopedikoa, Euskal Hiztegi Entziklopedikoa (8 tomo), Gazteen Entziklopedia, eta Entzikloklik CD-ROMa.
Kulturaren Aldeko Euskal Fundazioko Idazkari Nagusia izan zen, berori sortu zenetik (1994-2016).
.
Euskararen historiaren ikertzailea
Azken urteetan bi iker lerro nagusiri jarri zien arreta Intxaustik. Batetik, euskararen historia sozialaren ikerketa sistematikoa abian jarri eta jarraipena segurtatu du Euskaltzaindiaren Joanes Etxeberri proiektuaren bidez, eta Euskal Herriko historia erlijiosoaren ikerketan aitzindari lana egin zuen, lekukoa hartu nahi dionarentzat oinarriak jarriz.
Euskaltzain urgazlea eta ohorezkoa
Euskaltzaindiak euskaltzain urgazle izendatu zuen 1961eko abuztuaren 25ean eta ohorezko, 2004ko azaroaren 26an. Euskaltzaindiko hainbat batzordetan aritu izan da: Aditza (1970), Argitalpena (1971, 1978), Alfabetatzea (1972), Gramatika (1976), Gipuzkoako ordezkaritza (1979), Joanes Etxeberri egitasmoa (2007tik) eta Euskera agerkaria (2009tik). Jakin taldean Intxausti maisua eta gidaria izan zen hizkuntzaren gaineko afera guztietan Jakinen eta, ezaguna ez den arren, Txillardegirekin estuki jardun zuela batasunaren borrokan.
1964an, euskara batua sortzeko bidean zinezko detonagailua izan zen Baionako Euskal Idazkaritza k,   emandako gomendioak direla eta, aipamen berezia merezi du Jakin aldizkariko zuzendaritza gazteak izandako portaera; izan ere, biltzarrera zuzendaritzako Joseba Intxausti bidali zuten ordezkari, adieraziz ezen «Baionan erabakiko zena, aldez aurretik onartutzat emango zuela Jakin aldizkariak». Esan eta egin, 1965eko urtarrileko zenbakian argi eta garbi zioen: «Jakinek erabaki hauek guztiak onartu egin ditu, eta bete egingo ditu».
Artikuluen artetik, aipagarria da Jakin jaio berri hartan 1959an argitaratu zuen ‘Illobira bultzaka’ artikulua, garbizalekeriaren kontra idatzitako testu funtsezkoa izan zena, hain zuzen, artikulu horrekin garbitu zelako batuaren bidearen sasitza. Garai hartan euskal letretan nagusi zen jatorrismoak euskara itoko ote zuen kezkatuta zegoen ordurako Intxausti, eredu harekin ezinezko ikusten baitzuen euskaraz arlo guztiei buruz aritzea, besteak beste zientziari eta teknika modernoei buruz irakurleek ulertzeko moduan idaztea. 1959an Jakin-en argitaratutako ‘Illobira bultzaka’ artikulua da Intxaustik arlo horretan izandako aitzindaritzaren lekuko.
UZEIko hiztegi terminologikoak
Hirurogeita hamarreko hamarkadaren erdialdean euskararen aldeko mugimendua indartzen ari zen, eta irakaskuntza-sistema propioaren aldarrikapenarekin batera euskara arlo guztietara egokitzeko ahalegina azpiegitura linguistikoa finkatzera bideratuta zegoen. Une hartan proiektu ezin erakargarriago bat gidatu zuen Joseba Intxaustik: UZEI sortu zuen 1977an, hau da, Unibertsitate Zerbitzuetarako Euskal Ikastetxea izeneko irabazi-asmorik gabeko elkartea.
Sortutako hiztegiok funtsezkoak izan ziren euskaldunen komunitate akademikoa sortu eta finkatzeko. Lankide-sareak sortu ziren espezialitate bakoitzean; emaitza ez zen izan izan hiztegiak egoitea besterik gabe, jendea trebatzea ere lortu zen. Fisika hiztegian, adibidez, egile guzti hauen artean sortu zen sare bat: I. Añon, L.M. Bandres, J.M. Bujanda, M.J. Erkizia, J.R. Etxebarria, X. Intxausti, J. Iturbe, X. Larrea, A. Sagarna, J. Sukia, I. Tapia, K. Zalbide eta M. Zalbide.
Gerora, hasierako hiztegi haiek garatuz eta osatuz joan ziren, baita datu-base terminologiko bihurtuz ere. Fisikaren arloaren adibidearekin jarraituz, beste bi hiztegi sortu dira geroago: Energiaren hiztegi entziklopedikoa (2000) eta Zientzia eta Teknologiaren Hiztegi Entziklopedikoa (2009). Bigarren horretan berrehundik gora espezialistak hartu zuten parte, zientzia eta teknologiako 23.000 kontzeptu landuz eta 607 artikulu entziklopediko idatziz; bistan denez, hasierako UZEIko hiztegiek komunitate zientifiko euskalduna sortu ahal izateko hazia izan ziren.
Lanak
Jakin taldeak 2017an Joseba Intxaustiren 504 dokumentu digitalizatu zituen, eta www.jakin.eus/intxausti atarian jarri zituen denon eskura.
Egan, Arantzazu, Gure izarra, Jakin eta Madrilgo Verdad y Vida agerkarietan eman zituen argitara lan aipagarrienak. Jakin eta Anaitasuna aldizkarien zuzendaria izan zen (22 urte baino ez zituen Jakin zuzentzen hasi zenean). Anaitasuna aldizkarian 79 artikulu idatzi zituen. Jakin Fundazioko ohorezko kidea zen.
Obra nagusiak hauek dira: Izatea ta bere zentzua (1960), Euskal Aditza (1960), Las siete lecciones del Euskal aditza (1965) eta Iraultzaren hildotik (1972). Beste batzuekin batera, lan hauen egilea: Lur eta Gizon (1974) eta Euskal Idazleak Gaur (1977), Historia baten bila (1991), Euskal Herriko erlijiosoen historia (2004) eta Euskara eta hizkuntzak, gizartean (2014).
Intxaustiren idatzien zerrenda oso luzea da, hauek dira horietako batzuk:
Euskal komunitate zientifikoaren Inguma datu-basean, berak idatzitako ekarpenak 106 dira.
Highland Park (Illinois)
Highland Park  Illinoiseko hiri bat da. Lake konderrian kokatua dago. 2010ean 29,763 biztanle zituen, 31.59 kilometro koadrotan banatuta.
Natrita
Ezaugarriak
Natrita karbonato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1 - 1,5 da.
Loricariichthys anus
Loricariichthys anus Loricariichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Askelminto
Oso txikiak izaten dira, oro har, eta badirudi elkarren artean antzekoak ziren metazooetatik sortuak direla. Talde horretako animalia-espezieei dagokienez, taxonomia-aldaketa handiak izan dira historian zehar, baina, egituraren antzekotasunari begira, esan daiteke talde bakarra osatzen dutela. Gaur egun, filum zaharkitua da, dagoeneko erabiltzen ez dena. Gaur egun, gutxi gorabehera 10 filum independentetzat jotzen dira lehen askelmintoen filumean sartzen zirenak: Acanthocephala, Chaetognatha, Cycliophora, Gastrotricha, Kinorhyncha, Loricifera, Nematoda, Nematomorpha, Priapulida edo Rotifera.
Mouchan
Mouchan Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 212 etxebizitza zeuden, 167 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 35 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 204 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 167 etxebizitza nagusietatik 138 bere jabearen bizilekua ziren, 24 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 7 etxek bi gela zituzten, 29 etxek hiru zituzten, 50 etxek lau zituzten eta 81 etxek bost zituzten. 138 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 67 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 91 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 264 ziren, horien artean 199 aktiboak ziren eta 65 inaktiboak ziren. 199 pertsona aktiboetatik 182 lanean zeuden (99 gizon eta 83 emakume) eta 17 langabezian zeuden (7 gizon eta 10 emakume). 65 pertsona inaktiboetatik 32 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 17 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 9 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 igeltseroak, 3 zurginak, 1 iturgina, 3 argiketariak eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Mouchan udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, 832 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ruggell
Ruggell Liechtesteingo udalerria da. 2001eko erroldaren arabera 1.870 biztanle zituen.
Macksburg (Ohio)
Macksburg Ohioko herri bat da. Washington konderrian kokatua dago. 2010ean 186 biztanle zituen, 0.56 kilometro koadrotan banatuta.
3156 Ellington
3156 Ellington asteroide baten izena da. martxoaren 15an aurkitu zuen A. Schmitt-ek Uccle Behatokitik.
Orbitaren ezaugarriak
3156 Ellington asteroidearen orbitak batezbeste 3,153 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,696 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,609 distantziara. Eszentrikotasuna 0,145 da, eta makurdura orbitala 7,59ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 11.6 da.
1878ko Ekonomia Ituna
1878ko Ekonomia Ituna, teknikoki 28/02/1878 Errege Dekretua, Araba, Bizkai eta Gipuzkoako gizarte eta ekonomia arautzen zituen agindua izan zen, La Gaceta de Madriden 1878ko martxoaren 1ean agertua. Mendebaldeko euskal lurraldeetako foruak abolitzen zituen 1876ko uztaileko errege dekretua hartu zuen lege oinarritzat. Haren bidez, zortzi urterako lege erabakiak ezarri ziren, bertan zehaztuz zein ekonomia eta gizarte arlo garrantzitsutan eta nola egingo zizkieten mendebaldeko euskal lurralde horiek zerga ekarpenak estatu zentralari, baita diru zenbateko horiek zein ziren ere.
Dekretu hori gobernuak aldundi nagusiak behartuki desegin ondoren etorri zen, Bigarren Karlistaldia amaitzean Espainiako gobernuak Hego Euskal Herriari ezarritako gerra legea artean indarrean zela, gobernuaren armadak okupatuta. Trukean, probintziako aldundiak ezarri ziren, Espainiako Konstituzioaren arabera Espainia osoko probintzietan ezarritako estatuaren administrazio eta kudeaketa erakundeak. Bada, Espainiako gobernua haiekin ibili zen negoziatzen aldundi horiek ezarri zituztenetik akordio batera heltzeko: 1877ko azarotik 1878ko otsailera. Ekonomia Ituna 1886 arte luzatu zen, behin behinekoa izateko asmoz.
1878ko Ekonomia Ituna Euskal Herriko mendebaldeko euskal lurraldeek estatuarekin izan zuten lehena izan zen, eta ekonomia arautuagatik, dekretuko testuak zama ideologiko nabarmena du, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa Espainia konstituzionalean txertatzen baitzituen, herrialde horretako ohiko probintzia bihurtuz. Dekretuak aldez aurretik testuan aipatzen zuen lehen kintak egiaztatu zirela (zerbitzu militarrean euskal herritarrak besteekin nahastuz, ordu arte ez bezala), eta gobernuak indarkeriarik edo istilurik gabe bete zituela bere asmoak.
Paisaia
Paisaia, ikuspegi edo inguraldea biztanleria jakin batek sumatutako lurralde zatia da, izaera izadiak eta gizakiak eta hauen arteko harremanak sortua. Eguratsaren eta litosferaren arteko lurralde gizatiartua da, gizadiak flora eta fauna erabiltzearen ondorio den ekoizpena, eta klimak eta geologiak baldintzatua. Oro har, lurralde-antolaketa sortzen duen giza ekoizpen honek landa-paisaia eta hiri-paisaia ditu ezberdintasun eremu nagusi.
Ikuspegia interpretazio sorburu da, beraz, eta alor ugaritan aztertzen da: ikuspegiaren historian eta teorian, soziologian, erti plastikoetan, irudi-teknikan eta gizarte-jakintzetan.
Paisaia-motak
Lurraren gainazalean bereizten diren formetako bakoitzari paisaia deritzo. Ezaugarri nagusienak hauek dira: geologikoak, biologikoak, klimatikoak eta antropikoak.
NGC 5167
NGC 5167 galaxia bat da, Virgo konstelazioan. Ernst Wilhelm Leberecht Tempelek aurkitu zuen n.
Highwood (Illinois)
Highwood  Illinoiseko hiri bat da. Lake konderrian kokatua dago. 2010ean 5,405 biztanle zituen, 1.85 kilometro koadrotan banatuta.
Prosymna janii
Prosymna janii Prosymna generoko animalia da. Narrastien barruko Lamprophiidae familian sailkatuta dago.
667 Denise
667 Desdemona asteroide gerrikoan aurkitutako 667. asteroidearen izena da. 1908ko uztailak 23an aurkitu zuen August Kopff astronomo alemaniarrak Heidelbergeko behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1908 DN zen.
Okzitaniar gurutze
Gurutze okzitaniarra -baita Languedoceko gurutzea, Tolosako gurutzea edo Forcalquierreko gurutzea izenez ezaguna- Okzitaniako sinbolo nagusia da. Den bezala, ziurrenik lehen aldiz Forcalquierreko konteek erabili zuten, armarri modura eta ondoren zabaldu bertatik Okzitaniako beste lurraldeetara. Gurutze okzitaniar horiak, fondo gorri baten gainean kokaturik zazpi puntako urrezko Felibrige izarrarekin batera, gaur egungo Okzitaniako bandera osatzen du.
Tolosako kondeen ikur dinastikoa izan zen; haren lehen agerpena 1165ko zigilu batean izan zen.
Lascazères
Lascazères Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Lascazères udalerrian erroldatutako biztanleak 291 ziren. Familiak 118 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 51 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 39 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Etxebizitza
2007an 150 etxebizitza zeuden, 119 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 146 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 119 etxebizitza nagusietatik 105 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 22 etxek hiru zituzten, 34 etxek lau zituzten eta 63 etxek bost zituzten. 111 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 50 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 63 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Lascazères udalerrian 120 unitate fiskal zeuden, 280,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.174 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra posta bulegoa zen.
2000. urtean Lascazères udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 504 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Madeira (Ohio)
Madeira Ohioko hiri bat da. Hamilton konderrian kokatua dago. 2010ean 8,726 biztanle zituen, 8.75 kilometro koadrotan banatuta.
Schaan
Schaan Liechtesteingo udalerria da. 2005eko erroldaren arabera 5.806 biztanle zituen.
Hillcrest (Illinois)
Hillcrest  Illinoiseko herri bat da. Ogle konderrian kokatua dago. 2010ean 1,326 biztanle zituen, 8.19 kilometro koadrotan banatuta.
Prosymna meleagris
Prosymna meleagris Prosymna generoko animalia da. Narrastien barruko Lamprophiidae familian sailkatuta dago.
Fratte Rosa
Fratte Rosa Italiako udalerri bat da. Pesaro eta Urbinoko probintzian kokatuta dago, Markak eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Fratte Rosak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Kariolisi
Kariolisia kromatinaren erabateko disolbaketa da, ADNasaren aktibitatearen ondoriozkoa den disolbaketa nuklear bat gertatzea esan nahi duena. Zelula kariolisiaren ondoren mikroskopioan soilik eosinak koloratutako orban uniforme bat bezala ikusten da. Kariolisiaren aurretik ohi kariorrexia gertatzen da, eta nagusiki nekrosiaren ondorioz gertatzen da, apoptosian kariorrexiaren ondoren ohi nukleoa gorputz apoptotikoetan disolbatzen den bitartean.
Ikus-entzunezko komunikazio
Ikus-entzunezko komunikazioa ikus-entzunezko sistema teknologiko baten bitartez ematen den pertsonen arteko edozein mezu trukaketa da. Bitartekari teknologikoa ezinbesteko elementua da komunikazio mota honetan. Ikus-entzunezko komunikazio sistema tradizionalak irratia, zinema eta telebista dira; haatik gaur egun sistema berriak agertu edo indartu direla esan daiteke, Internet edo bideo-jokoak bezala. Azken hauek ikus-entzunezko komunikazio sistema bezala ikertzen hasi dira gaur egunean.
Ikasleak ikus-entzunezko produktuen sortze-lanean, produkzioan, idazkeran eta errealizazioan formatzen dituen lizentziatura ere bada, Boloniako prozesuarekin gradu bat izatera pasa dena.
668 Dora
668 Dora asteroide gerrikoan aurkitutako 668. asteroidearen izena da. 1908ko uztailak 27an aurkitu zuen August Kopff astronomo alemaniarrak Heidelbergeko behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1908 DO zen.
Eskrima 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan - Emakumezkoak ezpata
Emakumezkoen ezpata txapelketa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan Mahukari Messen ospatu zen 2021eko uztailaren 24an. 18 herrialdeko 34 eskrimalarik hartu zuten parte.
Murles
Murles Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Hérault departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Murles udalerrian erroldatutako biztanleak 277 ziren. Familiak 110 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 43 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 43 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 112 etxebizitza zeuden, 108 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 108 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 108 etxebizitza nagusietatik 97 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 35 etxek lau zituzten eta 62 etxek bost zituzten. 87 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 30 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 75 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Murles udalerrian 108 unitate fiskal zeuden, 280,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.267 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 4 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 2 zurginak eta 1 jatetxe.
2000. urtean Murles udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Loricariichthys brunneus
Loricariichthys brunneus Loricariichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Hautespen artifizial
Hautespen artifiziala, ugalketa kontrolpean edukitzeko teknika bat da. Honen bitartez, gizakiak abereen edo landareen organismoetako geneak aldatu egiten ditu. Teknika hau heredatu daitezkeen ezaugarrietan burutzen da, zuzendutako eboluzio bat sortzen du, non gizakiak finkatzen duen ze ezaugarri balio duten bizirauteko. Hautespen honen bidez sortu dira gaur egungo txakur arraza ugari, haien ezaugarriak aukeratuak izan dira, adibidez zaindari moduan egiteko. Itxura ere aukeratua izan da, ilea eta aurpegiko expresioa adibidez. Nekazaritzako produktuak ere, finkatuta daude zati handi batean hautespen artifizialarengatik. Artoa eta bananaren kasuan, haien fruituek jateko errendimendu handiagoa daukate gizakiarentzat, fruitu hauek datozen barietate basatiek baino. Landareen itxurarako ere erabiltzen da hautespen artifiziala, haien itxura askoz politagoa izateko.
Garapen historikoa
Erromatarrek hautespen artifiziala erabiltzen zuten. Gehien jota 2000 urte dela erabiltzen zuten eta gauza desberdinetarako ze animali aukeratu behar zen jakiteko kontseiluak ematen zituzten. XI. mendean Abu Rayhan Biruni persak aditzera eman zuen hautespen artifizialaren kontzeptua India izeneko liburu batean.
Darwinek behatu zuen, etxeko abere eta landareak ezaugarri bereziak zituztela, ezaugarri desiragarriak zituzten animali internazional eta landareen hobekuntengatik eta ezaugarri baliagarriak ez zituztenen kumeak ugaltzen ez uzteagatik garatuak izan zirenak.
Hautespen artifizial motak
Bi mota daude egindako planifikazioaren arabera: nahitazkoa, aurretik pentsatuta badaude egin nahi diren aldaketak eta plana argi eta garbi finkatuta badago edo nahi gabezkoa, aurretik pentsatutakoa ez badago argi eta ezta guztiz finkatuta.
Erabilitako metodologiaren arabera ere bi mota desberdindu daitezke: bilatutako ezaugarriekin, animaliak edo landareak ugaltzea lortzen denean, hautespen positiboa esaten zaio eta ugalketa ekiditzen denean, negatiboa.
NGC 5169
NGC 5169 galaxia bat da, Canes Venatici konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Schellenberg
Schellenberg Liechtesteingo udalerria da. 2005eko erroldaren arabera 952 biztanle zituen.
Frontone
Frontone Italiako udalerri bat da. Pesaro eta Urbinoko probintzian kokatuta dago, Markak eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Frontonek honako udalerri hauekin egiten du muga:
669 Kypria
669 Kypria asteroide gerrikoan aurkitutako 669. asteroidearen izena da. 1908ko abuztuak 20an aurkitu zuen August Kopff astronomo alemaniarrak Heidelbergeko behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1908 DQ zen.
Eboluzionismo (argipena)
Eboluzionismo terminoak adiera zenbait ditu:
Natroaftitalita
Natroaftitalita mineral bat da.
Ezaugarriak
Natroaftitalitaelementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak.
Saint-Paul-de-Varces
Saint-Paul-de-Varces Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Paul-de-Varces udalerrian erroldatutako biztanleak 2.008 ziren. Familiak 641 ziren, horien artean 80 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 56 bakarrik bizi ziren emakumeak), 186 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 359 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 723 etxebizitza zeuden, 668 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 18 bigarren erresidentzia ziren eta 36 hutsik zeuden. 699 etxeak ziren eta 20 apartamentuak ziren. 668 etxebizitza nagusietatik 594 bere jabearen bizilekua ziren, 60 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 12 etxek bi zituzten, 37 etxek hiru zituzten, 140 etxek lau zituzten eta 474 etxek bost zituzten. 597 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 150 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 491 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.367 ziren, horien artean 1.011 aktiboak ziren eta 356 inaktiboak ziren. 1.011 pertsona aktiboetatik 951 lanean zeuden (517 gizon eta 434 emakume) eta 60 langabezian zeuden (24 gizon eta 36 emakume). 356 pertsona inaktiboetatik 100 erretiraturik zeuden, 182 ikasten zeuden eta 74 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Paul-de-Varces udalerrian 717 unitate fiskal zeuden, 2.123,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 24.634 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 45 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 14 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 7 zerbitzu enpresak ziren eta 4 administrazio publikoko enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 17 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 5 zurginak, 4 iturginak, 3 argiketariak eta 4 jatetxeak.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 arropa denda zen eta 1 kirol-denda zen.
2000. urtean Saint-Paul-de-Varces udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Champagney (Saona Garaia)
Champagney Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Champagney udalerrian erroldatutako biztanleak 3.601 ziren. Familiak 1.448 ziren, horien artean 396 pertsona bakarrekoak ziren (206 bakarrik bizi ziren gizonak eta 190 bakarrik bizi ziren emakumeak), 441 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 514 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 97 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 1.714 etxebizitza zeuden, 1.485 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 100 bigarren erresidentzia ziren eta 129 hutsik zeuden. 1.429 etxeak ziren eta 246 apartamentuak ziren. 1.485 etxebizitza nagusietatik 1.122 bere jabearen bizilekua ziren, 332 alokairuan okupaturik zeuden eta 30 doan lagata zeuden; 10 etxek gela bat zuten, 82 etxek bi zituzten, 260 etxek hiru zituzten, 437 etxek lau zituzten eta 696 etxek bost zituzten. 1.282 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 700 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 620 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.260 ziren, horien artean 1.573 aktiboak ziren eta 687 inaktiboak ziren. 1.573 pertsona aktiboetatik 1.406 lanean zeuden (768 gizon eta 638 emakume) eta 168 langabezian zeuden (71 gizon eta 97 emakume). 687 pertsona inaktiboetatik 286 erretiraturik zeuden, 177 ikasten zeuden eta 224 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Champagney udalerrian 1.548 unitate fiskal zeuden, 3.818 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.054 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 110 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 9 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 26 eraikuntza enpresak ziren, 15 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 11 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 6 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 10 administrazio publikoko enpresak ziren eta 12 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 45 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 4 margolariak, 5 zurginak, 7 iturginak, 4 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 6 ile apaindegiak, 7 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 1 tintoreria.
Natroalunita
Natroalunita sulfato motako minerala da eta alunita taldearen kidea da.
Champagney (Saona Garaia)
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 9 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.
Natroalunita
Ezaugarriak
Natroalunita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 - 4 da.
Champagney (Saona Garaia)
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Champagney udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.