cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Informatika
Logika
Automatismoaren ardura nagusia natura menderatzeak sortzen dituen arazo teknikoak gainditzea zen, baina informatika modernoa ez da printzipio horretatik bakarrik sortu. Logika izan zen beste oinarrietako bat. Eta alor horretan, pentsalariak saiatu dira azalpen matematikoetarako metodoen aplikazio eremua pentsamenduaren beste alor batzuetara hedatzen eta erabateko koherentzia ematen beren zientziaren mugak zehaztu aurretik.
Kriptografian egindako ikerketak, mezuen igorpena eta kodetzea informazioaren teoriara bideratu behar ziren. Logikaren jatorria Aristotelesen garaira (K. a. IV. mendea) eraman behar da, gutxienez. Euklidesek eta Eratostenesek algoritmo klasikoak asmatu zituzten; Al-Khuwarizmi persiarrak kontzeptua berritu zuen eta bere izena eman zion, eta Leonardo Fibonaccik Europan sartu zuen XIII. mendearen hasieran. Leibnizek kalkulu automatikoari egin zion ekarpenaz gainera, beste bi ekarpen handi egin zituen: ezaugarri unibertsalaren ideia eta aljebraren arrazionaltasuna logikara zabaldu zuen proposizioen sintaxia. Zenbakera bitarra Francis Baconi esker ezagutu zen Europan, baina Leibniz izan zen sistema hura kalkulu automatikora egokitu zuen lehena. George Boolek Aristotelesen logikaren formulazio matematikoa egin zuen. Britainiar matematikari talde batek, Bertrand Russell buru zuela, Principia mathematica lana argitaratu zuen 1910ean. Lan hartan matematikak sistema formal batean osatzea proposatzen zen, zeinetan proposizio oro kalkulu logiko baten arabera frogatu ahal izango baitzen.
1931n Kurt Gödel austriarrak frogatu zuen aritmetika adierazteko gai den sistema formal orok dituela benetako ezaugarriak, baina sistema horren beraren arauekin ezin froga daitekeela ezaugarri horien egiatasuna edo faltsutasuna. Teorema horrek bertan behera uzten zituen matematikak dedukzio sistema koherente batean biltzeko asmoa. Alan Turing britainiarrak automata eredu bat egin zuen, algoritmo kontzeptua defini zezakeena. Turingek Princetongo (Ameriketako Estatu Batuak) Institute for Advanced Studies institutuaren diru laguntza lortu zuen eta han ezagutu zituen Albert Einstein, John von Neumann eta Alonzo Church. Hala, lehenengo ordenagailua egin baino hamar urte lehenago bildu ziren informatikaren oinarrien egileak. Azkenik, 1945ean John von Neumannek ordenagailuen egitura materiala definitu zuen. Beraz, kalkulu eredu baten gainean osatu da informatika, Turingen makinaren gainean hain zuzen.
Informatika modernoa
1940ko hamarkadan, zenbatzeko gailu berri eta ahaltsuak garatzen ziren bitartean, "konputagailu" edo zenbakailu terminoak makina berriak izendatzeko erabiltzen hasi zen, aurretiko pertsonen zenbatzaile-tratamendu hori pixkana-pixkanaka baztertuta geratu zelarik. Hortik aurrera, konputagailuak kalkulu matematikoak burutzeko baino askoz gehiagorako erabili genezakeela argi geratzen zen heinean, zenbaketa-zientziaren alorra zabaltzen hasi zen zenbaketa edo konputazioa (informatika) orokorrean ikertzeko. Zenbaketa-zientzia, konputagailuz edo ordenagailuz lagundutako zientzia hain zuzen ere, 1960ko hamarkadan jakintzagai akademiko gisa finkatzen hasi zen, zenbaketa-zientziaren lehenengo sailak sortuz eta aitzindariak diren lehenengo lizentziatura-programak argitaratuz.
Kaing Guek Eav
Kaing Guek Eav (កាំង ហ្គេកអ៊ាវ, Kang Guekaub ahoskatua), gerra izena Duch (Kompung Chen, Kompung Thom probintzia, 1942ko azaroaren 17a - Phnom Penh, 2020ko irailaren 2a), kanbodiar politikari komunista, torturatzailea eta gerra kriminala izan zen, Khmer Gorriak taldearen buruzagietako bat. Khmer Gorrien erregimeneko errepresio bortitzaren arduradun nagusietakoa izan zen.
Bizitza
1976-1979 bitartean, Phnom Penhgo Tuol Sleng isilpeko galdeketa eta exekuzio zentroko zuzendaria izan zen. Erregimeneko buruzagi garrantzitsuenek bakarrik ezagutzen zuten zentro hau, eta S-21 kodea eman zioten. Kanbodiako Dokumentazio Zentroaren arabera, Khmer Gorrien erregimenak iraun zuen lau urteetan 14.000 pertsona baino gehiago atxilotu eta eraman zituzten, euren familiekin batera, Tuol Sleng kartzelara, torturaren bidez galdekatzeko eta ondoren exekutatzeko. Galdeketa eta exekuzio guztiak Kaing Guek Eaven komandoak egin zituen.
1999an atxilotu zuten, baina 2007an aurkeztu zituzten haren kontrako akusazioak ofizialki. 2009ko otsailaren 17an, Nazio Batuen Erakundeak bultzatutako Kanputxeako Auzitegietako Ganbera Bereziak haren kontrako epaiketa hasi zuen. Defentsak absoluzioa eskatu zuen, Khmer Gorrien hierarkia gogorraren menpe aritu zela arrazoituta. 2010eko uztailean, 35 urteko espetxe zigorra ezarri zioten, gizateariaren aurkako krimenak, hilketak eta torturak leporaturik. Hala ere, legez kanpo atxilotua egon zela eta Justiziari lagundu diola argudiatuta, epaitegiak 35era jaitsi zuen fiskaltzaren 40 urteko eskaera. 2012an, biziarteko kartzela zigorra eman zioten.
Handley (Mendebaldeko Virginia)
Handley Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Kanawha konderrian dago, Mendebaldeko Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Oliver Platt
Oliver James Platt (Windsor, Ontario, 1960ko urtarrilaren 12a) kanadar jatorriko estatubatuar zinema, telebista eta antzerkiko aktore bat da. Kanadan jaioa izan arren, bere gurasoak estatubatuarrak dira, hain zuzen ere, bere aita AEBetako diplomatikoa eta enbaxadorea izan zen.
Quantilly
Quantilly Frantziako udalerri bat da, Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Quantilly udalerrian erroldatutako biztanleak 435 ziren. Familiak 187 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 86 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 57 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 223 etxebizitza zeuden, 187 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 220 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 187 etxebizitza nagusietatik 144 bere jabearen bizilekua ziren, 30 alokairuan okupaturik zeuden eta 13 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 8 etxek bi zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 52 etxek lau zituzten eta 108 etxek bost zituzten. 142 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 57 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 118 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 306 ziren, horien artean 222 aktiboak ziren eta 84 inaktiboak ziren. 222 pertsona aktiboetatik 201 lanean zeuden (99 gizon eta 102 emakume) eta 21 langabezian zeuden (11 gizon eta 10 emakume). 84 pertsona inaktiboetatik 41 erretiraturik zeuden, 21 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Quantilly udalerrian 182 unitate fiskal zeuden, 420,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.427 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 jatetxe zen eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Quantilly udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 671 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Piztu herria
Piztu herria 2010. urtean EMON musika taldeak argitaratu zuen lehen diska da.
Pachydactylus austeni
Pachydactylus austeni Pachydactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
NGC 2890
NGC 2890 galaxia bat da, Hydra konstelazioan. Francis Preserved Leavenworthek aurkitu zuen n.
Dermatolepis inermis
Dermatolepis inermis Dermatolepis generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
Antipus hebraica
Antipus hebraica Chrysomelidae familiako Kakalardoen generokoa da (Coleoptera ordena). Lehen aldiz Lopatin-ek 1996an deskribitu zuen.
Silanus
Silanus Nuoroko (Sardinia, Italia) udalerria da.
Harvey Keitel
Harvey Johannes Keitel (Brooklyn, New York, 1939ko maiatzaren 13a - ) Oscar Sarietarako izendatuta izan den estatubatuar aktore bat da. Antzeztu izan dituen filma ezagunenen artean hauek daude: Taxi Driver, The Last Temptation of Christ, Bugsy, Thelma & Louise, Reservoir Dogs, Pulp Fiction, The Piano, Smoke, Bad Lieutenant eta From Dusk Till Dawn.
Biografia
Harvey Brooklynen jaio zen, New Yorken, 1939ko maiatzaren 13an. Inmigrante judutar familia, poloniar jatorria zuen aitaren aldetik eta errumaniarra, berriz, amarenetik. Gora-beheraz beteriko haurtzaroa jasan zuen eta eskolatik bota zuten ez zelako joaten.
17 urte zituenean, AEBetako Itsas Armadan alistatu zen eta Libanoko gatazkan parte hartzeko aukera izan zuen. Auzoko mikrokosmoarekin hautsi eta bere beldur eta arazoak aurrez-aurre jarriko zituen esperientzia horretan.
New Yorkera itzuli zenean, lan ezberdinetan aritu zen, baina lankide batek interpretazio klaseak hartzeko aholkua eman zion, haurtzaroaz geroztik, Harveyk dislexia arazoak nozitzen baitzituen.
Lana
Keitelek antzerkian eman zituen lehen urteak, Martin Scorsese zuzendari gaztearen iragarkia ikusi zuen arte. Bere lehen filma izango zenerako -Who's That Knocking at My Door- aktore bila zebilen hura eta segituan hautatu zuten protagonista Harvey.
Zuzendari berarekin lan egiteko aukera izango zuen ondorengo urteetan, Street Scenes, Mean Streets' }} edo Taxi Driver lanetan, adibidez. Azken bi hauetan, garai hartan aktore berria zen Robert De Nirorekin egingo zuen lan Keitelek.
Harveyren karrerak zartarako handia jasan zuen Martin Sheenek bere ordea hartu zuenean Apocalypse Now filman. Une horretatik aurrera gero eta paper interesgarri gutxiago etorri zitzaion eta kalitate exkaxeko filmetan aritu behar izan zuen lanean. Eragin negatiboa izan zuen honek bere animoan eta lanbidea uztekotan ibili zen. Europara zuzendu zuen bere lana eta Bertrand Tavernier, Ettore Scola edo Ridley Scott bezalako zuzendariekin lan egiteko aukera izan zuen han. 1985ean, Miguel Bosérekin ere aritu zen The Knight of the Dragon filman.
Interpretazio bikainak egin arren, Keitelek ez zuen bere karreraren errekonozimendu garrantzitsurik jaso helduarora iritsi arte, 1990. hamarkadan. Kritikaren sari bat baino gehiago lortu zuen eta Oscar Sarietarako izendapena ere bai. Garai horretakoak dira sona handikoak izango ziren Reservoir Dogs, Pulp Fiction, The Piano, Thelma & Louise, Smoke edo Bad Lieutenant gogorra eta erabat aldatuko da bere ibilbidea.
Film komertzialetan lan egin badu ere, bere lan hoberenak zinema independentean egin ditu eta horren defendatzaile sutsua da.
Harveyren itxura indartsuak tipo gogorraren paperak ekarri dizkio film gehienetan eta enkasilatua izateko arriskuan egon da, baina sentsibilitate handia erakutsi du, era berean, beste hainbat lan egitekoan, hala nola, The Piano filmeko George Baines edo Ulysses' Gaze filmeko protagonista hunkigarria.
Bizitza pertsonala
1982 eta 1993 artean, Lorraine Bracco artistarekin egon zen eta alaba bat izan zuten: Stella Keitel-Bracco. Geroago, harreman ezberdinak izan zituen, sekula ez oso denbora luzez, Andie MacDowell artista horietako bat izan zelarik.
2001ean, Daphna Kastner aktore eta zuzendari israeldarrarekin ezkondu zen eta Roman Keitel izeneko seme bat izan zuten.
Beste seme bat ere badu, Hudson, Kaliforniako zeramista batekin izan zuena.
Lithurgus atratus
Lithurgus atratus erle espezie bat da, Lithurgus generoan eta Megachilidae familian.
Caines
Caines (Kuens) Italiako udalerri bat da. Bozen-Hego Tirolgo probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Caines/Kuensek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Achmelvich
, 'Achadh Mhealbhaich', Eskoziako Highland eskualdeko etxalde bat da, Sutherland barrutian. Lochinver udalerritik 4,8 kilometro ipar-mendebaldera eta Ullapool udalerritik 48 kilometro iparraldera dago.
Argüelles geltokia
, Madrilgo metroaren geltoki bat da, Espainiako Madril hiriburuko Moncloa-Aravaca eta Chamberí barrutien artean.
1941eko uztailaren 15ean inauguratu zen. Izena Agustín Argüelles abokatu eta politikariaren omenez darama.
Aphyocharax erythrurus
Aphyocharax erythrurus Aphyocharax generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Antipus tripartita
Antipus tripartita Chrysomelidae familiako Kakalardoen generokoa da (Coleoptera ordena). Lehen aldiz Medvedev-ek 1989an deskribitu zuen.
Lif (taldea)
Lif euskal rock taldea izan zen. Bere estiloa rock indartsua zen, metal, hardcore eta punk ukituekin; hitzak euskaraz idazten zituzten. Euren erreferentziak Rollins Band, Suicidal Tendencies, Social Distortion, Turbonegro, Biohazard, Machine Head, El Corazón del Sapo, Dut, BAP!! edota Deftones bezalako taldeak izan ziren. Euskal Herritik kanpo ez ziren ezagunegiak izan, Fermin Muguruza eta Dut-en teloilariak izan arren. Diska bi irarri zituzten, Esan Ozenki eta Metak-ekin.
Historia
Taldearen jatorria 1993n koka daiteke, Hondarribiako sei lagunek Live In The Attic taldea sortu zutenean. 13 urteko batazbestekoa zuten, eta nagusienek DHO amaitu berria zuten. 1998n, taldekide baten heriotzaren ostean ("Kinki"), taldea Lif bihurtu zen eta bere lehen demoa grabatu zuten: Panttera (ahotsa), Trasformer (gitarra), Txintigngoma (gitarra), Txise (bajoa) eta Ángel (bateria) ziren taldekideak. Euren herrikoak ziren Dut taldearekin zeukaten laguntasunak hauek kontzertu batzuetan teloilari izateko eskaintza egitea ekarri zien. Gutxi beranduago, Esan Ozenkik LP bat grabatu ea Fermin Muguruza eta Dut-en teloilariak izateko aukera eman zien, Euskal Herritik kanpo jo eta taldea ezagutarazteko parada izanez.
Euren lehen diska, Lif (1998), hainbat arazo eta atzerapenen ostean irarri zuten, euren artean bateriak hanka bat apurtzea. Diskoak harrera ona izan zuen, baina taldeak estudioan zeukan eskarmentua txikia nabari zen. Soinua gogorra zen (trash metaletik gertu batzuetan) eta hitzak aldarrikatzaileak panfletoak izan gabe, pertsonalak ere baziren artean.
Pachydactylus capensis
Pachydactylus capensis Pachydactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Lif (taldea)
Historia
Ordura arte ahal beste zuzeneko emanaldi eskaini zituzten, talde profesionala izan ez zirela kontuan hartuz. Emanaldiak biziak ziren, eszenatokia euren leku naturala zela frogatuz.
2001 hasieran, taldekideek euren urrats musikal berrien inguruan hausnartzeko epe bat hartu zuten (hiru hilabete izango ziren). Apirilean "*" ("asteriskoa") lan berrirako hamaika kanta berri grabatzera sartu ziren estudiora, oraingoan Metak diskoetxearekin. Horretarako Malerrekatik (Nafarroa) gertuko korta batean bakartu ziren, euren ekipoarekin berarekin eta soinu teknikari eta ekoizlea izango zen Karlos Osinagarekin (Lisabökoa eta Kashbad-eko kide ohia). Masterizaziorako Angel Katarainen estudioetara jo zuten. Hitzak pertsonalagoak ziren, eta metal soinua desagertu zen hard rock estilo lasaiago bati lekua uzteko. Diskoak lehenak baino kritika harrera hobea izan zuen.
Diskoa kaleratu eta gutxira banandu ziren. Taldekide batzuek Kalite nu metal taldea sortu zuten.
Dermatolepis striolata
Dermatolepis striolata Dermatolepis generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
Agur Txomin
Agur, Txomin 1981. urtean Javier Rebollok eginiko film laburra da.
Hanksville (Utah)
Hanksville Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Wayne konderrian kokatuta dago, Utah estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Luis Buñuel
Luis Buñuel Portolés (Calanda, Teruel, 1900eko otsailaren 22a- Mexiko Hiria, 1983ko uztailaren 29a) zinema zuzendari espainiarra izan zen, 1949an Mexikoko nazionalitatea hartu zuena.
Surrealismoa landu zuen bereziki, lan gehienak Mexikon eta Frantzian eginez. 1929tik 1977ra 32 pelikula zuzendu zituen. Horien artean, Viridiana, Belle de jour eta Cet obscur objet du désir ezagunenetakoak dira.
Buñuel eta Euskal Herria
Buñuelek "Mi último suspiro" liburu autobiografikoan honela idazten zuen Euskal Herriari buruz, itzulita:
South Corning (New York)
South Corning  New York estatuko herri bat da. Steuben konderrian kokatua dago. 2010ean 1,145 biztanle zituen, 1.6 kilometro koadrotan banatuta.
Zegama
Zegama Gipuzkoako hegoaldeko udalerri bat da, Goierri eskualdekoa. Arabako mugan eta Nafarroa Garaiko mugatik hurbil dago, haran menditsu batean, mendiz inguraturik, Oria ibaiaren ertzean. Itsas mailatik 296 metro gorago dago, 35 km2 ditu eta. urtean 0 biztanle zituen.
Mugakideak
Mugakide ditu iparraldean Zerain eta Segura, ekialdean Segura berriro eta Idiazabal, mendebaldean Legazpi, eta hegoaldean Asparrena eta Zalduondo (biak Arabakoak).
Inguru naturala
Aizkorriko mendilerroak eta Altzaniako mendiek Arabatik banatzen dute udalerria. Zegama Aizkorriren barrenean dago, Gipuzkoa eta Araba arteko bidean. Era berean, Nafarroatik ere oso hurbil dago.
Klima
Zegamak klima atlantikoa dauka. Haren batez besteko tenperatura 12 °C ingurukoa da. Toki euritsua da, egun euritsuak gutxi gorabehera urtearen erdiak dira, eta udazken haizetsuak ditu.
Ekonomia
Zegamako jarduera ekonomiko nagusia industria da. Papera eta papergintzako produktuak ekoizten ditu, tresneria, eraikuntzarako materialak, lixibak, kloroa eta automobilen piezak.
Nekazaritzak eta artzaintzak ere garrantzia dute herrian. Nekazaritza mota ozeanikokoa da: artoa, patatak, barazkiak eta belarra ekoizten da. Ardien abeltzaintza ere nabarmena da.
Honela banatzen ziren sektoreak BEGaren arabera 2017an: Lehen sektorea % 4. Bigarren sektorea % 36,3. Hirugarren sektorea % 49,9. Eraikuntza % 9,8.
Demografia
2019an 1.532 biztanle zituen herriak. Horietatik % 19,13k 65 urte edo gehiago zituen. Atzerrian jaiotakoak % 9,4 ziren.
2015eko udal hauteskundeak
2015eko udal hauteskunde etan hauek izan ziren emaitzak: Zegama Lantzenek 442 boto. EH Bildu k 394 boto. PSE-EE k 4 boto. PP k 2 boto. Zegama Lantzeneko Joseba Izagirre izendatu zuten alkate.
2019ko udal hauteskundeak
2019ko udal hauteskunde etan hauek izan ziren emaitzak: Zegama Lantzenek 474 boto. EH Bildu k 397 boto. PSE-EE k 4 boto. Zegama Lantzeneko Joseba Izagirre izendatu zuten alkate.
Alkateak
Hauek izan dira Zegamako azken alkateak:
Garraioa
Zegama ingurutik, baina ez herritik bertatik, N-1 errepidea igarotzen da. Gipuzkoa eta Araba lotzen dituen errepide nagusi honetara iristeko bi modu daude, bata Etzegaratetik eskualde mailako GI-2637 errepidea jarraituz (Arabatik etorriz gero) eta bestea Beasaindik errepide bera baina iparraldetik hartuz (Donostiatik etorriz gero).
Irun-Madril trenbidea udalerritik igarotzen da eta bi geltoki ditu, Apeaderoa eta Otzaurte.
Garraio publikoari dagokionez, Goierrialdea autobus konpainiak Zegama-Beasain bidea eskaintzen du.
Euskara
2016an herritarren % 83,25 euskalduna zen.
Zegamako euskara gipuzkeraren aldaera bat da, sartaldeko hizkeren artean, Goierriko euskara, hain zuzen. Urolaldeko hizkerarekin batera Sartaldeko azpieuskalkia osatzen du Goierrikoak, baina Urolaldekoan sakonagoa da mendebaleko euskararen eragina. Nortasun beteko hizkera da Goierrikoa, batasun handikoa, nahiz eta gorabeherak badiren mendebaletik ekialdera, hau da, Segura, Zegama eta Legazpi tik Zaldibia edo Legorretara. Ataun goa ere berezia da, ziurrenik, bakarti samar eta Nafarroako mugan dagoelako. Abaltzisketa k eta Ikaztegieta k Tolosaldea rekin lotura egiten dute, eta Urretxu k eta Zumarraga k, berriz, Goierri eta Urolaldearen artekoa.
Kirolak
2004 tik aurrera, urtero maiatz ean, Zegama-Aizkorri mendi maratoia egiten da: Mendi Lasterketako Munduko Koparako puntuagarria da.
Partzuergoak
Zegama Gipuzkoako Partzuergo Txiki ko eta Gipuzkoa eta Arabako Partzuergo Orokorre ko kide da berauen sorreratik.
Leitzarateka
Leitzarateka edo Leizar Ateka Nafarroa Behereko hegoaldeko mendi bat da, Ortzanzurietaren eta Arnostegiren artekoa, Urkulu mendilerroa osatzen duten bost mendietako bat. Garaierari dagokionez, hirugarrena da, 1414 metroko garaierarekin.
Abiapuntuak
1.236 metrora dagoen Arnostegiko lepotik, tontor honen igoera ibilaldi patxaratsu bat da. Ibilbide luzeagoak, Orbaizeta edo Orbaiztako lantegitik, Izpegiko lepotik Arnostegira heldu arte, edo Ibañetako mendatetik, lehen aipaturiko gailurretik izango lirateke.
Chełmża landa-udalerria
Chełmża Poloniako Kujavia-Pomeraniako voivoderriko landa-udalerri bat da, Toruń barrutian kokatuta. 178,95 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 9835 biztanle zituen.
Javier Agirresarobe
Javier Agirresarobe Zubia (Eibar, Gipuzkoa, 1948ko urriaren 10a -) Euskal Herriko argazkilaria eta zinemako argazki-zuzendaria da, Europako argazki-zuzendari onenetakoa. Bere karreran zehar hogeita hamarretik gora filmen argazkiaz arduratu da, zuzendari garrantzitsuenekin elkarlanean.
Besteak beste, Segoviako ihesa (1981), La muerte de Mikel (1982, Mikelen heriotza), Luna Negra (1989), Bwana (1996) eta Plenilunio (2000) egin ditu Imanol Uriberekin; 27 ordu (1986) eta Secretos del corazón (1997) Montxo Armendarizekin; Beltenebros (1991) eta El perro del hortelano (1997) Pilar Mirórekin; La madre muerta (1993) Juanma Bajo Ulloarekin; Tierra (1996) Julio Medemekin, La niña de tus ojos (1998) Fernando Truebarekin eta 2001eko Alejandro Amenabarek zuzendutako The Others filma.
Goya Saria ere irabazi izan du bere lanarengatik behin baino gehiagotan: 1992an (Beltenebros), 1996an (Antártida) eta 1997an (El perro del hortelano), besteak beste. 1995ean bere lanbideari buruzko liburua argitaratu zuen Euskadiko Filmategiaren eskutik, En el umbral de la oscuridad izenburuaz.
Peio Monteano
Peio Joseba Monteano Sorbet (Atarrabia, 1963) euskal idazle, historialari eta soziologo bat da. Soziologiako zein Geografia eta Historiako lizentziapena jasota, 1994an UNEDen Lizentziatura Sari Nazionala jaso zuen. 1999an Doktoretza lortu zuen NUPn. Ezaguna da Erdi Aroko eta Aro Modernoko Nafarroari buruzko saiakerak argitaratzeagatik, bereziki, garai hartako testuinguru politiko, historiko eta kulturala aztertzen dutenak, baina garai hartako euskarari buruzko saiakerak ere idatzi ditu. Gaur arte, lan guztiak gaztelaniaz idatzi ditu.
Biografia
1994an UNEDen Lizentziatura Sari Nazionala jaso zuen. Bere doktoretza-tesia egin zezan, Eusko Jaurlaritzak beka bat aitortu zion lau urtetarako eta hala, El mundo rural navarro en los siglos XV y XVI: el campesinado (euskaraz, Nafar landatar mundua XV eta XVI. mendeetan: nekazalgoa) doktoretza-tesia gauzatu ahal izan zuen. Monteanok berriz ere beka bat jaso zuen 2002 eta 2004 urteen artean, ikerlari jardunean trebatu zedin eta horri esker, Espainia, Portugal, Alemania, Frantzia, Erresuma Batua, Polonia eta Estatu Batuetako liburutegi eta artxiboetan lan egin ahal izan zuen. UNEDen eta Euskal Herriko Unibertsitatean irakasle aritu da. 2007tik aurrera ordea, Nafarroako Errege Artxibo Nagusian goi-mailako teknikaria da.
Bibliografia
Idatzitako lan asko bere sorterriaren inguruko herrietako eta orokorrean, Nafarroako historiari buruzkoak dira. Horren adibide ditugu:
Nafarroako historian berebiziko interesa ipini du eta herrialdearen historiaren zati zehatzen inguruko lan luzeak idatzi ditu:
Bestalde, XIV, XV eta XVI. mendeetan Nafarroak zuen biztanleriari buruzko zientzia-artikulu ugari idatzi ditu. Horretaz gain, Nafarroako konkistari buruzko lan ugari ere argitaratu ditu, zientzia-artikulu moduan zenbait, baina esanguratsuenak hurrengo zazpi liburuak dira:
Azken urteetan aldiz, ikerketa soziolinguistikoan barneratu da. Euskara izan du ardatz, eta Erdi Aroan eta Aro Modernoan izan zuen papera ikertzeaz arduratu da, besteak beste. Horren adibide dira hurrengo lanak:
Megachile tenuicincta
Megachile tenuicincta erle espezie bat da, Megachile generoan eta Megachilidae familian.
Ambonnay
Ambonnay Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Ambonnay udalerrian erroldatutako biztanleak 945 ziren. Familiak 373 ziren, horien artean 102 pertsona bakarrekoak ziren (53 bakarrik bizi ziren gizonak eta 49 bakarrik bizi ziren emakumeak), 107 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 148 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Banderaren profanazio
Banderaren profanazioa bandera bat profanatzea da, banderaren protokoloa bortxatzea, edo jendaurrean bandera suntsitu, hondatu edo moztea ekintza gisa. Bandera nazionalaren kasuan, ekintza horren helburua, askotan, herrialde baten edo bere politiken aurkako auzi politiko bat planteatzea da. Herrialde batzuek suntsitze-metodoak debekatzen dituzten legeak dituzte (jendaurrean erretzea, adibidez), edo erabilera partikularrak debekatzen dituzte (helburu komertzialetarako, esaterako); lege horiek bereiz ditzakete herrialdeko bandera nazionala profanatzea eta beste herrialde batzuetako banderak. Herrialde batzuek era guztietako banderak profanatzea ere debekatu dute, baita inguruko herrialdeenak profanatzea ere.
Ambonnay
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Banderaren profanazio
Azalpena
Bandera baten profanaziotzat har daitezkeen ekintzak hauek dira, besteak beste: erretzea, pixa egitea edo haren gainean kaka egitea, banderaren gainean esloganak jartzea, zapaltzea, harriekin kalte egitea; bala edo beste edozein jaurtigairekin apurtzea, behar ez bezala altxatzea, hitzez iraintzea, lurretik arrastatzea edo jatea, besteak beste.
Ambonnay
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 589 ziren, horien artean 450 aktiboak ziren eta 139 inaktiboak ziren. 450 pertsona aktiboetatik 430 lanean zeuden (244 gizon eta 186 emakume) eta 19 langabezian zeuden (3 gizon eta 16 emakume). 139 pertsona inaktiboetatik 56 erretiraturik zeuden, 44 ikasten zeuden eta 39 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Banderaren profanazio
Azalpena
Banderaren profanazioa hainbat arrazoirengatik egin daiteke. Protesta izan daiteke herrialde baten kanpo-politikaren aurka, norberarena barne, edo boterean dagoen gobernuaren izaeraren aurka. Nazionalismoaren aurkako protesta izan daiteke, edo banderak ordezkatzen duen herrialdeko herriaren kontrako nahita egindako iraina edo ekintza sinbolikoa. Bandera profanatzea debekatzen duten lege berberengatik ere protesta izan daiteke.
Bandera bat erretzea edo suntsitzea delitua da herrialde batzuetan. Hala ez den herrialdeetan, desordena publikoagatik, sute edo, beste pertsona baten jabetzan gauzatzen bada, lapurreta edo bandalismo gisa prozesa daiteke oraindik. Herrialde askotako jurisdikzioek debeku zehatzak dituzte banderen profanazioaren aurka.
Ambonnay
Diru sarrerak
2009an Ambonnay udalerrian 378 unitate fiskal zeuden, 935 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 23.029 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 44 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 7 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 7 eraikuntza enpresak ziren, 15 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 3 zurginak, 3 iturginak, 1 argiketaria eta 1 ile apaindegia.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 liburu denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Ambonnay udalerrian 137 nekazaritza-ustiategi zeuden, 770 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
NGC 2891
NGC 2891 galaxia bat da, Pyxis konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Amiral gorri
Amiral gorria edo bulkana (Vanessa atalanta) Euskal Herrian aurki daitekeen tximeleta bat da, eta ia mundu guztian hedaturik dago. Kontraste handiko hego margodunak ditu, eta kamuflatzeko teknika ugari erabiltzen ditu. Amiral gorri izena, hegoetako lerro gorriarengatik eman zitzaion, itsas uniforme bateko xingola antza duelako.
Deskribapena
Tamaina nahiko handiko tximeleta da amiral gorria, 5 zentimetro luze eta 7 zentimetro zabal izatera irits baitaiteke. Hegoen margoa iluna da, eta lerro gorrixka batek zeharkatzen ditu. Lerro gorrixka eta hegoaren ertzaren artean hainbat orban zuri agertzen dira. Hegoen atzealdeko ertza ere gorri-laranja margokoa izan ohi da, eta orban beltz txikiak izan. Uda inguruan margo argiagoa dute, eta gorputz-masa handiagoa izaten da. Hegoaren azpialdea arrea da, lurzoruaren tonuak antzeratuz. Gorputza eta hankak nahiko iletsuak izaten dira.
Banaketa
Ia mundu guztian hedaturik dagoen tximeleta da. Ingurune oso hotzetan salbu, gainerako lurralde guztietan dago, Hawaii eta Zeelanda Berria gisako uharteetan barne. Hotz handia jasateko gai ez direnez, negua ingurune epelagoetan igarotzeko migratzen dute iparraldean bizi ohi diren populazioek. Migrazio garaian ingurune subtropikaletik hasi eta tundraraino aurki daitezke.
Euskal Herrian ere edozein txokotan aurki daiteke goi-mendian salbu.
Hanna (Wyoming)
Hanna Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Carbon konderrian dago, Wyoming estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Amiral gorri
Habitata
Ia ingurune guztietan aurki daitezke tximeleta hauek, baso, urmael, larre, lorategi eta abarretan. Beldar gazteak sahats, zurzuri eta zumarretako hostoetan bizi ohi dira eta helduek hosto eta zetazko habia eraikitzen dute aipaturiko zuhaitzetan. Ohikoa izaten da bulkana-beldarrak asun artean aurkitzea, baita ere, aipatu landarearen hostoez elikatzen baitira. Hotz handia jasateko gai ez direnez, 2.000 metroko garaieratik behera bizi dira.
Bizimodua
Amiral gorri arrak tximeleta lurraldekoiak dira. Arrek 4-13 metro zabal eta 8-24 metro luze den lurraldea kontrolatzen dute. Horretarako, beren lurraldearen ertzak patruilatzen dituzte, eta sutsuki babesten dute gainerako tximeletengandik.
Maniobra arinak egiteko gai den tximeleta da eta hegaldian zehar norabide aldaketa bortitzak egin ditzake. Jarduera handiena udaberrian azaltzen dute, apirila eta maiatza aldean, batez ere, nahiz eta martxoa eta azaroa bitartean hegaz ikus daitezkeen. Banako helduek neguan hibernatu egiten dute.
Harrapariengandik babesteko kamuflajea da tximeleta honek erabiltzen duen teknikarik esanguratsuena. Lurrean pausatzen denean, hegoak itxi egiten ditu hegoaren azpialdeko margo eta marrazkiak lurrarekin nahas daitezen. Landare eta lore asko dagoen inguruan pausatzen bada, ordea, hegoak ireki eta hauen goialdea erakusten du.
Ugalketa
Banako arrek beren lurraldearen inguruko lurrak patruilatzen dituzte eme bila. Leku eguzkitsuetan pausatzen dira arratsalde erdi aldera ingurutik igarotzen diren emeen zain. Baten bat ikusiz gero, bere atzetik hegan egin ohi dute. Ernalkuntza gertatu ostean, emeak hostoren baten goialdean uzten ditu arrautzak.
Vanessa atalanta gehienek bi belaunaldi izaten dituzte. Lehenengoa uztaila inguruan izaten da, eta bigarrena irailean.
Elikadura
Imagoa, tximeleta heldua alegia, zuhaitzen sapa eta loreen nektarraz elikatu ohi da, batez ere. Beldarra, berriz, asun eta lupulu hostoez elikatu ohi da.
10 Downing Street
Downing Street Londres erdialdeko kale bat da, Westminster Hiria barrutian kokaturik dagoena.
Bere berezitasuna, berrehun urtez ministro britaniarrak bere eraikinetan bizi izan direla da. Erresuma Batuko Lehen Ministroa eta Ogasun Ministroa (Chancellor of the Exchequer) bizi dira kale hontan. Downing Streeteko helbide famatuena 10 Downing Street da, Lehen diruzaintza Lord-a, eta, ondorioz, Lehen ministroa bizi delako (bi kargu hauek pertsona berak betetzen ditu). Kale hontako 11. zenbakian ogasun ministroa bizi delarik.
Downing Streeteko ateak
1989. urtean Downing Streeteko sarreran ate beltz, handi, metalikoak eraiki ziren Lehen Ministroa(momentu hartan Margaret Thatcher) eraso terroristen aurka babesteko, bereziki IRAren (Behin-behineko Irlandako Armada Errepublikarra) aurka.
Erreferendum
Batzuetan, aterako den emaitza boterea duten alde guztiek onartzen ez badute, eztabaidagarria izan liteke erreferendum hitza erabiltzea; horren adibide bat Kataluniaren independentziarako 2017ko erreferenduma da.
Siliqua (Sardinia)
Siliqua Cagliariko (Sardinia, Italia) udalerria da.
Administratzaile
Administratzaile edo arduralari terminoa adiera zenbait ditu:
Chlewiska udalerria
Chlewiska Poloniako Mazoviako voivoderriko landa-udalerri bat da, Szydłowiec barrutian kokatuta. 123,98 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6019 biztanle zituen.
Altnaharra
, 'Allt na h-Eirbhe', Eskoziako Highland eskualdeko herrixka bat da, Sutherland barrutian. A836 eta B873 errepideen arteko bidegurutzean dago, bertatik hurbilen dauden udalerriak Lairg eta Tongue dira.
Analema
Kurbak zortzi zenbaki etzanaren forma dauka, Eguzkiaren kasurako, eta Lurretik behatzen bada. Eguzkia beste planeta batzuetatik behatuz gero, formaren itxura beste bat da.
Siligo
Siligo Italiako udalerri bat da. n kokatuta dago, Sardinia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Siligok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Pedro Díaz Muñoz
Pedro Díaz Muñoz (Iruñea, 1866 - ?) nafar pedagogoa izan zen. Eco de Navarra aldizkariko lankidea izateaz gainera, El Faro Escolar aldizkaria sortu eta haren zuzendari izan zen (1874). Kargu ugari izan zituen bere bizian zehar: Gironako Llagosterako Goi Eskolako zuzendaria, Salamancako eta Valladolideko Goi Eskolako zuzendaria. Obra nagusiak: Nociones de pedagogía (1894), Nociones de Aritmética (1895), Ensayo de Gramática pedagógica (1895), El método activo, cuestiones pedagógicas (1910) eta Antropología y Pedagogía (1911). Azken obra honek urrezko domina jaso zuen Bruselako Nazioarteko erakusketan eta Londreskoan.
Hanover (Maine)
Hanover Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Oxford konderrian kokatuta dago, Maine estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Megachile nigrita
Megachile nigrita erle espezie bat da, Megachile generoan eta Megachilidae familian.
Kontzeju (Erdi Aroa)
Erdi Aroan, kontzejua Iberiar penintsulako kristau erresumetako toki bateko biztanle guztien batzarra zen, komunitatearentzat garrantzia zuten gaiak aztertzeko egiten zena.
Hitza latinezko concilium hitzetik ekarria da, batzarra esan nahi duena.
Udalerriak sortu zirenean, kontzejuak 50-250 biztanleko herrietan besterik ez zuen iraun eta administrazio-entitate txiki hauek izendatzeko utzi zen.
Instituzio hau X. mendean Iberiar Penintsulako erresuma kristauetan, tartean Hego Euskal Herrian zeuden Nafarroako eta Gaztelako Erresumetan, jaio zen. Luis García de Valdeavellano espainiar historialariaren esanetan, bisigodoen conventus publicus vicinorum batzarrean oinarrituta dago, baina Julio Valdeónek «Erdi Aroko berariazko sorkuntza» zela uste zuen. Kontzejuetan bildutako herritarrek epeka epeka autogobernu lortu eta jauntxoei bere dominus villae edo bere autoritateak hautatzeko eskubidea aldarrikatu zuten.
Caldaro sulla Strada del Vino
Caldaro sulla Strada del Vino (Kaltern an der Weinstraße) Italiako udalerri bat da. Bozen-Hego Tirolgo probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Caldaro sulla Strada del Vinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Pachydactylus kobosensis
Pachydactylus kobosensis Pachydactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Aphyocharax gracilis
Aphyocharax gracilis Aphyocharax generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Mikel Fernández
Mikel Fernández Sanz (Bilbo, 1993ko urtarrilaren 20a) euskal herritar futbolaria da.
Kirol Ibilbidea
''2022ko Maiatzaren 8an eguneratua. Datu ofizialak.''
Neom
Neom edo NEOM (نيوم [nɪjo̞ːm]) garapen ekonomikorako proiektu bat da, Tabuk Probintzia n kokatua, ipar-mendebaldeko Saudi Arabian. Aurreikusita dago hiri adimenduneko teknologiak txertatzea eta turismo-helmuga gisa funtzionatzea. Itsaso Gorriaren iparraldean dago, Egiptoren ekialdean, Aqabako Golkoan zehar, eta Jordaniaren hegoaldean. Aurreikuspenen arabera, 26.500 km2-ko azalera hartuko du guztira, eta 170 kilometro zabalduko da Itsaso Gorriko kostaldean.
Etimologia
"Neom" izena bi hitzetatik eraiki zen. Lehen hiru letrek grekera zeharreko νέο Neo-, dakarkigute, "berria", alegia. Laugarren hizkia laburdura da M, Mustaqbal, etorkizuna مستقبل.
Garapena
Mohammad bin Salman Saudi Arabiako agintari nagusiak iragarri zuen Neomen abiaraztea 2017ko urrian. 2021eko urtarrilean, bertan garatuko den The Line hiri proiektu futuristaren eraikuntzaren hasiera iragarri zuen.
Biztanleen kanporatzea eta protestak
Mohammad bin Salman agintariaren ezaugarria da, garapen eta erreformen buru agertu, baina helburu horietarako indar gupidagabea erabiltzea, inolako beste aginpideren kontrolik gabe; eta Neom-en garapenean ere salatu izan dute hori.
2020ko apirilaren, salaketa zabaldu zen Saudi Arabiako segurtasun indarrak Howeitat tribuko kideak beren lurralde historikotik kanporatzen saiatzen ari zirela Neom-en garapenari bide emateko. Bideo salaketa Abdul Rahim al-Huwaiti delako batek egin zuen, eta egun gutxitara, tiroketa batean Saudi Arabiako segurtasun indarrek hil zuten, ustezko eraso bati erantzunez. Pertsona horren lehengusu eta tribukide zenbait atxilotu dituzte harrezkero.
Sanssac-l'Église
Biztanleria
2007an Sanssac-l'Église udalerrian erroldatutako biztanleak 1.005 ziren. Familiak 371 ziren, horien artean 67 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 39 bakarrik bizi ziren emakumeak), 130 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 146 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 450 etxebizitza zeuden, 383 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 43 hutsik zeuden. 442 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 383 etxebizitza nagusietatik 349 bere jabearen bizilekua ziren, 26 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 39 etxek hiru zituzten, 130 etxek lau zituzten eta 211 etxek bost zituzten. 235 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 115 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 249 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 651 ziren, horien artean 460 aktiboak ziren eta 191 inaktiboak ziren. 460 pertsona aktiboetatik 440 lanean zeuden (227 gizon eta 213 emakume) eta 20 langabezian zeuden (5 gizon eta 15 emakume). 191 pertsona inaktiboetatik 87 erretiraturik zeuden, 62 ikasten zeuden eta 42 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Sanssac-l'Église udalerrian 397 unitate fiskal zeuden, 1.074,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.268 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 44 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 14 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 19 zerbitzu publikoetatik, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 6 igeltseroak, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 iturgina, 3 argiketariak, 2 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Liffol-le-Petit
Liffol-le-Petit Frantziako udalerria da, Marne Garaia departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 165 etxebizitza zeuden, 140 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 140 etxeak ziren eta 25 apartamentuak ziren. 140 etxebizitza nagusietatik 103 bere jabearen bizilekua ziren, 31 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 23 etxek hiru zituzten, 40 etxek lau zituzten eta 71 etxek bost zituzten. 108 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 60 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 46 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 203 ziren, horien artean 151 aktiboak ziren eta 52 inaktiboak ziren. 151 pertsona aktiboetatik 131 lanean zeuden (75 gizon eta 56 emakume) eta 21 langabezian zeuden (12 gizon eta 9 emakume). 52 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 29 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Liffol-le-Petit udalerrian 139 unitate fiskal zeuden, 339 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.060 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
2000. urtean Liffol-le-Petit udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Aphyocharax nattereri
Aphyocharax nattereri Aphyocharax generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Ustelkeria
Ustelkeria agintea, erabakitzeko ahalmena nahiz bestelako eskumenak dituen pertsona batek burutzen duen jardueraren desitxurapena da, pertsona horren jakinaren gainean, jardueraren arau legal nahiz moralak hautsiz eta etekin ekonomikoa, politikoa edo pertsonala eskuratuz. Adibide garbi bat, egindako mesede baten trukean beste baten eskutik dirua jasotzen duen politikaria da. Ustelkerian bi alderdi izaten dira: ustela edo bere eskumenen erabilera okerra egin duen pertsona eta usteltzailea edo mesedea jasotzen duen pertsona edo erakundea. Batzuetan, ordea, ustela bakarrik jarduten da, ondasun publikoak lapurtu egiten dituen funtzionarioaren kasuan, esaterako.
Transparency International GKEak ustelkeria tasak neurtzen ditu eta, haren 2023ko txostenean adierazi denez, ustelkeriak gora egin du munduan, oro har. Espainiak eta haren administrazioak ustelkeria tasa handiak agertu dituzte, eta horiek okertu egin dira 2023an. Munduko estatuen ustelkeria rankinean, Espainiak 100etik 60ko puntuazioa eta 35. postua du Transparency International erakundearen arabera, non 1. postuak ia ustelkeriarik ez egotea esan nahi baitu. Kokatzen da Letonia eta Qatarren aitzinetik eta Botswana, Cabo Verde eta Saint Vincent eta Grenadinen gibeletik. Frantziak eta haren administrazioak, berriz, 72 puntu eskuratu dituzte 100etik, eta 21.a da munduko rankingean. Danimarka, Finlandia eta Zeelanda Berria dira lehenak rankingean, ustelkeria tasa txikienaz munduan, txosten beraren arabera (2023).
Diémoz
Diémoz Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Diémoz udalerrian erroldatutako biztanleak 2.567 ziren. Familiak 948 ziren, horien artean 206 pertsona bakarrekoak ziren (128 bakarrik bizi ziren gizonak eta 78 bakarrik bizi ziren emakumeak), 270 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 423 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 49 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.005 etxebizitza zeuden, 957 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 18 bigarren erresidentzia ziren eta 29 hutsik zeuden. 860 etxeak ziren eta 102 apartamentuak ziren. 957 etxebizitza nagusietatik 773 bere jabearen bizilekua ziren, 162 alokairuan okupaturik zeuden eta 22 doan lagata zeuden; 21 etxek gela bat zuten, 62 etxek bi zituzten, 116 etxek hiru zituzten, 296 etxek lau zituzten eta 463 etxek bost zituzten. 803 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 371 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 533 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.745 ziren, horien artean 1.306 aktiboak ziren eta 439 inaktiboak ziren. 1.306 pertsona aktiboetatik 1.199 lanean zeuden (665 gizon eta 534 emakume) eta 106 langabezian zeuden (53 gizon eta 53 emakume). 439 pertsona inaktiboetatik 163 erretiraturik zeuden, 144 ikasten zeuden eta 132 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Diémoz udalerrian 900 unitate fiskal zeuden, 2.499 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.759,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 117 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 10 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 26 eraikuntza enpresak ziren, 28 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 11 zerbitzu enpresak ziren, 15 administrazio publikoko enpresak ziren eta 9 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Junkers Ju 87
Junkers Ju 87 edota Stuka (alemanezko Sturzkampfflugzeug izendapenaren laburdura, "beheranzko bonbaketaria") Bigarren Mundu Gerrako alemananiar lurreranzko eraso hegazkin bat izan zen. Bi lagunentzako lekua zuen, pilotua eta eta irrati operatzailea.
Diémoz
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 36 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 igeltseroak, 7 margolariak, 4 zurginak, 5 iturginak, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 4 ile apaindegiak, 4 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 3 okindegiak, 1 liburu denda zen, 1 altzari denda zen eta 1 lore-denda zen.