cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Matematikaren didaktika
Matematikaren curriculuma
Horretarako, hainbat lerrobide proposatu dira. Adibidez, National Council of Teachers of Mathematics estatubatuar erakundeak hauek proposatzen ditu matematika curriculum eraketa egoki baterako :
Matematika edukiak
Haur baten hezkuntza matematikorako curriculum batean funtsezkotzat jotzen dira lau eduki-arlo hauek:
Matematika eta teknologia
Teknologia elektronikoak aldaketa handia ekarri zuen matematikaren irakaskuntzara. Hasiera batean kalkulagailuei eta konputagailuei esker ondoren lehenago kalkuluak buruz egiteko erabiltzen ziren algoritmoak eta bestelako materialak (logaritmo-taulak, kalkulatzeko erregelak, ...) baztertu ahal izan ziren. Aurrerago, arbelan marrazten zailak diren hiru dimentsiotako irudiak eta osatzen zailak diren diagramak erakusteko balio izan zuen. Teknologiak balio instrumentalaz gainera, balio hezitzailea ere baduela aipatu da, ordea. Hala ere, teknologiak iraganeko eduki eta praktikak burutzeko baino, etorkizuneko edukiak eta praktikak diseinatzeko balio behar duela nabarmendu da, matematika hezkuntzaren helburuak eta estrategia pedagogikoak berrituz. Hain zuzen, bi motako software matematikoa bereizten da: alde batetik, ikasleari atazak proposatzen dizkiona eta, bestetik, problema baten planteamendua eta ebazpenerako balio duena. Ildo horretatik, frogatu da teknologiak goi mailako atazetan (problemen ebazpena, ...) eskola-errendimendua hobetu, baina behe-mailako atazetan (kalkulu-agoritmoak, esaterako) erredimendua jeitsiarazi egiten duela. Software matematikoa idazle batek testu prozesadore bat erabiltzen duen moduan baliatu behar du ikasleak, beraz: tresna hutsa da eta ideiak ikasleak izan behar ditu.
Shafrira Goldwasser
Biografia
Goldwasser New Yorken jaio zen 1958an. Matematika ikasketak egin zituen Carnegie Mellon Unibertsitatean (1979) eta ondoren informatika masterra (1981) eta doktoregoa (1983) egin zituen Kaliforniako Unibertsitatean,  Berkeley-en. MIT (Massachusetts Institute of Technology)n lanean 1983an hasi zen, eta 1997an bertako lehen RSA katedraduna bihurtu zen. MITen lan egiteaz gain, Weizmann Institute of Science unibertsitatean ere lanean hasi zen 1993an. MIT-eko Computer Science and Artificial Intelligence Laboratoryko informatika teorikoko kidea da. 2012an Turing saria irabazi zuen. 2017an Kaliforniako Unibertsitateko informatika teorikoko Simons institutuko zuzendari bihurtu zen.
2016tik Duality Technologies-eko fundatzaileetako bat izan zen eta geroztik zientzialarien buru da, kriptografia teknika aurreratuetan eta segurtasunean aditua da eta aholkulari Proof of stake (PoS) bloke-kateez.
Ibilbide zientifikoa
Goldwasser-en ikerketa-arloak konplexutasun konputazionala, kriptografia eta zenbaki-teoria konputazionala dira. Datu-kodeketan garrantzia handikoa den kriptografia probabilistikoaren asmatzaileetako bat izan zen. Protokolo kriptografikoen diseinuan funtsezko tresna den Zero-knowledge proof metodoaren asmatzailekidea ere bada. Konplexutasun konputazionalaren teorian, hurbilketa-problemekin lan handia egin du, eta erakutsi du NP motako problema batzuk ebazteko zailak izaten segitzen dutela, nahiz eta soluzio hurbildu bat aurkitzea nahikoa izan.
Goldwasser-ek bi aldiz irabazi du konputazio-teoriaren arloan ospetsua den Gödel Saria (Kurt Gödel): 1993an “The knowledge complexity of interactive proof systems” artikuluarengatik eta 2001ean “Interactive Proofs and the Hardness of Aproximating Cliques” artikuluarengatik. Grace Murray Hopper saria (Grace Hopper) ere irabazi zuen 1996an, eta RSA Award in Mathematics 1998an. 2001ean Estatu Batuetako Arte eta Zientzietako Akademiarako aukeratua izan zen, 2004an Estatu Batuetako Zientzien Akademia Nazionalerako eta 2005ean Ameriketako Estatu Batuetako Ingeniaritzaren Akademia Nazionalerako. 2007an IACR (International Association for Cryptologic Research)-eko kide aukeratua izan zen.
2008-2009an Athena Lecturer Saria jaso zuen, Association for Computing Machinery batzordeak emana. Sari hori konputazioan nabarmendu diren emakumezkoei ematen zaie. 2010ean Benjamin Franklinen domina irabazi zuen Franklin Institutuaren eskutik. . Gerora, etorri dira IEEE Emanuel R. Piore Award 2011ean, Turing Saria 2012 an eta Frontier of Knowledge award 2018an. ACMko kide izendatu zuten 2017an.
Pasilly
Pasilly Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Pasilly udalerrian erroldatutako biztanleak 52 ziren. Familiak 24 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 31 etxebizitza zeuden, 22 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 30 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 22 etxebizitza nagusietatik 18 bere jabearen bizilekua ziren eta 4 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 4 etxek hiru zituzten, 4 etxek lau zituzten eta 13 etxek bost zituzten. 18 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 11 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 7 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 30 ziren, horien artean 23 aktiboak ziren eta 7 inaktiboak ziren. 23 pertsona aktiboetatik 20 lanean zeuden (12 gizon eta 8 emakume) eta 3 langabezian zeuden (3 gizon). 7 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa batena zen.
2000. urtean Pasilly udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, 568 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gimeux
Gimeux Frantziako udalerria da, Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Gimeux udalerrian erroldatutako biztanleak 716 ziren. Familiak 256 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 96 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 92 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 293 etxebizitza zeuden, 277 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 292 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 277 etxebizitza nagusietatik 240 bere jabearen bizilekua ziren, 31 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 73 etxek lau zituzten eta 181 etxek bost zituzten. 227 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 88 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 180 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 494 ziren, horien artean 351 aktiboak ziren eta 143 inaktiboak ziren. 351 pertsona aktiboetatik 321 lanean zeuden (170 gizon eta 151 emakume) eta 30 langabezian zeuden (12 gizon eta 18 emakume). 143 pertsona inaktiboetatik 72 erretiraturik zeuden, 35 ikasten zeuden eta 36 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Sanremo
Sanremo (batzuetan San Remo ageri da, nahiz eta ofiziala ez izan) 57.000 biztanle inguruko hiri bat da, Liguria mendebaldeko mediterranear kostaldean dagoena, Italiako ipar-mendebaldean, Genovako golkoan.
Gimeux
Diru sarrerak
2009an Gimeux udalerrian 281 unitate fiskal zeuden, 726 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.396 euro zen.
Sanremo
San Remo gune turistiko ospetsu bat da, ezaguna bere lore azokagatik eta bere arrantza portuagatik. Kantu melodikoen jaialdi bat hartzen du urtero, Sanremoko kantu jaialdia bezala ezagutzen dena. San Remoko rallya ere ospatzen da bertan, Munduko Rally txapelketaren zati zen automobilismo lasterketa bat Sardiniako Rallyagatik aldatu zen arte. Gainera Milan-San Remo klasiko ziklistaren helmuga ere bertan dago, Munduko Txirrindularitza Koparen zati dena. Bertako monumentuen artean San Siro katedrala nabarmentzen da, XIII. mendean eraikia. Bertan, urtero, San Remoko EPT ekitaldia ospatzen da, non munduko poker jokalaririk hoberenak bertako kasinoan biltzen diren.
Gimeux
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
Sanremo
1920ko apirilak 19tik 26ra San Remo konferentzia aliatuaren egoitza izan zen Lehen Mundu Gerraren ondoren. Gainera, Ignacio Manuel Altamirano 1893an hil zen hiria, Alfred Nobel 1896an eta 1967an Luigi Tenco kantariak bere buruaz beste egin zuen hiria da.
Gimeux
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra margolaria zen.
2000. urtean Gimeux udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.131 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Victor Tutugoro
Victor Tutugoro (Ponerihouen, 1956) Kaledonia berriko politikari a da.
Jose Luis Garaioa
Jose Luis Garaioa (Faltzes, 1952ko abuztuaren 7a – El Paso, Texas, AEB, 2020ko azaroaren 24a) Nafarroa Garaiko agustindar fraidea eta misiolaria izan zen. 1998an Nafarroako Urrezko Domina jaso zuen, Santiago Marcilla eta Sagrario Larralderekin batera, Nafarroako misiolarien izenean.
Bizitza
Jose Luis Garaioa Faltzesen jaio zen 1952ko abuztuaren 7an. Agustindar Errekoletoen Ordenan sarturik, Lodosan eta Martzillan ikasi zuen, eta 1976an apaiztu zen. Mexikon hasi zen misiolari lanetan, Chihuahuako Mendebaldeko Sierra Madren. Ondoren Costa Rican, Valladoliden eta Madrilen jardun zuen. 1998ko urtarrilean Sierra Leonara iritsi zen, herrialdea gerra giroan zela. Urte bereko otsailean, Fronte Iraultzaile Batuak bahitu zuen, beste lau europarrekin batera. Bi aste geroago askatu zuten.
Espainian egonaldi labur bat egin eta gero, 1998ko maiatzean Estatu Batuetara joan zen, muga zeharkatzen zuten mexikar etorkinei laguntzera. Zazpi urte eman zituen Mexiko Berrian eta Texasen, eta 2006an Sierra Leonara itzuli zen. Bertan, besteak beste, 2014ko ebola agerraldiari egin behar izan zion aurre. 2015ean, El Pasora igorri zuten berriz ere, etorkin latinoekin lan egitera. Han hil zen 2020ko azaroaren 24an, COVID-19ak jota.
Neretva
Neretva (zirilikoz Неретва, Narenta, ahoskatua), Herzegovinako Dinariar Alpeetan sortu eta Itsaso Adriatikoan dagoen Ploče herrian (Kroazia) delta osatuz itsasoratzen den ibaia da.
Ibilbidea
Dinariar Alpetan sortzen da 1.227 metrotako altueran. Hasi bezain laster arroila handia sortzen du eta Mostarrerako bidean (Bosnia-Herzegovina) hiru urtegi zeharkatzen ditu. Eskuin aldetik Rakitnica, Rama eta Trebižat errekak gehitzen zaizkio eta ezkerretik Buna eta Bregava. Azken 30 kilometrotan delta zabala osatzen du Itsaso Adriatikoan sartu aurretik. Azken 22 kilometroak baino ez ditu Kroazian egiten.
Zeharkatzen duen hiri garrantzitsuena Mostar da. Bertako zubi zaharra, Stari Most UNESCOk Gizateriaren ondare izendatu zuen 2005ean. Beste hiri aipagarri batzuk Konjic, Metković eta Ploče dira.
Labeobarbus osseensis
Labeobarbus osseensis Labeobarbus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Gnathophis nasutus
Gnathophis nasutus Gnathophis generoko animalia da. Arrainen barruko Congridae familian sailkatzen da.
Pareas formosensis
Pareas formosensis Pareas generoko animalia da. Narrastien barruko Pareatidae familian sailkatuta dago.
Hegoafrikako emakumezkoen errugbi selekzioa
Hegoafrikako emakumezkoen errugbi selekzioa Hegoafrikaren ordezkaria da errugbi partida ofizialetan. 2004an jokatu zuen bere lehenbiziko partida. Lau aldiz parte hartu du Munduko Errugbi Kopan.
Clupisoma nujiangense
Clupisoma nujiangense Clupisoma generoko animalia da. Arrainen barruko Schilbeidae familian sailkatzen da.
Altônia
Altônia Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Książ
Książ edo Książ gaztelua (Zamek Książ eta Fürstenstein) Silesia eskualdean dagoen gaztelu bat da, Poloniako Silesia Behereko voivoderrian eta Wałbrzych hiriaren iparraldean
Leku honetan zegoen lehen gotorkelua 1263an Otakar II.a Bohemiakoaren indarrek suntsitu zuten. Gaur egungo gaztelua 1288-1292 artean Bolko I.a Zorrotzak, Świdnica eta Jaworko agintariak, eraikiarazi zuen. 1509-1941 artean Hoberg kondeen jabetzakoa izan zen.
Bigarren Mundu Gerran zehar Riese Proiektuaren bidez Alemania Naziak etorkizuneko Adolf Hitlerren egoitza nagusia bilakatzeko asmoa zuen, baina 1945ean Armada Gorriak gaztelua harpilatu zuren. Ondoren Poloniak hainbat langile elkarteen egoitza izateko erabilia zuen. 1971. urteaz geroztik eskualdeko kirol, kultur eta turismo gunea izan zen.
1990ean bisitari eta turistei irekia izan zen.
Cetina ibaia
Cetina ibaia Kroazia hegoaldeko ibai laburra da. Dinara mendiaren azpian dagoen Cetina herritik gertu sortzen da eta 105 kilometro ibili ondoren Omišen itsasoratzen da.
Bere ibilbide laburrean 385 metro jeisten ditu eta hainbat zentral hidroelektriko daude ibaiean zehar.
Perisoreus internigrans
Perisoreus internigrans Perisoreus generoko animalia da. Hegaztien barruko Corvidae familian sailkatua dago.
La Nuit américaine (filma)
La Nuit américaine 1973ko François Truffaut frantziar zinema zuzendariaren komedia dramatikoa da. Filmak ingelesa ez den hizkuntza batean egindako film onenaren Oscar Saria irabazi zuen.
Argumentua
Nizako estudio batean Je vous présente Paméla melodrama grabatzera doazenean, zuzendariak era askotako arazoak ditu.
Pisanino mendia
Pisanino mendia, Monte Pisanino, Italiako Toskana eskualdean dagoen mendi bat da, Apuaniar Alpeetan. Minucciano udalerriaren lursailetan dago eta 1.946 metroko garaiera du.
Alor (Izarbeibar)
Alor Izarbeibarrako Gares udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Izarbeibar-Novenera eskualdean.
Aro Garaikidean jada despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Garesko Udalara pasa ziren.
Bertako biztanleak alortarrak ziren. Ez dakigu non dagoen.
Geografia
Alor Izarbeibar-Novenera eskualdean dago, Izarbeibar ibarrean eta Gares udalerrian.
Inguru naturala eta kokapena
Iruñeko merindadearen hegoaldeko herri hustu da.
Klima eta landaredia
Gares udalerria, iparraldetik hegoaldera, luzera handiko udalerria izanik, klima aldatu egiten da udalerriaren gunea zein den. Horrela, hegoaldean, mediterraneo klima kontinentala nagusitzen da, eta iparraldean klima mediterraneo-azpimediterraneoa dago. Batez besteko tenperatura 10 gradukoa da iparraldean eta 13 gradukoa hegoaldean. Prezipitazioak ere nahiko aldakorrak dira 500mm batez beste hegoaldean (urteroko egun euritsuak 75 dira), eta 1.000mm iparraldean (urteroko egun euritsuak 100 dira). Udalerriko gunerik menditsuenetan 1.000mm baino gehiago jausten dira urtero.
Garesko jatorrizko landaredia ia erabat galdu da nekazaritzaren eraginaren ondorioz. Oraindik ere, arte eta haritz batzuk badaude (13 hektarea baino ez XX. mendearen amaieran), baina udalerriaren gehienean sastraka eta mota askotako zuhaixkak dira nagusi. Birlandaturiko basoen azalera nahiko handia da, 767 hektarea, eta birlandaketa batez ere Austriatik ekarritako lariziar (Pinus nigra) eta pinu beltzekin egin zen.
Estazio meteorologikoa
Garesen estazio meteorologiko bat dago, itsasoaren mailatik 347 metrora, Nafarroako Gobernuak 1985ean jarritako estazio meteorologikoa dago.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Guajira penintsula
Guajira Penintsula (península de La Guajira ; Goajira ere deitua, garai kolonialeko testuetan, batez ere), Kolonbiako ipar-ekialdeko eta Venezuelako ipar-mendebaldeko penintsula da, Karibe itsasoan dagoena. 25.000 km²-ko azalera du eta Kolonbiako Manaureko badiaren eta Venezuelako El Calabozo itsasadarraren artean hedatzen da.
Staurois
Staurois anfibio genero bat da, Anura ordenaren barruko Ranidae familian sailkatua.
Labeobarbus platydorsus
Labeobarbus platydorsus Labeobarbus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Pareas margaritophorus
Pareas margaritophorus Pareas generoko animalia da. Narrastien barruko Pareatidae familian sailkatuta dago.
The Opening of Misty Beethoven
The Opening of Misty Beethoven 1976ko Radley Metzger estatubatuar zinema zuzendariaren film pornografiko bat da.
Sinopsia
Seymour Love sexologoak "Misty" Beethoven prostituta pasioaren jainkosa bihurtzen saiatuko da.
Tomohiko Ikeuchi
Tomohiko Ikeuchi (池内 友彦, 1977ko azaroaren 1a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashima Antlers eta Consadole Sapporo.
Vaucelles-et-Beffecourt
Vaucelles-et-Beffecourt Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 217 ziren. Familiak 86 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 21 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 41 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Brianna Throssell
Brianna Throssell (Subiaco (Australia), 1996ko otsailaren 10)a igeriketan aritzen den kirolari australiarra da.
Vaucelles-et-Beffecourt
Etxebizitza
2007an 88 etxebizitza zeuden, 85 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 3 bigarren erresidentzia ziren. Etxebizitza guzti hauek 88etxeak ziren. 85 etxebizitza nagusietatik 82 bere jabearen bizilekua ziren eta 3 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 7 etxek hiru zituzten, 22 etxek lau zituzten eta 54 etxek bost zituzten. 69 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 34 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 43 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Brianna Throssell
Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), hiru domina eskuratu zituen: 4x200 m estilo librean, brontzezkoa eskuratu zuen Australiako taldeak 7.41,29ko denborarekin), Txinako taldearen (urrezkoa 7.40,33koarekin ME) eta AEBkoaren atzetik geratuz (zilarrezkoa 7.40,73koarekin). Taldea hauek osatzen zuten: Madison Wilson, Ariarne Titmus, Emma McKeon, Leah Neale, Tamsin Cook, Mollie O'Callaghan, Brianna Throssell eta Meg Harris-ek. 4x100 m lau-estiloko erreleboan, urrezkoa eskuratu, eta Olinpiar Jokoetako errekorra (OE) ezarri zuen Australiako taldeak 3.51,60 denborarekin, AEBko (zilarrezkoa, 3.51,73ko denboarekin) eta Kanadako taldeak gaindituz (brontzezkoa, 3:52.60koarekin). Hauek osatu zuten taldea: Kaylee McKeown, Chelsea Hodges, Emma McKeon, Cate Campbell, Emily Seebohm, Brianna Throssell eta Mollie O'Callaghan-ek. 4x100 m lau-estiloko errelebo mistoan, brontzezkoa irabazi zuen 3.38,95 denborarekin, Erresuma Batuko taldearen (urrezkoa 3.37,58 denborarekin ME) eta Txinakoaren atzetik sailkatuz (zilarrezkoa, 3.38,86); hauek osatzen zuten taldea: Kaylee McKeown, Zac Stubblety-Cook, Matthew Temple, Emma McKeon, Bronte Campbell, Isaac Cooper eta Brianna Throssell-ek.
Vaucelles-et-Beffecourt
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 144 ziren, horien artean 104 aktiboak ziren eta 40 inaktiboak ziren. 104 pertsona aktiboetatik 94 lanean zeuden (47 gizon eta 47 emakume) eta 10 langabezian zeuden (6 gizon eta 4 emakume). 40 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 18 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vaucelles-et-Beffecourt udalerrian 83 unitate fiskal zeuden, 204 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.567 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 eraikuntza enpresa.
2000. urtean Vaucelles-et-Beffecourt udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Altzoko pagoa
Altzoko pagoa Gipuzkoako Altzo udalerriko lursailetan dagoen pago bat da, zuhaitz aparteko izendatua. Pago arrunt (Fagus sylvatica) espezieko zuhaitza da.
Kokalekua
Herrigunetik kanpo dago, mendian, Basaitz izeneko parajean, Gaztaina-Motzeta basoan eta jabetza pribatuko lursailean, Oiarbide baserritik 150 metrora. Itsas mailatik 381 metroko garaieran dago.
Historia
Manuel Antonio Imatz bertsolariak landatu zuen 1836an, alegia ezkondu zen urtean bertan. Bertsolariak leku hau hautatu zuen bertan bere jabetzako sagastia eta kisutegia zeudelako. Imaz gizon fina zen. 1967an Antonio Zabala tolosar jesuitak Diario Vasco egunkarian pago honi buruzko artikulua idaztean, honakoa aipatu zuen:
Zabalaren ustez «Imazek pago hau bere bizitza eta bizilekuaren ikur gisa maitatu zuen». Bestalde, Zabala iraganeko sagastiak pinudi bilakatu izanaz ere kexatu zen.
Imaz bertsolariak zuhaitza asko maite zuen, bere enborra maiz neurtzeko adina. Horretarako, garaiko usadiozko bere gerriko luzea kendu eta haretxekin enborra neurtzen omen zuen, ondoren etxera joan, eta bertan zuen neurri handiko barrika baten neurriekin parekatuz, zuhaitza zenbat zentimetro handitu zen jakitea lortzen zuen.
Pagoa kimatua izan zen, Imaz bizi zela edo ondoren, eta barnetik usteltzen hasi zen. Orduan, Zabalaren zioenez, «bertsolariaren bilobak zuhaitzaren adaburura igo eta tartea harriz eta lurrez bete zuten. Eta pagoa, eskerturik, goitik osatutako zauri bat balitz bezala itxi omen zen». Urteen buruan izugarri Ioditu zen. 1942an bost gurdi egur kendu zioten adarretatik.
Kirmen Uribe ondarroar idazle eta olerkariak ere goraipatu zuen zuhaitza, bere 'Bitartean heldu eskutik' liburuan 'Pagoa' izeneko olerkian.
Holosteo
Kondrosteoen eta teleosteoen arteko ezaugarriak dituzte. Eskeletoa ia erabat osifikatua daukate, ezkata ganoideak eta notokorda.
Alvorada do Sul
Alvorada do Sul Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Arkimedesen torlojua
Arkimedesen torlojua, ura, irina edo laboreak igotzeko erabiltzen den makina grabimetriko bat da. K.a. III. mendean asmatu zuen Arkimedesek, honen izena jasotzen duelarik, Egipton jada erabiltzen zela dioten hipotesiak badauden arren. Plano okertu batean kokatutako zilindro huts batean mugiarazten den torloju batean oinarritzen da, bira aradatzaren azpitik kokatutako ura igotzea ahalbidetzen duena. Asmatu izan zenetik egundaino, fluidoen ponpaketarako erabili izan da. Amaigabeko torlojua ere deitu izan zaio, bere infinitoko zirkuituagatik.
Apuaniar Alpeak
Erdi Triasikoan sortuak, Apeninoak baina antzinagogoak dira eta itsas sedimentuzko jatorria dute. Bere punturik garaiena Pisanino mendia da (1.946 m.).
Petorca probintzia
Komunak
Probintzia 5 komunek osatzen dute:
Gnathophis neocaledoniensis
Gnathophis neocaledoniensis Gnathophis generoko animalia da. Arrainen barruko Congridae familian sailkatzen da.
Dagmar Rom
Dagmar Rom (Innsbruck, 1928ko ekainaren 16a - ibidem, 2022ko urriaren 16a) austriar alpetar eskiatzailea izan zen.
Nobutake Mochiyama
Nobutake Mochiyama (持山 宜丈, 1973ko apirilaren 5a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Urawa Reds.
Arnas alkalosi
Arnas alkalosia arnasketa handiaren eraginez odolaren pH maila normala denaren gainetik igotzen denean eta arterietako karbono dioxidoa jaisten denean sortzen den gaixotasuna da.
Eragileak
Hipoxia hipobarikoa ehunen hornikuntzetan gertatzen den fenomenoa da, oxigenoaren presio partzialaren jaitsiera ematen da presio atmosferiko baxuen ondorioz, altuera handiko tokietan batik bat.
Orokorrean, hipoxia hipobarikoak errendimendu mentalaren jaitxiera eragiten du, baita memoria eta mugimenduarena ere. Horretaz gain, mareoak, buruko eta muskuluetako nekea, eta kasu batzuetan botagura ere eragin dezake. Sintoma hauekin jarraituz gero edo gehiagorantz badoaz, posible da koma edo heriotza eragitea.
Jakinik, itsaso mailako presioa 760mmHg-koa dela, presio hori jaitsiz gero, gainontzeko gasen presio partzial guztiak ere jatsiko dira.
Honekin jarraian hipoxia deritzon efektu bat emango da, altuerak eragindakoa denez, hipoxia hipobarikoa izango da zehatzago esanda. Hipoxia, oxigeno urritasuna da. Hau da arnas gutxiegitasunaren ondorio zuzen bat. Honetan, oxigenoa behar baino kantitate gutxiagoan aurkitzen da, ehun eta zeluletan. Ez ordea oxigenoa bakarrik, baizik eta karbono dioxido kopurua ere behar baino gutxiagokoa izango da.
Gizaki batek presioaren jaitsieraren bat jasaten badu altuera handietara igo izanagatik, hainbat mekanismo fisiologiko garatzen ditu kondizio atmosferikoak konpentsatzeko: arnas bidezko alkalosia, biriken zabalketa, bihotzaren taupadak azkartzea, etab.
'' Davenporten diagramari erreferentzia eginez, aipatzekoa da,gorputzeko odoleko pH-a bere balio normaletatik ateratzen baldin bada bai goruntz edo bai beheruntz, gaixotasun desberdinen sorrera eragin dezake, batik bat gu oinarritu garen alkalosian eta baita azidosian ere. ''
Ondorioak odoleko pH-an
Hipoxia hipobarikoak beraz, gorputzeko pH aldaketa bat eragingo duela aipatu behar da. Aurrerago aipatu bezala pH- aren igoera bat emango denez, alkalizatu egingo da gorputza, honela arnas bidezko alkalosia deritzona sortzen delarik.
Alkalosia terminoa, egoera ez normal batzuk deskribatzeko erabiltzen dela esan genezake, zeina sortzen den base kantitate gehiegi egoteagatik odolean. Horretarako, azido base oreken kontzeptuak ere erabili ohi dira, horien alterazioak baitira alkalosiaren kausa nagusiak.
Hori dela eta, jakinik, egoera normala 7,35 eta 7,45 eko pH izatea dela, muga horietatik at dagoen pH-ren balioa hartzen den unean egoera ez normal baten aurrean gaudela esan behar da, zeina arriskutsua suerta litekeen.
Ordea, zergatik ematen da pH-ren muga normala 7,35 eta 7,45 en artean? Bada tarte honetan, prozesu metabolikoek ongi funtzionatzen dutelako eta aldi berean, posible delako oxigenoaren askatze prozesua aurrera eramatea eta oxigenoaren garraioa hau ehunetara eramateko prozesua ere, posible delako.
Beraz, kontuan izan behar da, odoleko pH-a ondorengo sistemarekin orekatzen dela;
Beste era batera esanda, Henderson-Hasselbalch ekuazioaren arabera:
'' Karbono dioxidoa, metabolismo zelularraren produktu azido nagusia dela esango genuke, nahiz eta hau ez izan azido bat, ez baitauka protoirik, azido potentzial baten gisara uler genezake, bere hidratazio erreakzioaren bidez azido karbonikoa sortzen duen. Gasa izate hutsagatik, segituan ezabatua izango da biriken bidez, azido lurrunkor gisara defini genezakeelarik. ''
Logaritmoaren barneko koefizientea handitu egingo dela. Izan ere karbono dioxidoaren presio partziala jaisteak hori eragingo du. Hau da, azido karbonikoa  karbono dioxidotik datorrela  adierazten du  erreakzioak, izan ere karbono dioxidoaren hidrataziotik sortzen baita, aipatutako erreakzioaren lehenengo atalean ikusten den bezalaxe. Hori dela eta, karbono dioxido kopurua urritzen baldin bada honen ondorio zuzena izango da, produktua gutxiagotzea hots, kantitatea gutxiagotzea. Hau da, erreaktiboetan karbono dioxido kopurua murrizten den une berean, produktuetan sortuko den azido karbonikoa ere jaitsi egingo da.
Hori dela eta, erreakzioaren bigarren zatiari erreparatzen baldin badiogu eta hau Hasselbalch-en ekuaziora eramaten baldin badugu, ohartzen gara zergatik handitzen den logaritmo barneko koefizientea.
Horretarako, bigarren zatian oinarriturik Hasselbalch-en ekuazioa idazten da eta erreaktiboa kasu honetan azido karbonikoa izanik, eta aipatu bezala inguruneko baldintzek eraginda,hau gutxiagotzen denez, honek eragiten du logaritmoaren balioa handitzea.
El príncipe (2019ko filma)
El príncipe (euskaraz Printzea), 2019ko Sebastián Muñozek zuzendutako drama film bat da. Alfredo Castro, Juan Carlos Maldonado eta Gastón Pauls aktoreek antzeztu zuten.
Arnas alkalosi
Ondorioak odoleko pH-an
Hori dela eta odoleko pH-an emango den ondorio nabarmena transtornoaren hitzak berak esaten duen, pH igotzea izango da. Ondorio hau arriskutsua izan liteke, gorputzeko pH-ak hasieran aipaturiko mugen artean egon behar duelako, prozesu metabolikoek behar bezala funtziona dezaten.
El príncipe (2019ko filma)
Argumentua
1970, Txile, San Bernardo. Parranda gau batez, Jaime (Juan Carlos Maldonado), mutil gazte bakarti eta narzisistak mozkorturik itxuraz beroaldi batean bere lagunik onena labankadaz erailgo du. Espetxean, "Potroa" (Alfredo Castro) deritzon gizon nagusiagoa eta errespetatuarengana babes, goxotasun eta errekonozimendu bila hurbilduko da. Jaime giro horretan "Printzea" bilakatu eta espetxeko botere bereganatzearen borrokaren lekuko den bitartean maitasuna eta leialtasuna ezagutuko ditu.
Arnas alkalosi
Ondorioak odoleko pH-an
Hori dela eta ematen den konpentsazioa honekoa izango da; Aipatu bezala gehiegizko arnasketa edo behartua ematen den unean, karbono dioxidoaren presio partziala gutxitu egiten da biriketan, baita karbono dioxidoaren kontzentrazioa bera ere odolean. Izan ere, hiperbentilazioak eragiten du, arnasketa albeolarra handitzea eta honekin batera CO2 zirkulaziotik atera egiten da. Honela sistemak Le Chatelier-en printzipioaren arabera jokatzen du. Hori dela eta H+ + HCO-3 erreakzioa burutuko da honela karbono dioxido gehiago sortzea eraginez. Hori dela eta Azido karboniko kopurua txikitu egingo da pH-a handituz.
Los Andes probintzia (Txile)
Los Andes probintzia Txileko erdialdean dagoen probintzia da. Valparaíso eskualdeko ekialdeko sektorean dago eta 3.054 km²-ko azalera du. 110.602 biztanle ditu eta bere probintziako hiriburua Los Andes hiria da.
Arnas alkalosi
Sintomak
Jakinik beraz, alkalosia sortzen dela karbono dioxidoaren eliminazioan gorakada bat ematen delako, hau da beste era batean esanda, karbono dioxidoa gutxitzen delako, honek ondorio eta sintoma anitzak dituela aipatzekoa da. Hala ere, aipatzekoa da, sintomek dependentzia izango dutela karbono dioxidoaren presio partzialaren beherakadaren abiaduran. Hau da presio partzialaren jaitsiera, azkarrago edo motelago emateak eragin zuzena izango du sintomak definitzerako garaian. Alkalosi mota desberdinak bana ditzakegu, abiaduraren arabera, agudoa batetik. Honetan, sintoma nagusienak ondorengoak dira: Zenbait kasutan takipnea edo hiperpnea izaten dira sintoma bakarrak. Bestalde, alkalosi kasu larriak bereizten dira eta hauetan espasmo karpopedioa gerta liteke. Orokorrean hala ere aipatzekoa da arnas bidezko alkalosi kronikoa, asintomatikoa dela eta ez dituela seinale bereizgarri nabarmenik sortzen.Aipatzekoa litzateke, orokorrean alkalosi mota hau ez dela hain arriskutsua, baina egoera batzuen aurrean arrisku maila handitu egiten da. Hain zuzen ere, pH 7,6 baina handiagoa denean,karbono dioxidoaren presio partziala 20mmHg baino txikiagoa denean edo arritmiak nahiz hipokapniak sufritzen direnean, tratamentu espezifiko bati hasiera ematea beharrezkoa izango da.
Los Andes probintzia (Txile)
Komunak
Probintzia 4 komunek osatzen dute:
Arnas alkalosi
Gorputzak nola egiten dio aurre?
Alkalosiaren eraginez, basikotasun handiagotze bat ematen da organismoan, eta gorputzak horri aurre egiteko hiru mekanismo desberdin erabiltzen ditu: sistema edo tanpoi indargetzaileak, berehalako eragina dutenak, arnas bidezko konpentsazioa eta giltzurrun bidezko konpentsazioa. Azkenengoak eragiten duen konpentsazioa ez da berehala gertatzen, egun batzuk behar ditu.
Sistema indargetzaileen funtzionamendua ezinbestekoa da, pH konstante mantendu behar den tokietan, eta horren adibidea izaki bizidunetan da. Izan ere, izaki bizidunek dituzten zelulek, biomolekulek, etab. pH-ren balore jakin batean betetzen dituzte euren funtzioak, eta honen balorea aldatzen baldin bada bere funtzioa betetzeari uzten diote. Tanpoiek azido zein base kantitatea orekan mantentzen dute pH zehatz batean, non hormonen, proteinen… aktibitatea egokia izango den.
Buffer-ak babes moduan erabiltzen dira pH aldaketen aurrean, eta honen balioa 7 inguruan dagoenez, sistema indargetzaile egokienak izango dira euren pK, pH horren inguruan dutenak. Honen adibideak, aminoazido eta proteinen tanpoiak eta fosfato tanpoiak dira. Hala ere, gure organismoan jarduten duen tanpoi garrantzitsuena azido karbonikoak (H2CO3) eta bere base konjokatuak,  bikarbonatoak (HCO3- ) osatzen dutena da nahiz eta pK-ren balioa 6,1 izan.
Giltzurrun bidezko konpentsazioan, giltzurruna gai da H+-k jariatzeko, HCO3- berriro xurgatzeko eta bikarbonato gehiago ekoizteko. Bestalde giltzurrunak amoniakoa jariatzen du gehiegizko azidoa neutralizatzeko. Horretarako, ondorengo erreakzioa ematen da:
Hala ere, alkalosiaren kasuan, H+ gutxi aurkitzen direnez, ez dago aukera H+ asko jariatzeko eta organismoa hidrogeno ioi horiek gordetzen saiatuko da.Hori dela eta, ez da goian azaltzen den erreakzioa emango.
Konpentsazioak nahiz eta bi edo hiru egun behar dituen, nahiko efizientea da, izan ere HCO3- -ren murrizketa dela eta pH-ren balore normalak berreskuratzen ditu organismoak.
Kosmodromo (liburua)
Kosmodromo Jose Luis Alvarez Enparantza Txillardegik argitaratutako ipuin bilduma da (Haranburu, 1984). Lau ipuinez osatzen da bilduma, denak aurreko hamarakadetan idatziak, Txillardegiren beraren hitzaurre batez gain :
Perisoreus canadensis
Perisoreus canadensis Perisoreus generoko animalia da. Hegaztien barruko Corvidae familian sailkatua dago.
The American (2010eko filma)
The American 2010eko Anton Corbijn herbeheretar zinema zuzendariaren filma da.
Charing Cross
Izena antzina Londres hiri zaharretik 1,6 kilometrotara zegoen Charing herrixkari zor dio. Bertan, Ludgatetik (Londresko sei ateetako bat zena) Westminster jauregira zihoan bide bat zegoen. Bidean zihoazen bidaiariak Charingen gaua pasatzeko ostatu ohi zuten eta horrela herrixka haziz joan zen.
The American (2010eko filma)
Argumentua
Jack soldatapeko hiltzaile bihozgabe eta perfekzionista da. Suedian eginkizun batean parte hartu ostean, Jacken lepoari prezioa ipiniko diote, eta Italiako herrixka batera joan beharko du ihesi, hurrengo enkargua noiz iritsiko zain.
Charing Cross
XIX. mendetik "Londresko erdigunetzat" jotzen da, eta Londrestik ateratzen diren errepideen distantziak neurtzeko bertan 0 abiapuntu-erreferentzia hartzen da.
Anglo-normandiar uharteak
Anglo-normandiar uharteak edo Kanaleko uharteak (normandieraz Îles d'la Manche; Channel Islands; Îles Anglo-Normandes edo Îles de la Manche) Mantxako kanalean dagoen irla taldea da, Normandia eta Ingalaterrako hego-ekialdearen artean, Erresuma Batuaren menpe dagoena.
160.000 biztanle inguru bizi dira han, bi uharte nagusiak Jersey eta Guernesey direlarik.
Jersey
Jersey uharteak beste irla txikiago eta biztanlerik gabeko batzuekin batera osatzen du "Jerseyko Bailegoa" (Bailiwick of Jersey edo Bailliage de Jersey).
116 km2-ko azalera du, eta 88.200 biztanle (2005). Saint Helier da hiriburua (28.310 bizt.).
Guernsey
Guerneseyko bailegoak (bailiwick edo bailliage) 78 km2-ko azalera eta 65.228 biztanle zituen 2005ean. Saint Peter Port du hiriburu (16.488 bizt.).
Guerneseyko Bailegoa osatzen duten beste uharteak hauek dira:
Hizkuntzak
Ingelesa eta frantsesa dira uhartediko hizkuntza ofizialak.
Bestela, normandieraren hiru aldaera nagusi ere hitz egiten dituzte, egoera gutxituan: guerneseyera (Guerneseyn), jerseyera (Jerseyn) eta sarkera (Sarken).
Daubensand
Daubensand Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Daubensand udalerrian erroldatutako biztanleak 370 ziren. Familiak 140 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 52 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 56 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 150 etxebizitza zeuden, 145 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 4 hutsik zeuden. 138 etxeak ziren eta 12 apartamentuak ziren. 145 etxebizitza nagusietatik 121 bere jabearen bizilekua ziren, 21 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 7 etxek bi gela zituzten, 18 etxek hiru zituzten, 20 etxek lau zituzten eta 100 etxek bost zituzten. 131 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 40 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 92 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 250 ziren, horien artean 199 aktiboak ziren eta 51 inaktiboak ziren. 199 pertsona aktiboetatik 185 lanean zeuden (102 gizon eta 83 emakume) eta 14 langabezian zeuden (6 gizon eta 8 emakume). 51 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Daubensand udalerrian 142 unitate fiskal zeuden, 373,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 23.956 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 informazio eta komunikazio enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 jatetxe.
2000. urtean Daubensand udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Stefania
Stefania anfibio genero bat da, Anura ordenaren barruko Hemiphractidae familian sailkatua.
Cordislândia
Cordislândia Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Grijalva (ibaia)
Grijalva (Río Grijalva, Juan de Grijalvaren omenez) edo Mezcalapa Erdialdeko Amerikako ibaia da, Guatemalan sortu eta Mexiko hego-ekialdea zeharkatzen duena. 600 kilometro luze da, eta 57.958 kilometro koadroko eremua drainatzen du (Usumacinta kontuan hartu gabe), %90 Mexikon. Ahoa Mexikoko golkoan du.
Geografia
Grijalva ibaiak Guatemalako Cuchumatanes mendilerroan du iturburua; Mexikoko Chiapas estatuan sarturik, Tuxtla Gutiérrez hiria inguratzen du. Beherago, Chiapas eta Tabascoren arteko muga egiten du eta, azken estatu horretan barneraturik, Villahermosatik igarotzen da. Itsasoratu aurretik Usumacintarekin bat egiten du. Mexikoko golkora isurtzen da, Frontera herriaren ondoan.
Labeobarbus polylepis
Labeobarbus polylepis Labeobarbus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Samuel Johnson
Samuel Johnson (Lichfield, Staffordshire, 1709ko irailaren 18agreg./irailaren 7ajul. - Londres, 1784ko abenduaren 13a) ingeles idazle eta lexikografoa izan zen.
Bizitza
1750. urtean hasi zen The Rambler («Ibiltaria») egunkaria argitaratzen, eta, 1758an, The Idler («Nagia») aldizkariak jarraitu zion kazeta honi. The History of Rasselas, Prince of Abyssinia eleberri moralista argitaratu zuen ondoren (1759, «Rasselas Abisiniako printzearen historia»). Entziklopedia moduko lan bati ekin zion bizitzako azken urteetan, The Lives of the Most Eminent English Poets (1777, «Ingeles poeta nagusien bizitza»).
Bere garaiko literaturan eragin handia izan zuen Samuel Johnsonek, bere lagunekin (Edward Gibbon, Joshua Reynolds eta Edmund Burkerekin) osatu zuen taldeak, batez ere. Hizkuntzei buruz, esaldi ezagun hau idatzi zuen: «Mintzaira pentsamenduaren janzkera da. Hizkuntzan nazio baten zuhaitz genealogikoa dago.» (1784).
Mekatronika
Mekatronikak ingeniaritza mekanikoa, ingeniaritza elektronikoa, kontrol-ingeniaritza eta programazio-ingeniaritza biltzen ditu.
Mekatronika hitza Yaskawa Yaskawa konpainiako Tetsuro Mori ingeniari japoniarrak asmatu zuen 1969an. Mekatronika mekanika ingeniaritza, elektronika ingeniaritza eta konputagailu eta komunikazio ingeniaritzen integrazioa da produktu konplexuak diseinatzeko. Hau dela eta, ez da ingeniaritzaren adar berri bat, ingeniaritzako adar ezberdinen integrazioa definitzeko oraintsu erabilitako kontzeptu bat baizik.
J.A. Rietdijk-en arabera "mekatronika produktu eta prozesuen diseinurako ingeniaritza mekanika zehatz, elektronika, kontrol automatiko eta sistemen konbinazio sinergikoa da".
Hala ere mekatronika hiru ingeniaritza edo gehiagoren integrazioa baino kontzeptu zabalagoa da: teknologien elkargune eta beraien komunikazio industrialak pentsatzeko diseinatzeko eta aztertzeko era bat da; izan ere, mekatronikak lan taldeen parte hartzea inplikatzen du. Zientzia hau, hainbat prozesu eta produktutarako giltza bilakatu da. Sistema modernoek, metodo eta sistema ohikoekin pentsaezina zen sofistikazio maila lortu dute.
Mekatronikan adituak direnek, zientzia hauetako ezagutza izan behar dute:
Abantailak
Asko dira beste teknologiekiko mekatronikak dituen abantailak:
Aplikazio arloak
Mekatronika industriako hainbat arlotan erabiltzen da.
Gaur egun, aurrerakuntza handiena jasaten ari den arloa biomekatronika da. Biomekatronikaren helburu nagusia, gailu elektromekanikoak giza gorputzean integratzea da erabilera terapeutikoetarako: nerbio sistemara konektatutako protesi robotikoak eriari higimena emateko (horren adibide dugu Berkeley Bionics enpresa, exohezurdurak...
Kenji Oshiba
Kenji Oshiba (大柴 健二, 1973ko azaroaren 19a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Galdera-marka
Galdera-marka galdera adierazten duen perpaus baten amaieran doan "?" ikurra da.
Kenji Oshiba
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Urawa Reds, Cerezo Osaka eta Kashiwa Reysol.
Galdera-marka
Zenbait hizkuntzatan, gaztelaniaz eta galizieraz adibidez, perpausaren hasieran alderantzizko galdera-marka (¿) ere adierazten da.
Jatorria
Galdera-marka latinezko quaestiō (QVAESTIO) hitzetik dator, garaian Qo gisa laburbiltzen zena. Denborarekin Q letra o-aren gainean idazten hasi zen eta hortik eratorri zen gaur egungo ikurra. Bada beste hipotesi alternatibo bat, ahozkera identifikatzeko ezartzen zen irudi ondulatu batetik zetorrela dioena.
Luberri GNU/Linux banaketa
Historia
2010an sortu zen izena ematen dion Donostiako Antigua-Luberri BHI n Eskola 2.0 programako eramangarriek instalatuta zekarten Ubuntu ren ordezko gisa. Lehenengo bertsioak Ubuntu Gnome 2 eta ondoren Ubuntu Flashback-en oinarritu ziren. Luberri 16.04 arte 64 eta 32 biteko bertsioak zituen eta ondoren 64koa bakarrik. Luberriren 22.04 bertsioa Linux Mint Cinnamon-en oinarritzen da eta haren erremasterizaziorako Cubic aplikazioaren bidez egiten da. Luberriren 22.04 LTS bertsioa eta 2027 urtera arte mantenduko da    2010. urtetik, hasieratik, Alexander Gabilondo Urkixo izan da Luberri GNU/Linux banaketaren diseinatzailea eta sustatzaile nagusia. Azken urteetan Iñigo Gebara Grazeneak ere parte hartzen du proiektuan.
Ezaugarriak
Luberri banaketak kode irekiko eta euskaraz dauden aplikazioak eskaintzen ditu.
Aplikazioak
Azken bertsioetan, Linux Minteko oinarrizko aplikazioaz gain, beste hauek ere biltzen ditu:
Cyanolyca armillata
Cyanolyca armillata Cyanolyca generoko animalia da. Hegaztien barruko Corvidae familian sailkatua dago.
Ben Chifley
Benedict Joseph "Ben" Chifley (Bathurst, Hegoaldeko Gales Berria, 1885eko irailaren 22a - Canberra, 1951ko ekainaren 13a) Australiako 16. lehen ministroa izan zen. Eskola utzi ondoren tren-gidari gisa lan egin zuen. Politika hasi aurretik nabarmendu zen sindikatuan. Alderdi Laboristako kidea, 1928an aukeratu zuten lehen aldiz diputatu, eta James Scullinek izendatu zuten Defentsa ministro. Ez zuen lortu 1931n berriro diputatu hautatua izatea. 1940an lortu zuen eta John Curtinek Finantza ministro izendatu zuen. Curtin 1945eko uztailean hil zen eta Chifleyk Frank Forde behin-behineko lehen ministroa garaitu zuen alderdiaren lidergoaren borrokan. Lehen ministro gisa zin egin zuen 1945eko uztailaren 13an eta herrialdera lideratu zuen Japoniaren aurkako garaipenean eta gerraostearen berreraikuntzan. Erreforma sozialak ezarri zituen eta ongizate-estatua handitu zuen. 1946an berrautatu zuen baina 1949an Robert Menziesekin galdu zuen. Alderdi Laboristaren buruzagia izaten jarraitu zuen 1951n hil zen arte.
Willem van Herp
Willen van Herp (Anberes, c. 1614–1677) Barrokoko margolari flandriarra izan zen. Gai erlijiosoak landu zituen bere lanetan, bereziki tamainu txikiko margoak. Nahiz eta bere jaioerritik ez mugitu bere obrak Europan zabaldu ziren, askotan enkarguz egindakoak. Beste lan askok ere beste gaiak jorratu zituen, bereziki genero-eszenak eta mitologikoak.
Javier Etxebarria Iruarrizaga
Javier Etxebarria Iruarrizaga (Bilbo, Bizkaia, 1964ko uztailaren 25a - ) euskal herritar futbolari ohia da, Bilbao Athleticen jokatu zuena. Atezain lanetan aritzen zen.
Clupisoma roosae
Clupisoma roosae Clupisoma generoko animalia da. Arrainen barruko Schilbeidae familian sailkatzen da.
Polipteriforme
Polipteriformeak (Polypteriformes) oso itxura arkaikoa duten arrain aktinopterigioen ordena da. Familia bakarra da, Polypteridae, eta espezie guztiak Afrikako ibai eta aintziretan bizi dira.
Sallaumines
Sallaumines Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2007an 10.466 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Sallaumines udalerrian erroldatutako biztanleak 10.466 ziren. Familiak 3.797 ziren, horien artean 1.127 pertsona bakarrekoak ziren (338 bakarrik bizi ziren gizonak eta 789 bakarrik bizi ziren emakumeak), 889 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.350 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 431 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Vicentina
Vicentina Brasilgo udalerri bat da, Mato Grosso do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Sallaumines
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen: