cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Saint-Amans-Soult
Etxebizitza
2007an 863 etxebizitza zeuden, 692 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 117 bigarren erresidentzia ziren eta 54 hutsik zeuden. 759 etxeak ziren eta 103 apartamentuak ziren. 692 etxebizitza nagusietatik 513 bere jabearen bizilekua ziren, 162 alokairuan okupaturik zeuden eta 17 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 33 etxek bi zituzten, 102 etxek hiru zituzten, 246 etxek lau zituzten eta 306 etxek bost zituzten. 531 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 304 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 311 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 975 ziren, horien artean 679 aktiboak ziren eta 296 inaktiboak ziren. 679 pertsona aktiboetatik 604 lanean zeuden (342 gizon eta 262 emakume) eta 75 langabezian zeuden (37 gizon eta 38 emakume). 296 pertsona inaktiboetatik 133 erretiraturik zeuden, 93 ikasten zeuden eta 70 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Amans-Soult udalerrian 686 unitate fiskal zeuden, 1.579 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.519 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 108 komertzioetatik, 7 erauzte enpresak ziren, 4 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 11 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 15 eraikuntza enpresak ziren, 16 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 26 administrazio publikoko enpresak ziren eta 8 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 26 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 posta bulegoa, 2 banku bulegoak, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 3 zurginak, 2 iturginak, 3 argiketariak, 3 ile apaindegiak, 1 jatetxe, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 8 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 4 okindegiak, 1 harategi zen eta 1 liburu denda zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta 2 anbulantzia zegoen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Praeglobotruncana
Praeglobotruncana Rotaliporoidea superfamliako generoetako bat da. Familiako ezaugarriak ditu eta gainera honako hauek: Albiarretik Turoniarrera arte bizi izan ziren.
Cyrtodactylus majulah
Cyrtodactylus majulah Cyrtodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Ikus, gainera
Gekkonidae
Tetsuya Yamazaki
Tetsuya Yamazaki (山崎 哲也, 1978ko uztailaren 25a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Oita Trinita eta Cerezo Osaka.
Santa-Lucia-di-Moriani
, Korsikako iparraldeko udalerria da,  departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 0 biztanle ditu.
Santa-Maria-di-Lota
, Korsikako iparraldeko udalerria da,  departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 0 biztanle ditu.
Shingo Mizushima
Shingo Mizushima (水島 伸吾, 1978ko maiatzaren 27a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Oita Trinita.
Tesalonika (unitate erregionala)
Tesalonika (Περιφερειακή ενότητα Θεσσαλονίκης) Greziako unitate erregionala da, Erdialdeko Mazedonian dagoena. Bere hiriburua Tesalonika hiria da.
Tesalonika hamalau udalerritan banaturik dago:
Hettange-Grande
Hettange-Grande Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Geologia
Hettange-Grande udalerriak ematen dio izena Hettangiar adin geologikoari, [Eugenne Renevier]] suitzar paleontologoak jarri ziona 1864an.
Biztanleria
2007an Hettange-Grande udalerrian erroldatutako biztanleak 7.422 ziren. Familiak 3.044 ziren, horien artean 848 pertsona bakarrekoak ziren (356 bakarrik bizi ziren gizonak eta 492 bakarrik bizi ziren emakumeak), 856 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.112 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 228 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 3.265 etxebizitza zeuden, 3.091 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 22 bigarren erresidentzia ziren eta 152 hutsik zeuden. 1.982 etxeak ziren eta 1.279 apartamentuak ziren. 3.091 etxebizitza nagusietatik 2.095 bere jabearen bizilekua ziren, 926 alokairuan okupaturik zeuden eta 70 doan lagata zeuden; 53 etxek gela bat zuten, 276 etxek bi zituzten, 542 etxek hiru zituzten, 683 etxek lau zituzten eta 1.537 etxek bost zituzten. 2.600 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.305 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.478 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 4.958 ziren, horien artean 3.829 aktiboak ziren eta 1.129 inaktiboak ziren. 3.829 pertsona aktiboetatik 3.579 lanean zeuden (1.906 gizon eta 1.673 emakume) eta 250 langabezian zeuden (106 gizon eta 144 emakume). 1.129 pertsona inaktiboetatik 323 erretiraturik zeuden, 385 ikasten zeuden eta 421 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Hettange-Grande udalerrian 2.993 unitate fiskal zeuden, 7.181,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.055 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 210 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 janari enpresak ziren, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 28 eraikuntza enpresak ziren, 44 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 20 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 11 finantziazio enpresak ziren, 13 higiezinen enpresak ziren, 19 zerbitzu enpresak ziren, 38 administrazio publikoko enpresak ziren eta 15 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 58 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 5 banku bulegoak, 2 funerariak, 7 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 autoeskolak, 2 igeltseroak, 2 margolariak, 2 zurginak, 6 iturginak, 6 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 4 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 9 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 20 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 4 okindegiak, 2 harategiak, 1 arropa denda zen, 1 zapata-denda zen, 2 elektrotresna dendak, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen, 2 bitxi-dendak eta 3 lore-dendak ziren.
2000. urtean Hettange-Grande udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an osasun-zentro 1 eta 2 botika zegoen.
2009an 3 haur-eskola eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Hettange-Grande udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 472 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Uropeltis smithi
Uropeltis smithi Uropeltis generoko animalia da. Narrastien barruko Uropeltidae familian sailkatuta dago.
Poropuntius solitus
Poropuntius solitus Poropuntius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Edmunds konderria (Hego Dakota)
Edmunds konderria (Edmunds County) Hego Dakotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Ipswich da. 2010eko zentsuaren arabera 4,071 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Edmunds konderriak 298,125 kilometro koadro ditu. Horietatik 6,504 ura dira. Beste 291,621 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1,37 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 4,071 pertsonetatik 4,007 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 58 dira. 5 beltzak edo afroamerikarrak. 17 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 5 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 37 pertsonek kokatzen zuten.
Dona i Ocell
Dona i ocell (euskaraz Emakumea eta txoria) Joan Miró artistaren neurri handiko azken artelana izan zen. Artelan hau egilea lekuko zela 1983an inauguratua izan zen, ordurako Mirók osasun arazoak jasaten baitzituen, handik hilabete eskasera 90 urteko adinarekin hil zelarik. Dona i ocell delakoa Bartzelonako diktadura garaia osteko lehenbizikotako kaleko artelana izan zen.
Bartzelonako Joan Miró parkean dago (antzinako Escorxador parkea), aintzira artifizial baten oinetan, eskultura hormigoiz gauzatua izan zen eta 22 metroko garaiera du, kapela duen emakumezkoa eta txori bat irudikatzen ditu. Emakumezkoaren irudia osto luze eta hustu baten itxuraz agertzen da. Bere kanpoalde guztia kolore gorri, hori, orlegi eta urdinezko zeramikaz apaindua dago (artista honetan ohikoenak), denak trenkadis teknikarekin tratatuak eta Joan Gardy Artigas zeramikagileak eginak.
Elisa Loncón
Elisa Loncón Antileo (Lefweluan, Traiguén, Txile, 1963ko urtarrilaren 23a) maputxe unibertsitate-irakaslea, hizkuntzalaria eta amerindiar herrien aldeko ekintzailea da. Mapudungun hizkuntza irakasten du Txileko Santiagoko Unibertsitatean.
2021eko uztailaren 4az geroztik Txileko Errepublikaren konstituzio-proiektu berria idazteko eratu den Konstituzio Biltzarra zuzentzen du.
Ibilbidea
Loncon Lefweluan komunitate maputxean hazi zen, eta handik La Fronterako Unibertsitatera jo zuen. Ingeleseko irakasle izateko titulua lortu ostean, Hagako Gizarte Ikasketen Institutuan eta Kanadako Reginako Unibertsitatean aritu zen ikasten.
2021ean Munduan eraginik handiena duten 25 emakumeen zerrendan sartu zuen Financial Times egunkariak oraintsu.
Uretako sorosle
Uretako sorosleak hondartza, igerileku, urtegi eta ibaietan arrisku-egoerak aurreikusi, saihestu eta arriskuan dauden pertsonei laguntzeko pertsonak dira, igeriketa-laguntza eta lehen sorospenak eskainiz.
Filipinera
Filipinera (Filipino) tagaloren aldaera estandarizatua da. Austronesiar familiakoa, ingelesarekin batera Filipinetako hizkuntza ofiziala da.
2007an, tagaloak 28 milioi hiztun zituen, hau da, Filipinetako biztanleriaren heren bat, beste 45 miloientzat bigarren hizkuntza izanik.
Trévilly
Trévilly Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Fetuaren hidropesia
Fetuaren hidropesia edema fetal orokortua da, gehienetan gaixotasun hemolitiko batek eragindakoa. Fetuaren edo jaioberriaren gorputzeko bi ataletan edo gehiagotan likido-kopuru anormalak pilatzen dira, aszitisa eta hepatomegalia nahiz esplenomegalia nabarmenarekin.
Iruña Rugby Club
Iruña Rugby Club Nafarroa Garaiko errugbi kluba da, 1982an sortutakoa, egoitza Iruñean duena. Gizonezko seniorren taldea Euskal Ligako bigarren mailan dago, eta etxeko partidak Arrosadian jokatu ohi ditu, Nafarroako Unibertsitate Publikoaren zelaian. 2021ean emakumezkoen taldea ateratzea lortu zuen, eta errugbi inklusiboko taldea ere dauka.
Trévilly
Biztanleria
2007an Trévilly udalerrian erroldatutako biztanleak 58 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Fetuaren hidropesia
Etiologia
Arazo honek jatorriaren araberako bi mota ditu:
Trévilly
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 39 etxebizitza zeuden, 29 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 39etxeak ziren. 29 etxebizitza nagusietatik 23 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 1ek bi zituen, 7 etxek hiru zituzten, 5 etxek lau zituzten eta 15 etxek bost zituzten. 24 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 8 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 14 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 32 ziren, horien artean 21 aktiboak ziren eta 11 inaktiboak ziren. 21 pertsona aktiboetatik 16 lanean zeuden (9 gizon eta 7 emakume) eta 5 langabezian zeuden (5 gizon). 11 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Fetuaren hidropesia
Etiologia
Hemoglobinaren alpha katearen sintesiaren akats genetiko baten ondorio ere izan daiteke, hilgarria baita. Fenotipo homoziogoto alpha zero aurkezten denean, non bi globina alphetako batek ere ez duen bere burua adierazten. Umetokien arteko hipoxia, hepatomegalia eta esplenomegalia, giltzurrun-gutxiegitasuna, bilirrubina handitzea eragiten ditu, fetuaren heriotza eraginez.
Trévilly
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen eta 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen.
2000. urtean Trévilly udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Iruña Rugby Club
Historia
Iruña Rugby Cluba 1982an sortu zen, CRUN Club de Rugby Universidad de Navarran izandako zatiketaren ondorioz. Izan ere, Nafarroako Unibertsitateak ikasleekin bakarrik osatu nahi izan zuen bere errugbi taldea, unibertsitatetik kanpoko jokalariei ateak itxiz. Hori zela eta, talderik gabe geratutako errugbilariek beste klub bat eratzea erabaki zuten. Taldearen lehenbiziko presidentea Pedro Fernández Laskoiti izan zen.
Grupo Vasco-Navarro delakoan sartu zuten taldea, eta 1982-83 denboraldian Espainiako Lehenengo Nazional mailara igotzea lortu zuen. Garai hartan lehenengo maila lau multzotan banaturik zegoen, eta Iruñari iparraldeko multzoan jokatzea egokitu zitzaion, EAEko zazpi talderekin batera. 1983-84 denboraldian, bigarren postuan amaitu zuen, Gernika txapeldunarengandik puntu bakarrera. 1984-85 denboraldian, berriz, hirugarren postua erdietsi zuen. Bi denboraldi horietan Errege kopa ere jokatu zuen, partida bakarrera, Ohorezko mailako taldeen aurka: 1983-84koan Cornellàk kanporatu zuen (23-10), eta 1984-85ekoan Santboianak, Espainiako txapeldunak (3-9); azken partida hori Iruñean jokatu zen, 1985eko martxoaren 19an, giro bikainarekin.
1985-86 denboraldian, Espainiako Errugbi Federazioak Lehenengo maila berrantolatu zuen, eta hamar taldeko bi multzo izatera pasatu zen. Iruña Iparralde-Levante multzoan kokatu zuten, EAEko, Kataluniako eta Valentziako klubekin. Lau urtez aritu zen multzo horretan, 1988-89 denboraldian maila galdu zuen arte.
1989-90 denboralditik aitzina, bost aldiz jarraian irabazi zuen Nafarroako errugbi liga. Garaipen horiek Espainiako Lehenengo Nazionalerako igoera fasean parte hartzeko eskubidea eman zioten. Hala ere, ez zuen igotzea lortu, zenbait aldiz hurbil ibili zen arren. 1994-95 denboraldian, Espainiako Lehenengo maila berrantolatu zuten, 8 taldeko lau multzo sortuz, eta B multzoan (Iparraldea) aritzeko txartela eman zitzaion Iruñari. Egonaldi laburra izan zen, ordea, urte horretan bertan jaitsi baizen.
1995-96 denboraldian, berriz nagusitu zen Nafarroako txapelketan. Igoera fasean bigarren postuan geratu bazen ere, Espainiako Lehenengo mailara igotzea lortu zuen, multzo bakoitzeko talde kopurua 8tik 10era pasatu baitzen. 1996-97 denboraldian, azpitxapelduna izan zen Espainiako Lehenengo mailako B multzoan. Ondorioz, Ohorezko mailarako igoera fasean aritu zen, baina Dulciora El Salvador talde historikoak garaitu zuen. Beste sei urtez jokatu zuen Espainiako Lehenengo mailan, 2002-03 denboraldian jaitsi zen arte.
2010-11 denboralditik aitzina, Euskal Ligan jokatzen du.
Cyrtodactylus mamanwa
Cyrtodactylus mamanwa Cyrtodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Ikus, gainera
Gekkonidae
Apristurus manis
Apristurus manis Apristurus generoko animalia da. Arrainen barruko Scyliorhinidae familian sailkatzen da.
David Saul Marshall
David Saul Marshall (Singapur, 1908ko martxoaren 12a - ibidem, 1995eko abenduaren 12a) Singapurko abokatu, politiko eta diplomatikoa izan zen.
Escholzmatt-Marbach
Escholzmatt-Marbach Suitzako udalerria da. Luzerna kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Apristurus melanoasper
Apristurus melanoasper Apristurus generoko animalia da. Arrainen barruko Scyliorhinidae familian sailkatzen da.
Šarišské Čierne
Šarišské Čierne Eslovakiako udalerri bat da, Bardejoveko barrutian kokatuta. 14,02 km²ko azalera du eta 308 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1414. urtekoa da.
Azken Afaria (Leonardo da Vinci)
Azken Afaria (italieraz, Il Cenacolo edo L'Ultima Cena) Leonardo da Vincik Ludovico Sforza dukearentzat egindako margolana da. Joanen ebanjelioan bezala irudikatzen du Azken Afaria, Jesusek Hamabi Apostoluei iragartzen dienean haietako batek traizionatuko duela. Apostolu bakoitzak jarrera desberdina hartzen du hori entzundakoan.
Milango Santa Maria delle Grazie monasterioan dago, jangelako horma batean. Ludovico Sforzak familiako mausoleoa egin nahi zuen monasterio horretan, eta, horretarako, Bramante arkitektoa kontratatu zuen besteak beste. Azken Afaria mausoleoaren lan nagusia zen izatekoa.
Werthenstein
Werthenstein Suitzako udalerria da. Luzerna kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Santa-Maria-Poggio
, Korsikako iparraldeko udalerria da,  departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 0 biztanle ditu.
Conoglobigerina
Rotaliporoidea superfamliako generoetako bat da. Familiako ezaugarriak ditu eta gainera honako hauek:
Bajociarretik Valanginiarrera arte bizi izan ziren.
Joskintza
Joskintza bi oihal edo gehiago elkartzeko metodoa edo lanbidea da zulaketak eginez, eta hari bat gurutzatuz, normalean orratz baten laguntzarekin. Larruak, olana edo bestelako material malguak lotzeko ere erabil daiteke. Bere erabilera ia unibertsala da giza populazioen artean, garai paleolitikoetatik (21.000+ BP).
Joskintza, batez ere, arropa eta etxerako artikuluak ekoizteko erabiltzen den artea da, hala nola errezelak, oherako arropa, tapizeria eta mahai-zapiak. Industriako jostura gehienak josteko makinekin egiten dira. Jeans bat egiteko, adibidez, bost josteko makina baino gehiago behar dira.
Teon Alexandriakoa
Alexandrian lan egin zuen matematikako eta astronomiako irakasle bezala. Bere idatziei esker jakin dezakegu eguzki eklipse bat ikusi zuela 364.urteko ekainaren 16an eta ilargi eklipse bat urte berean, azaroaren 14an.
Ahalmena zuen matematikari bezala, baina ez zen oso originala, Euklidesen elementuei buruzko Teonen bertsioa bere alaba Hipatiak idatzi zuela esaten baita. Beste alde batetik hobekuntza onuragarriak egin zituen: Euklidesen testua luzatu zuen argudio motzegiak zirela uste zuen bakoitzean, proposizioak gehituz testuaren irakurketa errazteko hasiberriak zirenentzat, honetan arrakasta handia izan zuen.
Es'kia Mphahlele
Es'kia Mphahlele (Marabastad, Pretoria, 1919ko abenduaren 17a - Lebowakgomo, Limpopo, 2008ko urriaren 27a) hegoafrikar idazlea izan zen.
Bizitza
Pobrea izaki eta eskolara jarraitasunez ezin joan izan bazen ere, beka bat lortu zuen, eta maisutza ikasi ahal izan zuen posta bidez. Lehenengo liburua Man Must Live (1947, Gizonak bizi behar du) izan zen, apartheidari eta beltzen esperientziari buruzko kontakizuna. Irakasle-lanetan jarraitzea debekatu zioten bantu hezkuntzaren kontra egiteagatik, eta bere sorterria uztea erabaki zuen 1957an. Nigeria, Kenya, Zambia eta Estatu Batuetan bizi izan zen. Azken horretan, Filosofiako doktoregoa lortu zuen, eta Afrikar Ikerketen katedradun izan zen Pennsylvaniako Unibertsitatean. 1977an, Hegoafrikara itzuli zen, eta Witwaterrandeko Unibertsitateko katedradun izendatu zuten. Afrika My Music (1984, Afrika: nire musika) lanean, erbestealdia eta etxerako itzulera azaltzen ditu. The Wanderers (1971, Alderraiak) eta Chirundu (1979) lanak Afrika independente batean girotuak dira, eta Father Come Home (1984, Aita itzuli etxera) lanean, berriz, 1913ko Lurren Legearen ondoriozko espoliazioa azaltzen du. Kontakizunak, poemak eta saiakerak ere idatzi ditu. Pertsonaiak errealismo handiz marrazten ditu, bizirik dirauten pertsonaiak baizik ez dira. Mphahlelek ingelesaren alde egin du, Afrikako hizkuntza bateratzailea izan daitekeela azpimarratuz.
Saint-Pierre-de-Jards
Saint-Pierre-de-Jards Frantziako udalerria da, Indre departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Pierre-de-Jards udalerrian erroldatutako biztanleak 126 ziren. Familiak 62 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 23 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 19 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 94 etxebizitza zeuden, 59 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 93 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 59 etxebizitza nagusietatik 51 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 8 etxek bi zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 19 etxek lau zituzten eta 18 etxek bost zituzten. 43 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 35 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 19 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 74 ziren, horien artean 45 aktiboak ziren eta 29 inaktiboak ziren. 45 pertsona aktiboetatik 39 lanean zeuden (24 gizon eta 15 emakume) eta 6 langabezian zeuden (3 gizon eta 3 emakume). 29 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Pierre-de-Jards udalerrian 63 unitate fiskal zeuden, 128 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.534,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
2000. urtean Saint-Pierre-de-Jards udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.197 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Rh bateraezintasun
Rh bateraezintasuna ama baten eta bere seme edo alabaren artean, edota odol-transfusio bateko emailearen eta hartzailearen artean, Rhesus taldeko antigenoen bateraezintasuna da.
Rh bateraezintasuna bi mekanismo nagusiren ondorioz gerta daiteke. Mota ohikoena gertatzen da haurdun dagoen emakume batek, Rh odol-talde negatiboarekin, fetu-odol sekundarioko Rh globulu gorrien eraginpean jartzen denean, berezko edo induzitutako abortu batean, trauma eta prozedura obstetriko inbaditzaile jakin batzuetan edo erditze normal batean zehar. Rh bateraezintasuna gerta daiteke, halaber, Rh negatiboa den emakume batek Rh emaile positibo baten odol-transfusioa jasotzen duenean. Neurri batean, arrazoi hori dela eta, odol-bankuek nahiago dute "O negatiboa" edo "O mota, Rh negatiboa" bezalako odol-transfusioa egitea, larrialdi-egoeretan emaile unibertsalak bezala, odola tipotzeko eta gurutzatzeko denborarik ez dagoenean.
Laonastes aenigmamus
2006an Mary Dawsonek sailkapen hau kritikatu zuen, eta proposatu zuen genero hau Diatomyidae familiaren parte zela, orain dela 11 milioi urte desagertu zela uste zen familia. Lazaro efektua jasan duen taxoi bat litzateke, beraz.
Arratoi handi batenitxura du, baina isatsa katagorri baten antzekoa da. Bere burezurra oso ezberdina da, beste animaliengandik bereizten duena.
Fall River konderria (Hego Dakota)
Fall River konderria (Fall River County) Hego Dakotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Hot Springs da. 2010eko zentsuaren arabera 7,094 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Fall River konderriak 453,027 kilometro koadro ditu. Horietatik 2,391 ura dira. Beste 450,636 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1,57 da.
Hinsingen
Hinsingen Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Fall River konderria (Hego Dakota)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 7,094 pertsonetatik 6,358 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 159 dira. 46 beltzak edo afroamerikarrak. 474 amerikar natiboak ziren eta 3 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 26 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 2 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 185 pertsonek kokatzen zuten.
Hinsingen
Biztanleria
2007an Hinsingen udalerrian erroldatutako biztanleak 88 ziren. Familiak 30 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 13 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 13 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 37 etxebizitza zeuden, 34 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 3 hutsik zeuden. 34 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 34 etxebizitza nagusietatik 28 bere jabearen bizilekua ziren, 2 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 2 etxek hiru zituzten, 5 etxek lau zituzten eta 25 etxek bost zituzten. 33 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 8 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 21 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Mick Taylor
Michael Kevin Taylor (Welwyn Garden City, Hertfordshire, 1949ko urtarrilaren 17a) ingeles gitarra-jotzailea da.
Hinsingen
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Mick Taylor
1967an, hamazazpi urterekin, John Mayall's Bluesbreakers taldean sartu zen. 1969an The Rolling Stonesen sartu zen Brian Jones ordezkatzeko. Bost urte eman zituen taldean eta harreman zaila izan zuen Keith Richardsekin. Azkenik, taldea 1974ko abenduan utzi zuen.
Hinsingen
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 60 ziren, horien artean 49 aktiboak ziren eta 11 inaktiboak ziren. 49 pertsona aktiboetatik 44 lanean zeuden (22 gizon eta 22 emakume) eta 5 langabezian zeuden (4 gizon eta 1 emakume). 11 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Mick Taylor
Harrezkero, beste artista askorekin kolaboratu zuen, eta bakarkako albumak ere argitaratu zituen.
Hinsingen
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
Mick Taylor
The Rolling Stonesekin
The Rolling Stones taldeko beste kide batzuekin egindako lanak:
Hinsingen
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 argiketaria zen eta 1 jatetxe.
Uroplatus fimbriatus
Uroplatus fimbriatus Uroplatus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Hinsingen
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Hinsingen udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Saint-Mars-sous-Ballon
Saint-Mars-sous-Ballon Frantziako udalerria da, Sarthe departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Mars-sous-Ballon udalerrian erroldatutako biztanleak 830 ziren. Familiak 310 ziren, horien artean 70 pertsona bakarrekoak ziren (27 bakarrik bizi ziren gizonak eta 43 bakarrik bizi ziren emakumeak), 85 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 132 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 23 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 352 etxebizitza zeuden, 313 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 349 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 313 etxebizitza nagusietatik 263 bere jabearen bizilekua ziren, 48 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 20 etxek bi zituzten, 62 etxek hiru zituzten, 83 etxek lau zituzten eta 146 etxek bost zituzten. 214 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 117 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 158 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 488 ziren, horien artean 394 aktiboak ziren eta 94 inaktiboak ziren. 394 pertsona aktiboetatik 376 lanean zeuden (205 gizon eta 171 emakume) eta 20 langabezian zeuden (9 gizon eta 11 emakume). 94 pertsona inaktiboetatik 25 erretiraturik zeuden, 38 ikasten zeuden eta 31 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Mars-sous-Ballon udalerrian 317 unitate fiskal zeuden, 842 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.430 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 20 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 2 zurginak, 2 iturginak, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia, 3 albaitariak eta 1 jatetxe.
2000. urtean Saint-Mars-sous-Ballon udalerrian 39 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.040 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Zuzenbide zibil
Zuzenbide zibila pertsona partikular edo pribatuen arteko harremanak eta erakundeak arautzen dituen zuzenbidearen adarra da. Beste zuzenbide arloen aldean zuzenbide zibilak pertsona guztiak era berean hartzen ditu, pertsona diren moduan, pertsonaren ezaugarri bereziak (langilea edo merkataria den, esaterako) kontuan hartu gabe. Horrela, zuzenbide zibilak pertsona partikularren ahalmenak eta eskumenak (pertsona bat noiz den adin txikikoa eta zer ondorio duen horrek), ondasunak (jabetza), familia (ezkontza, guraso eta semeen arteko harremanak) eta jaraunspenak edo herentziak, besteak beste. Herrialde gehienetan zuzenbide zibilaren puntu nagusiak kode zibila izeneko legeak definitzen ditu. Zuzenbide zibila zuzenbide pribatuaren baitan dago.
Kontzeptu historikoa
“Zuzenbide Zibil” terminoaren esanahia aldatu egin da historian zehar. Egun duen edukia ez da irizpide logiko baten ondorioa, historian zehar jasandako bilakaeraren emaitza baizik. Jatorrian, arau multzo horren sorburua zuzenbide erromatarreko ius civile delakoa izan zen. Ius civile-ak zuzenbide pribatua eta publikoa, biak, hartzen zituen bere barruan. Erromatarrentzat herri bakoitzak berezko duen Zuzenbidea da ius civile. Izan ere, Erromak bere herritarrei baizik ez zien aplikatzen zuzenbide erromatarra; kanpotarrak aldiz, ius gentium bitartez gobernatzen ziren. Bestalde, ius civile tradizioan oinarritzen zen, eta forma aldetik oso zurruna zen; hori dela eta, Zuzenbide tradizional horren ondoan beste arau batzuk sortu ziren Pretorearen interpretazioetatik abiatuz, malguagoak eta trafiko juridikoari egokituagoak. Arau horiek denborarekin multzo autonomoa sortu zuten, ius honorarium delakoa. Edonola ere, K.o. VI. mendean Justiniano enperadoreak Erromako Zuzenbidearen bilduma agintzen duenerako bi arau-masa horiek (ius civile eta ius honorarium) elkarrekin nahastuta agertzen dira. Jakina denez, aipatutako konpilazio-lan erraldoi horri Corpus Iuris Civilis izena eman zitzaion. Bertan bildu zuen jurista hautatuen batzorde batek erromatarren zuzenbide guztia: arau pribatuak zein publikoak. Hala ere, Corpusean jasotako bi arau mota horien artean biziraupenik luzeena zuzenbide pribatuari zegozkion arauek izan zuten. Erdi Aroan, Justinianok bildutako zuzenbide erromatarra ediren zen garaian, gizartearen antolamendu politikoa eta administrazioa antzinatekoen oso desberdinak ziren, eta, horregatik, Corpusa aurkitu eta erabili nahi izan zutenek zuzenbide pribatuko arauak besterik ezin izan zuten kopiatu eta erabili. Garai horretan, beraz, Corpus Iuris Civilis-aren zati bateko harreraren ondorioz, zuzenbide pribatuarekin berdindu zen ius civile delakoa.
Aipatutako zuzenbide erromatarraren harrerarekin batera, zuzenbide kanonikoak eragin handia izan zuen Erdi Aroko arautegietan, nahiz eta eragin hura zuzenbide pribatuan baino gehiago prozedurazko arauetan nabaritu zen. Dakigunez, Corpus Iuris Canonici eta Corpus Iuris Civilis delakoen harrera Italian hasi zen, Frantziara zabaldu zen ondoren eta handik Alemania, Espainia, Polonia eta beste herrialde batzuetara hedatu zen; Ingalaterra, Eskandinavia eta Herri Eslaviarrak, berriz, eragin horretatik kanpo geratu ziren. Edonola ere, Espainian, ez zen leku guztietan berdin hartu zuzenbide erromatarra. Zuzenbide erkidearen eragina tokian tokikoa izan zen: Katalunian eta Mallorcan oso sakonekoa; Gaztela eta Valentzian, garrantzitsua izangatik ere, azalekoagoa izan zen; Aragoi eta Euskal Herrian aldiz, oso txikia. Harreraren bitartekoei dagokienez, eta beste herrialde batzuetan gertatu legez, sortu berriak ziren Unibertsitateen bitartez sartu zen zuzenbide erromatarra Espainian: Palentzia, Salamanca, Sevilla, Valladolid eta Alcalako zentroak izan ziren zeregin horretan esanguratsuenak. Zuzenbide erromatarraren harrera-prozesuak Europako herrien zuzenbideari batasun moldea ematen dio pixkana: metodoari buruzko alderdietan lehenik, eta arauetan geroago (zuzenbide publikoari dagozkion arauak izan ezik, lehen esandako arrazoiengatik).
Aro Modernoan (XVI. mendetik aurrera), estatuak indartzearekin bat, bateratze-prozesuaren alderantzizko joera sortzen da, estatu bakoitzean Zuzenbide Erkidea berezitzera eramango duena. Bestalde, Erreforma protestanteak Europaren batasun espirituala haustearekin bat, Zuzenbide Kanonikoaren gainbehera hasi zen. Testuinguru berri horretan lurralde bakoitzaren zuzenbide propioak sendotu egin ziren, Zuzenbide Erkidearen kaltetan. Zuzenbide Erkideak, ordea, beste maila batean bazen ere, kulturazko adierazpen gisara, iraun egin zuen. Estatuek beren egitura eta boterea bermatu ahala (XVII. mendearen bigarren erditik XVIII. mendearen amaiera arte) antolamendu juridiko propioek betetzen dute apurka Zuzenbide Erkidearen lekua. Estatuaren indartze-prozesuak, berriz, Zuzenbide Zibilaren edukietan eragiten du; izan ere, Estatuak beretzat gorde nahi lituzkeen botere-guneak indartzeko, prozedurazko, administraziozko eta zigor mailako arauak aldarrikatzen ditu, Zuzenbide pribatuaren eremua nabarmen mugatuz. Joera hori areagotu egingo du XVIII. mendean Kodeketa-prozesuak.
Orain arteko guztia labur esanda: Zuzenbide Zibilari gaur egun duen itxura emango diona Zuzenbide Erkidearekiko eta Zuzenbide Publikoarekiko bereizketa-prozesua bera izango da.
Espainiako Kode Zibila eta zuzenbide zibila
Espainiako Kode Zibila berandu egin zen Europako gainerako Kodeekin alderatuz gero. 1812ko Konstituzioan egitasmo ziren beste Kode batzuekin batera idazten hasi baziren ere, Kode Zibila izan zen aldarrikatzen azkena. Horretarako arrazoiak askotarikoak dira: ezkontzaren auzian, liberalen eta Elizaren arteko desadostasuna zen oztopo batetik; eta, bestetik, arau zibilak bateratzearen aldeko mugimendua eta Foru Zuzenbidearen pluraltasunaren defentsa kontrajartzen ziren.
CLAVEROk dioenez, Kodea agertzea arazo forala zela eta atzeratu zen. Oinarrian arazoa hau zen: Estatu konstituzionalak ezin zuela onartu foru-eskubideak egotea, foru-eskubideen zilegitasuna ohitura eta korporazio, eliza eta jaunen baitako parlamentu historikoen legegintzarako gaitasunetik baitzetorren. Konstituzio-sistemak “foru-lege” hauek ezin zituen benetako legetzat hartu. Konstituzio Estatuaren printzipioaren arabera, Gorteek onar edo atzera bota zitzaketenak ziren benetako legeak. Ideia honekin bat, 1812, 1845, 1869 eta 1876ko Konstituzioek Monarkia guztirako Kode bakar bat izateko beharra aldarrikatzen zuten.
Kode Zibilaren lehen proiektua 1836an aurkeztu zen. Lehen zirriborroak 2.458 artikulu zituen, eta ez zuen inolako eztabaidarik piztu Gorteetan. Urte batzuk geroago, 1843an, legegintza berritzea beharrezkoa dela aldarrikatzen dute moderatuek, tradizioaren errespetuan oinarrituta, baina ideal liberalei uko egin gabe; izan ere, tradizio historikoaren jarraitzaileek proiektuari emandako babesa jokoan zegoen. Dagoeneko ez dute hitz egiten zaharra desegiteaz, berregin eta egokitzeaz baizik. Bestalde, garbi dago parlamentariek ezin dutela Kodea aurrera atera Gorteetan artikuluak banan-banan eztabaidatuz, eta Kodegintza Batzorde Orokorra, ospe handiko legelariek osatutakoa, izendatzea (1843ko abuztuaren 19a) erabakiko dute.
Batzordeak Kode Zibilaz gain Zigor Kodea, Prozedura Zibileko Kodea eta beste zenbait lege berezi landu zituen; baita Napoleonen Kodean oinarritutako Kode Zibilen proiektu batzuk ere; horietan aipagarriena 1851ko Proiektua zen, ia bi mila artikulu zituena. Artikulu bakoitzaren nondik norakoak GARCÍA GOYENA legelari nafarrak, Kodegintza Batzorde Orokorraren buru zenak, azaldu zituen 1852an argitaratutako liburu garrantzitsu batean: Concordancias, motivos y comentarios del Código Civil Español.
GARCÍA GOYENAren Proiektuak kalitate teknikoa bazuen, zalantzarik gabe, eta auzi foralari zegokionean nolabaiteko erdibide edo konpromiso zientifikoa hartzen zuen Gaztelako Zuzenbidea eta Frantziako Kode Zibilaren artean. Hala ere, egoera politikoa zela eta, kale egin zuen egitasmo hark.
Berrogeita hamarreko hamarkadaren erdialdera, eta 1851ko proiektuarekin gertatutakoa ikusita, nahiko garbi zegoen zenbait gai luze gabe arautzea beharrezkoa zela, eta, bestalde, hori posible izango zela, baldin eta ordura arte Kodea eratzea eragotzi zuten oztopoak saihesten baziren. Horren ondorioz, zenbait lege berezi, herrialde osoan aplikatzekoak izango zirenak, lantzeari ekin zioten. Aipa ditzagun horien artean 1861eko Hipoteka Legea, 1862ko Notariotza Legea, 1866 eta 1879ko Urei buruzkoak, 1870eko Ezkontza Zibileko eta Erregistro Zibileko Legeak. Guztiek ere izango zuten nolabait eragina etorkizuneko Kode Zibilean.
Legegintza aldatu zenean, ALONSO MARTÍNEZ Justiziako Ministroak lortu zuen Kode Zibilaren Oinarrien Legea Gorteek onartzea. Arau horren bitartez 1851ko Proiektuaren gainean beste proposamen bat egiteko agintzen zitzaion Gobernuari. ALONSO MARTÍNEZen saio horrek kale egin bazuen ere, esan daiteke, Oinarrien Legearen bitartez bideratuta zegoela Kode Zibilaren auzia. Handik gutxira, 1880ko otsailaren 2an, Justiziako Ministro berriak, ÁLVAREZ BUGALLALek, dekretu bat eman zuen, aipatutako Batzorde Kodegilean hauek sartuz: Katalunia, Aragoi, Balearrak, Galizia, eta baita Nafarroa, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako legelariak ere. Aditu hauen zeregina zen beren eskualdean iraunaraztea komeni zen erakunde zibilei buruzko txosten bana idaztea. Proiektuak hau aurreikusten zuen: foru-lurralde horietan Kodearen aplikazioa osagarri modukoa izango zela.
1885eko urtarrilean Oinarrien Legearen bigarren proiektua aurkeztu zuen Francisco SILVELA ministroak, foruen auziari zegokionean eskuzabalago jokatuz: Gorteek onartuta, 1888ko maiatzaren 11ko Oinarrien Lege bihurtu zen azkenean. Lege honen agindu nagusiak Kodea egiteko prozedurari eta heterogeneotasun foralaren aurrean hartu beharreko neurriei zegozkien. Lehenengoari buruz hau agindu zuen: 1851ko proiektuak izan behar zuela oinarri. Bigarrenean erdiko bidea hartu eta agindu hau zuen: Kodea Eranskin batzuek osa zezatela, “mantentzea komeni den foru-erakundeak” bilduko zituztenak. Oinarri horiek aintzat harturik, Kodegintza Batzordeak testu bat prestatu zuen presaka. 1888ko urriaren 6an, berriro Ministro zen Alonso Martinezek dekretua sinatu zuen Kodea Gaceta de Madrid-en argitara zedila aginduz. Zatika argitaratu zen, Gorteek Oinarrien Legean ezarritako adostasunak eztabaidatzen zituzten bitartean. Urte hartako abenduan Kode osoa argitaratua zen, baina erabilitako prozeduraren inguruko desadostasunak zirela eta, Kodea berriz ere argitaratu egin behar izan zen. Behin betiko testua 1889ko uztailaren 24ko errege-dekretuaz aldarrikatu zen.
Oraindik ere indarrean dagoen Espainiako Kode Zibilaren egitura honako hau da: atariko titulua eta lau liburu. Guztira 1976 artikulu ditu, xedapen iragankor batzuk eta beste gehigarri batzuk. Proiektuaren bi heren 1851ko proiektutik hartuta daude. Kode berria burgesia ertainarentzat egindako araua zela esan izan da; ikuspegi indibidualista du nagusi, eta borondatearen autonomiaren dogma zaharretan oinarritzen da.
Errepublikaren garaian Zuzenbidearen iturrien arloan erabateko aldaketa (iragankorra izanagatik ere) ekarri zuen 1931ko Konstituzioak: Autonomia Estatutua eman zitzaien lurralde guztiei legegintzarako gaitasuna onartu zitzaienean. Bertan onartu egiten zitzaien eskualdeetako parlamentuei legeria zibilaren gaineko eskumenak, Estatuari egindako zenbait erreserba salbu (15.1 art.).
Diktadura-garaian, helburu bateratzailea itzuliko zen beldurrez, legelari foralistek, 1946an Zaragozako Zuzenbide Zibileko Biltzar Nazionalean, Eranskinen sistema Konpilazioez ordezkatzea lortu zuten. Kode Zibilari egin beharreko eranskinak ez eta eskualde bakoitzak argitara emango zituen konpilazio independenteak egingo ziren. Horiek horrela, Espainiako Gorteek onartu egin zituzten Bizkaia eta Arabako Zuzenbide Zibileko Konpilazioak (1959), eta baita Katalunia (1960), Balearrak (1961), Galizia (1963) eta Aragoikoak (1967) ere. Nafarroari zegokionez, lege berezi bidez onartu zuen bertako Konpilazioa Franco jeneralak berak 1973 urtean, probintziaren arma-zerbitzu bikaina eskertuz; lege hau Botere Zentralaren eta Nafarroaren artean hitzartutakoa balitz bezala aurkeztu zen. Nafarroako “Foru Berriak” (Fuero Nuevo) irtenbide juridiko berriak txertatu zituen, egileek Alemania edo Italiako herrialdeetako Kode Zibiletatik hartutakoak.
Ondoren 1978. urtean emandako Konstituzioak eragin nabarmena izan du Kode Zibilaren arau askotan. Eragin hori bi modutara hezurmamitu da. Alde batetik, kontuan izan behar da arau-hierarkiaren printzipioaren arabera Konstituzioa dela arau gorena; gainerako arau guztiak haren mende daude, Kode Zibila barne. Gainera, Konstituzioaren Azken Xedapenak dio Konstituzioa zuzenean dela aplikagarri, eta Konstituzioaren arauak eraginkor izan daitezen ez dagoela lege bereziak aldarrikatu arte itxaron beharrik. Ondorioz, Kode Zibila nahiz beste ezein arau interpretatu eta aplikatzeko kontuan izan behar da Konstituzioak esaten duena, eta interpretazio horrek ezingo du Konstituzioaren, ez eta printzipio orokorren, aurkakoa izan.
Konstituzioa indarrean jarri zenean, Kode Zibilak ezkontzaz kanpoko umeei eskubide gutxiago aitortzen zizkien ezkontza barrukoei baino. Arau hori Konstituzioaren 14. artikuluaren kontrakoa zen (Espainiarrak berdinak dira legearen aurrean; debeku da, bada, inolako diskriminaziorik egitea jaiotza, arraza, sexua, erlijioa, pentsamoldea edo beste edozein tasun edo inguruabar pertsonal edo sozial dela eta) eta beraz, ordenamendutik kanpo geratu zen zuzenean indargabetze-neurri berezirik behar izan gabe, nahiz eta segituan aldarrikatu zen 11/1981 Legea, filiazioaren eraentza berriari buruzkoa.
Ondorioz, Kode Zibilaren arauak eta baita hura eraatzen duten printzipioak ere Konstituzioaren argitan irakurri eta interpretatu behar dira.
Familiari dagokionez, jakin beharra dago Konstituzio aurreko legeek gizonezkoari ematen ziotela umeen eta emaztearen gaineko agintea, eta dibortzioa debekaturik zegoela. Egoera hori aldatzeko aldarrikatu ziren 11/1981 eta 30/1981 Legeak. Horien ostean etorri ziren 51/1982 eta 11/1990 Legeak, zeinen arabera emazteak ez zuen ezkontze hutsagatik bere nazionalitatea eta auzokotasun zibila galtzen senarrarena eskuratzearren; eta baita, 40/1999 Legea ere, umeei amaren zein aitaren abizena jartzeko baimena ematen duena. Arestian aldarrikatu dira Kode Zibila erreformatu duten dibortzio-lege berria (15/2005 Legea) eta homosexualen arteko ezkontzaren legea (13/2005 Legea), eta aurki etorriko da ere egitatezko bikoteen Legea.
Zuzenbide pribatuaren eta publikoaren arteko bereizketa
Gaur egun Zuzenbide publikoaren eta pribatuaren arteko bereizketari gauza normala irizten badiogu ere, bereizketa hori nahiko berria da berez. XII. mendean agertzen da lehen aldiz, DOMAT jurista frantsesaren idatzietan.
Bien arteko bereizketa zertan datzan azaltzea ez da erraza. Eztabaida ugari sortu da auzi horren inguruan, legeak ez baitu esaten zertan bereizten diren Zuzenbide publikoa eta pribatua, eta doktrinak, berriz, irizpide bat baino gehiago erabili izan du, denak ere nola-halakoak, ez baitira auzia behin betirako ebazteko gai.
Irizpide nagusiak zein diren azalduko dugu jarraian, baina kontuan izan bedi guztiek ere bereizketa garbi azaltzeko arazoak dituztela.