cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cristina Garmendia
Cristina Garmendia Mendizabal (Donostia, Gipuzkoa, 1962ko otsailaren 21a) biologoa eta enpresaburua da. Militantzia politiko ezagunik gabekoa, Espainiako Gobernuko Zientzia eta Berrikuntza Ministro izendatu zuten, 2008ko apirilean, IX. Legealdian, José Luis Rodríguez Zapateroren gobernuan. 2015etik aurrera, Berrikuntzarako Cotec Fundazioko presidentea da.
Madrilgo Unibertsitate Autonomoko biologian doktorea da. Ministro izendatu aurretik, Inbiomed Fundazioko eta Bioenpresen Espainiako Elkarteko presidentea izan zen. 2000. urtean  Genetrix, bioteknologia sektoreko enpresa eta YSIOS arrisku-kapitaleko osasun eta bioteknologian espezializatutako enpresa sortu zituen. Espainiako Enpresaburu Elkarteen Konfederazioko kidea ere zen. Gobernua utzi eta gero, Cristina Garmendiak bere enpresa-jarduerari ekin dio berriz ere, YSIOS eta Genetrix-eko akziodun bezala, baita aholkulari kontseilu publiko eta pribatuetako kide bezala, besteak beste, Kolonbiako Gobernuarentzat.
Bizitza
1962an jaio zen Donostian (Euskal Herria). 18 urte zituela Biologia ikasketak hasi zituen Sevillako Unibertsitatean, Genetika espezializazioan lizentziatu zen. Ondoren, Madrilera joan zen, eta 1980ko hamarkadatik aurrera bertan bizi da. Madrilen CSICen doktoretza ikasketak burutzen zituen bitartean, Madrilgo Unibertsitate Autonomoan irakasle laguntzaile bezala aritu zen, Genetika eta Biologia Molekularra Sailetan. Biologia molekularrean doktoratu zen, Margarita Salasen zuzendaritzapean 1989an, Madrilgo Unibertsitate Autonomoan.
Bere formakuntza akademikoa, 1992an osatu zuen, Nafarroako Unibertsitateko IESEn Executive MBA burutu ondoren.
Ideologia
PSEekoa ez dela adierazi duen arren, Patxi Lopezen gobernuaren aldekoa izan zen. Ibarretxe Plana, Garmendiaren iritziz astakeria bat zen, ez zen konponbidea eta euskal herritarrak banatzeko baino ez zuen balio. Beharrezkoa ez zen gauza bat izateaz gainera kaltegarria zen. Cristina Garmendiaren iritziz, Euskadik berrikuntza teknologikoa izateko biderik errazena EAJ oposiziora bidaltzea zen.
Aldi berean, berrikuntza teknologikoaren transferentzia eskatzea bere ustez, etorkizuna eraikitzen ez zuen eskari bat egitea zen. Nahiz eta transferentziari buruz hori esan, lau hilabete beranduago, EAJ eta PSOEren arteko negoziaketen ondorioz, Euskadik, Gernikako Estatutuan idatzita zegoen transferentzia jaso zuen 2008ko urrian.
Kalea guztiona da (muralak)
Kalea guztiona da aldiro-aldiro Zumaiako Erribera kaleko horma batean mural artistikoak margotzen dituen taldea da. Egindako muralak egun gutxitara pintura marroiaren azpian desagertzen ziren beti, Udalaren agindua betez, harik eta Udalaren osaera aldatu zen arte. 2016tik 2019ra 98 mural margotu ziren horma horretan.
Helburua
Zumaiako Udalak kartel, pankarta, pegatina eta muralei ezarritako debekuen aurka lan egiten du taldeak. Umorearekin, kritikarekin eta konstantziarekin ekiten diote debekuari modu positiboan. Lehen murala 2016ko ekainaren 11n azaldu zen, eta harrezkero 50 baino gehiago izan dira kaleko artearen erakusketa dinamiko honetako irudiak. Denbora joan, denbora etorri, eta egileen jarraikitasunari esker, Erribera kaleko horma hau Zumaiako artearen eta sormenaren erreferentzia bihurtu da, herrikoentzat bertakoentzat eta kanpokoentzat.
Arte efimero honen hainbat irudi sarean ikus daitezke, eta urtero argitaratu izan diren egutegietan ere bai.
Hans Zimmer
Hans Florian Zimmer (Frankfurt am Main, Alemania, 1957ko irailaren 12a) musika konposatzailea eta ekoizlea da. Nagusiki zinemarako soinu bandak konposatzen jardun du, denera 150 film inguetarako musika konposatu du. Birritan irabazi du Jatorrizko soinu banda onenaren Oscar Saria, 1994ko The Lion King eta 2021eko Dune lanengatik. Konposatutako soinu banden artean film nabarmen hauetakoak daude: Pirates of the Caribbean saila, The Thin Red Line, Gladiator, The Last Samurai, The Dark Knight, Inception eta Interstellar.
Esmeralda (Rio Grande do Sul)
Esmeralda Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Carlia pectoralis
Carlia pectoralis Carlia generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Multzo ekipotente
Bi multzo, A eta B, ekipotenteak izango dira baldin eta bien arteko bijekzio bat existitzen bada, hau da, gutxienez A eta B erlazionatzen dituen funtzio bat existitzen bada aldi berean injetktibo eta supraiektiboa dena. Multzo ekipotenteak kardinal (elementu kopuru) berdina izango dute. A eta B ekipotenteak direla hurrengo eran adierazten da:
A\approx B edo edo
Baliokidetasun erlazioa
A eta B multzoak ekipotenteak izateak erlazio bat definitzen du bi multzo horien gaienan, baliokidetasun erlazioa hain zuzen ere. Beraz, erreflexiboa, simetrikoa eta trantsitiboa izango da.
Erreflexiboa
A multzoaren identitate funtzioa funtzio bijektiboa da A-ren gainean. Ondorioz, multzo guztiak ekipotenteak dira bere buruaren gainean:
Simetrikoa
A eta B multzoaren arteko bijekzio bat existitzen bada, orduan existitu egingo da alderantzizko funtzioa bat B eta A-ren artean bijektiboa izango dena. Ondorioz:
Trantsitiboa
eta. Hau da existitzen badira eta  bijektiboak, orduan bi funtzio horien arteko konposizioa ere bijektiboa izango da,, eta beraz A eta C ere ekipotenteak izango dira.
Cyprinodon latifasciatus
Cyprinodon latifasciatus Cyprinodon generoko animalia da. Arrainen barruko Cyprinodontidae familian sailkatzen da.
Lepus (konstelazioa)
Lepus edo Erbia —Lepus— zeruko hego hemisferioko konstelazio bat da.
Greziako mitologiako inongo pertsonaiarik irudikatu ez arren, II. mendean Klaudio Ptolomeok sailkatutako 48 konstelazioetako bat da, bai eta Nazioarteko Astronomia Elkarteak onartutako 88 konstelazioetako bat ere.
Knœrsheim
Knœrsheim Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Knœrsheim udalerrian erroldatutako biztanleak 196 ziren. Familiak 60 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 69 etxebizitza zeuden, 66 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 2 bigarren erresidentzia ziren. 59 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 66 etxebizitza nagusietatik 54 bere jabearen bizilekua ziren eta 12 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 5 etxek hiru zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 49 etxek bost zituzten. 54 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 17 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 42 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 133 ziren, horien artean 107 aktiboak ziren eta 26 inaktiboak ziren. 107 pertsona aktiboetatik 101 lanean zeuden (56 gizon eta 45 emakume) eta 6 langabezian zeuden (1 gizon eta 5 emakume). 26 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Knœrsheim udalerrian 71 unitate fiskal zeuden, 206 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.873 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
2000. urtean Knœrsheim udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 168 hektarea erabiltzen.
Fraser Stoddart
Sir James Fraser Stoddart (Edinburgo, 1942ko maiatzaren 24a) eskoziar-estatubatuar kimikaria da. 2016ko Kimikako Nobel Saria jaso zuen Jean-Pierre Sauvage eta Ben Feringarekin batera molekulak erabilita munduko makinarik txikienak garatzeagatik.
Zientzia eta filosofia ikasketak egin zituen Edinburgoko Unibertsitatean. Kimikako irakaslea da Ipar-mendebaldeko Unibertsitatean. Kimika supramolekularraren eta nanoteknologiaren arloan lan egiten du.
Phylloscopus cebuensis
Phylloscopus cebuensis Phylloscopus generoko animalia da. Hegaztien barruko Phylloscopidae familian sailkatua dago.
Siganus rivulatus
Siganus rivulatus Siganus generoko animalia da. Arrainen barruko Siganidae familian sailkatzen da.
One Chase Manhattan Plaza
One Chase Manhattan Plaza, Ameriketako Estatu Batuetako New York hirian dagoen bulego etxe orratz bat da. Guztira 248 metro eta 60 solairu dauzka eta 1960an amaitu zuten eraikitzen.
Skidmore, Owings and Merrill arkitekto taldeak diseinatu zuen.
Collatz aieru
Collatzen aierua matematika ko aieru bat da, honela definitutako sekuentziei dagokiena: hasi edozein zenbaki oso positiborekin n. Beraz, termino bakoitza honela ateratzen da aurreko terminotik: aurreko terminoa bikoitia bada, hurrengo terminoa aurreko terminoaren erdia da. Aurreko terminoa bakoitia bada, hurrengo terminoa aurreko terminoa bider 3 gehi 1 da. Ustea zera da, n-ren balioa zeinahi dela ere, sekuentzia beti iritsiko da 1 zenbakira.
Lothar Collatz matematikariarengandik hartu du izena aieruak, 1937an sartu baitzuen ideia, doktoretza jaso eta bi urtera. Izen hauek ere hartzen ditu aieruak: 3n + 1 arazoa, 3n + 1 aierua, Ulamen aierua (Stanisاaw Ulamen arabera), Kakutaniren arazoa (Shizuo Kakutaniren arabera), Thwaitesen aierua (Sir Bryan Thwaitesen arabera), Hasseren algoritmoa (Helmut Hasseren arabera), edo Sirakusako arazoa. Parte hartzen duten zenbakien sekuentziari, batzuetan, kazkabar-sekuentzia edo txingor-zenbakiak esaten zaio (izan ere, balioek, oro har, jaitsiera eta igoera ugari izaten dituzte, hala nola hodei bateko txingorra), edo zenbaki zoragarriak.
Problemaren definizioa
Zenbaki oso positibo batentzat honako eragiketa definitzen da, lehenik:
Rasbora macrophthalma
Rasbora macrophthalma Rasbora generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Collatz aieru
Problemaren definizioa
Zenbakiari n deituz gero, eta eragiketa f(n) funtzio gisa definituz:
Azkenik, eragiketa hori behin eta berriz aplikatzen den segida definitzen da. Honela, ai zenbaki sorta lortzen da, aldiro ai-1 balioari eragiketa aplikatuz lortzen diren zenbakiz osatua.
Collatz aieruak dioenez, azkenean segidak ai = 1 balioa hartuko luke beti, hasierako zenbakia (n) edozein izanik ere. Ohar bedi n = 1 hasierako baliorako sekuentzia itxia dela, hots 1, 4, 2, 1 zikloa betetzen duela etengabe. Zenbaki batetik abiatuz 1 zenbakira heltzeko segidari zikloa edo orbita deitzen zaio.
Collatz aierua zuzena ez balitz, bi aukera leudeke: edo hasierako balioak 1 balioa sekula hartzen ez duen segida itxia sortzea, edo segida etengabe haztea. Oraingoz, ez da horrelakorik aurkitu, ez denik frogatu ez bada ere.
Azkenik, n bakoitia denean 3n+1 beti bikoitia denez, honela ere defini daiteke funtzioa:
Gelditze-unea
Hasierako n balioarentzat, ai < a0 gertatzen i pausoari n-ren gelditze-unea deritzo. Era berean, ak = 1 gertatzen den pausoari n-ren erabateko gelditze-unea deritzo. Collatzen aieruaren interpretazio bat zera da, edozein zenbakiren erabateko gelditze-unea finitua dela.
Zenbakien gelditze denbora aurrikustea zaila da, ez baita batere erregularra. Oraingoz, 5,7x1018 baliorainoko zenbaki guztiak frogatu dira, eta guztiek dituzte erabateko gelditze-une finituak.
Aldaerak
3n + 1 formularen ordez besteren batzuk ere erabil daitezke, 3q + 1 itxura errespetatuz, antzeko segidak sortzen dituztenak. Adibidez, 5n + 1 formulak antzeko zikloak sortzen ditu, baina frogatua da kasu horretan 1 zenbakian bukatzen ez diren beste ziklo itxiak badaudela. Segida infinituak ere sor ditzakeela uste da, baina hori ez da frogatua.
Aldaera horiek beste aieru baten sorburu dira, 3q + 1 segidek q > 3 balio bakoitientzat 1 zenbakia barne hartzen ez duten zikloak dituztela dioena. Jakina, aieru hori ere ez da frogatua izan.
Datu enpirikoak
Adibidez, n = 12rekin hasita eta f funtzioa "lasterbiderik" gabe aplikatuta, 12, 6, 3, 10, 5, 16, 8, 4, 2, 1 sekuentzia lortzen da.
n = 19 zenbakiak denbora gehiago behar du 1 lortzeko:19, 58, 29, 88, 44, 22, 11, 34, 17, 52, 26, 13, 40, 20, 10, 5, 16, 8, 4, 2, 1.
n = 27rako sekuentziak, jarraian zerrendatua eta grafikatua, 111 urrats hartzen ditu (41 urrats zenbaki bakoitietan zehar, letra lodiz), eta 9232ra igotzen da 1era jaitsi aurretik.
27, 82, 41, 124, 62, 31, 94, 47, 142, 71, 214, 107, 322, 161, 484, 242, 121, 364, 182, 91, 274, 137, 412, 206, 103, 310, 155, 466, 233, 700, 350, 175, 526, 263, 790, 395, 1186, 593, 1780, 890, 445, 1336, 668, 334, 167, 502, 251, 754, 377, 1132, 566, 283, 850, 425, 1276, 638, 319, 958, 479, 1438, 719, 2158, 1079, 3238, 1619, 4858, 2429, 7288, 3644, 1822, 911, 2734, 1367, 4102, 2051, 6154, 3077, 9232, 4616, 2308, 1154, 577, 1732, 866, 433, 1300, 650, 325, 976, 488, 244, 122, 61, 184, 92, 46, 23, 70, 35, 106, 53, 160, 80, 40, 20, 10, 5, 16, 8, 4, 2, 1 (A008884 sekuentzia OEIS-ean). Guztizko geldialdi-denbora edozein hasierako balio txikiagokoa baino handiagoa duten zenbakiek sekuentzia bat osatzen dute, eta honela hasten da:
1, 2, 3, 6, 7, 9, 18, 25, 27, 54, 73, 97, 129, 171, 231, 313, 327, 649, 703, 871, 1161, 2223, 2463, 2919, 3711, 6171, ... (A006877 sekuentzia OEIS-ean).
1, 2, 3, 7, 15, 27, 255, 447, 639, 703, 1819, 4255, 4591, 9663, 20895, 26623, 31911, 60975, 77671, 113383, 138367, 159487, 270271, 665215, 704511, ... (A006884 sekuentzia OEIS-ean).
Zenbat urrats egin behar dira 1era iristeko?
0, 1, 7, 2, 5, 8, 16, 3, 19, 6, 14, 9, 9, 17, 17, 4, 12, 20, 20, 7, 7, 15, 15, 10, 23, 10, 111, 18, 18, 18, 106, 5, 26, 13, 13, 21, 21, 21, 34, 8, 109, 8, 29, 16, 16, 16, 104, 11, 24, 24, ... (A006577 sekuentzia OEIS-ean).
Gelditze-denbora osoaren hasierako balioa, 10 baino gutxiago 9 da, 19 urrats dituena,
100 baino gutxiago 97 da, 118 urrats dituena,
1000 baino gutxiago 871 da, 178 urrats dituena,
104 baino gutxiago 6171 da, 261 urrats ditu,
105etik behera 77031 da, 350 urrats dituena,
106 baino gutxiago 837799 da, 524 urrats dituena,
107 baino gutxiago 8400511 da, 685 urrats dituena,
108tik beherakoa 63728127 da, 949 urrats dituena,
109 baino gutxiago 670617279 da, 986 urrats dituena,
1010 baino gutxiago 9780657630 da, 1132 pasabide dituena,
1011 baino gutxiago 75128138247 da, 1228 urrats dituena,
1012 baino gutxiago 989345275647 da, 1348 urrats dituena,
Adierazitako pasabideen zenbaketa duten zenbaki baxuenak dira, baina ez derrigorrez emandako mugaren azpitik dauden bakarrak. Adibidez, 9780657631k 1132 urrats ditu, 9780657630ek bezala.
Guztizko gelditze-denbora txikiena duten hasierako balioak, digitu kopuruari dagokionez (2. oinarrian), biren potentziak dira; izan ere, 2n erdira n aldiz murrizten da 1era iristeko, eta inoiz ez da handitzen.
Carinish
, 'Càirinis', Eskoziako North Uist uhartearen hegoaldean dagoen herrixka bat da, Kanpoko Hebridetan. A865 errepidean dago, Benbecula uhartetik 3,2 kilometrora.
Armentières
Armentières Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2007an 25.170 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Armentières udalerrian erroldatutako biztanleak 25.170 ziren. Familiak 9.892 ziren, horien artean 3.434 pertsona bakarrekoak ziren (1.411 bakarrik bizi ziren gizonak eta 2.023 bakarrik bizi ziren emakumeak), 2.343 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 2.951 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 1.164 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 11.093 etxebizitza zeuden, 10.110 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 58 bigarren erresidentzia ziren eta 925 hutsik zeuden. 7.099 etxeak ziren eta 3.895 apartamentuak ziren. 10.110 etxebizitza nagusietatik 4.901 bere jabearen bizilekua ziren, 5.045 alokairuan okupaturik zeuden eta 164 doan lagata zeuden; 387 etxek gela bat zuten, 1.237 etxek bi zituzten, 1.573 etxek hiru zituzten, 2.484 etxek lau zituzten eta 4.429 etxek bost zituzten. 4.396 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 5.251 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 2.352 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 16.315 ziren, horien artean 10.998 aktiboak ziren eta 5.317 inaktiboak ziren. 10.998 pertsona aktiboetatik 9.255 lanean zeuden (5.034 gizon eta 4.221 emakume) eta 1.744 langabezian zeuden (879 gizon eta 865 emakume). 5.317 pertsona inaktiboetatik 1.224 erretiraturik zeuden, 2.036 ikasten zeuden eta 2.057 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Armentières udalerrian 10.341 unitate fiskal zeuden, 24.706 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.494 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 993 komertzioetatik, 6 erauzte enpresak ziren, 25 janari enpresak ziren, 5 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 36 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 72 eraikuntza enpresak ziren, 253 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 23 garraio enpresak ziren, 92 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 19 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 56 finantziazio enpresak ziren, 43 higiezinen enpresak ziren, 132 zerbitzu enpresak ziren, 165 administrazio publikoko enpresak ziren eta 66 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 220 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 3 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoak, 1 lan bilaketa bulegoa, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 10 banku bulegoak, 7 funerariak, 10 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 5 autoeskolak, 5 igeltseroak, 10 margolariak, 8 zurginak, 20 iturginak, 7 argiketariak, 5 eraikuntza enpresak, 29 ile apaindegiak, 4 albaitariak, 9 aldi baterako lan enpresak, 57 jatetxeak, 16 higiezinen agentziak, 5 tintoreriak eta 4 apaindegiak.
2009an zeuden 122 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 6 supermerkatuak, 2 brikolaje denda handika, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 10 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 16 okindegiak, 7 harategiak, 2 kongelatu-dendak, 2 arraindegiak, 6 liburu dendak, 31 arropa dendak, 3 etxerako tresna dendak, 9 zapata-dendak, 6 elektrotresna dendak, 2 altzari dendak, 2 kirol-dendak, 5 lurrin-dendak, 4 bitxi-dendak eta 7 lore-dendak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu laburretarako ospitale 1, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 2 psikiatriko, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, 2 osasun-zentro, 11 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an 6 haur-eskola eta 12 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Armentières udalerrian 4 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 4 hezkuntza orokorreko lizeo eta 3 lizeo teknologiko.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 2.228 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 3.485 eta lizeo teknologikoetan 1.119.
Armentières udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Veľké Blahovo
Veľké Blahovo Eslovakiako udalerri bat da, Dunajská Stredako barrutian kokatuta. 18,13 km²ko azalera du eta 1586 biztanle 2017ko datuen arabera.
Spay (France)
Spay Frantziako udalerria da, Sarthe departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Veľké Blahovo
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1162. urtekoa da.
Spay (France)
Biztanleria
2007an Spay udalerrian erroldatutako biztanleak 2.602 ziren. Familiak 958 ziren, horien artean 154 pertsona bakarrekoak ziren (83 bakarrik bizi ziren gizonak eta 71 bakarrik bizi ziren emakumeak), 342 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 413 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 49 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Borrassà
Banaketa administratiboa
Hiru herritan banaturik dago:
Martinópolis
Martinópolis Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Spay (France)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.793 ziren, horien artean 1.333 aktiboak ziren eta 460 inaktiboak ziren. 1.333 pertsona aktiboetatik 1.248 lanean zeuden (656 gizon eta 592 emakume) eta 85 langabezian zeuden (32 gizon eta 53 emakume). 460 pertsona inaktiboetatik 232 erretiraturik zeuden, 143 ikasten zeuden eta 85 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 116 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 11 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 18 eraikuntza enpresak ziren, 25 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 9 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 6 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 9 zerbitzu enpresak ziren, 11 administrazio publikoko enpresak ziren eta 12 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 31 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 banku bulegoak, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen alokairu bulegoak, 1 autoeskola, 2 igeltseroak, 3 margolariak, 2 zurginak, 2 iturginak, 3 eraikuntza enpresak, 4 ile apaindegiak, 3 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia, 1 tintoreria eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Spay udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 552 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Laudioko Nazioarteko Krosa
Laudioko Nazioarteko Krosa urtero azaroaren bukaeran Arabako herri horretan egindako kros-lehiaketa da. Lehendabizikoz 1985ean antolatu zuten, hasieran otsailean eta gero abenduan.
Bertan munduko atletarik nagusienetariko batzuk hartu dute parte, tartean Derartu Tuluk, Gebregziabher Gebremariamek, Charles Kamathik, Sally Barsosiok, Martin Fizek, Alessandra Aguilarrek edo Jon Brownek. 2004 eta 2006 artean, IAAF estatusa zuen.
2012an babesle faltagatik diru arazoak izan zituen eta bertan behera utzi zen Nazioarteko Krosa. Ordutik aurrera herri lasterketa antolatzen da.
Matran
Matran Suitzako udalerria da. Friburgo kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
1910
Abuztua
j
Andatzako estazio megalitikoa
Andatzako estazio megalitikoa izen bereko mendiak, Belkoainek eta Zarateaitzek osatutako mendikatetxoan kokaturiko Kalkolito eta Brontze Aroko monumentu megalitikoen multzoa da. Aduna, Aia, Andoain, Asteasu, Donostia, Usurbil eta Zizurkilgo lurretan dauden hamaika dolmen eta zista batek osatzen dute:
2003an Eusko Jaurlaritzak Monumentu Multzo izendapenarekin Kultura Ondasun izendatu zuen estazio megalitiko hau.
2018ko udan Aranzadik egindako X. prospekzio kanpainan beste monumentu megalitiko bat aurkitu zen Txangosta inguruan. Gizakiek egindako egitura bat zela baieztatu zuten, itxura guztien arabera trikuharri bat, baina uste baino konplexuagoa zenez 2019an, ikerketa sakonagoa egiteko, indusketarekin jarraituko zutela iragarri zuten.
Andatza I trikuharria
Usurbilgo lurretan, Etumeta izeneko gunean, Andatza mendiaren ekialdeko hegalean dagoen trikuharria da. Trikuharri poligonala dela dirudi. Neolito-Brontzea sekuentzia kulturalari dagokio.
Frantzisko Ioldik aurkitu zuen 1954an eta Luis Peña Basurtori jakinarazi zion. Biek elkarrekin prospekzio bat egin zuten 1954ko uztailaren 13an. Juan Maria Apellanizek eta Jesus Altunak induskatu zuten 1965ean. Indusketa 2 zatitan egin zuten. Lehenik eraztun bat zulatu zuten ganberaren inguruan, ganbera isolatu eta ganbera gehigarririk bazegoen jakiteko. Ondoren koadranteak induskatu zituzten.
6 harlauzaz osatutako ganbara irregular bat dauka, horietako bat, burualdekoa, beste altuenetatik 0,6 metro irteten da. Gainerako lauzak baino sakonera handiagoan sartuta dago, 0,35 metro gehiago eta altxagarri bezala harri txikiak sartuta dauzka, ondorioz kokatze eta altxatzea beste lauzena baino konplexuagoa izan zela ondorioztatu zuten ikertzaileek. Ganbera hegoaldetik ixten duen besteak baino nabarmen txikiagoa da eta ekialdekoaren antzekoa. Ganberaren norabidea 130 gradu da, sarrera hego-ekialderantz du. Bertako harearriz egina dago. Indusketa egin zenerako trikuharriaren ganbera behartua zegoen eta landutako silexaren azalaren arrastoak gordetzen dituen xafla zati bat bakarrik aurkitu zuten bertan.
Andatza II trikuharria
Usurbilgo lurretan, Lapurtokieta izeneko gunean, Andatza mendiaren hego-ekialdeko hegalean dagoen trikuharria da. Neolito-Brontzea sekuentzia kulturalari dagokio.
Jesus Elosegik aurkitu zuen 1955ean. Ez da induskatu.
15 metroko diametroa du iparretik hegora eta 13,5 metrokoa ekialdetik mendebaldera. 1,80 metroko altuera du erdian. Erdiko kraterrak 1x2 metroko diametroa du eta 0,50 metroko sakonera. Bertan harri nahasien artean 0,90 eta 0,35 metroko bi harlauza azaleratzen dira.
The Trial of Christine Keeler
The Trial of Christine Keeler 2019ko britainiar telesail dramatikoa da.
Andatzako estazio megalitikoa
Andatza III zista
Usurbilgo lurretan, Lapurtokieta izeneko gunean, Andatza mendiaren hego-ekialdeko hegalean dagoen zista da. Andatza II trikuharriaren ondoan dago, 6 metro ekialdera.
Cuevas familiakoek aurkitu zuten 1982an. Ez da induskatu.
The Trial of Christine Keeler
Sinopsia
Erresuma Batuko politikagintza hankaz gora jarri zuten 1960ko hamarkadan Profumo auziak eta hari loturiko eskandaluek. Harold Macmillan lehen ministroak eta John Profumo Gerra Idazkariak dimisioa eman zuten, azken horrek Christine Keeler modeloarekin harremanak izan ostean.
Andatzako estazio megalitikoa
Andatza III zista
Ganbera lurretik ia azaleratzen ez diren 5 harlauzak osatzen dute eta esparru errektangular itxia da. Tumulurik ez duela dirudi. Ardatz nagusiaren norabidea 130 gradukoa da. Kanpoko neurriak: 1 metro bat du ipar-mendebalde hego-ekialde ardatzean eta 0,50 metro ipar-ekialde hego-mendebalde ardatzean. Harlauzen neurriak: 0,95 x 0,12 metro; 0,80 x 0,15 metro; 0,70 x 0,13 metro; 0,68 x 0,15 metro eta 0,26 x 0,10 metro. Bertako harearriz egina dago.
Calling Dr. Love
"Calling Dr. Love" Kiss hard rock talde amerikarraren abestia da, beraien 1976ko Rock and Roll Over albumean argitaratua. Abestia Gene Simmons baxu-jotzaile/abeslariak idatzi zuen Evansville, Indianako Holiday Inn batean. Albumeko bigarren singlea izan zen, eta AEBetan lortzen zuten laugarren Top 20, Billboard zerrendan 16. postua lortu zuelarik. Abestiaren izena Gene Simmonsek zuen "Men in Black" izeneko Three Stoogesen bilduma labur batetik zetorren, non ospitaleko dei bat agertzen zen, "Calling Doctor Howard, Doctor Fine, Doctor Howard", Moe, Larry eta Curly, hurrenez hurren. Abestiaren riff nagusia Alice Cooperren "Cold Ethyl" abestiaren oso antzekoa da, 1975eko "Welcome To My Nightmare" LPan agertzen dena.
Andatzako estazio megalitikoa
Arkutxa trikuharria
Zubietako lurretan, Arkutxa izeneko gunean, Andatza mendiaren ekialdeko saihetsaldean dagoen trikuharria da. Olaiko trikuharria 400 metro mendebaldera dago. Neolito-Brontzea sekuentzia kulturalari dagokio.
Jesus Argomanizek aurkitu zuen 1983an. Ez da induskatu. 1987an monumentuaren ipar-ekialdeko zati bat suntsitu zuten baso-lanetan zebiltzala.
Calling Dr. Love
Abestiaren zuzeneko bertsio bat agertzen da Alive II diskoan, 1977an kaleratua. Hortik gerora, "Calling Dr. Love" Kissen arrakasta album askotan agertu izan da. 2003an, Kissen zuzeneko 5. albumean agertu zen, Kiss Symphony: Alive IV diskoan.
Andatzako estazio megalitikoa
Arkutxa trikuharria
Hego-ekialdeko zatian izan ezik tumulua oso nahastua dago. Ganbara, 0,70 x 0,10 x 0.30 m eta 1,10 x 0,45 x 0,20 m neurriak dituzten eta eskuadran kokatuta dauden, bi harlauzaz osatuta dago eta kontserbatutako tumulu zatian zentratu gabe dago. Beste 1,30 x 1 x 0,30 m neurriak dituen beste harlauza bat besteetatik 2m hego-mendebaldera dago. Ganbararen norabidea 90 gradukoa da. Bertako harearri eta konglomeratuz osatua dago.
Beldarrain trikuharria
Aiako lurretan, Beldarrain baserriaren hondakinetatik Andatzara igotzen den bidetik gertu, dagoen trikuharria da. Loatzu I eta Loatzu II trikuharriak 600 eta 890 metro, hurrenez hurren, ekialdera daude. Neolito-Brontzea sekuentzia kulturalari dagokio.
Tumuluak 13 metroko diametroa du eta 0,60 - 0,70 metro arteko altuera eta hareharrizko harriz osatua dago. Tumuluaren erdian ganbararen harlauza bat dago lurrean sartua, 70 gradutara zuzendua eta hego-hego-ekialdera etzana. Harlauza hau kareharrizkoa da eta agerian duen zatiak 1,55 x 0,60 x 0,15 metroko neurriak ditu.
Belkoain trikuharria
Andoaingo lurretan, Belkoain mendiaren gailur garaienen arteko lepoan, dagoen trikuharria da. Neolito-Brontzea sekuentzia kulturalari dagokio.
Jesus Altuna eta K. Mariezkurrenak aurkitu zuten 1978an. Ez da induskatu.
Calling Dr. Love
Kultura popularrean
Abestia aipatua da The Wastelands, Stephen Kingen Dark Tower Seriesen hirugarren zatian.
Andatzako estazio megalitikoa
Belkoain trikuharria
Tumuluak 11 metroko diametroa du eta 1,60 metro (iparraldean) eta 1 metro (hegoaldean) arteko altuera. Erabat nahastua eta itxuragabetua dago. Ganbera suntsituta dago. Mendebalderantz zutik jarritako harlauza bat dago baina ez du zerikusirik ganbera osatu zezaketenekin. Kraterrean 1,30 x 0,60 metroko harlauza etzan bat dago eta beste batzuk nahaspilan. Bertako hareharriz osatua dago. Harri pilaren gainean Andoain eta Aduna udalen arteko mugarria dago.
Calling Dr. Love
Kultura popularrean
'Sweet' Stevie Aaron borroka libreko borrokalari britainiarrak abestia erabiltzen du bere sarreran.
Abestia 2009ko Dr. Pepper gerezi zaporeko edariaren iragarki batean erabili zen. Iragarkian Gene Simmons agertzen da hainbat emakumez inguratuta, Kiss logo elektriko erraldoi baten aurrean, zein piztu egiten den produktu berriak "KISS of cherry" duela esaten duenean. Bere semea sartzen da eta esaten dio "kiss" hitza gehiegi erabiltzen duela, gerezi zaporea oso leuna izanik. Iragarkia "Dr. Love" abestiarekin bukatzen da, Gene sinisteko, "I'm a doctor!" esanez. Honen aldaera Super Bowl XLIV saioan kaleratu zuten.
Andatzako estazio megalitikoa
Karramiolotz trikuharria
Jesus Argomanizek aurkitu zuen 1983an. Ez da induskatu. 2018an ezezagunenek espiral itxurako egitura bat osatu zuten ganberaren inguruan harriekin. 2020ko ekainaren 6an usurbildar batek hondakin mendixka batekin ia estalita aurkitu zuela salatu zuen. Ekainaren 11rako hondakinak kenduta zeuden.
Calling Dr. Love
Kultura popularrean
Kanadako 8 abestiko zinta bertsioan abestia 55 segundoz inguru luzatzen da, erdi aldatutako gitarra soloaren errepikapena dela eta.
Andatzako estazio megalitikoa
Karramiolotz trikuharria
Tumuluak 9,50 metroko diametroa du ipar-hegoalde ardatzean eta 12 metrokoa ekialde-mendebalde ardatzean eta 1,50 metroko altuera du. Ganbera tumuluaren erdialdean dago eta pixka bat barnealdera okertutako 2 harlauzak osatzen duten esparru errektangular bat da. Iparraldeko harlauzaren neurriak 1,20 x 0,25 x 0,40 metro dira eta hegoaldekoarenak 0,80 x 0,20 x 0,60 metro. Ganberak 0,80 metroko sakonera du eta 90 graduko norabidea. Bertako hareharri eta konglomeratuz osatua dago.
Calling Dr. Love
Bertsioak
1994an, Shandi's Addiction supertaldeak (Maynard James Keenan abeslaria, Tom Morello gitarjolea, Billy Gould baxu-jotzailea, eta Brad Wilk bateria) grabatu zuen abestia Kiss My Ass: Classic Kiss Regrooved Kiss tributu albumaren barruan.
Andatzako estazio megalitikoa
Loatzu I trikuharria
I. Gazteluk aurkitu zuen 1986an. Ez da induskatu.
Tumuluak 10 metroko diametroa du ipar-hegoalde ardatzean eta 11,50 metrokoa ekialde-mendebalde ardatzean eta 0,60 - 0,80 metro arteko altuera du. Erdian 3,60 x 3,30 metroko zabalera eta 0,20 metroko sakonera duen sakonune bat dauka. Bertan, ekialdean, 0,16 x 0,35 x 0,08 metroko harlauza bat dago zutik, 30 graduko norabidean. Bertako hareharri eta konglomeratuz osatua dago.
Calling Dr. Love
Bertsioak
1996an, The Electric Hellfire Club industria rock taldeak abestia bertsionatu zuen beraien Calling Dr. Luv albumean, albumari eta abestiari izen hori emanez, The Rev. Dr. Luv teklatujoleari omenaldi bezala, pixka bat arinago hil zena. Hullabaloo punk taldeak abestiaren bertsioa grabatu zuen Hard to Believe: Kiss Covers Compilation tributu albumerako.
Andatzako estazio megalitikoa
Loatzu II trikuharria
Aiako lurretan, Loatzu mendiaren ekialdeko hegalean, dagoen trikuharria da. Loatzu I trikuharria 300 metro mendebalde ipar-mendebaldera dago. Neolito-Brontzea sekuentzia kulturalari dagokio.
Jesus Argomanizek aurkitu zuen 1986an. Ez da induskatu.
Trikuharri luze irekia da. Tumulua jeitsia eta soildua dago ekialde eta mendebaldeko arkuetan bide eta mendi-pista bat irekitzearen eraginez. Tumuluaren ustezko diametroa 8 metrokoa da eta altuera 0,70 metrokoa da ekialdean eta 0,50 mendebaldean. Ganbera hiru harlauzaz osatua dago: bi mendebaldean daude, batek 0,90 x 0,10 metroko neurriak ditu eta hareharrizkoa da eta besteak 1,45 x 0,16 metroko neurriak ditu eta kareharrizkoa da. Ekialdean 1,85 x 0,15 metroko neurriak dituen beste harlauza bat dago. Harlauzek muturretan irekia dagoen esparru errektangular bat osatzen dute. Ganberaren zorua 0,75 metro sakondua dago eta bere norabidea 145 gradukoa da. Bertako hareharri eta inguruko kareharriz osatua dago.
Olaiko trikuharria
Jesus Argomanizek aurkitu zuen 1983an. Ez da induskatu. Seinaleztatuta egon arren, 2005eko azaroaren 2an, Biribillondoko antenarako pista eraikitzen ari zen enpresak txikitu zuen.
Etiopiako goi-lautada
Etiopiako goi-lautada, Etiopiar mendigunea ere deitua, ipar-ekialdeko Afrikako goi-ordoki zabala da, Etiopiako zatirik handiena eta Eritreako iparraldea hartzen dituena. Gehiena 1.500 metrotik gorako garaieran dago, eta mendirik gorenak 4.500-4.600 metrora iristen dira.
Andatzako estazio megalitikoa
Olaiko trikuharria
Tumuluak 12 metroko diametroa du 1,15 metroko altuera. Erdian 4 x 3 metroko zabalera eta 0,70 metroko sakonera duen zulogune bat dauka, iparraldera zanga moduan zabaltzen dena. Ganbera eskuadran kokatutako bi harlauzak osatzen dute. Bata, albokoa, hegoaldean dago eta 1,70 x 0,50 x 0,70 metroko neurriak ditu eta iparralderantz okertua dago. Bestea, itxiturakoa, mendebaldean dago eta 0,50 x 0,20 x 0,10 metroko neurriak ditu. Norabidea 75 gradukoa da. Bertako hareharriz osatua dago.
Palankaleku trikuharria
Asteasuko lurretan, Zaratehaitz eta Saskaratebururen arteko Urritzabasogaina kotaren hego-ekialdean dagoen zelaigunean, dagoen trikuharria da. Zizurkilgo Zarateko benta eta Asteasuko Saskarate baserriak lotzen dituen bidearen eskuinaldean dago, lehenetik 700 metro hego-mendebaldera eta bigarrenetik 550 metro ipar-ekialdera. Sekuentzia kulturala Neolitoa/Zehaztu gabeko Brontze aroa da.
Etiopiako goi-lautada
Geografia
Etiopia hego-mendebaldetik ipar-ekialdera zeharkatzen dituen Rift Haran Handiak bitan zatitzen du goi-lautada:
Ekologia
Goi-lautadan hiru eko-eskualde daude:
Andatzako estazio megalitikoa
Palankaleku trikuharria
2010ean aurkitu zuten X. Alberdi, L. del Barrio, J. Etxabe, J. Perez eta M. Usabiagak.
Tumuluak 6 metroko diametroa du eta 0,45 metroko altuera. Blokez osatua dago eta erabat lurperatua aurkitzen da. Tumulua bertako kareharriz eta inguruko hareharriz osatua dago. Ganberak 1,65 x 0,75 x 0,35 metroko harlauza bat dauka, harri pilaren erdian zentratuta dagoena. Bertako kareharrizko harlauza honek hego-ekialde ipar-mendebalde norabidea du eta ipar-ekialderantz etzana dago. Ez da induskatu.
16 metro hego-mendebaldera 3 metroko diametroko eta 0,40 metroko altuerako egitura tumular bat dago, lurrez, hematite nodulu eta kareharri eta hareharrizko harriz osatua. Tumulu hau ondoan dagoen bideak zatitu zuen aspaldian ipar-hego norabidean eta mendebaldeko zatia bakarrik kontserbatu da.
Txangostako trikuharria
1984an Antxon Agirre Sorondok argazki pare bat atera zizkion eta harrespilatzat jo zuen. 2004n Aranzadiren Andatzako 2. prospekzio arkeologiko kanpainan egitura berezi bat identifikatu zuten Txangosta inguruan. Inguruko biztanleek ezagutu arren bertako aztarnak ikertu gabe zeuden. 2018ko udan Aranzadik egindako X. prospekzio kanpainan zundaketa arkeologiko bat egin zen bertan egitura naturala ala gizakiak egina zen jakiteko. Egitura gizakiek egindako monumentu megalitiko bat zela baieztatu zuten, itxura guztien arabera trikuharri bat, baina uste baino konplexuagoa zenez 2019an, ikerketa sakonagoa egiteko, indusketarekin jarraituko zutela iragarri zuten. 2019ko urtarrilaren 22an Izaro Quevedo Semperenak eta Manu Ceberio Rodriguezek, azterketa arkeologikoaren arduradunek, hitzaldi bat eman zuten Potxoenean emaitzak aurkezteko Usurbilgo Udalak antolatuta.
Egitura
Egitura hau du monumentu megalitikoak: harri pilaketa bat eta haren gainean bi harri handi zutik, eta hegoaldera beste harri bat etzanda. Bi harriak eusteko gizakiek jarritako harri txikiago batzuk daude. Tumuluak 13 metroko diametroa eta ia metro bateko altuera du eta oinplano borobila dauka. Gehienbat hareharriz osatua dago, baina harri handi eta leun batzuk konglomeratuak dira. Egitura osatzen duten materialak nahastuak daude: lurra, harri handiak eta txikiak ikusten dira leku desberdinetan.
Ikerketa arkeologikoa
Ondoren, egituraren ezaugarriak eta kronologia ezagutzeko 5,50 x 4,50 metroko indusketa eremu bat irekitzea erabaki zuten. Bi harrien azpian gizakiak egindako harri pilaketa handi bat zegoela ikusi zuten. Gehienak hareharriak dira, baina harri handi eta leun batzuk konglomeratuak dira.
Indusketa eremu osoko landaredia kendu ondoren harri pilaketaren erdialdean 5-10 zentimetroko azala kendu zuten eta buztinez osatutako maila aurkitu zuten eremu txiki batean. Eremu horren inguruan harri eta harlauza leunak daude. Bertan 3 zentimetroko luzerako sukarrizko xafla bat eta harri-kristal bat agertu ziren. Lehen begiratuan sukarria erreta zegoela konturatu ziren eta xaflak erdialdean zulotxo bat duela ikusi zuten. Material hau tenperatura batera iristean lehertu egiten da. Horrela sortutakoa da behatutako zulotxoa. Material arkeologikoa aurkitzeak historiaurreko egitura dela baieztatu zuen. Egituraren ezaugarriak eta aurkitutako materiala ikusita monumentu megalitiko berri bat zela ondorioztatu zuten.
Tumuluaren gainean zuhaitz batzuk eta eroritako enbor handi bat zeuden. Ikerketa behar bezala burutzeko egitura osoa garbitu behar zela kontutan hartuta lana bertan behera utzi zuten. 2019an indusketarekin jarraituko zutela iragarri zuten.
Zarateko benta trikuharria
Trikuharria dagoen lepotik hiru bide igarotzen dira, guztiak monumentutik gertu, urrutiena 15 metrora. Horietako bat, Zizurkildik Zarateko Bentara doana, artzainek ganadua neguan Aralartik larre baxuagoetara ekartzeko erabiltzen zuten. Bigarren bidea Aitzkurutzeta eta Abalotzetik Zarateko Bentara doa eta hau ere transhumantzian erabili izan da. Hirugarren bide bat ere igarotzen da trikuharriaren oinetik eta bigarrenarekin bat egiten du. Bideak trikuharriaren inguruan gurutzatzen dira, Altzaniako Bidaarte trikuharriaren inguruko bidegurutzearen antzeko moduan.
Frantzisko Ioldik aurkitu zuen 1954an eta Luis Peña Basurtori jakinarazi zion. Otadi batek estalita ezkutuan egon zen, erreketa baten ondorioz bistan geratu zen arte. Jesus Altuna, Juan Maria Apellaniz eta J. Rodriguez Ondarrak induskatu zuten 1965ean. Indusketa zirkuluan eta bi koadrantetan egin zen. Ganbera hutsik aurkitu zen, baina tumuluaren indusketan honakoak aurkitu ziren:
Indusketa egin zuten ikertzaileek beren artikuluan jasotzen dutenaren arabera, inguruko biztanleen ustez trikuharria elkarren aurkako bi bandoren artean, lizar adar handiak erabiliz, egindako borrokan hildako jentilen hilobia da.
Trikuharri labur itxia da. Tumuluak 12 metroko diametroa du eta 0,45 metroko altuera. Tumuluak ez dauka arkitektura definiturik, lur eta harri pilaketa soila da. Datu aipagarri bakarra harririk handienak beti tumuluaren azpian egotea da. Ganbera okertutako bost harlauzak osatzen dute, horietako bi hautsiak daude eta erraz berrizta daitezke. Ganbera gaur egun trapezoidala da, baina esparru errektangular bat osatzen zuen. Itxiturako harlauzetako bat baxuagoa da eta leiho bat gogorazten du. Ardatz nagusiaren norabidea ekialde-mendebaldekoa da. Bertako hareharriz osatua dago.
Siganus spinus
Siganus spinus Siganus generoko animalia da. Arrainen barruko Siganidae familian sailkatzen da.
From Dusk till Dawn
From Dusk till Dawn (euskaraz Ilunabarretik Egunsentira arte) 1996ko Robert Rodriguez estatubatuar zinema zuzendariaren beldurrezko filma bat da. Gidoia Quentin Tarantinok idatzi zuen, eta bertan George Clooney, Harvey Keitel, Juliette Lewis aktoreek eta Quentin Tarantino berak antzeztu zuten.
Argumentua
Seth eta Richard "Ritchie" Gecko (George Clooney eta Quentin Tarantino) AEBtako kriminal arriskutsuenetakoak diren bi anai dira. FBI eta Texasko polizia atzetik jarraika dituztela ozta-ozta ihes egiten dute. Fuller familiako senideak (Harvey Keitel, Juliette Lewis eta Ernest Liu) bahituta hartu ondoren, haien autokaraban Mexikora joango dira.
Behin muga igaro ondoren, iluntzean basamortuaren bihotzean dagoen "Titty Twister" ("Titi Kiribildua") deritzon ospe eta itxura txarreko tabernazulora iritsiko dira. Hasiera batean egunez motorzaleen taberna zatar baina arrunta dirudienak gaua iristean sekulako ezustekoa emango die, ingurumari guztiko banpiroen gordeleku eta janlekua baita.
Villiers-les-Hauts
Villiers-les-Hauts Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Villiers-les-Hauts udalerrian erroldatutako biztanleak 145 ziren. Familiak 64 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 101 etxebizitza zeuden, 63 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 32 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 98 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 63 etxebizitza nagusietatik 58 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 31 etxek bost zituzten. 52 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 29 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 30 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 76 ziren, horien artean 51 aktiboak ziren eta 25 inaktiboak ziren. 51 pertsona aktiboetatik 44 lanean zeuden (26 gizon eta 18 emakume) eta 7 langabezian zeuden (4 gizon eta 3 emakume). 25 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Jonas Salk
Poliomielitisaren kontrako txerto benetan eraginkorra lortu zuen lehena izan zen. Txertoa ez patentatzea erabaki zuen banaketa globala maximizatzeko, diru-irabazirik ez bilatzea aukeratu zuen eta gaixotasunari ahalik eta modurik eraginkorrenean aurre egitearen alde egin zuen.
Villiers-les-Hauts
Diru sarrerak
2009an Villiers-les-Hauts udalerrian 65 unitate fiskal zeuden, 151,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.939 euro zen.
Jonas Salk
Biografia
New Yorkeko Unibertsitatean ikasi zuen medikuntza eta han egin zen doktore 1939an. New Yorkeko ospitale batean lan egin zuen 1940an, Michigango Unibertsitatean 1942an eta Pittsburgheko Unibertsitatean 1947an (birologia-laborategiko zuzendari izan zen bertan).
Villiers-les-Hauts
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Jonas Salk
Biografia
1963an La Jollako (Kalifornia) Ikerketa Biologikoen Institutua (gerora Salk institutua izango zena) sortu zuen eta bertako zuzendari izan zen. Salken ikerketak txertoak lortzera bideratuak izan ziren batez ere, gripearen kontrakoak lehenbizi, eta poliomielitisaren kontrakoa gero. 1952an Salk txertoa lortu zuen, birus hilekin; txerto hura kasuen % 80-90ari aurre egiteko gauza zela frogatu ahal izan zuen. Lorpen hori zela-eta, Estatu Batuetako gobernuak Askatasunaren Domina eman zion 1977an. Ohorezko Legioa (1955), Lasker saria (1956) eta Robert Koch domina (1963) ere eman zizkioten, besteak beste.
Villiers-les-Hauts
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
Jonas Salk
Biografia
Azken urteetan, HIESaren kontrako txertoa bilatzen saiatu zen Salk.
Villiers-les-Hauts
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Villiers-les-Hauts udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Carlia pulla
Carlia pulla Carlia generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.