cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Brestot
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 322 ziren, horien artean 240 aktiboak ziren eta 82 inaktiboak ziren. 240 pertsona aktiboetatik 222 lanean zeuden (129 gizon eta 93 emakume) eta 18 langabezian zeuden (8 gizon eta 10 emakume). 82 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 27 ikasten zeuden eta 35 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Brestot udalerrian 188 unitate fiskal zeuden, 502,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.873 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
2000. urtean Brestot udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 335 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mus cervicolor
Mus cervicolor Mus generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Francisco Herrera Gaztea
Francisco Herrera Gaztea (gaztelaniaz: Francisco Herrera el Mozo; Sevilla, 1627 - Madril, 1685eko abuztuaren 25a) espainiar pintore eta arkitektoa izan zen, Francisco Herrera Zaharraren semea. Erroman egin zituen ikasketak. 1672an Karlos II.ak ganbera pintore izendatu zuen. Eragin handia izan zuen Espiniako pintura barrokoaren bilakaeran. Bere freskoak galdu egin dira eta bestelako koadro gutxi ezagutzen zaizkio: San Frantziskoren Garaitia (1656, Sevillako katedrala), San Hermenegildoren Garaitia (1654, Prado, Madril), San Josefen ametsa (1662 aldean, Prado, Madril).
Carnet
Carnet Frantziako udalerria da, Mantxa departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 217 etxebizitza zeuden, 190 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 212 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 190 etxebizitza nagusietatik 137 bere jabearen bizilekua ziren, 50 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 10 etxek bi zituzten, 40 etxek hiru zituzten, 43 etxek lau zituzten eta 93 etxek bost zituzten. 166 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 81 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 95 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Pellouailles-les-Vignes
Pellouailles-les-Vignes Frantziako udalerria da, Maine eta Loira departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Carnet
Diru sarrerak
2009an Carnet udalerrian 189 unitate fiskal zeuden, 479 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.032 euro zen.
Pellouailles-les-Vignes
Biztanleria
2007an Pellouailles-les-Vignes udalerrian erroldatutako biztanleak 2.378 ziren. Familiak 818 ziren, horien artean 137 pertsona bakarrekoak ziren (57 bakarrik bizi ziren gizonak eta 80 bakarrik bizi ziren emakumeak), 236 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 384 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 61 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Carnet
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 3 zurginak ziren, 1 iturgina eta 1 jatetxe.
Pellouailles-les-Vignes
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Carnet
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
Pellouailles-les-Vignes
Etxebizitza
2007an 884 etxebizitza zeuden, 846 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 33 hutsik zeuden. 694 etxeak ziren eta 186 apartamentuak ziren. 846 etxebizitza nagusietatik 571 bere jabearen bizilekua ziren, 261 alokairuan okupaturik zeuden eta 13 doan lagata zeuden; 7 etxek gela bat zuten, 45 etxek bi zituzten, 105 etxek hiru zituzten, 199 etxek lau zituzten eta 491 etxek bost zituzten. 745 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 330 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 493 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.594 ziren, horien artean 1.243 aktiboak ziren eta 351 inaktiboak ziren. 1.243 pertsona aktiboetatik 1.166 lanean zeuden (594 gizon eta 572 emakume) eta 77 langabezian zeuden (42 gizon eta 35 emakume). 351 pertsona inaktiboetatik 114 erretiraturik zeuden, 159 ikasten zeuden eta 78 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Carnet
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pellouailles-les-Vignes
Diru sarrerak
2009an Pellouailles-les-Vignes udalerrian 880 unitate fiskal zeuden, 2.516 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.192 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 72 komertzioetatik, 10 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 19 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 12 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 16 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 5 margolariak, 2 zurginak, 1 iturgina, 3 ile apaindegiak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 2 okindegiak, 1 zapata-denda zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Pellouailles-les-Vignes udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 188 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hylophorbus rainerguentheri
Hylophorbus rainerguentheri Hylophorbus generoko animalia da. Anfibioen barruko Microhylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Modřišice
Modřišice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 436 biztanle ditu eta 3,42 kilometro koadroko azalera. Semilyko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1786 urtean egin zen.
Kieran Hanrahan
Kieran Hanrahan (Ennis, Clare konderria, 1957) musikari eta irrati esatari bat da. Hamalau urterekin irlandar banjo tenorea jotzen hasi eta Irlanda Osoko Txapelketa irabazi zuen. Urte luzez musika talde askotako kide izan da, tartean Stockton's Wing, Inchiquin, eta Templehouse Ceili Band.
1991tik aurrera RTÉko irratsaioetako esataria da. Gaur egun, Ceili House irlandar folk musika herrikoiari buruzko irratsaioa aurkezten du.
The Field (1990) filman kameo bat ere egin zuen, festako banjo-jotzaile bezala.
Valentine de Saint-Point
Valentine de Saint-Point, jaiotzez, Anna Jeanne Valentine Marinne de Glans de Cessiat-Vercell (Lyon, Frantzia, 1875eko otsailaren 16a - Kairo, 1953ko martxoaren 28a) artista eta idazle frantsesa izan zen.
Saint-Point Belle Époqueko pertsonaia garrantzitsua izan zen, idazle, poetisa, kazetari, dramaturgo, margolari, koreografo, arte-kritikari eta feminista izanik. Atlantikoa hegazkinez zeharkatu zuen lehen emakumea izan zen.
Balet-ikuskizunak antolatzen zituen New Yorkeko Metropolitan Operan, 1924an Kairora joan aurretik. Han, islamera bihurtu zen Raoyhya Nour-el Dine izenarekin.
Ezaguna da manifestu futurista bat idatzi zuen lehen emakumea izateagatik, Le Manifeste de la femme futuriste.
Biografia
Alice de Glans de Cessiar eta—Joshep Vercell-en alaba bakarra zen, eta ama-jatorriagatik, Alphonse de Lamartineren iloba birbiloba. Literatura-munduan sartzean hartu zuen izengoitia bere arbaso ezagunaren gazteluaren izenetik dator. 1883an aita hil egin zen, eta bera eta ama Mâconera itzuli ziren, horrela hazi zen, amona eta tutorea inguruan zituela.
1893an, Valentine Florian Théophile Perrenotekin ezkondu zen, bera baino hamalau urte gehiagoko irakaslearekin. Hurrengo urtean, Lons-le-Saunier-era bidali zuten. Han, Valentinek Charles Dumont ezagutu zuen, filosofiako irakaslea eta senarraren kidea. Maitalea izan zen azkenean. 1897an Korsikara joan ziren eta geroago Niortera, non Perrenot 1899an hil baitzen.
Ibilbidea
Hogeita lau urteko alarguna Parisera joan zen, eta han Charles Dumont aurkitu zuen, gero Frantziako III. Errepublikako ministro izan zena. Bikotea 1900eko ekainaren 20an ezkondu zen. 1902. urteaz geroztik, berak literatura-areto bat antolatzen zuen, eta han elkartu zen Rachilde, Natalie Clifford Barney, Mucha et Auguste Rodin haiekin, eta beste artista asko ere bai. Eskultore ospetsuaren adiskidetasunak eta trukatutako gutunek garrantzi handia izan zuen bere bizitza artistikoan. Elkar miretsi zuten eta berak "La doble identidad d'Auguste Rodin" artikulua argitaratu zuen 1906an La Nouvelle Revue aldizkarian.
1903an, garai hartan ohikoak ziren espiritismo-saioetako batean, Riccotto Canudo poetarekin topo egin zuen. Handik gutxira, dibortzioa eskatu eta 1904ko urtarrilaren 20an gauzatu zen. Zurrumurruak ibili ziren arrazoiei buruz: ia biluzik posatu zuela Rodinentzat edo Mucharentzat, baita Canudoren segizioa ere. Berak esan zuen benetako arrazoia bere artean zentratu nahi zuela eta independenteki bizi nahi zuela. Orduan hartu zuen Valentine de Saint-Point goitizena, eta Canudorekin harremanetan hasi zen, izatezko bikote gisa.
1905eko urtarrilean, berak "Lamartine inconnu (Lamartine ezezaguna)" izeneko artikulua argitaratu zuen La Nouvelle Revuen. Berehala argitaratu zuen bere lehen poesia-liburua, Poèmes de la Mer et du Soleil, aurreko urtean Canudorekin Espainiara egindako bidaian inspiratuta. 1906an, Un amour, trilogiaren lehen zatia, oso ondo hartu zuen kritikak. Hainbat aldizkaritan parte hartu zuen, hala nola Poesia-n. Aldizkari horren sortzailea Filippo Tommaso Marinetti zen. 1907an, Un inceste argitaratu zen.
1909an antzerkian aritu zen. Maiatzaren 28an, La Déchu izeneko drama aurkeztu zuen Arteen Antzokian, eta La nouvelle Revuek argitaratu zuen. Lan hau Le théâtre de la femme trilogia dramatikoaren lehen zatia da. 1910ean Une femme et le désir argitaratu zuen, emakumeen psikologiari eta emakumeek gizartean duten rolari buruzko egia batzuk adierazteko aukera eman zion aitorpen autobiografikoa.
1912an Manifeste de la femme futuriste argitaratu zuen, Marinettiren Manifestu futuristan zeuden ideia misogino batzuen aurkako erreakzio gisa.
1913. urtearen hasieran, Canudok Montjoie aldizkaria sortu zuen!.16. zenbakian Le théâtre de la femme argitaratu zen. Hortik aurrera, sortu zuen La Métachoria, "Arte guztien bat-egitea" izatea nahi zuen.
Gerra hasita, Valentine Gurutze Gorriar ekin elkartu zen. Ondoren, Espainiara eta Estatu Batuetara joan zen. 1918an Marokora joan zen, eta han islama onartu zuen.
1924an, Canudo hil ondoren, bera eta beste bi lagun Kairon jarri ziren bizitzen. Han, artista-talde batekin elkartu, eztabaidak antolatu eta hainbat aldizkaritan parte hartu zuen. Geroago, mundu musulmanaren politikan parte hartu zuen, Mendebaldeko inperialismoaren aurka borrokatzeko. Azkenik, bere ideia politikoak utzi zituen Egipton bizitzen jarraitu ahal izateko, eta erlijioen meditazioan eta azterketan jardun zuen. 1953an hil zen 78 urte zituela, eta tradizio musulmanari jarraituz lurperatu zuten.
Argitalpen nagusiak
Poesia
Eleberriak
Antzerkia
Agiriak, idazki teorikoak eta saiakuntzak
Ehime (prefektura)
Ehime prefetura (愛媛県) Japoniako Honshu uharteko prefetura bat da. Hiriburua Matsuyama da.
Historia
Meiji berrezarkuntza arte, gaur egungo Ehime prefeturaren lurraldea Iyo probintzia izan zen. 1876an aldameneko Kagawa prefetura bereganatu zuen, baina 1888an atzera bereizi ziren.
Heian Aroaren aurretik ere (794-1185), eskualdean arrantzaleak eta nabigatzaileak bizi ziren, eta Japonia defendatu zuten piraten eta mongolen inbasioen aurka.
Geografia
Shikoku uharteko ipar-mendebaldean dago. Iparraldean, Setoko Barne Itsasoa du; ekialdean, Kagawa eta Tokushima; eta hegoaldean Kōchi.
Barnealdean, mendi altuak daude (Ishizuchi mendia uharteko garaiena da) eta kosta-lerro luze bat du. Setoko Barne Itsasoko uharte asko ere Ehime prefeturakoak dira. Prefeturako muturrik mendebaldekoena Sadamisaki penintsula da, Japoniako penintsularik estuena.
Lurraldearen % 7 natura-parke gisa babestuta dago. Besteak beste, Ashizuri-Uwakai and Setonaikai parke nazionalak.
Ekonomia
Matsuyama inguruan, industria dago: ontziolak, industria kimikoa eta birfindegiak, papergintza eta ehungintza.
Landa-eremuetan, nekazaritza eta arrantza (arrain-haztegiak, perlak) dira jarduera nagusiak.
Hiriak
Hiri handienak:
Hiri guztiak:
Meuschenia galii
Meuschenia galii Meuschenia generoko animalia da. Arrainen barruko Monacanthidae familian sailkatzen da.
Bayble
, 'Pabail', Eskoziako Lewis uhartean dagoen udalerri bat da, Kanpoko Hebridetan.
Altenkrempe
Altenkrempe Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Hornbrook (Kalifornia)
Hornbrook Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Siskiyou konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Sterna trudeaui
Sterna trudeaui Sterna generoko animalia da. Hegaztien barruko Laridae familian sailkatua dago.
Sukar aftoso
Sukar aftosoa edo ahoeria behi, ardi, txerri eta ahuntz azienden gaitza da. Sukarra izaten dute lehendabizi, eta aho, errape eta apatx artean zauriak. Puslak eratzen dira lehendabizi eta gero zauritu egiten dira. Berez ez da gaitz hilkorra, baina ondorio txarrak uzten dizkio nozitzen duenari. Gizakiak ere izan dezake gaitz hau, kutsaturik dauden abereak ukituta edo haien esnea edanda.
Balitora kwangsiensis
Balitora kwangsiensis Balitora generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Balitoridae familian.
Ontur
Ontur Albaceteko udalerria da, Campos de Hellín eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 2.349 biztanle zituen.
Ordenagailuak lagunduriko hizkuntza-ikaskuntza
Ordenagailuak lagunduriko hizkuntza-ikaskuntzak (Computer-Assisted Language Learning, CALL) Levyk "hizkuntza-irakaskuntza eta ikaskuntza-aplikazioen bilaketa eta ikerketa" gisa definitu zuen. CALLek informazio eta komunikazio teknologia aplikazio sorta handi bat bereganatzen du eta atzerriko hizkuntzak irakatsi eta ikastean datza: “tradizionalak” diren praktika eta errepikapen programetatik, 60 eta 70. hamarkadetan CALL bereizi zituztenak, gaur egun adierazi diren internet bidezko urrutiko ikasketak bultzatzen duten ingurune birtualetaraino. Erabilera arbel interaktibora, ordenagailu bidezko komunikaziora (CMC haren ingeleseko siglak) , hizkuntza-ikaskuntza mundu birtualetan, eta mugikorrak lagunduriko hizkuntza-ikaskuntzara (MALL haren ingeleseko siglengatik) ere hedatzen da.
Ordezko termino bat, teknologiak hobetutako hizkuntza-ikaskuntza (ingelesez: Technology-Enhanced Language Learning, TELL), 90. hamarkadaren hasieran agertu zen: adibidez Tell Consoritum Project, University of Hull.
Gaur egungo CALL filosofiak ikasleei haien kabuz ikastea laguntzen dieten materialei enfasi handia egiten die. Material hauek egitura finkoa izan dezakete edo ez, baina oro har, bi ezaugarri garrantzitsu dauzkate: ikasketa interaktiboa eta banakako ikasketa. CALL hizkuntza eta ikasketa-prozesua irakasleei errazten dien erreminta bat da. Ikasgelan jada ikasi dena sendotzeko edota laguntza gehigarria behar duten ikasleentzako tresna zuzentzailetzat erabili daiteke.
CALLeko materialen diseinuak hizkuntzaren pedagogia eta metodologia kontuan hartzen ditu, ikasketa-teoria desberdinetatik (adb. konduktista, kognitiboa, konstruktibista) eta bigarren hizkuntza-ikasketa teorietatik, Stephen Krashenen monitore hipotesitik adibidez, ondorioztatzen direnak.
Ikasketa presentziala eta CALLen erabilera konbinatuari ikasketa erdipresentziala edo blended learning deritzo. Blended learning ikasketa potentziala handiagotzeko diseinatua dago eta CALL purua baino gehiago erabiltzen da.
Historia
CALL 60. hamarkadan unibertsitateko konputagailu zentraletan barneratu zen. PLATO proiektua (Automatizatutako Ikasketa Logiko Programatuen Eragiketak, ingelesez), 1960. urtean Illinoisko unibertsitatean hasitakoa, gertaera garrantzitsua izan zen CALL proiektuaren garapenean (Marty 1981). Mikrokonputadorearen helduera, 70. hamarkadan, konputagailuaren erabilera sustatu zuen eta CALL programen garapen handia eragin zuen. Gaur egun, CALL programa anitz dago baliagarri Interneten eta doakoak nahiz oso garestiak izan daitezke.
CALLen  historia dokumentatzeko hainbat saiakera egon dira. Sanders-ek (1995) 60. hamarkadatik 90. hamarkadako erdialderaino  Ipar Amerikan CALLen garapenera bideratu zituen ikerketak. Delcloque-k (2000) mundu mailan CALLen historia biltzen du, honen sorreratik milurteko berrira arte. Davies-k (2005) atzerako begirada emanez, CALLen etorkizuna aurreikusten saiatzen da. Hubbard-ek (2009) 74 artikulu eta liburu laburpenen bilduma argitaratu zituen, 1988 eta 2007 artekoak. Biak batera, ideien eta CALLen garapenaren edo bere etorkizunaren ikerketa zabala eskaintzen dute. Hubbard-en bildumaren aipamena Language Learning & Technology 14, 3-n (2010) aurkitu dezakegu.
Butler-Pascoe-k (2011) CALLen historiaren inguruan beste ikuspegi bat erakusten du, CALLen bilakaera hezkuntza-teknologiaren eta bigarren/atzerriko hizkuntzen eskuratzearen alorretako bi eremuetan eta bizitako paradigma-aldaketak bidean zehar. Ikusi gainera Davies-en artikulua (2011: Section 2, History of CALL).
Faseak eta tipologia
80ko hamarkadan eta 1990eko hamarkadak bitartean, CALL tipologiak ezartzeko hainbat saiakera egin ziren. Davies-ek eta Higgins-ek (1985), Jones-ek eta Fortescue-k (1987) , Hardisty-k eta Windeatt-ek (1989) eta Levy-k (1997) CALL programen mota desberdin ugari identifikatu zituzten. Horien artean, gap-stuffing eta Cloze programak, aukera anitzeko programak, doako formatua (testu-sarrera) programak, abenturak eta simulazioak, ekintza labirintoak, esaldi-berrantolaketa programak, esplorazio-programak eta "Cloze totalak" aurki daitezke. Azken programa hauetan, ikasleak testu osoa berreraiki behar du. Programa hauen gehienengoa oraindik existitzen da bertsio modernizatuetan.
90. hamarkadatik aurrera, gero eta zailagoa bilakatu da CALL-a kategorizatzea, blogak, wikiak, sare sozialak, podcastingak, Web 2.0 aplikazioak, mundu birtualeko hizkuntza-ikaskuntzan eta tablero interaktiboetara zabaldu zelako. Warschauer (1996) eta Warschauer eta Healey-k (1998) beste ikuspegi bat hartu zuten. Aitzitik, CALL-en tipologiara bideratu beharrean, hiru CALL fase historiko identifikatu zituzten, beren planteamendu pedagogiko eta metodologikoen arabera sailkatuta:
Warschauer eta Healey-ren lehenengo fasean, CALL-en programazio gehienak, Behavioristic CALL (60ko hamarkadatik 70eko hamarkadara), ariketa eta praktikarako materialak ziren, ordenagailuak estimulu bat aurkeztuz eta ikasleak erantzun bat emanez. Hasieran, biak soilik testu bidez egin zitezkeen. Ordenagailuak ikasleen sarrera aztertuko luke eta iritzia emango luke, eta programa sofistikatuenek ikasleen akatsetara erreakzionatuko lukete pantailak eta erremedio-jarduerak aurkeztuz. Programa horiek eta beren pedagogia-azpiegitura oraindik ere existitzen diren arren, hizkuntza-ikaskuntzaren hizkuntza-irakasle gehienek ikuspegi konduktibistak baztertu dituzte, eta informatika-teknologiaren sofistikazioaren garapenak CALL beste aukera batzuetara bideratu du.
Warschauer & Healey-k deskribatutako bigarren fasea, Communicative Call, 1970eko eta 1980ko hamarkadetan (Underwood 1984) nabarmentzen zen ikuspegi komunikatiboan oinarritzen da. Komunikazio-ikuspegia, hizkuntzaren erabilera aztertu beharrean, hizkuntzaren analisira zuzentzen da, eta gramatika modu esplizituan eta inplizituan irakasten da. Halaber, ikasleen hizkuntzen originaltasuna eta malgutasuna ahalbidetzen du. Ikuspegi komunikatiboak ordenagailuaren etorrerarekin kointziditu zuen. Horrek, konputazioa askoz gehiago zabaldu zuen eta hizkuntzen ikaskuntzarako softwarearen garapenean eragin handia izan zuen. Fase honetan, lehenengo CALL softwareak trebetasun praktikoa ematen jarraitu zuen, baina ez simulazio formatuan (esate baterako: irakurketa-erritmoa, testua berreraikitzea eta hizkuntza-jokoak), baina ordenagailua tutorea izaten jarraitzen zuen. Fase honetan, ordenagailuak testuingurua ematen zien ikasleei hizkuntza erabiltzeko, esate baterako, leku baterako jarraibideak eskatzea eta, Sim City, Sleuth eta Where in the World is Carmen Sandiego? hizkuntza ikasteko diseinatutakoak ez diren programak hizkuntza ikasteko erabiltzen ziren.
Geroago, Warschauer-ek CALL-en lehenengo fasearen izena aldatu zuen, Behavioristic CALL-etik eta Structural CALL-era, eta hiru faseen datak ere berrikusi zituen (Warschauer 2000)
Bax-ek (2003) Warschauer & Haley (1998) eta Warschauer-en (2000) lana hartu eta hiru fase hauek definitu zituen:
Hezkuntza-txartelak
CALLen oinarrizko erabilera bat hezkuntza-txartelen (ingelesez: flashcard) bidez hiztegia ikastea da. Hau tartekako errepasoa (ingelesez: spaced repetition) erabiltzen duten programa sinpleen bidez lortzen da. Tartekako errepasoaren teknikak ikaslearen memorian egon behar diren hiztegi elementuak azaltzen dizkio gero eta tarte luzeagoetan, epe luzeko erretentzioa lortu arte. Honek tartekako errepaso-sistema (ingelesez: Spaced Repetition Systems, SRS) batzuen garapena eragin du, hala nola, Anki edo SuperMemo paketeak eta BYKI eta phase-6 programak, atzerriko hizkuntzen ikasleentzat sortuak izan direnak.
Software diseinu eta pedagogia
Batez ere, pedagogia kontuan hartu behar da CALL softwarea diseinatzeko, baina CALL softwarearen argitalpenek azken joera jarraitzen dute, desiragarritasuna kontuan hartu gabe. Gainera, atzerriko hizkuntzen irakaskuntzarako planteamenduak etengabe aldatzen ari dira, zuzeneko metodoaren bidezko gramatika-itzulpenetik, audio-lingualizazioarekin eta beste ikuspegi batzuekin, hurbilpen komunikatibo eta konstruktibismo berrietara (2001eko Decoo). CALL softwarea diseinatzea eta sortzea lan gogorra da eta trebetasun anitz eskatzen du. CALL garapen-proiektu handiak talde batek zuzentzen ditu:
CALL ikasleen autonomia babesten du, zortzi baldintzen azkena, Egbert et al.-ek (2007) "Hizkuntza-ikaskuntzaren inguruko aukerei buruzko baldintzak" gisa aipatzen dituenak. Ikasleen autonomiak ikasleari kontrola ematen dio, berak aukeratu dezan bere “ikasketa-helburuak” (Egbert et al., 2007, p. 8).
Oso erraza da CALL softwarea aukera askoko eta hutsuneak betetzeko ariketa batzuk egitea, egile-tresna sinple bat erabiliz (Bangs 2011), baina CALL hau baino askoz gehiago da; Stepp-Greany-k (2002), adibidez, hizkuntza-filosofia konstruktibista eta osoa hartzen duen ingurune baten sorrera eta kudeaketa deskribatzen ditu. Teoria konstruktibistaren arabera, ikasleek haien esperientzia aurreko esperientziatik eratorritako ezagutza berriak “eraikitzen” dituzten zereginetan parte hartzen dute. Ikasleek beren ikaskuntzaren gaineko ardura ere hartzen dute, eta irakaslea ezagutzaren hornitzaile integroa izan baino, ikasteko edukiak ematen dituzte. Hizkuntzaren teoria osoak konstruktibismoa bultzatzen du eta hizkuntzaren ikaskuntza osotasunetik zatietara mugitzen dela baieztatzen du, azpi-trebetasunak eraikiz, ulertzea baino hitz egiteko eta idazteko trebetasun handiagoak lortzeko.
Ulermena, hizkera, irakurmena eta idazketa-trebetasunak elkarrekiko harremanak dituela nabarmentzen du, bata besteari era konplexuan sendotuz. Hizkuntza eskuratzea da, beraz, ikasleak zentzuan eta esanahian zentratuz asmakizun adimentsuak egitearen prozesu aktibo bat. Eskakizun gehiago egiten zaizkie ingurune teknologiko batean lan egiten duten irakasleei teoria konstruktibistak eta hizkuntza osoaren teoriak txertatzeko. Irakasleen trebetasun profesionalen garapena lortzeko gaitasun pedagogiko, tekniko eta zuzentzaileak lortu behar dituzte. Irakasleek diharduten irakaskuntzaren gaiari dagokionez, funtsezko zeregina izaten dute, baina ikasleen independentzia lortzeko ingurune bat lortzeko helburuaren eta irakasleak sentitzen duen erantzukizun naturalaren arteko gatazka egon daiteke. Ikasleen pertzepzio negatiboak saihesteko, Stepp-Greany-ek adierazten du, bereziki, garrantzitsua dela irakasleek beren beharrei erantzuten jarraitzea, batez ere, gaitasun baxuko ikasleentzat.
Multimedia
Hizkuntza-irakasleek denbora luzez teknologiaren erabiltzaile izan dira. Gramofonaren erregistroak hizkuntza-irakasleek erabilitako lehen laguntzako teknologien artean daude, jatorrizko hiztunen ahotsak grabatzeko eta atzerriko irrati-kateak igortzen ziren grabaketak egiteko. Atzerriko hizkuntza-irakaskuntzan erabili diren euskarri teknologikoen adibide batzuk honako hauek dira: diapositibak, zinema-proiektagailuak, film-proiektoreak, bideo-joko-grabagailuak eta DVDak. 1960ko hamarkadaren hasieran, ikastaro integratuak (sarritan multimedia ikastaroak zirenak) agertu ziren. Ikastaro horien adibide dira Ecouter et Parler (ikastaro-liburuak eta zinta-grabazioak) eta Deutsch durch die audiovisuelle Methode (zinema-grabazio ilustratuekin, zinta-grabazioekin eta Strip-Global Audio-Visual metodoan oinarritua).
CDak eta DVDak 1990eko hamarkadaren erdialdean argitaratu zituzten multimedia ordenagailuentzako programen adibideak dira Davies-ek (2010: 3. atala) deskribatzen dituen bezala. CALL programak oraindik ere CD-ROM eta DVDetan argitaratzen ari dira, baina Web oinarritutako multimedia deialdia gaur egun ia media horiek ordezkatzen dituzte.
Autoikasketarako hizkuntz ikasketa-zentroak edo ikaskuntza-zentro independenteek agertu dira arazo hauei erantzunez. Ikaskuntza-metodo honetan, ikaslearen autonomia garatzeko autozuzendaritza sustatu behar da ikasketen maila desberdinen garapenena, ikasgelako ikaskuntzaren aurka eginez (edo osagarri gisa). Ikastetxe askotan materiala eta ikaskuntza modu autonomoan kudeatzen dituzte, baina langileek ere laguntza eskaintzen dute. Autoikasketarako zentro askok teknologia erabiltzaile handiak dira eta gero eta gehiago online ikasteko aukera eskaintzen ari dira. Ikastetxe batzuk software berriak garatu dituzte hizkuntza ikasketarako klaseetako testuingurutik kanpo (‘language support’ deiturikoak), ikasleen garapenari jarraipena egiteko eta online laguntza eskaintzeko. Zentro kudeatzaileek eta laguntza-langileek rol berriak behar dituzte ikasleen ahaleginak babesteko: v. Mozzon-McPherson & Vismans (2001) lan berri honen deskribapenari buruz hitz egiten du, hau da, "hizkuntz aholkularitza".
Internet
World Wide Webaren (Web gisa ezagutua) agerpenarekin 90eko hamarkadaren hasieran ordenagailu erabiltzaileen komunikazio-teknologien erabilera modu garrantzitsuan aldatu zuen. Emaila eta beste komunikazio elektroniko mota batzuk jada urteak zituzten, baina Mosaic lehen web-nabigatzaile grafikoaren sarrerarekin 1993an, modu elektronikoan nola komunikatzen garen guztiz aldatu zen. Webaren hedapena publikora hizkuntza-irakasleen arreta berehala bereganatu zuen. Hizkuntza-irakasle askok jada hipertestu eta ordenagailu independenteak ezagutzen zituzten, posible egin zuena hizkuntza ikasleentzat irakurketa ariketa egituratuak eta ez-sekuentzialak sortzea non testu eta irudiak jarri ahal ziren ordenagailuko pantailaren orri batean eta beste orri batzuetara birbideratu “pila” batean, Apple Mac ordenagailuen HyperCard programan ezarrita zegoen bezala. Webak hau muturrera eraman zuen hipertestu-sistema global bat sortuz, erabiltzaileari beste orri batzuetara birbideratzen uzten ziena munduko edozein ordenagailutan testu edo irudi batean klik eginez. Honek ikasle eta irakasleei beste hizkuntzetako milaka orritara sarbidea ematen zien, modu anitzean erabil litezkeenak. Tamalez, honek arazoak sortzen zituen, web-nabigazioa denbora galtze handia izan zitekeen era egituratuan egiten ez bazen (Davies 1997: pp. 42–43), eta hizkuntza-irakasleak sare bidezko ariketa egituratuak sortu zituzten (Leloup & Ponterio 2003). Davies (2010) 500 web-orri baino gehiago zerrendatzen ditu, non ariketak, hiztegiak, entziklopediak, konkordantzia-programak, itzulpen-laguntzak eta beste baliabide batzuk, irakaslee eta ikasleentzat interesgarriak izan daitezkeenak.
Hot Potatoes (Holmes & Arneil) egile-tresnaren agerpenarekin, 1998ko EUROCALL konferentzian agertu zena lehen aldiz, hizkuntza-irakasleei bere ariketa interaktiboak sortzeko aukera eman zien. Beste erreminta erabilgarri batzuk egile berek sortu zituzten.
2000. urtetik aurrera Web 2.0 gisa ezagutzen diren aplikazioen garapenaren goraldi bat egon da. Web 2.0 ez da Webaren bertsio berri bat, Weba nabigatzeko moduaren aldaketa bat, funtsean Web aplikazioak ordenagailuan dauden aplikazioen modu berean erabiltzeko prozesua baizik. Interakzio eta partekatze gehiago ere adierazten du. Walker, Davies & Hewer (2011: Section 2.1) hizkuntza-irakasleak erabiltzen dituzten hurrengo Web 2.0 aplikazioak zerrendatzen dituzte:
Ez dago dudarik Weba hizkuntza-irakasleen lehen helburu bihurtu dela, eta bere erabilgarritasunaren erabilera irudimentsua egiten ari direla (Dudeney (2007) eta Thomas (2008) ). Besteak beste, Web 2.0 tresnen erabilerak irakaslearen rolaren berrikuspena eskatzen du (Richardson 2006).
Corpora eta konkordantziak
Corpora urte askotan erabili da ikerketa linguistikoaren oinarri gisa, baita HarperCollins-ek argitaratutako Collins Cobuild saileko hiztegi eta erreferentziazko lanen bildumarako ere. Tribble & Barlow (2001), Sinclair (2004) eta McEnery & Wilson (2011) hainbat modu deskribatzen dituzte corpusak hizkuntza-irakaskuntzan erabiltzeko.
Modřovice
Modřovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 83 biztanle ditu eta 3,18 kilometro koadroko azalera. Příbramgo barrutian dago.
Ordenagailuak lagunduriko hizkuntza-ikaskuntza
Corpora eta konkordantziak
Hizkuntza-irakaskuntzan komunikazio elektronikoen erabilerari buruzko erreferentzien artean Higgins & Johns (1984: 88-94. Orrialdeak) eta Lamy & Klarskov Mortensen (2010) dira erabilera praktikoa deskribatzen dutenak.
Usturita
Usturita mineral bat da eta bitikleita taldearen kidea da.
Ordenagailuak lagunduriko hizkuntza-ikaskuntza
Corpora eta konkordantziak
Tim Johns-ek (1991) hizkuntza-ikasgelak eta datuak bideratutako irakaskuntza (DDL) batu zituena izan zen. DDLak hitzen esanahia eta erabilera ikasleen arau propioekin adierazteko gaitasuna sustatu nahi du, benetako testuen corpusetan dauden adibideez baliatuz. Halaber, irakasleek erabilitako adibide erreal batzuk aurkitzeaz gain, gramatika edo kolokazio tipikoak erakusteko balio dute eta adibideetan oinarritutako ariketak sortzen dituzte. Lekualdatzaile mota batzuk eta non lortu daitezkeen deskribatzen dira Lamy & Klarskov Mortensen (2011).
Usturita
Ezaugarriak
Usturita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Ordenagailuak lagunduriko hizkuntza-ikaskuntza
Corpora eta konkordantziak
Robb-ek (2003) erakusten du nola Google konkordantzia gisa erabiltzea posiblea den, baina desabantaila ugari ere aipatzen ditu, adibidez, ez dira hezkuntza-maila, nazionalitate edo bestelako testu sortzaileen ezaugarririk aurkitu. Gainera, adibideen aurkezpenaren irakurketa, ez da testuinguruko hitz gakoak (hau da, bilaketa terminoak) biltzen dituen irteera bezain erraza.
Mundu birtualak
Mundu birtualak 70. hamarkadako abentura eta simulazio bideo-jokoetatik dator, adibidez Colossal Cave Adventure, testu bidezko simulazio bat non erabiltzailea ordenagailuarekin teklatuan sartzen zituen komandoen bidez komunikatzen zen. Hizkuntza-irakasleak konturatu ziren testu bidezko programa hauek eztabaidatzeko oinarri gisa erabili ahal zirela. Jones G.k (1986) Kingdom simulazioan oinarritutako esperimentu bat deskribatzen du, non ikasleek kontseilu baten kide bezala erresuma baten gobernuen rolak jokatzen dituzten. Ordenagailu bakarra erabiltzen zen ikasgelan eztabaidari bizitasuna emateko, erresuman gertaerak simulatuz, adibidez uzta landatzeko, uztaren momentua, ustekabeko hondamendiak…
Hasierako abentura-jokoak eta simulazioak erabiltzaile askotariko beste joko motetara hedatu ziren, MUD (Multi-user domain) gisa ezagutuak. Aitzindarien modura, MUDak testu bidezkoak ziren bakarrik, eta haien desberdintasuna sarean zeuden erabiltzaile askorentzat eskuragarri zeuden. MUDak gero MOO (Multi-user domains object-oriented) bihurtu ziren. Hizkuntza-irakasleek atzerriko hizkuntzak eta ulermen interkulturala irakasteko erabil zitzaketen (Donaldson & Kötter 1999, Shield 2003).
Hurrengo aurrerapena mundu birtualetan interfaze grafikoen eskutik etorri zen. Habitat (1986) grafikoak zituen lehenetariko mundu birtuala izan zen, baina bi dimentsiotan bakarrik. Partaide bakoitzak bere avatarra zuen eta beste avatar batzuekin hitz egiteko aukera zuen testu bidez.
Hiru dimentsioko mundu birtualak, adibidez, Traveler eta Active Worlds, 90.eko hamarkadan agertu ziren eta hurrengo aurrerapausua izan ziren. Traveler audio bidezko komunikazioa (baina ez testu bidezkoa) ahalbidetzen zuen gorputzik gabeko buruak ziren avatar batzuetan, hiru dimentsioko paisaia abstraktu batean. Svenssonek (2003) Eskontza Birtualaren Proiektua azaltzen du, non ingeleseko ikasle aurreratuek Active Worlds erabiltzen zuten ikasketa konstruktibistarako eremu gisa.
Second Life 3D mundua 2003an agertu zen. Hasieran beste rol-joko (RPG) bat zela uste zen, baina denbora pasa ahala hizkuntza-irakasleen interesa hartu zuen SLanguages konferentziak 2007an hasi zirenean agerian uzten duen moduan. Walker, Davies & Hewer (2011: Section 14.2.1) eta Molka-Danielsen & Deutschmannek (2010) Second Lifen egin ziren hizkuntza-ikaskuntza esperimentu eta proiektuak deskribatzen dituzte.
Modřovice
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1354 urtean egin zen.
Hylophorbus richardsi
Hylophorbus richardsi Hylophorbus generoko animalia da. Anfibioen barruko Microhylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Ordenagailuak lagunduriko hizkuntza-ikaskuntza
Mundu birtualak
Second Lifek eta beste mundu birtualek nolako garrantzia izango duten atzerriko hizkuntza-irakasleentzat ikusteko dago oraindik. Dudeneyk (2010) bere That’s Life blogan Second Life “Nekagarria eta erabiltzeko zaila da irakasle gehienentzat” dela argudiatzen du. Honek sortutako eztabaidan irakasle askok arrazoia ematen diote, baina beste batzuek guztiz oker dagoela diote.
Second Lifek dituen abantailak eta desabantailak kontuan hartu gabe, hizkuntza-irakasleen interesa mundu birtualetan hazten dago. EUROCALL/CALICOko Virtual Worlds Special Interest Group 2009an sortu zen, eta eremu asko daude Second Lifen hizkuntza-ikaskuntzara eta irakaskuntzara eskainita, adibidez ingelesa ikasten ari direnentzat eremu komertzial bat dago, Language Labek kudeatzen duena. Beste dohaineko alde batzuk Goethe-Institut eta EduNation Irlak dira. Hizkuntza-irakaskuntzarako sortuak izan diren simulazioak ere badaude, adibidez NIFLAR eta AVALON proiektuak. NIFLAR Second Life eta Opensimen inplementatua dago.
Giza hizkuntza-teknologiak
Giza hizkuntza-teknologiak (HLT) ikerketa eta garapen arlo ugari biltzen ditu eta informazio-gizartearen komunikazio eleaniztasuna errazteko teknologiaren erabileran zentratzen da. Giza hizkuntzen teknologiak Europako Batzordearen saileko jarduera esparruak dira, hizkuntza-ingeniaritzaren inguruan bilduta (Gupta & Schulze 2011: 1.1. Atala).
Hizkuntza-irakaslearentzako interesa duten HLT zatiak Hizkuntza Naturalaren Prozesamendua (NLP), batez ere analisirako, hizketa-sintesia eta hizketaren hautemate alorrak dira.
Hizketaren sintesiak hobera egin du azken urteotan. Hiztegi elektronikoetan erabili ohi da ikasleei hitzak nola ahoskatzen diren jakinarazteko. Hitz mailan, hizketa-sintesia oso eraginkorra da, ahots artifiziala askotan giza ahotsaren antzekoa da. Esaldi mailan, ordea, askotan entonazio-arazoak izaten dira naturala ez den soinu bat sortuz, ulergarria izan daitekeen arren. Text to Speech (TTS) aplikazioak oso baliagarriak dira ikusmenik gabeko pertsonentzat. Gupta & Schulze-k (2010: 4.1. Atala) hizketa-sintetizazio aplikazioen zenbait adibide zerrendatzen ditu.
Hizketa-ezagutza hizketa-sintesia baino aurreratuagoa da. Hainbat CALL programatan erabili da, eta bertan, Ahots Ezagutza Automatikoa (ASR) gisa deskribatzen da. ASR ez da inplementatzeko erraza. Ehsani & Knodtek (1998) honela laburbiltzen du arazo nagusia:
"Prozesu kognitibo konplexuak gizakiak ahots-seinaleak esanahi eta asmoekin lotzeko gaitasuna deskribatzen dute. Ordenagailu batentzat, bestalde, hizkera funtsean balio digitalen serie bat da. Hala eta guztiz ere, desberdintasun horiek izan arren, ahotsaren atzematearen oinarrizko arazoa berdina da gizakientzat eta makinentzat: hizketa-soinu jakin baten eta dagokion hitzen katearen arteko topaketa onena aurkitzea. Ahots bidezko ezagutze-teknologiak automatikoki simulatu eta optimizatzen du prozesu hau ".
Azterketa sintaktikoa CALLen modu askotan erabiltzen da. Gupta & Schulze-k (2010: 5. Artikulua) deskribatzen du nola erabil daitekeen analisi sintaktikoa esaldiak aztertzeko, ikasleari esaldiaren osagaiak markatzen dituen zuhaitz-diagrama bat aurkeztuz eta esaldia nola egituratzen duen erakutsiz.
Azterketa sintaktikoa CALL programetan ere erabiltzen da, ikaslearen sarrerak aztertzeko eta akatsak diagnostikatzeko helburuarekin. Davies-ek (2002) idazten du: "Errore diskretuen analisia eta feedback-a ohiko CALLen ezaugarri komunak ziren, eta programa sofistikatuenak ikaslearen erantzuna aztertu eta akatsak antzeman nahi zituzten. [...]. Errore-analisia CALLen, ordea, gai polemikoa da. Hizkuntzalaritza konputazionalaren diziplinen bitartez etorri direnak, adibidez, Hizkuntza Naturalen Prozesamendua (NLP) eta Giza Hizkuntzen Teknologiak (HLT), ordenagailuaren bitarteko akatsen analisiarekiko optimistagoak izan ohi dira, CALLera hizkuntza-irakaskuntzatik etorri direnekin alderatuz. [...] Bestelako gerturatze bat Adimen Artifizialaren (AI) teknikak erabiltzea izan liteke, ikaslearen erantzuna analizatzeko - CALL adimendunaren (ICALL) deialdia deitzen da. Hala ere, badago CALL programak garatzeko AI-ren erabilera defendatzen dutenak (Matthews 1994) eta, beste muturrean, hurbiltze hori gizadiaren mehatxu gisa hautematen dutenak (Last 1989:153) ".
Underwood-ek (1989) eta Heift & Schulze-k (2007) AIarekiko irudi positiboagoa aurkezten dute. Hizketaren sintesiari, aitortzeari eta analisiari buruzko ikerketak eta NLPren arlo hauek CALLen erabili daitezkeen NLPko Interes Bereziko Taldeko ardatza da EUROCALL barruan.
Elkarte profesionalak
Honako elkarte profesional hauek hizkuntza-ikaskuntzan eta irakaskuntzan teknologia berrien ikerketa, garapena eta praktika sustatzen dituzte. Gehienek CALL inguruko hitzaldiak antolatu eta aldizkariak argitaratzen dituzte.
Borrowston (Lewis)
Borrowston, 'Borghastan', Eskoziako Lewis uhartean dagoen etxalde bat da, Kanpoko Hebridetan.
Ana María García García
Ana María García García (Valentzia, 1963) Espainiako medikua da, Prebentzio Medikuntzako eta Osasun Publikoko irakaslea Valentziako Unibertsitatean eta Bartzelonako Pompeu Fabra Unibertsitateko Laneko Osasun Ikerketarako Zentroan (CISAL) ikertzailea. Valentziako Generalitateko Osasun Publikoko zuzendari nagusia izan da 2015etik 2019ra.
Ibilbidea
1986an, Medikuntza eta Kirurgian lizentziatu zen Valentziako Unibertsitatean, eta doktoregoa lortu zuen unibertsitate berean 1990ean. Urte horretan bertan Osasun Publikorako Ikerketarako Valentziako Institutuak (IVESP) antolatutako osasun publikoan masterra egin zuen. Londresko Unibertsitateko London School of Hygiene and Tropical Medique-n ondoren, 1997an bigarren doktoretza lortu zuen.
1989an irakasle eta ikertzaile lanetan hasi zen Valentziako Unibertsitateko Prebentzio Medikuntza eta Osasun Publikoa, Elikagaien Zientziak, Toxikologia eta Legezko Medikuntza Sailean. 2012. urteaz geroztik irakaslea da han.
Epidemiologian, osasun publikoan eta laneko osasunean aditua da, arlo horretan ekarpen garrantzitsuak egin ditu. Ikerlaria ere bada CIBER d'Epidemiologia i Salut Pública-n eta Bartzelonako Pompeu Fabra Unibertsitateko Centre d'Investigació en Salut Laboral (CiSAL).
Ikerketa eta irakaskuntza arloan, berrogei proiektu publiko baino gehiagotan ikertzaile eta kolaboratzaile nagusia izan da. Aldizkari zientifikoen batzorde zientifiko eta editorialeko kide izan da: Gaceta Sanitària i Journal of Epidemiology and Community Health, eta Arxius de Prevenció de Riscos Laborals aldizkariaren zuzendaria. Ehun artikulu zientifiko baino gehiago aldizkari espezializatuetan, estatuko eta nazioarteko topaketetan aurkeztutako ehun eta berrogeita hamar komunikazio, berrogei liburu zientifiko egile edo egilekide gisa eta bere arloarekin lotutako txosten zientifikoak daude bere curriculeam.
2015 eta 2019 artean Valentziako Erkidegoko Osasun Publikoko zuzendari nagusia izan zen.OVID-19 krisian Gobernuari aholkuak ematen dizkion "adituen batzordeko" kide izan zen.
Sara van Baalbergen
Sara van Baalbergen (Haarlem, 1607 - 1638 ondoren), Herbehereetako Urrezko Aroko margolaria izan zen.
Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie erakundearen arabera Haarlemgo Saint Luke-ko Kofradiako lehen emakumezko kidea izan zen: 1631, 1634 eta 1638 urteetan bertako partaide izan zela jasota dago. 1634an Barent van Eysen margolariarekin ezkondu zen, Vincent van der Vinneren jarraitzailea zenarekin. Ez zaigu heldu margolariak egindako lanik.
Ana María García García
Ibilbidea
2020ko urrian Espainiako Epidemiologia Kongresua ixteko hitzaldia egin zuen.
Mohelnice (Šumperk barrutia)
Mohelnice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 9.223 biztanle ditu eta 46,21 kilometro koadroko azalera. Šumperk barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1737 urtean egin zen.
Mus cookii
Mus cookii Mus generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Toka (eskultura)
Toka izenburuko eskultura Donostiako Aiete auzoan dago, parketik gertu, eta metalezko irudi bat da. 2017an inauguratu zen. Egilea Jose Antonio Diaz de Quevedo da, JADIKU moduan sinatzen duena.
Toka joko tradizionalean erabiltzen diren metalezko barra eta fitxak azaltzen dira eskulturan, baina tamaina askoz handiagoan. Jokoan fitxak urrutitik jaurtikitzen dira eta "toka" barran jo behar dute, eta horrelaxe agertzen dira fitxa guztiak eskulturan: barra jotzen.
XX. mendean bertsolari, bertso-jartzaile, korrikalari, bolari eta toka-jokalari ospetsua izan zen Manuel Matxain en omenez jarri zuen eskultura Donostiako udalak. 1916an jaio zen eta 'Aiete' ez-izenarekin sinatzen zituen bere idatziak.
West Pensacola (Florida)
West Pensacola Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Escambia konderrian dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Meuschenia hippocrepis
Meuschenia hippocrepis Meuschenia generoko animalia da. Arrainen barruko Monacanthidae familian sailkatzen da.
Sterna acuticauda
Sterna acuticauda Sterna generoko animalia da. Hegaztien barruko Laridae familian sailkatua dago.
Balitora lancangjiangensis
Balitora lancangjiangensis Balitora generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Balitoridae familian.
Épécamps
Épécamps Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Athelstan (Iowa)
Athelstan Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Taylor konderrian dago, Iowa estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Épécamps
Biztanleria
2007an Épécamps udalerrian erroldatutako biztanleak 8 ziren.4 zeuden familia guztiak seme-alabarik gabeko bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
4 2007an zeuden etxebizitza guztiak familien etxebizitza nagusiak ziren. Etxebizitza guzti hauek 4etxeak ziren. 4 etxebizitza nagusietatik 3 bere jabearen bizilekua ziren eta 1 alokairuan okupaturik zegoen; 1ek bi gela zituen eta 3 etxek bost zituzten. 4 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 3 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen: