cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Euskal Herriko artea Neolitoan
Espatulak eta idoloak
Lehendabizi tibiaren goiko epifisis distal deri­tzanari dagokion gorpuz­kia ikus daiteke espatulan, normalean urradura bat eginaz edonolako gorputz zatia ezagu­tzeko arrastoa galarazi zaiona. Az­pitik, erdiko zatiari edo hezurraren diafisiari dagokionak jarrai­tzen du eta ia beti ildo horizontal zabal eta sakonez apainduak izaten dira; eta az­kenik, behealdeko hirugarren zatia, erdi biribileko sakonera landu zaiolako izan ohi da, eta tresnaren kirten mutur moduan bukatua. Plastikotasun aldaera hau, neurri txikiko hezurretan landu dena, ardi ala ahuntz hezurretan egina asko interesa­tzen zaio, zalan­tzarik gabe, historialariari, gizadiaren lehen urteetako eskultura gaitasuna aurreratuz eta garatuz joan zeneko lehen aztarnen bila dabilenari.
Husosko taldeko trikuharrietan
Bistan daramaten edo adierazten dituzten giza irudiengatik idolo‑espatulak izena merezi izan duten objektu horien eredu ba­tzuk euskal herriko aztarnategi ba­tzuetan aur­kitu izan dira. Geldiune bat egin dezagun horietako ba­tzuk deskribatzeko.
Jose Migel Barandiaranek eta F. Fz. Medranok miaturiko Guardiako San Martingo hilobi korridoredunean eskuratu ahal izan dira zenbait idolo‑espatula.
Haietako batean, oso leundua dagoen epifisi haietako baten az­pian, apaingarri bi­txi bat ikus daiteke erdialdean; erliebean bi biribil paralelo koskorrekin hasia da, emakume bularrak izan daitez­keenak agian, eta zehar­kako ildo zabal eta sakonez eginiko ildaska apaingarriez jarrai­tzen duena; az­kenean, erdi biribil egiturako hondoaz bukatuko duena.
Bigarren ale batek aurrekoaren ezaugarri bertsuak agertzen ditu; goiko bi zatiak bereizten dituen haustura bat du; erdialdeak, berriz, hainbat irudi geometrikoren ildaskaz­ko apainketak gorde­ ditu: zehar­kako ildoa, marra zatikia, marra zuzeneko ar­ku irudiak. An­tzeko egiturako beste bi espatula zati ere aur­kitu dira.
Kur­tzebideko tumulu‑trikuharriak
Letonan, ostilamendu ugari eskaini zuen. Nabarmen­tzekoak dira osorik epifisi aldea eta diafisiaren hasiera besterik agertzen ez duten espatula biren zatiak; bien artean eraztun moduko gorputz segmentatu bat dute.
Los Llanoseko hilobi korridoredunean, J. L. Vegasen zuzendari­tzapean 1985‑87 arteko urteetako miaketetan ostilamendu ugari azaldu zen Neolitoko emarietan, baina baita modernoagoetan ere. Aretoan azaldutako aur­kikun­tzen artean nabaria da ia osorik dagoen idolo‑espatula bat, bi muturrak falta bazaiz­kio ere. Ildaskatako apainketak badu kirtenaren erdi distalean kokaturiko segmentaturiko irudi bat.62 Chabola de la Hechicerako hilobi korridoredunean ar­keologiako material ugari aur­kitu zen; errausturiko eta ebakidura sakonez apaindutako hezur zati txiki honek soilik gogorarazi diezaguke idolo‑espatula mota hori.
Aur­kituriko ale hauek denak, “Husosko taldea” izenez ezagutzen den alderdi geografikoan aurkituak dira. Santimamiñe taldeko Praalatako trikuharrian. Baina, J. M Barandiaranek 1917. urtean, Gipuz­koako Ataun‑Idiazabalen aur­kituriko Praalatako trikuharri bakunean 1992an berriro indusketak eginiko Eneolitoko ingurune batean, oso gaiz­ki zainduan, errausturiko bi hezur zati azaldu ziren, biak dira hemen aipa­tzen ari garenen artean koka­tzeko modukoak. Ardi edo ahun­tzen baten tibiaren diafisi zatiak dira, eta ezagu­tzen ditugun idolo‑espatulen oso an­tzekoak, apaingarri gisa zehar­kako ebakidurekin.
Espatulen eta idoloen azter­keta
An­tzekotasunak. Euskal herriko idolo‑espatulen iker­keta osatuago bat egin duen J. Antonio Mujika ar­keologoak hemen deskribaturiko ereduak Iberiar Penin­tsula sartaldeko beste paraleloekin eta ekialdeko Grezia eta Siriakoekin alderatu ditu, eta harrigarria gerta­tu da ia langai bera, lan­tze teknika bera dutela eta egituretan bat datozela ziurta­tzea, “apainduria xumeagoa duten idolo‑espatulekin eta zehazki Gurpidekoekin duten an­tzekotasuna nabaria baita”.63
Iker­tzaileak berak erabilkortasunaren galdera kanporatu du iradokitako zenbait uste azalduz: idolo­txoa, orratz‑on­tzia, orra­tza, erritoz­ko koilara..., pieza hauetako ba­tzuk okrez zikinduak ageri direnez, pen­tsa­tzekoa da okrea barreia­tzeko edo sustan­tzi hori lan­tzeko erabil­tzen zituztela. Beraz, beharbada ehorz­ketekin zerikusia baduten espatula hauek litekeena da hildakoak okrez hau­tsezta­tzeko edo gan­tzu­tzeko praktikan ere erabil­tzea. Ondorioa da, pieza hauen biltegia lurpera­tze guztietan ematen dela, eta, batez ere herrixkako gizabanako jakinekin duela zerikusia. Bestalde, erritoz­ko izaera ere ziurtatu egiten dela dirudi, ale ba­tzuk trikuharrietako hileta munduari loturik azal­tzen baitira, “herio­tzaren jainkosaren” emetasun adieraz­penekin.
Bere kronologiaren arazoa ere oso korapila­tsua da. Bistakoa dirudi idolo‑espatulak trikuharrietako kulturarekin zerikusirik bdutela; trikuharrien Neolitoko adin bera eman behar izatea, ordea, beste gauza bat litzateke.
Apellaniz irakasleak 1982an Kur­tzebideko trikuharriaren testuinguru ar­keologikoari jaramon eginez nolabaiteko datak proposatu zituen, trikuharri horretako idolo‑espatulei K.a. 2.495 urte inguruko data emanaz, aldi berean iradoki­tzen zuen, oro har, objektu horiek, lagun zituzten ostilamenduengatik, Eneolitoko aldian kokatu behar­ko liratekeela. Gaur egun, beren testuingurua ezagu­tzen lagun­tzen duten beste ale batzuez gainera, beren kronologia testuinguru megalitikoan koka­tzen lagun­tzen duten data zeha­tzak eskuratzean, ziurtatu dira delako datak, mugapen ba­tzuekin betiere, delako estatua­txoei dagokien kronologia lapsusa zer­txobait zabalagotu behar­ko li­tzaiekeela pen­tsatuz. Denboraz urrutikoenak agian, San Martingo idoloak lirateke, beste iberiar ale ba­tzuekin batera. Beranduagoko beste aldi batekoa li­tzateke Los Llanosko geometrikoen eta idolo‑espatulen sorta, IV. milurtekoaren az­kenaldiko data dutelarik, lehen proposaturiko datak Kur­tzebideeko trikuharriaren­tzat gorde eta beste ale ba­tzuk, Praalatakoa esaterako, III. milurtekoaren bigarren erdialdera arte atzeratuz. Dena dela, duela 20 urte Apellanizek egiten zuen aipamenak zutik dirau, eta Euskal Herriaren arte historia urra­tsez urrats jarraitu nahi duenaren­tzat garran­tzi berezia luke: “honen ondorioa da, Neolito garaiari buruz­ko arte iri­tziak bazterrera utzi behar ditugula datu gabeziagatik. Baina honek, aldi berean interpretapen erraza ez duen hu­tsunea uzten du”.64
Hiru dimen­tsiotako zin­tzilikarioak
Eneolitokoa eta harriz­ko eta hezurrez­ko objektuen alorra alde batera utzi eta Metalen Aroan sartuz, arte balioa duten objektu plastikoen gure bilaketak, aurrez deskribaturiko apaingarriak, bi dimen­tsioen alorrekoak alegia, gaindi­tzen dituzten beste tresna ba­tzuetan geratu behar­ko luke. Apaingarritako arte piezen sorta hartatik askatu behar direla diruditen zenbait objektuk, esan daiteke, marra soileko trazu eta apaingarrietatik arte jarduera askatu, eta beste zen­tzu estetiko berri bat –hiru dimen­tsioetako plastikotasun argiarena– erakusten duen eskultura soltea sor­tzen edo birsor­tzen ari dela.
Adibidez, La Hoyaren antzeko aztarnategi bereziren batetik eskuraturiko ondasunen barruan hau nabarmentzen da. Arte historialariaren begiradak ezin du giza irudia duten zin­tzilikarioetan gelditu gabe pasa.
Harrespilak
Jorge Oteiza, euskal eskulturagile ospe­tsu eta garaikideak, euskal identitateari buruz egin dituen hausnar­ketetan euskal harrespilei eman dien garran­tzi handia dela eta, besterik gabe, geldialdi bat egin behar dugu, kristau aroaren aurreko milurtekoari dagokion egitura horretan.
Herri-espedizionarioen etorrerarekin, zeltak izango ziren ziur asko, kultur mota hau sartu zen Pirinioetako eskualde zati handi batean, iparraldeko zelaietan batez ere. Adieraz­penetako bat izan zen harlosaz­ eginiko biribila; euskal lurraldean sarritan harrespil edo bara­tza izenez ezagutzen bada ere, normalean cromlech izen zeltaz ezagu­tzen da.
Pirinioetakor harrespilak Ariège lurraldeetatik hasi eta Nafarroa eta Gipuz­koako mugako az­ken lurretarai­no zabalduak daude.65 Zelten kulturaren egitura bat da, Jose Migel Barandiaranen ustez, Bohemian eta Bavieran sortua da, eta Britainiar Uharteetara iri­tsi zen, aztarna erraldoiak utziz, esaterako, 396 m-ko diametroa duen Aveburyko santutegi biribila edo Stonehenge‑koa, bere handitasun eta ar­kitekturako kalitatez hobekien gorde dena.66 Harrespila, Sui­tza eta Italia iparraldetik igarota, zabalduko zen Pirinioetako eskualdeetan. Gure eskualdean zutik sarturiko harlosaz eraturiko zir­kulua da harrespila, diametroz 4 m-tik eta 10 m-ra neurtu ohi duen barruti bat mugatuz. Erdian, gorpuen arrau­tsak gorde­tzen diren harriz­ko ku­txa bat egon ohi da, ideia erlijioso berrien agerpena adieraziz. Euskal harrespila, ba­tzuetan tumulu edo trikuharri batez inguratua egon ohi da.
Gure Herrian Pirinioetatik hasi eta Lei­tzaran ibarrera arte heda­tzen da, salbuespen bezala, Biz­kaiko sartaldean berriro azal­tzeko. J.M Barandiaranek 1948an, Ariègetik hasi eta Gipuz­koako Berastegira arteko lurralde piriniotarrean 24 harrespila-leku zenba­tzen eta deskriba­tzen zituen labur‑labur.67 Luis Peña Basurtok, 1960an Gipuz­koan bertan 107 harrespila konta­tzen zituen. Vegas Aranburuk 1988an argitaraturiko azter­ketan 143 harrespila zenba­tzen eta deskriba­tzen zituen (6 Araban, 3 Biz­kaian, 28 Gipuz­koan, 51 Nafarroan eta 55 Ipar Euskal Herrian). Gaur egun esan daiteke, Euskal herrian banatuta 400 harrespila baino gehiago ezagu­tzen ditugula. Ziur­tzat eman daiteke hilobi monumentu egitura hauek alderdi horietako ar­tzain-kulturaren ezaugarri direla eta Bron­tze Aroko zenbait gauza jaso­tzen badute ere, gure Herrian K.a. 1.000 eta 650 urteen artean kokatu litez­keela.68
Oianlekuko harrespilak
Protohistoriako monumentu mota hauen azter­keta bikain bat Jesus Altunak Oiar­tzungo Oianlekuko harrespiletan eginikoa da. Diametro desberdinetako bi zir­kulu uki­tzaileen eraikun­tza bat da. Harrespilen aztarnategian ugari azaldu da: zeramikak, harraskagailuak, har­txabal puskak, bron­tzez­ko gauzaren bat, errausturiko hezurrak, eta abar. Horrek guztiak erakusten du errausketa ez zela harrespilean bertan gerta­tzen. Litekeena da “Oteizak 69 nahi bezala, monumentuak ehorz­ketaz bestelako eta inolako zerikusirik ez zuen eginkizuna izatea, baina hau guztiz mer­kea da. Are gehiago, Oteizak bere hipotesirako, harrespilen barrutik ezer ez atera­tzea eska­tzen du. Hara, bada, hona hemen kontrakoaren froga nabariak”.70
Ipar Euskal Herriko harrespilak
Harrespila eta tumuluak ugariak dira Ipar Euskal Herrian. Beraietan azaldutako materialen miaketa eta azter­keta-lanak, Jacques Blot eta beste zenbait ar­keologok zuzendurikoak, Bulletin du Musée Basqueko zenbait aletan eta Munibe aldiz­karian argitara­tzen dira eta horietan azal­tzen denez Iparraldeko harrespilak neurri txikikoak dira. Euskal herriko hegoaldekoetan bezala, miaturiko ia erdiak, diametroz bataz beste 5 eta 7 m-koak dira, eta harrien zenbatekoa berriz, 5 eta 12 bitartekoa. Datari dagokionez berriz, C 14ko azter­ketak K. a. 1.000 eta 600 artekoa eman du.
Aztarnategien azter­ketak baieztatu egiten du eta gu­txi gorabehera, bat dator hegoaldeko Euskal Herriko harrespiletan nabarmen­tzen denarekin: harrespilen egitura ez da alda­tzen fun­tsean mendeetan zehar geografia-esparruz; herriaren sortalde aldera koka­tzen da; Burdin Aroko ar­tzainen kultura isla­tzen du, “hala ere, Bron­tze Aroko zenbait tradizio gorde­tzen duelarik; beste ondorio hau ere atera daiteke, burdinaren erabilera ekarri zuen, eta agian zelta zen sarraldi uholdearekin baduela zerikusia harrespiletan ager­tzen den errausketak”.
Harrespilaren kontu honetan oraindik ez da erabat argitu beroien sorburua eta jatorria. Bere sorburua non jarri behar da, Europa erdialdean, Bretainia fran­tziarrean ala Pirinioetako eskualdean bertan? Eskualde honetan, hain zuzen ere, azal­tzen da gehien­tsuena, non badirudien ar­tzainen larrez larreko ibilerarekin lotu behar dela, harrespilak hemen azal­tzen baititu ezaugarri berdin eta zeha­tzenak. Izan ere, ezaugarri hauek Jacques Bloti, euskal artearen historialarioi egoki dator­kigun ohar bat iradoki­ diote: “xehetasunaren bilaketaren bitartez, buru­tzerakoan izaniko arreta erakustean, kontzeptuak az­keneraino agor­tzean eta hildakoenganako erlijio eran­tzukizunarekiko arreta nabarmenaren bitartez erakusten digute errausketa erritoen konplexutasuna. Honek guztiak ez al du bada, pen­tsamendu “modernoa” osa­tzen eta Protohistoriako ar­tzaina, bi­txia bada ere, guregandik oso gertuan zegoela adierazten?”.
Harrespila eta trikuharri guneetan begira­tzea garran­tziz­koa da; izan ere, “Burdin Aro garaian gure Herriren sortaldeko mendialdetan bizi zirenek errausketa bidez lurpera­tzeko harrespila eta tumuluen eredua hartu bazuten, sartalde aldekoek berriz, trikuharrietan hobira­tzen jarraitu zuten eta Burdinaren kulturari sarbide guztiak erago­tzizale azaldu ziren”.
Euskal Herriko harrespilen gaiari orraz­keta egiterakoan Vegas Aranburuk aholku hau ematen du, alegia, geografia hedaduraren mugak, berak “arabar ekarpena” deri­tzon hegoaldekoak batez ere, ez zehazteko zorroztasun handiegiz.
Iruinarriak edo Menhirrak
Harrespila hauei loturik, eskualde berean badira beste harri bakar edo menhirrak, Iruinarri, Samsonarri eta abar deri­tzatenak eta garai berekoak direnak, ustez.
Lehendik beharbada, trikuharrien aroan eta berauen aro arteko aldia mar­katu zuten maila txikiko iruinarriak izan ziren, zeren eta, Guardian San Martingo trikuharriari buruz aur­kikun­tza egin zutenek beste hiru hilarriren berri atera zuten, altueraz 75 bat cm‑koak eta an­tzina tente egonak zirenak, ia elkarren ondoan hegotik iparrera lerroan jarriak trikuharrian hobiraturiko an­tzinakoenen betiko loa zain­tzen zeudenak. Jose Migel Barandiarani bururatu zi­tzaion, han lurperaturiko hildakoen zain­tzarako jainkotasunak adierazi nahiko zituztela.75
Esanahia
Iruinarria, Neolitoko kulturan oso monumentu arrunt motakoa izan zen. Agian, lurrean sartuta, alor irekia erakusteko jaso ziren, elkar bizi­tza zibilizatua gogorarazteko indarrarekin, zuhaitz artifizialak bailiran.
Erlijioz­ko esanahia ere ziurra da. Zerura aldera jasoak izaten ziren handik jainko­ahalmenak erakarri nahiez. Biblian irakur­tzen duguna da: “Jakob egunsentian jaiki zen, eta buruko­tzat jarria zuen harria hartu eta oroitarri bezala jaso zuen olioa gainean isuriz. Eta leku hari Betel...eman zion izen, gero promes hau egin zuen Jakobek: Jainkoa nirekin badut eta bide honetan babesten banau ... eta bizirik eta osasun­tsu itzul­tzen banaiz, orduan Jauna izango dut neure Jainko eta oroitarri gisa eraiki dudan harri hau Jainkoaren etxe izango da” (Has. 28, 18‑22).
Spring Lake (Utah)
Spring Lake Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Utah konderrian dago, Utah estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Nick Nolte
Nicholas King Nolte (Omaha, Nebraska, 1941eko otsailaren 8 - ), Estatu Batuetako aktorea da. Rich Man, Poor Man (1976) telesailean antzeztu zuen.
Heussé
Heussé Frantziako udalerria da, Mantxa departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Heussé udalerrian erroldatutako biztanleak 250 ziren. Familiak 98 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 31 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 31 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Engrazio Arantzadi
Engrazio Arantzadi Etxeberria, ezizenez Kizkitza (Donostia, Gipuzkoa, 1873ko apirilaren 16a - Bilbo, Bizkaia, 1937ko otsailaren 12a) euskal herritar politikari jeltzalea eta idazlea izan zen.
Heussé
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Engrazio Arantzadi
Biografia
Lehen eta bigarren mailako ikasketak Tolosako eskolapioetan egin ondoren, Zuzenbidea eta Filosofia eta Letrak burutu zituen, Salamancan eta Deustun hurrenez hurren. Donostiako Diputazioan lan egin zuen. Politikan integrista zen, baina Sabin Arana ezagutu ondoren nazionalismoaren bultzatzaile sutsuenetako bat izan zen Gipuzkoan.
Bizkaitarra aldizkarian argitaratu zuen artikulu batengatik Hendaiara alde egin behar izan zuen, bere ideia abertzaleak zirela eta, lehen errefuxiatu bihurturik. Sabino hil ondoren alderdiaren eta eliz agintarien arteko tirabirak izan ziren eta Arantzadi —fraide beneditarra— eskumikatu egin zuten denbora labur batez.
Heussé
Etxebizitza
2007an 130 etxebizitza zeuden, 98 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 26 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 129etxeak ziren. 98 etxebizitza nagusietatik 75 bere jabearen bizilekua ziren, 22 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 33 etxek lau zituzten eta 41 etxek bost zituzten. 77 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 62 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 30 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Engrazio Arantzadi
Biografia
1927ra arte Bilboko Euzkadi egunkari abertzalearen zuzendaria izan zen, «Kizkitza» izengoitiz sinatuz. Mugimendu abertzalea Europako joera politikoetara irekitzen saiatu zen (irlandar, txekiar, kroaziar eta abarrekin harremanetan jarririk).
Bere libururik ezagunenak erdaraz idatzi zituen: Nación Vasca 1931n; La Casa Solar Vasca 1932an eta Ereintza 1935ean.
Bilbon hil zen, gerra zibila piztu eta hilabete batzuetara, 1937ko otsailaren 12an, hirurogeita hiru urte zituela.
Heussé
Diru sarrerak
2009an Heussé udalerrian 92 unitate fiskal zeuden, 229 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.086 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 higiezinen enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoak margolaria ziren.
2000. urtean Heussé udalerrian 40 nekazaritza-ustiategi zeuden, 684 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Houry
Houry Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 63 ziren. Familiak 16 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 27 etxebizitza zeuden, 22 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 27etxeak ziren. 22 etxebizitza nagusietatik 18 bere jabearen bizilekua ziren eta 4 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 2 etxek hiru zituzten, 5 etxek lau zituzten eta 14 etxek bost zituzten. 20 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 9 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 13 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 40 ziren, horien artean 30 aktiboak ziren eta 10 inaktiboak ziren. 30 pertsona aktiboetatik 25 lanean zeuden (15 gizon eta 10 emakume) eta 5 langabezian zeuden (3 gizon eta 2 emakume). 10 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Houry udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, 376 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Montpeyroux (Aveyron)
Montpeyroux Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aveyron departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Montpeyroux udalerrian erroldatutako biztanleak 566 ziren. Familiak 231 ziren, horien artean 64 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 32 bakarrik bizi ziren emakumeak), 56 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 87 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 345 etxebizitza zeuden, 233 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 89 bigarren erresidentzia ziren eta 23 hutsik zeuden. 316 etxeak ziren eta 17 apartamentuak ziren. 233 etxebizitza nagusietatik 201 bere jabearen bizilekua ziren, 25 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 21 etxek bi zituzten, 32 etxek hiru zituzten, 60 etxek lau zituzten eta 118 etxek bost zituzten. 197 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 107 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 93 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 309 ziren, horien artean 240 aktiboak ziren eta 69 inaktiboak ziren. 240 pertsona aktiboetatik 227 lanean zeuden (128 gizon eta 99 emakume) eta 13 langabezian zeuden (5 gizon eta 8 emakume). 69 pertsona inaktiboetatik 27 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 26 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Montpeyroux udalerrian 230 unitate fiskal zeuden, 542 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 11.466 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 31 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 10 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 2 iturginak, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
2000. urtean Montpeyroux udalerrian 97 nekazaritza-ustiategi zeuden, 5.776 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Albersdorf (Turingia)
Albersdorf Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Zinkaluminita
Zinkaluminita sulfato motako minerala da eta glaucocerinita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Zinkaluminita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da:. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 - 3 da.
Damaliscus lunatus
Damaliscus lunatus Damaliscus generoko animalia da. Artiodaktiloen barruko Alcelaphinae azpifamilia eta Bovidae familian sailkatuta dago
Kivikeko Erregearen hilobia
Kivikeko Erregearen hilobia (Kungagraven i Kivik, Kiviksgraven) Suedia hegoaldeko Eskaniako konderrian dagoen Brontze Aroko hilobia da. Simrishamn udalerriko Kivik herrixkan dago. Tamaina handikoa izateagatik jarri zitzaion "Erregearen hilobia" izena.
Historia
K.a. 1000 urtearen inguruan eraiki zen, Iparraldeko Brontze Aroan. Mendeetan harrobi gisa erabili zen bain a1748an bi nekazarik hilobi bat aurkitu zuten eta altxorra aurkitu zuteneko zurrumurrua zabaldu zen, haiek ezetz esan arren.
Gustaf Hallström arkeologo suediarrak indusketak egin zituen 1931 eta 1933 artean eta hainbat hezur eta sukarriz egindako tresna aurkitu zituen. Bi zista ere aurkitu ziren, harrien artean egindako kutxak.
Egitura
320 metrotako altuera duen muino batean kokaturik dago, Eskaniako konderriaren hegoaldean. 75 metrotako diametroa dauka eta Europako gainerako hilobiekin alderatuz Kivikekoa petroglifoz apaindua dago. Ikerketek diotenez hilobia hiru aldiz handiagoa izan zen.
Arantxa Otegi
Arantxa Otegi Usandizaga (Asteasu) Euskal Herriko Unibertsitateko ikerlaria da IXA taldean, baita HiTZ, Hizkuntzaren Teknologiaren Euskal Zentroko kidea ere. Informatika Fakultatean lan egiten du 2006tik.
Informatikako ingeniaria da (EHU, 2006) eta hizkuntzaren analisian eta prozesamenduan doktorea (EHU, 2012). Gaur egun, UPV/EHUko Ixa hizkuntzaren prozesamendurako ikerketa-taldeko doktoratu ondoko ikertzailea da, Ixa taldeko kide izan da 2003az geroztik, eta arlo hauetan aritu da batez ere: elkarrizketa-sistemak, erantzunen bilaketa, informazioaren berreskurapena, ahaidetasun semantikoa eta hizkuntza prozesatzeko tresnen integrazioa.
Informazioaren berreskurapena hobetzea hizkuntzaren prozesamenduko teknikekin
Informazioaren berreskurapena (IB) erabiltzaile baten informazio-beharra asetuko duten dokumentuak bilatzean datza. Hain ezagun eta erabilia den Google web-bilatzaileak IB sistemen adibide garbia da.Honela bada, IB sistemak erabiltzaileari dokumentu adierazgarriak, alegia, erabiltzaileak behar duen informazioa eduki dezaketen dokumentuak, topatzen lagunduko dio, beti ere erabiltzaileak egindako kontsultan oinarrituz. Hain ezagunak eta erabiliak diren Google eta Yahoo! bezalako web-bilatzaileak IB sistemen adibide garbiak dira.
IB sistema perfektu batek dokumentu adierazgarriak bakarrik berreskuratu beharko lituzke, eta ez-adierazgarriak baztertu. Alabaina, sistema perfektuak ez dira existitzen. IB sistemek aurre egin behar dien arazo nagusienetako bat kontsulta eta dokumentuen arteko parekatze-arazoa deiturikoa da: dokumentu bat kontsulta batentzako adierazgarria izan daiteke nahiz eta bietan erabilitako hitzak guztiz berdinak ez izan, eta, alderantziz, dokumentu bat ez-adierazgarria izan daiteke kontsulta batentzat nahiz eta termino batzuk komunean eduki. Lehena ideia edo gauza bera adierazteko hitz edo esamolde bat baino gehiago erabili ditzakegulako (sinonimia) gerta daiteke. Bigarrena, berriz, testuinguruaren arabera hainbat interpretazio izan ditzaketen hitzek (anbiguotasuna) eragiten dezakete. Hau kontuan izanik, IB sistema batek dokumentu bat adierazgarri edo ez-adierazgarri bezala sailkatzerakoan kontuan hartzen duen irizpide bakarra kontsultako hitzak egotea (edo ez egotea) denean zaila suerta daiteke dokumentu egokiak topatzea, eta baita adierazgarriak ez direnak baztertzea. Honen aurrean, hitz horien esanahiak kontuan hartuz gero berreskurapen arrakastatsuago bat egiteko aukera gehiago egongo direla pentsatzea bidezkoa dirudi.
IBaren hastapenetatik parekatze-arazoaren inguruan ikerketa-lan dezente egin badira ere, oraindik guztiz ebatzi gabe jarraitzen du, eta bilatzaile askok ez dute aintzat hartzen. Otegiren tesi-lanean hizkuntzaren prozesamenduaren (HP) bidez arazo hori arintzerik ba ote den aztertu zen. Hitz gutxitan esanda, kontsulten eta dokumentuen hedapena egin zuten HPko bi teknikaz baliatuz: hitzen adiera-desanbiguazioa eta ahaidetasun semantikoa. Alde batetik, teknika hauetako bakoitzerako hedapen-prozesu bat proposatzuten, non kontsulta eta dokumentuetako hitzen sinonimo eta bestelako ahaidetasuna duten hitzak lortuko zituzten. Bestetik, hedapenetik lortutako hitz horiek, kontsulta eta dokumentuetako jatorrizko hitzekin batera, IB sistemaren prozesuan txertatu eta ustiatzeko modu eraginkor bat azaltzen zuten kasu bakoitzerako. Are gehiago, erabili zuten hedapen-teknikak kontsulta eta dokumentuak berreskuratzeko balio zuenez, hedapen-teknika hori erabiliz hizkuntza arteko berreskurapenean hobekuntzak lortzen zrela erakutsi zuten. Hiru datu-multzotan egindako esperimentu eta analisiek erakusten zuten tesi-lan honetan proposatutako hedapen-metodoek parekatze-arazoari aurre egiteko balio zutela eta, ondorioz, baita IB sistemaren eraginkortasuna hobetzeko ere.
Sariak
Hainbat sari lortu ditu Arantza Otegik. Sari aipagarrienak hauek dira:
Argo
Argo greziar mitologian, Jason eta bere lagun argonautak, Iolkotik, urrezko ahari larruaren bila nabigatzeko erabili zuten itsasontziaren izena da. Mitoaren iturririk hoberena, Rodaseko Apolonioren Argonautika da
Argo itsasontzia, Argosek eraiki zuen, eta, beraz, bere omenez izendatua izan zen. Argok, hitz egiteko eta profeziak egiteko dohainak zituen, Dodonako Orakulutik zetorren haritz zurez egina baitzegoen.
Argo eta bere tripulazioa, Herak bereziki babestuak izan ziren.
Magnolia × soulangeana
Magnolia × soulangeana, Magnolia generoko espezie hibridoa da eta Magnolia tulipa du izen arrunta.
Deskribapena
M. denudata eta M. lilifolia-ren arteko gurutzatzea, 6 metroko altuera duen zuhaitza da edo 5 mko altuera duen zuhaixka, hosto erorkor eliptikoak eta zabalak ditu. Goiz loratzen da eta lore zurixkak lauso arrosazkarak ditu.
Zakil-hari
Zakil-haria moko-azala eta zakil-mokoa lotzen dituen azal-tolesa da, moko-azala zakil-mokoaren gainetik ateratzen eta sartzen laguntzen duena.
Ehun eta berrogeita hamaika
Ehun eta berrogeita hamaika (151) ehun eta berrogeita hamarraren ondoren eta ehun eta berrogeita hamabiaren aurretik doan zenbaki osoa da.
Munday (Texas)
Munday Texasko hiri bat da. Knox konderrian kokatua dago. 2010ean 1,300 biztanle zituen, 3.7 kilometro koadrotan banatuta.
Tàrrega
Tàrrega Kataluniako udalerria da, Urgell eskualdean eta Lleidako probintzian kokatua. Eskualdeko hiriburua eta probintziako hirugarren udalerririk populatuena da.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 16.539 biztanle zituen. 88.38 km2-ko azalera du.
Randy Pausch
Randolph Frederick Pausch (Baltimore, Maryland, 1960ko urriaren 23a - Chesapeake, Virginia, 2008ko uztailaren 25a) informatikako irakasle izan zen Carnegie Mellon Unibertsitatean, Pittsburgh, Pennsylvania (AEB). Hainbat liburu idatzi zuen eta ospe izugarria lortu zuen Azken hitzaldia lanak, 2007ko irailaren 18an Carnegie Mellon unibertsitatean eman zuen hitzaldia, alegia.
2006ko abuztuan, pankreako minbizia diagnostikatu zioten. Gaixotasunaren aurka borroka egin zuen, kimioterapia eta kirurgiak erabiliz, baina 2007ko abuztuan, zer eginik ez zegoela jakin zuen, metastasia gibela eta barearen jabe egin baitzen. Hau jakin zuenean, kimioterapian jarraitu zuen, bizitza gehien luzatzen saiatuz, baina 2008ko maiatzean kantzerra biriketan zegoen eta erabat zabaltzen ari zitzaion.
1988tik 1997ra arte Virginiako Unibertsitateko Konputazio Zientzietako departamentuko irakasle izan zen.
Walt Disney Imagineering eta para Electronic Arts (EA) lan egin zuen.
Liburuak eta artikulu ugari idatzi zituen eta Alice softwarearen sortzaile izan zen.
Pauschek informatika munduan sariak jaso zituen: Karl V. Karlstrom Outstanding Educator Award eta ACM Special Interest Group on Computer Science Education Award eta ACMko kide egin zuten 2007an.
2008ko maiatzean, Time aldizkariak eragin handiena zuten munduko 100 pertsonen artean kokatu zuen.
Azken hitzaldia
Hitzaldiaren bideoak izugarrizko arrakasta izan zuen eta YouTuben milioika pertsonek ikusi zutela esan dezakegu.
Mangamore Quidditch Kopa
Mangamore Quidditch Kopa Zornotzan antolaturiko quidditch txapelketa da, Mangazale jaialdi baten barnean jokatu zena.
Historia
2015eko urriaren 10ean antolatu zen lehen ekitaldia. Bertan sei taldek hartu zuten parte, tartean jardunean dauden bi euskal taldeek; Bizkaia Boggarts eta Gasteiz Gamusins.
Soulange magnolia
Soulange magnolia (Magnolia × soulangeana) Magnoliaceae familiako landare hibridoa da, M. denudata eta M. lilifolia nahastuz sortua.
Deskribapena
Zuhaixka edo zuhaitz txikia da; hosto erorkorrak ditu, bere oinarria oso adartuta dago, zurtoin biribildua du eta 6 metroko altuera izan dezake.
Lambda Bootis izar
Lambda Bootis izarrak euren espektro mota B-berantiarra eta F-goiztiarraren artean dagoen lerro metalikodun izar ahul mota bat dira. Elementu astunen urritasuna erakusten dute (burdinaren taldekoak batez ere), karbono, nitrogeno, oxigeno eta sufrea izan ezik.
Lambda Bootis izarren izaera ez da ondo ezagutzen. I Populazioko izarrak, sekuentzia nagusi aurreko izarrak edo bere atomo metalikoak izarrarteko hautsak xurgatu dituen gas baten bidez eratutako sekuentzia nagusiko izarrak izan daitezke.
Bereziki urria den talde bat da. Uste denez, garrantzizko espektro domeinuan dauden izar guztien soilik %2 izan daitezke Lambda Bootis motakoak. Mota honen eredua, izenak adierazten duen bezala, Lambda Bootis da (λ Boo), Boötes konstelazioan dagoena.
Xalbadorren heriotzean
Xalbadorren heriotzean Xabier Letek Xalbador bertsolariaren omenez idatziriko abestia da. 1978an argitaratu zuen Lore bat, zauri bat diskoan.
RuPaul
RuPaul Andre Charles (1960ko azaroak 17a, San Diego) aktore, drag queen, modelo, musikari eta artista estatubatuarra da. 1990eko hamarkada hasieran RuPaul ospetsu bilakatu zen hainbat telebista saio, film eta musika albumetan partaide izanik, 1992an "Supermodel (You Better Work)" abestiarekin lortu zuen arrakastaren ondorioz. 2009tik RuPaul's Drag Race telebista saioa ekoiztu eta aurkezten du, 2016tik 2021era sei urte jarraian telerrealitate aurkezle onenaren Emmy saria irabaziz.
Xalbadorren heriotzean
Oso ezaguna da, horrela hasten da: "Adiskide bat bazen orotan bihozbera...".
Bi zatiko poema da; diskoan, lehenengoa errezitatu egin zuen, eta bigarrena kanta bihurtu zuen. Euskal Herrian gehien aditu den Leteren kantetako bat da, izan ere, 2005ean Euskal Kanturik Onena saioa irabazi zuen.
Erramun Martikorenak abestiaren bertsio ezaguna egin zuen 1993an. Luhartz taldeak, Benito Lertxundik, Anne Etxegoienek, Rozalének edo Pettik ere abestu dute.
Amodio Ganbera
Amodio Ganbera (Chambre d’Amour) Angeluko auzoa eta hondartza da, bertako haitzuloak Landetako Côte d'Argent eta Euskal Herriko kostaldearen arteko muga osatzen duena.
Toponimia
Paul Raymonden esanetan, egungo toponimoa haitzulotik datorkio. Lehen Ygasc (1198 ) eta Higas (XII. mendea, Baionako kartularioa ) izenak izan zituen.
Viperești
Viperești Errumaniako udalerri bat da, Buzau konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Amodio Ganbera
Ezaugarriak
Izena XVII. mendean mareak harrapatutako maitale bietatik datorkio. Bertan San Martin lurmuturra eta Miarritzeko itsasargia baino lehen, Landetako hareek euskal kostaldeko arrokak topatzen dituzte. Arroka hauetan antzinako angeluarrek mahasti txikia zuten non Landetako vin de sable edo hareako ardoa ekoizten zuten.
Saint-Léger-de-Montbrillais
Saint-Léger-de-Montbrillais Frantziako udalerri bat da, Vienne departamenduan dagoena, Akitania Berria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 232 etxebizitza zeuden, 169 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 29 bigarren erresidentzia ziren eta 35 hutsik zeuden. 221 etxeak ziren eta 11 apartamentuak ziren. 169 etxebizitza nagusietatik 140 bere jabearen bizilekua ziren, 25 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 8 etxek bi zituzten, 26 etxek hiru zituzten, 56 etxek lau zituzten eta 77 etxek bost zituzten. 113 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 65 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 85 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 227 ziren, horien artean 175 aktiboak ziren eta 52 inaktiboak ziren. 175 pertsona aktiboetatik 158 lanean zeuden (86 gizon eta 72 emakume) eta 17 langabezian zeuden (6 gizon eta 11 emakume). 52 pertsona inaktiboetatik 24 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 19 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Léger-de-Montbrillais udalerrian 175 unitate fiskal zeuden, 379 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.017 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 drogeria zen.
2000. urtean Saint-Léger-de-Montbrillais udalerrian 30 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.258 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Centropus ateralbus
Centropus ateralbus Centropus generoko animalia da. Hegaztien barruko Cuculidae familian sailkatua dago.
Salbador Barandiaran
Salbador Barandiaran —goitizenez Barandiaran´dar Gaizka, Aranargi, Bertze edota Aitzarte— (Oñati, Gipuzkoa, 1916ko martxoaren 3a - Loiola, Gipuzkoa, 2006ko uztailaren 20a) musikagilea eta euskal idazlea izan zen. 1956an Homeroren Iliada (Ilias´ena) itzuli zuen. Harena da, halaber, Danzas de Euskalerri lana (1963-1969).
Gene Yurre dantzaria eta Iñaki Irigoien folklore ikertzaile ospetsuarekin batera, 1976an Hegoaldeko Euskal Dantzarien Biltzarra sortu zuten sei pertsonetariko bat izan zen. 1978an Iruñean Dantzari Egun arrakastatsua antolatu zuten.
Lagg
, 'An Lag', Eskoziako mendebaldeko kostaldean dagoen Arran uharteko udalerri txiki bat da, Iparraldeko Ayrshire konderrian.
Mobula rochebrunei
Mobula rochebrunei Mobula generoko animalia da. Arrainen barruko Myliobatidae familian sailkatzen da.
Teodora
Teodora (501-548ko ekainaren 28a) bizantziar enperatriza, Justiniano I.a enperadorearen emaztea izan zen. Ospe eta botere handiko emakumea izan zen.
Bere ausardia eta odol hotza, ezinbesteko euskarri izan ziren Justinianorentzat, eta, esaten denez, berak propio zuzentzen zuen Belisario jenerala gudu zailetan, baita botere politiko handia zuela ere.
Baina, prostituta eta zirkuko aktorea zenez, hasiera batean ezin izan zen Justinianorekin ezkondu. Hori, gizarte klase ezberdinen arteko ezkontzak baimentzen zituen lege bat onartu zenean gertatu zen.
Ustezko xehatasun ilunak ezagutzen dira Prokopioren bidez, baina, jakina denez, egile hau oso kritikoa zen bai Justinianorekin, baita Teodorarekin ere, eta, beraz, berak esandakoak ezin dira aintzat hartu erabateko ziurtasunez.
Esaten denez, bera izan zen, eta ez Justiniano zalantzati bat, Nika matxinada apaldu zuena, odol asko isuraraziz.
Legelari handia, kutsu feminista zuten hainbat lege eman zituen, emakumeen eskubideak oso modu zabalean babestu zituztenak.
Bizitza lasaka bat leporatzen zaion arren (Prokopioren esanetan, pornografikoa eta orgiazalea) eliza ortodoxoak beatifikatu zuen
Minbizi baten ondorioz hil zen, Justiniano baino urte batzuk lehenago.
Zuaznabar Haundi baserria
Zuaznabar Haundi Altzoko baserri zaharra da, XVI. mendekoa, Ollaun mendiaren behealdeko muino batean kokatua.
2006ko martxoaren 7ean, Eusko Jaurlaritzak monumentu izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna. 400 urte baino gehiago dituzten 13 metrorainoko habeak ditu barruan, ohiko ez zen eraikitze-egitura berezi bat osatzen dutenak.
Ezaugarriak
Oinplano laukizuzena du, bi isurkiko estalki zurezkoa, zeinaren gailurra hego-ekialde orientazioa duen fatxada nagusiarekiko elkarzut baita. Bi solairu eta ganbara ditu eta bi etxebizitzatan banatuta dago.
Aparailua luzitutako eta zuritutako harlangaitzezkoa da eta zutabe-ardatzak bistan uzten ditu: eskantzuetan hiru, hego-ekialdeko fatxada nagusiko aurrealdean bost, eta ipar-mendebaldeko atzealdeko fatxadan hiru. Zurezko gainerako bilbadura luzituta eta zurituta dago. Fatxada nagusian aipatzekoak dira behe-solairutik gora teilatuperaino datozen bost zutabe-ardatzak eta bi eskantzuak. Fatxada honen erdialdean eranskin bat dago itsatsita. Behe-solairuan lau balkoi kareldun ditu, eta barrura sartzeko ate bat. Lehen solairuan, zurezko bastidoreak dituzten sei leihoko ardatza. Pinoiak zurezko oholtza dauka. Ipar-ekialdeko fatxadak eranskin bat dauka itsatsita hegoaldean, sarrera-ate txiki bat erdialdean eta beste txiki bat iparraldeari itsatsita. Hego-mendebaldeko fatxadak sarrera-ate bat du, harrizko bost eskailera-maila erdizirkularren bidez iristen dena. Estalkipean bi bao txiki daude. Ipar-mendebaldeko fatxadak hiru zutabe-ardatz eta zurezko eskantzu bat ditu, bai eta bi leiho-bao iparralde-erdian; hegoalde-erdia jatorrizko eraikinaren luzakina da, aldi berean lastategi zahar bat erantsita daukana. Ipar-ekialdeko, hego-mendebaldeko eta ipar-mendebaldeko fatxadetako eranskinak ez dira monumentuan sartzen.
Oleg Deripaska
Oleg Vladimirovitx Deripaska (errusieraz, Оле́г Влади́мирович Дерипа́ска; Dzerzhinsk, Errusia, 1968ko urtarrilaren 2a) enpresaburu errusiar bat da, oligarken taldekoa, aluminioan bereziki aberastutako Rusal enpresaren bidez.
Ibilbidea
Deripaska Dzerzhinsk-en jaio zen, Nizhni Novgorod-en oblastean, baina Krasnodarreko eskualdean hazi zen. 1993an, Moskuko Estatuko Unibertsitateko fisikako ohoreekin graduatu zen, eta 1996an, Plekhanov Ekomonia Unibertsitatean ekonomiako gradua lortu zuen. Baina titulu horiek lortu orduko jada negozioetan sartu zegoen.
Saianogorsk-eko metal fundizioan akzio jabetza akumulatu eta (1994-1997) zuzendari nagusia izan zen, Sibirski aluminiozko inbertsioko industria-taldeko (1997-2001) lehendakari bilakatu. Talde hori Basic Element Investment Companyren batu zen gero, Roman Abramovitxen taldearekin, eta Rusal sortu zen horrela, Errusiako aluminioaren erraldoia: sortu eta berehala, bere erdia erosi zion Deripaskak Abramovitxi bi mila milioi diolarretan. Bakea sinatzeko modua izan zen, izan ere Abramovitx eta Deripaska talde etsaien buru izan ziren "aluminioaren gerran", Errusiak 1990eko hamarkadan metalen industria honetan ikusi zuen jabetza-akumulazioaren gatazkan.
Chhello Show
Chhello Show (છેલ્લો શો, Last Film Show) 2021eko Pan Nalin indiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.
Argumentua
Indiako herrixka galdu batean bizi da Samay, 9 urteko mutikoa. Zinema deskubrituko du aurreneko aldiz, eta hipnotizaturik geratuko da zeharo. Aitaren nahiari muzin eginez, egunero zinemarako bidea hartuko du. Proiekzionistaren lagun egingo da, eta hark aretoan sartzen utziko dio bere janariaren truke. Berehala ohartuko da filmak amets bilakatzen direla...
Săpoca
Săpoca Errumaniako udalerri bat da, Buzau konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Manthes
Biztanleria
2007an Manthes udalerrian erroldatutako biztanleak 623 ziren. Familiak 244 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 76 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 92 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 270 etxebizitza zeuden, 248 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 246 etxeak ziren eta 23 apartamentuak ziren. 248 etxebizitza nagusietatik 183 bere jabearen bizilekua ziren, 63 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 9 etxek bi zituzten, 22 etxek hiru zituzten, 85 etxek lau zituzten eta 130 etxek bost zituzten. 232 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 109 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 123 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 406 ziren, horien artean 299 aktiboak ziren eta 107 inaktiboak ziren. 299 pertsona aktiboetatik 258 lanean zeuden (150 gizon eta 108 emakume) eta 41 langabezian zeuden (19 gizon eta 22 emakume). 107 pertsona inaktiboetatik 38 erretiraturik zeuden, 35 ikasten zeuden eta 34 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Manthes udalerrian 252 unitate fiskal zeuden, 648 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.492 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 24 komertzioetatik, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 argiketaria eta 2 jatetxeak.
2000. urtean Manthes udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 624 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Erie (Ipar Dakota)
Erie Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Cass konderrian dago, Ipar Dakota estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Volotea
Volotea (IATA: V7, NAZE: VOE) Asturiasen egoitza nagusia duen Espainiako kostu baxuko airelinea bat da. Carlos Muñoz eta Lázaro Roz enpresaburuek sortu zuten 2011n, aurretik Vueling airelinea sortu zuten sortzaile berak, eta 2012ko apirilaren 5ean hasi zituen operazioak. Euskal Herrian Bilboko eta Biarrizko aireportuetan operatzen du.
Voloteak A kategoriako Hegazkin Operatzaileen Ziurtapena dauka, Espainiako Aire Segurtasuneko Estatu Agentziak (AESA) emana. Ziurtapen horrek bidaiariak, zamak eta posta garraiatzeko baimena ematen dio, 20tik gorako bidaiarientzako hegazkinetan.
2017ko irailean 875 langile zituen.
Historia
Konpainia hiru arrisku kapital entitatek parte hartua da, horietatik bi europarrak eta hirugarrena, CCMP Capital, Estatu Batuarra. Azken honen presidentea, Greg Brenneman, Volotearen presidente ere da, eta aurretik Continental Airlines airelinearen presidente ere izan zen. Konpainia 30 milioi euro baino gehiagoko kapitalarekin jaio zen.
Airelinea zerbitzu ematen hasi aurreko hilabeteetan kontratazio prozesuen inguruan polemika sortu zen. Behin operazioak hasita, Voloteak 230 lanpostu zuzen sortu zituen, aire tripulazioa, lurreko eta administrazio pertsonala gehituta, 5.000 hautagaitza baino gehiago jaso zituela.