cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ameriketako Shetland poni
Ameriketako Shetland ponia, (ingelesez: "American Shetland Pony"), Ameriketako Estatu Batuetako bertako zaldi arraza moderno bat da. Izenak adierazten duenez, arraza hau garatzeko Shetland poniak erabili zituzten gehien bat, beste hainbat poni arrazekin gurutzaturik. Abere hauek tamaina zein ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean sartzen dira.
Arrazaren historia
Ameriketako Estatu Batuetara ekarritako lehendabiziko Shetland poniak 1885.en urtean heldu ziren, Eli Elliotek ekarrita. Poni hauek arrazaren oinarria izanik, gero beste hainbat poni arrazekin gurutzatu zituzten; Hackney poni, galesdar poni zein Harness Erakusketa Poniekin. Arraza bereziki Indianan, Illinoisen zein Iowan finkatu eta garatu zen.
Gaur egun haurrentzako maskota zein zaldiketarako abere oso ezaguna bada, hasieran beste hainbat erabilerak izan zuen, esate baterako meategiko zaldia bezala.
Kanpo estekak
Arrazaren Ameriketako Estatu Batuetako Elkartearen WEB-a
Traccatichthys taeniatus
Traccatichthys taeniatus Traccatichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Plan (Isère)
Plan Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Plan udalerrian erroldatutako biztanleak 227 ziren. Familiak 86 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 31 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 35 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 92 etxebizitza zeuden, 86 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 78 etxeak ziren eta 15 apartamentuak ziren. 86 etxebizitza nagusietatik 66 bere jabearen bizilekua ziren, 19 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 4 etxek bi gela zituzten, 3 etxek hiru zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 62 etxek bost zituzten. 75 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 30 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 53 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 149 ziren, horien artean 115 aktiboak ziren eta 34 inaktiboak ziren. 115 pertsona aktiboetatik 107 lanean zeuden (63 gizon eta 44 emakume) eta 8 langabezian zeuden (3 gizon eta 5 emakume). 34 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Plan udalerrian 85 unitate fiskal zeuden, 226 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.369 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.
2000. urtean Plan udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 287 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra anbulantzia zen.
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Odontostilbe paraguayensis
Odontostilbe paraguayensis Odontostilbe generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Ptenopus garrulus
Ptenopus garrulus Ptenopus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Eraulgo artea
Eraulgo artea Nafarroako Deierri udalerrian Eraul kontzejuan dagoen arte erraldoi bat da, Quercus ilex espeziekoa. 1991an Nafarroako Monumentu Naturala izendatua izan zen, eta hain zuzen ere, zerrendako lehenengo zuhaitza da.
Kokalekua
Eraul herriko kaletatik ikusten da ekialdera 500 metrora, Abartzuzara doan pistan, San Pedro ermitako errebueltaren parean.
Audio-ipuina eta ilustrazioa
2022ko ekainaren 4an "Eraulgo artea" izeneko audio-ipuina eta ilustrazioa estreinatu ziren. Bai ipuina eta baita ilustrazioa ere Eraulgo artearen inguruan ardazten dira, eta protagonista ditu Patxo, Eraulgo haur bat, eta Basajaun. "'Aspaldi-aspaldian, urtxintxak Nafarroa mutur batetik bertzera lurra ukitu gabe gurutzatzen zuelarik, Eraul basoz inguraturik zen. Eta oihan haietan animalia anitz zegoen: untxiak, saguak, hontzak, erbiak, azeriak, otsoak… Herrikoek, hala ere, erraten zuten Basajauna ere bazela. Egia da ordura arte inork ez zuela ikusia; baina ilargi beteko gauetan —otsoak uluka hastean—, bertzelako orroak aditzen ziren, eta, guzien erranetan, Basajaunarenak bide ziren. Horregatik, ez zen inor basora bakarrik sartzen, are guttiago gauez.'"Ipuina Ines Bengoa ipuin kontalariak sortu eta grabatu zuen, eta ilustrazioa Irati Fernandez ilustratzaileak. Ekimenaren bultzatzaileek, Deierriko udalak eta Irantzu euskara zerbitzuak, gurasoentzako aholku sorta prestatu zuten ipuinari eta ilustrazioari are eta xuku gehiago ateratzeko, besteak beste ipuina artean bertan entzutea.
Valle de las Casasko geltokia
Valle de las Casas Espainiako Gaztela eta Leongo tren geltoki bat da, udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Stol mendia (Karavanke)
Stol (Veliki Stol, Hochstuhl) Esloveniako mendia da. Bere 2.236 metrotako altuerarekin Karavanke mendilerroko mendi garaiena da. Bled hiria dago bere barrenean.
Izena
Eslovenierazko zein Alemanierazko izenak "aulki handia" esan nahi du. Austria eta Esloveniaren arteko mugan dago baina tontorra Esloveniakoa da. Bigarren tontor bat ere badu, Mali Stol ("aulki txikia"), 2.198 metrotako garaiera duena.
Igoerak
1794an Franz Josef Hannibal von Hohenwart naturalistak igo zuen lehen aldiz. Gaur egun hainbat ibilbide daude, hala Austriatik Klagenfurt aterpetik gora, nola Esloveniatik Prešeren aterpea erabiliz. Dena den Austriatik igoz gero 500 metrotako via ferrata bat igo beharra dago.
Seneca (Hego Dakota)
Seneca Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Faulk konderrian dago, Hego Dakota estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Seneca (New York)
Seneca Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Ontario konderrian kokatuta dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Kurume (Fukuoka)
Kurume (久留米市) Japoniako hiri bat da, Fukuoka prefeturako hirugarrena, Kyushu uhartean. 2014ko erroldaren arabera 302.532 biztanle ditu eta Fukuoka–Kitakyushu metropoli eremuaren barnean dago. Honek 5.738.977 biztanle ditu eta Japoniako laugarren metropoli eremua da.
Geografia
Prefeturaren hego-mendebaldean dago, Ariake Badiaren ertzean. Alboan dauka Yanagawa hiri turistikoa, bere kanalengatik ezaguna.
Historia
Bosgarren menderako jadanik fundatua zen gaur egungo Kurumeko lurretan Kōra Taisha santutegi xintoista.
1504 eta 1521 artean Kurumeko gaztelua eraiki zen Chikugo ibaiaren ertzeko muino batean. XVI mednean borroka ugari izan ziren Kyushuko lurretan eta 1587an Toyotomi Hideyoshi shogunak Mori Hidekaneri eman zion agintea. Tokugawa Ieyasuk Sekigaharako Gudua irabazi ondoren bere aldekoa izan zen Tanaka Yoshimasa jarri zuen agintari. Dena dela 1871 arte Arima leinua izan zen Kurume gobernatu zuena.
1945ean hegazkin etatubatuarren bonbaketak jasan zituen.
Haizhu Barrutia
Haizhu Barrutia txinera sinplifikatuz: 海珠区), Guangzhou osatzen duten barrutietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 890.512 biztanle bizi ziren 90,40 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 9.851 biztanle/km2 da. Guangzhouko erdigunea osatzen duten barrutietako bat da.
Islandeady
(irlanderaz Oileán Éadaígh) Irlandako udalerri bat da, Mayo konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 1.008 biztanle ditu.
Bryant Park
Bryant Park, AEBetako New York hiriko Manhattan barrutian dagoen hiri-parke publiko bat da. Denera 39.000 metro akrratuko azalera du.
NGC 4195
NGC 4195 galaxia bat da, Hartz Handia konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Italia Turrita
Italia Turrita Italiako pertsonifikazio edo alegoria nazionala da, bere jatorria Antzinako Erromaren garaian duena, eta bere ezaugarri nagusia, Goi Erdi Aroan eskuratua, horma-koroa da (hortik datorkio izena turrita edo "dorreekin" italieraz) Erdi Aroko jatorri komunaleko italiar heraldika zibikoaren tipikoa.
Italia Turrita ohiko ezaugarri mediterraneoak dituen emakumea da, aurpegi irribarretsua, ile iluna eta edertasun dotore eta idealizatua dituena. Askotan galburu eskukada bat (emankortasunaren ikurra eta Italiako nekazaritza ekonomiaren erreferentzia), balantzadun ezpata bat (justiziaren metaforak) eta kornukopia (ugaritasunaren alegoria) ditu eskuetan. Faxismoaren garaian liktore sorta bat izan zuen.
Stella d'Italia
Bere buruaren gainean sarritan bost puntako izar distiratsu bat irudikatzen da. Italiako antzinako ikur sekular bat da, nazioa babestu bide zuena, Stella d'Italia (Italiako Izarra) izenez ezagutzen dena. Italiaren Batasunaren ikonoa, 1870etik 1890era Italiako Erresumaren armarriaren gandorrean erabili zen eta 1948an Italiako Errepublika jaiotzean onartutako egungo Italiako armarriaren oinarrizko elementua da. .
Derrynane
Derrynane (irlanderaz Doire Fhionain, "San Fionan-en basoa" esan nahi du) Irlandako hego-mendebaldeko Kerry konderriaren hego-mendebaldean dagoen landa herria da. Iveragh penintsularen hegoaldeko ertzean dago, N70 errepidean eta Caherdaniel udalerritik hurbil, izen berdineko Derrynane badiaren kostaldean.
Kontestaniar
Kontestaniar (Contestani) Xúquer ibaiaren arroan bizi zen iberiar herria izan zen.
Carthago Nova hiri nagusia zuten. Beste hiri nagusiak Setabi (Xàtiva), Lucenti edo Lucentum (L'Albufereta Alacanten), Alonis (La Vila Joiosa), Ilici (Elx), Menlaria, Valentia eta Iaspis izan ziren. Kontestaniar aztarnategi arkeologiko nagusia Hellíndik gertu dagoen Tolmo de Minateda muinoa da.
Traccatichthys tuberculum
Traccatichthys tuberculum Traccatichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Madison Square
Mafison Square, euskaraz Madison Plaza, AEBetako New York hiriko Manhattan barrutian dagoen plaza eta hiri-parke publiko bat da. Izena James Madison, AEBetako presidentearen omenez darama.
Bosgarren Etorbidea eta Broadway etorbidearen arteko elkargunean dago, ekialdean Madison etorbidea du.
Mundu mailan plaza honek ospea badu, ziur aski bertan Madison Square Garden erabilera anitzeko pabilioi ezaguna dagoelako da.
Konfinamendu
Konfinamendua da leku itxi edo ireki jakin batean ohiko askatasunik gabe egon eta mugitu ahal izatea, pertsona bakar bati edo talde bati nahitaez hala ezarrita, erakunde eskudun batek agindu duelako, gobernu edo epaile batek gehienetan. Konfinamendua zigor batek eragin ohi du, baina legez, konfinamendua osasun eta estatu segurtasunerako ere ezar daiteke.
Estatu segurtasunerako ezartzen denean, etxeratze agindu deitzen zaio ordu jakin batzuetarako ezartzen denean; zuzenbide estatuaren ohiko bermeen gainetik estatuko segurtasun indarrek eskumen gehiago eskuratzen dituztenean, setio egoera eta salbuespen egoera deitzen zaio. Zigorraren zentzuan, konfinamenduak ohiko bizilekutik edo pertsonetatik banandua izatea esan nahi du, adibidez, lurralde edo uharte batean. Alde horretatik, deportazioaren oso antzekoa da.
Estatu edo epaile batek gizatalde edo gizabanako bat sorburuko lurraldetik beste lurralde edo herrialde batera indarrez igortzen duenean deportazio deitzen zaio, eta askotarikoak izan daitezke. 1984. urtetik aurrera, Frantziako estatuak lurralde konfinamendua edo deportazioa ezarri zien Ipar Euskal Herrian babesa bilatu zuten Hego Euskal Herriko iheslariei, Amerika edo Afrikako lurraldeetara haiek kanporatuz. Espetxeen testuinguruan, konfinamenduari bakartzea deitzen zaio, gizabanako bati aplikatuta. 1987tik aurrera, motibazio politikoko euskal presoak sorterritik urruneko espetxeetara bidali, banandu eta eduki dituztenean, sakabanaketa edo dispertsioa deitu zaio.
2020ko otsailetik aurrera, Txinan, Europako estatu askotan, tartean zirela Espainia zein Frantzia, konfinamendua agindu zen, Espainian martxoaren 14an Pedro Sanchezek alarma-egoera orokorra agindu zuenean (15etik aurrera); Emmanuel Macronek martxoaren 24an agindu zuen ofizialki osasuneko larrialdi egoera. Euskal Herriari bete-betean eragin zioten bi neurriok. Apirilaren amaieran, Espainiako eta Frantziako Gobernuak deskonfinamendua iragarri zuten, pixkanaka salbuespen neurriak kentzen joateko prozesua.
Bereiztekoak diren bi kontzeptu: berrogeialdi eta konfinamendu
Konfinamendua: alarma egoera ebazten duen Gobernuaren dekretuak ezartzen du herritar guztientzat. Konfinamenduak irauten duen bitartean baimendutako kasuetarako soilik etxetik atera ahal izango da, hala nola erosketak egiteko, medikuarengana joateko, farmaziara joateko, zaborra ateratzeko, kutxazain automatikora joateko, txakurra paseatzera ateratzeko, eta abar.
Berrogeialdia, aldiz, osasun langileek ezartzen diete pertsona jakin batzuei, gaixotasunen bat (adibidez, COVID-19a dutelako) edo gaixotasun hori dutenekin kontaktu estuan egon direlako. Berrogeialdian diren pertsonek ezingo dute etxetik irten gaixotasunak —edo gaixotasun susmoak— irauten duen bitartean.
Dermatemys mawii
Dermatemys mawii Dermatemys generoko animalia da. Narrastien barruko Dermatemydidae familian sailkatuta dago.
Euskal Herriko erdigunea
Euskal Herriko Erdigunea Euskal Herriko erdigune geografikoa da. Felix Isasa ingeniariak egindako kalkuluaren arabera, Euskal Herriaren barizentro edo masa-zentroa Sakanako (Nafarroa) eskualdean kokatuta dago, zehazki Andimendi mendilerroko Olibesario saroian, Lezitza mendi tontorretik eta Beriain mendira joateko bidetik gertu.
Latino (antzinako herria)
Latino edo latindar (Latini) Erroma barnean zuen Antzinako Lazio eskualdean bizi zen herri italikoa izan zen. Bere lurraldeak Tiber eta Circeo mendiaren artean hedatzen ziren. Latina zuten hizkuntza.
Euskal Herriko erdigunea
Erdigunearen kalkulua
Erdigunea kalkulatzeko masa zentroaren propietate bat erabili zuen Felix Isasa ingeniariak: gorputz bat edozein puntutatik zintzilikatzean, puntu horretatik marraztutako marra bertikala masa-zentrotik pasatzen da beti.
1:200.000 eskalako mapa komertzial bat euskarri batean itsatsi, bertan Euskal Herriaren mugak marraztu eta ahalik eta zehaztasun handienaz moztu zuen. Ondoren, perimetroko puntu batetik zintzilikatu eta marra bertikala marraztu zuen. Berdin egin zuen lehenengotik 90 gradura kokatutako perimetroko beste puntu batetik. Marraztutako bi marrak elkartzen diren puntua maparen barizentro edo masa-zentroa da. Puntu hori dagoen maparen zatia 8 aldiz handitu zuen, 1:25.000 eskalako mapa lortuz eta handitutako mapa hori inguruko katastroko mapan gainezarri zuen, erreferentzia bezala Unanu, Ihabar eta Goñi herriak erabiliz. Modu horretan koordenatu geografiko hauek lortu zituen:.
Erabilitako metodoak 250 metroko zehaztasun muga du. Kalkulua egitean Euskal Herriko zazpi herrialdeak izan zituen kontuan, Trebiñu eta Villaverde Turtzioz bezalako barrendegiak barne hartuz, ez hala Petilla Aragoi eta Eskiula. Kostari dagokionez, itsaso irekia ez den guztia barne hartu zuen, hau da, badiak, portuak, ibaiak... Petilla Aragoi barne hartuz gero 112 metroan aldatuko litzateke erdigunearen kokapena eta Bilboko portua (17 km²) kanpo utziz gero berriz 90 metroan. Aldaketa horiek aurrez aipatutako zehaztasun mugaren (250 metro) barruan daude.
Toponimia
Euskal Herriko erdigune geografikoa dagoen lekuari Olibesarioko saroia deitzen zaio.
Hegoaldeko goi nafarreraz "sario" saroia da, hau da, abereen gordelekua. Iruñerriko toponimian maiz agertzen da, adibidez, Nafarroako Unibertsitate Publikoaren eraikin nagusietako batek "El Sario" izena du, han garai batean saroi bat zegoelako.
"Olibe" baliteke "Oribe" edo "Orube" hitzetatik eratorri izana.
Historia
2004an Felix Isasik Euskal Herriko Erdigunea seinalatuz metro erdiko harri bat zutik jarri zuen eta inguruan harriz eginiko biribiltxo bat.
2004ko urrian Felix Isasak bere kalkuluaren berri eman zuen lehen aldiz Berria egunkariaren gehigarri batean. Euskal Telebistako albistegietan eta Posdata saioan ere agertu zen.
2005ean Sakanako Ibilaldi Handia erdigunetik pasatzen hasi zen. 2005eko irailaren 12an Paz Ziganda, Lizarra, Laskorain (Tolosa) eta Gasteizko ikastolek oinarri bezala danbolin bat zuen postontzi bat jarri zuten bertan "Euskaraz bizi" ekimenaren barnean. Haren gainean, txapa batean, lau figura eta Ikastolen konfederazioaren ikurra zituen. Horrekin batera metro bateko altuerako harriak jarri zituzten erdigunean. Gerora Felix Isasak iparraldeko aldean lauburua eta hegoaldeko aldean "EH" hizkiak eta zirkulu zentrokideak marraztu zituen bertan.
Ondorengo urteetan erdigunea bisitatu zuten mendizaleek hiru zirkulu zentrokide osatu zituzten erdigunearen inguruan.
2007 urtean Anaitasuna mendi talde iruindarrak plaka bat jarri zuen 50. urteurrena gogoratzeko.
2010eko apirilaren amaieran edo maiatzean erdigunea markatzen zuen zutikako harria eta haren ondoan zegoen postontzia kaltetu zituzten. 2010eko apirilaren 24an egin zen Sakanako Ibilaldi handian osorik zegoen harria baina maiatzaren 21ean Felix Isasak ikusi zuenez lauburua, "EH" hizkiak eta zirkulu zentrokideak zituen harri muturra desagertu zen. Ikastolek jarritako postontziaren gaineko txapa doblatuta agertu zen eta iruditxoak desagertu ziren.
2015ean Irurtzungo Iratxo mendi taldeak, Sakanako Mendizaleak taldeak eta Independentistak sareak berriz ere mendi martxa antolatu zuten erdigunera urriaren 11an. Aurrerantzean urtero egiteko erronka hartu zuten eta Euskal Herriko mendi taldeen egutegietan data finko batekin, urriko bigarren igandean, kokatzeko asmoa adierazi zuten. Antolakuntzaren pisu handiena Iratxoko kideek eta Sakanako mendizaleek hartu zuten eta Independentistak sareak hedabideetan oihartzuna emateko ardura hartu zuen. Txutxi Ariznabarretak, Independentistak sareko kideak, adierazi zuenez ez zuten protagonismo handirik hartu nahi eta erdigunea mendigune batean egonik pisua mendi munduan zebiltzan eragileek izan behar zutela. 2016ko urriko bigarren asteburuan erdigunean dagoen mugarria erasotu zuten Espainiako banderaren koloreekin margotuz eta "España" idatzi zuten ondoan.
2016ko urriaren 9an Iratxo mendi taldeak, Sakanako Mendizaleak taldeak eta Independentistak sareak mendi martxa antolatu zuten erdigunera. Unanu, Senosiain eta Irañetatik abiatutako hiru zutabeek bat egin zuten erdigunean. Bertan burututako ekitaldian Euskal Mendizale Federazioak eta Mendi eta Eskalada Kirolen Napar Federakundeak "mendizaleen kolektibo osoarendako proiektu komun bat gauzatzeko bide-orria zehazteko konpromisoa" hartu zuten. Nafarroako Mendi Federazioko Martin Montañes lehendakariak eta Koldo Aldaz lehendakari ordeak irakurritako adierazpenean, "euskal mendizaleen egitura komun baterako konbergentzia" aldarrikatu zuten, "duela 27 urte Betsaiden sinatutako Lankidetza Hitzarmena oinarritzat hartuz". Irakurri zuten adierazpena aipatutako bi mendizale federazioek sinatu zuten eta Nafarroako Federazioaren ordezkariek Euskal Mendi Federazioko presidente Joseba Ugalderekin Tolosan egindako bileran adostu zuten.
2016ko urriaren 11n mugarria zuriz margotu eta "EH" hizkiak eta barnean puntu bat duen zirkulu bat marraztu zituzten mugarriaren bi aldeetan.
2018ko urriaren 14an, aurreko urteetako ohiturari jarraituz, mendi martxa antolatu zuten Iratxo mendi taldeak, Sakanako Mendizaleak taldeak eta Independentistak sareak baina eguraldi oso txarra iragarrita zegoenez egitarauan aldaketak egin zituzten. Ohiko hiru zutabeen ordez zutabe bakarra egongo zela iragarri zuten, Irañetako Basakoetxea bordatik abiatuta, eta ekitaldia eta bazkaria ere bertan izango zirela. Ekitaldian 2019ko Aberri Eguna modu bateratuan antolatzea proposatu zuen Independentistak sareak.
Abiapuntuak
Andiako mendilerroan, Beriain eta Lezitza mendietara joateko erabiltzen diren ibilbide berberetatik hel daiteke Euskal Herriko Erdigunera.
Biderik errazena Goñitik abiatzen dena da, ez baita oso igoera gogorra. Ordu eta erdi edo bi orduan irits daiteke erdigunera bertatik.
Beste bi bideak aldapatsuagoak dira baina ez dira luzeak, Irañetatik edo Ihabarretik ordu eta erdi behar da igotzeko eta Unanutik bi ordu inguru.
El cóndor pasa (abestia)
"El cóndor pasa", euskaraz "Kondorra igarotzen da" munduan Perúko abesti ezagunena da. Andeetako musika herrikoian oinarrituta, Daniel Alomía Robles musikagileak 1913an sortu zuen. Berez, pieza hau, izenburu bereko zarzuelakoa da. Geroztik munduan 4.000 bertsio baino gehiago egin dira, tartean 1970ean Simon & Garfunkelek Bridge over Troubled Water albumean jaso zutenak. 2004an Perún hondare nazionalaren gisa aldarrikatu zuen eta, egun, herrialde horren bigarren ereserkitzat hartzen da.
Jatorrizko bertsioa
1913an, Daniel Alomía Robles El Cóndor Pasa zarzuela prestatu zuen. Zarzuela horrek prosaz idatzita zegoen eta bi ekitaldi zituen. Izen bereko abestia lehen aldiz Limako Mazzi antzokian interpretatu zen. Musikaren egilea Alomía bera zen eta letra Julio de la Paz idazleak egin zuen; Julio de la Paz izengoiti bat zen eta atzean Julio Baudouin antzerkigilea zen. 1933ko maiatzaren 3an pianoaren moldaketa erregistratu zen. 2013ko uztailan jatorrizko gidoia berrargitaratu zen, CD batekin lagunduta.
Simon & Garfunkelen bertsioa
1965ean Paul Simon musikari estatubatuarrak melodia Parisen entzun zuen Los Incas taldeak egindako bertsio batean. Simon taldekideen laguna egin zen eta abestia interpretatzeko baimena eskatu zien. Los Incasen burua Jorge Milchberg zen eta honek pentsatzen zuen abestia herrikoia zela eta horrela esan zion Simoni.
1970ean Simon & Garfunkel bikoteak bertsionatu zuen kanta eta ingelesezko letra gehitu zion. Abestia urte berean "El Cóndor Pasa (If I Could)" izenburuarekin plazaratu zuten, Bridge Over Troubled Water albumean. Arrakasta handia izan zuten.
1970eko amaieran, Daniel Alomía Roblesen semeak, Armando Robles Godoy, bere aitaren egile eskubideak erreibindikatu zituen. Eskaera onartu izan zen eta geroztik, Simon & Garfunkelen bertsioan, Alomía Jorge Milchberg eta Paul Simonekin batera agertzen dira egileak bezala.
Simon & Garfunkelen hitzak
Hitzak Paul Simonek idatzi zituen:
East River Park
East River Park, AEBetako New York hiriko Manhattan barrutian dagoen hiri-parke publiko bat da, East Side eremuan, East River ibaiaren ertzean, eta Manhattango zubia eta Brooklyn zubiaren artean. Denera 20 hektareako azalera du.
Keel (Mayo konderria)
(irlanderaz An Caol) Irlandako udalerri bat da, Mayo konderrian dagoena. 2002ko erroldaren arabera 541 biztanle ditu.
Viéville
Viéville Frantziako udalerria da, Marne Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Viéville udalerrian erroldatutako biztanleak 315 ziren. Familiak 114 ziren, horien artean 23 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 15 bakarrik bizi ziren emakumeak), 34 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 53 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 137 etxebizitza zeuden, 117 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 122 etxeak ziren eta 15 apartamentuak ziren. 117 etxebizitza nagusietatik 88 bere jabearen bizilekua ziren, 29 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 5 etxek bi gela zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 23 etxek lau zituzten eta 73 etxek bost zituzten. 102 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 35 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 70 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 187 ziren, horien artean 153 aktiboak ziren eta 34 inaktiboak ziren. 153 pertsona aktiboetatik 147 lanean zeuden (76 gizon eta 71 emakume) eta 6 langabezian zeuden (2 gizon eta 4 emakume). 34 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Viéville udalerrian 124 unitate fiskal zeuden, 338,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.162 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 zurgina, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mon âme par toi guérie
Mon âme par toi guérie 2013ko François Dupeyron landatar zinema zuzendariaren filma da.
Sinopsia
Ama hil eta berehala, Frédiri epilepsiak emango dio; haurra zenetik lehendabiziko aldiz, hain zuzen. Ama sendatzailea zen, eta, orain, berari transmititu dio dohaina.
Odontostilbe parecis
Odontostilbe parecis Odontostilbe generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Gimont
Gimont Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Gimont udalerrian erroldatutako biztanleak 2.906 ziren. Familiak 1.216 ziren, horien artean 449 pertsona bakarrekoak ziren (182 bakarrik bizi ziren gizonak eta 267 bakarrik bizi ziren emakumeak), 359 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 321 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 87 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.486 etxebizitza zeuden, 1.263 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 48 bigarren erresidentzia ziren eta 175 hutsik zeuden. 1.125 etxeak ziren eta 354 apartamentuak ziren. 1.263 etxebizitza nagusietatik 763 bere jabearen bizilekua ziren, 450 alokairuan okupaturik zeuden eta 50 doan lagata zeuden; 24 etxek gela bat zuten, 92 etxek bi zituzten, 226 etxek hiru zituzten, 349 etxek lau zituzten eta 572 etxek bost zituzten. 766 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 621 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 451 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.650 ziren, horien artean 1.253 aktiboak ziren eta 397 inaktiboak ziren. 1.253 pertsona aktiboetatik 1.141 lanean zeuden (615 gizon eta 526 emakume) eta 111 langabezian zeuden (39 gizon eta 72 emakume). 397 pertsona inaktiboetatik 164 erretiraturik zeuden, 112 ikasten zeuden eta 121 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Gimont udalerrian 1.267 unitate fiskal zeuden, 2.752 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.845,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 264 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 16 janari enpresak ziren, 2 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 9 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 33 eraikuntza enpresak ziren, 77 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 12 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 7 finantziazio enpresak ziren, 12 higiezinen enpresak ziren, 29 zerbitzu enpresak ziren, 34 administrazio publikoko enpresak ziren eta 20 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 69 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 2 banku bulegoak, 2 funerariak, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 autoeskolak, 3 igeltseroak, 8 margolariak, 7 zurginak, 6 iturginak, 3 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 9 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 1 aldi baterako lan enpresa, 7 jatetxeak, 4 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 30 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 5 harategiak, 1 liburu denda zen, 4 arropa dendak, 2 etxerako tresna dendak, 1 zapata-denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 2 altzari dendak, 1 kirol-denda zen, 2 drogeria, 1 bitxi-denda zen eta 3 lore-dendak ziren.
2000. urtean Gimont udalerrian 49 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.416 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu laburretarako ospitale 1, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 3 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Gimont udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 263 ikaslekin.
Gimont udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Duagh
Duagh (irlanderaz Dubháth) Irlandako hego-mendebaldeko Kerry konderriaren hego-ipar-mendebaldean herri txiki bat da. Listowel udalerritik 9 kilometro hego-ekialdera eta R555 errepidea jarraituz Limerick konderriko Abbeyfeale udalerritik 7 kilometro ipar-mendebaldera dago.
Seneca (Wisconsin)
Seneca Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Crawford konderrian dago, Wisconsin estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Muchavista (TRAM Alacant)
Muchavista Alacantiko Burdinbide Metropolitarraren geltoki bat da, El Campello udalerrian dagoena.
Chironex fleckeri
Chironex fleckeri edo itsasoko liztorra Australiako kostaldeko uretan bizi marmoka bat da. Planetako izaki bizidunetako pozointsuenetarikoa da.
Ezaugarriak
Itsasoko liztorrak 5000 tentakulu ateratzen ditu bere gorputzatik, bakoitza 80 dentimetrotakoak gutxi gora-behera. Tentakulu bakoitzak baditu 5 milioi zelula, eta zelulak pozoiztsuak dira. Distiratsua da ilunpean.
Tentakuluren bat gizakiren batek baten azala ikutzen badu, da mina sentitzen hasten, erretzen du eta elektrikara batzuk sentitzen da eta ez dizu uzten normal mugitzen. Normalean efektu hauek 12 orduko irauten dute baina 48 ordurarte ere iraun dezake. Pozoia odolan sartzen da eta pertsonaren altuera eta pisuaren arabera, shock edo bihotz-geldiketa bat izan ahal du.
Historia Naturala
Papua Ginea Berrian, Filipinasen eta Vietnamen ere ikusia izan da.
Orokorrean marmokak itsuak badira ere, marmoka honek baditu lau talde hogei begi bakoitzeko. Baina ez dakite helburuak begiekin segitu ahal badituen eta irudiak prozesatu ahal dituen.
Sintomatologia
Tentakulua azalarekin marruskatzean gune hori gorritzen hasten da eta puzten hasten da. 20 minutu pasata irukandji sindromea hasiera gertatzen da: gorputz guztian mina sentitzen da, erritmo kardiakoa hirukoizten da eta odoleko tentsioa bikoizten da. Orokorrean heriotzaren kausa enbolia kardiakoa da.
Matamala
Matamala (katalanez; ) Katalan Herrietako udalerri bat da, Capcir eskualdean kokatua. Administratiboki Frantziako Ekialdeko Pirinioak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Geografia
Udalerrian herri barneaz gain Creu herri hustua dago.
Matamalako urtegia egiteko Conangle herriska urpean utzi zuten. XX. mendearen azken hamarkadetan urtegiaren inguruan zenbait etxagune eraiki ziren; inportanteena el Llac izenekoa da.
Eski nordikoa protagonista den eskualdean kokatua, udalerria "Capcirreko eremu nordikoa" delako konplexuaren erdialdean dago.
Biztanleria
2007an Matamala udalerrian erroldatutako biztanleak 295 ziren. Familiak 130 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 29 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 37 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 615 etxebizitza zeuden, 131 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 473 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 371 etxeak ziren eta 198 apartamentuak ziren. 131 etxebizitza nagusietatik 70 bere jabearen bizilekua ziren, 52 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 9 etxek gela bat zuten, 14 etxek bi zituzten, 31 etxek hiru zituzten, 37 etxek lau zituzten eta 41 etxek bost zituzten. 92 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 68 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 58 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 220 ziren, horien artean 174 aktiboak ziren eta 46 inaktiboak ziren. 174 pertsona aktiboetatik 165 lanean zeuden (86 gizon eta 79 emakume) eta 8 langabezian zeuden (2 gizon eta 6 emakume). 46 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Javier Madrazo
Javier Madrazo Lavín (Riaño, Solórzano, ) bizkaitar politikaria da. Ezker Batua Berdeaken koordinatzaile nagusi ohia da. Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza eta Gizarte Gaietako Saileko Sailburua ere izan zen.
Bizitza politikoa
Ezker Batuan ibili baino lehen, Euskadiko Partidu Komunistan egon zen. 1986an, Euskal Herriko Bakearen Aldeko Koordinakundearen sortzaileetariko bat izan zen.
Matamala
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 32 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 10 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Javier Madrazo
Bizitza politikoa
Handik urte batzuetara, plataforma hura utzi eta Bakea Orain izeneko beste koordinakunde bateko kide izan zen. 1994ko urrian, Eusko-Legebiltzarkide aukeratu zuten Ezker Batua alderdian.
Matamala
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak jatetxe ziren.
Javier Madrazo
Bizitza politikoa
2001etik 2009ra, Etxebizitza eta Gizarte Gaietako Sailburua izan zen Eusko Jaurlaritzan.
Matamala
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Matamala udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Tompkins Square Park
Tompkins Square Park, AEBetako New York hiriko Manhattan barrutian dagoen hiri-parke publiko bat da, East Side eremuan. Denera 4,2 hektareako azalera du.
1834an inauguratu zeneko Daniel D. Tompkins, AEBetako presidente ordearen omenezko izena darama.
Sorriba del Eslako geltokia
Sorriba del Esla Espainiako Gaztela eta Leongo tren geltoki bat da, udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Triplophysa alexandrae
Triplophysa alexandrae Triplophysa generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Businhargues
Businhargues Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Hérault departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Buzignargues udalerrian erroldatutako biztanleak 249 ziren. Familiak 102 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 31 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 27 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 112 etxebizitza zeuden, 100 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 103 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 100 etxebizitza nagusietatik 80 bere jabearen bizilekua ziren, 18 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 8 etxek bi gela zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 31 etxek lau zituzten eta 53 etxek bost zituzten. 71 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 41 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 55 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 162 ziren, horien artean 113 aktiboak ziren eta 49 inaktiboak ziren. 113 pertsona aktiboetatik 107 lanean zeuden (58 gizon eta 49 emakume) eta 7 langabezian zeuden (4 gizon eta 3 emakume). 49 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Buzignargues udalerrian 98 unitate fiskal zeuden, 242 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.276,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 3 administrazio publikoko enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria eta 2 iturginak.
2000. urtean Buzignargues udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 105 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Tianhe Barrutia
Bertan, hiriko finantza barrutirik berriena dago.
Lois Weber
Florence Lois Weber (1881eko ekainaren 13- 1939ko azaroa 13) estatubatuar zinema aktorea, produktorea eta zuzendaria izan zen. Film luzea zuzendu zuen lehen emakumea izan zen, The Merchant of Vennice, 1914ean.
Tianhe Barrutia
Eraikinak
Tianhe barrutian, hiriko eraikinik altuenetakoa dago, CITIC Plaza
Lois Weber
Anthony Slide, zinema historialariak, baieztatzen du: “ D. W. Griffithekin batera, Lois Weber amerikar zinearen lehen autorea izan zen, produkzioko alor guztietan konprometitutako zinemagilea, eta bere ideia eta filosofia propioak komunikatzeko irudia mugimenduan erabili zuen”.
Barra ekaitza
Barra ekaitza Ipar Atlantikoko behe presio gune indartsua izan zen, 2021eko abenduan Irlanda eta Erresuma Batua haize bolada kaltegarriekin eta euri-jasa larriekin astindu zituena. Barrak Euskal Herrian eta iparraldeko Espainian bi hamarkadatan jasandako uholde larrienetakoak eragin zituen. Lehen aldiz Ozeano Atlantikoan behe presioko gune bat garatu zen, azkenean Barra bihurtuko zena. Sistema biziagotu egin zen Irlandara hurbiltzeagatik 24 ordutan 1010 mbar eta 956 mbar pasatuz. Orduan, ahuldu egin zen, Erresuma Batuan zehar joan aurretik. Ipar Itsasoan sartu zenean, are gehiago degradatu zen eta "Justus" zikloi estratopikalaren sistema frontalak xurgatu zuen.
Lois Weber
Lois Weberrek, bere aktore eta zuzendari lanetan XX.mende hasieran  New Woman diskurtso aldarrikatzaileak entzuten zituzten bitartean, ohitura biktoriar batzuk mantendu nahi zituzten emakumeen tentsioa islatu zuen bere filmetan. Psikologia femenino berriaren sorrera dokumentatzea lortu zuen, aurrerapenaren aroan emakumea izatearen zailtasunak kontraesan eta konplexutasunen bitartez ikustaraziz.
Barra ekaitza
Irlandan eta Erresuma Batuan Barraren aurkako neurri asko aurrera atera zituzten. Eskolak bertan behera utzi zituzten, eta eguraldi-alertak ezarri ziren zikloi nekaezinaren eragina jasan ahal izateko. Covid-19 probak, ospitaleratze operazioekin batera, bertan behera ere utzi zituzten. Sherkin uhartean ekaitzak eragindako haize-boladarik indartsuena neurtu zuten: 115 kilometro orduko abiadurakoa. Hainbat onibar kaltetuak izan ziren, eta Irlandan zuhaitzak erori ziren, baita Erresuma Batuan ere, non elurrak Eskoziako zonaldeak gogor astindu zituen. 59.000 etxek ere elektrizitatea galdu zuten. Ekaitzak uholde izugarriak ere eragin zituen iparraldeko Iberiar Penintsulan, Nafarroan hildako bi suertatuz. Gainera, heriotza bana baieztatu zen Irlandan, Erresuma Batuan eta Euskal Herrian, hurrenez hurren, eta kalteak ezezagunak ziren.
Lois Weber
Biografia
Weber Alleghenyn jaio zen, gaur egungo Pittsburgen, Pennsylvania. Bere haurtzaroan pianista bikaina izan zen. Bere herria utzi zuen, New Yorken abeslaria izateko. Han pobrezian bizi behar izan zuen, kaleetan ebanjelioa predikatzen eta ereserkiak abesten. 1905ean Gaumont Film Company-n hasi zen aktore lanetan. 1906ean Phillips Smalley Gaumonteko zuzendariarekin ezkondu zen. 1908an berak idatzitako pelikula bateko papera interpretatu zuen, Hypocrites. Herbert Blaché-k zuzendu zuen, Alice Guy zinemagilearen senarrak.
Barra ekaitza
Eragina Euskal Herria inguruan
Nafarroan, emakume bat hil zen Sunbillan, luizi batek harrapatuta. Elizondoko 61 urteko gizonezko bat desagertu eta Bidasoa ibaian aurkitu zuten hilotz, Lesaka parean. Autoaren barruan zegoen, eta ezin izan zuten atera, uraren indarragatik eta ateratzeko lanetan sor zitezkeen zailtasunengatik. Suhiltzaileek erreskate ugari egin behar izan zituzten hainbat tokitan. Gasteizen, esaterako, ostegun gauean familia bateko hiru kide zuhaitz batetik erreskatatu zituzten, autoa uretan harrapatuta geratu ostean. Gernikan, berriz, autobus bateko 21 bidaiari geratu ziren urak harrapatuta. Errepideetan eragozpen handiak izan ziren: Ipar Euskal Herrian trenbideak kolapsatu ziren, eta A-63 eta A-64 autobideak itxi zituzten ordu batzuez; Gipuzkoan ere AP-8 errepidera sartzea debekatu zuten iluntzera arte, eta zabaldu zutenean ilara handiak sortu ziren; Bizkaian Trabakuako BI-633a ere itxi zuten, eta Araban hogei errepidetik gora erabili ezinik geratu ziren.
Lois Weber
Biografia
1916ean Universal Studios eko ondoen ordaindutako zuzendaria izatera heldu zen. 1917an bere produktora propioa sortu zuen, Lois Weber Productions. Lois Weber Motion Picture Directors Assosiation en lanpostu bermatua zuen emakume bakarra zen. John Ford zuzendaria Weberren laguntzailea izan zen bere pelikula propioak zuzentzen hasi aurretik. Aldi honetako Weberren pelikula arrakastatsuenetarikoa The Blot (1921) izan zen, Paramount Pictureselin estreinatua.
Barra ekaitza
Eragina Euskal Herria inguruan
Atarrabia inguruan uholdeak 20 pertsona etxetik ateratzera behartu zituen. 60-70 lagunek ere elektrizitatea galdu zuten bere etxeetan. Arga ibaiak ere gainezka egin zuen, uholdeen eraginez, eta uholdeak "20 urtetan okerrena" definitu zituzten. Garraio zerbitzuak eta erresidentzia gune batzuk ere isolatuta zeuden. Javier Remírez Nafarroako presidenteordeak gertakariaren ondorioz herrialdea egoera "oso kritikoan eta harrigarrian" zegoela esan zuen. 3.650 etxek ere elektrizitatea galdu zuten Erkidegoan. Elurrak ere iparraldea astindu zuen. Iruñeak, Lakuntzak eta Zubietak ere arazo handiak izan zituzten. Deba ibaiak, Gipuzkoan, bere ibaiertzak ere gainditu zituen, Mendaroko ospitalean eragina izan zuelarik, eta bitartean Aragoi eta Kantabria alertan zeuden. Burgos iparraldean beste bi errekastok ere gainezka egin zuten, bi eremutan eskola klaseak bertan behera uztera bultzatuz. Eskualdean ere hainbat erreskate egin zituzten.
Lois Weber
Biografia
1920ko hamarkadan, bere arrakasta aldatzen hasi zen. Bere produktora galdu zuen, Smalleyrekin banandu zen 1922an eta krisi nerbioso bat izan zuen. 1926an Harry Gantzekin ezkondu zen, baina 1935 berriz dibortziatu zen. Bere azken pelikula mutuak Sensation Seekers  eta The Angel of Broadway (biak 1927koak) izan ziren. Weberren azken filma White Heat izan zen (1934), harrera eskasa izan zuena.
Rex Motion Picture Company
1911n Weber eta Samalley Swanson's Rex Motion Picture Companyrentzat lanean hasi ziren. Weberrek bere lehen laburmetraia zuzendu eta bertan antzeztu zeuen,
A Heroine of ´76. Zuzendaritza Smalley eta Edwin S. Porter rekin batera burutu zuen.
1913ko martxoan, Oscar Wild-en The Picture of Dorian Gray eleberriaren moldaketa egin zuen eta Smalleyk zuzendu zuen. Urte horretan, Weberrek eta Smalleyk 10 minutuko filma egin zuten, Suspense,  André de Lorderen Au Telephonen oinarrituta. Weberrek ispiluetan islatutako irudi asko erabili zituen lapur batek emakume bat mehatxatzen zuela adierazteko. Horrez gain, pantaila zatikatuaren teknika erabili zuen aldibereko ekintzak erakusteko.
Bosworth
1914ean Weberrek elkarrizketa batean adierazi zuen: “ Mugimenduzko irudietan nire bizitzako lanbidea aurkitu dut. Gainera, horrekin nire ideia eta emozioentzat irtenbidea aurkitu dut. Nire bihotzean dudana esan dezaket obra bat idazten, pertsonai nagusia interpretatu dezeket  eta produkzio osoa zuzendu. Nire bezua norbaitengan iristea lortzen ez badut, orduan errua nirea da”.
Weberren pelikuletan, gehienetan, morala zen gai nagusia. Horregatik kristau fundamentalistatzat jotzen zuten, nahiz eta libertarioa zen, zentsuraren aurka, heriotz zigorraren aurka eta jaiotza-tasaren kontrolaren alde zegoelako.
Weberrek bere lehen film garrantzitsua idatzi, zuzendu eta produzitu zuen: Hypocrites. Bertan, garairako polemikoak ziren gai sozialak eta ikaspen moralak jorratu zituen. Pelikulan biluzi ugari agertzen dira.
Bosworth konpainiak produzitu zuen Hypocrites (1915). 1915ean pelikula Manhattaneko Lograce Antzokian saritua izan zen.
Universal
1915eko apirilean Weberrek eta Smalleyk Bosworth utzi zuten, fundatzailea hilzorian zegoelako. Univeralen hasi ziren lanean, Carl Laemmlerekin filmak egiteko. Weberrek Universalen egin zuen lehen filma Scandal (1915) izan zen.
1916an Weberrek 10 film luze zuzendu zituen Universalekin. 10 horietako 9 berak idatzi zituen. Horrez gain, Universaleko hobeto ordaindutako zuzendaria bilakatu zen. Astean 5.000$ irabazten zituen.
Bluebird photoplays
1916ko otsailean, Weber eta Smalley Universaleko Bluebird Photoplays Universaleko eskumeneko enpresara mugitu ziren, non dozena pelikula aurkeztu zituezten. Haien artean The Dumb Girl og Portici (Pavlowa izenaz ezaguna).
Lois Weber Productions
1917ko ekainean, Lois Weberrek bere zinema estudio propioa sortu zuen lehen emakume estatubatuarra bilakatu zen, Universalen finantziarioarekin bere produktora sortu zuenean: Lois Weber Productions.
1917an, Weber Motion Picture Directors Association eko kide emakume bakarra zen. 1917tik aurrera Hollywood Studio Club proiektu berrian kide aktiboa izan zen.