cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Uro
Kolorea
Gaur egun ere etxekotutako behi azienda askok, antzinako arrazak bereziki, uroen koloreko hainbat ezaugarri mantendu dute. Zezenen kolore beltza eta bizkarreko arraia, esate baterako. Edo muturraren orbain ilunaren inguruko orbain zuria. Zezen eta behien arteko dimorfismoa ere nabarmena da kasu gehienetan. Aditu batzuen arabera uroek kolore argiko ile sortak zeuzkaten kopetan. Ile hau kiribila zen, eta hau gaur egungo hainbat zezenetan agertzen da. Ezaugarri hau agertzen da deskribapen zaharretan, baina ez da bere kolorea aipatzen. Van Vuurek (2005) dio, bere aldetik, ile xorta argia etxekotze eta gero agertutako ezaugarri bat dela. Hala ere ezaugarri hau, esate baterako gaurretan ere ematen da. Ezaugarriaren eragilea den gena ezezaguna da edozein moduan.
Zebuaren adarreko arrazen badaukate gene bat, alboetan eta sabel aldean kolore argiak eragiten dituena. Ezezaguna da gene hau Bos primigenius namadicusetan agertzen omen zen ala ez.
Buruezurra eta adarrak
Kopeta-hezurra luze eta zabala zen. Uroaren adarrak oso bereizgarri ziren tamainan zein makurduran. Zabalak eta barrura makurtuta zeuden, lira itxuran. Puntak ilunagoak zeuzkaten. Zezenek adar handiago eta kakoagoak zeuzkaten behiek baino. Luzera 80 eta 100 cm artean, diametroa berriz 10 eta 20 cm artean. Uro batean ezagunak diren hezur-adarrak antzinako urna batean daude eta 112-115 cm luzera daukate. Kontutan hartu beharra dago bizirik egongo litzatekeen animali baten kasuan, tamaina honi adar-geruza gehitu beharko zitzaion. Aurpegi aldeko burezurraren eta adarren arteko angelua 50° eta 70° artekoa zen. Hau dela eta aurrera begira kokatuta zeuden adarrak.
Adarren "U" forma (gogoratu uroaren etimologiaren (ᚢ) erruna) abantaila izan zen zezenen arteko erritualizatutako borroketan, europar bisontearen zein Idi musketadunaren kasuan ez bezala. Hau horrela zen zeren eta borroka horiek, funtsean, burezurren arteko talkak ziren eta horrela abereak ez ziren adarrekin elkar zauritzen. Erritualizatutako borroka hauetan ere, zezenek, adarrak elkarrekin kateatuta, elkarri bultza egiten zioten. Borroka mota hauek oraindik gaur egungo behi aziendan ikusi daitezke. Uroen kasuan burezuarraren orbitak oso irtenak ziren borroka hauetan begiak babesteko. Ezaugarri hau ez da mantendu gaur egungo azienda gehienetan.
Espeziearen historia
Europa izan zen megafauna gehien izan zuen kontinenteak. Haren barnean uroa. Gaur egun, jakina, egoera oso bestelakoa da.
Generoaren lehendabiziko aleak, Bos acutifrons direlakoak, Pliozenoan sortu ziren Indian, duela 2 milioi urte. Handik Mediterraneo aldera zabaldu omen ziren. Iberiar Penintsulan aurkitutako aurreneko uroen hondakinak duela 700-800 mila urtekoak dira. Europako iparralderago berriz, denbora gehiago behar izan zuten bobido hauek Pleistozenoko eguraldi baldintza gogorrei egokitzeko eta beraien zabalpena osatzeko. Alemaniako ordokietara duela 25.000 mila urte heldu ziren uroak.
Azken Izotz Aroa bukatu baina lehen, uroaren hiru azpiespezieak Europako eskualde gehienen barrena zabaltzen omen ziren, (Britania Handia zein Eskandinaviako hegoaldea barne), Ekialde Ertaina India eta Mantxuriaraino eta Afrikako Iparraldea, Marokotik Egiptoraino. Holozenoaren hasieratik eguraldia gero eta lehorragoa bilakatzen zen neurrian, uroak Europara, Magrebra, Mesopotamiako iparraldera eta Indiako erdialdean isolaturiko populazio txiki batera mugatu ziren.
Egun behi arraza ezberdinetan egindako azterketa genetikoen arabera, uroen etxekotze prozesua ez zen leku bakarrean eman, ezta populazio bakar bat abiapuntutzat harturik ere. Orain arteko uroaren etxekotzearen lehendabiziko aztarnak Grezian agertu dira, eta duela 8.500 urtekoak dira. Handik tarte gutxira Bos taurus indicus etxekotu zuten Indian, eta abere honetatik sortuko zen geroztik zebua. Aldi berean Asirian ere etxekotu zuten uroa, eta handik Mesopotamiara, Anatoliara, Kanaanera eta Egiptora zabaldu zen.
Kristo aurreko lehendabiziko milurtekoaz geroztik, Magreb-eko uroaren azpiespeziea etxekotua izan zen, eta Gibraltarko itsasartean barrena Iberiar Penintsulan sartu omen zuten. Denborarekin uro basatiaren gaineko giza-eragina handituz joan zen aurrera joan zen. Alde batetik uro asko ehizatzen zuten bere haragiaz baliatzeko. Antza hau izan zen Britainia Handitik desagertzeko arrazoi nagusia, K.A. 1300. urtean. Hala ere uro basatiak murrizteko arrazoi nagusiak arraza hau bizi zen basoen mozketa (nekazaritzan erabiltzeko) zein bere ondorengoak ziren etxeko behiekiko larreen gaineko konpetentzia eta haiekiko nahasketa izan omen ziren. Erromatar Errepublika baino lehen, uroa desagertuta zegoen jada Ipar Afrikako eremu hiritartuetatik, Mediterraneoko kostaldetik eta Mesopotamia zein Indiatik. Italiako Ipar aldeko uro populazioek berriz, Erromatar Inperioaren garaian oraindik nahikoak ziren erregulartasunez zirko Jokoetarako uro basatiak emateko.
Uroaren aipamenak idazle klasikoetan
Dena den, lehen ere aipatu denez, hainbat idazle klasikoek uroa europar bisontearekin nahasten zuten.
Uroak Erdi Aroan eta espeziearen iraungipena
Erdi Aro berantiarrean, Alemaniako ekialdean oraindik ugari ziren uroak. Polonian berriz XVI. menderako ez dago beraien berri Jaktorów eta Wiskitki basoetatik kanpo. 1476. urtean baso hauen jabetza Poloniako Erret Familiaren eskuetan geratu zen, eta baita bertan ehiza egiteko eskubidea. Gauzak horrela, uroen ehiza erregeen pribilegioa bilakatu zen. Suedian berriz azken uroen berri 1555. urtekoa da. Errusiako hegoaldean, Kieveko Duke Handia, Vladimir Monomakh, Tscherniko basoetan uroak ehizatzen ari zela, bere zalditik botata suertatu zen, garaiko kroniken arabera.
Poloniako azken uroak, espeziearen iraungitzea
Europa guztian barrena gero eta lur basati gehiago herri eta hirien zein nekazaritza eta abeltzaintzaren menpean geratzen diren neurrian. Uro, tarpan eta bisonteen azkenetariko gotorlekua Prusiako ekialdeko gune handi bat izan zen. Bertan jende gutxi bizi zen eta oso basotsua zen. Eskualdea "Desertu Handia" deitzen zuten. Oihan primario bat zen orduan.
XIII. mendetik aurrera Poloniako basoek atzerakada handia nozitu zuten. Haren ondorioz, beraiei lotutako fauna handia ere murrizten joan zen era berean. Hala ere Rokosz-en arabera, bakarrik erregeek zuten animali handiak harrapatzeko eskubidea, haren ondorioz uroak gizakiaren jazarpen zuzena ez zuen jasan, lehen Mendebaldeko Europan gertatu zen bezala. Haren adibide 1409. urtean Białowieża basoan zortzi egunetan barrena burututako ehizaldi handia, gerla-kanpaina bat egitera irteten behar zuen armadarentzako hornidurak lortzeko.
Herbersteingo Zygmunt baroia, Austriako Maximiliano enperadorearen enbaxadorea Errusian, Uroak bizirik ikusi zituen Poloniako Mazovian 1558. urtean. Poloniako basoetan ehizaldiak egitera gonbidatu zuten, eta bertan ikusitako basa idiak deskribatu zituen bere bidai liburuetan. Gainera uroaren eta Europako bisontearen marrazkiak jartzen ditu bere liburuan, ondo bereiztuz. Uroaren marrazkia atal honetan azltzen dena da, bere inskripzio bitxiarekin;"..Urus sum polonis tur, germanis Aurox. Ignari bisontis nomen dederant" Bisontearen gainean berriz, Bisontea "Bison sum, poloni suber, germanis bisont. Ignori turi nomen dederunt"Bisontea naiz, Polonian Zubr deitua, Bisontea aemaniarren aldetik eta ezjtur (uro/aurocakinen aldetik", bi espezien etimologia ondo argituz.
Basa animali handiak ehizatzeko eskubidea, kasu berezi batzuetan, zenbait apezpikuei eskaini zitzaien, baina soilik uroak ez zeuden lekutan, ez Mazowszen, haien azken babeslekua. Antza uro eta erregeen artean egun ezagutzen ez dugun harremana zegoen, ehiza soiletik haratago zihoana, zeren eta uroak ehizatzeko debeku zorrotza urtetan mantendu zen baso haietan.
Sigismundo I.a Poloniakoa eta bere semea Sigismundo II.a Augusto Jagellon erregetzeen urtetan, uroak bereziki zainduak izan ziren. Basazezenak etengabeko zaintzapean zeuden, inork ez aztoratzeko edo kaltetzeko. Gainera negu gorrietan zaintzaileek belarrondoarekin elikatzen zituzten. Ondorengo erregeek ez zituzten uroak hainbeste zaindu, nahiz eta erregeen ehizagaia izan ziren.
1.417. urtean Lituanian ehizatutako zenbait uro Ingalaterrako erregeari bidali zioten opari gisa. Baita Luxenburgoko Zygmunt Luksemburski erregeari ere. Garaiko kronikek islatzen dute oparia jaso zutenen harridura abere bikain hauen aurrean,zera baieztatuz; garai haietan uroa guztiz ezezaguna zela jada Mendebaldeko Europa.n ""..... Animali honek idi beltz eta handiaren antza zeukan, baina burua handiagoa, lepo lodiagoa, bular handiagoa. Adar handiak kopetan, oin bateko luzeraz banandurik eta isats motza. Polonian "aurochs" deitzen duten idien antzekoa zen". Testigantza honetan ere nabaria da ohikoa izan den animali hauen inguruko nahasketa. Uro bat bidaltzen diete eta "uroaren antzekoaz" mintzo dira". Edo uro eta etxeko behiaren arteko nahasketa bat zen? Nahasketa hori posiblea bazen.
Ezagutzen diren garai haietako zenbait kontaketek, erregeen aginduz eginak, uroen etengabeko gainbehera islatzen dute. Lehendabizikoak, 1564. urtean buruturik, 38 animalien berri ematen du Jaktorów eta Witkiskieko basoetan. 1566. urterako 24 baino ez ziren. 1602. enean 5 buru geratzen ziren Jaktorów-en, 4 ar. eta eme bakarra. Gainera hurrengo 20 urtetan ar guztiak ehizatu zituzten. Emea nahiz eta "erregearen barkapena" jaso, 1627. urtean berez hil zen, eta harekin batera uro arraza. Hala ere zenbait iturriek aipatzen dute Poloniako basoetan basa-zezenei buruzko testigantzak egon zirela 1818.en urte arte.
Uroen habitata, ekologia eta etologia
Ez dago adostasunik garai bateko uroen habitat gustokoen inguruan. Aditu batzuen arabera uroak basoko aberetzat jotzen dute, basoko bisontearen antzera. Beste hainbatek ordea zera uste dute; larre zabaleko abereak zirela, eta beste hainbat belarjale handiekin garai bateko belardi handiak mantentzen lagundu zutela.
Uroa, bere hortzadura hipsodontiarekin, gaur egungo behi aziendaren antzeko elikadura aukera egiten zuen. Isotopoen mailen artean egindako konpareketan neolito aldeko uroen eta orduko etxeko behi aziendaren artean zera adierazten du: haien etxekotutako senieek baino gustukoagoa zituztela lur zingiratsuak.
Anton Schneebergerek 1602. urtean Gesnerren egindako txostenean zera agertzen da; uroek belarraz gain neguan zehar eta neurri handian ezkurrak zein hostoak jaten zituztela.
Erromanizazioarekin lehen eta gero Europa ipar aldeko kultura pagoanoen hainbat herrien kristautze eta ondorengo lehen sakratuak ziren hainbat basoen mozketa eta nezakarzitza zein abeltzaintzaren zabalpenarekin, uroek habitat ugari galtu zuten. Gainera habitaten zatikatze eta habitaten orbanak gero eta txikiagoak izatea etengabe hau uro basatien populazio asko gizakiaren eraginez desagertuak izan eta gero eman zen.
Beste bobido askoren legez, uroak samaldetan elkartzen ziren urte sasoi gehienetan behintzat. Samalda hauek 30 abere inguru biltzen ziren, behiak euren txahal-txekorrekin eta zezen gazteak osaturik. Zezen zaharrak talde txikiagoetan biltzen ziren edo bakarka bizi omen ziren.
Uste zabaldua da uroek gaur egungo etxeko aziendaren zein basati mantentzen diren hainbat bobidoen antzeko konportamendu soziala zutela. Hori dela eta zezenek borroka latzak izango zuten elkarrekin hierarkia mantentzeko. Antzeko borrokak emango ziren behien artean ere taldeko hierarkiaren gora beherekin.
Ungulatu espezietan sarritan gertatzen omen den bezala, sexuen arabarerako samaldak osatzen zituzten eta dimorfismo sexuala oso nabarmena zen. Beste aldetik susaldi garaitik kanpo zezenak bakarka ibiltzearen joerak zera ekarri zuen; bazka gehiagora heltzeko aukera eta haren ondorioz, eta hautaketa naturalaren bidez (handiagoak ziren abereek hobeto defenditzen zuten bere burua harraparien aurrean), animali arrak askoz handiagoak bilakatzea, uro zezenen tamaina ospetsuari bidea emanez.
Uro berriak. Heck anaien azienda. Antzinako uroak berpizteko saiakerak.
1920. urtean, Heck izeneko alemaniar biologo anaiek hainbat saiakera egin zuten uroa birsortzeko, egun irauten duten antzinatiko zenbait etxeko behi azienda elkarrekin gurutzatuz. Ondorioa Heck azienda edo uro berriak izeneko animaliak dira.
Ikerlari horiek diotenez, espezie bat ez da guztiz desagertzen haren ondare genetikoa erabat desagertzen ez den bitartean, eta antzinako uroen zenbait ezaugarri gordetako hainbat behi arrazak irauten dutenez gero, posible ikusten zuten haien bidez arraza berreskuratzea.
Hainbat adituk, ordea, oso iritzi zorrotza adierazi dute saiakera honen aurka, bere oinarri zientifikoa zalantzan jarriz. Egun uro berri horiek bereziki zenbait animali parketan zein zoologikoetn ikus daitezke. Zenbait abeltzainek ere, abere horiek erabiltzen dituzte beren etxaldeetan, animali zailduak direlako, larre urrietan aritzeko. Uro berriak ere babestutako zenbait biotopo (txilardiak, hezeguneak...) kudeatzeko erabiltzen dira, horietatik belarjale basati handiak desagertu direlako.
Saiakera modernoagoak
Heck anaiena ez da izan antzinako uroa berpizteko saiakera bakarra. Egun hainbat zientifikok kontserbatutako uroen hezur eta larruak erabili nahi dute espeziearen ADN lortu eta espeziea berpizteko.
Beste hainbat adituek beraien aldetik Heck anaien kriterioak kritikatzen dituzte uroak berreskuratzeko orduan, baina ez metodoa. Alegia, zera proposatzen dute; egungo zenbait antzinako behi arraza erabiltzea uroa berreskuratzeko. .
Shere Hite
Shere Hite (Saint Joseph, Missouri, 1942ko azaroaren 2a - Londres, 2020ko irailaren 9a) alemaniar sexologo eta feminista izan zen. Shirley Diana Gregory izenarekin jaio zen, baina aurrerago bere aitaordearen, alegia Raymond Hite-ren, abizena hartu zuen.
Uro
Uroak Euskal Herrian eta gure inguruan. Uroa betizuen arbaso.
Uroak behintzat duela 80.000 mila urte agertu ziren Euskal Herrian, Goi eta Erdi Paleolitoan. Uroa sarri agertzen da marraztua labar-artean, bai Euskal Herriko, bai inguruko harpeetan, Kantabrian, Asturiasen eta Akitania-Okzitanian. Leizetako zein gainontzeko aztarnategi arkeologikoetan ere, ugari da uroen aztarna, animalia hau garai batean Euskal Herrian ere nahiko hedaturik zegoen seinale.
Shere Hite
Giza-sexualitateari buruz egin zituen ikerketengatik da ezaguna. Hain zuzen ere, emakume eta gizonen sexualitatearen inguruko Hite txostenengatik, non milaka testigantza biltzen dituen. Estatu Batuetan bere lanagatik egin zizkioten kritikak direla eta, bertako hiritartasunari uko egin eta alemaniar bihurtu zen 1995 urtean. 1985etik 1999ra bitartean Friedrich Höricke kontzertu pianistarekin ezkonduta egon zen, bera baino 19 urte gazteagoa zena.
Uro
Uroak Euskal Herrian eta gure inguruan. Uroa betizuen arbaso.
Aipagarria da era berean Arabako Gibijoko mendilerroan aurkitutako uro baten hezurdura, osorik dagolako (aurreneko kasua izanik Iberiar penintsulan), duela 7.400 urtekoa. Era berean aurkikuntza paleontologikoen bidez baieztatuta dago uroak bazirela Euskal Herrian garai mesolitoan, glaziazioak eta gero, Neolitoan zehar eta baita metal-aroetan, Burdin Aroan barne. Aurkitutako azken hezurren arabera, baieztatu dezakegu uroak gurean behintzat IV.en mende arte iraun zuela, Zestoako Amaldako kobazuloan topatutako hondakinek agerian utzi dutenez. Dena den, oraingoz ezinezkoa zaigu gure arteko azken uroak noiz galdu ziren zehaztea.
Shere Hite
Hezkuntza ibilbidea
Seabreeze High School-en graduatu zen Daytona Beach-en, Floridan. Horrez gain, Historia masterra egin zuen Floridako Unibertsitatean 1967 an.
Uro
Uroak Euskal Herrian eta gure inguruan. Uroa betizuen arbaso.
Zenbait adituen arabera, Euskal Herriko egungo behi betizuak antzinako uroen ondorengo zuzenak izan daitezke.Jesus Altuna paleontologo ezagunak zera dio;
Shere Hite
Hezkuntza ibilbidea
Aurrerago, New Yorkera etxealdatu zen, Columbia Unibertsitatea n Historia Sozialean aritu baitzen PhD edo doktoregoa egiten. Hitek ez zuen bere Filosofiako doktoregoa Columbian bukatu, Unibertsitatearen izaera kontserbatzailea zela eta. Hala eta guztiz ere, Tokio ko Nihon Unibertsitatean ikasketak bukatzeko aukera izan zuen. Sexologia klinikoan ere beste PhD bat egin zuen Floridako Maimoides Unibertsitatean.
Uro
Uroak Euskal Herrian eta gure inguruan. Uroa betizuen arbaso.
Badaude uroei buruzko testigantza idatziak behintzat IV. mende arte.
Shere Hite
Egilearen aztergaia
Hitek norbanakoon esperientzia sexuala eta horrek duen garrantzia aztertu zuen. Bere liburuetan emakumeen intereseko hainbat gai lantzen ditu: antisorgailuak, haurdunaldiak, abortua, masturbazioa, homosexualitatea, menopausia...
Uro
Uroa heraldikan eta kultura ezberdinetan
Uroa aspaldidanik asko ehizatutako basa aberea izanik, garrantzi handia izan du hainbat kulturetan. Esanahi sinboliko eta erlijiosoa izan ditu. Uro marrazkiak ugari dira Eurasia eta Ipar Afrikako labar-artean. Abereak albotik marraztuak izan zirenean, soilik adar bat dago ikusgai. Hau dela eta, hainbat ikerlariek diote hau izan daitekela adarbakarraren mitoaren oinarria Europan. Hala ere seguruena da mitoak aspaldidanik Europan galdutako elasmotherium Eurasiako errinozero erraldoian izatea oinarri.
Shere Hite
Egilearen aztergaia
Masters eta Johnson en argudioak kritikatu zituen, zehazki, ez zegoelako ados haiek baieztatzen zutenarekin, hots, nahikoa zela koitoan ematen zen estimulazioa orgasmoa lortzeko. Alegia, hori ez lortzeak disfuntzio sexuala adierazten zuela pentsatzen zuten.
Uro
Uroa heraldikan eta kultura ezberdinetan
Landutako aspaldiko uroaren irudi eta tailuak ere leku askotan aurkituak izan dira. Uro, ikusgarri eta arriskutsuak, Anatolian eta Ekialde Hurbilan bizi izan ziren oraindik Burdin Aroan. Hemen uroa animali sagradutzat zuten, eta gurtzen zuten. Bere irudia "Ilargizko zezen"aren sinismenarekin lotzen da, eta era berean Ama Handia jainkosarekin. Horrek gogora ekartzen du lehen aipatutako Euskal Herriko sinismenak Behigorrirekin, non betizuak Mari jainkosarekin lotuta agertzen diren. Geroago mitraismo erligioarekin lotuko da uroa.
Shere Hite
Egilearen aztergaia
Hitek ez zien garrantzia kendu bai Kinsey bai Masters eta Johnsonen ekarpenei. Alabaina, haratago joan zen. Hitek azpimarratzen zuen, laborategitik at, esperientzia sexuala eraikuntza pertsonal eta kulturalean oinarrituta bilakatu egiten zela.
Durlinsdorf
Durlinsdorf Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Uro
Uroa heraldikan eta kultura ezberdinetan
2012en urtean, British Museumen espedizio arkeologiko batek, Claudio Doumet Serhal libanoar arkeologoak gidaturik, Sidongo Estatubatuar Eskola zaharraren egoitza egondako tokian, hainbat uroren hezurrak topatu zituen. Hezur horiek Kristo aurreko hirugarren milurtekoaren lehen laurdenean datatu dira.
Shere Hite
Bere lanaren ekarpenak
Hiteren lanak ondorioztatu zuen emakume en %70ek ez zuela penetrazioa rekin soilik orgasmo a lortzen, baina bai masturbazioa eta klitoria ren estimulazioa ren bitartez. Bere ikerketan parte hartu zuten emakumeen %30ak bakarrik lortu zuen orgasmoa koitoa ren bidez.
Durlinsdorf
Biztanleria
2007an Durlinsdorf udalerrian erroldatutako biztanleak 477 ziren. Familiak 184 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 40 bakarrik bizi ziren emakumeak), 60 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 72 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Uro
Errumaniako Erresumaren armarriari dagokionez, goiko eta ezkerreko zatian, Moldaviako ikurrak agertzen dira. Gorri heraldikozko zelai batean, beltz heraldikozko uro buru bat dago, adarrean artean bost puntako izarra duena, bost petalozko arrosa bat eskuinean eta ilgora bat ezkerrean, biak zilarrezkoak.
Durlinsdorf
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Uro
Alemaniako Mecklenburg-Aurrepomeraniako estaduaren armarrian, bi uro buruak agertzen dira, koroarekin eta mihingaina aterata dutela.
Shere Hite
Bere lanaren ekarpenak
Jack Halberstam, (Columbiako unibertsitateko ikasketa burua), genero eta sexualitatearen inguruko ikerketen oinarri gisa, gogora ekartzen du Hite informea Estatu Batuetako emakumeen eskubideen aldeko mugimenduak oso bizi zeudenean kaleratu zela. Akademiko honek emakumeek esateko zuten entzun behar zela azpimarratu zuen. Emakumeen eskubideak eta harreman sexualak uztartu zituen eta adierazi zuen harreman sexualetan gertatzen zenak zerikusia zeukala genero berdintasunarekin eta justiziarekin. Ideia horiek oso iraultzaileak ziren. Shere Hiteren lanak garaiko gizartean hautsak harrotu eta zeresana eman zuen arren, bere lehenengo txostenaren 50 milioi kopia saldu ziren.
Uro
Moldaviako armarrian zein banderan uro baten burua agertzen da.
Shere Hite
Bizitza pertsonala
Hitek ez zuen seme-alabarik izan. 1985. urtean (hau da, 43 urterekin) ezkondu zen Friedrich Horicke pianista alemaniarrarekin, bera baino 19 urte gazteago zena.
Durlinsdorf
Etxebizitza
2007an 230 etxebizitza zeuden, 188 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 21 bigarren erresidentzia ziren eta 21 hutsik zeuden. 209 etxeak ziren eta 21 apartamentuak ziren. 188 etxebizitza nagusietatik 146 bere jabearen bizilekua ziren, 36 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 10 etxek hiru zituzten, 25 etxek lau zituzten eta 147 etxek bost zituzten. 165 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 72 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 102 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Uro
Mitologia eta sinesmenak Euskal Herrian behi eta zezen gorrien inguruan
Uro edo basa-zezenen marrazki ugari azaltzen dira Pirinioetako zein Euskal Herriko harpetako labar-pinturetan. Hainbat ikerleek, Jose Migel Barandiaranen kasu, animalia hauen izera totemikoa ikusten dute honen atzetik.
Durlinsdorf
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Uro
Mitologia eta sinesmenak Euskal Herrian behi eta zezen gorrien inguruan
Behiak ugalkortasunaren sinbolismoari lotuta egon dira zenbait kulturetan, eta dirudienez baita gurean ere. Hauxe izango genuke behigorrien eta Mariren arteko beste harreman bat. Behi gorria Euskal mitologian gaian
Uroa munduko kultura ezberdinetan
Eichwalden arabera ere, Kieveko Wladimir I.en gortean, uroa ia jada iraungita zegoenean, bere adarrak urrez apaindurik erabiltzen ziren ezti-ura edateko.
Durlinsdorf
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 327 ziren, horien artean 250 aktiboak ziren eta 77 inaktiboak ziren. 250 pertsona aktiboetatik 231 lanean zeuden (137 gizon eta 94 emakume) eta 19 langabezian zeuden (7 gizon eta 12 emakume). 77 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 30 ikasten zeuden eta 28 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 igeltseroa eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra harategi bat zen.
2000. urtean Durlinsdorf udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 364 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ziraun
Zirauna (Anguis fragilis) hankarik gabeko muskerra da Eurasian bizi dena.
Hankarik gabeko saurio ezagunena da zirauna, batzuk ere hanka ez funtzionalak izaten dituzten arren. Ezkata leun eta dirdiratsuz estaliriko gorputz luze eta irristakorra du eta Euskal Herriko ia txoko guztietan aurki daiteke, Nafarroa hegoaldean salbu. Bere itxurarengatik sugeekin nahas daitekeen arren, zirauna saurio bat da, muskerren taldeko espeziea, alegia. Horren erakusle da, harrapariren batek buztanetik helduz gero, sugandila eta muskerrek egiten duten gisara buztana askatzeko duen gaitasuna.
Deskribapena
Kolore apal eta ilunak nagusi izan ohi dira narrasti honen kolorazioan. Ar helduek bizkarra eta alboak kolore uniformedunak izaten dituzte, arre-gris kolorekoak. Batzuek alboetan urdin kolorea har dezaketen orban marroiak izaten dituzte. Emeen gorputzaren kolorazioa ez da horren uniformea izaten. Goialdea arre-marroi kolorekoa izan ohi da, arrena baino argiagoa eta bizkarraren erdian lerro ilun bat izan dezakete. Alboek, aldiz, marroi ilun kolorea izaten dute. Burua erlatiboki zabal eta luzeagoa da arretan, eta buztanaren kasuan emeak dira luzeagoa izaten dutenak.
Terrapene ornata
Terrapene ornata Terrapene generoko animalia da. Narrastien barruko Emydidae familian sailkatuta dago.
Ziraun
Deskribapena
Jaioberri eta gazteek kolore arre iluna, zilarkara edo horixka izaten dute alboetan eta sabelaldea beltza izan ohi da. Aurpegiaren erdialdetik hasita buztaneraino hedatzen den marra iluna izaten dute bizkarraren erdialdean. Gazteen morfologia antzekoagoa izan ohi dute eme helduek arrek baino.
Burutik kloakaraino 29 cm neurtzera iritsi daitezke eta buztanaren luzera beste hainbestekoa izan daiteke. Normalean, ordea, gorputzaren luzera 16 cm-ren bueltan ibili ohi da eta buztanaren luzera nekez izaten da 20 cm baino luzeagoa. Emeak, oro har, arrak baino handi eta pisutsuagoak izaten dira. Emeek 20 g inguru pisatu ohi dute, eta arrek 17 g inguru.
Banaketa
Iberiar penintsularen iparraldeko ia ingurune guztietan eta ipar-erdiko ingurune menditsuetan aurkitzen da. Badirudi ziraunaren banaketa urteko 600 mm-ko prezipitazio-tasa minimoarekin loturik dagoela. Izan ere, aipaturiko prezipitazio-tasa baino gutxiagoko lurraldetako zitak oso urriak dira. Aldagai klimatiko gehiagorekin egindako azterketek erakutsi dutenez, zirauna urtean zehar prezipitazioak homogeneoki banaturik dituzten Iberiar Penintsulako gunerik heze, hotz eta lainotuenetan agertu ohi da.
Euskal Herrian banaketa oso zabala du eta Bardea eta Tafalla ingurua salbu, gainerako lurralde guztietan aurkitzen da, itsas mailatik Pirinioetako bailaretaraino. Kantauri itsasoko kostaldeko irlatan ere badago, Donostiako Santa Klara uhartean, kasu.
Habitata
Landaredi dentso eta baxudun inguruekin loturiko espeziea da, nahiz eta sastrakadi eta baso irekietan ere aurki daitekeen. Nafarroan pagadi eta landazabaletan ere ohiko espeziea da. Itxian egindako ikerketek erakutsi dutenez, lurraren hezetasunak zerikusirik izan gabe, edozein lurzorutan lurperatzen da, baita enbor eta arroken azpian ere. Hala ere, substratu solte eta hareatsuak nahiago ditu.
Elikadura
Mugimendu geldoko harrapakinek osatzen dute ziraunaren dietaren zatirik handiena, hala nola, barraskilo eta lur-zizareek. Barraskilo gasteropodo eta oligoketoen artean dietaren %80 osa dezakete. Intsektuak ere ohiko elikagaiak izan ohi dira.
Ugalketa eta ontogenia
Ziraun arrak territorialak ez diren arren, arren arteko borrokak izaten dira ugalketa sasoian. Borrokotan elkarri buruan kosk egin eta gorputza bihurrikatzen dute, elkarri zauriak eragiteraino.
Arren barrabilen garapen-fase gorena emeak obulazioa burutu aurreko periodoan jazotzen da. Barrabilek tamaina maximoa martxoa eta apirilean izaten dute eta uda hasierarako ohiko tamainara itzultzen dira. Emeen bitelogenesia maiatza inguruan gertatzen da eta obulazioa ekainean. Maiatza eta ekainean gertatu ohi dira kopulak.
Kopulatzean arrak emearen burua edo lepoan kosk egin eta buztanak korapilatzen dituzte. Kloakek bat egitean arrak hemipeneetako bat txertatzen du. Kopula geldoa da eta 10 orduz luza daiteke. Emeek ar batekin baino gehiagorekin kopula dezakete, nahiz eta normalean ez duten urtero kopulatzen eta, gurutzatu berri diren emeek arraren barailen markak izan ohi dituzte aurpegi eta lepoaldean.
Ekaina amaieran, uztailean eta abuztuaren lehen erdian garapen-fase ezberdinetan dauden arrautzak egon ohi dira eme ugaltzaileen obiduktuetan. Ernaldiak 2,5 - 3 hilabete irauten du eta kumeak abuztua eta irailean jaiotzen dira. Zirauna narrasti bibiparo lezitrofikoa da eta emeek kume guztiz formatuak sortzen dituzte, alantoplazentaren inolako arrastorik gabe.
Heldutasun sexuala emeek 135 - 150 mm-ko gorputz-luzerarekin lortu ohi dute, bigarren urtearen amaiera aldera. Lehen ugalketa, ordea, hirugarren urtean gertatu ohi da.
Bizimodua
Ez du bizi-eremua asko aldatzen. Egindako distantzia luzeenak bi urtean 130 m izan dira, beraz, bere bizi-eremura fidela den animalia dela esan daiteke. Azala urtean hainbat aldiz aldatzen du.
Tom Hooper
Thomas George Hooper (Londres, ) ingeles zinema zuzendari, ekoizle eta gidoigilea da.
Ziraun
Bizimodua
Nafarroan otsailetik urrira bitartean ikusi ohi da eta negua hibernatzen igaro ohi dute. Hibernazioa bakarrik edo talde handietan gerta daiteke, arrabio eta sugegorriekin nahastuta, batzuetan. Gazteak helduen gainean hibernatzen dutela ere ikusi da.
Termoerregulazio aktiboa duela uste da, gorputzaren tenperatura ez baita airearenarekin korrelazionatzen. Egunez aktibo dagoenean erdi itzaletan dauden guneetan egon ohi da eta noizbehinka jartzen da eguzkitan.
Gainerakoan, aktibitate ikuskor falta eta ohitura diskretuak direla medio, oso informazio gutxi dago narrasti honen portaeraren inguruan.
Espezieen arteko elkarrekintzak
Harrapari ugari dituen espeziea da. Narrastien artean suge leunak (Coronella generoa), sugegorriak, Montpellierko sugea (Malpolon monspessulanum) eta musker berdea (Lacerta bilineata) ezagutzen dira. Hegaztiak, berriz, miru gorria (Milvus milvus), zapelatz arrunta (Buteo buteo), urubia (Strix aluco) eta belatz gorria (Falco tinnunculus). Ugaztunen ugariren dietaren parte ere bada.
Badirudi harraparien usainak identifikatzeko gaitasuna duela, iparraldeko suge leunaren usainarekin gorputza eta buztanaren mugimendu azkar eta konpultsiboen bitartez alde egiteko portaera erakusten baitu.
Ajeeb Daastaans
Sinopsia
Maitasunezko sentimenduak, ustekabeko faktore bat, eta ezkutuko emozio deserosoak. Kontzeptu horiekin azaldu daiteke lau maitasun istorio biltzen dituen filma
Monte Alegre dos Campos
Monte Alegre dos Campos Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Royan
Royan (frantsesez eta bertan  ahoskatua) Frantziako udalerria da, Itsas Charente departamenduan dagoena, Akitania Berria eskualdean. 2007an 18.424 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Royan udalerrian erroldatutako biztanleak 18.424 ziren. Familiak 9.824 ziren, horien artean 4.613 pertsona bakarrekoak ziren (1.397 bakarrik bizi ziren gizonak eta 3.216 bakarrik bizi ziren emakumeak), 3.259 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.207 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 745 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Legoreggae jaialdia
Legoreggae jaialdia 2015. urtetik Legorretan (Gipuzkoa) antolatzen den reggae jaialdia da. Martxoan ospatu ohi da. Urte gutxitan erantzun paregabea jaso duen jaialdia izan da eta esan daiteke euskal reggae eszenan erreferente bilakatzen ari den ekitaldia dela. Jaialdiak lehen urtetik bertako zein nazioarteko musikariak ikusteko aukera ematen du eta reggae-a oinarri izanda, honi loturiko musika estilo ezberdinez gozatzeko aukera egoten da (roots, raggamuffin, ska, dancehall, rap...). 2015eko lehenengo edizio hura herriko plazan gauzatu zen,bigarren urtetik aurrera ordea, ikusle gehiago jasotzeko asmoz, herriko Harripila Kiroldegian antolatzen da emanaldia. Bosgarren edizioan, 1000 ikusletik gora izan zituen.
Sorrera
Legoreggae jaialdiak jatorria 2013. urtean du, Gazte Asanbladak antolaturiko kontzertu batzuetan (Revolutionary Brothers + King Konsul + Yanu). Antolatzaileen arabera, bertan sortutako giro onak eta jendearen erantzunak zerbait gehiago egiteko aukera bazegoela pentsarazi zien eta gaurkoz, seigarren edizioaren bidean doa jaialdia.
Herriko gazte talde horrek elkarte bat sortu zuen eta bertako kideek Revolutionary Brothers-ekin elkarlanean antolatzen dute jaialdia. Elkarte hau irabazi asmorik gabekoa da eta herriko eragiletzat du bere burua. Bere oinarrietan reggae musikak dituen balioak sustatu eta zabaltzea du eta honekin batera, herriko beste zenbait ekintza sortu eta gainontzeko eragileekin elkarlanean aritzea.
Lehen edizioa (2015)
Lehenengo edizio hau 2015eko martxoaren 28an ospatu zen herriko plazan. Aurreikuspenak guztiz gaindituz, sarrera guztiak amaitu ziren kontzertuak hasterako. Lehenengo jaialdi honetan parte hartu zuten musika taldeak hauek izan ziren:
Bigarren edizioa (2016)
Aurreko urteko arrakasta ikusirik, antolakuntzak eremua handitzeko beharra ikusi zuen eta horrela, bigarren edizioa, Harripila Kiroldegian izan zen martxoaren 19an. Orduztik, urtero, bertan antolatzen da emanaldia. Nahiz eta eremua handitu eta ikusle kopurua ere handiago izan, sarrera guztiak saldu ziren berriro ere. Urte horretako kartela osatu zuten musikariak honakoak izan ziren:
Hirugarren edizioa (2017)
Urte honetako jaialdia martxoaren 25ean ospatu zen eta honako talde hauetaz gozatzeko aukera egon zen :
Royan
Etxebizitza
2007an 18.675 etxebizitza zeuden, 10.060 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7.937 bigarren erresidentzia ziren eta 678 hutsik zeuden. 9.437 etxeak ziren eta 9.088 apartamentuak ziren. 10.060 etxebizitza nagusietatik 5.957 bere jabearen bizilekua ziren, 3.821 alokairuan okupaturik zeuden eta 282 doan lagata zeuden; 424 etxek gela bat zuten, 1.569 etxek bi zituzten, 3.132 etxek hiru zituzten, 2.582 etxek lau zituzten eta 2.353 etxek bost zituzten. 7.218 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 6.117 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.901 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Legoreggae jaialdia
Laugarren edizioa (2018)
Martxoaren 10an izan zen 2018ko edizio honek, lehen aldiz, artista jamaikarrak izan zituen eta beraiekin batera jarraian ageri diren artistek osatu zuten jaialdiaren kartela :
Jerome Blake
Jerome Blake (1995eko abuztuaren 18a) abiadura probetan espezializatutako Kanadako atleta da. Jaiotzez jamaikarra, Blake Kanadara joan zen bizitzera 2013an eta gaur egun Burnaby-n bizi da (British Columbia). 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan Kanadako 4x100m-ko erreleboarekin brontzezko domina lortu zuen.
Royan
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 9.415 ziren, horien artean 6.088 aktiboak ziren eta 3.327 inaktiboak ziren. 6.088 pertsona aktiboetatik 5.117 lanean zeuden (2.464 gizon eta 2.653 emakume) eta 971 langabezian zeuden (437 gizon eta 534 emakume). 3.327 pertsona inaktiboetatik 1.491 erretiraturik zeuden, 678 ikasten zeuden eta 1.158 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Royan udalerrian 10.398 unitate fiskal zeuden, 18.840 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.299 euro zen.
La Boissière-du-Doré
La Boissière-du-Doré bretainiako udalerria da. Administratiboki Frantziako Loira Atlantikoa departamenduan dago, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Legoreggae jaialdia
Bosgarren edizioa (2019)
Inoizko ikusle kopururik handiena izan zuen urte honetan jaialdiak, 1000 pertsonatik gora bertaratu ziren kontzertuak ikustera. Urte honetan reggae eszenan mundialki ezaguna den Kabaka Pyramid jamaikarraz gozatzeko aukera izan zen. Berarekin batera hurrengo artistek hartu zuten parte gau hartan :
Legoreggae garagardoa
Jaialdiaz gain, bestelako elkarlanak ere egiten ditu elkarteak eta horietako bat, Legorretako Basabe garagardogileekin egindakoa da. 2019 urte hasieran Basaberen eskutik Legoreggae izeneko garagardoa sortu zuten. IPA barietateko garagardoa da, 5º-ko alkohol graduazioa du eta zapore mingots baina suabea du. 2019ko jaialdiaz geroztik, garagardo hau jaialdian bertan zein taberna ezberdinetan aurkitzeko aukera dago.
Tactostoma macropus
Tactostoma macropus Tactostoma generoko animalia da. Arrainen barruko Stomiidae familian sailkatzen da.
École nationale de la statistique et de l'administration économique
École nationale de la statistique et de l'administration économique (ENSAE), Frantziako elite unibertsitate selektibo eta entzutetsuenetako bat da, grandes écoles izenez ezagutzen dena eta IP Parisko ( Institut polytechnique de Paris) kidea da. ENSAE Paris Pariseko Politeknikoko adar eskola bezala ezagutzen da estatistikan, datuen zientzian eta ikaskuntza automatikoan. Frantziako estatistika- eta ekonomia-prestakuntza-eskola nagusietako bat da.
Royan
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 298 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 6 supermerkatuak, 3 brikolaje denda handika, 5 120 m2 baino gehiagoko dendak, 4 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 34 okindegiak, 24 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 8 arraindegiak, 12 liburu dendak, 106 arropa dendak, 11 etxerako tresna dendak, 13 zapata-dendak, 12 elektrotresna dendak, 13 altzari dendak, 17 kirol-dendak, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 5 drogeria, 5 lurrin-dendak, 6 bitxi-dendak eta 11 lore-dendak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu laburretarako ospitale 1, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 2 psikiatriko, amatasun-klinika 1 bat, osasun-zentro 1 bat, 11 botika eta 2 anbulantzia zegoen.
2009an 5 haur-eskola eta 6 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Royan udalerrian 3 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, hezkuntza orokorreko lizeo bat zegoen. eta lizeo teknologiko bat zegoen.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.799 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 1.175 eta lizeo teknologikoetan 736.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
La Boissière-du-Doré
Biztanleria
2007an La Boissière-du-Doré udalerrian erroldatutako biztanleak 845 ziren. Familiak 294 ziren, horien artean 60 pertsona bakarrekoak ziren (30 bakarrik bizi ziren gizonak eta 30 bakarrik bizi ziren emakumeak), 68 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 155 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 11 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Groß-Zimmern
Groß-Zimmern Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
La Boissière-du-Doré
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 318 etxebizitza zeuden, 301 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 315 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 301 etxebizitza nagusietatik 252 bere jabearen bizilekua ziren eta 48 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek gela bat zuen, 10 etxek bi zituzten, 27 etxek hiru zituzten, 89 etxek lau zituzten eta 173 etxek bost zituzten. 249 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 107 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 176 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 551 ziren, horien artean 443 aktiboak ziren eta 108 inaktiboak ziren. 443 pertsona aktiboetatik 414 lanean zeuden (241 gizon eta 173 emakume) eta 28 langabezian zeuden (13 gizon eta 15 emakume). 108 pertsona inaktiboetatik 41 erretiraturik zeuden, 32 ikasten zeuden eta 35 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
K.a. 14
K.a. I. mendearen taula (K.a. II. mende | K.a. I. mende | I. mende)
La Boissière-du-Doré
Diru sarrerak
2009an La Boissière-du-Doré udalerrian 317 unitate fiskal zeuden, 897,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.838 euro zen.
K.a. 14
K.a. 30ko hamarkada | K.a. 20ko hamarkada | K.a. 10ko hamarkada | K.a. 0ko hamarkada | 0ko hamarkada
Labyrinthoceras
Labyrinthoceras ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Jurasikoan bizi ziren. , hau da, orain dela 200 milioi urtetik 145 milioi urtera gutxi gorabehera.
Sofia Borboikoa
Sofia de Todos los Santos Borboikoa Ortiz (Madril, 2007ko apirilaren 29a), Espainiako Erresumako infanta da. Filipe VI.a Espainiakoaren eta Letizia Ortizen alaba, Espainiako tronurako ondorengotzan bigarrena da, lehendabizikoa Leonor bere ahizpa nagusia izanik.
2007ko uztailaren 17an Madrilgo artzapezpikuak bataiatu zuen Zarzuela jauregiko lorategian.
La Boissière-du-Doré
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 30 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 2 argiketariak, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean La Boissière-du-Doré udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 980 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
K.a. 14
K.a. 19 | K.a. 18 | K.a. 17 | K.a. 16 | K.a. 15 | K.a. 14 | K.a. 13 | K.a. 12 | K.a. 11 | K.a. 10 | K.a. 9
Palpares
Palpares Myrmeleontidae familikoaren ("Inurrien lehoia") intsektuen generoa da.
Lagonosticta rubricata
Lagonosticta rubricata Lagonosticta generoko animalia da. Hegaztien barruko Estrildidae familian sailkatua dago.
Bradiancourt
Bradiancourt Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bradiancourt udalerrian erroldatutako biztanleak 183 ziren. Familiak 60 ziren, horien artean 13 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 9 bakarrik bizi ziren emakumeak), 13 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 30 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 71 etxebizitza zeuden, 61 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 71etxeak ziren. 61 etxebizitza nagusietatik 55 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 3 etxek bi gela zituzten, 15 etxek hiru zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 30 etxek bost zituzten. 49 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 29 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 28 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 107 ziren, horien artean 75 aktiboak ziren eta 32 inaktiboak ziren. 75 pertsona aktiboetatik 67 lanean zeuden (36 gizon eta 31 emakume) eta 7 langabezian zeuden (3 gizon eta 4 emakume). 32 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bradiancourt udalerrian 64 unitate fiskal zeuden, 198 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.314 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra margolaria zen.
2000. urtean Bradiancourt udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 300 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gadget
Gadget bat helburu eta funtzio jakin batzuk dituen gailua da, normalean txikiak, praktikoak eta aldi berean berritzaileak direnak. Gadgetei batzuetan gizmo edo widget deitzen zaie.
Halaber, gadget izena mini-aplikazio kategoria berri batzuei eman zaie baita ere. Aplikazio hauek zerbitzuak hobetzeko, informazioa eskaintzeko edo World Wide Web-en egiten diren edozein ordenagailuen interakzioak aipatzeko diseinatuak izan dira. Esate baterako, negozio-aplikazio baten hedapen bat izango zen, erakundearen estatusaren informazioa ematen duena.
Normalean gailu elektroniko eramangarriei gadget deritze, PDAk, mugikorrak, Smartphon-ak eta mp3 erreproduzitzaileak, besteak beste.
Gadget motak
Gadget gehienak teknologia arlokoak izan arren, beste gadget mota batzuk daude.
Gadget hitzaren etimologia
Gadget hitzaren etimologiaren hainbat teoria egon arren, ezagunena 1884. eta 1885. urtekoena da. Urte hauetan frantziar "Gaget, Gauthier & Cia" konpainiak, Askatasunaren Estatuaren burdinolaren funtzioaz enkargatu zena, monumentuaren miniaturazko erreplikak saltzea erabaki zuen, proiektua finantzatu ahal izateko. Hala ere, teoria hau beste hainbat hipotesi ezeztatzen ditu, halaber, nabigazioan jadanik erabilia dela defendatzen duena edo gâchette edo gagé termino frankofonotik datorrela ziurtatzen duena. Edozein modutan, gadget hitza, 80. hamarkadan hasi zen erabiltzen eta ezagun bihurtu zen anglosaxoi herrialdetan.
Gadget hitzaren lehenengo agerpen inprimatua, 1886. urtean izan zen, Robert Brown, Spunyarn and Spindrift liburuan. Liburu honetan, gadget hitza marinelek erabili zuten, gogoratzen ez den objektu bat aipatzeko.
Gadgetak eta kultura herrikoia
Gadget hitza hizkera ez ingeleseko beste hainbat herrialdetan erabiltzen da baita ere, kultura herrikoiari esker. Esate baterako, Frantzian eta beste Europar herrialdetan, Inspector Gadget marrazki bizidunen sailari esker zabaldu egin zen. Marrazki bizidun sail honetan, protagonista detektibe baldar eta despistatu bat da eta bere kapelatik ateratzen ziren hainbat tramankulu amaigaberekin zihoan hornitua. Adibidez, aterki bat zeukan eskuan (gadgetoparaguas izenekoa) baita radar bat ere (gadgetoradar izenekoa).
Interneteko erabiltzaile askok gadget bat aipatzeko gizmo hitza erabiltzen dute. Interneten ere, badaude gizmo mundura eskainitako webgune eta blog ugari. Erreferentzia hau guztiei esker, gaur egungo Interneteko zale gazteek gadget bat ordenagailuko pantailan ezagutzen dute.
XX. mendeko erabilerak
Gadget hitzak XX. mendeko bigarren erdialdean esanahia psikoanalisiaren arloan bereganatzen du, Jacques Lacan psikoanalista frantziarrak sortutako kontsumo objektuak aipatzeko, eta hauek, logika kapitalista eskaintzen zituen “desirako” objektuak zirela esateko erabiltzen hasi zenean.
Lehenengo bonba atomikoa, Gadget izendatuta izan zen Manhattan Proiektuaren zientzialariengatik, Trinity Proba atomikoan probatu zutenean. Gadget hitza erabiltzeko, beste hainbat sinonimo erabili ohi dira XX. mendean, adibidez, trikimailua, tramankulua edo tresna.
Hernikoak
Beste herri italikoek bezala, ez zuten hiri garapen garrantzitsurik eta leku erlijioso baten inguruan bizi ziren, Anagni.