cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Brodatzen ari nintzen
Hitzak
Brodatzen ari nintzen, ene salan jarririk, Aire bat entzun nuen itsasoko aldetik, Itsasoko aldetik, untzian kantaturik. Brodatzea utzirik, gan nintzen amagana, Ean jaliko nintzen gibeleko leihora, Gibeleko leihora, itsasoko aldera. Bai, habil, haurra, habil, erron Kapitainari, Jin dadin afaitera, hemen deskantsatzera, Hemen deskantsatzera, salaren ikustera. Jaun Kapitaina, amak igortzen nau zugana, Jin zaiten afaitera, hantxet deskantsatzera, Hantxet deskantsatzera, salaren ikustera. Andre gazte xarmanta, hoi ezin ditekena: Ipar haizea dugu, gan behar dut aintzina, Ezin ilkia baitut, hauxe da ene pena. Andre gazte xarmanta, zu sar zaite untzira, Gurekin afaitera eta deskantsatzera, Hortxet deskantsatzera, salaren ikustera. Andre gazte xarmanta igaiten da untzira, Han emaiten diote lo-belarra papora, Eta untzi handian lo dago gaixo haurra. Jaun Kapitaina, nora deramazu zuk haurra? Zaluxko itzulazu hartu duzun lekura, Hartu duzun lekura, aita-amen gortera! Nere marinel ona, hedazak heda bela! Beti nahi nuena jina zaitak aldera! Ez duk hain usu jiten zoriona eskura! Jaun Kapitaina, nora ekarri nauzu huna? Zalu itzul nezazu hartu nauzun lekura, Hartu nauzun lekura, aita-amen gortera. Andre gazte xarmanta, hori ezin egina, Hiru ehun lekutan juanak gira aintzina, Ene meneko zira, orai duzu orena. Andre gazte xarmantak hor hartzen du ezpata Bihotzetik sartzen 'ta, hila doa lurrera! Aldiz haren arima hegaldaka zerura! Nere Kapitain jauna, hauxe duzu malurra! Nere marinel ona, norat aurtiki haurra? ''Norat aurtiki haurra? Hortxet itsas zolara!'' Hiru ehun lekutan dago itsas-leihorra, Oi ama anderea, so egizu leihora... Zur' alaba gaixoa, uhinak derabila.
Brot und Spiele
2006an, jaialdia, Deutschland-Land der Ideen ("Alemania, ideia herrialdea") leihaketaren garaile bat izan zen. 2007an, jaialdiak abuztuko 10etik 12rarte iraun zuen, eta Konstantino I.a Handia enperadorea gai garrantzitsu bat zen, bisitari kopurua errekor berri bat zen: 23.500. 2008an, jaialdia abuztuko 15etik 17rarte iraun zuen.
Alexandru Ioan Cuza (Iași)
Alexandru I. Cuza Errumaniako udalerri bat da, Iași konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Txakurtxoaren jarrera
Txakurtxoaren jarrera edo tergo koito sexu jarrera baten izena da. Pertsonetako bat makurtzen da, lau hankatan jarri (normalki eskuak eta belaunak lurraren kontra) edo bere sabela lurraren aurka jarrita, eta sarpena edo beste jarduera sexual batzuk ematen dira. Jarrera honetan atzetik egiten da sarketa. Ez da bakarra hori gertatzen dena, adibidez goilararen jarreran ere berdina gertatzen da. Ez da zertan sarpenik eman behar izen hau emateko, eta masturbazioa edo uzki-sexua ere eman daiteke erraz.
Jarrera honetan bikotekide bat pasiboa da, bestea aktiboa den bitartean. Bikotekideen artean nor den dominantea eta nor submisiboa ez da determinantea pasibo-aktibo jarrera hartzeko. Bikotekide pasiboak hainbat aukera eskaintzen ditu jarduera sexualerako: bikotekide aktiboak sarpena egin dezake alutik, uzkitik edo aho-sexua egin (cunnilingus, felazioa edo anilingusa).
Izena
Antzinako Erroman coitus more ferarum izena hartzen zuen, hau da, koitoa animalia basatien moduan. Txakurrek sarketa egiteko moduagatik izen hau erabili ohi da gaur egun (Doggy style, Posición del perro, Levrette). Kama Sutran "behiaren jarrera" edo "behiaren kongresua" izena ematen zaio.
Teodora Porfirogeneta
Teodora (, Theodōra; c. 980 – ), izengoitiz Porfirogeneta, 1055-1056 urteetan Bizantziar Inperioko enperatriza izan zen.
Konstantino VIII.aren alaba gazteena izan zen. Zoek bere ahizpa gaztea, Teodora, izendatu behar izan zuen enperadoregai. Bi ahizpen artean konponezinak sortu zirelarik, Zoe berriz ezkondu zen, Konstantino IX.a Monomakorekin, eta harekin egon zen aginpidean hil zen arte. Bere agintaldian monasterio batean bizi zen baina hiltzerakoan, itzultzeko eskatu zioten. Bere leinuaren azkena izan zen.
Migel Kortes Nabarro
Migel Kortes Nabarro (Valtierra, 1868 - Bilbo, 1936ko maiatzaren 1a ) nafar idazlea izan zen. 1911. urtean Itxasondo opereta argitaratu zuen. Gipuzkoarra, El Fuerista eta Euzkadi agerkarietan argitaratu zituen lan garrantzitsuenak. Bi antzerki-lanen egilea izan zen: Idekuak alkarrekin eta Estropadeak.
Leptopelis bequaerti
Leptopelis bequaerti Leptopelis generoko animalia da. Anfibioen barruko Arthroleptidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Parasite (Kiss abestia)
Parasite Kiss hard rock talde amerikarraren abestia da, taldearen estudioko bigarren albumean argitaratua, 1974ko Hotter Than Hell albumean. Abestia taldeko gitarjole nagusia zen Ace Frehleyk albumerako idatzitako hiru abestietako bat da. Albumeko abesti zailenetako bat denez, "Parasite" hurrengo biran jo zuten, baina abestia setlistetik kendu zuten Destroyer Tour birarako, eta ez zuten berriro jo 1992ko Revenge Tour birara arte. Abestia azkenengo aldiz jo zuten Kiss Alive/35 World Tour biran zehar. Frehley bere abesteko gaitasunekin ziur ez zegoenez, Gene Simmonsi abesten utzi zion, taldeko baxujoleari.
Dip
Dipa edo Dipping Saucea (euskaraz: bustitzeko saltsa), ingelesetik bustitzeari erreferentzia eginez, gozagarri bat da, osagai ezberdinez egindako saltsa bat da, orohar, solidoagoa den beste jaki bat bustitzeko erabiltzen dena. Dipak, orokorrean, jaki batzuei zaporea emateko erabiltzen dira, pita motako ogi lauak, patata frijituak edo falafela adibidez, konbinaketa ospetsu eta ezagunena, gaztai zatiekin "dipeatzen" denean gertatzen da, Mexikoko jendeak denbora luzean zehar egin duena, jaki bati zuzenean botatzen zaizkion saltsekin ez bezala.
Samoëns
Samoëns Frantziako udalerria da, Savoia Garaia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Samoëns udalerrian erroldatutako biztanleak 2.368 ziren. Familiak 1.014 ziren, horien artean 336 pertsona bakarrekoak ziren (182 bakarrik bizi ziren gizonak eta 154 bakarrik bizi ziren emakumeak), 292 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 293 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 93 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 4.447 etxebizitza zeuden, 1.040 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3.287 bigarren erresidentzia ziren eta 121 hutsik zeuden. 1.313 etxeak ziren eta 3.119 apartamentuak ziren. 1.040 etxebizitza nagusietatik 661 bere jabearen bizilekua ziren, 298 alokairuan okupaturik zeuden eta 81 doan lagata zeuden; 41 etxek gela bat zuten, 150 etxek bi zituzten, 247 etxek hiru zituzten, 271 etxek lau zituzten eta 332 etxek bost zituzten. 841 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 594 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 340 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.554 ziren, horien artean 1.162 aktiboak ziren eta 392 inaktiboak ziren. 1.162 pertsona aktiboetatik 1.114 lanean zeuden (590 gizon eta 524 emakume) eta 48 langabezian zeuden (23 gizon eta 25 emakume). 392 pertsona inaktiboetatik 155 erretiraturik zeuden, 131 ikasten zeuden eta 106 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Samoëns udalerrian 1.141 unitate fiskal zeuden, 2.447,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.751 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 456 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 7 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 36 eraikuntza enpresak ziren, 72 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 107 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 6 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 9 finantziazio enpresak ziren, 49 higiezinen enpresak ziren, 33 zerbitzu enpresak ziren, 109 administrazio publikoko enpresak ziren eta 14 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 97 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 4 banku bulegoak, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 igeltseroak, 4 margolariak, 9 zurginak, 5 iturginak, 5 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 3 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 38 jatetxeak eta 17 higiezinen agentziak.
Santiago de Alcántara
Santiago de Alcántara Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 95 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 690 biztanle zituen 95,56 km²-ko azaleran.
Samoëns
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 42 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 4 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 3 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 8 arropa dendak, 2 zapata-dendak, 2 elektrotresna dendak, 1 altzari denda zen, 16 kirol-dendak, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Samoëns udalerrian 50 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.886 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zeuden 2 osasun-ekipamenduak botika ziren.
2009an haur-eskola 1  eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Samoëns udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 217 ikaslekin.
Lampanyctus crocodilus
Lampanyctus crocodilus Lampanyctus generoko animalia da. Arrainen barruko Myctophidae familian sailkatzen da.
Aotus
Aotus Platyrrhini taldeko primateak dira. Ameriketan bizi dira eta Aotidae familiako genero bakarra da. Panamatik Paraguai eta Argentinaraino hedatzen dira, bai itsasoaren mailan zein altuera handietan. Izenak grezieraz belarrik gabe esan nahi du, nahiz eta belarriak txikiak dituzten. Gauez bizi dira batez ere eta begi handiak dituzte. Gauez bakarrik bizi diren tximino talde bakarra da.
Maksim Suraiev
Maksim Viktorovitx Suraiev (Максим Викторович Сураев, Txeliabinsk, Errusia, 1972ko maiatzaren 24a) errusiar kosmonauta da.
Krugerville (Texas)
Krugerville Texasko hiri bat da. Denton konderrian kokatua dago. 2010ean 1,662 biztanle zituen, 3.38 kilometro koadrotan banatuta.
Mops mops
Mops mops Mops generoko animalia da. Chiropteraren barruko Molossinae azpifamilia eta Molossidae familian sailkatuta dago
La gran familia
La gran familia 1962ko urteko espainiar film komikoa da, Fernando Palaciosek zuzendua. Frankismoaren bigarren atalaren ideologiaren adierazlea, izugarrizko arrakasta izan zuen eta bi sekuela- La familia y... uno más (1965) eta La familia, bien, gracias (1979)- eta telefilm bat- La familia... 30 años después (1999)- grabatu zituzten.
Pyrrhura molinae
Pyrrhura molinae Pyrrhura generoko animalia da. Hegaztien barruko Psittacidae familian sailkatua dago.
Xitieshanita
Xitieshanita sulfato motako minerala da eta fibroferrita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Xitieshanita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.
Berkshire (Vermont)
Berkshire Vermont estatubatuar estatuko Franklin konderrian dagoen herria da. 2010. urtean 1.692 biztanle zituen eta 15,48 pertsona/km²-ko dentsitatea.
Grand-Brassac
Grand-Brassac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Grand-Brassac udalerrian erroldatutako biztanleak 530 ziren. Familiak 232 ziren, horien artean 68 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 40 bakarrik bizi ziren emakumeak), 68 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 60 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 36 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 366 etxebizitza zeuden, 232 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 120 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 359 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 232 etxebizitza nagusietatik 194 bere jabearen bizilekua ziren, 34 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 27 etxek hiru zituzten, 57 etxek lau zituzten eta 142 etxek bost zituzten. 164 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 104 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 108 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 317 ziren, horien artean 219 aktiboak ziren eta 98 inaktiboak ziren. 219 pertsona aktiboetatik 191 lanean zeuden (108 gizon eta 83 emakume) eta 28 langabezian zeuden (12 gizon eta 16 emakume). 98 pertsona inaktiboetatik 49 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 29 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Grand-Brassac udalerrian 230 unitate fiskal zeuden, 520 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.370 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 18 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 5 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Grand-Brassac udalerrian 48 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.560 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Arnaut Oihenart
Arnaut Oihenart (Maule, Zuberoa, 1592ko abuztuaren 7a - Donapaleu, Nafarroa Beherea, 1668ko urtarrilaren 14a) euskal poeta, legegizona, historialaria eta politikaria izan zen. Joan Perez Lazarragarekin batera, ezagutzen den lehen idazle laikoa. Euskaraz, frantsesez eta latinez idatzi zuen.
Nahiz eta Ohienart XVII. mendean bizi, oraindik ez dago itxita bere obra, Gidor Bilbao ikertzaileak poema berriak aurkitu baititu azken urteetan.
Bizitza
Euskal idazle gisa, poesia herri-tradizioko moldeetatik urrundu nahi izan zuen, auzo-erdaretako poesia jasora hurbiltzeko. Metrika zorrotza eta errima aberatsa darabil. Berari zor diogu euskal poesiaren gaineko lehen hausnartze literarioa; euskal idazleen artean horrelako kezka estetikoak erakusten dituen lehena da.
Poetika
Obra horri guztiari, baina, orain arte ezagutzen ez ziren hiru poema gehitu behar zaizkio orain. Gidor Bilbao EHUko Ikasketa Klasikoen Saileko irakasle eta Monumenta Linguae Vasconum taldeko ikertzaileak egin zuen aurkikuntza.
Antonín Panenka
Antonín Panenka (1948ko abenduaren 2a, Praga) txekiar futbolari ohia eta gaur egungo Bohemians Praha taldeko presidentea da.
1976ko Europako Futbol Txapelketa finalan Txekoslovakiako futbol selekzio nazionalan jokatuz Alemania Federaleko futbol selekzio nazionalari irabazi eta alemaniar selekzioari sartu zion penaltiagatik mundu mailako ospea bereganatu zuen.
Panenkaren penaltia
1976ko Europako Futbol Txapelketaren finala Belgrad hirian jokatu zen. Partidu osoa eta bere denbora gehigarria jokatu ostean berdinketako emaitzak jarraitzen zuen. Honela, penalti jaurtiketei ekin eta Panenkak sartutako penaltia guztiz erabakigarria izan zen.
Alemaniar atean FC Bayern München taldeko Sepp Maier atezain mitikoa zegoen, ezizenez Katua deitua. Panenka baloira hurbildu eta hura jo baino une bat lehenagotik Maier atezainak bere gorputza ezkerralderantz luzatzen hasi zela ohartu zen. Txekiar erdilariak bere oin puntarekin baloiaren barrenaldea jo eta baloia baselina eginez pare bat metroz altxatu zen. Baloiak atearen erdialdetik mantso sartuz amaitu zuen, jada lurrean zegoen alemaniar atezainak hura gelditzeko deus ere ezin egin ahal izan zuelarik.
Gol hau futbolaren historiara iragan zen, Panenka erako penaltia izenez. Nahiz eta honelako penalti jaurtiketa batek atezainak geldiarazteko arrisku handia izan, ordudanik nazioarteko futbol txapelketetan futbolari ugari saiatu dira jaurtiketa mota honekin penaltiak jaurtitzen.
Pérouges
Pérouges Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.
Darío Álvarez
Darío Rafael Álvarez Espinal,, (Santiago (Dominikar Errepublika), 1989ko urtarrilaren 17a), beisbolean lehiatzen den kirolari dominikarra da.
Jean Etxepare Landerretxe
Jean Etxepare Landerretxe (Jatsu, Nafarroa Beherea, 1937ko urriaren 31 - Hazparne, Lapurdi, 1961eko abuztuaren 10a), "Jean Etxepare gaztea" gisa eta "John de Cize", "Ihizgorri", "Don Xixtu"'' ezizenez ere ezaguna, euskal idazlea izan zen. Artikulugile izan zen batez ere Etxepare.
Darío Álvarez
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta brontzezko domina lortu zuen Dominikar Errepublikaren taldearekin, Japoniaren eta AEBko taldeen atzetik.
Taldea, honako hauek osatzen zuten: Darío Álvarez, Gabriel Arias, Jairo Asencio, Luis Felipe Castillo, Jumbo Díaz, Junior García, Jhan Mariñez, Cristopher Mercedes, Denyi Reyes, Ramón Rosso, Ángel Sánchez, Raúl Valdés, Roldani Baldwin, Charlie Valerio, José Bautista, Juan Francisco, Jeison Guzmán, Erick Mejia, Gustavo Nuñez, Emilio Bonifácio, Melky Cabrera, Johan Mieses, Yefri Pérez eta Julio Rodriguez-ek.
Jean Etxepare Landerretxe
Idazlanak
Hil ondoren, 1963an, aldizkarietako idazlanak bildu eta argitaratu zizkioten Mendekoste Gereziak eta beste izenburuarekin, Piarres Xarritonek prestatu zuen edizio batean..
OpenStreetMap
OpenStreetMap (berau ezagutua OSM siglez ere) proiektu bat da, elkarlanean oinarritua, eta mapa libre eta editagarriak egiteko erabiltzen da. Mapa horiek egiten dira informazio geografikoa erabilita, eta harrapatuta daude GPS ibiltari, ortoargazki eta beste informazio iturri batzuen bidez. Kartografia hori guztia, bai irudi sortuak eta baita bere datu basean bildutako datu bektorialak ere, banatzen da Open Database lizentziapean.
2009ko irailean proiektuak 160.000 erabiltzaile baino gehiago zituen bertan izena emanda eta horietatik 14.000 inguruk hilero egiten zuten edizio lanen bat datu basean. Erabiltzaile kopurua bikoiztu egin daiteke bost hilabetetik bost hilabetera. Izena emanda dauden erabiltzaileek GPSetatik jasotako arrastoak igo ditzakete, datu bektorialak sortu eta zuzendu, horretarako erabilita zenbait edizio erreminta, OpenStreetMap proiektuko komunitateak berariaz sortuak.
Egunero gaineratzen zaio 25.000 km berri OSM proiektuari, errepidez eta kaminoz, denetara duela 34.000.000 km bide, gehitu ez diogularik bestelako daturik (interes guneak, eraikinak, etab.). Datu basea (zeinari baiteritzo planet.osm) tamainaz 160 gigabyten gainetik dago (6,1 GB bzip2 konpresioaz), eta egunero 10en bat MB gehitzen doa datu konprimituetan.
Zergatiak
Herrialderik gehienetan informazio geografiko publikoa ezin da libre erabili. Administrazio publikoek ez dutenez jotzen herri azpiegituren parekotzat, erabiltzaileak birritan ordaintzen du informazio publiko horrengatik: lehendabizi sortzerakoan, zerga bidez, eta bigarrengoz eskuratzerakoan erabiltzeko.
Halaber, zenbaitetan lizentziek ez diote uzten behar beste erabiltzen erabiltzaileari, honek mugatuta dauka-eta eskubidea kartografia aplikatzeko. Ezin daitezke akatsak zuzendu, ezin datu gehiago gehitu edo ezin mapa horiek erabili beste zenbait modutan (txertatuta aplikazio informatikoetan, argitalpenetan…), eurok ordaindu ezean.
Krum (Texas)
Krum Texasko hiri bat da. Denton konderrian kokatua dago. 2010ean 4,157 biztanle zituen, 6.36 kilometro koadrotan banatuta.
OpenStreetMap
Zergatiak
Bestetik, azken urteotan hainbat ekimen komertzial sortu dira, hala nola MapShare Tom Tom enpresak sortua edo MapMaker Googlek sortua, zeinen bidez animatzen baitira zerbitzuotako erabiltzaileak eurok osatzera, bere kartografia eguneratuz eta zuzenduz eta datu gehiago sartuz. Kasurik gehienetan, ostera, erabiltzaileek ez dute bat ere eskubiderik kartografia horretan gehitzen ari diren datuen gainean. Enpresak egingo dira haien ekarpenen jabe. Alegia, kartografiak segituko du izaten jabeduna eta lotuta egoten.
Era berean, zerbitzu komertzial horiek bereziki kokatzen dira hiri handietan, eta horrek zailago egiten du kartografia lantzea herri txikietan.
Historia
2004ko uztailean Steve Coast ingelesak OpenStreetMap sortu zuen, ez baitzegoen ados Ordnance Survey Bretainia Handiko agentziarekin, jakinda zelako prezio garestiak kobratzen zituen bere informazio geografikoa erabiltzeagatik.
2006ko apirilean OSMk fundazio gisa eman zuen izena Ingalaterrako eta Galesko erregistroetan:
2006ko abenduan Yahoo! enpresak jakitera eman zuen OpenStreetMapek erabil litzakeela bere aireko argazkiak datu basetzat mapak sortzeko.
2007ko apirilean, Automotive Navigation Data (AND) Herbehereetako enpresak datu piloa eman zizkion dohaintzat OSM fundazioari, eta berauetan informazio asko zegoen Herbehereen gainean eta Indiako zein Txinako errepide nagusiei buruz. Urte bereko uztailean, The State of the Map 2007 nazioarteko bileran, Manchester hirian egina, Britainia Handian, jakin eragin zen OSMk 9.000 erabiltzaile zituela izena emanda. Abuztuan proiektu independente bat abiarazi zen, OpenAerialMap izenekoa, eta beronek helburua du datu base bat sortzea aireko argazkiz osatua, lizentzia librearekin banatzeko gertu. Urrian, berriz, inportatu egin ziren TIGER datu baseko geodatuak, AEBetako Erroldaren bulegokoak. Abenduan, Oxfordeko Unibertsitatea bihurtu zen lehen erakunde handia OpenStreetMapeko datuak erabiltzen bere webgunean.
Ranger Programa
Ranger zundak izan ziren, lehendabiziko zunda norteamerikarrak 1960. urtean garatu zirenak Jet Propulsion Laboratory (JPL)-ren bidez eginak eta beraien helburua zen ilargiari argazkiak ateratzea. Bere helburu nagusia, informazioa lortu ilargiaren geruzari buruzkoa beti begiratzen Apollo eta Surveyor programen garapenera.
Zuzendariak JPLko langileak izan ziren NASArekin kordinatutak. Izan ere, proiektuan egondako akatsak egin zuten talde bien arteko loturaren apurketaren hasiera.
OpenStreetMap
Historia
2008ko urtarrilean beste funtzionalitate bat sortu zen OSMren kartografia GPS gailuetan jaisteko, bereziki hiri txirrindularitza eta zikloturismoari begira. Otsailean hainbat ikastaro egin ziren, irakasteko zelan sortu OSM datuak Indian. Martxoan OpenStreetMap fundazioak iragarri zuen 2,4 milioi euro jaso zituela finantziaziotzat CloudMade enpresarengandik, honek ordainetan erabiliko dituelarik aurrerantzean OpenStreetMapen datuak.
Notropis
Notropis Cyprinidae familiako arrain genero bat da. Ameriketako Estatu Batuetako eta Mexikoko uretan bizi dira.
OpenStreetMap
Historia
2008ko uztailean, The State of the Map 2008 egin zenean Limerick hirian, Irlandan, jakitera eman zen OpenStreetMap proiektuak 45.000 erabiltzaile zituela izena emanda.
Ranger Programa
Zundak jaurtitzen zituen ibilgailua Atlas-Agena B modukoa zen, eta 9 zunda izan ziren jaurti zituztenak, bakarrik izan zituenak 7, 8 eta 9 emaitza positiboak. Programa honen ezaugarria da, zunda guztiak prestatu zirela ilargiaren kontra talka egiteko, garatu ez zenean, programa honen barruan, behar zen mekanismoa talka arin bat lortzeko. Honen ondorioz, programa honek lortu zituen argazkiak kontatu egiten dira eta ez zituen lortu ilargiaren analisi bat egiteko helburuarekin. Programa honen zundak 6 kamara eraman zituzten barruan, kamarak izan ziren ia berdinak zunda guztietan, izaten aldaketa txiki batzuk lenteetan eta beste ezaugarri optikoetan. Programa honen bidez lortu ziren argazkiak erakutsi zien Apolloren programaren zientifikoei, lortzea ilargiratze eremu egoki bat, ez zela izango hain erraza.
Lurraldea: Ameriketako Estatu Batuak.
OpenStreetMap
Historia
2008ko azaroan OpenStreetMap fundazioak eta GeoBase.ca ekimen publikoak iragarri zuten bigarrenak eman ziola dohaintzat lehenengoari bere geodatu guztiak Kanadari buruz. Ordura arte, berau izan zen OpenStreetMap proiektuak jasotako dohaintzarik handiena.
Ranger Programa
Lehendabiziko jaurtiketaren data: abuztuaren 23a, 1961. urtean.
Lehendabiziko zundaren bidalketa: Ranger 01 (irteeran erratu zuena)
OpenStreetMap
Historia
2009ko urtarrilean Frantziako agentzia katastralak baimena eman zion OSMri WMS zerbitzua erabiltzeko geodatuak bektorizatzeko.
Ranger Programa
Lehendabiziko hegaldia ilargian: Ranger 03, urtarrilaren 28an, 1962. urtean (erratu zuen.)
Lehendabiziko ilargiko inpaktua: Ranger 04, apirilaren 26an, 1962. urtean. (erratu zuen, eta ez zituen datuak bidali)
OpenStreetMap
Etorkizunerako proiektuak
2009ko apirilean Wikimediako adar alemaniarrak iragarri zuen Berlinen, bere garatzaileen bileran, 15.000 euro emango zizkiola proiektu pilotu bati, lankide duela OpenStreetMap, proiektu biak lotzeko. Erabaki horrekin errazago txertatu nahi da OSMren base kartografikoa Wikipedian, beronen artikuluak ilustratu eta aukera emateko edukiak lotzeko alde bietara (kontsulta itzazu Wikipediako artikuluak OpenStreetMapatik eta alderantziz).
Ranger Programa
Bidalitako zunden totala: 09, eta hoietatik 03 lortu zuten misioa burutzea.
Programaren iraupena: Ranger programaren bidalketak iraundu zuten 1961 eta 1965. urteen artean.
OpenStreetMap
Teknika
Hasierako datuak boluntarioek jaso zituzten hutsetik, landa-lan sistematikoari esker, erabilita eskuko GPS gailuak, ordenagailu eramangarriak edo ahots grabagailuak. Datuok bilduta, OpenStreetMapeko datu basera pasatzen ziren.
Ranger Programa
Programaren kostua: $ 170 milioi.
Ranger 03
Ez zen lortu zundaren ibilbidea zuzentzea, eta horrela frakasatu zuen ilargian talka egiterako momentuan, Ranger 3.a ilargitik 36.800 km.ra ibili zen, eta lortu zuen bidaltzea ilargiaren telebistazko argazkiak. Gaur egun aurkitu dezakegu orbita heliozentrikoan, Marte eta Lurraren artean.
OpenStreetMap
Zelan jasotzen den informazioa
Tokian tokiko boluntarioek jasotzen dute informazioa, eta hauetako askorentzat lan hau bihurtzen da hobby utzi ezina ia. Baliatuta oinez, bizikletaz edo autoz egiten dituzten bidaiak, eta GPS gailuak erabilita, arrastoak eta intereseko puntuak harrapatzen doaz. Horrekin batera, zenbaitek ohar-bloka, grabagailua edo argazki kamera digitala erabiltzen dituzte, eta azken aldian, telefono adimendunak, berauetan ezaugarri horietako gehienak elkartzen direlako. Orobat, datu biltzaileek ohitura dute bertakoei galdetzeko, zenbait kasutan beraiek baino hobeto ezagutzen dituzte-eta bazterrak (kaleen izenak, zirkulazioaren noranzkoak, etab.). Ondoren, informazio hori guztia ordenagailura pasatu eta bertatik OSMren datu basera igotzen da. Zenbait lagunek sistematikoki kartografiatzen dute beren hiria edo bizilekua, harik eta inguruak erabat landuta ikusi arte. Batzuetan, gainera, mapping parties direlakoak antolatzen dira, bilera bereziak non elkartzen baitira OSM proiektuan ari diren boluntarioak, informazioa trukatu, elkarri lagundu eta falta diren eremuak osatzeko.
Ranger Programa
Ranger 05
Ibilbidearen erdialdean izan zuen zuzenketaren ondorioz ilargiaren kontra talka egin 10 minutu baino lehen ilargiaren argazkiak lortzea eta bidaltzea zuen helburu. Geroago egingo zituen lan zientifiko batzuk. Oraindik ez dakiten akats baten ondorioz funtzionatzeko behar zuen energia galdu egin zen. Bateriak bukatu egin ziren 8 ordu geroago. Ilargitik 725 km.ra igaro egin zen. Orbita batean dago, eta saiatzen ari dira energia galdu baino 4 ordu lehenago lortutako datuak lortzen.
OpenStreetMap
Zelan jasotzen den informazioa
Informazio batze antolatu horretaz gain, lan asko eta asko izaten dira edizio txikiak, boluntarioek egiten dituztenak akatsak zuzendu edo datu berriak sartzeko mapan.
Ranger Programa
Ranger 07
Ranger 07ak ilargiaren kontra talka egitea lortu zuen, eta 18 minutu lehenago hasi egin zen argazkien bidalketa, guztira bidali egin ziren 4.308 argazki kalitate altua zutenak, azken argazkia bidali zena izan zuen 0.5 metroko resoluzioa. Talkaren abiadura izan zen 2.62 km/segundokoa.
OpenStreetMap
Datutegi publikoak
Herri erakundeen datu publikoak era bateragarrian askatzeak OpenStreetMap-en lizentziarekin posible egin du informazio geografiko hori guztia inportatzeko proiektuaren datu basera. Horrela, AEBei dagokien informazio gehiena era horretako informazio iturrietatik dator, legeak behartzen baitu gobernu federala datuok publiko egitera. Horixe gertatu da ondoko kasuetan:
Ranger Programa
Ranger 08
Ranger 08 lortu zuen ilargiaren kontra talka egitea, 23 minutu lehenago hazi zen argazkien bidalketaren prozesua. Lehendabiziko argazkia atera egin zen 2,510 km.ra, eta guztira 7137 argazki bidaltzea lortu zen. azkeneko argazkia 1,5ra egin zen. talkaren abiadura 2.60 km/segundokoa izan zen.
Ranger 09
Ranger 08 lortu zuen ilargiaren kontra talka egitea, 20 minutu lehenago hazi zen argazkien bidalketaren prozesua. Lehendabiziko argazkia atera egin zen 2,636 km.ra, eta guztira 5814 argazki bidaltzea lortu zen. azkeneko argazkia 0.3ra egin zen. talkaren abiadura 2.67 km/segundokoa izan zen.
OpenStreetMap
Datutegi publikoak
Zenbait agintari lokalek ere askatu egin dituzte beren aireko argazkiak, eta herritarren esku jarri dituzte OpenAerialMapen bidez.
Espainian Institutu Geografiko Nazionalak (IGN), erakunde publikoa arduratzen dena herrialdeko kartografia ofiziala sortu, gorde eta merkaturatzeaz, 2008ko apirilean aldatu du lizentzia bere datuak erabiltzeko, eta askatu egin ditu horietako zenbait, edozein eratara erabiltzeko.
Ildo beretik, kartografiaren gaineko egile eskubideak iraungitzen direnean, bai paperezkoak zein digitalak, orduan erabil daitezke OpenStreetMap proiektuan.
Datutegi komertzialak
Zenbait enpresak datuak eman dizkiote proiektuari, horretarako beharrezko diren lizentzia egokiak erabilita. Horien artean, nabarmentzekoa da Automotive Navigation Data (AND) Holandako enpresak emandako informazioa, zeinak estaltzen baitzituen Herbehereak bere osotasunean eta Txina zein Indiako errepide handienak.
Yahoo! enpresak ere baimena eman zion OpenStreetMap fundazioari erabiltzeko bere aireko fotografiak, halako eran non editoreek marraztu baitezakete haien gainean, horretarako erabilita proiektuak garatutako zenbait aplikazio. Editoreek sor ditzakete mapa bektorialak eratorritako lanak bezala, baina lizentzia libre eta irekia erabilita.
Datuen formatua
OpenStreetMapek erabiltzen du datu egitura topologikoa. Datuak gordetzen dira WGS84 lat/lon (EPSG:4326) datumean, Mercatorren proiekzioan. OSM kartografiaren oinarrizko elementuak dira:
Mapa bateko ezaugarrien ontologia (bereziki etiketen esanahia) wiki baten bidez gordetzen da.
Softwarea
OpenStreetMap heldu eta bere datu basea kalitatez eta estalduraz hobetu ahala, ekosistema bat sortu da haren inguruan, erreminta informatiko eta zerbitzuz osatua, eta bihurtu dute datu iturri sendoa, berorren gainean proiektu konplexuak eusteko. Esate baterako, hainbat aplikazio sortu dira kartografia editatu, tratatu eta aurkezteko, eta datu horiek erabiltzen dituzte orain arte pentsatu ere ezin ziren era sortzaile, produktibo eta ustekabekoetan.
Ikus, gainera
Euskarazko Hezkuntza Atarian:
Lina Bo Bardi
Lina Bo Bardi, jaiotze izena Achilina Bo (Erroma, Italia, 1914ko abenduaren 5a - Sao Paulo, Brasil, 1992ko martxoaren 20a) italiar arkitekto-modernoa izan zen.
Erromako unibertsitatean ikasi zuen, 1930eko hamarkadan. Graduatu ondoren, Milanera joan zen, Gio Pontiter Guaderni di Domuseko aldizkariaren egilearekin lan egitera.
Lina editorea izatera ailegatu zen. Urte batzuk geroago, bere estudioa sortu zuen, II. Mundu Gerran suntsitua izan zena. 1946an, gerra ondoren, Pietro Maria Bardi kazetariarekin ezkondu zen, eta Brasilera emigratu zuten, 1951n, Brasilgo nazionalitatea lortuz. Brasilen, garaiko kulturaren eraginpean, Linak bere ideiak garatu zituen. Rio De Janeiron bizi izan zen, hiria eta bertako eraikuntza modernistek liluratuta baitzeukaten. Bertan, Brasilgo arte herrikoiaren bilduma bat hasi zuen; berak zioen amaitu gabeko espazio bat zela, eta pertsonen eguneroko erabilerak osatuko zuela amaitu gabeko obra.
Obrak eta proiektuak
1957an MASP (Sao Pauloko Arte Museoa) eraikitzen hasi zen. 1962an amaitu zuen, eta arkitektura komunitatearen laudorioak jaso zituen. 1970eko hamarkadaren amaieran, bere obra garrantzitsuenetako bat egin zuen, SESC eraikina- Pompela, azken hau XX. mendeko arkitekturaren eredugarri. Bere obra garrantzitsuenetariko batzuk: - Lina Bo eta Pietro Maria Bardi institutua, Sao Paulo 1951 - Sao Pauloko Arte Museoa, Sao Paulo 1958 -Proyekto de la casa de cultura, Recife 1963 -Teatro Oficina, Sao Paulo 1990
Bo Bardik bizitza kultural handia zuen, oso pertsona aktiboa zen eta proiektu askotan lanean zebilela, 1992an hil zen.
Strukdorf
Strukdorf Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Nizeforo III.a Botaniates
Nizeforo III.a Botaniates (c. 1002-) Bizantziar Inperioko enperadorea izan zen, 1078 eta 1081 bitartean.
Anatoliako themako strategosa zen Mikel VII.a Dukasek abdikatu egin zuenean. Matxinatu eta Maria Bagrationi enperatriz ohia ezkondu zuen. Nizeforok ezin zuen Inperioren gainbehera gelditu eta Alexio I.a Komnenok tronutik bota zuen.
Lampanyctus festivus
Lampanyctus festivus Lampanyctus generoko animalia da. Arrainen barruko Myctophidae familian sailkatzen da.
Andamia tetradactylus
Andamia tetradactylus Andamia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Blenniidae familian.
Costuleni
Costuleni Errumaniako udalerri bat da, Iași konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Berlin (Vermont)
Berlin Vermont estatubatuar estatuko Washington konderrian dagoen herria da. 2010. urtean 2.887 biztanle zituen eta 30 pertsona/km²-ko dentsitatea.
Queaux
Queaux Frantziako udalerri bat da, Vienne departamenduan dagoena, Akitania Berria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Queaux udalerrian erroldatutako biztanleak 599 ziren. Familiak 272 ziren, horien artean 84 pertsona bakarrekoak ziren (52 bakarrik bizi ziren gizonak eta 32 bakarrik bizi ziren emakumeak), 120 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 60 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 459 etxebizitza zeuden, 278 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 127 bigarren erresidentzia ziren eta 54 hutsik zeuden. 450 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 278 etxebizitza nagusietatik 234 bere jabearen bizilekua ziren, 34 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 13 etxek bi zituzten, 59 etxek hiru zituzten, 80 etxek lau zituzten eta 124 etxek bost zituzten. 213 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 117 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 125 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 328 ziren, horien artean 217 aktiboak ziren eta 111 inaktiboak ziren. 217 pertsona aktiboetatik 190 lanean zeuden (107 gizon eta 83 emakume) eta 27 langabezian zeuden (12 gizon eta 15 emakume). 111 pertsona inaktiboetatik 56 erretiraturik zeuden, 18 ikasten zeuden eta 37 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Queaux udalerrian 278 unitate fiskal zeuden, 578,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.912 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 22 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 9 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 13 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 3 margolariak, 1 zurgina, 1 iturgina, 3 argiketariak, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
2000. urtean Queaux udalerrian 49 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.664 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Titi (animalia)
Titi hainbat tximino espezieren izen arrunta da. Hego Amerikan bizi dira, Amazonas ibaiaren eta haren adarren ibarretan, Peruko barrualdean eta Brasilgo hego-ekialdeko oihanetan batez ere. Neurriz txikiak izaten dira, 14-30 cm luze. Isatsa gorputza bezain luzea edo luzeagoa izaten dute. Ilea ere luzea eta leuna dute. Izaeraz beldurti samarrak eta baketsuak diren arren, ehiztari trebeak dira; animalia txikiak harrapatzen eta jaten dituzte.
Titi izena duten tximino espezieak:
Pyrrhura picta
Pyrrhura picta Pyrrhura generoko animalia da. Hegaztien barruko Psittacidae familian sailkatua dago.
Kurten (Texas)
Kurten Texasko herri bat da. Brazos konderrian kokatua dago. 2010ean 398 biztanle zituen, 11.79 kilometro koadrotan banatuta.
Yes
Yes rock progresiboko talde bat da, Londresen 1968an sortua. 1970eko hamarkadan nazioarteko ospea lortu zuen, generoko zutabeetako bat bilakatuz, Rush, Pink Floyd, Camel, Genesis, King Crimson eta Emerson, Lake & Palmer taldeekin batera.
Genesis taldearen aldean gogorragoak eta ez hain teatralak, baina Rush edo Jethro Tull baino progresiboagoak, Yesek Erresuma Batuko rock progresiboaren historian eragin nabarmena izango zuen The Yes Album, Fragile, Close to the Edge eta Relayer bezalako klasikoekin.
Lehen urteak (1968-1971)
Warriors izeneko talde batean abesten ibili eta 1968an Hans Christian ezizenarekin single bat argitara eman ondoren, Jon Anderson (ahotsa) eta Chris Squire (baxua) ezagutzen dira Londresko Sohoko La Chasse klubean. Squire abanguardia elektroniko eta psikodelikoan aitzindari izan zen The Syn izeneko talde batean ibilia zen. Bandaren lehen osaketa Peter Banks (gitarra), Bill Bruford (bateria) eta Tony Kaye (teklatuak) elkartzen zaizkienean emango da. Talde sortu berriak Shaftesbury Avenueko Lucky Horseshoe kafearen sotoan egingo ditu lehen entseguak ekainaren 10a eta uztailaren 9a bitartean.
Taldeari izena jartzerakoan, Andersonek “Life” proposatu zuen eta Squirek “World”; azkenean Banksek iradokitako “Yes” izan zen adostu zutena. Izen horrekin eman zuten lehen kontzertua 1968ko abuztuaren 4an izan zen, Ingalaterrako Essex konderriko East Mersea hirian, gazteentzako udako kanpaleku batean. Irailaren 16an Londresko Blaise’s klubean jo zuten, Sly and the Family Stone taldearen ordezko modura, hauek ez baitziren azaldu kontzertura. Azaroaren 26an, berriz, Londresko Royal Albert Hall aretoan aritu ziren Cream taldearen agurreko kontzertuan.
1969an lehen diskoa grabatzen dute, Yes izenarekin. Salmenta onak izan ez zituen arren, kritika espezializatuaren babesa izan zuen eta Melody Maker aldizkariak urteko errebelazio-taldea izendatu zuen. Lan honetan kideengan eragina izan zuten taldeen bertsio oso finak egiteaz gain, eurek konposatutako abestiak ere bazeuden, zeinak estilo komertzial eta melodikoa izan arren, moldaketetan eta erritmo aldaketetan somatzen zen jazzaren eta musika klasikoaren eragina.
Taldearen bigarren lana Time and a Word izena eramango du, eta 1970ean irtengo da. Disko honek aurrekoaren estilo melodiko eta instrumentala jarraitzen du, baina oraingoan ganbera-orkestra bat sartzen dute, Igor Stravinsky konposatzailearen eragin nabarmenarekin. Orkestra txertatzeak gitarra elektrikoen protagonismoa apaltzea ekarri zuen, Peter Banks gitarra-jotzailearen haserrea eraginez. Honi gehituta gainontzeko taldekideak ez zeudela gustura bere lanarekin, ekarri zuen hark taldea uztea.
The Nice edo Jethro Tull taldeetan jotzeko eskaintzak jaso eta gero, Tomorrow banda psikodelikoko gitarra-jotzaile ohia Steve Howek baiezkoa ematen dio Yes taldean aritzeko proposamenari. Diskoaren edizio amerikarrean akats bat egon zen eta Howe ere azaleko argazkian azaltzen zen, nahiz eta grabazioan parte ez hartu.
Howeren debuta taldearen grabazioetan hirugarren albumarekin etorri zen, 1971n argitaratu zen The Yes Album diskoarekin. Jon Andersonen kontratenor ahots bikainak eta gainontzeko taldekideek moldaketa konplexuetan eginiko lan onak, kalitate maila altuko emaitza eman zuen. Izan ere, Steve Howeren talentu sortzaileak eta gitarrarekin zuen gaitasunak, dimentsio kromatiko berri bat eman zion taldearen musikari. Starship Trooper, I've Seen All Good People edo konplexuagoak eta progresiboagoak diren Yours is no Disgrace eta Perpetual Change bezalako abestiekin, album honek nazioarteko ospea eman zion taldeari, eta hortik aurrera bere kontzertu guztietan eskatuko zituzten ikusleek.
The Yes Album 7. postura iritsi zen Erresuma Batuko zerrendetan eta 40.era AEBetakoetan. 1971ko udaberrian bira egiten dute Europan zehar, Iron Butterfly taldearekin batera (bira bukatu ondoren, taldeak bere soinu ekipoa erosi zuen). Ekainean lehen kontzertua emango dute Amerikan, Edmont hirian, (Alberta, Kanada), eta bi egun beranduago Seattlen, AEBetan. Azaroan bandak hasiera ematen dio bigarren bira amerikarrari Los Angeleseko Whisky A Go Go klubean.
Taldearen formazio “klasikoa” (1971-1973)
The Yes Album diskoaren zuzeneko aurkezpenetan, Tony Kaye eta gainontzeko taldekideen arteko tentsioak gora egin zuen. Alde batetik, Jon Andersonek eta Chris Squirek bultzada bat gehiago eman nahi zioten taldearen garapen musikalari. Bestetik, bazirudien Kayek ez zuela ez jarrerarik, ez gaitasunik grabazio estudioan sortutako konposizio konplexuak jotzeko. Gainera, Hammond organoaren soinu klasikoari heldu zion eta ez zuen interesik garai hartan modernoak ziren sintetizadoreak erabiltzeko, ezta ere pretentsio handiagoko musika sortzeko. Honi guztiari gehituta taldearekiko azaltzen zuen axolagabekeria gero eta handiagoak, taldetik kaleratua izatea ekarri zuen. Bien bitartean, Anderson eta Squire formakuntza klasikoa zuen Rick Wakeman teklistarengana jo zuten eta baita konbentzitu ere taldera batu zedin. Geroago, honela azalduko zuen Wakemanek bandan sartzera bultzatu zuena: “Liluratuta geratu nintzen egin zitekeenarekin”.
Gauzak horrela, 1971ko udazkenean Rick Wakemanek bat egiten du Yes taldearekin, estilo nabarmenki arranditsuagoa erantsiz, Tony Kayeren lan apalarekin alderatuta. Hau izan zen, azken finean, taldearen soinu klasikoa sortzea ahalbideratu zuen azken elementua. Eta soinu berri honen debuta urte horretako azaroaren 26an kaleratuko zen Fragile diskoan eman zen. Albumak Roundabout, Long Distance Runaround, South Side Of The Sky eta Heart Of The Sunrise bezalako abestiak zituen. Azken honek Gustav Holst konposatzaile klasiko ingelesaren The Planets suitearen eragin nabarmena du. Fragile diskoak, taldekide guztien artean egindako abestiak edukitzeaz gain, kide bakoitzak bere aldetik konposatutako pieza txikiak ere biltzen zituen, euren birtuosismoa, etorria eta sormena frogatuz, hainbat estilo eta motibo musikal nahasiz. Albumak 4. postua lortuko du AEBetan eta 7.a Erresuma Batuan. Diskoko lehen abestia, Roundabout, Steve Howe eta Jon Andersonen artean idatzia, 13. postura iritsiko da zerrenda estatubatuarretan.
Urte berean eta taldekide berekin aterako zuten hurrengo diskoa: Close to the Edge. Hermann Hesse Nobel saridun alemaniarraren obran inspiratuta, eta Roger Dean arkitekto eta diseinatzaile britainiar gaztearen arte grafikoarekin, diskoak 70eko hamarkadako rock britainiarrean funtsezkoak bilakatuko ziren hiru abesti zituen: 20 minutuko iraupeneko eta lau sekziotan banatutako izen bereko pieza, And You And I izenekoa, irrati bidez zabaltzeko itxura melodikoagoa, “errazagoa” zuena eta Siberian Khatru, nahitaezkoa izango zena zuzeneko emanaldietan 1979a arte.
Close to the Edge grabatu ondoren, Bill Bruford, nekatuta Squirerekin zituen tirabirez (nonbait, asko haserretzen zuen honen puntualtasun ezak), Jon Andersonen presioa eta nagusikeria eta jazzarekiko eta musika esperimentalarekiko zuen zaletasunak bultzatuta, taldetik joan eta King Crimsonekin hastea erabaki zuen.
Jarraian, Atlantic Records diskoetxeak taldearen lehen zuzeneko diskoa kaleratu zuen, Yessongs izenekoa, hiru LPz osatutako albuma, Fragile eta Close to the Edge promozionatzeko biretatik hartutako materialarekin egindakoa. Horrela, Bill Bruforden bateria bi abestitan entzuten da, Fragileren birari dagozkionak, hain zuzen, eta gainontzekoetan Alan White da bateria-jotzailea, eta hala jarraituko du izaten gaur egun arte.
1973an, taldeak lan berri bat kaleratzen du, Tales from Topographic Oceans, oraingoan bikoitza eta kontzeptuala, batik bat Jon Andersonek eta Steve Howek konposatutako abestiz osatua. Lan hau ere obra literario batean dago inspiratuta, Paramahansa Yogananda idazle indiarraren Yogi baten autobiografia liburuan, hain zuzen ere. 20 minutu inguruko lau piezaz osatua zegoen diskoa, zati melodikoak eta instrumental konplexuak nahasten zirelarik, taldekideen birtuosismoa nabarmen adieraziz. Behar bada, Tales From Topographic Oceans da bandaren anbizio handieneko obra, baina ez zuen harrera onik izan kritikaren aldetik, lan handinahi eta kohesio gutxikoa izatea egotzi baitzion. Komunikabide espezializatuetatik etorritako kritikez gain, lehen arrakalak azaltzen dira Rick Wakeman eta gainontzeko kideen artean. Wakeman ez zegoen batere gustura diskoaren musika minimalistarekin, ezta ere birarako aukeratutako abestien zerrendarekin. Halaber, taldekideek hartua zuten izaera bitxia eta mistikoa ez zuen batere gogoko. Horrela adierazi zuen: “Ezinezkoa duzu jotzea ulertzen ez duzuna, eta nik ez nuen deus ere ulertzen disko horretan”. Sonatua egin zen pasarte hura, zeinetan kontzertuaren erdian zeudelarik, Wakemanek indiar janaria eskatu eta jaten hasi zela agertokiaren erdian, ikusleen farreak eta taldekideen harridura eraginez. Gauzak horrela, bira amaitu eta gutxira, taldea utzi zuen eta bakarkako ibilbideari eman zion hasiera. Ondoren, Journey to the Center of the Earth diskoa grabatuko zuen, Jules Verne idazle frantziarraren Lurraren bihotzeraino liburuan inspiratuta eta orkestra sinfonikoa eta musikari-zerrenda bikain batez lagunduta. Era berean, Black Sabbath taldearen 1973ko Sabbath Bloody Sabbath diskoan parte hartu zuen, bai grabazioan, baita biran ere.