cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Saint-Jean-Lherm
Etxebizitza
2007an 124 etxebizitza zeuden, 120 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 121 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 120 etxebizitza nagusietatik 100 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 10 etxek hiru zituzten, 24 etxek lau zituzten eta 86 etxek bost zituzten. 105 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 30 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 87 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 230 ziren, horien artean 179 aktiboak ziren eta 51 inaktiboak ziren. 179 pertsona aktiboetatik 170 lanean zeuden (88 gizon eta 82 emakume) eta 11 langabezian zeuden (4 gizon eta 7 emakume). 51 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 18 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Jean-Lherm udalerrian 119 unitate fiskal zeuden, 351,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 24.941 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren eta 1 iturgina.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra harategi bat zen.
2000. urtean Saint-Jean-Lherm udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden, 261 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Barbara Strozzi
Barbara Strozzi (edo Barbara Valle) (Venezia, 1619ko abuztuaren 6a - Padua, 1677ko azaroaren 11) Barrokoko abeslari eta musikagilea izan zen.
Obrak
Bere lan gehienak kantatak dira, soprano bakarlari eta baxu jarraituentzat, horregatik erraza da pentsatzea berak kantatzeko idatzi zituela. Bere musika Seconda prattica-ri lotuta dago, adibiderik onena Claudio Monteverdiren obrak dira. Hala ere, bere obrak enfasi lirikoak dute, bere ahotsean oinarrituta. Bere abestien letra gehienak bere aitak idatzi zituen, Giulio. Bere obren 8 liburuki argitaratu zituen, beste musikagile batzuen kantatak ere argitaratu zituen XVII mendean.
Ville-Houdlémont
Ville-Houdlémont Frantziako udalerri bat da, Meurthe eta Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 241 etxebizitza zeuden, 219 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 230 etxeak ziren eta 11 apartamentuak ziren. 219 etxebizitza nagusietatik 193 bere jabearen bizilekua ziren, 25 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 7 etxek bi gela zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 76 etxek lau zituzten eta 119 etxek bost zituzten. 176 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 62 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 141 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Sallenelles
Sallenelles Frantziako udalerria da, Calvados departamenduan dagoena, Normandia Beherea eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Ville-Houdlémont
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Sallenelles
Biztanleria
2007an Sallenelles udalerrian erroldatutako biztanleak 277 ziren. Familiak 121 ziren, horien artean 37 pertsona bakarrekoak ziren (25 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Ville-Houdlémont
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 406 ziren, horien artean 314 aktiboak ziren eta 92 inaktiboak ziren. 314 pertsona aktiboetatik 294 lanean zeuden (170 gizon eta 124 emakume) eta 20 langabezian zeuden (6 gizon eta 14 emakume). 92 pertsona inaktiboetatik 30 erretiraturik zeuden, 29 ikasten zeuden eta 33 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Pseudochromis chrysospilus
Pseudochromis chrysospilus Pseudochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pseudochromidae familian sailkatzen da.
Ville-Houdlémont
Diru sarrerak
2009an Ville-Houdlémont udalerrian 228 unitate fiskal zeuden, 605 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.952 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra apaindegia zen.
2000. urtean Ville-Houdlémont udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Huérguina
Huérguina Cuencako udalerria da, Serranía de Cuenca eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 68 biztanle zituen.
Ville-Houdlémont
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Sallenelles
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 149 etxebizitza zeuden, 118 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 140 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 118 etxebizitza nagusietatik 82 bere jabearen bizilekua ziren, 34 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 6 etxek gela bat zuten, 14 etxek bi zituzten, 24 etxek hiru zituzten, 27 etxek lau zituzten eta 47 etxek bost zituzten. 68 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 56 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 46 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Sallenelles udalerrian 127 unitate fiskal zeuden, 301 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.151 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 15 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
Gurghiu
Gurghiu Errumaniako udalerri bat da, Mureș konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Șăulia
Șăulia Errumaniako udalerri bat da, Mureș konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Knipolegus cyanirostris
Knipolegus cyanirostris Knipolegus generoko animalia da. Hegaztien barruko Tyrannidae familian sailkatua dago.
Burbankita
{{mineral infotaula }} Burbankita karbonato motako minerala da.
Monthenault
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 112 ziren. Familiak 48 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 69 ziren, horien artean 50 aktiboak ziren eta 19 inaktiboak ziren. 50 pertsona aktiboetatik 47 lanean zeuden (31 gizon eta 16 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 19 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Rockville (Minnesota)
Rockville Minnesotako hiri bat da. Stearns konderrian kokatua dago. 2010ean 2,448 biztanle zituen, 73.61 kilometro koadrotan banatuta.
Scutiger boulengeri
Scutiger boulengeri Scutiger generoko animalia da. Anfibioen barruko Megophryidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Světlík
Světlík Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 230 biztanle ditu eta 26,89 kilometro koadroko azalera. Český Krumloveko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1402 urtean egin zen.
Světlá pod Ještědem
Světlá pod Ještědem Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 962 biztanle ditu eta 13,19 kilometro koadroko azalera. Liberec barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1366 urtean egin zen.
Iniesta
Iniesta Cuencako udalerria da, Manchuela conquense eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 4.685 biztanle zituen.
Molluscum contagiosum
Molluscum contagiosum (MC) larruazal eta mukosetan ager daitekeen birusengatiko infekzioa da. MCak gizakiak, bestelako primateak eta kanguruak infektatzen ditu. Infekzioa sortzen duen DNA birusa Poxviridae familiako Molluscipoxvirus da. Molluscum contagiosum birusen artean 4 mota bereizten dira MCV-1etik 4ra. MCV-1 gehien azaltzen dena da eta MCV-2a gehienetan helduengan azaltzen da eta sarri sexu-bidezko transmisioz. Haur gazteen artean infekzioaren prebalentzia %17koa da, eta maizago azaltzen da 2-12 urteen arteko haurrengan. Transmisioa kontaktu zuzen, listu edota partekatutako gauza zein jantziez (eskuoihalak barne) eman daiteke.
Helduengan, infekzioa sarritan sexu bidez transmititzen da eta genitalak sabelaren behealdea, ipurmasailak eta izterren barrualdean azaldu ohi da. Kasu bakanetan ezpainetan zein mihian azaldu daitezke lesioak.
Kutsapenetik lesioen agertzerako denbora aste batetik sei hilabeteren artekoa da.
Sintoma eta zeinuak
Molluscum-ak eragindako lesioak erpinean unbilikazioa (koskorra) agertzen duten papulak dira, hauek arrosakarak, zuriak, horixkak edota kolorgeak izan daitezke. Papula gehienak 2-5 mm-ko diametroa dute, baina zenbaitetan 15 mm neurtzera irits daitezke. Normalean ez dira mingarriak baina azkura eman dezakete, eta zenbaitetan erresumindu ere. Koskorra urratuz gero infektatu edo orbaindu daiteke. Kasuen %10etan ekzema ager daiteke lesioen inguruan.
Lesioaren muina ezko-antzekoaz gaiaz beterik dago, bertan kokatzen da birusa eta hazkatzearen ondorioz inguruko larruazalera hedatu daiteke; autoinokulazioa deritzogu honi. Gertaera hau haurretan ohikoa izaten da eta lesioak taldetxoetan, ildoetan azaltzen dira.
Tratamenduak
Molluscum-ak eragindako lesioak berez desagertu ohi dira sei-bederatzi hilabetetan, baina autoinokulazioa dela eta luzeago iraun dezakete, lau urtez ere. Sarritan ez da tratamendurik behar, baina hurrengo baldintzak ematen direnean tratatu ohi dira:
Arrazoi sozialak
Osasun langileek genitalen inguruan dauden lesioak tratatzeko gomendatzen dute, transmisioa ekiditeko. Lesioa dirauen tartean Molluscum-a kutsatzeko ahalmena du.
Etxean egin daitezkeen tratamendu aukera gutxi daude. Betadinez egunero 5 minutuz garbitu lesioak desagertu artean (Betadine edo iodoari alegia dutenei ez). Azido sialikoa duten zenbait botika erabili ohi dira ere infekzioaren iraupena laburtzeko. Tretinoina (Retin-A %0.025) duen krema egunero emanez gero lagungarri izan daiteke ere. Ikerketa batean bainatu eta gero lesioak kolaz edo zeloz tapatu ziran eta 16 asteren buruan gaixoen %90an lesioak desagertu ziran. Sagar-ozpinaz bustitako kotoia 24 orduz ezarriz gero garatxoa desagertzen da zarakarra gelditzen delarik.
Lesio gutxi badaude botika gabe ere ezabatu daitezke bizpahiru egunetan. Hartarako, lehenengo alkoholez garbitu lesioa eta ingurua, gero esterila den orratzaz lesioa ziztatu eta barruko mamia hustu. Tratamendu kirurgikoa koilaratxoaz edo kriokirurgiaz (nitrogeno likidoa) egin ohi da.
Faribault konderria (Minnesota)
Faribault konderria (Faribault County) Minnesotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Blue Earth da. 2010eko zentsuaren arabera 14,553 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Pseudochromis coccinicauda
Pseudochromis coccinicauda Pseudochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pseudochromidae familian sailkatzen da.
Faribault konderria (Minnesota)
Geografia
Faribault konderriak 186,972 kilometro koadro ditu. Horietatik 2,442 ura dira. Beste 18,453 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 7,78 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 14,553 pertsonetatik 14,336 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 817 dira. 43 beltzak edo afroamerikarrak. 41 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 43 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 1 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 89 pertsonek kokatzen zuten.
Susan Bassnett
Susan Bassnett (1945) itzulpengintza ko teorialari a eta literatura konparatuan aditua da. Warkickeko Unibertsitatek o errektoreorde izan zen hamar urtez eta bertako Itzulpengintza eta Kultura Konparatuaren Ikasketen Zentroan (Centre for Translation and Comparative Cultural Studies) aritu zen irakasle. Zentroa 2009an itxi zen. Egun literatura konparatuko irakaslea da Bassnett. Europan zehar ikasketak burutu ondoren, Italian egin zituen bere ibilbide akademikoko lehen urratsak. Geroztik, mundu osoko unibertsitateetan aritu da eskolak ematen, AEB n, besteak beste. 2007an Royal Society of Literature ko kide izendatu zuten. Haurtzarotik egon da hizkuntza desberdinekin harremanetan. Ingalaterran jaio zen, eta beraz, ingelesa du bere ama hizkuntza. Denbora batera bere familia Danimarkara joan zen bizitzera, eta han bere bigarren hizkuntza bereganatuko zuen, hots, daniera. Ondoren Portugalera joan zen, eta bertan ikasi zuen portugesa. Bere ikasketak Italian burutzea erabaki zuenez, italiera ere ikasi behar izan zuen.
Lan aipagarrienak
Hogei liburu baino gehiago idatzi ditu eta horietako asko literatur kritikaren oinarri bihurtu dira, besteak beste Translation Studies (1980) eta Comparative Literature (1993). 2009an Ted Hughes-i buruzko liburu bat argitaratu zuen. Bassnettek editatu zuen beste liburu interesgarri bat Knives and Angels: Women Writers in Latin America da. Oso txalotuak izan dira Bassnettek beste aditu batzuekin batera idatziko liburuak. 2006an, adibidez, The Translator as Writer liburua editatu zuen Peter Bush-ekin batera. Bere jakintza alorreko gaiak lantzen dituzten liburuez gain, Susan Bassnettek poesia ere idazten du. 2002an argitaratu zuen Exchanging Lives: Poems and Translations izeneko poesia lana.
Světlá nad Sázavou
Světlá nad Sázavou Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 6.615 biztanle ditu eta 43,63 kilometro koadroko azalera. Havlíčkův Brodeko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1258 urtean egin zen.
Susan Bassnett
Literatura konparatua literatur estrategia gisa.
2006ko Reflections on Comparative Literature in the Twenty-First Century saiakeran, bat egin zuen Gayatri Chakravorty Spivak-ekin. Bigarren horrek Death of a Disciplinen (2003) literatura konparatuaren alorra eurozentrismo tik haratago eraman behar zela argudiatu zuen, bestela garrantzia galduko baitzuen. Bassnett ados dago harekin eurozentrismoak mendebaldekoak ez diren literaturak baztertu dituela dioenean. Baina, Spivak-en argumentuak Europako konparazionistak ezegonkortasunera daramatzala uste du, Europako literatura beste edozein baino hobeto ezagutzen baitute haiek. Bassnetten iritziz, Europako konparatisten irtenbidea beren iragana kritikoki aztertzea da. Inoiz esan izan zuen literatura konparatua galzorian zegoela eta pixkanaka itzulpengintza ikasketek ordezkatuko zutela. Gerora, ordea, esandakoa zuzendu eta esan zuen literatura konparatua eta itzulpengintzaren teoria oraindik ere garrantzisuak direla, baldin eta kritikariek testuak irakurri eta lantzeko modu gisa ulertzen badituzte.
Alburnus demiri
Alburnus demiri Alburnus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Sorex haydeni
Sorex haydeni Sorex generoko animalia da. Lehen Insectivora edo Soricomorpha deitzen zen taldearen barruan daude. Gaur egun Lipotyphla deitzen den taldearen barruko Soricinae azpifamilia eta Soricidae familian sailkatuta dago.
Ilulissateko izotzezko fiordoa
Ilulissateko izotzezko fiordoa (Ilulissat Kangerlua; Ilulissat Icefjord) mendebaldeko Groenlandiako fiordo bat da. 2004an UNESCOk fiordoa Gizateriaren Ondare izendatu zuen. Ilulissat, berez, Groenlandiako mendebaldeko kostaldean dagoen herria da, Disko izeneko badian, zirkulu polarraren iparraldean, 250 kilometrora. Hemen aurkitzen dira planetaren beroaldia gehien pairatzen duten glaziarrak.
Geografia
Groenlandiako izotzezko geruzatik 40 kilometro mendebalderantz Disko badiarainoko bidean dago, Ilulissat herriaren hegoaldean. Bere ekialdeko muturrak Jakobshavn glaziarrean (groenlandieraz: Sermeq Kujalleq) du amaiera, ipar hemisferioaren glaziarrerik emankorrena dena. Glaziarrak izozmendiez betetzen du fiordoa, gero, Ozeano Atlantikoan zehar zabaltzen direnak.
Ilulissat Icefjord Zentroa
Ilulissaten Icefjord Zentroa dago, babesleku, behatoki eta bilgune natural bihurtzea du helburu. Zentroa 2021eko uztailean ireki zituen ateak estreinakoz. Dorte Mandrup arkitekto daniar ospetsuak diseinaturik, erakusketa, hezkuntza eta ikerketa guneak, zinema aretoa, kafetegia eta denda bat biltzen dituen 1.500 metro karratuko eraikina da Ilulissat Icefjord Zentroa.
Cyril Dessel
Cyril Dessel, (Rive-de-Gier, Loira, Frantzia, 1974ko azaroaren 29a), 2000n txirrindularitza profesionaletan debutatu zuen Ag2r Prévoyance taldearekin.
Palmaresa
2000 2002 2003 2004 2006 2008
Frits Van den Berghe
Frits Van den Berghe (Gante, 1883ko apirilaren 3a - ibidem, 1939ko irailaren 23a) belgikar margolaria izan zen.
Knipolegus poecilurus
Knipolegus poecilurus Knipolegus generoko animalia da. Hegaztien barruko Tyrannidae familian sailkatua dago.
Frits Van den Berghe
1904an Sint-Martens-Latemgo artisten kolonian kokatu zen eta bertan Albert Servaes, Gustave De Smet eta Constant Permeke ezagutu zituen. Elkarrekin sortu zuten Belgikako espresionismo eskola, Latemgo eskola deiturikoa. 1907an Ganteko Akademiako irakasle izendatu zuten.
Lehen Mundu Gerran Herbehereetan babestu zen eta 1922an Ostenden kokatu zen De Smet eta Permekerekin batera. Ezin izan zuen lan gehiago gainditu Depresio Handia zela eta, eta ilustratzaile lanetan aritu zen Ganteko Vooruit egunkari sozialistan.
Eguen
Eguen izenak hainbat adiera ditu:
Zubiri
Zubiri Esteribar udalerriko kontzeju bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Iruñerria eskualdeko Ibarrak azpieskualdean.
Esteribarko herriburua da. biztanle zituen.
Bertako biztanleak zubiritarrak.
Izena
Zubiri toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Etimologia
Zubiri toponimoa izen gardena da. Zubi eta iri ("hiri") hitzeten arteko elkarketa da. "Zubiaren hiria" bezala birformulatu liteke.
Geografia
Zubiri Esteriberran dago.
Ingurune naturala eta klima
Esteribarko udalerriaren azalera handia dela eta, klima alde handiak daude Esteribar iparraldearen eta hegoaldearen artean. Hala, udalerria klima kontinentalaren eta klima atlantikoaren mugan kokatzen da. Ezaugarri kontinental mediterraneoak ekialdean nabarmentzen dira, eta ezaugarri atlantikoak, berriz, mendebaldean. Urteko batez besteko tenperatura 8 °C eta 12 °C bitartekoa da, eta prezipitazioak 1 000 eta 1 600 mm bitartekoak. Urteroko egun euritsuak 120 - 140 inguru izaten dira.
Pagoak eta pinu basatiek udalerriaren basoen %68 hartzen dute. Horrez gain, haritzak eta gaztainondoak daude ibarreko gunerik lauenetan. Birlandatutako basoen azalera 128 hektareakoa da, eta batez ere pinu beltz austriarra erabiliz egin zen XIX. mendetik aurrera. Pagoak ugariagoak dira udalerriaren iparraldeko gune menditsuenetan.
Estazio meteorologikoak
Esteribarren dagoen Eugi kontzejuan, itsasoaren mailatik 617 metrora, Nafarroako Gobernuak 1968an jarritako estazio meteorologikoa dago. Gainera, 1975ean, beste estazio meteorologiko bat inauguratu zen Irotz lekuan, itsasoaren mailatik 479 metrora. Bestalde, 1995ean, beste estazio meteorologiko bat inauguratu zen Zubiri kontzejuan, itsasoaren mailatik 526 metrora. Zubiriko estazioa da Zubirirako balio egokienak ematen dituena, hurbilen dagoena baita.
Historia
Jaurerriaren hiribildu zaharra izan zen, eta bertako bizilagunek, "Ehiztari" gisa, urteko bular bat 1427an zor zuten, 30 sosekin eta 10 olo-kakarekin. Beharbada bere lekuan zegoen Gartzia IV.a Santxitz erregeak (1040) Leireko abadiari emandako monasterioa. Orreagako Santa Mariak tokiko errota erosi zuen 1382an.
1802an, irin-errota bat zebilen Argaren gainean, eta tokia gobernatzen zuten 1835-1845eko udal erreformak egin arte, ibarreko diputatuak eta herriko erregidore batek, txandaka, etxeen artean izendatzen zena (hamalau lanabes eta bat hondatu zen mendearen hasiera hartan; hamalau bizilagun eta 1850ean ere bai). Azken urte horretan eskola zuen, eta bertako maisuaren dotazioa ikasle bakoitzak urtean ematen zion erdi gari lapurreta zen. Erretorearen aurkezpen-eskubidea auzokoek erabiltzen zuten; nekazaritzarekin batera, "bizitza sozialean ezinbestekoak diren lanbideak gauzatzen dira". XX. mendearen hasieran, Zubirik bi ostatu zituen.
Demografia
biztanle zituen Zubirik.
Politika
Zubiriko kontzejua kontzejuburuak osatzen dute. Egungo kontzejuburua Jose Fermin Ventana Lipuzcoa da.
Kontzejua
Zubiriko kontzejua kontzejuburuak osatzen dute, demokratikoki hautatua. Kontzejuburua Jose Fermin Ventana Lipuzcoa da.
Kontzejuburuak
2011tik, Zubirik kontzejuburu bat izan du:
Garraioa
Autobuses Artieda autobus konpainiak Zubiri Iruñearekin batzen du. Autobus lineek, honako ibilbideak egiten ditu:
Euskara
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Esteribarko herri guztiak sailkatu zituen, hegoaldeko goi-nafarrera euskalkian, Pirinio ibarretik Erroibar eta Artzibar ibarrekin hitz egiten zena.
Koldo Zuazok, 2010ean, Esteriberrak nafarrera euskalkian sailkatu zituen.
Zubiriko azpieuskalkia esteribarrera da, eta, zehazki, Erdiesteribartar aldaera. 2007ko udazkenean, euskaldun behintzat gabeak baziren ibarran.
Euskararen Foru Legea
1986tik geroztik, Esteribar udalerriaren izen ofiziala Esteribar da.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Mézières-en-Drouais
Biztanleria
2007an Mézières-en-Drouais udalerrian erroldatutako biztanleak 1.062 ziren. Familiak 366 ziren, horien artean 88 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 52 bakarrik bizi ziren emakumeak), 139 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 135 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 470 etxebizitza zeuden, 393 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 47 bigarren erresidentzia ziren eta 30 hutsik zeuden. 456 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 393 etxebizitza nagusietatik 336 bere jabearen bizilekua ziren, 43 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 20 etxek bi zituzten, 58 etxek hiru zituzten, 97 etxek lau zituzten eta 217 etxek bost zituzten. 330 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 149 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 206 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 720 ziren, horien artean 541 aktiboak ziren eta 179 inaktiboak ziren. 541 pertsona aktiboetatik 519 lanean zeuden (272 gizon eta 247 emakume) eta 22 langabezian zeuden (10 gizon eta 12 emakume). 179 pertsona inaktiboetatik 68 erretiraturik zeuden, 46 ikasten zeuden eta 65 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Mézières-en-Drouais udalerrian 388 unitate fiskal zeuden, 984,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.682 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 33 komertzioetatik, 5 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 1 zurgina eta 3 argiketariak.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 2 okindegiak eta 1 harategia zen.
2000. urtean Mézières-en-Drouais udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.092 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola 1 eta inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Alburnus derjugini
Alburnus derjugini Alburnus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Skopos teoria
Hans Vermeer hizkuntzalari alemaniarrak formulatu zuen teoria hau XX. mende ko 70eko hamarkadan (Skopostheorie). Itzulpengintzan eta interpretazioan sorburu eta xede testuen funtzioa kontuan hartu beharraren ideia biltzen du.
Paul Kussmaul ere teoria honen inguruan mintzatu zen: ‘’ikuspuntu funtzionalak harreman handia dauka Skopos teoriarekin. Itzulpen baten funtzioa, haren irakurlearen ezagutza, itxaropen, balio eta arauen araberakoa da. Aldi berean, irakurleak testuinguruaren eta kulturaren eraginpean daude. Faktore horiek dira sorburu testuak izango duen funtzioarekin batera, testua —osorik edo pasarteren bat— nola itzuli behar den zehazten dutenak.’’
Christiane Norden arabera, xede testuaren helburua da edozein itzulpen-prozesu baldintzatzen duen funtsa. Ekintza translatiboa bere asmoak ezaugarritzen du.
Arauak
1984. urtean Vermeerrek eta Reiß ek arau batzuk aurkeztu zituzten:
1.  Traslatum (edo xede testu) bakoitzak skopos bat du.
3.  Itzulpen prozesua ez da beti alderantzikagarria; testu batek itzulpen desberdin ugari izan ditzake.
4.   Xede testu batek barne-koherentzia izan behar du,
5.   Xede testuak koherentea izan behar du sorburu testuarekiko.
6.   Aurreko bost arauak hierarkikoki ordenatuta daude, eta haien artean skoposarena gailentzen da. Koherentziaren arauak (4) esan nahi du xede testuak hizkuntza horretako irakurlearen testuinguruarekiko koherentziaz idatzita egon behar duela. Fideltasunaren arauak (5) sorburu eta xede testuaren artean koherentzia maila bat egon behar duela defendatzen du. Hala ere, arauen ordena hierarkikoak esan nahi du koherentzia intratestuala garrantzitsuagoa dela intertestuala baino, eta hori, aldi berean, skoposaren legearen mendekoa dela.
Skoposaren teoriak daukan abantailetako bat da, sorburu testu batek itzulpen desberdin ugari izan ditzakeela, xede testuaren helburuaren arabera.
Světnov
Světnov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 467 biztanle ditu eta 10,99 kilometro koadroko azalera. Žďár nad Sázavouko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1342 urtean egin zen.
Gari (argipena)
Gari izenak hainbat adiera ditu:
John Dalberg-Acton (Acton I. baroia)
'''John Emerich Edward Dalberg-Acton, I. Acton baroia, XIII. Groppoli markesa, Lord Acton''' bezala ezagunagoa (Napoli, 1834ko urtarrilaren 10a - Tegernsee, 1902ko ekainaren 19a) ingeles historialari, politikari eta idazle katolikoa izan zen.
John Acton almirante eta lehen ministro napolitarraren biloba izan zen. Katolizismoan hezi zen eta unibertsitate ikasketak egin zituen Munichen. 1859an Ingalaterrara joan eta Parlamentuan sartu zen. 1869an Viktoria erreginak Acton baroi titulua eman zion.
The Rambler egunkari katolikoaren editorea izan zen. 1895ean, historia modernoko irakasle izendatu zuten Cambridgeko Unibertsitatean.
Gai historikoei buruzko liburutegi handi bat bildu zuen, eta ikerketa historikoari ekin zion, askatasun soziopolitikoa aztertzeko tresna gisa. Eutopako foro intelektualetan denbora asko eman zuen, eta garaiko pertsonalitateekin korrespondentzia izan zuen. Ideologia liberalekoa, Irlandarako Home Rule babestu zuen. Estatu Batuetako sistema federala norbanakoen askatasunen bermetzat jo zuen, eta Estatu Batuetako Gerra Zibilean Konfederazioaren alde egin zuen, estatuen eskubideak defendatzeagatik
1887an bere esaldirik ezagunena idatzi zion gotzain anglikano bati gutun batean. "'Botereak usteltzeko joera du, eta botere absolutuak erabat usteltzen du. Gizon handiak ia beti gizon gaiztoak dira...'"
Lanak
Hil ostekoak
Pio VIII.a
Pio VIII.a (latinez Pius PP. VIII), jaiotzako izenez Conte Francesco Saverio Maria Felice Castiglioni Ghisleri (Cingoli, Elizaren Estatuak, gaur egungo Italia, 1761eko azaroaren 20a - Erroma, 1830eko azaroaren 30a) Eliza Katolikoko Aita Santu izan zen 1829ko martxoaren 30etik bere heriotza egunera arte.
Bizitza
Ottavio Castiglioni eta Sanzia Ghisleri kondeen semea izan zen. Osimoko jesuiten ikastetxean teologia ikasi zuen eta Boloniako unibertsitatean zuzenbide zibil eta kanonikoan doktoratu zen.
1875ean izendatu zuten apaiz, eta bikario orokorra izan zen Anagni, Fano eta Ascoli Picenon. Pio VII.ak Montaltoko gotzain izendatu zuen 1800ean. Napoleonen inbasioaren aurrean, Aita Santuari bere estatuak defendatzen jarraitzeko aholkatu zion; hori zela eta, Napoleonengandik ihesi ibili behar izan zuen Italiako hainbat herritan zehar. Napoleon garaitu zutenean Montaltora itzuli zen berriz. 1816an kardinal izendatu zuten, eta Erroman garrantzia handiko postuak bete zituen.
Aita Santu
Leon XII.aa hil ostean Aita Santu aukeratu zuten. Korronte liberal eta arrazionalistak gaitzetsi zituen, misioak indartu zituen eta zuhur jokatu zuen Britainia Handian, Belgikan eta Polonian indarra hartzen ari ziren askatasun zibil eta politikoen aldeko mugimendu katolikoen aurrean.
Aliantza Santuaren defendatzaile zen arren, Federiko Gilen III.a Prusiakoarekin gatazkak izan zituen ezkontza mistoen gainean. 1830eko Frantziako iraultzak antiklerikalismoa indartu zuen. Pio VIII.ak, egoera baretu nahian, Orleanseko Luis Feliperen monarkia liberala onartu zuen. Barne politikari dagokionez, Elizaren estatuetan bizi ziren klase apalenen bizi maila hobetzen ahalegindu zen.
1830eko azaroaren 30ean hil zen Erroman, eta bere gorpua Vatikanoko basilikan hilobiratu zuten 1846an.
Bocca di Battaglia
Bocca di Battaglia Korsikako mendatea da, Pioggiola eta Speloncato lotzen dituen D63 errepidean. Lepoak 1099 metroko altuera du.
NA-6113
NA-6113 edo Leringo errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-6114 nafar errepideko 0,12 kilometroan hasi eta Lerin udalerriaren erdigunera arte doa. Errepidea 0,35 kilometro luze da.
Scutiger brevipes
Scutiger brevipes Scutiger generoko animalia da. Anfibioen barruko Megophryidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
La Alberca de Záncara
2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.901 biztanle zituen.
Gyimesközéplok
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Stanley (Perthshire)
Stanley, Eskoziako herri bat da, Perth eta Kinross eremu administratiboan.
La Almarcha
La Almarcha Cuencako udalerria da, La Manchuela eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 547 biztanle zituen.
Sorex hosonoi
Sorex hosonoi Sorex generoko animalia da. Lehen Insectivora edo Soricomorpha deitzen zen taldearen barruan daude. Gaur egun Lipotyphla deitzen den taldearen barruko Soricinae azpifamilia eta Soricidae familian sailkatuta dago.
Rogers (Minnesota)
Rogers Minnesotako hiri bat da. Hennepin konderrian kokatua dago. 2010ean 8,597 biztanle zituen, 20.86 kilometro koadrotan banatuta.
Pseudochromis colei
Pseudochromis colei Pseudochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pseudochromidae familian sailkatzen da.
Sviadnov
Sviadnov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.929 biztanle ditu eta 4,75 kilometro koadroko azalera. Frýdek-Místekeko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1349 urtean egin zen.
Knipolegus orenocensis
Knipolegus orenocensis Knipolegus generoko animalia da. Hegaztien barruko Tyrannidae familian sailkatua dago.
Finlandia
Finlandia edo Suomi (finlandieraz: Suomi, Suomen tasavalta, suedieraz: Finland, Republiken Finland) iparraldeko Europako estatu burujabea da, Eskandinavian dagoena, Baltikoaren ertzean. Mendebaldean, Suedia eta Botniako golkoa ditu; iparraldean, Norvegia; ekialdean, Errusia; eta hegoaldean, Finlandiako golkoa. 338.455 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 2020an, 5,5 milioi biztanle zituen, gehienak hegoaldeko kostaldean. Azalerari dagokionez, Europako herrialderik handienetan seigarrena da, eta biztanleriaren dentsitatetik txikienetakoa, Norvegia eta Islandiaren ondoren. Hiriburua Helsinki da. Finlandiera hizkuntza nagusia da; suediera ere ofiziala da, baina biztanleriaren % 5,5 k baino ez du hitz egiten.
Suediaren barnean egon zen 1809 arte, eta bertako ohiturak gaurdaino mantendu dira. Ondoren, Errusiaren mende egon zen, baina independentzia osoa zeukan Dukerri Handi bat osatu zuen, finlandiar kultura berpiztea ekarri zuena. Errusiako Iraultzaren ondoren, sobietarren esku geratu baino lehen, independentzia lortu zuten, eta euren mugak babestu nahian, Alemaniarekin bat egin zuten. Bigarren Mundu Gerran SESBen kontra borrokatu zen, independentziari eusteko. Alemaniak gerra galdu ostean, aliatuen zigor gogorrak jaso zituen, eta ordutik kanpo-politika neutrala eta hotza egin zuen.
Ekonomia eta ongizate maila etengabe hazten joan dira azken urteotan, harik eta gaur egun, munduko herrialderik garatuenetan 11.a bilakatu den arte. Gainera, erakunde garrantzitsuek herrialde askeena izendatu dute, prentsa askea, ustelkeriarik eza eta eskubide politikoengatik. Haren jarrera neutralak, halaber, munduko herrialderik zoriontsuenetarikoa bilakatu du.
Åland Uharteak Finlandiako berezitasun bat dira. Betidanik, Baltikoko merkatalgune izan dira, eta herrialde askotako biztanleak bizi izan dira bertan. Finlandiaren parte izan da beti, baina haien kultura propioa dute, nahasketen ondorioz sortutakoa, alegia. Hori dela-eta, uharteek autonomia maila sendoa daukate, eta bertan finlandiar gobernuak esku-hartzea debekatua dituen hainbat erabaki har daitezke. Finlandiako suediera hiztunen gehiengoa bertan bizi da.
Geografia
Finlandiako paisaia gehien batean laua da; horretan mendixka batzuk ikus daitezke. Gailur altuena Laponia iparraldean dago eta Haltitunturi mendia da, (1.328 metro). Finlandiaren beste ezaugarri geografikoa lakuen eta uharten ugaritasuna da: 190.000 laku inguru daude zenbatuta eta 98.000 uharte. Paisaia lakustrean, hau da, lakuen ingurukoa baso borealez inguratuta daude; lur horiek nekazaritzarako ez dira oso egokiak. Uharte gehienak, bestetik, Turku artxipelago eta Åland uhartearen inguruaren hegomendebaldean eta hegoaldeko itsasertzean Finlandiako golkoan daude.
Klima epela eta hotza tartekoa da, batzuetan oso negu gogorrez eta uda nahiko beroak. Finlandiako lurraldearen laurden bat (Laponia) Zirkulu Polar Artikoaren barruan dagoenez, udan eguzkia 73 egun jarraian agertzen da eta neguan, 51 egunean ez da irteten.
Historiaurrea eta Suediar Aroa
Finlandiar historiaurrea, Finlandia zapaldu zuen lehen gizakitik suediarrak XII. mendean herrialdea menperatzen hasi ziren arteko garaiari deritzogu. Neanderthalgo gizakia lehen finlandiarra izan zela uste da, duela 150.000 urte. Gizaki modernoa duela 9.000 urte inguru iritsi zen, azken Izotz Aroa bukatu ondoren. Ehiztari-biltzaileak ziren, eta beren kultura primitiboan segitu zuten, hizkuntza urteetan zehar mantenduta, kristautasuna XII. mendean sartu zen arte, suediarren konkistarekin batera.
1249 an Finlandia suediarren esku geratu zen, suediarren Bigarren Gurutzada delakoan, eta hortik kristautasuna iritsi zen. Novgorodarrek aldiz, Karelia eskualdea menperatzea lortu zuten, eta horrela, herrialdea bitan zatitu zuten, bi kultura berdin banatzeaz aparte.
Finlandia Erdi Aroan aurkitu zen bat-batean, eta suediarrekin izandako harreman onak izugarrizko opresioan bukatu ziren. Gutxinaka, suediarrek herrialde osoaren kontrola hartzea lortu zuten, bertako kultura mespretxatuz, finlandiar hizkuntza eta kultura txiroen mailan utzi arte.
Oparotasun urteak bizi izan zituen Finlandiak XVI. eta XVII. mende bitartean, Suedia Europako potentzia nagusienetakoa bilakatu zenean eta Espainia eta Portugalgo koroak erori zirenean. Mende horietan, apaiz kristauak finlandiar kulturari buruz hitz egiten hasi ziren, eta Mikael Agricola abadeak lehen esku-izkribuak argitaratu zituen: XVIII. mende bukaeran iritsi zen finlandiar nazionalismo sentimendu sendoaren aitzindaria izan zen.
Hala ere, Suedia gerra askotan parte hartzen hasi izanak finlandiar herria gosetu zuen eta Turku eta Viipuri merkatalgune krisian sartu ziren.
Finlandia, kristautasuna iritsi baino lehen, Europako zibilizaziotik at bizi izan zen, Eskandinaviako herrialde guztiak bezalaxe. Hala ere, Finlandia ez zen herrialde bikingoa, baina finn herriarekin aliatuak zirela esan daiteke. Horren ondorioz, Delaware eta Pensilvaniara (Suediak Mundu berrian zituen koloniak) joaten ziren immigratzaileen erdia baino gehiago finlandiarrak ziren.
XVIII. eta XIX. mendeak
Suedia k superpotentzia izateari utzi zion, haren lekua Errusiak hartuta. Horrek bi koroen arteko tira-bira asko ekarri zituen XVIII. mendean. Finlandiar nazionalismoa sortu zen orduan, finlandiarrak jasaten zituzten zapalkuntzak kontuan hartzea ekarri zuena. Errusiak independentzia agindu zien finlandiarrei, haien laguntzaren truke. Horrela, 1809 an Suedian gertatu zen matxinada bat aprobetxatuz, errusiarrak eta finlandiarrak altxatu eta Finlandia Errusiaren esku geratu zen. Errusiak muga sendoa behar zuen Suedia haren lurretan sar ez zedin; beraz, finlandiarrei agindutakoa eman zien gutxi gorabehera: Finlandia errusiarren eskuko dukerri bihurtu zen. Hala ere, izugarrizko hazkuntza gertatu zen garai hartan, bere autonomia osoaren jabe zelako potentzia nagusiaren babespean. XIX. mendean industrializazioa iritsi zen dukerrira eta basogintzako industria pisu hartzen hasi zen, bertako basoei esker. Gainera, zapalkuntzarik ezak finlandiar kulturaren berpizkundea ekarri zuen.
Independentzia
Lehen Errusiar Iraultzaren ondoren, bitan desberdindu zen finlandiar gizartea: Dirudunak, errusiarren alde zeudenak, eta herria, independentzia lortu nahi zutenak. Bakoitzak bere polizia pertsonala ezarri eta dirudunek munduko lehenengo parlamentua guztiz demokratikoa ez izatea lortu zuten. Izan ere, haien esku-hartzeek sozialisten gorakadak deuseztatu zituzten.
Elkarren arteko tira-biren garaian Urriko Iraultza iritsi zen, eta gauzak zeharo aldatu ziren. Sozialistek (hau da, herriak) SESBekin bat egin nahi zuten, baina dirudunek komunismoaren gorakada ikusirik, independentzia lortu nahi zutenak ziren orain, sobietarretik aldendu nahian. Orduan, Finlandiako Gerra Zibila iritsi zen. Dirudunek (Armada Zuriaren bitartez), Alemania inperiala eta Suediaren babesarekin guda irabazi zuten, sozialisten (Armada Gorria) eta sobietarren aurka. Lehen Mundu Gerra Alemaniak galtzearen ondorio izan zen, independentzia, Finlandia, Alemaniaren lurralde satelite izatetik libratu baitzen.
Bigarren Mundu Gerratik gaur egun arte
Finlandiak, gertutik ikusten zituen SESBen egiten ziren jazarpenak, eta beraien eskutan erortzearen beldur zirenez, hauen aurkako defentsa bat osatu zuten, Alemania naziaren laguntzaz. Esan daiteke, Finlandiak, zuzenki ez zuela II. Mundu Gerran parte hartu, nahiz eta Alemania naziaren helburu bakarra, SESB menperatzea zen, Finlandiaren helburua defentsiboa baino ez zen. Alemania, Finlandiaren boterea eskuratzen ari zela ikusi zuenean, hauek bota egin zituen bitan pentsatu gabe. Hala ere, Alemania naziak gerra galdu ostean, herrialde aliatuek, ez zuten begi honez ikusi Finlandiaren jarrera eta hauen aurkako zigorrak, beste herrialde batzuetan baina gogorragoak izan ziren. Gerra amaitu ostean, ehunka hildakoz, pobreziaz eta herrialdeko suntsiketaz aparte, herrialdeak, bere bigarren hiri garrantzitsuena, Viipuri galdu zuen, SESBen esku gelditu zena, beste hainbat eskualde bezalaxe.
Ordudanik, Finlandiak, jarrera hotza hartuko zuen beste herrialdeekiko harremanetan, herrialde aliatuen zigorra, hauek nahi baino sakonago odoleratuz.
Azkenengo urteetan SESBen itzalpean bizi izan zen Finlandia, eta honek, nazioarteko erakundeetan parte hartzeko debekua jarri zion. Izan ere, Finlandiak ez zuen potentziarekin arazorik nahi eta bere baldintzak onartu zituen muga lasaiaren truke. Gutxika Ipar-Kontseilua bezalako erakunde lasaietan sartzea lortu zuen Finlandiak, eta SESBen gainbehera etorri zenetik, herrialdea munduko garatuenetako bihurtu da, bizi-maila onenari esker.
Politika
2000ko konstituzioaren arabera, errepublika parlamentarioa da Finlandia. Errepublikako presidentea (finlandieraz: Suomen tasavallan presidentti; suedieraz: Republiken Finlands president) da estatuburua, lehen ministroa (finlandieraz: Suomen pääministeri; suedieraz: Finlands statsminister) gobernuburua. Parlamentua (finlandieraz: Eduskunta; suedieraz: Riksdag) ganbera bakarrekoa da, eta 200 kidez osaturik dago, 2006. urtean, ustelkeria txikieneko eta askatasun gehieneko herrialdea izendatu zuten.
Alderdi Sozial-Demokrata, Zentroko Alderdia eta Alderdi Nazionala izan ziren bozkatuenak 2019ko parlamenturako hauteskundeetan.
Banaketa administratiboa
2005eko urtarrilaren 1ean onartu zen gaur egun Finlandiak duen banaketa administratiboa, eta estatua 20 eskualde (fi: maakunta), 74 azpieskualde (fi: seutukunta) eta 342 udalerritan (fi: kunta) banatua izan zen.
Finlandiako aginteak bi elementu ditu, estatua eta udalerriak. Beraz, ez eskualdeek, ez probintziek, ezta barrutiek ere ez dute zeresanik agintzeko orduan. Legeak eta arauak estatuak ezartzen ditu, eta udalerri guztietan berdin aplikatuak izan ohi dira. Hala ere, eskualdeek, probintziek eta barrutiek legeak aplikatzen direla gertutik ikusteko balio dute.
Åland uharteek eta Sami herriak harreman ezberdina dute estatuarekin. Lehenbiziko kasuan, autonomia maila altuagoa dutenez, beren legeak eta arauak onartzen dituzte, eta estatuak defentsa, ekonomia eta antzeko zereginetan baino ez du esku hartzen. Laponian aldiz, Sami etniaren hizkuntza eta kultura babesteko lege eta arau asko izenpetu dira.
Biztanleria
2020an, 5,5 milioi biztanle zituen, eta kilometro koadroko 15 biztanleko dentsitatea; beraz, Europa osoko biztanleriaren dentsitate txikieneko herrialdea da, Islandia eta Norvegia ondoren. Biztanleria hego-mendebaldeko kostaldean kokatzen da, batez ere. Laponian, iparraldean, kilometro koadroko 2 biztanleko dentsitatea dute.
Adinari dagokionez, biztanleria honela dago banaturik: 0-14 urte bitartekoak, % 16,4; 15-24 urte bitartekoak, % 10,9; 25-54 urte bitartekoak, % 37,4; 55-64 urte bitartekoak, % 13; eta 65 urtetik gorakoak, % 22,2. . Bizi itxaropena 81,3 urtekoa da: 78,4 urtekoa gizonezkoena eta 84,4 urtekoa emakumezkoena (2020ko zenbatespenak).
Banaketa etnikoa
Gaur egungo biztanleak, duela 4.500 urtean ehizatik eta bilketatik bizi ziren Eskandinaviako tribuetatik zuzenik datozela uste da, baina gehienek hauek, gaur egungo samiak zirela uste dute eta gaur egungo biztanle gehienak inguruetatik etorritako arraza nahasketaren ondorio direla. Izan ere, samiak, Zirkulu Polar Artikoan bizi izan dira duela 7.000 urte baino gehiagoz. Gaur egun, 4.500 inguru baino ez dira gelditzen Finlandian (Laponia probintzian), eta gutxiengoen eskubideak dituzte, bere hizkuntza eta kultura mantentzen lagundu dutenak.
Europan etorkin gutxieneko herrialdea da. Hau da, finlandiarrak % 97,6 dira, eta besteak, gehienbat, inguruko herrialdeetako immigranteak (errusiarrak, estoniarrak...) eta iparraldean bizi diren finlandiar samiak.
Hizkuntzak
Suedieraz hitz egiten dutenak, Åland uharteetan eta Pohjanmaako kostaldeko herri batzuetan batik bat. Baina hauek, Finlandiako biztanleriaren % 5a baino ez dira.
Finlandieraren erabilera gutxika haziz doa, eta Europako hizkuntza isolatu bat izatetik geroz eta garrantzi gehiago izatera igaro da azkeneko urteetan. Hala ere, hazkuntza hau oso motel doa, kanpotik iritsitako immigrazioa eta errusiera eta suediera bezalako hizkuntza garrantzitsuak ondoan izatearen ondorioz. Hala ere, Finlandiak Europa osoko immigrante portzentajea gutxieneko lurraldeetarikoa dugu.
Erlijioa
Eliza nagusiak luteranoa eta ortodoxoa dira. Hala ere, eliza ofizioetara jotzen duen jendea, ehunekotan aurkezten dena baino txikiagoa da, % 13 bi elizak batuta. Izan ere, luterano gehienek beraien praktika erlijiosoak igarotze errituetara (bataioak, ezkontzak, hiletak) mugatzen dituzte.
Hezkuntza
Finlandiar hezkuntza, iparraldeko hezkuntza nordikoen antzekoa da, hau da, beharrezko hezkuntza 7 urtetik 16 urte bitartean gauzatzen da (lehenengo eta bigarrengo hezkuntzak). Urte hauek beharrezkoak dira eta ikasleak auzoko edo herriko eskoletara joaten dira ikastera. Ondoren ikasleek, bi bide aukeratzeko dituzte: bata unibertsitatea eta bestea Goi-mailako Lanbide Heziketako Zikloak.
PISA txostenetan Finlandiako emaitzak behin eta berriro izan dira Europako onenak edo onenetarikoak.
Osasuna
Osasun zaintza aurreratua dauka Finlandiak. Zaintzaren %76,6 publikoa da, hau da Europar Batasuneko ehunekorik altuenetarikoa, eta mediku bakoitzeko 307 biztanle baino ez daude.
1970eko datuak izugarriak izan ziren, bihotzeko gaixotasunaz hiltzen ziren gaixoen kopurua munduko altuena baitzen. Hala ere, gaur egun arazoak atzean utzi dira, eta kirolari esker eta finlandiar sukaldaritzaren hobekuntzei esker herrialdea munduko osasuntsuenetariko bat bihurtu da.
Svídnice (Chrudim barrutia)
Svídnice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 457 biztanle ditu eta 3,11 kilometro koadroko azalera. Chrudim barrutian dago.
Burpalita
Burpalita silikato motako minerala da eta wöhlerite taldearen kidea da.
Subcetate
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Burpalita
Ezaugarriak
Burpalita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 - 6 da.