cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bréau
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 242 ziren, horien artean 175 aktiboak ziren eta 67 inaktiboak ziren. 175 pertsona aktiboetatik 165 lanean zeuden (87 gizon eta 78 emakume) eta 11 langabezian zeuden (6 gizon eta 5 emakume). 67 pertsona inaktiboetatik 24 erretiraturik zeuden, 27 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bréau udalerrian 127 unitate fiskal zeuden, 368 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.315 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 zurgina, 1 eraikuntza enpresa eta 1 jatetxe.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Schistura isostigma
Schistura isostigma Schistura generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
NGC 4002
NGC 4002 galaxia bat da, Leo (konstelazioa) konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Lévyna-Ca
Lévyna-Ca silikato motako minerala da eta chabazita-levyne subtaldearen kidea da.
Erandio
Erandio Bizkaiko ipar-mendebaldeko udalerri bat da, Bilboko itsasadarraren eskuinaldean kokatua. Udalerriak 17,65 km2 ditu eta. urtean 0 biztanle zituen.
Lévyna-Ca
Ezaugarriak
Lévyna-Ca silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 - 4,5 da.
Erandio
Mugakideak
Mugakide ditu iparraldean Urduliz, Laukiz eta Berango; hegoaldean, Bilbo; ekialdean, Loiu eta Sondika; eta mendebaldean, Leioa eta Getxo. Erandio Ibaizabaleko eskuinaldean dago, itsasora begira, eta Ibaizabaleko ezkerraldean, aurrez aurre, Barakaldo eta Sestao daude.
Erandio da Bilbo Handiko Eskuinaldean izaera industriala duen udalerri bakarra da.
Herrigunea eta auzoak
Erandio ondorengo entitate historiko edo herriguneek osatzen dute:
Historia
XVI. mendeko dokumentu batzuetan Herandio grafia erabiltzen zen. Esate baterako 1526an Leioa Erandiotik desanexionatu zeneko dokumentazioan.
Ez da ezagutzen noiz sortu zen Erandioko elizatea, baina badakigu XIX. mendera arte herriaren gune nagusia gaur egun Erandiogoikoa izenez ezagutzen den auzoaren inguruan hedatzen zela. Erandioko jarduera ekonomiko nagusia nekazaritza izan zen mendeetan zehar, baina XIX. mendeko industrializazioarekin industria nagusituz joan zen.
Industriaren garapenarekin batera, Erandiogoikoa garrantzia galduz joan zen, herriko beste gune batzuen mesedetan. Gaur egun, Erandioko erdigunea Altzaga edo Desertu izeneko gunearen inguruan kokatzen da. 1924an, Bilbok Deustuko elizatea anexionatu eta hiru urtera, Erandioko Lutxana auzoa anexionatu zuen. Orduan Lutxanak 702 biztanle zeuzkan.
Altxamendu faxistaren garaietan Erandiok bonbardeketa batzuk jasan zituen. Faxisten hegazkinek 29 hildako eta 37 zauritu eragin zituzten 30 eguneko epean. Herritar askok herritik ihes egiteko beharra sentitu zuten.
Bilboko biztanleriaren beharrizanak asetzeko, 1940an udalerriaren beste zati handi bat anexionatu zen eta azkenik 1966an Asua Haran guztia. 1983an, Bilbotik banandu ziren anexionatutako lurralde guztiak, besteak beste Erandio udalerria.
Gasaren gatazka
1969an, hodei toxiko baten ondorioz, ezinezkoa zen Erandion arnasa lasai hartzea, eta herritarrak kalera irten ziren egoera salatzeko, errepideak moztu zituzten eta poliziak garai hartan ohikoa zen errepresioarekin esku hartu zuen. Grebara deitu zuten klandestinitatean zeuden talde antolatuetatik, eta protestek jarraitu egin zuten. Espainiako poliziak benetako suarekin erantzun zien kalera irten ziren protesta-egileei eta bi pertsona hil zituzten: Antón Fernández bala frankista batek jo zuen urriaren 28ko gauean, larri zauritu eta 15 egun geroago hil egin zen; hurrengo egunean, Antónek tiroa jaso eta hurrengo egunean, grebarako deialdia zegoen eta Josu Murueta beste bala frankista batek jo zuen, eta hortxe hil egin zen.
Ez zen inoiz erantzukizunik argitu, ez zen inoiz azalpenik eman.
Astrabuduako plaza nagusia Josu Murueta plaza deitzen da gaur egun.
Demografia
Erandiok biztanle zituen. urtean. Udalerriak XX. mendean izan zituen anexio eta desanexioen historiaren ondorioz, ez dago sasoi hartako populazio daturik.
1990eko hamarkadatik aurrera Erandio 25.000 biztanleren bueltan mantendu da, gorabehera txikiekin. Horietatik gehienak bi auzo nagusietan, Altzagan eta Astrabuduan.
Politika
2019ko maiatzaren 26ko hauteskundeen ondotik, Aitziber Oliban Gutierrez jelkidea da Erandioko alkate.
Garraioa
Bilbo eta Getxotik 8 kilometrora dago Erandio. Bi hiri horien artean egoteak eta XX. mendean zehar herriak izandako industria-garapen handiak sortutako hainbat beharrek eta premiak komunikazio egokiak sortaraztera bultzatu zuten udala. Horren ondorioz, Erandiok dauzkan komunikazio onak dira, besteak beste, Bizkaibus konpainiak Bilborekin lotzen du. Gainera, Bilboko metroari esker, ibilgailu pilaketek sortzen dituzten arazoei erantzuna eman zaie bai eta herritarren mugikortasuna handitu ere.
Metroa
Bilboko metroaren 1. lineak Erandio zeharkatzen du, eta udalerrian hurrengo geltokiak ditu:
Trena
Euskotrenen anezka zerbitzuak Lutxanako geltokia Sondikakoarekin lotzen du.
Autobusa
Bizkaibus hiri-arteko zerbitzuko hurrengo lineak udalerria zeharkatzen dute:
== Ondasun nabarmenak ==
Kultura
Euskara egoera soziolinguistiko gutxiagotuan egonik, herriko kultura adierazpen gehienak gaztelaniaz egin dira azken hamarkadetan.
Euskara
Bizkaieraren parte den Txorierriko euskara da Erandion kokatzen dena. Gaur egun erandioztarren % 25 inguru euskaldunak dira. 1996ko datuek diotenez, Asua eta Goierri auzoak dira euskaldunenak. Bertako jatorrizko hizkera mendebaleko euskara edo bizkaieraren aldaera da, mugakideak diren Leioa, Berango eta Derioko hizkerekin kidetutakoa hein handi batean. Iñaki Gamindek azken herri horietako aldaerak aztertu ditu.
Literatura
Euskara egoera soziolinguistiko gutxiagotuan egonik, herriko kultura adierazpen gehienak gaztelaniaz egin dira azken hamarkadetan.
Pablo Villamar
Pablo Villamar Díaz (Narón, 1961eko abenduaren 20a) politikari galiziarra da, Bloque Nacionalista Galego taldekoa eta A Coruñako Aldundiko bize-presidente.
Gopherus morafkai
Gopherus morafkai Gopherus morafkai Gopherus generoko animalia da. Narrastien barruko Testudinidae familian sailkatuta dago.
Kolpotocheirodon figueiredoi
Kolpotocheirodon figueiredoi Kolpotocheirodon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Nowa Sól
Nowa Sól Poloniako Lubuszeko voivoderriko hiri-udalerri bat da, Nowa Sól barrutian kokatuta. 21,8 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 39258 biztanle zituen.
Crystal Bayat
Crystal Bayat (Kabul, 1997) afganiar gizarte-ekintzaile eta giza eskubideen defendatzaile ezaguna da talibanek boterea hartzearen aurka egindako protestengatik. Bayat etniako gutxiengo gazni eta xiitakoa zen, eta bere bizitzaren zatirik handiena hazi zen demokrazian eta aldaketa sozial positiboekin. Gaur egun, Afganistango giza eskubideen lorpenak babesteko borrokatzen da, aldaketa-eragile gisa.
Biografia
Estatuko eta nazioarteko egunkarietarako idazten du; albisteen eta gaurkotasuneko gaien zutabe bat argitaratu zuen Aleph & other Tales egunkari telematikoan, "Afganistango bandera duen neska" izenekoa.
Aktibismoa
Indian egindako ikasketetatik Afganistanera 2020an itzuli ondoren, Bayat eskubide zibilei buruzko hausnarketa-taldean sartu zen, Justice and Equality Trend, eta Crystal Charity Foundation, giza eskubideen logistikako ongintza-erakundea. Aktiboki parte hartu zuentalibanen aurkako protestetan, eta ohartarazi zuen "ez direla aldatu". Bayaten iritziz, talibanek oraindik ez dute sinesten afganistango herritarren askatasunean eta eskaeretan, batez ere emakumeenetan.
Lanesborough–Ballyleague
, formalki Lanesborough edota Lanesboro (irlanderaz Béal Átha Liag) Irlandako udalerri bat da, bi herriz osatua dago, bata Longford konderrian (Lanesborough) eta bestea Roscommon konderrian (Ballyfarnon) artean banatua dagoena. 2011ko erroldaren arabera 1.377 biztanle zituen.
Genovako golkoa
Genovako golkoa (Golfo di Genova) Liguriako itsasoaren iparraldeko zatia da. Hegoalderantz begira dagoen bere ahoaren zabalera 140 kilometro ingurukoa da. La Spezia golkotik ekialdean Mele lurmuturreraino hedatzen da, Imperia hiritik gertu mendebaldean. Golko honen ertzean dagoen hiririk handiena, eta izena ere ematen diona, Genova da, Mediterraneoko portu hiririk garrantzitsuenetako bat dena.
Genovako golkoko kostaldea Liguriako lau probintziena da, La Speziako probintzia, Imperiako probintzia, Savonako probintzia eta Genovako probintzia.
Porpetto
Porpetto Italiako udalerri bat da. Udineko probintzian kokatuta dago, Friuli-Venezia-Julia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Porpettok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Encausse
Biztanleria
2007an Encausse udalerrian erroldatutako biztanleak 361 ziren. Familiak 138 ziren, horien artean 30 pertsona bakarrekoak ziren (17 bakarrik bizi ziren gizonak eta 13 bakarrik bizi ziren emakumeak), 50 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 50 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 156 etxebizitza zeuden, 144 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 154etxeak ziren. 144 etxebizitza nagusietatik 124 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 37 etxek lau zituzten eta 91 etxek bost zituzten. 128 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 55 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 85 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 225 ziren, horien artean 171 aktiboak ziren eta 54 inaktiboak ziren. 171 pertsona aktiboetatik 159 lanean zeuden (88 gizon eta 71 emakume) eta 11 langabezian zeuden (2 gizon eta 9 emakume). 54 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 19 ikasten zeuden eta 20 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Encausse udalerrian 143 unitate fiskal zeuden, 374 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.466,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 iturginak ziren, 1 argiketaria eta 1 apaindegia.
2000. urtean Encausse udalerrian 24 nekazaritza-ustiategi zeuden, 870 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pontebba
Pontebba Italiako udalerri bat da. Udineko probintzian kokatuta dago, Friuli-Venezia-Julia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Pontebbak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Raymond (Hego Dakota)
Raymond Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Clark konderrian kokatuta dago, Hego Dakota estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Kemi-Tornio (argipena)
Kemi-Tornio hauetako bat izan daiteke:
Xabier Otiñano
Xabier Otiñano Erkiaga, (Portugalete, 1985eko maiatzaren 20a - ) euskal herritar futbolaria da.
Estatistikak
''2019ko maiatzak 18an eguneratua. Datu ofizialak.''
Schistura kangjupkhulensis
Schistura kangjupkhulensis Schistura generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Thivet
Thivet Frantziako udalerria da, Marne Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Thivet udalerrian erroldatutako biztanleak 297 ziren. Familiak 111 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 51 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 132 etxebizitza zeuden, 114 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 125 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 114 etxebizitza nagusietatik 94 bere jabearen bizilekua ziren, 20 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 5 etxek bi gela zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 38 etxek lau zituzten eta 57 etxek bost zituzten. 86 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 35 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 61 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 200 ziren, horien artean 134 aktiboak ziren eta 66 inaktiboak ziren. 134 pertsona aktiboetatik 110 lanean zeuden (65 gizon eta 45 emakume) eta 24 langabezian zeuden (10 gizon eta 14 emakume). 66 pertsona inaktiboetatik 26 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 20 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Thivet udalerrian 112 unitate fiskal zeuden, 280,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.223 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren.
Arthurita
Arthurita fosfato motako minerala da eta arthurite taldearen kidea da.
Thivet
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Thivet udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Arthurita
Ezaugarriak
Arthurita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 - 4 da.
Thivet
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Whiteville (Ipar Carolina)
Whiteville Ipar Carolinako hiri bat da. Columbus konderrian kokatua dago. 2010ean 5,394 biztanle zituen, 14.15 kilometro koadrotan banatuta.
Raymond (Maine)
Raymond Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Cumberland konderrian dago, Maine estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
NGC 4006
NGC 4006 galaxia bat da, Virgo konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Povoletto
Povoletto Italiako udalerri bat da. Udineko probintzian kokatuta dago, Friuli-Venezia-Julia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Belgikako monarkia
Belgikako monarkia konstituzionala da Belgika sortu zenetik, 1830eko azaroaren 22tik, 174 aldeko eta 13 kontrako botoekin onartu zen.
Whitsett (Ipar Carolina)
Whitsett Ipar Carolinako herri bat da. Guilford konderrian kokatua dago. 2010ean 590 biztanle zituen, 6.82 kilometro koadrotan banatuta.
Kolpotocheirodon theloura
Kolpotocheirodon theloura Kolpotocheirodon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
El hijo zurdo
El hijo zurdo espainiar telesail laburra da, Rafael Cobosek Movistar Plus+erako sortua.
Stigmochelys pardalis
Psammobates pardalis Psammobates generoko animalia da. Narrastien barruko Testudinidae familian sailkatuta dago.
El hijo zurdo
Sinopsia
Sevilla, Espainiako Poliziaren polizia etxe bat. Gaua da, eta kanpoaldean ez da giro: euria ari du barra-barra. Aterpean ere, inor ez dago eroso. Emakume bat noraezean dabil, adin txikiko semeak eta bere lagun batek gazte marokoar bat jipoitu ostean. 17 urteko mutiko sumindua autoritatearen atzaparretatik libratu eta korrika desagertuko da. Ama nahastuta dago, eta bere buruari galdetzen dio ea semea, besarkatu bezain laster, martxan zegoen autotik errepidera jauzi egin eta ihesera jo duen pertsona hori, bere betiko seme Lorenzo ote den.
Latastia boscai
Latastia boscai Latastia generoko animalia da. Narrastien barruko Lacertidae familian sailkatuta dago.
Lévyna-Na
Lévyna-Na silikato motako minerala da eta chabazita-levyne subtaldearen kidea da.
Entsalada greko
Entsalada grekoa (grezieraz: χωριάτικη σαλάτα) Grezian egindako entsalada bat da herrialde horretako osagai bereizgarriekin. Jatorrizko entsaladak tomatea, luzokerra, piperra eta tipula gorria ditu, guztia gatzarekin, piperbeltzarekin eta oreganoarekin eta oliba olioz maneatua. Guzti horretara feta gazta zatiak, kaparrak eta kalamata olibak gehituko dira. Uraza, jende gehienak uste duenaren aurka, oso arraroa da entsalada grekoan.
Lévyna-Na
Ezaugarriak
Lévyna-Na silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 - 4,5 da.
Nowa Sucha udalerria
Nowa Sucha Poloniako Mazoviako voivoderriko landa-udalerri bat da, Sochaczew barrutian kokatuta. 90,15 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6570 biztanle zituen.
Balkoi
Balkoi (italierazko balcone hitzetik ekarria) gela baten kanpoko horman solairutik gora egindako irekidura barandaduna da, gehienetan aurrean irtengune hesitua izaten duena. Bertara ailegatzeko ate bat egiten dute horman.
Gehienak kanpoan egon arren, badaude barnekoak ere. Ohikoa, Maltakoa deritzona, hormatik proiektatuta dago baina badaude horrelakorik egiten ez dutenak, logia txiki baten moduan.
Nowa Sól landa-udalerria
Nowa Sól Poloniako Lubuszeko voivoderriko landa-udalerri bat da, Nowa Sól barrutian kokatuta. 175,96 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6905 biztanle zituen.
Acróbatas (diskoa)
Acróbatas (Akrobatak) Mikel Erentxun abeslariak plazaratutako hirugarren disko luzea izan zen. 1998an plazaratuta, 50.000 kopia saldu zituen.
Ezaugarriak
Lan honekin abeslari donostiarrak por britainiarraren estiloarekin jarraitu zuen. Aurrekoaren konparatuta, dena dela, soinuaren oinarriak oso elektronikoak dira, loops eta sampleak. Lehen aldiz, bestetik, albumaren ekoizpenaz arduratu zen. Hasiera batean diskoaren izenburua Pop izan behar zen baina U2en diskoak izenburuaz aldatzera behartu zuen. Diskoko kanta bat, En el trampolín, hasiera batean Ana Torrojaren debutarako prestatua izan zen.
Abestiak
Abesti guztiak Erentxun/Corman-ek egindakoak dira, apuntatzen diren kasuetan izan ezik:
Disko txikiak
Album horretatik lau txiki atera ziren:
Merkatu (TRAM Alacant)
Mercat Alacantiko Burdinbide Metropolitarraren geltoki bat da, Alacant udalerrian dagoena.
Continental hotela (Donostia)
Continental hotela goi mailako hotel bat izan zen, Donostiako Erdialdean zegoena, Zubieta kaleko 22. zenbakian. Aurrealdeak Kontxa pasealekura ematen zuen, eta La Perla bainuetxea ere gertu zuen. 1884an ireki zuten eta XIX. mendearen amaieran hirian ireki zen bigarren hotela izen zen, antzinako Londres hotela edo Hotel du Palais 1876an inauguratu ondoren.
Aurrekari historikoak
Sortzailea, jatorriz euskalduna eta Madrilen kokatuta zegoen Agustín Galíndez bankaria izan zen. Eraikuntzaren proiektu berria 1880.urtean udaletxean aurkeztu zuen. Jose Goikoa arkitektuak sinatu zuen La Concha hotela izenpean, nahiz eta gero izen hau ez zen mantendu.
Eraikuntza lanak
Hotela sortu zen Miarritzeko eredua jarraituz eta ohitura zenez XIX. mendeko eragin arkitektoniko frantziar nabermenarekin. Sotoa, eta lau solairuk osatzen zuten. Nabarmentzeko Donostian lehenengoak izateagatik: bi zerbitzu: igogailua, eta jatetxearen ondoan ‘’’neguko lorategia’’’ izenekoa.
Inaugurazioa
Inaugurazioa 1884ko maiatzaren 15ean izan zen. Politika-munduko pertsona ospetsuen presentziarekin: garaiko Aurrekoetxea alkatea, diplomatikoak eta ekonomiaren inguruko kargu publiko batzuk. Garai hartako hostalaritza giroan ohitura zenez, hoteletan goi mailako ardura frantziarren eskuetan jartzen zen fidagarritasun eta estiloaren islada zelako. Hasieran E.Lestgarens eta hortik aurrera 1887an P. Hourcade, eta 1894an François Estrade zuzendariak izan ziren.
Deskribapena
Sotoan azpiegiturak zerbitzua bermatzeko (sukaldeak, hozkailuak, ardoen biltegiak).
Beheko solairuan gela publikoak bezeroen zerbitzurako (jangela luze eta egongela bat Kontxa hondartzara irekita, jatetxea, familien jangelak) eta barne bulegoa.
Bi eskailera independienteak – bezeriarena eta zerbitzariena- hiru pisuak komunikatzen zituzten.
Bilakaera historikoa
François Estrade zuzendari zela mendearen hasieran bultzatu zituen erreforma nagusienak. Francisco Urcola Lazcanotegui arkitektu donostiarra arduratu zen 1904an eta 1905ean. Goiko pisua aldatuz kanpoko itxura aldatu zuen. Beheko solairuan bi aldaketa aipatzen ziren nagusiki: zentroan patio ireki bat eta jangelan hondartza aldera leihate handiak. François Estrade berak, ondoko etxeak erosita, 1911an Luis Elizalde arkitektoaren eskutik, zabaltze lana egin zuen, izena birmoldatuz Continental Palace.
Azkeneko erreforma 1960-1961 urteen artean egin zen, mantenu lanak eta gela guztietan bainua jartzen.
1972ko irailaren 30ean itxi zen betirako.
Irigaingo aztarnategi arkeologikoa
Irigaingo aztarnategi arkeologikoa Irisasi mendi publikoan, Usurbilen dagoen aztarnategia da, Oria ibarraren behe aldean, beraz.
2004an III. eta V. mendeen arteko nekazaritza eta abeltzaintzako kokapen bat aurkitu zen Irigainen. Aurkikuntza garrantzitsua izan zen, Oria ibaiaren beheko zatiko Antzinaroko populaketari buruzko lehenengo testigantza baita. Zeramika arrunt ez-torneatuaren hainbat lagin aurkitu ziren. Kokapenaren ezaugarriak bat datoz Beheko Inperio garaiko Gipuzkoako landa ingurunean egin diren beste aurkikuntzekin.
2004aren amaieran eta 2005aren hasieran zazpi zundaketa egin ziren. Lehen biak Irigaingo punturik garaienean egin ziren eta emaitza negatiboa eman zuten baina beherago egin ziren hurrengo zundaketek emaitza positiboa eman zuten. 2005ean beste hiru zundaketa egin ziren, aurreko urtekoetatik metro gutxira, hego-ekialdera. Hauek ere emaitza positiboa eman zuten, material zeramikoak nabarmenduz. 2006an egindako laugarren kanpainan beste hiru zundaketa egin ziren ipar-ekialderantz. Ezin izan zen aztarnategiaren ipar-ekialderanzko zabalkundea frogatu. Aurkikuntza interesgarriena XIX. mende hasierako txanpon bat izan zen.
Beste kanpaina batzuk egiten jarraitu dute Manu Ceberio eta Izaro Quebedoren zuzendaritzapean. Zeramika zatiren artean, eltze formakoak azaldu dira, eta katilu formakoak ere. Bestalde, ikatzak eta lur egosi zati batzuk jaso izan dira.
Bayerren izendapena
Bayerren izendapena izar izendapenerako sistema bat da, Johann Bayerrek XVII. mendearen hasieran, 1603an zehazki, Uranometria izeneko bere izar atlasean hasi zuena eta konstelazio bateko izarrik dizdiratsuenari α izena eta konstelazioaren izena ematen dizkiona, bigarren dizdiratsuenari β eta hala greziar alfabetoko gainontzeko hizkiekin jarraituz minuskulan idatziak konstelazioko izarrentzat, beti ere beherantz dihoazen irudizko magnitude edo dizdiretan.
Bellanagare
(irlanderaz Béal Átha na gCarr) Irlandako udalerri bat da, Roscommon konderrian dagoena. 2013ko erroldaren arabera 142 biztanle zituen.
Bayerren izendapena
Kasuren batzuetan, Bayerren jatorrizko izendapenaren ordena ez da zuzena, konstelazio bateko izarrik dizdiratsuenak ez baitu α izena jasotzen, edo, batzuetan, konstelazioen arteko egungo mugak ez datoz bat Bayerrenekin. Hala ere, Bayerren izendapena oso erabilia da.
Bayerren sistema izar gehiago izendatzeko ere zabaltzen da. Lehenik hizki latindarrak minuskuletan erabiliz eta jarraian hizki larrietan. Izendapen hauetako gehienak gutxi erabiltzen dira, salbuespen batzuekin, h Perseo eta P Cygni kasu. Bayerren izendapenean erabiltzen diren hizki latindar larriak sekula ez doaz Qtik aurrera. R Leporis edo W Ursae Majoris bezalako izenak Bayerren izendapenarekin inongo zerikusirik ez duten izar aldagarrien izendapenak dira.
Superindizeak ere erabiltzen dira hasiera batean Bayerren izendapen bakarra zuten izar bikoitzak ezberdintzeko, hau soilik izar bikoitzentzako erabiltzen ez den arren. Horren adibide π1, π2, π3, π4, π5 i π6 Orionis izarrek osatutako katea da.
Antzinaroan, soilik izar dizdiratsu gutxi batzuk jaso zuten izen propioa. Arabiarrek izen propioak beste askori eman zizkieten. Izarrek beste izen batzuk ere jaso ditzakete, bildu diren katalogo ezberdinen arabera, hauen zati direlarik. Honela, izar bakar batek izen ezberdinak jaso ditzake.
Azillanet
Biztanleria
2007an Azillanet udalerrian erroldatutako biztanleak 398 ziren. Familiak 177 ziren, horien artean 58 pertsona bakarrekoak ziren (35 bakarrik bizi ziren gizonak eta 23 bakarrik bizi ziren emakumeak), 69 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 35 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 15 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 293 etxebizitza zeuden, 187 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 66 bigarren erresidentzia ziren eta 40 hutsik zeuden. 288 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 187 etxebizitza nagusietatik 147 bere jabearen bizilekua ziren, 36 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 11 etxek bi zituzten, 18 etxek hiru zituzten, 39 etxek lau zituzten eta 117 etxek bost zituzten. 106 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 86 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 75 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 231 ziren, horien artean 159 aktiboak ziren eta 72 inaktiboak ziren. 159 pertsona aktiboetatik 118 lanean zeuden (67 gizon eta 51 emakume) eta 41 langabezian zeuden (11 gizon eta 30 emakume). 72 pertsona inaktiboetatik 28 erretiraturik zeuden, 17 ikasten zeuden eta 27 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Azillanet udalerrian 180 unitate fiskal zeuden, 400 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.325 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Bellanamullia
(irlanderaz Béal Átha na Muille) Irlandako udalerri bat da, Roscommon konderrian dagoena.
Azillanet
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia eta 1 igeltseroa.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Azillanet udalerrian 63 nekazaritza-ustiategi zeuden, 448 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Batugailu
Batugailua edo Batutzailea zenbakien batuketa egiten duen zirkuitu digitala da. Konputagailu modernoetan Unitate aritmetiko-logikoan dago. Bitarrean kodetutako kode hamartarrean (BCD) edota BCD gehi hirukoan (XS-3) dauden zenbaki adierazpideetarako diseinatu daitezkeen arren, batugailu arruntek zenbaki bitarrak batzen dituzte.
Batugailu motak
Bi mota orokor daude bit bakarreko zenbakiak batzen dituzten batugailuentzarako:
Semibatugailua
Funtzioak honako hauek dira:
Semibatugailuaren egia-taula:
Fontpedrosa
Fontpedrosa (katalanez; ) Katalan Herrietako udalerri bat da, Conflent eskualdean kokatua. Administratiboki Frantziako Ekialdeko Pirinioak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Geografia
Udalerrian hiru gune daude:
Biztanleria
2007an Fontpedrosa udalerrian erroldatutako biztanleak 123 ziren. Familiak 59 ziren, horien artean 26 pertsona bakarrekoak ziren (19 bakarrik bizi ziren gizonak eta 7 bakarrik bizi ziren emakumeak), 22 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 7 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 250 etxebizitza zeuden, 62 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 171 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 213 etxeak ziren eta 35 apartamentuak ziren. 62 etxebizitza nagusietatik 41 bere jabearen bizilekua ziren, 17 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 25 etxek lau zituzten eta 17 etxek bost zituzten. 30 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 32 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 20 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 69 ziren, horien artean 50 aktiboak ziren eta 19 inaktiboak ziren. 50 pertsona aktiboetatik 44 lanean zeuden (23 gizon eta 21 emakume) eta 6 langabezian zeuden (5 gizon eta 1 emakume). 19 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Coralie Bertrand
Coralie Bertrand (Avignon, Frantzia, 1994ko apirilaren 10a) frantziar errugbilaria da, hamabosteko eta zazpiko errugbian aritzen dena, hegaleko postuan.
Fontpedrosa
Diru sarrerak
2009an Fontpedrosa udalerrian 68 unitate fiskal zeuden, 129 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.367 euro zen.
Coralie Bertrand
Kirol ibilbidea
2020an Tokioko Udako Olinpiar Jokoetako zazpiko errugbi txapelketan parte hartu zuen Frantziako selekzioarekin. Txapelketa horretan zilarrezko domina irabazi zuen Frantziako taldeak, Zeelanda Berriaren atzetik (urrezkoa) eta Fijiren (brontzezkoa) aurretik sailkaturik.
Fontpedrosa
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Coralie Bertrand
Kirol ibilbidea
Errugbilari hauek osatu zuten Frantziako taldea: Coralie Bertrand, Anne-Cécile Ciofani, Caroline Drouin, Camille Grassineau, Lina Guérin, Fanny Horta, Shannon Izar, Chloé Jacquet, Carla Neisen, Séraphine Okemba, Chloé Pelle eta Jade Ulutulek.
Fontpedrosa
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 2 lurrin-dendak ziren.
2000. urtean Fontpedrosa udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Politika
1970eko hamarkadan independentista katalan batzuek Fontpedrosako Akordioak izeneko ituna adostu zuten herri honetan antolatutako topaketan; handik "Zer da PSAN-p?" agiria atera zen, PSAN alderdiaren banaketa izango zen PSAN-provisionalaren sorrera iragarri azaltzen zuena.
Schistura kaysonei
Schistura kaysonei Schistura generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Matriarkatu
Matriarkatua emakumeak gizartearen boterea izan duen gizarte-antolaketa da. Beste modu batera ere ezagutzen da botere hau, ginekokrazia hain zuzen ere.
Historia
Hiru etapa hauetan gizonen boteretik emakumeen boterera igarotzen da eta azkenik berriro ere gizonek boterea edukitzera. Matriarkatua egon zen garai horretan boterea emakumearen eskuetan egon zela uste zuen, hau da, ginekokrazia zorrotza izan zela.
Morganek ere matriarkatua bere zentzu indartsuenean ulertzen zuen, ondorio hauetara iristeko datu etnografikoak erabiliko ditu eta senidetasun terminologiak hartuko ditu oinarritzat, berandu eman diren isla moduan hartzen zuelarik (hondar linguistiko moduan, senidetasun harreman pasatuak azaltzen zituena).
Hauek eskema ebolutibo baten arabera antolatu zituen, non toki guztietan garapen lerrobakarra emango zen: erabateko promiskuitatetik matriarkatu eta talde ezkontzetara eta azkenik monogamiara.
Bachofen eta Morganen lanak Engels-en oinarri bihurtu ziren. Egile honek eboluzio ekonomikoarekin erlazionatzen du familiaren eboluzioa, matriarkatua garai historiko zehatz bateko ezaugarriekin egokitzen saiatuz edo egokituz. Matriarkatutik patriarkatura barbareria gorenean bakarrik emango da, alfabeto idazkera, burdin fundizioa eta gens-aren propietate pribatuak eragindako soberakinekin bat eginez.
Bachofen, Morgan eta Engels bezalako marxistentzat, baita Krutwig, Ortzi eta Txema Hornillarentzat ere matriarkatua emakumeen boterea eta supremazia dira. Patriarkatuaren aurreko estadio beharrezkotzat jotzen dute, zeinek eboluzioaren etapa bat osatzen duen beste ezaugarri sozial eta kulturalarekin batera.
Tylorrek bere aurrekoekin dogma eboluzionista partekatzen du, matrilinealitatea eta patrilinealitatea ez direla ezaugarri isolatuak uste zuen, ezaugarri hauek konplexu organiko baten osagarri direla irizten zuen. Baina Tylorrek gizarte matrilinealak ez duela emakumearen autoritatea adierazten azaldu zuen, beraz, horregatik matriarkatuaren hitza alde batera utzi zuen.
Halere Morganek egindako eboluzio historikoaren antzeko ezarri zuen: sistema maternala, maternal-paternala eta paternala.
Tylor eta Vienako eskolakoek matriarkatua bere izaera ahulean ulertzen dute eta historiako ziklo kultural baten ezaugarri osatzaile bezala ulertzen zuten. Ziklo hau matriarkal-nekazaria da eta patriarkal-totemista-ehiztari eta patriarkal-nomada-artzainen artean aurkituko litzateke. Bere ezaugarriak honako hauek izango lirateke:
Euskal matriarkatua
Hasieratik kritikak jaso zituen Matriarkatuaren teoriak, Maine-k (1861) teoriaren lehen autoreei aurre egin zien patriarkatua unibertsala zela esanez. 80-90 hamarkadetan eztabaida gori-gori egon zen. Benberger-ek (1979) mitoa eta teoria ez direla nahastu behar esan zuen. Euskal Herrian, Aranzadi-k esaterako “El milenarismo vasco” (1981) liburuan teoriaren berrikuspena eta kritika egin zuen.
Feministen artean ordea, ez zen jarrera oso argirik azaldu, matriarkatuaren teoriak aldekoak nahiz aurkakoak zituen. Euskal Herrian, 1985. urtean hainbat autoreren artean osatutako “Mujer vasca: imagen y realidad” liburuak Euskal matriarkatuaren teoria berrikusi eta kritika egin zion. Teoria euskal nazionalismoarekin zituen harremanak aztertu ziren besteak beste lan honetan eta idealaren eta benetako praktikaren arteko kontraesanak azpimarratu ziren.
Animalia matriarkalak
Zenbait espezie daude matriarkatua erabiltzen dutenak antolaketa mota gisa. Hauek artean daude:
Raymond (New Hampshire)
Raymond Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Rockingham konderrian dago, New Hampshire estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Leydetita
Leydetita mineral bat da.
Ezaugarriak
Leydetita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 da.
Elfo
Jatorriz elfoak naturarekin bat eginik bizi diren germaniar jatorriko mitologietako izaki txiki, antropomorfo eta magikoak dira. Ipar Europako hainbat kulturatan agertu ohi dira, batez ere Alemaniar kulturan, Eskandinaviarrean eta Anglosaxoian. Pertsonai mitiko-folkloriko gehienak bezala, gaiztoa, kaltegarria edo ona eta lagungarria izan daitezke. Erresuma Batua, Kanada eta Estatu Batuetan ere elfo izenaz ezagutzen dira, Aita Noelen laguntzaile ñimiñoak dira.
Eskandinaviar folklorean
Mitologia nordikoko elfoak folklorean iraun dute, emakume gisa batez ere, muinoetan eta harkaitzetan. Suediak älvorrak, basoan elfo-errege batekin bizi ziren neska ederrak ziren.
Elfoak belardietan dantzan ikus zitezkeen, batez ere gauez eta behe-lainoa zegoen goizetan. Zirkulu bat uzten zuten dantzan egin zuten lekuetan, älvdanser (elfo-dantzak) edo älvringar (elfo-zirkuluak) izenekoa, eta batean pixa egiteak gaixotasun benereoak sortzen zituela pentsatzen zen. Normalean, elfoen zirkuluak onddo txikiez osatutako eraztun (fairy-ring) bat ziren, baina beste elfo zirkulu mota bat ere bazegoen. Anne Marie Hellström historialari hitzetan:"Lakuen ertzetan, basoak aintzirarekin bat egiten zuen lekuan, elfo zirkuluak aurkitu ahal ziren. Leku biribilak ziren, eta barruan belarra zapalduta zegoen, Elfoak han dantzatu zirelako. Tisnaren lakuan, horietako bat ikusi dut nik. Arriskutsua izan liteke, eta norbait gaixotu egin zitekeen bertan sartzen bazen nolabait suntsitzen bazuen."
Gaur egun
Islandian, jende askok elfoak -huldufólk edo "ezkutatzen den jendea"- bazirela sinisten zuen duela urte gutxi, eta errespetuz tratatu behar zirela. Harri edo harkaitzen azpian bizi dira horiek eta horrek herrialdeko errepideen diseinuan eragin du, elfoak bizi diren lekuetan, ezin izan baita errepiderik egin.
Tú también lo harías
Tú también lo harías espainiar telesaila da, David Victorik eta Jordi Vallejok Disney+erako sortua.
Sinopsia
Armak erabiliz egindako lapurreta bat jazo da Bartzelonako aireportua inguruko hainbat hirirekin lortzen duen autobus ibilbidean. Emaitza: hiru hildako, pertsona bat ihesean, eta sei lekuko, susmagarria identifikatu ezinean. Polizia agenteak susmatzen hasiko dira ea lekukoak ez ote diren zerbait ezkutatzen ari. Bitartean, sare sozialetan iheslariaren aldeko mezuak ugaritzen hasi dira.
Pozzuolo del Friuli
Pozzuolo del Friuli Italiako udalerri bat da. Udineko probintzian kokatuta dago, Friuli-Venezia-Julia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Erromatar mitologia
Erromatar mitologia Antzinako Erromako sinesmen mitologikoen multzoa da, eta garai hartako erlijioaren osagai bat zen. Bi garaitan bana daiteke:
Pozzuolo del Friuli
Mugakideak
Pozzuolo del Friulik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Erromatar mitologia
Mitologia eta erlijioa
Ohikoa da mitolojia eta antzinako erlijioa kontzeptuak nahastea. Mitoak kontakizunak dira, mundua (natura edota zibilizazioaren sorrera) azaltzeko narrazio multzoa. Ipuin horietan pertsonaiak daude (jainko-jainkosak, heroiak, deabruak, pertsonai historikoak eta sasi-historikoak, etab.) eta haien arteko erlazioak kontatzen dituzte edota haiek gizakiekin edo naturarekin izandakoak. Erlijioa, aldiz, zabalagoa da; sinemen guztien multzoa da, eta sinismen horiek praktikatzeko kultura batek sortu dituen errituak, leku sakratuak, apaizak eta bestelako azpiegitura fisiko eta mentalak.
Erromako lehen mitoen jatorria
Askotan aipatu da erromatarrak, greziarren aldean, ez direla mitologia zaleak. Egia da, esaterako, jainko eta jainkosa erromatarrek izena eta funtzio argiak duten elementu hutsak direla, kontakizun edo historiarik gabeak (alegia, mitologiarik gabeak). Hala ere, erromatarrek bazuten:
Jainkoen lehen mitologia
Eredu erromatarrak, grekoarekin konparatuz, jainko kontzeptua definitzeko modu ezberdina izan zuen. Adibidez, antzinako greziar bati Demeter nor zen galdetuko bagenio, segur aski Hadesek Persefone alaba bahitu zionean izandako atsekabearen kondaira ezaguna kontatuko liguke; antzinako erromatar batek, aldiz, erantzungo luke Zeres-ek flamen deituriko apaiz ofizial bat zuela eta Jupiter, Marte eta Quirinoren flamenak baino gazteagoa izanik, Flora eta Pomonaren flamenak baino zaharragoa zela. Gainera, beste bi landa-jainkorekin (Libero eta Libera) hirukote bat osatzen zuela esango liguke. Eta baita jainkosari laguntzen zioten bigarren mailako beste jainkoak beren funtzio zehatzekin zerrendatu ere: Sarritor (jorratzailea), Messor (uzta-biltzailea), Convector (gurdizaina), Conditor (biltegizaina), Insitor (ereilea), etab. Honela, antzinako mitologia erromatarra, jainkoei dagokienez, ez zegoen istorioez soilik osaturik, baina baita jainkoen eta gizakien arteko erlazio konplexuez ere, bai gizakien munduan, bai jainkoenean.
Erromako eta Greziako mitologiak
Antzinako erromatarren jatorrizko erlijioa aldatu egin zen Greziako mitologiaren sinesmen ugariak eta korapilatsuak bereganatu zituenean historian zehar. Antzinako erromatarren erlijioari buruz dakigun apurra ez dugu garaiko iturriei esker ezagutzen, baizik eta antzinako tradizioen galera saihestu nahi izan zuten geroagoko idazleei esker, besteak beste, K. a. I. mendeko Marco Terentzio Varron jakituna. Beste idazle klasiko batzuek, adibidez Ovidio poetak, I. mendearen hasieran idatzi zuen Fasti izeneko lanean, eredu helenistikoen eragin handia izan zuten eta beren lanetan Greziako mitoak erabili zituzten askotan tradizio erromatarraren hutsuneak betetzeko.
Erromatarrek kanpotarren jainko edo jainkosa bat euren panteoiko batekin antzekotasunak ikusi eta parekatzen zuten askotan. Fenomeno horri historialariek "interpretatio romana" izena ematen diote. Baina erromatar jainko-jainkosak eta greziarrak ez dira berdinak, are gutxiago gauza bera. Nestro F. Marqués espainiar arkeologoak esaten du:"Ez, ez dute jainkotasun batzuek besteekin zerikusirik, eta gutxiago sortzen dira bata bestetik..... Erroma eta Grezia aurkitzen hasten direnean, batez ere K.a. IV. mendetik aurrera, elkar ulertzeko beharra dute, oso erromatar gutxik hitz egiten baitzuten grekoz garai hartan.... Zeus eta Jupiterrekin gauza bera gertatu zen gutxi gorabehera. Lehena, grekoa, edozer gauza bihurtzen zen kaskarina da, bahitu eta bortxatu egiten zuen; bigarrena, erromatarra, aldiz, zaharragoa eta serioagoa da."
Ovidio
Erromako lehen autore askok Erromako mitoei buruz idatzi zuten. Ovidiok, Augusto enperadoreak erbesteratu aurretik, une kritiko batean idatzi zuen historia erromatarrean, politikoan eta kulturalean. Enperadoreak Errepublikako erlijio zaharrarekiko lotura berrezartzea eta jainkoentzako begirunea izatea espero zuen. Ovidiok hainbat lan idatzi zituen erromatar mitoari eta erlijioari buruz: Metamorfosiak eta Fasti dira bere obra ezagunenetako bi. Bere istorioek, gehienak grekoak, izen erromatarrak zituzten. Fasti-n garai bateko egutegi erromatarreko lehen sei hilabeteetako jaialdiak, jainkoen kondairak eta erritu askoren jatorria erretratatu zituen. Mitologia erromatar goiztiarrak lotura estua izan zuen hiriarekin eta haren historia aberatsarekin, baina legenda jakin batean jarri zuen arreta, ustezko sortzaileen sorrera: Romulo eta Remo.
Eneida eta Eneas
Mitoa eta Historia lotzen duen lehenetariko saiakera Virgilio poetarena izan zen, Homeroren Odisea Erromaren sorrerarekin lotzen duena. Bere heroiaren, Troyako Eneas gudariaren, bidaiak kontatzen dituena. Esan izan da Eneidak mitologia erromatarraren adierazpen osoena erakusten duela. Historian, heroiak, amaren duen Venus jainkosaren laguntzarekin, (haren aita Ankises izeneko gizon hilgarria zen), ihes egin zuen Troyatik aitarekin eta zenbait lagun soldadurekin, hiria greziarrek erabat bereganatu baino lehen.
Istorio horrek eta Troiako Gerrarekin zuten loturak erlazio bat eman zieten erromatarrei Troiako antzinako kulturarekin. Venusen laguntzarekin, eroritako troiarrek hiria utzi eta Italiara nabigatzen dute, Eneasi esan baitzioten, han hiri bat aurkituko zuela. Lehenbizi Greziara joan ziren, eta, gero, Homeroren istorian bezalaxe, bidea galtzen dute. Afrikako Cartago hirian lurreratu dira. Han, Eneasek Dido erregina ederra ezagutu du, harekin maitemindu eta laster ahaztu zaio bere benetako asmoa.
Azkenik, Merkurio jainkoak esku hartu eta Eneasi bere patua gogorarazten dio, berak eta bere gizonek Afrika oparoa utzi eta urrundu daitezen. Dido erreginak bere buruaz beste egin du Eneasek uzten duenean. Kumas hirian lurreratzean, Eneasek Sibilaren orakulua kontsultatu du. Orakulu horrek Hadesera eraman du. Han, eroritako etsaiak eta Dido erregina aurkitu ditu, eta, gainera, hil berria den aita ere ikusi du eta bere ondorengoek ezarriko zuten hiri handiaz esaten diona. Geroago, Tiber ibaiaren ahora iritsi ondoren, troiarrak gerra batean sartu ziren Rutuloen Turnus erregearekin. Venusek Vulcanori eskatu dio Eneasentzat armadura eta arma berriak egiteko, Akilesentzat egin zuen bezala. Azkenik, Turnus garaitu eta hil egin zuten baina bakea lortu da Eneasek erregearen alabarekin ezkonduz.
Italiako eta Erromako jainkoak
Apaiz ofizialen erritu-praktika erromatarrak jainkoak bi taldetan banatzen zituen: bertako jainkoak (di indigetes) eta jainko berriak (di novensiles).
Bertako jainkoak jatorriz Estatu erromatarrekoak ziren eta haien izena eta jatorria antzinako apaizen tituluetan eta baita egutegian finkatu ziren jaiegunetan ere adierazten ziren; mota honetako hogeita hamar jainkori jaiegun bereziak eskaintzen zizkieten. Jainko berriak geroago iritsi ziren. Jainko horien gurtza garai historikoetan ezarri zen hirian, normalean halako data ezagun batean eta krisi edo beharrizan jakin bati erantzuteko beharraren ondorioz.
Bertako jainkoez gain, antzinako jainko erromatarren artean espezialistak deituriko jainkoen multzoa ere sartzen zen, erromatarrek hainbat ekintza burutu bitartean (besteak beste, uzta garaian) deitzen zituztenak. Goldatze eta ereite garaian ospatutako antzinako errituen zati batzuei esker, badakigu jardueraren fase bakoitzean jainko jakin baten izena deitzen zutela (jainkoaren izena jardueraren aditzetik eratorria zen). Jainko horiek jainko laguntzaileak zirela esan dezakegu, jainko nagusiekin batera eskatzen baitzitzaien laguntza.
Carettochelyidae
Carettochelyidae Trionychiaren barruan sailkatzen den dortoka familia bat da. Gaur egun familia honetako ordezkari bakarra Carettochelys insculpta da.
Brideswell (Roscommon konderria)
Irlandako udalerri bat da, Roscommon konderrian dagoena.
Wilkesboro (Ipar Carolina)
Wilkesboro Ipar Carolinako herri bat da. Wilkes konderrian kokatua dago. 2010ean 3,413 biztanle zituen, 15.27 kilometro koadrotan banatuta.
Fosfolipasa
Fosfolipasa fosfolipidoetan dauden ester loturak hidrolizatzen dituen entzima bat da. Lau fosfolipasa mota daude: A, B, C eta D izenekoak.
A fosfolipasa
A2 fosfolipasak fosfolipidoen hidrolisia katalizatzen du azido arakidonikoa eratzeko, eikosanoideen aurrekaria (leukotrieno, prostaglandina) eta tronboxanoena.
Ängelholmeko Objektu Hegalari Ezezagunari monumentua
Historia
1963an eraiki zen, Kronoskogen inguratzen duten basoetako soilgune batean; garai hartan "eskala handiko proba-hegaldi" ugari ikusi ziren bertan. Ängelholmeko OHEren monumentuak 1946ko maiatzaren 18an OVNI baten lurreratzea gogorarazten du, Gösta Carlsson izotz-hockeyko jokalari suediarrak ikusi zuena. Monumentua zementuz egindako aparatuaren eta lurreratzeak utzitako aztarnen eskalako erreprodukzio bat da.
Clas Svahnek, UFO-Sverigeko presidenteak, kasua ikertu zuen eta liburu bat idatzi zuen, Gösta Carlssonekin batera, gertakariari buruz. Bere ustez, ez dago froga sinesgarririk gertaera hori Carlssonek kontatu zuen moduan gertatu zela esateko.