cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eskubide Ekonomikoen, Sozialen eta Kulturalen Nazioarteko Ituna
Ituna
Lehenengo atala 1.artikulu batez osatuta dago eta honetan, determinazio askearen printzipioa azaldu eta horren indarrez herriek beren izaera politikoa, garapen ekonomiko, sozial eta kulturala askatasun osoz moldatu dezaketela adierazten da. Aipatu bezala, herriek, beren helburuak lortzeko, elkarrekiko onuraren printzipioan oinarritutako nazioarteko lankidetza ekonomikoaren ondoriozko betebeharrei eta nazioarteko zuzenbideari kalterik egin gabe, noski, askatasunez balia ditzakete beren aberastasun eta baliabide naturalak. Herri batek bere biziraupenerako baliabideez gabetua ez izateko eskubide negatiboa duela onartzen da, eta betebehar hau ezartzen du: autonomoak ez diren alderdiak eta fideikomisoan dauden lurraldeak (koloniak) oraindik ere erantzuleak izatea, haien determinazio askea suspertu eta errespetatzeko.
Bigarren atala, lau artikuluz osatuta dago (2.artikulutik 5.artikulura). Honetan, “Harreman progresiboaren” printzipioa azaldu eta aldarrikatu egiten ditu. Halaber, "arraza, sexu, hizkuntza, erlijio, iritzi politiko edo bestelakoengatik, jatorri nazional edo sozialagatik, posizio ekonomiko, jaiotza edo beste edozein gizarte-baldintzarengatik inolako bereizkeriarik egin gabe" eskubideak aitortzea eskatzen du. Eskubideak legeak mugatu ditzake soilik, eskubideen izaerarekin bateragarri eginez, eta soilik "gizarte demokratiko batean ongizate orokorra sustatzeko" helburuarekin.
Laugarren atala ''', hamar artikuluz osatuta dago (16. artikulutik 25.artikulura). ''' Honek, txostenak aurkeztea eta itunaren jarraipena egitea arautzen du, bai eta alderdiek hura aplikatzeko hartutako neurriak ere. Halaber, aukera ematen dio zaintza organoari (Eskubide Ekonomiko, Sozial eta Kulturalen Komitea) (jatorrian Nazio Batuen Ekonomia eta Gizarte Kontseilua) Nazio Batuen Batzar Nagusiari gomendio orokorrak egitea, eskubideak gauzatzeko neurri egokiei buruz.
Bostgarren atala , sei artikuluz osatuta dago (26.artikulutik 31.artikulura). Onarpena, indarrean sartzea eta itunaren aldaketak aurreikusi eta ezarri egiten ditu.
Ituna, Nazio batuen asamblea orokorrak onartu egin zuen 2220 A (XXI) ebazpenean (1966ko abenduaren 16an), baina 1976 ko urtarrilaren 3an sartu zen indarrean. Itun hau 35 estatuk onartu egin zuten; Ituna onartu zuten estatu hauek Nazio Batuen parte dira. Gaur egun 171 herrialde dira tratatu honen parte; 4k sinatu egin dute baina ez dute onartu eta 22k ez dute ezta sinatu ere egin.
Itunaren 27.artikuluan, honen indarrean sartzeko pausoak azaldu eta aldarrikatu egiten dira. Honetan, onarpen instrumentua (35. instrumentua) edo nazio batuen idazkari nagusiak onartu eta hiru hilabete igaro ondoren indarrean sartuko dela aldarrikatu egiten du.
Artikulu beraren bigarren zatian aldarrikatu egiten da, onartu egin duten estatuek, behin lehen puntuan ezarritako baldintzak bete izan dituztenean, itun hau indarrean sartuko dela estatu hauetan.
Berriz, Itunaren 26.artikuluan, Nazio batuen kide diren estatu guztiak itun honen parte izateko eskubidea dutela aldarrikatu egiten du. Honen ondorioz, itun hau, estatu hauetan aplikatzeko, beraien onarpena behar da, hau aurrera eramateko. Gainera, Itun hau argitara dadin, idazkari nagusiaren eskuetatik pasatu behar da.
Espainan, Itun hau 1977ko uztailaren 27an indarrean sartu egin zen.
Ondoko aplikazioa eta garapena
Itun hau aplikatzeko momentuan, DESCko (“Derecho economico social y cultural”) komiteak babestu eta kontrolatu egiten ditu estatuak, eskubide hauek egikaratzeko momentuan. Organo hau, Nazio batuen organo bat da eta 1985.urtean hasi egin zena. Komite hau 18 kidez osatuta dago, eta haien zeregina gomendioak ematea da, itun honek defendatzen dituen eskubideak gehiago eta modu irmoago batean babesteko asmoarekin. Hauek 5 urtero informe bat aurkeztu egiten dituzte non hartutako neurriak azaldu egiten dira.
Dena den, herrialde bakoitzak informeak aurkezteko aukera dute eta komiteak hauek onartzeko aukera izango dute.
Itunari dagokionez, hainbat erreserba gertatu ziren: 21 estatuk erreserbak ezarri egin zituzten:
Afrikako herrialdeak:
Asiako herrialdeak:
Europako herrialdeak:
Amerikako herrialdeak:
Ozeaniako herrialdea:
Edukia
Protokolo fakultatiboa, norma eta betebeharrak ezartzeko instrumentu bat da. Kasu honetan, Itunarekin batera doa eta eskubide ekonomiko sozial eta kulturalak babesteko mekanismo gisa erabili egiten da; itunean agertzen diren ideiak aplikatzen lagunduz.
Protokolo fakultatibo hau denuntzia eta ikerketa mekanismo bezala kalifikatzen da, eskubide hauen arloaren barruan, eta zer ikusi handia dauka itunean ezartzen denarekin. Protokolo honen bitartez, eskubide ekonomiko, sozial eta kulturalen babes gehiago bermatzea da helburua.
Protokolo fakultatiboaren egiturari dagokionez, 22 artikuluz eratuta dago. Honetan, justizia eta bakea oinarri bezala hartu egiten dira; hala, protokoloa itunarekin batera aplikatu egiten da, osagarri modura. 22 artikulu horietan hurrengoa zehaztu egiten da:
1.artikulua : Komitearen boterea komunikazioak jasotzeko eta ikertzea.
3.artikulua : Onargarritasuna.
5.artikulua : Behin behineko neurriak.
6.artikulua : Komunikazioaren transmisioa.
7.artikulua : Ebazpen lagungarria.
8.artikulua : Komunikazio azterketa.
9.artikulua : Komitearen gaineko ikuspenen jasarpenak.
10.artikulua : Estatuen arteko elkarrizketa.
11.artikulua : Ikerketaren prozedimendua.
12.artikulua : Ikerketa prozedimenduaren jarraipena.
13.artikulua : Babes neurriak.
14.artikulua: Nazioarteko asistentzia eta kooperazioa.
15.artikulua : Urteko informea.
16.artikulua : Informazioa eta dibulgazioa.
17.artikulua : Sinadura, berrespen eta atxikimendua.
18.artikulua : Indarrean sartzea.
19.artikulua : Zuzenketa.
20.artikulua : Denuntzia.
21.artikulua : Idazkari generalaren jakinarazpena.
22.artikulua : Hizkuntza ofizialak.
Indarrean sartzea
Protokoloaren 18.artikuluan, hau indarrean sartzeko pausoak ezarri egiten dira. Artikulu honen lehen puntuan, ezarri egiten da protokoloak idazkari nagusiak boterean izan eta hiru hilabete geroago indarrean sartuko dela. Bigarren puntuan, protokoloa onartu egiten duen estatuentzat, hau indarrean sartuko dela estatuak haien onarpen neurriak aurrera eraman  eta hiru hilabete geroago.
Espaina mailan, 2013ko maiatzaren 5an indarrean sartu zen eskubide ekonomiko, sozial eta kulturalaren itunaren protokolo fakultatiboa. Dena den, Espainak protokolo hau 2010. urtean onartu egin zuen. Hala, munduko hirugarren estatua izan zen protokolo hau onartzen.
Beste itunen garapena
Itun honen ondorioz, giza eskubideak aldarrikatzeko beste hainbat itun eratu egin ziren: “La convención internacional sobre la eliminación de todas formas de discriminacion racial” (1965), “Declaración sobre la eliminación de la discriminacion contra la mujer” (1967) “la convención sobre los derechos del niño” (1989), “el derecho internacional de los refugiados, los derechos del trabajadores migratorios y la convención sobre los derechos de los discapacitados” (2006).
Neustadt (Estrasburgo)
Neustadt (Hiri berria) hiriaren alde historikoaren alboan, Faux-Rempart ubidearen beste aldean kokatzen den auzoa da. UNESCOk Gizateriaren ondare izendatu zuen 1988an Estrasburgoko Uharte Handia eta 2017an egindako luzapenean Neustadt sartu zuen barruan.
Historia
Alemaniako Inperioak Alsazia anexionatu zuenean Estrasburgo uharte handira mugatzen zen gehien bat. Alemaniarrek ubidearen beste aldean auzo berria eraikitzeari ekin zioten, alde historikoko kale bihurrien aldean etorbide eta enparantza zabalak eraikiz, alemaniarren boterearen erakusgarri. Horretarako hiriaren babeserako harresi eta gotorlekuak eraitsi zituzten. Arkitektura neobarrokoa, neopizkundekoa, neogotikoa eta neorromanikoa ikusten da eta XIX. mendearen amaieran Art Nouveau estiloko eraikinak altxatu ziren.
Alemaniar enperadoreak bertan eraiki zuen jauregia (Kaiserpalast), gaur egun Rhineko jauregia izenaz ezagutzen dena.
Eremu inperiala esaten dena 1880. hamarkadan hasi ziren eraikitzen J. C. Conrath arkitektoaren gidaritzapean. 1920. hamarkadan alde erresidentzialak eraiki ziren. Bigarren Mundu Gerran aliatuen bonbaketek hainbat eraikin kaltetu zituzten eta 1950. hamarkadan auzoa berriztuz eta handituz joan zen.
Deskribapena
Estrasburgoko uhartea iparraldetik inguratzen du Neustadt auzoak. Lau eremu bereiztendira, mendebaldetik ekialdera:
Jauregi ugari daude, eraikin publikoak eta aisialdirakoak, bai eta elizak ere. Eraikin garrantzitsuenak Errepublikaren enparantza zirkularraren inguruan kokatzen dira. Handik askatasunaren etorbidea ateratzen da Unibertsitatearen aldera. Unibertsitatea Ill ibaiaren beste aldean kokatzen da.
Lycogala epidendrum
Lycogala epidendrum Enteridiidae familiako onddo espezie bat da. Ez da kontsumorako egokia, tamaina txikiagatik eta sendotasun gutxi duelako, sukaldean ezin da erabili.
Deskribapena
Karpoforoa: 6 - 10 mm-ko diametroa duten esferak eratzen dira, gaztetan gorri-eskarlata kolore eder bat du, heltzen denean gris-buztin kolorera pasatuz.
Haragia: Gaztetan, gorri-eskarlata koloreko masa krematsu bat, heltzean arre koloreko hauts itxi batera pasatzeko.
Plasmidoa: Fruktifikazio "etaloide" bat da, hau da, gorputza peridio batean sartuta dago, eta esporangioak beren artean inolako bereizketarik gabe daude.
Jangarritasuna
Ez du sukaldaritzarako balio.
Nahasketa arriskua
Bere ezaugarriengatik ez dago nahasterik. Lycogala exiguum txikiagoa da.
Sasoia eta lekua
Udaberritik udazkenera, koniferoen egur usteletan. Ohikoa Euskal Herrian.
Txalupa (abestia)
Txalupa Gose taldeak Joseba Sarrionandiaren hitzekin sortutako abestia da. 2014an Gosea taldeak argitaratutako Gosariak diskoan plazaratu zuen. 2015eko Korrika kulturalaren barruan aritu ziren kontzertuan ematen Euskal Herrian zehar.
Disko berean beste hamar kanta agertu ziren. besteak beste hauek: Banku atrakatzaileak, Zoroetxeko harresia, Katuen kantua, Alegrantziaren aldeko konjura, Bederatzi te kikara basamortu ertzean, edo Belengo albistiek.
Hitzak
Talde-lana eta talde-bizitza ospatzeko olerkia da, sinplea eta sakona aldi berean. Abestiaren mezua bidea egitearen garrantzia azpimarratzea da. Abestian portuak utopia adierazten du eta itsasoak borroka-lekua. Txalupa berean bidea elkarrekin egiten duten marinelen abentura konpartitu bat deskribatzen du. Hainbat egoeratan aplikatu daitekeena, Euskal Herriaren eraikitze-prozesuan, adibidez.
Ez dakigu non amaituko dugun. Badakigu bidean zalantzak sortuko direla, dena argi ikusiko dugula batzuetan eta ilun bestetan. Enbatak eta erauntsiak izango dira, baina porturik ikusten ez denean ere imajinatzen jarraitzea da erronka.
Itsasoko lexikoa
Abestian erabiltzen den lexikoa oso aberatsa da, eta itsasoarekin lotura estua du, gainera: aingura, aire, badia, behe-laino, boga, branka, galerna, haize-oihal, hodeitzar, itsas hondo, ilargia, istribor, itsasargi, itsaso, kaio, kapitain, kasko, koadrante, korronte, kraskatu, lur lehor, lema, marinel, motor, olatu, pilotu, portu, txalupa, txo.
Novigrad gaztelua
Novigrad gaztelua (Dvorac Feštetić Kaštel Feštetić) Novigrad hirian, Kroaziako Zadar eskualdean dagoen gotorlekua da.
Historia
1386an, Hungariako eta Kroaziako Maria I.a Hungariakoa subiranoa eta bere ama, Elizabeth Bosniakoa, Novigrad gazteluan espetxeratu zituzten. Elizabeth ito zuten.
1970eko Urkiolako Igoera
1970eko Urkiolako Igoera, Urkiolako Igoerako IX. ekitaldia izan zen. Egun honetan bi lasterketa egin béhar ziren baina bakarra egin zen azkenean. Txirrindulari amateurrak goizeko 11:30etan atera ziren eta igotzen zihoazen heinean elurtea areagotu egin zen. Orduan, bigarren lasterketa ateratzea erabaki zen. 12tatik ordu batetara atzeratu zen. Azkenean, beste egun batean egiteko akordiora heldu zen. Tamalez, ez zen beste egunik aurkitu.
Ziza zauli
Ziza zaulia (Lyophyllum decastes) Lyophyllaceae familiako onddo espezie bat da.
Espezie ezezaguna da perretxiko zale gehienentzat, baina kalitatezko jangarria da.
Deskribapena
Kapela: 4 eta 12 cm bitarteko diametrokoa, leuna, larru kolorekoa, gris-arrea, batzuetan arre-horixka. Hasieran ganbil-makurra, gero lau-hondoratua, ertza uhindua eta beherantz biribilkatuta ale gazteetan, gero zabaldu egiten da.
Orriak: Banangarriak, itsatsiak edo dekurrenteak. Hasieran zurixkak, ondoren gris zurbilera edo gris-horixkara pasatzen dira.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain beherantz jarraitzen duten orriak.
Urtubiako anderea
Urtubiako anderea, izenez Aimee Urtubiakoa omen, Espainiako Errege Felipe II.aren aldeko espiotza-lanak egin zituen 1597-98 bitartean gutxienez. Urte horietan euskaraz idatziriko 19 gutun ezagutzen zaizkio eta Frantziako atzen erlijio-gerraren (1594-98) bukaerako urteetako gertaeren notizia ematen da. Gogoan izan Frantziako erregea Nafarroako Henrike III.a zela 1589z gero eta fede protestantea izan zuela bizitzako parte inportante batean. Aimee Lapurdiko familia noble katoliko batean jaiotakoa omen zen, 1574an Urtubiako jaun Juan Altzatekoarekin esposatu zena.
Ziza zauli
Deskribapena
Hanka: Zurixka, 5 - 12 x 0,6 - 1 cm-koa, zilindrikoa edo konprimatu samarra, goian pruinaduna, batzuetan luzanga eta bihurgunetsua eta beste batzuetan laburra eta itxuragabea.
Urtubiako anderea
Gaztelako Simancasko artxibategian Urtubiako andereak Hondarribiko alkate eta Gipuzkoako Kapitain Jeneral zen Juan Velazquez de Velascori helarazitako 19 gutun daude non euskaraz Frantziako notiziak ematen dizkion. Velazquez de Velascok gutunak Martin Idiakez Iparralderako Idazkari Nagusiari igotzen zizkion, inoiz oharren bat gaztelaniaz erantsita.
Ziza zauli
Deskribapena
Haragia: Nahiko mehea eta zaila, zurbila. Irin usain ahula du eta babarrun zaporea.
Urtubiako anderea
Floristan Imicoz-en arabera ezagutzen diren Urtubiaren gutunen artean lehena 1597ko maiatzekoa da eta atzena 1598ko martxokoa.
Ziza zauli
Jangarritasuna
Jangarri ona.
Urtubiako anderea
Hona horietako lehenaren testua :"Jauna: eztout faltatou nai izan zure senoriary / parte emaitere nere osasounas eta etoraras. Zure / senoriaren carta emen batou zaita contentou asco / eman baitit, ascotant el dadila nire merchede egitera. / Parte ounetaco berriric nic gastiga al dezaquedana da / erege jauna Amiansen setio dagoela eta jente / asco digoala socorrira, Paris eta Arouan tradizioz / arzer ditouela esagac, baina goustiac descoubritou / direla eta gente asco presounero dagoela eta / joustizia egiten douela chait andiro. Inglesas den / bezenbatean emengo asmouac dire armada partitou / zela. Parte ounetaco ounzi bat oran etorri da eta / esan didate estela deus memorioric Londresen esan den / armada orresas. Ni izandou naizen parte artan / esta deus propositoric asegin darzunecoric, baizen / Agramonteco jaunaren lotinenta Mousieur de / Sansac egoun gousties ouste doue cortetic. Berry / segouroric ordouan jaquingo dougou eta estout / faltatouco zure senoriary parte emaitera eta / arte ounetan agin biezat zertan zerby al dezaquedan."
Ziza zauli
Nahasketa arriskua
Lyophyllum fumosum delakoarekin honek kapela arre-gris iluna du eta zuntzexkak ditu. Zenbait autoreren iritziz, Lyophyllum decastes espeziaren aldaera bat da.
Limacella illinita
Limacella illinita Amanitaceae familiako onddo espezie bat da. Jangarri gisa agertzen den arren, estaldura lirdingatsuak, ez du jateko gogorik ematen.
Ziza zauli
Sasoia eta lekua
Udazkenean, hostozabalen parke edo baso belartsuetan. Ale askoko taldetan hazten da, askotan, oinaren oinarritik elkarri soldatuta.
Limacella illinita
Deskribapena
Kapela: 3 eta 8 cm bitarteko diametrokoa; hasieran kanpai itxurakoa, gero ganbila erdian titi kamuts batekin. Zuria edo gris zurixka, okre kolorea du erdian. Likatsua, ertzean hondar lirdingatsuak ditu. Leuna.
Orriak: Libreak, bigunak, zuriak eta estu.
Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.
Hanka: 4 eta 10 x 0,4 - 0,7 cm-koa. Likatsua, hauskorra; kapelaren kolore berekoa, eta noizbehinka hondar nabarmen samarrekin, eraztun antzeko lirdingatsu itxuran.
Haragia: Zurixka, mehea. Usain leuna du.
Etimologia: Limacella terminoa "limax" hitzaren txikigarria da, eta barraskilo bare, esan nahi du: karpoforoaren itsaskortasunagatik da. Illinita epitetoa latinetik dator, koipez igurtzi, esan nahi duen "illinire" hitzetik. Kapela lirdingatsua duelako.
Jangarritasuna
Erdipurdiko jangarria.
Nahasketa arriskua
Amanita zuri batzuekin nahas daiteke, lirdinga ugariagatik, oinaren oinarrian bolbarik ez duelako eta benetako eraztunik ere ez dagoelako, erraz bereizten da. Lepiota generokoetatik bereizten da, kapelan ez duelako batere ezkatarik.
Sasoia eta lekua
Udazkenean eremu menditsuetan. Ez da oso ohikoa.
Feštetić gaztelua
Feštetić gaztelua (Dvorac Feštetić Kaštel Feštetić) Pribislavec herrian dagoen gotorlekua da. Čakovecetik gertu dago, Kroazia iparraldean.
Historia
XVI. mendean eraiki zen ziurrenik eta Zrinski familiaren (Adam Zrinski kondea) ia XVII. mendearen amaiera arte izan zen. Gazteluaren izena 1791tik 1923ra arte izan zuen Feštetić familia kroaziar-hungariarrengandik dator. György Festetics kondeak aginduta 1870ean berreraiki baino lehen, gaztelua parke batez eta lorategi eder batez inguratuta zegoen, kapera batekin. Berreraikuntzak itxura neogotikoa eman zion, batez ere hego-ekialdeko aldean dorre batek (kanpandorreak), bao-leihoak, girlandak eta ate eta leihoen ganbarek markatuta.
Azken mendeetan gerretan hainbat aldiz suntsituta eta sutan egon bazen ere, Međimurje konderriko gaztelurik ederrena eta erromantikoena bezala kontsideratzen den eraikin-egitura hau beti berritu zen. Gaur egun, bertako lehen hezkuntzako eskola gisa funtzionatzen du.
Arrain-ziza
Arrain-ziza (Macrocystidia cucumis) Macrocystidia generoko onddo espezie bat da.
Sare orrizuri
Sare orrizuria (Leucocortinarius bulbiger) Tricholomataceae familiako onddo espezie bat da.
Identifikatzea zaila delako, gutxi ezagutzen delako eta oraindik honen propietateak sakon aztertu ez direlako, kontuz kontsumitzea gomendatzen da.
Deskribapena
Kapela: 5 eta 11 (15) cm bitarteko diametrokoa, hemisferikoa, gero ganbil-laua, sarritan izurtua eta titi kamuts batekin. Ertza inbolututik laura eta gortinaren hondar zurixkekin. Azala higrofanoa, mehea, leuna, lehorra, marroi-buztin zurbil koloretik okre-gorrixkara edo okre-haragi kolorekorakoa, zuntz fin erradialekin eta batzuetan, errezelaren hondar zurixkez estalia, ugariagoak dira ertzerantz.
Orriak: Lodiak, eskotatuak, eta tartekatutako orritxoekin; zuriak, ondoren krema-buztin kolorekoak, eta ertzak osoak ditu, igurtzitakoan pixka bat ilundu egiten dira.
Orri eskotatuak: Oinera Iritsi baino lehentxeago eskote txiki bat duten orriak. Hanka: 6 - 10(13) x 0,6 - 1-6 cm-koa, zilindrikoa, erraboil basal alboratuarekin, gogorra, barnehutsa, lehorra, matea; zuria eta luzetarako zuntzexkaz estalia, hondoaren kolore berekoak, eta erraboila pixka bat koloreztatzeko joera duena.
Haragia: Trinkoa, zuria txapelean eta krema kolorekoa oinean; usain ahula, apioarena eta zapore gozoa edo motela. Etimologia: Bulbiger epitetoa latinetik dator, erraboila esan nahi duen "bulbus" hitzetik eta daramat esan nahi duen "gero" hitzetik. Erraboila daramalako oinean.
Jangarritasuna
Jangarritzat jotzen den espeziea da.
Nahasketa arriskua
Cortinarius multiformis delakoarekin nahas daiteke, honen haragiak ezti usaina du eta esporak heltzean, orriak arre kolorez zikintzen dira.
Sasoia eta lekua
Udan eta udazkenean hazten da, koniferoen basoetan eta hostozabalekin nahastuta daudenetan.
Banaketa eremua
Ipar Amerika, Europa, Hokkaido eta Errusia.
Arrain-ziza
Usain txarra, ia kirasduna du, eta horregatik ezin da sukaldean erabili.
Deskribapena
Kapela: 1 eta 5 cm bitarteko diametrokoa, lehenbizi kanpai itxurakoa, gero laua, kolore arre-gorrixka ilunekoa, ertzean argiagoa. Eguraldi hezean azal distiratsua du.
Orriak: Ia libreak, meheak, sabeldunak, orritxo ugarirekin, kapelaren kolorekoak edo argixeagoak, ertz argiagoarekin.
Hanka: Liraina, erabat belusduna, arre-marroixka, kapelatik garbi-garbi bereizteko modukoa, arre argia goian eta arre-lur kolorekoa oinarri aldean.
Haragia: Mehea, nahiko hauskorra, usain sendokoa, ia kirasduna, arraina, andere-mahats heldugabeak edo pepinoa gogora ekarriz.
Etimologia: Cucumis epitetoa latinetik dator, sandia esan nahi duen "cucumis" hitzetik. Bere usainagatik
Nahasketa arriskua
Collybia velutipes delakoarekin, honek ere oin belusatua du, baina kapela kolore oso deigarrikoa du, orri argiagoak eta sortaka ateratzen da, hostozabalen motzondoetan, enborretan eta adarretan.
Oharra: Macrocystidia cucumis espeziean, bi forma daude: latifolia eta leucospora. Lehenengoak tamaina txikiagoa du, orri gardenak ditu eta kapela titi apur batekin. Bigarrena ere aurrekoaren antzekoa da, baina espora-jalkina zuria du.
Sasoia eta lekua
Udazkenean berandu agertzen da, lurrustel hezean, talde txikitan, pinuen eta hostozabalen azpian.
Banaketa eremua
Europa, Ipar Amerika, Australia, Zeelanda Berria.
Robin Cousins
Robin Cousins (Bristol, Ingalaterra, 1957ko abuztuaren 17a ) britainiar patinatzaile artistikoa eta dominadun olinpikoa da. Olinpiar txapeldun izan zen 1980an, Europako txapeldun 1980an, hiru aldiz (1978, 1979 eta 1980) munduko dominaduna eta lau aldiz (1977, 1978, 1979 eta 1980), Britainia Handiko txapeldun nazionala.
Txakur-zakil
Txakur-zakila (Mutinus caninus) Phallaceae familiako onddo espezie bat da.
Kirats usain ahula du eta sukalderako baliorik gabe uzten du.
Deskribapena
Errezeptakulua: 0,5 - 1 x 1 - 2 cm-koa. Oliba kolore arre berdexka gleba likatsu batez estalia, gailurraren azaleko eta errezeptakuluaren behealdeko gorri bizia ikusten utziz. Zilindro formakoa, goialdean mehetua, bala baten antzekoa, batzuk zuloarekin gailurrean eta beste batzuk ez. Kanpoko azala zulotxo txikiz osatua dago, hor egoten dira ugaltzeko esporak.
Hanka: Barnehutsa, hauskorra, 5 - 12 x 0,5 - 1 cm-koa, zilindrikoa, luzanga, behean mehetua, erraz bereizten da bolbatik. Hasieran hori-zuri kolorekoa, ondoren zuri-laranja kolorekoa.
Bolba: Zuria, arrautza txiki baten itxurakoa, edo zakutxo baten itxurakoa, puskatzean oinaren oinarrian geratzen dena.
Haragia: Oso hauskorra, usain txarra, Phallus impudicus delakoak baino usain gutxiago du.
Etimologia: Mutinus terminoa latinetik dator, zakila esan nahi duen "muto" hitzetik. Zakilaren txikigarritik. Caninus epitetoa ere latinetik dator, txakur-antzeko esan nahi duen "Caninus" hitzetik. Bere formagatik.
Jangarritasuna
Ez da jangarria.
Nahasketa arriskua
Mutinus elegans espeziarekin, kapela gorrixkagoa eta oina luzeagoa du, urria. Phallus impudicus askoz handiagoa da, 10etik 20 cm-rako luzera eta 3 cm-ko diametroa duen oina du, eta ez du kolore gorrixkarik.
Lyophyllum loricatum
Lyophyllum loricatum Lyophyllaceae familiako onddo espezie bat da.
Kalitateko jangarria, baina Lyophyllum decastes baino zertxobait txikiagokoa. Lyophyllum generoko espezie antzekoak bereiztea zaila da, baita mikroskopio bidez ere.
Deskribapena
Kapela: 5 eta 10 cm bitarteko diametrokoa. Ez oso haragitsua, kartilaginosoa, ganbila eta irregularra, arre-oliba kolorekoa, ia beltza. Gainazal distiratsua du eta estu dauden pikor beltz txikiz estalia, ondo ikus daitezke luparekin. Azal lodia eta trinkoa du eta ertza biribildua.
Orriak: Estu, itsatsiak, zuri-marfil kolorekoak.
Hanka: Zilindrikoa, zurixka, haritsua, trinkoa. 6 eta 12 cm arteko luzerakoa eta 1 eta 3 arteko lodierakoa.
Haragia: Zuria, zaila, elastikoa eta kartilaginosoa. Espezie hau irin usainik ez dutenen Lyophyllum generoko taldekoa da.
Etimologia: Loricatum epitetoak korazatua esan nahi du.
Jangarritasuna
Espezie jangarria da, baina Lyophyllum decastes baino kalitate txarragokoa.
Nahasketa arriskua
Lyophyllum decastes delakoarekin, antzeko espeziea da, sortatan ateratzen da eta kapelaren azalean ez ditu Lyophyllum loricatum-ek dituen pikor beltz bereizgarririk. Lyophyllum fumosum delakoarekin ere bai, hau lignikola da, kapelak gris zurbil errauts kolore pixka bat du, orri gris ilunak, multzokatuta egoten dira, eta batzuetan oin bakar bat adarkatuta izaten dute.
Sasoia eta lekua
Udazkenean, bakarrik edo talde ez oso handietan agertzen da, lurrean, askotan erretako lurrean. Urria da.
Banaketa eremua
Ipar Amerika, Europa, Erdialdeko Amerika, Asiako iparraldea
Txakur-zakil
Sasoia eta lekua
Udan eta udazkenenaren hasieran hazten da, koniferoen eta hostogalkorren baso hezeetan, deskonposizio egoeran dauden landare asko dauden lekuetan bereziki.
Banaketa eremua
Europa, Asia, Ipar Amerikaren ekialdea.
Limacella guttata
Limacella guttata Amanitaceae familiako onddo espezie bat da. Jangarria da, baina prestatu aurretik, kapelako azala kentzea eta oliotan kontserbatzea gomendatzen da.
Sinonimoa: Limacella lenticularus.
Deskribapena
Kapela: 5 eta 12 cm arteko diametrokoa, subglobosoa edo koniko kamutsa, gero ganbil-kanpai itxurakoa eta, azkenik, ganbil-laua, baina beti titi zabal eta kamuts batekin, batzuetan ez da ondo bereizten erpina hondoratuta egoteagatik. Ertza leuna, inbolutua eta gero lau-inbolutua. Azala bereizgarria, glabroa, leuna, baina batzuetan zimurrekin, eguraldi hezean likatsua eta distiratsua lehorrarekin, eta erradialki pitzatua ertzean; krema koloretik txigortu argira, arrosa-haragi kolorekoa edo marroi gorrixka eta erdia ilunagoa edo tonu horixkekin.
Huineng
Dajian Huineng ; ( – ), zen eskolaren seigarren eta azken patriarka, Txinako Txanen eta, oro har, Zen-aren Eskolako monje eraginkorrenetako bat izan zen.
Limacella guttata
Deskribapena
Orriak: Estu, sabeldunak, biribilduak muturretan, libreak eta zurixkak edo krema kolorekoak.
Huineng
Hari buruz budismoaren praktikara eta argiztapenera hurbiltze zuzen eta espontaneoa defendatzen zuela esaten zuten, baita budismoaren baitan Subitaren Argiztapenaren Eskola sortu zuela ere. Ikerketa modernoek, berriz, zalantzan jarri dute bere biografia tradizionalen benetakotasuna eta hari buruzko beste idazki batzuk.
Limacella guttata
Deskribapena
Orro libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.
Hanka: 6 - 15 x 1 - 2,5 cm-koak, zilindrikoa, batzuetan kurbatua edo flexuosoa, pixka bat mehetua goian eta erraboilduna oinarrian, mamitsua eta zuntz txiki zeta-antzekoz estalia; zurixka edo kapelaren kolorekoa, baina eraztunaren goialdetik orban gris arrexkaz edo berde-beltzaxkaz zikindua, tanta horixkek lehortzerakoan sortuak. Eraztun dilindaria, zabala, mintzezkoa, hauskorra, zuria eta aipatutako orban edo tantekin.
Haragia: Dentsoa, haritsua eta zurixka; irin usainekoa eta zapore melekakoa.
Etimologia: Limacella terminoa "limax" hitzaren txikigarria da, eta barraskilo bare, esan nahi du: Karpoforoaren itsaskortasunagatik da. Guttata epitetoa karpoforoan agertzen diren tantengatik dela uste da.
Jangarritasuna
Jangarri ona.
Nahasketa arriskua
Limacella illinita delakoarekin, hau oso likatsua da, antzeko kolorekoa edo zertxobait zuriagoa eta eraztunik ez du agerian. Limacella glioderma espeziearekin ere bai, honek kapelan tonu marroi-gorrixkak ditu eta eraztuna kortiniformea du.
Sasoia eta lekua
Udan eta udazkenean. Mendiko koniferoen basoetako geruza hezean hazten da eta baso mistoetan, baita hostozabaletan ere.
1984ko Urkiolako Igoera
1984ko Urkiolako Igoera, Urkiola Igoeraren X. ekitaldia izan zen. Urte honetan, ibilbidea aldatu zen. Durangaldeari (Durango, Berriz, Abadiño) hiru bira eman zioten Urkiolara igo aurretik eta gero Igorrera jaitsi eta berriz igo ziren. Guztira, 130 km izan ziren eta 3 milioi pezetako aurrekontua izan zuen. 75 txirrindularik hasi zuten lasterketa arratsaldeko 16:30etan. Teka taldea kontrolatu zuen pelotoia Urkiolako lehen Igoera arte. Han Vicente Belda lehenengo pasa zen eta 30 txirrindulari elkartu ziren, gero. Teka taldea Nico Emonds txirrindulariarekin pelotoia kontrolatu zuen, berriz ere, bigarren igoeraraino. Orduan, Pepe Recio aurrera jo zuen. Atzetik, Alberto Fernández atera zen eta Pepe harrapatu zuen. Azkenean Vicente Beldak aurrera jo zuen eta bakarrik heldu zen helmugara.
Estrasburgoko Uharte Handia
Estrasburgoko Uharte Handia (Grande Île de Strasbourg) hiriaren alde historikoa kokatzen den uhartea da, Ill ibaiak mugatzen duena. UNESCOk Gizateriaren ondare izendatu zuen 1988an "Erdi Aroko hiri bateko auzoaren eredu" hartu zuelako. Estatus hori adierazteko latoizko 22 plaka ezarri ziren uhartera sartzeko zubietan. 2017an ibaiaren beste aldean XIX. mendean eraiki zen Neustadt auzora hedatu zen izendapena.
Historia
Erromatarrek Germania Garaia probintzia eratu zutenean postu militar bat ezarri zuten Rhin ingurua kontrolatuko zuena. Ill ibaiaren ertzean eraiki zuten herrixka galiar baten alboan, eta Argentoratum izena eman zioten. 366. urtean alamanek eskuratu zuten.
XII. menderako Estrasburgo hiri garrantzitsua zen eta katedral erraldoi bat eraikitzen hasi ziren. 1439an amaitu zutenean munduko eraikin garaiena zen. 1874 artean munduko eraikin altuena izaten jarraitu zuen. Babes egitura bereziak ere eraiki ziren uhartearen mendebaldeko muturrean, zubi estaliak eta dorre altuak.
Mugan zegoen hiria izanik aduana bat ezarri zen ibaiaren ertzean. Honek aberastasun handiak ekarri zizkien estrasburgotarrei eta katedralaren inguruan merkatari aberatsen etxeak eraiki ziren. Adibide nabarmenena Kammerzell etxea da. 1681. urtean Frantziak hiria anexionatu zuen eta Rohan jauregia eraiki zuen haren boterearen egoitza izateko. Babes sistema ere indartu zuen Barrage Vauban egitura ezarriz. Honen bidez Ill ibaiaren emaria kontrolatzeko gaitasuna zuen. Ordurako uhartearen mendebaldeko muturrean larru ontzaileak, errotak eta arrantzaleak ezarri ziren eta auzo marginala bihurtu zen. Sifilia ugari zegoen, alemanez "frantsesen gaitza" (Franzosenkrankheit) esaten zitzaion, eta auzo Petite France izenaz ezagutzen hasi zen.
Bigarren Mundu Gerran alemaniarrek Alsazia anexionatu zuten. 1944ko abuztuan alde zaharreko eraikin garrantzitsuek kalte handiak jasan zituzten, katedralak, Rohan jauregiak eta aduana zaharrak batez ere. 1944ko azaroaren 23an Leclerc jeneralakren tropek hartu zuen Estrasburgo.
Deskribapena
Zubi estalien inguruan Ill ibaia zatitu egiten da lau ubide sortuz. Iparraldeko adarra Faux-Rempart ubidea dago eta gainerako hiruek bat egiten dute hegoaldeko adarra osatuz. Uhartearen ekialdeko muturrean adar biak elkartzen dira. Uhartearen erdiko puntuan Estrasburgoko eraikin ezagunena dago, Estrasburgoko katedrala. Haren inguruan kokatzen dira XV eta XVI mendeetako etxeak, renaniar pizkundeko estiloan eraikiak eta baita Rohan jauregia ere. Elizak ere ugari dira, San Tomas eliza, San Petri zaharra eta San Petri gaztea (protestantea). Ibaiaren ertzean aduana zaharra dago.
Estrasburgoko kale nagusia Grand Rue da, uhartea horizontalean zeharkatuz katedralera iristen dena. Ipar-hego norabidean Rue de la Division Leclerc eta Rue des Grandes Arcades gurutzatzen dira. Alde zaharreko kale estuek gremioen izenak dituzte (Rue Mercière, Rue des Dentelles, Rue du Bain aux Plantes, Rue des Juifs, Rue des Frères, Rue des Tonneliers, Rue du Maroquin, Rue des Charpentiers, Rue des Serruriers, Grand' Rue, Quai des Bateliers...) eta hamairu plaza ere badira kaleen arteko gurutzaketetan, eguberrietan merkatua jarri eta oparo apaintzen direnak, esate baterako "txerrikumeen merkatuaren plaza" (Place du Marché aux Cochons de Lait), "Gayot merkatuaren plaza" (Place du Marché Gayot) eta noski, "Katedralaren enparantza" (Place de la Cathédrale). Uharte Handiko enparantza handiena Kléber enparantza da.
Petite France auzoa oso turistikoa da gaur egu. XVI eta XVII. mendeetan bilbaduraz eraikitako etxeak daude ubide artean. Larru ontzaileen auzoa izanik etxe gehienek malda handiko teilatuak dituzte. Barnealdea hutsik dago eta bertan ezartzen diren animalia zatiak eta larruak haizeatzeko eta lehortzeko. Etxeen arteko kaleak estuak eta bihurriak dira.
1961eko Urkiolako Igoera
1961eko Urkiolako Igoera, Urkiola Igoera ren III. ekitaldia izan zen. Gerra Zibilaren hasieratik egin gabe egon zen lasterketa. Urte hartako maiatzaren 21ean ospatu zen lasterketa eta lehenengoz amateurrentzat lasterketa ere egin zen. Ekitaldi honetan sari asko banandu ziren. Lehenengoak 5.000 pezeta, bigarrenak 3.000 eta hirugarrenak 2.000 pezeta. Gainera, bukatzen zuten guztientzat 50peseta eta 18 minutu eta 30 segundo baino gutxiago irauten zuenarentzat 1.500 pezeta. Irabazleak, Antonio Karmanyk, igoeraren errekorra ezarri zuen. Dionisio Onandia "Treinta" atzeraka eta manilarrean eserita igo zuen eta sari gisa bazkari bat izan zuen Bizkarta jatetxean.
Ventura Díaz eta Patxi gabikak metro batzuk lortu zituzten baina ezin izan ziren bakarrik joan. Hala ere, pelotoia 20 txirrindularira murriztu zen beraien erritmoagatik. Gero, pelotoia gehiago murriztu zen eta Txakurzulo ostean,Karmany, Loroño eta Sagardui geratu ziren. Helmugarik 500 metrora, Karmanyk aurrera egin zuen eta bakarrik ailegatu zen santutegira.
Korčulako katedrala
Korčulako katedrala Kroaziako Korčula herrian dagoen San Markosi eskainitako eraikin katolikoa da. Izen bereko uhartean dago, erdigunearen muino batean.
Leandro Romagnoli
Leandro Atilio Romagnoli, ezizenez Pipi (Buenos Aires, 1981eko martxoaren 17a) Argentinako futbolari ohia da. Boedo auzoko San Lorenzo taldean aritu zen azkenengoz, erdilari moduan. Zale askoren ustetan, Romagnoli San Lorenzoko idolorik nagusiena da, batez ere klubean txapelketa gehien irabazi dituen jokalaria delako. Bi etapetan, Pipik 6 titulu bereganatu zituen: 2001 eko Torneo Clausura, 2001eko Copa Mercosur, 2002 eko Copa Sudamericana, 2013 ko Torneo Inicial, 2014 ko Libertadores Kopa eta 2015 eko Supercopa. Guztira, Romagnolik 399 partida jokatu eta 36 gol sartu zituen San Lorenzo de Almagron. 2018ko ekainaren 6an, erdilariak futbola utziko zuela iragarri zuen. Bere azken partida Belgrano ren aurka izan zen, urte horretako maiatzaren 4an.
Kroaziako eskualdeak
Historia
Eskualdeak edo konderriak 1990ean idatzitako Kroaziako Konstituzioan sortu ziren, eta ordutik aldaketa txikiak baino ez dituzte izan. Lehenago, Jugoslavian, Kroaziako Errepublika Sozialistan, gaur egungo konderriak baino txikiagoak ziren eta haien izena općine zen. Izen hori mantendu egin da zenbait udalerrien kasuan. Konderriko gobernurako hautatutako ordezkari politikoek, 1993 eta 2001 artean, Konderrietako Ganbera (Županijski dom) bat osatu zuten Kroaziako Parlamentuan (Hrvatski sabor).
Antolaketa
Konderri bakoitzak du:
Ian Gillan
Ian Gillan (Chiswick, 1945eko abuztuaren 19a) ingeles abeslaria da. Deep Purple taldeko abeslaria da.
Elvis Presleyren eragin handia izan zuen eta 1960ko hamarkadan hainbat taldetako kide izan zen Deep Purplerekin 1969an elkartu zen arte. 1973an taldea utzi eta The Ian Gillan Band sortu zuen. 1983 Black Sabbath-en abeslaria izan zen. 1984an Deep Purple taldea berriro elkartu zen, baina Gillanek 1989an utzi zuen. 1993an taldeko abeslaria bihurtu zen berriro. Jesukristoren papera ere abestu zuen Jesus Christ Superstar rock operaren jatorrizko grabazioan.
Diskografia hautatua
Deep Purplerekin
Black Sabbathekin
The Javelinsekin
Ian Gillan Band & Gillanekin
Bakarkakoa
Melinda Culea
Melinda Culea (Western Springs (Illinois), AEB, 1955eko maiatzaren 5a - ) aktore estatubatuarra da, 1980. hamarkadako The A-Team telesailean Amy-ren rola betetzeagatik ezaguna.
Ian Gillan
Diskografia hautatua
WhoCaresekin (Ian Gillan, Tony Iommi & Friends izenez ere ezaguna)
Melinda Culea
Biografia
Modelo lanetan hasi zen eta 1981ean egin zuen debuta aktore gisa telebistarako Dear Teacher telesailaren atal pilotoan. 1983. urtean The A-Team telesailean Amy Allen kazetariaren rola betetzeko aukeratua izan zen eta lehenengo denboraldi osoa eta bigarrenaren erdia egin zituen bertan. Hasieran paper nabarmena izan bazuen ere haren pertsonaia garrantzia galduz joan zen, besteak beste George Peppardek ez zuelako ongi ikusten emakumezko baten papera telesailean.
Hurrengo urteetan hainbat telesailetan gonbidatu gisa aritu zen eta Glitter (1984-85), Knots Landing (1988-90) eta Brotherly Love (1995) telesailetan ohiko aktorea izan zen.
Koordenatu horizontalen sistema
Koordenatu horizontalen sistema zeruko koordenatuen sistema bat da, eta behatzailearen horizontea erabiltzen du oinarrizko plano gisa bi angelu definitzeko: altitudea eta azimuta. Beraz, koordenatu horizontalen sistemari az/el sistema, alt/az sistema edo alt-azimuth sistema deitzen zaio, besteak beste. Teleskopio bateko altazimuth-mendi batean, tresnaren bi ardatzek altitudeari eta azimutari jarraitzen diete.
Definizioa
Zeruko koordenatuen sistema honek bi hemisferiotan banatzen du zerua: goiko hemisferioan, objektuak horizontearen gainetik daude eta ikusgai daude; beheko hemisferioan, berriz, objektuak horizontea ren azpitik daude eta ezin dira ikusi, Lurrak bere bistak oztopatzen baititu. Hemisferioak bereizten dituen zirkulu handiak zeruko horizontea du izena. Zeru-esferako zirkulu handia da, eta haren planoa normala da tokiko grabitate-bektorearekiko. Praktikan, gainazal isil eta likido baten plano ukitzaile gisa defini daiteke horizontea, merkurio-multzo gisa. Goi-hemisferioko poloari zenita deitzen zaio. Behe-hemisferioko poloari nadir deritzo.
Koordenatu horizontalen sistema bat ez da nahastu behar koordenatu topozentrikoen sistema batekin. Koordenatu horizontalek behatzailearen orientazioa definitzen dute, baina ez jatorriaren kokapena; koordenatu topozentrikoek, berriz, jatorriaren kokapena definitzen dute, Lurraren azalean, zeru-sistema geozentriko batekin alderatuz.
Melanophyllum haematospermum
Melanophyllum haematospermum Agaricaceae familiako onddo espezie bat da. Ez da jan daitekeen perretxikoa. Oso urria
Koordenatu horizontalen sistema
Ezaugarri orokorrak
Koordenatu horizontalen sistema Lurrean kokatuta dago, ez izarretan. Beraz, zeruko objektu baten altitudea eta azimuta aldatu egiten dira denborarekin, objektua zeruan zehar mugitzen dela baitirudi Lurraren errotazioarekin. Gainera, sistema horizontala behatzailearen horizonteak definitzen duenez, objektu berak, Lurreko hainbat lekutatik aldi berean, altitude- eta azimut-balio desberdinak izango ditu.
Horizonteko puntu kardinalek dituzten azimut-balio espezifikoak erreferentzia lagungarriak izaten dira. Koordenatu horizontalak oso erabilgarriak dira zeruko objektu baten mugimendua eta denborak zehazteko. Objektu baten altitudea 0° denean, zeruertzean egongo da. Une horretan altitudea handiagotzen ari bada, gora doa zeruan, baina altitudea txikiagotzen ari bada, beherantza doa zeruan. Hala ere, zeru-esferako objektu guztiak eguneko mugimenduaren mende daude, eta mugimendu hori beti mendebalderantz doala dirudi.
Melanophyllum haematospermum
Deskribapena
Kapela: 1 eta 4 cm bitarteko diametrokoa, hasieran koniko-kanpai itxurakoa, gero ganbila eta azkenik lau-ganbila titi apur batekin. Ertza soberakinekin eta errezel orokorreko hondarren ondorioz apendikulatua. Azala pikortsutik, hauts itxurako ezkatadunera, hasieran gris-horixka, baina zahartuaz iluntzeko joerarekin, tonu marroi ilunak edo marroi-tabako kolorekoak hartuz.
Koordenatu horizontalen sistema
Ezaugarri orokorrak
Zeruko objektuaren azimuta kontuan hartuta, iparraldeko behatzaile batek zehaztu dezake altitudea handiagotzen edo txikiagotzen ari den:
Melanophyllum haematospermum
Deskribapena
Orriak: Estu, libreak, urkilatuak eta tartekatutako orritxo ugarirekin; gaztetan arrosa-gorrixka koloreko tonuekin, pixkanaka tonu gorri-ardo kolore ilunera pasatuz.
Koordenatu horizontalen sistema
Ezaugarri orokorrak
Kasu berezi hauek daude:
Melanophyllum haematospermum
Deskribapena
Hanka: 3 - 6 x 0,2 - 0,4 cm-ko, zilindrikoa, gainazala kapelaren kolorekoa du, eta pruinaduna eraztun kortiniformearen gainetik dagoen eremuan eta eraztunetik behera hauts itxurakoa eta ezkatatsua.
Haragia: Gutxi, mehea, hauskorra, kapelarena zurixka zikin kolorekoa eta oinarena ilunagoa; usain ahula du, baina desatsegina, eta zapore meleka.
Etimologia:
The Switch (2010eko filma)
The Switch (euskaraz Aldaketa), 2010eko by Will Speck eta Josh Gordon estatubatuarrek zuzendutako amodiozko komedia film bat da. 1996an New Yorker aldizkarian argitaratutako Jeffrey Eugenides idazlearen kontakizun laburrean oinarritua dago. Jennifer Aniston, Jason Bateman, Thomas Robinson, Patrick Wilson, Juliette Lewis eta Jeff Goldblum aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Cuando Kassie (Jennifer Aniston) 40 urte betetzear dela gehiago zain ez egotea erabaki eta haurdun gelditzeko hazi-jartze artifizialaz baliatuko da. Handik zazpi urtera New York hirira itzultzean, Wally Mars (Jason Bateman) lagunarekin berrelkartuko da, bere buruan konfidantzarik ez duen gizaseme neurotikoa, ta Kassieren semea den Sebastian (Thomas Robinson) mutikoarekin adiskidetuko da, harekin mania eta bitxikeria ugari eljarbanatuaz gain lotura sendoa eraikiko dute.
Melanophyllum haematospermum
Sasoia eta lekua
Udan eta udazkenean hazten da, eta hostozabalen baso ilun eta hezeetako egurren detrituan agertzen da.
Banaketa eremua
Europa.
Espeziearen egoera
Aranzadi Elkartearen arabera, Melanophyllum haematospermum desagertzeko arriskuan dauden onddoen eusko-kantauriar Zerrenda Gorrian dago. Azken urteotan mikologia adituek onddo batzuen beherakada kuantitatibo eta kualitatibo handia egon dela ohartarazi dute. Adituen esanetan, egoera honek hainbat eragile ditu, tartean klima aldaketa, pestiziden erabilera eta bilketa masiboak.
Kolibia hanka-bihurri
Kolibia hanka-bihurria (Rhodocollybia prolixa) Marasmiaceae familiako onddo espezie bat da.
Koko Taylor
Koko Taylor (Memphis, AEB, 1928ko irailaren 28a - Chicago, 2009ko ekainaren 3a) Ameriketako Estatu Batuetako Blues abeslaria izan zen, "Bluesaren Erregina" izenez ezaguna, ahots zakar eta indartsuagatik eta blues tradizionalean oinarritutako estiloagatik.
Kolibia hanka-bihurri
(Rhodocollybia prolixa, distorta aldaera)
Koko Taylor
Biografia
Cora Walton zuen izena. Memphisen jaio zen, Tennesseen, apartzero baten alaba zela. 1952an, Memphis utzi eta Chicagora joan zen, Illinoisera, Robert "Pops" Taylor kamioilariarekin. 1950eko hamarkadaren amaieran Chicagoko blues klubetan abesten hasi zen. Willie Dixonek aurkitu zuen 1962an, eta, horren ondorioz, emanaldi hobeak eta lehen grabazio-kontratua izan zituen. 1965ean, Taylorrek Chess Records-ekin sinatu zuen, eta harekin grabatu zuen bere "Wang Dang Doodle" singlea (Dixonek idatzia, eta Howlin´ Wolf taldearen arrakasta izan zena bost urte lehenago), Little Walter harmonizistak eta Hound Dog Taylor gitarristak parte hartu zutelarik. Arrakasta handia lortu zuen, 1966an R & B zerrendetako laugarren postura iritsiz eta milioi bat kopia salduz. Taylorrek Dixonen abesti honen bertsio asko grabatu zituen azken lau hamarkadetan, material gehiago gehituz, originalak zein bertsioak, baina inoiz ez zuen bere hasierako arrakasta lortu zerrendetan.
Kolibia hanka-bihurri
Ez da jangarria. Izenak adierazi nahi duenez, hanka bihurria du, ia beti okerra izaten du.
Koko Taylor
Biografia
1960ko hamarkadaren amaieran eta 1970eko hamarkadaren hasieran egin zuen bira nazionalak fanen oinarria zabaldu zuen eta merkatu handiago baterako irisgarria izaten hasi zen, Alligator Records-ekin 1975ean sinatuta. Bederatzi disko grabatu zituen diskoetxe honetarako, horietatik 8 Grammy Sarietarako izendatuak izan ziren, Blues abeslari femeninoen zerrendetan nagusituz eta blues musikaren 24 sari irabaziz (beste inork baino gehiago). 1989an izandako trafiko-istripu larri batetik errekuperatu ondoren, 90eko hamarkadan Blues Brothers 2000 bezalako filmetan agertu zen, eta 1994an Chicagoko Division Streeten blues klub bat ireki zuen, baina 1999an itxi behar izan zuen.