cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Galindo (ibaia)
Done Bikendi
Batzuen ustez Galindo zeharkatzen duen lehendabiziko zubia Castaños ibaiaren lotunean kokaturikoa da. Honek Barakaldoko Done Bikendi eta Sestaoko bidegurutzea batzeaz gain <font style="background-color:yellow;color:black">  BI-3744  Barakaldo-Sestao (Kareaga eta Sestao arteko errepidea) eta  BI-745  Barakaldo-Trapagaran (Done Bikendiko errepidea) errepideen arteko lotunean ere bada. Hori dela eta, oso erabilgarria da eta ibilgailu askok zeharkatua da egunero.
Zubi hau Galindo ibaiaren burutzat dutenak ibaiaren luzerari 550 metro gehitzen dizkiote, gehienek iturria Ballonti errekarekin lotunean kokatzen badute ere.
Tityridae
Tityridae Passeriformes barruan sailkatzen den hegazti familia bat da. Neotropikoko baso eta oihanetan bizi dira. Lehen hemengo espezieak beste hiru familiatan sailkatuak zeuden, Tyrannidae, Pipridae eta Cotingidae.
Sailkapena
Gaur egun 11 generotan banatzen da familia hau:
Parupeneus fraserorum
Parupeneus fraserorum Parupeneus generoko animalia da. Arrainen barruko Mullidae familian sailkatzen da.
Podmolí
Podmolí Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 169 biztanle ditu eta 13,8 kilometro koadroko azalera. Znojmoko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1045 urtean egin zen.
Cedar Hill (Texas)
Cedar Hill Texasko hiri bat da. Dallas konderrian kokatua dago. 2010ean 45,028 biztanle zituen, 92.77 kilometro koadrotan banatuta.
Jokin Urain
Jokin Urain Larrañaga (Mendaro, Gipuzkoa, 1959ko uztailaren 21a - ) euskal idazle eta preso politikoa da. Mendaron jaioa, Oreretan (Gipuzkoa) bizi zen. 1986tik preso dago Espainiako kartzela ezberdinetan. Gaur egun, Dueñasko (Palentzia) kartzelan dago. 2009ko irailaren 7an, 23 urteko espetxe zigorra bete ondoren, Espainiako Auzitegi Nazionalak 197/06 doktrina ezarri eta kartzelaldia 2016 urtera arte luzatu zion.
Lanak
Urainek hainbat liburu idatzi ditu. Horrez gain, bertso idatziak ere sortu ditu, arlo horretan sari batzuk irabaziz, 1989ko Algortako Bertso Eskolakoa, adibidez.
Podmyče
Podmyče Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 99 biztanle ditu eta 5,65 kilometro koadroko azalera. Znojmoko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1045 urtean egin zen.
Cogealac
Cogealac Errumaniako udalerri bat da, Constanța konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Sörup
Sörup Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Ingerophrynus celebensis
Ingerophrynus celebensis Ingerophrynus generoko animalia da. Anfibioen barruko Bufonidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Disko gogor
Disko gogorreko unitate (HDD), disko gogor, edo disko finkoa, (hard disk, HD edo HDD akronimoekin laburtu ohi dena ) datuak biltegiratzeko gailu elektromekaniko bat da, datu digitalak biltegiratzen eta berreskuratzen dituena biltegiratze magnetikoa erabiliz, material magnetikoz estalitako plater biratzaile zurrun batekin edo gehiagorekin. Platerak buru magnetikoekin parekatzen dira, normalean eragingailuaren beso mugikor baten gainean jarrita, zeinak plakaren gainazalean datuak irakurri eta idazten baititu. Datuetara, ausaz sartzen da; hau da, datu-bloke indibidualak edozein ordenatan gorde eta berreskuratu daitezke. Disko gogorrak lurrunkorrak ez diren biltegiratze mota dira, itzaltzean biltegiratutako datuak gordetzen dituztenak. Disko gogor modernoak lauki formako kutxa txiki baten itxura dute.
Sanopus splendidus
Sanopus splendidus Sanopus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Batrachoididae familian.
Disko gogor
IBMk 1956an sartuta, disko gogorrak, erabilpen orokorreko ordenagailuetarako, bigarren mailako gailu nagusia izan ziren 1960ko hamarkadaren hasieratik aurrera. Disko gogorrak posizio horri eutsi zion zerbitzari eta ordenagailu pertsonalen aro modernoan, nahiz eta erruz ekoizten diren ordenagailu pertsonalak, hala nola telefono mugikorrak eta tabletak, flash memoriadun gailuetan oinarritzen diren biltegiratzeko. Historikoki, 224 enpresak baino gehiagok ekoitzi dituzte disko gogorrak, baina, industria sendotu ondoren, unitate gehienak Seagatek, Toshibak eta Western Digitalek fabrikatzen dituzte. Disko gogorrak dira nagusi zerbitzarientzako sortutako biltegiratze-bolumenean (exabyteak urtean). Ekoizpena pixkanaka hazten ari den arren (exabyte bidalien bidez ), salmenten sarrerak eta bidalketa unitateen kopuruak behera egiten ari dira, egoera solidoko unitateek (SSD) datu-transferentzia tasa handiagoak, zonako biltegiratze dentsitate handiagoa, fidagarritasun pixka bat hobea eta latentzia eta sarbide denbora askoz txikiagoak dituztelako.
SSDen errentek, zeinak gehienek NANDen flash memoria erabiltzen duten, disko gogorrenak baino zertxobait handiagoak izan ziren 2018an. Biltegiratzeko flash produktuek disko gogorren sarreren bikoitza baino gehiago zuten 2017tik aurrera, SSDek, biteko , lau edo bederatzi aldiz kostu handiagoa duten arren, Disko gogorrak ordezten ari dira abiadura, energia kontsumoa, tamaina txikia, gaitasun handia eta iraunkortasuna garrantzitsuak diren aplikazioetan. 2019tik aurrera, SSDen kostua txikitzen ari da, eta disko gogorren gaineko prezio-saria murriztu egin da.
Disko gogor baten ezaugarri nagusiak bere gaitasuna eta errendimendua dira. Gaitasuna 1.000 potentziei dagozkien unitate aurrizkietan zehazten da: 1 terabyteko (TB) unitate batek 1.000 gigabyteko ahalmena du (GB; non gigabyte bat 1.000 milioi byte (109) diren). Normalean, HDD baten ahalmenaren zati bat ez dago erabiltzailearentzat eskuragarri fitxategi-sistemak eta sistema eragile informatikoak eta, beharbada, akatsak zuzentzeko eta berreskuratzeko erantsitako erredundantzia erabiltzen dutelako. Biltegiratzeko gaitasunari dagokionez, nahasmena egon daiteke, disko gogorren fabrikatzaileek gigabyte hamartarretan (1.000 potentziatan) adierazten baitituzte gaitasunak; sistema eragile erabilienek, berriz, 1.024 potentziako gaitasunenetan ematen dituzte, eta horrek iragarritakoa baino kopuru txikiagoa dakar. Errendimendua honela zehazten da: buruak pista edo zilindro batera eramateko behar den denbora (batez besteko denbora), nahi den sektorea buru azpian mugitzeko behar den denbora (latentzia ertaina, hau da, biraketa-abiadura fisikoaren funtzioa minutuko) eta, azkenik, datuak transmititzen diren abiadura (datuen tasa).
Disko gogor modernoen bi forma-faktore ohikoenak hauek dira: 3,5 hazbetekoa mahai gaineko ordenagailuentzat, eta 2,5 hazbetekoa ordenagailu eramangarrientzat batez ere. HDDak sistemetara konektatzen dira: PATA (Parallel ATA), SATA (Serial ATA), USB edo SAS (Serial Attached SCSI) moduko kable interfaze estandarren bidez.
Orokorrean, disko gogorrak magnetiko digital grabazio sistema erabiltzen du.
Disko hauetan, karkasa barrenean, zentrokide plater pila bat aurkituko dugu. Plater hauek, biraka hasten direnean, abiadura handia lortzen dute. Plater hauetan, pultsu magnetikoak irakurri edo idazteaz arduratzen diren buruak daude. Estandar ezberdinak daude ordenagailua disko gogorrarekin komunikatzeko garaian. Erabilienak Integrated Drive Electronics (IDE), SCSI, eta SATA dira, azken hau 2004ean estandarizatua.
Sistema eragile batek ezin du disko gogor bat erabili lantegitik ateratzen den bezala. Lehenik, maila baxuko formatu bat eta partizio bat edo gehiago definitu beharra daude, eta, gero, gure sistemak uler dezakeen formatua eman behar zaio.
Badira informazioa biltegiratzeko erdieroalezko memoria erabiltzen dituzten egoera solidoko unitate izenaz ezagututako mota desberdinetako diskoak ere. Disko mota hauen erabilera, orokorrean, maila handiko konputagailuentzat mugatzen zen bere prezio altuagatik, nahiz eta gaur egun, ordenagailu pertsonalen erabilerarako, kapazitate baxuko unitate ekonomikoagoak aurki daitezkeen merkatuan. Horrela, cache-pista egoera solidozko memoria bat da (RAM motako memoria), egoera solidozko disko gogor baten barruan dagoena.
Historia
Hasiera batean, disko gogorrak atera zitekeen, gaur egun, ordea, itxiak saltzen dira gehien bat.
IBM disko gogorreko lehen diskoa, 350 diskoen biltegia, 1957an agertu zen IBM 305 RAMAC sistemaren osagai gisa. Bi hozkailu handiren tamaina zuen gutxi gorabehera, eta sei biteko bost milioi (3,75 megabyte ) karaktere zituen gordeta 52 diskoko multzo batean. 350ak beso bakarra zuen, bi buru irakurtzen/idazten zituena, bata gorantz eta bestea beherantz, eta, bai horizontalki mugitzen ziren elkarren ondoko plater pare baten artean, bai bertikalki plater pare batetik bigarren multzo batera. IBM 350aren aldaerak hauek ziren: IBM 355, IBM 7300 eta IBM 1405.
1961ean, IBMk iragarri, eta, 1962an, IBM 1301 diskoaren biltegia atera zuen, zeinak IBM 350 eta antzeko dispositiboak ordezkatu zituen. 1301ak modulu bat zuen (1. eredurako), edo bi zituen (2. eredurako); bakoitzak 25 plater zituen, bakoitza 1/8 hazbeteko lodierakoa (3,2 mm) eta 24 hazbeteko diametrokoa (610 mm). IBMren aurreko diskoek bi buru irakurri/idatzi besterik ez zuten erabiltzen besoko, eta 1301ak, berriz, 48 (m) buruko matrize bat erabiltzen zuen. Matrize bakoitza horizontalki mugitzen zen unitate bakar gisa, buru bat erabilitako eremuko. Zilindro moduan irakurtzen/idazten ziren eragiketak onartzen zuen, eta buruak 250 bat mikro-hazbete (6 µm inguru) hegaldatzen ziren plateraren azaleraren gainetik. Buruaren mugimendua eragingailu hidraulikoen batugailu sistema bitar baten mende zegoen, zeinak kokapen errepikakorra ziurtatzen zuen. 1301aren armairua hiru hozkailu handiren tamainakoa zen, bata bestearen ondoan jarrita, eta 8 biteko 21 milioi byte inguru gordetzen zituen modulu bakoitzeko. Sartze denbora segundo laurden ingurukoa zen.
1962an, IBMk 1311 disko modeloa aurkeztu zuen, garbigailu baten tamainakoa gutxi gorabehera, eta bi milioi karaktere biltegiratzen zituen disko erauzgarri batean. Erabiltzaileek pakete gehigarriak eros zitzaketen, eta beharraren arabera trukatu, zinta magnetikoen antzera. Geroagoko pakete erauzgarriko dispositiboen modeloak, IBMkoak eta beste batzuk, ohiko bihurtu ziren instalazio informatiko gehienetan, eta 300 megabyteko gaitasuna lortu zuten 1980ko hamarkadaren hasieran. HDD ez erauzgarriak disko finkoa izena zuten.
1963an, IBMk 1302a aurkeztu zuen, pistaren ahalmena bikoiztuta eta 1301aren pista bikoitza zilindroko. 1302k modulu bat (1. eredurako) edo bi (2. eredurako) zituen, bakoitzak orrazi berezi batekin lehengo 250 pistetarako eta azken 250 pistetarako.
Errendimendu handiko disko gogor batzuk pista bakoitzeko buru batekin egin ziren, adibidez, Burroughs B-475 1964an, IBM 2305 1970ean. Beraz, ez zen denborarik galtzen buruak fisikoki pista batera eramateko, eta latentzia bakarra zen datu-blokea buruaren azpian posizioan biratzeko denbora. Buru finko edo pistako buru gisa ezagunak oso garestiak ziren, eta jada ez dira ekoizten.
1973an, IBMk HDD kode-mota berri bat aurkeztu zuen, Winchester izenekoa. Haren ezaugarri bereizgarri nagusia zen disko-buruak ez zirela erabat erretiratzen disko-plater multzotik unitatea itzaltzen zenean. Horren ordez, buruei lurreratzeko baimena ematen zitzaien diskoaren azaleraren eremu berezi batean, beherantz biratzerakoan, berriro aireratuz diskoa geroago martxan jartzen zenean. Horrek asko murriztu zuen eragingailu-mekanismoaren kostua, baina eragotzi zuen unitatetik diskoak bakarrik kentzea, eguneko disko-sortekin egiten zen gisa. Horren ordez, Winchester technology diskoen lehen modeloetan, disko-modulu erauzgarri bat zuten. Modulu horrek barne hartzen zituen, bai disko-paketea, bai muntaia nagusia, eragingailuaren motorra bertan utziz. Geroago, Winchester motorrek komunikabideen kontzeptu erauzgarria alde batera utzi, eta plater ez erauzgarritara itzuli ziren.
1974an, IBMk beso kulunkariaren eragingailua aurkeztu zuen, Winchesterren grabazio-buruek ondo funtzionatzen dutelako grabatutako pistetara salto egitean. IBM GV (Gulliver) eroalearen diseinu sinplea, IBMren Hursley Labs Uk Labs-en asmatua, IBMren garai guztietako asmakizun elektro-mekaniko lizentziatuena bihurtu zen , 1980ko hamarkadan, eragingailu eta filtrazio sistema hatu ziren, batez ere HDDrentzat, eta, oraindik ere, ia 40 urte eta 10 mila milioi beso geroago, unibertsala izaten jarraitzen du.
Lehen pakete erauzgarriaren moduan, lehen Winchester motorrek 14 hazbeteko (360 mm-ko) diametroko platerak erabiltzen zituzten. 1978an, IBMk beso kulunkari bat aurkeztu zuen, IBM 0680 (Piccolo) izenekoa, 8 hazbeteko platerekin eta plater txikiagoek abantailak eskaintzeko aukera aztertuz. Zortzi hazbeteko beste disko batzuek jarraitu zuten; gero, 5+ 1/4 (130 mm) motakoak, diskete garaikideak ordezteko dimentsionatutakoak. Azken horiek, batez ere, garai hartako ordenagailu pertsonalaren (PC) merkaturako ziren.
Denborarekin, grabazio dentsitateak asko handitu zirenez, diskoaren diametroa 3,5" eta 2,5"-ra murriztu zen. Lur-arraroen iman-material boteretsuak eskuragarri bihurtu ziren garai horretan, eta zutikako besoen eragingailuaren diseinuaren osagarri izan ziren gaur egungo HDDen forma trinkoko faktoreak ahalbidetzeko.
80ko hamarkadaren hasieran, HDDak ezaugarri gehigarri bakan eta oso garestiak ziren ordenagailuetan, baina, 80ko hamarkadaren amaieran, haien kostua murriztu zen ordenagailu guztietan estandarrak izateraino, merkeenetan izan ezik.
1980ko hamarkadaren hasierako HDD gehienak PCaren azken erabiltzaileei saldu zitzaizkien kanpoko azpisistema osagarri gisa. Azpisistema ez zen eragingailuaren fabrikatzailearen izenean saldu, baizik eta azpisistemaren fabrikatzailearen izenean (Corvus Systems eta Tallgrass Technologies) edo PC sistemaren fabrikatzailearen izenean (Apple ProFile). 1983ko IBM PC/XTk 10 MBko barne HDD bat zuen, eta, handik gutxira, barneko HDDak ordenagailu pertsonaletan ugaritu ziren.
Kanpoko HDDak oso ezagunak izan ziren Apple Macintoshen. 1986 eta 1998 artean fabrikatutako Macintoshen ordenagailu askok SCSI ataka bat zuten atzealdean kanpoko hedapena erraza bihurtuz. Macintosh ordenagailu zaharragoek ez zuten disko gogorrerako sarrerarik (Macintosh 128K, Macintosh 512K eta Macintosh Plusek ez zuten disko gogorreko sarrerarrik), eta, beraz, modelo horietan, SCSIko kanpoko diskoak ziren edozein barne-biltegitan hedatzeko aukera bakarra.
HDD hobekuntzak zonako dentsitatea handituz bultzatu dira, aurreko taulan zerrendatzen direnak. Aplikazioak 2000ko hamarkadan zehar hedatu ziren, 50eko hamarkadaren amaierako ordenagailu nagusietatik biltegiratze masiboko aplikazio gehienetara, ordenagailuak eta kontsumoko aplikazioak barne, hala nola entretenimenduzko edukien biltegiratzea.
2000ko eta 2010eko hamarkadetan, NAND disko gogorrak ordezten hasi zen eramangarritasuna edo errendimendu handia eskatzen zuten aplikazioetan. NANDen errendimendua HDDena baino azkarrago ari zen hobetzen, eta HDDen aplikazioak higatzen ari ziren. 2018an, disko gogor handienak 15 TBko ahalmena zuen, eta SSDak, berriz, 100 TBkoa. 2018. urtetik aurrera, HDDek, 2025. urterako, 100 TB gaitasuna lortuko zituztela aurreikusten zen, baina, 2019. urtetik aurrera, aurreikusitako hobekuntza-erritmoa 50 TBkoa izango zen 2026. urterako. Forma-faktore txikiagoak (1,8 hazbetekoak edo gutxiagokoak) eten egin ziren 2010. urtean. Mooreren legeak adierazitako egoera solidozko diskoen (NAND) biltegiratzearen kostua HDDenak baino azkarrago ari zen hobetzen. NANDek prezioen eskariaren elastikotasun handiagoa zuen HDDek baino, eta horrek merkatuaren hazkundea bultzatu zuen. 2000ko eta 2010eko hamarkaden amaieran, HDDen bizi-zikloa heldutasun fase batean sartu zen, eta salmenten moteltzeak beheranzko fasearen hasiera adieraz zezakeen.
2019an, Western Digitalek Malaysiako azken HDD fabrika itxi zuen eskaria gero eta txikiagoa zelako eta SSDen ekoizpenean zentratzeko. Gainerako hiru fabrikatzaileek gero eta eskaera txikiagoa dute 2014tik. Disko gogorretan aplikatu zen hasierako teknologia oso sinplea zen. Metal magnetikoarekin metal disko bat kubritzen zen, hauek gero sektoreetan banatzen ziren.
1992. urtean, 3,5 pulgada neurtzen zuten disko gogorrak 250 MB eko ahalmena zuten. Hamar urte geroago 40 GB (40.000 MB) ko ahalmena izatera iritzi ziren. Gaur egun disko gogorrak 4TB (4.000.000 MB) ko ahalmena dute.
2005. urtean, Samsung eta Nokia disko gogorra zuten lehenengo mugikorrak aurkeztu zituzten, baina ez zuten arrakasta handirik izan, zeren flash memoriak baztertu zituzten, batez ere hauskortasun eta nagusitasun arrazoiengatik.
Egitura fisikoa
Disko gogor baten barruan plater ugari daude (2 eta 4 artean), hauek disko kontzentrikoak dira eta denek batera egiten dute bira. Burua (irakurri eta idazteko gailua) denak batera, kanpora edo barrura mugitzen diren eta bertikalki lerrokatuta dauden beso multzo bat da. Plater hauen puntan irakurketa/idazketa buruak daude, buruaren mugimenduari esker diskoaren kanpoko eta barruko aldeak irakurri ditzakeenak.
Plater bakoitzak bi aurpegi ditu, eta beharrezkoa da irakurketa/idazketa buru bat aurpegi bakoitzarentzat (ez da buru bat plater bakoitzeko, buru bat aurpegi bakoitzeko baizik). Zilindro-Buru-Sektore eskema begiratzen bada, hasiera batean 4 beso ikusten dira, bat plater bakoitzarentzat. Errealitatean, beso bakoitza bikoitza da, eta 2 buru ditu: bat plateraren goiko aurpegia irakurtzeko eta bestea behekoa irakurtzeko. Orduan, 4 plater irakurtzeko 8 buru daude. Irakurketa/Idazketa buruek ez dute inoiz diskoa ukitzen, ordez oso gertu pasatzen dira (3 nanometro arte). Baten batek ukitzera iristen bada, diskoan eragozpenak sortuko lituzke, plateren abiadura handia dela eta (7.200 rpm, 120 km/h ertzean).
Konexio motak
Disko gogorretaz hitzegiten dugunean aipatu ahal ditugu haien konexio motak ama plakarekin, hau da SATA, IDE, SCSI edo SAS.
batek 7 disko gogor kudeatu ahal ditu.
Bideraketa
Kontzeptu desberdinak daude diskoko eremuak adierazteko:
Lehenengo erabili zen bideraketa sistema CHS (zilindro-buru-sektore), hiru balio hauekin diskoaren edozein datu koka daitekeelako. Aurrerago sistema errazago bat sortu zen: LBA (blokeen bideraketa logikoa), disko osoa sektoreetan banatzean eta bakoitzari zenbaki bat ezartzean datza. Hau da gaur egun erabiltzen dena.
Egitura logikoa
Disko barruan daude:
Etorkizuna
Hala ere industriak etxeetarako soluzio teknologiko honen alde apustu egin du, baina kontuan hartu beharko da sistema hauek modu egoki batean konektatuak izan behar direla.
Diskoak ez diren diskoak: egoera solidoko unitateak “disko” bezala kategorizatu egin dira hainbat alditan, baina ez dira diskoak zeren ez dituzte bere datuak azal zilindriko edo plateretan gordetzen. Erru honek askotan jendeari “SSD” Solid State Disk esan nahi duela pentsatzera eramaten du, baia errealitatean Solid State Drive esan nahi du.
Mantentze-lana
Disko gogorrak mantentze-lan bat behar dute, hauek dira egin beharreko gauzak disko gogor bat ongi mantentzeko:
Funtzionamendu mekanikoa
Disko gogor batek du:
Disko gogor baten ezaugarriak
Kontutan hartu behar diren disko gogorraren ezaugarriak dira:
Pammenitis
Pammenitis Tortricidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Pammenitis calligrapha da.
Maeser (Utah)
Maeser Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Uintah konderrian kokatuta dago, Utah estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Eritrosa
Eritrosa formula duen monosakaridoa da, aldosa bat dena. Lau karbono dituenez tetrosa bat da.
Ezaugarriak
Bi karbono asimetriko ditu eta teorikoki L eta D enantiomeroak dituen arren naturan D-Eritrosa baino ez da agertzen.
Garrantzia biologikoa
Calvin zikloan bitartekari bat da.
Deribatuak
Eritrosaren deribatu bat Eritritola da. Karbonilo taldearen ordez hidroxiloa du eta beraz polialkohol bat da. Moniliella pollinis legamiak sortzen du (Griner, 1893). Estatu Batuetan edulkoratzaile gisa erabiltzen da elikagaietan.
Loriculus pusillus
Loriculus pusillus Loriculus generoko animalia da. Hegaztien barruko Psittacidae familian sailkatua dago.
Uaxactun
Uaxactun maien antzinako hiria da, Guatemalako ipar-ekialdean dagoena, Petengo departamentuan.
1926-1937 bitartean egin ziren indusketen arabera, K.a. 1500. urterako baziren biztanleak han. Aurkitu diren monumentu nagusiak harrizko hilarri handiak dira, K. o. 328-889 urteetako behe-erliebeek osatuak. Maien zeramika-hondakin ugari daude.
Serans (Orne)
Serans Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Serans udalerrian erroldatutako biztanleak 214 ziren. Familiak 96 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 44 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 120 etxebizitza zeuden, 100 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 116 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 100 etxebizitza nagusietatik 75 bere jabearen bizilekua ziren, 23 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 2 etxek bi zituzten, 20 etxek hiru zituzten, 23 etxek lau zituzten eta 51 etxek bost zituzten. 73 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 46 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 47 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 144 ziren, horien artean 101 aktiboak ziren eta 43 inaktiboak ziren. 101 pertsona aktiboetatik 96 lanean zeuden (52 gizon eta 44 emakume) eta 5 langabezian zeuden (4 gizon eta 1 emakume). 43 pertsona inaktiboetatik 25 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Serans udalerrian 99 unitate fiskal zeuden, 218 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.440 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 iturginak ziren, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2000. urtean Serans udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Omeiatar Kalifa-herria
Omeiatar Kalifa-herria (بنو أمية) Mahoma hil ondoren izandako lau kalifa-herrietatik bigarrena izan zen. Omeiatarren dinastiak zuzendua izan zen, leinuaren sortzailea Umayya ibn Abd Shams izan zen. Omeiatarren familia Uthman ibn Affanekin iritsi zen boterera (K. o 644–656), baina omeiatarren erregimena Muawiya ibn Abi Sufyanek sortu zuen Musulmanen Lehen Gerra Zibilaren ondoren, 661. urtean (Hejiraren ondoko 41. urtean).
Nahiz eta omeiatarrak jatorriz Mekakoak izan, Damasko aukeratu zuten hiriburutzat. Hedadurarik zabalena izan zuenean (13.400.000 km2), munduko inperiorik zabalena bilakatu zen.
Historia
Omeiatar lehen kalifa Uthman ibn Affan izan zen. Mekako merkatari aberatsa zen, eta Mahomaren bi alabaren senarra izan zen. 644an, Omar kalifa hiltzean, Uthman aukeratu zuten kalifa, eta kalifa ortodoxoetan hirugarrena bihurtu zen.
Kalifa berri bat aukeratzen zen bakoitzean, Ali ibn Abi Talib en jarraitzaileekin gatazka sortzen zen. Hauek uste zuten Alik izan behar zuela kalifa, Mahomaren lehengusua eta suhia zelako. Oso hurbilekoa, beraz.
Uthman 656an hil zuten, eta Ali aukeratu zuten kalifa. Hala ere, Siriako gobernadore zen Muawiyak (omeiatarra hau ere) erabakiaren kontra egin zuen eta Aliren kontra armak hartu zituen. Muawiyaren esanetan Alik Uthmanen heriotzan parte hartu zuen.
Armada biak aurrez aurre topatu ziren Siffineko batailan. Alik galdu egin zuen eta Kufara (Irak) ihes egin zuen. Muawiyak bere burua kalifa izendatu zuen Damaskon, hiri hau inperio musulmanaren hiriburua bihurtuz.
Damaskoko kalifa-herria (661-750)
Omeiatarrek amaiera eman zioten kalifa kontseilu batean aukeratzeko ohiturari, eta sistema hereditarioa bihurtu zuten. Horrela hasi zen omeiatarren dinastia.
Dinastia honek konkistekin jarraitu zuen. Mendebaldean Magreba eta Iberiar Penintsula konkistatu zuten. Ekialdean Iran guztiz konkistatu zuten, eta Afganistan edo Txinara ere heldu ziren.
Inperioaren barruan omeiatarrek aurkariak zituzten. Aliren jarraitzaileek aktibo jarraitzen zuten. Eta baita khawarijak ere (hauek Aliren jarraitzaileengandik banatu ziren Siffiko batailan). Khawarijek Basoran (Irak) zeukaten indarra, eta Aliren jarraitzaileek Kufan. Aliren jarraitzaileak xiita bezala ezagutzen dira gaur egun.
Muawiya hiltzean, oinordekotzari buruzko gatazka berpiztu egin zen. Muawiyak bere seme Yazid izendatu zuen hurrengo kalifa. Baina Aliren jarraitzaileek Husayn aukeratu zuten, Aliren seme gazteena. Yazidek suntsitu egin zituen Husayn eta haren armada txikia, Kerbalako batailan (680).
Omeiatarrek inperio zabal bat antolatu behar izan zuten. Inperio hartan gehiengoa ez zer arabiarra, ezta musulmana ere. Omeiatarrak erregeak izan ziren batez ere. Hau da, politikaz arduratu ziren gehien bat, eta ez erlijio kontuez (kalifei zegokien bezala). Ez zuten bultzatu islamizazioa, hau da, inperioko biztanleak musulman bihurtzea. Izan ere, kristauek eta juduek ordaintzen zituzten zergak diru-sarrera garrantzitsua ziren estatuarentzat. Horregatik, haien etsaiek uste zuten omeiatarrak musulman txarrak zirela. 740. urte inguruan omeiatarren kalifa-herria ahulduta zegoen. Alde batetik, familia barruko gatazkengatik; bestetik, khawarijen eta Aliren aldekoen etsaitasunagatik. Azken hauek matxinada bat hasi zuten Iranen, kalifa-herriaren boterea haxemien klanari emateko (Ali eta Mahoma klan honetakoak ziren). Azken momentuan, matxinadaren buru Abu al-Abass jarri zen, abastarren burua, haxemien barruko bigarren mailako adar bat. Al-Abassek kalifa izendatu zuen bere burua, eta omeiatar kalifa (Marwan II.a) garaitu zuen Zab Handiko batailan, Zab ibaia ren ertzean, Bagdad iparraldean.
Omeiatar kalifak, Marwan II.ak Egiptora ihes egin zuen. Baina omeiatar guztiak hil egin zituzten. Bakar batek ihes egin zuen, Abd ar-Rahmanek, eta Al-Andalusera joan zen.
Kordobako emir-herri independentea (756-929)
Bizirik iraun zuen omeiatar bakarrak, Abd ar-Rahmanek, Magrebera ihes egin zuen, kalifa-herriko hiri nagusietatik urruti zegoelako. Han, berbere tribuen artean gorde zen, eta Al-Andalus eko siriar soldaduen babesa lortu zuen. Horrela, 755. urtean Iberiar Penintsulara joan zen, Almuñecarren lehorreratuz.
Siriarren laguntzarekin, Abd ar-Rahmanek Al-Andaluseko abastar gobernuari aurre egin zion, eta Al-Musarako batailan (756) garaitu egin zuen. Bere aldekoek emir izendatu zuten.
Horrela, Al-Andalus politikoki independentea bihurtu zen. Dena dela, Abd al-Rahmanek Bagdadeko kalifaren botere erlijiosoa onartzen jarraitu zuen, umma edo komunitate musulmana ez apurtzeko. Hil zenean, beste lau emir eduki zituen Kordobako emir-herriak, kalifa-herri bihurtu aurretik.
Kordobako Kalifa-herria (929-1031)
929. urtean Abd ar-Rahman III.ak bere burua kalifa izendatu zuen. Ordurako jada Tunisian beste kalifa-herri xiita bat sortua zuten fatimiek.
Abd ar-Rahmanek hainbat argumentu erabili zituen bere burua kalifa izendatzeko. Alde batetik, bere familiaren jatorria Quraix tribua zela, Mahomaren tribu berdina; bestetik, Iberiar Penintsulako iparraldeko kristauei ez ziela utzi Al-Andalus konkistatzen. Hauek tributuak ordaintzen zizkioten kalifari erasorik ez jasotzeko.
Velilla de San Antonio
Velilla de San Antonio Madrilgo Erkidegoko udalerria da, Cuenca del Henares eskualdean dagoena.
Omeiatar Kalifa-herria
Kordobako Kalifa-herria (929-1031)
Azken omeiatar kalifa Hixam II.a izan zen. Baina honen oinordekotzagatik gerra zibila sortu zen, eta kalifa-herria erresuma txikietan edo taifetan zatitu zen.
Gizarte antolaketa
Omeiatarren zerga sistema eta praktika administratiboak ez omen ziren bidezkoak hainbat musulmanen begietara. Izan ere, kalifa-herrian lau gizarte klase bereizten ziren:
Arabiar musulmanak gizartearen goialdean zeuden, eta konkistatutako lurraldeetan agintzen zuten. Islamak musulman guztien arteko berdintasuna sustatzen duen arren, arabiarrek estimu handiagoan zuten haien burua eta ez ziren gainerako musulmanekin nahasten. Musulmanen arteko desberdintasunak ezinegona sortu zuen, eta islama gehiago hedatzen zen neurrian, fededun berriek ez zituzten arabiarren eskubide berak. Horren ondorioz eta beste hainbat arrazoigatik, Abbastar Iraultza gertatu zen 740ko hamarkadan. Abbastar Kalifa-herriak omeiatarrak bota zituenean, Al-Andalusera ihes egin zuten eta 1031. urtera arte iraun zuen Kordobako Kalifa-herria sortu zuten.
Propeno
Propenoa edo propileno gas-hidrokarburo asegabea da (formula kimikoa: CH2=CH-CH3). Hidrokarburo etileniko edo alkenoen sailkapenean bigarren tokia du (etilenoa da lehena); edo hirugarrena, metilenoa aintzat hartuz gero. Argitze-gasean, eta karbono ugari duten gai organikoen destilazio lehorreko gaietan agertzen da.
Hidrokarburo etileniko hau kolorerik gabeko gasa da, alkoholetan eta eterrean urtzen da, eta uretan ere bai zertxobait. Irakite-puntua -47,7 °C du. Petroliotik ateratzen da, cracking bidez, edota propanotik, deshidrogenazio bidez. Arriskutsua da, oso sukoia baita. Gainera, gas itogarria da. Propilenoa petrokimikako lehengai garrantzitsuenetakoa da; propilenoaren deribatuak dira isopropanola (azetona lortzeko erabiltzen da) eta propileno oxidoa (glizerina lortzeko erabiltzen da). Polipropilenoa lortzeko ere erabiltzen da; polimerizazio katalitiko bidez lortutako polipropilenoak dira, hain zuzen ere, detergente eta plastikoen industriaren oinarria. Akrilonitriloak, gasolina polimerikoak, azido akrilikoak eta zenbait erretxina binilikok ere propilenoa erabiltzen dute lehengai gisa. Propilenoaren konposatu ugari ezagutzen dira: propileno karbonatoa, propileno kloruroa, propilenoaren klorhidrina eta abar.
Eduardo Waghorn
Eduardo Waghorn Halaby (Santiago, Chile, 1966ko ekainaren 14a) Txileko musikari, konpositore, gitarra-jotzaile, kantaria, musikagilea eta abokatua da. Poesia, marrazki artistiko eta publizitatean ere aritu izan da. 500 kanta baino gehiagoren egilea da. Waghorn-ek bere estiloa "find, pop eta folk nahasketa gisa" definitzen du.
Bere estiloa "trova, pop eta folk nahasketa" gisa definitu da. Bere letra gozoa izan daiteke aldi berean. Bere doinuek dinamismo handia txertatzen dute sinpletasunaren eta konplexutasunaren artean. Bere musika-influentzia batzuk, The Beatles, Electric Light Orchestra, Tom Jobim, Silvio Rodríguez, eta Víctor Jara bezain askotarikoak dira.
Obdukzio
Obdukzioa lurrazal ozeanikoa edo mantuko arrokak lurrazal kontinentalaren gainean zamalkatzen deneko prozesua da, plaka tektonikoen muga suntsikor batean. Prozesu hau orogenian zehar gerta daiteke.
Obdukzioa askotan plaka tektoniko txiki bat bi plaka handiren tartean harrapatuta geratzen denean gertatzen da, lurrazal berri gisa atxikituta geratzen delarik. Kaledonia Berria, Kaliforniako Klamath Mendiak eta Oman, Zipre edo Zeelanda Berrian honen adibideak aurki daitezke. Kasu bakan batzuetan gainetik jartzen den mantua ez da ozeanikoa, kontinentala baizik. Honen agerpena Rif eta Mendilerro Betikoetan gertatzen da.
AT-AA
AT-AA deritzenak (All Terrain Anti Aircraft) Star Warseko unibertsoan AT-ATak bezalako beste ibilgailu ibiltari batzuentzako arriskutsuak izan daitezkeen ontzi errebeldeak zanpatzeko osorik eraikitako ibiltariak dira. Stormtrooperren artean aire aurkako AT-PT izena sortu zen. Errebeldeen aireontzien ameskaiztoa den aireontzien aurkako ibiltari trebe eta azkar bat. Bere lau hanken kokapenak paregabeko egonkortasuna ematen diote, eta armazoiko blindajeak babes on bat eskaintzen die tripulazioari, pilotuari eta artileroari.
AT-AA Errepublika Galaktikoak diseinatu zuen, baina Inperio Galaktikoa izan zen unitate hauek eraikitzen hasi zena.
Xabier Oroz
Xabier Oroz Uria (Azkoitia, - ) gipuzkoar saskibaloi jokalaria da. Eskolta postuan jokatzen du Donostia Gipuzkoa Basket taldean.
Baso-muga
Baso-muga, edo hobeki zuhaitz-muga, lerro irudikatu bat da, non zuhaitzak sor daitezkeen azken muga markatzen duen. Muga horretatik haratago ekologia baldintzek (tenperatura hotzak, airearen presioa, hezetasun gabezia, lurraren baldintzak) ez dute zuhaitzen presentzia ahalbideratzen. Hortaz, habitat baten muga ere bada.
Ezaugarriak
Basoaren azken muga horretan, latitude eta klimatologiaren arabera, zuhaitzak sortzeko azken ingurua markatzen da, desberdina den tokien arabera. Basoentzako latitude garaiena lurralde zirkunpolarretan aurkituko dugu. Baso-mugetan sarritan zuhaitzen garapena kaxkarra izan daiteke eta azkenak, mugatik gertu daudenak, txikiak eta okerrak izan daitezke. Baldintza horiek haizearen ondorioz bada krummholz formazioa deritzogu (alemanez krumm “okertua”, “bihurria” eta Holz, “zura”: krummholz, «zur okerra» edo “zur bihurritua”).
Baso-muga, izadian ohikoa den moduan, eskala handian hobeto definitzen da hurbiletik baino, ez baita hain muga garbia, igarotze gradual bat baizik: zuhaitzak gero-eta txikiagoak eta sakabanatuak dira eta, azkenean, desagertzen dira.
Bach familia
Bach familia (Familie Bach) Turingiako musikari familia ospetsua izan zen.
Bi mende eta erdiz familia horretako kideek txantre, organo-, klabe- edo biolin-jotzaile gisa egin zuten lan. Lurrari eta tradizioari atxikitako luterotar gartsu horiek aita edo aitaginarrebaren postu berean jardun zuten askotan, eta familia handiak osatu zituzten. Saxoniako dukerrian eta Arnstadt printzerrian bizi izan zen leinu horrek berrogeita hamarren bat musikari nabari eman zituen: guztietan gailurra Johann Sebastian Bach izan zenk. Familian ezagutzen den asabarik zaharrena Hans Bach errotaria eta zitara-jotzailea izan zen (1520 inguruan sortua); Veit Bach semea (Weimar, 1550 inguruan - 1619), okin eta musikaria, Johann Sebastianen birraitona zen.
Baso-muga
Ohiko landaredia
Hauek dira baso-muga arktikoan eta alpetarrean ager daitezkeen zuhaitz batzuk (batez ere koniferoak dira:
Baso-muga alpetarra
Baso-muga alpetarra tokian-tokiko aldagai askoren menpe dago: aspektu geografikoak, klimatologia, polo geografikoaren gertutasuna... Zenbait tokitan, bestetik, inguru tropikalak eta uharteak, espezie alpetarrak ezin dira heldu eta horrek baso-lerro baxuagoak eman ditzake.
Hemen aurkezten den zerrenda gutxi gorabeherakoa da:
Baso-muga artikoa
Hemen ere tokian-tokiko aldagaiek garrantzi handia dute. Hona hemen baso-muga tipiko batzuk:
Baso-muga Antartikan
Las Kerguelen uharteak, San Pablo uhartea, Hegoaldeko Georgiak eta Antartika inguruko beste uharteek haize iraunkorrak jasatzen dituzte eta bazterreko klimak; uharte horietan ez ditugu bertako zuhaitz-espezieak aurkitzen nahiz eta egiten duen euriaren ondorioz, baso epela izateko aukera izango lituzkete. Baina baldintzak ez dira egokiak eta horrek ez du Artartikaren baso-mugarekin lotura.
Podolanka
Podolanka Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 524 biztanle ditu eta 3,29 kilometro koadroko azalera. Praga-Ekialdeko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1305 urtean egin zen.
Hikaru Manabe
Hikaru Manabe (眞鍋 旭輝) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Renofa Yamaguchi FC.
Musgravetarren erritua
Musgravetarren erritua, jatorrizko ingelesezko izenburua The Adventure of the Musgrave Ritual, Arthur Conan Doyle eskoziar idazleak argitaratutako Sherlock Holmes detektibe ospetsuari buruzko kontakizun laburra da. 1893an kontakizun labur eta solte modura The Strand Magazine aldizkarian argitaratu zen. Ondoren eta urte berean, aldizkari horretan argitaratutako Sherlock Holmesi buruzko beste hainbat kontakizun laburrekin batera, Sherlock Holmesen memoriak liburuan argitaratu zen.
Argumentua
Reginald Musgravek bisita egin dio Holmesi, etxeko bi langile desagertu ondoren: Rachel Howells, neskame bat, eta Richard Brunton, etxezaina. Biak desagertu egin ziren Musgravek Brunton kaleratu ondoren, familiako dokumentu bat, Musgravetarren erritua, ezkutuan irakurri zuelako. Erritua, XVII. mendekoa, galdera/erantzun moduko asmakizuna da.
Musgravek goizeko ordu bietan harrapatu zuen Brunton dokumentua irakurtzen liburutegian. Dokumentu hori izateaz gain, bazuen mapa bat zirudiena ere, eta berehala sartu zuen poltsikoan Musgrave berari begira zegoela konturatzean. Handik egun batzuetara, Brunton desagertu egin zen, bere ondasun gehienak utzita.
Rachel Howells neskameak, Bruntonen maitale izan zenak, horrek konpromisoa hautsi zuen arte, jarrera histerikoa izan zuen Brunton non zegoen galdetu ziotenean. Geroago, Rachel Howellsek leiho batetik ihes egin zuen. Bere aztarnek aintzira baten ertzera eraman eta han desagertu ziren. Musgravek aintzira dragatu zuen, baina lihozko zorro bat bakarrik aurkitu zuten, herdoildutako metal zahar eta kolorgetuz eta distira galdutako harri-koskor edo kristalez betea.
Holmesek ez zuen kasua hiru misteriotzat hartu, misterio bat bezala baizik. Erritua gakoa zela uste zuen. Erritu hori tradizio zentzugabea izan zen Musgravetarrentzat, eta bi mende baino gehiago iraun zuen, baina Holmesek oso bestelakotzat ikusten zuen —eta Bruntonek ere, Holmesek susmatzen zuenez—. Berehala konturatu zen zerbait aurkitzeko jarraibideen multzoa zela. Oraindik zutik zegoen haritzaren altuera eta desagertutako zumar baten kokapena ezagutzean, Holmesek kalkulu batzuk egin zituen eta bide bat markatu zuen. Holmes eta Musgrave soto batera heldu ziren eta burdinazko eraztuna zuen harlauza bat ikusi zuten zoruan. Harlauza altxatzea lortu zutenean, Brunton aurkitu zuten, hilda zegoena. Ez zegoen markarik. Seguru asko ito egin zen.
Holmesen esanetan, Bruntonek, kalkuluak eginda, gordelekua aurkitu zuen sotoan, baina ezinezkoa izan zitzaion harlauza bere kabuz altxatzea. Beraz, beste norbait erakarri behar izan zuen altxorren bila. Rachel Howells aukeratu zuen, baina horrek gorrotatzeko arrazoiak bazituen. Baliteke biek lauza altxatzea, baina Rachelek harlauza bota eta Brunton hiltzen utzi zuen, edo harlauza bere ordez erori eta, izututa, alde egin zuen.
Zorroan aurkitutako erlikiei dagokienez, Holmesek aztertu zituen eta metalezko piezak urrea zirela eta harriak harribitxiak zirela ondorioztatu zuen. Hark uste zuen Karlos I.a erregearen koroa zela, eta haren ondorengo izan zitekeenarentzat, Karlos II.a semearentzat, ezkutatu zen. Holmesek uste zuen erritua idatzi zuen musgravetarra hil zela bere ondorengoei errituaren garrantziaren berri eman gabe. Beraz, berrehun urtez baino gehiagoz ohitura bitxi bihurtu zen erritua.
Dragoi bola Z: Jainkoen bataila
Dragoi bola Z: Jainkoen bataila (ドラゴンボールZ 神と神), Dragoi Bola anime eta mangan oinarrituriko 18. eta azken filma da. 2013ko martxoaren 3an estreinatu zen. Film hau euskaratua izan da.
Azken 17 urtetan zineman estreinatu den Dragoi bolako lehen filma da, aurrekoa 1996. urtean estreinatutako Boteretsuenaren bidean izanik.
Film hau Dragoi Bola historiaren atal ofiziala izango da, honen sortzailearen, Akira Toriyamaren, parte-hartze sakonarekin eta jatorrizko mangaren 517 eta 518 atalen artean kokaturik, Majin Boo borrokaren ostean, maiz hamarkada galdua deritzona.
Sinopsia
Maji Booren aurka borrokatu eta urte batzuk geroago, krisi batek mehatxatu du lurra. Bills, txikizioaren jainkoak, unibertso osoko orekari eusten diona, bere loaldi luzetik esnatu da. Saia batek Freezer garaitu duen zurrumurrua entzun ondoren, Bills haren bila abiatu da. Denbora luzea igaro ondoren hain etsai indartsua aurkitzean hunkituta, Gokuk erronka jo dio txikizioaren jainkoari, baina ezinean dihardu jainkoaren ahalmena izugarrizkoa baita. Hartan, Billsek agur-hitz kezkagarriak jaulki ditu: "Lurrean izango ahal da norbait txikitzea merezi duenik!" Goku, Vegeta, Gohan eta lurreko gainerako gerrariak izango ote dira gai aurrekaririk ez duen indar txikitzaile hau geldiarazteko?
Musika
Filmaren abesti nagusia Hironobu Kageyama-ren Cha-La Head-Cha-La-ren bertsioa izango da, Dragoi Bola Zren jatorrizko irekitze abestia, Flow rock musika-talde japoniarrarena. Taldekideak komentatu zuten bezala, irrikaz ikusten dute aukera hau, oinarrizko ikastolan zeudenetik seriearen jarraitzaileak direlako.
Whis
Bills-en zerbitzaria.
Fervaches
Fervaches Frantziako udalerria da, Mantxa departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 165 etxebizitza zeuden, 143 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 165etxeak ziren. 143 etxebizitza nagusietatik 94 bere jabearen bizilekua ziren eta 49 alokairuan okupaturik zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 29 etxek hiru zituzten, 25 etxek lau zituzten eta 83 etxek bost zituzten. 119 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 58 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 75 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 217 ziren, horien artean 182 aktiboak ziren eta 35 inaktiboak ziren. 182 pertsona aktiboetatik 167 lanean zeuden (92 gizon eta 75 emakume) eta 15 langabezian zeuden (3 gizon eta 12 emakume). 35 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Fervaches udalerrian 144 unitate fiskal zeuden, 374 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.383 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 finantziazio enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 margolaria eta 3 zurginak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
Arburua
Arburua Nafarroako Galoze udalerriko Itzalle herrrian dagoen mendi bat da. 1.037 metroko garaiera du. Ziurrenik Zaraitzuko mendirik ezagunenetakoa izanen da. Inguruko herri guztietatik (Itzalle, Gorza, Gallotze) bideak abiatzen dira, gurutzeek markaturik. Baseliza behatoki paregabea da inguruko mendien gainetik, baina bertan ez dago mendiko gailurra. Hau bostehun bat metro hegoalderago dago, sasi eta zuhaixken artean, buzoi zahar batek markaturik.
Fervaches
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Fervaches udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 267 hektarea erabiltzen.
Arburua
Beihala, deabrudunak, sorginduak eta begizkoak jotako jende aunitz etortzen omen zen baseliza honetara erremedio eske.
Fervaches
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Arburua
Ohiko igoera abiapuntuak
Itzalle (50 min), Galoze (ordu bat) eta Gorza (ordu bat). Inguruko herri guztietatik (Itzalle, Gorza, Gallotze) bideak abiatzen dira, gurutzeek markaturik.
Baseliza
Mendiaren gailurretik gertu Andre Maria Arburuakoaren baseliza eta gurutzea daude. Baseliza behatoki paregabea da inguruko mendien gainetik, baina bertan ez dago mendiko gailurra. Hau bostehun bat metro hegoalderago dago, sasi eta zuhaixken artean, buzoi zahar batek markaturik.
Beihala, deabrudunak, sorginduak eta begizkoak jotako jende aunitz etortzen omen zen baseliza honetara erremedio eske.
Ariel
Ariel izan daiteke:
Coltău
Coltău Errumaniako udalerri bat da, Maramureș konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Garnerans
Garnerans Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.
Cedar Park (Texas)
Cedar Park Texasko hiri bat da. Travis konderrian kokatua dago. 2010ean 48,937 biztanle zituen, 59.17 kilometro koadrotan banatuta.
Aitziber Sarasola
Aitziber Sarasola (Tolosa, Gipuzkoa, 1973ko azaroaren 4a - Iruñea, Nafarroa, 2014ko abenduaren 21a) nafar politikari eta euskaltzalea izan zen.
Biografia
1973an jaio zen Tolosan baina Iruñean bizi zen. 90. hamarkadan Kimuak aisialdi taldeko begiralea izan zen Tolosan.2007tik 2010ra bitartean, euskaltegi sareko irakasle izateaz gain, AEKko Nafarroako koordinatzailea izan zen. 2011ko udal eta foru hauteskundeetan Bilduko parlamentari Nafarroako Parlamenturako hautatu zuten. Bestalde, Nafarroako Hitzan kolaboratzaile moduan aritu zen.
Nafarroako Parlamentuan, euskararen aldeko lan eta jarrerarengatik nabarmendu zen. 2012an, urdaileko minbizia diagnostikatu zioten, eta 2013an parlamentura itzuli bazen ere, parlamentari jarduna utzi behar izan zuen, berriro gaixotuta.
Thalassophryne amazonica
Thalassophryne amazonica Thalassophryne generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Batrachoididae familian.
Iodopleura
Iodopleura Tityridae familiako hegazti genero bat da.
Parupeneus heptacanthus
Parupeneus heptacanthus Parupeneus generoko animalia da. Arrainen barruko Mullidae familian sailkatzen da.
Charrais
Charrais izenarekin Frantziako bi udalerri daude:
Zirkulu polar antartikoa
Zirkulu polar antartikoa munduko bost paralelo nagusienetakoa da, zehazki 66º 33' 38" Hego latitudean dagoena. Paralelotik hegoaldera jotzen badugu, Antartikarekin topatuko dugu; aldiz, iparralderantz jotzen badugu, Hegoaldeko ingurune natural epelera helduko gara.
Zirkulu antartikoak eguneko eguzki izpien muga egiten du neguko solstizioan eta udako solstizioan aldiz, gaueko eguzki izpien muga.
Antartika izeneko kontinentea ia zirkulu polar antartikoaren barruan dago. Honek kontinentea mendebaldetik ekialdera zeharkatzen du: Penintsula antartikoaren iparraldetik, Ekialdeko Antartikan Enderby, Wilkes eta Adelia lurraldetatik eta Balleny uharteen artetik.
Saint-Philbert-en-Mauges
Saint-Philbert-en-Mauges Frantziako udalerria da, Maine eta Loira departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Philbert-en-Mauges udalerrian erroldatutako biztanleak 359 ziren. Familiak 123 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 63 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du: