cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
1970eko hamarkadako mugimendu feminista
Feminismo sozialista
Feminismo sozialista eta marxista teoria feministaren baitako korronte bat da. Emakumeekiko zapalkuntza sistema kapitalistaren eta patriarkalak bat egiteagatik gauzatu dela defendatzen dute. Patriarkatu eta kapitalismoaren arteko harremana gaitzesten dute. Emakumearen erabateko emantzipazioa ezin da lortu zapalkuntza modu guztiekin amaitu gabe. Beraz, emakumearen emantzipazioa ezin da sistema kapitalistaren markoaren baitan burutu. Ana de Miguelek dioen moduan, feminismoaren eta sozialismoaren edota marxismoaren planteamendu teorikoak bateratzean dago gakoa. Kapitalismoa abolitu eta sozialismoa emakumeen askapenerako bidetzat daukate, sistema kapitalista delako emakumeekiko zapalkuntza sustatzen duena, ezberdintasun ekonomiko, politiko, moral burges eta harreman sozial instrumentalak ezarriz. Ildo honetan, emakumeekiko zapalkuntzarekin amaitzeko genero berdintasunean oinarritutako kultura batek patriarkatua ordezkatzea ezinbestekoa da. Baina feminista marxistek ez zuten nahikoa ikusten patriarkatuari egindako kritika, eta horregatik, testuingurua ikuspuntu marxista batetik aztertzen hasi ziren. Hala ere, hauek ez ziren hori egiten lehenak izan, sexismoa ren problematikari modu analitikoan eutsi zioten autoreak egon baitziren aurretik. Esaterako, Alexandra Kollontai eta Clara Zetkin. 1970eko feminista marxistek klase sozial ezberdinen arteko mailaketak sortutako arazoa generoen arteko arazora ere eraman zuen, zeinean emakumeek klase proletario zapalduaren rolaren barruan sartzen den eta gizonek burges zapaltzailearena. Emakumeak jendarte kapitalistetan kapitalaren eta klase dominatzailearen (gizon zuri burgesa) mesedetan jardutera bideratzen da.
Lehen talde feminista sozialistak 1960ko hamarkada amaieran sortu ziren Ezkerra Berria eta NOW antolakunde feminista liberaletik. Aipatzekoa da feminismo erradikalaren eragin handia, klase sexualen kontzepzio, feminismoaren inguruko kontzientziazio praktika eta komunitarismoaren tradizio utopikoan. Torrealdaik dioen moduan, "como socialistas, no podían prescindir de los marcos teóricos del marxismo pero, como feministas, eran conscientes de que la teoría marxista era ciega al sexo".
Torrealdaik proposatzen duen ideia horren testuinguruan kokatu daiteke Hartmanek sortutako metafora: "feminismo eta marxismoaren arteko zorigaiztoko ezkontza". Horregatik defendatzen du emakumeek jasandako zapalkuntza emakume izate hutsagatik gertatzen dela, eta horren atzean zapalkuntzarako sistema maskulino zehatz bat dago: patriarkatua. "Es una estructura de relaciones sociales de poder que tiene su base material en el capitalismo". Feminista sozialista ezberdinen arteko pentsamendu ezberdintasunak zapalkuntzarako bi sistema horien harremanaren ulerkera anitzetan oinarritzen ziren.
Espainiar estatuan Lidia Falcón erreferentzia bat da feminismo marxistaren baitan. Espainiako Alderdi Komunista ko kidea izan zen.
Feminismo erradikala
Feminismo erradikalaren terminoari erreparatzea bereziki interesgarria da, gaztelerazko radical hitzak RAE hiztegiaren arabera, "perteneciente o relativa a la raiz" esan nahi du, eta beraz, feminismo erradikalaren helburua zapalkuntza beraren errora joatean datza.
Feminismo erradikalaren abiapuntu moduan emakumeen aurkako zapalkuntza kokatzen da, eta hortik jendartea beraren funtzionamendua azaltzen zuten. Francesca Gargallok esan zuen moduan, "la diferencia sexual dejó de ser la marca de la desigualdad y se elaboró como la única posibilidad de concebir el mundo desde una perspectiva no patriarcal".
Beraz, ezkerreko mugimenduekiko independentzia bilaketak emakumeentzako espazioak eratzea eragin zuen. Era honetara azaltzen du Naia Torrealdaik:
Feminismo erradikalaren marko teorikoan 1970ean argitaratu ziren bi liburu aipatzea funtsezkoa da: Kate Milleten Politika Sexuala eta Sulamith Firestoneren La dialéctica del sexo. Bi obra horietan 1970eko hamarkadako feminismoak analizatu zituen kontzeptuak kontzeptualizatu ziren: patriarkatu, genero eta kasta sexuala. Bi autore hauek egindako produkzio teorikoaz gainera, emakume mugimendu ezberdinetan rol aktiboa izan zuten. Teoria eta praktikaren arteko uztarketa hori aspektu nabarmena da feminista erradikalen artean. Kathleen Barryk idatzi zuen moduan, "la teoría feminista radical es el producto de una comunidad de feministas y surge de la interacción de teoría y praxis (...) Si bien hay diferencias entre nuestras diversas perspectivas teóricas, hay una cosa en la que todas estamos de acuerdo: el poder colectivo e individual del patriarcado (...) es el fundamento de la subordinación de las mujeres".
Zentzu honetan, María Luisa Balaguer autoreak honakoa zehazten du feminismo erradikalaren ezaugarri garrantzitsu moduan: "el aspecto biolígico de la mujer y en su alcance como factor de diferenciación del hombre".
Sexuen arteko ezberdintasun egoerak menpekotasun harreman batera darama. Puntu honetan ezinbestekoa da ezberdintasun biologikoa eta patriarkatua ezberdintzea. Balaguerrek (2005) aipatu zuen moduan, bere ustetan ezberdintasun biologikoa egon badago, baina patriarkatua garai historiko jakin batean sortu eta indarrean dagoen sistema politiko aldakorra da. Horregatik, Silvina Alvarezek feminismoak Ilustrazio garaitik egiten zituen aldarrikapen berdinekin jarraitzen duela defendatzen du, hau da, ezberdintasun egoerak gainditu eta aldarrikapen ezberdinak egiten: emakumeentzako eskubideak, burujabetza ekonomikoa, askatasun sexuala etab. .
Teoriari dagokionez, mugimendu feminista erradikalaren ekarpen garrantzitsuenak honakoak dira : alde batetik, autokontzientzia taldeak eta modu honetan esperientzia eta ahots ezberdinei balioa ematearen bitartez teoria feminista eraikitzea, eta bestetik, talde erradikalen aktibismoa. Aspektu praktiko horretan arreta jarriz, aipatzeko elementu garrantzitsuak dira berdintasunaren defentsa eta emakumeen arteko hierarkizazioari uko egitea.
Ana de Miguelek, feminista erradikalei sexualitatea eta familia egituratzen duten botere harremanak aztertzean teoria politiko feminista eraldatzeko meritua egozten die.
Amaitzeko, hiru puntu hauetan laburbildu daitezke feminismo erradikalaren 3 ekarpen handienak :
Kate Millet: Politika sexuala
Kate Milletek 1969an idatzitako Politika sexuala liburuak feminismo erradikalaren eta egungo mugimendu feministaren oinarrizko ideiak jaso zituen. Idazki hori bere doktore tesia izan zen, baina ondoren liburu moduan argitaratu zen. Lan honetan, ideia zentral bat jaso zuen: pertsonala dena politikoa ere bada. June Fernandez euskal feministak dioen bezala, "Milletten asmoa emakumeen kontrako diskriminazioak eta erasoak politizatzea zen. Hau da, indarkeria matxista ez dela isilpean pairatu beharreko arazo pribatua, egitura sozial jakin baten ondorioa baizik". Milletek sexualitatearen aspektu politikoari eman zion garrantzia, eta nola eragin eta baldintzatzen dituen patriarkatuak harreman sexualak. Guzti hau D. H. Lawrence, Henry Miller eta Normal Mailer ren nobelak analizatuz egin zuen. Eleberrigile hauen sexismo eta heterosexismoa kritikatu zituen.
Gainera, Miletek uko egiten zion genero-rolak eta patriarkatua modu naturalean sortutakoa zela onartzeari. Berak zioen moduan, patriarkatua historikoki eta kulturalki eraikia dago, eta jaiotzetik ez dago modu naturalean gizon eta emakumeen artean dagoen ezberdintasunik. Testuinguruak berak sortzen ditu bien arteko desberdintasunak. Familia da patriarkatuaren sostengu handiena, liburuan dioen moduan, ''«Patriarkatua familia-egituren gainean eraikita dago. Familia gizartearen ispilua da; patriarkatuaren multzoaren barruan dagoen unitate patriarkal bat, alegia''».
Politika sexualari buruz, berriz, horrela mintzo zen: "Sexua politikaz blaituta dagoen giza kategoria da. Gaur egun hautemanezina den arren, sexu nagusitasuna da, agian, gure kulturan errotuen dagoen ideologia. Boterearen elementu oinarrizkoena islatzen duelako".
Sulamith Firestone: Sexuaren dialektika
Liburu hau Sulamith Firestoneren lehen obra izan zen eta 25 urte zituela argitaratu zen. Firestonek Sigmund Freud, Wilhelm Reich, Karl Marx, Frederick Engels eta Simone de Beauvoirren ideiak sintetizatu zituen politikaren teoria feminista erradikala eraikitzeko bidean.
Firestonek honakoa argudiatu zuen: jendarte modernoak ezingo du benetako genero berdintasuna lortu emakumeen ezaugarri biologikoak bere genero identitatetik ezabatzen diren arte. Firestoneren ustez, Freud eta Marxek "sexu-klasea" alboratu zuten, berak aspektu biologikoak tarteko gizonezkoek emakumeekiko zapalkuntza gisara izendatzen zuena. Generoen arteko ezberdintasunak emakumeei inposatzen zaizkien egitura sozial patriarkaletan sortzen dira. Berak zioen moduan, haurdunaldiak, erditzeak eta haur ren heziketak sortutako desabantaila fisiko, sozial eta psikologikoak.
Zentzu honetan, Firestonek klase sexual horren abolizioa lortu ahal izateko, emakumeek euren erreprodukzio gaitasunen kontrola hartzea ezinbestekoa da. Hori dela eta, klase sexuales iraultza gertatzea ezinbestekoa da: "'para garantizar la eliminación de las clases sexuales, es necesario que la clase oprimida (las mujeres) se rebele y tome el control de la función reproductiva: … por esto el objetivo final de la revolución feminista debe ser distinto del objetivo del primer movimiento feminista: no exclusivamente la eliminación del privilegio masculino, sino de la misma distinción entre los sexos; las diferencias genitales entre seres humanos no tendrán ya ninguna importancia'." Beraz, emakumeak euren erreprodukzio baliabideak kontrolatzeko iraultza egitea garrantzitsua da. Iraultza hau, ordea, proletargoaren iraultzaren modu paraleloan garatu behar da. Egun, teknikoki posible da, esaterako, antikontzepzio pildorarekin. Materialismo historiko berri baten existentzia azpimarratzen du: "aquella concepción del curso histórico que busca la causa última y la gran fuerza motriz de todos los acontecimientos en la dialéctica del sexo: en la división de la sociedad en dos clases biológicas diferenciadas con fines reproductivos, y en los conflictos de dichas clases entre sí; en las variaciones habidas en los sistemas de matrimonio, reproducción y educación de los hijos creadas por dichos conflictos; en desarrollo combinado de otras clases físicamente diferenciadas (castas); en la prístina división del trabajo basada en el sexo, que evolucionó hacia un sistema (económico, cultural) de clases”.
Bere ustetan, haurdunaldia eta erditzea "basati" moduan kalifikatzen zituen, eta familia nuklearra emakumeen opresiorako iturri klabe moduan. Kontrazepzioa, in vitro ugaltzea eta beste zenbait aurrerapen teknologikoren bitartez sexua haurdunalditik eta haurren heziketatik aldentzea lortu zen, eta beraz, emakumeen sexualitatean askapen puntu bat lortu zen. Berak etorkizunera begira honako aurreikuspenak egin zituen: etorkizunean jendea modu boluntarioan elkartuko da haurrak hezteko, emakume eta gizonen harreman iraunkorrak izan gabe eta haur horiek bikote baten jabetza direla ukatuz.
Firestonek Marcuseren ideiak jarraituz, familia intzestuaren tabuaren kausa gisara identifikatzen du. Hau da, haurrak haurtzarotik pertzibitzen duen errepresio sexualaren benetako jatorria. Zentzu honetan, familia biologikoa ezabatzea nahikoa da intzestuaen tabua ezabatzeko. Beraz, jendartean era honetan plazeraren printzipioa nagusituko litzateke. Firestoneren ustez, paralelismo bat dago haurtzaroaren eta feminitatearen mitoen artean. Haurtzaroa ere eraikuntza kultural bat da, eta emakumearen emantzipazioa gertatu behar den modu berean, haurren sexualitatearen emantzipazioa ere gertatu behar da. Behin intzestuaren tabua desagertuta, "'si el niño escogiera la relación sexual con los adultos, aun en el caso de que escogiera a su propia madre genética, no existirían razones a priori para que ésta rechazara sus insinuaciones sexuales (...). Las relaciones con los niños incluirían la cantidad de sexualidad genital de que el niño fuera capaz (...) Los tabús sexuales adulto/niño y homosexualidad desaparecerían, así como la amistad no sexual. Toda relación estrecha incluiría la relación física (pp. 299-301)'."
Oinarri politikoak eta aldarrikapenak
Aipatu moduan, 1970eko hamarkadan ez zen feminismoaren ildo bakarra garatu, testuinguruaren araberako feminismoak sortu zirelako. Hala ere, ondorengo hiru ideiak izendatu daitezke hamarkada honetako mugimendu feministen oinarri amankomun gisara. Hiru kontzeptuak modu intersekzionalean ulertu behar dira, bata ez dagoelako bestearengandik aldenduta.
Patriarkatua
Patriarkatuak, bere zentzu literarioan, aiten gobernua esan nahi du. Historikoki familiako gizon nagusienak botere osoa duen antolamendu sozialari izena emateko erabili izan da, eta bere ondasunaren parte ziren seme-alabak, emaztea, esklabuak eta ondasun materialak. Familia da, beraz, patriarkatua antolatzeko oinarrizko instituzioetako bat. María Milagros autoreak familia loturak, heterosexualitatea eta kontratu sexuala patriarkatuaren baitako oinarrizko egitura gisara zehazten ditu. Heterosexualitateak, instituzio moduan ulertuta, sistema patriarkalaren jarraipenerako ezinbestekoa da. Honek dakarren maskulinitate eta feminitatearen eraikuntzarekin kategoria antagonikoak eraikitzen dira, eta horren bueltan eraikitzen dira gizon eta emakumeen arteko botere-harremanak. Patriarkatu modernoa burgesiaren mesedetara eraiki da, boterearen nozioari buelta eman eta hitzarmen soziala ren bitartez.
Estatu Moderno en garapenarekin batera, familiaren barnean gizonezkoak zuen boterea Estatuari pasatzen zaio, eta legea eta ekonomiaren bitartez gizonezkoen nagusitasuna bermatzen jarraitzen du, emaztea gizonezkoaren menpean mantenduz eta subjektu politiko gisara garatzea ekidinez. Zentzu honetan, Kate Millet ek, feminismo erradikalaren ikuspuntutik, sexualitatea ezarri zuen patriarkatuaren jarraipenerako baliabide gisara. Era honetan harreman sexualak harreman politiko bilakatzen dira, eta horien bitartez gizonezkoek emakumeak menpeak mantentzen dituzte. Ildo berean, Sulamith Firestone k emakumeen erreprodukziorako gaitasuna jartzen du emakumeen aurkako zapalkuntzaren oinarrian.
Feminismo marxistaren baitan, Heidi Hartmann ek sistema dualen teoria defendatzen du, patriarkatua honela definituz: “como un conjunto de relaciones sociales entre los hombres que tienen una base material, y aunque son jerárquicas, crean o establecen interdependencia y solidaridad entre ellos que los capacitan para dominar a las mujeres” .
Beraz, ez da sistema bera bakarrik emakumeak zapaltzen dituena, sistema horren barruan kokatzen diren gizonak ere badira zapaltzaileak. Emakumearen sexualitatearen mugapena eta ezkontza heterosexualak emakumearen lan indarra kontrolatzeko patriarkatuaren oinarrizko elementuak dira; eta familiak ez ezik, jendarteko egitura ezberdinek ere ahalbidetzen dute. "Laburbilduz, 'en términos generales el patriarcado puede definirse como un sistema de relaciones sociales sexo–politicas basadas en diferentes instituciones públicas y privadas y en la solidaridad interclases e intragénero instaurado por los varones, quienes como grupo social y en forma individual y colectiva, oprimen a las mujeres también en forma individual y colectiva y se apropian de su fuerza productiva y reproductiva, de sus cuerpos y sus productos, ya sea con medios pacíficos o mediante el uso de la violencia'."
Kasta sexuala
Klase sozialen nozioari eutsita, jendartea bi klase sozial edo klase sexualetan bereizten zela defendatzen zuten: gizonak eta emakumeak. Zentzu honetan, patriarkatuak klase sozial ekonomikoen arteko botere-harremanak sortzen zituen modu berean, klase sexualen arteko zapalkuntza estrukturala ere eragiten du: "la base de esta opresión de la clase se las mujeres se encuentra en la apropiación y el control de su capacidad reproductiva, por parte de la clase sexual dominante de los varones". Beste hitz batzuetan esanda, emakumeen erreprodukziorako gaitasunak, modu honetan, ekonomiaren araberako klase sozialekiko paraleloan klase ezberdinak sortzen ditu sexuan oinarrituta.
Zapalkuntza egoera horri eman dakiokeen soluzio politiko posible moduan honakoa proposatzen du Kate Milletek: "El profundo cambio social que implica una revolución sexual atañe sobre todo a la toma de conciencia, así como a la exposición y eliminación de ciertas realidades, tanto sociales como psicológicas, subyacentes a las estructuras políticas y culturales. Supone pues, una revolución cultural que, si bien ha de llevar consigo esa reestructuración política y económica a la que suele aplicarse el término revolución, tiene que trascender necesariamente, dicho objetivo". Beraz, Milletek proposatzen duenaren ondotik, iraultza sexual hori iraultza kulturala rekin batera gertatu behar da.
Generoa
Genero ikasketen abiapuntu gisara Simone de Beauvoir rek Bigarren Sexua liburuaren argitaratzea jarri daiteke. Honek sexua eta generoaren arteko ezberdinketan jarri zuen fokoa. Emakume eta gizonen eraikuntza eraikuntza kultural baten ondorioa dira, eta ez dauka jatorri biologikorik. Bertatik dator, "no se nace mujer, una llega a serlo".
Sistema dual hau bikote binarioez osatzen da, natura/kultura. Sexua biologiarekin (hormonak, geneak, nerbio sistema, morfologia) harremantzen da eta generoa kulturarekin (psikologia, soziologia). Horrela, sexu-genero sistemaren baitan generoa sozialki eraikitzen da eta sexua biologikoki determinatuta geratzen da.
Feminismo materialistaren baitan Lidia Falcon ek emakumeak klase sozial eta ekonomikotzat hartzen ditu, aitak eta senarrak emakumearen gorputzaren gaitasun produktibo eta erreproduktiboen gaineko kontrolatzen dituelarik. Ildo beretik, Christine Delphy k harreman produktibo baten existentzia identifikatzen du emakume eta gizonaren artean egungo familia nuklearraren baitan. Honela, bietako baten (gizona) produkzioa merkatua ren funtzionamenduaren baitan sartzen da, eta bestea (emakumea) menderatua geratzen da, berak burutzen duen produkzioa merkatuaren zirkuituan sartzen ez denez, ikusezi bilakatzen da. Hor dago, espazio pribatu eta publikoa ren arteko mailaketa, eta espazio bakoitzean kokatzen den figura bakoitzari sozialki ematen zaion balioa. Oro har, histori koki ezkontza eta etxeko lan doakoak emateagatik, emakumeek generoaren araberako klase sozial bera partekatu dute.
Euskal Herriko Mugimendu Feminista 1970eko hamarkadan
XX. mende amaierako Euskal Herriko Mugimendu Feministaren lehen zantzuak Baionan kokatu behar direla, 1976an. Pixka bat geroago sortu eta enbataka hedatzen hasi zen mugimendua Hegoaldean, batez ere emakume gazte eta langileen artean (Zabala, 2008:27). 1977an, 3.000 emakume inguru bildu zinen Leioako campusean egin ziren Euskal Herri mailako I. Jardunaldi Feministetan. Hurrengo urteetan Bilboko kaleak hartu zituen abortatzeko eskubidearen leloaren oihartzunak Euskal Herritik kanpora ere zabaldu ziren.
Euskal Herriko Emakumeen Lehen Topaketak
Euskal Herriko Emakumeen Lehen Topaketak 1977ko abenduan egin ziren, Euskal Herriko Unibertsitatean, Leioan; Emakumeari buruzko I. Jardunaldiak egin ziren, Euskadiko talde feministek antolatuta. 3.000 emakumek parte-hartu zuten. Hori dela eta, taldea egonkortu zen. Adierazpen-askatasuna bereizgarri zuen topaketan, abenduaren lau egunetan (8-11), zapalketa patriarkala aztertu zen eta edukiz eztabaidatu ziren sexualitatea, patriarkatua eta lana. Jardunaldiak 11n bukatzea xedatu zen. Orduan alternatibak jorratu ziren.
Italia
Carla Lonzi Italiako mugimendu feministako kide erreferentziala da. Elvira Banotti eta Carla Accardi rekin batera Erroman 1970ean Rivolta Femminile taldea sortu zuen. Taldeari oso loturik, Editorial Scritti di Rivolta Femminile sortu zuten, eta honek ahalbidetu zuen taldearen testuak argitaratu eta zabaldu ahal izatea. Testu horiek aleman eta gaztelerara itzutzeak nazioartean ikusgarritasuna eman zion Lonziri, eta baita Rivolta Femminile taldeari.
1978an abortua legalizatu zen.
Frantzia
Frantzian 1968ko Maiatzeko mugimendua oso indartsua izan zen, eta jendarteko sektore ezberdin asko mobilizatu zituen. Prozesu honen ondorio moduan ikusi daiteke 1970eko hamarkadan bertan mugimendu feminista ere indartsua izatea. 1970.urtean Emakumeen Askapenerako Mugimendua (MLF) sortu zen, eta 1973an abortatzeko eskubidearen aldeko mugimendua. Abortuaren aldeko mugimenduak aurrekariak izan zituen. Izan ere, 1971.urtean 343 emakumek modu klandestinoan abortatu izana deklaratu zuten, eta abortuaren legalizazioa exijitu zuten praktika segurua izan zedin. 1975.urtean abortoaren legalizazioa gertatu zela eta, mugimendu hau disolbatu egin zen.
Ameriketako Estatu Batuak
Feminismo erradikalaren atalean aipatu bezala, 1967an New York Radical Women (NYRW) kolektiboa sortu zen. Partaideak talde politiko ezberdinetako kideak ziren, beltzen eskubide en alde zein Vietnameko gerra ren aurkako manifestaldi jendetsuetan parte hartu zuten. Fundatzaileen artean honakoak nabarmendu daitezke: Pam Allem, Carol Hanisch, Rose Morgan, Sarachild Kathie y Shulamith Firestone, Ros Baxandall, Patricia Mainardi, Ellen Willis, Kathie Sarachild eta Irene Peslikis, besteak beste.1969ean lehen aldiz berriz interpretatu eta antolatu zituzten autokontzientziazio talde feministak. Bertatik euren proposamen indartsuak proposatu zituzten: ''“Estamos cansadas de participar en las revoluciones de los otros. Ahora trabajamos para nosotras”''. Deklarazio hauen ondorioz, euren lehentasunen ordena berregiten hasi ziren. Lehenik, euren deklarazioak emakumeen aurkako zapalkuntzan zentratu zituzten. Bigarrenik, ezker politikoko gizonezkoen helburuetatik aldendu ziren. Aldentze horrek polemika handia sortu zuen, eta Firestonek, Ikasle Mugimendua ren (Student Movilization Committee) ordezkari gisara, modu honetan kritikatu zuen sexismoa: "nuestra presentación comenzó con la lectura de un documento a favor del movimiento de las mujeres".
Aipatutako talde horretatik, euren manifestazio kulturalagatik ezagun bilakatu ziren zenbait kolektibo berri sortu ziren. Euretako askok Ezker Berriaren eta feminismo erradikalaren bidea jarraitu zuten eta euren izaera zabaltzea erabaki zuten, emakumeen mugimendu autonomo baten defentsa eginez.
1969an honako lemapean ''“Somos brujas, somos mujeres. Somos liberación. Somos nosotras''”, WITCH (Women´s Internacional Terrorist Conspiracy from Hell) taldea aurkeztu zen. NYRW taldetik eratorritako sektore bat zen eta sorginak goraipatzen zituzten, “fueron mujeres sin miedo de existir, de ser valientes, agresivas, inteligentes, inconformes, curiosas, independientes, liberadas sexualmente y revolucionarias”. Euren Manifestuan, WITCH taldeak euren burua horrela definitu zuten: “combatientes y guerrilleras contra la opresión femenina”.
Argentina
1970eko hamarkadan zehar, Argentinan emakume talde ugari sortu ziren, denak emakumearen zapalkuntzaren kontra eta generoaren arteko harremanak aldatzeko asmoz. 1970etik 1976ra bitartean Unión Feminista Argentina (UFA) indar handiarekin egon zen funtzionatzen. Erdialdean kide asko galtzen hasi zen.
Euren ezaugarri nagusitzat kontzientziazio taldeak izan ziren. Neologismo hori asmatu zuten ezkerreko mugimenduak erabiltzen zuen kontzientzia terminotik aldentzeko. Talde feministetan hausnarketa pertsonaletik abiatu beharreko kontutzat hartzen zuten, ondoren esparru politikora bideratzeko. Euretako batek zioen moduan, ''“Hermana: ama de casa, estudiante, obrera, empleada, profesional. NO ESTAS SOLA. Tus problemas no son individuales: son parte de la opresión de la mujer (...)"''.
Eragin handia izan zuen beste taldeetako bat Movimiento de Liberación Femenina (MLF) izan zen. Euren lidertzat zegoenak, Madia Elena Oddone, izan zuen ikusgarritasun publikoagatik, eztabaida ugari egon ziren marko feministan pertsona bakarrak hartu zezakeen lidergoagatik eta funtzionamendu estrategiengatik. MLF taldeak euren hitzetan erabiltzen zuten kutsu erradikalak Persona aldizkarira eraman zituen euren hitzak 1973 eta 1075 bitartean.
Urte horietan ondorengo antolakundeek ere izan zuten ikusgarritasuna. Ondorengo taldeek 1975eko Emakumearen Nazioarteko Urtea ren testuinguruaren harira jardun zuten.
1975etik aurrera,
Zerrendatutako talde feminista horien izenak ikustea interesgarria da hamarkada horretan Argentinako testuinguruan feminismoak lantzen zituen gaiak zein ziren ikusteko: askapen sexual a, jaiotza-tasa kontrolerako eskubidea, ama izatearekiko kuestionamendua... Aipagarria da Amaren Egun ean talde hauek burutzen zuten kritika, bereziki sozialki eta komertzialki amatasunari egiten zitzaion kritika.
Busenwurth
Busenwurth Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Zeinek gehiago iraun
Zeinek gehiago iraun 2010 urtean Gregorio Murok eginiko film laburra da. Hainbat sari jaso zituen eta Goya Sarietarako hautagaietako bat izan zen.
Sinopsia
Haur jolas arriskutsu batek Anderren eta bere familiaren bizitza aldatuko du betirako.
Portugalgo geografia
Portugal Europako hego-mendebaldeko estatua da, Iberiar penintsularen mendebaldean kokaturik dagoena. Ipar zein ekialdean Espainiarekin du muga eta hego zein mendebaldean Ozeano Atlantikoarekin. Portugalgo errepublikak ozeano honetan kokatutako bi uhartedi ere ditu barne: Azoreak eta Madeira. 1999 arte Txinaren hego-mendebaldeko itsasaldeko Macau, merkataritza libreko portua, Portugalen agintepean egon zen.
Eskualde naturalak
Portugalgo lurraldean bi alderdi nagusi daude, bai egituraz bai klimaz, Tajo ibaiak (portugesez Tejo) bi erditan bereiziak: Tejo ibaitik iparraldera dagoen erdia mendiez eta ibar sakonez osatua da gehienbat, eta hegoaldeko erdia, berriz, garaiera txikiko muinoez eta ordokiez.
Iparraldea, Galiziako mugaren eta Duero ibaiaren (portugesez Douro) arteko lurraldea, menditsua da, 1.500 m inguru garai diren mendilerroez osatua eta ibar sakonez hautsia. Douro eta Tejo ibaien artean lurraldearen batez besteko garaiera are handiagoa da: 600 m Douro Garaian eta 1.000 m Guardako goi ordokian. Ibar hondoak, ordea, itsas mailan daude ia-ia. Alderdi horretan Iberiako iparraldeko goi-ordoki zabala hedatzen da, eta alderdi batzuetan, Iberiako Erdialdeko Sistemaren mendebaldeko adarra osatzen duten mendilerroak nabarmentzen dira. Horietako batean dago, Serra da Estrelan hain zuzen ere, Portugalgo mendi garaiena, uharteetakoez landa: Torre mendia, 1.993 m.
Tejo ibaitik hegoalderako lurraldea (Alentejo) ordoki eta muinoez osatua dago. Alderdi horretan lurraldearen garaiera 400 mtik beherakoa da, ipar-ekialdeko muga inguruko San Mamed mendietan izan izan ezik (1.025 m). Hegoalde-hegoaldean, Caldeirao eta Monchique mendilerroek (900 m inguru) Algarve itsasaldeko ordokia babesten dute iparraldeko haizeetatik.
Portugalgo itsasbazterra 845 km luze da. Iparraldeko erdian zelaia, zuzena eta hareatsua da, eta Porto hiritik hegoaldera zabalduz doa Beira lurraldean barrena. Alderdi batzuetan aintzira txikiak eratu dira. Carvoeiro lurmuturretik hegoaldera berriz hautsiagoa da. Algarveko kostako mendebalean labartsua da, eta ekialdean berriz hareatsua eta zelaia.
Madeira uhartedia (794 km²), sumendi-jatorrikoa eta oso menditsua da (Pico Ruivo, 1.861 m). Klima gozoa eta egonkorra du. Portugaldik 1.000 kilometrora dago. Sumendizko Azore uhartedia (2.247 km²) Iberiar penintsulatik 1.500 km ingurura dago. Klima epel hezea du. Han dago Portugalgo mendi garaiena, Ponta do Pico (2.320 m), izen bereko uhartean.
Hidrografia
Minho ibaiak Galizian du sorburua, eta bere ibilguaren behe aldean Pontevedrako probintziaren eta Minho-Lima azpieskualdearen arteko muga egiten du.
Douro ibaiak 600 metroko gainbehera du Iberiar goi-lautadaren eta bere ibilbideko ibar sakonaren hondoaren artean. Alto Tras-os-Montes azpieskualdeko hegoaldetik sartzen da Porugalen, Zamoratik etorrita, eta Porton itsasoratzen da.
Tejo ibaia, Iberiar penintsulako ibai handiena, Alto Alentejo eta Caceresen arteko mendi-zintzur luze baten bidez sartzen da Portugalen. Bokaletik hurbil, Paja itsasoa deritzan estuario zabala eratzen du, eta ontziz ibil daiteke ahotik Abrantes hiriraino.
Guadiana ibaiak Espainiaren eta Portugalen arteko muga lerroa egiten du bi zatitan. Baixo Alentejotik sartzen da eta Algarve eta Huelva artean itsasoratzen da.
Portugalen bertan sortzen diren ibai eta ibaiadarren artean aipagarriak dira, iparraldetik hegoaldera, Vouga, Mondego (225 km), Zezere (220 km) eta Sado (150 km) ibaiak.
Klima eta landaredia
Portugalgo klima Ozeano Atlantikoaren eraginpean dago eta, oro har, samurra da: euritsua eta epela iparraldean eta lehorra eta oso beroa hegoaldean. Ozeanoaren eragina nabarmenagoa da itsasaldean, udako beroak eta neguko hotzak samurtzen baititu. Ipar-ekialde menditsuan hotz-beroak gorabehera handiagoak ditu: udak laburrak dira eta neguan elurra eta izotza izaten da. Hegoaldera ahala, klima mediterraneoa nagusituz doa, eta Algarvek Mediterraneoko klima du bete-betean, oso uda bero eta negu epelekin. Euri askoz gehiago izaten da iparraldean hegoaldean baino. Batez beste 500 mm euri izaten dira urtean, 2.500 mm iparraldeko mendietan, eta 500 mm baino gutxiago sei-zazpi hilabetez guztiz lehorra den Algarven.
Zuhaiztiek lurraldearen heren bat hartzen dute gutxi gorabehera. Itsasaldeko alderdi hareatsuetan pinudiak eta eukalipto zuhaiztiak landatu dira. Halaber, iparraldeko mendietan pinuak dira nagusi. Hegoaldea berriz landaredi mediterraneoak hartzen du: olibondoa, artea, artelatza. Mahastiak eta almendrondoak lurralde osoan daude, ipar-ekialdeko mendietan izan ezik, baina ugariagoak dira hegoaldean. Algarven, Mediterraneo motako basoa galdu den alderdietan, sastrakadi trinkoak hartu du haren tokia.
Datu orokorrak
Kokapena: Europako hego-mendebaldean, ekuatoreak zeharkaturik. Espainiarekin eta Ozeano Atlantikoarekin.
Koordenatu geografikoak:
Azalera:
Herrialdearen mugak:
denetara: 1.214 km
Itsasbazterra: 1.793 km (Azoreak eta Madeira barne)
Lurraldea: Menditsua Tajo ibaiaren iparraldera, laua hegoaldean. Muturreko garaierak:
Baliabide naturalak: arrantza, basoak (artelazkia), burdina, kobrea, zinka, eztainua, tungstenoa, zilarra, urrea, uranioa, marmola, buztina, igeltsua, gatza, laborantza, energia hidraulikoa
Lurren erabilera: (2011)
Ur baliabide berriztagarriak: (2011) 68,7 km³
Ur kontsumoa (etxeko-ura/industria-ura/nekazal-ura): (2005)
Arrisku naturalak: Azoreetan lurrikara handiak gertatu dira, eta baita bulkanismoa ere. Faial uharteko Capelinhos sumendiaren azken erupzioa 1958an izan zen.
Charmont-sous-Barbuise
Charmont-sous-Barbuise Frantziako udalerria da Aube departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Beatriz I.a Herbehereetakoa
Beatriz I.a Herbehereetakoa (Beatrix Wilhelmina Armgard van Oranje-Nassau en Lippe-Biesterfeld; 1938ko urtarrilaren 31) Herbehereetako printzesa, Orange-Nassauko printzesa, Lippe-Biesterfeldeko printzesa, Herbehereetako erregina 1980ko apirilaren 30etik 2013ko apirilaren 30era.
2013ko apirilaren 30etik Herbehereetako Printzesa da.
Dipodillus somalicus
Dipodillus somalicus Dipodillus generoko animalia da. Karraskarien barruko Gerbillinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Beatriz I.a Herbehereetakoa
Biografia
Bigarren Mundu Gerran Erresuma Batura, lehenengo, eta Ottawara (Kanada), ondoren, erbesteratu zen bere amarekin, bere aita Londresen geratzen zen bitartean.
Ezkontza eta seme-alabak
Claus von Amsbergekin ezkondu zen 1966ko ekainaren 10ean Amsterdameko katedralean. Claus von Amsberg Hitlerzale izandakoa zenez, Herbehereetan ez zen begi onez ikusi ezkontza, eta batzuek Beatriz printzesak bere karguari uko egitea eskatzen zuten.
Bikoteak hiru seme-alaba izan dituzte:
Herbehereetako erregina
1980ko apirilaren 30ean Juliana I.a Herbehereetakoak abdikatu zuen 32 urteko erregealdiaren ondoren, eta Beatriz izendatu zuten erregina egun horretan bertan Amsterdamen.
Beatrizek bere ezkontzari etekina ateratzen jakin du, hasierako eztabaida alde batera utziz. Bere senarraren jatorria erabili du bi herrialdeen arteko adiskidetzea bermatzeko. Eta arrazoi horregatik, 1996. urtean Karlomagno Saria eman zioten Akisgranen.
Charmont-sous-Barbuise
Biztanleria
2007an Charmont-sous-Barbuise udalerrian erroldatutako biztanleak 902 ziren. Familiak 336 ziren, horien artean 60 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 32 bakarrik bizi ziren emakumeak), 112 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 144 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Suhurtegaraiko mendilerroa
Suhurtegaraiko mendilerroa (Suhurtegaray) Zuberoa eta Bearno artean dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Suhurtegarai mendia da, 635 metrorekin.
Charmont-sous-Barbuise
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Suhurtegaraiko mendilerroa
Mendilerroan dagoen Suhurtegarai mendiak ematen dio izena mendilerroari.
Charmont-sous-Barbuise
Etxebizitza
2007an 367 etxebizitza zeuden, 336 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 18 hutsik zeuden. 364 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 336 etxebizitza nagusietatik 285 bere jabearen bizilekua ziren, 46 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 5 etxek bi zituzten, 32 etxek hiru zituzten, 84 etxek lau zituzten eta 213 etxek bost zituzten. 272 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 121 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 191 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Charmont-sous-Barbuise udalerrian 365 unitate fiskal zeuden, 987,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.083 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 44 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 7 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 4 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 13 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 igeltseroak, 1 zurgina, 2 iturginak, 2 ile apaindegiak eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 arropa denda zen.
2000. urtean Charmont-sous-Barbuise udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, 3.020 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gregorio Muro
Gregorio Muro Harriet, (Hernani, - ) euskal komikigile, zuzendari eta gidoigilea da.
Biografia
Komikigintzan hasi zen eta 80. hamarraldian argitaratu zituen bere lehen albumak Euskal Herriko hainbat argitaletxe eta aldizkaritan, hala nola Erein, Ttarttalo, Elkar eta Habe (Habeko Mik, Ipurbeltz, Zipristin, Puxka Muxka...).
Ziurrenik 80ko hamarkadako komiki-gidoigintzan euskal egile emankor, arrakastatsu, saritu eta nazioartekoena izan zen, Justin Hiriart, Jon eta Mirka edo Sorgin seinalea bezalako lanekin.
Baina, pixkanaka komikiaren mundua txikia egin zitzaion eta animazio zinemara egin zuen jauzia. Irudi errealeko filmen gidoigile ere aritu izan da. Bi hamarkada osoz egon zen zinema egiten, film luze zein laburretan, gidoilari, zuzendari eta produktore gisa.
2015. urtean Harriet argitaletxea sortu zuen, eta bertan azken urteetan komiki ugari atera ditu euskara eta gaztelaniazko edizio bikoitzetan: bere lehengo lanen berrargitalpenak, nazioarteko egile eta lan interesgarriak, nazioartean ari diren euskal egileen lanak, euskal egile berriak...
Gidoigintzara itzuli zen eta lan berriak argitaratzen ari da gurean zein nazioarteko merkatuan: Lotsa eta ahaztea, Mugako dragoiak...
Lan literarioa
Erein argitaletxearen Ipurbeltz bilduman komiki pertsonai batzuk sortu eta ale monografiko batzuk argitaratu zituen: Duk Rampy, Iker eta Ixone, Tom eta Vandi eta Hiru sudurluzeak.
Fashion and Textile Museum
Eraikina
Museoa 2003an sortu zuen Zandra Rhodes diseinu britainiarraren ikonoak. Newham College izeneko ikastetxeak kudeatzen du museoa, Londres barruko Bermondsey herrixkaren bihotzean dago museoa. Ricardo Legorreta arkitekto mexikar ospetsuak diseinatutako eraikin eder eta bereizgarri batean dago.
Esne arrosakor
Esne arrosakorra (Lactarius fuliginosus) Auriscalpiaceae familiako onddoa da.
Zapore oso mina du eta honek janezina bihurtzen du.
Modu ulergaitz samarrean niskaloekin nahasten da askotan, latex laranja baitute eta ez baitute habitatik partekatzen.
Deskribapena
Kapela: 4 eta 10 cm arteko diametrokoa, lehenik ganbila, gero inbutu formakoa, batzuetan erdiko sakonunean ikus daitekeen titi txiki batekin. Krema zurbiletik marroi kedarrera doan belusezko azala. Ale helduetan ertz ildaskatua.
Orriak: Estu samar, desberdinak, urkilatuak, itsatsiak edo itsatsi-dekurrenteak, hasieran horixka eta azkenik hori-izokin kolorekoak, igurtziz gero gorritu egiten dira.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: Ia zilindrikoa, oinarrian mehetua, orriak baino kolore argiagokoa eta zaurietan arrosa-haragi kolorez zikindua.
Haragia: Lodia, irmoa, elastikoa, ebakitzean zuria baina bi minututan arrosa-haragi kolorera pasatzen da. Zapore leunekoa eta fruta usainekoa. Latex ugari du, hasieran zuria eta ondoren arrosa-izokin kolorekoa; lehenengo gozoa eta gero garratza.
Etimologia: Lactarius terminoa "lac", "lactis", esnetik dator; esneari dagokio. Latex-a jariatzen dutelako ebakitzean edo haustean. Fuliginosus epitetoa latinetik dator, "fuliginoso" hitzetik, kedarra duela esan nahi du. Bere koloreagatik.
Jangarritasuna
Ezin da jan zapore garratza duelako.
Nahasketa arriskua
Lactarius picinus delakoarekin eta Lactarius lignyotus espeziarekin, besteak beste.
Sasoia eta lekua
Udan eta udazkenean, hostozabalen eta erretxinadunen basoetan, batez ere Corylus avellana-ren azpian.
Banaketa eremua
Ohikoa da iparraldeko eremu epeletan, Europa, Ipar Amerika, Afrika iparraldea.
Lemuriformes
Lemuriformes Strepsirrhini azpiordenaren bi taldeetako bat da. Oro har, lemur izenaz dira ezagunak, baina izen hori ez da oso zehatza, lemur gisa izendatzen diren taldeetako batzuk ez direlako primateak ere.
Biologia
Lemuriformeak modu naturalean Madagaskarren eta inguruko zenbait uhartetan bizi dira. Fosilen frogak adierazten dutenez, Afrikatik Madagaskarrera iritsi ziren, uhartea Gondwanatik bereizi ondoren. Bitartean, euren arbasoak munduan zehar hedatu ziren gaur egun ezagutzen ditugun primate espezieak emateko, baina Madagaskarren erasotzaile zuzenik ez zutenez, intsularitate egoera gertatu zen. Bertan espezie ugari sortu ziren, eboluzioaren ondorioz. Txikienek 30 g dituzte (Microcebus myoxinus) eta primaterik txikienak dira. Indriak 10 kiloko pisua da eta lemuriformerik handiena da. Hala ere, egon dira gizakiak desagerrarazitako hainbat espezie, horietako batzuk 240 kg arteko pisukoak, inoiz izan diren primaterik handienak. Orokorrean, txikiak gauez bizi dira eta handiak, egunez.
Cheirogaleidae familiakoak orojaleak dira: fruituak, loreak eta hostoak jaten dituzte, baita intsektu, armiarma eta ornodun txikiak ere. Beste lemuriforme guztiak belarjaleak, dira nahiz eta batzuetan intsektuak jan.
Lemuriformeek kontrajar daitezkeen erpuruak eta behatz luzeak dituzte, baina isatsak ezin dira bildu. Atzaparren ordez, azkazalak dituzte. Espezie guztiek tapetum lucidum a dute, gauez ikustea baimentzen diena. Uste denez, oso kolore gutxi ikus ditzakete baina horren ordez oso usaimen ona dute.
Lemurrek gizarte matriarkala dute. Batez ere zuhaitzetan bizi dira eta enborrean gora eta behera mugitzen dira, Lemur catta izan ezik, batez ere lurrean bizi baita.
Windsor (Florida)
Windsor Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Indian River konderrian kokatuta dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Kiwi (fruitua)
Kiwi fruitua Himalaian eta Txinako hegoaldean du jatorria, eta 1904an Zeelanda Berrira eraman zuten. Han, maoriek izena eman zioten. Kiwiak actinia generoko landareetatik, batez ere, Actinidia deliciosatik hartzen dituzte.
Nutrizio-propietateak
Laranjak baino C bitamina gehiago edukitzeaz gain, luteinan aberatsa da. Minbizi eta ikusmeneko arazoetarako ona da halaber. Zuntz eta kobre anitz dauka, digestiorako onak direnak.
Lemuriformes
Egoera
Espezie guztiak bizi dira arriskuan eta asko azkeneko mendeetan galdu dira. Bizi-esparru oso txikia dutenez, haien aldaketak espezieak suntsi litzake.
Kiwi (fruitua)
Ezaugarriak
Landarea 9 metro baino luzeagoa da, kiribil eran. Fruitua 6 cm inguru hartzen duen baia obalatua da. Azal marroi-berdexka fin iletsu batek estaltzen du. Barneko haragia berde bizia da eta erdigune zurixkaren inguruan lerrokatzen dira hazi beltz txikiak.
Archignac
Archignac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Archignac udalerrian erroldatutako biztanleak 328 ziren. Familiak 128 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 52 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 203 etxebizitza zeuden, 132 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 59 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 197 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 132 etxebizitza nagusietatik 102 bere jabearen bizilekua ziren, 28 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 19 etxek hiru zituzten, 30 etxek lau zituzten eta 77 etxek bost zituzten. 128 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 45 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 81 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 198 ziren, horien artean 136 aktiboak ziren eta 62 inaktiboak ziren. 136 pertsona aktiboetatik 127 lanean zeuden (67 gizon eta 60 emakume) eta 9 langabezian zeuden (1 gizon eta 8 emakume). 62 pertsona inaktiboetatik 33 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 19 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Archignac udalerrian 128 unitate fiskal zeuden, 334 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.425 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 19 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 7 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina, 1 iturgina eta 1 argiketaria.
2000. urtean Archignac udalerrian 33 nekazaritza-ustiategi zeuden, 891 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kunžak
Kunžak Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.485 biztanle ditu eta 49,53 kilometro koadroko azalera. Jindřichův Hradeceko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1380 urtean egin zen.
Freida Pinto
Freida Selena Pinto (Mumbai, 1984ko urriaren 18a) Indiako aktore eta modelo profesionala da, kristau heziketa katolikoa duena, ezaguna batez ere Slumdog Millionaire filmeko Latika rolagatik, film onenaren 2008ko Akademiaren Saria irabazi baitzuen. Pintok GUILD sari bat irabazi zuen antzeztaldeko aktore bezala egindako lan bikainagatik eta BAFTA sarirako izendatua izan zen.
Biografia
Freida Pinto Mumbain jaio zen, Frederikoren eta Silvia Pintoren alaba; lehenengoa Barodako Banku gerentea da eta ama institutu bateko zuzendaria (St. John's Universal High School). Aita Neerudekoa da jatorriz eta ama Derebailekoa (Bangalore inguruko bi herriak). Bere abizenak jatorri portugaldarra du, misiolariek bere arbasoak katolizismora aldatzearen ondorioz. Bere familiak Bangaloreko eta Mumbaiko komunitate katolikoan hazi zuen. Bere ahizpa nagusia, Sharon, tokiko albistegi bateko (NDTV albiste kanal) ekoizle elkartua da. Pintok Malad- eko (Mumbaiko auzoa) St. Joseph's School eskolako Carmel Institutuan ikasi zuen eta Arte eta Ingeles Literatura lizentziatura amaitu zuen Mumbaiko St. Xavier's College unibertsitatean. Indiako dantza klasikoaren forma desberdinak ikasi ditu, baita salsa ere.