cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Masoneria
Erritualak eta sinbolismoa
Anaitasun masonikoaren ideia, ziur asko, "Anaia" baten XVI. mendeko legezko definiziotik dator, beste bati elkarri laguntzeko zina egin duen norbait bezala. Ondorioz, masoiek gradu bakoitzean zin egiten dute gradu horren edukia isilpean gordeko dutela, eta beren anai-arrebak babestu eta babestuko dituztela, legea hautsi ez badute behintzat. Logia gehienetan, juramentua edo betebeharra Lege Sakratuaren liburuki baten gainean egiten da, neba indibidualaren erlijio-sinesmenetarako egokia den jainkozko errebelazioaren edozein libururen gainean (normalean, Biblia angloamerikar tradizioan). Kontinenteko masoneria aurrerakoian, eskriturak ez diren beste liburu batzuk onartzen dira, eta hori Logia Handien arteko hausturaren arrazoia izan da.
Hyderabad
Kokapena
Ordoki batean dago, itsas mailatik 600 metrora. Barne Dekkaneko hiri handiena da. Hiri zaharra, 1589an sortua, harresiz inguratuta dago, eta industrialdeak kanpoaldean daude.
Masoneria
Masoi-logiak Euskal Herrian
Euskal Herrian masoien hainbat logia dago. Hona hemen nagusiak :
Clepticodes
Clepticodes Tineidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Clepticodes horocentra da.
Hyderabad
Ekonomia
Mota askotako industria: aeronautika, makina-tresnak, elektronika, produktu kimikoak, armagintza, oihalgintza (kotoia, zeta), plastikoak. Unibertsitatea du. Aireportua du.
Alangua
Alangua Arabako Agurain udalerrian dagoen herrixka da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 29 biztanle ditu.
Garraioa
Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
Zhanjiang
Zhanjiang (txinera sinplifikatuz: 湛江市, pinyineraz: Zhànjiāng Shì) Txinako Guangdong probintziako prefektura mailako hiria da. Hiriak 6.902.000 biztanle eta 12.490 kilometro koadroko azalera dauka.
Inguru naturala eta kokapena
Zhanjiang prefektura Guangdong probintziaren hego-mendebaldeko muturrean dago.
Balantiopteryx infusca
Balantiopteryx infusca Balantiopteryx generoko animalia da. Chiropteraren barruko Emballonurinae azpifamilia eta Emballonuridae familian sailkatuta dago
Te (landarea)
Te (Camellia sinensis), Camellia generoko eta Theaceae familiako landarea.
Espezie honetako landareen hostoekin egiten da te-infusioa. Te zuria, berdea, beltza eta Oolong tea, denak egiten dira espezie honekin. Haien arteko aldea honetan datza: modu diferentean prozesatzen dira, eta oxidazio-maila desberdinetara heltzen dira.
Camellia izena Georg Kamel (1661–1706) jesuitarengandik datorkio. Farmazialaria ere bazen, eta misiolari gisa joan zen Filipinetara. Lineok Kamelen izena hautatu zuen 1753an genero honentzat, jesuitak botanikari egin zion ekarpena ohoratzeko. Sinensis hitzak, berriz, txinakoa esan nahi du latinez.
Lau barietate onartzen dira, eta horietatik C. sinensis sinensis barietatea eta C. sinensis assamica barietatea erabiltzen dira gehien tea egiteko.
Jatorriz, Txina kontinentalekoa eta Asiaren hego eta hego-ekialdekoa da espezie hau. Gaur egun, ordea, mundu osoko lurralde tropikal eta subtropikaletan landatzen da.
Zuhaixka hostoiraunkorra da, eta normalean ez zaio uzten 2 m-ko garaiera gainditzen; libre utziz gero, zuhaitz bihurtuko litzateke. Lore zuri-horixkak ditu (2,5-4 cm-koak), eta 7-8 petalo. Hostoak 4–15 cm luze eta 2–5 cm zabal izan ohi dira, eta berde kolore distiratsua izaten dute. Hosto jaioberriak argiagoak izaten dira, eta nahiago izaten dira tea egiteko. Hosto-adinaren araberakoa izaten da te-kalitatea, konposizio kimiko desberdina izaten baitute (hosto jaioberriek % 4 kafeina izan ohi dute). Kimua eta lehen bi edo hiru hostoak eskuz biltzen dira, astean behin edo bi astean behin.
Lokalizazioa
Te planta Txinako hegoaldetik eta Asiako hego-ekialdetik dator, baina gaur egun mundu osoan landatzen da, bai eskualde tropikaletan bai subtropikaletan. Txina, India, Zeilan, Japonia, Indonesia, Kenia eta Taiwan dira produktorerik handietan. Txinako medikuntza tradizionalean erabiltzen diren oinarrizko 50 belarretako bat da.
Etimologia
Sinensis terminoak "Txinakoa" esan nahi du latinez. Gaur egun zaharkituta dauden espezie honen antzinako izen zientifikoak thea bohea, thea sinensis eta thea viridis dira.
Txinerazko tea [茶] da, pinyinera transliteratua, chá bezala jotzen duena, eta, antzinako transliterazio batean, Peh-oe-ji deitua, normalean, Txina hegoaldeko euskalkietarako erabiltzen zena. Txa forma, ziuraski, portugesekin sartu zen Europan, takar forma, herbeheretarrekin egin zuen bitartean, biak Asiako merkatari handiak, herrialde ezberdinetan eta euren hizkuntzetan zabalduz.
Deskribapena
Zuhaixka edo zuhaitz txiki (1-9 m) iraunkorra da, sustrai nagusi sendoa duena; zuhaitza, normalean, moztu egiten da, hostoetatik tea egiteko landatzen denean 2 metrotik gorakoa izan ez dadin. Hosto, glabra eta ertz zerratuak 4-15 cm luze eta 2-5 cm zabal dira. Loreak, besapeak, bakartiak edo 3ko taldeetan, 5 sepalo, 6-8 petalo eta estamin ugari dituzte, zuri-horixka kolorekoak dira eta 2-4 cm-ko diametroa dute. Obulutegia, trilokulatua, globosoa da, trinko iletsua edo glabreszentea. Haziak zentimetrikoak dira eta kolore arrekoak.
Erabilera
Te hostoei bildu eta erabili aurretik tratamendu desberdinak ematen zaizkie. Tratamendu horien ( hartzitu edo artzitu gabeak) harabera tea desberdinak lortzen dira, berdea, beltza, zuria, Pu-erh edo gorria, horia, oolong...
Hostoek % 4 inguru kafeina dute. Bildutako hostoen ezaugarriek eta konposizio kimiko desberdinek, adinaren arabera, te mota ezberdinak sortzen dituzte. Hostorik zaharrenak berde ilun kolorekoak dira. Xamurrak, berde zurbilak eta barrean zaparrada zuri motz bat dutenak dira gustukoenak.
Barietate erabiliena assam (batzuetan C. sinensis assamica edo C. assamica deitua) eta Txinako landarea (C. sinensis sinensis deitua) dira, baita bi hauen zenbait gurutzaketa ere.
Te motak jasotako tratamenduaren arabera.
Te beltza: Hosto en lehorketa fase baten ondoren, kiribildu eta hartzitu egiten dira. Ondoren aire beroarekin hartzitzea mozten da 30 minutuz. Amaitzeko hostoak sailkatu egiten dira.
Te berdea: Te hostoak lurrinekin bigundu eta kiribildu ondoren lehortu egiten dira, hartzitzen utzi gabe. Zapore garratzekoa da, Txinan eta herrialde musulmanetan kontsumitzen dira bereziki.
Te txuria: Te hostoak bildu eta naturalki lehortzen diren hostoak dira. Tratamendu eta oxidazio mailarik baxuena duen te mota da. Zaporez arinena. Txinan du jatorri eta bertakoa da produkzioa.
Istanteko tea: Te beltzaren deshidratazioak eman ondoren lortzen den produktu, likido beroetan diluitu daitekeena.
Arau orokorrak
Ur beroa gehitu teontzian.
Tapatu eta dagokion infusioaren arabera utzi dagokion denbora.
Katilu batean zerbitzatu.
Tea limoiarekin
Te prestaketa bi limoi xerrarekin aurkeztuko da.
Tea esnearekin edo Ingalaterrako eran
Tea esne pittar txiki batekin aurkeztuko da.
Te mendarekin
Tea mendabeltz hosto freskoekin prestatuko da.
Te amerikarra
Te hostoak esne berotan lurrinduko dira.
Te hotza
Aldez aurretik prestatu eta hoztutako tea, azukre ilunarekin eta limoi azal edo zukuz hornitua.
Everest
Te hotzaren moduan baina sagar zatiak eta mendafinarekin hornitua.
12 hazbeteko single
Hamabi hazbeteko singlea (12") ( sistema metrikoan 30,48 zentimetro) tamaina horretako gramofono eta biniloko disko formatua da, baina 45 RPM- tan grabatutakoa ohikoan.
Tamainaz formatu hau 33 RPM- tan grabatutako LP binilozkoen berdina da, baina 45 RPM-etan, abesti bakar edo pare bat argitaratzeko erabili izan zen, batik bat 20. mendearen azken laurdenean. EP edo maxisingle ere esaten zitzaien, baldin eta bere edukia single ohikoa baino luzeagoa zen, 7-12 minutu arteko pieza bat, esate baterako.
Parbayongo geltokia
Parbayon Espainiako Kantabriako probintziako tren geltoki bat da, udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Anton Buttiġieġ
Anton Buttiġieġ ( ahoskatua; Qala, 1912ko otsailaren 19a - ibidem, 1983ko maiatzaren 5a) maltar politikari eta olerkaria izan zen. Maltako Unibertsitatea ikasi zuen. Bigarren Mundu Gerran polizia inspektorea izan zen. Ondoren abokatu, epaile, Times of Malta egunkariko berriemaile eta argitaratzaile lanetan aritu nintzen. Alderdi Laboristako kide izan zen eta 1955ean diputatu hautatu zuten lehen aldiz. Legebiltzarrean egon zen 1976an dimisioa eman zuen arte. 1976ko abenduaren 27an Maltako bigarren presidente hautatu zuten eta bost urtez egon zen karguan. Hainbat sari jaso zituen bere olerki lanengatik eta Maltako Hizkuntzaren Akademiako kide izan zen.
12 hazbeteko single
Garai guztietako 12 hazbeteko binilozko maxisingle salduena Blue Monday izan da, New Orderren abestia (1983).
Alondra Park (Kalifornia)
Alondra Park Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Los Angeles konderrian kokatuta dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Wambez
Wambez Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Wambez udalerrian erroldatutako biztanleak 154 ziren. Familiak 56 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 68 etxebizitza zeuden, 60 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. Etxebizitza guzti hauek 67etxeak ziren. 60 etxebizitza nagusietatik 56 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 11 etxek hiru zituzten, 21 etxek lau zituzten eta 27 etxek bost zituzten. 48 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 23 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 36 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 100 ziren, horien artean 71 aktiboak ziren eta 29 inaktiboak ziren. 71 pertsona aktiboetatik 65 lanean zeuden (36 gizon eta 29 emakume) eta 6 langabezian zeuden (3 gizon eta 3 emakume). 29 pertsona inaktiboetatik 17 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Wambez udalerrian 58 unitate fiskal zeuden, 159 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.851 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren eta 1 higiezinen enpresa zen.
2000. urtean Wambez udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 390 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Deliatyngo erasoa
Deliatyngo erasoa Ukrainako tropen misil- eta hegazkin-munizioaren lurpeko biltegi baten aurkako erasoa izan zen, Deliatynen, Ivano-Frankivsk Oblastean. Hau izan zen, ziurrenik, Errusiak Kh-47M2 Kinzhal arma hipersonikoa erabili zuen lehen aldia, Ukrainaren aurka.
Historia
Martxoaren 19an, Errusiako Defentsa Ministerioak esan zuen Errusiako Armadak Dagger konplexuko misil hipersonikoak erabili zituela lurpeko tropak suntsitzeko Deliatynen, Ivano-Frankivsks Oblastean. Jurii Ihnat-ek, Ukrainako Indar Armatuen Aireko Indarren Komandoko bozeramaileak, Deliatyngo misil-erasoa baieztatu zuen. Ukrainako Defentsa Ministerioak ere bertako biltegien aurkako erasoa berretsi zuen, baina ezin izan zuen zehaztu zein izan zen erabilitako arma mota zehatza. Ministerioak adierazi zuenez: "tamalez, Ukraina Errusiaren misil-arsenal osoaren probaleku bihurtu da. [Inbasioan zehar] Iskander-motako konplexu operatiboak eta taktikoak, Kalibr-motako gurutzaldi-misilak eta beste [misil mota] batzuk erabiltzen dituzte ere: Kh-101a, Kh-55a, X-555a...".
2280 Kunikov
2280 Kunikov asteroide baten izena da. irailaren 26an aurkitu zuen T. M. Smirnova-ek Nauchnij Behatokitik.
Deliatyngo erasoa
Historia
AEBetako funtzionarioek CNNri baieztatu zioten Errusiak misil hipersoniko indartsuak jaurti zituela Ukrainaren aurka aurreko astean, borroka-helburuarekin misil horien lehen erabilera ezaguna. Errusiak, hurrengo ostiralean, esan zuen misil hipersonikoak zabaldu zituela Deliatygo munizio-biltegi bat suntsitzeko. Litekeena da, aitzitik, jaurtiketa-helburu erreala arma berri horiek probatzea zein Errusiako gaitasunei buruzko mezu bat Mendebaldeari bidaltzea.
2280 Kunikov
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1971 SL izena zeraman.
Deliatyngo erasoa
Errusiaren ustezko eraso-bideoa
Errusiak Deliatyngo misil-erasoaren ustezko bideo bat argitaratu zuen, Errumaniako mugatik 100 kilometrora dagoen herrixkan. Martxoaren 19an, The War Zonek Planet Labs konpainia estatubatuarrak hartutako satelite-irudiak jaso zituen. Irudi horien arabera, Errusiako Defentsa Ministerioaren bideoak Ukrainako mendebaldeko biltegi handi batean ez, baizik eta baserri edo oilategi handi batean egindako bonbardaketa erakusten zuela baieztatu zuten, Kharkiv Oblastaren hego-ekialdean. Argazkiak 2022ko martxoaren 12an atera ziren, bideoa argitaratu baino astebete lehenago eta Dagger-aren erabilerari buruzko informazioa zabaldu ostean. Ordurako, irudien arabera, baserria partzialki suntsituta zegoen jada.
2280 Kunikov
Orbitaren ezaugarriak
2280 Kunikov asteroidearen orbitak batezbeste 2,178 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,87 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,487 distantziara. Eszentrikotasuna 0,142 da, eta makurdura orbitala 3,57ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 13.3 da.
Kasimiro III.a Poloniakoa
Kasimiro III.a Handia (Kazimierz Wielki; Kowal, Kujavia, 1310eko apirilaren 30 - Krakovia, 1370eko azaroaren 5) Poloniako erregea izan zen 1333-1370 bitartean. Piast dinastiako Poloniako azken erregea izan zen.
Bizitza
1335ean Silesia Bohemiari eman zion, eta Pomerania Ordena Teutonikoko zaldunei, baina 1341ean ia Galitzia osoa konkistatu zuen. Errege baketsua izan zen. Bere diplomazia ahaleginez Errusiako mendebaldeko eta Germaniako ekialdeko lurraldeak beretu zituen. Erreinu barrenean gobernua batu zuen, lege idatzi gabeak arauetan bildu zituen, hiriei Magdeburgeko legeak eman zizkien eta 1364an Poloniako lehenengo unibertsitatea, Krakoviakoa, sortu zuen.
Andrés Espinosa
Andrés Espinosa Etxebarria (1903ko urriaren 17a, Zornotza, Bizkaia - 1985eko maiatzaren 16a, Bilbo, Bizkaia) euskal alpinista, abenturazale eta bidaiaria izan zen. XX. mendearen hasierako euskal mendizaletasun eta alpinismoaren aintzindarietako bat izan zen.
Izaera
Bere bizitza osoan izaera sentibera, mistikoa, naturazalea, bidaiazalea eta abenturazalea izateagatik nabarmendu zen. Espinosaren izaerak, ordea, kirolariarenaz gain beste hainbat alderdi ere gordetzen zituen: gizon ikasia zen, marraztu eta idazteko erraztasun handia zuen humanista ilustratua.
Izaera bakartia edo independentea izateko joera ere bazuen, halere, antolatutako mendizaletasunean eta mendizale taldeetan aktiboki ere parte hartu zuen. Bere lehen abentura bakartietan sendotasun fisiko handiko gizon ausarta zela nabarmendu zen, pausoz pauso naturarekiko harreman estua garatzeko gaitasun handia zuelarik.
Gaztaroa
Sei anaien artean zaharrena zen. 9 urte zituela aita hil zitzaiolarik. 12 urte zituela Nafarroako Baztango Lekarozko ikastetxean eskolaratu zen, bertan hiru urtez merkataritza ikasi zuelarik.
Giskon (argipena)
Giskon latinizazioa edo helenizazioa da (grezieraz: Γέσκων, Géskōn), Gersakkun (𐤂𐤓𐤎𐤊𐤍, GRSKN) izen arrunt punikoa.
Andrés Espinosa
Gaztaroa
Ikasketak amaitzean Bilbora joan eta oihal saltzaile gisa lan egin zuen. Bere aitarengandik jasotako lanbide honek ez zuen inolaz ere ase betetzen. Bere gizarte ingurunetik aldenduz, umetan bere adiskide zen Enrike Renteria (1900–1982) margolariarekin batera deskubritu zuen naturan babesa bilatu zuen. Biak Zornotza inguruko mendietan zehar ibili ohi ziren, arteaz ikasi eta bertako paisaia bukolikoekin harremanetan jarriz sentsibilitatea bereganatuz.
Giskon (argipena)
Giskon izena duten pertsona aipagarrien artean honako hauek daude:
NGC 6788
NGC 6788 galaxia bat da, Telescopium konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Andrés Espinosa
Gaztaroa
Espinosari lan jarduerak eragiten zion egonezina mendizaletasuna eta mendia berak sortzen zion irriki eta zaletasunaren bidez arindu edo lasaitu ohi zuen. Zaletasun hau gerora Euskal Mendi Federazioko presidentea izango zen Antxon Bandresek (1879-1966) kutsatu edo barneratu zion. Espinosak bere aisialdi edo denbora librea Euskal Herriko txoko guztietara eramango zion mendizaletasun jaduera garatzera buru belarri ekingo zion.
Bultzada naturazale batean oinarritzen zen bere bizitzaren ibilbide honi Espinosak "nire sukar mendizalea" deituko dio, honen ondorioz 1925 eta 1927 bitartean iberiar penintsula osoko mendilerro garrantzitsuenetan ibili zen: Demanda, Urbión, Cebollera, Moncayo, Cordillera Cantábrica, Guadarrama, Gredos, Sierra Nevada... Espinosak igoera hauetan baldintza fisiko ezin hobeak zituela erakutsi zuen, adibide nabarmenak, Urduña eta Elgoibarren korritu zituen mendi lasterketak izan ziren. Bere lorpenak hainbat mendi lehiaketetan nabarmenduak izan ziren.
Iberiar penintsulako mendiak
Teide menditik etorri bezain laster eta 25 urte zituela, bere erronka handienetako bati aurre egin zion: Pico de Urriello edo Naranjo de Bulnes mendia igotzea. Hau bakarka burutu zen bigarren igoera izan zen, aldiz, sokarik gabe egin zen lehenbizikoa. Gerora igoera honetaz laga digun kontakizuna harrigarria da. Bere buruari inolako garrantzirik eman gabe, honako hau aipatu zuen:
Honela eta nahi gabe, euskal mendizaletasunaren aitzindaria bilakatu zen.
Alpeak
1929ko Espinosaren Alpeetako kanpaina English Alpine Club elkarte sonatuak bere ohorezko kide izenda zezan balio izan zion. Club Alpino Español eta Club Alpino Peñalara elkarteek ere ohore hori bera eman zioten. Mendizaletasunaren Olinpo horretan sartzeko biziraupen froga larri bat iragan behar izan zuen. Lehendik glaziar bat behin ere zapaldu gabea izanik Mont Blanc (4807 metro) mendiko gailurrera abarkak jantzirik ailegatu eta betiereko elurren artean hiru gau igaro zituen. Sei egun beranduago, Matterhorn edo Cervino mendia eskalatu zuen. Azken mendi hau jada bakarka igota zegoen, baina aurretik norbaitek Espinosak burutu berri zuen eskaladaren antzera sokarik gabe eskalatuta ote zuenaren inguruko ziurtasunik ez dago.
Bidaiari: bost urte loriatsu
1930ean Espinosak garrantzi handiko erabaki hartu zuen: bere aitarengandik jasotako oihal negozioaren zatia saldu, lana utzi eta bidaiatzeari ekingo dio. Bere jaioterria den Zornotza udalerrian "eroa" deitzen zuten ahotsak entzungo ziren. Andresek sufritu egin zuen, ez ulertua sentitu zen, baina inork ez zuen bere proiektua geldiaraztea lortuko. Bere leloa goratuz aurrera jarraitu zuen:
Afrika eta Lur Santua
Orduan Egiptora bidaiatu zuen, Alexandria eta Kairo hiriak bisitatuz. Ondoren Sinaiko penintsulan barneratu eta basamortuan galdu zen. Beduino baten laguntzaz Sinai Mendiko Santa Katalina monasteriora ailegatu zen. Handik Sinai mendi sakratura eta Arabia mendirik garaiena den Jebel Khaterin-era igo zen. Andrések honela laburbildu zuen basamortuko bere bizipena:
Berriz ere kostalderantz 120 kilometro oinez egin ondoren Suez hirian itsasoratu eta Mombasan lehorreratu zen. Han oihana zeharkatu eta bertakoekin une hunkigarriak bizi izan zituen, orduan "afrikar erraldoiaren" igoerari ekingo dio: Kilimanjaro mendia (5.895 m). 5.000 metroko garaieran hiru gau igaro ondoren, jada gaixo sentitzen hasi eta eguraldiaren baldintza kaskarrak jasan eta gero, Kilimanjaro mendiko gailurrera ailegatu zen.
Europarako itzuleran Port Said hiriko portuan lurrartu eta Lur Santuan dagoen Jerusalen hiria erromes xume baten gisan bisitatu zuen. Garai honetan berez gizon apal eta isila zen Espinosak Euskal Herrian kirolari batek sekula amestuko ez lukeen ospea bereganatu zuen.
Asia eta Himalaia
1931an, Espainiako Bigarren Errepublika hastearekin bat, Espinosak bere erronka ausartenari ekingo dio: Himalaiaren abentura. Tirreniar itsasoa, Itsaso Jonikoa, Itsaso Gorria eta Indiako ozeanoa zeharkatu eta 22 egunez nabigatu ostean Madras hirian lehorreratu zen. Kalkutatik iragan eta trenez Indiaren iparraldean dagoen Darjeeling hirira iritsi zen. Han alemaniar espedizio baten kide bilakatu nahi du, baina zoritxarrez asmo horretarako berandu ailegatu zen. Bertako ingeles agintariek hango 6.000 edo 7.000 metrotako mendiren bat igotzeko baimena ukatu zioten. Nahiz eta Kangchenjunga mendiaren profila ikusteko aukera behin bakarrik eduki izan, ez zen kikildu; handik 2 edo 3 urtera berriz itzuliko zen talde bat osatzeko asmoa izan zuen. Amets hori ez zen egi bihurtuko.
Maroko eta Atlas mendiak
Bere hurrengo helmuga Andeak izango beharko lukete, baina patuak nahiz Espainiako Gerra Zibilak bere planak bertan behera zapuztu zituzten.
Gizon ikasia
Espinosa frantsesez ere mintzatzen zen, horretaz gain bere igoerak literatur elementuekin azaldu, paisaiak marraztu, hitzaldiak eman, egunkarietan garaiko berriei buruz solastu, arte kritikak idatzi eta eztabaida intelektualetan parte hartzeko ere gai zen. Miguel Unamuno eta Pio Barojarekin harremanetan egon zen, gainera 1950eko hamarkada ilunean Antonio Machadoren olerkiak ere erreproduzitzera ausartu zen...
Hortaz abenturazale bikainenek duten pertsona ilustratuen ezaugarri hori ere izan zuen. Haiengandik desberdintzen zuen oinarrizko ezberdintasuna aberatsa ez zela zen; bere planak baldintza kaskarretan bidaiatzera baldintzatuak zeuden.
Hainbat alditan Espinosak bere bizipenei buruzko liburu baten argitalpenaren berri eman zuen. Morokotik itzultzean idazle gisa jardutea amestu zuen. Proiektu hauetako bat bera ere ez zen gauzatu. Bere idazlanen oinarrizko zati bat diren eta azken bidaiari buruzko aipamen eta idatziak dituzten koaderno eta eskuizkribuak oraindik gaur egun argitaratu gabe jarraitzen dute.
Adiskidetasunaren balioa
Gaur egungo ikuspegitik ikusita eta Espinosa abertzalea zela jakinik, Estatuaren ikuspegi jakobinoa nahiz Espainiako Gerra Zibilean frankisten aldea hautatu zuten espainiar mendizaleekin izan zituen harreman bikainak harrigarriak dira.
Honen adibide nabaria 1941ean Espainiar Mendi Federazioa sortzean eskualdeko ordezkaria izendatu zuten Ángel Sopeñarena (1894 – 1982) izan zuen adiskidetasuna izan zen. Sopeñak euskal mendizaletasunaren barnean komisario politikoaren lanak burutu zituen. Gertakari honek Espinosaren adiskidetasun zentzuak mugarik ez zuela ederki asko adierazten digu.
Euskal Herritik kanpo Andrés Espinosaren izena eta pertsona gehien goraipatu zituen kazetaria eta idazlea Arnaldo de España izan zen, Club Peñalara elkarteko idazkaria, hau Espinosaren kontakizunak liburu batean bildu zitezen eskatu zuen lehenbiziko pertsona izan zelarik.
Azken aldia
Bost urtez Andrés Espinosa nazioarteko alpinismoa eta mendizaletasunaren elitearen barnean egon zen. Gero Andeetara joan eta Himalaiara itzultzeko zain zegoelarik, anonimatuan murgildu zen. Bat-bateko ibilbide aldaketa horretan hiru gertakari hauek garrantzi handia izan zuten:
1985eko maiatzaren 16an, Bilbon 81 urterekin Andrés Espinosa Etxebarriak mendiei begiratzeari utzi zien. Gaur egun bere gorpuak Zornotzako hilerrian atseden du, Alkorta sendiaren panteoian. Bere hilerriak ez du inolako inskripziorik. Berau bisitatzean bere esaldi hau oroitu dezakegu:
Andrés Espinosaren garrantzia
Andrés Espinosa ibilbidea honako arauek zuzendu zuten: garaiago, urrutirago eta zailago. Bere jardun eta ekintzek hiru irizpide hauei erantzuten zieten.
Erabat mendizalea den ikuspuntu batetik ikusita, Espinosaren ekintzen eszenatoki nagusia Alpeak izan ziren. Bere Mont Blanc mendirako igoerak berebiziko garrantzia izan zuen, gutxienez bi arrazoiengatik:
Espinosak aberatsa izan gabe abentura liluragarriak bizi zitezkela frogatu zuen. Hortaz, alpinismoaren ezagutaraztea eta demokratizazioa adierazi zuen. Mendizaletasuna bere nortasun klasistatik at askatu zuen Prometeo jokatu zuen, kirol hau gizaki guztion eskura jarriaz. Espinosa bere alde artistiko eta kulturalagatik ere nabarmendu zen. Erlijio sentipen sakonen jabe ere bazen, hauei naturarekiko bere berezko etika baloreak gehitu zizkion.
West Athens (Kalifornia)
West Athens Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Los Angeles konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Irene García
Irene García Macías (Jerez de la Frontera, Cádiz, 1980ko martxoaren 8a) cádiztar politikaria da, Sanlúcar de Barramedako alkate andaluziarra, 2007tik 2013ra.
Biografia
2000. urtetik PSOEko afiliatua da. Zuzenbidean lizentziatua dago. 2003tik 2007ra Sanlucarreko Udaleko zinegotzia izan zen. Aldi horretan bertan, probintziako diputatu gisa, Cadizko Diputazio Probintzialeko Gazteria eta Berdintasuna, Nazioarteko Lankidetza eta Kontsumo eta Kultura arloetako arduraduna izan zen. Inguruko produktuak bultzatzailea ere izan da.
2011ko udal hauteskundeetan, gehiengo soilaz irabazi zituen berriro hauteskundeak, eta Sanlúcar de Barramedako alkate hautatu zuten. 2012ko maiatzaz geroztik, PSOEren bozeramailea da Cádizko Diputazio Probintzialean, eta PSOEren eskualdeko exekutiboko kidea da. Urte bereko uztailean, Cádizko PSOEko idazkari nagusi hautatu zuten.
2015eko ekainaren 26an, Cádizko Diputazio Probintzialeko presidente hautatu zuten, eta kargu hori betetzen zuen lehen emakumea izan zen. 2022ra arte bete zuen hori, eta orduan bihurtu zen eskualdeko diputatu. 2022an aho batez hautatu zuten Tokiko Gobernuen Andaluziako Kontseiluko presidente.
Blake Clark
Blake Clark (Macon, Georgia, 1946ko otsailaren 2 - ) Estatu Batuetako aktorea da, zineman, eta telebistan ibilitakoa.
Bříza
Bříza Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 449 biztanle ditu eta 7,78 kilometro koadroko azalera. Litoměřiceko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1219 urtean egin zen.
Sheridan (Oregon)
Sheridan Oregongo hiri bat da. Yamhill konderrian kokatua dago. 2010ean 6,127 biztanle zituen, 5.07 kilometro koadrotan banatuta.
Erpin geodesiko
Erpin geodesikoa kokapen zehatz bat adierazten duen seinale bat da. Eta, beste erpin geodesiko batzuekin batera, hiruki sare bat osatzen du.
Espainian, 120 zentimetroko garaiera eta 30eko diametroa duen zilindro batez osatuta egoten dira. Zilindro hau, hormigoizko oinarri kubiko batean sostengatzen da, guztia zuriz margoturik. Ohi, toki altu eta garbietan egoten dira, beste puntu batzuk ikusi ahal izateko. Horregatik ikuspegi oso onak egoten dira toki hauetatik. 1975etik, Seinale Geodesiko eta Geofisikoei buruzko Legeak babesten ditu.
Inertzia-bolante
Inertzia-bolantea inertzia erabilita energia biltzeko balio duen asmakizun mekanikoa da. Inertzi bolanteek euren biraketa abiadura aldatzeko erresistentzia dute eta horrek abiadura mantentzen laguntzen du indar momentua aldakorra denean, adibidez pistoietan oinarritutako motor batean.
Inertzi bolanteak erabilgarriak izan daitezke ere elektrizitatea erabili behar duten esperimentuetan, sare-publikoan dagoen elektrizitateak piko ezberdinak izan ditzakeelako. Azken urteotan inertzi bolanteak ikertzen dihardute ibilgailu eta zentraletan erabiltzeko, energia gordetzeko sistema onak izan baitaitezke.
Fisika
Inertzi bolante batean bildutako energia zinetikoaren formula hau da:
non
Momentu horiek kalkulatzeko hainbat formula daude:
Apogon cheni
Apogon cheni Apogon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apogonidae familian.
Skoki udalerria
Skoki Poloniako Polonia Handiko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Wągrowiec barrutian kokatuta. 198,49 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 9456 biztanle zituen.
Provveditorearen jauregia
Historia
1489. urtean veneziarrek Zipre erosi zuten eta Famagusta erabat berriztu zuten; Otelo gaztelua, harresiak eta baita erregeen jauregia ere. Jauregia veneziar gobernadorearen egoitza ofiziala bihurtu zen eta Provveditorearen jauregia izena hartu zuen. Jauregiaren fatxada erabat berriztu zuten eta eraikinaren atzealdea ere berreraiki egin zuten. Pizkundeko estiloak gotikoa ordezkatu zuen. Selton eta Hazard historialarien arabera berriztatze lan hauek 1552 eta 1554 artean burutu ziren.
1571. urtean otomandarrek Famagusta setiatu zuten eta jauregiaren zati nagusiak suntsitu ziren. Otomandarrek ez dute horren berri ematen ordea. Otomandarren eskutan jauregiak beste funtzio batzuk izan zituen. Militarren barrakoiak izan ziren, simulakro militarrak egin ziren eta gartzela ere izan zen. Eraikinak garrantzia galdu zuen eta hurrengo mendetan berriztatze lanik egin zirenik ez da ezagutzen.
Britainiarren agindupean gartzela eta polizia etxe gisa erabili zen.
Museoa
XX. mendearen erdialdera Namık Kemalen ziega izeneko museoa ireki zen. Namık Kemal idazle turkiarra bertan izan zen gartzelaratua (1873-1876) eta preso zegoela idatzi zuen bere lanik ezagunena, Silistria.
Jauregiaren patioan kaikoiak, kainoi bolak eta granitozko zutabe zatiak daude ikusgai.
Arkitektura
Fatxadaren paralelo arku ilara bat dago, aurrealdekoak baino soilagoak direnak. Lusignan garaikoak direla pentsatzen da. Ikusten diran arista bobeda batzuek ere veneziarren aurreko egiturak direla erakusten dute.
Suntsituriko zatiei buruz askorik ez da ezagutzen. Badirudi zisternak bairela eta XV. mendeko bidaiari batek aipatzen du bi solairutako eraikina zela.
Saint-Fiacre (Sena eta Marne)
Saint-Fiacre Frantziako udalerria da, Sena eta Marne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Fiacre udalerrian erroldatutako biztanleak 369 ziren. Familiak 152 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 52 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 56 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 162 etxebizitza zeuden, 151 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 153 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 151 etxebizitza nagusietatik 132 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 11 etxek bi zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 47 etxek lau zituzten eta 76 etxek bost zituzten. 133 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 54 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 89 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 241 ziren, horien artean 183 aktiboak ziren eta 58 inaktiboak ziren. 183 pertsona aktiboetatik 176 lanean zeuden (90 gizon eta 86 emakume) eta 7 langabezian zeuden (6 gizon eta 1 emakume). 58 pertsona inaktiboetatik 33 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Fiacre udalerrian 150 unitate fiskal zeuden, 386 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 24.463 euro zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Baltzola (leizea)
Baltzola Diman (Bizkaia) dagoen leizea da, Baltzola eta Indusi auzoen artean. Berez bi leize dira: Baltzola I eta Baltzola II. 2017ko azaroaren 14an, Eusko Jaurlaritzak kultura ondasun izendatu zuen, “Baltzola eta Axlor haitzuloak” monumentu-multzo sailkapenaren barnean.
Leizetik hurbil Abaro izeneko tunel naturala dago. Tunel honetatik erreka pasatzen da ur emari handia duen egunetan. Axlor aztarnategia ere hurbil dago. Jentilzubi izeneko zubi naturala ere Baltzolako leizearen inguruan dago.
Ezaugarriak
Baltzola eta Axlor haitzuloetako monumentu-multzoa kokatzen den substratu geologikoa kareharri urgoniarreko amildegi dezimetrikoz osatuta dago. Kareharri horiek garapen karstiko handikoak dira, eta harearriko faziesekin eta Behe Kretazeoko limonitekin aldizkatzen dira.
Hor Baltzola sistema edo Indusiko karsta deritzona dago. Oso sistema konplexua da: hainbat galeria aktibo eta fosildu ditu. Bertan hainbat haitzulo-aho daude, eta horietako batzuek Erdi Paleolitotik Paleolito osteko aroetara okupatuta egon zirela adierazten duen aztarnategi arkeologikoa dute. Sisteman hiru aztarnategi arkeologiko daude: Baltzola, Axlor eta Baltzola II; lehenengo biak dira nabarmenenak.
Baltzola I
Kultura-segida horretan, zeramika-aldiak, Azil aldia, Amaierako Goi Madeleine aldia eta Moustier aldia ageri dira. Horrez gain, giza aztarnak ere aurkitu dira, aro berriagoetan izan zuen hilobi-funtzioen adierazle. 2017an, Paleolito garaiko labar margo gorri batzuk aurkitu ziren, galeria nagusitik ateratzen diren adar batzuetan. Zeinu gorri abstraktuez osaturiko multzo oso txikia da, eta kantauriar klabiforme bat egongo litzateke beraien artean.
Baltzola II
Galeria horretan dagoen aztarnategiari dagokionez, zeramika-aztarnak aurkitu ziren, eta, eskasak eta eztabaidagarriak badira ere, Eneolito-Brontze Aroan momenturen batean okupatuta egon zela adierazten dute.
Mitologia
Ingurunea euskal mitologiaren kondaira handien lekua da; izan ere, kondairaren arabera, Baltzolan Mari bizi da. Beste kondaira batzuek, aldiz, bertan Mikelats bizi zela esaten dute, edo baita ere Sugoi.
Bestalde, jentilak igarotzen ziren Jentilzubiko Arkua izenarekin ezaguna den egitura naturaletik.
Eskalada
Baltzola leizea maila handiko eskaladako eskola da. Bertara Dimako Indusi auzotik oinez (10') joaten da. Kareharrizko paretetan egindako bideak honakoak dira:
Dima Rockmasterren barnean, bertan Baltzola Harkaitz Eskalada Txapelketa egiten dituzte.
Saint-Fiacre (Sena eta Marne)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ameerega smaragdina
Ameerega smaragdina Ameerega generoko animalia da. Anfibioen barruko Dendrobatidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Kyphosus elegans
Kyphosus elegans Kyphosus generoko animalia da. Arrainen barruko Kyphosidae familian sailkatzen da.
Brloh (Český Krumloveko barrutia)
Brloh Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.060 biztanle ditu eta 46,18 kilometro koadroko azalera. Český Krumloveko barrutian dago.
Mantoche
Mantoche Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Brloh (Český Krumloveko barrutia)
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1318 urtean egin zen.
Mantoche
Biztanleria
2007an Mantoche udalerrian erroldatutako biztanleak 501 ziren. Familiak 216 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 36 bakarrik bizi ziren emakumeak), 84 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 64 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 304 ziren, horien artean 220 aktiboak ziren eta 84 inaktiboak ziren. 220 pertsona aktiboetatik 203 lanean zeuden (111 gizon eta 92 emakume) eta 17 langabezian zeuden (6 gizon eta 11 emakume). 84 pertsona inaktiboetatik 35 erretiraturik zeuden, 25 ikasten zeuden eta 24 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Mantoche udalerrian 221 unitate fiskal zeuden, 500 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.021,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 18 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 4 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 ile apaindegia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra harategi bat zen.
2000. urtean Mantoche udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 726 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
La Bastide-de-Bousignac
La Bastide-de-Bousignac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an La Bastide-de-Bousignac udalerrian erroldatutako biztanleak 333 ziren. Familiak 136 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 52 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 52 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 175 etxebizitza zeuden, 135 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 31 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 168 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 135 etxebizitza nagusietatik 106 bere jabearen bizilekua ziren eta 29 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 9 etxek hiru zituzten, 37 etxek lau zituzten eta 87 etxek bost zituzten. 93 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 47 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 72 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 209 ziren, horien artean 150 aktiboak ziren eta 59 inaktiboak ziren. 150 pertsona aktiboetatik 134 lanean zeuden (71 gizon eta 63 emakume) eta 16 langabezian zeuden (6 gizon eta 10 emakume). 59 pertsona inaktiboetatik 28 erretiraturik zeuden, 18 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Bastide-de-Bousignac udalerrian 140 unitate fiskal zeuden, 346,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.536 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 13 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 informazio eta komunikazio enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 1 margolaria eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean La Bastide-de-Bousignac udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 410 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Akademia (argipena)
Akademia hitzak adiera zenbait ditu:
Afrikako Frontea Lehen Mundu Gerran
Lehen Mundu Gerrako Afrikako frontea hainbat eskualde geografikoki desberdinetan osatu zen. Fronte honek Alemaniak Afrikan zituen koloniak erasotzea zuen helburu, hala nola, Kamerun, Togolandia, Hego-mendebaldeko Afrika Alemana eta Ekialdeko Afrika Alemana.
Aurrekariak
Britaniar Inperioak munduko itsaso eta ozeano ia guztiak kontrolatzen zituen, ondorioz, ez zitzaion zaila egin Lehen Mundu Gerra lehertzean Alemaniaren koloniak bereganatzea. Alemaniak bere mende zituen lurralde gehienek ez zituzten baliabide nahikorik beraien lurrak modu egokian defendatzeko, hortaz gain, kolonia guzti hauek, ia osotasunean, bere etsaien mende zeuden lurrek inguratzen zituzten. Lurralde hauek Frantzia, Belgika, Britaniar Inperioak eta Portugalen (azken hau beranduago sartu zen gerrara) esku zeuden.
Mendebaldeko Afrika
Togolandiako kolonia txikia (gaur egungo Togo eta Ghanaren zati bat), indar militarrak eduki beharrean polizia baino ez zuena, Britaniar urrearen kostatik (Gaur egungo Ghanatik) zetozen indar armatuek, Dahomeyko frantziar armada txiki batekin batera, berehalakoan konkistatua izan zen (1914ko abuztuaren 26an).
Kamerungo alemaniar tropak (gaur egungo Kamerun eta Nigeriako ipar-ekialdeko zati bat), gutxi gorabehera, 1000 soldadu alemanez eta 3000 afrikarrez osaturik, Nigeriatik zetozen britainiar tropa inbaditzaileen aurka sendo borrokatu zuten, ahaztu gabe, Txadetik zetozen frantziarrek eta Kongotik zetozen tropa belgiar-frantziarrek ere eraso egin zietela. Inbaditzaileek irailean Limbe kostaldeko herria konkistatu zuten, ondoren, britaniar eta frantziar gurutzaontzien laguntzaz, 1914ko irailean, Douala, kolonia-hiriburua menderatzea lortu zuten. Hiriburua konkistatu ondoren, alemaniarren erresistentziak Jaunde (gaur egungo hiriburua) hiria izan zuen ardatz. Hiri hau ere Belgiar eta frantziarrek menderatu zuten, baina bertako gobernadore eta hainbat soldaduek Ginea Espainiar neutralera atzera egin zuten. Kamerungo gudua 1916ko otsailean bukatu zen, alemaniar azken indarrek (Schutztruppe) amore eman zutenean.
Hego-mendebaldeko Afrika
Hego-mendebaldeko Afrika Alemana (Gaur egungo Namibia) kostaldean Namib basamortuak osatzen zuen lurralde idor bat zen, beraz, alemaniar biztanleria garrantzia zuen leku bakar batean baturik zegoen: Windhoek hiriburuaren inguruan (erdialdean). Arlo militarrari zegokionez, Alemaniak 3000 soldadu izateaz gain, beste 7000 gizon kolono ingururen laguntza ere bazuen. Hortaz gain, alemaniarrek Hegoafrikar Batasunean bizi ziren afrikanerren babesa ere bazuten, hauek mendeku gosea zuten, 12 urte lehenago britaniarren aurka gerra odoltsu bat izan baitzuten.
1915eko martxoan, Maritzko matxinada deuseztuta, Smuts generalak bere mugimendu militarrekin jarraitu zuen Hego-mendebaldeko Afrikan. Armada hegoafrikarra, gutxi gorabehera, 67 000 soldadu beteranoz osatuta, ohituta zegoen zonaldeko kliman borrokatzera eta bizitzera. Botha berak zuzendutako armadak ehunka kilometro mortu zeharkatu zituen zaldiz, lau zutabeetan. Alemaniarrak armada hau gelditzen saiatu ziren, baina lehenengo Walvis Bay eta Swakopmund hiriak galdu zituzten, eta beranduago, Windhoek hiria galdu zuten 1915eko maiatzaren 12an. Hurrengo 75 urteetan zehar, Hegoafrikak Hego-mendebaldeko Afrikar lurrak bere mendean mantendu zituen.
Ekialdeko Afrika Alemana
Ekialdeko Afrika Alemanean (gaur egungo, Tanzania, Burundi eta Ruanda) ingelesek ezin izan zituzten azpiratu bertako defendatzaile alemanak, nahiz eta defentsa horietan hainbat milaka zauritu eta hildako eragin.
1918ko azaroaren 14ean, Lettow-Vorbecken armada txikiak su-eten bat sinatu zuen Chambeshi ibaian, alemaniarrek azaroaren 11ean borroka egiteari utzi ziotela jartzen zuen telegrama bat igorri baitzioten. Amore emate formala Mbalan egin zen, azaroaren 23an. Armada txiki ez zen inoiz guduan garaitua izan, horregatik, Lettow-Vorbeck Alemanian heroi nazional gisa hartu zuten.
Iparraldeko Afrika
Otomandar Inperioak hainbat saiakera egin zituen musulmanak frantziar, italiar eta ingelesen kontra jartzeko, batik bat, gerra santuaren aitzakia erabili zuen. Hau gerta ez zedin, ingelesek Abbas Il Hilmi Egiptoko buruzagia kendu eta Hussein Kamil, haren osaba, ezarri zuten bere ordez. Hortaz gain, Otomandar Inperioaren burujabetzarekin amaitu zuten, eta Suezko kanala defenditu zuten 1915ean Sinaitik zetorren eraso alemaniar-otomandarretik. Hala eta guztiz ere, otomandarrek matxinada bat eragin zuten Darfurren, Sudan egiptoarrean.
Bestalde, 1915ean matxinatu ziren libiar senussiek, lurralde horretako kostatik kanporatu zituzten italiarrak.
Otomandarrak Marokon altxamenduak eragiten saiatu ziren arren, Frantziak erraz menderatu zuen egoera eta horretaz gain, marokoar gizon asko gerrara (frantziarren alde, noski) bidaltzea lortu zuen.
Garn-yr-erw
, Galesko udalerri bat da, Torfaen lurraldean.
Àlex Mumbrú
Àlex Mumbrú Murcia (Bartzelona, 1979ko ekainaren 12a -) saskibaloi jokalari kataluniarra da, egun ACBko Bilbao Basket eko entrenatzailea dena.
Ibilbidea
2,02 metroko hegalekoak Espainiako selekzioarekin Mediterranear Jokoak irabazi zuen 2001ean Tunisen. Urte hartan ACB Ligaren All Starrean hartu zuen parte Valladoliden.
Sherwood (Oregon)
Sherwood Oregongo hiri bat da. Washington konderrian kokatua dago. 2010ean 18,194 biztanle zituen, 11.17 kilometro koadrotan banatuta.
Àlex Mumbrú
Ibilbidea
2002an Real Madridek fitxatu eta 72-83 Eurocup galdu zuen Charleroin Hapoel Jerusalemen aurka.
Calian (Var)
Calian Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Var departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Àlex Mumbrú
Ibilbidea
2004an DKV Joventutek fitxatu eta urte bi eman zituen han, bitan play-offak jokatuz.
Calian (Var)
Biztanleria
2007an Callian udalerrian erroldatutako biztanleak 3.004 ziren. Familiak 1.170 ziren, horien artean 283 pertsona bakarrekoak ziren (139 bakarrik bizi ziren gizonak eta 144 bakarrik bizi ziren emakumeak), 437 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 398 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 52 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Kim Collins
Kim Collins (Saint Kitts eta Nevis, 1976ko apirilaren 5a) San Cristobalgo atleta da, 100 metroko munduko txapelduna izan zen Parisko 2003ko Munduko Kopan.
Àlex Mumbrú
Ibilbidea
2006ko udan, berriro Real Madridek fitxatu eta ACB Liga eta Eurocup irabazi ez ezik txapeldunordea ere izan zen Espainiako Saskibaloi Errege Kopan. Gainera, Pepu Hernández entrenatzailea izanda, Espainiako selekzioarekin Munduko Saskibaloi Txapelketa irabazi zuen Japonian.
Calian (Var)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Àlex Mumbrú
Ibilbidea
2008an Olinpiar Jokoetan hartu zuen parte non zilarrezko domina lortu zuen.
Calian (Var)
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Àlex Mumbrú
Ibilbidea
2008-09 denboraldia bukatzean Real Madridek uko egin eta Bilbao Basketek fitxatu zuen hiru denboraldietarako.