cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NanoGUNE
"Txikitasunaren erronka handia" esaldiarekin laburbiltzen du Jose Maria Pitarke ikerketa-zentroko zuzendariak nanoGUNEren filosofia. Ikerketa-zentroaren helburua da nanozientziaren eta nanoteknologiaren alorreko ikerketa sustatzea eta koordinatzea, nanoteknologian oinarritutako industria garatzeko eta teknologia-transferentzia sustatzeko.
Hainbat arlotako ikerketa-taldeak ditu: nanomagnetismoa, nanooptika, automihiztadura, nanobiomekanika, nanogailuak, mikroskopia elektronikoa, nanomaterialak, teoria eta nanoirudia.
Punta-puntako azpiegiturak ditu 6.200 m2-ko eraikinean. Besteak beste, 300 m2-ko areto zuria du, eta 15 laborategi ultrasentikor.
Hauek dira CIC nanoGUNEren gaur egungo bazkideak: DIPC, UPV/EHU, Tecnalia, IK4, Gipuzkoako Foru Aldundia, CAF, Petronor eta IKOR.
2014ko abenduaren 13an jakin zenez, CTECHnano enpresa sortu zuen CIC nanoGUNEk.
Jon Aiartza Zallo
Jon Aiartza Zallo X. legealdiko Eusko Legebiltzarkidea da EAJren taldean. Abokatua da ogibidez. Fátima Ansotegi Elordiren ordez sartu zen legebiltzarrean.
Erakunde komunikazio
Faktore publikoa
Azkenik, kontuan hartu behar da zer eragin duen enpresak komunitatean, erakundearen gizarte-arloko ekintzen onuradun zuzena den aldetik, eta non ezartzen den erakundearen ekoizpen-ekintzen eragina.
Enpresen komunikaziorako informazio-sistemak
Informazio-sistemak (IS) informazioa biltzeko, prozesatzeko, biltegiratzeko eta banatzeko diseinatutako sistema formalak, sozio-teknikoak eta antolakuntzakoak dira.
Collocalia linchi
Collocalia dodgei Collocalia generoko animalia da. Hegaztien barruko Apodidae familian sailkatua dago.
Glauconycteris poensis
Glauconycteris poensis Glauconycteris generoko animalia da. Chiropteraren barruko Vespertilioninae azpifamilia eta Vespertilionidae familian sailkatuta dago
Nematogenys inermis
Nematogenys inermis Nematogenys generoko animalia da. Arrainen barruko Nematogenyidae familian sailkatzen da. Txileko ur gezatan endemismoa da eta 40,7 cm-ko luzera ere izan dezake. Egun bere genero eta familian dagoen espezie bakarra da, hau da, monotipikoa
Sant Sadurní d'Anoia
Banaketa administratiboa
Bost auzotan banaturik dago:
Staves (Arkansas)
Staves Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Cleveland konderrian dago, Arkansas estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Kubatar
Kubatarrak (cubanos) Kubako herritarrak dira. Kubako gizartea multietnikoa da: egungo kubatarrak espainiar kolonizatzaileen, bertoko amerindiarren, afrikar esklaboen eta XIX. eta XX. mendeko etorkinen ondorengoak dira. Kubatarren %26,6 mestizo, %64,1 kaukasoar eta %9,3 afroamerikar du bere burua.
Grammatobothus polyophthalmus
Grammatobothus polyophthalmus Grammatobothus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bothidae familian.
Avocettina acuticeps
Avocettina acuticeps Avocettina generoko animalia da. Arrainen barruko Nemichthyidae familian sailkatzen da.
Notophthalmus viridescens
Notophthalmus viridescens Notophthalmus generoko animalia da. Anfibioen barruko Salamandridae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
1829 Dawson
1829 Dawson asteroide gerrikoan aurkitutako 1829. asteroidearen izena da. 1967ko maiatzak 6an aurkitu zuten Carlos Ulrrico Cescok eta A. R. Klemolak El Leoncitotik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1967 JJ zen. Bere izena Bernhard Dawsongatik jasotzen du.
Nektanebo I.a
Kheperkara-Nakhtnebef (izen egiptoarra) edo Nektanebo I.a (izen greziarra), Egiptoko aro berantiarreko XXX. dinastiako lehen faraoia izan zen.
K.a. 378tik K.a. 361 arte iraun zuen bere erregealdiak, eta Egiptoko tronuan egon zen azken faraoi egiptoarretako bat izan zen.
Kronika Demotikoan Nakhtnebef bezala aipatzen da, 16 urteko erregealdiarekin.
K.a. 363tik, bere seme Teosekin elkargobernaria izan zen. K.a. 361ean hil zen.
Bere erregealdiak, herrialdearentzat, oparotasun garai berri bat adierazten du, baita Ekialdeko herrialdeekin eta Greziarekin merkataritzaren berrabiatzea ere.
Lan legegilea
Legeak eta xedapenak erreformatzen ditu, Egiptoko hiri handietako bakoitzean jarritako granitozko hilarri handietan idatzitako dekretuen bidez informatuz. Honela, Naukratiseko dekretu ospetsuak, Deltako merkatari atzerritar bakoitzak, Saiseko Neiten tenpluari ordaindu behar zizkion zergak zehazten ditu. Berriki, hilarri berri bat aurkitu da Abukirren kostalde parean, Alexandriatik ez oso urruti.
Bere garaiko eraikinak
Azken aldiz bertako erregeek berbateratutako Egiptoko tenplu nagusien zaharberritzaile eta eraikitzaile handi bat izan zen. Saisek eraiki zuen, eta Bubastisen, bere erliebe jubilarrak aurkitu ziren, baita bere izena zuten eseritako lehoiak ere, Erroman aurkitzen direnak, nora Inperioko hiriburuko Isisen tenplurako eraman ziren, eta, hasiera batean, Heliopoliseko tenplu batean sagaratu zena. Hondakinetan zeuden tenpluak zaharberritu zituen herrialde osoan, Luxor eta Filekoak kasu.
Hibisen, Jargako oasian, mendebaldean, Amon jainkoari sagaraturiko tenplu bat eraikiarazi zuen, bere ondorengoek etengabe edertu zutena, beste egiptoar tenplu batzuetan gertatzen zen lez. Gaur egun Louvreko Museoan dagoen naos baten txatalak aurkitu ziren tokia den tenplu bat sortu zuen Abidosen.
Bere garaikoa da, baita ere, Denderako lehen mammisia, honen arkitekturak, herrialdeko santutegi handietan garapen sistematiko bat izan zuen monumentu mota bat abiarazten duelarik. Karnakeko tenplua handitu zuen lehen pilonoa eraikiz, eta tenplu hau berau babestu ere egin zuen, adobezko harresiekin barruti handi bat sortuz.
Beste hainbeste egin zuen Luxorren, eta Amon-Minen tenpluaren aurrean dagoen dromosa egokitu zuen, dromos honetako esfinge guztiek, bere titulatura daramatelarik. Bere garaikoa da Fileko tenpluko Isisen lehen santutegia, Asuandik gertu, baita antzinako uharte sagaratua bisitatzen zuten bisitariak hartzen zituen kioskoa ere.
Tradizio herrikoia
Alexandro Handiak Egipto konkistatu ondoren, tradizio herrikoiak Nektaneboren seme deklaratu zuen. "Bera ez zen Egipton hil, baizik eta Greziara ihes egin zuela, non Olinpia, Alexandroren amaren maitale sekretua izatera iritsi zen (Mary Renault Alexanderren Liburua).
Tradizioak, Nektanebo, jatorri egiptoarreko azken erregea zela eta aztien artean handiena ere bazela igorri zuen, botere hau bere etsaien aurka erabiliz, eta herensuge bezala mozorrotu zela, Zeus-Amon jainkoa bezala, Olinpia liluratzeko, honek, Alexandro Zeusen semea zela ustez. Nektanebok, Alexandro gazteari astrologia erakutsi zion. Eta, esaten denez, Alexandrok, istripuz, Nektanebo bultzatu zuen, zulo handi batean erortzean hil zena.
1830 Pogson
1830 Pogson asteroide gerrikoan aurkitutako 1830. asteroidearen izena da. 1968ko apirilak 17an aurkitu zuen Paul Wildek Zimmerwaldetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1968 HA zen. Bere izena Norman Robert Pogsongatik jasotzen du.
Neidpath gaztelua
Neidpath gaztelua (Neidpath Castle) Eskozia hegoaldeko Scottish Borders eskualdean dagoen gaztelua da, Peebles herrian. A mailako eraikina izendaturik dago.
Geografia
Tweed ibaiaren erzean kokaturik dago.
Historia
Simon Fraserrek 1263 eta 1266 artean eraiki zuen hasierako gaztelua eta XIV mendean Hay familiak Neidpath baroierria eratu zuen, XVII menderarte iraun zuena. 1563an Maria I.a Eskoziakoa eta 1587an honen seme Jakue VI.a bertan izan ziren. 1650an Oliver Cromwellen tropek erasotu zuten eta badirudi XIII mendeko dorrea suntsitu zutela. 1660 hamarkadan Tweeddaleko 2. Earlak berreraiki egin zuen baina diru gabe gelditu eta William Douglass Queensberryko 1. dukeari saldu zion.
Josune Albizua Urrutikoetxea
Josune Albizua Urrutikoetxea X. legealdiko Eusko Legebiltzarkidea da EAJren taldean. Administrazio teknikaria da ogibidez. Andoni Ortuzarren ordez sartu zen legebiltzarrean.
Zibitze
Izenaz
Dokumentazio historikoan aldaera hauek ageri dira: Sent Andriu de Cibitz (1472an Okzitaniako Bastidaxarreko notarioen dokumentuetan) eta Civitix (1513an Iruñeko "tituluetan"); hipotesi bakarra ez bada ere, Jean-Baptiste Orpustanek ziurtasunik gabe Ziboze Zuberoako herriaren izenekiko lotura egon daitekeela dio, latineko silva hitzetik eratorria; bestela galdua den euskara edo akitanierazko hitz zaharren bat ere egon daitekeela oinarrian gehitzen du.
Okzitanierazko dokumentazioan agertzen diren aldaera horietatik sortu zen ofiziala den frantsesezko Cibits.
Kokapena
Oztibarreko bihotzean, ibilaldi txiki batek baina ez du banatzen Larzabaletik, bere ipar-mendebaldean dagoena; bien artean Artikaiteko erreka pasatzen da, urak Biduzen isuri baino apur bat lehenago. Hegoaldean Ibarrola eta hego-ekialdean Bunuze ditu; azken hau, ipar-ekialdean duen Arroze bezala, Biduzez beste aldera. Mendebaldean Utziate dauka.
Gune horiek guztiak oztibartarrak dira.
Orografia
Herria bera 153 metrotan dago. Biduzerantz pittin bat jaisten da garaiera (125 m Arrozera joateko zubian).
Aldiz, herriaren hegoaldean Ibarrolako dermioarekin banatzen duten mendietan daude tontor altuenak: Kurutzeberri (513 m) udalerri-mugan bertan dago.
Zele
Zele (nederlanderazko ahoskera: ) Belgikako ipar-mendebaldeko udalerri bat da, Ekialdeko Flandria probintziakoa, Gante-tik 20 kilometrora dagoena. 2013ko urtarrilaren 1ean 20.762 biztanle zituen.
Zibitze
Demografia
1412-1413ko erroldan 9 etxe eta 1551ekoan 29 etxe zituela ageri da.
Errepideak
Herri-kaskoa Nafarroa Beheretik Maulerantz abiatzen den D 918an dago, garai bateko RN-618 ospetsuaren zatia hain zuzen. Errepide horrexek lotzen du Larzabale udalburu hurbilarekin eta Zuberoarekin.
Garazira joan nahi izanez gero, aipatu errepìdeaz gain tokiko bat har daiteke mendebalderantz, Zarzabalea auzora eta hortik Utziatera; bertan D 933 har daiteke. Herritik ekialdera antzeko errepide batek lotzen du Arrozerekin eta aukeran D 933ra heltzen da baina Amikuzerako bidean.
Monozito
Monozitoak, odoleko gainontzeko zelulen antzera (leukozito guztiak, eritrozitoak eta plaketak) hezur-muinean sortzen dira. Batzuek aske irauten dute odolean, baina beste batzuk ehunetara pasatzen dira, eta bertan makrofago bihurtzen dira.
Islamiar insurjentzia Ipar Afrikan (2002- )
2002 urtetik aurrera Ipar Afrikan indarrean dagoen islamdar insurjentzia zenbait islamdar erakunde eta talde erradikalek Argeliako Islamiar Talde Armatuaren jardueraren gainbeherarekin batera abiarazitako borroka armatua da, bereziki Argelian, Malin, Mauritania eta Marokon eta bereziki herrialde horietako Saharako eskualdeetan. Hasiera batean, GSPC (Groupe Salafiste pour la Prédication et le Combat) erakundearen eskutik antolatutako insurjentzia izan zen, gerora Islamiar Magrebeko Al Kaida bilakatuko zena. Erakunde horren inguruan, beste zenbait talde bildu ziren insurjentziara (MUJAO eta Ansar Dine, esaterako). Insurjentzia horren ohiko ekintzak izan dira Mendebaldeko herrialdeetako atzerritarren bahiketak eta Magreb eta Sahelgo herrialdeetako segurtasun-indarren aurkako atentatuak. Bahituak aske uztearen trukean eskuraturiko dirutzak eta droga eta pertsonen trafikoa izan dira talde horien finantza-iturriak. 2012 urtean, talde horiek Mali iparraldeko eskualde osoa bereganatu eta xaria inposatu zuten. 2013ko urtarrilean, Frantziak talde horien aurkako operazio militar zabala burutu zuen.
Zibitze
Ekonomia
Nekazaritza eta abeltzaintza izan dira herritar gehienen lanbideak.
Collocalia troglodytes
Collocalia troglodytes Collocalia generoko animalia da. Hegaztien barruko Apodidae familian sailkatua dago.
Artapalo
Historia
Poliziak 'Artapalo' sinaturiko ETAren barne-eskutitzak aurkitu zituenean luzaroan pentsatu zuen pertsona bakarra zela, Francisco Mujika Garmendia, 'Pakito' hain zuzen ere. Hori zela eta, orduko hedabideetan 'Artapalo' deitzen zioten. Hala ere, geroago 'Artapalo' hiru lagunek osaturiko taldea zela jakinarazi zuten: 'Pakito' bera, José Luis Álvarez Santacristina 'Txelis' eta Joseba Arregi Erostarbe 'Fiti'; hurrenez hurren, erakundearen aparatu militar, politiko eta logistikoaren arduradunak.
'Artapalo'k ETAren atentatu latzenetariko batzuk erabaki zituen, tartean 1987ko uztailaren 19an Hipercorkoa edota 1987ko abenduaren 11ko Zaragozako kuartel-etxekoa. Zenbaiten ustetan, 'Artapalo' ETAren historian inflexio-puntua izan zen, Yoyesen eta Txomin Iturberen heriotzen ondoren hasitakoa. Taldeak ekintza armatu bereizi gabeagoak gauzatu zituen eta, zenbaiten ustetan, hau 'Pakito' buruzagi militar eta 'Txelis' buruzagi politikoaren arteko barne-istiluen isla izan zitekeen. Edonola ere, jarrera honen zergatia ezezaguna da.
1992ko martxoaren 29an Bidarteko 'Etxe Maitia'n Frantziako Jendarmeriak eta Espainiako Guardia Zibilak egindako operazio batean 'Artapalo' taldeko kideak atxilotu zituzten. Bi hilabete geroago, haien ondorengoak ere atxilotu egin zituzten.
Aerodramus elaphrus
Aerodramus elaphrus Aerodramus generoko animalia da. Hegaztien barruko Apodidae familian sailkatua dago.
Norberto Aldaiturriaga Zorrozua
Norberto Aldaiturriaga Zorrozua euskal politikari jeltzalea da. Eusko Legebiltzarkidea izan da IX eta X. legealdietan. Funtzionarioa da ogibidez.
Kale Berria (Iruñea)
Kale Berria Nafarroako hiriburua den Iruñeko Alde Zaharreko kale bat da.
Kokapena
Iruñeko Udal Plazan hasi eta Takonera plazan amaitzen da, Tres Reyes hotelaren biribilgunearen parean, tartean Kontseiluko plaza eta San Frantzisko plaza zeharkatzen ditu.
Zapateria kalea, San Anton kalea, Florencio Ansoleaga kalea eta San Frantzisko kalearekiko paraleloki doa.
Galdio
Galdio (ofizialki espainieraz Galdeano) Allingo kontzejua da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 68 biztanle ditu.
Geografia
Lokiz mendilerroaren azpian dago, 546 metroko altueran. Bere gainean mendilerro osoari izena ematen dion tontorra dago, San Cosme eta San Damian baseliza txikiaren ondoan.
Bernard L. Madoff
Bernard Leon Madoff (New York, Ameriketako Estatu Batuak, 1938ko apirilaren 29a - Butner, Ameriketako Estatu Batuak, 2021eko apirilaren 14a), Madoff Investment Securities enpresako zuzendaria eta Wall Streeteko broker ezaguna izan zen. Madoff Investmet Securities inbertsio enpresa 1960ko hamarkadaren hasieran sortu zuen.
Iruzurra
2008 abenduaren 12an, FBI poliziak atxilotu egin zuen, ustez bere inbertsio enpresaren bidez 65.000 milioi dolarreko iruzurra egiteagatik. Antza, Madoffen enpresak interes-tasa handiak eskaintzen zituen Ameriketako Estatu Batuetako eta Europako bankuen bidez inbertsio fondoetako parte-hartzailei. Iruzurra, piramidearen eskema jarraituta egin zen. Fondoko lehen partehartzaileen errentagarritasuna, partaide berrien diru ekarpenekin lortzen zen.
Madoff Iruzurra inoiz Ameriketako Estatu Batuetako pertsona bakarrak eginiko iruzurrik handiena da. Espainiako bankuek 3.000 milioi euroko inbertsioak zituztela uste da. 2009ko ekainaren 29an New Yorkeko Auzitegi Federalak Madoffi 150 urteko kartzela-zigorra ezarri zion Historiako Finantza Iruzurrik handiena egiteagatik.
Soda Springs (Kalifornia)
Soda Springs Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Nevada konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
1831 Nicholson
1831 Nicholson asteroide gerrikoan aurkitutako 1831. asteroidearen izena da. 1968ko apirilak 17an aurkitu zuen Paul Wild suitzar astronomoak Zimmerwaldetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1968 HC zen. Bere izena Seth Barnes Nicholsongatik jasotzen du.
Indravarman II.a
Indravarman II.a, Khmer Inperioko errege bat izan zen, 1218tik 1243 arte gobernatu zuena.
Jayavarman VII.a eta Indradevi erreginaren semea, bere aita bezala, budista da. Bere inperio zabalaren zati ezberdinen artean batasuna mantentzen saiatu zen.
1220an bere borondatez, Champaren ebakuazioa eta Cham Paramesvara Jaya Varman II.a printzearen tronuratzea egin zen erresumaren gobernari bezala.
Bere oinordekoa, Jayavarman VIII.a izan zen, jatorri ezezagunekoa, dirudienez, aurreko gobernariekin inongo loturarik ez zuena.
Nantheuil
Nantheuil Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Nantheuil udalerrian erroldatutako biztanleak 1.025 ziren. Familiak 402 ziren, horien artean 91 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 55 bakarrik bizi ziren emakumeak), 154 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 118 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 39 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 518 etxebizitza zeuden, 427 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 47 bigarren erresidentzia ziren eta 44 hutsik zeuden. 507 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 427 etxebizitza nagusietatik 362 bere jabearen bizilekua ziren, 57 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 21 etxek bi zituzten, 103 etxek hiru zituzten, 165 etxek lau zituzten eta 137 etxek bost zituzten. 374 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 179 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 206 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 623 ziren, horien artean 435 aktiboak ziren eta 188 inaktiboak ziren. 435 pertsona aktiboetatik 391 lanean zeuden (207 gizon eta 184 emakume) eta 44 langabezian zeuden (15 gizon eta 29 emakume). 188 pertsona inaktiboetatik 88 erretiraturik zeuden, 45 ikasten zeuden eta 55 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Nantheuil udalerrian 416 unitate fiskal zeuden, 987 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.263 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 26 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 2 margolariak, 1 zurgina, 1 argiketaria eta 1 higiezinen agentzia.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mirounga leonina
Mirounga leonina Mirounga generoko animalia da. Artiodaktiloen barruko Phocidae familian sailkatuta dago..
Japonolaeops dentatus
Japonolaeops dentatus Japonolaeops generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bothidae familian.
1832 Mrkos
1832 Mrkos asteroide gerrikoan aurkitutako 1832. asteroidearen izena da. 1969ko abuztuak 11n aurkitu zuen Liudmila Txernykhek Nauchnyjetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1969 PC zen. Bere izena Antonin Mrkosgatik jasotzen du.
Nototriton abscondens
Nototriton abscondens Nototriton generoko animalia da. Anfibioen barruko Plethodontidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Hélène Rioux
Hélène Rioux (Montreal, Kanadá, 1949ko urtarrilaren 12a) eleberrigilea, ipuingilea eta itzultzailea da.
Biografia
Cégep du Vieux Montréal -en Letren lizentziatura lortu ondoren, errusiera ikasi zuen Montrealgo Unibertsitatean 1973tik 1975era.
Ipuin laburrak argitaratu ditu hainbat aldizkaritan, besteak beste, XYZ, Moebius, Arcade eta Possibles. Journal d'Outremont aldizkariko literatur zutabearen arduraduna da.
Le Mesnil-Rainfray
Le Mesnil-Rainfray Frantziako udalerria da, Mantxa departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Hélène Rioux
Biografia
Bere eleberri ezagunenak Les Miroirs d'Éléonore (1990), 1991ko Gobernadore Nagusiaren Sariaren finalista postua lortu zuena, frantsesezko eleberri eta narrazio laburren atalean, eta Mercredi soir au Bout du monde (Asteazken arratsaldean munduaren amaieran) (2007), 2007ko Prix France-Québec eta 2008 Prix Ringuet eleberriaren irabazlea.
Le Mesnil-Rainfray
Biztanleria
2007an Le Mesnil-Rainfray udalerrian erroldatutako biztanleak 244 ziren. Familiak 104 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 48 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Hélène Rioux
Biografia
Itzultzailea ere izan zen, ingelesezko Kanadako eleberrien frantsesezko testua idatzi zuen, besteak beste, Wayson Choy-ren La Pivoine de jade (The Jade Peony), Pan Bouyoucas-en Le Tatouage (The Tatoo), Madeleine Thien-en Certitudes (Certainty), Yann Martel-en Self lana berriz, 1998ko Gobernadore Nagusiaren Sariaren itzulpen finalista izan zen, ingelesera frantsesera itzulpen kategorian.
Le Mesnil-Rainfray
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 167 etxebizitza zeuden, 114 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 27 bigarren erresidentzia ziren eta 26 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 166etxeak ziren. 114 etxebizitza nagusietatik 81 bere jabearen bizilekua ziren, 32 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 11 etxek bi zituzten, 25 etxek hiru zituzten, 39 etxek lau zituzten eta 39 etxek bost zituzten. 106 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 63 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 44 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 153 ziren, horien artean 97 aktiboak ziren eta 56 inaktiboak ziren. 97 pertsona aktiboetatik 90 lanean zeuden (57 gizon eta 33 emakume) eta 8 langabezian zeuden (5 gizon eta 3 emakume). 56 pertsona inaktiboetatik 29 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 19 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Le Mesnil-Rainfray udalerrian 108 unitate fiskal zeuden, 236 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.109 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2000. urtean Le Mesnil-Rainfray udalerrian 49 nekazaritza-ustiategi zeuden, 720 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Neidpath biaduktoa
Neidpath biaduktoa (Neidpath viaduct) Eskozia hegoaldeko Scottish Borders eskualdeko Peebles herrian dagoen zubi luzea da. Tweed ibaia gurutzatzen du Neidpath gazteluaren ondoan. A mailako eraikina izendaturik dago.
Historia
1860ko uztailaren 3an Symington, Biggar and Broughton Railway trenbide konpainiak eraikitzea erabaki zuen baina lanak hasi orduko Caledonian Railway konpainiak aurrekoa absorbitu zuen. Biaduktoa 1864an inauguratu zuten.
Trenak 1950an utzi zion biadukto hau erabiltzeari, baina A mailako eraikina izendatu zuten eta gaur egun oinezkoentzako pasabidea da.
Bowhill House
Bowhill House Eskozia hegoaldeko Scottish Borders eskualdean dagoen jauregia da, Bowhill herrian. A mailako eraikina izendaturik dago.
Historia
Bowhilleko Lordak eraiki zuen 1708an eta 1747an Francis Scott Buccleucheko 2. dukeak erosi zuen. 1767an 3. dukeak basoak landatu zituen eta 1800an 4. dukeak berriztu egin zuen eraikina. Hurrengo urteetan ere hainbat aldaketa eta gehigarri egin zitzaizkion eta 1876an gelditu zen osatua, 133 metro luzerako aurpegia zuela.
Gainbalio
Gainbalio edo plusbalioa, teoria ekonomiko marxistaren arabera, langileek haien lan kostuaren gainetik lan eginda soberan ekoizten duten balio berria da. Ekonomia kapitalistan, kapitalistak berarentzat hartzen du balio hori eta, modu horretan aberasten da; kapitalaren metaketarako oinarria da.
Ikuspegi marxista
Marxek ez du eskaintzaren eta eskariaren legea ukatzen; arazoa da eskaintzaren eta eskariaren legeak espekulazioa baino ez duela azaltzen; ez ordea kapitalismo industriala, enpresaren mundua. Kapitalismo industrialean gertatzen den aberastea gainbalioak erakusten du. Marxek, bestalde, erabilera-balioa eta truke-balioa bereizten ditu. Erabilera-balioa kontsumoa da, zertarako erosten dudan merkantzia: bost euroko bolaluma idazteko, bost euroko zigarreta-paketea erretzeko. Ezin dut zigarretaz idatzi, ezta ere bolaluma pipatu. Aldiz, truke-balioa salneurria da, bost euro.
Kapitalismoan langilea salgai dago, zartaginaren pare, eta kapitalistak erosi egiten du, dagokion truke-balioaren arabera, langilea ez baita esklaboa. Lan-indarraren truke-balioa kapitalistak langileari ordaintzen dion soldata da.
Marxek merkantziaren fetitxismoa deritzo uste izateari merkantziak berezko balioa duela. Ez ba. Merkantziaren balioa bertan mamituriko batez besteko lan-denbora sozialari dagokio. Gainbalioa denbora da, langileak gaiak nagusiarentzat pekoizten ematen du.
Ikusi egiten du Marxek lan-indarra besteak ez bezalako merkantzia dela, bakarra munduan, bere erabilera-balioa kontsumituz gero truke-balioa emendatzen baita: langilearen lan-indarra kontsumitzea langileari lan eginaraztea da, merkantziak ekoitzaraztea, balioa eta aberastasuna sorraraztea. Eta langileak aberastasun gehiago sortzen du kontsumitzen duena baino. Lan gehiago egiten du beste langileek egin behar dutena baino, fabrikatzeko gure langileak bere lan-indarrari eutsi ahal izateko kontsumitu behar dituen merkantziak. Langileak balio gehiago sortzen du, diru gehiago, lan horren truke ordaintzen zaiona baino. Horrela aberasten da kapitalista, aldi berean mundua ondasunez hornituz.
1.   Sarrera
Gainbalioa edo gainbalio ere esaten zaiona; Karl Marxen El Capital lanean definitu zen. Funtsean, plusproduktu bat sortzen duen langilearen lanaren balio ordaindu gabea da (enpresariak bereganatzen du). Bestela esanda, ustiapen edo metaketa kapitalistaren funtsa.
Teoria horren arabera, langileak benetan sortzen duena baino ordainsari txikiagoa jasotzen du. Horrela, gertatutakoaren eta soldataren arteko aldea gainbalio gisa definitzen dena da, hau da, enpresaburuaren irabazi gehigarria.
Marxek onura horren aurka egiten du, gainbalioa deitzen dio, eta ez du hura desagerrarazteko beste aukerarik aurkitzen, ekoizpen-bitartekoak sozializatzea baino.
Merkatuan sartzean, gainbalio hori salgai bihurtzen da eta saldu egiten da, langilearen soldatan eraginik ez duen dirua sortuz.
Marxek ez zuen kontuan hartu diru-merkatuak gauzak ebaluatzen dituela, ez bakarrik haiek lortzeko gizartean beharrezkoa den lan-denboragatik, baizik eta, bereziki, balizko erosleengan sor daitekeen interesagatik. Horiek ekoizteko behar den lan-denborak kostuaren balioa neurtzen du, baina ez truke-balioa. Azken horrek, existituko bada, nahitaez eskatzen du gauzak nolabaiteko interesa sortzea merkatuan, azken finean merkatuan zehazten baita haien azken balioa. Gainera, merkatuaren interesa enpresaburuak susta dezake, edo, gutxienez, enpresaburuak behar bezala beregana dezake.
Laburbilduz, gainbalioa kapitalismoaren funtsezko piezetako bat da. Sistema horretan, enpresariek sistema hori baliatzen dute ekoizpen-prozesuan inbertitzeko (makinak, langileak eta abar). Enpresaburuak zenbat eta aberastasun handiagoa izan, orduan eta pobreagoa da langilea. Eta hori are gehiago areagotzen da lanaldia luzatzen dugun heinean.
2.  Gainbalioaren kalkulua
Gainbalioa (s) = Diru-sarrerak – produkzio-kostuak (c+v)
Non:
s = gainbalioa (enpresaburuaren soberakina).
c = kapital konstantea (kostu finkoak, makineria, materialak).
v = kapital aldakorra (langileak).
Marxen arabera, «lan biziduna» da gainbalioa sortzen duen bakarra. Hau da, formularen v osagaiak bakarrik sortzen du balioa (lan-indarra). «Lan hilak» ez du gainbaliorik sortzen (c osagaia).
Hortik abiatuta, gainbalio-tasa kalkula dezakegu.
3.   Gainbalio Masa
Plusbalioaren masa (P) ekoizpen-prozesuak sortzen duen gainbalio osoari dagokio. Plusbalioaren guztizko masa edo kopuru hori gainbalioaren kuotak (p/v) zehaztuko du, kapital aldakorrarekin biderkatuta (v). Gure adibidean, zein izango da gainbalioaren masa?
P = (p/v) x v. Horrela iragartzen du C. Marxek.
Sortutako gainbalio-masa ordaindutako kapital aldakorraren magnitudea bider plusbalio-kuota da, edo, bestela esanda, kapitalista berak aldi berean ustiatutako lan-indarren kopuruaren eta lan-indar bakoitzaren ustiapen-mailaren arteko erlazio konplexuaren arabera zehazten da.
Eduki horren azken zatiak honako hau esan nahi du:
P = p/v x V = f x i/a x n; kasu honetan,
P = plusbalio-masa, p = eguneko soberako langile bakoitzaren batez besteko gainbalioa, eta v: lan-indar indibidualeko egun bat erosteko ordaindutako kapital aldakorra, V: kapital aldakorra, f: lan-indarraren batez besteko balioa, i/a (soberako lana/beharrezko lana) bere ustiapen-mailari eta n: erabilitako langile kopurua.
Eta Marxek honako hau esanez amaitzen du:
``Gainbalio-kuota eta lan-indarraren balioa kontuan hartuta, sortutako gainbalio-masak, beraz, ordaindutako kapital aldakorraren magnitudeen arabera daude erlazionatuta.´´
Baieztapen hori logikoa da; izan ere, langile bakoitzak ematen duen gainbalio-kuota (p/v) bere soldataren balioaz (f) biderkatzen badugu, eta hori langile kopuruaz biderkatzen badugu, gainbalio-masa (P) lortuko dugulako.
4.   Gainbalio Tasa
Plusbalioaren tasa ekonomia kapitalista bateko lanaren ustiapenaren efizientziaren neurri bat da. Langileek sortzen duten balioaren eta jasotzen duten soldataren arteko aldea adierazten du. Kontzeptu giltzarria da ekonomiaren analisi marxistan. Plusbalioaren tasa kalkulatzeko, plusbalioa (langileek soldatetan jasotzen dutena baino gehiago ekoizten dutenaren balioa) soldaten balioaz zatitu behar da.
Esan bezala, plusbalioaren tasa kalkulatzeko, plusbalioa (langileek soldatetan jasotzen dutena baino gehiago ekoizten dutenaren balioa) soldaten balioaz zatitu behar da.
Matematikoki honela adierazten da:
Bertan, plusbalioa langileei ordaindutako soldaten balioa produkzioaren guztizko balioari kenduz kalkulatzen da. Hau da:
Plusbalioa = Ekoizpenaren balio osoa - Soldaten balioa
Imajinatu automobilak ekoizten dituen enpresa bat. Hilabete batean, langileek 100 auto ekoizten dituzte, eta merkatuan saltzen dira guztira 100,000 eurotan. Langileei ordaintzen zaien soldata 40,000 euroko da.
Gainbalioa izango litzateke: 100,000 - 40,000 = 60,000
Gainbalioaren tasa hau izango litzateke: 60,000/40,000 = 1.5 (edo % 150)
Horrek esan nahi du enpresaren produkzioaren % 150 langileen ordaindu gabeko lanari zor zaiola, hau da, gainbalioari, eta enplegatzailea alde hori aprobetxatzen ari da etekinak lortzeko.
5.   Gainbalio absolutua eta erlatiboa
Plusbalio absolutua lanaldian izandako igoeraren bidez lortutako balio-gainkopuruaren gehikuntza da. Hau da, langileek lan egindako denboraren kopuruak gora egiten du, eta horrek soldatetan ordaintzen zaienetik harago gertatzen denaren balioa handitzen du. Oro har, gainbalioa lanaldiaren luzapenari dagokio, eta gainbalioaren tasa, berriz, lanaren ustiapenaren intentsitateari.
Gainbalio erlatiboa lanaren produktibitatea hobetzearen bidez lortutako balio-gaintasunaren igoerari dagokio. Hau da, langileek ondasunak eta zerbitzuak sortzeko erabiltzen duten eraginkortasuna handitu egiten da, eta, horri esker, lan egindako denbora unitateko balio handiagoa lortzen da. Gainbalio erlatiboa lortzeko, teknologia berriak sartu, produkzio-prozesua berrantolatu eta lanaren produktibitatea handitzen duten beste neurri batzuk hartu behar dira. Gainbalio absolutuaren aurkakoa da, eta hori lanaldia luzatuz lortzen da.
Aulki-bultzada
Aulki-bultzada edo bular-bultzada aulki batean etzanda pisu bat igo eta jaistean datzan soinerako pisu-trebaketako oinarrizko ariketa bat da. Ariketarako bular-gihar nagusia, aurreko deltoidea eta besoko trizepsa erabiltzen dira, beste gihar egonkortzaile batzuez gain. Oro har, pisuari eusteko barra bat erabili ohi da, baina esku-pisuekin ere egitea dago.
Hiru txerritxoak
Hiru txerritxoak edo Hiru txerrikumeak Europako antzinako herri ipuina da. Lehen aldiz 1843. urtean jaso zen idatziz Nursery Rhymes and Nursery Tales (euskaraz, Haurrentzako Errimak eta Istorioak) James Orchard Halliwell-Phillippsen eskutik. Joseph Jacobs idazleak ere jaso zuen 1890. urtean, English Fairy Tales izenburuko liburuan. Ospetsua da, orobat, Disney filme etxeak 1933. urtean marrazki bizidunez ekoiztu zuen moldaketa.
Haria
Hiru txerritxoek gurasoen etxea utzi, eta munduan ibiltzeari ekiten diote. Lehenengo txerritxoak lastozko etxe bat egiten du. Bigarrenak zurezko etxe bat altxatzen du eta hirugarrenak harrizko etxe bat eraikitzen du. Gau batean, otso tzar gaiztoak lehenengo txerritxoaren etxera inguratu eta sartzen uzteko esaten dio, bestela etxea haize handia eginez birrinduko duela-eta. Txerritxoak ezetza eman eta otsoak haize eginez etxea birrindu eta txerritxoa irensten du. Bigarren txerritxoaren etxera inguratzen da jarraian eta berdin berdina gertatzen da. Txerritxoaren ezetza hartuta, haize handia egin, etxea birrindu eta bigarren txerritxoa ere irensten du otso tzar gaiztoak. Azkenik, hirugarren txerritxoaren etxera ere inguratzen da otso tzar gaiztoa. Hirugarren txerritxoak sartzen uzten ez diola ikusita, haize handia egin eta egin aritzen da baina hala ere ezin du etxea birrindu.
Orduan, otso tzar gaiztoak arbietara joateko proposatzen dio, txerritxoak onatu egiten du baina ordua baino lehenago heltzen da eta arbiak hartuta abiatzen da etxera otso tzar gaiztoa iristerako.
Otso tzar gaiztoak biharamonean sagarretara joateko proposatzen dio orduan, baina bezperan bezala, txerritxoak aurrea hartu, sagarrondora igo eta sagarrak hartuta jeisten denean, otso tzar gaiztoarekin topo egiten du. Txerritxoak sagar bat urrutira jaurtitzen du eta otsoa atzetik abiatzen da, txerritxoari etxera ihes egiteko beta emanez.
Orduan, otso tzar gaiztoak feriara joateko proposatzen dio, baina aurrekoetan bezala, txerritxoa aurreratu eta gurin-ontzi bat erosten du. Etxerako bidean, otsoa ikusi eta gurin-ontzian ezkutatzen da, baina gurin-ontzia jirabiraka hasten da txerritxoa barruan dagoela. Otsoak hori ikusten duenean, ikaratu eta lasterka egiten du ihes. Txerritxoaren etxera joaten da jarraian eta gertatutakoa kontatzen dio. Txerritxoa gurin-ontzian bera zegoela aitortzen dio. Otso tzar gaiztoak ernegaturik, txerritxoa irenstea erabakitzen du. Tximiniatik sartzen denean, txerritxoak erreparatu eta eltze bat ur jartzen du irakiten tximinia azpian. Otso tzar gaiztoa bertan erori eta akabatzen da. Txerritxoak otsoa jaten du azkenik.
Aldaerak
Bertsio batzuetan, lehenengo txerritxoak bigarren txerritxoaren etxera ihes egiten du, otso tzar gaiztoak etxea birrindu aurretik. Ondoren, bi txerritxoek hirugarren txerritxoaren etxera egiten dute ihes, otsoak zurezko etxea birrintzean. Azkenik, otsoak harrizko etxea birrindu ezin duenez, hiru txerritxoen tximiniatik sartu, eta eltzera erortzen da.
Sunday Lake (Washington)
Sunday Lake Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Snohomish konderrian dago, Washington estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Avocettina bowersii
Avocettina bowersii Avocettina generoko animalia da. Arrainen barruko Nemichthyidae familian sailkatzen da.
Glauconycteris superba
Glauconycteris superba Glauconycteris generoko animalia da. Chiropteraren barruko Vespertilioninae azpifamilia eta Vespertilionidae familian sailkatuta dago
Kebratxo
Kebratxoa (Aspidosperma quebracho-blanco) Apocynaceae familiako zuhaitz da. Bere azala sendabelarra da (antipiretiko, antimalaria, antiseptiko eta abar). Hego Amerikar jatorria du.
Errolan Harria
Errolan Harria Nafarroa ko monolito bat da, Aralar mendilerroko Atako haranean dagoena. 1894an aurkitu zuen Juan Iturralde Suitek. Euskal Herrian identifikatutako lehen monolitoetako bat da. Kondairaren arabera Errolanek Aralarko San Migelen santutegia dagoen tokitik Madotz herria suntsitzeko asmoz bota zuen, baina arroparekin trabatuta erdi bidean geratu zen, eta albo batean dituen ildoak Errolanen eskuko hatzen arrastoak dira.
Deskribapena
Monolitoak 1,15 metroko altuera du eta zutik dago. Prisma triangeluar itxura du. Lehen aldeak 0,45-0,50 metroko zabalera du, bigarrenak 0,60-0,80 metro artekoa eta hirugarrenak 0,52 metro ingurukoa. Orientazioa 130 gradukoa da. Inguruko kareharria da.
Monolitoak zazpi marka ditu albo batean. Horietako sei paraleloak dira. Ezkerretik eskuinera jaisten dira eta beren artean 0,02 eta 0,07 metro artean dituzte. Luzeenak 0,30 metroko luzera du eta laburrenak 0,08 metrokoa.
Kondaira
Euskal elezaharrak dioenez, Errolanek, Orreagako gudura joan aurretik, Aralarko San Migelen santutegia dagoen tokitik Madotz izeneko herria suntsitu nahi izan zuen. Horretarako, harri handi bat hartu eta jaurti egin zuen, baina ukabila arroparekin trabatu izanak bulkada gutxitu zuenez, harria erdibidean geratu zen, Atako Haranean. Kondairaren arabera Errolan Harriak albo batean dituen ildoak Errolanen eskuko hatzen arrastoak dira.
Historia
1894an aurkitu zuen Juan Iturralde Suitek, eta 1895eko azaroaren 16an induskatu zuen. Euskal Herrian identifikatutako lehen monolitoetako bat da.
XX. mende amaieran zuhaitz batek bota zuen eta berriz ere zutik jarri zuten.
Vouillé (Vienne)
Vouillé Frantziako udalerri bat da, Vienne departamenduan dagoena, Akitania Berria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vouillé udalerrian erroldatutako biztanleak 3.322 ziren. Familiak 1.368 ziren, horien artean 369 pertsona bakarrekoak ziren (118 bakarrik bizi ziren gizonak eta 251 bakarrik bizi ziren emakumeak), 479 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 448 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 72 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 1.437 etxebizitza zeuden, 1.365 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 30 bigarren erresidentzia ziren eta 43 hutsik zeuden. 1.296 etxeak ziren eta 76 apartamentuak ziren. 1.365 etxebizitza nagusietatik 958 bere jabearen bizilekua ziren, 382 alokairuan okupaturik zeuden eta 25 doan lagata zeuden; 65 etxek gela bat zuten, 60 etxek bi zituzten, 171 etxek hiru zituzten, 413 etxek lau zituzten eta 656 etxek bost zituzten. 1.054 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 551 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 677 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.063 ziren, horien artean 1.550 aktiboak ziren eta 513 inaktiboak ziren. 1.550 pertsona aktiboetatik 1.443 lanean zeuden (756 gizon eta 687 emakume) eta 107 langabezian zeuden (43 gizon eta 64 emakume). 513 pertsona inaktiboetatik 185 erretiraturik zeuden, 156 ikasten zeuden eta 172 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vouillé udalerrian 1.408 unitate fiskal zeuden, 3.460 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.671 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 131 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 8 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 22 eraikuntza enpresak ziren, 20 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 5 finantziazio enpresak ziren, 7 higiezinen enpresak ziren, 19 zerbitzu enpresak ziren, 20 administrazio publikoko enpresak ziren eta 11 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 47 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 1 funeraria, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 4 igeltseroak, 8 margolariak, 4 zurginak, 4 iturginak, 1 argiketaria, 6 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 2 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak eta 1 tintoreria.
2009an zeuden 8 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 1 altzari denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Vouillé udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.196 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zeuden 2 osasun-ekipamenduak botika ziren.
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Vouillé udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 351 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Plan-de-Baix
Plan-de-Baix Frantziako udalerri bat da,Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Larrion
Larrion Allingo kontzejuko ibarburua da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 146 biztanle ditu.
Plan-de-Baix
Biztanleria
2007an Plan-de-Baix udalerrian erroldatutako biztanleak 143 ziren. Familiak 64 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 116 etxebizitza zeuden, 59 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 55 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 114 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 59 etxebizitza nagusietatik 48 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 17 etxek lau zituzten eta 30 etxek bost zituzten. 39 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 29 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 25 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 91 ziren, horien artean 57 aktiboak ziren eta 34 inaktiboak ziren. 57 pertsona aktiboetatik 52 lanean zeuden (32 gizon eta 20 emakume) eta 5 langabezian zeuden (4 gizon eta 1 emakume). 34 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 1 informazio eta komunikazio enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 argiketaria eta 2 jatetxeak.
2000. urtean Plan-de-Baix udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 513 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kamoharaia megastoma
Kamoharaia megastoma Kamoharaia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bothidae familian.
José Juan Bautista Merino Urrutia
José Juan Bautista Merino Urrutia Morquecho Rubio (1886ko irailaren 25a, Ojacastro - 1982ko maiatzaren 6a, Algorta) euskal-errioxar historialari eta euskalari bat izan zen. Bereziki bere jaioterria, Oja ibaiaren ingurua eta Errioxako toponomia eta haien euskarazko jatorria edo loturak ikertu zituen.
Biografia
1886ko irailaren 25an Errioxako Ojacastro udalerrian jaio zen. Hiru hilabeteko adinarekin bere gurasoekin batera Bilbora lekualdatu zen. Hiri honetan hazi eta Santiago Apostuluaren Ikastetxean Merkataritza Irakasle izateko ikasketak burutu zituen. Ikasketak amaitzean, Ojacastro jaioterrira itzuli eta 1912-1913 bitartean bertako alkate izan zen, beste bi urte gehiagoz zinegotzi ere izan zelarik.
Espainiako Bigarren Errepublika garaian eta nahiz eta ideia monarkikoetako gizona izan, Getxoko zinegotzia izan zen. Aldiz, 1946 eta 1960 artean udalerri honetako alkatea.
Bere jaioterriaren erabateko zaletua zenez, Ojacastron errioxar leku izenei buruzko hizkuntz ikerketak burutzeko iturri agortezina topatu zuen, bai eta Errioxa eta Burgosko probintzian mintzatu izan zen euskarari buruzkoa ere. Gaia Antzinaroko ikuspuntutik ikertu zuen, lurralde haiek beroi, baskoi, autrigoi eta barduliarren kokalekua izan zirela suposatuz. Errioxako eta Euskal Herriko etnologia parekatuz ikerketa bat gauzatu zuen, XIII. mendeko "Fazaña de Ojacastro" ("Ojacastroko Balentria") bezalako agiriak ezagutzera emanez, haren bitartez garai hartan Oja Garaiko eremu horretan euskara ohiko hizkuntza zela frogatuz.
Logroñoko probintziako Monumentuen Probintzia Batzordeko lehendakaria izan zen, bai eta Artxibategi, Liburutegi eta Museotakoa ere.
1964tik aurrera Euskaltzaindiako kide ere izan zen, 1974ko ekainaren 15an Donemiliaga Kukulan ohorezko erakunde honetako euskaltzain izendatu zutelarik.
Lanak
Euskarari buruzko gaiontzeko bibliografia:
Salma Luévano
Salma Luévano Luna (Aguascalientes, Mexiko, 1968ko martxoaren 21a) mexikar enpresaburua, politikaria eta giza eskubideen aldeko ekintzailea da. Salma Luévano estilismo-zentroen jabea da.
Salma emakume trans bat da. 2021ko irailaren 1ean Birsortze Nazional Mugimendua (MORENA) alderdi politikoko bere alderdikide María Clemente García eta biak Mexikoko historiako lehehengo diputatu transgeneroak izango dira.
Viswanathan Anand
Viswanathan Anand (விஸ்வநாதன் ஆனந்த் edo visvanātaṉ āṉant) (1969ko abenduaren 11) indiar xake jokalaria da, Nazioarteko Maisu Handia eta Munduko xake txapeldun ohia.
1987an Munduko Junior Xake Txapelketa irabazi zuen, eta 1988an Nazioarteko Maisu Handi titulua eskuratu zuen. 5 aldiz irabazi du Munduko Xake Txapelketa, 2000 (FIDE), 2007, 2008, 2010 eta 2012an. 6 aldiz irabazi du Xakearen Oscarra, 1997, 1998, 2003, 2004, 2007 eta 2008an.
Kalkuluak eta mugimenduak oso arin egiteko duen erraztasunagatik ere ezaguna da Anand. Gaitasun horri esker xake azkarreko hainbat txapelketa irabazi ditu, batez ere blitz modalitatean. Xake azkarreko historiako jokalari onenetakotzat jotzen da.
Munduko Xake Txapelketa
Gata Kamski errusiarren aurka Hautagaien Txapelketa irabazi ostean, 1995ean Munduko Xake Txapelketa (Klasikoa) jokatu zuen Gari Kasparoven aurka New Yorken, baina Kasparov gailendu zen 10,5 eta 7,5 (+4 =13 -1).