cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Acqueville (Manche)
Diru sarrerak
2009an Acqueville udalerrian 233 unitate fiskal zeuden, 649 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.641 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 iturgina eta 2 ile apaindegiak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Acqueville udalerrian 25 nekazaritza-ustiategi zeuden, 708 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Praxi
Praxia (πρᾱξις, praktika) teoria edo ideia bat errealitatean gauzatzeko prozesua da, bereziki konpromisozko ikuspuntu batetik. Bereziki garrantzitsua da terminoa marxismoaren barruan.
Kozojídky
Kozojídky Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 522 biztanle ditu eta 2,87 kilometro koadroko azalera. Hodoníngo barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1352 urtean egin zen.
Sebree (Kentucky)
Sebree Kentuckyko hiri bat da. Webster konderrian kokatua dago. 2010ean 1,603 biztanle zituen, 7.61 kilometro koadrotan banatuta.
Nicolaus (Kalifornia)
Nicolaus Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Sutter konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Tortolì
Tortolì Italiako udalerri bat da. n kokatuta dago, eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Tortolìk honako udalerri hauekin egiten du muga:
Vernajoul
Vernajoul Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vernajoul udalerrian erroldatutako biztanleak 697 ziren. Familiak 287 ziren, horien artean 62 pertsona bakarrekoak ziren (29 bakarrik bizi ziren gizonak eta 33 bakarrik bizi ziren emakumeak), 107 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 98 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 421 ziren, horien artean 303 aktiboak ziren eta 118 inaktiboak ziren. 303 pertsona aktiboetatik 283 lanean zeuden (141 gizon eta 142 emakume) eta 18 langabezian zeuden (9 gizon eta 9 emakume). 118 pertsona inaktiboetatik 60 erretiraturik zeuden, 36 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vernajoul udalerrian 282 unitate fiskal zeuden, 696,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.418 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 18 komertzioetatik, 9 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 6 margolariak, 2 iturginak eta 1 eraikuntza enpresa.
2000. urtean Vernajoul udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 177 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Kozolupy
Kozolupy Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.088 biztanle ditu eta 5,51 kilometro koadroko azalera. Plzeň-Iparraldeko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1352 urtean egin zen.
Vernajoul
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cariama cristata
Cariama cristata Cariama generoko animalia da. Hegaztien barruko Cariamidae familian sailkatua dago.
Eleutherodactylus wetmorei
Eleutherodactylus wetmorei Eleutherodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Eleutherodactylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Burroughston Broch
Burroughston Broch Eskoziako Orkadetako Shapinsay uhartean dagoen Broch  bat da, hau da, Burdin Aroko gotorlekua. XIX mendean aurkitu zen eta egorea onean dago.
Egitura
Gotorleku zirkular honek kanpo diametroa 18 metrotakoa du, eta barnekoa 10 metrotakoa, lau metroko sendera duten harrizko hormak ditu beraz. Sarbidea ekialdean du eta 1'2 metrotako zabalera eta 1'8 metrotako altuera ditu.
Broch-aren barnean putzu sakon bat dago.
Historia
Ondoan dagoen Balfourreko gazteluaren lurretan egonik 1862an David Balfour koronelaren langileek egin zituzten indusketak George Petrie antikuarioaren gidaritzapean. Petrieren esanetan ez zuten ezer berezirik aurkitu, orein adarrak, idi eta erdien hezurrak eta harrizko zenbait ontzi baino ez.
Tau neutrino
Tau neutrino edo neutrino tauonikoa leptoien taldeko funtsezko partikula bat da. ½ko espina du, eta bere masa elektroiarena baino milioi bat aldiz txikiagoa da, baina ez hutsa.
Hain masa txikia duenez, beti argiaren abiaduratik hurbileko abiaduran mugitzen da, horregatik zientzialariek neutrinoak masarik ez zuela pentsatzen zuten, eta ondorioz luxoi bat zela. Beranduago neutrinoen oszilazioaren fenomenoa aurkituko zen, nagusiki, neutrinoen zapore aldaketan datzana. Oszilazioaren ondorioz, neutrinoen masa ezin da hutsa izan.
Ez du karga elektrikorik, eta soilik elkarreragin nuklear ahularen bidez elkarreragiten duenez (partikulei dagokienez grabitate elkarreragina ia hutsa bait da) partikula hau detektatzeko oso zaila da, eta gainera, oszilazioaren ondorioz, partikulen fisikako eredu estandarreko beste bi neutrino motetatik (elektroi neutrinoa eta muoi neutrinoa) ez dago ezberdintzerik.
Hoplolatilus starcki
Hoplolatilus starcki Hoplolatilus generoko animalia da. Arrainen barruko Malacanthidae familian sailkatzen da.
Angerville-la-Campagne
Angerville-la-Campagne Frantziako udalerria da, Eure departamenduan dagoena, Normandia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Angerville-la-Campagne udalerrian erroldatutako biztanleak 1.141 ziren. Familiak 416 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 144 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 184 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 32 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 431 etxebizitza zeuden, 419 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 11 hutsik zeuden. 424 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 419 etxebizitza nagusietatik 345 bere jabearen bizilekua ziren, 71 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 2 etxek bi zituzten, 23 etxek hiru zituzten, 115 etxek lau zituzten eta 275 etxek bost zituzten. 293 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 146 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 261 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 810 ziren, horien artean 596 aktiboak ziren eta 214 inaktiboak ziren. 596 pertsona aktiboetatik 551 lanean zeuden (283 gizon eta 268 emakume) eta 45 langabezian zeuden (24 gizon eta 21 emakume). 214 pertsona inaktiboetatik 86 erretiraturik zeuden, 89 ikasten zeuden eta 39 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Angerville-la-Campagne udalerrian 415 unitate fiskal zeuden, 1.173,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.186 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 59 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 18 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 4 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 10 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 18 zerbitzu publikoetatik, 1 funeraria zen, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 margolariak, 3 zurginak, 2 iturginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 1 kongelatu-denda zen eta 2 altzari dendak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Reinhold Moritzevitx Glière
Reinhold Moritzevitx Glière (errusieraz: Рейнгольд Морицевич Глиэр; Kiev, 1875eko urtarrilaren 11greg./1874ko abenduaren 30ajul. - Mosku, 1956ko ekainaren 23a) sobietar musikagilea izan zen, alemaniar-poloniar jatorria zuena. Moskuko Kontserbatorioko irakasle izan zen. Errusiako klasikoei leialtasunez jarraituz, baina une berean Iraultzako izpiritu berriak bultzaturik, operak, obra sinfonikoak eta kontzertuak (harparako), ganbera-musika eta balletak (Amapola Gorria, 1927, Iraultzari buruzko lehen ballet sobietarra) egin zituen.
Robert Putnam
Robert David Putnam (Rochester, New York, 1941eko urtarrilaren 9a), estatubatuar politologoa da. Harvard unibertsitateko irakasle izan zen. Konpromiso zibilaren, gizarte zibilaren eta kapital sozialaren inguruan egin dituen lanengatik da ezaguna. Putnam-ek nazioarteko harremanen inguruko joko teoria bat ere eratu zuen zeinaren arabera negoziazioek arrakasta izango bailukete solik onura nazionalak sortuko balituzte.
Puget
Puget Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Vaucluse departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Puget udalerrian erroldatutako biztanleak 658 ziren. Familiak 274 ziren, horien artean 57 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 41 bakarrik bizi ziren emakumeak), 127 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 78 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Seneca Gardens (Kentucky)
Seneca Gardens Kentuckyko hiri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 696 biztanle zituen, 0.4 kilometro koadrotan banatuta.
Puget
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 388 etxebizitza zeuden, 283 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 91 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 377 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 283 etxebizitza nagusietatik 245 bere jabearen bizilekua ziren, 23 alokairuan okupaturik zeuden eta 15 doan lagata zeuden; 7 etxek bi gela zituzten, 39 etxek hiru zituzten, 86 etxek lau zituzten eta 151 etxek bost zituzten. 242 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 123 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 155 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Kozomín
Kozomín Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 439 biztanle ditu eta 2,71 kilometro koadroko azalera. Mělník barrutian dago.
Puget
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 375 ziren, horien artean 237 aktiboak ziren eta 138 inaktiboak ziren. 237 pertsona aktiboetatik 192 lanean zeuden (108 gizon eta 84 emakume) eta 46 langabezian zeuden (21 gizon eta 25 emakume). 138 pertsona inaktiboetatik 63 erretiraturik zeuden, 26 ikasten zeuden eta 49 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Kozomín
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1352 urtean egin zen.
Puget
Diru sarrerak
2009an Puget udalerrian 274 unitate fiskal zeuden, 656 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.904 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 39 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 7 higiezinen enpresak ziren, 12 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 3 igeltseroak, 1 margolaria, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 1 jatetxe eta 4 higiezinen agentziak.
2000. urtean Puget udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 294 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Farrell (Mississippi)
Farrell Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Coahoma konderrian dago, Mississippi estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Brillecourt
Brillecourt Frantziako udalerria da Aube departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Brillecourt udalerrian erroldatutako biztanleak 87 ziren. Familiak 32 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 39 etxebizitza zeuden, 34 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. Etxebizitza guzti hauek 39etxeak ziren. 34 etxebizitza nagusietatik 30 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 1ek hiru zituen, 9 etxek lau zituzten eta 22 etxek bost zituzten. 25 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 16 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 15 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 54 ziren, horien artean 44 aktiboak ziren eta 10 inaktiboak ziren. 44 pertsona aktiboetatik 41 lanean zeuden (24 gizon eta 17 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 10 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2000. urtean Brillecourt udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 468 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Eleutherodactylus wightmanae
Eleutherodactylus wightmanae Eleutherodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Eleutherodactylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Juan Manuel Zamora
Juan Manuel Zamora Etxabe (Donostia, - Salou, 2015eko abuztuaren 13a) gipuzkoar futbolaria izan zen, atezain moduan aritzen zena.
Athletic Cluben hasia, sei urtez Jose Angel Iribarren ordezkoa izan zen. 1969ko Errege Kopa irabazi zuen.
Thomasomys baeops
Thomasomys baeops Thomasomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Sigmodontinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Anaba barrutia
Anaba barrutia Panjshir probintziako (Afganistan) barruti bat da. 2019ko estimazioen arabera, 19,978 biztanle bizi ziren bertan.
Mediku-instalazioak
2021eko abuzturako, Emergency izeneko italiar GKEk Gerraren Biktimentzako Kirurgia-Zentro bat zuen bertan.
Labidesthes sicculus
Labidesthes sicculus Labidesthes generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Atherinopsidae familian.
Petros (Tennessee)
Petros Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Morgan konderrian kokatuta dago, Tennessee estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Ametza ikastola
Ametza ikastola Lapurdiko ikastola bat da. Hiriburu herrian dago kokatuta.
Ikastetxe pribatua da, Frantziako Hezkuntza Nazionaleko Ministerioa rekin itundua. Haur hezkuntza eta lehen mailetako ikasleak formatzen ditu, murgiltze ereduan. Seaska eta Ikastolen Elkartea federakuntzetako kide da.
Historia
2004an sortu da. 2016an egoitza berrian sartu da.
Roger Subirats
Roger Subirachs i Burgaya (Bartzelona, 1956ko irailaren 11 - Sant Climent de Llobregat, 2017ko abuztuaren 30a), Roger izengoitiaz bere komikiak sinatzen zituen komikilari katalana izan zen. Bere lana 1970. eta 1980. hamarkadetan ezaguna egin zen.
Biografia
Josep Maria Subirachs eskultorearen semea zen. Roger batez ere aldizkari eta underground komikietan argitaratu zituen bere lanak. Hasieran Purita (1975) eta El Rrollo Enmascarado (1973) aldizkarietan; gero, ezagunagoa egin zenean, El Víbora eta Cairo aldizkarietan; azkeneko hauetan Montesol eta Molina mailako egileekin kolaboratu zuen. 61 urte zituelarik hil zen.
Muoi neutrino
Muoi neutrino edo neutrino muonikoa leptoien taldeko funtsezko partikula bat da. ½ko espina du, eta bere masa elektroiarena baino milioi bat aldiz txikiagoa da, baina ez hutsa.
Hain masa txikia duenez, beti argiaren abiaduratik hurbileko abiaduran mugitzen da, horregatik zientzialariek neutrinoak masarik ez zuela pentsatzen zuten, eta ondorioz luxoi bat zela. Beranduago neutrinoen oszilazioaren fenomenoa aurkituko zen, nagusiki, neutrinoen zapore aldaketan datzana. Oszilazioaren ondorioz, neutrinoen masa ezin da hutsa izan.
SAP Center
SAP Center Kaliforniako San Jose hirian dagoen kirol pabilioi bat da. San Jose Sharks eta San Jose Barracuda taldeen jokalekua da.
1993an eraikitzez amaitu zen.
Mugimendu Sozialista Panheleniarra
Mugimendu Sozialista Panheleniarra (Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα, ahoskatua), normalean PASOK (ΠΑΣΟΚ,  ahoskatua) akronimoz ezaguna, Greziako alderdi politiko sozialdemokrata da, 1974an Andreas Papandreouk sortua. 2015era arte Demokrazia Berria zuen arerio nagusia eta biek txandakatzen ziren gobernuan. Egun Aldaketaren Aldeko Mugimendua koalizioaren parte da.
Aritzeta
Aritzeta Bergarako (Gipuzkoa) ekialdean dagoen auzoa da.
Kožušany-Tážaly
Kožušany-Tážaly Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 876 biztanle ditu eta 6,27 kilometro koadroko azalera. Olomouceko barrutian dago.
Aritzeta
Deba ibaiaren eskuinaldean kokaturik dago. Errekatxo batek zeharkatzen duen bailara bat da, beraz. Halaber, auzoa bide batek zeharkatzen du, Aritzetako San Migel baserria eta San Migel baselizaraino doana. Bertan, Bergararen ikuspegiaz aparte, hainbat antena daude, zehazki, Bergaran telebista ikustea ahalbidetzen duena, beste antena batzuen artean.
Kožušany-Tážaly
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1369 urtean egin zen.
Noltland gaztelua
Noltland gaztelua (Noltland Castle) Eskoziako Pierowall herrian dagoen gaztelua da, Orkadak uhartedian. A mailako eraikina izendaturik dago.
Chunga burmeisteri
Chunga burmeisteri Chunga generoko animalia da. Hegaztien barruko Cariamidae familian sailkatua dago.
Sharpsburg (Kentucky)
Sharpsburg Kentuckyko hiri bat da. Bath konderrian kokatua dago. 2010ean 323 biztanle zituen, 0.51 kilometro koadrotan banatuta.
Noltland gaztelua
Historia
1560 urtean Adam Bothwell Orkadetako apezpikuak bere anaia Gilbert Balfourri Notland lurraldea eman zion eta honek eraiki zuen gaztelua. Hau Maria I.a Eskoziakoaren alde azaldu zen eta Robert Stewart Orkadetako Earlak setiatu egin zuen 1570 inguruan baina atzera egin behar izan zuen. 1598an haren seme Patrick Stewartek setiatu zuen berriz eta eskuratu ez arren kalte handiak eregin zizkion.
1606rako konpondu eta Sir John Arnot-ek erosi zuen. 1650an ordea Hiru Erresumen Gerran Covenanterrek gaztelua eskuratu eta su eman zioten. 1881ean hondarretan zegoela aipatzen da eta 1911an Balfour familiak Estatuari eman zion. Gaur egun Historic Scotland erakundeak kudeatzen du.
Oztibarreko ikastola
Oztibarreko ikastola Nafarroa Behereako ikastola bat da. Larzabale herrian dago kokatuta eta Oztibarre eskualdeko haurrak biltzen ditu.
Claude Chevalley
Claude Chevalley (Johannesburgo, - Paris, ) frantses matematikaria izan zen. Bourbaki taldearen sortzaileetako bat izan zen. Irakasle aritu zen Estatu Batuetan (Princeton eta Columbia) eta Frantzian (Parisko Zientzietako Fakultatea, Vincennesko Unibertsitatea). Chevalleyk lan nagusiak multzoen teoriaren inguruan egin zituen, batez ere, multzo aljebraikoen inguruan, baina baita zenbakien teoriaren eta geometria aljebraikoaren inguruan ere. Garrantzizko lana egin zuen aljebra modernoan, eta Lieren multzoen eta aljebren inguruan egin zituen lanengatik nabarmendu zen. Izan ere, Chevalleyk Lieren multzoen inguruan egin zituen lanak lagungarri izan dira gaur egungo aljebra metodoen garrantzia eta eraginkortasuna neurtzeko. Chevalleyren Fundamental Concepts of Algebra (1956) lana ezinbestekoa izan da aljebraren gaur egungo kontzeptuak ulertzeko.
Oztibarreko ikastola
Ikastetxe pribatua da, Frantziako Hezkuntza Nazionaleko Ministerioarekin itundua. Haur hezkuntza eta lehen mailetako ikasleak formatzen ditu, murgiltze ereduan. Seaska eta Ikastolen Elkartea federakuntzetako kide da.
Historia
1991an sortu da 6 ikaslerekin, Bunuzeko Intxauseta etxean Haur hezkuntza sailei mugaturik.1993an Donaixtiko Xola etxean kokatzen zen, 12 ikaslerekin, eta 1995an Azmen.
1999an lehen maila idekitzen da Izura-Azmen, eta urte batez haur hezkuntza Ibarrolan egin zen.
Bezeklik leizeak
Bezeklik leizeak edo Mila Buden Bezeklik leizeak izenez ere azagunak (uigurreraz: ېىزەكلىك مىڭ ئۆيى ;txineraz: 柏孜克里千佛洞; Pinyineraz: Bózīkèlǐ Qiānfódòng) Txinako Xinjiang probintzian, Turfan hiritik hurbil, dagoen 77 leize budisten multzo bat dira.
Historia
Jatorriz budistak ziren uigurrak baina 1389an Chagatai kanatoko Khizr Khoja agintariak konkistatu eta islamera bihurtu zituen. Uigurrek ez zuten beren jatorrizko kulturaren memoria mantendu eta irudi budistak atzerritar sinesgabeek egin zituztela sinistarazi zitzaien. Islamak irudiak debekatzen dituenez hormirudi asko suntsituak izan ziren eta iristeko zailak zirenak baino ez ziren kontserbatu.
XIX. mendearen amaieran eta XX. mendearen hasieran esploratzaile europarrek eta japoniarrek hormirudi hauek aurkitu eta asko eraman egin zituzten, munduan zehar sakabanatuz. Piezarik onenak Albert von Le Coq esploratzaile alemaniarrak eraman zituen Berlinera, baina Bigarren Mundu Gerrako bonbaketetan suntsituak izan ziren. Artelan onenetako batzuk San Petersburgoko Hermitage museoan, Tokioko Museo Nazionalean eta Londresko British Museumean aurkitzen dira.
Artea
77 leizek osatzen dute multzoa eta hauetatik 40 inguruk hormirudiak dituzte. Irudi hauek 1.200 metro koadroko azalera estaltzen dute guztira. Leize gehienak errektangularrak dira, arku itxurako sabaia dutenak. Sabaiak lau zati izan ohi ditu eta bakoitzean Budaren hormirudi bat dago. Horrela beraz sabai guztia Budaren ehundaka irudik osatzen dute, hortik Mila Buden leizeak ezizena. Badira hormirudi handi batzuk ere, kalitate artistiko handikoak.
Zetaren Bideak ekarri zuen kultura aniztasun hadiaren adierazgarriak dira irudiak. Budaren inguruan arraza anitzetako pertsonaiak agertzen dira, turkiarrak, persiarrak, indiarrak eta baita europarrak ere. Budak berak mongoloide arrazaren ezaugarriak ageri ditu, uigur leinuaren ezaugarriak hain zuzen ere. Hizkuntza askotako idazkiak ere aurkitzen dira, gehienak uigurez eta txineraz badira ere. 11. leizean bazen hormirudi berezi bat, gaur egun Japonian aurkitzen dena. Bertan kultura askotako musikarien talde bat aurkitzen da, musika tresna mota ugari jotzen ari dela. Musikari gehienak mongoloideak dira baina Asia hegoaldeko beltzaran bat eta kaukasiar bat ere ikusten dira.
Alan Greenspan
Alan Greenspan (New York, 1926ko martxoaren 6a) estatubatuar politikari eta ekonomialaria da. 1987tik 2006ra bitartean Estatu Batuetako banku zentraleko lehendakaria izan zen.
Ekonomian lizentziaduna eta Alderdi Errepublikanoko kidea da. Bere alderdiaren barruan adar moderatuenaren buru izateagatik da ezaguna. Arazo ekonomikoetarako aholkulari izan zen Nixon (1968-1974) eta Ford (1974-1976) lehendakariekin. 1987ko abuztuan Ronald Reaganek Estatu Batuetako banku zentraleko lehendakari izendatu zuen eta, lau urtetik lau urtera, berriz hautatua izan zen, 2006ko urtarrilean erretiratu zen arte.
Herri Batasuna (Grezia)
Herri Batasuna (Λαϊκή Ενότητα, LAE) Greziako alderdi politiko sozialista da, 2015ean SYRIZAtik alde egindako kide batzuek sortua. Panagiotis Lafazanis bozeramailea du.
Biomolekula
Biomolekulak, organismo bizidunetan aurkitzen diren osagai kimikoak dira, zeinak izaki bizidun guztien oinarrizko unitate moduan jokatzen dute. Funtzio biologikoak betetzeko ezinbestekoak dira; hala nola, sintesia, prozesuen erregulazioa eta beste molekulen garraioa. Hori dela eta, biomolekulen presentzia beharrezkoa da izaki bizidunetan, zeinak endogenoak, organismoak berak sor ditzakeenak, edo exogenoak, kanpotik eratorritakoak, izan daitezke.
Estruktura
Biomolekulen ezaugarri garrantzitsua hauen egiturazko antolaketa da; izan ere, horri esker bere funtzioak betetzeko gai dira. Horretarako, beharrezkoak dira organismoetan aurkitutako pisu atomiko txikiko mokekulak, zeinetatik oxigenoa, hidrogenoa, nitrogenoa eta batez ere karbonoa bereizten diren. Lau elementu hauek, zelula masaren %99a osatzen dute, sarritan ere fosforo eta sufrearekin batera.
Bioelementuen berezitasuna haien artean lotzeko gaitasunean oinarritzen da, lotura sendo bakunak, bikoitzak, hirukoitzak eta laukoitzak sortuz. Aipatutako elementuetatik karbonoa da biomolekulen funtsa, horri esker kate konbinazio desberdin ugari sor daitezke. Kate hauek biomolekulen eskeletuak dira, karbonoz osatutako egitura lineal, adarkatu edo ziklikoak eratuz. Gainera, karbono-eskeletuei  beste elementuen konbinazioak gehi dakizkieke, talde funtzional (alkoholak, zetonak, aminak, azidoak etab.) deritzenak, funtzio espezifikoak burutzeko erabiltzen direnak.
Biomolekulen egitura espazialari erreparatzeko, beharrezkoa da haien egitura tridimentsionala aipatzea, bereziki karbonoen loturen ondorioz eratutakoak. Antolaketa espazial honek molekulen arteko interakzioak ahalbidetzen ditu, organismo barneko funtzio biologikoak gerta daitezen, adibidez, entzima-sustratu interakzioak.
Motak
Izaki bizidunetan aurki daitezken biomolekulak bi multzotan sailkatzen dira: inorganikoak eta organikoak.
Inorganikoak
Egoera likido, solido, zein gaseosoan aurki daitezkeen karbono eta hidrogenozko kateez osaturik ez dauden molekulak dira. Talde honetako molekulak gatz mineralak, ura eta gasak dira.
Organikoak
Karbono eta hidrogeno kateez osatuta dauden molekulak dira. Kate hauei beste elementu batzuk gehi dakizkie; hala nola, nitrogenoa, fosforoa eta sufrea, oxigenoarekin lotzen direnak egitura konplexuagoak eratuz. 4 talde desberdinetan bana daitezke: gluzidoak, lipidoak, azido nukleikoa eta proteinak.
Gluzidoak
Talde honetako molekulak dira lurreko biomolekulik ugarienak, giza dietaren oinarrizko elementuak direnak. Gluzidoak, karbohidratoak edo azukreak ere deituak, karbono, oxigeno eta hidrogenoz bereziki osaturik daude; hala ere, nitrogeno, fosforo edo sufrearekin batera ere aurki daitezke. Bere konplexutasunaren arabera 3 taldetan sailkatzen dira: monosakarido, oligosakarido eta polisakaridoak.
Monosakaridoak
Azukreek bost karbono edo gehiagoz osatuta daudenean konformazio berri bat har dezakete, hau lotura hemiazetal eta hemizetalei esker gertatzen da; horrela, zentro kiral berri bat sortuz, karbono anomerikoa deitzen dena. Karbono hauek α edo β konformazioa dute, beste monomeroekin lotzerakoan eragin desberdina sortzen dutenak.
Alexandro III.a Errusiakoa
Alexandro III.a Errusiakoa (San Petersburgo, 1845ko martxoaren 10agreg.otsailaren 26ajul. – San Petersburgo, 1894ko azaroaren 1agreg./urriaren 20ajul.) Errusiako tsarra izan zen 1881etik 1894ra. Alexandro II.aren eta Maria Hesse-Darmstadteko enperatrizaren bigarren semea izan zen. 1865ean tsarevitx bihurtu zen, haren anaia zaharrena, ordu arte tsarevitx zena, Nikolas Nizan hil ostean, eta Maria Feodorovna (Dagmar Danimarkakoa) printzesarekin ezkondu zen, anaiaren bidea jarraituz. Bikoteak seme-alabok izan zituen:
Elektroi neutrino
Elektroi neutrino edo neutrino elektronikoa leptoien taldeko funtsezko partikula bat da. ½ko espina du, eta bere masa elektroiarena baino milioi bat aldiz txikiagoa da, baina ez hutsa.
Alexandro III.a Errusiakoa
Alexandro III.a 1881ean tronuratu zen, Alexandro II.a San Petersburgon hila izan ondoren. Subirano autoritario eta energiaz betea izan zen, Errusiako monarkiaren sistema autokratiko eta absolutista bere horretan gorde zuena.
Elektroi neutrino
Hain masa txikia duenez, beti argiaren abiaduratik hurbileko abiaduran mugitzen da, horregatik zientzialariek neutrinoak masarik ez zuela pentsatzen zuten, eta ondorioz luxoi bat zela. Beranduago neutrinoen oszilazioaren fenomenoa aurkituko zen, nagusiki, neutrinoen zapore aldaketan datzana. Oszilazioaren ondorioz, neutrinoen masa ezin da hutsa izan.
Alexandro III.a Errusiakoa
Europako bigarren jendarmetzat hartua izan zen (lehenengoa, haren aitona Nikolas I.a izan zen), eta bat-batean nefritisak jota hil zen 1894an, 49 urterekin. Hori zela eta, ez zuen astirik izan bere seme Nikolas II.ari gobernu mota nolakoa izatea nahi zuen erakusteko. Arazo sozialak konpondu gabe zeuden Errusian eta 1905eko altxamendura eraman zuen egoera hark, baita 1917ko Errusiako Iraultza ra ere: horrek Romanov dinastiari amaiera jarri zion.
Elektroi neutrino
Ez du karga elektrikorik, eta soilik elkarreragin nuklear ahularen bidez elkarreragiten duenez (partikulei dagokienez grabitate elkarreragina ia hutsa bait da) partikula hau detektatzeko oso zaila da, eta gainera, oszilazioaren ondorioz, partikulen fisikako eredu estandarreko beste bi neutrino motetatik (tau neutrinoa eta muoi neutrinoa) ez dago ezberdintzerik.
Biomolekula
Monosakaridoak
Monosakaridoen hainbat adibide daude, nabarmenena glukosa izanik, horretaz gain, kantitate txikiagoan, glalaktosa eta fruktosa ditugu, beste hainbat monomeroekin batera. Hauek, beste osagaiekin batera, egitura bereziak sor ditzakete: desoxiazukreak, aminoazukreak, polialkoholak, azukre azidoak eta ester fosforikoak.
Oligosakarido
Monosakaridoen antzeko propietateak dituzten monomero gutxi batzuez (2-10) osaturiko kateak dira, hauen artean disakaridoak ohikoenak izanik. Azukre hauen arteko loturak O-glikosidikoa du izena, eta ziklo bateko karbono anomerikoaren eta beste ziklo baten edozein karbono kondentsaziozko lotura batekin kobalenteki lotzean sortzen da. Lotura honen ondoren bi oligosakarido mota ikusten dira, ahalmen erreduzitzailea daukatenak (karbono anomeriko bat aske dutenak) eta ahalmen erreduzitzailerik gabekoak (lotura bi karbono anomerikoen artean egindakoa). Honen adibide ohikoenak sakarosa (ez erreduzitzailea), maltosa eta laktosa (erreduzitzaileak) dira.
Polisakaridoak
Hamar monomero baino gehiagoz osatuta daudelarik, naturan ohikoenak diren karbohidratoak dira. Hauek luzeraren, unitateen lotura mota eta adarkadura mailaren arabera desberdintzen dira. Bi taldetan bereiz daitezke: homopolisakaridoak, monomero berdinen osatutakoak, eta heteropolisakaridoak, monomero desberdinez osatutakoak. Homopolisakaridoak funtzioaren arabera bereiztu ahal dira. Alde batetik, erreserba funtzioa daukaten polisakaridoak: almidoia eta glukogenoa. Bestalde, egiturazko funtzioa dutenak: kitina eta zelulosa.
Heteropolisakaridoak beste bi taldetan sailkatzen dira, adarkatuak eta linealak. Linealen artean, glikosaminaglikanoak eta proteoglikanoak daude; adarkatuen artean, lipopolisakaridoak, peptidoglikanoak, azido teikoikoak eta glikokonjukatuak daude. Polisakarido hauen funtzioak anitzak dira, baina bereziki zelulen kanpoko euskarria izatera bideratzen dira.
Lipidoak
Karbono, hidrogeno eta oxigenoz bereziki konposatutako, talde anitzetan sailkatzen diren biomolekulak dira. Hauen ezaugarri bereizgarriena uretan disolbaezinak direla da; izan ere, molekula anfipatioak dira, buru polarra eta isats apolarra dituztenak, azken honek uretan ez disolbatzea eragiten du. Propietate honi esker lipidoak mintzen osagai nagusiak dira. Molekulen arteko erakarpenek, eremu urtsutik babesteko, isats apolarrek loturak eratzea eragiten dute, buru polarrak kanpoalderantz bideratuz. Honen ondorioz, bizitzarako beharrezkoak diren mizelak (mintz bakuna) eta liposomak (mintz bikoitza) sor daitezke. Beste funtzioei erreparatuz, lipidoak hainbat modutan joka dezakete zeregin anitzak betetzeko, hala nola: erregai energetikoa, hormona, argizaria, pigmentua, bigarren mezularia, elektroi garraiatzailea, emultsionatzailea etab.
Nahiz eta molekula oso heterogeneoak izan, lipidoak bi taldeetan bana daitezke; alde batetik, saponifikagarriak, eta bestetik, saponifikaezinak. Lipido saponifikagarriak saponifikazio prozesua jasan dezaketen lipidoak dira, prozesu honetan lipidoetako ester loturak eremu basikoan hidrolizatzen dira xaboia eratuz.
Lipido saponifikagarriak
Talde honetako oinarrizko elementuak gantz azidoak dira. Hauek, kate hidrokarbonatuz osatuta daude, muturrean karboxiloa talde bat izanik. Kateak binaka doazen karbonoz osatuta daude, 12-24 karbono arteko egituretan antolatuz. Kate hauen berezitasuna haien karbonoen arteko lotura kopurua da. Lotura bakunek egitura zurrunagoak osatzen dituzte, lotura bikoitz eta hirukoitzek egitura jariakorragoak eratzen dituzten bitartean. Lotura bakunez osatutako gantz azidoei ase deritze eta lotura bat baino gehiagokoei asegabe. Talde honen barruan hiru lipido mota dira esanguratsuenak: triglizeridoak, fosfolipidoak eta esfingolipidoak.
Lipido saponifikaezinak
Kasu honetan, lipido saponifikagarriekin ez bezala, ezinezkoa da xaboia lortzea haien hidrolisiarekin.
Proteinak
Izaki bizidunetan aurkitzen diren makromolekula ugarienak, zelula guztietan ager daitezkeen karbonoz, hidrogenoz, oxigenoz, nitrogenoz eta sufrez osatutako molekulak dira. Hauek, aminoazido izeneko molekula ezberdinen sekuentziaz osaturik daude eta milaka konbinazio desberdin sor ditzakete. Sekuentzia hauek izaki guztien material genetikoan kodifikatuta daude eta hainbat funtzio betetzeko informazioa daukate. Proteinen funtzioen artean honako hauek dira bereizgarrienak: garraioa, funtzio entzimatikoa, defentsa, egitura, mugimendua eta erreserba.
Proteinek hainbat propietate bereizgarri dituzte bere egiturarekin estuki lotuta daudenak. Alde batetik, bere jatorrizko konformazioa edo konformazio absolutua dago, horri esker proteina bakoitzak bere egitura eta konposizio zehatza du, eta bakarrik egoera honetan funtzional izan daitezke. Bestetik, konformazio honen galera gerta daiteke, desnaturalizazioa deritzona, pH eta tenperatura aldaketa edo erradiazioaren ondorioz gertatzen dena. Proteinen egitura lau zatitan banatzen da, aminoazido sekuentziatik hasita, makromolekula konplexuak lortu arte.
Azkenik, laborategian oso erabilgarria den propietate berezi bat daukate, ahalmen indargetzaile deritzona. Honi esker, ingurune bateko pH egoera zehatzean manten daiteke. Ahalmen hau proteina bakoitzean pH balio zehatz baterako izaten da, proteina kateei lotutako taldeen araberakoa.
Aminoazidoak
Albo kate hauei esker, aminoazidoak hainbat taldetan sailkatzeko beharra dago, hala ere, aminoazido guztiak jarraitzen dituzten propietateak ere badaude. Alde batetik, haien izaera anfoteroa, amino taldearen karga positiboa eta karboxiloaren karga negatiboaren ondorioz sortutakoa. Bestetik, estereoisomeria gaitasuna, L edo D moduan sailkatzea ahalbidetzen duena; dena den, normalean L moduan aurkitzen dira.
Egitura Primario
Izaki bakoitzaren material genetikoaren arabera kodetutako aminoazidoen sekuentzia zehatza da. Proteinaren konformazio absolutuaren arabera, luzera eta konbinazio desberdinak izaten dituzte. Aminoazido hauek, lotura polipeptidikoz elkarri lotuta egoten dira, kate barneko birak murrizten dituztenak.
=
Egitura Sekundarioa ===== Egitura primarioan sortutako katean hidrogeno loturak eratzen hasten dira, kateari bi egitura forma desberdin emanez. Alde batetik, α-helize deituriko egitura kiribildua sortzen da, normalean eskuinalderantz biratzen dena. Kasu honetan, hidrogeno loturak helizearen barruan eratzen dira, kate intrakatenarioak sortuz; aldiz, aminoazidoen alboko kateak kanpoalderantz mugitzen dira. Bestetik, β-orriak katea zig-zag moduan mugitu ondoren sortzen dira, orrien antzeko egiturak eratuz. Kateak elkarrekiko paraleloak edo antiparaleloak izan daitezke, orriaren egonkortasunean eragina edukiko duena.
Kasu honetan, hidrogeno loturek kateen arteko loturak sortzen dituzte eta aminoazidoen alboko kateak orriaren goiko eta beheko ataletan txandakatzen dira.
Bi egitura hauek batera aurkitzen dira egitura sekundarioan, kasu batzuetan elkartuz eta konformazio bereziak sortuz, esaterako: β – α – β eta Rossmann egiturak. Egitura desberdinak haien artean lotzeko lau aminoazidoz (maiz Asn, Gly eta Pro) konposatutako β-birak edo β-ukondoak erabiltzen dira. Hauek 180 graduko birak ematen dituzte, lehen eta laugarren aminoazidoak hidrogeno lotura baten bidez lotuta.
Egitura Tertziarioa ===== Proteina batzuen azkenengo egitura maila da, hainbat lotura eta elkarrekintzen ondorioz sortutako egitua konplexuak dira. Kasu honetan, aurreko egituretan kanpoalderantz kokatutako albo kateek elkarri eragiten (erakarri edo alderatu) hasiko dira, aminoazidoen kateak egitura zehatz bat hartzen duen arte. Maila honetan sortutako loturak honako hauek izan daitezke: indar elektrostatikoak, disulfuro zubiak, indar hidrofobikoak eta hidrogeno loturak. Horrela, bi motatako proteinak sortzen dira: proteina globularrak eta zuntz proteinak.
Egitura Kuaternarioa  ===== Azken egitura honetan, egitura tertziarioko polipeptidoak elkarrekin batzen dira, proteinetan egitura bereziak sortuz. Bi kate, berdin zein desberdin, lotzerakoan dimeroak eta lau kate batzerakoan tetrameroak eratuz. Hauek ere globularrak eta zuntz formakoak izan daitezke.
Azido nukleikoa
Izaki guztien informazio genetikoa gorde dezaketen, karbonoz, hidrogenoz, nitrogenoz, oxigenoz eta fosfatoz osaturiko makromolekulak dira. Hauetan, bi talde nagusi aurkitzen dira, bere konposizio eta funtzioen arabera bereizten direnak: ADN eta RNA.
Konposizioari dagokionez, azido nukleikoen unitateak nukleotidoak dira. Hauek hiru osagaiz eginda daude: pentosa bat eta hari lotutako base nitrogenatu eta fosfato talde bat. Pentosa azukreak bigarren karbonoaren taldearen arabera bi modutan aurki daiteke: alkohol bati lotuta, erribosa moduan, eta alkoholik gabe, desoxierribosa moduan.
Fosfato taldeei dagokienez, hauetako gehienez hiru aurkitzen dira azido nukleikoetan; hala ere, azido nukleiko mota guztiek ez dute fosfato kantitate bera, batzuek bakarrik bat (mono aurrizkiarekin adierazten direnak), bi (di aurrizkiarekin) edo hiru (tri aurrizkiarekin) izan ditzakete.
Azkenik, base nitrogenatuak. Hauek, konposatu hidrofobiko aromatiko heteroziklikoak dira, bi taldetan banatzen direnak: purikoak eta pririmidinikoak. Purikoen artean, adenina eta guanina aurkitzen dira eta primidinikoetan, timina, zitosina eta uraziloa.
Hiru osagai hauek konbinazio desberdinak sor dezakete,  basea eta pentosa lotzean nukleosido izeneko egitura lortuz eta nukleosidoari talde fosfatoa gehitzean nukleotidoak eratuz. Horrela, nukleotido aske desberdin edo azido nukleiko kateen monomeroak sortzen dituzte. Hauetako ohikoenak DNA eta RNA dira; hala ere, DNA eta RNA-z gain garrantzizko funtzioak betetzen dituzten beste monomero ere badaude; esaterako, adenosin trifosfatoa (ATP), erribosa batez, hiru fosfatoz eta adenina base batez osaturiko molekula, energia gordailu gisa erabiltzen dena. Batzuetan ere entzimen kofaktore moduan erabiltzen dira, hala nola: A koentzima, flabina adenina dinukleotido, flabina mononukleotidoa eta nikotinamida adenina dinukleotido fosfatoa. eta bezalako molekulak metabolismorako eta zelularen funtzionamendurako beharrezkoak diren erredox erreakzioetan parte hartzen dute.
DNA
Ardatz beraren inguruan kiribilduta dauden bi harizpi helikoidalez sortutako molekula da. Harizpiak haien arteko osagarriak eta antiparaleloak dira, bira destrogiroa emanez helize itxura lortzen dutenak. DNAk kondentsazio maila desberdinetan aurkitu ahal da, pairatzen ari den prozesuaren arabera. Transkribapen edo erreplikazio prozesuetan kondentsazio maila txikian aurkitzen da; aldiz, zelula zatiketan kondentsazio maila handian egoten da. Oinarrizko egiturari erreparatuz, fosfato talde batez, desoxirribosa batez eta lau base desberdineko nukleotidoz (adenina, timina, zitosina eta guanina) konposatuta dago. Hauek haien artean, fosfodiester edo lotura nukleotidikoaren bitartez lotzen dira, pentosaren hirugarren karbonoa beste nukleotido baten fosfatoarekin kondentsaziozko lotura kobalentea eratuz.
Behin nukleotidoz osatutako bi harizpiak lortuta, haien artean osagarriki lotzen dira,  adeninak eta timinak bi hidrogeno lotura sortuz eta guaninak eta zitosinak hiru hidrogeno lotura eratuz.
DNAk konplexutasun maila handiagoko egiturak sor ditzake honen paketazioan laguntzen duten proteinekin batera. Proteina hauek, positiboki kargatuta dauden histonak dira (H1, H2A, H2B, H3 eta H4). Hauetatik H2A, H2B, H3 eta H4 histona mota bakoitzetik bi unitate hartuz eta haien artean elkartuz, oktameroa sortzen da. Oktameroen inguruan DNA katea birak ematen ditu, nukleosoma izeneko egiturak eratuz. Nukleosoma hauei H1 histonak elkartuko zaizkie, kromatosoma izeneko egitura berriak sortuz. Kromatosoma desberdinez osatutako DNA katea errosario egitura hartzera pasatzen da. Honen ondoren kateak kondentsazio maila handiagora igarotzen da solenoidea eratuz. Solenoidea kondentsatzen jarraitzen du, begizta, erroseta, kiribila eta azkenik kromatidak eratuz.
Amaieran kromosoma izeneko egitura lortzen da, bi kromatida ahizpaz osaturik dagoena. Kromosomak bi eratan aurki daitezke, era ez kondentsatuan, kromosoma interfasikoa deiturikoa eta kondentsatua, kromosoma mitotikoa deitua.
RNA
Erribosa batez, talde fosfato batez eta lau base desberdinez (adenina, urazilo, zitosina eta guanina) osaturiko nukleotidoz konposatutako kate laburrak dira. DNArekin bezala lotura nukleotidikoa erabiltzen dute nukleotidoak haien artean lotzeko, baina kasu honetan kate bakarreko azido nukleikoa osatzen dute. RNA mota desberdinak existitzen dira, eta bere funtzioa DNAn kodetutako informazioa proteinak sintetizatzeko erabiltzean datza. Hasteko, RNA mezularia (mRNA) dago, DNAn aurkitzen den gene baten kopia osagarria da, RNA erribosomikoarekin batzen dena. RNA erribosomikoa (rRNA) hainbat proteinekin batera erribosomen azpiunitateak sortzen dituzte. Azkenik, RNA garraiatzailea (tRNA) rRNA eta mRNA batu ondoren RNA mezularian kodetutako sekuentziaren arabera aminoazido osagarriak eramaten ditu, proteina berriak sortuz. Hauekin batera ere mikroRNA dago, proteinen sintesian eraginik ez duena, baina transkribatutako gene bat isilarazteko ahalmena duena.
Biomolekula organikoan jatorria
Molekula biologikoak molekula ez biologikoen lege fisiko kimiko berberak jarraitzen dituzte; izan ere, biak jatorri beretik eratorriak dira, edo horrela pentsatzen da.
Oraindik, zientziak ezin izan du zehaztu molekula biologikoen sorrera; hala ere, hainbat teoria plazaratu egin dira jatorri probableena aurkitzeko.
1922an, Aleksandr I. Oparin biokimikariak Lurraren lehen bizitzaren sorrera azaltzeko teoria berri bat aurkeztu egin zuen. Teoria honen arabera, aintzinako atmosfera, gaur egunekoarekin alderatuz, oso desberdina zen. Garai hartako atmosfera, gaur egungoa ez bezala, amonioz, metanoz eta urez osaturik zegoen, ingurune erreduzitzailea izanik oxigenoaren gabezia zela eta. Egoera honetan, tximistetako energia elektrikoak edo sumendietako bero-energiak inguruneko gasen erreakzioak bultzatu egin zituzten, konposatu organiko bakunak sortuz.
Konposatu hauek propietate fisiko-kimikoen konbinazio egokienaren bila elkartzen hasi ziren  lehendabiziko funtzioak (energia-transformazioa eta auto-erreplikazio ahalmena) betetzeko, egitura konplexuagoak sortuz. Egiturek milioika urteetann zehar eboluzionatu egin zuten, lehen mintza eta katalizatzaileak sortzera iritsiz, horien elkarketak zelula primitiboaren sorrera ekarriko lukeena. Teoria hau urte askotan zehar garatu eta frogatutakoa izan da; hala ere, ezin izan da %100ean baieztatu.
Kožušice
Kožušice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 114 biztanle ditu eta 7,18 kilometro koadroko azalera. Vyškov barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1490 urtean egin zen.
Eleutherodactylus zeus
Eleutherodactylus zeus Eleutherodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Eleutherodactylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Lopholatilus chamaeleonticeps
Lopholatilus chamaeleonticeps Lopholatilus generoko animalia da. Arrainen barruko Malacanthidae familian sailkatzen da.
Shelbyville (Kentucky)
Shelbyville Kentuckyko hiri bat da. Shelby konderrian kokatua dago. 2010ean 14,045 biztanle zituen, 20.87 kilometro koadrotan banatuta.
Kovászna konderria
Kovászna konderria ( ahoskatua; Covasna, ahoskatua) Errumaniako Centru eskualdeko konderrietako (județ) bat da. Bere hiriburua Sepsiszentgyörgy da. 3.710 kilometro koadro ditu, eta 210.177 biztanle zituen 2011n.
Blanchard (Idaho)
Blanchard Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Bonner konderrian dago, Idaho estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Rhynochetos jubatus
Rhynochetos jubatus Rhynochetos generoko animalia da. Hegaztien barruko Rhynochetidae familian sailkatua dago.
Jataka
Jātaka (sanskritoz: जातक, euskaraz "jaiotza" esan nahi duena) Budaren aurreko bizitzak kontagai duten elezaharren bilduma da, pali hizkuntzaz idatzia eta India guztira zabaldua. 547 istorio dira denetara, K.a. III. mendekoak zaharrenak. Asiako herri budista guztietako hizkuntzetara itzuli dira ipuin horiek, eta berebiziko garrantzia izan dute itzulpen horiek herri haietako filosofian eta literaturan.
Leuresthes sardina
Leuresthes sardina Leuresthes generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Atherinopsidae familian.
United Center
1994an inauguratu zen.
Katinga
Katinga (Caatinga) tropikoko eta tropiko-inguruetako eskualde lehorretan, batez ere Brasilgo ipar-ekialdean, hazten den landaredia; hark estaltzen duen lekua. Hosto galkorra duten zuhaitz txikiak, zuhaixka arantzatsu batzuk eta hosto gogorreko beste zenbait belar besterik ez da hazten katingan.
Amberre
Amberre Frantziako udalerri bat da, Vienne departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Amberre udalerrian erroldatutako biztanleak 478 ziren. Familiak 186 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 77 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 57 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.