cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Telefono adimendun
Segurtasuna
Telefono adimendunetan malwarea (hau da, software kaltegarria) erraz sar daiteke, segurua ez den aplikazioen denda baten bitartez. Sarritan, malwarea legezko aplikazioen bertsio pirateatuetan ezkutatzen da, hirugarrenen aplikazioen denden bidez banatzen baitira. Malwarea "eguneratze erasoa"ren bidez ere sar daiteke. Aplikazio-denda batetik lortutako aplikazioek zenbait mota berritako malwarekiko ahulak izan daiteke. Beraz, instalatuta daukaten eguneratze bat eskuragarri dagoenean erabiltzaileei jakinarazi behar diete, malwarearen aurkako babesa izateko.
Güell Kolonia
Güell Kolonia, Kataluniako Baix Llobregat eskualdean dagoen industria kolonia bat da, Bartzelonako probintziako Santa Coloma de Cervelló udalerrian. Antoni Gaudíren arkitektura ikertzeko erreferente nagusietako bat da, bai eta Kataluniako modernismoaren gune garrantzitsuenetako bat ere.
1890eko hamarkadatik aurrera eraiki zen. Kataluniako industria kolonia gehienetan ez bezala, Eusebi Güell enpresaburuak bere langileen bizi baldintzak hobetzea erabaki zuen, eta bere kultur mezenazgoa ezartzea. Honela, bere izena daraman koloniari arkitektura moderdistako kultura eta erlijio eraikinak eraikitzea erabako zuen, horien artean, Antoni Gaudi arkitektoaren Güell Koloniako kripta nabarmentzen da.
Dicaeum melanoxanthum
Dicaeum melanoxanthum Dicaeum generoko animalia da. Hegaztien barruko Dicaeidae familian sailkatua dago.
Poligné
Poligné Bretainiako udalerri bat da. Administraiboki Frantziako Ille eta Vilaine departamenduan dago Bretainia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 1.047 ziren. Familiak 367 ziren, horien artean 66 pertsona bakarrekoak ziren (33 bakarrik bizi ziren gizonak eta 33 bakarrik bizi ziren emakumeak), 111 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 182 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denborak, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 420 etxebizitza zeuden, 367 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 29 hutsik zeuden. 406 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 367 etxebizitza nagusietatik 302 bere jabearen bizilekua ziren, 61 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 17 etxek bi zituzten, 47 etxek hiru zituzten, 66 etxek lau zituzten eta 235 etxek bost zituzten. 314 etxebizitzek parking plaza bat zuten azpialdean. 121 etxetan auto bat zegoen eta 230 bi edo gehiago zeuden
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 667 ziren, horien artean 570 aktiboak ziren eta 97 inaktiboak ziren. 570 pertsona aktiboetatik 543 lanean zeuden (289 gizon eta 254 emakume) eta 28 langabezian zeuden (11 gizon eta 17 emakume). 97 pertsona inaktiboetatik 23 erretiraturik zeuden, 48 ikasten zeuden eta 26 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Poligné udalerrian 396 unitate fiskal zeuden, 1.146,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana 19.337€ zen.
Activitats ecomòmiques
2007an zeuden 30 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 9 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 13 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 2 igeltseroak, 1 margolaria, 2 zurginak, 3 iturginak, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 etxerako tresna denda zen.
2000. urtean Poligné udalerrian 28 nekazaritza-ustiategi zeuden, 506 hektarea erabiltzen.
Equipaments sanitaris i escolars
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden udalerriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Briesen (Mark)
Briesen (Mark) Alemaniako udalerria da. Brandenburgo estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Jose Ramon Zabala Urra
Jose Ramon Zabala Urra (Artatza, Nafarroa Garaia, 1948 – Iruñea, Nafarroa Garaia, 2005eko martxoaren 17a) soziologoa, UGTko sindikalista eta PSNko militantea izan zen.
Biografia
Jose Ramon Zabala Urra PSNko kide historiko bat zen. Artatzan jaiotako, irakasle izateko ikasi zuen. Urte batzuk geroago UNEDen Zientzia Politikoak ikasi zituen. 1978an UGTko lehenengo zuzendaritza batzordean hartu zuen parte. 1982an Iruñeko Udalean zinegotzi izendapena jaso zuen. 1983-1987 urtetan foru-parlamentarioa izan zen. 1987an udaletxera itzuli zen. Urte berean Julian Balduzen ordez Espainiako Senatura joan zen. Baita PSNko antolaketaren idazkaria izan zen. 1995an UGTra itzuli zen, Heziketako arduradun. Juan Jose Lizarberekin kritikoa izan zen. 2004 Carlos Chiviteren hautagaitzaren alde jarri zen, José Luis Rodríguez Zapateroren alde. Chivite idazkari orokorraren izendapena jaso zuenean bera Nafarroako batzordeko kidea izan zen. Kontxi Ugalderekin ezkonduta, alaba bat zuen. Bat-bateko bihotzeko baten ondorioz hil zen. Diario de Navarra egunkarian idazten zuen.
MILF
MILF izenarekin bi akronimo ezberdin ezagutzen dira, biak ala biak ingeleratik eratorria:
Barne-odoljario
Barne-odoljarioa gorputzeko barrunbe batean sistema baskularretik sortzen den odoljario bat da. Larrialdi medikoa da, eta odoljarioaren lastertasuna eta kokapenaren araberakoa da larritasun-maila (adibidez, burmuina, urdaila, birikak). Baliteke heriotza eta bihotz-geldialdia eragitea sendabide mediko egokia laster jasotzen ez bada.
São Francisco do Guaporé
São Francisco do Guaporé Brasilgo udalerri bat da, Rondônia estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Congdon's Shop
, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da.
Norops mariarum
Norops mariarum Norops generoko animalia da. Narrastien barruko Dactyloidae familian sailkatuta dago.
La Bellière (Itsas Sena)
La Bellière Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 27 etxebizitza zeuden, 19 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 27etxeak ziren. 19 etxebizitza nagusietatik 14 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 3 etxek hiru zituzten, 5 etxek lau zituzten eta 11 etxek bost zituzten. 17 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 8 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 11 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 43 ziren, horien artean 29 aktiboak ziren eta 14 inaktiboak ziren. 29 pertsona aktiboetatik 28 lanean zeuden (16 gizon eta 12 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 14 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2000. urtean La Bellière udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 156 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Udiarragako Andre Mariaren ermita
Udiarragako Amaren Santutegia Ugaoko (Bizkaia) herrigunean dagoen eliza barrokoa da, 1780. urtean zabaldutakoa.
Industria kolonia
Industria kolonia edo langile kolonia, hiri edo herrigunetik aldenduta lantegi bati loturik dagoen instalazio edo bizileku eraikin multzoa da. Hauetan langileak bizi arren, jabetza partzialki edo osoki enpresarena da.
Luigi Sturzo
Luigi Sturzo (Caltagirone, Sizilia, 1871ko azaroaren 26a - Erroma, 1959ko abuztuaren 8a) Italiako politikaria eta soziologoa izan zen.
Sorterriko apaizgaitegian ikasi ondoren, 1894an apaiztu zen. Siziliako meatzarien eta laborarien egoera txarra hobetu nahiz, zenbait mugimendu sozialetan esku hartu zuen. 1905-1920 denboraldian, Caltagironeko alkate izan zen. 1919an, Partito Popolare Italiano (Italiako Alderdi Popularra) sortu zuen, kristau-demokraziaren lehen mugimendua izan zena. 1919ko azaroko hauteskundeetan, 508 diputatu hautetsietarik 101 alderdi horretakoak izan ziren. Hala eta guztiz ere, faxismoaren aurkako jarrera harturik, 1924an erbesteratu zen. 1946an, Italiara itzuli zen, eta Democrazia Cristiana (Kristau demokrazia) alderdia eratu zuen. 1952an, biziarteko senatari izendatu zuen Italiako lehendakariak. Zenbait liburu idatzi zituen, hala nola Italia eta Faxismoa (1926), Eliza eta Estatua (1936), Egiazko bizia (1943), Italia eta datorren mundua (1945).
Gobiodon ater
Gobiodon ater Gobiodon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Industria kolonia
Beren helburua lantegi horretako langileen bizilekua izateaz gain lantegitik hurbil mantentzean datza. Normalki, langileek egunerokotasunean dauzkaten beharrak asebetetzeko instalakuntzak dauzka, adibidez, ekonomatoa, parkeak, kulturguneak, aisiguneak, tabernak eta abar.
Euskal Herrian XIX. mendearen amaieratik industriagune nagusietan eraiki izan dira, bereziki Bizkaia eta Gipuzkoan.
TXEMA
TXEMA modu informalean erabiltzen den akronimoa da, "Txortan Egiteko Moduko Ama" esan nahi duena. Emakume helduak baina sexualki desiragarriak era baldarrean izendatzeko erabili ohi da, ingelesezko MILF ("Mother I'd Like to Fuck") ingeles akronimoaren euskal aldaera gisa. Euskarazkoak, gainera, "Txortan Egiteko Moduko Aita" ere esateko balio du.
Udiarragako Andre Mariaren ermita
Ama Birjinaren irudia Erdi Arokoa da bestela. 2008an Ugaoko udala eraikinaren sabai eta barrualdearen eraberritzeari ekin zion, eta lanak 2009ko udaraino luzatu ziren. 2011ko urtarrilaren 18an Eusko Jaurlaritzako Kultura Sailak Kultura Ondasun izendatu zuen, monumentu gisa.
TXEMA
Jatorria
Hitz hau 1990eko hamarkadan sortu zen. MILF erabili zen lehen erregistroetako bat 1995. urtean kokatzen da, urte horretan Google Groups atarian, Playboy aldizkariari buruzko agerkari bat dago, non "ChiPhiMike" erabiltzaileak dio New Jerseyko jendeak MILF hitza erabiltzen dutela "Txortan egiteko moduko ama" adierazteko.
MILF akronimoa 1999ko American Pie filmari esker egin zen bereziki ezagun, zeinetan Jennifer Coolidge aktoreak antzeztutako ama izendatzeko erabili baitzen.
Udiarragako Andre Mariaren ermita
Ermita
Orain herrigunean dagoen Udiarragako Andre Mariaren ermitaren aurretik, jatorrizko beste bat egon zen Ugaoko udal barrutiko Udiarraga izeneko mendian, 1776 arte.
Erdi Aroko santutegi haren hondamendi egoera zela eta, ermita berri bat berreraiki zuten, oraingo tokian, Gaztelako errege-bidetik eta herrigunetik gertu.
1779an amaitu ziren lanak. Handik hona pasa diren 200dik gora urteetan aldaketa batzuk izan ditu, adibidez duela ez hainbeste hegoaldean atxikitako apaiz-etxea. Burualde osoa estaltzen zuen atxikitako eraikina arestiko eraberritze batean bota dute, baina horrekin batera garaiera bateko eraikin berri bat altxatu dute.
Proiektuaren diseinua eta idazketa 1776an egin zuen Juan Iturburu arkitekto maisuak, eta lana bururatzeko eraikitzaile Martin Zabala maisuak jardun zuen.
Ermitaren elementu bereizgarriena fatxada da. Atelada nagusia, rococo estilokoa, hiribilduaren jatorrizko biderantz orientatuta dago, eta erlaitz molduradun taulamendu lau batez errematatutako pilastra toskanarrak ditu alboetan; taulamendu horrek eraikinaren perimetro osoa inguratzen du. Konposizioa, goialdean, lerro makodun bi gorputzeko kanpai-horma batez amaitzen da, non lerro makodun horiek kontrahormak lotzen dituzten; xaflaztatze bolutatua duten alboetako ostikoek, estilo barroko garbikoek, halako bizitasun bat ematen diote konposizioari.
Fatxada nagusiko behe-gorputzean hiru bao burudun irekitzen dira. Sarbide nagusiaren gaineko ardatzean, argizulo molduradun bat irekitzen da, goialdean txaranbeldua eta sare erradial batez itxia.
Kanpai-hormak behe-gorputz bat du, bi baoz osatua, eta goi-gorputz bat, bao bakarrekoa; bao guztiak kanpai-tokiak dira. Behe-gorputz nagusiko horma-atalek muxarratutako plaka laua eta leiho-barrena dituzte. Plaka-kapitelen gaineko kanoiek osatzen dituzte kanpaien bizkar-teilak, eta eraketa-irizpide honixe jarraituz osatzen da goiko baoa. Konposizioaren buruan, frontoi triangeluarra, gurutze eta haize-orratzarekin.
Ermitak beste sarbide bat du, atalburuduna, plaka lauaz inguratua eta epistolaren aldeko lehen zatian zentratua. Atea bi orri asimetrikoz osatua dago, muntaga joniko zizelkatuaz, eta gaur egun ez dago erabilgarri.
Barrualdea
Barrualdetik, ermitak nabe zabal bat du, ia berdinak diren zi zatitan banatua, eta beso nabariak dituen gurutzadura-zati bat eta bost horma-atal dituen burualde oktogonala. Behealdean korua dago, aurrealdeak bi pilaretan bermatzen diren hiru arkudun zati dituela. Koruko zorua zurezkoa da, bai eta kareleko barra handi torneatuak ere. Sakristia transeptuaren ezkerraldeko espazio txiki batean dago.
Harlandu-itxurako horma luzitu eta margotuek, pilastra toskanarrekin batera, ganga hainbat zatitan banatzen duten erdi puntuko parpain-arkuei eusten dien egitura osatzen dute. Absidearen eta gurutzaduraren angeluetan, euskarriak baso-mentsulak dira.
Nabeko bi zatien burualdea kanoi-ganga batez amaitzen dira, lunetoz zulatua. Kapera nagusia, aldiz, ertz erradialez bururatuta dago.
Argitasuna gurutzadurako eta alboetako baoen bitartez igarotzen da, nagusiki. Bao burudunak dira, barrualderantz halako txaranbeldu txiki batekin. Koro gainean argizulo molduratu bat dago, pinoian.
Erretaula
XVII. mende bukaerako erretaula (1680-1681), ermita zaharretik XVIII. mendean oraingo tokira eraman zena. Kantabriako Pedro de Lainz Mazo eta Juan Alonso de Viadero maisuen lana da. Bizkaiko erretaula apaindu barroko lehendabizietako bat da.
Erretaularen polikromia ere garaikidea da, urreztatua, eta zenbait estofatu ditu apaindurazko elementuetan.
Morne
Morne edo Mòn orografia arloko hitz generiko bat da, "muino" edo "mendi" esateko era.
Frantses jatorriko kreoleretan, bereziki Antilletakoetan garatutako hitz hau 1640tik dago dokumentatuta eta espainierazko morro ("mendixka" esanahiarekin) hitzetik eratorria izan liteke. "Mendi txiki isolatua" edo "itxura borobila duena" esanahia ematen zaio.
Frantsesez morne idazten da eta ingelesak bere horretan hartu du maileguan; kreolera gehienetan mòn idazten da.
Frantziaren presentzia izan duten lurralde batzuetan hainbeste leku-izenek hitz hori daramate:
Denboraren zabalkuntza
Ideia nagusia honela laburbil daiteke aurreko bi kasuetarako: behatzaile batek higitzen ikusten duen erlojuaren tiki-taka bere erloju propioarena baino motelago neurtuko du. Erloju propioa behatzailearen erreferentzia sisteman geldirik dagoen erlojua da. Benetan erlojuaren barneko mekanismoak ez dira aldatzen behatzaileak tik-tak erritmo mantsoa nabaritzeagatik. Ohartu behatzaileak berak kontrola dezakeela abiadura erlatiboa, beraz, ezinezkoa da behatzaileak erabakitako zerbait erlojuaren barne mekanikeria eraldatzea. Are gehiago, bi behatzaile edo gehiago badaude, eta bakoitza erlojuarekiko abiadura erlatibo desberdin batean, ez da posible erlojuak eragin desberdinak aldi berean pairatzea. Behatzaile bakoitzak denboraren zabalkuntza ezberdina nabaritu luke, hala ere, guztiek bat etorriko dira erlojuaren denbora propioan. Bigarren kasuan, gorputz masibo baten alboan dagoen erloju batek denbora mantsoago neurtuko du gorputz masibotik urrunago dagoen behatzaile batentzat.
Erlatibitatearen teoriak fenomeno hau aurreikusi zuen eta behin eta berriz frogatua izan da. Erlatibitate bereziak abiadura konstantez higitzen diren objektuentzat espazio eta denbora nola erlazionatzen diren azaltzen du. Bi postulatuetan oinarritzen da; Fisikaren legeak aldaezinak dira erreferentzia sistema inertzial guztietarako eta hutseango argiaren abiadura behatzaile guztietarako berdina da, argi iturriaren edo behatzailearen higidura gorabehera. Sistema inertziala Newtonen inertziaren legea betetzen duen sistema da, honetan objektuak lerro zuzenean mugitzen dira abiadura konstantez haien gainean indarrik aplikatu ezean. Erraza da frogatzea edozein erreferentzia inertzialen arteko abiadura erlatiboa ere konstantea izango dela. Denboraren zabalkuntzaren adibide gisa, espazio-anezketetan dauden erloju atomikoek Lurreko erlojuek baino pixkat geldoago doaz Lurreko erreferentzia sistematik ikusita. Azken argibide hori funtsezkoa da: erreferentzia sistemak berebiziko garrantzia dauka erlatibitatean, beti argitu behar dugu zein ari garen erabiltzen. Izatez, akastuna izango litzateke beste erlojuaren denbora geldotu dela esatea, hori soilik egia baita behatzailearen ikuspuntutik; lokalki denbora beti erritmo berean igarotzen baita.
Urte bat geroago, 1905an, Einsteinek erlatibitate bereziaren teoria aurkeztu zuen. Bere teorian, lehen absolututzat hartutako denbora, behatzaileen arteko abiaduraren menpekotasuna zuela iragarri zuen. Denbora abiadura erlatiboa eta behatzaileek neurtutako argiaren abiaduraren trinkotasunarekin batu zituen. 1907an Hermann Minkowski denbora propioaren kontzeptua eratu eta denboraren zabalkuntzaren gaia argitzen lagundu zuen.
1914an Einsteinek bere Erlatibitate Orokorreko teoria jakitera eman zuen. Lan honen bidez, momentu hartan zuten grabitatearen eredu newtondarra zaharkituta gelditu zen. Grabitatearen eredua erabat aldatu zen; indar zentral klasiko batetik espazio-denboraren kurbaturan oinarritutako eredu batera. Erlatibitate Orokorreko teoriaren eremu ekuazioen soluzioak metriken bidez ematen dira. Lehena Schwarzchild metrika izan zen eta honek, beste aurreikuspenen artean, energiak eragindako denboraren zabalkuntza aurresan zuen.
Dicaeum vincens
Dicaeum vincens Dicaeum generoko animalia da. Hegaztien barruko Dicaeidae familian sailkatua dago.
Denboraren zabalkuntza
Erlatibitatearen teoriaren garapenarekin batera, fisika bi mailatan banatu zen: klasikoa eta erlatibista. Lehen esan bezala, zabalkuntza erlatibista normalean abiadura erlatiboekin erlazionatzen da, baina baita grabitateak eragindako existitzen da.
Abiadura erlatibo batek eragindako denboraren zabalkuntza
Erlatibitate bereziak adierazten du erreferentzia-marko inertzial batean dagoen behatzaile batentzat berarekin batera doan erloju batek berarekiko higiduran dagoen erlojua baino azkarrago adieraziko duela denboraren igarotzea. Honi erlatibitate bereziko denbora zabalkuntza erlatibista deitzen zaio. Abiadura erlatiboa handitu ahala erlojuak gero eta mantsoago egingo du tik-tak, abiadura limitera,,  hurbiltzean erlojua geldituko litzateke, ez zen denborarik igaroko erloju horrentzat behatzailearen ikuspuntutik.
Teorian, denbora luzatzeak aukera emango lieke ibilgailu oso azkar bateko bidaiariei epe laburrean etorkizunerantz aurreratzeko, beti ere, haien denbora propio tarte motz batean. Abiadura behar beste handituz, efektu dramatikoak nabari daitezke. Adibidez, ibilgailu horretan 1 urtez bidaiatzeak Lurreko 10 urteen baliokidea izan liteke. Izatez, 1g azelerazio konstanteaz higitzeak giza bizitza batean unibertso ezagun osoa zeharkatzea ahalbidetuko luke. Hala ere, gaur egungo teknologiak mugatzen gaitu eta denbora desberdintasun oso txikiak paira dezakete gizakiek: Nazioarteko Espazio Estazioan 7700m/s-ko abiadura duten astronautek 0,005s-ko desberdintasuna nabaritu dute. Sergei Krikalev eta Sergei Avdeyev dira zabalkuntza gehien jasan dutenak: 20 milisegundokoa. Horrek esan nahi du haiek gu baino pixkat gutxiago zahartu direla.
Argi-erlojua
Erlatibitate bereziaren bigarren postulatuaren arabera edozein erreferentzia sistematan argiaren hutseango abiadura konstantea da. Hau da, argiaren abiadura ez da behatzailearen eta iturriaren mendekoa eta bere balioa c da. Demagun bi ispilu bertikalez osatutako erlojua dugula. A puntua ukitzen duen bakoitzean erlojuaren tik bat izango da.
v abiaduraz higitzen ari den behatzaile baten erreferentzia sistema inertzialean ez da hain tribiala kalkulatzea. Hala ere, argiaren abiadura konstantea denez sistema inertzial guztietan trigonometria erabiliz ere arin lor dezakegu:Erreferentzia sistema higikorrean periodoa izango da non D trigonometria erabiliz ezagut daiteke
L aurreko erreferentziaren ekuaziotik askatuz, eta ordezkatuz,  bi erreferentzia sistemen denbora tarteen arteko erlazioa
dela kontuan hartuz berridatz daiteke modu laburrago batean:
v<c denez, \gamma\geq1 izango da, hau da, erlojuarekiko higitzen ari den behatzailearen denbora tartea erlojua gelditzat duen behatzailea baino handiagoa da. Halaber, geldiuneko sisteman erloju guztiek periodo berdina badute, denek zabalkuntza berdina jasan behar dute, erloju motaren gorabehera (mekanikoa, elektrikoa, optikoa...)
==== Haga higikorra ==== Demagun argi iturri bat dugula haga bertikal batean kokatuta. Haga hari laborategiko ikuspuntutik ikusita v abiaduraz higitzen da eskuinerantz. Argi iturritik fotoi bat ateratzen da eta hagaren ikuspuntutik t' segundu behar ditu Lurra jotzeko, beraz egindako distantzia ct' izango da. Laborategiko ikuspuntutik t denbora behar izan du eta tarte horretan haga vt distantzia desplazatu da eskuinera. Kontuan izan behar dugu higidura erlatiboa norabide horizontalean gertatzen ari dela eta ez bertikalean, beraz bertikalki kokatuta dagoen hagaren zatiak ez du uzkurdurarik edo efekturik jasango. Bientzat fotoiak egindako distantzia bertikala berdina da. Honek dakar, distantzia horren karratua hartzean:
Edo berridatziz,
Hemen berriro ere, denboraren zabalkuntza ageri da.
=== Elkarrekikotasuna === Bi behatzaile baditugu eta haien arteko abiadura erlatiboa ez nulua bada, orduan bakoitzaren erreferentzia sisteman kokatuta bestea higitzen dagoela esango genuke eta hortaz, bere erlojua motelago doala. Logikak esango liguke, erlojua motelago doan erreferentzia sistema horretako behatzaile batek kanpoko munduaren denbora azkarrago doala hautemango lukeela, erlatibitate bereziak, haatik, intuizioaren aurkakoa aurresaten du: erreferentzia sistema bakoitzak bestearen erlojua motelago doala ikusiko du. Honek paradoxa bat ematen du, baina Lorentzen transformazioei erreparatzen badiegu ikusiko dugu xehetasun gehiago daudela.
Demagun bi erreferentzia sistema ditugula, S eta S', bakoitza erloju propio batekin eta S' v abiaduraz aldentzen X ardatzean zehar (kontsideratuko dugu dimentsio bakarreko higidura). S-rentzat S'-ren posizioa x=-vt da eta bere posizioa x=0 (konstantea)
Denborarako Lorentzen transformazioa
x=0 denean
x=-vt denean.
Horrek adierazten digu, posizioaren menpekotasuna dagoela. x=0 posizioan, S'-ak denbora tarte luzeagoa ikusten du S-k baino eta x=-vt posizioan S' denbora tarte laburragoa igaro dela ikusten du.
Mimetismo antigeniko
Immunologian, mimetismo antigenikoa edo mimetismo molekularra mikrobio edo substantzia baten antigenoak eta gure gorputzeko antigenoak oso antzekoak direnean gertatzen da. Horren ondorioz, immunitate-sistemaren elementu batzuk (T edo B linfozitoak, adibidez) aktibatzen dira eta erreaktibotasun gurutzatuaren bidez gure gorputzeko antigenoei ere eraso egiten diete, gure ehunak edo organoak kaltetuz. Ondorioz, autoimmunitatea eta gaixotasun autoimmuneak azaldu daitezke.
Denboraren zabalkuntza
Argi-erlojua
Elkarrekikotasunaren fenomenoa bikien paradoxara eramaten gaitu, non bikietako batek Lurrean gelditzen den eta eta bestea espazio-bidaia batean ontziratzen den, elkarrekikotasuna iradokitzen du biki bakoitzaren ikuspuntutik besteak zaharragoa izango dela, baina biak berriro elkartzean, bien erreferentzia sistema berbera izango da eta hortaz, adin berdina eduki beharko dute. Hori ez da benetan kasua, paradoxa biki bidaiariaren azelerazioarekin konpon daiteke; bidaztiak nonbaiten buelta eman behar duenez, azeleratu behar izan du nahitaez. Azelerazio horrek eragin du denboraren zabalkuntza asimetrikoa eta honen ondorioz, elkartzean Lurrera bueltatuko bikia zaharragoa izango da. Hala ere, hori ez da eman daitekeen azalpen bakarra, gainera azeleraziorik gabe ere bidaiariak gazteagoa izango dela ondorioztatzen da.
Sidon
Sidon (arabieraz: صيدا, Ṣaydā; fenizieraz: , Ṣydwn; antzinako grezieraz: Σιδών; latinez: Sidon; hebreeraz: צידון, Ṣīḏōn; turkieraz: Sayda) Libanoko hirugarren hiririk nagusiena da. Antzinako Feniziako hiria zen, Mediterraneo itsasoaren ertzean.
Denboraren zabalkuntza
Doppler efektua
Uhin batekiko higidura erlatiboa duen behatzaile batek ikusten duen uhinaren maiztasun aldaketari Doppler efektua deritzo. Ives eta Stilwell (1938) esperimentu batzuk gauzatu zituzten Doppler efektua erabiliz denboraren zabalkuntza frogatzeko. Esperimentu horietan izpi katodikoen bidez, izpiak aurrez aurretik edo atzealdetik zetozenean aztertu zituzten.
Demagun v abiaduraz mugitzen den izpi-iturria dugula.
Denboraren zabalkuntza kontuan hartu gabe, Doppler formula honelakoa da:
Denboraren zabalkuntza kontuan hartuz, Doppler formula honelakoa da:
non f' behatzaileak detektaturiko maiztasuna den eta f iturriak igorritakoa. Esperimentua balioetan egin zen:
Uhina behatzailera hurbiltzen ari bada f' neurtuko du:
Denboraren zabalkuntza gabe
Denboraren zabalkuntzarekin
Denboraren zabalkuntza gabe, f beste bi maiztasunen erdian egongo litzateke baina hori ez da neurtu zena, neurtutako balioak ez ziren klasikoki esperotakoak, \gamma faktorea duten adierazpenak lortu zituzten.
Hasselkamp, Mondry eta Scharmanek angelu zuzenetarako neurtu zuten efektua 1979an. Einsteinek ondorioztatu zuen moduan denean f'=f\gamma betetzen da. Geldiunean dagoen erreferentziaren maiztasun txikitze hori denboraren zabalkuntzaren ondorioa da eta zeharkako Doppler efektutzat ezagutzen da.
Muoiak
Partikula azeleragailuetan sortutako partikulen bizi iraupena ere luzeagoa da denboraren zabalkuntza dela eta. Muoiaren desintegrazioa eragiten duten prozesuak muoiaren ikuspuntutik laborategian ikusten den erritmo desberdinean gertatzen dira. Ohizko fenomenoa da eta zehaztasunez aztertuta izan da. Adibidez, CERN-eko muoi biltegirako eraztunean muoien  bizi iraupena 64,378\mu s-ko zabalkuntza zuela neurtu zen.
Minkowskiren diagramak eta denbora propioa
Denboraren zabalkuntza grafikoki adierazteko Minkowskiren diagramak erabiliko ditugu. Demagun hiru erloju ditugula, A, B eta C. C S' erreferentzia sisteman geldiunean dago, A eta B S-n geldiunean daude. C-k A-rekin topo egiten du d-n eta B-rekin f-n. 3 Erlojuak aldi berean martxan jartzen dira ( tik egiten) S-n. Bakoitzaren mundu lerroak: A-rena ct, B-rena ct-rekiko paraleloa baina f ebakitzen duena eta C-rena ct'. d-rekiko aldi berekoak diren gertaerak S-n X ardatzean daude, S'-n, aldiz, X' ardatzean.
Bi gertakarien arteko denbora propioa bietan presente dagoen erlojuak adierazten du. Aldaezina da; sistema inertzial guztiek ados daude denbora propioaren balioarekin. Gure adibidera bueltatuz, df da C erlojuaren denbora propioa eta ef=dg (S-n) baino laburragoa da. Modu berean, B-ren ef denbora propioa laburragoa da if denborarekiko S'-n. Hortik ondoriozta daiteke, bi gertakarien arteko denbora propioa beti da bi gertakizun horien arteko denbora minimoa, hau da, beste edozein erreferentzia sistema inertzialetan denbora luzeagoa neurtuko da.
Beste era bat denboraren zabalkuntza irudiztatzeko hiperbola aldaezinen erabilpenean datza. Horretarako inbariantea erabiltzen da. Dimentsio bakarrean egingo dugu kalkulua erraztasunagatik, beraz,
Kalibratzeko hauxe erabiliko dugu:
Hiperbola hauen proiekzioak eginez ere erraz konproba daiteke denboraren zabalkuntza.
Ondorengo adibidearen bitartez ikusiko da zergatik garrantzia duen denbora propioak. Demagun c abiaduratik gertu higitzen doan gidari batek Bilbotik Gasteizerako bidean doala. Bidean zehar hainbat erloju ikusiko ditu errepidean eta badaki garaiz iritsi behar dela hirira. Hiriaren erlojua errepidekoa izango da, geldirik dagoena, eta aldiz, gidariaren erloju propioak bere metabolismoa edota bihotz taupaden erritmoa markatuko du. Beraz, garaiz iritsiko den konprobatzeko errepideko ordulariei erreparatu beharko die eta bazkaltzeko ordua den edo ez jakiteko denbora propioari. Kontuan izan, errepidekoa dt tartea igaro dela esatean propioak tarte laburragoa adieraziko du, d\tau
Ohiko abiaduretan \gamma baten inguruan egongo da, hortaz ez dugu ezer hautematen baina partikulen fisikan desberdintasuna oso garrantzitsua da.
Eratorpena eta formulazioa
Inferentzietan egiten dena gehiago orokortu daiteke Lorentzen transformazioak erabilita. Demagun bi gertakizun (a eta b) eta  bi erreferentzia sistema inertzial v abiadura erlatiboa dutenak. Gertaerak leku berberean gertatzen diren behatzailearentzat bi jazoerak t_{a} eta t_{b} denboretan gertatzen dira. Beste erreferentzia inertzial batean dagoen behatzaile inertzialak honako denborak ikusiko ditu:
non \Delta t denbora propioa den, hau da,  erreferentzia sistema inertzial batean dagoen behatzaileak ikusten dituen bi gertakizun kolokalen ( posizio berdinean gertatzen direnak) denbora tartea den. \Delta t v abiaduraz higitzen den behatzaileak ikusten duen bi gertakizunen arteko denbora tartea da. Hemen lehen bezala, gertakizunen denbora tartea desberdina da.
Hala ere, guk ez dugu honelako eraginik hautematen, argiaren abiadurara gerturatzean efektuak gero eta nabariagoak izaten dira baina abiadura oso baxuagoetan arbuiagarriak.
Higidura hiperbolikoa
Erlatibitate berezian, denboraren zabalkuntza normalean v abiadura erlatibo konstantearekin deskribatzen da. Hala ere, atal honetan ikusiko dugu nola Lorentzen transformazioek ahalbidetzen duten g azelerazio konstantedunak eragindako masa unitateko indarrak sortutako denbora propioa kalkulatzea ahalbidetzen duten.
Izan bitez t "geldiuneko" deituko dugun erreferentzia sisteman neurtuko den denbora, x espazio koordenatua eta X ardatza abiadura eta azelerazioaren norabidea. Demagun hasieran x=0, t=0 direla eta v_ abiadura duela espazio ontzi batek.
Hasierako abiadura horrekin \gamma_{0} faktorea
Posizioa t denboraren menpe:
Abiadura:
Denbora propioa t  denboraren menpe:
Sidon
1900ean 10.000 biztanle inguruko hiria bazen ere, 2000. urtean 200.000 inguru zituen, gehienak musulman suniak. Hiritik gertu, garia eta barazkiak lantzen dira, eta fruta ekoizten da. Antzinako portua ontzi txikiek erabiltzen dute. Hirian findegi bat dago.
Denboraren zabalkuntza
Higidura hiperbolikoa
Baldintza hauekin; integrala funtzio logaritmiko bezala edo alderantzizko funtzio hiperboliko gisa adieraz daiteke.
Sidon
Historia
K.a. 2000. urtean Ekialdeko Mediterraneoko porturik garrantzitsuena izan zen, itsasoko herriek suntsitu zuten arte (K.a. 1200 inguru). Harrezkero, Tirok beretu zuen itsasoko nagusitasuna. Asurbanirpal II.aren denboretatik Asiriaren mende izan zen; nagusien aurka matxinaturik, K.a. 678an Asaradonek desegin zuen. Akemenestarrekin Feniziako satrapiako hiriburua izan zen, harik eta Artaxerxes II.aren erregealdian matxinatu ziren arte; K.a. 344an hark su eman zion hiriari. Helenismoaren garaian eta erromatarren denboran indarberritu zen. 637an arabiarren esku geratu zen, eta XII. mendean hartaz jabetzearren gogor borrokatu ziren gurutzatuak eta Saladinoren gudarosteak. Gurutzatuek XIII. mendearen amaieran alde egin zuten handik. XVII. mendean, Fakhredin drusoen emirrarekin, hiria berriro bizkortu zen.
Denboraren zabalkuntza
Higidura hiperbolikoa
Ontziaren denbora propioaren menpe espresioak:
Posizioa:
t denbora propioaren menpe:
Erlojuaren hipotesia
Hipotesi honetan asumitzen da erlojuaren tik taken erritmoaren zabalkuntzak ez duela azelerazioaren menpekotasunik, aldiuneko abiaduraren menpekotasuna dauka soilik. Horren baliokidea izango litzateke P ibilbidean zehar doan erlojuak neurtzen duen denbora propioa
izatea.
Erlojuaren hipotesia Einsteinen 1905-ko erlatibitate berezian modu inplizituan agertzen da. Harrezkero, erlatibitateko axiometan sartua izan da.
Grabitateak edo azelerazioak eragindako denboraren zabalkuntza
Masa batetik distantzia desberdinetara dauden behatzaileek bi gertaeren artean igarotako denbora tarte desberdinak neurtuko dituzte masa horren grabitatea dela eta. Potentzial grabitatoriotik gero eta gertuago orduan eta erlojua mantsoago egingo du tik tak. Beste era batera esanez, grabitate-iturritik hurbilago dauden erlojuen denbora geldoago doa urrun daudenekiko.
Albert Einsteinek bere erlatibitatearen teorian aurresan zuen eta esperimentalki frogatua izan da erlatibitate orokorreko hainbat testen bidez. Lehenengo aldiz Pound-Rebka 1955ko esperimentuan  eta geroago Gravity Probe A-n findu zen. Erlatibitate orokorrean espazio-denboraren tentsore metrikoaren bidez deskribaturiko denbora propioaren igaropenean desberdintasuna egongo dela aurresaten da.
Denboraren zabalkuntzaren adibide esanguratsuak: mendi tontorreko eskalatzaile baten erlojuak itsas-mailan dauden surflarien erlojua baino azkarrago doala edota Lurreko gainazala nukleoa baino 2,5 urte zaharragoak dira, besteak beste. Nazioarteko Espazio Estazioan dauden astronautek ere nabarituko duten fenomeno bat da.
Gorriranzko lerrakuntza grabitatorioa
Gorriranzko lerrakuntza grabitatorioak azaltzen du uhin elektromagnetikoak edo fotoiak putzu grabitazional batetik ateratzen saiatzen direnean, energia galtzen dutela. Energia galera hori fotoiaren maiztasuna txikitzea dakar.
Gorriranzko lerrakuntza deritzo uhin luzera handiagoetara jotzen dutelako, baina aldrebes ere gerta daiteke, hau da, putzu grabitazionalaren barnealdera joatean urdineranzko lerrakuntza dugu. Fenomeno hori denboraren zabalkuntzarekin lot daiteke. Hasteko, kontuan izan behar da lehen inplizituki adierazi dena; argiari grabitateak eragiten dio. Demagun argiaren maiztasunean oinarritutako erloju bat dugula eta dorre baten behealdean kokatzen dugula. Guk dorrearen goialdean gaudenean ailegatzen zaigun argiaren maiztasuna txikiagoa da, argiak  energia galdu duelako, eta hortaz geldoago mugitzen dela esango dugu. Denbora erritmo mantsoago batean igarotzen da eremu grabitazional batean murgilduta.
Honi buelta emanda
Abiadurak eta azelerazio grabitazionalak eragindako denboraren zabalkuntza
Zehaztasun handiko kronometrajea, Lurraren orbita baxuko sateliteen jarraipena eta pultsarren kronometrajea denboraren zabalkuntza jasaten duten prozesuak dira. Zabalkuntza hori masaren eta mugimenduaren efektu konbinatuek eragiten dute. Eguzki-sistemarako eta Lurrerako denboraren zabalkuntza efektu erlatiboak oso zehatz modelatu daitezke Einsteinen eremu ekuazioen Schwarzschild-en soluzioarekin. Schwarzschild-en metrikan, dt_\text{E} tartea honako formulak ematen du:
Mimetismo antigeniko
Mimetismo antigenikoa, beraz, autoimmunitatearen atzean egon daiteke, baina ez da horren arrazoi bakarra. Gaur egun gaixotasun autoimmuneen jatorrian alderdi asko kontuan hartu behar direla uste baitute adituek.
Hiru asaldura autoimmunek, gutxienez, zuzeneko harremana dute mimetismo antigenikoarekin:
Ikerlari batzuek mimetismo antigenikoaren mekanismoa ere proposatu dute miastenia gravisen jatorria azaltzeko. Haien ustez, herpes sinplearen birusa izan liteke erreaktibotasun gurutzatua piztuko lukeen eragilea.
1. motako diabetesa eta artritis erreumatoidearen jatorria mimetismo molekularrarekin ere lotu dituzte zientzialari batzuek. Beste hainbeste gertatuko litzateke beste patologia autoimmune batekin, espondilitis ankilosatzailearekin, hain zuzen ere.
Hainbat kasutan autoimmunitatearen ondorio gaiztoak mikrobio eragilearen aurkako txertoak erabiliz ekidin daitezke, partekatutako antigenoarekiko tolerantzia sortzen baita bide horren bitartez.
Denboraren zabalkuntza
Abiadurak eta azelerazio grabitazionalak eragindako denboraren zabalkuntza
non:
Goiko ekuazioa zehatza da Schwarzschild-en soluzioaren hipotesien arabera. Abiadurak eragindako denbora zabalkuntza ekuaziora murrizten da higiduraren presentzian eta grabitate ezean, alegia \beta_e = 0 denean. Grabitazio-denbora zabalkuntza-ekuaziora murrizten da mugimendurik ezean eta grabitatearen presentzian, hau da. .
Saiakuntzak esperimentalak
Hafelek eta Keating -ek, 1971n, zesioko erloju atomikoak hegaldatu zituzten Lurraren inguruan ekialderantz eta mendebalderantz, hegazkin komertzialetan, igarotako denbora AEBetako Itsas Behatokian geratzen zen erloju batenarekin alderatzeko. Kontrako bi efektu sartu ziren jokoan. Alde batetik erlojuak arinago zahartzea espero zen (iragandako denbora handiagoa erakustea) erreferentziako erlojua baino, grabitazio potentzial handiagoan (ahulagoan) baitzeuden (cf. Pound-Rebka esperimentua ). Baina, beste aldetik, ere kontuan hartu beharra zegoen  mugitzen diren erlojuak astiroago zahartzen direla, bidaiaren abiadura dela eta. Bidaia bakoitzaren benetako hegaldi-ibilbideetatik abiatuta, teoriak aurreikusi zuen erloju hegalariek, AEBetako Itsas Behatokiko erreferentziazko erlojuekin alderatuta, 40±23 nanosegundo galdu behar zituztela ekialderako bidaian eta 275±21 nanosegundo irabazi  mendebalderantz bidaian. AEBetako Itsas Behatokiko denbora atomikoaren eskalarekin alderatuta, erloju hegalariek 59±10 nanosegundo galdu zituzten ekialderako bidaian eta 273±7 nanosegundo irabazi zituzten mendebalderako bidaian (non errore-barrak desbideratze estandarra adierazten duten). 2005ean, Erresuma Batuko Fisika Laborategi Nazionalak esperimentu honen erreplika mugatua jakinarazi zuen. NPL esperimentua jatorrizkoaren desberdina zen, zesio-erlojuak bidaia laburrago batean bidaltzen zirelako (Londres-Washington, DC itzulera), baina erlojuak zehatzagoak ziren. Emandako emaitzak erlatibitatearen iragarpenen %4ren barruan daude, neurketen ziurgabetasunaren barruan.
Posizionamendu Globala erlatibitate bereziko zein orokorreko funtzionamenduan oinarritutako esperimentutzat har daiteke. Orbitan dauden erlojuak denboraren zabalkuntza efektu erlatibistak pairatzen dituzte aldi oro, zuzenketak egiten dira konstanteki Lurraren gainazaleko erlojuen abiadura berean ibil daitezen.
Connon
, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Liskeard herritik hurbil.
Couzou
Couzou Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Couzou udalerrian erroldatutako biztanleak 103 ziren. Familiak 44 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 90 etxebizitza zeuden, 47 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 40 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 88 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 47 etxebizitza nagusietatik 40 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 6 etxek bi gela zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 14 etxek bost zituzten. 30 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 22 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 20 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 56 ziren, horien artean 40 aktiboak ziren eta 16 inaktiboak ziren. 40 pertsona aktiboetatik 35 lanean zeuden (21 gizon eta 14 emakume) eta 5 langabezian zeuden (1 gizon eta 4 emakume). 16 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 2 zurginak.
2000. urtean Couzou udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hodejov
Hodejov Eslovakiako udalerri bat da, Rimavská Sobotako barrutian kokatuta. 17,25 km²ko azalera du eta 1628 biztanle 2017ko datuen arabera.
Eigenmannia macrops
Eigenmannia macrops Eigenmannia generoko animalia da. Arrainen barruko Sternopygidae familian sailkatzen da.
Hodejov
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1280. urtekoa da.
Eskifaia Abesbatza
{{abesbatza infotaula }} Eskifaia abesbatza gipuzkoarra da, Javier Bustok 1978an Hondarribian sortua.
Nazioartean, sona handiko jaialdietan parte hartu izan dute (Santander, Donostia, Salamanca, Valentzia, Fano, Frankfurt, Santiago de Cuba, Valle de Losne, Alacant). Horrekin batera, Europa mailako sari garrantzitsuenak ere lortu ditu Eskifaia Abesbatzak, hala nola Gorizia, Spittal, Mainhausen, Marktoberdorf, Tolosa edota Toursekoak.
Nahiz eta abesbatzak musika korala a capella kantatzen duen, Fruhbeck de Burgos, Alldis, Bertini edota Fedossejev zuzendari ezagunekin ere aritu izan dira kontzertu sinfoniko-koraletan.
Abesbatzaren azkeneko lanetan ikuspuntu berritzaileak lantzen saiatu dira, eta era guztietako ikuskizunak eskaini dituzte. Hainbat lanetan parte hartu arren, bi disko dituzte argitaratuak. 1994 eta 1998 urteen artean,
Maite Oca izan da Eskifaia Abesbatzako zuzendaria. Haren ondoren, Mikel Zeberio aritu da zuzendari-lanetan, eta egun Gorka Aierbe aritzen da egiteko horretan.
1993ko Espainiako Itzulia
1993ko Espainiako Itzulia Itzuli Handi honen 48. edizioa izan zen. 1993ko apirilaren 26 eta maiatzaren 15 artean egin zuten, Coruñan hasi eta Santiago de Compostelan amaituz 21 etapatan banatutako 3605 kilometroko ibilbidea egin ondoren.
Sinbastatina
Sinbastatina estatinen familiako farmako bat da, odoleko kolesterol maila murrizteko erabiltzen dena. Garrantzi handia du, kolesterola arrisku kardiobaskularreko faktore garrantzitsua baita. Sintetikoki lortu zuten aspergillus terreus hartziduraren produktu batetik abiatuta.
Gemeaux
Biztanleria
2007an Gemeaux udalerrian erroldatutako biztanleak 856 ziren. Familiak 305 ziren, horien artean 51 pertsona bakarrekoak ziren (34 bakarrik bizi ziren gizonak eta 17 bakarrik bizi ziren emakumeak), 103 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 125 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 26 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 344 etxebizitza zeuden, 316 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 310 etxeak ziren eta 33 apartamentuak ziren. 316 etxebizitza nagusietatik 251 bere jabearen bizilekua ziren, 58 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 16 etxek bi zituzten, 32 etxek hiru zituzten, 79 etxek lau zituzten eta 185 etxek bost zituzten. 210 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 117 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 178 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Gemeaux udalerrian 314 unitate fiskal zeuden, 834,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.756 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 28 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 7 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 9 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
Gobiodon atrangulatus
Gobiodon atrangulatus Gobiodon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Gemeaux
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 3 margolariak ziren, 1 zurgina, 2 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Gemeaux udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola 1 eta inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
San Mikel Engolasterseko eliza
San Mikel Engolasterseko eliza (Sant Miquel d’Engolasters) Andorrako Engolasters herrian dagoen eliza erromaniko txiki bat da. Escaldes-Engordany parrokian dago. Ez dago oso garbi zein urtetan eraiki zen, baina onartuta dago XII. mende hasierakoa dela.
Norops nitens
Norops nitens Norops generoko animalia da. Narrastien barruko Dactyloidae familian sailkatuta dago.
Le Tuzan
Le Tuzan Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.