cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Saint-Denis-du-Payré
Etxebizitza
2007an 308 etxebizitza zeuden, 174 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 126 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 301 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 174 etxebizitza nagusietatik 142 bere jabearen bizilekua ziren, 27 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 7 etxek bi zituzten, 41 etxek hiru zituzten, 51 etxek lau zituzten eta 72 etxek bost zituzten. 130 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 74 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 79 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 220 ziren, horien artean 154 aktiboak ziren eta 66 inaktiboak ziren. 154 pertsona aktiboetatik 138 lanean zeuden (88 gizon eta 50 emakume) eta 17 langabezian zeuden (5 gizon eta 12 emakume). 66 pertsona inaktiboetatik 36 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Denis-du-Payré udalerrian 181 unitate fiskal zeuden, 394 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.330,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 argiketaria eta 1 ile apaindegia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra lore-denda bat zen.
2000. urtean Saint-Denis-du-Payré udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 714 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Springfield (Virginia)
Springfield Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Fairfax konderrian dago, Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
1968ko Frantziako Tourra
1968ko Frantziako Tourra Itzuli Handi honen 55. edizioa izan zen. 1968ko ekainak 27 eta uztailak 21 artean ospatu zen. 4492 kilometroko ibilbidea egin zen etapa prologo bat eta 22 etapa arruntetan banatuta, horietatik lehena, hirugarrena, bosgarrena eta hogeita bigarrena bi sektoretan banatuta egon zirelarik.
Tour honetan, talde nazionalen formulapean ospatu zen azkena izan zena, 110 txirrindularik parte hartu zuten 10 txirrindulariko 11 taldetan banatuta, horietatik proba soilik 63k amaitu zutelarik, eta talde bakar batek ere ez zuen proba bere txirrindulari guztiekin amaitzea lortu.
Aurreko edizioan Tom Simpson hil ondoren, dopinaren aurkako kontrolak egunero egiten hasten dira. Lasterketa motoetatik kontrolatzen duten komisarioak agertzen dira, eta sailkapen konbinatua ere sortzen da, sailkapen nagusiko, puntukako sailkapeneko eta mendiko sailkapeneko postuen araberakoa dena eta honen liderrak maillot zuri bat daramalarik.
Probaren garailea izan zen Jan Janssenek, proba batez beste 35,187 kilometro orduko abiaduran bete zuen, eta Tourra irabazi zuen lehen herbeheretarra izan zen, une bakar baten ere lider izan ez zelarik, maillot horia hogeita bigarren eta azken etapan lortu baitzuen.
Parte-hartzaileak
NP : Ez zuen etapa hasi ; E : Kanporatua ; A : Etapan zehar abandonatu zuen ; HD : Abandonatu egin zuen.
Artikulu hau frantsesezko eta gaztelaniazko wikipedietatik itzulia dago.
Craugastor alfredi
Craugastor alfredi Craugastor generoko animalia da. Anfibioen barruko Craugastoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Péreille
Péreille Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Aristizabal baserria
Aristizabal baserria Gipuzkoako Itsaso udalerrian dagoen baserria da, mendi-hegal leun batean.
Péreille
Biztanleria
2007an Péreille udalerrian erroldatutako biztanleak 182 ziren. Familiak 78 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 37 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 25 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Lenexa (Kansas)
Lenexa Kansasko hiri bat da. Johnson konderrian kokatua dago. 2010ean 48,190 biztanle zituen, 88.32 kilometro koadrotan banatuta.
Péreille
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Aristizabal baserria
2005eko abuztuaren 3an, Eusko Jaurlaritzak monumentu izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.
Ezaugarriak
Oin laukizuzena eta bi isurkiko zurezko estalkia du, fatxada nagusiarekiko elkarzuta den gailur batekin. Bi solairu ditu.
Deabruaren Dorrea
Deabruaren Dorrea Estatu Batuetan izendatutako lehen Monumentu Nazionala izan zen, 1906an, Theodore Roosevelt presidentearen agintaldian. Monumentuaren mugek 5,45 kilometro karratuko hedadura hartzen dute.
Aristizabal baserria
Ezaugarriak
Fatxada nagusia (HE orientazioa) harlangaitzez osatua da eta hareharrizko harlanduzko eskantzuak ditu. Harlangaitzezko horma-atalak zarpiatuta eta zurituta daude. Fatxadan egin denaren antzera, harlanduzko hiru arku berdin eta erregular daude, eta dobela laburrak dituzte hirurek. Arkuen gainean, lehen solairuaren parean, bi leiho daude, erdialdean, eta zurezkoak dira leiho horien laukiak. Arkuak zeharkatu eta ezkaratz zabal bat dago, baserriaren barrualderako sarbide moduan. Alboetan, halaber, zenbait hutsune desberdin ikus daitezke, leiho moduan. HMko eta IEko fatxadak ere harlangaitzezkoak dira eta zarpiatuta eta zurituta daude. IMko fatxadan (atzealdekoa) lehen solairura zuzenean iristen den arrapala bat dago, hormigoizkoa. Lehenengo solairu horretan, bestalde, zurezko laukiak dituzten hiru leiho ikus daitezke, bai eta zurezko ate bat ere. Aipatutako leiho horien gainean teilatu-hegal luze bat dago eta eraikinaren alde hori osorik estaltzen du; teilatu-hegalari bost beso luzek eusten diote. Fatxada hori ere zurituta dago.
Péreille
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Deabruaren Dorrea
Harkaitz honen lehen igoera ezaguna 1893an egin zuten William Rogers eta Willard Ripleyk, han inguruko arrantxeroak. Horman lurretik tontorreraino irekitzen zen arrakala bertikal estu bat topatu zuten, eta hilabeteetan zehar arrakalaren bi alboetako hormetan zurezko takoak iltzatu zituzten, tako hauek zurezko taulez horizontalki elkartuz, honela eskailera bat egitea lortuz. 1893ko uztailak 4an independentziaren eguna ospatzen zenez, ikuskizun hau ikusteko bildu ziren inguruko arrantxeroen familien aurrean, eraiki zuten eskaileratik igo ziren, tontorreraino iritsiz. Eskailera 1927 arte erabili ahal izan zen, eta gaur egun ere, oraindik eskailera horren hondarrak ikus daitezke.
Aristizabal baserria
Ezaugarriak
Baserriaren barrualdean haritzez egindako osoko hamaika zutabe daude. Lehenengo hormartea dolare gotikoko bi dolareko pilare zentralek eta bi zutabek (alboetara) osatzen dute. Hirugarren hormartea, halaber, dolare gotikoko atzealdeko bi dolareko zutabe zentralek eta bi zutabek (alboetara) osatzen dute. Lehen solairuan (ganbara), sekzio handiko habeak eta beso bikoitzak daude, eta eraikinaren HMko sektorean buruak tailatuta daude neurri batean. Sektore horretan dago, behe-solairuan eta lehen solairuan, gaur egun baserrian bizi den familiaren etxebizitza. Ganbaran, bestalde, lehenengo hormartearen bi zutaberen laguntzaz, zurezko burloiak dituzten zuloz beteriko bi lerro daude; garai batean josteko haria egiteko ehundegi moduan erabiltzen zen.
Péreille
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Deabruaren Dorrea
Gaur egun, bere urteroko 400.000 bisitarietatik 4.000k Deabruaren Dorrea eskalatzen dute, nagusiki eskaladako teknika tradizionalak erabiliz.
Aristizabal baserria
Ezaugarriak
NMko fatxadara itsatsitako zatia eta alde horretan dagoen ganbarara sartzeko arrapala ez dira monumentuaren zati gisa ulertu.
Péreille
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Halifax (Pennsylvania)
Halifax Pennsylvaniako borough bat da. Dauphin konderrian kokatua dago. 2010ean 841 biztanle zituen, 0.87 kilometro koadrotan banatuta.
Matej Mohorič
Matej Mohoric (Kranj, 1994ko urriaren 19a) esloveniar txirrindularia da. Junior eta sub-23 mailetan munduko txapelduna izan zen, eta gero, hiru haundi etan etapa garaipena lortu du.
2012
Junior mailako munduko txapelduna
2016
Hainan Tourreko etapa bat
2017
Espainiako Vuelta ko etapa bat
2018
Beneluxeko Itzulia
Italiako Giro ko etapa bat
Alemaniako Itzulia eta etapa bat
2019
Poloniako Itzuli ko etapa bat
2021
2. Beneluxeko Itzulia n
Frantziako Tourr eko bi etapa
Itsasargi pasealekua
Itsasargi pasealekua Gipuzkoako Donostia hiriburuko kale bat da. Antigua auzoan dago eta Igeldo mendiko malda sigi-saga igotzen du. Satrustegi hiribidean eta Funikular plazan hasi eta Igeldoko jolas-parkea eta Igeldo pasealekuan amaitzen da, tartean Igeldoko itsasargiaren albotik igaroz.
Brain-sur-Longuenée
Brain-sur-Longuenée Frantziako udalerria da, Maine eta Loira departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Brain-sur-Longuenée udalerrian erroldatutako biztanleak 950 ziren. Familiak 324 ziren, horien artean 66 pertsona bakarrekoak ziren (23 bakarrik bizi ziren gizonak eta 43 bakarrik bizi ziren emakumeak), 78 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 172 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Carpio de Azaba
Carpio de Azaba Salamancako udalerria da, Campo de Argañán eskualdean dagoena.
Brain-sur-Longuenée
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Carpio de Azaba
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 115 biztanle zituen.
Brain-sur-Longuenée
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 21 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 2 zurginak, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra etxerako tresna denda bat zen.
2000. urtean Brain-sur-Longuenée udalerrian 37 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.120 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hoštice-Heroltice
Hoštice-Heroltice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 629 biztanle ditu eta 7,23 kilometro koadroko azalera. Vyškov barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1412 urtean egin zen.
Bostrychia bocagei
Bostrychia bocagei Bostrychia generoko animalia da. Hegaztien barruko Threskiornithidae familian sailkatua dago.
Vellechevreux-et-Courbenans
Vellechevreux-et-Courbenans Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 76 etxebizitza zeuden, 69 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 6 hutsik zeuden. 72 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 69 etxebizitza nagusietatik 59 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 5 etxek hiru zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 45 etxek bost zituzten. 61 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 28 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 38 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 105 ziren, horien artean 70 aktiboak ziren eta 35 inaktiboak ziren. 70 pertsona aktiboetatik 64 lanean zeuden (37 gizon eta 27 emakume) eta 6 langabezian zeuden (6 emakume eta 6 emakume). 35 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vellechevreux-et-Courbenans udalerrian 68 unitate fiskal zeuden, 147 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.398 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 1 garraio enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2000. urtean Vellechevreux-et-Courbenans udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 260 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Loughmore
Loughmore, ofizialki  Loughmoe (irlanderaz Luach Maigh edo Luachma) Irlandako hegoaldeko Tipperary konderrian dagoen udalerria da. Bertan, Loughmoe gaztelua dago.
Belostikale
Belostikale Bilboko Zazpikaleetatik laugarrena da, San Anton elizatik zenbatzen hasita. Horrenbestez, Dendarikale eta Harategi zahar artean dago.
Erribera kalean hasten da, Erriberako merkatuaren aurrean, eta Donejakue katedralean amaitzen da.
Kale honen 1. zenbakian Arana jauregia dago.
Literatura
Julen Gabiria idazleak 2005ean kaleari buruz bi istoriok osatutako sorta argitaratu zuen bere blogean (ikus kanpo loturak).
Centrache
Centrache Italiako udalerri bat da. Catanzaroko probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Centrachek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Carrascal de Barregas
Carrascal de Barregas Salamancako udalerria da.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 869 biztanle zituen.
Myodes andersoni
Myodes andersoni Myodes generoko animalia da. Karraskarien barruko Arvicolinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Careproctus cypselurus
Careproctus cypselurus Careproctus generoko animalia da. Arrainen barruko Liparidae familian sailkatzen da.
Heterodontus
Heterodontus marrazoen generoa da, bere kabuz Heterodontidae familia eta Heterodontiformes ordena osatzen dituenak. Generoaren kideak nahiko marrazo txikiak dira, handienak (helduak direnean) 1,5 metroko luzera baino ez duelarik.
Stützita
Stützita sulfuro motako minerala da.
Heterodontus
Generoak egun bederatzi espezie besterik ez ditu eta litekeena da Behe Kalifornian deskribatu gabeko beste bat egotea:
Stützita
Ezaugarriak
Stützita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 da.
Lipotyphla
Lipotyphla ugaztunen barruko talde obsoleto bat da. Bere barruan Eulypotyphla (Solenodontidae, Erinaceidae, Talpidae eta Soricidae familiak zeuden) zein lehengo Insectivora, Chrysochloridae eta Tenrecidae familiak sailkatzen ziren. Ikerketa molekularrek erakutsi dute talde hauek ez daudela euren artean harremanduta monofiletikoki.
Gaur egun Tenrecidae eta Chrysichloridae Afrosoricida barruan sailkatzen dira eta beste guztiak Euypotyphla barruan.
Carrie (2013ko filma)
Carrie, 2013ko Kimberly Peirce estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko film bat da. 1976ko filmaren berregokitzapena da, biak ere Stephen King idazlearen 1974ko izenburu berdineko eleberrian oinarrituak daude. Chloë Grace Moretz, Judy Greer, Portia Doubleday, Alex Russell, Gabriella Wilde eta Julianne Moore aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
1995, etxean bakarrrik dela, Margaret White (Julianne Moore) mentalki desegonkorra den neska gazte fanatiko erlijiotsuak Carrie neskatotxo bat erdibitu du, jaioberria hiltzen saiatuko da baina azken unean erabakiz aldatu eta atzera egingo du.
2013, Margareten alaba den Carrie (Chloë Grace Moretz) institutuko ikaskideek umilatu eta jazartua den nerabe bat da, baina haserretzean agertzen den telekinesia ahalmena duela jabetuko da. Ikasturte amaierako dantzaldian egoera jasangaitza izango zaio, hortaz, mendekuari ekingo dio.
Hostim
Hostim Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 428 biztanle ditu eta 19 kilometro koadroko azalera. Znojmoko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1274 urtean egin zen.
Vitoria
Vitoria hitzak (portugesez Vitória edo Victoria) honakoetara egin dezake erreferentziak:
Microglossum olivaceum
Microglossum olivaceum Geoglossaceae familiako onddo espezie bat da. Ez da jangarritzat jotzen. Aurkitzeko zaila den espeziea da, berdea delako eta gehienetan perretxikoa baino altuagoa den belarretan ateratzen delako.
Sinonimoak: Geoglossum olivaceum. Leptoglossum olivaceum, Mitrula olivacea, Microglossum fuscorubens.
Deskribapena
Fruktifikazioa: 3 eta 8 cm bitarteko garaierakoa, borra forman, 0,5 eta 0,8 cm bitarteko zabalerako buruarekin, luzanga, borra formakoa, bihurritua, ildaskatua, arre-oliba ilun kolorekoa, gero arrexka, lehorra.
Hanka: Buruaren jarraipena da, eta kolorea pixka bat zurbilagoa du.
Haragia: Hauskorra, berde-turkesa kolorekoa.
Jangarritasuna
Ez du balio sukaldaritzarako.
Nahasketa arriskua
Microglossum viride delakoarekin nahas daiteke, hau kolore berde bizikoa da, eta lerro txiki batez bereizia du oina burutik.
Sasoia eta lekua
Udazkenean, zelai hezeetan, iratze azpian. Urria.
Banaketa eremua
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Europa, Errusia, Japonia, Australia, Zeelanda Berria.
Craugastor amniscola
Craugastor amniscola Craugastor generoko animalia da. Anfibioen barruko Craugastoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Rufino Lacy
Miguel Rufino Lacy Donall (Bilbo, Bizkaia, 1795eko uztailaren 19a - Londres, Ingalaterra, 1847ko irailaren 20a) biolinista eta musikagilea izan zen. Irlandar familia batean sortu zen, eta sei urte zituela eskaini zuen lehen kontzertua Madrilen. Bordelen eta Parisen egin zituen musikako lehen ikasketak, eta Londresen amaitu. Oso biolin-emanaldi arrakastatsuak egin zituen Europan zehar. Pianorako fantasiak, hiru rondo eta beste konposizio batzuk ondu zituen.
Karl-Friedrich Haas
Karl-Friedrich Haas (Berlin, 1931ko uztailaren 28a - Nurenberg, 2021eko abuztuaren 12a) alemaniar atleta izan zen, 400 metroko lasterketan espezialista. Mendebaldeko Alemaniagatik lehiatu zen 1952ko Udako Olinpiar Jokoetan eta brontzezko domina irabazi zuen 400 metroko errelebo-proban. 1956ko Udako Olinpiar Jokoetan, Alemaniako talde bateratuagatik lehiatu zen, eta zilarrezko domina lortu zuen 400 metroko lasterketan.
O.A.C.A. Areto Olinpikoa
O.A.C.A. Areto Olinpikoa erabilera-anitzeko pabiloi bat da, Atenasen dagoena. Pabiloiak 20.300 ikuslerentzako tokia du saskibaloi partida edo gimnastika txapelketarako.
Bertan jokatzen dituzte euren etxeko partidak Panathinaikos BC eta AEK Atenas B.C. taldeek. 1995ean inauguratu zuten eta harrezkero Enrique Iglesias, Depeche Mode, Jennifer Lopez, Björk, Beyoncé, Roger Waters, Aloha from Hell, Tokio Hotel, Helena Paparizou, Sakis Rouvas edo Anna Vissi bertan aritu dira.
East Cathlamet (Washington)
East Cathlamet Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Wahkiakum konderrian dago, Washington estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Bacău konderria
Bacău konderria ( ahoskatua) Errumaniako Nord-Est eskualdeko konderrietako (județ) bat da. Bere hiriburua Bacău da. 6.621 kilometro koadro ditu eta 737.512 biztanle zituen 1992an.
Hallam (Pennsylvania)
Hallam Pennsylvaniako borough bat da. York konderrian kokatua dago. 2010ean 2,673 biztanle zituen, 1.64 kilometro koadrotan banatuta.
Cerva
Cerva Italiako udalerri bat da. Catanzaroko probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Cervak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Belle Glade Camp (Florida)
Belle Glade Camp Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Palm Beach konderrian kokatuta dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Hostín
Hostín Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 314 biztanle ditu eta 6,35 kilometro koadroko azalera. Mělník barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1131 urtean egin zen.
Craugastor anciano
Craugastor anciano Craugastor generoko animalia da. Anfibioen barruko Craugastoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Ülker Kiroldegia
Fenerbahçeren Nazioarteko Kirol-Aretoa Ülker Kiroldegia (Fenerbahçe Uluslararası Spor Kompleksi Ülker Spor Arena) erabilera-anitzeko pabiloi bat da, Istanbulgo Ataşehir barrutian dagoena. Pabiloiak 13,059 ikuslerentzako tokia du saskibaloi edo boleibol partidetarako.
Bertan jokatzen ditu bere etxeko partidak Fenerbahçe Ülker taldeak. 2012ko urtarrilaren 25ean inauguratu zuten.
Carrascal del Obispo
Carrascal del Obispo Salamancako udalerria da.
Marlfield (Clonmel)
Marlfield (irlanderaz Inis Leamhnachta edo Páirc an Mharla) Irlandako hegoaldeko Tipperary konderriaren hegoaldean dagoen udalerria da. Clonmel udalerritik hiru kilometro mendebaldera dago.
Deobandi
Deobandi (देवबन्दी; paxtuneraz eta ; ; الديوبندية; দেওবন্দি ; ଦେଓବନ୍ଦି) islamiar mugimendu berpiztaile bat da islam suniaren (nagusiki hanafi eskolakoa) barnean. XIX. mende amaieran Darul Uloom islamiar seminarioaren inguruan jaio zen, Indikoa Deoband herrian. Seminarioa Muhammad Muhammad Qasim Nanautavik, Rashid Ahmad Gangohik eta beste hainbat ulemek sortu zuten 1866an, hau da, Zipaioen matxinada izan eta zortzi urtera; Deobandi mugimenduaren adar politikoa- Jamiat Ulema-e-Hind- 1919an sortu zuten eta, nazionalismo konposatuaren doktrinaren zabalkundearen bidez, Indiaren independentziaren aldeko mugimenduan paper garrantzitsua jokatu zuen.
Teologikoki, deobandiarrek Taqlid doktrina (aurrekari juridikoarekin bat datorrena) babesten dute eta Hanafi eskolari atxikitzen dira. Muhammad Qasim Nanautavi eta Rashid Ahmed Gangohi deobandi eskolaren fundatzaileek islamiar eskolastikotik eta Shah Waliullah mujaddiden ideietatik eta wahhabismo ideologiaren erlijio-doktrinatik inspirazioa jaso zuten. Bere lehen urteetan, Deobandi eskola kristauekin eta hinduekin era baketsuan eztabaidan aritu zen, eta, badirudi hinduek bere ezarpenaren hasierako fasean, funtzionamendu-gastuak bere gain hartu zituzten, garai hartako Deobandi filosofoek hinduen, kristauen eta musulmanen batasunaz, multikulturalismoz eta Indiako banaketaren aurkakoez hitz egin zutelako.
1970eko hamarkadaren amaieran, Afganistanen eta Pakistanen mugimendua wahhabismoaren eraginpean egon zen. 1980ko hamarkadaren hasieran eta 2000ko hamarkadaren hasieran Saudi Arabiak deobandiar batzuk finantzatu zituen. Pakistango gobernuak bere jarraitzaileak babestu zituen Sobietar Batasuna eta India (Kaxmirren) borrokatzeko. Gerora, diruak eta armak gatazka zibila piztu zuten. Gaur egun India, Pakistan, Afganistan eta Bangladeshen errotuta dago, eta Erresuma Batutik eta Hegoafrikatik ere zabaldurik dago. Indiaren partiziotik aurrera, arrazoi politikoengatik, pakistandar eta afganiar adarrak eta indiar jatorrizko seminarioak autonomoagoak dira. Deobandi mugimenduaren jarraitzaileak oso ezberdinak dira, batzuk bakezaleak dira eta beste batzuk militanteak. Darul Uloom Deobandek talibanen ekintza zibilen alde egin du, baina 2000ko hamarkadan behin eta berriz kondenatu zuen islamiar terrorismoa eta, 2008an, haren aurkako fatwa bat argitaratu zuen.
Mort Walker
Addison Morton Walker (El Dorado, Kansas; 1923ko irailaren 3a-Stamford, Connecticut; 2018ko urtarrilaren 27a), mundu artistikoan Mort Walker bezala ezaguna, komikigile estatubatuar ospetsua izan zen. Komiki banda ugari sortu zituen, besteak beste, Beetle Bailey 1950ean, eta Hi and Lois 1954an.
Biografía
1943an Ameriketako Estatu Batuetako Armadan erreklutatu zuten eta, Europan, Bigarren Mundu Gerran parte hartu zuen. Armada utzi ondoren Missouriko Unibertsitatean bere ikasketak burutu zituen. 1948an New Yorkera joan zen haren ibilbidearekin jarraitzeko.
Obra
Bere lehen 200 tira komikiak baztertuak izan ziren baina poliki-poliki bere estiloa onartua izan zen eta arrakasta lortu zuen. Bere sail ezagunenak hauk izan ziren:
Harategi Zahar kalea
Harategi Zahar Bilboko Zazpikaleetatik bosgarrena da, San Anton elizatik zenbatzen hasita. Horrenbestez, Belostikale eta Barrenkale artean dago.
Erribera kalean hasten da, Erriberako merkatuaren mutur batean, eta Donejakue katedralaren enparantzan amaitzen da.
Julen Gabiria idazleak 2005ean kaleari buruz istorio bat argitaratu zuen bere blogean (ikus kanpo loturak).
Leon (Kansas)
Leon Kansasko hiri bat da. Butler konderrian kokatua dago. 2010ean 704 biztanle zituen, 1.94 kilometro koadrotan banatuta.
Ingeniaritza zeramiko
Ingenieritza zeramikoa zeramikazko materialak aplikazio teknologikoetan erabiltzeaz dihardu. Zeramika hitza grezierazko keramos hitzetik dator, eta bere erro sanskritoak erre esan nahi du. Zentzu hertsian, buztinari egiten dio erreferentzia, bere forma guztietan. Hala ere, termino horren erabilera modernoak beroaren eraginez eratzen diren metalezko ez diren material inorganiko guztiak barne hartzen ditu.
1950-1965 urte arte, material garrantzitsuenak buztin tradizionalak izan ziren, zeramika, adreilu, teila eta antzekoetan erabiliak, zementu eta beirarekin batera. Zeramikazko arte tradizionala eltzegintzan deskribatzen da. Raku-ren historia ere bila daiteke, ekialdeko antzinako teknika berezia.
Historikoki, zeramikazko produktuak gogorrak, porotsuak eta hauskorrak izan dira. Zeramikaren azterketa metodoen hedapen handian datza arazo hauek arintzeko eta materialaren potentziala areagotzeko, baita ohikoak ez diren erabilerak eskaintzeko ere. Hori ere material konposatuetan sartuz bilatu da, hala nola zermetetan, material metalikoak eta zeramikoak uztartzen dituztenak.
Zeramikaren propietate mekanikoak
Zeramikazko materialak, oro har, hauskorrak edo beirakarak dira. Ia beti tentsio-esfortzuaren ondorioz hausten dira, eta elastikotasun txikia dute, material porotsuak izan ohi baitira. Poroek eta beste akats mikroskopikoek koska edo tentsio-kontzentratzaile gisa jokatzen dute aipatutako tentsioekiko erresistentzia murriztuz.
Myodes californicus
Myodes californicus Myodes generoko animalia da. Karraskarien barruko Arvicolinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Ingeniaritza zeramiko
Zeramikaren propietate mekanikoak
Elastikotasun modulua balio nahiko altuetara iristen da 311 GPa batez beste titaniozko karburoaren (TiC) kasuan. Elastikotasun-moduluaren balioa tenperaturaren baitakoa da, tenperatura handitzean ez-linealki gutxituz.
Material horiek deformazio plastikoak erakusten dituzte. Hala ere, osagai kristalinoen egituraren zurruntasuna dela eta, dislokazioak mugitzeko irristatze-sistema gutxi daude, eta deformazioa oso poliki gertatzen da. Material ez- kristalinoekin (beirakarekin), jariakortasun likatsua da deformazio plastikoaren kausa nagusia, eta oso motela ere bada. Hala ere, zeramikazko materialen aplikazio askotan baztertzen da.
Zeramikazko materialetan, hausturaren gogortasun-balioak oso baxuak dira, 1 MPa.m1/2ko balioa ia ez dute gainditzen, zuntz errefortzua edo zirkonioko fase-eraldaketa bezalako metodoen bidez nabarmen handitu daitezkeen balioak.
Propietate garrantzitsu bat tenperatura altuetan propietate mekanikoak mantentzea da. Bere gogortasun handiari esker, oso erabilia den materiala da urratzaile gisa eta erreminten ebaketa-punta gisa.
Hostín u Vojkovic
Hostín u Vojkovic Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 311 biztanle ditu eta 4,78 kilometro koadroko azalera. Mělník barrutian dago.
Dienne
Dienne Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Dienne udalerrian erroldatutako biztanleak 258 ziren. Familiak 113 ziren, horien artean 45 pertsona bakarrekoak ziren (15 bakarrik bizi ziren gizonak eta 30 bakarrik bizi ziren emakumeak), 34 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 34 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 229 etxebizitza zeuden, 117 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 73 bigarren erresidentzia ziren eta 39 hutsik zeuden. 214 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 117 etxebizitza nagusietatik 97 bere jabearen bizilekua ziren, 17 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 13 etxek bi zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 20 etxek lau zituzten eta 65 etxek bost zituzten. 70 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 42 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 44 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 149 ziren, horien artean 109 aktiboak ziren eta 40 inaktiboak ziren. 109 pertsona aktiboetatik 106 lanean zeuden (66 gizon eta 40 emakume) eta 3 langabezian zeuden (3 gizon). 40 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 20 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Dienne udalerrian 128 unitate fiskal zeuden, 287 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.743 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 18 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 3 administrazio publikoko enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 1 iturgina.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Dienne udalerrian 39 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.496 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bostrychia rara
Bostrychia rara Bostrychia generoko animalia da. Hegaztien barruko Threskiornithidae familian sailkatua dago.
Orbaizeta
Orbaizeta (aezkeraz: Orbaxta) Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta. Zangozako merindadean eta Pirinioak eskualdean dago, Iruñea hiriburutik 65,2 kilometrora. Altuera 716 eta 1466 metro artekoa da, eta 82,31 km²-ko azalera hartzen du. biztanle zituen.
Iparralderago dagoen Aezkoa herria da, populatuena. Iratiko atarian egoteak eta arma-fabrikak interes turistiko handiko gune bihurtzen dute. Irati ibaiaren gaineko terraza batean dago, eta ibarrako arkitektura tipikoa du. Bertan, etxeek fatxada zuriak dituzte, arrosa-harrizko ukituekin eta egurrezko dekorazioekin. Teilatuak, bi isurkikoak, amiantozkoen eta teilazkoen artean banatzen dira. Bere muinean Urkuluko dorrea dago, K.a. I. mendeko erromatar eraikuntza.
Aezkoa ibarran kokatuta da, baina 1845etik udalerri independentea da. Bertako biztanleak orbaizetarrak (aezkeraz: orbaixtarak) dira.
Izena
Orbaizeta edo Orbaxta toponimoa beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Etimologia
Lehenengo terminoa orba da eta, Orbaitz lekuizenarekin estuki lotuta dagoela uste da, baita Orbaibar izenarekin ere, eta probabilitate gutxiagorekin Orhi eta Orreriaga (Orreaga izen zaharra) izenekin. Jatorriari buruzko hipotesiak ugariak dira. "Orri", orbe (Orbetzu izenan ere, Zeberion, egongo zen izena) edo izen propio bat (Orbaicus) izan daitekeela esaten da. Azken kasu horretan, Agoitz edo Beraskoitz bezalako toponimo asko argitzea erraztuko luke, baina izugarri zailduko luke Orbaizeta bera, -eta (ugaritasun-lekua) atzizkia ezin baita pertsona baten izenari lotuta egon. Patxi Salaberriren irtenbidea honakoa litzateke: -eta ez Ureta edo Xareta izenen ugaritasunezko atzizki bera izatea, baizik eta jatorri erromantzeko txikigarri bat, Larrageta ("Larraga txikia") edo Billabeta ("Billaba txikia") izenen agertzen den bera, baina zalantza handiak sortzen dira, herri horiek, jatorrian, Larraga eta Villava (Atarrabia) deitzen baitziren, eta, izen bereko herrietatik bereizteko, txikigarria gehitu zitzaien. Baina Orbaizetaren lehen aipamena, berriz, Orbayceta eta ez Orbayç.
Mikel Belaskok adierazi zuenez, Orbaizeta izena orba + itz + ita eraikuntzetik etorriko litzateke, eta -ita atzizki Irurita izeneko atzizki bera izango litzateke. Bere nahasmena ohikoa da historian zehar; izan ere, batzuetan eta bezala agertzen da, eta beste batzuetan ita bezala, eta ahozko hizkuntzan aldaketa egitea erraza da, batez ere kontuan hartuta aezkeran a > e izatera pasatzen direla eta, beraz, e > i norabideren arteko aldaketa gerta daitekeela. Hala ere, -ita atzizkiren esanahia ere ez da ezagutzen.
Armarria
Orbaizetako armarria Aezkoako armarria da. Armarri honek honako blasoi hau du:
Bandera
Orbaizetako bandera Aezkoako bandera da. Bandera honek Aezkoako armarria dauka hondo gorri baten gainean. Armarria, gainean kasket bat eta bi aldeetan lanbrekinak dituela irudikatzen da, baita azpian "Aezkoa" inskripzioa duela ere.
Inguru naturala eta klima
Herrigunea 762 metrotan kokatrik dago eta orografia menditsua du, guztiak 1 500 metrotik beherako tontorrak. Pirinio Garaiaren eta Beherearen arteko trantsizio-eremu bat da, eta, beraz, mendietan txertatutako mendigune harritsuak ere badaude: Aitza (1.055 m) mendebaldean eta Ugain (1.072 m), ekialdean Harri Eder Gaina (1.175 m) eta Ugaibel (1.243 m), iparraldean Urkiarreta (999 m), Idorgain (998 m) eta Berabez (1.021 m) eta hegoaldean Berrendi (1.351 m).
Olaren (830 m) inguruneetan, bestela, mendebaldean Murukoa (1.223 m), Arlagain (1.058 m) eta Arlekiako gazteluaren hondarrak, ekialdean Mendilatz (1.348 m) eta iparraldean Urkulu (1.423 m) ditugu. Mendebalderago, Ortzantzurieta (1.566 m), eta ipar-ekialderago Errozate (1.345 m) eta Arpeako leizea.
Haritz eta pago baso izugarriek erakargarri egiten dute Aezkoako paisaia, Irati ibaiaren ur biziak osatzeko.
Azken hamarkada hauetako klima aldaketa gertatu arte, neguak elurte oparoak eskaintzen zituen Aezkoan, eta udak, berriz, leunak eta atseginak.
Serbiako kanpaina (1914)
1914ko Serbiako kanpainak Austria-Hungariako Inperioa k Serbiako Erresuma konkistatzeko lehen saiakera huts egin zuen Lehen Mundu Gerra ren hasieran. Borroken zoriak serbiarren alde laster bihurtu ziren, eta frontea geldirik geratu zen urte amaierarako, serbiar armadek austrohungariarrak beren lurraldetik bota zituztenean.
Orbaizeta
Estazio meteorologikoak
Aezkoan dagoen Abaurregaina udalerrian, itsasoaren mailatik 1050 metrora, Nafarroako Gobernuak 1931an jarritako estazio meteorologikoa dago. Gainera, 1971an, beste estazio meteorologiko bat inauguratu zen Aribe udalerrian, itsasoaren mailatik 701 metrora. Aribeko estazioa da Orbaizetarako balio egokienak ematen dituena, hurbilen dagoena baita.
Serbiako kanpaina (1914)
Kanpaina ondoz ondoko hiru inbasiotan banatu zen, eta guda sorta batean amaitu zen, horietako bakoitzarentzat erabakigarriak: Cer-ko guduan erabaki zen lehenaren patua, abuztuan; bigarrena, Drinarena, irailean; eta hirugarrena, Kolubaraena, azaroan eta abenduan.
Abuztuaren 12an hasi zen lehen austro-hungariar erasoa, hiru armadak Serbian sartu zirenean Drina eta Danubioa zeharkatuz. Serbiaren erresistentzia eta lurren zakartasunak, komunikazio bide eskasak zituenak, zaildu zuten inbaditzaileen aurrerapena. 16an Serbiako 2. Armadak, Balkanetako gerre tan beteranoak, kontraerasoa egin eta etsaien VIII Gorputzaren abangoardia eten zuen, erretiratzera behartuz. Hilaren 18an, 2. Armada austrohungariarrak, nagusiak, erretiratu behar izan zuen ekialdeko frontea n martxa egiteko, komando nagusiaren planak aurreikusten zuen Serbiaren aurkako garaipen azkarrean parte hartu aurretik. Oskar Potiorek, Bosniako gobernadoreak, 5. Armada eta 2. martxaren aurretik erretiratzeko agindu zuen, operazio buruak; 24an austrohungariarrek serbiar lurraldea hustu zuten.
Orbaizeta
Erdi Aroa
Erdi Aroko lehen mendeetako iluntasunean, Aezkoako ibarraren eta bere herrien eraketa ezkutatzen da. Iruñeko monarkia IX. mendean ezarri aurretik ere bazen Aezkoako komunitatea. Suposatzen denez, aetzak Orreagako guduan ere parte hartu zuten (778. urtea), non Karlaundi eta bere armada garaituak izan ziren, eta Europa osoan ospetsu egin zen Errolanen kantua, non Errolan enperadorearen izurde eta ilobaren heriotza kontatzen den.
Serbiako kanpaina (1914)
Austrohungariarrek irailaren erdialdean bigarren inbasio bati aurre egin zioten eta bertan lur batzuk hartu zituzten; frontea hilabete amaierarako egonkortu zen urriaren amaierara arte. Potiorek aurrerapenari berriz ekiteko agindu zuen orduan; azaroaren erdialderako, serbiarrak estu-estu zeuden, erretiro betean. Abenduaren 2an, austro-hungariarrek etsaien hiriburua okupatu zuten. Tropa serbiarrak agortu arren, austrohungariarrak ere akituta zeuden sei asteko erasoaldiaren ostean. Orduan, serbiar komandante jeneralak, Radomir Putnik-ek, azken kontraerasoa agindu zuen azken erreserbekin, garaile izan zena. Potiorek erretiratzeko agindu behar izan zuen. Abendu erdialderako, austrohungariarrek berriro ebakuatu zuten Serbia, nahiz eta oso kaltetu ondoren galera larriak etsaiarentzat. Potiorek agintea kendu zioten ondoz ondoko porrotengatik. Bi beligeranteen nekeak eragin zuen fronte honetan borrokak etetea 1914. urte amaieran.
Orbaizeta
Erdi Aroa
Ibarreko elizei dagokienez, ustez Antso Larrosa (1134-1135) gotzainak Orreagako ospitalera transferitu zituenak eta erromatar aita santuek (1137, 1203 eta 1218) horrela berretsi zituztenak, jasota dago Abaurregaineko, Abaurrepeko eta Garaioako elizak benetan Eugenio IV.a aita santuak 1441ean kolegiatari gehitu zizkiola. Erregearen laguntza jaso zuen 1319an, haranak urtean 600 soldata ordaintzen baitzituen afari gisa. 1377ko suteak ia erabat suntsitu zuen herria: eliza, 30 etxe eta 26 garai kiskali ziren.
XV. mendearen bigarren erdian agaramondarren eta beaumondarren arteko borrokek ondorio tamalgarriak ekarri zizkioten ibarrari, agaramondarren bandoan mantendu baitzen. Beaumondarrek herriak erre, ondasunak lapurtu eta jende asko hil zuten.
Serbiako kanpaina (1914)
Aurrekaria
Austria-Hungaria eta Serbiaren arteko harremanak tentsioak ziren aspalditik: 1914ko uztailean azken gerra piztu baino lau aldiz hurbildu ziren bi herrialdeak gerrara. Austrohungariar lurralde jakin batzuk bereganatzea. Horien artean, Bosnia eta Herzegovina, Novi Pazar-ko Sanjakatu, Hungariako hegoaldeko zenbait eskualde, baita Mazedonia ere (otomandarra 1912-1913ko Balkanetako gerra arte). Austria-Hungariak, bere aldetik, Tesalonikarako norabidean zabaldu nahi zuen bere eragina. Austria-Hungariarren eragina Serbian, XIX. mendea ren amaieran oso nabaria, 1903ko ekainean Alexandro I.a Serbiakoa ren hilketarekin bat-batean amaitu zen. Serbiako Petri I.a errege berriak, tronua eman zioten konspiratzaileengandik oso menpekoa zen, harreman anbiguoa mantendu zuen haiekin, menpekoa eta boterea lortzeko lehian. Aldaketa dinastikoak kanpo politikan ere aldaketa ekarri zuen, Errusia rentzat mesedegarriagoa eta gutxiago Austria-Hungariara. Aldebiko tentsioak eta serbiar hedapenak, Balkanetako erresuma austro-hungariar eslaviar mugimendu batzuentzat erakargarri bihurtu baitzuten, kezkatu zituzten inperioko agintariak, eta haietako batzuek Belgradoren aurkako gerra prebentiboa defendatzen zuten.
Orbaizeta
Aro Modernoa
Aezkoak goranzko joera demografikoa izan zuen XVI-XVIII. mendeetan. XVI. mendean jazarritako sorginkeria-praktiken eszenatoki izan zen. Eremu horretan, Nafarroako konkistaren ondoren, goinabartarren eta baxenabartarren arteko harremanen historiaren ezaugarri diren mugako istiluak gertatu ziren, bereziki larreen kontuengatik. 1595ean, zehazki, berrogeita hamar garazitar banda batek Hiriberri eraso zuen, Joan Iriarte hilez zauritu eta Martin Berria eskribaua hil zuen. Abizenaz, Hiriberri, Garralda eta Garaioako kanpaiez, ibarreko alkate eta kapitain Antso Elizondoren aginduz deiturik, sarkinak preso hartu zituzten. Mugako posizio horrek aukera ematen zien, hala ere, muga-zergen legedia errazago urratzeko. 1612an erregeordeak aetzak eta mugako beste ibarra batzuetako bizilagunak indultatu behar izan zituen ogia eta ardoa esportatzeagatik jarritako isunengatik.
Serbiako kanpaina (1914)
Aurrekaria
1914ko ekainaren 28 an Sarajevon Franz Ferdinand Austriako tronuaren oinordeko austrohungariarraren hilketaren ostean, Austria-Hungariak ultimatum bat aurkeztu zion Serbiari uztailaren 23 an, Serbiari bi egun emanez erantzuteko. Hurrengo egunean, Montenegro ko erregea k, Nikolas-ek, telegrama bidez adierazi zuen Serbiarekin duen patuaren jaunartzea. 28an, austro-hungariarrek ultimatumari serbiar erantzuna nahikoa ez zela aldarrikatu eta gerra deklaratu zuten. Hiru egun lehenago, Estatu Nagusi Inperialaren buruak, Franz Conrad von Hötzendorf-ek, B Planean parte hartu behar zuten unitateak mobilizatzeko agindua zuen, Serbia eta Montenegrorekin gerraren kasuan gerra plana. Austrohungariarrek trenbide-trafikoa eta telefono eta telegrafo-komunikazioak moztu zituzten jada Serbiarekin 25ean.
Egoera
Urte lehenago landutako mobilizazio-planei jarraituz, Serbiako Gobernua uztailaren 25ean Niš-era joan zen, gerrak behin-behineko hiriburu bihurtutako erreinuko bigarren hirira, eta Armadako Estatu Nagusia Kragujevacen instalatu zen bitartean, non armategi nagusiak herrialdea kokatu zuten. Gorputz diplomatikoak Belgrado tik irten zen Gobernuaren atzetik.
Orbaizeta
Aro Modernoa
Horren ondorioz, ibarreko mendien gaineko jabetza eta eskubideak galdu ziren, 1984ra arte itzuli ez zirenak. Hirugarrena, Konbentzioaren Gerra da (1793-1795), non ibarreko herri gehienak suntsituak izan ziren, baita setioen xede nagusi izan zen munizio-fabrika ere. 1794ko udan frantziarrek 247 etxe, eliza, garai eta borda erre zituzten. Aezkoako herriek gero Nafarroako Foru Aldundira eraman zituzten memorialek ez dute, antza, handik gutxira 1802ko Historiaren Akademiaren Hiztegian irakur daitekeena puzten. Hiztegi horretan esaten denez, ibar osoan 208 etxe zeuden, eta gerran ia erabat hondatuak izan ziren; beraz, jabeak berreraikitzen saiatzen diren arren, haietako asko oraindik ere etxolatan bizi dira.
Serbiako kanpaina (1914)
Egoera
Herrialdea ia etsaiez inguratuta aurkitu zen —Austria-Hungaria iparraldean eta mendebaldean—, etsai-nazioekin —Bulgaria, Balkanetako bigarren gerra n ia erabat galdu zuen Mazedonia bereganatzeko gogoz— eta gogoz kontrako aliatuekin —Grezia, itun batekin erreinua, baina bere monarka argi eta garbi germanofiloa zen eta Serbiari laguntzeko gogorik ez zuen. Balkanetako bi gerren ostean, herrialdea egoera politiko, ekonomiko, sozial eta militar kaskarrean zegoen egoera berri bati aurre egiteko: aurreko gatazkak ia amaituta zeuden porrot egin zuen nazioak, hildako handiak eragin zituen, uzta murriztu zuen nekazariak konskriptuz eta erabilgarri zegoen arma asko kontsumitu zuen. Gainera, 1914ko uzta eskasa izan zen Balkanetan zehar. Armada, aurreko gerrek akituta, hegoaldean hedatu zen Bulgariarekin gerra berri bati aurrea hartuz —gerrillaren inkursioak errazten jarraitu zuen Mazedonian—, eta ez zegoen iparralderantz azkar eramateko mobilizazio plan egokirik. Horrez gain, hegoaldeko lurraldeak ezegonkor mantendu ziren, administrazio militar gogorraren eta behartutako asimilazio neurri gogorraren menpe. Egoera politikoa ere larria zen, eragin politiko handiagoa lortu nahi zuten militarren artean –Esku Beltzaren inguruan bilduta– eta eragin politiko handiagoa lortu nahi zuten tentsio etengabea zela eta agintari politikoak, hura eragozten saiatu zirenak. Sarajevoko hilketak baino egun batzuk lehenago, ekainaren 10ean, Nikola Pašić Serbiako lehen ministroak Parlamentua desegin eta hauteskundeak deitu zituen abuztuaren 14rako. Horrela, uztaileko krisia piztu zenean, herrialdea behin-behineko gobernu batek zuzendu zuen eta buruzagi politikoak ziren hauteskunde kanpainan dihardu. Ekainaren 11n, Petri errege ak, tentsio politikoaz nekatuta, bere seme Alexandro izendatu zuen erregeorde.
Orbaizeta
Aro Garaikidea
Iratiren gainean, XXI. mendearen hasieran, bi irin-errota eta beste hainbeste batan zeuden. Bere abeltzaintza-ekonomiaren garrantziak azaltzen du 1724an Nafarroako Gorteetara eraman zuen memoriala, Gaztelako, Aragoiko eta Frantziako azienda txikiak sartzea debekatzeko.
Serbiako kanpaina (1914)
Egoera
Austrohungariarrek Drinan, Danubioan eta Montenegro ondoan kontzentratu zituzten indar militarrak.
Lurralde
Ekialdeko Serbia, oro har, menditsua zen, eta herrialdea iparraldetik hegoaldera zeharkatzen zuen eta Grezia rekin komunikatzen zuen ezinbesteko trenbidea babesten zuen. Frantzia rekin eta Erresuma Batua rekin eta atzerriko hornikuntzarako komunikazio bidea zen. Iparraldean, aldiz, muinoak ugariak ziren. Austria-Hungaria rekiko muga markatzen zuen Savak, zubirik gabeko lautada lohitsu bat zeharkatu zuen Belgradoren mendebaldean. Ibaia sakonegia zen bideratzeko eta lurra gainezka egiten zuen udaberrian eta inguruetan udazkena. Belgradetik ekialdean mugak Danubio zabalaren ibilgua jarraitzen zuen, eremu horretan zubirik gabe zegoen eta kilometro bat baino gehiagoko zabalera zuen. Ekialdean, Drinak batez ere Serbia eta Austria-Hungaria arteko muga markatzen zuen. Ibaiaren aldaketa nabarmena izan zen sasoian, baina hainbat lekutan gurutzatzea posible zen, nahiz eta ertzak askotan aldapatsuak izan eta baso-mendiz inguratuta egon. Moesia eskualde lau eta lohitsuaren ipar-mendebalde ko izkina osatzen zuen. Mendiek mendebaldeko mugaren hegoaldea estaltzen zuten, baina haien atzetik hiru korridoreek Moravia Handira sarbidea ematen zuten, Serbiaren muinera: Jadar-Kolubara, zeina, Vlašić (iparraldean) eta Maljen (hegoaldean) mendilerroen artean itxita, mendebaldeko eremutik zetorren. Drina Belgradera Valjevotik igaroz; Mendebaldeko Moravakoa, behin Užicetik mendebaldeko mendiak gaindituta; eta Uvac-Lim-Ljudska ibaietakoa Novi Pazar-raino.
Orbaizeta
Aro Garaikidea
1807an, erregeren aginduz, Aezkoako eta beste ibar batzuetako nobleak arma-zerbitzutik kanpo utzi zituzten. Baina, hurrengo urtean, frantziarren inbasioa jasan zuen Nafarroako lehen lurraldeetako bat izan zen, Iberiar Penintsulako Gerra hasi zenean. Orbaizetako ola izan zen Aezkoako inbaditzaileen helburu nagusia, nahiz eta honek ere tropak eta Frantzisko Espotz Minako gerrillariak mantentzen lagundu behar izan.
1821-1823an, berriz ere, Erregezaleen matxinadaren eremua izan zen. Gainera, Karlistaldi guztiek arma fabrikari ere eragin zioten, baita ibarreko beste herri batzuei ere, eta suntsipen handia eragin zuten. Horren ondorioz, XIX. mendearen amaieran, 1873an, fabrika behin betiko itxi zen, eta urte batzuk geroago enkantera atera zen.