cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Moderna Museet
Bildumak
Marcel Duchamp, Louise Bourgeois, Niki de Saint Phalle, Henri Matisse eta Robert Rauschenberg-en lanak daude, baina aipagarrienak Pablo Picasso eta Salvador Dalírenak dira. 1993an Picassoren sei margolanen lapurreta jasan zuen baina hauetako hiru berreskuratu ditu dagoeneko.
Eskulturen parkean nazioarteko eskultore ugariren lanak daude.
Lagun mina
Lagun mina zazpi agerraldien antzerki lan honekin Aitor Aranak 2002. urtean Toribio Altzaga Saria irabazi zuen. Lanaren oinarria hiru pertsonai arteko elkarrizketa gainean sortzen da, hirurak homosexualak: bi, Aitor eta Alex, bikotea, eta hirugarrena, Sebe, Aitorren laguna. Argumentua bizitzaren une desberdinetan hiru pertsonaien arteko harremanen gainean antolatzen da. Lanaren berritasuna homosexualitatearen inguruko hausnarketan datza. Egileak "erabat autobiografikoa" bezala definitu du.
Egitura
Lanaren agerraldi guztiek antzeko egitura azaltzen dute. Aitor, egilearen alter egoa, bakarrik agertzen da zenbait azalpen adierazten. Azalpen horiek argumentuarekin lotuta daude eta sarritan hausnarketa kutsu nabaria dute. Ondoren, aktoreek agerraldiari ekiten diote. Gertalekuak beti barrukoak dira: etxea, bulegoa, taberna. Denboraren aldetik, argumentua mende erdi batean luzatzen da; lehenengo agerraldian Aitorrek hogei urte ditu; zazpigarrenean, hirurogeita hamar.
Argumentua
Argumentua nahiko lineala eta xinplea da, gertaera handirik gabekoa. Aitorrek eskola garaietan asko sufritu du. Urte horietan Seberengan lagun hurkoa topatu zuen; nahiz eta ezer ez esan, Aitor maiteminduta zegoen hartaz. Biek interes antzekoak zituzten, nahiko bakarrik zeuden elkarrekin gustura egoten ziren. Lehenengo agerraldian Aitor Arantzazun dago, fraide izateko asmoz. Han Seberen bisita jasoko zuen. Une horretan Aitor Sebengandik erakarrita sentitzen zela aitortuko du baina lagunari ez dio ezer esango. Denbora aurrera joan ahala Aitor komentua utziko du eta Alexekin, bere mutilarekin, biziko da. Alex gay militantea da. Berriro ere Sebe agertuko da eta Aitorrek bere homosexualitatea aitortzera behartuko dio. Ordutik aurrera hiruren artean adiskidetasuna indartuko da. Izan ere, Sebek ez du "armairutik atera nahi", publikoki ez du bere homosexualitatea azaldu nahi. Horrek hiruren arteko eztabaidak eragingo ditu. Azkenik, Sebe beste bi lagunengandik modu txarrez urrunduko da, haien bizitzatik erabat desagertuz. Zazpigarren agerraldian Aitor zaharra da eta Alex hil da; zaharren egoitzan Seberekin topatuko da baina Sebe, bera ikusi bezain pronto, alde egingo du.
Gerhardsbrunn
Gerhardsbrunn Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Ariamain
Ariamain Orbaibarrako Puiu udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Erdialdea eskualdean.
Amélia da Lomba
Maria Amélia Gomes Barros da Lomba do Amaral, Amélia da Lomba edo Amélia Dalomba gisa ezaguna (Kabinda, 1961eko azaroaren 23a) Angolako idazlea, kazetari eta poeta da.
Gevenich
Gevenich Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Ariamain
Bertako biztanleak ariamaindarrak ziren. Ez dakigu non dagoen.
Amélia da Lomba
Biografia
Psikologian graduatu zen Moskun. Angolan itzuli zenean, kazetari gisa lan egin zuen Cabindako Emissora Probintzialean, Angolako Irrati Nazionalean eta Luandako A Célula Jornal de Angola egunkarian. Sao Tome eta Principera joan zen Angolako Nazioarteko Misioaren idazkaria izan zen.
Bere lanen artean Ânsia (1995), Sacrosanto Refúgio (1995) eta Noites ditas à chuva (2005) daude. Bere poesia Antología da Poesia Feminina dos Palop (1998), Antología do Mar na Poesia Africana de Língua Portuguesa do Século XX (2000) eta Antología O Amor tem Asas de Ouro bezalako antologietan jasotata dago. Da Lomba Angolako Idazleen Batasuneko kidea da (União dos Escritores Angolanos; UEA).
Ariamain
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Amélia da Lomba
Biografia
Argitaratutako poema eta artikuluez gain, Angolako letren eta musikaren CDa grabatu du. Angolako misio internazionalistaren idazkari ere izan zen. 2005ean Cabo Verdeko Presidenteak Medalha da Ordem do Vulcão (Vulcanoren Ordena) saria eman zion; kaboverdiarra ez den domeina hori jaso duen pertsona bakarra da.
Antologietan
Bere lanak antologia hauetan jaso egin da:
Heinrich Bürkel
Obrak
Bere lanak honako hauek dira:
2010eko uztailean, Buerkel-en hiru margolan, "Abereen artaldea", "Landatik" eta izenbururik gabeko hirugarren margolan bat Alemaniako Pirmasens Museora itzuli zituen AEBetako Immigrazio eta Aduana Agentziak.
Escape to Victory
Escape to Victory (euskaraz, Ihesa ala garaipena) 1981eko John Huston estatubatuar gerra eta kirol filma da, Zoltán Fábri idazlearen Two Half Times in Hell ("Bi denbora erdi infernuan") eleberrian oinarritua. Bertan, Sylvester Stallone, Michael Caine, Max von Sydow eta Daniel Massey aktoreez gain, Pelé, Bobby Moore eta Mike Summerbee futbolariek ere antzeztu zuten.
1942an Heriotzaren partida izeneko benetako gertakarian oinarrituta dago.
Argumentua
Bigarren Mundu Gerra, 1943ko uda, Gensdorf kontzentrazio-esparrua, bertako presoak denbora futbolean jokatuz ematen dute. Kontzentrazio-esparruko alemaniar Karl Von Steiner (Max von Sydow) komandanteak John Colby (Michael Caine) britainiar kapitainak entrenatutako preso taldea alemaniar soldaduen taldearen aurka partidu bat joka dezan nahi du. Lehenbizi Colbyk uko egin dio, baina pixkanaka ideia onartuz doa. Horrela, alemaniarrei partidua bi baldintza betetze aldera jokatuko dutela diotse: bere futbolariek esparruan ongi tratatzeko eta aliatuen taldea kontzentrazio-esparru guztietako futbolari onenek osatuta egotea. Partidua Frantziako Colombes udalerriko zelaian da, eta abagune hori aprobetxatuz Robert Hatch (Sylvester Stallone) kapitainak partidua jokoan dagoen bitartean preso talde baten ihesaldiaren proiektatu du: ironikoki, Hatch bera partidu horretan atezain dabil.
Amblypygi
Amblypygi izen bereko ordenako araknidoak Chelicerata azpifiluma artropodo filuma dira. Armiarmaren eta eskorpioiren antzekoak dira, eta ozka pozoitsua dute. Tropikaleak dira eta Afrikan, Asia hegoaldean eta Ameriketan bizi dira gehienak. 5 familia eta 136 bat espezie ezagutzen dira.
Gieleroth
Gieleroth Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Pipita (argipena)
Pipita hitzak adiera zenbait ditu:
Giershausen
Giershausen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Santurtzi Kirol Elkartea
Club Deportivo Santurtzi Kirol Elkartea Santurtziko futbol talde nagusia da. 1952an sortua, egun Espainiako Hirugarren Mailan dabil, baina lau urtetan Bigarren B Mailan aritu zen.
Giesdorf
Giesdorf Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Santurtzi Kirol Elkartea
Historia
1921ean Sparta Club sortu zen Santurtzin. Bi urte baino ez zituen iraun baina 59 partida jokatu eta 26 irabazi zituen denbora horretan. 1922an S. Andree talde ingelesaren aurka jokatu zuen eta 4-0 irabazi zuen gainera. Urte hartan bertan nesken taldea ere sortu zuen Sparta Clubak.
Ramstein-Miesenbach
Ramstein-Miesenbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta. Udalerrian Ramstein aire-base estatubatuarra dago.
Santurtzi Kirol Elkartea
Historia
1952an U.D. Amaya de Bilbo taldeko agintariek Club Deportivo Santurce sortu zuten. Erregional mailatan hasi zen jokatzen eta 1961ean hirugarren mailara igo zen. Zazpi urte egin zituen bertan. Urterik onenak 1962-63 eta 1963-64 izan zituen laugarren egin baitzuen eta lehenengoan igoera fasera sartzear egon zen gainera. 1968an jeitsi zenetik aurrera Erregional mailan egin zituen 14 urte, tartean urte bakarra hirugarren mailan, 1975-76koa.
1982an igo zen berriz hirugarren mailara eta 1983-84 urtean txapeldunak izan ziren, baina igotzerik ez zuten lortu Orenseren aurkako kanporaketa galdu baitzuten. Bigarren B mailarako igoera 1988-89an izan zen, berriz ere multzoko txapeldun izanda. Maila berriko emaitzak apalak izan ziren eta 1993an maila galdu zuten. Hirugarren Mailan ere ez zen ondo ibili eta 2000an Erregional mailara jeitsi zen.
2006 eta 2011 artean ere Hirugarren Mailan ibili zen. 2013-14an Ohorezko Mailako txapelduna izan zen eta Hirugarren Mailan jokatu zuen 2021ean jeitsi zen arte.
A Time to Kill
A Time to Kill (euskaraz Hiltzeko Garaia) 1996ko Joel Schumacher estatubatuar zinema zuzendariaren drama filma bat da. John Grisham idazlearen A Time to Kill eleberrian oinarritua dago. Bertan, Matthew McConaughey, Sandra Bullock, Samuel L. Jackson, Kevin Spacey, Brenda Fricker, Oliver Platt, Charles S. Dutton, Ashley Judd, Patrick McGoohan eta Donald Sutherland aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Hamar egunetan zehar, Clantongo kaleetan tentsioa eta liskarrak areagotuz joango dira, Ku Klux Klanen suzko gurutzea agertzeraino. Aldiz, Carl Lee heriotz zigorra jaso dezakeen eepaiketa bati aurre egingo beharko dio.
Giro nahasi honen erdian, bertako Jake Brigance (Matthew McConaughey) abokatu zuri gazteak eta Massachusetts estatutik etorri berri den pentsamolde liberaleko Ellen Roark (Sandra Bullock) laguntzaileak epaiketan Carl Leeren defentsa burutzea onartuko dute, aldi ebrean euren bizitza eta ingurukoena arriskuan jarriko dituztelarik.
Hiperion (mitologia)
Greziar mitologian, Hiperion (Ὑπερίων, Hyperíôn, «gainean dagoena») titanetako bat da, Uranoren (zerua) eta Gaiaren (lurra) semea.
Hiperion, askotan, behaketaren jainkotzat hartzen zen; haren arreba Tea, berriz, ikusmenaren jainkosatzat.
Hesiodoren arabera, Hiperion bere arreba Tearekin ezkondu zen, eta hiru seme-alaba izan zituzten: Helios (eguzkia), Selene (ilargia) y Eos (egunsentia).
Hiperionek ez zuen garrantzirik izan kultu grekoan, eta mitologian ere gutxi agertzen da, hamabi titanetako bat dela agertzeaz gainera.
Beste bersio baten arabera, Distiratsuarekin ezkondu eta Eguzki, Ilargi eta Egunsenti egin zituzten. Seme alaba asko izan zituen Reiarekin: jainko Olinpikoak. Horrela deitzen dira, Olinpo-ko mendian bizi direlako. Haien izenak hauek dira: Hestia (Etxebarruko jainkosa), Demetri (amandreen jainkosa), Hera (ezkontideen jainkosa), Infernu (hildakoei bake eta leku lasaia ematen dien jainkoa), Poseidon, eta Zeus.
Gielert
Gielert Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Gillenfeld
Gillenfeld Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mountjoy espetxea
Mountjoy espetxea (irlanderaz Príosún Mhuinseo eta ingelesez Mountjoy Prison) Irlandako Dublin hiriburuan dagoen segurtasun goreneko espetxe bat da. 1850ean  Mountjoy Gaol izenez sortua izan zen, hizkera herrikoian The Joy izenez ezaguna da. Presoei dagokionez herrialde honetako espetxe populatuena da. Phibsborough auzoan dago.
Ultraismo
Ultraismoa XX. mendearen hasierako gaztelaniazko idazleek sortutako literatura-mugimendua izan zen, bereziki olerkigintzan zentratua, erretorika eta sentimentalismoa baztertu egiten zituena. Horren ordezkari nabarmena Jorge Luis Borges izan zen.
Gillenbeuren
Gillenbeuren Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Giesenhausen
Giesenhausen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Gilzem
Gilzem Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Gierschnach
Gierschnach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Emakumeen Genitalen Mutilazioaren Aurkako Nazioarteko Eguna
2003an, Nazio Batuen Erakundeak Emakumeen Genitalen Mutilazioaren Aurkako Nazioarteko Eguna emakumeen genitalen mutilazioari buruzko kontzientziazio-eguna da, eta otsailaren 6an ospatzen dena.
Datuak
Emakumeen eta haien gorputzen eskubideen aldeko mugimendua da, baita haien osasun fisikoa babestearen aldeko mugimendua ere, etorkizunean kalte larriak jasan ditzakeena. Afrikako eta Ekialde Hurbileko 29 herrialdetan kontzentratzen bada ere, arazo unibertsala da, eta Asiako eta Latinoamerikako herrialde batzuetan ere egiten da. Horrez gain, Mendebaldeko Europan, Ipar Amerikan, Australian eta Zeelanda Berrian bizi diren etorkinen artean jarraitzen du. 120 eta 140 milioi emakume inguru mutilatuak izan dira urteetan zehar, eta, gaur egun, gutxienez 3 milioi neska daude arriskuan urtero, Munduko Osasun Erakundeak aurkeztutako datuen arabera. Munduko Osasun Erakundeak esan duenez, "praktikak mila urtetik gora iraun duen arren, programazioaren ebidentziak iradokitzen du MGF/C belaunaldiz belaunaldi amai daitekeela".
Historia
2003ko otsailaren 6an, Stella Obasanjok, Nigeriako Lehen Dama eta Emakumeen Mutilazio Genitalaren aurkako Kanpainaren bozeramaileak, adierazpen ofiziala egin zuen Afrikan, Emakumearen eta Haurraren Osasunari eragiten dioten Praktika Tradizionalei buruzko Afrikarteko Batzordeak antolatutako hitzaldi batean. Gero, Nazio Batuetako Giza Eskubideen Azpibatzordeak nazioarteko sentsibilizazio egun gisa onartu zuen egun hori.
2014an, Fahma Mohamed, 17 urteko ikasleak, Erresuma Batuko hezkuntza-idazkariari, Michael Gove-ri, zuzendutako eskaera bat sortu zuen Emakumeen Genitalen Mutilazioarekin Zero Tolerantziaren Nazioarteko Egunean, lehen eta bigarren mailako eskoletan kasuak artatzeko formakuntza bideratu zezan. Eskaerak 230.000 lagunetik gora lortu zituen Change.org-en eta aurrera egin zuen. Michael Gove-k Ingalaterrako zuzendari guztiei gutunabidali zien, haurren segurtasunari buruzko jarraibide berrien berri emanez, emakumeen genitalen mutilazioari buruzko orientazioa barne.
Carol Bellamy UNICEF-eko zuzendari exekutiboak adierazi zuenez, "emakumeen mutilazioa eta genitalak moztea emakumeen eta nesken oinarrizko eskubideak urratzea da", eta "prozedura arriskutsua eta itzulezina da, osasun orokorrari, haurren gaitasunei eta nesken eta emakumeen hezkuntza-aukerei kalte egiten diena".
Pilier uhartea
Pilier uhartea (Île du Pilier) Frantziako Vendée departamenduko Noirmoutier-en-l'Île udalerrian dagoen irla bat da.
Historia
1172an, Buzayko abadiako monjeek beste abadia bat eraikitzea erabaki zuten Loira ibaiaren estuarioko lau hektareako lur zatitxoan, aurretik irlan bizitzen ibili ondoren. Irla txiki eta bakartuak zistertarrek bilatzen zituzten soiltasuna eta austeritatea eskaintzen zituen baina egoera gogorregia zistertarrentzat, eta 33 urte geroago Noirmoutier izeneko beste uharte batera aldatzea erabaki zuten, handiagoa eta erosoagoa baitzen hura. Horrenbestez irla hutsik geratu zen, hainbat mende geroago euskal kortsarioak iritsi ziren arte.
Euskal kortsarioen garaia
Zingo edo kalatu txikiko ontziak nahiago zituzten, hondarpez jositako Frantziako kostalde atlantikoan erabilgarriagoak zirelako. Gehienez ere 80-100 bat kidek osatzen zuten eskifaia eta 8-10 kanoi izaten zituzten. Maiz arraunontziak erabiltzen zituzten, hondartzetan lehorreratzeko eta ibaietan gora joateko aukera ematen zielako. Gainera, ontzi txikiagoak merkeagoak ziren.
Gimbweiler
Gimbweiler Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Pilier uhartea
Euskal kortsarioen garaia
Ez zuten uretan denbora asko igarotzen, janaria, bolbora eta gainerako horniduretan aurrezteko. Eta normalean bakarka nabigatzen zuten, edo gehienez ere binaka. Horrela, harrapakina lortuz gero, inbertsioa azkarrago berreskuratzen zuten eta gutxiagoren artean banatu behar zuten.
Émile Gabori (1872-1954) historialari frantziarrak honela deskribatu zuen Pilierko euskal kortsarioen jarduera-eremua:
Die Welle
Die Welle («Olatua») 2008an egindako Alemaniako film bat da. Hamar astean, 2,3 milioi pertsonak ikusi zuten Alemanian, eta mundu osoan ere arrakasta handia izan zuen. Dennis Gansel izan zen zuzendaria eta antzezle nagusiak Jürgen Vogel, Frederick Lau, Jennifer Ulrich eta Max Riemelt dira. Ron Jones irakasle kaliforniarrak egindako giza esperimentu batean —«hirugarren olatua» izenekoan— oinarrituta dago.
Argumentua
Irakaskuntza ertaineko institutu batean garatzen da istorioa, Alemaniako hiri batean. Rainer Wenger irakasle erdi anarkista batek autokrazia gobernu-formari buruzko jarduera bat lantzea proposatzen die ikasleei, gobernu totalitarioak zertan datzan azaltzeko.
Ikasleak nazkatuta daude nazismoari buruz eztabaidatzeaz, gai hori etengabe agertzen baita Alemaniako eskoletan eta, azkenean, haserre daude: "Tira ba, naziak kaka hutsa ziren. Mezua ulertu dugu". Irakasleak galdera hau egiten die: "Beraz, ez duzue uste Alemanian beste diktadura bat posiblea denik?", eta ikasleak eszeptiko agertzen dira eta ez dute uste nazionalsozialismoaren itzulera egiazko arriskua denik.
Irakasleak, orduan, ikasleen artean esperimentu bat egitea erabakitzen du, masak manipulatzea zer erraza den erakusteko.
Kalterik gabeko ideia batzuen inguruko kontuekin hasten da (diziplina, erkidego-sentimendua), baina egun gutxitan, hura guztia egiazko mugimendu bilakatzen da eta horri izen bat eman diote: Olatua.
Maddi Astigarraga
Maddi Astigarraga Bergara (Deba, Gipuzkoa, 1997ko uztailaren 24a) ilustratzaile zientifikoa da.
Biografia
Biomedikuntzako gradua eta Ilustrazio Zientifikoko graduondokoa eginak ditu Maddik, baina 2022an ausartu zen lehenengoz bere burua ilustratzaile zientifikotzat hartzen. Urte horretan Jot Down lehiaketa irabazi zuen hiru emakume zientzilariren lorpenak irudikatuz.
Cecilia Payne: izarrak hidrogenoz eta helioz osatuta daudela deskubritu zuena, Inge Lehmann, Lurraren barneko nukleoa bi zatitan banatuta zegoela aurkitu zuen sismologoa eta Rosalind Franklin: DNAren irudi bat lortu zuen, haren egitura ezagutzeko lehia handia zegoen garaian.
2005eko otsaileko elurtea eta hotzaldia Euskal Herrian
2005eko otsailaren elurtea eta hotzaldia bi boladatan bi gertatu zen. Lehen hotzaldia eta elurtea otsailaren 20a eta otsailaren 23a bitartean gertatu zen. Bigarrena, berriz, otsailaren 26a eta martxoaren 1a bitartean.
Otsailak 20 - otsailak 23: lehen elurtea eta hotzaldia
Otsailaren 20ko egoera sinoptikoaren arabera, 1036 mb-eko antizikloi bat Britainiar uharteen mendebaldean kokatuta zegoen, depresiogune bat Europa iparraldean eta beste depresiogune bat, zertxobait sakonagoa, Mediterraneoan. Baldintza hauetan, iparraldeko haizeak lurralde osoa astindu zuen, hodeitza handituz eta euria eraginez. Eguerdian, gainera, fronte hotz bat EAEn sartu eta arratsaldean zehar lurralde osoa zeharkatu zuen, tenperaturak behera eginez. Ondorioz, ordura arte egindako euria elur bilakatu zen kota baxuetan. Egoera sinoptikoa egonkor mantendu zen otsailaren 21ean; 22ko goizaldean, ordea, Asturias iparraldean depresiogune bat garatu zen. Depresio horri lotutako fronte bero batek eta beste hotz batek, EAE osoa zeharkatu zuten egunaren lehen erdian, elurte oparoak sortuz, handiagoak eta ugariagoak izanik lurraldearen mendebaldean. Egunean zehar, depresioa EAEtik Iberiar Penintsularen ipar-ekialdera mugitu zen, elurtea amaitu arte.
Hiru egun horietan zehar, atmosferako maila ertain eta altuetan sartutako aire hotzak, atmosfera azkar hoztea eta ezegonkor bihurtzea eragin zituen. 850 hPaetan, tenperatura -5 eta -7 °C inguruan ibili zen, 500 hPaetan, ordea, -30 y -35 °C inguruan.
Otsailak 26 - martxoak 1: bigarren elurtea eta hotzaldia
Otsailaren 26a eta martxoaren 1a bitartean, kontinentetik aire-masa oso hotz bat heldu zen, elur-kota itsas-mailan kokatu zelarik. Martxoaren 1ean, barnealdean muturreko tenperatura minimoak jaso ziren, Arabako Lautadan -10 °C inguruko tenperaturak neurtu zirelarik. Azpimarratzekoa da Iturrietan -21 °C neurtu zirela.
Atmosferako maila ertain eta altuetan, haizea ipar-ekialdekoa zen ere, maila guztietako tenperatura oso hotza izanik. Hasieran, 850 hPa-etan, tenperatura -5 eta -6 °C inguruan bazegoen ere, otsailaren 28an -13 eta -14 °C inguruan zegoen. 500 hPa-etan, ordea, tenperatura 30 °C-tik hurbil zebilen). Ondorioz, ezegonkortasuna ez zen oso handia eta, maila baxuetan tenperatura izugarri hotza zenez, airean oso ur-lurrun gutxirekin, ia ez zen prezipitaziorik jaso.
Gimbsheim
Gimbsheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Redwood Parke Nazionala
Redwoodeko Parke Nazional eta Estatalak (Redwood National and State Parks) Kaliforniako iparraldeko kostaldean daude. Redwood parke nazional 1968an martxan jarri zen eta lau parkez osaturik dago: Redwoodekin batera, Ipar Itsasaldeko parke nazionala, Jedediah Smith parke nazionala eta Pirairie Creek parke nazionala.
Lau parkeen artean 540 km2 lur-azalera estaltzen dute. Kaliforniako Del Norte konderrian eta Humboldt konderrian daude lau parke hauek. Lau parkeek batera babesten dute antzinako %45 sekuoia luzea (sequoia sempervirens). 157,75 km2 estaltzen dituzte.
Leioa Kirol Elkartea
Leioa Kirol Elkartea Leioako futbol taldea da. 1925ean sortua, 2014tik aurrera Bigarren B mailan jokatzen du.
Redwood Parke Nazionala
Sekuoia zuhaitz hauek munduko altuenak dira. Zuhaitz mota hau munduko espezie handienetako bat da. Parke hauek ez dituzte sekuoiak bakarrik babesten, inguruko fauna eta flora indigena ere babesten dute.
1850ean basoak Kalifornia kostaldeko 8.100 km2 estaltzen zituen. Iparraldeko Amerikan amerindiarrak bizi ziren Europatik joandakoek kolonizatu baino lehenago. Europarrak Amerikara joan ziren egurra, metalak, larruak-eta ustiatzera.
María Barbeito
Biografia
Maria Nicolasa Paula Barbeito y Cerviño Avelino Barbeito Hermosilla idazlearen eta Maria Cerviño Vazquezen alaba izan zen, eta giro liberal eta kultuan hezia izan zen. 1909an Juan Martínez Morásekin ezkondu zen eta bi seme eta alaba bat izan zituzten: Juan, Carlos Martínez-Barbeito eta Isabel.
Lehen mailako ikasketen ondoren, 16 urterekin Goi Mailako Maisu titulua lortu zuen, eta 1902ko oposizioetan plaza bat irabazi zuen irakasle gisa, bere promozioko lehen postuan hogeita bat urterekin. Bere jaioterriko eskola aukeratu zuen helmuga, eta bertan aritu zen 1936ra arte.
1911tik aurrera, ikastetxe eredugarri bihurtu zen eskolako zuzendaria izan zen, eta aitzindaria izan zen berrikuntza pedagogikoan, Montessori metodoaren ezarpenarekin, haurren askatasunaren eta autoaktibitatearen oinarri psikopedagogikoetan oinarrituta, haien garapena bultzatuko duen giro batean. Era berean, Ovide Decrolyk garatutako interes-zentroen metodoa sartu zuen: ikasketa-plan bat garatzea, adin bakoitzeko pertsonen interesen arabera. 1932an idatzi zuen jarduera-memorian, bere eskola-proiektua jaso zuen, curriculum proiektua eta hezkuntza metodologia adieraziz, 1915ean Italiatik ekarritako Montessoriar materialarekin, lamina didaktikoen bildumekin, musika entzunaldietarako gramola batekin, eskola-liburutegiarekin eta Herri Liburutegi Ibilitariarekin. Ondoren, bere bilduma bibliografikoaren zati bat eman zion liburutegi horri.
Redwood Parke Nazionala
Joandako gehienek ez zuten urrerik aurkitu eta horregatik moztu zituzten zuhaitzak. San Francisco eta kostaldeko iparraldean zeuden beste herrialdeen aurrerapenerako. Baina arbola gehiegi moztu zituztelako, hasi ziren zuhaitz hauek berriro landatzen, zuhaitzaren kontserbazioa lortzeko.
María Barbeito
Biografia
1933an, merezimendu-lehiaketa bidez, ikuskatzaile nagusi kargua lortu zuen, eta hortik Irakurketa Plan Globala (1934) sortu zuen bere ikuskapen-eremuko eskoletarako. 1935ean, Ikasketak Zabaltzeko Batzordeak pentsionatutako bidaia bati ekin zion Europan zehar, beste hamar irakasle espainiarrekin batera. Frantzia, Belgika, Herbehereak, Alemania, Suitza eta Italiako hezkuntza-erakundeak bisitatu zituen, eta Europan ematen ziren metodo pedagogikoekin harremanetan jarri zen. Bidaiaren eta egindako bisiten laburpen gisa, itzuli zenean, Países y Escuelas idatzi zuen, eta ikusitako praktika pedagogikoen kritika egin zuen, Belgikako eskola publikoen doakotasuna eta derrigortasuna, Rudolf Steinerren Waldorf pedagogiaren planteamendupean Alemaniako eskolen espiritu demokratikoa edo Giuseppina Pizzigonik bultzatutako Milango eskola aktiboaren giroa onartuz.
Redwood Parke Nazionala
1918 urtean hasi ziren lan egiten “Save-the-Redwoods League” taldekoek, basoen biziraupenarekin kezkaturik.
María Barbeito
Biografia
Pedagogia arloko gai interesgarrien artean, galiziar eskolako elebitasuna dago. Horri buruzko artikulu bat argitaratu zuen Galiziako Akademiaren Buletinean 1931ko abuztuan. Bertan, bere "erregionalismo sutsua" aitortuz, maisuaren eta ikasleen artean ama-hizkuntza erabiltzeko beharra planteatzen du, eta honako hauxe aldarrikatzen du:
"'Astean egun bat ematea irakurketari, idazketari eta hizketaldiari herri-hizkuntzan ikasle guztientzat, bereizketarik egin gabe. Egun horretan bertan, gure poeta eta prosistarik nabarmenenak irakurtzea eta errezitatzea.'"Haurrei heziketa ona eskaini nahian, oinarrizko premiak asetzen dituzten hainbat jardueratan murgildu zen, eta haien gizarte-ongizatea bilatu zuen, garapen mentalaren oinarri gisa. Horregatik, laguntza-lan handia egin zuen hainbat proiekturen bidez, hala nola "esne-tanta", "Sehaska Etxea", "Jangela eta Da Guarda arropategia", "Haur pretuberkulosoentzako eskola-udalekuak", eta Presoa babesteko eta birgaitzeko Areatza Kontzepzioa Elkarteko lehendakaria izan zen. "El niño descalzo" erakundea La Voz de Galicia-ko zuzendariarekin batera sortu zuen, hiriko ikasle txiroen artean oinetakoak banatzeko, eta "Haurren Babeserako Batzarrean" ere parte hartu zuen, eta banderatxoaren aurreko "Lorearen Jaia" sustatu zuen. Festa hori Coruñan ospatu zen lehen aldiz, 1912an, haurtzaroari eskainitako ongintzazko erakundeei laguntzeko. "Lorearen Jaia" 1912ko martxoaren 2an proposatu zuen, Europako beste herrialde batzuetan egiten zen diru-bilketaren ereduari jarraituz Maisu-maistren Eskola Normalean eman zuen hitzaldi batean. Agintariek eta pertsona ospetsuek lagunduta, hiriko jaiak ospatzen ziren bitartean, hainbat postulatzailek loreak ematen zituzten haurren ongintzako erakundeen artean banatu zen dohaintza baten truke. Bere arrakasta zela eta, 1913tik aurrera "Lorearen Jaia" Espainiako beste hiri batzuetan ospatu zen eta 1914tik aurrera, Gobernuaren aginduz, bere diru-bilketa tuberkulosiaren aurkako borrokara bideratu zen.
Galiziako Ikasketen Institutuko eta Galiziako Errege Akademiako kide izan zen, eta mota guztietako literatur sariak eta goraipamenak eskuratu zituen, hala nola Mutualitateen Domina, Ongintzaren Gurutzea eta Gurutze Gorriaren Urrezko Domina. Emakume gisa, "Feminista naiz, baina ez iraultzailea" zioen, emakumeen hezkuntzaren garrantzia azpimarratuz eta emakumeen eskubideen defendatzaile sutsua izanik.
1937an Irakasleen Araztegi Batzordearen mende jarri behar izan zuen, eta Eusebio Da Guada Taldeko irakasle zuzendari kargutik kendu zuten. 1941ean, arrazoi politikoengatik, bere kargu akademikoetatik kendu eta erretiroa hartzera behartu zuten. Etapa berri bati ekin zion, eta idazten eta frantsesez idatzitako liburuak itzultzen hasi zen.
1970eko azaroaren 20an hil zen Coruñan.
Ekarpen pedagogikoak
María Barbeito beti agertu da memorizazioan oinarritutako irakaskuntzaren aurka, eta, aitzitik, komunitatearen baliabideak aprobetxatzen dituen eta behaketa sustatzen duen metodologiaren alde egin du. Haren ustez, hezteak ez zuen esan nahi ezagutzak transmititu behar zirenik, baizik eta haurrak trebatu behar zirela, beren kabuz ezagutza horiek eskuratu ahal izateko; horrela, hezkuntza berritzailea, askea eta sortzailea defendatuz. Horregatik kendu zituen sistema memoristikoak, eta John Dewey filosofo amerikarraren gogoetetatik zetozen erreferentzia didaktikoak eta pedagogikoak sartu zituen, baita Decroly mediku eta psikopedagogo belgikarrarenak ere, interesguneen metodologian oinarritutako pedagogiarekin. Gramatikaren ikaskuntza arau eta definizio multzo batean oinarritzea zalantzan jartzen zuen. Haren iritziz, garrantzitsuena hizkuntza menderatzea zen, eta hori lortzeko, elkarrizketei bide ematea proposatu zuen. Era berean, ez zuen uste historiaren azterketa datuen memorizazioan oinarritu behar zenik, baizik eta zentzu bizi eta gizatiarra eman behar zitzaiola, eta horrek gertaera historikoak aztertzea zekarrela, gizadian izan zuten eraginagatik.
Espainiako futbol ligako hirugarren mailako XV taldearen historiala
Espainiako futbol ligako hirugarren mailako XV taldearen historiala artikuluan Nafarroako taldeek Espainiako futbol ligako hirugarren mailan izan duten bilakaera agertzen da. XV taldea 1986-87an eratu zen Nafarroako eta Errioxako taldeekin eta CD Mirandés taldearekin. Aurrez IV taldean sartuta egon ziren Aragoe eta Soriako taldeekin batera. 2004 urtean ordea banatzea erabaki zuten eta 2004-05 denboralditik aurrera talde nafarrek bakarrik jokatzen dute bertan. CD Vianés taldeak gertutasunagatik Errioxarren XVI multzoan jokatzen du.
María Barbeito
Ekarpen pedagogikoak
Eskola publikoak (“guztiontzako eskolak”) jartzea defendatzen zuen klasisten aurrean. Musika eta gimnasia erritmikoa eskolan sartu zituen, jantokiak, arropategiak eta eskolako koloniak ireki zituen bezala. Guardako eskoletan, behaketa antropologikoa eta ikasle bakoitzaren azterketa psikiko indibidualizaturako fitxen erabilera gehitu zituen. Bi generoen hezkidetzaren eta ikasgeletan bere hizkuntza propioa, galiziera, erabiltzearen sustatzaile handia ere izan zen.
Espainiako futbol ligako hirugarren mailako XV taldearen historiala
2020-21 denboraldian antolaketa berezia egin zen COVID-19 pandemiak eraginda eta hirugarren mailaren azken denboraldia izan zen. Bi multzo egin ziren eta bakoitzeko hiru onenen artean igoera fase bat antolatu zen.
Garaipenak
2020-21ko datuak barne.
María Barbeito
Ekarpen pedagogikoak
Europako eskoletan ikusitako praktika pedagogikoen froga gisa, idazki baten bidez zenbait berrikuntza proposatu zizkien eskolei, besteak beste, ikasleen arteko harreman epistolarra, eskola-egunkariak, haurren lanen artxiboak, eskola-lorategia, zinema-saioak, eskola-egunkari baten sorrera, eskolako museoak eta haurrentzako antzerki-emanaldiak.
Leioa Kirol Elkartea
Historia
1925 urtean sortu zuten Sociedad Deportiva Lejona izenarekin. Amberesen, 1920ko Udako Olinpiar Jokoetan, zilarrezko domina lortu zuen Espainiar selekzioan baziren bi jokalari aurrez Leioan arituak zirenak, Félix Sesumaga (Bartzelonan ari zena) eta Sabino Bilbao (Athleticekoa), biak ere Lamiako auzokoak. 1942 eta 1944 urteetan Valencia CF taldearekin lehen mailako Pichichi izan zen Edmundo Suárez "Mundo" ere Leioan jokaturikoa zen. Taldea hamarkada horietan Bizkaiko txapelketetan aritu zen baina diru arazoen erruz 1950ean desagertu egin zen. Talde honek kamiseta granate eta urdina erabiltzen zuen eta praka beltzak.
María Barbeito
Lanak
Hainbat artikulu eta liburu idatzi zituen, besteak beste:
Ginsweiler
Ginsweiler Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Leioa Kirol Elkartea
Historia
2021ean Hirugarren mailara jaitsi zen. Lehenengo denboraldian Espainiako Futbol Federazioaren Kopako finalerdiak jokatu zituen, baina CD Guijuelok 1-2 garaitu zuen.
Datuak
2023-24 barne:
Lehen taldea denboraldika
Leioa 2014-2015
Leioa 2015-2016
Leioa 2016-2017
Victòria Pujolar Amat
Biografia
Victòria Pujolar Amat Bartzelonan jaio zen 1921ean, familia aurrerakoi batean. Artea eta kirola asko gustatzen zitzaizkion. Mutua Escolar Blanquernan eta Escuela de la Barceloneta institutuan ikasi zuen. 1939an, bando errepublikanoaren porrotarekin, gurasoekin erbesteratu zen Tolosa de LLenguadocen (Toulouse). Alemaniarren okupaziopean, paperik gabe atzeman zuten, eta Ekezubeuko kontzentrazio-eremuan sartu zuten, Toulouseko hegoaldean. Handik ihes egitea lortu zuen. PSUCko Gazte Sozialista Bateratuetan sartu zen eta 1944an Bartzelona ra itzuli zen erresistentzia antifaxistarekin bat egiteko. Lana aurkitu zuen lehen Vox hiztegiaren erredakzioan eta gero Bruguera argitaletxearen azterketa grafikoan. JSUCko idazkari nagusi izendatu zuten, eta, Anna izengoitiarekin eta Noia del Eixampleren itxura dotorearekin, inor konturatu gabe pasatu zen eta gerrillak hirian zituen harremanak antolatzea lortu zuen. Salaketa baten ondorioz, hainbat militante atxilotu eta erori ziren; besteak beste, Francesc Serrat Pujolar Sisquet gerrillaria, JSUko burua, geroago fusilatu zutena. Via Laietanako komisaldegiko sotoetara eramanda, Vicente eta Antonio Juan Creix anaiek itaundu, iraindu eta torturatu egin zuten, Eduardo Quintela komisarioaren agindupean Brigada Politiko-Sozialeko polizia maltzurrak baitziren.
Leioa Kirol Elkartea
Lehen taldea denboraldika
Leioa 2017-2018
Victòria Pujolar Amat
Biografia
Les Corts Emakumeen Kartzelan urtebete baino gehiago eman zuen epaiketaren zain, eta lidergo sendoa izan zuen barnekideen artean, kirolaren praktika sustatuz eta espetxeko saskibaloi-taldeko kapitain bihurtuz. Festa horietan mojak antolatzen zituzten antzezlan batzuen dekoratuak ere margotu zituen. Besteak beste, Tomasa Cuevas, Isabel Vicente García, Angela Ramis komunistekin eta Adelaida Abarca Izquierdo madrildarra, Hamahiru arrosak espedientekoarekin, bat egin zuen. Espetxeko bulegoetan lan egiteagatik ezarritako espetxe zigorra ordaintzen zuen. Horri esker eta alderdiko kideekin presondegi barruan eta kanpoan zituzten harremanei esker, Victoriaren ihesa planifikatu ahal izan zen, Madrilera eraman baitzuten gerra-kontseilua egiteko. Handik gutxira, Adelaida Abarcak eta Àngela Ramisek ere ihes egin zuten.
Lagun eta senideen konplizitatearekin, Pujolarrek Frantziako muga zeharkatu eta Tolosa de Llenguadocera, gurasoen etxera, iristea lortu zuen. 1947an Federico Melchor Fernández kazetari eta buruzagi komunista ezagutu zuen, Mexikon erbestetik itzuli berria zena, ezkondu egin ziren eta lau seme-alaba izan zituzten.
Leioa Kirol Elkartea
Lehen taldea denboraldika
Leioa 2018-2019
Gipperath
Gipperath Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Leioa Kirol Elkartea
Lehen taldea denboraldika
Leioa 2019-2020
Leioa 2020-2021
Victòria Pujolar Amat
Biografia
Paris en bizi izan ziren, Gerra Hotzaren esparruan, Frantziako Gobernuak atzerriko buruzagi komunista guztiak herrialdetik kanporatu zituenean. Pragara emigratzea erabaki zuten, Teresa Pàmiesekin batera. Ondoren, Federico Melchor Bucarestera (Errumania) deitu zuten Radio España Independientea (REI) zuzentzeko, eta han katalanen kolektiboarekin bat egin zuten, besteak beste, Josep Bonifaci Mora eta, geroago, Jordi Solé Tura.
Emili Vilaseca katalanezko emisioaren arduradunak Pujolarri iradoki zion ahotsaren proba bat egiteko, eta halaxe bihurtu zen lehen esataria. Montserrat Canigó ezizenarekin, katalanez zuzendu zitzaien Radio Pirenaica klandestinoko entzuleei. Urte askoan pintura- eta arte-ikasketak egin zituen Bucaresteko Nikolae Grigorescu Unibertsitate Institutuan. 1966an, familia Parisera itzuli zen, eta Pujolarrek maketatzaile eta ilustratzaile gisa lan egin zuen Mundo Obreron 1974ra arte. Francisco Franco diktadorearen heriotzak Espainiako trantsizio politikorako bidea ireki zuen. PCE legeztatzeari esker, senar-emazteak Madrilera joan ziren. Federico Melchorrek Mundo Obrero zuzentzen jarraitu zuen eta Espainiako Alderdi Komunista ren Batzorde Betearazleko kide izan zen 1985era arte, hil zen arte. Margolaritzan buru-belarri aritu zen eta atzera begirako hiru erakusketa egin zituen: Parisen, 1992an; Madrilgo Blanquerna aretoan, 2002an; eta Bartzelonako Francesca Bonnemaison liburutegian, 2005ean.
Aitorpena eta memoria
Haren semeak, Jorge Amat zinemagile frantziarrak, La memoria eructa dokumentala eskaini zion 2016. urtean.
2021ean, Kataluniako Emakumeen Institutuak bere jaiotzaren mendeurrena ospatzea sustatu zuen. Kataluniako Generalitateko Gobernuak hainbat ekimen ofizial egitea erabaki zuen, besteak beste, liburu biografiko bat argitaratzea eta zenbait erakusketa. Esparru horretan, 2022ko urtarrilean bere margolanen erakusketa inauguratu zen «''Victoria Pujolar Amat. Diari Íntim''», Bartzelonako Felícia Fuster Fundazioaren egoitzan, Esther Rodríguez Biosca arte historialariak komisariatua.
Leioa Kirol Elkartea
Leioako Emakumeak
Leioak emakumezkoen taldea eratu zuen 2000 urtean Sondika KE taldean aritutako jokalariekin. 2002an Euskal Liga irabazi ondoren Superligara igo zen. Dena den Urte horretan Athletic-ek bere babesean hartu zuen, eta talde bilbotarraren izenean lau liga irabazi zituen jarraian.
Gaur egun Leioako Emakumeak izenarekin talde propioa dauka eta Euskal Ligan jokatzen ari da.
Mad (aldizkaria)
Aldizkariaren historian zehar bere estilo eta gaiak irakurleen arabera aldatuz joan dira. Hainbat epaiketei ere aurre egin behar izan die, egoera honi buruz bere buruaren inguruko satira argitalpenak ere argitaratu dituelarik.
Gladbach (Renania-Palatinatua)
Gladbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Girkenroth
Girkenroth Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Pala sydämestä
Pala sydämestä finlandiar telesaila da, Yle TV1 katerako sortua.
Fermin Lasuen
Fermin Lasuen (Gasteiz, 1736ko ekainaren 7a - San Carlos Borromeo de Carmelo, Kaliforniak, 1803ko ekainaren 26a) arabar misiolari frantziskotarra izan zen.
Bizitza
Arantzazun ikasi ostean, 1759ko martxoaren 6an Espainia Berrirantz abiatu zen. 1767 arte Sierra Gordako misioetan ibili eta gero, 1768an Kalifornietara igorri zuten. Han Kotximiekin lan egin zuen. 1773an Kalifornia Garaiko misio berrietara aldatu zen, eta 1776an indioek suntsitu berria zuten San Diegokoaren ardura hartu zuen. 1785ean, Junípero Serra hil ondoan, Kaliforniako misio guztien lehendakari hautatu zuten. Aita Nagusi izan zen urteetan, misio sortu berriak bizkortzeaz gain, beste bederatzi gehiago fundatu zituen. 1803ko ekainaren 26an hil zen, Monterreyren ondoko San Carlos Borromeo de Carmelo misioan.
Rebecca Marder
Rebecca Douce Michèle Marder (Paris, ) franko-estatubatuar antzezlea da, zineman, telebistan eta antzerkian aritutakoa. Comédie-Françaisen ibilitakoa, umea zela hasi zen zinema munduan.
Tyto multipunctata
Tyto multipunctata Tyto generoko animalia da. Hegaztien barruko Tytonidae familian sailkatua dago.
The Black Phone
Argumentua
Coloradoko hiri batean dago girotuta istorioa, 1970eko hamarkadan. Maskarak erabiltzen dituen gizon batek 13 urteko mutil bizkor bat bahitu du. Ganbara batean sartu du, eta inork ezin ditu mutikoaren garrasiak entzun. Halako batean, mutikoak ahotsak entzungo ditu telefono puskatu batean: bahitzailearen beste biktima batzuenak dira.
Tyto multipunctata
Lehen, Australiako ipar-ekialdeko eskualde hezeko endemismo hau eta tyto tenebricosa espezie berean sailkatzen zituzten, baina egun badakigu bi espezie direla.
Piltdowneko gizakia
Piltdowneko gizakia paleoantropologiaren historiako iruzurrik handiena izan zen, batez ere, berrogeita bost urtez sinetsi izan zelako, 1912tik 1953ra hain zuzen ere.
Historia
1912an, Sussexko Piltdown herrian, harrobi bateko langileak hezur arrastoak aurkitu zituen: garezur zati bat, matrailezurra eta hortz solte bat. Arrastoak Charles Dawson arkeologo amateurrari eman zizkioten eta honek, berehala, Londresko Geologia Elkartean aurkeztu zituen Smith Woodward British Museumeko paleontologo ezagunaren babesarekin. Eoanthropus dawsonii izena ipini zioten espezie berriari. Berehala hasi zen hezurren jatorriari buruzko eztabaida, hainbat hamarkada luzatuko zena. Prentsak arrastoak giza eboluzioaren katea osatzeko falta zen elementua zirela zabaldu zuen. Komunitate zientifikoak ez zuen ikerketa sakonegirik behar izan teoria hura onartzeko; halakoxe arbaso baten bila zebiltzan, garun handiko eta primate itxurako izaki baten bila.
Eta orduan ere, gero eta zalantza gehiago sortzen hasi zen arrastoen adina eta jatorriaren inguruan. Azkenean, 1953an A. T. Marston odontologoak bere azterketaren emaitzak eman zituen aditzera: matrailezurra eta hortzak orangutan batenak ziren, hortz soltea tximino batena eta garezurra homo sapiens batena.
50 urte gezurra agerian utzi zutenetik eta ia mende oso bat “aurkikuntza” ezaguna gertatu zenetik ez da jakin nork eta zergatik burutu zuen iruzurra. Dawson da susmagarri nagusia, baina 1916an septizemiak jota hil zen eta ez zuen inoiz akusazioei erantzuteko aukerarik izan.
Gindorf
Gindorf Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
The Scotsman
The Scotsman (euskaraz Eskoziarra) Eskoziako Edinburgh hiriburuan argitarartzen den egunkari bat da. Ia mende batez gaur egun The Scotsman hotela dagoen eraikinean egoitza izan zuen.
Historia
1817ko urtarrilaren 25an William Ritchie abokatuak eta Charles Maclaren argitaratzaileak sortu zuten, “inpartziala, irmoa eta independentea” izateko leloarekin.
2005an Johnson Press argitaratzaile enpresak 160 libren truk erosi zuen.
Les Goûts et les Couleurs (2022ko filma)
Les Goûts et les Couleurs 2022ko Michel Leclerc estatubatuar zinema zuzendariaren film komikoa da.
Argumentua
Marcia abeslari gazte bat da. Disko bat grabatu du Daredjane musikariarekin, baina diskoak argia ikusi aurretik musikaria hil egingo da istripu batean. Orduan, Marciak zailtasunak izango ditu diskoak nahi zuen bidea egin dezan eta sortzaile gisa bere eskubideak bermatuak izan daitezen.
Glees
Glees Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
F. Murray Abraham
F. Murray Abraham (1939ko urriaren 24a, Pittsburgh, Pennsylvania) estatubatuar aktore bat da. Mundu osoan 1984ko Amadeus filmean Antonio Salieri italiar musikagilearen papera antzezteagatik ospetsu bilakatu zen, antzezpen horregatik Gizonezko bigarren aktore onenaren Oscar Saria irabazi zuelarik. Antzeztu izan dituen beste filma nabarmenen artean honako hauek daude: All the President's Men (1976), Scarface (1983), The Name of the Rose (1986), Finding Forrester (2000), Inside Llewyn Davis (2013) eta The Grand Budapest Hotel'' (2014).
Gleisweiler
Gleisweiler Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
2016ko Eurovision Abesti Lehiaketa
2016ko Eurovision Abesti Lehiaketa urtero ospatzen den Eurovision Abesti Lehiaketaren 61. edizioa izan zen. Stockholmeko Globen Arena aretoan ospatu zen, Suedian. Eurovision Suedian ospatzen den seigarren aldia izan zen, azkenengoz 2013an Malmö hirian ospatu zelarik. Stockholmen hirugarren aldiz ospatu zen. Finalerdiak maiatzak 10 eta 12an ospatu ziren, eta final handia maiatzak 14an. Aurkezleak Petra Mede, 2013ko auzkezle izandakoa, eta Måns Zelmerlöw, aurreko urteko lehiaketako garailea, izan ziren.
Abestien sailkapena egiteko puntu sistemak 1975eko ediziotik izan duen aldaketa nabarmenena izan zuen. Azkenengo urteetan herrialde bakoitzak 12, 10, 8-1 zizkion hamar abesti gustokoenei, tokiko epaimahi profesional baten eta ikusleen telebozketaren sailkapenak %50ean konbinatzearen ondorio. 2016tik aurrera, herrialdez herrialdeko epaimahi bakoitzak, alde batetik, eta telebozketa bakoitzak, bestetik, guztiz bereizeita, 12, 10, 8-1 puntu ematen ditu. Horrela, herrialde bakoitzak bi aldiz ematen ditu 12, 10, 8-1 puntu.
Lehiaketako garailea Jamala bakarlari tatariar-ukrainarra izan zen, "1944" kantuarekin. Abestiak 1940. hamarkadan Sobietar Batasunak Krimeako tatariarrak herbesteratzeaz hitz egiten du, eta honek polemika piztu zuen. Lehiaketaren arauen arabera abestiek ezin dituzte mezu politikoak eduki olerkietan, eta Errusiak abestiaren bere ustezko natura politikoa salatua zuen Krimea Errusiara atxikitzearen gatazkarekin uztartuz. Europako Irrati-Telebista Batasunak abestia aztertu ostean parte hartu zezakeela erabaki zuen ostera, gertaera historikoez hitz egiten duela epaituz. Polemika areagotu egin zen, botoak aurkezteko orduan, azkeneko momentuan, Ukraina eta Errusia baitziren garaipena lortu zezaketeen bi herrialde bakarrak.
Ukrainak lortutako bigarren garaipena izan zen, aurretik 2004an irabazi zuelarik. Kantuaren errepika Krimeako tatareraz izanik, hizkuntza hau Eurovisionen entzuten zen lehen aldian, 2007tik lehenik guztiz ingelesez ez zegoen abesti batek irabazi zuen. Bigarren postua Australiako ordezkaria zen Dami Im-entzat izan zen, "Sound of Silence" kantuarekin, epaimahi profesionalen gustokoena izan zelarik. Errusia ordezkatzen zuen Sergey Lazarev, "You Are the Only One" kantuarekin, hirugarren izan zen, telebozketaren gustokoena izan zelarik.
42 herrialde izan ziren partaide guztira. Bosnia-Herzegovina lehiaketara itzuli zen hiru urteko eten baten ostean, eta baita Bulgaria eta Kroazia, bi urte ostean, eta Ukraina, urte baten ostean. Bestalde Portugalek partaidetzari uko egin zion. Australiak aurreko urtean ezohiko gonbidapena jaso zuen Europako Irrati-Telebista Batasunaren eskutik lehiaketaren 60. urtebetetzea ospatzeko, eta partaidetzaren arrakastaren ondorioz, berriz ere gonbidapena luzatu zitzaion. Hasiera batean Errumaniak ere parte hartu behar zuen, eta ordezkaria aukeratua zuen, baina lehiaketatik kanpo utzi zen telebista errumaniarrak Europako Irrati-Telebista Batasunarekin zeukan zor ekonomikoa zela eta.
Lehiaketa
Lehiaketak bi finalerdi eta final bat izan zituen. Big 5 taldeko herrialdeak (Alemania, Erresuma Batua, Espainia, Frantzia eta Italia) eta herrialde antolatzailea (Suedia) zuzenki sailkatuak zeuden finalera. Gainontzako herrialdeak bi finalerdien artean banatu ziren, finalerdi bakoitzeko hamar lehen sailkatuak lortuko zutelarik finalerako pasea.
Lehen finalerdia
Finalerdiko partaideez gain, Espainia, eta Frantzia eta Suediari ere egokituko zitzaien botoa ematea:
Bigarren finalerdia
Finalerdiko partaideez gain, Alemania, eta Erresuma Batua eta Italiari ere egokituko zitzaien botoa ematea:
Finala
Artista partaideez gain, Justin Timberlake nazioarteko izarrak "Rock Your Body" eta "Can't Stop the Feeling!" abestu zituen. Gainera, aurkezleek "Love Love Peace Peace" Eurovisionen parodia abestu zuten, eta aurreko urteko irabazle izan zen Måns Zelmerlöwek "Fire in the Rain" eta "Heroes" abestu zituen.
Goddert
Goddert Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.