cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Errusiako Iraultza
Aurrekariak eta arrazoiak
Errusiako Iraultza Lehen Mundu Gerra bete-betean zela gertatu zen, baina haren aurrekariak aurkitzeko hainbat hamarkada egin behar dugu atzera. Errusiar Inperioa gainbeheran zetorren garai hartan. XIX. mendean eta XX.aren hasieran ez zuen lortu bere egitura politiko, ekonomiko eta sozial zaharkitua modernizatzea, bere hartan eusten zion monarkia autokratikoari, tsarraren figura ardatz zuela. Errusian ordurako gertatua zen lehen Industria Iraultza, nahiz eta haraino berandu iritsi. Baina egoera ekonomikoaren inguruko ezinegona handia zen. Nikolas II.aren aitona Alexandro II.ak hainbat erreforma liberal abiarazi zituen herrialdean, egoerari buelta emateko, baina mugimendu sozialista eta anarkista gorantz zihoazen, eta 1881eko martxoan erail zuten. Haren seme Alexandro III.ak atzera egin zuen aitaren erreforma guztietan; berriro ere autokrazia indartu zuen.
Alexandro III.aren heriotzarekin (nefritisak eragina), Nikolas II.ak hartu zuen bere gain Inperioa. Haren seme Alexei Nikolaevitxek hemofilia zuen; eta, gaixotasun hori sendatu edo kontrolatzeko, Grigori Rasputin mistikoaren laguntza eskatu zuen. Alexandraren eta Rasputinen arteko harremana handia izan zen. Mistizismoan eta erlijiozaletasunean erorita, bere gain hartzen zituen kudeaketa lan guztiak, baita Lehen Mundu Gerrako frontean egotearena ere. 1914ko uztailaren 31n Errusia gerran sartu zen, eta hurrengo egunean Alemaniak gerra deklaratu zion Errusiari. Egin diren zenbatespenek diotenez, 3,3 milioi errusiar hil ziren Lehen Mundu Gerran. Armada Inperialak zailtasunak zituen bere galerei aurre egiteko, eta gainera Agintaritza Nagusia ezgai zelako mezua hedatzen hasi zen. Horretaz gain, janaria eta erregaia falta ziren Errusian.
Hala ere, 1914ko abuztuan klase guztiek eta ia alderdi guztiek bozkatu zuten gerraren alde. Alderdi Boltxebikea eta, bereziki, Vladimir Lenin, agertu ziren gerraren aurka. Aurkariek "porrotistak" deitzen zituzten. Gerra deklarazioak errusiar nazionalismoaren gorakada ekarri zuen gizarte osoan, barne arazoak alde batera utzita denbora batez. Armadak lehen garaipen batzuk lortu zituen Galitzian 1915ean eta Brusilov Ofentsibarekin 1916an, baina porrot garrantzitsuak ere izan zituen, adibidez Tannenbergeko gudua 1914an, Masuriako Lakuetako bigarren gudua 1915eko otsailean, eta Errusiar Poloniaren galera 1915eko maiatzetik abuztura.
Lehen aipatutako 3,3 milioi hilei zaurituak eta desagertuak gehituz gero, 1917ko urtarrilerako sei milioi gizabanako galduak zituen Errusiako Inperioak. Mutinak ohikoak ziren, morala baxu zegoen, eta aukera gutxi ziren desertatutako soldaduak ordezteko. Hilero 34.000 soldaduk desertatzen zuten. Tsarra frontean zegoelarik, Duma eta Stavka haren kontroletik at lan egiten hasi ziren.
Baina ez ziren horiek izan aurrekari bakarrak. Herritar soilek geroz eta okerrago bizi zuten aristokraziaren eta euren arteko harremana. Nekazariek arazoak zituzten lur-jabeekin, eta geroz eta gehiago joaten ziren hirietara, industria hasi berrietan lan egitera. Hirietan Mendebaldetik etorritako ideia politikoak langileen artean hedatzen ari ziren. Proletarioen ezinegona gero eta handiagoa zen, bai porrot militarrengatik, bai janari ezagatik. 1905ean Errusia-Japonia Gerraren porrota jazo zen, eta urte berean 1905eko Errusiako Iraultza eta 1905eko Igande Odoltsua. Egun hartan, tsarraren tropek armarik gabeko manifestazio baketsua tirokatu zuten, eta 1.000 inguru pertsona erail. Urte hartan bertan, Potemkin korazatuaren mutina gertatu zen. 1905eko Iraultzaren ostean egoera ez zen hobetu, eta matxinada orokorreko egoeran sartu zen Errusia. 1917an berriro agertu zen bere gordinean iraultza, eta tsarra erortzea ekarri zuen.
1916an Rasputin, Alexandra tsarina eta tsarra eraisteko kolpe saiakera politiko eta militarrak ugaritu ziren. Garrantzitsuena 1916ko udazkenean izan zen, Alderdi Oktubristak, Errusiako Alderdi Aurrerakoiak eta kadeteek prestatua. Parte-hartzaileek estatu kolpea bultzatu nahi zuten herri-iraultza ekiditeko asmoz, baina asmoa ez zen aurrera eraman hainbat atzerapen izan zituztelako; azkenean, burgesiak nahi ez zuen iraultza gertatu zen. Leninek dioenez, eskuinaren helburua "monarka baten ordez beste monarka bat jartzea" zen, "ahal izanez gero, Romanov bat". 1916ko otsailean estatu kolpe politiko bat gertatzea posible zela ikusten zuten tsarraren gertuko hainbatek. Azaroaren 18an [azaroaren 5a], Nikolas Nikolaevitxek esan zion liberalizazio politikoa bultzatzen ez bazuen laster galduko zuela tronua. Abenduaren 17an, Feliks Jusupov printzeak eta beste politikari eskuindar batzuek Grigori Rasputin hil zuten.
Leninen ustez, eskuin politikoa, boltxebikeak eta mentxebikeak elkartu izana eta iraultza "hain azkarra" izateak erakusten du interes-batasuna zegoela indar guztien artean. Haren esanetan, mentxebikeek iraultza sozialista ekidin nahi zuten, eta "bakezaletasun txiki-burgesa" erabiltzen zuten. Eskuineko indarrek eta nazioarteko kapitalistek, ordea, iraultza ekiditeaz gain gerran jarraitzea zuten helburu.
Arrazoi ekonomikoak
Nikolasek ezin zituen arazo ekonomikoak konpondu eta komunismoa zirudien soluzio bakarra.
Arrazoi Soziologikoak
Ezinegon hauek iraultzara bultzatu zituen.
Arrazoi politikoak
Arazo sozial eta ekonomikoek politika dardarka jarri zuen. Nikolas egin zuten arazo haien guztien errudun eta Dumak aldaketak eskatu zizkion. Tsarrak ez zion jaramonik egin eta 1917ko Otsaileko Iraultza etorri zen. Urtebete geroago, Romanov sendia exekutatua izango zen.
Otsaileko Iraultza
Bat-batean hasi zen, Petrogradoko hiria janik gabe geratu zenean eta tsarraren erregimenaren aurka protestan hasi zenean.
Esan bezala, I. Mundu Gerrak ere ezinegona areagotu egin zuen. Protestak aurrera, politiko erreformistek ekintzak koordinatzen hasi ziren eta polizia eta armadaren aurka jo zuten. Hauetako asko altxatutakoekin batera jarri ziren eta iraultzak ez zion tsarrari abdikatzeko aukera besterik utzi.
Duma berria osatu zuten eta behin-behineko gobernu honek hauteskundeak antolatu zituen. Uztailean, Petrogradoko boltxebikeak eta anarkistak altxamenduaren bila zebiltzan, baina porrota izan zuten.
Apirileko egunak
1917ko apirilaren 20an, Pavel Miliukov Behin-behineko Gobernuko Kanpo Arazoetarako ministroak (Alderdi Konstituzionalista Demokrata), Errusiako Behin-behineko Gobernuak, tsarrak Ingalaterrako eta Frantziarekin sinatutako itunak errespetatuko zituela, eta beraz, Errusiak Lehen Mundu Gerran jarraituko zuela jakitera eman zuen (“Miliukoven Oharra”). Horrek, Errusiako langile eta baserritarren haserrea piztu zuen. Hurrengo egunean, Alderdi Boltxebikeak Lehen Mundu Gerraren aurkako eta bakearen aldeko greba deitu zuen.
Langileek deialdi honi begi onez erantzun zioten; Petrogradoko manifestaldian 100.000 langile baino gehiagok hartu zuten parte, eta Moskun, Uraletan eta beste hiri askotan, manifestaldi pila burutu ziren. Manifestaldi honen ondorioetako bat, Gobernuan eman zen krisia izan zen; ministro kadete batzuek (Miliukov berak barne) dimititu egin behar izan baitzuten.
Ondorioz, “koaliziozko gobernu” bat eratu zen, hau da, alderdi burgesek (kadeteek batez ere) eta kontziliatzaileek (eseristak eta mentxebikeek) osatutako Gobernua.
Hilabete honetan baita ere, Leninek bere Apirileko Tesiak ospetsuak idatzi zituen. Idatzi honetan, boltxebikeei estrategia berri bat eskeini zien eta boterea hartzearen alde egin zuen.
Uztaileko egunak
Uztaileko Egunak 1917ko uztailaren 3tik uztailaren 7ra Errusiako Behin-behineko Gobernuaren aurka, soldadu, marinel eta industria-langileek manifestazio armatuak egin zituzten. Otsaileko Iraultzarekin alderatuta, giroa nahasia, ilunagoa eta haserreagoa zen. Orokorrean, Errusiako Iraultzaren pasarte garrantzitsutzat hartzen da. Behin-behineko gobernuak Boltxevikeei leporatu zien biolentzia erabili izana, eta alderdiaren aurka jo zuen, bere dispertsioa ekarriz eta hainbat lider atxilotuz. Vladimir Lenin Finlandiara joan zen, eta Leon Trotski izan zen atxilotuetako bat. Uztaileko Egunen ondorioz boltxevikeen indarra ahuldu zen Urriko Iraultza baino lehen.
Kornilov afera
Kornilov afera 1917ko irailean, Kornilovek, Errusiako Armadako buruak buruturiko estatu-kolpe ahalegina izan zen.
Testuingurua
Uztailaren 19an, Kerenskik Aleksei Brusilov jenerala armadaren goi-kargu bezala (eta Kerenski Guda-ministro zenean izendatua izan zena, eta Kerenski Ofentsiban armadaburu izan zena) Lavr Kornilov jeneralaz ordeztea erabaki zuen.
Ofentsiba haren porrotaren errudun gisa bere burua ikusten zuen Brusilovek, eta atsekabeturik kargua utzi zuen. Gainera, Brusilov beste jeneralek ez zuten ondo ikusten, soldaduekiko hurbilekoegia zela eta gainera otsaileko egunetan onartutako erreforma militar demokratikoak (Sobietak onartutakoak, eta militarren arabera armadaren desegituraketa zekartenak) ondo ikusten zituela edo behintzat, onartu egiten zituela eta.
Lavr Korniloven izaera
Lavr Kornilov militarra ez zen orduan jeneral handien artean egon, baina bere profil sozialak arrazoi handia izan zen bera aukeratua izateko. Alde batetik, kosakoa izan zen, familia umil baten semea. Bere ama turkiar etniakoa zen, eta berak ere turkiar hizkuntzak jaki izan zituen; beraz, jatorri “ez-aristokratiko” batetakoa zen, “otsaileko izpirituaren” araberakoa. Gainera, bera izan zen otsailaren 28an Dumako Kideen Komiteak Sergei Khabalov tsaristaren ordez Petrogradeko komandante militar izendatu zuena, eta Aleksandra Romanova tsarina berak atxilotu zuen 1917ko martxoaren 8an. Maiatzaren 1eko ospakizunetara ere joan zen. Baina beste alde batetik, Kornilov, armadaren barruan diziplina ezartzearen eta soldaduen komiteen eta soldaduen Sobieten eskubideak murriztearen (eta are komite hauek deuseztearen aldekoa zen).
Lavr Korniloven papera Gobernuaren aurka
1917an borroka-gunetik alde egiten zuten soldaduen kontra tiro egiteko agintzearren ezaguna egin zen, eta uztailaren 12an Gobernuak Armadan, zenbait delitu larriren kasuan, heriotza-zigorra berriz ezarri zuen Kornilov horretan tematu ostean (Kornilovek 1915ean austriarrek atxilotu eta 1916an preso-eremu batetik ihes egin zuen). Beraz, guzti honen arabera, Kornilov, iraultzaren etapa honetan Kerenskiren eta Errusiako Behin-Behineko Gobernuaren aliatu izan zitekeela zen Gobernuaren ustea, ez soilik frontean boltxebikeen bakearen aldeko agitazioaren kontra, baizik eta behar balitz baita ere “etxean”; Sobietaren aurka. Hots, Brusilov (jatorri elitista, baina pentsaera demokratikoa) iraultza burgesaren lehen aldietarako, hau da, Gobernuaren eta Sobietaren “eztei-aldirako” egokia bazen, Kornilov (jatorri “demokratikoak” edo “meritukratikoak”, baina jarrera gogorra eta hertsitzailea), iraultza burgesaren bigarren aldirako, hau da, burgesia eta langileriaren konfrontazio aldirako egokia zen.
Korniloven erreforma
Aukeratua izan zenean, Kornilovek, uztailaren 21ean, bere “erreforma plana” aurreratu zuen :
Erreforma-plan hori otsailean onartutako “Lehen Ordenaren” (eta berez Sobietaren, mentxebike-eseristen gehiengodun Sobietaren) aurkakoa zen erabat. Hori zela eta, eskuineko zirkuluek, “Uztaileko egunen” ostean euren jarrera asko gogortu zutenek, Kornilov euren itxaropen berri bezala hartu zuten Kornilov, eta laster Kerenskik baino popularitate handiagoa hartu zuen Sobietaren kontrako zirkuluen artean, hau bigunegi bezala ikusten baitzuten.
Urriko Iraultza, Neguko jauregiari eraso
Leon Trotsky edo Vladimir Lenin nagusitu ziren, Karl Marxen ideiak oinarri hartuz. Horrelaxe hedatuko zen komunismoa XX. mendean.
Iraultza honek ez zuen Otsaileko Iraultzaren bat-batekotasuna izan eta ondo pentsatutako plan eta ekintzen emaitza izan zen.
1917ko azaroaren 7an (juliar egutegian, urriaren 25a), Vladimir Lenin eta Leon Trotskyk ezkerreko iraultzaileak Behin-behineko gobernuaren kontra altxatu zituzten. Sobietak, soldaduek eta nekazariek Kerenski eraitsi zuten. Kerenski boteretik bota zuen altxamendua egun batzuk lehenago prestatu zen, urriaren 21ean. Egun horretan, militarren arteko bileran, Petrogradoko goarnizioak Trotskik gidatutako hiriko sobieta onartu zuen agintari bakartzat. Gobernu sozialdemokratak berehala erantzun zuen: boltxebikeak legez kanpo zeudela esan ea sobietaren lokalak ixteko agindu zuen.
24ko gauean matxinada gertatu zen, boltxebikeak buru zirela. Iraultzaileek posta etxea hartu eta Neguko jauregia inguratu zuten, Errusiako Gobernuaren egoitza zen eta.
25ean, goizeko hamarretan, matxinada zuzendu zuen batzorde iraultzaileak honako hau aldarrikatu zuen: "Estatuko agintea Petrogradoko Sobietaren esku dago (...) orain ziurtatuta dago bake demokratikoa, latifundioak ezabatzea, langileen kontrola produkzioaren gainean (...) Gora langile, soldadu eta nekazarien iraultza!
Ordu batzuk geroago, 26ko goizaldean, jauregiari eraso zioten, Gobernua barruan zela eta ez zieten aurre egin iraultzaileei. Ministro guztiak preso hartu zituzten, baina bi egun geroago askatu egin zituzten.
Montrose (Illinois)
Montrose  Illinoiseko herri bat da. Cumberland konderrian kokatua dago. 2010ean 201 biztanle zituen, 1.79 kilometro koadrotan banatuta.
Errusiako Iraultza
Urriko Iraultza, Neguko jauregiari eraso
Egun hartan bertan, Sobieten Biltzarreko saioan, neskatxentzako eskola batean batzartuta, Leninek iraultzaileen lehen dekretuak irakurri zituen : Bakearen dekretua eta Lurraren dekretua. Sobietar iraultza zen nagusi.
Urriko dekretuak
1. (...) bakea berehala (...). Urriaren 24-25eko iraultzaren ondoren eratutako nekazari-eta langile- gobernuak, diputatuen, langileen, gudarien eta nekazarien sobieten adostasunarekin, hau proposatu nahi die gerran ari diren herri eta gobernu guztiei: elkarrizketak berehala hastea, bake demokratikoa eta bidezkoa lortzeko. (...) berehala, eta anexiorik eta kalte-ordainik gabe (...).
2. Lurrari buruzko dekretuak. a) Lurren jabetza handiak deseginda geratzen dira, kalte-ordainak jasotzeko eskubiderik gabe. b) Lur-jabe handien lur-sailak, koroaren lur guztiak, komentuak, eta elizaren abere eta lanabes guztiak, eraikinak eta instalazioak, sobieten eta eskualdeetako nekazari-batzordeen mende geratzen dira. (...)
3. Gobernuaren eraketa. Errusia osoko diputatu langile, gudari eta nekazarien Sobieten Kongresuak erabaki du, Biltzar Konstituziogilea bildu bitartean, behin-behineko langile-eta nekazari- gobernua osatzea, "Herriaren Komisarioen Kontseilua" izena izango duena. (...)
Errusia osoko Sobieten Bigarren Kongresua, 1917ko urriak 25-26
Gerra zibila
Urriko Iraultzaren ondoren, 1918an, gerra zibila etorri zen, heriotza eta sufrimendua azken harian zegoen herriari. Bando batean gorriak zeuden, komunista eta iraultzaileak. Bestean, berriz, zuriak, iraultzaren aurka zeuden lehengo Errusiako Armadaren goi karguak, Kornilov edo Alexeiev bezala. Pribilegioak galtzeko beldur ziren eta, gainera, atzerriko potentzien laguntza zuten: Erresuma Batua, AEB, Kanada, Frantzia, Japonia edo Polonia.
Errusiako Iraultza munduan zehar
Lenin eta Trotskyren ustez, mundu osoko proletarioek egin behar zuten iraultza hura, baina askori iruditu zitzaion ideia zaila, herrialde bateko sozialismoa nahikoa zela esanez. Iritzi honetakoa zen Iosif Stalin eta horrela egin zuen, iraultzaren arrakasta ziurtatu nahian.
Pianorako sonata 2. zbk (Chopin)
'''Pianorako sonata 2. zbk''' Frédéric Chopin poloniar musikagileak 1837an konposatu zuen musikalan bat da. 1840an Alemaniako Leipzig argitaratu zen. Ziurrenik konposaketa honetako zatirik ezagunena hirugarren mugimendua edo Hileta martxa delakoa da, gaur egun mundu osoko hileta martxarik ospetsuena delarik, heriotza, hiletak eta atsekabearekin lotu ohi da.
Jesusen Egiazko Eliza
Jesusen Egiazko Eliza sinesbiderik bako eliza bat da, Beijingen (Txinan) ezarria 1917. urtean.
Gaur egun, batzar honen lehendakari hautatua Yung-Ji Lin predikaria da. Gutxi gorabehera 1,5 milioi kide ditu, sei kontinentetan banatuta. Eliza XX. mendearen hasieran sortu zen, eta kristautasunaren adar mendekostearraren kimuetako bat da. Eliza hau mendekostismo bakartarraren teologiari ere erantsia dago.
Hipposideros nequam
Hipposideros nequam Hipposideros generoko animalia da. Chiropteraren barruko Hipposideridae familian sailkatuta dago.
Atalaya (mendia)
Atalaya Araban den mendi bat da, San Formerioko mendilerroan kokatuta dagoena.
Charlotte's Web (2006ko filma)
Charlotte's Web («Charlotteren amarauna») 2006ko ingelesez eginiko estatubatuar filma bat da. Elwyn Brooks White estatubatuar idazleak izenburu berberarekin idatzitako liburuan oinarrituta dago, eta armiarma baten eta txerri baten arteko adiskidetasunari buruzkoa da.
Tampico
Ekonomia
Portua Mexikoko golkoko bigarren garrantzitsuena da, Veracruzekoaren ondotik. Esportazio-produktu nagusia petrolioa bada ere, zilar, kobre, egur, artile, kalamu eta beste nekazal produktu batzuen esportazioa ere garrantzi handikoa da.
Chavarría
Chavarría Argentinako Corrientesko probintziako San Roqueko departamentuan dagoen udalerria da.
Izena
Bere izena euskal emigranteen ondorengoa.
Santino Roman Chavarría doktorearen omenezko tren geltokiaren izena darama, garai hartan Lan eta Zerbitzu Publikoetako ministro izan zena.
Izena, Xabier bezala, etxeberri euskaratik dator, "etxe berria" esan nahi duena.
Historia
Probintziako Botere Betearazlearen 1910eko ekainaren 15eko Dekretuaren bidez Chavarríako Sustapen Batzordea sortu zen eta 1983an Lehen Udal Kontzejua eratu zen. Pedro Quiroz jauna eta Cleofe R. P. de Quiroz andrea, herria, plaza, eskola, elizaren eraikuntza, kanpaia eta San Pedro zaindariaren irudia, santuaren oineko plakak adierazten duen bezala.
Demografia
2010ko estimazioen arabera 2506 biztanle zituen.
Nankaiko itsas hobia
Nankaiko itsas hobia (南海トラフ) itsas-hobi bat da, Japoniako Honshu uharteko Nankaidō eskualdean, kostatik kanpora 900 bat kilometroko distantziara hedatzen dena. Bere azpiko faila, Nankaiko faila, Nakaiko megabultzada lurrikaren arduraduna da. Itsas-hobia hidrokarburo garrantzitsuen hobia izan liteke, batez ere metano klatratoarena.
Plaken tektonikan, Nankaiko itsas hobia Filipinetako plaka Eurasiar plakaren azpian jasaten duen subdukzioaren ondorio da. Itsas-hobi hau fosa sakona izango litzateke, ez balu jasoko sedimentu kopuru hain handia. Sedimentu horiek akrezio-prisma osatzen dute. Itsas-hobiaren iparraldeko aldera Surugako itsas hobia izena ematen zaio eta, ekialdekoari Sagamiko itsas-hobia. Japoniako Batezbesteko Lerro Tektonikoarekiko paraleloa da.
1973ko Bost Nazioen Txapelketa
1973ko Bost Nazioen Txapelketa Errugbi txapelketa honen berrogeita laugarren ekitaldia izan zen (guztira 79.a). 1973ko urtarrilaren 13an hasi eta apirilaren 14an bukatu zen. Inozko egoera bitxiena gertatu zen, bost partehartzaileek etxeko partida biak irabazi eta kanpokoak galdu zituzten eta ondorioz puntutan berdinduta gelditu zirenez garaipen partekatua eskuratu zuten.
1972ko ekitaldian Igande Odoltsuaren ondorengo egoera politikoaren ondorioz ez zen partdarik jokatu Dublinen. 1973an Ingalaterrari tokatzen zitzaion Dublinen jokatzea, eta egoera politikoarengatik ez joatea aholkatu bazitzaion ere Ingalaterrak partidu hura jokatu egin zuen. Irlandar ikusleek txalo zaparradaz agurtu zuten talde ingelesa haien ausardia goraipatuz.
Puntuazio sistema
Entseguak lau puntu balio zituen eta gauzatzeak bi puntu gehigarri ematen zituen. Dropak eta zigor kolpeak hiruna puntu balio zituzten.
Txapelketako sailkapenari dagokionez irabazitako partidak bi puntu balio zituen, berdindutakoak bat eta galdutakoak zero.
Palmaresa
1973 arteko bakarkako garaipenak. (*) 1889ko garaipena kontuan hartuta
Morris (Illinois)
Morris  Illinoiseko hiri bat da. Grundy konderrian kokatua dago. 2010ean 13,636 biztanle zituen, 24.46 kilometro koadrotan banatuta.
Akta (argipena)
Akta honako hauei buruzkoa izan daiteke:
Manuel de Solà-Morales Rubió
Manuel de Solà-Morales Rubió (Gasteiz, - Bartzelona, ) kataluniar arkitekto eta urbanista izan zen. Manuel de Solà-Morales Rossellóren semea, Bartzelonako Unibertsitatean ikasi zuen. ETSABen irakaslea izan zen.
NGC 5408
NGC 5408 galaxia bat da, Centaurus konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Pseudacanthicus leopardus
Pseudacanthicus leopardus Pseudacanthicus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Azaroaren 22
Azaroaren 22a gregoriotar egutegiaren urteko hirurehun eta hogeitaseigarren eguna da, 327.a bisurteetan. 39 egun falta dira urtea amaitzeko.
Kanpo estekak
Azaroaren 21 | Urteko egutegi | Azaroaren 23
Amina Hussein
Amina Hussein (Qamishli, Rojava, 1986) kazetari eta itzultzaile kurdua da.
Biografia
Siriako hego-ekialdean dagoen Qamixli hiri kurdu-siriarrean jaio zen, baina kazetari gisa Bartzelonan trebatu zen. Bere herrialdean unibertsitatera joateko ezintasunaren aurrean, Bartzelonan finkatu zen 2006an errefuxiatu politiko gisa. 11 urteren ondoren, 2017an Kazetaritzan lizentziatu zen Pompeu Fabra Unibertsitatean.
Kazetari ibilbidea
Kataluniako hainbat hedabidetan eta Kurdistangoetan lan egin du. 2017an, Carles Puigdemont presidentea elkarrizketatu zuen Kataluniaren independentziari buruzko erreferendumaren bezperan. Pikara Magazine aldizkari feministan ere zenbait ekarpen egin izan ditu.
Herri kurduaren askatasunaren eta subiranotasunaren defendatzailea da, eta ahots kritikoa da errefuxiatuen krisian dauden Europako politikekin.
Tarteka Kurdistanera itzultzen da Amina Hussein, hango istorioak jaso eta zabaltzeko. Bartzelonan bizi da, eta etxetik kilometro askora egon arren, herria eta familia beti presente ditu. Hitzaldi, hedabide eta sare sozialen bidez, Estatu Islamikoak (EI) hango herritarrei eta batez ere emakume kurdu-yazidiei egiten dieten jazarpena salatzen du.
Kartagena (argipena)
Kartagena hitzak toki zenbait izenda ditzake
Leap (Cork konderria)
Leap  (irlanderaz Léim Uí Dhonnabháin, O'Donovan-en Jauzia) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hego-mendebaldean dagoen udalerria da. Glandore udalerria eta badiaren iparraldean dago, kostaldetik hainbat milia lur barnean. Halere, Leap herrigunea kostaldetik at egon arren, azaleraz Cork konderri osoko kostaldeko udalerririk handiena da, bere lursailak kostaldera begira baidaude.
Port William (Ohio)
Port William Ohioko herri bat da. Clinton konderrian kokatua dago. 2010ean 254 biztanle zituen, 0.3 kilometro koadrotan banatuta.
Malahide
Malahide (Gaeleraz Mullach Íde) Irlandako Errepublikaren hiri bat da, Dublinetik 16 km kokatuta. 15.846 biztanle inguru ditu (2011). Kostaldean dago kokaturik, Fingaleko konderrian, baina gaur egun Dublinen auzune bihurtu da.
Etimologia
Gaelerazko Mullach Íde izenak "Íde-ren muinoa" esan nahi du.
Historia
795ean bikingoak iritsi zirenerako bazen jadanik herrixka bat bertan. Estuarioa toki egokia izanik daniarrak bertan izan ziren ingelesak 1171ean etorri ziren arte. XIX mendearen erdialdera 1000 biztanletik gora zituen, kaia eta gatzagak zirela eta. Hurrengo urteetan Dublingoen atseden leku bihurtu zen.
Garraiobideak
Malahide Dublinetik hurbil dagoelako, Dublingo autobus-sare zerbitzua erabiltzen du (Dublin Bus) eta DART tren-zerbitzuak Greystones-Malahide lotzen ditu.
3250 Martebo
3250 Martebo asteroide baten izena da. martxoaren 6an aurkitu zuen C.-I. Lagerkvist-ek Mount Stromlo Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1979 EB izena zeraman. Ondoren Martebo omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3250 Martebo asteroidearen orbitak batezbeste 3,115 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,621 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,608 distantziara. Eszentrikotasuna 0,158 da, eta makurdura orbitala 0,72ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.8 da.
Egiptoko arabierazko Wikipedia
Egiptoko arabierazko Wikipedia (ويكيبيديا مصرى, ‹›) Wikipediaren Egiptoko arabieraz eginiko edizioa da. 2009ko urriaren hasieran 3.741 artikulu zituen, eta Wikipedien zerrendan 124.a zen.
Biermes
Biermes Frantziako udalerri bat da Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Biermes udalerrian erroldatutako biztanleak 253 ziren. Familiak 104 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 40 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 110 etxebizitza zeuden, 101 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 106 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 101 etxebizitza nagusietatik 89 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 6 etxek hitu gela zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 77 etxek bost zituzten. 81 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 46 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 48 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 167 ziren, horien artean 125 aktiboak ziren eta 42 inaktiboak ziren. 125 pertsona aktiboetatik 118 lanean zeuden (66 gizon eta 52 emakume) eta 7 langabezian zeuden (2 gizon eta 5 emakume). 42 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 21 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Biermes udalerrian 108 unitate fiskal zeuden, 278 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.528 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen eta 3 eraikuntza enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 2 iturginak.
2000. urtean Biermes udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 792 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Tentsio errepikakorrak
Esfortzu errepikakorrek eragindako lesioak (LMT), asaldura muskuloeskeletikoak (TME) edo gainkargak eragindako lesioak gero eta gehiago agertu ohi dira medikuentzako erronka bat bezala. Hainbat asaldura muskulueskeletikoek osatzen dute, orokorrean zurdarenak, muskuluarenak edo artikulazioenak, eta baita nerbio periferiko batzuen harrapaketek eta sindrome baskular batzuk ere. Asaldura hauek normalean bizkarrean, lepoan eta goiko eta beheko gorputz-adarretan eragiten dute.
Nahiz eta tentsio errepikakorren bidezko lesioak kirol edo aisialdiko aktibitateen ondorioz gertatu daitezkeen, modu okupazionalekoak ere badaude, eta hauek pazientearen bizitzan eragina izango dute, beraz nahiko garrantzitsuak izango dira. Lesio hauek mugimendu errepikakor eta mingarrien, jarrera behartuek eta lanarekin lotutako beste hainbat baldintzen eta arrisku ergonomikoen emaitza dira. Okupazionalak diren lesioak normalean neketsuak izan ohi dira, lan gaixotasunaren sortzailea izateko arrisku faktore bilakatuz.
Ikertzaileek hainbat definizio ematen dituzte errepikortasun kontzeptuari buruz. Onartuenetariko bat Silverstein-ena da. Honek dioenez, lan bat errepikakor kontsideratzen da funtsezko lanaren zikloaren iraupena 30 segundu baino gutxiagokoa denean. Goiko gorputz adarraren lan errepikatua lan ziklo antzekoen gauzatze jarraia bezala definitzen da; lan ziklo bakoitza hurrengoaren antzekoa izango da denboraren sekuentziari dagokionez, indar patroietan eta mugimenduaren ezaugarri espazialetan.
Definizioa
Ahalegin errepikakorren ondoriozko lesioak (lesio muskulueskeletiko modura ezagutuak baita) mugimendu errepikakorrak, esfortzu handiak, bibrazioak eta denboran zehar asko luzatzen diren jarrera fisiko finkoek eragindakoak lesioak dira. Edemak, tendinosia (maiztasun gutxiagorekin tendinitisa), zubi karpianoaren sindromea, tunel kubitalaren sindromea, “Quervain” sindromea, irteera torazikoaren sindromea, insertsioaren sindromea, golf-jokalariaren ukondoa (epikondilitis mediala), tenis jokalariaren ukondoa (epikondilitis laterala), zubi radialaren sindromea eta distonia fokala dira lesio hauetariko batzuk.
Gaixotasun profesionala
Ekintza errepikakorrak exijitzen dituzten esparruak batik bat giza kateen bidezko lanbideak industrian eta lantegi modernoak dira.Ondorioz, esparru guzti hauek lesio eta gaixotasunaren jatorritzat konsideratzen dira.
Faktore eragileak
Esan bezala, trastorno muskulueskeletiko bat dira mugimendu errepikakorrak, eta hainbat faktorek hau jasateko arriskuan jartzen gaituzte. Arrisku fakoreak zera dira, lan errepikarkor batean, lan kondizio edo exigentziak, zeinak patologia bat garatzeko probabilitatea handitzen duten eta beraz, lesioa jasateko arriskuan jartzen gaituzten.
Hainbat faktore ezberdinek hartzen dute parte tentsio errepikakorraren sorreran, beste hainbaten artean:
Tentsio errepikakorra kronikoagoa egiten doan heinean, kontrakturak, mina eta lesioa agertu daitezke. Lesioei buruz egindako hainbat inbestigazio lanen arabera, gehienek hainbat faktore komun aipatzen dituzte lesio muskuloeskeletikoei dagokienez:
Aipatutako lesioak sor ditzaketen faktore nagusiak, esan bezala, mugimendu errepikakorrei dagokie, baina kontuan hartzekoak dira, modu berean, beste hainbat faktore, hala nola; lan orduen iraupena, nekea, muturreko posturak, eta mugimenduen abiadura azkarrak.
Beraz, aipatutako faktore guztien baturak induzituko du patologia eta lesioa.
Peru tximaluze
Peru tximaluze 2008an alemanieratik euskaratutako umeentzako liburua da. Egilearen, Heinrich Hoffmannen, jaioturtearen bigarren mendeurrena bete baino hilabete batzuk lehenago. Peru tximaluze edo alemanez Struwwelpeter, 10 istorio labur eta epilogo batez osatutako liburua da. Heinrich Hoffmannek helburu pedagogikoarekin idatzi zituen istorio hauek, eta horregatitik erabili zituen poesia eta irudi koloretsuak. Istorio bakoitzak jarrera kaltegarri baten ondorioak erakusten ditu, batzuetan barregarriak eta beste batzuetan mingarriak, baina beti umeek ulertzeko modukoak. “Bada … orduan“ edo baldintza eta ondorioen logika erabiltzen du egileak horretarako. Hoffmannek jokabide desegokiak eta desobedientziaren ondorioak beren beregi puztu zituen, umeek mezua argi ulertu ahal izateko. Adibidez: “Pospoloekin jolasten baduzu, orduan erre zaitezke!”.
Tentsio errepikakorrak
Osasunaren gaineko efektuak
Lan errepikatuekin erlazionatutako lesioak tendoi edo zurdetan, muskuluetan eta sorbaldaren, besaurrearen, eskumuturraren eta eskuaren nerbioetan eman ohi dira. Diagnostikoak ezberdinak izan daitezke: tendinitis, peritendinitis, tenosinovitis, mialgiak eta nerbio distalen harrapatzea
Peru tximaluze
Historia
1844ko gabonetan, Frankfurten (Alemania) psikologoa zen Heinrich Hoffmannek, bere semeari marrazkidun liburu bat erosi nahi zion. Liburudendetan ikusten zuena ez zen bere gustukoa, eta, liburua berak idaztea erabaki zuen. Emaitza ikusita, Hoffmannen lagunek liburua argitaratzera pentsatu zuten eta urtebete beranduago “Lustige Geschichten und drollige Bilder für Kinder von 3 bis 6 Jahren” (“3 eta 6 urte arteko umeentzako istorio barregarriak eta marrazki dibertigarriak”) izenarekin ikusi zuen argia Hoffmannen liburuak. Hirugarren edizioan (1858an) titulu luze honen ordez Struwwelpeter (Peru tximaluze) deitu zioten. Harrezkeroztik, Struwwelpeter munduko ume-liburu arrakastatsuenetariko bat da, eta honen froga ugari dago:
Tentsio errepikakorrak
Tendinitis
Tendinitis tendoi edo zurda baten hantura erreakzioari deritzo, flexioextentsio errepikakorren ondorioz besteak beste. Tendoia behin eta berriz tentso dago, tolestuta, gainazal gogor batekin kontaktuan edo bibrazioak edo dardarak jasaten. Gertaera horien ondorioz, hantura fenomenoak piztuko dira tendoian, hau handiagotuz eta irregular bihurtuz.
Saint-Victor-de-Cessieu
Saint-Victor-de-Cessieu Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Peru tximaluze
10 istorio labur
1. Peru tximaluzek ez ditu ez ilea ezta atzazalak moztu nahi, eta irudi nazkagarria du. Lehenengo istorio honetan gertatzen den bezala Hoffmannek umeen jokabide propio eta haien ondorio larriak deskribatu zituen, moral ulergarri batez. Umeek eurek bataiatu zuten liburua “Peru tximaluze” (“Struwwelpeter”). Egia esan, hasierako titulua luzeegia zen: “3 eta 6 urte arteko umeentzako istorio barregarriak eta marrazki dibertigarriak”. Lehenengo istorioaren pertsonaiak ematen dio izena liburu osoari. Liburuan agertzen diren marrazki guztiak ez zituen Hoffmannek berak egin. Peru tximaluzeren irudia, seguru asko, Gavarnik sortu zuen Frantzian 1840 inguruan, “Un enfant terrible” izeneko karikaturan inspiratuta. Gavarniren marrazki honetan ilea birsortzeko isurkari batekin jolasten dagoen umea agertzen zaigu.
2. Pernando gaiztoaren istorioak tratu txarren gaia jorratzen du. Pernandok animaliak hil eta pertsonak jotzen ditu. Azkenean, txakur handi batek kosk egiten dio eta Pernandok, gaixorik, ohean gelditu behar du. Orduan, txakurrak bere lekua hartzen du jantokian. Hoffmannen garaian ere bazeuden animaliak babestearen aldeko mugimenduak. 1841ean animaliak babesteko elkartea sortu zen Frankfurten. Elkarte honen bidez animalien egoeraz gain, gizartea ere hobetu nahi zuten partaideak, konbentzituta baitzeuden animaliei tratu txarrak sufritu arazten dizkietenek gizakiekin ere jokamolde asozialak izaten dituztela.
3. Pantxike eta pospoloak izeneko ipuinan, umea bakarrik dago etxean eta pospoloekin hasten da jolasten. Etxeko katuak ezbeharra galarazten saiatzen diren arren Pantxikek sua piztu eta erre egiten da, guztiz kiskali eta errauts bihurtu arte. 1829 geroztik pospoloak salgai ziren eta sukaldeko lana errazteko lagungarriak izan arren, suteak gehitu egin ziren. Hauxe bera gertatu zitzaion Hoffmannen lankide baten alabari 1841ean. Lau urteko Pauline Schmidtek, nahigabe, etxeko gortinak erre zituen. Hoffmannek neskaren izena (“Paulinchen”) mantendu zuen, baina protagonistaren patua aldatu zuen. Hoffmannen lankidearen alabak istripu txiki bat baino ez zuen izan, baina liburuko pertsonaia guztiz erre eta hil egiten da.
4. Mutil beltzak izeneko istorioan ume xenofoboek gazte beltz bat iraintzen dute. Olentzerok tintontzian sartzen ditu gaiztoak eta, ondorioz, tintontzitik ateratzean beltza bera baino beltzago agertzen zaizkigu mutil gaiztoak. Istorio honetan Hoffmannen ideologia liberala agerian geratzen da. Xenofobiaren aurka eta giza eskubideen aldeko agertzen zaigu Hoffmann. Alemaniako bertsioan, Santa Nikolaus (Papa Noel) da epailea, euskarazko bertsioan, ordea, Olentzero aipatzen da. Hori dela-eta, marrazkiak eta testua ez datoz bat.
5. Ehiztari basatia eta erbia deritzon istorioa berezia da. Izan ere, ipuin honetan protagonistak ez dira haurrak. Istorio honetan, erbiak ehiztariari eskopeta eta betaurrekoak kentzen dizkio. Mundua, orduan, hankaz gora agertzen da, ehiztariak beldurrez, ihes egin behar du eta erbiak egiten du tiroa. Armen erabileraren aurkako ikasbidea erakutsi nahi du ipuin honek. Erbiak tiro egiten duenean zauritzen dena ez da ehiztari gaiztoa, berak hainbeste maite duen erbikumea baizik.
“Konrad!”, sprach die Frau Mama, ''“Ich geh aus, und du bleibst da. Sei hübsch ordentlich und fromm, bis nach Haus ich wieder komm.”''
''“Lurtxu, banoa kanpora, eta zu etxean geratuko zara”.'' Bere amak esan zion: “Itzuli arte, formal egon!”.
Liburuaren sakontasunaren adibide ona da amaren jokaera. Ama kanpora doa umea bakarrik utzita, beraz, Lurtxu ez da errudun bakarra.
Saint-Victor-de-Cessieu
Biztanleria
2007an Saint-Victor-de-Cessieu udalerrian erroldatutako biztanleak 2.069 ziren. Familiak 739 ziren, horien artean 151 pertsona bakarrekoak ziren (42 bakarrik bizi ziren gizonak eta 109 bakarrik bizi ziren emakumeak), 214 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 332 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 42 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 780 etxebizitza zeuden, 760 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 723 etxeak ziren eta 56 apartamentuak ziren. 760 etxebizitza nagusietatik 605 bere jabearen bizilekua ziren, 136 alokairuan okupaturik zeuden eta 19 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 25 etxek bi zituzten, 85 etxek hiru zituzten, 238 etxek lau zituzten eta 407 etxek bost zituzten. 628 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 280 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 428 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Peru tximaluze
10 istorio labur
8. Asisko geldi egon ezina ezin da mahaian lasai eserita egon. Hainbeste mugitzen denez, lurrera erortzen da mahai gaineko janaria eta guzti. Istorio honetan bi puntu dira azpimarragarriak. Alde batetik, Hoffmannen garaiko familiaren eredu hierarkikoa nabarmentzen da: Ama so dago baina ez du hitz bat bera ere esaten. Aitak, ordea, behin eta berriro geldi egoteko agintzen dio semeari. Aditu batzuen ustez istorio honetan Hoffmannen elementu autobiografiko bat baino gehiago agertzen dira, idazleak berak gurasoengandik sufritu zuen atentzio falta azaleratzen du. Gainera, hiperaktibitatea gurasoen atentzioaren faltarekin ere lotu izan da inoiz. Istorioa hau alemanez “Zappel-Philipp” deitzen da eta hiperaktibitatearen adibide ona eta ezaguna denez, gaixotasunak berak istorioaren izena hartzen du: “Zappel-Philipp-Syndrom”, hain zuzen ere.
Saint-Victor-de-Cessieu
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Peru tximaluze
10 istorio labur
9. Santi Ameslaria aurrera begira adi joan beharrean, zerura begira dabil beti. Behin, txakur baten gainera erori eta min hartzen du. Hurrengo batean, uretara jausten da. Istorio hau ere, seguru asko, gaixotasun edo ezintasun batean oinarritzen da, baina honetan atentzioaren faltak, hiperaktibitatea sortu beharrean, ametsetan ibiltzea eragiten du. Egunez ametsetan ibilten direnei "Hans-guck-in-die-Luft" -Santi Ameslaria alemanez- esaten zaie, “Zappel-Philipp”en sindromearekin gertatu zen bezala, ipuin honetatik hartu du izena.
Saint-Victor-de-Cessieu
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.337 ziren, horien artean 1.048 aktiboak ziren eta 289 inaktiboak ziren. 1.048 pertsona aktiboetatik 972 lanean zeuden (525 gizon eta 447 emakume) eta 76 langabezian zeuden (17 gizon eta 59 emakume). 289 pertsona inaktiboetatik 103 erretiraturik zeuden, 103 ikasten zeuden eta 83 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Peru tximaluze
10 istorio labur
10. Martin hegalaria, eguraldi txarra egiten duenean, ez da beste umeak bezala etxean geratzen. Horrelako batean haizeak eramaten du, bere txapela, euritakoa eta guzti. Inork ez daki nora joan den Martin. Istorio hau ez da besteak bezain ezaguna.
Saint-Victor-de-Cessieu
Diru sarrerak
2009an Saint-Victor-de-Cessieu udalerrian 773 unitate fiskal zeuden, 2.130 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.441 euro zen.
Peru tximaluze
10 istorio labur
11. Epilogoan Jesus umeak haur zintzoei, ondo portatzen direnei, opariak ekartzen dizkie. Epilogoan eta salbuespena modura, Hoffmannek saria zigorraren aurretik jartzen du.
Saint-Victor-de-Cessieu
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 68 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 janari enpresak ziren, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 10 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 18 eraikuntza enpresak ziren, 11 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
1941eko zikloia
1941eko zikloia edo haizetea, 1941eko otsailaren 15etik otsailaren 16ra Iberiar penintsulan egondako haizete gogorra izendatzeko erabilitako izena da.
Saint-Victor-de-Cessieu
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 29 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 igeltseroak, 4 margolariak, 4 zurginak, 3 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 3 ile apaindegiak eta 5 jatetxeak.
1941eko zikloia
Ozeano Atlantikoan sortutako depresio bat Iberiar penintsulara hurbildu eta ziklogenesi lehergarriaren bidez asko sakondu zen denbora gutxian. Otsailaren 15ean behe presio gunea Galizia mendebaldean kokatu zen.
Saint-Victor-de-Cessieu
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 3 okindegiak, 1 harategi zen eta 1 liburu denda zen.
Peru tximaluze
Peru tximaluze jaio zen garaia
Hoffmann jaio zen urtean, 1809an, Napoleonek Europako hainbat herri menpean zituen. Garai hartan ideia modernoak zabaldu ziren munduan zehar, tartean giza eskubideena edota estatu nazionalarena. Napoleon garaitua izan ondoren, 1815tik aurrera, Europako herrialde batzuk, Alemania eta Austria batez ere, “errestaurazioa” izeneko prozesuaren bidez Napoleonen aurreko garaietara itzuli ziren. Alemania 34 hiri eta erreinu independentetan banatuta zegoen. Errestaurazioan giza eskubideak asko murriztu ziren, batez ere adierazpen-askatasuna. Alemaniatik idazle eta filosofo asko erbesteratu ziren: Heinrich Heine, Georg Büchner eta Karl Marx, besteak beste. Hoffmann bezalako liberalek herri-bizitza saihestu zuten, familian eta zirkulu pribatuetan protagonismoa hartuz. Alemanian "kultura pribatu"ko garai honi “Biedermeier” deitzen zaio. Europan demokrazia ahuldu egin zen. Errusian zentsura gogorra zegoen kanpotik inportatutako liburuetan eta liburuotako parrafo eta zati batzuk tinta beltzaz desagertarazten zituzten. Errusiako zar Nikolaus I.aren agindua izan zen hau, eta hortik atera zuen Hoffmannek Mutil Beltzak izeneko istorioan agertzen den pertsonaia. Bizitza errealean zentzura bultzatu eta istorio laburrean gaiztoak beltzitu egiten ditu pertsonaia honek. Aldaketa politikoak bultzatu nahi zituzten ikasleak “Corps” edo “Burschenschaften” izeneko taldeetan elkartu ziren. Uniformea eramaten zuten, Peru tximaluzek marrazkian daukanaren antzekoa. Uniforme honek, Peru tximaluzerenak behintzat, matxino-ideologia irudikatzen du. 1848an egoera jasanezina zenez, iraultza liberala gertatu zen eta Alemaniako lehenengo parlamentua batu zen Frankfurten 1848tik 1849ra. Koroa, Prusiako erregeari eskaini zioten, baina honek ez zuen onartu eta iraultza liberalak porrot egin zuen. Hurrengo edizioan, 1858an hain zuzen ere, Peru tximaluzeren irudia erabat aldatuta agertu zen. Uniforme gorri biziaren ordez marroia zeraman, eta bere aurpegi ordura arte alaiak, keinu tristea eta etsipena adierazten zuen. 1871n Alemania batua sortu zen baina ez bide demokratikoak erabiliz baizik eta Prusiaren hegemoniaren menpe, Danimarka, Austria eta Frantziaren kontra hiru guda egin ondoren. Orduan, Peru tximaluze hainbat hizkuntzatara itzuli eta ospetsu egin zen. Bismarck eta Kaiser Wilhlem II-ren parodiak agertu ziran 10 istorio labur haietako rol baten edo bestean.
Tentsio errepikakorrak
Tenosinobitis
Tenosinobitisa ematen da flexoextentsio errepikatuak ematen direnean tendoiaren lekak jariatzen duen likido sinobiala murriztuko da, eta ondorioz bere zorroaren barruan tendoiaren marruskadura emango da, hanturaren adierazgarri diren lehen sintomak diren beroa eta mina agerraraziz. Horrela, labainketa geroz eta behartuagoa izango da, eta mugimendu hauen errepikapenak, narriatzen ari diren beste ehun fibrotsu batzuen hantura eragin dezake, egoera kronifikatuz eta azkenean mugimendua eragotziz.
Saint-Victor-de-Cessieu
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saint-Victor-de-Cessieu udalerrian 28 nekazaritza-ustiategi zeuden, 880 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Peru tximaluze
Heinrich Hoffmannen biografia
1809ko ekainaren 13an Heinrich Hoffmann jaio zen, Philipp Jacob Hoffmann (1772-1834) eta Marianne Caroline Lausbergen (1776-1810) seme bakarra.
Tentsio errepikakorrak
Tenosinobitis
Tenosinovitis-aren beste aldaera bat tenosinovitis estenosante digitala da, eskuko hatzamar baten hedapenaren blokeoan datzana, giltzadura metakarpofalangikaren aurpegi ahurrean agertzen den oztopo batengatik. Honek, tendoi flexorak edo tolestzaileak afektatzen ditu, maila honetako polea fibrotsu batetik pasatzen direnean.
Saint-Victor-de-Cessieu
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1  eta lehen-hezkuntzako eskola 1  zegoen.
1941eko zikloia
Santanderko sutea
Otsailaren 15eko sutea eragin zuten faktoreetako bat, egun hartako hego-mendebaldeko haize gogorra izan zen. 140 kilometro orduko haize-boladek hiriko Cádiz kalean sortutako sutea hiri gehiengora zabaltzea eragin zuten. Garrak erraz hedatu ziren, hego haize sargoriak lagunduta eta minutu gutxitan sua Santanderko katedralera hurbildu zen. Sutean hiri gehiena birrinduta geratu arren, pertsona bakarra hil zen, sua itzaltzeko lanetan zebilen suhiltzailea.
Saint-Victor-de-Cessieu
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Peru tximaluze
Heinrich Hoffmannen biografia
1813an aita berriro ezkondu zen bere koinata Antoinette Lausbergekin. Bigarren ezkontzan beste hiru seme-alaba izan zituen.
Tentsio errepikakorrak
Tenosinobitis
Kasu hauetan, tendoiaren edo bere lekaren hantura eta handipena, eragindako sinovits-aren ondorioz agertutako atxikiduren presentziarekin batera, espazio arazo bat eragiten du, tendoiaren eta bere lekaren labainketa arruntean eragiten duena.
Karpoko kanalaren sindrome
Eskumuturreko tunel karpianoko nerbio ertainaren konprimatzearen ondorioz sortzen da. Tunel honetatik, nerbio ertainaz gain, hatzamarren tendoi tolestzaileak eta odol hodiak. tendoiaren leka handitzen bada, tunelaren irekidura txikituko da, nerbio ertaina estutuko da. Sintomak hurrengoak dira: mina, hozmintzea, inurridura eta eskuaren zati baten lokartzea: hatzamar lodiaren, erakuslearen, bitartekoaren, eta hatz nagiaren atal bentrala eta hatz lodiaren atal kubitalaren, erakuslearen ⅔ distalen, bitartekoaren eta hatz nagiaren atal dortsala. Lantokian egiten diren zereginen ondorioz sortzen da, esfortzu edo mugimendu errepikatuen, eta sostengu luze eta postura behartu iraunkorren ondorioz.
Peru tximaluze
Heinrich Hoffmannen biografia
1816an eskolaratu zuten Heinrich baina, garai hartan normala zen bezala, eta dirua zegoen neurrian, eskolak etxean ere hartu zituen, modu pribatuan eta bakarka.
Tentsio errepikakorrak
Guyon kanalaren sindromea
Nerbio kubitala eskumuturreko Guyon tuneletik pasatzerakoan ematen den nerbio kubitalaren konprimitzearen ondorioz sortzen da. Eskumuturraren luzaroko flexio eta hedapenaren ondorioz sortu daiteke, eta baita eskuaren atal bentralaren oinarrian emandako presio errepikatuaren ondorioz.