cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zesar Augusto
Agintaldia
Erromak mederatzen zituen lurrak hazi ziren Augustoren agintaldian. K.a. 26tik k.a. 19 arte, Kantabriar Gerrak burutu zituen, eta Hispania osoa nagusitu ahal izan zuen. Iparraldean, Alpeetan sortzen ziren matxinadak kontrolatuta, muga Danubio ibaira arte eraman zuen. Germaniarrak menderatzen saiatu zen, baina Teutoburgoko oihaneko guduan izandako porrotaren ondoren (k.a. 9an), Augustok eta hurrengo enperadoreek muga Rhin ibaian kokatu zuten. Ekialdean Armenia mendean edukita, Partiako Inperioa ez zuen eraso, eta elkarrekiko hartu-emanak adeitsuak izan ziren.
Giovanni Agnelli (1866-1945)
FIAT eta RIVen jaiotza
1899ko uztailaren 1ean Automobilen Eraikuntza eta Merkaturatzeko Italiako Elkartea sortu zen Turinen. 10 egun geroago, uztailaren 11n, Fabbrica Italiana Automobili Torino (Fiat Turingo Automobilen Fabrika italiarra) sortzeko akta sinatu zen. Giovanni Zuzendarien Kontseiluko idazkari gisa agertzen da bertan, presidentea Ludovico Scarfiotti abokatua den bitartean (izen bereko pilotuaren aita).
Zesar Augusto
Agintaldia
Inperio osoko aberastasuna armada eta Erromako hiritarrak pozik mantentzeko erabili zuen. Soldaduei soldata oparoa ematen zien, eta Hirian izugarrizko jokoak ospatzeaz gain, monumentuz bete zuen. Adreiluzko hiria marmolezkoa bihurtu zuen. Etxe berri bat, Curia izenekoa, Senatuarentzat; eta Apolori eta Julio Zesarri tenpluak eraikin zizkion. Inperio osoan zehar bide sarea sustatu zuen Garraio Ministerioa sortzearekin. Munduko lehen suhiltzaile taldea ere osatu zuen.
Giovanni Agnelli (1866-1945)
FIAT eta RIVen jaiotza
Enpresa FIAT siglekin bataiatzeko ideia Aristide Faccioli enpresa sortu berriko ingeniari eta zuzendari teknikoaren ardura izan zen. Agnelli administrazio kontseiluko idazkariaren eta zuzendari teknikoaren arteko desadostasunek bigarrenaren dimisioa eragin zuten 1901eko apirilak 18an, bere administratzaile delegatu Giovanni Enrico Marchesik ordezkatuz.
Zesar Augusto
Agintaldia
Ekonomiaren aldetik, enperadore guztiek bezala, Augustok zergez bete zuen nekazaritza armadak, tenpluak eta jokoak ordaindu ahal izateko. Gerra beteranoei lurrak ematen zizkien, laborantza berpizteko nahian, baina Egiptotik zetorren gariaren menpe zegoen Erroma. Inperioren hazkundea bukatutakoan, gerrak ekartzen zuen aberastasuna ere amaitu zen eta ekonomiak behera egin zuen.
Giovanni Agnelli (1866-1945)
FIAT eta RIVen jaiotza
Bost urte geroago, 1906an, Roberto Incerti bizikletako ingeniariarekin batera, RIV (Roberto Incerti & C. Villar Perosa) sortu zuen boladun errodamenduen industria eraikitzeko.
Zesar Augusto
Agintaldia
Erromako jainkoen gurtza biziki sustatu zuen, bereziki Apolorena. Egiptoren gaineko garaipena jainko erromatarren garaipen (egiptoarren gainean) bihurtu nahi zuen. Virgiliori Eneida idaztea eskatu zion jatorrizko Erroma goraipatzeko. Moral publikoa ere zaindu zuen, familia, ezkontzak eta umeen jaiotzak bultzatuz. Aldi berean, prostituzioa, homosexualitatea eta adulterio arbuiatu zituen. Horretan ez zuen arrakastarik lortu. Hori zela eta, ahizpa bera erbesteratu zuen.
Giovanni Agnelli (1866-1945)
FIAT eta RIVen jaiotza
Garai faxistan, Mussoliniren erregimenarekiko gertutasuna aprobetxatu zuen La Stampa egunkaria eskuratzeko. Agnellik egunkariaren zuzendaritzan jarriko zituen pertsonaia faxista nabarmenak, Curzio Malaparte edo Augusto Turati, esaterako.
Zesar Augusto
Agintaldia
Artea ere sustatu zuen. Literaturaren aldetik, haren babespean Horazio, Tito Livio, Ovidio eta Virgilio agertu ziren. Horren truke, Augustoren gustuei eutsi eta goraipatu behar izan zuten. Ovidio erbesteratu zuen kode moralak hausteagatik.
Baten batek Errepublikaren alde jotzen zuen sekretuan. Jokoak erabili zituen Augustok bera eta bere familia goraipatzeko, eta ia-ia Erroma osoko onespena lortu zuen. Hil zenerako, Errepublikako sistemara itzultzea irudiezina zen. Galdera bakarra oinordekoren izena zen.
Ondorengotza
Augustoren boterea hain zen handia non oinordeko izendatu ahal izan zuen, Errepublika sortu zenetik ohitura ahaztua. Hasiera batean, ematen zuen haren iloba Martzelo izango zela. Hala ere, Martzelo pozoiturik hil zen K.a. 23an. Pozoiketa hau (eta beste batzuk) Livia Drusila Augustoren emazteari leporatzeak ez dauka oinarri sendo nahikorik.
Martzeloren alaba Agriparekin, bere eskuineko eskuarekin, ezkondu zuen Augustok orduan. Bost seme-alaba zituzten: Gaio Zesar, Luzio Zesar, Vipsania Julia, Agripina, eta Postumo Agripa. Augustok lehenengo biak oinordekoak egin nahian semetzat hartu zituen. Haren semeordearen alde ere, (Livia Drusilaren lehen ezkontzako semeak, Druso eta Tiberio) jokatu zuen Augustok, biek Germaniako zati handiak menderatu ostean.
K. o. 14ko abuztuaren 19an, Augusto hil zenerako, Postumo Agripa eta Tiberio ziren oinordekoak. Dena den, handik berehala Postumo hil zen. Ez da jakiten hilketa hori nork agindu zuen. Kontua da Tiberiok ez zuela inolako arazorik bere ugazaitaren botere berberak eskuratzeko.
Mahoning konderria (Ohio)
Mahoning konderria (Mahoning County) Ohioko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Youngstown da. 2010eko zentsuaren arabera 238,823 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Mahoning konderriak 110,149 kilometro koadro ditu. Horietatik 3,539 ura dira. Beste 10,661 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 216,82 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 238,823 pertsonetatik 196,366 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 11,136 dira. 36,400 beltzak edo afroamerikarrak. 392 amerikar natiboak ziren eta 36 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 1,647 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 249 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 3,733 pertsonek kokatzen zuten.
Bairdiella ronchus
Bairdiella ronchus Bairdiella generoko animalia da. Arrainen barruko Sciaenidae familian sailkatzen da.
Jost Amman
Jost Amman edo Jodocus Amman (Zürich, 1539ko ekainaren 13a - Nurenberg, 1591ko martxoaren 17a) suitzar artista bat izan zen, bereziki, bere zurezko grabatuengatik, batez ere liburuen ilustrazioetarako eginak, nabarmendu zena.
Biografia
Logika eta ikasketa klasikoko irakasle baten semea zen, eta bere historia pertsonalaz gutxi dakigu: 1560. urtean Nurenbergera joan zen eta bertan bizitzen jarraitu zuen, 1591ko martxoan hil arte. Hasieran Virgil Solisekin lan egin zuen, grabatzaile emankorra eta liburu-ilustratzailea. Ammanen emankortasuna oso nabarmena izan zen, bere tailerreko ikasleetako batek egindako adierazpenean adierazten denez, lau urtez egindako grabatuek heno gurdi bat beteko zutela adierazi zuen. Berlingo Kupferstichkabinett-en daude bere jatorrizko lan ugari. 1.500 marrazki inguru egozten zaizkio. Liburuak ilustratzeko egurrezko grabatuen ekoizle handienetakoa izan zen, izan ere, garai hartan grabatuen matrizea egurretik metalera pixkanaka pasatu baitzen. Nahiz eta egur-grabatzaile gehienek bezala, normalean beste hirugarren bati uzten zion egurrezko blokea ebakitzea. Egurra ebakitzeko labana bat eta hegazti-luma bat bere lan batzuetan  agertzeak, batzuetan Ammanek bere blokeak ebaki zituela iradokitzen du.
Bere lanen artean, Frantziako errege-erreginetako grabatuak nabarmentzen dira, bakoitzaren biografia laburra batekin, 1576an Frankfurten agertu zena. Era berean, Sigismund Feierabendek Frankfurten argitaratutako Biblia irudiztatzen duten zurez egindako grabatuetako asko ere egin zituen. Balio handiko beste sail bat Omnium Liberalium Mechanicarum et Seden-tariarum Artium Genera Continens da, 115 ilustrazio dituena. Ammánen marrazkiak xehetasunetan zehatzak dira, batez ere jantzietan.
Dossenheim-Kochersberg
Dossenheim-Kochersberg Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Paul Troost
Paul Ludwig Troost (Elberfeld, Wuppertal, 1878ko abuztuaren 17 - Munich, 1934ko urtarrilaren 21) arkitekto nazi alemaniarra, hil arte Adolf Hitlerren begikoa izan zen. 1934an hil zenean Albert Speerren ordezkatu zuen.
Biografia
Lehen mundu gerra baino lehen diplomatua, hasierako lanak luxuzko ioteen dekorazioa, esaterako Europa izenekoa, izan ziren. Hasiera hasieratik Alemaniako Langile Alderdi Nazionalsozialistaren partaidea, Troostek Hitlerren agindupeko eraikin garrantzitsuak diseinatu zituen. Horietako bat Municheko Haus der Kunst edo Arte Germaniarraren Etxea izan zen. Baita ere alderdi naziaren egoitza nagusiaren erreformak burutu zituen, Braunes Haus. Gerdy Troost (1904-2003) emakume naziarekin ezkondu zen. 55 urte zituelarik hil zen.
Dossenheim-Kochersberg
Biztanleria
2007an Dossenheim-Kochersberg udalerrian erroldatutako biztanleak 218 ziren. Familiak 74 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak), 25 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 37 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 78 etxebizitza zeuden, 74 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 4 hutsik zeuden. 71 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 74 etxebizitza nagusietatik 66 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 3 etxek gela bat zuten, 6 etxek hiru zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 55 etxek bost zituzten. 70 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 22 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 49 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 134 ziren, horien artean 95 aktiboak ziren eta 39 inaktiboak ziren. 95 pertsona aktiboetatik 92 lanean zeuden (48 gizon eta 44 emakume) eta 3 langabezian zeuden (3 emakume eta 3 emakume). 39 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 18 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Dossenheim-Kochersberg udalerrian 87 unitate fiskal zeuden, 239,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.441 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2000. urtean Dossenheim-Kochersberg udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 144 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
The Invisible Man (1933ko filma)
The Invisible Man (euskaraz Gizon Ikusezina), 1933ko James Whale ingelesak zuzendutako zientzia-fikziozko beldurrezko film bat da. H. G. Wells idazlearen 1897ko izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Gloria Stuart, Claude Rains, William Harrigan, Dudley Digges, Una O'Connor, Henry Travers eta Forrester Harvey aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Ingalaterra, Sussex, Ippin herrixkako Lion's Head ostatuan, Jack Griffin (Claude Rains) eguzkitako betaurrekoak eta aurpegia bendez guztiz estalirik daraman gizaseme bitxiak ostatu hartu berri du. Griffinek Jenny (Una O'Connor) eta Herbert (Forrester Harvey) ostalariei gelan bakarrik egon eta inork gogaitu ez dezala eskatuko die. Bitartean, Griffinek jaooterrian Flora Cranley (Gloria Stuart) neskalaguna haren berririk ez izan eta kezkatua dago, aldegin aurretik esperimentu sekretu batean lan egiten ari baitzen eta ez baitzion esan noiz itzuliko zen.
Brownsbank
, 'Brounsbank', Eskoziako udalerri bat da, Hegoaldeko Lanarkshire konderrian. Biggar udalerriko Candymill etxaldearen iparraldean dago.
Azido hipokloroso
Historia
Azido hipoklorosoa 1834an aurkitu zen, Antoine Jérôme Balard (1802–1876) frantziar kimikariari esker. Kloro gasa zuen ontzi bati merkurio(II) oxidoa eta ura zituen disoluzio esekia gehituz lortu zuen azido hipoklorosoa sortzea. Berak ere jarri zion izen azidoari eta bere konposatuei.
Ekoizpena
Kloro urari gehitzen badiogu azido klorhidrikoa eta azido hipoklorosoa lortuko ditugu:
Azidoak azido hipoklorosozko gatz akuosoetara gehitzen badira (gatz horien adibide sodio hipokloritozko disoluzio zuritzaile komertzial bat), emaitzatzat lortuko den erreakzioa ezkerrera zuzendua egongo da eta kloro gasa ekoitziko da.
Argiak edo kobre oxidoa, nikela edo kobaltoa bezalako trantsizio-metalek azido hipoklorosoa eta oxigenoa ematen duen deskonposaketa exotermikoa azkartzen dute:
Lucky Strike: It's toasted
It’s Toasted Lucky Strike tabako konpainiako eslogana izan zen (1917-1948). Eslogana Lord & Thomas publizitate agentzian sortua izan zen, 1917 urtean. Konkretuki, Claude Hopkins izeneko publizista estatubatuarrak sortu zuen.
“Lucky means fine tobacco” leloarengandik aldatu zuten 1948an. Hala ere, It’s toasted markaren logotipo bezala mantendu zuten.
Egilea
Claude Hopkins (1866-1932) publizista estatubatuarrak sortu zuen eslogan famatu hau, 51 urte zituenean. 14 urte geroago, hil egin zen, 66 urterekin. Publizitatearen munduko aitzindarietako bat izan zen, Spring Lake-n (Michigan, AEB). Hainbat iragarlerentzat lan egin zuen, besteak beste, Bissell Carpet Sweeper Company, Swift & Company eta Lord & Thomas (geroago Foote, Cone & Belding deitua). Publizitateari buruzko bi liburu argitaratu zituen: Scientific Advertising (1923) eta My life in advertising (1927).
Historia
Eslogana 1917 urtean sortu zen eta Lucky Srike-n eslogan moduan iraun zuen 1948. urterarte, “Lucky Strike means fine tobacco”-rengatik aldatu zen. Hala ere, It’s toasted markaren logotipo bezala mantendu zuten. Eslogana Lord & Thomas publizitate agentzian sortua izan zen. 1873an Chicagon sortua, munduko hirugarren publizitate agentziarik zaharrena da. Estatu Batuetako beste edozein agentzia baino eragin eta garrantzia nazional handiagoa lortu zuten. Daniel Lord eta Ambrose Thomasek fundatu zuten, eta Albert Lasker publizizta famatua urte bat geroago sartu zen, agentziako jabe bihurtuz. 1938an lehendakaritza utzi zuen eta 1943an Foote, Cone & Belding bezala berrireki zen.
Lehenengo kanpaina
1917 urtean hasi ziren eslogan hau erabiltzen. Erreferente askok baieztatzen dute eslogan hau Lord & Thomas (orain Foot, Cone & Belding deitua) agentziak sortu zuela. Artikulu batzuen arabera, Claude Hopkins, Lord & Thomaseko publizitate erredaktorea izan zen eslogana asmatu zuena, nahiz eta Scientific Advertising (1923) liburu klasikoan Lucky Strike eta "It's Toasted" ez dituen aipatzen.
Lord & Thomasen AdAgeren profilak are gehiago gaitzesten du hori. Haren arabera, Lord & Thomasek American Tobacco Companyren kontua erosi zuen 1925ean, Lucky Strike publizitatean "It's Toasted" erabiltzen hasi eta zazpi urtera.
1938an, Time aldizkariak artikulu bat argitaratu zuen, George Washington Hill American Tobacco Companyko presidentearen istorioa kontatzen zuena. Artikuluan aipatzen den bezala, Georgek dio lema bere aita bururatu zitzaiola, Percval S. Hill, American Tobacco Companyko presidente ohia izan zena bera baino lehen.
TIME-eko artikuluan, George Hillek kontatzen du aitak egun batean nola sortu zuen leloa fabrikan zehar zebiltzala eta tabako txigortua usaintzen zutela (interesgarria da haren historia Mad Men atalaren gidoiarekin paraleloa dela). Hori fikzio eraikia izan daiteke, baina, gutxienez, jatorritik hurbilago dagoen iturri primario bat dugu: “Percival S. Hill (George-n aita) gogotsu zegoen markaren eslogana sortzeko. Berarekin egoteko fabrikara heltzen nengoenean, usain zoragarri bat sentitu nuen tabakoaren txigortu makinen albotik pasatu ginenean. ‘Kozinatzen ari garela dirudi, tabakoaren sukaldariak gara’ esan nion, eta berak ‘horrek ez du ezer esan nahi, tabakoa kozinatzen dela esateak ez du ezer esan nahi, ez du zentzurik’ erantzun zuen. Momentu horretan, Gerson Brown, nire aitaren kidea, sartu zen eta nire aitak zera galdetu zion: ‘Gerson, ba al dago zerbait, hura berotzean, zuretzat erakargarria dena?’, eta Brown-ek ‘Goizeko tostada’, erantzun zuen. Honen aurrean, aitak zera esan zuen: ‘Txigortua dena’, eta horrela sortu zen markaren eslogan ezaguna”.
Arrakasta izan al zuen lehenengo kanpaina honek? Gaur egun erabili ohi da leloa eta, hamarkadetan zehar, kanpainaren hainbat bariazio burutu dira. Hala ere, Lucky Strike markaren arrakasta beste bi eragileri esker eman ahal izan da: 1) Lucky Srike-n xarma emakumeentzat, 1920ko hamarkadan emakume erretzaileen gorakada eman zen bitartean eta 2) Lucky Strikentzat erabili zen medio estrategia: American Tobacco-ko marka txikiagoen (Blue Boar esaterako) aurrekontu publizitarioak bateratu eta hura Lucky Strike-n promozioan (sustapenean) jarri, izugarrizko medio aurrekontua zuen supermarka bat sortuz.
Iragarkiak eta kanpainak
Eslogan hau urteetan zehar kanpaina eta iragarki askotan erabili da. Beraz, urteetan zehar iragarkiaren estiloa aldatzen joan da. Iragarki esanguratsuenak hurrengo hauek dira: Eslogan famatu hau 1917an hasi ziren erabiltzen. Garai honetako “Publizitate zientifikoaren” ezaugarri guztiak barneratzen dituen iragarki hau sortu zuten. Garaiko iragarki guztiak bezala, zuri-beltzean dago eta testu “zientifiko” batekin batera aurkezten dute produktua, markaren izena eta eslogana.
Estilo honekin jarraituz, 1920-ko hamarkadan emakumeen askatasunaren aldeko mugimendu asko sortu ziren eta honek emakume erretzaileen hazkunde dramatikoa eragin zuen. Lucky Strikek mugimendu hau bultzatu eta emakume erretzaileen aldeko kanpaina asko egin zituen.
30. hamarkadan iragarkien estiloa guztiz desberdina da, nahiz eta eslogana berdina izaten jarraitu. Kartel oso koloretsuak egiten hasi ziren eta irudiak askoz garrantzi handiagoa du testuak baino.
Tabako markak bikote dotore, eder eta ospetsuak erabiltzen hasi ziren atraktibo nagusi modura, esaldi labur eta dotore batekin, tabakoaren irudia eta logoa.
40-50ko hamarkadan telebistako iragarkiak egiten hasi ziren eta marka asko haien produktuen ezaugarriak deskribatzen dituen melodiak sortzen hasi ziren. Tabako marka honen kasuan momentuan fama handia izan zuen iragarki bat atera zuten. Iragarki honetan garaiko esteriotipoak betetzen zituen emakume oso eder bat agertzen da Lucky Striken logo erraldoi baten alboan abesten. Garaiko iragarki guztiak bezala zuri-beltzean dago eta emakume eder bat agertzen da.
Bere ospea
Gaur egungo gehiengoa ez dago behar adina ohituta nekazaritzarekin, tabako barietateak bereizteko. Baina 1930eko hamarkadan, American Tobaccok Lucky Strike txigortua zela esateak (“It’s toasted”) ezaugarri garrantzitsu batekin lotzen zuen marka, kalitatearekin, alegia. Eslogan honi esker, gainerako tabako marketatik nabarmendu zen.
Industralizazioak eragindako ekoizpen masiboaren ondorioz, enpresek haien produktuak desberdindu eta bereizi behar zituzten eta Luky Strikek hitz batekin bere produktua desberdintzea eta, batez ere, Estatu Batuetan lehen tabako empresa izatea. Hain eragin handia izan zuen kanpaina honek gutxira markaren eslogana bilkatu zela eta orain dela pare bat urte arte tabako kajetan slogan hau ikusi ahal izan dugu. Markaren identitatea markatu zuen, eta besteengatik desberdintzen lagundu zion.
Gaur egun, Lucky Strike Estatu Batuetan gehien saltzen den tabako marketariko bat izaten jarraitzen du. Gainera, nahiz eta gaur egun saltzen diren packaging-ean esaldia ez agertu, erretzaile estatubatuar guztiek Lucky Strike “It’s toasted”-rekin erlazionatuko du markaren identitatearen parte delako.
Gaur egun
Argi dago, gaur egun, Lucky Striken “It’s Toasted” kanpaina begi onez ikusten dela. Izan ere, Mad Men telesailak egin dion omenaldia ez da gauza gutxi. Gainera, garai hartako tabakoaren kalteekiko kezkak areagotu ziren, eta publizitate honekin buelta eman zieten osasunaren kalterako ziren datuei. Beraz, nahiz eta gaur egun argi izan erretzea kaltegarria dela eta kanpaina hau tabakoaren aurkako informazio zientifikoaren eragina murrizteko egin, markaren marketing estrategia bikain modura ikusten dugu gaur egun eta markak duen famaren arrazoi nagusietako bat da.
Mad Men AMCren serie dramatikoak eragin handia izan du ikusleengan, batez ere haien kontsumoan. Telesailean, Lucky Strike izan zen Sterling Cooper Draper Pryce agentziaren bezero garrantzitsu eta gatazkatsuenetako bat. Horregatik Luky Strike izan da onura gehien lortu duen marka. The Telegraps egunkariaren arabera, nabarmen hazi da produktuaren kontsumoa ikuskizuna hasi zenetik: “British American Tobaccok jabetzan dituen mundu mailako zigarreten salmentak 33 mila milioi paketera iritsi ziren iaz, eta 2007an, aldiz, 23 mila milioi, lehen programa transmititu zenean”. Egunkarian ere aipatu zuten Mad Men hasi zenetik Lucky Strikeren salmentak %70 handitu zirela.
Mad Men eta errealitatea
Mad Men telesail ospetsuak, 60ko hamarkadan New Yorkeko publizitate-agentzia bateko hainbat langilek (horien artean Don Draper handia) egindako balentriak kontatzen dituenak, justizia egin nahi izan zion publizitatean jarraitu beharreko eredu sonatuari, Lucky Strike zigarro-markari, bere eslogan ospetsuarekin: "It 's toasted".
Garai hartan, osasun-arazoak areagotu egin ziren bortxazko martxetan. Lehen aipatutako telesailan ikus daitekeenez, Draperek bere bezeroari galdetzen dio bere markako zigarroak nola egiten diren. "Intsektu-hazi uxatzaileak landatzen ditugu, Ipar Carolinako eguzkipean landatzen ditugu, landu, moztu, ondu eta txigortu egiten ditugu", azaltzen du horrek. Une horretan bertan, Draperrek arbel batean idatzi zuen: "Txigortua dago". Bezeroak erantzun du: "Baina beste guztien tabakoa txigortua dago". "Ez", erantzun zuen Draperrek. "Beste guztien tabakoa pozoitsua da. Lucky Strike txigortua dago ". Horrela sortu zen seriean leloa.
Errealitatean, eslogan ospetsua Lasker 's Lord & Thomas agentzia baino hiru hamarkada lehenago asmatu zen. Claude Hopkinsek diseinatu zuen, non kanpaina Lucky Strike markako tabakoa 300 graduraino berotzen zen. Garai hartan, berdin zen tabakoa modu berean berotzea. Kontua da Lucky Strike txigortzearen onurak azpimarratuz sustatu zela, baita zapore paregabea, hobetua eta azidotasun murriztuarekin ere. Horrela, Estatu Batuetako zigarro liderra bihurtu zen, Lucky Strikeren igoera handi baten hasiera markatuz.
Anoia (argipena)
Anoia toki hauen izena da:
Motonobu Tako
Motonobu Tako (田光 仁重, 1972ko apirilaren 22a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Avispa Fukuoka.
Derek Fowlds
Derek Fowlds (Londres, 1937ko irailaren 2a - Bath, 2020ko urtarrilaren 17a) ingeles aktorea izan zen. Yes, Minister eta Yes, Prime Minister telesailetan "Bernard Woolley"" Idazkari Pribatu Nagusia antzeztu zuen.
Danborraren dorrea (Xi'an)
Kanpaiaren dorrea, Xi'an hirian dagoen dorre bat da. Kanpaiaren dorrearekin batera Xi'an hiriko sinbolo bat da. Txinako danborrik handiena bertan dago.
Historia
1380 urtean eraiki zen Ming dinastiaren hasieran. Egunsentian pareko dorrean kanpaia jotzen zen eta ilunabarrean dorre honetan zegoen danbor erraldoia jotzen zen. Qing dinastia garaian bi alditan berriztu behar izan zen, 1699 eta 1740 urteetan hain zuzen ere.
Oinarria
Oinarri errektangularra dauka, 52'6 metrotako luzera, 38 metrotako zabalera eta 7'7 metrotako altuera du. Guztira 1998,8 m2-ko azalera hartzen du. Iparraldeko eta hegoaldeko aurpegietan ate bana dago sei metro altueran eta zabaleran dituztenak. Beste bi aurpegietan eskailerak daude lehen solairura igotzeko.
Dorrea
Oinarriaren gainean bi solairu dituen eraikina dago. Lehenengo solairuan danbor handi ugari daude, iparraldean eta hegoaldean. Zehazki esanda 24 alde bakoiztean. Danbor bakoitza zorte onari deitzeko txinatar idazkera ederrez apaindurik dago.
Porangaba
Porangaba Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Danborraren dorrea (Xi'an)
Dorrea
Danbor erraldoi bat ere badago 1996. urtean konpondu eta berrezarri zena. 2'83 metrotako diametroa du eta 1'5 tona pisatzen ditu. Kobrezko lau eraztun eta 1996 iltzek eusten dute behiaren larruz egindako danborra. Txinan gaur egun dagoen danbor handiena da.
Eraikina estaliz teila berdez egindako teilatu handia dago, bi albotara bakarrik erortzen dena.
Museoa
Dorrearen barnean museoa dago eta bertan danbor mota ugari daude ikusgai, batzuk milaka urte dituztenak ere bai.
Luciobarbus caspius
Luciobarbus caspius Luciobarbus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
El Chuncho, quién sabe?
El Chuncho, quién sabe?, 1966ko film bat da, spaghetti western generokoa, Damiano Damiani zinema zuzendariak zuzendutakoa. Film honetako protagonistak, Gian Maria Volonté eta Klaus Kinski dira. Soinu banda, Ennio Morricone eta Luis Bacalovena da.
Istorioa
Mexikoko Iraultzaren garaian, estatubatuar bat (Lou Castel) trenean bidaia bat egiten ari da. Bidaia horretan, El Chuncho (Gian Maria Volonté) buruzagi duen iraultzaile talde batek, trena erasotzen du, armen bila. Taldearen asmoa, armak lapurtu, eta, ondoren Elias jeneralaren (Jaime Fernandez) iraultzaileei saltzea da. Estatubatuarrak, gaizkileei laguntzen die erasoan, eta, azkenik, eurekin batera amaitzen du. El Chuncho eta estatubatuarraren artean, adiskidetasun bitxi bat sortzen da. Taldean, Santua (Chunchoren anaia, (Klaus Kinski)), Adelita (Martine Beswick), Adelitaren mutil-laguna, Pepito (Valentino Macchi) eta beste hainbat daude.
Eduardo Vallejo de Olejua
Eduardo María Vallejo de Olejua (Bilbo, - Natxitua, ) bizkaitar politikari jeltzalea izan zen.
1987 eta 1988 artean izan zen legebiltzarkide, eta 1989tik 1993ra bitartean diputatu Espainiako Kongresuan. Halaber, bi legealditan izan zen Gernika-Lumoko alkate, 1991tik 1999ra, eta Bizkaiko batzarkide ere aukeratu zuten, 1983. eta 1988. urteen artean.
Zolda-belar txiki
Zolda-belar txikia (Symphytum tuberosum) Borrajinazeoen familiako belar-landare iletsu baten izen arrunta da. Europa osotik hedatutako landarea da.
Corvus moneduloides
Corvus moneduloides Corvus generoko animalia da. Hegaztien barruko Corvidae familian sailkatua dago.
Aporé
Aporé Brasilgo udalerri bat da, Goiás estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Boesemania microlepis
Boesemania microlepis Boesemania generoko animalia da. Arrainen barruko Sciaenidae familian sailkatzen da.
Zolda-belar handi
Zolda-belar handia (Symphytum officinale) Borrajinazeoen familiako belar-landare iletsu baten izen arrunta da. Ositxeka izenaz ere ezagutzen da. Kono itxurako sustraiak ditu, luzeak eta azal beltzekoak; zurtoina zuta eta erztuna; hostoak lantza itxurako luzeak eta latzak, eta loreak, ezkila itxurako txikiak, kolorez zuriak edo arrosak, eta mordoan antolatuak. Belardietan hazten da, leku hezeetan batez ere. Herri sendagintzan haginetako mina kentzeko, barizak, ultzerak eta biriketako ondoeza kentzeko erabiltzen da.
Carmichael (Hegoaldeko Lanarkshire)
Carmichael, Eskoziako herri eta parrokia txiki bat da, Hegoaldeko Lanarkshire konderrian. Biggar eta Lanark udalerrien artean dago.
Palazzo Nuovo
Palazzo Nuovo (euskaraz Jauregi Berria) Erromako Campidoglio enparantzan dagoen jauregia da, Kontserbadoreen Jauregiaren parean, eta honekin batera Museo Kapitolinoen erakusketa egoitza eratzen du. Campitelli rionean kokaturik dago.
Historia
Jauregi berria Michelangelok proiektatu zuen, baina soilik ondoren eraiki zen Girolamo Rainaldi eta honen seme Carlo Rainaldiren zuzendaritzapean, nork 1654an amaitu zuen.
Jauregia, Kontserbadoreen Jauregiaren parean eraiki zen, plazako Santa Maria in Aracoeli basilikaren ikuspegia itxiz, honengandik, pizkundeko fatxada eta orientazio arinki okertua hartzen duelarik, multzo harmoniko bat eratuz.
Barnealdeko zur eta urreztaturiko iztukuzko apaindurak, oraindik jatorrizkoak dira.
Andriashevicottus megacephalus
Andriashevicottus megacephalus Andriashevicottus generoko animalia da. Arrainen barruko Cottidae familian sailkatzen da.
Jalta
Jalta (ukraineraz eta errusieraz: Я́лта, Krimeako tatareraz: Yalta) Krimeako hegoaldeko hiri bat da, Itsaso Beltzaren ertzean kokatua. 2014ko independentzia adierazpenaz geroztik izatez Errusiakoa da, eta nazioarteko legean Ukrainakoa. 80.552 biztanle zituen 2001. urtean. Baratze eta mahasti ugari. Janari-industria eta bainuetxeak dira ekonomia-jarduera nagusiak.
Historia
Antzina greziarren kolonia izana zen, baina genoarrek XIV. mendean eta turkiarrek XV. mendean menderatua izan ondoren gainbehera etorri zen. XIX. mendean aristokraziaren udatoki bihurtu zen.
Tamahaq
Tamahaq (Tahaggart Tamahaq, Tamahaq Tahaggart), tuareg multzoko hizkuntzetako bat da. Algeria, Libia eta Nigerrian mintzatzen da.
2001ean 77.000 hiztun inguru zituen.
Daiji Nii
Daiji Nii (二井 大二, 1973ko otsailaren 28a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Avispa Fukuoka.
Caldermill
, Eskoziako herri txiki bat da, Hegoaldeko Lanarkshire konderrian. Strathaven udalerritik milia eskasetara dago.
Niger
Niamei hiriburua da, hiri afrikarrik txiroenen artean dagoena. Erlijioari dagokionez, nigertar gehien-gehienak musulmanak dira.
Mugakideak
Ipar-mendebaldean [Aljeria], iparraldean Libia, ekialdean Txad, hegoaldean Nigeria eta Benin eta mendebaldean Burkina Faso eta Mali mugakide ditu.
Inguru naturala
Afrikako hirugarren ibairik luzeena den Niger ibaiak herrialdeari izena ematen dio, nahiz eta haren ibilbidearen tarterik luzeenak Malin eta Nigerian egiten dituen.
Bestela, herrialdearen % 80a inguruan Saharako basamortuak hartzen du, eta punturik altuena Mont Idoukal-n-Taghès (2.022 m) mendia da, Aïr-eko mendigunekoa.
Hegoaldetik (200 m) iparraldera (1.000 m) garaieran handituz doazen goi-ordoki zabalek osatzen dute Nigerreko lurraldea. Basamortua da gehiena (Ténéréko basamortua). Erdialdean sumendi jatorriko Aïr mendiak daude (Greboun mendia, 1.944 m), Aljeriako Ahaggar mendien adarra. Ipar-ekialdean berriz goi-ordoki sail bat nabarmentzen da, Aljeriako Ahaggar mendien eta Txad-eko Tibesti mendien arteko zubia eratzen duena. Hego-mendebalean Nigerreko harana dago, Niger ibaiak 500 bat km-tan zehar zeharkatua, herrialdeko lur emankorrenak dituena. Herrialdearen hego-ekialdeak Txad aintzirarekin mugatzen du.
Klima eta landaredia
Nigerrek klima tropikal idorra du. Iparraldeak basamortukoa du, oso beroa eta idorra. Hegoaldean, berriz, urritik ekainera sasoi idorra eta uztailetik irailera euri sasoia izaten dira. Euri gehiena abuztuan izaten da. Tenperatura berotuz doa urtarriletik (30 °C) maiatza arte (38 °C); urtarrileko gauak oso hotzak izaten dira zenbaitetan. Hegoaldean 750 mm euri izan daitezke urtean. Landarediari dagokionez, basamortua ez den tokietan sabana da nagusi, kaoba, kapok eta baobab zuhaitzekin. Basamortuko oasietan datilondoak hazten dira.
Biztanleak eta gizartea
Nigerren bost etnia nagusi daude: hausak (biztanleriaren erdia baino gehiago) erdialdean eta hegoaldean bizi dira, iraupeneko nekazaritzatik, gehienbat; djermak, songhai hizkuntza erabiltzen dutenak, hego-mendebaldean; fulak eta tuaregak nomadak dira eta abere hazkuntzatik bizi dira; beriberi edo kanuriek, berriz, hego-ekialdean dute bizilekua, Txad aintziratik hurbil. Frantses deserritu batzuk ere bizi dira Nigerren.
Hizkuntza ofiziala frantsesa da, baina etnia bakoitzak berea du: hausa, songhai-a, fula, tamashek-a…; horietan zabalduena eta erabiliena hausa da, nigertarren % 85 inguruk ulertzen baitute; arabiera ere erabiltzen da. Hezkuntza doakoa eta nahitaezkoa da zazpitik hamabost urte bitartean, baina irakasle falta dela eta, haurren % 40 baino ez da joaten eskolara. Goi ikasketak Niameiko Unibertsitatean (1971) egiten dira.
Gobernua eta administrazioa
Niger errepublika bat da, nahiz eta, azken hogeita bost urteotan, militarren diktadura aldiak luzeagoak izan diren demokrazia aldiak baino. Nolanahi ere, 1992ko abenduan erreferendum bidez onartutako konstituzioak demokrazia alderdi-anitza ezarri zuen. Errepublikako lehendakaria (estatuburua) bost urteko aldirako hautatzen da, berariazko hauteskundeetan (18 urtez gorako nigertar guztiek dute botoa emateko eskubidea), eta beste legealdi batean soilik egon daiteke kargu horretan. Legegintza aginpidea Nazio Biltzarrean datza. Nazio Biltzar edo parlamentuko 83 kideak ere sufragio unibertsalez hautatzen dira, bost urteko legealdirako. Lehendakariak hautatzen ditu Lehen Ministroa eta gobernua osatuko duten kideak, parlamentuan ordezkapen handiena lortu duen alderdi edo koaliziotik. Lehen Ministroa eta gobernua dira, berez, aginpide eragilea dutenak, baina, izatez, lehendakariak du aginte gorena.
Administrazioari dagokionez, Niamei da hiriburua eta administraziogune garrantzizkoena, baina beste zazpi departamentu ere badira: Agadez, Diffa, Dosso, Maradi, Tahoua, Tillaberi eta Zinder. Hona, ondoren, Nigerko alderdi politiko nagusiak: Demokrazia Berrazertzeko Independenteen Nazio Batasuna edo UNIRD; Demokraziarako eta Gizarte Aurrerakuntzarako Nigeriar Elkartasuna edo ANDPS; Abertzale, Demokrata eta Aurrerazaleen Batasuna edo UPDP; DARAJA; Demokraziarako eta Gizarte Aurrerakuntzarako Batasuna edo UDPS; PMT-Albarka; Garapenerako eta Panafrikanismorako Higikundea edo MDP.
Ekonomia
Oztopo asko ditu Nigerrek benetako garapen bidean sartu ahal izateko, baina garrantzizkoenak, beharbada, baliabide natural urriak, kokapena (ez du itsasora irteerarik) eta lurraldearen agortasuna dira (parte handi bat basamortua da).
Iraupeneko nekazaritzak (lekaleak, fruituak, artatxikia, basartoa, tapioka, arroza…) biztanleriaren elikadura premia handienak asetzen ditu, idorte gogorren baten kasuan ez bada. Gobernuaren ahaleginak, azkenaldian, Niger ibaiaren haraneko soro ureztatuen kopurua zabaltzera zuzenduta daude. Kotoia bilakatu da esportaziorako nekazaritza produktu nagusia, pixkanaka-pixkanaka kakahuetearen tokia hartzen joan den eran, azken produktu honek, izan ere, geroz eta salmenta okerragoa baitzuen. Baina nekazaritza produktuak klimaren oso mendean daude. Hala, 1970eko hamarraldiko idorteak eragin ikaragarria izan zuen, eta kanpotiko laguntza handia behar izan zuten nigertarrek goseak hilko ez baziren. Abere hazkuntzak beti izan du garrantzi handia (ardiak, ahuntzak, behiak, dromedarioak, astoak, zaldiak, oiloak…). BPGren % 40 lehen sektoreari dagokio, eta biztanleria aktiboaren % 90 enplegatzen da nekazaritzan.
Itxaropen handiak jarri zituzten Nigerko agintariek Alrit-en aurkitutako uranio hobietan eta 1971n hasi ziren uranio meategiak ustiatzen, batez ere frantsesek eginiko inbertsioei esker. Hasieran, oso irteera ona izan zuen produktuak eta, 1980 aldera, atzerrira saldutako uraniotik lortzen zituen Nigerrek gobernuko aurrekontuak estaltzeko diru sarrera nagusiak. Hala, 1975etik 1985era bost aldiz biderkatu ziren estatuko aurrekontuak. Baina, bien bitartean, bai Frantzian eta bai mundu osoan, zentral nuklearren gainbehera hasita zegoen eta, beraz, uranio premiak txikiagotu egin ziren.
Gutxi garatutako eraldaketa industria du: porlana, adreiluak, jakiak, edariak, kimika ekoizkinak, hiltegiak, ehungintza… BPGren % 18 dagokio eta biztanleria aktiboaren % 6 baizik ez da enplegatzen bigarren sektorean, meatzaritza barne dela. Nigerko industriaren garapenak bi oztopo nagusi ditu: alde batetik, barne merkatu ahula, eta bestetik, Nigeriaren hurbiltasuna, auzo guztiak josita baitauzka azken herrialde honek bai Nigeriaren beraren ekoizkinez eta bai Asiaren hego-ekialdetik erositakoez.
Idorteak eta uranio esportazioa gutxitzeak kalte handia egin diote Nigerko ekonomiari eta, bestalde, Nazioarteko Diru Funtsak inposatutako doikuntza politika onartu beste biderik ez du. Kanpo zorra, ikaragarria ez bada ere, pisu astuna gertatzen da Nigerko finantza publikoentzat eta osasunaren eta hezkuntzaren sektoreek nozitzen dute, gehienbat, estatuaren pobrezia egoera hori. Nigerrek 10.100 km errepide ditu, baina horietatik 798 baizik ez daude asfaltatuak. Ez dago burdinbiderik. Niamein nazioarteko aireportu bat dago.
Nizeako kredoa
Nizeako kredoa (Σύμβολον τῆς Νικαίας, Symbolum Nicaenum kristau liturgian erabiltzen den sinesmen adierazpen bat da. Nizeako deitzen zaio hasierako adierazpena Nizean hartu zelako (gaur egungo İznik, Turkia), 325ean ospatu zen Nizeako I. kontzilioan . 381ean Konstantinoplako I. kontzilioa emendatu zen, eta hortik aurrera Nizea-Konstantinoplako kredoa izena ere eman zaio. Kredo honek Nizeako kristautasuna definitzen du.
Ekialdeko Eliza Orientalek eta Asiriar Elizak kredoaren sinesmen adierazpena erabiltzen dute pluralean ("sinesten dugu"), baina Eliza Ortodoxoak eta Eliza Katolikoek singularrean erabiltzen dute ("sinesten dut"). Anglikano eta Protestanteek, normalki, forma singularra erabiltzen dute, baina batzuetan plurala ere erabili izan dute.
Apostoluen kredoa Mendebaldeko kristautasunean erabiltzen da ere, baina ez Ekialdeko kristautasunean. Igandeetan eta egun garrantzitsuetan bi kredo hauetako bat adierazten da Erromatar errituan mezan, homiliaren ostean. Nizeako kredoa ere garrantzitsua da Eliza Katolikoan karguren bat hartu behar dutenentzat.
Bizantziar errituan Nizeako kredoa liturgia jainkotiarrean abesten da, Anaforaren ostean, eta egunero ere arrats-otoitzan.
Iberiar barbo
Iberiar barboa (Luciobarbus comizo, lehen barbus comiza) Luciobarbus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Jesús María Segura
Jesús María Segura Zubieta (Zirauki, 1958ko apirilaren 20a - ), euskal txirrindulari profesional ohia da, 1980 eta 1981 artean profesionala izan zena. Bere ibilbidean, Cafes La Brasileña-Manik taldean izan zen eta Bidasoako Itzulia irabazi zuen. Profesionaletan ez zuen garaipenik lortu.
Palmaresa
1978 1979 1982
Emaitzak lasterketa nagusietan
-: Ez zuen parte hartu Err.: Erretiratu zen
Prisma hexagonal trigehitu
Geometrian, prisma hexagonal trigehitua Johnsonen solidoetako bat da (J57).
Johnsonen solidoak 92 dira; eta Norman Johnson-ek izendatu eta deskribatu zituen, 1966an.
Placosoma cordylinum
Placosoma cordylinum Placosoma generoko animalia da. Narrastien barruko Gymnophthalmidae familian sailkatuta dago.
Txapitula
Txapitula leiho mota bat da, etxe bateko teilatu-isurkitik gora bertikalean ateratzen dena. Ganbara-barnea argitzeko izaten da.
Leslie Caron
Leslie Claire Margaret Caron (Boulogne-sur-Seine, 1931ko uztailaren 1a) frantziar aktore, dantzari eta idazlea da.
Dantzari gisa hasi zuen bere ibilbidea eta zineman debutatu zuen 1951n An American in Paris filmean. Berehala sinatu zuen zazpi urteko kontratua MGMrekin. 1960ko hamarkadatik Europako filmetan ere lan egin zuen eta 1970eko hamarkadan Frantziara itzuli zen.
Cheilotrema fasciatum
Cheilotrema fasciatum Cheilotrema generoko animalia da. Arrainen barruko Sciaenidae familian sailkatzen da.
Takeshi Hibi
Takeshi Hibi (日比 威, 1973ko ekainaren 2a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Avispa Fukuoka.
Olivia Smoliga
Olivia Smoliga (Glenview, Illinois (AEB), 1994ko urriaren 12a) igeriketan aritzen den kirolari estatubatuarra da.
Olinpiar Jokoak
2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Rio 2016an (Rio de Janeiro), urrezko domina (3:53.13) irabazi zuen AEB ordezkatuz, 4x100 errelebo lau-estiloetan Australia (zilarrezko domina 3:55.00) eta Danimarka (brontzezkoa 3:55.01) gaindituz; hauek osatzen zuten taldea: Dana Vollmer Abbey Weitzeil Kathleen Baker Katie Meili Kelsi Worrell Lilly King Olivia Smoliga eta Simone Manuel-ek.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), brontzezko domina (3:32.81) eskuratu zuen4x100 errelebo librean, AEBko taldearekin; Australiako (urrezko domina 3:29.69 (ME)) taldearen eta Kanadako (zilarrezkoa 3:32.78) taldeen atzetik. Hauek osatu zuten taldea: Erika Brown, Abbey Weitzeil, Natalie Hinds, Simone Manuel, Catie DeLoof, Allison Schmitt eta Olivia Smoliga-k.
Jerusalemgo Hiri Zaharra
Jerusalemgo Hiri Zaharra (hebreeraz: העיר העתיקה, Ha'Ir Ha'Atiqah; arabieraz: البلدة القديمة, al-Balda al-Qadimah; armenieraz: Հին Քաղաք, Hin K'aghak' ) Ekialdeko Jerusalemen dagoen 0,9 km²-ko alde zaharra da, 1860ko hamarkadara arte Jerusalem hiri osoa izan zena. Bertan daude hiru erlijio monoteista nagusientzat sakratuenetarikoak diren zenbait leku: juduen Tenpluaren Mendia eta Erosten harresia, kristauen Hilobi Santua eta musulmanen Arrokaren Kupula eta Al Aksa meskita.
Tradizioz, hiri zaharra lau auzotan banaturik izan da, nahiz eta auzo horien gaur egungo izenak XIX. menderaino ez ziren agertu: Musulmanen auzoa, Juduen auzoa, Kristauen auzoa eta Armeniarren auzoa.
1981ean UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen, baina hurrengo urtean Jordaniak Arriskuan dagoen Gizateriaren Ondarearen Zerrendan sartzea eskatu zuen.
1948ko Arabiar-israeldar Gerraren ondoren, Jordaniak Hiri Zaharra hartu eta bertako juduak beren etxeetatik kanporatu zituen. 1967ko Sei Eguneko Gerran, Tenpluaren Mendian gorputzez gorputz borrokatu ziren, eta Israelek Jerusalemgo Hiri Zaharra konkistatu eta anexionatu zuen, Ekialdeko Jerusalem osoarekin batera. Egun, Hiri Zaharra Israelen kontrolpean dago, eta bere hiriburuaren zatitzat hartzen du Israelek; nazioarteak, ordea, palestinar lurralde okupatutzat du Hiri Zaharra.
Physignathus lesueurii
Physignathus lesueurii Physignathus generoko animalia da. Narrastien barruko Agamidae familian sailkatuta dago.
Marion konderria (Ohio)
Marion konderria (Marion County) Ohioko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Marion da. 2010eko zentsuaren arabera 66,501 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Marion konderriak 104,664 kilometro koadro ditu. Horietatik 91 ura dira. Beste 104,573 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 63,54 da.
Antipodocottus elegans
Antipodocottus elegans Antipodocottus generoko animalia da. Arrainen barruko Cottidae familian sailkatzen da.
Marion konderria (Ohio)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 66,501 pertsonetatik 61,236 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 1,503 dira. 3,754 beltzak edo afroamerikarrak. 97 amerikar natiboak ziren eta 27 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 326 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 56 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1,005 pertsonek kokatzen zuten.
Bastanes
Bastanes Euskal Herriko Petilla Aragoi udalerria osatzen duten Aragoian barneko bi barrendegi nafarretako bat da.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Traineru estropada
Traineru estropada —maiz, besterik gabe, estropada deitua— traineruen arteko lasterketa edo estropada da.
Arraunketa Euskal Herrian eta Kantauri osoan herri kirola da, traineruekin, batelekin nahiz trainerillekin egina. Estropadak egiteko, ontziok, hainbat txandatan banatuta, distantzia jakin batean elkarren arteko lasterketa bat egiten dute. Estropada irabazten duenak bandera bat jasotzen du saritzat, edota ligarako hainbeste puntu. Ia herri kirol guztiak bezala, estropadak ere garai bateko eguneroko lanean (kasu honetan arrantzan) oinarritzen dira.
Jatorria: antzinako arrantza
Iragan mendeetan arrantzak garrantzi handia izan du euskaldunen elikaduran. Euskal Herria basoek estaltzen zuten eta lur landuak gutxi zirenez, hemengo biztanleak itsasora atera ziren elikagai bila. Lehenik Ipar Atlantikora abiatu ziren, han bakailaoa eta balea arrantzatzen zituzten. Zetazeo hau agertzen den zenbait herritako armarriek honen garrantzia adierazten dute. XVI. mendean, Euskal Herriko biztanleriaren hazkundearekin batera, gaur egun tradiziozkoak diren espezieen arrantza hasi zen: atuna, hegaluzea, legatza, bisigua, antxoa eta sardina.
XIX. mendean euskal itsasbazterrean hiru ontzi mota erabiltzen ziren arrantzarako: legatza bezalako espezieentzat "kalera" deituriko batel handiak; antxoa eta sardinaren arrantzarako traineruak, eta kostaldeko espezieentzako batel txikiak. Arrantzarako erabiltzen zen trainerutik sortu ziren estropadak. Traineruak azkarra izan behar zuen arrain-sardara iritsi, sarea bota eta azkar biratuz arrainak harrapatzeko. Ondoren ahalik eta azkarren itzuli behar zen portura, besteek ekarritako arraina gehiegi izan eta enkanteko prezioa jaitsi baino lehen. Horregatik arrantzaleek eta arotzek ontzi arin eta azkarra egin zuten, egonkortasuna gutxiagotu arren.
Lehen lehiaketak
Herri kiroletan ohikoa den bezala, lehen estropadak desafio baten bidez sortu ziren: bi ontzitako arraunlariak aurka jartzen dira, dirua jokatzen dute eta puntu batera lehenengo iristen denak irabaziko du. Hala ere, norgehiagoka hau ohikoa zen apusturik gabe ere. Arrain-sardara azkar iritsi eta portura ahalik eta azkarren itzultzeko gogoak eragiten zuen.
Garai hartako bertso askotan aipatzen dira lehen lehiaketa hauek. XIX. mendeko egunkarietan ere agertzen dira arraunlariek luzatutako desafioen berriak. Desafio hauek egin beharreko distantzia adostu ondoren estropada jokatuz erabakitzen ziren.
Idatziz jasotako lehen desafioa Zarautz eta Getariako bi traineruren artean gertatu zen, 1761ko maiatzaren 2an. Estropada Mollarritik (Zarautz) Donostiako kairainoko distantzian jokatu zen, eta garaileak 100 ezkutuko saria lortu zuen. Ez dago jasota nork irabazi zuen.
Luis Karrilen estropada: Donostia - Ondarroa traineru desafioa
XIX. mende bukaeran jokatu zen desafio bat izan zen, Euskal Herrian mito bilakatu dena. 1888ko azaroaren 25ean ondarrutarrek Pasai Donibanekoei irabazi zieten eta Bilboko egunkari batek 'Kantauriko garaitezinak' izendatu zituen ondarrutarrak. Donostiako señoritoek orduan herriko arrantzaleei burua berotu eta horiek erronka bota zieten ondarrutarrei. Zarauzko Otamendi ostatuan, artean errepidea handik igarotzen baitzen, elkartu ziren bi herrietako ordezkaritzak baldintzak adosteko. Estropada bederatzi miliatan jokatzea erabaki zuten (Lekeitiotik Donostiara). 25.000 pezeta jokatu zituzten, dirutza handia garai hartarako. Donostiako tripulazioa gidatzeko Luis Karril aukeratu zuten. Ikusmin handia piztu zuen lehia hark. Azkenean, Donostiak irabazi zuen 81 minutuko ibilbidea egin ondoren.
Trainerua
Gaurko traineruen eskifaia hamahiru arraunlari eta patroi batez osatzen da. Patroia txopan jartzen da eta bere eginkizun nagusia norabidea ezartzea du. 1920 inguruan hasi ziren lehiaketarako traineruak eraikitzen, Donostian. Ordura arte arrantzontzi arruntak erabiltzen ziren estropadetarako, panelak eta babesgarriak kenduz zertxobait arinduta. 1916an Mutrikuko Bizente Olazabalek Getariako tripulazioarentzat lehen trainerua eraiki zuen. Enara izenez bataiatu zuten eta 400 kiloko pisua zuen.
XX. mendearen bukaera aldera arte ontzigileek diseinua hobetu zuten teknika eta esperientziari esker. Ontziaren hezurdura eraikitzeko haritza erabiltzen zen eta kanpo aldea iparraldeko pinuz estaltzen zen iltze galbanizatuekin. Gaur egun, lehiaketan ez da zurezko trainerurik erabiltzen. Material berriek eta arinagoek ordezkatu dute. Traineruaren prezioa ere nabarmen igo da, inflazio-maila baino gehiago. 1970ean 45.000 pezeta kostatzen bazen, gaur egun zenbait milioi (pezeta) ere bai.