cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Issenheim
Biztanleria
2007an Issenheim udalerrian erroldatutako biztanleak 3.418 ziren. Familiak 1.223 ziren, horien artean 280 pertsona bakarrekoak ziren (103 bakarrik bizi ziren gizonak eta 177 bakarrik bizi ziren emakumeak), 361 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 461 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 121 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Rift gunea
Riften ezaugarri litologikoak
Riftetako prozesu sedimentario eta igneoek arroka-elkarte sedimentario eta igneo propioak eratzen dituzte.
Issenheim
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Zata arrunt
Biologia eta ohiturak
Zata iluntzean hasten da lanean, egunean zehar lurrean edo adar baten gainean etzanda egoten da, betik luzetara, azalari itsatsita, mugitu gabe, abaroan, beste erremediorik ez badu bakarrik egiten du hegan, agerian sentituz gero, pixka bat urruntzeko, 10-30 bat metro harantzago egiten du hegan berriro pausatzeko.
Rift gunea
Prozesu sedimentarioak
Riftetan arrunta da depresioak eta eremu goratuak tartekatzea. Depresioen izen geologikoa rift-arroa da, eta bertan inguruko lurralde goratuetan higatutako metakinak pilatzen dira. Rift-arroetako subsidentzia oso azkarra denez, milioi urte gutxi batzuetan metatutako sedimentuen lodiera zenbait kilometrotakoa izan daiteke. Riften estreinako eraketa-urratsetan rift-arroaren ardatza itsas mailaren gainetik dagoenez, arroraino heldutako sedimentuak alubioi-konoetan pilatutako higakin klastiko ez-itsastarrak dira. Arroko ardatzean zehar noizbehinkako lakuak garatzen dira ere, pikor fineko basak sortuz. Laku horiek gazikarak izan daitezke. Beraz, rifting prozesuaren hasierako sekuentzia sedimentarioa, batez ere, legar lodiekin eta berauekin tartekatutako harearri gorri eta lohi-harriekin eratuta dago; lakuetako lutita eta ebaporita- geruza meheak arruntak dira ere. Riftaren bilakaera aurrera joan ahala subsidentzia gero eta handiagoa da, azkenik rift- arroa itsas mailaren azpitik kokaraziz. Urrats horretan, arroa estaltzen duen ur-geruza oso mehea denez, ebaporazio-maila altuko lurraldeetan itsasoa guztiz lehor daiteke. Baldintza horietan, itsasoko ura gainsaturatu egiten da gatza (batez ere halita±igeltsua±anhidrita) ustiatuz. Prozesua hainbat aldiz errepika daitekeenez sortzen den ebaporita-sekuentzia oso lodia izan daiteke. Estentsioa denboran zehar luzatuz gero, rift-arroak zabalera eta sakonera handiagoa lortuko du eta metakin itsastarrek (kareharriak, harearriak eta lutitak) ebaporitak estaliko dituzte.
Issenheim
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 1.327 etxebizitza zeuden, 1.252 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 66 hutsik zeuden. 974 etxeak ziren eta 343 apartamentuak ziren. 1.252 etxebizitza nagusietatik 985 bere jabearen bizilekua ziren, 238 alokairuan okupaturik zeuden eta 29 doan lagata zeuden; 23 etxek gela bat zuten, 98 etxek bi zituzten, 186 etxek hiru zituzten, 274 etxek lau zituzten eta 671 etxek bost zituzten. 1.022 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 532 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 613 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Rift gunea
Prozesu bolkanikoak
Rifting prozesuan zehar litosfera luzatu eta mehetu egiten den bitartean, azpiko aste- nosferaren presio litostatikoa gutxitu egiten da. Astenosferako deskonpresioa tenperatura egonkorrean gertatzen denez (> 1.280 °C) bertako peridotiten fusio partziala hasten da. Era horretan sortutako magmak mafikoak dira. Magma mafikoek gaineko litosfera baino dentsitate txikiagoa dutenez, gorantz abiatzeko joera izango dute. Astenosferan sortutako magma-kopuru bat lurrazalaren azpian pila daiteke lurrazala- ren azpiko pilaketa-magmatikoa (magmatic underplating) izenaz ezagutzen den prozesuaren bitartez. Lurrazalaren azpian pilatzen ez dena bolkanetatik azalera daiteke kontinente-lurrazala zeharkatuz, edo bidean gelditu. Azaleratzen diren basaltoak biskositate txikikoak izaten dira, erraz hedatuz eta zabalera handiak estaliz. Riftaren azpiko astenosferan sortutako magma mafikoek tenperatura handia dute (1.100-1.200 °C), eta kontinente-lurrazalaean magmen pilaketak gertatuz gero, inguruko arroken fusio partziala eragin dezakete. Kontinente-lurrazaleko arroken fusio partzialak magma feltsikoak sortzen ditu. Magma horiek gorantz abiatzen direnean plutoi granitikoak eta dike erriolitikoak sortzen dituzte sakonean solidifikatzen badira, edo domo erriolitikoak eta ignimbritak azalera heltzen direnean. Bolkanismo feltsikoaren eta mafikoaren arteko harreman estua riften ezaugarrietako bat da eta segida bolkaniko bimodala bezala da ezaguna.
Ndonga
Ndonga edo Oshindonga oshivambo izeneko bantu hizkuntzen aldaera da. Namibian eta Angolako leku batzuetan hitz egiten da, eta harreman estua duen Kwanyama aldaeraren batera taldekaturik dago hizkuntz-sailkapenean. Ndonga hiztunak 690.000 bat mila dira.
Kristau misiolari batek, Martti Rautanenek, idatzi zuen ndongazko lehen liburua: Biblia itzuli zuen.
Zata arrunt
Biologia eta ohiturak
Ilunabarretik aurrera egiten du ehizan, hegaldi isil eta oker batean gaueko tximeletak, melolontak eta beste intsektu batzuk harrapatzen ditu. Hanka motzak dituen arren, nahiko erraz mugitzen da lurrean ere intsektuen atzetik.
Escurial
Escurial Cáceresko probintziako udalerria da. 2008ko erroldaren arabera 871 biztanle zituen, 100,71 km²-ko azaleran.
Issenheim
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Casey Dawson
Casey Dawson (Park City, Utah, AEB, 2000ko abuztuaren 2a) abiadura-patinajean lehiatzen den atleta estatubatuarra da.
K.a. 431
K.a. V. mendearen taula (K.a. VI. mende | K.a. V. mende | K.a. IV. mende)
K.a. 436 | K.a. 435 | K.a. 434 | K.a. 433 | K.a. 432 | K.a. 431 | K.a. 430 | K.a. 429 | K.a. 428 | K.a. 427 | K.a. 426
Casey Dawson
2022ko Pekingo Olinpiar Jokoetan, parte hartu zuen taldekako jazarpen proban, brontzezko domina lortuz Emery Lehman, Joey Mantiarekin eta Ethan Cepuranekin batera.
William Lamport
William Lamport (Loch Garman, Irlanda, 1615 – Mexiko Hiria, 1659ko azaroaren 19a) Irlandan jaiotako abenturazalea izan zen. Mexikon bere izena Guillén Lombardo eran egokitu zuten.
Ikasle, itsaslapur, soldadu, espioi, Filipe IV.a Espainiakoaren gorteko kide eta erreboltaria izan zen. Mexikora espioi joanda, hango jatorriko herriekin eta esklaboekin bat egin zuen eta herrialdearen independentziaren aldarrikapena egiteko ekimena antolatu zuen. Hala ere, Inkisizioak deskubritu egin zuen eta sutan erre zuten.
Zenbait historialariren arabera Mexikon izan zituen gorabeherengatik El Zorro pertsonaiaren oinarrian dago.
Zata arrunt
Biologia eta ohiturak
Kantua burrunba luze eta monotono bat da, “terrr ...”, gorabeherekin, bost bat minutukoak izaten dira, kantu hau beti pausatuta igortzen du. Hegaldian ohiu labur eta ozen bat egiten du “kuik, kuik ...” moduko bat.
Issenheim
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.188 ziren, horien artean 1.559 aktiboak ziren eta 629 inaktiboak ziren. 1.559 pertsona aktiboetatik 1.409 lanean zeuden (748 gizon eta 661 emakume) eta 150 langabezian zeuden (72 gizon eta 78 emakume). 629 pertsona inaktiboetatik 225 erretiraturik zeuden, 199 ikasten zeuden eta 205 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Rift gunea
Rift motak
Riften bilakaeran eragina izan dezaketen baldintza nagusiak ondorengoak dira: litosferaren ezaugarriak (adina, lodiera, tenperatura), lurraldeko indar orokorrak (far-field stress) (konpresiozkoak edo estentsiozkoak) eta luma gorakorrak. Baldintza horiek kontutan izanik jatorriaren arabera bi rift mota bereizten dira, kontinente-liosferaren baldintak egokiak direnean berorren apurketa eragin dezaketenak. Termikoki aktibatutako riftak edo rift aktiboak luma gorakorren eraginpean sortutakoak dira. Rift pasiboak mantuko mugimendu gorakorren eraginetik at sortzen dira. Mota honetako rift ezagunenak Rio Grandekoa, Baikal lakukoa eta Rhineko grabena dira. Luzapena eragiten duten indarrak plaka litosferikoen mugetan sortutako ezpalen tirada eta gandorren bultzada bezalakoak dira eta orientazio egokiko ahultasun-eremuez baliatuz
Issenheim
Diru sarrerak
2009an Issenheim udalerrian 1.267 unitate fiskal zeuden, 3.250,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.306 euro zen.
Rift gunea
Garrantzi ekonomikoa
Munduko hidrokarburoen mundo mailako erreserben %67 olio eta gas guneetan bilduta agertzen dira. Gune hauetan 500 mila olio upel berreskuragarria edo gas ekibalentea aurkitzen da. 877 gune daude munduan; 27 eskualdetan bananduta, munduko lurrazalaren %30-aren baliokidea. Margen kontinental pasiboak arro ozeaniko handienen aurrean kokatutakoak, munduko eremu tektonikoa gune handienetan aurkitzen dira, %36-a hartuz. Bigarrenik rift kontinentalak (batez ere, aulokogenoen ertzetan garatzen direnak, edota kontinente barrualdean) aurkitzen dira, %31a osatzen dutenak. Hirugarren lekuan foreland arroak eta kolisio kontinentaleko gerrikoan munduko gune handienen %20-a hartuz aurkitzen dira. Beste gune batzuk foreland arroak, kolisio erlazio akrezio lurralde tektonikoen eta arku kolisioa, eremu transformagarriko arroen eta subdukzio gune arroaen %14-a ordezkatzen dute.
Issenheim
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 124 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 4 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 11 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 14 eraikuntza enpresak ziren, 35 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 11 zerbitzu enpresak ziren, 14 administrazio publikoko enpresak ziren eta 8 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 28 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 2 funerariak, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 1 igeltseroa, 5 margolariak, 1 zurgina, 2 iturginak, 4 argiketariak, 3 ile apaindegiak, 1 jatetxe, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 10 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 2 supermerkatuak, 1 okindegi zen, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen, 1 zapata-denda zen eta 3 lore-dendak ziren.
Zata
Zata Caprimulgidae familia osatzen duten zenbait hegazti-espezieren izena da, ia mundu osoan bizi dena.
Issenheim
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Issenheim udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Natos y Waor
Natos y Waor Madrilgo (Espainia) rap talde bat da.
Zata
Taxonomia
Caprimulgidae familiak 79 espezie ditu, bi azpifamiliatan banaturik:
Natos y Waor
Natos (Gonzalo Cidre) 1991n Argentinako Buenos Aires hirian jaio zen, eta Waor (Fernando Hisado) 1988an Espainiako Móstoles hirian. Aluchen (Madril) hasi ziren musika egiten, eta 2010ean lehenengo aldiz elkartu ziren rap modu berri eta gogorra (hardcore) sortzeko. Beste rap kantari batzuekin talde bat sortu zuten 2011n, Devod Dealers deitua. Talde honek milioika bisita lortu ditu YouTuben azken urte hauetan. Twitterren 195.000 jarraitzaile baino gehiago dituzte; Instagramen, 325.000 baino gehiago; eta YouTuben, 718.000 baino gehiago.
William Lamport
Biografia
Irlandako familia noble batean hazia, berak eta bere anaiak idatzitako agiriak dira bere bizitzari buruzko iturri nagusiak. Bere sendia ingelesen aurka aritu zen Irlandako Bederatzi Urteko Gerran. Irlandarren porrotaren ostean britainiarrek Lamporten osaba eta lehengusuetakoa hil zituzten. Gainontzeko senideak Loch Garmanen geratu ziren eta Espainia zein Frantziarekiko esportazioei esker dirutza egin zuten; horri esker William semea Europako eskola on batzuetara bidali ahal izan zuten.
Natos y Waor
Fernandok bi ikastetxeetan lan egin du monitore gisa arazoak dituzten haurrentzako laguntza eskaintzen, uste du beragaitik haurrek izan duten eragin txarra konpentsatzeko modu bat dela.
Telha (Sergipe)
Telha Brasilgo udalerri bat da, Sergipe estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Ferro-edenita
Ferro-edenita silikato motako minerala da eta edenite root name taldearen kidea da.
Zata arrunt
Banaketa, habitata eta estatusa
Zata arruntak klima borealetan hazten du; klima epeletan eta mediterraneoan, Asiako mendebaldean, Europan eta Afrika iparraldean. Gure kontinentean, Eskandinaviako hegoaldetik Mediterraneo aldeko mendietara. Iberiar penintsulako banaketa ez da oraindik ondo ezagutzen. Migratzailea da eta apirila eta maiatza bitartean iristen da hona eta abustuaren erdialdetik hasten da abiatzen Afrika erdialdera. Urriaren erdialdetik aurrera zaila da ikustea.
Natos y Waor
Gonzalo 10 urte zituenean heldu zen Espainiara, baina gero ikasketak utzi zituen.
Zata arrunt
Banaketa, habitata eta estatusa
Euskal Herri osoan hazten du, baina ez da batere ugaria. Europako beste herrialde batzuetan salatzen ari dira murrizten doala, beldur gara hemen ere ez ote den berdina pasatzen.
Itziar Barredo
Itziar Barredo Cavero euskal musikagile eta pianista. Piano, pedagogia, ganbera-musika eta solfeoko ikasketak egin zituen Bilbo eta Gasteizko Kontserbatorioetan, eta oso gazterik hasi zen piano- eta abesbatza-irakasle modura. Hainbat kantari eta musikariren pianista laguntzaile gisa aritu da, eta jaialdi askotan hartu du parte: Donostiako Musika Hamabostaldian, Errenteriako Musikasten eta Madrilgo Asociación de Amigos de la Ópera elkartearen emanaldietan, esaterako. 1994an Bilboko Kontserbatorioan pianista laguntzaile modura hasi zen, eta 1996an OLBErekin (Operaren Lagunen Bilboko Elkartea) lanean hasi zen, elkarte honek bultzatzen dituen opera-emanaldietan. 1999an lehenengo aldiz aritu zen Eszenako Musika Zuzendari modura, Friedrich Haider maisuaren zuzendaritzapean eta Straussen Ariadne auf Naxos operarekin.
Zata
Taxonomia
Chordeilinae azpifamilia
Zata arrunt
Banaketa, habitata eta estatusa
Bikote isolatuak isurialde kantauriarreko pagadi eta haritzezko zuhaizti soilguneetan, han eta hemen hazten dituzte txitak. Kostaldeko maila baxuetatik, Kantabriako-Mediterraneoko uren banalerroko mendietako belardi eta larreak dituzten pagadien goiko ertzeraino. Isurialde atlantikoan, erkameztietan, ameztietan, karrasketan eta beste zuhaitzen soilguneetan ere bai, eta zerbait arruntagoa. Arraroagoa Ebro Haranean.
Zata
Taxonomia
Caprimulginae azpifamilia
Euskal Herrian bi espezie bizi dira:
Issenheim
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
William Lamport
Biografia
Dublin eta Oxforden ikasi zuen; Ingalaterrako unibertsitatetik bota egin zuten, bertako erregea kritikatzeagatik eta hiltzera kondenatu zutenez ihesari eman zion. Itsaslapur batzuen buru izendatzen zuten bitartean hiri batzuetan (Coruña, Salamanca, San Lorenzo de El Escorial...) bere ikasketak segitu nahian ibili zen.
Natos y Waor
Taldearen estiloa oso berezia da, instrumental gogorrak erabiltzen dituzte eta beraz, lirikak oso basatiak dira. Hitzen gaiak ez dira asko aldatzen: jai, droga edo maitasunaren inguruan abesten dute. Kolaborazio asko egin dituzte: Recycled J, Iván Nieto, Chaman, Denom, Arce, Suite Soprano, Costa eta Ikki musikariekin, besteak beste.
Corcubión
Corcubión Galiziako A Coruñako probintzia dagoen Fisterrako eskualdean dagoen udalerria da, izen bereko Corcubióngo itsasadarrean kokatzen delarik. 2008ko udalerri honen erroldaren arabera 1.822 biztanle zituen. Bere 6,52 km²-ko azalerak probintzia osoko hedadura txikienetakoa duen udalerria bilakatzen du, era berean baita dentsitate handienetakoa duten udalerrietako bat bezala ere. Udalerri hau bi parrokiek bakarrik osatzen dute: Corcubión eta Redonda). Udalerria inguruko herriekin lotzen duen C-552 errepideak zeharkatzen du eta A Coruña hiriburutik 94 kilometrotara dago. 1985an udalerria Herrigune Historiko-Artistikoa izendatu zuten.
William Lamport
Hogeita Hamar Urteko Gerran
Irlandarren batailoiarekin Hogeita Hamar Urteko Gerran esku hartu zuen; Nördlingeneko (Bavaria) 1634ko guduan eta Hondarribikoan (1638) egon zen, frantsesen kontra; El Escorialen ikasitakoa balio handikoa suertatu zitzaion. Pragako Bakearen ostean Espainian egon zen; antza denez alaba bat izan zuen baina itxuraz utzi egin zuen eta Herbehereetara joan zen.
Mexikon
Familia nobleko andrazko batekin izan zuen maitasun kontuagatik gortetik alde egin behar izan zuen. Mexikon Olivares konde-dukearentzat espioi lanetan hasi zen baina han jatorriko herriengana hurbildu zen eta haien medikuntza tradizionala ikasten ibili zen.
1642an Inkisizioak atxilotu egin zuen eta Espainiaren aurkako ekimen independentista bultzatzen aritzeaz salatu zuten. Hamar urteko kartzela kondena ezarri zioten; 1650ean kartzelatik ihes egin zuen. 1659an berriro harrapatu zuten eta heresea izateagatik hiltzera kondenatu zuten; sutan erre zuten.
Mexikon XIX. mendeko mugimendu independentistaren aitzindaritzat jotzen dute eta eta Mexiko Hiriko "Independentziaren Monumentuaren" barruan Lamport irudikatzen duen estatua dago.
Jakingarriak
El Zorro fikziozko pertsonaia inspiratu zuela diote ikertzaile batzuek; beste batzuen arabera hori ez da egia eta Zorroren oinarrian Joaquín Murrieta edo beste zenbait daudela esan ohi da.
Issenheim
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Natos y Waor
Beste ekintza batzuk
Gaur egun, haien Cicatrices izeneko disko berriaren aurkezpenean murgilduta daude, Espainiako eta Latinoamerikako jaialdi onenak bisitatuko dituztela esan dute eta beraien bikoteekin egingo dute Nadia Jimenez, Natosen emaztea eta Maria, Waorren neskalaguna.
Ferro-edenita
Ezaugarriak
Ferro-edenita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 - 6 da.
Societas Europaea
Societas Europaea (SE) Europar Batasuneko estatu guztiek komunean duten sozietate anonimo mota bat da, Europar Batasuneko zuzenbideak haren estatus juridikoa arautzen duena. 2004an onartu zuten Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren legegintzako erregelamendu baten bidez, Europan jarduten duten konpainiei araubide juridiko bakarra aplikatzea errazteko helburua zuena. Zenbait abantaila eta malgutasun handiagoa ematen diete.
Nikolai Gumiliov
Nikolai Stepanovitx Gumiliov (Никола́й Степа́нович Гумилёв; Kronstadt, 1886ko apirilaren 15aGreg./apirilaren 3aJul. - Kovalevski basoa, Petrogradetik gertu, 1921eko abuztuaren 26a) errusiar olerkari, literatur kritikari, bidaialari eta ofizial militarra izan zen.
1902an lehen poema publikoa, Hiritik basora ihes egin nuen izenekoa (Я в лес бежал из городов) eta 1905ean lehen olerki liburua, Konkistatzaileen bidea. 1907tik Europan zehar bidaiatu zuen, batez ere Frantzian eta Italian, eta Errusian itzuli zen Apollon egunkari artistikoa argitaratzera. 1910ean Anna Akhmatovarekin ezkondu zen eta 1912an haien seme Lev jaio zen.
Afrikarekin liluratuta, hainbat aldiz bidaiatu zuen kontinentera, eta Etiopian esploratu eta ehizatu zuen.
1910ean Viatxeslav Ivanov poeta sinbolistaren eragina jaso zuen. Hala ere, sinbolismoaren mistizismoarekin pozik ez zegoenez, Sergei Gorodetskirekin Olerkarien gremioa sortu zuen. Mugimenduak akmeismo deitu zuen. Modeloak Théophile Gautier eta Frantziako Parnasse izan ziren. Osip Mandelstam, Georgi Ivanov eta Vladimir Nabokov mugimendu honetakoak izan ziren.
Gogo biziz parte hartu zuen Lehen Mundu Gerran, eta bi aldiz kondekoratu zuten. Bitartean, bere olerkiak argitaratzen jarraitu zuen.
1920an Errusia Osoko Idazleen Batasunaren sortzaileetako bat izan zen. Jendaurrean erakutsi zituen bere ideia antikomunistak eta jendaurrean aitaren egiten zuen. Txekako kideek atxilotu zuten eta 1921eko abuztuan exekutatu zuten.
Gehyra borroloola
Gehyra borroloola Gehyra generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Elorrio Rugby Taldea
Elorrio Rugby Taldea Elorrion (Bizkaia) errugbian aritzen den kirol kluba da, 1980an sortua. Zazpi talde ditu; guztietan ezagunena, gizonezkoen senior taldea.
Gizonezkoen senior taldea gaur egun Euskal Mailako lehen mailan jokatzen du. 2018/2019 denboraldian lehenengo postuan amaitu zuen liga; eta igoera fasea jokatu ondoren Euskal Ligako lehen mailara igo zen. Igoera faseko lehenengo bi partidak irabazi ditu, lehenengoa RC Riojaren aurka (59-22), eta bigarrena Sarako Izarraren aurka (21-24). Azken jardunaldian Zaisa Txingudiri irabazi ondoren (36-66) lehen mailara igo zen.
Hasiera zail baten ondoren, Euskal Ligako Lehen Maila 6. postuan amaitu zuten.
Pandemiaren ondorioz gizonezkoen senior taldeak ez zuen 2020-2021 denboraldian parte hartu. 2021-2022 denboraldian gogotsu itzuli ziren jokalariak eta ligako 2. postuan amaitu zuten, Espainiako Bigarren Mailara igo zen La Unica talde nafartarraren atzetik soilik. 2022-23an txapeldunak izan ziren.
Azken denboraldiak
Euskal Ligako Lehen Maila 10 taldez osatuta egon da 2021-2022 denboraldian.
Jokalariak
2018/2019 denboraldiko jokalariak:
Rociana del Condado
Rociana del Condado Huelvako probintzian dagoen udalerri andaluziarra da. Huelvatik 37 km-tara kokaturik, 2007ko datuen arabera 7.020 biztanle zituen 72 km²-tan banaturik.
Stoliczkaia (Ammonoidea)
Stoliczkaia ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren, Albiarrean, hau da, orain dela 112 milioi urtetik 99,6 milioi urtera gutxi gorabehera. Lehen agerpena Albiarreko goiko estratuetan eman zen.
Nyctimene keasti
Nyctimene keasti Nyctimene generoko animalia da. Chiropteraren barruko Pteropodidae familian sailkatuta dago.
Setophaga striata
Setophaga striata Setophaga generoko animalia da. Hegaztien barruko Parulidae familian sailkatua dago.
Graça Aranha (Maranhão)
Graça Aranha Brasilgo udalerri bat da, Maranhão estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Rainsville (Alabama)
Rainsville Alabamako hiri bat da. DeKalb konderrian kokatua dago. 2010ean 4,948 biztanle zituen, 92.9 kilometro koadrotan banatuta.
Amazona (mitologia)
Greziar mitologian, Amazonak (grekoz Ἀμαζόνες) emakumezko gudariez osatutako nazio bat zen. Kondairaren zati bat emakumezko gerlari Eszitetan oinarritua dagoela dirudi. Gure garaian emakume indartsu eta independenteei buruz hitz egiteko erabiltzen da.
Ez dago oso garbi izenaren jatorria. Batzuentzat *ha-mazan- ("gerlari") hitz iraniarraren eratorria da. Hipotesirik zabalduena grekoko "a-" ("gabe") eta "mazos" ("bular") hitzen eratorria dela da. Esaten zenez, amazonek eskuin bularra mozten zuten arkua hobeto erabiltzeko, eta hortik beraien izena.
Kondairaren arabera, amazonak Euxino itsasoaren kostatik hurbil bizi ziren, non Hipolita ("zaldiak aske uzten dituena") izeneko erregina baten menpean zegoen erreinu independente bat osatzen zuten.
Gizonezkoek ez omen zuten herrialde honetan bizitzeko eskubiderik, baina arraza ez galtzeko, urtean behin aldemeneko tribu bat bisitatzen zuten. Bisita hauetatik sortzen ziren gizonezko haurrak sakrifikatuak edota aitei itzuliak izaten ziren, eta emakumezkoak amek heziak izaten ziren nekazaritzarako, ehizarako eta gerrarako.
Jungkook
Jeon Jung Kook (전정국; Busan, Hego Korea, 1997ko irailaren 1a) Jung-kook (정국) izen artistikoarekin ezagunagoa, korear abeslari, dantzari eta modeloa da. 2013an Big Hit Entertainment diskoetxera batu zenetik BTS (Bangtan Sonyeondan) taldean abesten du. Bertan, kantari nagusia izateaz gain, dance line edo dantza hirukoaren kide da, J-Hope eta Jimin-ekin batera.
Garciaz
Garciaz Cáceresko probintziako udalerria da. 2008ko erroldaren arabera 885 biztanle zituen 150,28 km²-ko azaleran.
Mücka
Mücka Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
K.a. 432
K.a. V. mendearen taula (K.a. VI. mende | K.a. V. mende | K.a. IV. mende)
Abashiri (Hokkaido)
Abashiri (網走市), Hokkaidoko Okhotsk suprefeturako hiriburua da baina suprefeturako hiri handiena Kitami da. 2014ko erroldaren arabera Abashirik 37.559 biztanle ditu.
K.a. 432
K.a. 450ko hamarkada | K.a. 440ko hamarkada | K.a. 430ko hamarkada | K.a. 420ko hamarkada | K.a. 410ko hamarkada
K.a. 437 | K.a. 436 | K.a. 435 | K.a. 434 | K.a. 433 | K.a. 432 | K.a. 431 | K.a. 430 | K.a. 429 | K.a. 428 | K.a. 427
Abashiri (Hokkaido)
Historia
1872an sorttu zen Abashiri herrixka eta 1902an beste herrixka batzuekin bat eginda Abashiri herria eratu zen. Garai hartan Japonian ezaguna egin zen preso politikoentzako kartzela eraiki baitzuten toki isolatu honetan. Gaur egun museoa da baina segurtasun goreneko kartzela berria eraiki dute hirian. 1947an hiri estatusa lortu zuen Abashirik.
Ladmovce
Ladmovce Eslovakiako udalerri bat da, Trebišoveko barrutian kokatuta. 11,32 km²ko azalera du eta 313 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1298. urtekoa da.
Alex Muralha
Alex Roberto Santana Rafael, Alex Muralha (1989ko azaroaren 10a - ) Brasilgo futbolaria da.
Paulista (Paraíba)
Paulista Brasilgo udalerri bat da, Paraíba estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Alex Muralha
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shonan Bellmare.
Paterna del Campo
Paterna del Campo Huelvako probintzian dagoen udalerri andaluziarra da. 186 m-ko altueran eta Huelvatik 62 km-tara kokaturik, 2007ko datuen arabera 3.736 biztanle zituen 132 km²-tan banaturik.
Scredda
, 'Skreda', Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Treverbyn parrokian, eta St Austell udalerriaren iparraldean.
Joanes Etxeberri Ziburukoa
Joanes Etxeberri (Ziburu, c. 1580 - ib., c. 1665) XVII. mendeko euskal idazlea izan zen.
Biografia
Haren jaioteguna ez da ezaguna, baina lehendabiziko liburua 1627an argitaratu zela eta egin zituen erlijio ikasketak kontuan harturik, ziur asko 1580 inguruan izan zen Ziburun. Pauen, Jesusen Konpainian, Teologia eta latin ikasi eta Teologian doktore izatera iritsi zen. Haren lana Sarako Eskolaren barruan kokatzen da.
Lanak
Hiru liburu argitaratu zituen, denak poesia erlijiosozkoak. Arnaud Oihenartek dioenaren arabera, bazituen beste zenbait idazlan, berak bere begiz ikusi zituenak, artean gutunak, Eguneroscoa izeneko beste liburu bat eta euskal hiztegi bat.
Liburu hori digitalizaturik ikus Gallica-n.
Liburu hori digitalizaturik ikus Bilketan.
Bertsogintza
Honako hauek dirateke Manualaren ezaugarri behinenak:
Kritika
Joanes Etxeberri gizon jantzia zen eta euskaraz eta latinez idatzi zuen poesia. Dudarik ez dago bere garaian oso jakintsu, azkar eta argitzat edukia zela: horrela diote haren liburuen eliz-oniritziek, eta liburu guztietan lagun eta miresleek eskainitako poesiak agertzen dira. Axular eta biak XVII. mendeko euskal literaturaren gailurrak dira, bata hitz lauz eta bestea hitz neurtuz.
Trento ondoko katolizismoak bultzatu zuen literaturaren testuinguruan ulertu beharreko idazlea dugu. Bikain menderatzen zituen erretorikaren legeak: "...no solamente la inventio, sino la dispositio, la elocuencia, y particularmente la declamatio, cultivando la pintura de las imágenes, la teatralidad. Etxeberri es un perfecto representante de los "estilos jesuitas" en lengua vasca"
Hizkuntza
Zenbait ezaugarri:
Stenogobius hoesei
Stenogobius hoesei Stenogobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
La Palma del Condado
La Palma del Condado Huelvako probintzian dagoen udalerri andaluziarra da. 93 m-ko altueran eta Huelvatik 42 km-tara kokaturik, 2007ko datuen arabera 10.192 biztanle zituen 61 km²-tan banaturik.
Stomohamites
Stomohamites ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren, Albiarrean, hau da, orain dela 112 milioi urtetik 99,6 milioi urtera gutxi gorabehera. Lehen agerpena Albiarreko goiko estratuetan eman zen.
Oscar Martin
Oscar Martin (Winterthur, Suitza, 1977) Soinu-artearen, instalazioen, sistema elkarreragile eta generatiboen, performance-aren eta irrati-net-art-aren alorretan lan egiten duen programatzaile eta artista experimentala da. Valenciako Unibertsitate Politeknikoan Arte Ederretan lizentziatua da, eskulturaren eta medio berrien espezialitateetan.
Gaur egun, noish ezizena erabiltzen duen soinu-artista elektroniko honek, Bartzelonan egiten du lan. Software askearen izpirituaren defendatzaile sutsua da, eta gisa hortako lanabesen bidez sortzen ditu soinuaren sintesirako eta prozesamendurako tresnak, gero prozesu algoritmiko eta kaotikoak erabiliz bere soinuzko konposizioak egiteko baliatzen dituenak. Besteen artean, Free Software Series, Uzusounds, Drone Records edo Tecnonucleo bezalako disketxeek argitaratu dituzte, gerora Europako nahiz Hegoamerikako hainbat lekutan zuzenean aurkeztuak izan diren bere lanak. Horrez gain, Martin, MetaminaFNR streaming plataformaren arduraduna da eta Espainiako musika eta soinu experimentalei eskainitako UrsonateFanzine argitalpenaren editore lanak betetzen ditu.
Lurraren kokalekua unibertsoan
Unibertsoak erdigunerik edo mugarik ez duela uste denetik, Lurra unibertsoan kokatzeko erreferentzia puntu berezirik ez dago. Eskala ezberdinetan dauden egiturekiko Lurraren kokapenaren erreferentzia egin liteke. Gure Unibertsoari buruzko hipotesi ugari aipatu izan dira, adibidez, bere tamaina infinitua izatea edota multibertso baten zatia izatearen aukera egotea, halere, orain arte hipotesi horiek egiaztatzeko frogarik ez da topatu ahal izan.
Gehyra brevipalmata
Gehyra brevipalmata Gehyra generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Elbeuf-en-Bray
Elbeuf-en-Bray Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Penetopteryx taeniocephalus
Penetopteryx taeniocephalus Penetopteryx generoko animalia da. Arrainen barruko Syngnathidae familian sailkatzen da.
Ferroericssonita
Ferroericssonita mineral bat da eta ericssonite taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Ferroericssonita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 da.
Elbeuf-en-Bray
Biztanleria
2007an Elbeuf-en-Bray udalerrian erroldatutako biztanleak 390 ziren. Familiak 143 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 67 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 175 etxebizitza zeuden, 146 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 18 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 174 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 146 etxebizitza nagusietatik 126 bere jabearen bizilekua ziren, 18 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 8 etxek bi zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 43 etxek lau zituzten eta 78 etxek bost zituzten. 139 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 63 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 78 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 258 ziren, horien artean 186 aktiboak ziren eta 72 inaktiboak ziren. 186 pertsona aktiboetatik 170 lanean zeuden (97 gizon eta 73 emakume) eta 16 langabezian zeuden (8 gizon eta 8 emakume). 72 pertsona inaktiboetatik 23 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 29 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Elbeuf-en-Bray udalerrian 153 unitate fiskal zeuden, 410,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.230 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 17 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 2 zurginak, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa eta 1 apaindegia.
2000. urtean Elbeuf-en-Bray udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.053 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Marihuana
Farmakologia ri dagokionez, psikoaktibo nagusia tetrahidrokanabinola (THC) da; THC landarearen 483 konposatuetako bat da, baina beste 84 kanabinoide, tartean kanabidiol (CBD), kanabinol (CBN), tetrahidrokanabibarina (THCV), eta kanabigerol (CBG) ere baditu.
Etimologia
Euskaraz marihuana zein kalamua erabili izan dira drogari buruz hitz egiteko. Azken urteotan kanabisa hitza ere erabili da. Kalamua hitza euskaraz landareari buruz hitz egiteko terminoa ere bada.
Kanabis hitza Cannabis generoaren izenetik dator. Latinezko cannabis hitzetik dator (kalamua bera izendatzeko hitza) eta hori grezierazko κάνναβις izenetik: haren jatorria eztabaidatua da, baina akadieraz 𒋆𒄣𒌦𒈾𒁍 esaten zen (qunnapu) eta beste hizkuntza batzuetan ere antzeko ordainak ditu, adibidez asirieraz ܩܢܦܐ‎ (qnpʾ), arabieraz قِنَّب‎ (qinnab), aitzingermanieraz *hanapiz eta aitzineslavieraz *konopь: agian hitza hizkuntza horietan guztietan elkarreragin kulturalaren ondorioz garatu zen.
Marihuana hitza Mexikotik dator, eta askotan esaten da María Juana izenaren laburdura dela, baina horrek herri etimologia dirudi: hitza nondik eta nola sortu den ezezaguna da. Laburdura gisa, maria izena ere askotan erabiltzen, maritxu bezala. Azkenik, herri hizkeran, belar eufemismoa ere erabiltzen da, bereziki hizlaria zertaz ari den ezkutatu nahi duenean.
Droga-trafikoa
Kanabisa Cannabis sativa landaretik ateratzen den droga da. Haren erretxinarekin, hostoekin, zurtoinekin eta loreekin egiten dira gehien kontsumitzen diren legez kanpoko drogak: haxixa eta marihuana. Azken urteetan, kalamu gehien kontsumitu duten lurraldeak hauek dira: Israel, AEB, Txile, Kanada eta Nigeria, besteak beste. Espainia hamargarren postuan dago, % 9,5ekin. Kalamua munduan gehien erabilitako droga da: UNODCren arabera (Nazio Batuen Droga eta Krimen Bulegoa), 15 eta 64 urte bitarteko munduko biztanleen % 3,8k gutxienez behin kontsumitu zuen kalamua 2017an, hau da, 188 milioi pertsonak. Kalamuaren kontsumoaren urteko prebalentzia handiagoa da Ipar Amerikan (% 13,8), Ozeanian (% 10,9) eta Mendebaldeko eta Erdialdeko Afrikan (% 10,0).
Kalamua munduan gehien ekoizten den droga da. 2010- 2017 artean, eskualde guztietako 159 herrialdek kalamuaren legez kanpoko laborantzaren berri eman zioten, zuzenean edo zeharka, UNODCi. Hau da, munduko biztanleriaren % 97a. 2017an konfiskatutako kalamu belar kantitate handienak Paraguaik, AEBek eta Mexikok izan zituzten. Konfiskatutako kalamu erretxina kopuru handienak, ordea, Espainiak ditu, eta ondoren, Pakistanek eta Marokok.
Kalamu-erretxinaren trafikoa kalamu-belarraren trafikoa baino askoz kontzentratuago dago geografikoki. 2017an, mundu osoan atzemandako kalamu-erretxinaren kantitate osoaren % 34 inguru Ekialde Hurbilean eta Asiako hego-mendebaldean atzeman zen, % 18 Afrika iparraldean eta % 40 Europa mendebaldean eta erdialdean. Hiru azpi-eskualde horiek 2017an mundu osoan atzemandako kalamu-erretxina guztiaren % 92 izan ziren. 2013-2017 aldian, kasuen ia laurdenean, Maroko aipatu zen mundu osoan konfiskatutako kalamu-erretxinaren jatorrizko herrialde nagusitzat; ondoren, Afganistan, kasuen bosten batean. Marokon ekoitzitako kalamu-erretxina Afrikako iparraldeko beste merkatu batzuetara bideratuta dago nagusiki (jatorrizko herrialde gisa agertzen zen azpi-eskualdeko herrialdeen txostenen % 83an), bai eta mendebaldeko eta erdiko Europan ere (jatorrizko herrialde gisa agertzen da % 43tan). Mendebaldeko eta Erdialdeko Europako herrialdeek atzemandako kalamu erretxinaren % 14 Afganistanen sortu zen. Europara bidaltzen den Marokon ekoitzitako kalamu-erretxina gehiena Espainiara eramaten da, eta handik kontrabandotik eskualdeko beste merkatu batzuetara. Urteetan, baita 2013-2017 aldian ere, Europako beste herrialde batzuek kalamu-erretxinaren irteera- eta igarotze-herrialde nagusi gisa identifikatu dute Espainia, Herbehereen ondoren.
Badirudi Afganistan kalamu-erretxinaren bigarren iturri garrantzitsuena dela mundu osoan, konfiskatutako kalamu-erretxinaren % 20 bertakoa izanez, eta Libano (% 6) eta Pakistan (% 6) haren atzetik. Herrialde horietako kalamu-erretxina Ekialde Hurbileko, Ekialde Ertaineko eta Asiako hego-mendebaldeko merkatuak hornitzeko erabiltzen da batez ere, baina Afganistango kalamu-erretxina Asian, Ekialdeko, Mendebaldeko eta Erdialdeko Europan ere identifikatu da. Iranek ere Afganistan kalamu-erretxina iturri nagusia dela jakinarazi zuen. Herrialdeko agintarien arabera, 2017an, kalamu erretxinaren % 90 Iranen sartu zen Pakistanen bidez, eta % 10 soilik Afganistanetik etorri zen zuzenean. 2017an, Iranetik kontrabandotik atera zen kalamu-erretxinaren % 55a Arabiar Penintsulako herrialdeetara bideratu zen, % 25 Turkiara eta Kaukasora eta % 20 barne-kontsumora bideratu zen. Libanoko kalamu-erretxina, nagusiki, Ekialde Hurbilean eta Erdialdean dago eta, neurri txikiagoan, mendebaldeko eta erdialdeko Europan.
Zenbait herrialdetan kalamua aisialdiko droga gisa kontsumitzea legezkoa da edo despenalizatuta dago (betiere herrialde bakoitzak bere murrizketekin), besteak beste: Uruguain, Kanadan, AEBetako estatu batzuetan, Hegoafrikan, Portugalen, Espainian, Suitzan, Belgikan, Txekiar Errepublikan, Mexikon, Jamaikan, Holandan, Argentinan, Indiako estatu batzuetan eta Costa Rican. Beste hainbat lurraldetan, haren erabilera medizinala eta zientifikoa onartzen da, hala nola: Australian, Zeelanda Berrian, Kanadan, Txilen, Kolonbian, AEBetako zenbait estatuetan, Israelen, Mexikon, Txekiar Errepublikan, Danimarkan, Kroazian, Erresuma Batuan, Hegoafrikan…
Abiadura-patinajea 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak 1000 metro
2022ko Neguko Olinpiar Jokoetako abiadura patinajeko 1.000 metroko emakumezkoen lehiaketa 2022ko otsailaren 17an egin zen, Pekineko Abiadura Patinajeko Obalo Nazionalean ("Izotzezko Zinta"). Miho Takagi japoniarrak irabazi zuen proba, proba honetan Japoniako lehen urrezko domina olinpikoa bihurtuz, eta Asiako bigarren urrezko domina Zhang Hong 2014ren ondoren. Bakarkako proba batean bere lehen urrezko domina olinpikoa ere izan zen. Holandako Jutta Leerdamek zilarrezko domina irabazi zuen, bere lehen domina olinpikoa. Brittany Bowe, Estatu Batuetakoa, hirugarren izan zen, bere bakarkako lehen domina olinpikoa.
Tony Hale
Anthony Russell "Tony" Hale (West Point, 1970eko irailaren 30a - ) Estatu Batuetako bikoiztaile eta aktorea da. Arrested Development telesailean egindako lanagatik ezaguna da.
Abiadura-patinajea 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak 1000 metro
2018ko txapelduna eta plusmarkista olinpikoa, Jorien ter Mors, lehiaketetatik erretiratu zen. Zilarrezko domina, Nao Kodaira, eta brontzezkoa, Miho Takagi, Joko Olinpikoetarako sailkatu ziren. Brittany Bowe 2021eko munduko txapelduna da 1.000 metroko distantzian, eta baita munduko markista ere Olinpiar Jokoen hasieran zegoen. Jutta Leerdam eta Elizaveta Golubeva dira zilarrezko eta brontzezko domina, hurrenez hurren, munduko txapelketan. Bowe 2021-22 ISU Abiadura Patinajeko Munduko Kopako liderra zen 1000 metroko distantzian, Joko Olinpikoen aurretik lau lasterketa burututa, Kodaira eta Takagi atzetik zituela. Takagik denboraldiko denborarik onena egin zuen, 1:11.83 Salt Lake Cityn 2021eko abenduaren 4an.
Emaitzak
Lasterketak 16:30ean hasi ziren.
Marihuana
Kulturan
Literaturan, besteak beste, Marihuanazko bufandak aipa daiteke, Patxi Zubizarreta, Iban Zaldua eta beste hainbat egilek sinatutako ipuin bilduma.
Luis III.a Bavariakoa
Luis III.a Bavariakoa (Ludwig Luitpold Josef Maria Aloys Alfried; Munich, 1845eko urtarrilaren 7a – Sárvár, Hungaria, 1921eko urriaren 18a) Bavariako azken erregea izan zen. 1913 eta 1918 artean erreinatu zuen
Leopoldo bere aitaren ondotik erregeorde izan zen (1912) eta errege izendatu zuten Oton kargurik gabe utzi eta gero. Kargua utzi behar izan zuen 1918ko iraultzaren ondoren.
Hodei piroklastiko
Hodei edo isuri piroklastikoa (grezieratik, πυρ, "su" + κλαστός, "hautsi") erupzio bolkaniko batzuen ondorio suntsigarria da, non gas eta arroka isuri laster eta beroa sumenditik irteten den. 700 km/h abiadura har dezake eta 1000 °C-ko tenperatura. Hodeiak lurra jo eta maldan behera isurtzen da grabitatearen eraginez. Abiadura isuriaren dentsitatearen eta maldaren araberakoa da.
1902ko maiatzaren 8an, Martinikako Pelée sumenditik jalgitako hodei piroklastiko batek (Nuée ardente, "hodei goria") Saint-Pierre hiria suntsitu zuen segundo gutxitan, eta 30.000 hildako eragin. Herkulano hiri erromatarraren suntsiketa hodei piroklastiko bati egozten zaio.
Zergatikoak
Zergatiko ugari daude hodei piroklastikoak sor ditzakeenak:
Josetxo Ibazeta
Josetxo Ibazeta (Donostia, 1967 - ) euskal herritar politikari ezkertiar abertzalea da. Hezkuntza Zientzietan lizentziatua, Donostiako Udaleko zinegotzi ohia eta 2011-2012 bitartean Juan Karlos Izagirre Donostiako alkatearen idazkaria izan zen. 2012ko uztailean Espainiako futbol selekzioak Eurokopa irabaztea Espainiako banderarekin ospatzen ari ziren gazteekin izandako liskar batean ETAren aldeko adierazpenak eta heriotza mehatxuak egiteagatik Espainiako Audientzia Nazionalean epaitu zuten. Gertakari haien ondoren, bere dimisioa aurkeztu zuen. Hori baino lehenago ere, polemikoa izan zen bere jarduna alkatearen idazkari moduan, besteak beste Donostiako Parte Zaharreko Uxotegi etxeko okupatzaileen alde azaltzeagatik.
Domingo Aldama
Domingo Aldama (Gordexola, ) azukre-landegien jabea eta esklaboen jabe eta trafikatzailea. Enkarterrietako hainbat auzokide Kubara joan ziren 1815 eta 1870 urte arten Aldamaren aberastasunari jarraituz. Rosa Alfonso Soler kubatarrarekin ezkondu eta Miguel Aldama y Alfonso izan zuten seme.
Biografia
XVIII. mendeak hainbat izan ziren esklaboen trafikoan sartu ziren euskal-kubatarrak, horren aurrekaria izan zen Santiago Lasa eta bere atzetik Domingo Aldama, Bonifacio González Larrinaga, Joaquín de Arrieta, José Antonio Ibarra, Martín de Zavala edota Salvador Lapaza de Martiatu.
Petracola
Petracola Gymnophthalmidae familiako narrasti genero bat da. Perun bizi dira.
Domingo Aldama
Biografia
XIX. mendean Espainiko kolonietan bizi zirenen jatorriaren eta eskubideen gaineko eztabaida sutzua eman zen, arraza espainiartasuna neurtzeko irizpidea izan zen. Era berean, Kubako eliteak esklabuen altzamenduaren beldur bizi ziren eta abolizionismoari lotutako edozein adierazpen eragin katastrofikoko teoriak sustatzen zituen. Horren adibide zen Domingo Aldama, zeinak esklabotzaren abolizionismoak beltzen altzamendua eta ondorioz zurien eta beltzen arteko gerra ekarriko zuela adierazten zuen 1841ean:"la fuerza armada y la unión de los blancos contendría en sus justos límites todas las tentativas que se suscitasen, pero no creo que esto pudiese verificarse sin destruir grandes masas de la raza negra."
Setophaga caerulescens
Setophaga caerulescens Setophaga generoko animalia da. Hegaztien barruko Parulidae familian sailkatua dago.
Galamusko zintzurrak
Agly ibaia, Pech de Bugarachetik gertu jaiotzen dena (1240 m.), kareharrizko materialaren higaduraren bidez, kanoia eratu zuen, eta zintzurren hondoan igarotzen da. Galamusko zintzurrak Cubières-sur-Cinoble eta Saint-Paul-de-Fenouillet udalerritakoak dira. Arroila iparraldetik hegoaldera doa.
Perpinyàrekin (38 km ipar-mendebaldera) eta Peyrepertuseko gazteluarekin (7,5 km mendebaldera) zuen gertutasunagatik, historialari batzuek, kataroek zintzurrak Katalunia aldera ihes egiteko bide bezala erabili zutela diote.
Herguijuela
Herguijuela Cáceresko probintziako udalerria da. 2008ko erroldaren arabera 377 biztanle zituen 41,97 km²-ko azaleran.
Meursanges
Meursanges Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Meursanges udalerrian erroldatutako biztanleak 456 ziren. Familiak 162 ziren, horien artean 30 pertsona bakarrekoak ziren (15 bakarrik bizi ziren gizonak eta 15 bakarrik bizi ziren emakumeak), 53 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 64 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 15 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 310 ziren, horien artean 250 aktiboak ziren eta 60 inaktiboak ziren. 250 pertsona aktiboetatik 234 lanean zeuden (126 gizon eta 108 emakume) eta 17 langabezian zeuden (9 gizon eta 8 emakume). 60 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 26 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Meursanges udalerrian 175 unitate fiskal zeuden, 490 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.435 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 19 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak zurgina ziren.
2000. urtean Meursanges udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.008 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Hunkemöller
Historia
1886an sortu zen Amsterdamen Wilhelm Hunkemöller eta Josephina Lexis senar-emazteek Hunkemöller Lexis izeneko gerruntze denda bat zabaldu zutenean. Hasierako urteetan salgaiak ekoizten zituzten euren fabrikan. Hurrengo urteetan, familia-negozioa hedatu zen eta denda gehiago ireki zituzten Amsterdamen, Rotterdamen eta Utrechten. 1974an Vendex enpresak erosi zuen eta enpresaren izena aldatu zuen, Hunkemöller Lexis izenez ezaguna zen enpresa Hunkemöller soilik izatera.
Bildumak
Hunkemöllerrek lentzeria, jantzi moldatzaileak, gau jantziak, bainujantziak, kirol jantziak, galtzeteria, lurrinak eta osagarriak saltzen ditu. Gainera, hainbat azpimarka ditu bere produktuetarako: HKMX (kirol bilduma), Private collection (lentzeria seduzitzailea), Noir (lentzeria premiuma eta bainujantziak), P.O.P (Z belaunaldiarentzako), Freedom (haririk gabekoa), Bra Solutions (bularretakoak) eta Always Sexy (eguneroko lentzeria), besteak beste.
Aranmula kannadi
Aranmula kannadi edo Aranmula ispilu (ആറന്മുളക്കണ്ണാടി Indiako Kerala estatuko Aranmulan egiten diren metalezko ispiluak dira. Objektu hauek tradizio luze eta aberatsa dute.
Ezaugarriak
Ispilu hauek eskuz, metalezko aleazioez egiten dira. Ohiko ispiluekin konparatuta hauek metala distirarazten lortzen dira. Horri esker hauen islak ispilu tradizionalenak baino garbiagoak dira. Aleazioen formula zehatza ez da ezagutzen zeren eta familia bakoitzak ezkutuan gordetzen baitzuen. Metalurgian adituek kobrea eta eztainua formularen konponenteak izan behar direla pentsatzen dute. Gainazal islatzailea lortzeko artisauek egunak irauten duen leuntzeko prozesua egiten dute. Egiteko beira ez da erabiltzen.