cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mac Maharaj
Apartheidaren aurkako borrokan ekintzailea izana, Nelson Mandelarekin harreman estua izatera heldu zen Robben Uharteko kartzelan. Bertan 12 urtez egon zen atxilo. Lehenago 60 egunez torturatu zuten. Ondoren klandestinitatean urteak egin zituen eta bere ardura izan zen erbestean zegoen ANCko buruzagitza Hegoafrikako ekintzaileekin harremanetan jarriko zuen Vula Operazioa asmatzea.
Nelson Mandelaren gobernuko garraio ministro izan zen eta 1999. urtean utzi zuen. Egun Hegoafrikako gobernuarentzat egiten du lan aholkulari gisa.
Ordizia
Ordizia Gipuzkoako erdi-hegoaldeko udalerri bat da, Oria haranaren goialdean kokatua. Historikoki Goierri eskualdeko herri nagusia izan da zerbitzuen aldetik; gaur egun, Beasainekin batera du eskualdeko nagusitza hori. 10.503 biztanle zituen 2020 urtean.
Mugakide ditu iparraldean Itsasondo eta Beasain, ekialdean Itsasondo, Arama eta Zaldibia, mendebaldean Beasain eta hegoaldean Lazkao. XX. mendean Beasainek, Lazkaok eta Ordiziak izandako hiri eta industria garapenaren ondorioz, hiru udalerri horien arteko mugak lausotu dira, hiruren erdian CAF fabrika handia jarrita. Hala, bada, hiru herriak elkarren segidan daude, bereiziko dituen eraikuntzarik gabeko etenik gabe.
Herriaren fundazioaren 750. urteurrenean, ordiziarrak ORDIZIA ataria egiten hasi ziren Wikipedian.
Izena
Geroztik, zazpi mendez, bi izenak erabili dira: Villafranca ofizialki eta gaztelaniaz (zaharrek oraindik herriari euskaraz ere halaxe deitzeko joera dute, baina haien artean ere pixkanaka galduz doa izen hori); eta modu ez ofizialean, Ordizia (bertakoen gaur egungo herri hizkeran, Ordizi), oso zabaldua eta erabilia.
1916an udalerriak bere izen ofiziala Villafranca de Oria izendapenera aldatu zuen, garaiko espainiar legediak erresuman zeuden izen bereko udalerriak ezberdintzeko bigarren izen bat gehitzera behartzen baitzuen. Bigarren izen hori, maiz, bertako elementu geografiko batekin lotua zen; kasu honetan, Oria ibaia. Baina Villafranca de Oria izena ez zen herritarren artean gehiegi sustraitu, eta 1970ean aurreko Villafranca de Ordicia izena berreskuratu zen.
Azkenean, 1982ko urtarrilaren 4an ofizialki jatorrizko Ordizia izena berrezartzea onartu zen. Bertakoen hizkeran, Ordizi da.
Geografia
Gipuzkoako biztanle dentsitaterik handienetarikoa du eta Oria ibaiak zeharkatzen du. 1000 metro ere ez duten mendiz inguratua dago, Murumendi (848 m), Odeta-Goeña (784 m) eta Paola (734 m).
Herrigunea eta alde zaharra udalerriaren erdialdean daude, Oria ibaiaren ezkerraldeko lautadan, 155 metroko garaieran. Udalerria bera ere Oria ibaiaren haranean kokatuta dago, eta bere lursailak ibaiaren bi ertzetan gorantz hedatzen dira. Udalerri osoko garaiera handiena ipar-mendebaldean dagoen Odetagoena (729 m.) da, (Murumendiko mendilerroan), aldiz, udalerriko garaiera txikiena Itsasondo udalerriarekin muga egiten duen ipar-mendebadeko San Joan auzoan dago (130 m.). Bestalde, hegoaldeko Etxazpi-Putzuaran (Oiangu) 328 m garai da.
Lehen aipatu bezala, Oria ibaiak udalerria hego-mendebaldetik ipar-mendebalderako norabidean zeharkatzen du. Udalerri honetan Oria ibaiarekin bat egiten duten zenbait erreka ere badaude: Mariarats mendebaldeko mugan, Beasaingo mugan) eta San Joan erreka ekialdekoan (San Joan auzoan, Itsasondoko mugan). Arama eta Lazkao udalerrietako mugetan, Amundarain ibaia eta Senpere-berri errekek ere euren urak Oria ibaian isurtzen dituzte.
Auzoak
Herrigune nagusia alde zaharraren inguruan dago, haren itxura eliptikoa da eta Behe Erdi Aro inguruan hedatu zen. Karlistaldien ondoren, herriko harresiak eraitsi eta herria garai bateko errepide nazionalari jarraituz, alde zaharraren inguruan zabaldu zen, gaur egungo Filipinak eta Urdaneta kaleetaraino.
Azken zabaltze handia, XX. mendearen amaieran eta XXI. mendearen hasieran, Sanperio eta Arramendi kaleen inguruan izan zen, eta 2010eko hamarkadan Itsasondo eta Aramarekin muga egiten duen San Joan auzoan eraikitako etxebizitza multzoekin.
Auzo nagusiak alfabetikoki honakoak dira:
Historia
Alfontso X.a Gaztelakoak sortu omen zuen herria 1256an, herriak sortzeko plangintza orokor bati jarraituz; Segura eta Tolosa ere modu berean sortu ziren.
Hasiera batean, San Bartolome baselizaren ondoan kokaturik zegoen herria, eta "Ordizia" zuen izena. Aurreraxeago, aipaturiko errege horrek berak aldatu zion izena eta Villafranca ipini, Sevillan 1268ko ekainaren 30ean emandako eskubide berezi baten bitartez. Horrez gain, Gasteizek zituen abantailak eta Foruak ere eman zizkion, eta erregeari ordaindu beharreko zergak ez ordaintzeko baimena ere bai. Antso IV.a Gaztelakoa, Ausarta, izan zen Alfontsoren ondorengoa, emandako eskubide berezia berretsi eta zergak ez ordaintzeko eskubide gehiago ezarri zituena Valladoliden sinatutako beste agiri bat zela medio.
Badakigu 1397an Getariako Batzarretan parte hartu zuela Ordiziak, hala baitio gorde den partaide zerrendarik zaharrenak.
1467an, beste lege berezi bat jaso zuen, Madrilen urtarrilaren 14an emandakoa; bertan, Henrike IV.a Gaztelakoak urteko bi mila marai eta bestelako zerga batzuk ordaintzetik libre utzi zuen herria, herriak erregeri ematen zizkion zerbitzuen ordainetan. Inguruko herrixkek, Altzaga, Arama, Ataun, Beasain, Gaintza, Itsasondo, Legorreta, Zaldibia, eta Lazkaoko zenbait etxek, gaizkile eta herriko jauntxoen ondorioz beren lurretan zegoen ziurtasun falta zela eta, Ordiziarekin bat egiteko eskaera egin zuten, babesa lortu eta herriak zituen abantailak eskuratzeko.
1399ko apirilaren 8an Villafrancak auzolagun moduan onartu zituen. Adiskidetasun Idatzi bat sinatu zuten guztiek, Henrike III.a Gaztelakoak Tureganon 1402ko abuztuaren 5ean, gero Errege-erregina Katolikoek Kordoban 1492ko maiatzaren 27an berretsi zutena. Inguruko herriak auzolaguntzat hartuz, Ordiziako alkateak eskumen bereziak jaso zituen, bai auzibide arlokoak, bai zibilak eta baita kriminalak ere; herri horietan lehen zeuden alkateak auzo-alkate bihurtu ziren. Hala ere, herri horiek beren udalei eta batzar irekiei eutsi zieten, beren lurraldea zedarrituta, beren mendi eta jabegoak eta beren ekonomia administrazioa gorde zuten.
Batasun horrek berrehun urte baino gehiago iraun zuen, baina batasun-behar horren arrazoiak desagertu zirenean, beren udal askatasuna lortzeko irrikan, herri-amak irainak egin zizkiola eta, banaketa eskatu zuten. Filipe III.ak eman zuen ontzat eskaera, errege kutxek dirua behar zutelako eta, herrien arteko banaketen ondorioz, zerga ederrak jasotzen zituztelako. Lazkaoko etxeek, berriz, Ordiziarekin bat eginik jarraitu zuten 1648ko otsaila arte, urte horretan izan baitzuten berriz beren udala.
Villafranca bakarrik geldituta, Probintziako Batzarretan prokuradorearen gastuak oso handiak zirela eta, Beasainekin bat egin zuen, eta Villafrancako Batasuna izena ezarri. Batasuna, 1644an sinatu zen eta 1687ko maiatzaren 4an, Arama eta Zaldibia ere batasunean sartu ziren. Arrazoiak berak izan ziren, ordezkapen gastuak beste herri batzuekin banatzea. 1710eko apirilaren 10ean Ataun ere sartu zen batasunean, baina Batzar Nagusiek ez zuten 1712 arte onartu. 1741ean tirabirak hasi ziren Zaldibiarekin, 1768an Aramarekin eta 1818an Ataun eta Beasainekin. Ordutik aurrera, Villafranca bakarrik egon zen. Ordizian 27 sukalde-zerga ordaintzen ziren; eta Probintziako Batzarretan, Korrejidore-Lehendakariaren ondoan hamabosgarren jarlekuan esertzen zen Ordiziako ordezkaria.
XVIII. mendean, sute ugari izan ziren. (1738, 1751 eta 1794an), baina ez ziren garrantzi handikoak izan, horietatik batek ere ez baitzuen izan 1512ko martxoaren 18an gertatutako suteak adinako larritasuna; sute hark, erabat suntsitu zuen herria. 1859an beste sute bat izan zen eta herriaren zati bat hondatuta gelditu zen haren ondorioz.
1970eko apirilaren 17an aldatu zen izen ofiziala, "Villafranca de Oria" izatetik "Villafranca de Ordizia" izatera igaro zen. 1982ko urtarrilaren 4an behin betiko eta ofizialki izena jarri zitzaion: Ordizia.
North Tonawanda (New York)
North Tonawanda  New York estatuko hiri bat da. Niagara konderrian kokatua dago. 2010ean 31,568 biztanle zituen, 26.16 kilometro koadrotan banatuta.
Ordizia
Historia
XXI. mendearen hasieratik, Euskal Herrian orokorrean jazo den bezala, herrialde ugaritako etorkinak etorri dira, nagusiki Errumania, Hego Amerika, Afrika eta abarrekoak, horrek gaur egun Ordiziak bere historia guztiko biztanleri kopuru handiena izatea ekarri du, ordurarteko 1981eko 9.781 biztanleriaren kopuruaren errekorra gaindituz, 2018an 10.150 biztanle izatera iritsi baitzen.
Ordiziako armarria
1989ko urtarrilean erabaki zuen Ordiziako Udal Osoko Bilkurak herriko armarria zein zen zehazteko espedienteari ekitea, udalaren sinboloa behin betiko zein izango zen arautzeko.
Udalerrian hainbat armarri zeudenez, horri buruzko xehetasunak emateko eta txostena egiteko agindu zitzaion aditu bati. Hari horretatik, Borja de Aginagalde, Eusko Jaurlaritzako Agiri Ondarearen arduradunak gutun bat bidali zuen Udaletxera, eta honako hau adierazi zuen: "Lurralde osoan salbuespen osoko posizioa du Ordiziak: herriko armak datatuta ditu, 1568an hain zuzen ere, monumentu izaera duen testigantzaz, gainera, hau da, parrokiako eskulturan...". Parrokiako agiritegian dauden armarriak dira, aldaretik sakristiara sartzeko ate gainean daudenak zehazki.
"Hondo urdin batean urrezko almenaz apainduriko urrezko gaztelu bat, lauki urre koloredun eta beltzen gainean. Ingurua, Erdi Aroko eredu espainiarra mako erpinez amaiturik".
Ekonomia
Herriko jarduera nagusiak industria eta merkataritza dira: trenbide-materialak, metalurgia, elikagai-industria, ehungintza, zurgintza, dendak, tabernak eta ostalaritza.
Dena den, XXI. mendearen lehenbiziko urtetatik hasita turismoaren sektorea ere indar hartzen hasi da, bereziki, asteazkenetako Ordiziako Azoka, irailaren hasierako Euskal jaiak, Idiazabalgo gazta eta udalerritik igarotzen den Euskal Herriaren barnealdeko Donejakue bidearen inguruan.
2017an honela banatzen ziren sektore ekonomikoak herrian: Lehen sektorea BEGaren %0,2. Bigarren sektorea %27,8. Hirugarren sektorea %62,8. Eta eraikuntza %9,2.
Demografia
2020an 10.503 biztanle zituen herriak, horietatik %19,16k 65 urte edo gehiago zituen, eta atzerrian jaiotakoak %17,43 ziren.
Óscar Gil
Óscar Gil Oses (Azkoien, Nafarroa Garaia, 1995eko ekainaren 14a) Euskal Herriko futbolaria da. Atzelari lanetan aritzen da.
Ordizia
2011ko udal hauteskundeak
2011ko udal eta foru hauteskundeak Ordizia udalerrian Bildu koalizioak gehiengo osoz irabazi zituen, hamahiru zinegotzitik zazpi eskuratu baitzituen. Hori horrela izanik, udalean gehiengo osoa lortu zuten eta Igor Eguren alkate izendatu zuten.
Óscar Gil
Estatistikak
''2019ko ekainaren 29an eguneratua. Datu ofizialak.''
Le Chambon
Le Chambon Frantziako udalerri bat da Ardeche departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Ordizia
2015eko udal hauteskundeak
2015eko udal hauteskundeetan, berriz, bi zinegotzi galdu zituen Euskal Herria Bilduk, eta Eusko Alderdi Jeltzalearen zinegotzi kopuru bera lortuta (bosna), azken alderdi horrek boto kopurutan irabazi zuen. Emaitza horiekin, EAJ alderdiko Jose Miguel Santamaria hautatu zuten alkate, bere alderdiaren bost botoekin eta PSE-EE alderdiaren zinegotzi bakarraren botoarekin.
Le Chambon
Biztanleria
2007an Le Chambon udalerrian erroldatutako biztanleak 54 ziren. Familiak 34 ziren, horien artean 19 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 11 bakarrik bizi ziren emakumeak), 11 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Ordizia
2019ko udal hauteskundeak
Bestalde, 2018an udalerriak bere historian lehenbiziko aldiz 10.000 biztanleen langa igaro eta populazio hazkunde hori Udalaren zinegotzi ordezkaritzaren handiagotzean islatu zen, 2019ko hauteskundeen ondoren 13 zinegotzitik 17ra osatua egotera igaro baitzen.
Le Chambon
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 96 etxebizitza zeuden, 32 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 59 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 93 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 32 etxebizitza nagusietatik 28 bere jabearen bizilekua ziren eta 4 alokairuan okupaturik zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 13 etxek bost zituzten. 11 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 17 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 4 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ordizia
Alkateak
Hauek izan dira Ordiziako azken alkateak:
Alde Zaharra
Ordiziako Alde Zaharra eta bere hiri-morfologia suteen, gerren eta herriaren beraren aurrerapenaren ondorioz, eraldakuntza handia jasan du. Halere, ordea, oraindik ere Erdi Aroko tipologia gordetzen du neurri handi batean, bide-trazadurari eta lurzatiketari dagokienez.
Herriaren oinplanoa erregularra da, forma obala eta itxia du. Kale nagusiak hiru dira eta ekialdetik mendebalderako orientazioa dute. Erdikoa —Kale Nagusia— zuzena da, eta bertatik igarotzen zen Behobiako Errege-bidea. Honek, gainera, harresiaren ateetako bi lotzen zituen. Alboetako kaleek, alegia Santa Maria kaleak eta gaur egun Goenkalek eta Elkano kaleak osatzen dutenak, harresiaren trazadura eliptikoa itxuratzen zuten; eta honen hegoaldean eliza —parroki gotorlekua— zegoen kokatuta. Hirigunearen zati honetan Etxezarreta kaleak markatzen du hesiaren kanpoko lerroa. Zeharkako arteria batek —egungo Goitia kaleak eta Kale Nagusiak okupatzen dutenak— herriko beste bi ateak lotzen zituen.
Le Chambon
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 29 ziren, horien artean 13 aktiboak ziren eta 16 inaktiboak ziren. 13 pertsona aktiboetatik 12 lanean zeuden (9 gizon eta 3 emakume) eta 1 langabezian (1 gizon). 16 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ordizia
Alde Zaharra
Eraikuntzak tipologia askotarikoa du, eta XIX. eta XX. mendeetako jarduketak nagusitzen dira.
NGC 2739
NGC 2739 galaxia espiral bat da, Hartz Handia konstelazioan. William Parsonsek aurkitu zuen n.
Saint-Martin-Terressus
Saint-Martin-Terressus Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Vienne Garaia departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 287 etxebizitza zeuden, 211 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 52 bigarren erresidentzia ziren eta 24 hutsik zeuden. 278 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 211 etxebizitza nagusietatik 169 bere jabearen bizilekua ziren, 39 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 8 etxek bi gela zituzten, 29 etxek hiru zituzten, 53 etxek lau zituzten eta 121 etxek bost zituzten. 175 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 83 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 116 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 354 ziren, horien artean 265 aktiboak ziren eta 89 inaktiboak ziren. 265 pertsona aktiboetatik 242 lanean zeuden (132 gizon eta 110 emakume) eta 23 langabezian zeuden (11 gizon eta 12 emakume). 89 pertsona inaktiboetatik 35 erretiraturik zeuden, 25 ikasten zeuden eta 29 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Martin-Terressus udalerrian 220 unitate fiskal zeuden, 572,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.318 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 20 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 1 eraikuntza enpresa, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra etxerako tresna denda bat zen.
2000. urtean Saint-Martin-Terressus udalerrian 24 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.105 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ordizia
Euskara
Ordiziako euskara gipuzkera ren barnean kokatzen da. Zehazki, sartaldeko azpieuskalkiari dagokion Goierriko hizkera da bertan hitz egiten dena.
XX. mendera arte euskara Ordiziako biztanleen lehen hizkuntza izan zen. Ordiziari buruz datu zehatzik ez badugu ere, Gipuzkoako eta Ordiziako egoera soziolinguistikoak antzeko samarrak zirela emanda, esan daiteke XIX. mendearen erdialdean ordiziarren %96k euskaraz zekiela. Garai horretan oso gutxi izango ziren gaztelaniaz bakarrik zekiten ordiziarrak. Handik ehun urtera, hainbat faktoreren eraginez, Ordiziako euskaldunen portzentajea erdira etorrita zegoen.
2016an herritarren %60,75 euskalduna zen.
Ordiziako ereserkia
Ordiziak badu bere ereserkia, gehienbat uztaileko jai nagusietan edota ordiziarrek jai egiten dutenean abestua, Bernardo Alberro musikagile eta akoodeoi-jotzaileak konposatua.
Abesti horretaz gain Ordiziak martxa dotorea du. Gurrutxaga maisuaren obra bikaina Gipuzkoako martxa hoberenatzat jotzen da. Obrak 6 minutu inguru irauten du eta Ordiziako Danborradaren amaiaeran jotzen da urtero. Maisulanaren benetako izena "Marcha de Villafranca" da, baina Ordiziako martxa izenez ere ezagutzen da.
Ondasun nabarmenak
1996ko martxoaren 12an, Eusko Jaurlaritzak kultura ondasun izendatu zuen Ordiziako Alde Zaharra, monumentu-multzo sailkapenarekin.
Bestelako eraikinak eta parkeak
Alde zaharretik kanpo eta udalerrian zehar kokatuak dauden beste hainbat eraikin eta leku nabarmenak honako hauek dira:
Ray Wilson
Ramon "Ray" Wilson (Shirebrook, Derbyshire, 1934ko abenduaren 17a - Huddersfield, 2018ko maiatzaren 15a) ingeles futbolaria izan zen. Huddersfield Town A.F.C., Everton Football Club, Oldham Athletic A.F.C. eta Bradford City A.F.C. taldeetan jokatu zuen. 63 partida jokatu zituen Ingalaterrako futbol selekzio nazionalarekin eta munduko txapelduna izan zen 1966an.
Palmaresa
Everton Ingalaterra
Espezialitate mediko
Sailkatuko ditugu hiru multzotan, nagusiki medikoak, kirurgikoak edo osagarriak diren arabera.
Ophiomorus persicus
Ophiomorus persicus Ophiomorus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Sestao River Club 2023-2024
Entrenatzailea: Aitor Calle (2021-Egun)
Sainte-Livrade-sur-Lot
Sainte-Livrade-sur-Lot Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot eta Garona departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 3.087 etxebizitza zeuden, 2.660 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 59 bigarren erresidentzia ziren eta 368 hutsik zeuden. 2.335 etxeak ziren eta 724 apartamentuak ziren. 2.660 etxebizitza nagusietatik 1.615 bere jabearen bizilekua ziren, 861 alokairuan okupaturik zeuden eta 184 doan lagata zeuden; 71 etxek gela bat zuten, 194 etxek bi zituzten, 503 etxek hiru zituzten, 943 etxek lau zituzten eta 949 etxek bost zituzten. 1.788 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.358 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 837 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 3.624 ziren, horien artean 2.325 aktiboak ziren eta 1.299 inaktiboak ziren. 2.325 pertsona aktiboetatik 1.935 lanean zeuden (1.052 gizon eta 883 emakume) eta 390 langabezian zeuden (191 gizon eta 199 emakume). 1.299 pertsona inaktiboetatik 439 erretiraturik zeuden, 367 ikasten zeuden eta 493 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Sainte-Livrade-sur-Lot udalerrian 2.652 unitate fiskal zeuden, 6.090 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.840 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 332 komertzioetatik, 7 erauzte enpresak ziren, 15 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 13 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 56 eraikuntza enpresak ziren, 88 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 9 garraio enpresak ziren, 17 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 14 finantziazio enpresak ziren, 12 higiezinen enpresak ziren, 36 zerbitzu enpresak ziren, 36 administrazio publikoko enpresak ziren eta 24 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 102 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 4 banku bulegoak, 2 funerariak, 15 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 4 autoeskolak, 8 igeltseroak, 15 margolariak, 13 zurginak, 3 iturginak, 7 argiketariak, 7 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 12 jatetxeak, 2 tintoreriak eta 4 apaindegiak.
2009an zeuden 28 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 4 okindegiak, 4 harategiak, 1 arraindegi zen, 3 liburu dendak, 3 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 1 zapata-denda zen, 1 kirol-denda zen, 2 drogeria, 2 bitxi-dendak eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean Sainte-Livrade-sur-Lot udalerrian 123 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.722 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zeuden 3 osasun-ekipamenduak botika ziren.
2009an 2 haur-eskola eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Sainte-Livrade-sur-Lot udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 231 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Zoarchias neglectus
Zoarchias neglectus Zoarchias generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.
Saint-Sylvain (Itsas Sena)
Saint-Sylvain Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Sylvain udalerrian erroldatutako biztanleak 178 ziren. Familiak 65 ziren, horien artean 15 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 11 bakarrik bizi ziren emakumeak), 23 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 23 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 90 etxebizitza zeuden, 71 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 89etxeak ziren. 71 etxebizitza nagusietatik 39 bere jabearen bizilekua ziren, 31 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 4 etxek bi gela zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 23 etxek lau zituzten eta 33 etxek bost zituzten. 57 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 30 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 32 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 116 ziren, horien artean 85 aktiboak ziren eta 31 inaktiboak ziren. 85 pertsona aktiboetatik 77 lanean zeuden (47 gizon eta 30 emakume) eta 10 langabezian zeuden (5 gizon eta 5 emakume). 31 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Sylvain udalerrian 74 unitate fiskal zeuden, 192 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.926 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra autoeskola zen.
2000. urtean Saint-Sylvain udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 516 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
1812 obertura
1812 obertura Piotr Ilitx Txaikovski musikari eta konposatzaile klasiko errusiarraren obertura da, 1880ko iraila eta urria bitartean idatzia. Haren programak Napoleondar Gerretan Errusiak lorturiko garaipena deskribatzen du. Moskuko Kristo Salbatzailearen elizan estreinatu zen, 1882ko abuztuaren 20an. 1881ean, eliza hori errusiar garaipena ospatzeko sagaratua izan zen, eta 1812 obertura ospakizun hura omentzeko idatzi zen. Musika lan honen tenpoak Lento, Andante, Allegro giusto, Largo eta Allegro Vivace dira.
Lana, errusiar eliza ortodoxoko doinu erlijioso batekin hasten da, Salbatzaileari Eskaria izenekoa. Honek, Errusiako zerbitzu erlijioso guztietan herriari, Frantziaren aurkako gerra adierazpena nola ezagutzera emana izan zen gogorarazten du. Adierazpen hauek eta herriaren erreakzioa Leo Tolstoi idazlearen Guda eta Bakea eleberrian adierazita agertzen dira. Eleberri horretan bertan, Borodinoko Gudua, obertura honen gaia dena (1812ko irailaren 7an gertatua), deskribatzen da, non Napoleon Bonaparte enperadore frantziarrak errusiar armada garaitu eta Mosku inbaditzen duen.
Musikalanak kornoek aurkezturiko martxa batekin jarraitzen du. Armadak prestatzen entzuten dira. Frantziako ereserki nazionalak, Marseillesa izenekoak, inbaditzailearen jatorri frantziarra eta Napoleonen errusiarrekiko garaipena adierazteko balio du. Errusiar folkloreko gai batek, moskutarrek Napoleonen aurka lortu zuten garaipena gogorarazten du. Moskuko erretreta (1812ko urriaren amaieran musikaren diminuendo batekin adierazita dago.
Kanoien suak, errusiarrek, Frantziar inperioaren mugetaraino egin zuten aurrerapena azaltzen du. Gatazkaren amaieran, kanpai hotsak eta su artifizialak entzuten dira, Errusiaren garaipen eta askapenaren seinale bezala. Kanoien eta kornoen azpitik, Errusiako ereserki nazionala entzuten da: "Jainkoak salba dezala tsarra". Ereserki errusiar hau, lehen entzun den ereserki frantziarraren kontrapuntua da.
Musika lan honek badu anakronismo bitxi bat. Izan ere, lana girotua dagoen garaian, 1812an, Marseillesa ez zen Frantziako ereserki nazionala, ez eta Jainkoak salba dezala tsarra Errusiakoa ere, baina bai Txaikovskik lana amaitu zuen garaian, 1880an.
Musika programatiko bezala kontsideratua izan denez, askotan, benetako kanoiekin joa izan da, tinbalak eta perkusiozko beste musika tresna batzuen ordez, azken hauentzat pentsatu baitzuen Txaikovskik lan hau.
Agerpenak
Marrazki bizidunetan ere agertu da obertura hau. Simpsondarrak marrazki bizidunen atal batean, Homer, gidatzen ari dela, obertura honen zatirik ezagunena kantatzen ari da.
Saint-Pal-de-Chalencon
Saint-Pal-de-Chalencon Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Loira Garaia departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Pal-de-Chalencon udalerrian erroldatutako biztanleak 1.014 ziren. Familiak 414 ziren, horien artean 112 pertsona bakarrekoak ziren (48 bakarrik bizi ziren gizonak eta 64 bakarrik bizi ziren emakumeak), 153 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 129 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 706 etxebizitza zeuden, 411 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 199 bigarren erresidentzia ziren eta 96 hutsik zeuden. 637 etxeak ziren eta 65 apartamentuak ziren. 411 etxebizitza nagusietatik 335 bere jabearen bizilekua ziren, 60 alokairuan okupaturik zeuden eta 16 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 20 etxek bi zituzten, 62 etxek hiru zituzten, 97 etxek lau zituzten eta 231 etxek bost zituzten. 293 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 192 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 163 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 588 ziren, horien artean 415 aktiboak ziren eta 173 inaktiboak ziren. 415 pertsona aktiboetatik 392 lanean zeuden (224 gizon eta 168 emakume) eta 23 langabezian zeuden (6 gizon eta 17 emakume). 173 pertsona inaktiboetatik 88 erretiraturik zeuden, 46 ikasten zeuden eta 39 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Pal-de-Chalencon udalerrian 424 unitate fiskal zeuden, 990 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.210 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 3 okindegiak, 1 harategi zen eta 1 liburu denda zen.
2000. urtean Saint-Pal-de-Chalencon udalerrian 43 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.840 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta 3 anbulantzia zegoen.
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Joinville (Marne Garaia)
Joinville Frantziako udalerria da, Marne Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Joinville udalerrian erroldatutako biztanleak 3.809 ziren. Familiak 1.660 ziren, horien artean 636 pertsona bakarrekoak ziren (272 bakarrik bizi ziren gizonak eta 364 bakarrik bizi ziren emakumeak), 468 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 392 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 164 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 2.026 etxebizitza zeuden, 1.683 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 72 bigarren erresidentzia ziren eta 271 hutsik zeuden. 1.167 etxeak ziren eta 848 apartamentuak ziren. 1.683 etxebizitza nagusietatik 771 bere jabearen bizilekua ziren, 863 alokairuan okupaturik zeuden eta 49 doan lagata zeuden; 27 etxek gela bat zuten, 148 etxek bi zituzten, 454 etxek hiru zituzten, 555 etxek lau zituzten eta 499 etxek bost zituzten. 860 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 829 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 407 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.296 ziren, horien artean 1.425 aktiboak ziren eta 871 inaktiboak ziren. 1.425 pertsona aktiboetatik 1.142 lanean zeuden (661 gizon eta 481 emakume) eta 283 langabezian zeuden (126 gizon eta 157 emakume). 871 pertsona inaktiboetatik 251 erretiraturik zeuden, 199 ikasten zeuden eta 421 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Joinville udalerrian 1.653 unitate fiskal zeuden, 3.634 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.752,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 218 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 4 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 2 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 12 eraikuntza enpresak ziren, 63 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 11 garraio enpresak ziren, 16 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 12 finantziazio enpresak ziren, 10 higiezinen enpresak ziren, 26 zerbitzu enpresak ziren, 26 administrazio publikoko enpresak ziren eta 23 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 60 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 5 banku bulegoak, 3 funerariak, 7 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 2 autoeskolak, 5 igeltseroak, 1 zurgina, 2 iturginak, 1 argiketaria, 12 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 2 aldi baterako lan enpresak, 7 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 34 establezimendu komertzialetatik, 4 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 3 okindegiak, 2 harategiak, 2 liburu dendak, 7 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 2 zapata-dendak, 2 elektrotresna dendak, 1 altzari denda zen, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen, 2 bitxi-dendak eta 4 lore-dendak ziren.
2000. urtean Joinville udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 405 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu laburretarako ospitale 1, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, 4 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an 2 haur-eskola eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Joinville udalerrian1 Bigarren Hezkuntzako ikastetxea eta 1hezkuntza orokorreko lizeoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 412 ikasle zeuden eta hezkuntza orokorreko lizeoetan 441.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Wag the Dog
Wag the Dog (euskaraz literalki Astindu txakurra) 1997ko Barry Levinson estatubatuar zinema zuzendari eta ekoizleak zuzendu eta ekoiztutako komedia beltzezko film bat da. 1993ko Larry Beinhart idazlearen American Hero eleberriaren egokitzapena da. Dustin Hoffman, Robert De Niro, Anne Heche, Denis Leary eta William H. Macy aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
AEBetako Hauteskundeak ospatzeko egun gutxi batzuk falta direla, AEBetako presidentearen sexu eskandalu bati buruzko albistea jakiten da. Jendearen harreta desbideratu eta gai desatsegin eta batez ere politikoki komenigarria ez den hau ezkutatzeko asmoz, AEBetako Gobernuak nazioarteko gatazka bat asmatuko du. Horretarako, presidentearen kontseilarietako bat (Robert De Niro) Hollywoodeko ekoizle batekin (Dustin Hoffman) harremanetan jarri eta ke kortina bat asmatu dezan aginduko dio: Albaniarekin gerra bat dagoela asmatu eta irudikatzea, honela AEBetako presidenteak telebista kamera guztien aurrean gatazka horri amaiera jarri, denen begibistan heroi gisa gelditu eta bere Hauteskundeetarako hautagaitza irabazle suertatu dadin.
Ukrainako erlojupeko txirrindularitza txapelketa
Ukrainako erlojupeko txirrindularitza txapeketa urtero ospatzen da 1997tik urteroko erlojupeko Ukrainako txapelduna erabakitzeko.
Titulua banakako erlojupeko espezialitatean ospatutako lasterketa bakar baten txirrindulariarentzako da. Garaileak Ukrainako banderaren koloreak dituen maillota eramateko eskubidea du erlojupeko proba orotan hurrengo urteko txapelketararte.
La Combe-de-Lancey
La Combe-de-Lancey Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an La Combe-de-Lancey udalerrian erroldatutako biztanleak 665 ziren. Familiak 256 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (30 bakarrik bizi ziren gizonak eta 26 bakarrik bizi ziren emakumeak), 72 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 113 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 15 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 462 ziren, horien artean 355 aktiboak ziren eta 107 inaktiboak ziren. 355 pertsona aktiboetatik 326 lanean zeuden (168 gizon eta 158 emakume) eta 28 langabezian zeuden (20 gizon eta 8 emakume). 107 pertsona inaktiboetatik 38 erretiraturik zeuden, 40 ikasten zeuden eta 29 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Combe-de-Lancey udalerrian 264 unitate fiskal zeuden, 727,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.460 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 19 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 3 zurginak ziren, 1 iturgina eta 1 ile apaindegia.
2000. urtean La Combe-de-Lancey udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
KAE Ligako 2013ko denboraldia
KAE Ligako 2013ko denboraldia Kantauriko Arraun Elkarteak antolatutako KAE Ligaren zortzigarren denboraldia izan
Cuignières
Cuignières Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Cuignières udalerrian erroldatutako biztanleak 207 ziren. Familiak 71 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 31 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 85 etxebizitza zeuden, 76 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. Etxebizitza guzti hauek 85etxeak ziren. 76 etxebizitza nagusietatik 71 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 21 etxek lau zituzten eta 41 etxek bost zituzten. 55 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 30 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 39 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 129 ziren, horien artean 103 aktiboak ziren eta 26 inaktiboak ziren. 103 pertsona aktiboetatik 100 lanean zeuden (60 gizon eta 40 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 26 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Cuignières udalerrian 77 unitate fiskal zeuden, 218,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.773 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 2 garraio enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 zurgina.
2000. urtean Cuignières udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hegoaldeko suge leun
Hegoaldeko suge leunaren izen zientifikoa Coronella girondica da. Coronella hitzak 'koro txikia' esan nahi du latinez, eta suge honi atxiki zaio buruan aurkezten duen orbanagatik. Luzera txikiko sugea da, eta hegoaldeko Europan eta iparraldeko Afrikan bizi da. Euskal Herrian suge arrunta da Gipuzkoan eta batez ere Araban eta Nafarroa Garaian.
Deskribapena
Hegoaldeko suge leuna luzera txikiko, buru txikiko eta buztana erlatiboki txikia duen sugea da. Bataz beste 25 cm-ko luzera du; 50–90 cm arteko aleak ere egon daitezke.
Alde dortsala eta laterala kolore gris edo arrekoak izaten dira. Gainera, alde dortsalak beraien artean loturarik ez duten zeharkako marra ilunak aurkezten ditu. Alde bentralean diseinu xakeztatua duten karratu itxurako orban ilunak ageri dira, ezaugarri honek genero bereko Coronella austriaca espezietik bereiztea errazten duelarik.
Buruaren alde dortsalak U itxurako orbana aurkezten du; alde lateral bakoitzean berriz, lerro beltz bana dago. Honek begia zeharkatzen du, eta plaka frontaleraino luzatzen da. Hegoaldeko suge leunak ez du dimorfismo sexual nabarmenik aurkezten, hala ere, arren alde bentraleko eta dortsaleko ezkata-hilaren kopurua txikiagoa da emeena baino (arrek 19, emeek >19); arren isatsa ere erlatiboki handiagoa da eta ezkata azpikaudalen kopurua ere bai.
Banaketa
Coronella girondica espeziearen banaketak Afrikako ipar-ekialdea (Marokoko kosta, Aljeria, Tunisia, Rif mendikateak eta Erdi- eta Goi-Atlasa) eta Europako hego-mendebaldea barneratzen ditu. Europa mailan, Iberiar penintsulako zati gehiena, Frantziako hegoaldea eta Italiako iparraldea eta erdialdea betetzen du. Iberiar penintsulan Kantauriar mendikatean (Galiziako iparraldea eta Asturiaseko mendebaldea) eta mendikate nagusien eremu garaienetan soilik falta da. Oso zabalduta dago Gaztela-Leonen, Nafarroan eta Katalunian. Atlantikoko eta Mediterraneoko  zenbait irletan ere ageri da.
Euskal Herrian ia lurralde osoan aurki badaiteke ere, bere bizimodu ezkutua dela eta ez dugu datu gehiegirik bere banaketa zehatza finkatu ahal izateko. Nolanahi ere, Kantaurialdean hegoaldeko suge leuna nonahi baina urri ager daiteke kostaldean, eta lehorrean barnera egiten dugun heinean lokalagoa da. Edonola ere, eskualde menditarretan ez da ageri, ez Pirinioen inguruetan eta ez uren banaketa-lerroa osatzen duten mendi gehientsuenetan ere, gure lurraldean beti ere 800 m-ko altitudetik behera ageri baita. Eskualde mediterraneoan berriz, edonon ikus daitekeela esan genezake, nahiz eta Arabako eta Nafarroako hegoaldeko eremu lehorragoetan ugariagoa den.
Habitata
Espezie jeneralistatzat har dezakegu Hegoaldeko suge leuna, habitat natural ugari betetzen baititu. Iberiar Penintsulako iparraldean hegoalderantz orientaturiko mendialdeetan ageri da. Aldiz, hegoaldean iparralderantz orientaturiko mendialdeetan eta begetazio nahikotxo duten guneetan topa daiteke, baita ere, lur-eremu soil eta lauetan. Begetazio gutxiko edo ertaineko artadi, harizti, pinudi, sastrakadi eta espartzadietan (Lygeum spartum) bizi da. Ez da ordea, horren ugaria nekazal guneetan. Altitudeari dagokionez itsas-mailatik Mendikate Betikoetaraino (2.150 m) topa dezakegu.
Elikadura
Espezie sauriofagoa da, hau da, sugandiletaz elikatzen da batez ere. Hala ere, neurri txikiago batean, eskinkoak, gekonidoak, narrasti-arrautzak, mikrougaztunak, hegazti-arrautzak eta artropodoak ere bere dietaren zati dira.
Bizimodua
Martxotik azaro erdialdera arte aktiboa da Hegoaldeko suge leuna. Eguneko zikloan zehar suge ilunabatar eta gautarra dugu Coronella girondica espeziea. Termoerregulazioari dagokionez, litekeena da suge tigmotermoa izatea (substratuaren bidezko termoerregulazioa burutzen duen espeziea).
Espezieen arteko elkarrekintzak
Artropodo, narrasti (Malpolon monspessulanus, Vipera latasti) eta hegaztien (Milvus migrans, Circaetus gallicus, Buteo buteo) dietaren parte dira hegoaldeko suge leunak. Ugaztunen artean, litekeena da basurdearen (Sus scrofa) harrapakina ere izatea, basurdearen emendioa eman den tokietan suge honen murriztea ikusi baita.
Coronella austriaca antzeko espezie du. Alde bentralean diseinu xakeztatua duten karratu itxurako orban ilunak ageri ditu hegoaldeko suge leunak, genero bereko iparraldeko suge leunetik bereiztea errazten dutenak.
Kontserbazioa
Itxura guztien arabera hegoaldeko suge leun populazioen joera Euskal Herrian egonkorra da. Monakoko Printzerriko populazioaren gainbehera bakarrik adierazi da.
Joana Vasconcelos
Joana Vasconcelos (Paris, 1971), artista portugesa da. Lisboan bizi eta bertan lan egiten du. 1990eko hamarkadaren erdialdetik bere lana maiz jarri du erakusgai. 2005eko Veneziako 51. Bienalean Andregaia (A Noiva) lanarekin parte hartu ondoren egin zen nazioartean ezaguna bere obra. 2018an atzera begirako bat izan du Guggenheim Bilbao Museoan, Zure Ispilua Naiz .
Anthidium tarsoi
Anthidium tarsoi erle espezie bat da, Anthidium generoan eta Megachilidae familian.
Joana Vasconcelos
2023ko uztailetik urrira Eivissako Arte Garaikidearen Museoan (MACE) emakumearen boterea aldarrikatu eta emakumeei omenaldia egin zien Vakyrie crown/ Valkiria koroa lanaren bidez. Lan hori ohial brodatu, pasamaneria delakoaz eta crochet edo kako-orratz hialez egina dago, uharteko emakumeen iragan neketsu eta sakrifikatuaren lekuko.
Estiloa
Vasconcelosen ekoizpenak erreferentzia egiten dio Portugalgo kultura herrikoiari (Barcelosko oilarra, Viana do Casteloko bihotza edo Bordalo Pinheiroren zeramikak bereganatzen ditu), bai eta arte garaikidearen baitako eztabaida teoriko berrienei ere, artelanen interpretazioan ikuslearen parte-hartzea errazteko borondateari dagokionez.
Material arrunt ugari erabiltzen ditu artistak, hala nola, etxetresna elektrikoak, azulejuak, ehunak, medikamentuak, pixalekuak, eltzeak edo plastikozko mahai-tresnak... Esate baterako, A Noiva/Neskalaguna, argi-armiarma bat da osoki tanpoiekin egina. Vasconcelosen eskulturek oparotasuna eta kromatismoa dituzte ezaugarri nagusi: mugimendua, argia eta soinua dute batzuetan, eta eskala handian eginak dira gehienak: zapata takoidun erraldoi bat kasu, lapikoekin egina.
Erakusketak eta lanak
2012an Versaillesko Jauregian bere lana erakusgai jarri zuen lehenengo emakumea izan zen, baita hori egin zuen artistarik gazteena ere. Bera baino lehenago han izandako artistak dira, adibidez Jeff Koons, Xavier Veilhan eta Bernar Venet frantziarrak, eta Takashi Murakami.
Ben Youssef madrasa
Ben Youssef madrasa, Koran ikasteko eskola, Marrakexen (Maroko), Ben Youssef meskita ren ondoan dago. Marokoko artearen eraikin adierazgarrienetariko bat da. Abu al-Hasan ben Uthman sultanak XIV. mendean sortu zuen. Hau Marrakexeko madrasa garrantzitsuena da.