cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cros (Gard)
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina, 1 eraikuntza enpresa eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Cros udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 108 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Obertrebra
Obertrebra Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Bioekonomiko
Bioekonomiko terminoak baliabide naturalen kudeaketarekin eta garapen ekonomiko iraunkorrarekin lotutako erabakiak hartzerakoan alderdi biologikoak zein ekonomikoak kontuan hartzen dituen ikuspegi bati egiten dio erreferentzia.
Ikuspegi bioekonomikoak ingurumen-iraunkortasunaren printzipioak eta praktikak eraginkortasun ekonomikoarekin eta gizarte-ekitatearekin integratzea du helburu. Horrek esan nahi du kontuan hartu behar direla bai jarduera ekonomikoen ingurumen-inpaktuak, bai natura-baliabideen kudeaketarekin eta biodibertsitatearekin lotutako erabakien ondorio ekonomikoak.
Sarichioi
Sarichioi Errumaniako udalerri bat da, Tulcea konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
La Neuville-Bosmont
La Neuville-Bosmont Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 184 ziren. Familiak 64 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 74 etxebizitza zeuden, 67 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 6 hutsik zeuden. 72 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 67 etxebizitza nagusietatik 46 bere jabearen bizilekua ziren, 20 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 9 etxek hiru zituzten, 12 etxek lau zituzten eta 44 etxek bost zituzten. 51 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 40 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 19 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 119 ziren, horien artean 71 aktiboak ziren eta 48 inaktiboak ziren. 71 pertsona aktiboetatik 62 lanean zeuden (34 gizon eta 28 emakume) eta 9 langabezian zeuden (4 gizon eta 5 emakume). 48 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 38 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Neuville-Bosmont udalerrian 64 unitate fiskal zeuden, 149 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.595 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean La Neuville-Bosmont udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Telmatobius fronteriensis
Telmatobius fronteriensis Telmatobius generoko animalia da. Anfibioen barruko Telmatobiidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Marquay (Pas-de-Calais)
Marquay Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Marquay udalerrian erroldatutako biztanleak 170 ziren. Familiak 60 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
64 2007an zeuden etxebizitza guztiak familien etxebizitza nagusiak ziren. Etxebizitza guzti hauek 64etxeak ziren. 64 etxebizitza nagusietatik 51 bere jabearen bizilekua ziren eta 13 alokairuan okupaturik zeuden; 4 etxek hitu gela zituzten, 15 etxek lau zituzten eta 45 etxek bost zituzten. 54 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 24 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 34 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 111 ziren, horien artean 87 aktiboak ziren eta 24 inaktiboak ziren. 87 pertsona aktiboetatik 78 lanean zeuden (42 gizon eta 36 emakume) eta 9 langabezian zeuden (5 gizon eta 4 emakume). 24 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Marquay udalerrian 64 unitate fiskal zeuden, 182 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.008 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 higiezinen enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
2000. urtean Marquay udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 522 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Haltera (argipena)
Haltera hurrengoa izan daiteke:
Emakumezkoen Europako Errugbi Kopa
Emakumezkoen Europako Errugbi Kopa (ofizialki Rugby Europe Women's Championship) Europako herrialdeetako emakumezkoen errugi selekzioen artean urtero jokatzen den errugbi txapelketa da.
Historia
Lehenengo edizioa 1988an izan zen eta lau naziok hartu zuten parte, Frantziak, Ingalaterrak, Herbehereek eta Italiak. Bigarren edizioa 1995ean jokatu zen eta ordutik aurrera urtero jokatu izan da, 1998an ezik, urte hartan Munduko Txapelketa jokatu baitzen.
2012 artean FIRA Women's European Championship izena izan zuen, 2013an Munduko Txapelketarako kalifikazio txapelketa izan zen eta 2014tik aurrera Europako Kopa bihurtu da. 2014 eta 2015eko ekitaldietan Munduko Txapelketara sailkaturiko selekzioek ez zuten parte hartu. 2017an ez zen jokatu Munduko Txapelketa izateagatik.
Marchmont
, Eskoziako Edinburgh hiriburuko auzune bat da. Edinburgheko Hiri Zaharratik milia bat hegoaldera dago, hartatik The Meadows eta Bruntsfield Links parkeek banatzen dute.
Matilde Toscanakoa
Matilde Toscanakoa edo Matilde Canossakoa (latinez Mathildis; Mantua, 1046 - Bondeno di Roncore, 1115 ko uztailaren 24a)  Italiako noble bat izan zen. Ezaguna izan zen, Canossako apalkuntza garaian, Gregorio VII Aita Santuaren aliatua izateagatik.
Matilde, dukesa eta markesa izateaz gain, Erdi Aroko emakume feudal oso garrantzitsu bat izan zen bere ekintza politiko eta militarrengatik.
Haurtzaroa
Matilde, Sigfrido de Lucca noblearen ondogerngoa izan zen eta Bonifazio III.aren hiru seme-alabetatik gazteena. 1052. Urtean, bere aitaren heriotza ondoren Federico, bere anaia, aitaren lurrak eta titulu guztiak jarauntsi zituen. Hurrengo urtean Matilderen ahizpa, Beatriz, hil zen ondorioz, lur eta titulu guztiak Matilderentzat izan ziren.
Lehen ezkontza
1071. urteko bukaeran Godofredo alde batera utzi zuen eta Toscanara itzuli zen. Honek bere prezioa izan zuen baina bere independentzia zihurtatu zuen. Godofredok protestatu zuen eta Matilderi berriz itzultzea eskatu zion baina berak errefusatu zuen.
Bigarren ezkontza
1088. urtean Matildek, Henrike IV.aren  inbasio saiakerari aurre egin zion eta ondorioetara aurreratzeko, ezkontza politiko bat planifikatu zuen. 1089.urtean Güelfo V.arekin ezkondu zen
Legenar
Legenar, legen beltza edo Hansen gaixotasuna eritasun infekziosoa da, historikoki garrantzi handia izan zuena geure inguruan baina gaur egun Amerika, Afrika eta Asiako leku batzuetan bakarrik aktiboa dagoena. Izan ere, pobrezia da gaitzarekin lotutako faktore nagusia.
Euskal Herrian aitortu beharreko gaixotasuna da. Gurean oso kasu gutxi agertzen dira (kasu bana 2003. eta 2004. urteetan, eta bat ere ez 2005. urtean EAEan)
Etiologia
Mycobacterium leprae izeneko bakterioak eragiten du, tuberkulosiaren eragilearen familiakoa dena.
1874an Gerhard Hansen mediku norvegiarrak aurkitu zuen bakterio hori, eta bere ohorez Hansen-en baziloa izenarekin ere ezaguna da legenarraren eragilea.
NGC 457
NGC 457 izar kumulu bat da, Cassiopeia konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Legenar
Infekzioa
Legenarra kutsakorra da, baina uste denaren aldean kutsapena ez da erraz gertatzen, gaixoarekin harreman intimoa eta iraunkorra behar baita kutsapen hori gauzatzeko.
Tomas Aritz
Tomas Aritz Oteiza (Iruñea, 1910eko hamarkada - ib., ) nafar politikaria izan zen, Espainiako Alderdi Komunistaren kidea. Maria Camino Oskoz bere bikotekidea izan zen.
Legenar
Infekzioa
Bakterio patogenoa azalean eta sudur-mukosan kokatzen da. Kutsapen bide nagusiak bi hauek dira:
Tomas Aritz
Gerra Zibila hasi eta berehala erail zuten.
Legenar
Infekzioa
Larruazaletik edo arnas bidetik sartuta, infekzioaren arrakasta hartzailearen erantzun immunearen menpe dago. Tuberkulosiaren antzera, erantzun immunea egokia duten pertsonek ez dute gaitza garatuko, T linfozitoek eta makrofagoek bazilo patogenoak suntsituko dituztelako.
Legenarra motak
Bi dira: legenarra tuberkuloidea, gaitzaren alderik arinena, eta legenarra lepromatosa, larriena dena. Bata ala bestea garatu, goian azaldu denez, immunitate-sistemaren jarduerarekin lotuta dago.
Legenarra tuberkuloidea ez da kutsatzen.
Sintoma klinikoak
Bakterio eragilea, Mycobacterium guztien antzera, oso motel hazten denez gaixotasunaren inkubazio epea oso luzea da, urtebete baino gehiago (batzuetan 10 urte).
Gaitzak larruazala, nerbio-sistema eta barrunbeak jotzen ditu.
Tratamendua
Luzea da, eta terapia konbinatuan datza (bi edo hiru sendagai batera).
Gehien erabiltzen diren antibiotikoak errifanpizina eta klofazimina dira. Hauekin batera sulfonak ematen dira ere (sufrearen konposatu organikoak)
Antonio Arrillaga
Antonio Arrillaga Izagirre (Donostia, - ib., ) gipuzkoar futbolaria izan zen, atzelari moduan aritu zena. Gainera, 1935-36 denboraldian arbitroa izan zen.
Castellar de Santiago
Castellar de Santiago Ciudad Realgo udalerria da, Campo de Montiel eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 2.213 biztanle zituen.
Cotinga cayana
Cotinga cayana Cotinga generoko animalia da. Hegaztien barruko Cotingidae familian sailkatua dago.
Adolfo Kaminsky
Adolfo Kaminsky (Buenos Aires, Argentina, 1925eko urriaren 1a - Paris, Frantzia, 2023ko urtarrilaren 9a) frantziar argazkilaria izan zen. Frantziako Erresistentziako kide izan zen Bigarren Mundu Gerran. Erresistentzian juduentzako eta naziek mehatxatutako pertsonentzako nortasun-agiri faltsuak egiten espezializatu zen.
Chaunax abei
Chaunax abei Chaunax generoko animalia da. Arrainen barruko Chaunacidae familian sailkatzen da.
Gizon konkortua
Gizon konkortua, jatorrizko ingelesezko izenburua The Adventure of the Crooked Man, Arthur Conan Doyle eskoziar idazleak argitaratutako Sherlock Holmes detektibe ospetsuari buruzko kontakizun laburra da. 1893an kontakizun labur eta solte modura The Strand Magazine aldizkarian argitaratu zen. Ondoren eta urte berean, aldizkari horretan argitaratutako Sherlock Holmesi buruzko beste hainbat kontakizun laburrekin batera, Sherlock Holmesen memoriak liburuan argitaratu zen.
Argumentua
Holmesek gau bateko azken orduan deitu zion Watsoni lan egiten ari zen kasu baten berri emateko, eta ikerketaren azken fasearen lekuko izatera gonbidatzeko. James Barclay koronela hilda zegoen, antza, indarkeriagatik, eta haren emaztea, Nancy, zen susmagarri nagusia. Denak harrituta zeuden koronelaren patuagatik, gehienek beti uste izan zuten bera eta Nancy zoriontsuak zirela. Hala ere, koronelak batzuetan depresio sakoneko eta umorezko pasarteak zituela ere nabaritu zuten.
Koronela Aldershoteko kanpamentutik kanpoko herri batean bizi zen Nancyrekin. Gau batean, Nancy bere auzokidearekin, Morrison andereñoarekin, elizaren anaidi baten bilera batera joan zen. Itzultzean, goizetan gosaltzeko erabiltzen zuten gelara joan zen zuzenean eta neskameari tea eskatu zion, Nancyrentzat ezohikoa zen zerbait. Emaztea itzuli zela entzun zuenean, koronela goizeko aretoan elkartu zitzaion. Hori izan zen bizirik ikusi zuten azken aldia.
Gela horretako pertsianak altxatuta zeuden eta lorategira ematen zuen kristalezko atea irekita zegoen. Neskameak tea ekarri zuenean, Nancyren eta senarraren arteko liskar bat entzun zuen, baita Nancyk senarrari "David" deitu ziola ere. Nancy oso haserre zegoen eta senarra koldarra zela oihuka ari zen. Bat-batean, koronelak garrasi egin zuen, zarata handia entzun zen eta Nancyk garrasi egin zuen. Koronelaren gidaria lorategiko atetik gelan sartu zenean, Nancy konorterik gabe eta koronela bere odoleko putzu batean hilda zegoela ikusi zuen. Halaber, giltza ez zegoela barruko giltzapetuta zegoen atean.
Holmesek uste zuen kasua ez zela hasieran zirudiena. Berak uste zuen hirugarren pertsona bat sartu zela animalia batekin gelan koronela hil zenean eta horrek giltza eraman zuela. Halaber, ondorioztatu zuen animaliak gorputz luzea eta hanka motzak zituela eta haragijalea zela, kaiola bat baitzegoen gortinaren ondoan eta txoria harrapatzen saiatu zela.
Holmes ziur zegoen Morrison auzokidea zela misterioaren gakoa. Berak esan zion ez zekiela ezer auzokoen liskarraren arrazoiaz, baina Holmesek esan zionean Nancyk jasan zezakeela hilketa-akusazio bat dena kontatu zion. Bi emakumeek egurrezko kaxa bat zeraman gizon zahar konkortu eta desitxuratu batekin topo egin zuten. Nancyri begiratu eta horrek ezagutu egin zuen. Nancyk Morrison andereñoari aurrera egiteko eskatu zion, gizon horrekin hitz egiteko gai pribatu bat zuelako.
Holmesek bazekien inguruan ez zagoela gizon askorik deskribapen horretan, eta laster Henry Wood zela ezagutu zuen. Watsonekin joan zen hurrengo egunean bere gelara eta dena kontatu zion. Barclayren erregimentuko sarjentua izan zen, 1857ko Zipaioen matxinadaren garaian. Une hartan ere, bera eta Barclay Nancyren atzetik zebiltzan. Henry ez zegoen deformatuta, aitzitik, oso ederra zen. Erregimentua, besteak beste, Indiako egoeragatik akantonatu zen, eta ura agortzen ari zen. Boluntario bat eskatu zuten laguntzaren bila joateko eta Henryk eskaini zuen bere burua. Barclayk sarjentuak (gero, koronela) biderik seguruena zein zen erakutsi zion Henryri. Hala ere, Henry eraso egin zioten eta preso hartu zuten. Izan ere, Barclayk traizio egin zion, Nancy berarentzat izateko. Henry behin eta berriz torturatu zuten eta desitxuratu egin zen. Ondoren, esklabo izan zen Nepalen, gero ihes egin, eta pretidigitadore lan egin zuen. Zahartu zenean, Ingalaterrara itzuli zen. Soldaduak bilatu zituen, ingurunearekin ohituta zegoelako.
"David" deitzeari dagokionez, Nancyk senarra eta Bibliako David erregea konparatu zituen. Izan ere, horrek Urias, Betsaberen senarra, gudura bidali zuen bertan hil zedin eta Betsaberekin ezkondu zen.
Ekiloreak
Ekiloreak (frantsesez Les Tournesols, nederlanderaz Zonnebloemen) 1888 eta 1889 bitartean Vincent Van Goghek margotutako 7 olio-pinturen multzoa da, bi segidan eginda.
Izadi hilaren multzo honetan hamabost ekiloreko hiru margolan eta hamabi ekiloreko beste bi nabarmentzen dira. Arlesen zegoela, 1888ko abuztuan, margotu zuen lehenengoa, hamabi ekilorekoa, egun Municheko Neue Pinakothek musoean dagoena. Paul Gauguin lagunaren logela apaintzeko margotu zituen, 1889ko urtarrilera arte.
Ekiloreak bizitzaren etapa guztietan agertzen dira, loraldietatik ihartzeraino. Erabilitako horien gama zabala nabarmentzen da, berritzailea garai hartan hori batzuk sortu baitzituen Van Goghek.
1987an Yasuo Goto japoniarrak 40.8 milioi euroren parekoa ordaindu zuen enkante batean Ekiloreen oihal batengatik.
Somova
Somova Errumaniako udalerri bat da, Tulcea konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Huit femmes (filma)
Huit femmes 2002ko François Ozon frantziar zinema zuzendariaren komedia dramatikoa da, Robert Thomasen izen bereko antzezlanetan oinarrituta.
Sinopsia
1950eko hamarkadan, eguberrirako prestaketak egiten duten bitartean, luxuzko etxe bateko jabea erail dute. Etxean zortzi emakume daude eta bata hiltzailea da.
Psychrolutes phrictus
Psychrolutes phrictus Psychrolutes generoko animalia da. Arrainen barruko Psychrolutidae familian sailkatzen da.
Micheline Ostermeyer
Micheline Obermeyer (Rang-du-Fliers, 1922ko abenduaren 23a - Bois-Guillaume, 2001eko urriaren 17a) frantziar atleta eta piano-jotzailea izan zen.
Victor Hugoren iloba biloba eta Lucien Laroche konpositorearen iloba izan zen. Lau urterekin hasi zen pianoa jotzen, eta hamalaurekin familiaren etxea utzi zuen Tunisian, Parisko Kontserbatorioan ikasteko. Bigarren Mundu Gerra hastean Tunisiara itzuli zen eta han piano errezitaldiak egin zituen Radio Tunisen.
Bertan ere hasi zen kirola egiten, saskibaloian eta atletismoan lehiatuz. Gerra amaitzean atletismoa praktikatzen jarraitu zuen piano ikasketak amaitzen zituen bitartean.
1948ko Olinpiar Jokoetan urrezko domina irabazi zuen pisu jaurtiketako eta disko jaurtiketako probetan, eta brontzezko domina gorako jauzian.
Gainera, zilarrezko domina irabazi zuen 1948ko Europako Atletismo Txapelketan, eta brontzezkoa 1950eko Europako Atletismo Txapelketan, biak ere pisua jaurtitzeko proban, eta brontzezko domina 80 metroko hesidun lasterketan, 1950eko Europako Txapelketan.
Freixenet
Freixenet ( ahoskatua) Kataluniako ardogintza enpresa bat da. Sant Sadurní d'Anoian sortu zuen, Francesc Sala Ferrések 1861ean. Lehen Mundu Gerran cavak egiteari ekin zion eta 1970eko hamarkadatik aurrera nazioartean zabaldu zen.
Byhalia (Mississippi)
Byhalia Mississippiko herri bat da. Marshall konderrian kokatua dago. 2010ean 1,302 biztanle zituen, 18.6 kilometro koadrotan banatuta.
Maybury
, Eskoziako Edinburgh hiriburuaren mendebaldean dagoen auzo bat da, South Gyle eta Ingliston auzoetatik hurbil.
Captain America: The First Avenger
Captain America: The First Avenger (euskaraz Amerika Kapitaina: Lehen Mendekatzailea) 2011ko Joe Johnston estatubatuar zinema zuzendariaren superheroi eta akziozko filma bat da. Joe Simon eta Jack Kirby komikigileen Captain America superheroiaren komikietan oinarritua dago. Chris Evans, Tommy Lee Jones, Hugo Weaving, Hayley Atwell, Sebastian Stan, Dominic Cooper, Neal McDonough, Derek Luke eta Stanley Tucci aktoreek antzeztu zuten.
Jarraipen hauek izan ditu: Captain America: The Winter Soldier (2014) eta Captain America: Civil War (2016).
Claudetita
Claudetita oxido motako minerala da eta claudetite taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Claudetita oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.
Antonio Saez de Ibarra
Antonio Saez de Ibarra Lopez de Arkaute (Ixona, - Azuaga, ) arabar frantziskotar monjea izan zen. Fuente Obejunako komentuko zazpi frantziskotarren taldean dago, milizianoek torturatu eta hil zituztenak. 2007an Benedikto XVI.ak dohatsu izendatu zuen.
Mayfield (Edinburgh)
Mayfield, Eskoziako Edinburgh hiriburuaren hegoaldean dagoen auzo bat da. Erdigunetik milia batera dago.
Chaunax africanus
Chaunax africanus Chaunax generoko animalia da. Arrainen barruko Chaunacidae familian sailkatzen da.
Cañada de Calatrava
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 361 biztanle zituen.
Brinkola (auzoa)
Brinkola, Gipuzkoako Legazpi udalerrian dagoen auzo bat da, herrigunetik 2 kilometro hegoaldera. 143 biztanle ditu, eta bereziki garrantzitsua da bertan tren geltokia dagoelako. 1864an tren geltokia eraiki zen Oñatik hala eskatuta. Izan ere, Oñatitik gertuago dago Legazpitik baino. Hori dela eta, denbora askoan geltokiaren izena Brinkola-Oñati izan zen. Barrendiolako urtegia Brinkolan dago, eta Legazpi, Urretxu eta Zumarraga hornitzen ditu urez.
Barbus arabicus
Barbus arabicus Barbus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Telmatobius gigas
Telmatobius gigas Telmatobius generoko animalia da. Anfibioen barruko Telmatobiidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Monroe konderria (Mississippi)
Monroe konderria (Monroe County) Mississippiko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Aberdeen da. 2010eko zentsuaren arabera 36,989 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Monroe konderriak 199,972 kilometro koadro ditu. Horietatik 1,813 ura dira. Beste 198,158 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 18,5 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 36,989 pertsonetatik 25,202 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 355 dira. 11,381 beltzak edo afroamerikarrak. 57 amerikar natiboak ziren eta 4 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 71 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 13 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 261 pertsonek kokatzen zuten.
Eliana Navarro
Eliana Navarro Barahona (1920ko ekainaren 19a - 2006ko ekainaren 5a) poeta txiletarra izan zen. Hernan Díaz Arrieta literatura kritikariak hasieratik goraipatu zuen bere poesia. Bere poesia Txileko eta atzerriko hainbat unibertsitatetan aztertu da eta bere lana nazioko eta atzerriko antologia askotan agertzen da.
Hasierako urteak eta hezkuntza
Eliana Navarro Valparaison jaio zen 1920ko ekainaren 19an. Gurasoak Fortunato Navarro Herrera, Cautín probintziako diputatua eta Ganberako presidenteordea eta Guillermina Barahona Soriano, irakaslea ziren. 1923an, familia Fundo El Peralen kokatu zen, Trovolhue-n, Cautín probintzian, gaur egun Txileko bederatzigarren eskualdean.
Cautíneko paisaian inspiratuta eta Augusto Winter hegoaldeko poetak eraginda, Navarrok zazpi urte zituela idatzi zuen "La laguna de Trovolhue", bere lehengoetako poema bat. 14 urte zituela, Margarita eta En Viaje aldizkarietan argitaratu zituen bere lanak. Santa Cruz de Temuco ikastetxean humanitateak ikasi ondoren, Santiagora joan zen eta han Filosofia eta Zuzenbidea ikasi zuen unibertsitate katoliko eta txiletarretan.
Karrera
1951n, Navarrok Tres poemas (Hiru poema) argitaratu zuen, bere lehen liburua. Lau urte geroago, José Miguel Vicuñak eta Carlos René Correak sortutako Grupo Fuego de la Poesía taldean sartu zen. Carlos René Correa. 1955ean, Grupo Fuego de la Poesía-ren bidez, Antiguas voces llaman argitaratu zuen. "Calicanto" aldizkariak eta "Txileko Idazleen Elkartearen Literatur Aldizkaria" aldizkariak bere bertsoak berrikusi zituzten aldi horretan. 1959an PEN Klubeko Kongresurako delegatua izan zen Fráncfort- en. 1963an, Txileko Idazleen Elkarteko (SECH) delegatua izan zen Moskuko Bakearen aldeko Emakumeen Munduko Kongresuan. 1965ean, Navarroren La ciudad que fue liburua Editorial Universitaria argitaletxeak argitaratu zuen eta Pedro de Oña saria eman zioten.
Navarrok 40 urte baino gehiagoz lan egin zuen Txileko Kongresu Nazionaleko Liburutegian, non Katalogazio ataleko buru izan zen urte luzez. 1973an, bere familiarekin, "Mediodía" antzerki taldea sortu zuen, eta Teodoro Loweyren zuzendaritzapean Maipuko Tenplu Votiboan estreinatu zuen publiko jendetsu baten aurrean La pasión según San Juan (Pasioa San Juanen arabera) izeneko abesbatzarako ahotsa duen olerkia. 1980an argitaratua, Academia Chilena de la Lengua- k Eliana Navarro saria eman zion. 1981ean, hizlari gonbidatu gisa parte hartu zuen Mexikoko Emakumeen Literaturako Nazioarteko Kongresuan. 1995ean, bere liburua, La Flor de la Montaña, Editorial Universitaria argitaletxeak argitaratu zuen "El Polydro eta El Mar" bilduman. Behin baino gehiagotan, Literaturako Sari Nazionalerako hautagaia eta epailea izan zen poesia lehiaketa anitzetan, Fondo del Libro y la Lectura-n barne.
Bere lanetako batzuk argitaratu gabe daude. Horietako bat Profesión de silencio (Isiltasunaren Lanbidea) da, bertan Txileko 1973-90 diktadura militarrean izandako errepresioaren injustiziari eta minari aurre egiten dio.
Bizitza pertsonala
25 urterekin, Txileko Unibertsitateko Zuzenbide Fakultatean zegoen José Miguel Vicuña poetarekin ezkondu zen. Zazpi seme-alabaren ama izan zen, Ariel Vicuña, poeta eta musikaria; Ana María Vicuña, filosofoa eta hizkuntza klasikoen irakaslea; Miguel Vicuña, poeta eta filosofoa; Juan Vicuña, kimikaria, eta diktadurako torturen biktima; Leonora Vicuña, argazkilaria; Rodrigo Vicuña, editorea; eta Pedro Vicuña, poeta eta aktorea. Navarro 2006ko ekainaren 5ean hil zen Santiagon, 75 urte zituela, garun tronbosiaren biktima.
Procnias albus
Procnias albus Procnias generoko animalia da. Hegaztien barruko Cotingidae familian sailkatua dago.
Hebreera
Hebreera (עִבְרִית, ʿIvrit edo  ahoskatua) afroasiar hizkuntza da, semitar hizkuntzen taldekoa.
Petaurus norfolcensis
Petaurus norfolcensis Petaurus generoko animalia da. Martsupialen barruko Diprotodontia ordeneko animalia da. Petauridae familian sailkatuta dago.
Hebreera
Hebreera klasikoa hizkuntza sakratutzat hartu izan dute egile askok, Biblia hebrearrarena den legez. Egungo aldaerak, aldiz, eguneroko mintzaira bizia izatea lortu du. Israelgo hizkuntza ofiziala da arabierarekin batera, eta zazpi bat miloi pertsonak berba egiten dute, bai Israelen, bai eta munduan zehar dauden diasporako komunitateetan ere. AEBetan, adibidez, ia 200.000 hebreeradun bizi dira.
Antzinarotik, hebreera judaismoak erabiltzen duen hizkuntza idatzia, liturgikoa eta perpaus-hizkuntza da, non hizkuntza sakratu gisa funtzionatzen duen; ondorioz, hebreak «antzinaroan aipatzen den hizkuntza idatzia, liturgikoa eta operaziokoa da, non hizkuntza sakra gisa funtzionatzen duen» (lashón ha-Kódesh, de lo sagrado 'hizkuntza'). Tradizio juduaren arabera, hebreoa izango zen Jainkoak bere mezua gizateriari transmititzeko aukeratutako hizkuntza, horregatik bere hipokoristikoak.
Hiru milurtekotan baino gehiagotan etengabe hitz egin ez bada ere, hebreak elementu komun eta kohesio-elementu garrantzitsua izaten jarraitzen du, munduaren inguruko komunitate juduei dagokienez.
Pietroșița
Pietroșița Errumaniako udalerri bat da, Dâmbovița konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Hebreera
Hizkuntza-filiazioa
Hebreera hizkuntza semitikoen ipar-mendebaldeko taldean eta kananeo azpitaldean dago. Azpitalde horretan sartzen dira, halaber, fenizio-pulikoa, moabita eta amonita. Ipar-mendebaldeko hizkuntza semitikoen beste azpitaldean arameoa dago, eta horren eta hebrearen eta fenizioaren arteko antzekotasunak oso agerikoak dira. Litekeena da fenizio barietate batzuk eta hebrear batzuk elkar ulertzeko modukoak izatea.
Pietroșița
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Hebreera
Hizkuntza-filiazioa
Hebreera (ivrde) hitza ez zen hizkuntzan erabili asiriar arora arte. Biblian «Canaán hizkuntza» aipatzen da Isaíasen (19:18). Baina II Errege-en 18:26, 28 Asiar aldian hebreera aipatzen da berariaz. Nehemías Liburuak, bestalde, gogorarazten du jerosolimitanoek yehûdît hitz egiten zutela (Judeako hizkuntza, hitzez hitz, «jokaldia»). Isaíasen Liburuak eta Kroniken Bigarren Liburuak «Judaren hizkuntza» esaten diote hebreari.
Bibliako hebrearraren eta fenizioaren arteko antzekotasuna, baita Amarnako kartetan XIV. mendetik a mendera agertzen diren hitz kananiar batzuena ere. C., erakusten du israeldarren hizkuntza eta kananoena ez zirela oso desberdinak. Ezaugarri batzuk ohikoak dira hebrearrean eta kananeoan. Deuteronomioko 26:5 hitzek, «nire aita izan zen galtzeko zorian zegoen arameo bat», agian iradokitzen dute israeldarren arbasoetako batzuek arameoa hitz egiten zutela eta gero kananoetako hizkuntza hartu zutela, geroago hebreeraz ezagutuko genuena. Hala ere, ez dago argi pasarte horrek hizkuntza-historiari buruzko informazioa transmititzen duen ala ez.
Hala eta guztiz ere, hebrearrak kananearen hizkuntzarekin dituen kidetasunak azaltzeko hipotesia izan liteke israeldarrek eta haien arbasoek kananoetako hizkuntzarekin lotura estua zuen hizkuntza bat hitz egiten zutela.
Historia
Hebreera hogeita hamahiru mendeko historia idatziko hizkuntza da.3 Tradizio hebraikoak Toran eta Moisésen garaian.3 Luzera handiko aldi batean, hizkuntzak hainbat hizkuntza-aldaketako prozesu jasan ditu, eta aldeak daude hebrear zaharraren eta hebrear modernoaren artean: bi hizkuntzak elkarrekin lotuta daude, nahiz eta batzuetan desberdinak izan ahoskera, gramatika eta lexikoari dagokiona.10
Etapa historikoen araberako sailkapenak
Hebreera erabiltzen eta garatzen den aldiak kontuan hartuta, alde bat ezartzen da antzinako hebrear mintzatuaren, Antzinaroko hebrearen eta hebrear modernoaren artean, hau da, garai modernoetan berpiztu ondoren erabilitako hizkuntzaren artean. Alderdi askotan, bi formak oso desberdinak dira, batez ere hebrear modernoa, beste hizkuntza batzuetako mailegu ugari baititu, eta horrek eragiten du israeldarrak oso toleranteak izatea atzerriko azentuekiko. Hebrear moderno hori gramatika-arau nahiko sinpleetan oinarritzen da, eta ikasteko hizkuntza erraza da.
Bada sailkapen gehigarri bat, hebrear hizkuntza aurremodernoarentzat garrantzi handiena duten hiru aldi historikoak bereizten dituena:
Antzinako hebreera
Hebrearrak IV. mende inguruan hitz egiteari utzi zion, baina literaturan eta, batez ere, liturgian eta helburu akademikoekin erabiltzen jarraitu zuen. Palestinan, batez ere arameoak ordezkatu zuen ahozko hizkuntza gisa. Diaspora judutarrari dagokionez, hizkuntza komunak bi izan dira historikoki, batez ere: yídisha asquenazíes izeneko judutarren artean (Europako erdialdea eta ekialdea) eta ladinoa edo judeoespañol sefardiak deiturikoen artean, Iberiar penintsulatik etorriak.
Hebrear modernoa
Hebrearra hizkuntza moderno gisa berpizteko, Eliezer Ben-Yehuda, Errusia zaristaren ardiente iraultzailea, ahaleginari ekin zion. Ondoren, Mugimendu Nazional Judarrarekin bat egin zuen, Mugimendu Sionistaren ernamuinarekin, eta 1881ean garai hartako Palestina emigratu zuen, udazkeneko inperio ohiaren probintzia.
Diasporaren bizi-estilo judutarra berritzeko eta baztertzeko idealek bultzatuta, Ben-Yehudak israeldarrek eguneroko komunikaziorako erabil dezaketen hizkuntza berri bat garatzen du.
Hasieran haien lana mespretxatu bazen ere, askok hizkuntza komun baten beharra ulertzen hasi ziren. Laster eratuko zen Hebreako Hizkuntza Batzordea. Geroago, Hebreako Hizkuntza Akademia bihurtu zen, gaur egun existitzen den erakundea. Bere lanaren eta batzordearen emaitzak hiztegi batean argitaratu ziren (La Kompleta Vortaro de la Hebrea Antikva kaj Moderna). Ben-Yehudaren lanak, azkenean, lur emankorra aurkitu zuen, eta XX. mende hasierarako, hebrearra bihurtzen ari zen populazio juduen hizkuntza nagusi, bai palestina turkiarraren lurraldeetan, bai diasporaren mugimendu sionistan.
Hasieran, hebrear modernoaren hiztun gehienek Europako arbasoak zituzten, eta mendeetan zehar hebreera liturgia- eta ikasketa-hizkuntza izan zen, eta liturgia-motako hizkuntza hila zen. Hebrearra komunitate baten ama-hizkuntza gisa berpizteko, Europako hizkuntzen substratuak eragin handia izan zuen, faringeak eta frikatibo batzuk galduta.
Hala eta guztiz ere, 1948tik aurrera errefuxiatu judutarren olatuak herrialde arabiarretatik kanporatu zituzten, kopuru berdintsuetan, eta, denborak aurrera egin ahala, haien ondorengoen kopurua Europakoena baino handiagoa izan zen, eta, neurri batean, ahoskera tradizionala berrezarri da. Gramatikan ere, Israelen hizkuntza komunikazio-hizkuntza gisa erabiltzeak Bibliako hebrearrean agertzen ez diren erabilera berriak sortzea eragin du.
Iturriak
Biblia da hebrear klasikoaren iturri nagusia, eta hizkuntza hori Antzinaroko zenbait inskripziotan ere erabiltzen da. Inskripzio ospetsuen artean Gézerreko Egutegikoak daude (X. mendea). C.), bertan egindako nekazaritza-lan bereizgarriak definitutako hilabeteen zerrenda bat; Kuntillet 'Ajrud eta Khirbe el-Qom inskripzioak (IX. mendearen amaierakoak edo VIII. mendearen hasierakoak). C.), Yahveh eta bere Asherah aipatzen dituztenak; Samariako Ostraka (viii a. mendea. C.) ardoaren, olioaren eta abarren ordainketak jasotzen ditu; Siloéko tunelaren inskripzioa (VIII. mendearen amaiera). C.), David hiriaren azpiko Ezequíasek Gihon iturburutik Siloam Erreserbara ura eramateko eraikitako tunelean; Lachish-eko Ostrakako inskripzioak (VI. mende hasierakoak). C.) babiloi-inbasioaren aurreko mezu militarrak; Aradeko Ostracon-a (aldi berekoa) soldaduei emandako hornidurak jasoz; eta Mesha-ko Estela (c. 830 a. C.), non moabita Mesha erregeak israeldarren gaineko garaipenak egiten dituen, Bibliako hebreeraren ia antzeko hizkuntzan idatzitako edukiekin.
Dialektoen alderdi historikoak
Antzinako hebreera ez zen hizkuntza erabat homogeneoa. Jakina da euskalkien arteko aldeak zeudela israeldarren artean. Epaileek 12: 5-6k adierazi dute efraimita iheslariak ez zirela gai "* shibboleth" esateko, eta, aldiz, "sibboleth" esaten zuten, eta horregatik uzten zuten jatorria beren etsai galaadunek.
Jendeak Judan transmititu zuen hebrear biblia, baina beste dialekto baten aztarnak – ustez iparraldekoak – Biblian gorde dira. Déboraren kantikoak (Jueces 5), jatorriz iparraldekoa dela dirudien arren, maskulino plurala erabiltzen du, v.7an amaitu zena (v.10) eta partikula erlatiboa (v.7), non Judá-ren dialektoa erabili izan zen -îm eta aser, hurrenez hurren).
Beste alde batzuk ere egon ziren iparraldeko eta hegoaldeko hebrearen artean, izenordainaren emakumezko singularreko bigarren pertsonan eta pronominal atzizkian, esaterako. II Reyesen kontakizuna (non Elisha iparraldeko profeta agertzen den) 16 Elisha iparraldeko dialektotik ere pixka bat atxiki du. Gero, iparraldeko inskripzio batzuek euskalkien arteko aldeak erakusten dituzte. Adibidez, etxerako hebrear Bibliaren hitza bayit da, baina iparreko inskripzioek bt dute, ziurrenik ahoskera bat [bet] islatzen duena, eta "urtea" st, snh sureñoarekin kontrastean. Oseasen liburuak hizkuntza- eta testu-zailtasun asko ditu, eta horietako batzuk, beharbada, profetaren ipar-dialektoaren ondorioz azal daitezke.
Bilakaera historikoa
Hebreera aldatu egin zen denborarekin. Kroniken liburuaren hizkuntza, adibidez, Erregeena ez bezalakoa da. Arameoa hizkuntza nagusi bihurtu zen Siro-Palestina eskualdean, eta eragina izan zuen hebrean, eta, azkenik, zenbait eremutan lekualdatu zuen. Nehemías 13.24 kexu da ezkontza mistoetako haur batzuek jada ezin izango luketela Judaren hizkuntzaz hitz egin, baizik eta "Ashdod-en hizkuntzaz" hitz egiten zutela. Baliteke hori filistea hizkuntzaren aztarna bat ez izatea (baina hori ez da baztertu behar), arameoa baizik.
Aroaren lehen mendeetako idazkera rabinikoak hebrear forma bat erabiltzen du, hebrear misnaiko izenez ezagutzen dena (Misná izenez ezagutzen den lege-tratatuen bildumakoa, de ca. 200). Orduan, oro har, jende arruntak hizkuntza hori inoiz erabili ez zuela uste izan zuten, arameoaren eraginpean sortutako hizkuntza erudita izan baitzen. Orain, oro har, onartu egiten da rabyek ez zutela erudita hizkuntza bat egin, baizik eta a azken mendeetan garatu zen hebrearen forma bat erabili zutela. C. Ondorio hori hizkuntzaren izaera eta testu rabinikoetako erreferentziak aztertzetik hasi eta jende arruntak erabiltzen duen arte agertzen da, eta hizkuntza-erabilera horrek, zalantzarik gabe, agerian uzten du Copper de Qumrán erroiluen atzealdean eta Bigarren Iraultza Juduaren (132-135) gutun batzuetan agertzen dela.
Lehen mendean Judan erabili zen hebreera herri-herri gisa, baina arameoa eta greziera ere hitz egin ziren, eta arameoa Galilearen iparraldean nagusitu zela erakusten duten ebidentziak daude. Jesús Vino de Galilea eta, segur aski, arameoz hitz egin zuen. Ebanjelioetan aipatzen diren hitzetako batzuk arameoan daude, nahiz eta batzuk (adibidez, "* abba" eta "ephphatta") hebrearra edo arameoa izan daitezkeen. Litekeena da, halaber, hebreeraz hitz egitea, batez ere Judera egindako bisitetan. Zenbait azterlanek (ikus kanpoko estekak) adierazten dute ziurrenik Jesusek hebreeraz hitz egingo zuela "Galilearen azentuarekin".
Badirudi, lehen begiratuan, Testamentu Berriko zenbait txatal hebreeraz ari direla, eta greziar hitzak, Hebreo gisa itzulitakoak (hebraisti), hizkuntza horri egiten diola erreferentzia Apokalipsian 9,11; 10,16. Baina arameoa ere erabiltzen da, hala nola Gabbatha en Golgotha en Juan 19,13-17, eta horrek, ziurrenik, judutarrek hitz egiten duten hizkuntza semitikoa adierazten du (grezieraz bestelakoa), bai hebreera bai arameoa barne, hebreeraz hitz egin ordez, arameoa aipatuz. Era berean, aramea Akeldema esamoldea «Hechos 1.19» atalean «bere hizkuntza» esaten da, hau da, Jerusalemeko jendearen hizkuntza.
Bigarren Iraultza Juduaren ondoren, hebrearra herri-hizkuntza gisa hil zen Palestinan, segur aski II. edo III. mendearen amaieran. Hala ere, judutarrek hizkuntza erlijioso, erudita eta literario gisa erabiltzen jarraitzen dute, eta egoera jakin batzuetan ere hitz egiten dute. Herrixka gisa XIX. mendearen amaieran soilik berriztatu zuten, eta gaur egun Israelgo Estatuko hizkuntza bizia da.
Hebreera klasikoa
Lehendabiziko aztarnak K.a. VI. mende ingurukoak dira. Hizkuntza sakratutzat hartzen da.
Hebreera modernoa
Gaur egungo mintzairak "hebreera berri", "hebreera israeldar" edo "hebreera israeldar estandar" izenak ere hartzen ditu. Hizkuntza batua da, baina hiru dialekto nagusi daude:
Idazkera
Normalean, hebrear alfabetoa erabiltzen da: אלף-בית. Hala ere, latindar alfabetoa z ere idazten dute.
Hebreera eskuinetik ezkerrera idazten da, hogeita bi letrako alfabeto batekin. Hasieran kontsonanteak baino ez zituzten adierazten, baina V, Y eta H, berriz, bokal luze eta bokal jakin batzuk hitzaren amaieran adierazteko ere erabiltzen dira (V =/u/; Y =/i/; H =/a/, /o/ eta /e/; V eta Y geroago erabili ziren/edo/eta/edo, hurrenez hurren), gutxienez K.a. X mendera arte eta V. eta Y hitzaren barruan, IX. mendera arte. Kontsonante laguntzaile horiek bokalak adierazteko idazten dira, eta beste hizkuntza semitiko batzuetan ere erabiltzen dira; nikud (puntu) deitzen zaie.
Qumranen testuetan eta berandu idatzitako idazkietan, letrak gehiago erabili ziren bokalak irudikatzeko. Bokalak irudikatzeko sistema osoa, kontsonanteei puntuak gehituz, askoz beranduago garatu zen, V. eta X. mendeen artean.
Fonologia
Atal honetan, hebrear modernoaren deskribapena egiten da; hebrear zaharraren edo biblikoaren alderdi batzuk desberdinak dira. Ahoskeran hebrear modernoak kontsonante kopurua murrizten du.
Kideak
Alderrai (dementzia)
Psikiatrian, alderrai ibiltzea, etxetik aterata nora ezean hara eta hona galdurik ibiltzeko portaera, buruko gaitz zenbaiten sintoma eta ondorioa da. Bereziki Alzheimer gaitza duten pertsonengan gertatzen da. Ekidin beharreko portaera da, alderrai dabilen pertsonak istripuak izateko arrisku handia duelako, ahalmen urriko adineko pertsonak izaten baitira portaera hau izaten dutenak. Horretarako, zaintzaileen presentzia gomendatzen da, egun teknologiari esker pertsona horiek kontrolatzeko hainbat gailu asmatu badira ere.
Hebreera
Fonologia
Hebrear modernoaren bokal-inbentarioa: Inbentario hori oso desberdina da hebrear zaharretik, elementu gehiago baitzituen.
Porumbești
Porumbești Errumaniako udalerri bat da, Satu Mare konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Hebreera
Kontsonanteak
Hebrear modernoaren inbentario kontsonantikoa
Porumbești
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Hebreera
Gramatika
Gramatikan, Europako hizkuntzen sintaxirako hurbilketa bat aurkezten du, baita hizkuntza horietatik datozen mailegu lexiko ugari ere.
Tipologiaren ikuspegitik, hebreera fusio-maila handiko hizkuntza sintetikoa da. Oinarrizko ordenari dagokionez, hebrearrak SVO du eta preposizioak erabiltzen ditu, hasierako nukleoa izateko joerarekin. Gainera, lerrokatze morfosintaktiko izenduna eta akusatiboa du.
Ameriketako Estatu Batuetako Marineen Gorputza
Ameriketako Estatu Batuetako Marineen Gorputza edo USMC, Ameriketako Estatu Batuetako Indar Armatuak osatzen dutenaren armadetako bat da. Honen helburua, herrialdea itsasotik zaintzea da, Itsas Armadaren laguntzaz. Munduko marine talderik handienetakoa da. Armada honetako soldadu bakoitzari Marine deitzen zaio.
Indar armatu honen ereserki ofiziala Marines' Hymn delakoa da.
Nogent-le-Phaye
Nogent-le-Phaye Frantziako udalerria da, Eure eta Loir departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 503 etxebizitza zeuden, 463 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 21 bigarren erresidentzia ziren eta 19 hutsik zeuden. 497 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 463 etxebizitza nagusietatik 358 bere jabearen bizilekua ziren, 93 alokairuan okupaturik zeuden eta 12 doan lagata zeuden; 35 etxek bi gela zituzten, 52 etxek hiru zituzten, 87 etxek lau zituzten eta 289 etxek bost zituzten. 385 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 177 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 249 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 771 ziren, horien artean 580 aktiboak ziren eta 191 inaktiboak ziren. 580 pertsona aktiboetatik 547 lanean zeuden (284 gizon eta 263 emakume) eta 33 langabezian zeuden (14 gizon eta 19 emakume). 191 pertsona inaktiboetatik 65 erretiraturik zeuden, 85 ikasten zeuden eta 41 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Nogent-le-Phaye udalerrian 452 unitate fiskal zeuden, 1.228,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.580 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 87 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 12 eraikuntza enpresak ziren, 29 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 8 zerbitzu enpresak ziren, 8 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 21 zerbitzu publikoetatik, 1 funeraria zen, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 4 zurginak, 3 iturginak, 2 eraikuntza enpresak, 1 ile apaindegia, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 altzari denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Nogent-le-Phaye udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 eta botika 1 bat zegoen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Chillón
Chillón Ciudad Realgo udalerria da, Valle de Alcudia eskualdean dagoena.
Nogent-le-Phaye
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Sigfrid Edström
Johannes Sigfrid Edström (Morlanda, 1870eko azaroaren 11 - Stockholm, 1964ko martxoaren 18a) suediar industrialaria izan zen. Nazioarteko Batzorde Olinpikoko 4. presidentea izan zen 1942tik 1952ra.
Göteborgen, Zurichen eta Estatu Batuetan ikasi zuen. Gaztetan atletismoko esprinterra izan zen. 1900etik 1903ra Göteborgeko tranbien zuzendaria izan zen eta hauek elektrifikatzeaz arduratu zen.
1920an NOBko kide bihurtu zen, eta 1931n presidenteorde. Henri de Baillet-Latourren oinordekoa izan zen, 1942an hil ondoren. Mundu Gerraren ondoren, olinpismoa berpiztu eta 1952an erretiratu zen.
1931n, Paavo Nurmiri 1932ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartzea debekatu ziotenetako bat izan zen.
Carlos Ruiz del Castillo
Carlos Ruiz del Castillo Catalán de Ocón (Donostia, - Madril, ) gipuzkoar legelari eta politikaria izan zen. Partido Social Popular alderdiko kidea, katedraduna izan zen Santiago de Compostelako Unibertsitatean. Gerra Zibilean atxilotua, ihes egin zuen. Frankismoaren garaian, hainbat kargu izan zituen.
Niki de Saint Phalle
Niki de Saint Phalle, Catherine-Marie-Agnès Fal de Saint Phalle jaioa (Neuilly-sur-Seine, Frantzia,, La Jolla, Kalifornia, ) frantziar artista plastiko, margolari, eskultore eta zinemagile izan zen. Lehen emakumeetako bat izan zen, bere obra artistikoagatik nazioarteko aitortza jasotzen XX. mendearen erdialdean. Autodidakta izanik, zenbait artistek inspiratu zuten bere lana, hala nola, Gaudí, Dubuffet eta Pollock-en inspiratu zen 50eko hamarkadaren amaieran unibertso bakar bat sortzeko, oso orijinala, beste joerak eta mugimenduk albo batera utzita.
Bizitza
Aita frantziar eta ama amerikarraren, bost seme-alabetatik bigarrena zen. Haurtzaroa New Yorken eman bazuen ere, Frantziako senideekin lotura mantendu zuen, maiz bidaitzan eta egonaldiak izaten. Gaztea zela, modelo gisa lan egin zuen, Vogue eta Life aldizkarietan azaldu zen. 18 urterekin bere haurtzaroko lagunarekin ihes egin zuen, Harry Mathews poeta. Ondoren, 1950 hamarkadan, harekin ezkondua, senar-emazteak norberaren formakuntzan eta ibilbide artistikoan sakondu zuten, musikan Mathewsek eta margolaritzan Nikik, Espainia, Frantzia eta Italian. Bi seme-alaba izan zituzten. Nikiri Mallorcan bizi zirela, Antonio Gaudíren lanak zirrara egin zion eta Güell parkea inspirazio iturri bilakatu, eskulturan sakontzen jarraitzeko,objektu eta material ezberdinekin. Berriz Parisen, Nikik hainbat egileen lanak aztertu zituen: Paul Klee, Henri Matisse, Pablo Picasso eta Henri Rousseau.