cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Biologia zelular
(4) besikula
Ikas
Animazio pedagogikoak
Ikasek irakasleendako formakuntza eta informazio saioak antolatzen ditu, baita ere pedagogia saileko animazioak.
Biologia zelular
(5) erretikulu endoplasmatiko latza
(6) Golgiren aparatua
Ikas
Animazio pedagogikoak
- Inauteriak eskoletan
Biologia zelular
(7) zitoeskeletoa
Ikas
Animazio pedagogikoak
- Hizkuntz baliabide numerikoen erabilera
Ikasmaterialgintza
Ikus beherago argitalpen nagusien atala.
Biologia zelular
(8) erretikulu endoplasmatiko leuna
Ikas
Zuberoko adarra
Zuberoako adarra ideki zuen IKASek Maulen, 2003ko azaroan, bere eginkizunen Zuberoako beharrei egokitzeko, bereziki dokumentazio eta animazio sailetan.
Biologia zelular
(9) mitokondrioak
Ikas
Antolakuntza
IKAS Uztaritzen kokatua da, Lapurdiko bizkondeen karrikako 81 zenbakian.
Biologia zelular
(10) bakuoloa
Ikas
Antolakuntza
Elkarteburua Maite Erdozaintzi-Etxart da eta zuzendaria Aines Dufau. Hamar langile ari dira IKASen.
Administrazio kontseilua
Administrazio kontseilua honela osatua da :
Biologia zelular
(12) lisosoma
Ikas
Argitalpen batzordea
Batzorde pedagogikoak eta zientifikoak ikasmateriala ikuskatzen du, Ikasek argitaratu aitzin. Hezkuntza saileko ikuskariz, unibertsitariz eta euskaltzainez osatua da.
Shuri gaztelua
Shuri gaztelua (首里城) Japoniako Okinawa prefeturako hiriburua den Nahan dagoen gaztelua da. Ryuku Erresumako jauregi nagusia izan zen. UNESCOk Gizateriaren Ondare izendaturiko Gusuku aztarnategiak eta Ryukyuko Erresumako antzeko eremuak multzoaren barnean dago.
Ikas
Zientziak
Musika
Biologia zelular
Zelulen biologia, biologia zelularra edo zitologia (grezierako kytos hitzetik, "edukiontzi") zelulak ikertzen dituzten diziplina zientifikoen multzoa da. Ikerketa-alor honek zelulen propietate fisiologikoak, egitura, barnean dituzten organuluak, ingurunearekin dituzten elkarrekintzak, bizitza-zikloa, zatiketa eta heriotza aztertzen ditu, bai maila mikroskopikoan zein molekularrean. Zelulen biologiaren ikerketak bakterioak eta protozooak bezalako organismo zelulabakarretik hasi eta ugaztunak bezalako organismo zelulanitz konplexuen zelula berezituak barne hartzen du.
Shuri gaztelua
Historia
Ez da ezagutzen eraikitze data baina Sanzan Aroan (1322-1429) izan zela badakigu. Litekeena da Gusuku aroan eraiki ziren gazteluen garaiklidea izatea. Shō Hashik Ryukuko hiru erresumak batu zituenean bertan ezarri zuen bere egoitza eta Sho dinastiak agindu zuen harik eta 1609an japoniarren inbasioa iritsi arte.
Saint-Ciers-Champagne
Saint-Ciers-Champagne Frantziako udalerria da, Itsas Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biologia zelular
Zelulen ezagutza oinarrizkoa da zientzia biologiko guztietarako. Bereziki garrantzitsua da esparru biomedikoan, esaterako minbizien ikerketarako eta garapen-biologiarako. Zelula guztien funtsezko antzekotasunak oinarri bateratua eskaintzen die genetika, biokimika, biologia molekularra eta immunologia bezalako alorrei.
Shuri gaztelua
Historia
Bigarren Mundu Gerraren aurretik altxor nazional izendatu zen baina Okinawako gudan erabat suntsitua izan zen. 1945eko maiatzaren 25ean USS Mississipi gerrauntziak hiru egunez bonbakatu zuen eta maiatzaren 27an suak erre zuen.
Saint-Ciers-Champagne
Biztanleria
2007an Saint-Ciers-Champagne udalerrian erroldatutako biztanleak 364 ziren. Familiak 164 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 44 bakarrik bizi ziren emakumeak), 44 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 48 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Shuri gaztelua
Historia
2019ko urriaren 31n piztu zen suteak gazteluaren sei eraikin kiskali zituen, horien artean Seiden, Hokuden, Nanden eta Bandokoro izenekoak.
Saint-Ciers-Champagne
Etxebizitza
2007an 181 etxebizitza zeuden, 162 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 177 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 162 etxebizitza nagusietatik 109 bere jabearen bizilekua ziren, 31 alokairuan okupaturik zeuden eta 23 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 11 etxek bi zituzten, 19 etxek hiru zituzten, 48 etxek lau zituzten eta 84 etxek bost zituzten. 134 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 69 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 75 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 218 ziren, horien artean 169 aktiboak ziren eta 49 inaktiboak ziren. 169 pertsona aktiboetatik 154 lanean zeuden (82 gizon eta 72 emakume) eta 15 langabezian zeuden (8 gizon eta 7 emakume). 49 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 20 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Shuri gaztelua
Seiden
Eraikin nagusia da eta Ryukuar estiloan egina dago bertako kareharria eta egurrarekin. 2019ko urriaren 31n sute batek suntsitu zuen.
Oxyurichthys microlepis
Oxyurichthys microlepis Oxyurichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Shuri gaztelua
Tamaudun
Shō dinastiaren mausoleoa da. 2.442m²-ko azalera dauka eta 18 errege daude bertan hilobiratuta, lehena Shō En (1476an) eta azkena Shō Tai (1920an). 1945ean Okinawako gudan mausoleoa oso kaltetua izan zen baina hilobiak ez.
Shureimon atea eta Sonohyan-utaki
Shureimon atea Shō Shin erregeak eraiki zuen 1519an. Erregeak errezatzeko erabiltzen zuen Sonohyan-utaki eraikinerako sarrera da.
Morschen
Morschen Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Shuri gaztelua
Kankaimon atea
1477-1500 inguruan eraikitako atea da. 1945ean erre egin zen baina 1974an berreraiki zuten.
"Nazioen arteko zubia" kanpaia
721 kilogramo dituen kanpai hau 1458an ezarri zen gazteluko eraikin nagusian. "Nazioen arteko zubia" izena du, bertan idatzita baitaude Japonia, Txina, Korea eta Asiako beste hainbat herrialderen izenak.
Saint-Ciers-Champagne
Diru sarrerak
2009an Saint-Ciers-Champagne udalerrian 163 unitate fiskal zeuden, 373 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.841 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen eta 2 zurginak.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
2000. urtean Saint-Ciers-Champagne udalerrian 33 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.000 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Santa Croya de Tera
Santa Croya de Tera Zamorako probintziako udalerria da, Benavente y Valles eskualdean dagoena.
Oxyurichthys mindanensis
Oxyurichthys mindanensis Oxyurichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Cordylus rivae
Cordylus rivae Cordylus generoko animalia da. Narrastien barruko Cordylidae familian sailkatuta dago.
Odontospiza caniceps
Odontospiza caniceps Odontospiza generoko animalia da. Hegaztien barruko Estrildidae familian sailkatua dago.
Gagnac-sur-Cère
Gagnac-sur-Cère Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Gagnac-sur-Cère udalerrian erroldatutako biztanleak 721 ziren. Familiak 311 ziren, horien artean 94 pertsona bakarrekoak ziren (39 bakarrik bizi ziren gizonak eta 55 bakarrik bizi ziren emakumeak), 118 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 71 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 452 etxebizitza zeuden, 324 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 93 bigarren erresidentzia ziren eta 35 hutsik zeuden. 431 etxeak ziren eta 19 apartamentuak ziren. 324 etxebizitza nagusietatik 272 bere jabearen bizilekua ziren, 39 alokairuan okupaturik zeuden eta 12 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 14 etxek bi zituzten, 51 etxek hiru zituzten, 109 etxek lau zituzten eta 148 etxek bost zituzten. 257 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 155 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 140 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 407 ziren, horien artean 302 aktiboak ziren eta 105 inaktiboak ziren. 302 pertsona aktiboetatik 282 lanean zeuden (142 gizon eta 140 emakume) eta 20 langabezian zeuden (10 gizon eta 10 emakume). 105 pertsona inaktiboetatik 43 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 42 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Gagnac-sur-Cère udalerrian 310 unitate fiskal zeuden, 715,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.923 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 33 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 3 igeltseroak, 2 margolariak, 2 zurginak, 2 iturginak eta 1 jatetxe.
2000. urtean Gagnac-sur-Cère udalerrian 31 nekazaritza-ustiategi zeuden, 288 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Koňuš
Koňuš Eslovakiako udalerri bat da, Sobranceko barrutian kokatuta. 23,23 km²ko azalera du eta 344 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1414. urtekoa da.
Conceição (Paraíba)
Conceição Brasilgo udalerri bat da, Paraíba estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Shaaré Tikva sinagoga
Shaaré Tikva sinagoga (Sinagoga Shaaré Tikva Itxaropenaren Ateak sinagoga ) Lisboako sinagoga da. XV. mendearen ondoren Portugalen eraiki zen lehenengo sinagoga da; bitarte luze horretan judutarren erlijioa debekatuta egon zen. 1904an inauguratu zen.
Historia
Judutarren presentzia Lisboan Erdi Arotik ezagutzen da. Komunitate hau kolpe latza ezagutu zuen 1497an; urte horretan, Manuel I.a Portugalgoak Portugalgo guztiak ixteko agindua eman baitzuen eta judutarrek kristuak bihurtzen ez baziren (cristãos novos) kanpora joan behar zuten. Agindu hori hobeto ezartzeko 1536tik aurrera Inkisizio portugaldarra sortu zen.
Santa Eufemia del Barco
Santa Eufemia del Barco Zamorako probintziako udalerria da.
Shaaré Tikva sinagoga
Historia
1897an, ordea, Lisboako sinagoga nagusia sortzeko batzorde bat antolatu zen. Proiektua Miguel Ventura Terra arkitektoaren eskuetan jarri zen eta lanak 1902an hasi ziren. Dena dela, garaiko legediak katolikoak ez ziren tenpluek ezin zuten kalera eman zuzenean; horregatik sinagoga barruko patio batera ireki zen. 1904an inauguratu zen.
Estiloa
Arkitektonikoki eraikin bizantziarren imitazioa da.
Santa Eufemia del Barco
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 248 biztanle zituen.
Manoel Afonso Júnior
Manoel Afonso Júnior (1991ko azaroaren 14a - ) Brasilgo futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Gamba Osaka.
Amaya (argipena)
Amaya izenak adiera hauek ditu:
Haize-arrosa
Haize-arrosa edo nabigazio arrosa, inguruan, ostertzaren zirkunferentzia banatzen den norantzak adierazita dituen zirkulu bat da.
Nabigazio kartetan, itxuraldatutako 32 erronboz irudikatzen da, mutur batetik lotuta daudenak, beste batek, ostertzeko zirkuluko norantza adierazten duen bitartean. Horren gainean, zitori horia kokatzen da, zeinekin Iparraldea adierazten den, XVI. mendetik dokumentatua.
Ostertzaren zirkulua banatzen den sektore ezberdinetan haizearen batez besteko intentsitatea adierazten duen diagrama bat ere izan daiteke.
Omar
Omar ibn al-Jattab (عمر بن الخطاب, Umar ibn Al-Khattāb, Umar Al-Khattaben semea; Meka, c. 589 - Medina, ) edo soilik Omar kalifa ortodoxo deiturikoen artean bigarrena izan zen, Mahoma hil ondoren eta Abbastar Kaliferria ezarri aurretik islamdar inperioak izan zituen lehen gobernariak. Omar, Abu Bakrren ondorengoa izan zen, eta 634tik 644ra arte gobernatu zuen.
Mekan jaioa 589 inguruan, hasiera batean, Mahomaren eta erlijio berriaren fededunen aurka borrokatu zuen, baina, beranduago, Islamera bihurtu zen, eta profetaren ordezkaririk leialenetakoa izan zen. Gainera, Mahomaren aitaginarreba zen, profeta, Omarren alaba zen Hafsarekin ezkondu baitzen.
Behin kalifa aukeratua izan ondoren, Umarrek Bizantziar Inperioa eta Persiaren aurka borrokatu zuen. Mediterraneo itsasoaren ekialdeko zatia konkistatzera abiatu zen, bere ondorengoek hedatuko zuten islamdar inperioaren oinarriak ezarriz. Siria bizantziarra 638an konkistatu zuen, Egipto 642an, eta Mesopotamia, ordutik aurrera Irak bezala ezagutuko dena, urte berean, Nehavendeko guduaren ondoren. Konkistatutako lurralde guztietan jada existitzen ziren egitura administratiboak mantendu zituen, eta ez zen bertako biztanleen sinesmen erlijiosoekin amaitzen saiatu, beste arrazoi batzuen artean, musulmanak ez zirenak, dhimmiak edo "babestuak" estatutupean jarri zituelako, zerga berezi bat ordaintzera behartzen zituena, islamdar estatuari diru sartze garrantzitsuak ematen zizkiona. Bere tropak, konkistatutako tokietan, biztanleriatik isolatuta mantentzen zituen, eta lortutako diruarekin ordaintzen zituen.
Omar Sinestunen Printzea (أمير المؤمنين, amīr al-muminīn) titulua eraman zuen lehen kalifa izan zen. Hejiraren aroa ezarri zuen, islamdar egutegia honen araberakoa delarik, 622ko uztailaren 16an hasiz. Harkaitzeko Kupula ospetsua Jerusalemen eraikitzea ere agindu zuen, tradizioaren arabera, Abraham bere seme Ismael (judu-kristau tradizioan Isaak) sakrifikatzeko zorian egon zen arrokaren inguruan, eta nondik Mahoma zerurantz igo zen.
644ko azaroaren 3an hil zuen Firūz izeneko esklabo persiar batek, estatuko hiriburu zen Medinako meskitan. Uthmanek ordezkatu zuen.
Galizierazko Wikipedia
Galizierazko Wikipedia edo Galipedia Wikipediaren galizierazko edizioa da. 2009ko irailean 51.000 artikulu baino gehiago zituen.
Fortuna (Maranhão)
Fortuna Brasilgo udalerri bat da, Maranhão estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Galizierazko Wikipedia
Estatistikak
2007ko ekainaren 23an, 25.000 artikuluak gainditu zituen, eta artikulu gehien zituen 39. Wikipedia zen.
2008ko urriaren 12an, 40.000 artikuluak gainditu zituen, 22 hilabete lehenago zituenen bikoitza.
2009ko uztailaren 23an 50.000 artikuluak gainditu zituen.
2013ko martxoaren 4an 100.000 artikuluak gainditu zituen.
K.a. 82
K.a. I. mendearen taula (K.a. II. mende | K.a. I. mende | I. mende)
K.a. 100ko hamarkada | K.a. 90ko hamarkada | K.a. 80ko hamarkada | K.a. 70ko hamarkada | K.a. 60ko hamarkada
K.a. 87 | K.a. 86 | K.a. 85 | K.a. 84 | K.a. 83 | K.a. 82 | K.a. 81 | K.a. 80 | K.a. 79 | K.a. 78 | K.a. 77
Partikula kutxan harrapatuta
Partikula kutxan harrapatutako ereduak (edo potentzial infinituko kutxak), mekanika kuantikoan, zeharkatu ezinezko mugen artean mugimenduan aurkitzen den partikula bat deskribatzen du. Sistema klasikoa eta kuantikoaren arteko ezberdintasunak adierazteko adibide hipotetiko bezala erabiltzen da. Sistema klasikoan, partikula kutxa luze baten barruan sartzean, hau edozein lekutik libre mugitu daiteke leku batean edo bestean egoteko probabilitate gehiago egon gabe. Kutxa estutzen dugunean (nanometro gutxi batzuetako eskalan) efektu kuantikoek garrantzia hartzen dute. Partikulak energia maila positibo jakin batzuk soilik har ditzake. Aldi berean, partikularen energia ezin da nulua izan, ezin baitu erabat geldirik egon. Gainera, bere energia mailaren arabera probabilitate handiagoa dago leku batzuetan aurkitzeko besteetan baino. Horrez gain, partikula ezin da posizio zehatz batean detektatu baizik eta nodo espazialean.
Problemaren planteamendua
Problema hau hainbat dimentsio ezberdinetan plantea daiteke. Sinpleena dimentsio bakarrekoa izanik eta erabilgarriena hiru dimentsioetakoa. Dimentsio batean, gure partikula x ardatzaren menpe aurkitzen da, hasiera eta bukaera paretek mugatzen dutelarik. Hiru dimentsioetan aldiz, partikula x, y eta z ardatzen menpe izango dugu.
Fisikaren ikuspuntutik kutxaren barnean dagoen partikulak ez du inongo indarrik jasaten, hau da, bere energia potentziala konstantea da eta ondorengo eragiketetan zerotzat hartuko dugu. Kutxaren paretetan eta hauetatik kanpo pontentzialak infiniturantz jotzen du, zeharkaezin bihurtuz. Hau dela eta Schrödinger-en ekuazioaz balia gaitezke soluzio bat aurkitzeko.
Eredu hau mekanika klasikoaren ikuspuntutik landuko bagenu lortutako emaitzak zentzuzkoak eta intuitiboak lirateke. Aldiz, mekanika kuantikoan Schrödinger-en ekuazioa aplikatuz lorturiko emaitzak ez dira intuitiboak. Izan ere, mekanika kuantikoan partikulak energia maila espezifiko batzuk soilik izan ditzazke, hau da, energia kuantizatuta dago eta ez da posible energia zero izatea. Gainera, partikula kutxa barnean aurkitzeko probabilitateak ez dira uniformeak (zenbait posiziotan aurkitzeko probabilitateak altuak diren bitartean beste zenbait posiziotan ezinezkoa da partikula bertan aurkitzea). Nahiz eta, printzipio hauek esperimentu ugariren bitartez baieztatuak izan ez dira munduarekiko dugun ikuspegiarekiko logikoak.
Dimentsio bateko kutxa (1D)
Problemaren eredurik errezena dimentsio bateko kutxa da, zeinetan partikularen masak m, [0,L] arteko edozein posizio hartu dezake. Egon daitezkeen egoera geldikorrak aurkitzeko beharrezkoa da dimentsio bateko eta denborarekiko independientea den Schrödinger ekuazioa planteatzea. Potentziala kutxa kanpoan infinito da, hau da, partikula eremu horietatik ateratzeko probabilitatea nulua da. Kutxa barruan, berriz, potentziala zero da. Ondorioz, kutxaren barruko Schrödinger ekuazioa honako hau da:
Ondorengo mugak kontuan hartuz kutxaren kanpoaldeko uhin funtzioa nulua da.
non,
Energia mailak
Uhin funtzio bakoitzari dagokion energia honela idatz daiteke.
Mossautal
Mossautal Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Partikula kutxan harrapatuta
Energia mailak
Energia mailak n zenbakiaren berbidurarekin handitzen dira, hori dela eta, energia mailen arteko distantzia handituz doa n handituz doan heinean. Hartu dezaken maila baxuena argazkian agertzen den lehenengo egoera da eta horrela adierazten da:
Ikusten den bezala, energia maila kuantizatuak bakarrik dira posible. Gainera, n ezin denez zero izan, energiaren balio minimoa ere ez. Energia honi zero puntuko energia deritzogu, eta ziurgabetasun printzipioaren bidez azaltzen da. Partikula soilik eremu mugatu batean mugitu daitekenez, posizioak goi muga bat dauka (kutxaren luzera, L). Ziurgabetasun printzipioari erreparatuz, partikularen mugimendua ezin da zero izan. Partikulak energia bat izan behar du eta hau handitu egingo da kutxaren luzera txikitzen den heinean.
Uhin funtzioak
Aurretik aipatutako Schrödinger ekuazioa bigarren ordeneko eta koefiziente konstanteko ekuazio diferentzial lineala da. Honen emaitza orokorra hurrengoa da:
non, A eta B, orokorrean, zenbaki konplexuak dira eta mugetako baldintzak bete behar dituzte. Bestalde, k uhin zenbaki bezala ezagutzen da eta E zenbaki erreala denez, hau ere erreala da. Dimentsio bateko kutxaren emaitza lortzeko, A eta B muga baldintza egokiak bete behar dituzte. Lehen muga baldintza kontuan hartuz. \psi(0)=0 eta jakinda dela eta  dela B = 0 izango da eta uhin funtzioa ondokoa izango da:
eta x = L\; puntuan:
Hala ere, ez dakizkigu K eta A-ren balioak. Dimentsio bateko kutxaren irudikapenean oinarrituz. Uhin funtzio hau nulua izateko bi aukera daude, alde batetik, A=0\;, ezinezkoa dena (partikula kutxatik kanpo egongo da) eta bestalde, erabilgarria dena.
n = 0\, balioa ezeztatu egiten da \psi=0 eta aurrekoan bezala partikula kutxatik kanpo egongo litzatekelako. Aldi berean, balore negatiboak ezeztatzen dira, uhin funtzioaren karratua \psi^* \psi positiboa izango delako beti eta balore negatiboak ez luketelako beste egoera berririk emango.
A\, balorea lortzeko uhin funtzioa normalizatu egin behar da. Partikula espazioko leku konkretu batean aurkitzen dela dakigunez eta probabilitate dentsitatea adierazten duenez, probabilitate dentsitatearen integrala x\, espazio osoan berdin bat izan behar da:
Ekuazio honetatik A balio absolututzat duen edozein zenbaki konplexu dela ondorioztatu dezakegu. Azkenik, lortutako balioak ekuazio orokorrean ordezkatuz dimentsio bateko kutxako partikulari dagozkion autofuntzio eta energia balioen multzoa lortzen da.
Hiru dimentsioko kutxa (3D)
Atal honetan, partikula Lx, Ly eta Lz aldedun kutxa ortoedriko batean dago harrapatuta. Problema honi soluzio bat aurkitzeko modu sinpleena koordenatu kartesiarretaz baliatzea da. Schrödinger-en ekuazioa betetzen duten sistema fisiko baten egoera geldikorrak, honako hauek dira:
Kutxa kanpoko uhin-funtzioa zero da, honek esan nahi duena da, ez dagoela probabilitaterik partikula kutxatik kanpo aurkitzeko, hau da, gure partikulak ez du kutxatik ihes egingo. Goiko ekuazioa (2) bere osagaietan bana daiteke soluzioa aurkitzeko:
Non, zenbaki kuantiko deiturikoak, zenbaki osoak diren eta dimentsio bakarreko kasuan bezala bete behar den. Energiaren balio posibleak kuantizatuta daude eta honela adierazten dira:
Aplikazioak
Bere matematika sinpleagatik, partikula kutxan eredua beste eredu konplexuago batzuen soluzio gerturatuak bilatzeko erabiltzen da. Eredu horietan, partikula potentzial elektriko baxuko eremu estu batean harrapaturik dago, non mugek potentzial altua dute. Kutxa kuantikoaren sistema hauek garrantzitsuak dira optoelektronikan, eta beste zenbait gailuetan erabiliak izan dira adibidez, kutxa kuantikoko laserra, kutxa kuantikoko infragorri fotodetektagailua. Baita ere, metal finitu bateko elektroi libren gerturaketarako.
Ondorioak
Uhin-funtzioak jarraia izan behar duenez eta gure mugetan zero balioa hartzen duenez energiak kuantizatua egon behar du, hau da, ezin du edozein energia balio izan. Hau izanik mekanika kuantikoa eta tradizionala bereizten dituen ezaugarri nagusietako bat da. Bestalde, aipatu bezala, energia ezin da zero izan kasu honetan. Honek esan nahi du partikula ezin dela geldirik egon, izan ere, potentziala nulua izanik, energia guztia zinetikoa delako.
Tifis
Greziar mitologian Tifis Argo ontziaren lemazaina zen, argonautak urrezko ahari-larruaren bila joan zirenean ontziratu ziren ontziarena.
Guraso ezberdinak ematen zaizkio, Forbante lapitarra eta Hirminaren (Elideko Epeo erregearean alaba bat) semea, Hagniorena edo Beoziako Tiferena.
Bere bidaietako batean, Medeak, Tritonek oparitu zion katilu magiko baten bidez, Libiako Tritonis lakutik itsasora, basamortuan zehar, arriskurik gabe heltzeko jarraitu behar zuen bidea erakutsi zion.
Tifis, bapateko gaixotasun arraro bategatik hil zen mariandinarren herrialdean, Itsaso Beltzaren hegoaldeko kostaldean, moirek gehiago nabigatu behar ez zuela erabaki zutenean. Argoko lemazain bezala, Anzeok ordezkatu zuen, Likurgo edo Poseidonen semeak.
Sinagoga Handia (Gibraltar)
Sinagoga Handia (Great Synagogue Kahal Kadosh Sha'ar HaShamayim (קהל קדוש שער השמיים) Gibraltarko sinagoga da. 1724an irekina, Iberiar Penintsularen funtzionamenduan egon den sinagoga zaharrena da zeren eta beste guztiak indarrez itxia araziak izan baitziren, 1492an Espainiatik eta 1497an Portugaletik.
Historia
1724an, Isaac Nieto londrestarrak sortu zuen. Horretarako Richard Kanek, orduko Gibraltarko gobernadoreak, judutarrei lursail bat eman zien. Behin baino gehiagotan berreraikia, egungo eraikina 1812koa da.
Estiloa
Estetikoki Amsterdamgo portugaldar sinagogarekin (1675) eta Londresko Bevis Marks sinagogarekin (1701) antza handia du.
Dekaedro
Geometrian, Dekaedroa hamar aurpegiko poliedroa da. 16 erpin, 10 aurpegi eta 24 ertz ditu.
Aurpegi erregularrekin:
Aurpegi irregularrekin:
Lonchura cucullata
Lonchura cucullata Lonchura generoko animalia da. Hegaztien barruko Estrildidae familian sailkatua dago.
Quixaba (Pernambuco)
Quixaba Brasilgo udalerri bat da, Pernambuco estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Fábio Lopes
Fábio Rogério Correa Lopes (1985eko maiatzaren 24a - ) Brasilgo futbolaria da.
K.a. 81
K.a. I. mendearen taula (K.a. II. mende | K.a. I. mende | I. mende)
Fábio Lopes
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Cerezo Osaka.
K.a. 81
K.a. 86 | K.a. 85 | K.a. 84 | K.a. 83 | K.a. 82 | K.a. 81 | K.a. 80 | K.a. 79 | K.a. 78 | K.a. 77 | K.a. 76
Oxyurichthys notonema
Oxyurichthys notonema Oxyurichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Bretainiako Askapen Frontea
Bretainiako Askapen Frontea (Talbenn Diebiñ Breizh), FLB bezala ezagunagoa (Front de libération de la Bretagne), 1966n sortutako talde armatua zen, Emzav-en banaketa batetik sortua. 1532ko itun franko-bretoiaz aurreko eskubide eta foruen berrezarpena aldarrikatzen zuen, eta klase-borroka, zeltismoa eta europeismoa defendatuko zituen.
Jatorria
Lehen zuzendariak Yann Fouéré, Yann Puillandre, Yann Goulet, Gouerves doktorea eta p. Le Breton izan ziren. Atxilotuak izan ziren garai baten, baina Europako beste talde nazionalista txikien sostengua jasoko zuten (Eskozia, Flandes edota Irlandatik). Geroago, 1968n adar armatua sortuko zen, Armée Revolutionnaire Breton edo Armée Republicaine Breton izenekin ezagutuko zena, fronte politikoa eta militarra banatzeko asmoz. Talde honek 1966-1969 bitartean 33 ekintza burutu zituen "frantziar interes kolonialen" kontra, odolik isuri gabe, baita lehergaiak ere lapurtu ziren. Jatorri anitzeko militantzia bildu zuten, eta badirudi barne batasuna erreala baino teorikoa zela, erakundearen estiloa militarra izanagatik. Euren dotrina politikoa nahasia zen, nahiz eta Comité National de la Bretagne Libre batzen saiatu. Azken hau Dublinen sortu zuen Yann Goulet-ek, Bretainiar Alderdi Nazionaleko kide ohia eta erakundearen komunikatuetarako "postontzi" lanak egiten zituena.
Lehen ekintzak
Taldea berehala hasi zen ekintzan Arré eta Pre-en-Pail-eko telebista errepetidorearen leherketaren leherketa famatuarekin, Behe Bretainia luzaroan telebistarik gabe utzi zuena, eta gutxi geroago ekintza errepikatuko zuten Sant Brieg eta An Lorient-eko zerga bulegoaren leherketarekin. Ekintza guztiak aldarrikatzeko komunikatuak berdin amaitzen ziren: combattons les abus des fonctionnaires français en Bretagne avec le FLB ("Bretainiako frantziar funtzionarioen gehiegikeriak borrokatu ditzagun BAF-ekin").
Atxiloketa hauen ostean, kide batzuek Bretainiako Batasun Demokratikoko kide batzuekin batera Skoazell Breizh elkartea (Bretainiar Sorospena) sortu zuten, presoak eta euren senideei laguntza emateko asmoz. Halaber, presoen aldeko ekintzak koordinatzen zituzten, esaterako bretainiar musika jaialdiak. Aldi berean 300 bretainiar abadek agiri bat sinatu zuten askatasuna eskatuz. 1969ko uztailean amnistia eman zitzaien, eta gutxi geroago M. Gifflot eta Gw. Le Scouezec-ek Comité Revolutionnaire Breton, erakundea birsortzeko asmoz.
1971ean taldea berrantolatu zen eta lehergailu kanpaina berri bati ekin zioten. Aldi berean ideologia sozialistagoa garatu zuten. Baina 1972ko udan oso kolpe larria jaso zuten, 11 kide atxilotzean. Atxilotuei laguntza emateko sortutako taldeek (Comités de Soutien aux Détenus du FLB) militante berriak erakarri zituzten mugimendu bretonistarako. Honela, 1973n Front de Liberation de Bretagne pour la Liberation Nationale et le Socialisme sortu zen, baina epe laburrean legez kanpo utzi zuten, borroka politiko hutsean iharduteko borondate tinkoa adierazi arren, eta zuzendariak atxilotu zituzten. 1975ean desagertu zen.
Bitartean BAFek bere ekintzak aurrera eraman zituen, lehergailuak ipiniaz. Roc'h Tredudongo errepetidorea suntsitu eta berriro utzi zuten Behe Bretainia telebistarik gabe hilabetez. Azpimarratu daiteke Charles de Galle bretoierazko asteroko telebista saioaren aurkezlea zentsuratu zutela BAFeko presoen familiei laguntza emateko elkarte baten sorrera iragartzearrik.
1975ean BAFek Armée Republicaine Bretonekin bat egin eta borroka armatuarekin jarraitu zuten.
Smaug warreni
Smaug warreni Smaug generoko animalia da. Narrastien barruko Cordylidae familian sailkatuta dago.
Praenomen
Praenomen-a (praenomina pluralean), literalki «izenaren aurrekoa», Antzinako Erromatarren artean, egungo bataio izenaren antzekoa zen. Tria nomina («hiru izen») sistemaren lehen izena zen, ondoren, nomen-a erabiltzen zen, eta azkenik, cognomen-a, beti ere orokorrean hitz eginda. Hiritar estatusa zuten gizonek erabiltzen zuten, familia bereko gizonak euren artean bereizteko. Badirudi Erromaren historiaren hasieran praenomen ugari erabili zirela, baina denboraren poderioz, izen asko erabiltzeari utzi zieten eta Errepublika amaieran hogei izenek osatzen zuten zerrenda motz bat. Oso ezagunak zirenez, eta hainbeste errepikatzen zirenez, oro har, laburduraz idazten ziren.
Historia
Erromako herritarra izendatzeko tria nominen erabilera K.a. II. mendearen amaieran agertu zen, Errepublikaren garaiaren amaiera aldean. Hala ere, praenomena K.o. II. mendean erabiltzeari uzten zaio pixkanaka, K.o. IV. eta V. mendeetan nomena ere alde batera uzten da.
Erabilera
Praenomena gens berekoak izan, eta beraz, nomen bera zuten pertsonak bereizteko erabiltzen zen. Adibidez, jaiotza-ordena adierazten duten Quintus edo Sextus. Hala ere, praenomen balioa galduz joan zen, aitatik semera pasatzen baitzen eta batzuetan, anaien artean ere partekatzen baitzen. Errepublikaren amaieran, erabiltzen ziren praenomenak hemezortziko zerrenda itxia osatzen zuten.
Adibidez:
Gizonezkoen praenomenak
Errepublika garaiaren hasieran hiru dozena izen inguru erabili ziren. Baina denborak aurrera egin ahala, zerrenda murriztu egin zen eta K.a. I. mendean, dagoeneko, bakarrik hemezortzi inguru erabiltzen ziren, eta horietatik, hamabi bat besterik ez ziren ohikoak. Hauek dira horietako batzuk, eta bere laburdura ohikoena parentesi artean:
Fuad II.a Egiptokoa
Fuad II.a Egiptokoa (فؤاد الثاني, II. Fuat edo Ahmet Fuat; Kairo, 1952ko urtarrilaren 16a) Egiptoko azken erregea izan zen, 1952ko uztailaren 26tik 1953ko ekainaren 18ra.
Kontrapuntu
Kontrapuntua (latin etik punctus contra punctum, «nota notaren aurka») musika ontzeko teknika da, zenbait doinu-lerro independente (polifonia) koherentziaz eta harmoniaz konbinatzean datzana, nolabaiteko oreka lortzeko asmoz. Mendebalde ko musikan ia osotasunean erabili izan du prozesu kontrapuntistikoren bat. XV.mendean azaldutako praktika da, Pizkunde an garapen itzela jasan zuena, Josquin Des Prez eta Giovanni Pierluigi da Palestrina rekin, eta bereziki Barrokoa n ikus daiteke honen erabilpen errepikakorra, Johann Sebastian Bach musikagilea eredu gisa. Gaur egun arte mantendu izan da teknika hau.
Teknika kontrapuntistikoari buruz idatzi zuten teorialari garrantzitsuen artean nabarmendu zen Johann Fux. Honek 1725ean Gradus ad parnassum liburuan aurkeztutako 5 espezieak gaur egun arte luzaroan iraun dute, eta irakasbide gisa erabiltzen garraitzen da. Mendebaldeko musikaren barne sartzen ez diren beste lanetan kontrapuntua erabiltzen bada ere, hauetan polifonia hitza erabiltzea hobesten da.
Ezaugarriak
Kontrapuntua musika eraikitzen duten hainbat doinu-lerroen arteko independentzia bilatzen duen teknika da, independentzia hori erritmoak, harmoniak edota doinu-kurbak sorrarazita. Harmonia ahotsen arteko lotura bertikalean oinarritzen den ahala, kontrapuntuak ikuskera horizontal eta lineala dauka jomuga. Hala ere, lan musikal baten barnean bi tekniken erabilpena delakoan beharrezkoa, ezin da harmonia kontrapuntuaren aurkakotzat jo. Izan ere, kontrapuntuak dakarren polifoniaren aurkakoa litzateke homofonia, harmonian aurki dezakegun arren, harmoniaren sinonimoa ez dena.
Mendebaldeko musikaren historian aurki daitekeen idazkera kontruntistiko ohikoena litzateke lau ahotsekoa, beti horrela izan ez den arren. Pizkundearen hasierako mezetan, esate baterako, hiru ahotsetan idazten ohi zen, azpi-kantu finko batekin (tenor izendatua). Betegintzarre edo perfekzio harmonikoaren eredua eta aukera kadentzialak, haatik, oso mugatuak geratzen ziren, oinarri harmonikoaren kontrol nahikoa ez zegoelako, beheko kantu finkoa aurretik zehaztua baitzegoen. Horren ondorioz gehitu egin zen laugarren ahots bat, tenorraren azpian: contratenor bassusa (kontratenor baxua). Berrikuntza hau musikagile ezezagun ingelesaren lana izan zen, Missa Caput (1440) lanaren langilea. Geroago, contratenor bassusa soilik bassus deitzera igaro zen, gaur egungo baxua; tenor izena gaur egun ere halaxe erabiltzen da; contratenor altusa altusera laburtu eta oraingo kontraltoa litzateke; eta goiko ahotsa, superius edo discantus deitua, gaur egun soprano deitua da.
Mücke
Mücke Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Aragoiko literatura
Aragoiko literatura aztertzean izen handiko egileak topatzen ditugu, hala Espainiako Urrezko Mendeko Baltasar Gracian eta Joaquin Costa klasikoen artean, nola Ramon J. Sender edo Soledad Puertolas garaikideen artean, gaztelaniazko egileak beti ere.
Malecón (Habana)
Malecón (ofizialki Maceo etorbidea) Habanako itsas pasealeku, errepide eta olatu-horma zabala da, 8 kilometroz Habana Zaharreko portuan hasi eta El Vedadon amaitzen dena. Erikitze-lanak 1901ean, estatubatuar okupazioaren garaian, hasi eta 50 urtez iraun zituzten.
Aragoiko literatura
Aragoieraz idazten dutenen artean, XIV. mendeko Juan Fernandez de Heredia azpimarratzekoa da. Halaber, Francho Nagore
Malecón (Habana)
Dike moduan eraikia, laster turismo-gune eta Kubaren ikur bilakatu zen.
Ida Vitale
"45eko belaunaldia" izeneko mugimendu artistikoaren kidea eta poesia "esentzialistaren" ordezkaria. Amerikako abangoardia historikoaren tradizioan inskribatua, bere poesiak hizkuntzaren alkimian arakatzen du, eta topaketa bat ezartzen du sustrai sinbolista duen zentzumen-pertzepzio gehiegizkoaren, mundu naturalari beti adi dagoenaren, eta kontzeptu-kristalizazioaren artean, bere profilik zehatzenean.
Biografia
Uruguaiko italiar emigranteen laugarren belaunaldiko kidea da, familia kultu eta kosmopolita batean sortua.
95 urte zituela gogoratzen zuen, bere haurtzaroan lau egunkari heltzen zirela etxera, bere eguneroko kultur orriak, non normala zen olerkiak aurkitzea.
Giza Zientziak ikasi zituen Uruguain eta irakasle jardun zuen. Marcha astekarian kolaboratu zuen; 1962 eta 1964 artean Uruguaiko Época egunkariaren literatura orria zuzendu zuen. Clinamen aldizkariko zuzendarikidea izan zen eta Maldoror aldizkariaren zuzendaria.
Heptaedro
Geometrian, Heptaedroa zazpi aurpegiko poliedroa da. 10 erpin, 7 aurpegi eta 15 ertz ditu. Adibiderik ezagunenak piramide hexagonala eta prisma pentagonala dira.
Ida Vitale
Biografia
Uruguaiko diktadura zibiko-militarrak bultzatuta (1973-1985), Mexikon erbesteratu zen 1974an eta, Octavio Paz ezagutu ondoren, Vuelta aldizkariaren aholku batzordean aurkeztu zuen Pazek. Uno Más Uno egunkariaren sorreran ere parte hartu zuen eta irakasten jarraitu zuen, mintegi bat emanez El Colegio de México-n. Saiakera eta kritika literarioa landuz zabaldu zuen bere lana: El País, Marcha, Época, Jaque, Clinamen, Asir, Maldoror, Crisis de Buenos Aires, Eco de Bogota, Vuelta eta Unomásuno aldizkarietan, Mexikon eta El pez y la serpiente-n Nicaraguan
1984an Uruguaira itzuli eta Jaque astekariaren kultur orria zuzendu zuen. "Mexiko utzi genuen demokrazia itzultzen ari zenean eta gure betebeharra itzultzea zela uste genuenean", esan zuen Vitale-k. Urte pare batez egon zen Uruguain eta gero berriro emigratu zuen, baina oraingoan Estatu Batuetara joan zen.
1989an Austinen (Texas) jarri zen bizitzen, bere bigarren senarra zen Enrique Fierro poetarekin batera, Montevideora noizbehinka bidaiatuz.
Errepublikako Unibertsitateko Honoris Causa doktore izendatu zuten 2010ean. Texasen 30 urte egon zen 2016an alargundu eta Montevideora itzultzea erabaki zuen arte.
2019an memoriak argitaratu zituen . Mosaicos de mi vida en México
Montevideoko Herritar Ospetsu izendatu zuten 2019ko urriaren 13an 42. Nazioarteko Liburu Azokaren itxieran.
Literatur lana
Vitale Latinoamerikako abangoardia historikoen tradizioaren barnean dago, bere poesiak hizkuntzaren alkimian sakontzen du eta erro sinbolikoarekin duen pertzepzio sentsorialaren arteko topaketa ezartzen du, beti ere mundu naturalarekin eta kontzeptuen kristalizazioarekin bere profil zehatzenean. Poetaren bilaketaren izaeraz zera adierazi du: "Hitzak nomadak dira; poesia txarrak sedentario bihurtzen ditu ” . Poesia esentzialistaren ordezkaria da. Bere lanaren ezaugarriak, olerki laburrak, hitzen zentzuaren bilaketa eta izaera metaliterarioa dira. '45eko Belaunaldiko kidea da, Uruguaiko Juan Carlos Onetti, Carlos Maggi edo Idea Vilariño idazleekin batera, Emir Rodríguez Monegal literatur kritikariaren definizioaren arabera.
Frantsesetik eta italieratik itzuli ditu, Simone de Beauvoir, Benjamin Péret, Gaston Bachelard, Jacques Lafaye, Jules Supervielle, Jean Lacouture Mario Praz eta Luigi Pirandello bezalako egileak.
Calleville-les-Deux-Églises
Calleville-les-Deux-Églises Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Calleville-les-Deux-Églises udalerrian erroldatutako biztanleak 309 ziren. Familiak 117 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 35 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 54 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Caesars Palaceeko Sari Nagusia
Caesars Palaceeko Sari Nagusia Las Vegas hiriko herri zirkuituan lehiatzen zen. 1982an ospatu zen azken 1 Formulako lasterketa.
Calleville-les-Deux-Églises
Etxebizitza
2007an 122 etxebizitza zeuden, 114 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 122etxeak ziren. 114 etxebizitza nagusietatik 104 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 29 etxek lau zituzten eta 75 etxek bost zituzten. 88 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 45 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 61 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 197 ziren, horien artean 150 aktiboak ziren eta 47 inaktiboak ziren. 150 pertsona aktiboetatik 145 lanean zeuden (80 gizon eta 65 emakume) eta 5 langabezian zeuden (2 gizon eta 3 emakume). 47 pertsona inaktiboetatik 21 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
San Vicente de la Cabeza
San Vicente de la Cabeza Zamorako probintziako mendebaldean dagoen udalerria da, Alisteko eskualdean kokatuta dagoena. 4 herrik osatzen dute.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 498 biztanle zituen.
Calleville-les-Deux-Églises
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren eta 2 finantziazio enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 argiketaria.
San Vicente de la Cabeza
Kultura
Bercianos de Alisten orain dela bost mendetik Aste Santua ospatzeko daukaten modu bereziak oihartzuna eduki du eskualde eta probintziatik kanpo. Izan ere, azken urteotan turista eta bisitari ugari erakartzen ditu eta "eskualdeko interes turistiko"-tzat hartzeko eskatu izan dute.
Calleville-les-Deux-Églises
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Calleville-les-Deux-Églises udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 114 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
San Vitero
San Vitero Zamorako probintziako udalerria da, Aliste eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 669 biztanle zituen.
Koldo Mitxelena
Koldo Mitxelena Elissalt edo Luis Mitxelena Elissalt (Errenteria, Gipuzkoa, 1915eko abuztuaren 20a – Donostia, Gipuzkoa, 1987ko urriaren 11) euskal hizkuntzalari eta idazlea izan zen. Euskal Herriko Unibertsitateko Filologia fakultateko irakasle eta Euskaltzaindiko kide izan zen.
Euskara batuaren sortze prozesuan eragile nagusietako bat izan zen, eta euskarak izan duen ikertzailerik handiena:
Haurtzaroa eta gaztaroa
Artisau familia batean sortu zen. Artean gaztetxo zela, gaixotasun batek ohean egotera behartu zuen luzaro. Gertaera horri esker irakurzaletasuna piztu zitzaion, bai eta euskararako isuri bizia ere. Gaixo zegoela Zeruko Argia irakurriz hasi zen euskaraz alfabetatzen.
Lonchura bicolor
Lonchura bicolor Lonchura generoko animalia da. Hegaztien barruko Estrildidae familian sailkatua dago.
Koldo Mitxelena
Haurtzaroa eta gaztaroa
Familia abertzalekoa zen. Gazterik ELAn eta EAJn eman zuen izena. Aitzolek zuzentzen zuen Euskaltzaleak gazte-mugimendua ezagutu zuen. Fabrika batean hasi zen lanean, aldi berean ikasketekin jarraituz, eta zenbait mitinetara ere joaten hasi zen. Garai hartan sentitu zuen gerra aurreko euskal literaturarako interesa.
Gerra-garaia, heriotza-zigorra, kartzela
1943ko urtarrilaren 13an libre utzi zuten, kartzelan 5 urte, 4 hilabete eta 5 egun eman eta gero.
Bigarren kartzelaldia
27 urte zituelarik eta osasunez pattal samar, Koldo Mitxelena Errenteriara itzuli zen. Jose Uranga errenteriar enpresaburuak kontulari-postua eskaini zion Madrilen. Hara joan eta lan egiteaz batera, klandestinitatean ere murgildu zen. Garai hartan, diktaduraren kontrako oposizioan bazuten esperantza bat: Bigarren Mundu Gerran aliatuek irabaziko zutela eta, horren ondorioz, Francoren erregimena jausi egingo zela.
1946ko apirilaren 10ean atxilotu egin zuten, CNTren eta EAJren inguruko jarduerak zituelakoan. Mitxelenarekin batera, hiru galegozale handi erori ziren: Ramón Piñeiro eta Saco anaiak. Bi urteko espetxe zigorra ezarri zioten. 1948ko urtarrilaren 30ean atera zen, beste lau kartzelatatik igaro ondoren: Alcalá, Ocaña, Yeserías eta Talaverako kartzeletatik, alegia.
Urritasuna eta garapen intelektuala
1948an berriro Errenterian zen, baina Madrilgo Filosofia eta Letretako Fakultatean matrikulatu zen, Francisco Jordá kartzelako lagunak animatuta. 1950eko eta 1960eko hamarkadak garrantzitsuak izan ziren Mitxelenarentzat: garapen intelektual handia izan zuen, baina diruz justu zebilenez, aldi bereko lanbide bat baino gehiago behar izan zuen bizibidea ateratzeko. Zituen aurrekari penalak izanik, ez zen erraza lan finkoa aurkitzea. Beharrik, zenbait lagunek ongi ezagutzen zituzten haren balioak eta ahaleginak (Arrue, Tovar, Amorós, Agud, Vallejo…).
1949an, Matilde Martinez de Ilarduia andrearekin ezkondu zen. 1951ko greban parte hartu zuen.
Unibertsitatea
1954 Julio de Urquijo Euskal Filologiako Mintegiko (Seminario de Filologia Vasca Julio de Urquijo jatorrizko izenez) zuzendari izendatu zuten eta "Egan" aldizkariko erredakzioko partaide. Aldi berean, Salamancan eskolak ematen hasi zen, bere lagun Antonio Tovarrek deituta. 1958an Euskal hizkuntza eta Literaturako Larramendi katedra hartu zuen Salamancako Unibertsitatean (Espainiako unibertsitate batean euskarari eskainitako lehenengoa). 1959an doktoregoa lortu zuen; euskararen fonetika historian zehar izan dituen aldaketak aztertu zituen José Vallejo irakaslearen zuzendaritzapean (Fonética histórica vasca). 1968an indoeuropar linguistikako irakasle izan zen. Salamancako aldi hori bere bizitzako garai zoriontsuenetakoa izan zen beretzat eta bere familiarentzat.
Valerio Flako
Valerio Flako izenak, latinez Valerius Flaccus, pertsonaia ezberdinak biltzen ditu:
Koldo Mitxelena
Parisen irakasle
Frantziako 1968ko Maiatza famatuaren ondorioetariko bat unibertsitatearen dezentralizazioa eta zabalkundea izan zen. 1969 eta 1971 artean euskal hizkuntzalaritza konparatua irakatsi zuen Sorbonako Unibertsitatean, professeur associé gisan eta chargé de cours izan zen École Pratique des Hautes Études delakoan. Garai honetan André Martinet hizkuntzalari ospetsuarekin izan zuen adiskidetasuna aipatu behar da. Hasieran, Martineten etxean jarri zen bizitzen eta honek bere lagun eta zientzialarien giroetan sartu zuen (Jeanne Martinet, Giovana Madonia, Nicole Moutard, etab.), baita bere argitalpen-sarean ere.
Polifazetikoa eta behatzaile zorrotza
Bokazio handiko hizkuntzalaria izan zen eta hainbat hizkuntzaren ezagutza zuen. Horrez gain, Koldo Mitxelena literatura-irakurle nekaezina zen, polizia-eleberriak barne. Zinea ere asko gustatzen zitzaion: euskaraz idatzi zituen zine-kritikak benetan interesgarriak dira. Epaimahai edota ekitaldi kultural askotara deitzen zuten, eta baita aholkua eskatu ere hezkuntza eta kultura arloko erabakiak hartu behar zirenean.
Berriz ere Euskal Herrian: Euskal Herriko Unibertsitatearen sorrera
Espainiako trantsizio politikoa eta lehen hauteskundeak izan zirenean, Koldo oraindik Salamancan zen. Hala ere, Euskal Herriarekin lotura estuak mantentzen zituen eta bertako hainbat gertaera nagusitan parte hartu zuen: esaterako, Euskal Herriko Unibertsitatearen sorreran, edota normalizazio kulturalean. Azken urteetan, 1978tik aurrera, Euskal Herriko Unibertsitateko irakasle izan zen eta euskal filologoen lehen promozioak prestatzen jardun zuen.
Urte luzeetan euskal hiztegia prestatzen jardun zuen Mitxelenak. Azkenean, 1987an, Orotariko Euskal Hiztegiaren lehen alea argitaratu zen, baina berak ezin izan zuen inprimaturik ikusi, pixka bat lehenago hil baitzen, urte horretan bertan. Gero, langintza horretan kide zuen Ibon Sarasolak jarraitu zuen hiztegiaren lanak zuzentzen, argitalpena 2005ean burutu zen arte.
Eraikinak, plazak, kaleak eta parkeak
Koldo Mitxelenaren izena jarri diote ondorengo hauei, haren omenez: