cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Indarkeria
Lotsa
Lotsa gogamen gaitasun garatua exijitzen digun eraikin sozial konplexua da. Hori intuizioz badakigu, ez baitugu espero ez harriek, zuhaitzek, ezta sikiera zakurrek edo txinpantzeek, adibidez, lotsarik senti dezaten, nahiz eta azken bi animalia hauen adimenak txunditzen gaituela eta oso adimentsuak direla maiz esaten dugun.
Badakigu heien garunek ez dutela hainbesterako ematen.
Ez diegu, sikiera, haurrei, eta are gutxiago besoetakoei, lotsaren arabera joka dezaten exijitzen, 7 urte ingururarte.
Hortik aurrera, ordea, bai, pubertaroarekin, honek ekarri ohi duen gogamen garapenarekin baitator lotsa sentitzeko eta lotsapean jokatzeko benetako gaitasuna. Oso bapatean eta oso gogorki etortzen ere.
Eta ez da harritzekoa ze, lotsa, zinez kontzeptu korapilatsua baita.
Lotsa senti ahal izan dezagun urrats hauek denak bete behar dira: Lotsak erabat eta etengabe gaitu harrapatuta, nagusiki besten aurrean, baina neurri txikiagoan baldin bada ere, baita bakarka gaudenean ere, bereziki, bakarrik egon arren norbaitek gu ikustearen arriskua dagoenean.
Horretaz jabetzeko esperimentu hutsa egin ahal da: begiratu jendeak berdin jokatzen ote duen ohiko egoeran ala alkoholaren eraginpean. Alkoholak lehenbizi inhibizioak, lotsak lotarazten baititu, modu espontaneogoan jokatzea ahalbideratuz.
Alkohola edaten jarraituz gero, gero eta sakonago eragiten dio honek gure garunari, eta hirugarren gogamen-konplexutasun eragiketez gain, bigarrenekoak ere lotaraztuko dizkigu, hau da, errespetua galduko dugu (oihuka mintzatzen, edonon txixa egiten, edonon botaka egiten, jendearekin sartzen, oso oso oso pelmak jartzen...).
Hemen ere nabarmendu ahal da noraino gauden erreprimituta: gure senak zertara bultzatzen gaituen, benetan (eta etengabe) desiratzen ari garen hori zer den.
Alkohol dosia areagotuz jarraituz gero, funtzio oinarrizkoagoak galduko ditugu: pentsatzeko gaitasun hutsa. Norabidebarik ibiliko, galduta, hitzegiteko gai ez, mugitzeko gaitasuna galduko...
Azkenean, are alkohol maila handiago lortuz gero odolean, arnas hartzeko gaitasuna ere lokartuko da, oinarrizkoeneko funtzioak, konplexutasun mailarik gabekoak ere, eta koma etilikoan sar gaitezke, baita heriotza etilikoan erori ere.
Alkohola askatasun bide bezala arriskutsua da. Ez bakarrik gehiegizkoa hartuz gero eta arazotan sartu ahal dugulako. Badu beste arrisku bat ere: zoriontsu izateko ala sentitzeko, gu geu sentitzeko erabiltzearena. Eta horen ondorioz alkoholaren menpekotasun psikikoa sortzearena: makulu gisa erabiltzearena.
Badira lotsaz deskonektatzeko modu osasuntsuagoak eta sormenezkoagoak, halanola:
- norbere burua ezagutzea eta onartzea
- gure nortasuna bilatzea eta bilakatzea
- gure bidea eta aukerak aurkitzea
Alberta (Virginia)
Alberta Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Brunswick konderrian dago, Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Kaieteurosaurus hindsi
Kaieteurosaurus hindsi Kaieteurosaurus generoko animalia da. Narrastien barruko Gymnophthalmidae familian sailkatuta dago.
Wildwood (New Jersey)
Wildwood New Jerseyko hiri bat da. Cape May konderrian kokatua dago. 2010ean 5,325 biztanle zituen, 3.38 kilometro koadrotan banatuta.
Indarkeria
Lotsa
Besteek, lotsaren bidez, gugan eragin nahi izatea indarkeria da. Beraz, lotsa indarkeria egiturazkoa da, pertonsarteak hau erabiltzen baitu gure jokabidea kontrolatzeko eta manipulatzeko.
Lotsa biolentzia da, bai, lotsaz jokatzea koldarkeria baita eta koldarkeria indarkeria bikoitza baita: gureari uko egitea da, batetik, eta besteen borondateari men egitea, bestetik.
Indarkeriarekiko alternatibak
Indarkeriaren definizio pila dagoen bezalaxe, honekiko alternatibak beste hainbai izan daitezke.
Noski, faxistek (itxuraz ezkerretik etorritakoek zein eskubikoek) ez diote beren indarkeriari alternatibarik bilatuko, baizik eta honi ahalik eta energia gehiena eman, haien borondatea edonon eta beti bete dadin. Espioitza sare-zabalak hedaturen dituzte hori posible izan dadin.
Sasidemokraziak edo parafaxismoak, hau da merkatu edo korporazio kapitalismoak, ez dio benetako alternatibarik bilatuko indarkeriari, disimuloz ala barik erabiliko baitu hau, engainuz ala sasijustifikazioz estalita. Armamentu itzela pilatuko du, bere borondatea betetzeari berme gisa. Eta gehienetan manipulaziora ala engainura joko baldin badu ere, agerizko mehatxu hori beti izanen du eskura. Ez du zalantzarik izanen estatu kolpeak sustatzeko eta bere menpeko diktadoretxoak ipintzeko bere herrialde sateliteetan. Gainera, segurtasun eza, droga komertzioa, kontsumokeria, alienazioa, sistema judizializatua, polizializatua eta penalizatua izatea oso intereseko du, eta horrexegatik AEB-k munduko jendetzaren %5 bat besterik ez duen arren munduko espetxeratuen %25 dauka kartzeletan. Gehienak beltzak eta hispanoak.
Baina, gainerakoek, modu sutsuagoan ala epelagoan proposamenen bat edo beste egiten dute.
Kant-ek bere bakeari buruzko liburuan hainbat proposamen egiten ditu:
Huxley-k ere baditu bere proposamenak:
Gandhi-k, ezaguna den bezala, indarkeribako protestak, eseraldiak, etzanaldiak, ibilaldiak, baraualdiak, boikotak eta bestelako mobilizazioak erabili eta proposatu zituen. Baita ondasunak partekatuz eta ahalik eta modu sinpleenean eta indarkeriabakoenean bizitzeko ashram ala komunitateak sortu zituen.
Shantidas-ek, betiere Gandhi-ren ildotik, hamar komunitate inguruko mugimentu bat sortu zuen, L'Arche izenekoa. Non espiritualtasuna eta indarkeriaeza lantzen zen. Baina azken urtetan (Shantidas bera hil zen 1981-tik hona, zehatzago adierazita) gero eta noraezeago dabil.
Thomas D'Ansembourg-ek eta bere ildo bereko diren Communication Non-Violente mugimentukoek norbere sentimentuak, beharrak, borondateak eta joerak modu asertiboan bizitzeko eta partekatzeko moduak irakasten dituzte.
Gainerako autoreek modu desberdinak gauzatu ala proposatu izan dituzte.
Pouffonds
Pouffonds Frantziako udalerria da, Deux-Sèvres departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Labidochromis vellicans
Labidochromis vellicans Labidochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Pouffonds
Biztanleria
2007an Pouffonds udalerrian erroldatutako biztanleak 354 ziren. Familiak 144 ziren, horien artean 31 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 23 bakarrik bizi ziren emakumeak), 64 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 49 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 165 etxebizitza zeuden, 147 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 164 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 147 etxebizitza nagusietatik 117 bere jabearen bizilekua ziren eta 29 alokairuan okupaturik zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 44 etxek lau zituzten eta 87 etxek bost zituzten. 126 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 58 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 84 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Shigeyoshi Inoue
Shigeyoshi Inoue (井上 成美) Bigarren Mundu Gerran Japoniar Itsas Armadako almirante bat izan zen. Japoniar 4. flotako komandantea eta gero Itsas Armadako ministro ordea ere izan zen. Teoriazale amorratua, Japoniar Itsas Armadako itsas hegazkintzaren aldeko sutsua izan zen. Abe Nobuyuki jenerala (lehen ministroa) bere koinatua izan zen.
Karreraren hastapenak
Inoue Sendaitarra zen, Miyagi Prefekturan, Japoniako Tōhoku eskualdean. Japoniar Itsas Armadaren Akademia Inperialeko 37. promozioan ikasi zuen. 1909an graduatu zen, 179 kadeteetan bigarrena izanik. Itsas ofizialgai zelarik, Soya gurutze-ontzira bidali zuten bere 1909ko gurutzaldirako. Bidaia hartan, Dairenetik, Incheon, Chinkai, Sasebo eta Tsura joan zen. Hurrengo urtean, beste gurutzaldi batean, Manila, Ambon Uharte, Townsville, Brisbane, Sydney, Hobart, Melbourne, Fremantle, Batavia, Singapur, Hong Kong, Makung, eta Keelungen egon zen. Itzuli zenean, Misaka gerraontzira bidali zuten eta gero Kasuga gurutze-ontzira.
Atzerriko zerbitzua
1910ko abenduaren 15 Itsas armadako teniente mailara igotakoan, Kurama gurutze-ontzira bidali zuten eta, bertan, 1911eko Jurgi V.aren koroatze zeremonian izan zen Londresen. 1912an, eskolara itzuli zen azkeneko artilleriari eta urpekoen gerra teknikoei buruzko ikasketak burutzeko eta tenienteorde mailara igo zuten urte haren amaieran. 1913an, Takachiho gurutze-ontzira bidali zuten eta segidan, Hiei gerraontzira. 1915ko urtearen amaiaeran, Fusō gerraontzira igorri zuten. Fusō Alemania Inperial Itsas Armadaren aurka Lehen Mundu Gerran borrokatu bazen ere, Inouek ez zuen borroka haietan parte hartu.
Inoueri bere lehen agintea eman zioten 1917ko abenduaren 1ean, Yodo komunikazio itsasontzian.
1918 urtearen amaieran, Suitzara bidali zuten agregatu militar eta itsas armadak alemaniera ikasteko agindu zion. 1919an, Parisko Bake Konferentzian japoniar ordezkaritzako kidea izan zen. Bertan, oso baliagarria zela egiaztatu zuen. 1920an, Frantziara bidali zuten agregatu militar, eta, berriro, frantsesa ikasteko agindu zioten. 1921ean, teniente mailara igotzeko promozioa jaso zuen eta Japoniara itzultzeko baimena eman zioten.
1923an, Suman ofizial ibili ostean, Itsas Armadako Ofizialen Eskolara joan eta 3.a izan zen 21 laguneko 22. promozioan. 1925ko abenduaren 1ean, komandante mailara igo zuten. Inoue, ofizial postuetan ibili zen hurrengo urteetan, 1927tik-1929ra Italiarako itsas armadako agregatua barne, eta gero, kapitain mailara igo zuten.
Inoue almirante
1933ko azaroaren 15ean Hieiren agintea eman zioten. Hala ere, administrazioan egindako lan bikainengatik, berriro bidali zuten lehorrera, urte eta erdi geroago. Isoroku Yamamoto almirantearen begikoa zen eta Italia faszista eta Alemania naziarekiko Hiruko Itunaren aurkakoa zen. Inoue japoniar armadako "Ezkertiar Bandaren" buruzagia izanda, Japonia faszismorantz lerratzearen eta atzerriko espantsionismoaren aurkakoa zen.
Kontralmirante mailara goratuta 1935ko azaroaren 15ean, 1939an, Txinako operazioen ardura hartzen zuen Japoniar Itsas Armadako 3. flotako komandanteorde izendatu zuten; eta urte hartan, bertan, almiranteorde mailara igo zuten. Yamamotorekin batera, itsas armadako hegazkinen aurkako sutsua zen. 1940an, Egunsentiko Eguzkiaren Ordena (goi mailakoa) eman zioten.
1940an, Inoue Japoniar Itsas Armada Inperialaren Abiazio Agentziaren komandante izendatu zuten, eta 1941. urtearen hasieran, Japoniar Itsas Armada Inperiala berregituratze erradikalari buruzko tesia bidali zion itsas armadako ministro, Koshiro Oikawari. Oso kritiko jokatu zuen Itsas Armadako itsasontzien eraikitze programan eta gerraonziak eraikitzearen aldekoa zen, Hega-ontzien kaltetan. Urte hartako amaieran, Inoueri Trukeko basean zegoen Japoniar Itsas Armadaren 4. flotako agintea eman zioten. Beraz, berak agindu zituen Guamgo Guduan eta Wake Uharteko Guduan borrokatu ziren Japoniar Itsas Armadako uniteatek. Mo Operaziorako (Port Moresby hartzeko operazioa) Rabaulera mugitu zuen bere koartel nagusia. Hala ere, 1942ko maiatzean, Koral Itsasoko guduaren japoniarren porrotaren ostean, agintea kendu zioten eta Japoniara itzuli zen, Japoniar Itsas Armadako Akademiaren komandante izateko. Bigarren Mundu Gerraren amaiaeran, Itsas Armadako ministro orde izendatu zuten eta 1945ko maiatzaren 15ean, almirante mailara igo zuten eta urte bereko urriaren 15ean erretiroa hartu zuen.
Gudaren ostean, Inoue Yokusukako bere etxean umeentzako ingeles eta musika eskolak eman zituen. Leku hartan, gaur egunean, parke publiko bat dago. Bere hilobia, Tama Reien hilerrian dago, Tokioko Fuchu hirian.
Igarondo pilotalekua
Igarondo pilotalekua Idiazabalgo pilotalekua da. 1981ean inauguratu zutenetik hainbat pilota-partidu nagusi jokatu dituzte bertan, final asko tartean.
Maltako setioa (1565)
Maltako setioa edota Maltako Setio Handia (malteraz L-Assedju l-Kbir) 1565ean Otomandar Inperioak Maltako Ordenaren egoitza zen Malta uharteari egindako setio eta konkista saiakera bat izan zen. Honetan, Maltako Ordenako Zaldunek, 2.000 oinezko gerlariek eta 400 gizonezko, emakumezko eta haur maltarrek otomadarren setioa gainditu eta atzera bidean jarri zituzten. Garaipen hau XVI. mendean Europan ospatuenetako bat izan zen. Voltairen hitzetan "ez dago ezer Maltako setioa baino gehiago ezagutzen denik", eta zalantzarik gabe ordurarte Europan zegoen otomandarren garaitezintasunaren ideia desegiten eta Mediterraneoan Espainiar Inperioaren nagusitasunaren hasiera ezartzeko balio izan zuen, Lepantoko guduan ikusiko zen bezala.
Igarondo pilotalekua
Eraikin honetan kontzertuak eta beste ekitaldiak ere ospatu dituzte
Pouffonds
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 227 ziren, horien artean 171 aktiboak ziren eta 56 inaktiboak ziren. 171 pertsona aktiboetatik 163 lanean zeuden (86 gizon eta 77 emakume) eta 9 langabezian zeuden (3 gizon eta 6 emakume). 56 pertsona inaktiboetatik 22 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 23 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Pouffonds udalerrian 153 unitate fiskal zeuden, 370 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.131 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 2 argiketariak.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kastore
Kastorea karraskarien ordenako kastoridoen familiako animalia da, Castor generoa osatzen duena.
1,20 metro luze izan daiteke, eta isatsak beste 30 cm ditu. Ebakortzak oso luzeak eta zorrotzak ditu. Haietaz baliatzen da zuhaitzak bota eta, txikituz, urtegiak egiteko; hala, gordelekuaren sarrera ur azpian geratzen da. Atzeko hankak igerian egiteko egokituak ditu. Gaztaina-koloreko ile leuna du, jantzigintzan oso aintzat hartua.
Zuhaitzen azalak eta ernamuinak janez elikatzen da, eta taldeetan bizi da. Gehienbat gautarra da.
Euskal Herrian
XVII. mendean galdu zen kastorea Iberiar penintsulan, suzko armen erabilera zabaltzean guztiak hil arte ehizatu baitzituen gizakiak. 2003an, ordea, Belgikako Pays des Castors talde ekologistak, legez kanpo eta isilpean, Bavarian hazitako 18 europar kastore askatu zituen Aragoi ibaian, Ebrorekin elkartzen den tokitik hurbil. Nafarroako Foru Erkidegoko Gobernua eta Errioxako Gobernua kastore horiek desagerrarazten saiatu dira, baina alferrik. Geroztik, tamaina handiko karraskari horiek poliki-poliki Aragoiko, Nafarroa Garaiko eta Errioxako errekak kolonizatzen joan dira, eta 2014az geroztik Araban ere bizi dira.
Hainbat urtez Kantauri aldeko arroaren mugan hauteman izan bada ere, (Larraun, Arakil, Erro, Arga, Urrobi...), ez da ipar-isurian aurkitu 2018ra arte. 2018ko otsailean Errobi ibaiaren arroan aurkitu dira ale bakar batek utzitako zantzuak.
2016ko urrian kastore bat Kanpezuko (Araba) arrain haztegi batean harrapatuta geratu zen. Arabako Foru Aldundiko teknikariek lagunduta, ibaira itzuli zen. Izan ere, kastoreek, ibai ertzeko makal eta sahatsetan eragiten dituzten kalteez beste, ez diote kalte larririk eragiten gizakiari: belarjaleak dira, ez dute gizakiari kalte egin diezaiokeen gaixotasunik zabaltzen, eta gizakiengandik ihes egin ohi dute. Aitzitik, erreken dinamikari laguntzen lan handia egiten dute kastoreek: erreketan egiten dituzten urtegiei esker, hezeguneak sortzen dituzte, uholdeak kontrolatzen laguntzen dute, eta hondakinak errekatik ateratzen dituzte.
Suprematismo
Suprematismoa (errusieraz: супремати́зм) Errusiako arte-mugimendua izan zen, Kazimir Malevitxek 1913an, Errusiako abangoardiaren giroan sortua. Mugimenduaren manifestua 1915ekoa da, eta Malevitxek eta Vladimir Maiakovski poetak sinatua da. Malevitxen koadroak ordura arteko obra abstrakturik erradikalenak izan ziren, forma geometriko bakunak —laukia, zirkulua, gurutzea eta hirukia— eta kolore-gama murritza erabiltzen baitzituen. Sentiberatasun plastiko hutsak gidaturik, artistak helburu praktikoetatik eta estetikoetatik at dagoen obra iritsi behar zuen, artearen erabilgarritasun-funtzioa aldarrikatzen zuen konstruktibismoaren aurka. Malevitxek eragin handia izan zuen Mendebaldeko artearen eta diseinuaren aurrerabidean.
The Quatermass Xperiment
The Quatermass Xperiment, AEBetan The Creeping Unknown (euskaraz Quatermassen Esperimentua edo Ezezagun Arrastakaria), 1955eko Val Guest ingeles zinema zuzendariaren eta Hammer Film Productions ekoiztetxearen zientzia-fikzio eta beldurrezko film bat da. 1953ko Nigel Kneale gidoigilearen BBCko The Quatermass Experiment telesailean oinarritua dago. Brian Donlevy, Jack Warner, Richard Wordsworth, Margia Dean eta Maurice Kaufmann aktoreek antzeztu zuten.
Quatermass 2 (1957) eta Quatermass and the Pit (1967) jarraipena izan zituen.
Argumentua
Lehenbiziko britainiar suziria Bernard Quatermass (Brian Donlevy) irakaslearen ardurapean arrakastarekin espazioratu eta Lurra laga du. Baina itzuleran zeozer oker atera, harekin komunikarioa eten eta Ingalaterrako landa eremu batean eroriko da. Eskifaiako hiru astronautetatik bakarra topatuko dute, Victor Carron (Richard Wordsworth), baina haren osasuna nahiz egoera mentala oso kaltetuak daude. Koarentenan jarria izango da, baina Judith (Margia Dean) emazteak ospitaletik aterako du, gizateriarentzat sekulako mehatxua bilakatuz, estralurtar indar bat astronautaren gorputz eta gogoaz jabetzen ari baita.
Treat Williams
Richard Treat Williams (Rowayton, Connecticut, 1951ko abenduaren 1a - Dorset, Vermont, 2023ko ekainaren 12a) estatubatuar antzerki, zinema eta telebista aktorea izan zen.
Costa Volpino
Costa Volpino Italiako udalerri bat da. Bergamoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Costa Volpinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Loki barailetako giltzadura
Loki barailetako giltzadura (LBG) sinobia motako giltzadura da, bikondiloa, loki-hezurraren eta barailezurraren artean ematen dena. Bi giltzadura dira, buruaren bi alboetan bana kokatzen delarik, eta funtzio sinkronikoa dute. Buruan kokaturiko giltzadura mugikor bakarra da.
LBGren funtzioa ahoaren irekitze eta ixtea ahalbidetzea da, ondorengo funtzioak betetzeko:
Enbrioi-garapena
Giltzadura osatzen duten egiturak enbrioi-garapenaren 14. astean garatzen dira guztiz. Garapenaren 6. eta 8. asteen artean, lepo mailan mesodermo goragune desberdinak agertzen dira, kanpotik ektodermoz estalita daudenak: arku faringeo edo brankialak. Giltzadura osatzen duten hezurrak lehenengo arku faringeotik garatzen dira.
Lehenengo arku faringeo honek bi atal ditu: maxilar prozesua, atal dortsala dena, eta barail prozesua, atal bentrala dena. Maxilar prozesutik loki hezurra garatuko da, eta barail prozesutik barailezurra. Bestalde, 8. astean giltzaduraren hastapenak agertuko dira bi blastema (glenoide blastema eta kondilo blastema) garatzean eta hauetatik, azkenean, giltzadura-diskoak, kapsula eta glenoide barrunbea garatuko dira.
Hezurrak eta giltzadura diskoa
Loki barailetako giltzaduraren giltza-gainazalak hezur tenporalak eta barailezurrak osatzen dute, fibrokartilagoz estalita egongo direnak. Zehazki, hauek izango dira giltzaduran parte hartzen duten hezurren atalak: Horiez gain, disko artikular fibrotsua aurkituko dugu giltzaduran, bi-ahurra eta leiar itxurakoa dena. Honek bi espaziotan banatzen du giltzadura: disko gaineko eta azpikoa. Honen bidez, diskoak loki barailetako giltzadura giltzadura bikoitza bihurtuko du:
Sistema sinobialari dagokionez, barrunbe artikularrak endotelio zelulez gaineztatuta daude eta, hauek, gaineztadura sinobiala osatuko dute. Honen bidez likido sinobiala eratzen da, gainazal artikularrak elikatzen dituena eta gainazalen arteko marruskadura murrizten duena.
Lotailuak eta kapsula
Giltzadura kapsula batek estaltzen du, mintz sinobiala eta fibrotsua izango dituena. Kapsula goitik eta behetik giltzadura gainazalen inguruan lotuko da: giltza-tuberkuluaren eta baraila-hobiaren alboko eta erdialdeko ertzetan, harri-tinpanoetako artekan eta tuberkuluaren aurreko ertzan.
Kapsula sendotzeko berariazko lotailuak eta giltzaduraz kanpoko lotailuak daude. Berariazkoak giltzadura beraren lotailuak dira. Giltzaduraz kanpokoek, aldiz, giltzaduraren mugimenduak mugatzen dituzte. Amaierako topea sendoa da.
Kapsula
Kapsula malgua eta mehea da, batez ere aurreko partearen goiko barrunbean. Horrez gain, tentsio handia jasan dezake beheko barrunbean, kondilo eta diskoaren artean.
Mugimenduak
Giltzaduraren dinamika konplexua da; izan ere, bi aldeetako giltzadurek batera lan egiten dute. Mugimendua 3 ardatzetan ematen da eta horrela beheranzko, goranzko, protrusio (baraila aurrerantz eramatea), erretrusioa/erretrakzioa (baraila atzerantz eramatea) eta alboranzko mugimenduak ematea baimenduko du.
Giltzaduraren biomekanikari dagokionez, alde bakoitzeko giltzadurak 2 mugimendu nagusi egingo ditu: errotazio eta translazio mugimenduak.
Errotazioa 3 plano desberdinetan eman daiteke:
Translazio mugimenduari dagokionez, hezurra linealki mugitzen da ardatz batean, hau da, protrusioa ematean gertatuko da.
Mugimenduak konbinatzean burutzen den ekintza garrantzitsuena ahoaren irekiera izango da. Disko-kondilo arteko giltzadurak ahoa 25-30 milimetro irekitzerakoan parte hartuko du; kondiloak diskoaren behealdean errotazioa egingo du bere ardatzaren inguruan. Ondoren, disko-loki giltzadurak ere parte hartuko du. Alboko pterigoide giharra uzkurtzean, kondiloa eta giltzadura-diskoa beherantz eta aurrerantz mugitzen dira; izan ere, gihar honek barailaren idunetik eta diskoaren aurretik indarra egiten du.
Kondiloa giltza tuberkulua baino aurrerago kokatuko da ahoraren irekiera maximoa ematean. Guztira 40-60mm tartean egongo da irekidura maximoa.
Muskuluak
Muskulu desberdinek parte hartuko dute giltzadurak burutzen duen mugimenduaren arabera:
Barailaren irekiera n digastrikoa, alboko pterigoideoak, suprahioideoak (milohioideoa eta genihioideoa), platisma eta infrahioideoak izango dira partaideak.
Barailaren itxiera n loki, masseter eta erdiko pterigoideoak parte hartuko dute.
Protrakzioa/prortusioa alboko pterigoideoa eta erdiko pterigoideoak parte hartuko dute.
Alboranzko mugimendu etan loki eta alboko pterigoideoak parte hartuko dute.
Patologia
Bruxismo ak, traumatismoek, ohitura txarrek edota oklusio-mota jakin batzuek desorekak eragin ditzakete LBGren funtzionamenduan, bizi-kalitatea gutxituz. Asaldura hauek mina eta disfuntzioa eragin dezakete barailaren mugimendua kontrolatzen duten muskuluetan. Gainera, murtxikatzeko arazoak sor daitezke. Badirudi arazo hori ohikoagoa dela emakumeengan gizonengan baino, eta askotan aurpegi-masailetako zirujauari egiten zaio kontsulta.
Historia klinikoa
Historia klinikoa sistematikoki egin behar da miaketarekin batera. Honako item-ak landu behar dira, besteak beste:
Miaketa
Aurpegiko simetria balorazioa burutu behar da. Miaketak honako hauen presentzia ebalua dezake:
Tratamendua
LBGren nahasmenduak zuzentzeko tratamenduak patologiaren araberakoak dira. Askotan, asaldura hauek iragankorrak dira eta, orokorrean, ez dute okerrera egiten.
Tratamendu kontserbatzaileak
Oro har, terapia konbinatuak erabiltzen dira (fisioterapia, akupuntura, psikologia, osteopatia...), baita sendagai analgesikoak eta antiinflamatorioak ere.
Estatu Kontseilua (Espainia)
Estatu Kontseilua Espainiako Gobernuaren aholku-organo gorena da. Espainiako Konstituzioaren 107. artikuluan jasota dago eta honela deskribatzen du bere eginkizuna: "Lege organikoak arautuko ditu haren osaera eta eskumenak". Aro Modernoan du jatorria: 1812ko Konstituzioak "erregearen Kontseilu bakarra" bezala definitzen zuen.
Loki barailetako giltzadura
Tratamendu fisioterapeutikoa
Tratamendu fisioterapeutikoarekin mina murriztea lortu nahi da, giltzaduran parte hartzen duten muskuluak erlaxatuz eta giltzaduraren mugimenduekiko erabateko kontrola berreskuratuz. Horretarako, fisioterapia giltzadura honetan lantzeaz gain, oso lagungarria izan daiteke iduneko ornoetan ere lantzea; izan ere, hainbat ikerketek frogatu dute terapia fisioterapeutikoa idunaren goiko ornoetan (gehienbat C1, C2 eta C3) burutzeak eragin oso positiboak dituela buruko min eta min orofaringeoaren kontrolan. Gainera, jakin izan da ere, iduneko zonalde honetako hezurrekin, giltzadurekin eta muskuluekin lan egitean ahoa gehiago irekitzea posible dela.
Bestalde, ezin ditugu ahaztu barail-nerbioak inerbatutako muskulu murtxikatzaileak. Ezinbestekoa izango da terapia hauetan fokatzea giltzadura honen funtzio fisiologikoa berreskuratzeko.
Tratamendu kirurgikoak
LBGren asaldurak ezintasun funtzional handia eragiten badu eta neurri kontserbatzaileei erantzunik ematen ez badie, kaltetutako giltzaduraren ordez protesi bat jarriko da.
Giltzadura-tumore edo bestelako patologia espezifikoen kasuan, beharrezkoa izan daiteke artikulazioa guztiz irekitzea (kirurgia irekia), kirurgilariak erabateko sarbidea izan dezan.
Beaugies-sous-Bois
Beaugies-sous-Bois Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Beaugies-sous-Bois udalerrian erroldatutako biztanleak 85 ziren. Familiak 32 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 43 etxebizitza zeuden, 32 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 43etxeak ziren. 32 etxebizitza nagusietatik 28 bere jabearen bizilekua ziren eta 4 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek hitu gela zituzten, 10 etxek lau zituzten eta 20 etxek bost zituzten. 22 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 8 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 23 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Albin (Wyoming)
Albin Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Laramie konderrian kokatuta dago, Wyoming estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Beaugies-sous-Bois
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 56 ziren, horien artean 41 aktiboak ziren eta 15 inaktiboak ziren. 41 pertsona aktiboetatik 40 lanean zeuden (22 gizon eta 18 emakume) eta 1 langabezian (1 gizon). 15 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa batena zen.
2000. urtean Beaugies-sous-Bois udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden, 213 hektarea erabiltzen.
Gila nebulosa
Gila nebulosa (Eta Carina Nebulosa edo NGC 3372 izendatua ere, baita Sarraila itxurako nebulosa ere ) Carinako konstelazioan dagoen nebulosa distiratsu zein ilun handi eta konplexua da, Carina-Sagittarius besoan kokatua. Nebulosa Lurretik 8.500 argi-urtera dago (2.600 pc).
Nebulosak, bere mugen barruan, Carina OB1 elkarketa handia eta lotutako hainbat kumulu ireki ditu, tartean, O motako izar ugari eta Wolf-Rayet izar batzuk. Carina OB1k Trumpler 14 eta Trumpler 16 izar kumuluak hartzen ditu. Trumpler 14 izar-kumulu ezagunenetako bat da, milioi erdi urteko antzinatasuna duena. Trumpler 16 WR 25en etxea da, gaur egun gure Esne Bidean ezagutzen den izarrik argitsuena, distira gutxiago duen baina masiboago eta ospetsuagoa den Eta Carinae izar sistema eta HD 93129A O2 motako supererraldoiarekin batera. Trumpler 15, Collinder 228, Collinder 232, NGC 3324 eta NGC 3293 ere elkarteko kidetzat jotzen dira. NGC 3293 Trumpler 14tik abiatuta zaharrena eta urrunena da, eta horrek izar-eraketa sekuentziala eta etengabea adierazten du.
Nebulosa gure zeruetako nebulosa lauso handienetako bat da. Orion nebulosa ospetsua baino lau aldiz handiagoa eta are distiratsuagoa den arren, Karinaren nebulosa ez da hain ezaguna, zeru australean baitago. Nicolas-Louis de Lacaillek aurkitu zuen 1752an Esperantza Oneko lurmuturretik.
Aurkikuntza
Gila nebulosaren kasuan, nahiko zaila da aurkitzaile jakin bati buruz hitz egitea: haren distira eta tamaina handia ezin dira oharkabean pasatu Lurraren hego hemisferioan bizi ziren herri desberdinentzat, ezta eskualde tropikal borealetan bizi zirenentzat ere. Beste faktore garrantzitsu bat ere bada: η Carinae izarraren aldakortasuna, belaunaldi bakar batean ere hainbat magnitudeetan alda daitekeena, bigarren magnitudea lortuz edo magnitude negatiboa hartuz, zeruko izar distiratsuenekin lehiatuz. Nebulosari fisikoki lotuta dagoen izar honen aldakortasuna kontuan hartuta, espero izatekoa da nebulosak berak ere bere distira alda dezakeela, bere izar masiboenetik jasotzen duen energia kantitatearen arabera.
Nebulosa bera halakotzat hartu zuen Nicolas Louis de Lacaillek Aro Modernoan, Lurmutur Hirian 1751/52an egindako egonaldian behatu baitzuen; ordutik, Lurraren hego hemisferiotik azterketa astronomikoak egin zituzten guztiek behatu eta deskribatu dute: John Herschelek zehatz-mehatz aztertu zuen teleskopio batekin, 1837 aldera, eta handik minutu gutxira, η Carinaeren egitura zirkular bat aurkitu zuen, mendebaldera, Sarrailaren itxurako nebulosa izena eman ziona. XIX. mendearen amaiera aldera, Richard Hinckley Allenek egitura hori ikertu zuen, baina ez zuen haren arrastorik aurkitu: hala, Herschelek behatutako hodeia 1837 eta 1871 arteko aldian desagertu egingo zela idatzi zuen; itxurazko desagertze horren benetako arrazoia, egia esan, η Carinaeren argitasuna gutxitzea izan zen: izan ere, mende hasieran, izar horrek argitasuna argitu eta indartu egiten zuen eta gasa asko argitzen zuen, baina gutxitzen joan zen argitasuna mende amaierarako, nebulosa ia ikusezin egineraino. XX. mendetik aurrera, Herschelek ikusitako egitura teleskopio indartsuekin baino ez da ikusten, eta hodei bat bezala agertzen da batzuetan mehea eta beste batzuetan erabat iluna.
Behaketa garai historikoetan
Ekinozioen prezesioa bezala ezagutzen den fenomenoaren ondorioz, izar eta konstelazioen zeruko koordenatuak nabarmen alda daitezke, ekliptikaren ipar eta hego poloetara duten distantziaren arabera.
Orain dela 2.000 urte arte, nebulosa, bere Esne Bidearen adarrarekin batera, argi eta garbi ikus zitekeen Mediterraneo hegoaldeko kostaldetik eta baita Europa mediterraneotik bertatik ere. Mendeen poderioz, prezesio mugimenduak nebulosak gero eta deklinazio australagoa hartzea eragin zuen. Gaur egun, Carena konstelazioko zeruaren eremua etengabe mugitzen ari da hegoalderantz, eta 5.000 urte barru, eskuineko irudian ikus daitekeen bezala, hego-zeruko polotik 6º-ra soilik egongo da.
Duela 7000 urte inguru, aldiz, nebulosa dagoen zeruaren zatia 6 orduko igoera zuzenean zegoen, hau da, objektuek lortzen duten koordenatuan, ekliptikaren hego poloa inguratzen duen zerrenda estua izan ezik, deklinazio iparraldekoena. Garai horretan Gila n ebulosa 37°S deklinazioan egongo litzateke eta, beraz, 53°Nko latitudean posible izango zen egun batzuetan ikustea, hau da, gaur egungo Ingalaterraren hegoaldean.
Ingurune galaktikoa
Gila nebulosa Sagittarius besoaren zati da (Karena-Sagittarius besoa ere esaten zaio), gure besoa baino barnerago dagoen beso kiribila Esne Bidean; gure ikuspegitik erdigune galaktikoaren aurretik igaro eta ilundu ondoren, beso horrek Centaurus eta Carena aldera jarraitzen du, eta han biratu egiten du Galaxiaren beste aldera, gurekiko. Hala ere, 2008ko ikerketa baten arabera, beso hori gas- eta hauts-kondentsazio handi bat besterik ez da, eta hainbat izar gazte sortu ziren bertatik.
Nebulosa dagoen testuinguru galaktikoa kumulu ireki eta asoziazio ugariz bustita dago, eta horietako asko nebulosak berak sortu zituen. Gure ikuspegitik ikusita, izar-kumulu distiratsu batzuk agertzen dira objektu honen inguruan, baina perspektiba efektuak baino ez dira, kumulu horietako asko gugandik askoz hurbilago baitaude. NGC 3532 izeneko kumulua, itxuraz, nebulosa honetatik hurbilen dagoena da: kolore askotako izar txikien kontzentrazio handia da, ipar-ekialdean ikus daitezkeenak; egia esan, 1.300 argi-urteko distantzia du, eta, beraz, lehen planoan dago, gure beso espiralaren muturrean, Orion besoan. Beste objektu deigarri bat Hegoaldeko Pleiadeak (IC 2602) izenez ezagutzen den kumulua da. Kumulu horren distantzia, ordea, 479 argi-urtetan estimatzen da, eta horrela, zeruaren alde honetan ikus daitekeen kumulu irekirik hurbilena da; horren hegoaldean Mel 101 dago, objektu iheskorra, baina Carinaren nebulosaren ingurune galaktiko berekoa da.
Eta Carinae
Eta Carinae izar hipererraldoi oso argitsua da. Bere masaren estimazioak gure eguzkiaren masa baino 100 eta 150 aldiz handiagoak dira, eta bere argitasuna Eguzkiarena baino lau milioi aldiz handiagoa da.
Objektu hori da gaur egun xehetasun handiz azter daitekeen izarrik masiboena, kokalekua eta tamaina kontuan hartuta. Beste izar ezagun batzuk argitsuagoak eta masiboagoak izan daitezke, baina horiei buruzko datuak askoz ere solidoagoak dira. Eguzkiaren masa 80 aldiz baino gehiago duten izarrek eguzkiak baino milioi bat aldiz argi gehiago sortzen dute. Nahiko arraroak dira -dozena gutxi batzuk baino ez dira inguru horretako galaxia handi batean- eta Eddingtonen mugatik gertu egonda, hondamenditik gertu daude ere, hau da, erradiaziotik kanporako presioa grabitateari aurre egiteko bezain indartsua da ia. 120 eguzki masa baino gehiagoko izarrek Eddingtonen muga teorikoa gainditzen dute, eta haien grabitatea ez da nahikoa bere erradiazioa eta gasa atxikitzeko, eta horrek supernoba edo hipernoba bat eragin dezake etorkizun hurbilean.
Eta Carinae-k nebulosan dituen efektuak zuzenean ikus daitezke. Globulu ilunek eta gutxiago ikusten diren beste objektu batzuek zuzenean izar masibotik kanpora begira jartzen diren ildaxkak dituzte. Nebulosa osoak oso bestelako itxura izango zuen 1840ko hamarkadako Erupzio Handiak Eta Carinae hautsez inguratu aurretik, nebulosan sartzen zuen argi ultramorearen kopurua izugarri murriztuz.
Homunkulu nebulosa
Nebulosa distiratsu handiaren barruan elementu txikiago bat dago, Eta Carinae bera inguratzen duena, Homunkuluaren nebulosa bezala ezagutzen dena (latinetik, "gizaki txikia" esan nahi duena). 1841ean eztanda handi batean kanporatu zela uste da, Eta Carinae zeruko bigarren izarrik distiratsuena bihurtu zuena.
Homunkulu nebulosa H II eskualde txiki bat da, egoera ionizatu eta kitzikatuetan talka egindako gasarekin. Era berean, izar-sistema zentralaren argiaren zati handi bat xurgatzen du, oso argitsua, eta infragorri (IR) forman irradiatzen du. Infragorri uhin-luzera ertainetan zeruko objekturik distiratsuena da.
Elikatze-iturri
Elektronikan, elikatze iturria edo elikadura iturria karga elektriko bati energia elektrikoa ematen dion gailu bat da. Elikadura iturriaren funtzio nagusia energia elektriko mota bat beste energia elektriko mota batera bihurtzea da; iturriaren sarreran eskuragarri dagoen energia mota, iturriaren irteeran kargarentzat egokia izango den energia mota bihurtzea. Adibidez, ordenagailu baten elikatze iturriak hornidura elektrikoko korronte alternoa hartzen du sarreran, eta irteeran korronte zuzeneko tentsio konstantedun hainbat iturri ditu, ordenagailuaren tentsio beharrizan desberdinak asetzeko. Elikatze iturri batzuk gailu autonomoak dira, eta beste batzuk gailu haundiago batean barneratuak doaz bere kargarekin batera, ordenagailuetan eta kontsumoko gailu elektronikoetan, adibidez.
Gila nebulosa
Homunkulu nebulosa
Homunkuluarekiko distantzia behatutako dimentsio angeluarretatik eta kalkulatutako tamaina linealetik erator daiteke, axialki simetrikoa dela suposatuz. Metodo honekin lortutako distantziarik zehatzena 7.660 ± 160 argi-urtekoa da (2.350 ± 50 pc). Eredu honetan lobulu bipolarren erradiorik handiena 22.000 UA ingurukoa da, eta ardatza ikusmen-lerrotik 41°-ra orientatuta dago, edo zeruko planotik 49°ra; horrek esan nahi du Lurretik "puntatik" "albotik" baino apur bat gehiago ikusten dela.
Shah Alam
Shah Alam Malaysiako Selangor estatuko hiri eta hiriburu estatala da, Petaling barrutian eta Klang barrutiko zati txiki baten barruan dago. Shah Alamek Kuala Lumpur ordezkatu zuen Selangor estatuko hiriburu gisa 1978an, Kuala Lumpur 1974an lurralde federal batean sartu zelako. Shah Alam izan zen Malaysian planifikatutako lehen hiria, 1957an Britainia Handiaren independentziaren ondoren. biztanle ditu.
Gila nebulosa
Sarraila itxurako nebulosa
Sarrailaren begia, edo sarraila itxurako nebulosa, Gila nebulosaren barruko hauts hotza dituen hodei ilun txiki bat da, gas bero eta fluoreszentezko harizpi distiratsuak dituena, hondoko nebulosaren kontra silueta bat irudikatzen duena, atzeko nebulosa askoz distiratsuagoa delako. John Herschelek "lemniskata itxurako hutsune obalatu" terminoa erabili zuen lehen aldiz deskribatu zuenean, eta gero "hutsune obalatu" bezala soilik aipatu zuen. Lemniskata hitzak nebulosaren zati hau deskribatzeko erabiltzen jarraitu zuen, harik eta Emma Converse astronomia-idazle ezagunak nebulosaren forma "sarraila-begi baten antzekoa" gisa deskribatu zuen arte 1873ko Appleton's Journal-eko artikulu batean. Sarraila-begiko nebulosa izena erabilera arruntekoa izatera pasatu zen arte, batzuetan nebulosa osoa izendatzeko ere.
Elikatze-iturri
Elikatze iturriek energia iturriren batetik hartu behar dute energia elektrikoa, bai elikatuko duten kargari emateko eta baita elikadura iturriak berak bere lana egiteko. Diseinuaren arabera, elikatze iturriek energia iturri mota desberdinetatik lor dezakete energia, hornidura elektrikotik, baterietatik, sorgailu elektriko edo alternadoreetatik, eguzki-energia bihurgailuetatik, edo beste iturriren batetik.
Elikatze iturri guztiek energia sarrera bat daukate, energia iturritik energia hartzeko, eta energia irteera bat edo gehiago, kargari energia emateko. Elikatze iturri gehienetan sarrera eta irteera hauek konektore elektrikoak, edo beste zirkuituetara konexio elektriko zuzenak dira. Batzuetan enegia sarrera edo irteera harigabeko energia transferentzia bitartez izan daiteke. Energia sarrera eta irteerataz gain, elikatze iturri batzuk beste sarrera eta irteera mota batzuk izan ditzekete, monitorizazio eta kontrol funtzioak betetzeko adibidez.
Urkia (Itsasondo)
Urkia Gipuzkoako Itsasondo udalerriko auzo bat da. Baserri multzoak eta baseliza batek osatzen dute. Itsasondoko herrigunetik oso urruti eta leku maldatsuan, mendi kaxkoan dago. Bertaratzeko bi pista daude: bata, laburrena, Itsasondo eta Legorreta udalerrien arteko errepidean dagoen Berostegi auzotik abiatzen dena; eta bestea, Itsasondoko herrigunetik Ioia auzora goruntz abiatzen den pistan, lehenbizikoa baina dexentez luzeagoa dena, bidegurutze batean Ioia auzora doan pista ezkerretara utzi eta Urkiara doan ezkerreko pistatik jarraitu beharra dago.
Gila nebulosa
Sarraila itxurako nebulosa
Sarrailaren begiaren egituraren diametroa zazpi argi-urtekoa da gutxi gorabehera (2,1 pc). Bere itxura nabarmen aldatu da lehen aldiz ikusi zenetik, ziurrenik Eta Carinaeren erradiazio ionizatzailearen aldaketen ondorioz. Sarrailaren begiak ez du NGC berezko izendapenik. Batzuetan, NGC 3324 esaten zaio, baina katalogoaren izendapen hori Gila nebulosaren ipar-mendebaldean dagoen islapen- eta emisio-nebulosa bati dagokio (edo haren izar-kumulu txertatuari).
Behatz desafiatzailea
Sarraila itxurako nebulosaren barruko bok globulu txiki bati (A.Z. 10h 44m 30s, Dek -59 ° 40 ') Hubble teleskopio espazialak argazkiak atera zion, eta "Gilaren hatz desafiatzailea" ezizena jarri diote, duen formagatik. Hubbleren irudietan, globuluaren ertzetatik irradiatzen duen argia ikus daiteke; hori bereziki ikus daiteke hegoaldeko muturrean, "Hatza" dagoen lekuan. Uste da Behatz Desafiatzailea Wolf-Rayet WR 25 izar distiratsuak ionizatzen duela, eta/edo Trumpler 16-244, supererraldoi urdin distiratsuak. Gutxienez 6 eguzki-masa ditu, eta litekeena da barruan izarrak sortzen aritzea. Erradiazio handia jasaten duten izarrarteko beste hodei batzuk bezala, Behatz desafiatzailea erabat lurrunduko da; hodei horretarako 200.000 eta 1.000.000 urte bitarteko epea aurreikusten da.
Trumpler 14, 15 eta 16
Gila nebulosaren erdialdeko eskualdeetan hiru izar kontzentrazio handi daude, OB elkarteak izenez ezagutzen direnak: hiru elkarte horiek Tr 14, Tr 15 eta Tr 16 katalogoko laburdurak daramatzate; guztira B3 espektro-klaseko hogei izar bero baino pixka bat gehiago daude, eta Wolf-Rayet eta aurre-sekuentzia nagusiko hainbat izar oso gazte.
Elikatze-iturri
Mekanikoa
Elikatze iturriak paketatze mekanikoaren arabera sailkatu daitezke. Mahaigaineko elikatze iturriak unitate independienteak dira, eta zirkuitu elektrikoak aztertu eta garatzeko erabiltzen dira, beste batzuren artean. Marko irekidun elikatze iturriek itxidura partziala daukate, batzuetan muntatzeko euskarria bat baino ez dutelarik. Hauek beste makina edo ekipamendu batzuen barnean joaten dira. Rackean muntatzeko elikatze iturriak rack estandarretan era seguruan muntatzeko diseinatuak daude.
Río Negro departamendua
Río Negro departamendua Uruguai osatzen duten departamenduetako bat da, mendebaldean kokatutakoa. Hiriburua Fray Bentos da.
Bertan 53.989 pertsona bizi ziren 2004an 9.282 kilometro koadroko azaleran.
Elikatze-iturri
Energia eraldatzeko metodoaren arabera
Elikatze iturriak linealak edo kommutatuak izan daitezke. Elikatze iturri linealek sarrerako energia zuzenean eraldatzen dute, energia eraldatzen duten osagai aktibo guztiek berauen operazio zona linealetan eginten dutelarik lan. Elikatze iturri kommutatuetan sarrerako energia korronte zuzeneko edo korronte alternoko pultsuetan bihurtzen da prozesatu aurretik, nagusiki modu ez-linealean operatzen duten osagaiekin —adibidez, denbora gehiena kortean edo asetuta ematen duten transistoreekin—.
Gila nebulosa
Trumpler 14, 15 eta 16
Space Telescope Science Institute erakundeko zientzialari talde batek 2004an egindako ikerketa batean, bi elkarteetako O eta B espektroko izarrak aztertu ziren; horietako bost oso hurbileko bitarrak izan ziren, 0,015 arku-segundotik 0,352ra arteko banaketekin. Ikerketa horren emaitza garrantzitsuenak bi izan ziren funtsean: lehena, O2 If* HD 93129A izar-prototipoaren bereizmena izan zen, 55 milisegundoko eta 0,9ko magnitude bisualarekin. Aurkikuntza honek izar honetako izar haizearen talkaren X izpien behaketen interpretazioa babesten du.
Trumpler 14 sei argi-urteko diametroa (1,8 pc) duen kumulu ireki bat da, Gila nebulosaren barnealdean kokatua, Lurretik 8.000 argi-urte ingurura (2.500 pc). Carina OB1 izar-elkarketaren kumulu nagusietako bat da, Gila nebulosaren elkarterik handiena. Trumpler 14an 2.000 izar inguru identifikatu dira, eta kumuluaren guztizko masa 4.300 M☉koa dela uste da.
Elikatze-iturri
Korronte zuzeneko elikatze iturria
Korronte zuzeneko elikatze iturriak kargari tentsio egonkor bat —positibo ala negatiboa— ematen dio. Diseinuaren arabera, korronte zuzeneko elikatze iturria korronte zuzenarekin edo korronte alternoarekin —hornidura elektrikoko korrontearekin— elikatu daiteke. Tentsio erreguladore lineala daukan elikatze iturria elikatze iturria erregulatua da; bestela erregulatu gabeko elikatze iturria da.
Gila nebulosa
Trumpler 14, 15 eta 16
Trumpler 15 nebulosaren kanpoaldeko kumulu ireki bat da. Trumpler 15ean izarrek duten adinaren arabera, ematen du gertu dituen Trumpler 14 eta Trumpler 16 baino pixka bat zaharragoa dela.
Trumpler 16 Esne Bideko izar argitsu eta masiboenetako batzuk dituen kumulu ireki masiboa da. Lurretik 9.270 argi-urtera dago, gutxi gorabehera. Kumuluan galaxiako izarrik masiboenetako bat dago, Eta Carinae, kumuluko beste izar distiratsu bat: WR 22, 8,80ko itxurazko magnitudea duena.
Klang
Klang honakoa izan daiteke:
Elikatze-iturri
Korronte alterno-korronte zuzen iturria (AC-to-DC)
400px|thumb|eskuinera|[[Korronte alterno-korronte zuzen (AC-to-DC) motako erregulatu gabeko elikatze iturri basiko baten eskema elektrikoa. Ezkerretik eskuinera:
Korronte zuzeneko elikatze iturri batzuk hornidura elektrikoa erabiltzen ditu energi iturri bezala. Elikatze iturri hauek batzutan transformadore bat daukate sarrerako tentsioa tentsio haundiago edo txikiago batera bihurtzeko. Transformadoreak emandako tentsio alternoa artezgailu batekin tentsio zuzen aldakorra bihurtzen da, eta tentsio aldakor hau iragazki elektroniko baten bitartez erregulatu gabeko tentsio zuzen bihurtzen da. Iragazkiak korronte alternoaren tentsio aldaketa gehienak —baina ez guztiak— kentzen ditu; gelditzen den tentsio gorabehera apurra kizkurdura deitzen da. Karga elektrikoak kizkurdurarekiko duen tolerantziaren araberakoa izango da elikadura iturraren iragazkiaren balio minimoa. Erabilpen batzuetan kizkurdura haundia onartzen da eta iragazkia ez da beharrezkoa. Adibidez, bateriak kargatzeko elikatze iturri batzutan nahikoa da korronte alternoko sarrerari transformadore bat eta diodo bakarreko artezgailua ezartzea, eta kargari emango zaion korrontea mugatuko duen erresistentzia bat honekin seriean.
Erreguladore lineala
Elikatze iturrien erabilpen askotan irteera tentsio konstantea behar da, baina energia iturri askok ematen duten tentsioa kargaren inpedantziaren arabera aldatzen da. Are gehiago, erregulatu gabeko korronte zuzeneko elikatze iturri bat energia iturria denean, honen irteerako tentsioa sarrerako tentsioa aldatuz ere aldatzen da. Hau saihesteko, elikatze iturri batzuk tentsio erreguladore lineal bat erabiltzen dute balio egonkor batekin, sarrerako tentsioarekiko eta kargaren inpedantziarekiko menpekotasunik gabe. Erreguladore linealek kizkurdura txikitu dezakete, eta baita zarata elektrikoen eragina irteerako tentsioan.
Korronte alternoko elikatze iturria
Korronte alternoko elikatze iturriak orokorrean hornidura elektrikoko tentsioa hartu eta aukerautako tentsiora beheratzen du.