cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ziza jangarri
Gantz azidoak
Gantz-azido guztien % 72, gutxienez, saturatu gabe dago horietako bakoitzean. Saturatu gabeko gantz-azidoen eduki handia azido linoleikoaren ondorio da batez ere, zeinak, guztizko gantz-azidoen artean, % 76 hartzen baitu L. edodesen kasuan, % 70 V. volvacean eta % 69 A. bisporusean. Hauek dira gehien landatzen diren onddoetako hiru. Gantz azido saturatugabeak funtsezkoak dira gure dietan; gantz azido saturatuak, berriz, kaltegarriak izan daitezke gure osasunarentzat. Onddo horietan gantz azido saturatugabeen proportzio handia eta azido linoleikoaren ehuneko handia aurkitzea faktore garrantzitsua da onddoak osasunerako elikagaitzat hartzeko.
Nukleo (geologia)
Artizarra
Artizarraren nukleoaren konposizioa kalkulatzeko erabilitako ereduaren arabera aldatzen da.
Ilargia
Oraindik eztabaidatzen da ilargiaren nukleoaren existentzia, hala ere, nukleoa izateko kasuan, Lurraren nukleoarekin batera sortu izango litzateke Eguzki-sistemaren sorkuntzatik 45 milioi urtera, hafnio-tungsteno ebidentziak eta talka handiaren hipotesiak direla eta. Hasierako nukleo horrek dinamo geomagnetikoa eduki zezakeen.
Lurra
Lurrak bere nukleo metalikoan eratutako eremu magnetikoa dauka. Planetak nukleoarentzako %5-10-eko masa defizita eta nukleo osorako %4-5-eko dentsitate defizita dauka. Nukleoan dagoen Fe/Ni kantitatea mugatuta dago meteorito kondritikoak direla eta. Sufrea, karbonoa eta fosforoak elementu arinen masa defizitaren %2,5-a bakarrik osatzen dute. Ez da ebidentzia geokimikorik existitzen elementu erradioaktiboak nukleoan daudela esateko. Hala ere, nukleoko tenperatura altuetan, potasioa oso elementu siderofiloa dela demostratu da eta beraz, potasio-40-a Lur primitiboaren dinamoarentzako bero iturri garrantzitsua izan zitekeen. Nukleoak Lur osoaren banadio eta kromo kantitatearen erdia dauka, eta tantalo eta niobio kantitate esanguratsua izan dezake. Nukleoan ez dago ez germanio ez galiorik. Desberdintzapen prozesua Lurraren historiaren lehenengo 30 milioi urteetan gertatu zen. Barne nukleoaren kristalizazio denbora oraindik ez da ebatzi bere osotasunean.
Ziza jangarri
Karbohidratoak eta zuntzak
Pentosa, metilpentosoak, hexosak, baita disakaridoak, amino azukreak, azukre-alkoholak eta azukre-azidoak perretxiko-karbohidratoen osagai dira. Pleurotus espezieak karbohidratoak dituzte, % 46,6 eta % 81,8 bitartekoak. Azkenaldian interes handia sortu da perretxikoen gorputz emankorretatik lortutako polisakarido disolbagarrien ezaugarrietan, tumoreen hazkundea inhibitzeko gaitasunarengatik.
Nukleo (geologia)
Marte
Seguraski, Martek antzinean, nukleoaren eraginez eratutako eremu magnetikoa zuela. Dinamoa planetaren sorkuntzaren lehenengo 500 milioi urteetan eten zen. Zagami martziar meteoritotik iritsitako Hf/W isotopo deribatuek nukleoa nahiko azkar bereiztu zela adierazten dute, hau da,10 milioi urte baino gutxiagotan. Potasio-40 Marteko dinamo primitiboa eratzeko bero-iturri nagusia izan zen.
Ziza jangarri
Karbohidratoak eta zuntzak
Zuntz edukia % 7,4 eta % 27,6 artekoa da Pleurotus espezietan. Zuntztzak elikadura orekatu eta osasungarriaren osagai garrantzitsuak dira. Diabetesa duten pazienteak zuntz altuko dietekin elikatzeak murriztu egiten du eguneroko intsulina-eskakizuna, eta odoleko glukosa-profila egonkortu egiten da, eta, ziurrenik, glukosa-xurgapenaren erritmoa murriztu egingo da hustuketa gastrikoa atzeratuz.
Nukleo (geologia)
Marte
Proto-Marteren eta beste planetoide baten arteko nukleoaren fusioa 1000 urte bezain azkar edo 300.000 urte bezain motel izan zitekeen (nukleoen eta mantuen biskositatearen arabera). Marteren nukleoaren talkarengatik eratutako beroketa, nukleoaren estratifikazioa eta 150-200 milioi urteen artean egon zen dinamoaren heriotzaren ondorioz izan zen. Williams-ek aurkeztu zuen ereduaren arabera, Martek dinamo funtzionala edukitzeko, haren nukleoa mantua baino 150 K beroago egon beharko litzateke (desberdintzapen prozesuak eta talkaren hipotesiak esaten duten moduan), eta potasio-40-ak likidozko nukleoa banatzean, bero-iturri gehigarri bezala jokatu zuen. Eredu honek, Marteren nukleo guztiz likidoa dela esanez bukatzen du, izan ere, kristalizazioaren eraginez sortutako beroak dinamo iraunkorrago bat eratu zuen (mila milioi urte baino gehiagokoa). Marteren nukleoa likidoa bada sufrea, gutxienez, masaren %5-a izango litzateke.
Ziza jangarri
Karbohidratoak eta zuntzak
=== Espezie jangarriak ===
Nukleo (geologia)
Marte
Ganimedes
Ganimedesek, eremu magnetiko bat du bere nukleo metalikoaren eraginez.
Jupiter
Guillermina Medrano
Biografia
Guillermina Medrano —benetako izena Balbina Medrano Aranda — familia errepublikar batean jaio zen. Irakasle eta filosofia ikasketak egin zituen. Urritasundun pertsonen hezkuntzan espezializatu zen. Irakaskuntzako Erakunde Librearen ideien jarraitzailea izan zen.
Ezker Errepublikanoko probintziako presidente Rafael Superviarekin ezkondu zen.
Ibilbidea
Medrano oso gazte sartu zen Alderdi Erradikal Sozialistan, eta 1936ko hauteskundeetan Valentziako Udaleko Ezker Errepublikanoaren hauteskunde-zerrendan sartu zen. Valentziako Udalean (1936-1939) zinegotzi izan zen lehen emakumea izatera heldu zen. Emakumeen Batzordea sortu zuen, eta batzordeburu izan zen.
Aldi berean, bere jarduera politikoak Cabanyaleko Zentro Errepublikanoaren zuzendaritza eta Asturiasko haurren harrera-programa hartu zituen.
Eskola-kolonien antolaketan parte hartu zuen, altxamendu militarrak zapaldutako proiektua.
Gerran zehar, Valentziako eta beste eskualde batzuetako errefuxiatuen haurrentzako gizarte-laguntzan jarri zuen arreta, eta etxebizitzak jarri zituen Madrildik ebakuatutako familientzat. San Eugenio de Lliriako asiloa bere gain hartu eta zuzendu zuen, eta Casa de la Infancia Giner de los Ríos izena hartu zuen, Adingabeen Auzitegiaren mendeko haurrekin.
Gerra amaitzean, Frantzian erbesteratu zen Ezker Errepublikanoko Gazteen Ordezkaria (JIR) Gazte Aliantza Antifaxistan (AJA) eta Diego Martínez Barrioren idazkaria ere izan zen, erbesteko II. Errepublikako lehendakaria.
Frantzian senarrarekin elkartzea lortu zuen, eta harekin joan zen Santo Domingora. Han Eskola Normaleko irakasle izan zen eskola bat sortu zuen eta Ciudad Trujillo Eskola Institutua zuzendu zuen. Hezkuntza Ministerioarentzat lan egin zuen eta 1941ean Espainiako Gazteria Errepublikanoaren Kanpo Harremanetarako idazkari izendatu zuten.
Trujilloren diktadurak Estatu Batuetara eraman zuen eta 1945ean Washingtonen jarri zen. Gaztelania irakaslea izan zen Sidwell Friends Schoolen 1978ra arte, eta Washingtongo American Unibertsitatean, 1978tik 1983ra bitartean. Indalecio Prietoren ohiko bizilekua izan zen. American Association of Teachers of Spanish and Portuguese elkartearen buru izan zen hainbat urtez.
1965ean, Harvard Universityko Commencement saria jaso zuen, maistra bikain gisa. Sari horrek Estatu Batuetako bigarren hezkuntzako irakasleen irakaskuntza-ibilbidea saritzen du, eta ospe handia du Ipar Amerikako hezkuntza-komunitatean. Saria oso pozik jaso zuten erbesteko pertsonen zirkuluek, eta, adibidez, Mexikon omenaldia egin zioten Guillermina Medranori, 1965eko uztailaren 8an, Mexikoko Centro Republicano Español erakundeak antolatuta.
Guillermina Supervía izenez ezaguna, American For Democratic Action bezalako erakunde politikoetan sartu zen. Erakunde horiek demokrazia Espainiara iristea eta Errepublika berrezartzea aldarrikatu zuten.
Urte luzez, Valentziaren eta Estatu Batuen arteko egonaldia tartekatu zuen, eta 1990aren amaieran Valentzian kokatu zen. Bere artxiboa eta liburutegia antolatu zituen, Valentziako Liburutegiari emateko. Bertan, Artxibo Medrano-Supervía erreferentzian sar daiteke, Amerikako erbestealdi espainiarrari buruzko funtsezko ezagutza-funtsa osatuz.
2001. urtean omenaldia egin zioten Espainiako Errepublikako kultura-ondarea berreskuratzeko ikastaro batean, Valentziako Liburutegian antolatua. Berak hainbat funts eman baitzizkion liburutegiari, bai bereak bai Rafael Supervía senarrarenak, hala nola politikarien eta intelektualen gutunak edota Jorge Guillének dedikatu zion poema.
2012ko martxoaren 8an, UGT sindikatuko Irakaskuntzaren Aldeko Langileen Federazioak (FETE) omenaldia egin zien maistra errepublikanoei, besteak beste; Julia Vigre, Antonia Adroher, Josefa Uritz, Veneranda Manzano, Palmira Pla, Regina Lago eta Emilia Eliasi, hezkuntza publikoan, derrigorrezkoan, doakoan, aktiboan, laikoan, elebidunean, solidarioan eta sexuagatiko edo klase sozialagatiko diskriminazirik gabean oinarritutako ereduan egindako lan pedgogoikoagatik. .
Nukleo (geologia)
Marte
Jupiterrek, eremu magnetiko bat du bere nukleoaren eraginez, eta honek esan nahi du bere nukloan sustantzia metaliko bat agerian dagoela. Planeta honek, Eguzki Sistemako eremu magnetiko indartsuena du (gure izarrarena kontutan hartu gabe).
Jupiterren nukleoa arrokaz edota harriz osatuta dago eta lurraren nukleoarekin konparatuta 10-30 aldiz handiagoa da. Nukleo honek seguraski disolbagarria izango da aurreko gas geruzan, eta hain funtzesko konposaketan. Nukleoa oraindik existitzen denez gero, kanpoko bilgarria handiagotu behar izan da jatorrian zegoen nukleo planetario baten gainean. Kontrakzio / eboluzio termikoaren ereduak, hidrogeno metalikoaren presentzia kantitate handietan dagoela arrazoitzen dute (Saturnon baino hidrogeno metaliko kantitate handiagoa).
Saturno
Saturnoren nukleoa arrokaz edota harriz osatuta dago eta lurraren nukleoarekin alderatuta 10-30 aldiz handiagoa da, eta nukleo honek seguruenik disolbagarria izango da aurreko gas geruzan, eta horren ondorioz funtsezko konposaketakoa da. Nukleoa oraindik existitzen denez, inguratzailea metatu behar izan da jatorrian lehenago existitzen ziren nukleo planetarioetan. Kontrakzio / eboluzio termikoaren ereduak, hidrogeno metalikoaren presentzia kantitate handietan dagoela arrazoitzen dute (Jupiterren baino hidrogeno metaliko kantitate txikiagoa).
Eguzkitik kanpo
Chthonian planetak
Planeta chthoniano bat, Gasesko erraldoi bat bere izar amarengatik, kanpo atmosfera kenduta duenean sortzen da (seguruenik kanpoko atmosfera horren migrazioarengatik planetaren barneraino). Geratzen den guztia jatorrizko nukleoa da.
Izar nukleoetatik deribatutako planetak eta diamantio planetak
Izotz beroko planetak
Neurrizko dentsitateak dituzten exoplanetek (Jupiterren inguruko planetak baino dentsitate handiagokoak, baina planeta lurtarrak baino dentsitate txikiagokoak) GJ1214b eta GJ436 bezalako planetak urez osatutak daudela esaten dute. Urezko mundu hauen barne presioak, emango dute ondorio gisa urezko fase exotikoak bere gainazalean naiz beraien nukleoen barnealdean.
Mark Lee
2016–gaur egun: NCT eta bakarkako lana
2018ko martxoaren 14an, NCTk lehen disko osoa aurkeztu zuen, NCT 2018 Empathy deriturikoa. Markek Boss, Go, Yestoday eta Black on Black abestien sorkuntzan parte hartu zuen.
2018ko abuztuan, SM Entertainmentek jakinarazi zuen Mark NCT Dreametik graduatuko zela. NCT Dreami eskerrak emateko Dear Dream abestiaren letra idazten lagundu zuen. Abestia We Go Up mini diskoan sartu zuten. Horrez gain, We Go Up, Beautiful Time eta Drippin' abestietan ere hartu zuen parte.
2018ko urriaren 18an, Red Velvet taldeko Joyrekin batera Dream Me abestia atera, eta hori KBS kateko The Ghost Detective dramaren soinu banda izan zen. Hilabete bereko 22an, NCT 127k lehen disko osoa aurkeztu zuen, Regular-Irregular. Markek City 127, Regular, My Van eta Come Back abestien letrak idazten lagundu zuen.
2018ko azaroaren 23an, NCT 127k disko osoaren berridizioa atera zuen, Regulate izenekoa. Markek Welcome To My Playground abestiaren letra sortzen lagundu zuen.
2018ko abenduaren 31an, NCT Dreametik graduatutako lehen kidea bihurtu zen.
2019ko abuztuaren 7an, SM Entertainmentek adierazi zuen Capitol Recordsekin batera lan egin eta "super K-pop talde" bat sortuko zuela; gainera Mark proiektuaren zati izango zela ere jakinarazi zuen. Taldeak SuperM du izena eta haien interes nagusia merkatu amerikarrera sartzea da; horregatik promozionatzen dute gehienbat AEBn. Lehen mini diskoa urriaren 4an aurkeztu zuten, Jopping abestiarekin.
2020ko martxoaren 6an, NCT 127k Neo Zone diskoa kaleratu zuen. Markek MAD DOG eta Love Song abestiak idazten lagundu zuen.
2020ko apirilean, SM Entertainmentek jakinarazi zuen NCT Dreamen sistema aldatuko zutela. Hasiera batean, taldeak graduazio sistema zuen, eta horri jarraiki kideek 18 urte betetzean graduatu eta taldea utzi beharko zuten. Hala ere, sistema aldatzeko erabakia hartu eta Mark taldera itzuliko zela adierazi zuen diskoetxeak.
Heteroptero
Heteropteroak dira Heteroptera azpiordenako intsektuak, eta hauetako askori euskaraz izen arrunta tximitx edo zimitz dutenak (nahiz eta izen hori beste intsektu batzuei ere ematen zaien). Beste intsektu ezagunen bat ere bada talde honetakoa, hala nola zapatari arrunta.
Hemiptera ordenaren barneko intsektu azpiordena da, 41 bat familia eta 30.000 espezie inguru hartzen dituena. .
Ezaugarriak
Espezie gehienek bi hego pareak desberdinak dituzte. Gainekoak hemielitroak dira: atal basala gogorra eta larrukara dute eta atal distala minzkara. Azpikoak, berriz, mintz meheko gardenak dira. Geldirik daudelarik, bi hegal pareak bizkarrean gurutzaturik egoten dira. Aho-aparatua (moko edo estiletea deitua) zorrotza eta ziztatzaile-xurgatzailea da. Likidoz elikatzen dira: batzuk landareen fluidoez (izerdia, fruitu edo hazien edukia...) eta beste batzuk animalien fluidoez. Azken hauetako batzuk, ohe-zimitza eta Chagas-en gaixotasuna kutsatzen duen Triatoma infestans, esate baterako, parasitoak dira
Metamorfosi bakuna dute (garapen paurometaboloa), gehienetan 5 ninfa aldirekin. Hirugarrenetik aurrera, apurka-apurka, hegoak agertzen zaizkie. Oso habitat desberdinetan bizi daitezke; gehienak ingurune lehortarretan (landareak, orbela, lurzorua) agertzen diren arren, beste batzuk ur gezatakoak edo itsastarrak dira.
Doakotasun
Doakotasuna trukean ezer jaso gabe (doan edo dohainik) zerbait ematea da. Doako ondasunak eta zerbitzuak eskaintzeko arrazoiak anitz dira: elkartasuna, marketina (salmenta-sustapen moduan, produktuak publikoa dasta dezan, adibidez) edo jasotzen denaren kostua beste alde batetik ordainduta egotea. Norberak erabiltzen ez dituen ondasunak beste pertsona batek erabili ahal izatea ere izaten da doan emateko arrazoi bat. Nolanahi ere, doan emateak askotan aukera-kostua dakar, doan emateagatik trukean zerbait jasotzearen aukera galtzen denean.
Orhipean (liburua)
Orhipena, Gure Herria ezagutzen Juan Carlos Etxegoien, Xamar, idazle eta irudigilearen lehen liburua da, 1992an Pamiela argitaletxeak editatu eta argitaratua. espainolera, frantsesera, ingelesera eta katalanera itzuli baita. Liburu honek, modu didaktikoan, erakusten ditu Euskal Herriko historiaren, geografiaren, ohituren, kirolen eta, oro har, kultura tradizionalaren hainbat alderdi.
Liburuak 119 orrialde ditu. Orriak Din A-4 neurrikoak dira, gutxi gorabehera, eta dozenaka irudi ditu. Irudi batzuk marrazkiak dira eta beste batzuk marrazki koloreztatuak. Testu guztiak eta irudi ia guztiak Xamar egilearenak berarenak dira.
Ia orrialde guztietan daude irudiak, eta askotan irudiek leku gehiago hartzen dute liburuan testuek baino. Liburuko hizkera xinplea da eta Euskal Herriko historia eta etnografiako hainbat kontu labur azaltzen ditu. Dibulgazio etnografikoa eta historikoa egiteko argitara eman zen lana izan zen, ez ikerkuntza lana.
Bryaninops yongei
Bryaninops yongei Bryaninops generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Zaraia
Zaraia Gipuzkoako hego-mendebaldeko mendilerro bat da, Debagoiena eskualdekoa. Eskoriatza eta Aretxabaleta mendebaldean eta Oñati ekialdean banatzen ditu.
Tontorrik ezagunena Kurtzebarri (1.133 m) da, baina altuena Aranguren (1.158 m) da.
Mendiak
Hauek dira mendilerroaren hiru tontor altuenak:
Mull of Kintyre
Egun argitan leku honetatik Ailsa Craig uhartea nahiz Irlandako iparraldeko kostaldea eta bertako Fair Head lurmuturra ikus daitezke. Uste denez, lehenbiziko europarrek kokagune honetatik igaro omen ziren Irlanda populatzera. Era beran, Irlandako eskotoak itsasarte hau iragan eta Ipar Irlanda eta Eskozian Dál Riata erresuma sortu zuten.
Iparraldeko Yorkshireko Polizia
Iparraldeko Yorkshireko Polizia (ingelesez North Yorkshire Police) Iparraldeko Yorkshireko barrutiaz eta Yorkeko hiriaz arduratzen den polizia da. Erresuma Batuko Barne ministerioaren agindupean dago.
Acaulospora gedanensis
Acaulospora gedanensis Acaulosporaceae familiako onddo espezie bat da. Mikorriza arbuskularrak eta besikulak eratzen ditu sustraietan. Polonian aurkitu zen Festuca ovina azpian hazten. Espezie berri 1988an gisa deskribatu zen.
Edward FitzGerald
Edward FitzGerald (Bredfield, Suffolk, 1809ko martxoaren 31 - Merton, Norfolk, 1883ko ekainaren 14a) ingeles idazlea izan zen.
John Purcell jaio zen, eta bere aitak emaztearen abizena eta armarria aukeratu zituen. FitzGeraldtarrak Ingalaterrako familia aberatsenetakoak ziren. Ingalaterran eta Frantzian bizi izan zen eta Cambridgeko Unibertsitatean ikasi zuen. Han, besteak beste, William Makepeace Thackeray eta Alfred Tennyson ezagutu zituen.
Bere poemarik ospetsuena Rubaiyat-en ingelesezko itzulpena da (The Rubaiyat of Omar Khayyam), 1859an lehen aldiz argitaratua. Beste hiru edizio izan zituen 1868, 1872 eta 1879an. Liburuak ospe handia izan zuen eta egile askok aipatu dute.
Birigarro papargorri
Birigarro papargorria (Turdus ruficollis) Turdus generoko animalia da. Hegaztien barruko Turdidae familian sailkatua dago.
Zigoze
Zigoze (aragoieraz, gaztelaniaz eta ofizialki Sigüés) Zaragozako probintziako udalerria da, Jazetanian, Esako urtegiaren ondoan dagoena. Geografikoki Erronkariko aurreneko udalerria da.
Sceloporus melanorhinus
Sceloporus melanorhinus Sceloporus generoko animalia da. Narrastien barruko Phrynosomatidae familian sailkatuta dago.
Severodvinsk
Severodvinsk (errusieraz Северодвинск) Errusiako hiria da, Arkhangelsk oblastan kokatua. Ipar Dvina ibaiaren deltan dago, Arkhangelsketik 35 km mendebaldera. Hiria 1936an sortu zuten, Sudostroi izenarekin, eta 1938tik 1957ra Molotovsk izena hartu zuen. 2010ean 192.353 biztanle zituen.
Severodvinsken eraikitzen dira Errusiako itsaspeko nuklear gehienak.
Hiri senidetuak
Severodvinsk ondorengo hiriekin senidetuta dago:
Yusuke Murakami
Yusuke Murakami (村上 佑介, 1984ko apirilaren 27a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashiwa Reysol eta Albirex Niigata.
John Butler Yeats
John Butler Yeats (Lawrencetown, Down konderria, 1839ko martxoaren 16a - New York, 1922ko otsailaren 3a) irlandar margolaria izan zen.
Wilhelm Miklas
Wilhelm Miklas (Krems an der Donau, 1872ko urriaren 15a - Viena, 1956ko martxoaren 20a) Austriako bigarren presidentea izan zen 1928tik Anschlussera 1938an. Sozial Kristau Alderdiko kidea izan zen eta Alemaniako nazionalismoaren aurka agertu zen. Batzar Federalak 1928an aukeratu zuen presidente Michael Hainisch ordezkatzeko. Hasiera batean Arthur Seyss-Inquart barne ministro eta kantziler izendatzeko nazien eskakizunen aurka agertu zen, baina inbasio mehatxuen ondoren onartu egin zuen.
San Bartolome eliza (Olano)
San Bartolome eliza Zigoitia udalerriko Olano kontzejuko eliza parrokiala da. Arkitektura erromanikoan egina, nabarmena da bere erretaula, Bartolome apostoluari eskainia. XI. mendean eraiki zen, baina gaur egungo egitura XV. mendekoa da.
Erretaula
Erretaula da eliza honen ondasun nagusia. Gaur egun Eusko Jaurlaritzak babestutako ondare higigarria da. Gaur egun ez da jatorrizko ordenan gordetzen, garbiketa baten ostean mugitu baitziren.
São Sebastião de Lagoa de Roça
São Sebastião de Lagoa de Roça Brasilgo udalerri bat da, Paraíba estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Veyras (Suitza)
Veyras Suitzako udalerria da. Valais kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
San Bartolome eliza (Olano)
Historia
Erretaula XVI. mendearen hasieran egin zen, estilo gotiko berantiar batean, eta ez da ezaguna zein den egilea. XVIII. mendean herriko margolari bati eskatu zitzaion gaurkotzea, hainbat arazo zituelako, tartean altxatutako margo asko. Eszena asko aldatu ziren garai horretan, garaiko liturgiarekin bat etor zedin. Baina konponketa ez zen izan osoa, eta oraindik XVI. mendeko hainbat margo zati ikus zitezkeen, itxura ez oso koherentea emanez erretaulari.
XXI. mendearen hasieran erretaula konpondu zen, margo zaharrak berriro ere jasoz. Tarte batez Gasteizen izan zen erakusgai, azkenean Olanora itzuli aurretik.
Deskribapena
Predelan apostoluen erliebeak daude, hiruko taldeetan, beraien atributuekin: S. Simon, S. Filipe eta S. Juda; S. Joan, S. Andres eta S. Petri; S. Paulo, S. Bartolome eta Jakue; Jakue Txikia, Santo Tomas eta S. Mateo. Erretaulako erdiko kalean, sagrarioaren gainean, San Bartolomeren irudia ikusten da, mukulu biribilean. Jasokundearen irudia sei aingeruk apaintzen dute, eta multzoa ohiko kalbarioak errematatzen du.
Lehenbiziko gorputzean, desmuntatu aurretik, hurrengo pintura hauek zeuden: San Bartolome gaixo zegoen emakume bat sendatzen, santua Polimio erregearen aurrean, idoloaren deabrua erakutsiz; Santuaren Martiritza: Buru mozketa. Bigarren gorputzean Haur Errugabeen Sarraskiaren pinturak, Egiptora ihesa, San Bartolomeren Atxiloketa eta astoa santuarentzako opariz beteta ikusten dira. Hirugarren gorputzean, Ikustaldiaren, Deikundearen, Jaiotzaren eta Epifaniaren pinturak. Errematean, Kalbarioaren bi aldeetan, Santa Barbararen eta Santa Katalinaren erliebeak eta Santa Apolonia Santa Marinarekin.
Acaulosporaceae
Acaulosporaceae Diversisporales ordenako onddoen familia bat da. Familia honetako espezieak oso hedatuta daude. Mikorriza arbuskularrak eta besikulak sortzen dituzte sustraietan. Familiak bi genero eta 31 espezie ditu.
San Bartolome eliza (Olano)
Deskribapena
Berriro aprobetxaturiko zatiek Deikundea eta Ikustaldia erakusten zuten, eta atzealdean Gotzain santua, XV. mendearen erdialdekoa, nazioarteko estilo gotikokoa. Inskripzioak, marrazketa zaindua eta nolabaiteko edertasuna erakusten du irudietan.
Erretaula honek, estilistikari dagokionez, XVI. mendearen hasierako kronologia du. Mazoneriak eredu gotikoei jarraitzen dizkie, baina pinturek (eta baita tailek ere), 1756an gainetik egindako margoketatik ikusten denez, jantziek eta pertsonaien ezaugarri fisiko batzuk, XVI. mendearen lehen laurdeneko urte aurreratuetara eramaten gaituzte. Dena den, brokatuak edo tolesturak imitatzen dituzten tailen barrualdeek (aingeruek) oraindik ere espiritu gotizista erakusten dute. Estilo "hispaniar-flandestarra" izenarekin ezagutzen dugunarekin dagokio. Jatorrizko pinturak tolestura konplexuak, ikuspegi lineala, itzaletan oinarrituz modelaturiko aurpegiak, erakusten dituzte. Ama Birjinaren jantzietan, besteak beste, brokatu aplikatua hautematen da.
Eugerres lineatus
Eugerres lineatus Eugerres generoko animalia da. Arrainen barruko Gerreidae familian sailkatzen da.
San Bartolome eliza (Olano)
Deskribapena
Ikonografiari dagokionean, erretaula honek bere garaiko gainerakoen joerak ditu. San Bartolomeren eszenak erakusten dituen ziklo bat erakusten du, eta baita, Ama Birjinaren gorespena islatzen duen Kristoren Haurtzaroko zikloa ere. Erdiko kalean, titularraren irudia toki azpimarragarrian jarri da, eta baita Koroatzea ere biltzen duen Ama Birjinaren Jasokundea; errematean, azkenik, Kalbarioa. Predelan ohiko beste motibo batek, sostenguko apostolatuak, bere garaiarekin erabat bat datorren erretaula baten aurrean egotea eragiten du. Apostolu santuaren bizitzako eszenak, Legenda Doratuan hari buruz biltzen diren Erdi Aroko narrazioetan inspiraturik daude. Ez da baztertu behar aurreragoko parte hartze batek pinturak jartzeko ordena aldatu izana. Hori, besteak beste, Ikustaldia Deikundearen aurretik jartzean antzematen da.
Boloniako metropoli-hiria
Herriak
Metropoli-hiriko herririk jendetsuenak honakoak dira:
Gliese 581 c
Gliese 581 c, "Superlur" ere deitzen zaion exoplaneta da, eguzkitik 20,4 argi urtera dagoena. Gliese 581 izarra orbitatzen du, nano gorri motakoa dena eta eguzkiaren tamainaren heren bat dena. Gliese 581 cek eta sistemako beste planetek 4.300 milioi urteko adina dute, lurrarena baino 300 milioi urte gazteagoa.
Planeta sistema
Gliese 581 izarra hiru planetek orbitatzen dute: Gliese 581 b, Gliese 581 c eta Gliese 581 d-k. Horietatik Gliese 581 c eta Gliese 581 d dira bizitza eduki dezaketen planeta bakarrak, baina bi horietatik Gl 581 c da aukera gehien dituena.
Gliese 581 c-ren ezaugarriak
Gl 581 c-ek 13 egun lurtarretan orbitatzen du bere izarra, eta 13 egun lurtarretan burutzen du errotazio mugimendua. Horregatik planetaren hemisferio batean beti eguna da eta bestean gaua. Gainera, bertako mareak Lurrarenak baino 400 aldiz indartsuagoak dira. Gliese 581 cren diametroa lurrarena baino 1,5 aldiz handiagoa da (19.134 km). Bere masa Lurrarena halako 5 da.
Cargados Carajos
Cargados Carajos (Saint Brandon) Indiako ozeanoan dagoen uhartedia da, Maurizio uhartetik ipar-ekialdera daudenak.
Uharteek, guztira, 1,3 km² ko azalera dute, eta, geografikoki eta historikoki, Maskareinak uharteetako uharte sakabanatuen multzoaren zatitzat hartzen dira. Administratiboki, uharteak Maurizioko errepublikakoak dira.
Uharteak
Uhartediak atoloi bat osatzen du. Hona hemen, iparraldetik hegoalderantz atoloia osatzen duten uhartetxoak:
Violet Bonham Carter
Helen Violet Bonham Carter, Yarnburyko Asquith baronesa, (1887ko apirilaren 15a - 1969ko otsailak 19), Violet Asquith ezkondu ondoren, britainiar politikaria eta egunkari idazlea izan zen. H.H. Asquithen alaba izan zen, 1908-1916 artean lehen ministro izandakoa, eta gero alderdi liberalean aktiboa izan zen, baretze politikaren aurkari nagusia izanik, Parlamentuan egon eta biziarteko parea izatera iritsi zen. Artean eta literaturan ere aritu zen. Bere egunkariek aitaren lehen gerra aurreko garaian hasi eta 1960ko hamarkadara arte jarraitzen dute.
Kriket
Kriketa (ingelesezko cricket izenetik eratorria) hamaika jokalariz osatutako bi taldek batez eta pilotaz elkarren aurka jokatzen duten kirola da. Partidak obalo itxura daukan belarrezko zelaian jokatzen dira: haren erdian, 22 yardako (20,12 metro) erdian joko-eremua dago, pitch izeneko zoru zerrenda errektangular bat. Pitcharen buruetan, wicket izeneko zurezko hagatxoz egindako leihatila bana jartzen da.
Kirolak ehunka urteko historia duela uste da, bai eta munduko bigarren kirolik hedatuena dela ere. Nazioarteko Kriket Federazioak 100 herrialde baino gehiago biltzen ditu. Kirolaren forma modernoa Ingalaterran garatu zen eta oso arrakastatsua da Commonwealtheko kideen artean. Indian, Pakistanen, Bangladeshen, Sri Lankan eta Australian, kirolik sonatuenetakoa da.
Jatorria
Kriketa "klubeko pilotaren" esferako joko ugarietako bat da eta, funtsean, pilota bat esku-tresna batekin jotzean datza; beste batzuen artean, beisbola (kriketarekin antzekotasun ugari dituena, biak bate eta pilota jokoen kategoria espezifikoenekoak baitira), golfa, hockeya, tenisa, squasha, badmintona eta mahai-tenisa daude. Kriketaren kasuan, funtsezko desberdintasun bat egitura objektibo sendo bat egotea da, wicket izenekoa (jatorrian, ardiak gidatzeko erabiltzen zen "wicket ate" bat), eta bateatzaileak hori defendatu behar du. Bertan, pilota ate izeneko bi helbururen artean bultzatzen da. Bertan, pilota defendatu gabeko helburu baterantz bultzatzen da, zulo deiturikoa, non pilota wicket izeneko marka batera zuzentzen den eta bertatik aldentzen den.
Oro har, kriketa Ingalaterrako hego-ekialdeko konderrietan, Erdi Aroan noizbait, haur-jolas gisa sortu zela uste da. Aurreko datetako erreklamazioak dauden arren, jokatzen den kriketari buruzko behin betiko erreferentziarik zaharrena 1597ko urtarrilean Guildfordeko kasu judizial batean aurkeztutako ebidentziatik dator (Antzinako estiloa: 1598 ko urtarrila da egutegi modernoan). Kasua lur sail jakin baten jabetzari buruzkoa zen, eta auzitegiak 59 urteko mediku forentse baten testigantza entzun zuen, John Derrick-ena, eta honek testigantza hau eman zuen: Guldefordeko eskola librean ikasle bat zela, bera eta bere ikaskide batzuk korrika joan ziren eta han jolastu ziren creckett eta beste antzezlan batzuetan.
Ingalaterrako kriketa, XVIII. eta XIX. mendeetan
Hambledon Club 1760ko hamarkadan sortu zen, eta, hurrengo hogei urteetan, Marylebone Cricket Club (MCC) sortu eta 1787an Lord 's Old Ground ireki arte, Hambledon izan zen jokoaren klubik handiena eta bere foku-puntua. MCC Cricket Legeen kirol eta zaintza klub nagusia bihurtu zen berehala. XVIII. mendearen azken zatian sartutako lege berriek hiru motzondo eta hanka ataka baino lehen izatea ekarri zuten.
XIX. mendean, bolak besapean ikusi zituen, eta bolen ordez, bola biribilak jarri zituzten, eta gero beso gainetik. Bi garapenak eztabaidagarriak izan ziren. Konderri mailan jokoa antolatzeak konderriko kluben sorrera ekarri zuen, 1839an Sussexekin hasiz. 1889ko abenduan, konderriko zortzi klub nagusiek Konderri Ofizialeko Txapelketa osatu zuten, 1890ean hasi zena.
XIX. mendeko jokalaririk ospetsuena W. G. Grace izan zen, bere karrera luze eta eragingarria 1865ean hasi zuena. Bereziki Graceren lasterketan zehar, zaletuen eta profesionalen arteko bereizketa lausotu egin zen, bera bezalako jokalariak zeudelako, eta zaletuak zirelako, baina, bere onura ekonomikoari dagokionez, de facto profesionalak. Esaten zen Graceri berari diru gehiago ordaintzen zitzaiola kriketean jokatzeagatik edozein profesionali baino.
Lehen Mundu Gerraren aurreko azken bi hamarkadei "kriketaren urrezko aroa" deitu zaie. Gerraren ondoriozko galera-sentsazio kolektiboak eragindako izen nostalgikoa da, baina aldiak jokalari handi eta partida gogoangarri batzuk sortu zituen, bereziki konderri eta proba mailan antolatutako lehia garatu ahala.
Nazioarteko kirola
1844an, Toronton, Estatu Batuetako eta Kanadako kluben arteko nazioarteko lehen partida burutu zen; Kanadak irabazi zuen. 1859an, Ingalaterrako jokalari talde bat Ipar Amerikara joan zen atzerriko lehen biran. Bien bitartean, Britainiar Inperioa funtsezkoa izan zen jokoa atzerrian zabaltzeko, eta, XIX. mendearen erdialdean, ondo ezarri zen Australian, Kariben, India britainiarrean (gaur egungo Pakistan eta Bangladesh barne), Zeelanda Berrian, Ipar Amerikan eta Hegoafrikan.
1862an, talde ingeles batek lehen bira egin zuen Australian. Atzerrira bidaiatu zuen lehen talde australiarra abeltzain aborigenek osatzen zuten, eta1868an bira bat egin zuten Ingalaterran.
1876-77 urteetan, Ingalaterrako talde batek atzera begira Melbourne Cricket Ground eta Australiaren arteko lehen proba-partida bezala onartu zen hartan parte hartu zuen. Ingalaterra eta Australiaren arteko lehiak The Ashes sortu zuen 1882an, eta hau Test Cricket lehiaketa ospetsuena izaten jarraitzen du. Probako kriketa 1888-89 an hasi zen hedatzen, Hegoafrikak Ingalaterraren aurka jokatu zuenean.
Kriketa XX. mendean
Gerra arteko urteetan Jaun Bradman australiarra izan zen nagusi, estatistikoki garai guztietako proba bateatzailerik onena. Probako kriketak XX. mendean zehar hedatzen jarraitu zuen, Mendebaldeko Indiak (1928), Zeelanda Berria (1930) eta India (1932) Bigarren Mundu Gerraren aurretik gehituz, eta gero Pakistan (1952), Sri Lanka (1982), Zimbabwe (1992), Bangladesh (2000), Irlanda eta Afganistan (2018) gerraostean. Hegoafrikari nazioarteko kriketean parte hartzea debekatu zitzaion 1970etik 1992ra, apartheidaren boikotaren zati gisa.
Jokoaren dinamika
Jokoaren dinamikari dagokionez, talde bateko jaurtitzaileak ukabila baten tamainako pilota gogor bat jaurtitzen du pitcharen mutur batetik bestera, aurkako taldearen wicketa jotzeko helburuarekin. Bateatzaile batek wicketa babesten du zurezko bate batekin. Gehienetan, pilotak bote bat ematen du zoruan, aurkarien bateatzailearenganaino iritsi aurretik. Artean, jaurtitzailearen taldeko gainerako kideak, zelai-jokalari deitzen direnak, zelaiko toki estrategikoetan kokaturik daude. Bateatzaileak pilota kolpatzen badu, ahalik eta urrutien bota behar du, lasterka egin eta pitcharen aurkako muturrera iristeko beta izan dezan. Horrela, bere taldeak lasterketa bat irabazten du. Zelai-jokalariek pilota harrapatu behar dute eta bateatzaileak lasterketa burutu dezan eragotzi behar dute, pilota pitcharen bi muturretako edozeinetara botaz. Horrez gain, aurkako taldearen bateatzailea kanpora dezakete. Partidaren talde irabazlea lasterketa gehien egiten dituena da.
Jolas eremua
Kriketa bate eta pilota jokoa da, eta cricket zelai batean jokatzen da (ikus irudia eskuinean), hamaika jokalariko bi talderen artean.Zelaiak forma zirkularra edo obalatua izan ohi du, eta joko-eremuaren ertzak muga bat du: hesi bat, harmailen zati bat, soka bat, lerro margotu bat edo horien konbinazio bat. Ahal bada, muga luzera osoan markatu behar da.
Zelaiaren erdialdean, gutxi gorabehera, eremu angeluzuzen bat dago (ikus irudia jarraian), eta, bertan, wicket izeneko zurezko objektibo bat jartzen da mutur bakoitzean; atakak 22 yarda (20 m) distantziara jartzen dira. Zelaia 10 oineko (3,0 m) zabalerako azalera laua da, eta belar oso laburra du, jokoak aurrera egin ahala higatzeko joera duena (cricketa azalera artifizialetan ere jolastu daiteke, esteretan bereziki). Wicket bakoitza bi langetaz errematatutako egurrezko hiru motzez egina dago. Goian ikus daitekeenez, kantxa zuriz margotutako lau lerrorekin markatuta dago mutur bakoitzean: bolo-tolestura bat, goranzko tolestura bat eta itzulerako bi tolestura. Hiru motzondoak bola-tolesturaren erdian lerrokatuta daude. Tolesturak zortzi oin eta zortzi hazbeteko luzera du. Sortzen ari den tolestura lau oinetan marrazten da bola-tolesturaren aurrean eta haren paraleloan; hamabi oineko lerro gisa marrazten bada ere (sei oin wicketaren alde banatan), luzera mugagabea du. Itzulerako tolesdurak angelu zuzenean marrazten dira, sortzen den tolesturarekin, bola-tolesturaren muturrekin gurutzatzeko moduan; itzulerako tolestura bakoitza zortzi oineko lerro gisa marrazten da, eta, beraz, lau oin luzatzen da bola-tolesturaren atzean, baina, gainera, luzera mugagabea du.
Jokoaren egitura
Lehendabiziz, bateatzaile bat kantxaren mutur bakoitzean gelditzen da eraso-lerroaren atzean, baina jaurtiketa-lerroaren aurrean. Jaurtitzailea ere lerroaren mutur batean jartzen da, jaurtiketa-lerroaren atzetik hasi eta beste muturrerantz jaurtitzen du. Jaurtitzaileak pilota jaurtitzen dion bateatzailea erasotzailea da; jaurtitzailearen mutur bereko bateatzaileari ez-bateatzailea deitzen zaio.
Gero,jaurtitzailea jaurtiketa-lerroaren atzetik hasten da, eta eraso-marrara iritsi aurretik pilota jaurtitzen du, jaurtitzen duen bitartean aurrera mugituz. Kriketean, jaurtiketa bat sorbalda gainetik egiten da beti, besoa erabat zuzen duela. Erasotzailearengana iritsi aurretik, pilota kantxan errebotea eman dakioke, baina ez da beharrezkoa.
Erasotzailea pilota jotzen saia daiteke kriket-batearen alde laua erabiliz. Kolpe mota asko daude, bakoitzak abantaila ezberdina du besteen gainetik. Erasotzaileak pilota jo ondoren, bera eta borrokalari ez dena korrika joan daitezke kantxaren mutur batetik bestera, posizioak trukatuz. Bi bateatzaileek kantxaren beste aldera korrika egitea lortzen badute, lasterketa bat deklaratzen da eta puntu bat idazten dute. Bateatzaileren bat kanpoan geratzen bada kantxaren beste aldera iristen saiatzen den bitartean, markagailuak berdin jarraitzen du.
Emakumeen kriketa
Emakumezkoen kriket saio bat Surreyn egin zen lehen aldiz, 1745ean. Nazioarteko garapena XX. mendearen hasieran hasi zen eta lehen txapelketako partida Australia k eta Ingalaterrak jokatu zuten, 1934ko abenduan. Hurrengo urtean, Zeelanda Berria elkartu zitzaien, eta 2007an Herbehereak nazioarteko txapelketako hamargarren taldea izan ziren Hegoafrikaren aurka debuta egin zuenean. 1958an sortu zen Nazioarteko Emakumeen Kriket Kontseilua (International Women's Cricket Council). 1973an, kategoria guztietako Lehen Munduko Kriket Kopa egin zen Ingalaterran, Emakumezkoen Munduko Kopa antolatu baitzen. 2005ean, Nazioarteko Emakumeen Kriket Kontseiluak bat egin zuen Nazioarteko Kriket Kontseiluarekin (International Cricket Council ICC), kriketa kudeatzen eta garatzen lagunduko zuen organo bateratu bat osatzeko. ICCren Emakumeen Sailkapenak 2015eko urriaren 1ean eratu ziren, emakumezkoen hiru kriket formatuak hartuaz. 2018ko urrian, ICCk kide guztiei T20 International estatutua ematea erabaki ondoren, emakumeen sailkapenak banatu egin ziren, alde batetik One Day International (kide osoentzat), eta, bestetik, T20I.
Eguneroko bizitzan duen eragina
Kriketak eragin handia izan du herri kulturan, herrialde askotan, bereziki Commonwealtha osatzen duten herrialdeetan. Adibidez, herrialde horietako lexikoan eragin du, bereziki ingelesean, zenbait esaera sortu baitira, hala nola «that's not cricket» (hori ez da kriketa > hori ez da bidezkoa), «had a good innings» (sarrera onak izan ditu > bizitza luzea izan du) edo «sticky wicket», egoera zail bat deskribatzeko erabiltzen den metafora; kriketean sortu zen esamoldea da, egoera korapilotsu bat adierazten duena, wicketa hezea edo lohitua dagoenean pilota itsatsita gelditzen denean bezala.
Arteetan eta herri kulturan
Kriketa maiz agertu izan da poeta ingelesen lanetan, besteak beste William Blake eta Lord Byron idazleen poemetan. Esan izan da Cyril Jamesek kriketari buruz idatzitako Beyond a Boundary (Muga batetik haratago, 1963) liburua dela kirol gaiaz inoiz idatzitako libururik onena. Ikusizko arteetan, kriketa margoetan jaso zutenen artean daude Albert Chevallier Taylerren (1862-1925) Kent vs Lancashire at Canterbury (1907) eta Russell Drysdalen (1912-1981) The Cricketers (1948), ziurrenik XX. mendeko australiar margolan ezagunena. Camille Pissarro frantziar inpresionistak kriketa margotu zuen 1890eko hamarkadan Ingalaterrara egindako bisita batean. Francis Bacon kriket zale amorratuak bateatzaile bat harrapatu zuen mugimenduan. Wendy Nanan karibetar artistaren kriket irudiak Royal Mail posta zerbitzuaren «Asmakizunen mundua» zigiluen edizio mugatu batean erabiliak izan ziren, 2007ko Munduko Kriket Txapelketa ospatzeko.
Zumitz (gaztagintza)
Zumitz edo gazta-zumitza, edo gaztanontzi mota bat da, artzainek gazta egiteko erabili ohi duten ontzia.
Kriket
Arteetan eta herri kulturan
Musikan, kalipso musikan kriket kirolari buruzko erreferentziak ugari dira.
Zumitz (gaztagintza)
Iberia iparraldean duela lau milurteko aztarnak aurkitu izan dira, ontzi hauek erabili izan direla iradokitzen dutenak.
Kriket
Beste kirol batzuetan duen eragina
Kriketak lotura historiko estuak ditu Australiar futbol erarekin, eta goi mailako jokalari asko lehiatu dira bi kiroletan. 1858an, Tom Wills kriket jokalari australiar ezagunak «futbol klub» bat osatzeko deia egin zuen, «arau jakin batzuekin», kriket jokalariak sasoian mantentzeko denboraldia amaitzen zenean. Hurrengo urtean, Melbourne Football Club sortu zen, eta Willsek eta beste hiru kidek jokoaren lehen arauak zehaztu zituzten. Normalean kriket zelaietan jokatzen da,aldaketa batzuk eginda.
Ingalaterran, zenbait futboleko kluben jatorrian kriket jokalariak daude, neguko hilabeteetan sasoian egoteko futbolean egiten baitzuten. Derby County Football Club taldea Derbyshire County Cricket Club taldearen adar gisa sortu zen 1884an; Aston Villa (1874) eta Everton (1876) elizako cricket taldeetako kideek sortu zituzten. Sheffield United taldearen Bramall Lane futbol zelaia, 1854az geroztik, Sheffield Cricket Club taldearen etxea izan zen, eta gero Yorkshire taldearena; ez zen futbolerako erabili 1862 arte, eta Yorkshire eta Sheffield United-ek partekatu zuten 1889 eta 1973 artean.
XIX. mendearen amaieran, Brooklyngo (New York) Henry Chadwick idazle eta kriket jokalari ohia beisbol jokorako puntuazio kaxaren asmatzailetzat jotzen da (kriket markagailutik abiatuta egokitu zuen), jokoen berri emateko. Kaxaren puntuazioa New York Clipper astekarian agertu zen lehenengoz, 1859. urtean. Erregistro estatistikoa hain da funtsezkoa beisbol jokorako, ezen Chadwick, batzuetan, «beisbolaren aitatzat» hartua izan da, kirola hedatzen erraztu baitzuen hastapen-hastapenetik.
Kriket formak
Kriket hainbat formatutako kirol polifazetiko da, beste hainbat eratara jolas baitaiteke: ezagunenak lehen klaseko kriket a, overs mugatutako kriketa eta wicket bakarreko kriketa dira.
Mailarik altuena probako kriketa deritzo (beti "T" letra larriaz idatzita), berez lehen mailako kriketaren nazioarteko bertsioa dena, eta bakarrik ICC eko herrialdeek parte har dezakete. "Probako partida" terminoa askoz geroago sortu arren, probako kriketa Australiaren eta Ingalaterraren arteko bi partidarekin hasi zela uste da 1876-77ko denboraldian. 1882tik, Ingalaterra eta Australiaren arteko probako serie gehienak "The Ashes" izenaz ezagutzen den trofeo lortzeko jokatu dira. "Lehen mailako" terminoa, erabilera orokorrekoa, maila altuko kriketari aplikatzen zaio. Proba partidak bost egunean jokatzen dira eta lehen mailakoak hiru edo lau egunean.
Overs mugatutako kriketa egun bakarrean osatzen da beti eta bi mota daude: A zerrenda, normalean talde bakoitzeko berrogeita hamar over baimentzen dituena; eta Twenty20, talde bakoitzak hogei over dituena. Bi modalitateek "Limited Overs Internationals" (LOI) eta "Twenty20 Internationals" (T20I) gisa jokatzen dira nazioartean. A zerrendaren modalitatea 1963ko denboraldian sartu zen Ingalaterran, 1969an, liga nazionaleko lehiaketa bat ezarri zen. Kontzeptua pixkanaka sartu zen kriketeko munduko gainerako herrialde liderretan, eta liga mugatuko lehen nazioarteko partida 1971en jokatu zen. 1975ean, Kriketeko lehen Munduko Kopa egin zen Ingalaterran. Twenty20a mugatutako overs horren aldaera berri bat da, eta horren helburua partida hiru ordu ingurutan osatzea da, normalean gaueko saio baten. Twenty20ko lehen Munduko Txapelketa 2007an ospatu zen.
Wicket bakarreko kriketa ezaguna izan zen XVIII. eta XIX. mendeetan, eta bere partidak, oro har, lehen mailakotzat jotzen ziren. Modalitate honetan, talde bakoitzak jaurtitzaile bat edo sei izan ditzakeen arren, bateatzaile bakarra dago aldi berean, eta jaurtiketa guztiei aurre egin behar die bakoitzak. Overs mugatuen kriketa hasi zenetik, gutxitan jokatu da wicket bakar batekin. Taldeek bi wicket izaten zituzten, lehen mailakoek bezala, eta berdinketan bukatu zezakeen.
Gwenteko Polizia
Gwenteko Polizia  (ingelesez Gwnet Police) Blaenau Gwent, Caerphilly, Monmouthshire, Newport eta Torfaeneko barrutiez arduratzen den polizia da. Erresuma Batuko Barne ministerioaren agindupean dago.
Dolný Lopašov
Dolný Lopašov Eslovakiako udalerri bat da, Piešťanyko barrutian kokatuta. 22,93 km²ko azalera du eta 971 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1394. urtekoa da.
Naumann birigarro
Naumann birigarroa (Turdus naumanni) Turdus generoko animalia da. Hegaztien barruko Turdidae familian sailkatua dago.
Buenia affinis
Buenia affinis Buenia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Sainte-Foy
Sainte-Foy hitzek "Fede Santua" esan nahi dute frantsesez. Zenbait lekuk izen hori daramate. Kasuren batean Sainte-Foi idazkera suertatzen da.
Esteribarko Bide Berri
Esteribarko Bide Berri Espainiako Alderdien Legea onartu ondoren Esteribarren sorturiko plataforma ezkertiar eta abertzalearen izena da. 2003an sortu zen Udal Hauteskundeetan aurkezteko, baina Espainiako Audientzia Nazionalak legez kanpo utzi eta partehartzea debekatu zion, Batasunaren ondorengoa zela argudiatuz.
Plataformak zenbat boto lortu zituen jakitea ezinezkoa da, baliogabetu zirelako. Dena den, baliogabeko botoak zenbatuta gutxi gora-beherako kalkulua egin liteke; horrela, 2003ko hauteskundeetan 180 izan ziren boto nuluak, emandako botoen %22,25.
Errekaleor
Errekaleor, hasiera batean Un mundo mejor deitua, Gasteizko auzo bat da, Arabako hiriburuan kokatua (Euskal Herria). XX. mendeko erdialdean eraikitako auzoa zen jatorrizko proiektuan, langileentzat zuzendutako etxebizitzak izanik. Gasteizko hegoaldearen garapen urbanistikoaren ondorioz, bere biztanleriaren irtenaraztea agindu zen Salburuko auzo berrian birkokatzeko eta Errekaleor eraisteko asmoz. Eraikuntza modernoak egiteko asmoa zen, gaur egungo auzoa bikoiztu egingo zutelarik, eta planifikatutako lursailek Gasteizko Eraztun Berdean sartuko ziren. Bertan Errekaleorreko parkea egingo zen, Salburua (iparraldean) eta Olarizuko (hegoaldean) parkeak konektatuko zituena.
Auzoaren sorrera eta bilakaera
Gasteizek XX. mendearen bigarren erdialdean hasi zuen garapen ekonomikoaren ondorioz, etorkin kopuru handia iritsi zen inguruko herrietatik eta Espainiatik. Horiek horrela, etxebizitzen premia handia sortu zen, eta hiriaren hego-ekialdean ezarri ziren industria berriek behar zuten eskulanari bizitokia emateko modu merketzat sortu zen Errekaleor auzoa.
Gaztelaniazko Un Mundo Mejor izenarekin, kooperatiba formatuan sortu zuten auzoa, Gasteizko elizbarrutiak eta batez ere Carlos Abaitua Lazpita apaizak sustatuta. 16 bloke eraiki ziren, guztira 192 etxebizitza, 1.200 pertsona ingururen bizileku izateko. Errekaleor izena bertan zehar igarotzen den errekatik datorkio. 1976ko martxoaren 3an Espainiako poliziak Romualdo Barroso auzokide gaztea hil zuen tiroz Gasteizko martxoaren 3ko sarraskian, beste lau langilerekin batera.
Eraikin berriak egiteko asmoa
2000. urteko Hiri Antolamenduko Plan Orokorraren ondorioz, auzo berria planifikatu zen Errekaleor dagoen eremuan. Auzo berria izango zenaren hirigintza sektorea Olaran deitu zen. 2004an, Gasteizko udalak auzokideak kaleratzeko eginbideak hasi zituen: etxebizitzak 88.801 eurotan tasatu zituen eta, horren truke, auzokideei Salburua, Zabalgana eta Esmaltaciones sektoreetan etxebizitza berria eskuratzea eskaini zien, ezer ordaindu gabe tamaina txikiko etxebizitza nahi bazuten, edo diferentzia ordainduta handiagoa nahi bazuten. Babes ofizialeko etxebizitzak izango ziren, baina 20 urteko epean etxebizitza aske bihurtuko ziren.
Auzokide gehienek udalaren plana onartu bazuten ere, izan zen onartu ez zuen multzo garrantzitsu bat. 2005ean auzoan egindako bozketa batean, 192 etxebizitzetatik 134k etxez aldatzeko proposamenaren alde egin zuten, eta 22k kontra.
2006an, aurka zeuden auzokideen talde batek, 43 familiak guztira, plataforma bat osatu zuten, eta salaketa bat jarri zuen epaitegietan, hirigintza planaren aurka. 2008an epaitegiak auzokideen alde egin zuen, plan partzialak planteatu zuen erdiko kale nagusia Plan Orokorrarekin bat ez zetorrela argudiatuta. Plan Orokorrari Olarango plan partziala egokitzeko aldaketak egin ondoren, 2010ean udalak desjabetze plan bat prestatu zuen alde egin nahi ez zuten familiak kaleratzeko.