cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mesnil-Saint-Nicaise
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Mesnil-Saint-Nicaise udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Caterine Ibargüen
Caterine Ibargüen Mena (Apartadó, Kolonbia, 1984ko otsailaren 12a - ) kolonbiar atleta bat da, luzera jauzi, altuera jauzi eta jauzi hirukoitzan espezializatua. Munduko Atletismo Txapelketatan urrezko domina lortu du, 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarra eta 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan urrea. Hego Amerikako Jokoetan bost urrezko domina, hiru zilarrezko eta bost brontzezko lortu ditu.
2016ko abuztuaren 14an 15,17 metroko jauzi hirukoitza egin zuen.
Torvilliers
Torvilliers Frantziako udalerria da Aube departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 566 ziren, horien artean 405 aktiboak ziren eta 161 inaktiboak ziren. 405 pertsona aktiboetatik 385 lanean zeuden (201 gizon eta 184 emakume) eta 20 langabezian zeuden (9 gizon eta 11 emakume). 161 pertsona inaktiboetatik 68 erretiraturik zeuden, 57 ikasten zeuden eta 36 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Torvilliers udalerrian 339 unitate fiskal zeuden, 897 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.698 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 45 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 9 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 8 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 autoeskola zen, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 3 zurginak eta 2 iturginak.
2000. urtean Torvilliers udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 871 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Carmena
Carmena Toledoko udalerria da, Torrijos eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 889 biztanle zituen.
Oreophryne minuta
Oreophryne minuta Oreophryne generoko animalia da. Anfibioen barruko Microhylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Venefica proboscidea
Venefica proboscidea Venefica generoko animalia da. Arrainen barruko Nettastomatidae familian sailkatzen da.
Eggs
Eggs 1995eko Bent Hamer norvegiar zinema zuzendariaren filma da.
Sinopsia
Moe eta Far hirurogeita hamar urte inguruko bi anaia dira. Farek gerra bitartean Smålandera motozikletaz egindako asteburuko bidaia izan ezik, beti elkarrekin bizi izan dira.
New Aberdour
, 'Obar Dobhair' eta 'New Aiberdour', Eskoziako herri bat da, Aberdeenshire eremu administratiboan.
Oreophryne moluccensis
Oreophryne moluccensis Oreophryne generoko animalia da. Anfibioen barruko Microhylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Txaranbeldu
Txaranbeldua ate edo leiho bat eratzeko modu bat da eta hutsunearen zabalera pixkanaka handitzean edo gutxitzean datza; horrela bada, bao a handitzearen efektu bisuala lortzen da eta bisitariari barrura sartzeko zirrara sortuko dio. Horrez gain, egitura honekin eraikinean argi gehiago sartuko da.
Berez, gotiko eta erromaniko garaiko elementua da.
Rousset-les-Vignes
Rousset-les-Vignes Frantziako udalerri bat da,Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Rousset-les-Vignes udalerrian erroldatutako biztanleak 289 ziren. Familiak 124 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 48 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 182 ziren, horien artean 126 aktiboak ziren eta 56 inaktiboak ziren. 126 pertsona aktiboetatik 111 lanean zeuden (61 gizon eta 50 emakume) eta 15 langabezian zeuden (10 gizon eta 5 emakume). 56 pertsona inaktiboetatik 26 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Rousset-les-Vignes udalerrian 121 unitate fiskal zeuden, 285,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.127 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 3 administrazio publikoko enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 margolariak ziren, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra lore-denda bat zen.
2000. urtean Rousset-les-Vignes udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 462 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Este (Padua)
Este Italiako udalerri bat da. Paduako probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Estek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Brycon orthotaenia
Brycon orthotaenia Brycon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bryconidae familian.
Íngrid Rubio
Íngrid Rubio Ruiz (Bartzelona, - ) kataluniar antzezlea da.
TV 3en debutatu zuen, Secrets de família telesailean. Handik Espainiako zinemara pasa zen eta Más allá del jardín filmagatik Goya Sari bat lortu zuen
Maikop
Maikop (Майкоп; adigeraz: Мыекъуапэ, Myequape) Errusia hego-mendebaldeko industria-hiria da, Adigeako Errepublikaren hiriburua. Kaukasia eskualdean kokaturik dago, Kaukaso mendikatearen iparraldera, Kuban ibaiaren adarra den Belaiaren ertzean. Rostov Don hiritik 291 km hegoaldera eta Krasnodar-tik 100 km hego-ekialdera dago. 2010eko erroldaren arabera, hiriak 144.249 biztanle zituen.
Maikop hiri okrug edo barrutiko hiriburua da. Maikop okrugekoak dira beste hiri hauek ere: Janskaia, Gaverdovski, Kosinov, Podgorni, Rodnikovi, Severni, Vesioli eta Zapadni.
Historia
Kubango kosakoek 1857. urtean errusiarrentzako gotorleku bat zuten Maikopen. Kaukasoko Gerran (1858-1863) erabakigarria izan zen. 1870. urtean udalerri izaera eman zioten.
1897. urtean antzinako aztarnak aurkitu zituzten: noizbait oso aberatsak izan ziren gizon-emakumeen eta euren zerbitzarien hilobiak, euren gauzekin, eta hamaika metroko tumulua, besteak beste. Azterketek erakutsi dute kanpotik etorri ziren pertsonen gorpuak zirela, Asia, Anatolia edo Irandik. Gainera, K. a. IV. milurtekoan hezitako zaldi bat eta beste animalia batzuk zeuden aztarnen artean.
Klima
Maikopeko klima azpitropikal hezea (Cfa) da, Köppen klima sailkapenaren arabera.
Christine (eleberria)
Christine Stephen King estatubatuar idazlearen beldurrezko eleberri bat da. 1983ko apirilaren 29an Viking Press argitaletxeak argitaratu zen.
Argumentua
Arnold Cunningham, ezizenez Arnie, institutuko xake elkarteko kidea den nerabe oso lotsati eta ikaslea da. Bere aknea eta betaurreko handien ondorioz beste ikasle batzuen txantxen eta umilazioen jomuga da. Arnieren lagunminena Dennis da, institutuko amerikar futboleko taldean jokatzen duenez gainontzeko ikasleen artean oso ongi ikusia dago.
Egun batez, Arniek Christine deritzon 1958ko Plymouth modeloko auto bat ikusiko du, gasolina merkeagoa eta rock and rolla puri-purian zegoen garaiko autoa. Arnie autoa nola edo hala erosteko prest dago. Eta horrelaxe egingo du. Baina autoa zaharberritzeko lan neketsuan dabilela, autoak berezko bizia duela jabetuko da. Edota bere irudipena ote da? Dennisek azkeneko hau pentsatzen du, baina Libertyville herriko kale eta etorbideetan barna jendea hila agertzen hasiko da, gainera autoak Arnierengan eragin oso kaltegarria ere baduela dirudi, mutil gaztean mundutik isolatu eta autoarekin guztiz obsesionatzeraino. Eta azkenean Dennisek errealitate beldurgarriari uko ezingo dion unea iritsiko da: Christine bizirik dago...
Urko Pardo
Urko Rafael Pardo Goas (Brusela, Belgika, 1983ko urtarrilaren 28a) euskal eta galiziar jatorriko belgikar futbolari oha da, batik bat APOEL klubean jokatu zuena. Atezain lanetan aritzen zen.
Estatistikak
''2021ko abuztuaren 10ean eguneratua. Datu ofizialak.''
Lophornis gouldii
Lophornis gouldii Lophornis generoko animalia da. Hegaztien barruko Trochilidae familian sailkatua dago.
Carranque
Carranque Toledoko udalerria da, La Sagra eskualdean dagoena.
Affiche Rouge
Affiche Rouge, 1944ko otsailean, Frantziako Erresistentziako 23 kideri izen ona kentzeko asmoz, alemanen propaganda-zerbitzuek Frantziako hiri nagusietan erantsi zituzten kartel erraldoien izena da. Egun askotako bizarra zuten hamar gizonen aurpegi nekatuak ikusten ziren hondo gorri baten gainean, eta kartelaren goialdean galdera hau: "Askatzaileak?". Erantzuna azpiko aldean: "Askapena, krimenaren armadaren eskutik!". Kartelean agertzen zirenak 1944ko otsailaren 21ean Valérien mendian fusilatu zituzten hogeita hiru lagunetako hamarren erretratuak ziren. Gizon horiek Manouchian taldea osatzen zuten (Missak Manouchian baitzen orduan buru) eta MOIren frankotiratzaile eta partisanoen kide ziren.
Carranque
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 3.896 biztanle zituen.
New Byth
, Eskoziako herri bat da, Aberdeenshire eremu administratiboan.
Affiche Rouge
1926an sortu zuen Frantziako Alderdi Komunistak Atzerriko eskulangileen taldea, 1932tik aurrera, Eskulangile Etorkinen Taldea deitua (Main-d´oeuvre immigrée, MOI). Erakunde horrek Frantzian bizi ziren atzerriko komunista guztiak biltzen zituen. Izan ere, 1920ko hamarkadan milioika langile atzerritarrek jo zuten Frantziara, 1914-1918ko Gerrak utzitako hutsunea betetzera. Komunistek propaganda handia egin zuten langile baztertu horien artean, italiarren, espainiarren eta juduen artean, batik bat. 1936an Fronte Popularra gobernuan zegoela, asko erraztu ziren etorkinentzat egoitza-baldintzak, eta MOIren jatorri batzuetako eta besteetako taldeak handituz joan ziren; milaka eta milaka sartu ziren Frantziako armadan Alemania naziaren aurka borroka egiteko, eta bi infanteria-erregimentu osatu ziren atzerritar boluntarioekin. MOIk indar handia zuen juduen artean, batez ere 1941ean Parisko XI. barrutian hiru mila judu baino gehiago atxilotu zituztenetik. Alderdi Komunistak okupatzaileen aurka borroka armatua egiteko agindua jaso zuen Moskutik, eta 1941eko udan borrokarako taldeak eratu zituzten, Talde Bereziak (OS), 1942ko udaberritik aurrera Frankotiratzaileak eta Partisanoak (FTP) esan zitzaienak. Aldi berean MOIk bere FTPak sortzeko agindua jaso zuen, eta Boris Holban errumaniar jatorriko buruzagiari egokitu zitzaion egiteko hori Parisko gunean.
1942ko uztailean hasi zen borroka, oso egitura zorrotza zuen erakunde bat buru zela, eta hiru arduradunek (militar batek, lehenik Holbanek eta gero Manouchianek; politikari batek eta teknikari batek) osatutako zuzendaritzaren pean. Era askotako ekintzak egin zituzten: alemanen seinaleak, ibilgailuak eta garajeak desegin; alemanak egon ohi ziren tokietan bonbak jarri; bakarrik zeuden soldadu eta ofizialei eraso zieten, baina baita (oinez zein ibilgailuz) alde batetik bestera zihoazen gudu-taldeei ere; postu militarrei eraso egin zieten, instalazio elektrikoak desegin zituzten eta trenak burdinbideetatik aterarazi. Parisko FTP-MOIk berrehun eta hogeita bederatzi atentatu egin zituzten guztira 1942ko uztailetik 1943ko azarora alemanen aurka.
Baina alemanek zerbait egin beharra zeukaten, ekintza haiek kalte handiak eta hildako eta zauritu asko eragiten baitzituzten, eta, batez ere, okupazioko osteetan ziurgabetasuna eta kezka sortzen baitzituzten. Hiru aldi nagusi izan ziren errepresio-lan horretan. 1943ko martxoaren bukaeran, Parisko MOIren juduen atalaren berrogeita hamazazpi gazte eta beren buru zen Henri Krasucki atxilotu zituzten. Azken horrek hemezortzi urte zituen, eta erbesteratu egin zuten. 1960-1980 bitartean PCFren eta CGTren buruetako bat izan zen. Bigarren zapalkuntza-bolada 1943ko uztailaren 2an gertatu zen: poliziak hogeita bost militante atxilotu zituen, gehienak 2. Gudu Taldeko borrokalariak. Lau fusilatu egin zituzten 1943ko urriaren 1ean eta 2an. Hondamen horren ondoren Boris Holbanek bere gizonekin kontu handiagoz ibiltzea erabaki zuen, baina FTPren zuzendaritza nazionalak ekintza gehiago eskatzen zuen. Holbanek ezezkoa eman zien, eta hala, 1943ko uztailean bere kargutik kendu eta Missak Manouchian militante armeniarra jarri zuten haren ordez. Baina 1943ko urrian eta azaroan hirurogeita zortzi militante atxilotu zituzten, buruzagiak barne. Parisko FTP-MOIren taldea ia erabat deseginda gelditu zen.
Gizon horien historia ezezaguna izan zen luzaroan, edota are ezkutatu egin zen. 1947az gero, Gerra Hotzaren erdian, zenbait etorkin komunista ekialdeko herrialdeetara bidali zituzten arrazoi politikoak zirela medio. Asko eta asko sozialismoa eraikitzera itzuli ziren beren herrietara. Gainera, PCFk alderdi abertzale itxura eman nahirik, ez zituen MOIko atzerritarrak aurrean jarri nahi izan. Stalinek 1950-1951 bitartean Sobietar Batasunean abiarazi zuen kanpaina antisemitaren eraginez ere, MOIren antzinako kideak baztertu zituzten. Horrek guztiak FTP-MOIk ezkutatzea ekarri zuen, eta "Manouchianen Taldea" izenez ezagutzen zen soilik. 1985ean egin zen dokumental bati esker (Des «terroristes» à la retraite) izan zuten frantsesek azkenean, harriturik eta hunkiturik, atzerritar hauen borrokaren berri, eta jakin zuten askok eta askok Frantziaren alde eman zutela beren bizia. 1994an etorri zen aitormen ofiziala, Mitterrand presidenteak Boris Holbani Ceaucescuren agintaldian Errumaniatik ihes eginik berriro Frantzian baitzegoen Ohorezko Legioaren domina ezarri zionean.
Zilbetiko monasterioa
Zilbetiko monasterioa (beste izenak: San Bartolome, San Zakarias, Ordenakoa) Nafarroa Garaiko Erroibar udalerriko Zilbeti kontzejuan dagoen monasterio zahar bat da.
Bertatik Nafar Bidea igarotzen da, Lintzoaindik Zubirira.
Kokapena
Monasterioaren jatorrizko kokapena ezezaguna da, baina Urkiagako mendatearen inguruan egongo zela uste da, Arga ibaiaren jaiotzatik gertu.
Ibarrera aldatu zenean (ez Arga ibaira, Etxarroko errekara baizik), Adi eta Tiratun mendiek inguratutako belardi txiki baten gainean finkatu zen. Bere inguruan, Zilbeti herria sortu zen, eta, beraz, gaur egun, herriaren goialdean dago.
Historia
Zilbetiko monasterioaren sorrera, ziurrenik, inspirazio frankokoa izan zen (mende askotan zehar, frankoak saiatu ziren Pirinioetako bi isurialdeetan euskal mendiak menderatzen; aurre egin behar zieten etengabeko matxinaden ondorioz, eta kontrol militar eraginkorra zaila zenez, beste kolonizazio modu bat saiatzera pasa ziren: ingurua kristautuko zuten monasterioak sortzea eta menditarrak "zentzuz sartzea".
Jatorriz, Erzabal mendiaren magalean kokatua, Arga ibaia jaiotzen den tokitik gertu, berari egin zion erreferentzia San Eulogiok, Kordobako gotzain mozarabeak, 848. urtean Oskako eta Nafarroako Pirinioetatik bidaia bat egin zuena. San Juan de la Peña, San Pedro de Siresa, Igari, Urdaspal, Leire eta "San Zacariasko monasterioa, Arago ibaiaren buruan" bisitatu zituen. Bere idazkian ez du zehazki esaten non zegoen, eta Arago ibaiaren aipamenak egile askori pentsarazi die Aragoi ibaiaren buruan dagoen monasterio bat zela, egungo Jakaren iparraldean. Hala ere, Aragok "Aragoi" zein "Arga" izenetaren antza izateak, Erzabal mendian dauden hondakinek eta Iruñerako ibilbidearen deskribapenek, hondakin horiek Eulogio bisitatu zuen monasterioarenak direla pentsarazten dute.
Paul Bourget
Paul Charles Joseph Bourget (Amiens, 1852ko irailaren 2a - Paris, 1935eko abenduaren 25a) frantziar idazlea izan zen.
Zilbetiko monasterioa
Historia
Eulogio urte batzuk beranduago hil ondoren, Zilbetiko monasteriotik ez zen berriro albiste idatzirik izan mende batzuk beranduago arte; XI. mendean, gaur egungo herrian (Ordenako monasterioa) zegoen monasterioak normaltasunez funtzionatzen zuen. Haren inguruan herria sortu zen, astiro-astiro.
Paul Bourget
Haurtzaroa eta nerabezaroa Clermont-Ferranden eman zituen. Poesia liburuak argitaratzen hasi zen eta literatura kazetaritzan aritu zen. Gero, eleberriak eta bidaia-liburuak argitaratu zituen.
Zilbetiko monasterioa
Historia
Mendian dagoen lehen monasterioaren gainean ez dago ezer ziurrik. Bere hondamen egoerak, aipamen idatzien bat-bateko desagertzeak eta mendeetan zehar berririk ez egoteak, pixkanakako abandonu batean baino gehiago suntsipen batean pentsatzera bultzatzen dute. Ez dago ezer ziurrik, eta arabiarrak izan zitezkeen, Nafarroako Erresumaren aurkako eraso eta eraso sarrietan, suntsitu zutenak. Baina badago beste aukera bat: normandiarrak. 859an, Eulogiok bidaia egin eta 11 urte geroago, normandiarren itsasontziek Landetako eta Ipar Euskal Herriko kostaldea suntsitu zuten, Bidasoatik sartu ziren eta, Belate zeharkatu ondoren, Iruñera sartu ziren, Gartzia Enekoitz erregea bahituz (urrez egindako erreskate handi bat ordaindu ondoren askatu zuten). Ibilbide hau ez dago Urkiagako mendatetik gertu dagoen monasterioaren antzinako kokapenetik oso urrun. Monasterioaren finkapenari eta bizitzari buruzko albiste sinesgarriak XII. mendekoak dira, batez ere Antso VI.a Jakituna Nafarroako erregearen garaikoak (1133-1194) eta Orreagako kolegiatako administrazio eta eliz mendekotasunekoak.
Montmartin-sur-Mer
Montmartin-sur-Mer Frantziako udalerria da, Mantxa departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Dolo
Dolo honakoa izan daiteke:
Zilbetiko monasterioa
Eraikina
Ordena, Orreagaren tutoretzatik datorren izena, fabrika erromaniko bat da. Ospitalea izan behar zuen etxe bat du atxikita, Tibalt I.a erregeak (1201-1253) emandako pribilegioetan aipatzen den datua. Multzoak, gaur egun, bere kanpoko egitura osoa mantentzen du eta teilatu berri batek ondo babesten du. Harlanduzko eraikina da, irregularrak eta harlanduxkoa goialdean, eta oinplano angeluzuzena du hormatalek. Fatxada nagusian portada eta arrosa-leiho bat nabarmentzen dira. Lehenengoa diamante puntadun bozeldun bi arkiboltaz eta boladun moldura konkabo batez markoztatuta dago, eta erdi-puntuko multzo harmonikoa xake-itxurako mantal batez babestuta dago. Okulua, fatxadaren goiko eskuinaldean dagoena, lobulatua da. Arkiboltak, inposta leun baten gainean daude, eta, hau, berriz, oin zutetan. Tinpanoa izan zitekeenaren arrastorik ez da agertzen. Oinaldeko horman, garai batean kanpai-horma bat zegoela egiaztatzen da. Kanpaiak ere horman bertan kokatu ziren, non bi zulo itsu agertzen diren.
Montmartin-sur-Mer
Biztanleria
2007an Montmartin-sur-Mer udalerrian erroldatutako biztanleak 1.284 ziren. Familiak 546 ziren, horien artean 179 pertsona bakarrekoak ziren (47 bakarrik bizi ziren gizonak eta 132 bakarrik bizi ziren emakumeak), 200 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 141 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 26 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Paul Bourget
1867an katolizismoa utzi zuen, baina 1901ean berriro bihurtu zen. Erlijio-itzulera horrek eragina izan zuen haren ondorengo lanean.
Zilbetiko monasterioa
Eraikina
Tenpluak ez du kontrahormarik, eta, beraz, litekeena da jatorrizko estalkia egurrezkoa izatea. Monasterioak, bere fatxadari, harlanduxkoz egindako eraikin horizontal luzeago bat du erantsita, bi isurkiko estalkiarekin, esan bezala, garairen batean ospitalea izan zitekeena.
Paul Bourget
1894an Frantses Akademiako kide hautatu zuten.
Saiakerak
Pages de critique et de doctrine (Plon – Nourrit, 1912)
Montmartin-sur-Mer
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Zilbetiko monasterioa
Eraikina
Antsorena etxeko familiak, Zilbetiko bizilagunen saga bizienetako bat, 1814tik mantentzen du jabetzan, urte horretan Manuel Erreak erosi zuelarik, ondoren desamortizazioak eta immatrikulazioak saihestuz.
Montmartin-sur-Mer
Etxebizitza
2007an 1.478 etxebizitza zeuden, 555 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 875 bigarren erresidentzia ziren eta 48 hutsik zeuden. 761 etxeak ziren eta 48 apartamentuak ziren. 555 etxebizitza nagusietatik 386 bere jabearen bizilekua ziren, 146 alokairuan okupaturik zeuden eta 23 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 32 etxek bi zituzten, 116 etxek hiru zituzten, 152 etxek lau zituzten eta 252 etxek bost zituzten. 409 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 301 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 195 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 690 ziren, horien artean 481 aktiboak ziren eta 209 inaktiboak ziren. 481 pertsona aktiboetatik 438 lanean zeuden (227 gizon eta 211 emakume) eta 43 langabezian zeuden (20 gizon eta 23 emakume). 209 pertsona inaktiboetatik 79 erretiraturik zeuden, 60 ikasten zeuden eta 70 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Montmartin-sur-Mer udalerrian 576 unitate fiskal zeuden, 1.294 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.918,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 78 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 23 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 21 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 22 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 2 banku bulegoak, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 1 margolaria, 2 zurginak, 1 iturgina, 3 ile apaindegiak, 1 jatetxe eta 2 higiezinen agentziak.
2009an zeuden 12 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen, 1 zapata-denda zen, 1 elektrotresna denda zen eta 1 lore-denda zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen. Montmartin-sur-Mer udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 269 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ján Kuciak
Ján Kuciak (Štiavnik, Txekoslovakia, - Veľká Mača, Eslovakia, 2018ko otsaila) eslovakiar ikerketa-kazetaria izan zen.
Bizitza
Štiavniken jaioa, kazetaritza ikasi zuen Nitrako Konstantino Filosofoa Unibertsitatean.
Hospodárske noviny egunkarian lan egin ondoren, aktuality.sk Interneteko hedabidean egiten zuen lan. Bertan iruzur fiskala ikertzen ziharduen, tartean Robert Fico Eslovakiako lehen ministroaren Norabidea – Sozialdemokrazia alderdiarekin lotutakoak.
2018ko otsailaren 25ean Ján Kuciaken eta haren bikotekide Martina Kušnírovaren hilotzak aurkitu zituzten etxean, tiroz hilak biak.
Aberastasun
Aberastasuna, zentzu modernoan, baliabideen eta jabetza baliotsuen ugaritasuna da. Norbanako, komunitate, eskualde edo herrialde batek jabetza asko dituenean, aberatsa dela esaten da.
Aberastasunak ekonomiaren alor guztietan du esangura, eta batez ere hazkunde ekonomikoaz eta garapenaz aritzean. Oro har, ekonomialariek diote "baliozko edozer" dela aberastasunaren osagai. Aberastasunaren definizioak hainbat inplikazio etiko ditu, sarritan aberastasunaren maximizazioa helburutzat hartu eta bere kabuz esanahia duen printzipio gisa hartzen baita.
Nazio Batuen definizioaren arabera, aktibo naturalak, sozialak eta fisikoak barne hartzen dituen neurri bat da, diruaren bidez neurtzen dena. Definizio horren barruan daude lurrak, basoak, erregai fosilak eta mineralak. Giza kapitala biztanleen hezkuntza eta trebeziak dira. Kapital fisikoa makinak, eraikinak, azpiegiturak, etab. dira.
Abuztuaren 15eko bazkalondoa
Abuztuaren 15eko bazkalondoa Joxe Austin Arrietak 1979an kaleratutako eleberria izan zen, Gipuzkoako Aurrezki Kutxak argitaratua.
Bere lehendabiziko eleberri honek urte hartako Espainiako Kritika Saria euskarazko narratibari irabazi zuen.
Sinopsia
1965. urteko abuztuaren 15a da, Ama Birjina Abuztukoaren eguna. Donostiako alde zaharreko etxe batean familia bildu da bazkaltzeko: 16 urteko seminarista gaztea, bere gurasoak eta arrebak. Egun sargori horretako bazkalondoan kontu-kontari dabiltza senideak eta, bitartean, gazte protagonistaren bizitza ezagutuko dugu, memoriaren joan-etorriak aprobetxatuz.
Carriches
Carriches Toledoko udalerria da, Torrijos eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 313 biztanle zituen.
Venefica procera
Venefica procera Venefica generoko animalia da. Arrainen barruko Nettastomatidae familian sailkatzen da.
Pintto pintto
Pintto pintto euskal haur kanta bat da. Bere gaia Pinto izeneko txakurra da. Lehen bertsio grabatuan, Kixki ta Mixki ta Kaxkamelonen kanta da, gerora Txirri, Mirri eta Txiribiton izango ziren pailazoak. 1975ean, Herri Gogoa diskoetxearekin beraien lehenengo diskoa grabatu zuten: Kixki, Mixki ta Kaxkamelon. Argitaratu ordea, aurrerago, 1976an egin zen. Diskoak arrakasta izugarria izan zuen eta orduan egin zuten famatu hain ezaguna den Pintto-pintto abestia.
Hala ere, herri kanta da. 1975ean Zaldibiako Emilio Txurruka Uriarte txistulariari entzun zioten pailazoek, eta berak soldaduskan ikasi zuela esan zien. Doinua XIX. mendeko haur-kanten alemaniar bilduma batean jasotzen zela dio Jose Ignazio Ansorenak.
Bale denborak
Bale denborak Augustin Zubikaraik 1978an kaleratutako eleberria izan zen, Leopoldo Zugazak argitaratua.
Bere bigarren eleberri honek urte hartako Espainiako Kritika Saria euskarazko narratibari irabazi zuen.
Loria (Treviso)
Loria Italiako udalerri bat da. Trevisoko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Loriak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Oreophryne nana
Oreophryne nana Oreophryne generoko animalia da. Anfibioen barruko Microhylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Oreophryne monticola
Oreophryne monticola Oreophryne generoko animalia da. Anfibioen barruko Microhylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Deportivo Alavesen historia
Deportivo Alavés taldearen izandako ibilbide historikoa.
Sorrera
Deportivo Alavés futbol taldea, Arabako probintzia mugakideetan zegoen futbol zaletasunari esker jaio zen. Bere lehendabiziko urteetan Sport Friends zuen izena baina 1921. urteko urtarrilaren 21an izenez aldatu zen, Deportivo Alaves deitzeko. Taldea sortu zenetik orain arte, Alavesen lorpenik handiena 2001. urteko UEFA Koparen txapeldun-ordea izatea da.
Talde "Babazorroak" 1920/21 denboraldian, B seriean egin zuen debuta talde profesional bezala. Hurrengo urtean, Ciriaco, Quincoces, Antero, Roberto eta Modesto jokalariak fitxatu zituen. Hauek gainera talde honetako lehenengo nazioarteko jokalariak izan ziren, Amsterdamgo Olinpiar Jokoetan jokatu zuten.
Lehenengo txapelketak
1928an Espainiako liga sortu zen eta Alavés bigarren mailan ezarri zuten. Urte horretan Errege Kopako final laurdenetara iritsi zen eta lehen mailara igotzea lortu zuen hiru urtez egon zen bertan. 1930an Bizkaiko txapelketa irabazi zuen. 1932an azken postuan gelditu eta jeitsi egin zen. Arazo ekonomikoen erruz bigarren mailan ere azken postuan gelditu eta hirugarren maialra jeitsi zen. Gerra Zibilaren garaian Estatu mailako txapelketan ez ziren jokatu baina eskualdetakoak bai, eta Alavések bi txapelketa irabazi zituen, (1930an), Nafarroakoa (1938an) eta Gipuzkoakoa (1939an).
Liga txapelketa berreskuratu zenean bigarren mailan ezarri zuten taldea baina hirugarren mailara jeitsi zen. Dena dela, aipatzekoa da 1939ko Errege Kopan berriz ere Erre Kopako final erdiak jokatu zituela eta Sevillak ozta-ozta garaitu zuela, Andaluzian 6-5 galdu baitzuten arabarrek eta etxean 1-1 berdindu. Hurrengo urteetan hirugarren mailan jokatu zuen eta 1946an talde apalek jokatzen zuten Federazioaren Kopa irabazi zuen finalean SD Suecari 3-2 irabaziz.
Hamarkada grisak (50, 60, 70, 80)
1951ean bigarren mailara igo eta 1954an berriz igo zen lehen mailara. Bi urtez egon zen bertan, lehenengoan 10. postuan bukatu zuen eta bigarrenean 14. egin eta jeitsi egin zen. Bi urte horietan Bixente Etxeandia aretxabaletarra izan zen golegile nagusia, 21 gol sartu zituen. Hurrengo hiru hamarkadak bigarren maila eta hirugarren mailan aritu zen. Garairik eskasena 1964 eta 1974 arteko hirugarren mailako denboraldiak izan ziren. 1974an berriz bigarren mailara igo eta kategoria honetako talde klasikoa bihurtu zen, baina inoiz ez zen aurreko postuetan sailkatu, posturik onena 8.a izan zuen. Urte horietan jokalari garrantzitsuak izan zituen Alávesek, Jorge Valdano, Ortigosa, Pavón, Urquía, Uriona eta Sánchez Martín besteak beste. 1983an bigarren B mailara jeitsi zen. 1986an 5. egin zuen baina arazo ekonomikoengatik hirugarren mailara jeitsiarazi zuen Federazioak. Taldea desagertzear egon zen berriz ere.
Urrezko Aroa
1989-90 denboraldian, enpresaburu talde batek Alaves futbol taldea erosi zuen eta 5 urtez jarraian bigarren mailara igotzeko Play off-ak jokatu ondoren, 1995eko ekainaren 21ean lortu zuen, Txutxi Arangurenek taldea bere aginduetara zuelarik. Hiru urte geroago, 1998an, lehenengo mailara igo zen berriz. Urte honetan Errege Kopan txapelketa bikaina egin zuen, tartean Real Madril eta Deportivo de La Coruña kanporatu baitzituen. Finalerdietan ordea RCD Mallorcak utzi zuen finala jokatzeko aukerarik gabe.
Lehenengo mailako aurreneko denboraldian mantentzea lortu zuen baina azken partida arte itxaron behar izan zuen. Hurrengo denboraldian, ligan 6. postuan gelditu zen. San Mamesen jokaturiko azken partida galdu ez balu laugarren ere egingo zuen Deportivo Alaves-ek. Lorturiko postuari esker UEFA Kopara sailkatzea lortu zuen. Gaziantepspor, izan zen Alaves-en lehenengo aurkaria UEFA-n. Ibilbide arrakastatsua izan zuen txapelketan, Lillestrøm SK, Rosenborg BK, Milango Inter, Rayo Vallecano eta FC Kaiserslautern kanporatuz. Azkenean finalera iritsi zen eta ez zen partidu makala izan, Liverpool FC-ren aurka jokatu eta 5-4ko emaitzaz galdu zuen, luzapenean sarturiko "urrezko golak" erabaki zuen txapelduna. Baliteke Alaves-ek bere historian zehar eginiko partidurik onena izatea. Egia esan, talde biek UEFA irabaztea merezi izan zuten, baina tamalez txapelduna talde bakarra izan daiteke. 2001. urte hartan erabakigarria izan zen Javi Moreno aurrelariaren lan bikaina. Taldeak ere hainbat meritu izan zuen, UEFA txapelketan historian gol gehien sartu zuen taldea izan zen (36 gol), eta finalera iritsi zen lahan talde debutaria ere izan zen. Azkenik "zale onenen saria" ere eman zion UEFAk. UEFA-ko partidu guztietan, Alavesek bazkide guztien izenak zeramatzan kamiseta janzten zuen bazkideak omentzeko asmoz. Bitxikeria gisa aipatuko behar da kolore arroxa erabili zuela eta Europan "Pink team" izenaz ezagutu zen.
Taldearen krisi handia
Arazo ekonomiko larriak zituen Alavések eta 2004an Dimitri Piterman ukrainarrak taldearen akzioen %51 erosi zituen. Fitxaketa handiak egin eta berriz lehen mailara itzuli zen baina denboraldi bakarra egin zuen bertan. Sentimiento Albiazul zale taldeari "jendaila" deitu eta udaletxearen aurka epaitegietara joateko mehatxuak egin zituenean zale, jokalari eta instituzioekin erlazioak nabarmen okertu ziren. Nominak ez ordaintzen hasi zenean egoera asko okertu zen. Azkenik 2007an Pitermanek taldea utzi zuen. Hiru urte hauetan taldearen zorra 3 milioi eurotatik 23 milioitara pasa zen. 2009an bigarren B mailara itzuli zen. Lau urte egin zituen bertan.
Berriz ere gorantz
2012an liga irabazi eta play-offetan Real Jaén garaituz lortu zuen bigarren mailara itzultzea. Lehenengo denboraldia ez zen erraza izan eta azken partida erabakigarria berriz ere Jaénen jokatzea egokitu zitzaion. Talde bientzat zen erabakigarria, irabazten zuena salbatu eta galtzailea bigarren B mailara jeitsiko baitzen. Partida zoroa izan zen azken zortzi minututan 1-0tik 2-3ra aldatu baitzen markagailua. Guzmánek luzapenean sarturiko golak salbatu zuen Alavés. Hurrengo denboraldia lasaiagoa izan zuen eta une batzutan igoera play-offari begiratzen egon zen arren azkenean erdialdean amaitu zuen. 2016an berriz Lehen Mailara igotzea lortu du azken aurreko jardunaldian Numanciari 2-0 irabazita. Bigarren mailako txapelduna ere izan zen gainera.
2017an, Futboleko Espainiako Errege Koparen finalerako sailkatu zen, historia osoko bigarren balentriarik handiena, baina finalean FC Barcelonak garaitu zuen 3-1 emaitzaz. Ligan 9. postuan gelditu da azken txanpa ikusgarria egin ondoren.
2017-18 denboraldia ordea ez zuen ondo hasi. Lehen bost partidutan ez zuen punturik lortu ez eta golik sartu ere, Ligaren historiako errekor negatiboa da. Bi entrenatzailerekin probatu eta emaitza txarrengatik kanporatu ondoren Abelardo Fernández fitxatu eta egoera irauli zuen, partida ugari irabaziz eta hainbat jardunaldiren faltan salbatzea lortuz. Hurrengo denboraldia bide beretik ekin zion lehen itzuli bikaina eginez. Txapeldunen Ligako postutan izan zen hainbat jardunalditan, baina bigarren itzuli eskasa egin eta 11. postuan amaitu zuen. 2019-20 denboraldian okerrago ibili zen, COVID-19 pandemiak eragindako geldialdiaren ondoren bereziki, baina azkenean mantentzea lortu zuen.
New Leeds
, Eskoziako herri bat da, Aberdeenshire eremu administratiboan.
Robert Blake
Robert Blake izan daiteke:
Mira
Mira honakoa izan daiteke:
Lophornis magnificus
Lophornis magnificus Lophornis generoko animalia da. Hegaztien barruko Trochilidae familian sailkatua dago.
Pastoral
Pastorala Zuberoan egiten den herri-antzerkia da, kanpoan, herriko plazan, hartarako nahita jarrita dagoen antzeztoki edo triate baten gainean ematen dena. Antzezpena, hasieratik amaiera arte bertsoz kantatzen da, Zuberoako euskaran.
Duela gutxi arte, edo herriko gizonezkoek bakarrik, edo, gutxiagotan, herriko emakumezkoek bakarrik antzezten zuten, baina azken urte hauetan gizon-emakumeek parte hartzen dute haietan. Antzerki emanaldia, berez, süjeta edo pertsonaia nagusi baten bizitzan oinarritzen da eta gaiztoen eta onen arteko borroka baten arabera egituratua da.
Seguru aski Erdi Aroko antzerkian du jatorria, nahiz eta lehen idazkiak XVII. mendekoak izan. Horrek adierazten du ahozko literaturan garrantzi handiko adierazpidea zela. Lehenagoko aipamenak dauden arren, zalantzarik gabe datatutako pastoralik zaharrena "Sainte Elisabeth de Portugal" da, 1750ean Eskiulan antzeztu zena.
Urtero Zuberoako herri bati egokitzen zaio udan pastorala bi alditan antzeztea.
Historia
Zuberoako herri teatroan maskaradak eta pastoralak (edo trajeriak) bereizten dira. Haiez gainera, halere, izan dira lehenago, antzezmoduaren aldetik pastoralen antz zerbait zuten baina irri eginarazteko eginak ziren inauterietako fartsak (Bacchus, Pansart), eta xaribari gaietako fartsa laburragoak (Kaniko eta Beltxitine, Xiberua eta Martzeline,…). Hauek, ordea, aspaldi honetan ez dira antzezten, eta ez dute segidarik izan.
Ikertzaile gehienen arabera pastoralak Erdi Aroko Europako misterioen urruneko hondarrak dira, ziurrenik ere, zeharka, Frantziako nekazari antzerkiaren bidez Zuberoara helduak. Ez dirudi Zuberoatik kanpo antzerki mota horrek sekula errorik egin duenik Euskal Herrian, eta ez da argi noiz hasi zen Zuberoan. Lekukotasun segur bakarrak eta eskuizkribu zaharrenak XVIII. mendekoak dira. Oihenartek, 1665ean frantsesez egindako idazlan batean, Joanes Etxegarai izeneko pastoral idazle bat aipatzen du. Apaiza omen zen, eta "Artzain gorria" bertsotan egindako pastorala idatzi omen zuen, Donibane Garazin XVI. mendearen erdialdean eman izan zena. Ez da batere segur, ordea, Oihenartek pastoral hitza erabiltzen zuelarik, Zuberoako pastoralak bezalako antzerkiak gogoan zituela, frantsesez pastorale hitza asko moldetara erabilia izan baita letra gaietan XVI. eta XVII. mendean. Berdin gertatzen da "Saint Jacques" pastoralaren eskuizkribu batekin. Hartan 1634. urtea irakurtzen dute zenbaitek, baina beste batzuek dudatan ematen dute irakurketa hori, eskuizkribua XIX. mendekoa izanik, haren bukaeran ageri den zenbakia ere kopistak pastorala jokarazi zuen urteari dagokiola, eta egiatan 1834 dela, baitiote.
Horiek horrela, eztabaidak badira oraindik, Zuberoako pastoralak noiz hasi ziren finkatzerakoan. Batzuek türk deiturak gogora ekarrarazten dituen historiako garaiak kontuan edukiz, Mendebaldeko Europa oraino turkiarren beldur zen denbora, alegia, XVI. mendea bederen, aipatzen dute. Beste batzuek, aldiz, dokumentu seguretan bakarrik fidatu nahiz XVIII. mendean gelditzen dira, edo hortik ez gehiegi urruntzen. Georges Hérelle ikertzaileak egin zituen XX. mendearen hasieran pastoralei buruzko azterketa sakonak, eta hari esker aski ongi ezagutzen da nola ematen ziren duela ehun urte pastoralak. Nahiz eskuizkribu askotxo gelditu den (berrogeita hamar obra baino gehiagori dagozkienak), pastoral testu gutxi argitaratu da osorik orain arte ("Saint Julien d’Antioche" joan den mendean, "Charlemagne" 1991n, "Edipa" eta "Sainta Catherina" 1996n, eta zenbait fartsa). Pastoral zahar gehienek gai erlijiozkoa zuten, eta Bibliako pertsonaietan edo santuen tradizioan oinarritzen ziren ("Abraham", "Moise", "Saint Jacques", "Hélene de Constantinople", "Sainte Marguerite"). Beste sail bat osatzen zuten zaldun kantuak edo pertsonaia historiko fama handiko batzuk aipatzen zituzten pastoralek ("Aymonen laur semiak", "Robert le Diable", "Clovis", "Roland", "Napoleon"…).
Azken gerraren ondoren, Etxahun-Irurik berpiztu zituen pastoralak, bederatzi pastoral berri idatzi eta emanarazi zituelarik. Euskal gaiak erabiltzea, hizkuntza sotila eta kantuei leku zabalagoa ematea dira Etxahun-Irurik ekarri zituen berrikuntzarik garrantzitsuenak. Junes Casenavek ere eragin handia izan du pastoralen bilakaeran. Berak idatzitako obretan euskara jasoa erabiltzen da, historia ongi dokumentaturik dago eta bertsoen metrika finkoa da. Haren ondorengo pastoral idazle gehienek bide bera hartu dute. Honi esker, era askotako aldakuntzak gertaturik ere, tradizioarekin egiazki hautsi gabe bizirik segitzen du Zuberoako herri antzerki mota berezi horrek, eta idazle berriek obra berriak idazten dituzte.
Pastoral berriek, zaharrekin erkatuz, dituzten bereizgarri nagusien artean hauek aipa daitezke:
Gaia
Pastoralen gaiek bi denbora tarte bereizten dituzte, 1950. urtea mugarri izaki. Urte hortaraino, antzezpenak gai erlijioso (santu edo bibliako pertsonaietan oinarrituak) edo politiko-militarrak (Frantses estatukoak) izaten ziren. Etxahun-Irurik baina, pastoralak irauli zituen Euskal Herriko gaiak baliatzen hastean. 1950. urtetik aurrera beraz, euskal historian pisua izan duten pertsonaien inguruan egin ohi dira. Adibidez, Etxahunen bederatzi pastoraletarik zortzik euskal gaia dute: "Etxahun koblakari" (1953), "Matalaz" (1955), "Berterretch" (1958), "Antso Azkarra" (1963), "Le Comte de Tréville" (1966), "Chiquito de Cambo" (1967), "Pette Beretter" (1973). Gauza bera esan daiteke azken urteetan beste idazleek idatziriko pastoral jokatuez. Besteren artean, "Santa Kruz" (1992, Junes Casenave), "A. d’Oihenart" (1985, Allande Agergarai), "Abadia Urrüstoi" (1990, Jean Louis Davant), "Harizpe" (1992, Pier Paul Berzaitz), "Xalbador" (1991, Roger Idiart) eta "Telesforo Monzon" (2011, Johañe Bordaxar) ditugu. Lehenagoko pastoral ontzaileek, aitzitik, erdarazko herri literaturatik ateratzen zituzten pastoral gaiak, eta horregatik frantsesezko deitura batez aurkeztu ohi zituzten beren obretako pertsonaiak.
Gaiaren aukeraketa bi modutakoa izan daiteke. Posible da herriak gai bat aukeratu eta norbaiti horri buruz idaztea eskatzea edo eta idazle batek pastoral bat idatzi eta herri bati eskaintzea.
Eszenatokia
Eszenatokiak urteen poderioz (eta arrakastaren ondorioz), txikiak izatetik, guztiz prestatuak izatera pasatu dira. Handiak, pasarelekin, harmailez inguratuta...etab. Hasiera batean elizetan ospatzen ziren antzerkiak, baina ematen zen narrazio gordinengatik eraikinetik kanporatua izan zen.
Antzeztokiaren atzean hiru ate ageri dira. Bata, ikusleen ezkerreko aldean jarria dena, onen edo khirixtien alderdiko pertsonaiena da, eta kolore urdina dagokio. Bigarren atea, ikusleen eskuineko aldean dena, gaizto edo türken alderdiarena da, eta kolore gorria dagokio. Honen gainean deabru irudia duen zurezko panpina bat izan ohi da. Azken atea erdian dago, eta zuria da. Antzeztokiaren gainean eraikitako etxola moduko aterpe batean, musikariak egoten dira.
Antzezlanaren egitura
Pastoralen aurretik, munstra egin ohi da. Munstra, inguruko auzo eta herrietan egiten den deialdi bat da, pastoralaren egunean edo aurrekoan.
Antzezlanak, 3-4 oren irauten ditu, eta ondorengo egitura dauka:
Antzezlana publiko aurrean birritan errepikatzen da, eta aurretik entseguak edo mustrakak egiten dira.
Musika
Egun, musika talde oso batek zuzenean jotzen duen arren, lehenago txirula eta atabalaren hotsek soilik laguntzen zituzten pastoralak. Urteetan zehar hainbat berrikuntza sartu izan dira, eta adibidez 1991ko Harizpe pastoralean, sintetizadorea sartu zuen Pier Paul Berzaitzek.
Kantua
Kantua da pastoralaren ezaugarri nagusienetakoa, bertsoek osatzen baitute antzerki osoa. Testua liburuetan biltzen da, ikusleek eskura izan dezaten. Liburuxkan euskara batuan ere gehitzen dira xiberotar zenbait hitz, eta frantsesez ere egoten da itzulita. Kantu gregorianoek garrantzi handia zuten lehen, pertsonaiak eszenatokira sartu eta irteten ziren bitartean. Lehengo pastoraletan ematen ez zen beste ezaugarri bat, koruek abesten dituzten kantak dira. Etxahun-Iruri aitzindaria izan zen koruei pisu handiagoa ematen, aitzinetik bizpahiru kantu abesten baitzituzten, eta latinez.
Dantza
Dantzak ere garrantzia du pastoraletan, eta urtez-urte ematen zaion pisua aldakorra den heinean, berritzailea ere izan da. 2011n Larrainen egindako pastoralean adibidez bi bandoen (batzuetan haien artekoak) dantzez gain, dantza modernoagoak tartekatu ziren.
Antzezleak
Antzezleak, pastoralaren kargu dagoen herrikoak izaten dira orokorrean, bertako auzoetako edo batzuetan (jende gutxiko herrietan) alboko herrietako jendeaz lagunduta. Aitzina, soilik gizonezkoak ziren, eta emakumeen paperetan ere mozorrotutako gizonezkoek jarduten zuten. Egoera hori Junes Casenaveek idatzitako Santa Engrazi pastoralarekin, 1976an aldatu zen; urte horren uztailaren 27an, lehen aldiz emakumeek abesbatzan parte hartu zuten.
Old Deer
, 'Dèir' eta 'Auld Deer', Eskoziako parrokia eta herri bat da, Aberdeenshire eremu administratiboan.
Pastoral
Tradizioaz gaindiko pastoralak
Zuberoako urteroko herri-tradizioan egindako pastoralez gain, euskal antzerkigileek idatzi izan dituzte moldez pastoralaren egitura duten lanak, hala nola Piarres Lartzabalek.
Champdray
Champdray Frantziako udalerria da, Vosgeak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Pastoral
Tradizioaz gaindiko pastoralak
Beste kasu batzuetan, moldeari jarraitu zaio baita antolakuntzan ere, bereziki XXI. mendean: Zuberoaz gaindiko euskal lurralde batzuetako herri edo elkarteak batu izan dira pastoralak egiteko. Esate baterako, Joxemiel Bidador zenari eskaini zioten Bidador pastorala Iruñeko hainbat lagunen artean, eta Portugaleten, Bizkaia Zubiaren 25. urteurrena ospatzeko ere Zubia izeneko pastorala egin zuten.
Champdray
Biztanleria
2007an Champdray udalerrian erroldatutako biztanleak 163 ziren. Familiak 76 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Pastoral
Kanpo estekak
Pastoralaren historia Pastoralei buruzko artikuluak
Elkarrizketak, hitzaldiak Bideoak:
Champdray
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 176 etxebizitza zeuden, 73 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 94 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 172 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 73 etxebizitza nagusietatik 66 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 6 etxek hiru zituzten, 19 etxek lau zituzten eta 47 etxek bost zituzten. 58 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 31 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 36 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 104 ziren, horien artean 70 aktiboak ziren eta 34 inaktiboak ziren. 70 pertsona aktiboetatik 65 lanean zeuden (39 gizon eta 26 emakume) eta 5 langabezian zeuden (3 gizon eta 2 emakume). 34 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Champdray udalerrian 77 unitate fiskal zeuden, 169 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.811 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Champdray udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Dodona
Dodona (doriar grezieraz: Δωδώνᾱ, Dōdṓnā, joniar eta atikar grezieraz: Δωδώνη, Dōdṓnē) ipar-mendebaldeko Grezian, Epiron, zegoen santutegia izan zen, ama jainkosaren (Greziako beste lekuetan Rea edo Gaia baina bertan Dione) gurtzarako sagaratua.
Herodotoren esanetan litekeena da Grezia osoko santutegirik zaharrena izatea K.a. 2. milurtekoarena. Greziar polis nagusietatik urrun, Delfos eta gero bigarren santutegirik nagusiena izan zen. Kristautasuna heldu arte iraun zuen.