cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Keiss
, 'Cèis', Eskoziako Highland eskualdeko kostaldeko arrantzale udalerri bat da, Caithness barrutian eta Sinclairs badiaren iparraldeko muturrean. Bertan, Keiss gaztelua dago.
Thalassoma noronhanum
Thalassoma noronhanum Thalassoma generoko animalia da. Arrainen barruko Labridae familian sailkatzen da.
Kariatide
Gregeria deritzon literatura generoaren sortzailea izan zen Ramón Gómez de la Serna idazle espainiarrak, Argentinako hiriburua den Buenos Airesen zenbait urtez bizi izan zena, bere heriotzerako "hiriko kariatide guztiek negar egitea" nahi zuela esan zuen.
Antzinatean irudi hieratikoa, kariatidearen irudia, XIX. mendean zehar, biziki lizuna bihurtu zen, jantzi estuagoekin, postura iradokitzaileagoekin, etab... Wallace iturria da adibide bat.
San Juan Muskiz
San Juan Muskiz Muskizko auzoa da. Auzoa herriko erdialdean dago eta erdigunea ere bada.
Espageti
Espageti (italierako spaghetti hitzean oinarrituta, singularrean spaghetto; spago (kordel) hitzaren txikigarria da) azalera zirkulardun kordel luze eta mehe itxura duen pasta da.
San Juan Muskiz
Auzoan XVIII. mendeko San Juan Bataiatzailearen parrokia dago, herriko nagusia dena eta baita Udala eta azoka-plaza ere.
Espageti
Duten diametroaren arabera izen ezberdina hartzen dute:
San Juan Muskiz
Herriko jai nagusiak San Juan Bataiatzailekoak bertan ospatzen dira eta baita Ihauteriak ere.
Gresham (Nebraska)
Gresham Nebraskako herri bat da. York konderrian kokatua dago. 2010ean 223 biztanle zituen, 0.7 kilometro koadrotan banatuta.
Louvreko piramidea
Louvreko piramidea (frantsesez Pyramide du Louvre) Parisko Louvre museoaren patioan kokatuta dagoen eraikin bat da, museorako sarrera dena. Ieoh Ming Pei arkitektoak diseinatu zuen. Nazioarteko estilokoa, beira eta aluminiozko piramide hau, 1989an inauguratu zuen urte horretan Frantziako Presidentea zen François Mitterrandek.
21,6 metro garai da eta beira laminatu gardenezko 673 panel ditu, 603 erronbotan eta 70 hirukitan banatuak. Egituraren pisu osoa 180 tona da. Bere hormen okerdura, egiptoar piramideetan gertatzen den lez, 51ºkoa da.
Bere grabitate zentroa, museoaren hiru pabilioiekin bat dator, Richelieu iparraldean, Denon hegoaldean eta Sully ekialdean. Piramide hau, museoko beirazko piramideen artean, garrantzitsuena eta handiena da. Piramide hauen artean, lurrazpian beste bat ere badago, baina hau alderantzikatua. Piramidea eraiki baino lehen, Louvrerako sarreran, sekulako ilarak sortzen ziren. Piramide honen eraikuntzarekin, arazoa konpontzeaz gain, museoaren erakusketa espazioa ere handitzen da.
Eraiki zenetik, piramidea beti egon da polemika artean, beiraren modernotasuna eta museoaren klasikotasunaren arteko kontrastearen ondorioz, beste museo asko handitzeko inspirazio bezala ere balio izan duen arren.
Andrei Vixinski
Andrei Januarievitx Vixinski (Андре́й Януа́рьевич Выши́нский; Andrzej Wyszyński; Odesa, Errusiar Inperioa, 1883ko abenduaren 10aGreg./azaroaren 28aJul. - New York, 1954ko azaroaren 22a) sobietar diplomazialari, legegizon eta politikaria izan zen.
Josef Stalinen fiskala izan zen Moskuko epaiketetan eta Nurenbergeko epaiketetan, eta 1949tik 1953ra Sobietar Batasuneko Atzerri ministroa izan zen. Sobietar Batasuneko Zientzien Akademiako Estatu eta Zuzenbide Institutuko buru ere izan zen.
Odesan jaio zen poloniar familia katoliko batean, eta gero Bakura joan zen bizitzera. 1902an Kieveko Unibertsitatetik bota zuten bere jarduera iraultzaileagatik, 1903an mentxebikeekin bat egin zuen eta bi urte geroago 1905eko Errusiako Iraultzan parte hartu zuen. 1908an kartzelara kondenatu eta Bakuko espetxera bidali zuten, eta han Stalin ezagutu zuen.
1920an boltxebikeekin bat egin zuen. 1935ean Sobietar Batasuneko fiskal nagusi izendatu zuten eta Purga Handia antolatzeaz arduratu zen.
Gerraren ondoren, posizio sobietarra prestatu zuen Nurembergeko epaiketetan, eta, ondoren, Kanpo Arazoetako ministro izan zen 1949tik 1953ra.
Gretna (Nebraska)
Gretna Nebraskako hiri bat da. Sarpy konderrian kokatua dago. 2010ean 4,441 biztanle zituen, 5.43 kilometro koadrotan banatuta.
Antey-Saint-André
Antey-Saint-André Italiako udalerri bat da, Aostako Haranean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Antey-Saint-Andrék honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ingalaterrako Iraultza
Ingalaterrako Iraultza (ingelesez English Civil War) 1640 eta 1660 artean eman zen, Ingalaterrako historiaren errepublika bakarraren ezarpena ekarri zuena. Oliver Cromwell izan zuen buru.
Lehen fasea botere parlamentarioa izan zen, 1640tik 1643ra. Orduan parlamentuak absolutismoaren aurkako hainbat lege onartu zituen.
Bigarren fasea gerra zibila izan zen, 1643tik 1649ra. Zaldunen gerra bat izan zen, Oliver Cromwellek eta bere Santuen Batailoiak (Ironsides) irabazi zutena, monarkiaren aldekoak garaituz. Oliver Cromwellen agindupean parlamentu berria eratu zen, non Karlos I. erregeak heriotza-zigorra jaso zuen.
Hirugarren fasea Errepublika izan zen, Oliver Cromwell buru zuelarik.
Errepublika Oliver Cromwellekin batera hil zen. George Monck jeneralak parlamentua konbokatu zuen, non monarkiaren berrezarpena erabaki zen 1660an.
Pratapgarh barrutia
Pratapgarh barrutia Indiako barruti bat da, Udaipur dibisioan, Rajastan estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Matāʻutu
Mata-Utu Wallis eta Futunako hiriburua da. Walliseko uhartean dago kokatua eta 1.191 biztanle inguru zituen 2003. urtean.
Zapo zuri
Zapo zuria (Lophius piscatorius; Linnaeus, 1758) itsas zapoen artean arrain arruntena da.
Cymindis aradensis
Cymindis aradensis Carabidaeen familiako kakalardoa da.
Zapo zuri
Euskal izendegia
Euskaraz, zapo zuria izendatzeko modu ugari daude :
Cymindis aradensis
Banaketa geografikoa
Israelen aurkitu da.
Amphisbaena absaberi
Amphisbaena absaberi Amphisbaena generoko animalia da. Narrastien barruko Amphisbaenidae familian sailkatuta dago.
Ixiolita
Ixiolita oxido motako minerala da.
Ezaugarriak
Ixiolita oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 - 6,5 da.
Howrah barrutia
Howrah barrutia Indiako barruti bat da, Presidency dibisioan, Mendebaldeko Bengala estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Zapo zuri
Ezaugarri fisikoak
Oliba kolorekoa da, marroi grisaxka edo marroi berdexka, baina bizi den ingurunearekin mimetizatzeko azalaren kolorea aldatzeko gaitasuna du. Zapaburu handi baten itxuraz, buru handi eta zabala du, zapala eta hainbat lobuluz inguratua; ahoa oso handia da, hortz oker eta zorrotzez beteta. Ezaugarri bereizgarriena, hala ere, ilizio izeneko buru gaineko apendize luzea da: lehen arantza dortsal moldatua da, bere harrapakinak erakartzeko erabiltzen duena, arrantza-kainabera balitz bezala. Nahas daitezkeen espezieak:
Elikadura-ezaugarriak
Haren gantz kopuru baxuagatik, arrain zuria da, eta beraz, bere balore kalorikoa oso baxukoa. Haragiaren eskaintza proteikoa aldiz, garrantzitsua da, eta bitaminei erreparatuz gero, bereziki B12 bitamina eta niazina asko du. Mineralei dagokienez, selenio a eta fosforo a ere dauzka. Haren haragi garbiagatik, xerratzeko aproposa, eta itsaski zaporearen antzekotasunagatik, gastronomian oso preziatua da.
Kontsumo-garaia
Urte osoan zehar harrapa daiteke, bereziki martxotik abuztura arte. Hala ere, negu eta udaberri artean erruten dutenez, espeziearen kontsumoa gutxitzen saiatu behar da, uda hasiera arte bederen.
Ekologia
Zapo zuria ekialdeko Ozeano Atlantikoan (batez ere Mauritaniatik Barents itsasora), eta Mediterraneo itsasoan aurki daiteke. Zapo beltzaren aldean, banaketa zertxobait iparralderagokoa azaltzen du. 50 eta 1000 m-ko sakoneran bizi da, batez ere hondo hareatsu eta lohitsuetan.
Tamaina ertain-handiko da, bizi-iraupen handikoa inoiz: 200 cm-ra eta 25 urteko adinera irits daiteke.
Heldutasun sexuala aldakorra den arren, Atlantikoan normalean arrek 50-55 cm eta emeek 70-75 cm hartzen dituztenean gertatzen da. Errutea plataforma kontinentalaren barruan da, abendutik uztailera bitarte.
Shun Sato
Shun Sato (佐藤 隼, 1997ko martxoaren 16a - ) Japoniako futbolaria da.
Zapo zuri
Zapo zuriaren arrantza Euskal Herrian
Zapoak normalean arraste-arrantzaz harrapatzen dira. Sareak erabiltzen dituzten artisau-arrantzaleek (hala nola, mallabakarra edo tresmaila) zapoak ere harrapatzen dituzte, baina kopuru txikietan. Hartarako arrantza berezia ere dago, 'rasko' deiturikoa, baina halako arrantzontziak Euskal Herrian gutxi dira.
Bitxikeriak
Zapoaren adina estimatzeko, ilizioari (kainabera moduan darabilten apendizea da, lehen arantza dortsal moldatua dena) begiratzen zaio, beste arrain espezietarako dituzten otolitoak baino gehiago. Modu horretan, hiru urtekoek 20-25 cm-koa dute, baina zazpi 7 urtekoena 40 cm-koa izaten da.
Zapoen pankreatik atera zen lehen aldiz intsulina.
Shun Sato
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Fujieda MYFC.
Zapo zuri
Bitxikeriak
Duela hainbat hamarkada, zapoa ez zen batere preziatua, eta arrantzaleek normalean itsasora itzultzen zuten, harrapatu bezain laister.
Arrak normalean emeak baino askoz txikiagoak izaten dira.
Eme batek 3 milioi arraultz errun ditzake.
Amphisbaena acrobeles
Amphisbaena acrobeles Amphisbaena generoko animalia da. Narrastien barruko Amphisbaenidae familian sailkatuta dago.
Zapo zuri
Argitaratu gabeko erreferentziak
<references group="ArgitaratuGabe" />
Euskal Herriko Arrainen Gida
<references group="Euskal Herriko Arrainen Gida" />
Amphisbaena albocingulata
Amphisbaena albocingulata Amphisbaena generoko animalia da. Narrastien barruko Amphisbaenidae familian sailkatuta dago.
Naturkon
Naturkon Gipuzkoako talde ekologisten eta naturazaleen koordinadora da. Lurraldeko elkarte garrantzitsuenak biltzen ditu, elkarrekiko kanpainak burutzeko.
Talde parte hartzaileak
Hamasei dira 2021ean:
Nartukonek burututako kanpainak
Hona hemen egindako batzuk:
Kontaktua
Naturkon Taldea - Naturaren Kontserbazioa Gipuzkoan. Anoeta pasealekua, 28. Donostia, Gipuzkoa 20014.
San Julian (Muskiz)
Ondarea
Auzo honetan XVI. mendeko San Julian parrokia dago, herriko zaharrena eta baita kanposantu berria.
Aphanopus beckeri
Aphanopus beckeri Aphanopus generoko animalia da. Arrainen barruko Trichiuridae familian sailkatzen da.
Iyoita
Iyoita mineral bat da eta atacamite taldearen kidea da.
Before Present
Before Present (laburtuta, BP), Oraina baino lehen esan nahi duen denbora eskala bat da, arkeologian, geologian eta beste arlo zientifikotan erabiltzen dena. "Oraina" hori 1950. urtean finkatu zen eta urte hori hartu zen, beraz, erreferentziatzat, erradiokarbono bidezko datazioen erreferentziako urtea baita, zehazki 1950. urteko urtarrilaren 1.
Trafalgarko gudua
Trafalgarko gudua 1805eko urriaren 21ean Trafalgar lurmuturrean (Cadiz, Espainia) gertatutako itsas borroka izan zen, Napoleondar gerren barruan.
Frantziar eta espainiar armadak baturik, Ingalaterraren armadaren aurka eraso zuten. Ingelesek irabazi zuten gudua. 3.500 pertsona inguru hil ziren borroka honetan, gehienak espainiar eta frantsesak. Hogeita zazpi gerraontzi britainiarrek, Nelson almirantea burua zutela, hogeita hamahiru frantziar eta espainiar gerraontzi garaitu zituzten, Pierre Villeneuve almirantea buru zutela. Frantziar-espainiarrek 22 ontzi galdu zituzten, britainiarrek bat ere galdu gabe.
Iyoita
Ezaugarriak
Iyoita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Trafalgarko gudua
Britainiarren nagusitasuna itsasoan, aurreko mendean zehar eskuratua, berretsi zuen garaipenak. Gainera, Nelsonek erabaki zuen ohiko estrategiatik aldentzea, eta, etsaien aurrean itsasontziak lerrokadura berean kokatu ordez (hala zeinuak errazago egiten ziren, zailagoa zen sakabanatzea eta jomuga garbiago zegoen), britainiarren itsasarmada txikiagoa bi lerrotan paratu zuen, etsaien ontziteriaren aurrean. Eta emaitzak ezinhobeak izan ziren.
Santelices
Auzoak herriko industrialgunea du.
2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 245 biztanle ditu.
Alain Desrosières
Alain Desrosières (Lyon, 1940ko apirilaren 18a - 2013ko otsailaren 15a) frantziar estatiskaria izan zen, ospetsua estatistikaren historian eta soziologian egindako ikerketengatik. Bereziki ezaguna La politique de grands nombres ikerlana, hainbat hizkuntzara itzulia izan dena.
Arnad
Arnad Italiako udalerri bat da. Aostako Haranean kokatuta dago. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Arnadk honako udalerri hauekin egiten du muga:
San Andres faila
San Andres faila edo San Andresko faila Ipar Amerikako eta Ozeano Bareko plaken artean dagoen faila transformatzaile (bereizten dituen plaka tektonikoek mugimendu horizontala dute) bat da. Ipar Amerikako plaka ipar ekialderantz mugitzen da eta Ozeano Bareko plaka hego mendebalderantz. Faila gutxi gorabehera 1.300 kilometro luze eta 16 kilometro sakon da.
Failak Kalifornia zeharkatzen du (Mexiko ko Kalifornia Beherea estatua eta Ameriketako Estatu Batuetako Kalifornia estatua). Kaliforniako Desert Hot Springs, San Bernardino, Wrightwood, Palmdale, Gorman, Frazier Park eta Paly hiriak zeharkatzen ditu. San Andresko faila ikusgarria da Carrizo Plain (San Luis Obispo konderrian) eta Olemako bailara (Marin konderrian) bezalako basamortuko eremuetan.Oso faila ezaguna da, lurrikara handiak sortu dituelako eta lurrikara horiek kalte ugari eragin dituztelako.
Geologia
San Andresko failak 28 milioi urte inguru ditu. Pazifiko Orientaleko dortsala Ipar Amerikako plakaren azpian subduzitu zenean sortzen hasi zen. Ipar ekialderantz eta hego mendebalderantz hedatzean, faila handitu egin zen eta handituz doa gaur egun ere. Aktibitate hau K.o. 200. urtean hasi zen.
Sistema hau faila edo segmentu txikiagoetan dago banatuta. Hegoaldean aipagarriak dira San Jacinto, Imperial eta Cerro Prieto. Hegoaldean San Andres faila Kaliforniako golkoan amaitzen da. Ozeano Bareko plaka Kaliforniako golkotik San Andres failaren iparralderantz doanez, 50.000 urtetan Kaliforniako penintsula Mexikotik bananduko (6 cm banantzen da urtean) eta iparralderantz mugituko dela aurreikusi da. 50 milioi urteren buruan Alaska aurrean egongo dela kalkulatu da.
Kaliforniako penintsula faila honen ondorioz sortu zela diote. Fenomeno beraren ondorioz Los Angeles eta San Frantziskoko badia (failaren alde banatan daude) elkartzen ari dira, urteko 4,5 cm-ko abiaduraz. Begi hutsez mugimendu hori ezin da hauteman, baina kalteak eragin ditu hainbat ingeniaritza lanetan, adibidez akueduktuetan, zubietan, errepideetan eta etxeetan.
Aurkikuntza
San Andresko faila 1895ean Andrew Lawsonek aurkitu zuen. Gaur egun San Andres faila aurkitzen den lekuan laku bat zegoen (San Mateo konderrian), izen berdinekoa. Hori dela eta, failari izen hori jarri zitzaion.
Lurrikarak
1906ko apirilaren 18an 5:12tan San Frantzisko hirian lurrikara bat egon zen, 7,8 magnitudekoa. 3 mila hildako baino gehiago utzi zituen. Lurra 6 metro mugitu zen minutu gutxitan, kalte aunitz sortuz. Galera materialek 5 milioi dolarrak gainditu zituzten. 28 mila eraikin suntsitu ziren eta 225 mila biztanlek etxea galdu zuten. San Frantzisko ren historiako tragediarik handiena izan zen.
1989ko urriaren 17an Loma Prieta hirian 7,1 magnitudeko lurrikara izan zen. 67 hildako eta 3.757 zauritu utzi zituen denetara.
1994ko urtarrilaren 17an San Fernando bailararen iparraldean gertatu zen, 6,7 magnitudekoa (Richter eskalan) izan zen. 72 hildako eta 12 mila zauritu utzi zituen.
2008ko otsailaren 8an 5,4 magnitudeko (Richter eskalan) lurrikara egon zen goizeko 11:40an, Mexicalin, Behe Kalifornian. 2008ko otsailaren 11an 10:29etan Mexicalin 5 magnitudeko lurrikara egon zen, Cerro Prieto sumendian. Egun horretan bertan 20:32etan 5,1 magnitudeko lurrikara bat egon zen, Cerro Prieton bertan, eta otsailaren 8tik otsailaren 22ra arte 600 erreplika inguru neurtu ziren Mexicalin. 2008ko uztailaren 29an 11:47etan 5,4 magnitudeko lurrikara gertatu zen Los Angeles en.
2009an hiru lurrikara izan ziren. Lehenengoa urriaren 10ean izan zen 11:59tan, Culoaca, Los Mochis eta La Paz hirietan. 6,9 magnitudekoa izan zen. Bigarrena abenduaren 30ean izan zen 5,9 magnitudekoa izan zen. 35 segundu iraun zituen eta Tecaten, Tijuanan, Mexicalin, Ensenadan, Caléxicon, San Luis Río Coloradon eta El Centron izan zen. Egun horretan bertan 5,1 magnitudeko erreplika bat neurtu zen, nahiz eta kalte ezta galera materialik ez ziren erregistratu.
Troyesko katedrala
San Petri eta San Pauloren katedrala (cathédrale Saint-Pierre-et-Saint-Paul) Aubeko Troyes hiriko katedrala da, Troyesko elizbarrutiaren egoitza dena. XIII. mendean eraikia, gotiko estiloko eliza katedrala da. 1862tik Monumentu Historikoa da.
Gross (Nebraska)
Gross Nebraskako herri bat da. Boyd konderrian kokatua dago. 2010ean 2 biztanle zituen, 0.33 kilometro koadrotan banatuta.
San Andres faila
Lurrikarak
2010eko apirilaren 4ean, igandean, 7,2 magnitudeko lurrikara gertatu zen, epizentroa Laguna Saladan zuelarik (Mexicali eta San Felipe artean). 4 hildako eta 250 zauritu baino gehiago egon ziren. Lurrikara Estatu Batuetako Hegoaldeko hainbat hirietan nabaritu zen, hala nola, San Diego, Phoenix, Las Vegas, Los Angeles, eta baita Tijuana, Playas de Rosarito, Tecate eta Ensenadako iparraldean (Behe Californian). 7,0 magnitudearekin, San Luis Río Colorado eta Puerto Peñascon (Sonoran). Lau erreplika gogor erregistratu ziren; horietako 3 egun berean, 5,3, 5,1 eta 5,7 magnitudekoak eta 5,5 magnitudeko beste bat apirilaren 8an. 2010ko urriaren 20an 11:53ean beste lurrikara bat izan zen, 6,9 magnitudekoa Culiacan, Los Mochis, La Paz eta inguruko beste toki batzuetan.
2014ko abuztuaren 24an San Francisco hirian 6,1 magnitudeko lurrikara izan zen.
2015. urtean bi lurrikara izan ziren. Lehenengoa abuztuaren 17an  San Frantzisko hirian 6,1 magnitudekoa (Richter eskalan) izan zen. Bigarrena Los Mochis, Sinaloa eta Mexikoko hirietan eman zen irailaren 13an, 6,7 magnitudekoa (Richter eskalan). Kalte materialik eta biktimarik ez ziren egon.
2016ko abenduaren 8an Kaliforniako mendebaldeko kostan 6,4 magnitudeko lurrikara izan zen. Kalte materialik eta hildakorik ez ziren egon.
“Big One” Richteren eskalan 8 graduko magnitudeko edo gehiagoko lurrikara hipotetiko bat da, San Andres failan zehar hedatuko dena. Los Angeles, Palm Springs eta San Francisco hiriei kaltetuko diela uste da. Honek Mexikon zehar hainbat lurrikara gertatzea eraginen du.
Zilar-arrain (Argentina sphyraena)
Zilar-arraina (Argentina sphyraena) Argentinidae familiako ur gaziko arraina da, ekialdeko Ozeano Atlantikoan, Itsaso Baltikoan eta Mediterraneo itsasoan bizi dena.
Makarroi (pasta)
Makarroia (maccheroni) ura, ogi-irina eta kasu batzuetan arraultzea ere izaten duen pasta mota da, hodi luze baten forma izaten duena. Bere izena grezierako Makarios hitzetik dator, pozik esan nahi duena; izan ere, hileta ospakizunetan makarroiak jaten zituzten askotan, bizitza hobe bat izatera pasatako hildakoa agurtzeko.
Ireki-oinarri
Matematikako topologia alorrean erabilitzen den termino bat da. Espazio topologiko bateko ireki oinarria familia bat da espazioko edozein ireki ez-huts bertako elementuen bildura gisa adierazteko aukera ematen diguna.
Ireki-oinarriak \tau topologia sortzen duela esango dugu, eta bertako elementuei oinarriko ireki deituko diegu. Oinarriak oso erabilgarriak dira, izan ere, topologien propietate asko, topologia sortzen duen oinarriari buruzko baieztapenetara laburbil daitezke. Horrez gain, hainbat topologia askoz errazago definitzen dira ireki-oinarriak emanda, topologia osoa emanda baino.
Definizioa
(X, \tau) espazio topologikoan, topologia ezagun batekin lanean gabiltzanean, ireki-oinarri bat ote den jakiteko ondorengo baliokidetasuna erabili daiteke:edo aipatu dugun bezala eta baliokidea dena:Hau da, \beta \tau topologiaren ireki-oinarria izango da baldin eta soilik baldin U ireki bateko edozein puntu hartuz, existitzen bada \beta oinarriko elementu bat, puntu hori barruan duena U irekitik atera gabe.
Adibideak
espazio topologikoan ohiko topologiaren,\tau_u, ireki-oinarria da.
espazioan, bola ireki ek \tau_u-ren ireki-oinarria osatzen dute.
topologia diskretuan, espazioko irekiak Xmultzoko azpimultzo guztiak direla, familia \tau_{dis}-ren ireki oinarria da.
Ohartu ireki-oinarriak ez direla bakarrak. Are gehiago, -ren ireki oinarria bada, eta, orduan \beta' ere, ireki-oinarria da.
Oinarri batek sortutako topologia
Orokorrean, azpimultzoz osatutako familia batek ez du topologia baten ireki-oinarri bat osatuko. Interesgarria da ordea hau noiz gertatuko den aztertzea, izan ere, modu honetara familia batetik topologia berri bat sortu ahalko dugu. Jarraian azaltzen den teoremak irizpide hauek zehaztuko dizkigu.
Teorema
Izan bitez, X multzoa eta. Topologia zehaztuta ez dagoenean, \betafamilia topologiaren baten ireki oinarria izango da baldin eta hurrengo bi baldintzak betetzen baditu:
2. baldintza honi baliokidea izango da:. Eta hauek dira zehazki bete behar diren baldintzak \betafamiliako multzoen bildura guztiek X-ren gaineko topologia bat osa dezaten.
Beraz, bi baldintza hauek betetzen dituen \beta familiatik abiatuz, X-ren gaineko topologia bat sor dezakegu. Topologia hau \beta barne duten X -ren gaineko topologia guztien ebakidura izango da eta honela definituko dugu:Hau da gertatzen dena adibidez espazio metrikoekin. Orokorrean, espazio metriko batek, (X,d), beti sortzen du espazio topologiko bat, (X,\tau_d), bola irekien bidez.
Topologien arteko konparaketak
Izan bitez \beta_1eta \beta_2 X-ren gaineko bi ireki-oinarri eta sortzen dituzten topologiak, hurrenez hurren. Orduan, esaten da baino finagoa dela  denean. Biek topologia bera sortzen badute berriz, \beta_1 eta \beta_2 baliokideak direla esango dugu.
Proposizioa
Beste modu batean esanda, \beta_1 \beta_2baino finagoa izango da \beta_2-ko edozein irekitako edozein puntu hartuta \beta_1-eko elementu bat existitzen bada x barruan duena eta \beta_2-ko ireki horretatik ateratzen ez dena.
Udupi barrutia
Udupi barrutia Indiako barruti bat da, Mysore dibisioan, Karnataka estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Ireki-oinarri
Erlazionatutako teoremak
Hemen ikus daiteke ireki-oinarriak erabiltzearen abantaila.
Udupi barrutia
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Ireki-oinarri
Azpioinarriak
Izan bitez (X,\tau)espazio topologiakoa eta. Esaten da -ren azpioinarria dela \sigma familiaren elementuen ebakidura finitu guztiek osatutako familia, \tautopologiaren ireki-oinarria bada.
Proposizioa
Izan bitez, Xmultzoa eta , baldintza betetzen bada \sigmafamiliak topologia berri bat sortuko du. Izan ere, familiak topologiaren baten ireki-oinarria izateko baldintzak betetzen ditu, eta beraz sortutako topologia ondokoa izango da:
Giuseppe Terragni
Giuseppe Terragni (Meda, Lombardia, 1904ko apirilaren 18 - Como, 1943ko uztailaren 19) arkitekto italiarra zen, gehien bat Mussoliniren erregimen faxistaretzat lan egin zuena. Arkitektura arrazionalista italiarraren sustatzaile eta burua izan zen. Lanik ezagunena Comoko Casa del Fascio deritzana da, 1932-36 urteetan eraikia probintziako Alderdi Faxistaren egoitza izateko.
1921 urtean Milango Politeknikoan izena eman zuen, Scuola Superiore di Architettura delakoan, eta 1926 urtean diplomatu zen. 1927an, Rassegna italiana aldizkarian Gruppo 7 taldearen lau artikuluak argitaratu zituen, Arrazionalismo Italiarraren manifestutzat hartzen direnak. Talde hau, Terragniz gain, Adalberto Libera, Luigi Figini, Gino Pollini, Guido Frette, Sebastiano Larco eta Carlo Enrico Ravak osatzen zuten.
Arvier
Arvier Italiako udalerri bat da. Aostako Haranean kokatuta dago. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Berwick-upon-Tweed
Berwick-upon-Tweed, 'Sooth Berwick' eta 'Bearaig a Deas', Erresuma Batuko Ingalaterrako ipar-ekialdeko Northumberland konderrian dagoen kostaldeko udalerri bat da. Eskozia eta Ingalaterraren arteko mugan dago, Tweed ibaiaren bokalean.
Arvier
Mugakideak
Arvierk honako udalerri hauekin egiten du muga:
Amphisbaena amazonica
Amphisbaena amazonica Amphisbaena generoko animalia da. Narrastien barruko Amphisbaenidae familian sailkatuta dago.
Izoklakeita
Izoklakeita mineral bat da eta kobellite homologous series taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Izoklakeita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 - 4 da.
Generalitatearen Polizia
Valentziako Generalitatearen Polizia, Valentziako Autonomia Polizia edo Valentziako Autonomia Erkidegoari esleitutako Polizia Nazionalaren unitatea (ofizialki Policia de la Generalitat) Valentziako Generalitatearen agindupean dagoen lurralde polizia da. Nahiz eta Generalitatearen menpe egon, organikoki Espainiako Polizia Nazionalaren zati da eta ez da polizia autonomiko osoa Ertzaintza, Mossos d'Esquadra edo Foruzaingoa diren bezala. 1992 sortu zen eta 1993 urtean jarri zuten martxan.
Antonio de Ulloa
Antonio de Ulloa y de la Torre-Guiral andaluziar zientzialaria eta marinela izan zen (Sevilla, 1716ko urtarrilaren 12a - Leon uhartea, antzina San Fernando, 1795). Jorge Juanekin batera Condamine Espedizioan parte hartu zuen Ekuadorren meridianoko arku bat neurtzeko lanetan. Espainiara itzultzerakoan (1745), britainiarrek preso hartu zuten bera zihoan itsasontzia. 1746. urtean Madrila itzuli zen, eta harrezkero era askotako lanak egin zituen; besteak beste, Cadizko Astronomia Behatokia eta Historia Naturala eta Metalurgiarako Kabineteak sortu zituen. Militar eta gobernu-kargu batzuk ere izan zituen. Besteren artean, Harreman historikoak (1748), Isileko berriak (1826) eta Astronomia eta fisikari buruzko oharrak (1748) lanak idatzi zituen, Jorge Juanekin batera.
Vebron
Biztanleria
2007an Vebron udalerrian erroldatutako biztanleak 220 ziren. Familiak 126 ziren, horien artean 65 pertsona bakarrekoak ziren (35 bakarrik bizi ziren gizonak eta 30 bakarrik bizi ziren emakumeak), 35 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 17 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 9 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 356 etxebizitza zeuden, 125 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 162 bigarren erresidentzia ziren eta 69 hutsik zeuden. 331 etxeak ziren eta 24 apartamentuak ziren. 125 etxebizitza nagusietatik 76 bere jabearen bizilekua ziren, 37 alokairuan okupaturik zeuden eta 13 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 16 etxek bi zituzten, 32 etxek hiru zituzten, 26 etxek lau zituzten eta 48 etxek bost zituzten. 81 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 75 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 40 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 igeltseroa eta 1 iturgina.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Erreaktore nuklear
Erreaktore nuklearra material fisionagarrien kate-erreakzioa hasi eta kontrolatzeko erabiltzen den erreaktorea da. Zentral nuklearretan energia sortzeko erabiltzen da, eskuarki elektrizitatea ekoizteko. Uraniotik plutonioa sortzeko ere erabili daiteke, gero arma nuklearretarako lehergai gisa erabiltzeko adibidez.
Fisio erreaktore baten potentzia alda daiteke KW termiko batzuetatik 4500 MW termikoetara (1500 MW "elektrikoak"). Ura eskuragarri den lekuetan instalatu behar dira, edozein zentral termiko bezala, zirkuitoa hozteko, eta leku sismiko egonkorretan eraiki behar dira istripuak saihesteko.
Erreaktore nuklearraren lehen prototipoa Enrico Fermik egin zuen, hala ere ez zen izan Lurrean funtzionatu zuen lehena. Oklon ebidentziak daude Lurrean erreaktore nuklear naturalak sortu zirela duela 2000 urte.
Fisio erreaktore nuklear motak
Oinarrizko zenbait erreaktore mota daude:
Fisio erreaktore nuklearren abantailak
Gaur egungo erreaktore nuklearren abantaila bat airearen kutsatzaileak ez direla da, eta sortutako hondakinek bolumen txikia dute.
Fisio erreaktore nuklearren desabantailak
Populazioarentzako arriskuak hainbat faktoreengatik datoz: 1) zentral nuklear batean istripu bat, 2) eraso terrorista, 3) hondakin erradioaktiboek ingurua kutsatzeko duten arriskua, 4) zabortegi nuklearrak ehunka urtez egoera onean eta seguru mantentzeko beharra, 5) hondakinak suntsipen masiboko armak egiteko erabiltzea.
Lepidodactylus balioburius
Lepidodactylus balioburius Lepidodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Guide Rock (Nebraska)
Guide Rock Nebraskako herri bat da. Webster konderrian kokatua dago. 2010ean 225 biztanle zituen, 1.3 kilometro koadrotan banatuta.
Deshidrohalogenazio
Deshidrohalogenazioa eliminazio-erreakzio bat da non hidrogeno haluro bat substratu batetik erauzten den.
Alkil haluroen deshidrogenazioa
Deshidrogenaziorik inportanteenetako bat alkil haluroena da. Alkil haluroak alkeno bat sortzeko gaitasuna izan behar du eta horregatik metil eta bentzil haluroak ez dira substratu egokiak. Aril haluroak ere ez dira egokiak.
Base baten bidezkoa
Base sendo baten bidez tratatzen direnean alkil kloruro askok dagokion alkenoa ematen dute. Hona adibide batzuk:
Isomeroak ager daitezkeen kasuetan Zaitsev-en araua aplikatzen da eta ordezkatuen dagoen isomeroa produzitzen da gehien.
Cracking bidezkoa
Eskala industrialean deshidrohalogenazio basikoak ez dira egokiak, erreakzioan sortzen den haluro alkalinoa tratatzea arazoak sor ditzakeelako. Horren ordez bero bidez bideratutako crackinga lehenesten da. Adibidez,1,2-dikloroetanoa berotuz binil kloruroa lortzen da.
Hondar bezala produzitzen de hidrogeno kloruroa oxiklorazio-erreakzioetarako usatzen da.
Beste adibide bat da, fluoroalkenoen sintesia deshidrofluorazio termikoaren bidez: 1,2,3,3,3-pentafluoropropenoa 1,1,2,3,3,3-hexafluoropropanotik.
Epoxidoen sorrera
Halohidrinek, bereziki klorohidrinek, deshidrohalogenazioa pairatzen duten epoxidoak emateko. Erreakzio hau industrian baliatzen da 1-kloropropan-2-oletik urtero milaka tona propilen oxidoa lortzeko.
Apardoze
Bertako biztanleak apardoztarrak (eguesibarreraz: apardoxtarrak) ziren.
Izena
Apardoze, Apardoxe edo Aparduese toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Geografia
Apardoze Urraulbeiti ibarran dago.
Inguru naturala eta kokapena
Urraulbeiti Zangozako merindadeko herria da eta Nafarroako hiriburutik 36 kilometrora dago. Udaletxea Artiedan dago. Erliebe txikiko ibarra da. Lautada bat osatzen du, Longida, Erromantzatua eta Urraulgoiti ibarretatik jarraitzen duena, nahiz eta azken kasu horretan Ugarrongo arroilak eten egiten duen.
Klima
Urraulbeitiko klima azpimediterraneoa da, eta urteko batez besteko tenperatura 12,5 °C ingurukoa da. Urteroko egun euritsuak 100 inguru dira, eta jausitako prezipitazioa 850mm-koa.
Basoa nahiko urria da, eta zuhaitz gehienak pinuak dira, Austriatik birlandaturiko zuhaitzak. Horrez gain, ameztiak eta zumeak ageri dira udalerriko gunerik lehor eta eguzkitsuenetan.
Estazio meteorologikoak
Urraulbeitin dagoen Artieda kontzejuan, itsasoaren mailatik 456 metrora, Nafarroako Gobernuak 1954an jarritako estazio meteorologikoa dago.
Historia
Errege familiaren domeinua, hiribildua Antso II.a Gartzeitz eman zion Leireko monasterioari 991n. Orduan, hogeita hamahiru familia zeuden parata edo petxen mende, eta lan edo zerbitzu pertsonalak egiten zituzten. Saturazio demografikoko gradiente horretatik, biztanleria gutxituz joan zen. 1366an lau nekazari-familia bakarrik bizi ziren bertan, eta ziurrenik elizgizon bat. 1428an despopulatu egin zen. Lekua Leireko San Kristobaleko (Irunberriko Madalenaren ondoren) erlijioso beneditarrei transferitua izan zen. Garai hartan Irunberrin bizi izan ziren nekazarien familiek ez zituzten petxak entregatu nahi izan, baina Tibalt II.a erregeak beren eskubideak berrezarri zizkien moja horiei, eta hauek jaurerria mantendu zuten 1837an desamortizatu zuten arte.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Avise
Avise Italiako udalerri bat da. Aostako Haranean kokatuta dago. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Avisek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Lasarte Garraioak
Transportes Lasarte (Lasarte garraioak) Gipuzkoako garraio konpainia zaharrena izan zen, 2021ean itxi arte. Transportes Lasarte enpresak ehun urte baino gehiagoko ibilbidea izan zuen garraioen sektorean.
Wallace & Gromit: The Curse of the Were-Rabbit
Wallace & Gromit: The Curse of the Were-Rabbit 2005eko Nick Park eta Steve Box ingeles zinema zuzendarien stop motion animaziozko film komikoa da, Aardman Animationsek DreamWorks Animationsekin batera ekoitzia. Nick Parkek sortutako Wallace & Gromit pertsonaien lehen luzemetraia da, aurretik lau laburmetraien protagonista izan zirelarik. Besteak beste, 2005ko Animaziozko film onenaren Oscar Saria eskuratu zuen.
Zenbaki perfektu
Matematikan, zenbaki perfektua zenbaki arrunta da, bere zatitzaile propioen (alegia, 1a kontuan hartuta, baina ez zenbakia bera) baturaren balio bera duena. Bestela esanda, zenbaki perfektua da bere buruaren zenbaki laguna dena. Adibidez, 6 zenbaki perfektua da; bere zatitzaile propioak 1, 2 eta 3 dira eta 1 + 2 + 3 = 6 da. Hurrengo zenbaki perfektuak 28, 496 eta 8128 dira.
Historia
Euklides matematikariak lehengo lau zenbaki perfektuetarako formula aurkitu zuen, non bigarren faktorea zenbaki lehena baita.
2n-1 zenbaki lehena zela konturatzean, Euklidesek frogatu zuen 2n-1(2n-1) formulak zenbaki perfektu bikoiti bat sortzen zuela 2n-1 lehena zenean. Antzinaroko matematikari askok zenbaki perfektuen aieru asko egin zituzten ezaguzten zituzten lau zenbaki perfektuetan oinarrituz. Aieru hauen askok gezurrezkoak ziren. Adibidez, 2, 3, 5, eta 7 lehenengo zenbaki lehenak zirenez, bostgarren zenbaki perfektua n=11 erabiliz lortuko zen, 11 bostgarren zenbaki lehena izanik. Aldiz, 211 – 1 = 2047 = 23 × 89, ez da lehena, eta horregatik, n=11 zenbaki lehenak ez du zenbaki perfekturik osatzen. Gezurrezko beste bi suposizioak hauek izan ziren.
1603. urtean, Pietro Cataldik seigarren eta zazpigarren zenbaki perfektuak kalkulatu zituen, 8 589 869 056 eta 137 438 691 328, hurrenez hurren.
Gaur egun, 2n-1 formularekin lortutako zenbaki lehenak Mersenne-ko zenbaki lehenak izenarekin ezagutzen dira, XVII. mendeko Marin Mersenne monjearen ohorean, zenbakien teoria eta zenbaki perfektuak aztertu zituena.
Geroago, XVIII. mendean, Leonhard Eulerrek frogatu zuen zenbaki perfektu bikoiti guztiak lortzen zirela Euklidesek aurkitu zuen formularekin.
Okapi
Morfologia
Jirafaren antza du, baina hankak eta lepoa motzagoak ditu. Ilaje gorrixka du gorputz osoan, hanketan eta ipurdialdean izan ezik. Atzeko aldetik, ipurdia eta hankak zuri-beltzak ditu, zebrenen antzekoak.
Zenbaki perfektu
Historia
Ez dira ezagutzen zenbaki perfektu bakoitiak, baina ezagutzen dira horren soluzio partzialak. Zenbaki perfektu bakoitia existitzen bada, 10300 baino handiagoa izan behar da, izan behar ditu gutxienez 8 faktore lehen (eta 11 gutxienez ez bada 3-rekin zatigarria), faktore horietako bat 107 baino handiagoa izan behar da, horietako bi 104 baino handiagoak izan behar dira, eta horietako hiru 100 baino handiagoak.
Okapi
Morfologia
20-30 cm-ko luzerako mihi urdinxka du, zuhaitzetako eta zuhaixketako hostoak jateko: hain luzea du, ezen belarrien barrualdea garbi dezakeen puntaz. Okapiek 1,90 - 2,15 m-ko luzera izaten dute helduaroan, 1,50-1,70 m-ko altuera eta 250-300 kg-ko pisua. Jirafek bezala, okapi arrek bi adar dituzte buruan, ilez estalita.
Nahiko animalia bakartiak dira: araldian edo kumeak zaintzen dituztenean baino ez dira elkartzen. Emeak kume bakarraz erditzen dira 435 eta 445 egunen arteko ernaldiaren ondoren, 15 hilabete gutxi gorabehera.
Zenbaki perfektu
Historia
2018ko abenduaren 7an, zenbaki lehen handiena ezagutzean 282 589 933-1 (edo M82 589 933 ohiko notazioan), lortu zen zenbaki perfektu handiena ere, zerrendako 51. postua hartzen duena, 49.724.095 zifra dituena: 282 589 932(282 589 933-1).
Zenbaki triangeluarrak dira
Zenbaki triangeluar batek itxura duena da, non. identitatea berrantolatzean: lortzen dugu.
Okapi
Morfologia
Kumea emea bada, bi urterekin garatuko da; arra bada, ordea, lau urterekin. Kumeak oso gazteak direnean, ezin dute ama beste emeengandik bereizi, eta ama hil bazaio, beste okapi batek adopta lezake. 30-35 urte bitarteko bizi-itxaropena dute.
Zenbaki perfektu
Zenbaki triangeluarrak dira
2^p-1 Mersenne-ko zenbaki lehena da, eta identitatearen eskumaldea hartzen du zenbaki triangeluarraren itxura.
Zenbaki konbinatorioak edo binomioaren koefizienteak dira
Zenbaki triangeluar guztiek Paskalen hirukian daudenez, eta ikusi dugunez zenbaki perfektu guztiek triangeluarrak direla, zenbaki perfektuak ere konbinatorioak dira. , non 2^p Mersenne zenbakia den unitate batean handiagotuz.
Okapi
Morfologia
Belarjaleak dira: ehun landare espezietako hostoak eta zurtoinak jaten dituzte. Espezie horietako batzuk pozoitsuak dira gizakientzat.
Populazioaren egoera
Kongoko Errepublika Demokratikoko Aruwimi ko oihanetan bizi dira. Mundu osoan 10.000-20.000 okapi geratzen direla jotzen da. UICNk dioenez, espezie kaltebera da, baina hori bakarrik estimazioa da, ez dagoelako nahiko daturik. Segurua da haien bizilekua gerra zibilen erasoa pairatzen ari dela eta, beraz, habitata suntsitzen ari zaiela.
Zenbaki perfektu
Zenbaki hexagonalak dira
Zenbaki hexagonal batek itxura du,, n=2^{p-1} izanik.
Galdera irekiak
Galdera irekiak frogatu gabeko propietateak dira. Gai honen inguruan dauden galdera irekiak:
Nuku'alofa
Nuku'alofa Tongako hiriburua da, Tongatapu uhartean kokatua dagoena. 23.221 biztanle ditu 2016ko erroldaren arabera, herrialdearen biztanleriaren %25a.
Tongako Inperioa
K.o. 950. urtearen inguruan Tongako Inperioa (Tuʻi Tonga) sortzen hasi zen eta 1200 eta 1500 artean izan zuen hedadura handiena. Uharte ugari hartzen zituen bere baitan eta hegoalderen zegoen Tongatapu uhartean zuen egoitza enperadoreak. Orduan Mu'a zen hiriburua eta Nuku'alofaren orduko aipamenik ez dago. Mu'a hiria Nuku'alofaren hego-ekialdean dago, badiako beste ertzean.
XVII. mendean inperioaren gainbehera etorri zen eta samoarren hedapena hasi zen.
Aurreneko europarrak
1777ko ekainaren 10ean ritsi zen James Cook kapitain britainiarra Nuku'alofaren parera. Hark ere ez zuen Nuku'alofa aipatu, alboan dagoen Pangaimodoo (Pangaimotu) uhartea baizik, haren ondoan baitzegoen ainguratua. Kanoa bidez Mu'a hiriburura joan zen Paulaho eta beste gizon handi batzuk bizi ziren tokira hain zuzen ere.
Nuku'alofa izena George Vason misiolari britainiarrak idatzi zuen aurrenekoz, 1810ean. George Vason 1797an iritsi zen Tongara Londresko Misiolari Elkartearen izenean. Aurreneko aldi hartan Noogoollefa idatzi zuen eta Pangaimoturen ordez Bongy-Moddoo, izan ere Tongako alfabetoa ez baitzen garatu 1826-27 arte.
Tongari buruzko bigarren liburua William Marinerrek idatzi zuen 1817an. Mariner Fīnau ʻUlukālala-ren seme adoptatua izan zen 1806-1810 artean. Tongako gerra zibilaz idatzi zuen eta nola ʻUlukālala-ren gerlariek Nuku'alofako gotorlekua setiatu eta eskuratu zuten.
Misiolari kristauen hirugarren aipamena 1826koa da, bi misiolari tahitiar atxilotuak izan zirenekoa. 1827an misiolari metodistak iritsi ziren Hihifo eta Hahake uharteetan izandako jazarpenetik ihesi. Tupou buruzagiak Nuku'alofan hartu zituen eta Tongako kristau erdiguena bihurtu zen. 1842an Chevron (Patele Sevelo) iritsi zen. Guzti hauen eraginez gotorlekua zuen herri txiki bat izatetik kristautasunaren hiri nagusia izatera pasa zen.
Tongako Erresumako hiriburua
Tongako Konstituzioa 1875ean ezarri zenean Nuku'alofa herrialdeko hiriburua bihurtu zen. Jurgi Taufaʻahau Tupou I.a erregeak horrela erabaki zuen eta Parlamentua Nuku'alofan bilduko zela zehaztu zuen, gerra garaietan izan ezik.
Hiriburu bihurtzerakoan hiria birrantolatu zen eta hiru barrutitan banatu zen: Bigarren Mundu Gerra garaian Ma'ufanga barrutian estatubatuarrek ontziraleku bat eraiki zuten eta oraindik Fā-ua ("42") izena ematen diote, eraiki zen urtea hain zuzen ere. 1960. hamarkadan asko handitu zen Nuku'alofa, inguruko herriak barneratu baitzituen.
XXI. mendea
2006an hiriko eraikin asko suntsitu ziren Nuku'alofan erreforma demokratikoak aplika zitezen eskatzen zuten istiluetan. Finantza barrutiko eraikinen hiru laurdenak erre ziren, txinatarren komertzioak gehienbat. 2012ra arte iraun zuten hiria berreraikitzeko proiektuak.
2015ean Hunga Tonga–Hunga Ha'apai erupizoak uharte berri bat sortu zuen iritik 65 kilometro iper-mendebaldera. 2022an sumendi berak izandako erupzioak eta eta harko eragindako tsunamiak bete betean kolpatu zuen Nuku'alofa. Beste kale batzuez gain, bost astez egon zen Tongako hiriburua Internet gabe, ur-azpiko kable konexio bat kaltetu zuelako erupzioak.
Geografia
Tonga iparraldetik hegoaldera luzatzen den uharte zerrenda bat da. Hegoalderen dagoen uhartea da handiena, Tongatapu, eta honen iparraldeko kostan kokaturik dago Nuku'alofa, izen bereko badiaren ertzean. Nuku'alofaren ekialdean Nukunukumotu uhartea dago eta hiriaren aurrean Pagaimotu Resort uharte txikia.
Uhartea koralezko uharriek inguratzen dute eta hainbat itsasontzi ikus ditezke bertan hondartuta gelditu zirenak.
Klima
Nuku'alofak klima ekuatoriala (Af) du Köppen klima sailkapenaren arabera. Urtesasoi euritsuagoa eta lehorragoa ditu baina lehorrena denean ere prezipitazioak izaten dira. Tenperatura nahiko konstatntea da urte osoan zehar, azarotik otsailera bero handiagoa egiten badu ere. Prezipitazioei dagokienez urteroko batazbesteko 1700 mm-tik gorakoa da, abuztua eta azaroa artean zerbait jeisten da.
Alisioek ia etengabe jotzen dute Nuku'alofa eta zikloiak ere ohikoak izaten dira.
Gobernua
Tongako Gobernuaren egoitza Nuku'alofan dago. Asanblada legegilea bertan biltzen da eta Erregearen jauregia ere hiritik oso gertu dago.
Tongako herri guztietan bezala, Nuku'alofan badira hiriko ofizialak (Ofisa kolo) eta barrutiko ofizialak (Ofisa vahe). Hauek dira gobernuaren aginduak herritarrei igortzeko ardura duten ofizialak. Polizia, suhiltzaileak eta ospitaleak Tongako gobernuak kudeatzen ditu zuzenean.
2018ko 12 eta 13 artean Gita zikloiak Tongako parlamentuaren etxea suntsitu zuen eta hiritik 4 km hegoaldera eraiki zuten parlamentuaren eraikin berria.
Garraioa
Fua'amotu Nazioarteko aireportua Tongatapu uhartearen hegoaldean kokaturik dago, Nuku'alofatik 35 kilometrotara. Australiara, Zeelanda Berrira, Fijira, Samoara eta Samoa Estatubatuarrera hegaldiak ditu, bai eta Tongako beste uharte batzuetara ere.
Ekonomia
Tongako ekonomiaren puntu garrantzitsuena da Nuku'alofa. Uhartediko arrain merkatu handiena bertan dago, hegalaburra eta Lutjanus lutjanus arrantzatzen dira nagusiki Tongan. Nuku'alofak hainbat produktu esportatzen ditu; kopra, banana, bertako kuia, banilla eta artisautza.
Srinagar barrutia
Srinagar barrutia Indiako barruti bat da, Kashmir dibisioan, Jammu eta Kaxmir estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Nuku'alofa
Ekonomia
Hiriak merkatu ugari ditu (Maketi talamahu) eta negozio barrutia ere badu. 2006ko istiluetan sutsitua izan zen baina Txinako gobernuaren laguntza ekonomikoaz baliatuz 2008an berreraikitzen hasi ziren.
Azken aldian turismoak gorakada izan du Tongan eta Nuku'alofan dago nazioarteko aireportu bakarra. Zeelanda Berritik hiru ordutako bidaia baino ez da gaur egun. Tongatapu uhartea ikusteko eta gainerako uhartediak bisitatzeko ezinbesteko abiapuntua da.
Kirolak
Hiriaren erdigunean Teufaiva Sport Stadium kirol anitzeko estadioa dago. 10.000 ikuslerentzako tokia du. Tongako errugbi selekzioak jokatzen du bertan.
Amphisbaena bahiana
Amphisbaena bahiana Amphisbaena generoko animalia da. Narrastien barruko Amphisbaenidae familian sailkatuta dago.
María Lado
Maria Lado Lariño (Brens, Cee, Coruñako probintzia, 1979ko apirilaren 14a ) galiziar idazlea da. Ikus- entzunezko Ekoizpenean lizentziatua eta Galiziako Filologia ikasketak egindakoa.
Ibilbidea
María Lado Costa da Morte Literatura Batailoiaren nukleoan hasi zen idazten, eta bertan argitaratu zituen bere lehen testuak hiru liburu kolektibotan:
Fukuokako gaztelua
Fukuokako gaztelua (福岡城) Japoniako Kyushu uharteko hiri handiena den Fukuokan dagoen gaztelu japoniarra da.
María Lado
Ibilbidea
Hainbat liburuki kolektibo eta antologia poetikotan parte hartu du, eta prentsan ere kolaboratu du Vieiros egunkari digitalarekin, Dorna aldizkarian eta Portugalgo Comentário aldizkarian, besteak beste; baita Galiziako eta penintsulako hainbat argitalpenetan ere. Irrati - gidoiak idatzi ditu
Poeta izateaz gain, ipuin kontalaria da María Lado. Bere hainbat istorio aldizkarietan eta kolaborazio kolektiboetan aurki daitezke, hala nola, Xeraisek 2000. urtean editatutako Narradoras liburukian. Antzerkian ere jardun, aktore gisa lan profesionala egiten.
Fukuokako gaztelua
Historia
Edo Aroan Kuroda Nagamasa daymioak Chikuzen probintzia eskuratu zuen 1600an Sekigaharako Guduan Tokugawatarren alde egiteagatik eta Najima gaztelura mugitu zen. Gaztelua txikia irudotzen zitzaion ordea eta 1601 eta 1607 artean gaztelu berria eraiki zuen horretarako Edo eta Osakako gazteluak egin zituen Noguchi Kazunari arkitektua ekarri zuelarik. Gazteluak 47 yagura eta 47.000 m²-ko azalera zeukan eta Kyushuko handiena zen. Fukusaki muinoan eraiki zenez "Fukuoka" izena hartu zuen.
María Lado
Ibilbidea
Fanny + Alexanderren Finais dos 70s, comenzos dos 80s diskoan kolaboratu zuen, bere sorkuntzako "Berlín" poema errezitatuz.
Fukuokako gaztelua
Historia
Ibaiaren beste aldean Hakata herria sortu zen, gaur egungo kaialdea, eta Fukuoka herri gotortua gazteluaren iparralderantz zabaldu zen.
María Lado
Ibilbidea
Haur literaturako hainbat liburu itzuli zituen galegora, Ediciones de Cumio argitaletxeak argitaratuak.
Calopteryx
Calopteryx Calopterygidae familiako odonatu generoa da. Arrek kolore biziko hegalak izaten dituzte. Emeenak, berriz, argiagoak izaten dira.
Fukuokako gaztelua
Historia
1871 urtean Meiji enperadorearen aginduz gaztelua bertan behera utzi zen. Hainbat eraikin erori egin ziren eta beste hainbat tokiz aldatu zituzten, Taishō tenplua esate baterako. 2000 urtean suak ate nagusia erre zuen.
María Lado
Ibilbidea
Aktore gisa, Oeste solitario (2011) antzezlanean parte hartu zuen, Martin McDonagh -en eskutik.
Calopteryx
Espezieak
Generoaren barnean espezie hauek daude (horietako lau Europan bizi dira ):
Fukuokako gaztelua
Historia
Gazteluaren zati handiak Maizuru parkea bihurtu dira gaur egun eta parkeko eraikinak museo eta epaitegi bilakatu dira.
1957an toki historiko izendatu zuen Japoniako gobernuak eta berreraikitze lanak hasi dira.
Harresiak
Gaur egun harresiak eta putzuak mantentzen dira bereziki. Hona hemen barnetik kanpora dauden harresiak:
María Lado
Lanak
Lucía Aldaorekin (Aldaolado):