cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Patrick Leigh Fermor
Sir Patrick Michael Leigh Fermor (Londres, 1915eko otsailaren 11 - Dumbleton, Gloucestershire, 2011ko ekainaren 10a) ingeles militar eta idazlea izan zen. BBCko kazetari batek honela deskribatu zuen: "Indiana Jones, James Bond eta Graham Greene arteko gurutzatzea". 18 urterekin oinez joan zen Holandatik Konstantinoplara. 1935ean Grezian Armada monarkikoari lagundu zion errepublikar matxinada baten aurka. Bigarren Mundu Gerra hastean armadan sartu zen, eta grezieraz hitz egiten zekienez, Grezia eta Kretara borrokatzera bidali zuten. Uharteak honetan Alemaniaren okupazioaren aurkako erresistentzia antolatu zuen eta bi urtez bizi izan zen Kretar mendietan. Bill Stanley Moss kapitainekin batera, Heinrich Kreipe uharteko komandante alemaniarra harrapatu zuen taldearen buru izan zen 1944an. 1950ean argitaratu zuen haren lehen bidaia-liburua eta argitaratzen jarraitu zuen hil zen arte. Urtearen zati bat Grezian bizi zen eta bere herrialdea itzuli zen hiltzeko. Bidaia-idazle britainiarren belaunaldi batengan izan zuen eragina: Bruce Chatwin, Colín Thubron, Philip Marsden, Nicholas Crane eta Rory Stewart.
Lanak
Liburuak
Gidoia
Egunkariak eta aldizkariak
Alboragabetasun
Zenbatesle bat alboragabea dela esaten da, zenbateslearen itxaropen matematikoa edo batezbesteko balioa da, zenbatetsi nahi den parametroaren balioarekin bat datorrenean. Bestela, zenbateslea alboratua dela esaten da. Zenbateslea alboragabea izateak batez bestez parametroaren balioa kausitzen dela esan nahi du.
Notazio matematikoa erabiliz, \theta parametroa izanik, eta bere zenbatesle bat,  alboragabea izango da hau betetzen bada:
Malsburg-Marzell
Malsburg-Marzell Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Niarbyl (Man uhartea)
Niarbyl, 'Yn Arbyl', Erresuma Batuko Man uhartearen hego-mendebaldeko kostaldean dagoen etxalde bat da.
Champagne-Mouton
Champagne-Mouton Frantziako udalerria da, Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Champagne-Mouton udalerrian erroldatutako biztanleak 983 ziren. Familiak 436 ziren, horien artean 140 pertsona bakarrekoak ziren (40 bakarrik bizi ziren gizonak eta 100 bakarrik bizi ziren emakumeak), 176 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 84 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 36 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
King's Park (Glasgow)
King's Park, 'Pàirc Rìgh' eta 'Keeng's Pairk', Eskoziako Glasgow hiriko barruti bat da, Clyde ibaiaren hegoaldean.
Champagne-Mouton
Etxebizitza
2007an 552 etxebizitza zeuden, 444 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 51 bigarren erresidentzia ziren eta 56 hutsik zeuden. 503 etxeak ziren eta 45 apartamentuak ziren. 444 etxebizitza nagusietatik 308 bere jabearen bizilekua ziren, 119 alokairuan okupaturik zeuden eta 16 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 35 etxek bi zituzten, 71 etxek hiru zituzten, 145 etxek lau zituzten eta 189 etxek bost zituzten. 314 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 224 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 132 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 515 ziren, horien artean 343 aktiboak ziren eta 172 inaktiboak ziren. 343 pertsona aktiboetatik 313 lanean zeuden (170 gizon eta 143 emakume) eta 30 langabezian zeuden (14 gizon eta 16 emakume). 172 pertsona inaktiboetatik 74 erretiraturik zeuden, 33 ikasten zeuden eta 65 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 64 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 15 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 11 administrazio publikoko enpresak ziren eta 8 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 26 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 1 funeraria, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 3 zurginak, 4 argiketariak, 3 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 1 jatetxe, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Champagne-Mouton udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.395 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta 2 anbulantzia zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Botia dayi
Botia dayi Botia generoko animalia da. Arrainen barruko Cobitidae familian sailkatzen da.
Garra ornata
Garra ornata Garra generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Akira Suzuki
Akira Suzuki (鈴木 章) japoniar kimikaria da. 2010eko Kimikako Nobel Saria jaso zuen Richard Heck eta Ei-ichi Negishirekin batera karbonoa-karbonoa erreakzioari buruz egindako lanagatik.
Kimika ikasi zuen Hokkaidoko Unibertsitatean. 1963tik 1965era Herbert C. Brownekin lan egin zuen Purdue Unibertsitatean. Ondoren, Hokkaidoko Unibertsitateko irakasle izendatu zuten eta akoplamendu-erreakzioak aztertu zituen. 1979an Suzukiren erreakzioaren aurkikuntza iragarri zuen. Ondoren, Okayamako eta Kurashikiko unibertsitateetan lan egin zuen.
Saccopharynx ramosus
Saccopharynx ramosus Saccopharynx generoko animalia da. Arrainen barruko Saccopharyngidae familian sailkatzen da.
Choly Berreteaga
María Esther Brañeiro (Larouco ; 1927ko urriaren 9a - Buenos Aires ; 2018ko abenduaren 26a), Choly Berreteaga izenez ezaguna, argentinar sukaldari profesionala, telebista-aurkezlea eta idazlea izan zen.
Biografia
Berreteaga Buenos Aires hirian jaio zen; Haurtzaroan Corrientes etorbidean, Almagro auzoan, Argentinako Buenos Airesen, kokatutako etxe handi batean bizi izan zen. Anai-arreba asko gazte hil ziren, eta bere aita ere hil zen 6 urte zituela. Denbora pixka bat geroago, 1940ko hamarkadaren amaieran, Castelar herrian kokatu zen, Buenos Aires probintziako Partido de Morón-en, arnas arazoak zituelako eta hiri hori bere gaixotasunari aurre egiteko egokitzat jotzen baitzuen.
Bigarren hezkuntzako ikasketak amaitu ostean, sukaldaritza ikasketak egitea erabaki zuen bi urtez. Irakasleak deitu zuen bere laguntzaile izateko eta zenbait alditan ordezkatzeko. Ezkondu eta gero, bere familian arazo ekonomiko batzuk zirela medio, piano eta frantses irakasle lan egitea erabaki zuen lehenik eta gero gastronomia irakastea, Moróngo José de San Martín Jeneral Ikastetxe 17 eskolan funtzionatzen zuen gau eskola profesional batean, non. esperientzia lortu zuen.
1955ean, euskal jatorriko Vasco Berreteagarekin ezkondu zen, eta harekin 1956an bikiak izan zituen Claudia María eta Luis. Senarra 2010ean hil zen.
Karrera
1963an, iloba Aliciak eskatuta, gutun bat bidali zion Blanca Cottari Buenos Airesko 13. kanalean emititzen zen "Buenas tardes, mucho gusto" programan parte hartzeko, "Hoy colabora usted" atalean, non. pizzonda bat prestatu zuen, urdaiazpiko, hirugiharra, oliba eta gaztaz betetako italiar ogi tipikoa. Lehen kolaborazio horrek izandako arrakastaren arabera, bi hilabete geroago programako aktoreen talde egonkorrean sartu zen. Petrona Carrizo de Gandulfo, zeinaren lagun mintsua zen, eta Alberto Cormillot medikuak ere parte hartu zuten, besteak beste, zuzenean emititutako zikloan.
Programa, audientzia-gailur handiekin, hainbat denboraldiz egon zen airean 1980ko hamarkadara arte. Bertan, hainbat arlotan irakatsi edo prestatzeko zerbait duten pertsonak, hala nola lorezaintza, joskintza, arkitektura, gastronomia, etab.
Denbora luzez gozotegi baten arduraduna izan zen. Horrez gain, Argentinako zein atzerriko hotel, jatetxe eta gastronomia-enpresetako sukaldari lanetan aritu zen.
Choly Berreteaga 50 sukaldaritza-liburu baino gehiagoren egilea da, enblematikoena "Cocina fácil para la mujer moderna", 1976an argitaratua lehen aldiz, eta gero berrargitalpen anitz.
Herritar ospetsua
2009ko abenduaren 22an, telebistan etenik gabeko 47 urteko ibilbidea egin ostean Partido de Moróngo hiritar ospetsu izendatu zuten.
Pareto diagrama
Pareto diagrama kategoria zenbaitetan jasotako kopuruei dagokien zutabe diagrama, kopuru handienetik txikienera, eta balio horiei dagokien metatze-kurba edo banaketa-funtzioa batera irudikatzen dituen datu-diagrama da. Bereziki, kalitate arloan erabiltzen da, kausa desberdinek eragindako akats kopurua irudikatu eta horretan oinarrituta, akats kopuru handienak eragiten dituzten kausak hautemateko, Paretoren printzipioari jarraiki, zeinaren arabera kategoria edo kausa kopuru txiki batek akats kopuru totalaren zati handi bat eragin beharko lukeen. Joseph Juran kalitate adituak aplikatu zuen bereziki, arazoen %80ak kausa guztietatik %20ek sortzen dutela" edo "garrantzi handiko gutxi eta hutsal asko" adieraziz, bere kalitaterako zazpi funtsezko tresnen baitan.
Rockland konderria (New York)
Rockland konderria (Rockland County) New Yorkko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua New City da. 2010eko zentsuaren arabera 311,687 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Rockland konderriak 51,629 kilometro koadro ditu. Horietatik 668 ura dira. Beste 44,949 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 603,71 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 311,687 pertsonetatik 252,453 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 48,783 dira. 34,623 beltzak edo afroamerikarrak. 487 amerikar natiboak ziren eta 43 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 19,099 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 609 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 4,373 pertsonek kokatzen zuten.
Glukolisi
Glukolisia (grezieratik: γλυκύς "gozo" + λύσις "haustura"), glikolisia edo Embden-Meyerhof bidea glukosa katabolizatzeko bide metabolikoa da, izaki bizidun guztiek (bakterioek, landareek zein animaliek) erabiltzen dutena. Glukolisiaren bitartez glukosa molekula bakoitzeko bi molekula azido pirubiko (pirubato) sortzen dira.
St. Charles (Missouri)
St. Charles Missourieko hiri bat da. St. Charles konderrian kokatua dago. 2010ean 65,794 biztanle zituen, 61.25 kilometro koadrotan banatuta.
Glukolisi
Prokariotoetan zein eukariotoetan glukolisia zelularen zitoplasman burutzen da.
Glukolisiaren ekuazio orokorra honako hau izaten da:
Glukolisiaren nondik norakoak
Glukolisiak 10 etapa ditu, jarraian aipatzen direnak:
Hemen bukatzen da glukolisiaren lehenengo fasea, 2 ATP gastatu duena 2 molekula glizeraldehido-3 fosfato lortzeko.
Glukolisiaren balantzea
Glukolisian sartzen den glukosa molekula bakoitzeko honako molekula hauek sortzen dira:
Ikusten denez, glukolisian 2 ATP besterik ez dira sortzen degradatzen den glukosa molekula bakoitzeko.
Hori jakinda erraza da glukolisiaren errendimendu energetikoa kalkulatzea:
errendimendua = %2,1
Nabaria da glukolisiaren errendimendu energetikoa txikia dela eta, beraz, bide metaboliko horrekin soilik zelulak energia gutxi lortzen duela. Arnasketa aerobioan, glukolisiaren ondoren Krebsen zikloa eta arnas katea datoz, ATP gehiago sortzen dutenak. Hartziduretan, berriz, ez da ATP gehiago ekoizten.
Apfelrotkohl
Apfelrotkohl Alemaniako gastronomian jaki askoren hornigai  ezaguna da. Errezeta honen osagai nagusiak aza gorria eta sagarra dira,  hauek elkarrekin denbora luzez erregosi behar dira. Bi osagai hauetaz gain, tipula, sagar zukua edo ardoa, ozpina eta espezia mota desberdinak erabiltzen dira besteak beste. Txerri ukondo edo saltsitxa plateretan guarnizio moduan asko erabiltzan da.
Apfelrotkohl ohiko errezeta
OSAGAIAK
PRESTAKETA
Pachycephala sulfuriventer
Pachycephala sulfuriventer Pachycephala generoko animalia da. Hegaztien barruko Pachycephalidae familian sailkatua dago.
Kinning Park
, 'Páirc Choinein', 'Kinning Pairk', Eskoziako Glasgow hiriaren hegoaldean dagoen auzo bat da.
Euskal Herriko bertako txakur arrazak
Euskal Herriko bertako txakur-arraza gisa zenbait txakur mota izendatu izan dira.
Txakur motak euskaraz
Izendapen bikoitza da artzaintzari lotutakoa, ardi-txakur edo artzain txakur esaten baitzaie. Etimologikoki artzanor eta artzakur ere artzaintzarekin lotuak daude, baina mendiko txakur handiagoak izan ohi dira horiek, mastinak.
Hala ere, txakur-arraza kontzeptua biologikoa bezain administratiboa da; eta geografikoa ere bai, arraza-definizioak normalean jatorri zehatz batekin lotzen baitira. Alde horretatik, Euskal Herrian elkarte zein erakundeek definitu izan dituzten arrazak egon badaude.
Nazioarteko izendapen ezagutuak
Nazioarteko Federazio Zinologikoak (NFZ) markatzen du nazioaerean arraza-izendapenen estandar zabalduena eta onartuena. Erakunde kriterioetako bat da arraza bakoitza herrialde jakin batena dela, hau da, estatu subiranoei lotutako kontzeptua alegia. Alde horretatik; Frantziako arrazen artean, Pirinioetara lotutako arraza batzuk badira, eta hortaz Euskal Herriko geografia ere barne hartzen duten jatorri izendapen hauek badaude:
Harlow Shapley
Harlow Shapley (Nashville, Missouri, 1885eko azaroaren 2a - Boulder, Colorado, 1972ko urriaren 20a) Estatu Batuetako astronomoa izan zen. Wilson eta Harvardeko behatokietan lan egin zuen. Fotometria- eta espektroskopia-ikerketak egin zituen. Eguzkia galaxiaren erdigunetik 30.000 argi-urtera dagoela esan zuen, eta ez Esne Bidearen erdigunean ordu arte uste izan zen bezala. Beste galaxia batzuei buruzko lanak ere egin zituen, eta galaxia-multzoak edo metagalaxiak eratzeko joera dutela ikusi zuen. Izar-sistema bitarrak osatzen dituzten izarren neurria kalkulatzeko metodo bat eman zuen, eta Zefeida izar aldakorrak pulsar-izarrak zirela esan zuen. Haren lan nagusia Galaxies (1943) da.
Euskal Herriko bertako txakur arrazak
Nazioarteko izendapen ezagutuak
Espainiako estatuari lotua, NFZren zerrendetan hau ere bada:
Espainiako beste izendapen batzuk
Hego Euskal Herriaren kasuan, Espainiako Erret Elkarte Kaninoak ontzat hartzen ditu autonomia erkidegoek egindako izendapenak, nahiz eta gero NFZren zerrendara ez diren pasatzen estatu bakoitzeko onarpen guztiak. Arraza horien artean, bada bat, nazioarteko ezagupenik gabe, baina Euskal Herria (Bizkaiko mendebaldea) ere jatorrizko eremutzat hartzen duena, eta ezagipena duena Espainian 2011. urtetik :
Izendapen amateurrak
Estatu edo nazioarte mailako ezagupenik gabeko arraza-izendapenak ere badira, elkarte edo zaletuek bultzatuak, eta horien artekoa kontsidera daiteke:
Malsch
Malsch Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Sestairòls
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Auenheim
Auenheim Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Sestairòls
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Botia histrionica
Botia histrionica Botia generoko animalia da. Arrainen barruko Cobitidae familian sailkatzen da.
Sestairòls
Etxebizitza
2007an 272 etxebizitza zeuden, 199 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 47 bigarren erresidentzia ziren eta 26 hutsik zeuden. 258 etxeak ziren eta 11 apartamentuak ziren. 199 etxebizitza nagusietatik 168 bere jabearen bizilekua ziren, 16 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 52 etxek lau zituzten eta 123 etxek bost zituzten. 64 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 71 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 113 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Auenheim
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Sestairòls
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Auenheim
Etxebizitza
2007an 335 etxebizitza zeuden, 317 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 18 hutsik zeuden. 325 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 317 etxebizitza nagusietatik 285 bere jabearen bizilekua ziren, 24 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 37 etxek hiru zituzten, 65 etxek lau zituzten eta 209 etxek bost zituzten. 272 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 103 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 184 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 559 ziren, horien artean 442 aktiboak ziren eta 117 inaktiboak ziren. 442 pertsona aktiboetatik 420 lanean zeuden (223 gizon eta 197 emakume) eta 22 langabezian zeuden (5 gizon eta 17 emakume). 117 pertsona inaktiboetatik 32 erretiraturik zeuden, 41 ikasten zeuden eta 44 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Auenheim udalerrian 322 unitate fiskal zeuden, 872 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.706 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 19 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 iturgina eta 2 jatetxeak.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen eta 1 harategia zen.
2000. urtean Auenheim udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 243 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Sestairòls
Diru sarrerak
2009an Cestayrols udalerrian 201 unitate fiskal zeuden, 487 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.515 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 23 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
Francisco Ibáñez Talavera
Francisco Ibáñez Talavera (Bartzelona, 1936ko martxoaren 15a - ibidem, 2023ko uztailaren 15a) gaztelaniazko komikigile kataluniarra izan zen. Editorial Bruguera argitaletxeko egile nagusietakoa izan zen.
Mortadelo eta Filemon dira Ibañezen pertsonaiarik ospetsuenak, 1958an sortuak. Beste ezagun batzuen artean El botones Sacarino, Rompetechos eta Pepe Gotera eta Otilio daude.
Sestairòls
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Cestayrols udalerrian 29 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.098 hektarea erabiltzen.
Francisco Ibáñez Talavera
Biografia
Espainiako estatuko komikiaren historiako pertsonaia ezagunenetakoa, Mortadelo pertsonaia hain zuzen (Mortadelo y Filemón, agencia de información), sortu zuen. Bera izan da, gainera, Bruguera eskolaren estiloa finkatu duena, kostunbrismoa, kritika soziala eta pertsonaien nortasunean eta abenturen nolakotasunean nabari den surrealismo kutsua bateratuz.
1969tik aurrera T.I.A.ren agente (Lurreko eta Aireko Ikerketa Teknikari) bihurtutako Mortadelo transformista famatuaz eta bere ugazabaz gainera, komikien munduko asmaketa bikainenetakoak egin zituen, esate baterako, 13, Rue del Percebe, orrialde bakarrean etxebizitza oso bati bizia emanez komiki lerro bakoitzean istorio bat kontatzen duena, edota Rompetechos; La familia Trapisonda, un grupito que es la monda; El botones Sacarino eta Pepe Gotera y Otilio, chapuzas a domicilio.
Sestairòls
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lucillo
Lucillo Leongo Herriko udalerri bat da, Leongo probintzian kokatuta. eskualdean dago, itsas mailatik metrora, eta -ko azalera hartzen du.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 432 biztanle zituen. biztanle zituen.
Verónica Castro
Verónica Judith Sáinz Castro (Mexiko Hiria, 1952ko urriaren 19a), Verónica Castro moduan ezaguna, aktore, abeslari eta telebista aurkezle mexikarra da. Telenobela generoan nazioarteko aktore ospetsuenetako bat da.
La casa de las flores (Netflix plataforma) telesailean egindako Virginia de la Mora pertsonaiaren paperak berriz ere nazioarteko arrakasta ekarri dio. Bertan bere bizitzan zehar antzeztutako "kulebroien" parodia egiten du ironia handiz.
St. Clair (Missouri)
St. Clair Missourieko hiri bat da. Franklin konderrian kokatua dago. 2010ean 4,724 biztanle zituen, 9.58 kilometro koadrotan banatuta.
Langside
, 'An Leathad Fada' eta 'Langsyde' edo Langside, Eskoziako Glasgow hiriko barruti bat da, Clyde ibaiaren hegoaldean.
Photomuseum
Photomuseum edo Zarauzko Argazki & Zinema Museoa Gipuzkoako Zarautz udalerrian kokatuta dagoen museo bat da. 2005eko azaroan ireki zen eta Villa Manuela izeneko eraikinean dago. Museoak orokorrean argazkigintzari buruzko erakusketa bat du. Photomuseum Argazki Euskal Museoa Fundazioaren jabegokoa da.
Antolamendua
Photomuseum museoa 5 solairutan egituratuta dago:
Ordutegia
Astelehenatik Igandera, jai egunak barne: Goizez, 10:00etatik 14:00etara, eta arratsaldez, 17:00etatik 20:00etara.
Garra paralissorhynchus
Garra paralissorhynchus Garra generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Mikel Zamora
Mikel Zamora Carrancio (Aretxabaleta, Gipuzkoa, 1977ko uztailaren 1a - ) abeslari aretxabaletarra da.
Ibilbidea
Hainbat urtez herritik kanpora egon ondoren 2015ean Aretxabaletara itzuli zen. 2018an The Blue Painters taldeko abeslari bihurtu zen. COVID-19 pandemiak eragindako itxialdian hainbat kantu konposatu zituen eta 2021eko urrian bideklip bat zabaldu zuen sare sozialen bidez. "Quién me lo iba a decir" du izena eta Madrilgo eta Aretxabaletako Urkulu urtegiko eta Degurixa inguruko irudiak ikusten dira. Pop-rock eta indie estiloak jorratzen ditu. 2022ko urtarrilean "Tu castillo" izeneko bigarren singlea atera zuen, animaziozko irudiez osaturikoa. Bigarren bideoklip hau egin ahal izateko crowdfunding kanpaina bat antolatu zuen.
Sei kantu dituen EPa osatu zuen, Raúl Verak ekoiztutakoa, eta martxoan argitaratu zuen. Gaztelerazko lau abesti eta euskarazko eta ingelesezko bana ditu. Aurreneko kontzertua herrian bertan eman zuen.
Saccopharynx schmidti
Saccopharynx schmidti Saccopharynx generoko animalia da. Arrainen barruko Saccopharyngidae familian sailkatzen da.
Noteć
Noteć ( ahoskatua; Netze, Natissis) erdialdeko Poloniako ibaia da, Wartaren adarra. 388 kilometroko luzera eta 17.330 km²-ko arroa ditu.
Bere ibaiadar nagusiak Łobżonka, Küddow eta Drage (eskuinaldetik) eta Panna, Gąsawka, Kcyninka eta Gulczanka (ezkerraldetik) dira.
Kujavia-Pomeraniako voivoderrian jaioa, Polonia Handiko eta Lubuszeko voivoderriak zeharkatzen ditu. Azkenean, Gorzów Wielkopolskitik hurbil, Wartan isurtzen ditu bere urak. Bere ibilguan dagoen Netzeko barrutia 1772 eta 1793 artean Prusiako Erresumaren eskuetan izan zen.
Bere ibilbidean Kruszwica, Pakość, Barcin, Łabiszyn, Nakło nad Notecią, Ujście, Czarnków, Wieleń eta Drezdenko zeharkatzen ditu.
Otsailaren 20
Otsailaren 20a gregoriotar egutegiaren urteko berrogeita hamaikagarren eguna da. 314 egun falta dira urtea amaitzeko, 315 egun bisurteetan.
Kanpo estekak
Otsailaren 19 | Urteko egutegi | Otsailaren 21
Pachycephala hypoxantha
Pachycephala hypoxantha Pachycephala generoko animalia da. Hegaztien barruko Pachycephalidae familian sailkatua dago.
Newtown (Man Uhartea)
Newton, 'Balley Noa', Erresuma Batuko Man uhartean dagoen etxalde bat da.
Hiri-nekazaritza
Hiri nekazaritza, nekazaritza mota bat da honen oinarria leku urbanoetan kokatzea da, ondorioz lortutako produktuak urbil daudek lortzen dituzte, duela urte batzuk hauek garatu ziren mugimendu ekologikoen esker eta KM0-ko antzeko mugimenduekin, honen erabilera oso zabala da eta mundu osotik, herrialde garatuetan zein garapenetan egon daiteke, kudeaketaren aldetik pribatua zein publikoa izan daiteke. Hauek sortzeko arrazoi asko egon daiteke, mugimendu sozialengatik, komunitatea elkartzeko, erosketak murrizteko edo janari freskoa laboratzeko.
Historia
Lehenengo aldiz Persiako erdi basamortuko hirietan, oasiak mendiko ura garraiatzen zuten akuedukturekin elikatzen ziren, komunitateetako hondakinez elikatuz. Machu Picchun, ura kontserbatu eta hiriko oinezko arkitekturaren zati gisa berrerabiltzen zen, eta landare oheak eguzkia biltzeko diseinatzen ziren, hazten ari zen urtaroak luzatzeko.
Ez da zerbait berririk elikagai-ekoizpena landa-nekazaritzatik eta urruneko inportazioetatik harago osatzeko ideia. Gerra eta depresio garaietan erabiltzen zen, janari eskasia sortzen zenean, baita oparotasun erlatiboko garaietan ere. Alemanian, XIX. mendearen hasieran, lorategiak sortu ziren elikagaien pobreziari eta segurtasunik ezari erantzuteko.
1893an, Detroiteko depresio-talde bateko herritarrei eskatu zitzaien hutsik zeuden sortak erabil zitzatela barazkiak landatzeko. Pingree 's Potato Patches ezizena jarri zieten, Hazen S. Pingree alkatearen ondoren. Lorategi hauetara bideratu zen, errentak lortzeko, elikagaiak hornitzeko eta independentzia bultzatzeko zailtasun-garaietan. WWI eta WWII n garaipen-lorategiak sortu ziren, eta AEB, Kanada eta Erresuma Batuko fruta-, barazki- eta belar-lorategiak izan ziren. Ahalegin hori egin zuten hiritarrek, gerrako ahaleginari laguntzeko zen elikagaien produkzioaren gaineko presioa murrizteko.
Lehen Mundu Gerran, Woodrow Wilson presidenteak AEBetako herritar guztiei dei egin zien eskuragarri zegoen edozein elikagai-hazkuntza erabil zezaten, egoera potentzialki kaltegarri batetik ateratzeko modu gisa. Europa ia osoa gerran kontsumitu zenez, ezin izan zuten AEBetara bidaltzeko elikagai nahikorik ekoitzi, eta plan berri bat ezarri zen, AEB elikatzeko eta behar zuten beste herrialde batzuei soberakin bat emateko helburuarekin. 1919 an, 5 milioi lursail baino gehiago hazten ari ziren eta 500 milioi libra baino gehiago biltzen ziren.
Nekazaritza motak
Ez dago mugarik hiriguneetako nekazaritza-lurzatietarako. Lorategiak eta etxaldeak, definitzen errazak ez badira ere, bi mota nagusiak dira. USDA ren arabera, etxalde bat da "1.000 dolar edo gehiagoko nekazaritza-produktuak ekoizten eta saltzen ziren edozein leku. Europan, "hiri-baserria" terminoa erabiltzen da baratzeak eta etxaldeak barne hartzeko.
Lorategiak
Komunitate askok lorezaintza publikoa eskura jartzen dute, eta herritarrei lekua ematen diete jateko edo aisialdirako landareak lantzeko. Lorezaintza komunitarioko programa bat da Seattleko P-Patch. Permakulturako oinarrizko mugimenduak eragin handia izan du mundu osoko hiri-nekazaritzaren berpizkundean. Hirurogeiko hamarkadan, Erresuma Batuan hainbat baratze komunitario ezarri ziren, Estatu Batuetako lorategi komunitarioen mugimenduaren eraginez. Bristolen Severn proiektua 2010 ean ezarri zen 2500 liberatan, eta urtean 34 tona produktu ematen ditu, jatorri ahuleko pertsonak enplegatuz.
Etxaldeak.
Proiektuak teilatua jaten du New Yorken.
Hiri-finkak hiri-eremuetako nekazaritza-lursailak dira, eta jendea dago animaliekin eta landareekin lanean elikagaiak ekoizteko. Komunitate-lorategiak izan ohi dira, komunitate-harremanak hobetzeko eta eremu urbanizatuetan bizi diren pertsonei nekazaritzaren eta nekazaritzaren kontzientzia eskaintzeko. Elikagaien segurtasun iturri garrantzitsuak dira munduko komunitate askorentzat. Hiriko etxaldeak tamainaz aldatzen dira, patio pribatuetako lursail txikietatik hektarea kopuru bat hartzen duten etxalde handiagoetara. 1996an, Nazio Batuen txosten baten arabera, mundu osoan 800 milioi pertsona baino gehiago daude hirietan elikagaiak landatu eta ganadua hazten dutenak. Nahiz eta hiriko etxalde batzuek soldatapeko langileak izan, gehienak boluntario lanetan oinarritzen dira, eta batzuk boluntarioek bakarrik kudeatzen dituzte. Hiriko beste etxalde batzuk tokiko agintariekin elkarlanean aritzen dira.
1972 an Kentish Townen (Londres) hiriko etxalde bat eraiki zuten. Baserriko animaliak eta lorezaintzako espazioa uztartzen ditu, Herbehereetako haurrentzako etxaldeetan inspiratutako gehigarri bat. Londresen eta Erresuma Batuan beste hiri-etxalde batzuk zeuden. Australian, hainbat hiri-etxalde daude hainbat hiriburutan. Melbournen, Collingwood Children 's Farm 1979 an ezarri zen Abbotsfordeko Barrutiaren Ondare Soroetan (APHF), 1838 az geroztik landatutako Victoriako lurrik zaharrena.
2010 ean, New Yorken, munduko etxalde pribatu eta teilatu operatibo handiena eraiki eta inauguratu zen, eta 2012 an are kokapen handiagoa izan zuen. Biak udal programen emaitza izan ziren, hala nola Teilatu Berdearen Zerga Murrizteko Programa eta Azpiegitura Berdea Dirulaguntza Programa.
Singapurren, teilatu hidroponikoko etxaldeak agertzen ari dira (horiek ere nekazaritza bertikalean oinarritzen dira). Horien atzean dagoen helburua da orain arte baztertuta egon diren eremuak eta lan-indarrak gaztetzea. Aldi berean, pestizidarik gabeko produktuak hazi eta bilduko dira.
== Onurak == UPAk onura ugari dakarzkie praktika hori aplikatzen duten hiriei. Hiriak elikagaien kontsumitzaile izatetik nekazaritzako produktuen sortzaile izatera igarotzeak lagundu egiten du jasangarritasuna, osasuna hobetzea eta pobrezia arintzea.
Txirotasuna arintzea: gauza jakina da hiri-nekazaritzan parte hartzen duten pertsonen zati handi bat hiri-pobrea dela. Garapen bidean dauden herrialdeetan, hiri-nekazaritzako ekoizpen gehienak autokontsumorako dira, eta soberakinak merkatuan saltzen dira. FAO ren arabera (Elikadura eta Nekazaritzarako Nazio Batuen Erakundea), hiri-kontsumitzaile txiroek beren diru-sarreren % 60 – 80 elikagaietan gastatzen dute, eta, ondorioz, oso ahulak dira elikagaien prezio altuagoen aurrean. UPAk elikagaiak hornitzen ditu eta aurrezkiak sortzen ditu etxeetako gastuetan, kontsumigarrien kasuan, eta, horrela, beste erabilera batzuetarako diru-sarreren zenbatekoa handitzen da.
UPA soberakinak tokiko merkatuetan sal daitezke, hiriko pobreentzat diru-sarrera gehiago sortuz. Komunitate-zentroek eta lorategiek komunitatea hezi egiten dute nekazaritza hiri-bizitzaren zati gisa ikus dezan. Sarasotako (Florida) Florida House Garapen Iraunkorrerako Institutuak komunitate eta hezkuntza zentro publiko gisa balio du, non energia aurrezten duten ideia iraunkorrak dituzten berritzaileak inplementatu eta probatu ahal izango dituzten. Florida House bezalako zentro komunitarioek hiriguneak eskaintzen dituzte hiriko nekazaritza ezagutzeko eta nekazaritza hiriko bizimoduarekin integratzen hasteko.
TheGrefg
David Canovas Martínez, TheGrefg izenarekin ezaguna (Alhama de Murcia, 1997ko apirilaren 24a) espainiar youtuberra da. 2019ko apirilaren 3an 10 milioi jarraitzaile izatera iritsi zen Youtubeko bere kanalean. Bere lehen bideoa 2012ko otsailaren 2an igo zuen, 14 urte zituela. Call of Duty-ren bideoak igotzen hasi zenean bihurtu zen ospetsu eta urte batzuetara Clash Royale jokoarekin jarraitu zuen. Azken urteetan, Fortnite bideo-jokoaren bideoak egin ditu eta 10 milioi jarraitzaile izatera iritsi zenean, film bat egin zuen Fortnite jokoan oinarritua. 2021eko urtarrilaren 12an Twitch plataforman inoizko ikusle gehien izan zuen pertsona izan zen, 2,5 milioi ikuslerekin.
Rescue in White Angel (The G-Squad) eta Los Secretos de Youtube liburuen egilea da eta Team Heretics: Everything You Need to Know About Sports, liburua ere argitara du Goorgo eta Methodz-ekin batera.
Biografia
TheGrefg oso ospetsua da Youtuben Call of Duty, FIFA eta Fornite bezalako bideojokoei buruz egiten dituen iruzkinengatik, eta baita gameplay-engatik ere. Kirol elektronikoetan aritzen diren hainbat pertsona biltzen dituen Team Heretics-eko kide da eta gaur egun Andorran bizi da talde horretako beste hainbat kiderekin.
Twitch-eko ikusle errekorra
Youtuben bideoak egiteaz gain, Twitcheko kanalean ere zuzenekoak egiten ditu. 2021eko urtarrilaren 12an plataforma honetako ikusle errekorra lortu zuen, Fortnite jolaseko bere "skin"-a aurkezteko egin zuen zuzenekoan 2,5 milioi ikusle baino gehiago bildu zituelako.
San Migel baseliza (Laudio)
San Migel Anuntzibaikoa baseliza Arabako Laudio udalerrian dagoen baseliza bat da. San Migeli saragatua dago.
Kokalekua
Areta auzoan dago, Anuntzibai zubia eta Anuntzibai jauregiaren alboan, azken honetan dagoen jatetxeko ezkontzen elizkizun asko baseliza honetan ospazen dira, ondoren ezkontza bazkari edo afariak jatetxean ospatzeko.
Knightswood
, Eskoziako Glasgow hiriaren ipar-mendebaldean dagoen auzo bat da.
São Lourenço do Piauí
São Lourenço do Piauí Brasilgo udalerri bat da, Piauí estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
1. linea (Bruselako aldiriak)
'''Bruselako aldirien 1. linea''' (estilitzatua) sareko hamabi lineetako bat da. Lineak 31 geltoki ditu guztira eta Anberes–Erdialdea geltokia, Flandriako Anberes udalerrian dagoena, Nivelles lotzen ditu, Valoniako Nivelles udalerrian.
2015eko abenduaren 11n inauguratu zen, Malinas eta Nivelles geltokien artean. Eguneko lehen eta azken zerbitzuak Charleroi–Hegoalderaino zabalduko ditu
Historia
linea 2015eko abenduaren 11n Bruselako aldirien barruan dago. Hasieran, Nivellesko geltokia Malinasenarekin lotzen zuen, eta Anberes–Erdialdea aldera luzatu dute geroztik.
Egunean behin, lanegunetan, tren batek Charleroi–Hegoaldea eta Anberes–Erdialdea lotzen ditu goizean goiz.
Gaur egun, ordu bakoitzeko bi trenen erritmoan ustiatzen da, noranzko bakoitzean, ordu puntako trenik gabe.
Ibilbidea
Lineak 31 geltoki ditu.
Leonard Bloomfield
Leonard Bloomfield (Chicago, 1887ko apirilaren 1a - New Haven, 1949ko apirilaren 18a) Estatu Batuetako hizkuntzalaria izan zen. Estrukturalismoaren lehen ordezkaria AEBn. Indoeuropar hizkuntzen fonologiari eta morfologiari buruzko lanak egin zituen, eta Language aldizkariaren zuzendari izan zen. Language (1933) da halaber Bloomfielden lan nagusiaren izenburua; horixe izan da AEBn 1955era arte nagusi izan den hizkuntzalaritza deskriptibo, induktibo eta funtzionalaren liburu klasikoa. Bloomfieldek Sapirren eragina aitortu du, eta bere maisuak bezala, Ameriketako indiarren hizkuntzak izan ditu aztergai hainbat lanetan. 1939an Zientziaren alderdi linguistikoak argitaratu zuen.
Lignorelles
Lignorelles Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Garra periyarensis
Garra periyarensis Garra generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Itsas izar
Itsas izarrak Asteroidea klaseko animalia ekinodermatuak dira.
Lignorelles
Biztanleria
2007an Lignorelles udalerrian erroldatutako biztanleak 168 ziren. Familiak 63 ziren, horien artean 17 pertsona bakarrekoak ziren (17 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 17 bakarrik bizi ziren emakumeak), 21 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 17 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Itsas izar
Deskribapena
Gorputza zapala izaten dute, inguru osoan arantzatxo txikiak dituztela. Bost beso dituzte, baina zenbaitetan, beso bakoitzaren muturrean beso gehiago sortzen dira. Besoen azpialdean milaka hanka anbulakral dituzte, bai eta bentosa txiki batzuk ere.
Gorputzaren erdiguneko ardatzean, goialdean uzkia eta madreporazko estalkia ditu, eta azpialdean berriz ahoa dago. Gorputza inguratzen duen mintzak hoditxo garden batzuk ditu azpialdean, isurkari bat dute horien barruan eta arnasketarako balio dute. Ornoa zenbait xaflatxok osatzen dute eta xafla horiek ez daudenez elkarri estu lotuta, animalia hauek mugitzeko gai dira. Digestio-aparatuak esofago laburra du; bost luzakin izaten ditu, bakoitza beso banatara doana.
Botia kubotai
Botia kubotai Botia generoko animalia da. Arrainen barruko Cobitidae familian sailkatzen da.
Lignorelles
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 95 etxebizitza zeuden, 67 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 22 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 90 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 67 etxebizitza nagusietatik 52 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 20 etxek lau zituzten eta 35 etxek bost zituzten. 60 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 32 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 29 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Itsas izar
Deskribapena
Ez dute garunik. Nerbio sistema erdigunean dagoen eraztun batek eta hortik ateratzen diren bost nerbio kordak osatzen dute.
Lignorelles
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 93 ziren, horien artean 73 aktiboak ziren eta 20 inaktiboak ziren. 73 pertsona aktiboetatik 70 lanean zeuden (37 gizon eta 33 emakume) eta 3 langabezian zeuden (3 emakume eta 3 emakume). 20 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Saint-Thomas (Aisne)
Saint-Thomas Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 74 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Lignorelles
Diru sarrerak
2009an Lignorelles udalerrian 75 unitate fiskal zeuden, 188 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 27.189,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Saint-Thomas (Aisne)
Etxebizitza
2007an 50 etxebizitza zeuden, 33 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 46 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 33 etxebizitza nagusietatik 26 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 9 etxek hiru zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 14 etxek bost zituzten. 20 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 13 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 12 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Lignorelles
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra eraikuntza enpresa zen.
2000. urtean Lignorelles udalerrian 27 nekazaritza-ustiategi zeuden, 759 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saint-Thomas (Aisne)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Itsas izar
Fisiologia
Itsas izarrek kanpoan egiten dute digestioa, sabel gainean jartzen dute janaria eta digestio guruinak isurtzen dizkiote. Odolaren zirkulazio-aparatua hiru gunek osatzen dute, bata ahokoa, bost besoetara luzatzen dena, bestea ahoaren goialdean, sexu-organoetara luzatzen diren bost guneetan adarkatua eta azkenik ardatzeko beste gune bat. Besoen muturrek usaimen funtzioa dute eta ukimenerako zelula berezi batzuk ere azaltzen dira berorietan. Badira bi sexuak dituzten asteroideoak, baina sexu bakarrekoak dira gehienak.
Arnasketa egiteko hanka anbulakraletatik hartzen du ura. Uretan disolbaturik dagoen oxigenoa xurgatu eta gorputz osoan zehar barreiatzen du. Hartutako ura kanporatzeko hanka anbulakralak erabiltzen ditu berriz ere.
Itsas izarrak urez beteriko hodi sistemaren bidez mugitzen dira. Besoetan dituzten hanka anbulakralek koordinaturiko palanka mugimendua egiten dute, uhin mugimenduak eratzen dituzte. Horri esker itsas izarrak norabide batean egiten du aurrera. Horma bertikaletan bentosak erabiltzen ditu paretari itsasteko.
Elikadura
Itsas izar gehienak harrapariak dira. Geldirik dauden moluskuak jaten dituzte, txirlak, almejak, muskuiluak... Beste ekinodermatu batzuk ere harrapatzen dituzte, beraiek bezain geldoak direnak noski. Sarrakijaleak ere badira, arrain hilak edo algak aurkitzen dituztenean haietaz elikatzen dira.
Elikatzeko bi era ezberdinak dituzte. Alde batetik, kanporantz itzultzen dira, harrapakinaren gaineko entzima primarioak botatzen dituzte bere ehunak suntsitzeko, eta, behin digestio-zukuek euren lana egiten dutenean, izarrek harrapakinetik geratzen dena xurgatzen dute. Elikatzeko beste modu bat da beste organismo batzuk gorputzaren gainazalean itsasten direla eta harrapakinak azkar iristen zaizkiola ahora.
Sexu bidezko ugalketa
Itsas izarren espezie gehienak dioikoak dira, hau da, itsas izar arrak eta emeak daude. Gonadak ikusten ez direnez zaila da bereiztea ugalketa garaitik kanpo, izan ere sasoia iristen denean arrak espermatozoideak kanporatzen baititu eta emeak obuluak. Itsas izarren artean badira hermafroditak diren hainbat espezie ere. Ugalketa urteko egun zehatz batzutan gertatzen da eta sasoia denean sexu ezberdinetako itsas izarrak multzokatu eta batera jaurtitzen dituzte gametoak.
Sortzen den larbak aldebiko simetria du eta zooplanktona osatzen du beste milaka ornogabe espeziekin batera. Larba hauek organismo ziliatuak dira eta aske bizi dira. Larba garatuz joan ahala itsaso hondoan ezartzen dira eta metamorfosia jasan ondoren itsas izar heldu bihurtzen dira. Itsas izarren bizitzaren luzera espeziearen araberakoa da, baina badira 34 urte bizi daitezkeen itsas izarrak ere, Pisaster ochraceus espeziea adibidez.
Ugalketa asexuala
Itsas izar batek besoa hausten badu berriro aterako zaio, eta apurtu den besoak beste lau beso sortzeko gaitasuna ere badu. Beso berriak lortzeko prozesuak hilabeteak eta kasu batzuetan urteak eraman ditzake.
St. Cloud (Missouri)
St. Cloud Missourieko herrixka bat da. Crawford konderrian kokatua dago. 2010ean 41 biztanle zituen, 3.21 kilometro koadrotan banatuta.
Lucila Madariaga
Lucila Madariaga Torres (Bilbo, ) bizkaitar mikrobiologoa da. Mikrobiologiako irakasle titularra da Euskal Herriko Unibertsitatean, eta Bizkaiko Medikuntza eta Erizaintza Fakultatean irakasten du. Horrez gain, Bilboko Mediku Zientzien Akademiako Txertoen eta Antimikrobianoen Saileko zuzendaria da.
Euskal Herriko Unibertsitatean doktoratu zen 1987an Contribución al estudio inmunológico de los pacientes tuberculosos: transformación linfoblástica y detección de anticuerpos anti-ppd por E.L.A. izenburuko doktore-tesiarekin.
Akademiaren zubia
Akademiaren zubia (Ponte dell'Accademia italieraz) Venezia hiriko garrantzitsuenetariko bat da. Ubide Handian lau zubi bakarrik daude eta Akademiakoa horietako bat da. 48 metro ditu. Zubi honek San Vidal eliza eta Santa Maria della Carità eliza zena lotzen ditu.
Historia
Lehenengo zubia burnizkoa izan zen eta 1854ko azaroaren 20an inauguratu zuten. Eraikina ireki eta handik gutxira toki berean harrizko zubi bat egiteko leihaketa ireki zen. Torres eta Briazza arkitektoen proposamenak irabazi zuen baina inoiz ez zen egin.
XX. mendean, burnizkoa botatzeko egurrezko beste zubi bat egiteko proposamena egin zen. Proiektua Eugenio Miozzi (1889-1979) arkitektoarena izan zen eta 1933ko urtarrilaren 15ean inauguratu zen. Denborarekin, zubia indartzeko, burnizko elementuak gehitu zitzaizkion.
Botia lohachata
Botia lohachata Botia generoko animalia da. Arrainen barruko Cobitidae familian sailkatzen da.
Drwęca
Drwęca (polonieraz ahoskatua; Drewenz, Druvinčia) iparraldeko Poloniako ibaia da, Vistularen adarra. 231 kilometroko luzera eta 5.697 km²-ko arroa ditu.
Bere ibilbidean Nowe Miasto Lubawskie, Brodnica, Golub-Dobrzyń eta Toruń zeharkatzen ditu.
Santa Ana eliza (Laudio)
Santa Ana Aretakoa eliza Arabako Laudio udalerrian dagoen eliza bat da.
Piotr Kropotkin
Piotr Alexeievitx Kropotkin —Пётр Алексе́евич Кропо́ткин— (Mosku, Errusiar Inperioa, 1842ko abenduaren 9agreg./azaroaren 27ajul. - Dmitrov, Errusiako Sobietar Errepublika Sozialista Federatiboa, 1921eko otsailaren 8a) geografoa eta politika arloko pentsalaria izan zen. Mugimendu anarkistaren teoriko garrantzitsuenetakotzat hartu da.
Santa Ana eliza (Laudio)
Kokalekua
Areta auzoan dago.
Piotr Kropotkin
Bizitza
Kropotkin Moskun jaio zen, 1842ko abenduaren 21ean. San Petersburgon ikasi zuen, eta Errusiar Armadako kide izan zen 1862tik 1867raino. 1864 eta 1866 bitartean, zenbait espedizio zuzendu zituen Mantxurian zehar, eta horiei esker zientzia ezagupen baliotsuak lortu ziren, geografian eta beste arlo batzuetan.
San Petersburgora itzuli zen 1867an, eta Errusiako Geografia Elkartearen barruan Geografia Fisikoaren ataleko idazkari izendatu zuten. 1871tik 1873ra Finlandia eta Suediako glaziarrak aztertu zituen, elkarte horren izenean. Ikerketa horiek egiten ari zela, politikari buruz idazten zuten teoriko nagusien idazkiak irakurri zituen, eta azkenean sozialismo iraultzailearen ikuspuntuak bereganatu zituen. Orduan ezagutu zuen marxismoa. Aurrerago, aldiz, anarkismoaren doktrina erradikalaren jarraitzaile sutsua izango zen.
1872. urtean Lehen Internazionalean parte hartu zuen: lehenik marxistatzat, eta gero Mikhail Bakunin ideologo anarkistaren jarraitzailetzat. Horrek bere jarrera anarkokomunista agertzen du.
Errusiara itzuli zenean, bere etapa sozialistaren ondoren, pentsamolde anarkistak zabaltzen hasi zen, eta horregatik atxilotu eta kartzelatu zuten 1874. urtean. Ihes egitea lortu zuen bi urte geroago, eta elkarte anarkista internazional batean sartu zen: Jurako Federazioan. Ondoren, Frantzian bizi izan zen. 1883an berriz ere atxilotu zuten, eta bost urteko espetxe zigorra ezarri zioten, jarduera anarkistak egiteagatik. Hiru urtez kartzelan egon ondoren aske utzi zuten, eta Ingalaterrara joan zen bizi izatera eta lan egitera; han 30 urtez izan zen.