cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vacheresse
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 444 ziren, horien artean 327 aktiboak ziren eta 117 inaktiboak ziren. 327 pertsona aktiboetatik 320 lanean zeuden (177 gizon eta 143 emakume) eta 7 langabezian zeuden (4 gizon eta 3 emakume). 117 pertsona inaktiboetatik 49 erretiraturik zeuden, 32 ikasten zeuden eta 36 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vacheresse udalerrian 278 unitate fiskal zeuden, 696 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.372 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 45 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 9 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 5 administrazio publikoko enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 15 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 igeltseroak, 3 margolariak, 2 zurginak, 2 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Vacheresse udalerrian 25 nekazaritza-ustiategi zeuden, 576 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
José Miguel Espinosa
José Miguel Espinosa Abando (Bilbo, 1945eko urriaren 31 -) euskal igerilari olinpiko ohia da.
Tokioko Olinpiar Jokoetan 100 eta 4x100 metroko estilo probatan hartu zuen parte.
Srinivasa Aiyangar Ramanujan
Srinivāsa Aiyangār Rāmānujan, tamileraz : ஸ்ரீனிவாஸ ஐயங்கார் ராமானுஜன், (Erode, 1887ko abenduaren 22a - Kumbakonam, 1920ko apirilaren 26a) indiar matematikari oso enigmatiko bat izan zen. Zenbaki-teoriaren alorrean eragin handiko lana egin zuen. Ramanujan jakinduria handiko matematikaria izan zen, baina ezagutza gehiena irakaslerik gabe lortu zuenez gero, zenbait gaitan ezjakina zen, eta beste batzuei buruz inork baino gehiago zekien. Familia apalekoa izanik, zazpi urte zituela beka bati esker eskola publikora joan ahal izan zen. Bere eskolako ikaskideei formula matematikoak eta π zenbakiaren zifrak errezitatzen zizkien.
Hamabi urterekin trigonometria ongi bazekien, eta hamabostekin frogarik gabeko 6.000 teorema zituen liburu bat maileguz utzi zioten. Hori zen matematikaren gainean zeukan oinarrizko prestakuntza. 1903 eta 1907 urteetan unibertsitateko azterketetan huts egin zuen, jolas matematikotan baino ez baitzen aritzen.
1912. urtean, lortutako emaitzak hiru matematikari ospetsuri komunikatzera bultzatu zioten. Horietako bik ez zioten erantzun, baina Cambridgeko Godfrey Harold Hardy-k bai. Hardy eskutitza botatzeko zorian egon zen, baina eskutitza jaso zuen gau hartan, bere lagun John Edensor Littlewood-ekin eseri zen eta Ramanujanen 120 formulak eta teoremak deszifratzen saiatu ziren. Ordu batzuk geroago, jenio baten lanaren aurrean zirela uste zuten. Hardyk bere balioztapen-eskala bazuen: 100, Ramanujan jenio matematikoak; 80, David Hilbert-ek; 30, Littlewoodek; eta 25, berak. Ramanujanen hainbat formulak Hardy gainditu zuten, baina idatzi zuen... nahitaezko da egia izatea, bestela, inork ez zuen izango irudimen nahikorik asmatzeko. 1914an, Hardyk gonbidatua, Ramanujan Ingalaterrara joan zen, eta elkarrekin hasi ziren lanean. 1918an, Ramanujan onartu zuten Londoneko Royal Society-n eta Trinity College-n, ohore hori lortzen zuen lehenengo Indiarra izanez. Osasunez oso ahula, bi urte geroago hil zen.
Hardyk Ramanujani buruz hauxe idatzi zuen:
Ramanujanen lan nagusiak haren koadernoetan daude, nomenklatura eta notazio berezian berak idatzita, frogarik gabe; eta horrek deszifratze eta eraikitze lan zaila eragin du, oraindik bukatu gabea. π zenbakiak liluratuta, algoritmo indartsu batzuk garatu zituen hura kalkulatzeko.
Ramanujan lan egin zuen, batez ere, zenbakien teoria analitikoan eta famatu egin zen hainbat formula batukariengatik; esaterako, π gisako konstanteei eta logaritmo naturalen oinarriari dagozkionak, hala nola, zenbaki lehenei eta Godfrey Harold Hardy-rekin batera lortutako parte osoko funtzioari ere.
Biografia
Srinivasa Aiyangar Ramanujan 1887an Madras etik gertu jaiotako matematikari indiarra izan zen, Indiak Ingalaterrarekiko independentzia lortzeko borrokan ziharduenean. Eskolaz aldatu zen behin baino gehiagotan, eta puntu batean Madrasen (Chennai, gaur egun), India hegoaldean, egon zen. Ez zitzaion gustatzen hara joatea, eta ahal zuen neurrian joatea saihesten zuen, harik eta familiak egunero polizia bat kontratatu zuen arte joaten zela ziurtatzeko. Hasiera batean ez zituen emaitzarik onenak lortu, baina hau aldatu egin zen Kangayanera aldatu zenean, non barrutiko onena zen, eta gero goi mailako bigarren hezkuntzan sartu zen, non, lehen aldiz, matematika formalarekin topo egin zuen.
11 urte zituenetik matematika rekiko interes handia agertzen hasi zen, unibertsitateko ikasleengandik ikasiz eta liburu aurreratuen gaiak menderatuz. Eskolan emaitza akademiko bikainak lortzeaz gain, oso teorema interesgarriak aurkitu eta berraurkitu zituen, horien artean, Eulerren formula; eta 16 urterekin, Carren Synopsis of Pure Mathematics izeneko liburu batek asmamena piztu zuen Ramanujanen. Liburu honek ia demostraziorik gabeko 6.000 teorema baino gehiago zituen, Ramanujanek berreraiki zituenak. Harrezkero, matematikako hainbat gai landu zituen bere kabuz, eta Government Arts Collegerako beka bat lortu zuen, hurrengo urtean matematikarekin zuen obsesio handiagatik galdu zuena; ia ezinezkoa zirudien berarentzat beste zerbaitetan aritzea. Beste saiakera batzuk egin zituen unibertsitate-ikasketak egiteko, baina gauzak ez ziren bere alde eman, eta unibertsitatea utzi eta matematikan modu independentean aritu zen, muturreko pobrezian eroriz.
1909an ezkondu zen 10 urteko Srimathi Janakirekin, unibertsitateko ikasleen tutore bihurtu zen eta etxeetan tinbre joka ibiltzen zen lan bila, Ramaswami Aiyer ezagutu zuen arte, Indiako Matematika Elkartearen (SMI) sortzaileetako bat, eta berari bidali zizkion koadernoak. Ramanujanen jakinduria aitortu zuen, eta bere ezagun batzuei gomendatu zien. Hala, bere aurkezpen-gutuna Ramachandra Rao k, Indiako Matematika Elkartearen idazkariak, eman zuen. Ez zuen Ramanujanen talentuan sinesten, eta uste zuen lana ez zela berea, baina harekin hitz egin ondoren konbentzitu egin zen eta laguntza finantzarioa eman zion ikerketarekin jarraitzeko. Horren zati bat Indiako Matematika Elkarteko egunkarian argitaratu zen. Rao txundituta geratu zen, besteak beste, serie dibergenteekin egindako lanaz hitz egiten entzun zuenean. Orain arte, gai hori ez zegoen inongo liburu edo artikulu akademikotan.
1912 inguruan, Raoren laguntzarekin, lana lortu zuen Madraseko portuan, Narayana Iyer kontabilitate-buruaren agindupean. Hark ere haurtzaroa pobrezian bizi izan zuen, matematikan maisutasuna zuen eta berarekin geratu zen ikasten aritu ondoren, eta Indiako Matematika Elkarteko egunkarian artikulu pare bat argitaratu zituen Ramanujanen emaitza batzuekin. C. L. T. Griffith ingelesak, Madras-eko Ingeniaritza Eskolako irakasleak, Ramanujanen matematikarako habilezia ikusi zuenean, Micaiah John Muller Hill-i, Londresko University College ko matematika irakasleari, idatzi zion bere emaitzak Bernoulliren zenbak iei buruz bidaliz. Honek erantzun zuen ez zituela lanaren zati batzuk ulertzen, eta urrats asko ez zeudela behar bezala justifikatuta, hau da, gaztearen heziketa matematiko faltagatik. Serie infinituei buruzko liburu bat gomendatu zuen eta bere artikuluak argitara zitezen aholkatu zion. Portuko intelektualek asko estimatzen zuten pertsona bihurtu zenez, Ramanujanek lortu zuen Britainiar Inperioko Meteorologia Behatokietako Zuzendari Nagusiak Madraseko Unibertsitatearekin esku hartzea 2 urterako beka bat emateko, eta berriz ere matematikako ikasketa independenteak egin zituen.
1913an, Narayanaren laguntzarekin, Ramanujanek bere formula eta teoremetako 120 zituen gutun bat bidali zien Cambridgeko Unibertsitateko hiru irakasleri, eta horien artean Godfrey Harold Hardy zegoen, bera izan baitzen hura aztertzea erabaki zuen bakarra, eta John Edensor Littlewood bere laguntzailearekin egin zuen. Azkar konturatu ziren mirari bat aurkitu zutela, eta idatzi zuten beren formuletako batzuk beste matematikari batzuek argitaratuak zituztela, beste batzuk berak frogatu ahal izan zituela zailtasunez, eta beste batzuk garaituak izan zirela, baina hain harrigarriak zirenez, egiazkoak izan behar zuten, inork ezin baitzuen imajinaziorik izan haiek asmatzeko. Oso modu positiboan erantzun zuten eta teorema batzuen frogapena eskatu zuten, batez ere zenbaki lehenen banaketari buruzkoa. Erantzuna jaso zutenean, bigarren Newton bat aurkitu zutela uste zuten, edo, Littlewooden arabera, gutxienez Jacobi bat.
Hardyk eta Littlewoodek ahaleginak egin zituzten Ramanujan beraiekin Cambridgen lan egitera ekartzeko eta bere trebetasun ikaragarria mendebaldeko ezagutzarekin aberasteko, bazirudien isolatuta zegoela. Narayanaren laguntzarekin errealitate bihurtzea lortu zuten 1914an, bere familia Indian ekonomikoki mantentzeko aukera emanez eta bere ikerketan lan eginez diruagatik kezkatu gabe. Ramanujanen azkartasunaz konbentzituta ez bazeuden ere, bere koadernoa hasierako gutuneko 120 formulak baino askoz gehiago ikusi ondoren konbentzitu ziren, eta nahiz eta batzuk okerrak izan eta beste batzuk argitaratuak izan, ezin uka zitekeen lana harrigarria zela. Matematika modu sekuentzialean irakasten saiatu ziren, ez baitzuen Carren liburua argitaratu ondoren emandako garapen matematikoaren berri, baina matematika ulertzeko zuen modua guztiz intuitiboa eta tradizionalarekiko desberdina zen; horregatik, bere frogapenetako bat jarraitzea oso zaila izan zitekeen, eta ez zuten arrakasta handirik izan.
Hypleurochilus brasil
Hypleurochilus brasil Hypleurochilus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Blenniidae familian.
Srinivasa Aiyangar Ramanujan
Biografia
Oro har, oso osasun txarra izan zuen bere bizitzan, baztanga hartu zuen 2 urte zituela, eta hilabete batzuk igaro ondoren, mediku batek doako ebakuntza egiteko eskaintza egin zion, ez baitzuen dirurik, eta ebakuntza berak arazoak eragin zizkion aurrerago. Hesteetako infekzio bat hartu zuen Indian, eta, mundu-gerran Ingalaterran barazki-faltak eta bere begetarianismoak eragindako bitamina-urritasunaz gain, tuberkulosi sendaezina zuen. Bere azken urte gehienak ospitalean eman zituen, baina etengabe matematika egiten zuen Hardyren konpainian. 1919an Madrasera itzuli zen klima lehorrago baten bila, Ingalaterrako klimak bere tuberkulosia baino ez baitzuen okertzen. Ahalik eta tratamendu medikorik onena eman zioten, eta etxe on bat, bere gainerako egunak igarotzeko, 1920ko apirilean hil zen arte.
Ramanujanek aurkikuntza eta ekarpen garrantzitsuak egin zituen matematikaren hainbat arlotan, batez ere zenbakien teorian. Nahiz eta formula batzuk okerrak izan, beste batzuk oso baliagarriak eta garrantzitsuak izan ziren zenbait arazori aurre egiteko ikuspegi desberdinak garatzeko, eta haien aurkikuntzetako batzuek zientziaren beste arlo batzuetan dituzte aplikazioak, fisikan adibidez. Deligne k 1974an berretsi zuen aieru bat egin zuen, Weilen usteak frogatzean. Beraz, azken horrek Fields domina irabazi zuen, eta Madras-eko unibertsitateko matematika sailak Ramanujan Institute for Advanced Study in Mathematics izena du orain, bere omenez. Istorio inspiratzailea, dudarik gabe.
Teoremak eta aurkikuntzak
Hona hemen Ramanujanen aurkikuntza batzuk, eta XX mendearen hasieran Hardyrekin elkarlanean lortutako emaitzak:
Aurrerapen eta aurkikuntza nabarmenak egin ditu arlo hauetan:
Formulak
Artelan matematiko mota bat da, non serie matematiko infinitu bat eta frakzio jarraitu bat elkartzen diren, bi konstante matematiko ospetsuen arteko erlazio bat emateko.
Oso eraginkorra da, iterazio bakoitzean, 8 hamartar ematen duelako.
Ramanujan zenbakia
Hardy-Ramanujan zenbakia zenbaki arrunt bat da, bi modu ezberdinetan bi kuboren batura gisa adieraz daitekeena. Hardyk anekdota hau azaltzen du:
Izan ere,. - Propietate hori daukaten beste zenbaki batzuk ere aurkitu zituen Bernard Frénicle de Bessy (1602-1675) matematikari frantsesak: - Bi modu ezberdinetan bi laugarren potentzien batura gisa deskonposa daitekeen zenbakirik txikiena 635.318.657 da, eta Euler-ek (1707-1763) aurkitu zuen: N-garren Taxicab zenbakia, Ta(n) edo Taxicab(n) adierazita, n modu desberdinetan, eragigaien ordena aldaketak kontuan hartu gabe, bi kubo positibo ez nuluen batura gisa adieraz daitekeen zenbakirik txikienari deritzogu. Horrela, Ta(1) = 2 = 1³ + 1³, Ta(2) = 1729 y Ta(3) = 87539319. Taxicab-aren aldaera cabtaxi-a da (cabtaxi zenbakia zenbaki osorik txikiena da, n eratara (terminoen ordena, gutxi gorabehera) bi kubo positiboren, nuluren edo negatiboren batura bezala definitzen dena).
Rinku Gate Tower
Rinku Gate Tower (りんくうゲートタワービル) Osaka prefeturako eraikin altuena da Osaka Prefeturako Gobernuaren Sakishima Eraikinarekin batera eta biak ala biak Japoniako bigarren garaienak dira. Izumisano hirian dago dorrea.
Netmarble Games
Netmarble Games (Hangulean, 넷마블게임즈) Hego Koreako bideo-jokoen banatzailea da. 2015ean, 3.000 langile baino gehiago zituen eta mundu osoko 120 herrialde baino gehiagotan jardun zuen. Netmarblek 900 milioi dolar irabazi zituen 2015ean. Konpainiak 2016ko ekitaldiaren amaierarako 1.100 milioi dolar irabaztea espero du.
Rinku Gate Tower
Egitura
Kansai nazioarteko aireportuaren ondoan dago eta hasiera batean bi dorretako erikuntza egitea pentsatu zen. 1992an ordea Japon iako ekonomiak behera egin zuen eta Kansai aireportua ere nahikoa erabilia ez zenez egitasmoa aldatu eta dorre bakarra egitea erabaki zuten. All Nippon Airways hegazkin konpainiak kudeaturiko hotela zen baina 2005ean konpainiaren likidazioaren ondoren Shinsei Bank eta Kennedix konpainiek 4'5 bilioi yenen truke erosi zuten.
Netmarble Games
Netmarblek mugikorretarako jokoak garatu ditu, besteak beste, Seven Knights, Raven (Evilbane AEBetan) eta Everybody's Marble. Gainera, SGN-en partaidetza handi bat du, aldi baterako jokoen garatzaile batean, eta aliantza estrategikoa du CJ E&M Corporation-ekin. 2015etik, konpainiak Marvel: Future Fight (2015), Disney Magical Dice (2016), eta Star Wars: Force Arena (2017) bezalako jokoak ekoizteko aukera ematen duen Disney lizentzia dauka''. ''
2018ko apirilean, Netmarble Games-ek Big Hit Entertainment-en % 25,71 eskuratu zuen, BTS megastar Koreakoaren agentzia, bere bigarren akziodun bihurtuz.
Pello Zabaleta Lekuona
Pello Zabaleta Lekuona (Errenteria, 1896ko abuztuaren 3a - ib., 1967ko martxoaren 12a) Gipuzkoako bertsolaria izan zen.
Bizitza
Gurasoak Manuel Zabaleta Etxeberria, bertsolaria, (Oiartzun, 1866 – Errenteria, 1925) eta Manuela Kristina Lekuona Lopetegi (Errenteria, 1858 – 1915) zituen. Errenterian jaio bazen ere, familia berehala Oiartzunera joan zen bizitzera. 1927ko uztailaren 7an, Rosario Miranda astigarragarrarekin ezkondu zen. Pellok eta Rosariok bost seme-alaba izan zituzten. Lan ugari izan zituen, besteak beste igeltsero eta zeramika fabrikako langile.
Lanak
Antonio Zavalak argitaratu zituen Pello Zabaletaren bertsoak, Juan anaiarenekin batera Juan eta Pello Zabaleta bertsolariak (1967) bertso bilduman. Bertso jarriak Bertsolariya aldizkarian argitaratu zituen. Haren bertso sail ezagunenak dira: Europako Gerrari (1917), Sesiyo bat (1923), Alkar eziñ ikusiya (1932), Ijito antzeko bati (1931), Langillien alde (1934), Katu baten istoriya (1942), Oraingo Errenteriari (1946), Errenteriko Jangoiko-Txiki zanaren bizitza (1963).
Karel Appel
Karel Appel (Amsterdam, 1921eko apirilaren 25a - Zurich, 2006ko maiatzaren 3a) herbeheretar margolaria izan zen. Figurazioaren eta informalismoaren arteko erdibidean dago bere obra; keinuaren nagusitasuna azpimarratzen zuen, kolore gordinak erabiliz. Cobra taldeko kide izan zen.
Bere jaioterriko Akademian ikasi zuen 1940-1943 urteen bitartean. Lehenengo erakusketa 1946an egin zuen Groningenen. Picasso, Matisse eta Dubuffeten eragina nabarmena izan zuen lehenengo lanetan. Bestalde, haur-marrazkiak eta tonu bortitzeko kontrasteak ziren Appelen ezaugarri nagusiak. 1950ean Parisa joan zen bizitzera. 1957an bidaia bat egin zuen Ameriketara, eta han ezagutu zuen Action Painting mugimendua. Bidaia harekin aldi berri bat hasi zuen Appelek: lan dinamikoak dira garai horretakoak (Deux Têtes dans un paysage, 1968). Aldi horren ondorengo lanetan elkartu egin zituen pintura kalitatea batetik, eta bestetik, interpretazio askatasuna: Nus (1962), Bagarre (1964), Visages paysages (1977). Appelek enkargu ofizial ugari izan zituen Holandan (Amsterdameko Stedelijk museoko kafetegia, 1951), eta baita handik kanpora ere; Parisen, esate baterako, Unescoren jatetxeko horma-irudia egin zuen (1958). Parisen eskultura polikromoen erakusketa bat antolatu zuen: Cobra taldearen izpiritura itzuli zela adierazten zuen (Oiseau et fleur, 1968). Bestalde, litografia ugari egin zituen. 1976an Alechinskyrekin batera hamar marrazkiko sail bat (tintaz egina) osatu zuen (Encres à deux pinceaux).
1981ean erakusketa bat egin zuen (Rotterdam), hiru urteko lana biltzen zuena. Erakusketa horretako lanak tinta arrasto finez eginak ziren (Champs, 1971, eta Fenêtres, 1980, sailak). Azken lanei nolabaiteko garraztasuna antzematen zaie, baita koloreetan ere (marroiak, grisak, berde ilunak). 1980ko hamarraldian espresionismo figuratibora itzultzeko joera nagusitu zen, eta Appel bera ere joera horri lotu zitzaion: garai horretan tamaina handiko oihalak egin zituen batez ere (Nuages au-dessus du village, 1984).
Rosalia Palermokoa
Santa Rosalia, Rosalia Palermokoa edo Rosalia Sinibaldi (1130-1156) Palermoko (Sizilia) noble birjina izan zen. Katolikoek santutzat dute. Rosalia izena "Rosa" eta "Lilia" izenen kontrakzio bat da. Sizilian "La Santuzza" deitzen dute, "Santutxoa", bere tamaina txikia dela eta. Uztailaren 15ean gurtzen da Sizilian, eta irailaren 4an munduan zehar. Benediktarrek zabaldutako kultuan, Rosalia gaixotasun infekziosoen aurkako babeslea da, bereziki izurriaren aurkakoa, baina baita bizitzan zehar ematen diren zailtasunei aurre egiteko ere.
Santa Rosalia pertsona bakartia izan zen, pobrezian eta penitentzian bizi izan zena Jaungoikoari errezatzen. Eliza Katolikoaren arabera, berari esker gelditu zuen Jaungoikoak Sizilian izurri beltza.
XIX. mendearen amaieran William Buckland protestanteak erlikiak aztertu zituen eta ahuntz baten hezurrak zirela aurkitu zuen. Momentu horretatik aurrera hezurrak kutxa itxi batean daude, eta kutxa eramaten da prozesioan, inori erakutsi gabe. 1984an Science aldizkariak "Santa Rosalia was a goat" artikulua argitaratu zuen (Rosalia ahuntz bat zen), Bucklandek egindako azterketa berretsiz. Roger Lewinek Santa Rosalia eboluzionisten patroia izatea proposatu zuen.
Heriotza
Heriotza biziaren erabateko eta betirako amaierari deritzo. Zergatien artean zahartzaroa, malnutrizioa, gaixotasunak, traumatismo larriak, indarkeria eta suizidioa daude. Lehenengo hirurak berezko heriotza moduan sailkatzen ditugu, azken hirurak ez bezala. Gaur egun munduan 10 eragilerik ohikoenak dira kardiopatia iskemikoa, istripu zerebrobaskularrak, BGBKa, arnas aparatuko infekzioak, minbizia (bereziki arnas aparatukoa), HIESa, gaixotasun diarreikoak, diabetesa (mellitus), errepideetako istripuak eta hipertentsio-kardiopatiak, hurrenkera honetan OMEren arabera. Hala ere, hainbat kasutan heriotza eragin duena ez da argi gelditzen eta batzuetan autopsia egin behar izaten da, indikazio mediko eta judizialengatik.
Heriotza-tasarik handienak dituzten herrialdeak afrikarrak dira, 2006an: Niger, Sierra Leona, Liberia, Hegoafrika, Angola, Botswana eta Zimbabwe.
Heriotzaren benetako izaera hainbat erlijio-ohituren arduretako bat izateaz gain, filosofiaren aztergaia ere bada. Berpizkunde (kulto abrahamikoetan) eta berraragiztatze (Indiakoetan) sinesmenak heriotzaren osteko beste bizitza batzuekin lotuta daude.
Biologikoki, gorpuek ekiten diote deskonposizio prozesuari pertsona hil eta denbora tarte gutxira.
Heriotza biologian eta medikuntzan
Medikuntza zientziak heriotza «kardioarnasketa funtzioen edo garunaren funtzio guztien etetea atzeraezina» bezala definitzen du. Biologiarentzat, homeostasia mantentzeko ezintasun organikoaren ondoriozko gertaera bat da. Zelulen nukleoetan dagoen azido desoxirribonukleikoaren (DNA) degradazioaren ondorioz, zelulen erreplikazioa gero eta zailagoa da, emaitza hilgarria gertatu arte.
Heriotzaren egoerari buruzko estimazioen bilakaera
XX. mendean, heriotza bihotz-jardueraren etetea (pultsurik eza), erreflexurik eza eta ageriko arnasketa gisa definitu zen. Hala ere, ebidentzia ez nahiko horretan oinarrituta, pertsona asko lurperatu zituzten ezkutuko bizi-egoeran edo katalepsia-aldien ondorioz.
Geroago, aurrerapen teknologikoei eta garun-jardueraren ezagutza hobeari esker, heriotza garunean jarduera bioelektrikorik ez izatea bezala definitu zen, elektroentzefalograma batekin egiazta daitekeena. Geroago, froga hori ere ez zen nahikoa izan, oso salbuespenezko kasu batzuetan aktibitate bioelektrikorik ezaren fenomenoa itzulgarria izan zitekeela frogatu zenean, hala nola izozte-puntuan eta ustez hilda dauden uretan itotakoak.
Auzitegiko medikuntza
Historikoki, heriotzaren une zehatza definitzeko saiakerak arazotsuak izan dira. Iraganean, heriotza bihotz-taupadak eta arnasketa gelditzen diren unea bezala definitzen zen, baina zientziaren garapenak aukera eman digu heriotza, benetan, prozesu bat dela, une jakin batean itzulezina bihurtzen dena. Gaur egun, heriotzaren unearen definizioa eskatzen denean, prozesu horren atzeraezintasuna gertatzen den mementoari dagokiola uste da. Medikuntzan, badaude protokolo klinikoak heriotzaren unea ziurtasunez ezartzea ahalbidetzen dutenak, hau da, heriotza prozesuaren atzeraezintasunerako baldintza nahikoa eta beharrezkoa bete dela.
Heriotza motak
Heriotza modu naturalean edo eraginpean izan badaiteke ere, heriotza mota hauek bereiz daitezke bere kausaren izaera kontuan hartu gabe, hainbat alderdi kontuan hartzen dituzten beste sailkapen irizpide batzuei baizik:
Bat-bateko heriotza
Bat-bateko heriotza edo berehalako heriotza bat-batean gertatzen da bizitza mantentzeko ezinbesteko organo bat edo gehiago berehala baliogabetzean: bat-bateko Istripu zerebrobaskular bat, bihotz-sinkope akutu bat edo gertaera bortitz baten bidez (leherketa baten ondoriozko talka-uhina) edo energia handiz garatutako istripuz.
Bat-bateko bihotz-heriotza
Bat-bateko heriotza kardiakoa hainbat gertaerak eragin dezaketen bat-bateko bihotz-gutxiegitasun hilgarriaren ondorioz gertatutako heriotza da. Kontuan izan behar da bat-bateko heriotza kardiakoa bihotz-biriketako bizkortze-maniobra egokien bidez berreskura daitekeela eta, beraz, suspergarria izan daitekeela. Espainian, bat-bateko heriotza kardiakoa osasun publikoko arazo garrantzitsu bat da. Kalkuluen arabera, berez gertatzen diren heriotzen % 12,5 bat-batekoak dira, eta horietatik % 88 bihotzekoak jota.
Bat-bateko haur heriotza
Bularreko haurraren bat-bateko heriotzaren sindromea (SIDS ingelesezko siglak) urtebete baino gutxiagoko haur baten bat-bateko heriotza da. SMSL bidezko heriotza gehienak loarekin lotuta daude, horregatik batzuetan «heriotza sehaskan» izenarekin ezagutzen da. Haurraren bat-bateko apnea bat nabari da, azalaren kolorazio-aldaketekin eta muskulu-tonuaren aldaketekin batera, behatzaileak haurra bat-batean hiltzen den sentsazioa izaten du. Itxuraz, haurra osasuntsu dago, baina, autopsia, heriotza-lekuaren azterketa eta aurrekari klinikoen berrikuspenak kontuan hartuta, azalpenik aurkitzen ez bada, haurra gaitz hau dela eta hil dela ondorioztatzen da.
Heriotza entzefalikoa
Garun-heriotza (GE) (baita IV motako koma, itzulezina den koman maiz erabiltzen da coma dépassé galizismoa, «igarotako koma edo bertatik itzultzen ez dena» ere), Pierre Mollaret eta Maurice Goulon-ek 1959an deskribatu zuten lehen aldiz, garun-hemisferioen eta garun-enborreko funtzioak erabat eta atzeraezina eteteak zehazten duen egoera da. Helduengan, kausa ohikoenak garezurreko hemorragiak, buruko traumatismoak eta kardioarnasketa geldialdiaren bigarren mailako lesio hipoxiko-iskemikoak dira. Kausa edozein dela ere, GE garezurreko presioak pazientearen presio sistolikoa gainditzen duenean gertatzen da, eta horrek garuneko zirkulazio geldialdia eragiten du.
Garuneko heriotza
Garun-heriotza konorte galera itzulezina da, garunaren funtzioaren erabateko desagerpenaz eta bihotz-uzkurdura mantentzearekin ezaugarritzen dena. Medikuntzan izandako aurrerapen teknologikoei esker, gaur egun, zainketa intentsiboetan bihotzaren taupadak gelditu zaizkion eta bere kabuz arnasa hartzeko gai ez den pertsona bati, bihotz artifizialaren eta haizagailuaren bitartez jarduera mantentzeak, ez dela hil frogatzen du. Kasu horretan, heriotza diagnostikatzeko erabiltzen den protokoloa ezberdina da, eta neurozientzietako espezialistek aplikatu behar dute, eta, orduan, «garun-heriotzaz» edo «heriotza entzefalikoz» hitz egiten dugu. Iraganean, batzuek uste zuten garun-azalean jarduera elektrikoa etetea (kontzientziaren amaiera suposatzen duena) nahikoa zela garun-heriotza zehazteko, hau da, kontzientzia behin betiko etetea hilda egotearen parekoa zela, baina, gaur egun, ia munduko leku guztietan, pertsona bat hildakotzat hartzen da (nahiz eta bihotz- eta haizagailu-jarduerarekin jarraitzen duen zainketa intentsiboko unitate batean laguntza artifizialari esker), garun osoaren bizi-jarduera itzulezina eten ondoren, garunaren enborra barne (garuneko egitura baxuena, bizi-funtzio gehienen arduraduna), ondo zehaztutako protokolo kliniko neurologikoen bidez egiaztatua eta proba espezializatuek lagunduta.
Kasu horietan, zaila izan daiteke heriotza zehaztea. Elektroentzefalograma batek, garunaren jarduera elektrikoa zehazteko probarik erabiliena, baliteke garuneko seinale elektriko oso ahulak ez antzematea edo garunetik kanpo sortutako seinaleak bertan agertzea eta, oker, garunekoak direla interpretatzea. Hori dela eta, garunaren bizitasuna ebaluatzeko, beste proba fidagarriagoak eta espezifikoagoak garatu dira, hala nola fotoi bakarreko igorpen-tomografia (garun-SPECT), garuneko panangiografia eta garunen zeharreko ekografia.
=== Zelulen heriotza === Zelula-heriotza aldaketa morfologiko, funtzional eta kimiko itzulezinak eragindako zelula baten bizi-funtzioak etetea da. Zelulen heriotza arrazoi natural anitzek eragin dezakete: funtzio galera, kalte mekanikoa, mikroorganismo edo birusen infekzioa, agente kimiko toxikoen ekintza edo nutriente falta. Hori, irizpide klasikoen arabera bana daiteke: programatu izeneko mekanismo arautuen bidez gertatzen den heriotza batean garapen enbriologiakoan gertatzen dena eta programatu gabeko edo ezbeharrezkoan, hau da, eragile toxikoek, iskemiek, etab eragindakoa. Zelulen heriotza motak apoptosia, autoafagia, nekrosia eta erebosia dira.
Heriotza klinikoa
Heriotza klinikoa (edo itxurazko heriotza) bihotz-taupadak gelditzean eta arnasketa garuneko zeluletan kalterik eragin gabekoan datza. Ikuspegi klinikotik, heriotza edozein izaki bizidunen funtzio organikoen etetea da, gehienetan, hilzorian dagoen etapa baten aurretik, zeinak iragartzen duten agerpen kliniko batzuk barne hartzen dituen. Agonia laburra izan daiteke, edo, normalean, hil baino hilabete lehenago arte iraun dezake. Kasu berezi batzuetan, hiltze-etapa urteak irauten du, eta, bat-batean, hobekuntza esplikaezina gertatzen da. Heriotza klinikoaren kasuan, bizitzaren kanpoko seinale guztiak desagertzen dira, hala nola kontzientzia, pultsua eta arnasketa. Kasu horietan, heriotza biologikoa gertatzen da egoerari buelta emateko neurriak hartzen ez badira. Heriotza biologikoa, berriz, ezin da inongo arreta edo zaintzarekin aldatu, fisikoki itzulezina baita.
Ceuthmochares aereus
Ceuthmochares aereus Ceuthmochares generoko animalia da. Hegaztien barruko Cuculidae familian sailkatua dago.
Heriotza
Heriotza perinatala
Hilkortasun perinatala edo heriotza perinatala deritzo fetuaren edo jaioberriaren heriotza perinatalaren barruan gertatzen denari, hau da, haurdunaldiko 28 astetik bizitzako lehen asteraino, 7 egun.
Gregorio XII.a
Gregorio XII.a (Venezia, c. 1326 - † Recanati, 1417ko urriaren 18a) Eliza Katolikoaren 205. Aita Santua izan zen 1406 eta 1415 urteen bitartean. Mendebaldeko Zisma dela eta, bere agintaldian Frantziako erregeak antipapa bat ezarri zuen Avignonen, Benedikto XIII.a hain zuzen ere. Berarekin akordio bat egiten saiatu zen, baina ez batak ez besteak ez zuten kargua utzi. Ez zuen amore eman kargutik kendu zuen Pisako kontzilioaren aurrean ere (1409). Konstanzako kontzilioaren ondorioz, 1415ean dimititu zuen. Portoko kardinal izan zen gero.
Heriotza
Heriotza perinatala
Osasunaren Mundu Erakundeak (OMS) honela definitzen du hilkortasun perinatala: «Hilda jaiotako eta bizitzako lehen astean hildakoen kopurua bizirik jaiotako 1.000ko bakoitzetik, aro perinatala hasten da 22. astebetera (haurdunaldiaren ondorengo 154 egunetan), eta jaio eta zazpi egunera amaitzen da».
Heriotza zibila
Heriotza zibila (latinez, civiliter mortuus) gizabanakoaren eskubide zibilak galtzean datza, oro har, heriotza biologikoa gertatu ez bada ere. Pertsona baten nortasun juridikoa galtzea suposatzen du, eta horrek bere eskubideen gabezia orokorra dakar. Pertsonak, legezko helburuetarako, bizirik kontsideratzeari uzten dio, baita benetako hil baino askoz lehenago ere. Fikzio juridikotzat hartzen da.
Ustezko heriotza
Ustezko heriotza edo heriotza-adierazpena, deklarazio judizialaren bidez eratzen den egoera juridikoa da, pertsona baten heriotza suposatzen duena eta haren gorpua, azaldu ez denez, medikuak zehazteko gai izan ez arren. Hori dagokion espedientearen ondoren egiten da, denbora jakin baten buruan pertsonaren berririk ez dagoenean, eta ustezko hildako egoeran edo denbora batean desagertu diren pertsonei dagokie. Heriotza-aitorpenari esker, desagertutako pertsona hilda deklaratzeko aukera ematen du, bere senideek beren ondasunak besterendu eta haien heriotzatik sor daitezkeen onurak eskuratu ahal izateko eta ezkontza deseginez.
Gezurrezko heriotza
Heriotza faltsua, suizidio faltsua ere deitua  ,​ gizabanako batek, besteak engainatzeko, hilda dagoela iradokitzen duten frogak uzten dituen kasua da. Hainbat arrazoirengatik egin daiteke, esate baterako, aseguru-dirua iruzurrez jasotzeko edo beste edozein delitugatik legea betearazteko agintariek harrapatzea saihestea.
Beren heriotza faltsutzen duten pertsonek, askotan, itotzea faltsutuz egiten dute, gorputzik ez egotearen arrazoi sinesgarri bat ematen duelako. Teoria baten arabera, batzuetan, ikerketa anonimo bati akreditatua, San Frantziskoko Golden Gate zubitik egindako suizidioen laurdena, gorpuzkirik aurkitu ez denean, faltsuak izan daitezke.
Norberaren heriotza faltsutzearen gaiari buruzko liburu ugari dago, besteak beste, Nola erabat desagertu eta inoiz aurkitu ez izatea.
Heriotzaren pertsonifikazioa
Greziar mitologian Tanatos heriotzaren pertsonifikazioa zen, eta Hesiodo poetaren arabera («Teogonia» olerkian jasoa), Nyx («Gaua») eta Erebos («Iluntasuna») bere gurasoak ziren eta Hipnos («Loa») bere bikia. Bitartean, Erroman Mors (Letus edo Letum) zen pertsonaia baliokidea, baina Homerok berak Hypnos eta Thanatos erabili zuen «Iliada»-n. Lotutako beste senide batzuk, pertsonaia negatiboak, Geras («Zahartzaroa»), Oizys («Sufrimendua»), Moros («Patua»), Apate («Etsipena»), Momus («Errua»), Eris («Liskar») eta Nemesis («Ordain-justizia»).
Bestela, tradizio juduan «heriotzaren aingerua» edo argia eta ilunarena aipatzen da antzinatik, Abaddon (aingeru suntsitzailea) edo Azrael izenekin. Zeltiar mitologian, Ankou izena dauka Herioak. Baina Erdi Arotik modu zabalduan, Mendebaldeko kulturan heriotza pertsonifikatu edo gizakia bezala irudikatu da. Herioak sega bat eraman ohi du eta jantzita daraman kapa beltzaren txanoak aurpegia estaltzen dio. Pertsonaia historian zehar maiz erabili izan da arte mota desberdinetan, literaturan, antzerkian eta zineman. Halaber, mitologiak sortu du azken hamarkadotan batik bat banpiro eta zonbi moduko pertsonaiak, «bizidun hildako»-tzat hartutakoak.
Lotutako ohiturak
Neolitikotik eta Brontze Aroa arte munduan eraiki izan zituzten megalito izenekoak, hileta-monumentu funtzioa zeukatenak trikuharrien (dolmen) kasuan, eta agian baita beste adibide batzuetan ere bai (harrespilak, tumuluak, zutarriak). Denboran aurrera, Antzinako Egipton eta Andeetako zibilazioetan momifikazio teknikak egiten zituzten gorpuak ondo kontserbatu ahal izateko.
Erlijio handiekin lotuta, mota askotako errituak garatu izan dira. Hilerriak zendutako pertsonak lurperatzeko erabili izan dituzte mendeetan zehar Kristautasunak eta Islamak, esate baterako. Gaur egun, gero eta sarriagotan erretzen dira gorpuak, errausketaren bidez.
Geure kulturan, Santu Guztien Eguna ere ospatu egiten da azaroaren 1ean, eta bezperan, mundu anglosaxoian nagusiki, Halloween izenekoa.
Artelanak
«Requiem» (latinez, «atsedena») izenekoak dira hildakoen alde egindako mezak, bereziki Eliza Katolikoak ospatutakoak. Mendeetan zehar meza hauen testuak abestuta jaso zituen kantu gregorianoak: Introitus, Kyrie eleison, Graduale, Tractus, Sequentia (Dies Irae), Offertorium, Sanctus, Agnus Dei, Communio, Pie Jesu, Libera Me eta In paradisum. Musikatutako 2.000 requiem baino gehiago konposatu izan dituzte historian, lehenengoen artean Johannes Ockeghem (1460) eta Antoine Brumel (1500) musikagileenak ditugularik. Wolfgang Amadeus Mozartena ziur aski ezagunena da (1791), baina aipatzekoak dira halaber Hector Berlioz, Giuseppe Verdi, Antonín Dvořák eta Johannes Brahmsenak, izan kontzertuak edo oratorioak. Hileta-martxak pieza laburrak dira bestela, Frederic Chopinek egindakoa (Pianorako sonata 2. zbk (Chopin), 1839) ospetsuena izanda.
Olerkaritzan, bestalde, elegia izeneko obrak konposatu egiten dira bereziki hildako pertsonen oroimenean. Lan aipagarrienak A.E. Housmanen To an Athlete Dying Young (Gazte hiltzen ari den atleta bati), W. H. Audenen In Memory of W. B. Yeats (W. B. Yeatsen oroitzapenez), E. E. Cummingsen My Father Moved through Dooms of Love (Aita maitasunaren galbidean ibili zen), eta John Peale Bishopen Hours (Orduak, F. Scott Fitzgeraldi buruz).
Zineman ere gero eta ohikoagoak dira azken hamarkadotan heriotza gai nagusitzat hartzen duten pelikulak. Antzerkian, margolaritzan eta eskulturagintzan ugariak dira lotutako lanak.
Bizitzaren azken fasea
Gainera, eutanasiaren fenomenoak jendartean eztabaida sortzen du gure garai honetan. Izan ere, oso herrialde gutxitan dago araututa behar den bezala legearen aldetik.
Mugako esperientziak
Psikiatria, Neurologia eta Parapsikologiatik hainbat bizipen ikertu egin dituzte 1970eko hamarkadatik, «heriotza klinikoa» bizi izan dutenek kontatutakoak. Testigantza horiekin hipotesi bat baino gehiago sortu izan dituzte adituek.
Chalais (Suitza)
Chalais Suitzako udalerria da. Valais kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Saint-Maurice-la-Clouère
Biztanleria
2007an Saint-Maurice-la-Clouère udalerrian erroldatutako biztanleak 1.136 ziren. Familiak 452 ziren, horien artean 108 pertsona bakarrekoak ziren (54 bakarrik bizi ziren gizonak eta 54 bakarrik bizi ziren emakumeak), 153 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 172 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 19 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Chalais (Suitza)
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Saint-Maurice-la-Clouère
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 535 etxebizitza zeuden, 459 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 52 hutsik zeuden. 527 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 459 etxebizitza nagusietatik 368 bere jabearen bizilekua ziren, 81 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 12 etxek bi zituzten, 63 etxek hiru zituzten, 130 etxek lau zituzten eta 251 etxek bost zituzten. 352 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 197 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 228 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 711 ziren, horien artean 547 aktiboak ziren eta 164 inaktiboak ziren. 547 pertsona aktiboetatik 520 lanean zeuden (267 gizon eta 253 emakume) eta 27 langabezian zeuden (8 gizon eta 19 emakume). 164 pertsona inaktiboetatik 68 erretiraturik zeuden, 60 ikasten zeuden eta 36 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 55 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 17 eraikuntza enpresak ziren, 13 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 11 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 22 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 3 igeltseroak, 4 margolariak, 3 zurginak, 2 iturginak, 3 argiketariak, 3 albaitariak eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Saint-Maurice-la-Clouère udalerrian 37 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.813 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Țibana
Țibana Errumaniako udalerri bat da, Iași konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Litoria coplandi
Litoria coplandi Litoria generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Țibana
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Saint-Maurice-la-Clouère
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Martin V.a
Martin V.a (Genazzano, 1369 - † Erroma, 1431ko otsailaren 20a) Eliza Katolikoaren 206. Aita Santua izan zen 1417 eta 1431 urteen bitartean. Konstanzako kontzilioan hautatua, bere aldarrikapenak Mendebaldeko Zisma bukatu zuen.
Eptatretus cheni
Eptatretus cheni Eptatretus generoko animalia da. Arrainen barruko Myxinidae familian sailkatzen da.
Pendro
Pendro (پێندرۆ, Pêndro‎) Irakeko Kurdistango herri kurdu bat da. Arbil probintzian dago, Turkiako mugatik gertu, Barzandik 15-18 kilometrora iparralderantz. 2540 biztanle baino gehiago ditu.
Unionville (Georgia)
Unionville Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Tift konderrian kokatuta dago, Georgia (AEB) estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Raoul (Georgia)
Raoul Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Habersham konderrian kokatuta dago, Georgia (AEB) estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Procapra picticaudata
Procapra picticaudata Procapra generoko animalia da. Artiodaktiloen barruko Antilopinae azpifamilia eta Bovidae familian sailkatuta dago
Pierre Ibarrondo
Pierre Ibarrondo (Garrüze, Nafarroa Beherea, 1905eko maiatzaren 27a - Baiona, Lapurdi, 1970) Nafarroa Behereko euskaltzalea izan zen. Eskualzaleen Biltzarra elkarteko idazkaria izan zen Parisen eta Frantziako lurraldeetako hizkuntza eta kulturetarako Kontseilu Nazionaleko idazkaria izan zen.
Malnazidos
Malnazidos 2022. urtean Javier Ruiz Caldera kataluniar zinema zuzendariak eginiko beldurrezko thrillerra da. Manuel Martín Ferrerasen Noche de difuntos del 38 lanean oinarrituta dago.
Sinopsia
Hilabeteetako borroka odoltsuek lubakietan milaka hildako utzi dituzte. Jan Lozano, bosgarren brigadako kapitaina, preso dago. Heriotza-epaiari ihes egiteko aukera bakarra etsaien eremuan ezinezko misio bati aurre egitea da. Baina espero baino arrisku handiago batek arerio berri eta ezezagun baten aurka elkartzera behartuko ditu etsaiak. Elkarrenganako gorrotoa alde batera utzi beharko dute, zonbi bihur ez daitezen.
Bunraku Antzoki Nazionala
Bunraku Antzoki Nazionala (国立文楽劇場) Osakan dagoen bunraku antzokia da, Japoniako garrantzitsuena gainera. 1984ean inauguratu zen Chūō auzoan. Japoniako Arte Kontseiluak kudeatzen du.
Egitura
Bi areto dauzka. Handiak 700 eserleku ditu eta bunraku txotxongilo antzerkiak izaten dira bertan. Areto txiki bat ere badu, rakugo eta manzai hizketaldiak eta japoniar musika emanaldiak izaten dira bertan.
Ceuthmochares australis
Ceuthmochares australis Ceuthmochares generoko animalia da. Hegaztien barruko Cuculidae familian sailkatua dago.
Sant Fruitós de Bages
Banaketa administratiboa
Zortzi herritan banaturik dago:
Novice (Texas)
Novice Texasko hiri bat da. Coleman konderrian kokatua dago. 2010ean 139 biztanle zituen, 1.25 kilometro koadrotan banatuta.
Union sportive Oyonnax rugby
Union sportive Oyonnax rugby Frantziako Ain departamentuko Oyonnax hiriko errugbi taldea da.
Mill Bay (Antrim konderria)
Mill Bay Ipar Irlandako Antrim konderrian dagoen udalerri txiki bat da, Ulster probintzian. 2011n 103 biztanle zituen.
Islandmagee penintsulan eta Larne aintzirarekin ekialdeko ertzean dago.
Oak Grove (Texas)
Oak Grove Texasko herri bat da. Kaufman konderrian kokatua dago. 2010ean 603 biztanle zituen, 5.57 kilometro koadrotan banatuta.
Colette (2018ko filma)
Colette 2018ko Wash Westmoreland ingeles zinema zuzendariaren film dramatikoa da.
Sinopsia
Sidonie-Gabrielle Colette idazle ezaguna izan zen iragan mendeko 1920ko hamarkadan. Bere liburuek zeresan handia eman zuten garai hartako gizartean, Parisen. Filmak haren biografia kontatzen du, haurtzarotik arrakasta lortu zuen arte, tartean bere gizonarekin bizitakoa: Henry Gauthier-Villars, hura ere idazlea.
Millbank (Antrim konderria)
Millbank Ipar Irlandako Antrim konderrian dagoen udalerri txiki bat da, Ulster probintzian. 2011n 93 biztanle zituen.
Agaricomycetidae
Agaricomycetidae Basidiomycota filumeko perretxikoen azpiklase bat da. Onddo zuria eta onddo beltza, kuletoa eta barrengorria bezalako espezieak barne hartzen ditu.
Boismorand
Boismorand Frantziako udalerria da, Loiret departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Boismorand udalerrian erroldatutako biztanleak 768 ziren. Familiak 291 ziren, horien artean 68 pertsona bakarrekoak ziren (21 bakarrik bizi ziren gizonak eta 47 bakarrik bizi ziren emakumeak), 107 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 107 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 9 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Taccocua leschenaultii
Taccocua leschenaultii Taccocua generoko animalia da. Hegaztien barruko Cuculidae familian sailkatua dago.
Boismorand
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 473 ziren, horien artean 352 aktiboak ziren eta 121 inaktiboak ziren. 352 pertsona aktiboetatik 321 lanean zeuden (168 gizon eta 153 emakume) eta 31 langabezian zeuden (19 gizon eta 12 emakume). 121 pertsona inaktiboetatik 64 erretiraturik zeuden, 21 ikasten zeuden eta 36 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Boismorand udalerrian 328 unitate fiskal zeuden, 875 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.228 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 35 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 ile apaindegia, 3 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Boismorand udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kristautasunaren historia
Kristautasunaren historia kristau-erlijio ari, herrialde kristauei eta kristau-sinesbide ezberdinetako kristauei dagokie, I. mende tik gaur egunera arte.
Antzinako kristautasuna
Kristautasuna Jesus en ministerioan sortu zen, judu irakasle eta sendatzailea Jainkoaren erregetza hurbila aldarrikatu eta gurutziltzatu zuten 30-33an Jerusalem en, Judea erromatar probintzian. Bere jarraitzaileek uste dute, Ebanjelioen arabera, Jainkoaren Semea zela eta hil zela jendeak bekatuen barkamena jaso dezan, hilen artetik piztu eta Jainkoak goratu zuela, eta itzuliko dela Jainkoaren erregetzaren sorreran.
Antzinako kristautasuna, oro har, elizako historialariek uste dute Jesusen ministerioarekin hasi (27-30 inguruan) eta Nizeako I. kontzilioa rekin amaitu (325). Normalean bi alditan banatzen da: Aro Apostolikoa (30–1100 inguruan, lehen apostolu ak oraindik bizirik zeudenean) eta Ante-Nizear Garaia (100–325 inguruan). Aro Apostolikorako iturri nagusia Apostoluen Eginak liburua da, baina bere zehaztasun historikoa zalantzazkoa da.
Jesusen lehen jarraitzaileak judeokristau apokaliptikoak izan ziren. Lehen kristau-komunitateak zorrozki juduak ziren, hala nola ebionitak. Lehen kristau-komunitate batzuek Jainkoaren beldurra dutenak erakartzen zituzten, hau da greko-erromatar sinpatizatzaileak, judaismo ari leialtasuna egin zioten baina konbertitzeari uko egin zioten eta, beraz, jentilen egoera mantendu zuten, jada sinagoga k bisitatu zituztenak.
Apostoluen Eginen arabera, "Jaunaren ikasleak" eta "bidearen jarraitzaileak" zirela uste zuten, eta Antiokia ko ikasleen komunitateak "kristau" izena hartu zuen lehena izan zen.
Kristautasunak hasieratik izan zuen Hebrear Biblia (Tanakh) liburu santu gisa, gero Itun Zaharra deitua. Kristautasuna Mediterraneoko herrien artean hedatu zenean, Tanakhen grezierazko itzulpena (Septuaginta) oso erabilia izan zen. Pixkanaka, Itun Berria Bibliaren bigarren zatiko kanona forma hartzen hasi zen.