cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fernando Magallaes
Fernando Magallaes —jatorrizko izen-deiturez Fernão de Magalhães — (Ponte da Barca, Minho, Portugal, 1480ko udaberria - Mactán, Filipinak, 1521eko apirilaren 27a) nabigatzailea, marinel a, militarra eta esploratzailea izan zen.
Karlos I.a Espainiako erregearen zerbitzura, munduari bira emateko asmoz abiatu zen Sevillatik 1519ko abuztuaren 10ean, bost itsasontziko espedizio baten buru, baina bidean hil zen. Espedizio hartan, Magallaes itsasartea aurkitu zuen, eta Ozeano Atlantikotik Ozeano Barera joan zen lehenengo europarra izan zen. Magallaes Filipinetako uharte batean hil zen, Maktan irlan, hain zuzen ere, indigenekin borrokan zebilela. Juan Sebastian Elkano getariarrak hartu zuen haren ordez agintea, eta 1522ko irailaren 6an Sanlúcar de Barramedara iritsita Munduari bira ematea lortu zuen. Nabigazio hau munduko lehen zirkumnabegazio a bilakatu zen.
Bizitza
Fernando Magallaes Portugal eko iparraldean jaio zen 1480ko udaberrian, familia noble batean. Ez dago argi zein den bere jaioterria, eztabaida dago zenbait lekuren artean; hala nola: Sabrosako Vila, Oportoko Se-ko fregesia, Vila Nova de Gaia eta Ponte de Barca-ren artean. Ruy de Magalhaes eta Ines Vaz Moutinho-ren semea zen. Zenbait anai-arreba zituen ere: Duarte de Sousa, Isabel de Magalhaes, Genebra de Magalhaes eta Aires de Magalhaes. Haren aita Ruy de Magalhães-ek lortu zuen bere semea Joan II.a Portugalgoaren alarguna zen Leonor erreginaren gortean morroi izan zedin. Fernando Magallaesek bi ume izan zituen: bata Rodrigo zen, oso gazte hil zena 1522an, eta bestea Carlos zen, jaiotzerakoan hil zena. Ama, berriz, Beatriz de Barbosa zen.
Beraz, bere lehen urteak Portugalgo gortean eman zituen, baina, abenturaren irrikaz, Ekialde Urrunerantz zihoan espedizio batean hartu zuen parte. Garai hartan, portugaldarrek entzute handia zuten gaur egungo Malasia, Indonesia eta Filipina aldeko lurrekiko harremanetan.
Lehenengo bidaiak
1505eko martxoan, Indiako Armada n sartu zen 25 urte zituela. Nahiz eta bere izena kroniketan ez azaldu, bertan zortzi urte igaro zituela jakiten da, baita Goan, Cochin en eta Quiloa n ere. Ekintza militar ugaritan parte hartu zuen, baita Cananor ren ere, non zauritua izan zen, eta Diu ko gudu erabakigarrian ere. Fernandok Espezieriararako (Molukak) espedizio bat proposatu zion Portugalgo erregeari, mendebaldetik joango zen bidaia bat, alegia, baina ezetza jaso zuen, Tordesillasko Itunak zioenez uharte haiek Gaztelaren eremukoak baitziren, eta Portugalek ez baitzuen gerra pizterik nahi. Tordesillasko Ituna 1494an Gaztelak eta Portugalek aita santuaren baimenarekin sinatutako akordio bat zen, mundua bitan banatu zuena: alde bat Gaztelarentzat eta bestea Portugalentzat izango ziren. Alfonso Albuquekoa gobernadore berriaren zerbitzura, 1511an Malaka ren konkistan parte hartu zuen, bere lagun eta lehengusu zenaren Francisco Serrao ren eskutik. Hiriaren konkistaren ondoren, adiskideen bideak banatu egin ziren: Magallaes, harrapatutako ondasun guztiekin eta Sumatra n erositako esklabu batekin, Enrique Malakakoa rekin hain zuzen ere, Europa ra itzuli zen.
Magallaesek Azamorreko Gudua n (Maroko) parte hartu ostean, jada hiri horretan zerbitzatzen ari zela, moroekin ilegalki salerostea leporatu zioten. 1515ean, itsasontzi portugaldar baten tripulazioan parte hartzeko eskaintza egin zioten, baina ezeztatu egin zuen. Lisboa ra itzuli zenean, karta berrienak ikasi zituen, eta Rui Faleiro kosmografo arekin batera Atlantiko-tik Ozeano Bare-ra joateko pasaia bat aztertu zuen.
1517an, Sevillan, Fernando Juan de Arandarekin, Kontratazio Etxeko faktorearekin, jarri zen harremanetan. Rui Faleirorekin batera eta Arandaren laguntzaz, Karlos I.a, Gaztelara iritsi berria zen erregeari, aurkeztu zioten proiektua. Proposamenak arrakasta handia lortu zuen, Portugalekin haserretzeko beldurrik gabe, Espezieriara joateko aukera zabaltzen baitzion Gaztelari eta horrek, seguruenik, aberastasun eta ohore handiak ekarriko baitzizkion monarkiari.
1518ko martxoaren 22an, Karlos I.ak Magallaesekin eta Faleirorekin kapitulazioak egin zituen Valladoliden; bi portugaldarrek Espezieriarako espedizioa zuzenduko zuten, betiere Tordesillasko Itunak zioenaren barnean. Erregeak, trukean, hau eskaini zien:
Adur
Adur honakoa izan daiteke:
Sobrália
Sobrália Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Fernando Magallaes
Lehenengo bidaiak
Koroak gogo handiz hartu zuen proposamena, 1500ez gero, Espezietarako Uhartetara joateko ahalegina egitekotan baitzebilen.
Munduari Lehenengo Bira
1519ko irailaren 20an, Sanlúcar de Barramedatik (Espainia) irten zen, 5 ontziz osatu espedizioan: Trinidad, Victoria, San Antonio, Concepción eta Santiago zuten izena eta Magallaes lehenengoan joan zen. Victoria izango zen itzultzea lortuko zuen bakarra.
1517an, Sevillan, Fernando Juan de Arandarekin, Kontratazio Etxeko faktorearekin, jarri zen harremanetan. Rui Faleirorekin batera eta Arandaren laguntzaz, Karlos I.a, Gaztelara iritsi berria zen erregeari, aurkeztu zioten proiektua. Proposamenak arrakasta handia lortu zuen, Portugalekin haserretzeko beldurrik gabe, Espezieriara joateko aukera zabaltzen baitzion Gaztelari, eta horrek seguruenik aberastasun eta ohore handiak ekarriko baitzizkion monarkiari.
1518ko martxoaren 22an, Karlos I.ak Magallaesekin eta Faleirorekin kapitulazioak egin zituen Valladoliden; bi portugaldarrek Espezieriarako espedizioa zuzenduko zuten, betiere Tordesillasko Itunak zioenaren barnean. Erregeak, trukean, hau eskaini zien:
1522an Sevillara iritsitako Victorian etorri ziren 18 gizonak
Kanariar uharteetan gelditu ondoren, Cabo Verde eta Sierra Leona paretik pasatu eta, abenduaren 13an, gaurko Rio de Janeiro ukitu zuten. Hegoalderantz jarraitu zuten, Rio de Platatik pasa (1516an, Juan Díaz de Solisen aurkituta zuen hau) eta, 1520ko martxoan, San Julian badiara iritsi ziren, pasabideren bat aurkituko zuelakoan esploratzeari emanez. Negua gerturatzen ari zitzaiela eta, Fernandok bertan geratzea pentsatu zuen udaberrira arte. Ez ziren Moluketara iritsi, ingurua desatsegina zen eta nabegazioaren baldintzak ez ziren onak, beraz, honek guztiak tripulazioan atsekabea sortu zuen.
Paraje beldurgarria zen hura eta janaria neurriaren neurriz zegoen. Tripulazioa haserre zegoen eta itzultzeko nahia nabaria zen. Concepcióneko kapitaina zen Gaspar de Quesada eta Juan de Cartagena, San Antonioko buru izandakoak Magallaesen aurkako konspirazio bat zuzendu zuten. Hiru ontzitan zabaldu zen mutina, baina Magallaesek lortu zuen itzaltzea. Kapitainetako bat hil egin zuten eta besteak, berriz, epaitu egin zituzten; Quesadari heriotza-zigorra esleitu zioten eta Juan de Cartagena kostan abandonatu zuten.
Gertaera horren ondoren, 1520an, Magallaes itsasartea izango zenera ailegatu ziren. Arrisku galanta izan zen hura, eremu hori oso korapilatsua baitzen. Ontzi bat zihoan aurrean biderik hoberena aurkitu nahian; ondoren, besteen bila itzultzen zen eta ezaguna zuen bide hori erakusten zien. Azkenean, lortu zuten laberinto hartatik ateratzea eta Ozeano Barerantz joan ziren; horrela deitu zion eta inongo ekaitzik ez zutelako aurkitu jarri zioten izen hori. Pixkanaka, Hegoaldeko Itsasoa, aurrez eman zitzaion izen zaharra, ahazten joan zen.
Magallaes itsasartearen eta Moluka uharteen bitarteko bidea egiten emandako hiru hilabetean, ez zuten lur izpirik aurkitu eta gosea eta eskorbutoa nagusitu zen tripulazioan. Ura usteldu egin zitzaien eta, penalidade hartan, arratoi bat ondare preziatua zen jakirik gabeko gizarte harentzako. Eskorbutoaren aiumak entzuten ziren nonahi eta gizonezko haiek biguindutako larrua edo zerrautsa jatera iritsi ziren.
Azkenean, 1521eko martxoan, Magallaesen zori txarrak atseden hartu zuen, uharte bat aurkitu zuenean. Neka-neka egindako marinelek deskantsatzeko eta jakiak biltzeko aprobetxatu zuten gune hura eta, harrituta geratu ziren bertako indigena ugari gerturatu zitzaizkienean, bisitarientzako opariak ekarriz.
Moluketan, Ekialde Urrunera iritsi zirela ohartu ziren, Kristobal Kolonen proiektua burutuz. Zoritxarrez, Filipinetako Maktan irlan Lapu-Lapu buruzagiaren indigenekin izandako borroka batean, Magallaes hil zen.
Magallaesen heriotzaren ostean, expedizioko kideek Concepcion erretzea erabaki zuten, geratzen ziren bi itsasontzietan banatuz. Trinidad itsasontziko kapitain Gonzalo Gomez de Espinosa izendatu zuten, eta Victoria itsasontziarena aldiz, Juan Sebastian Elkano.
Juan Sebastian Elkano gipuzkoarra jarri behar izan zuen espedizioaren buru eta, bere agindupean, Borneoko indigenekin harreman ona izan zuten eta biltegi bat ezartzea lortu zuten. Baliabiderik gabe eta barku bakar batekin, itsasgizonek itzultzeko bidaiari ekin zioten, portugaldarren bidetik, hori baitzen bide ezagunena; haien ihesi ibili behar izan zuten, ezkutuan jana aurkituko zuten lurrak bilatuz eta portugesen portu eta flotei alde eginez. Ozeano Indikoa gurutzatu eta Afrika ri itzulia eman ostean, Juan Sebastian Elkano k globoaren lehen zirkumnabegazio a gauzatu zuen. Hau garai hartan lorpen handia zen.
1522ko uztailean, espedizioa Sevillara iritsi zen ontzi bakar batekin: Victoria. Sevillara iristeko gogo handia zuenez, ez zen gelditu ere egin Sanlucar de Barramedan. Denera, 216 gizon hil ziren bidaian eta 18 bakarrik itzuli ziren. Haietako bat zen Elkano. Trinidad ontziko tripulazioko 55 kideetatik, berriz, 4 biziraun zuten eta 1525an iritsi ziren, beste bide batetik.
Portugaleteko herriko etxearen aurkako atentatua
Portugaleteko herriko etxearen aurkako atentatua 1987ko apirilaren 25ean herri horretako PSE alderdiko egoitzaren aurka izandako atentatua izan zen, Mendeku kolektiboa izeneko ezker abertzaleko gazte talde autonomo batek egoitza barrura molotov koktelak jaurtikiz burutu zuena. Erasoan jasandako erreduren ondorioz, María Teresa Torrado eta Félix Peña PSE alderdiko kideak hil ziren handik egun gutxitara. Herri Batasunako Mahai Nazionalak, garaiko ezker abertzaleko erakunderik nagusienak, atentatua gaitzetsi zuen eta egileen taldea Euskal Nazio Askapenerako Mugimenduaren etsaitzat jo zuen. Poliziak atentatuaren ustezko egileak atxilotu zituen eta batek egun gutxitara aurkeztu zen bere kabuz poliziaren aurrean. Ondorengo epaiketan, atentatuan parte hartu izana aitortu zuten.
Jun Uruno
Jun Uruno (宇留野 純, 1979ko urriaren 23a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Ventforet Kofu eta Roasso Kumamoto.
Fresneña
Fresneña Burgosko udalerria da, Montes de Oca eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 114 biztanle zituen.
Shankill Butchers
Euren izena biktimak torturatu eta hiltzeko erabili ohi zituzten harakin aiztoak eta ankerkeri odoltsuak burutzeagatik datorkie. Talde giroan buruzagia, Lenny Murphy, Harakin Nagusia izenez deitu ohi zuten. Gainera, euren bahiketak burutzeko Belfast hirian ohikoak diren taxi beltzak erabili ohi zituzten, hauekin katolikoen auzoetan susmorik gabe sartu eta euren biktimak bahitu, barnera sartu eta Shankill Road barruti protestantera garraiatu ohi zituzten.
Talde honek bere erasoak 1976-1978 bitartean Belfast hirian eta gauez burutu ohi zituen, hauetan gauez tabernetan ibili ondoren kaletik etxera bidean zihoazen zibil katolikoak ausaz hautatu, bahitu, torturatu eta azkenik hil egiten zituzten (normalki zintzurra moztuz). Shankillgo harakinek gutxienez hemeretzi pertsona hil zituzten: katolikoen aurkako eraso horien artean, talde paramilitar unionisten arteko mendekuetan gauzatutako biktima protestanteak ere bazeudelarik. Denbora luzez eta Shankillgo biztanleek talde honi zioten izua zela eta, bere kideak atxilotzeko zailtasunak jazo ziren, azkenik 1979an poliziak desegin zuen arte. 1982an Behin-behineko IRAk Shankillgo Haakinak taldearen buruzagia zen Lenny Murphy tiroz hil zuen.
Martin Dillon kazetariaren liburuan jartzen duenez, Lenny Murphyren taldeak "berez jada heriotza eta suntsiketaren ondorioz zaildutako herrialdea bortizkeria paramilitar izugarri baten mailara goratu zuen". Bere ohiko modus operandi delakoa Belfast hiriko auzo protestantea den Shankill Road kaleko tabernak ixtean hasi ohi zen: taxi beltz batean hiriko eremu katolikoetan barneratu eta ausaz pertsona bat bahitu ohi zuten. Bere erlijioa katolikoa zela ziurtatzean, hura basatiki torturatu eta azkenik zintzurra ebaki eta gorpua bere hartan kalean utzi ohi zuten. Modu honetan 1975ko azaroa eta 1977ko martxoaren artean gutxienez sei pertsona hil ziren.
1976an Murphy armak izateagatik espetxeratua izan zen. Maze espetxean zegoela bere taldeari hilketak burutzen jarraitzeko agindu zion, modu honetara susmoak beregan ezarri ez zitezen. Poliziak ederki lan egin beharra izan zuen taldea desegiteko, Shankill Road barrutiko komunitate protestanteko jendeak talde basati eta odoltsu honekiko beldurra eta miresmenaren arteko sentipenak baizituen, hortaz zaila zuten jendearen laguntza topatzea, baina azkenean taldearen kide gehienak atxilotu eta espetxeratuak izan ziren, taldea bera desegin zelarik. 1979an hamaika taldekidetako zortziei bizi guztirako espetxe zigorra ezarri zitzaien.
Halere, Murphy eta bi buruzagiorde prozesu hartatik libre atera ziren. 1982an 30 urte zituela Behin-behineko IRAk atentatu batean Murphy hil zuen. Azken ekintza honetan IRAk UVFko kideen laguntza izan zuela uste izan da, bai errepublikar nazionalistek zein loialista unionistek hilta ikusi nahi baizuten, batzuek katoliko nazionalisten aurka burututako erasoengatik, eta besteek loialismoari emandako ospe txarra zela eta.
1997an taldeko kidea izandako William Basher Bates ere espetxetik atera bezain azkar hil zuten.
Taldekideak
Honako hauek hainbat delitu gauzatzeagatik espetxeratutako Shankillgo Harakinak talde paramilitar loialistako kideak dira:
Victor Sarasketa
Victor Sarasketa Suinaga (Mandiola, Eibar, 1864 - ), gipuzkoar armagilea izan zen. 1906an Víctor Sarasqueta S.A. sortu zuen. Oso eskopeta onak egiten zituzten eta Alfontso XIII.a Espainiakoak errege-armagile izendatu zuen. 1912an Armeria Eskolaren sortzaileetako bat izan zen.
Österåker udalerria
Österåker Suediako udalerria da. n kokatua dago. 554,46 km² ditu eta 42,356 biztanle ditu.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Desargues (kraterra)
Desargues kraterra Ilargiko talka-krater bat da. LQ01 lau-angelukoan dago. 84,9 kilometroko diametroa du. Izena Gérard Desarguesren omenez darama. Pascal kraterraren hegoaldean eta Brianchonen hego-ekialdean dago. Kraterra Lurretik ikus daitekeenaren alboan egoteak esan nahi du oso luzea dela eskortzoa dela eta, eta zaila da haren xehetasunak Lurretik bereiztea.
Formazioa nabarmen higatu eta degradatu da denborak aurrera egin ahala, eta ertz baxua eta irregularra utzi da, geroagoko inpaktuen ondorioz birkonfiguratu dena. Ahoak lodiera nabarmena du ipar-ekialdean, eta txikiagoa hegoaldean. Azken hori hegoaldeko ertza estaltzen duen palinpsesto baten azaleko aztarna gisa agertzen da, iparraldeko ertzaren gerakin batekin kraterraren zoruan.
Ipar-ekialdean dagoen lodierak bere jatorriaren geldikina utzi du kraterraren lurrean, iparraldetik eta hego-ekialdetik hedatzen diren muino baxuen serie bat bezala. Horiek ipar-ekialdean dagoen solairuaren herena gordetzen dute, eta gainjartze-kraterren eraketaren adierazgarri dira. Desargues ekialdeko ertzean dauden krater pare batez estalita dago.
Lygodactylus miops
Lygodactylus miops Lygodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Desargues (kraterra)
Kraterraren zorua maila berean dago, eta, ziurrenik, berreraiki egin da ondorengo laba-fluxuen bidez, edo atzera egiteko andelen eta material eiektatuen bidez. Azken horiek barrualdearen jatorrizko egitura ezabatu zuten, eta kraterren ertzetan egon diren gailurren arrastoak utzi zituzten. Beste krater txikiago batzuk barautsean txertatzen dira, eta Desargues M-k protuberantzia bat eratzen du hegoaldeko ertzean, eta Desargues Ak iparraldeko ertza estaltzen du.
Krater sateliteak
Krater sateliteak krater nagusitik hurbil dauden krater txikiak dira, eta krater horren izen bera hartzen dute letra larri osagarri batekin (baita horien eraketa krater nagusiaren eraketatik independentea bada ere). Konbentzioz, egitura horiek ilargi-mapetan identifikatzen dira, eta dagokien letra krater nagusitik hurbilen dagoen ertzaren erdian kokatzen da.
Beagle (txakurra)
Beagle txakur arraza bat da, tamaina txikitik ertainera duten txakurrak dira. Foxhound izeneko txakurraren antza du, baina tamaina txikiago batean, hanka motzagoekin eta belarri luze eta leunagoekin. Nagusiki erbiak, untxiak eta beste harrapakin batzuk ehizatzeko erabiltzen den untxaria da. Detekzio-txakur gisa ere erabiltzen dira, janari debekatuak detektatzeko, mundu osoan zehar. Animalia oso azkarrak dira eta asko zabaldutako etxe-animaliak dira, beren tamaina ertainaren ondorioz, dute izaera lasaiagatik eta duten osasun-arazo gutxiengatik.
Arraza honek pertsonaia ezaguna den "ordezkari" bat izan du: Snoopy txakurra "munduko beagle ospetsuena" bezala ezagutzen den pertsonaia.
Limoi
Limoia limoiondoaren fruitua da. Zapore azidoa duenez garrazkien taldekoa da. Limoia jangarria da eta gastronomian asko erabiltzen da.
Etimologia
Persiarrek līmūn izena eman zioten eta arabiarrek ليمون (laymūn). Italieraz limone eta gazteleraz limón izanik euskaraz limoi izena hartu zen Hegoaldean. Hizkuntza gehienetan hitz honen aldaerak aurkitzen dira. Frantsesez citron esaten zaio eta hortik jaso da zitroin hitza Ipar Euskal Herrian.
Beagle (txakurra)
Jatorria
XV. mendean erreferentziak atera ziren Beagle kanalaren inguruan Juliana Bernersen Libro de San Albano liburuan. Liburu horretan, txakur txiki batzuk aipatzen ditu, erbiak ehizatzeko erabiltzen zirenak. Oraindik ez da guztiz jakin nondik datorren beagle terminoa. Pentsatzen dena da ingelesezko begle hitzetik edota aintzinako frantsesezko beigle hitzetik atera dela. Bi hitzek txikia esan nahi dute.
Nahiz eta bere jatorria Ingalaterra izan, Estatu Batuetan ere hazi egin ziren beagleak. Azken horiek, Ingalaterran hazitakoak baino txikiagoak izan ohi dira.
Limoi
Historia
Limoiondoa Asiakoa da jatorriz, eta seguru asko Txinan eta Indian aspalditik hazten da. Ondoren, Ekialde Hurbilera iritsi zen K.a. 700. urte inguruan, eta musulmanek sakratutzat hartu zuten. Arabiarrak izan ziren, hain zuzen, limoia Europara eraman zutenak.
Limoien landaketa XIII. mendetik aurrera orokortu zen Espainian eta Sizilian. Europako gainerako tokietan ordea berritasun gisa hartzen zen Pizkunde garaian oraindik. XVIII. mendean eskorbutoari aurre egiteko limoiak erabiltzen hasi ziren mariñelak eta horrek limoien kontsumoa orokortu zuen. Sizilia bihurtu zen limoi ekoizle nagusia. Palermo hiriaren inguruan ekoizten zen Conca d'Oro deitzen zioten eskualdean.
Beagle (txakurra)
Jatorria
1890an, zale talde bat Beagle Club izenekoa sortu zuen, eta geroago 1891ean, Association of Masters of Harriers and Beagle ere sortu zen. Ehiztari-talde bat zen non beagleak azeriak harrapatzeko erabiltzen zituzten.
Limoi
Erabilera
C bitamina eta azido zitrikoa ugari dituenez hainbat erabilera ditu limoiak:
Gastronomia
Usai eta zapore freskoak emateko erabiltzen da. Freskagarriak eta izozkiak egiten dira eta saltsa ugariren osagaia ere bada. Limoiaren zukua hainbat haragi eta arraini gehitu dakioke zaporea indartzeko. Limoiaren azala ere erabiltzen da elikagaien gelifikatzaile eta egonkortzaile gisa, pektina ugari baitu. Azkenik postre ugari ere egiten dira limoiarekin.
Beagle (txakurra)
Motak
1800ean Sportsmans Dictionary hiru beagle mota bereizi zituen, beren tamainaren arabera:
Limoi
Higienea eta estetika
Lurringintza industrian erabiltzen da, bai eta higiene produktuetan ere, usainkentzaileak esate baterako.
Beagle (txakurra)
Motak
Geroago, arraza klubak akordio batetara heldu ziren: tamaina bakar bat izatea, 13 hazbete eta 16 hazbete tartekoa, hau da, 33,02 zentimetroetatik 40,65 zentimetroetaraino. Horrela aurreko tamaina guztiak sartzen ziren eta ez ziren bereizketarik egin behar.
Limoi
Ekoizpena
Limoiondoa munduan gehien ekoizten diren zitrikoen artean hirugarrena da, laranjondoaren eta mandarinondoaren ondoren.
Beagle (txakurra)
Populartasuna
Beagleak munduan zehar sakabanatuta daude. Gutxi gorabehera, Estatu Batuetan 40.000 jaiotza izaten dira urtero eta beagleen kopuru totala herrialde horretan 600.000 baino gehiago da. Honek arrazoi garbi bat du: bere etxezaletasuna.
Limoi
Ekoizpena
2018. urteko datuen arabera munduan 19,4 milioi tona lima eta limoi ekoiztu ziren. %65a sei herrialde hauek osatu zuten:
Beagle (txakurra)
Osasuna
Arraza hau, 14 urteko adina lor dezake, ondo zainduta eta elikatuta baldin badago. Hala ere, osasun-arazo propio batzuk ditu hazten den heinean. Aldakako displasiaz ere kaltetzen da arraza hau, nahiz eta hain ohikoa ez izan. Gehien kaltetzen duen gaixotasuna erretinako atrofia progresiboa da. Baita ere, hernia diskalaz kaltetuta egon daiteke.
Arazoak
Nahiz eta leku txikietan primeran moldatzen diren, beagleak, beste txakur guztiak bezala, ariketa fisikoa egin behar dute. Bestela, obesitatea izatera hel ditzake.
Izaera
Beti pozik dagoen txakur untxaria da. Ingalaterran oso ospetsua izan da urte askotan, eta oraindik, horrela izaten jarraitzen du. Edozein bizilekura molda daiteke, ariketa fisiko minimo bat egiten baldin badu. Gainera, umeekin ondo moldatzen da, ez da inoiz beraietaz aspertzen, beti jarraitzen du jolasean eta haiek egiten dituzten "maltzurkeri" guztiak jasan egiten ditu, kexatu barik.
Ahotsa
Esaten da beraien ahotsa politenetarikoa eta partikularrena dela. Beagleak zaunkalari "onenak" dira.
Record tristeena
Beraien mantsotasuna, beraien izaera goxoa eta beraien tamaina perfektuaren ondorioz, txakur arraza hau esperimentu kosmetikoetarako erabiliak izan dira, laborategietan. Gutxi-gorabehera, gaur egun, urtero 100 milioi animalia esperimentuetan sartuta egoten dira.
Telebistan
Marrazki bizidunetako Snoopy pertsonaia beagle motakoa da. Charlie Brown pertsonaiarekin batera azaltzen zen Peanuts komiki tiraren barruan.
Beagle baten antza izan zuen lehendabizi, lau hanketan ibiltzen. Geroago, marrazki bizidunak zirenez, marrazki bizidun itxura gehiago lortu zuen. 1950ean argitaratu zen lehenengoz.
Txakur irekia da. Eginkizun guztietan da oso trebea, bere etxetxoaren gainean ametsetan dagoenetan behintzat. Izan ere, badauka bere etxetxoa, baina ez da sekula barruan sartzen, klaustrofobia dauka eta. Bere zaletasunik handiena golfean ibiltzea da, baita bere jabearen beisbol-taldean parte hartzea ere. Boloetan ibiltzen ere ikus dezakegu, edo mediku, abokatu, gidari, boy-scout... jantzita. Gailetak izugarri gustatzen zaizkio, kokozkoak izan ezik. Nobela-idazlea ere bada, baina ez da oso trebea ("Gaua zen, eta, hala ere, euria ari zuen...").
Snoopyren lagunik handiena Emilio txoria da, eta askotan azaltzen dira komikietan harekin hizketan. Bestalde, txakurtxo honek sekula ez du gogoratzen bere jabearen izena, eta "aurpegi biribila duen mutiko hori" edo "janaria ekartzen didan aurpegi biribildun mutiko hori" esaten dio. Alboko katuari ez dio beldurrik, baina errespetuz begiratzen dio. Komiki honen egilea Charles Schulz zen.
Balutxistan (Pakistan)
Balutxistan Pakistango probintzia bat da. Balutxistan, gainera, zabalagoa den eskualde bateko partea da, Iranen eta Afganistanen ere izen bereko eskualdeak baitaude. Horrekin duen mugaz gain, iparraldean Administrazio Federaleko Tribu Eremuak, eta ekialdean Punjab eta Sindh probintziak ditu mugakide. Hegoaldean Arabiako itsasoa dago.
Pakistango lau probintzietatik handiena da, 347.190 km2rekin, baina biztanleria txikiena du, 6,3 milioi 1994an. Hegoaldeko aldeak Makran izena du eta erdialdekoak Kalat. Hiriburua Quetta da, Afganistango mugatik gertu dago eta Kandaharrekin lotura duen errepidea du.
Historia
Balutxistanen aurkitu dira Asiako hegoaldeko lehenengo nekazaritza-guneak, horietatik lehena Mehrgarh (K. a. 6500 urtekoa).
1958 arte, Muskat eta Omango Sultanerriaren mende izan zen Balutxistango kostaldeko Gwadar hiria; urte hartan, Pakistanek milioi bat estatubatuar dolarrean erosi zuen barrendegi hori.
1970etik aurrera Balutxistango mugimendu nazionalistak indarra hartu zuen, National Awami Party alderdia buru izanik.
2013an Txinari eman zitzaion Gwadarko portua kudeatzeko ardura, kontratuz, eta merkataritza portu handi bat garatzen ari dira txinatarrak.
Damianópolis
Damianópolis Brasilgo udalerri bat da, Goiás estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Saint-Connec
Saint-Connec (bretainieraz Sant-Koneg) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Saint-Denoual
Saint-Denoual (bretainieraz Sant-Denwal) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Saint-Hippolyte (Gironda)
Saint-Hippolyte Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Hippolyte udalerrian erroldatutako biztanleak 170 ziren. Familiak 65 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 29 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 89 etxebizitza zeuden, 67 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 18 hutsik zeuden. 88 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 67 etxebizitza nagusietatik 35 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 18 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 5 etxek hiru zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 42 etxek bost zituzten. 60 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 26 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 36 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 108 ziren, horien artean 91 aktiboak ziren eta 17 inaktiboak ziren. 91 pertsona aktiboetatik 85 lanean zeuden (43 gizon eta 42 emakume) eta 6 langabezian zeuden (4 gizon eta 2 emakume). 17 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Hippolyte udalerrian 65 unitate fiskal zeuden, 168 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.331,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2000. urtean Saint-Hippolyte udalerrian 25 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Aplonis fusca
Aplonis fusca Aplonis generoko animalia zen, jada iraungia. Hegaztien barruko Sturnidae familian sailkatzen zen.
Zuzentzaile (argipena)
Zuzentzaile hitzak adiera zenbait ditu:
Aspe (Bearno)
Aspe (Aspa, Vath d'Aspa, Tèrra d'Aspa; Aspe, Vallée d'Aspe) Pirinioetako harana da, Bearnon kokatua. Pirinioetako Parke Nazionalaren atarietako bat da.
Geografia
Bearno Garaia (Pirinioetako eremua) osatzen duten hiru bailaretako bat da, Ossaukoarekin eta Baretosekoarekin batera. Aspeko uhaitzaren ibilbideari jarraiki, 40 km-ko luzera du haranak, Escot herrian hasi eta Somporteko mendateraino (1662 m). Hortik landa, Aragón ibarra hasten da (Huesca, Espainia).
13 udalerrik osatzen dute. Iparraldetik hegoalderako zentzuan zerrendatuta : Escot, Lourdios-Ichère, Sarrança, Bedous, Osse-en-Aspe, Aydius, Accous, Lees-Athas, Laskun, Cette-Eygun, Etsaut, Borce eta Urdos.
Ez da haran batere populatua (2.500 biztanle inguru ditu).
Atlántida (Hondurasko departamendua)
Atlántida Hondurasko 18 departamenduetako bat da. Bere hiruburua La Ceiba da. Atlántidak 4.251 km²ko azalera du eta 2005eko kalkuluen arabera 372.532 biztanle inguru bizi dira.
Udalerriak
Departamendua 8 udalerritan banatzen da:
Cabaj-Čápor
Cabaj-Čápor Eslovakiako udalerri bat da, Nitrako barrutian kokatuta. 34,42 km²ko azalera du eta 4181 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1113. urtekoa da.
Odol-analisi
Odol-analisia odolaren azterketa fisiko-kimikoan datza, gizabanako baten hainbat gaixotasun antzeman ahal izateko edo bere organoen funtzionamendua aztertu ahal izateko. Odola besoaren zain batetik atera ohi da, xiringa esteril baten bidez.
Balio handiko tresna diagnostikoa da odol-analisia. Sarritan, hori da sendagileak eskatzen duen lehenengo froga analitikoa gaixotasun bat hauteman ahal izateko. Pazienteak, eskuarki, baraurik dago odola ateratzen zaionean, elikagaiak hartzeak parametro biokimiko batzuk (glukosa, triglizeridoak...) aldatzen dituelako.
Parametroak eta maila normalak
Odol-analisi batek aztertzen dituen ohiko parametroak beheko tauletan agertzen dira. Bertan, kontzentrazio normalak azaltzen dira, eta baita hainbat gaixotasunek sortzen dituzten aldaketak maila horietan:
Beste azterketa batzuk
Goian aipatutako parametroez gain, odol-analisi baten bidez gauza gehiago jakin daitezke:
Froideville (Jura)
Froideville Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Juan Bautista Arismendi
Juan Bautista Arismendi (La Asunción, 1775eko martxoaren 15a - Caracas, 1841ko ekainaren 22a) militar espainiar izan zen eta ondoren venezuelarra, Venezuelako Armadako ofiziala eta Venezuelako Independentziaren prozerra, Luisa Cáceres Díaz de Arismendi heroiaren senarra.
Froideville (Jura)
Biztanleria
2007an Froideville udalerrian erroldatutako biztanleak 71 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Juan Bautista Arismendi
Biografia
Gurasoak Miguel Arismendi Marcano eta Maria Subero de Ibáñez de Eguía Alfonzo izan zituen. Aita, jatorriz euskalduna, Milizietako Kapitaina, Alguacil Nagusia, Fiel Ejecutor, Regidor y Santa Hermandad de La Asuncióngo alkate izan zen. 1785 eta 1788an bizileku-epaiketak ere egin zituen. 1791ko azarorako, justizia nagusia eta Iparraldeko Armen Komandantea (Santa Ana) zen, ondoren bere seme Juan Bautistak bete zuen kargua.
Froideville (Jura)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 49 ziren, horien artean 35 aktiboak ziren eta 14 inaktiboak ziren. 35 pertsona aktiboak lanean(20 gizon eta 15 emakume) zeuden.. 14 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden2 saltokiak bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresenak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen.
2000. urtean Froideville udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Daiki Tamori
Daiki Tamori (田森 大己, 1983ko abuztuaren 5a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Ehime FC eta Kyoto Sanga FC.
The Village (2004ko filma)
The Village (euskaraz Herria) 2004ko M. Night Shyamalan indiar zinema zuzendariaren suspensezko filma bat da.
Jatorrizko soinu banda onenaren Oscar Sarirako izendatua izan zen.
Argumentua
1897ko AEBtako Pennsylvania estatuko basoz inguratutako herrixka batean girotua dago. Bertako herritarrak ende xumeak dira, nahiz eta bizimodu apala izan, pozik bizi direlarik. Halere, tentuz egon behar dira, basoan heuren herria suntsitu nahi duten izaki misteriotsuak baidaude. Zorionez, izaki horiek eta herritarren arteko akordioa dago, alde banak bere lurraldea errespetatuz. Baina herritar batek zauri larri bat jasatean, norbaitek basoa zeharkatu eta zauritua sendatuko duen sengaiaren bila joatea erabat derrigorrezkoa izango da... honek herritarren eta basoko biztanleen arteko akordioa hauts dezakelarik.
Hirundichthys ilma
Hirundichthys ilma Hirundichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Exocoetidae familian sailkatzen da.
Leon Shamroy
Leon Shamroy (New York, - Los Angeles, ) estatubatuar zinema argazkilaria izan zen. Charles Langekin batera, historian Argazkigintza onenaren Oscar Saria lortzeko izendapen gehien izandako argazkilaria izan da. 50 urteko bere ibilbidean, 18 izendapen izan zituen, lau alditan irabaziz.
Iaciara
Iaciara Brasilgo udalerri bat da, Goiás estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Víctor Andrés Belaúnde
Víctor Andrés Belaúnde Diez Canseco (1883ko abenduaren 15a - 1966ko abenduaren 14a) Peruko diplomazialaria izan zen, Nazio Batuen Batzar Nagusiko (1959-1960) hamalaugarren saioa eta larrialdiko laugarren saio berezia zuzendu zuena.
Värmdö udalerria
Värmdö Suediako udalerria da. n kokatua dago. 2980,11 km² ditu eta 41,321 biztanle ditu.
Víctor Andrés Belaúnde
Biografia
Belaúnde Arequipan (Peru) jaio zen. San Vicente eta San Jose Eskolan (Colegio San José) bertan bere hezkuntza goiztiarra jaso ondoren, Arequipako San Agustin Unibertsitate Nazionalean Zuzenbidea ikastea erabaki zuen eta gero Limako San Markoseko Unibertsitate Nazionalean ikasketak amaitzera aldatu zen. Zuzenbidean lizentziatzeaz gain, zientzia politikoetan eta administrazioan eta literaturan doktoretzak ere lortu zituen 1911n.
Värmdö udalerria
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Víctor Andrés Belaúnde
Biografia
Belaúnde-k bere ibilbide profesionalean izan zituen karguen artean honako hauek zeuden: Peruko Kanpo Harremanetarako Ministerioko Mugen Fitxategiko idazkaria, Espainiako eta Argentinako misio diplomatikoko idazkari, Brasilgo mugako negoziazioetan aholkularia, Alemania (1914) eta Bolivia (1945), Idazkari Plenipotentiarioa Uruguaiko 1919an, Kolonbia 1934an eta Suitzan 1936an, Peruko ordezkaritzako presidentea Nazioen Ligaaren aurrean, orduan San Frantzisko Gutuna izenpetuz. Nazio Batuen Erakundearen sorrera ekarri zuena, Nazio Batuen Batzar Nagusiko presidentea ere izan zen (1959), pro tempore errektorea (1946-1947) eta, azkenik, Peruko Unibertsitate Katolikoko errektorea (1965).
Erbesteratu bitartean Ameriketako Estatu Batuetako hainbat unibertsitatetan zehar Hispano-Amerikako kulturari buruzko eskolak eman zituen, hala nola Columbia Unibertsitatea, Miamiko Unibertsitatea (honoris causa doktorea) eta Chicagoko Unibertsitatea. 1930ean, historia diplomatikoari buruzko Albert Shaw hitzaldiak eman zituen Johns Hopkins Unibertsitatean. 1944. urtean Arteen eta Zientzien Ameriketako Estatu Batuetako Akademiako Atzerriko Ohorezko Kide aukeratu zuten
New Yorken hil zen.
Familia
Victor Andrés Belaúnde Peruko familia politiko nabarmen bateko kidea zen. Fernando Belaunde Terry bere iloba bi aldiz izan zen presidente; bere anaia Rafael Belaunde Diez Canseco lehen ministroa izan zen 1945-1946 bitartean; eta bere aitona Pedro Diez Canseco ere hiru aldiz izan zen presidente.
Mendoza (Argentina)
Mendoza Argentinako hiria da, Mendozako probintziaren hiriburua.
2001ean ia 111.000 biztanle zituen.
Ardo ekoizpen handia dute hiriak eta inguruak.
Inguru naturala
Andeen ondoan egonda, Aconcagua mendira (6.959 m) irits daiteke Mendoza hiritik.
Dolus-d'Oléron
Dolus-d'Oléron Frantziako udalerria da, Itsas Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Dolus-d'Oléron udalerrian erroldatutako biztanleak 3.156 ziren. Familiak 1.459 ziren, horien artean 465 pertsona bakarrekoak ziren (163 bakarrik bizi ziren gizonak eta 302 bakarrik bizi ziren emakumeak), 565 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 346 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 83 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 4.148 etxebizitza zeuden, 1.500 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2.581 bigarren erresidentzia ziren eta 67 hutsik zeuden. 3.443 etxeak ziren eta 329 apartamentuak ziren. 1.500 etxebizitza nagusietatik 1.056 bere jabearen bizilekua ziren, 401 alokairuan okupaturik zeuden eta 44 doan lagata zeuden; 20 etxek gela bat zuten, 95 etxek bi zituzten, 355 etxek hiru zituzten, 450 etxek lau zituzten eta 579 etxek bost zituzten. 1.210 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 776 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 597 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.868 ziren, horien artean 1.317 aktiboak ziren eta 551 inaktiboak ziren. 1.317 pertsona aktiboetatik 1.150 lanean zeuden (614 gizon eta 536 emakume) eta 167 langabezian zeuden (61 gizon eta 106 emakume). 551 pertsona inaktiboetatik 306 erretiraturik zeuden, 97 ikasten zeuden eta 148 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Dolus-d'Oléron udalerrian 1.516 unitate fiskal zeuden, 3.206 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.067 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 258 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 4 janari enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 46 eraikuntza enpresak ziren, 70 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 23 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 6 finantziazio enpresak ziren, 21 higiezinen enpresak ziren, 26 zerbitzu enpresak ziren, 24 administrazio publikoko enpresak ziren eta 19 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Rafael Urdaneta
Rafael José Urdaneta Farías (Maracaibo, Venezuelako kapitaintza nagusia, 1788ko urriaren 24a - Paris, Frantzia, 1845eko abuztuaren 23a) Venezuelako militar eta politikari bat izan zen, Venezuelako Independentziaren prozerra, "Simon Bolivarri leialena" eta Kolonbia Handiko seigarren presidentea.
Dolus-d'Oléron
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 81 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 1 funeraria, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 9 igeltseroak, 10 margolariak, 6 zurginak, 4 iturginak, 10 argiketariak, 5 eraikuntza enpresak, 7 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 12 jatetxeak, 6 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 24 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 3 okindegiak, 2 harategiak, 5 arraindegiak, 2 arropa dendak, 1 zapata-denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 altzari denda zen, 3 kirol-dendak, 1 bitxi-denda zen eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean Dolus-d'Oléron udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 192 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta 2 anbulantzia zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Serrano (zaldi arraza)
Serrano zaldia, gazteleraz "caballo serrano", Espainiako bertako zaldi arraza bat da. Bere tamaina zein gainontzeko ezaugarriengatik serrano zaldia ponien sailkapen taldean sartzen da.
Fresno de Rodilla
Fresno de Rodilla Burgosko udalerria da, Alfoz de Burgos eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 50 biztanle zituen.
Viam
Viam Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Corrèze departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Serrano (zaldi arraza)
Garai historikoetan bere zabalpen gunea Guadarramako mendilerroa hartzen zuen. Bere tamain zein ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean sartzen da. Aldi berean serrano zaldia Iberiar penintsulako mendiko behoken arraza eta azpiarraza multzoan kokatzen da. Hauetako arraza gehienak gaur egun desagerturik daude. Bereziki joan den mendearen bigarren partean suertatu zen arrraza hauen iraungitze orokorra.
Viam
Biztanleria
2007an Viam udalerrian erroldatutako biztanleak 118 ziren. Familiak 48 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Serrano (zaldi arraza)
Zaldi arraza hau ondo deskribatuta izan zen XIX. mendean. Orduan zaldi hauek nahiko arruntak ziren. XX. mendean serrano zaldiaren populazioa asko murriztu zen ia desagertu arte, Penintsulako mendietako behoken arrraza eta mota guztien kasuan bezala.
Dmitryivanovita
Dmitryivanovita oxido motako minerala da.
Serrano (zaldi arraza)
Ia galtzear zegoenean, 2001. urtean, Madrilgo Erkidegoak arraza berreskuratzeko egitasmoa abiatu zuen.
Etimologia
Arrazaren bertako izenak gazteleraz Serrano, Serranillo eta Gabarrero dira.
Viam
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 118 etxebizitza zeuden, 54 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 58 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 113 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 54 etxebizitza nagusietatik 47 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 5 etxek hiru zituzten, 20 etxek lau zituzten eta 27 etxek bost zituzten. 43 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 26 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 19 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Tigranes I.a Armeniakoa
Tigranes I.a Armeniakoa (Տիգրան Առաջին), Armeniako errege izan zen K.a. 115 eta K.a. 95 bitartean. Artavasdes I.ak ez zuen oinordekorik utzi eta bere anaia Tigranes igo zen Artaxidar dinastiaren tronura. Historialariren batzuk, Tigranes II.a Handia Tigranes I.aren semea zela uste dute, eta ez Artavasdes I.arena.
Viam
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 69 ziren, horien artean 45 aktiboak ziren eta 24 inaktiboak ziren. 45 pertsona aktiboetatik 43 lanean zeuden (23 gizon eta 20 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 24 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Viam udalerrian 55 unitate fiskal zeuden, 119 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.525 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
2000. urtean Viam udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 970 hektarea erabiltzen.
Lygodactylus montanus
Lygodactylus montanus Lygodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Linux Fundazioa
Linux Fundazioa (The Linux Foundation) irabazi asmorik gabeko partzuergo teknologiko bat da, Linuxen erabilera bultzatzea helburua duena. Free Standards Group (FSG) eta Open Source Development Labs (OSDL) elkartzetik sortu zuren 2007ko urtarrilaren 21ean. Bi partzuergo horiek helburu berberak zituzten: GNU/Linux sistema eragilerako merkatua egokitzea eta hardware eta software osagaiak estandarizatzea.
Talismania bussingi
Talismania bussingi Talismania generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Alepocephalidae familian.
Linux Fundazioa
Hasierako 70 kideen artean software eta hardware banatzaileak daude, hala nola, Hewlett-Packard, IBM, Novell, Oracle eta Red Hat, besteak beste.
Sainte-Thérence
Sainte-Thérence Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Sainte-Thérence udalerrian erroldatutako biztanleak 200 ziren. Familiak 84 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 28 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren.
Pascal (kraterra)
Pascal kraterra Ilargiko talka-krater bat da. LQ01 lau-angelukoan dago. 108 kilometroko diametroa du. Izena Blaise Pascalren omenez darama. Desargues krater higatuaren iparraldean dago, eta Brianchonen ekialdean. Pascal Carpenter kraterra aurkituz lokaliza daiteke, eta gero gainazala ipar-mendebalderantz jarraituz linboari jarraituz.
Krater sateliteak
Krater sateliteak krater nagusitik hurbil dauden krater txikiak dira, eta krater horren izen bera hartzen dute letra larri osagarri batekin (baita horien eraketa krater nagusiaren eraketatik independentea bada ere). Konbentzioz, egitura horiek ilargi-mapetan identifikatzen dira, eta dagokien letra krater nagusitik hurbilen dagoen ertzaren erdian kokatzen da.
Sainte-Thérence
Etxebizitza
2007an 138 etxebizitza zeuden, 85 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 26 bigarren erresidentzia ziren eta 27 hutsik zeuden. 134 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 85 etxebizitza nagusietatik 69 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 48 etxek bost zituzten. 66 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 35 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 44 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 121 ziren, horien artean 92 aktiboak ziren eta 29 inaktiboak ziren. 92 pertsona aktiboetatik 83 lanean zeuden (49 gizon eta 34 emakume) eta 9 langabezian zeuden (2 gizon eta 7 emakume). 29 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Sainte-Thérence udalerrian 84 unitate fiskal zeuden, 211,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.643 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 1 informazio eta komunikazio enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina, 1 iturgina eta 1 jatetxe.
2000. urtean Sainte-Thérence udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 749 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.