cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Muscicapa griseisticta
Muscicapa griseisticta Muscicapa generoko animalia da. Hegaztien barruko Muscicapidae familian sailkatua dago.
Georges Boulanger
Georges Ernest Jean-Marie Boulanger (Rennes, 1837ko apirilaren 29a - Ixelles, Belgika, 1891ko irailaren 30a) jeneral eta politikari bat izan zen. Kabilian, Italian eta Kotxintxinan izan ondoren, Frantzia eta Alemania arteko gerran (Frantzia-Prusiar Gerra) hartu zuen esku (1870-1871) eta, Tunisiako oste kolonialen buru izan ondoren, Gerrako ministro izendatu zuten 1886an.
Charles Fourier
Charles Fourier (Besançon, 1772ko apirilaren 7a - Paris, 1837ko urriaren 10a) frantses filosofoa izan zen, Robert Owen eta Saint Simonekin batera sozialista utopiko nabarmenetako bat. Berak asmatutako grinen erakarpenen teoria irudimentsuan oinarrituta, gizartea errotik aldatu eta era harmoniatsuan antolatzeko proposamenak egin zituen, giza harremanak, hezkuntza eta ekonomia (bereziki nekazaritzan eta artisautzan oinarrituta). Horretarako, falansterio izeneko komunitateak asmatu eta zehatz-mehatz deskribatu zituen. Falansterioetan lana aldakorra eta erakargarria izango zen eta giza harremanak libreagoak. Bere ideien inguruan, jarraitzaile multzo handia osatu zen eta Frantzian, Britainia Handian eta Estatu Batuetan abian jarri ziren komunitate batzuk, Fourierek berak begi onez ikusi ez zituenak, baina azkenean denak etorri ziren behera. Beste sozialista utopikoei ere kritikak egin zizkien.
Ibiraçu
Ibiraçu Brasilgo udalerri bat da, Espírito Santo estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Juan Garai
Juan Garai (Urduña?, 1528?- Punta Gorda, Santa Feko probintzia, 1583) militar, esploratzaile eta konkistatzaile izan zen, jatorri bizkaitarra ei zuena. Hego Amerikako zati atlantikoaren antolamenduan garrantzizko rola izan zuen. Andaluzia Berriko gobernazioan izan zuen jarduketa aipagarria da, bai eta 1573an Santa Fe hiria fundatzeagatik bere lehen kokalekuan. Honen ondorioz, hurrengo urtean Santa Fe hiriko gobernamenduko teniente izendatu zuten, 1577ean Asunción-eko gobernamenduko Teniente Orokorra izendatuko zuten geroago. Hala, lurraldeko gobernatzaile izanik, 1578. urtetik aurrera Buenos Airesko hiria fundatu zuen 1580ean, Ciudad de la Trinidad izenarekin, Pedro Mendozak 1536. urtean gotorleku bat sortu zuen lekuan, Real de Nuestra Señora Santa María del Buen Ayre izenekoa.
Familiaren jatorria eta lehen urteak
Juan Garai 1528an jaio zen ez dakigun hiri batean, Espainiako iparraldean nonbait. Izan ere, bere jaiolekua zein izan zen auzia polemikoa da; batzuen ustez Urduñako hiria izan litekeen bitartean (Bizkaia, Hego Euskal Herria), beste batzuek Junta de Villalba de Losa jartzen dute jaioleku modura (Burgos, Gaztela eta Leon). Bi herriak, halaber, Gaztela Zaharreko parte edo honetatik oso gertu daudela kontuan harturik, Juan Garaik bere burua "bizkaitar" modura definitzea klabea izan liteke. Halere, aipatu beharrekoa da ez Losan eta ezta ere Urduñan ere ez dela aurkitu bere izena aipatzen duen bataio-federik
Ezer gutxi dakigu Juan Garairen lehen urteen inguruan. Jaiolekua zein den zalantzazko kontua bada, jaioteguna eta urtea bera ere eztabaidagarri dira. Ez dakigu bere jaioteguna zein den zehatz-mehatz, 1527ko abenduaren eta 1529ko urtarrilean kokaturikoa seguruenik, askotan 1528. urtean agertzen delarik. Bere izena harturik eta antroponimian oinarrituz, agian, Juan Garai 1528ko ekainaren 24an jaio zen, bere aitaren zein aitaordearen izena jaso ez zuenez (ezta aitonena ere), nobleen leinuetan ohikoa zena, Joan Bataiatzailearen egunean (ekainak 24) jaioa zela pentsa daiteke.
Juan Garai Urduñan jaio zela defendatzen duen bertsioaren arabera, 1535ko urriaren 7an, Urduñan gertatu zen sute handi baten ondorioz, Garairen familia Burgoseko Losara aldatu ziren, non bere osaba Pedro eta bere emaztea zen Catalina Uribe y Salazar beste etxe batzuen jabe ziren.
1543an, Juan Garaik 15-16 urte zituela, bere amaldeko familiarekin Peruko Erregeorderrira joan zen, bere osaba zen Pedro Ortiz de Zárate Limako Entzutegiko epaile izendatu zutelako Blasco Núñez Vela erregeorde berriarekin, Karlos I.aren ordenantza ezagunak zituena; hala nola, Lege Berriak, 1542ko azaroaren 20an berretsiak izan zirenak, Bartzelonan. Lege Berri hauen helburu, halaber, Amerikan bizi ziren indigenen bizi-kalitatea hobetzea zen, bai eta Peruko Gerra Zibilean zehar Pizarroren aldekoei enkomiendak kentzeko agindua helaraztea ere.
Peruko Erregeorderrira iristea
Juan Garai eta bere amaldeko familia (bere izeba-osaba Pedro eta Catalina, bai eta hauen semeak ziren Pedro Ortiz de Zárate, Ana de Salazar eta Francisco de Uribe txikia) Amerikarantz itsasoratu ziren 1543ko azaroaren 3an, Sanlúcar de Barramedako portutik.
Geldialdi bat Kanariar Uharteetan egin ostean, Ozeano Atlantikoa gurutzatu zuten, bai eta Karibe Itsasoa ere, 1544ko urtarrilaren 10ean Nombre de Dios-eko portura iritsiz, Ertainamerikan. Ostean, behin lehorreraturik, Panamá-ko hirira joan ziren. Oso jakinak ez diren zergatik batzuen ondorioz, Ortiz de Zárate familia Hego Amerikarako iristea atzeratu zuten, Ozeano Baretik iritsiz Limara, 1544ko irailaren 10ean.
Cophoscincopus senegalensis
Cophoscincopus senegalensis Cophoscincopus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Juan Garai
Peruko Erregeorderrira iristea
1547ko martxoan osaba hilko zaio, bere alaba zen Ana de Salazarrekin ezkonduko den Blas de Soto suhiaren bisita jaso ostean, Pizarroren anai sabelkidea izango dena. Testuinguru gatazkatsu horretan Garaik Martín de Robles euskalduna ezagutuko du, Garairekin egon zena bere osaba hil eta hurrengo egunetan. Izan ere, Garai zer egin jakin gabe zegoen, babesgabe. Hala, Martín de Robles-ek matxinatuen aurka agertzeko konbentzitu eta soldadu on bar bihurtu zen Garai.
Tucumán-eko kolonizazio-kanpainak
1549. urtean, Juan Garai Juan Núñez de Pradoren espedizioaren parte izango da, Tucumán-eko Gobernadore (gaur egungo Argentinan) izendatu ostean. Espedizio hau, halaber, Limako Entzutegiko buru zen Pedro de la Gascak eskaturikoa zen.
Núñez de Prado, gobernadore izan baino lehen Potosí-ko alkate izan zena, 1550. urtean "El Barco I" izeneko hiria sortu zuen, gaur egungo Argentinako Santiago del Estero hiriaren lehen asentua izango dena. Hala ere, 1551ko maiatz eta ekain artean ipar-mendebalderantz mugitu zuen asentu hau, Calchaquí ibaiaren arrotik gertu, seguraski gaur egungo San Carlos hiritik gertu (Salta, Argentina). Bigarren asentu honi "El Barco II" modura ezagutuko zaio. Aldaketa honen atzean, Txileko Gobenadore zen Pedro de Valdiviarekin gertaturiko ezinegonak zeuden, bere bigarrena zen Francisco de Villagra bidali zuena arazoa konpontzeko.
1552ko ekainean, Entzutegiko epaileek Jurien lurraldera bideratuko dituzte (Argentinan ere). Hala, Dulce Ibaiaren arroan "El Barco III" sortuko da, gaur egungo Santiago del Esteroko probintzian (Argentina). Hala ere, 1553an, lehen aipaturiko arazo jurisdikzionalak zirela eta, Núñez de Prado eta bere gizon batzuk Francisco de Aguirrek harrapatu zituen, El Barco III-n. Hala, azkenean, asentu final bat burutu zen gaur egun dagoen lekuan, Santiago del Estero del Nuevo Maestrazgo hiria sortuz (gaur egungo Santiago del Estero Argentinako hiria).
Juan Garai ez zuen Agirrek atxilotu, nahiz eta Txilera pasa ejerzituaren hornitzaile gisa. Núñez de Prado, Txilen atxiloturik zegoela, Peruko erregeordeari apelatu eta Entzutegiko epaileen epaiaz, Limara eramana izan zen, han epaitua izateko. Ostean, Núñez de Pradori arrazoia eman eta gero, liberatua izan zen eta 1555. urteko otsailaren 13ko Errege Hornikuntzaren bidez Tucumán-eko gobernadore berrizendatua izan zen, Aguirrek bota zuen postua berreskuratuz.
Charcas-eko probintziarako bidaia
1556an Garai Potosíra joango da bizitzera, Calchaquíen Legen Gudua baino lau urte lehenago. Potosín, berriro ere bere amaldeko familiarekin, bereziki bere amaldeko osaba ere zen Juan Ortiz de Zárate.
Azken data honetatik aurrera, Garaik bere ekintzak Charcaseko probintzian burutuko ditu (gaur egungo Bolivia), non erregeordearen seme zen García Hurtado de Mendozak (etorkizunean Txileko Gobernadore izango dena) bertatik Ozeano Barerako bide bat marratzeko lana eman zion, "Hiri Inperialaren" merkataritza sustatzeko. Helburu honekin, 1541ean (apirilaren 25ean) Lucas Martínes Vegaso-k sortutako Arica hirian portu bat eraikitzea agindu zuen.
1557an, Martín Roblesen heriotza eta gero, Garai, jada kapitaina, Andrés Manso-ren konkista-espedizioan sartu zen, "Villa de la Plata"tik haratagoko lurraldeak jendeztatzeko helburuarekin. Hala, Garai Santo Domingo de la Nueva Roja hiriaren jaiotza ikusiko du, Parapetí Ibaiaren ezker-ertzean eta "Bañados de Izozog" izeneko hezegunetik gertu. Hiri honek, hala ere, soilik zazpi urtez iraun zuen, bertako chiriguanoek hiria suntsitu zuten arte. Testuinguru honetan ezagutuko du Garaik Ñuflo de Chaves, Mansorekin zituen arazo jurisdikzionalak zirela eta, konkistak atzeratzen hasi zirela.
1558 aldera, Asunción-era joango da (Paraguai), bertan ezkontzeko, bere izena zuen seme bat zuela aitortu ostean (ama bertako manceba bat zen). Bertan, bere lehen alaba jaioko da: María Garai, 1559. urtean.
Yuki Hamano
Yuki Hamano (濵野 勇気, 1978ko ekainaren 23a - ) Japoniako futbolaria da.
Juan Garai
Charcas-eko probintziarako bidaia
Chavesi dagokionez, bere 158 soldaduekin batera, chiquitoen eskualdera joan zen, 1559ko abuztuaren 1ean Nueva Asunción edo "La Barranca" hiria sortzera, Guapay Ibaiaren eskuineko ertzean. Kasu honetan ere, hiriak soilik bost urte iraungo ditu, chiriguanoek hiria suntsitu arte, bai eta Nueva Asuncióneko biztanleak ekialdera, 170 kilometrotara, kokaturik zegoen hiri berri batera bideratuz (gaur egungo Santa Cruz la Vieja).
Yuki Hamano
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kataller Toyama.
Juan Garai
Charcas-eko probintziarako bidaia
Honen ostean, Manso eta Chaves Limarantz joango dira 1559ko amaieran, Andrés Hurtado de Mendozari, Peruko erregeordea, euren berezko eskubideak errespetatzea eskatuz. Jaramonik egin ez eta 1560. urtean bere semea zen García Hurtado de Mendoza lurralde berriaren administradore izendatuko du (Moxos-eko Gobernazioa; etorkizuneko Santa Cruz de la Sierrako zein Chiquitos-eko Gobernazioa k barneratzen zituena). García Hurtadok, gainera, Ñuflo de Chávez ordezkari modura izendatu zuen, bera Txilen bizi zen bitartean Gobernadorearen lana egin zezan.
Andrés Manso, erregeordearen sententziarekin haserre, aipaturiko sententzia aurkaratu eta La Plata hirira eraman zuten atxiloturik. Hala ere, bertan oso denbora gutxi pasa zuen, La Platako alkateak lagunduta, bertatik ihes egin zuelako. Behin aske, beste hogei soldaduekin batera matxinada bat prestatzen hasi zen, Garai bertan sartu ez zelarik, Mendoza erregeordearekiko fidela zelarik.
1561eko otsailaren 26an, Garaik, Ñuflo de Chaves-ekin batera lehen Santa Cruz de la Sierraren sorreran parte hartuko du (gaur egungo San José-tik 56 kilometrotara kokaturik, hego-mendebaldera). Hasiera honetan Llanos de Chiquitos-en egongo da kokaturik, Garai kabildoko errejidore bilakatuz eta bere eskutan bere indio-enkomienda propioa lortu zuelarik.
Hiri berri honetan, bere emaztearekin, gutxienez, bi seme-alaba eduki zituen: Jerónima eta Juan Garai "legitimoa". 1568ko erdialdean, berriro ere Asunciónerantz joko du, bere emaztearekin eta lau semen-alabekin (hiru seme-alaba legitimoak eta 13 urteko lehen semea). Asunciónerako bidaian, Ipar Chaco-a gurutzatu behar izan zuten, Guaicurúen lurralde zena; eta, ondorioz, oso arazotsua.
Gobernazioko aguazil nagusia eta Santa Fe hiriaren sorrera
1567an, amaren aldeko osaba zen Juan Ortiz de Zárate kapitaina Peruko erregeordearen barne-interino izendatu zuten, 1564ko urriaren 19an Río de la Plata eta Paraguaiko zazpigarren Gobernadore izatetik utzi zuenean (Francisco Ortiz de Vergara ordezkatuz), Felipe de Cáceres-ek ordezkatuko diolarik. Era berean, Felipe de Cáceresek Juan de Garai kapitain izendatu zuen, "Paraguaiko probintziara jendea ekartzeko" eskaria egin ziola.
Juan Garai, Asuncionerako bidaian zegoela (1568ko abenduaren 11ean Asunciónera iritsi ziren), urte berdineko abenduaren 8an Río de la Platako aguazil nagusi izendatuko dute.
Guayrá-n Villa Rica sortzeko agindua, Melgarejo-ri
Aguazil nagusi bezala, 1569ko urtearen amaieran, Ruy Díaz de Melgarejo kapitainari hiri bat sortzeko agindua emango dio, hiriaren izena Villa Rica del Espíritu Santo izango zelarik, Tordesillasko Itunetik kanpo geratutako lurraldeetako lur espainolak finkatzeko, bai eta urre-mina baten ustea frogatzeko ere.
Aipaturiko kapitaina Asunciónetik atera zen Guayrárantz. Behin Ciudad Real-en, 40 gizonekin batera hiria sortzera atera zen, 1570ko maiatzaren 14ean, Ciudad Real del Guayrátik 60 leguatara. Hau, leku probisionala, Piquiri eta Ivai Ibaien artean kokatuko da, non lehenik eliza eta gotorleku bat eraikiko diren, ostean herrixka marratzeko. Ur-minak aurkitu ez ziren arren, burdin-hobi bat aurkitu zen.
Garairen Paraná Ibaian zeharreko espedizioa
1573ko apirilaren 3an, Martín Suárez de Toledo, Río de la Plata eta Paraguaiko Barne-Gobernatzaile bezala, Garairi eskatu zion Paraná Ibaian gora espedizio bat burutzeko, Asunción hiria metropoliarekin zein itsasoarekin komunikazioak hobetzeko. Modu honetan, inguruneko 80 bertakoekin espedizio bat antolatu zen brigantin batean, bai eta bestelako itsasontzi txikiagoetan, zaldiak, bestelako 75 bertako (guaraníak) eta 9 espainol. Bi taldetan banatuko zen espedizioa, bat Paraná Ibaian zehar (buru Juan Garai zela) eta beste bat lehorretik, buru Francisco de Sierra zelarik, ibaiaren ezker-ertzetik igoko zela, Chaco-ko basoko gune arriskutsuak saihestuz. Era berean, lurrez, orgak, ganadua, zaldiak eta bestelako elementu fundazionalak eramango ziren.
Garai Asunciónetik aterako da 1573ko apirilaren 14ean, Francisco de Sierra hilabete batzuk lehenago atera zen bitartean. Gainera, Súarez de Toledo Gobernatzaileak, San Cristóbal de la Buenaventura itsasontziaren eskolta Ruy Díaz de Melgarejo eta bere ezker-eskua zen Espinosa kapitainari, non Felipe de Cáceres atxikoturik zeramaten, Pedro Fernández de la Torre apezpikuak deklaratu zuena, Gorteen aurrera eramanez.
Suárez de Toledoren hitzetan, Juan Garaik hurrengoa zeraman: [...] muchas armas y municiones e mucho número de caballos, bastimentos, ganados, plantas, semillas, gente de servicio, fragua e todos los demás pertrechos necesarios.
Bi taldeak "La Punta del Yeso" izeneko leku batean aurkituko dira, gaur egungo Cayastáren ondoan. Ostean, bi taldeek San Javier Ibaia jarraituko dute, garai hartan Quiloazaseko Ibai modura ezaguna zela.
Bertan, asentu txiki bat eraiki zuen. Bertatik, espedizio txiki bat atera zen, esplorazio-helburuarekin leku aproposago baten bila. Paraná Ibaiaren esplorazio hauetan zehar Jerónimo Luis de Cabrera-rekin aurkitu zen, Paraná Ibaia esploratzen ari zena ere, bai eta hiri bat eraiki nahian, jaioberria zen Córdoba hiria finkatzeko. Elkartzen honen emaitza moduan, Juan Garaik asentu txikiari hiri-kategoria ematea erabaki zuen, irailaren 30ean hiri bihurturiko asentu horretara urte berdineko irailaren 30ean itzuli zelarik.
"Lurrari ateak ireki"
Lurrari ateak ireki esamoldea, Juan Garaik bere egin zuena, Amerikako zati horren administrazio espainol osoan arau izan zen. Esamolde honekin hiriak sortzeko beharrari erreferentzia egiten zitzaion, Asuncióneko hiriak zuen bi aldeetarako isolamenduari aurre egiteko, bata ibaian behera itsasoraino irekiz zein metropoliarekin lotuz eta, bestea, Goi Perurantz, garaiko erdialde ekonomiko zein politikoa zena.
Lehen Santa Fe hiriaren sortzaile
1580. urterako, Rio de la Platako probintzia guztien gobernadore eta kapitain nagusia izendatu zuten. Bertan, Asunción birfundatu zuen 1580ko ekainaren 11ean, 1536. urtean Pedro de Mendozak Nuestra Señora del Buen Ayre modura fundatu zuen modura.
1579. urtean Villa Rica del Espiritu Santo eta Santiago de Jerez hiriak sortu zituen eta urtebete geroago Buenos Aires hirira berriro jendea eramatea deliberatu zuen. Garairen agindupean sortu zen Buenos Airesko eraikuntza lanetan bertako biztanleek beharturik parte hartu zuten. 1581. urtean Buenos Airesko hegoaldeko lurralde eta kostaldeak konkistatzera irten zen, baina Buenos Aireserako itzuleran hil zuten bere gizon askorekin batera. Juan Garai gaur egun Plaza de Mayo modura ezagutzen den puntuan lehorreratu zen, non Ciudad de la Trinidad modura izendatu zuen hiri birfundatua, bai eta bere portuari Santa Maria de Buenos Ayres izendatu ere. Hala, Buenos Aires Paraná Ibaiaren arroko hiri garrantzitsuena bilakatuko da.
Ostera, 1581-1582 artean, Zesarren Hiri izeneko hiri mitikoaren bila joan zen, espedizio batetan.
Juan Garai Río de la Platatik gertu hil zen, Buenos Airestik Santa Fe-rako bidaian, 1583ko martxoaren 20an. Juan Garai eta bere berrogei mutilen taldeak, apaiz frantziskano bat eta zenbait emakume, garai hartan ezezaguna zen laku batean sartu eta Carcarañá Ibaiaren arroan gaua pasatzea erabaki zuten, Sancti Spíritus Gotorleku zaharretik gertu. Gauean zehar, bertako Kerandiek Garai, apaiza, emakume bat eta hamabi gizon akabatu zituzten.
Garaik alaba bat izan zuen, Jerónima de Contreras, Hernando Arias de Saavedra-rekin ezkonduko dena, Río de Platako gobernadorea.
Garai Familia
García Carraffaren arabera, Garai Familiaren armarriak (kaioak lehoi urretsu batekin, banner zilarreztatu batean) Garai Familiaren oinarria Tuterako (Nafarroa Garaia) familia noble batean egon daitekela ematen du aditzera, erregistroak XIII. menderaino iristen direlarik. Garai Familiak maila bateko dirutza zuen, bai eta kultura-maila nahiko dexente bat, osaba Segoviako "Alcalde Mayor" zela kontuan harturik, bai eta bere lehengusua Salamancako Unibertsitatera joan zela ere.
Argentina inguruan, Juan Garairen bestelako familia-kideak aurki daitezke: Pedro Ortiz de Zárate, bere emaztea zen Catalina Uribe Salazar eta Garairen hainbat lehengusu: Pedro Ortiz de Zárate, Ana Salazar eta besteren bat. Juan Ortiz de Zárate-rekin ere familia erlazioa du, Río de la Platako "Adelantado"a.
Gau-saguzar handi
Gau-saguzar handia (Nyctalus lasiopterus) Europan, mendebaldeko Asian eta iparraldeko Afrikan topa dezakegun saguzar espeziea da.
Héroes del Silencio
Héroes del Silencio (Héroes edo HDS bezala ere ezaguna) 1980ko hamarkadaren erdialdean Zaragozan sortutako musika talde bat izan zen. Hasieran Enrique Bunbury gitarra erritmikojole eta abeslariak, Juan Valdivia gitarra joleak, Joaquín Cardiel baxujoleak eta Pedro Andreu bateriajoleak osatua. Arrakasta handia izan zuen Espainian eta Latinoamerikan, baita Europako zenbait herrialdetan ere, Alemania, Frantzia, Suitza, Italia eta Belgika kasu, gaztelaniazko rockaren historiako talderik arrakastatsuenetako bat bihurtuz. Hamabi urtetan hogeitamazazpi herrialde baino gehiagotan sei milioi diska saldu ostean, 1996an taldea banandu egin zen.
Euren ezaugarrien artean irudi oso bereizgarri bat, ikonografia eta sinbologia oso berezi bat eta letra anbiguo eta trazendental, arpegio oso zail eta erritmo oinarri oso sendo bat zuen musika zeuden. Euren eragin literarioen artean Charles Baudelaire eta William Blake zeuden, eta musika eraginen artean Led Zeppelin eta The Cult bezalako taldeak.
2007an, euren lehen grabaketen hogeigarren urteurrena ospatuz eta taldea banandu zenetik 11 urte pasa ondoren Espainian eta Amerikan zehar hamar kontzertuko bira bat eginez euren itzulera iragarri zuten, Héroes del Silencio Tour 2007 izenekoa. Bira amaitu ondoren behin betiko banandu ziren.
Al Borde musika aldizkariak taldearen estudioko lau bildumak iberoamerikar rockaren garai guztietako 250 bildumarik hoberenen zerrendan jarri zituen: Senderos de traición 5. postuan, Avalancha 35. postun, El espíritu del vino 117. postuan eta El mar no cesa 119. postuan. Satélite musical aldizkari digitalak tadearen Entre dos tierras abestia latindar rockaren garai guztietako 19. abestirik hoberena izendatu zuen. Rolling Stone aldizkariak taldea historiako bigarren gaztelaniazko rockeko talderik hoberena izendatu zuen.
2007an EMI disketxeak omendu zuen taldea saldu zituen sei milioi diska baino gehiagoengatik, epaimahaiaren Ondas Sari berezia jasotzeaz gain.
Hasiera (1984-1990)
Héroes del Silencio taldea Zaragozan sortu zen 1980ko hamarkadaren hasieran. Han Pedro (bateriajolea) eta Juan Valdivia anaiak musikan euren lehen pausoak eman zituzten euren lehengusu bat zen Juan Guardado Valdivia abeslariarekin batera Zumo de Vidrio taldea osatuz. Garai hartan, Espainian musika arloan movida madrileña zeritzoneko taldeak ziren nagusi, Alaska y Dinarama, Radio Futura, Los Secretos, Nacha Pop, Gabinete Caligari eta El Último de la Fila horien artean. Eragin gehien zuten artista atzerritarrak estilo anitzagoetakoak ziren, Michael Jackson The Police eta Dire Straits horien artean.
Poluvsie
Poluvsie Eslovakiako udalerri bat da, Prievidzako barrutian kokatuta. 2,16 km²ko azalera du eta 589 biztanle 2017ko datuen arabera.
Héroes del Silencio
Hasiera (1984-1990)
Garai horretan Enrique Ortiz de Landazuri (ondoren Enrique Bunbury) ezagutu zuten, baxua jo eta Proceso Entrópico taldean jotzen zuena, talde honekin askotan aritu zirelarik, Enrique 1984an taldera batzera gonbidatuz. Bunburyk onartu egin zuen eta hirukote bezala hasi ziren Valdiviatarren lehengusuak talde utzi ondoren, lehen ekitaldia 1984ko abenduak 16an emanez. Euren lehen maketa ere garai horretan grabatu zuen "Héroe del silencio" (ondoren Héroe de leyenda), "Sindicato del riesgo", "Olvidado" eta "Hologramas" abestiekin. Konposaketa berrien estiloa, ilun eta sinbolikoa, post punkaren eragin argiekin, Zumo de Vidrioren poparekin zerikusirik ez zuenez, etapa hau itxi eta taldea birsortzea erabaki zuten. 1985ean baxujole berri bat batu zen taldera, Joaquín Cardiel, abesteaz eta letrak idazteaz arduratzen zen Enriqueri lanaren zati bat kentzeko. Urte horretan bertan Pedro Valdiviak ikasketetan zentratzeko taldea utzi zuen, eta Pedro Andreu bateriajolea batu zen bere ordez.
Poluvsie
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1358. urtekoa da.
Suzanne Lilar
Suzanne Lilar (Gante, Belgika, 1901eko maiatzaren 21a - Brusela, Belgika, 1992ko abenduaren 11) frantsesezko idazlea izan zen.
Debuta hiru antzerki-lanekin egin zuen: Le Burlador, 1945; Tous les chemins mènent au ciel (1947, Bide guztiek zerura eramaten dute); Le Roi lépreux (1950, Errege legenarduna). Ondoren zenbait eleberri argitaratu zituen, maitasunari eta bikoteari buruzko gogoeta eginez: La Confession anonyme (1960, Aitorpen anonimoa); Le Divertissement portugais (1960, Dibertimendu portugaldarra). Gai horren inguruko saiakera-lanak ere argitaratu zituen: Le Couple (1963, Bikotea); À propos de Sartre et de l'amour (1967, Sartreri eta maitasunari buruz); Le Malentendu du deuxième sexe (1969, Bigarren sexuaren gaizki-ulertua). Gizon-emakumeen bikoiztasuna Journal de l'analogiste (1954, Analogistaren egunkaria) saiakeran landu zuen. Une enfance gantoise (1976, Haurtzaro gantetarra) lan autobiografikoan idazleak bere jatorriaren bikoiztasunaren berri ematen du.
Daisuke Asahi
Daisuke Asahi (朝日 大輔, 1980ko uztailaren 26a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kataller Toyama.
Lee Marvin
Lee Marvin (New York, 1924ko otsailaren 19 - Tucson, 1987ko abuztuaren 29), Ameriketako Estatu Batuetako aktorea zen, Oscar sariaren irabazlea.
New Yorkeko aktoreak You're in the navy now (1951) Henry Hathawayren pelikularekin egin zuen debuta zineman, eta Gary Cooper eta Jane Greer aktoreekin egin zuen lan bertan. Film horrez gain beste hainbat burutu zituen, eta Jane Fondarekin La ingenua explosiva (1964) filmean egindako lanari esker gizonezko aktore onenaren Oscar saria irabazi zuen.
Interpretazioa ikasten hasi zen eta antzezlan txikietan hartu zuen parte. 50eko hamarkadan Broadwayn egin zuen debuta Marvinek eta telebistan lan egitea lortu zuen. Hollywooden egin zuen lehen filma You?re in the navy now (1951) Henry Hathawayren pelikula izan zen, eta Gary Cooper eta Jane Greer aktoreekin egin zuen lan bertan.
Eight Iron Men (1952), Los sobornados (1953), El motin del Caine (1954), Salvaje (1954), Bad Day at Black Rock (1955), No seras un extraño (1955), El blues de Pete Kelly (1955), Sabado tragico (1955), Attack (1956), Seven Men From Now (1956), El arbol de la vida (1957) eta Ride Lonesome (1959) izan ziren 50eko hamarkadan egin zituen pelikula garrantzitsuenak.
60ko hamarkadan paper garrantzitsuagoak burutu zituen, "Mr. Squad" telesailarekin izan zuen arrakastari esker batez ere. 1957tik 1959ra egin zuen lan proiektu horretan. Hamarkada horretan Los comancheros (1961), El hombre que mata a Liberty Balance (1962), Donovan's Reef ("Irlandarraren Taberna", 1963), Codigo del hampa (1964), La ingenua explosiva (1964), El barco de los locos (1965), Los profesionales (1966), Los doce del patibulo (1967), A quemarropa (1967), Infierno en el pacifico (1968) eta La leyenda de la ciudad sin nombre (1969) pelikula arrakastatsuetan hartu zuen parte Lee Marvinek.
Jane Fondarekin La ingenua explosiva (1964) filmean egindako lanari esker gizonezko aktore onenaren Oscar saria irabazi zuen New Yorkeko aktoreak. Gainera, Monte Walsh (1970), Carne viva (1972), El emperador del norte (1973), The Iceman Cometh (1974) eta Uno rojo: Division de choque (1980) filmetan egin zuen lan 70eko hamarkadan. Hurrengo hamarkadan zineman jarraitu zuen, baina maila baxuagoko filmak burutu zituen. Delta Force (1986) izan zen Marvinen azken filma.
1987. urteko abuztuaren 29an zendu zen aktore ospetsua bat-bateko bihotzekoak emanda. 63 urte zituen Lee Marvinek.
Vågan
Vågan Norvegiako udalerria da. Nordland konderrian kokatua dago. 477.50 km² ditu eta 8,933 biztanle ditu.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Eviota lacrimosa
Eviota lacrimosa Eviota generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Kazuma Matsushita
Kazuma Matsushita (松下 和磨, 1982ko ekainaren 25a - ) Japoniako futbolaria da.
Spalerosophis microlepis
Spalerosophis microlepis Spalerosophis generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Kazuma Matsushita
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kataller Toyama.
Muscicapa sibirica
Muscicapa sibirica Muscicapa generoko animalia da. Hegaztien barruko Muscicapidae familian sailkatua dago.
Ameca splendens
Ameca splendens Ameca generoko animalia da. Arrainen barruko Goodeidae familian sailkatzen da.
Kaldereroak
Kaldereroak Euskal Herriko zenbait herrietako inauterien zikloko jaietako bateko pertsonaiak dira. Kaldereroen eguna ospatzeko, kaleetan zehar mozorroturik ibiliz, musika joz eta abestuz, konpartsa batzuek antzinako Europako ekialdeko ijito pertza-konpontzaileak (en) eta euren familiak irudikatzen dituzte. Pertzak eta zartaginak jotzen dituzte, hartzarena egiten duen pertsonaia batekin batera maiz. Zuberoako maskaradan ere kaldereroak irudikatzen dituzten pertsonaiak daude, kauterak izenekoak. Kaldereroen eguna inauterien aurrekari moduan ospatzen da, inauteri nagusien aurreko asteburuan gehienetan eta otsaileko lehen larunbatean Donostian. Hain zuzen, Donostian ospatu zen lehen aldiz jaia 1884 urtean eta bertan dago jaia ospatzeko tradizio zaharrena, non konpartsak Raimundo Sarriegi eta Adolfo Combaren konposizioen doinuak abestuz ateratzen diren.
Herriz herri ibili zen bat Antonio Dugiols izenekoa izan zen. Juan Garmendia Larrañagak ikertu zuenez, Dugiols-tar hau Legorretan aritu zen lanean XVII. mendean.
Ricardo Martin argazkilari donostiarrak argazki sorta bat egin zuen 1925eko kaldereroen jaian Donostiako Plaza Berrian. Garai hartan ere kaldererozaleak bizi-bizirik aritzen zirela ondo frogatzen zuten argazkiok.
Shiji etorbidea
Shiji etorbidea edo Shiji Dadao, Txinako Herri Errepublikako Shanghai hiriko Pudong Barrutian dagoen etorbidea da. Hiriko gunerik berrienean dago eta bertan Shanghai World Financial Center eta Jin Mao Dorrea bezalako eraikinak altxatzen dira.
Garraioa
Shanghaiko metroaren bigarren, laugarren eta seigarren lineek geltokia dute etorbidean, zehazki Century Avenue (世纪大道站) geltokian.
Kheti I.a
Kheti I.a edo Aktoes, Egiptoko IX. dinastiako lehen faraoia izan zen, dinastiaren sortzailea, K.a. 2150ean.
Sexto Julio Afrikanok Aktoes deitzen du, eta, Manetonengandik kopiatuta, dinastia honek bere hiriburua Herakleopolisen zuela eta Aktoesek sortu zuela idatzi zuen, nork aurreko erregeak baino askoz modu krudelagoan jokatu zuen, Egipto osoa atsekabetuz. Beranduago, erotu egin zen eta krokodilo batek hil zuen.
Eusebio Zesareakoak, Oktois deitzen duen errege honek, Egipto guztia kalamitate izugarriz josi zuela dio.
Adarbakar
Adarbakarra (edo adarbakoitza) mitologiako izakia da. Oro har, zaldi zuri baten itxura du, lehoiaren tamaina, antilope hankak, aker bizarra eta kopetan adar luzea. Adarra du, hain zuzen ere, ezaugarririk berezkoena: luzea da, itzulinguru itxuran eta zorrotza. Marrazki eta irudi modernoagoetan, berriz, zaldi arruntaren itxura du, baina beti adarra kopetan. Adar bakarren agerpena munduko mitologietan oso hedatuta dago. Marianna Mayer ikerlariaren arabera, "Adarbakarra eta lakua" aztertu ondoren, zera dio: "antza denez, adarbakarra gizakia beldurtzen ez duten mitologiako abere gutxienetarikoa da". Antzinako Grezian agertzen zen jada "monocéros" izenaz. Edi Aroko bertsioetan, ordea, pizti gisa ageri da, erasokorra, bakarzalea eta hori bai, beti edertasun misteriotsuaren jabe. Erdi Aroko eta Pizkundeko elezaharren arabera, abere bikaina zen, elefante bat garaitzeko gai. Haren adarrak ezaugarri magikoak zituen, urak arazteko eta pozoia neutralizatzeko. Haren ondorioz, adarbakarraren ustezko adarrak oso gauza preziatsuak izan ziren Erdi Aroan eta Pizkundean.
Kheti I.a
Ez da agertzen Abidoseko Errege Zerrendan, ezta Saqqarakoan ere. Bere izena zuen Turineko Errege Kanonaren txatala, galdu egin zen.
Adarbakar
Adarbakarra Erdi Aroan
Erdi Aroko bestiarioan azaldu zen: hor, birjinak harrapatzen zuen. Kondairetan, emakume birjin baten aurrean, otzan bilakatzen zenez, bera harrapatzeko modu bakarra birjina bat eramatea zen. Artelan erlijiosoetan askotan irudikatzen zen. Jesukristok Ama Birjinarekin zuen harremana adarbakarraren eta emakume birjinen harremanarekin parekatu da.
Poruba (Prievidzako barrutia)
Poruba  Eslovakiako udalerri bat da, Prievidzako barrutian kokatuta. 2,16 km²ko azalera du eta 1292 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1339. urtekoa da.
Guaraniera
Guaraniera (hizkuntza hartan, avañe'ẽ) Hego Amerikako hizkuntza bat da, guarani en berezkoa. Paraguai eta Bolivia osoan eta Argentina ko Corrientes probintzian ofiziala da, baita Brasilen ere (Tacuru eta Mato Grosso del Sur eskualdeetan soilik). 4-7 milioi hiztun inguru ditu egun.
Hiztun gehien-gehienak ezamerindiarrak (mestizoak eta zuriak) dituen mintzaira amerindiar bakarra da. Izan ere, Amerika osoko hizkuntza nagusiek (gaztelaniak eta ingelesak) bertakoa menderatu ez duten kasu bakarra da. Antonio Ruiz de Montoya jesuitak guaraniera horrela deskribatu zuen: Hain dotorea da, non hizkuntza famatuenekin ere lehia dezakeen.
Jopará izeneko kreolera hitz egiten dute, hirietan nagusiki.
Historia
Esaldi bat: Ñanemiari ñane ñeepe yave yaikove ñai ("Gure hizkuntzan hitz egiten dugun bitartean, biziraungo dugu").
Mehreen Faruqi
Mehreen Saeed Faruqi (Lahore, Pakistan, 1963ko uztailaren 8a) australiar ingurumen eta ingeniari zibila, irakaslea, feminista eta politikaria, Berdeen ordezkaria da. 2018an Australiako lehen emakumezko senatari musulmana izan zen.
Biografia
Mehreen Faruqi Pakistaneko Lahoren jaio zen 1963an. 1988an graduatu zen ingeniaritza zibilean, Lahoreko University of Engineering and Technology-n (UET), eta aita irakaslea zen. Ondoren, egitura-ingeniari gisa lan egin zuen. Neba zaharrenak, ahizpa gazteena, senarra eta aitaginarreba ere ingeniari zibilak dira. Faruqi eta Omar senarra Sidneyra joan ziren 1992an, eta hantxe hasi zen Hegoaldeko Gales Berriko Unibertsitatera (UNSW) joaten; aitak ere hantxe ikasi zuen, 1950eko hamarkadan, Plan Colombo delakoaren izenpean. Ingeniaritza Zientzietako Maisutza osatu zuen 1994an, eta 2000. urtean ingurumen-ingeniaritzako doktoretza egin zuen. Port Macquarie-ra aldatu zen 2001ean, eta Sidney-ra itzuli zen 2006an. Emazteak eta senarrak bi seme-alaba dituzte, horietako bat Osman Faruqi kazetari politikoa.
Ibilbide profesionala
Legegintza Kontseiluan izendatu aurretik, 25 urteko karrera izan zuen ingeniari profesional eta akademiko gisa. Tokiko gobernuan, aholkularitza-enpresetan eta goi-mailako hezkuntzako erakundeetan lan egin zuen Australian eta nazioartean. Betetako lanpostuen artean hauexek daude: Mosmaneko Udaleko Ingurumen eta Zerbitzuetako gerentea, Port Macquarie-Hastings Council-eko Baliabide Naturalen eta Kaptazioen gerentea eta Hegoaldeko Gales Unibertsitateko (UNSW) Ingurumen Ikasketen Institutuko zuzendaria.
Hegoaldeko Gales Berriko parlamentari izendatu zutenean, Negozioen eta Teknologiaren Maisutza Programako zuzendari akademikoa zen, eta UNSWko Administrazioko Graduatuen Eskola Australiarreko irakasle elkartua.
Estatuko ibilbide politikoa
Faruqi Berdeekin elkartu zen 2004an Port Macquarie-n, eta Heffronen Batzar Legegileko aulkirako hautagaia izan zen 2011n eta 2012ko hauteskunde partzialetan. Cate Faehrmann Kontseilu Legegilean ordezkatzeko hautatu zuten 2013. urtean, eta Australiako parlamentu bateko kide bihurtu zen lehen emakume musulmana. 2013ko ekainaren eta 2018ko abuztuaren artean, Hegoaldeko Gales Berriko Legegintza Kontseiluko kide izan zen.
Parlamentuan, Faruqik hainbat kartera izan zituen The Greens NSWrako: Animalien ongizatea, Drogak eta kalteen minimizazioa, Ingurumena, Ipar kosta baxua, Kultura-aniztasuna, Errepideak eta portuak, Emakumearen egoera, Garraioa, Sidneyren mendebaldea eta gazteak.
2014ko ekainean Hegoaldeko Gales Berrian, abortoa despenalizatzeko lehen lege-proposamenaren sarreran parte hartu zuen. Garraio publikoa eta ingurumen-jasangarritasuna ere babesten zituen. 2014ko martxoan, WestConnex autobidearen kasu komertzialaren sorrerarekin zerikusia duten gobernu-dokumentu guztiak argitaratzeko agindua ematen zuen mozio bat aurkeztu zuen Legebiltzarrean. Horrek agerian utzi zuen Hegoaldeko Gales Berriko gobernuaren plana, zerbitzu publikoko lanen azpikontratazio masiborako, eta langileen eta WestConnex enpresako aholkularien artean proiektuaren bideragarritasunari buruzko ziurgabetasuna.
2018ko otsailean, israeldar komunitateetako lagun kristauek Israelgo kokalekuen politika oinarri hartuta ekitaldi bat antolatzea eragozten saiatu zen.
2018ko abuztuaren 14an bere agur-hitzaldia eman ondoren kargua utzi zuen parlamentuan.
Ibilbide politiko federala
2017ko azaroaren 25ean Hegoaldeko Gales Berriko Berdeen senatari Lee Rhiannoni irabazi zion Australiako Senaturako lehen hauteskundeetan, 2019ko hauteskunde federaletan Berdeen zerrendetako lehen postua aukeratzeko. 2018ko abuztuaren 15ean Rhiannonek uko egin zion Senatuko postuari, eta egun berean Faruqi izendatu zuten Hegoaldeko Gales Berriko Parlamentuaren baterako bilkura batean lanpostu hutsa betetzeko. 2018ko abuztuaren 20an zin egin zuen, eta Australiaren historiako lehen senatari musulmana bihurtu zen.
2019ko hauteskunde federaletan berriz hautatu zuten, estatuko botoen % 8,7 lortuta, eta bere aldeko 1,32 puntuko oszilazioarekin.
Rapcore
Rapcore rap hardcore, gangsta rap, hard rock, metal alternatiboa, hardcore punk eta batzuetan funk musika estiloak bateratzen dituen musika estiloa da. Rap metal edo rap rock bezala ere ezaguna da. Nu metal musika estiloaren sorreran eragina izan du.
Historia
Rapcorea Herbehereetan du jaioterria. Urban Dance Squad taldeak musika estilo bat sortu zuen eta gerora Ameriketako Estatu Batuetara heldu zen, 80ko hamarkadaren erdialdean garatuz.
Rap metal edo rap rock soilik egiten zuten Rage Against the Machine, Biohazard eta Urban Dance Squad taldeen arrakastaren ondorioz zabaldu zen.
Leptosiaphos dungeri
Leptosiaphos dungeri Leptosiaphos generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Nerea Melgosa
Nerea Melgosa Vega (Gasteiz, 1970) arabar politikari jelkidea da. Soziologian lizentziatua, 2007tik 2019ra arte Gasteizko Udaleko zinegotzia izan zen. 2007-2015 tartean oposizioan egon zen, baina 2015-2019 legealdian zenbait ardura izan zituen udal gobernuan. Ondoren, Arabako Foru Aldundiko Berdintasun eta Giza Eskubideen zuzendaria izan zen 2019tik 2020ra arte. 2020tik aurrera Eusko Jaurlaritzako Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiken Saileko aholkularia izan zen, baita EAJren EBBko burukidea ere. 2023an Beatriz Artolazabal ordezkatu zuen Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako sailburu gisa.
Lehen urteak eta heziketa
Gasteizen jaioa, Olabide Ikastolan gauzatu zituen lehen ikasketak (1988ko promozioa). Soziologia eta Zientzia Politikoen lizentziatura egin zuen Deustuko Unibertsitatean (1989-1994), eta Giza Baliabideen masterra Bartzelonako EADA Negozio Eskolan (1994-1995). Merkatu Azterketei buruzko espezializazio-titulua atera zuen UNEDen, eta Kooperatibei buruzkoa Deustuko Unibertsitatean. 1999an EAJko kide egin zen, Lakuako Uri Erakundean.
Gasteizko Udaleko zinegotzia
Gainera, 2015-2016 bitartean Arabako Parke Teknologikoko Administrazio Kontseiluko ordezkaria izan zen, eta CEIA Arabako Enpresa eta Berrikuntza Zentroko Administrazio Kontseiluko eta Akziodunen Batzarreko ordezkari (2015-2019). GILSA Gasteizko Industria Lurra S.A. sozietate publikoaren presidentea izan zen 2015 eta 2019 bitartean, eta, epe berean, Gasteizko Garraio Zentroko ordezkaria, besteak beste.
2019an ez zen EAJren zerrendetan aurkeztu. 2019ko ekainean Arabako Foru Aldundiko Berdintasun eta Giza Eskubideen zuzendari izendatu zuten. 2020ko abendura arte egon zen karguan. Eusko Jaurlaritzako Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politika Saileko aholkulari izendatu zuen Beatriz Artolazabal sailburuak. Era berean, 2020 amaieran berritutako EAJren EBBko burukide hautatu zuten alderdikideek, eta gizarte politika, enplegu eta berdintasun gaien ardura hartu zuen.
Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako sailburua
2023ko otsailean jakin zen Melgosak ordezkatuko zuela Beatriz Artolazabal sailburua, udal hauteskundeetako hautagai izateko kargua utzi ondoren. 2023ko otsailaren 14ean hartu zuen kargua. Alderdiaren bateraezintasun-araudiagatik, EBBko burukide izateari utzi zion.
Bizitza pertsonala
Lau seme-alaba ditu.
Sortaldeko Perla dorrea
Sortaldeko Perla Dorrea, izen ofiziala: 东方明珠电视塔), Txinako Herri Errepublikako Shanghai hiriko telebista dorrea da, Pudong Barrutiko Lujiazui hegoaldean dago, Huangpu ibaiaren ondoan, eta Bundaren aurrez-aurre.
Ezaugarriak
Shanghai Modern Architectural Design Co. Ltd. arkitekto taldeko Jiang Huan Cheng arkitektoak diseinatu zuen, eraikuntza 1991ean hasi eta lau urte beranduago amaitu zuten, 1995ean. Asiako telebista dorrerik garaiena da amaitu zutenetik, eta munduko hirugarrena Torontoko CN Dorrea eta Moskuko Ostankino dorrearen atzetik. Hiriko eraikuntzarik garaiena izan zen 1995etik 2007ra. Urte artan Shanghai World Financial Center dorrearen 492 metroek gainditu zuten arte.
Jakingarriak
Lujiazuiko industria gune eraberrituan amaitu zuten lehen eraikin altua izan zen, gunearen eraberritzearen ikur izan zen ondorengo urteetan.
Celestus crusculus
Celestus crusculus Celestus generoko animalia da. Narrastien barruko Anguidae familian sailkatuta dago.
Eviota latifasciata
Eviota latifasciata Eviota generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Gau-saguzar
Gau-saguzarrak Vespertilionidae familiako genero bateko saguzarrak dira, Nyctalus izenekoa hain zuzen ere. Europa, Asia eta iparraldeko Afrikako eskualde epel eta azpitropikaletan bizi dira.
Taxonomia
Generoak zortzi ezpezie ditu:
Horietatik hiru Euskal Herrian bizi dira: handia, ertaina eta txikia.
Paul Klee
Paul Klee (Münchenbuchsee, Suitza, 1879ko abenduaren 18a - Muralto, Suitza, 1940ko ekainaren 29a) Suitzan jaiotako alemaniar margolaria izan zen. Surrealismo, espresionismo eta abstrakzioaren artista nabarmenenetako bat da.
Bizitza
Aita musika irakaslea zuen. Bernako eskolan aritu ondoren, Municheko Akademiara joan zen. Han Franz von Stucken ikasle izan zen (1898-1900), eta harekin bereganatu zituen Jugendstil arte joeraren oinarriak. 1901. urtean Italiara joan zen lehenengo aldiz. Bidaia hura Hermann Haller suitzar eskultorearekin batera egin zuen. Bernan amaitu zituen pintura ikasketak, eta musika, arte grafikoak eta klasikoen irakurketarekin osatu zituen. 1902-1906 urte bitartean William Blake, Gustav Klimt, Goya eta, Parisera egindako bidaia batean, Leonardo da Vinci eta Rembrandten lanak ezagutu zituen.
Akuaforte sail bat (Birjina zuhaitz gainean, 1903; Antzezlea II, 1904) eta beira gainean egindako 26 urmargo (Kalea eta gurdia, 1907, F. Laurens bilduma, Cincinnati) izan zituen lehenengo lan aipagarriak. 1908. urtea arte ez zituen Van Gogh, Paul Cezanne, Matisse eta Frantziako eskolako beste pintoreen obrak ikusi. Aipatzekoak ditu Voltaireren Candide lanerako egin zituen marrazkiak (Oihala esku beldurtiz jasotzen du, 1911, Klee Fundazioa, Berna). 1911n Der Blaue Reiter taldearekin jarri zen harremanetan eta Alfred Kubin, Vasili Kandinski, August Macke eta Franz Marc ezagutu zituen. Margolari horiekin Berlingo Bigarren Erakusketan parte hartu zuen.
Parisen Robert Delaunayren adiskide izan zen, eta giro kubistarekin izan zituen harremanak. Formen balio psikologikoari buruzko analisia alde batera utzi eta argi, kolore, mugimendu eta iragankortasunaren inguruko arazoak aztertzeari ekin zion Kleek. Louis Moilliet eta Macke pintoreekin Tunisiara joan zen bidaian. Garrantzi handikoa izan zen bisitaldi hura Kleerentzat, han aurkitu baitzuen kolorea (Hammamet eta bere mezkita, 1914, Paris, Berggruen bilduma).
Lehen Mundu Gerran alemaniar gudarostean aritu zen, besteak beste hegazkinen hegoak margotzeko kontratatu baitzuten. 1920an Weimarko Bauhaus eskolan sartu zen eta 1924an Kandinsky, Lyonel Feininger eta Alexei Jawlenskyrekin Blatte Vier taldea osatu zuen. Garai horretan lan asko egin zituen. Errealitatea ulertzeko zuen modu berezia erakusten zuten beti bere margoetako gaiek, eta errealitate hori irudizko datu baten bidez adierazten zuen. Irudi horiek misterioz betetakoak izaten dira, tamainaz txikiak, argiz beteak, eta ikurrez inguratuak (Antzoki botanikoa, 1924, Lenbachhaus, Munich). 1925ean Dessaura joan zen, Bauhausen egoitza berrira, eta bere azterketa teorikoei ekin zien berriz ere. Azterketa horiek guztiak hil ondoren argitaratu zen lan batean bildu zituen. 1931an Bauhaus utzi eta Düsseldorfeko akademiako irakasle bihurtu zen. 1933an, ordea, Bernara aldegin behar izan zuen, naziek zigorra ezarri baitzioten.
Azken urteetako lanak ordura artekoak baino dramatismo handiagokoak dira: heriotzaren inguruko ikurren oso antzekoak direnak maiz ageri dira obra horietan (Insula Dulcamara, 1938; Heriotza eta sua, 1940; Klee Fundazioan biak, Bernan).
Pinturaren teoria eta praktika elkarri lotu dituzten artista moderno nagusietako bat da Klee. Haurtzaroan izan zituen obsesio ilunak ametsezko irudi alai bihurtu zituen heldutasun garaiko lanetan. Gogoeta didaktikoak egiaztatze balioa zuten harentzat, eta ez zuten inoiz sormena eta forma berrien bilaketa oztopatu. Kleeren ideien erakusgarri garbia da Aitorpen sortzailea lana. Lan horretako oharrak ezinbestekoak dira Kleeren lan, ikur, eremu kromatiko eta egitura formalen mundua arautzen duten prozesuen esanahia ulertzeko. Abstrakzioaren teoria landu baten erabilerak eta bere asmamen bereziak inozentzia itxura nabaria ematen diete Kleeren lanei. Kolorearen erabilerari buruzko teoriarik berrienez jabetu zen, eta kolore eta argien sen bikaina erakusten du bere irudi bitxi irudimentsuetan. Hil arte lanean jarraitu zuen. Azken zazpi urteetako lanak kolore ilunagoen erabiltzea du bereizgarri.
Mitsuru Hasegawa
Mitsuru Hasegawa (長谷川 満, 1979ko otsailaren 3a - ) Japoniako futbolaria da.
Pottorro
Pottorro hitzarekin honakoak ezagutzen dira:
Hadsel
Hadsel Norvegiako udalerria da. Nordland konderrian kokatua dago. 566.38 km² ditu eta 797 biztanle ditu.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Montbarrey
Montbarrey Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Montbarrey udalerrian erroldatutako biztanleak 342 ziren. Familiak 138 ziren, horien artean 52 pertsona bakarrekoak ziren (26 bakarrik bizi ziren gizonak eta 26 bakarrik bizi ziren emakumeak), 43 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 39 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 209 ziren, horien artean 154 aktiboak ziren eta 55 inaktiboak ziren. 154 pertsona aktiboetatik 142 lanean zeuden (79 gizon eta 63 emakume) eta 10 langabezian zeuden (4 gizon eta 6 emakume). 55 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 25 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Montbarrey udalerrian 139 unitate fiskal zeuden, 331 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.717 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 15 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 posta bulegoa, 1 igeltseroa, 3 iturginak, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
2000. urtean Montbarrey udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Carennac
Carennac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Carennac udalerrian erroldatutako biztanleak 386 ziren. Familiak 188 ziren, horien artean 68 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 44 bakarrik bizi ziren emakumeak), 68 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 40 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du: