cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Variskar orogenia
Jatorria
"Variskar" izena, Latinezko Variscia Erdi Aroko izenetik dator. Tribu alemaniar baten izenari dagokio, hain zuzen ere. Lehenengo aldiz, Eduard Suess geologia-irakasleak erabili zuen 1880an. Alemanian lehenengo aldiz aurkitu zen mineral berde arraro bati jarri zion Variscite izena, eta aldi berean, "Varisca" gerrikoan aurkitu zelako du izen hori mineralak. "Hertziniar" izena Baso Hertziniarretik dator. Aipatutako bi izenak landan ikusten ziren norabideak definitzeko erabiltzen ziren: "Varisca" hego-mendebaldetik ipar-ekialderako norabidea definitzeko, eta "Hertziniar" ipar-mendebaldetik hego-ekialderako norabidea definitzeko.
Askotan, bi hitzak sinonimo bezala erabiltzen dira, baina esan dugun bezala, ez dute gauza bera adierazten, egitura ezberdinei egiten baitiete erreferentzia.
Banaketa
Ipar Amerikako eta Europako Gerriko Hertzinikoak, besteak beste, Portugaleko eta Espainiako hainbat mendi barnebiltzen ditu. Europa osoan ikus daitezke Orogenia Hertziniarraren efektuak. Efektuak, esate baterako, hurrengo toki hauetan ikusten dira:
Eraketa
Plaka tektonikoen konbergentziaren ondorioz Siluriar rean jazotako Kaledoniar orogenia k jarraipena izan zuen Devoniarretik aurrera, Orogenia Hertziniarraren bidez. Bi orogenia horiek garrantzi handia izan zuten Pangea superkontinentearen eraketan.
Ordoviziar rean, Gondwana deritzon kontinente-eremu batek (gaur eguneko Hego Amerika k, Afrika k, Antartika k eta Australia k osatzen dutena) Hego-Poloa ren eta Ekuatorea ren arteko eremua hartu zuen. Mendebalderago beste hiru masa kontinental handi zeuden momentu horretan, triangelu antzeko bat osatzen zutenak: Laurentia, Siberia eta Baltika. Hegoalderago, aldiz, uhartedi handi bat zegoen, Avalonia deritzona. Ipar Gondwanatik bereizi zen Ordoviziar goiztiarrean, rift prozesu bat jasan ondoren.
Itsas hondoaren Avalonia hegoalderanzko hedapenak Laurentia iparralderantz bultzatu zuen lurrazal ozeanikoa eta goranzko bultzada eman zien Ipar Apalatxeei Kaledoniar Orogeniako Akadiar fasean. Aldi berean, Tornquist itsasoa guztiz itxi zen Avaloniaren eta Baltikaren elkar erakartzearen ondorioz. Horrela, Avaloniak kontinente berria izango zen Laurasiaren hegoaldeko kostaldea osatuko zuen.
Devoniar amaieran eta Karboniferoa n, Europa hegoaldeko Armorika uhartedia Avaloniarantz bultzatuta, bigarren kolisio-eremu bat gertatu zen Apalatxeen ekialdean. Gondwanaren eta Laurasiaren arteko talka jazo zen Karbonifero goiztiarrean.
Karbonifero amaierarako Gondwanak eta Laurasiak bat egin zuten eta Siberia ipar-ekialdetik hurbiltzen hasia zen. Azkenean, horien kontra jo zuen eta Ural mendiak eratu ziren Paleozoiko amaieran. Horrela amaitu zen Pangea superkontinentearen eraketa prozesua. Hala ere, ekialdeko Laurasia oraindik Gondwanatik bereizita zegoen tarteko ozeano batez.
Triasikoa n animaliek erraz zeharkatu zezaketen Siberia eta Ipar-Poloa bereizten zituen lurraldea.
Azkenik, Ozeano Atlantikoaren irekitzeak Orogenia Hertziniarraren ondorioz sortutako mendiak eta egiturak. elkarrengandik bereiztea eragin zuen, bai eta gaur eguneko kontinenteak elkarrengandik urruntzea ere.
Nafarroako Gobernuko lehendakariorde
LORAFNAk gehienez bi lehendakaritzaile aurreikusi ditu, eta Nafarroako Parlamentuko kideak eta Nafarroako Gobernuko kontseilariak izan beharko dute.
Egun, Nafarroa Garaia nahiz Nafarroako Gobernuko lehen lehendakariordea Javier Remirez Apesteguia da eta Jose Mari Aierdi Fernandez de Barrena bigarrena da.
Rotonda enparantza
Rotonda enparantza (Piazza della Rotonda) izenekoa, Erromako enparantza ezagun bat da, Agriparen Panteoia baitago bertan. Pigna ''rionean kokaturik dago.
Etimologia
Piazza della Rotonda ("biribilaren enparantza") Agriparen Panteoiaren itxura biribilak ematen dio, Santa Maria Rotonda ezizena duenak hain zuen ere.
Historia
Panteoia bera aintzanatik toki berean egon bada ere aurreko eremuak aldaketa handiak izan ditu historian zehar. Inguruan txabolak eta dendak ezarriz joan ziren eta XV. mendean Eugenio IV.a Aita Santuak enparantza mugatu eta zolatu egin zuen. 60 metrotako luzera eta 40 metrotako zabalera eman zion.
1809an Napoleonek Italia konkistatu zueneanPanteoi inguruko eraikinak behera botatzea erabaki zuen, baina Ffrantsesen egonaldia laburregia izan zen proiektua aurrera eramateko. XIX mendean hegaztien merkatua ezarri zen eta sona handia eman zion.
Iturria eta obeliskoa
Gregorio XII.ak 1575ean ezarri zuen Giacomo Della Portak eraikitako iturria eta 1711n Klemente XI.ak gehitu zion obeliskoa.
2007ko EPELen lau eta erdiko txapelketa
2007ko Lau eta erdiko Pilota Txapelketa 2007an Eskuzko Pilota Enpresen Ligak antolatutako Lau eta erdiko Pilota Txapelketa da. Bertan Asegarce eta ASPE enpresetako pilotariek parte hartu zuten.
Titin IIIk irabazi zuen txapelketa, finalean Barriolari 22 eta 15 gailendu eta gero.
Pilotariak
(Beltzez, taldeen buruak)
A Taldea
A taldearen burua Abel Barriola da.
C Taldea
C taldearen burua Juan Martinez de Irujo da.
D Taldea
D taldearen burua Aimar Olaizola, Olaizola II, da.
La Aldea del Obispo
La Aldea del Obispo Cáceresko probintziako udalerria da. 2008ko erroldaren arabera 353 biztanle zituen 37 km²-ko azaleran.
Mangaratiba
Mangaratiba Brasilgo udalerri bat da, Rio de Janeiroko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Pine Ridge (Alabama)
Pine Ridge Alabamako herri bat da. DeKalb konderrian kokatua dago. 2010ean 282 biztanle zituen, 83.8 kilometro koadrotan banatuta.
Turvânia
Turvânia Brasilgo udalerri bat da, Goiás estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Setophaga citrina
Setophaga citrina Setophaga generoko animalia da. Hegaztien barruko Parulidae familian sailkatua dago.
Setophaga pharetra
Setophaga pharetra Setophaga generoko animalia da. Hegaztien barruko Parulidae familian sailkatua dago.
Ralph Wedgwood (asmatzailea)
Ralph Wedgwood (1766–1837) ingeles asmatzailea eta Wedgwood eltzegileen familiako kidea izan zen. Bere asmakizunik aipagarriena ikatz-paperaren formarik zaharrena izan zen, paperezko dokumentu bikoiztuak sortzeko metodoa, "grabagailu estilografikoa" edo Noktografoa deitu zuena. Asmakizunaren patentea lortu zuen 1806an. mm nn vv bb cc xxn cnnc hhd jjss kkaa
Wedgwood Burslemen (Staffordshire) jaio zen. Thomas Wedgwood II.a ontzigilearen (1734–1788) eta bere emaztea Elizabeth Taylorren seme zaharrena izan zen. Hiru aldiz ezkondu zen eta bi aldiz alargundu zen. Bere lehen ezkontza Mary Yeomansekin izan zen 1790ean, eta bi seme-alaba izan zituzten, Mary eta Ralph, baina alargun geratu zen 1795ean. Berriro ezkondu zen Sarah Taylor; Samuel seme bat izan zuten (1800–1863), baina bera ere 1807an hil zen. 1808an, hirugarren aldiz ezkondu zen, Mary Anne Copelandekin, eta hiru seme-alaba izan zituzten: Trianne, Maria eta William. Hirugarren emaztea 1867an hil zen.
Ralph Josiah Wedgwooden lehengusua eta negozio bazkidea zen. Ralphen asmakizunetarako finantzaketa Josiahen seme zaharrenak, Josiah Wedgwood II.ak eman zuen.
St Jidgey
, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da.
Cyrtodactylus semenanjungensis
Cyrtodactylus semenanjungensis Cyrtodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Molekula laino
Molekula lainoa, galaxia baten barnean dagoen toki zabal bat da, non hidrogeno molekularra existitzeko, materiaren dentsitatea, nahiko altua, eta, tenperatura nahiko baxua den. Dipolo elektrikorik ez izateagatik, hidrogeno molekular hotza, ezin da zuzen ikusi, baina molekula lainoetan existitzen diren beste molekula batzuk bai ikus daitezke. Hidrogeno molekularraren ondoren, ugariena karbono monoxidoa da, uhin milimetrikoetan erraz ikus daitekeena. Beste molekula batzuetako ehundaka ikusi ahal izan dira molekula lainoetan.
Peio Cachenaut
Peio Cachenaut (Donapaleu, Nafarroa Beherea, 1979 -) Euskal Herriko eragile kulturala da.
Molekula laino
Molekula lainoak, izar eraketan bereziki garrantzitsuak dira. Izarrak, molekula lainoetako eskualderen batzuk, uzkurtzera bultzatzen dituzten grabitate ezegonkortasun bat jasaten dutenean sortzen dira. Orohar, molekula lainoak, hain zabal eta masiboak dira, protoizar ugari eratu arte zatituko direla.
Gaur egun, ezagutzen diren egitura galaktikorik handienak dira.
EIMA
EIMA Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailaren programa da. Euskal ikasmaterialgintza izenaren akronimoa da. Unibertsitate aurreko euskarazko ikasmaterialgintza babestu, indartu, garatu eta diruz laguntzeko sortu zuen Hezkuntza Saileko Euskara Zerbitzuak, 1981-1982 ikasturtean. Urtero 300-350 ikasmaterial argitaratu ditu.
Aumategi (mendia)
Aumategi edo Saiturri Araba eta Gipuzkoa artean dagoen mendia da. Debagoieneko eta Elgeako mendilerroko mendirik garaiena da. Eskoriatza eta Oñatiko udalerrien lurretan dago, tontorra bera Oñatin badago ere, Barrundia udalerri arabarrarekin duen mugan. Ez da, Debagoienean ohikoa den bezala, kareharrizko mendia. Hau belartsua da. Bertan, Elgeako haizerrota ospetsuen parkea dago.
Salamancako Unibertsitatea
Salamancako Unibertsitatea (Universidad de Salamanca) gaztelaniazko munduko unibertsitate zaharrena da, 1218an sortua.
Aumategi (mendia)
Arabatik
Elgeako Elizalde auzotik abiatzen da ibilbiderik laburrena.
Salamancako Unibertsitatea
Fakultate eta eskolak
Hamasei fakultate, hiru goi eskola tekniko eta hiru unibertsitate eskola ditu:
Aumategi (mendia)
Gipuzkoatik
Inguruko beste mendi askorekin gertatzen den lez, Urizar edo Uxarko bidegurutzetik Lizargarate mendatera heltzea da lehenengo pausua. Haatik, Aumategi ez dagoenez Degurian, ez da gas hodiaren ibilbidea hartu behar, Urbiara doana baizik. Bide hori hartu eta laster, eskuinetarantz, Mugarriluzerantz doan bidexka bat dago. Mugarriluze mendiaren tontorrera iritsi ondoren, denbora guztian ekialderantz joan behar da, handik gutxira, Aumategiko tontorrera iritsi arte.
Smilosicyopus sasali
Smilosicyopus sasali Smilosicyopus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
K.a. 424
K.a. V. mendearen taula (K.a. VI. mende | K.a. V. mende | K.a. IV. mende)
K.a. 440ko hamarkada | K.a. 430ko hamarkada | K.a. 420ko hamarkada | K.a. 410ko hamarkada | K.a. 400ko hamarkada
K.a. 429 | K.a. 428 | K.a. 427 | K.a. 426 | K.a. 425 | K.a. 424 | K.a. 423 | K.a. 422 | K.a. 421 | K.a. 420 | K.a. 419
Pleurohoplites
Pleurohoplites ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren, Albiarrean, hau da, orain dela 112 milioi urtetik 99,6 milioi urtera gutxi gorabehera. Lehen agerpena Albiarreko goiko estratuetan eman zen.
Calderondar, Salazartar eta Saltzedotarren dorretxea
Calderondar, Salazartar eta Saltzedotarren dorretxea Arabako Gaubea udalerriko Nograro herrian kokatzen den dorretxea da. XIV. mendearen amaiera eta XV. mendearen hasiera artean eraiki zen.
Arkitektura
Dorretxea gainontzeko herritik zeozer bananduago dago. Dorretxea eraikin multzo handiago baten zati da. Dorretxearen iparralde, ekialde eta hegoaldea gezilehioz inguraturik du. Soilik iparraldea dirudi duintasun batez mantentzen dela, bertan barneralderako sarbidea dagoelarik. Bere lau aurpegiak, almenadun errematearen hondakinak, matakanak nahiz zaintza-etxeak oraindik kontserbatzen ditu. Hormetan gezilehioak, saietera, puntadun arkuzko kofadurak ditu, eta solairu nagusian arku konopiala ere badu.
Gotorlekua babesten zuten hormen hondakinak ere badaude eta ziurrenik XVI. mendeko Donejakueren omenezko otoiztegi bat ere badago.
Ferro-actinolita
Ferro-actinolita silikato motako minerala da eta tremolite-actinolite series taldearen kidea da.
Courmemin
Courmemin Frantziako udalerri bat da, Loir eta Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Courmemin udalerrian erroldatutako biztanleak 516 ziren. Familiak 214 ziren, horien artean 68 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 36 bakarrik bizi ziren emakumeak), 63 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 71 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 273 etxebizitza zeuden, 222 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 29 bigarren erresidentzia ziren eta 22 hutsik zeuden. 271 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 222 etxebizitza nagusietatik 155 bere jabearen bizilekua ziren, 60 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 25 etxek bi gela zituzten, 72 etxek hiru zituzten, 84 etxek lau zituzten eta 41 etxek bost zituzten. 201 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 91 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 108 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 326 ziren, horien artean 234 aktiboak ziren eta 92 inaktiboak ziren. 234 pertsona aktiboetatik 215 lanean zeuden (122 gizon eta 93 emakume) eta 19 langabezian zeuden (8 gizon eta 11 emakume). 92 pertsona inaktiboetatik 35 erretiraturik zeuden, 32 ikasten zeuden eta 25 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Courmemin udalerrian 217 unitate fiskal zeuden, 504 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.974 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 igeltseroak, 1 albaitaria eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
2000. urtean Courmemin udalerrian 33 nekazaritza-ustiategi zeuden, 800 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Ferroalluaudita
Ferroalluaudita fosfato motako minerala da eta alluaudite taldearen kidea da.
Setophaga ruticilla
Setophaga ruticilla Setophaga generoko animalia da. Hegaztien barruko Parulidae familian sailkatua dago.
Horus Hat
Horus Hat edo Hat Hor, Egiptoko aro aurredinastikoko faraoi edo gobernari bat izan zen.
Pinson (Alabama)
Pinson Alabamako hiri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 7,163 biztanle zituen, 273.8 kilometro koadrotan banatuta.
Horus Hat
Serekh barnean hierogliforik ez egoteak, bere izena daraman serekha duen erregearen aurrekoa dela suposarazten du.
Ferroalluaudita
Ezaugarriak
Ferroalluaudita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 - 5,5 da.
Courmemin
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Horus Hat
Bere existentzia, Tarkhaneko nekropolian aurkitutako hieroglifo batzuengatik ebazten da.
Prohysteroceras
Prohysteroceras ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren, Albiarrean, hau da, orain dela 112 milioi urtetik 99,6 milioi urtera gutxi gorabehera. Lehen agerpena Albiarreko goiko estratuetan eman zen.
Kašov
Kašov Eslovakiako udalerri bat da, Trebišoveko barrutian kokatuta. 8,88 km²ko azalera du eta 286 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1298. urtekoa da.
Seropédica
Seropédica Brasilgo udalerri bat da, Rio de Janeiroko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Kazimír
Kazimír Eslovakiako udalerri bat da, Trebišoveko barrutian kokatuta. 9,93 km²ko azalera du eta 865 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1264. urtekoa da.
Wellington Luís de Sousa
Wellington Luís de Sousa (1988ko otsailaren 11 - ) Brasilgo futbolaria da.
Hartzidura alkoholiko
Hartzidura alkoholikoa hartzidura mota bat da, zeinean glukolisian sortutako azido pirubikoa alkohol etiliko (etanol) bihurtzen da, CO2 ere sortuz. Prozesu anaerobioa da, hots, oxigenorik gabeko baldintzetan burutzen da.
Sortutako etanola edari alhoholikoen industrian erabiltzen da ardoa, garagardoa edo sagardoa bezalako produktuak ekoizteko. Etanol hori erregai bezala ere erabil daiteke
Ogigintzan ere hartzidura alkoholikoak garrantzi handia du: ogiaren masa puzten da legamiek burutzen duten hartzidura alkoholikoagatik (CO2 sortzen baita), baina alkohol hori desagertzen da gero ogia labean egosten denean.
Hartzidura mota hau legamiek, alde batetik, eta bakterio gutxi batzuek, bestetik, besterik ez dute burutzen.
Biokimika
Hartzidura alkoholikoaren hasierako substratuak gluzidoak dira: glukosa, fruktosa, sakarosa, almidoia... Hasierako molekula horiek lehenengo fase batean glukolisian katabolizatzen dira pirubatoa sortu arte:
Fase horretan 2 ATP sortzen dira, hartzidura egiten duen legamia edo bakterioaren behar energetikoak asetzeko erabiltzen direnak.
Bigarren fasean pirubatoa azetaldehido bihurtzen da (1), eta gero hori etanol bilakatzen da (2):
Bi dira fase honetan parte hartzen duten funtsezko entzimak: pirubato deskarboxilasa (1) eta alkohol deshidrogenasa (2).
Erreakzio osoa formula honetan laburbiltzen da:
C6H12O6 + 2 Pi + 2 ADP + 2 NADH + 2H+ → 2 CH3-CH2OH + 2 CO2 + 2 ATP + 2 NAD
Ikusten denez, NADH2 oxidatzen da azetaldehido erreduzitzen denean.
Hartzidura laktikoa egiten duten mikrobioek (Saccharomyces generoko legamiek eta Zymomonas mobilis izeneko bakterioak, esaterako) behar duten energia kimikoa (ATP) lortzen dute prozesu anaerobio horren bidez. Modu naturalean fruta, barazki eta zerealeetan dauden mikrobioak dira hartzidura laktikoa egiten dutenak.
Pasteur efektua
Hartzidura alkoholikoa (eta hartzidura guztiak, orokorrean) oxigenorik gabeko baldintzetan burutzen da. Hartzidura alkoholikoa egiten duten mikrobioak anaerobio fakultatiboak dira.
Louis Pasteur handiak (bera izan zen hartzidura alkoholikoaren nondik-norakoak argitu zituen lehenengo zientzialaria) bere izena daraman efektua deskribatu zuen 1857an: Pasteur konturatu zen legamien salda bat aireztatzen (oxigenatzen) zuenean etanolaren ekoizpena jaisten zela, hots, hartzidura alkoholikoaren prozesua moteltzen zela, nahiz eta legamiek hazten jarraitu.
Hartzidura alkoholikoak 2 ATP besterik ez ditu sortzen. Glukosaren katabolismo aerobikoak, aldiz, 36 molekula ATP sortzen ditu, oxigenoak prozesuan parte hartzen duenean (glukolisia eta fosforilazio oxidatiboa). Horrek esan nahi du oxigenoarekiko fakultatiboak diren mikrobioak hobeto moldatzen direla oxigenoarekin oxigenorik gabe baino, eta ahal badute glukosa modu aerobikoan oxidatuko dutela beti.
Pasteur efektuak beste ondorio bat dakar: baldintza aerobikoetan legamiek glukosa gutxiago kontsumitzen dute. Izan ere, oxigenoaren aurrean glukosa gutxiago kontsumitu behar da energiaren kopuru bera lortzeko (gogoratu energia gehiago lortzen dela glukosaren oxidazio aerobikoan glukosaren hartziduran baino).
Cyrtodactylus serratus
Cyrtodactylus serratus Cyrtodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Hartzidura alkoholiko
Pasteur efektua
Horrek esan nahi du ingurune anaerobio batean legamiek edo bakterioek glukosa asko kontsumitu behar dutela hazteko, ingurune aerobikoan glukosa gutxiago behar duten bitartean.
Saint-Pierre-d'Oléron
Biztanleria
2007an Saint-Pierre-d'Oléron udalerrian erroldatutako biztanleak 6.204 ziren. Familiak 2.785 ziren, horien artean 838 pertsona bakarrekoak ziren (265 bakarrik bizi ziren gizonak eta 573 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.096 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 647 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 204 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 7.328 etxebizitza zeuden, 2.840 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4.295 bigarren erresidentzia ziren eta 193 hutsik zeuden. 5.733 etxeak ziren eta 545 apartamentuak ziren. 2.840 etxebizitza nagusietatik 1.982 bere jabearen bizilekua ziren, 727 alokairuan okupaturik zeuden eta 131 doan lagata zeuden; 32 etxek gela bat zuten, 200 etxek bi zituzten, 727 etxek hiru zituzten, 952 etxek lau zituzten eta 929 etxek bost zituzten. 2.227 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.534 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 994 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 3.641 ziren, horien artean 2.524 aktiboak ziren eta 1.117 inaktiboak ziren. 2.524 pertsona aktiboetatik 2.180 lanean zeuden (1.176 gizon eta 1.004 emakume) eta 344 langabezian zeuden (141 gizon eta 203 emakume). 1.117 pertsona inaktiboetatik 492 erretiraturik zeuden, 229 ikasten zeuden eta 396 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Pierre-d'Oléron udalerrian 3.141 unitate fiskal zeuden, 6.694,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.533 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 712 komertzioetatik, 5 erauzte enpresak ziren, 15 janari enpresak ziren, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 20 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 102 eraikuntza enpresak ziren, 238 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 11 garraio enpresak ziren, 87 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 8 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 18 finantziazio enpresak ziren, 44 higiezinen enpresak ziren, 69 zerbitzu enpresak ziren, 48 administrazio publikoko enpresak ziren eta 44 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 204 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 lan bilaketa bulegoa, 1 jendarmeria, 2 posta bulegoak, 9 banku bulegoak, 2 funerariak, 8 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 19 igeltseroak, 11 margolariak, 22 zurginak, 8 iturginak, 8 argiketariak, 13 eraikuntza enpresak, 10 ile apaindegiak, 4 albaitariak, 1 aldi baterako lan enpresa, 46 jatetxeak, 24 higiezinen agentziak, 6 tintoreriak eta 6 apaindegiak.
2009an zeuden 117 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 2 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 7 okindegiak, 5 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 12 arraindegiak, 4 liburu dendak, 35 arropa dendak, 10 etxerako tresna dendak, 6 zapata-dendak, 6 elektrotresna dendak, 1 altzari denda zen, 14 kirol-dendak, 2 drogeria, 3 bitxi-dendak eta 4 lore-dendak ziren.
2000. urtean Saint-Pierre-d'Oléron udalerrian 66 nekazaritza-ustiategi zeuden, 936 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu laburretarako ospitale 1, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1  bat, urgentzia zentro 1  bat, osasun-zentro 1  bat, 4 botika eta anbulantzia 1  bat zegoen.
2009an haur-eskola 1  eta 4 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Saint-Pierre-d'Oléron udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 502 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cleidopus gloriamaris
Cleidopus gloriamaris arrain espezie bat da. Bere generoan, espezie hau dago soilik, hau da monotipikoa da. Pinaburu arraina ere ezagutzen dio "arraina zalduna" haren gorputza estaltzen duten burdin jantzi bat eta irudituta haren argi biologikoak itsasontzien nabigazioaren argietara ezkata batzuk dituelako.
St Lawrence (Kornualles)
St Lawrence, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Bodmin herriaren hego-mendebaldean.
Parafilia (sexualitatea)
Parafilia normaltzat edo ohikotzat jotzen ez diren praktikak eta praktika horietarako gogoa izendatzeko erabiltzen den izen generikoa da. Gehienetan, koitoarekin edo beste sexu praktikekin loturiko beste praktika bat da (adibidez, janariarekin egindako sexu-jolasak, praktika sexualak pertsona iletsuekin egitean, hondamen edo istripu bat gertatzean sexu praktikak egitea, ...). Perbertsio termino gutxiesgarria ere erabiltzen da parafilia izendatzeko. Parafilia terminoa Wilhelm Stekel psikologoak asmatu zuen 1920ko hamarkadan.
Nannocampus lindemanensis
Nannocampus lindemanensis Nannocampus generoko animalia da. Arrainen barruko Syngnathidae familian sailkatzen da.
Masclat
Masclat Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Masclat udalerrian erroldatutako biztanleak 326 ziren. Familiak 134 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 65 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 33 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 217 etxebizitza zeuden, 138 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 77 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 206 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 138 etxebizitza nagusietatik 115 bere jabearen bizilekua ziren, 18 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 4 etxek bi zituzten, 21 etxek hiru zituzten, 41 etxek lau zituzten eta 69 etxek bost zituzten. 129 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 61 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 68 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 190 ziren, horien artean 140 aktiboak ziren eta 50 inaktiboak ziren. 140 pertsona aktiboetatik 122 lanean zeuden (68 gizon eta 54 emakume) eta 17 langabezian zeuden (6 gizon eta 11 emakume). 50 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 19 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Masclat udalerrian 137 unitate fiskal zeuden, 328,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.491 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren eta 3 jatetxeak.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
2000. urtean Masclat udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, 376 hektarea erabiltzen.
Campitelli (Erroma)
Campitelli Erroma hiriko alde historikoa (I municipioa) osatzen duten hogeita bi rionietan hamargarrena da. Eraikin instituzional ugari eta leku arkeologiko garrantzitsuak daude bertan, esate baterako Erromatar foroa eta Museo Kapitolinoak.
Masclat
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
San Jose Ikastetxea (Donostia)
San Jose Ikastetxea Donostiako Haur Hezkuntzako eta Lehen Hezkuntzako ikastetxe pribatu eta hitzarmenduna da, San Bizente Paulen Karitateko Alabak elkarte katolikoak kudeatua. 1889 urtean sortu zen, hiriko emakume filantropo batzuk Eskola Babes-etxea sortzeko beharra ikusi zutenean, langile xume eta alargunen seme-alabak hezteko. Proiektuak Maria Kristina Austriakoaren arreta erakarri zuen, eta horrek beste herritar batzuek emaitzak ekarri zituen. Egun, Prim kaleko 33 zenbakidun etxe historikoan dago.
Masclat
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mochau
Mochau Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Campitelli (Erroma)
Geografia eta izena
Tiber ibaiaren eskuinaldean kokaturik dago, Kapitolino eta Palatino muinoen inguruan. Aintzinako Erromako tenplurik garrantzitsuenak zeuden eremua zen Capitolium eta izen honen bilakaerak ekarri du Campitelli izena.
Dom Campistron
Dom Campistron (Aldude, Nafarroa Beherea, 1994) euskal ilustratzaile grafiko eta marrazkilari feminista lesbiana da.
Ibilbidea
Campistron Alduden jaio eta bizi da. Ilustratzaile izateko prestakuntza bidean Paris en eta Glasgown (Eskozia) bizi izan da. 2021. urtean hitzez nahiz marrazkiz osatua den ‘Bekatorosak’ liburu grafikoa argitaratu du. Bertan zazpi maitasun eta borroka istorioren lekukotza eta aitortza bildu ditu homofobia ren aurkako aldarri den liburu honetan. Horretarako 2019ko udan Nafarroa Behereko hainbat herri txikitako zazpi lagun elkarrizketatu zituen. Liburura ekarri ditu haien borrokak, bakartasuna ren mina eta bizi izan dituzten eraso homofoboak, baita beren maitasun istorioak, elkartasun eta itxaropenak ere. Liburuan behe-nafarrera ren eta euskara batu aren arteko uztarketa-lana nabari da. Senide batek Domi eta haren neska-lagunari buruz hizketan «bekatorosa batzuk sartu dira etxean» esan omen zuen eta hortik dator obraren izenburua. "Nolako liburuak sortzen ditugun, nolako argazkiak, nolako artea... arma bat izan daitezke homofobiaren eta beste hainbat gauzen kontra borrokatzeko. (Dom Campistron)"
Cyrtodactylus slowinskii
Cyrtodactylus slowinskii Cyrtodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
K.a. 425
K.a. V. mendearen taula (K.a. VI. mende | K.a. V. mende | K.a. IV. mende)
K.a. 440ko hamarkada | K.a. 430ko hamarkada | K.a. 420ko hamarkada | K.a. 410ko hamarkada | K.a. 400ko hamarkada
K.a. 430 | K.a. 429 | K.a. 428 | K.a. 427 | K.a. 426 | K.a. 425 | K.a. 424 | K.a. 423 | K.a. 422 | K.a. 421 | K.a. 420
Takuya Muraoka
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Fukushima United FC.
Canto do Buriti
Canto do Buriti Brasilgo udalerri bat da, Piauí estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Pisgah (Alabama)
Pisgah Alabamako herri bat da. Jackson konderrian kokatua dago. 2010ean 722 biztanle zituen, 58.1 kilometro koadrotan banatuta.
Setophaga kirtlandii
Setophaga kirtlandii Setophaga generoko animalia da. Hegaztien barruko Parulidae familian sailkatua dago.
Ferroaluminoceladonita
Ferroaluminoceladonita silikato motako minerala da eta celadonite family taldearen kidea da.
Leopold Stokowski
Leopold Anthony Stokowski (Londres, Ingalaterra, 1882ko apirilaren 18a -Nether Wallop, Hampshire, Ingalaterra, 1977ko irailaren 13a) Ingalaterran jaiotako Estatu Batuetako orkestra-zuzendaria izan zen.
Biografia
Londresko Royal College of Music ikastetxean eta Oxforden egin zituen musika-ikasketak. 1912-1941 urte-bitartean Filadelfiako Orkestra Sinfonikoaren zuzendari izan zen; 1941-1944 urte-bitartean NBC Orkestra Sinfonikoarena; 1944-1945 urteetan, berriz, Arturo Toscaninirekin batera, New Yorkeko Orkestra Sinfonikoarena; eta 1949-1950 urteetan, Mitropoulosekin, hiri bereko Orkestra Filarmonikoarena.
1962tik aurrera, New Yorkeko American Symphony Orchestra orkestraren zuzendari izan zen. Musika berriaren aldeko izan zen, eta obra berri asko estreinatu zituen New Yorken, besteak beste, Alban Bergen Wozzeck. Bachen lanen moldaketa ugari egin zituen, eta Music For All of Us (1943, "Musika guztiontzat") liburua argitaratu zuen.
Ferroaluminoceladonita
Ezaugarriak
Ferroaluminoceladonita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 - 2,5 da.
Sausses
Sausses Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Proventza Garaiko Alpeak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Sausses udalerrian erroldatutako biztanleak 98 ziren. Familiak 53 ziren, horien artean 26 pertsona bakarrekoak ziren (13 bakarrik bizi ziren gizonak eta 13 bakarrik bizi ziren emakumeak), 17 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 10 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 131 etxebizitza zeuden, 52 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 74 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 75 etxeak ziren eta 51 apartamentuak ziren. 52 etxebizitza nagusietatik 34 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 12 etxek bi zituzten, 15 etxek hiru zituzten, 15 etxek lau zituzten eta 9 etxek bost zituzten. 21 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 30 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 18 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Villacorta
Villacorta Leongo herri txiki bat da. Leongo mendian kokatuta dago. Riaño zingiraren ondoan. Neguan 70 biztanle inguru ditu, baina udan biztanleria biderkatzen da. Abuztuan, 400 pertsona ingurura heltzen da.
Nahiz eta herri txikia izan, bi auzo nabarmendu daitezke: goiko auzoa eta beheko auzoa. Kaleak estuak dira eta etxeak harrizkoak eta familia bakarrekoak. Herrian zehar hiru plaza aurki ditzakegu eta horietako bitan iturriak daude. Iturrietako ura menditik dator. Herrian ez dago ez dendarik, ezta supermerkaturik eta horrexegatik egunero kamioiak etortzen dira Villacortara janaria saltzera: ogia, okela, arraina, fruituak...
Taberna bat dago bakarrik eta bertan arratsaldero herriko jendea biltzen da. Herria mendiz inguratuta dago. Harizti asko daude. Herri alboan ibai bat dago eta ibai horren tamaina oso handia da, baina ura hotz-hotza dagoenez ez da inor bertan bainatzen ausartzen.
Herriak zenbait meatze dauzka eta antzinean ikatza ateratzen zuten bertatik. Gaur egun itxita dago eta herriko biztanleak duela asko utzi zioten meatzetan lan egiteari.
Kirola eta kultura
Villacortan elkarte kultural bat dago. Han antolatzen dira aktibitate ludikoak: ume, gazte eta adineko pertsonentzat.
Oso herri lasaia da oporrak pasatzeko, naturaren erdian eta giro ezin hobean. Herritik bost minutura futbol zelai bat dago eta bertan Villacorta F.C. taldeak jokatzen du. Herrian nekazal etxe bat dago ere eta urtero pare bat familia joaten dira uda igarotzera.
Villacorta inguruan hainbat herri daude: Valderrueda, Soto, Morgovejo, La Sota... Herri multzo bat osatzen dute herri guztiek.
Jaiak
Udan zehar bi festa antolatzen dira; bata abuztuaren hasieran eta bestea amaieran; lehenengoa erlijiosoa eta baina ez bigarrena.
Miguel Barragán Ortiz de Zarate
Miguel Francisco Barragán Ortiz de Zarate (Ciudad del Maíz, San Luis Potosi, 1789ko martxoaren 8a - Mexiko Hiria, 1836ko martxoaren 1a), politikari eta militar mexikarra izan zen, Mexikoko presidentea izandakoa 1835 eta 1836 artean.
Hasierako urteak eta heziketa
Ciudad del Maízen jaio zen, San Luis Potosin, 1789ko martxoaren 8an. Bere gurasoak Miguel Barragán Jáuregui eta Clara Josefa Ortiz de Zárate Moctezuma Andrada izan ziren, biak Moctezuma Xocoyotzin enperadorearen ondorengoak. Militar izateko ikasi zuen.
Armada errealistan sartu zen eta graduz gradu igotzen joan zen: 1810ean, alferez bezala, Félix María Calleja ren eta Anastasio Bustamante ren ondoan egon zen. Koronel bezala, Igualako plana rekin bat egin zuen, eta 1821eko irailak 27an Mexiko Hiria n sartu zen Armada Hirugaratzailearen zalditeria zuzendu zuen. Agustín de Iturbide enperadore izendatzearen aurka agertu zen, kartzelatua izan zen eta aske utzi zuten errepublika aldarrikatzean.
Zalgize
Zalgize Zuberoako antzinako udalerria izan zen. 1843. urtean Zalgize eta Doneztebe herriak batu egin zituzten Zalgize-Doneztebe udalerri bakarra osatzeko.
Toponimia
Frantsesezko toponimoa Sauguis da. 1470ean Zuberoako notarioa zen Ohixek horrela idatzi zuen herriko izena.
Biztanleriaren bilakaera
Iturria : Cassini proiektua
Meuilley
Meuilley Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Meuilley udalerrian erroldatutako biztanleak 457 ziren. Familiak 180 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 68 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 76 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Hebentik
Hebentik (euskara batuan "Hemendik") 2004an sortutako Zuberoako kultura elkartea da. Tradizioa abiapuntutzat jota sorkuntza eta esperimentazio artistikoak bultzatu nahi ditu herrialdean, kultura eragilen arteko elkarlanaz.
Egoitza "POM" Pau-Oloron-Mauléon tramaren aterbean du, Lextarreko Matalaz karrikan. Egoitza txiki honetan Xiberoko Bertso Alkarteak ere hartzen du ostatu.
Meuilley
Etxebizitza
2007an 209 etxebizitza zeuden, 183 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 22 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 203 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 183 etxebizitza nagusietatik 154 bere jabearen bizilekua ziren, 22 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 8 etxek bi zituzten, 30 etxek hiru zituzten, 50 etxek lau zituzten eta 92 etxek bost zituzten. 154 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 60 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 112 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Hebentik
Kideak
Herrialdeko esparru kultural desberdinak jorratzen dituzten elkarte batzuek sortu zuten:
Meuilley
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 321 ziren, horien artean 249 aktiboak ziren eta 72 inaktiboak ziren. 249 pertsona aktiboetatik 231 lanean zeuden (122 gizon eta 109 emakume) eta 18 langabezian zeuden (11 gizon eta 7 emakume). 72 pertsona inaktiboetatik 34 erretiraturik zeuden, 24 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 5 administrazio publikoko enpresak ziren.
2000. urtean Meuilley udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Stenogobius alleni
Stenogobius alleni Stenogobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Oreka hidrostatiko
Oreka hidrostatikoa presioaren gradiente bertikalaren indarra eta grabitatea orekan daudenean fluido batek duen egoera da.
Matematikoki oreka hidrostatikoa honela adierazten da:
non P fluidoaren presioa den, z koordenatu bertikala, \rho fluidoaren dentsitatea eta g grabitatearen azelerazioa.
Oreka hidrostatikoa planetak definitzeko
Gorputzaren grabitazioak eragindako barne-presio nahikoa izanez gero, gorputza plastiko bihurtuko da, eta plastikotasun nahikoa izanez gero, goragune altuak hondoratu eta baoak beteko dira, grabitazio-erlaxazioa deritzon prozesu bat. Kilometro gutxi batzuetatik beherako gorputzetan grabitaziokoak ez diren indarrak dira nagusi, forma irregularra dute eta hondakin piloak izan daitezke. Objektu handienek, non grabitazioa garrantzitsua den, baina ez dominatzailea, "patata" itxura dute; gorputza zenbat eta masiboagoa izan, orduan eta barne-presio handiagoa, orduan eta sendoagoa eta biribilagoa dute forma, harik eta presioa nahikoa den arte barne-konpresioko indarra gainditzeko eta oreka hidrostatikoa lortzen duen arte. Puntu honetan, gorputz bat ahalik eta biribilena da, bere errotazioa eta mareen efektuak kontuan hartuta, eta elipsoide forma du. Hau da planeta nano bat definitzen duen muga.
Itaporanga (Paraíba)
Itaporanga Brasilgo udalerri bat da, Paraíba estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Oreka hidrostatiko
Oreka hidrostatikoa planetak definitzeko
Objektu bat oreka hidrostatikoan dagoenean, bere azalera estaltzen duen likido-geruza global batek azalera likidoa osatuko luke, gorputzaren modu berean, eskala txikiko gainazal-ezaugarriez gain, hala nola kraterrak eta pitzadurak. Gorputza biratzen ez bada, esfera bat izango da, baina zenbat eta azkarrago biratu, orduan eta oblato edo eskalenoa handiagoa izango da. Biratzen ari den mota horretako gorputz bat urtu arte berotuko balitz, haren forma orokorra ez litzateke aldatuko. Bere errotazio azkarraren ondorioz eskalenoa izan daitekeen gorputz baten muturreko adibidea Haumea da, bere ardatz nagusian poloetan baino bi aldiz luzeagoa dena. Gorputzak hurbileko kide masibo bat badu, marea-indarren ondorioz, pixkanaka moteldu egiten da haren errotazioa, pixkanaka blokeatu arte, kideari beti aurpegi bera izan diezaion. Muturreko adibide bat Pluton-Karonte sistema da, non gorputz bakoitza blokeatuta dagoen mareen ondorioz. Mareen blokeoa duten gorputzak ere eskalenoak dira, nahiz eta batzuetan apur bat besterik ez izan. Lurraren Ilargia mareek blokeatzen dute, erraldoi gaseosoen satelite biribil guztiek bezala.
Ylikyrö
Yli-Kyrö, Enontekiöko herrixka bat da, Finlandiako Lappi lurraldean dagoena. Udalerriaren hegoaldean dago, ia Kittilän, eta Sonkamuotkarekin batera Hettarantz doan errepidearen atea da.
Oreka hidrostatiko
Oreka hidrostatikoa planetak definitzeko
Ez dago planeta nanoen tamaina- edo masa-muga espezifikorik, ez baitira ezaugarri definitzaileak. Ez dago goiko muga argirik: Eguzki Sistemaren mugetan Merkurio planeta baino handiagoa edo masiboagoa den objektu batek ez zezakeen behar adina denbora izan bere orbitaren auzotasuna garbitzeko; horrelako gorputz bat planeta nanoaren definizioan sartuko litzateke planetaren ordez. Beheko muga oreka hidrostatikoa lortzeko eta mantentzeko baldintzek zehazten dute, baina objektu batek oreka lortzen duen eta bertan mantentzen den tamaina edo masa bere konposizioaren eta historia termikoaren araberakoa da, ez soilik bere masaren araberakoa. 2006ko IAUren prentsa-ohar baten arabera, 0,5 × 1021 kg-tik gorako masa eta 400 km-tik gorako erradioa (800 km-ko diametroa) duten objektuak oreka hidrostatikoan egongo lirateke "normalean" ("forma... autograbitateak zehaztuko luke normalean"), baina "muga-kasu guztiak behaketak zehaztuko lituzke." Hau, 2019tik aurrera, Neptunoz haraindiko objektuentzako gutxi gorabeherako muga dela uste denetik hurbil dago, gorputz solido erabat trinkoak baitira, Salaziarekin (r = 423 ± 11 km, m = (0,492 ± 0,007) × 1021 km) eta, ziur aski, 2002 MS4rekin (r = 400 ± 12 km, m ezezaguna), eta muga-kasuak dira, Orkus izan daitekeena bezala. Masa neurtua duen beste gorputz bat ere ez da espero den masa-mugara hurbiltzen, nahiz eta masa neurturik gabeko batzuk espero den tamaina-mugara hurbiltzen diren.
Jockey
Jockeya zaldi lasterketetan lehiatzen den zaldizkoa da.
Etimologia
Jockey hitza jatorriz eskoziarra zen Jack izenaren txikigarria zen. Beraz, Joantxu edo Jontxu bezala itzul zitezkeen. "Mutil edo bikotekidea" modu orokorrean ere erabiltzen da, 1520ko hamarkadatik aurrera behintzat. 1660ko hamarkadaz geroztik "lasterketetan zaldia gidatzen duen pertsona" izendatzeko erabili da, hau da, zaldizkoa. Ingelesaren argot amerikarrean, jock ("gizon atletikoa") hitzaren txikigarri bezala erabiltzen da.
Ezaugarri fisikoak
Batez besteko jockeyak gorpuzkera arina baina atletikoa du eta normalean 49 eta 54 kg arteko pisua du. Lasterketaren araudiaren eta lasterketaren arabera, zaldiak 48 eta 61 kg arteko pisua eramaten dute, jockeyaren ekipoa barne.
Jockey-eskola batzuek onartzeko gehienezko muga hau ezartzen dute: 22 urte, 1,60 metroko altuera eta 50 kg-ko pisua.
Elia Millosevich
Elia Filippo Francesco Giuseppe Maria Millosevich (Venezia, 1848ko irailak 5-Erroma, 1919ko abenduak 5), astronomo italiar bat izan zen.
Jockey
Jockeyaren lana
Sariak daude Sari Nagusiak eta Estatistika Nazionalak irabazi dituzten jockeyentzat.
Elia Millosevich
Millosevich, astronomia irakaslea izan zen Veneziako Itsas Institutuan, eta, beranduago, Unibertsitate Pontifizio Gregoriarreko behatokiko zuzendaria erroman. Kometa eta asteroideen ibilbidearen kalkulu eta behaketetan espezialdu zen, batez ere 433 Eros asteroideari dagokionean. Gainera, Vincenzo Cerullik izar katalogoa bildu zuen. 1891n, 303 Josephina eta 306 Unitas asteroideak aurkitu zituen.
Eros asteroidearen orbitaren kalkuluagatik, Accademia Nazionale dei Lincei akademiaren Astronomia saria jaso zuen, eta, 1911n, Parisko Zientzien Akademiak, Pontécoulant Saria eman zion (Gustave de Pontécoulantengatik hala deitua). 450 lan labur eta luze idatzi zituen, baita planeta eta kometen behaketa kopuru ugari ere.
Klin nad Bodrogom
Klin nad Bodrogom Eslovakiako udalerri bat da, Trebišoveko barrutian kokatuta. 3,65 km²ko azalera du eta 205 biztanle 2017ko datuen arabera.
Rusoceras
Rusoceras ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren, Albiarrean, hau da, orain dela 112 milioi urtetik 99,6 milioi urtera gutxi gorabehera. Lehen agerpena Albiarreko goiko estratuetan eman zen.
Pleasant Grove (Alabama)
Pleasant Grove Alabamako hiri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 10,110 biztanle zituen, 394.7 kilometro koadrotan banatuta.
Arthur von Posadowsky-Wehner
Arthur, Posadowsky-Wehnerreko kondea, Postelwitzeko baroia (Arthur Graf von Posadowsky-Wehner Freiherr von Postelwitz; 1845eko ekainaren 3a - 1932ko urriaren 23a) Alemaniako politikari kontserbadorea izan zen. Ogasun idazkaria, Barne idazkaria eta Alemaniako kantzelariordea, eta Prusiako Estatu ministroa izan zen.
Biografia
Silesiako noblezian jaioa eta epaile baten semea, Posadowsky-Wehner-ek zuzenbidea ikasi zuen Berlinen, Heidelberg-en eta Breslau-n eta zuzenbidean doktoretza lortu zuen 1867an. Geroago, nekazaritzako lursail bat erosi zuen, eta politikan sartu zen 1871an, Posen probintziako gobernuko kide bihurtu zenean. 1882an Prusiako Parlamentuko kide bihurtu zen, eta Posengo Landeshauptmann izendatu zuten 1885ean.