cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fontellas
Udal hauteskundeak
Fontellasko alkatea Nafarroako Alderdi Sozialista alderdiko Andrés Agorreta Arriazu da 2007ko udal hauteskundeez geroztik. Udaleko zazpi zinegotzietatik lau lortu zituen PSNk eta hortaz gehiengo absolutua. Tuterarekin batera Nafarroa Bai koalizioak zerrenda aurkeztu zuen Tuterako merindadeko herri bakarra izan zen baina, Tuteran ez bezala, ez zuen ordezkaririk lortu.
Zurizko botoak 14 izan ziren (%2,53) eta baliogabeko botoak 2 (%0,36).
2011n hauexek izan ziren aurkeztutako zerrendak eta lortu zituzten zinegotziak: PSN (4; alkatetza Agorretarentzat), UPN (2), PP (1), I-E (0) eta NaBai 2011 (0).
Udaletxea
Udaletxea XX. mendean eraiki zen, eta herriaren erdigunean dago, Foruen Plazan. Eraiki zenetik hainbat aldiz eraberritu dut eraikuntza, garrantzitsuena 1935ean. Inguruko egituren estilo arkitektoniko berdina erabiliz eraiki zuten, margoturiko fatxadekin. Udala alkatea eta sei zinegotzik osatzen dute.
Azpiegitura eta garraioak
Condaren Cortes eta Iruñea bitarteko autobus linea zuzenak zerbitzu bakarra dauka norabi bakoitzean eguneko. Ibilbidea, honakoa da:
Condaren Tutera eta Zaragoza bitarteko autobus lineak lau zerbitzu dauzka eguneko. Ibilbidea, honakoa da:
Argia Ikastola
Argia Ikastola, Fontellasko Tuterako etorbidean dago. Ikastola 1984. urtean sortu zen eta gaur egungo egoitza 1995eko Nafarroa Oinez jaian lorturiko diruarekin eraiki ahal izan zen.
2002. urtean berriro ospatu zen Nafarroa Oinez Nafarroako ikastolen jaia, Fontellasen.
Jaiak eta ospakizunak
Fontellasko jaiak iraileko lehen ostegunetik aurrera ospatzen dira. Horrez gain, urtean zehar "Ehiztariaren jaiak" urrian, eta "Gazteriaren jaiak" maiatzean antolatzen dira.
Errosario eliza
Herriko eraikinik garrantzitsuena da, eta Fontellas erdigunean dago. XVI. menderen erdialdean eraiki zen "Errege Katolikoen" estiloan. Hiru zatitan banaturiko nabe bakarra dauka, pentagono itxurako aurrealdea, eta izardun estaldura. XIX. mendearen amaieran, erabat eraberritu zen elizaren barrualdea, alboetako kaperak eraiki zirelarik. Kanpoaldean, adreiluzko fatxada berria egin zuten.
Nabe nagusiaren aurrealdean, erretaula nagusi manierista dago, XVII. mendearen hasieran egindakoa. XIX. mendeko eraberritzean, hainbat aldaketa egin zizkioten erretaulari. Parrokia-etxean XVII. mendearen hasierako Sortzez Garbiaren egurrezko irudi erromanista gordetzen da,
Fontellasko jauregia
Antzinako Fontellasko jauregia (gaur egun existitzen ez dena), Nafarroako erreinuko hainbat dokumentutan agertzen da. 1520. urtean Carlos V.a erregearen agintaldian, jauregiko jabea barkatutako kaparea zen, nahiz eta Iruñan bizi. 1605. urtean jauregiko jabea Diego gante zen (jaurerrian legea ezartzeko eskumena zeukan pertsona bera).
Untxi-hazkuntza
Kunikultura edo untxi-hazkuntza untxien hazkuntza da, gatibutasun egoeran zein erdi-askatasunez, untxien haragia edo larrua ustiatzeko helburuarekin. Maskota edo laborategiko animalia moduan ere hazten da. Kunikultura Erdi Aroko Europan hasi eta bereziki XX. mendean garatu zen.
Herritar-izen
Herritar-izena, demonimoa edo jentilizioa toki bateko biztanleak izendatzeko erabiltzen den hitza da, jatorritzat duten toki hori abiaburu harturik; adibidez, donostiar, bilbotar, gipuzkoar, paristar, herbeheretar eta alemaniar herritar-izenak dira.
NGC 7138
NGC 7138 galaxia bat da, Pegasus konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
Herritar-izen
Ortografia
Herri- eta auzo-izenak euskaraz lehenengo letra larria idaztea eskatzen dute, baina herritar-izenek, ez, letra xehez idazten baitira (Araba → arabar; Errusia → errusiar; Costa Rica → costarricar; Estatu Batuak → estatubatuar).
Euskaraz, herritar-izenak herrialde-, hiri-, herri- edo auzo-izenei + -(t)ar atzizkia lotuz eraikitzen dira: Lekeitio → lekeitiar; Santutxu → santutxuar... Bizkaiko mendebaldean, ordea, -(o)ztar erabiltzen da (getxoztar, leioaztar, erandioztar, bediaztar, zaratamoztar...), baina ez Bizkaia osoan.
Kanpo-estekak
Euskaltzaindiaren arauetan toponimiari buruzko dokumentu asko daude, toponimoekin batera, herritar-izenak nola eman adierazten da. Ikus, esaterako:
2451 Dollfus
2451 Dollfus asteroide baten izena da. irailaren 2an aurkitu zuen E. Bowell-ek Anderson Mesa Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1980 RQ izena zeraman.
Orbitaren ezaugarriak
2451 Dollfus asteroidearen orbitak batezbeste 2,724 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,31 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,138 distantziara. Eszentrikotasuna 0,152 da, eta makurdura orbitala 8,59ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 11.7 da.
Lutherville-Timonium (Maryland)
Lutherville-Timonium Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Baltimore konderrian dago, Maryland estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Rajita
Rajita oxido motako minerala da.
Ezaugarriak
Rajita oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 da.
Chleny
Chleny Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 210 biztanle ditu eta 4,09 kilometro koadroko azalera. Rychnov nad Kněžnouko barrutian dago.
Fernando Grande-Marlaska
2018tik Espainiako Barne Arazoetako ministroa da Pedro Sánchezen gobernuan.
Auzitegi Nazionaleko ibilbidea
2006ko ekainaren amaiera arte Espainiako Auzitegi Nazionaleko epaile aritu zen, eszedentzian zegoen Baltasar Garzon ordezkatuz. Haren ordezko aritutako hilabeteetan, ETA, Arnaldo Otegi eta Forum Filatelicoren aurkako operazioak zuzendu zituen, besteak beste.
Baltasar Garzon bere postura bueltatu zenez geroztik (2006ko uztailaren 1a), Espainiako Auzitegi Nazionaleko Zigor Arloko sekzioaren barnean geratu zen. 2007an Auzitegi Nazionaleko 3. Instrukzio epaitegia zuzentzen hasi zen, Teresa Palacios ordezkatuz.
Momentu horretan Turkian Yak-42 hegazkinak izandako istripuaren kasua hartzen du bere gain, non Afganistanetik bueltatzen ari ziren 62 militar espainol hil ziren. Hala ere lau hilabetetan kasua itxi egin zuen, Defentsa Ministeritza errugabe joz. Biktimek errekurtsoa jarri zuten eta kasua berriz ireki behar izan zen.
2007ko abuztuaren 30ean El Jueves aldizkariko bi marrazkilariren aurkako ahozko epaiketa zabaldu zuen, koroari egindako irainengatik. Garai honetan Grande-Marlaskak egindako hainbat instrukzio prozesuengatik Giza Eskubideen Europako Auzitegiak 6 aldiz zigortu du Espainia, atxilotuen tortura salaketak kontuan ez hartu eta ez ikertzeagatik.
2012ko otsailaren 23an Auzitegi Nazionaleko Zigor Arloko presidente izendatu zuten, Javier Gomez Bermúdez epailea ordezkatuz. Hurrengo urteko azaroaren 29an Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiko bokal izendatu zuten, Alderdi Popularrak proposatuta.
Barne Ministerioa
2018an Pedro Sanchezek Barne Arazoetako Ministro izendatu zuen. 2020ko maiatzean, Diego Perez de los Cobos Madrilgo Guardia Zibileko buru nabarmena kargugabetu zuen Guardia Zibil horrek Espainiako Gobernua epaitegietara eramateko txosten itxuragabe batzuen zuzendari aritu ondoren, Covid-19aren alerta egoeran. Eskuindar oposizioaren kritika gogorrak entzun eta gero, Espainiako polizia nazionalen eta guardia zibilen soldataren igoera iragarri zuen ia berehala.
Holapogon maximus
Holapogon maximus Holapogon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apogonidae familian.
Espezie monotipikoa da, hau da, bere generoaren kide bakarra. Arabiako kostaldean eta Omango golkoan bizi da, 83 eta 100 metro arteko sakonean.
Sant'Elena Sannita
Sant'Elena Sannita Italiako udalerri bat da. Iserniako probintzian kokatuta dago, Molise eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
727 Nipponia
727 Nipponia asteroide gerrikoan aurkitutako 727. asteroidearen izena da. 1900eko martxoak 6an aurkitu zuen Shin Hirayamak Tokiotik. Ondoren A. Massingerrek berraurkitu zuen 1912ko otsailak 11n eta Hirayamagatik izendatu zuen, Nipponia izena aukeratu zuena, Nippongatik, Japoniaren japonierazko izena dena.
Sant'Elena Sannita
Mugakideak
Sant'Elena Sannitak honako udalerri hauekin egiten du muga:
2452 Lyot
2452 Lyot asteroide baten izena da. martxoaren 30an aurkitu zuen E. Bowell-ek Anderson Mesa Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1981 FE izena zeraman.
Linus Strasser
Linus Strasser (Munich, Alemania, 1992ko azaroaren 6a) eslalom eta eslalom erraldoi diziplinetan espezializatutako eski alpinoko eskiatzaile alemaniarra da. 2013ko abuztutik aduanako eski taldeko kide eta Aduana Federaleko Administrazioko sarjentua da.
Biografia
Strasserrek sei urte zituela hartu zuen parte bere lehen lasterketetan, Tirolen, eski oporretan. Kitzbühel Ski Klubeko kide izan zen hamabi urte zituela, TSV 1860 Municheko eski sailera joan aurretik. 2007ko abendutik, 15 urte zituela, FIS lasterketetan parte hartu zuen. 2010eko otsailean egin zuen debuta Europako Kopan, eta, 2011ko otsailean, bere lehen FIS lasterketa irabazi zuen; hilabete geroago, Alemaniako eslalomeko txapeldun juniorra izan zen. Lesio baten ondorioz, Strasserrek 2011/2012 denboraldi osoa galdu, eta, denbora horretan, batxilergoko diploma amaitu zuen. 2013ko urtarrilean, Alemaniako eslalom junior txapelketako titulua irabazi zuen berriro.
2013ko abenduaren 14an, Strasserrek Europako Kopako lasterketa bat irabazi zuen lehen aldiz, St. Vigil-eko eslalom paraleloa. 2013ko urriaren 27an, Munduko Kopako Söldeneko eslalom erraldoian debutatu zuen, eta 52. postuan amaitu. 2014ko martxoaren amaieran, Alemaniako eslalom erraldoiaren txapeldun titulua, eta, eslalomean, brontzezko domina irabazi zituen. Lena eta Katharina Dürr eta Thomas Dressenekin batera, taldekako lehiaketan, Alemaniako txapelketako titulua ere irabazi zuen Municheko Eski Elkarteko taldearekin.
2017ko urtarrilaren 31ean, Stockholm City Event-en, Strasserrek, irabazle gisa amaitu zuen Munduko Kopako lehen lasterketan, Alexis Pinturault eta Mattias Harginen aurretik. 2017/2018 Munduko Kopako denboraldian, hirietako bi ekitaldietan hirugarren postua lortu zuen (2018ko urtarrilaren 1ean Oslon eta 2018ko urtarrilaren 30ean Stockholmen).
2021eko Eski Alpinoko Munduko Txapelketan, Strasserrek brontzezko domina irabazi zuen Andrea Filser, Emma Aicher, Lena Dürr, Stefan Luitz eta Alexander Schmid-ek osatzen zuten Alemaniako taldearekin.
2021eko urtarrilaren 6an, bere lehen garaipena lortu zuen Zagreben Munduko Kopako eslalom batean. Egun batzuk beranduago, 2021eko urtarrilaren 10ean, bere sasoi ona berretsi ahal izan zuen Adelbodengo Munduko Kopako bigarren postuarekin eslalomean. Denboraldiko lehen bi eslalometan punturik lortu gabe, 2022ko urtarrilaren 9ko hirugarren postuarekin, sailkapen olinpikoa lortu zuen, berriz ere, Adelboden-eko Munduko Kopako eslalomean. 2022ko urtarrilaren 25ean, Schladming-eko gaueko eslaloma irabazi zuen (Neguko Olinpiar Jokoen aurreko gizonezkoen azken Munduko Kopako lasterketa); horrela, Munduko Kopako bigarren garaipena ziurtatu zuen. Pekineko 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan, Strasserrek, taldekako lehiaketan, zilarrezko domina irabazi zuen Emma Aicher, Lena Dürr, Julian Rauchfuss eta Alexander Schmidekin batera, eslalomean 7. postua eginda eta eslalom erraldoian huts egin ostean,
Protio
Protioa, 1H isotopo zeinuaz ere ezaguna, naturako hidrogeno isotopo arruntena dugu, eta hidrogeno natural guztiaren %99,98-a osatzen du. 1H isotopoaren nukleoa protoi bakar batek (ez du neutroirik) osatzen duenez gutxitan erabiltzen den protio izena egozten zaio orohar hidrogeno hitza erabiltzen baita isotopo arruntenaz ari garela adierazteko. 1H-aren egituraren simpletasuna dela eta mekanika kuantikoaren garapenean garrantzi handia izan du teoria ugari frogatu baitira protioa aztertuz. Ekilibrio elektrikoan elektroi bakarra izaten du.
Beste isotopoak
Protioa ez da hidrogeno isotopo bakarra naturan beste bi aurki ditzakegu 2H, eta 3H deuterio eta tritio-a urrenez urren. Aurrekoez gain 4H, 5H, 6H eta 7H isotopo ezegonkorrak sintetizatu ahal izan dira, zeinak ezin aurki daitezken naturan.
Ikus, gainera
Wasserstoff
Somme-Yèvre
Somme-Yèvre Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Somme-Yèvre udalerrian erroldatutako biztanleak 111 ziren. Familiak 48 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 52 etxebizitza zeuden, 49 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. Etxebizitza guzti hauek 52etxeak ziren. 49 etxebizitza nagusietatik 35 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 4 etxek hitu gela zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 37 etxek bost zituzten. 25 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 28 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 16 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 64 ziren, horien artean 50 aktiboak ziren eta 14 inaktiboak ziren. 50 pertsona aktiboetatik 47 lanean zeuden (27 gizon eta 20 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 14 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra margolaria zen.
2000. urtean Somme-Yèvre udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.584 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Aromobates duranti
Aromobates duranti Aromobates generoko animalia da. Anfibioen barruko Aromobatidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Eratostenes
Eratostenes Zirenekoa (Ἐρατοσθένης; K.a. 276 inguru - K.a. 195 inguru ) matematikari, geografo, kirolari, poeta eta astronomo greziarra zen. Aurkikuntza ugari egin zituen, hala nola, latitude eta longitude sistema. Lehen greziarra izan zen Lurraren zirkunferentzia kalkulatzen (zehaztasun harrigarriz), baita ardatzaren makurdura ere. Agian, Lurraren eta Ilargiaren arteko distantzia ere kalkulatu zuen eta bisurtea asmatu. Mundu mapa ere eratu zuen, garaiko ezagutza geografikoaren arabera. Kronologia zientifikoaren sortzailea izan zen, gertakari literario eta politikoen datak finkatuz, Troiaren konkista egunetik hasiz.
Sudaren Ἐρατοσθένης sarreraren arabera, garaikideek Βῆτα (beta) ezizena eman zioten, alfabeto grekoko bigarren letra, edozein alorretan munduko bigarren onena zela frogatu omen baitzuen.
Arku zirkunhorizontal
Arku zirkunhorizontala (ingelesez CHA siglekin laburtua), suzko ostadar bezala ere ezagutua, itxuraz, ostadar baten antzeko halo edo fenomeno optiko bat da, baina, ostadarretik, zirru hodeietan dauden izotz kristaletan argia errefraktatzen delako ezberdintzen da.
Eratostenes
Biografia
Zirenen jaioa (orain Shahhat, Libia), Aglaosen semea omen zen, Suidasengandik jaso dugunez, edo Ambrosiarena beste idazle batzuen arabera. Alexandrian ikasi zuen eta, denboraldi batez, Atenasen ere bai. Kioseko Aristonen ikaslea izan zen baina, baita Zireneko Lisaniasena ere, eta Kalimako poetarena ere bai. Arkimedes lagun handia izan zuen. K.a. 236an Ptolomeo Evergetesek Egiptoko Alexandriako Liburutegiaren zuzendaritza hartzeko deitu zuen eta kargu horretan jarraitu zuen Ptolomeo Epifanes agintean zegoen bitartean hil zen arte. Sudak dionez, laurogei urte zuenean gosez hil zen, behin itsutu ondoren. Luzianok, aldiz, 82 urtetara heldu zela dio, Zensorinok ere 82 urte beteta zituela hil zela mantentzen du.
Arku zirkunhorizontal
Eguzkia zeruan altu dagoenean gertatzen da, gutxienez, 58º ostertzaren gainetik, eta zirro hodeien presentzian bakarrik gerta daiteke. Honela, iparralde latitudeko 55ºtik iparralderago dauden tokietan ezin da ikusi, noiz behinka mendietatik izan ezik.
Eratostenes
Biografia
Eratostenesek ikasketarako gaitasun aparta eta ezagupen anitzeko jabea zen. Astronomo, poeta, geografo eta filosofoa izan zen eta Pentathlos goitizena jarri zioten, izen honek, Olinpiar Jokoetan bost frogetako kirolari irabazlea adierazten zuelarik.
Arku zirkunhorizontal
Gertaera hau, nahiko ez ohikoa da, izotz kristalek, horizontalki lerrokatuak egon behar baitute altu dagoen eguzkiaren argia errefraktatzeko. Arkua, eguzki izpiak, horizontalki orientatutako kristal hexagonal lauetan, alde bertikaleko aurpegi batetik sartu eta behealdeko aurpegitik irtetzen diren heinean eratzen da. 90ºko okerdura da ondo banatutako koloreak ostadar bezala eragiten dituena, eta, kristalen lerrokadura zuzena baldin bada, zirro hodeiak ostadar gar bat balitz bezala dizdira egitea eragiten du.
Eratostenes
Armilar esfera
Uste denez Eratostenesek asmatu zuen armilar esfera, K.a. 255 inguruan eta XVII. mendean oraindik erabiltzen zena. Berak, pentsatzekoa denez, gailua behaketa astronomiko ugarietan erabiliko zuen baina, seguru dakigun bakarra da, ekliptikaren Zeihartasuna zehazteko baliatu zuela. Tropikoen tartea (ekliptikaren zeihartasunaren bikoitza) Lurraren zirkunferentzia osaren 11/83 besteko neurria zuela kalkulatu zuen, 23º 51' 19" ondorioz. Balio hauxe onartu zuen beranduago Klaudio Ptolomeo astronomoak.
Historialari batzuen arabera, Eratostenek 24º-ko balioa kalkulatu zuen eta, Ptolomeok berak zehaztu zuen emaitza 11/83raino. Gainera, Plutarcoren arabera, eklipseak behatuz ondorioztatu zituen Eguzkiarainoko distantzia 804.000.000 estadio bestekoa zela, eta, Ilargirainokoa 780.000 estadio adinakoa. Makrobiok, gainera, Eguzkiaren diametroa Lurrarena baino 27 aldiz handiagoa kalkulatu izana aipatzen du. Orain dakigunez, Eguzkiaren diametroa Lurrarena baino 109 bider handiagoa da eta, Ilargirainoko distantzia Erastotenesek eman zuena baino ia hiru aldiz handiagoa. Eguzkirainoko distantziarentzat, aldiz, estadio batentzat 185 metroko balioa onartuta, 148.752.060 kmkoa eman zuen, oraingo unitate astronomiko moduan erabiltzen denaren oso antzerakoa. Katasterismoi izeneko lana sarri egotzi bazaio ere, non 44 konstelazio eta 675 izar izendatzen diren, ez zen bera izan egilea eta, horregatik, Pseudo-Eratostenes jartzen da haren egiletzat.
Arku zirkunhorizontal
Arku zirkunhorizontal bat, behealboko arku batekin nahastu daiteke eguzkia zeruan altu dagoenean; lehena, beti horizontalki orientatua dago, bigarrena, berriz, ostadar sekzio bat bezala, adibidez, ostertzetik gora luzatzen den arku bat bezala.
Eratostenes
Lurraren dimentsioen neurketa
Udako solstizioan eguzki izpiek perpendikularki jotzen dute Siena hiria. Alexandria, iparralderago, eraikuntza baten altuera eta berak egiten duen itzala neurtuta, Siena hiriak eta ekliptikaren (Eguzkiaren ibilbidearen) planoak mugatzen duten angelua kalkulatu daiteke. Angelu hauxe da Siena eta Alexandriaren arteko latitudeen aldea. Angelua ezagututa nahikoa da bi hirien arteko distantzia neurtu eta zirkunferentzia osora (360º) estrapolatzea.
Arku zirkunhorizontal
Bereziki ona den adibide bat, AEBetko Idaho estatuko iparmendebaldean 2006ko ekainak 3an argazkia atera zitzaion bat da, eta New Scientist eta Daily Mailen argitaratua izan zen (azken kasu honetan "ostadarra sutan" azpizenburupean). Gertaera, sarri erakutsi zenez National Geographic Newsen, berriak berehala zabaldu ziren Interneten.
Eratostenes
Lurraren dimentsioen neurketa
Erastotenesen ospea, honela, Lurraren tamaina bere garaian kalkulatu izana da. Horretarako Dizearkok proposatu zituen latitude eta longitude kontzeptuez gain prozedura trigonometrikoa asmatu eta erabili zuen. Honengatik guztiagatik geodesiaren aita titulua dagokio. Bere liburutegiko papiro baten bitartez zekien Sienan (gaurko Asuan, Egipton) Udako solstizio egunean objektuek ez zutela itzalik sortzen eta argiak putzuen hondoa argiztatzen zuela; horrek, zera adierazten zuen, Siena tropikoaren lerroan bertan zegoela eta bere latitudea jada ezaguna zen ekliptikarena berarena zela. Erastotenesek Alexandria eta Siena longitude berean zeudela suposatu zuen (benetan 3º-ko aldea dute) eta, Eguzkiaren altuera izugarria izanik, honen izpiak paraleloak heltzen zirela Lurrera ere bai. Orduan, solstizioaren eguerdian Alexandrian, itzal bat neurtu zuen eta bere zenitarekin zirkunferentziaren 1/50-a zela (gaur 7º 12' ) aurkitu zuen. Horretarako, Kleomedesen arabera, scaphium, (orduko eguzki Proto-koadrantea) baten itzala neurtu zuen. Ondoren, hiri bien arteko distantziarentzat 5000 estadioko luzera hartu zuen. Balio hau nondik atera zuen jakiteko bertsio ugari daude; hirien arteko merkataritzan zebiltzanetik, edo Alexandriako liburutegitik bertatik edo, urrats uniformeak zenbatzeko, armada erabili zuela dira teorietako batzuk. Kontua da, zirkunferentzia osoaren 1/50-a 5000 estadio beste bada, Lurra osoaren zirkunferentzia 250.000 estadio luze dela. Beranduago 252.000ra zehaztu zuen neurketa.
Estadioarentzat 185 m-ko balioa erabili zuela uste da eta orduan luzera 46.620 km-koa izango zen (6.620 km inguruko errorea, %17-a). Baina badago Egiptoko estadioa erabili zuela defendatzen duenik (52,4 cm-ko 300 ukondo bestekoa) eta, orduan, poloetatik igarotzen den zirkunferentziaren luzera 39.614,4 km-koa izango zen, gaurko 40.008 km-tik oso gertu eta %1-eko errorea baino gutxiagokoa.
Eratostenesek egindako kalkuluen zehaztasunari buruz hainbat lan burutu dira; horrelako batean Dennis Rawlinsek zerak aipatzen ditu: Eratostenesek zuzenki neurtu zuen datu bakarra Alenxandriaren zenitaren makurdura izan zen, 7’-ko (arkuaren 7 minutuko) oker batekin lortu ere, beste datu guztiak, nondik lortu zituen ez dakigularik, oso zehaztasun hobekoak gertatzen direlarik. Posidonio, 150 urte beranduago, Lurraren zirkunferentziarako neurketa dezente txikiagoa lortu zuen. Azken balore hauxe onartu zuten Ptolomeok berak eta Kristobal Kolonek ere, Indiarako bere mendebaldetiko bidaiaren bideragarritasuna argudiatzeko orduan. Lortuko ahal zuen Kolonek bere bidaiarentzako finantziazioa distantzia handiago batekin?
Geometriaz eta geografiaz
Eratostenesek geometriari buruz egin zuen lanaren titulua De locis ad medietates baino ez dugu ezagutzen, (ez da alerik kontserbatu). Lana hau Pappusek aipatzen du geometriari buruzko liburu handia dela gaineratuz. Ptolomeo Evergetesi idatziriko eskutitz bat, aldiz, Arkimedesi buruz Eutoziok idatziriko liburuan aipatzen dena, bai kontserbatzen da. Eskutitza [kuboaren bikoizketari buruzkoa da. Aritmetikan ere ekarpenak egin zituen, aipagarriena, Eratostenesen bahea izenarekin ezaguna den metodoa, non zenbaki lehenak lortzen diren eta Niomedesen Aritmetika sarrera liburuan agertzen dena.
Geografiari egin zion ekarpena oso garrantzitsua izan zen. Berak bataiatu zuen Dizearko eta Eudoxiorekin batera lantzen zuen zientzia hau. Ordura arte bidaiarien eta kronisten datu-bilketa baino ez zena, eta Alexandro Handiaren konkistei esker, Alexandriako Liburutegian gordetzen zena, lan sistematiko batean biltzeko lehena izan zen; Geographika izenekoa eta hiru liburukikoa bera. Lehenago liburuan bere aurrekarien gainbegiratu kritikoa egin zuen eta Lurraren itxurari buruz, esfera geldia bere ustez, egin zituen ikerketen berri eman zuen. Bigarrenean, gaur geografia fisikoa deitzen duguna jorratu zuen, eta bertan dago lehen aipatu dugun Lurraren dimentsioei buruzko saiakuntza. Azken liburuak, geografia politikoa zuen gaia eta orduko bidaiari zein geografoei esker ezagutzen ziren eskualdeen deskribapena egiten da. Hiriak kokatzeko, Dizearko aurrerago egin zuen era berean, ekuatorearen paraleloa den eta Herkulesen zutabeetatik (Gibraltarko itsasartea) Asiaren ekialdeko muturreraino doan lerro bat marraztu zuen. Lerro honek bi zatitan banatzen zuen lurralde ezagun eta populatua. Gainera, Alejandria-Siena lerroan finkatuz zuen meridianoa. Lan honetan, uste denez, hiriak, geografia-lekuak, ibaiak, lakuak, mendiak zein beste datu batzuk agertzen ziren mapa bat agertzen zen. Ez da falta, berriz ere, eskuizkribu honen inguruko polemikarik. Martzianok Eratostenesi Timostenesen Portuez izeneko lana plagiatu izana leporatu zion. Estrabonek, berriz, gezurtatu zuen plagioa, bere ustez, Timostenesen lanari garrantzi handia ematen bazion ere, sarri kritikatzen zituen haren iritziak. Iraun egin ziren liburuaren zatiak Gottfried Bernhardyk bildu eta argitaratu zituen, (Berlin, 1822), Eratosthenica izenburua zuen argitalpen batean.
Eratostenesen bahea
Eratostenesek zenbaki lehenak lortzeko metodo erraz bat aurkitu zuen eta tresna batean islatu ere bai. Hau da, taula batean zenbakiak markatu zituen eta orduan hasten zen zulatzen posizioak zenbakiak banan aztertzen ordenan zenbaki bat zulatu gabe bazegoen zenbaki lehena zen eta hurrengo zenbakira pasa baino lehen bere multiplo guztiak zulatu behar ziren. Hasten da 2 zenbakiarekin, 2a zulatu gabe dagoenez lehena da (eta bere multiplo guztiak zulatzen dira orduan). Ondoren dator 3a, zulatuta ez dagoenez lehena da (eta bere multiplo guztiak zulatzen dira orduan), ondoren dator 4a, zulatuta dagoenez ez da lehena, eta zuzenean pasatzen gara hurrengo zenbakira. Eta horrela jarraitzen da azken zenbakira heldu arte... Zenbaki lehenak bukaeran zulorik gabe geratu direnak dira.
Beste lanak
Eratostenesen arlo poetikoan bi lan daude: Erigone, Longinok goraipatzen duena, eta Hermes. Azken honetan, ezagunena berau, gai geografiko eta astronomikoak deskribatzen dira; hau da, Lurraren itxura, tenperatura, eguraldi desberdinak eta konstelazioak. Filosofia arloaren moralaz tratatu batzuk idatzi zituen eta, antza denez, filosofia orokorreko beste lanak ere bai. Historia arloa beti ere matematikaren ikuspuntutik landu zuen eta bere lan ezagunena, Kronografia izan zen, non gertaera literario eta politiko garrantzitsuenen datak agertzen ziren. Diogenes Laerzio eta Ateneo kronistek aipatzen duten Olinpiadak liburua Kronografiaren atal izango zen, seguruenez. Atikar antzinako komediaz lana ere berea da, eta ''Arkhitektonikos kai Skenographikos' haren parte. Azken hauetan, Aristofanes, Kratino zein beste dramagilek sorturiko lanen dekorazioa, janzkera, deklamazioa eta gaiak deskribatzen dira. Homeroren obra ikasi eta bere biografia bat idatzi zuen baina ez da gureganaino heldu. Bernhardyk, lehen aipatu dugun Eratosthenica liburuan Eratostenesen lan guztiak, eta egokitzen zaizkionak ere, biltzen ditu, Katasterismoi izenekoa ezik.
Ilargiaren krater batek Eratostenes izena du, bere ohorez. Garai berrietako lehen eguzki-erlojua asmatu zuen, gorago aipatu den Skaphe izenekoa, hain zuzen.
Helena Maleno
Helena Maleno Garzón (El Ejido, Almeria, 1970eko abuztuaren 1a) giza eskubideen defendatzaile, kazetari, idazle eta ikerlaria da. Migrazioetan eta giza trafikoan aditua, Caminando Fronteras kolektiboaren sortzailea da. 2001az geroztik Marokon bizi da eta bertan Espainiako mugan giza eskubideak urratzen direla salatu du eta migrazio prozesuan subsahariar komunitateen laguntza eta ahalduntze lana egiten du. Bere sare sozialetan egunero abisatzen du noraezean dauden paterei eta gertatzen diren hesirako jauziei buruz, erreskatea koordinatuz eta oinarrizko eskubideen bermea zainduz.
Ibilbidea
Almeria probintziako El Ejido herrian jaioa, bere garaian migratzaileekin harremanetan hasi zen Sindicato de Obreros del Campon aholkulari gisa. 2001ean, Marokora joan zen Ernesto bere semearekin. Bertan, migratutako komunitate antolatuak dituzten adiskidetasuna eta aliantza egiten hasi zen. Era berean, Sos Racismo, Oxfam Intermón edo Jesuiten Errefuxiatuen Zerbitzua bezalako erakundeentzako mugaz kanpoko kanporatzeei, deportazioei eta asiloari buruzko ikerketak garatu zituen.
2007tik 2009ra Errefuxiatuentzako Laguntzarako Espainiako Batzordearen (CEAR) delegatu izan zen Marokon. Women Link Worldwideekin lan egiten du emakumeen egoerari buruz, genero ikuspegia migrazio prozesuan txertatuz. Tokian tokiko ikerketak egin ditu Nigerian, Kolonbian, Alemanian, Danimarkan, Frantzian, Marokon eta Espainian. Horietan, pertsonen salerosketaren problematika alderatzen eta azaltzen du, esklabotza garaikidearen nazioarteko eta industriako sare gisa. Gainera, Espainiako Arartekoarekin lankidetzan aritu da 2012an Giza Trafikoari buruzko Txosten Monografiko Nazionala prestatzen Eta Mena eskualdeko (Ekialde Ertaina eta Afrika Iparraldea) aholkularia izan da nazioarteko elkartasunerako eskubideari buruzko Nazio Batuen Errelatorarako
Estatuko eta nazioarteko administrazio publikoetan trebakuntza eskaintzeaz gain, zutabegilea da Espainiako komunikabideetan, hala nola eldiario.es eta Públicon. 2017an, El País egunkariak urteko 10 emakume afrikarren artean aukeratu zuen.
Istripua basamortuan
2005eko urriaren 1ean, migratzaileen komunitateek Malenori jakinarazi zioten ehunka pertsona deportatu eta abandonatu zituztela, asko hil egin ziren basamortuan eta egoera ikusezina zela. Urriaren 8an, Malenok Tangerretik batzorde batekin irten zen migratzaileei 500 janari razio eramateko eta, aldi berean, tragedia dokumentatu ahal izateko. Hainbat egunez, milaka migratzaileri, haurdun zeuden emakumeei eta basamortura lekualdatutako haurrekin betetako konboiei jarraitu zieten. Hala ere, autoz 6.000 kilometro baino gehiago ibili ondoren, istripu batek beste konboi baten bila jo zuen. Helena eta bere bikotekidea Francisco ospitaleratu egin behar izan zituzten El Aaiu nen eta Las Palmas de Gran Canariara eraman. Hainbat hilabete behar izan zituen gurpildun aulki batean, zauriak sendatzeko.
Mehatxuak eta erasoak
Europar Batasuneko eta Afrikako gobernuen arteko migrazio politikei buruzko kritikak eta salaketengatik mehatxu eta estortsioak jaso zituen.Aktibistak salatu du urteak daramatzala bere erakundearen bidez egiten duen lanarekin amaitzea helburu duten deiak, jazarpenak eta erasoak jasaten, eta bere bizitza bera arriskuan jarri dutela. Pasarte larrienetako bat, berak adierazi zuenez, Boukhalef auzoan ( Tanger ) 2014an jasan zuena izan zen. Marokoko armatuek antolatutako taldeek migratzaileen aurkako erasoa hasi zuten poliziaren ezagutzarekin: Malenok jaso zuen salaketaren arabera, indarkeriarekin eraso egin zuten, etxeak erre zituzten eta sexu erasoak egin zituzten emakumeen kontra. Komunitateek ohartarazi zuten kazetaria eta ekintzailea eremura joan gertatutakoaren berri emateko. Dokumentatu ondoren, talde bortitzek harengana iristea lortu zuten, matxetea eskuan zutela eta " puta española, los inmigrantes tienen que irse al agua" deidarka. Taxi gidari batek bere laguntza eskaini zion. Malenok salatu zuen matxinada Marokoko poliziaren aurrean gertatu zela "hori ekiditeko ezer egin gabe" Egun batzuk lehenago, Maroko eta Espainiako gobernuen arteko mugei buruzko akordio politikoak plazaratu zituen ikertzaileak.
Kriminalizazio politikoa eta nazioarteko laguntza
2017ko abenduaren 5ean, Helena Maleno Marokoko epaileak deitu zuen Apelazio Auzitegira "immigranteen trafikoa eta legez kanpoko immigrazioaren alde egiteagatik eta, itsasoan bizia arriskuan duten pertsonak daudenean, erreskate zerbitzuetara egindako deiengatik". Horregatik guztiagatik, isuna, hilabete bateko kartzela zigorra edota biziarteko kartzela zigorrari egin beharko dio aurre.
Epaileak baieztatu du Espainiako Polizia Nazionalaren UCRIFek prestatutako lau delitu espedientetan oinarrituta daudela. 2012an inolako kontrol judizialik gabe hasi eta defendatzailearen oinarrizko eskubideak urratzen hasi zen ikerketa, Kanpoan Egikaritzeetarako Epaile Nagusietako eta Giza Eskubideen Defentsarientzako Nazio Batuen Txostena kasuari dagozkion txostenetan jakinarazi duenez.
Akusazioek sare sozialetan nazioarteko elkartasun kanpaina batekin erantzun zuten #DefendiendoAMaleno hashtag- arekin. Helena Malenoren aldeko manifestura, mila erakunde baino gehiago eta berrehun pertsona baino gehiago harpidetu dira, besteak beste, Luis García Montero, Almudena Grandes, Javier Bardem eta Joaquín Sabina bezalako pertsonaiak.
Kasua Espainiako Auzitegi Nazionalak artxibatu zuen arren deliturik ez zegoenez, zigor espedienteak Marokora bidali zituzten. Salaketa jartzean, herritarren babesari esker, 56.000 gutun bidali zitzaizkien Espainiako Barne eta Kanpo Arazoetako Ministerioei 36 ordu baino gutxiagoan, defendatzailearen aurkako auzi judiziala artxibatzea Marokori jakinarazteko eskatuz.
Kanpainarekin bat egin zuten, hala nola, Madrilgo Udala k, Balear Uharteetako Parlamentua k edo bere jaioterriak (bere pasarte arrazistengatik ezaguna), aho batez mozioak onartu baitzituzten defendatzailearen alde. Eliza Katolikoa edo Ararteko bezalako instituzioek beren laguntza publikoa egin zuten, baita Diputatuen Kongresuko presidenteak ere, honako hau adieraziz: "aparteko emakumea zara, dena behar den lekuan utzi duzuna pertsonen bizitza eta eskubideak defendatzeko. Espainiako gizarte guztia zurekin egon beharko litzateke ”.
2019ko martxoaren 11n, ustezko giza trafikoagatik Malenoren aurkako kasua ikertzen zuen Tangerko auzitegiak artxibatu egin zuen. "Migratzaileen eskubideen defentsa Europan kriminalizatzen den garai batean, kasua artxibatzea albiste eredugarria da gure lanarekin jarraitzeko", esan zuen defendatzaileak ebazpena jakin ondoren. Marokoko giza eskubideen aldeko erakundeek artxiboa ospatu zuten, aurrekaririk gabeko sententzia gisa, "mugetan bizitzeko eskubidea defendatzeko jurisprudentzia ezartzen zuena". Marokoko egunkari nagusietako batek, Akhbar Alyawm-ek, honako hau idatzi zuen:"Marokoko justiziak Espainiako polizia nazioartean lotsatu eta Helena Malenoren aurkako auzia artxibatu egin du".
Aldehuela de Periáñez
Aldehuela de Periáñez Soriako probintziako udalerria da. Soriatik, probintziako hiriburutik, 17 kilometrora dago. Udalerriak 27,38 km²ko azalera dauka, eta 2006ko erroldaren arabera 49 biztanle bizi ziren herrian.
1913ko Belgikako Itzulia
1913ko Belgikako Itzulia txirrindularitza lasterketa honen 6. edizioa izan zen. 1913ko apirilak 27 eta maiatzak 11 artean ospatu zen. 2.092 kilometroko ibilbidea egin zen 7 etapatan banatuta.
Lasterketa "La Derniére Heure" egunkariak antolatu zuen.
Sailkapen nagusia
Artikulu hau italierazko wikipediatik itzulia dago.
Peugeot 206
Peugeot 206 Peugeot frantziar enpresaren automobil modelo bat da. 1998an merkaturatu zen eta urreko Peugeot 205 arrakastatsua ordezkatu zuen. Beste enpresetako Citroën C3, Fiat Punto, Ford Fiesta, Renault Clio, Opel Corsa, SEAT Ibiza, Škoda Fabia eta Volkswagen Polo modeloekin lehiatu zen.
Munduko Rally Txapelketan lasterka egiteko Peugeot 206 WRC bertsio eraberritua ere diseinatu zen.
2006an Peugeot 207 modeloak ordezkatu zuen.
The Great Waldo Pepper
The Great Waldo Pepper (euskaraz Waldo Pepper Handia) 1975eko George Roy Hill estatubatuar zinema zuzendaru eta ekoizleak zuzendu eta ekoitzi eta William Goldman gidoilariarekin batera idatzitako drama film bat da. Robert Redford, Bo Svenson, Margot Kidder, Bo Brundin eta Susan Sarandon aktoreek antzeztu zuten. Soinu banda Henry Mancini musikagileak konposatu zuen.
Argumentua
1926. Lehen Mundu Gerrak (1914-1918) hegazkinlaritza modan jarri du, eta gerran borrokatutako hainbat pilotuk bizitza militarratik erretiroa hartu ostean bizimodua ikuskizunetan parte hartuz irabazten dute, ikuskizun hauek gero eta arriskutsuagoak dira, pilotuen artean dagoen lehia latzaren ondorioz. Waldo Pepper (Robert Redford) pilotu horietako bat da eta bere aire-akrobaziak gero eta arriskutsuagoak dira. Honek arazoak ekarriko dizkio, agintariek ikusleei hegazkinak garraiobide segurua direla konbentzitu nahi baidituzte, horrekin merkataritza hegazkilaritza bultzatu asmoz. Egoera honeta, Waldorentzat zinema bizimodua irabazten jarraitzeko ihesbide onena izango da.
Marketin digital
Marketin digitala (marketin 2.0, interneteko marketina, cybermarketina edo zibermarketina ere deitua) baliabide digitaletan merkaturatzeko estrategien konbinazio eta erabileragatik bereizten da. Marketin digitala gailu elektronikoak erabiltzen dituen marketina da, hala nola: ordenagailu pertsonala, smartphona, telefono mugikorra, tableta, telebista adimenduna eta kontsola, interesa duten aldeak Internetek eskaintzen duen ingurune batean sartzeko.
Marketin digitala teknologia edo plataformei aplikatzen zaie, hala nola webguneei, posta elektronikoari, web-aplikazioei (klasikoak eta mugikorrak) eta sare sozialei. Internet erabiltzen ez duten kanalen bidez ere egin daiteke, hala nola telebista, irratia, SMS mezuak, etab. Hedabide sozialak marketin digitalaren osagai dira. Erakunde askok marketineko kanal tradizionalen eta digitalen konbinazioa erabiltzen dute; hala ere, marketin digitala ezagunagoa egiten ari da merkatarien artean, inbertsioaren itzuleraren (ROI) jarraipen zehatzagoa egitea ahalbidetzen baitu, beste marketin-kanal tradizionalekin alderatuta.
Marketin digitalaren egungo joera orokorra hainbat teknika konbinatzea da, hala nola edukien marketina, sare sozialetako marketina, Influencer marketina, publizitate programatikoa, posta elektronikoen marketina, SEO, SEM eta beste batzuk.
Marketin tradizionaleko teknikak ere aplikatzen dira, eremu digitaleko teknikekin batera. Merkataritza elektronikoaren osagai bat da, eta, beraz, edukien kudeaketa, harreman publikoak, lineako ospea, bezeroarentzako zerbitzua eta salmentak barne har ditzake. Joera berri horren ezaugarri nagusietako bat da kanpaina eta estrategia pertsonalizatuak egiteko aukera ematen duela; izan ere, gaitasun analitiko handia eskaintzen du, eta, horrela, merkatu objektibo oso segmentatuetarako kanpainak abiaraztea lortzen da. Marketin digitalaren helburua web 2.0ren filosofia marketinera egokitzea da, Interneteko sareen eraginaren ondorioz marketina eraldatzea. Publikoa izan behar du ardatz, eta elkarrekintza egon behar da sustapen-kanpainaren eta hura jasotzen duen publikoaren artean. Marketin digitalaren ezaugarri batzuk eduki erakargarri bat eta jendeak informazioa jaso dezakeen ingurune bat izan daitezke. Marketin digitalak eskaintzen duen edukiak, ingurunea bezala, publikoarekin elkarreragina izan behar du. Sare sozialak ohiko publizitate-metodoetan inbertitzen ari dira, eta erabilera zabaleko ia sare guztiek dauzkate dagoeneko horietan publizitate eraginkorra egiteko formulak.
Marketin digitala aldaketa dramatikoa da ondasunen eta zerbitzuen bilaketen eta erosketen mesedetan, publizitatea, marketin-kanpainak eta mezuak alde batera utzita. Bertan, bezeroek beren baldintzetan hartzen dituzte erabakiak, eta konfiantzazko sareetan oinarritzen dira iritziak osatzeko, hala nola gertuko pertsonak edo aurretik produktu edo zerbitzu bat probatu duten erabiltzaileen iruzkinak. Marketinaren rolak aldatu direla esan daiteke, lehen zuzendariek eta haien agentziek egiten zuten, eta aldaketa esanguratsu horrekin marketina digitala edonork egin dezake. Gaur egun, marka-erabiltzaile desberdinek sortzen duten eduki asko ikusten dugu, eta partekatuago daude eta eragin handiagoa dute egungo bezeroen eta bezero potentzialen artean, marka berak plataforma ofizialetan komunikatzen duena baino. Aldaketa horiek ondorio dramatikoak dituzte marketina sortzeko moduari buruz eta kontsumitzaileek produktu eta marka berrien garapenean parte hartzeko moduari buruz. Konpainiak zuzendutako erabakietatik plataforma digitalak erabiliz kontsumitzaileekin elkarlaneko sorkuntza sustatzen duten konpainietara igaro gara. Marketin digitalak aldaketa handiak eragin ditu zerbitzuak merkaturatzeko moduan.
Historia
Marketin digital terminoa 1990eko hamarkadan erabili zen lehen aldiz. 2000ko hamarkadan eta 2010eko hamarkadan, marketin digitala sofistikatuagoa bihurtu zen, sakontasuna eta garrantzia duen harreman bat sortzeko modu eraginkor bezala. Hedabide digitaletara sartzeko gailuen ugaritzeak bultzatuta, publizitate digitalaren hazkunde esponentziala eragin du, eta horrek, aldi berean, merkataritzarekin batera garatu du.
2012an eta 2013an estatistikek erakutsi zuten marketin digitala gero eta gehiago hazi zela. Publizitatearen zati handi bat portaeran oinarritutako online publizitatea (Online Behavioural Advertising) erabiltzen duten enpresetatik dator, publizitatea Interneteko erabiltzaileei egokitzeko. Ondorio horiek garrantzitsuak dira komunikazio arduratsuetarako. Marketin digitala "Interneteko marketina" edo "web marketina" da. Marketin digital 'terminoa ospetsu bihurtu da denborarekin, batez ere zenbait herrialdetan. AEBetan 'online marketina' ohikoa izaten jarraitzen du, Italian 'web marketina' bezala aipatzen da, baina Erresuma Batuan eta mundu osoan, 'Marketin digitala' terminorik ohikoena bihurtu da, batez ere 2013 urteaz geroztik.
Merkatuaren segmentazioa
Marketin digitalaren barruko segmentazioan ikuspegi handiagoa jarri da, merkatu espezifikoetara jotzeko, bai enpresatik enpresara, bai enpresatik kontsumo-sektorera. (Edo B2B eta B2C ere deitzen zaio).
Marketinaren eragileak
Kontzeptu garrantzitsua bihurtzen ari da orientazio digitalean. Eragina duten pertsonengana iristea posible da ordaindutako publizitatearen bidez, hala nola Facebookeko publizitatea edo Google Adwordsen kanpainak, edo SCRM sofistikatu baten bidez (gizarte-bezeroarekiko harremanaren administrazioa), hala nola SAP C4C, Microsoft Dynamics eta Salesforce CRM. Unibertsitate askok, maisutza mailan, eragin handia duten pertsonek parte hartzeko estrategiak dituzte ardatz.
Laburbiltzeko, pull marketin digitala, marketin-edukia aktiboki bilatzen duten kontsumitzaileek bereizten dute; aldiz, push marketin digitala saltzaileek mezuak bidaltzen dituztenean gertatzen da, hartzaileek aktiboki bilatzen duten edukia izan gabe.
Online publizitatea
Erabiltzaile baten jarduerari buruzko informazioa denboran zehar jasotzea da, gailu partikular batean eta loturarik ez duten hainbat webguneren bidez, erabiltzaile horren interes eta lehentasunetara egokitutako publizitatea eskaintzeko.
Lankidetza-ingurunea
Lankidetza-ingurune bat ezar daiteke erakundearen, teknologia-zerbitzuen hornitzailearen eta agentzia digitalen artean, ahaleginak optimizatzeko, baliabideak trukatzeko, berrerabiltzeko eta komunikazioetarako.
Bilaketa motorren optimizazioa
Bilaketa motorren optimizazioa, orokorrean SEO izenez ezagutzen dena ingelesezko siglengatik (Search Engine Optimization), webgune bat eta haren edukiak optimizatzeari dagokio, bilaketa-motorretan modu errazean indexatzeko eta, horrela, eragin handiko erabiltzaileak webgune batera erakartzeko.
Bi noranzkoko komunikazioa
Kanal anitzeko komunikazioak
Push eta pull mezuen teknologiak konbinazioan erabil daitezke. Adibidez, posta elektronikoko kanpaina batek banner motako iragarki bat edo eduki-deskarga baterako esteka bat izan dezake.
Marketin digitaleko teknikak
Hauek dira Marketin Digitalaren teknika garrantzitsuenetako batzuk:
Marketing digitalaren adimena
Marketin digitaleko tekniken erabilera globalizatuak segundoero informazio pribilegiatuaren kopuru ikaragarria biltzen du Interneteko erabiltzaileen gustuei, lehentasunei, ordutegiei eta kokapen-ibilbideei buruz. Informazio hau gizateriaren historian inoiz egin ez den bezala sailkatu eta segmentatzen da. Internetek eta Merkataritza Elektronikoak "kontsumo Digitaleko Gizarte" bat sortzea lortu dute, gobernu eta botere-zirkulu handiek erraz aurreikus eta manipula dezaketena.
Felicia Hemans
Felicia Dorothea Browne gisa jaio zen Liverpoolen, hiri horretako kontsul veneziarraren biloba. 1812an, Alfred Hemans kapitainarekin ezkondu zen. Alfred Hemans armadako ofiziala zen, irlandarra, eta bera baino nagusiagoa. Ezkondu eta gero Galesetik urrun joan zen, Daventryra Northamptonshiren, 1814 urtera arte.
Eskola lakistako emakume-poeta. Bere kantu eta baladetan bere espiritu liriko zoragarria azaltzen zuen, pentsamendu eta forma bikainarekin. Zenbait poesia-liburuki argitaratu zituen John Murrayren sinadura entzutetsuak 1816tik aurrera, The Restoration of the works of art to Italy (1816) eta bere lanik nabarmenenak, Grezia modernoa (Modern Greece) (1817).
Frank Stella
Frank Stella (Malden, Massachusetts, 1936ko maiatzaren 12a) estatubatuar artista da.
1958an, Princetongo Unibertsitatean graduatu eta gero, New Yorkera joan zen bizitzera, eta 1961. urtean Barbara Rose arte kritikoarekin ezkondu zen. 1960ko hamarkadan Black Paintings-ak margotu zituen, marra beltzez eta espazio negatibozko margoak.Urte hauetan kobrea eta aluminioa erabiltzen hasi zen bere artelanak sortzeko. Kolore gehiago sartu zituen bere lanetan, eta shaped canvas-aren sortzailea izan zen.
1970eko hamarkadan litografia eta offset litografia teknikak berritu zituen artelan berriak sortzeko, eta baita ere egin zituen collageak oihala eta egurrarekin.Bere margolanak hobetu ziren, Polish Village Series-etan ikusten den bezala. Metalarekin egin zituen margolanak eskulturak ziruditen, izan ez arren.
1980ko hamarkadatik aurrera bere lanak tridimentsionalagoak bilakatu ziren,kono,zutabe eta uhinen formekin.Hainbat eskultura egin zituen kaleentzako, batez ere 1990. urtetik aurrera. Museo bat diseinatu zuen Dresden, baina ez zen eraiki. Gaur egun New Yorken bizi da, eta lanean jarraitzen du.
Stellaren arte minimalari buruz, kritiko batek honako hau esan zuen: “Frank Stellak beharrezkoa ikusten du marrak margotzea. Ez dago besterik bere lanetan.”
Minimalismoa eta bere ezaugarriak
Frank Stella artista minimalista garrantzitsuena da. Minimalismoa 1960ko hamarkadan sortu zen Estatu Batuetan eta espresionismo abstraktuaren kontrako erreakzio bat izan zen.
Mugimendu honetan, forma,kolore eta materialak oso sinplifikatuak daude,minimora, eta oso oihal handiak erabiltzen dira,marko gabe. Gainera, mugimendu honetan kontrasteak erabiltzen dira: distira eta mate, leuna eta latza, opako eta gardena, etab. Minimalismoaren aitatzat hartzen da Frank Stella.
San Estanislao (Paraguai)
San Estanislao Paraguaiko udalerri bat da, San Pedroko departamenduan kokatua. 2625 km²ko azalera du eta 2017ko estimazioen arabera 100395 biztanle zituen.
Frank Stella
Frank Stellaren estiloa
Minimalista izanik, bere abstrakzioa abstrakzio geometriko bat da.
Baina Frank Stellaren ezaugarri garrantzitsuena, lehen esan bezala, bere shaped canvas-ak dira, hau da, bere oihalei forma ematea. Stella izan zen sortzailea. L,N,U edo T forma ematen zien oihalei. Stellaren erliebedun lanak oso garrantzitsuak izan dira arte modernoaren garapenean, shaped canvas-ak bezala.Beste ezaugarri bat materialen erabilera da. Lehen esan den bezala, Stellak metalak, egurra, oihalak eta hainbat material erabili zituen artelanak sortzeko.
Bere estiloa hainbat artistek inspiratua izan da. Caravaggio, Jackson Pollock, Franz Kline, Barnett Newman, eta Jasper Johns artistek bere lanetan izan dute eragina. Stellaren lanek, Frank Gehry arkitekto famatuarengan izan zuten eragina.
728 Leonisis
728 Leonisis asteroide gerrikoan aurkitutako 728. asteroidearen izena da. 1912ko otsailak 16an aurkitu zuen Johann Palisa astronomo austriarrak Vienako behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1912 NU izan zen.