cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Parisko metroa
Eraikuntza
Baina laster agertu ziren eraginkorrak ez ziren potentzia baxuko ardatzak zituzten autoak, maiztasunari dagokionez maximoa lortu baitzen, eskariak handitzen jarraitzen zuen arren, eta istripuen aurrean oso kalteberak ziren, 1903ko abuztuaren 10ean Couronnes eta Menilmontant geltokien artean gertatu zen bezala, sute handi batek egurrezko autoak kiskali eta 80 pertsona baino gehiago hil zituenean, hauek irteera aurkitu ez zutenean. Horrek larrialdietako irteerak seinaleztatzea eragin zuen, gaur egun egiten den bezala, baita boje autoak erabiltzea ere.
1904ko urtarrilaren 31n beste enpresa baten esku utzi zen, Société du Chemin de Fer Électrique Souterrain Nord-Sud de Paris, hiriaren iparralde-hegoalde batasuna, Notre-Dame-de-Lorette eta Porte de Versailles geltokien arteko linea batekin. 1910eko azaroaren 4an ireki zen, Sena ibaiaren uholdeagatik, 1910eko urtarrilean.
1913an, sareak 10 linea zituen: 8 CMPkoak eta 2 Nord-Sudekoak. Urte horretan bertan 467 000 bidaia erregistratu ziren. Lehen Mundu Gerraren eta bigarrenaren artean paris 9paris 10eta paris 11lineak sortu ziren. Gainera, 1929an, CMPk Nord-Sud bi lineak xurgatu zituen, izen berdinak zituzten geltoki batzuk berrizendatuz, Vaugirard kasu, egungo Vaugirard geltokian dagoena, paris 12lineakoa, eta Saint-Placidekoa, paris 4lineakoa.
Lehen luzapenak kanpoaldean
Hainbat linearen trazadura aldatu zen, zeharkakotasuna koherenteagoa izan zedin. 1929an, Senako prefekturak, metroaren 15 ardatzen bidezko hedapena erabakitzen du petite couronne delakoan, bere populazioa ia Parisekoaren berdina baita. Horrela, lineak zabaldu egiten dira:
Gainera, zenbait zati lineaz aldatu ziren:
Beste linea bat ere bazegoen, 14. linea, 1976an paris 13linean integratu zena.
Bigaren Mundu Gerra
1939ko irailean gerran sartu ondoren, paris 2eta paris 6lineek, aireko zatiren batean, bere jarduera geldiarazten dute paris 11eta 14. lineekin batera. Line horien trafikoa pixkanaka handitu zen txantxetako gerran, eta gelditu egin zen 1940ko Alemaniarren erasoaldiaren ondoren. Nazien okupazioa gertatu eta bi hilabetera, linea guztiek erabateko errendimendua dute, bidaiarien errekorrak ezarriz. Autobus faltagatik eta ibilgailu pribatua gelditzeagatik gertatzen da hori. Gainera, line batzuk luzatu ziren, paris 5a Église de Pantin aldera eta paris 8a Charenton–Écoles aldera.
Bestalde, 1942ko urtarrilaren 1ean, CMP Société des Transports en Commun de la Région Parisienne, STCRP, etorkizuneko RATParen oinarriak sortuz. Urte horretan bertan juduei tren bakoitzaren azken bagoirako sarbidea mugatu zitzaien, eta geltokirik sakonenak, Abbesses kasu, aireko babesleku bezala prestatu ziren. 1944an, hainbat geltoki itxi zituzten eta igandeetan zerbitzua eten zuten, energia aurrezteko. 1944ko apirilaren 20tik 21era, zenbait bonbardaketak La Chapelleko biltegia kaltetu zuten. Gainera, naziek paris 11linea geldiarazi zuten, sakonena, armamentu fabrika bihurtzeko. Azkenik, Parisko matxinadaren greba orokorrak metroa geldiarazi zuen askatu arte.
Aliatuei erantzun eta esker on gisa, zenbait geltoki berrizendatu ziren, Combat, gaur egun Colonel Fabien, Petits Ménage, gaur egun Corentin Celton, Boulevard de la Villette, gaur egun Stalingrad edo Champs-Élysées, gaur egun Franklin D. Roosevelt.
Gerraostea
Vichyko Frantzian geldiarazita, zabaltzeek ere ez zuten jarraitu gerraostean, gerra handiaren ondorioak ez baitziren errekuperatzen errazak izan. Berrikuntza nagusia 1949an RATP sortzea izan zen, tranbiak, autobusak eta Montmartreko funikularra kudeatzeaz gain. 1952 eta 1972 artean, garraio pribatuak protagonismo handiagoa lortu zuen, soilik paris 13linea Carrefour Pleyelerantz zabalduz. Aldi horretako inbertsioak metroaren artikulatura eta linea batzuetan pneumatikoen gaineko trenak (MP 55 eta MP 59 modeloak) iristera mugatu ziren, baita geltokien dekorazioaren zati bat ordezkatzera ere. 1962tik aurrera RERen linearen lana hasi zen, metroaren osagarria, zuen presioa lasaitzeko.
Bigarren luzapenak kanpoaldean
Behin linea ugari eraikita (17 gerraostetik, gaur egun 12 Madrilgo metrotik, 11 Londresko metrotik edo 10 Berlingo metrotik). 16 line egon arren, zenbakiak 14raino baino ez dira iristen, paris 3biseta paris 7bislineak euren enborretatik deskonektatuak izan baitziren 1971n eta 1967an, hurrenez hurren. Egia bada ere 14. linea zaharra 1976an desagertu zela, paris 13linean integratuz, hiriko lineen kontzentrazioa Europako beste hiriburuetan baino askoz handiagoa da. Hori dela eta, ez ziren linea gehiago eraiki, 1970etik aurrera lehendik zeudenak zabaltzen hasi baitziren:
Tolland konderria (Connecticut)
Tolland konderria (Tolland County) Connecticutko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua (Connecticut) da. 2010eko zentsuaren arabera 152,691 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Parisko metroa
METEOR proiektua
Meteor (MÉTro Est-Ouest Rapide, "Metro ekialde-mendebalde lasterra") bezala ezaguna, 1998ko urriaren 15ean ofizialki inauguratu zen paris 14linea berria, hurrengo zenbaki librea jasotzen duena, 14an. Bibliothèque François-Mitterrand eta Madeleine geltokien artean hasi zen, 2003an Saint-Lazareraino luzatu zen arren. Automatikoa den metroko lehen linea izateagatik bereizten da, Lilleko metroa bezala. Gainera, geltoki guztiek nasa-ateak dituzte, eta horiek ezinbestekoak dira trenak gainbegiratu gabe zirkulatzeko. Berezko beste ezaugarri bat, bere geltokien arteko distantzia da, batez besteko abiadura, sareko altuena izatea ere ahalbidetzen duena, ia 40 kilometro orduko abiadurarekin.
Tolland konderria (Connecticut)
Geografia
Tolland konderriak 108,015 kilometro koadro ditu. Horietatik 177 ura dira. Beste 106,245 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,01 da.
Parisko metroa
1. linearen automatizazioa
Linearen edukiera handitzeko, sarean gehien erabiltzen den paris 1linea, RATPko linea erabat automatizatua bihurtzea erabaki zuen, paris 14linearen antzera. Hori dela eta, 2006an seinaleak berritzeko lanak hasi ziren, Porte Maillot terminoa eraldatu ondoren. Halaber, nasako ateak jarri ziren, Meteor linean bezala.
Tolland konderria (Connecticut)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 152,691 pertsonetatik 140,191 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 6,602 dira. 4,701 beltzak edo afroamerikarrak. 218 amerikar natiboak ziren eta 29 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 5,084 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 202 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 2,266 pertsonek kokatzen zuten.
Parisko metroa
Sarearen aurkezpena
Parisko metroak 219,9 kilometroko luzera du. Guztira 16 linea ditu, ia lurpekoak, 302 geltokiri eta 383 geltokiri zerbitzua ematen dietenak (Gare du Nord geltokia geltoki bat da, baina 2 geltoki). Metro hau, antzeko beste hiri batzuk baino askoz trinkoagoa eta luzeagoa da, Berlin, Londres edo Madril. Hala ere, sarea oso dentsifikatuta dago erdialdean eta ez da kanpoaldera iristen, Europako gainerako hiriburuetako sareetan ez bezala. Funtzionamendu-orduei dagokienez, Londres eta Madril bezala, ez da aktibo egoten gauean, Berlin, New York edo Chicagon bezala.
Lineak
Parisko metroaren sistemak hamasei linea ditu, horietako bi "bis" (paris 3biseta paris 7bis, hurrenez hurren paris 3eta paris 7lineen jarraipenak).
Geltokiak
Ohiko geltokiek bi trenbide dituzten erdian eta 4 metro zabaleko nasak alboetan. 50 geltoki inguru, amaierakoak direnak edo izandakoak, salbuespena dira: gehienek hiru trenbide eta bi nasa dituzte (Porte d'Orléans esaterako), besteek bi trenbide eta erdian nasa (Porte Dauphine esaterako). Geltoki gutxi batzuk trenbide bakarrekoak dira, orube zail edo estua dutelako (Liège esaterako) edo trenbide-begiztako norabide bakarrekoak direlako (Église d'Auteuil).
Jatorrian, geltoki luzera 75 m zen, baina 90 metrora luzatu ziren trafiko handiko lineatan (paris 1eta paris 4lineak). Egun, geltoki batzuk 105 m luze dira.
Ohiko geltokiak lurrazaletik hurbil eraiki ziren, lubaki sistemarekin, eta gangadunak dira. Nord-Sud sare zaharreko geltokiak (paris 12eta paris 13lineak) ganga goratuagoa dute, lehen katenaria baitzuten. Hala ere, badira salbuespen batzuk:
Metroaren zonakatzeari dagokionez, 248 1. zonan daude, 35 2. zonan eta 19 3. zonan, baina guztiak 1. zonako txartelekin sar daitezke.
Sei geltokik emakume baten izena daramate: Louise Michel, Boucicaut, Chardon-Lagache, Pierre et Marie Curie, Barbès–Rochechouart eta Madeleine. Zerrenda horri Barbara eta Bagneux–Lucie Aubrac gehituko zaizkio eraikitzen direnean.
Grand Paris Expressera begira 72 geltoki berri eraikitzea aurreikusten da.
Dekorazioa
Parisko metroaren geltokiek nahiko dekorazio bateratua dute, 1900ean definitutako aukera estetikoei jarraikiz, eta dekorazio hori hein handi batean mantendu da geltoki berrietan eta berrikuntzetan. Hormak eta gangak faiantza lauza zuriz estaliak daude, garbitzeko erraztasunagatik eta XX. mende hasierako argiztapen teknika eskasa hobetzeko aukeratuak. Hasieratik, geltokiko hormak publizitate euskarritzat erabili ziren. Afixak kolorezko faiantza lauzez inguratuak zeuden eta goian kudeatzailearen siglak zituen (CMP edo Nord-Sud). Geltokiaren izena zuriz idazten zen metalezko xafla esmalteztatu urdinean, Nord-Sud linean izan ezik, non izena faiantza zuri-urdinezkoa zen. Oro har, Nord-Sud lineako geltokiak dekorazio zainduagoa zuten, bestek baino.
Jatorrizko dekorazio aukerak ez ziren kolokan jarri, Bigarren Mundu Gerra amaiera arte. Gerra ostean, neoizko argiztapena orokortzean, faiantzazko lauzan egoera txarra nabarmendu zuen. Horrela, zuritasunaren homogeneotasuna hausteko eta afixak balioesteko, RATP erakundeak kolorezko faiantza lauzak ezarri zituen 1948 eta 1967 artean: 73 geltoki itxuraldatu ziren. Harrezkeroztik, geltoki hauen erdiak jatorrizko dekorazioa berreskuratu dute.
Dekorazio hau modaz pasatzen da 1960ko hamarkada amaieran eta hogeiren bat geltokik dekorazio berriago bat jaso zuten: nasetako faiantza lauzak ordezkatu ziren eta bi koloreko berriak ezarri ziren 2 metroko garaieran (Mouton estiloa deritzo). Geltokia asko iluntzen duen dekorazio hau ez zen orokortu.
Badira geltoki batzuk, "kulturalak" deritzenak, dekorazio tematiko bat jaso dutenak. Atondu zen lehena Louvre–Rivoli izan zen (paris 1linea), Louvre museoko artelanen kopiak erakusgai dituena. Honen ondoren beste hainbat atondu ziren, hala nola, Bastille, Hôtel de Ville eta Tuileries (paris 1linea), Parmentier (paris 3linea), Pont-Neuf (paris 7linea), Cluny–La Sorbonne (paris 10linea) eta Arts et Métiers (paris 11linea).
paris 14linea, 1998an inauguratua, salbuespena da, dekorazio berezia baitu, mota askotako hormigoizko lauza handiak erabiltzen baita bertan.
Mamuak
Metroaren historian zehar, badira geltoki batzuk ez direna inauguratu edo itxi egin direnak. Horrela, nahiz eta existitu, ez dira erabilgarri. Geltoki hauei "mamu geltokiak" deritze (station fantôme). Ezagunenak Arsenal (paris 5linea), Porte Molitor (paris 9eta paris 10lineak) eta Haxo (paris 3biseta paris 7bis) dira. Batzuetan filmak egiteko erabiltzen dira.
Ustiapena
Parisko metroaren ustiapena Régie Autonome des Transports Parisiens edo RATPren esku dago, Île-de-France Mobilitéseren (STIF, Syndicat des Transports d'Île-de-France aintzineraz) menpe, finantzaketaz arduratzen dena.
Ordutegi eta maiztasunak
Linea guztiak goizeko 5: 30ak aldera hasten dira lanean. Lehenengoa paris 3bislinea da Porte des Lilasetik, 5: 27an. Azkena, paris 7bislineko ordea, Pré-Saint-Gervaisetik, 5: 31ean. Goizeko ordu bata aldera amaitzen dute, 1: 15ean, azken trena iristeko. Ordutegi horrek 50 urte baino gehiago daramatza horrela, baina zerbitzua 2: 15era arte luzatzen da, 2006ko abenduaren 23tik jaiegunetan eta abenduaren 30etik jaiegun bezperetan. Behin baino gehiagotan pentsatu da metroa gau osoan irekitzea, baina kontrako argudio nagusia azpiegitura mantentzea da, gauez egiten baita eta ezingo bailirateke egin.
Maiztasunari dagokionez, puntako orduan minutu eta erdi eta bi minutu artekoak dira, lerroen arabera. Bailarako orduan, 4 minutura igotzen da, eta zortzi minutura iristen da eskari txikieneko orduetan.
Bidaiaren informazioa
SIEL (Système d'Information En Ligne, Lineako Informazio-Sistema) bidaiarien informaziorako tresnen multzoa da. Hurrengo bi trenak iritsi aurretik itxoiteko denbora bisualki eta soinuan adierazten du, baina gutxi batzuetan hurrengo trena baino ez du adierazten. 2010az geroztik, zerbitzu hau geltoki guztietan dago. paris 1eta paris 14lineetan (eta laster paris 4linean ere bai), ordea, pantaila digital moduan egiten du. ASVA (Anonces Sonores et Visuelles Automatiques, Soinu- eta ikus-iragarki automatikoak) zerbitzuak osatzen du, tren berrituetan eta berriki zerbitzuan sartutakoetan, hurrengo geltokiaren berri ematen baitu, soinu eta ikusmen bidez. Abisuen hizkuntzari dagokionez, 1994tik hiru hizkuntzakoak dira: frantsesez, ingelesez eta hirugarren hizkuntza bat. Geltoien arabera, alemaniarra (iparraldeko zonaldeak) edo italiarra (ekialdeko zonaldeak) izan daiteke. Halaber, abisu oso orokorretan, guztiak erabiltzen dira, gaztelanirraarekin, japonierarrarekin eta txinerarrarekin batera.
Tarifak
Tarifak Île-de-France Mobilitések kudeatzen dituzte, eta baliodunak dira Parisko eta Île-de-Franceko garraiobide guztietan, zonifikazioa egokia bada. 2. eta 3. gunetan metro-geltokiak egon arren, guztiak 1. guneko txartelekin sar daitezke.
Etorkizuna
Biztanleria gero eta handiagoa denez eta sarea gainezka dagoenez, linea eta geltoki berriak eraikitzen ari dira eskaria asetzeko. Gainera, trenak berritzen ari dira, batzuk 80ko hamarkadaren hasierakoak, paris 13lineakoak kasu. Hona hemen aurreikusitako jarduera nagusiak:
Grand Paris Express
Grand Paris Express ("Paris Expres Handia"), besteak beste, paris 11eta paris 14lineak petite couronne bezala ezagutzen denerantz luzatzea eta beste lau metro linea sortzea aurreikusten duen proiektua da. Bereziki, Paris inguratzen duten hiriei zerbitzua emateko diseinatuta daude, eta ez hiriburuari berari.
Olyra collettii
Olyra collettii Olyra generoko animalia da. Arrainen barruko Olyridae familian sailkatzen da.
Barkamen (zuzenbidea)
Zigor-zuzenbidean, barkamena, urrikalmendua edo indultua delitu bat egiteagatik ezarritako zigorra kendu edo gutxitzea da. Delitugileari amnistia emanez gero, berriz, delitua bera barkatzen zaio, eta ondorioz zigorra bertan behera geratzen zaio guztiz.
Nojeon-en-Vexin
Nojeon-en-Vexin Frantziako udalerria da, Eure departamenduan dagoena, Normandia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Nojeon-en-Vexin udalerrian erroldatutako biztanleak 319 ziren. Familiak 113 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 49 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 138 etxebizitza zeuden, 117 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 137 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 117 etxebizitza nagusietatik 98 bere jabearen bizilekua ziren eta 18 alokairuan okupaturik zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 34 etxek lau zituzten eta 62 etxek bost zituzten. 87 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 39 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 69 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 219 ziren, horien artean 180 aktiboak ziren eta 39 inaktiboak ziren. 180 pertsona aktiboetatik 164 lanean zeuden (96 gizon eta 68 emakume) eta 16 langabezian zeuden (4 gizon eta 12 emakume). 39 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Nojeon-en-Vexin udalerrian 119 unitate fiskal zeuden, 323,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.190 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 13 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 argiketaria eta 2 ile apaindegiak.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Capito hypoleucus
Capito hypoleucus Capito generoko animalia da. Hegaztien barruko Capitonidae familian sailkatua dago.
Fauste-Landako geltokia
Fauste-Landako Euskotren Trena eragileak ustiatutako 1. lineari zegokion lurgaineko geralekua zen, Durango udalerriko San Fausto auzoan kokatuta zegoena. Geltokia 2012ko abenduaren 17an itxi zen, Durango eta Trañako geltoki berriak martxan jartzearekin batera. Egun horretan Durangoko trenbide saihesbidea jarri zen martxan, udalerriko hainbat pasonibel ezabatuta eta Fauste-Landako geltokia zerbitzuz kanpo utzita.
Ceissac e Alanhac
Ceissac e Alanhac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Ceyssat udalerrian erroldatutako biztanleak 610 ziren. Familiak 249 ziren, horien artean 70 pertsona bakarrekoak ziren (43 bakarrik bizi ziren gizonak eta 27 bakarrik bizi ziren emakumeak), 74 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 97 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 337 etxebizitza zeuden, 254 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 63 bigarren erresidentzia ziren eta 20 hutsik zeuden. 312 etxeak ziren eta 23 apartamentuak ziren. 254 etxebizitza nagusietatik 196 bere jabearen bizilekua ziren, 44 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 12 etxek bi zituzten, 45 etxek hiru zituzten, 77 etxek lau zituzten eta 119 etxek bost zituzten. 219 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 89 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 141 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 403 ziren, horien artean 314 aktiboak ziren eta 89 inaktiboak ziren. 314 pertsona aktiboetatik 301 lanean zeuden (164 gizon eta 137 emakume) eta 13 langabezian zeuden (5 gizon eta 8 emakume). 89 pertsona inaktiboetatik 29 erretiraturik zeuden, 33 ikasten zeuden eta 27 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 24 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 2 zurginak, 1 iturgina, 1 argiketaria eta 2 jatetxeak.
2000. urtean Ceyssat udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lotbinière (Quebec)
Lotbinière Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Chaudière-Appalaches eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Lotbinière konderriko eskualde-udalerria da. 2011ko zentsoaren arabera 887 biztanle zituen 80.02 kilometro koadroko azaleran.
Haloragaceae
Haloragazeo (Haloragaceae) Saxifragales ordenako familia baten izen arrunta da. Hedapen kosmopolita dute baina gehienak Hego Hemisferion, batez ere Australian, bizi dira.
Generoak
Familiak 145 espezie ditu, bederatzi generotan banaturik:
Callionymus pleurostictus
Callionymus pleurostictus Callionymus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Callionymidae familian.
Single-I
Single-I Motorsex musika taldearen 1. single-a da, 2003. urtean taldeak berak argitaratutakoa.
Iraupen motzeko honek 2 kantu ditu, eta biak copyleft linzentziapean argitaratu ziren. Letrak taldearenak eta Oscar Beorleguirenak dira. Ekoizperna Motorsex eta Carlos Creatorren eskutik egin zen.
Taldeak berak argitaratu zuen 7 hatzetako binilo eta CD formatuetan, baina argitalpen oso mugatua izan zen. Bestalde bi abesti hauek eta diskoaren grafismo guztia taldearen web gunetik jaitsi daiteke, baita Soy un animal kantuaren bideoklipa.
Lorrainville (Quebec)
Lorrainville Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Abitibi-Témiscamingue eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Témiscamingue konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 1,328[4] biztanle zituen 88.12 kilometro koadroko azaleran.
Tespe
Tespe Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Olyra horae
Olyra horae Olyra generoko animalia da. Arrainen barruko Olyridae familian sailkatzen da.
Callionymus pusillus
Callionymus pusillus Callionymus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Callionymidae familian.
Genaro Sorarrain
Catálogo de obras euskaras o Catálogo general cronológico de las obras impresas referentes a las provincias de Álava, Guipúzcoa, Bizcaya, Navarra, a sus hijos y a su lengua eúskara o escritos en ella... (Bartzelona, 1898) bibliografia lanaren egilea izan zen.
Pristimantis pecki
Pristimantis pecki Pristimantis generoko animalia da. Anfibioen barruko Craugastoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Bucquoy
Bucquoy Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bucquoy udalerrian erroldatutako biztanleak 1.416 ziren. Familiak 541 ziren, horien artean 143 pertsona bakarrekoak ziren (65 bakarrik bizi ziren gizonak eta 78 bakarrik bizi ziren emakumeak), 164 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 197 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 37 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 890 ziren, horien artean 609 aktiboak ziren eta 281 inaktiboak ziren. 609 pertsona aktiboetatik 564 lanean zeuden (331 gizon eta 233 emakume) eta 44 langabezian zeuden (12 gizon eta 32 emakume). 281 pertsona inaktiboetatik 72 erretiraturik zeuden, 118 ikasten zeuden eta 91 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bucquoy udalerrian 562 unitate fiskal zeuden, 1.425 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.635 euro zen.
Pristimantis paululus
Pristimantis paululus Pristimantis generoko animalia da. Anfibioen barruko Craugastoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Bucquoy
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 51 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 finantziazio enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 14 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 13 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 banku bulegoak, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 autoeskola, 1 zurgina, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak eta 1 albaitaria.
2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 okindegi zen, 2 harategiak eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Bucquoy udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.
Pedro Gimon
Pedro Gimon Egiguren (Ondarroa, - Bilbo, 1939 ) euskal arkitekto garrantzitsua izan zen. Haren bizitzari buruzko datu gutxi ezagutzen dira eta hark eraikitako eraikin asko dagoeneko desagertu dira. Modernismoaren ordezkari nagusietarikoa izan zen baina azken urteetan arrazionalismoaren aldeko garapena egin zuen. Euskal baserria aztertuz, bestetik, egungo arkitekturan haren estetika txertatzeko ahaleginak egin zituen.
Bucquoy
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Pedro Gimon
Biografia
Pedro Gimonek Bartzelonako Arkitektura Eskolan ikasi zuen, 1902 arte. Han Lluís Domènech i Montaner irakaslea ezagutu zuen eta haren eragina jaso zuen. Lluís Domènech Modernismoaren eta katalanismoaren aurrekaria izan zen. Aurretik, Bilbon, Anselmo Ginea eta Antonio Lekuonaren obra ezagutu zuen. 1902tik 1906 arte Bizkaiko Diputazioak baserrietako eraikinak aztertzeko beka bat eman zion. 1908an, Euzkadi egunkaria, baserriaren estiloaren defentsan eta haren erabilera arkitektonikoaren aldeko saiakera idatzi zuen. Europako herrialde desberdinak ezagutu zituen: Italia, Belgika, Holanda, Alemania, Austria, Suitza eta Erresuma Batua. Estilo desberdinekin esperimentatu zituen, "euskal-andaluziarra" sortuz, esaterako. Euskal Herrian eraikin desberdinak planifikatu zituen. 1920an, Iruñean ospatu zen Eusko Ikaskuntzaren Bigarren Kongresuan, langile-etxeei buruzko lan bat aurkeztu zuen. Gerra Zibila ondoren Pedro Gimonek arkitektura esparruan izan zuen parte hartzea askoz txikiago bazen ere, azken eraikin batzuk bukatuta utzi zituen, tartean Bilboko erdiguneko zabalgunetako etxebizitza multzoak. Arkitekturari buruzko artikulu asko idatzi zuen.
Bucquoy
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pedro Gimon
Estiloaren garapena
Historizismoa eta eklektizismoa nagusiak ziren garaian, Gimonek eta garaiko beste arkitekto bizkaitar batzuk -Mario Camiña, Teodoro Anasagasti, Emiliano Calixto Amann, Severino Atxukarro, Ismael Gorostiza, Ricardo Bastida, azken hau Pedro Gimonen lehengusua-, Europan arrakastatsua izaten ari zen Art Nouveua estilo berri baten aldeko apustua egin zuten. Zehatz-mehatz, Gimonek Belgikan, Frantzian eta Katalunian garatu ziren modernismoaren alde egin zuen. Baina arkitekto ondarroarrak batzuetan modernismoaren alde egin bazuen ere, bestetan eklektizismoa eta historizismoa jorratu zituen, beste batzuetan neoeuskalduna estiloarekiko apustua ere eginez, eta azkenik, modernotasuna eta arrazionalismoa jorratu zituen baita ere.
Low (Quebec)
Low Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Outaouais eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen La Vallée-de-la-Gatineau konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 920 biztanle zituen 261.32 kilometro koadroko azaleran.
Erromani
Erromaniak —testuinguru formaletarako izena —, ijitoak (Egipto leku-izenetik eratorria), buhameak (bohemiarretik) edo motxaileak —zenbaitetan beren artean rom herria izenaz ere ezagunak (haien hizkuntzan rom izenak «gizona, senarra» esan nahi du)— gehienbat Europan bizi den etnia bat da, jatorria ziurrenik Indiaren ipar-mendebaldean duena, eta Erdi Aroan Europara emigratu zuena. Buhame euskaldunek erromintxel izena dute, beren burua kalo kulturakoengandik bereizteko.
Historia
Gaur egun erromaniak India eta Pakistan artean dagoen Punjab lurraldetik mundu osora zabaldu zirela uste da. Teoria horrek bi oinarri ditu: hizkuntzarena eta genetikoa. Alde batetik, erromanierak lurralde hartako hizkuntzekin duen antzekotasuna; eta bestetik, erromaniek hango jendearekin duten antzekotasun genetikoa. Dirudienez, duela 1.500 urte atera ziren jatorrizko eskualde hartatik.
Leinu baxukoenetakoak zirela uste da: parien kastakoak, alegia. Kristo ondorengo 950 eta 1100 artean ematen da lehendabizi haien migrazioa. Ijitoak Persiara III. mendean heldu omen ziren (non sindi edo hindi deitzen zitzaien, Indiari izena eman zion ibaiagatik). Herrialde honetan egonaldia egin ondoren, munduan zehar zabaldu ziren.
Badirudi Persian ez zutela nahasketa genetiko handirik izan tokiko biztanleekin, nahiz eta hango hainbat hizkuntza ezaugarri hartu zituzten. Duela 900 urte Balkanetara iritsi ziren, eta han geratu bide ziren ijito gehienak: hantxe dago, gaur egun, ijitoen aniztasun genetiko handiena. Handik talde batek migratu bide zuen Erdialdeko Europara, eta handik Europako mendebaldera nahiz iparraldera.
Iberiar penintsulara iristean, Andaluzian ezarri ziren gehienbat, eta 1510etik aurrera hasten dira nabarmentzen. Euskal Herrira, Europako iparraldetik etorri ziren XV. mendean.
Bigarren Mundu Gerraren garaian, naziek eta haien aliatuek erromanien genozidioa egin zuten: milioi bat erromani hil zituzten, porajmos izenaz ezaguna den holokaustoan.
Kultura
Erromanien berezko hizkuntza erromaniera da. Espainiar ijitoak kalo delakoan mintzo izan dira, erromanieran oinarritua, baina gaztelaniako gramatikarekin. Erromaniera Asia erdialdeko indoeuropar hizkuntza bat da, antzinako sanskritoari lotua. Gaur egun grekoaren eta errumanieraren ekarpen gramatikal asko ditu.
Club Bolívar
Club Bolívar Boliviako futbol talde nagusia da, La Paz hiriburukoa. 23 liga irabazi ditu. 2004an Hego Amerikako Kopako finala jokatu zuen baina Boca Juniors taldeak garaitu zuen, La Pazen 0-1 eta Buenos Airesen 2-0 galduta. Azken urteetan entrenatzaile euskaldunak izan ditu, Xabier Azkargorta, Beñat San Jose eta Natxo González.
Erromani
Kultura
Ijitoen Nazioarteko Eguna apirilaren 8an dugu.
Hizkuntza
Erromanierak bost dialekto nagusi ditu, eta guztien abiapuntua Indiako ipar-mendebaldean dago. Jatorrizko lurraldetik kanpora hartutako lehenengo maileguak persieratik eta kurdueratik jaso zituen, eta ondoren grezieratik. Gero, maileguak guztiz dibertsifikatu dira, ekarpenak hartu baitituzte eslaviar hizkuntzetatik, hungarieratik, errumanieratik, alemanetik, italieratik eta Europako beste hizkuntzetatik.
Kaloa, espainiar ijitoek darabilten erromanieraren dialektoa da. Ijitoen oinarrizko lexikoa gorde du, baina gaztelaniaren gramatika hartu du. Ijitoek, ostera, hitz asko eman dizkiote gaztelaniari. Ijito ibilkariek kalo hizkuntza garbiago gorde dute ijito bertakotuek baino.
Ahaidetasun sistema
Senideen arteko egozpena aita-lerrokoa da. Hortaz, alabak aitaren leinura igarotzen dira. Aita-lerroko leinua da, ondorengo berdina duten pertsona talde batez osatua, eta denek gizonezkoen aldetik egin ahal dituzte beraien loturak. Gizabanakoa bere ahaidetasunari oso estu lotuta dago, eta lotura horrek bere izaera soziala baldintzatuko du.
Louiseville (Quebec)
Louiseville Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Mauricie eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Maskinongé konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 7,517 biztanle zituen 62.59 kilometro koadroko azaleran.
Erromani
Ahaidetasun sistema
Erromani-leinuak ezberdinak dira beren artean, eta autonomoak. Leinuen gainetik ez dago egiturarik, erromani-taldeak erlazionatzeko. Leinu batek hainbat adar izan ditzake, hainbat lekutan finkatuak. Leinu bakoitzeko kideak beren lerroko senideen ondoan bizi ohi dira, eta badakite non aurki ditzaketen beren leinuko beste kideak.
Antolaketa
Ahaidetasun harremanek ijitoen antolaketaren oinarri dira, estatuseko bi ardatz klasifikagarritik estrukturatzen direnak: sexua eta adina. Eginkizun sozial-politikoak, adin minimo bat igaro duten gizonezkoei esleituta daude, eta lau dira: Leinu bakoitzaren barruan hainbat oinarrizko egitura antolatzen dira. Haietako garrantzitsuena adinduen kontseilua “Kris Romaní” izango litzateke. Hauek, politikaren agintea eta leinuaren adierazgarria dute.
Janzkera
Ijitoek beren janzkiak dituzte, eta nahiz eta mendeetan horiek aldatu, oraindik ere gainontzekoenetatik ezberdintzen dira. Haien arropak oso deigarriak eta koloretsuak izaten dira (urdina, gorria eta berdea erabiltzen dute gehienbat). Gizonezkoen deigarririk nabarmenena kota da eta emakumeenetan aldiz:
Musika
Harreman estua existitzen da erromani-herriaren eta artearen artean, batez ere musika eta dantza arloan. Erromaniek ezartzen diren lurraldearen musika bereganatzen dute, beraiena bihurtuz. Erromanien musikak, alderdi oso garrantzitsua osatzen du estilo ezberdinen aberastasunean, zainketan eta hazkuntzan. Espainian, flamenkoren kasua dute hainbat pertsona famaturekin; Camarón de la isla, Manolo Caracol, José Mercé edo, Raimundo Amador. Hainbat flamenko-dantzarik “bailaor” izen bat sortu dute internazionalki. Hauen kasu Carmen Amaya, Joaquín Cortés edo, Farruquito dugu.
Erromintxelak
Euskal Herrian ere erromani-talde ugari egon dira eta badaude. Horien artean batzuk erromintxelez –euskararen aldaera berezi bat– mintzatu izan dira, eta, berebat, erromintxel izenaz ezagutuak.
Solon
Solon (Σόλων; Atenas, K.a. 640 inguru - Zipre? K.a. 558 inguru) Greziako legegilea eta olerkaria izan zen. Familia aristokratiko pobre batean sortua zen, baina merkataritzaren bidez aberastu zen. K.a. 594an arkonte hautatu zuten, aginpide politikoa eta lurrak bere esku zituen aristokraziaren eta lurrez gabeturiko jabe txikien arteko krisi soziala lehertzear zegoela. Ahalmen bikainez hornitua, gerra zibilaren mehatxuak Greziatik aldenarazi zuen, eta nekazaritza-, lege- eta konstituzio-erreformak ezarri zituen: lurren gaineko hipoteken ezeztatzea, zorrengatiko esklabotasuna legez kontrakotzat jotzea, amnistia politikoa, ondorengotzaren legea, etab. Modu horretara, Solonek Atenasko oinarri konstituzionala ezarri zuen, eta geroko aldaketa demokratikoei irekia zen politika-irizpidea finkatu zuen. Solonen olerkigintza Atenasko lehen literatura-dokumentua da, zatiak besterik gorde ez badira ere. Gogapen moralak, bere garaiko politikaren gaineko iritziak eta bere bizitza publikoaren apologia dira olerki horien gaiak. Antzinateko tradizioan, zazpi jakintsuetariko bat zen.
Pristimantis pataikos
Pristimantis pataikos Pristimantis generoko animalia da. Anfibioen barruko Craugastoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Dedun
Dedun edo Dedwen, Nubiako jainko bat izan zen, gutxienez K. a. 2400etik gurtua zena.
Informazio urria dago bere jatorrizko izaerari buruz, baina lehoi bat bezala irudikatua zela jakina da, eta daturik antzinakoenek, intsentsuaren jainkoa izan zela adierazten dute, intsentsua, garai hartan, luxuzko material oso garesti bat baitzen, eta Nubia zen bere jatorriaren iturri handia. Ondorioz, jainko garrantzitsu bat izango zen. Intsentsuaren merkataritzak Nubiari eman zion ugaritasunaren ondorioz, oparotasun eta ugaritasunaren jainkotzat hartua izan zen.
Hala ere, beste jainkoak suntsitzearekin mehatxatu zuen su bati lotua izan zela esaten da. Nubiologian, sute handi bat egon izan zitekeela uste da, zenbait jainkok banatutako tenplu multzo batean, Dedunen tenpluan hasiko zen sua.
Nubiako jainko bezala aipatua den arren, Piramideetako Testuetan ez dago, jainko hau Aswandik iparraldera gurtua izatearen ebidentziarik. Egiptoko Inperio Ertainean, Egiptok Kux gobernatzen zuen garaian, intsentsuaren jainkoa izan zen, eta hil errituekin lotutakoa. Dedun, egiptoarren arabera, Nubiako hildako gobernarien babeslea zen.
Tahúres Zurdos
Tahúres Zurdos Iruñean 1987an sortutako rock taldea izan zen.
Historia
1987an sortuak, bere abestietan The Who, Led Zeppelin, David Bowie edo Lou Reeden eragina nabarmena da.
Bere lehendabiziko maketa grabatzeko 40.000 pezeta ordaindu zuten, gero bere lehen diskoa osatuko zituen abestiekin. Oihuka euskal diskoetxean lortutako arrakasta zela eta, EMIk fitxatu zuen Nieve negra hirugarren diskoa ateratzeko.
Hamazazpi urte elkarrekin eman ondoren, 2004an taldea desegin zuten.
Lüküze-Altzümarta
Demografia
Oharra: 2006ko biztanleria, INSEEk emaniko behin-behineko datua da; fusio aurreko 1836 arteko datuak Lüküzeri baino ez dagozkio.
Capito dayi
Capito dayi Capito generoko animalia da. Hegaztien barruko Capitonidae familian sailkatua dago.
Mexiko Hiriko metroa
Mexiko Hiriko metroa Mexiko Hiria eta Mexikoko estatuko hainbat guneetan zehar hedatutako garraiobide publikoa da. 1969ko irailaren 5ean zabaldu zen eta gaur egun 201,7 kilometro, 11 linea eta 175 geltoki dauzka.
2006an 3,9 milioi pertsonak erabili zuten egunero eta 2008an 1.460 milioi pertsonak erabili zuten.
Mendebaldeko Pirinioetako Armada
Mendebaldeko Pirinioetako Armada (frantsesez jatorriz, Armée des Pyrénées occidentales) Frantziako Iraultzan sortutako armadetako bat izan zen. Euskal Herrian zabaldu eta borrokatu zen, besteak beste, D'Elbecq eta Monceyren gidaritzapean, Konbentzioaren Gerran. Thomas Alexandre Davy de la Pailleterie Dumas, Dumas jenerala deitua, komandante buru izendatu zuten 1793ko irailean, baina armada utzi zuen inoiz buruzagi aritu gabe.
Sorrera eta bilakaera
Dekretuz sortu zen 1793ko maiatzaren 1ean, Pirinioetako Armada Ekialdeko Pirinioetako Armadan eta Mendebaldeko Pirinioetako Armadan zatitu zenean, Espainiaren kontrako gerra piztu eta gero. Desegiteko dekretuak, berriz, III. Urteko berolisaren 26an eta frutilisaren 8 eta 30ean eman ziren (1795eko abuztuaren 13 eta 25ean eta irailaren 16an), eta IV. Urteko haizekorraren 20an utzi zion existitzeari (1795eko urriaren 12an), Basileako Bakearen ondoren.
Brackel
Brackel Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Pristimantis pedimontanus
Pristimantis pedimontanus Pristimantis generoko animalia da. Anfibioen barruko Craugastoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Lyster (Quebec)
Lyster Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Centre-du-Québec eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen L'Érable konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 1,628 biztanle zituen 168.25 kilometro koadroko azaleran.
Arthur Henderson
Arthur Henderson (Glasgow, 1863ko irailaren 13a - Londres, 1935eko urriaren 20a) eskoziar politikari laborista izan zen. 1934ko Bakearen Nobel Saria jaso zuen.
Hamabi urte zituenetik, galdategi batean lan egin zuen. 1892an jarduera sindikalak egiten hasi zen eta hurrengo hamarkadan Alderdi Laboristan sartu zen. 1903an aukeratu zuten lehen aldiz Parlamentuko kide.
1915ean Herbert Henry Asquithen koalizio gobernuan sartu zen. Britainiar gobernu bateko lehen laborista izan zen.
1929an Ramsay MacDonaldek Kanpo Arazoetako Idazkari izendatu zuen. Henderson gerraosteko tentsioak murrizten saiatu zen, SESBeko gobernua onartu zuen eta britainiarren babesa bermatu zion Nazioen Ligari.
1930eko hamarkadan, prestatzen ari zen gerra gelditzen saiatu zen. Bakearen Munduko Ligarekin lan egin zuen eta Genevako Desarmatzearen Konferentziako buru izan zen. 1935ean Bakearen Nobel Saria jaso zuen.
Callionymus regani
Callionymus regani Callionymus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Callionymidae familian.
Daubentonia robusta
Aie-aie erraldoia (Daubentonia robusta) lemur bat izan zen, Madagaskarren bizi zena. Duela 1.000 urte inguru bizi zen eta egun bere azpifosilak baino ez ditugu.
Morfologikoki egungo aie-aieren antzekoak ziren baina bi bider baino handiagoak.
Léry (Quebec)
Léry Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Montérégie eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Roussillon konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 2,307 biztanle zituen 10.57 kilometro koadroko azaleran.
Lur lerroa
Lur-lerroa, sistema diedrikoan plano horizontala eta plano zuta banatzen dituen zuzen bat da. Lerro hori bi dimentsiotako horri batean adierazteko zuzen baten bidez egin behar da eta horren mugetan beste bi zuzen txiki jarri behar dira lur lerroaren azpian, baina bakoitza alde batean.
Pristimantis penelopus
Pristimantis penelopus Pristimantis generoko animalia da. Anfibioen barruko Craugastoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Club The Strongest
Club The Strongest Boliviako futbol talde ezaguna da, La Paz hiriburukoa. 13 liga irabazi ditu eta palmaresean bigarrena da Club Bolívarren atzetik. Azken urteetan nagusi izan da herrialdean.
Capito brunneipectus
Capito brunneipectus Capito generoko animalia da. Hegaztien barruko Capitonidae familian sailkatua dago.
Robin Hood
Robin Hood oinarri erreala eduki dezakeen Erdi Aroko ingeles folklorearen arketipoa da. Kondairaren arabera, Robin Hood bihotz handiko gizasemea zen eta Nottinghamshire eskualdeko Sherwood basoetan legez kanpo bizi zen. Bertsio modernoen arabera, arku eta geziekin oso trebea zenez, bere abilezia tiraniaren aurka egiteko eta injustizia salatzeko erabili zuen, aberatsei ondasunak lapurtuz eta behartsuen artean banatuz. Robin Hoodek ekintza eta lapurreta guztiak "Merry Men" ("Gizon Alaiak") izeneko adiskide taldeekin batera burutu ohi zituen.
Olyra kempi
Olyra kempi Olyra generoko animalia da. Arrainen barruko Olyridae familian sailkatzen da.
Robin Hood
Jatorria
Robin Hoodi buruzko lehenengo aipamena 1377an izan zen, William Langlandek idatzitako Piers Plowman obran, non apaiz batek Robin Hood izeneko gizon bati buruz mintzatzen den. Robin Hooden kondaira, ordea, XVI.mendea n inprimatutako lehenengo baladetan agertuko da. Lehenengo bertsio honetan pertsonaia ondo definitua geratuko da ondorengo ezaugarriekin: maila baxukoa, emakumeekiko kontsiderazio berezia erakusten duena, antiklerikala, arkulari trebea eta Nottinghamgo sheriffa biziki gorrotatzen duena. Bertsio honetan azaldu ez arren, ahozko baladetan emakume bati ere egiten zaio erreferentzia; hain zuzen, jatorri frantsesa duen Marianne pertsonaia femeninoa eta bertsio berriagoetan bere emaztea izango dena.
Izena
Robin: Robert izenagatik eratorria eta Erdi Aroan Ingalaterran oso ohikoa.
Hood: izen honen inguruan badira hiru uste: Batetik, ingelesezko hood (txapela), non, horren atzetik bere identitatea ezkutatzeko nahia legoke. Bestetik, txanoa ofizio baten errepresentazioa izan litzateke, alegia, gaizkilea izan aurretik ofizio bat zuela adierazteko asmoarekin. Eta hirugarrenik, ingelesezko wood (egurra) hitzetik eratorritakoa (basoari erreferentzia)
Pertsonaiaren garapena
Manipulazio ideologiko handia jasandako pertsonaia da eta Erdi Aro tik gaur egun arte hainbat mito ezagutu da. Batzuetan, Robin Hood bandidoa izango da eta delinkuente identitate horrek hainbesterainoko indarra hartuko du, ezen Robin Hood izena delinkuente hitzaren sinonimotzat ere erabili izan dela (horren proba hainbat epaiketetako transkripzioetan akusatuari Robinhood deitu izana). Beste batzuetan, aldiz, justizia bilatzen duen pertsonaia da; erresistentziaren sinbolo bilakatu arte. Izan ere, kultura herrikoitik jasotakoaren arabera, Ingalaterrako Rikardo I.aren jarraitzaile sutsua izanik, Joan Lurgabe printzearen gobernantzaren garaian, erregearekin izandako desadostasunengatik legetik at bizitzera behartua sentituko baita. Informazio hau guztia, zenbait kondairetan azaldu ez arren, balada originaletan oinarritutako teoria da. Aurrerago, erregeak Robin barkatuko du baina Robinek basoan bizitzen geratzea erabakiko du.
Lehenengo testuak
Lehenengo eskuizkribua 1470. urtekoa da Robin Hood and the monk (Robin Hood eta monjea) eta Cambridgeko Unibertsitatean kontserbatzen dute. Inprimatutako lehenengo testua A Gest of Robyn Hode (Robin Hooden balentriak) da eta bertan autoreak historia desberdinak bildu eta narrazio berdin bateko atal bihurtu zituen.
Aberatsei lapurtu eta behartsuen artean partitzearena ez da mende bat beranduago arte azalduko John Stowen Ingalaterrako Urte Liburuan (1592). Lehenengo testuetan nolabaiteko estatus sozial altua egokitzen zaio eta hala irudikatzen da testu hauetan, non, bererekin bizi diren lagunak bere aurrean belaunikatzen diren eta horrez gain, zaldunen berezko arma den ezpata azaltzen duen.
Gaur egungo testuak
1598. urtean Anthony Munday-ek antzerki obra bat idazten du, Roberten, Huntingtonko kondearen erorketa eta hilketa (1601). Beste autore batzuentzat inspirazioa izango da. Thomas Knight kritiko literarioak obra hau pertsona erreal batean oinarritzen dela uste du, XII. mendeko Fulk Fitz Warin noblean, Joan Lurgabearen etsaia. Gaur arte iritsi ez den lan batean oinarritutakoa denaren ustea dago. Baina pertsonaia hau Ingalaterrako Rikardo I.aren garaikoa zela proposatzen lehena John MAir izan zen, Historia Majoris Britaniae-ko (1521) krinista izanik.
William Shalespearen Beroniako bi gentil gizonak eta Zuen mesedetara obretan Robin Hoodi erreferentzia zuzena egiten zaio, honelako elkarrizketetan: "Robin Hood errege ezin hobea litzateke gure errebelde bandoarako".
Udaberriko jokoak
Maiatzaren 1ean Ingalaterrako hainbat eskualdetan Udaberriko festa antolatzen zen. Bertan, pertsona bat Robin Hoodetaz mozorrotu eta maiatzeko errege bilakatzen zen. Prozesio bat egin ondoren, kirol jolas ospakizun bat antolatzen zen, non Robin Hood bertako buru izanik. Elizarentzat dirua lortzeko antolatutako zerbeza feria zen. Hasieran, herritarrek egindako eta herriarentzat antolatutako ospakizun hau Henrike VIII.ak bere gortera eraman zuen. Festa honetan ohikoa zen bertaratzen zirenei dirua kentzea eta ondoren, behartsuen artean banatzea.
Oroko Haitzak
Oroko Haitzak edo Atxabalgo Haitzak Araban kokatuta dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Atxabal mendia da, 888 metrorekin.
Mendilerroan dagoen Oro eta Atxabal mendiek ematen die izena mendilerroari.
Robin Hood
Udaberriko jokoak
Ospakizun horretan pastoral frantsesen tradizioa sartu zen. Pastoral hauetan bi pertsonai nagusitzen dira, zalduna eta artzaina eta bien arteko lehia bat irudikatzen da: bertsoen bidez, ahalik eta irudimen gehiena erabiliz, dama baten atentzioa lortu behar zuten. 1280an horietako pastoral batean Robin Hood Marion izeneko emakume batekin erlazionatu zuten. Ikuslegoaren erantzun ona ikusita, estrofak gehitu zituzten eta honela, sortu zen Marionen pertsonaia. Pastoral honen ondorioz, festako jolas batean Marion zaldun gaizto baten eskuetatik askatzeko Robin Hood eta bere lagunak egin zuten borroka eszenifikatzen hasi ziren.
Tradizio honek Elisabet erreginaren garaira arte iraun zuen. Baina, 1984ean Nottingham hirian tradizio errekuperatu zen, eta egun arrakasta handia duen aste beteko udako festibala da.
Robin Hood mitologikoa
1584an Reginald Scotek Robin Hood mitologia germaniarreko jainko batek aukeratutako mortal bat zela proposatu zuen; Hudgin izenekoa. Teoria honek jarraitzaile asko bazituen ere, Maurice Keenek teoria honi buruzko kritika zorrotza egin zuen. Izan ere, legegabeak arku eta ezpatarekin aparteko abilezia erakutsi arren, jainko batek dituen botereen erakustaldirik ez du egiten.
Windham konderria (Connecticut)
Windham konderria (Windham County) Connecticutko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua (Connecticut) da. 2010eko zentsuaren arabera 118,428 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.