cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Latinoamerikako historia
Hego Amerika
1938. urtean, Txilen bertan, lurrikara batek asko zaildu zuen garaile atera berri zen Pedro Aguirreren (Frente Popularra) politika, hain zuzen garaitsu hartan Internazional Komunistak ezarri zituen aginduei jarraitzen ziona, zailtasunak zailtasun.
Argentinan krisiak gobernua ez ezik alderdi erradikala ere suntsitu zuen. José Uriburu jeneralaren kolpearekin (1930) “hamarraldi lotsagarria“ deitu zena hasi zen, eta iruzurra eta ustelkeria leporatu zitzaien instituzioei.
Agustín Justo jeneralak gudarosteko sektore autoritarioenak garaitu zituen, eta garaile atera zen, baita ere, 1932ko hauteskundeetan, liberalen, katolikoen eta erradikal antipertsonalisten artean egindako aliantza baten barruan.
Gobernua esportazioak babesten ahalegindu zen, haragiaren merkatu britainiarra batez ere. Gero, Bigarren Mundu Gerra hastean, egoerak okerrera egin zuen. Justo lehendakaria hil zenean (1943) militarrek estatu kolpea jo zuten, eta politika aldi berri bat hasi zen, diktadura nazionalista. Garaitsu hartan hasi zen Juan Domingo Perón –artean koronela– ere nabarmentzen.
Nahasmenduzko politikak
Estatu Batuek izan zuten eraginagatik bereizi zen Latinoameriketako bi mundu gerren arteko politika. Hasi Panamatik eta Txileraino, kultura erreakzio halako bat izan zen, erreferente bilatze halako bat Latinoamerikaren espainiar iraganaldian, horien bidez iparraldeko auzo ahaltsuaren inbasioari aurre egiteko. Nolanahi ere, garai hartan Espainia ez zen ezeren buruzagi izateko gai.
Estatu Batuetako kulturazko sarraldiari, beraz, erresistentzia modu kontserbadoreen eta iraultzaileen bidez egin zitzaion aurre.
Joera kontserbadorekoek Estatu Batuen nagusitasunetik etekina ateratzen zuten oligarkiak pixkanaka ordezkatu nahi zituzten.
Iraultzaileek, berriz, herri talde askoren parte hartzearen bidez egin nahi izan zioten aurre Estatu Batuen tartean sartzeari eta horrek zekarren gizarte antolaketari.
Sindikatuok Estatu Batuetatik zetorren guztia arbuiatzen zuten, hispaniar erro komunak zituztela aldarrikatzen zuten (horregatik zuen Peruko higikunde nagusiak izena Ameriketako Herri Aliantza Iraultzailea, bere jarduna Perura mugatu behar izan zuen arren, Amerika osoan aritzea baitzuen sortzez eta asmoz helburu nagusia), indiarren interesak babesten zituzten (sindikatu horietan zuriak eta mestizoak izan arren nagusi), eta lurraren jabetza modu bidezkoagoan banatzea eskatzen zuten, hala izan zezan nekazari jendeak gizartekotzeko eta politikan parte hartzeko aukera gehiago. Bestalde, urte horietan izugarri hazi eta zabaldu ziren Bogota, Lima, Buenos Aires eta beste hiri batzuk, baserri inguruneko behar gorriaren eraginez.
1930 ondoko urteetan gudarosteak hartu zuen berriro ere protagonismoa herrietako politikan, bi hamarraldiz gordean egon ondoren.
Ekonomiak egonkortasunik ez zuela eta, konponbide autoritarioak nagusitu ziren, faxismoarekin eta integrismo katolikoarekin kideturik, berezitasunak berezitasun.
Urte hartan bertan Brasilgo militarrek Getulio Vargas ezarri zuten aginpidean.
Dominikar Errepublikan, berriz, Trujillok diktadura luze bat izan zena hasi zuen.
Hurrengo urtean, Uruguaiko lehendakari Gabriel Terrak berak jo zuen kolpea. Bien bitartean, diktadura ezarri zen Txile, Ekuador eta El Salvadorren. Garaitsu hartan hasi zen Haitin Papa Docen izualdia ere, eta, bestalde, Anastasio Somozak Augusto César Sandino eta haren obra sozial guztia suntsitu zituen Nikaraguako iparraldean.
Panamerikartasuna anbiguo samar bat
Konferentzia panamerikarrak urtez urte:
– 1901, Mexikoko hiria.
– 1906, Rio de Janeiro.
– 1910, Buenos Aires.
– 1928, Habana.
– 1933, Montevideo.
– 1936, Buenos Aires.
– 1938, Lima.
– 1948, Bogota.
Haika mutil
Haika mutil euskal abesti herrikoia da. Bere bertsiorik ezagunena Mikel Laboak abestutakoa da.
Latinoamerikako historia
Panamerikartasuna anbiguo samar bat
Gerra zela eta ez zen gehiago konferentziarik egin 1923. urtea arte, Santiagon.
Haika mutil
1974an eta Herri Gogoa diskoetxearekin grabatu zuen Laboak Bat-hiru diskoan. Album arrakastatsu hartan Haika mutil kanta nagusietako bat zen, bukaera oso original eta "psikodelikoa" ere bazuen, gainera. Album horretan beste abesti ospetsu hauek ere agertu ziren: Gogo eta gorputzaren zilbor-hesteak, Haize hegoa, Pasaiako herritik, Gure Bazterrak, Baga, biga, higa, Txoria txori edota Bereterretxen khantoria.
Geroago talde batzuek abestiaren bertsio berriak sortu dituzte, besteak beste, hauek:
Latinoamerikako historia
Panamerikartasuna anbiguo samar bat
1928an Habanan egin zen bilkuran agerian jarri zen Estatu Batuen esku hartzeko eskubideari eta protekzionismo ekonomikoari buruzko mesfidantza. 1933. urteaz gero, berriz, Roosvelten “harreman onak auzoarekin” zeritzan politika nagusitu zen.
1940-1998
Latinamerika ezin izan zitzaion itzuri 1945-1989 bitartean nazioarteko harremanak gidatu zituen bloke zatiketari. Estatu Batuek oso eragin handia zuten kontinente osoan, eta gogor erantzun zieten beren burujabetasuna gartsuki defendatzen zuten errejimenei (Kubako Iraultza, Txileko Unidad Popular koalizioa, Sandinismoa Nikaraguan).
Bide luzea egin du Latinamerikak atzerriko inbertsioen mendekotasunetik eta horrek zekarren kanpo zorretik, globalizazioaren garaiko merkataritza hitzarmen handien eraginez zenbait herrialdeetako (Brasil) ekonomiak 1990 ondoko urteetan izan duen berpizteraino.
Multinazionalen indarra
Aurrerabidean hasiak ziren herrialde batzuen (Argentina, Mexiko, Brasil) industria hazkundea aintzat harturik hasi ziren, Bigarren Mundu Gerraren ondoren, multinazionalak ere haietan sartzen.
Hasieran partzuergo handiek merkatari nekazaritzan, meatzaritzan eta petrolioan jarri zuten arreta osoa; geroago, baina, orobat hedatu ziren zerbitzu publikoetara eta eraldatze industriara ere. Brasil handiak atzerritarren inbertsioen eskuetan dauzka bere industriaren hiru laurdenak. Transnazionalek multinazionalen tokia hartu baino lehen, landatuak zituzten toki haietan beren adarrak sektore bakoitzeko liderrak: Phillips, Krupp, Unión Carbide eta Volkswagen.
Kanpo zorraren labirintuak gogor estutu zituen Latinameriketako herrialdeen politika ekonomikoak. Multinazionalek tokiantokian zegoen konkurrentzia oro desagerrarazi zuten, eta, oligarkiari eta gudarosteei men eginez, kontra ari zitzaizkien gobernuak eraitsi zituzten. United Fruitek, adibidez, Jacobo Arbenz Guatemalako lehendakariaren gobernua desegin zuen 1954an, eta Kennecot Companyk, berriz, Txileko kobrea blokeatu zuen, Salvador Allenderen gobernua bakarrik uzteko, 1973an.
1990etik aurrerako urteetan Carlos Salinas de Gortarik Mexikon, Alberto Fujimorik Perun, Fernando Cardosok Brasilen eta Carlos Saúl Menemek Argentinan bideratu zituzten plan neoliberal bortitzen bidez eten ziren inflazioa eta defizit publikoak. Formula horrek, Nazioarteko Diru Funtsako maileguen bitartez jarri baitzen abian, asko urritu zuen berez urria zen gastu soziala, eta lan baldintzak gogortu zituen.
Gregory La Cava
1922rako, Hollywood-eko komedien zuzendaria bilakatu zen La Cava. Hurrengo hamarkadan komedia utzi gabe, film serioak ere (egun ospea eman diotenak) egin zituen.
Caprimulgus batesi
Caprimulgus batesi Caprimulgus generoko animalia da. Hegaztien barruko Caprimulgidae familian sailkatua dago.
Latinoamerikako historia
Kubako Iraultza
Estatu Batuek Kubako agintariei eman zieten babesak luzaroan iraun zuen. 1952ko hauteskundeak ez ziren egin, eta Estatu Batuek Fulgencio Batistaren eskuetan utzi zuten gobernua. Hurrengo urtean, Moncada kuartela -Santiago ondoan- gerrillariek erasoz hartzen saiatu zirenean, herri matxinada bat hasi zen, baina Batistak gogor zanpatu zuen.
1957. urteaz gero ekintzak ugaltzen eta koordinazioa hobetzen hasi zen gerrilla.
Wimberley (Texas)
Wimberley Texasko hiri bat da. Hays konderrian kokatua dago. 2010ean 2,626 biztanle zituen, 23.19 kilometro koadrotan banatuta.
Latinoamerikako historia
Kubako Iraultza
1959ko urtarrilaren lehenean gerrilla Habanan sartu zen, laguntza eta indar handiz babestua. Erregimen berria autoritarismoan eta nazionalismo erradikal batean (Aberria ala hil) oinarritu zen, Fidel Castroren buruzagitzapean.
Gerra hotzean Kubak Sobiet Batasunaren alde egin izanari eta ekonomia sozializatu izanari Estatu Batuek bahikuntza ezarriz erantzun zioten. Estatu Batuen bahikuntza are gehiago gogortu zen Helms-Burton Legeaz gero, uharte horretan inbertsioak egiten zituzten herrialdeak ere zigortzen baitzituen delako lege horrek.
Bakartasun hori hausteko Kubak iraultza esportatu zuen. Kuba Latinoamerika osoko gerrillen base izan zen, eta bere gudarosteak Angolan eta Etiopian esku hartu zuen. Bloke sozialista desagertu ondoren ere mundu osoko intelektual aurrerazale askoren laguntza izan duen arren, badu Kubako Iraultzak bere ifrentzua: milioitik gora kubatar bizi da Floridan, Castrori oposizio sutsua eginez.
Txileren harat-honatak
Hiru heren politikoen teoria nagusitu zen Txilen berrogeita hamarreko hamarraldiaren bukaeraz gero. Eskuinaren hautagai Jorge Alessandri atera zen garaile 1958an lehendakaritzarako hauteskundeetan, eta modernizazio programa motz samar bat bultzatu zuen alderdi erradikalaren laguntzaz.
1964an, lehendakaritzarako hauteskundeetan, eskuineko indarrak Eduardo Freiren demokrazia kristauaren inguruan bildu ziren, eta alderdi horrek lortu zituen boto gehienak. Nolanahi ere, borroka politikoa mutur banaren inguruan bildu zen, ezkerreko alderdiek koalizio bat eratu baitzuten, Salvador Allende buru. Kristau demokraziak kobrearen multinazionalen bazkide egin zuen estatua, eta nekazaritzaren erreforma bultzatu zuen, istilurik gabe.
Freiren politikak, baina, ez zuen errorik bota gizartean, eta hiru heren politikoen teoria ezarri zen atzera 1970eko hauteskundeetan; Unidad Popular koalizioak, Allende buru zuela, lortu zituen boto gehienak, ez ziren ordea nahikoak bere kasa gobernatu ahal izateko. Gobernu berri hark indar handiagoz bultzatu zuen nekazaritzaren erreforma, eta kobrearen meatzaritza nazionalizatu zuen. Enpresarioen eta Estatu Batuen oposizioak giroa nahasi zuen, eta Augusto Pinochet jeneralak, 1973an, erregimen demokratikoa ezabatu zuen.
Pinocheten agintaldia 1989. urtera arte luzatu zen, eta oso errepresio gogorra ezarri izanagatik, izan zuen hala ere gizartean halako aintzat hartze bat. Pinochet jeneralak bi plebiszito irabazi zituen, eta neurri neoliberalak hartu zituen ekonomian: sektore publikoa desegin eta soldatak murriztu.
Stolephorus
Stolephorus Engraulidae familiako arrain genero bat da.
Latinoamerikako historia
Txileren harat-honatak
Latinameriketako zenbait herrialdek (Bolivia, Uruguai, Argentina, Brasil) aintzat hartu zuten Txileko eredua, eta hangoak bezalaxeko emaitzak lortu zituzten. Desagertuen tragedia erabat argitu gabe dago oraindik.
Alderdi demokratikoek, kristau demokraziaren gidaritzapean, ontzat hartu behar izan zuten diktadoreak gudarostearen buru iraun zezan harik eta 1997an erretiratu zen arte.
Trantsizio demokratikoak
1970eko hamarraldiaren bukaeran, Kolonbia, Venezuela, Mexiko eta Costa Rica ziren Latinamerikan demokrazia erregimena zuten herrialde bakarrak. 1990eko hamarraldiaren hasieran, berriz, Kuba, Haiti eta Paraguai ez beste guztiak sartuak ziren demokraziaren bidean. Ameriketako Gudarosteen Inteligentzia Konferentzian (1987, Argentina), hauek ziren oraindik Txileko ordezkarientzat kontinente horretako gaitzik handienak: droga trafikoa, iraultza, homosexualitatea, eta promiskuitatea.
Espainiak Francoren diktaduratik zuzenbideko estatura egin zuen bidea eredutzat hartu zen Latinamerikan 1980ko hamarraldian.
Herrialde asko erregimen militarren mende zeuden, eta, nazioarteko herrialdeen akusazioei muzin eginik urtetan giza eskubideak kupidagabe urratu ondoren, besterik gabe egin nahi zuten errejimen horiek sistema demokratikorako bidea.
Trantsizioan gorabehera handiak izan ziren herrialde batzuetatik besteetara. Argentinak, adibidez, Malvinetako Gerra galdu ondoren, hauteskunde prozesu bat hasi zuen, baina alderdi politikoek ez zuten aldez aurretik hitzarmenik batere egin. Brasilen, erregimenaren alderdiak nahiko laguntza handia izan zuen urte batzuetan. Bolivian eta Paraguain, oposizio demokratikoa ahula baitzen berez, trantsizio ordenatua egin ahal izan zen. Perun Alan Garcíak (APRA]) agintaldi oztopoz betea hasi zuen 1985ean. Haren ondorengoak, [[Alberto Fujimori independenteak, autokolpea jo zuen militarren laguntzaz 1995ean, eta demokraziara iristeko itxaropenak ezereztu zituen.
Haitin agerian geratu zen ez zela batere erreza bakeak egitea, Jean-Bertrand Aristide lehendakariak Estatu Batuetara joan behar izan baitzuen bere burua babestera 1991ko kolpe militarra eta gero. Argentinan eta Txilen auzitan jarriak dira gobernu militarren krimenei ezkutuan eman izandako aministiak. Nolanahi ere, demokrazia prozesuak aurrerabidean dira Guatemala, El Salvador eta Nikaraguan, biztanle gehienen behartasun gorriak aurrerabide hori iluntzen badu ere.
Era guztietako gatazkak
Latinamerika hain lurralde zabala izanik, asko ditu gatazka motak. Eta horien artean nagusia gerrillena da agian, ia kontinente osoa erasan baitu Bigarren Mundu Gerraz geroztik XX. mendearen bukaeran bakebideak urratzen hasi diren arte. 1993an Guatemalako Nazio Batasun Iraultzailea gobernuarekin negoziatzen hasi zen, hogeitamar urte baino gehiagoko gerra zibil odoltsu baten ondoren. Aldi berean hasi zen El Salvadorreko gerrilla ere negoziatzen. Nikaraguan, berriz, 1990eko hauteskundeak Frente Sandinistak galdu zituen arte baizik ez zen contra zeritzan haien aurkako gerrilla hasi armak uzten.
Geroago sortutako gerrillen kasuan, aldiz Mexikon, Chiapasko estatuan, sortu den zapatistena, esate baterako, ez aurrera ez atzera daude negoziazioak. Kolonbian 1998an hasi dira lehendakari Andrés Pastranaren eta gerrilla taldeen artekoak. Hamarraldi asko badira, izan ere, talde armatuak -lur jabe handien eta droga trafikoan ari diren cartel ahaltsuen gudaroste pribatuak (paramilitarrak)- izua ari direla ereiten herrialde horretan: 1980ko hamarraldian Medellingoa zen ahaltsuena; 1990ekoan, berriz, Calikoa. Botere publikoak drogaren negozioan sartuak zirela eta, Estatu Batuek Kolonbiarekin zeukaten lankidetza harremana hautsi zuten Ernesto Samperren agintaldian (1994-1998).
Kontinente osoan biztanleriaren parte handi bat miseria gorrian bizitzeak eta zenbait hiri erraldoitan (Mexiko Hiria, Buenos Aires, Rio de Janeiro) jende gehiegi egoteak matxinada bortitzak eragin ditu azkeneko hamarraldiotan. Matxinada gogorrena beharbada caracazoa izan zen, 1989an Venezuelan gasolinaren prezioa igo ondoren gertatu zen harrapakeriazko matxinada, alegia.
Horien barruan sartu behar dira Latinamerika osoko espetxeetan izaten diren matxinada usuak eta lurgabe brasildarrena bezalako mugimenduak ere. Aurrekoarekin loturik, esan beharra dago indiarrei ez zaiela jaramonik batere egin. Nahiz eta biztanleriaren parte handi bat indiarra izan, eta lurralde batzuetan gainera haiek izan gehiengoa, Erdiko Amerikan eta Andeetan batez ere, haien eskubide kolektiboak ez dira, ezta hurrik eman ere, inondik ere aintzat hartu. Amazonako oihanean egin diren baso botatzeak habitat gabe utzi ditu indiarrak, eta transnazionalen jarduerak, berriz, beren ohiturazko bizimodurik gabe. Rigoberta Menchú indiar kitxeak - Bakearen Nobel Saria irabazi zuen - behin eta berriro salatu izan du bidegabekeria hori.
Frankfurt saltxitxa
Frankfurt saltxitxa (Frankfurter Würstchen) brühwurst motako saltxitxa da, txerrikiz egina eta ardi-hestez (saitling) galkatua. Bere zapore berezia keztatze prozesu berezi bati esker lortzen dute. Frankfurt saltxitxak ez dira inoiz prestatzen, zortzi bat minutuz berotzen dira ur berotan. Tradizionalki, ogia, ziapea, errefau mina eta patata-entsaladarekin jaten dira.
Moshannon (Pennsylvania)
Moshannon Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Centre konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Weißwurst
Weißwurst edo Weisswurst ( ahoskatua; saltxitxa zuri ) brühwurst motako saltxitxa da, Bavarian tipikoa dena. Saltxitxa txahalki eta txerriki oso finarekin egiten dute, espeziekin batera. Ziapez eta garagardoz jaten dute.
Oak Run (Illinois)
Oak Run Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Knox konderrian dago, Illinois estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mondéjar
Mondéjar Guadalajarako udalerria da, La Alcarria eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 2.665 biztanle zituen.
Chevry-sous-le-Bignon
Chevry-sous-le-Bignon Frantziako udalerria da, Loiret departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Chevry-sous-le-Bignon udalerrian erroldatutako biztanleak 228 ziren. Familiak 97 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 41 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 148 etxebizitza zeuden, 99 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 44 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 146etxeak ziren. 99 etxebizitza nagusietatik 79 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 22 etxek hiru zituzten, 23 etxek lau zituzten eta 52 etxek bost zituzten. 95 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 35 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 56 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 133 ziren, horien artean 97 aktiboak ziren eta 36 inaktiboak ziren. 97 pertsona aktiboetatik 90 lanean zeuden (46 gizon eta 44 emakume) eta 7 langabezian zeuden (2 gizon eta 5 emakume). 36 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Molina de Aragón
Molina de Aragón Guadalajarako probintziako (Gaztela-Mantxa, Espainia) ekialdeko udalerri bat da, Señorío de Molina-Alto Tajo eskualdeko herriburua. 2009ko erroldan, 3.671 biztanle zituen.
Chevry-sous-le-Bignon
Diru sarrerak
2009an Chevry-sous-le-Bignon udalerrian 101 unitate fiskal zeuden, 234 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.717 euro zen.
Hadear
Hadearra Lurraren historiako lehen eona edo garai geologikoa da. Lurra sortu edo eratu zenean hasten da, duela 4567 milioi urte eta 567 milioi urte irauten du, hau da, duela 4000 milioi urte arte. Hadearra amaitzean, Arkearra hasi zen.
Chevry-sous-le-Bignon
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Hadear
Ezaugarri nagusiak
Garai hauetan, seguruenik, Eguzki sistema sortzen ari zen, eta Lur planeta ere bai. Lur planeta kiskalitako suzko bola bat zela uste da, oso ezegonkorra, Hadearrean zehar Lur planeta hozten hasi zen, lurzoru solido bat eratu zitzaion arte. Hasieran eratu zen lurzoru honek aldaketa handiak jasan zituen, sumendien erupzio bortitzen ondorioz. Eon honetan zehar, Lur planetak eta Eguzki sistemako beste hainbat astroek, Ilargiak adibidez, hainbat asteroide eta beste motatako astroen talka bortitzak jaso zituzten, duela 3800-4000 milioi urte.
Chevry-sous-le-Bignon
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
2000. urtean Chevry-sous-le-Bignon udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Neukirchen-Vluyn
Neukirchen-Vluyn Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Markel Irizar
Markel Irizar Aranburu (Oñati, Gipuzkoa, Euskal Herria, 1980ko otsailaren 5a - ) gipuzkoar txirrindulari bat da.
Hadear
Ilargiaren sorrera
Gaur egun dagoen hipotesi hedatuenak dio Lurra-Ilargia sistema inpaktu erraldoi baten ondorioz sortu zela. Duela 4.527 ± 10 milioi urte Marteren tamaina zuen gorputz batek (Tea izenekoak) proto-Lurra sortu berriarekin talka egin zuen, materiala orbitara bidaliz eta hortik Ilargia sortuz. Inpaktu bortitz honek baporizarutiko arroka kopuru izugarria utzi zuen garai hartako atmosfera finean. CO2-ko atmosfera honetan ura ere izango zen eta planeta hoztu ahala prezipitatu eta lehenengo ozeanoak sortzen hasi ziren.
Markel Irizar
2004an txirrindularitza profesionalean debutatu zuen Euskaltel-Euskadi taldearekin. Elite mailara jauzi egin arte Ulma Cegasan jardun zuen, eta Olarra Erkoreka taldera pasa zen 2001ean. Profesionaletara saltoa, berriz, 2004ean egin zuen, minbiziari aurre egin ostean. 2012-2019 tartean Trek-Segafredo taldeko txirrindularia izan zen. 2019ko Donostiako Klasikoan erretiratu zen.
Hadear
Azpibanaketak
Aztarna geologiko gutxi gelditzen denez Nazioarteko Estratigrafia Batzordeak ez du Hadearraren azpibanaketarik egin. Dena dela Ilargiaren fase geologikoak erabili izan dira Hadearra hainbat fasetan banatzeko.
Markel Irizar
Palmaresa
2010 2011
Dinéault
Dinéault (bretainieraz Dineol) Bretainiako eta Finistère departamenduko udalerria da.
Rimux
Rimux, akadiar dinastiako bigarren Sumerreko erregea izan zen. Sargon Akadekoaren semea, honen ondoren gobernatu zuen. K.a. XXIV. mendearen erdialde inguruan.
Bere aitaren erregealdiaren amaieran agertu zen matxinada orokorreko egoera heredatu zuen, gogortasunez aurre egin ziona. Matxinada hau, lehenik, hiri bakan batzuen manifestazioekin agertu zen, Ur, Uruk, Umma, Lagash eta Kazallu kasu, eta, ondoren, Elameko herri konfederazio baten aurkako gatazkarekin. Uste denez, bere erregealdian, Eblak, aurretik galdutako bere independentzia berreskuratu zuen. Azkenik, jauregiko matxinada baten ondorioz hila izan zen. Bere ondorengoa, bere anaia Manixtuxu izan zen.
Discopyge tschudii
Discopyge tschudii Discopyge generoko animalia da. Arrainen barruko Narcinidae familian sailkatzen da.
Bothus robinsi
Bothus robinsi Bothus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bothidae familian.
Windcrest (Texas)
Windcrest Texasko hiri bat da. Bexar konderrian kokatua dago. 2010ean 5,364 biztanle zituen, 5.58 kilometro koadrotan banatuta.
Caprimulgus climacurus
Caprimulgus climacurus Caprimulgus generoko animalia da. Hegaztien barruko Caprimulgidae familian sailkatua dago.
Crozon
Crozon (Kraozon) Bretainiako eta Finistère departamenduko udalerria da, Bro Kernev udalerrian dagoena. 2013ko erroldaren arabera 7.634 biztanle ditu.
Île Longue, Frantziako Itsas Armadako itsaspekoen basea, bertan dago.
Geografia
Bretainia mendebaldeko Crozon penintsulan kokaturik dago eta inguruko herri handiena da. Penintsula osatzen duten beste udalerriak Camaret-sur-Mer, Roscanvel, Lanvéoc, Landévennec eta Telgruc-sur-Mer dira.
Historia
Lostmarc'h eta de Ty-ar-C'huré eremuetako multzo megalitikoek eskualdea aintzinatik populatua izan zela erakusten dute.
1543an René I.a Rohangoak eta Ambroise Parék penintsula gotortu zuten Bretainia ingelesen balizko erasoetatik babesteko.
Nectophrynoides vestergaardi
Nectophrynoides vestergaardi Nectophrynoides generoko animalia da. Anfibioen barruko Bufonidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Cubanaren 455 hegaldia
Cubanaren 455 hegaldiak, Barbados uhartetik Jamaikara zihoanak, Kubako hiriburua zuen helmuga, Habana, eta eraso terrorista batean suntsitu zuten 1976ko urriaren 6an. AEBn egindako Douglas DC-8 hegazkinean zeuden 73 pertsonak hil ziren garaiko eraso terrorista bortitzenenan. Eraso hartan, bi lehergailu erabili zituzten, dinamita edo C-4 lehergailua, alegia.
Ondorengo ebidentziek kubatar atzerriratuen iraultzaren aurkari ziren kideak eta CIA-rekin zerikusia zutenak zirela erakutsi zuten eta Venezuelako polizia sekretuaren kideak ere baziren tartean (Dirección de los Servicios de Inteligencia y Prevención, DISIP). Nazioartean oihartzun politikoak ere izan zituen, Kubako gobernuak AEBetakoa salatu baitzuen.
2005ean desklasifikatutako CIA-ren dokumentu batzuen arabera, baziren atzerriratutako kubatar terroristen planak bonbaz eraso nahi zietenak Cubanako hegazkinen bati.
Atentatua
1976ko urriaren 6an, Cubanaren 455 hegaldia Guyanatik abiatu zen Habanarantz, Trinidad-Barbados-Jamaika bidea zuelarik. Baina hegazkinak ez zuen Kingstonera iristea ere lortu, 17:24etan, Seaweleko aireportutik irten eta 9 minutura, 18.000 oineko altueran zihoanean, atzeko komunean ezkutatuta zegoen lehergailu batek eztanda egin zuenean.
73 pertsona hil ziren, 48 bidaiari eta 25 tripulazioko kide. 57 Kubakoak ziren, 11 Guyanakoak eta 5 Ipar Koreakoak. 24 Kubako esgrimako ekipo Nazionaleko kideak ziren, Erdialdeko Amerika eta Karibeko Txapelketan urrezko dominak irabazi eta gero etxera zetozenak. Asko 20 urtera ez ziren iristen. Kubako funtzionariak ere baziren tartean: Kiroletako goi mailako kargua zuen Manuel Permuy Hernández, Arrantzaren inguruko buruzagi zen Jorge de la Nuez Suárez, Arma-kiroletakoen komisionadoa zen Alfonso González edo Barne Ministerioko agentea zen Domingo Chacón Coello. Gainera, Guyanako bidaiarien artean, 18 eta 19 urteko medikuntza ikasleak zeuden eta baita Hegoamerikako diplomatiko baten emaztea ere. Iparkorearrak, berriz, Kim Il Sungen funtzionariak ziren eta kamara bat.
Epaiketak
Gertakizunaren ondoren, ordu pare batera Freddy Lugo eta Hernán Ricardo Lozano hartu zituzten atxilo. Trinidaden hartu zuten hegazkina eta Kubarantz zihoazen, baina Barbadosen geratu ziren eta abiapuntura itzuli. Gainera, Ricardo lehen nortasun faltsu baten azpian gordeta bidaiatzen ibilitakoa zen, José Vázquez García izenpean. Lugo eta Ricardok Luis Posada Carrilesesn aginduetara aritu zirela aitortu zuten eta Orlando Bosch ere inplikatu zuten ekintzetan.
1976ko urriaren 14an, bi horiek ere atxilotu zituzten Caracasen. Armak, lehergailuak eta irrati-transmisore bat harrapatu zizkieten. Handik astebetera, Barbados, Kuba, Guyana, Trinidad eta Tobago eta Venezuelako funtzionarioen artean, salatutakoak hangoak zirenez, epaiketa Venezuelan egiteko erabakia hartu zuten eta hara deportatu zituzten Lugo eta Ricardo.
1977ko abuztuaren 25ean, tribunal militar batera deribatu zuten auzia, traizio salaketapean, baina 1980eko irailean, Venezuelako epaile militarrak aske utzi zituen. Fiskalak apelatu zuen foro egokia ez zelako izan, salatutakoak ez baitziren militarrak une hartan eta hilketa hura ez zuen tribunal militar batean epaitzekoa izan behar.
Horrela, 1985eko abuztuaren 8an, Lugo eta Ricardori 20 urteko kartzela-zigorra esleitu zioten. Orlando Bosch Ávila, berriz, aske geratu zen, nahikoa froga ez zutelako eskuratu eta Posada Carrilesek ihes egin zuen kartzelatik sententzia iragarri behar zuteneko bezperan. Kubatar atzerriratu hau, Venezuelan naziotasuna hartutakoa, Venezuelako Inteligentzia Zerbitzuen Zuzendaritzako kontrainteligentzia zuzendaria izandakoa zen 1967 eta 1974 artean eta CIA-rekin ere lotuta zegoen, 1974an utzi zuen arte, baina noizik behin egoten jarraitzen zuen haiekin.
Corynorhinus mexicanus
Corynorhinus mexicanus Corynorhinus generoko animalia da. Chiropteraren barruko Vespertilioninae azpifamilia eta Vespertilionidae familian sailkatuta dago
Wiener Würstchen
Wiener Würstchen (Viena saltxitxa) brühwurst motako saltxitxa da, txahalki eta txerrikiz egina eta ardi-hestez (saitling) galkatua. Bere zapore berezia keztatze prozesu berezi bati esker lortzen dute. Frankfurt saltxitxaren aldaera bat da eta Vienan bertan Frankfurter diete.
Errealitate birtual
Errealitate birtuala
Teknologia informatikoaren bidez sorturiko itxura errealeko eszenek edo objektuek eratzen dute errealitate birtuala. Errealitate birtualak erabiltzaileari bertan murgilduta egotearen sentsazioa eragiten dio. Erabiltzaileak inguru informatiko hori betaurrekoekin edo errealitate birtualeko kasko betaurrekoekin edo errealitate birtualeko kasko baten bidez ikus dezake. Tresna hauek beste gailu batzuekin batera erabil daitezke, esaterako, eskularruekin edo jantzi berezi batekin. Tresna guzti hauek ingurune birtualarekin interakzio handiagoa edukitzea baimentzen dute. Azken finean, errealitatearen sentsazioa areagotzen da pertzepzio ezberdinen estimuluekin. Hasieran, errealitate birtuala gehienbat entretenimendurako eta bideo-jokoetarako erabiltzen bazen ere, gaur egun beste arlo askotan erabiltzen da. Bere erabilpena, esaterako, medikuntza, arkeologiara, sorkuntza artistikora, entrenamendu militarrera edo hegaldi-simulazioetara hedatu da.
Birtualtasuna
Birtualtasunak denbora- eta espazio-koordenatuen erabileraren arteko erlazio berria ezarri du. Erlazio berri honek espazio-denbora hesiak gainditzen ditu, eta ingurune bat eratzen du. Ingurune horretan informazioa eta komunikazioa ikuspuntu ezberdinetatik azaltzen zaizkigu, gaur egun ezezagunak izan ahal zaizkigunak. Errealitate birtualak interakziozko hainbat ingurune sortzea baimentzen du, non denbora-espazioa partekatzea baimentzen duen. Lévy bezalako autoreek azpimarratu dute hainbat “maila birtual” desberdin existitzen direla dimentsio bidimentsionala edota tridimentsionalarekin, eta errealitatearekin erlazioa dutenak.
Errealitatea eta irrealtasunaren arteko erlazioa
Errealitate birtualak errealitatearen eta irrealtasunaren artean zegoen muga ezabatu du. Kasu honetan, errealitate eta irrealtasun kontzeptuak, ez datza erreala eta erreala ez denaren arteko bereizketa batean baizik eta banantzen dituzten mugen difusioan. Posibilitate-aukera zabala ematen duenez, erraztu egin du errealitate estatusaren ezarpen sostengatuta oinarrizko hiru aspektutan:
Estatu Batuetako itsas armadako pertsonala errealitate birtualeko sistema batekin entrenatzen. Ingurune desberdinetan aukera berrien sorkuntzak erraztu du identitate propioaren berreraikitzea. Ingurune birtualak, errealitate birtualak zehatzago, luzamendu-espazio bat sortu “ni” bakarra baino gehiagoren sorkuntzan eusten den identitate bat eraikitzeko. Identitate anizkun hauen existentziak esperimentazioari laguntzen dio, eta horrela, ingurune hauetan praktikan jarritako alderdiak bultzatu edo gutxietsi ditzakete. Hau, eguneroko espazioen eta errealitate birtualaren arteko espazio-erlazioa izango litzateke, non ingurune honetan esperientzia pertsonalak berezko eragina duen eta bi espazioen arteko haustura bat eragiten duen.
Murgilketa eta nabigazioa
Errealitate birtuala bi motatakoa izan daiteke: murgildua eta ez-murgildua edo murgildugabea. Errealitate birtualaren murgilketa-metodoak normalean erlazionatuta daude ordenagailuaren bidez sortutako hiru dimentsioko ingurune batekin. Ordenagailu horiek kaskoekin, eskularruekin edo gorputza atzematen duten beste tresna batzuekin maneiatu egiten dira. Murgildugabeko errealitate birtualean, errealitate murgilduan bezala, ordenagailu bat behar da. Hortaz aparte, gaur egun erabiltzen diren tresnetaz baliatzen da baita ere, hala nola, Interneta adibidez. Internetaren bidez, denbora errealean pertsona ezberdinekin elkar eragin dezakegu errealitatean existitzen ez diren espazio eta ingurunetan. Kasu honetan nabigaziora hurbiltzen gara, zeinenaren bidez pertsonari espazio zehatz batzuetan mugitzeko eta sentierazko aukera esperimentatu dezan eskaintzen diogun. Murgildugabeko errealitate birtualak ordenagailuaren pantailaren bitartez mundu berri bat eskaintzen du. Murgildugabeko ikuspegiak ikuspegi murgilduaren gaineko zenbait abantaila izan ditzake, hala nola, kostu baxua, azkarra izatea eta erabiltzaileen onarpen erraza. Ikuspegi murgildua izateko erabiltzen diren gailuak garestiak izan ohi dira. Hori dela eta, erabiltzaileak ezagun egiten zaizkion gailuak edo gauzak, teklatua edo sagua esaterako, erabiltzea nahiago izaten du inguru birtuala maneiatzeko. Ikuspegi murgildua emateko erabiltzen diren tresnen prezio altuek eragin dute haren erabiltzaileek ingurune birtualetan maneiatzeko errazagoak diren gailuak erabiltzea. Internetaren bidez “VRML (Virtual Reality Modeling Language)” sortu zen, murgildugabeko mundu birtualen sorkuntzarako estandar bat dena. Aukera hauek erabiltzailearengatik aktibatuak izan daitezke.
Produktuak
Gaur egun, hainbat enpresa desberdin errealitate birtualeko produktuen gainean lan egiten ari dira. Produktu horietako batzuk garapen-prozesuan daude, beste batzuk, aldiz, komertzialki erabilgarriak dira, adibidez, kaskoak eta betaurrekoak. Kaskoak eta betaurrekoak
Eskularruak
Periferikoak
Beste sistema batzuk “CAVE (Cave Automatic Virtual Environment)” sistemak kubo baten itxura duen gela batean errealitate birtualeko ingurune bat sortzen du, zeinen paretetan irudiak proiektatzen diren. Kuboaren zentroan kokatuta dagoen erabiltzaileak, inguruko irudiak Norabide orotako plataforma, Gamescom 2013-an. 3D motako betaurreko bereziekin erreparatzen ditu sakontasuna emateko asmoarekin. Soinua gelako puntu ezberdinetan kokatutako bozgorailuekin sortzen da. Sistema hau 1990. urtetik existitzen da.
Software eta edukiak Aipatu berri diren hardware-produktuekin batera, hainbat enpresa software eta edukiak lantzen ari dira. Hartarako erreminta libreekin errealitate birtualeko gailuen bidez gozatu ahal izateko. Nabarmenetarikoen artean honakoak daude:
Narcine atzi
Narcine atzi Narcine generoko animalia da. Arrainen barruko Narcinidae familian sailkatzen da.
Azken agurraren negarra
Azken agurraren negarra Gorka Knörr en abestia da. Haren gaia Ipar Euskal Herritik Lehen Mundu Gerrako guda lekuetara Frantziaren alde borrokatzera joan ziren euskaldunak da: abestiak dioen bezala, haietako askok ez zekiten frantsesez hitz egiten, baina "Aberriarengatik" hil ziren («Morts pour la patrie»).
Astyanacinus
Astyanacinus Characidae familiaren barruan sailkatzen den arrain genero bat da.
Neahkahnie Beach (Oregon)
Neahkahnie Beach Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Tillamook konderrian kokatuta dago, Oregon estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Caprimulgus clarus
Caprimulgus clarus Caprimulgus generoko animalia da. Hegaztien barruko Caprimulgidae familian sailkatua dago.
Montarrón
Montarrón Guadalajarako udalerria da, Campiña del Henares eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 38 biztanle zituen.
Bothus swio
Bothus swio Bothus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bothidae familian.
Le Gros-Theil
Le Gros-Theil Frantziako udalerria da, Eure departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Le Gros-Theil udalerrian erroldatutako biztanleak 899 ziren. Familiak 339 ziren, horien artean 58 pertsona bakarrekoak ziren (23 bakarrik bizi ziren gizonak eta 35 bakarrik bizi ziren emakumeak), 127 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 131 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 23 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 377 etxebizitza zeuden, 345 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 21 hutsik zeuden. 372 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 345 etxebizitza nagusietatik 305 bere jabearen bizilekua ziren, 34 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 9 etxek bi zituzten, 24 etxek hiru zituzten, 84 etxek lau zituzten eta 227 etxek bost zituzten. 288 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 115 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 203 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 582 ziren, horien artean 427 aktiboak ziren eta 155 inaktiboak ziren. 427 pertsona aktiboetatik 398 lanean zeuden (220 gizon eta 178 emakume) eta 29 langabezian zeuden (14 gizon eta 15 emakume). 155 pertsona inaktiboetatik 76 erretiraturik zeuden, 30 ikasten zeuden eta 49 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Dirinon
Dirinon (bretainieraz Dirinnon) Bretainiako eta Finistère departamenduko udalerria da.
Errabiaren zubia
Errabiaren zubia —Zubiriko zubia ere deitua— Esteribarko Zubiri kontzejuan XI. mendeko harrizko zubi bat da. Donejakue Bidearen baitako ondare kontsideratzen da, Nafar Bideak Nafarroan egiten duen etaparen parte.
Le Gros-Theil
Diru sarrerak
2009an Le Gros-Theil udalerrian 358 unitate fiskal zeuden, 928 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.589 euro zen.
Maisnières
Maisnières Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Le Gros-Theil
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 32 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Errabiaren zubia
Kondaira
Zubiaren izena sinesmen desberdinekin lotuta dago. Amorrua, garai batean, oso gaitz zabaldua zen, bereziki nekazari inguruetan non animaliak libreago ibiltzen ziren eta gaixotasun horrek jende asko hiltzen zuen. Jatorriz, egungo Errabiaren zubia abelbide batean altxatu omen zen: artzaiek Pirinioetatik goi ordokira joateko bide hori egiten zuten. Beraz, kondaira honen sustraia datu horretan oinarri daiteke.
Le Gros-Theil
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 13 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 margolariak, 2 zurginak, 2 iturginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 2 jatetxeak.
Maisnières
Biztanleria
2007an Maisnières udalerrian erroldatutako biztanleak 512 ziren. Familiak 198 ziren, horien artean 52 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 77 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 65 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Le Gros-Theil
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 elektrotresna denda zen eta 1 lore-denda zen.
Maisnières
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Le Gros-Theil
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Le Gros-Theil udalerrian 24 nekazaritza-ustiategi zeuden, 852 hektarea erabiltzen.
Errabiaren zubia
Kondaira
Herriaren ustez, zubi honek amorrua sendatzeko propietatea zuen. Horretarako animaliek zubia zeharkatu behar zuten eta erdiko zutabean hiru aldiz ibili; beste iritzien arabera, zubi azpitik igaro behar zuten, beti erdiko zutaberaren inguruan. Sinesmen honen oinarrian beste bat zegoen: herriaren ustez zubi honen azpian, II. mendeko (beste tradizioen arabera V. mendeko) santa Kiteriaren hezurrak aurkitu omen zituzten eta hortik zetorren zubiaren propietate harrigarri hori. Gorpuzkinak zubia egitera hasi zirenean topatu omen zituzten. Nahiz eta behin eta berriro saiatu, ezin zuten eraikuntzan aurrera egin; azkenik, erdiko zutabea kokatu behar zen tokian begiratu zuten eta, azpian, harri baten azpian, usain ona sortzen zuten emakume baten aztarnak aurkitu zituzten. Herriak berehala susmatu zuen hura santa Kiteria izan behar zela.
Maisnières
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Le Gros-Theil
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Errabiaren zubia
Kondaira
Aurkikuntza behin egin eta gero, erlikiak Iruñeara eramatea erabaki zuten baina Burlata herrira heldu zirenean, gorpuzkinak zeramatzan mandoa bertan gelditu zen eta zuten mugiarazi lortu. Orduan, herriak Kiteria bertan gelditu nahi zuela ulertu zuen eta horregatik herri horretan gordetzen dira oraindik.
Le Gros-Theil
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Errabiaren zubia
Kondaira
Elizaren arabera Kiteriaren aurrean txakurrak beti lasaitzen omen ziren eta horregatik errabiaren aurkako santua zela erabaki zuen.
Zubia
Bide batez, Konpostelara zihoazen erromesentzat balio zuen, eta 1097an jada ezagutzen da, Petri I.a Santxitz erregeak Iruñeko elizari "Zubiria izeneko nire hiribildu bat" eman zionean, "Zubiaren ondoan" esan nahi duena.
Zubiaren jatorria XI. mendekoa izan daitekeen arren, egungo egoeran, eraikuntza, XIV. mendean egin behar izan zen, garai gotikoan. Harrizko harlangaitzez egina dago, 30 metro inguruko luzera du eta kanpoko parametroen arteko zabalera 3,60 metrokoa da. 12 metroko luzera duten 2 arku ditu, eta eskuina pixka bat zorrotza da. Ibaiaren erdian zutabe bat du, ibaian gora irteten den zubi-bular batekin, eta baztergune gisa balio du.
Bi aldeetako malda sendoa da, erdi-puntuko arku bat lortzeko. Egoera onean kontserbatzen da, eta petriletan izan ezik, ez da berreraikuntzarik detektatzen.
Maisnières
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 323 ziren, horien artean 241 aktiboak ziren eta 82 inaktiboak ziren. 241 pertsona aktiboetatik 212 lanean zeuden (122 gizon eta 90 emakume) eta 29 langabezian zeuden (17 gizon eta 12 emakume). 82 pertsona inaktiboetatik 26 erretiraturik zeuden, 24 ikasten zeuden eta 32 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Maisnières udalerrian 209 unitate fiskal zeuden, 488 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.333 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen, 1 iturgina eta 1 argiketaria.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra harategi bat zen.
2000. urtean Maisnières udalerrian 24 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.275 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Amimona
Amimona edo Amimone, greziar mitologian, Danaoren 50 alabetako bat da, danaideetako bat, Neptunok, itsasoko jainkoak eragindako lehorte batean ura bilatzera bidali zuena. Amimona lokartu egin zen, eta Neptuno, hura satiro batetaz libratzeko garaiz iritsi zen, bere hiruhortza jaurtiz, harkaitzean sartu zena, nondik Lernako iturria eratu zuten hiru iturburuak irten ziren, Neptunoren Amimonarekiko maitasunaren sari gisa.
Beste elezahar batek, Amimonak, orein bati azkon bat bota eta satiroa zauritu zuela dio, Neptunoren laguntzan, aurrekoarekin bat datorrelarik.
Katu Beltza
Katu Beltza (ingelesez The Black Cat) Edgar Allan Poe estatubatuar idazlearen kontakizun labur bat da. 1843ko abuztuaren 19an The Saturday Evening Post aldizkaria argitaratu zen.
Le Drennec
Le Drennec (bretainieraz An Dreneg) Bretainiako eta Finistère departamenduko udalerria da.
Katu Beltza
Idazle berberaren The Tell-Tale Heart kontakizun laburrean ere agertzen den norberaren errudun sentipen psikologikoaren azterketa da. Bietan ere, hiltzaileak inor ohartuko ez den itxaropenazz burututako ekintzari izugarriari garrantzia kentzen eta errudun sentipena ekiditen saiatzen da, azkenean eta ustekabean hilketa nahiz erruduna denen agerian gelditzen delarik.
2001an Ana Arakistainek Poeren kontakizun laburrez osaturiko Bihotz zelataria eta katu beltza liburuan euskaratu zzuen.
Argumentua
Senar-emazte gazte batzuk heuren katuarekin batera bizimodu lasaia daramate, baina behin batez senarra zurrutean hasiko da. Alkoholak haserrealdiak eragiten dizkio, eta hauetako amorrualdi batean bere onetik atera ohi duen katua jo eta bertan akatuko du. Baina berehala bigarren katu bat agertuko da, guzti honek etxeko giroa txartuko du, ondorengo gertakizunek ustekabeko amaiera beldurgarri bat ekarriko dutelarik.
Nectophrynoides viviparus
Nectophrynoides viviparus Nectophrynoides generoko animalia da. Anfibioen barruko Bufonidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Windom (Texas)
Windom Texasko herri bat da. Fannin konderrian kokatua dago. 2010ean 199 biztanle zituen, 1.43 kilometro koadrotan banatuta.
Neukirchen (Erzgebirgskreis)
Neukirchen Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Corynorhinus rafinesquii
Corynorhinus rafinesquii Corynorhinus generoko animalia da. Chiropteraren barruko Vespertilioninae azpifamilia eta Vespertilionidae familian sailkatuta dago
Alembon
Alembon Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Alembon udalerrian erroldatutako biztanleak 516 ziren. Familiak 186 ziren, horien artean 31 pertsona bakarrekoak ziren (17 bakarrik bizi ziren gizonak eta 14 bakarrik bizi ziren emakumeak), 55 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 90 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 10 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 202 etxebizitza zeuden, 187 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 202etxeak ziren. 187 etxebizitza nagusietatik 156 bere jabearen bizilekua ziren, 27 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 21 etxek hiru zituzten, 41 etxek lau zituzten eta 124 etxek bost zituzten. 175 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 73 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 106 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen: