cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Musika generoa Espaniako telebistan
Kontzertuak/Emankizunak azpigeneroan, zuzenean ala diferituan nagusi diren bi eredu aurki daitezke: musika klasikoa eta modernoa. Bietarako, eta azken denboraldietan arakatuz, hona adibide batzuk: El conciertazo, No sólo música, Música sí eta abar. Bideoklip saioei dagokienez, musika-estiloa definitua duten arren, gaurkotasuna eta salmenta handienen inguruan antolatutako bideo klipen zerrenda eskaintzea izaten da beren eginkizuna. Estilo honetakoak dira “Del 40 al 1” (Canal+) eta “E-klipse@”(ETB 1). Programa horiek irratian hain famatua den formularen egokitzapena besterik ez dira. Azkenik, gaur egungo telebistagintzan nagusitu diren genero-nahasketak direla medio, musikaren inguruan antolatu diren lehiaketak, reality showak eta magazinak aipatu beharko ditugu. Izan ere, 2001-2002 denboralditik aurrera, “Operación Triunfo” (TVE 1 eta TVE 2) eta “Star Academy” (TF 1) direlakoak fenomeno sozialak bilakatu ziren. Aipaturiko horiek eta horrenbesteko arrakasta lortu ez zuen “Popstar” saioa genero hibridoak dira, denetarik apur bat dutenak. “Operación Triunfo”-k (TVE 1) eta “Star Academy”-k (TF 1), esaterako, musika-emankizun, elkarrizketa, reality showaren elementuak hartu zituzten, eta lehiaketetatik ere bai zerbait. Itxura guztien arabera, modu egokian konbinatuta,lortu duten arrakasta paregabea izan baita: audientzia-kopuruan eta “kualitatean”, prime-timean kokatuta izan direlako eta proiekzio sozial handia eskuratu dutelako. O.T.-ren eta “Star Ac”-en arrakastaz aparte, musika-generoak ez du bestelako garrantzirik programazio-tauletan, izan ere emanaldien %3,6tik gora ez du egiten, batez besteko datuetan. Hala ere, badira salbuenpenak, Punt 2 (%13,9) eta, apalago, ETB 1 (%8,5). Baina musikaren interesgarritasuna neurtzeko, orotariko telebistagintzan duen garrantziaz gain, eskaintza tematikoetan duena ere kontuan hartu behar da. Mundu honetan aipatzeko modukoak dira MTVren etiketapekoak (MTV España, MTV2, MTV Hits eta MTV Base), TV, Music Choice, 40 Latino, MCM Africa, Muzzik eta VH1, Mezzo, eta horrelakoak. Azkenik, gogoratzekoa da Operación Triunfo delakoak iraun zuen bitartean, Estatu espainiarreko plataforma digitaletako batean, programa horri dedikaturiko kanal oso bat emititzen zutela.
Gaur eguneko panorama
Gaur egun aurki daitezkeen telebista kateetatik, aipatu behar dira TVE2 (Mapa Sonoro – Edukien %13.1a genero honi eskainiz), 33 telebista kataluniarra (%13), EiTBko bi kateak (ETB1 eta ETB2, %16.2 eta %14.2, hurrenez hurren), CYLTV (%14.7) eta 7RM Murtziako telebista (%17.4).
Achnashellach
, 'Achadh nan Seileach', Eskoziako eremu bat da, Highland eskualdeko Ross eta Cromarty barrutian.
Saint-Martin-le-Colonel
Saint-Martin-le-Colonel Frantziako udalerri bat da,Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Martin-le-Colonel udalerrian erroldatutako biztanleak 186 ziren. Familiak 68 ziren, horien artean 9 pertsona bakarrekoak ziren (9 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 9 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 27 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 90 etxebizitza zeuden, 69 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 81 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 69 etxebizitza nagusietatik 52 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 5 etxek hiru zituzten, 17 etxek lau zituzten eta 41 etxek bost zituzten. 56 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 25 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 41 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 131 ziren, horien artean 88 aktiboak ziren eta 43 inaktiboak ziren. 88 pertsona aktiboetatik 80 lanean zeuden (40 gizon eta 40 emakume) eta 9 langabezian zeuden (6 gizon eta 3 emakume). 43 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Martin-le-Colonel udalerrian 70 unitate fiskal zeuden, 179 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.838 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 higiezinen enpresa zen.
2000. urtean Saint-Martin-le-Colonel udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Philoria richmondensis
Philoria richmondensis Philoria generoko animalia da. Anfibioen barruko Limnodynastidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Philoria pughi
Philoria pughi Philoria generoko animalia da. Anfibioen barruko Limnodynastidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Pseudonus squamiceps
Pseudonus squamiceps Pseudonus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bythitidae familian.
Aphyosemion exigoideum
Aphyosemion exigoideum Aphyosemion generoko animalia da. Arrainen barruko Nothobranchiidae familian sailkatzen da.
Aglaeactis cupripennis
Aglaeactis cupripennis Aglaeactis generoko animalia da. Hegaztien barruko Trochilidae familian sailkatua dago.
Villemoiron-en-Othe
Villemoiron-en-Othe Frantziako udalerria da Aube departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Villemoiron-en-Othe udalerrian erroldatutako biztanleak 220 ziren. Familiak 88 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 148 etxebizitza zeuden, 87 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 55 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 147etxeak ziren. 87 etxebizitza nagusietatik 70 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 4 etxek bi zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 20 etxek lau zituzten eta 45 etxek bost zituzten. 59 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 32 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 48 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 147 ziren, horien artean 105 aktiboak ziren eta 42 inaktiboak ziren. 105 pertsona aktiboetatik 95 lanean zeuden (55 gizon eta 40 emakume) eta 10 langabezian zeuden (5 gizon eta 5 emakume). 42 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Villemoiron-en-Othe udalerrian 100 unitate fiskal zeuden, 252 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.716 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2000. urtean Villemoiron-en-Othe udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden, 561 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Aedh Eskoziakoa
Aedh Eskoziakoa edo Aedh MacKenneth (Aedh mac Choinnich; ?, Eskozia - 878, Strathallan, Eskozia), Piktoen erregea eta Eskoziako Erresumako laugarren erregea izan zen.
Biografia
Kronikek diotenez traizioz erahila izan zen, batzuen esanetan Giric izan zen hiltzailea eta berak hartu zuen erregetza.
Konstantino I.a Eskoziakoa
Konstantino I.a Eskoziakoa edo Konstantino MacKenneth (Còiseam mac Choinnich), (836, Eskozia - 877, Eskozia), Piktoen erregea eta Eskoziako Erresumako hirugarren erregea izan zen.
Biografia
Eskoziako lehen erregea izan zen Kenneth I.aren seme zaharrena zen, 862an bere osaba Donald I.a hiltzean hartu zuen kargua.
Konstantinoren erregealdian bikingoen jarduera asko handitu zen. 865 urtean norvegiar, suediar eta daniarrez osaturiko armada handi batek (Gudaroste Pagano Handiak) Ingalaterrako erresumak konkistatu nahi izan zituen eta aldi berean gizon gutxiko armada txikiek Britainia Handiaren iparraldea eraso zuten. Iparraldeko talde hauen buruzagi ezagunak Amlaíb eta Ívarr (edo Ímar) izan ziren. Hauek 870. urtean Dumbartongo gaztelua setiatu zuten lau hilabetez eta ur hornidura moztu. Gaztelua errenditu egin zen eta altxorrez eta esklaboz beteriko 200 itsasontzirekin itzuli ziren Dublin hiri bikingora.
875ean bikingoek eraso berri bat egin zuten Piktoen lurraldean. Borroka Dollar herriaren inguruan izan zen eta piktoentzat porrot handia izan zen. 877an beste eraso batean Konstantino I.a harrapatu eta exekutatu egin zuten bikingoek. Honen anaia zen Aedh bihurtu zen errege baina urtebete iraun zuen karguan.
Landepéreuse
Landepéreuse Frantziako udalerria da, Eure departamenduan dagoena, Normandia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 156 etxebizitza zeuden, 115 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 27 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 154etxeak ziren. 115 etxebizitza nagusietatik 98 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 27 etxek lau zituzten eta 70 etxek bost zituzten. 83 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 51 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 55 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 176 ziren, horien artean 123 aktiboak ziren eta 53 inaktiboak ziren. 123 pertsona aktiboetatik 108 lanean zeuden (59 gizon eta 49 emakume) eta 16 langabezian zeuden (8 gizon eta 8 emakume). 53 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 19 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Lamporecchio
Lamporecchio Italiako erdialdean dagoen Pistoiako probintziako (Toskana eskualdea) udalerria da. 22,25 km²ko eremua dauka eta 2015eko maiatzean 7.505 biztanle zituen.
Landepéreuse
Diru sarrerak
2009an Landepéreuse udalerrian 129 unitate fiskal zeuden, 334 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.987 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa eta 1 zurgina.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Landepéreuse udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.370 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Erabili eta botatzeko sardexka
Erabili eta botatzeko sardexka zurezko edo plastikozko sardexka txikia da, janari lasterreko hornitzaileek oparitzen dutena, arrain zatiekin, patata frijituekin, currywurstekin eta antzekoekin, eta jateko erabiltzen da. Erabili eta botatzeko sardexkak bereziki diseinatuta daude hatzak garbi mantentzeko, gantzatik, saltsatik, maionesatik eta beste batzuetatik, eta, aldi berean, behar bezain merkeak dira erabili ondoren botatzeko. Horrela, hornitzaileei ohiko sardexkak biltzeko eta garbitzeko behar den eskulanaren kostua aurrezten diete. Hori ondo egokitzen da janari lasterraren irudiarekin, beste nonbaitera garraiatzeko eta kontsumitzeko produktu mota gisa.
Saccogaster hawaii
Saccogaster hawaii Saccogaster generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bythitidae familian.
Behatz lodi
Behatz lodia edo potoloa (hallux) gizakien oinetako barneren dagoen behatza da, denen artea lodiena eta gehiengoarengan handiena. Oineko erpuruaren baliokidea-edo da. I behatza da. Behatz lodia garrantzitsuena da oinez egiterakoan indar kontuan, behatz txikia oreka mantentzeko garrantzitsuena den bitartean.
Oin anisodaktilo edo heterodaktiloa duten hegaztiek, hallux behatza aurkakoa edo atzera begira dago, heltzeko eta pausatzeko erabilia.
Arazoak
Behatz lodiaren ohiko gaixotasuna hallux valgus ('tipula' edo 'juanikotea') izaten da. Behatzaren desbideratze bat da, erdi lerrotik kanpo, konkortxo bat ere agertzen delarik metatartso-falangiar artikulazioan, exostosi izena hartzen duena. Oro har, nerabeetan agertzen da, sarriago emakumeetan, eta, oso ohikoa da familiako beste pertsona batzuk deformazio hau aurretik jasan izana.
Behatz lodian gertatzen dira sarrien hezueri erasoak eta azazkal inkarnatuak (erpurukoak).
Gizakien oinak behatz lodiaren arabera
Behatz lodiaren arabera, hiru oin mota bereiz daitezke gizakietan:
Aphyosemion exiguum
Aphyosemion exiguum Aphyosemion generoko animalia da. Arrainen barruko Nothobranchiidae familian sailkatzen da.
Euskararen Foru Legea
Legea aurrera atera zuten urte hartako abenduan, aldeko 29 botorekin (tartean, PSN eta UPNren parlamentari batzuk), aurkako 3rekin (EA), eta 11 abstentziorekin (tartean, HBko sei parlamentarirenak, erabakia baitzuen Hego Euskal Herriko bi autonomia erkidegoetako parlamentuetan parte hartzeari uko egitea).
Historia
Nafarroako Parlamentuak 1986ko abenduaren 2an eztabaidatu zuen euskararen legea eta abenduaren 17an argitaratu zuten Nafarroako Aldizkari Ofizialean. Aldeko 29 boto lortu zituen (PSNrenak, Alderdi Moderatuarenak, Koalizio Popularrarenak eta talde mistoarenak); hiru kontra (EA); eta 11 abstentzio (UPN).
Zonifikazioa izan zen eztabaidagai nagusietako bat legea onartzeko garaian. Euskara Nafarroa osoan ofiziala izateko ebazpena onartu zuen Nafarroako Parlamentuak 1980 an, Foru Hobekuntza izango zenaren oinarriak sinatzean. Ebazpen horrek aldeko 33 boto jaso zituen, tartean alderdi sozialistarenak barne. Parlamentuak ordezkaritza osatzean proposamena Madrilen defendatzeko; baina itzultzean euskara «eremu euskaldunean» baino ez zen ofiziala. Hori biltzen zuen 1982ko Nafarroako Foru Hobekuntzak.
Irizpide hori hartu zuen oinarri 1986ko euskararen legeak. Parlamentuak 1980an onartutakotik urrundu zen testua, eta hiru eremutan banatu zuen Nafarroa. Eremu euskaldunerako bakarrik gorde zuen hizkuntzaren ofizialtasuna gobernu sozialistako Hezkuntza kontseilari Roman Felones bultzatzaile nagusi izan zuen legeak.
Helburuak
Lege horren arabera, euskara koofiziala da Nafarroako «eremu euskaldun»ean. Era berean, Nafarroako berezko hizkuntzatzat euskara nahiz gaztelania hartzen ditu 2. artikuluan. Euskararen erabilera zehazten eta mugatzen du.
Legearen helburutzat honako hauek 1. artikuluan ezarrita daude:
Legearen I eta II tituluek egiten duten erregulazioa Nafarroako Foru Erkidegoko eremukako banaketaren araberakoa da. Eremuaren arabera, herritarrek eskubide ezberdinak dituzte. Eremu euskaldunean euskara koofiziala da eta estatus zabala aitortzen zaio erabilera nahiz irakaskuntzan; eremu mistoan, berriz, euskara ez da ofiziala baina nolabaiteko babes eta sustapenaz gozatzen du. Sustapen neurririk ez da aurreikusten eremu ez euskaldunean.
Nafarroako euskalkiek babes berezia izan behar dute (1. artikulua). Legeak ez du euskalkirik zehazten, baina hainbat ikerketaren arabera, Nafarroan gaur egun hegoaldeko eta iparraldeko Goi-nafarrera erabiltzen dira. Horrez gain, gipuzkera eta nafar-lapurtera ere erabiltzen dira, eremu txikiagoetan.
Kontsultarako erakunde ofizialtzat Euskaltzaindia ezartzen du 3. artikuluak.
Irakaskuntza
Legeak Nafarroako gobernuari euskarazko ikasketa plangintzak nola aplikatuko diren erabakitzeko ahalmena ematen dio. Era berean, legeak dio Nafarroako Gobernuak “behar diren ekintzak” aurrera eramango dituela, irakasleak euskaraz irakasteko gaitu daitezen.
Eremu euskaldunean, hezkuntza maila ez unibertsitarioan bi hizkuntzen irakaskuntza nahitaezkoa da, oinarrizko eskolatzearen bukaeran bi hizkuntzetan gaitasun maila nahikoa frogatu dezaten. Hala ere, eremu horretan ohiko ez den bizilekua dutela justifikatzen dutenek, euskararen irakaskuntzatik salbuetsiak izan daitezke.
Eremu mistoan: eskatzen duten ikastetxeetan sartuko da euskara irakaskuntzan.
2014an, Nafarroako eremu ez-euskaldunean D ereduan ikasteko aukerari atea zabaldu zion euskararen legea aldatzeko proposamenak, sare publikoan. Ikastolek bermatu zuten euskarazko irakaskuntza bitartean. Euskararen legearen aldaketak euskararen egoera hobetuko zuen, Lizarrako, Tafallako eta Tuterako ikastoletako zuzendarien aburuz eta ikastoletan eragina izango zuela ere uste zuten.
Komunikabide sozialak
1999tik 2005era diru laguntzek % 16 behera egin zuten. 2007an, 210.000 euro izan zen euskarazko hedabideentzako onartutako diru saila.
Hizkuntza politika horrek eragin zuen Euskalerria irratiaren auzia, Iruñerriko euskarazko irrati bakarrak lizentziarik gabe jardun behar izan baitzuen 2015 arte.
Legearen garapena
Zirkuitu elebidunak, erakunde irudia, eta lanpostuetan euskarak duen nahitaezkotasun eta balorazioa arautzen zuen.
Auzitegi Gorenak baliogabetu zuen.
Nafarroako Osasun Zerbitzuari eragiten dio, non euskara jakitearen nahitaezkotasuna desagerrarazi zuen osasun arloko edozein postutan, baita eremu euskaldunerako ere.
2014ko urriaren 20an, PSNk, Geroa Baik eta Ezkerrak D eredua sare publiko osora zabaltzeko eskaera aurkeztu zuten Parlamentuan. Bilduren eta Aralar-NaBairen botoekin legea aldatzearen aldekoak gehiengoa ziren Nafarroako Parlamentuan. Azaroaren 27an, legea aldatzeko proposamena aurrera atera zen Nafarroako Parlamentuan, nahiz eta, UPNk eta PPk aurka bozkatu. Onarpena, hala ere, ez zen behin betikoa.
2015eko urtarrilaren 14an, euskararen legea aldatzeko lehen urratsa eman zen Nafarroako Parlamentuan. UPN eta PP izan ziren babestu ez zuten bakarrak. Ikastolen egoeraz desadostasunak egon ziren.
Eremu euskalduna
1986an Euskararen Foru Legea onartu zenean eremu euskalduna honako udalerri hauek osatu zuten:
Abaurregaina, Abaurrepea, Altsasu, Anue, Araitz, Arantza, Arano, Arakil, Arbizu, Areso, Aria, Aribe, Arruazu, Atetz, Auritz, Bakaiku, Basaburua, Baztan, Bera, Bertizarana, Betelu, Donamaria, Doneztebe, Etxalar, Etxarri Aranatz, Elgorriaga, Eratsun, Ergoiena, Erroibar, Esteribar, Ezkurra, Garaioa, Garralda, Goizueta, Hiriberri (Aezkoa), Igantzi, Imotz, Irañeta, Ituren, Iturmendi, Labaien, Lakuntza, Lantz, Larraun, Leitza, Lesaka, Luzaide, Oitz, Olazagutia, Orbaitzeta, Orbara, Orreaga, Saldias, Sunbilla, Ultzama, Urdazubi, Urdiain, Urrotz, Uharte Arakil, Ziordia, Zubieta eta Zugarramurdi.
Ondoren eremu euskaldunari beste bi udalerri gehitu zitzaizkion: Lekunberri eta Irurtzun.
Honela bada, 2010eko otsailaren 3an eremu euskaldunean denera 63 udalerri zeuden, hauetan denera 2009. urtean 58.932 biztanle bizi ziren, Nafarroa osoko biztanleriaren % 9,35.
2017ko martxoaren 17an eremu mistoa zabaltzeko proposamena tramiterako onartu zuen Nafarroako parlamentuak. Aukera hau baliatuz, Atetz eremu mistotik eremu euskaldunera pasatu zen.
Eremu mistoa
Euskararen Foru Legeak hauxe dio eremu mistoari dagokionez:
1986an Euskararen Foru Legea onartu zen unean eremu mistoa udalerri hauek osatu zuten:
2017ko martxoaren 17an eremu mistoa zabaltzeko proposamena tramiterako onartu zuen Nafarroako parlamentuak eta eremua asko zabaldu zen.
Eremu ez euskalduna
Euskararen Foru Legeak hauxe dio eremu ez-euskaldunari dagokionez:
2014ean, eremu ez-euskaldunean denera 157 udalerri zeuden, hots, Nafarroa osoko udalerri guztien erdia baino gehiago. Honela bada, eremu ez-euskaldunean denera 228.061 biztanle bizi ziren, Nafarroa osoko biztanleriaren %36,17a. .
2017ko martxoaren 17an eremu mistoa zabaltzeko proposamena tramiterako onartu zuen Nafarroako parlamentuak eta 44 udalerri eremu ez-euskaldunetik eremu mixtora pasatu ziren. Honen ondorioz, eremu ez-euskalduneko lurralde eta populazioa gutxitu egin zen. Gaur egun Nafarroako 113 udal daude erdal eremuan.
Gaur eguneko eremu ez-euskalduna
Aldaketen ondorioz, gaur egun (2021) eremu ez-euskalduna honako udalerri hauek osatzen dute:
Aberin, Ablitas, Aguilar Kodes, Allo, Andosilla, Aras, Arguedas, Armañanzas, Arronitz, Artaxoa, Aiegi, Azagra, Azuelo, Barasoain, Barbarin, Barillas, Beire, Berbintzana, Buñuel, Cabanillas, Cadreita, Caparroso, Cárcar, Cascante, Castejón, Cintruénigo, Corella, Cortes, Desoio, El Busto, Elizagorria, Esa, Eslaba, Esprontzeda, Etaio, Ezprogi, Faltzes, Fitero, Fontellas, Funes, Fustiñana, Galipentzu, Gazteluberri, Genevilla, Girgillano, Ibargoiti, Iguzkitza, Irunberri Kaseda, Lana, Lapoblación, Larraga, Leatxe, Legarda, Legaria, Lerin, Liedena, Lodosa, Los Arcos, Lukin, Mañeru, Marañón, Martzilla, Mélida, Mendabia, Mendaza, Milagro, Miranda Arga, Monreal, Monteagudo, Morentin, Mués, Murchante, Murillo el Cuende, Murillo el Fruto, Muruzabal, Nabaskoze, Nazar, Oko, Olexoa, Oloritz, Orisoain, Peralta, Petilla de Aragón, Piedramillera, Pitillas, Ribaforada, Romanzado, Sada, San Adrián, San Martin Unx, Sansol, Santacara, Sartaguda, Sesma, Sorlada, Torralba del Río, Torres del Río, Tutera, Tulebras, Ukar, Untziti Urraulgoiti, Uterga, Valtierra, Viana, Villafranca eta Villamayor de Monjardín.
NA-4040
NA-4040 edo Doneztebe-Saldias errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-170 nafar errepidearen 31,78 kilometroan hasi eta Saldias udalerriaren erdigunera arte doa. Errepidea 17,28 kilometro luze da.
Leonor Serrano Pablo
Leonor Serrano Pablo edo Leonor Serrano de Xandri (Hinojosas de Calatrava, Ciudad Real probintzia, 1890eko otsailaren 22a - Madril, 1942 ko apirilaren 24a) espainiar pedagogoa, legelaria, abokatua eta idazle feminista izan zen.
Philoria sphagnicolus
Philoria sphagnicolus Philoria generoko animalia da. Anfibioen barruko Limnodynastidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Leonor Serrano Pablo
Ibilbidea
Leonor Serranok sei urterekin zuen aparteko talentua ikusi zuen Maria Kristina Austriakoa erregina erregeordeak 1896an herria bisitatu zuenean. Horregatik, ikasketak finantzatzea erabaki zuen, eta 1897an Madrilera joan zen bekadun gisa, non hamar urtez ikasi baitzuen Jesusen Bihotzaren Ikastetxean. Lehen Hezkuntza amaituta, Toledon jarraitu zuen ikasten, eta han lortu zuen oinarrizko maistra-titulua. Bi urte geroago, Guadalajarako Eskola Normalean goi-mailako maistra izan zen, eta Irakasleen Goi Mailako Ikasketen Eskola ra igaro zen. Han, Irakasleen Goi Eskolako irakasle titulua lortu zuen Zientzia Sailean, bere promozioko 3 zenbakiarekin. Azken urte honetan Zientzietako maistra arrunt gisa aritu zen, 1913an Bartzelonara joan zen arte, eskoletako ikuskatzaile gisa lortutako plazarekin. Urtebetera Erroma ra joan zen, hiriko Udalaren beka batekin, María Montessori doktorearekin ikastaro bat egiteko. Horri esker, bere metodoaren printzipioetan sakondu zuen eta metodo horren abantailak egiaztatu zituen. Ordurako metodologia hau Frantzia n, Estatu Batuetan, Suitza n eta Erresuma Batua n zabalduta zegoen. Itzuli zenean, eta beste bekadun batzuekin batera, Udalari eskatu zion metodo hori har zezala eta amei eskolaurreko prestakuntza ziurta ziezaiela, horixe izango baitzen amak etxeko tiraniatik askatuko zituena. Leonorrek familia eta lana uztartzearen alde borrokatu zuen.
Achterneed
edota Auchterneed, 'Uachdar Niad', Eskoziako herri bat da, Highland eskualdeko Ross eta Cromarty barrutian.
Saccogaster maculata
Saccogaster maculata Saccogaster generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bythitidae familian.
Leonor Serrano Pablo
Ibilbidea
1915ean, Josep Xandri Pich irakaskuntza-ikuskariarekin ezkondu zen, eta Montessori metodoaren arabera heziko zuten seme bat izan zuen, Andreu. Emakumeen diskriminazioaz arduratuta, La educación de la mujer de mañana (1923) idatzi zuen. 1924an, Ikasketak Zabaltzeko Batzordearen beka bat lortu zuen Europan zehar ikasketa sozial eta pedagogikoak egiteko, eta 1925ean Frantzian, Suitzan eta Belgikan zehar bidaiatu zuen senarrarekin; hamaika urte lehenago Haur Hezkuntzako irakaskuntza ikertu bazuen, orduan nerabeena ikertu zuen eta,itzultzean, eskola bakarra eta derrigorrezko eskolako adin-tartea zabaltzea proposatu zituen, baita helduen irakaskuntza bermatzea ere.
Bere ideien ondorioz, Primo de Riveraren diktaduran erbesteratu egin zuten, lehenik Castelló de la Planara, eta, ondoren, Huescara (1926ko maiatza) eta Zaragozara (1929ko apirila). Han literatur jarduera sutsua garatu zuen: La enseñanza auxiliar obrera (1926) idatzi zuen, eta bertan Espainian derrigorrezko eskola-asistentzia mitoa zela salatzen zuen, legeak adingabeen lana baimentzen zuelako hamar urtetik aurrera; El método Montessori (1928) eta La educación y Las profesiones femeninas (h. 1929) ere idatzi zituen.
Serranok Zuzenbideko karrera ikasi zuen Zaragozako Unibertsitatean, eta 1930eko irailean Bartzelonako Abokatuen Elkargoan onartzeko eskatu zuen. Urriaren 6an onartu zuten, eta auzitegian 1932an egin zuen lehen emanaldia. Bartzelonan bufetea izan zuen lehen emakume abokatua izan zen, eta, aldi berean, ikasketa-ikuskatzaile gisa egin zuen lan hobeto ordainduta zegoelako. Espainiako II.Errepublika n, honako hauek defendatu zituen prentsan: emakumeen boto-eskubidea, dibortzio-lege baten beharra, emakumeek kargu publikoetarako sarbidea izatea eta heriotza-zigorra kentzea, Carmen Espinosarekin, Carme Monturiolekin eta Kataluniako beste emakume intelektual aipagarri batzuekin batera. Analfabetismoaren aurkako borroka ere funtsezkotzat jo zuen. Abokatu gisa, Kataluniako I. Kongresu Juridikoa n parte hartu zuen, 1936an, Espainiako gerra zibila baino lehentxeago.
Gerra zibilaren hasieran, semea eta senarra Madrilgo bonbardaketetan hil ziren, eta bera Frantzian errefuxiatu zen, baina 1939ko apirilaren 4an itzuli zen eta Madrilen instalatu zen laurogeitaka urteko amarekin. Aitortua eta salatua, lana eta soldata kendu zizkioten, eta bizi irauteko Instituto editorial Reus ean eskolak eman  behar izan zituen (hilean 315 pezeta kobratzen zituen eta etxearen alokairuak 200 balio zuen).
Pentsamendua
Hiriko Ateneoan izandako eztabaida batean amatasun biologikoa eta kulturala bereizten zituen, eta uste zuen emakumea ezin dela eta ez duela izan behar amatasuna bakarrik. Are gehiago, estatuak lanbidetzat onartu behar zuen etxeko lana, baita debekatu egin behar zuen emakume haurdunena urtebetez, eta denboraldi horretan soldata batekin ordaindu (1923an bakarrik onartu zuten amatasun-sorospena, oso txikia -50 pezeta- eta bi astez lan egiteari utzi behar  zioten); hirugarrenik, estatuak haurtzaindegiak eta jantokia zuten eskolak sortzea proposatu zuen.
Geografiaren irakaskuntza
Altamira eta Maria Montessori erreferentetzat hartuz, Leonor Serranok eta Gloria Giner de los Riosek geografiaren irakaskuntza, Leonorrek esaten zuen bezala,"behaketa gogotsuan" egiten zuten. Behaketa hori ikasleekin hitz eginez irakastea zen, ingurunearekiko harreman fisikoa eta emozionala nabarmenduz, eta zentzurik gabeko memorizazioen ezarpena kenduz. Gloriaren hitzetan, “arima hezi eta bere espiritua indartu egiten zen”.
Hezkuntzak errespetuan oinarritu behar zuen, bai ingurunearekiko bai bertan bizi diren pertsonekiko. Gloria Giner-ek behin eta berriz esan zuen gozatzen zuela pertsonaren alderik pertsonalena eta intimoena, inguruneak berez eskaintzen zuenarekin lotzeak.
Leonor Serranok eta Gloria Giner-ek geografiari buruzko azterketen kanon androzentrikoan emakumeak benetan sartzea planteatu zuten. Espainiako Errege Akademiaren hiztegiak ‘gizon’ terminoaren adiera sartu zuen 1803an, gizateria osoari zegokionez. Emakumeen inklusibo terminoa hartuta, gizonek naturarekin harremanak izatera behartzen zutela ulertzen zuten, emakumeek egiten zuten bezala. Leonor Serranoren hitzetan, Geografiako erreferentzia androzentrikoak zentzurik gabe uztean sustatuko zena “gizatasun berri sortzaile, maitekor, suntsitzen ez duena eta gerrari "ez" esaten diona” zen. Ana Simónen iritziz, irakaskuntza horrek XXI. mendeko hizkuntzan ingurumen-hezkuntza esaten zaionarekin lotzen du, eta ekofeminismoa ren lehen adierazpenetako bat da.
Wikinovela.org
Wikinovela hiru idazleren eskutik hasi den wiki ekimen bat da, Deustuko Unibertsitateko Filosofia eta Letren fakultateak sortua. Hiru hizkuntzaz dago egina, gaztelania, euskara eta ingelesa.
Euskarazko wikieleberriak Burdinbidez du izena.
Erlijioaren generoa Espainiako telebistan
Erlijioaren presentziak telebista espainiarrean, urria izan arren ezinbesteko papera jolasten du erlijio katolikoaren transmisioan. Katolizismoaz gain, La 2 kateak Islam hoy saioa eskaintzen du, islamaren egoera aztertuz Espainiar estatuan. Familia eredu tradizionalaren eta fedearen ideiak egunerokotasunean txertatzen ahalegintzen dira. Horretarako, dokumental eta erreportaiez gain, Batikanoarekin zuzeneko transmisioa, elizkizunak eta albistegietara bideratzen dute erlijioa. Ezinbestekoa delarik, hizlariaren karisma eta honen testigantza, lider erlijiosoaren papera hartzen dutelarik. Gainera, hizkera propioa garatu dute. Aipatzekjoa da gainera, saioek egun bat bereganatu dutela, sinbolismo guztiarekin: igandea. Espainiar panorama telebisiboan, urria da genero honen agerpena kate autonomikoetan; baina azpimarragarria TV2 kate publiko espainiarrean. Kate pribatuei dagokionez kate kontserbadoretan aurki dezakegu nagusiki, presentzia aipagarriarekin 13TV katean eta maila baxuagoan Intereconomia katean.
Izaera
- Erlijio edo joera filosofiko desberdinen ikuspegitik eginiko tele-saioak.
- Erlijio katolikoa eta kristaua nagusi.
- Ohiko egutegi erlijiosoarekin lotuta, oso leku ezaguna programazio-tauletan (mezak, aste santuko eta gabonetako ekitaldiak).
- Egoera berezietan bakarrik aireratzen direnak: Aita Santu katolikoaren izendapena, Urte Xakobeoaren ingurukoek eta abar.
Programak
Adibiderik esanguratsuena 13TV katearena da, honek hainbat programa baititu erlijioari eskainitakoak.
13TV
El mundo visto desde el Vaticano, Igandeetan 10:30etan
Ángelus, Astelehenetatik-Larunbatetara 12:00tan
Audiencia General S.S. Francisco, Asteazkenero 11:30etan
Ángelus CTV, Igandeetan 12:00etan
+Que Noticias, Igandeetan 11:15etan
Santa Misa, Igandero
La2
El dia del Señor, TVE 2. Igandeetan 10:30
Islam hoy, TVE 2 Igandeetan 8:45
Pueblo de dios, TVE 2 (Dokumental erlijiosoak)
Testimonio, TVE 2. Iganteetan 10:25
Audientziak
Kantar Mediaren 2012ko generoen araberako saioen emisioren arabera, honakoak dira datuak erlijioari dagokionez:
TV2 saioen %2,3 eskaintzen zaio erlijioari
13TV saioen %5,9 eskaintzen zaio erlijioari
Aglaeactis aliciae
Aglaeactis aliciae Aglaeactis generoko animalia da. Hegaztien barruko Trochilidae familian sailkatua dago.
Abraham Conyedo
Abraham de Jesús Conyedo Ruano, (Santa Clara, Kuba, 1993ko urriaren 7a), 97 kiloko borroka librean Italiarekin lehiatzen den kirolari kubatarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta brontzezko domina eskuratu zuen, Reineris Salas kubatarrarekin partekatuz, 97 kiloko borroka librean; Abdulraxid Sadulaiev errusiarraren eta Kile Snyder estatubatuarraren atzetik.
Alcaig
, Eskoziako herri bat da, Highland eskualdeko Ross eta Cromarty barrutian.
Bazinghen
Bazinghen Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bazinghen udalerrian erroldatutako biztanleak 418 ziren. Familiak 140 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 33 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 79 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 175 etxebizitza zeuden, 142 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 26 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 173 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 142 etxebizitza nagusietatik 112 bere jabearen bizilekua ziren, 27 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 20 etxek hiru zituzten, 28 etxek lau zituzten eta 93 etxek bost zituzten. 126 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 40 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 94 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 279 ziren, horien artean 204 aktiboak ziren eta 75 inaktiboak ziren. 204 pertsona aktiboetatik 191 lanean zeuden (102 gizon eta 89 emakume) eta 12 langabezian zeuden (6 gizon eta 6 emakume). 75 pertsona inaktiboetatik 26 erretiraturik zeuden, 26 ikasten zeuden eta 23 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bazinghen udalerrian 136 unitate fiskal zeuden, 405 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.520 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 2 jatetxeak.
2000. urtean Bazinghen udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.008 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Phlyctimantis boulengeri
Phlyctimantis boulengeri Phlyctimantis generoko animalia da. Anfibioen barruko Hyperoliidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Infoshow
Infoshowa
Infoshowa gaurkotasun soziala eta bereziki politika umorearekin nahasten dituen telebista formatua da.
Infoshowa barietate eta informazio saioek izan duten bilakaeraren ondorioz euren nahasketan oinarritzen den telebista generoa da. Gertaera sozialen eta harreman pertsonalen inguruko gaiak jorratzeko joera izan ohi dute horrelako programek. Osagaien artean honakoak aurki ditzakegu: aurkezlearengan fokatzea, berari garrantzia emanez (sarritan programak bere izena darama), gaien tratamendu arina, hizlariak ikus-entzuleen ordezkari modukoak dira, etab.
Azpigeneroak
Hiru azpi-genero ezberdintzen dira:
Infoshowaren egoera Espainian
Orotariko kanaletan, Telecincon du presentzia gehien %26,6arekin. Cuatro dago ranking-ean bigarren, %1,8rekin. Beraz, ikusten da
sekulako aldea dagoela orotariko kateetan genero honi dagokionez. Primetimetik hasita, goizeko ordu txikiak arte telebista genero honek presentzia nabarmena hartzen du, batez ere, Telecincon, 6 hilabetez behin aldatzen joaten direlarik realityak. Azken urteetan, Infoshowaren presentzia orotariko kateetan, bereziki kate publikoetan, handitu egin da (MasterChef edo El Conquistador del Fin del Mundo bezalako saioekin).
Kanal tematikoen inguruan, Divinity da nagusia, %15,5ko portzentaiarekin. MTV (%8,4), Energy (%7,8) eta Nova (%4,9) dira hurrengoak. Kanal tematikoak izanik, programa mota hauek egun osoan zehar, ordu ezberdinetan eman izan ohi dira. Gainera, MTVren kasuan, atzerriko saioak (Pimp my ride, Jersey Shore) bertako saioekin (Gandia Shore) nahasten dira.
Zarpen
Zarpen Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Pietro Francisci
Pietro Francisci (Erroma, Italia, 1906ko irailaren 9a - 1977ko martxoaren 1a) italiar zinemagilea izan zen.
Peplum generoko zinemagile nagusietakoa izan zen.
Biografia
Karreraren hasieran, zinemagile amateur gisa, dokumentalak egin zituen. 1934an estreinatu zen bere lehenengo film luzea: La mia vita sei tu (Nire bizitza zu gabe), maitasunezko harreman kontraesanez bete baten komedia gazi-gozoa, Otello Martelliren argazki ederrez hornitua. Kritikak ez zion oso harrera ona egin, ordea, eta ikusleen artean ere ez zuen arrakastarik izan.
Francisci atzera dokumentalak egiten hasi zen. Hurrengo film luzea egin zuenerako hamabi urte igaro ziren: Io t'ho incontrata a Napoli (1946, Napolin aurkitu zaitut), komedia hori ere. Handik bi urtera sakontasun handiagoko lan bat egin zuen: Natale Al Campo 119 (1948, Eguberriak 119 zelaian), kontzentrazio-esparru batean preso daudela, Eguberriko gaua gogorarazten duten italiar batzuen lekukotasun interesgarria.
Bere karreraren lehenengo ziklo horretako azken filma Antonio di Padova izan zen (1949, Antonio Paduakoa), Bigarren Mundu Gerraren ankertasuna Erdi Aroko mende ilunekin alderatzeko ahalegin originala.
Handik aurrera, ordura arte egindakoa alde batera utzita, ekintza biziko filmak egiten hasi zen: Il leone di Amalfi (1950, Amalfiko lehoia), Le meravigliose avventure di Guerrin Meschino (1951, Gerrin Meschinoren abentura zoragarria) eta La regina di Saba (1952, Sabako erregina). Baina Pietro Francisciren benetako nortasuna 1957an azaldu zen, Ercole (Herkules) filmarekin. Lan hura genero berri baten hasiera izan zen, peplum generoarena, hain zuzen. Lehendik ere eginak ziren antzeko filmak, erromatarren filmak deituak, bai Italian bai Estatu Batuetan, baina Herkulesetik aurrera hartu zuen genero autonomo izaera. Film hark izan zuen arrakastaren ondoren, haren jarraipena filmatu zuen gero, Ercole e la regina di Lidia (1959, Herkules eta Lidiako erregina). Horiek izan ziren bere karrerako lanik arrakastatsuenak.
Gabriele D'Annunzio
Gabriele D'Annunzio (Pescara, Italia, 1863ko martxoaren 12a – Gardone Riviera, Italia, 1938ko martxoaren 1a) italierazko idazlea izan zen. Jatorri aristokratikokoa, ertilari eta ekintza-gizona, bikaintasunaren eta handitasunaren amets ederraren atzetik ibili zen beti, nola bizitzan hala literaturan. Italiako idazle ospetsuenetariko bat da.
Pietro Francisci
Biografia
Beste film batzuk: Saffo, Venere di Lesbos (1960); L'Assedio di Siracusa (1960, Sirakusako Gudua); Ercole sfida Sansone (1963); eta Sindbad e il califo di Bagdad (1973).
Gabriele D'Annunzio
Bizitza
Ospea ekarri zioten lehen idazlan lirikoetan —Primo Vere (1879) eta Canto novo (1882)—, Giosuè Carducciren eragina agerikoa izan arren, atsegina eta bizitzeko alaitasun paganoaren gaia azaltzen zuen. Ondoko kontakizun-liburuetan, Terra vergine (1883), Libro delle vergini (1884) eta San Pantaleone (1886), Italiako verismoa eta endekapen-mugimendua lotu zituen. La Chimera (1885-1888), Elegie romane (1887-1891), Odi navale (1891-1893) olerki-sailetan dekadentismo hori finkatu egin zen. Il piacere (1989), Giovanni Espicopo (1892), L'innocente (1893) eleberriak erotismoaren ereserkiak dira zinez, erromatar aristokrata ustelen artean izaniko bizipenak gogora ekartzen dituztenak.
Geroago, haren eleberrigintzak Nietzscheren eragina, nahimenaren garaipena eta heroismoa erakusten zuen: Il trionfo della morte (1894), Le vergini delle rocce (1894), Il fuoco (1899). Eragin hori nabaria izango da haren antzerkian ere: Francesca da Rimini (1901), La Figlia di Iorio (1903), Fedra, (1909). Heroismoaren goresmen hori «atsegin basa»rekin batean agertuko da haren olerki nagusia osatzen duten lau liburukietan: Laudi del cielo, del mare, della terra e degli eroi (1902-1912). 1909an, bere bizitza pribatuko eskandaluek eta zorrek hartaraturik, Frantzian babestu behar izan zuen, eta zenbait antzerki frantsesez ondu zituen, besteak beste Debussyk musikaturiko Le martyre de Saint Sébastien.
1915ean, Italiara itzulirik, abertzale sutsu agertu zen, bai eta Italiak Lehen Mundu Gerran esku-hartzearen aldeko ere; gudan parte hartu zuen, eta zauritu egin zuten (1916). Gero, 1919an, Fiume hiria (orain Rijeka izena du, eta Kroaziakoa da) hartu zuen, 2000 italiar nazionalisten buru. Gehienbat italiar biztanleak zituen hiri hori Parisko Bake Biltzarrean Italiarengandik banantzea proposatu izanari erantzun nahi zioten horrela. 1920an, Fiume utzi eta Vittorialeko egoitzara erretiratu zen. Faxismoaren aitzindari eta aldekoa izanik ere, idazlea erretiraturik bizi izan zen harrezkero. Azkenaldian bere betiko gai heroiko eta sentsualak erabili zituen: Il venturiere senza ventura (1924), Il compagno dalle occhi senza cigli (1926), Faville del maglio (1924-1928).
Irlandar bolo joko
Irlandar bolo jokoa (Ból an bhóthair; Irish road bowling) Irlandan jokatu ohi den bolo joko mota bat da.
Armagheko konderrian kirol honek bullets edota long bullets izena hartu ohi du ("balak" edota "bala luzeak"), jokatzeko erabiltzen den "boloa" berez kanoi-bola bat baita.
Historia
Kirol hau jada XVII. mendean Irlandan jokatu ohi zela erregistratua dago. XIX. mendearen amaiera arte Eskozia, Ingalaterra eta Ameriketako Estatu Batuetan (azken honetan etorkinei esker) ere jokatu ohi zelarik, halere, gaur egun Irlandan mantendu izan da.
1950eko hamarkadan kirol honek bide bazterretan liskar eta istilu ugari sortzearen ondorioz eta jokoa ongi arautu nahirik Bol-Chumann na hEireann erakundea sortu zen, gutxiago antolatua zegoen aurreko All-Ireland Bowl Players Association erakundea ordezkatu asmoz.
Jokoa
Oso kirol herrikoia da, Irlandatik kanpora edota herrialde hau ongi ezagutzen ez duen edonorrentzat asko kirol ezezaguna da. Landa bide edo baserri giroko bidexketan jokatu ohi da, hots, ibilgailu trafiko gutxi dauden bideak. Joko honetan hainbat partaideek jokatu ohi dute, aurretik jokalariek jaurtiketa kopuru bat izatea hitzartzen dutelarik, jaurtiketa kopuru horren arabera jokalariek ahal duten distantzia handi edo luzeena burutu behar dute, irabazlea distantzia luzeena gauzatzen duena delarik. Jaurtiketak egiterakoan jaurtilariek dena kontuan hartu ohi dute: bidearen gorabeherak, bihurguneak, ur-putzuak, euria, bidean topa daitezkeen oztopoak (azienda, abereak, aparkatutako ibilgailuak)...
Jokatu ohi den eskualdeko jende andana handia bildu ohi duen kirola da, ikusleak bide bazterretan jarri ohi dira, gainera txapelketa zorrotz zuzendu ohi duten epaileak egon ohi dira, bai eta noizbehinka igaro ohi diren ibilgailuak gelditu edota zuzendu ohi dituzten arduradunak ere, istripuak saihestuz. Kirol honen inguruan jokalari beraiek nahiz ikusleen artean luzatu ohi diren apustuak nagusi dira, maiz apustuak joko honen iraupenaren eta berarekiko jendeak duen grinaren giltzarri direlarik.
Ana Delgado Hervás
Ana Delgado Hervás (Bartzelona, 1967) arkeologoa, historialaria eta Bartzelonako Pompeu Fabra Unibertsitateko Giza Zientzien Departamentuko irakaslea da.
Ibilbidea
Historian lizentziatu zen Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan, eta Historiako doktorea da Bartzelonako Pompeu Fabra Unibertsitateko Historiako Unibertsitate Institutuan (2001-2002), doktore-tesi honekin: De Guerreros a Comerciales: Poder e Intercambiar en las Administraciones del Bronce Final de Andalucía Oeste.
Ana Delgado Hervásen irakaskuntza- eta ikerketa-ibilbidea Arkeologia Kolonialean oinarritzen da, bereziki Mendebaldeko Mediterraneoko taldeen eta komunitateen arteko loturetan, Kristo aurreko milurtekoan, batez ere gizartearen eta generoaren ikuspegitik jorratzen duen gaia. Hainbat ikerketa-proiektutan parte hartu eta zuzendu du, eta Cerro del Villar (Malaga) bezalako kokaleku feniziarretako indusketa arkeologikoak zuzendu ditu, Mediterraneoko ikerketa kolonialetan nazioarteko aztarnategi garrantzitsuenetakoa baita. UPFko Mediterraneoko Arkeologiaren Ikerketa Taldea (GRACME) zuzentzen du. Hainbat ikerketa-proiektu ditu, besteak beste, Mediterraneoko eremu kolonialetako Mediterraneoko Jakiak, Sukaldeak eta Kontsumo-praktikak (VIII mendea K. a.). Bertan, harreman globalak eta identitateen eraikuntza lantzen dira Mediterraneoan, eguneroko praktiken ikuspegitik eta gizartearen eta generoaren ikuspegitik.
Allangrange Mains
, Eskoziako baserri bat da, Highland eskualdeko Ross eta Cromarty barrutian.
Brigitte Vasallo
Brigitte Vasallo (Bartzelona, 1973) idazle, irakasle eta LGBTI ekintzaile antiarrazista eta feminista da. Ezaguna da, batez ere, genero-islamofobiari egiten dion kritikagatik, purplewashingari eta homonazionalismoari egiten dien salaketagatik, eta halaber harreman afektiboetan polimaitasuna ren aldeko jarreragatik.
Biografia
Galizia jatorri duen familia migratzaile bateko alaba da. Frantziara hasiera batean eta gero Kataluniara joan ziren. Marokon bere helduaroaren zati handi bat bizi pasa du eta horrek aukera eman dio mendebaldeko gizartearen pentsamendu etnozentriko eta kolonial hegemonikoaren ikuspegia eskuratzeko.
Hainbat komunikabideekin kolaboratu ohi du (eldiario.es, Catalunya Ràdio, Diagonal, La Directa edo Pikara aldizkariarekin, adibidez) baita hitzaldi ugari eman ere. Halaber, Bartzelonako Unibertsitate Autonomoko Gènere i Comunicació masterreko irakaslea da.
Lan-ildoak
Brigitte Vasalloren lana bi ardatz nagusitan dago egituratuta. Alde batetik, arrazismoa eta misoginiaren arteko intersekzionalitatea aztertzen du, batez ere emakume musulmanengan nola eragiten duen. Ildo horretatik jarraiki, purplewashing eta pinkwashing salatzen ditu, baita feminismoa eta LGBTI eskubideak xenofobia justifikatzeko nola instrumentalizatzen diren ere.