cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
USB memoria
Alderdi sendo eta ahulak
Flash unitateak biltegiratze modu erlatiboki dentsoak dira, gailu merkeenak ere dozenaka disketerena biltegiratuko du, eta neurrizko prezio batean CD-engana iristen dira edo gainditzen dituzte. Historikoki, unitate hauen tamaina zenbait megabytetatik gigabyte gutxi batzuetara aldatzen joan da. 2003an unitateak USB 1.0/1.1 abiaduretara funtzionatzen zuten, 1,5 Mbit/ s inguruan edo 12 Mbit/s. 2004an USB 2.0 interfazedun gailuak merkaturatzen dituzte. Nahiz eta USB 2.0-k 480 Mbit/s eman ahal duen, flash unitateak mugatuak daude euren barneko memoriaren banda-zabaleragatik. Beraz 100 Mbit/s-rainoko irakurketa abiadurak lortzen dira, idazketa eragiketak zertxobait motelago egiten direlarik. Baldintza hoberenetan, USB gailu batek 10 urtean atxiki ahal du informazioa.
Marisa Barrena
Militantzia
Alderdi politikoei dagokienez, HASIko militantea izan zen lehenik, eta Euskadiko Ezkerreko gero, harik eta alderdi hura utzi zuen arte («ez dakit bota gintuzten, edo geure kabuz joan ginen»). Orduz geroztik, ez da inolako alderdi politikotako kide egin.
2007 McCuskey
2007 McCuskey asteroide gerrikoan aurkitutako 2007. asteroidearen izena da. 1963ko irailak 22an aurkitu zuen Indiana Asteroide Programak AEBetako Indiana estatuko Brooklyn hiritik gertu dagoen Goethe Link Behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1963 SQ zen. Bere izena Sidney W. McCuskey estatubatuar behatoki zuzendariagatik jasotzen du.
USB memoria
Alderdi sendo eta ahulak
Flash memoriek "USB mass storage device class" estandarra (USB biltegiratze masiboen gailuen klasea) inplementatzen dute. Honek esan nahi du, sistema eragile berrien gehiengoek irakurri edo idatzi ahal dutela aipatu unitateetan kontrolatzaile gehigarririk gabe. Azpiko xehetasun tekniko konplexuak azaldu ordez, flash gailuek datuen unitate logiko bat esportatzen dute, sistema eragile anfitrioira, blokeetan egituratua. Sistema eragileak fitxategien sistema edo nahi duen blokeen helbideratzea erabili ahal du. Konputagailu batzuk flash memorietatik abiatzeko gaitasuna dute, baina gaitasun hau ordenagailu bakoitzaren BIOS-aren mendean dago, gainera, horretarako, unitateak abio disko batez kargatua egon behar du.
Flash memoriek irakurketa/idazketa ziklo kopuru mugatu bat jasan ahal dute huts egin baino lehen, erabilera normal batekin, tarte ertaina zenbait milioi zikloren ingurukoa da. Halere idazketa eragiketak gero eta motelagoak izango dira unitatea zahartu ahala.
Hau kontutan izan behar da flash gailu bat erabiltzen dugunean euretatik software aplikazioak edo sistema eragile bat exekutatzeko. Hau maneiatzeko (unitate komunetako espazio mugez gain), zenbait garatzailek Linux Linux bezalako sistema eragileen bertsioak edo Mozilla Firefox bezalako aplikazio komunak atera dituzte, flash unitateetatik egikarituak izateko bereziki diseinatuta. Hau trukeko fitxategien tamaina txikiagotuz eta RAM memorian gordeaz lortzen da.
Erabileraren ardurak
Pen drive edo USB memorien zaintza txartel elektronikoen antzekoa da; kolpeak edo erorketak, hezetasuna, eremu magnetikoak eta muturreko beroa saihestuz.
Memoria USB atakatik deskonektatu baino lehen komenigarria da erabiltzaileak sistema eragilea jakinaraztea ( "kendu unitatea modu seguruan" Linuxen edo "hardwarea segurtasunez kentzea" "gailuen administratzailetik" Windowsen edo "egotzi" Mac OSen). Sistema batzuetan idazketa modu diferituan egiten da ( honek esan nahi du datuak ez direla unean idazten) idazketa cache baten bidez, aipatu idazketa horren denborak bizkortzeko eta cache delako hori beterik aurkitzen denean sistemak azkenean "aldi bakar batean" idatz dezan; baina unitatea sistemak cachearen edukia gorde baino lehen kendua bada, honek aldeak sor ditzake USB memorian den fitxategi sisteman, datuen galerak gerta daitezkeelarik.
Datuen galeraren arriskua txikiagotzeko, idazketa cachea modu aurre zehaztuan desaktibatua dago kanpoko unitateentzat Windows Xptik aurrera, baina hala ere idazketa eragiketa batek zenbait segundo iraun ahal du eta fisikoki ez da unitatea deskonektatu behar guztiz amaitu arte, bestela, idazteko datuak galduko dira. Nahiz eta USB memoriak kalterik ez jasan, kaltetutako fitxategien berreskuratzea zaila edo ezinezkoa ere izan daiteke, kasu batzuetan beharrezkoa izanik ezabaketa edo fitxategi sistema osoaren formateatzea. Beraz idazketan ateratzean arreta izan behar da, baina irakurketan ateratzea garrantzirik gabea izango litzateke.
Service Pack 2a duten eta sareko unitate esleituak dituen Windows (2000 ~ XP) sistemetan, gertatu ahal da USB memoria konektatzean, sistemak aurrez erabileran den letra bat ez ematea. Kasu horretan, diskoen administratzailera joan beharko da (diskmgmta,msc), USB unitatea aurkitu eta eskuz unitatearen letra aldatu.
Windows Xp-en, gerta daiteke, USB memoria ez bada modu segurua funtzioarekin ateratzen, Windowsek gailu hori automatikoki problematiko bezala markatu eta desgaitzea, eta gertatu oi da aipatu memoria beste ordenagailu batzuetan erabili ahal dela baina ez problematikoa bezala markatua dagoenean. Gailuen administratzailera sartu eta berriz gaitu behar da.
Osagai primarioak
USB memoria baten ohiko zatiak hurrengoak dira:
Osagai gehigarriak
Ohiko gailuek batzuetan elementuok ere izaten dituzte:
Etorkizuneko garapenak
Erdieroaleen enpresak esfortzu handi bat egite ari dira osagaien kostuak jaisten, gailu hauen zenbait funtzio txip bakar batean integratuz, honek parteen kopuruaren gutxitze bat eragiten du eta, batez ere, kostu osoan.
Gaur egun saiatzen ari dira abiadura handiagoko flash gailuak garatzen, geroko USB 3.0 portuari esker. Hala ere, USB 3.0 flash gailu hori hobetuta dago eta transmisio-abiadura on batera iristen da, bere teknologia berriari esker.
USB 3.0
2008an aurkeztu zen. Erabiltzeko prest egon arren, litekeena da bi edo hiru urte inguru pasatzea erabilera masibodun gailuen artean sartua izateko, ezaugarri berri horiek dituzten produktuen agerraldia 2009 edo 2010 urtetik aurrera kokatzen delarik.
USB 3.0. atakaren berritasun tekniko nagusia da transferentzia gaitasuna 4.8 gigabit/s-ra igotzen dela, non gaur egun 480Mb-etakoa den. Barneko kobrezko kableatua mantenduko da USB 1.0 eta 2.0 teknologiekin bateragarritasuna ziurtatzeko.
USB 2.0ko kableak lau linea baditu, bi datuetarako, beste bat korronterako eta, azkena, lurrerako hartunerako, baina USB 3.0an bost lerro gehitzen dira. Haietako bi informazioa bidaltzeko erabiliko dira eta beste bi jasotzeko, bi noranzkoko trafikoa baimentzen delarik, aldi berean zentzu bietan. Lerro zenbakiak ugaritzeak, transmisio-abiadura 480 Mb/s-tik 4,8Gb-ra handitzea ahalbidetzen du. Hemendik dator zehaztapen hau jasotzen ere duen izena: USB Superspeed.
USB 3.0-n lerroak gehitzeak kablea lodiagoa izatea eragiten du, garrantzizko eragozpen bat. Orain arte kableak malguak baziren, estandar berriarekin hauek Ethernet sareetan erabiltzen diren kableen antzeko lodiera dute, beraz zurrunagoak.
Arastortz
Arastortz Ataungo (Gipuzkoa) Aitzarte mendiaren tontorretako bat da, Aitzarteren iparraldean dauden Intzartzuko haitzetatik ekialdekoena. 828 metroko garaiera du, eta Ataun eta Lazkao arteko muga egiten du: tontorretik mendebaldera Ataungo lurrak dira; eta ekialdera, Lazkaokoak.
USB memoria
USB 3.0
Zorionez, USB 1.0 eta 2.0 artean pasatzen den bezala bateragarritasuna bermatua dago USB 2.0 eta 3.0 artean, antzeko konektoreen erabilerari esker, non kontaktu gehigarriak paraleloan ipintzen diren, mota desberdineko ataka erabiltzen den kasuetan eraginik ez duelarik.
Seckach
Seckach Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
2008 Konstitutsiya
2008 Konstitutsiya asteroide gerrikoan aurkitutako 2008. asteroidearen izena da. 1973ko irailak 27an aurkitu zuen Liudmila Txernikhek Nauchnyjetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1973 SV4 zen. Bere izena SESBeko konstituzioagatik jasotzen du.
Santa Cecilia in Trastevere basilika
Santa Cecilia in Trastevere basilika V. mendeko eliza da Zezilia Erromakoa santuari eskainita dagoena. Trastevere auzoko eraikin garrantzitsuena da.
Historia
Santa Zeziliari eskainitako lehendabiziko eliza ziur aski Urbano I.a aita santuak V. mendean eraiki zuen. Tradizioaren arabera eliza hura santuaren etxearen gainean eraiki zen. Erlikien Kaperan egin ziren indusketa batzuetan elizaren Bataiotegia eta eta inperiko etxe erromatar baten erorkinak aurkitu zituzten. 499 urtean Simako aitasunak egin zuen apezpikuen sinodoan Titulus Ceciliae izena eman zitzaion elizari. 545eko azaroaren 22an Vigiliok bere santua elizan ospatu zuen eta une berean Teodorak bidalitako mezulariak, Antemi Scribone, aitasantua preso hartu zuen.
Congiopodus spinifer
Congiopodus spinifer Congiopodus generoko animalia da. Arrainen barruko Congiopodidae familian sailkatzen da.
Santa Cecilia in Trastevere basilika
Historia
822an Paskoal I.ak eliza berreraiki zuen eta Kalisto I.aren Katakonbatik Santa Zeziliaren erlikiak bertara eraman zituen. XVIII. mendean konponketa gehiago egin ziren.
Arkitektura
Fatxada Ferdinando Fugak egin zuen, 1725an, fatxadarekin lotuta elementu desberdinekin ornitutatako etxartea ere eraiki zuen: mosaikoak, zutabeak, pegar handi bat... Francesco Acquaviva kardenalak jarri zuen lan horiek aurrera eramateko dirua eta, horregatik, haren armarria eta eskaintza bat ikus daitezke.
Magòria-La Campanako geltokia
Magòria-La Campana Bartzelonako metroa eta Kataluniako Aldirien geltoki bat da, Bartzelona udalerriko Sants-Montjuïc barrutian dago.
Santa Cecilia in Trastevere basilika
Arkitektura
Monjeen koroan, bestetik, XIII. mendeko mosaikoa gordetzen da; mosaiko horretan (1289-1293), Pietro Cavallini diseinutan oinarrituta, azken auziaren irudikapena ikus daiteke. Presbiterioan Arnolfo di Cambiok eraikitako ziborio gotikoa dago. Ziboiroa aingeru eta santuen irudiez ornitutako lau zutabez inguratuta dago.
Margoak
Absidea IX. mendeko mosaikoen aztarnak erakusten ditu. Cappella dei Ponziani sabaian Antonio del Massaro'ren (Il Pastura) Jaungoikoa ebanjelistekin (1470) margolana dago. Cappella delle Reliquiea eta erretabloa Luigi Vanvitellia margotu zituen. Erdiko habeartean Sebastiano Concaren Apoteosis de Santa Zeziliaren apoteosia (1721) ikus daiteke. Elizan badaude ere beste bi erretablu: Santa Valeria eta santa Zezilia eta Santa Zeziliaren burugabetzea (1603).
Magòria-La Campanako geltokia
Geltokia 1997n inauguratu zen.
Santa Cecilia in Trastevere basilika
Eskultura
Beste lanen artean pizkunde-ondoko Stefano Maderno eskultoreak egindako Santa Zeziliaren aldarea dago (1600). 1595an Zeziliaren hilobia ireki zen eta haren gorpuzkinen gainean eskultura modelatu zen. Eskultura burugabetzea oso ondo ikusten da. Halaber, bere gorpuaren ustelezintzasuna ikusten da. Dirudienez, nahiz eta igaro diren mendeak, gorpuak oraindik odola du. Eskultura horrek idealizatu gabeko pertsona bat erakusten du oso era naturalistan. Nolabait azken ezaugarrik horretan protobarrokoaren ezaugarria ikus daiteke. Hamarkadak igaro beharko ziren antzeko lanak ikusteko, esaterako, Gian Lorenzo Berniniren Beata Ludovica Albertoni eta Melchiorre Cafàren Santa Rosa de Lima.
Seiichi Igarashi
Seiichi Igarashi (五十嵐 成一, 1972ko ekainaren 5a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Bellmare Hiratsuka.
Salvelinus umbla
Salvelinus umbla Salvelinus generoko animalia da. Arrainen barruko Salmonidae familian sailkatzen da.
Martín Vizcarra
Martín Alberto Vizcarra Cornejo (Lima, Peru, 1963ko martxoaren 22a) enpresaburua, ingeniari zibil ohi eta politikari perutarra da. 2018ko martxoaren 23tik 2020ko azaroaren 10era Peruko Errepublikako presidentea izan zen.
Leslie Nielsen
Leslie William Nielsen (Regina, Saskatchewan, 1926ko otsailaren 11 - Fort Lauderdale, Florida, 2010eko azaroaren 28a) kanadar aktore bat izan zen.
Julie Doucet
Julie Doucet (1965eko abenduak 31) marrazkilari eta artista underground kanadarra da, Dirty Plotte eta My New York Diary lan autobiografikoengatik ezagunagoa. Bere lanak "sexua, indarkeria, hilekoa eta gizonezkoen eta emakumezkoen kontuak" bezalako gaiak jorratzen ditu.
Biografia
Doucet Quebeceko Montreal hirian jaio zen. Lehenik neskentzako eskola katoliko batean ikasi zuen, ondoren Cégep du Vieux Montréal-en (ikastetxe ''txiki bat) eta geroago Montrealeko Université du Québec-en. komiki-argitaletxe txikietan argitaratu zuen eta bere komiki propioa argitaratu zuen, Dirty Plotte'' izenekoa. Fotokopiatutako fanzinea erabiltzen zuen "egunerokotasuna, ametsak, larritasunak eta fantasiak" erregistratzeko, harik eta Robert Crumb en Weirdo aldizkarian argitaratu zen arte. Doucet 1991ko urtarrilean argitaratu zuen Drawn & Quarterlyk Dirty Plotte izeneko tamaina erregularreko komiki sail batean. Hurrengo urtean Seattlera joan zen arren, New Yorkeko bere esperientziak izan ziren My New York Diary lan ospetsuaren oinarria (bere istorio asko Dirty Plottetik atereak izan ziren). Seattletik Berlinera joan zen 1995ean, azkenean 1998an Montrealera itzuli aurretik. Berlingo egonaldian, L 'Association de Parisek Ciboire de criss izeneko liburu bat argitaratu zion, frantsesezko lehen liburua. Montrealera itzulita, Dirty Plotteren hamabigarren eta azken alea argitaratu zuen komikiaren munduan parentesi labur bat hasi aurretik.
2000. urtean itzuli zen The Madame Paul Affair lanarekin.. Aldi berean, eremu esperimentalago batean sartu zen, 2001ean Long Time Relationship grabatuen bilduma bat argitaratu zuenean amaitu zena. 2004an, Doucet-ek egunkari ilustratu bat argitaratu zuen frantsesez (Journal), bere bizitzako urte bateko kronikarekin eta, 2006an, aldizkari eta egunkarietako hitz laburtuekin egindako autobiografia batekin (j comme Je). 2006ko udaberrian bere bakarkako grabatuen lehen erakusketa erakutsi zuen, Montrealgo B-312 galerian 2007ko abenduan, Drawn & Quarterlyk 365 Days: a Diary by Julie Doucet argitaratu zuen, non bere bizitza urte betez kontatzen zuen, 2002tik aurrera.
2006an poesia-liburu bat argitaratu zuen L 'Oie de Cravan izenekoa. Orduan ere, linograbatuak, collageak eta paperezko eskulturak egiten hasi zena dira. 2007an.
Gordeliz
Gordeliz Artziniegako auzoa da. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 30 pertsona bizi ziren bertan.
Rhipidura threnothorax
Rhipidura threnothorax Rhipidura generoko animalia da. Hegaztien barruko Rhipiduridae familian sailkatua dago.
Private Hell 36
Private Hell 36 1954ko Don Siegel estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.
Argumentua
New Yorken gizon bat hilko dute 300.000 dolar lapurtzeko. Urtebete geroago, Los Angeleseko poliziako bi detektibek -Bruner eta Farnham- New Yorkeko lapurretari dagokion 50 dolarreko billete baten arrastoa jarraitzeko enkargua jasoko dute.
Carlos Barral
Biografia
Bartzelonako Unibertsitatean Zuzenbidean lizentziatu zen 1950ean. Literaturan 50eko hamarkadako literatur belaunaldiko espainierazko poeta katalanen taldean sartu zuten (José Batllók Antología de la nueva poesía española (1968)) Jaime Gil de Biedma, José Agustín Goytisolo eta Pere Gimferrer poeta katalanekin batera. Bere lehen poemak Aguas reiteradas izenburuarekin inprimatu ziren. Era berean, alemaniar poesiari buruzko kritika artikuluak idatzi zituen etaRainer Maria Rilkeren Sonetos de Orfeo liburua argitaratu zuen. Dena dela, bere lehen liburu poetiko garrantzitsua Metropolitano (1957) izan zen.
Yvonne Hortet Bartzelonako goi burgesiako alabarekin ezkonduta, bost seme-alaba izan zituzten (Dánae Barral itzultzaile, ilustratzaile eta enpresaria, Dario Barral eskultorea, Marco, Alexis eta Yvonne). Bere bizitza oso lotuta egon zen itsasoarekin eta Tarraconeko Calafell kostaldeko herriarekin, bertan denboraldi luzeak ematen baitzituen.
1911n bere gurasoek Seix Barral argitaletxea sortu zuten. Carlos Barralek testuliburuen enpresa familiarraren buruzagitza hartu zuenean, helbide berri bat inprimatu zion, Espainia eta Amerikaren arteko erreferentzia literario gisa, berrogeita hamar, hirurogei eta hirurogeita hamarreko kultura aurrerakoiaren klasikoak editatuz. Jaime Salinas Bonmatíren laguntzaz, nazioarteko edizioko sari bat sortu zuen, bestetik, Formentor saria alegia. Argitaratzaile gisa Boom Latinoamerikarraren bultzaileetako bat izan zen, Mario Vargas Llosa, Alfredo Bryce Echenique edo Julio Cortázar bezalako egileen lanak zabalduz, nahiz eta Gabriel García Marquezen Cien años de soledad eleberria argitaratzeari uko egin.
Politikan ere aritu zen PSC-PSOE alderdiaren eskutik; Tarragonako senatari izatera iritsi zen 1982an, eta, 1986tik, Europako parlamentaria izan zen ere bai. 1989an, Bartzelonan hil zen. Calafellen, haren oroimenez, museo-etxe bat dago.
ELN-UC
Askapen Nazionalerako Armada - Kamilista Batasuna, ELN edota ELN-UC (Ejército de Liberación Nacional - Unión Camilista) Kolonbiako talde iraultzaile armatua da, ezkertiar marxista ideologiaz. ELN 1965ean sortu zen.
Historia
Fabio Vasquez Castañok sortu zuen Kubako iraultzan oinarriturik, bere anaia Manuel eta familiako beste kideekin.
Camilo Torres apaiza eta Kolonbiako Unibertsitate Nazionaleko kapilaua zen. Askapenaren teologiak Camilo erakarri zuen eta ELN talde armatuan sartu zen iraultzaileen artean ideia zabaltzeko. Handik gutxira, Camilo bere lehenengo borrokan hil zuten, hain zuzen ere Camilo Patioko borrokan. Hala ere, talde armatuaren sinboloa bihurtu zen eta haren oroimenez Kamilista Batasuna erantsi zioten taldearen izenari.
1973tik 1998ra arte, Manuel Pérez Martínez (Pérez apaiza) apaiz ohi espainiarrak zuzendu zuen taldea, hil arte. Harrezkero Nicolas Rodriguez Bautista da taldearen Lehen Komandantea.
Jesús Navas
Jesús Navas González ( Los Palacios Villafranca, Sevilla, Espainia 1985 eko azaroaren 21 a) futbol jokalari espainarra da, Sevilla F.C. ean jolasten dau defentsa moduan, Espainiako Lehenengo Mailan. Sevillan partidu gehien jokatu dauazan pertsona da, horretaz gain, klubaren historian titulu gehien irabazi dauazan jokalaria da.
Sevilla F.K.
Jesus Navas Sevilla F.K. gazteen taldera heldu zenean 15 urte ebazan. Hurrengo denboraldian entrenatzailearen konfiantza lortu zuen eta 22 partidu jolastu zituen eta 3 gol sartu zituen. Kalitate asko ebanez, Sevilla F.K. lehenengo taldera igo eben eta RCD Españolen kontra 12 minutu jolastu zituen, partidua 1-0 galdu zuen.
2004-2005 denboraldian Sevilla F.K. ean fitxa hartu zuen eta 22 partidu jolastu eta 2 gol sartu zituen. Urte berean, Espainako sub 21 Selekzioan, lehenengo aldiz parte hartu zuen eta bere taldeko kontratua 2010 urtera arte luzatu zuen.
Hurrengo denboraldian, taldean oso garrantzitsua izan zen. UEFA saria irabazi eben, 12 partidu jolastu zituen, partidu horren artean Middlesbrough aurkako finala. 2006ko abuztuan, Chelsea ko kontratu bat euki eban baina ez zuen onartu, momentu horretan bera eta bere taldeko maila oso altua zalako.
Hurrengo denboraldietan, Navas Sevillako ohiko jokalari bihurtu zen. 9 gol sartu zituen ligan, hirugarrenak izan ziren eta Espainako errege kopa irabazi eben.
2009/10 denboraldian Navasek Sevillako jokalari oso garrantzitsua izaten jarraitu zuen, 50 partidu baino gehiago jolastu eban. 2010eko maiatzaren 19an, Errege koparen finala jolastu zuen Atletico de Madrilen aurka eta azkenengo minutuetan Sevillako bigarren gola sartu zuen.
2011ren urtarrilean bere kontratua 2015 arte luzatu zuen.
Manchester City
2013aren ekainaren 3an Jesus Navas taldez aldatu zala argitaratu zen. Manchester Cityn 4 denboraldiz egon zen, 183 partidu jolastu zituen eta 3 sari irabazi zituen, Premier League 1 eta 2 ligako kopa.
Sevilla F.K.
2017ko abuztuaren 1ean Navas, Sevillara bueltatuko zala iragarri zen. 2017ko irailaren 20an bere 400. partidua jolastu zuen Sevilla F.K.gaz eta partidu horretan gola sartu zuen bere taldeari garaipena emonez, U.D Las Palmasen aurka. Pablo Blancoren 416 partiduko errekorra gainditu zuen, abenduaren 16an Levantearen aurka.
2019ko azaroaren 10ean, Betisen aurkako partiduan, klubarekin 250 partidu baino gehiago irabazi zituen. Aipatu beharra dago, lehen jokalaria izan zala 250 partidu irabazten.
Selekzio nazionala
Sevilla FCko lehenengo taldean hasi ondoren, Navasek 2004ko irailean egin zuen debuta. Baina antsietate-arazoengatik nazioarteko futbola utzi behar izan zuen. 2009ko abuztuan, bere izaera gainditzeko nahia adierazi zuen, FIFA 2010 Munduko Koparako deitutakoen zerrendako arazoei amaiera emateko, eta aukeraketarako prest geratu zen.
2009ko azaroaren 9an, Vicente del Bosque entrenatzaileak, Argentina eta Austriaren kontrako partiduak jokatzeko. Azaroaren 14an debuta egin zuen 2-1 Madrilen, Argentinaren aurka, azken 10 minutuak Andres Iniestaren tokian jokatuz. Lau egun geroago, bigarren denbora osoa jokatu zuen Austriaren aurka, Vienan.
Navas-ek 2009ko azaroaren 14an egin eban debuta hautaketa absolutuarekin, Espainia 2-1 Argentina alderdi adiskidetsuan, Madrilgo Vicente Calderón estadioan, RFEFren mendeurrena ospatzeko.
Hegoafrikako Munduko Kopako azken partidetarako hautatua izan zen eta bere lehen gola sartu zuen internazional bezala 2010eko ekainaren 3an, Hego Korearen aurkako lagunarteko partidu baten. Partiduko gol bakarra izan zen eta amaiera baino lau minutu lehenago sartu zuen. Gainera, Munduko kopan, Holandaren aurka jokatu zuen finala eta golaren jokaldian parte hartu zuen.
Aldez aurretik, Luis Aragonés entrenatzaileak Navas eskatu zuen konbinazio nazionalean parte hartzeko 2006tik 2008ra bitartean, baina antsietate-arazoak zituen, eta ezin izan zen taldean sartu.
2012ko ekainaren 18an, garaipenaren gola sartu zuen 2012ko Eurokopako taldeen faseko azken partiduan, Espainia-Kroazia, bere lehen gola txapelketa ofizialean. Txapelketa honetan, Europako txapeldun bihurtu zen Espainiarekin.
2013ko ekainaren 27an, penaltietan, Italiaren aurkako gol erabakigarria sartu zuen, Espainiako selekzioa 2013ko Konfederazio Kopako finalerako sailkatuz, Fortaleza (Brasil) herrian jokatutako partiduan.
2019ko martxoaren 15ean, Luis Enriqueren eskutik, Norvegiaren eta Maltaren aurkako partidetarako deialdian sartu zen. Norvegiaren aurka jokatu eban 90 minutuetan, Maltaren aurka 65. minutuan sartu zen Saulen ordez, eta Moratari asistentzia eman eutson maltarren aurkako bigarren golean, 2020ko Eurokoparako bidean Navas Espainiako Selekzioaren eskuin hegaleko titularra izateko hautagai nagusi gisa utziz.
Estadistikak
Taldeen estadistikak
Sariak
Sari nazionalak
Bizitza pertsonala
Navasen anai nagusia, Marco, futbolaria zen eta erdilari moduan jokatu zuen. Sevillako jokalari izan zen, hiru partidu jolastu zituen lehen taldean, baina Bigarren Mailan jokatu zuen batez ere.
2011ko ekainaren 10ean Sevillan, Alejandra Moralekin ezkondu zen. Bere lehen semea Sevillan jaio zen 2012ko uztailaren 17an, Jesús Navas Moral izenekoa. Bigarren semea Sevillan jaio zen 2018ko azaroaren 20an, Romeo Navas Moral izenekoa.
Gaztea zanean, Navas antsietate-nahasmenduarekin diagnostikatu eben, eta larriagotu egin zan 18 urteko lehen talde sevillistara igo zanean. Horren ondorioz, egokitu egin behar izan zuen, eta partida eta txapelketa batzuk galdu zituen (Holandako 20tik gorako Munduko Txapelketa, adibidez). Hala ere, tratamendu psikologikoarekin aurrera ateratzea lortu zuen.
Mariano Jose Ibarguengoitia Zuloaga
Mariano Jose Ibarguengoitia Zuloaga (Mariano José de Ibargüengoitia y Zuloaga), (Bilbo, 1815eko irailaren 8a-1888ko urtarrilaren 31), apaiza, Bilbo hirian lan handia egin zuen. Karitateko Jesusen Zerbitzarien sortzailetako bat izan zen. 1858tik Bilboko San Anton elizaren parrokoa izan zen. Beatifikazio prozesuan dago.
Liburuak
Batez ere erlijoarekin lotutako lanak argitaratu zituen.
Juan David García Bacca
Juan David García Bacca (Iruñea, 1901eko ekainaren 26a - Quito, 1992ko abuztuaren 5a) euskal venezuelar filosofo eta irakaslea izan zen.
Biografia
Garcia Bacca klaretiarrekin ikasi eta 1925 apaiz bilakatu zen. Munich, Zurich eta Parisen ikasi zuen 1930eko hamarkadan Eliza utzi eta Bartzelonako Unibertsitatean ikasi arte. 1936an Gerra Zibila zela eta, Amerikara erbesteratu eta bertan irakasle bihurtu zen. 1952an venezuelar herritartasuna lortu eta hantxe izan zen 1971n erretiratu arte.
Sousel
Sousel Portugalgo Portalegreko barrutian dagoen udalerria da.
Iberochondrostoma olisiponensis
Iberochondrostoma olisiponensis Iberochondrostoma generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Harnabarrea
Harnabarrea Luhusoko (Lapurdi) auzoa da, herriburuaren hegoaldean kokaturik dagoena, D918 errepidearen ondoan, Luhusotik Bidarraira doana.
Seebach (Baden-Württemberg)
Seebach Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Rhipidura maculipectus
Rhipidura maculipectus Rhipidura generoko animalia da. Hegaztien barruko Rhipiduridae familian sailkatua dago.
Scotland konderria (Ipar Carolina)
Scotland konderria (Scotland County) Ipar Carolinako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Laurinburg da. 2010eko zentsuaren arabera 36,157 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Misao Hino
Misao Hino (日野 美佐夫, 1973ko apirilaren 12a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Bellmare Hiratsuka.
Scotland konderria (Ipar Carolina)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 36,157 pertsonetatik 17,359 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 754 dira. 13,884 beltzak edo afroamerikarrak. 3,860 amerikar natiboak ziren eta 7 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 276 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 49 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 722 pertsonek kokatzen zuten.
Congiopodus torvus
Congiopodus torvus Congiopodus generoko animalia da. Arrainen barruko Congiopodidae familian sailkatzen da.
Berueteko hilketa
Berueteko hilketa 1924ko irailaren 11an jazotako gertakizun beltza izan zen. Hilketa argitu eta arduradunak zigortzeko aurrera eramandako epaiketako aktetan agertzen denaren arabera, Uitzi ondoko Berueteko Santa Engrazia mendian Bernardo, Juan Martin eta Jose Goñi anaiek aizkoraz hil zuten Martin Aizkorbe lankidea baso lanetan ari zirela, lanagatik irabazitako dirua ebatsi eta gero.
Antza denez, Bernardok Martin Aizkorberi bere lanagatik 1.260 pezeta ordaindu behar zizkion, baina 600 eman zizkion bakarrik. Ondoren, Bernardok bere bi anaiak Martini emandako 600 pezeta horiek lapurtzera bultzatu zituen, bakoitzari 100 pezeta emanen zizkienaren promesa eginez. Hurrengo egunean, irailaren 11an goizeko 4.30etan Juan Martin eta Jose anaiak Bernardok emandako aizkora eskutan Martinengana jo zuten, Josek aizkora kolpez hil egin zuen eta bere gorpua kilometro gutxi batzuetara aurkitzen zen mendiko zulo batera bota zuten. Artzain batek gorpua 10 egun geroago aurkitu zuen eta Goñi anaiak berehala atxilotu eta irailaren 27an Iruñean epaitu zituzten (itzultzaile batek lagunduta, euskara baizik ez baitzekiten) eta heriotza zigorra ezarri zieten hiru anaiei.
Anai zaharrena, Bernardo, Alejo Fleta apaizarekin konfesatu zen, Juan Martín San Lorenzo elizako parrokoa zen Marcelo Zelaietarekin eta txikiena, Jose, Alejandro Maistarrena espetxeko apaizarekin. Gauean Leandro Nagore Iruñeko alkatea eta Mateo Muxika Urrestarazu Iruñeko apezpikuaren bisita jaso zuten, azken hau euskaraz zuzendu zitzaien.
1925eko otsailaren 1eko goizeko 7 etan Gregorio Mayoral Sendino borrero famatuak Goñi anaiak exekutatu zituen.
Santa Koloma
Santa Koloma Artziniegako auzoa da. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 21 pertsona bizi ziren bertan.
Javier Gartziandia
Javier Gartziandia Pellejero (Lakuntza, 1965eko urtarrilaren 29a - ), euskal txirrindulari profesional ohia da, 1988 eta 1991 artean profesionala izan zena. Bere ibilbidean ez zuen garaipenik lortu.
Palmaresa
1987
Iberochondrostoma oretanum
Iberochondrostoma oretanum Iberochondrostoma generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Javier Gartziandia
Emaitzak lasterketa nagusietan
-: Ez zuen parte hartu Err.: Erretiratu zen
Itzá hizkuntza
Itzá hizkuntza(Itza' ) Maia hizkuntza bat da. Beste hizkuntza hurbilak Yucatángo maia, Lacandón hizkuntza eta Mopán hizkuntza, guztiak Yucateko maia hizkuntza familiakoak. Garai batean Itzá populazio guztiak erabiltzen zuen hizkuntza hau, bai Peténen baita Belizen ere. Gaur egun, aldiz, desagertzeko zorian dago, hamar hiztun inguru gelditzen baitira, guztiak Petén Itzá lakuaren iparraldean. Guatemalako Academia de Lenguas Mayas delakoan hizkuntza hau aurrera atera nahian dabil eskoletan lan zuzena eginez.
An Annapolis Story
An Annapolis Story 1955eko Don Siegel estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.
Argumentua
Jim Scott eta haren anaia Tony Annapoliseko Itsas Akademiako ikasleak dira. Jim Peggy Lordekin dago maiteminduta, baina neskak oraindik ez ezkontzeko konbentzituko du. Jim eta Tony barku berean jarriko dituzte.
Ural
Ural (errusieraz: Урал, kazakheraz: Жайық, 1775 baino lehen Yaik izena zuena) Errusia eta Kazakhstan zeharkatzen dituen ibaia da. Ibaia hegoaldeko Ural mendietan jaio eta Kaspiar Itsasora isurtzen da. Denetara 2.428 km luze da. Europa eta Asiaren arteko muga egiten du.
CRISPR
CRISPRak (ingelesez Clustered Regularly Interspaced Short Palindromic Repeats, euskaraz Errepikapen Palindromiko Laburrak, Multzokatuak eta Tarteka Bateratuak) bakterioen DNA-sekuentzien familiak dira. Bakterioei eraso egin dieten birusen DNA zatiak dituzte sekuentzia horiek. Bakterioek antzeko birusen eraso berrietan DNA detektatu eta suntsitzeko erabiltzen dituzte zati horiek eta, hala, haietatik eraginkortasunez defendatzeko. Sekuentzia horiek giltzarri dira bakterioak babesteko sistemetan, eta CRISPR / Cas9 teknologia ezagunean erabiltzen dira. Teknologia horrek eraginkortasunez eta espezifikotasunez aldatzen ditu geneak organismoen barruan. Termino teknikoagoetan, CRISPR sekuentziak base-sekuentzien errepikapen laburrak dituzten DNA-locusak dira. Errepikapen bakoitzaren ondoren, DNA espaziatzailea ren segmentu motzak daude, birus baten pean egotearen ondorioz eratorri direnak. Bakterio-genomen % 40tan eta arkeetako genoma sekuentziatuen % 90etan daude gutxi gorabehera. Sarritan, espaziatzailearen segmentuak CRISPRekin lotutako proteina nukleasetarako kodetzen duten cas geneekin lotuta egoten dira. CRISPR/Cas prokariotoen immunitate-sistema da, zeinak kanpoko eragileen aurreko erresistentzia ematen dien, hala nola plasmido eta fagoen aurrekoa eta, horrela, hartutako immunitate mota bat sortzen duen. CRISPRen espaziatzaileek sekuentzia espezifikoak ezagutzen dituzte, eta nukleasak elementu geniko exogenoak moztera eta degradatzera gidatzen dituzte, sistema eukariotikoetako iRNA-aren analogo gisa jokatuz.
2013az geroztik, CRISPR/Cas sistema geneak editatzeko, gene espezifikoen sekuentziak gehituz, etenez edo aldatuz, eta, zenbait espezietan, geneak erregulatzeko erabili da. Zelula bati Cas9 proteina eta RNA gidari egokiak txertatuz gero, genoma nahi den lekuetan ebaki daiteke, eta haren sekuentziak erabilitako gidarien osagarriak izango dira. Horri esker, geneak funtzionalki ezaba daitezke edo mutazioak sar dakizkieke, DNA konpontzeko zelularen makineriak egindako ebaketa konpondu ondoren, haien ondorioak aztertzeko. CRISPR/Cas9 sistemaren azken aldaketei esker, geneen transkripzioari ere eragin dakioke; horrela, geneen funtzionamendu-maila aldatzen da, baina ez informazio genetikoa.
Espaziatzaileen eskuratzea CRISPR locien barruan
Erantzun immunearen lehen etapa DNA inbaditzailea harrapatu eta espaziatzaile gisa CRISPR locus batean sartzea da. Cas1 eta Cas2 proteinen prebalentziak espaziatzaileak eskuratzeko erabiltzen direla agerian utzi zuen, CRISPR guztiek egitura errepikakor erregularra partekatzen baitute. Mutazio-azterketek hipotesi hori berretsi dute; izan ere, Cas1 edo Cas2 proteinak kentzeak espaziatzaileak eskuratzea eragozten du, CRISPR erantzun immunea bera ukitu gabe. Datu funtzionalek eta mutazio genetikoaren azterketek Cas1 eta Cas2 proteinek DNA inbaditzailearen zatiak ebaki eta CRISPR moldaketetan txertatzen dituztela iradokitzen dute. Espaziatzaile (protoespaziatzaile) gisa ebakitako fago-genomen eskualdeen analisi bioinformatikoak erakutsi du horiek ez daudela ausaz banatuta, baizik eta DNA-sekuentzia laburren (PAM edo Protospacer Adjacent Motifs sekuentzien) ondoan. Hiru dibisio handietako CRISPR-Cas sistemen azterketak erakutsi du PAM sekuentziak I. eta II. motako sistemetarako garrantzitsuak direla, baina ez III. sistemarako, espaziatzaileen eskuratze-prozesurako.
Espazializatzaile berriak CRISPR moldaketa bati gehitzen zaizkio, norabide batean, nagusiki baina ez esklusiboki sekuentzia liderraren ondoan. E. coliren I-E motako sistemaren analisiak erakutsi du lehen errepikapen zuzena, sekuentzia liderraren ondoan dagoena, kopiatu egiten dela eta berriki lortutako espaziatzailea lehenengo eta bigarren errepikapen zuzenen artean sartzen dela. Badirudi PAM sekuentzia ere garrantzitsua dela I-E motako sistemen espaziatzaileak txertatzeko. I-E sistemaren PAM sekuentziak sendo kontserbatutako amaierako nukleotido bat du protoespaziatzailearen lehen nukleotidoaren ondoan, eta nukleotido hori lehenengo errepikapen zuzenean azken oinarri bihurtzen dela erakutsi da. Horrek aditzera ematen du espaziatzaileak eskuratzeko makineriak kate bakuneko overhangak sortzen dituela, espaziatzailea errepikapen zuzenaren azkenaurreko posizioan eta PAMean txertatzen denean. Hala ere, badirudi CRISPR-Cas sistema guztiek ez dutela mekanismo hori, beste organismo batzuetan karakterizatutako PAMek ez baitute kontserbazio-maila bera azken posizioan.
Interferentzia-etapa
CRISPR bidezko erantzun immunea bi etapatan gertatzen da: CRISPR-RNA-ren biogenesia (RNAcr) eta RNAcr-ek gidatutako interferentzia. CRISPRen moldaketa bat transkribakin luze bakar batean transkribatzen da. Transkripto hori errepikatutako sekuentzien barruko ebakien bidez prozesatzen da RNAcr osatzeko. RNA helduak ekoizteko mekanismoak nabariki aldatzen dira CRISPR-Cas-en hiru sistema nagusien artean. Bai I-E motako sistemetan, bai I-F motako sistemetan, hurrenez hurren Cas6e eta Cas6f proteinek zuzeneko errepikapenen izaera palindromikoak sortutako giroak ezagutzen dituzte. Proteina horiek kate bakuneko eta bikoitzeko RNAen arteko loturan ebakitzen dute transkripto primarioa, eta 8 nukleotidoko 5’ mutur bat uzten dute. III. motako sistemek ere Cas6 proteina erabiltzen dute; hala ere, haien errepikapenek ez dute girosstem-loopik eragiten. Horren ordez, transkripto primarioa Cas6-an kiribilduz zatitzen da, errepikapen-sekuentziaren aurretik banatzeko. II. motako sistemek ez dute Cas6 genea; beraz, RNAsaIII erabiltzen dute ebakiak egiteko. II. motako sistema funtzionalek RNA gehigarri txiki bat kodetzen dute, RNA transaktibatzaile (tracrRNA) deritzona eta errepikapenen sekuentziaren osagarri dena. tracrRNA-ren eta CRISPR transkripto primarioaren transkripzioak oinarriak parekatzea  eta errepikapenen sekuentzian RNA bikoitza eratzea eragiten du. Ondoren, RNAasaIII-k RNAcr eratzeko ebakiko du. Beste bi sistemek ez bezala, RNAcr-ak ez du espaziadore osoa, mutur batean hamar nukleotidoz zatituta baitago.
RNAcr-ak Cas proteinekin lotzen dira, azido nukleiko arrotzak ezagutzen dituzten erribonukleotidoen konplexuak eratzeko. Fagoekin eta plasmidoekin egindako esperimentuek agerian utzi dute RNAcr-ek ez dutela ez kate kodetzailea ez eta kate ez-kodetzailea lehenesten, eta horrek RNAk gidatutako DNArako berariazko sistema bat dagoela uzten du agerian. I-E motako konplexuak (multzo modura Cascade deritzenak) bost Cas proteina behar ditu, itsasoko zaldi bat gogorarazten duen konfigurazio batean moldatuak, "bizkarrean" zehar lotuta dagoen kate bakuneko RNAcr-ari lotuak. I. motako sistemen interferentzia-etapan, PAM sekuentzia RNAcr-ren kate osagarrian ezagutzen da, eta RNAcr-aren parekaketarekin batera behar da. I. motako sistemetan, RNAcr-a eta protoespaziadoreak behar bezala parekatzeak konformazio-aldaketa bat seinaleztatzen du Cascaden, DNA degradatzeko Cas3 proteina biltzen duena.
II. motako sistemek funtzio anitzeko proteina bat erabiltzen dute, Cas9-a, interferentzia-etaparako. Cas9 proteinak RNAcr-a nahiz tracRNA behar ditu bere funtzioa betetzeko, eta DNA ebakitzen du endonukleasako domeinu dualak erabiliz: HNH eta RuvC.
III. motako sistemek, I. motakoek bezala, proteina anitzeko konplexu bat behar dute RNAcr-arekin elkartzeko. Interferentzia gertatzen den bitartean, DNA propioa eta kanpokoa bereizteko mekanismoa RNAcr-en barruan dago eta, beraz, 3 sistemetan kontserbatzen dela ondorioztatzen da. Mota bakoitzaren heltze-prozesu bereizgarrian zehar ere, RNAcr guztiek sekuentzia espaziatzailea eta errepikapenaren zati bat dituzte mutur batean edo bietan. Errepikapenen sekuentzia partzialak eragozten du CRISPR-Cas sistemak kromosomari eraso egitea; izan ere, espaziatzailearen sekuentziatik haragoko baseak parekatzeak propioa dela erakusten du, eta kromosoman DNA ebakitzea eragozten du. V motako murrizketa-entzima gisa sailkatzen dira RNAk gidatutako CRISPR entzimak.
Eboluzioa
Streptococcus thermophilusen egindako azterketek erakutsi dute nola bultzatzen dituzten CRISPR sistemek fagoak eta bakterioak eboluziorantz. CRISPR espaziatzaileak guztiz bat etorri behar dira fagoaren itu-genearen sekuentziarekin. Fagoek ostalariak infektatzen jarrai dezakete espaziatzailean mutazio puntualak daudenean. Antzeko eskakizunak ezartzen ditu PAM sekuentziak, edo anduiak fagoekiko sentikorra izaten jarraituko du. Txertatutako espaziatzaileek fagoen genomak aldatzen dituzten eredua da CRISPR eboluzioaren oinarrizko eredua. Horrek dibertsitate handia eragiten du  fago eta bakterioen populazioetan.
CRISPRen bilakaera aztertzeko, S. thermophilus, Escherichia coli eta Salmonella entericaren andui askoren genomika konparatiboa erabili da. S. thermophilusen 124 anduiren ikerketa batek erakutsi du espaziatzaile guztien % 26 bakarrak direla, eta CRISPRen locus desberdinek espaziatzaileak eskuratzeko tasa desberdinak dituztela. Emaitzek erakutsi dute CRISPR locus jakin batek beste batzuek baino azkarrago eboluziona dezakeela, eta horrek anduien artean erlazio filogenetikoak ezartzen laguntzen duela. E. coli eta S. enterica anduien antzeko analisi batek erakutsi du S. thermophilusek baino askoz mantsoago eboluzionatu dutela. S. thermophilusen anduiek, duela 250.000 urte baino gehiago elkarrengandik aldendu zirenek, espaziatzaile osagarri bera mantentzen dute.
CRISPRen aniztasuna hainbat ingurumen-komunitatetan aztertu da metagenomika erabiliz. Bi meatzeren drainatze azidoen biofilmen azterketak erakutsi du aztertutako CRISPRetako batek delezio eta espaziatzaile estentsiboak dituela beste biofilmarekin alderatuta, eta horrek erakusten du komunitate batean fago-jarduera handiagoa dagoela beste batean baino. Aho-barrunbearen denboran zeharreko ikerketa batek agerian utzi duenez, espaziatzaileen % 7 eta % 22 artean partekatzen dira banako berean 17 hilabetean zehar, eta espaziatzaileen % 2 baino gutxiago banako desberdinen artean partekatu dira edozein denbora-tartetan. Giro horretatik, andui jakin bat isolatu da, CRISPRerako PCR hasle espezifikoak erabiliz. Espaziatzaileen presentziaren/gabeziaren emaitza orokorrek aniztasun nabarmena erakusten zuten. CRISPR horrek, ordea, 3 espaziatzaile gehitu ditu 17 hilabetean zehar, eta CRISPR aniztasun handiko giroan ere locus batzuek mantso eboluzionatzen dutela iradokitzen du. Giza mikrobiomaren proiektuan sortutako metagenometan ere aztertu dira CRISPRak. CRISPR gehienak leku jakin batean espezifikoak dira, eta CRISPR batzuk oso erraz aurkitzen dira pertsonen artean. CRISPR locus horietako bat Streptococcus generoko espezieei buruzko ikerketetan sortu da, eta 15,000 espaziatzaile inguru izan dituzte, horietatik % 50 bakarrak. Aho-barrunbean egindako azterketetan bezala, CRISPRetako batzuek bilakaera txikia izan dute denboran zehar.
CRISPRen eboluzioa kimiostatoetan aztertu da S. thermophilus erabiliz, espaziatzaileak eskuratzeko tasa esplizituki aztertzeko. Astebetean, S. thermophilusen anduiek hiru espaziatzaile hartu dituzte, fago bakar baten aurrean jarri direnean. Denbora-tarte berean, fagoak zenbait SNP garatu ditu, populazioan finko geratu direnak. Horrek iradokitzen du CRISPRek mutazio horiek ez dituzten beste fago guztien erreplikazioa eragotzi duela. S. thermophilusekin egindako beste esperimentu batzuek frogatu dute fagoek espaziatzaile bakarra duten ostalariak infekta ditzaketela eta bertan erreplikatu eta, bestalde, ostalari sentikorrak existitzen direla fago-kontzentrazio altuak dituzten giroetan. Kimiostato bidezko azterketek eta CRISPRen behaketek ondorio asko ekartzen dituzte CRISPR eta fagoen eboluzioaren emaitzara.
Edizioa
CRISPR mekanismoak base-pareak gehitu eta ezaba ditzake oso espezifikoak diren DNA-locusetan. CRISPR mekanismoa erabiliz posible izan da bost gene baino gehiago moztea aldi berean.
Knockout itzulgarria
iCRISPRak iRNAen analogoak dira eta geneak modu itzulgarrian desaktibatzeko gaitasuna dute, mozketarik egiten ez dutenez sekuentziekiko espezifikoak izan arren. Bakterioetan, iCRISPRak lotzea nahikoa da geneak isilarazteko, baina ugaztunetan, proteina-sail bat gehitu behar zaio iCRISPRari transkripzioa geldiarazi nahi bada.
Aktibazioa
Cas9 entzima giza gene espezifikoetara transkripzio-faktore sintetikoak (geneak aktibatzen dituzten proteina-zatiak) eramateko erabili izan da. Teknika hori arrakastatsua izan da, CRISPR eragile asko genearen sustatzaileko leku ezberdinetara zuzentzea lortu baita. Gene horietako batzuk giza gaixotasunei loturikoak dira, besteak beste, muskuluen bereizketari, minbiziari, hanturari eta fetu-hemoglobinaren ekoizpenari loturikoak.
Fagoen erabilera
Bakterioek fagoen inbasiotik babesteko duten beste mekanismo bat irla genomikoak izatea da. Phage-Inducible Chromosomal Island (PICI) deritzon azpiirla bat bakterio-kromosomatik mozten da fagoak bakterioa infektatzen duenean, eta fagoen erreplikazioa inhibi dezake. PICI sistema aktibatzen duten mekanismoak eta fagoaren erreplikazioa inhibitzen duten mekanismoak ez dira orain arte ulertu. Ikerketa baten arabera, ICP1 fago litikoak Vibrio choleraeren PICI motako elementu bat itu duen CRISPR/Cas sistema bat garatu du. ICP1 fago litikoak espezifikoki V. choleraeren 01 serotipoa erasotzen du. Sistemak bi CRISPR locus eta 9 Cas gene ditu. Badirudi Yersinis pestisen aurkituriko 1-F sistemaren homologoa dela. Gainera, bakterioetan gertatzen den bezala, ICP1 CRISPR/Cas sistemak sekuentzia berriak eskuratzeko ahalmena du, eta horrek aukera ematen dio fagoari ostalariarekin batera eboluzionatzeko.
Aplikazioak
2012an CRISPR/Cas sistemaren berbideratze espezifikoaren printzipioa frogatu zen eta, ordutik aurrera, CRISPR eratorriak bioteknologian aplikatzeko proposamenak hasi ziren:
Terapiak
Editas Medicine izeneko 43 milioi dolarreko start up estatu batuarrak CRISPR/Cas sistema erabiltzen duten tratamenduak garatu nahi ditu, base-pare espezifikoetatik hasita DNA-segmentu handiagoetan ere edizioak egiteko. Zenbait gaixotasun, hala nola fibrosi kistikoa eta anemia, base-pare bakar baten mutazioak eragiten ditu. CRISPR/Cas teknologiak mutazio horiek zuzentzeko gaitasuna du. Zuzendutako geneak kromosoma n izan ohi duen lekua hartzen du, eta baldintza normaletan zelulak eragingo liokeen aktibazio edo inhibizio maila mantentzen du.
Pazienteen hezur-muineko hemozitoblastoak kultibatu ostean, CRISPR bidezko kirurgia genetikoak gene akastuna zuzendu lezake printzipioz. Zuzenduz gero, zelulak pazientearen muinera birsartuko lirateke eta, hortik aurrera, zelula osasuntsuak ekoitziko lituzke organismoak. Zelula akastunen % 70 ordezkatzearekin sendagaia lortuko litzateke. Erabilera klinikoaren aurretik, edizioak helburu den eskualdeari bakarrik eragingo diola bermatu behar du konpainiak, eta pazienteei emango zaien terapiaren nondik norakoak argitu behar ditu. 2014.urtean, UCSFko ikertzaile talde batek CRISPRak erabili zituen beta-talasemia duten pazienteen ama-zelula osasuntsuak sortzeko. 2020ko ekainean, CRISPR Therapeutics enpresak beta-talasemia zuten bost gaixo eta anemia faltziformea zuten bi gaixo CTX001ekin arrakastaz tratatu zirela jakinarazi zuen. CTX001 Vertex Pharmaceuticals eta CRISPR Therapeutics enpresek aztertzen duten garapen-terapia bat da. Bigarren konpainiak emandako berrian honakoak aipatu ziren: alde batetik, beta-talasemia pairatzen zuten bi pazienteak transfusioekiko independente bihurtu zirela hemoglobina fetalaren genearen (HbF) adierazpena inhibitzen zuen genearen ediziotik 5 eta 15 hilabete ostean; eta bestetik, anemia faltziformea pairatzen zuen paziente bat gaixotasunaren krisi baskooklusibotik libre geratu zela CTX001-en ediziotik 9 hilabetera.
CRISPRarekin trata daitezkeen beste patologia batzuk ere badira: Huntington gaixotasuna, zahartzaroaren ondorioak, eskizofrenia, autismoa eta enbrioi bizietako DNA-aldaketa.
CRISPR teknika medikuntzan erabili aurretik beharrezkoa da zuzentze-sistema hobetzea. Gaur existitzen diren RNA gidariek lan egin dezakete helmugako sekuentziatik base batzuetan ezberdinak diren sekuentzietan.
Eredu murinoak
CRISPRak sagu ereduen sorrera errazten du, eta beharrezko denbora zenbait hilabetetatik zenbait astetara murrizten du. Gene endogenoen knockdowna espaziataile batekin banaturiko CRISPR gune bat duen plasmido baten transfekzioarekin lortu da, zeinak gene itua inhibitzen duen. Sagu-zigotoetan egindako Cas9-aren eta bi RNA gidariren txertaketak bi generen desaktibazioa eragin du, % 80ko eraginkortasunarekin. Homologiaz gidaturiko zuzenketa DNA mozteko Cas9 erabiltzean datza, hala, zigotoari gene-zati berriak gehituz.
Nekazaritza
2014.urtean, Garo Caixa ikertzaile txinatarrak oidio gaixotasunarekiko erresistentea den gari-andui bat sortzeko patentea eskatu zuen. Andui berriari oidioaren aurkako defentsak erreprimitzen dituzten proteinen geneak falta zaizkio. Ikertzaileek gariaren genoma hexaploide an zehar gene horiek zituzten kopia guztiak ezabatu zituzten. Andui hori sortzearen helburua gaixotasunaren aurkako fungiziden erabilera murriztea edo ezabatzea zen. Gao ikertzaileak transcription activator-like effector nuclease (TALENs) eta CRISPRa erabili zituen geneak gehitu eta aldatzeko. Oraindik ez da anduiari dagokion landa-probarik egin.
Entomologia
Zelula diploide eukariotikoetan egiten diren funtzio-galeraren analisi gehienak siRNA bidez egiten dira. Azken urteotan, ordea, garrantzi handia hartu du Cas9 proteinari lotutako CRISPR teknologiak. CRISPR sistemak eraginkortasun handiz identifikatzen ditu farmakoen erresitentziari, tumorigenesiari, erantzun immuneari, patogenoekiko interakzioari eta minbiziaren immunoterapiari dagozkien geneak. Horren adibide da Bombyx morin egindako ikerketa, zeinetan zelula-bideragarritasunari, hazkundeari, ostalari-patogeno interakzioei eta tenperaturarekiko erresistentziari loturiko geneak identifikatu zituzten, eta 6000 gene ezberdin karakterizatu.
Trueitas
Trueitas (leonesez) edo Truchas (gaztelaniaz) Leongo Herriko udalerri bat da, Leongo probintzian kokatuta. eskualdean dago, itsas mailatik metrora, eta -ko azalera hartzen du.