cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Urte
Iraupena
Urte gregoriano baten batez besteko iraupena 365,2425 egun da (baliokideak: 52,1775 aste, 8.765,82 ordu, 525949,2 minutu edo 31.556.952 segundo). Egutegi honetan, urte arruntak 365 egun ditu (8.760 ordu, 525.600 minutu edo 31.536.000 segundo) eta bisurteak 366 egun (8.784 ordu, 527.040 minutu edo 31.622.400 segundo). Egutegi gregorianoaren 400 urteko zikloak 146.097 egun ditu eta hortaz 20.871 aste.
La Chapelle-Heulin
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.801 ziren, horien artean 1.441 aktiboak ziren eta 360 inaktiboak ziren. 1.441 pertsona aktiboetatik 1.366 lanean zeuden (725 gizon eta 641 emakume) eta 75 langabezian zeuden (29 gizon eta 46 emakume). 360 pertsona inaktiboetatik 169 erretiraturik zeuden, 101 ikasten zeuden eta 90 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Urte
Tartekatzea
Urte astronomikoek ez dute egun edo ilargi-hilabete kopuru osoa. Urte astronomikoa jarraitzen duen egutegi batek tartekatze-sistema bat izan behar du, bisurteak esaterako:
Aldakuntza
Urte astronomiko baten iraupen zehatza denboran zehar aldatuz joan (eta joango) da. Hauek dira aldaketa horien arrazoi nagusiak:
Nazioarteko ikurra
Ez dago nazioarteak onartutako ikurrik urtea adierazteko denbora unitate gisa. Nazioarteko Unitate Sistema ez du batere proposatzen. NIST SP811 eta ISO 80000-3:2006 sistemek a proposatzen dute, latinezko annus edo annum hitzaren laburdura. Batzuetan, ingelesezko y edo yr erabiltzen dira, year hitzaren laburdura. Euskaraz u. ikurra erabiltzen da.
a ikurra
Neurri Unitateen Kode Bateratuak (Unified Code for Units of Measure delakoak) ISO 1000, ISO 2955 eta ANSI X3.50 bereizten ditu, ikur bereiziak erabiliz:
La Chapelle-Heulin
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 108 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 8 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 26 eraikuntza enpresak ziren, 17 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 5 finantziazio enpresak ziren, 12 higiezinen enpresak ziren, 10 zerbitzu enpresak ziren, 10 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Urte
Zenbakera
Egutegiko aro batek, urte bakoitzari zenbaki kardinal bat esleitzen dio, iraganeko gertaera bat erreferentziatzat erabiliz (abiapuntua) aroaren hasiera markatzeko.
La Chapelle-Heulin
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 40 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 igeltseroak, 6 margolariak, 6 zurginak, 7 iturginak, 3 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 4 ile apaindegiak, 3 jatetxeak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 2 harategiak, 1 arropa denda zen, 1 kirol-denda zen, 1 lurrin-denda zen eta 1 lore-denda zen.
Urte
Zenbakera
Egutegia gergorianoa da munduan gehien erabiltzen den egutegi zibila. Bere abiapuntua Jesus Nazaretekoaren jaiotzaren VI. mendeko estimazio bat da. Bi modutan adierazten dira urteak: latinezko Anno Domini («Jaunaren urtean») —labur, A. D.— eta ohikoagoa euskaraz Kristo ondoren —labur, K.o. . Abiapuntua baino lehenagoko urteak Kristo aurretik —labur, K.a. - adierazten dira. Urteen zenbakiak zenbaketa inklusiboan oinarritzen dira, eta hortaz ez dago "Zero urtea".
William Baffin
William Baffin (Londres, 1584 - Qeshm, Ormuzko itsasartea, 1622ko urtarrilaren 23a) ingeles itsasgizon eta esploratzailea izan zen. Davis itsasartean sartu zen lehen esploratzailea izan zen, eta alde haietako zenbait itsaso eta lurraldek bere izena daramate.
Pontes e Lacerda
Pontes e Lacerda Brasilgo udalerri bat da, Mato Grosso estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Urte
Zenbakera
Badira beste abiapuntu batzuk, adibidez:
Planeten urteak
Eguzki-sistemako planeten iraupena Lurreko egunetan adierazita dago, bi hamarrekorekin.
La Chapelle-Heulin
Ekonomia jarduerak
2000. urtean La Chapelle-Heulin udalerrian 42 nekazaritza-ustiategi zeuden, 552 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Frantses
Frantsesa (français, la langue française) erromantze hizkuntza da, hizkuntza indoeuropar bat. Erromatar Inperioan hitz egiten zen latin arruntetik eratorria da, beste hizkuntza erromantzeak bezala baina hizkuntza galo-erromantzeetatik ere bai, Galian hitz egiten zen latinaren formatik, zehazkiago Iparraldeko Galian. Haren ahaiderik gertukoenak Frantziako iparraldean eta Belgikako hegoaldean tradizioz hitz egin diren beste oïl hizkuntzak dira, frantsesak ia guztiz gainditu dituenak.
Galia Belgikako hizkuntza zelten eragina izan du, eta aurrerago, frankiar hizkuntzarena, frankoen inbasioaren ondorioz. Gaur egun, Frantziak iraganean izandako itsasoz-haraindiko hedapena dela eta, frantziar kreolerak ugari dira, Haitiko kreolera bereziki. Frantsesa hitz egiten duen pertsona edo nazio bati frankofono (francophone) deritzo.
Ofiziala da munduko 29 herrialdetan, kontinente guztietan. Horietako gehienak Organisation Internationale de la Francophonie (OIF) erakundeko kide dira, frantsesa erabili edo irakasten duten 84 herrialdeen elkartea. Lehen hizkuntza gisa erabiltzen da Frantzian (baita Ipar Euskal Herrian ere), Kanadako Quebecen zein Ontario eta New Brunswicken, Belgikan (bereziki Valonia eta Bruselan), Suitzako mendebaldean (Berna, Friburgo, Geneva, Jura, Neuchâtel, Vaud eta Valais kantonamenduetan), Monako, Ameriketako Estatu Batuetako eskualde batzuetan (Louisiana, Maine, New Hampshire eta Vermont), Luxenburgoko eskualde batzuetan, Italiako iparraldean (Aostako Harana) eta munduan zehar dauden hainbat komunitatetan.
Albumina
Proteina hauen ohiko odol-kontzentrazioa 3,5-5 gramo dezilotrokoa (gr/dL) da.
Albuminek molekula txiki asko garraiatzen dituzte odolean (bilirrubina, kaltzioa, hormonak, gantz-azidoak, botikak...).
Frantses
2015ean, L2 zein hiztun partzialen % 40 Europan bizi zen, % 35 Saharaz hegoaldeko Afrikan, % 15 Afrikan eta Ekialde Hurbilean, % 8 Amerikan eta %1 Asia eta Ozeanian. Frantsesa Europar Batasunean hitz egiten den laugarren hizkuntza nagusia da, eta Europan beste lehen hizkuntza bat duten baina bigarren hizkuntza bat hitz egiteko gai direnen % 20 inguruk frantsesa du bigarren hizkuntzatzat. EBn gehien irakasten den bigarren hizkuntza da ; halaber, munduan natiboki gehien hitz egiten den 18.a; 6.a, hiztun kopuru osoaren arabera; eta munduan zehar gehien ikasten den bigarrena, 120 milioi ikaslerekin.
Frantziar eta belgikar kolonialismoaren ondorioz XVI. mendetik aurrera, asko hedatu zen Amerikan, Afrikan eta Asian zehar. Bigarren hizkuntza frantsesa duten gehienak Afrika Frankofonoan bizi dira, bereziki Gabon, Aljeria, Maroko, Tunisia, Maurizio, Senegal eta Boli Kostan.
Albumina
Proteina globular guztien antzera haien egitura tertziarioak itxura esferikoa du, kate polipeptidikoak uraren aurrean tolesten direlako.
Albuminaren pisu molekularra 67.000 daltonekoa da, 585 aminoazidoak ditu eta pH basikoa (pH=8).
Frantses
76 milioi hiztun natibo dituela jotzen da; beste 235 milioi pertsonak ondo hitz egiten dute egunero ; eta beste 77 eta 110 milioi artean bigarren hizkuntza gisa dute eta hainbat mailatan hitz egiteko gai dira, bereziki Afrikan. OIFren arabera, mundu osoan zehar 300 milioi inguru dira "hizkuntza hitz egiteko gai direnak", azaldu gabe zer nolako irizpidea erabiltzen duten neurketa egiteko. Université Lavalek eta Réseau Démographie de l'Agence universitaire de la francophoniek egindako ikerketaren arabera, 2025ean 500 milioi hiztun izango ditu eta 2050ean 650 milioi. OIFren kalkuluak dio 2050erako 700 milioi hiztun inguru izango dituela, gehienak Afrikan.
Albumina
Hiru albumina mota daude:
Hainbat gaixotasunaren ondorioz seroalbuminaren kontzentrazioa jaitsi daiteke: gibeleko zirrosia (gibelak ez baitu sintetizatzen), desnutrizioa, nefrosi-gaitzak (gehiegi iraizten denean), heste-gaitzak, etab.
Frantses
Historia
Erromatarrek Galia konkistatu ondoren hitz egiten zen latinetik, latin arruntetik, sortu zen bertako erromantzea. Gero, frankoak iritsi zirenean, Galiako iparraldeko erromantzea frantses bihurtu zen; Galiako hegoaldean, franko gutxi izanik, erromantzea gutxiago aldatu zen. Horregatik, Frantzian erromantzeak bi multzo nagusitan banatuta daude: oc hizkuntza, batetik,eta oil hizkuntza, bestetik. Erromantzez idatziriko lehen testu ezaguna 842koa da, eta latinetik erabat bereizita dago; hizkuntza horrek VIII. mendera bitartean izandako bilakaeraren berririk ez dago. Hainbat gertaera historiko zirela medio, Parisko dialektoa (oil hizkuntza taldekoa) nagusitu eta egungo frantsesaren oinarri bilakatu zen, hots, XVI. mendetik Frantziako hizkuntza ofizial estandarra denaren oinarria. Era berean, frantses estandarra okzitanierari (edo oc hizkuntza izendapena eman zitzaion hizkera multzoari) tokia jaten joan zitzaion.
Antzinako frantsesak (X-XIII. mendekoak) ezaugarri bereziak zituen, latinarekin alderatuz gero: bi deklinabide kasu, preposizioen erabilera handiagoa, artikuluaren sorrera, eta aditz jokoko zenbait aldaketa. XIV-XVI. mendeetan, latina baztertu eta frantsesa erabat erabili zen literaturan, administrazioan, eta abarretan. Garai hartan, lexikoa aberastu zen, inguruko hizkuntzetara joz, deklinabidea galdu eta, horren ondorioz, preposizioak nagusitu ziren.
XVII. eta XVIII. mendeak frantses klasikoaren garaia izan ziren, eta literatur hizkuntza sortu eta kodetu zen: beste hizkuntzetatik hartutako lexikoa garbitu (eta, azken batean, lexiko aberastasuna murriztu) eta sintaxia finkatu zen. Frantziako Iraultzaren garaian, nazio eremuko hizkuntz politikaren ondorioz, eskoletan hizkuntza estandar bakarra irakasten zen, dialektoak eta Frantziako gainerako hizkuntzak baztertuta. Horixe izan da ondorengo erregimenen politika.
Frantses eta belgikar kolonialismoa zela bide, herri askotan ezarri zen. Deskolonizazioaren ondoren sortutako estatu gehienetan, ordu arte kolonia izandako lurralde gehienetako hizkuntza ofizial bilakatu da. Horretaz beste, Belgikako waloniarren artean eta Suitzako kantoi batzuetan ere erabiltzen da. Guztira, 85 milioi hiztunen lehen hizkuntza da, eta beste 200 bat milioiren bigarrena.
Kolonizazioaren eraginez, Afrikan eta Amerikan (Haiti, Martinika eta abar) kreolerak sortu dira.
Literatura
Historian zehar, frantsesezko idazle famatuak anitz izan dira: besteak beste, Alexandre Dumas, Jules Verne, Victor Hugo, Albert Camus, Jean-Paul Sartre, Simone Beauvoir eta Marguerite Duras. Dozena bat idazle baino gehiagok eskuratu dute Literaturako Nobel Saria, hizkuntza horretaz idatziz. Bestela, Goncourt Saria frantsesezko idazleen artean banatzen da urtero eta Frantziako garrantzitsuena da.
Antzinako frantseseko lehen idatzia Estrasburgoko Zinagitearen erromantzezko bertsioa da (842). XII. mendean historia kronikak idatzi ziren batez ere; egitandien kantak, horietako zaharrena Chanson de Roland (1100), Ingalaterrako eskuizkribu batetik kopiatua. XIII. mendean frantses literatura lan garrantzitsuenak, normandiarren konkistaren ondorioz, Ingalaterran egin ziren, baina XIV. menderako Frantzian idatzi ziren berriro.
Ahozko literatura bidezko epikak Erdi Aro osoan aurrera egin zuen (Roman de la rose). Antzerki zaharrenak liturgikoak izan ziren, eta lan horiez gainera, fabulak ere ugari idatzi ziren mende berean. XVI. mendea aberatsenetakoa izan zen literatura emaitzetan: Errenazimentu garaikoak dira François Rabelais, Pierre de Ronsard eta Michel de Montaigne. Antzerkian eta poesian Italiatik etorri ziren aldaketak eta berrikuntzak, eta prosan teologia, politika eta zientzia gaiak erabili ziren. François de Malherbe XVII. mendeko poeta eta teoriagile garrantzizkoa izan zen, eta hizkuntzaren dotoretasunaz arduratu zen. René Descartes eta Blaise Pascal hitz lauzko saioengatik eta filosofia lanengatik dira ezagunak. Antzerkian, Pierre Corneille eta Jean Racine Frantziako tragedia klasikoaren idazle nagusiak dira, eta Molière k arrakasta handiko komediak idatzi zituen.
Marie de La Fayettek lehen eleberria idatzi zuen, La Princesse de Clèves (1672). XVIII. mendean klasikotasuna alde batera utzi zuten aldaketa handiak izan ziren: Voltaireren tragediak, Pierre Augustin Caron de Beaumarchais en komediak, eta poesia eta eleberri ugari, baina garai hartako literaturaren ezaugarri nabarmenena pentsamendu errazionalaren eragina izan zen (Voltaire ren Filosofia eskutitzak, eta Denis Diderot en entziklopedia lanak).
Frantziako Iraultzak, hala ere, ez zituen literatura lanetarako aukera onak eskaini, eta idazleek ezkutuan idatzi zuten zenbaitetan (François-René de Chateaubriand). Monarkia berriz indarrean jarri zenean, askatasun handiagoa izan zuten idazleek; frantses erromantizismoaren garaia izan zen: poesian aipatzekoak dira Alphonse de Lamartine, Alfred de Vigny, Victor Hugo, eta Alfred de Musse t. Eleberriak ere gora egin zuen (Honoré de Balzac, La Comédie humaine; Stendhal en eleberriak).
Erromantizismoaren ondoren parnasianismoaren garaia iritsi zen, eta teknika zehatzagoak erabiltzen hasi ziren (Théophile Gautier, poesian). XIX. mendean errealismoa nagusitu zen, eta Emile Zolak naturalismoa sortu zuen (Guy de Maupassant en kontakizun laburrak ere eskola horretakoak ziren). Poesian, Charles Baudelaire k sinbolismoari bidea zabaldu zion (Stéphane Mallarmé ere talde bereko poeta zen), eta Arthur Rimbaud poesia modernoaren aitzindaria izan zen. XX. mendeko eleberri garrantzitsuenak Marcel Proust en À la recherche du temps perdu (1914-1927), eta André Gide ren Les faux-Monnayeurs izan dira, besteren artean. Baina eleberriaren garai emankorrena 1940. urteaz geroztikoa da: Simone de Beauvoir, Albert Camus, eta Jean-Paul Sartre. Antzerki lanetan, Samuel Beckett en berrikuntzak, Jean Genet en antzerki antisoziala eta antinaturalista, eta Eugène Ionesco ren antzerki “garbia” nabariak dira.
Musika
Hizkuntza horretaz abestu duten artista ezagunen artean, Édith Piaf, Jacques Brel, Charles Aznavour, Georges Brassens, Georges Moustaki, Manu Chao eta Youssou N'Dour daude, besteak beste.
Zinema
Lumière anaiak zazpigarren artea ren sortzaileak izan ziren, eta ordutik frantsesezko zinemak ohorezko lekua du, bai Europan, bai mundu osoan ere. Artista guztiz arrakastatsuak Brigitte Bardot, Alain Delon, Yves Montand, Catherine Deneuve, Gérard Depardieu, Juliette Binoche, Jean Reno eta Audrey Tautou dira, esate baterako.
Zinema zuzendarien artean, Jean Vigo, Jean Renoir, Jean-Luc Godard, François Truffaut, Éric Rohmer, Luc Besson eta Krzysztof Kieslowski azpimarratzekoak dira.
Frankofonia
Munduan frantsesez hitz egiten duen komunitatea da, 150 bat milioi pertsonak osatua; seigarren hizkuntza komunitaterik handiena da gaur egun. Kide gehienak Afrikako herrialdeetakoak dira, frantses eta belgikar kolonialismoen ondorioz.
Pablo Pineda
Pablo Pineda Ferrer (Málaga, Espainia, 1974ko abuztuaren 5a) andaluziar aktorea, hizlaria eta idazlea da. Ezaguna egin da Down sindromea izan arren, irakasle-eskolako diplomatua izateagatik; gaitz horrekin Europako lehen titulatua omen da. 2009an Donostiako Zinemaldian Yo, también filmari esker Zilarrezko Maskorra eskuratu zuen.
Biografia
Bere borroka beti beste pertsonekin batera ikastea izan da. Horregatik eskola publiko batean estudiatu zuen eta, ondoren, Hezkuntza berezian irakasle izateko ikasketak burutu zituen. Gaur egun Psikopedagogia bukatzen ari da. Yo, también filmari esker oso ezaguna egin zen. Pairatzen duen sindromea dela eta, nahiko figura mediatikoa bihurtu da. Bere esperientziak azaltzeko liburu bat idatzi du, ''El reto de aprender. Un relato desde la diversidad''. Hitzaldiak ematen ditu, bestetik. Sntsibilizazio alorrean Adecco Fundaziorako lan egiten du.
Sejkov
Sejkov Eslovakiako udalerri bat da, Sobranceko barrutian kokatuta. 7,03 km²ko azalera du eta 201 biztanle 2017ko datuen arabera.
Bitis xeropaga
Bitis xeropaga Bitis generoko animalia da. Narrastien barruko Viperidae familian sailkatuta dago.
Zo'e hizkuntza
Zo'e, Paran, Cuminapanema eta Erepecuru ibaien artean aurkitzen den herri indigenean, hitz egiten duten hizkuntza da.
Zo'e-ak Tupi enborreko Tupi-Guarani familiako hizkuntzaren hiztunak dira. Biztanleria guzita elebakarra da, kanpotarren irratian entzundako portugeseko hitz batzuk dakiten gazteek izan ezik. Emerillon hizkuntzarekin hainbat antzekotasun ditu.
Pandaka pusilla
Pandaka pusilla Pandaka generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Obertshausen
Obertshausen Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
K.a. 105
K.a. II. mendearen taula (K.a. III. mende | K.a. II. mende | K.a. I. mende)
K.a. 120ko hamarkada | K.a. 110ko hamarkada | K.a. 100ko hamarkada | K.a. 90ko hamarkada | K.a. 80ko hamarkada
K.a. 110 | K.a. 109 | K.a. 108 | K.a. 107 | K.a. 106 | K.a. 105 | K.a. 104 | K.a. 103 | K.a. 102 | K.a. 101 | K.a. 100
Oberweser
Oberweser Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Villárdiga
Villárdiga Zamorako probintziako udalerria da, Tierra de Campos eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 99 biztanle zituen.
Liburuzain
Liburuzaina liburutegi batean liburu, agiri eta beste elementuen bildumen kudeaketa lanak egin eta erabiltzaileei harrera eta informazioa eskaintzen dizkien pertsona da. Historian, liburuzainaren zeregina liburuak modu egokian gorde ordenatzea izan bada ere, egun bere lan esparrua zabalagoa da eta modu orokorrean informazioaren kudeaketaz arduratzen den profesionala da. Liburuzainaren Munduko Eguna uztailaren 10ean izaten da.
Pedro Gual Escandón
Pedro José Ramón Gual (Caracas, Venezuela, 1783ko urtarrilaren 17a - Guayaquil, Ekuador, 1862ko maiatzaren 6a), Venezuelako abokatua, politikaria, kazetaria eta diplomatikoa izan zen. 1824. urtean, Kolonbia Handiko kantzelaria izanik, Estatu Batuetako Richard Clough Anderson diplomatikoarekin negoziatu zuen eta Anderson-Gual Ituna sinatu zuen, Ameriketako Estatu Batuek Amerikako beste estatu batekin sinatutako lehenengo hitzarmena. Venezuelako presidentea izan zen hiru alditan (1858, 1859 eta 1861) eta Alderdi Zentralista Kontserbadorearen kide zen.
Plankton
Planktona itsasoetako nahiz ibai eta aintziretako uretan bizi diren organismo mikroskopikoen multzoa da; animalia, landareak, algak edo bakterioak izan ohi dira. Planktonak garrantzi handia du, uretako kate trofikoaren lehenengo maila baita.
Bizi ziklo osoa plankton komunitatearen barne irauten dutenei holoplankton deritze (esaterako, diatomeak). Plankton komunitatean bizi zikloko fase bat (gehienetan larba fasea) besterik egiten ez dutenei, aldiz, meroplankton (krustazeo edo ekinodermoen hainbat larba, adibidez).
Ur-inguruneetako kate trofikoa planktonarekin hasten da, eta planeta osoaren ekoizpen primario (materia organikoaren sintesia) totalaren erdia baino gehiago fitoplanktonak egiten du. Hori dela eta, planktonaren garrantzi ekologikoa egundokoa da.
Zooplankton
Bigarren eta hirugarren sektoreko ekoizleak diren kontsumitzaile guztiek osatzen dute. Oro har, organismo mikroskopiko helduek zein haien larba faseek (holoplanktonak) eta fase helduan ur-hondoan edo ur-zutabean bizi diren beste organismo batzuen larba faseek osatzen dute talde hau. Zooplanktoneko organismo-talde ugarienetako eta bereizgarrienetako batzuk kopepodoak, kladozeroak, errotiferoak, knidarioak, kretognatoak, eufusidoak eta arrainen larbak dira. Azken horiek, organismo gazte eta helduek gizartean eta ekonomian duten garrantziagatik, “iktioplankton” terminopean aztertu eta deskribatu ohi dituzte. Fitoplanktonak bezala, dauden ingurunearen arabera, ur gezan edo itsasoan, zooplanktoneko talde edo espezie bakoitzaren aniztasuna eta ugaritasuna aldatu egiten dira. Gutxi aztertutako zooplanktonaren osagai bat parasitoak dira. Horiek organismo fitoplanktoniko zein zooplanktonikoek baino dibertsitate handiagoa erakusten dute, planetan dagoen organismo bakoitza hainbat parasitok kutsatzeko joera baitu.
Fitoplankton
Landare-planktona, fitoplankton izenekoa, itsas ertzeko uretan garatzen da eguzki-argiz eta gatz mineral ugariz (30 metro arteko sakonerako urak), fotosintesi bidez elikatzen baitira.
Zooplanktonaren elikagaia dira, eta Lurreko bizitzarako behar den oxigeno molekularraren % 50 sortzen dute. Fitoplanktonean ugarienak diren organismoak zianobakterioak eta diatomeoak dira, alga gorri zelulabakarrak. Dinoflagelatuak ere aurki ditzakegu, marea gorrien arduradunak.
Itsas kate trofikoaren oinarria izanda, fitoplanktonak beherakada nabarmena izan du, erradiazio ultramorea emendatzearen ondorioz. Esaterako, ikusi da Antartikako ozono-geruzaren zuloaren azpian fitoplanktonaren produktibitatea % 6 eta % 12 artean jaitsi zela.
Beste klasifikazio batzuk
Zenbait autorek planktonaren tamainaren arabera sailkatzen dute, nahiz eta sailkapen hori “artifizialtzat” har daitekeen; izan ere, printzipioz, harrapaketak egiteko erabiltzen zen bahearen sareko zuloen tamainan oinarritu zen, eta ez da behin betiko adostasunik lortu. Sailkapen erabilienetako bat hau da:
Kokapenaren arabera ere sailka daiteke (horizontala edo bertikala):
Luckett (Kornualles)
Luckett, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da.
Plankton
Migrazioak
Landare-planktona uraren gainazaletik gertu dago beti, argia behar baitu fotosintesia egiteko. Zooplanktona, berriz, mugimenduan dago beti, goitik behera, eta eguneko ziklo bat osatzen du, 100-500 metro edo gehiagoko ibilbidearekin. Gauean, gehienetan, gainazaletik gertu egoten dira elikatzeko, eta egunez beherago, eguzki-erradiazio indartsuetatik ihes egiteko, nahiz eta talde batzuetan alderantziz gertatu.
Ezaugarriak
Planktoneko espezie gehienek milimetro bat baino gutxiago neurtzen dute. Beste batzuk, berriz, handiagoak dira, hala nola sifonoforoak, ktonoforoak eta marmoka akalefak.
Planktona kate trofikoan
Fitoplanktona zooplanktonaren elikagaia da. Ekinodermatuen, krustazeoen eta larba-egoeran dauden arrainen elikagaia ere da. Hazten direnean, larba horiek arrain txikien sardak jaten dituzte. Arrain horiek, era berean, planktiboro handiak elikatzen dituzte, hala nola baleak edo marrazo baleak, eta arrain handiagoak ere jaten dituzte. Arrain horiek, batzuetan, ozeanoetako harrapakari handiak elikatzen dituzte, hala nola zetazeo haragijaleak, marrazoak, atunak edo arrain ezpatak. Proportzioan, azken horien tona batek bost mila tona fitoplankton beharko ditu, existitu eta garatzeko.
Marea gorriak
Dinoflagelatuen (fitoplanktonaren) proliferazioek eragindako fenomenoa “marea gorri” izenez ezagutzen da. Garatzeko baldintza egokiak direla eta (tenperatura, argi-kalitatea eta -kantitatea, mantenugaiak eta ur-zutabearen pasibotasuna) dinoflagelatuak esponentzialki hazten dira, eta hazkunde hori baldintzak kaltegarriak diren kasuan bakarrik eteten da. Batzuetan, alga-loratze horiek nabarmenak ez diren arren, askotan fitoplankton toxikoek eragiten dituzte, hala nola, Alexandrium catenella. Horrek ornodunen heriotza eragiten du, gizakiona barne. Fenomeno horrek ez du beti uraren kolore gorria eragiten, paradoxikoki, loratze kaltegarrienak koloregabeak izaten dira.
Fessenheim (Rhin Garaia)
Fessenheim Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Fessenheim udalerrian erroldatutako biztanleak 2.250 ziren. Familiak 910 ziren, horien artean 240 pertsona bakarrekoak ziren (133 bakarrik bizi ziren gizonak eta 107 bakarrik bizi ziren emakumeak), 270 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 345 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 55 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 976 etxebizitza zeuden, 909 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 63 hutsik zeuden. 736 etxeak ziren eta 234 apartamentuak ziren. 909 etxebizitza nagusietatik 534 bere jabearen bizilekua ziren, 352 alokairuan okupaturik zeuden eta 24 doan lagata zeuden; 9 etxek gela bat zuten, 42 etxek bi zituzten, 142 etxek hiru zituzten, 208 etxek lau zituzten eta 509 etxek bost zituzten. 830 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 371 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 486 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Lonchura forbesi
Lonchura forbesi Lonchura generoko animalia da. Hegaztien barruko Estrildidae familian sailkatua dago.
Fessenheim (Rhin Garaia)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.593 ziren, horien artean 1.226 aktiboak ziren eta 367 inaktiboak ziren. 1.226 pertsona aktiboetatik 1.128 lanean zeuden (621 gizon eta 507 emakume) eta 99 langabezian zeuden (42 gizon eta 57 emakume). 367 pertsona inaktiboetatik 132 erretiraturik zeuden, 102 ikasten zeuden eta 133 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Fessenheim udalerrian 901 unitate fiskal zeuden, 2.323,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.470 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 96 komertzioetatik, 17 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 9 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 16 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 15 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 21 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 banku bulegoak, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 2 margolariak, 1 zurgina, 1 iturgina, 2 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 3 ile apaindegiak, 2 jatetxeak eta 1 tintoreria.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 liburu denda zen.
2000. urtean Fessenheim udalerrian 31 nekazaritza-ustiategi zeuden, 767 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Fessenheim udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 445 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Triterpeno
Triterpenoak sei isoprenoz osaturiko terpenoak dira. Lipido saponifikaezinak dira eta 30 karbonotako katea dute.
Triterpeno lineal ezagunena eskualenoa da, baina ohikoena kateek eraztunak sortzea da ziklopentanoperhidrofenantrenoa (esteranoa) eratuz. Molekula honetan oinarritzen dira esteroideak.
Etsairik indartsuenak
Etsairik indartsuenak (とびっきりの最強対最強) Dragoi Bola anime eta mangan oinarrituriko 8. filma da, Dragoi Bola Z-ko 5. 1991ko uztailaren 20n estreinatu zuten. Filma euskaratua izan da. Gazteleraz Los mejores rivales izenburua hartu zuen.
Håvard Holmefjord Lorentzen
Håvard Holmefjord Lorentzen (Bergen, Norvegia, 1992ko urriaren 2a) Norvegiako atleta da, izotz gainean abiadura patinajean lehiatzen dena.
Neguko hiru Olinpiar Jokotan, parte hartu zuen, guztira hiru domina lortuz, bi Pyeongchangen 2018an, urrezkoa 500 m bakarka-tan eta zilarrezkoa 1000 m bakarka-tan eta brontzezko bat Pekin 2022 an, 1000 m bakarka-tan; bosgarren postua lortu zuen Sotxin 2014an (jazarpena taldeka).
Abiadura-patinajeko Munduko Banakako Txapelketan, 2017an, zilarrezko domina irabazi zuen; 2018an, urrezkoa, eta 2022an brontzezkoa. Abiadura-patinajeko Munduko Taldekako Txapelketan, 2022an, urrezkoa lortu zuen Kanadako taldearekin. 2019an, zilarrezkoa lortu zuen Distantzia Motzeko Izotz gaineko Abiadura-patinajeko Munduko banakako Txapelketan, eta brontzezkoa Taldekako Txapelketan 2020an.
Abiadura-patinajeko Europako Banakako Txapelketan, 2019an, zilarrezkoa lortu zuen, eta Taldekako Txapelketan, 2020 eta 2022 urteetan, zilarrezko domina irabazi zuen.
Munduko errekorrak
Håvard Holmefjord Lorentzenek ezarritako Munduko Errekorren Zerrenda.
Olinpiar errekorrak
Håvard Holmefjord Lorentzenek ezarritako Olinpiar Errekorren zerrenda.
Etsairik indartsuenak
Sinopsia
Goku eta gure lagunak egun eguzkitsu baten mendian dauden bitartean, Coola-ren soldaduak agertzen dira beraien aurka borrokatzeko asmoarekin. Haien aurka lehiatu eta irabazteko gai den bakarra Goku da, baina une hartan Coola agertu eta Gohan erasotzen du, Goku bere ahalegin guztiak eginez ekiditeko, nahiz eta bere bizitza arriskatu. Gohan indaba miragarrien bila doa bere aita sendatu dadin Dragoiluzeren laguntzaz. Gohan Karinen Dorrera heltzen da babarrun horiek lortzeko, tamalez Karin ez dago prest hauek emateko Son Gohan-ek Karin dorrea hasieratik igo ez baitu, hala eta guztiz ere eta bere maisuaren aginduari uko eginez Yagi-k Gohan-i indaba miragarriez beteriko poltsa bat ematen dio. Orduan Gohan bere aitarengana doa bueltan, dragoiluze oso nekatua dagoela ikusirik, Gohan-ek indaba miragarri bat ematen dio berau indarberrituz baina desiraturiko baino indar handiago emanez, Coola-ren soldaduak biak detektatuz. Gohan arriskuan dagoelarik, Satan Txiki bere laguntzan agertzen da eta denak garaitzen ditu Thouser ezik. Satan Txikik Thouser-ren kontra borrokatzen ari den bitartean Gohan indaba miragarriak bere aitari eramaten saiatzen da, baina momentu horretan Coola agertu eta Satan Txiki menperatzen du Thouser Gohan-en segidan jartzen ahalbidetuz. Thouser-ek indabadun poltsa suntsitzen du, Krilin haren kontra dijoa baina errazki garaitua da. Orduan Yagi-k lehen emandako indaba miragarri estra batez gogoratzen da eta Goku-ri emateko gai da.
Goku-k bere indarra berreskuratzen du eta Coola-ri eraso egiten dio borroka benetan latza hasiz momentu horretan. Minutu batzuen ostean Coola Goku-ri Freezer bere anaia zuen gaitasun berdina erakusten dio bere azken transformazioa erakutsiz. Bere gorputz osoa handitu eta indartu egiten da, bere ahoa estali eta adar batzuk irteten zaizkio burutik, eraldaketa honekin Goku ase lasai garaitzeko gai da.
Sekulako jipoia pairatu ostean eta lurrean etzanda dagoelarik, bere lagunak Coola eta bere soldaduengandik jasotako kolpeak gogorarazten ditu eta konortea galtzear dagoelarik hiltzear zegoen txori bat agertzen da bere alboan, Goku-k kontu handiz bere eskuekin hartzen ditu eta guztiz sumintzen da Super Saiya bilakatuz. Bere eraldaketaren aura txori txikia sendatu eta hegaz doa, bitartean Coola-k guztiz txundituta gelditzen da Goku-k jasandako jipoiaren ostean altxatzeko gai dela ikusirik. Segituan Goku-k Coola-ren kontra berriz ere borrokan hasten da sekulako astindua emanez, orduan Coola bere etsipenaren poderioz Goku momentu batean despistatu eta Death Ball erraldoi bat sortzen du Goku eta Lurra bera ere suntsitzeko xedearekin. Bola Gokuren kontra jaurti eta Goku-k ahalegin handiz eskuekin gelditzen saiatzen da, Coola-k irabazi duela pentsatuz, Goku-k bere azkeneko indarrekin bola altxatzeko gai da eta bola horren kontrako Kame Hame Ha baten bidez jaurtikitzen dio Coola-ri bueltan, Eguzkiaren aurka bete-betean joz eta guztiz suntsituz.
Indar guztiak erabili ondoren Goku guztiz nekatuta dago, bat-batean Coola-ren bizirik iraun duen soldadu bakarra, Thouser, agertzen da Goku eta bere lagunak hiltzeko asmoarekin. Hala ere energia-kolpe bakar batez Satan Txikik menperatzen du.
Thouser
Bere izena japonieraz jateko ongailu Thousand Islands hitzaren deformaziotik サウザンアイランド Sauzan Airando) dator.
Antonin Artaud
Antonin Artaud (Marseilla, Frantzia, 1896ko irailaren 4a - Ivry-sur-Seine, Frantzia, 1948ko martxoaren 4a) frantses idazlea izan zen, surrealismoaren jarraitzailea, bere bizitzaren amaieran baztertu bazuen ere, eta ankerkeriaren antzerkiaren sortzailea.
Etsairik indartsuenak
Musika
Izte abestia (ending)
Antonin Artaud
Biografia
Familia burges baten baitan jaio zen. Gaztetan agerturiko desoreka psikikoa lagun izan zuen bizitza osoan. Talde surrealistako kide izan zen garai batez, eta bi poema-liburu argitaratu zituen: L´ombilic des limbes (1925, "Linboen zilborra"); Le Pèse-Nerfs (1927, "Kirio Pisatzailea"). Charles Dullinen taldeko antzezlaria, Roger Vitracekin batera, Alfred-Jarry antzokia fundatu zuen (1930). Bestalde, Le Théâtre de la cruauté (1932, "Ankerkeriaren antzerkia") eta Le Théâtre et son double (1938, "Antzerkia eta bere bikia") saiakerek eragin sakona izan zuten antzerki-zuzendari askorengan, hala nola Roger Blinengan, Jean-Louis Barraultengan edota Julian Beckengan (Living Théâtre). Artauden arabera, antzerkiaren berezitasuna keinuak ematen du. Filmetan ere esku hartu zuen antzezlari gisa Abel Gance, Dreyer, Pabst eta Bernard zuzendarien lanetan. Tarahumara mexikar indigenen artean egin zuen egonaldiak eragin nabarmena izan zuen bere pentsamenduan. Fedea eta artea gaitzetsi zituen, gizakiaren miseriaren aterpea zirela baieztatuz.
Euskal Lore Jokoak
Euskal Lore Jokoak XIX. mendearen erdialdean ospatzen hasi ziren euskal kultura eta euskararen aldeko ekitaldiak izendatzeko termino generikoa da. Izan ere, garai horretan beste izendapen batzuk ere erabili ziren: Koplarien guduak,   Euskal Jaiak (gaztelaniaz Fiestas Euskaras), eta euskalkiaren arabera, Euskal festak, Uskaldun jeiak, Jaialdi euskeraskuak…etab.
Ekitaldi horiek XIV. mendean egindakoen antza zuten, bereziki Okzitaniako Tolosa, Bartzelona eta Valentzian antolatutakoena ("Jocs Florals" edo "Jeux floraux"). Era berean, aditu batzuen ustez Erdi Aroko jaialdi haiek Erromatar Inperioko Lore Jokoekin ("Ludi Florensei") lotuta egongo ziren.
1851-1863
Geurean, agerraldiok Ipar Euskal Herrian abiatu zituzten lehenik, Anton Abbadiaren eskutik. 1851n lehendabiziko aldiz antolatu zituzten Urruñan (Lapurdi), eta hamar urtez jarraian udalerri hartan bertan burutu zituzten.
1879-1900
Hurrengo urteetan beste toki batzuetan egin izan zituzten, besteak beste 1880an Begoñan, Beran, Donostian eta Maulen moldatu ziren, 1881ean Irunen,1885an Beran, 1886an Urnietan eta 1893an Azpeitian (Gipuzkoa), 1899an Aramaion (Araba).
1901-1908
1901ean Bilbon (Bizkaia) antolatutako Lore Jokoetan, Miguel de Unamunok hitzaldi ezaguna eman zuen Arriaga Antzokian, non euskararen hileta duinaren alde agertu baitzen: "El vascuence no puede acomodarse a la vida moderna (...) Bilbao hablando vascuence es un contrasentido (...) El vascuence se extingue (...) Enterrémoslo santamente". Hitzaldiak eztabaida eta haserrea piztu zuen orduko inguru euskaltzale eta nazionalistan, tartean Resurreccion Maria Azkue, Evaristo Bustintza "Kirikiño" eta Sabin Arana zeudela.
Ondorengo urteetan Jokoak antolatzen segitu zen, tartean 1906an Mungian eta 1908n Eibarren.
Kortxoenea gaztetxea
Kortxoenea gaztetxea (Indianoene kalea 16) 2010eko ekainaren 22an okupatu zuten Groseko gazte talde batek. Ulia mendiaren magalean aurkitzen den eraikin hau kortxo eta txapa fabrika izan zen urteetan zehar, 1983 urtean Zurriola Ikastolak erosi zuen arte. Ondorengo urteetan hainbat erabilera eman zizkion ikastolak gune horri, baina antzerki eskola izan zen nagusi, eta guztira 800 antzezlanetik gora egion ziren. Beranduago, ikastola handitzeko lanak zirela eta, orubea saldu zuen ikastolak, eta urtetan hutsik geratu zen.
Garai horretan sute ezberdinek beheko pisu txikituta utzi zuten, 2010ean Groseko gazte batzuek okupatu eta eraberritze lanak hasi zituzten arte. Gaztetxean gune ezberdinak osatu dituzte gazteek, liburutegia, doako denda, wifi gunea, tailerra, entsegu lokal eta grabaketa areto insonorizatua, sukaldea, baratza, oilotegia...
Horrekin batera proiektu ugari jarri zituzten abian, kale musika trukaketa, bertso eskola, musika talde irekia eta bizikletak konpontzen ikasteko tailerra, besteak beste. Gainera gunea antzerki talde ezberdinek entseatzeko erabiltzen da.
Eraikinaren jabeak bertan etxebizitzak egiteko proiektua aurrera eramateko eraikina eraisteko lanak hasi zituen 2015eko irailean. Hurrengo egun eta asteetan izandako mobilizazioak egin ziren horren aurka, eta gorabehera zenbaiten ondoren, eraispena geldiarazi egin zen. Azaroaren 3an, eraispen lanetarako langileak indarrez sartu, bortxak bertan bildutako pertsonak kanporatu eta eraikina eraisten hasi ziren.
"Kortxoenea, irautea sortzea delako" dokumentala
2015eko Donostiako Zinemaldi Alternatiboa n aurkeztu zuten "Kortxoenea, irautea sortzea delako" dokumentala. Markel O. Gaztañaga, Beñat A. Mora eta Joseba P. San Sebastian dira lan honen egileak eta Kontxita Beitiak jarri zion ahotsa eraikinari.
Diego Llorente Ríos
2017-2018 denboralditik aurrera Errealean arituko da, 2022rarteko kontratua duelarik. Errealera iritsi aurretik Real Madrilen harrobian, Rayo Vallecanon eta Malagan aritua da. Espainiako selekzioarekin internazionala da.
2009ko Flandriako Tourra
2009ko Flandriako Tourra txirrindularitzako lasterketa klasiko honen 93. edizioa izan zen. 2009ko apirilaren 5ean egin zuten Brujas eta Meerbeke artean, 259,7 kilometroko ibilbidearekin. Ibilbidean 17 mendate igo zituzten. Proba UCI World Tourren zati izan zen.
Ibilbidean Txente García Acosta nafarra erori eta ezker besoko erradio hautsi zuen.
Jardim (Ceará)
Jardim Brasilgo udalerri bat da, Ceará estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Geltokia (Hendaia)
Geltokia Lapurdiko Hendaia udalerrian dagoen auzo bat da.
Xabier Portugal
Joseba Xabier Portugal Arteaga (Pasaia, Gipuzkoa, 1951 - ib., 2008ko irailaren 2a) irakasle, kazetari, idazle eta alkate pasaitarra izan zen.
Geltokia (Hendaia)
Kokalekua
Hendaiako geltokiaren inguruan hedatzen da.
Historia
Eremu hau XIX. menderarte gutxi populatua zegoen, baina Nazioarteko geltokiaren eraikuntzak bertako biztanleriaren hazkunde azkarra eragin zuen. Geltokiaren inguruan kaleak eraiki eta hauetan merkatal, sozial eta kirol jarduera handia sortu zen, horren adibide, Luisito pilotalekua. 1915ean Nazioarteko zubia eraikitzeak ere jarduera hori oraindik gehiago sendotu zuen.
Xabier Portugal
Historia arloan ere aritu zen, Pasaiako Historia Mintegia sortuz. Eta 2008ko otsailean Pasaia 1931-1939-Zanpatuen Oroimina liburua kaleratu zuen. Horrekin batera, Pasaiako herrigintzari oso loturik egon zen. 1987tik 1995era Gipuzkoako herri horretako alkate izan zen Herri Batasunarekin. Halaber, 1999tik 2003ra kultura zinegotzi izan zen Euskal Herritarrok plataformarekin.
Pasai Antxoko sanferminak antolatzen ere ibili ohi zen, eta 2008an jaietako Saltzero izendatu zuten.
Lanbidez, irakasle izan zen, hainbat urtetan Pasaia-Lezo Lizeoa ikastolako zuzendari izanez.
Blaesodactylus antongilensis
Blaesodactylus antongilensis Blaesodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Tetraterpeno
Tetraterpenoak zortzi isoprenoz osaturiko terpenoak dira. Lipido saponifikaezinak dira eta 40 karbonotako katea dute.
Tetraterpenoen barneko multzo handiena karotenoideak dira, landareen pigmentuak hain zuzen ere.
K.a. 106
K.a. II. mendearen taula (K.a. III. mende | K.a. II. mende | K.a. I. mende)
K.a. 120ko hamarkada | K.a. 110ko hamarkada | K.a. 100ko hamarkada | K.a. 90ko hamarkada | K.a. 80ko hamarkada
K.a. 111 | K.a. 110 | K.a. 109 | K.a. 108 | K.a. 107 | K.a. 106 | K.a. 105 | K.a. 104 | K.a. 103 | K.a. 102 | K.a. 101
Leslie Mann
Leslie Jean Mann (San Frantzisko, Kalifornia, 1972ko martxoaren 26a) aktore estatubatuarra da. Film ezagun askotan aritzeagatik ospetsu bilakatu da.
Lonchura hunsteini
Lonchura hunsteini Lonchura generoko animalia da. Hegaztien barruko Estrildidae familian sailkatua dago.
Leslie Mann
Hamazazpi urterekin telebistako iragarkiak egiten hasi zen GAP bezalako markentzat eta edertasun produktu askorentzat. Lehen urrats horiek, gero, Virgin High telesailean parte hartzeko aukeratua izatera eraman zuten.
PFC Botev Plovdiv
PFC Botеv Plovdiv  (bulgarieraz ПФК Ботев Пловдив, "Professional Football Club Botev"), Bulgariako futbol taldea da, Plovdiv hirikoa. Bulgariako bi Liga eta hiru Kopa ditu, Balkandarren Kopa bat ere bai.
Historia
Bulgarian oraindik irauten duen futbol talderik zaharrena da, 1912an sortu baitzen Plovdiven. Bulgariako heroi nazionala den Khristo Botev idazlearen izena jarri zioten taldeari, bai eta esadioari ere. Arrazoi politikoen erruz izena aldatu erazi diote sarritan (DNV, DNA, SKNA, Trakia...) baina gaur egun hasierako izenera itzuli da. Kolore horia eta beltza 1917an hartu zituen.
1920 urtean irabazi zuten lehenengo txapelketa ez ofiziala, lehenengo liga ofiziala 1929koa du, finalean 1-0 garaitu baitzuen Levski Sofia.
1961 urtean Dinko Dermendzhiev jokalariarekin batera taldearen "urrezkoa aroa" iritsi zen, Kopa (1962), Liga (1967) eta nazioartean Balkandarren Kopa (1972) irabazi baitzituen. 1981 urtean Kopa berri bat lortu zuen. Urte berean Georgi Slavkov aurrelariak Urrezko Bota irabazi zuen, Europako ligen artean gol kopuru gehien lortu zituen jokalaria izan baitzen, 31 gol hain zuzen ere. "Urrezko taldea" ezizena jaso zuen Botev Plovdiv-ek 1980 hamarkadan, baina ez zuen titulu berririk lortu. Hirugarren egin zuen 1981, 1983, 1985, 1987 eta 1988ko Ligatan eta bigarren 1986an.
36 urtetan titulurik lortu gabe egon ondoren 2016-17 denboraldiak Bulgariako Kopa irabazi du.
José Tadeo Monagas
José Tadeo Monagas Burgos (1884ko urriaren 28a - 1868ko azaroak 18) Venezuelako lehendakaria izan zen 1847-1851 eta 1855-1858 bitartean, eta Venezuelako Independentzia Gerrako heroi bat.
Juan Crisóstomo Falcón
Juan Crisóstomo Falcón y Zavarce (1820ko urtarrilaren 27a - 1870eko apirilaren 29a) Venezuelako presidentea izan zen 1863tik 1868ra.
Venezuelako Alderdi Federalista liberalaren kidea, lehen aldiz Venezuelako presidentea izan zen, 1859ko abuztuaren hasieran, matxinatuen mugimendu baten buruzagi gorena izanik, baina matxinada laster zapuztu zuten. 1863 eta 1868 urteen artean Venezuelako presidente onartua izan zen, José Tadeo Monagas jenerala buru zuen iraultza kontserbadorearen agintea amaitu zenean. Halaber, 1865. urtean laburki uzkailia izan zen. Bere presidentziaren amaieran, Falconek Europara emigratu zuen. Martinikan hil zen 1870ean. Falcón Estatua haren omenez izendatu zuten.
Batzorde
Batzordea edo komitea talde nagusi batek izendatutako talde txikia da, haren ordez erabakiak hartu, gai zenbait landu, jarduera bereziak antolatu edo eguneroko kudeaketa burutu ditzan. Ugariak dira batzorde izena duten taldeak, besteak beste ondorengo hauek:
Ottrau
Ottrau Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Naturaren balio intrintsekoak
Ekosistema baten balorazioa egiteko orduan, ez da kontutan hartzen naturaren balioak gizakiei eskaintzen dieten zerbitzu ekosistemikoak baino haratago doazela. Gizakiek naturari ematen dieten balioez haratago eta naturak gizakiei eskaintzen dien zerbitzuez haratago, naturak berezko balioak ditu(balio intrintsekoak).
Teoria biozentrikoak adierazten duen bezala “Gizakirik gabeko mundu batean, landareek eta animaliek beraien eboluzio-martxa jarraituko dute eta beraien kontestu ekologikoetan murgilduta egongo dira, eta bizitzaren agerpen hori berez balioa dauka.” (Gudynas)
Existentzia berak edozein espezie, organismo edo gune naturalari balio intrintsekoa ematen dio. Naturaren balio intrintsekoak  existitzen ziren gizakiak agertu baino lehen, beraz ez da beharrezkoa gizakien presentzia naturak balioak izateko.
Ikuspegi antropozentrista
Naturari buruzko ohiko ikuspegietan, natura gizakien arabera aintzat hartzen edo baloratzen den objektu multzo gisa ulertzen da. Gizakiak dira balioa esleitzen dutenak. Adibidez, baliabide natural batzuei balio ekonomikoa  edo eremu berdeei jabetza eskubidea esleitzea. Hau da ikuspegi antropozentrikoa, non naturak eskubiderik ez duen eta hauek bakarrik pertsonen esku dauden.
Ikuspegi honen arabera naturak ez dauka berezko baliorik, bakarrik dauka balio instrumentala. Hau da, pertsona batek helbururen bat lortzeko erabil dezakeen heinean baliotsua da. Horrela, zuhaitz bat, intsektu bat, hegazti bat, ibai bat do airea bakarrik izango dira baliotsuak gizakiarentzat edo pertsona batentzat erabilgarriak badira.
Ikuspegi Biozentrista
Biozentrismoak balio intrintsekoak aitortzen ditu eta, beraz, mendebaldeko ikuspegi antropozentrikoekin apurtzen du. Biozentrismoak ez ditu ukatzen  gizakien balorazioak, baina azpimarratzen du naturak balio anitz dituela eta horien artean balio intrintsekoak daudela.
Biozentrismoa, Ingurumena baloratzeko orduan, balio ekonomikoak naturaren balio garrantzitsuenak direla esaten duen teoriatik aldentzen da. Aitzitik, biozentrismoak giza jatorrizko balioak baino azkoz balio gehiago daudela aipatzen du; hala nola estetikoak, erlijiosoak, kulturalak eta abar. Haiei gehitu behar dira balio ekologikoak(adibidez ekosistema batean existitzen diren espezie endemikoak) eta balio intrintsekoak. Izaki bizidunek eta ekosistemek gizakiarentzat izan dezaketen erabilgarritasunetik haratago balio propioak dituztela aintzat hartuta, natura subjektu bihurtzen da. Aldaketa honen ondorioak oso zabalak dira, eta esparru juridikoetan natura zuzenbide- subjektu gisa aitortzetik, berarekiko betebehar berriak sortzeraino doaz.
== Historia == Naturaren berezko balioen aldarrikapenen lehenengo kasuak XIX. mendearen amaieran eta XX. mendearen hasieran kokatu ditzakegu. Haien artean azpimarratzekoa da Henry David Thoreau. 1845 eta 1849 urteen artean Walden lakuaren ertzean egindako egonaldiek naturarekin zuen harreman biziaren inguruko gogoeta bikainak idazteko grina eragin zioten.
Mende horren barruan, John Muirrek 1897 urtean edertasunean eta beste balio batzuetan oinarrituta, kanpaina bat jarri zuen martxan babestutako guneak sortzeko. Jarrera hau Glifford Pinchotek zuzendutako kontserbazio utilitaristaren aurka zegoen(Kontserbazioaren aldeko utilitaristek uste zuten natura babestu behar zela gizakientzat erabilgarria eta mesedegarria zelako eta ez zuen zinesten naturaren balio intrinsekoetan)
Eliza Katolikoak haurren aurka eragindako sexu abusuak
Aktibitateak
Haurren aurka burutzen diren ekintzak lizunkerietatik eta zirrietatik bortxaketa sistematikoetara heldu dira, zenbait kasutan biolentzia fisikoarekin batera. Horretarako haurrek elizaren instituzioetarako izaten duten menpekotasunaz baliatu izan dira: barnetegietan, eskoletan, udalekuetan. Euskal Herrian ere horrelako gertaerak ezagutu egin dira; dena dela, orain arte, ezagutu diren kasu larrienak Irlandan, Ameriketako Estatu Batuetan, Txilen eta Alemanian eman dira. Krimen larriagoetan uzki-sexua eta aho sexua ere eman izan dira. Biktimek, gehienak mutilak, sarritan ondorio psikologiko larriak izan dituzte, muturreko kasuetan buruz beste egin diren pertsonen kasuak ezagunak izanik.
Bruno Ferraz das Neves
Bruno Ferraz das Neves (1984ko ekainaren 11 - ) Brasilgo futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Consadole Sapporo.