cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sigmund Freud
Mugimendu psikoanalitiko goiztiarra
1927an, Ernst Simmelek Tegel Sanatorio Eskola sortu zuen Berlin go kanpoaldean, esparru instituzional baten tratamendu psikoanalitikoa ematen zuen lehen establezimendua izanik. Freudek bere jarduerak finantzatzen laguntzeko funts bat antolatu zuen, eta Ernst bere seme arkitektoa ri, eraikina berritzeko agindua eman zion. Arrazoi ekonomikoak zirela eta, 1931an itxi egin behar izan zuten.
Freudek Goethe saria jaso zuen 1930ean, psikologia ri eta alemaniar literatura ri egindako ekarpenengatik.
Minbizia
1923ko otsailean, Freudi larregi erre tzearekin lotutako hazkunde onberako leukoplasia hauteman zioten aho an. Hasieran sekretuan gordetzen zuen, baina gerora Ernest Jonesi jakinarazi zion, hazkundea desagertu egin zitzaiola esanez. Freudek Maximilian Steiner dermatologo a kontsultatu zuen, eta erretzeari uzteko gomendatu zion baina hazkuntzaren larritasunaz gezurra esanaz, bere garrantzia gutxituz. Geroago Freudek Felix Deutschengana jo zuen, eta honek hazkundea kantzer igenoa zela ikusi zuen. Freudi esaterakoan "leukoplakia txarra" eufemismo a erabili zuen, diagnosi teknikoko epitelomaren ordez. Deutschek erretzeari uzteko gomendatu zion, eta hazkundea kentzeko. Freud Marcus Hajekek tratatu zuen, eta alferrikako kirurgia estetikoa egin zion bere klinikan. Freudek odola bota zuen ebakuntza denboran eta ondoren, eta litekeena da heriotza ri ozta-ozta ihes egitea. Ondorioz, berriro Deutschengana jo zuen, eta ikusi zuen kirurgia gehiago egin behar zela, baina ez zion esan Freudi minbizia zuenik, kezkatuta zegoelako bere buruaz beste egin zezakeelako.
Asson
Asson Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da.
Sigmund Freud
Nazismotik ihesi
Nazi erregimen berriak judutar biztanleei ezarritako araudiaren arabera, komisario bat izendatu zuten Freuden ondasun ak eta IPAkoak kudeatzeko. Freuden ardura Anton Sauerwald sendagile ari eman zitzaion, eta banku kontu guztien xehetasunak ezagutzera emateaz gain, IPAren bulegoetan gordetako liburutegi historikoaren suntsiketa antolatu behar zuen. Sauerwaldek ez zuen bata ere egin. Horren ordez, Freuden atzerri ko bankuko kontuen frogak kendu zituen berak gordetzeko, eta gerraren amaiera arte IPAko liburutegia Austria ko Liburutegi Nazionalera eraman zuen, bertan zaintzeko.
Sauerwalden esku hartzeak, Freuden ondarearen gaineko "ihes egitearen" zerga ren zama finantzarioa arindu zuen. Baina beste galera batzuk izan zituen, IPAren zorrak bere gain bota zituztelako, eta antzinako ondasun en bilduma baliotsua kendu egin ziotelako. Ezin zenez bere banku kontuetara sartu, Freudek Frantzia ko jarraitzaile ospetsu eta aberats batengana jo zuen, Marie Bonaparte printzesa rengana. Mariek Viena ra bidaiatu zuen laguntza eskaintzeko, eta bera izan zen beharrezko fondoak eskura jarri zituena. Horri esker, Sauerwaldek irteera-bisak sinatu ahal izan zituen Freud, bere emazte Martha eta Anna alabarentzako. Ekainaren 4an Vienatik abiatu ziren, Paris era iritsiz Bonaparteren gonbidatu bezala. Biharamunean, Londres era joan ziren.
Marie Bonaparte ekainaren amaiera aldera iritsi zen berriro Vienara, Freuden lau arreba zaharrenen patu a eztabaidatzeko. Baina bisak lortzeko ahaleginak porrot egin zuten, eta nazien kontzentrazio esparru etan hilko ziren laurak.
Freudek Londreseko etxebizitza berrian, Vienako kontsultako gelaren berdina zehatz-mehatz birsortu zuen. Eta paziente ak ikusten jarraitu zuen, bere gaixotasunaren fase terminal era arte. Azken liburuetan ere lanean aritu zen, “Moises eta monoteismoa”, 1938an alemanez eta ingelesez argitaratutakoa, eta hil ondoren argitaratutako “Psikoanalisiaren laburpena”, osatu gabea.
Anton Sauerwald 1945ean Austria ko auzitegi batek epaitu eta espetxeratu egin zuen, Nazi en Alderdiko funtzionario bezala egindako jarduerengatik. Bere emazteak Anna Freud i idatzi zion, egoeraren berri emateko, eta erantzunean Annak konfirmatzen zuen Sauerwaldek "bere komisario bulegoa nire aita babeste ko erabili zuela baieztatzen dut." Eskutitz honek 1947an espetxetik ateratzeko balio izan zion.
Heriotza
1939ko irailaren erdialdera, masailezur reko minbizia gero eta min larriagoa eragiten zion, eta ebakuntza ezinezkoa zela adierazi zioten. Irakurri zuen azken liburuak, Balzac en Tristuraren azala, bere hauskortasun gero eta handiagoari buruzko hausnarketa k egitera bultzatu zion. Egun batzuk geroago Max Schur bere mediku, lagun eta errefuxiatu arengana jo zuen, gogoraraziz aurretik bere gaixotasun aren amaierako fasea eztabaidatuta zutela. "Schur, gogoratzen duzu gure "kontratua", ez zenidala bakarrik utziko unea iristen zenean? Oraingoa tortura besterik ez da, eta ez du zentzurik". Schurrek ahaztua ez zuela erantzun zuenean, Freudek esan zion "eskerrik asko", eta jarraian "Hitz egin Annarekin, eta uste badu ondo dagoela, orduan amaitu guztiarekin". Anna Freudek aitaren heriotza atzeratu nahi zuen, baina Schurrek sinestarazi zion ez zuela inolako zentzu rik bizirik mantentzea, eta irailaren 21 eta 22an morfina dosiak eman zioten. Ondorioz, Freud zendu egin zen 1939ko irailaren 23an.
Hasierako Lanak
Freudek medikuntza ikasketak Vienako Unibertsitatea n 1873an hasi zituen. Ia bederatzi urte behar izan zituen ikasketak burutzeko, ikerketa neuro-fisiologikoen interesagatik, zehazki aingira ren anatomia sexual ari eta arrain en nerbio sistemaren fisiologiari buruzko ikerketengatik. Eta baita, Franz Brentano rekin filosofia ikasteko zuen interesagatik. Arrazoi ekonomiko engatik sartu zen neurologiako praktika pribatuetan, 1881ean mediku titulua jasoz, 25 urte zituela. 1880ko hamarkadan izan zuen kezka nagusia burmuinaren anatomia zen, bereziki muin oblongatua. Afasia ri buruzko eztabaida garrantzitsuetan parte hartu zuen, 1891ko Afasien kontzepzioan monografiarekin. Bertan agnosia terminoa sortu zuen, eta defizita neurologikoen azalpenaren inguruko ikuspegi gehiegi kokatzearen aurka aholkatu zuen. Eugen Bleuer garaikidea bezala, burmuinaren funtzioa azpimarratu zuen, burmuinaren egitura baino.
Freud ikerlari goiztiarra izan zen burmuin-desordenaren arloan ere, orduan "burmuin-paralisi a" izenarekin ezagutzen zena. Gaiari buruzko zenbait mediku artikulu argitaratu zituen, eta erakutsi zuen gaixotasuna existitzen zela beste ikerlari batzuk nabaritu eta aztertzen hasi baino askoz lehenagotik. Gaineratu zuen, William John Little, burmuin-desordena identifikatu zuen lehena, oker zegoela jaiotzerako oxigeno faltagatik gertatzen zela zionean. Horren ordez, jaiotzeko konplikazioak sintoma k besterik ez zirela iradoki zuen.
Freudek espero zuen ikerketek oinarri zientifiko sendoa emango zietela teknika terapeutiko ei. Terapia freudiarraren edo psikoanalisia ren helburua, pentsamendu eta sentimendu erreprimituak kontzientzian jartzea zen, gaixoak emozio desitxuratu errepikakorrak jasateari uzteko.
Klasikoki, pentsamendu eta sentimendu inkontzienteak kontzientziara igarotzeko, gaixoa amets ei buruz hitz egitera eta elkarte askean parte hartzera bultzatuz sortzen da. Horrela, gaixoek beren pentsamenduak erreserbatu gabe azaleratzen dituzte, eta ez dira bereziki ahalegintzen hori egiten duten bitartean. Psikoanalisiaren beste elementu garrantzitsu bat transferentzia da, hots, gaixoek beren bizitzan aurreko irudietatik eratorritako sentimenduak eta ideiak azaltzen dituzten prozesua. Transferentzia, errepresioaren oroitzapenak eta gaixoen objektibotasunak berreskuratzen zituen fenomeno tamalgarri gisa ikusi zen lehen aldiz, baina 1912rako, Freudek prozesu terapeutikoaren funtsezko atal bezala hartua zuen.
Sedukzioaren teoria
1890ko hamarkadaren hasieran, Freudek tratamendu modu bat erabili zuen Breuerrek deskribatu zuena oinarritzat hartu eta aldatuta, "presio teknika" deitu zuena, eta interpretazio eta berreraikuntzarako teknika analitiko berria garatu zuen. Garai honetako Freuden azken ikerketen arabera, 1890eko hamarkadaren erdialdean bere gaixo gehienek haurtzaro an sexu-abusu ak izan zituztela aitortu zioten. Istorio hauek sinetsiz, bere sedukzioaren teoriaren oinarri gisa erabiltzen zituen, baina gerora fantasia k zirela konturatu zen. Hasieran haurren masturbazio en oroitzapenak "desagertzeko" funtzioa zutela azaldu zuen, baina ondorengo urteetan Edipo ren fantasiak irudikatzen zituztela idatzi zuen, izaera sexuala eta suntsitzailea jaiotzetik sortuak zirelako.
Gertaeren beste bertsio batek Freudek haurtzaro ko sexu abusuen oroitzapen inkontziente ak proposatzen zituen 1895eko urrian, Fliessi bidalitako eskutitzetan, psikoneurosia zegoela proposatuz, paziente en artean benetako tratu txarrak aurkitu zituela esan aurretik. 1896ko lehen seihilekoan, Freudek hiru artikulu argitaratu zituen sedukzioa ren teoria azalduz, eta esaten zuen bere egungo paziente guztietan haurtzaroan jasandako sexu abusuen oroitzapen sakonak ikusi zituela. Artikulu horietan, Freudek zioen bere pazienteek ez zituztela oroitzapen horiek kontzienteki ezagutzen, eta beraz, oroitzapen inkontziente bezala hartu behar zirela, baldin eta sintoma histeriko ak edo neurosi obsesiboak ekarriko bazuten ere. Pazienteek presio handia jasaten zuten izandako haurren sexu abusuen "eszenak" erreproduzitzeko, Freuden ustez inkontzienteki erreprimituta zeudelako. Pazienteek oro har, ez zuten sinesten Freuden prozedura klinikoen esperientzietan benetako sexu abusuak adierazten zituztenik. Freudek zioen eszena sexualen ustezko "erreprodukzioa" egin arren ere, pazienteek ez zutela sinesten.
Presioaren teknikaz gain, Freuden prozedura klinikoek inferentzia analitikoa eta sintome n interpretazio sinboliko a erabiltzen zituzten, haurren sexu abusuen oroitzapenak lortzeko. Bere teoriaren ehuneko bataren baieztapena erreklamatzen zuen, baina profesional kideek aurretiaz adierazitako erreserbak indartzeko balio zuen horrek, bere teknika iradokitzaileen bidez lortutako aurkikuntzak zirelako. Ondorioz, Freudek inkoherentzia erakutsi zuen, sedukzioaren teoria eta teknika iradokitzaileen bidez lortutako aurkikuntzen balioekin alderatuz, bateragarriak ziren ala ez onartzerakoan.
Kokaina
Mediku ikertzaile bezala, Freudek hasieratik hartzen zuen kokaina, eta erabilera sustatzen zuen estimulatzaile zein analgesiko gisa. Kokaina arazo mental eta fisiko askoren sendabide a zela uste zuen, eta 1884ko "Kokan" artikuluan bere bertute ak zabaldu zituen. 1883 eta 1887 artean hainbat artikulu idatzi zituen medikuntzarako aplikazioak gomendatuz, horien artean antidepresibo tzat erabiltzea. Ez zuen berebiziko garrantzia zientifikorik lortu propietate anestesiko ak aurkitzeagatik, pasadizoan soilik aipatu zuelako. Kokaina gomendatu zuen, baita, morfina ren menpekotasun aren sendabide bezala.
Inkontzientea
Inkontzientea ren kontzeptua zentrala zen Freudentzako adimena ren azterketan. Freudek uste zuen poeta eta pentsalari ek denbora luzean inkontzientearen existentzia ezagutzen zutela, eta psikologia ren arloan aitorpen zientifiko a jasotzea ziurtatu zuen.
Freudek adierazi zuen esplizituki bere kontzientearen kontzeptua lehen aldiz formulatu zuenean, errepresio aren teorian oinarritzen zela. Ideien ziklo bat azaldu zuen, ideiok erreprimitu arren adimenean geratzen zirelako, kontzientzia operatibotik baztertuta, baina hainbat egoeratan berriro agertzen zirela ziurtatuz. Postulatua histeria kasuen ikerketan oinarritu zuen. Bertan, gaixo batzuen portaera kasuak ezin ziren azaldu lotuta zeuden ideia edo pentsamenduen erreferentziarik gabe, eta berak haurtzaro ko sexu gertaeretara (errealak edo irudikatuak) lotzen zituen. Errepresioaren kontzeptuaren berregokitzapen artikuluan, 1915eko "Errepresioa", Freudek bereizi egin zituen errepresio primarioarekin erlazionatutako tabu unibertsalari lotuta zegoen intzestu a ('jatorritik presente') eta errepresio a ( "kanporatu ondoren"). Norberaren bizitzaren historia zen ("egoaren garapenaren garaian eskuratuta"), kontzienteki baztertu edo kontzientziatik kentzen zena.
Prozesu mental inkontzienteen teoria burutzerakoan, 1915eko "Inkontzientea" artikuluan egindako garapenean eta aldaketetan, Freudek hiru ikuspegi identifikatzen ditu: dinamikoa, ekonomikoa eta topografikoa.
Ikuspegi dinamiko an, lehenik errepresioaren bidezko inkontziente aren eraketa da. Eta bigarren, "zentsura" prozesua horrelako pentsamenduak nahi gabe mantentzen, antsietate ra eramaten dute. Hemen, Freudek histeria ren tratamenduan egin zituen lan klinikokoen lehenengo behaketak jasotzen dira.
Ikuspegi ekonomiko an, erreprimitutako edukien ibilbide etan oinarritzen da. "Bultzada sexualen gorabeherak" prozesuaren aldaketa konplexuak dakartelako, bai sintomen eraketan zein inkontziente arruntean, hala nola, amets ak eta mihi aren hutsegiteak. Freudek “Ametsen interpretazioa” eta “Eguneroko bizitzaren psikopatologia” liburuetan zehatz-mehatz aztertu zituen gai hauek.
Bi ikuspegi horiek inkontzientean zentratzen diren bitartean, kontzientzia sartzeko zorian dagoenez, topografia ren ikuspegiak inkontzientearen ezaugarri sistemikoen aldaketa dakar. Bere prozesu bereizgarriak eta funtzionamendu moduak, kondentsazio a eta lekualdaketa bezalakoak, lehen lerroan jartzen ziren.
Ametsak
Freudek amets en funtzioa loa zaintzea zen, gogoak aseta irudikatuz, ameslari a bestela esnatuko egingo zelako. Freuden teorian eguneroko bizitzako gertakariek eta pentsamenduek pizten dituzte ametsak. Freudek "ametsen lana" deitzen zuen horretan, "bigarren mailako prozesu” horiek (“hitzen aurkezpenak”) hizkuntza ren eta errealitatearen printzipioekin arautzen dira, pentsamendu inkontziente aren "lehen prozesuaren" menpe geldituz (“gauzen aurkezpenak”), hiru eragilek zuzenduta: plazer printzipioak, gogobetetze nahiak, eta haurtzaroko sexu erreprimitutako eszenak. Azken hauen izaera kezkagarriagatik eta haiekin lotu zitezkeen pentsamendu eta desio errepresiboengatik, ametsetako lanak zentsura funtzioa du funtsean, erreprimitutako pentsamenduak distortsionatuz, desplazatuz eta kondentsatuz, loa babesteko.
Ingurune klinikoan, Freudek ametsaren narrazioaren edukien elkartze librea bultzatu zuen. Ametsetako narrazioa n kontatutakoa, bere eduki latenteari buruzko interpretazio-lana errazteko, eta errepresioaren pentsamendu ak eta fantasia k jakiteko. Eta halaber, ametsetan funtzionatzen duten azpiko mekanismo eta egiturei buruz. Freudek ametsen gaineko lan teorikoa garatu zuenean, ametsen teoriatik haratago joan zen, eta gaineratu zuen “ametsak "pentsamendu forma partikular bat baino ez zirela... Ametsen lana da forma hori sortzea, eta bera bakarrik da ametsen funtsa.
Villamayor de Treviño
Villamayor de Treviño Burgosko udalerria da, Odra-Pisuerga eskualdean dagoena.
Sigmund Freud
Garapen psikosexuala
Freuden garapen psikosexualaren teoriaren arabera, haurtzaro aren hasierako perbertsitate polimorfo arekin jarraituz, sexu-motak ahozko, analaren eta zakilaren garapen fase desberdinetatik igarotzen dira. Fase horien ondoren, sortasun egoeran interes eta jarduera sexuala murriztu egiten dira (bost urtetik nerabezarora arte gutxi gorabehera). Gero, neurri handiagoan edo txikiagoan, egoera "perbertsoak" eta bisexual ak jarraitzen dute, helduen sexualitate genital a finkatu arte. Freudek argudiatu zuen neurosi edo perbertsioa fase horietan, finkatzeari edo erregresioari buruz azal zitekeela, helduen izaerak eta sormen kulturalak hondar perbertsoaren sublimazio a lor zitzaketen bitartean.
Zera, ni eta super-ni
Freud adimen aren funtzionamenduaren azalpen bila aritu zen. Hiru zatitan banatutako egitura proposatu zuen: hura, ni eta supe-ni:
-  Hurak (edo Zerak) hasierako unitate edo bultzadak adierazten ditu. Freuden arabera, giza pentsamenduaren eta portaeraren motorra da. Gure jatorrizko esker onen nahia jasotzen du.
-  Super-ni, Hura-ren aurka egiten duen atalak, pentsamendu moral ak eta etiko ak adierazten ditu.
Kontzeptu hauek "Izozmendi ereduan" islatzen ditu. Eredu honek Hurak, Nik eta Super-nik jokatutako rolak irudikatzen dituzte, pentsamendu kontziente eta inkontzienteari dagokionez.
Freudek egoaren eta ideiaren arteko erlazioa, auriga baten eta bere zaldi en artean alderatu zuen: zaldiek energia eta gidaritza eskaintzen zituzten, eta aurigak norabide a ematen zuen.
Freudek aitortu zuen Hura (edo "Id") terminoaren erabilera, Georg Groddecken idazkietatik zetorrela.
Bizitzaren eta heriotzaren bultzadak
“Plazer aren printzipiotik harago” (1920) liburuan, Freudek heriotza bultzada baten existentzia ondorioztatu zuen. Bere premisa "inertzia psikikoaren printzipioa" edo "Nirvana printzipioa" edo "iraunarazteko instintua" bezala izan zen aztertua. Bere aurrekaria Freuden “Psikologia zientifiko baterako proiektua” liburuan izan zuen. Bertan, aparatu mentala gobernatzen zuen printzipioa definitu zuen, kantitatea banatzeko edo tentsioa zerora jaisteko joera gisa. Definizioa alde batera utzi behar izan zuen, buruko funtzionamendu mota errudimentarioetara soilik egokitzen zela frogatu baitzuen. Eta aparatuak tentsio zero mailara jaisteko ideia, aldatu egin zuen tentsio maila minimo batera joaten zela aitortuz.
Freudek jatorrizko “Plazerraren printzipiotik haratago” definizioa berriro hartu zuen, baina oraingoan beste printzipio bati aplikatuz. Baieztatu zuen zenbait alditan adimen ak tentsioa erabat kentzen zuela bezala jarduten zuela, edo bere burua desagertzeko egoerara murrizten zuela. Horren funtsezko froga, errepikatzeko behar zen konpultsioa ren existentzia zen. Horrelako errepikapenen artean, neurosi traumatikoen ametsetako bizitza eta haurren jolasak zeuden. Errepikapenaren fenomenoan, Freudek joera psikikoa ikusi zuen lehenagoko inpresioen gainean lan egiteko, menperatzeko eta plazerra ondorioztatzeko. Joera plazerraren printzipioaren aurretik zegoelako, eta ez aurka. Joera horrekin batera, lanean zegoen beste printzipio bat ere bazegoen, eta beraz, plazer printzipioa "haratago" zegoen. Errepikapena energia lotzean, edo egokitzapenean beharrezko elementua bada, luzera neurrigabea egitean, egokitzapenak alde batera utzi eta eboluzionatutako jarrera psikikoak bihurtzeko bide bilakatzen da. Ideia hau errepikapen oro deskargatzeko moduaren hipotesiarekin konbinatuz, Freudek ondorioztatu zuen errepikatzeko beharra historikoki primitiboa zela, eta energia erabat hustuz markatzen zuen egoera leheneratzeko ahalegina zela: heriotza. Halako azalpena, jakintsu batzuek "biologia metafisikoa" bezala definitu zuten.
Malenkonia
"Dolua eta malenkonia" izeneko 1917ko saiakeran, Freudek bereizketa bat ezari zuen "dolua", mingarria baina ezinbestekoa bizitzan, eta "malenkonia", galdutakoaren urruntzea gaitzesteko patologia ren terminoa. Freudek esaten zuen dolu normal baten, egoa arduratzen zela libidoa galdutakoarengandik kentzeaz bere burua babesteko, baina "malenkonian", galdutakoarekiko aurreko anbibalentzia ematen zela hori gerta ez zedin. Suizidioa k, Freuden hipotesi bezala, muturreko kasuak sor zitzaketen, gatazkaren sentimendu inkontzienteak norberaren doluaren aurka zuzentzen zirenean.
Feminitatea eta emakumezkoen sexualitatea
Feminitate ari buruzko psikoanalisi aren lehen eztabaida izan zena abiarazita, Berlingo Institutuko Karen Horney k Freudek emakumezko sexualitate aren garapenaren iritzia zalantza n jarri zuen. Freuden kastrazio femeninoaren konplexutasunaren eta zakilaren bekaizkeria ren teoriak baztertuz, Horneyk feminitate primarioa defendatu zuen eta penis-inbidia defentsa bezala. Eta ekintza, edo "lesioa”, asimetria biologikotik sortu gabe, Freudek defendatzen zuen moduan. Horneyk Melanie Klein en eta Ernest Jonesen laguntza izan zuen, zakil-zentrismoa terminoa erabiliz, Freuden jarrera kritikatzeko.
Erlijioa
Freudek Jainko monoteista ilusiotzat jotzen zuen, haurren naturaz gaindiko aitatasun indartsu baten behar emozionalaren arabera. Erlijioa, zibilizazioa ren hastapenetan gizakiaren izaera bortitza iraunarazteko beharrezkoa bazen ere, garai modernoan arrazoimen aren eta zientzia ren bidez baztertua izan zitekeela mantentzen zuen. "Ekintza obsesiboak eta praktika erlijiosoak" (1907) artikuluan fedearen (sinesmen erlijiosoaren) eta obsesio neurotiko aren arteko antzekotasuna nabaritzen zuen. “Totem eta tabu” (1913) artikuluan proposatzen zuenez, gizartea eta erlijioa parrizidio arekin eta aitatasun figura boteretsuaren premiarekin hasten ziren, gerora gurtutako memoria kolektibo a bilakatuz.
Arrazoi horiek “Ilusio baten etorkizuna”(1927) liburuan garatu zituen, eta bertan Freudek zioen sinesmen erlijiosoak kontsolamendu psikologikoaren funtzioa betetzen zuela. Natura z gaindiko babesle baten sinestea gizakiaren "naturaren beldur raren" aurkako indargetzaile gisa balio zuen, beste bizitza baten sinesteak gizakiak heriotzaren beldurrarengandik babesten zuen bezala. Liburuaren funtsezko ideia zera da, erlijio sinesmen guztiak gizartean duten funtzioaren bidez azaldu daitezkeela, eta ez egia rekin duen harremanagatik. Beraz, Freuden arabera sinesmen erlijiosoak "ilusioak" dira. “Zibilizazioa eta bere atsekabea“ (1930) liburuan dioenez, bere lagun Romain Rollanden aipatzen zuen erlijioak "ozeano sentsazio" ematen ziola, baina berak ez zuela sekula sentimendu hori bizi izan. “Moises eta monoteismoa” (1937) liburuan berriz, proposatu zuen Moises tribu ko patriarka zela juduek hil zutenean, eta horregatik psikologikoki aurre egin zietela erailketa ri, erreakzioz judaismo monoteista bultzatuz. Era analogikoan, jaunartze santuaren erritu katolikoa, aita sakratua hil eta irenstearen froga kultural bezala deskribatu zuen.
Ondarea
Freud-en ondarea, eztabaida handiko auzia izan arren, Stephen Froshen arabera "XX. mendeko pentsamendua n eraginik handienetakoa izan zen, eta bere indarra darwinismoa rekin eta marxismo arekin baino ezin da alderatu. Henri Ellenbergerrek adierazi zuenez, eragin-esparruak "kultura ren arlo guztiak ... barneratu zituela, gizakiaren bizitzeko era eta pertsonaren kontzeptua aldatzeraino."
Psikoterapia
Banakako hitzezko psikoterapia ren praktikan lehenengo metodologia ez bazen ere, Freuden sistema psikoanalitiko a XX. mendearen hasieratik eremua menperatzen hasi zen, geroagoko aldaera askoren oinarria izanik. Sistema hauek teoria eta teknika desberdinak hartu zituzten arren, denek Freud jarraitu zuten, aldaketa psikikoa eta portaera aldatzen saiatuz, gaixo ek beren zailtasunei buruz hitz egin ondoren. Psikoanalisia k ez du gaur egun garai baten izan zuen eragina Europa n eta Estatu Batu etan. Hala ere, munduko zenbait lekutan, batez ere Latinoamerikan, hogeigarren mendearen amaieran bere eragina nabarmen hedatu zen.
Zientzia
Freuden teoriak modu enpirikoan probatzeko diseinatutako ikerketa proiektuek gaiari buruzko literatura zabala ekarri zuten. Amerikar psikologoek errepresioa aztertzen 1930 inguruan hasi ziren laborategi esperimentaletan. 1934an, Saul Rosenzweig psikologo ak errepresioa ikertzeko egin zituen saiakerak Freudi bidali zionean, honek erantzun  eskutitzean  gutxietsi egin zion esanez "behaketa fidagarrien aberastasunean" oinarritzen zuela baieztapen psikoanalitikoak, "egiaztapen esperimentaletik independente" izanik. Seymour Fisherek eta Roger P. Greenbergek 1977an ondorioztatu zuten Freuden kontzeptu batzuk froga enpiriko etan sostengatzen zirela.
Filosofia
Psikoanalisia erradikal zein kontserbadore bezala interpretatu izan da. 1940ko hamarkadan, Europa ko eta Amerikako komunitate intelektualak kontserbadore gisa ikusi zuten. Mugimendu psikoanalitikoaz kanpoko kritikek, berdin ezker edo eskuineko politika aldetik, Freud kontserbadoretzat hartzen zuten. Frommek argudiatu zuen Askatasunaren beldurra (1942) liburuko teoria psikoanalitikoaren zenbait arlo, erreakzio politiko en intereserako balio zutela, eskuin eko idazleek baieztatutako ebaluazioan.
Literatura eta kritika literarioa
"Sigmund Freuden oroimenean" poema W. H. Auden poeta britainiar rak argitaratu zuen 1940an, “Beste garaia” bilduma n. Idazleak honela deskribatzen zuen Freuden ekarpena: "gure bizitza ezberdinak gidatzen dituen iritzi klima bat sortu zuen."
Harold Bloom literatur kritikariak Freuden eragina onartzen zuen. Camille Pagliarik zioenez, Freudek eragin zion. Hala ere, "Nietzsche-ren oinordeko" eta literaturako sexu psikologo rik handienetakoa izanda, bere lanaren estatus zientifikoa ukatzen zuen Pertsona sexuala (1990) artikuluan. Honakoa idatzi zuen, "Freudek ez du aurkaririk. bere jarraitzaileen artean, zientzia idatzi zuela pentsatzen dutelako, egiaz artea idatzi zuenean."
Feminismoa
Freuden ospearen gainbehera neurri batean feminismoa ren berpizteari egotzi zaio. Simone de Beauvoir rek “Bigarren sexua” (1949) liburuan psikoanalisia kritikatzen du existentzialismoaren ikuspuntutik, Freudek gizonaren "jatorrizko nagusitasuna" ikusi zuela argudiatuz, errealitatean gizartea k eragindakoa denean. Betty Friedan ek “Mistika femeninoa” (1963) liburuan, Freud kritikatu zuen emakumearen iritzi viktoriarra zuelako. Kate Millett ek bere “Politika sexuala” (1970) lanean, Freudek penis-inbidiaren kontzeptuaren kontra egin zuen, nahasmena sortzea eta gainbegiratzea leporatuz. Naomi Weissteinek zioen Freudek eta bere jarraitzaileek oker pentsatzen zutela, beraien "esperientzia kliniko intentsiboko urteak" zorroztasun zientifiko ra gehitzen zituztenean.
Museoak
Badira munduan zehar Sigmund Freuden inguruko hiru museo:
Governador Newton Bello
Governador Newton Bello Brasilgo udalerri bat da, Maranhão estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Lygosoma chaperi
Lygosoma chaperi Lygosoma generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Strömsund udalerria
Strömsund Suediako udalerria da. n kokatua dago. 11780,83 km² ditu eta 11,697 biztanle ditu.
Jun Suzuki (1989)
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Avispa Fukuoka eta Tokyo Verdy.
Villamayor de los Montes
Villamayor de los Montes Burgosko udalerria da, Lerma eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 228 biztanle zituen.
Bollmannia eigenmanni
Bollmannia eigenmanni Bollmannia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Uzta (Ibarra)
Uzta Espainiako Alderdien Legea onartu ondoren Ibarran sorturiko plataforma ezkertiar eta abertzalearen izena da. 2003an sortu zen Udal Hauteskundeetan aurkezteko, baina Espainiako Audientzia Nazionalak legez kanpo utzi eta partehartzea debekatu zion, Batasunaren ondorengoa zela argudiatuz.
Plataformak zenbat boto lortu zituen jakitea ezinezkoa da, baliogabetu zirelako. Dena den, baliogabeko botoak zenbatuta gutxi gora-beherako kalkulua egin liteke; horrela, 2003ko hauteskundeetan 855 izan ziren boto nuluak, emandako botoen %34,94.
Benedetto Marcello
Benedetto Giacomo Marcello (Venezia, 1686ko uztailaren 24a - Brescia, 1739ko uztailaren 24a) italiar musikagile, idazle, abokatu, epail eta irakaslea izan zen.
Mu
Mu (u hori nahi izanez gero zubererako ü bezala ahoskatzen da) alfabeto grekoaren hamabigarren letra da. Μ (larriz) eta μ (xehez) idazten da.
San Bizente
San Bizente hainbat santu kristauen izena da. Horregatik, hainbat eliza-izen eta leku-izen ere bada.
Euskaraz hainbat forma edo aldaera ditu:
Benedetto Marcello
Venezian jaio zen familia noble batean. Antonio Lotti eta Francesco Gasparini musikarien ikaslea izan zen, baina aitak Benedetto zuzenbidean aritzea nahiago izan zuen. Musika eta gobernuko postuak uztartu zituen, eta 40ko Kontseiluko kide eta Pola barrutiko gobernadore izan zen. Bere anaia Alessandro ere musikagile bikaina izan zen.
Marina Litvintxuk
Marina Viktaran Pautaran-Litvintxuk bielorrusieraz Марына Віктараўна Паўтаран-Літвінчук, (Sotnichy (Bielorrusia), 1988ko martxoaren 12a) piraguismoan lehiatzen den kirolari bilorrusiarra da.
Olinpiar Jokoak
2012ko Udako Olinpiar Jokoetan, Londres 2012an (Londres), brontzezko domina lortu zuen Bielorrusiako taldearekin K-4 500 m modalitatean, 1.31,400eko denboraz, Hungariako (urrezkoa) eta Alemaniako taldeen (zilarrezkoa) atzetik. Hauek osatzen zuten Bielorrusiako taldea: Gabriella Szabó, Danuta Kozák, Katalin Kovács eta Krisztina Fazekas Zur-ek.
2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Rio 2016an (Rio de Janeiro), brontzezko domina lortu zuen Bielorrusiako taldearekin K-4 500 m modalitatean, 1.33,908ko denboraz, Hungariako (urrezkoa) eta Alemaniako taldeen (zilarrezkoa) atzetik. Hauek osatzen zuten Bielorrusiako taldea: Marharita Makhneva, Nadzeia Liapexka, Volha Khudzenka eta Marina Litvintxuk-ek.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), zilarrezkoa lortu zuen Bielorrusiako taldearekin K-4 500 m modalitatean, 1.36,073ko denboraz, Hungariako taldearen atzetik (urrezkoa) eta Poloniakoaren (brontzezkoa) aurretik. Hauek osatzen zuten Bielorrusiako taldea: Marharita Makhneva, Nadzeia Liapexka, Volha Khudzenka eta Marina Litvintxuk-ek.
Taku Akahoshi
Taku Akahoshi (赤星 拓, 1984ko apirilaren 21a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Sagan Tosu.
Lygosoma herberti
Lygosoma herberti Lygosoma generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Tamboril (Ceará)
Tamboril Brasilgo udalerri bat da, Ceará estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Aste-Béon
Aste-Béon Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da.
Turdus leucops
Turdus leucops Turdus generoko animalia da. Hegaztien barruko Turdidae familian sailkatua dago.
Jacob Nena
Jacob Nena (Lelu, Kosrae, 1941eko urriaren 10a - Sacramento, Kalifornia, 2022ko uztailaren 6a) Mikronesiako Eststu Federatuetako presidentea izan zen 1996tik 1999ra.
1979tik 1983ra Kosraeko lehen gobernadorea izan zen, bozketan hautatua. 1991tik presidenteorde izan zen Bailey Olterren agintaldian. Olterrek bihotzekoa izan ondoren Nenak ordezkatu zuen agintaldia amaitu arte 1999an.
Liudmila Gurtxenko
Liudmila Markovna Gurtxenko (Людмила Марковна Гурченко) edo Liudmyla Markivna Hurtxenko (Людмила Марківна Гурченко) (Kharkiv, Ukraina, 1935eko azaroaren 12a - Mosku, Errusia, 2011ko martxoaren 30a) ukrainar jatorriko sobietar eta errusiar aktore eta abeslaria zen.
Mi
Mi hitzak ondorengo adierak ditu:
Weislingen
Weislingen Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Weislingen udalerrian erroldatutako biztanleak 566 ziren. Familiak 220 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 32 bakarrik bizi ziren emakumeak), 80 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 76 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 256 etxebizitza zeuden, 219 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 26 hutsik zeuden. 240 etxeak ziren eta 16 apartamentuak ziren. 219 etxebizitza nagusietatik 189 bere jabearen bizilekua ziren, 21 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 6 etxek bi zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 24 etxek lau zituzten eta 173 etxek bost zituzten. 207 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 82 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 112 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 343 ziren, horien artean 247 aktiboak ziren eta 96 inaktiboak ziren. 247 pertsona aktiboetatik 220 lanean zeuden (130 gizon eta 90 emakume) eta 27 langabezian zeuden (10 gizon eta 17 emakume). 96 pertsona inaktiboetatik 27 erretiraturik zeuden, 31 ikasten zeuden eta 38 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Weislingen udalerrian 216 unitate fiskal zeuden, 573 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.417 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 17 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 margolaria, 2 zurginak, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Weislingen udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Talde immunitate
[[Fitxategi:Herd_immunity.svg|300px|thumb|eskuinera|Talde immunitatea azaltzen duen irudia.Urdinez: immunizaturik ez daudenak eta kutsatu gabekoak.
Horiz: immunizatuak eta kutsatu gabekoak.
Gorriz: Immunizaturik ez daudenak, kutsatuak daudenak eta ondorioz, kutsakorrak direnak.
Talde immunitatea (saldo efektua, immunitate kolektiboa edo populazio immunitatea ere deitua) gaixotasun infekziosoen zeharkako babes modu bat da.
Immunitate kolektiboa garatzeko era ezberdinak daude: batetik, gaixotasun batzuen kasuan populazioaren ehuneko nahikoa immunea bihurtu denean gaixotasuna edo infekzioa gainditu duelako; bestetik, txertoaren bidez populazioaren ehuneko nahikoa immunizatua izan denean. Honek, immunitaterik ez duten gizabanakoengan infektatzeko aukera edo probabilitateak nabarmen murrizten ditu.
Gizabanakoak immune bihur daitezke aurretik izandako infekzio batetik berreskuratuz edota txertoaren bidez. Hala ere badira gizabanako batzuk zeinak ezin diren immune bihurtu edo immunizatu baldintza mediko zehatz batzuk direla-eta, hala nola immunosuppresioa, gazteegiak izatea, etab. Gizabanako hauentzako infekziotik babesteko metodo erabakigarria da talde immunitatea, honek gaixotasuna biztanleriatik pixkanaka desagertza dakarrelako.
Talde immunitatea berez fenomeno gisa 1930eko hamarkadan ezagutu zen, ikusi zenean haur kopuru esanguratsu bat elgorriaz gaixotu ondoren, aldi baterako murriztu egin zela infekzio berrien kopurua, txertorik gabekoen haurren artean ere.
Baina orokorrean metodo eraginkorrena masa txertaketak dira, zeinak talde immunitatean eragin zuzena eta arrakasta izan duen gaixotasun infekzioso askoren hedatzea saihesteko.
Talde immunitatearen atalasea gaixotasunaren oinarrizko ugalketa kopuruaren arabera aldatzen da. Atalase altua duen gaixotasunaren adibide bat elgorria da, zeinak 95 % baino gehiagoko immunitatea behar duen, honen zabaltzea errealki gelditzeko.
Historia
"Immunitate kolektiboa" edo talde immunitatea terminoa 1923an sortu zen. Immunitate kolektiboa fenomeno natural gisa lehen aldiz 1930eko hamarkadan onartu zenean, Aw Hedrichek Baltimoreko elgorriaren epidemiologiari buruzko ikerketa bat argitaratu zuenean izan zen. Izan ere, konturatu zen haur askok elgorria igaro ondoren gaixotasunarekiko immunitate bihurtu zirela, infekzio edo kutsatu berrien kopurua murriztu egin zelarik aldi baterako, hala ere, talde immunitate hori ez zain nahikoa izan elgorriaren hedapena gelditzeko. Ondoren, txertaketa masiboa k edo masa txertaketak, gaixotasunen desagerrarazteari buruzko eztabaidek eta txertaketaren kostu-onuraren analisiek immunitate kolektiboa terminoa orokorkiago erabiltzea ekarri zuten.
1970eko hamarkadan, gaixotasun baten immunitate kolektiboaren atalasea kalkulatzeko erabilitako teorema garatu zen. 1960ko eta 1970eko hamarkadetan baztanga desagerrarazteko kanpainan, txertaketa kolektibo bat egin zen, immunitate integralaren bidez, eta horren inguruan hasi zen txertaketa.
Diana Poitierskoa
Diana Poitierskoa, Valentinois eta Étampesko dukesa, (Saint-Vallier, Drôme, - Anet, Eure eta Loir, ) Frantziako aristokrata nabarmena izan zen, Henrike II.a Frantziakoaren maitalea. Eragin handia izan zuen erregearen gortean.
Talde immunitate
Historia
Txertaketa masiboak martxan jarri zirenetik, konplexutasunak eta erronkak sortu dira immunitate kolektiborako. Gaixotasun infekziosoen hedapenaren eredu gisa, jatorrian suposizio batzuk egin zituen, hau da, populazio osoak direla sentikorrak eta ondo nahastuta daudela, eta hori ez da kasua errealitatean, eta, beraz, ekuazio zehatzagoak garatu dira.
Azken hamarkadetan, onartu egin da mikroimmunitate-talde batek immunitate-talde bati eragin diezaiokeela. Txertaketaren inguruan sortzen ari diren edo abian diren beldur eta eztabaidek immunitate kolektiboa murriztu edo ezabatu dute zenbait komunitatetan, eta prebenitu daitezkeen gaixotasunek komunitate horietara itzultzea edo irautea ahalbidetu dute.
Immunitaterik ez dutenak babestea
Pertsona batzuek ezin dute immunitaterik garatu txertoa jarri ondoren, edo, arrazoi medikoengatik, ezin dute txertorik hartu. Haur jaioberriak txikiegiak dira txerto asko hartzeko, segurtasun-arrazoiengatik edo immunitate pasiboaren ondorioz txertoa ez delako eraginkorra. Pertsona immunoeskasak GIB/HIES aren, linfomaren, leuzemiaren, hezur-muineko minbizia ren, edozein immunitate ez izateko moduko immunitate-gutxiegitasuna zuten, eta edozein txerto-terapia izan zezaketen.
Litekeena da txertatuen zati batek immunitaterik ez garatzea epe luzera. Gainera, txertoaren kontraindikazioek pertsona jakin batzuei txertoa jartzea eragotz dezakete. Immuneak ez izateaz gain, talde horietako banakoek infekzio-konplikazioak garatzeko arrisku handiagoa izan ditzakete, beren egoera medikoagatik, baina oraindik babestuta egon daitezke populazioaren ehuneko handi bat immunea bada.
Adin-talde batean immunitate-maila handia izateak immunitate kolektiboa sor dezake beste adin-talde batzuentzat. Helduek kukutxeztularen aurkako txertoa jartzeak kukutxeztularen intzidentzia murrizten du txertoa hartzeko txikiegiak diren haurtxoetan, gaixotasunaren ondorioz konplikazioak izateko arrisku handiena dutenetan. Hori bereziki garrantzitsua da hurbileko senideentzat, haur txikiei egindako transmisio gehienak baitira.
Bollmannia gomezi
Bollmannia gomezi Bollmannia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
El Paraíso
El Paraíso Hondurasko 18 departamenduetako bat da. Bere hiruburua Yuscarán da. 7.218 km²ko azalera du eta 2005eko kalkuluen arabera 383.565 biztanle bizi ziren.
Talde immunitate
Immunitaterik ez dutenak babestea
Sexu-transmisiozko infekzioei dagokienez, sexu bateko immunitate-maila handiek bi sexuentzako immunitate kolektiboa eragiten dute orokorrean. Sexu bati zuzendutako STIen aurkako txertoek sexu bietan STIak nabarmen murriztea eragiten dute, baldin eta txertoaren xurgapena sexu objektiboan handia bada. Hala ere, emakumeen txertaketaren immunitate kolektiboa ez da zabaltzen gizon homosexualengana. Horregatik, txertoaren onarpen objektiboa behar bezain objektiboa izan dadin, komenigarriena txertua populazioan zabaltzea da eta ez sexu bati bakarrik jartzea. Arrisku handiko portaerek STIak desagerraraztea zailtzen dute; izan ere, infekzio gehienak arrisku ertaineko pertsonen artean gertatzen badira ere, transmisio gehienak arrisku handiko portaeretan inplikatzen diren gizabanakoengatik gertatzen dira. Horregatik, populazio jakin batzuetan beharrezkoa izan daiteke arrisku handiko pertsonak edo bi sexuetako pertsonak immunizatzea immunitate kolektiboa ezartzeko.
El Paraíso
Udalerriak
Departamendua 19 udalerritan banatzen da:
Talde immunitate
Serotipoen bilakaeraren presioa eta ordezkapena
Immunitate kolektiboak, berez, patogenoen gaineko presio ebolutibo gisa jokatzen du, eta eboluzio biralean eragiten du, andui berrien ekoizpena estimulatzen baitu, ihes-mutante izenekoak, immunitate kolektiboa saihestu dezaketenak eta aldez aurretik immuneak diren gizabanakoak infektatu ditzaketenak. Andui berrien eboluzioa serotipo-ordezkapen gisa edo serotipo-aldaketa gisa ezagutzen da; izan ere, serotipoaren prebalentziak beste serotipo espezifiko batzuk onartzen ditu, eta serotipo espezifiko batzuk.
Maila molekularrean, birusek immunitate kolektibotik ihes egiten dute deriba antigenikoaren bidez, eta orduan metatzen dira mutazioak birusaren gainazaleko antigenoa kodetzen duen genoma biralaren zatian, birusaren kapsideko proteina bat tipikoki, eta aldaketa bat eragiten du epitopo biralean. Beste aukera bat da serotipoaren segmentu bereiziak birusen genoman gehiago zirkulatzea, edo genoma birikoaren aldaketa ohikoagoa izatea.
Streptococcus pneumoniae-ren aurkako hasierako txertoek nabarmen murriztu zuten txertoen serotipoen garraio nasofaringeoa, antibiotikoekiko erresistenteak diren tipoak barne, txertoak ez diren serotipoen garraio handiagoarekin erabat konpentsatzeko soilik. Hala ere, horrek ez zuen gaixotasunaren intzidentziaren igoera proportzionalik eragin. Etorkizunean aldaketak egiteko aukerak bere horretan dirau, eta, beraz, horri heltzeko beste estrategia batzuk dira txertoen garapena, gainazaleko antigeno gehiago dituztenak, edo serotipo anitzetan dauden proteinak.
Gaixotasunak desagerraraztea
Populazio batean immunitate kolektiboa behar beste denboraz ezarri eta mantendu bada, gaixotasuna ezabatu eta desagertu egiten da ezinbestean: ez da transmisio endemiko gehiagorik gertatzen. Mundu osoan deuseztatzea lortzen bada eta kasuen kopurua etengabe zerora murrizten bada, orduan gaixotasun bat desagerrarazi egin daitekeela adieraz daiteke. Beraz, gaixotasun infekziosoen hedapena kontrolatzeko osasun publikoko ekimenen azken ondorioa edo azken emaitza izan daiteke desagerraraztea.
Gaixotasunak errotik desagerraraztearen onurak hauek dira: gaixotasunak eragindako erikortasun eta hilkortasun guztia amaitzea, pertsonentzako, arreta medikoaren hornitzaileentzako eta gobernuentzako finantza-aurrezpenak, eta gaixotasuna kontrolatzeko erabilitako baliabideak beste leku batzuetan erabil daitezen ahalbidetzea. Orain arte, bi gaixotasun errotik kendu dira immunitate kolektiboaren eta txertaketaren bidez: behi-izurria eta baztanga. Gaur egun, polioimmunitate modernoa desagerrarazteko ahaleginak egiten ari dira, baina desimmunitate kolektiboa desimmunizatu egin dute.
Oinarri teorikoak
Orokorrean gaixotasun baten bilakaera ulertzeko formula batzuk erabiltzen dira. Hauen bidez hobeto ulertu daiteke infekzio batek duen zabaltzea, infekzio maila, besteak beste.
Policarpa Salabarrieta
Policarpa Salabarrieta Ríos (San Miguel de Guaduas, Kolonbia, 1797ko urtarrilaren 26a - Santafé, Bogota, Kolonbia, 1817ko azaroaren 14a) La Pola bezala ezagunagoa, Kolonbiako espainiar errekonkista garaian indar independentista kreolentzat espiatu zuen euskaldun jatorriko heroina izan zen. Kolonbiako independentziaren heroitzat jotzen dute. Bogotako Plaza Nagusian exekutatu zuten.
Talde immunitate
Oinarri teorikoak
Infekzio edo gaixotasun batean garapenean balio kritikoa, biztanleria jakin batean, gaixotasuna egoera finko endemikora iristen den puntua da, eta horrek esan nahi du infekzio-maila ez dela ez hazten, ez jaisten, esponentzialki. Atal hau Re zenbaki erreprodukzio eraginkorretik kalkula daiteke, oinarrizko R0 zenbakiaren emaitza hartuz lortzen dena, eta S kutsatzeko gai den populazioaren proportzioa izanik, kasu bakoitzak eragindako infekzio berrien batez besteko kopurua, erabat homogeneoa edo nahasia den populazio batean, alegia, pertsona bakoitza beste edozein pertsona sentsibilizatzailerekin kontaktuan jar daitekeela biztanlerian, hau da, kutsatzeko gai den populazioaren proportzioa. Horren ondorioa 1-ekoa denean, ari gara balio kritikoaz.
Maria Kirilenko
Maria Jurievna Kirilenko-Stepanova (Мари́я Ю́рьевна Кириле́нко, ahoskatua; Mosku, Errusia, 1987ko urtarrilaren 25a) errusiar tenislari profesionala da.
Talde immunitate
Oinarri teorikoak
R0 • S = 1
Policarpa Salabarrieta
Bere izenetik dator Kolonbian garagardoari pola deitzeko ohitura.
Nemrut
Nemrut edo Nemrud izan daiteke:
Policarpa Salabarrieta
Biografia
Policarpa Salabarrieta Rios familia aberats batean hazi zen, behar adina zuena eta Guaduas herrian errespetatua zena, baina ez zuen kaparetasun estatusik. Joaquin Salabarrieta aitaren testamentuak ondasun-gizon erregular gisa erakusten du, nekazaritza eta merkataritzako negozioei ekin ziena. Amarenean berriz, Mariana Rios andrearenenean, arropa ugari, bitxi garestiak eta etxeko tresnak ez dira gutxi. Zazpi anai-arreben artean bosgarrena izan zen. Salabarrieta Ríos familiaren etxea, Guaduasen, oraindik kontserbatzen dena, museo bihurtua, ez da hiribilduko luxuzkoena edo ongien eraikia, baina ez da txikia, ezta miserablea ere.
Talde immunitate
Oinarri teorikoak
Formula honen beste aldaera bat S aldagaia erabili beharrean (1-p) aldagaia erabiltzea da, kasu horretan p izanik dagoeneko immunizatua dagoen biztanleriaren proportzioa. Hori dela eta aldera hauek har ditzake aurretik jarritako formulak:
Policarpa Salabarrieta
Jarduera politikoa
Policarpa Salabarrietak independentzia oihuan parte hartu zuen 1810eko uztailaren 20an, 14 urte zituela.Aurrerago, independentziaren garaian egin zituen jarduerak bereziki lotuta zeuden Los Llanoseko armada abertzalearekin: mezuak jaso eta bidaltzen zituen, gerrako materiala erosten zuen, gazteak banaka konbentzitzen zituen eta talde abertzaleei atxikitzen laguntzen zien.Espioitzan aditua. Policarpa berehala bihurtu zen ezinbesteko kausa abertzalearentzat.
Talde immunitate
Oinarri teorikoak
R0 • (1-p)= 1
Policarpa Salabarrieta
Kartzela eta urkamendia
Alejo Sabarainen atxiloketa La Pola harrapatzeko behin betiko elementua izan zen, Sabarainek La Polak eman zizkion errealisten eta abertzaleen izenen zerrenda bat baitzuen.Ordura arte, Policarpa lasai ibili ahal izan zen hirian, iritsi berria zelako eta jende gutxik ezagutzen zuelako.Gainera, bere gaztetasunak eta adimenak gaitasun handiz moldatzeko aukera eman zioten.Iglesias sarjentuari, hirian Espainiako agente nagusia zenari, eman zioten hura aurkitu eta atxilotzeko ardura. Andrea Ricaurte de Lozano andrearen etxean atxilotu zuten Policarpa, eta kartzela bihurtutako Rosarioko Andre Mariaren Ikastetxe Nagusian giltzapetu.
Talde immunitate
Oinarri teorikoak
1-p= 1/ R0
pc = 1- 1/R0
P bakarrik ekuazioaren ezkerraldean dagoenean, pc bezala berrizendatu daiteke, biztanleriaren proportzio kritikoa behar delarik gaixotasunaren transmisioa geldiarazteko, hau da, "Talde immunitatearen atalasea" deritzona.
Gaixotasun kutsakor batean, eraginkortasunez murrizten ari dela edo kutsatzea mantentzen ari dela esan dezakegu Re = 1 baino gutxiagora murrizten eta mantentzen denean. Gainera, zabaltze horretan erabakigarriena da biztanleriaren zenbatekoa dagoen immunizatua. Izan ere, gaixotasunaren kutsatzea etenez doa, kopurua murriztuz. Kalkulu hauek egiterakoan, onartzen den suposizio bat da populazioa homogeneoa dena, hau da, gizabanako bakoitza beste gizabanako bakoitzarekin harremanetan jartzen dela. Baina errealitatea ez da horrelakoa, eta transmisioa errealki geografikoki edo fisikoki elkarrengandik hurbil daudenen artean ematen da. Hala ere, eman daitezke gizabanakoen arteko harremantze horietan bat-bateko intzidentzia gorakadak. Horregatik horrelako formulek tendentziak adierazten dituzte (gorakorrak edo beherakorrak), ez dira errealitatearen adierazle osoak.