cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kazikismo
Kazikismoa XIX. mendean
1901ean, Madrilgo Ateneoak Espainia ko erregimen soziopolitikoari buruzko inkesta-eztabaida ireki zuen, eta hirurogei politikari eta intelektual inguruk parte hartu zuten. Eztabaida eragin behar zuen txostena Joaquin Costa birgenerazionistak idatzi zuen, eta izenburu hau zuen: “Oligarquía y caciquismo como la forma actual de Gobierno en España. Urgencia y modo de de cambiarlo”. Costa k berak zioenez, Espainia n “ez dago parlamenturik ez alderdirik, oligarkia k baino ez daude”, “gutxiengo bat, agintean dagoen gutxiengo bereko langileen beste interesik gabe”. Oligarkia horren “plan nagusia” primateak ziren (Madril en kokatutako politikari profesionalak, boterearen erdigunea), eta “lurralde osoan barreiatutako lehen, bigarren edo hirugarren mailako jauntxoen” sare zabal batean oinarritzen zen.
Montsaunès
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Kazikismo
Kazikismoa XIX. mendean
Kazike handien “primateak” eta tokiko kazikeen arteko lotura gobernadore zibilek osatzen zuten. Costa k bere txostenean azpimarratzen zuen “oligarkia eta jauntxokeria” ez zirela sistemaren salbuespenezko kasuak, baizik eta “araua, Erregimena bera” osatzen zutela. Inkesta-eztabaidan parte hartu zuten ia guztiak ados egon ziren ondorio horrekin, eta gaur egun arte izan dute eragina. Carmelo Romero Salvadorrek adierazi duenez, “Costaren binomioa, historiako liburuen eta eskuliburuen izenburu bihurtua, mende bat baino gehiago geroago, berrezarkuntzaren aroa ezaugarritzeko erabiliena izaten jarraitzen du.”
Montsaunès
Etxebizitza
2007an 205 etxebizitza zeuden, 177 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 201 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 177 etxebizitza nagusietatik 153 bere jabearen bizilekua ziren, 19 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 3 etxek bi zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 70 etxek lau zituzten eta 91 etxek bost zituzten. 153 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 73 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 94 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Kazikismo
Kazikismoa XIX. mendean
Costa ren analisiaren antzeko interpretazio bat egin du Joaquín Romero Maurak, Feliciano Monterok aipatua, eta bat dator esatean luzaroan hedatuena izan zela Berresarkuntza ren Espainia ko jauntxokeriaren fenomenoa azaltzeko. Romero Mauraren arabera, Costa k eta haren interpretazio-ildoari jarraitu diotenek uste dute jauntxokeria dela “oligarkia lurjabe eta finantzarioek egindako kontrol ekonomikoaren isla maila politikoan”, hautesle “anestesiatua” edo desmobilizatua izateak errazten duena, herrialeko eskualde geografikoen garapen ekonomikoaren eta gizartaratze-mailaren ondorioz” (komunikazio eskasak, ekonomia itxiak, analfabetismo-maila handiak … )
Daft Punk
Daft Punk frantziar disc jockey bikote bat izan zen, Guy-Manuel de Homem-Christo eta Thomas Bangalter musikariek osatua. Musika bikote hau Parisen 1990eko hamarkadaren amaieran hasi zen, French House mugimenduaren inguruan Air, Phoenix edo Cassiusekin batera.
Kazikismo
Kazikismoa XIX. mendean
1970eko hamarkadaren hasieran, historialari batzuk (Joaquín Romero Maura, José Varela Ortega eta Javier Tosell) jauntxokeriari buruzko egindako azterlanetan ikuspegi berri bat hartu zuten, egun nagusi dena Manuel Suárez Cortinaren arabera, elementu erabat politikoak nabarmentzen dituena eta “jauntxokeria patroi/bezero harremanen emaitza gisa” ulertuta.
Montsaunès
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Daft Punk
House musikaren talde garrantzitsuenetako bat izan zen eta musika genero hau mundu osoan ezagutzera eraman zuena. Thomas Bangalter Stardust taldearekin izan zen Guy-Manuel de Homem-Christorekin elkartu aurretik baina taldea utzi zuen nahiz eta arrakasta izan.
Montsaunès
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 223 ziren, horien artean 172 aktiboak ziren eta 51 inaktiboak ziren. 172 pertsona aktiboetatik 156 lanean zeuden (88 gizon eta 68 emakume) eta 16 langabezian zeuden (6 gizon eta 10 emakume). 51 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 19 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Kazikismo
Kazikismoa XIX. mendean
Suárez Cortinaren arabera, “interpretazio honen elementu bereizgarrienek patroi/bezero harremanen izaera estraekonomikoa nabarmentzen dute, hautesleen desmobilizazio orokorra, landa-osagaiak hiri-osagaien aurrean duten pisua, harremanen jatorriaren aniztasuna eta patroi eta bezeroen arteko elkartrukeak une eta leku desberdinen arabera; azken-batean, patroitza-harremanetan nagusi diren ezaugarri esanguratsuenak”.
Daft Punk
Historia
1997an bere lehen albuma kaleratu zuten, Homework izenekoa. Disko honek arrakasta handia izan zuen kritikaren aldetik. 2001an bere bigarren albuma Discovery kaleratu zen eta honek lehengoak baino arrakasta gehiago izan zuen, «One More Time» «Harder, Better, Faster, Stronger» eta «Digital Love» singleek bultzatuta batik bat. 2005ean bere hirugarren albuma atera zuen Human After All, 2007an bere zuzenezko lehengo albuma Alive 2007 eta 2010ean Tron: Legacy filmerako musika.
Montsaunès
Diru sarrerak
2009an Montsaunès udalerrian 174 unitate fiskal zeuden, 410 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.747 euro zen.
Kazikismo
Funtzionamendua
Feliciano Monterok, Joaquín Romero Maura aipatuz, adierazi du kazikearen funtsezko eginkizuna, normalean lanpostu ofizialik ez duena eta sarritan potentatua ere ez dena, Administrazioaren eta haren “bezeroen” artean “bitartekari” izatea litzatekeela, asko eta gizarte-klase guztietakoak baitira, eta haren interesak legez kanpoko bitartekoen bidez sistematikoki asetzen saiatzen baitira “kazikismoa legez kanpokoa da”. “Banakako onuradunen edo mesedeak jasotzen dituztenen artean daude bai soldadutza tik salbuestea lortzen dutenak, bai zerga-aberastasunaren beheranzko ebaluazioa lortzen dutenak. Bestalde, herri osoarentzat lortutako onurak daude (errepide bat, trenbidea igarotzea, eskola-erakunde bat …), edo talde sozial eta ekonomiko jakin baten interesen kudeaketa. Talde horren aurrean jauntxo bat jartzea komeni da, bere posizioa sendotzeko.
Daft Punk
Historia
2013an Random Access Memories albuma plazaratu zuen bikote honek eta arrakasta ikaragarria izan zuen, batez ere Pharrel Williams eta Nile Rodgersekin egindako«Get Lucky» eta «Lose Yorself To Dance»
Ginebra (erregina)
Arturiar zikloaren kondairen arabera, Ginebra desleial izan zitzaion senarrari, eta maitale izan zuen Lantzelot Aintzirakoa Mahai Biribileko Zalduna. Desleialtasunak Kamelot erortzea eragin zuen, eta Ginebra gizakion izaeraren hauskortasunaren ikur bilakatu zen. Mitoaren arabera, Ginebra eta Lurra bat ziren eta bere gaitzek uzten galerak eragin zituzten.
Daft Punk
Historia
2020ko otsailaren 22an taldekideek ibilbidea bukatutzat jo zuela iragarri zuten.
Montsaunès
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 3 margolariak ziren, 1 zurgina, 1 iturgina, 2 eraikuntza enpresak eta 2 jatetxeak.
Kazikismo
Funtzionamendua
“Jauntxoak, liberal ak edo kontserbadorea k, bere kontroletik eratorritako eragina du herrian administrazio-egintzen gainean; kontrol hori administrazioari zuzenbidearen aurkako egintzak ezartzearen arabera gauzatzen da; jauntxoak gobernuekiko duen immunitatea bere alderdiko tokiko burua izateagatik dator …”, adierazi du Romero Maurak, Monterok aipatuta. Bere jarduna maximarekin laburbiltzen zen: “legeak agintzen du etsaiarentzat eta adiskidearentzat mesedeak”. Kazikeak estatuaren, probintzien eta udalerriaren jurisdikzioari dagozkion gauzak banatzen ditu, eta bere nahiaren arabera banatzen ditu. Administrazio horietan jarria, eraikitzeko baimenak edo saltokiak irekitzeko edo mota guztietako lanbideetan aritzeko baimenak, murrizketak edo legezko betebeharren salbuespenak, eta, gainera, hori guztia egiteko boterea badu, etsaiak kaltetzeko eta lagunak horietatik libratzeko baimena ere badu. Kasu batzuetan, dirutza pertsonala duen kazikeak bere poltsikotik ordainduz kontzesioak egin ditzake, baina normalean kazikeak administrazio-mesedeak bideratzen ditu. Beraz, jauntxokeriak, legezkontrakotasunez sustatzen da. Jauntxoak ziurtatu behar du bizitzarako edo herriko pertsonentzat garrantzitsuak  diren erabaki administratibo eta judizial sorta oso bat bera konbentzitzen duten irizpide antijuridikoen arabera hartzen dela.
Montsaunès
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
Kazikismo
Funtzionamendua
Joaquín Romero Maura Interpretazio-ildo horri jarraituz, Feliciano Monterok “administrazio zentralaren eta herritarren arteko bitartekari” gisa ezaugarritu du jauntxoa, eta, beraz, haren eragina ez da hauteskunde-aldira mugatzen. “Jauntxokeria, batez ere, pertsonen arteko harremanetan (patroia-bezeroa) eta harreman politiko-administratiboetan etengabe eta egunero agertzen den egitura sozial eta politikoaren adierazpen logikoa da”. Berrezarkuntza ren garaiko epaile batek honela definitu zuen jauntxokeria: “herrietan, eragin politikoaren bidez, Estatuaren berezko funtzioak okertuz edo ustelduz gauzatzen den erregimen pertsonala, partzialtasun edo gizabanako jakin batzuen interes berekoien mende jartzeko”. Horrela, bada, kazikil sistemaren gakoa “administrazioaren kontrolean zegoen”. José Canalejas liberal ak, 1910ean Osunako jauntxo boteretsu bati buruz ari zela, Antonio Maura kontserbadoreari idatzi zion gutun batean esan zuen “ez zutela ezer, maila guztietako goi-funtzionarioekiko eragina besterik ez, gobernuari jaramonik egin gabe era guztietako harrapaketak egiten baitzituzten”. José Varela Ortegak honako hau ondorioztatu du: “jauntxoa da administrazio-aparatua bere probetxurako eta bere bezeroen onurarako manipulatzen duen alderdiburua”.
Montsaunès
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Montsaunès udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 684 hektarea erabiltzen.
Kazikismo
Funtzionamendua
Berrezarkuntza n, legeen letra ez zetorren bat praktika politikoekin, are gutxiago hauteskundeetakeokin, maiz kontatu da hauteskundeak prestatzeko prozesua. Hori sailkapenarekin hasten zen. Operazio horren bidez, Gobernazio Ministerioak barrutiei dagozkien laukitxoak betetzen zituen, Gobernua babesteko prest zegoen hautagaien izenekin. Hautagai horiek boterean zegoen alderdi koak (Gortea k desegiteko dekretua lortu eta hauteskundeak gehiengo bat eratzeko antolatzen zituena) edo oposiziokoak izan zitezkeen. Izan ere, sailkapena ez zen gobernuaren agindua soilik, indar politikoen arteko negoziazio neketsuen emaitza baizik. Izan ere, Ministroen Kontseilua kontrolatzen zuen alderdi berean joera desberdinak izaten diren, hainbat bezerotako armadaburuek ordezkatuak, eta horiek parlamentu-eserleku kopuru bat edo beste eskatzen zuten, beren indarren arabera. Alfontso XIII.aren erregealdian bi formazio dinastikoen deskonposizioak liderren kopurua handitu eta sailkapena zaildu zuen.
Montsaunès
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kazikismo
Funtzionamendua
Madril en egiten zen sailkapenaren ondoren, negoziazioek tokiko mailan jarraitzen zuten, probintzia bakoitzeko botere zentralaren ordezkariaren bidez, hau da, gobernadore zibila ren bidez. Gobernadoreak bere eskumeneko jauntxoekin akordioa lortu nahi zuen, haren emaitzak Ministerioaren nahietara egokitzeko. Kazikeek, kargu garrantzitsuak kontrolatzen zituztenek (udaletan, epapitegietan etab.), haien eraginaren arabera jokatzen zuten, eta sarritan gobernuaren ordezkariari inposatzen zioten haren borondatea. Normalena zen udal eta oposizioko epaileek dimisioa ematea ofizialisten alde, baina autoritatea behartuta egon zitekeen beren postuetatik beren borondatez kentzen ez zituztenak kargutik kentzera. Aurrerago, faltsifikazio horiek egitea zailagoa zenez, jauntxo batzuk hilerriko hildakoak inskribatzera iritsi ziren.
Kazikil fenomenoa Granada ko probintziako Motril jauntxoaren pasadizoarekin ederki ilustratzen da. Hauteskundeen emaitza iritsi zenean, herriko kasinora eraman zuten. Begira geratu zitzaion, eta, inguruan zain zituen erlijiokideen aurrean, ondorengo hitzak esan zituen:"Gu, liberalok, ziur geunden hauteskundeak irabaziko genituela. Hala ere, Jainkoaren nahia beste bat izan da. Dirudienez, gu, kontserbadoreak, hauteskundeak irabazi ditugunak izan gara."
Sistema kazikilaren amaiera: Primo de Riveraren diktadura eta Bigarren Errepublika
Une batzuetan bazirudien iritzi publikoak oligarkia ren zirkulu politikoa hautsi egingo zuela, gizonezko sufragio unibertsal maskulinoa ezarri zenean bezala (1890), krisi kolonialean (1898) edo Berrezarkuntza ren garaiko azken etapan, txandako alderdiak deskonposatzen zirenean, baina itxaropen guztiek huts egin zuten. Funtsezko aldaketa politikoa nahi zutenek sentitzen zuten ezintasunak Primo de Rivera ren estatu-kolpe aren (1923) onarpena azaltzen du partzialki. Estatu-kolpe horren programan politika zaharren amaiera eta herrialdearen berrikuntza agertzen ziren lehentasunez. Diktadura k ezarritako helburuen artean, Jauntxokeriaren garaiko minuskula politikoa, bezeroen zerbitzura murriztua, benetako politikarekin ordezkatzea bilatzen zen. Diktadorea ren lana Estatua bere hondamenditik mirakuluz aterako zuen mesia tzat hartzen zen ia. Hala ere, erregimen berriak aplikatu zituen kazikismoaren aurkako neurriek iraupen laburra izan zuten: udalak eta aldundiak bertan behera utzi ziren, eta erakunde horien esku utzi ziren probintzia bakoitzeko agintari militarrak, lehenik, eta horretarako bidalitako gobernu-ordezkariak, ondoren. Ordezkari hauek, kasu askotan, kazikeen ordezko bihurtu ziren, edo, jauntxoen erresistentziagatik, haien birsortze lana eragotzi zuten.
Tristan
Tristan (britoieraz eta Drustanus; Trystan) Bretainiako materiaren heroia eta Mahai Biribileko Zaldunetako bat da, «Tristan eta Isolda» kondaira ospetsuaren protagonista izan zena. Kondairan protagonistak ezinezko maitasuna bizitzera kondenaturik daude eta zenbait osatugabeko bertsio ditu.
Kazikismo
Sistema kazikilaren amaiera: Primo de Riveraren diktadura eta Bigarren Errepublika
1931an Errepublika aldarrikatu izana eta hari erantsita eraman zituen aldaketa demokratikoak hainbat alderditan islatu ziren, hala nola ordura arte baztertuta zeuden joera politikoen erabateko parte-hartzean (alderdi errepublikanoak eta sozialista) eta hauteskunde-legeria bidezkoago eta parte-hartzaileagoa ezartzean. Horrek, zonalde batzuetan, jauntxo-sistemaren behin betiko krisia ekarri zuen, baina beste batzuetan sekularreko menderatze metodo horrek indar osoa gorde zuen, bere bermea ziren eragin pertsonaleko lotura sendoek bizirik iraun baitzuten. Bestalde, nekazaritzaren esparruan boterearen instantzia tradizionalak haien interesen alde antolatzen hasi ziren, egoera berrian lehiatzeko gai ziren alderdien bitartez. Horrela, kontserbadore izateko indar politiko berriak sortu ziren, hala nola, nekazaritzakoak; beste batzuk moderazio-prozesu esanguratsua jasan zuten, erradikalismoa esaterako, eta masa-alderdi garrantzitsuak ere sortu ziren, hala nola CEDA.
Tristan
Tristan Marko Kornualleskoa erregearen iloba izan zen. Osabak aginduta Isolda printzesa eraman behar zuen Kornuallesera erregea ezkontzeko. Hala ere, istripuz maitasun-edabe hartu ondoren biak maitemindu eta Tristanek bere jauna saldu zuen.
Kazikismo
Artean
Literaturan, musikan, antzerkian eta pelikuletan ageri egin da, adibidez:
Tristan
Euskarazko izena ere bada. Euskaltzaindiak jatorri zelta edo germaniarreko izena dela dio.
Arrantzale bizardunak
Arrantzale bizardunak eraikin publikoetan dauden Espainiako banderak kentzen dituzten talde autonomoak dira. Euren ekintzak desobedientzia zibilaren barruan kokatzen dira.
Janzkera
Arrantzale bizardunak poliziak ez identifikatzeko estalirik joaten dira. Txapela, bizarra eta betaurrekoak jartzen dituzte euren burua ezkutatzeko. Bestalde, kanabera erabiltzen dute banderak jarri ahal izateko.
Erreakzioak
Eusko Ekintzak desobedientzia zibilean oinarritutako ekintza hauek babestu egiten zituela adierazi zuen bere webgunean.
Letren Fakultatea (Gasteiz)
Letren Fakultatea edo Filologia, Geografia eta Historia Fakultatea Arabako Gasteiz hiriburuan dagoen Euskal Herriko Unibertsitateko Letren fakultate bat da.
Kokalekua
Mendizorrotza auzoaren ipar-ekialdean dago, Unibertsitatearen pasealekuaren 5. zenbakian, Farmazia Fakultatea, Lascaray Ikergunea eta Lan Harreman eta Gizarte Langintzako Unibertsitate Eskolaren artean, bai eta trenbidearen alboan eta Gasteizko geltokiarekin parez-pare ere.
Historia
1987an Iñaki Aspiazu, J. Botella eta M. Apraiz arkitektoek proiektatu eta eraiki zuten
Graduak
Bertan honako graduak irakasten dira: Filologia (Euskal Filologia, Ingeles Filologia, Hispaniar Filologia, Filologia Klasikoa, Frantses Filologia eta Aleman Filologia), Itzulpelgintza eta Interpretazioa, Historia, Artearen Historia eta Lurralde Antolakuntza.
Breitenbach (Renania-Palatinatua)
Breitenbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Breitenau (Alemania)
Breitenau Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Alea (aldizkaria)
Historia
Araban, euskarazko tokiko hedabideei zegokionez, zegoen hutsunea edo beharra ikusita, hainbat eragilek elkarlanerako bidea hasi zuten 2012ko udazkenean. Hain zuzen ere, Aiaraldea Komunikazio Leihoa, Goiena, Berria eta GEU Gasteiz Euskalduna elkartea izan ziren elkarlanerako lan horietan hasi zirenak.
2014ko azaroaren 29an, astekariaren zero zenbakia aurkeztu zuten.
2015eko urtarrilaren 16an, 'Alea' astekariak lehen zenbakia argitaratu zuen.
Helburua
Araban euskararen normalkuntzan eragitea da astekari honen helburu orokor eta nagusia. Horretarako tresna bezala hedabideak, eta kasu konkretu honetan, papereko aldizkaria, baliatu dituzte.
Araba bera ere kohesionatu nahi du, tokian tokiko berezitasunak mantenduz eta horien berri emanaz baina hizkuntzari loturiko herrialde mailako kohesio informatiboa lortuz. Errioxaldean, Lautadakoen berri izateko eta Zuian Araian gertatzen dena jakiteko, Trebiñu Araba dela argi utziz baina baita Añana edo Mendialdea ere, denak ere, euskararen inguruan bilduz.
Karitate (argipena)
Karitate hitzak adiera zenbait ditu:
Maria Vittoria dal Pozzo
Carlo Emmanuele dal Pozzo eta Louise de Méroderen alaba, Amadeo I.a Espainiakoarekin ezkondu zen. Tuberkulosiak jota hil zen.
Breitenheim
Breitenheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Breitenthal (Renania-Palatinatua)
Breitenthal Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Karitate (ongintza)
Karitatea edo ongintza beharra dutenei laguntzeko gogoa eta praktika da, bereziki janaria, aterpea eta osasun arreta eskainiz edo horiek eskaintzeko baliabideaz emanez.
Siriako arrosa
Siriako arrosa edo Siriako hibiskoa (Hibiscus syriacus) hibisko mota bat da, ezaguna bere lore ederrarengatik. Munduko parte askotan lantzen da landare apaingarri moduan.
Deskribapena
Asian jatorria duen landarea da, bi eta lau metro arteko altuera lortu dezakeena. Lurzoru hezea baina ongi drainatua behar du. Aireko kutsadurarekiko tolerantzia handia dauka, eta beroa, hezetasuna, lurzoru pobrea eta lehortea ere ondo jasaten ditu, horregatik ongi egokitu da ingurune urbanoetan.
Eskuarki, udak oso beroak dituzten tokietan lantzen da bere lore erakargarriengatik. Loreak zenbait koloretakoak izan daitezke: zuriak, arrosak, gorriak, moreak... Bost petalo dituzte, 7'5 cm inguruko luzera dutenak. Pistiloa ere luzea da eta inguzuan estaminak ditu.
Landare hostogalkorra da. Hostoak berandu ateratzen ditu, maiatza aldera. Berde-horixkak dira, palmatuak, hiru lobuludunak, eta hauek ere7'5 cm-ko luzera hartzen dute.
Ugalketa
Lore bakoitzak bizitza labur bat du (egun batekoa edo), baina landareak lore asko sortzen dituenez beti ikus daitezke hainbat. Loraldia udaberri tik udazken era arte luzatzen da. Landare honek aldaxkatzez edo edo hazien bidez ugaldu daiteke.
Sinboloa
Hibiscus syriacus landarea Hego Korea ko lore nazionala da, eta hainbat ikur nazionaletan agertzen da. Herrialde horretako himno nazionalean Korea konparatzen da lore honekin.
Lorearen izena koreera z mugunghwa da (Hangul: 무궁화; Hanja: 無窮花).
Taxonomia
Hibiscus syriacusa Carlos Linneo-k deskribatu eta argitaratu zuen: Species Plantarum2: 695. 1753. Hibiscus:greziera zko βίσκος (hibískos) hitzetik datorren izen generikoa, Dioscórides-ek (aC. 40-90) Althaea officinalis-i eman zion izena da.
syriacus: Siria n aurkitu zela  adierazten duen epiteto geografikoa.
Podologia
Podologia  (grekeratik ποδο-, podo: ‘oin’, y -λογία, -logía, ‘azterketa’) oinarengan eragiten duten alterazioen ikasketa, diagnosia eta gaixotasunen tratamendua helburu nagusi bezala duen medikuntza ren adarra da, hala nola, giza anatomia, fisiologia, patofisiologia, biomekanika, radiologia, farmakologia eta kirurgia. Podologoa, beraz, aditu gaitua da helburu hau lortzeko orduan, bere ikasketa eta entrenamendu urteak direla medio. Honek oin eta orkatilaren tratamendua ahalik eta hoberen egitea ahalbidetzen du. Podologoek aurretik aipatutako ezaguera guztiak izan behar dituzte.
Podologian, laburki, aspektu hauek sar daitezke:
Egipto
Oinen tratamenduaren sorrera Antzinako Egiptokoa da. Han Amenofis IV. faraoiak zenbait zerbitzari zituen eta haietako batzuk bere oinetaz arduratzen ziren. Honen harira, Amenofis IV.aren hilobian bere eskeletoa aterata, bere behatz txikietako batean ebakuntza bat zuela ikusi zen. Honetaz gain, aurkitu egin diren beste zenbait momietan kailurik ez zutela eta heme izeneko substantzia bat dela medio, oinetako azazkalak ondo kokatuta zeudela ikusi zuten,
Erromatar inperioa
Erromatarren garaian, bañu eromatarretan kailu eta gogortasunen kontra tratamenduak egiten ziren.
Erdi Aroa
Elizak medikuntza kontrolatzen zuenez, bere garapena gelditu egin zen. Hortaz, bi mediku mota zeuden bakarrik: Ondorengo urteetan bizarginen eta zirujanoetaz gain, beste gremio bat agertu zen: medikuen gremioa.
Berpizkundea
Nahiz eta podologia bizarginen eskuetan jarraitzen zuen gehienbat, XV eta XVI. mendeetan egundoko garapena jasan zuen zientzia honek. Baina pixkanaka-pixkanaka bizargin hauen eskulanak ospea galtzen joan ziren beren sinpletasunagatik. Hori zela eta, Espainian, XVIII. mendean Felipe V.ak anatomia eta disekzio ikasketak eskatzen die bizargin guztiei. Garai honetan kirurgia agertu zen bere indar handienarekin.
Kirurgilariak hiru mailatan bana daitezke:
Ingalaterra XII. mendean
Kaletik dihoan pertsonaia anbulante bat sortzen da, etxetik etxera podologoen zerbitzuak eskaintzen dituena.
Aro Modernoa
Pedikuroak honako aldaketak jasaten ditu:
Breitscheidt
Breitscheidt Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Bremberg
Bremberg Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Podologia
XX. mendea - gaur egun penintsulan
"Kirurgia txikiatzat hartzen da araututako teknika kirurkikoen bidez egindako interbentzio guztiei, afekzioetara bideratuta, anestesia lokalaren baitan, erregimen anbulatorio batean eta arazo medikorik gabe egindakoa, erreanimazioaren beharra, adibidez."
== Podologoarenera joateko kausa ohikoenak ==
30 Days of Night (filma)
30 Days of Night (euskaraz 30 Days of Night) 2007ko David Slade estatubatuar zinema zuzendariaren beldurrezko filma bat da. Steve Niles eta Ben Templesmith komikigileen izenburu berdineko 30 Days of Night komikian oinarritua dago. Bertan, Josh Hartnett, Melissa George, Danny Huston, Mark Boone Junior eta Ben Foster aktoreek antzeztu zuten.
2010ean 30 Days of Night: Dark Days ("30 Eguneko Gaua: Gau Ilunak") izeneko jarraipena izan zuen.
Argumentua
2010eko hamarkada, Alaska. Barrow udalerri isolatuan negualdiro eguzkia ezkutatu eta hura berriz agertu arte 30 egunez gaua da. Iluntasun baldintza hau jazotzen den denboraldi honetan udalerria setiatu, etaa bertako herritarrei odola zurrupatu eta hiltzeko prest dauden banpiroak agertuko dira. Kaos horren erdian, sheriffa (Josh Hartnett) buru duten herritar talde txiki batek 30 egun horietan nola edo hala bizirauten saiatuko dira.
Atmosfera
Atmosfera objektu astronomiko baten grabitateak bere inguruan mantentzen duen gas geruza da. Probabilitate gehiago dago atmosferari eusteko, baldin grabitatea handia bada eta atmosferaren tenperatura txikia bada.
Lurraren atmosfera
Atmosferak lur kanpoko erradiazioetatik babesten du, izpi ultramoreak xurgatuz (ozono geruzak egiten du lan hori). Ez du muga zehatzik, gainazaletik aldendu ahala bere dentsitatea jarraian jaisten baita. Askotan, atmosfera eta espazioaren arteko muga bezala Karman muga aipatzen da, 100 km-ko garaieran.
Presioa
Presio atmosferikoa lurzoruan atmosferak atmosfera barruan dauden gorputzen gainean egiten duen presioa da.
Lurreko atmosferak batez besteko 1013,25 hektopascal, hPa (baztertua milibar, mb) presioa du itsas mailan, 45º latitudean. Hala ere, Nazioarteko Unitate Sistemaren unitatea metro karratutako newton (N/m2) edo pascal (Pa) izanda, itsas mailan batez besteko presioa 101 325 N/m2 edo Pa da. Aire hotza bada, jaisten da, presioa igoz eta antizikloi termikoak eraginez. Aldiz, beroa bada, igotzen da eta zikloi edo depresio termikoak eragiten ditu. Era berean, aire hotza eta aire beroa nahasten ez direnez, bata besteari jaitsarazten du antizikloi eta depresio dinamikoak sortuz.
Atmosferaren geruzak
Lurrazaletik gora, bost geruza nagusi ditu atmosferak: troposfera, estratosfera (ozono geruza duena), mesosfera, termosfera eta exosfera.
Limosna
Limosna, amoina edo erremusina beste bati laguntzeko ematen den dirua edo janaria da, karitate ekintza moduan eta trukean ezer eskatu gabe. Erlijio anitzetan agindu eta gomendatzen da, bereziki ekintza sinboliko moduan.
Bretthausen
Bretthausen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
UEFAko Txapeldunen Ligako ereserkia
UEFAko Txapeldunen Ligako ereserkia, ofizialki Txapeldunen Liga (ingelesez UEFA Champions League Anthem, ofizialki Champions League deitua) UEFAko Txapeldunen Ligako ereserkia ofiziala da. Tony Britten ingeles musikagileak ereserkia jau konposatzeko garaian 1727ko Georg Friedrich Händel britainiar musikagilearen Coronation Anthems ("Koroaketaren Ereserkiak") musikalaneko Zadok the Priest ("Zadok Apaiza") deritzon zatian oinarritu zen.
1992an UEFAk bere ereserkia idatz zezan Tony Britten hautatu zuen. Behin Händelen musikalana moldatu eta ereserkia konposatuta, Royal Philharmonic Orchestrak lehenbiziko aldiz jo eta Academy of St. Martin in the Fields abesbatzak abestu zuen. Hitzak ingeles, aleman eta frantsesez dauzka.
Estreinatu eta berahala Txapeldunen Ligako ikur bilakatu zen, futbol txapelketa horretako partidu ororen hasieran entzun daitekelarik, jada futbolzale eta futbozaleak ez direnak ere aski ezaguna duten doinua bilakatu delarik.
Hitzak
UEFAko Txapeldunen Ligako partiduoro entzun litekeen doinuaren hitzek Txapeldunen Liga eta bertan parte hartzen duten futbol taldeen gorazarrea dira, honako hauek direlarik:
Brenk
Brenk Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
UEFAko Txapeldunen Ligako ereserkia
Jatorrizko bertsioa
Chorus (2x):
Euskaraz
Koruak (x2):
Atxikipen (argipena)
Atxikipen hitzak erabilera zenbait ditu:
Breitscheid (Westerwald)
Breitscheid Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Houthalen-Helchteren
Houthalen-Helchteren Belgikako ipar-ekialdean dagoen udalerria da, Flandriako Linburgo probintzian dagoena. 2013an 30.356 biztanle zituen. Udalerriak herri hauek hartzen ditu barnean: Houthalen-centrum, Houthalen-Oost, Helchteren, Sonnis, Laak, Meulenberg eta Lillo.
Briedern
Briedern Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mourvilles-Hautes
Mourvilles-Hautes Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Garona Garaia departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Mourvilles-Hautes udalerrian erroldatutako biztanleak 153 ziren. Familiak 55 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 23 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 66 etxebizitza zeuden, 55 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 65 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 55 etxebizitza nagusietatik 46 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 7 etxek hiru zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 37 etxek bost zituzten. 43 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 25 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 29 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Mourvilles-Hautes udalerrian 54 unitate fiskal zeuden, 161,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.310 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 argiketaria zen eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Mourvilles-Hautes udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 702 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Espainiako futbol ligako erregional mailak
Errioxako Autonomi Erkidegoan
SD Oyonesa (Araba) eta CD Vianés (Nafarroa) taldeek gertutasunagatik Errioxan jokatzen dute, lehen taldeek Hirugarren maila RFEF-n eta harrobiko taldeek Erregional Preferentean.
Hoeselt
Hoeselt Belgikako ipar-ekialdean dagoen udalerria da, Flandriako Linburgo probintzian dagoena. 2013an 9.588 biztanle zituen.
Tongeren garai bateko erromatar hiriaren ondoan dago eta erromatar inperioaren aztarna ugari aurkitu dira udalerriaren lurraren.
Breitscheid (Mainz-Bingen)
Breitscheid Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Maltako gurutze
Maltako gurutzea, baita San Joanen gurutzea, zortzi puntadun gurutzea edota gurutze oktogonala ere deitua, XIII. mendetik San Joan Jerusalengo Ordena edo Maltako Ordenak eraibili izan duen ikur bat da. XVI. mendean Karlos I.a Espainiakoak ordenari Maltako jabetza ematean Maltzako gurutzea izena jaso zuen.
Briedel
Briedel Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
To Wong Foo, Thanks for Everything! Julie Newmar
'''To Wong Foo, Thanks for Everything! Julie Newmar' (euskaraz Wong Foori, Eskerrik Asko Denarengatik! Julie Newmar'') 1995eko Beeban Kidron ingeles zinema zuzendariaren komedia filma bat da. Bertan, Wesley Snipes, Patrick Swayze, John Leguizamo eta Stockard Channing aktoreek antzeztu zuten.
Urte bat aurretik estreinatu zen The Adventures of Priscilla, Queen of the Desert ("Priscillaren Abenturak, Basamortuko Erregina") australiar filmarekin antzekotasun handia du.
Sergeant Rutledge
Sergeant Rutledge (literalki Rutledge Sarjentua, Euskal Herrian Sarjentu Beltza izenburuaz ezaguna) 1960ko John Ford estatubatuar zinema zuzendariaren western filma bat da. Bertan, Woody Strode eta Jeffrey Hunter aktoreek antzeztu zuten.
To Wong Foo, Thanks for Everything! Julie Newmar
Argumentua
1990eko hamarkada, AEBak. Hiru Drag Queenek (Wesley Snipes, Patrick Swayze eta John Leguizamo) herrialde hartako Erregina Lehiaketa Nazionalean parte ahal izateko New Yorketik Hollywooderako bidaiari ekin diote. Bidaiaren erdian autoa matxuratu eta zakurraren ipurdian dagoen herri isolatu batera iritsiko dira, bertakoen bizimodua arras aspergarria eta tristea delarik.
Brimingen
Brimingen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Sergeant Rutledge
Forden western filma asko bezala hau ere Utah estatuko Monument Valley haranean filmatu zen.
Argumentua
1880ko hamarkada, AEBak. Arizonako Fort Linton gotorlekuan neska gazte zuri baten bortxaketa eta hilketa leporatu zaion Braxton Rutledge (Woody Strode) arraza beltzeko sarjentuaren aurkako epaiketa edo gerra kontseilua hasi da. Rutledge sarjentua betidanik militar ausart eta eredugarria izan da, baina orain armadak hura erruduna dela uste du.
Subjektu pasibo (ogasun publikoa)
Ogasun publikoan, subjektu pasiboa ogasunarekiko betebehar fiskala duen pertsona da. Ez da nahastu behar zergapekoarekin, azken honek zerga ordaintzen duena baita, nahiz eta kasu gehienetan bi figurak bat datozen. Adibidez, BEZaren kasuan zergapekoa azken kontsumitzailea da, subjektu pasiboa ondasunak eta zerbitzuak ematen dizkion enpresa da.
The Horse Whisperer (filma)
The Horse Whisperer (euskaraz Zaldiei xuxurlatzen zien gizona) 1998ko Robert Redford estatubatuar zinema zuzendari, ekoizle eta aktorearen drama filma bat da. Nicholas Evans idazlearen The Horse Whisperer eleberrian oinarritua dago. Bertan, Robert Redford, Kristin Scott Thomas, Sam Neill, Dianne Wiest eta Scarlett Johansson aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Grace (Scarlett Johansson) eta bere lagun Judith zaldiz paseatzera atera eta kamioi trailer batek jo eta istripu izugarria izango dute. Judith eta bere zaldia bertan hilko dira, aldiz, Grace eta bere zaldia (Pilgrim) larriki zaurituak suertatuko direlarik. Istripua jazo zenetik zaldi basatia bilakatu den Pilgrim zuzpertzeko azken saildi bat egiteko asmoz, Gracen ama den Aniek (Scott Thomas) Montanara joan eta han zaldiak sendatu eta osatzeko gai den Tom Booker (Robert Redford) cowboy bisitatuko du.
Brohl-Lützing
Brohl-Lützing Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Breunigweiler
Breunigweiler Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Bretzenheim
Bretzenheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Brieden
Brieden Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
San Nikolas katedrala (Stockholm)
San Nikolas katedrala (Sankt Nikolai kyrka) edo Storkyrkan izenaz ezagunagoa, Stockholmgo eliza nagusia da, Gamla Stan auzoko eliza zaharrena.
Historia
1279an egiten da elizaren lehen aipamena eta bertan esaten da hiria bera fundatu zuen Birger Jarlek eraiki zuela. 1527an Luteranismoa hartu zuen. Errege Jauregiaren ondoan egonik Suediako historiako gertaera garrantzitsuak izan dira bertan, koroazioak, ezkontzak eta hileta handiak besteak beste.
1942an Stockholmeko diozesia sortu zen eta egoitza bertan ezarri zuenez katedral izendatu zuten.
Arkitektura
Suediar adreilu gotiko estiloan eraikita dago. Barnean daukan altxorren artean aipagarrienetakoa San Jurgi eta dragoiaren egurrezko estatua dago Bernt Notkek 1489an egindakoa. Stokholmgo irudi zaharrena ere bertan dago, Vädersolstavlan izenekoa.
Julie Clary
Marie Julie Clary (María Julia Clary; Marseilla, - Florentzia, ) Espainiako erregina ezkontidea izan zen.
Bruch (Renania-Palatinatua)
Bruch Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Julie Clary
François Clary zeta-merkatariaren alaba, Josef Bonaparte ezkondu zuen. Jatorriz plebeioa zen erregina hau ez zen inoiz Espainian egon.
Brohl
Brohl Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Maltako gurutzea (mekanismoa)
Maltako gurutzea edota Genevako gurpila jarraieko edo etengabeko mugimendu zirkular bat aldikako edo etenkako mugimendu zirkular batean bilakatzen duen mekanismo edo engranaje bat da. Gurpildun gidatzaile edo eragileak pibote baten bidez bira bakoitzeko gurpil gidatuaren errailetan sartu eta mugiarazten duen engranaje batean datza. Era berean, gurpil gidatzaileak biribil itxurako bloke bat du, honek gurpil gidatua geldiarazten duen bitartean gurpil gidatzaileari biratzea ahalbideratzen dio.
Izena Suitza eta Genevako lehenbiziko erloju mekanikoetan erabilitako gailutik datorkio, aldiz, beste izendapena Maltako gurutzearekin duen antzekotasun bisualarengatik datorkio.
Politika zientziako eta kudeaketa publikoko gradua
Politika zientziako eta kudeaketa publikoko gradua jendea produkzioari eta ezagutza espezializatutakoari buruzko teoria eta praktika politikoa jakiteko erabiltzen da.Gradu honetan batez ere hiru arlo ikusten dira:
Analisi politikoa, non helburua ikasleak ezaguera, ulermena eta errealitate politikoko nahiz politologiakoaren analisi zorrotz bat egiteko ahalmena izatea da.Bigarrenik, Analisia eta politika publikoko kudeaketa dugu, zeinetan tresna analitiko eta trebetasun batzuk ematen dituzte ingurune soziopolitiko aldakor eta eleaniztasun batera inkorporatzeko, eta azkenik, nazioarteko erlazioen gaia jorratzen da, zeinetan balore demokratikoen onarpena garatzen da, berdintasunarekin eta ingurumenarekin zerikusia dutenak.
Karrera honi buruzko datu batzuk
Karrera honetan jarduten duten pertsonen %48a bere prestakuntza akademikoarekin lotutako lanerako postuak lortzen dituzte. Azkenik gradu honetan lizentziaturik dauden jendearen %52,7 a kontratu mugagabe batetaz gozatzen dute.
Graduak dituen irteerak
Zientzia politikoan eta kudeaketa publikoan lizentziatutako jendea bereziki hurrengo lanetan jardun ahal dute:
Brockscheid
Brockscheid Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Politika zientziako eta kudeaketa publikoko gradua
Konpetentzia espezifikoak
Aurreko kasuan bezala, hainbat konpetentzia espezifikoak daude, baina garrantzitsuenak eta bereziki ondo jakin behar direnak hauek dira:
Erreferentziak
Politika zientziako eta kudeaketa publikoko graduaren aurkezpena 2016ko apirilaren 5ean kontsultatuta.
Elkano kalearen 1. zenbakiko etxebizitzak
'''Elkano kalearen 1. zenbakiko etxebizitzak''' Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen etxebizitzez osatutako eraikin bat da.
Kokalekua
Indautxu auzoan dago, Elkano kalearen 1. zenbakian, kale hori, Henao kalea eta Maximo Agirre kalearen arteko elkargunean, eta Bilboko Arte Eder Museoa eta Euskadi plazatik hurbil.
Historia
1957-1959 artean Eugenio Aginaga eta Felix Iñiguez de Onzoño arkitektoek proiektatu eta eraiki zuten.
Bruchmühlbach-Miesau
Bruchmühlbach-Miesau Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Bruchweiler-Bärenbach
Bruchweiler-Bärenbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Brodenbach
Brodenbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Bruschied
Bruschied Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Bruchertseifen
Bruchertseifen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Maria Elisabet Portugalgoa
Portugalgo Joan VI.aren eta Borboiko Karlotaren alaba. Espainiako Fernando VII.arekin ezkondu zen. Prado museoa sortu zuen. Jornalarien alde egin zuen, eta eraikuntza publikoak egiteko bitartekoak jarri zituen.
Bruchweiler
Bruchweiler Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Christine Nöstlinger
Christine Nöstlinger (Viena, Austria, 1936ko urriaren 13a – Viena, 2018ko ekainaren 28a) austriar idazlea izan zen. Batez ere, Haur eta Gazte Literaturan da ezaguna, literatura alor horretako saririk garrantzitsuenak eskuratu baitzituen: International Board on Books for Young People (IBBY) erakundeak urtero banatzen duen Hans Christian Andersen Saria (1984) eta Suediako Gobernuak ematen duen Astrid Lindgren Saria (2003). Bi sari handi horiek jaso dituen hiru idazleetako bat da Nöstlinger. Horiez gain, Alemaniako eta Austriako Haur Literaturako Sari Nazioanalak ere eskuratu zituen birritan.
Bizitza
Nöstlinger Vienan (Austria) jaio zen 1936an. Bigarren Hezkuntzako ikasketak amaitu ondoren, artista izan nahi zuela-eta, arte grafikoak ikasi zituen Vienako Arte Ederren eskolan. Artista grafiko bezala zenbait lan egin zituen, bere senar izango zen Ernst Nöstlinger kazetaria ezagutu aurretik. Garai haietan irratian eta egunkarietan hezkuntzari buruzko gaien inguruan kolaboratzen hasi zen eta horrela jarri zen harremanetan haur liburuen egileekin eta haiek bultzatuta hasi zen idazten.
Bere lanik gehienak Haur eta Gazte Literaturakoak dira, baina telebista rako, irrati rako eta egunkarietarako ere idatzi izan zuen.
Bere lehen liburua Die feuerrote Friederike (1970) izan zen, berak ilustratutakoa. 1975ean itzuli zen ingelesera Frederica Fiery tituluarekin.
Lantzen zituen gaietan haurren beharrak nagusitzen dira, joera anti-autoritarioa nabari da bere lanetan. 1989an Clij aldizkarian egindako elkarrizketa batean zioenez, haurrentzat idazten zuenean, haien alde jartzen zen, eta litekeena da pertsonaia horiek helduak baino aztiagoak direla iruditzea.
Idazle austriarrak maiz hartu izan zituen gaitzat arrazismoa, bazterkeria edo auto-isolamendua.
Haurren behar edo ikuspegi horretatik idatzi izan zuenez, Nöstlingerrek landu zuen familiaren, eta bereziki amaren, irudia anitza izateaz gain, askotan negatiboa zen. Hau da, egileak amaren irudiaren alderdi gaiztoa agertu izan zuen maiz. Nöstlinger berak CLIJ aldizkariak egindako elkarrizketa batean aitortu zuenez, hasieran bere lanetan agertzen ziren amak gaiztoak ziren, ikaragarriak. Horren arrazoietako bere alabek umetan ama ikaragarria zela aurpegiratzen ziotela da, egileak zioenez. Baina urteek aurrera egin ahala, bere liburuetako amak maitekorrago eta atseginago bihurtzen joan ziren.
Bruttig-Fankel
Bruttig-Fankel Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Brücktal
Brücktal Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Brücken (Kusel)
Brücken Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Frantzisko Asiskoa Borboikoa
Francisco de Paula Borboikoa eta Luisa Karlota Borboi Bi-Sizilietakoaren semea, Elisabet II.a Espainiakoa bere lehengusinarekin ezkondu zen. Ezkontza ez omen zen erreginaren gustukoa eta Frantzisko Asiskoa ez zen inoiz popularra izan bere mendekoen artean. Seiurteko demokratikoan amaitu zen giro politiko nahasian, bere balizko homosexualitateari buruzko zurrumurruak zabaldu eta seme-alaben aitatasuna zalantzan jarri zuten.
Heusden-Zolder
Heusden-Zolder Belgikako ipar-ekialdean dagoen udalerria da, Flandriako Linburgo probintzian dagoena, Hasselttik gertu. 2013an 32.003 biztanle zituen.
Maria Luisa Parmakoa
Maria Luisa Parmakoa, Luisa Maria Teresa Ana jaioa, (Parma, - Erroma, ) Espainiako erregina ezkontidea izan zen.
Filipe I.a Parmakoa eta Luisa Elisabet Frantziakoaren alaba, Karlos IV.a Espainiakoa ezkondu zuen. Senarrengan eragin handia izan zuen eta ez zen inoiz popularra izan. Albako dukesa arerio nagusia izan zuen eta, bere laguntzari esker, Manuel Godoy erregearen begiko bilakatu zen.
Hesi-lasterketa
Hesi-lasterketa atletismoan lasterkariek hesiak jauzi eginez gainditu behar dituzten abiadura lasterketak dira. Hesi-lasterketak Olinpiar Jokoetako atletismo lasterketetan eta Munduko Atletismo Txapelketaren barnean ospatzen diren probak dira.
Batman (telesaila)
Batman 1960ko hamarkadako AEBetako superheroi telesail bat da. Bob Kane eta Bill Finger komikigileen Batman superheroiaren komikietan oinarritua dago. Bertan, Adam West, Burt Ward, Alan Napier, Neil Hamilton, Stafford Repp, Madge Blake, Yvonne Craig eta Cesar Romero aktoreek antzeztu zuten. Telesailaren William Dozier sortzailea berak narratzailearen ahotsa ipini ohi zuen.
Euskal Herrian ETB1an euskaraz eta ETB2an gaztelaniaz aireratu zen.
Telesail honen sarrerako eta amaiera kredituetako "Batman Theme" doinu edo abestia Neal Hefti musikariak konposatu zuen, gainontzeko musika Nelson Riddle eta Billy May musikarien eskutik konposatu zelarik.
Gaur egungo Batmanen filmak ez bezala, honako telesail honen arrakasta itzela inongo efektu berezirik gabeko seuperheroiaren nolabaiteko parodia zelakoan datza, Batman antzezten zuen Adam West aktoreak galai planta izan arren ohiko superheroiek eta Batman berea ez bezala fisikoki sasoi bete-betean ez baitzegoen. Bestalde, borrokaldietan kolpeak eta ukabilkadak onomatopeien hizkiekin eta musikarekin irudikatzen ziren, komikiak bailiran. Telesailak eta pertsonaiek 1960ko hamarkadako Beat belaunaldiaren estetika izateak ere telesailaren hedapenean zerikusi handia izan zuen.
Bestalde, telesailak bere moraltasun ukitu edo hiritartasun alhokuak ere bazituen, adibidez, protagonistek gidatu aurretik segurtasun gerrikoa jarri behar zela maiz aipatu ohi zuten, bai eta haur eta nerabeek etxekolanak egin behar zituztela, gainera bitxikeria gisa, Batman eta robinek inoiz ez zuten alkohol tantarik edan, aldiz, edonora zoaztela ere edateko beti esnea eskatu ohi zuten.
Ibilketa atletiko
Ibilketa atletikoa korrika edo lasterka egin gabe ahalik eta azkarren oinez ibiltzean datzan atletismoaren disziplinari deritzo. Ibilketa eta lasterketaren muga atletaren bi oinek lurzoruarekin kontaktua galtzean dago. Azken hau gertatuz gero, jada atleta korrika edo lasterka dabilela jo ohi da (ibilketarien hizkeran: hegan edota "airean"), horrek ibilketa atletiko frogetan zigorra izan ohi du.
Ez da oinezko lasterketarekin nahastu behar, atletismoaren disziplina horretan bi oinak lurzorutik une berean altxa baidaitezke, ezta kale ibilketa eta ipar martxarekin ere, hauetan ez baita ez korrika ezta ibilketarik burutzen.
Probak
Probak honakoa dira:
Brücken (Birkenfeld)
Brücken (Birkenfeld) Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.