cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Naizen
Material didaktiko aintzindaria
2016an material didaktiko aitzindaria argitaratu zuten, transexualitatea ikasgelan ulertzeko eta interneten eskuragarri egoteko. Arrakasta handia izan zuen: munduko leku askotatik deskarga ugari izan zituen, eta hainbat hizkuntzatara itzultzeko eskaerak jaso zituzten (gaur egun 8 hizkuntzatan dago). Hurrengo pausoa ikus-entzunezko materiala argitaratzea izan zen, non zakila duten neskak eta bulba duten mutilak aurkezten diren, zoriontsu bizi diren benetako neska eta mutilak. Urte horretan bertan, Eusko Jaurlaritzaren "Transexualitate egoeran dauden pertsonen arreta integraleko gida" argitaratu zen, osasun, hezkuntza eta gizarte arloetako protokoloak emanez. Elkarteak oso modu aktiboan parte hartu zuen honen idazketan, ekarpen esanguratsuak sartuz. Hala eta guztiz ere, elkarteak hainbat kritika egin zizkion gida honi: ez da orokorra; gabezi ugari ditu; teorikoki despatologizazioaren alde izan arren, izaera sexuala "egiaztatzen" duen informe psikologikoa eskatzen du, kontraesanean eroriz; eta ez du bermatzen Euskal Autonomia Erkidegoko ikastetxeetan planteamendu koordinatuko prestakuntza planik. Nafarroako Gobernuarekin elkarlanean, Hezkuntzako Departamentuak plan bat ezartzea lortu zuten, haur transexualen kasuan eskola-ikuspegia modu integral eta koordinatuan bermatuz. Era berean, sail desberdinetako bileretan parte hartzen dute seme transexualen beharrizanei arreta emateko.
"Badira zakila duten neskak eta bulba duten mutilak" kanpaina
2017ko urtarrilean, dohaintza anonimo bati esker, "Badira zakila duten neskak eta bulba duten mutilak. Horrelaxe da!" izeneko kanpaina entzutetsua abiatu zuten. 7 egunez, Bilboko Metro geltokietan eta Bilbo, Gasteiz, Donostia eta Iruñeko autobus geltokietan ezarri ziren kartelak. Komunikabideen eta interneten bidez, mezua nazioartean hedatu zen. Ultraeskuineko taldeek kanpaina gaitzetsi zuten arren, gizartearen eta erakundeen aldetik babes handia eskuratu zuen. Elkartearen esanetan, Espainiako erakunde eta alderdi politiko guztiek gaiari buruzko iritzia ematea, eta adingabe transexualen errealitatea informazioaren abangoardian jartzea arrakasta izan zen.
Instituzioetan ekimenak eta Ekai Lersundiren suizidioa
2017ko ekainean, LGTBI+ pertsonen gizarte berdintasunerako Nafarroako Foru Legea erdietsi zen; elkarteak legearen idazketan parte hartu zuen, eta haren aldarrikapenetako asko jaso ziren. Horietako bat Transbide izeneko zerbitzuaren ezarpena izan zen, pertsona transexualak ikuspuntu ez-patologikotik artatzeko. "Nafarroan transexualak artatzeko eta laguntzeko gida" ere argitaratu zen, elkartearen parte hartze esanguratsuarekin.
Elkartekoek Eusko Jaurlaritzaren 2012ko Legea eguneratu beharra seinalatu zunen; bere garaian aintzindaria izan zen arren, zaharkituta zegoela adieraziz, batez ere transexualitatea patologizatzen zuelako (transexual izaera frogatzeko txosten psikologikoa eskatuz). Horretara, 2018ko otsailean, elkartekoek Eusko Legebiltzarrean Transexualitate Lege berriaren proposamen bat aurkeztu zuten.
Astebete geroago, elkarteko gazte batek bere buruaz beste egin zuen. 16 urteko Ekai Lersundiren heriotzak adingabe transexual askoren egoera dramatikoa bistaratu zuen gizartearen aurrean, eta familia eta eskolaz gain nerabeen problematikari arreta berezia emateko premia erakutsi zuen (nerabezaroko gorputz aldaketa, harremanak, maitasuna...).
Lersundiren suizidioaren ostean, elkartekoak Osakidetzako arduradunekin bildu ziren, Gurutzetako Ospitaleko Genero Unitatean arreta hobetzea adostuz -nahiz eta oraindik ere psikiatria arlotik bideratzen den, 2012 Legeak ezartzen duenaren arabera, giza duintasuna eta eskubideak urratuz-.
Naizen
Elkartea abiadura handian haziz zihoan, eta hasierako 8 familia haiek 100 baino gehiago ziren, ia astero kide berriak gehituz. 2018ko amaieran elkarteak Chrysallis elkarte espainiarraren ordezkaritza izateari uztea erabaki zuen, eta 2019ko urtarrilaren 26an Donostiako Antzoki Zaharrean jai ekitaldian "Naizen" izeneko elkarte berria aurkeztu zuten, spot batekin, eta informazioa eskaintzen duen webgunearekin batera.
Izenaren esanahia elkartearen arabera:
‘Naizen’ izenak “nor naizen ni” adierazi nahi du (naiz+en[erlatiboa]); hitzekin poesia bidez jolastuz, ‘ni neu naizen gehiena’(naiz+en[superlatiboa]) esanahia ere badu; gainera, beste irakurketa bat ere badu: ‘ni naizena’ orainaldian lehen pertsonan (naiz), eta ez besteek hirugarren pertsonan lehen ulertzen zutena (zen) …
Eta gure izenaren erdigunean (n+aize+n) askatasun haizea (aize), ‘h’ galdu duena, haizeak berak eraman izan balu bezala.
Logotipoaren esanahia, berriz, horrela deskribatzen dute :
''Hizki arrosa eta urdinen artean koloreen continuum bat dago: norbera kolore desberdin batekoa. Edo, gehiago sakonduz, kolore horiek guztiak gu denok dauzkagu gure barnean, bakoitzak neurri eta proportzio desberdinean.''
''Eta ‘i’ hizkiak duen puntuak, poztasun, askatasun eta zoriontasun eztandarekin du zerikusia; hain zuzen, garena izan gaitezkeenean horrela loratzen gara, zoriontasun eztanda agertuz. Gutako bakoitza lore zoragarri bat gara, kolore desberdinetako lore-hostoz osatua. Eta, aldi berean, gutako bakoitza gara lore-hosto bat, familia, lagunartea, etab. osatzen dutenen gainerako lore-hostoen artean. Gehiago esan daiteke: lore-hosto bakoitzak familia bat ordezkatzen du, bere kolore-tonalitate bereziarekin, Naizen osatzen dugun famili-aniztasunaren baitan.''
2019ko otsailaren 16an, Naizen elkarteak hitzordu garrantzitsua izan zuen Ondarroan, Ekai Lersundiren heriotzaren urteurrenean. Egun osoko ekitaldiak izan ziren, eta Euskal Telebistarekin batera, Butterfly telesailaren estreinaldia egin zen Bide Onera zineman.
Skakeitan
Skakeitan 2008. urtean Donostian sortutako musika taldea da.
Historia
2010. urtean beren izaera definitzen hasiko zen lehen lan luzea grabatu zuten Usurbilgo Higain Estudioetan, Ahots gabekoen ahotsa (2012), hain zuzen ere. Handik aurrera, bai nazio mailan, bai nazioarteko mailan aski ezagunak diren hainbat talderekin batera jotzeko aukera izan zuten, Manu Chao artistarekin 40.000 pertsonen aurrean emandako kontzertua, kasu.
2014 urte amaieran iritsi zen, ordea, Skakeitan taldeak jasandako eboluzioaren fruitu izan den Orekariak (2014) lana, hau ere Usurbilgo Higain Estudioetan aurrera eramana Haritz Harreguyren gidaritzapean. Proiektu honen babes ekonomikoa ahalbidetzeko, crowdfunding edo finantzaketa kolektibo baten aldeko apostua egin zuten, oso erantzun ona izan zuelarik.
Handik aurrera, asko izan dira taldeak zapaldu dituen oholtzak. Adibidez, 2015. urtean Benicassimen (Valentzia) egiten den Rototom Sunsplash jaialdian izan ziren, Europako reggae jaialdi garrantzitsuenean, hain zuzen ere. Bad Manners taldearekin batera zenbait kontzertu egin dituzte, hala Euskal Herrian nola estatuan. Japonian ere aritu ziren 2015ean Japan Tour izeneko biran Tokioko hainbat aretotan zuzenekoak ematen. 2016. urtearen hasieran Suitzan izan ziren zuzeneko emanaldi batzuk eskaini zituzten Berna, Luzerna eta Bremgartenen, besteak beste, Reitschule etxe mitikoan ere izan ziren.
2016. urte amaieran disko berria aurkeztu zuten, hau ere Haritz Harreguyren Higain Estudioetan grabatu eta nahastua. Galera (2016) izenburupean bederatzi abesti berri dakartzate, oraindik zeresan handia dutela argi utziz.
Maiatzaren 10
Maiatzaren 10a gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta hogeita hamargarren eguna da, 131garrena bisurteetan. 235 egun falta dira urtea amaitzeko.
Kanpo estekak
Maiatzaren 9 | Urteko egutegi | Maiatzaren 11
Mohamed VIII.a al-Amin
Mohamed VIII.a al-Amin, Lamine Bey bezala ezaguna (Kartago, 1881eko irailaren 4a - Tunis, 1962ko irailaren 30a) Tunisiako beya eta erregea izan zen. Mohamed VI.a al-Habibaren semea zen. Mohamed VII.a al-Munsifek oinordeko printze izendatu zuen 1942an. 1943an frantziarrek al-Munsif kargutik kendu zuten eta Mohamed VIII.a Tunisiako bey izendatu zuten. Tunisiako independentzia lortean, Mohamedek bere titulua aldatu eta errege titulua hartu zuen. Tunisiako batzar konstituziogileak errepublika aldarrikatu zuen 1957ko uztailaren 25ean eta Habib Bourguiba presidente izendatu zuen.
Bimetal
Bimetala normalean tenperatura bistaratzeko edo elektrizitatearen bidez prozesu bat abiarazteko edo geldiarazteko erabiltzen den tenperaturaren zenbatesle bat da.
Termometro bimetalikoa elementu sentikor gisa zabalkuntza-koefiziente desberdina duten metalezko bi xafla elkarri soldatu dituen termometroa da. Tenperatura-aldaketek eragiten duten deformazioan oinarritzen da tenperatura neurtzeko.
Trimma xanthochrum
Trimma xanthochrum Trimma generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Haitz-berdantza
Haitz-berdantza (Emberiza tahapisi) Emberiza generoko animalia da. Hegaztien barruko Emberizidae familian sailkatua dago.
PFC Beroe Stara Zagora
PFC Beroe Stara Zagora (bulgarieraz Професионален футболен клуб Берое Стара Загора, "Beroe Stara Zagora Futbol Klub Profesionala"), Bulgariako futbol taldea da, Stara Zagora hirikoa. Bulgarian bertan palmares txikia badu ere Bulgariako futbol liga bat eta bi Kopa, lau aldiz irabazi du Balkandarren Kopa, beste inork baino gehiago.
Historia
Taldea 1916an sortu zen Vereya izenarekin. Futbolaren atala ordea 1959an eratu zen. Beroek 60. hamarkadaren amaieran bolada ona izan zuen eta bi Balkandarren Kopa irabazi zituen. Lehenengo aldia zen talde bulgariar batek nazio arteko txapelketa garrantzitsu bat irabazten zuena. 80. hamarkadan bigarren sasoi ona iritsi zitzaion eta beste Balkandarren Kopa bi irabazteaz gain, bere orain arteko liga bakarra eskuratu zuen 1986an.
Euskal taldeen aurkako partidak
Beroe Stara Zagorak kanporaketa bakarra jokatu du euskal taldeen aurka:
Paulo Orosio
Paulo Orosio (Paulus Orosius; Braga, c. 383 - c. 420) historialari, teologo eta apologista kristaua izan zen.
Apaiz egin eta 414an Hiponara joan zen; han Agustin santuaren jarraitzaile izan zen eta liburu bat idatzi zuen priszilianismoaren aurka: Conmonitorium ad Augustinum de errore Priscillianistarum et Origenistarum. 415ean Agustin santuak Palestinara bidali zuen pelagianismoari aurre egin ziezaion; heretikotzat salatu zuen Pelagiok, eta pelagianismoaren aurkako liburu bat idatzi zuen: Liber apologeticus contra Pelagianos. 416ean Hiponara itzuli zen, eta Agustin santuak kristautasunaren aldeko historia-liburu bat idatz zezala agindu zion; hala idatzi zuen bere idazlanik garrantzitsuena, Historiarum libri VII adversus paganos. Liburu horrek ospe handia izan zuen Erdi Aroan eta hizkuntza askotara itzuli zen.
Dubové (Turčianske Tepliceko barrutia)
Dubové  Eslovakiako udalerri bat da, Turčianske Tepliceko barrutian kokatuta. 28,29 km²ko azalera du eta 711 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1262. urtekoa da.
Reano
Reano Italiako udalerri bat da. Turingo Hiri Metropolitanoan kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Sílvia Pérez Cruz
Silvia Pérez Cruz (Palafrugell, Girona, 1983ko otsailaren 15a) abeslari eta kantautore kataluniarra da. Filmeen soinubandak ere egiten ditu eta dagoeneko bi Goya sari eskuratu ditu.
Biografia
Silvia Pérez Cruzen gurasoak musikariak ziren biak. Haurra zela hasi zen solfeo, pianoa eta saxofoia ikasten. 12 eta 18 urte artean saxofoia jotzen aritu zen hainbat funky, bossa nova eta jazz taldetan eta "Nit de juny" abesbatzarekin Italia, Hungaria, Frantzia eta Norvegian abestu zuen. 18 urte zituela Bartzelonara joan zen eta Kataluniako Musika Goi Eskolan (ESMUC) kanto-jazz ikasketetan lizentziatu zen.
Bere aurreneko kontzertuak 2001 urtean egin zituen Sergi Sirvent pianojolea eta Damián Muñoz lagun zituela. Bereziki aipagarria izan zen Bartzelonako Teatre Lliuren aurkezturiko "34 negro" emankizuna. 2004 urtean Marta Robles, Isabelle Laudenbach eta Lisa Bauserekin batera Las Migas flamenko taldea osatu zuen. Beste hainbat proiektutan ere aritu zen, Llama bikotean, Coetus perkusio orkestran, Xalupa musika katalan tradizionala jotzen duen taldean eta Raül Refree-rekin bikotea osatuz. Joan Díaz Trio jazz hirukotearen We sing Bill Evans diskoan hartu zuen parte eta Sol Picó flkamenko garaikideko konpainiarentzat ere abestu du.
2014 urtean Granada diskoa argitaratu zuen Raül Refree-rekin elkarlanean. Urte bereko otsailean Toti Soler gitarjolearekin batera Bartzelonako Kataluniar Musikaren Jauregian egin zuen kontzertuaren DVDa klaleratu zuen, Celebrem 20 anys de Mediapro.
Cerca de tu casa filmearen soinubanda egin zuen 2016an eta honekin Domus diskoa atera zuen. Filme honetako soinubandari esker bigarren Goya saria eskuratu zuen.
2017an Vestida de nit diskoa atera zuen soka boskote batek lagunduta.
Hemiramphus marginatus
Hemiramphus marginatus Hemiramphus generoko animalia da. Arrainen barruko Hemiramphidae familian sailkatzen da.
Markaketa-lengoaia
Markaketa-lengoaiak testuen egitura, itxura edota formatua adierazteko markak edo etiketak erabiltzen dituzten lengoaia informatikoak dira. Testuaren jatorrizko edukiari funtzio edo esanahi jakin bat duten testu-etiketak gehituz, programa informatikoek modu egokian interpretatu eta agertzea ahalbidetzen dute.
Aurrekariak
Markaketa-lengoaiak sortu baino askoz lehenago, markaketa-sistemak existitzen ziren, testu egituratua kasu. Testu hutsa idatziz webgunerako dokumentuak sortu daitezke, HTML zer den jakiteko beharrik gabe. Testu arrunta idatzi, eta makinak HTML kodean bihurtzen du. Testu egituratua erabiltzen den kasu zehatza wikiena da (informazio osagarrirako hemen klikatu). Honetan testuari "marka" edo "etiketa" desberdinak gehitzen zaizkio burutu nahi den aldaketaren arabera, eta honen ondorioz horrenbeste markaketa-lengoaia sortu izan dira.
ANSI ("American Standards National Institute") erakundeak, 1978. urtean, testu-prozesamenduan zebiltzan hainbat talde jarri zituen harremanetan, edozein motatako testuak kodetzeko, egituratzeko eta elkarren artean trukatzeko balioko zuen lengoaia estandar eta orokorra definitzeko asmoz.
Lehen txostenak
Lengoaia horren lehenengo txostenak 1980. urtean argitaratu baziren ere, 1985. urtean elkarlanaren emaitzaren azken bertsioa argitaratua izan zen, ISO ("International Organization for Standardization") erakundeak estandartzat onartu zuena: 8879 edo SGML (Standard Generalized Markup Language) lengoaia. Testuak osagaien bidez (parrafoak, listak, izenak, atalak, lerroak, etab.) zatitu, eta zati horiek abiatu daitezkeela da SGML-ren oinarrizko hipotesia. SGML-k printzipio deskriptiboa bereganatu zuen hasieratik. Horrela, testua kodetze-lanetan dabilenak testu-objektua zer den markatuko du. Honen ondorioz, testu bera hamaika kodekera desberdinen arabera markatu daiteke, aplikazio desberdinen beharrei aurre eginez.
SGML eta XML lengoaiak
Hala ere, SGML lengoaia aberatsegia eta zabalegia suertatu zen konputagailuekin tratatu behar zenean, eta, horrela, aplikazio gutxik inplementatu zuten SGML-k eskaintzen zituen aukera guztiak. Gauzak horrela, SGML lengoaiatik azpilengoaia bat sortu zen, XML ("Extensible Markup Language") deritzona, nolabait SGML-k eskaintzen zituen aukera zabalak murriztu nahian. XML-ren 1.0 bertsioa 1998. urtean sortu zen W3Caren aholku moduan. SGML eta XML lengoaiak helburu desberdinak betetzeko jaio ziren: lehenengoak edozein dokumentu markatzeko euskarria eskaintzen zuen bitartean, bigarrenaren xedea Interneten informazioa kudeatzeko egokitu zen nagusiki. Horrela, bada, XML lengoaia web-eko estandarra zen -eta oraindik den- HTMLren gabeziak gainditzeko asmoz jaio zen. HTMLak bere definizioak izan arren, nabigatzaileen tolerantziak gaizki egituratutako dokumentuek funtzionatzea eragin du. Hori dela eta, XML eta HTML bategiteko ahaleginarekin XHTML sortu da, "Extensible HyperText Markup Language" dalakoa. Hau HTML erreproduzitu, zehaztu eta hedatzen duen modulu eta dokumentu familia da. XMLn oinarritutako hizkuntza zorrotz berria da XHTML, nabigatzaileak askoz zorrotzagoak izango direlarik web-en kodeen sintaxia balioztatzeko orduan.
Agulhas
Biztanleria
2007an Agulhas udalerrian erroldatutako biztanleak 412 ziren. Familiak 156 ziren, horien artean 52 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 40 bakarrik bizi ziren emakumeak), 44 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Markaketa-lengoaia
SGML eta XML lengoaiak
XML, SGML bezala, metalengoaia da, eta lengoaia desberdinak definitzeko aukera ematen du. HTML, aldiz, SGML bidez definitutako lengoaia soil bat da, esan bezala aplikazio konkretu bat. HTML hizkuntza bat da, eta Interneten argitaratzen diren dokumentuei itxura emateko erabiltzen da, informazioaren diseinu bisuala lantzeko sortu zen eta. Etiketetan oinarrituta dago, eta erabaki daiteke, esate baterako, zer letra tipo izango duen testuak, edo hau letra beltzez idatzi behar den edo etzanez. XMLk HTML osatzen du Interneten, egitura eransten dielako datu horiei, eta semantika eman. Horri esker, sistema desberdinek ulertuko dute zer esan nahi duen. HTMLk ez bezala, bestalde, XMLk etiketa kopuru mugagabea erabili dezake informazioa sailkatzeko.
Agulhas
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Markaketa-lengoaia
SGML eta XML lengoaiak
Webguneen diseinatzaileek badakite formato berriei egokitzen, eta beste alde batetik, formato mota batzuk hobesten dituzte, adibidez, HTML, PDF formatoaren ordez, lehenengoa askoz gehiago erabiltzen delako.
Agulhas
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 265 ziren, horien artean 180 aktiboak ziren eta 85 inaktiboak ziren. 180 pertsona aktiboetatik 174 lanean zeuden (82 gizon eta 92 emakume) eta 6 langabezian zeuden (3 gizon eta 3 emakume). 85 pertsona inaktiboetatik 28 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 48 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 68 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 13 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 9 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 18 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 17 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 igeltseroak, 3 zurginak, 1 iturgina, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak eta 6 jatetxeak.
2009an zeuden 8 establezimendu komertzialetatik, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 2 okindegiak, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen, 1 elektrotresna denda zen eta 1 kirol-denda zen.
2000. urtean Agulhas udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 eta botika 1 bat zegoen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Sesencoren hilarria
Hilarria
Villar del Río udalerriko La Laguna herrian aurkitu zuten I. mende amaierako edo II. mendekoa izan daitekeen estela.
Bi eremu ditu, erdian idazkuna dauka eta behealdean zezen baten marrazkia. beheko partean materiala galdu zenez zezenaren profilaren goialdea geratu da bakarrik.
Ingurune bereko hilarrietan, gizonen epitafioetan oso ohikoa da zezenaren irudia agertzea, eta hildakoaren eroi moduan irudikatzeko erabili zela uste du bere aurkitzaileak.
Idazkun hau 90. hamarkada amaieran aurkitu zuen Eduardo Alfaro Peña arkeologoak berregiten ari ziren etxe bateko horman, baina aurkikuntza hau ez zen kausalitatez gertatu, aipatutako arkeologoak urtetan egin dituen ikerketa lanen emaitza baizik. Etxe honetatik ez oso urrun erromatar garaiko vicus-a dago, ea hegoaldera, La Lagunako El Castillo oppidum-a, hiri zeltiberiarra eta Cidacos ibaiko goialdeko eskualdeko hiriburua erromatar errepublika garaian.
Transkripzioa
SESENCO
PATERNIF
AN XX HSE
Testu barruko loturak edo hizki elkartuak
Lehenengo lerroan ANT, hirugarrenean AT, eta laugarrenean AN.
Testuaren irakurketa laburdurak osatuz
Antestius/ Sesenco / Paterni · f(ilius) / an(norum) XX h(ic) s(itus) e(st)
Itzulpena
Hemen datza 20 urte zituen Antestius Sesenco, Paternoren semea
Moutiers-Saint-Jean
Moutiers-Saint-Jean Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Moutiers-Saint-Jean udalerrian erroldatutako biztanleak 260 ziren. Familiak 84 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 130 ziren, horien artean 98 aktiboak ziren eta 32 inaktiboak ziren. 98 pertsona aktiboetatik 87 lanean zeuden (49 gizon eta 38 emakume) eta 11 langabezian zeuden (6 gizon eta 5 emakume). 32 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Moutiers-Saint-Jean udalerrian 86 unitate fiskal zeuden, 215 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.915 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Moutiers-Saint-Jean udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Iruñerrirako Hiri Mugikortasun Iraunkorreko Plana
Iruñerrirako Hiri Mugikortasun Iraunkorreko Plana (IHMIP) Iruñerriko Mankomunitateak diseinatutako plan estrategikoa da. Helburua Iruñerriko mugikortasuna hobetzea da, eredu jasangarriago baterantz bideratuz.
Plana 2016an presenatu zen, eta administrazio eskudun gehienek 2019an onartu zuten. Gaur egun, Barañaingo eta Zizurko udalak eta Nafarroako Gobernua plan hori onartzeko zain daude, baina 2021eko azken hilabeteetan egitea espero dute.
IHMIPek lehentasuna eman nahi die oinezkoei, garraio publikoari eta bizikletari, Iruñerriko bidaietarako ibilgailu pribatuaren kaltetan.
Jokaeremu
Plana Iruñerriko Mankomunitateak diseinatzen du, bere baitan hartzen dituen udalerri guztietarako. Hala ere, gehienbat Iruñeko metropoli-eremura bideratuta dago, hiri-eremu bakarra baita.
Egoera 2016n
Plana idazterakoan, Iruñerriko mugikortasuna honela garatzen zen:
Autobusa
Hiri autobusen sareak, Eskualdeko Hiri Garraioa izenekoak, Iruñerria osatzen duten herriak hiriaren erdialdearekin lotzen ditu. Autobus horiek billabesak edo atarrabiarrak izenez ezagutzen dira, La Villavesa SA izan baitzen 1920ko hamarkadaren amaieran sortu zen eta 1969an desegin zen hiriarteko bidaiarien garraiorako lehen sozietatea, egoitza Atarrabian zuena.
2020an, 24 dira eguneko lineak eta 10 gauekoak. Gainera, ekitaldi berezietarako lau linea daude. Zerbitzuak 130 autobus ditu jardunean eta 159 puntako orduetan. 2019an 40,6 milioi bidaiarik erabili dituzte autobus horiek, errekor historikoa. Zerbitzua Iruñerria mailakoa da eta Iruñerriko Mankomunitateak kudeatzen du emakida baten bidez, gaur egun enpresa eragilea Kataluniako Transports Ciutat Comtal delarik, Moventis enpresaren filiala.
Bizikleta
Iruñak gaur egun 64 kilometro bidegorri sarez hornituta dago. Hauetatik, 20 Iruñerriko ibai parkeari dagozkio. Udalak 2015az geroztik "igarobide jasangarriak" sortzen ari da, auzo nagusiak haien artean bidegorri bidez hobekiago lotzeko eta autoen erabilera nolabait murrizteko bizikletaren erabilera sustatuz.
Taxia
Taxiari buruzko Foru Legeak, Nafarroako Parlamentuak onartuak, metropoli-eremuko 19 udalerri biltzen dituen zerbitzua batera emateko eremu bat sortzea bultzatu zuen. Iruñerriko Mankomunitateak kudeatzen du zerbitzua. 2007an 313 taxi zeuden, horietatik 3k bederatzi plaza dituzte eta 17 elbarrientzat egokituta daude. Gainera, flotak 10 ibilgailu hibrido ditu (gasolinazko motorrak eta elektrikoak) eta beste 68k biodiesela erabiltzen dute.
Triptiko
Tríptikoa (grezieratik τρίπτυχο, tri- «hiru» + ptychē «tolestu», hau da, «hirutan tolestuta», margolaritzan, hiru sailetan antolatutako arte-lana da. Normalean hiru taula dute, gontzez helduta. Horren arabera, poliptiko bat dela esan dezakegu. Normalean, erdiko taula handiena da eta alboetakoak txikiagoak izaten dira. Alboetakoak isterakoan, laugarren margolan bat ager daiteke, adibidez Jeronimo Boschen Atseginen baratzea isterakoan Munduaren sorrera ikus daiteke, edo babestuta gelditu behintzat. Alboetako lanek balio gutxiago izaten dute, erdikoa nagusia izanik. Dena dela, badira tamainuz hiru taula berdinak dituzten triptikoak.
Iruñerrirako Hiri Mugikortasun Iraunkorreko Plana
Helburuak
Planak guztira 24 helburu ditu, 6 kategoriatan banatuta, planaren irismena eta eraginkortasuna zehazteko.
Triptiko
Historia
Nahiz eta etimologia greziarra izan, hitza beranduago sortu zen, Erdi Aroan alegia, antzinako erromatarren idazteko tableta batetik: ixten ziren hiru taula zituen. XV. eta XVI. mendeetan Flandiar margolaritzan formatu hau oso ohikoa izan zen. Dena dela, askotan ez dira hiru taulak gorde eta asko dira, aldiz, galdu direnak; hori da Pradoko museoan dagoen Roger van der Weydenen Gurutzetik eraistearen taularen kasua: jatorriz hiru ziren.
Iruñerrirako Hiri Mugikortasun Iraunkorreko Plana
Estrategiak
Planeko jarduerak estrategietan biltzen dira, eta lehen aipatutako helburuak betetzea dute helburu.
Triptiko
Historia
Margolanetatik kanpo triptikoaren diseinua beste motatako lanetan ere erabili izan da: bitxietan. zintzilikarietan, eskulturetan...
Iruñerrirako Hiri Mugikortasun Iraunkorreko Plana
Bete beharreko lurralde-plangintzaren egituraketa
IHMIParen arabera, egun dagoen lurralde-antolamenduko eta hirigintzako araudia nahiko osoa da lurralde-plangintzako maila altuenetan (Lurralde Antolamendurako Planak – LAP) eta hiri-plangintzan (Udal Plan Orokorrak – UPO eta udalerri txikiagoetan haiek ordezten dituzten arauak), baina horiek antolatu edo giltzatuko dituen tarteko maila bat falta da.
Triptiko
Historia
Gaur egun, margolaritza garaikidean, hiru margolan desberdinen triptikoak egiten dira baita ere, haien arteko lotura fisikorik gabe. Horrelakoak dira, adibidez, Aurelio Artetaren gerrari buruzkoa edo Gustavo de Maezturen Eusko lurra izenekoa. Elementu amankomuna gai orokorra da.
Iruñerrirako Hiri Mugikortasun Iraunkorreko Plana
Bete beharreko lurralde-plangintzaren egituraketa
Ondorioz, metropoli-eremuko udal guztiek sinatutako Mugikortasunaren aldeko Ituna berrargitaratzearen alde egin du, nahiz eta gerora beste jarduketa batzuei ateak ireki, hala nola a Urbanizatzeko Obra Proiektuak edo Udalez Gaindiko Eraginaren Proiektu Sektorialak (UGEPS) jarduketei.
Lurralde-artikulazioa hiri-zeluletan
Estrategia hau aplikatzeko proposatzen da bi osagai nagusi definitzearen bidez lurraldea antolatzea:
Hiri-diseinuko jardunbide egokiak
Planak udal guztientzako hainbat irizpide finko zehaztea aurreikusten du, unean uneko araudietara egokitzeko eta, ahal bada, gainditzeko. Neurri adostuak egongo lirateke honako hauetan:
Oinezkoentzako ibilbideen metropoli-sarea
Asmoa litzateke oinezkoentzako ibilbide-sare bat izatea, udalerri bakoitza inguruko udalerriekin komunikatuko duena, erosotasun-, segurtasun- eta irisgarritasun-baldintza egokiekin.
Orduan, metropoli-ibilbideen sare bat ezarriko litzateke, honela kategorizatuta: "esku-hartze txikia", "esku-hartze ertaina" eta "esku-hartze handia". Horren arabera, hainbat fasetan eskatzen diren estandarretara egokituko lirateke, esku-hartzearen premia-mailaren arabera.
Txirrindularientzako ibilbideen metropoli-sarea
Oinezkoentzako ibilbideen metropoli-sarea estrategiarekin bezala, metropolialdeko erakarpen-gune nagusiak beren artean konektatuko dituen txirrindularientzako ibilbideen sare esklusiboa definitu beharra dago, erosotasun eta segurtasun-baldintza egokiekin.
Orduan, metropoli-ibilbideen sare bat ezarriko litzateke, honela kategorizatuta: "esku-hartze txikia", "esku-hartze ertaina" eta "esku-hartze handia". Horren arabera, hainbat fasetan eskatzen diren estandarretara egokituko lirateke, esku-hartzearen premia-mailaren arabera.
Bizikletak aparkatzeko guneen metropoli-sarea
Bizikletak, beste edozein ibilgailuk bezala, erabili ondoren aparkatzeko leku bat behar du. Jatorrian eta helmugan aparkaleku eroso eta seguru bat izatea ezinbesteko baldintza da bizikleta garraiobide gisa sustatzeko, bai eta IHMIPek indartu beharreko eremuetako bat ere.
Aparkalekuek lurralde osoa estali beharko dute, trinko eta ingurune bakoitzera egokituta, betiere bizikleta-ibilbidearen eta helmugaren artean, hiri-altzarien berezko aparkalekua minimizatzeko.
Bizikleta publikoaren metropoli-sistema
Estrategia horren bidez, bizikletak maileguan hartzeko sare bat sortu nahi da metropoli-eremu osoan. Bizikleta publikoa geltoki batetik hiriko beste edozein lekutara joateko erabil daiteke, jatorrizko puntura itzuli beharrik gabe. Bizikletaz, Eskualdeko Hiri Garraioaren baliokidea da (prezio bat du, geltoki jakin batzuk, erakunde kudeatzaile bat, etab.). Erabilgarria izan dadin, erabiltzaileen desplazamendu-premietara egokitu behar du, eta, beraz, Iruñeko metropoli-eremuan udal-mugak gainditzen dituen geltokien estaldura behar dute.
Bizikletaren Metropoli Plan Zuzentzailea
IHMIPak, ildo horretan, bizikletaren erabilera sustatzeko eta antolatzeko beharrari buruz duen ikuspegia dela eta, komenigarria da desplazamendu-modu horri dagozkion neurri guztiak egituratzea, pakete orekatu eta trinko bat eratzeko, osagai batzuk edo besteak (azpiegiturak, sistema publikoa, etab.) neurriz kanpo nagusitzen ez direna. Bizikletarekin lotutako gainerako estrategiak bizikletaren osagai berezi gisa ulertu behar dira, sinergia guztiak lortzea ahalbidetuko duen ikuspegi bateratu baten mende.
EHGaren Sare Nagusia
Metropolialdean garraio publikoa erabiltzeko oztopo nagusietako bat da, IHMIParen diagnostikotik ondorioztatu den moduan, antzeko ibilbideetan, automobilaren aurrean, denbora aldetik lehiakortasun txikiagoa duela. Desplazamendu erradialetarako, Eskualdeko Hiri Garraioa oso lehiakorra den aukera bat izan daiteke eta pertsona kopuru handiak mugiarazteko gauza, ezaugarri egokiak ematen bazaizkio. Ibilgailu pribatutik Eskualdeko Hiri Garraiorako aldaketa erakargarria izango da bidaia- eta itxarote-denborak murrizten badira, eta horrek eskatzen du plataforma bereiztea, hartara, zirkulazioko gainerako elementuek ez eragiteko autobusari. Gainera, ibilgailuratze-prozesua errazten duten jarduketak planteatu ahal dira, tranbia-sistema baten antzera, baina askoz ere txikiagoa den kostu batekin.
Gökovako golkoa
Gökovako golkoa (Gökova Körfezi) edo Kermeko golkoa (Kerme Körfezi; Κεραμεικός κόλπος; Ceramicus Sinus) Egeo itsasoko badia da, Bodrum eta Datçako penintsulen artean dagoena.
Chambon-le-Château
Chambon-le-Château Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lozère departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Chambon-le-Château udalerrian erroldatutako biztanleak 319 ziren. Familiak 146 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (22 bakarrik bizi ziren gizonak eta 34 bakarrik bizi ziren emakumeak), 47 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 30 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 13 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 271 etxebizitza zeuden, 145 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 107 bigarren erresidentzia ziren eta 18 hutsik zeuden. 193 etxeak ziren eta 77 apartamentuak ziren. 145 etxebizitza nagusietatik 93 bere jabearen bizilekua ziren, 39 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 14 etxek bi zituzten, 15 etxek hiru zituzten, 34 etxek lau zituzten eta 81 etxek bost zituzten. 92 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 70 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 39 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Gökovako golkoa
Bere ertzetan Bodrum, Milas, Muğla, Ula, Marmaris eta Datça hiriak daude. Kos greziar uhartea golkoaren sarreran dago. Halikarnaso (egungo Bodrum) eta Keramo antzinako greziar hiriak bertan zeuden.
Lurrazaleko eguraldi behaketa
Lurrazaleko behaketa meteorologikoak edo segurtasunerako behar diren funtsezko datu klimatologikoak dira, baita eguraldia iragartzeko eta mundu osoan eguraldi-ohartarazpenak egiteko ere. Datuak gisa behatzaile meteorologiko batek eskuz bil ditzake, edo estazio meteorologiko automatizatu batek, edo sistema hibrido baten bidez, estazio meteorologiko automatizatu batek eskaintzen dituen datuak osatzeko giza behatzaile meteorologikoak erabiliz. HEZINEk Nazioarteko Atmosfera Estandarra (International Standard Atmosphere, ISA) definitzen du, hau da, Lurraren atmosferako altitudearekiko presioaren, tenperaturaren, dentsitatearen eta biskositatearen aldaketa estandarraren eredua, eta estazioko presioa itsas mailako presiora pasatzeko erabiltzen da. Aireportuko behaketak mundu osoan transmiti daitezke, METAR behaketa-kodea erabiliz. Behaketa automatizatuak egiten dituzten estazio meteorologiko pertsonalek Estatu Batuetako mesonetera bidal ditzakete beren datuak Citizen Weather Observer Program-en bidez (CWOP), Erresuma Batuko Met Officeren Weather Observations Website-ren bidez (WOW) edo, nazioartean, Weather Underground   webgunearen bidez. Tradizioz, estazio bateko klima zehazteko, kokapen bateko klima-behaketetatik 30 urteko batez bestekoa erabiltzen da. AEBn, Behaketa Kooperatiboen sare batek egunero erregistratzen du klimari buruzko informazioa eta, batzuetan, uraren mailari buruzkoa (Cooperative Observers ).
Aireportuak
Tradizioz, aireportuetan egin izan dira behaketa meteorologikoak, aireratze eta lurreratzeetako segurtasun-arazoak direla eta. HEZINEk nazioarteko atmosfera estandarra definitzen du (HEZINEren atmosfera estandarra ere esaten zaio, ICAO Standard Atmosphere), hau da, presio, tenperatura, dentsitate eta biskositatearen aldaketa estandarraren eredua. Hori baliagarria da tresnak kalibratzeko eta aireontziak diseinatzeko, eta estazio baten presioa itsasoaren mailako presiora egokitzeko erabiltzen da (SLP), mapa meteorologikoetan erabil baitaiteke.
Estatu Batuetan, Hegazkintza Administrazio Federalak (FAA) aireportu handienetan behaketa meteorologikoak egitera behartzen du, segurtasun-arrazoiengatik. Aireportuko estazio meteorologiko automatizatu bat (ASOS, adibidez) erosteko, FAAk dolar federalak erabiltzeko aukera ematen du aireportuetan ziurtatutako estazio meteorologikoak instalatzeko. Aireportuko behaketak mundu mailan transmititzen dira, METAR behaketa-kodea erabiliz. METAR txostenak, normalean, aireportuetatik edo behaketa meteorologikoko estazio iraunkorretatik datoz. Txostenak orduko behin sortzen dira, baina baldintzak nabarmen aldatzen badira, SPECI izeneko txosten berezietan eguneratu daitezke.
Jakinarazitako datuak
Lurrazaleko behaketa meteorologikoek elementu hauek izan ditzakete:
METARen azaleraren behaketa meteorologikoaren adibidea
SARTU LBBG 041xZ 12003 MPS 090V150 1400 R04/P1500N R22/P1500U + SN BKN022 OVC050 M04/M07 Q1020 NOSIG 9949//91=
Chambon-le-Château
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 158 ziren, horien artean 96 aktiboak ziren eta 62 inaktiboak ziren. 96 pertsona aktiboetatik 87 lanean zeuden (48 gizon eta 39 emakume) eta 8 langabezian zeuden (2 gizon eta 6 emakume). 62 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 33 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Agility
Agility txakurrekiko kirol modalitate lehiakor bat da non gidari batek bere txakurrari oztopo fisiko batzuetatik gidatzen duen. Oztopoak garbi pasatu behar ditu ahalik eta azkarren. Gehienetan uhalik gabe, jostailu gabe eta sustagarririk gabe parte hartzen dute. Gidariak ezin du txakurra ezta oztopoak ukitu. Beraz, gidariaren kontrola ahotsean, seinaleetan eta gorputz-hizkuntzan eraman behar du. Agility zirkuitua oztopo-kopuru zehatz batzuetan datza, epailea, txakurrak jarraitu behar izango duen ordena diseinatuko du, probaren arauen arabera. Zirkuituak korapilatsuak dira, bere gidariaren ordenak jarraitzeko. Lehiaketan zehar gidariak txakurraren abiadura erabaki behar du.
Chambon-le-Château
Diru sarrerak
2009an Chambon-le-Château udalerrian 99 unitate fiskal zeuden, 209 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.030 euro zen.
Agility
Historia
Peter Meanwell txakur-hezitzaileak agility sortu zuen. Kirol honen fama 1977ko Crufts-Showean zabaldu zen: txakur-erakusketa hartan bisitariak entretenitzeko moduan antolatu zen lehiaketa bat. 1978an, bi taldez lehengo aurkezpena egin zen. Arrakasta handia izan zuen eta hurrengo urtean taldeak hiru ziren. 1980an Erresuma Batua Kennel Clubek agility txakur-kirol ofizial bezala aurkeztu zuen.
Chambon-le-Château
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 27 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Agility
Oztopoak
Hauexek dira Fédération Cynologique Internationalek onartutakoak:
Chambon-le-Château
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 ile apaindegia eta 1 higiezinen agentzia.
Agility
Agility mundutik zehar
Agility mundu mailako kirola da.
Iruñerrirako Hiri Mugikortasun Iraunkorreko Plana
Hobekuntzak EHGaren lehiakortasunean
Autobus-azpiegitura eta zerbitzuen eskaintza egokia sortzeaz gain, garraio publikoko sare moderno batek prestazio onenak eduki behar ditu segurtasunean, erosotasunean eta konfortean, bai bere flotari bai eta erabiltzen dituen azpiegiturei dagokienez. Alde horretatik, hobekuntzen sail bat proposatzen da; Eskualdeko Hiri Garraioa automobilaren aurrean lehiakorragoa izatea ekarriko duten hobekuntzak, hain zuzen. Asmoa da garraio publikoa sustatzea, ahalik eta zerbitzu onena eskainita, soil-soilik errentagarritasun ekonomikoko irizpideak kontuan izan gabe.
Chambon-le-Château
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
Agility
Erresuma Batua
Arraza askotako txakurrak onartzen dituzte. Honetarako hainbat baldintza bete behar dituzte. Herrialde gehienetan txakur guztiak onartzen dituzte, baino normalean txakur handienak ez dituzte hautatzen.
Iruñerrirako Hiri Mugikortasun Iraunkorreko Plana
Aldirietako aparkalekuen sarea
Bere onura nagusia autoaren malgutasuna eta eskualdeko garraio publikoaren eraginkortasuna uztartzea da.
Chambon-le-Château
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Chambon-le-Château udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 492 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Agility
Mexiko
Europa osotik ezagutu ostean, 1986an Amerikan ezagutu zen. Mexikon 1999an agility forma ofiziala bezala aurkeztu zen.
Iruñerrirako Hiri Mugikortasun Iraunkorreko Plana
Aparkamenduaren kudeaketa integrala erakarpen-guneetan
Planaren arabera, aparkalekua bilatzeak hiri-espazioetan pilaketak sortzen laguntzen du, gasen emisioa eta zarata areagotuz. Era berean, PMUSCPn kasu honetarako hautemandako arazoa aparkalekuen txandakatze baxua da, eta horrek aparkalekuaren etengabeko bilaketa eragiten die gainerako erabiltzaileei. Ondorioz, honako jarduketa hauek aurreikus ditzatela:
Chambon-le-Château
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Agility
Txile
Duela lau urte kirol hau barneratu zen. Hamar talde dira dagoeneko. Gehienetan Border Collieak, Shetlandeko artzain txakurrak, labrador retrieverrak eta Alemaniar artzain txakurrak erabiltzen dira.
Iruñerrirako Hiri Mugikortasun Iraunkorreko Plana
Propultsio-sistema alternatiboak
Estrategia horrek kutsatzen ez duten erregaiak indartzea ahalbidetzen du, hau da, biometanoa, elektrizitatea, hidrogenoa, etab. Horretarako, propultsatzaile mota horien aldeko politika planteatzen du, gaur egungoen aurka: diesela eta gasolioa.
Agility
Espainia
1988 urtean lehenengo fundazioa sortu zen, Canino Boadilla Zentrua. 1989 lehenengo Europako Royal Canin Master Agility ospatu zen. Gertaera honen ostean hainbat agility talde sortu izan dira.
Iruñerrirako Hiri Mugikortasun Iraunkorreko Plana
Lanarengatiko mugikortasuna
Aurreko estrategiarekin edo estrategia konbinatuarekin bezala, iruñerriar gehienak autoz joaten dira lanera. Hori arintzeko, planak proposatzen du Iruñerriko enpresa handi guztiek Lanerako Garraio Plan bat egitea, eta administrazioak, berriz, partekatutako autoen proiektuak, bizikleten aparkaleku seguruak, industrialdeetako bidegorriak eta abar gaitzen ditu.
Agility
Nazioarteko txapelketak
Agilityko txapelketak munduan zehar egin dira. Azkeneko txapelketa mundiala 2007an Norvegian egin zen. 2014an munduko kopa Frantzian egin zen, non 30 herrialde aurkeztu ziren.
Taldeak hauexek ziren:
Iruñerrirako Hiri Mugikortasun Iraunkorreko Plana
Erosketengatiko mugikortasuna
Erosketei dagokienez, portzentaje txikiagoarekin bada ere, establezimenduetara autoz sartzen diren bezeroen bolumena ere garrantzitsua da, batez ere errondaz kanpoko eremuetan. Hori dela eta, deskontu eta pizgarrien programa bat jarriko litzateke martxan garraio publikoaren erabiltzaileentzat, garraio publikoarekin merkataritza-guneetara joaten badira. Gainera, merkataritza-guneetarako garraio publikoko sarbideak hobetu eta indartuko lirateke.
Mugikortasun Planaren Metropoli Bulegoa
Iruñeko metropolialdean esku hartzen duten agente desberdinen artean (udalak, Nafarroako Gobernua, Iruñerriko Mankomunitatea, partikularrak) koordinazio maila desberdinak eskatzen dituzten proposamen ugari biltzen ditu IHMIPak. Horrek erakunde koordinatzaile bat izatea eskatzen du, berariaz jardungo duena zeregin horietan. Eskualdeko Hiri Garraioaren eta Taxi Iruñerriaren arloan eskumenak dituen mankomunitate bat egonik, bada aurrez pilatutako esperientzia jada, erabilgarri ditugun baliabideen ahalik eta erabilera onena egiteko aprobetxatu daitekeena.
Informazio- eta prestakuntza-estrategia
Iruñerrirako Hiri Mugikortasun Iraunkorreko Planaren helburuak lortzeko herritarren artean beharrezkoa den jokabide-ereduen aldaketa ezin da soil-soilik oinarritu jarduketa publikoak planifikatzean, arauak idaztean eta arau-hausleei zigor-neurriak aplikatzean. Jokabide-ereduak aldatzeak eskatzen du lortu nahi diren helburuek ekar ditzaketen onurez eta erabilitako bitartekoen egokitasunaz konbentzituta egotea pertsonak. Horrenbestez, beharrezkoa da Mugikortasun Planaren xede diren gaietan informazio- eta prestakuntza-kanpaina biziak eta zabalak garatzea, ahal izanez gero, udal oztopo administratiboak gaindituta, Metropolialdearen irudi harmonikoa emateko. Gainerako estrategietako askok jada barnean hartuta dute filosofia hau, baina estrategia honen bidez haien artean dagoen osagarritasuna nabarmendu nahi da.
Golden Apple Quartet
Golden Apple Quartet (euskaraz Golden Sagarraren Laukotea) gospel eta jazz musika talde bat da, Donostian (Gipuzkoa) 1986an sortua. Talde honen ezaugarri nagusia euren zuzeneko emanaldiek nahiz euren abestietako gaiek eta hitzek duten umore kutsua da. Musika taldea berez 1986ko urrian taldekideen adiskide baten ezkontzan burututako emanaldi baten ondorioz sortu zen.
Oso famatu bihurtu dira taldearen abesti batzuk, bereziki "Buen menú" eta "María de la O". Antzezlanak ere egin dituzte.
Ténenkou
Ténenkou Maliko udalerria da, Mopti eskualdekoa. Mopti hiritik 90 kilometro mendebaldera dago. 2009an 11.310 biztanle zituen
Thatcher (Arizona)
Thatcher Arizonako herri bat da. Graham konderrian kokatua dago. 2010ean 4,865 biztanle zituen, 15.9 kilometro koadrotan banatuta.
XML
XML (Markaketa-lengoaia hedagarria, Extensible Markup Language) xede orokorreko markaketa-lengoaia da. Lengoaia hedagarri moduan sailkatuta dago --berez, metalengoaia bat da--, erabiltzaileak bere elementuak sortzeko aukera baitu. Egituratutako datuak informazio-sistema ezberdinen artean partekatzea da bere helburu nagusia, batez ere Interneten bitartez. Erabiltzen da bai dokumentuak kodetzeko, bai datuak serializatzeko. Azken kasu honetan, testuan oinarritzen diren beste serializatze-lengoaia batzuekin parekatu daiteke, hala nola JSON eta YAMLrekin.
Aplikazioak
Hedagarria denez gero, XMLn oinarritutako ehunka formatu aplikazio (lengoaia, formatu) garatu dira helburu desberdinekin; adibidez, RSS, Atom, SOAP, SVG eta XHTML. XML aplikazioak bulegotikarako ere erabiltzen dira (Microsoft Officeko Office Open XML, OpenOffice eta LibreOfficeko OpenDocument); baita beste arlo batzuetan ere, komunikazio-protokoloak definitzeko, esaterako (XMPP). Bezero/zerbitzari ereduan erabiltzen diren SOA(Service-oriented architecture) protokoloan ere XML mezuak trukatzen dituzte makinek.
Bestelako industrietan ere XMLn oinarritutako lengoaiak erabiltzen dira informazio-trukerako, hala nola osasungintzan, turismoan, itzulpengintzan..., eta modu berezian komunikabideetan eta editorialetan.
Historia
XML markaketa-lengoaia sortu baino askoz lehenago bazeuden beste markaketa-sistema batzuk, testu egituratua kasu. Testu hutsa idatziz sor daitezke webgunerako dokumentuak, HTML zer den jakin beharrik gabe. Testu arrunta idatzi, eta makinak HTML kode bihurtzen du. Testu egituratua erabiltzen den kasu ezagun bat wikiena da. Honetan, testuari "marka" edo "etiketa" ezberdinak gehitzen zaizkio burutu nahi den aldaketaren arabera, eta honen ondorioz hainbeste markaketa-lengoaia sortzen dira.