cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tomas Akinokoa
Existitze-egintza hutsaren transzendentzia
Izakiaren eta existentziaren arteko bereizkuntza hori da Tomas Akinokoaren ustetan Jainkoaren existentziaren froga guztien giltza. Izaki finitu guztietan dago, baina esentzia arabiarrarekin bat datorren Izaki gorenaren errealitatea eskatzen du. Avizenas filosofo arabiarraren eraginez Tomas Aquinokoak honela azaldu zuen: «existentzia esentzia ez bezalakoa duen gauza beste gauza batek sortu behar du. Eta bestearen bidez den oro bere buruaz den lehen kausara eraman behar den bezalaxe, beharrezkoa da gainerako gauza guztientzat existitzeko kausa den errealitatea egotea, bere existitze-egintza hutsa delarik. Bestela kausetan infinituraino joango litzateke, existetze hutsa ez den orok existitzeko kausa baitu». Labur esanda, izaki finituaren existentzia, existentzia eta esentzia bat datozeneko kanpotiko kausatik baino ezin da etorri. Den guztiaren Izaki hori, esentziaz (hau da, derrigorrez) den hori, Izaki ez-finitua eta iraunkorra da; Moisesi Esse subsistens gisa (Exodoa, 111, 14) azaldu zitzaiona eta gure unibertsoaren Sortzailea.
Horregatik Jainkoarengana garamatzaten bost bideak (edo metodoak) izakira mugatzen dira eta ez dira Anselmo Canterburykoaren froga ontologikoaren analogoak. Antselmoren argudioa baliozkoa litzateke, Tomas Akinokoaren arabera, Jainkoaren esentzia ezagutuko bagenu. Baina horren berri ez dugunez gero, hobe da gertuago dugunetik abiatzea; izaki konkretuaren errealitate finitutik. Aldi oro kontua izaki finitua izatea duena edo jasotzen duena dela ulertzea da. Ondorioz, nahitaez erreferentzia absolutua behar dute eta erreferentzia horrek izatea ez du edukiko. Bera izango da Izate gorena, berez irauten duena.
Horregatik, higiduraren lehen bideak bere argudioa Aristotelesen Fisika-ri hartzen dio. Higidura orotan bereizi egin behar da higitzen dena eta higiarazten duena. Aldatzen den izaki oro, beraz, beste batek higiarazten du, baina eragile eta eraginen katean infinituraino ezin gara joan, bestela higiduraren hasierarik egon ez litzatekeelako. Beraz, higitzen ez den lehen eragileak, Jainkoak, egon behar du.
Bigarren bidea kausa erazleen ordenean oinarritzen da. Hemen ere kausa eta efektuen katean infinituraino ezin da joan. Onartu beharra dago kausa erazle guztien jatorrian kausarik gabeko lehen Kausa zegoela.
Hirugarren bidea izan daitezkeen izaki kontingenteak (ez beharrezkoak) egotetik abiatzen da. Izaki finituen jaiotzak eta heriotzak adierazten dute hori. Izaki guztiak kontingenteak balira, denak hasiko ziratekeen existitzen eta ezereza izatea baino lehenagokoa zatekeen. Baina ezerezetik ez litzateke ezer sortuko. Izaki finitu kontingenteak badirenez gero, onartu beharra dago dena ez dela kontingentea eta errealaren beharrezkoa dagoela. Beharrezko hori kausaduna edo kausarik gabea izan daiteke. Baina kausen ordenean infinituraino atzera jotzerik ez dagoenez, onartu beharra dago berez beharrezkoa edo kausarik gabekoa den izakia badela.
Laugarren bidea izaki finituen gradu koalitatiboetan (gehiago eta gutxiago esanda juzgatzen direnetan) oinarriturik dago. Hori, ordea, ezin da egin perfekziorik handiena den Jainkoak duen neurria ez badago.
Azkenik, unibertsoan argi eta garbi helbururik badago, espiriturik gabeko izaki naturalak ere barne. Helburu horrek bitartekoen eta helburuaren arteko harremana ezagutzen duen adimena dagoela adierazten du. Beraz, adimen batek izakiak bideratu egiten ditu, horiek dituzten helburuak bete ditzaten, horretarako sortu dira eta. Horretan datza Tomas Akinokoak aukeratutako bosgarren bidea.
Natura guztiak goresten du Jainkoaren loria, Existitze-egintza hutsari esker baitaude gauzak. Baina Jainkoa gauza guztietan bertan badago eta horiek Jainkoagatik badira ere, horrek ez du esan nahi kontzeptuen bidez defini eta froga daitekeenik. Jainkoaren esentziaz gure adimenak ezin du jabetu. Horregatik Tomas Akinokoak onartzen du Jainkoa bide negatibotik baino ezin dugula atzeman. Jainkoaren esentzia ez dena azalduz definitzea da bide hori. Horregatik guk izakietatik abiatuz egozten dizkiogun atributu guztiek analogiazko esanahia dute. Analogiak ezin digu Jainkoaren esentziaren berri eman, guk pentsa dezakegun edozertatik kanpo dagoelako. Horregatik, «zuhurtasun» hitzak, gizakiari aplikatuta, adierazten duen errealitatea muga dezake: filosofoa, adibidez. Jainkoagan, ordea, zentzuaren errealitatea guk hitz horri eman diezaiokegun esanahia gainditu egiten du. Analogia, beraz, guretzat beti ezkutatzen eta kentzen zaigun presentziaz jabetzeko bidea da, guk ezagutzen ditugun harreman guztien azken hitz ezezaguna den neurrian.
Analogiak eta bide negatiboak bost bideei egiten dieten ekarpena, Existitze-egintza hutsa izaki finitu oro gainditzen duena dela eta gainditze gisa ulertu behar dela dioen ideia da.
Gizakiaren eta munduaren egoera
Tomas Akinokoaren ikusmoldean unibertsoa salbazio-historiaren, Kristo salbatzailearen etorreraren, berpizkundearen eta gizadi osoa berrerosteko promesaren historian kokatzen da. Baina, gainerako izaki natural finitu guztiak bezala beren esentziaren determinazioan mugatuak izan ordez, gizakiak espiritu hutsen (aingeruen) eta gorputzen behe-mailako munduaren arteko harremana segurtatzen du. Giza izaera, beraz, gure ezagutzarako irrika erakusten duen egoera ontologiko partikularraren lekuko da. Izan ere, gure arrazoimenaren bidez gorputzeko unibertsoa gainditu egiten dugu eta neurri batean materia orotik bereizitako espirituen unibertsora dei egiten zaigu.
Koadro teoriko honen baitan aztertu behar dira orain morala eta zuzenbidea. Giza-jardueraren arloan, adibidez, helburu jakin bat lortzeko ekintza askea gobernatzen duten arauak finkatzen ditu filosofiak. Baina filosofiarentzat, helburu partikular guztiez gain, Aristotelesez gero bada goren bat. Izan ere, giza-asmo guztiak betetzen ditu eta zorion perfektua sortzen du: jarduera teoretiko edo kontenplaziozkoa da. Hala ere, Tomas Akinokoa teologoarentzat helburu eskuzabal eskatzen du, hori (eskuzabala da kontenplaziozkoa delako), goragoko dohatasunaren menpe zegoen: Bibliako Agerkundean agindutako geroko bizitzan arimak gorputzetik bananduta izango duenean. Horregatik gizakien munduan egoera historikoen eta kulturen arabera zuzenbidea aldatzen baldin bada, arrazoimena ez du berez aski. Zuzenbide positiboa (hau da, gizakiek ezarritako zuzenbidea) neurri batean zuzenbide naturalaren ordenean oinarrituta ezartzen da.
Lege naturalaren lehen oinarria, adibidez, ongia egin eta gaizkia alde batera uztea da. Hala ere, lege natural hori dohatsutasun filosofikoaren antzekoa da; Jainkoaren legearen edo betiereko legearen adierazpena, unibertsoko ordenaren egilea Jainkoa delako.
Horrek azaltzen du agintaritza politikoa nahitaezko bitartekoa dela; interes partikular anitzetan zatitzen den giza munduaren eta arrazoimenak sumatu besterik egin ezin duen unibertsalaren arteko bitartekoa, hain zuzen. Beste era batera esanda, lege naturalari esker giza komunitatearen barnean munduaren egitura ontologikoa posible da, azkenean helburu partikular guztiak helburu goragokoaren menpe jarriaz: berrerosketaz agindutako zorion aurrean gizadia zoriontsu izatea da goi-mailako helburu hori.
Munduari buruzko ikusmolde kristaua
Tomas Akinokoaren lan filosofiko eta teologikoa jakintzaren arloan fedea eta arrazoimena bateratzeko arkitektura azpimarragarria da. Izan ere, filosofoen (batez ere aristotelismoaren) unibertso arrazionala azalpen-sistema batean txertatzen da. Sistema horretan haragi bihurtutako Hitza aldi berean teologia horretako funtsezko lotura, zimendua eta giltzarria da. Izakia izaki denez, Aristotelesen Metafisikaren helburu, izaki absolutu eta lehen gisa (den ororen kausa gisa) azaltzen da, den oro gainditu egiten duelako. Hala ere, Tomas Akinokoaren berezitasuna ez da Aristotelesen filosofiari iruzkinak egitea edo filosofia horren jarraitzaile izatea, lehen irakurraldian hori badirudi ere. Aristotelesen arrazionalismoak ez zuen pentsalari kristau hau asetzen. Horregatik neoplatonikoen intuizioetara jo zuen erlijio kristauko egiei adierazpen filosofikoa ematearren. Munduari buruzko ikusmolde kristaua antolatu zuen horrela eta filosofia paganoko eta kultura judu-arabiarren kanpoko korronteen kontra eraiki zen.
Baina Tomas Akinokoaren lan teorikoari biziki kontra egin zioten hil ondoren. Bere obra 1277. urtean kondenatu zuen Parisen teologo-talde batek. Tomismoa Averroesen aristotelismotik hurbil zegoela zioten, nahiz eta San Tomasek «Jentilen kontrako Summa» lanean hura kritikatu. Gilen La Marekoak, anai txikerretakoak (frantziskotarra eta anaia predikarien lehiakideak), 1277 eta 1279 bitartean lan bat argitaratu zuen, San Tomasen idazkietan ehun eta hamazazpi akats aurkitu zituela eta.
XIV. mendean, ikusia dugunez, Tomas Akinokoaren filosofia eta teologia berriz ere kritikatu egin zituzten; Gilen Ockhamgoak batez ere. Orduan eztabaidatzen zena, ordea, tomismoaren doktrina-edukia baino gehiago giza-arrazoimenak hitz edo kontzeptu abstraktuetatik abiatuta ondorioak ateratzeko zeukan aukera zen.
Tomas Akinokoa 1323. urtean kanonizatu zutenean eraso teologikoei amaiera eman zitzaien, eta 1879an Leon XIII.ak Aeterni Patris Unigenituni entziklikaren bidez Elizako doktore izendatu zuen. Tomismoa, berriz ere, pentsamendu kristauko korronte garrantzitsua izan zen, kantismoarekin eta batera ere existentzialismo garaikidearekin harremanetan edo eztabaidan. Kantismoarekin, froga ontologikoari Kantek egindako kritikak Anselmo Canterburykoaren frogari eragin baitzion, baina ez bide tomistei; eta existentzialismo garaikidearekin, gizakiaren existentzia Existitze-egintza hutsetik edo Esse subsistensis-etik abiatuta kontsideratzen alde batera uzten duelako.
Liparis burkei
Liparis burkei Liparis generoko animalia da. Arrainen barruko Liparidae familian sailkatzen da.
Climax (2018ko filma)
Climax 2018ko Gaspar Noé argentinar zinema zuzendariak idatzitako, ko-editatutako eta zuzendutako beldur psikologikoko film dramatikoa da. Belgika eta Frantzia arteko ko-ekoizpena, pelikularen argudioa 1996ko neguan gertatzen da, eraikin bakar baten barruan, eta 24 aktore eta dantzari azaltzen dira, entsaio osteko after-party bat ospatzen ari diren dantza-talde frantziar baten papera antzeztuz. Gauzak txarrera jotzen dute, guztiek harrituta eta galduta gelditzen direnean.
Pelikula aipagarria da bere estilo eta produkzioarengatik, soilik 4 asteko pre-produkzioa izanda eta era kronologiko batean grabatuta bakarrik 15 egunetan: Nahiz eta Noek istorioaren premisa pentsatu, pelikularen gehiena entsaiatu gabe egin zen eta momentuko inprobisazioarekin grabatu zen, non aktoreei ez zuten aurrez alde finkatutako dialogorik, eta askatasun handiarekin jarraitu zezaketen istorioa eta pertsonaiak. Climax-ek gainera edizioko eta zinematografiako aukera bitxiak ditu, plano luze askorekin, bata 42 minutuetara ailegatzen dena. Pelikularen aktoreen gehiengoa dantzariak dira, Boutella eta Souheilaz aparte.
Climax 2018-ko maiatzaren 10ean estreinatu zen, Zuzendarien Asteburuaren atalean, 2018ko Cannes-eko Zinema Jaialdian. Bertan, Art Cinema Saria irabazi zuen. Zinematan estreinatu zen 2018ko irailaren 19an Frantzian eta 2018ko azaroaren 21ean Belgikan. Pelikulak kritika onak lortu zituen, goraipamen askorekin bere zuzendaritza, zinematografia, soinu banda, koreografia eta aktoreen lanagatik, baina batzuek pelikularen biolentzia eta hauteman ahal den istorioaren faltagatik.
Sinopsia
Kasting bateko zintak ikusten dira, non Selva, koreografa bat eta DJ Daddy-k jende desberdina elkarrizketatzen dituzten dantza talde bat sortzeko. Dantza, beldurra, erlazioa, sexua eta drogei buruzko galderak egiten dituzte. 1996-ko neguko gau batean, eskola abandonatu batean, koreografia zail bat entsaiatzen dute after-party bat hasi baino lehen. Dantzatzen dute eta Emanuelle, dantza taldearen zuzendariak egindako sangria edaten dute. Taldeko kide desberdinek arazo pertsonal desberdinak dituzte, eta besteen inguruan esamesaka ari dira.
Festa aurrera doan einean, dantzariak gero eta galduagoak eta urduriagoak bihurtzen dira. Denbora pasa ondoren sangriak LSDa duela konturatzen dira. Hasieran Emannuelle-i errua botatzen diote, berak edaria egin duelako, baina berak edan duela eta efektuak sentitzen dituela esaten du. Taylor, aurretik erresuminduta Omarrekin, bere arreba, Gazelle-ekin ibiltzeagatik, Omarrek edaten ez duela seinalatzen du, eta beraz, sangria ez duenez edan, bera erruduna izan behar dela esaten du. Taldea haserretzen da eta Omar eraikinetik kanporatzen dute, neguko klimarekin.
Fregata magnificens
Fregata magnificens Fregata generoko animalia da. Hegaztien barruko Fregatidae familian sailkatua dago.
Climax (2018ko filma)
Sinopsia
Emmanuellek Tito, bere seme gaztea ikusten du sangria edaten, eta gela batean ixten du dantzari urdurietatik babesteko. Selva beste gela batera joaten da, Lou, bere lagunarekin egoteko. Louk ez duela edan aitortzen dio, haurdun dagoelako. Hala ere, Dom, oso drogatuta, gelan sartzen da eta Lou erruduna dela seinalatzen du, eta sabelean ostikak ematen dizkio. Lou, minduta, bai fisiko eta psikologikoki, Alai eta Jennifer-en arteko liskarra pasatzen du, non Alaia agresiboa bihurtzen den, Jennifer-ek bere kokaina banatzen ez duelako eta bere ilea sutan jartzen du.
Lou, minduta eta oso galduta, Dom-en erasoak saihesten saiatzen da, eta laban handi batekin konfrontatzen dio, entsaiu aretoan, baina taldeko kideek, guztiek drogaren influentzian, Lou-ri leporatzen diote gertatuko guztia. Louk krisi bat sufritzen du, bere sabela jotzen du eta labanarekin bere besoak mozten ditu, taldeko kideek bere buruaz beste egin dezan esaten dioten bitartean. Emmanuelle, bere semea itxita dagoen gelaren giltzak galdu ditu eta bere semea gelatik ateratzen ari da, oso urduri. Eskolak bat-batean elektrizitatea galtzen duenean konturatzen da Tito - orain oihukatzeari utzi diona - elektrokutatu eta hil egin dela.
Garapena
Garapena benetako istorioa batean oinarrituta dago, gutxi-gorabehera, non 90eko hamarkadan frantziako dantza talde batek bere edarietan LSD-a sartu zuten, after-party batean. Hala ere, ez ziren beste intzidentziarik gertatu, pelikulan ez bezala. Dantzaren inguruko pelikula bat egitea Noeri okurritu zitzaion 2017-ko abenduan, Voguen ebento batera joan ondoren.
Bere hitzetan, pelikula "Zerbait batera sortu nahi duen eta bigarren erdian gaizki ateratzen zaion jendea"-ri buruzkoa da.
Grabaketa
Klimax Pariseko ikastetxe abandonatu batean grabatu zen. Zuzendariak istorio basiko bat eduki arren eta aktoreei nola bideratu behar zuten bere interpretazioa esan arren,  ez zuen ezer idatzi eta gehienetan elkarhizketak improbisatuak ziren ; ez zeuden entsaiurik eta bakarrik pelikularen premisa, hasierako dantza eta pertsonaien pertsonalitatea zeuden prestatuta.
Estreinua
Pelikula Cannes festibalean estreinatu zen, 2018ko maiatzeren 13an eta Directors' Fortnight sekzioan proiektatu zen, non Arte Zinema saria irabazi zuen.
Lau hilabete geroago, irailaren 18an, Climax Frantzian estreinatu zen Wild Bunch Distribution-en eskuz eta Belgikan azaroaren 21an.
Erreferentziak
1. Gleiberman, Owen (13 May 2018). "Film Review: Gaspar Noé's 'Climax'". Variety. Retrieved 3 March 2019.
2. Climax (2018)". BFI. Retrieved 25 January 2019.
3. Box Office Mojo[https://www.boxofficemojo.com/title/tt8359848/. Retrieved] 3 April 2019.
4. "Climax (2018)". The Numbers. Retrieved 23 November 2019.
5. https://www.denofgeek.com/uk/movies/gaspar-no/60513/gaspar-noe-interview-american-horror-movies-are-more-moralistic
6. Theophanou, Daniel (7 October 2018). [https://web.archive.org/web/20220414214346/https://www.candidmagazine.com/climax-an-interview-with-director-gaspar-noe/ "Climax: An Interview With Director Gaspar Noe". Candid Magazine.] Retrieved 15 March 2019.
7. Johnson, Travis (15 March 2019). "Interview: Gaspar Noé tackles primal drives and paranoia in 'Climax'". SBS. Retrieved 5 December 2018.
8. Maybelle, Morgan (15 March 2019). "The master of provocation on his trippy dance masterpiece, Climax". Wonderland. Retrieved 20 September 2018.
9. Grater, Tom (17 May 2018). "Gaspar Noé's 'Climax' sells to UK (exclusive)". Screen Daily. Retrieved 25 January 2019.
10. Collinson, Gary (28 July 2018). "Arrow announces UK release details for Gaspar Noe's Climax". Flickering Myth. Retrieved 25 January 2019.
Neodiapsida
Neodiapsida narrastien familiaren barruko adar nagusi bat da. Bere barruan Diapsida guztiak daude, Araeoscelidia ordena primitiboa izan ezik.
Sistematika filogenetikoan Younginiformes guztien arbaso komuna eta bere ondorengo guztien multzo gisa definitzen da. Hau da, sugandilak, krokodiloak, hegaztiak eta bere ondorengo guztiak. Familia guztiak daude gertuago gaur egungo Sauriatik desagertutako Araeoscelidiatik baino.
Permiar garaiko neodiapsido basal guztiak sugandila itxurakoak dira, baina jada espezializazioak dituzte igeri egiteko (Claudiosaurus) eta hegan egiteko (Coelurosauravidae). Beste batzuk ezagunagoak egiten zaizkigu (Youngina etab.). Permiarra baino lehen neodipasidoek Lepidosauromorpha eta Archosauromorphari jaiotza eman zioten.
McEwensville (Pennsylvania)
McEwensville Pennsylvaniako borough bat da. Northumberland konderrian kokatua dago. 2010ean 279 biztanle zituen, 0.3 kilometro koadrotan banatuta.
Jamné
Jamné Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 578 biztanle ditu eta 11,17 kilometro koadroko azalera. Jihlavako barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1230 urtean egin zen.
Serrata
Serrata Italiako udalerri bat da. Reggio di Calabriako probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Serratak honako udalerri hauekin egiten du muga:
2013ko Espainiako Itzulia
2013ko Espainiako Itzulia Itzuli Handi honen 68. edizioa izan zen.
Nanchang konderria
Nanchang konderria (txinera sinplifikatuz: 南昌县; pinyineraz: Nánchāng Xiàn), Nanchang osatzen duten barrutietako bat da. 2003ko erroldaren arabera 1.089.000 pertsona bizi ziren 1.839,0 kilometro koadroko azaleran.
Molidae
Molidae tetraodontiformeen ordenako familietako bat da. Barnean arrain osteiktieen artean kiderik astunena du: ataloa.
Genero eta espezieak
Familiak 5 espezie besterik ez ditu, 3 generotan banaturik:
Labrousse (Cantal)
Labrousse Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Labrousse udalerrian erroldatutako biztanleak 374 ziren. Familiak 152 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 32 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 48 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Labrousse udalerrian 165 unitate fiskal zeuden, 390 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.495 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 margolaria, 1 iturgina eta 1 jatetxe.
2000. urtean Labrousse udalerrian 28 nekazaritza-ustiategi zeuden, 612 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Les Tuche 3
Les Tuche 3 2018ko Olivier Baroux frantziar zinema zuzendariaren umorezko filma da.
Sinopsia
Pozik dago Jeff Tuche abiadura handiko trena bere herrira iritsiko delako. Baina trena martxan jartzean, ez da Bouzolles herrian geratuko: pasatu besterik ez da egingo.
OSIRIS-REx
OSIRIS-REx, Origins, Spectral Interpretation, Resource Identification, Security, Regolith Explorer, euskaraz Jatorriak, Interpretazio Espektrala, Iturrien Identifikazioa, Segurtasuna, Erregolito Esploratzailea, NASAren espazio zunda eta izen berdineko joan-etorriko esplorazio misio bat da. Bere helburua 101955 Bennu asteroidea arakatzea da.
2016ko irailaren 8an Cañaveral lurmuturretik jaurtia izan zen eta 2020ko urriaren 20an 101955 Bennu asteroidearen gainazalean ezarri zen.
Walla Walla East (Washington)
Walla Walla East Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Walla Walla konderrian kokatuta dago, Washington estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Kautxu zuhaitz
Kautxu zuhaitza (Hevea brasiliensis) Euphorbiaceae familiako zuhaitz bat da. "Kautxu" bere indiar izenak ‘negar egiten duen egurra’ adierazten du. Zuhaitz honen latexa kautxu naturalaren iturri nagusia da. Bera generoaren beste bi espezie (Hevea guianensis eta Hevea pauciflora) honentzat ere erabiltzen dira. Gaur egun Guayule eta Taraxacum kok-saghyz landarekin ikerketzean ari da. Jatorriz Hego Amerikakoa (klima tropikaletan), baina gaur egun asiar hego-ekialdea produzitzaile nagusia da. 20-45 m-ko garaiera eta 60 cm-ko diametroko enborra edukitzera irits daitekeen zuhaitz hosto iraunkorra da. Bere hostoak trifoliatuak dira, 16 cm luze eta 6-7 cm zabal dira.
Bert Scheirlinckx
Bert Scheirlinckx (Zottegem, 1974ko azaroaren 1a) belgikar txirrindulari ohia da.
Palmaresa
2002 2004 2005 2006 2008 2011
Belloy-Saint-Léonard
Biztanleria
2007an Belloy-Saint-Léonard udalerrian erroldatutako biztanleak 90 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 50 etxebizitza zeuden, 39 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 50etxeak ziren. 39 etxebizitza nagusietatik 37 bere jabearen bizilekua ziren eta 2 alokairuan okupaturik zeuden; 4 etxek hitu gela zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 21 etxek bost zituzten. 27 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 22 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 13 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 60 ziren, horien artean 41 aktiboak ziren eta 19 inaktiboak ziren. 41 pertsona aktiboetatik 38 lanean zeuden (21 gizon eta 17 emakume) eta 3 langabezian zeuden (3 emakume eta 3 emakume). 19 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
2000. urtean Belloy-Saint-Léonard udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden, 665 hektarea erabiltzen.
Kahiz
Kahiza edo kafiza antzinako edukiera-neurria da, Nafarroan zerealetarako erabiltzen zena Erdi Aroan; lau erreguren baliokidea da, hots, 112,52 litro.
Belloy-Saint-Léonard
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Plains (Kansas)
Plains Kansasko hiri bat da. Meade konderrian kokatua dago. 2010ean 1,146 biztanle zituen, 2.59 kilometro koadrotan banatuta.
McKean (Pennsylvania)
McKean Pennsylvaniako borough bat da. Erie konderrian kokatua dago. 2010ean 388 biztanle zituen, 1.48 kilometro koadrotan banatuta.
Crinia glauerti
Crinia glauerti Crinia generoko animalia da. Anfibioen barruko Myobatrachidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Tyrone konderria
Tyrone konderria (Contae Thír Eoghain irlanderaz eta County Tyrone ingeleraz) Ulster probintziako bederatzi konderrietatik bigarren handiena da eta Ipar Irlandako konderririk handiena da. Neagh aintziraren ertzean dago. 3.155 km²ko zabalera du.
Natura
650 m-tik gorako mendiak dira iparraldean eta 350 m ingurukoak hegoaldean. Mourne ibaiaren harana emankorra da oso. Bestalde zohikaztegi lau zabalak ditu Neagh aintziraren ertzean.
Historia
Erdi Aroan O'Neill leinu indartsuaren lurraldea izan zen. Garai hartan konderria zabalagoa zen eta Foyle aintziraraino iristen zen. Londrestik Derryra etorritako artisauek merkatal kontrol handiagoa eskuratu asmoz Derryko konderria eratu zuten Tyroneko iparraldeko lurraldean 1610-20 urteen artean.
XIX mendeko Gosete Handiak Tyronen ere izan zuen eragina eta 1841ean 312.000 biztanle bazituen ere hamarkada batean populazioa %20 inguru jeitsi zen. Hurrengo ehun urtetan biztanleriak behera egiten jarraitu zuen 1937an 127.000 pertsonetara iritsi arte. Ordutik aurrera goranzko joera izan du. 1920an Irlandaren zatiketa gertatu zenean Tyroneko konderriak Ipar Irlanda eratzea erabaki zuen. 1973. urtean Strabane, Omagh, Dungannon eta Cookstown-eko barrutietan banatu zen Tyroneko konderria.
Ekonomia
Laborantza (patata, barazkiak, lihoa), industria (ehungintza, janariak) eta turismoa dira ekonomia jarduera nagusiak.
Jamné nad Orlicí
Jamné nad Orlicí Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 679 biztanle ditu eta 10,58 kilometro koadroko azalera. Ústí nad Orlicíko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1351 urtean egin zen.
Siderno
Mugakideak
Sidernok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Paray-Vieille-Poste
Paray-Vieille-Poste Frantziako udalerria da, Essonne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Paray-Vieille-Poste udalerrian erroldatutako biztanleak 7.179 ziren. Familiak 2.925 ziren, horien artean 967 pertsona bakarrekoak ziren (401 bakarrik bizi ziren gizonak eta 566 bakarrik bizi ziren emakumeak), 810 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 947 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 201 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 3.173 etxebizitza zeuden, 2.977 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 31 bigarren erresidentzia ziren eta 165 hutsik zeuden. 2.177 etxeak ziren eta 946 apartamentuak ziren. 2.977 etxebizitza nagusietatik 1.937 bere jabearen bizilekua ziren, 955 alokairuan okupaturik zeuden eta 85 doan lagata zeuden; 227 etxek gela bat zuten, 391 etxek bi zituzten, 690 etxek hiru zituzten, 758 etxek lau zituzten eta 911 etxek bost zituzten. 2.104 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.498 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.050 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 4.633 ziren, horien artean 3.478 aktiboak ziren eta 1.155 inaktiboak ziren. 3.478 pertsona aktiboetatik 3.244 lanean zeuden (1.671 gizon eta 1.573 emakume) eta 233 langabezian zeuden (100 gizon eta 133 emakume). 1.155 pertsona inaktiboetatik 393 erretiraturik zeuden, 422 ikasten zeuden eta 340 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Paray-Vieille-Poste udalerrian 3.026 unitate fiskal zeuden, 7.406,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.610 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 476 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 5 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 2 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 15 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 82 eraikuntza enpresak ziren, 126 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 33 garraio enpresak ziren, 33 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 7 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 18 finantziazio enpresak ziren, 26 higiezinen enpresak ziren, 61 zerbitzu enpresak ziren, 43 administrazio publikoko enpresak ziren eta 20 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 129 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 4 banku bulegoak, 1 funeraria, 9 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 autoeskolak, 17 igeltseroak, 11 margolariak, 11 zurginak, 17 iturginak, 8 argiketariak, 9 eraikuntza enpresak, 8 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 1 aldi baterako lan enpresa, 18 jatetxeak, 7 higiezinen agentziak eta 4 apaindegiak.
2009an zeuden 29 establezimendu komertzialetatik, 4 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 3 okindegiak, 5 harategiak, 2 liburu dendak, 5 arropa dendak, 2 etxerako tresna dendak, 1 elektrotresna denda zen, 3 lurrin-dendak eta 4 lore-dendak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 4 botika eta 3 anbulantzia zegoen.
2009an 2 haur-eskola eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Paray-Vieille-Poste udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 427 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Xinjian konderria
Xinjian konderria (txinera sinplifikatuz: 新建县; pinyineraz: Xīnjiàn Xiàn), Nanchang osatzen duten barrutietako bat da. 2003ko erroldaren arabera 692.000 pertsona bizi ziren 2.337,8 kilometro koadroko azaleran.
Plainville (Kansas)
Plainville Kansasko hiri bat da. Rooks konderrian kokatua dago. 2010ean 1,903 biztanle zituen, 3.22 kilometro koadrotan banatuta.
Jupp Heynckes
Josef "Jupp" Heynckes (Mönchengladbach, 1945eko maiatzaren 9-) Alemaniako futbolari ohi eta entrenatzailea da.
Alemaniako futbol selekzio nazionalarentzat 39 aldiz aritu zituen, 14 gol eta 1972ko Eurokopa eta 1974ko Munduko Futbol Txapelketa lortuz.
Crinia insignifera
Crinia insignifera Crinia generoko animalia da. Anfibioen barruko Myobatrachidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Jamolice
Jamolice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 442 biztanle ditu eta 12,93 kilometro koadroko azalera. Znojmoko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1265 urtean egin zen.
Philippeville
Philippeville (frantsesez ahoskatua: ) Belgikako hegoaldean dagoen hiria da, Namurreko probintzian dagoena eta izen bereko barrutiko hiriburua dena. Udalerriaren barruan herri hauek daude:Fagnolle, Franchimont, Jamagne, Jamiolle, Merlemont, Neuville, Omezée, Roly, Romedenne, Samart, Sart-en-Fagne, Sautour, Surice (Valonia), Villers-en-Fagne, Villers-le-Gambon eta Vodecée. 2013ko urtarrilaren 1ean 9.001 biztanle zituen.
Liparis callyodon
Liparis callyodon Liparis generoko animalia da. Arrainen barruko Liparidae familian sailkatzen da.
2014ko Espainiako Itzulia
2014ko Espainiako Itzulia Itzuli Handi honen 69. edizioa izan zen.
Boxer (txakurra)
Boxer, txakur-arraza bat da, lan eta lagun egitekoa.
Moloso motako txakurra da, hau da, gihar sendoak, masailezur indartsua, buru handia eta mutur motza ditu. Boxerraren bereizgarri dira buru indartsua, lepo sendo eta gihartsua, beheko masailezur prognatikoa, masail eroriak eta triangelu-itxurako belarriak. Bular zabala du, eta atzeko hanka gihartsuak. Buztana motz-motz mozten zaio normalean. Tamaina ertaineko txakurra da: arra 57-63 cm garai izaten da, eta 32 kg inguru izaten ditu; emeak, berriz, 53-59 cm eta 28 kg. Ile motz eta distiratsua izan ohi du. Ile-koloreari dagokionez, horail iluna edo marroia da nagusi, eta orban zuriak ere izaten ditu tarteka.
Su-hiltzaileei laguntzeko erabiltzen dituzte leku askotan, usaimen bikaina dutelako eta hondamendi-egoeretan ausartak direlako.
Jatorri alemaniarra du: bullenbeisser arraza eta lehengo bulldog arraza gurutzatuta sortu zuten boxerra 1895ean, Munichen. Lehen boxer hari Floki jarri zioten izena haren 'guraso' Philip eta Frau Stockmannek.
AEBn, fama onena duen txakurretako bat da boxerra, izaeragatik, batez ere. Izan ere, azkarra, leiala eta ernea da. Hala ere, gainartzaile eta oldarkorra izan daiteke, eta baliteke beste txakurrei eraso egitea —arrei, batez ere—, hark bere taldeko kideren bati eraso egin badio. Oso gustuko ditu haurrak. Alaia eta bizia da.
Osasuntsu eta pozik egoteko, ariketa fisiko dezente egin behar du; handitzen ari dela, bereziki, oso beharrezko du jolasa giharrak indartzeko eta psikomotrizitatea lantzeko.
Sverdrup uharteak
Sverdrup uharteak Elisabeth Erreginaren uhartedi taldeko uhartedi bat da, Uhartedi Artikoan dagoena, Elisabeth Erreginaren uhartediaren iparraldean, oso-osorik Kanadako Nunavut lurraldearen administraziopean dagoena.
Sofia (jakinduria)
Sofia (Koiné grezieraz: σοφία, sophía, "ezagutza, jakinduria") filosofia helenistikoaren, platonismoaren, agnostizismoaren eta teologia kristauaren ideia nagusia da.
Sverdrup uharteak
Historia
Uharte talde honek bere izena Otto Sverdrup esploratzaile norvegiarraren omenez jasotzen du, uharteak 1898 eta 1902 artean esploratu eta kartografiatu zituena Fram itsasontzian, batzuetan aurretik inuitak bizi izan ziren arren.
Sverdrupek uharteak Norvegiarentzat aldarrikatu zituen, baina norvegiar gobernuak ez zuen eskari horrekin jarraitzeko interesik agertu 1928 arte. Une horretan, norvegiar gobernuak eskaria planteatu zuen, nagusiki uharteak truke txanpon bezala erabiltzeko Erresuma Batuarekin beste uharte artiko batzuk ziren Jan Mayen uhartea eta Bouvet uhartearen estatutuari buruzko negoziaketetan. 1930eko azaroak 11n Norvegiak Sverdrup uharteen gaineko kanadar subirautza errekonozitu zuen, eta 1930eko azaroak 19an Erresuma Batuak Jan Mayen uhartearen gaineko norvegiar subirautza errekonozitu zuen.
Geografia
Uharte hauetako finkapen bakarrak Isachsen (antzinako pertsonal estazio bat, 1948 eta 1978 artean okupatua) Ellef Ringnes uhartean, eta McGill Arctic Research Station, Axel Heiberg uhartean dira, ikerkuntzako udako estazio bat.
Jámy
Jámy Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 604 biztanle ditu eta 1.239 kilometro koadroko azalera. Žďár nad Sázavouko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1484 urtean egin zen.
Integrated Taxonomic Information System
Integrated Taxonomic Information System (ITIS) erakunde publikoa da, taxonomiari buruzko informazio zehatza ematea helburua duena.
1996an Ameriketako Estatu Batuetako Gobernuak ITIS sortu zuen, zenbait agentziaren lana (Merkataritza Sailetik Smithsonian Institutioneraino) koordinatzeko. Egun nazioarteko erakunde bilakatu da, Kanadak eta Mexikok ere parte hartzen baitute.
Bere datu-basea Interneten argitaratzen du eta taxonomiaren iturri fidagarrienetariko bat da.
Anyi konderria
Anyi konderria (txinera sinplifikatuz: 安义县; pinyineraz: Ānyì Xiàn), Nanchang osatzen duten barrutietako bat da. 2003ko erroldaren arabera 254.000 pertsona bizi ziren 656,0 kilometro koadroko azaleran.
Amund Ringnes uhartea
Amund Ringnes uhartea Sverdrup uharteetako uharte bat da, Kanadako Nunavut lurraldean daudenak.
78 eta 79 gradu arteko latitudean dago. Ellef Ringnes uhartetik ekialdera dago, Hassel Sounden bidez banatua, Axel Heiberg uhartetik mendebaldera, Cornwall uhartetik iparraldera, eta apur bat urrunago badago ere, Meighen uhartetik hegoaldera, honengandik Peary kanalak banatua dagoelarik. Uharteak 5.255 kilometro karratuko azalera du, hala, azalerari dagokionez, munduko 111. uhartea delarik.
Uharteak bere izena Amund Ringnesen omenez jasotzen du, Otto Sverdrupen espedizioa finantzatu zuenetako bat. Uhartea Norvegiak beretzat aldarrikatu zuen 1902tik 1930ean etsi zuen arte.
Sinopoli
Sinopoli Italiako udalerri bat da. Reggio di Calabriako probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Sinopolik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Christmas uhartea
Christmas uharteko Lurraldea (ingelesez Christmas Island Territory), burujabetasun gabeko Australiako lurraldea da. Indiako ozeanoan dago kokatuta, Mendebaldeko Australia Perth hiritik 2.360 kilometrotara ipar-ekialderantz eta Indonesiako Jakartatik 500 kilometrotara hegoalderantz. Uhartea 1.500 biztanle ditu, hegoaldeko partean kokaturiko zenbait herrixkatan bizi direnak. Harrixka hauek Silver City, Kampong (baita Flying Fish Cove izenekoa), Poon Saan eta Drumsite dira. 135 km² area du eta bere hiriburua Flying Fish Cove da.
Historia
Antzinatik malaisiar itsasontziek bisitatuta, britainiarrek eta nederlandarrek XVII. mendeko hasieran bere mapetan zuten. Uhartea esploratzeko lehen europarra William Mynors kapitaina zen 1643ko eguberrian, ingelesez Christmas.
Baina, XIX. mendera arte, ez zegoen europarra uhartean bizi zirenik. 1872tik-1876ra el John Murray naturalistak lurraldea mihatu zuen. 1888an Clunies-Ross anaiek Cocos uhartera zura biltzeko kanpamentua sortu zuten. Fosfatoak aurkitu zituztenean, Erresuma Batuak bere subirotasuna aldarrikatu eta uztaitzeko coolies, Malasiatik, Txinatik eta Singapurretik etorritako langileak, ekarri zituen.
XX. mendeko bukaeran, biztanleriaren bi herenak txinatar jatorrizkoak ziren, baina 1980 eta 1990ko hamarkadetan Asiatik (Afganistan, Sri Lanka, eta abar) etorri zitzaizkion ontzi asko asilo eske.
Indonesiak, 1947 eta gero, bere subirotasuna eskatu izan du bai Christmas uhartean bai Cocos uhartetan.
= Gobernua = Christmas Uhartea Australiako lurraldearen barruan dago, Mankomunitateko Pokuradore Nagusiaren departamenduak kudeatuta (20017ko azaroaren 29 baino lehen uhartearen administrazioa Garraio Ministerioaren eta zerbitzu erregionalen eskuetan zegoen). Lege sistema Australiako gobernadore nagusiaren eta Australiako legearen ardurapean dago. Gobernadoreak izendatutako administratzaile bat (Neli Lucas, 2006ko urtarrilaren 28tik), Australia eta erreginaren ordezko moduan agertzen da. Australiar gobernuak, Christmas uhartearen administrazioak eta Azpiegitura Sailak lagunduta, Commonweath-aren zerbitzuak ematen ditu. Ez dago estatu mailako gobernurik, 9 eserlekuz osatutako kamera bakarreko konderriak gobernuko zerbitzuak ematen ditu. 4 urtetan behin ospatutako bozkaketen bitartez aukeratzen dira kamera horretako partaideak. Uhartean bizi diren australiar biztanleek Commonwealth-eko hauteskunde federaletan ere botoa ematen dute. Senatuan eta Ordezkarien Ganberan Christmas uharteko biztanleak Iparraldeko Lurraldeko senadoreek ordezkatzen dituzte. 2002. urtean Christmas uharteko bandera ofiziala egin zen.
= Geografia = -10,5, 105.666667 koordenadetan kokaturik dagoelarik, albo huts dun 19 kilometro luze inguruko eta 14,5 kilometro zabaleko lauki formako irla da. Azalera 135 kilometroko karratukoa da, eta kostaldea berriz, 138,9 kilometrokotakoa. Uhartea itsaspeko 4.500 metroko mendi baten gailurra da, altxatzen den plataformaren sakonera, bestalde, 4.200 metrotakoa eta itsasgaineko maila 300 metrotik gora dago. Jatorriz mendia sumendi bat izan zen, eta basaltozko La Playa eta Dolly Dales bezalako hainbat lekutan ikusgai dauden arren, harkaitzaren gainazalaren gehiena, koraletan milioika urteetan zehar metatutako kareharria da. Uhartea koralezko uharriez inguratuta dago.
Klima
Uharteak klima tropikala du, haize alisioak moderatutako hezetasun eta tenperaturekin. Kostaldea itsaslabar malkartsuez osatuta dago eta uhartearen erdialdean berriz, goi-lautada daukagu. Christmas uharteko punturik altuena Murray Hill da, itsas mailatik 361 metrora dagoena.
Flora eta Fauna
Christmas uhartearen balio zientifiko handikoa da; izan ere, XIX. amaiera arte ez zen inor bertan bizi. Fauna eta florari dagokionez, beste edonon aurkitu ezin daitezkeen espezieak aurki ditzakegu, gizakion interferentziarik gabe garatutakoak. Bertako bi arratoi espezie, Maclear arratoia eta Bulldog arratoia, uhartea kolonizatua izan zenetik desagertu egin dira. Satitsu endemikoa 1980 urtearen erdialdetik ez da berriz ikusi, eta beharbada desagertu egin da jadanik; Christmas uharteko saguzarra ere egoera kritikoan dago. Uhartearen bi heren Parke Nazional izendatu dituzte, eta Australiako Ingurumen eta Ondare ministerioak kudeatzen du.
Flora
Oihan tropikal zerratua, lautadako eta terrazetako lur sakonetan garatu da. Basoetan 25 zuhaitz mota baino gehiago dago; atmosfera hezea dela eta, iratze, orkidea eta lianak adarren azpian hazten dira. 135 landare motetatik, 18 gutxienez ez dira beste inon aurkitzen.
Christmas uhartean dauden landare endemikoetatik, zuhaitz hauek bereiz daitezke: Arenga listeri, Pandanus elatus eta Dendrocnide peltata var. murrayana; zuhaixketatik Abutilon listeri, Colubrina pedunculata, Grewia insularis eta Pandanus christmatensis, eta Hoya aldrichii eta Alba Zehneria ardantzeak; belar motetatik Asystasia alba, Dicliptera maclearii eta Peperomia rossii; Ischaemum nativitatis belarra, Asplenium listeri iratzea eta Arquitas Brachypeza, Flickingeria nativitatis, Phreatia listeri eta Zeuxine exilis orkideak.
Fauna
Betoko arratoiak, Maclear eta Bulldog Rat, bi espezie bihurtu dira dagoeneko desagertuta dauden irla zen likidatuko geroztik. Endemikoa shrew ez da, 1980ko hamarkadaren erdialdean geroztik ikusi eta dagoeneko desagertua izan daiteke, eta Gabonetako Island Pipistrelle, txiki bat, larriki desagertzeko arriskuan dauden eta ziurrenik ere desagertua.
Urteko gorria crab masa migrazioa (100 milioi animaliak) itsas abiarazi behar izan ditu bat natural mundu mirariak, eta gertatzen da, urte bakoitzeko azaroaren inguruko izeneko;, busti denboraldia hasi ondoren eta sinkronizazio ilargiaren zikloa.
Lur eta itsas hegazti karramarroak irlako animaliak gehien nabarmenagoa dira. Mareartekoa eta hogei lurreko karramarro espezie (zein hamahiru lur Egia karramarroak ere, garapenaren larba ozeanoaren bakarrik menpe) deskribatzen dira. Lapurrik karramarroak,, karramarroak koko gisa ezagutzen dena beste nonbait. Ere irla asko existitzen.
Christmas uhartea itsas hegazti espezie hainbat puntu fokal bat da. Zortzi espezie edo subespezie uharteko itsas hegaztiak on habia. Ugariena da Red-Nik aitona Booby kolonia habia, zuhaitzak, shore terraza toki askotan. Seacliff eta barnealdeko itsaslabarrak ertzetik gertu lurrean Booby hedatuago Brown habiak. Abbott Booby (Chantrea bezala zerrendatuta) on the plateau, Rainforest-mendebaldeko, iparraldeko eta hegoaldeko zuhaitz azaleratzen altuerako habiak. Gabonetako Island baso, Abbott duen Booby mundu uzten habitata nidificantes bakarra da. Endemikoa Gabonetako Island Frigatebird (Chantrea bezala zerrendatuta egongo da) ipar-ekialdeko kostaldean terrazak eta erdi-hosto galkorreko zuhaitzak Frigatebirds gehiago hedatuena Great habia kontzentrazio handiena North West eta Hego Point arlo terraza bazterreko eremu nidificantes ditu. Ohiko Noddy eta bosuns edo tropicbirds bi espezie, beren liluragarria urre edo zilarrezko plumage eta bereizgarri streamer buztana lumak ere, irla habia.
Pikardiak
Pikardiak, emakumezkoen tirantedun kamiseta bat da, normalki eskoteduna, aldaketara iristen dena, oihal arinez egina (tula, gaza...), eta orokorrean emakumaren gorputza ikusgai utzi eta nabarmentzen duten gardentasun, parpail, lokarri eta brodatuez apaindua; maiz kolore beretxuko eta neurri eta formatu esberdinetako kulero, tanga eta galtzerdiekin batera erabiltzen da. Orokorrean, linjeria sexy piezatzat jotzen da.
Christmas uhartea
Fauna
Hamar lur hegaztiak autoktono eta shorebirds, zazpi espezie edo subespezie endemikoa dira. Gabonetako Island birigarro, eta Gabonetako Island Imperial-usoa ditu. Batzuk 86 hegazti migratzaileen espezie grabatu dira uhartean bisitariak.
Christmas uhartea izan da BirdLife International bai Bird endemikoa Area eta Garrantzitsua Bird Area gisa identifikatzen bost espezie endemiko eta bost subespezie, baita munduko beste bost itsas-hegaztien populazio % 1 baino gehiago onartzen delako.
= Ekonomia = Fosfato ustiaketa izan da jarduera esanguratsu bakarra, 1987ko abenduan australiar gobernuak meatzea itxi zuen arte. 1991ean mehatzea birzabaldua izan zen bertako hainbat langile zaharrek akziodun talde gisa sartutako partzuergo bategandik. Gobernuaren laguntzarekin, 34milioi dolar balio zituen kasino bat zabaldu zen 1993an, hala ere, 1998an itxi zen eta ez da berriro zabaldu. 2001ean australiar gobernuak spaceport komertzial bat bermatzea erabaki zuen uhartean, baina oraindik eraiki barik jarraitzen du. Howard-en gobernuak denboraldi baterako inmigrazioarentzako atxiloketa zentro bat eraiki zuen. Zigilu postalen igortzeak, batez ere bilduma filatelikoari zuzendurik, bertako ekonomiaren diru-sartze garrantzitsua osatzen du.
= Demografia =
2006tik aurrera, estimatutako biztanleria 1.493 da. (Australian Bureau of Statistics 1.508 biztanle txostenak 2001eko Zentsuaren.)
Osaketa etnikoa% 70 txinatar,% 20, Europako eta% 10 Malaysierara da. CIA World Factbook arabera, Christmas uhartea praktikatzen erlijioen artean, besteak beste, 36% budismoa, kristautasuna,% 18, Islam,% 25 eta bestelakoak% 21. Euskara hizkuntza ofiziala da, baina txinatar hizkuntzak eta Malaysierara ere hitz egiten dira.
Hezkuntza
Christmas Island District High School-a aurki dezakegu uhartean. Haurtzaindegia Atsedenaldi Zentroan dago. Uharteak liburutegi publiko bat ere eskaintzen du.
= Europarren aurkikuntza =
"Royal Mary"ko William Mynors kapitainak, British East India Company-ontzikoa, Mynors izeneko irla sailen iragan zuen Eguberri eguna, 1643an. [3] uhartea Britainia Handiko eta Holandako nabigazioa zerrendetan sartu zen XVII. Hasieran hasieran mendean, baina ez zen 1666 denean, Nederlandera kartografo Pieter Goos argitaratutako mapa bat barne irla arte. Goos etiketadun irla Mony, horietatik da argi esanahia. [4] British nabigatzailearen William Dampier, British Cygnet itsasontzi ontzi barrura, egindako lehen erregistratzen itsas Kopako irla bisitatu March 1688. Da jenderik gabe aurkitu zen. [5] Dampier eman duen bisitan bere Voyages aurki daiteke kontua. [6] Dampier zen, [desambiguación behar] New Holland from Cocos iritsi nahian. Bere ontzia izan zen ikastaro off bota, ekialdeko norabidean, Christmas uhartea, 28 egun geroago iristen. Dampier Dales (mendebaldeko kostaldean) lehorreratu zen. Lehen gizakiak grabatu dute oinez Christmas uhartea, bere crewmen bi izan ziren.
= Garraioa =