cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gramatika
Erdia Aroa
Hizkuntza bernakuloen tratamendua pixkanaka hasi zen Goi Erdi Aroan, lan isolatuekin, hala nola Antzinako islandieraren lehen tratatu gramatikala (Fyrsta málfræðiritgerðin), baina Errenazimentu eta Barrokoko garaietan bakarrik eragin zuen. Lehenagoko aurrekari bitxi bat badago, ordea, VII. mendean irlanderaren gramatika bat sortu baitzen, Auraicept na n-Éces izenekoa.
Nebrijaren gramatika eta bere irismen politikoa
Latin hizkuntzei buruzko lehena Antonio de Nebrijak idatzi zuen, 1492 urtean, Gramática sobre la lengua castellana. Kristobal Kolon Amerikara abiatu baino hiru hilabete lehenago, eta Gaztelaren hegemonia iberiar penintsulan ezartzen ari zen une zehatzean idatzian. Isabel erreginari zuzendutako hitzaurrean, Nebrijak gramatikaren eta hizkuntzaren balio politikoa azpimarratu zuen, bere asmoa ere "gure nazioaren gauzak handitzea" izan zelarik. Beste esaldi ospetsu bat ere utzi zuen hitzaurrean Nebrijak, "hizkuntza beti inperioaren lagun izan zen".
Apologista batzuen arabera, klasizismoari eta Erromari egindako erreferentzia da hori; ez Espainiak edo Gaztelak ezarri behar zuen hegemonia politikoari. Hala ere, gramatikaren argitalpenaren baino lehenago ere, 1487an, lanaren beharra azpimarratzean erreginari, beste hizkuntza batzuen aipua egina zuen Nebrijak :
Eta hitzaurrean bertan ere aski argia da hizkera:
Alderdi formaletik, Nebrijarenak eta haren ondoren jesuitek Espainian argitaratu zituzten gramatiketan igartzen da eredu gramatikal grekolatindarraren jarraopen bat, eta eredu hori beste hizkuntza batean ezartzeak dakartzan zailtasunak gainditzeko ahalegin bat.
Hizkuntzalaritza konparatuaren garaian
Hizkuntzalaritza konparatuarentzako bultzada funtsezkoa izan zen indoeuropar hizkuntza taldearen egitatea ulertzea. 17. eta 18. mendeetan zehar, Europako zenbait jakintsuk iradoki zituzten lotura horiek, baina funtsezko ekarpena izan zen William Jones britainiarrak, epaile zelarik Indian, hitzaldi batean (1786) eta artikulu batean (1788) nabarmendu zuen sanskritoak loturak zituela grekera eta latinarekin, eta tartean hizkuntza iraniar eta zeltikoen loturak ere ikusi zituen. Jonesen lehen aipru nagusian, gramatikak ere pisua izan zuen, hitzen konparaketa hutsetik harago finkatuz hizkuntzalaritza historikoa edo konparatua, ordutik aurrera bereziki garatutako alorra.
Gramatika unibertsalaren aurrekariak
20. mendean gramatika unibertsala (bere kritikekin ere) kontzeptu funtsezko bat bihurtu delarik, aurretik ere bazituen kontzeptu honek aldarrikatuz.
Roger Baconek Erdi Aroan proposatu zuen: hizkuntza guztiak gramatika komun baten gainean eraikitzen dira, nahiz eta intzidente-aldaketak izan ditzakeen batetik bestera. XIII. mendean jada, Baconi jarraiki, gramatikalari batzuek arau unibertsal batzuk postulatu zituzten.
XVII. mendeko hizkuntza filosofikoen proiektuak ezagutu ziren, hizkuntza artifizial perfektuak lortzeko egitasmoak, eta ahalegin horretan saiatu ziren egileetako batzuentzat, oinarrian gramatika orokor bat egon behar zen, unibertsala behar zuena. Halako bat deskribatzen Claude Lancelot-en eta Antoine Arnauld-en Grammaire générale lanean, ziena René Descartesen ideien gainean eraiki zuten, eta bertan ondorioztatu zuten gramatikak unibertsala izan behar duela.
XIX. mendean, Wilhelm von Humboldt- ek hizkuntzaren azterketa programa erromantizista nazionalarekin lotu zuen, hizkuntza pentsamenduaren ehuna zela pentsatuz. Pentsamenduak barne elkarrizketa moduko zerbait gisa sortzen dira pentsalariaren jatorrizko hizkuntzaren gramatika bera erabiliz. Gramatkaren adierazpide batzuk, Von Humboldt-ek argudiatutakoaren arabera, hala nola inflexio mota morfologikoa, pentsamendu nagusiago edo perfektuago bat harilkatzeko bide ematen dute; eta horretan, apaltasun gutxirekin, ondorioztatu zuen izaera hori zuten hizkuntzak, hala nola indoeuroparrak (bere ama hizkuntza, alemana, barne), hizkuntzak perfektuenak zirela eta, hortik, hizkuntza perfektuen hiztunen nagusitasuna azaldu zuen bide batez.
XX. mendearen hasieran Otto Jespersen hizkuntzalariak ordura arteko "gramatika unibertsalen" oinarri teorikoak kritikatu zituen, esanez latinetik gehiegi eratortzen saiatu zirela, Jespersenen ustez latinean oinarritutako gramatika unibertsoal batek huts egin behar zuen, munduko hizkuntza-aldaketaren zabalera kontuan hartuta, baina ez horregatik egin zion uko ideiari: aldiz, Jespersenek kategoria sintaktiko unibertsalen edo superkategorien alorrean kokatzen du unibertsaltasuna hala nola kopurua, denbora eta antzeko elementuak. Era berean, ordura arteko ikuspegi nahiko hedatu bat kritikatu zuen Jespersenek: gramatika zela zuzen hitz egin eta idazteko arau multzo bat. Teoria preskribitzaile horren ordezko ikuspegia zabaldu da ondoren: kultua izan edo ez, pertsonek modu gramatikalean mintzo ohi direla ebidentzia da harrezkero (salbu eta mintzairaren edo kognizioaren gaitz batzuk dituzten pertsonen kasuan). Garai bertsuko beste teoria bat erlatibitate linguistikoaren teoria edo Sapir-Whorf hipotesia da, Edward Sapir-ek eta haren ikasle a, Benjamin Lee Whorf ek formulatu den eran ezaguna batik bat.
Payzac (Ardèche)
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 iturgina eta 2 argiketariak.
Gramatika
Gramatika unibertsalaren aurrekariak
Ezberdintasun linguistikoak gizakien kognizioan eta portaeran ondorioak dituztela dio teorian, eta bere adibide eta ustezko froga esperimentalak nagusiki semantikoak diren arren (koloreen izenak eta pertzepzioak desberdinak izan daitezkeelakoan hizkuntza desberdinetako hiztunen artean), alderdi gramatikalei ere begiratu izan zaie hipotesi honetan. Honen ondorio erradikal bat da, adibidez, pentsatzea egitura gramatikal desberdinak dituzten arteko itzulpen gardena edo perfektua ezinezkoa dela, hizkuntza bakoitzak errealitatea modu berezi batera irudikatzen duenez, ondorioz hizkuntza desberdinetako hiztunek errealitatea modu berezian hautematen dute, eta ezin A hizkuntzako esperientzia B hizkuntzan zuzen eman (Sapirrek hau uste omen zuen).
Euskal gramatiken historia
Euskara aintzat hartu zuen lehen gramatika zantzuak Voltoireren L’Interprect ou Traduction du françois, espagnol & basque da, 1620 urte ingurukoa, baina gehiago dira ikasbide gisako lan batean zantzu soil batzuk. Antzekoa izan zen Rafael Mikoletaren 1653ko ikasbide batean agertutako kapitulu parea, zeinak xaun hitzaren deklibabidea eta aditz jokabide batzuk ematen dituen, baina azalpenetan labur geratuz. Tartekoa da garaian, 1638 urtekoa, ahalegin serioago bat, Arnaut Oihenartena, bere Notitia utriusque Vasconiae historia-lanean euskararen gramatikari buruzko atalak sartu baitzituen. Lehena, 1. liburuko hamaikagarren kapitulua, euskarazko izenen eta izenondoen ondarrean kausitzen den formaz idatzia da. Bigarrena, berriz, 14. kapitulua, euskararen gramatikaren eta morfologiaren aurkezpen orokorra da, titulu argikoa: Euskal mintzairaren berezitasun batzuez, eta euskal hitzen deklinatzeko eta konjugatzeko bideaz.
Garapenaren psikologia
Erik Eriksonen arabera, gizakiaren garapenean hainbat zeregin inplizitu daude, hurrenez hurreneko etapetakoak. Zeregin horiek, hein handi batean, gizarteak eta kulturak ezartzen dituzte. Sozializazio-prozesuaren bidez, zeregin horiek betetzea norbanakoaren beraren helburu bihurtzen da, eta behin betiko markatzen du bere jokabidea bizitzako une jakin batzuetan.
Gramatika
Euskal gramatiken historia
19. mendeko euskal gramatiketan, eredu latindarrari hertsitako azalpenak ematea ohikoa zen euskararen deskribapen dramatikoetan, esate baterako, mugagabearen aipamenik gabe edo euskal deklinabide edo post-posizio sistema latinezko sei kasuen egiturara egokitzeko ahaleginetan.
Saint-Éloi (Nièvre)
Biztanleria
2007an Saint-Éloi udalerrian erroldatutako biztanleak 1.969 ziren. Familiak 770 ziren, horien artean 141 pertsona bakarrekoak ziren (51 bakarrik bizi ziren gizonak eta 90 bakarrik bizi ziren emakumeak), 283 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 299 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 47 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Gramatika
Euskal gramatiken historia
Euskal aditzaren trataeran ere, gaur egun erabiltzen diren eskema batzuk ez dira erraz agertzen gramatika zaharretan. Esate baterako, kasuen arabera komunztadura egiten duten pertsonen araberako aditz formen sailkapenak ohikoak egin zaizkigu 20. mendean, dela nor-nork edo nor-nori-nork... Halako deskribapenik ez da ikusten gramatika zaharretan, baina aldiz euskal aditzaren funtsezko bereizketa bai ikusi zuten euskal gramatikalari aitzindariek: aditz trinkoen eta perifrastikoen arteko bereizketa. Batzuei eta besteei aditz jator (conjugatio propria) eta ez-jator (conjugatio impropria) deitu zien Oihenartek, eta irregular (trinkoak) / erregular Manuel Larramendik. Geroagoko ikuspegiarekin, bestalde, bitxia da ikustea nola gramatikalari zaharrentzat, adibidez Larramendi berarentzat edo Martin Harrietentzat, forma perifrastikoak diren garbienak euskaraz, eta trinkoak bigarren mailakoak. Sabindar euskararen garaian, ikuspegia eraldatu zen: aranatarrek aditz trinkoen antzinatasun eta jatortasunean sinisten zuten eta, ondorioz, joko trinkoa beste aditz batzuetara hedatu eta orokortu nahi izan zuten.
Euskara batuaren garaia
Euskara batuaren garaian, 1980. urtean Euskaltzaindiak Gramatika Batzordea sortu zuen. 1984an argitaratu zen EGLU edo Euskal Gramatika: Lehen Urratsak sortaren lehen liburukia, perpaus bakunei buruzkoa; eta beste sei kaleratu ziren 2011ra arte: aditzari, lokailuei eta juntagailuei buruzko bana, eta mendeko perpausei buruzko hiru.
Beste ahalegin paralelo bat ere izan zen Sareko Euskal Gramatika, Euskal Herriko Unibertsitateak bultzatua, 2008a eta 2011 artean garatua online jarri arte (baina gero ere osatuta).
2011tik aurrera, bilketa lan bat bultzatu zuen Euskaltzaindiak. Lan osoago baten osaketara igaro zen Gramatika Batzordea, eta emaitza izan zen 2021. urtean Euskararen gramatika liburua argitaratu izana, bi liburutan eta 43 ataletan, 2.000 orri baino gehiago paperezko edizoan.
Era berean, beste lan bat ere aurkeztu zuen EHUk: Euskal Gramatika: Egiturak eta Osagaiak (EGEO). Patxi Goenagak zuzendutako lan bat da, 2022an sarean argitaratu zena eta ez dena kontsideratu behar, bere hitzaurrean jaso denez, arau-emailetzat: "EGEOk deskribapena eta analisia dituela helburu eta ez erabilera arautzea".
Payzac (Ardèche)
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 3 establezimendu komertzial guztiak okindegiak ziren.
2000. urtean Payzac udalerrian 28 nekazaritza-ustiategi zeuden, 81 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gerhard Ertl
Gerhard Ertl (Bad Cannstatt, Stuttgart, 1936ko urriaren 10a) alemaniar kimikari eta unibertsitate-irakaslea izan zen.
Saint-Éloi (Nièvre)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.342 ziren, horien artean 952 aktiboak ziren eta 390 inaktiboak ziren. 952 pertsona aktiboetatik 891 lanean zeuden (453 gizon eta 438 emakume) eta 61 langabezian zeuden (31 gizon eta 30 emakume). 390 pertsona inaktiboetatik 162 erretiraturik zeuden, 95 ikasten zeuden eta 133 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Newbern (Tennessee)
Newbern Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Dyer konderrian dago, Tennessee estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Saint-Éloi (Nièvre)
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saint-Éloi udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 366 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1  eta lehen-hezkuntzako eskola 1  zegoen.
NGC 3655
NGC 3655 galaxia bat da, Leo (konstelazioa) konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Saint-Éloi (Nièvre)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Micronemacheilus zispi
Micronemacheilus zispi Micronemacheilus generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
San Biagio di Callalta
San Biagio di Callalta Italiako udalerri bat da. Trevisoko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
San Biagio di Callaltak honako udalerri hauekin egiten du muga:
TKE Ligako 2003ko denboraldia
Partaideak
Guztira, hamabi elkartek hartuko dute parte TKE Ligako lehenengo denboraldian. Kantabriak hiru ordezkari izango ditu, Galiziak beste horrenbeste (Pontevedrako bi eta Coruñako bat) eta Euskal Herriak, azkenik, sei (lau gipuzkoar eta bi bizkaitar).
Campanha d'Armanhac
Campanha d'Armanhac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
TKE Ligako 2003ko denboraldia
Estropadak
2003ko txapelketa hemezortzi estropadek osatu zuten, nahiz eta hauetatik hamabost baino ez izan puntuagarriak. Azken bi estropadetan, hurrengo denboraldian TKE Ligan egoteko play-offa jokatu zen Isuntza, Trintxerpe, Ur-kirolak eta Zarautzen artean.
Campanha d'Armanhac
Biztanleria
2007an Campagne-d'Armagnac udalerrian erroldatutako biztanleak 202 ziren. Familiak 89 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 45 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
TKE Ligako 2003ko denboraldia
Jaitsiera/Igoera play-offa
Play-offean lau elkartek hartu zuten parte; alde batetik, TKE Ligako azken bi sailkatuak (Isuntza eta Zarautz) eta, bestetik, Federazio Ligako denboraldia aurreneko bi postuetan amaitzea lortu zuten bi ontziak (Trintxerpe eta Ur-Kirolak gipuzkoarrak).
Campanha d'Armanhac
Etxebizitza
2007an 124 etxebizitza zeuden, 92 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 124etxeak ziren. 92 etxebizitza nagusietatik 76 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 26 etxek lau zituzten eta 54 etxek bost zituzten. 85 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 42 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 44 etxetan bat baino gehiago zituzten.
TKE Ligako 2003ko denboraldia
Jaitsiera/Igoera play-offa
Portugaleten eta Getxon ospatu ziren bi estropadetan, Isuntza Arraun Elkartea izan zen nagusi eta taldeak maila eustea lortu zuen. Bestetik, norgehiagoka bizia izan zen bigarren eta hirugarren postua erabakitzeko Trintxerpe eta Zarautzen artean. Azkenik, lehenengo ontziak 2004ko TKE Ligarako postua irabazi zuen.
Campanha d'Armanhac
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 117 ziren, horien artean 77 aktiboak ziren eta 40 inaktiboak ziren. 77 pertsona aktiboetatik 69 lanean zeuden (37 gizon eta 32 emakume) eta 8 langabezian zeuden (3 gizon eta 5 emakume). 40 pertsona inaktiboetatik 26 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Campagne-d'Armagnac udalerrian 86 unitate fiskal zeuden, 200 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.933 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 1 higiezinen enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
2000. urtean Campagne-d'Armagnac udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 468 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kurzętnik udalerria
Kurzętnik Poloniako Varmia-Mazuriako voivoderriko landa-udalerri bat da, Nowe Miasto barrutian kokatuta. 149,11 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 9091 biztanle zituen.
Hemigrammus matei
Hemigrammus matei Hemigrammus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Hope Mills (Ipar Carolina)
Hope Mills Ameriketako Estatu Batuetako herri bat da, Ipar Carolina estatukoa. Cumberland konderrian dago. 2010ean 15,176 biztanle zituen, 17.98 kilometro koadrotan.
Koreografo
Koreografo dantzarako konposizioen sortzailea da. Hitza antzinako grezieratik dator: κορεια (koreia, dantza) eta γραφια (grafia, idazkera).
Koreografoaren lana
Koreografoak mugimenduetan oinarritutako mugimendu-egiturak sortzen ditu. Horretarako bere esperientzian oinarritzen da. Helburua eszena orekatuak sortzeta da.
Koreografoaren oinarriak
Koreografo on bat izateko dantzari moduan esperientzia handia izatea ezinbestekoa da. Dantzak sortzeko ahalmena neurri batera berez sortzen bada, beharrezkoa da dantza-maisuekin aritzea eta ikastea. Gaur egun, dantza ikuskizun garaikideetan koreografoak espektakuluaren zuzendaria izan daiteke.
John Fitzgerald Kennedy
John Fitzgerald Kennedy (Brookline, Masachusets, 1917ko maiatzaren 29a - Dallas, Texas, 1963ko azaroaren 22a) Estatu Batuetako 35. presidentea izan zen eta karguan zela atentatu batean hil zuten. John F. Kennedy, Jack Kennedy edo JFK ere deitu izan zaio.
Vietnameko gerra eta Kubako misilen krisia izan ziren haren presidentziako gai larrienak. Nazioaren barnean, arraza beltzeko estatubatuarren eskubideak zabaltzen saiatu zen.
Ilargi-errainua
Ilargi-errainua (El rayo de luna) Gustavo Adolfo Bécquer idazleak 1862ko otsailaren 13an argitaratu zuen ipuina da. 1999. urtean Manu Lopez Gasenik euskaratu zuen.
Ilargi-errainua, zehaztu gabeko iragan batean kokaturiko maitasun ezinezko baten kontakizuna da.
Paraguaiko Gerra Zibila
Paraguaiko Gerra Zibila izenarekin honako bi gertakari ezagutzen dira:
John Fitzgerald Kennedy
1960ko hauteskundeetan aukeratua izan zen, Richard Nixon i irabazita eta Dwight D. Eisenhowerri erreleboa hartzeko. Gazte garaian, Bigarren Mundu Gerran parte hartu zuen, AEBetako soldadu gisan. Politikan sartu zenean, Masachusetseko senatari izendatu zuten eta, ondoren, AEBetako presidente.
1963ko azaroaren 22an, Dallasen bidaia ofizial batean zebilela hil zuten atentatu batean. Lee Harvey Oswald atxilotu zuten, baina gaur egun estatubatuar gehienek magnizidioaren atzean konspirazioa izan zela uste dute.
Gaztaroa
Johnen gurasoak Joseph P. Kennedy, Sr. eta Rose Fitzgerald izan ziren. Aita arrakasta handiko enpresaburua zen eta AEBetako komunitate irlandarraren liderra. Enbaxadore izan zen Erresuma Batuan. Ama Bostoneko politikari ezaguna, kongresista eta hiriko alkatea zen John "Honey Fitz" Fitzgeralden alaba gazteena zen.
Senar-emazteek bederatzi seme-alaba izan zituzten eta John haietako bigarrena izan zen. Masachusetseko Brooklineko Beals kaleko 83 zenbakian jaio zen, 1917ko maiatzaren 29an.
Hamar urte arte, Brooklinen bizi izan zen eta Edward Devotion Schoolen ikasi zuen. Laugarren maila, berriz, Noble and Greenough eskolan egin zuen, gero Dexter School izan zen hartan, alegia.
1927ko irailean, familiarekin joan zen 20 gela zituen Riverdaleko alokatutako etxaleku batera, Bronxen, New Yorken. Handik bi urtera, berriro aldatu ziren etxez, oraingoan 21 gela zituen, 1929an New Yorkeko Bronxvillen erosi zuen etxeak. 1929tik 1931ra arte, eskauta izan zen, Scout Troop 2ko kide. AEBetako presidentziara iritsiko zen lehen eskauta izan zen.
Familiak 1929an Massachusettseko Hyannis Porten erosi zuen etxean pasatzen zituen udak; aldiz, Eguberriak eta Bazkoa, 1933an Floridako Palm Beachen erosi zuten etxean.
Bosgarren mailatik zazpigarrenera, Johnek Riverdale Country School ikastetxe pribatuan ikasi zuen, Riverdale gizonezkoentzako eskola esklusiboan, hain zuzen ere.
1930ean, Canterbury Schoolera bidali zuten 8. maila egitea; 50 miliara zegoen New Milforden bizi ziren etxetik (Connecticut). 1931 bukaeran, apendizitisak heldu zion eta operatu beharrean izan zen. Etxera joan behar izan zuen, suspertzen ari zen bitartean.
1931ko irailean, John eta Joe anaia zaharrena (bera baino bi urte zaharragoa) Connecticuteko Wallingfordeko etxetik 60 miliara zegoen The Choate School bidali zituzten, unibertsitatera joateko prestatzeko xedean.
Holofernes
Holofernes (הולופרנס) Itun Zaharreko pertsonaia izan zen. Nabukodonosorren jenerala, Batulia setiatu eta Judithek hil zuena, Itun Zaharreko Judith-en Liburuaren arabera.
John Fitzgerald Kennedy
Gaztaroa
1934ko urtarrilean, berriz ere gaixotu zen eta Yale-New Haven Hospitalean egon zen Bazko arte. 1934ko ekainaren gehiena Minnesotako Rochesterreko Mayo klinikan geratu zen, sufritzen zuen kolitisa aztertzeko.
1935ean, Choaten graduatu zen. Presidente izateko aukera gehien zuela esaten zioten.
1935eko irailean, Londresera bidaiatu zuen, atzerrirako lehen bidaian, aita eta arreba Kathleenekin batera, Joe anaia zaharrenak egin zuen bezalaxe, Harold Laski irakasle ospetsuarekin London School of Economics (LSE) eskolan urtebetez ikasi ahal izateko. Bi aste besterik ez zeraman LSEn ospitalera joan beharrean izan zenean, ikteriziak harrapatu zuelako. Hurrengo astean, AEBetara itzuli zen arrazoi horregatik.
1935eko urrian, Princetonenko unibertsitatean matrikulatu zen eta 6 astez egon zen han, 1936ko urtarrila eta otsaila ospitalean pasatu beharrean izan baitzen berriro. Bostoneko Peter Bent Brigham Hospitalean leuzemiaren bat izan ote zitekeen aztertzen aritu zitzaizkion. Martxoa eta apirila Palm Beacheko etxean egon zen errekuperatzen zen bitartean eta maiatza eta ekaina, berriz, Arizonako arrantxo batean. Uztaila eta abuztuan Hyannis Porten zuten etxean egon zen belaontzi lehiaketetan parte hartzen zuelarik.
1936ko irailean, Harvardeko unibertsitatean matrikulatu zen, bimurte lehenago anaia Joek egin zuen bezala. 1937an, Frantziara bidaiatu zuen, bere kotxe deskapotagarria eta guzti. Hamar bat aste pasatu zituen Europa ezagutzen, Italia, Alemania, Herbehereak eta Erresuma Batua n.
1938ko ekaina bukaeran, aita eta anaia Joerekin batera, Londresera bidaiatu zuen hango enbaxadan uztailean lan egiteko asmoz; Franklin D. Roosevelt presidenteak aita AEBetako enbaxadore izendatu zuela esan behar da.
Abuztuan, Cannes inguruko herrixka batean izan ziren eta 1939ko otsailetik iraila arte, Europan zehar ibili zen, Sobietar Batasuna, Balkanak edo Ekialde Hurbila bisitatuz, Harvarderako tesiarentzako informazioa bilatzen ari zela-eta.
Abuztuko azken hamar egunak Txekoslovakian eta Alemanian eman zituen eta, 1939ko irailaren 1ean, Londresera itzuli zen. Egun hartan bertan, Alemaniak Polonia inbaditu zuen. Irailaren 3an, gurasoekin eta Joe eta Kathleenekin Behe Ganberan izan zen, Erresuma Batuak Alemaniari gerra deklarazioa egitearen aldeko diskurtsoak entzuten eta, azkenean, New Yorkera itzuli zen.
1940an, Appeasement in Munich Erresuma Batuak Municheko Biltzarrean izan zuen partaidetza aztertzen zuen tesia bukatu zuen. Hasieran, ez zuen tesi hori jendaurrean azaldu nahi, baina aitak liburu batean argitara zezan konbentzitu zuen. Nazioarteko Harremanetan Cum laude graduatu zen Harvarden 1940ko ekainean eta uztailean tesia argitaratuta zegoen jada. Why England Slept liburuak sekulako arrakasta izan zuen.
1940ko iraila eta abendua bitartean, Stanford Graduate School of Businesseko klaseetara joan zen eta 1941eko hasieran, aitari enbaxadore izan zeneko 3 urte haien memoriak osatzen lagundu zion. Urte hartako maiatza eta ekainean, Hego Ameriketan bidaitzen ibili zen.
Soldadutza
1941eko udaberrian, boluntario aurkeztu zen AEBetako armadara, baina atzera bota zuten, bizkarrezurreko arazoak zituelako. Hala ere, aita Erresuma Batuan enbaxadore izan zeneko kontakto batek baiezkoa lortu zion irailerako. Alferez lanetan ari zen bulegoan, Pearl Harborri eraso egin zioten garaian. Zenbait entrenamendu egin ondoren, Panamara bidali zuten eta, azkenean, Ozeano Barera. Misio batzuetan hartu zuen parte eta teniente egin zuten.
1943ko abuztuaren 2an, Kennedyren lantxak arazoak izan zituen Salomon uharteetan eta itsasora erori zen, berriro ere bizkarrezurrean min hartu zuen. Hala ere, beste hamar kideei lurrera iritsi ahal izateko laguntzen aritu zitzaien, bereziki larri zaurituta zegoen bati. Ekintza horregatik, Itsas Armadaren Domina eman zioten eta esker on itzela izan zuen.
Kondekorazio gehiago ere jaso zituen II. Mundu Gerran: Bihotz Purpura, Asia-Barea Kanpainaren Domina eta II. Mundu Gerrako Garaipen Domina. Presidente egin zutenean, behin baino gehiagotan aitortu zien lagunei ez zituela domina haiek guztiak merezi, hildakoak ere izan zirelako operazio haietan.
Bizitza politikoaren hastapenak
Bigarren Mundu Gerra amaitu zenean, kazetari izatea pentsatu zuen. Gerraren aurreko urteetan ez zuen politikan erreparatu, bere familiak Joseph P. Kennedy, Jr. anaia zaharrena ikusten baitzuen lan horretan.Tamalez, Joseph hil egin zen II. Mundu Gerran eta gauzak aldatu egin ziren. 1946an, James Michael Curleyk hutsik utzi zuen gehiengo demokrata agertzen zen distrito bateko ordezkaritza, Bostoneko alkatetzara aurkezteko. Kennedyk ordezkaritzarako aurkeztu zen eta aurkari errepublikarrari gehiengo handi batez irabazi zion. Sei urtez izan zen Kongresuko kide eta askotan agertu zen Harry S. Truman presidentearekin eta gainontzeko Alderdi Demokratarekin desadostasunean. 1952an, Henry Cabot Lodge, Jr errepublikarra garaitu zuen AEBetako senatari hautaketan.
Urteak pasatu ziren 1947ko irailean, 30 urte zituenean eta kongresista garaiko hasieran, Addisonen gaixotasuna diagnostikatu ziotela. Hori eta beste hainbat osasun arazo erabat ezkutatuak izan ziren Kennedy bizi izan zen artean.
Kennedy Jacqueline Lee Bouvierrekin ezkondu zen 1953ko irailaren 12an. Hurrengo bi urteeetan, bizkarrezurreko ebakuntza batzuk izan zituen eta ia hilean ere egon zen. Lau oleazio eman zizkioten bere bizitzan zehar eta une horretantxe izan zen bat. Suspertzen ari zen bitartean, Profiles in Courage idatzi zuen, AEBetako senatariek norbanakoaren sineskeragatik beraien karrera politikoak arriskuan jarri zituzten zozrti kasu aztertuz. 1957an, Pulitzer saria lortu zuen liburu horregatik.
1956an, Kennedy bigarren izan AEBetako lehendakariordetzarako hautaketan eta, galtzaile suertatu bazen ere, ospe handia hartu zuen, etorkizunerako mesedegarri izan zitzaiona.
Joseph McCarthy, Wisconsineko senatari errepublikarra eta 1950 inguruan komunisten aurka egin zen sorgin ehizaren arduradun nagusia Kennedy familiaren oso laguna zen. Joe Kennedyk beti eman zion bere laguntza, Robert F. Kennedyk beti egin zuen McCarthyren azpikomiterako lan eta McCarthy Patricia Kennedyrekin harreman sentimentaletan nahasia ibili zen. 1954an, Senatua Wisconsineko senataria kondenatzekotan zebilen eta John Kennedyk McCarthy zentsuratzen zuen diskurtsoa idatzi zuen, baina ez zuen sekula eman. 1954ko abenduaren 2an, Kennedy senataria ospitalean zegoen Senatuak berriro ere McCarthy zentsuratzeko erabakia komunikatu zuenean. Sekula ez zuen aitortu zer bozkatuko zukeen Senatuan izan balitz, baina Kennedyk lagunak galdu zituen progresisten artean, Eleanor Roosevelt tarteko.
1960ko presidentziarako hauteskundeak
1960ko urtarrilaren 2an, Kennedyk urte horretako hauteskundeetara aurkezteko asmoa adierazi zuen.
Iraila eta urrian, 3 debate presidentziak izan ziren Kennedy eta, garai horretan AEBetako presidenteorde zen Richard Nixonen artean.
Irailaren 26ko debatea AEBetako historian lehena zen telebistan eta 70 milioi ikusle izan zituen. Horren aurretik, aste pare batez Nixonek ospitalean egon behar izan zuen hankako lesio baten ondorioz. Ordu askoko bizarra aurpegian eta makilatu gabe, erabat ezeroso agertu zen Kennedy ziur baten aurrean. Bukaeran, entzulegoen gehiengoak Kennedy ikusi zuen garaile, baina irratiz entzun zutenak, berriz, Nixon ikusi zuten hobeto.
Urriaren 7an izan zen bigarren debatea eta 13an hirugarrena. Gaur egun, debate horiek oinarrizkoak kontsideratzen dira estatubatuar politikan, baina 1960ko Kennedy-Nixon debateak egin zuen telebista politikarako erabakiorra izan zen aldarria.
Debatearen ondoren, Kennedyren kanpaina gorantz joan zen eta Nixoni aurrea hartzen: horrela, azaroaren 8an, Kennedyk Nixon garaitu zuen, bozketan % 49,7 - % 49,5 lortuta. Hauteskunde kolegioan, berriz, 303 boto 219ren kontra (269 behar ziren irabazi ahal izateko). Misisipi eta Alabamako 14 hauteslek ez zioten Kennedyri botoa eman, eskubide zibilen mugimendua laguntzen zuela leporatu ziotelako.
Hala ere, Kennedy, bere 43 urterekin, AEBetako lehendakaritzan aukeratutako pertsona gazteena izan zen. Hori bai, ez zen karguan gazteena izan, 1901ean, lehendakariorde Theodore Roosevelt presidente egin baitzuten, William McKinley lehendakariaren hilketaren ondorioz.
Lehendakaritza (1961-1963)
John F. Kennedyk 1961eko urtarrilaren 20an zin egin zuen AEBetako 35. presidente kargua. Bere diskurtsoan, hiritar estatubatuarra ekintzailegoa izatea nahi zuela esan zuen eta bere esaldi ospetsuenetakoa bota zuen:
Era berean, beste munduko gainontzeko herrialdeei arerio komunaren aurka elkartu beharra azpimarratu zien:
Nazioarteari ere zuzendu zitzaion:
Kuba eta Kotxinos Badiako inbasioa
Kennedy presidente izan aurretik, Eisenhowerrek Fidel Castroren erregimena erorarazteko plana egina zuen. Horren muina CIAk antolatu zuen, Estatu Departamenduaren nolabaiteko oniritziaz; kubatar antikastristek egingo zuten altxamendu kontrairaultzaile bat armatzean zetzan. Kubatar altxatuek AEBetan entrenatuak ziren eta Kuba inbaditu behar zuten, Castro eraisteko xedeaz, herri kubatarra altxarazten saiatuz.
1961eko apirilaren 17an, Kennedyk plan hura aurrera eramateko agindu zuen eta, CIAk lagunduta, Kotxinos Badiako inbasioa hasi zen eta 2.506 Brigada, AEBetan entrenatuta zeuden 1.500 erbesteratu kubatarrez osatutako taldea, uhartera itzuli zen, erregimen kastrista botatzeko asmoz. Hala ere, inbasioa AEBetako airetiko laguntzarik gabe egingo zela erabaki zuen Kennedyk.
Thomaston (Georgia)
Thomaston  Georgiako estatuko hiri bat da. Emanuel County konderrian kokatua dago. 2010ean 9,170 biztanle zituen, 24.69 kilometro koadrotan banatuta.
John Fitzgerald Kennedy
Kubako Misilen krisia
Kubako Misilen Krisia 1962ko urriaren 14an hasi zen, U-2 hegazkin espioiak Kuban argazkiak hartu zituenean, sobietar irispen handiko misilentzako siloak eraikitzen ari zirenean. 1962ko urriaren 16an, argazkiak Kennedyri aurkeztu zitzaizkion eta mehatxu nuklearra gertu ikusi zuten AEBetan.
Bi aukera zituzten:
Militar askok Kennedy presionatu zuten, airez eraso egi zezan, baina presidenteak Kubara zihoazen ontzi guztientzako itsas blokeoa agindu zuen. Sobietarrekin harremanetan hasi zen, Kuban instalatzen ari ziren "defentsa" material oro ken zezaten, bestela, blokeoa betirakoa izango baitzen. Tentsioa goreneko unera iritsi zen estatubatuarren flota misilak zeramatzaten sobietar ontziak geldiarazten hasi zenean.
Handik astebetera, Kennedy eta Nikita Jrushchov akordio batera iritsi ziren: sobietarrek misilak kendu behar zituzten, beti ere AEBek deklarazio publikoa egiten bazuten, ez zutela sekula Kuba inbadituko prometitu. Kennedy, bestetik, Turkian zituen misil nuklearrak kentzen hasi zen.
Elkarren artean komunikatzeko bide egonkorrak ireki ziren, esate baterako, Kremlinen eta Etxe Zuriaren arteko “telefono gorria”.
Vietnam
Asiako hego-ekialdean, Kennedyk Eisenhowerrek hasitako lanari jarraitu zion eta indar militarra erabili zuen Ho Chi Minhen indar komunisten aurka. Komunismoaren aurka ari zelako arrazoiaren izenean, Kennedyk Hegoaldeko Vietnami laguntzak eman zizkion.
Era berean, napalm edo agente laranja botatzeko guneak eta abioiak ere adostu zituen. Pixkanaka sartuz joan zen gerran eta, hurrengo administrazioan, Johnsonen agintzaritzan, tropak zuzenean bidali zituzten Vietnameko gerrara.
Kennedy tropak ateratzekotan bazebilen ere, hil zuten eta Lyndon B. Johnson presidente berriak bertan behera utzi zuen mila militar erretiratzeko agindua 1963an.
Mendebaldeko Berlinen eginiko hitzaldia
II. Mundu Gerra amaitu zenean, mendebaldeko demokrazia aliatuek eta sobietarrek presio handia egin zioten elkarri. 1961eko abuztuaren 13an, Berlingo Harresia eraiki zuen Ekialdeko Alemaniako gobernuak eta, horrenbestez, Berlin bi zatitan banatuta geratu zen: bata, Mendebaldeko Berlin, Alemaniako Errepublika Federalaren eskuetan zegoen eta bestea, Ekialdeko Berlin, Alemaniako Errepublika Demokratikoaren kontrolpean.
Hitzaldia Historiara pasatu zen; Ich bin ein Berliner esaldia ("Berlindar bat naiz") balkoira igotzen ari zenean otu omen zitzaion Kennedyri, erromatarren Civis romanus sum esaldi zaharraren antzera. Robert H. Lochner itzultzailearengana hurbildu, eta I am a Berliner esaldia itzultzeko eskatu zion eta idazteko orri batean nola ahoskatzen zen. Berlindarren % 83 kaleetan omen zen Kennedyk esaldia esan zuenean eta arrakasta itzela izan zuen jendaurrean.
Cauroy-lès-Hermonville
Cauroy-lès-Hermonville Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
John Fitzgerald Kennedy
Proba nuklearrak debekatzeko ituna
Erradiazio-kutsaduraren arriskuak eta arma nuklearren proliferazioak alamatu zuen erabat eta Kennedy saiatu zen Arma Nuklearrak Ez Ugaritzeko Ituna gauzatzen. Hartan, lur azpiko probak ez ziren debekatzen, baina bai lur gainekoak, edo atmosferakoak edo ur azpikoak.
Cauroy-lès-Hermonville
Biztanleria
2007an Cauroy-lès-Hermonville udalerrian erroldatutako biztanleak 462 ziren. Familiak 164 ziren, horien artean 31 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 23 bakarrik bizi ziren emakumeak), 43 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 90 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
John Fitzgerald Kennedy
Proba nuklearrak debekatzeko ituna
AEB eta SESB izan ziren ituna izanpetu zuten lehen estatuak.
Cauroy-lès-Hermonville
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 177 etxebizitza zeuden, 164 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 176 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 164 etxebizitza nagusietatik 123 bere jabearen bizilekua ziren, 36 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 4 etxek hiru zituzten, 31 etxek lau zituzten eta 128 etxek bost zituzten. 151 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 55 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 97 etxetan bat baino gehiago zituzten.
John Fitzgerald Kennedy
Eskubide zibilak
Kennedy arraza integrazioaren eta eskubide zibilen alde agertu zen eta, 1960ko kanpaina presidentzialean, Coretta Scott Kingi deitu zion telefonoz, kartzelan zegoen Martin Luther Kingen emazteari eta horrek beltzen laguntza erakarri zion. John eta Robert Kennedyk lortu zuten King kartzelatik ateratzea.
Cauroy-lès-Hermonville
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 305 ziren, horien artean 231 aktiboak ziren eta 74 inaktiboak ziren. 231 pertsona aktiboetatik 216 lanean zeuden (116 gizon eta 100 emakume) eta 15 langabezian zeuden (9 gizon eta 6 emakume). 74 pertsona inaktiboetatik 23 erretiraturik zeuden, 28 ikasten zeuden eta 23 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
John Fitzgerald Kennedy
Eskubide zibilak
1962an, arraza beltzeko James Meredith ikaslea Misisipiko unibertsitatean matrikulatzen saiatu zen, baina, manifestazio bortitzen ondoren, arraza zuriko ikasleek, eta gobernadorearen tolerantzia osoaz, ez zioten utzi. Kennedyk 400 federal eta 3.000 soldadu bidali zituen Meredithen matrikulazioa ahalbidetzeko eta Freedom Riders-en babesa ere ziurtatu zuen.
Hasieran, segregazioaren aurkako herri mugimenduek hegoaldeko zurien haserrea besterik ez zutela lortuko pentsatu zuen Kennedyk eta, Kongresuan hegoaldeko demokrata ugari zeudenez gero, eskubide zibilen onarpena zaildu egingo zuela. Horregatik aldendu zen eskubide zibilak lortzeko eratu ziren mugimenduetatik eta haien liderrek Kennedyren falta nabaritu zuten. John F. Kennedy, 1963ko ekainaren 11n Eskubide zibilez emandako diskurtsoan
Cauroy-lès-Hermonville
Diru sarrerak
2009an Cauroy-lès-Hermonville udalerrian 166 unitate fiskal zeuden, 470 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.445 euro zen.
John Fitzgerald Kennedy
Eskubide zibilak
1963ko irailaren 9an, Kennedyk berriro hitz egin zion herriari Alabaman oraindik zirauen segregazioaz eta Wallace gobernadoreari bera horrela eskatzen bazuen bakarrik mantenduko zela ordena esan zion.
Cauroy-lès-Hermonville
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 18 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
John Fitzgerald Kennedy
Eskubide zibilak
Ekainaren 11 hartan, Kennedy presidentea sartu zen George Wallacek, Alabamako gobernadoreak, Alabamako unibertsitateko ateak blokeatu zituenean bi ikasle afroestatubatuarrak, Vivian Malone eta James Hood, matrikulatzeko ahaleginak bertan behera uzteko.
George Wallacek onartu zuen eta apartatu zen Nicholas Katzenbach fiskal orokorra, alguazilak eta Alabamako Goardia Nazionalak deitu ziotenean. Arratsalde hartan izan zen irrati eta telebistan Kennedyk eskubide zibilez eman zuen diskurtso ospetsua. Hitzaldi hartan kongresistei deitu zien behar zen bezala zaintzeko legedia eta, orain 100 urte, Lincolnek proposatutako helburuak. Proposamen hura izan zen 1964an Eskubide Zibilen Legea.
Cauroy-lès-Hermonville
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 3 iturginak ziren, 1 argiketaria eta 1 ile apaindegia.
John Fitzgerald Kennedy
Inmigrazioa
Kennedy saiatu zen inmigrazioari buruzko politika aldatzen. Berdintasunaren alde zegoen eta, AEBetan jaio ala gero lortu estatubatuar izatea, hiritarren eskubideak babestu nahi zituen.
Kravtsovita
Kravtsovita mineral bat da.
Newburgh (Maine)
Newburgh Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Penobscot konderrian dago, Maine estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Hot Springs (Ipar Carolina)
Hot Springs Ipar Carolinako herri bat da. Madison konderrian kokatua dago. 2010ean 560 biztanle zituen, 8.11 kilometro koadrotan banatuta.
Cauroy-lès-Hermonville
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra drogeria bat zen.
Kravtsovita
Ezaugarriak
Kravtsovita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Cauroy-lès-Hermonville
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Cauroy-lès-Hermonville udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 680 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Fozko geltokia
Foz Galiziako tren geltoki bat da, udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Goriziako probintzia
Gorizia Italiako ipar-ekialdeko probintzia da, Friuli-Venezia Giuliako eskualdean.
Herriak
Probintziako herririk jendetsuenak honakoak dira:
San Fior
San Fior Italiako udalerri bat da. Trevisoko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
V&A Dundee
V&A Dundee Eskoziako Dundee hiriko diseinu museoa da. Victoria and Albert Museum Dundee du izen ofizial osoa, era Londrestik kanpo dagoen Victoria and Albert Museum delakoaren lehen adarra da.
John Fitzgerald Kennedy
Inmigrazioa
Ideiak hauek osatu zuten bere anaia Edward Kennedy senadoreak bultzatutako The Immigration and Nationality Act of 1965.
V&A Dundee
Arkitektura
Kengo Kuma arkitektoak diseinatutako eraikin bat da, 2018an eraikia. Zurez estalitako paretak nabarmentzen dira barrualdean, eta kanpotik itxura bertsuko plakak, baina kasu
John Fitzgerald Kennedy
Inmigrazioa
Legeak erabat aldatu zuen inmigrazioaren nondik norakoa eta, lehen Europa iparraldetik edo ekialdetik etortzen baziren, orain Latinoameriketatik edo Asiatik etorritako etorkinak zeuden eta familiak batzeari ekin zioten.
Programa espaziala
Kennedyk AEB Lehia espazialean lider izatea nahi zuen. Sergei Khrushchevek dioenez, Kennedy bi alditan gerturatu zitzaion bere aita Nikitari espazioa esploratzeko enpresari elkarrekin ekiteko. Lehena 1961eko ekainean izan zen; garai hartan, SESBen teknologia espaziala AEBrena baino azkarrago zihoan. Kennedyk gizakia Ilargira eramateko proiektuaz Kongresua eta Senatua batera ari zireneko batean izan zen, 1961eko maiatzaren 25ean. Horrela esan zuen:
V&A Dundee
Arkitektura
honetan prezeski prozesatutako porlan grisezkoak dira plakok (2.500 ale guztira). Dundeeko kaian kokatua, formak itsasontzi bat ekar dezake gogora, baina Kumak esana da Eskoziako ekialdeko itsaslabarrek inspiratutako labar artifiziala bat egin nahi izan zuela.
Carmen Blanco
Carmen Blanco García (Lugo, Galizia, 1954ko maiatzaren 12a) idazle galiziarra da.
John Fitzgerald Kennedy
Programa espaziala
1962ko irailean, Riceko unibertsitatean hitz egin zuen:
Eta hurrengo hitzak ere hitzaldi hartakoak dira:
Khrushchevi bigarren aldi batez gerturatu zitzaion eta agintari sobietarrari ondo iruditu zitzaion gastuak konpartitzea, garai honetarako AEBren teknologia aurreratuagoa baitzegoen. AEBk satelitea jaurti zuten orbita geoestazionariara eta Kennedyk Apollo programarako 25 mila milioi dolar baino gehiagoko aurrekontuak aurkeztu zizkion Kongresuari.
Khrushchev ados egon zen 1963ko udazkenean, baina Kennedy erail zuten akordioa formalizatu aurretik. 1969ko uztailaren 20ra arte, JFK hil eta handik 6 urtera, gauzatuko zuten Apolo Programaren helburua eta gizakia Ilargira iritsiko zen orduan.
Bitzitza pribatua
Kennedy eta Jackie senar-emazte gazteak ziren, ospetsuak, mirestuak, modakoak. Pop abeslariak edo zine izarrak bezala tratatzen zituzten eta Jacquelinek arte objektuak eta altzariak erosi zituen Etxe Zurirako: beren gustura aldatu zuten, haurtzandegia jarriz, igerilekua eta etxetxoa eraiki, zuhaitz baten gainean. Badirudi ama Jackiek ez zuela bere seme-alabak argazkietan agertzerik nahi, baina bera ez zegoenean, aita John ez zen hain zuhurra eta argazki ederrak atera zizkien Cecil Stoughtonek, Etxe Zuriko argazkilari ofizialak. Horrela ezagutzen dugu John Jr. gaztetxoaren irudia, aitaren bulego presidentzialean jolasean.
1962ko maiatzaren 19an, Marilyn Monroek presidentearentzat abestu zuen bere urtemugan Madison Square Gardenen.
Glamourra ikusten zen nonahi, baina Kennedytarrek trajedia pertsonal ugari izan zuten. 1955ean, Jacquelinek abortua izan zuen eta 1956an, Arabella Kennedy hilda jaio zen. 1963ko abuztuan, esan dugu Patrick Bouvier Kennedy seme jaio berria hil zitzaiela eta hori dena garai zaila izan zen. Kennedyren heriotzaren ondoren, haren gonazale ospea eta ezkontzatik at izandako harremanak argitara atera ziren, Marilyn Monroe edo Mary Pinchot Meyer rekin, adibidez.
1951ko urrian, Kennedyk 34 urte zituen eta Asiara egin zuen bidaia zazpi astez, Israel, India, Vietnam edo Japonia bisitatuz, 25 urteko anaia Robertekin eta 27ko Patricia arrebarekin. John eta Robertek zortzi urteko aldea zuten eta gutxi tratatu zuten elkar. Bidaia hura izan zen bi senideen gerturatzeko unea eta elkarrenganako konfiantza handia piztu zitzaien.
Gallupek eginiko inkesta batek XX. mendean gehien mirestu diren pertsonen zerrenda egin zuen eta Kennedy hirugarrena atera zen, Martin Luther King eta Ama Teresaren ondoren.
Heriotza
Dallasen, Texas, hil zuten, 1963ko azaroaren 22an.
Badirudi Lee Harvey Oswald izan zela hiltzailea eta tiroak entzun eta 80 bat minutara hartu zuten atxilo. Ez zen gauza garbirik izan eta berak beti adierazi zuen errugabea zela.
Ester (Biblia)
Ester (אֶסְתֵּר) Itun Zaharreko pertsonaia izan zen. Edertasun handiko gazte judua, Benjaminen leinukoa. Persiako errege Asueroaren (tradizioaren arabera, Xerxes I.a) emaztea zen. Erregearen ministro Hamanek juduei erasotzeko agindua eman zuen, baina Esterrek eragotzi zuen sarraskia. Haman hiltzera kondenatua izan zen eta Esterren herrikideak aske geratu ziren.
John Fitzgerald Kennedy
Hiletak
Hilketaren ondoren, Kennedy Washington, D.C.ra eraman zuten eta igandera arte Etxe Zuriko ekialdeko aldean egon zen.
Azaroaren 24ko igandean, Kapitolioraino eraman zuten zaldiz tiratutako karroza batean eta jendaurrean agertu zen.
Astelehenean izan ziren hiletak, azaroaren 25ean: estatu hileta egin zitzaion eta 90 estatu-ordezkari baino gehiago bertaratu ziren. Goizean, meza egin zioten San Mateoren Katedralean eta Arlingtoneko Hilerri Nazionalean eman zioten lur.
1967ko martxoaren 14an, Kennedyren gorpua betirako geratu zen emaztea eta seme-alaba gazteenekin batera. Anaia Robert ere gertu lurperatu zuten.
Kuślin udalerria
Kuślin Poloniako Polonia Handiko voivoderriko landa-udalerri bat da, Nowy Tomyśl barrutian kokatuta. 106,48 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5529 biztanle zituen.
Nemacheilus anguilla
Nemacheilus anguilla Nemacheilus generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Zwickau
Zwickau Alemaniako Saxonia estatuko hiri bat da, Muldeko eskualdean (Ekialdeko Alemania ohian). Dresde hiritik 135 kilometro hego-mendebaldera, Leipzig hiritik hegoaldera eta Chemnitz hiritik hego-mendebaldera dago, Erzgebirge mendiaren magalean kokatuta. 2010eko erroldaren arabera 93.750 biztanle zituen.
Bertan sortu zen Thomas Münzer-ek eragindako matxinada anabaptista (1521). Zwickaun jaio zen, bestalde, R. Schumann musikaria.
Agrinierita
Agrinierita oxido motako minerala da.
Ezaugarriak
Agrinierita oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.