cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Reugny (Allier)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 5 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 2 margolariak, 1 iturgina eta 1 jatetxe.
Arnold Bennett
Enoch Arnold Bennett (Hanley, Staffordshire, gaur egun Stoke-on-Trent, 1867ko maiatzaren 27a - Londres, 1931ko martxoaren 27a) ingeles idazlea izan zen. 34 eleberri, 7 ipuin liburu eta 13 antzezlan idatzi zituen. Informazio ministroa izan zen Lehen Mundu Gerran eta zinemarako idatzi zuen 1920ko hamarkadan.
Rennemoulin
Rennemoulin Frantziako udalerria da, Yvelines departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Arnold Bennett
Abokatuen bulegoetan lan egin zuen, eta gero aldizkarien editore gisa, 1900etik aurrera literaturan jardun arte. Frantzian bizi izan zen hamar urtez, 1902tik 1912ra. Jende arruntarentzako literatura eskuragarria egin zuen eta bere liburu asko saldu ziren.
Reugny (Allier)
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Reugny udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Rennemoulin
Etxebizitza
2007an 52 etxebizitza zeuden, 45 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 46 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 45 etxebizitza nagusietatik 29 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 4 etxek hiru zituzten, 6 etxek lau zituzten eta 33 etxek bost zituzten. 33 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 12 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 30 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Reugny (Allier)
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Galizia
Brontze Aroa
Garai honetako azken mendeetan, Atlantiar Brontze Amaiera delakoan, Galiziak itsaso bidez europar atlantiar eremuko beste lurralde batzuekin batera merkatal hartu-emanetan oinarritutako kultur multzo bateko zati izan zen, tartean Britainiar Uharteak, Portugal eta Bretainia zeudelarik.
Couto Mixto
Couto Mixto (Couto Misto; Coto Mixto) Galizia eta Portugal artean (zehazki, Salas ibaiaren ibarrean) kokatutako mikroestatu independentea izan zen. Rubiás, As Maus eta Santiago herrixkek osatzen zuten, azken hori zelarik hiriburua. Orotara 26,9km²-ko azalera zuen eta, bere azken aurreko estatuburu Delfin Modesto Brandonen estimazioen arabera, ez zuen 1.000 biztanle baino gehiago 1862 eta 1864 artean.
Mugako lurralde txiki honek ez zuen loturarik ez Espainiako ez Portugalgo koroekin, eta estatu subiranoen moduko antolakuntza propioa izan zuen. Bere jatorria Zamorako itunean Portugalen independentzia ezarri zenean dago, Leongo erresumarekin zituen mugak ez zirela oso modu zehatzean ezarri.
Couto Mixtoko eskubideen eta pribilegioen artean zeuden espainiar edo portugaldar justiziarengandik ihesi zebiltzanei asiloa ematea, soldadu-ekarpenik ez egitea bi erreinuetako ezeini, zerga-salbuespena, merkataritza-askatasuna eta bere biztanleen askatasuna portugaldar edo espainiar nazionalitatea hautatzeko.
Laval (Mayenne)
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 15 haur-eskola eta 27 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Laval udalerrian 9 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 7 hezkuntza orokorreko lizeo eta 4 lizeo teknologiko.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 4.831 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 5.275 eta lizeo teknologikoetan 1.474.
Galizia
Burdin Aroa
Aro honetan metalurgiak meatzaritzaren aberastasunak bultzaturik garapena eduki zuen. Dirudienez klima aldaketak gizaki asko Galiziako ordokira lekualdatzea ekarri zuen, biztanleria handitu eta herrien arteko liskarrak ere areagotu ziren. Hainbat urrezko eta zilarrezko lanabes eta harribitxi landu ziren unea ere bada, horietako batzuk Pirinioetatik haratago eramanak izan ziren.
Erliebea
Lurralde menditsua da Galizia, bertako mendiak oro har apalak diren arren (2.000 m inguruko gainak dira Galiziako hego-ekialdean). Pena Trevinca (2.127 m) eta Cabeza de Manzaneda (1.781 m) mendirik altuneak dira, Galizia-Leongo mendigunean kokatutakoak, Ourensen. Hiru eskualde nagusi bereiz daitezke Galizian: "Terras Baixas" edo beterriak kostaldean (kostaldeko beterrietan daude Galiziako hiri jendetsuenak: Vigo, Pontevedra, Coruña, Ferrol); Galiziako goi-ordokiak, Santiagotik Miño ibaiaren arroraino (ekialdean dago Lugoko Terra Chá edo ordokia. Bertan dago Lugoko hiria), eta Galiziako goierriak, Miño ibaiaren ekialdean (bertan daude lurralde garaienak, Leongo mendi eta lautaden mugan, Ourense eta Monforte de Lemosko hego-ekialdean).
Couto Mixto
Egoera hau irregulartzat hartu zuten Espainiak nahiz Portugalek, eta aho batez adostu zuten ezin zuela luzaroan iraun, bereziki aproposa baitzen kontrabandorako eta gaizkileen bandak bertan kokatzeko. Lisboako Hitzarmena sinatzean (1864), Couto Mixtoaren lurraldeak espainiar subiranotasunekoak izatera igaro ziren. Horren trukean, Portugalen parte bilakatu ziren Aldeas Promiscuas zirelakoak (Soutelinho da Raia, Cambedo eta Lamadarcos). Despopulatutako bazka-larreen eremu txiki bat Montalegreko udalerrian (Portugal) integratu zen.
Galizia
Erliebea
Galiziako kostaldea luzea (1.289 km osotara) eta pikatua da, eta kostaldeko ibaiak itsasadar zabaletan itsasoratzen dira (Vigo, Pontevedra, Arousa, Ferrol, Coruña).
Hidrologia
Miño da ibai nagusia (340 km) eta Sil da Miño bere adar handiena (228 km). Miño da Galiziako ibairik luzeena, Lugoko probintzian sortu eta Pontevedran itsasoratzen dena.
Klima
Galiziako klima hezea da; Atlantiko aldetik datozen euri eta haizeek osorik hartzen dute (urtean 1.000 mm-tik gora jasotzen dira batez beste). Tenperatura epela da kostaldean eta hotzagoa barnealdean.
Banaketa administratiboa
Galizia lau probintzia, 53 eskualde, 315 udalerri (concello) eta 3.778 parrokietan banatuta dago.
Probintziak
Galizia honako lau probintzia hauetan banaturik dago:
Eskualdeak
Katalunia 63 eskualdetan banatuta dago gaur egun. hauetatik 18 Coruñakoak dira, 13 Lugoak, 12 Ourensekoak eta 10 Pontevedran kokatuta daude. Gaur egungo Galiziako eskualdeak honako hauek dira:
Udalerriak
Hauek dira Galiziako hogei udalerri nagusiak, biztanleei dagokienez:
Diaspora
Galizian bizi diren galiziarrez gain Espainiako beste autonomia erkidegoetara (bereziki Madrilgo Erkidegoa) nahiz atzerrira emigratu duten galiziar etorkinen kopurua oso handia da, bereziki Argentina, Kolonbia eta Venezuelara. Uruguai, Txile, Kuba, Brasil, Mexiko eta Europako hainbat herrialdeetan ere galiziar etorkinez eta haien ondorengoez osatutako komunitate nabarmenak daude (1960 eta 1970ko hamarkadetan galiziar ugari Suitza, Alemania, Frantzia, Herbehereak, Erresuma Batua eta Kataluniara lan egitera joan eta bertan bizitzen amaitu zuten).
Euskal Herrian
Euskal Herrian orokorrean galiziar komunitate garrantzitsuenak hirigune populatuetan kokatu izan dira: Bilbo Handiko udalerrietan (bereziki Ezkerraldean) eta Pasaian (bereziki Trintxerpe auzoan), baina baita Euskal kostaldeko hainbat udalerrietan ere, galiziar etorkinek hasiera batean bereziki arrantzaren sektorean lan egin baitzuten.
Ekonomia
Nekazaritza, baso ustiapena eta arrantza (Vigo, Coruña) dira bertako ekonomiaren oinarriak. Lurra minifundioetan dago banatuta, eta patata eta artoa dira gehien lantzen diren nekazaritzako gaiak. Janari industria (kontserbak) da industria jarduera nagusia. Vigo, Coruña eta Ferrol dira industrialderik handienak.
As Pontes de García Rodríguezeko zentral termikoa, Sil ibaiko zentral hidroelektrikoak, Coruñako aluminio fabrika. Historian zehar emigrazio handia izan da Galizian, baina gaur egun apaldu egin da joera hori. Turismoa garrantzitsua da kostaldean eta Santiago Konpostelakoan.
Trenbideak
1873ko irailaren 15ean fue inaugurado el primer ferrocarril de Galicia entre O Carril (Vilagarcía) eta Cornes (Santiago) arteko lehenbiziko Galiziako burdinbidea inauguratu zen. 1875ean Coruña eta Lugo hiriak elkarlotzen zituen bigarren linea inauguratu zen. 1883. urtera arte Galizia ez zen gainontzeko Espainiako Erresumarekin lotu, O Barco de Valdeorrasko burdinbidearen bidez.
Galiziako trenbide eta burdinbide sareak 1.100 km inguru dauzka. Iberiar zabalerako (1.668 mm) hainbat trenbide daude, Adif eta Renferen jabetzakoak eta galiziar hiriburu guztiak elkarlotzen dituzte. Zabalera txikiagoko (1.000 mm) beste linea bat ere badago, FEVEri dagokio eta Ferrol-Ribadeo-Oviedo ibilbidea burutzen du. Trenbide guzti hauetatik elektrifikatuak dauden bakarrak Ponferrada sartu eta Monforte, Ourense eta Vigora doana eta Ourense-Santiago-Coruña abiadura handiko linea dira.
Gaur egun abiadura handiko hainbat linea eraikitzen ari dira. Hauetako bat 2018rako amaitzea aurreikusia dagoen Coruña-Santiago-Ourense-Madril linea da, bai eta jada Coruña eta Vigo artean zerbitzua eskaintzen duen Atlantiar Ardatza, etorkizunean Galiziako atlantiar hiriak Portugalekin lotuko dituena.
Laval (Mayenne)
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
Laval udalerrian 5 goi-mailako hezkuntza ez-unibertsitarioko zentroak zeuden, horietatik1 formakuntza teknikoko zentroa, 3 osasun-formakuntzakoak eta 1 komertziozentroa.5 Unibertsitate zentroak zeuden, horietatik 2 unibertsitate-insitutoak ziren, 2 ingenieritza eskolak eta 1 goi mailako heziketa zentru pribatu bat zen.
Rennemoulin
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Reugny (Allier)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Rennemoulin
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 89 ziren, horien artean 66 aktiboak ziren eta 23 inaktiboak ziren. 66 pertsona aktiboetatik 60 lanean zeuden (34 gizon eta 26 emakume) eta 6 langabezian zeuden (3 gizon eta 3 emakume). 23 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra altzari denda bat zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Galizia
Musika herrikoia
Galiziak musika herrikoiaren usadio oparoa du. Oparotasun hori bere musika doinu eta erritmo ugari nahiz musika-tresnetan datza.
Galiziar musikan erabiltzen diren musika-tresnak nagusiki haize eta perkusiozkoak dira. Hauen artean zalantzarik gabe hedatu eta ospetsuena gaita da, halere azken aldian ahaztuak edota desagertzear zeuden musika-tresnak berreskuratzeko joera dago, gehienbat galiziar txirula mota ezberdinak eta zarrabetea. Perkusiozko musika-tresnei dagokionez, ugari dira, aipagarrienak danbolina, dunbala eta panderoa. Erritmo edo doinuei dagokionez, muñeirak eta alalák nabarmentzen dira.
Gastronomia
Galiziako gastronomia bere produktuen ugaritasun eta kalitatearengatik nabarmentzen da, horren adibide Jatorrizko Izendapena duten 30 galiziar produktuak dira, hauetako batzuk Babestutako Jatorrizko Izendapena dute (BJI). Galiziar sukaldaritzan maiz arraina eta itsaskiak erabiltzen dira. Galiziar enpanada haragi edo arrainez beteriko Galiziako usadiozko jakia da. Galiziar salda patatak eta greloak osagai nagusitzat dituen zopa oparoa da. Greloa bera ohituraz Inauterietan jan ohi den lakoia greloekin deritzon platereko osagaia ere bada, berau grelo, patata eta txorizoarekin batera egositako txerri lakoiez osatua dago. Txangurrua (Centola) ere galiziar gastronomiako ohiko jakia da, bizirik egosten da, gorputz atal nagusia maskor baten gisara irekiz, bere barrenak ongi nahas daitezen. Beste plater herrikoi eta arras ezaguna Olagarroa galiziar eran da (Polbo á feira), usadioz kobrezko eltze batean egosia, zati txikietan ebakia, oliba olioz, itsas gatzez eta piperrautsez hornitua, eta azkenik zurezko plater batean zerbitzatua.
Laval (Mayenne)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bungarus candidus
Bungarus candidus Bungarus generoko animalia da. Narrastien barruko Elapidae familian sailkatuta dago.
Galizia
Gastronomia
Galizian kalitate goreneko ardoak ekoizten dira, tartean Jatorrizko Izendapena dutenak nabarmentzen dira: Ribeiroko ardoa, Rías Baixas, Ribeira Sacra, Monterrei eta Valdeorras. Mahats mota erabilienak bertakoak dira eta Galizia edo Portugalgo iparraldetik kanpo topatzea ezohikoa da.
Bestelako alkoholdun edarien artea queimada eta pattarra (Centola) nabarmentzen dira.
Kirola
Kirol nagusienei dagokienez, Galizian bi futbol talde nagusi daude, Vigoko Celta eta Coruñako Deportivo. Coruñako Deportivok Espainiako Ligako Lehen Maila behin irabazi du, Errege Kopa birritan eta Superkopa hirutan, gainera Champions Leagueko finalerdietara behin iritsi zen, bestalde Vigoko Celta Lehen Mailan denboraldi gehien jokatu izan duen galiziar taldea da. Club Deportivo Lugo taldeak Galizia Bigarren Mailan ordezkatzen du. Beste talde nabarmen batzuk Coruxo FC, CD Ourense, Ferrolgo Racing, SD Compostela eta Pontevedra CF dira. Inoizko galiziar futbolari nabarmenena Luis Suárez Miramontes izan da. 1982ko Munduko Futbol Txapelketan Riazor eta Balaídos hainbat partiduen jokaleku izan ziren.
Saskibaloian honako taldeak nabarmentzen dira: CB Breogán, CAB Obradoiro, Básquet Coruña, OAR Ferrol eta Club Ourense Baloncesto. Eskubaloian, SD Teucro, Sociedad Deportiva Octavio, Club BM Cisne eta Club Balonmano Cangas; Patin-hockeyean H.C. Liceo (Galizian titulu gehien ditun taldea) eta C.P. Cerceda, eta areto-futbolean, Santiago Futsal, Azkar Lugo eta Burela FS, guztiak ere Espainiako areto-futbol ligako lehen mailan.
Erlijioa
2012ko iraila eta urriaren arteko CISen (Espainiako Soziologia Ikerketen Zentroa) Autonomia Barometroaren arabera Galiziako sinismen ezberdinen portzentaiak honakoak dira : Euren buruak fededuntzat duten guztien artean, bai katolikoak nahiz beste erlijioetakoak, %51a ia inoiz ez doa elizkizunetara, ez bada ezkontza, hileta, bataio, jaunartze, eta abarretara baizik. %18,7a elizkizunetara urtero birritan joan ohi da, %15,1a hilabetean behin, %13,5a igande eta jaiero, eta %1,5ak astero hainbat alditan joan ohi dela baieztatzen du.
Polizia
Galiziako Autonomia Estatutuaren 25.27 artikuluaren arabera Galiziako Autonomia Polizia organikoki Espainiako Polizia Zuzendaritza Nagusiaren (Espainiako Barne Arazoetako Ministerioa) eta funtzionalki Galiziako Xuntaren Larrialdi eta Barne Arazoetako Sailaren menpe dago.
1991ko ekainaren 19an sortu zenean 157 polizia zituen, guztiak Galiziako hiriburuan. 1993ean 264 polizia zituen eta lau probintzia ordezkaritza ireki zituen, Vigon egoitza nagusia izanik. 2004ean Xuntaren asmoa hurrengo hiru urteko epean 1.500 polizia izatea zen, hautako erdiak trafikoa zaintzen jardungo lukete. Baina 2007an 420 polizia zeuden, eta 2013an 462.
Bestalde, Xuntaren gobernuaren autonomia poliziarako egitasmoa beste autonomia polizien eskumen berberak izan ditzala da, bereziki polizia judiziala eta hiritar segurtasunari dagokionean. Gainera, "Galiziako Xuntak autonomia poliziara batuko diren funtzionario berrien errealitate sozio-politiko, juridiko eta kulturalaren ezagutza izango dutela bermatuko du, bai eta galizieraren ezagutza ere".
Telebista
1985eko uztailaren 24ean Televisión de Galicia (TVG) lurralde osoan aireratzen hasi zen eta Compañía de Radio Televisión de Galicia (CRTVG) erakundearen barnean dago. TVG Galizia osoan aireratzeaz gain nazioartko bi kate ere baditu, TV Galicia Galicia Europa eta América Televisión, Hispasati esker Europar Batasunan eta Amerikan aireratzen dira. 2009ko otsailaren 2tik aurrerako TvG2 izeneko bigarren katea ere aireratzen da.
Galiziako telebista kate pribatu bat ere bada, VTelevisión. Urte askoz Popular TV Galicia aireratu zen.
Galiziako tokian-tokiko lehenbiziko telebista katea 1984ean Naron udalerrian aireratu zen. 1990eko hamarkadan erdialdera orokortu ziren eta jada 2006ean Galizia osoan tokian-tokiko 36 kate zeuden. LTDa iristearekin bat udalerrietako aireratze eremuak ezarri ziren, 2006ean Galiziako Gobernuak tokian-tokiko telebista kate kopuru jakin bat egon zedin lizentziak emanez.
Irratia
Galiziako irrati publikoa Radio Galega da. Televisión de Galicia bezala CRTVG erakundekoaren barnean dago. 1985eko otsailaren 29an lehenbiziko froga aireratzea egin eta urte bereko martxoaren 24ean erregularki aireratzen hasi zen. Modu konbentzionalean aireratzen diren bi irrati kat ditu, Radio Galegak programazio orokortua du eta Radio Galega Músicak musika aireratzen du. EMUGA erakundeko kideak diren tokian-tokiko irrati kate ugari ere badaude.
Kazeta
Galizian hedapen eta irakurle gehien dituen egunkaria La Voz de Galicia (Coruña) da, tokian-tokiko 13 ordezkaritza eta Espainia mailako ordezkaritza batekin. Beste galiziar egunkari nabarmenak honakoak dira: El Correo Gallego (Santiago de Compostela), El Progreso (Ourense), Faro de Vigo (Vigo) eta La Región (Ourense). Hedapen apalagoko beste egunkari batzuk: Vigoko hirigunean argitaratutako Atlántico Diario, DxT Campeón kirol egunkaria, Coruña hirian argitaratutako El Ideal Gallego eta La Opinión de A Coruña, edota Heraldo de Vivero, Diario de Ferrol eta Diario de Pontevedra. Egunkari digitaletan nabarmenenak: Galicia Confidencial, Praza Pública, Sermos Galiza eta Galicia Hoxe, azken hau osorik galizieraz argitaratu zen lehenbiziko egunkaria izan zen, 2011ko ekainaren 28an krisi ekonomikoa eta diru laguntzen murrizketen ondorioz bere paperezko azken alea kaleratu zuen.
Saint-Pierre-Bois
Saint-Pierre-Bois Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 328 etxebizitza zeuden, 275 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 37 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 299 etxeak ziren eta 27 apartamentuak ziren. 275 etxebizitza nagusietatik 236 bere jabearen bizilekua ziren, 28 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 10 etxek bi zituzten, 23 etxek hiru zituzten, 49 etxek lau zituzten eta 191 etxek bost zituzten. 251 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 88 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 167 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 481 ziren, horien artean 380 aktiboak ziren eta 101 inaktiboak ziren. 380 pertsona aktiboetatik 369 lanean zeuden (202 gizon eta 167 emakume) eta 11 langabezian zeuden (3 gizon eta 8 emakume). 101 pertsona inaktiboetatik 43 erretiraturik zeuden, 35 ikasten zeuden eta 23 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Pierre-Bois udalerrian 282 unitate fiskal zeuden, 742,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.476 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 3 margolariak, 1 zurgina, 2 iturginak, 1 argiketaria, 2 jatetxeak eta 1 apaindegia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Saint-Pierre-Bois udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 72 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Epigonus atherinoides
Epigonus atherinoides Epigonus generoko animalia da. Arrainen barruko Epigonidae familian sailkatzen da.
Bathyagonus pentacanthus
Bathyagonus pentacanthus Bathyagonus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Agonidae familian.
June Ansoleaga
June Ansoleaga Goikoetxea (Sopela, Bizkaia, 1987ko urriaren 20a) bizkaitar kazetaria eta telebista aurkezlea da. Kazetaritzan lizentziaduna da Euskal Herriko Unibertsitatean. 2013tik Euskal Telebistako albistegietan eguraldiaren berri ematen du.
Eneko Atxa
Eneko Atxa Azurmendi (Zornotza, Bizkaia, 1977ko irailaren 14a) euskal sukaldaria da.
5 Michelin izar ditu bere Azurmendi eta ENEKO jatetxeei esker eta jasangarritasunarekin duen konpromisoagatik ezaguna da.
Biografia
Sukaldean kasualitatez hasi zela dio. “Ez da bokaziozkoa. Amak eta amonak kozinatzen zuten. Gure artean garrantzi handia zuen sukaldeak, hori baitzen etxeko epizentroa eta elkartzen ginen lekua”. Hala, eskuekin zerbait egin nahi zuela bazekien: “Zerbait artisau modura, baina beste kuriositate batzuk ere banituen”
Eneko Atxak 16 urterekin hasiko du bere ibilbide gastronomikoa Leioako Ostalaritza Eskolan (Bizkaia). Aldi berean, hainbat stage egingo du jatetxe desberdinetan, non euskal sukaldaritza tradizionala ikasi eta bere eragina jasoko duen. Ikasketa horien ondoren, jatetxe ezagunetarako bidea hartuko du, eta, apurka-apurka, sendotuz joango da bere nortasun eta estilo propioa.
Azurmendi jatetxea
2005ean, izen handiko jatetxeetan sukaldeburu izan ondoren, bere jatetxe propioa irekitzea erabakiko du: Azurmendi.
2012an, Azurmendi jatetxeak 3 Michelin izarrak lortuko ditu. Aipamen horri esker, gainera, Espainiako hiru izardun sukaldari gazteenetariko bat bihurtuko da Eneko Atxa, 35 urterekin.
Uluazapa
Uluazapa El Salvadorko San Miguel departamenduko udalerri bat da. 2007ko erroldaren arabera 3351 biztanle zituen.
Eneko Atxa
Azurmendi jatetxea
Bere Azurmendi jatetxeak, hiru Michelin izar eta izar berde batekin sarituta dagoena, bi aldiz jaso du Jatetxe jasangarrienaren saria, The World 's 50 Best zerrendaren eskutik.
2016an JAKI(N) sortu zuen, ideien eta proiektuen egosle bat, Azurmendi jatetxean bertan kokatua dagoena. Proiektu bizia eta plataforma bat izan nahi duena, norberaren eta besteen ezagutzatik abiatuta mundu jasangarriago bat sortzen lagunduko nahi duena, pertsonekiko, ingurumenarekiko, osasunarekiko eta gizartearekiko konpromisoa hartu nahi duena.
Camille Saint-Saëns
Camille Saint-Saëns (Paris, 1835eko urriaren 9a - Aljer, 1921eko abenduaren 16a) frantziar musikagilea eta pianista izan zen.
Biografia
Sei urte zituela eman zuen lehen piano kontzertua. Jacques-Fromental Halévy eta Charles Gounoden ikasle izan zen, eta Gabriel Fauré eta André Messagerren piano irakasle. 1871. urtean Société Nationale de Musique sortzen parte hartu zuen. Antzinako frantses musikagileen, batez ere Jean-Philippe Rameauren, aldezle sutsua izan zen. Liszten adiskide handia izan zen eta hura bezala, pianista bikaina. 1881. urtetik aurrera kontzertu-sail asko eman zituen Europan, Estatu Batuetan, Hego Amerikan, Erdialdeko eta Ekialdeko Asian.
1880. urtetik hil arte musika lan asko idatzi zituen. Saint-Saëns molde klasikoen alde agertu zen beti, eta bere garaiko musika berriaren aurka. Lan aipagarriak ditu, besteak beste, poema sinfonikoak, Onfaliaren gorua (1871), Herkulesen gaztaroa (1877), eta Hil dantza (1874); bost kontzertu pianorako; Hirugarren sinfonia (1886) famatua; Animalien inauteria (1886) suitea; Sanson eta Dalila (1877) opera-oratorio ezaguna; ganbera musika; hiru kontzertu biolinerako; 6 fuga (1920), meza bat eta requiem bat.
1975eko Eurovision Abesti Lehiaketa
1975eko Eurovision Abesti Lehiaketa urtero ospatzen den Eurovision Abesti Lehiaketaren hogeigarren edizioa izan zen. Stockholmeko Stockholmsmässan erakustazokan ospatu zen, Suedian, martxoaren 22an. Aurkezlea Karin Falck izan zen.
Garailea Herbehereetakoko Teach-In taldea izan zen, "Ding-a-dong" kantuarekin. Herbehereen laugarren garaipena izan zen.
Hemeretzi herrialdek hartu zuten parte, orduko partaide kopuru errekorra gaindituz. Frantzia eta Malta lehiaketara itzuli ziren, eta Turkiak lehen agerraldia egin zuen; azken honen ondorioz, Greziak uko egin zion partaidetzari, Turkiarekiko arazo politikoak zirela eta.
Botazio sistema berria estreinatu zen edizio honetan, ordundik aldaketa batzuekin mantendu dena: epaimahai bakoitzak lehiakideen artean 12 puntu ematen dizkio gustukoenari, 10 puntu bigarren gustukoenari, 8 puntu hirugarrenari, 7, 6, eta horrela puntu bat eman arte hamargarren gustukoenari. Herrialdeek ezin dizkiote punturik eman bere buruari.
Juan José Baños
Juan José Baños Loinaz (Bilbo, 1955) bizkaitar kazetaria da. Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan kazetaritza eta zuzenbidea ikasi zituen. Deia egunkariko zuzendari izan zen Baños, 1996tik 2005era; Itelazpi sozietate publikoaren zuzendari orokorra, 2013tik 2017ra; eta 2020ko otsailean Noticias Taldeko zuzendari nagusi izendatu zuten, Deia-ren gidaritza berriro hartzearekin batera. 2021eko martxoan Espainiako Kongresuak, halaber, RTVEko administrazio kontseilu berriko kide izendatu zuen.
Itajaí
Itajaí Brasilgo udalerri bat da, Santa Catarina estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Pablo González de Langarika
Pablo González de Langarika Fernández (Bilbo, 1947ko otsailaren 9a – 2016ko martxoaren 17a ) poeta eta editorea izan zen. Poetas por su Pueblo kolektiboko kide eta sortzaileetako bat izanik, 1981az geroztik Zurgai aldizkariaren zuzendaria izan zen.
Bizitza
Pablo González de Langarika idazle autodidakta zen, aldi berean industrian eta literaturan lan egin zuen langilea; literatura arloan, gainera, sorkuntza lanekin batera Euskal Herrian gaztelaniaz argitaratzen den literatura aldizkari nagusiaren editorea. Franco hil eta gutxira, beste hainbat idazlerekin batera, Bizkaiko elkarte bat bultzatu zuen, Sociedad Poético Literaria Aralar zelakoa; denborarekin, sustrai horietatik ''Zurgai Euskal Herriko Poetak. Poetas por su pueblo'' kolektibo berria sortu zen. Talde berriaren aktibitate nagusia kaleko lanean eta 2009an hogeita hamar urte bete zituen taldearen izen bereko aldizkariaren argitalpenean zentratu zen. Idazle bezala Pablok sari dezente jaso ditu bai Euskal Herrian baita ere beste herrialdetan. Zentzu horretan Pablo González de Langarika espainieraz idatzitako euskal lirikaren berritzaile nagusietarako bat bezala ezaguna da. Bere Los ojos de la iguana y otros poemas (1988) olerki bilduma testuinguru horretan derrigorrezko aipamena da. Bilbon hil zen, 2016ko martxoaren 17an.
Estiloa
Nahiz eta hasierako liburuetan Blas de Otero, Juan Larrea eta Migel Unamunokoa idazleen jarraitzailetzat azaldu —batez ere gizarte kezketan eta hausnarketa existentzialistetan— laster bere hizkuntza propioa sortzen jakin izan zuen idazle bilbotar honek. Hark garatutako ezaugarri nabaria da, esaterako, irudi bisionarioen erabilera eguneroko bizimoduan itsatsita; beste ezaugarri berezia errealitateaz duen kontzepzio ezkorra izan daiteke. Antza estilo errazekoa ematen duen poesiaren bidez kontzeptualki oso konplexua den unibertsoa sortu du Langarikak. Bizkaiko gris, berde-urdinetik harago, mundu exotiko eta onirikoetara eramaten gaitu non mehatxuak eta koxkak nagusi diren. Testuinguru horretan "iguanaren begiek" euskal poesia barruan eten bat suposatu zuten: aurretik nagusi soziala eta errealista zen lirikan, adierazpen poetiko garaikidean bide berriak ireki ziren. Haren liburuak eta poemak euskaraz, ingelesez, italieraz eta korsikeraz irakur daitezke.
An Spidéal
An Spidéal (irlanderaz eta ofizialki) edo Spiddal (ingeleraz) Irlandako Errepublikako mendebaldean dagoen Galwayko konderrian kokatzen den udalerria da, Galwayko badian hain zuzen ere. Udalerri hau R336 errepidea hartuz gero Galway hiritik 19 kilometro mendebaldarantz dago.
Irlandera
Spiddal udalerria Connemarako Gaeltacht eremuaren (irlandera hiztunen eremua) hasiera edo amaiera mugaren ertz-ertzean dago (Gaeltachtean sartu edo irtenaren arabera).
Udaro nerabe eta gaztetxo talde asko Spiddalen 13 asteko irlandera ikastaroetara joan ohi dira. Bertako trafiko edo leku seinaleak irlanderaz bakarrik idatzirik daude, Irlanda osoko edozein Gaeltacht eremuko udalerrietan gertatu ohi den bezala, aldiz, ohitura legez eremu horretatik hat dagoen Irlandako gainontzeko lurralde osoan seinale hauek elebidunak izan ohi dira, hau da, ingeleraz eta irlanderaz. Ingelera piskanaka udalerri honetako hizkuntza nagusia bilakatzen ari da, halere komunitatearen eguneroko hizkuntza oraindik irlandera izaten mantentzen da, eguneroko bizitza edo jardunean irlandera bere osotasunean entzun ahal litekelarik. Spiddal udalerria Galway hiritik oso hurbil dagoenez honek bertakoen irlanderaren erabileran eragin zuzen eta kaltegarria izan du. Irlanderaren erabileraren murrizketaren beste arrazoi bat herritar batzuk hizkuntza horretan hitzegiteari utzi izana da.
TG4 kateko Ros na Rún telesaila Spiddal udalerrian filmatzen da. Jende ospetsu ugari Spiddal udalerrikoa da, horien artean Seán Ó Neachtain, Gráinne Seoige eta Síle Seoige.
Herria
Udalerriak bi denda (bata gasolindegi bat) eta lau jatetxe ditu (bata jan azkarra zerbitzatzen duten Supermac frankiziaren jatetxea). Udalerrian hainbat pub eta taberna ere badaude. Ia asteburuero eta udako aste egun batzuetan ere irlandar musika herrikoiaren emanaldi eta ekitaldiak egon ohi dira. Udalerriaren erdigunean dagoen Hughes' pub tabernak musika herrikoiaren emanaldiak antolatzen ditu, bertan batzuetan musikari ospetsuak jo izan dutelarik. An Crúiscín Lán tabernan ere musika ekitaldiak egon ohi dira, nahiz eta orain John Foyerrek hotel edo ostatu bihurtzeko eraberritzen ari den. The Boluisce taberna jateko itsaski bikaina zerbitzatzeko ospea duen jatetxea da. Urtean behin, Spiddal udalerriak 25 estatubatuar ikasleei harrera egin ohi die, hauek beren sei hilabeteko egonaldia udalerritik gertu dagoen Park Lodge Hotelean igarotzen dutelarik. Ikasle hauek Minnesotako Collegeville Township udalerriko Saint Benedict Insititutua eta Saint John's Unibertsitatekoak dira, udazkeneko hilabeteak literatura eta kultura gaeldarra ikasten igarotzen dutelarik.
Autobusak
Bus Éireann konpainiako autobusek Galway hiritik irten eta udalerri honetara doan 424 zenbakidun linea bat badute.
Kirola
Irlandako Elkarte Atletiko Gaeliko kirol erakundean udalerri honetako CLG An Spidéal (Spiddal GAA taldea) taldea izen emana da. Futbol gaelikoa and hurlinga Spiddal udalerriko kirol nagusiak direlarik, halere karate eta nabigazio elkarteak ere badaude.
Plougras
Plougras (bretainieraz Plougraz) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
R
Sabin Aranaren ortografian, ŕ kontsonante dardarkari hobikaria izan zen. Egun, ortografia hori zaharkiturik dago eta euskal alfabetoan, silabaren amaieran r eta bokalen artean rr erabiltzen dugu.
Kenosha konderria (Wisconsin)
Kenosha konderria (Kenosha County) Wisconsinko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Kenosha da. 2010eko zentsuaren arabera 166,426 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Kenosha konderriak 195,289 kilometro koadro ditu. Horietatik 124,844 ura dira. Beste 70,445 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 85,22 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 166,426 pertsonetatik 149,484 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 19,592 dira. 10,655 beltzak edo afroamerikarrak. 513 amerikar natiboak ziren eta 67 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 2,343 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 177 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 3,187 pertsonek kokatzen zuten.
Shout It Out Loud (Kiss abestia)
"Shout It Out Loud" Kiss hard rock talde amerikarraren abestia da, beraien 1976ko Destroyer albumean argitaratua. Albumaren single nagusi moduan kaleratu zuten, eta arrakasta lortu zuen, Top-40 zerrendetan sartu zelarik, hori lortzen zuen bigarren Kiss singlea izanik. Zerrenda bateko lehen postuan jarri zen lehen singlea izan zen, Kanadako zerrendetako lehen postua lortu zuelarik 1976ko maiatzaren 22an. Abestia ia bira guztietan jo izan dute, eta Kissek gehien jo dituen abestietako bat da.
Laburpena
Abestiaren izenburua The Holliesen "We Want to Shout It Out Loud" abestitik atera zuten, Wicked Lesterek (aurre-Kiss) kaleratu gabeko albumerako grabatu zuten abestia.
Abestia sarritan editatu zuten singletarako eta arrakasta albumetarako. Single bertsioak estudioko bertsioa baino 12 segundo laburragoa da, azken "Shout it, shout it, shout it out loud" esaldia ezabatu zelako. Alive II albumeko singlea, Billboard aldizkariaren esanetan "zuzeneko emanaldi bateko zirrara eta energia guztia batzen duen rocker karrankaria" dena, albumeko bertsioa baino 23 segundo laburragoa da ikusleen "We want Kiss" oihuak ezabatu zirelako. Killers albumekoa bertsiorik laburrena da, 2:35-eko iraupenarekin, "Shout it, shout it, shout it out loud" letraren lehenengo errepikapenaren ondoren, Gene Simmonsek "Oh yeah" esan ondoren, hasten den fade-outa dela eta. Smashes, Thrashes & Hits albumean agertzen den bertsioak 16 segundo gehiago ditu, estribilloa errepikatzen delako eta abestia "Shout it!"-ekin bukatzen delako.
1976an single moduan kaleratua, taldeak eta bere diskoetxeak, Casablanca Records, aurreko singlearen, "Rock and Roll All Nite" abestiaren zuzeneko bertsioa, arrakasta lortzea nahi zuten, beste himno bat kaleratuz. Nahiz eta abestia Amerikako Billboard Top 40 zerrendan sartu, 31. postua lortuaz, ez zen bere aurreko singlea bezain arrakastatsua izan, baina, hala ere, taldearen zuzeneko set-listean jarraitu zuen gainerako ia bira guztietan. Kanadan, singlea askoz ere arrakastatsuagoa izan zen, RPM single zerrenda nazionaleko 1. postua lortu zuelarik 1976ko maiatzaren 22an. Abestia Gene Simmonsek eta Paul Stanleyk batera abesten duten gutxienetako da. 1996ko Tiger Stadiumeko zuzeneko bertsioaren musika bideo bat grabatu zuten, Alive/Worldwide Tour biran zehar. Wayne Ishamek zuzendu zuen.
Ondarea
Bere argitalpenetik, abestia ia bira guztietan jo izan dute, Lick It Up Tour, Animalize Tour eta Asylum Tour biretan izan ezik. 1976 urteko Kanadako 27. single moduan katalogatu zuten. Taldeak 2007an egin zuten abestiaren bergrabazioa Guitar Hero 5 musika/erritmo bideo-jokoan agertzen da. Abestia Detroit Rock City filmean agertzen da, baita filmearen soinu bandan ere. Glee telebista saioko pertsonaiek abestia bertsionatu zuten Theatricality kapituluan. Taldeko gizonezko kideak (Kurt Hummel izan ezik) Kiss moduan jantzi ziren. Abestia ere What's New, Scooby-Doo? saioan agertu zen, "A Scooby-Doo Halloween" kapituluan.
Abestia sarritan bertsionatua izan da. 1978an, James Lastek, 1998an Pretty Boy Floydek eta Zekek. Crucified Barbara emakumezkoen taldeak abestia bertsionatu zuen 2006an eta Stryperrek abestiaren bertsioa kaleratu zuten beraien 2011ko The Covering bertsio albumean. Erik Grönwallek, Idol saioaren edizio suediarraren 2009ko irabazleak abestia bertsionatu zuen bere izen bereko lehen albumean. Nahiz eta single modura ez kaleratu, abestia Sverigetopplistan zerrendetan sartu zen, 49. postua lortu zuelarik. Grönwallek abestia abestu zuen Suediar Idol saioan.
Lemmyren bertsioa Spin the Bottle: an All-Star Tribute to Kiss Kiss tributu albumean agertzen da, Keri Kelliren bertsioa Lick It Up – A Millennium Tribute to Kiss tributu albumean agertzen da, eta Sack Trickek Iron Maideneko Bruce Dickinsonekin batera abestiaren bertsioa egin zuten Sheep in KISS Make Up albumean.
Agerpenak
"Shout It Out Loud" ondorengo Kiss albumetan agertu izan da:
Zerrendak
Kiss
Erik Grönwall
Belduko mendilerroa
Belduko mendilerroa (Aragoieraz Sierra de Beldú) Aragoia eta Nafarroa Garaia artean dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Virchen de la Penya mendia da, 1.291 metrorekin.
Mendilerroan dagoen Beldún mendiak ematen dio izena mendilerroari.
Panarea (uhartea)
Panarea ( ahoskatua; Εὐώνυμος) Siziliako Eoliar zazpi uharteetatik txikiena da. Hauek Siziliaren iparraldean, Italiaren hegoaldean, dauden uharte bolkaniko batzuk dira. Lipariko Komunaren frazione bat da. Gaur egun, 280 biztanle inguru bizi dira uhartean urte osoan zehar; hala ere, biztanleria izugarri handitzen da udan, turisten kopuruarekin. Azken urteetan, uhartea bere bisitari ospetsuengatik ezaguna egin da nazioartean.
Izenaren jatorria
Antzinaroan, hainbat izen erabili zuten uhartea izendatzeko: grezieraz: Euṓnymos, Εὐώνυμος ("izen onekoa", "Oparoa") eta Hikesía, Ἱκεσία ("erregua", beharbada gurtza tokiak daudelako). Pagnarea izena, etimologia ezezagunekoa, lehen aldiz K.o. VI.-VII. mendean agertzen da Ravenaren kosmografian.
Geografia
Uhartea sumendi ez-aktibo bat da, 3,4 km²-ko azalera duena. Uharteko punturik altuena, Punta del Corvo, itsas mailatik 421 metrora dago. Iturri termalak daude Punta di Peppe eta Maria herritik gertu. Urpekaritza egitea uharte txiki honetan nahiko popularra da, eta Lisca Bianca eta Bottaroko arroken artean ere igeri egin daiteke.
Historiaurrea
Panarea, jada, Historiaurrean populatua zegoen, Brontze Aroko herrixkak frogatzen duen bezala (K.a. XIV. mendea), Milazzese lurmuturreko muinoan, uhartearen hego-mendebaldean (nondik Milazzesetarren Kultura izena hartzen duen). Ordokiaren kokapen berezia, itsasorantz luzatua eta itsasoari begira dauden itsaslabar garaiek babestua, erraz defenda zitekeena, kokaleku ezin hobea bihurtu zen. Herrian, hogei etxola ingururen hondakinak ikus eta bisita daitezke, mizenastar jatorrizko materialak aurkitu dira, uhartedi Eoliarra Mediterraneo itsasoko merkataritza-ibilbide nagusien erdian antzinaroan ere izatearen seinale. Gainerakoan, Panarea beste Eoliar uharteen eta, bereziki, Lipariko historiarekin bat dator.
Antzinaroa
Neolitotik bizi izan ziren, K.a. VII. eta VI. mendeen artean. Uharteak etengabeko eraso etruskoen biktima izan ziren, hauek greziar kolonizazioak ordezkatu zituen arte. K.a. 264an, Lipari, Kartagoren aliatu bat zenez, uharteek erromatar flotaren etengabeko erasoak jasan behar zituzten. K.a. 252an, Lipari eta bere uharteak Erromaren mende geratu ziren. Horren erakusgarri dira Basiluzzo uhartera iristeko zaila den tontorrean dagoen etxe erromatar baten hondarrak, erromatar lurjabe bitxi batena, ageri denez, Panarearen panoramen gogortasun eta edertasunaren zalea.
Erdi Aroa eta Aro Modernoan
Mendebaldeko Erromatar Inperioaren erorketar ekin, gainbeherazko garai bat hasi zen, bizantziar dominazioarekin batera areagotu zena, eta are azkarrago bihurtu zen arabiar okupazioaren hasierarekin (827/1061). Normandiarren etorrerarekin eta Siziliako Erresuma ren sorrerarekin, uharteen garapen ekonomiko eta demografikoa berriz hasi zen (1340-1544 inguruan). 1500. hamarkadaren erdialdean, izan ere, arabiarrak uharteak erasotzen hasi ziren. Pirateria arabiar-turkiarraren erasoaldiak direla eta, uhartea ia hutsik geratu zen, eta biztanleek, izatez, ez zuten ehun baino gehiago izan. XVII. mendearen amaiera aldera, Lipariko nekazariek lantzen jarraitu zuten (emakumeak eta haurrak hara ekarri gabe, piraten erasoaldien arriskuagatik).
Aro garaikidea
Gaur egun, biztanleria 200 biztanle egonkor ingurukoa da (neguan, udako hilabeteetan, turistekin, hamar aldiz igo daiteke erraz). Biztanleak, gaur egun, uhartearen arrakasta turistikotik bizi dira nagusiki, 70eko hamarkadaren amaieran lehertu zena, baina 1950eko hamarkadaren amaieran hasi zen, uharte hauek turista abenturazaleagoek aurkitu zituztenean, zeinek bizitza errazagoko eta naturarekin harreman zuzena nahi zuten.
Arkeologia
Punta Milazzese herrixka edo Milazzese lurmuturreko herrixka Brontze Aroko (Erdi Brontze Aroa) herrixka bat da Siziliako Panarea uhartean kokaturik, Eoliar uhartekoa.
Filosofia islamiko
Filosofia islamikoa islamiar tradizioan sortzen den eta gehienbat arabieraz egiten den lan filosofikoa da. Erlijio islamiarrean eta filosofia greko-erromatarrean oinarritzen da. Musulmanen konkisten ondoren, itzulpen-mugimenduak (VIII. mendearen erdialdetik X. mendearen amaierara) filosofia grekoaren lanak arabieraz eskuragarri egotea eragin zuen.
Filosofia islamiar goiztiarrak Greziako tradizio filosofikoak norabide berritzaile berrietan garatu zituen. Lan intelektual honek Islamiar Urrezko Aroa bezala ezagutzen dena inauguratu zuen. Hasierako pentsamendu islamiarraren bi korronte nagusiak hauek dira: Kalam, teologia islamiarrean zentratua, eta Falsafa, aristotelismoan eta neoplatonismoan oinarritua. Aristotelesen lanak eragin handia izan zuen Al-Kindi (IX. mendea), Avizena (980 - 1037ko ekaina) eta Averroes (XII. mendea) bezalako filosofoen artean. Beste batzuek, Al-Ghazalik kasu, gogor kritikatu zituzten aristoteliko islamiarren metodoak, eta heretikotzat jo zituzten haien ideia metafisikoak. Ibn al-Haytham eta Al-Biruni bezalako pentsalari islamiarrek metodo zientifiko bat, medikuntza esperimentala, optikaren teoria bat eta filosofia juridiko bat ere garatu zituzten. Ibn Jaldun pentsalari eraginkorra izan zen historiaren filosofian.
Pentsamendu islamiarrak ere eragin handia izan zuen Europako garapen intelektualean, batez ere Aristotelesi buruz Averroesek egindako iruzkinen bidez. Sarritan, mongoliarren inbasioek eta 1258an Bagdad suntsitu izanak Urrezko Aroaren amaiera markatu zutela uste da. Hala ere, islamiar filosofiako zenbait eskolek loratzen jarraitu zuten Urrezko Aroaren ondoren, eta filosofia iluminazionista, filosofia sufia eta teosofia transzendentea bezalako korronteak barne hartzen dituzte.
XIX. eta XX. mendeetako mundu arabiarra Nahda mugimenduaren lekuko izan zen (literalki "Esnatzea" esan nahi duena, "Berpizkunde arabiarra" bezala ere ezaguna), filosofia islamiar garaikidean eragin nabarmena izan zuena.
Filosofia islamiko goiztiarra
Islamiar Urrezko Aroa bezala ezagutzen den garaian (II. mendea AH, IX. mendea Oraingo Aroa- VI. mendea AH, XII. mendea Oraingo Aroa) garaturiko korronte filosofikoei egiten die erreferentzia. Garai honetan eskuraturiko ezagumenduek egungo filosofia eta zientzietan eragina izan zuten.
Kalam
ʿIlm al-Kalām (arabieraz: عِلْم الكَلام, "elkarrizketaren zientzia"), edo Kalām, islamaren teologia akademikoa da, edo doktrina islamikoa ('aqa'id) aztertzen duen filosofia, dialektika erabiliz. Sinesmen islamikoaren dogmak dudan jartzen zituzten filosofoen aurka defendatzeko beharragatik sortua.
Falsafa
Falsafa "filosofia" esan nahi duen, grezieratik eskuraturiko mailegu linguistikoa da. Korronte honek Neoplatonismoaren eta Aristotelismo korronte filosofikoak interpretatu zituen antzinako greziar filosofia Arabiara barneratu zenean (IX. mendean).
Aguilares (El Salvador)
Aguilares El Salvadorko San Salvador departamenduko udalerri bat da. 32.72 km²ko azalera du eta 2007ko erroldaren arabera 21267 biztanle zituen.
Blatnica (Eslovakia)
Blatnica  Eslovakiako udalerri bat da, Martingo barrutian kokatuta. 81,90 km²ko azalera du eta 913 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1230. urtekoa da.
Bungarus multicinctus
Bungarus multicinctus Bungarus generoko animalia da. Narrastien barruko Elapidae familian sailkatuta dago.
Limeira
Limeira Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Epigonus carbonarius
Epigonus carbonarius Epigonus generoko animalia da. Arrainen barruko Epigonidae familian sailkatzen da.
C/2020 F3 (NEOWISE)
2020ko ekainaren 22an SOHO LASCO C3 satelitearen eremuan sartu zen, 3ko magnitudearekin. Uztailaren 1ean bere magnitudea +1 zen, eta baliteke 0ra iristea perihelioan, C/2020 F8 (SWAN) kometak lortutakoa baino gehiago. Bi isats garatuko dituela espero da, bata hautsarena, gasezkoa bestea.
Kometa Eguzkitik 20º baino gutxiagora egongo da 2020ko ekainaren 11tik uztailaren 9ra bitarte. Lurretik gertuen uztailaren 23an pasako da, 0,69 Unitate Astronomikora (103 milioi kilometro). Perihelioko pase honen ondorioz, bere periodoa 4.500 urtetik 6.800era igaroko da.
Nada (eleberria)
Nada 1944. urtean Carmen Laforetek argitaraturiko eleberria da. Nadal sariaren irabazlea, «El Mundo» egunkariak XX. mendeko ehun eleberri onenen artean sailkatu zuen.
Eleberriaren ibilbidea
Nobela hau existentzialismoaren baitan kokatu izan dute akademikoek. Egileak 23 urte zituen Nada kaleratu zuenean, eta, eleberriak arrakasta handia ekarri zion arren (hiru edizio izan zituen plazaratu zen urtean bertan), Laforeten ospea apaldu samarrik geratu zen aurrerantzean, ez baitzuen lortu lehen eleberri haren bultzada ibilbide literario bete baten abiaburu bilakatzerik.
1947an Edgar Neville zuzendariak izen bereko filma grabatu zuen.
Sinopsia
Andrea, Espainiako Gerra Zibila amaitu eta berehala, Bartzelonara ikastera doan emakume gaztea da. Amonaren etxera ailegatzear, gogo guztiak zapuztuko zaizkio. Aribau kaleko etxebizitza honetatik hiriko bortizkeria eta gosea ezagutuko ditu.
S
S edo ese euskal alfabetoko hogeigarren letra da. S (larriz) eta s (xehez) idazten da.
Plougrescant
Plougrescant (bretainieraz Plougouskant) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Saint-Avit-de-Soulège
Saint-Avit-de-Soulège Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Avit-de-Soulège udalerrian erroldatutako biztanleak 74 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 41 etxebizitza zeuden, 28 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 13 bigarren erresidentzia ziren. Etxebizitza guzti hauek 41etxeak ziren. 28 etxebizitza nagusietatik 25 bere jabearen bizilekua ziren, 1 alokairuan okupaturik zegoen eta 2 doan lagata zeuden; 3 etxek hitu gela zituzten, 6 etxek lau zituzten eta 19 etxek bost zituzten. 15 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 15 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 11 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 46 ziren, horien artean 31 aktiboak ziren eta 15 inaktiboak ziren. 31 pertsona aktiboetatik 25 lanean zeuden (12 gizon eta 13 emakume) eta 6 langabezian zeuden (2 gizon eta 4 emakume). 15 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saint-Avit-de-Soulège udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 130 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Francisco Larraga
Francisco Larraga (Valtierra, 1671ko urriaren 17a-1724) erlijioso domingotarra, teologiako irakaslea izan zen Iruñean eta Burgosen. Liburua apaizeei zuzenduta dago, haiek teologiaren inguruko oinarrizko kontzeptuak garbi izateko. Liburuaren hizkuntza nagusia gaztelania baldin bada ere, atal asko latinez daude, esaterako sexuarekin lotuta daudenak.
Apopa
Apopa El Salvadorko San Salvador departamenduko udalerri bat da. 51.84 km²ko azalera du eta 2007ko erroldaren arabera 131286 biztanle zituen.
Genova kalea (Madril)
Genova kalea (gaztelaniaz Calle de Génova) Espainiako Madril hiriburuan dagoen kale bat da.
Kokalekua
Centro barrutian dago, Alonso Martínez plazan hasi eta Kolon plazan amaitzen da.
Izena
Gaur egungo izena kalea Kolon plazararte iritsi eta ustez Genova italiar hiria Kristobal Kolon itsasgizonaren jaiolekua zelako hartu zuen.