cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
García Jofre de Loaisaren espedizioa
Aurrekariak
14 hilabetez prestatzen aritu ondoren, 1525eko apirilaren 5ean, Karlosek García Jofre de Loaisa San Joan Ordeneko komendadore egiten zuen, Armadako Kapitain Jeneral eta Moluka Uharteetako Kapitain Jeneral eta Gobernadore. Nobleziatik zetorrelako aukeratu zuten eta itsasoaren ezagutzak zituelako. Horrela zioen:
Prestaketak
Itsas espedizio hau Gaztelak bidali zuen eta Espezieria edo Molukak hartu eta kolonizatzeko helburuz antolatu zen. Karlos I.ak Espainiakoak agindu zuen, Gaztela eta Portugalen artean piztutako lehian aurre hartu nahian eta balio ekonomiko handia zuten Moluka uharteak bere inperioari eransteko asmoz. Gaztelako Koroaren iniziatiba izan bazen ere, akzio bidez finantzatu zen neurri handi batean eta galiziar, alemaniar, euskaldun eta abarrek hartu zuten parte. Tordesillasko Itunak zioena zalantzan jarriz, militar mordoa ikusten dugu espedizioan eta ondorenean egingo zen kargu banaketa ere zehaztuta dago. Helburu estrategiko eta ekonomikoak bultzatu zuten, lehen esan bezala, uharte haietan espezia ugari ekoizten baitzen: garai hartan oso preziatuak ziren iltzea, piperra, kanela eta intxaur muskatua.
Agintea García Jofre de Loaisaren esku utzi zen eta Moluketako gobernadore ere izendatu zuten. Elkanok bazituen merezimenduak, Magallaesen espedizioa berak ekarri baitzuen bueltan, baina Loaisa noblea zen eta berari egokitu zitzaion agintea. Elkanok Sancti Spiritus itsasontzia gobernatu zuen, eta Urdaneta, berriz, 17 urteko gaztetxoa izanik, itsasmutil edo morroi gisa ontziratuko zela uste izan da, baina badirudi ez zuela horrelako lanik egin. Urdanetaren idatzietan Elkanoren erabakien kritika zehatza ikus dezakegu, arrazoi emanez hainbatetan, baina baita desadostasun osoa erakutsiz ere beste zenbaitetan. Gainera, Elkano hil zorian zegoenean, bere testamentuan lekuko gisa sinatu zuen Urdanetak eta berehala hartu zituen bere gain hainbat erantzukizun. Honek guztiak Urdaneta morroi gisa joan zen ideia alboratzera bultzatzen gaitu.
1525eko abuztuaren 24an (Hainbat iturrik 1524. urtea aipatzen du!) A Coruñako portutik Bizkaian eta Coruñan egindako 7 itsasontzi irten ziren:
Itsasoan
146 gizon itsasoratu ziren, haietako batzuk Elkanoren aurreko abenturan izandakoak. Rodrigo de Triana ere bertan zen, Kolonen lehenengo bidaian Tierra!!!!!! garrasia egin zuena. Esan dugun bezala, Elkano ere bertan zen, Munduari lehen bira emandakoa, eta Urdaneta gaztea ere bai, kosmografo itzela izateko bidean zena.
Espedizioak arazo ugari izan zuen eta 3 ontzi Magallaes itsasartea ezin pasaturik geratu ziren.
Oker zeuden Urdanetaren hitz hauek, ordea, eta mal de camaras delakoak, kalte larriak eragin zizkien; 1526ko uztailaren 30ean, Jofre de Loaisa hil zen eta, abuztuaren 4an, berriz, Elkano. Urdanetak zehatz-mehatz kontatzen digu trago hura:
Bidaia malapartatu hartako 7 ontzietatik, Santa Maria de la Victoria bakarrik iritsi zen Lapurren Irletara (gaur Marianas Irlak). 1526ko irailaren 5a zen. Galiziar batekin egin zuten topo, Gonzalo de Vigorekin, Magallaes-Elkano espedizioko kide izan zen eta, Gonzalez Gomez de Espinosarekin desertatu ondoren, ekialderantz bidaiatuz, Ameriketara iritsi nahian zebilen. Urdanetak horrela kontatzen digu pasarte hura:
Urriaren 2an, Mindanao uhartera iritsi ziren (Filipinak), urriaren 22an, Celebes uhartera eta, urriaren 29an, Moluketara (Gilolo uhartera). Moluketan, espedizioak portugaldarrei aurre egin beharra izan zion eta gotorleku bat eraiki zuten horretarako Tidoren. Magallaes eta Elkanoren heriotzen ondoren, Salazarren aginduetara jarraitu zuen espedizioak hau hil zen arte. Orduan, Elgoibarreko Karkizano izan zen buruzagi berria, baina honek ere ez zuen asko iraungo eta Tidoren hilko zen 1927ko uztailaren 12an.
1528ko martxoaren 27an, Hernan Cortesek bidalitako Florida ontzia iritsi zen Saavedra agintean zuelarik eta enperadorearen espedizioari lagundu nahian. Urte asko eman zuten Tidoren borrokan eta Urdanetak diplomazialari, estratega eta behatzaile dohainak erakutsi zituen. Hortxe, Asiako nabigatzaileekin harremanak izan ondoren, eskuratu zituen 1565eko itzulerako bidaiarako erabakigarriak izango ziren bertako nabigazioaren eta klimaren inguruko ezaupideak. Montzoiak kontran izanez gero, ez zegoen zer eginik eta Urdanetak ekainean irten beharko litzatekeela eta iparralderantz azpimarratzen du.
Zaragozako Ituna eta itzulera
1532. urtea zen Gaztelako 27 edo 28 gizon haiek Zaragozako Itunaren berri izan zutenean (1529ko urriaren 22an sinatu zena); itun horren arabera, Karlos I.a Espainiakoak Portugali saldu zizkion paraje haren gaineko eskubideak. Ez zegoen zer eginik han eta gaztelauek portugaldarrekin itzulera negoziatu beharrean ikusi ziren. 1535eko otsailaren 15ean abiatu eta 1536ko ekainaren 26an iritsi ziren Lisboara Andres Urdaneta eta Moluketan izandako alaba. Eskuartean zuen dokumentazio guztia konfiskatu zioten portugaldarrek eta, Urdanetak protestatzeko intentzioa bazuen ere, alde egitea komenigarriagoa zela gomendatu zion Gaztelako enbaxadoreak.
Ahal izan zuen bezain pronto, Urdanetak mapak berregin zituen Moluketarako bidea markatuz eta, 1537ko otsailaren 26an, Espainiara itzuli zenean, irla horien memoria entregatu zion Karlos I.a Espainiakoari, Loaisaren espedizioaren berri zehatzak emanez; kontakizun honetan ederki islatzen dira euskaldunaren behaketa-dohainak, uharteen ezagutza sakona eta haien etekinekiko interesa.
Ondorioak
Zaragozako Ituna sinatuta zegoenez, Karlos I.ak ezin izan zuen ezer egin Urdanetaren iradokizunekin, baina urte batzuk beranduago, bere seme Filipe II.ak hartu zuenenean bere ordea, Urdanetaren ikerketen berri emango dio eta errege berriak gutuna idatziko dio honi espedizio berri bat antolatzeko xedean. Beste helburu batzuen artean, Andres Urdanetak Itzulbidaia bilatu beharko du eta espero zuten arrakasta lortuko du misio horretan. Filipinetatik Espainia Berrira (Mexiko) itzultzen jakitea funtsezkoa zen Espainiako inperioaren komunikazioarako eta berehala ezarriko dute Manilako Galeoia Urdanetaren bidaia jarraituz.
1890eko hamarkada
1890eko hamarkadak 1890etik 1899. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
Strophurus assimilis
Strophurus assimilis Strophurus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Auchencairn
, 'Achadh an Cairn', Eskoziako herri bat da, Dumfries eta Galloway eremu administratiboan.
Cristal (Rio Grande do Sul)
Cristal Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Bizente Paul
Bizente Paul (Pouy, Akizetik gertu, Gaskoinia, 1581eko apirilaren 24a - Paris, 1660ko irailaren 27a) frantziar apaiz katolikoa izan zen. Umezurtz, preso eta eri zeudenei laguntzen eman zuen bizitza. Bi erakunde katoliko sortu zituen: Misioaren Kongregazioa eta Karitatearen Alabak. 1737an, Klemente XII.ak santu izendatu zuen. Jaieguna irailaren 27an ospatzen da.
Bizitza
1600. urtean apaiz egin zen. 1605ean, itsas bidaia batean berberiarrek preso hartu eta Tunisian saldu zuten esklabo; halaxe egon zen bi urtez. Frantziara itzulita, Misioaren Kongregazioa sortu zuen 1625ean, eta Karitatearen Alabak 1633an. XVII. mendeko errenazimentu katolikoaren ordezkari ospetsuenetakoa da. Haren sorterriak egun Saint-Vincent-de-Paul izena du.
Aminata Diop
Aminata Diop (Sikasso, Mali, 1968) emakumeen mutilazio genitala (EMG)  saihesteko 1989an Malitik Frantziara ihes egin zuen  emakumea da. 1990eko urrian asilo politikoa eskatu zuen, eta emakumeen mutilazio genitala errefuxiatu-estatusa eskatzeko arrazoi gisa aipatu duen lehen emakumetzat hartzen da. 1991ko irailean hasierako eskaera eta ondorengo apelazioa ukatu egin zioten arrazoi teknikoengatik, Maliko gobernuari ez baitzion laguntzarik eskatu herrialdetik ihes egin aurretik. Hala ere, Frantzian geratzeko baimena eman zioten.
Maliko bizitza
Sikasson familia musulman batean jaio zen Diop. Bertako hizkuntza Bambara da. 12 urte zituela, Bamako hiriburuko eskolara bidali zuten. 8 urte zituela, Diop aitaren lagunik onenaren semearekin ezkontza hitzartu zuten, baina ezkontza bera ,askoz geroago planifikatu zen. Bertako tradizioaren arabera, ezkondu aurretik erritu-zirkunzisioa egiteko eskatu zioten, eta horrek klitoria eta barneko ezpainak kentzea esan nahi zuen. Bere lagunik onena arrazoi horrengatik hil berria zenez, Diop-ek aitari eta senargaiari ez egiteko eskatu zien, baina uko egin zioten. Aitak uko ez ezik, jo ere egin zuen.
Ablazioa egiteko aurreikusitako egunean, Diop-ek etxetik ihes egin eta izeba baten etxean (Bamako) babestu zen. Ihes egitearen arrazoia esan zionean, izebak etxetik bota egin zuen. Baina Belgikako airolinea batentzat lan egiten zuen lagun batek pasaportea gestionatu eta Bruselara joateko txartela erosi zion, eta handik Parisera joan zen gero. Diop-ek ezkontzeko konpromisoa bete ez zuenez, aitak senargaiaren familiari eman zion dirua itzuli behar izan zuen, emazteari alabaren desafioaren errua eman eta etxetik bota egin zuen.
Bizitza Frantzian eta asilo-erreklamazioa
Frantzian, Diop-ek, hasieran, aurretik ezagutu zuen bikote maliar batekin jarraitu zuen. Ondoren, Renée Boutet de Monvel ginekologoak, EGMren aurkako aktibistak, hartu zuen. 1990eko urrian, Diop-ek asilo politikoa eskatu zion Frantziako gobernuari, Nazio Batuen Erakundearen (NBE) Errefuxiatuen Estatutuari buruzko Konbentzioaren arabera. Asiloa bilatzeko arrazoi gisa mutilazio genitala eskatu duen edozein herrialdetako lehen emakumea da. Diop-en lehen eskaera baztertu egin zuten, baina haren abokatuak, Linda Weil-Curielek, epaia apelatu zuen. 1991ko irailean, Errefuxiatuen Apelazioetarako Batzordeak berriro ukatu zion asiloa emateari, Maliko Gobernuari herrialdea utzi aurretik ez baitzion laguntza eskatu. Hala ere, EGMtik ihes egiten zuten emakumeak Errefuxiatuei buruzko Konbentzioak babesten zituela onartu zuen, eta horixe egin zuen lehen organo judiziala izan zen.
Weil-Curielek, Diop-en abokatuak, zera adierazi zuen Frantziako gobernuak Diop-en eskaera arrazoi politikoengatik ukatu egin zuela, epai positibo batek Afrikako immigraziorako bide berria irekiko zuela, eta, beraz, gobernuak immigrazioaren aurka zuen jarreraren kontra zegoela. Erabakiak eragindako protesta publikoa zela eta, nazioarteko gutun-kanpaina barne, gobernuak Diop herrialdean geratzea ahalbidetu zuen. Hasiera batean, hiru hilabeteko behin-behineko bisa eman zioten, 1991ko abenduan urtebeterako luzatu zena eta geroago mugagabea izan zena. Diop-ek hasieran, Frantziara iritsi ondoren, depresio-aldia izan zuen, baina gero Frantziara egokitu zen, egunero frantsesezko eskolak hartuta eta lanaldi partzialean bulego-garbitzaile arituta.
Otokichi
Otokichi (音吉 or 乙吉), beranduago John Matthew Ottoson bezala ezaguna (Mihama, Japonia, 1818 - Singapur, 1867ko urtarrilaren 1a) ontzi-mutila zen izan zen.
Itsasoan galtzea
1832an, Otokichik 14 urte zituela, arroza eta portzelana garraiatzeko Nagoya eta Edo arteko itsasbidea egiten zuen hamabost metroko belaontzi batean. Ekaitz gogor batengatik, ontzia jitoan galdu zen Ozeano Barean. Arroz kargak jateko aukera eman zien denbora batean, baina eskorbutoz gaixotu ziren eta hilabete gutxian, Iwakichi, Kyukichi eta Otokichi bera ez beste guztiak hil ziren.
Amerikara bidean
Urtebete inguru galduta ibili ondoren, egungo AEB eta Kanada arteko mugara, Oregongo kostaldera, iritsi ziren. Makah tribukoek gatibu hartu zituzten eta gatibuen berri berehala izan zuen McLoughlin kapitain ingelesak. Kapitainak txinatartzat jo zituen hiru gatibuak. Ingalaterra Txinarekin merkataritza harremanetan hasia zen, eta militarrak pentsatu zuen hirukoteari etekina atera zekiokeela.
Europarako bidaia
Japoniarrak askatu eta Vancouverrera eraman zituen lehenik. Hango erretoreak ingelesa irakatsi zien eta 1834an prest zeuden metropolira joateko. Berriro ere Ozeano Barea zeharkatu zuten: Hawaiitik igaro, ia Antarktikaraino iritsi eta, zazpi hilabeteren buruan, Londresera iritsi ziren. Baina gobernuak beste lehentasun batzuk zituen, eta garai hartan munduko metropoli nagusia zenean turismo pixka bat egin ondoren, hiru marinelek berriro itsasoratu behar izan zuten.
Macao eta Japoniara
Ondoren, Macaora iritsi ziren. Otokichik txinera ikasi zuen han, eta 1937an Morrison ontzi estatubatuarrean sorterrira itzultzeko aukera sortu zitzaien. Baina Japoniako lege isolatzaileak indarrean zeuden oraindik eta ontzia kanoikadaz hartu zuten porturen batean aingurak botatzen ahalegindu ziren hainbat alditan. Iwakichi eta Kyukichiren bertan desagertu ziren, baina Otokichik bidaiatzen jarraitu zuen, merkataritza-ontzi ingelesetan itzultzaile lanak eginez.
Japoniara itzulera
1854ko urrian Ingalaterrak eta Japoniak adiskidetasun ituna sinatu zuten; negoziaketetan Otokichik jardun zuen itzultzaile. Japoniako Gobernuak ordurako pilatuta zeuzkan heriotza zigor guztiak barkatu zizkion eta uhartean geratzeko baimena eman zion. Baina John Matthew Ottosonek –izena ingelestua zeukan ordurako– eskaintza ukatu egin zuen.
1867an hil zen Singapurren, shogunerria ezeztatu zen urte berean.
Navianos de Valverde
Navianos de Valverde Zamorako probintziako udalerria da, Benavente y Los Valles eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 230 biztanle zituen.
Atriko katedrala
Santa Mariako Jasokundearen Basilika konkatedrala (Basilica Concattedrale di S. Maria Assunta) Atri hirian (Teramoko probintzia, Abruzos eskualdea, Italia) Maria Birjinaren Jasokundeari eskainitako estilo erromanikoan eraikitako katedral katolikoa da.
1251tik aurrera, Atriko Elizbarrutiaren gotzain egoitza izan zen (beranduago Penni-Atri), eta, 1986tik, Teramo-Atriko Elizbarrutiaren baterako katedrala da. 1964an basilika txiki bat izendatu zuten.
Gaur egungo eliza, 1223an sagaratua, aurreko eliza baten gainean eraiki zen. Beste berreraikuntza batzuk hurrengo bi mendeetan gertatu ziren. Istriako harri zurizko fatxada soilak Rainaldo Maisuaren atari handi bat du, gotiko estilokoa, eta arrosa-leiho handi bat, horma-hobi batekin eta Ama Birjinaren eta haurraren irudi batekin. Hegoaldeko hormak hiru atari ditu: ezkerrekoa, 1305ekoa, Rainaldok osatu zuena; erdikoa, 1288koa, lehoien eskulturekin eta Angevin dinastiako ikurrekin da; eta eskuinean dagoena, 1302koa, egile beraren lana da.
Fuligo septica
Fuligo septica Myxogastria klaseko onddo lirdingatsua da, plasmodioak eratzen dituena. Egur ustel, orbel edo goroldioen gainean hazten da, udaberritik udazkenera. Mundu osoan banaturik dago, eta arrunta da Euskal Herriko baso hezeetan. Ez da toxikoa baina ez du balio gastronomikorik. Zura deskonposatzean, basoa egoki birsortzen laguntzen du.
Sinonimoa: ''Mucor septica var. vaporaria''.
Deskribapena
Plasmodioa: Kolore zuri edo horiko ameboidea, zelula-zatiketa askoren ondoren osatua. Narrastaria da eta korronte itzulgarria du, substratuan zehar mugi daiteke, bakterioak eta organismo txikiak fagozitatuz, eta, aldi berean, hazten doa. Hezetasun handia dagoenean, zelula flagelatuak sortzen dira. Joan-etorrian, hipotalo izeneko arrastoa, zuria, uzten du. Askotan oso ondo ikusten da, espezie deigarri hau mendian aurkitzen duzunean. Protoplasma pikortsuko plasmodio-forma honi faneroplasmodio deritzo, eta, behar bezalako baldintzetan, etalio izeneko ugalketa-gorputzak sortzen ditu.
Etalioak: Kolore hori biziko muzilagozko masaz osatuak. Substratuaren gainetik 2 edo 3 cm altxa daiteke, eta luzeran eta zabaleran hainbat zentimetrotan zabal daiteke, baina ez du inoiz forma jakin bat hartzen, baizik beren forma substratuaren formara egokitzen dute. Heltze-prozesua gertatzen denean, masa hori nabarmen gogortzen da eta okre antzeko kolorea hartzen du, inguratzen duen mintzezko peridioa haustean, hauts-itxuran askatzen ditu esporak. Esporak kapilizioan txertatutako kolumela baten bidez askatzen dira, kaltzio karbonatozko noduluekin.
Etimologia: Septica epitetoa latinetik dator, usteltzea eragiten duena, esan nahi duen "septicus" hitzetik. Bere habitatagatik.
Jangarritasuna
Ez du sukaldaritzarako balio.
Nahasketa arriskua
Mucilago crustacea zuria da eta adartxoetan eta zurtoinetan zintzilik agertzen da.
Sasoia eta lekua
Urte osoan, batez ere udaberrian eta udazkenean Moztutako zuhaitzen motzondoak, orbelak, goroldioak eta lurzoruan dauden bestelako landare-hondarrak parasitatzen ditu. Ohikoa.
Banaketa eremua
Mundu osoa.
Brezovička
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1320. urtekoa da.
Auchenmalg
, 'Achadh na Meilge', Eskoziako etxalde bat da, Dumfries eta Galloway eremu administratiboan.
Pyrgilauda theresae
Pyrgilauda theresae Pyrgilauda generoko animalia da. Hegaztien barruko Passeridae familian sailkatua dago.
Strophurus intermedius
Strophurus intermedius Strophurus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Olmillos de Castro
Olmillos de Castro Zamorako probintziako udalerria da, Tierra de Alba eskualdean dagoena.
Eustomias crucis
Eustomias crucis Eustomias generoko animalia da. Arrainen barruko Stomiidae familian sailkatzen da.
Olmillos de Castro
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 337 biztanle zituen.
Megatón Ye-Ye
Megatón Ye-Ye 1965eko Jesús Yagüe bizkaitar zinema zuzendariaren film musikala da.
Sinopsia
Filmak bi istorio paralelo ditu: bata, Juan abeslariaren eta Elena klase ertaineko neskaren arteko maitasun istorioa da. Bestea Micky y los Tonys taldearena da, batez ere Mickyrena.
Ilypnus luculentus
Ilypnus luculentus Ilypnus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Zu Chongzhi
Zu Chongzhi (429-500) matematikari eta astronomo txinatar bat izan zen, Hegoaldeko Liu Song eta Hegoaldeko Qi dinastien zerbitzuan.
Rüdnitz
Rüdnitz Alemaniako udalerria da. Brandenburgo estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Zu Chongzhi
429an jaio zen Jiankangen (oraingo Nankin). Zu Chongzhiren familia historikoki astronomiako ikerkuntzari lotua izan zen, eta txikitatik matematikariekin eta astronomoekin harremanetan egon zen. Gaztetatik ere entzuna izan zen talentuagatik.
Rüdersdorf
Rüdersdorf Alemaniako udalerria da. Brandenburgo estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Ana Komneno
Ana Komneno (, Anna Komnēnē, Konstantinopla, 1083ko abenduaren 1a - ib., 1153) bizantziar printzesa eta historialari bat izan zen, Alexiada lanaren egilea.
Alexo I.a Komneno enperadorearen alaba nagusia, literatura bizantziarrean, historian, geografian, mitologian, eta are filosofian ere aditu bihurtu zuen heziketa arduratsu bat jaso zuen. 1097an Nizeforo Brienniorekin ezkondu zen, tronurako antzinako erregegai baten semea zena. Bere ama Irene Dukasekin batera, azpijokoan aritu zen, Alejo I.ak, oinordeko bezala, Anaren senarra izenda zezan, Anaren anaia zen Joan II.a Komnenoren ordez. Bere anaia Joan II.a Komneno tronura iritsi zenean, ama eta alaba monasterio batetara erretiratu ziren.
1900eko hamarkada
1900ko hamarkadak 1900etik 1909. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
Doris Grumbach
Doris Maureen Grumbach (Manhattan, New York, 1918ko uztailaren 12a - Kennett Square, Pennsylvania, 2022ko azaroaren 4a) estatubatuar eleberrigilea, memoriagilea, biografoa, literatur kritikaria eta saiakeragilea izan zen. New Yorkeko Albanyko Saint Rose-ko Ikastetxean, Iowako Idazleen Tailerrean eta Washingtongo Amerikako Unibertsitatean irakatsi zuen, eta The New Republic-en literatura editorea izan zen hainbat urtez. Eleberri asko argitaratu zituen pertsonaia homosexualak protagonistak eta ardatz hartuta. Bi hamarkadaz, berak eta bere bikotekideak, Sybil Pike-k, liburu-denda bat izan zuten, Wayward Books, Sargentville-n (Maine). 2018ko uztailean 100 urte bete zituen.
Ana Komneno
Idazlanak
Monasterioan, Anak, "Alexiada" idatzi zuen, bere aita Alejo I.aren erregealdiaren historia bat, grezieraz, hamabost liburutan banatua. Lanak, 1148an amaitua izan zena, bere aitaren karrera politikoa kontatzen du 1069tik 1118an hil zen arte. Bere senar Nizeforo Briennio idazten hasi zen, eta, 1137an hil zenean amaitu gabe utzi zuen historiaren jarraipena da.
Ana Komneno, berri zehatzik dagoen lehen emakumezko historialaria da. Bere ereduak, Tuzidides, Polibio eta Xenofonte greziarrak dira, eta, bere estiloa, garai hartako bizantziar literaturako atikotasunagatik bereizten da. Bizantziar Inperioaren babeslea orokorrean eta bere familiarena bereziki, bere anaia Joan izan ezik, bere lanean, gorroto eta mespretxu bereziarekin ikusten ditu latindar gurutzatuak.
Familia eta lehen urteak
Ana Konstantinoplako jauregian jaio zen. 7 anai-arreben artean zaharrena zen; hauek izan zituen, jaiotza ordenan: Maria Komneno, Juan II Komneno, Androniko Komneno, Isaac Komneno, Eudoxia Komneno eta Teodora Komnena Angelina.
Historia, matematika, zientzia eta filosofia grekoan formatu zen arren, bere gurasoek poesia ematea debekatu zioten. Izan ere, emakume ez birginak glorifikatzen zituela zioten eta hau ez omen zen egokia bere klaseko emakume batentzat. Bere gurasoen debekuari kasurik egin gabe, poesia eikasi zuen Anak erreinuko eunuko batekin. Ikasketa hauekin, bere garaiko edukazio onena zuen emakumeetako bat bihurtu zuen.
Ezkontza
Garaian ohikoa zen bezala, Ana emaztegaitzat jarri zuten Konstantino Dukasekin, Miguel VII eta Maria Alaniakoaren semearekin. Hau ordea, denbora gutxira hil zen eta Ana beste gizon batekin ezkondu zen.
1097an, 14 urte zituela, Nizeforo Brieniorekin ezkondu zen. Anak zionez, beraien ezkontza politika kontua izan zen, maitasuna baino gehiago. Hala eta guztiz ere lau ume izan zituzten: Alejo Komneno, Juan Dukas, Irene Dukaina eta Maria Briennio Komneno.
Kindurtza
Kindurtza edo saia itsasontziaren beheko barrunbea da, gilaren gainean dagoena eta ontziaren alboetatik eta bizkarretik barrura iragazten den ura biltzen duena. Ponpen bidez kanporatzen da ur hori.
Kindurtzako urak gai oliotsuen bereizgailuen bidez garbitzen dituzte, eta kanpora ponpatzen dira itsaso zabalean. Produktu kutsatzaileak ontzian geratzen dira, slop izenarekin ezagutzen direnak, eta portuan erretiratzen dira tratatu eta deuseztatzeko.
Zamalanetarako upeltegiek ere badute kindurtzako putzu bat, upeltegien planoaren mailaren azpitik dagoen eremuaren txopan eraikia, ontzien barruan sortzen den kondentsazio-ura biltzeko, kanpoko eta barruko atmosferaren tenperaturen arteko aldea dela-eta.
Ontzi txikietan edo kirol-ontzietan, kasko inguruko gunerik baxuenari deitzen zaio saia, bai ontziratutako ura bai euri-ura biltzen diren gilari.
Wouter Weylandt
Wouter Weylandt (1984ko irailaren 27a – 2011ko maiatzaren 9a) flandriar txirrindulari profesionala izan zen. 2006an debutatu zuen profesionaletan Quick Step taldearekin. 2011an Leopard Trek taldeak fitxatu zuen. Abiadura handiko txirrindularia zen eta esprint bideratzaile lana egiten zuen Tom Boonentzat. Bere garaipenik handienak 2008ko Espainiako Vueltako 17. etapa eta 2010eko Italiako Giroko 3. etapa izan ziren.
2011ko Italiako Giroko hirugarren etapan (Reggio Emilia - Rapallo), helmugarako 25 km falta zirela, eroriko latza izan zuen Passo del Bocco jaistean. Erorikoan buru hezurra hautsi zuen eta, Genovako erietxera helikopteroan eraman zuten arren, hil egin zen.
Palmaresa
2006 2007 2008 2009 2010
Istigobius campbelli
Istigobius campbelli Istigobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Eleaniztun
Hiztun eleaniztuna edo poliglota hizkuntza bat baino gehiago dakizkien eta erabiltzen dituen pertsona da. Erabiltzen dituen hizkuntzak bi direnean, gizabanako horri elebidun deritzo; eta hiru hizkuntza erabiltzen baditu, hirueledun.
Kentaro Moriya
Kentaro Moriya (森谷 賢太郎, 1988ko irailaren 21a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama F. Marinos eta Kawasaki Frontale.
Auldgirth
, Eskoziako herri bat da, Dumfries eta Galloway eremu administratiboan.
Filantropia
Filantropia besteak laguntzeko burutzen diren ekimenen multzoa da, helburua bereziki gizateria garatu eta hobetzea dutenean. Aurkako terminoa misantropia da.
Tecnalia
Tecnalia Research and Innovation I+G+Bko ikerketa aplikatuko zentro pribatu bat da, sektorekako negozio-unitateetan oinarritua.
Tecnaliak ikerketa aplikatura bideratzen du bere jarduera, bere ikerketen emaitzak eta bere ezagutza enpresetan eta gizartean erabiltzeko, eta, hala, haren garapena bultzatzeko.
Tecnaliaren egoitza nagusia Derion dago, baina beste herri batzuetan ere banatuta daude bere 16 negozio-unitateak: Zornotza, Azpeitia, Burtzeña-Barakaldo, Chiclana de la Frontera, Donostia, Irun, La Almunia de Doña Godina, Madril, Miñao eta Zamudio, bai eta Alemania, Frantzia, Italia eta Serbia ere.
Historia
Tecnalia 2010ean sortu zuten, zentro teknologiko hauen bat-egitearen emaitza gisa:
Negozio-unitateak
Tecnaliak negozio-unitateetan oinarritutako antolaketa-eredua du, lankidetza, jakintza-alorren aniztasuna eta zeharkakotasuna sustatzeko, eta, haien bidez, erantzun orokorrak eta oso espezializatuak eskatzen dituzten erronka teknologikoei aurre egiteko.
Karitate (kristau bertutea)
Karitatea, bereziki kristau ikuspuntutik erabilia, besteak laguntzeko bertutea da. Kristau teologian hiru bertute teologikoetako bat da, fedea eta itxaropenarekin batera eta Jainkoarenganako maitasun moduan definitzen da.
Tecnalia
Negozio-unitateak
Tecnaliak 5 dibisio ditu, eta dibisio horiek, halaber, 16 negozio-unitate dituzte:
Castèlnòu d'Aude
Castèlnòu d'Aude Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Languedoc-Rousillon eskualdean.
Tecnalia
Itunak eta lankidetzak
Bere jarduera garatzeko, Tecnaliak zenbait erakunderekin egiten du lan (unibertsitateekin eta ikerketa-zentroekin kasu), elkarlana eta baterako garapena sustatzeko.
UNIBERTSITATEAK
IKERKETA KOOPERATIBOKO ZENTROAK
Negozio-eredua
Tecnalia Fundazioaren negozio-eredua sektoretan banatutako negozio-unitateetan oinarritzen da. Haietan, merkaturako orientazioa eta espezializazioa bultzatzen da.
1910eko hamarkada
1910eko hamarkadak 1910etik 1919. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
Tecnalia
Negozio-eredua
Tecnaliak 16 negozio-unitate ditu, diziplina anitzeko taldeek osatuak, eta sektore estrategikoei egiten dien eskaintza optimizatzen dute.
Nazioartea
Tecnaliak nazioarteko zenbait merkatutan parte hartzen du, eta nazioarteko bazkide ugarirekin elkarlanean aritzen da.
"Impact of European RTOs" txostenean (TECHNOPOLIS-GROUP teknologia-aholkularitzako enpresa entzutetsuak EARTOrentzat egina eta 2010eko urriaren 27an aurkeztua), TECNALIA I+G+Bko Europako erreferenteetako bat da, eta haren produktibitatea nabarmentzekoa da (pertsona bakoitzeko proiektu-kopurua).
Azterketa horrek —Europa mailan egin den lehena da— erakutsi du, halaber, RTOak (Research and Technology Organizations) funtsezkoak direla Europako berrikuntza-sisteman, eta eragin ekonomiko handia dutela.
Daletice
Daletice Eslovakiako udalerri bat da, Sabinoveko barrutian kokatuta. 2,49 km²ko azalera du eta 98 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1320. urtekoa da.
Masjid al-Haram
Al-Masjid al-Ḥarām (arabieraz: المسجد الحرام, ahoskatua, "Meskita Sakratua") munduko meskitarik handiena da. Mekan kokatuta, Kaaba harria inguratzen du, eguneroko otoitzak egiterakoan munduko musulman guztiak zuzentzen diren lekua eta Islamaren lekurik sakratuena.
Musulmanek erromesaldia egin behar dute leku honetara bizitzan behin, gutxienez.
Mezkitak badauzka beste leku garrantzitsu batzuk ere: Zamzam potzua, Maqam Ibrahim harria eta Safa eta Marwa mendixkak.
Bastos
Bastos Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Valentin Solagaistua
Valentin Solagaistua Canales (Getxo, Bizkaia, 1937 - 2011ko maiatzaren 9a) euskal herritar politikaria izan zen. Eusko Abertzale Ekintza alderdiko idazkari nagusia izan zen trantsizioan eta Euskadiko Alderdi Sozialista - Euskadiko Ezkerrako Sopelako udal taldeko bozeramailea bere bizitzako azken urteetan.
Bizitza politikoa
Frankismo garaian ETAko kide izan zen. Militantzia horren harira, lau urtez egon zen kartzelan,eta zigorra bukatutakoan erbestera jo zuen Venezuelara. Bertan, Eusko Abertzale Ekintzako zenbait buruzagi historikoekin jarri zen harremanetan, tartean Pello Irujo edo Gonzalo Nardiz, azkenean alderdian sartuz. Geroago, alderdiko idazkari nagusia bihurtuko zen.
Francoren heriotzaren ondoren bueltatu zen Euskal Herrira, era EAEko idazkari nagusia izan zen ia bost urtez. Bere alderdiaren ordezkari gisa hartu zuen parte, Euskal Herriko oposizio antifrankistaren zenbait erakundetan. Xibertako elkarrizketetan ere hartu zuen parte, 1977an gertatu zirenak hainbat indar abertzaleren artean, Telesforo Monzónek deituta. Ondoren, Adolfo Suarezekin amnistia eskatzeko batu zen hainbat alkateren delegazioko kide ere izan zen.
EAEk Espainiako 1977ko hauteskunde orokorretan jasotako emaitza txarren ondoren, bertan, Solagaistua Bizkaiko hautagaia izan zelarik,, EAE Altsasuko Mahaia deitu zitzaion akordioa sinatu zuen, ezkerreko beste indar abertzale batzuekin batera (ESB, HASI eta LAIA) Herri Batasuna koalizioari hasiera emanez. 1979ko Espainiako hauteskunde orokorretan, Solagaistua, Herri Batasuneko Bizkaiko hautagaia izan zen, baina ez zen aukeratua izan.
EAEren V kongresuan,1979ko uztailean ospatu zena, bi barne-korronteren talkaren ondoren, Solagaistuak dimisioa aurkeztu zuen, eta bere lekua Josu Aizpuruak hartu zuen. Nahiz eta idazkari nagusi moduan dimititu, Getxoko zinegotzi eta Bizkaiko batzarkide izaten jarraitu zuen, 1979ko udal eta foru hauteskundeetan aukeratu baitzuten.
Geroago, Euskadiko Alderdi Komunistara pasa zen,era Ezker Batuan parte hartuz, azken alderdi honetako hautagai izan zen 90. hamarkadako hainbat hauteskundetan. Euskadiko Alderdi Sozialista - Euskadiko Ezkerra alderdira pasa zen geroago, eta Sopelako alkategai eta ondoren bere taldeko eledun izan zen 2007ko hauteskundeetan. 2003an, Getxo, historia de sus gentes (Getxo, bere jendearen historia) liburua kaleratu zuen.
2011ko maiatzaren 11ko goizaldean hil zen, gaixotasun baten ondorioz.
Rühstädt
Rühstädt Alemaniako udalerria da. Brandenburgo estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Bubalornis albirostris
Bubalornis albirostris Bubalornis generoko animalia da. Hegaztien barruko Ploceidae familian sailkatua dago.
Vähäniva
Vähäniva, Enontekiö udalerri finlandiarrean dagoen herrixka txikitxo bat da. Hain zuzen Palojoensuu eta Kuttanen herri handien erdian dago eta ondorioz, azken urteetan biztanle askok bertara egin dute alde. Muonionjoki ibaiaren hertzean dago, Suediako mugan.
Jateí
Jateí Brasilgo udalerri bat da, Mato Grosso do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Alderdi Karlista (1970)
Alderdi Karlista (Partido Carlista, PC) bere burua karlismoaren erakunde historikoaren jarraitzaile aldarrikatzen duen espainiar alderdi politikoa da. 1970 eta 1972 artean, Xabier Borboi-Parmakoak «Comunión Tradicionalista» alderdiaren hiru batzar zuzendu zituen Arbonan eta alderdia berrantolatu zuen demokratiko, sozialista eta federal izateko. Barneko antolakuntza federala du eta Euskalherriko Karlista Alderdia, Partit Carlí de Catalunya, Partit Carlista del País Valencia, Partido Carlista de Aragón eta beste alderdiek osatuta dago.
Otero de Bodas
Otero de Bodas Zamorako probintziako udalerria da, La Carballeda eskualdean dagoena.
Frosinoneko probintzia
Frosinoneko probintzia (Provincia di Frosinone) Italiako Lazio eskualdeko probintzia da. Frosinone hiria da probintziaren hiriburua.
Udalerriak
Probintziako herririk jendetsuenak honakoak dira:
Otero de Bodas
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 210 biztanle zituen.
Bubalornis niger
Bubalornis niger Bubalornis generoko animalia da. Hegaztien barruko Ploceidae familian sailkatua dago.
Strophurus michaelseni
Strophurus michaelseni Strophurus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Plainoiseau
Plainoiseau Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Plainoiseau udalerrian erroldatutako biztanleak 530 ziren. Familiak 200 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 56 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 80 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 221 etxebizitza zeuden, 210 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 197 etxeak ziren eta 24 apartamentuak ziren. 210 etxebizitza nagusietatik 175 bere jabearen bizilekua ziren, 31 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 10 etxek bi gela zituzten, 20 etxek hiru zituzten, 42 etxek lau zituzten eta 138 etxek bost zituzten. 173 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 73 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 127 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 361 ziren, horien artean 270 aktiboak ziren eta 91 inaktiboak ziren. 270 pertsona aktiboetatik 254 lanean zeuden (131 gizon eta 123 emakume) eta 16 langabezian zeuden (9 gizon eta 7 emakume). 91 pertsona inaktiboetatik 49 erretiraturik zeuden, 26 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Plainoiseau udalerrian 213 unitate fiskal zeuden, 538 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.940 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 21 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 7 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2000. urtean Plainoiseau udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ontziratzeko pasabide
Ontziratzeko pasabidea edo ontziratze-eskailera itsasontziaren brankako gaztelua eta alkazarra lotzen dituen pasabide estua da. Terminoaren erabilera zabaldu egin zen, ontziratzeko edo lehorreratzeko erabiltzen diren pasabide estuak adierazteko.
Itsasontzi modernoek ontziratze-eskailerak erabiltzen dituzte bidaiariak ontziratzeko eta lehorreratzeko.
Istigobius decoratus
Istigobius decoratus Istigobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Rüthnick
Rüthnick Alemaniako udalerria da. Brandenburgo estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Bizente Ferrer (santua)
Bizente Ferrer (valentzieraz: Vicent Ferrer; Valentzia, 1350eko urtarrilaren 23a – Vannes, 1419ko apirilaren 5a) domingotar fraidea izan zen. 1455 urtean, Eliza Katolikoak santu izendatu zuen. Valentziako Erkidegoko eta Ekonomia eta Enpresaritza Fakultateetako patroia da.
Bizitza
Valentzian irakasle zela, Klemente VII.a aita santuaren alde jarri zen Mendebaldeko Zismaren garaian (1378-1417). Benedikto XIII.a antipapak Avignona deitu zion eta bere aitor entzulea izan zen, baina harengandik bereizita, 1416an Gaztela, Aragoi eta Nafarroako erregeek antipapa horren obedientzia ukatuz sinaturiko agiri bat egin zuen. Bere bizitzaren azken urteetan Mediterraneoaren mendebaldeko herrietan ibili zen predikari.
Pajares de la Lampreana
Pajares de la Lampreana Zamorako probintziako udalerria da, Tierra del Pan eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 463 biztanle zituen.
Sous-Parsat
Sous-Parsat Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Creuse departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Sous-Parsat udalerrian erroldatutako biztanleak 149 ziren. Familiak 68 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Balmaghie
, 'Baile Mhic Aoidh', Eskoziako herri bat da, Dumfries eta Galloway eremu administratiboan.
Sous-Parsat
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 92 ziren, horien artean 65 aktiboak ziren eta 27 inaktiboak ziren. 65 pertsona aktiboetatik 59 lanean zeuden (29 gizon eta 30 emakume) eta 6 langabezian zeuden (4 gizon eta 2 emakume). 27 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Sous-Parsat udalerrian 59 unitate fiskal zeuden, 131 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.770 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra drogeria bat zen.
2000. urtean Sous-Parsat udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 236 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Landulph
, 'Lanndhylyk', Ingalaterrako Kornualles konderriko parrokia zibil eta herrixka bat da.
Palacios del Pan
Palacios del Pan Zamorako probintziako udalerria da, Tierra del Pan eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 234 biztanle zituen.
Sallgast
Sallgast Alemaniako udalerria da. Brandenburgo estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Aspidura copei
Aspidura copei Aspidura generoko animalia da. Narrastien barruko Natricidae familian sailkatuta dago.
Drienica
Drienica Eslovakiako udalerri bat da, Sabinoveko barrutian kokatuta. 10,22 km²ko azalera du eta 740 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1343. urtekoa da.
Franco Battiato
Abeslari ospetsuentzako kantak egin zituen hasieran, baina gero bere diskoak grabatzen hasi zen. Battiatoren lehen diskoak oso espresionistak ziren: Festus (1971) eta Pollution (1972). Gero, musika sofistikatuagoa eta esperimentalagoa egin zuen: Sulle corde di Aries (1973) eta Mademoiselle La Gladiator (1975). 1980ko hamarraldian, arrakasta handiko diskoak plazaratu zituen: L'era del Cinghiale Bianco (1979), Patriots (1980), La voce del padrone (1981) eta L'Arca di Noè (1982). Musika elektronikoko diskoak ere grabatu zituen, hala nola Clic (1974). Rocka eta musika klasikoa nahasten dituzten opera batzuk egin zituen: Genesi (1987) eta Gilgamesh (lehenaren jarraipena). Hala ere, pop musika egiten jarraitu zuen. 1995ean Il cavaliere dall'intelletto diskoa argitaratu zuen, Manlio Sgalambró filosofoaren letrekin. Beste disko batzuk: L'imboscata (1996), Gommalacca (1998), Campi magnetici (2000), Ferro battuto (2001), Dieci stratagemmi (2004), Il vuoto (2007), Fleurs 2 (2008), Inneres Auge (Il tutto e' più della somma delle sue parti) (2010).
Bere abesti askotan okultismoa eta esoterismoa landu zituen, batez ere René Guénon eta G. I. Gurdjieffen testuetan oinarrituta.
Eustomias curtatus
Eustomias curtatus Eustomias generoko animalia da. Arrainen barruko Stomiidae familian sailkatzen da.
Ernő Rubik
Ernő Rubik (Budapest, 1944ko uztailaren 13a) hungariar asmatzaile, arkitekto eta arkitektura irakaslea da. Batez ere Rubiken kuboa asmatu zuelako da ezaguna. Rubiken Magic, Rubiken Magic: Master Edizioa eta Rubiken sugea ere asmatu ditu.
Beta vulgaris
Beta vulgaris Beta generoko landare espezie bat da. Bere produkturik ezagunena beterraba edo erremolatxa da. Landare hau bi urterokoa da gehienetan, nahiz eta iraunkor gisa ere joka dezakeen. 1-2 metroko zurtoinak ditu, eta horien gainean 5-20 cm-ko bihotz-formako hostoak (barietate landuetan handiagoak izan ohi dira). Loreak buru trinkoak osatuz ekoizten ditu, eta txikiak dira, 3-5 mm-ko diametrodunak, berdeak edo tindu gorrikoak, bost petalodunak. Haizearen bidez polinizatzen dira. Fruituak hazi gogorren mordo gisa sortzen ditu.
Taxonomia
Hiru barietate sailkatu dira:
Ekologia
Beterraba ez da oso zorrotza lurzoruaren mantenugaiekin; horri esker, lehenago beste barazki batzuk landatu diren lurretan jar daiteke. Haatik, oso sentikorra da hotzaren eta izozteen aurrean.
Zuzenean ereiten da eta bere hazkunde-garaia 80 eta 140 egun artekoa da.
Erabilerak
Landare honen erabilerarik arruntena elikagai gisa da. Gure ingurunean gehien bat azukrea ekoizteko erabiltzen da, baina zuzenean ere jan daiteke, eta koloratzaileak ekoizteko ere balio du.
Primos
Primos Daniel Sánchez Arévalok zuzendutako eta Quim Gutiérrezek, Raúl Arévalok eta Adrián Lastrak protagonizatutako Espainiako film bat da, 2011. urtekoa. Zuzendariaren hirugarren filma da, baina haren lehendabiziko komedia eta otsailaren 4an estreinatu zen. Primos Comillasen (Kantabria) filmatu zuten, 2010eko udaberrian, eta 2012ko bi Goya saritarako proposatu zuten: errebelazio aktore hoberenaren sarirako (Adrian Lastra) eta taldeko aktore hoberenaren sarirako (Raul Arevalo).
Argumentua
Ezkontzaren egun bat baino lehen Nuria Gagok bere mutil-laguna, Diego (Quim Gutierrez), bakarrik laga zuen. Azken honek bere lehengusuekin joaten da herrira bere lehendabiziko amodioa, Martina (Inma Cuesta) berreskuratzeko xedearekin. Bertan Diegok, bere lehengusua Julian (Raul Arevalo) eta bere lehengusua Jose Miguel haien iraganarekin topatuko dira eta baitan zenbait pertsonekin ere, esate baterako, ezin adiskidetuzko Bachi (Antonio de la Torre) eta bere alaba Clararekin.
70 Pine Street
Ezaugarriak
Kareharriz estalitako etxe orratz honen alderdirik bereizgarriena bere tontorra da, estilo gotikoaren itxura hartuz orratz zorrotz batean amaitzen dena.
Eraikuntza
Bere eraikuntza 1932an bukatu zen; hots, etxe orratzen arteko norgehiagoka puri-purian zegoenean. Eraikitzen bukatu zenean, munduko hirugarren eraikinik altuena izatera iritsi zen. 1970eko hamarkadara arte, hau da, World Trade Center eraikitzen bukatu zen arte, Manhattaneko Downtown aldeko eraikinik garaiena izan zen. 2001eko irailaren 11tik aurrera, berriro ere hiriko inguru horretako eraikinik altuena izatera pasa zen.
Gaur egun, New Yorkeko bosgarren eraikinik altuena da, honako hauen atzetik: Empire State Building, Bank of America Tower, Chrysler Building eta The New York Times Building.
Eraikin hau aipatzeko, jendeak American International izena erabili ohi du, besterik gabe. Iraganean, Cities Service Company konpainia zen etxe orratzaren jabe, eta eraikinak Cities Service Building zeukan izena. Geroago, konpainia horrek American International Group delakoari saldu zion, eta bertan dauka bere egoitza nagusia. Dena dela, Cities Service-k oraindik ere zenbait bulego dauzka eraikin honetan.
Goiko aldean zerupeko plataforma bat dauka, eta haren gainean, 66. solairuan, beirazko behatoki bat, Downtown-aren gaineko ikuspegirik onena eskaintzen duena, beste inolako eraikinetatik lortzen ez den bezalakoa. Zoritxarrez, behatoki hori, garai batean jendeari irekita egondakoa, eraikinean lanean diharduten pertsonei soilik dago gaur egun irekita.
Dorre honi buruzko beste jakingarri bat aipatzearren, adierazi behar da ezen, jatorriz, bertako igogailuek bi solairu zeuzkatela; horrela, aldi berean erabil zitzaketen bi solairu ezberdinetan zeuden pertsonek. Horren arrazoia da eraikina oso estua dela, eta ez zeukala igogailu askotarako tokirik. Horregatik, igogailuen edukiera handitu beharra zegoen. Eraikina famatua izan zen igogailu berezi horiengatik. Alabaina, luze baino lehen igogailu horiek kendu egin zituzten, jendeak ez zituelako oso gogoko. Hala eta guztiz ere, Citigroup Center eraikinean 1970eko hamarkadaren bukaeran horrelakoxeko igogailuak instalatu ziren.
Primos
Kritikak
http://www.filmaffinity.com/es/film684833.html
Pertsonaiak
1981eko Martxoaren 27an jaio zen, Bartzelonan eta Espainako aktorea da. Bartzelonar honek, UBn Animal Fisiologiako irakasle baten eta "Escola Sardako"ren koordinatzaile eta maisu baten semea, 12 urterekin "Poblenou"n (TV3) debutatu zuen, geroago Antena3-sek "Los mejores años" bezala igorri zuen telesaioa. Denboraldi batean interpretazioa utzi ondoren, Pompeu Fabra Unibertsitatean Giza Zientzia ikasketak "Escuela de Teatro Nancy Tunón" ikasketekin aldi berean egin zituen. Azkenean, "El cor de la ciutat" telesaioan ia bost urtez parte hartu zuen. 2007an Goya irabazi zuen "AzulOscuroCasiNegro"n izandako aktuazioagatik, Daniel Sanchez Arevalok zuzendutakoa, eta berriro Primos-en (2011) lan egin zuenarekin. 2011n Me lo tiro bideoklipan kolaboratu zuen, Berto & The Border Boys taldeanera (Buenafuente)
1979ko Azaroaren 22an jaio zen Madrilen eta zinemako, antzerkiko eta telebistako aktore espainarra da. Aktore bezala bere karrera hasten du "Compañeros" telesaioan, bertan Carlos-en papera interpretatu zuen bi alditan, 2001 eta 2002. urteetan.Aukera hau "Cristina Rota" eskola ezagunan interpretazio ikasketak oraindik bukatu gabe zituenean heldu zitzaion. Hurrengo urtean, Joaquin Oristrellen aginduetara bere lehendabiziko filma filmatu zuen, "Los abajo firmantes", Javier Camara, Fernando Guillen, eta Maria eta Juan Diego Bottorekin, besteak beste. Bere ondorengo inkurtsio zinematografikoa "Cosas que hacen que la vida valga la pena" (2004) izan zen, Manuel Gomez Pereirarena. Kasu honetan Ana Belen, Jose Sacristan, Rosario Pardo edo Carmen Balaguerekin lan egin zuen. 2003 eta 2005 artean Raulek "Hospital Central", "Cuéntame cómo pasó", "Aída" edo "Motivos personales" bezalako telesaio arrakastatsuetan pertsonai episodikoak egin zituen. 2012ko otsailaren 1ean "Antena 3"-k "Con el culo al aire" igortzen hasten da, bertan Raul Arevalok Jorgeren papera egiten du,lan gabe geratzeagatik bere neskalagunak bakarrik utzi zuen mutila, beraz, camping batera bizitzera behartuta ikusten da. Otsailaren 3an "Promoción fantasma" estreinatzen du, bertan Modesto interpretatzen du, hildakoak ikusten dituen institutuko irakaslea. Gainera, antzezteko esperientzia asko dauka, zenbait mutaketetan parte hartuz. Bere bikotea Alicia Rubio aktorea da, Primos (2001) filman ere parte hartu zuena.