cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Begi kolore
Berdea
Begi berdeak, ziurrenik, OCA2 eta beste gene batzuen arteko interakzioaren ondorioa da. Siberian jada bazeuden Brontze Aroan. Gaur egun ohikoagoak dira Europako iparralde, erdialde eta mendebaldean. Irlanda eta Eskoziako biztanleen %14ak begi marroiak ditu eta %86 inguruk urdin edo berdea. Islandian emakumeen %89k eta gizonezkoen %87k begi berde edo urdinak dituzte. Europar jatorriko estatubatuarren artean begi berdea ohikoagoa da jatorri zelta edo germaniarra dutenen artean. Veronan eta Eslovenian ere oso kolore ohikoa da.
Moldaera
Biologian, moldaera edo adaptazioa organismo baten ezaugarria da, hautespen naturalaz sortu eta garatu dena. Moldaeraz garaturiko ezaugarri horiek dagokion ekosisteman bizirauteko aukera handiagoak eskaintzen dizkiote organismoari. Adibidez, mimetismoa moldapenaz sorturiko ezaugarria da animalia askotan.
Sarrera
Biologian moldaerak hiru esanahi izan ditzake. Lehenik eta behin, moldaera deritzo  organismoei haien ingurunera moldatzea ahalbidetzen dien eboluzio-prozesu dinamikoari, haien eraginkortasun biologikoa (fitness) hobetzeko. Bigarrenik, moldaera populazioak eboluzio-prozesu horretan lortutako egoera da. Hirugarrenik, bera ezaugarri fenotipiko edo moldakorra da eta eginkizun funtzionala du organismo indibidual bakoitzean; hautespen naturalaren bidez mantendu eta garatu da.
Historikoki moldaera terminoa antzinako greziar filosofoen garaitik erabili eta deskribatu izan da, zehazki Empedocles eta Aristotelesen garaitik. XVIII. eta XIX. mendeetako natur teologian moldaera jainko baten ebidentziatzat hartu zen. Horren ordez, Charles Darwinek proposatu zuen hautespen naturalaz azaltzea.
Moldaerak lotura du eraginkortasun biologikoarekin. Horrek alelo-maiztasunaren aldakortasunaz neurtzen den eboluzio-tasa mugatzen du. Sarritan bi espezie edo gehiago batera moldatu eta eboluzionatzen dute, beste espezie batzuen moldaerekin loturak dituzten beste batzuk garatuz, hala nola landare loredunak eta intsektu polinizatzaileak. Mimetismoan, espezieek eboluzionatu egiten dute, beste espezie batzuen antza izateko; Mülleriar mimetismoan, hori baterako eboluzio onuragarria da; izan ere, gogor aldeztutako espezie talde bateko (pikatzeko gai diren liztorrak, esaterako) bakoitzak bere defentsak modu berean iragartzen ditu. Helburu baterako garatutako ezaugarriak beste baterako erabili daitezke, dinosauroen luma isolatzaileak hegaztien hegalkinerako erabili zirenean bezala.
Moldaera gai garrantzitsua da biologiaren filosofian, eta funtzioaren eta helburuaren (teleologia) barruan kokatzen da. Moldaerari dagozkion deskribapenak jorratzerako orduan, eztabaida sortu izan da terminoen erabileran, moldaerek norabide zehaztu edo helburu bat jarraitzen dutela iradokitzen dutelako.
Historia
Moldaera antzinako filosofo eta historialari naturalek onartzen zuten bizitzaren gertaera nabaria da, eboluzio ari buruz zuten ikuspegia edozein izanik ere. Hala ere, bakoitzak ematen zion azalpena ezberdina da. Enpedokles ek ez zuen uste moldapenak azken kausa bat behar zuenik (helburu bat alegia), aitzitik pentsatu zuen "naturaltasunez sortu zela, gauza horiek bizirik iraun baitzuten". Aristoteles ek, aldiz, azken kausetan sinesten zuen, baina uste zuen espezieak finkatuta zeudela. .
Jean-Baptiste Lamarckek plazaratutako bi faktoreetatik bigarrena (lehenengoa indar konplexua izan) moldapen-indarra izan zen. Moldapen-indarrak gorputz-egitura jakineko animaliak jasotako ezaugarrien herentziaz moldatzea bermatzen du, espezie eta genero ugari sortuta. Teologia natural ean moldapena jainko baten lan gisa eta Jainkoaren existentziaren froga gisa interpretatu zen. William Paley k uste zuen organismoak oso ondo moldatuta zeudela zituzten bizitzetara. Bizitza zehatzetara moldatutako organismoen argumentuak Gottfried Wilhelm Leibniz eklipsatu zuen, eta argudiatu zuen Jainkoak "mundu posible guztien onena" ekarri zuela. Voltaire ren satira, Dr. Pangloss, ideia baikor horren parodia da, eta David Hume k ere diseinuaren aurka argudiatu zuen. Bridgewater-en Tratatuak teologia naturalaren ondorio dira, nahiz eta autore batzuek beren lana nahiko modu neutralean aurkeztea lortu zuten. Robert Knox ek parodikoki kritikatu zuen seriea. Charles Darwin ek tradizioarekin hautsi zuen, animalien eta landareen munduan gertatu ziren akatsak eta mugak nabarmentzean. Jean-Baptiste Lamarck ek proposatu zuen organismoek konplexuago bihurtzeko joera dutela, inguruneko baldintzek bultzaturik (gehienbat erabilerak eta erabilera ezak), garapen-eskala batean goranzko pausuak emanez. Ingurunearen araberako azken ezaugarri honi Lamarkismo deritzo: hartutako ezaugarrien herentziaren hipotesi protoebolutiboa, eta hori moldaerak inguruneko baldintzen arabera azaltzen saiatzen da.
Beste historialari natural batzuek, hala nola Buffon ek, moldapena onartu zuten, eta batzuek eboluzioa ere onartu zuten, mekanismoari buruzko iritzirik eman gabe. Horrek Darwin eta Alfred Russel Wallace ren benetako meritua erakusten du, baita Henry Walter Bates-ena ere, neurri txikiagoan bada ere. Azken honek aurretik begirada azkar bat jaso zuen mekanismo bat proposatu zuen. Mende bat geroago landa-azterketa esperimentalek eta E. B. Ford ek eta Theodosius Dobzhansky k egindako ugalketa-esperimentuek hautespen naturala moldapenaren "motorra" baino gehiago zela frogatu zuten; uste baino indar handiago zuen.
Orokortasunak
Moldaera baten garrantzia espeziearen biologia osoa aztertuz soilik uler daiteke — Julian Huxley, Eboluzio: Sintesi modernoa.
Zer da moldapena
Moldapena (ingelesezko adaptation) prozesu ebolutibo gisa ulertu behar da, eta ez espezie batek lortu duen gorputz-egitura edo forma fisiko gisa. Moldaera (ingelesezko adaptive trait) terminoa erabili ohi da moldapen-prozesuan eratutako produktua izendatzeko. Gainera, moldaera guztiak ez dira begi bistakoak. Esaterako, parasito batzuk gorputz-egitura sinplea izan arren, oso ondo moldatzen dira haien ingurunera. Moldapenak fisiologia mailkan agertzen direlako askotan, bizi-zikloan adibidez, eta ez morfologia mailan.
Moldaera espezieen dibertsitatea azaltzen duen bi prozesu nagusietako bat da. Beste prozesua espeziazioa da, normalean ugal-isolamenduaren bidez espezie berriak sortzen dituena.
Moldapenean ez da beti ingurune jakin baterako fenotipo ideala garatzen. Ez da hain sinplea. Organismoak bideragarria izan behar du bere garapeneko eta eboluzio-lerroko fase guztietan. Horregatik, eboluzioan gertatzen diren aldaketa genetiko eta fenotipikoek erlatiboki txikiak izan behar dutela uste da, garapen sistemak oso konplexuak eta direnez, horietan ematen diren aldaketa sakonek organismoaren integritatea konprometi dezaketelako.
Hala ere, ez dago argi zer den aldaketa erlatiboki txiki bat. Adibidez, landareetan agertu den poliploidia aldaketa genetiko handi eta hedatua da. Margulysek prooposatutako eukariotoen endosimbiosi bidezko sorreraren adibidea muturrekoagoa da.
Moldaera guztiek nitxo ekologikoetan bizitzen laguntzen diete organismoei. Moldaerak egiturazkoak, jokabidezkoak edo fisiologikoak izan daitezke. Egiturazkoak organismo baten ezaugarri fisikoak dira, hala nola forma, gorputz-estaldura, defentsa, eta barne-antolamendua. Jokabidezko moldaerak heredatutako portaera-sistemak dira, bai zuzenean instintu gisa, bai ikasteko ahalmen neuropsikologiko gisa jasotakoak. Adibidez, elikagaien bilaketa, estaltzea eta bokalizazioak. Moldaera fisiologikoek funtzio bereziak egiteko aukera ematen diete organismoei, hala nola pozoia ekoiztea, adurra jariatzea eta fototropismoa. Hala ere, funtzio orokorragoetan ere eragiten dute: hazkuntza eta garapen, termoerregulazio, ioi-balantze eta homeostasiaren beste alderdi batzuetan. Beraz, organismo baten bizitzako alderdi guztiei eragiten die moldapenak.
Theodosius Dobzhansky biologo eboluzionistak definizio hauek ematen ditu:
Zer ez da moldaera bat
Organismo generalista batzuek, hegaztiek esaterako, hiriguneetara moldatzeko malgutasuna agertzen dute. Moldapena ez dator bat malgutasunarekin, aklimatazioarekin eta ikaskuntzarekin; horiek guztiak bizitzan zehar gertatzen diren aldaketak dira, eta ez dira heredatzen. Malgutasuna da organismo batek hainbat habitatetan irauteko duen gaitasun erlatiboa: espezializazio-maila. Aklimatazioak bizitzako doikuntza fisiologiko automatikoak deskribatzen ditu. Ikaskuntzak bizitzan zehar jokabidean izandako hobekuntza adierazten du.
Malgutasuna plastikotasun fenotipikoaren ondorio da, hots, genotipo jakin bat (genetikoa) duen organismo batek bere habitatean gertatzen diren aldaketei erantzuteko edo beste habitat batera mugitzeko duen ahalmenaren ondorio. Malgutasun-maila heredatu egiten da eta aldatu egiten da banakoen artean. Animalia edo landare oso espezializatu bat ongi definitutako habitat batean bizi da, elikagai-mota jakin bat jaten du, eta ezin du bizirik iraun haren beharrak asetzen ez badira. Belarjale asko horrelakoak dira; muturreko adibideak eukaliptoaren menpe dauden koalak dira, eta banbua behar duten panda hartzak. Generalista batek, bestalde, elikagaien aukera zabala jaten du, eta baldintza ezberdin askotan iraun dezak; adibidez, gizakiak, arratoiak, karramarroak eta haragijale asko. Modu espezializatuan edo esploratorioan jokatzeko joera heredatu egiten da: moldaera da. Aldiz, garapenaren malgutasuna beste zerbait da: "Animalia edo landare bat ebolutiboki malgua da, baldin eta hazi edo baldintza berrietara aldatzen denean, egitura aldatzen badu ingurune berrian bizirauteko hobeto hornituta egon dadin", John Maynard Smith biologoaren hitzetan.
Gizakiak altitude altuago batera mugitzen badira, arnasketa eta esfortzu fisikoa arazo bihurtzen dira, baina, altueran denbora igaro ondoren, oxigenoaren presio partzial murriztura moldatzen dira, globulu gorri gehiago ekoiztuz adibidez. Aklimatazioa bera moldaera bat ez den arren, aklimatatzeko gaitasuna heredatzen den ezaugarria da, hots, moldaera bat. Ugalketa-tasa jaitsi egiten da, baina denbora luzeagoan, pertsona batzuk beste batzuk baino hobeto ugaltzen dira. Azken horiek ondorengo belaunaldiei gehiago eragiten diete, haien geneak maiztasun handiagoz igaroko baitira hurrengo belaunaldietara; eta pixkanaka, hautespen naturalaren bidez, populazio guztia egoera berrira moldatzen da. Hori hala gertatzen dela modu frogagarrian ikusi da; izan ere, altitude handiagoan bizi diren epe luzeko komunitateetan behatutako errendimendua askoz hobea da iritsi berrien errendimendua baino, baita iritsi berriek moldatzeko denbora izan dutenean ere.
Moldagarritasuna eta eraginkortasun biologikoa (fitnessa)
Moldagarritasunaren eta populazioaren genetika n erabiltzen den fitness kontzeptuaren artean erlazioa dago. Genotipo en arteko fitness ezberdintasunek hautespen naturalaren araberako eboluzio-tasa iragartzen dute. Hautespen naturalak fenotipo alternatiboen maiztasun erlatiboak aldatzen ditu, herentzia zkoak diren heinean. Hala ere, baliteke moldagarritasun handiko fenotipo batek fitness onik ez izatea. Dobzhanskyk Kaliforniako sekuoia ren adibidea aipatu zuen, oso moldatua, baina desagertzeko zorian dagoen erlikia moduko bat izanik. Elliott Sober rek esan zuen moldapena atzera begirako kontzeptua zela, ezaugarri baten historian zerbait inplikatzen baitzuen; fitness kontzeptuak, berriz, ezaugarri baten etorkizuna iragartzen du. Kontzeptu berriak proposatu dira:
Sewall Wright ek proposatu zuen populazioek fitness-paisaia batean moldapen-gailurrak hartzen dituztela. Beste moldapen-gailur altuago batera eboluzionatzeko, populazioak lehenengo moldapen okerreko tarteko faseen haran batetik igaro beharko luke, eta  moldapen optimoari ez dagokion gailur batean "harrapatuta" egon liteke.
Motak
Moldapena eboluzioaren bihotza eta arima da. — Niles Eldredge, "Reinventando Darwin: El gran debate en la alta mesa de la teoría evolución".
Habitataren aldaketak
Klima aldatzearekin batera, habitatak ere aldatu egiten dira. Habitat horretan bizi diren espezie populazioentzat, hiru izango dira erantzun posibleak: habitat berrien bilaketa (egokiagoa den bat), aldaketa genetikoa (moldaerak sortuko dituena) edo iraungitzea.
Aldaketa genetikoak
Populazio batean aldaketa genetikoa gertatzen da hautespen naturalak eta mutazioek haren aldakortasun genetikoan eragiten dutenean. Aldaketa genetikoek begi bistako egituren agerpena eragin dezakete, edo aktibitate fisiologiko an eragin ditzakete aldaketak. Bi kasuetan, aldaketak ingurunera hobeto moldatzeko aukera eman diezaioke banakoari. Aldaketa horien jatorria nukleotido en aldaketa da, zorizko a dena.
Aldaketa genetiko nahikoa eta baldintza demografiko zehatzak kontuan izanda, moldaera bat nahiko izango da iraungitze–prozesuan dagoen espezie baten egoera hobetzeko. Moldapenak, neurri batean, ekosistema jakin bateko espezie guztiei eragiten die.
Ko-moldapena
Koeboluzio an, espezie baten existentzia beste espezie baten bizitzarekin estuki loturik dagoenean, espezie batean gertatzen diren moldapenak maiz beste espezie batean antzeko ezaugarrien agerpenaren eta hedapenaren jarraipena izaten dira.
Mimetismoa
Artikulu nagusia: Mimetismoa
Mimetismo a inguruan dituzten beste izaki batzuen kolorea edo itxura hartu, jokabidea, hotsa edo usaina imitatu eta kokapen berean egoteko animalia eta landare batzuen ahalmena da, harraparien erasoetatik babestea edo erasoa arrakastatsua lortzeko helburuak dituena.
Trade-offs
Natura ez da perfektua, eta eboluzio genetikoa akats, kostu energetiko eta porrotetan oinarritzen da —Peter Medawar. Moldaera guztiek dituzte eragozpenak eta funtzio desberdinak betetzeko helburua duten moldaerak elkarrekiko kaltegarriak dira. Esaterako, zaldi en hankak onak dira belarretan korrika egiteko, baina ez ordea, bizkarra hazkatzeko. Bestalde, ugaztun en ilajeak termoerregulazioan laguntzen duen arren, ektoparasito entzako nitxoa ere eskaintzen du, azken horiek kaltegarriak izanik ugaztunentzat. Ernst Mayr-ek “The Growth of Biological Thought: Diversity, Evolution and Inheritance” liburuan idatzitakoaren arabera, ezinezkoa da aldi berean fenotipo baten alderdi guztiak maila berean hobetzea.
Aurremoldakotasuna
Populazio batek, kasualitatez, aurrez ezagutu gabeko baldintzetarako egokiak diren ezaugarriak dituenean gertatzen da aurremoldakortasuna. Adibidez, Spartina townsendii landarea bere ama-espezieetako edozein baino hobeto moldatzen da bere zingira gazi eta padura habitatera. Etxeko animalien artean, White Leghorn oilasko a askoz erresistenteagoa da B1 bitamina ren urritasunarekiko beste arraza batzuk baino; dieta oparo batean horrek ez du desberdintasunik eragiten, baina aurremoldaera hori erabakigarria izan daiteke dieta mugatu batean.
Aurremoldakortasuna populazio natural batek aldakortasun genetiko handia duelako sor daiteke. Eukarioto diploide etan, ugalketa sexuala ren sistemaren ondorio bat da, non alelo mutanteak hein batean babestuta geratzen baitira, adibidez, dominantzia genetiko aren bidez. Mikroorganismo ek ere, beren populazio handiekin, aldakortasun genetiko handia dute. Salvador Luria k eta Max Delbrück ek eman zuten mikroorganismoetan aldaera genetikoen aurremoldakortasunaren lehen ebidentzia esperimentala. Fluktuazio-testa garatu zuten, Escherichia colin bakteriofago ekiko erresistentzia ekarri zuten aldaketa genetikoen ausazko fluktuazioa erakusteko metodoa.
Exaptazioa
Gaur egun moldapen gisa agertzen diren ezaugarriek, batzuetan, beste helburu baterako eboluzionatu zuten. Hau da, gerta daiteke aurretik existitzen zen ezaugarri bat funtzio ezberdin bat betetzeko hautatua izatea. Eboluzioan zehar egituren funtzioan gertatzen diren aldaketei ko-optazioa edo exaptazioa deritze. Adibide klasikoa ugaztunen entzumen-hezurra da, ebidentzia paleontologiko eta enbriologiko ek adierazten dute maxilar rean, barailezur rean eta hezur hioide etan sortutako ezaugarria dela; eta are lehenago, arrain goiztiarren branki en parte zirela. [81][82] Hegaztien luma k dinosauro en lumetatik eratorri ziren, isolamendu rako edo erakusteko erabiltzen zirenak.
Nitxoen eraketa
Animaliek, lurreko zizareak, kastoreak eta gizakiak barne, beren moldaeretako batzuk erabiltzen dituzte ingurunea aldatzeko, bizirauteko eta ugaltzeko aukerak maximizatzeko helburuaz. Kastoreek presak eta babeslekuak eraikitzen dituzte, inguruko haranetako ekosistemak aldatuz. Lurreko zizareek, Darwinek adierazi zuenez, materia organikoa eskainiz, haien bizileku den lurzorua hobetzen dute. Gizakiek ere zibilizazio zabalak eratu dituzte, Artikoan eta basamortu beroetan eraikitako hiriei esker. Hiru kasuetan, moldaerei esker nitxo ekologikoak eraikitzeak eta mantentzeak lagundu egiten du animalia horien geneak etengabe aukeratzen. Animalia espezie jakinak aldatu duen giro bati esker, geneen transmisioa eta espeziearen biziraupena bermatzen da.
Ezaugarri ez-moldagarriak
Ez dirudi ezaugarri batzuk moldaera direnik, egungo ingurunean eragin neutro edo deletereoa baitute fitness-ean. Geneek askotan eragin pleiotropikoak izaten dituztenez, ezaugarri guztiak ezin dira funtzionalak izan. Stephen Jay Gould-ek eta Richard Lewontin-ek arkuarte deitu zieten ezaugarri horiei. Ezaugarriaren eragin fenotipikoa soilik azaleratzen baita beste ezaugarri baten garapen eta elkarrekintzarekin. Arkuarte terminoaren analogia erabiltzen da funtziorik gabeko ezaugarri gisa hasi ziren moldaerak azaltzeko. Arkitekturan arkuarteak zutabe eta domoaren diseinuaren arabera sortutako egiturak baitziren, zuzenean funtzio estetikoa betetzeko eraikitako egiturak baino.
Beste aukera bat da organismo baten eboluzio-historiako uneren batean ezaugarri bat moldaera izan ahal izatea, baina habitaten aldaketak moldaera zena alferrikakoa edo okerra izatea eragin ahal izan zuen. Azken bi horiei aztarna deritze. Organismo askok aztarna-organoak dituzte, beren arbasoetan guztiz funtzionalak ziren egituren hondarrak. Bizimoduaren aldaketen ondorioz, organoak erredundante bihurtu ziren, eta funtzionaltasun murriztukoak edo ez funtzionalak dira. Edozein egiturak gorputzaren ekonomia orokorrarentzat, kosturen bat suposatzen duenez gero, abantaila bat izan daiteke funtziorik betetzen ez duen egitura hura kentzea. Adibideak: zuhurraginak gizakietan, pigmentuaren eta begi funtzionalen galera haitzuloetako faunan, edo endoparasitoen egitura-galera.
Iraungitze eta koiraungitzea
Populazio bat ezin bada mugitu edo behar adina aldatu epe luzera haren bideragarritasuna bermatzeko, orduan, jakina, desagertu egingo da, toki horretan behintzat. Espezieak beste leku batzuetan biziraun ahalko du edo ez. Izan ere, espeziearen heriotza-tasa espezie osoaren jaiotza-tasa baino handiagoa denean espeziea iraungi egingo da, betiere denbora nahikoan mantentzen bada joera hori. Denbora hori, Van Valenen arabera, espezieen araberakoa izango da, bakoitzak berezko iraungitze-tasa nahiko erregularra izango baitu.
Komoldaera dagoen bezala, koiraungitzea ere badago, komoldatuta dauden espezie bikote batean bat iraungitzean, beste espeziea ere galtzea, hala nola intsektu parasito bat desagertzea ostalaria galdu ondoren, loredun landare batek polinizatzailea galtzen duenean edo elikadura-kate bat eteten denean.
Ekonomia eta Gizarte Kontseilua
54 estatu kidek osatzen dute, eta bere helburua arazo ekonomiko eta sozialak aztertzea, gomendioak egitea eta arazo horien aurrean politikak proposatzea eta nazioarteko konferentziak deitzea da, besteak beste, proiektuak eta programak aurkezteko. EGK arduratzen da NBEko hamabost erakunde espezializatuen, hamar batzorde organikoen eta bost eskualde-batzordeen lana koordinatzeaz, baita bere eginkizunen ardura duten gobernuz kanpoko erakundeena ere; erakundearen hamaika funts eta programetatik txostenak jasotzen ditu, eta Nazio Batuen sistemari eta estatu kideei zuzendutako politika-gomendioak ematen ditu, adibidez, Emakumeari buruzko Munduko Konferentziaren txostenak. Ekonomia eta Gizarte Kontseiluaren jurisdikzioak eta botereak ematen dituen dokumentu ofiziala Nazio Batuen Gutuna da, X. kapituluan, bere agintaldia betetzeko, Ekonomia eta Gizarte Kontseiluak kontsulta egiten du akademia- eta enpresa-sektoreetako ordezkariekin eta erregistratutako gobernuz kanpoko 2100 erakunde baino gehiagorekin.
Bildura aldia
Urtero, uztailean, Kontseiluak lau asteko saio substantiboak egingo ditu, urte bat New Yorken eta beste bat Genevan. Bilkura-aldiak goi-mailako saio batzuk hartzen ditu barne, non gobernu nazionaletako ministroek eta nazioarteko erakundeetako buruek eta beste goi-funtzionario batzuek mundu mailako garrantzia duen gai jakin batean jartzen duten arreta.
Kideak
1965ean, Nazio Batuen Gutuna 61. artikuluan zuzendu zen, eta Ekonomia eta Gizarte Kontseiluko kideak 18tik 27ra eta, 1973an, 27tik 54ra gehitu ziren.
Gaur egun, EGK elkarteak 54 kide ditu, eta Batzar Nagusiak hiru urterako aukeratzen ditu.
Ekonomia eta Gizarte Arazoetarako Mahaia
Urtero, urteko bilkura-aldi bakoitzaren hasieran, Kontseiluak mahaia aukeratzen du. Mahaiaren eginkizun nagusiak programa proposatzea, lan-programa bat egitea eta bilkura-aldia antolatzea dira, Nazio Batuen Idazkaritza Nagusiaren laguntzarekin.
Eskualdeetako batzordeak
Haren lana errazteko, eskualdeko batzorde hauek sortu ditu EGKek:
Lagoa Formosa
Lagoa Formosa Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Ancretiéville-Saint-Victor
Ancretiéville-Saint-Victor Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Ancretiéville-Saint-Victor udalerrian erroldatutako biztanleak 340 ziren. Familiak 114 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 31 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 59 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 126 etxebizitza zeuden, 119 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 124etxeak ziren. 119 etxebizitza nagusietatik 105 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 27 etxek lau zituzten eta 83 etxek bost zituzten. 103 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 44 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 70 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 229 ziren, horien artean 177 aktiboak ziren eta 52 inaktiboak ziren. 177 pertsona aktiboetatik 166 lanean zeuden (88 gizon eta 78 emakume) eta 11 langabezian zeuden (4 gizon eta 7 emakume). 52 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 18 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Ancretiéville-Saint-Victor udalerrian 122 unitate fiskal zeuden, 357,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.209 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 2 zurginak ziren eta 1 argiketaria.
2000. urtean Ancretiéville-Saint-Victor udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 540 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Laidako zubia
Laidako zubia Urraul ibarreko Irunberri udalerrian Erdi Aroko harrizko zubi bat da, Irati ibaiaren gainean. Donejakue bidearen ondare kontsideratua dago.
Deskribapena
Judasen Bentarako sar-irteera nagusia izan da Irunberrin Iruñerako bidean. Ziur aski Erdi Aroan eraikia, 60 metroko kanoi gangako zubiak erdi puntuko lau arku ditu eta zutabeeta uraren indarra apaltzeko zubi-bularrak.
Angelina Beloff
Angelina Beloff, (Ангелина Петровна Белова), jaiotzez, Angelina Petrovna Belova, (San Petersburgo, 1879ko ekainaren 23a – México Hiria 1969ko abenduaren 30a) jatorri errusiarreko artista mexikarra izan zen, eta bere lanaren zati handi bat Mexikon garatu zuen. Pinturaren, grabatuaren eta guiñol antzerkiaren arloan lan garrantzitsua egin zuen.
Biografia
Angelina Beloff San Petersburgon jaio zen, Errusian, intelektualen familia batean. Aitak Mijail Beloff zuen izena, eta amak, Catherine Camonen, jatorri eskandinaviarrekoa; gainera, hiru neba eta ahizpa bat zituen: Mijail, Boris, Nicolás eta Katalina. 1896 urtean “Emakumeentzako goi-mailako ikasketa-ikastaroak” izeneko unibertsitatera joan zen. Han matematika eta biologia-zientziak ikasi zituen, eta, ondoren, medikuntza ikasi zuen, aitaren iradokizun gisa. 1898an, gauez, Braz maisuaren akademian hasi zituen arte-ikasketak. Handik sei urtera, San Petersburgoko Arteen Akademia Inperialean sartzea lortu zuen. Bertan, natura hilak eredu klasiko batean kopiatzen ikasi zuen, eta, geroago, biluzik zeuden ereduekin.
Ama eta aita hil ondoren, bi urtez bizi izan zen nebaren eta emaztearen ondoan. Aita senatuaren magistratua izan zenez, Errusiako gobernuaren pentsioa jasotzen zuen etxe bateko eta pentsio baten administrazioaren bidez. 1909an, Parisera joatea erabaki zuen, bere prestakuntza artistikoarekin jarraitzeko.
Parisera joan zen urte berean, Diego Rivera ezagutu zuen artistak, Maria Blanchard margolari espainiarraren ondoan, Belgikako Brujas hirira egindako bisita batean. Bi urte geroago, 1911n, ezkondu egin zen berarekin. 1917an Miguel Ángel Diego semea jaio zen, eta hamalau hilabete besterik ez zituela biriketako arazoak zirela eta hil egin zen.
1921ean, Mexikoko Iraultzaren ondoren eta José Vasconcelosek eskatuta, Diego Rivera Angelina gabe itzuli zen Mexikora, elkarrekin bidaiatzeko dirurik ez zutelako. Geroago berak dibortzioa eskatu zion, baina pentsio bat bidali zion denboraldi baterako.
1932an, Alfonso Reyesek Mexikora gonbidatu zuen, eta Palma Guillén eta Germán eta Lola Cuetoren ondoan ekin zion bidaiari, Maria Blancharden familiakoak baitziren. Herrialde hartan, artistak zirkulu soziala osatu zuen, Riverarengandik urrun. Marrazketa- eta diseinu-irakasle gisa lan egin zuen, eta, aldi berean, margolari, grabatzaile eta arte guiñol gisa aritu zen. Hogeita hamazazpi urte bizi izan zen Mexikon, eta hantxe egin zuen bere karrera artistikoaren zatirik handiena. Artisauei eskainitako erakunde publiko batzuk ere sortu zituen. Mexiko Hirian hil zen 1969ko abenduaren 30ean, 90 urte zituela, bere dizipulu eta lagunarekin batera (Vita Mujika) bizi zen egoitzan.
Karrera artistikoa
Zenbait erakusketa izan zituen Tullerietan, Independentzien Aretoan eta beste galeria batzuetan. Gainera, Parisen bisitatzen edo bizi ziren pertsonaia mexikar famatu batzuen erretratua egin zuen. 1913an, Udazkeneko Aretoko bazkide gisa onartu zuten, elkarren segidako bost urtez erakutsi ondoren. Diego Riveraren dibortzioaren ondoren, Beloffek lotura artistiko eta pertsonalak izan zituen Mexikorekin, eta David Alfaro Siqueirosen, Adolfo Best Maugarden, Ángel Zárraga, Roberto Montenegroren eta beste batzuen lagun izan zen. Horregatik, 1932an Mexikoko Iraultzaren ondorengo nazio-proiektuaren parte hartzera gonbidatu zuten.
Mexikora iritsi zenean, marrazketako eta grabatuko irakasle gisa hasi zen lanean Hezkuntza Publikoko Idazkaritzako Eskola eta Lantegietan, eta geroago Arte Ederren Institutu Nazionalarekin. Bere irakaskuntza-lanaren zati handi bat haurrentzako antzerkia sortzearekin lotuta zegoen, bereziki txotxongiloak eta eszenografia, aipatutako idazkaritzak lagundutako programa bati esker. Txotxongilo sail bat sortu zuen, Pastillita. 1945ean Panpina animatuak, historia, teknika eta hezkuntza-funtzioa ere argitaratu zituen Mexikon eta munduan. Urte horretan bi horma-irudi egin zituen: bata Haur Ospitalean Escenas de circo/ Zirko-eszenak izenekoa eta bestea González Gallo familiaren etxean, Guadalajaran, Jaliscon, Miguel N. Liraren ipuinetan oinarrituta.
1934tik Idazle eta Artista Iraultzaileen Ligako kide izan zen, 1947an Mexikoko Grabatzaileen Elkarteko kide, 1930eko hamarkadan Mexikoko Espiral Galeriako kide, 1948an Arte Plastikoen Sustapenerako Elkarteko kide eta 1949an Mexikoko Plastika Aretoko kide, 1950eko hamarkadaren hasieratik, Hezkuntza Publikoko Idazkaritzako Arte Aretoan, Mexikoko Arte Galerian eta Mexikoko Plastika Aretoan erakutsi zituen bere lanak.
Bere artelan gehiena Mexikon egin zuen, elementu mexikarrak konbinatuz, baina estilo akademikoarekin. Gaur egun, bere lana bilduma publiko eta pribatuetan dago, hala nola Arte Modernoaren Museoan, Blaisten Bilduman, Arte Museo Nazionalean eta Dolores Olmedo Museoan. Azken horretan, Dolores Olmedok berak 1994an Xavier Girón de la Peña bildumagileari erosi zion lanaren zati garrantzitsu bat dago. Tepoztlán izeneko oleoa izan ezik, beste guztia Frantziako garai goiztiarrekoa da, 1910 eta 1920ekoa. Arthem Fayard argitaletxeak agindutako hogeita hamar xilografia original ditu bilduma honek, Ariane, Jeune fille russe/ Ariane, neskato errusiarra eleberria ilustratzeko, Claude Aneten eskutik: gainera akuarelak eta punta lehorra Jack Londonen Build a Fire/ Sua egitea ilustratzeko.
Laurogeiko hamarkadan Diego Rivera eta Frida Kahlo Casa Estudio izeneko Museoan grabatuetan oinarritutako erakusketa egin zen. Erakusketa laurogeita hamar piezakoa izan zen, baita ilustratu zituen eta gaur egun zailak diren liburuen edizioak ere. 2012an, Diego Rivera Mural Museoan egindako lanaren atzera begirako bat izan zen, laurogeita hamar piezarekin. Bere liburuen edizio mugatuak ere, zurez egindako grabatuen bidez ilustratuak, lortzen ia ezinezkoa zirenak.
Arte-estiloa
Olio-pintura, akuarela, grabatua, argazkigintza, arte grafikoak, txotxongiloak, gouatxeak, marrazketa, erretratuak, paisaiak, hezkuntza-ilustrazioak eta bestelako eszenak eta agertokiak sortuz. Beloff-ek bere lanaren zati handiena Mexikon egin zuen pinturan, grabatuan eta txotxongiloen antzerkian. Margolari gisa, bere obra nagusia erretratuak eta akuarelak egitea izan zen. Bere grabatu gehienek Europan liburuak ilustratzeko helburua zuten. Marrazkian maistra izan zen eta grabatzeko teknika berriak sortu zituen.
Literaturan
Bere bizitzari buruzko bi liburu argitaratu dira. Elena Poniatowskak eleberri bat idatzi zuen 1978an, Beloffen eta Riveraren arteko harremanean oinarritua. Diego Maitea, Quielak besarkatzen zaitu izena diuen eleberria irratirako egokitu zuten, eta, gero, ingelesera itzuli, honela: “Dear Diego, with Love, Quiela.” Poniatowskak Beloffekiko elkartasuna adierazi nahi izan zuen eta autoritate maskulinoaren kritika soziala egin zuen.
UNAMek 1986an Bere memorian autobiografia argitaratu zuen. Testu hori berreskuratzeari esker, haren bizitzari buruzko xehetasun gehiago ezagutzen dira.
Pseudomonarchia Daemonum
Pseudomonarchia daemonum (Deabruen sasimonarkia) 1563an Herbehereetako medikua zen Johann Weyerrek (1515-1588) (izengoitia Wier, Wierus) idatzi zuen De praestigiis daemonum liburuaren osagarria zen. 1577 modu independentean plazaratu zen.
Edukia
Testu honetan Wierrek deabruen zerrenda bat jaso zuen, halaber, haien hierarkia finkatuz. Aldi berean, deabru bakoitzati deitzeko une egokienak eta erabil behar diren erritoak jaso zituen. Horrelako liburu gehiago badira, esaterako Lemegeton Clavicula Salomonis; bigarren horrekin difrentzia batzuk daude, bai zerrendan (Claviculan 72 deabru aipatzen dira) eta deabru bakoitzaren zigilua aipatzen da. Pseumonarchian aipatzen ez diren deabruak hauek dira: Vassago, Seere, Dantalion eta Andromalius.
Garrantzitsuenak
Belcebú es el líder; Satán es el príncipe del infierno; Lucifer cumple la función de juez supremo; Baal es el general de los ejércitos; Nergal está a cargo de la seguridad interna; Proserpina oficia de princesa; y Astaroth, por fin, ocupa el cargo de tesorero.
69 deabruak
Hauek dira norberaren mailarekin:
Halden
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Paresiera
Paresiera (bere hiztunek Haliti-Paresi edo Paresi-Haliti deitua) Brasilen hitz egiten den Arawak hizkuntza bat da. Gutxi gora behera 2.000 paresi daude, eta horietatik 1.800 inguruk (populazioaren %90 inguru) hitz egiten du paresiera. Mato Grosso estatuan bizi dira paresi gehienak, eta zehatzago izanda bederatzi lurralde indigenatan: Rio Formoso, Utiariti, Estação Parecis, Estivadinho, Pareci, Juininha, Figueira, Ponte de Pedra eta Uirapuru.
Bevaix
Bevaix Suitzako udalerria da. Neuchâtel kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Hela (argipena)
Hela hitzak adiera hauek ditu:
Hilal Al-Quds Club
Al-Quds Hilal Club (نادي هلال القدس), ezagunagoa Hilal Al-Quds izenez («Jerusalemgo Ilgora»), Palestinako futbol talde bat da, Jerusalem hiriburukoa. Zisjordaniako Futbol Ligan jokatzen du. Faisal Al-Husseini Nazioarteko Estadioan du egoitza; estadio horrek 12.500 lagunentzako edukiera du, eta Jerusalem ondoko Al-Ram hirian dago.
Tonlé Sap
Tonlé Sap (khmereraz: បឹងទន្លេសាប, "ur gezako lakua"; thailandieraz: ทะเลสาบเขมร) Kanbodiako erdialdeko aintzira da, iparraldeko Dan Raek mendialdearen eta hegoaldeko Kravanh mendien artean dagoena. Hego-ekialdeko Asiako lakurik handiena da, eta oso biodibertsitate handia dauka. UNESCOk biosfera erreserba izendatu zuen 1997an.
Bach (Lot)
Bach Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Tonlé Sap
Geografia
Tonlé Sap aintziraren eremua 2.700 kilometro koadrokoa da urtaro lehorrean eta 10.000 kilometro koadrokoa montzoi eurien ostean. Sakoneran, 1-3 metro izatetik 10-16 metro izatera pasatzen da. Azarotik ekainera arte aintzirako ura Mekongerantz husten da Tonlé Sap ibaiaren bidez. Uztailetik aurrera, ordea, Mekongen ur emaria asko hazten baita, kontra egiten dio Tonlé Sap ibaiari; ondorioz, alderantziko norabidea hartzen du urak, eta aintzirara itzultzen da. Udan ontziz ibil daiteke eta arrantza oso oparoa izaten da.
Bach (Lot)
Biztanleria
2007an Bach udalerrian erroldatutako biztanleak 171 ziren. Familiak 80 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Tonlé Sap
Geografia
Tonlé Sap ibaia eta Mekong Phnom Penhen elkartzen dira.
Bach (Lot)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 97 ziren, horien artean 64 aktiboak ziren eta 33 inaktiboak ziren. 64 pertsona aktiboetatik 50 lanean zeuden (31 gizon eta 19 emakume) eta 14 langabezian zeuden (5 gizon eta 9 emakume). 33 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bach udalerrian 75 unitate fiskal zeuden, 156 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.237 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina, 1 iturgina eta 1 jatetxe.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Turdus assimilis
Turdus assimilis Turdus generoko animalia da. Hegaztien barruko Turdidae familian sailkatua dago.
Ponte-izen
Ponte-izena, izena edo izen propioa pertsona baten lehen izena da, familia-izen edo deituraren aurretik doana. Abizena partekatzen duten familia edo klan baten beste kideetatik pertsona bati bereizten dion izena da. Normalean jaiotzean jartzen dute gurasoek (kristau tradizioan, umea bataiatzen dutenean).
Izena
Euskaltzaindiak onetsitako hitzez gain, hiztegi batzuek euskaraz beste formak proposatzen dituzte: bataio-izen eta izen tipi.
Euskal ponte-izenak
Gaur egun euskal ponte-izen gehienak Euskaltzaindiaren izendegian bilduta daude. Historian zehar euskaldunen izenak aldatu egin dira. Hauek dira garai desberdinetan dokumentatu diren izen batzuk.
Piancó
Piancó Brasilgo udalerri bat da, Paraíba estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Xióngshī Shàonián
I Am What I Am 2021eko Sun Haipeng txinatar zinema zuzendariaren marrazki biziduneko komedia dramatikoa da.
Sinopsia
Lehoiaren dantza oso tradizio garrantzitsua da Txinako Urteberriko ospakizunetan. Lehoi ausartak indarra eta adorea adierazten ditu, eta horiei esker dantzak aberastasuna eta zoriontasuna dakarrela esaten da. Dantza horrek liluratu du Yuen gaztea, eta lagunekin batera dantzari bihurtzea erabakiko du. Ez da bide erraza izango jatorri txiroko mutilarentzat.
Callogobius okinawae
Callogobius okinawae Callogobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Herria Aintzinera
Herria Aintzinera Espainiako Alderdien Legea onartu ondoren Lesakan sorturiko plataforma ezkertiar eta abertzalearen izena da. 2003an sortu zen Udal Hauteskundeetan aurkezteko, baina Espainiako Audientzia Nazionalak legez kanpo utzi eta partehartzea debekatu zion, Batasunaren ondorengoa zela argudiatuz.
Plataformak zenbat boto lortu zituen jakitea ezinezkoa da, baliogabetu zirelako. Dena den, baliogabeko botoak zenbatuta gutxi gora-beherako kalkulua egin liteke; horrela, 2003ko hauteskundeetan 310 izan ziren boto nuluak, emandako botoen %18,13.
Copeoglossum aurae
Copeoglossum aurae Copeoglossum generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Alanis (filma)
Alanis 2017ko Anahí Berneri argentinar zinema zuzendariaren filma da.
Sinopsia
Alanis prostituzioan aritzen den ama bat da. Haur txiki bat du, eta Giselarekin bizi da Buenos Airesko apartamentu batean. Bizilagunak kexatu egingo dira, eta bi inspektore agertuko dira haien etxera;.
Becerril de Campos
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 949 biztanle zituen.
Gerres subfasciatus
Gerres subfasciatus Gerres generoko animalia da. Arrainen barruko Gerreidae familian sailkatzen da.
The Star (2017ko filma)
The Star 2017ko Timothy Reckart estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako animazio filma da.
Diazoma
Diazoma, jatorriz Latinez diazoma, antzinako antzokietako espazio luze bereizia da, hots, harmailen arteko pasagunea, bai antzokietan, bai anfiteatroetan eta bai antzinako zirkuetan ere.
Boudry
Boudry Suitzako udalerria da. Neuchâtel kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Diazoma
Marco Vitruvio arkitekto erromatarrak hitz hau erabili zuen orkestra eta eszena banatzen duen elementua izendatzeko.
The Star (2017ko filma)
Argumentua
Bo izeneko astoa da filmeko protagonistetako bat da. Astoa garia ehotzeaz nekatuta dago, herriko bizimoduaz aspertuta, eta, beraz, bizimodu hori baztertu eta bidaia batean abiatuko da, zeruan agertu den izar berezi bati segika.
Boudry
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Milaka Buden amildegia (Guangyuan)
Milaka Budaren amildegia Guangyuanen (Sichuan) dagoen Budari omenezko eskultura multzoa da. Jialing ibaiaren ondoan dago, Huangze tenplutik gertu, hiritik bost kilometrotara.
Ezaugarriak
Amildegi horretan babestuak 17000 estatuak biltzen dira, zoritxarrez asko eta asko, Sichuan-Shaanxi autobidea egiteko 1936an txikituak. Gaur egun 7000 inguru gelditzen dira, 400 leizetan kokatuta. Amildegia 200 metro ditu, 45ko garaierarekin.
Proleterka
Proleterka (jatorrizko izenburua, italieraz: Proleterka) Fleur Jaeggy idazle suitzarraren seigarren eleberria da. 2002an argitaratu zen. 2018an Miren Iriarte eta Fernando Rey itzultzaileek euskaratutako bertsioa kaleratu zen Literatura Unibertsala bilduman, 174.alea, Erein eta Igela argitaletxeen eskutik.
Turdus daguae
Turdus daguae Turdus generoko animalia da. Hegaztien barruko Turdidae familian sailkatua dago.
Dikhil
Dikhil (دخيل) Djibutiko hiria da, izen bereko eskualdeko hiriburua eta hiri nagusia dena. Etiopiako mugatik gertu kokaturik, herrialdeko hiri populatuenetariko da eta, 2009an, 24.886 biztanle inguru zituen (gehienak issa klaneko somaliarrak eta afarrak).
Copeoglossum margaritae
Copeoglossum margaritae Copeoglossum generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Mendiola (Eskoriatza)
Mendiola Eskoriatza udalerri gipuzkoarraren hego-ekialdean dagoen auzoa edo elizatea da, landa-girokoa.
2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 47 biztanle ditu.
Mugakideak
Iparraldean Bolinaga eta Arkarazo (Aretxabaleta), hegoaldean Elgea (Barrundia), ekialdean Areantza (Aretxabaleta) eta Urkuluko urtegia eta mendebaldean Eraña eta Bolibar (Eskoriatza) herri edo auzo mugakide ditu.
Demografia eta biztanleria
1960an 114 biztanle zituen, 1970ean 89 eta 1981ean 64.
Kurtzebarri
Auzoa Kurtzebarri (1.133) mendiaren azpian dago kokatuta, Zaraiako mendilerroan dagoena, eta ohiko abaiapuntua da bertara igotzeko, ordu biko igoera eskatzen duelarik. 700 metro inguruko desnibela dago.
Hrnčiarska Ves
Hrnčiarska Ves Eslovakiako udalerri bat da, Poltárko barrutian kokatuta. 25,78 km²ko azalera du eta 978 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1285. urtekoa da.
Herria Aurrera (Olatzagutia)
Herria Aurrera Espainiako Alderdien Legea onartu ondoren Olatzagutian sorturiko plataforma ezkertiar eta abertzalearen izena da. 2003an sortu zen Udal Hauteskundeetan aurkezteko, baina Espainiako Audientzia Nazionalak legez kanpo utzi eta partehartzea debekatu zion, Batasunaren ondorengoa zela argudiatuz.
Plataformak zenbat boto lortu zituen jakitea ezinezkoa da, baliogabetu zirelako. Dena den, baliogabeko botoak zenbatuta gutxi gora-beherako kalkulua egin liteke; horrela, 2003ko hauteskundeetan 397 izan ziren boto nuluak, emandako botoen %43,82.
Asada-ke!
Asadatarrak! (浅田家!) 2020ko Ryōta Nakano japoniar zinema zuzendariaren komedia dramatikoa da.
Sinopsia
Asada familian, denek dute amets sekretu bat: aitari suhiltzailea izatea gustatuko litzaioke, anaia nagusiari 1 Formulako pilotua, eta amak yakuza baten emazte gisa imajinatzen zuen bere burua. Masashik ere argi du: argazkilari bihurtu nahi du. Bere lanari esker, denak konturatuko dira zoriontasuna eskura dutela.
IU (abeslaria)
Lee Ji-eun (koreeraz hangul alfabetoan: 이지은}, hanja alfabetoan: 李知恩), izen artistikoa IU duena (아이유), (Seul, 1993ko maiatzaren 16a) abeslari, musikagile, aktore eta telebista aurkezle hegokorearra da. K-pop musikarien artean salmenta handienak dituzten abeslarietako bat da eta Forbes aldizkariak Koreako famatuen zerrendan hirugarren postuan ezarri zuen 2012an. 2017an hegokorearren idolo handiena izendatu zuen Gallup Koreak. Billboard aldizkariak K-pop zerrendetan lehen postuan abestiak luzaroen izan dituen abeslaria izendatu zuen.
Biografia
Seulen jaio zen Lee Ji-eun eta txikitatik hartu zituen aktore izateko klaseak. Lehen Hezkuntza amaitu berritan familiaren ekonomiak porrot egin zuen eta bera eta bere neba txikia aiton-amonen eskutan utzi zituzten, egoera behartsu latzean. Eskolan abesteari ekin zion buru belarri eta hainbat casting egin ondoren LOEN Entertainment diskoetxean aukera eman zion. Izen artistikoa berak ezarri zion, IU izenak I and You (Ni eta zu) adierazten du. Etxean gabezia handiak zituenez IU-k ordu asko sartzen zituen estudioan, han janaria behar adina baitzuen eta lo egiteko toki bat ere bai, baina eskolara joatea zailagoa zenez oinarrizko ikasketak egin eta ez zuen aurrera jarraitu.
Hamar hilabetez diskoetxean musika lantzen aritu ondoren nesken talde batean sartzeko hasierako asmoa alde batera utzi eta bakarkako abesti bat grabatu zuen, "Lost child" (미아), hasieran kritikatua izan zena, eta ondoren Lost and Found EP-a atera zuen. Hego Koreako Kultura Ministerioak 2008ko azaroan hilabeteko debutari onena izendatu zuen baina diskoak ez zuen espero besteko arrakastarik izan. 2009ko apirilaren 23an aurreneko disko luzea plazaratu zuen, Growing Up izenekoa. Lehenengo singlea "Boo" izan zen eta "Lost child" abestiarekin konparatuta estiloa erabat desberdina zuen, balada iluna eta 1980 hamarkadako soinu "retroa" zuen. Harrera ona izan zuen. Diskoko bigarren singlea diskoari izena ematen dion "Growing Up" izan zen, hau ere rockeroa. IU-k hamabost urte baino ez zituen oraindik eta bideoetan bere haur itxura horrekin azaltzen zen, berak gustuko ez bazuen ere.
2010 urtean "Nagging" abestia grabatu zuen eta honi esker bi sari irabazi zituen, Inkigayo musika saioan eta K-pop musikako Music Bank sarietan. Abenduan EP berri bat atera zuen, Real izenekoa. 2011ko urtarrilean aktore lanetan debuta egin zuen Dream High teleseriean. Urte berean bigarren disko luzea atera zuen, Last Fantasy. Arrakasta izugarrizkoa izan zen, diskoko hamahiru abestiak iritsi ziren ia zerrenda guztietako lehen postura. Urte berean "Inkigayo" musika telesaioko aurkezle lanetan hasi zen martxoan eta honek are eta ezagunago bihurtu zuen Hego Korean. 2013ko uztailerarte aritu zen Inkigayo programan.
Zarimutz
Mugakideak
Iparraldean Mazmela, mendebaldean Marin, hegoaldean Leintz-Gatzaga eta ekialdean Bolibar mugakide ditu.
IU (abeslaria)
Biografia
Japonieraz EP bat grabatu zuen, I □ U, eta 2012ko urtarrilean Tokioko Bunkamura estadioan eman zuen kontzertua. Bertan abesten zuen abeslari korear gazteena izan zen. 2013an Modern Times diskoa atera zuen, hiruhgarren disko luzea.
Musika ibilbidean aurrera zihoan eta baita aktore lanetan ere. 2013an You Are the Best! eta Bel Ami teleserietako protagonista izan zen eta 2015ean The Producers-en parte hartzeko izan zen aukeratua.
2017an Palette argitaratu zen, IU-ren laugarren disko luzea. Koreako Musika Sarietan Pop disko onenaren saria eman zioten eta Melon Music Sarietan eta Seulgo Musika Sarietan urteko diskorik onena bihurtu zen. Billboard aldizkariak 2017ko K-pop disko onenaren saria eman zion.
Filantropia
Haurtzaro konplikatua zan zuenez esklusio bidean dauden haurrei laguntzen ibili izan da. 2012an poliziarekin elkarlanean bullyingaren aurkako kanpainak egin izan ditu. 2015 eta 2018 urteetan diru kopuru handiak eman zizkion Green Umbrella Children's Fundazioari haur behartsuei laguntzeko eta fundazioan bolondres lanetan ibili izan da. "IU Scholarship" beka ere sortu zuen familia behartsuetako haurrei ikasketak finantziatzeko.
Callogobius producta
Callogobius producta Callogobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Corcelles-Cormondrèche
Corcelles-Cormondrèche Suitzako udalerria da. Neuchâtel kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Moss
Moss Norvegiako udalerria da. Østfold konderrian kokatua dago. 63.48 km² ditu eta 29,073 biztanle ditu.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Gouveia (Minas Gerais)
Gouveia Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Parequula elongata
Parequula elongata Parequula generoko animalia da. Arrainen barruko Gerreidae familian sailkatzen da.