cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pneumatiko
Historia
1845. urtean, Robert William Thomson ingeniari eskoziarrak lehenengo hagun pneumatikoa (edo airez betetako lehenengo haguna) patentatu zuen. Baina, ez zuten arrakasta izan John Boyd Dunlop-ek bere semearen paseoa atseginago egiteko, pneumatikoak hobetu zituen arte.
1885ean, Goodrich fabrikazio-enpresak gurpil beltzak egitea erabaki zuen, ordura arte erabiltzen zen kolore zuria (Hevea Brasiliensis-i erauzitako kautxu naturalaren kolorea) bideetan ibiltzeko zikina baitzen. Kautxua tindatzerakoan, pneumatiko beltzek gehiago irauten zutela ikusi zuten, izan ere, tindagai beltzak, kautxuzko gomaren pitzadurak sortzen zituen izpi ultramoreak xurgatzen batzituen.
1888an, John Boyd Dunlop-ek, bere semearen triziklorako aire-ganberadun lehen pneumatikoa garatu zuen.
3553 Mera
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1985 JA izena zeraman. Ondoren Mera omentzeko izena eman zitzaion.
Pneumatiko
Pneumatiko motak
Ganberaren erabileraren arabera, hauek daude:
Holandar zela poni
Holandar zela ponia Herbehereetako bertako zaldi arraza modernoa da. Arrazaren jatorria Holandan dago. Bere tamaina zein ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean sartzen da.
3553 Mera
Orbitaren ezaugarriak
3553 Mera asteroidearen orbitak batezbeste 4,001 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 3,312 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 4,689 distantziara. Eszentrikotasuna 0,172 da, eta makurdura orbitala 6,05ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 10.9 da.
Amaia Cayero
Amaia Cayero Artaraz (Gatika, Bizkaia, 1984) euskal herritar kazetari eta telebista aurkezlea da. Ikus-entzunezko komunikazioa ikasi zuen eta Euskal Telebistan erredaktore lanetan hasi zen.
Lehendabizi Canal Vascoren albistegiak aurkeztu zituen. 2008an ETB3ko Gauberri albistegia aurkezten hasi zen. Beranduago Gaur egun albistegiak aurkeztu zituen 2016ko irailean Ahoz aho saioa gidatzen hasi den arte.
TVPI
TVPI Baionako tokiko telebista da. Emititzen hasteko baimena 1999an jaso zuten eta urtebete beranduago interneteko webgunea zabaldu zuten. Programak frantsesez, euskaraz eta gaskoieraz emititzen dira.
Alpetar basahuntz
Alpetar basahuntza (Capra ibex) artiodaktiloen ordenako bobidoen familiako animalia basatia da, oso adar luzeak dituena. 1,50 m inguru luze izan daiteke, eta 85 cm garai. Ahuntzaren antza du, baina gorputz handiagokoa eta hanka-sendoagoa da. Adarrak, metro bete ingurukoak izaten ditu, askoz laburragoak emeak arrak baino. Ile sarri trinkoa, kolorez gris gorrixka du. Alpeetan bizi da. Oso hurbileko ahaideak ditu Pirinio mendietan bizi den piriniotar basahuntza (Capra pyrenaica) eta Afrikako ipar-ekialdeak eta Asiako hego-mendebaldean bizi den nubiar basahuntza (Capra nubiana), antzina alpetar basahuntzaren azpiespezietzat hartuak.
Pneumatiko
Ibilgailuak
Pneumatikoak erabil ditzaketen ibilgailuak:
Edgar Artunduaga
Edgar Artunduaga Sánchez (Villarrica, Tolima, 1953ko urriaren 3a - Neiva, Huila, 2019ko ekainaren 25a ) kolonbiar kazetaria, idazlea eta politikaria izan zen. 2018ko urtarriletik hil zen arte, Artunduaga Noticias eta Artunduaga Pregunta lo que la Gente se pregunta programen zuzendaria izan zen, bere jabetzako Sistema AS kateko Huila Stereo irratian.
Pneumatiko
Dimentsioak eta sinbologia
Pneumatikoen neurriak honela adierazten dira:
Adibide honetan, oinarrizko markaketa hau izango litzateke: 295/35R20 105 Y.
Erroldatze-banda
Karkasa estaltzen duen kanpoko kautxuzko banda da. Zuzenean lurrarekin marruskatzen da eta maniobragarritasuna, itsaspena, errodadurarekiko erresistentzia, etab. bermatzeaz arduratzen da. Pneumatikoek diseinu eta konposatu desberdinak dituzte aplikazio bakoitzerako.
3554 Amun
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1986 EB izena zeraman. Ondoren Amun omentzeko izena eman zitzaion.
Edgar Artunduaga
Biografia
Errepublikako senataria izan zen, 2002an herri bozketaz hautatua.
Artunduagak hainbat komunikabidetan lan egin zuen, bai Huila departamenduan, bai Bogota hirian, non kazetaritza-ibilbide oparoa eta arrakastatsua izan zuen.
El Espacio egunkarian zutabegile gisa lan egin zuen, baita kazetari eta informazio guneen zuzendari ere Radio Santa Fe, Caracol Radio, Todelar, Radio Súper eta Emisora Minuto de Dios kateetan. Era berean, telebistan, hainbat albistegitan kazetari eta aurkezle lanetan aritu zen, eta baita Errepublikako Kongresuko albistegiak zuzendu ere.
Aspaldiko kazetari kolonbiar ospetsu askok herrialdeko gai politikoei buruz informatutako berriemaileetako bat zela aitortu zuten.
Oso adiskidetasun estua mantendu zuen beste kazetari batekin, Hernán Peláez Restreporekin, bere profesionaltasunagatik eta izateko moduagatik miresten zuena, 2001ean Édgar Artunduaga Caracol Irratitik atera zelako Hernán Peláezek La Luciérnagako zuzendari izateari utzi zion. Andrés Pastrana Arango garaiko Kolonbiako presidenteak presionatuta, horrela bere lankide eta lagunari elkartasuna adieraziz.
Bihotzekoak jota hil zen bere etxean, Huila departamenduko Neiva hirian dagoena, Huila Stéreo irratiaren albistegia egitera irteteko prestatzen ari zenean.
3554 Amun
Orbitaren ezaugarriak
3554 Amun asteroidearen orbitak batezbeste 2,441 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,283 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,599 distantziara. Eszentrikotasuna 0,065 da, eta makurdura orbitala 13,4ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.6 da.
Txerriki
Txerriki haragia parrillan errea
Ikatzaren berotasunean, eta honen ketan txerriki haragia erretzea, kanpotik txigortu eta kurruskari, barrutik samur eta heze utziz. Normalean, haragi zati bigunak prestatzen dira parrilan, plantxan presta ditzakegun berdinak, baina kasu honetan xerra lodiagoak moztuz: azpizuna, solomoa, txuleta, presa, sekretua, luma, saiheskia, hirugiharra.
Pneumatiko
Erroldatze-banda
Errodadura-bandaren zatiak: [A] ILDOAK. Ura husteko luzetarako bideak dira. Bertan daude higadura-markak eta horiek pneumatikoekin gidatzeko legezko gutxienekoa adierazten dute; Espainian 1.6mm-ko sakonera da muga hori.
[B] RIBS. Pneumatikoaren saihetsak dira, perimetro osoan luzetara jarriak.
[C] TAKOAK. Zirkulazioan dagoen pneumatikoaren trakzioa ona dela bermatzen dute.
[D] SIPES. Zehar-ebakiak dira, ura kanporatzen laguntzen dute eta pneumatikoak ibiltzean sortzen duen zarata murrizten dute.
Aire-ganbera eta balbula
Pneumatiko gehienak, aire-ganberekin erabiltzeko diseinatuta daude. Ganberak, aire-ihesak eragozteko material iragazgaitzez egindako globoak dira; pneumatikoaren barruan sartzen dira, eta balbula txertatuaren bidez puzten (presiopeko airez betetzen) dira.
Txerriki
Txerriki haragia parrillan errea
Txerri haragi gehienetan hestebete moduan jaten da, saltxitxak, txorizoa, salamia, eta odolkia adibidez.
Pneumatiko
Aire-ganbera eta balbula
Balbulak hainbat zati ditu:
Txerriki
Txerriki haragia labe an errea
Labean kozinatzeko modu asko ezagutzen dira, horietako oso ezaguna Gaztela eta Leoneko gastronomian, txerri-kume gazte oso bat erabiltzen da, labean sartuta. Txerriki haragia ongailuekin labe bero batean sartu, kanpotik kurruskari eta barrutik samurra eta hezea lortzea du helburu. Txerrikume osoa edo zatitua, saiheskia, izterra eta besoa, ukondoa, solomoa.
Pneumatiko
Aire-ganbera eta balbula
Erraboila: ganbera edo gurpila lotzen duen behealdea da.
Txerriki
Txerriki haragia plantxan
Bero zuzena duen plantxa edo zartagin oso bero baten gainean ondutako txerriki haragia erretzea, kanpotik txigortuta eta barrutik, xamur, heze eta bustia lortuz. Txerriki haragi zatiak plantxan egiteko parrilan egiteko baino txikiagoak moztu: azpizuna, solomoa, txuleta, presa, sekretua, luma, saiheskia, hirugiharra.
Pneumatiko
Aire-ganbera eta balbula
Hodia: alde luzanga, betetze ahoa gurpilaren barrualdearekin lotzen duena, eta hortik sartzen den airea pneumatikoa eta gurpila elkartzen dituen konpartimenturaino eramaten duena.
TVPI
Telebista katea Lapurdi, Nafarroa Beherea eta Zuberoan ikusteaz gain Landetan ere aurki daiteke seinalea. 2008ko urrian LTDan emititzeko lizentzia lortzeko lehiaketa irabazi zuen.
Pneumatiko
Aire-ganbera eta balbula
Tapoia: Obusean eta balbula betetzeko ahoan kalterik ez eragiteko jartzen den estalkia.
Txerriki
Txerriki haragi frijitua
Venezuelan, oso ohikoa da txerri frijitzea, eta beste hainbat janarik lagunduta. Baina bestela txuletak askotan frijitzen dira.
Oso beroa dagoen koipe ugaritan, txerriki haragia bere horretan edo estalita ( irineztatuta birrineztatuta...) bertan murgilduz eta kozinatze motza eginez, kanpotik zarakar gorritua sortu, eta barrutik bigun eta heze mantentzean datza. Txerrikien kasuan, edozein haragi zati erabiltzea izango dugu frijitzeko. Baina ohikoena bigunenak plantxan edo parrilan egiteko gordetzea izaten da. Izterra, giltzurrun aldeko txuletak, erdialdeko txuletak, besoa, lepoaldeko txuleta, solomoa, saiheskia...
Txerri haragia gatzetan
Txerri okela gatzetan jartzea kontserbazio metodo bezala oso erabilia izan zen XVIII. mendeko marinel europarren artean. Gaur egun gatzetan aurkitzen diren janari gehienak saiheskia eta urdaia dira.
Txerri haragi erregosia
Osagaiari lehenik, salteatu teknika eta ondoren, bere zukuarekin edo gehitutako ongailuarekin batera egosketa teknika aplikatzea da, Bere xamurtasunagatik, azpizuna erabil daiteke teknika hau aplikatzeko.
Txerri haragia baporean
Kozinatzeko modu hau Txileko gastronomian oso erabilia da
Kalte murrizketa
Kalte murrizketa edo arrisku murrizketa gizakien hainbat jokabideren ondorio sozial edo fisiko negatiboak murrizteko praktiken eta osasun publikoko politiken multzoa izendatzeko erabiltzen den terminoa da. Kalte murrizketa aisialdirako drogen kontsumoa eta sexu harremanen ondorio negatiboak murrizteko erabiltzen da, abstinentzia derrigorrezkoa izan gabe, onartuz horretarako gai edo prest ez dagoen jendeak aldaketa positiboak egin ditzaketela beren buruak eta besteak babesteko.
Txerriki
Txerri haragi egosia
Ur, salda, esne edo likido irakinaldiari esker osagaia egostea. Txerrikietan gehien egosiko diren prestaketak: txorizoa, odolkia, muturrak, hankak, izterra, ukondoa, besoa edo mondejua izango dira.
Kalte murrizketa
Hala ere, kalte murrizketa drogen kontsumoaren ondorio kaltegarriak murrizten dituzten planteamenduei aplikatzen zaie gehienbat. Kalteak murrizteko programek drogen kontsumo-maila jakin batzuk saihestezinak direla uste dute, eta drogen kontsumoarekin lotutako ondorio kaltegarriak minimizatzera bideratuta daude. Opioideen epidemiaren testuinguruan, kalteak murrizteko estrategiak osasun-emaitzak hobetzeko eta gaindosien ondoriozko heriotzak murrizteko diseinatuta daude. 2020an, 86 herrialdek programa bat edo gehiago zituzten drogen kontsumoan kalte murrizketaren ikuspegia erabiltzen zutenak, batez ere injekzio-tresna kutsatuak erabiltzearen ondorioz odolaren bidez transmititutako infekzioak murrizteko.
Txerriki
Txerriki haragi konfitatua
Osagaia, olio edo gantzetan murgildu eta su baxuan denbora luzez egosteari esaten zaio. Kontserbaziorako erabiltzen diren konfitatzeei gatz ugari gehitzen zaie. Azpizuna, solomoa, saiheskia, izterra; berez, edozein txerri zati konfitatzea izango da.
Kalte murrizketa
Kale-mailako kaltea murrizteko estrategia askok giza immunoeskasiaren birusaren transmisioa murriztea lortu dute drogak injektatzen dituzten pertsonengan eta sexu-langileengan. GIBaren inguruko heziketak, GIBa detektatzeko analisiek, preserbatiboaren erabilerak eta sexu segurua praktikatzeak asko murrizten dute GIBaz kutsatzeko eta hura transmititzeko arriskua.
Txerriki
Txerriki haragia hutsean
Osagai nagusia, lagungarri eta ongailuekin, hutsean ontziratu ondoren, 60ºC-80ºC edo 100ºCtara, dagokion denboran egostea. Hainbat kasutan, ordu askotan. Txerrikume zatiak bereziki, saiheskia, izterrak, besoak erabiltzen dira modu honetan egiteko.
Kalte murrizketa
Drogen erabilera
Aisialdiko drogen erabileraren kasuan, kalte murrizketa ikuspegi erabilgarri gisa planteatzen da, eskaria eta eskaintza murrizteko planteamendu konbentzionalagoekin batera. Defendatzaile askok argudiatzen dute lege debekatzaileek jendea kriminalizatu egiten dutela eta kalteak eragiten dituztela; adibidez, droga batzuk erabiltzen dituzten pertsonak behartu egiten dituzte jatorri kriminal ez fidagarrietatik purutasun ezezaguneko drogak eskuratzera prezio altuetan, eta, horrela, gaindosia eta heriotza gertatzeko arriskua handitzen dute. Erowid webguneak informazioa eta esperientziak biltzen eta argitaratzen ditu drogei buruz, hauek erabiltzen dituzten edo erabil ditzaketen pertsonei landare eta gai kimiko psikotropikoen berri emateko.
2013ko irailean, Danimarkan, gizarte-ekimen berezi bat jarri zen martxan, droga-mendekotasuna duten pertsonen legez kanpoko drogen kontsumoaren finantza-zama murrizteko. Michael Lodberg Olsenek, lehenago Danimarkan drogak kontsumitzeko instalazio bat ezarri zuenak, Illegal aldizkariaren sorrera iragarri zuen. Aldizkari hori Kopenhagen eta Vesterbro barrutian drogak kontsumitzen dituzten pertsonek saltzen dute, eta salmenten etekinak drogak erostera bideratu ahal izango dituzte. Olsenek azaldu zuen: «Inork ez du drogazaletasunaren arazoa konpondu, beraz, ez al da hobe jendeak bere drogak horrela erosteko dirua aurkitzea, delinkuentziaren eta prostituzioaren bidez baino?».
Alkohola
Orokorrean, etxegabeentzako aterpeek alkohola debekatzen dute. 1997an, Torontoko Seaton House lehen etxegabeentzako aterpea bihurtu zen Kanadan alkohola modu kontrolatuan zerbitzatzen zuena. Bertan, bezeroei orduro edalontzi bat ardo zerbitzatzen zitzaien, betiere langileek zehazten bazuten bezeroak ez zeudela mozkorregi alkohola edaten jarraitzeko. Lehenago, etxerik gabe bizi ziren eta alkohol asko kontsumitzen zuten pertsonek kalean geratzea erabakitzen zuten, eta sarri seguruak ez ziren jatorrietako alkohola edaten zuten, hala nola kolutorioak, alkohol antiseptikoa eta produktu industrialak. Seaton House-ko programa Kanadako beste hiri batzuetan jarri da martxan, eta Ottawako programaren inguruan argitaratutako ikerketa baten arabera, bezeroen larrialdi-geletara egindako bisitak eta poliziekin izandako gatazkak %50 murriztu ziren. 2006an Canadian Medical Association Journal aldizkarian argitaratutako ikerketa horren arabera, denbora luzean etxerik gabe bizi diren eta alkohol asko edaten duten pertsonek kontrolatutako alkohol dosiak kontsumitzen dituztenean, murriztu egiten dute alkoholaren kontsumo orokorra. Ikertzaileek aurkitu zuten programan parte hartzen zutenek egunean 46 edaritik 8 edarira murrizten zutela alkoholaren kontsumoa, larrialdi zerbitzuetara egiten zituzten bisitak 13,5etik 8ra jaisten zirela hilean, eta poliziarekin izandako gatazkak 18,1etik 8,8ra.
Txerriki
Puntuan eginiko haragiak
57-58ºC: haragia lodiagoa edo finagoa plantxa beroan jarriko da, eta odola kanpora azaltzen hasi orduko buelta eman, beste aldea denbora laburragoan egin. Haragia kanpotik zigilatuta geratuko da, eta barrutik arrosa.
Kalte murrizketa
Alkohola
Seattleko larrialdi zerbitzuetarako gune batek Housing First («lehendabizi etxebizitza») programak eskaintzen ditu, kalte murrizketaren eredua erabiltzen dutenak. Washingtongo Unibertsitateko ikertzaileek, larrialdi zerbitzuetarako gune horrekin elkartuta, ikusi zuten etxerik gabeko alkoholikoentzako etxebizitza eta laguntza zerbitzuak ematea kalean uztea baino gutxiago kostatzen zaiela zergadunei. Robert Wood Johnson Fundazioaren Substance Abuse Policy Research Program-ek finantzatutako ikerketaren emaitzak Journal of the American Medical Association aldizkarian agertu ziren 2009ko apirilean.
Alkohol-mendekotasuna murrizteko naltrexona erabil liteke.
Opioideak
Opioide-mendekotasunak hainbat ondorio ekar ditzake, hala nola GIBaz kutsatzea eta gaindosia. Adikzioa tratatu nahi duten pertsonen kasuan, bi tratamendu-mota daude: medikoa eta jokabidezkoa. Zein tratamendu edo tratamendu konbinazio den eraginkorrena pertsona batetik bestera aldatzen da.
Txerriki
Ondo eginiko haragiak
Haragia plantxan edo parrilan jarri eta odola azalera ongi ateratzen denean, buelta eman. Hemen berriro gauza bera egin. Haragiaren erdian 62-63ºC izan behar du.
Kalte murrizketa
Opioideak
Oraindik zaila da medikuek opioideak errezetatzea sendagaiz lagundutako tratamendurako, nahiz eta opioide-mendekotasuna duten pertsonek emaitza hobeak dituzten horrekin, abstinentzian oinarritutako tratamendu programek baino.
Txerriki
Oso ondo eginiko haragiak
Haragia plantxan edo parrilan jarri eta odola azalera ongi ateratzen utzi, eta buelta eman. Hemen berriro ere odola ongi ateratzen utzi. Haragiaren erdian 70ºC izan behar du.
Kalte murrizketa
Sendagaiz lagundutako tratamendua
Sendagaiz lagundutako tratamendua (SLT) legez errezetatutako opioideak edo beste sendagai batzuk errezetatzean datza, askotan eragin luzekoak, legez kanpoko opioideen erabilera gutxitzeko. SLT mota asko daude, besteak beste, opioide-agonista terapia (OAT), non opioide-agonista seguruago bat erabiltzen den, edo opioide-ordezkatze terapia (OOT), opioide-agonista partzialak erabiltzen dituena.
Txerriki
Elikadura
Haragiaren mioglobinaren kantitatearen ondorioz, haragia gorri ikusten da kozinatu aurretik. Baina tenperatura altuetan jarri eta gero zuriagoa bihurtzen da.
Kalte murrizketa
Sendagaiz lagundutako tratamendua
Opioide-ordezkatze terapiak esan nahi du buprenorfina agonista partziala edo buprenorfina/naloxona konbinazio bat erabiltzea. Buprenorfina/naloxona konbinazioak pertsona baten abstinentzia sintomak murriztu ditzake opioideak denbora luzez erabili ondoren horien kontsumoa eteten ari den bitartean. Metadona bidezko tratamenduan ez bezala, buprenorfina hilean behin errezetatu daiteke eta farmazia batean lortu, klinikan beharrean.
OAT/OOT bultzatzen duen printzipioa da programak pertsonaren bizitzan egonkortasuna berrezartzea errazteko duen gaitasuna, eta, aldi berean, abstinentzia-sintoma murriztuak eta drogak hartzeko gogo txikiagoak izaten dituzte; hala ere, ez da efektu euforiko handirik izaten tratamenduaren ondorioz. Praktikan, pazienteen % 40-65ak opioideen abstinentzia osoa mantentzen du OAT jasotzen duten bitartean, eta % 70-95 beren erabilera nabarmen murrizteko gai dira. Aldi berean, legez kanpoko opioideekin lotuta dauden arazo medikoak, psikosozialak eta legalak desagertu edo murriztu egiten dira.
OAT/OOT eskaintzen den toki batzuetan, drogak injektatzen dituzten pertsonentzako osasun arreta ere eskaintzen da, pazienteek askotan trabak pairatzen baitituzte osasun zentro konbentzionaletan. Baliotsua da zerbitzu hauek eskaintzea, biztanleria horren premiei erantzuten dietenak, modu honetan larrialdietako bisita desegoki eta ez errentagarriak gutxitzen direlako.
Piritramidaren, askapen luzeko hidromorfonaren, dihidroetorfinaren eta OATerako beste substantzia batzuen erabilgarritasunari buruzko ikerketa hainbat fasetan dago herrialde ezberdinetan. 2020an, Vancouverren (Kanada), osasun-agintariak hidromorfona pilulak ematen hasi ziren makina saltzaileetan, fentanilak eta fentanilarekin kutsatutako kaleko drogen gaindosi hilgarrien tasa handiei erantzuteko.
Heroina-mantentze programak
Herrialde batzuetan, heroina farmazeutikoa eskuratzeko errezeta medikoak ematen zaizkie heroina-mendekotasuna duten pertsonei. Droga horren legez kanpoko erabilerarekin lotutako arazoei aurre egiteko erabili izan da, norbanakoarentzat eta gizartearentzat onura potentzialak baitaude. Frogen arabera, tratamendu mota honek asko hobetu ditzake parte-hartzaileen osasuna eta gizarte egoera, eta, aldi berean, kriminalizazioak, espetxeratzeak eta osasun interbentzioek eragindako kostuak murriztu.
Suitzan, heroinaz lagundutako tratamendua osasun-sistema nazionalaren programa bat da. Pare bat dozena gune daude herrialde osoan eta heroina-mendekotasuna duten pertsonek heroina har dezakete inguru kontrolatu batean. Suitzako heroina-mantentze programa osagarri arrakastatsu eta baliotsutzat hartzen da, oro har, legez kanpoko drogen kontsumoak eragindako kalteak minimizatzeari dagokionez. 2008ko erreferendum nazional batean, % 68ak programarekin jarraitzearen alde bozkatu zuen.
Naloxona banaketa
Naloxona sendagai bat da, opioideen gaindosi bati aurre egiteko erabiltzen dena; adibidez, heroina edo morfina gaindosi bat. Naloxonak opioide molekulak desplazatu egiten ditu garunaren errezeptoreetatik eta gaindosiak eragindako hipobentilazioa alderantzikatzen du, bi eta zortzi minutu artean. Naloxona Munduko Osasun Erakundearen (MOE) «Funtsezko Sendagaien Zerrendan» dago, eta opioideen gaindosiak alderantzikatzeko botika honen eskuragarritasuna eta erabilera gomendatzen ditu.
Opioideen alderantzizko agonista hau banatzen duten programa formalak probatu eta inplementatu egin dira. Ezarritako programek naloxona banatzen diete, MOEren gutxieneko estandarren arabera, drogak kontsumitzen dituzten pertsonei eta haien kideei, senideei, poliziei, espetxeei eta beste batzuei. Ikerlan askok babesten dute naloxonan oinarritutako interbentzioen eraginkortasuna gaindosien ondoriozko heriotzak murrizteko. Eraginkortasun hori «ebaluazio errealista» batean azaldu da. Ebaluazio horretan, begirale efektuaren, identitate sozialaren teoriaren eta trebetasunen prestakuntzaren eraginkortasuna azaldu zen. Prestakuntza unibertsal horrek identitate soziala eta taldeko arauak sostengatzen ditu, eta ondorioz kideen arteko interbentzio arrakastatsuak bermatzen ditu. Estigmak eta jarrera estigmatizatzaileek naloxonan oinarritutako interbentzioen eraginkortasuna murriztu zuten.
2017ko ikerketa baten arabera, opioide-gaindosia izateko arriskua zuten pertsonek, nahiz eta naloxona eskuragarri izan, ez zuten arrisku gehiagorik hartzen drogak kontsumitzerakoan.
Psikodelikoak
Zendo proiektuak terapia psikodelikoaren printzipioak erabiltzen ditu leku seguruak eta laguntza emozionala emateko hainbat jaialditan esperientzia zailak dituzten pertsonentzat, medikuak edo polizia tartean sartu gabe.
Marihuana
Drogen eta Adikzioaren Europako Behatokiak (ingelesezko siglak: EMCDDA) arazo gisa adierazten du marihuana edukitzeak espetxe-zigorrak ekartzea. Izan ere, droga hau kontsumitzen duten pertsonen kontrako zigorren ondorioak (enplegu-aukerei kalte egitea, eskubide zibilei eragitea eta harreman pertsonalak okertzea) drogak berak eragindako kalteak baino kaltegarriagoak dira.
Estimulatzaileak
Tratamendurako eredu medikorik ez dagoen arren, kalteak murrizteko taldeek gero eta ardura handiagoa hartu dute estimulatzaile erabiltzaileen beharrei erantzuteko. Jim Duffyk, Smoke Works Boston-en sortzaileetako batek, uste du xiringa-trukatzeek izen okerra dutela eta estimulatzaile erabiltzaileei lagundu diezaieketen baliabideak izaten dituztela, baina injekziorik gabeko drogen erabiltzaile askok ez dituzte ezagutzen. Duffyk uste du horrelako erakundeek izena aldatu behar dutela estimulatzaileak ongi etorriak direla eta zerbitzuak dituztela erakusteko.
Estimulatzaile erabiltzaileek gero eta arrisku handiagoa dute opioideen gaindosia jasateko 2006tik. Izan ere, drogen ekoizleek estimulatzaileei fentanila gehitzen diete, baina kontsumitzaileei estimulatzailea soilik izango balitz bezala saltzen diete.
Tabakoa
Tabakoaren kalteen murrizketak tabakoaren kontsumoarekin lotutako osasun-arriskuak murrizteko ekintzak deskribatzen ditu. Neurri horietako batzuk hauek dira: zigarro seguruagoetara aldatzea (mundrun gutxiago dutenak), snusera edo tabako bustira aldatzea, edo tabakorik ez duen nikotina produktu bat erabiltzea. Azken urteotan, tabakoa erretzeari uzteko zigarreta elektronikoak gero eta gehiago erabiltzeak, epe luzerako segurtasuna ziurtasunik gabe mantentzen bada ere, etengabeko eztabaida piztu du osasun medikoaren eta publikoaren artean. Gehiago jakin arte erabilera oro murriztu eta moteldu nahi dutenen eta kalteak murrizteko ikuspegi baliagarritzat hartzen dituztenen artean eztabaidak daude, kalteak murriztearen aldekoak zigarreta elektronikoen arriskuak tabakoaren kontsumoaren berdinak izateko probabilitate gutxi dutela baitiote. Tabakoaren kalteen murrizketan tabako-produktuen ordezko gisa duten erabilgarritasuna ez dago argi, baina tabakoarekin lotutako heriotza eta gaixotasunak gutxitzeko ahaleginean, estrategiaren parte izateko potentziala dute.
Kalte murrizketan oinarritutako estrategia eztabaidagarria da: tabakoaren kalteen murrizketaren aldekoek baieztatzen dute banakako erabiltzailearentzako osasun-arriskua gutxitzeak merezi duela, eta biztanlerian nabaritzen dela, tabakoarekin lotutako gaixotasun eta heriotza gutxiagotan. Aurkariek argudiatu dute kalte murrizketaren alderdi batzuek tabakoaren etetea eta abstinentzia eragozten dutela eta jendeak tabako produktuak erabiltzen hastea areagotu dezaketela. Hala ere, Erresuma Batuan eta Frantzian 2013tik 2015era egindako inkesten arabera, erretzearen ordeko aukera seguruagoak izateak zerikusia du tabakoaren prebalentzia gutxitzearekin eta tabakismoa etetearekin. Japonian, zigarroen salmentak % 32 gutxitu dira berotutako tabako-produktuak sartu zirenetik.
Xiringak trukatzeko programak
Legez kanpoko droga batzuk erabiltzerakoan xiringa hipodermikoak erabiltzen dira. Eremu batzuetan, errezeta bidez bakarrik daude eskuragarri. Erabilgarritasuna mugatua denean, heroina eta beste droga batzuk erabiltzen dituzten pertsonek xiringak partekatu eta behin baino gehiagotan erabiltzen dituzte, edo jokabide ez-seguruetan parte hartzen dute, hala nola, flashblood. Ondorioz, GIB edo C hepatitisa bezalako infekzioak pertsonatik pertsonara zabal daitezke, infektatutako odolez kutsatutako xiringak berrerabiliz.
Xiringak trukatzeko programen (XTP) ebaluazio ugarietan frogatu da xiringa garbiak eskuragarriagoak diren eremuetan legez kanpoko drogen kontsumoa ez dela beste eremu batzuetan baino handiagoa. Xiringak trukatzeko programek % 33 murriztu dute GIBaren intzidentzia New Haven hirian eta % 70 New Yorken.
XTPen aurkakotasunak drogen kontsumoa handitzearen beldurra barne hartzen duen arren, ikerketek erakutsi dute ez dutela droga-kontsumoa handitzen ez erabiltzaileen artean, ez komunitate baten barruan ere. Era berean, XTPek adikzioen tratamendu-zentroetan sartzea handitzen du, aholkularitza eskaintzen du, etxebizitzarako laguntza ematen du eta erabiltzaileei sendatzeko bidea hasten laguntzen die, konfiantzazko langileen lanari bidez. Gainera, xiringa bat jasotzeko xiringa bat uztea eskatzen duten XTPek, leku publikoetan baztertutako xiringa kopurua izugarri murrizten laguntzen dute. AEBetako CDC eta NIH osasun publikoko agentziek uste dute XTPak alderdi erabakigarria direla opioideen krisiari aurre egiteko.
Gainbegiratutako injekzio guneak
2009. urtearen amaieran, 92 injekzio-instalazio zeuden profesionalki gainbegiratuta munduko 61 hiritan.
Gainbegiratutako injekzio guneen kritikoek diote drogen kontsumoa ahalbidetzen eta areagotzen dutela. Ordea, 2014ko datuek iradoki zuten injekzio-gune seguruek gaindosiak murriztu zitzaketela eta, aldi berean, ez zutela droga kontsumitzaileen kopurua handitu. Drogen eta Adikzioaren Europako Behatokiak (ingelesezko siglak: EMCDDA) 2010eko apiriletik aurrera egindako azken berrikuspen sistematikoak ere ez zuen inolako frogarik aurkitu drogak kontsumitzeko guneek «drogen kontsumoa sustatu, tratamenduen hasiera atzeratu edo tokiko drogen merkatuen arazoak larriagotu» zitzakeen kezkei eusteko.
EMCDDAren berrikuspenak adierazi zuenez, instalazioen ondorioei buruzko ikerketek «erronka metodologikoei aurre egin behar diete tokiko politika zabalagoaren edo aldaketa ekologikoen ondorioak kontuan hartuta». Hala ere, ondorioztatu zuten «instalazioak beren xede-biztanleriara iristen direla eta berehalako hobekuntzak ematen dituztela, drogak injektatzen dituztenen higiene eta segurtasun baldintza hobeagoen bidez». Gainera, «injekzio-instalazio seguruagoen eskuragarritasunak ez du droga-kontsumoaren maila handitzen, ez eta kontsumo-eredu arriskutsuak ere, eta ez du ekartzen drogak eskuratzeko delitu-tasa handiagorik». Gune hauen erabilera, berriz, «norbanakoek jakinarazitako arrisku murrizketekin lotuta dago» eta «desintoxikazio- eta tratamendu-zerbitzuak ugaritzearekin».
Bederatzi urteko epean, Sydneyko MSIC guneak 3.426 gertaera kudeatu zituen, gaindosiarekin zerikusia zutenak, eta ez zen hildako bakar bat ere izan.
Hornidura seguruagoa
Hornidura seguruagoak emateko programek sendagaiak errezetatzen dituzte (estimulatzaileak, opioideak eta bentzodiazepinak barne) gaindosia izateko arrisku handia duten pertsonentzat. Aukera seguruagoa eman nahi zaie legez kanpoko drogei, fentanil maila altuak eta beste produktu kimiko arriskutsu batzuk dauzkatenei. Programa hauen egitura malguagoa da opioide-agonista terapia baino. Programa hauek ematen dituzten sendagaiek intoxikazioa eragin dezakete, metadonak edo buprenorfinak ez bezala.
Drogen analisiak
Drogak aztertzeko zerbitzuek droga ilegalen analisiak egiten dituzte, beren osagaiak zeintzuk diren jakiteko eta beste substantzia batzuekin aizunduta ez daudela ziurtatzeko.
Etxebizitza eta lanpostuak
Kalte murrizketa praktika bat da baldintza moduan abstinentzia eskatzen ez duten etxebizitzak eta lanpostuak eskaintzea drogak kontsumitzen dituzten pertsonei.
Informazioa eskaintzea
Drogak modu seguruagoan erabiltzeko informazioa ematea kalte murrizketaren zati garrantzitsu bat da.
Euskal Herrian
1991tik EAEko Osasun Sailak xiringak trukatzeko programa (XTP) bat du abian. Xiringak trukatzeaz gain, osasun arloko langileek heziketa eskaintzen die erabiltzaileei.
Bilbon, 2003tik, drogen kontsumo segururako gune bat dago. Hainbat zerbitzu eskaintzen dituzte, hala nola, heroina edo kokaina modu seguruagoan erabiltzeko aretoak, drogen analisiak eta xiringak trukatzeko programa. Bertan 2010. urtera arte gertatutako 120 gaindosien ondorioz ez da heriotzarik egon, langileen esku-hartzearengatik.
Horrez gain, 1998an sortu zen Ai Laket!! elkarteak drogen analisiak egiten ditu, drogen purutasuna ziurtatzeko eta kontsumitzaileek drogak modu seguruan hartzeko, beste hainbat ekintzen artean.
Pouilley-les-Vignes
Pouilley-les-Vignes Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Pouilley-les-Vignes udalerrian erroldatutako biztanleak 1.868 ziren. Familiak 702 ziren, horien artean 140 pertsona bakarrekoak ziren (45 bakarrik bizi ziren gizonak eta 95 bakarrik bizi ziren emakumeak), 244 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 281 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 37 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 750 etxebizitza zeuden, 723 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 24 hutsik zeuden. 659 etxeak ziren eta 88 apartamentuak ziren. 723 etxebizitza nagusietatik 586 bere jabearen bizilekua ziren, 118 alokairuan okupaturik zeuden eta 19 doan lagata zeuden; 7 etxek gela bat zuten, 28 etxek bi zituzten, 55 etxek hiru zituzten, 175 etxek lau zituzten eta 457 etxek bost zituzten. 660 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 269 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 412 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.273 ziren, horien artean 879 aktiboak ziren eta 394 inaktiboak ziren. 879 pertsona aktiboetatik 834 lanean zeuden (438 gizon eta 396 emakume) eta 46 langabezian zeuden (22 gizon eta 24 emakume). 394 pertsona inaktiboetatik 145 erretiraturik zeuden, 165 ikasten zeuden eta 84 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Pouilley-les-Vignes udalerrian 732 unitate fiskal zeuden, 1.921 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.221 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 76 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 8 eraikuntza enpresak ziren, 16 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 13 zerbitzu enpresak ziren, 15 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 17 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 igeltseroa, 3 margolariak, 2 zurginak, 3 ile apaindegiak, 1 higiezinen agentzia, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.
2000. urtean Pouilley-les-Vignes udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 312 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Pouilley-les-Vignes udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 638 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Babice (Prachaticeko barrutia)
Babice (Bowitz) Txekiako udalerri bat da, Prachaticeko barrutian kokatua. 2018ko datuen arabera 122 biztanle zituen 5,79 km²ko azaleran.
Cardin (Oklahoma)
Cardin Oklahomako herri bat da. Ottawa konderrian kokatua dago. 2010ean 3 biztanle zituen, 0.22 kilometro koadrotan banatuta.
Babice (Hradec Královéko barrutia)
Babice (Babitz) Txekiako udalerri bat da, Hradec Královéko barrutian kokatua. 2018ko datuen arabera 189 biztanle zituen 2,55 km²ko azaleran.
Washington Park (Illinois)
Washington Park  Illinoiseko herri bat da. St. Clair konderrian kokatua dago. 2010ean 4,196 biztanle zituen, 6.82 kilometro koadrotan banatuta.
Vaulx-Milieu
Vaulx-Milieu Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vaulx-Milieu udalerrian erroldatutako biztanleak 2.125 ziren. Familiak 825 ziren, horien artean 171 pertsona bakarrekoak ziren (43 bakarrik bizi ziren gizonak eta 128 bakarrik bizi ziren emakumeak), 278 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 333 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 43 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 873 etxebizitza zeuden, 833 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 19 bigarren erresidentzia ziren eta 21 hutsik zeuden. 674 etxeak ziren eta 192 apartamentuak ziren. 833 etxebizitza nagusietatik 606 bere jabearen bizilekua ziren, 215 alokairuan okupaturik zeuden eta 12 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 40 etxek bi zituzten, 100 etxek hiru zituzten, 279 etxek lau zituzten eta 413 etxek bost zituzten. 671 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 334 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 451 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Diru sarrerak
2009an Vaulx-Milieu udalerrian 910 unitate fiskal zeuden, 2.365 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.886 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 96 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 21 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 6 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 14 zerbitzu enpresak ziren, 12 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 20 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 1 funeraria, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 2 zurginak, 3 iturginak, 3 argiketariak, 2 ile apaindegiak eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 2 harategiak eta 1 arropa denda zen.
2000. urtean Vaulx-Milieu udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 328 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Briek Schotte
Kirol ibilbidea
"Burdinazko Briek" goitizenarekin ezaguna (IJzeren Briek), Schotteren ibilbide oparoa 1940tik 1959 arte luzatu zen. Bi aldiz irabazi zuen Errepideko Munduko Txapelketa 1948an eta 1950ean eta horretaz gain hainbat Klasikoetan gailendu zen.
Txirrindulari ibilbidea amaitu ostean, hainbat talderen kirol zuzendaria izan zen (Flandria, Sem-France Loire eta Skil taldeetan aritu zen, besteak beste).
Briek Schotte 2004ko apirilaren 4an hil zen eta egun horretan bertan, Flandriako Tourrak omendu zuen: alde batetik korrikalariak Oude Kwaremont izeneko "horma"tik igaro zirenean, pantalla erraldoi batean mezu bat zabalduz eta bestetik podiumean minutu bateko isilunea eginez.
Lakerazko Wikipedia
Lakerazko Wikipedia Wikipediaren lakerazko edizioa da. 2009ko urriaren hasieran 39 artikulu baino ez zituen eta Wikipedien zerrendan 255.a zen.
NGC 5852
NGC 5852 galaxia bat da, Boötes konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Rialia industria museoa
Rialia Renfeko Aldirien geltokiaren ondoan dagoen Portugaleteko museoa da. Ezkerraldeko iragan industrialaren aztarnak berreskuratu eta zabaltzea du helburu.
Aixkourrua
Aixkourrua Nafarroa Garaiko mendia da, 1024 metro ditu eta Abodiko mendilerroan kokatuta dagoena.
Rialia industria museoa
Eraikina 1993an eraiki zuten eta museoak 2006ko urtarrilaren 31n ireki zituen ateak.
Carmen (Oklahoma)
Carmen Oklahomako herri bat da. Alfalfa konderrian kokatua dago. 2010ean 355 biztanle zituen, 3.91 kilometro koadrotan banatuta.
Hickman (Kalifornia)
Hickman Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Stanislaus konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Terminal (telekomunikazioak)
Terminal, telekomunikazioen alorrean, sare bateko mutur edo helmuga da. Terminal bat Telekomunikazio Sare baten amaieran kokatuta dagoen ekipoa da, sare horretan komunikatzeko gai dena eta, sarritan, erabiltzailearekin interfazea ziurtatzeko gai dena.
Terminalen adibideak :
Babice (Uherské Hradištěko barrutia)
Babice Txekiako udalerri bat da, Uherské Hradištěko barrutian kokatua. 2018ko datuen arabera 1.793 biztanle zituen 6,61 km²ko azaleran.
West Point (New York)
West Point Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Orange konderrian kokatuta dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Luganderazko Wikipedia
Luganderazko Wikipedia Wikipediaren luganderazko edizioa da. 2009ko urriaren hasieran 39 artikulu baino ez zituen eta Wikipedien zerrendan 256.a zen.
Saint-Paul (Oise)
Saint-Paul Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 595 etxebizitza zeuden, 559 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 19 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 573 etxeak ziren eta 18 apartamentuak ziren. 559 etxebizitza nagusietatik 478 bere jabearen bizilekua ziren, 65 alokairuan okupaturik zeuden eta 16 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 26 etxek bi zituzten, 57 etxek hiru zituzten, 127 etxek lau zituzten eta 347 etxek bost zituzten. 474 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 188 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 341 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.035 ziren, horien artean 775 aktiboak ziren eta 260 inaktiboak ziren. 775 pertsona aktiboetatik 707 lanean zeuden (392 gizon eta 315 emakume) eta 68 langabezian zeuden (29 gizon eta 39 emakume). 260 pertsona inaktiboetatik 88 erretiraturik zeuden, 113 ikasten zeuden eta 59 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Paul udalerrian 563 unitate fiskal zeuden, 1.575,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.699 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 63 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 9 higiezinen enpresak ziren, 9 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 8 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2000. urtean Saint-Paul udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1  eta lehen-hezkuntzako eskola 1  zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Oieregiko tunela
Oieregiko tunela Nafarroako tunel bat da, Bertizarango Oieregi herriaren lursailetan, hortik bere izena. Bertatik errepidea igarotzen da.
Pallaskenry
Pallaskenry (irlanderaz Pailís Chaonraí) Irlandako mendebaldeko Limerick konderriaren ekialdean dagoen udalerria da. Limerick hiritik 24 km mendebaldera eta Shannongo estuariotik hurbil dago. N69 errepidea herrigunearen mendebaldetik igarotzen da. Gaur egun, Pallaskenry udalerria Limerick hiriaren udalerri satelitea bilakatu da, bertako biztanle askok hiri hartan nahiz Shannon udalerriko industrialdean nahiz Askeaton udalerrian lan egiten dutelarik.
Pallaskenry GAA izeneko joko gaelikotako taldea du.
Wataga (Illinois)
Wataga  Illinoiseko herri bat da. Knox konderrian kokatua dago. 2010ean 843 biztanle zituen, 2.23 kilometro koadrotan banatuta.
Katxapo
Katxapo izenez Gipuzkoako Getaria udalerriko San Anton mendian dagoen talai sistema izendatzen da. Bi talaiez osatua dago, bata San Anton mendiaren gailurrean dagoena, eta bestea iparreko tontorrean dagoena.
Luis Amadeo Savoiakoa
Luis Amadeo Savoaikoa, Abruzzoetako dukea (Luigi Amedeo Giuseppe Maria Ferdinando Francesco di Savoia, I duca degli Abruzzi; Madril, 1873ko urtarrilaren 29a - Villaggio Duca degli Abruzzi, Somalia Italiarra, 1933ko martxoaren 18a) italiar printze, mendizale eta esploratzailea izan zen.
Amadeo I.a Savoiakoa eta Maria Vittoria dal Pozzo della Cisternaren semea izan zen. 1893 eta 1896 artean munduko hainbat lekutan bidaiatu zuen, Eritrea eta Vancouver barne. 1893ko irailean Muqdishora iritsi zen matxinada bat zapaltzera.
1892an hasi zen mendizaletasunean, eta Mont Blanc eta Monte Rosa igo zituen. 1897an Saint Elias mendiko lehen igoera egin zuen.
1898an espedizio bat egin zuen Ipar Polora. 1906an Ruwenzoriko 16 tontor eskalatu zituen eta 1909an K2 igotzen saiatu zen.
Lehen Mundu Gerran, Italiako itsas armadako komandante burua izan zen.
1918an Somalia Italiarrera itzuli zen eta 1920an Villaggio Duca degli Abruzzi sortu zuen. Han hil zen 1933an.
Montpellier Business School
Montpellier Business School Montpellieren campusak dituen Europako enpresa eskola da. 1897an sorturik. 2019an Financial Times egunkari britainiarrak MBS, Europako 69 enpresa eskola hoberenen artean sailkatu zuen. Horrez gain, MBS doktoretza programa bat eskaintzen du, baita marketin, finantza eta negoziogintza bezalako master programa bereziak ere. Bere programek nazioarteko hiru akreditazio dituzte: AMBA, EQUIS eta AACSB. 17.700 ikasle ohi enpresa munduan eta politikagintzan aritzen dira, hala nola Eric Besson (Frantziako ministro ohia).
Elaphe sauromates
Elaphe sauromates Elaphe generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Carnegie (Oklahoma)
Carnegie Oklahomako herri bat da. Caddo konderrian kokatua dago. 2010ean 1,723 biztanle zituen, 3.55 kilometro koadrotan banatuta.
2000ko Donostia Klasikoa
'''XX. Donostia Klasikoaren ekitaldia''' 2000ko abuztuaren 12an ospatu zuten.
Waterloo (Illinois)
Waterloo  Illinoiseko hiri bat da. Monroe konderrian kokatua dago. 2010ean 9,811 biztanle zituen, 19.48 kilometro koadrotan banatuta.
Wall Street (filma)
Wall Street 1987ko Oliver Stone estatubatuar zinema zuzendariaren drama filma bat da. Michael Douglas, Charlie Sheen, Daryl Hannah eta Martin Sheen aktoreek antzeztu zuten.
2010ean Wall Street 2: Money Never Sleeps ("Wall Street 2: Diruak Ez Du Inoiz Lorik Egiten") izeneko jarraipena izan zuen.
Filma honekin Oliver Stonek bere aita Lou Stone zena omendu nahi izan zuen, hain zuzen ere, Depresio Handiaren garaian brokera izandakoa. Istorioak New York hiriko eta AEBtako finantza barruti nagusiena den Wall Streeteko mundu gupidagabean girotua dago.
Argumentua
1980ko hamarkada, New York. Bud Fox (Charlie Sheen) Wall Streeten izen bat egin nahi duen broker gazte bat da. Eguneez enpresa batean lan egin ohi du eta denbora librean asko miresten duen inbertsiogile eta negoziogizon bat ezagutzen saiatzen da: Gordon Gekko (Michael Douglas). Azken honek Bud kontratatzea erabakiko du, honela Budek diru, luxu eta dibertsioz betereiko mundu berri bat ezagutuko du, baina laister Gordon Gekko mirestua inongo eskrupulurik gabeko gizona dela jabetuko da, axola zaion bakarra dirua dela, eta horretarako edozer egiteko gai dela. Une hortan bertan Budek etika araudia apurtzen duen finantza eragiketa erakargarri bat onartu ala ez erabaki beharko du. Azkenean eragiketa ez onartzea erabakiko du, gizalegez jokatzea eta Gordon Gekkok diru ugari lortzeko darabilen iruzurra argitara ematea.
Hipposideros wollastoni
Hipposideros wollastoni Hipposideros generoko animalia da. Chiropteraren barruko Hipposideridae familian sailkatuta dago.
NGC 5853
NGC 5853 galaxia bat da, Boötes konstelazioan. Édouard Stephanek aurkitu zuen n.
Boletus lateritius
Boletus lateritius (Boletus queletii var. lateritius) Boletaceae familiako onddoa da. Fruta usaina dauka eta zapore azido samarra.
Espezie hau hostozabaletan eta koniferoen basoetan ateratzen da.
Ez dago jangarritasunari buruzko datu fidagarririk. Urria
Saint-Médard (Gers)
Saint-Médard Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Boletus lateritius
Deskribapena
Kapela: 6 eta 8 cm. arteko diametrokoa, hemisferikoa eta gero ganbil-zabaldua. Ertza soberakinekin, bihurria eta makurra. Azal lehorra, tomentuduna, gero tomentua galdu eta lehun geratzen dena; gorri-adreilu koloretik purpura-granatera kolorekoa.
Saint-Médard (Gers)
Biztanleria
2007an Saint-Médard udalerrian erroldatutako biztanleak 344 ziren. Familiak 121 ziren, horien artean 17 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 13 bakarrik bizi ziren emakumeak), 54 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 50 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.