cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Saccharomyces cerevisiae
Metabolismoa
Legamiek, karbono-iturriez gain nitrogeno iturriak -amonio, urea edo aminoazido desberdinak-, fosforo-iturriak -fosfatoak- eta sufre-iturriak -sulfuroak- ere behar dituzte. Honetaz gain, andui gehienek biotina hazkuntza-faktore gisa behar dute. Gainera metal batzuk ere (magnesioa, burdina, kaltzioa, zink-a) behar dute beraien hazkuntzarako.
Bizi-zikloa
S.cerevisiae modu haploide eta diploidean existitzen da bere bizi-zikloan zehar. Bai era haploidean bai era diploidean asexualki mitosiaren bidez ugal daiteke. Zatiketa gemazioaren bidez gertatzen da. Hala ere, zelula haploideak sexualki ere ugaldu daitezke.
Haploideetan bi ernalketa mota daude: a eta α. A motatakoek “a faktorea” izeneko feromona ekoizten dute. α motakoek, aldiz “α faktorea” feromona. Zelula mota bakoitzak bere gainazalean beste ernalketa motaren hartzaileak ditu: hau da, a faktoreak α haploideak bahituko ditu zelularen G1 fasean, eta α faktoreak, berriz, a zelula haploideak. Ondorioz, zelula haploideen proliferazioa ekidin egingo da eta bien artean sortuko da shmoo deritzon protuberantzia. Proturberantziaren bidez ugalketa sexuala gertatuko da. Zelula haploideek ezin dute inoiz meiosia egin. Zelula diploideek, ordea, ez dute feromonarik ekoizten, baina meiosia egin dezakete baldintza berezipean. Zelula diploideak, nitrogeno-iturri edo karbono-iturri faltaren aurrean, meiosian sartuko dira eta 4 espora haploide eratuko dituzte. Espora hauek muturreko ingurumen baldintzekiko erresistenteagoak dira fase geldikorreko zelulak baino. Esporak behar den elikadura badute, hozitu eta hazi egingo dira zelula haploide modura.
S.cerevisiae-ren bizi-zikloan haploide mota desberdinen fusioa ematen da, zelula diploidea behar den moduan sortuz. Ernalketa honetan, diploide berria bakarrik hazteko gai da eta egun pare bat igaro ondoren, esporen ekoizpena hasiko da.
Esporen eraketarako meiosia gertatu behar da, eta hortaz, ondorengoak, gurasoekiko genetikoki desberdinak izango dira (baita mutazioak ere). Askuaren horma glukanasaren bidez digerituko da eta hortik 4 espora haploide askatuko dira mediora bertan hazteko.
Ekologia
Nahiz eta historioan zehar gizakiok mikroorganismo hau erabili eta azkeneko hamarkadetan ikerketa ugari egin espezie honen inguruan, egia da ez direla azterketak egin S. cerevisiae-ren ekologiari buruz. Azken urteotan zientzialariak ikerketak egiten hasi dira gai honen inguruan. Naturan mahatsetan aurkitzen da gehienetan, dena den, zenbait animalitan eta intsektuetan aurkitzen dira maiz.
Gaur egun gehien ikertzen den hipotesia erleen eta S. cerevisiae-ren arteko elkarrekintza da. Zientzialari batzuen ustez, historian zehar erlea izan da espezie honen garraiatzaile eta ostalaria, izan ere, hainbat erleen hesteetan aurkitu da S. cerevisiae. Mikroorganismoak erlea erabiliko du bektore gisa mahatsetara iristeko eta denboraldi desfaboragarrietan babesleku bat edukitzeko.
Genoma
Guztiz kodetu zen eukariotoen lehenengo genoma S. cerevisiae-rena izan zen (1996an). Espezie honen genoma 12,156,677 base parez eta 6,275 genez osatuta dago, 16 kromosometan antolatuta. Bakarrik 5800 gene funtzionalak direla uste da, baita geneen %31 homologoak direla gizakion genomarekin.
Ikerketa biologikoak
Honen proba zahartze-prozesuaren ikerketa da. S. cerevisiae ikerketetan erabili da zahartze-prozesua nola gertatzen den eta zergatik gertatzen den ulertzeko.
Aplikazio komertzialak
Mikroorganismo honek hainbat aplikazio ditu garrantzitsuena industria arloan izanik. Adibidez okindegietan ogia egiteko, elikagai-osagarri gisa hartzeko edota industria mailan legamia sortzeko erabiltzen da. Hartzidura prozesuari dagokionez, ardoa, garagardoa zein alkohol industriala sortzeko erabiltzen da.
Edari alkoholdunak ekoizteko
S. cerevisiae-k goiko hartzidura egiten du eta hau gertatzen da berak sorturiko CO2-ari lotzen zaiolako bere gainazal hidrofobikoari esker, eta kultiboaren goikaldera pasatzen da. Legamia mota honek tenperatura oso altuetan hartzitzen du beste legamia motekin konparatuz eta hori dela eta, garagardoen zaporea ere oso desberdina izaten da.
Etanola edari alkoholdunak sortzeko ezinbestekoa da. Honako prozesua, legamia eta azukreetan aberatsa den guneetan gertatzen da. Hasieran, hau da, azukreen eta oxigenoaren kontzentrazioa altuak direnean, legamia honek arnasketa aerobioa egiten du, energia asko lortuz hazteko banakoen kopurua handituz. Oxigenoa agortzen denean hasten da hartzidura alkoholikoa egiten. CO2 askatzean edari batzuetan burbuilak sortzen dira.
Okingintzan
Saccharomyces cerevisiae ogia ekoizteko erabiltzen da hartzidura alkoholikoaren prozesuan zehar CO2 eta etanola eratzeko gai baita. CO2 gas bat izanik ogiaren kasuan masa igotzea eragiten du.
Akuarioetan
Mikroorganismo honek eduki dezakeen aplikaziorik ezezagunena hau da. CO2 injektatzen duten sistema zilindrikoak oso garestiak dira eta horren ordez S. cerevisiae erabili ohi da akuarioetan CO2 injektatzeko, hartzidura egitean gas hau askatzen duenez gero. Modu honetan, ur-azpian kultibaturiko landareei CO2 iristen zaie.
Clinch konderria (Georgia)
Clinch konderria (Clinch County) Georgiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Homerville da. 2010eko zentsuaren arabera 6,798 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Clinch konderriak 213,413 kilometro koadro ditu. Horietatik 6,157 ura dira. Beste 207,257 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,31 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 6,798 pertsonetatik 4,772 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 236 dira. 1,876 beltzak edo afroamerikarrak. 38 amerikar natiboak ziren eta 4 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 13 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 16 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 79 pertsonek kokatzen zuten.
Ekonomia berde
Ekonomia berdea ingurumena narriatu gabe garapen jasangarria lortzera zuzendutako jarduera ekonomikoen multzoa da. Ingurumen arriskuak gutxitzea du xede, bai eta urritasun ekologikoak ere. Ekonomia ekologikoarekin lotura zuzena du, baina ikuspuntu politikoagotik ulertzen da.
Lehenagotik existitzen diren beste erregimen ekonomiko batzuekiko duen desberdintasun nagusia da ondare naturalari eta zerbitzu ekologikoei balio ekonomiko jakin bat esleitzen diela, eta haren kontabilitatean ekosistemen gainean ipinitako kanpokotasunen kostuak ere hartzen direla kontuan.
Sittensen
Sittensen Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Campethera abingoni
Campethera abingoni Campethera generoko animalia da. Hegaztien barruko Picidae familian sailkatua dago.
Pseudoeurycea melanomolga
Pseudoeurycea melanomolga Pseudoeurycea generoko animalia da. Anfibioen barruko Plethodontidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Portland (Arkansas)
Portland Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Ashley konderrian dago, Arkansas estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Tenpluko Ordena
Kristoren eta Salomonen Tenpluko Zaldun Pobreak (latinez: Pauperes commilitones Christi Templique Solomonici), eskuarki Zaldun tenplarioak edo Tenpluko Ordena deitua, kristautasunaren ordena militar ospetsuenetakoa izan zen. Ofizialki, 1129an sortu zen, Gurutzaden garaian, Lur Santuko erromesak babesteko, eta bi mende inguru iraun zuen.
Historia
1096an, Urbano II.a aita santuak Lehenengo Gurutzada deitu zuen, Jerusalem hartua zuten seljuktarren aurka, eta 1099an gurutzatuek hiri santua konkistatzea lortu zuten.
Tenpluko Ordena 1119. urtean sortu zen, konkistatu ondoko Jerusalemera joaten ziren erromesen segurtasuna babesteko. Hugo Paynsekoa frantziar zaldunak sortu zuen lehen taldea, eta Balduin II.a Jerusalemgo erregeak eman zizkion ahalak, ondasunak eta lurrak. Elizak ofizialki 1129an onartu zuen, Troyesko Kontzilioan, San Bernardo Clairvauxkoak idatzi zituen ordenako arauak. Lau sailetan banatu ziren tenplarioak: zaldunak, sarjentoak, apaizak eta zerbitzariak. Zaldunek bakarrik zituzten nobleei zegozkien pribilejio batzuk. Maisu nagusia zen tenplarioen buruzagi nagusia, eta tokian tokiko buruzagi bana zuten. Pobretasun eta kastitate botoak egiten zituzten guztiek.
1139. urtean, Inozentzio II.aren garaian, aita santuen agindu zuzenaren pean geratu ziren; handik aurrera ondasun handiak jaso zituen ordenak Europako mendebaldeko erregeengandik eta haren boterea handitu egin zen. Kideen kopurua azkar ugaldu zen eta Gurutzadetako borrokalari talderik osatuenetakoa, entrenatuenetakoa eta diziplinatuenetakoa eratu zuten. Europan eta Lur Santuan gotorleku andana eraiki zuten. 1191. urtean Zipre uhartea erosi zioten tenplarioek Rikardo Lehoi Bihotzari, baina hango jendeak ez zituen onartu eta alde egin behar izan zuten ondorengo urteetan.
Gupida gabe borrokatu ziren tenplarioak musulmanen aurka, baina 1291. urtean Palestinako lurra utzi behar izan zuten, Donibane Akrekoa galdu ondoren. Europan barrena zabaldu ziren orduan, eta berehala hasi ziren ordenaren aurkako kanpainak, pribilejio eta ondasun handiak zituztelako. 1304an zurrumurruak zabaldu ziren Europa osoan zehar tenplarioek ezkutuko errituak eta kristautasunaren aurkako jokabideak zituztela, gezurrezko zurrumurruak segur aski; 1307an, ordenarekin zorretan zegoen Filipe IV.a Frantziako erregeak haien aurkako esetsaldia hasi zuen. Preso hartutako tenplarioek ekintza sinesgaitzak aitortu zituzten (Baphomet izeneko jainko bat gurtzen zutela, sakrilegioak, hilketak, sodomia…) eta 1310. urtean hiltzera kondenatu zituzten. 1312an Klemente V.a aita santuak biderik gabe utzi zuen ordena eta haren ekintza guztiak debekatu zituen, 1314an hil zuten Jacques de Molay maisu nagusia eta azkenik Maltako Ordenaren esku utzi zituzten tenplarioen ondasun guztiak. Filipe IV.ak ere irabazi handiak lortu zituen, tenplarioen aurkako kanpainetan eginiko gastuen ordainez.
Abandoko geltokia (Euskotren Tranbia)
Abando Bilboko tranbiaren geltokia da, Bizkaiko Bilbo hiriburuko izen bereko barrutiko izen bereko auzoan kokatuta dagoena, Nafarroa kalean eta Abandoko Indalecio Prieto geltokiaren ondoan hain zuzen ere.
Geltokia Euskotren Tranbiak operatzen zu eta 2002ko abenduaren 18an inauguratu zen.
Historia
Geltokia 2002ko abenduaren 18an inauguratu zen, Atxuri eta Uribitarte arteko tranbia zabalduz.
Konexioak
Geltokiaren inguruan Bilbobus zerbitzua hornitzen duten lau autobus geraleku daude. Hurrengo lineak geralekuetatik pasatzen dira:
Lotus Cars
Lotus Cars, Erresuma Batuko kotxe empresa bat da, empresa onetako sedea Hethel, Norfolk-en kokatzen da. 1952 sortu zen, 1960 eta 70 urteetan aktiboki 1 Formulako lasterketetan parte hartzen.
Chapman 1982 urtean hil zen, finantza egoera delikatua atzean utzi du De Lorean proiektua, eta dugu seguruenik behar dira Justizia ekarri du.
1986an konpainiak zen General Motors-ek erosi 1993an eta ACBN Luxenburgo taldea, italiar enpresaburua Romano Artioli, jabetzako ere Bugatti kontrolatutako enpresa da birsaldu. 1996an, akzio gehienak Lotus Enterprise Nasional Otomobil BHD (Proton), Automaker Malaysia estatuan saldu ziren.
Gainera, enpresak ingeniaritza-aholkulari gisa lan egiten du, garatzen ditu, batez beste eraikitzaileak esekidura.
Normalean Lotus markaren autoak arintasunean ezaugarritu dira betidanik,adibidez, Lotus Elise autoak bakarrik 820kg pisatzen du baina bere potentzia askoz beherago dago beste dinamika berdinetako autoekin komparatzen badugu. Toyota markako motoreak 160CV-tik 221CV-ra doaz, horietako azkarrena 4,1 segunduetan 0-100 azelerazioa lortzen du eta 246k/h-ko abiadura.
Aurreko modeloak
•Lotus Mark I
•Lotus Mark II
•Lotus Mark III
•Lotus Mark IV
•Lotus Mark V
•Lotus Mark VI
•Lotus Mark VII
•Lotus Mark IIX
•Lotus Mark IX
•Lotus Mark X
•Lotus Eleven S1
•Lotus Twelve
•Lotus Eleven S2
•Lotus Seven S2
•Lotus Seven S3
•Lotus Seven S4 Type 60
•Lotus Seven
Club Deportivo Lealtad de Villaviciosa
Club Deportivo Lealtad de Villaviciosa 1916an sortutako Villaviciosako futbol taldea da. Azken urteetan 2.B mailan ari da.
Lotus Cars
•Lotus 14 Elite
Club Deportivo Lealtad de Villaviciosa
Datuak
2022-23 barne:
Lotus Cars
•Lotus fifteen
Club Deportivo Lealtad de Villaviciosa
Espainiako txapelketak: 5
hamargarren 2015-16 eta 2016-17an 1992, 1998, 2000, 2014, 2019
Lotus Cars
•Lotus Sixteen
•Lotus Seventeen
•Lotus Eighteen FJ
•Lotus Eighteen F1&F2
•Lotus Nineteen
•Lotus 20
Saint-Jean-de-Dieu (Quebec)
Saint-Jean-de-Dieu Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Bas-Saint-Laurent eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Les Basques konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 1,606 biztanle zituen 151.02 kilometro koadroko azaleran.
Lotus Cars
•Lotus 21
•Lotus 22
•Lotus 23
•Lotus 24
Tiste
Tiste Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Lotus Cars
•Lotus 25
Neobythites marquesaensis
Neobythites marquesaensis Neobythites generoko animalia da. Arrainen barruko Ophidiidae familian sailkatzen da.
Lotus Cars
•Lotus 26
•Lotus 26R
•Lotus 27
•Lotus Cortina
•Lotus 30
•Lotus 31
•Lotus 35
•Lotus 40
•Lotus 41
•Lotus 46
•Lotus 47
•Lotus 51
•Lotus 59F
•Lotus 61
•Lotus 69F
Gaur egungo modeloak
•Lotus Elise
•Lotus Exige S
•Lotus Evora
•Lotus 2-Eleven
2004rarteko modeloak
•Lotus Excel
FORMULA 1
Lotus izenaren 1 Formula 2011 itzuli zen Lotus Racing izenarekin, nahiz eta kantuan izen behar da talde hori modu berean deitzen zela malaysiako lizentzian. Tony Fenandez 2011an lortu zuen bere taldearen izena aldatzea Team Lotus giza. 2012an baieztatu zuten Ferdandezek bere taldeak caterham F1 Team izena aldatzeko. Talde hau ez du erlaziorik lehenengo Team Lotus-ekin.
Lotus Team-rekin irabazitako
•1963: Jim Clark (7 victorias, 7 pole positions, 6 vueltas rápidas).
•1968: Graham Hill (3 victorias, 2 pole positions).
•1970: Jochen Rindt (5 victorias, 3 pole positions 1 vuelta rápida – Falleció antes de culminar la temporada y fue el único campeón póstumo de toda la historia de la F1).
•1972: Emerson Fittipaldi (5 victorias, 3 pole positions).
•1978: Mario Andretti (6 victorias, 8 pole positions, 3 vueltas rápidas).
Chastris
Chastris Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Chastreix udalerrian erroldatutako biztanleak 250 ziren. Familiak 116 ziren, horien artean 46 pertsona bakarrekoak ziren (29 bakarrik bizi ziren gizonak eta 17 bakarrik bizi ziren emakumeak), 37 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 29 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 307 etxebizitza zeuden, 120 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 152 bigarren erresidentzia ziren eta 36 hutsik zeuden. 254 etxeak ziren eta 52 apartamentuak ziren. 120 etxebizitza nagusietatik 102 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 17 etxek bi zituzten, 23 etxek hiru zituzten, 33 etxek lau zituzten eta 44 etxek bost zituzten. 62 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 57 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 43 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 161 ziren, horien artean 119 aktiboak ziren eta 42 inaktiboak ziren. 119 pertsona aktiboetatik 112 lanean zeuden (67 gizon eta 45 emakume) eta 6 langabezian zeuden (2 gizon eta 4 emakume). 42 pertsona inaktiboetatik 31 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Chastreix udalerrian 123 unitate fiskal zeuden, 262 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.881 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoak jatetxe ziren.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 3 kirol-dendak ziren.
2000. urtean Chastreix udalerrian 48 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.442 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cobb konderria (Georgia)
Cobb konderria (Cobb County) Georgiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Marietta da. 2010eko zentsuaren arabera 688,078 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Cobb konderriak 8,923 kilometro koadro ditu. Horietatik 1,287 ura dira. Beste 87,943 lurra dira.
Champdieu
Biztanleria
2007an Champdieu udalerrian erroldatutako biztanleak 1.627 ziren. Familiak 640 ziren, horien artean 152 pertsona bakarrekoak ziren (68 bakarrik bizi ziren gizonak eta 84 bakarrik bizi ziren emakumeak), 240 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 224 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Cobb konderria (Georgia)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 688,078 pertsonetatik 471,768 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 84,330 dira. 168,053 beltzak edo afroamerikarrak. 1,332 amerikar natiboak ziren eta 267 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 30,432 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 2,961 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 13,265 pertsonek kokatzen zuten.
St. Michael (Alaska)
St. Michael (Alaska erdialdeko yupikeraz: Taciq ) Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Nome Census Arean dago, Alaska estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Champdieu
Etxebizitza
2007an 730 etxebizitza zeuden, 649 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 43 bigarren erresidentzia ziren eta 38 hutsik zeuden. 653 etxeak ziren eta 76 apartamentuak ziren. 649 etxebizitza nagusietatik 491 bere jabearen bizilekua ziren, 149 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 23 etxek bi zituzten, 89 etxek hiru zituzten, 210 etxek lau zituzten eta 323 etxek bost zituzten. 487 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 232 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 363 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.060 ziren, horien artean 770 aktiboak ziren eta 290 inaktiboak ziren. 770 pertsona aktiboetatik 730 lanean zeuden (392 gizon eta 338 emakume) eta 40 langabezian zeuden (13 gizon eta 27 emakume). 290 pertsona inaktiboetatik 114 erretiraturik zeuden, 93 ikasten zeuden eta 83 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Champdieu udalerrian 672 unitate fiskal zeuden, 1.645,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.925 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 84 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 9 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 20 eraikuntza enpresak ziren, 15 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 10 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 28 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 igeltseroak, 7 zurginak, 3 iturginak, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak, 3 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Champdieu udalerrian 33 nekazaritza-ustiategi zeuden, 567 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saint-Jean-de-l'Île-d'Orléans (Quebec)
Saint-Jean-de-l'Île-d'Orléans Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Capitale-Nationale eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen L'Île-d'Orléans konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 923 biztanle zituen 43.49 kilometro koadroko azaleran.
Campethera mombassica
Campethera mombassica Campethera generoko animalia da. Hegaztien barruko Picidae familian sailkatua dago.
Balbulopatia
Balbulopatiak, gaixotasun balbularrak edo balbula-gaixotasunak bihotz-balbulei eragiten dieten gaixotasun guztiak dira, haien etiologia edo sortzen duten koadro klinikoaren larritasuna alde batera utzita. Bihotzeko edozein balbula (aortikoa edo mitrala ezkerraldean eta birika-balbula edo trikuspidea eskuinaldean) buxatu daitezke edo odol-erregurgitazioa izan dezakete atrioaren edo bentrikuluaren jatorrizko ganberan.
Balbulopatiak sortzetikoak izan daitezke, jaiotzean agertzen direnak; kasu horretan, displasia balbularra deitzen zaie, edo bizitzan zehar eskuratutakoak. Balbulopatia ohikoena aorta-balbularen estenosia da. Tratamendua nahasmenduaren larritasunaren araberakoa da, eta sendagai jakin batzuen erabilera edo kaltetutako balbula artifizial batez ordeztea barne hartzen du.
Trevor (Wrexham)
Trevor, 'Trefor', Galesko iparraldeko udalerri bat da, Wrexham konderrian dagoena. Llangollen Rural komunitatean dago. A539 errepidean dago, Llangollen eta Wrexham udalerrien artean. 1974. urterarte Denbighshire konderrian zegoen.
Saint-Jean-de-la-Lande (Quebec)
Saint-Jean-de-la-Lande Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Bas-Saint-Laurent eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Témiscouata konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 310 biztanle zituen 107.11 kilometro koadroko azaleran.
Colt (Arkansas)
Colt Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. St. Francis konderrian dago, Arkansas estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Pío Baroja geltokia
Geltokia Euskotren Tranbiak operatzen zu eta 2002ko abenduaren 18an inauguratu zen.
Bizkaiko Garraio Partzuergoaren 1. tarifa-gunearen barruan dago.
Historia
Geltokia 2002ko abenduaren 18an inauguratu zen, Atxuri eta Uribitarte arteko tranbia zabalduz.
Konexioak
Ez dago konexioak bestearekin.
Neobythites meteori
Neobythites meteori Neobythites generoko animalia da. Arrainen barruko Ophidiidae familian sailkatzen da.
Vierden
Vierden Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Hickory Ridge (Arkansas)
Hickory Ridge Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Cross konderrian dago, Arkansas estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
La clave
La clave (euskaraz Gakoa) Espainiako eztabaida telebista saio bat izan zen. Lehenbizikoz 1976ko urtarrilaren 18an TVE2 katean aireratu zen. José Luis Balbín kazetariak sortu, zuzendu eta aurkeztu zuen.
Bi denboraldi izan zituen, bata 1976-1985 artean, arrakastatsuena, TVE2 katean, eta bestea, 1990-1993 artean Antena 3 katean.
Saioaren ikurra Hiru tximino jakintsuak ziren eta hasierako eta amaierako doinu kitzigarria berriz, Carmelo Bernaola otxandiar musikagileak konposatua (Verano azul telesaila ospetsuaren doinua ere berak konposatua zen).
Saioa
Sortzerako garaian Antenne 2 frantziar telebista kateko Les Dossiers de l'écran (1967-1991) saioan oinarritu zen. Espainiako trantsizioaren ikur bilakatu zen, bertan egunean-eguneko gertakariei buruz solasteaz gain, ordurarte Frankoren diktaduran eztabaidatu ezin zitezkeen gai ugari eztabaidatzen zirelako, tartean Euskal Herriko gatazkari buruz, gainera José Luis Balbín kazetaria eta moderatzailearen izaera patxadatsu eta irekiak eztabaidei giro lasai eta atsegina ematen zien.
Saioa bi ataletan banatua zegoen: lehenbizikoan saioan jorratu beharreko gaiari buruzko filma bat jartzen zen, bigarren atalean berriz, solaskideek filma eta gaia berari buruz mintzatu eta eztabaidatzen zuten. Saioaren amaieran, aurkezleak ikusleei gaiari buruzko bibliografia eskeintzen zien, ikusleek gaian sakondu nahi izan ezkero eskuragarri izan zezaten.
Georg Bednorz
Johannes Georg Bednorz (1950eko maiatzak 16), 1987an, Karl Alexander Müllerrekin batera material zeramikoen supereroankortasunaren elkarren aurkikuntzagatik Fisikako Nobel Saria jaso zuen fisikari alemaniar bat da. Anton eta Elisabeth Bednorzen laugarren semea da.
Bednorz, Münsterreko Unibertsitatean graduatu zen 1976an, eta, bere doktoretza, Suitzako Institutu Teknologiko Federalean amaitu zuen, Zurichen, 1982an. Urte honetan bertan Zuricheko IBM enpresaren Ikerketa Laborategian sartu zen, non Müllerrek kontratatu zuen, supereroankortasunari buruzko bere azken azterketetarako
Emakume trafiko (Sorolla)
Emakume trafikoa, gaztelaniaz Tráfico de blancas, Joaquín Sorolla margolari valentziarrak 1894an egindako margolana da; dena dela, ofizialki 1895an egindako bezala sinatu zuen. 1898an Buenos Airesen izan zen erakutsita. Sorolla Museoan gordeta dago. Mugimendu postinpresionistaren margolana da. Publiko tradizionalistak gogor kritikatu zuen margolan hau; haien arabera margolariak gai hori erabiliz haren lana zikindu zuen eta moralaren aurkako lan bezala katalogatu zuten.
Margolanaren ezaugarriak
Margolan hau errealismo kritikoaren barruan koka daiteke. Sorollaren kasuan kritika hori ez zen berez sortutakoa; aitzitik, garaiko lehiaketen beharrei erantzuteko premiaren ondoriotzat jo daiteke. Lan iluna da hau: emakume talde bat, bost, nekazari jantziez, buruak zapiez eta burukoez estalita ikus daitezke. Guztiek lotan dirudite, zaharrena izan ezik; azken hau, beltzez jantzita dagoena, zaintzen ari dela ematen du. Emakumeak espazio estu batean daude; horren bidez egileak ihes egiteko ezintasuna adierazi nahi zuen. Prostituzioaren erreferentzia, bestetik, oso ezkutua da; horretan egilearen errukia sumatu daiteke.
Saint-Michel-de-Villadeix
Saint-Michel-de-Villadeix Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Michel-de-Villadeix udalerrian erroldatutako biztanleak 291 ziren. Familiak 120 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 48 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 40 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 137 etxebizitza zeuden, 117 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 126 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 117 etxebizitza nagusietatik 91 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 5 etxek bi zituzten, 15 etxek hiru zituzten, 32 etxek lau zituzten eta 62 etxek bost zituzten. 82 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 40 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 64 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 174 ziren, horien artean 141 aktiboak ziren eta 33 inaktiboak ziren. 141 pertsona aktiboetatik 135 lanean zeuden (78 gizon eta 57 emakume) eta 6 langabezian zeuden (1 gizon eta 5 emakume). 33 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Michel-de-Villadeix udalerrian 112 unitate fiskal zeuden, 291 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.023 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria eta 1 zurgina.
2000. urtean Saint-Michel-de-Villadeix udalerrian 33 nekazaritza-ustiategi zeuden, 882 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pseudoeurycea mixteca
Pseudoeurycea mixteca Pseudoeurycea generoko animalia da. Anfibioen barruko Plethodontidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Campethera notata
Campethera notata Campethera generoko animalia da. Hegaztien barruko Picidae familian sailkatua dago.
Puchay
Puchay Frantziako udalerria da, Eure departamenduan dagoena, Normandia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Puchay udalerrian erroldatutako biztanleak 541 ziren. Familiak 204 ziren, horien artean 37 pertsona bakarrekoak ziren (29 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 82 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 73 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 265 etxebizitza zeuden, 205 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 54 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 263 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 205 etxebizitza nagusietatik 172 bere jabearen bizilekua ziren, 24 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 8 etxek bi zituzten, 33 etxek hiru zituzten, 47 etxek lau zituzten eta 116 etxek bost zituzten. 167 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 96 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 95 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 314 ziren, horien artean 247 aktiboak ziren eta 67 inaktiboak ziren. 247 pertsona aktiboetatik 219 lanean zeuden (118 gizon eta 101 emakume) eta 27 langabezian zeuden (16 gizon eta 11 emakume). 67 pertsona inaktiboetatik 28 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 23 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Puchay udalerrian 209 unitate fiskal zeuden, 557,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.585 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 15 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 igeltseroa eta 2 jatetxeak.
Zortziko handi
Zortziko handia edo lau puntuko handia, bertsolaritzan, 10 eta 8 silabako lau ahapaldi dituen bertsoa da. Lerro bakoitietan 10 silaba ditu eta bikoitietan 8 silaba. Errima lerro bikoitietan jartzen da. Adibide bat Ume eder bat doinua izan daiteke.
Puchay
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Puchay udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.155 hektarea erabiltzen.
Zortziko handi
Zortziko handiak 18 silaba eta bi etenaldi baditu: lehena, bosgarren silabaren ondotik, bigarrena, hamargarrenaren ondotik. Azken zortzi silabak nahi bezala uztartzen dira.
Almandoz
Almandoz Baztango lekua da. 2020ko urtarrilaren 1ean 184 biztanle zituen.
Puchay
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Zortziko handi
Zortziko handi izena Hego Euskal Herrian erabiltzen da batez ere, eta lau puntuko handi Iparraldean.
Almandoz
Geografia
Baztan udalerriko herririk hegoaldekoena da.
Iruñetik N-121-A errepidean barna etorrita eta behin Belateko tunela eta Almandozko tunela igaro ondoren eta errepidea maldan behera doala, Almandoz lehenbiziko baztandar herria da, eta errepidearen ezkerraldean dago.
Herrigunea Loibeltz edo Santa Barbarako mendiaren magalean, itsasoko mailatik 450 metroko garaieran dago, haranako herririk altuena izanik.
Puchay
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Zortziko handi
Adibidea: Ume eder bat
Lau aldiz errepikatzen da egitura hori:
Almandoz
Azpiegitura eta garraioak
La Burundesa autobus konpainiaren Donostia eta Iruñea bitarteko lineak geltokia dauka herrian. Maiztasunak aldakorrak dira, baina gutxinez bi zerbitzu izaten dira norabide bakoitzean egunero. Lineak honako ibilbidea egiten du:
Saint-Jean-de-Matha (Quebec)
Saint-Jean-de-Matha Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Lanaudière eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Matawinie konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 4,335 biztanle zituen 109.35 kilometro koadroko azaleran.
Zortziko handi
Doinu ugari
Bertsolaritzaren Datu-Basean 393 doinu eskaintzen dira eta bat-bateko saioetako grabazioetan 20tik gora erreferentzia agertzen dira.
Almandoz
Bestak eta ospakizunak
Almandozko bestak ekainaren 1ean ospatzen dira, Bestaberri egunean.
Zortziko handi
Doinu ugari
Zortziko handiko neurria duten bertso guztiak doinu askorekin kantatu daitezke, doinu asko baitago zortziko txikiko neurrian, 393 gutxienez, Euskal Herrikoak eta nazioartekoak ere bai. Esate baterako, hauek:
Campethera cailliautii
Campethera cailliautii Campethera generoko animalia da. Hegaztien barruko Picidae familian sailkatua dago.
Aorta-balbularen estenosi
Aorta-balbularen estenosia, baita estenosi aortikoa ere, balbulopatia bat da, bihotzeko balbula aortikoaren zuloaren estutze anormala ezaugarri duena. Balbula-zuloaren murrizketa hori sortzetikoa edo hartutakoa izan daiteke, normalean sukar erreumatikoaren edo kaltzifikazioaren bigarren mailako ondorioa. Balbula aortikoak odol-fluxuaren norabidea kontrolatzen du ezkerreko bentrikulutik aortara.
Henry Barraud
Henry Barraud (Bordele, Frantzia, 1900eko apirilaren 23a - Bordele, Frantzia, 1997ko abenduaren 28a) musikagile frantsesa izan zen.
Paul Dukas eta Louis Aubertekin ikasi zuen musika. 1930eko hamarkadan laguntzaile aritu zen Tritonen (Parisen) antolatzen zituzten musika kontzertu ospetsuetan, eta 1944-1948 urteetan Frantziako Irrati Nazionaleko musika saioen arduraduna izan zen. RTF Frantziako III. irrati kate nazionala zuzendu zuen 1948tik 1965 arte. Bigarren Mundu Gerraz geroztik, Frantziako irratigintzaren kultura edukia berritzeari ekin zion, idazle ospetsuei elkarrizketak eginez batez ere (Paul Claudel, André Gide, Léautaud...), musikari handiei (Igor Stravinski...) eta denetariko artistei (Pierre Boulez musikagile eta orkestra zuzendaria, Iannis Xenakis musikagile eta arkitektoa...).
Ganix Haltzueta
Biografia
Senperen jaioa, Amotze auzoko Donamartia etxean bizi izan zen. Pierre anaia ere bertsotan aritu izan zen. Oinarrizko ikasketak egin zituen eta lanbidez oihanzaina izan zen; hori dela eta, zuzenean debekatu ez bazioten ere, zeharka bertsotan era publikoan ez aritzeko presioak jasan zituen estatuaren administraziotik; horren ondorioz ez zuen 1935eko Bertsolari Txapelketa Nagusian -antolatutako lehenean alegia- parte hartu, Irabola herrikideak bigarren postua erdietsi zuen bitartean. 1918ko urtarrilaren 28an Elixabet Sangla arruetarrarekin ezkondu zen. Bi seme izan zituzten, Pierre eta Antton.
Matxin Irabola lagun senpertarrarekin batera, Au Pays des Basques filmean (1930) agertu zen. Senpereko Herriko Etxean kontseilaria izan zen.
Lanak
Bere bertsoetakoa Pantxoa eta Peiok kantatu dute, 2002ko Lapurtar koblariak diskoan.
Sierra Morena
Sierra Morena Espainiako mendikatea da, Meseta eta Sakonune Betika artean kokatuta.
Kokapena
Bere 400 kilometroko ibilbidea lau zatitan banatuta dago:
Saint-Jean-Port-Joli (Quebec)
Saint-Jean-Port-Joli Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Chaudière-Appalaches eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen L'Islet konderriko eskualde-udalerria da. 2011ko zentsoaren arabera 3,304 biztanle zituen 68.95 kilometro koadroko azaleran.
Campethera maculosa
Campethera maculosa Campethera generoko animalia da. Hegaztien barruko Picidae familian sailkatua dago.
Nikola Tesla
Nikola Tesla —Никола Тесла— (Smiljan, Kroazia, orduan Austria-Hungaria, 1856ko uztailaren 10a - New York, Ameriketako Estatu Batuak, 1943ko urtarrilaren 7a) asmatzailea, ingeniari elektrikoa, ingeniari mekanikoa, fisikaria eta futurista izan zen. Argindar komertzialaren sorreraren sustatzaile nagusietako bat. XIX. mendearen bukaeran eta XX. mendearen hasieran elektromagnetismoaren eremuan egin zituen asmakuntzek oso ezagun egin zuten. Teslaren patenteek eta haren lan teorikoak korronte alternoaren bidezko argindar sistema modernoen oinarriak ezarri zituzten, banaketa elektrikoaren sistema polifasikoa uztartuz, eta korronte alterno bidezko motorra ere bai, Bigarren Industria Iraultzaren oinarri.
Biografia
Nikola Tesla Smiljan herrian jaio zen, Austria-Hungariako Inperioan, Gospić herritik gertu, gaur egungo Kroazian, 1856ko uztailaren 10ean. Guraso serbiarrak izan zituen; aita Milutin Tesla, eliza ortodoxoko apaiza zen, agian Tara ibaiaren arroko klan serbiarren batetik etorria edo Herzegovinako jauntxoa zen Pavle Orlović10ren tarterikoa. Ama, berriz, Đuka Mandić zen, Lika eta Banijan bizi zen familia batekoa, baina Kosovotik etorria. Emakumeak etxerako tresna ugari egin zituen bere kabuz eta, irakurtzen ikasi ez bazuen ere, serbiar poema asko zekizkien buruz.
Nikola bost senideetatik laugarrena izan zen. Anaia zaharrago bat izan zuen, Dane, zaldi istripuz hil zitzaiona Nikolak 9 urte zituenean, eta 3 arreba: Milka, Angelina eta Marica.
1862an, Nikolaren familia Gospićera lekualdatu zen eta Tesla Karlovaceko Gymnasium Karlovac eskolara joan zen. Lau urteetako ikasketak 3 urtetan bukatuko zituen.
1875ean, Grazeko unibertsitatera joan zen ingeniaritza elektrikoa ikastera. Hantxe hasi zen korronte alternoaren erabilerak ikertzen.
1878ko abenduan, Graz utzi eta familiarekin harremanik gabe geratu zen. Ito zen zurrumurrua era zabaldu zen lagunen artean. Mariborrera joan zen, gaurko Eslovenian, eta hantxe izan zuen bere lehen lana, ingeniari baten laguntzaile. Urtebete aritu ondoren, nerbiotatik gaixotu zen eta, aitaren aholkuei jarraituz, 1880ko udan, Pragako Carolina unibertsitatera joan zen. Ernst Machen eragina jaso zuen, baina urtebetera aita hil zitzaion bezain pronto, unibertsitate hau ere utzi egingo zuen.
Asko irakurtzen zuen eta liburu osoak ikasten zituen buruz. Bere autobiografian esan zuenez, txikitatik izan zituen haluzinazioak eta burutik ezin kendurik zeukan hitz bat edo ideiaren baten inguruan izan ohi ziren. Beste batzuetan, buruketaren baten emaitza etortzen zitzaion horrela.
1880an, Budapestera joan zen lanera, Tivadar Puskásen aginduetara egongo zen telegrafo konpainia batera. Han ezagutu zuen Nebojša Petrović Austrian bizi zen asmatzaile serbiar gaztea. Ez ziren denbora asko elkarrekin egon, baina energia jarraia lortzeko turbina bikiak erabiltzen zituen proiektu batean elkarlanean aritu ziren. 1881ean Budapesten zentral telefonikoa irekitzerako, Tesla konpainiako elektrikoen buruzagi zen, jada, eta, geroago, herrialde hartako lehen sistema telefonikoaren ingeniari izango zen. Telefono errepikagailu edo anplifikadorea ere garatu zuen, zenbaiten ustez, lehen bozgorailua.
Frantzia
1882an, Tesla Parisera joan zen Thomas Alva Edisonen konpainiatako bat zen Continental Edison Companyn ingeniari izateko. Ameriketatik ekarritako ekipo elektrikoari hobekuntzak egiteko helburua zuen. Bere hitzei jarraituz, urte horretan bertan asmatu zuen indukzio motorea, eta eremu magnetiko birakaria erabiltzen zituzten gailuak hasi zan garatzen, zeintzuen batenteak jaso baitzituen 1888an.
Handik gutxira, ordea, amets gaizto batek esnatu zuen Tesla, ama hil zitzaiola jakinaraziz. Asmatzailea gaixotu egin zen erabat eta Gospićen eta, amaren jaioterritik gertu, Gračac inguruko Tomingaj etxean 3 bat astez egon behar izan zuen sendatu zen arte.
AEB
1884ko ekainean, Tesla AEBetara iritsi zen, New Yorkera. Charles Batchelorren gomendio gutun bat zeraman gainean Thomas Edisonentzako. Horrela zioen Batchelorrek:
Saint-Jean-des-Baisants
Saint-Jean-des-Baisants Frantziako udalerria da, Mantxa departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Nikola Tesla
AEB
Edisonek Edison Machine Worksen lan egiteko kontratua egin zion Teslari. Ingeniari elektriko xumea zen hasieran, baina berehala hasi zen nabarmentzen konpainian zeuden arazo larrienak konpondu zituelarik. Edisonen konpainiaren korronte zuzena erabiltzen zituzten sorgailuak goitik behera aldatzeko enkargua eskaini zioten. Teslaren hitzetan, 50.000 dolar eskaini zioten garai hartan lan horren ordainetan, baina 1885ean, Nikolak bere sariaz galdetu zuenean, Edisonek zera esan omen zion:
Saint-Jean-des-Baisants
Biztanleria
2007an Saint-Jean-des-Baisants udalerrian erroldatutako biztanleak 1.144 ziren. Familiak 436 ziren, horien artean 91 pertsona bakarrekoak ziren (25 bakarrik bizi ziren gizonak eta 66 bakarrik bizi ziren emakumeak), 141 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 187 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 17 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Nikola Tesla
AEB
Oso bestelakoa izan zen emaitza, astean 18 dolar besterik ez baitzuen kobratzen eta, neurri horretan, 53 urte beharko zituen espero zuen dirua lortzeko. Astean 25 dolarrera arteko soldata igoera eskatu zuen, baina ukatu egin zioten eta Nikolak alde egin zuen lan hartatik.
Saint-Jean-des-Baisants
Etxebizitza
2007an 471 etxebizitza zeuden, 438 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 24 hutsik zeuden. 460 etxeak ziren eta 11 apartamentuak ziren. 438 etxebizitza nagusietatik 340 bere jabearen bizilekua ziren, 94 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 23 etxek bi gela zituzten, 44 etxek hiru zituzten, 114 etxek lau zituzten eta 257 etxek bost zituzten. 406 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 130 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 260 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Nikola Tesla
AEB
Lan beharrean, Edisonen konpainiarentzako zuloak egiten aritu zen eta, denbora horretan, sistema polifasikoan kontzentratu zen.
Cerro de Valdemartín
Cerro de Valdemartín izenekoa Erdialdeko Sistemako zati den Guadarrama mendilerroko mendirik garaienetako bat da 2.280 metroko garaierarekin, eta Cuerda Larga izeneko mendi adarreko bigarren garaiena ere bada, Cabezas de Hierroren ondoren. Hegoaldean dagoen Manzanares el Real eta iparraldean dagoen Rascafría udalerrien arteko mugan dago, biak Madrilgo erkidegoko ipar-mendebaldekoak.
Cerro de Valdemartínek profil biribildu bat du, distantzia handitik ikus daitekeena. Hego-mendebaldeko zatian, tontorretik gertu, Ventisquero de la Condesa deritzona dago, 2000 metroko altueran dagoen Manzanares ibaiaren iturri diren zenbait ur iturri isurtzen diren gune bat. Mendi honen hegoaldeko aurpegia Manzanares Goi Arroaren Parke Erregionalaren barnean dago, Lozoya harana bere iparraldeko aurpegian dago, eta ipar-mendebaldeko magalean Valdesquí eski estazioko pistak daude. Estazio honetako pistetako batek Valdemartín izena jasotzen du mendiaren omenez. Tontorra oso harritsua da, eta, jeitsi ahala, pinu gorrizko basoak, iparraldeko aurpegian, eta zuhaixka eremuak nagusitzen doaz.
Igoera, zailtasun handirik ez duena, 1860 metrora dagoen Valdesquí eski estazioko aparkamendutik abiatzen den bide erraz batetik egiten da, hego-ekialderanzko norantzan igotzen da eski pisten ertzetatik joanez eta tontorrera iristen da hiru kilometroko ibilbidearen ondoren.
Nikola Tesla
AEB
1886an, bere konpainia propioa eraiki zuen, Tesla Electric Light & Manufacturing. Lehen inbertsoreek ez zuten Teslaren korronte alternoko motorraren garapenaren ideian sinetsi eta ordezkatu egin zuten.
1886tik 1887ra bitarte, New Yorken aritu zen langile, hurrengo proiektua garatu nahian.
1887an eraiki zuen lehen indukzio motorea, eskobilarik gabekoa eta korronte alternoak elikatua. 1888an aurkeztu zuen American Institute of Electrical Engineers erakundean. Urte hartan bertan, Tesla harila garatu zuen eta George Westinghousekin hasi zen lanean Westinghouse Electric & Manufacturing Company'sek Pittsburghen zituen laborategietan. Westinghousek arreta jarri zuen distantzia luzeetan korronte alternoa transimitu zezaketen sistema polifasikoen ideietan.
1887ko apirilean, Tesla X izpiak izena eman zitzaion lanean hasi zen, bere hodi hutsa erabiliz. Besteekin zuen desberdintasuna zera zen: ez zuen elektrodo hartzailerik, gaur Bremsstrahlung izena ematen zaion fenomenoa. 1892rako, gero Wilhelm Röntgenek ere ikusiko zuen X izpiek azalean eragiten zuen kalteaz ohartu zen.
1891ko uztailaren 30ean, 35 urte zituenean, estatubatuar hiritar egin zuten. New Yorken ezarri zuen laborategia eta erresonantzia mekanikoarekin esperimentatu zuen eta polizia behin baino gehiagotan etorri zitzaion egiten zuen zaratagatik.
36 urte zituenean, elikagai polifasikoarekin erlazionatutako lehen patenteak esleitu ziren eta Nikolak eremu magnetiko birakariaren ikerketekin jarraitu zuen.
Coffee konderria (Georgia)
Coffee konderria (Coffee County) Georgiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Douglas da. 2010eko zentsuaren arabera 42,356 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Nikola Tesla
AEB
1892tik 1894ra bitartean, lehendakariordea izan zen American Institute of Electrical Engineers erakundean.
1893tik 1895era, frekuentzia altuko korronte alternoa ikertzen aritu zen. Milioi voltioko ACa egin zuen, Teslaren bobina konikoa erabiliz. Logurea eragiten zuen makina asmatu zuen, hari gabeko deskarga lanparak, energia elektromagnetikoko transimisioak eta lehen irratitrasmisorea eraiki zuen.