cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Muse
1992–1998: Osaketa eta lehenbiziko urteak
1990eko hamarkadaren hasieran Muse taldeko kideak Devon konderriko hegoaldeko kostaldean dagoen Teignmouth udalerriko Teignmouth Community College institutuko ikasleak zirela bakoitzak bertako musika talde banatan jo izan zuten, Muse taldearen sorrera Matthew Bellamy musikariak Dominic Howarden talderako gitarrista izateko froga egin eta onartu zutenean hasi zen. Ondoren, Chris Wolstenholmeri - une hartan bateria-jotzailea zen - talde hartako kide izan zedin baxu elektrikoa jotzen ikas zezan eskatu zioten, Wolstenholme ados agertu eta bateria ikastaroak jaso zituen, bitartean Bellamy taldearen abeslari eta konposatzailea bilakatu zen. Bellamyk beste musika taldeen cover edo bertsioak moldatu beharrean bere abestuak sortu eta idazteko asmoa iradoki zuenean Gothic Plague musika taldeko jatorrizko kideek taldea utzi zuten.
Bellamy eta Howarden taldearen lehenbiziko izena Gothic Plague ("Izurri Gotikoa"). Fixed Penalty ("Zigor Finkatua") izenera aldatu zuten, eta ondoren Rocket Baby Dolls izenera ("Suziri Panpin Kumeak"). 1994an Dolls Rocket Baby izenpean eta goth / glam estiloko irudiz bertako beste musika taldeekin eskualde edo udalerriko lehiaketan lehiatu zen. Taldeak bere jardunean bere musika ekipoa suntsituz lehiaketa irabazi zuen. "Protesta bat izango zela suposatu zen, aldarrikapena", esan zuen Bellamyk, "hortaz, irabazi genuenean, erabateko ezustekoa izan zen, izugarria. Hortik aurrera, geure burua serioago hartzen hasi ginen". Lehiaketa hori jazo eta gutxira, hiru taldekieek unibertsitateaz ahaztu, heuren lanak laga, taldeari Muse izena ipini (1994-1995), eta Teignmouth udalerritik aldegitea erabaki zuten.
"Muse" izena ustez Matthew Bellamyren arte irakaslea zenak iradoki otu zien, Samuel Theoun arte irakaslea, honek "Muses" ("Musak") hitza aipatzean. Bellamyk hitza hiztegian topatu eta behin betiko "Muse" ("Musa") izenean gelditu zen. Izena laburra zela eta taldekieek iragarkietako horma-irudietan ongi ikusten zelako ere hautatu zuten. Mark Beaumont kazetari eta musika kritikariak taldearen biografian idaztean aipatzen duenez, taldekideek izen honekin islatu nahi zutena zera zen, "Mattek taldea nolabait "gaiatu" zuenaren zentzua, emozioak beharrezkoak ziren uneetan inspirazioaren izpirituak etorrerazi zitzazkeen bitartekoak".
1998–2000: Aurreneko EPak eta Showbiz
Hainbat urtetan zehar zaletu eta jarraitzaileak bereganatuz zihoazelarik, Muse taldeak bere lehenbiziko musika emanaldiak Londres eta Manchester hirietan eskeini zituen. Taldeak Studio Aserraderos disketzeko jabea zen Dennis Smith-ekin Kornuallesko antzinako errota batean bilera izan zuen. Smithek hiru taldekideak umeak zirenetik hazitzen ikusi eta haien gurasoak ere ezagutzen zituen, gainera etorkizunean taldearen managerra izango zen Safta Jaffery-ekin batera ekoiztetxe bat ere bazuen. abía visto a los tres niños crezcan como él sabía que sus padres y tenía una productora junto con su futuro jefe Safta Jaffery.
Bilera honen ondorioz heuren lehenbiziko grabaketa gauzatu eta Sawmills Studio disketxearen Dangerous Records zigilupean Muse (EP) diskoa merkaturatu zuten. Heuren bigarren EP edo grabaketa luzea Muscle Museum EP delakoa izan zen, indie single zerrendan 3. postua lortuz, eta Steve Lamacq irrati-esataria eta NME britainiar musika astekariaren harreta erakarriz. Dennis Smithek taldea Safta Jafferyri aurkeztu zion, azken honek Taste Media disketxea sortu berria zuelarik. Muse taldeak Smith eta Jafferyrekin sinatu eta bere lehenbiziko hiru diskak argitaratu zituen: Showbiz, Origin of Symmetry eta Absolution, hiruak ere Taste Media disketxearen zigilupean.
Heuren bigarren EPak arrakasta izan arren, britainiar konpainiak Muse taldearekin sinatzeko uzkur agertu ziren. New York hiriko Festival CMJ jaialdiaren ondoren, estatubatuar disketxe batek musika taldea Los Angeles hirira froga bat egiteko eraman zituen. Garai hartan Columbia Records disketxeko A&R zigiluko Nanci Walker zuzendariaren eskutik Muse taldea A&R-ko Rick Rubin musika emanaldia edo froga egin zuten. 1998ko abenduaren 24ko bidaia hartan Muse musika taldeak Maverick Records disketxearekin sinatu zuen. Behin Ameriketatik Ingalaterrara itzuli ostean, Taste Media konpainiak taldeari Europa eta Australiako hainbat disketxeen eskeintzak luzatu zizkion, honek musika taldeak herrialde horietan bere ibilbidearen kontrola izan zezan erraztu zion.
John Leckie eta Muscle Museum EPko ekoizlea izan zen Paul Reeve-k Muse taldearen lehenbiziko diska ekoiztu zuten. Diska honek oraindik malenkoniatsua zen taldearen estilo oldarkorra agerian laga zuen. Bertako abestien hitzak gizakien arteko harremanak eta haien jaioterria zen Teignmouth udalerrian bizitzen ezarri ziren uneko zailtasunei buruzkoak izan ziren.
2001–2002: Origin of Symmetry eta Hullabaloo
Taldearen Origin of Symmetry bigarren diskoaren ekoizpenean, elizako organua, mellotroia eta bateria kit hedatuarekin esperimentatu zuten. Bellamy ahotsean goi-erregistro gehiago egon ziren, bai eta gitarra arpegio gehiago eta pianoa ere sartu zuten. Bellamyk gitarra jotzeko beragan eragina izan duten musikarien artean honako hauek aipatu ohi ditu: Jimi Hendrix eta Tom Morello (azken hau Rage Against the Machine eta Audioslave taldeetako gitarrajolea), azken honen eragina Origin of Symmetry diskako riff oinarria duten abestietan nabarmentzen da, baita Bellamyk bere gitarra solo edo bakarka-saioetan pitch-shifting efektuak maiz erabiltzean ere. The album also features a reworking of Anthony Newley and Leslie Bricusse's "Feeling Good". Bestalde, diskak Anthony Newley eta Leslie Bricusse musikarien Feeling Good abestiaren bertsio bat ere badakar. Gerora abestiaren bertsio hau Erresuma Batuko Virgin Airways telebista iragarki batean erabilia izan zen.
2002an Muse musika taldeak Celine Dion kanadar abeslariari bere aurkako akzio edo neurri legalak hartzeaz mehatsatu zuen, honek bere Las Vegasko ikuskizunari "Muse" izena ipini nahi baitzion, nahiz eta Muse musika taldeak mundu osoan izen horren titularra izateko eskubideen jabea izan. Dionek Muser taldeari eskubide horiek truk 50.000 dolar eskeini zizkion, baina taldekideek eskeintzari uko egin zioten. Ondoren, Bellamyk honakoa aipatu zuen: "Ez diagu horra igo nahi jendeak Celin Dionen laguntza/ordezko taldea garela pentsazen diken bitartean". Azkenean, Dionek bere asmoak bertan behera laga behar izan zituen.
Kritikoek Origin of Symmetry diskoari harrera ona egin zioten; NME aldizkariak diskoari 9/10 nota ipini zion, Roger Morton kritikariak hau esan zuelarik: "Cobain, Kafka, Mahler, The Tiger Lillies, Cronenberg eta Schoenberg-en ikuspegi iluna barne duen oinordetza heuren gain hartu dezakeen halako musika talde gaztea harrigarria da oso, eta disko sexy, populista bat eginez. Baina Musek bere gain eraman du".
Maverick disketxeak disko honekiko Bellamyren ahots estiloarekiko zalantzak zituen (irratirako egoki ez ote zirelakoan) eta Muse taldeko kideek EEBBko merkataratzea baino lehen abesti batzuetan aldaketak egin zitzaten eskatu zien. Taldekideek uko egin eta eta ondorioz Maverick disketxeak Origin of Symmetry diskoa EEBBetan ez argitaratzea erabaki zuen. Azkenik, Muse taldeak Warner Bros. disketxearekin sinatu eta 2005eko irailean diskoa EEBBetan merkaturatu zen..
2003–2005: Absolution
2003an Absolution diskoa argitaratu zuten (Rich Costey, Reeve Paul eta John Cornfield-ek ekoiztua) eta estreinatu bezain azkar Erresuma Batuko une hartako disko zerrendako lehen postuan kokatu zen. Disko honetako Time Is Running Out abestia herrialde hartako top ten hit edo hamar abestien artean ipini zen, aldiz Hysteria, Sing for Absolution eta Butterflies and Hurricanes abestiak hogei abesti entzunenen artean.
Ondoren Muse taldeak disko berriaren auzkezpen bida bat burutu zuen, hau urte osoz luzatu zen, bertan Australia, Zeelanda Berria, Estatu Batuak, Kanada eta Frantzian barna ibili zirelarik. Bienbitartean, musika taldeak sei single merkaturatu zituen (haietako bat karitatea egiteko asmoz) Time Is Running Out, Hysteria, Sing for Absolution, Stockholm Syndrome, Butterflies and Hurricanes eta Apocalypse Please. 2004ko EEBBko bira gaizki hasi zuten, Atlanta hirian ospatutako biraren inaugurazio ekitaldian Bellamy abeslariak min hartu baitzuen. Halere, abeslariari jostura puntu batzuk eman eta handik bi egunetara bira berrekin zuten.
2004ko ekainean taldeak Glastonburyko Jaialdian ere jo zuen. Jaialdiaren ondoren, taldekideek ekitaldi hura "geure bizitako kontzertu onena" gisa deskribatu zuten. Dominic Howard bateriajolearen aita, William Howard, bere semearen taldea ikusteko jaialdi hartara bertaratu eta amaitu bezain azkar bihotzeko baten ondorioz hil zen. Bellamyren hitzetan "Eszenatokitik kanpo izan dugun gertakizun ikaragarriena izan zen". "Kontzertua bukatu eta bere aita hil izana ia subrealista izan zen. Sinestezina. Aste oso batez Howardi babesa ematen saiatuko ginen. Behinik-behin bere aitak gure ekitaldi onenean ikusi izanak kontsolatu zuen". Muse taldeak birarekin jarraitu zuen. MTV Europako sariak irabazi zituzten, "Artista Alternatibo Onena" eta "Zuzeneko Ekitaldi Onenaren" Q Saria barne. Muse taldeak Brit Sarietako "Britainiar Zuzeneko Ekitaldi Onenaren" saileko saria ere bereganatu zuten. 2005ko uztailean Muse taldeak Parisen Live 8 kontzertuan parte hartu zuen.
2003an taldeak Nestlé enpresaren aurka auzia izan zuen, enpresa horrek bere iragarkietan eta taldeari galde egin gabe "Feeling Good" singlearen azala erabili baitzuen. Taldeak auzia irabazi eta dirua Oxfam gobernuz kanpoko erakunde eman zion. Ekintza hura bultzatu zuen partaide nagusia Christopher Wolstenholme baxujolea izan zen, garai hartan bere hirugarren semea izan eta Nestlé enpresak herrialde garatuetako amen artean burutzen ari zen esne-hautsaren sustapenarekin oso kritikoa baitzen.
2005eko apirilean Muse taldearen musikarik ez duen Manic Depression izeneko taldearen DVDko biografria eofizial eta ezbaimenduaren arabera taldeak ez omen zuen priektua bultzatu edo babestu.
Hitzak
Muse musika taldearen lehenbiziko abestien gaiak introspektiboak izan ohi ziren: giza harremanak, lerrokatze soziala eta heuren gaztaroko bizilekua zen Teignmouth udalerrian beren lekua topatzeko zituzten zailtasunak, berez hiru kideak haurrak zirelarik Ingalaterrako beste udalerri batzuetan jaio eta haurrak zirelarik lekualdatu baitziren. Halere, taldearen bilakaera aurrera zihoan heinean, haren abestiak ere kontzeptu handizalegoak ere ukitu dituzte, asibidez, Origin of Symmetry diskoan teknologienganako beldurra jorratu zuten. Absolution diskoan apokalipsiaz eta Black Holes and Revelations diskoan gerra hondamendiaz mintzatu ziren. Resistence diskoan mundu orden berria eta mundu mailako iraultzaren inguruko hitzak daude.
Muse taldearen hitzetan eragina izan duten liburuak honako hauek dira: 1984 (George Orwell), Brainwashing: The Science of Thought Control (Kathleen Taylor), Confessions of an Economic Hitman (John Perkins), Hiperespazioa (Michio Kaku) eta The 12th Planet (Zecharia Sitchin). Gainera musika taldeak XIX. mendeko Henry George estatubatuar politika teorialariaren eragina ere izan du.
Garra longipinnis
Garra longipinnis Garra generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Kuartel
= Kuartelak = Kuartelak militarrak edo langileak bizitzeko eraikitako eraikin luzeen multzoak dira. Kuartel hitza katalanetik dator " laurden bat" esan nahi du, baina kanpainan zegoen tropa baten egungo ostatuaren denotazioa "quartier" frantsesetik hartu zen eta, ondoren, tropak dauden lekua ere izendatu zen.
Kuartelaren helburu nagusia soldaduak populazio zibiletik bereiztea da, eta diziplina, prestakuntza eta gorputz espiritua indartzea. "Soldaduentzako diziplina lantegiak" ere deitu izan zaie. Fabrika industrialak bezala, batzuk eraikin mardul edo aspergarritzat hartzen dira, nahiz eta beste batzuk arkitektura bikainagatik ezagunak diren, hala nola, Collins kuartela Dublin en eta Paris en, Berlin en, Madril en, Viena n edo Londres en aurkitzen diren beste batzuk.
Historia
Lehen kuartelak, Erromatar Pretoriar Guardiak bezala, eliteko indarrei eusteko eraiki ziren. Erromatar armadaren kuartelen hondarrak, Vercovicium eta Vindolanda bezalako gotorlekuetan daude. Horietatik eta erromatar iturri garaikideetatik ikusi daitekeenez, kanpamentu militar bateko bizitzaren oinarriak milaka urtez iraun du. Aro Moderno Goiztiarrean, Iraultza Militarraren parte izan ziren, adituen ustez, nazio-estatua eratzen lagundu zuena, armadari eusteko gastua handituz. Kuartel handi eta iraunkorrak, XVIII. mendean garatu zituzten garaiko bi estatu nagusiek, Frantzia k "kaserne" eta Espainia k "kuartela" izenekoak. Lehen kuartelak, solairu anitzeko blokeak ziren, askotan patio baten inguruko lauki batean eraikiak. Adibide on bat Berwick Barracks da, Ingalaterrako lehenetarikoa izan zena Nicholas Hawksmoor arkitektu ospetsuaren diseinuarekin 1717an hasi zena. XVIII. mendea n zehar, bizitza militarraren sofistikazio gero eta handiagoak, hainbat mailatarako etxebizitzak (ofizialek gela handiagoak zituzten beti) eta ezkon-gelak bereiztea ekarri zuen, baita eraikin espezializatuak hornitzea ere, hala nola jangela eta sukaldaritza-etxeak, bainu-etxeak, istilu-gelak, eskolak, ospitaleak, armamentuak, gimnasioa, zaldi-eskolak eta ukuiluak. Ospitalearen diseinuaren kontzeptua eragin handia izan zuen Krimeako Gerraren ondorengo barraken plangintzan.
XVIII. mendearen hasieran, Frantziako Erresuman eta Alemania n eskala handiko lehen entrenamendu-kanpamentuak eraiki ziren. Britainiar armadak Aldershot kanpamentuak eraiki zituen 1854an.
Kanada
Kuartelak tropak gotorlekuetan gordetzeko erabili ziren 1812ko gerran zehar, John Graves Simcoe gobernadoreak eta Isaac Brock jeneralak Fort York-en eraikuntza gainbegiratu zuten, gaur egungo Toronto ko Ontario lakua ren ertzean. Kareharrizko kuartel anitz eraiki ziren Fort Yorketik kilometro erdi mendebaldera 1840an, eta horietako batek bakarrik iraun du gaur egun arte.
Harrizko Fragata, 1820an amaitua, 1837-38an kuartel gisa erabili zen, eta 1876an Kanadako Errege Eskola Militarra hartzeko logela eta ikasgela gisa erabili zen.
Polonia
Polonian, kuartelak, normalean, eraikin multzo bat bezala irudikatzen dira, bakoitza, entitate bereizi batek, administrazio edo negozio lokal batek osatua. Adibide gisa, Wrzekliniako kuartel multzoa dago.
Portugal
Portugalko kuartel gehienak errejimenduko kuartelak dira, armadari prestakuntza, mantenua eta laguntza orokorra emateaz arduratzen direnak. Nahiz eta etxebizitza-blokeak egon errejimenduko kuartel batzuen perimetroan, Portugalen egungo praktika da Indar Armatuetako kideak base militarretatik kanpo bizitzea, beren familiekin, tokiko komunitate zibiletan sartuta.
Portugalgo errejimenduko kuartel asko CANIFA modelokoak dira (CANIFA kuartela 1.000 soldadu edo gehiagori ostatu emateko pentsatuta zegoen). Kuartel mota hauek 1950 eko eta 1960ko hamarkadetan eraiki ziren, eredu arkitektoniko estandarizatu bati jarraituz, normalean 100.000 eta 200.000 metro karratu bitarteko azalerarekin. Eraikin nagusi bat, zaintza-etxe bat, istilu orokorren eraikin bat, erizaindegi bat, tailer eta garajeen eraikin bat, ofizialen etxe bat, sarjentuen etxe bat, hiru eta hamar arteko maila eta artxibategiko kaserna batzuk, sute-eremuak eta kirol-instalazioak barne hartzen dituzte gehienak.
Errusia
Paulo I.a enperadorearen erregealdian eraiki ziren lehen kuartelak, XVIII.mende bukaeran. Helburu horietarako, Paulo I.ak behin bakarrik ezarri zuen lurren gaineko zerga, hiritarren jabetzako lurren kopuruan oinarrituta. Zerga hori ez zen derrigorrezkoa, baizik eta ordaintzen zuena beti salbuetsita zegoen billeteetatik.
Zalantzarik gabe kaltegarritzat jotzen zuen soldaduaren borrokarako, ez bakarrik zibilen etxeko bizitzan etengabe parte hartzea, billeteen sistemak eragindakoa, Paulek uste zuen slobod etan ostatu hartzea ere, soldadurik etxeko arazo eta zereginetatik kentzen ez zuena, ez zela egokia borrokarako armada egoki bat eratzeko. Paulo enperadoreak ulertu zuen ostatu militarren antolaketak ez zuela bakarrik soldadu bati etxea emateko helburua, baizik eta soldaduaren helburu eta bizi-baldintzetara egokitzea. Kuarteleko elkarbizitza bat besterik ez zitzaion iruditzen Pauli, gutxi gora-behera multzo esanguratsuetan bildua, garatzailearentzako hurbiltze propio bakarra.
Estatu batuak
Lehen, AEBetako Itsas Armada k generoz bereizitako oinarrizko prestakuntza unitateak zituen. Oinarrizko entrenamenduan eta batzuetan jarraipen entrenamenduan dauden bitartean, militarrak kuarteletan bizi dira. Beste hainbat herrialde ez bezala, gaur egun, zerbitzu guztiek entrenamendua dute, non gizonek eta emakumeek kuartelak partekatzen dituzte.
Beste zerbitzuetan ez bezala, AEB etako Aire Armada k "logela" terminoa erabiltzen du ofizialki bakarrik dauden etxebizitzei buruz hitz egiteko.
Bigarren Mundu Gerra n, Estatu Batuetako kuartel asko Quonset etxola merke, sendo eta erraz eraikitzeko eginak izan ziren, amerikar etxe luze natibo en antzekoak (teilatu biribil baina metalikoz eginak).
Euskal Herria
Espainia ko lurreko armadak Hego Euskal Herri ko lau herrialdeetan ditu egoitzak. Horietatik gehien nabarmentzen den kuartela Loiolako kuartela da.
Loiolako kuartelak, Gipuzkoako Donostia hiriburuan dagoen kuartel militar bat da Loiola auzoan dagoena, Urumea ibaiaren eskuinalde eta Ametzagaina mendiaren artean, eta Urdintzuko zubia eta Espartxoko zubiaren artean. XX.mendeko ikur enblematikoa da.
Espainiako Armadaren Gipuzkoako kuartel nagusia da.
Acanthopsoides molobrion
Acanthopsoides molobrion Acanthopsoides generoko animalia da. Arrainen barruko Cobitidae familian sailkatzen da.
Comblain-au-Pont
Amblève eta Ourthe ibain arteko elkarketan dago eta horien gainean les Tartines izeneko arroka handiak daide (erreserba naturala), izan ere, forma xerratua baitaukate.
Udalerriaren barruan auzo hauek daude: Géromont, Halleux, Hoyemont, Mont, Oneux, Pont-de-Sçay eta Sart.
A Chiara
A Chiara 2021eko Jonas Carpignano italo-estatubatuar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.
Argumentua
Guerrasio familia alaba helduenaren urtebetetze festa ospatzen ari da. Lehiakortasun moduko bat dute alaba helduak eta 16 urteko ahizpa Chiarak. Festaren biharamunean, Claudio aita desagertu egingo da. Chiara ikertzen hasiko da, eta, egiara hurbildu ahala, bere etorkizuna ere marrazten hasiko da.
Stockport
Stockport Ingalaterraren erdialdeko hiri bat da, Manchesterretik hego-ekialdean 10 km-tara dagoena. Manchester Handia konderrikoa eta Ipar-mendebaldeko Ingalaterra eskualdekoa da.
Hiriak 136.081 biztanle zituen 2011n.
Ontario konderria (New York)
Ontario konderria (Ontario County) New Yorkko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Canandaigua da. 2010eko zentsuaren arabera 107,931 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Ontario konderriak 171,594 kilometro koadro ditu. Horietatik 4,781 ura dira. Beste 166,812 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 62,9 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 107,931 pertsonetatik 102,798 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 3,679 dira. 2,226 beltzak edo afroamerikarrak. 244 amerikar natiboak ziren eta 16 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 1,111 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 66 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1,470 pertsonek kokatzen zuten.
Auguste Comte
Auguste Comte (izen osoa Isidore Marie Auguste François Xavier Comte) (Montpellier, Frantzia 1798ko urtarrilaren 19a - Paris, 1857ko irailaren 5a) frantses pentsalaria eta soziologia hitzaren sortzailea izan zen. Hasiera batean, zientziaren izena fisika soziala zen, honela, bere ikuspuntua besteengandik desberdintzeko soziologia hitza sortuz. Modu honetan, soziologia zientzia bezala sortu zen. Garai horretan, Frantziako iraultzak aldaketa sozial garrantzitsuak ekarri zituen eta industriaren garapenarekin gora-behera handiak pairatzen ari zen gizateria. Honela, bera saiatu zen gizartea aztertzen duen zientzia eraikitzen. Comteren ustetan, diziplina bakoitzak badu objektu propioa ikaskuntzan, denek elkarren artean logika eta metodo zientifiko komunak dituzte. Comtek soziologia zientzia positibo bezala hartzen du, eta positibismoaren sortzailea da.
Filosofia
Comteren filosofiak Francis Baconek hasitako filosofia modernoari jarraipena eman zion. Comtek orden soziala ezarri nahi zuen teoria zientifikoak aintzat hartuta. Horrela, teoria teologikoak edo metafisikoak albo batera utzi zituen.
Rousseauk eta Voltairek ez bezala, Comtek erreforma soziala kontserbadoreagoa eta kontrairaultzaileagoa planteatu zuen. Iraultza Frantsesa oinarri hartuta, aipatutako bi autoreei Comtek haien metafisika utopikoaren bidez ezin zutela gizartean orden eta moral soziala ezarri leporatu zien.
Comteren oinarrizko ideia zera da; zientzia guztiak mailakatuta zeudela. Horrela, piramidearen oinarrian matematika zegoen. Horri jarraituz, mekanika, fisika, kimika, biologia. Eta gailurrean Gizartearen Zientziarekin topo egingo dugu, hau da, Soziologia topatuko dugu. Comtek Soziologian gizartearen arazoen erantzunak ikusi zituen. Soziologiarekiko gehiegizko mirespenaren ondorioz, gizarte zientzia hori erlijio laikotzat hartu zuen, positibismoa sortuz. Positibismoak zera esaten du; zientziak ikusi ahal eta neurtu ahal ditugun gauzetan bakarrik zentratu behar duela, hau da, esperientziaren bitartez ezagutzen ditugunak.
Positibismoa, arazo sozialak eta moralak ikuspuntu positibo-zientifiko batetik analizatu behar dira. Horretarako, fenomenoen ikuspuntu enpirikoa behar da. Horrela, aurkitu eta azaldu ahalko dira lege unibertsalak gizakiarentzat erabilgarriak izan daitezen.
Hiru aroen legea eta aurrerakuntzaren ideia
Oinarrizko legea ere deitua den hiru aroen lege honek dioenez, gizateria bere osotasunean eta gizabanakoa horren zati gisa, garapen maila intelektual ezberdinei dagozkien hiru garai sozial ezberdinetatik igarotzera mugatua dago: Aro erlijioso edo teologikoa, aro metafisikoa eta aro positiboa edo zientifikoa.
Aro batetik bestera igarotzeak gizartearen aurrerapen lege bat suposatzen du, beharrezkoa eta unibertsala dena. Lege honen arabera aro teologikoan, gizakiak, naturako zergatiak eta azalpenak naturaz gaineko indarretan bilatzen ditu, mitologia adibidez.
Aro metafisikoan arrazionaltasun teologikoa zalantzan jartzen da eta naturaz gaindiko indarrak benetako gauzetan ordezkatzen dira.
Aro positiboan gizakiak ez du bilatzen gauzak zer diren jakitea, baizik eta esperientzia eta behaketaren bidez horiek nola jokatzen duten azaltzea.
Filosofia positibistaren ezaugarriak
Filosofia positiboa legearen hirugarren zatiari dagokio. Rousseau eta Voltaire-ren filosofia negatibo eta kritikoaren aurkaritza gisa definitzen da.
Positibo terminoak errealitateari egiten dio erreferentzia, hau da, subjektuari dagokiona alde batera utziz. Honek erabilgarria, egiazkoa, zehatza, konstruktiboa eta erlatiboa izatea du helburu. Azken batean, ez du determinismo absoluturik lortzen apriorizko nozioen bidez. Baiezta liteke filosofia positibistak bere ezagutzak gauza baikorretan oinarritzen dituela,hau da, benetakoa denean, alde batera utziz teoria abstraktuak.
Comtek giza ezagutzaren hiru egoera proposatzen ditu: egoera teologikoa, egoera metafisikoa eta egoera positiboa, azken hau goraipatuena izanik.
Laburbilduz Auguste Comten filosofia positibista gizarte,politika eta ekonomiaren berrantolaketa litzateke industri iraultzaren testuinguruan.
Ondarea
XIX. mendean, soziologiaren ideia garrantzitsua izan zen, ez soilik Comterentzat. Hala ere, Comte zientzia horrekiko izan zuen mirespena izugarrizkoa izan zen. Comtek gizarte zientzia hori zientzia guztietatik nagusiena eta beste guztiak honen barnean zeudela uste zuen, denak erlazionatuta eta integratuta geratuko zirelakoan. Soziologia hitza ezarri zuen, horregatik kontsideratzen zaio lehen soziologo modernoa. Hala ere, gaur egun, Comteren pentsamendua muturrekoa dela eta bere soziologiaren ideia ( zientzia guztietatik nagusiena ) ez da haintzat hartzen.
PISA txostena
PISA txostena edo Ikasleen Ebaluaziorako Nazioarteko Programa, maiz ingelesezko PISA akronimoarekin ezagunagoa (PISA:Programme for International Student Assessment), Ekonomia Lankidetza eta Garapenerako Antolakundeak (ELGA-OCDE) egiten duen ikerketa multzo bat da eta horren helburua estatuen hezkuntza sistemen eraginkortasuna neurtzea da. Inkestak hiru urtean behin egiten dira eta 15 urteko gaztetxoak hartzen ditu helburu. ELGAko 34 herrialde kidek parte hartzen dute eta baita ere bazkide diren beste batzuk ere. Denen artean "PISA sailkapena" delakoa osatzen dute.
Ekonomia Lankidetza eta Garapenerako Antolakundea (ELGA-OCDE) izeneko erakundeak ordaintzen ditu ikerketak eta helburua estatuen hezkuntza sistemen eraginkortasuna neurtzea da. ELGAren PISA proiektua nazioarteko ebaluazio estandarizatua da, 15 urteko ikasleei egiten zaiena. 2000. urtean, 32 estatuk hartu zuten parte; 41ek, 2003an; 57k, 2006an; eta 2009an, 63 estatuk. Eta kopurua goraka joan da azken urte hauetan. 2018. urtean munduko 80 estatuk hartuko zuten parte eta horietatik 35 ELGA-OCDEkoak.
Aldez aurretik, ikerlariek emaitza hobeak espero izaten dituzte herrialde aberatsenen hezkuntza sistemetan herri pobreetan baino; baina gero, egindako ikerketek erakutsi ohi dute faktore asko daudela nahasita, emaitza onak edo txarrak azaltzerakoan. PISA ikerketaren helburua da faktore horiek identifikatzea, hezkuntza sistemetan hobekuntzak proposatzeko.
Irakurmena
Komunikatzeko gaitasunaren parte inportantea da irakurmena. Irakurleak irakurritakoa ulertu behar du eta ulertu duela frogatu. Egiten diren galderak mota askotakoak dira. Galdera batzuen erantzuna testuan bertan dago, begi-bistakoa izaten da. Beste batzuetan, ordea, irakurleak dedukzioen bidez jakin behar izaten du erantzun zuzena zein den.
Matematika
Eguneroko bizitzari lotutako problema matematiko arruntak ebatzi behar izaten dira. Ez dira formula matematiko bitxiak buruz ikasi behar. Problema logiko-matematikoekin ohituta eta trebatuta egon behar da emaitza onak lortzeko.
Zientziak
Egunerokotasunean sor daitezkeen problema batzuk konpondu edo ebatzi behar izaten dira, zientzia-metodologia erabiliz eta ezagupen zientifikoetan oinarrituz.
Zer ebaluatzen da
Konpetentziak ebaluatzen dira, ez ikasitako edukiak bakarrik.
2018ko emaitzak
2018ko emaitzak 2020an argitaratu ziren.
Kritikak, Iruzkinak
Frantzian, APMEPek (irakaskuntza publikoko matematika-irakasleen elkartea), matematika-probetan Finlandiako ikasleek egindako jarduera onenak azpimarratuz, irakaskuntza frantsesaren arteko aldea azpimarratzen du, "abstrakziorako, sinbolizaziorako eta zorroztasunerako sarbidea" garatzeaz arduratzen baita, eta matematika erreala eta egoera zehatzak irakasteaz, benetako eremura egokitzeaz eta beste hezkuntza-sistema batzuetara eragiteaz ere arduratzen dela.
Kritika batzuen arabera, sistema finlandiarraren nagusitasuna erlatibizatu egiten da. Adibidez, batzuek aurreratu dute finlandiar hizkuntzak garrantzi handia duela Finlandia 24ren arrakastan.
Zenbait behatzailek azpimarratu zuten Pisa ikuspegiak, faktikoa eta objektiboa izanik, ikuspegi utilitaristara eta funts kapitalistara eramaten duela "eraginkortasun" zifratua maximizatu nahi den irakaskuntzaren ikuspegia. Emaitza horiek erabiltzeak hezkuntzari buruzko eztabaidak despolitizatzea ekarriko luke, itxuraz behintzat; izan ere, gizarte-taldeek eta nazioarteko erakundeek zuzeneko interesa dute ikuspegi horiek sustatzeko (New Public Management-en olatuan sartzen dira). Beste espezialista batzuek ikuspegi hori argitzen dute, eta adierazten dute Pisaren emaitzak, azkenean, herrialde bakoitzeko eztabaida politikoetan berrinterpretatzen direla, non aktoreek nazioarteko konparazioak erabiltzen baitituzte beren posizioa indartzeko. Nabarmena da, adibidez, Pisa 2000 eta 2003ren emaitzek eztabaida handiak eragin zituztela Japonian, eta oso gutxi Erresuma Batuan; emaitzak, aldiz, askoz hobeak izan ziren lehen herrialdean 22. urtean baino.
Araçagi
Araçagi Brasilgo udalerri bat da, Paraíba estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Almijarako mendilerroa
Almijarako mendilerroa, gaztelaniaz Sierra de Almijara, Espainiako Andaluzia autonomia erkidegoan dagoen mendilerro bat da, Málagako probintzia eta Granadako probintziaren artean. Mendikate Penibetikoaren zati da.
Gailurrak
Mendebaldetik ekialdera, 15 mendi garaienak honakoak dira:
Juanito Valderrama
Juanito Valderrama (Torredelcampo, Jaén, 1916ko maiatzaren 24a - Espartinas, Sevilla, 2004ko apirilaren 12a) espainiar flamenko kantaria izan zen, Espainiako kopla-abeslari nagusietako bat.
Bizitza
Flamenkoaren barruan egin zituen lehen urratsak, baina berehala kopla eta espainiar kanta hobetsi zituen. Espainiako Gerra Zibilaren ondotik izan zituen urterik onenak. Francisco Franco jeneralaren eta bere gonbidatuen aurrean kantatu ohi zuen Francoren matxinadaren urteurrenaren kariaz uztailaren 18an egiten ziren ospakizun ofizialetan. Bere abesti ezagunen artean El emigrante, Su primera comunión edo El rey de la carretera aipa daitezke.
Anoko wa kizoku
Aristocrats (あのこは貴族) 2020ko Yukiko Sode japoniar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.
Argumentua
Berdin bizi al dute zoriontasuna klase sozial desberdinetan kokaturiko emakumeek? Bizitza ibilbide oso desberdina duten bi emakumeren talaiatik egungo modernitatea auzitan jartzen duen lana da.
Industri Institutu Nazionala
Industri Institutu Nazionala (INI; Instituto Nacional de Industria) Espainiako erakunde publiko bat izan zen, Espainian industriaren garapena sustatzeko euskarri instituzional gisa sortua. 1941 eta 1980 artean Espainiako enpresa talderik handiena eta garrantzitsuena izan zen. INI 1995ean desagertu zen eta bere funtzioak Estatuko Industria Partaidetzarako Sozietateak (SEPI) hartu zituen bere gain.
Bere existentzian zehar, INIren ekimenez enpresa handiak ezarri zituzten: SEAT, ENDESA, ENSIDESA eta bereziki burdina, altzairua eta aluminioa eta industria petrokimikoa ekoizten zituzten beste asko.
Daphoenositta miranda
Daphoenositta miranda Daphoenositta generoko animalia da. Hegaztien barruko Neosittidae familian sailkatua dago.
Będzin barrutia
Będzin barrutia Silesia Beherean kokaturiko Poloniako barrutia da. 2006ko erroldaren arabera, 151.122 biztanle zituen.
Babcock & Wilcox
Babcock & Wilcox Company (B&W) estatubatuar multinazional bat da, egoitza nagusia Virginian duena. Energia elektrikoa sortzeko ekipoak eta kutsadura kontrolatzeko sistemak diseinatzeaz, ingeniaritzaz, manufakturaz, zerbitzuaz eta eraikuntzaz arduratzen da zerbitzu publikoetarako eta industrietarako. Galdara-atalak 300.000 megawatt baino gehiagoko edukiera ematen du mundu osoko 90 herrialdetan baino gehiagotan.
Euskal Herrian
Lehen Mundu Gerran, Norteko Konpainiak tren-makina berriak erosteko zituen zailtasunek bultzatu zuten tren-enpresa lurrunezko tren-makinen eraikuntzan espezializatutako enpresa bat sortzera. 1918ko martxoaren 1ean Sociedad Española de Construcciones Babcock y Wilcox sortu zuten. Lantegi nagusiak Sestaoko Galindoko ibarrean jarri zituzten eta taldea "La Balco" izenez ezaguna izan da. Galindoko Babcock & Wilcox fabrika multzoak, Trapagaranen lurrak ere okupatu zituen. Gainera, enpresak burdin meatzeak eta 6000 kW-ko zentral termikoa izan zituen Galdamesen.
Norteko Konpainiak 1922an 15 makina eskatu zituen, ingeles prototipo baten arabera. Geroago, enpresak 400/4400 modeloko unitate ugari eraiki zituen, eta, ondoren, tren-makina industrialak fabrikatzeari ekin zion (Langreo, Asland eta zenbait portutako Obra Batzarrentzat), baita, 1928tik aurrera, tren-makina elektrikoak ere. Espainiako Gerra Zibilaren ondoren, Babcockek gatazkan hondoraturiko 173 tren-makina konpondu zituen. Babcock, 1961eko apirilaren 18an RENFEri 282 f 0430 modeloa eman ondoren, Espainian lurrunezko tren-makinak eraiki zituen azken enpresa izan zen.
Lurrunezko eta dieselezko lokomotorrez gain, Sestaoko instalazioek lurrunezko galdarak, hodiak, turbina hidraulikoak, automotore elektrikoak eta diesela, itsas-motorrak, engranajeak, balbulak eta beste ekipamendu batzuk egin zituzten. Enkargu gehienak atzerritik etorri arren, Bizkaian ere zenbait egin zituen: Deustuko zubia, Udaletxeko zubia, Muskizko findegia edota Lemoizko zentral nuklearra.
1961 eta 1981 artean Gregorio Millán ingeniari kataluniarrak Sociedad Española de Construcciones Babcock y Wilcoxeko zuzendari nagusi eta Portugalgo Babcock & Wilcoxeko presidente kargua hartu zuen. 1976an, 5250 langile zituen. Bere bulegoak Bilbon
Castèlnòu de Montmiralh
Castèlnòu de Montmiralh Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Babcock & Wilcox
Euskal Herrian
1970eko hamarkadako petrolioaren krisiak ekipamendu-ondasunen sektorearen krisi bat eragin zuen, Babcock & Wilcoxi eragin ziona. Enpresak 1977an ordainketa-etendura bat egin zuen. Bere plantilla altua eta eskualdeko beste industria batzuetan zuen garrantzia kontuan hartuta, Estatuak erreskatatu egin zuen eta 1983an Industri Institutu Nazionalak bere instalazio guztiak bereganatu zituen. 1992an, INI, etekinik gabeko eta irabazirik gabeko enpresetan banatu zen, eta B&W, hodien sekzio barik, azken talde honetara, TENEO sozietate anonimoaren eskuetan pasa zen.
Castèlnòu de Montmiralh
Biztanleria
2007an Castelnau-de-Montmiral udalerrian erroldatutako biztanleak 946 ziren. Familiak 406 ziren, horien artean 120 pertsona bakarrekoak ziren (68 bakarrik bizi ziren gizonak eta 52 bakarrik bizi ziren emakumeak), 151 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 99 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 36 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Lenningen
Lenningen Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Babcock & Wilcox
Euskal Herrian
SEPIk (Estatuko Industria Partaidetzarako Sozietatea) 2001eko urrian Babcock & Wilcox saldu zion Babcock Borsigi, baina talde alemaniarrak 2002ko udan ordainketa-etendura bat aurkeztu zuen. 2004an, AE&Ek (Austrian Energy & Environment) A-TEC Industries austriar taldeko konpainia batek Babcock Borsig Españaren akzioen %100a bereganatu zituen, eta Babcock Power España S.A. izena hartu zuen.
Castèlnòu de Montmiralh
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 543 etxebizitza zeuden, 413 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 109 bigarren erresidentzia ziren eta 20 hutsik zeuden. 515 etxeak ziren eta 23 apartamentuak ziren. 413 etxebizitza nagusietatik 332 bere jabearen bizilekua ziren, 60 alokairuan okupaturik zeuden eta 22 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 17 etxek bi zituzten, 41 etxek hiru zituzten, 109 etxek lau zituzten eta 242 etxek bost zituzten. 322 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 195 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 191 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 571 ziren, horien artean 419 aktiboak ziren eta 152 inaktiboak ziren. 419 pertsona aktiboetatik 394 lanean zeuden (219 gizon eta 175 emakume) eta 25 langabezian zeuden (10 gizon eta 15 emakume). 152 pertsona inaktiboetatik 67 erretiraturik zeuden, 37 ikasten zeuden eta 48 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Castelnau-de-Montmiral udalerrian 402 unitate fiskal zeuden, 959 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.107 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 73 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 13 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 8 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 5 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 8 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 22 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 igeltseroak, 4 zurginak, 3 argiketariak, 2 ile apaindegiak, 2 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.
2000. urtean Castelnau-de-Montmiral udalerrian 66 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.928 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
River Bend (Missouri)
River Bend Missourieko herrixka bat da. Jackson konderrian kokatua dago. 2010ean 10 biztanle zituen, 3.94 kilometro koadrotan banatuta.
Kalundborg
Etimologia
Kalundborg izenak "Beletxikien basoko gotorlekua" esan nahi du.
Historia
Kalundborgeko lehen asentamendua 1170 urtekoa da, fiordoaren ondoan kaia sortu eta inguruan herrixka sortu baitzen orduan. XIII mendearen hasieran Andre Mariaren eliza eraiki zuten bere bost dorreekin. Herriaren sinbolo bihurtu zen berehala eta armarrian ere bst dorreak ageri ditu.
Ekonomia
Gaur egun Kalundborg hiri industriala da. Bertan dago Danimarkako ikatzezko zentrale elektriko handiena eta petrolio birfindegia ere badu. Sinbiosi industrialaren proiektuan sarturik dago hala ere, naturari ahalik eta kalte txikiena eragiten duelarik.
Jim Capaldi
Nicola James Capaldi (Evesham, Worcestershire, 1944ko abuztuaren 2a - Londres, 2005eko urtarrilaren 28a) ingeles abeslari, abesti egile eta bateria-jotzailea izan zen. Steve Winwoodekin batera Traffic rock psikodelikoko taldea sortu zuen. Winwoodek eta berak idatzi zituzten taldearen abesti gehienak. 1967an Traffic taldeko sortu zuen Steve Winwood, Chris Wood eta Dave Masonekin. Taldea utzi ondoren, bakarkako edo beste musikari batzuekin batera jotzen jarraitu zuen.
Euskara zaharra
Euskara zaharra 1600-1745 arteko euskara da. Garai hartako euskara gaurko hizkuntzatik gertu dago; izan ere, 1600. urterako euskarak galdu ditu aurreko garaian (euskara arkaikoan) bizirik zeuden arkaismo gehienak. Garai hartakoa da lapurtera klasikoa izenarekin ezagutzen duguna. Garaiaren bukaera 1745. urtean jartzen dugu, urte horretan Manuel Larramendik Hiztegi Hirukoitza argitaratu baitzuen, literatur hizkuntzaren aldaketa handi bat ekarri zuena.
Mugak
Mende hauetan gutxi aldatu ziren euskararen mugak. Nafarroa Garaiaren hegoaldean Lizarran eta Tafallan koka genezake muga. Arabako lautadan bizirik zirauen euskarak, Gasteizen gaztelania erabiltzen zen nagusiki, euskara ulertzen zen arren. Arabako Errioxan XIV eta XV. mendeen artean galdu bide zen. Gipuzkoan eta Bizkaian euskara zen hizkuntza nagusia, baita hiriburuetan ere. Iparraldea euskarak estaltzen zuen, Baiona barne.
Egoera
Euskarak ez zeukan prestigiorik, Lapurdiko kostaldean izan ezik. Hegoaldean, Iparraldean bezala, inoiz ez zuen estatus ofizialik erdietsi. Halere, Nafarroako erresuman herritarren egoera linguistikoa ikusita, euskararen aldeko neurriak hartu behar izan zituzten. Lapurdin bilkurak euskaraz egiten ziren, erabakiak Erregeren komisarioari frantsesez helarazten ziren arren.
Eliza izan zen garai honetan gehien bultzatu zuena euskara, Trentoko kontzilioak ateak zabaldu baitzizkien herri hizkuntzei. Idazkien kopurua zabaldu zen (ez nahi beste, dena den) Lapurdin idatzitako liburuek asko lagundu zutelarik zabaltze honetan. Oyharçabalek esan zuen bezala, "leihotxo" bat zabaldu zitzaion euskarari, maila ertaineko Iparraldeko euskaldunek oraindik ez baitzuten frantsesa menderatzen eta, beraz, euskaraz irakurtzeko aukera har zezaketen. Hala ere, Iparraldean euskara erabiltzen zen bitartean, Hegoaldean dotrina xume batzuez beste ezer ez zen argitaratu, gaztelania baitzen kultura hizkuntza.
Irakaskuntzari dagokionez, XVI. mendeaz geroztik irakaskuntza-eskaintza zabala dago Hegoaldean, baina dena gaztelaniaz. Bizkaian eta Gipuzkoan irakaskuntzaren kudeaketa Biltzarren esku geratu zen, eta hauek euskararen irakaskuntzaren aldeko neurriak ez hartzeaz aparte, honen aurkako legeak abiatu ziren. Iparralden, irakaskuntza laikoak ez zuen ez aldeko ez kontrako eraginik izan euskaran.
Lekukotasun garrantzitsuenak
Garai honetan euskal testuen kopuruak gora egin zuen, batez ere Lapurdin. Euskal Herri osoan obra asko inprimatu ziren, Iparraldean erlijiozko prosa eta poesia liburu elebakarrak eta Hegoaldean, berriz, dotrinak eta bestelako eliza liburu elebidunak. Hona hemen inportanteenetariko batzuk:
Bizkaieraz
- Kapanagaren Exposición breve de la doctrina christiana compuesta por el P. M. Geronimo de Ripalda de la compañia de Iesus (Bilbo, 1656)
Goi-nafarreraz
- Beriainen Tratado de como se debe oyr missa, escrito en romance y bascuence (1621)
Gipuzkeraz
- Juan Irazustaren Doctrina Cristiana Aita Gaspar Astete Jesuitac erderaz compondua ipiñi zuan Eusqueraz D. Juan de Irazusta Erretore Hernialdecoac... (Iruñea, 1742)
Lapurteraz
- Esteve Materraren Doctrina Christiana (Bordele, 1617)
- Joanes Etxeberri Ziburukoaren Manual devotionezcoa, edo ezperen, oren oro escuetan erabilltçeco liburutchoa (Bordele, 1627) - Pedro Agerre, "Axular", Guero bi partetan partitua eta berecia (Bordele, 1643; 2. argit. Gueroco Guero, s.a.)
Zubereraz
- Arnaut Oihenarten Les Proverbes Basques, recueillis par le Sr. d'Oihenart; plus les poésies basques du mesme auteur (1657)
Recques-sur-Course
Recques-sur-Course Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Euskara zaharra
Hizkuntza
Zeharo aldatu zen hizkuntza 1600. urtetik aurrera, gaur egun ezagutzen ditugun hizkeretara hurbilduz. Hizkuntzak pairatu zituen aldeketen artean, honako hauek dira aipagarrienak:
Grafian
Garai honetan oraindik inguruko hizkuntzen menpe dago euskara ortografiari dagokionez. Erabilitako grafema gehienak gaztelania, frantsesa eta gaskoiarenak dira; hortaz, euskarak dituen fonema batzuk ez dira egoki aurkezten, eta, beste batzuek, tradizio erromantzeari jarraituz, grafema bat baino gehiago dute.
Aloñako igoera
Aloñako igoera Oñatin jokatzen den mendi lasterketa da. 2005ean izan zuen lehenengo ekitaldia.
Historia eta ibilbidea
Hasiera batean Aloñara igo eta jeistea zen helburua eta 15'5 kilometrotako luzera zuen. 2014tik aurrera ibilbidea mendi lasterketetara estandarizatu zen ia 23 km luzera hartu zuelarik. Oñatitik atera eta Aloña igo ondoren Akatz, Eskista eta Artzanburu (1.365m) igaro eta Oñatin amaitzen da.
2020ko ekitaldia ez zen jokatu COVID-19 pandemiaren erruz.
Bommiers
Biztanleria
2007an Bommiers udalerrian erroldatutako biztanleak 283 ziren. Familiak 117 ziren, horien artean 35 pertsona bakarrekoak ziren (23 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 27 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 43 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 158 etxebizitza zeuden, 120 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 27 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 156 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 120 etxebizitza nagusietatik 103 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 3 etxek bi zituzten, 18 etxek hiru zituzten, 30 etxek lau zituzten eta 68 etxek bost zituzten. 82 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 47 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 64 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 182 ziren, horien artean 133 aktiboak ziren eta 49 inaktiboak ziren. 133 pertsona aktiboetatik 124 lanean zeuden (66 gizon eta 58 emakume) eta 9 langabezian zeuden (3 gizon eta 6 emakume). 49 pertsona inaktiboetatik 24 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bommiers udalerrian 123 unitate fiskal zeuden, 302 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.922 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 2 administrazio publikoko enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 1 jatetxe.
2000. urtean Bommiers udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Recques-sur-Course
Biztanleria
2007an Recques-sur-Course udalerrian erroldatutako biztanleak 273 ziren. Familiak 104 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 132 etxebizitza zeuden, 107 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 22 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 126 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 107 etxebizitza nagusietatik 90 bere jabearen bizilekua ziren eta 17 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 11 etxek hiru zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 82 etxek bost zituzten. 99 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 35 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 66 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 167 ziren, horien artean 122 aktiboak ziren eta 45 inaktiboak ziren. 122 pertsona aktiboetatik 113 lanean zeuden (63 gizon eta 50 emakume) eta 8 langabezian zeuden (4 gizon eta 4 emakume). 45 pertsona inaktiboetatik 18 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Recques-sur-Course udalerrian 105 unitate fiskal zeuden, 276 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.971 euro zen.