cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Koriakita
Ezaugarriak
Koriakita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak.
Imanol Uria
Ibilbidea
Bizkaiko txapelketan hartzen du parte eta 2014tik aurrerako txapelketa guztietan finalaurrekoak jokatu ditu. 2022an Bertsolari Txapelketa Nagusian final laurdenetan abestu zuen.
Emakunde
Emakunde-Emakumearen Euskal Institutua Euskal Autonomia Erkidegoko politika, ekonomia, kultura eta gizarte-bizitzako alor guztietan gizonezkoen eta emakumezkoen arteko benetako eta egiazko berdintasuna lortzea helburu duen erakunde ofiziala da.
1981ean, Institutua sortu zenean, helburu bezala ezarri zituen sexuen arteko berdintasuna errazteko bideei bultza egitea, hori bete-betean lortzeko eragozpen izan daitezkeen izatezko eta lege aldeko oztopo guztiak desagertaraztea, eta bereizkeria mota guztiak ezabatzea. 2005ean Legea onartu zen berdintasunaren Legea onartu zenetik hasierako helburu eta erronkak lortutako aurrera pausoei egokitzen joan da, lehentasunetako bat Berdintasunaren Lege horren betetzearen ardura izanik.Hurbileko erakundea izan nahi du Emakundek, gizartea eraldatzeko helburua duen proiektu feministaren eta berdintasunaren alde lan egiten duten guztien helburuekin bat egiten duena.
Berdintasuna politika publikoetan
Legez Emakundek memoria bat prestatu behar du EAEko botere publikoek emakumeen eta gizonen berdintasunerako gaietan egindako plangintzaren inguruko jarduerei buruz. EAEko Emakumeen eta gizonen berdintasunerako V. Planean, ebaluazioari dagokion atalean, betetze mailaren ebaluazioa izenpean, betebehar hau jasotzen da. Horretarako informazioa biltzeko sistema propio bat erabiltzen du, erakunde ezberdinetako egoerari buruzko informazioa eguneratzeko eta gauzatutako ekintzen segimendua erraz eta arin egin ahal izateko.
Berdintasunerako saria
Emakunderen Berdintasunerako sariaren helburua da emakumeen eta gizonen arteko berdintasunaren arloan egindako lanarengatik nabarmendu diren pertsona fisiko nahiz juridikoei jendaurreko ezagutza egitea. Lau alorretan banatu ziren 2006ko ediziora arte, harrezkero ekarpen bakar bat saritzen da. Hauek dira azken urteetan eman diren sarietako batzuk:
Gizonduz ekimena
Gizonduz Eusko Jaurlaritzaren ekimen bat da, Emakundek bultzatua, gizonen eta emakumeen berdintasunaren alde gizonen kontzientziazioa eta parte-hartzea sustatzeko asmoa duena. 2007ko azaroan abiatu zen.
Gizonduz ekimena egitearen arrazoiak hauek dira, Eusko Jaurlaritzaren arabera:
Feminismoa eta berdintasuna hiztegia
2020. urtean Emakundek parte hartu zuen Feminismoa eta berdintasuna hiztegiaren ekoizpenean.
Krościenko nad Dunajcem udalerria
Krościenko nad Dunajcem Poloniako Polonia Txikiko voivoderriko landa-udalerri bat da, Nowy Targ barrutian kokatuta. 57,12 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6772 biztanle zituen.
Xenochrophis tytleri
Xenochrophis tytleri Xenochrophis generoko animalia da. Narrastien barruko Natricidae familian sailkatuta dago.
Rita Sargsian
Rita Sargsian (Stepanakert, Karabakh Garaiko Oblast Autonomoa, Sobietar Batasuna, 1962ko martxoaren 6a - Erevan, Armenia, 2020ko azaroaren 20a) musika-socialite eta maistra izan zen, armeniar nazionalitatekoa, Armeniako lehen dama, eta Serzh Sargsian ezagunaren ezkontidea.
Biografia
Rita Sargsian 1962ko martxoaren 6an jaio zen Stepanakert hirian, familia militar batean.
Aleksandr Griboedov musika eskolan graduatu zen Stepanakerten. Garai batean, haurtzaindegi batean aritu zen musikako irakasle. Stepanakertetik Erevanera bizitzera joan ondoren, lana utzi zuen.
Rita Serzh Sargsianekin ezkonduta zegoen eta bi alaba eta bost biloba zituen. Donate Life ongintza-fundazioaren babeslea zen. Leuzemia eta bestelako gaixotasun larriak dituzten haurrei laguntzen diena, baita Autism eta Aragil fundazio nazionalen babeslea ere.
2020ko azaroaren 20an hil zen, COVIDaren ondorioz.
Les Jumeaux (menhirrak)
Deskribapena
Bi menhir 8,20 m-ko distantzia dira (bi gailurren artean egindako distantzia). Lehenengo menhir 1 3,10 m-ko altuera du. Bere oinarria forma triangeluarra da (1,40 m, 1 m, 0,80 m). Bigarren menhir 2-k diamante-itxurako oinarriarekin duen piramidala da. 4,60 m-ko altuera neurtzen du 1,60 m zabal eta 0,85 m-ko lodiera. Bi menhir granitoz eginak daude.
Boy Erased
Boy Erased 2018ko Joel Edgerton australiar zinema zuzendari, aktore, ekoizle eta gidoigileak zuzendu, ekoiztu eta idatzitako film dramatikoa da. Garrard Conley-en Boy Erased: A Memoir autobiografia liburuan oinarritzen da. Lucas Hedges, Nicole Kidman, Russell Crowe eta Edgertonek berak antzeztu zuten.
Tellurideko Zinemaldian estreinatu zen 2018ko irailaren 1ean.
Argumentua
Jared Eamons (Lucas Hedges), AEBko herri txiki bateko 19 urteko mutila da, artzain baptista baten semea. Gurasoei (Nicole Kidman eta Russell Crowe) homosexuala dela jartzen zaie agerian. Konbertsio-terapia batera joatera derrigortzen dute Jared, bestela familia, lagun taldea eta elizatik kanpo aterako duten mehatxupean. Programa honetan dagoela, terapiaren arduradunarekin (Joel Edgerton) gatazka sortzen da.
Nelson (New York)
Nelson Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Madison konderrian kokatuta dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Cnemaspis kandiana
Cnemaspis kandiana Cnemaspis generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Marquesa del Ter
Lilly Rose Schenrich (Lilly Rose Cabrera, ezkondu ostean), Ter-eko markesa ezkontidea eta Morellako kondesa ezkontidea (Paris, 1864 – Londres, 1936ko apirilaren 29a), Marquesa del Ter izenez ezaguna, pianista eta feminista frantsesa izan zen, Espainian izan ziren lehen erakunde feministetako bat sortu zuena. Médaille de la Reconnaissance française (Frantziako Aintzatespen Domina) saria eman zioten Lehen Mundu Gerran ospitaleen alde egin zuen lanagatik. Bere senarra Ramón Cabrera y Richards izan zen, Ter-eko II. markesa eta Morellako II. kondea eta Ramón Cabrera y Griñó noblearen semea.
Biografia
Markesa pianista izan zen eta Ingalaterra, Frantzia eta Espainiako antzokietan jo zuen. Hizkuntzalari aditua ere bazen, eta erraz mintzatzen zen hainbat hizkuntzatan —ingelesez, frantsesez eta gaztelaniaz—, eta aleman eta italieraren oinarrizko ezaupideak ere bazituen. 1914an, Lehen Mundu Gerraren hasieran, markesak «Ospitale aliatuen laguntzarako elkartea» erakunde humanitarioa sortu zuen. Errakunde horrek Frantziako bostehun ospitale militar hornitu zituen, eta Belgikako eta Salonikako (Grezia) hainbat ospitaleetarako ere arropa eta hornidurak bildu zituen. Elkarteak 110 anbulantzia eta hirurehun gizon eskaini zituen gerran laguntzeko. Gurutze Gorriarekin batera egindako lanagatik, Frantziako gobernuak Médaille de la Reconnaissance française (Frantziako Aintzatespen Domina) saria eman zion.
XX. mendeko 20ko hamarkadaren amaieran, senarraren ama hil zen, eta Espainiara itzuli ziren semearekin. Han, markesak sufragisten mugimenduan parte hartu zuen, eta 1918ko abenduaren 24an, Espainiako lehen erakunde feministetako bat sortu zuen, Unión de Mujeres de España (UME) (Espainiako Emakumeen Batasuna) elkartea, hain zuzen, Maria Lejarragarekin, azkenean zuzenean izango zenarekin, batera. Gai feministei buruz idatzi zuen eta bere erretratua «Voice of Women» aldizkariaren azala bete zuen 1919ko urtarrilean, publikazioaren 21. liburukian. Markesak «Renacimiento» (Berpizkundea) izeneko aldizkari feminista sortu zuen, iraupen laburra izan bazuen ere. Espainiako hainbat lege salatu zituen, emakumearen eskubideak murrizten baitzituzten: senarraren baimenik gabe jardutea debekatzen zioten, ezkondutakoan senarraren nazionalitatea hartzera behartzen zuten, eta senarrari ematen zioten seme-alaben gaineko guraso-agintea. UME erakundeak emakumeen heziketa, garai hartan klase sozial guztietan alde batera utzia, defendatzen zuen. Ter-eko Markesa, bere helburuak lortzeko, errege-etxearekin zituen harremanak erabiltzen saiatu zen, Battenbergeko Victoria Eugenia erregina ezkontideari zuzenean dei eginez; baina ez zuen arrakasta handirik izan. Prentsan kexatu egin zen Espainiak emakumearen eskubideak erdiesteko bidean zuen atzerapenagatik :´Bere hizkuntza-gaitasun handiari eta nazioarteko gaiei buruz zuen ezagutza sakonari esker, markesa Espainiako ordezkari hautatu zuten  Emakumeen Nazioarteko Aliantzak 1920an Genevan (Suitza) antolatutako «Emakumeen Sufragioaren aldeko Kongresuan». Union des Femmes de France erakundearen ordezkari espainiarra izan zen Parisen, 1926ko «Parisko Nazioarteko Kongresuan» eta, 1927an, Amsterdamen (Herbehereak) egindako Emakumeen Nazioarteko Aliantzaren «Bakerako Kongresuan». Nazioarteko legeei eta horiek emakumeen herritartasunean duten eraginari buruzko materialen bilketan —Doris Stevensek eta Alice Paulek Amerikako Estatuen Erakundearentzat eta Nazioen Ligarentzat hasitako prozesuan—, markesa izan zen herrialde bakoitzaren legeei buruzko informazioa biltzen lagundu zien feministetako bat. Txostenak emakumeen eskubideei buruz Historian izan den lehen nazioarteko akordioa ekarri zuen, baina Amerikako Estatuen Erakundeko kideek bakarrik onartu zuten.
Berak sorturiko Espainiako Emakumeen Kontseilu Nazionalean Espainiar Emakumeen Gurutzadako lehendakariorde izan zen. Horrez gain, Natur Zientzietako Iberiar Elkartearen eta Madrileko Herriaren Adiskideen Errege Elkarte Ekonomikoaren kide ere izan zen.
Espainian hainbat urte eman ondoren, senar-emazteak Londresera itzuli ziren. Markesa bertan hil zen 1936ko apirilaren 29an, eta maiatzaren 2an Windsor-ko hilerrian lurperatu zuten. Hil ondoren, Portugalgo Liburutegi Nazionalean aurkeztu zen bere musika-bilduma, hogeita hamar bolumenez osatua eta Beethovenen, Haydnen eta zenbait konpositore frantsesen ahotserako musika eta pianorako sonatak biltzen zituena. Isabel Lizarragak idatzitako Cándida eleberri historikoak (2012), Espainiako lehen feministen istorioak kontatzen dituenak, markesari buruzko informazioa ematen du.
Trabzonspor
Trabzonspor A.Ş. Turkiako futbol taldea da, Trabzon hirikoa. Turkiako 6 Liga eta 8 Kopa irabazi ditu besteak beste.
Futbolaz gain beste hainbat kirol ere baditu, baina nagusiki futbolarengatik da ezaguna.
Historia
Trabzongo lehenengo futbol taldeak 20. hamarkadan sortu ziren. Lehenengoa İdmanocağı izan zen, 1921ekoa. 1966an İdmanocağı, İdmangücü, Martıspor eta Karadenizgücü taldeek bat egin zuten Trabzongo talde indartsua sortzeko eta Trabzonspor izena ezarri zioten.
70 hamarkadaren bukaeran eta 80 hasieran bolada bikaina izan zuen eta 6 Liga eta 3 Kopa eskuratu zituen. ordutik puntako taldea izan da Turkian. 2011 urtean bigarren egin zuten Fenerbahçerekin berdinduta. Ustelkeria kasuak azaleratu zen orduan eta Fenerbahçeri Liga kendu ez zioten arren Trabzonspor izan zen Txapeldunen Ligan jokatu zuen taldea.
Euskal taldeen aurkako partidak
Hauek dira Europako txapelketa ofizialetan Trabzonsporrek euskal taldeen aurka jokatu dituen partidak:
Gorgo al Monticano
Gorgo al Monticano Italiako udalerri bat da. Trevisoko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Gorgo al Monticanok honako udalerri hauekin egiten du muga:
San Cristobalgo geltokia
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Cabàs e Lo Massès
Cabàs e Lo Massès Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Cabas-Loumassès udalerrian erroldatutako biztanleak 48 ziren. Familiak 16 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 24 etxebizitza zeuden, 18 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 21 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 18 etxebizitza nagusietatik 13 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek hitu gela zituzten, 1ek lau zituen eta 15 etxek bost zituzten. 14 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 8 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 10 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 24 ziren, horien artean 19 aktiboak ziren eta 5 inaktiboak ziren. 19 pertsona aktiboak lanean(11 gizon eta 8 emakume) zeuden.. 5 pertsona inaktiboetatik 1 ikasten zegoen eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra zerbitzu enpresa batena zen.
2000. urtean Cabas-Loumassès udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 350 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hedinichthys yarkandensis
Hedinichthys yarkandensis Hedinichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
15 minutuko hiri
15 minutuko hiria edo Ordu laurdeneko hiria hirigintza-plangintzaren kontzeptua da, eta herritarren behar eta zerbitzu gehienek (lana, erosketa, hezkuntza, osasun-zentroak edo aisialdia) hiriko edozein tokitatik 15 minututik beherako distantziara oinez edo bizikletan egon beharko luketela proposatzen duena. 15 minutuko hiria Carlos Moreno Parisko Sorbonako Unibertsitateko Ekintzailetza, Lurralde eta Berrikuntzako zuzendari zientifiko eta katedradunaren proiektuaren izena da.
Irma Hoffren
Irma Hoffren, (Donostia, 1986ko azaroaren 18a -) euskal dantzaria da.
15 minutuko hiri
Jatorria
Kontzeptua Carlos Morenok sortu zuen eta Anne Hidalgo Parisko alkateak egin zuen ezagun. Bere etxetik 15 minututan oinez edo bizikletaz, hiriko biztanleek beren oinarrizko beharrizan gehienetarako sarbidea izan dezakete, eta «tokiko bizimodu batera itzultzea» bezala deskribatu da.
Irma Hoffren
Ibilbidea
Hoffren Donostian jaio zen. Aita finlandiarra eta ama nafarra, bost urte zituela hasi zen balletean Mentxu Medelekin Donostiako Thalia Dantza Eskolan eta, ondoren, Zaragozan Maria de Avila eta Madrilen Carmen Rocherekin. Biarritz Junior balletean egon zen 2005 eta 2008 artean. Didier Deschampsek zuzendutako Nancyko Lorrenako Ballet konpainiara pasa zen 2008tik 2012a arte. Harrezkeroztik Miarritzeko Malandain Ballet konpainian aritu da. Bere dantzatzeko estiloa oholtzaren gainean adierazkorra, zintzoa eta dinamikoa izaten da.
15 minutuko hiri
Jatorria
Hiriaren kontzeptua 15 minututan Clarence Perry planifikatzaile estatubatuarrak 1900eko hamarkadan auzoaren paperari buruz egindako aurreko lanetan oinarritzen da. Jane Jacobs izan zen defendatzaile ezagunena, eta The Death and Life of Great American Cities liburuan azaldu zuen.
COVID-19aren pandemiaren krisiak hiri, herri eta auzo funtzionaletan eta giza tamainan bizitzeko nahia bizkortu egin zuen. Hiri-proposamen hori, 2020ko maiatzean, C40 Klima Lidergoko Taldeak onartu zuen, klima-krisiari eta COVID-19aren pandemiaren krisiaren hiri-ondorioei erantzuteko.
Kontzeptua
15 minutuko hiria hiri polizentrikoaren ikuspegia da, non dentsitateak masa kritikoa ahalbidetzen duen eta bizitza-hurbiltasunari eta bere intentsitate sozialari zentzua ematen dion. Hiri horretan, biztanleek beren beharrei erantzun diezaiekete, sei kategoriatan antolatuta: bizitzea, lan egitea, hornitzea, zaintzea, heztea, atseden hartzea. Hiru ideia nagusik gidatzen dute: (1) Krono-hirigintza, hiriari erritmo berri bat emateko; (2) kronotopia, behin-behinekotasunaren menpeko leku bati funtzio desberdinak emateko; eta (3) topofilia, hitzez hitz «lekuaren maitasuna», jendeak bere auzoarekiko duen atxikimendua indartzeko. Azken ideia horri dagokionez, Yi-Fu Tuanek uste du espazioek biztanleekin duten harremana ulertzeko bi modu daudela: topofilia eta cibitioa. Lehenengoa toki edo lurralde bateko kide izatearen sentimendua da, eta bigarrena, berriz, identitate komunitarioaren sentimendua. Bi kontzeptuak hain daude lotuta, non nahastu egin baitaitezke, baina bata geografikoa da eta bestea soziala.
Eskuin muturreko kritikak
Erresuma Batuko Alt-right eskuin-muturrak eta oro har konspirazionista erreakzionarioek "gerra kulturalen" jomugan jarri duten kontzeptuetako bat 15 minutuko hiriarena da. "Autoz ibiltzeko askatasuna kendu nahi digute! Hirieta ghetto kontrolatzaileetan giltzapetu nahi gaituzte!". Ondorioz, kaleko gatazkak eman dira Erresuma Batuko zenbait tokitan. Kritikoek diote 15 minutuko hiriak ingeniaritza sozialaren eraikuntza direla, ez gauza "naturala". Baina egiazki, hiriak historikoki naturalki trinkoak eta ibiltariak izateko zeuden eginak, harik eta ingeniariek eta gobernuek automobilen inguruan birdiseinatu zituzten arte. Horrek auzoen eta tokiko aberastasuna suntsitu ditu XX. mendetik hona.
Le Buisson (Marne)
Le Buisson Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Le Buisson udalerrian erroldatutako biztanleak 91 ziren. Familiak 35 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 19 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 40 etxebizitza zeuden, 35 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 37 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 35 etxebizitza nagusietatik 31 bere jabearen bizilekua ziren eta 4 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 1ek hiru zituen, 8 etxek lau zituzten eta 24 etxek bost zituzten. 26 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 15 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 18 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 60 ziren, horien artean 40 aktiboak ziren eta 20 inaktiboak ziren. 40 pertsona aktiboetatik 38 lanean zeuden (18 gizon eta 20 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 20 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra ostalaritza eta jatetxe enpresa batena zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
2000. urtean Le Buisson udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, 584 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ozono
Ozonoa (O3) edo oxigeno peroxidoa hiru oxigeno atomok osatzen duten molekula da. Kolorerik ez du eta usain atsegina du. Erradiazio ultramorea behar da ozonoa sortu ahal izateko. Gainera karga elektriko negatiboa du.
Martinus van Marum fisikari herbeheretarrak aurkitu zuen 1781ean makina elektrostatikoekin lanean zebilenean. Gas (ozono) usaina sumatu baitzuen. 1840ko maiatzean Christian Schönbein, Basileako Unibertsitateko kimikari alemaniarrak, ozono izena jarri zion.
Sorkuntza
Energia kantitate handiak oxigeno molekulekin kontaktuan sartzen direnean ozonoa sortzen da, hauek atomo bakarretan zatituko dira oxigeno molekulekin erreakzionatzeko. Katalizatzaile baten bidez erraztuko da erreakzioa eta ozono molekulak sortzen dira. Gas hau oso ezegonkorra da eta hirugarren oxigeno atomoak eskuarki ihes egiten du segundo batzuk pasatzen direnean.
Atmosferako ozono kantitate gehienak izpi ultramoreengatik sortzen dira, atmosferan sartzen direnak eta estratosferako altuera (10-50 km) erreakzio fotokimikoa sortzen dute.
Oxigenoaren formazioa landare-kopuruarekiko zuzenki proportzionala da funtzio klorofilikoaren eraginez. Landaretza handiena tropikoen artean dago; hots, Amazonia eta Asia hegoaldea, esaterako, baso zein landaretza ugari dutelako ezagunak dira.
Bestalde, eguzki-argiak gehien jotzen duen lekua ere tropikoen artekoa da. Beraz, ozono-kantitaterik handiena tropikoen arteko lurren gainean sortzen da.
Neurketa
Tropikoen artean kontzentrazio normalena 250 eta 260 UD bitartekoa da, baina latitude handiagoetan kontzentrazioak 400 DU baino handiagoan izaten dira.
Ozono-geruza
Azken urte hauetan ikusi ahal izan denez, ozono geruza hori mehetu egin da, eta zulo handi bat ere nabaritu zaio Antartikaren parean. Badirudi ozono geruza horren galera hegazkin supersonikoek eta CFC izeneko gaiek (kloro-fluoro-karbonatuak) eragiten dutela. Aerosol (esprai), hozkailu eta girogailuetan erabiltzen dira aipatutako substantzia horiek.
Erabilera
Estratosferako ozonoaren onurez gain,bestelakoaren abantailak aipagarriak dira zenbait adituren ustez. Adibidez, uren tratamenduan lanean ari den ikerlari-talde batek dioenez, ozonoak desinfektatzeaz gain, bakterioak hiltzen ditu eta birusak moteldu. Ez hori bakarrik, medikuntza arloan lanean ari diren hainbat zientzialariren arabera, odolean sartuz gero, zelulek oxigenoa garraiatzeko duten gaitasunak gora egiten du, eta, aldi berean, zeluletan egon daitezkeen birusak edo eta bakterioak hil ditzake. Odolaren zirkulazio-arazoetan, kolitis-kasuetan, minbizi mota batzuetan, fistuletan, azaleko infekzioetan, erreduretan, burmuineko odol-zirkulazioa handitzeko eta abarretan ozonoa erabiltzen da.
Kloroa baino garestiagoa izan arren, ura edateko on bihurtzeko erabiltzen da ozonoa. Dena den, oxidatzaile ahaltsua denez, kontuz erabiltzen ez bada arriskutsua izan daiteke. Baina uretara ozono gehiegi botaz gero arazoak sor ditzake: arnasbideetako eta biriketako narritadurak batez ere.
Ura edateko modukoa bihurtzeko erabiltzeaz gain, airea arazteko eta ur zikinek sortzen dituzten gasak garbitzeko ere erabiltzen da. Oxidatzailea denez, argizariak, olioak, irinak eta ehunak zuritzeko erabili izan da.
Ozono troposferikoa
Ozono troposferikoa edo gainazaleko ozonoa troposferan dagoen ozonoa da, lurrazaletik eta 10km gorako geruzan dagoena. Oso oxidatzailea denez, gainazalak, eraikuntzak eta beste material batzuk kalte ditzake. Uztentzako, basoentzako eta landaretzarako, kaltegarria da bere emankortasun biologikoa gutxitzen baitu. Baina batez ere osasun publikoarentzat da kaltegarria, hainbat efektuak sortuz, hala nola, eztula, begi, lepo eta eztarrian sumindura edo birika kapazitatearen murrizpena %20an.
Hala ere, efektu hauek kontzentrazioaren arabera alda daitezke, eta baita, esposizio denbora eta norberaren sentsibilitatearen arabera. Biztanleriaren talde sentikorra, haurrak, zaharrak, arnasketa arazodun pertsonak eta ozonoaren eraginera oso sentikorrak diren pertsonak dira. Azken hauek biztanleriaren %10 osatzen dute.
Aplacophora
Aplacophora filuma klasea molusku animalia dute, hainbatek ozeanoa mundu dute. Era askotako elikadura dute. Caudofoveata eta Solenogastres zakatzen bides hartzen dute arnasa izena 28 familiako eta 320 espeziearen birikien bidez.
Pedal (argipena)
Pedala (latinezko pes hitzetik, oin) edo oinpekoa oinaren bidez aktibatzen den palanka bat da. Zenbait erabilera dituen hitza da:
Euskal Quidditch Kopa
Euskal Quidditch Kopa Euskal Herriko taldeen artean jokatzen den quidditch txapelketa da.
Historia
2018ko ekianean izan zuen lehen ekitaldia. Urnietan antolatu zen eta hiru taldek hartu zuten parte:
Nepeuskun (Wisconsin)
Nepeuskun Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Winnebago konderrian dago, Wisconsin estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Una questione privata (2017ko filma)
Una questione privata 2017ko Paolo eta Vittorio Taviani italiar zinema zuzendarien film dramatikoa da, Beppe Fenoglioren izen bereko liburuan oinarrituta.
Sinopsia
Milton gazteak Fulvia ezagutuko du Giorgio adiskidearen bitartez, eta berehala maiteminduko da. Hirurek uda gogoangarri bat pasatuko dute Bigarren Mundu Gerra hasi aurretik. Milton partisano egingo da, Giorgio bezala. Baina azkena preso hartu dute faxistek.
Elkartea
Elkartea (2013) Kote Camachok idatzitako, zuzendutako eta ekoitzitako film laburra da, Donostiako txoko edo elkarte batean girotua, afari batean gertatzen den istoriotxo bat: afaltzeko elkartu diren lagun batzuek beste lagun batekin topo egin dute, urtetan ikusi gabe zutena, Otsoa deitzen zioten hori (Iñaki Beraetxe), eta afarira etortzera gonbidatu dute, haren berri jakiteko asmoz. Film labur honek Espainian eta beste hainbat herrialdetan sariak jaso ditu. Medina del Campon, muntaketarik onenaren saria jaso zuen. Clermont-Ferrand International Film Festival jaialdiko sail ofizialean izandako lehen euskarazko film laburra izan zen.
Granite Falls (Ipar Carolina)
Granite Falls Ipar Carolinako herri bat da. Caldwell konderrian kokatua dago. 2010ean 4,722 biztanle zituen, 13.46 kilometro koadrotan banatuta.
Kung Fu (2021eko telesaila)
Kung Fu 2021eko estatubatuar telesaila da, Christina M. Kimek The CWrentzat egina. Bertan 1972ko telesaila eguneratu dute.
Sinopsia
Arte martzialak, fedea eta mendekua dira istorioaren ardatza, egungo AEBetatik Txina sakonerainoko bidaia esploratzen duen abenturazko kontakizun honetan.
Emon
Emon Bergaran 2007an sortutako musika talde bat da. Talde honek reggae, ska eta rumba doinuak jotzen ditu.
2016an Bergaran "Demasa" izenarekin ospaturiko Kilometroak jaiaren abestia egin zuten. 2017an taldea desegin zen eta kide batzuek Nomadak taldea sortu zuten.
Istrana
Istrana Italiako udalerri bat da. Trevisoko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Istranak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Smithville (Georgia)
Smithville  Georgiako estatuko hiri bat da. Henry County konderrian kokatua dago. 2010ean 575 biztanle zituen, 6.59 kilometro koadrotan banatuta.
Rançonnières
Rançonnières Frantziako udalerria da, Marne Garaia departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 71 etxebizitza zeuden, 56 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 70 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 56 etxebizitza nagusietatik 52 bere jabearen bizilekua ziren eta 4 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek gela bat zuen, 11 etxek hiru zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 30 etxek bost zituzten. 45 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 28 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 13 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 56 ziren, horien artean 33 aktiboak ziren eta 23 inaktiboak ziren. 33 pertsona aktiboetatik 30 lanean zeuden (18 gizon eta 12 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 23 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Rançonnières udalerrian 53 unitate fiskal zeuden, 110 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.127 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra administrazio publikoko enpresa batena zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Osasuna (emakumezkoen taldea)
Osasuna Iruñeko (Nafarroa Garaia) emakumezko futbol taldea da, Osasuna futbol klubaren barnean dagoena. 2018-19 denboraldian Espainiako 2. mailan jokatzen du.
Historia
2016an Fundación Osasuna Femenino eratu zuten Osasunak eta beste zortzi taldek batera; Burladés, Iruntxiki, Kirol Sport, Berriozar, Ardoi, Zarramonza, eta laguntzaile gisa Lagunak eta Gazte Berriak. Lehenengo denboraldian Nafarroako Liga irabazi eta Bigarren mailara itzuli zen. 2019an 2. mailako txapelduna izan zen.
NGC 3625
NGC 3625 galaxia espiral bat da, Hartz Handia konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
The Laundromat
The Laundromat 2019ko Steven Soderbergh estubatuar zinema zuzendariaren komedia dramatiko filma da. Panamako paperen eskandaluaren buruzko Jake Bernstein kazetariaren Secrecy World: Inside the Panama Papers Investigation of Illicit Money Networks and the Global Elite liburuan oinarritzen da. Meryl Streep, Gary Oldman, Antonio Banderas, Jeffrey Wright, Matthias Schoenaerts, James Cromwell eta Sharon Stone aktoreek antzeztu zuten.
2019ko Veneziako Mostran estreinatu zen.
Sinopsia
Aseguru-iruzur bat ikertzen, Panama Hiritik finantza-munduaz baliatzen ari diren bi abokaturenganaino iritsiko da alargun bat.
Shanghai Pudong nazioarteko aireportua
Shanghai Pudong Nazioarteko Aireportua (txinera sinplifikatuz: 上海浦东国际机场; txinera tradizionalez: 上海浦東國際機場; pinyineraz: Shànghǎi Pǔdōng Guójì Jīchǎng), (NAGE: PVG, NAZE: ZSPD), Shanghai hiriko aireportu nagusia da, eta Pudong Barrutian dago. 2011n 41.447.730 bidaiarik erabili zuten.
Hiriaren erdigunetik 30 bat kilometrora dago eta aireportua eta Longyang kalearen arteko distantzia zazpi minututan egiten duen 430 km/h abiadura hartzen duen Shanghai Maglev trena eraiki zuten 2004ean.
Maglev trena
Shanghaiko Maglev trena edo "Shanghai Transrapid" (txineraz: 上海磁浮示范运营线; Shànghǎi Cífú Shìfàn Yùnyíng Xiàn), erabilera publikoko abiadura handiko lehen Maglev tren linea da.
2002. urtean mugitzeko lebitazio magnetikoa erabiltzen duen munduko lehen trena zabaldu zen Shanghai Pudong Nazioarteko Aireportua eta Longyang kalean dagoen tren geltokiaren artean. 30 kilometroko ibilbidea 7 minutu eta 21 segundotan egiten du trenak, eta 431 kilometro orduko abiadura lortzen du.
Cameles
Cameles Katalan Herrietako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ekialdeko Pirinioak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Cameles udalerrian erroldatutako biztanleak 455 ziren. Familiak 188 ziren, horien artean 46 pertsona bakarrekoak ziren (29 bakarrik bizi ziren gizonak eta 17 bakarrik bizi ziren emakumeak), 54 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 75 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 13 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 280 ziren, horien artean 191 aktiboak ziren eta 89 inaktiboak ziren. 191 pertsona aktiboetatik 172 lanean zeuden (96 gizon eta 76 emakume) eta 18 langabezian zeuden (7 gizon eta 11 emakume). 89 pertsona inaktiboetatik 40 erretiraturik zeuden, 19 ikasten zeuden eta 30 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Camélas udalerrian 182 unitate fiskal zeuden, 414,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.751 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 25 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 6 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 2 administrazio publikoko enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 4 igeltseroak ziren, 1 zurgina, 1 jatetxe eta 3 higiezinen agentziak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Camélas udalerrian 29 nekazaritza-ustiategi zeuden, 342 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Achalaita
Achalaita mineral bat da eta wodginite taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Achalaita mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 da.
Emilia-Romagna
Emilia-Romagna (emiliano-romagnoloz: Emégglia-Rumâgna) Italiako eskualdea da, erresumaren ipar-ekialdean, Po ibaiaren, Apenino mendien eta Itsaso Adriatikoaren artean dagoena. 22.452,78 km²ko eremua du eta 2015ean 4.446.811 biztanle zituen.
Hiri nagusiak Bolonia (hiriburua), Ferrara, Forlì, Imola, Modena, Parma, Piacenza, Ravena, Reggio nell'Emilia eta Rimini dira.
Historia
Aemiliako herrialdea (Via Aemilia izeneko galtzadak zeharkatzen zuen) erromatarrek sortu zuten K.a. IV. mendean, Alpeez haranztiko Galiako partean eta Liguriako probintziaren ekialdean.
Geografia
Iparraldean Lombardia eta Veneto, hegoaldean Markak eta Toscana, ekialdean itsaso Adriatikoa eta mendebaldean Piemonte eta Liguria eskualde mugakide ditu.
Banaketa administratiboa
Emilia-Romagna 8 probintzia eta metropoli-hiri batean banaturik dago.
Ekonomia
Emilia-Romagnako zabaldia oso emankorra da, Italiako nekazaritza produkzioaren %14 ematen du (garia, barazkiak, fruituak, erremolatxa, arroza eta kalamua. Behi azienda). Metanoa eta petrolioa (Cortemaggiore). Janari eta tresneria industria dago (Bolonia, Ferrara, Modena).
Ondarea
Emilia-Romagnako lurraldeak Erdi Aroko monumentu ugari ditu. Arkitektura eta eskulturako molde erromanikoak XII. mende hasieratik zabaldu ziren Emiliako hirietara, Modenako katedrala (1099) abiapuntu harturik. Boloniak, bestalde, XIII. mendearen erdialdeko eraikuntza gotikoak ditu (Santo Domingoko eta San Frantziskoko elizak). XV. mendetik aurrera, eskualdeko arkitekturak eraikuntza zibil ikusgarriak plazaratu zituen (Ferrara hiria, Parma eta Boloniako jauregiak).
Bertako margolariek ospe handia jaso zuten XIV. mendetik aurrera. Horietan garrantzitsuena Parmako Il Correggio, Errenazimentuaren garaiko pintorea izan zen.
Fontarón
Fontarón Lugoko (Galizia) ekialdeko parrokia bat da, Becerreá udalerrikoa.
Cnemaspis nigridia
Cnemaspis nigridia Cnemaspis generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Caneiruko geltokia
Caneiru Asturiasko Printzerriko tren geltoki bat da, Valdés udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Erreakzio bitarteko
Erreakzio bitartekoa da erreakzio baten tarteko urratsetan eratzen den entitate edo espeziea. Erreaktiboetatik azken produktuetara daraman erreakziobidean sortzen diren entitate ezegonkorrak dira.
Erreakzio kimiko gehienek etapa bat baino gehiago izaten dituzte eta urrats horietako bakoitzean sortzen diren espezieak eta hurrengo batean kontsumitzen direnak dira erreakzio-bitartekoak.
Etsenplurako eman dezagun erreakzio hipotetiko hau:
bere erreakziobidea hauxe da:
X eta Y erreakzio-bitartekoak dira.
Erreakzio-bitartekoek oso bizitza laburra izaten duten eta oso kasu gutxitan isolatzen dira. Normalean N2O2, NO3 edo H2I bezalako molekula ez-ohizkoak izaten dira edo I bezalako atomo askeak. Beste askotan erradikal askeak, karbokatioiak edo karbanioiak izan daitezke.
Korzhinskita
Korzhinskita borato motako minerala da.
Ezaugarriak
Korzhinskita borato mineralaren formula kimikoa hau da:. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak.
Gerra-elefante
Gerrako elefanteak Antzinaroko historia militarrean erabilitako elefanteak izan ziren. Naturan hazita, arrak bakarrik joaten ziren gerrara, indartsuagoak eta azkarragoak baitziren, eta emeekin harreman adeitsua izatea estalaldiaren garaian baino ez zen posible. Erabilitako elefanteak Asiako espeziekoak (Elephas maximus) eta Afrikako sabanakoak (Loxodonta africana pharaoensis) ziren, elefante afrikarraren azpiespezie desagertua.
Aurelhan (Pirinio Garaiak)
Aurelhan Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Gerra-elefante
Animaliak entrenatzen zituzten borroka bizien beldur ez zirelako. Letagin zorrotzak zituzten eta ezpata eramaten zuten tronpan. Animaliek ere brontzezko eraztunak eramaten zituzten hanketan, tendoiak ebaki ez zitzaten. Indiar, kartagoar eta persiar armadek asko erabili zituzten.
Aurelhan (Pirinio Garaiak)
Biztanleria
2007an Aureilhan udalerrian erroldatutako biztanleak 7.616 ziren. Familiak 3.296 ziren, horien artean 1.042 pertsona bakarrekoak ziren (406 bakarrik bizi ziren gizonak eta 636 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.138 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 863 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 253 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Gerra-elefante
Gerrako elefanteak arma garrantzitsua izan ziren, baina ez oso ohikoa, Antzinateko historia militarrean. Normalean etsaiaren kontra kargatzeko, etsai-taldeak zapaltzeko edo haien lerroak hausteko erabiltzen ziren.
Aurelhan (Pirinio Garaiak)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 3.564 etxebizitza zeuden, 3.387 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 30 bigarren erresidentzia ziren eta 147 hutsik zeuden. 2.724 etxeak ziren eta 835 apartamentuak ziren. 3.387 etxebizitza nagusietatik 2.370 bere jabearen bizilekua ziren, 952 alokairuan okupaturik zeuden eta 65 doan lagata zeuden; 64 etxek gela bat zuten, 126 etxek bi zituzten, 583 etxek hiru zituzten, 1.229 etxek lau zituzten eta 1.384 etxek bost zituzten. 2.405 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.707 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.301 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 4.570 ziren, horien artean 3.132 aktiboak ziren eta 1.438 inaktiboak ziren. 3.132 pertsona aktiboetatik 2.775 lanean zeuden (1.418 gizon eta 1.357 emakume) eta 359 langabezian zeuden (158 gizon eta 201 emakume). 1.438 pertsona inaktiboetatik 534 erretiraturik zeuden, 435 ikasten zeuden eta 469 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Aureilhan udalerrian 3.527 unitate fiskal zeuden, 7.999,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.331 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 274 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 6 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 10 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 59 eraikuntza enpresak ziren, 60 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 16 garraio enpresak ziren, 11 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 12 finantziazio enpresak ziren, 18 higiezinen enpresak ziren, 21 zerbitzu enpresak ziren, 36 administrazio publikoko enpresak ziren eta 19 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 87 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 banku bulegoak, 8 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 autoeskolak, 7 igeltseroak, 11 margolariak, 14 zurginak, 8 iturginak, 8 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 10 ile apaindegiak, 8 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 27 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 6 okindegiak, 2 harategiak, 3 liburu dendak, 1 arropa denda zen, 3 elektrotresna dendak, 3 altzari dendak, 1 drogeria zen eta 4 lore-dendak ziren.
2000. urtean Aureilhan udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 220 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 4 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
Nespelem (Washington)
Nespelem Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Okanogan konderrian dago, Washington estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Krośnice udalerria
Krośnice Poloniako Silesia Behereko voivoderriko landa-udalerri bat da, Milicz barrutian kokatuta. 178,54 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 8165 biztanle zituen.
Aurelhan (Pirinio Garaiak)
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 haur-eskola eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Aureilhan udalerrian lizeo teknologiko bat zegoen 363 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hemibrycon virolinica
Hemibrycon virolinica Hemibrycon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
The State Of Massachusetts
The State Of Massachusetts (euskaraz Massachusettsko Estatua) Dropkick Murphys estatubatuar musika taldeak 2007an bere The Meanest of Times diskoaren barnean kaleratu zuen abesti bat da.
Mansuè
Mansuè Italiako udalerri bat da. Trevisoko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Mansuèk honako udalerri hauekin egiten du muga:
Emmanuel, Las Casesko kondea
Emmanuel-Augustin-Dieudonné-Joseph, Las Casesko kondea (Blan, Tarn, 1766ko ekainaren 21a - Passy, 1842ko maiatzaren 15a) frantziar militar, historialari, atlas egile eta politikaria izan zen.
Mairin Mitchell
Mairin Marian Mitchell, jaio zenean Marian Houghton Mitchell izenez erregistratua (Darlington, Durham, 1895eko maiatzaren 20a - 1986ko urriaren 5a) britainiar kazetari eta idazlea izan zen, politika, itsas armada eta historia gaietan espezialista gehienbat. Gaztelaniatik ingelesera itzultzaile lanak ere egin zituen. Euskal Herriari buruzko lan ugari plazaratu zituen. Familiak jatorri irlandarra zuen eta, horregatik, batzutan gaelikoz izenpetzen zuen: Mairin Ni Mhaol Micheil. 1946tik Royal Geographical Societyren partaidea izendatu zuten eta, halaber, Encyclopædia Britannicaren kolaboratzailea izan zen.
Emmanuel, Las Casesko kondea
Familiaren Las Cases gazteluan jaio zen eta Vendôme eta Parisko akademia militarretan hezi zen. Itsas armadan sartu eta hainbat borrokatan parte hartu zuen 1781-82an. Erbesteko Frantziako Iraultza Alemaniara eta gero Ingalaterrara iritsi zenean, tutore-lanetan aritu zen.
Mairin Mitchell
Harremana Euskal Herriarekin
Amona, Marianne Garat, lapurtarra zen. Agian, horregatik, beti izan zuen Euskal Herriarekiko interes berezia. Euskal Herrian lagunak zituen eta harreman estua izan zuen euskal kulturako hainbat pertsona esanguratsurekin, hala nola Jose Artetxerekin, Koldo Mitxelenarekin eta Manuel Irujorekin. Tolosan eta Zumaian ere bizi izan zen denboraldi luzez.
Emmanuel, Las Casesko kondea
1801ean atlas bat argitaratu zuen eta arrakasta handia izan zuen. Amiensko bakearen ondoren 1802an Parisera itzulita, Atlas historique, genealogique, chronologique et geographique de A. Lesage izenburuarekin argitaratu zuen frantsesez, eta argitalpenaren onurekin aberastasuna lortu zuen.
Historia Naturalaren Museoa (Paris)
Historia Naturalaren Museoa (Muséum national d'Histoire naturelle) Parisen dagoen Natur Historia museoa da, Parisko 5. barrutian.
Mairin Mitchell
Harremana Euskal Herriarekin
Haren liburuetan ohikoak dira euskaldunei egindako erreferentziak. . Esaterako, 1958an Mairinek Acurioren odisea eleberria argitaratu zuen, Elkanoren kontramaisu bermeotarra protagonista zuela. 1986an Berengela Nafarroakoari biografia eskaini zion (Berengaria: Enigmatic Queen of England). Jose Artetxeren saiakera bat inglesera itzuli zuen (1964), bestetik, eta Andres Urdaneta, Juan Sebastian Elkano eta beste itsas gizonak sarritan agertu ziren bere lanetan.
Emmanuel, Las Casesko kondea
Erregearen beste jarraitzaile batzuekin batera, Napoleonen alderdian sartu zen eta Inperioko konde izendatu zuten. 1815ean Napoleonekin aliatu zen berriz Ehun Egunetan. Napoleon konbentzitu zuen ingelesen esku uzteko eta Santa Helenara lagundu zion. Han Napoleonen idazkari izan zen eta bien arteko elkarrizketen oharrak hartu zituen, eta haietaz baliatu zen Mémorial de Sainte-Hélène idazteko. Sir Hudson Lowe gobernadore ingelesak 1816ko azaroan kanporatu zuen. Las Cases Bruselan kokatu zen eta ezin izan zuen Parisera itzuli Napoleon hil arte.
Historia Naturalaren Museoa (Paris)
Historia
1635 urtean sortu bazen ere fundazio datatzat 1793 urtea hartzen da. Jardin royal des plantes médicinales zegoen tokian ezarri zen. Zientzialari garrantzitsuak izan zituen irakasle, besteak beste Georges Cuvier, Jean-Baptiste Lamarck eta Étienne Geoffroy Saint-Hilaire.
XIX mendean Parisko Unibertsitatearekin lehian sartu zen zientzia ikerketan eta Fisika aplikatua lantzen hasi zen. 1891eko abenduaren 12ko dekretu batek historia naturalera mugatzeko agindua eman zion.
Bildumak
Hainbat bildumak osatzen dute museoa:
Museoaren kokapenak
Museoaren jatorria ondoan dago. 14 eraikin desberdin ditu, batzuk Parisko beste toki batzuetan. Publikoari ateak irekita dituztenak honako hauek dira:
Santiago de Compostelako geltokia
Santiago de Compostela Galiziako Santiagoko eskualdeko tren geltoki bat da, Santiago de Compostela udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Markak
Geografia
Iparraldean Emilia-Romagna, hegoaldean Abruzzo eta Lazio, ekialdean Itsaso Adriatikoa eta mendebaldean Toskana eta Umbria eskualde mugakide ditu.
Santiago de Compostelako geltokia
Historia
Santiago de Compostelara trenaren etorrera Galizian martxan jarritako lehen burdinbidearekin lotuta dago, Santiago de Compostela eta O Carril lotzen zituena eta handik gutxira Pontevedraraino luzatuko zena. Horrela eraiki zen Santiago-Cornes geltokia, 1873ko irailaren 15ean J.S. Mould enpresari emakida-erregimenean zegokion enpresak inauguratua. Enpresa horren jatorrizko izena "Compañía del Ferrocarril de Cornes a Carril de la Infanta Doña Isabel" da. 1928an, MZOVk konpainia ingelesa xurgatu zuen, urte bat beranduago Mendebaldeko Trenbideen Konpainia Nazionalak bere txandara xurgatua izateko. 1941ean, Espainiar Estatuko trenbidearen nazionalizazioak sortu berri zen RENFEn zeuden konpainia guztiak integratu zituen.
2004ko abenduaren 31tik Renfe Operadora linea ustiatzen ari da eta Adif da tren instalazioen titularra.
2011ko abenduaren 10ean Santiago de Compostela-Ourense zatia inauguratu zen Olmedo-Santiago abiadura handiko burdinbidearen zati gisa.
2013ko istripua
2013ko uztailaren 24an, Madrildik Ferrolera zihoan Alvia tren bat errailetik atera zen Santiago de Compostelako Angrois auzoko A Grandeira auzuneko bihurgunean, Santiago de Compostelako geltokitik hiru kilometrora. 224 bidaiarietatik (218 bidaiari eta sei tripulatzaile) 144 zauritu ziren eta 80 hil. Iberiar Penintsulako tren istripu larrienetako bat da, 1944an Leongo Torre'l Bierzu udalerrian gertatutako hondamendiak bakarrik gainditu zuena.
Geltokia
Hiriaren hego-ekialdean dago, katedraletik eta AP-9 autobidetik kilometro batera, Sar ibaitik gertu.
Inguruko geltokien estiloari leial, eraikinak pazo baten eskema jarraitzen du. Bi solairuko pabiloi nagusi batek osatzen du, alboetan alboetako bi hegal dituela. Hegal horien muturretan oinplano karratuko bi dorre daude. Multzoa asimetrikoa da, dorreetako bat hiru solairura iristen den bitartean, bestea alboko hegalen altuera baino ez baitu gainditzen. Fatxada nagusia, bost arku frontal eta 2 alboko galeria batez osatuta dagoen arkupe batez ornatuta dago.