Peruko_Alderdi_Komunista
Herri Guda
1980ko maiatzaren 17an Herri Guda hasi zen, diktadura militarraren osteko lehenengo hauteskunde orokorren bezperan, erroldak eta hautetsontziak errez, Ayacuchoko Chuschi herrian. Borroka iskiludun iraultzailearen lehenengo fase horretan, ekintza gehienak Ayacucho, Huancavelita eta Apurimac eskualdeetan gauzatu zituzten, bertan, PCPren Eskualdeko Batzorde Nagusia ibiltzen baitzen. Ekintzok aginpide hutsuneak sortzera bideratu zituzten, horregatik, Andeetako eskualdeko Peruko Estatuaren erakundeak euren helburuak izan ziren, hots, politika-agintariak, epaileak eta herrizainak. Herrizain eta euren postuen aurkako erasoak iskiluak jadesteko jomuga zeukaten. Agintari burgesak landa-guneetatik kanporatzea Herri Aginpide Berria eraikitzeko beharrezko aurretiko urratsa izan zen. Era berean, ehunka lugin txirok lur-jabe handien sailak, uztak, makineria eta abereak bereganatu eta elkarren artean banandu zituzten. Herri Gudaren lehenengo urteetan, herrizain-postu asagoak suntsitu eta herrizainak landa-guneetatik kanporatu zituzten, agintariak herrialde eta elkargo-buruetan babestu behar izanez. 1982an arestian aipatutako eskualdeetan, Herri Batzordeen sorrerari ekin zioten aginte-hutsuneak betetzeko. Batzordeok, herriaren aginpide politikoaren erakunde legez, batzartutako gizamultzo zapalduez osatuta zeuden, gizarte-gaien (lurraren banaketa eta lanketa, taldekako lanaren antolakuntza soloetan, abere eta uren horniketa, hezkuntza, herri-zuzentza etab.) inguruan eztabaidatzen zuten, eta eurek antolatzen zituzten. Herriak, batzarrean edo ordezkarien bidez, Herri Batzordea artezten zuten batzordeburuak aukeratzen eta kargugabetzen zituen. Bost batzordeburu egoten ziren: idazkari-batzordeburua, agintari gorena eta Batzordearen lanen koordinatzailea; segurtasun-batzordeburua; ekoizpen batzordeburua; herri-gaien batzordeburua, herri-epaiketen, hezkuntzaren, ezkontzen eta abarren arduraduna; eta herri-antolakundeen batzordeburua. Herri Batzordeen multzo batek babes-base bat osatzen zuen, eta babes-base guztiek eratzeke zegoen Demokrazia Berriko Errepublika osatzen zuten. Herri Aginpide Berriaren bidez, herritarrak agintea egikaritu zuten, eta milaka langile eta nekazari Herri Gudarekin bat egitea lortu zuten. 1982ko apirilean, PCPk lehenengo ekintza garrantzitsua burutu zuen, Ayacuchoko espetxea erasoz eta, polizia batzuk hil ostean, PCPko 70 espe askatuz. Horri erantzunez, herrizainak hiri bereko ospitalea erasotu eta bertan zeuden PCPko hainbat kide hil zituen. Guda iraultzaileren aurreratzea galgatzeko, Peruko jaurlaritzak, 1983an, indar iskiludunak Ayacucho, Huancavelita eta Apurimaceko eskualdeetara bidali zituen. Handik aurrera, indar iskiludunek sarraskiak gauzatu zituzten eskualdeotan: gizamultzoen erailketak, herri osoak erretzea, bortxaketak, lapurretak, eta abar. Indar iskiludunek nekazariak bortxaz bildu zituzten komunisten aurka borrokatzeko, Erronda Nekazariak deitutakoak osatzeko. Egoera berriari aurre egiteko eta Gudaroste Gorriaren kideen handiagotzea zela-eta, 1983an, Herri Gerrillari Ostea (EGP) eratu zuten. EGP saildi eta herri-gudaridiek osatu zuten, hiru indarretan zatituta: indar nagusia (eskualdekoa eta gudari gertuenekin), tokiko indarra (tartekoa) eta base-indarra (Herri Batzordeak babesteko).1983tik aurrera, aginpideen arteko kontraezarkuntza eta berrezarkuntza eman zen, hots, gudaroste perutarrak Herri Batzordeak desegiten zituen, eta komunistek agintari kapitalistak bota eta herri-aginpidea berrezartzen zuten ostera ere, zenbait lurraldek makina bat aldiz aginpidez aldatu zuten. 1983a PCPk hildako gehien eragin zituen urtea izan ei zen, eta, handik aurrera, hirietara zabaldu zuen bere jarduna. 1985aren inguruan borroka Peruko eskualde gehienetara hedatu zen arrik, Ayacucho, Huancavelita eta Apurimac gudaren ardatza izaten jarritu zuten. 1986rako, gudarosteak eta errondariek babes-baseetako luginen aurka triskantza egin zituztela ere, ehunka Herri Batzorde ibiltzen ziren Andeetako mendilerroan. Ordurako, PCPren datuen arabera, gatazkak 15.000 hildako eragin zituen. Berebat, urte berean, Peruko gudarosteak Lurigancho, El Fronton eta El Callao espetxeetan PCP eta EGPko hainbat espe politiko hil zuten. Peruko espetxeetan espe politikoen erailtzea ohiko jardutea izan zen, Herri Gudaren sasoi osoan; era berean, espe komunistak sarritan matxinatu egin ziren. Azkenean, perutar gudarosteek Borroka Lubaki Argitsuak hartu eta 250 espe komunista erail zituen.