cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Chengduko metroa
Eraikuntza
Metroa eraikitzeko lehen egitasmoa 1992an aurkeztu zen, baina diru ezak, hamar urte berandutu zuten behin-behineko proiektuaren aurkezpena. 2002an eta 2003an hiriak gobernuaren onarpena espero zuenean, Nanjingeko metroa onartu zuten Chengduko metroaren ordez, eta beste bi urtez berandutu zen lanen hasiera. Azkenik 2005eko abuztuaren 9an onartu zen eta lanak hilabete batzuk beranduago hasi ziren. Metroaren eraikuntzan 7.000 milioi yuan erabili ziren.
Metroa Chengdu Metro Limited Liability Company delako enpresa publikoak kudeatzen du. 2010eko martxoan geltoki gehienak ia amaiturik zeudela, lehen trenekin frogak egiten hasi ziren. Lehen linea ofizialki urte bereko irailaren 27an zabaldu zen. Metroaren bigarren linea 2012ko irailaren 16an zabaldu zen.
Etorkizuna
Metroa faseka eraikiko da, eta lehen fasean bost linea, 126 kilometro eta 116 geltoki eraikitzea espero da. Etorkizunean metro sarea are gehiago hedatuko da eta 250 kilometro izatera hel daiteke.
Trenak
Metroaren kudeatzaileak 22 tren eraikitzeko agindua eman zuen, eta Changchungo tren egile batek eraikiko ditu. Guztira hiru bagoi izango dituzte eta 1.200 pertsonentzako tokia.
Helcogramma albimacula
Helcogramma albimacula Helcogramma generoko animalia da. Arrainen barruko Tripterygiidae familian sailkatzen da.
Stomatorhinus kununguensis
Stomatorhinus kununguensis Stomatorhinus generoko animalia da. Arrainen barruko Mormyridae familian sailkatzen da.
Aldapebeitiatxikia jauregia
Aldapebeitiatxikia jauregia Elorrion dago, Durangaldean (Bizkaia). XVI. mendean eraiki zen Urarka errebalean, estilo errenazentistan. Albo-alboan du Aldapebeitia jauregia, handiagoa eta XVII. mendean eraikia estilo barroko zorrotzean.
Hiribilduak galdu zuenean defentsarako izaera, bertako herritarrek leku aproposagoak bilatu zituzten beren etxebizitzak-eta egiteko. Era horretara, Elorrio errebaletara hedatu zen (Suso, San Fausto, San Roke, Urarka…), eta bertako jauntxoek eta merkatariek hantxe eraiki zituzten beraien etxandiak, tartean hau.
Aldapebeitia familia izen bereko baserritik zetorren, berau Aldape auzoan. Auzo horri Aldape leinuak eman zion izena.
Historia
Erdi Aroan beste hiribildu hesituen antzera, Elorrion ere, behin bando-gerrak amaituta, bakealdi bat iritsi zen. Egoera hartan, leinu nagusiek auzoetako dorretxeak utzi eta herrian kokatu ziren. Beste horrenbeste egin zuten merkatari aberatsek ere.
Oparoaldi ekonomiko hartan, herriko eliza eraiki zen 1459 eta 1506 artean, Bizkaiko handiena, iturri publikoak egin ziren, eta mugak markatzeko gurutzeak, oparo landuak.
XVI, XVII eta XVIII. mendeetan Elorrioko zenbait familia buru-belarri sartu ziren Mundu Berriko merkataritzan, eta horrek dirua barra-barra ekarri zuen herrira, batez ere familia horien eskuetara. Eta familia horiek diruaren zati bat inbertitu zuten eraikin ikusgarriak egiteko.
Ezaugarriak
Aldapebeitiatxikia jauregia Urarka errebalean eraiki zen, Berrizerantz eginda. Estilo errenazentistan eraiki zen. Ondoan du Aldapebeitia jauregia, handiagoa eta XVII. mendean eraikia estilo barroko zorrotzean.
Aldapebeitiatxikia harlanduz egina da, hiru mailatan. Bebarruan sarrera nagusia dago, deszentratua, zirkulu erdiko arkuarekin. Inposta batek bereizten du goiko solairutik. Eta hor hutsarteak (leihoak-eta) modu irregularrean daude banatuta, eta bakoitza tamaina batean.
Elementu dekoratibo gutxi dauka, salbu eta moldura zuzenak eta zenbait leiho koska. Aldapebeitia jauregia ez bezala, honek ez dauka burdin-lanik fatxada nagusian.
Ikus, gainera
Ondare zibila ikusgarria da Elorrion, batez ere arkitekturari dagokionez. Behin XV. mendean leinuen arteko gerrak atzean utzita, Elorrio aldatu egin zen: apurtu egin zen hiribilduaren harresia, eta herria errebaletara zabaldu zen, jarduera ekonomikoa bizkortu egin zen eta, ondorioz, “aberats berriak” agertu. XVI, XVII eta XVIII. mendeetan Elorrioko zenbait familia Sevillara joan eta buru-belarri sartu ziren Mundu Berriko merkataritzan —burdin fabrikatuen salerosketan bereziki—, eta horrek dirua barra-barra ekarri zuen herrira, batez ere familia horien eskuetara. Eta familia horiek diruaren zati bat inbertitu zuten eraikin ikusgarriak egiteko.
Horrek markatzen du, dudarik gabe, Elorrioko arkitektura zibilaren urrezko aroa, zeinak hartzen baititu XVI, XVII eta XVIII. mendeak batez ere. Horra Elorrioko eraikin zibil nabarmenen zerrenda bat, mendeen arabera banatuta:
Lampropeltis calligaster
Lampropeltis calligaster Lampropeltis generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Liechtensteingo futbol selekzio nazionala
Liechtensteingo futbol selekzio nazionala herrialde haren futbol gizonezko talde nagusia da. Rheinpark Stadion zelaian jokatzen ditu etxeko partidak, Vaduz hiriburuan.
Jokalari aipagarrienak
2018ko martxoaren 25an eguneratua {|
Melanochromis lepidiadaptes
Melanochromis lepidiadaptes Melanochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Crosses (Cher)
Crosses Frantziako udalerri bat da, Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Crosses udalerrian erroldatutako biztanleak 310 ziren. Familiak 124 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 48 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Berne (New York)
Berne Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Albany konderrian dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Crosses (Cher)
Etxebizitza
2007an 139 etxebizitza zeuden, 125 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 136 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 125 etxebizitza nagusietatik 102 bere jabearen bizilekua ziren, 21 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 45 etxek lau zituzten eta 61 etxek bost zituzten. 84 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 47 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 71 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 193 ziren, horien artean 152 aktiboak ziren eta 41 inaktiboak ziren. 152 pertsona aktiboetatik 144 lanean zeuden (79 gizon eta 65 emakume) eta 8 langabezian zeuden (5 gizon eta 3 emakume). 41 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Crosses udalerrian 127 unitate fiskal zeuden, 330,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.163 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 6 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 3 zurginak eta 1 iturgina.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
88 Minutes
88 Minutes 2007ko Jon Avnet estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.
FC Sfântul Gheorghe Suruceni
FC Sfântul Gheorghe Suruceni Moldaviako futbol taldea da, Suruceni hirikoa.
Historia
Talde berria da. 2003an sortu zen eta hasieran gazte mailako taldeak izan zituen. 2007an 18 urtez azpiko takldea Moldaviako txapelduna izan zen. 2008an nagusien mailan hasi zen (2. mailan) eta 2009an lehen mailara igo zen. Hiru urte egin zituen bertan. 2017an lehen mailara itzuli zen eta 2019an Liga eta Kopako bigarrena izan zen. 2021ean lortu zuen aurreneko titulua, Moldaviako Kopa, jarraian jokaturiko hirugarren finalean, penalti jaurtiketatan lortu ere.
Stomatorhinus microps
Stomatorhinus microps Stomatorhinus generoko animalia da. Arrainen barruko Mormyridae familian sailkatzen da.
Tolosa Okzitaniako igarotze azkarreko autobusa
Tolosako igarotze azkarreko autobusa edo Tolosa Okzitaniako igarotze azkarreko autobusa (Bus de Naut Nivèl de Servici de Tolosa, okzitanieraz, Bus à Haut Niveau de Service de Toulouse, frantsesez) —Linéo izenekoa— Okzitaniako Tolosa udalerrian dagoen igarotze azkarreko autobusen sarea da. Sarea bederatzi linea osatzen du eta Tisséo enpresak kudeatuta.
Sarea 2013ko abuztuaren 29an inauguratu zen, linearekin Sèt Denièrs-Salvador Dalí eta Fontsagrivas-Entiore geltokien artean, eta 2021ean  eta  lineak jarriko da martxan.
Proiektua
Proiektuak 10 line ditu, Lineo "izarrez" sare bat osatuz 2020ko horizontean Ausevila Tolosana, Castanet Tolosan, Colomèrs, Plasença deu Toish, Portèth de Garona, Ramonvila-Sent Anha, Sent Orenç de Gamevila, Tornafuèlha, Quint e Fontsagrivas, Sent Joan le Nòu, Fenolhet eta Sent Alban udalerriak lotuko dituena. Kalkuluen arabera, 2020an 110 000 bidaiari ibiliko dira egunero. 2017aren amaieran, Linéoko 5 lineek arrakasta handia izan dute, eta SMTC Tisséok 2020rako aurreikusitako 10 lineak baino bost Linéo horizonte 2025 linea egiteko asmoa du.
Sorrera
2013ko irailaren 2an, linea L16 bihurtu zen, eta Tolosako lehen linea bihurtu zen, baina beti autobus-linea "klasikotzat" hartzen da ("autobus" sinboloa, ez dago beste lineen artean bereizterik).
2016ko sarrerak Linéo sarearen benetako jaurtiketa adierazten du. L16 linearen ra ospeaz eta linearen jaurtiketaz gain (lehen ), sareak identitate berezia du orain eta autobus klasikoetatik bereizita dago Tisséo komunikazioan (ordutegiak, planoak, etab.).
Material gurpildunak ere identitate bisual berezia du. Autobusak zilar kolorekoak dira eta laranja koloreko logotipoa dute. Kasu batzuetan, hala ere, autobus horiek linea "klasikoetan" erabiltzen dira, edo, alderantziz, linea "klasikoetako" autobusak Lineoko lineetan erabiltzen dira.
Bilakaera
2017ko irailean hiru line berri ikusten dira: (lehengo ), (lehengo ) eta  (lehengo ).
2018ko irailean line berri bat zabaldu zen: (zaharra).
2019an hiru beste line berri ikusten dira: urtarrilaren 7an ( zaharra),  irailaren 2an ( zaharra) eta  abenduaren 2an ( zaharra). linea Fontsagrivas-Entioreraino luzatzen da martxoaren 11n.
Ustiapena
Sarea Tisséo usiatzen du Tisséo kudeatutako trenbide eta geltokietan.
Funtzionamendua
"Tranbiaren eta autobus klasikoaren artean" bezala aurkeztua, Lineo autobusak, egia esan, autobus linea optimizatuak dira, maiztasun handiarekin (6-10 minutukoak puntako orduetan eta 8-12 minutukoak ordu zuloetan) eta goizeko 5etatik goizeko 0etara bitarteko ordutegi zabaleko hondartzak. Linea horiek irisgarriak dira guztientzat ere (eta bereziki mugikortasun urriko pertsonentzat), geldialdien puntuak eta autobus egokitu berriak arauz ezarriz. Geldialdi horiek, gainera, luzeagoak dira (20 m), eta irisgarriak dira, oso-osorik, zoru espezifikoa markatzeko, eta nagusientzat, gutxienez, denbora errealean igarobideak adierazten dituzten mugez hornituta, bai eta jarlekuak eta abri-busa ere.
Flota
Linéo lineak ustiatzen ari dira autobus artikulatu berriekin, zilarrezko libreta espezifiko batekin. GX 437 Hybride BHNS (propultsio elektrikoa, diesel sorgailu motorra) eta Heuliez GX 427 BHNS,, , eta lineetan daude nagusiki. Linea berriak Mercedes-Benz Citaro GC2 NGT (gas naturalaren joan-etorri artikulatuak),, eta lineak ditu. 2019an Tisséok 16 Iveco Urbanway GNV estandar erosiko ditu Lineo zerbitzatzeko.
Azpiegitura
Linéo lineak ez dira gune propioko autobus-lineak, baina ibilbidea optimizatuta dago eta hiriarteko semaforo gehienek lehentasuna ematen diete autobusei. Linea berriek, neurri batean, dauden azpiegiturak erabiliko dituzte, hala nola, Ramonvila geltokiak lotzen dituen BSP D813 eta Castanet Peupliers (7,7 kilometroko tarteko sei geltoki).
Etorkizuna
Beste 6 line daude proiektatuta:
Jose Ramon Zubimendi Imaz
Biografia
1980. urteaz geroztik lan handia egin du euskarazko komunikabideetan euskararen kalitatea eta egokiera ikuskatzen eta bideratzen, hizkuntza-arduradun, bikoizketa-zuzendari, gidoigile, aktore, itzultzaile, esatari edota gainbegirale lanetan. Euskadi Irratiak eta HABE erakundeak eragindako Antzoki iluna sailaren zuzendari izan zen, eta 1990ean Argia Saria eskuratu zuen Bernardo Atxagaren irrati-nobelen egokitzapena eta zuzendaritzagatik.
Irakasle-lanetan ere aritzen da, eta Idazkera liburua (1993) idatzi du. Euskaltzaindiko Jagonet kontsulta- eta aholku-zerbitzuaren arduradun da.
Aparallactus
Aparallactus Aparallactinae azpifamiliako narrasti genero bat da. Saharaz hegoaldeko Afrikan bizi dira.
Txakur txiki
Txakur txiki izenaz ezagutzen da Hego Euskal Herrian 1870 eko espainiar pezeta baten bost zentimoko txanpona. Aurrealdean herri xehearen begietan txakur itxura zuen lehoi baten irudia dauka, eta eta hortik etorri zitzaizkion "perra chica" deitura gaztelaniaz eta "txakur txiki" euskaraz. Antzeko arrazoiak zirela eta, sasoi hartako hamar zentimoko txanponari "txakur handi" deitzen zitzaion hizkera arruntean.
Historia
Txanpon hau 1870 ean jaulki zen, 1868 ko urriaren 19an pezeta onartu eta gero. Garrantzi handia izan zuen Espainiako ekonomian, 1941 eko urriaren 29an indargabetu zen arte. Nahiz eta itxuraz desberdina izan, herriak izen berdina ematen jarraitu zion.
Itxura
Kobrez egina zegoen, eta bost gramoko pisua zeukan.
Aurrealdean, lehoi baten irudia agertzen zen, Espainiako ezkutuaren ondoan, eta "DOSCIENTAS PIEZAS EN KILOG." testua bere goialdean eta "CINCO CENTIMOS" behekoan.
Monika Cassens
Monika Cassens, ezkongabe-izenaz Monika Thiere, (Tröbitz, Alemania, 1953ko otsailaren 28a) alemaniar badminton jokalari ohia da.
Bere kirol-ibilbidean zehar 101 nazioarteko lehiaketa irabazi zituen. Sei bider jarraian irabazi zuen Poloniako Badminton Irekia, 1975 eta 1980 bitartean. 1990ean Malta International txapelketa irabazi zuen.
Jose Antonio Begoña
Jose Antonio Begoña Latxaga (Zubi baserria, Derio, 1938ko urriaren 16a - ) euskal atleta ohia da.
3.000 metroko hesi-lasterketan aditua, Zornotzako Nazioarteko Krosa bitan irabazi zituen, 1966an eta 1969an hain zuzen ere.
Beniamino Gigli
Beniamino Gigli (Recanati, 1890eko martxoaren 20a - Erroma, 1957ko azaroaren 30a) italiar opera abeslaria izan zen. Bere belaunaldiko tenorra onenetako bat izan zen.
1914an lehen saria irabazi zuen nazioarteko kantu lehiaketa batean eta urte horretan operan debutatu zuen. Nazioarteko ospea lortu zuen Enrico Carusoren heriotzaren ondoren, eta "Caruso Secondo" deitu zioten.
Tinetto
Tinetto (Isola del Tinetto) Liguriako itsasoan dagoen uhartea da, La Speziako golkoaren mendebaldean dagoena. 0,006 km²-ko azalera du eta uhartediko uharterik txikiena da (besteak Palmaria eta Tino dira). 1997an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen. Porto Venere udalerriak kudeatzen du.
Beniamino Gigli
1932an Metropolitan Opera House utzi zuen soldata jaitsiera onartu ez zuelako. Italiara itzuli eta Europan eta Hego Ameriketan abesten jarraitu zuen. Benito Mussoliniren abeslari gogokoenetako bat izan zen eta Giovinezza ereserki faxista grabatu zuen.
Tinetto
Txikia izanda ere, narrasti endemiko bat du: Tinettoko horma-sugandila (Podarcis muralis tinettoi) hain zuzen ere.
Beniamino Gigli
Aktorea ere izan zen, eta hogei bat filmetan agertu zen 1935 eta 1953 artean.
Lampropeltis getula
Lampropeltis getula Lampropeltis generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Valsecca
Mugakideak
Valseccak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Hawaiiera
Hawaiiera (Ōlelo Hawaiʻi) austronesiar familiako hizkuntza da. Estatu Batuetako Hawaii estatu-uhartedian 15.000 lagunek hitz egiten dute. Ingelesarekin batera, ofiziala da Hawaiin. Wikipediari izena eman dion wiki hitza hawaiierazkoa da eta "azkar" esan nahi du.
Tahitiera, samoera eta maoriera haren familiakoak dira.
Sorrera
Hawaiiera II. eta VIII. mendeen artean Sozietate uharteetako kolonizatzaile polinesiarrek eramandako hizkuntzaren ondorengoa da. Mende batzuetan, Hawaiiko hizkuntza bakarra izan zen eta han baino ez zen erabiltzen.
Egungo egoera
Gaur egun, hizkuntza berpizteko eta zabaltzeko ahaleginak egiten ari dira. Seme-alabak hawaieraz hezi nahi dituzten familiek eskolak dauzkate eskura. Hawaiian Word of The Day ("Eguneko hawaiierazko hitza") izeneko programa emititzen du irrati publikoak; gainera, Honoluluko bi egunkari garrantzitsuetako batek hawaiieraz idatzitako artikulu bat dakar, Kauakukalahale deiturikoa. Bada, batetik, XIX. mendean hitz egiten zuten hawaiiera berpiztu nahi dutenen eta, bestetik, ingelesarekin edo hango pidginarekin harremana duen hawaiiera hitz eginez hazi zirenen arteko tentsioa. Azken hori ingelesaren ondorengoa da eta hawaiieraren eta Asiako beste hizkuntza batzuen (japonierarena eta kantonerarena, batik bat) eragina izan du.
Niihau uhartean hizkuntza hobekien gorde da.
Historia
XVIII. mendean, esploratzaile europarrak Hawaii uharteetara heldu ziren eta horrek uharteetara hainbat hizkuntza eraman zituen, baita bertakoei beste lurralde batzuetara joateko aukera eskaini ere. XIX. mendean, hawaiiarren biztanleria izaugarri jaitsi zen, etorkinek ekarri zituzten gaixotasunengatik. Hiztunen galeraz gain, 1885ean eskoletan ikasketak ingelesez bakarrik egin behar zela agintzen zuen araua ezarri zen. XXI. mendearen hasieran, ingelesak hawaiiera guztiz baztertu du artxipelagoko zazpi uharteetako seitan eta estatuko hiztunen kopurua ez da % 0,1era iristen. Hala ere, gauzak ez dira berdinak Niʻihau uhartean: biztanleak isolatuta bizi izan dira eta ia denetarako erabiltzen dute beren hawaiieraren dialektoa. Uharte horretan, 160 biztanle bizi dira eta gehienek bigarren hizkuntza gisan ingelesa daukate. Hiru arrazoi nagusi daude: Uharte horrek bere dialekto a dauka eta haien hitz egiteko modua beste hawaiiarrentzat ulergaitza da.
Idazkera
Hawaiiera 1820an Estatu Batuetako misiolariek ezarritako ka  latindar alfabetoaren aldaeraz idazten da; hamahiru fonema ditu, baina eguneroko hizkuntzak ez ditu denak erabiltzen: ''' ikurra, ' deiturikoa, ez dauka Nazioarteko Alfabeto Fonetikoan baliorik, baina lehenago ahoskatzen ziren kontsonanteek utzitako aztarna da pausa hori. Adibidez, garai batean /maalua/ ahoskatzen zen, l-aren arrastoa guztiz galdu beharrean, /maaʔua/ran bilakatu zen eta orain /maaua/ ahoskatzen da. Hiztun batzuek [maaʔua] erabiltzen dute oraindik. Bokalen luzera kahakō izeneko "makron"az adierazten da eta bokal luzeak beti izaten du indar handiena.
Fonetika
Hawaiiera berezia da, oso fonema gutxi baititu, beste hizkuntza polinesiarrek bezala. Aldaketa batzuk dauzka: batzuetan, [t] edo [k] ahoskatzen da gauza bera esateko eta beste horrenbeste gertatzen da [r] eta [l]-rekin, [v] eta [w]-rekin edo [b] eta [p]-rekin. Kasu horietan l, w eta p idazten dira, Europako misiolariek ezarri zuten alfabetoa erabiliz.
Kontsonanteak
Hurrengo taulan hawaiieraren fonema kontsonantikoak ageri dira:
Bokalak
Hona bokalen fonemen taula:
Hawaiierazko komunikabideak
Komunikabideetan, hawaiieraz idatzitako egunkarietako zatiak eta irrati-programak daude. Adibidez, Ahailono a ka Lahui, Hawaii Holomua, Home Rula Republalika, Honolulu Times, Ka Elele, Ka Hoku Loa, Ka Leo o ka Lahui, Ka Nupepa Elele, Ka Nupepa Puka la ko Hawaii Pae Aina, Ke Alakai O Hawaii, Kuu Hae Hawaii, The Liberal, Ka Oiaio, Ko Hawaii Pae Aina eta Ke Kilohana o ka Malamalama egunkariak, besteak beste.
Sistema bitar (astronomia)
Astronomiari dagokionez, sistema bitar izena elkarrengandik grabitateagatik elkarlotuta egoteko bezain hurbil dauden bi objektu astronomikori erreferentzia egiteko erabiltzen da, amankomuneko masa zentru baten inguruan biratuz. Ohi bi izarri erreferentzia egiteko erabiltzen da, eta, kasu honetan, izar bitar izena jasotzen du. Hala ere, sistema bitar izena, planeta batek eta bere ilargiak osatutako sistema bati ere eman dakioke, beti ere azken hau, planetarekin alderatua oso handia baldin bada. Beste sistema bitar mota batzuk antzerako tamainako bi asteroide, bi neutroi izar izan daitezke, edo baita mota ezberdineko bi objektu, izar bat eta planeta bat edo izar bat eta neutroi izar bat kasu.
Patinaje artistikoa 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak bakarka
2022ko Neguko Olinpiar Jokoetako patinaje artistikoko gizonezkoen bakarkako lehiaketa otsailaren 8an (programa laburra) eta otsailaren 10ean (patinaje librea) egin zen, Pekingo Haidian barrutiko Hiriburuko Estadio Estalian. Anna Shcherjalvak, Errusiako Batzorde Olinpikoaren ordezkariak, irabazi zuen ekitaldia, eta bere taldekideak, Alexandra Trusovak, zilarrezko domina. Japoniako Kaori Sakamotok brontzea irabazi zuen. Izan ere, haien lehen domina olinpikoak izan ziren; Sakamotok domina bat irabazi zuen taldekako ekitaldian. Kamila Valievaren inguruko doping eztabaida handia egon zen.
Evgenia Medvedeva 2018ko zilarrezko domina eta Kaetlyn Osmond brontzezko domina lehiaketetatik erretiratu ziren, eta Alina Zagitova txapeldunak lehiatzeari utzi zion erretiro-iragarpena egin gabe, eta ez zen Olinpiar Jokoetarako sailkatu. 2021-22 denboraldian patinatzaile errusiarrak izan ziren nagusi, sei puntuazio altuenak lortuz. Sei horietatik, Kamila Valieva, Anna Shcherbakova eta Alexandra Trusova hautatu zituzten Olinpiar Jokoetarako. Kaori Sakamoto izan zen zerrendako lehen patinatzaile ez errusiarra, zazpigarren postuan. 2021-22 denboraldian, Olinpiar Jokoen aurretik, Valievaren emaitza guztiak beste edozein patinatzailerenak baino hobeak izan ziren. 2022ko Europako txapelduna eta munduko markista ere bada, eta Olinpiar Jokoak irabazteko faborito nagusia zen. Shcherbakova 2021eko munduko txapelduna da. Iragarpenen arabera, Errusiak podium osoa hartzea da gertagarriena.
Programa laburra
2022ko otsailaren 15ean izan zen programa laburra. Lehenengo 24ak igaro ziren hurrengo fasera.
Patinaje librea
Patinaje librea 2022ko otsailaren 17an lehiatu zen.
Lemming (filma)
Lemming 2005eko Dominik Moll frantziar zinema zuzendariaren thriller psikologikoa da.
UEFA Euro 1996
UEFA Euro 1996, Eurokopa 1996 edo UEFAren Europako Futbol Txapelketa 1996 Ingalaterran ospatu zuten 1996ko ekainaren 8tik 30era. 16 selekzio nazionalek parte hartu zuten; Taldeek sailkapen fasea gainditu behar izan zuten.
Lemming (filma)
Cannesko Zinemaldian estreinatu zuten.
UEFA Euro 1996
Emaitzak
Ordu guztiak: (UTC+1)
Sariak
UEFA Txapelketako talde ideala
Lemming (filma)
Argumentua
Alain Getty ingeniariak Tolosa Okzitanian lanpostua lortu eta hara doa Bénédicte emaztearekin batera. Hiru hilabete pasa ondoren, nagusia eta Alice bere emaztea afaltzera gonbidatuko dute. Hauek gorrotoz beteriko bikote bat dira eta afaria ezin okerrago aterako da.
Californication (telesaila)
Californication AEBtako telesail bat da.Tom Kapinos ekoizlea sortu zuen. 2007ko Abuztuaren 13tik 2014ko ekainaren 29raino Showtime katean aireratu zen. David Duchovny, Natascha McElhone, Pamela Adlon, Madeleine Martin, Madeline Zima eta Evan Handler aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Hank Moody (David Duchovny) krisialdian dagoen idazlea da: emakume ugariekin sexu harremanak izan, eta zurrutari eman eta drogak hartzen ditu. Halere, eta bere ahulezi horiek izan arren, maitatzen uzten den gizaseme da, eta bere zinezkotasun harrigarriari esker, bere idazle ibilbidean arrakastak nahiz porrotak izango ditu. Honela bada, gonazale festazale honek sorkuntza krisialdi baterik igarotzen ari den bere bizitza profesional eta bere bizitza pertsonal kaotikoa uztartzen saiatuko da: Becca (Madeleine Martin) izeneko hamabi urteko alaba bat du, Karen (Natascha McElhone) emazte ohia, eta emakume erakargarriekiko pasio geldiezina.
Periophthalmus
Lokatzetako jauzilariak (Periophthalmus) Oxudercidae familiako genero bat da. Aire zabalean bizitzeko gai diren arrain-espezieak dira, intsektuez eta ornogabe txikiez elikatzen direnak.
Espezieak
Generoak 19 espezie ditu bere barnean:
FC BATE Borisov
FC BATE Borisov (bielorrusieraz ФК БАТЭ Барысаў) Bielorrusiako futbol talde onena da palmaresari dagokionez, Borisov hirikoa. 12 aldiz irabazi du Bielorrusiako futbol liga, azkenengo bederatzirak jarraian.
Historia
Europan ere ondo ibili da eta Txapeldunen Ligako taldekako fasea jokatu duen talde bielorrusiar bakarra da. 2008-09an lortu zuen hori eta 2011-12 denboralditik aurrera urtero izan da bertan.
2014ko udaberrian Borisov Arena estadio modernoa inauguratu zuen.
Euskal taldeen aurkako partidak
BATE Borisovek partida hauek jokatu ditu euskal taldeen aurka:
Helcogramma alkamr
Helcogramma alkamr Helcogramma generoko animalia da. Arrainen barruko Tripterygiidae familian sailkatzen da.
Tomás Blanco
Tomás Blanco García (Bilbo, 1910eko azaroaren 10 - Madril, 1990eko uztailaren 16) bizkaitar aktorea izan zen. Gaztetan militarra izan zen. 1960ko hamarkadan spaghetti western asko egin zituen.
Homolisi
Kimikan homolisia lotura kobalentearen haustura simetrikoa da, karga bereko bi partikula eratzen dituena. Homolisian jatorrizko loturako bi elektroiak sortutako bi partikuletan banatuko dira. Heterolisi esaten zaio haustura simetrikoa ez denean. Prozesuan behar den energiari loturaren disoziazio-energia esaten zaio. Disoziazioa pasatzeko beharrezkoa den energia erradiaziotik, uhin ultramoreetatik esaterako, edo berotuz lortzen da.
Homoisi-prozesuetan erradikalak sortzen dira.
Sydney
Sydney Australiako hiri handiena eta zaharrena da. Herrialdearen hego-ekialdeko kostan dago eta Hegoaldeko Gales Berria estatuko hiriburua da.
Hiria 1788. urtean sortu zen, artean barne ministro britainiarra zen Lord Sydney izeneko Thomas Townshenden omenez. Gutxi gorabehera 4 milioi biztanle ditu, gehienak jatorri britainiar edo irlandarrekoak. Asiar jatorriko asko ere bertan bizi dira, txinatar auzoan bereziki.
Hiri honetan Sydneyko Gure Txoko Euskal Etxea dago.
Historia
Bertakoen eta britaniarren arteko lehen harremana 1770an gertatu zen. Garai hartan 4000 eta 8000 biztanleen artekoa zen bertako populazioa. Bertan hitz egiten ziren hizkuntza nagusiak Darug, Guringai eta Dharawal ziren. James Cook, 1770an, izan zen Sydneyra iritsi zen lehen mendebaldarra, bere itsasontzia bertan hartu zuenean lur. 1788an iritsi ziren lehen presoak metropolitik eta Sydney kolonia penal gisa eratu zen XIX mendearen erdialdera arte. Hortik aurrera gune ekonomiko eta kulturala bihurtu zen, eta 1842 urtean Australiako lehen hiri bilakatu zen. Garai bertsuan inguruetan aurkitutako urrea dela-eta biztanleria handitu zen 35.000 biztanletik 200.000 pasaz 1871n.
Klima
Sydneyk klima subtropikal hezea du Köppen klima sailkapenaren arabera. Udak orokorrean gozoak dira, neguak epelak eta euria modu uniformean banatzen da urtean zehar. Ozeanoaren eragina garrantzitsua da eta mendebaldeko/barneko auzoetan erregistratzen dira tenperatura muturrekoenak.
Demografia
2001eko erroldaren arabera, hiriak 4.391.674 biztanle zituen. Bertako biztanleen adinaren mediana 36 urtekoa da eta biztanleen %12,9k 65 urte edo gehiago du. Sydneyko jendearen %32.5k ingelesa ez den hizkuntza bat hitz egiten du, eta horien artean arabiera, txinera (mandarinera eta kantonera), vietnamera eta greziera dira mintzatuenak.
Koh-i-Noor
Koh-i-Noor (Kohinoor edo Koh-i-Nur, persieraz Argizko mendia) munduko diamante landu handienetako bat da: 105,6 kilate (21,12 g) pisatzen ditu. Koroa britainiarreko bitxietako bat da.
Sydney
Hezkuntza
Sei unibertsitate publiko daude hirian: University of Sydney, University of New South Wales, University of Technology Sydney, "Macquarie University, "Western Sydney University eta Australian Catholic University.
Octavia Spencer
Octavia Lenora Spencer (Montgomery, Ameriketako Estatu Batuak, ) aktorea da, 2011n, The Help filmean aritzeagatik, Taldeko emakumezko aktore onenaren Oscar Saria lortu zuen.
Sydney
Garraioa
Autoen trafiko astuna dago errepide nagusietan baina garraio publikoa ere ugaria da: trena, busak eta ferryak. Ferry sarea munduko handiena da.
Koh-i-Noor
Jabetza
Koh-i-Norraren lehen jabe ezaguna da Delhiko Sultan Alauddin Khalji afgandarra (sultan 1296–1316 urteen artean).
Sydney
Garraioa
Garraio publiko guztian zehar Opal txartelen bidez ordaintzeko aukera dago. Hauek erabiltzailearen arabera 4 mota desberdinetan banatzen dira: helduentzako, haurrentzako (4 urtetik 15 urtera arte hauek barne), pentsiodunentzako eta ikastunentzako. Txartela doan eskura daiteke eta igandero 2'70$-tik gora zerbitzu guztiak dohainik dira. Metroaren eraikuntza hasia dago eta aurreikuspenen arabera 2019an amaituko da.
Koh-i-Noor
Jabetza
Geroago Mogol inperioaren Indioilarraren Tronuaren parte izan zen.
Eskuz esku aldatu zen diamantea Asiako erregio horretako zenbait agintariren artean, harik eta 1849an, Punjabaren anexio britainiarraren ondoren, Viktoria erreginari laga zioten arte. Maharaja Duleep Singh enperadorearen agintaldian izan zen hau, Maharajak 10 urte inguru urte zituenean. Erresuma Batuak dio harrezkero, baita 21. mendean ere, hura guztiz legala izan zela, altxorra legez lortu zela Lahoreko Azken Itunaren arabera, eta atzera bota ditu itzultzeko alegazioak. Horiek egin izan dituzte Pakistango, Irango eta Afganistango gobernuek eta bereziki Indiak 1947an Erresuma Batuaren independentzia lortu zuenetik.
Ezaugarriak
Segur aski, Kollur mehategitik irtena da (India), Kakatiya dinastiaren garaian (12-14 mendeak). Ez dago bere jatorrizko pisuaren erregistrorik, baina geroago gordetako lehen pisua 191 kilate metriko edo 38,2 gramokoa izan zen.
Hasieran, diamanteak Mogol garaiko beste diamante batzuen antzeko ebakidura zuen, Darya-i-Noor, esaterako (gaur egungo Irango Koroaren bitxi bilduman). 1851n Londresko Erakusketa Handian erakutsi zen, baina ez omen zituen ikusleak hunkitu eta ondorioz Alberto printzeak, Viktoria erreginaren senarrak, ebakidura obalatu distiratsu gisa mozteko agindu zuen. Estandar modernoen arabera, diamantearen azpialde edo ipurdia ohiz kanpokoa da, oso zabala, eta aurretik zuzen begiratuta, harriak zulo beltz baten itxura ematen du. Dena dela adituek diote diamantea "bizitzaz betea" dagoela.
Hedaya Wahba
Hedaya Malak Wahba (هداية ملاك وهبة; Kairo, Egipto, 1993ko apirilaren 21a) egiptoar taekwondolaria da. 2016an eta 2020an Udako Olinpiar Jokoetan brontzezko domina lortu zuena.
Biografia
Sei urterekin hasi zen taekwondoa praktikatzen bere anaiei jarraituz. Hamalau urte zituela Gizako gobernuaren txapelketa irabazi zuen.
2012ko Londresko Olinpiar Jokoetan hartu zuen parte eta final laurdenetara iritsi zen. Rioko Olinpiar Jokoetan 57 kg azpiko txapelketan brontzezko domina eskuratu zuen eta 2020an 67 kg azpikoan lehiatu zen eta berriz ere hirugarren izatea lortu zuen.
Alexander Kristoff
Alexander Kristoff (Oslo, 1987ko uztailaren 5a) norvegiar txirrindulari bat da. Gaur egun Team Katusha Alpecin taldean laisterka egiten du. Gaur egun esprinter nagusienetakoa izateaz gain, klasikomano nabarmena ere bada.
Faustina Hasse Hodges
Faustina Hasse Hodges (Malmesbury, 1823ko abuztuaren 7a - Filadelfia, 1895eko otsailaren 4a) britainiar jatorriko organo-jole eta musikagile estatubatuarra izan zen.
Biografia
Malmesburyra (Ingalaterra) jaio zen, Edward Hodges organo-jole eta konpositorearen alaba. Familia osoa Ingalaterratik Amerikako Estatu Batuetara joan zen 1838an. Faustina Hodgesek musika irakasten zuen bitartean Brooklyn eta Filadelfiako elizatan organo-jole gisa lan egin zuen.
1850eko hamarkadan hasi zen piano eta organorako abestiak eta musika argitaratzen. Aitaren biografia ere idatzi eta argitaratu zuen. Filadelfian hil zen.
Obrak
Hauek dira bere lan garrantzitsuenak:
Léon Larribau
Léon-Jean-Aimé Larribau (Angelu, 1889ko martxoaren 2 - Louvemont, Lorrena, 1916ko abenduaren 31) Euskal Herriko errugbilaria izan zen. Lehen Mundu Gerran hil zuten; bere omenez Biarritz Olympique taldearen estadioari ofizialki Léon Larribau izena ipini zioten.
Biografia
Jean Larribau eta Alexandrine Prudeten semea, Angelun jaio eta Biarritzen bizi zen. Lanbidez zapatagina zen.
Errugbi jokalaria, Erdi Melée postua okupatzen zuen eta bere pase luzeengatik famatua zen. Taldeei dagokienez 1912 arte Periguerseko (Okzitania) CA Périgueuxen eta geroago Biarritz Olympiquen aritu zen; gerrara deitu zutenean ekipoko kapitaina zen. Frantziako selekzioan jokatzeko ere aukeratu zuten baina gerrak zapuztu zuen bere errugbilari ibilaldia.
Lehen Mundu Gerrara deitua, sarjentua zelarik 1916an Louvemonten (Meuse, Lorrena) hil zuten. Larribau hil zen herria Verdunetik hurbil dago; hilabete horietan gerrak milaka hildako eragin zituen eskualdean eta herria erabat suntsituta geratu zen. Louvemont gerra amaitu eta gero, sarraski izugarriak gogoratzeko ez berreraikitzea erabaki zen zazpi herrietakoa da. Verdungo Glorieux izeneko "nekropoli nazionalean" lurperatuta dago, 2816 hilobian.
Gerran erakutsitako adoreagatik Croix de Guerre kondekorazioa eman zioten. Léon Larribauk Biarritz Olympiqueren estadioari izena eman zion, 1953tik Aguilera kiroldegiaren izen ofiziala "Léon Larribau estadioa" baita.
Chamouilley
Chamouilley Frantziako udalerria da, Marne Garaia departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Anita Pallenberg
Anita Pallenberg (Erroma, 1942ko apirilaren 6a – Chichester, 2017ko ekainaren 13a) germano-italiar aktore, artista eta modeloa izan zen, Rolling Stonesen musa. Brian Jones-en bikotea izan zen, eta ondoren, 1967tik 1980ra, Keith Richards-ena. Richards-ekin hiru seme-alaba izan zituen.
Chamouilley
Biztanleria
2007an Chamouilley udalerrian erroldatutako biztanleak 848 ziren. Familiak 341 ziren, horien artean 95 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 67 bakarrik bizi ziren emakumeak), 111 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 111 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 370 etxebizitza zeuden, 348 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 21 hutsik zeuden. 323 etxeak ziren eta 46 apartamentuak ziren. 348 etxebizitza nagusietatik 241 bere jabearen bizilekua ziren, 101 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 15 etxek bi zituzten, 63 etxek hiru zituzten, 126 etxek lau zituzten eta 141 etxek bost zituzten. 202 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 158 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 146 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 577 ziren, horien artean 409 aktiboak ziren eta 168 inaktiboak ziren. 409 pertsona aktiboetatik 346 lanean zeuden (195 gizon eta 151 emakume) eta 64 langabezian zeuden (24 gizon eta 40 emakume). 168 pertsona inaktiboetatik 54 erretiraturik zeuden, 58 ikasten zeuden eta 56 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Chamouilley udalerrian 350 unitate fiskal zeuden, 809,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.924 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 29 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 margolaria, 2 zurginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 2 harategiak eta 1 lore-denda zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ambel (Isère)
Ambel Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Etxebizitza
2007an 33 etxebizitza zeuden, 15 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 18 bigarren erresidentzia ziren. 30 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 15 etxebizitza nagusietatik 11 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 5 etxek hitu gela zituzten, 4 etxek lau zituzten eta 6 etxek bost zituzten. 13 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 11 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 3 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 16 ziren, horien artean 12 aktiboak ziren eta 4 inaktiboak ziren. 12 pertsona aktiboetatik 10 lanean zeuden (6 gizon eta 4 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 gizon). 4 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa batena zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Giotto di Bondone
Giotto di Bondone (Vespignano, 1266-67 - Florentzia, 1337ko urtarrilaren 8a) Behe Erdi Aroko italiar margolari eta arkitektoa izan zen, italiar Pizkundearen aitzindaria eta garai guztietako margolari nagusietakoa. Giotto izen soilarekin aski ezaguna berez.
Haren artea berritzailea da oso, eta Behe Erdi Aroko bizantziar tradizioaren eta Pizkundeko pinturaren arteko zubia izan zen. Gai erlijiosoak erabili zituen batez ere, baino lurtar itxurarekin, bizi-indarrez gainezka.
Maisu izan zen espazioaren erabileran, pertsonaia bakoitzaren nortasuna finkatzen, izadiaren eta gizakiaren ikusmoldean; horiek denek erabat gainditu zituzten era grekoa eta Erdi Aroko margolaritza moldeak. Danteren pasarte bat Giottoren errealismoak izan zuen arrakasta bizkorraren lekuko da.
Bizitza
Leku gehiagotan ere osatu zuen, ordea, bere heziketa. Erromako egonaldietan, esate baterako, bizantziar klasizismoa, pintura klasikoa eta paleokristaua ezagutu eta aztertu baitzituen han. Eskultura erromanikoa ere ezagutzen zuen eta baita gotikoa ere, eta esan liteke Pisano aita-semeen eragina funtsezkoa izan zela haren ibilbidean.
Giottok, batez ere, horma irudi eta freskoetan utzi zuen bere obra, oholean baino areago. Baina haren autoretza oso margolan gutxitan ziurtatzen ahal da. Adibidez, oso arazo eztabaidatua da Asisen lan egin ote zuen eta, egin bazuen ere, zein fresko margotu zituen. Aditu batzuen arabera, 1290eko hamarkadan Asisko goiko elizako Testamentu Zahar eta Berriko istorioetako zenbait pasarte eta, habeartearen beheko aldean, Frantzisko Asiskoaren bizitzari buruzko freskoak margotu zituen. Beste ikerlari batzuek, berriz, fresko horiek egile bat baino gehiagoren lana izan zirela uste dute, eta bada Giottoren esku hartzea ukatzen duenik ere.
Geroxeago pintatu bide zuen Florentziako Ognisantiko Madonna (gaur Uffizi Galerian); 1317 aldera, Scrovegni kaperako Gurutzea margotu zuen, eta garai bertsuan, Florentziako Santa Croceko Peruzzi kaperan, Bi San Joanen historiak izeneko freskoak; 1325 aldekoak dira Santa Croceko Bardi kaperan dauden San Frantziskoren bizitzako pasarteak. Erroma, Rimini, Napoli eta Milanen ere margotu zuen.
1334an Florentziako Santa Maria del Fiore katedraleko kanpandorrea (Campanile de Giotto) diseinatu zuen, baina 1337an hil baitzen, ez zuen amaiturik ikusi.
Giottoren ekarpenak
Askotan esan eta idatzi izan da aro berri baten hasiera markatu zuela pinturan Giottoren obrak, eta ezin esan horrela ez denik. Baina komeni da ez ahaztea benetako historian ez dela atal eta hasiera berririk izaten, eta ez zaio ezertxo ere kentzen Giottoren handitasunari, hori onartzen denean, haren lan egikerak asko zor diela bizantziar maisuei eta iparraldeko katedraletako eskultore handien ikuspuntu eta perspektibei.
Har dezagun, esate baterako, Scrovegni kaperako Bertuteak eta Bizioak saileko irudietako bat. Fedea irudikatzeko andre bat margotu zuen Giottok, esku batean gurutzea, eta bestean pergaminoa zuela. Lehen begiratuan ohartzen da ikuslea irudi honen eta eskultura gotikoen parekotasunaz. Baina Giottorena ez da estatua bat, eskultura dirudien margolan bat baizik. Argi ikusten da hau besoen perspektiban, aurpegiaren eta lepoaren modelatuan, eta jantziaren izurrak markatzen dituzten itzal sakonetan. Mila urte ziren antzeko ezer egin ez zela. Giottok asmatu zuen berriro gainalde lau baten gainean sakontasun itxura sortzeko artea.
Ikus dezagun beste margolan bat, Scrovegniren kaperakoa hau ere, Kristoren bizitzako pasarteak zikloko Jerusalemgo sarrera. Ekintza koadroaren paraleloko planoan gertatzen da, eta freskoaren teknika berez soila eta apaindura gutxikoa izan arren, eragin bortitza du ikuslearengan: hainbeste hurbiltzen gaitu pasartera, non ikusle baino areago, bertan gauden irudipena sortzen baitigu. Nola lortu du artistak efektu harrigarri hori? Lehenik, gertaera guztia lehen planoan jarri du, eta gero ikuslearen begirada koadroaren erditik behera zuzentzeko modua bilatu du. Era honetan, irudikatutako pertsonaien plano berean dagoen irudipena pizten zaio ikusleari. Ikuslearen ikuspuntua hain zehatz kalkulatze hori aurrerapen handia izan zen, eta Giottori aitortu behar zaio erlazio hori lehenengoz definitu izana. Bestalde, Giottoren margolanetan, irudiak dira, arkitektura esparrua baino areago, koadro barruko espazioa eratzen dutenak. Ondorioz, espazio hori mugatuagoa izan arren, askoz sinesgarrigoa gertatzen da aurreko margolanetakoa baino.
Giottoren garaikideei ia mirarizkoa iruditu bide zitzaien haren artearen errealismoa. Horregatik ipini zuten Antzinate klasikoko pintore handien parean (edo gorago). Alde guztietara zabaldu zen Giottoren ospea. Eta hori ere berrikuntza handia izan zen. Lehenago ere izan ziren, jakina, estimazio handiko maisuak, baina, oro har, inork ez zuen pentsatzen maisu haien izenak gogoan gorde behar zirenik. Eta artistak berak ere, ez ziren bereziki ospe bila ibiltzen. Askok ez zituzten obrak sinatu ere egiten. Ez ditugu ezagutzen, esate baterako, Chartres, Estrasburgo edo Naumburgeko eskultura gogoangarrien egileen izenak. Beraz, Giottok, honetan ere, atal berri bat hasi zuen artearen historian. Geroztik, lehenik Italian, eta gero gainerako herrialdeetan, artista handien historia bilakatu da artearen historia.
Lasserre (Lot eta Garona)
Lasserre Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot eta Garona departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Lasserre udalerrian erroldatutako biztanleak 75 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Etxebizitza
2007an 41 etxebizitza zeuden, 33 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 41etxeak ziren. 33 etxebizitza nagusietatik 19 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek hitu gela zituzten, 14 etxek lau zituzten eta 17 etxek bost zituzten. 23 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 15 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 17 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 55 ziren, horien artean 36 aktiboak ziren eta 19 inaktiboak ziren. 36 pertsona aktiboetatik 33 lanean zeuden (19 gizon eta 14 emakume) eta 3 langabezian zeuden (3 emakume eta 3 emakume). 19 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra zerbitzu enpresa batena zen.
2000. urtean Lasserre udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, 280 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Sylvilagus floridanus
Sylvilagus floridanus edo Ekialdeko kotoi-isats Ipar Amerikako untxirik arruntena da, Leporidae familiakoa. Kolore arrea edo gris-marroia du. Belarri luzeak eta kotoi itxurako eta ilu askoko buztan txuria. Bere larrua txuria da.
Hangzhouko metroa
Hangzhouko metroa (txineraz: 杭州地铁), Txinako Herri Errepublikako Zhejiang probintziako Hangzhou hiria eta inguruko guneak elkartuko dituen garraiobidea da. Eraikuntza 2006ko martxoan hasi eta 2012ko azaroaren 24an zabaldu zen.
2008ko krisialdi ekonomikoari aurre egiteko Txinako gobernuak azpiegiturak eraikitzeko aurrekontua laukoiztu egin zuela eta, Hangzhouko metro sarea eraikitzeko lanak azkartu egingo dira. Etorkizunean, metroak zortzi linea eta 278 kilometro izango ditu.
Metroa Hangzhou Subway Group Co. Ltd enpresa publikoak kudeatuko du.
Eraikuntza
Metroaren plangintza, Txinako hiri handi guztietan gertatu bezala 1990eko hamarkadan aurkeztu zen, eta lanak 2003ko irailean hastear zirela, atzeratu egin ziren, aurrez egindako gastuen aurrikuspena gainditzean. Lehen linearen behin betiko plangintza 2007ko urtarrilaren 11n onartu zen.
Lehen linearen eraikuntzak 15.000 milioi yuango aurrekontua dauka.
1. linea
2008ko azaroaren 15ean tunel baten 75 metro erori ziren Xiaoshan barrutiko Fengqing etorbidean, 17 pertsona hil ziren.
2. linea
Metroaren bigarren linearen eraikuntza 2008ko irailaren 28an hasi zen. 16 kilometro inguru izango ditu eta lanak 2013rako amaitzea espero da.
Roumare
Roumare Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Roumare udalerrian erroldatutako biztanleak 1.348 ziren. Familiak 455 ziren, horien artean 61 pertsona bakarrekoak ziren (41 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 154 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 220 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.