cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mao Zedong
Bizitza
Bigarren Txina-Japonia Gerra gertatu zen bitartean, II. Mundu Gerraren kontestuan izan zenez, printzipioz Chiang Kai-Sheken indar nazionalistekin bat egin zuen japoniarren aurka, 1937ko abenduan izenpetu zen hitzarmen baten bidez. Aliantza, dena den, oso hauskorra izan zen, eta Japoniak gerra galdu ondoren, berehala jo zuen Maok Kuomintang-en erregimenaren aurka.
Nazionalisten kontrako Txinako Gerra Zibilean (1945-49) garaipena eskuratu, eta Herriaren Errepublika aldarrikatu zuen. Gobernuko (1949) eta Errepublikako (1954) lehendakari izan zen, eta garai hartan Txinan izan ziren aldakuntzen bultzatzaile nagusia. Hala eta guztiz ere, ekonomia arazoek eta Sobietar Batasunarekin izandako tirabirek kargua galtzeko arriskuan jarri zuten. 1960aren ondoko urteetan, Lin Piao defentsa ministroaren laguntzarekin, Kultura Iraultzaren eragile izan zen. Iraultza haren helburua alderdi komunistaren barruko burokrazia deuseztatzea eta erabateko aginpidea lortzea zen.
Louis Charpentier
Biografia
Idazle honi buruzko oso informazio eskasa ezagutzen da. Jakin badakigu Afrikako iparraldean eta Egipton proiektu desberdinak aurrera eraman zituela. Eraikuntzez interes handia erakutsi zuen beti eta euskaldunen kasuan monumentu megalitikoak eta kobazuloetako margolanak euskal kulturarekin lotu zituen. Beste aldetik, oso ezagunak dira katedral gotikoen eta erromanikoen inguruan burutu zituen ikerketak eta publikazioak. Ospe handia lortu zuten Compostelako Donejakue eta Chartreseko monografiak.
Mao Zedong
Bizitza
1972an, Richard Nixonek, Estatu Batuetako lehendakariak, egindako bisitaldiaren ondoren, aldaketa handiak hasi ziren Txinan, atzerriko herrialdeekin zituzten harremanen alorrean, batez ere. Liburu gorrian daude bildurik Maoren aipamen eta teoriak.
Dennevy
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Louis Charpentier
Teoriak
Euskaldunei buruz Charpentierrek zera defendatzen zuen: euskaldunak Cro-Magnon gizakien ondorengoak dira eta guantxeekin eta berberekin lotzen zituen. Haren ustez kultura megalitikoak maila handikoa dira. Euskal mitologiaz interes handia erakutsi zuen. Gure kultura Europako kultura esoterikoarekin lotu zuen eta Atlantidaren tradizioarekin.
Dennevy
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Vimianzo
Bertako herritarrei galizieraz vimiancés deitzen zaie, euskaraz berriz vimianzotar. Galiziera hiztunen kopurua %99,49koa da.
Parrokiak
Udalerria hamalau parrokietan banatzen da (2006ko errolda):
Valga (Galizia)
Valga Galiziako Pontevedra probintzian dagoen udalerria da. Caldasko probintzian kokatzen da. Iparraldean Dodro, Pontecesures eta Padrón udalerriekin mugatzen du; hegoaldean Catoira eta Caldas de Reisekin; ekialdean Cuntis eta A Estradakin; mendebaldetik berriz Rianxo eta Dodrorekin. Udalerriko galiziera hiztunen kopurua %98,17koa da.
Bertako herritarrei galizieraz Valgués deritzaie, euskaraz berriz Valgar.
Todos a la cárcel
Argumentua
Valentziako Modelo Presondegian kontzientzia-presoen nazioarteko eguna ospatuko dute. Politikan, kulturan eta antzerti-munduan dabilen zenbait lagun hara joango dira eta, egoera aprobetxatuz, negozioren bat egingo dute.
Wine
Wine Windowsen APIaren (Win16 eta Win32) berrezarpen aske bat da, hau da, Windowsen erabiltzeko eginak dauden programak Unixen familian exekutatzea ahalbidetzen duen proiektu bat. Honekin, MS-DOS, Windows 3.11, Windows 95, Windows 98, Windows ME, Windows NT, Windows 2000, Windows XP eta Windows Vistarako eginak dauden programak erabili ditzakegu. Winen erabiltzen diren Windows programak, bertako programak balira bezala lan egiten dute emulatzaileen ezaugarririk gabe, mahaigaineko aplikazioen antzeko itxurarekin. Oraindik dago aldaketa prozesuan sartuta eta ez da egokia erabilera orokorrerako. Hala ere, erabiltzaileek erabilgarria aurkitzen dute Windows programak jorratzeko.
Wine izena, Wine Is Not an Emulator akronimo errekurtsibotik dator. Teknikoki izendapen hau egiazkoa da Wine emulatzaile bat ez delako, baizik eta Windowsen programentzako bateragarritasun kapa bat. Hala ere, erabiltzaile askorentzat, Wine emulatzaile baten modura lan egiten du, eta hau WINdows Emulator akronimoarekin bat dator.
Winek ez du Microsoft Windows behar lan egiteko, bere API funtsezkoaren inplementazio aske bat delako, kode librean eta Microsoftetik guztiz askea. Alabaina, Winek, Windowsen jatorrizko DLL itxiak erabili ditzake erabilgarriak egonez gero, kasu konkretu batzuetan, errendimendu altuagoa lortzeko.
Winek, garapenezko Windows aplikazioen iturri kodea Unixera eramateko tresna-multzoa dauka. Baita programa kargagailu bat ere, zeinek Windows 2.0/3.x/9X/ME/NT/2000/XP/Vista-rako programak aldaketarik gabe exekutatzea ahalbidetzen duen GNU/Linux, BSD eta Solaris bezalako Unix batzuetan.
Historia
Wine proiektua 1993. urtean hasi zen, Windows 3.11 bertsioaren garaian. Proiektua comp.os.linux eztabaidetan hasi zen, Eric Youngdale eta Bob Amstadt programatzaileek lehenengo bertsioa sortu zutela. Wine emulatzaile bat ez izatearen arrazoia, emulatzaileek programa bat bizi den giroa bikoiztu nahi dutelako da, prozesadore konkretu baten arkitekturaren simulazioa barne. Bob Amstadt izan zen lehenengo koordinatzailea, baina denbora gutxian, Alexandre Julliardek ordezkatu zuen, gaur egun koordinatzailea dena. Urteak igarota, beste Unixentzako ezaugarriak gehitu dira, baita Win32rentzako aplikazioak ere.
2002. urtearen erdialderantz, milioi bat lerro baino gehiagoko C lengoaian idatzitako iturri kodea zuen aplikazio bat garatuta zegoen, 300 programatzaile baino gehiagoko talde batekin. Proiektuak, gehiegi aurreratzen ez zuen denbora tarteak izan zituen. Baina 2003. urtean, Windowsen erabilitako programak, hala nola, Microsoft Office edo Internet Explorer, Unixen exekutatzea posible izan zen Wineri esker.
Proiektuak eragozpen handiak izan zituen programatzaileentzat, gehien bat Windowsen APIaren dokumentazioa eskasa zelaren ondorioz. Nahiz eta API Win32ren funtzio gehienak era egokian dokumentaturik egon, atal batzuk daude, artxiboen formatua eta protokoloak esaterako, oraindik dokumentatutako espezifikaziorik ez dituztenak.
2003. urtearen hasieran Winek programa ezagun asko exekutatu ahal zituen (Lotus Notes edo Microsoft Officen bertsio batzuk besteak beste) portaera eta egonkortasun aldakorrekin. Aplikazio bakoitzaren funtzionamenduaren arrakasta, Windowsen liburutegi dinamikoen (DLL) erabilpenaren ondorioz sortzen da.
Laguntzaileak
Corel software enpresak laguntza handia eman zuen proiektu honetarako, programatzaile nagusienetako bat eskainiz: Alexandre Julliard, bigarren mailako beste programatzaile askorekin. Baina arazo ekonomikoak zirela eta, Corelen laguntza amaitu egin zen.
Beste erakunde batzuk proiektua bultzatzeko ahalegin komertzialak ere egin dituzte, CodeWeavers edo Linspire enpresek besteak beste. CodeWeaversek bertsio komertzial bat garatu du, itxia eta estetikoki Wine baino erakargarriagoa. CrossOver Office izenarekin komertzializatzen da. Gainera, Wine proiektuan parte hartzen du, bai finantzatzen bai adabakiak idatziz ere.
Wineren garapen ofiziala Windowsen APIaren inplementazio egoki batera bideratuta dago, nahiz eta atzeratuta egon arlo hauetan, bere 1.0 bertsiotik aurrera (2008ko udan) Windowserako diseinatuta dauden aplikazioak errore eskas batzuekin exekutatzeko gai da.
Wineren iturburu kodea erantsi duten beste proiektu batzuk Rewind eta ReactOS dira.
Lizentzia
Wineren lizentziaren ibilbidean, eztabaidak sortu ditu adituen artean. Lizentzia ematearen arazoa, bi arlo nagusien artean dago: Wineren berezko lizentzia eta Winelib erabiliz sortutako aplikazioen lizentzia.
Hasieran, BSD (Berkeley Software Distribution) lizentzia, Berkeley softwarearen banaketa software librearen taldearen barruan dagoena, hartu zuen. Baina 1999. urtearen amaieran lizentzia mota aldatzeko errieta hasi zen. Wine garatu zutenek ez zuten lizentzia aldaketa beharrezkoa ikusten eta X11 lizentzia, BSD lizentziaren eratorri bat, izan zen bozketan gehiengoa lortu zuena. Bozketa berri bat egin zen eta 2000. urteko urtarrilean Julliardek iragarri zuen Wineren lizentzia X11 izango zela.
2002ko martxoan Wineren garatzaile libre eta komertzialen artean inkesta bat antolatu zen, haien iritzia jakiteko lizentziaren tirabiraren inguruan. Gatazken ostean, LGPL (Lesser General Public License) lizentzia, GNUren murriztutako lizentzia publiko orokorra software librearen taldekoa baita ere, ezartzea erabaki zen. LGPL lizentzia, gehienetan, copyleft bezala adierazten da. Gaur egun horixe da Wineren lizentzia.
Winek exekutatu ditzakeen aplikazioak
Gaur egun Winek hainbat aplikazio exekutatu ditzake:
Onurak
Winek onurak sortu ditzake Windowsen gain:
Nelson (Illinois)
Nelson  Illinoiseko herri bat da. Lee konderrian kokatua dago. 2010ean 170 biztanle zituen, 0.63 kilometro koadrotan banatuta.
Elgaria paucicarinata
Elgaria paucicarinata Elgaria generoko animalia da. Narrastien barruko Anguidae familian sailkatuta dago.
Pseudohemiodon platycephalus
Pseudohemiodon platycephalus Pseudohemiodon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Rittman (Ohio)
Rittman Ohioko hiri bat da. Medina konderrian kokatua dago. 2010ean 6,491 biztanle zituen, 16.66 kilometro koadrotan banatuta.
Anai Artea
Anai Artea Lapurdin sortutako elkarte humanitarioa da. Haren helburua Hego Euskal Herritik ihes egindako euskal erbesteratuei eta presoei eta haien familiei laguntzea da. Zenbait egoeretan bitartekari lana egi zuen. 1969an sortu zen eta haren egoitza Donibane Lohizunen dago. Lehen lehendakaria Telesforo Monzon izan zen. 2004an Jean Fagoagak bete zuen kargu hori. Ideologikoki euskal nazionalismotik gertu ibili da beti.
Lehen partaideak
Elkartearen lehenego partaideak hauek izan ziren:
Bitartekaritza lanak
Gutxienez egoera batean lan hori egin zuten, hau da, Eugen Beihl Shaeffer Alemaniako ohorezko kontsularen bahiketa Donostian, 1970ean.
Alberto Fernández
Alberto Ángel Fernández (1959ko apirilaren 2a) Argentinako politikaria, irakaslea eta abokatua da. Argentinako presidentea da 2019az geroztik.
Monkstown (Cork konderria)
Monkstown (irlanderaz Baile an Mhanaigh, Fraidearen Herria esan nahi du, formalki Ballinvannegh izenera ingeleseratua) Irlandako Cork konderriaren hegoaldeko kostaldeko udalerria da. Kerrycurrihy baroierri zaharrean dago, Cork hiritik 14 kilometro hego-ekialdera eta Lee ibaiaren estuarioan, izen berdineko Monkstown badian eta Great Island uhartera begira.
Préneron
Préneron Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Préneron udalerrian erroldatutako biztanleak 140 ziren. Familiak 56 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 60 etxebizitza zeuden, 54 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 59etxeak ziren. 54 etxebizitza nagusietatik 46 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 3 etxek hitu gela zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 38 etxek bost zituzten. 50 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 16 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 34 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 86 ziren, horien artean 63 aktiboak ziren eta 23 inaktiboak ziren. 63 pertsona aktiboetatik 62 lanean zeuden (37 gizon eta 25 emakume) eta 1 langabezian (1 gizon). 23 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Préneron udalerrian 54 unitate fiskal zeuden, 145 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.409 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 5 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 margolaria, 3 zurginak eta 1 argiketaria.
2000. urtean Préneron udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 729 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
3268 De Sanctis
3268 De Sanctis asteroide baten izena da. otsailaren 26an aurkitu zuen H. Debehogne, G. DeSanctis-ek La Silla Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1981 DD izena zeraman. Ondoren DeSanctis omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3268 De Sanctis asteroidearen orbitak batezbeste 2,785 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,339 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,23 distantziara. Eszentrikotasuna 0,16 da, eta makurdura orbitala 17,19ºkoa da.
Samaniego
Samaniego Arabako hegoaldeko udalerria da, Arabar Errioxako eskualdekoa. Gasteiztik 41 kilometrora dago. 2019ko datuen arabera 316 biztanle dauzka 10,64 km²-ko eremuan banaturik.
3268 De Sanctis
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.5 da.
Samaniego
Historia
Guardiaren menpekoa izan zen XV. mendera arte, noiz Gaztelako Erresumak konkistatu baitzuen. Ondoren, 1461. urtean Samaniego gotortu zuten. 1668ko irailaren 30ean hiribildu titulua lortu zuen, Karlos II.a Espainiakoak emana.
Udalerrian hiru herri gehiago zeuden behinola, gaur egun hustuak edo galduak: Pazuengos, Murriarte eta San Millán.
2019ko udal hauteskundeak
2019ko maiatzaren 26ko udal hauteskundeen emaitzen ondorioz Samaniegoko alkatea EH Bilduko Maria Pilar Garmendia da:
Garraioa
Araba Bus sareko eta lineek zerbitzua ematen diote herri honi:
Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu udalerrian:
Euskara
Samaniegoko hizkuntz nagusia erdera da.
Chato Galante
José María Galante Serrano edo Chato Galante (Madril, 1948ko apirilaren 27a, - ib., 2020ko martxoaren 28a) espainiar presoa eta Giza Eskubideen eta Oroimen Historikoaren aldeko ekintzaile bat izan zen.
Diktadura Frankistan hainbat aldiz atxilotua, torturatua eta espetxeratua izan zen.
NGC 5436
NGC 5436 galaxia bat da, Boötes konstelazioan. Ernst Wilhelm Leberecht Tempelek aurkitu zuen n.
Lésigny (Sena eta Marne)
Lésigny Frantziako udalerria da, Sena eta Marne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Lésigny udalerrian erroldatutako biztanleak 7.554 ziren. Familiak 2.700 ziren, horien artean 462 pertsona bakarrekoak ziren (217 bakarrik bizi ziren gizonak eta 245 bakarrik bizi ziren emakumeak), 814 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.207 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 217 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 2.842 etxebizitza zeuden, 2.742 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 34 bigarren erresidentzia ziren eta 66 hutsik zeuden. 2.515 etxeak ziren eta 321 apartamentuak ziren. 2.742 etxebizitza nagusietatik 2.357 bere jabearen bizilekua ziren, 363 alokairuan okupaturik zeuden eta 22 doan lagata zeuden; 22 etxek gela bat zuten, 76 etxek bi zituzten, 165 etxek hiru zituzten, 573 etxek lau zituzten eta 1.905 etxek bost zituzten. 2.404 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 996 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.671 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 5.030 ziren, horien artean 3.634 aktiboak ziren eta 1.396 inaktiboak ziren. 3.634 pertsona aktiboetatik 3.423 lanean zeuden (1.741 gizon eta 1.682 emakume) eta 211 langabezian zeuden (105 gizon eta 106 emakume). 1.396 pertsona inaktiboetatik 431 erretiraturik zeuden, 607 ikasten zeuden eta 358 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Lésigny udalerrian 2.721 unitate fiskal zeuden, 7.628 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 28.974 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 325 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 9 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 22 eraikuntza enpresak ziren, 63 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 11 garraio enpresak ziren, 15 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 15 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 13 finantziazio enpresak ziren, 20 higiezinen enpresak ziren, 74 zerbitzu enpresak ziren, 47 administrazio publikoko enpresak ziren eta 30 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 61 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 4 banku bulegoak, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 3 igeltseroak, 2 margolariak, 3 zurginak, 5 iturginak, 2 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 7 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 9 jatetxeak, 8 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 6 apaindegiak.
2009an zeuden 16 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 2 harategiak, 4 liburu dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 1 zapata-denda zen, 1 altzari denda zen, 1 kirol-denda zen eta 2 lore-dendak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 3 haur-eskola eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Lésigny udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 644 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Maiatz
Maiatza, batzuetan hostaro edo loraila, gregoriotar egutegiaren urteko bosgarren hila da eta hogeita hamaika egun ditu. Ipar Hemisferioan udaberriari dagokion hila da, eta udazkenari Hego Hemisferioan.
Iritsi zaigun Kalendrera euskarazko egutegi antzinakoenean (1571koa), Joanes Leizarragak lehenetsi zuen Maiatza forma.
Pseudohemiodon thorectes
Pseudohemiodon thorectes Pseudohemiodon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Neoga (Illinois)
Neoga  Illinoiseko hiri bat da. Cumberland konderrian kokatua dago. 2010ean 1,636 biztanle zituen, 3.7 kilometro koadrotan banatuta.
Nikeltalmessita
Nikeltalmessita fosfato motako minerala da eta fairfieldita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Nikeltalmessita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 da.
FK Ekranas
FK Ekranas (lituanieraz Futbolo klubas Ekranas) Lituaniako futbol talde onenetakoa da, Panevėžys hirikoa. 7 aldiz irabazi du Lituaniako futbol liga eta 5 aldiz Kopa.
Historia
Taldea 1964 urtean sortu zen eta lehenengo titulua 1985eko Lituaniako Liga izan zuen, nahiz eta Sobietar Batasuneko eskualde mailako lorpena baino ez izan. Hala ere urte horretan bertan bere lehenengo kopa ere eskuratu zuen.
Lituaniako txapelketak sortu zirenetik talderik indartsuenetakoa izan da, batez ere azken urteetan, 2008tik aurrera 5 liga eta bi kopa lortu baititu. 2014an maila galdu zuen eta taldea desegin zen.
Denboraldi
{| class="wikitable" style="font-size:90%;" !Denboraldi !Mailako !Liga !Postua
Telmo Aldaz
Telmo Aldaz de la Quadra-Salcedo (Iruñea, 1970) nafar abenturazale eta itsasgizona da. Itsaso nahiz lurrez burututako bidai ibilbide luzea du. Miguel de la Quadra-Salcedo abenturazalearen iloba ere bada. Aita itsasgizona eta ama arkeologoa, bera Zuzenbidean lizentziatua da. 2020ko abenduaren 27tik Elkarte Tradizionalista Karlistako lehendakaria da.
Ibilbidea
1992an Carlos Etaio Elizondon Etaio Kapitaina abenturazale nafarrarekin batera Kristobal Kolon esploratailearen La Niña ontziaren erreplika batean Ozeano Atlantikoa zeharkatu zuten. Itsas bidai honek eta beste batzuk eskarmentua eman eta itsasgizon bezala zaildu egin zuten.
1995an Yekuona indigenekin batera kanoa bat eraiki eta Orinoko ibaian zehar oihanetan barneratu zen. Yekuona herria Kristobak Kolon esploratzaileak bere bidaietan topatu zituen karibe herriaren ondorengo gisa jo izan ohi dira. Ondoren, Yekuonatar batzuekin batera kanoa baten arraun eginez Jamaika eta Dominikar Errepublika arteko itsas bidaia burutu zuen, tartean itsasoan desagertutzat jo izan zirelarik ere, baina azkenean neke askoren ondoren helburua lortu zuten.
1997an Zaireko Gerraren erdian isolaturik zeuden nafar misiolariei laguntza eramatea bururatu eta bertaratu zen. Mobutu Sese Sekoren gudariekin batera Kongo ibaian barna bidai arriskutsua gauzatu zuen. Azkenean, txalupak lur jota amaitu zuen.
2005an Juan Sebastian Elkano esploratzailearen Victoria ontziaren erreplika batean boluntario gisa itsasoratu eta hark egin zuen pare munduari bira eman zion. Panama eta Hawaii arteko ibilbidea bi hilabetetan zehar burutu zuen.
Roge Blasco kazetariak bere La Casa de la Palabra eta Levando Anclas irratsaioetan hainbat alditan elkarrizketatu izan du.
Riverlea (Ohio)
Riverlea Ohioko herri bat da. Franklin konderrian kokatua dago. 2010ean 545 biztanle zituen, 0.4 kilometro koadrotan banatuta.
NGC 5437
NGC 5437 galaxia bat da, Boötes konstelazioan. Ernst Wilhelm Leberecht Tempelek aurkitu zuen n.
Frantxipan
Frantxipan edo frangipane jatorrian gozogintzan erabiltzen den arbendol krema bati esan  izan zaio. Gaur egun berriz osagai oinarri berdina erabiliz prestatzen den bizkotxo pisutsu bati  ere deitzen zaio. Bi errezetak oinarrian osagai berdinak dituzte, arbendola, azukrea, arrautza eta gurina. Bizkotxoaren kasuan batzuetan arbendola eta azukrea mazapanagatik ordezkatzen da.
Requínoa
Requínoa Txileko erdialdeko komuna eta hiri bat da. O'Higgins eskualdeko Cachapoal probintzian kokatuta dago. 2002ko erroldan, 22.161 biztanle zituen.
Toponimia
Requínoa hitzak Mapudungunez urritasuna esan nahi du.
CAN
CAN hauetako bat izan daiteke:
Joan Jara
Joan Turner Jara, Joan Jara izenaz ezaguna (Joan Alison Turner, Londres, Ingalaterra, 1927) dantzari eta aktibista politiko britainiarra da, Txilen nazionalizatua eta Txileko Arte Ederren Akademiak aitortua dantzaren garapenean egindako ibilbide osoan egindako ekarpenagatik.
Víctor Jara Fundazioa sortu zuen eta Txilen dantzaren hedapenean unibertsitate eta herri lan garrantzitsua egin du. 2009an Txileko nazionalitatea jaso zuen, kulturari egindako ekarpenagatik, giza ibilbideagatik eta demokrazia berreskuratzeko borrokagatik, Txile 1973tik 1990era bitartean zuzendu zuen diktadura militarraren ondoren.
Dantzan hasi eta Txilera iritsi
Dantzarekiko zaletasuna 1944ko uztailean piztu zitzaion, amak Haymarket antzokira eraman zuenean Ballets Jooss dantza konpainia modernoa ikustera; Kurt Jooss-en The Green Table koreografia.
1947an Sigurd Leeder Dantza Eskola ireki berrian sartu zen, Londresko Unibertsitatean historia ikasteko beka bat alde batera utzita. Hiru urteko ikasketak egin ondoren, 1951ko urtarrilean Jooss Ballets-en sartu zen Alemanian, Europako hainbat toki ezagutzeko aukera eman zion erakundean; Mendebaldeko Alemanian, Belgikan, Holandan, Suitzan, Ingalaterran, Eskozian eta Irlandan ibili zen
Konpainian Patricio Bunster koreografo, dantzari eta aktore txiletarra ezagutu zuen eta harekin ezkondu zen 1953ko urrian. Patricio Txilera joan zen 1954ko martxoan eta Joanek lau hilabete geroago egin zuen, sei aste iraun zuen bidaia.
Txilen, lehiaketa bidez sartu zen Txileko Ballet Nazionalean, eta bertan dantzari aritu zen eta, geroago, koreografo gisa. Txileko Unibertsitatean ere eman zituen eskolak.
Víctor Jararekin
Bere alaba Manuela jaio ondoren (1960), Bunster eta Joan bikotea banandu egin zen, eta bigarren ezkontzetan Victor Jara abeslari eta antzerki zuzendari gaztearekin ezkondu zen. Senar berriak partaidetza politiko erabakigarria izan zuen, bere musika Salvador Allenderen gobernuaren sinbolo bihurtuz. Victorrekin bigarren alaba izan zuen, Amanda izenekoa.
Augusto Pinochet diktadorearen Salvador Allende presidentearen aurkako estatu kolpean, irailaren 11n, Víctor Jara atxilotu egin zuten. Txileko Estadiora eraman eta han egon zen hainbat egunez. Testigantza ugariren arabera, hainbat orduz torturatu zuten, eskuak errebolber baten kulatarekin hautsi arte kolpatu zuten, eta, azkenik, irailaren 16an balaz akribilatu zuten. Hilotza hilaren 19an aurkitu zuten. Joanek egin behar izan zuen gorpuaren aitortza, eta lurperatu ondoren erbestera joan behar izan zuen bere bi alabekin.
1993an, Víctor Jara Fundazioa sortu zuen, artistaren ondarea zabaldu eta sustatzeko asmoz.
Erbestea eta aktibismoa
Londresen, bere buruari Joan Turner de Jara deitzeari utzi zion, Britainia Handiko erakundeek Joan Jara izena hartzeko baimena eman baitzioten.
Txileko diktadura militarraren aurkako aktibista bihurtu zen eta urte askoan saiatu zen Txileko justiziak Victor Jararen heriotzaren nondik norakoak argitu zitzan, baina ez zuen aurrerapenik lortu, nahiz eta 2009an kasua berriro aktibatu zen, hilketaren egile materiala atxilotu zutenean, baina ez intelektuala.
2009ko martxoaren 3an, Diputatuen Ganberak eta maiatzaren 5ean, Txileko Senatuak, "naziotasuna graziaz" ematea onartu zuten. Ekainean, Michelle Bachelet Errepublikako presidenteak Txileko nazionalitate ofiziala eman zion.
2016ko ekainaren 27an, Orlandoko (Ameriketako Estatu Batuak) auzitegi federal batek ebatzi zuen Pedro Barrientos militar txiletar ohia Victor Jararen torturaren eta hilketa estrajudizialaren erruduna zela. Exuniformatuak 28 milioi dolarreko kalte-ordaina ordaindu beharko zion familiarentzat, epaimahaiak zehaztu zuenez. Epaiketa zibila Joan Turner Jara alargunak eta Manuela Bunster eta Amanda Jara bikotearen alabek jarritako salaketarekin hasi zen. 2013an aurkeztu zuen Justizia eta Erantzukizun Zentroak (CJA), San Frantziskon.
Bóveda (Lugo)
Bóveda Galiziako Lugo probintziako hegoaldeko udalerri bat da. Terra de Lemosko eskualdekoa. Udalerriko galiziera hiztunak % 98,17 dira.
3269 Vibert-Douglas
3269 Vibert-Douglas asteroide baten izena da. martxoaren 6an aurkitu zuen S. J. Bus-ek Siding Spring Behatokitik.
Bóveda (Lugo)
Mugakide ditu O Incio eta Paradela udalerriak iparraldetik, Monforte de Lemos hegoaldetik, A Pobra do Brollón eta O Incio ekialdetik, eta O Saviñao mendebaldetik.
2007an 1.737 biztanle zituen (2006an 1.767, 2005an 1.824, 2004an 1.866, 2003an 1.900).
3269 Vibert-Douglas
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1981 EX izena zeraman. Ondoren Alice Vibert Douglas omentzeko izena eman zitzaion.
Montenotte (Cork konderria)
Montenotte Irlandako Cork hiriaren ipar-ekialdean dagoen auzunea da. XIX. mendearen erdialdetik merkatari aberats eta erdi mailako jende dirudinaren bizilekua izan da. Lee ibaiaren gain dagoen muino baten hegoaldeko magalean dago.
3269 Vibert-Douglas
Orbitaren ezaugarriak
3269 Vibert-Douglas asteroidearen orbitak batezbeste 2,149 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,439 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,859 distantziara. Eszentrikotasuna 0,33 da, eta makurdura orbitala 27,68ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 14.2 da.
Neponset (Illinois)
Neponset  Illinoiseko herri bat da. Bureau konderrian kokatua dago. 2010ean 473 biztanle zituen, 2.7 kilometro koadrotan banatuta.
Elgaria velazquezi
Elgaria velazquezi Elgaria generoko animalia da. Narrastien barruko Anguidae familian sailkatuta dago.
Teresa Hernández Sagués
Teresa Hernández Sagués (Brugondo, Ávila, 1910) aktibista sindikal eta komunista izan zen, Kataluniako Alderdi Sozialista Batuko (PSUC) militantea.
Biografia
Bere familia Bartzelonara joan zen XX. mendearen hasieran eta bere nebak hiri horretan jaio ziren. Langilea, aktibista sindikala eta ezkertiarra, Roldán Cortadarekin ezkondu zen, Rafael Vidiella Generalitateko Consellerreko idazkariarekin, eta seme bat izan zuten. 1937ko apirilean, senarra Molins de Rein hil zuen CNTren (FAI) pelotoi batek.
Ibilbidea
Les Corts emakumeen kartzelan egon zen 1955era arte, itxi zutenean Modelo kartzelara eraman zuten. 1956ko maiatzaren 12an irten zen, ia hemezortzi urte preso eman ondoren, Bartzelonatik urrun egoteko baldintzarekin. Handik irtetean ez zuen militatzen jarraitu. Segoviako herri batera joan zen bizitzera, Pajarejosera.
Ekain
Ekaina, halaber arramaiatza ( Zub. ), bagila ( Bizk. ) edo garagarrila ( Gip. eta GNaf. ), batzuetan ereiaroa ( Lap. eta GNaf. ), gregoriotar egutegiaren urteko seigarren hila da eta hogeita hamar egun ditu. Ekainaren 21ean uda hasten da ipar hemisferioan, eta negua hego hemisferioan.
Iritsi zaigun Kalendrera euskarazko egutegi antzinakoenean (1571koa), Joanes Leizarragak lehenetsi zuen Ereyaroa forma.
Mongoliako basa asto
Mongoliako onagroa aditu batzuek aipatzen duten Gobiko khulan (Equus hemionus luteus) edo chigetai edo dziggetai azpiespezie berbera izan daiteke.
Siberiako hegoaldean zein Kazakhstanen berriz, ehiza zuzenak galdu omen zuen onagroaren azpiespezie hau.
Aatsajoki
Marsujärvi aintziraren ura garraiatzeaz arduratzen da; izan ere, Aatsajokiko ur garbietan, laponiako amuarrain artikoak, amuarrain marroiak eta izokinak arrantzatu daitezke.
Hau Pei-tsun
Hau Pei-tsun (Yancheng, 1919ko abuztuaren 8a - Taipei, 2020ko martxoaren 30a) Taiwango lehen ministroa izan zen 1990etik 1993ra. Armadako kide izan zen eta Bigarren Txina-Japonia Gerran, Bigarren Mundu Gerran eta Txinako Gerra Zibilean parte hartu zuen. Taiwango armada zuzendu zuen 1981etik 1989ra eta Defentsa ministro izan zen 1989 eta 1990 bitartean. Lee Teng-hui presidenteak 1990ean izendatu zuen lehen ministro, eta 1993 arte egon zen karguan.
Basilio Iraola
Basilio Iraola Zabalo (Izengoitia: Mototxo ; Anoeta, 1908ko uztailaren 14a - Irun, 1986) Gipuzkoako idazlea izan zen. Apaiz pasiotarra zen.
Bizitza
Anoetako Bustinaga etxean sortua, haurtzaroa Atiñaga baserrian eman zuen. Apaiztegian hasi eta ikasketak egin zituen Angostoko santutegian, (Araba), Meliden (Coruña eta Deustun (Bizkaian). Gerraren ondorioz, urte askotan ibili zen atzerrian. Irakasle gisa latin eta euskara irakatsi zuen Gabirian. Apaiz pasiotarra ere bazen eta Irungo egoitzako kide zela hil zen.
Lanak
Argia eta Redención agerkarietan aurki daitezke haren lan aipagarrienak. Santa Gemaren bizitzari buruzko liburu bat idatzi zuen, 1960an, Elurra ta sua, edo Santa Jema´ren bizitza. Beste liburu batzuk: Eder-ederra... zera, Maria (1951); Lourdes´ko Ama´ren Bederatziurrena; Pelitzisimo Deuna´ren Bederatziurrena; Gabirel eta Jema Deunen Bederatziurrena.
Anne Vallayer-Coster
Anne Vallayer, ezkontzaz Coster (Paris, 1744ko abenduaren 21a - ib., 1818ko otsailaren 28a) frantziar margolaria izan zen. XVIII. mendearen amaierako eta XIX. mendearen hasierako Frantziako natura hilen margolari garrantzitsuenetako bat da.
Margolari ibilbidea
1762. urtean hasi zen pintatzen, baina ez da haren lanik gorde 1766ra arte. 1770ean Errege Akademia Frantsesean sartzeko aurkeztu zen, bi “Ikusizko arteen eta musikaren alegoriak” lanekin (gaur egun Louvre), eta aho batez onartua izan zen.
Lan horiekin egin zuen debuta 1770ean Aretoan. Bertan parte hartu zuen ia urtero, eta oso goretsia izan zen, harik eta bertan 1783an Marie Louise Élisabeth Vigée Lebrun eta Adélaïde Labille-Guiard erretratugile handiek debuta egin zuten arte. 1785ean erretratu asko kritikatu zizkiotenetik, natura hilak besterik ez zituen egin, batez ere loreak.
Genero horretan, justiziaz da ezaguna. Bertan, gutxienez 400 lan erregistratzen dira, gai hauekin: loreak, ehiza, musika-tresnak, trofeo militarrak, sukaldeko tresnak, portzelanazko luxuzko tresnak, urdaiazpikoak, otarrainak, frutak, koadro txiki edo handietan eta egindako konposizioetan.
1780an Maria Antonieta erreginaren margolari izendatu zuten. Gai ugari pintatzen jarraitu zuen, besteak beste, animaliak, behe-erliebeak, begi-tranpak (Trompe-l'œil), miniaturak eta erretratu osoak, Iraultza zurreko aristokrazia frantsesaren oparotasuna islatzen zutenak.
1781ean, Pierre-Sylvestre Coster Parlamentuko abokatuarekin ezkondu zen. Arrakastaz jarraitu zuen karrera, hil zen arte, eta Maria Antonieta erreginaren eta diseinuko irakaslearen pintura-kabineteko buru bihurtu zen. Erretratu eta bodegoietan aditua, genero pinturan eta miniaturetan ere nabarmendu zen. Maria Antonietarekin harreman estua zuenez, Frantziako Iraultzak eragina izan zuen bere ibilbidean. Hala ere, 1818ko otsailaren 28an Parisen hil baino urtebete lehenagora arte jarraitu zuen erakusketetan.
Marie Gabrielle Capet
Biografia
Marie Gabrielle zerbitzari baten alaba zen. Hogei urte zituela pintura ikastera joan zen Parisera Adélaïde Labille-Guiard-ekin. Ikaskideen artean Marie-Victoire d'Avril eta Marie Marguerite Carreaux de Rosemond zeuden.
Margolari ibilbidea
Bi urte geroago, olio-pinturan zuen nagusitasunari esker, lehen autoerretratuak aurkeztu zituen. 1781etik aurrera, erretratu ugari erakutsi zituen. Ezagunenak Madame Adelaida eta Madame Victoria dira, eta Madame Labille-Guiardena, berriz, bere ikasleekin margotu zuen. Bere obra nagusiak Jeunesse aretoan (Gazteriaren Aretoa) daude ikusgai 1785az geroztik.
Anne Vallayer-Coster
Lana
Haren talentuaren ondorioz, aho batez hautatu zuten Parisko Arte Errege Akademiako kide. Maria Antonieta erreginaren babespean, Frantziako Iraultzan, pintatzeari utzi zion; politikoki konprometituak ez ziren gaiek bere artearekin jarraitzeko aukera eman zioten urte konbultsioen ondoren.
Marie Gabrielle Capet
Margolari ibilbidea
Errege-familiako hainbat kide bere bezero izan ziren, besteak beste, Frantzako Luis XIV.a Borboikoa, Adelaida Frantziako (Madame Adelaida) eta Viktoria Frantziakoa (Madame Victoria). 1815ean pintatu zuen azken olio-konposizioa, eta, ondoren, pintura utzi zuen. 1818an hil zen Parisen.
2010eko Saltako lurrikara
2010eko Saltako lurrikara 2010eko otsailaren 27ko goizaldean, goizeko 16:45etan Argentinan egondako lurrikara izan zen. Epizentroa, Salta hiritik hogei kilometrora kokatu zen koordenatuetan, eta Richter eskalan 6,3 gradukoa izan zen
Marie Gabrielle Capet
Iruditegia
Bere lanetako batzuk:
2010eko Saltako lurrikara
Lurrikarak bi hildako eragin zituen.
¡Ay, Carmela!
¡Ay, Carmela! (Ai, Carmela!) 1990ean Carlos Saura espainiar zinema zuzendariak egindako filma da. José Sanchis Sinisterrak 1986an idatzitako izen bereko antzezlanean oinarriturik dago. Hamairu Goya Sari lortu zituen.
Argumentua
Carmelak (Carmen Maura), Paulinok (Andrés Pajares) eta Gustavetek (Gabino Diego) Gerra Zibilean errepublikanoentzat lan egiten duten umorista-talde bat osatzen dute. Valentziara joatean, bidea nahastu eta altxatuek preso hartzen dituzte. Bizitza salbatzeko bere ikuskizuna aldatu behar izango dute.
NGC 5438
NGC 5438 galaxia bat da, Boötes konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Morteau
Morteau Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Morteau udalerrian erroldatutako biztanleak 6.403 ziren. Familiak 2.931 ziren, horien artean 1.202 pertsona bakarrekoak ziren (620 bakarrik bizi ziren gizonak eta 582 bakarrik bizi ziren emakumeak), 803 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 686 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 240 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 3.222 etxebizitza zeuden, 2.990 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 43 bigarren erresidentzia ziren eta 189 hutsik zeuden. 931 etxeak ziren eta 2.283 apartamentuak ziren. 2.990 etxebizitza nagusietatik 1.449 bere jabearen bizilekua ziren, 1.477 alokairuan okupaturik zeuden eta 64 doan lagata zeuden; 117 etxek gela bat zuten, 367 etxek bi zituzten, 769 etxek hiru zituzten, 826 etxek lau zituzten eta 911 etxek bost zituzten. 2.046 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.633 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 934 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Interjekzio
Interjekzioa bat-bateko emozioak (haserrea, alaitasuna, mina, nahigabea, zalantza etab.) adierazteko erabiltzen diren esaldi labur eta aldaezinak dira. Testuan, horien ondoren harridura-marka jartzen da.
Morteau
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 4.346 ziren, horien artean 3.455 aktiboak ziren eta 891 inaktiboak ziren. 3.455 pertsona aktiboetatik 3.140 lanean zeuden (1.695 gizon eta 1.445 emakume) eta 315 langabezian zeuden (136 gizon eta 179 emakume). 891 pertsona inaktiboetatik 302 erretiraturik zeuden, 331 ikasten zeuden eta 258 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Morteau udalerrian 3.020 unitate fiskal zeuden, 6.451,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.114 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 464 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 11 janari enpresak ziren, 11 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 25 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 30 eraikuntza enpresak ziren, 131 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 13 garraio enpresak ziren, 29 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 12 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 32 finantziazio enpresak ziren, 29 higiezinen enpresak ziren, 55 zerbitzu enpresak ziren, 55 administrazio publikoko enpresak ziren eta 28 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 109 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 2 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 8 banku bulegoak, 3 funerariak, 9 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 3 autoeskolak, 2 igeltseroak, 4 margolariak, 4 zurginak, 9 iturginak, 3 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 11 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 3 aldi baterako lan enpresak, 18 jatetxeak, 11 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 5 apaindegiak.
2009an zeuden 72 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 4 okindegiak, 3 harategiak, 1 arraindegi zen, 6 liburu dendak, 13 arropa dendak, 5 etxerako tresna dendak, 5 zapata-dendak, 7 elektrotresna dendak, 4 altzari dendak, 5 kirol-dendak, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 4 drogeria, 2 lurrin-dendak, 1 bitxi-denda zen eta 3 lore-dendak ziren.
2000. urtean Morteau udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 638 hektarea erabiltzen.
Salaise-sur-Sanne
Salaise-sur-Sanne Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Morteau
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu laburretarako ospitale 1, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 3 psikiatriko, 3 botika eta 3 anbulantzia zegoen.
Salaise-sur-Sanne
Biztanleria
2007an Salaise-sur-Sanne udalerrian erroldatutako biztanleak 4.097 ziren. Familiak 1.608 ziren, horien artean 404 pertsona bakarrekoak ziren (151 bakarrik bizi ziren gizonak eta 253 bakarrik bizi ziren emakumeak), 521 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 533 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 150 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Morteau
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 3 haur-eskola eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Morteau udalerrian 2 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe eta hezkuntza orokorreko lizeo bat zegoen. Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 999 ikasle zeuden eta hezkuntza orokorreko lizeoetan 1.119.
Salaise-sur-Sanne
Etxebizitza
2007an 1.735 etxebizitza zeuden, 1.625 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 16 bigarren erresidentzia ziren eta 94 hutsik zeuden. 1.475 etxeak ziren eta 256 apartamentuak ziren. 1.625 etxebizitza nagusietatik 1.144 bere jabearen bizilekua ziren, 457 alokairuan okupaturik zeuden eta 24 doan lagata zeuden; 6 etxek gela bat zuten, 73 etxek bi zituzten, 265 etxek hiru zituzten, 549 etxek lau zituzten eta 732 etxek bost zituzten. 1.366 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 749 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 730 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Morteau
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Salaise-sur-Sanne
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.478 ziren, horien artean 1.743 aktiboak ziren eta 735 inaktiboak ziren. 1.743 pertsona aktiboetatik 1.565 lanean zeuden (863 gizon eta 702 emakume) eta 177 langabezian zeuden (62 gizon eta 115 emakume). 735 pertsona inaktiboetatik 237 erretiraturik zeuden, 213 ikasten zeuden eta 285 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Salaise-sur-Sanne udalerrian 1.688 unitate fiskal zeuden, 4.317,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.127 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 334 komertzioetatik, 7 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 26 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 59 eraikuntza enpresak ziren, 117 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 17 garraio enpresak ziren, 9 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 15 finantziazio enpresak ziren, 14 higiezinen enpresak ziren, 36 zerbitzu enpresak ziren, 10 administrazio publikoko enpresak ziren eta 19 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 84 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 banku bulegoak, 11 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 1 autoeskola, 12 igeltseroak, 7 margolariak, 6 zurginak, 7 iturginak, 4 argiketariak, 5 eraikuntza enpresak, 8 ile apaindegiak, 1 aldi baterako lan enpresa, 9 jatetxeak, 4 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 42 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 1 supermerkatua zen, 2 brikolaje denda handika, 2 okindegiak, 1 kongelatu-denda zen, 1 liburu denda zen, 8 arropa dendak, 3 etxerako tresna dendak, 3 zapata-dendak, 1 elektrotresna denda zen, 7 altzari dendak, 1 kirol-denda zen, 2 drogeria, 3 lurrin-dendak, 1 bitxi-denda zen eta 5 lore-dendak ziren.
2000. urtean Salaise-sur-Sanne udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 350 hektarea erabiltzen.
Neurona motorraren gaixotasun
Neurona motorraren gaixotasuna gaixotasun neurodegeneratibo bat da. Selektiboki neurona motorrak erasotzen ditu, hauek gorputzaren mugimendu eta akzio boluntarioak kontrolatzen dituztenak izanik.
Salaise-sur-Sanne
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an osasun-zentro 1  eta 2 botika zegoen.
Neurona motorraren gaixotasun
Neurona motorraren gaixotasuna bezala hartzen direnen artean hainbat gaixotasun dira, hauetatik ezagunena alboko esklerosi amiotrofikoa (AEA) edo ezagunago den moduan gazteleraz ELA.
Gaixotasuna, haur, gazte zein helduek pairatu dezakete, eta jatorri genetikoa izan dezake, baina kasu gehienetan zoriz, bistako arrazoirik gabe ere agertzen da. Pazientearen arabera modu ezberdinean agertu daitekeen arren, gehienek mugimendu gaitasunaren galera edo murrizpenarekin erlazioanatutako sintomak agertzen dituzte. Gaixotasunaren sintomak jaiotzatik ager daitezke edo bizitzan aurrerago menifestatu daitezke, baina normalean denborak aurrera egin ahala okerrera egiten dute.
Salaise-sur-Sanne
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 haur-eskola eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Salaise-sur-Sanne udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 684 ikaslekin.
Neurona motorraren gaixotasun
Terminologia
Neurona motorra: Neurona motorrak burmuinean eta bizkarrezur muinean aurkitzen dira, eta burmuinetik muskuluen uzkurketarako agindua (nerbio bulkada gisa) muskuluetara garraiatzeaz arduratzen dira, mugimendua sorraraziz. Beraz, neurona motorrak ezinbestekoak dira eguneroko mugimenduak egiteko, ibili, zutik mantendu, zerbait heldu, hitz egin… Neurona motore mota bat baino gehiago dago.
Salaise-sur-Sanne
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Neurona motorraren gaixotasun
Sailkapena
Nerbio motorraren gaixotasunek (NMG) nahaste klinikoak dakartzate, batez ere, muskuluen ahulezia eta neurona motorren endekapena. Esan beharra dago, “nerbio motorraren gaixotasuna”k esanahi anitz dituela herrialde desberdinetan. Hala ere, badaude gaixotasun batzuk NMG bezala kontsideratzen direnak, leku gehienetan. Azpiko taulan nerbio motorraren 4 gaixotasun nagusiak markatuta daude(*).
Gaixotasun esporadikoa izango da pazientearen familiako inork gaixotasun nerbio motorraren gaixotasun degeneratiborik izan ez baldin badu. Aldiz, heredatua denean, genetikoki transmititua izan dela esan nahi du: autosomiko dominantea, autosomiko azpirakorra edota X kromosomari lotutako aleloan egon daiteke. Esate baterako, AEA kasuen %85 esporadikoki gertatzen dira eta %15 kausa genetikoagatik. Hala ere, bi kasuetan gaixoak sintomatologia berbera izango du.
Garuneko neurona motorrak garuneko kortexetik orno-muinera heltzen dira. Aldiz, orno-muineko neurona motorrak orno-muineko atzeko adarretik hasi eta muskuluen sinspsietaraino heltzen dira. Bi motatako neurona motore hauek beharrezkoak dira muskuluaren uzkurketarako, baina, garuneko neurona motorren eta orno-muineko neurona motorren kalteak azterketa fisikoaren bidez desberdinu daitezke.