cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Isabel Llull
Haurtzaroa eta ikasketak
Klase ertaineko familia batean jaio zen. Aita kantu eta pinturazalea zen, eta ama, berriz, dantzazalea. 1953an, zazpi urte zituela, Aína Janson Balet Klasikoaren Akademian hasi zen dantza-ikasketak egiten, garai hartan uhartean zegoen eskola bakarra. Han urtebete eman zuen. 1954an, Geraldine Spencer maistra ingelesa iritsi zen uhartera; Anna Pavlovaren balet-konpainiako bakarlaria izan zen, eta Llullek beste urte batez jarraitu zuen ikasten irakasle horrekin.
1955 inguruan, familiak Venezuelara joatea erabaki zuen. Isabelen amak berehala bidali zuen Nena Coronilek zuzentzen zuen Baleteko Eskola Nazionalera eta, ondoren, Irma eta Margot Contrerasek zuzendutako Baleteko Akademia Interamerikarrean.
Eskola horietako ikasketek bi urte besterik ez zuten iraun; izan ere, 1958tik 1962ra bitartean, Lidija Franklin irakasleak zuzendutako Artearen Eskolan ikasi zuen,. Graduatzean, Lidija eta Gustavo Franklinen laguntza izan zuen, eta Londresko Royal Ballet eskolan sartzea lortu zuten. Ingalaterrako esperientziak ere bi urte iraun zuen. Eskolan emandako dantza-eskolak aprobetxatzeaz gain, esku-programak banatzen ere aritu zen. Esperientzia horri esker, hainbat ikuskizunez gozatu ahal izan zuen orduko dantzari profesional preziatuenekin, eta dantzaren mundua ikusteko modua zabaldu zion.
Aldabe (argipena)
Aldabe izenak hainbat adiera du:
Tokiak:
Latsako geltokia
Latsa (lehen: Lasa) Euskal Herriko Nafarroa Garaiko tren geltoki zahar bat da, Sunbilla udalerrian kokatuta dagoena.
Aldabe (argipena)
Euskarazko deitura ere bada Aldabe, adibidez persona hauena:
Isabel Llull
Ibilbidea
Denboraldi batez utzi zuen karrera. Bere bizitza beste arlo batzuetara bideratu nahi zuenean, Irma Contrerasek lanpostu bat eskaini zion Venezuelako Balet Nazionalean. Urte bat iraun zuen konpainia horretan, Zhandra Rodríguez, Everest Mayora edo Vicente Abad bezalako dantzari handiekin, ezkondu eta familia osatzea erabaki arte. Handik urte batzuetara, 1974an, dantzara itzuli zen. Venezuelako Balet Nazionalean hasi zituen eskolak, eta han Bulgariako Varnako Nazioarteko Balet Lehiaketan urrezko domina irabazi berri zuen Fernando Bujonesekin dantzatzeko aukera izan zuen.
Latsako geltokia
Gaur egun, Bidasoako bide berdearen barruan dago.
Juan Luis Goenaga
Juan Luis Goenaga Mendiola (Donostia, Gipuzkoa, 1950eko urtarrilaren 9a -) euskal herritar margolari espresionista da. Alaba Barbara Goenaga aktorea, eta arreba Aizpea Goenaga zinema-zuzendaria ditu. Alkizako baserri batean bere estudioa du.
Latsako geltokia
Historia
Hasieran burdin mea garraiatzeko sortu bazen ere (1889. urtean onartu zen jatorrizko proiektua, Endarlatsa eta Irun artean), 1916. urtean Elizondo eta Irun lotuko zituen bidaiari eta ondasunak garraiatzeko linea hasi zen martxan. Jatorrizko linea The Bidasoa Railway and mines enpresak kudeatzen zuen eta ondasunak zenbaitetan eskuz aldatu ondoren, Compañia de los Ferrocarriles del Bidasoa izan zen behin betiko proiektua kudeatuko zuena. Proiektuak Iruñera luzatzeko baimena bazuen ere, luzaketa hau ez zen inoiz eman, eta Nafarroako hiriburua Gipuzkoarekin konektatuko zuena Plazaolako trena izan zen.
Juan Luis Goenaga
Biografia
Batxilergoko ikasketak amaitu zituenean hasi zen marrazten eta margotzen. 18 urte zituenean bikain erretratatu zuen bere aitona, eta hainbat koadro margotu zuen espresionismo abstraktuaren estiloari jarraiki. 1969an neurri txikiko eta ertaineko eskulturak lantzen hasi zen estilo arrazionalistaren arabera, eta Madril, Paris, Erroma eta Bartzelonara jo zuen hango museoetan aurkitzen zuen guztia aztertzeko asmoz. Bartzelonan, Massana Eskola Librean, grabatuaren eta harrizko tailuaren teknikak ikasi zituen.
1970. urtean, Donostiara itzuli eta Alkizako baserri batean hartu zuen egoitza. Zurezko eskulturak lantzen hasi zen, beltzez eta marroiz pintatuak, antzinako euskal landa-izaerako munduaren eta naturaren sustraietara itzuli nahiz. Baina arte-hizkuntza desberdinak ikertzen eta lantzen jarraitu zuen, eta argazkigintzaz ere baliatu zen horretarako.
Lehendabiziko erakusketa 1971n Parisen egin zuen. 1972an Itzalak pintura-saila aurkeztu zuen, eta Euskal Pintoreen Sari Nagusia eskuratu zuen Zelatun izenburuko margolanarekin. Bere borondatez ia guztiz bakarturik bizi eta lan egiten zuela Alkizako baserrian, Euskal mitologia jorratu zuen, eta Belarrak, Hari-matazak eta Sustraiak, argazkiz hornituriko pintura-sailak aurkeztu zituen 1974an Bilbon eginiko erakusketa batean. Hurrengo urtean Sorgin-kontuak pintura-saila ezagutarazi zuen, eta hainbat ilustrazio-lan egin zituen J.M. Zulaikaren Adanen poema amaigabea liburuan.
1975. urtetik aurrera, ordea, beste mundu batek, pop-higikundeak, musikak eta kolore biziek erakarrita agertzen zaigu Goenaga. Bere irudiak bihurrikatu egiten dira, gai groteskoak, magikoak, errituak, eta begiratu ankerrak nahasten diren neofiguratibismo molde baten barruan.
Irudizko eta egiazko paisaietan kokaturiko pertsonaia batzuk margotu ondoren (Amona, Anixeto eta Joseba Zulaikaren erretratuak), Antropomorfoak eta Androginoak pertsonaiak pintatzen hasi zen; gauari eta basoko isiltasunari loturiko pertsonaia handiak dira, gizonak eta emakumeak eta izaki bitxiak.
Maiz joaten zen Bilbora, eta 1980an aurkeztu zuen Katastrofes pintura-sailean hiriak, lantegiak, tunelak eta pertsonaia trajedunak islatu zituen. Alkizako baserria utzi eta Donostian hartu zuen egoitza garai hartan; hiriko paisaia erakusten duten hamabost irudi taxutu zituen neurri txiki eta ertainean. Hurrengo bi urteetan Personajes porno, Personajes caídos eta Parejas sailak aurkeztu zituen; pasta eta kolore anitzez eginiko obrak dira, eta indar berezia ematen die horietan lerroei bezala konposizioari berari ere.
1984an El segador, Arraunlari ohia eta Autorretratos margolanak pintatu zituen. Hurrengo urtean bi lehiaketa garrantzitsu irabazi zituen, Donostiako Bi Urtekoaren Pinturako lehen saria (Bodegón) eta Bilboko Hiriko Arte Plastikoen Nazioarteko lehen saria (Bodegón-composiciones).
1985etik aurrera maiz joan zen Bartzelona, Madril eta Parisa, eta bi erakusketa egin zituen Espainiako hiriburuan. 1987an Parisen izan zen urtebetez, eta formatu handiko sail bat pintatu zuen, Barnices-París; sareak, plastikoak, sintasola, esmalteak, erretxinak eta pintura industrialak tartekatu zituen bere margolanetan.
Abstrakziora eta informalismora lerratzen zen bere pintura, baina beti agertzen ziren itsatsi edo erantsiriko elementuak. Halaber, garai hartan pintatu zituen Reciclajes eta Ruinas sailak.
1990eko hamarraldian, berriz, harri, lur, paisaia eta animaliei buruzko marrazki bikainak egin zituen, indar eta dramatismo handikoak; eta emakume biluziak, sentsualak eta asaldagarriak, pintatu zituen Bilutsik obran.
1985ean Donostiako Udalak antolatutako Bi Urteko Arte Lehiaketan irabazle suertatu zen Jose Luis Zumetarekin batera, eta urte askoan dirauen elkarlanari ekin zion Donostiako Altxerri galeriarekin 1991n; hala, bertan egin zituen bakarkako erakusketak 1991, 1993, 1994 eta 1995ean. 1993an pintura-lantegi baten ardura hartu zuen Artelekun, eta 1995ean Ilbeltza, por caminos de sombras y silencio erakusketa atzera begirakoa eskaini zioten Donostiako Koldo Mitxelena Kulturunean. Besteak beste, 1971tik 1974ra bitartean egindako argazki-lana erakutsi zuen 1998an Zarauzko Photomuseumek, eta 1999an leizeetako marrazkietan eta historiaurrean inspiratutako erakusketa antolatu zuen Tolosako Aranburu Jauregian.
Latsako geltokia
Historia
1920. urtean izan zituen bidaiari gehien trenak, 171 000 guztira. Hamalau urte geroago, ordea, erdira baino gehiago jaitsi zen kopurua (78 000). Ondasunen garraioa ere gainbeheraren lekukoa izan zen: 1924. urtean 77 000 tona garraiatu ziren eta bederatzi urte geroago, 14 000 bakarrik. Erabileraren jaitsierak zekarren krisian murgilduta, 1953ko uholdeek gogor jo zioten zerbitzuari, azpiegitura kaltetuz. Hiru urte beranduago, 1956ko abenduaren 31an, behin betiko itxi zen trena.
Kontu (kontabilitatea)
Kontabilitatean, kontua ondare-elementu bati esleitzen zaion adierazpen estandar eta bateratua da, izen generiko eta kode baten bitartez. Espainian indarrean dagoen Kontabilitate Plan Orokorraren arabera, kontuak 3 digitoko kode baten bitartez izendatzen dira, dagokien izenburu batekin batera. Adibidez, 213 kontua Makineria ataleko elementuak biltzen ditu. Kontuak azpitalde (2 digito) eta taldetan (1 digito) biltzen dira. Aldi berean, kontuak 4 digitoko azpikontuetan zehaz daitezke.
Latsako geltokia
Egoera
Geltokia Irun — Elizondo burdinbidearen 31,5 kilometro-puntuan zegoen, 110 metroko altueran, Arrigaztelu eta Sunbilla geltokien artean. Tartea bide bakarra da eta ez zegoen elektrifikatuta.
Juan Luis Goenaga
Biografia
2020an, Donostian, artistaren 50. urteurrena lanean aztertzeko, Kubo-kutxa aretoan erakusketa orokor bat egin zen. Goenagaren 128 margolanen bitartez bost hamarkadako bere lana aztertzen zuen erakusketak.
Kontu (kontabilitatea)
Kontuak kontabilitate-egitateen erregistro eta urteko kontuen bilketarako oinarri dira, kontu-sail bikoitzaren metodoaren bitartez. Kontabilitate-kontu batek T batez bereizten diren bi zati ditu: zor eta hartzeko. Kontuak jasotzen dituen aldaketek gehikuntza edo gutxikuntza adierazten duten, erregistroa alde batean edo bestean egin beharko da:
Juan Luis Goenaga
Biografia
Oso gaztetan hasi zenez, zenbait adituk Gaur Taldeko Jose Luis Zumeta edo Rafael Ruiz Balerdirekin lotzen dute.
Woody Allenen filmako eszena
Donostian 2020an Woody Allenek filmatu zuen filmean, Rifkin's Festival, eszena batean Goenagaren estudioa agertzen da.
Isabel Llull
Ibilbidea
1975ean, Caracasko Nazioarteko Baleta sortu zenean, aukera berriak izan zituen karrera profesionalarekin jarraitzeko. Harkness Balleteko dantzari atzerritarrek osatzen zuten konpainia, batez ere, eta Isabel Lluk erronka berria hartu zuen bere gain, talde hori lehen dantzari egoiliar gisa integratzeko gonbidapen formala jaso zuenean. Debuta baino hiru aste lehenago uko egin zion konpainiari.
1991tik 1993ra Dantza Eskolen Sistema Nazionaleko Nukleo Errektoreko Dantza Klasikoaren Arloko irakasle izan zen. 1995ean, Venezuelako Gazte Baleteko zuzendari artistikoa izan zen.
Kammersrohr
Kammersrohr Suitzako udalerria da. Solothurn kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Gala Knörr
Gala Knörr Sierra, artistikoki Gala Knörr (Gasteiz, Araba, 1984) pintura, bideoa, idazketa eta instalazioa lantzen dituen diziplina anitzeko artista da. Bere lanak identitateen eta teknologiaren arteko intersekzioa aztertzen du, teknologiatik sortutako irudien garrantzia agerian utziz, batez ere hedabideekin eta kultura herrikoiarekin zerikusia duten gaiak landuz lente satiriko baten bidez.
Biografia
Londresen bizi da eta bertan egiten du lan. Zientzia politikoak ikasten hasi zen Gala, baina, handik urtebetera, arte ederrei ekin zien. 2007an Arte Ederretan lizentziatu zen Parisko Parsons The New School for Design-en eta Londresko Central Saint Martinsen Arte Ederretako Masterrean egin zuen 2011n. Artea umore eta politika ukituarekin egiten du.
Umore zalea da. Galaren ustez, umorea bizirik irauteko mekanismorik onenetako bat da, eta baita konexio mekanismorik egokienetako bat ere. Gizakien arteko lotura da barrea, eta irria eragiten duen esperientzia umoretsu bat partekatzean, batu egiten dira gizakiak. Hori da instalazioaren espiritua ere. Artea du adierazteko aukerarik onena. Galaren lanek ikuspegi satiriko bat izan ohi dute, eta kontzientzia soziala. Baita lotura bat ere zalantzaz beteriko etorkizunarekin, eta horri aurre egiteko biziraupen mekanismoekin, betiere artea mota guztietako jendearekin konektatzeko erreminta gisa erabilita.
Artista ibilbidea
Galaren lanak pertsonen arteko harreman konplexu eta interesgarria aztertzen du, bai eta sare sozialen hedapen erabileratik abiatuta ugaritu diren komunikazio modu berriak ere.
Sariak eta aipamenak
Sarien zerrenda
Modjo
Modjo frantsesko house, elektronika eta pop musika taldea da (1998-2002).
Gustavo Maeztu
Gustavo Maeztu Whitney (Gasteiz, 1887ko otsailaren 11 - Lizarra, 1947ko otsailaren 9a) margolari kostunbrista izan zen. Ramiroren eta Mariaren anaia izan zen.
Biografia
Gurasoak Manuel de Maeztu Rodriguez eta Juana Whitney zituen, kubatar jatorriko ingeniaria bata eta diplomazialari ingeles baten alaba bestea.
Antonio Lekuona eta Manuel Losada maisuekin hasi ondoren, Parisen egin zituen bere ikasketak. Madrilgo Arte Ederretako Erakusketetan parte hartu zuen 1912, 1915, 1924, 1926 eta 1936. urteetan. Bakarkako erakusketak ere egin zituen Bartzelonan, Donostian, Madrilen, Bilbon, Zaragozan, Parisen eta Londresen. Jaioterrira itzuli eta El Coitao astekaria sortu zuen.
Kritikarien arabera, Maezturen litografiak hobeak dira koadroak baino. Bere lan nagusiak: Zumalacárregui, Costa vasca, El moruno, Retrato de mi hermana María, El ciego de Catalañazor, Pescadores koadroak, eta Cacería vasca en los alrededores del Castillo Butrón eta Apunte marino litografiak. El imperio del gato azul obra eman zuen argitara 1911. urtean.
1936an Ramiro bere anaia fusilatua izan ondoren, Lizarrara joan zen. Bertan bere izena daraman Guztavo Maeztu Museoa sortu zuten.
Salmophasia balookee
Salmophasia balookee Salmophasia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Foixà
Foixà Kataluniako udalerria da, Baix Empordà eskualdean eta Gironako probintzian kokatuta dagoena. 18,79 km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 336 biztanle zituen.
Banaketa administratiboa
Bost herritan banaturik dago:
Lommiswil
Lommiswil Suitzako udalerria da. Solothurn kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Gainlarratze
Gainlarratzea edo gehiegizko larratzea abereen bazkatze jarraitu eta intentsiboa da, lur-eremu jakin baten ahalmena gainditzen duena. Ondorioz, lurra estaltzen duen landare-geruza pobretu eta urritu egiten da, bazkaltzeko balio ez duten espezieak nagusitu egiten dira eta lurzorua higatu egiten da. Azken ondorioa landaredia erabat galtzea izan daiteke. Gehiegizko larratzea basamortutzearen arrazoi nagusietako bat da.
Cryptosylvicola randrianasoloi
Cryptosylvicola randrianasoloi Cryptosylvicola generoko animalia da. Hegaztien barruko Bernieridae familian sailkatua dago.
Batzar (argipena)
Batzarra edo biltzarra (erdaren eraginez zenbaitetan asanblada edo asanblea deitua) erakunde batek erabakiak hartzeko egindako bilera da; hedaduraz, kide horiek osatutako erakundea bera. Batzar irekia izan daiteke (edonork parte har badezake) edo itxia (kide jakin batzuek soilik parte har badezakete). Erabilera anitz ditu:
Piotr Sowisz
Piotr Sowisz (1971ko irailaren 10a - ) Poloniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kyoto Purple Sangan.
Salmophasia belachi
Salmophasia belachi Salmophasia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Japalura polygonata
Japalura polygonata Japalura generoko animalia da. Narrastien barruko Agamidae familian sailkatuta dago.
Lindolfo Collor (Rio Grande do Sul)
Lindolfo Collor Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Four Seasons Hotel New York
Four Seasons Hotel New York, Ameriketako Estatu Batuetako New York hirian dagoen bulego etxe orratz bat da. Guztira 208 metro eta 52 solairu dauzka eta 1993an amaitu zuten eraikitzen.
I. M. Pei arkitektoak diseinatu zuen.
Charroux (Allier)
Charroux Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Charroux udalerrian erroldatutako biztanleak 383 ziren. Familiak 171 ziren, horien artean 51 pertsona bakarrekoak ziren (17 bakarrik bizi ziren gizonak eta 34 bakarrik bizi ziren emakumeak), 64 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 47 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 9 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 319 etxebizitza zeuden, 175 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 99 bigarren erresidentzia ziren eta 45 hutsik zeuden. 311 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 175 etxebizitza nagusietatik 143 bere jabearen bizilekua ziren, 24 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 9 etxek bi gela zituzten, 34 etxek hiru zituzten, 45 etxek lau zituzten eta 87 etxek bost zituzten. 107 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 82 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 72 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 241 ziren, horien artean 166 aktiboak ziren eta 75 inaktiboak ziren. 166 pertsona aktiboetatik 155 lanean zeuden (82 gizon eta 73 emakume) eta 11 langabezian zeuden (6 gizon eta 5 emakume). 75 pertsona inaktiboetatik 34 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 29 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Charroux udalerrian 177 unitate fiskal zeuden, 398 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.545 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 21 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 iturgina eta 4 jatetxeak.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 etxerako tresna denda zen.
2000. urtean Charroux udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 504 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ctenophorus parviceps
Ctenophorus parviceps Ctenophorus generoko animalia da. Narrastien barruko Agamidae familian sailkatuta dago.
Japalura sagittifera
Japalura sagittifera Japalura generoko animalia da. Narrastien barruko Agamidae familian sailkatuta dago.
Grimscott
, Ingalaterrako Kornualles konderriko herri bat da.
Elikagaien industria
Elikagaien industria edo janarien industria munduko populazio osoa janariz hornitzen duten negozioen multzo anitz, konplexu eta globala da. Iraupen nekazaritzatik eratorritako janariak eta ehiztari-biltzaileek eskuratutakoak soilik daude sistema horretatik kanpo.
Hažín nad Cirochou
Hažín nad Cirochou Eslovakiako udalerri bat da, Humennéko barrutian kokatuta. 7,18 km²ko azalera du eta 671 biztanle 2017ko datuen arabera.
Elikagaien industria
Nekazaritza eta abeltzaintza askoen eskaintza batetik datozen elikagaiak ekoizteko, hautatzeko, prozesatzeko, garraiatzeko eta saltzeko etapak hartzen ditu. Bere produktuek transformazio-prozesu batzuk bizi dituzte, eta prozesu horiek gizartearen kontsumoarekin amaitzen dira. Nekazaritzatik eratorritako janariak eta ehiztari-biltzaileek eskuratutakoak bakarrik daude sistema horretatik kanpo.
Hažín nad Cirochou
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1451. urtekoa da.
Elikagaien industria
Kontzeptuaren barruan sartzen dira gizakien eta animalien kontsumorako elikagaiak garraiatu, jaso, biltegiratu, prozesatu, kontserbatu eta zerbitzatzeaz arduratzen diren faseak barneratzen dira industria honen barruan.
Elikagaien zientziari eta teknologiari esker, industria honen aurrerapenak gora egin du, eta gaur egun eguneroko elikaduran eragin digu, dietan eskuragarri dauden elikagaien kopurua nabarmenki handituz.
Elikagaien industria mundu mailako negozio sare konplexu eta globala da, munduko biztanleriak kontsumitutako elikagai gehienak hornitzen dituena. Gaur egun elikagai-industria oso dibertsifikatua dago, industria txiki-handi, tradizional eta familiarrak barneratzen dituelarik. Hau dena, industria prozesu handi, kapitalista eta mekanizatuago batera doalarik. Hala eta guztiz ere, gaur egun elikagai industria asko tokiko nekazaritza, produktu edo arrantzaren mende daude ia osorik.
Elikagai-prozesamendua
Elikagaien prozesamendua dagoen elikagai kopurua bezain anitza da. Elikagai bakoitzak bere prozesamendua du, eta prozeduren kantitatea edo konplexutasuna aldatu egiten da elikagai motaren arabera. Normalean, elikagaien prozesamendua prozesuko flujogrametan diagramatzen da, eta horien kontrola kalitatea ziurtatzeko sistemen mende dago.
Elikagaiak prozesatzean, osagai gordinak giza kontsumorako elikagai bihurtzeko erabiltzen diren metodoak eta teknikak sartzen dira. Elikagaiak prozesatzean, osagai garbiak, uztak edo hilak eta harakinak hartzen dira, eta merkaturatu daitezkeen elikagaiak ekoizteko erabiltzen dira.
Elikagaiak ekoizteko hainbat modu daude:
1. Trantsizioa, nomadetratik sedentarioetara
Milioika urtez ehiztari biltzaileen bizimodu batean bizi eta eboluzionatu zuen gizakiak. Landareak bildu eta mota guztietako animaliak eta intsektuak ehizatzen ziren, eta beste harrapariei sarraski-piezak ere lapurtzen zitzaizkien.
Neolitoa iritsi zenean, duela 10 milurteko inguru eremu batzuetan eta mila urte baino gutxiago beste batzuetan, ekonomia harrapari batetik ekonomia produktibo batera igaro zen, animalien eta laboreen etxekotzeari esker. Bizimodu berriak produkzio-errendimendua eta populazioak handitu zituen, eta merkataritzaren eta soberakinen agerpena eragin zuen.
Alderdi negatiboak honako hauek izan ziren: desberdintasunak agertzea, goseteak, sedentarismoa, egiturazko pobrezia eta miseria; gizarte osoak dieta hipokaloriko eta karentzialekin pilatuta bizirautea; analfabetismoa; lan esklaboa; oinarrizko hornidurarik eza; eta patogeno oportunistek eragindako epidemiak, baldin eta horiek osasuneko eta oparotasuneko baldintzetan ugaldu ez baziren.
Bestetik, dietaren monotoniak eragindako gabezia-gaixotasunak oso ohikoak ziren Europan  urte hauetan zehar (Irlandako patataren krisia, Asturiasen pelagra artoaren kontsumo esklusiboagatik sortua etb..).
Biztanleriak gora egin zuen, baina bizi-kalitateak okerrera. Hala ere, mendeetan zehar hilkortasuna hain handia izan zenez, jaiotza-tasa handi batekin soilik konpentsa zitekeen, eta, horren ondorioz, hazkunde demografikoa oso motela izan zen milaka urtetan. Adibidez, Espainian biztanleria 4,5 milioitik 8,7 milioira igaro zen 1. urtean 1700. urtean.
2. Trantsizioa: produkzioaren mekanizazioa
Neolitoak iraun zuen milurteko guztietan zehar elikadura ez zen asko aldatu. Azpimarratzekoa da mundu klasikoaren berezko elikadura-eredu mediterraneoaren agerpena. Eredu hori monolaborantzan oinarritzen zen, abeltzaintzan eta basoaren bilketan oinarritutako herri barbaroen ereduan. Azkenik, Erdi Aroan bi hauen aspektu onenak aprobetxatu zituzten.
Amerikaren aurkikuntzak iraultza ekarri zuen elikagai berriak sartu zirelako, baina ezerezean geratu zen XIX. mendean lurrun-makinaren asmakuntzarekin lortzeke zegoenarekin alderatuz. Industria-iraultzak gaur egun ezagutzen dugun elikagaien industriaren sorrera eragin zuen, eta honako aldaketa hauek ekarri zituen:
Hartertula flavoviridis
Hartertula flavoviridis Hartertula generoko animalia da. Hegaztien barruko Bernieridae familian sailkatua dago.
Elikagaien industria
2. Trantsizioa: produkzioaren mekanizazioa
-Europako dieta monotonoei barietate handiagoa eman zieten elikagai amerikarren aklimatazioa.
-1842an John Bennet Lawesek lehen ongarri kimikoa patentatu zuen azido sulfurikoko fosfatoetan aberatsa den mena disolbatzean.
Aldaketa horiek hazkunde ekonomiko iraunkorra eta herrialde eta pertsonen errenten igoera eragin zuten, gero eta gehiago ekoizten eta kontsumitzen zelako (Kontsumismoaren hasiera).
Elikagaien kontserbazioaren azterketak bilakaera azkarra izan du, eta horrekin mikrobiologiaren zientzia sortu da aseptikoa denaren bilaketan.
Elikadura-arazo nagusia elikagai prozesatuen eta ultra-prozesatuen industriaren hasiera da. Garai hartan, lataratzeak, margarina edo gailetak goi teknologiako produktuak izan ziren, armaden hornidura arazoak konpontzeko diseinatuak. Elikagai ez freskoak ziren, mantenugaiak galtzen zituzten prozesatzeagatik, baina beharrezkoak hil ala biziko momentutan. Denborarekin, eguneroko elikagai gisa txertatu ziren biztanleria zibilean, etxekoandreei denbora aurrezten zietelako aitzakiarekin. Kellogs zerealen eta margarinen nagusitasunaren hasiera izan zen gosarietan, haragi-kubitoena etxekoandreen gisatuetan denborarik gabe, edo txokolatezko tabletena erraz garraiatzeko snack gisa.
3. Trantsizioa: munduko biztanleria bikoiztea urte gutxi batzuetan
XIX. mendearen amaieran, Estatu Batuetan, Argentinan eta Australian landatzeko moduko lur-eremuak ugaritu egin ziren, herri indigenak beraien herrietatik kanporatuz eta basoak suntsituz, nekazaritza- eta abeltzaintza-ekoizpena handitzeko helburuarekin.
Eragin handieneko aurrerapena hazi hibridoena izan zen hasiera batean (genetikoki eraldatuak) eta transgenikoena azkenik (izaki bizidun ezberdinen arteko gene-trukea). Honen ondorioz, gariaren, arrozaren eta artoaren hobekuntza nabarmena izan zen.
Produkzioaren hobekuntza hain handia izan zen, hamarkada batzuetan munduko biztanleria 3.000 milioitik 7.000 milioira igaro zela.
Bitartekariek gora egin duten arren, elikagaiak ez dira inoiz gaur egun bezain merkeak izan, adibidez, azukre libra baten prezioa 0,23 eurokoa zen 2011n, 0,20 eurokoa 2012an eta 0,17 eurokoa 2013an. Elikagaiak gero eta errazago ekoizten dira, batez ere gutxien elikatzen direnak, hala nola azukreak, irinak eta landare-olioak, eta horrek arazo metabolikoekin du zerikusia.
Hauek dira egungo elikagaien industriaren garapenaren alderdi negatiboak:
Kritikak
Liburu, film, telebista eta webgune askok elikagaien industria erakusten eta kritikatzen dute. Hona hemen adibide batzuk:
Banaketa-katea
Munduko karga-sare zabal batek industriaren zati ugariak lotzen ditu. Horien artean daude hornitzaileak, fabrikatzaileak, biltegizainak, txikizkariak eta azken kontsumitzaileak. Elikagai freskoen handizkako merkatuek garrantzia galdu dute garapen-bidean dauden herrialdeetan, Latinoamerika eta Asiako herrialde batzuetan adibidez. Honela, supermerkatuen hazkundearen ondorioz, zuzenean nekazariengandik edo lehentasunezko hornitzaileen bidez hornitzen dira, hau dena  merkatuetatik pasa gabe.
Elikagai-industrien teknologiak
Gaur egungo, elikagaien ekoizpen modernoa teknologia sofistikatuek definitzen dute, honen barruan azpitalde asko aurkitzen direlarik. Nekazaritzako makineriak, jatorrian traktorea buru zuela, ia giza eskulana ezabatu du ekoizpenaren arlo askotan. Bestalde, bioteknologia aldaketa asko bultzatzen ari da, nekazaritzako produktu kimikoetan, landareen hazkuntzan eta elikagaien prozesamenduan, besteak beste. Elikadura industrian, beste teknologia mota askok ere esku hartzen dute, eta zaila da elikagaien industrian eragin zuzenik ez duen arlo teknologiko bat aurkitzea. Beste arlo batzuetan bezala, teknologia informatikoa ere indar zentrala da industria honetan.
Marketin
Kontsumitzaileak elikagaien ekoizpenetik gero eta gehiago urruntzen diren heinean, produktuen sorkuntzak, publizitateak eta propagandak hartzen hari diren pisua ikaragarria izaten hari da. Informazio-tresna nagusi bilakatuz, elikagaien esparruan. Janari prozesatua kategoria nagusitzat hartuta, merkaturatzaileek ia amaigabeko aukerak dituzte produktuak sortzeko eta hauek merkaturatzeko. Honen adibide garbia da, telebistan haurrei iragartzen zaizkien elikagaien % 73 janari azkarrak edo aurrez prestatutakoak direla. Sekulako influentzia edukiz hauen eguneroko nahietan.
Bestetik, gaur egun marketin nutrizionala indar handia hartzen hari da. Ongizatea ematen dieten elikagai osasungarrien eskaria etengabe handitzen hari da kontsumitzaileen artean. Marketin-modalitate berri hau produktu edo zerbitzu jakin batek kontsumitzaileari ematen dion nutrizio-balioa saltzera eta sustatzera bideratuta dago. Horretarako, elikadura-marketinak elikadura-segurtasunarekin, ekologiarekin, organikoarekin eta naturalarekin lotutako elkarteak erabiltzen ditu. Hori guztia bezeroa kontsumo-ohitura osasungarrietara bideratzeko helburuarekin. Nutrizioan oinarritutako marketinak ere etengabe erabiltzen du teknologia, kalitatea, irizpide osasungarriak eta produktuen funtzionaltasun-irizpideak hobetzeko. Hau dena, kontsumitzaileak osasunerako onuretan oinarritutako erabakia hartzeko helburuarekin.
Ctenophorus nguyarna
Ctenophorus nguyarna Ctenophorus generoko animalia da. Narrastien barruko Agamidae familian sailkatuta dago.
Dactyloscopus poeyi
Dactyloscopus poeyi Dactyloscopus generoko animalia da. Arrainen barruko Dactyloscopidae familian sailkatzen da.
Courgent
Courgent Frantziako udalerria da, Yvelines departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Courgent udalerrian erroldatutako biztanleak 392 ziren. Familiak 160 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 48 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 72 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 182 etxebizitza zeuden, 157 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 25 bigarren erresidentzia ziren. 178 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 157 etxebizitza nagusietatik 138 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 15 etxek lau zituzten eta 121 etxek bost zituzten. 134 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 51 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 100 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 285 ziren, horien artean 213 aktiboak ziren eta 72 inaktiboak ziren. 213 pertsona aktiboetatik 203 lanean zeuden (111 gizon eta 92 emakume) eta 10 langabezian zeuden (5 gizon eta 5 emakume). 72 pertsona inaktiboetatik 28 erretiraturik zeuden, 29 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Courgent udalerrian 153 unitate fiskal zeuden, 393 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 27.827 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Maica García Godoy
Maica García Godoy (Sabadell, Bartzelona, 1990eko urriaren 17a) buia bezala jokatzen duen Waterpolo jokalari katalandarra da, eta emakumeen ohorezko mailako CN Sabadellekin eta Espainiako selekzioarekin jokatzen du.
LENek 2014ko Europako jokalaririk onena bezala aukeratua, munduko txapelduna, Europako txapelduna eta Olinpiar txapeldunorde bikoitza da.
Ibilbidea
CN Sabadelleko beheko kategorietan trebatua, bere kirol ibilbide osoa eta irabazi dituen txapel nagusi guztiak klub honetan garatu du.
Lanton
Lanton Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Maica García Godoy
Ibilbidea
Espainiako selekzioarekin, Bartzelona 2013an, munduko txapeldun izan zen. Budapest 2014an, Europako txapeldun, eta, Londres 2012ko Olinpiar Jokoetan, berriz, txapeldunorde izan zen.
2008an Malagan jokatutako Europako Txapelketan, zilarrezko domina lortu zuen, eta 2018an Bartzelonan, brontzea.
Lanton
Biztanleria
2007an Lanton udalerrian erroldatutako biztanleak 5.966 ziren. Familiak 2.549 ziren, horien artean 703 pertsona bakarrekoak ziren (290 bakarrik bizi ziren gizonak eta 413 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.000 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 645 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 201 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Maica García Godoy
Ibilbidea
2020ko Tokioko Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina lortu zuen. Hauek osatzen zuten Espainiako taldea: Marta Bach, Anni Espar, Clara Espar, Laura Ester, Judith Forca, Maica Garcia, Irene González, Paula Leitón, Beatriz Ortiz, Pilar Peña, Elena Ruiz, Elena Sanchez eta Roser Tarragó-k.
Lanton
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Maica García Godoy
Emaitzak
Lehiaketa nazionalak:
Nazioarteko lehiaketak:
Beste lehiaketa batzuk
LEN:
Europako Txapelketa:
Fortià
Fortià Kataluniako udalerria da, Alt Empordà eskualdean eta Gironako probintzian dagoena. 10,76 km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 639 biztanle zituen.
Maica García Godoy
Emaitzak
Liga:
1957ko Italiako Giroa
Italiako Giroaren edizio honek, elkarren arerio amorratuak ziren Louison Bobet, 1953 eta 1955 artean Frantziako Tourraren irabazlea izan zena, eta 1956ko Italiako Giroaren irabazlea izan zen Charly Gaulen arteko norgehiagoka sortu zuen. Itzuliko etapa erabakigarria 18.a izan zen. Etaparen hasieran, Gaul zen itzuliko liderra, Bobetekiko minutu bat baino gehixeagoko abantailarekin. 100. kilometro inguruan, luxenburgotarra geratu egin zen pixa egiteko, egoera hau, Bobetek, bere taldeari erritmoa bizitzeko esateko probestu zuelarik. Gertaera honen ondorioz Gaulek Monsieur Pipi ezizena jaso zuen. Emaitzak berehala iritsi ziren, eta Gaul laster egon zen Bobeten taldetik distantzia handira. Monte Bondoneren igoeraren hasieran, Gaul Bobeten taldeagandik lau minutu baino gehiagora zegoen, distantzia hori, igoera amaieran bikoitza baino gehiago izango zelarik. Maglia arrosa Gastone Nencinirentzat izan zen, Bobeti hemeretzi segundo baino ateratzen ez zizkiona, frantziarrak hurrengo egunean maglia arrosa lortzeko saiakera egin zuelarik, mendiko azken etapa zena.
Maica García Godoy
Emaitzak
Espainiako Superkopa
1957ko Italiako Giroa
Hurrengo egunean, Passo di Rolleren igoeran, eguneko hiru mendateetako bigarrena zena, Nencinik zulatu bat jasan zuen, Bobetek italiarra atzean uzteko probestu zuena. Raphaël Geminianiren laguntzarekin, Nencinik galdutako denbora berreskuratu ahal izan zuen, baina, beste behin, zulatu bat izan zuen. Kemenez, Nencinik berriz harrapatu zuen Bobet, baina, zoritxarrez, italiarrak beste zulatu bat izan zuen (hirugarrena hamar kilometrotan), behin betiko frantziarragandik atzeratuta utzi zuena, jada Giroko garaipena bertan ikusten zuena. Alabaina, Bobetek ere zulatu bat izan zuen San Martino di Castrozzan, azken mendatearen aurretik, Passo Brocon. Gaul Nencinirekin aliatu zen, nor Bobeten gurpileraino eraman zuen, Giroa irabazaraziz, eta hala, frantziarraz mendekatuz.
Miguel Poblet espainiarra eta Rik Van Steenbergen belgikarraren arteko esprinterren lehia ere nabarmentzekoa da. Pobletek 4 etapa garaipen lortu zituen, eta 2. beste horrenbeste aldiz izan zen, eta Van Steenbergenek 5 etapa garaipen lortu zituen eta 2 aldiz izan zen bigarren. Era berean, Pobletek itzulian lortu zuen 6. postua ere nabarmen daiteke, ordura arte, espainiar batek Giroan lortu zuen emaitzarik hoberena.
Piratininga
Piratininga Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
The Motherfuckers
The Motherfuckers Arrasaten sortutako punk taldea da.
Lanton
Etxebizitza
2007an 3.966 etxebizitza zeuden, 2.646 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1.171 bigarren erresidentzia ziren eta 149 hutsik zeuden. 3.676 etxeak ziren eta 269 apartamentuak ziren. 2.646 etxebizitza nagusietatik 1.985 bere jabearen bizilekua ziren, 601 alokairuan okupaturik zeuden eta 60 doan lagata zeuden; 26 etxek gela bat zuten, 165 etxek bi zituzten, 461 etxek hiru zituzten, 935 etxek lau zituzten eta 1.058 etxek bost zituzten. 2.033 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.280 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.220 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 3.594 ziren, horien artean 2.456 aktiboak ziren eta 1.138 inaktiboak ziren. 2.456 pertsona aktiboetatik 2.163 lanean zeuden (1.110 gizon eta 1.053 emakume) eta 294 langabezian zeuden (124 gizon eta 170 emakume). 1.138 pertsona inaktiboetatik 548 erretiraturik zeuden, 274 ikasten zeuden eta 316 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Lanton udalerrian 2.805 unitate fiskal zeuden, 6.426,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.070 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 308 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 janari enpresak ziren, 12 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 50 eraikuntza enpresak ziren, 62 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 12 garraio enpresak ziren, 20 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 7 finantziazio enpresak ziren, 16 higiezinen enpresak ziren, 47 zerbitzu enpresak ziren, 49 administrazio publikoko enpresak ziren eta 25 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 88 zerbitzu publikoetatik, 2 posta bulegoak ziren, 1 banku bulegoa, 1 funeraria, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 3 igeltseroak, 14 margolariak, 9 zurginak, 9 iturginak, 7 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 8 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 13 jatetxeak, 7 higiezinen agentziak eta 5 apaindegiak.
2009an zeuden 21 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 2 brikolaje denda handika, 3 okindegiak, 3 harategiak, 2 arraindegiak, 2 liburu dendak, 1 arropa denda zen, 1 etxerako tresna denda zen, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen eta 3 lore-dendak ziren.
2000. urtean Lanton udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.428 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zeuden 2 osasun-ekipamenduak botika ziren.
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Vaur
Vaur Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vaour udalerrian erroldatutako biztanleak 290 ziren. Familiak 124 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 40 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 207 etxebizitza zeuden, 128 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 75 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 175 etxeak ziren eta 29 apartamentuak ziren. 128 etxebizitza nagusietatik 88 bere jabearen bizilekua ziren, 31 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 11 etxek bi zituzten, 29 etxek hiru zituzten, 36 etxek lau zituzten eta 51 etxek bost zituzten. 65 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 66 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 44 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 179 ziren, horien artean 124 aktiboak ziren eta 55 inaktiboak ziren. 124 pertsona aktiboetatik 105 lanean zeuden (67 gizon eta 38 emakume) eta 19 langabezian zeuden (5 gizon eta 14 emakume). 55 pertsona inaktiboetatik 18 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 23 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vaour udalerrian 134 unitate fiskal zeuden, 315 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 11.232 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 28 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 15 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 3 igeltseroak, 1 margolaria, 1 zurgina, 3 argiketariak eta 2 jatetxeak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Vaour udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 315 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Marion Jones
Marion Lois Jones, Marion Jones-Thompson izenez ere ezaguna (Belize, Ameriketako Estatu Batuak, 1975eko urriaren 12a) pistako eta atletako munduko txapeldun ohia da eta saskibaloiko jokalari profesional ohia. Urrezko hiru domina eta brontzezko bi domina irabazi zituen 2000ko Udako Olinpiadetan Sydneyn, Australian, baina beranduago bere dominak kendu zizkioten esteroideak erabiltzea onartu ondoren.
BALCO eskandaluari lotuta egoteko atleta famatuenetako bat izan zen Jones, onartzeko unean eta erruduntasun-aldarrikapenan. BALCOren aurkako kasuak goi-mailako 20 atleta baino gehiago hartzen zituen, Jonesen senar ohia barne, putter C.J. tiroa. Hunter, eta 100 m sprinter Tim Montgomery, Jonesen lehen semearen aita.
Bizitza pertsonala
Marion Jones George Jonesengandik eta haren emazte Marionengandik (jatorriz Belizekoa) jaio zen Los Angelesen (Kalifornia). Herritartasun bikoitza du Estatu Batuekin eta Belicerekin. Gurasoak banandu egin ziren oso gaztea zenean, eta Jonesen ama berriro ezkondu zen erretiratutako posta-langile batekin, Ira Tolerrekin, hiru urte geroago. Toler aita ospitaleratu zuten Jones eta haren anaia nagusia, Albert Kelly, 1987an bat-batean hil zen arte. Jones ekintzetara itzuli zen, bere minaren irteera gisa: korrika egin, saskibaloi-jokoak egin, eta Albert anaiak atletikoki egiten zuen beste edozein gauza. 15 urte zituela, Kaliforniako bigarren hezkuntzako eskolako atletismoa menderatzen zuen, bai pistan, bai saskibaloiko kantxan.
Jones 1997an Ipar Carolinako Unibertsitatean (UNC) lizentziatua da. Han zegoela, pistako entrenatzaileetako batekin ezagutu eta elkartzen hasi zen, CJ Hunter jaurtitzailea. Hunterrek bere borondatez utzi zuen bere kargua UNCn, entrenatzaile-kirolariak elkartzea debekatzen duten unibertsitateko eginbeharren eskakizunak betetzeko. Jones eta Hunter 1998ko urriaren 3an ezkondu ziren eta Sydneyko 2000ko Udako Olinpiar Jokoetarako entrenatu zuten.
2007ko otsailaren 24an, Jones Barbadiar esprinterarekin eta 2000ko Olinpiar 100 metroko brontzezko medailarekin ezkondu zen Obadele Thompson. Elkarrekin zuten lehen umea, Ahmir izeneko semea, 2007ko ekainean jaio zen. Eva-Marie alaba erditu zuen 2009ko ekainaren 28an.
2010ean, Jonesek Simon & Schuster argitaletxearekin argitaratu zuen On the Right Track: From Olympic Downfall to Finding Forgiveness and the Strength to Overcome and Succeed liburua.
Pista eta zelaia
Bigarren hezkuntzan, Jonesek California State Meeting IFK irabazi zuen 100 m sprintean lau urtez jarraian, Rio Mesa lehen bi urteetan ordezkatuz, eta Mil Oaks bigarren hezkuntzako azken biak. Johnnie Cochran abokatuak defenditu zuen arrakastaz, dopin-karguekin bigarren hezkuntzako eskolan egindako ibilbidean. Hiru urtez jarraian, Río Mesan eta bi aldiz Mil Encinos zelaian, aukeratu zuten Urteko Jokalariaren Gatorala. Angela Burnhamek saria irabazi zuen Río Mesan, eta Kim Mortensenek Miles de Oaks saria irabazi zuen. Eskola horiek Jesuiten Bigarren Eskolarekin (Sacramento) eta Long Beacheko Eskola Politeknikoarekin elkartu ziren, bi atletak saria irabaz zezaten. Bera zen Track and Field News "High School Athlete of the Year" 1991n eta 1992an. Bera izan zen titulua bi aldiz lortu zen hirugarren atleta, Angela Burnhamen atzetik, Río Mesa Bigarren Hezkuntzako Eskolan, titulua bi aldiz lortu zuen bigarrena.
1992ko saiakuntza olinpikoetan parte hartzera gonbidatu zuten, eta 200 metroko finalean agertu ondoren, taldea 4 x 100 metroko errelearen aldaera moduan egin zuen, baina berak uko egin zion gonbitari. Estatu mailan esprint titulu gehiago irabazi ondoren, Ipar Carolinako Unibertsitateari beka oso bat eman zion saskibaloian, eta taldeari NCAA txapelketa irabazten lagundu zion lehen urtean. Jones-ek "red shirted" bere 1996ko saskibaloi denboraldia, pistan kontzentratzeko. Jonesek 1996ko talde olinpikoan postua galdu zuen lesio baten ondorioz. Nazioarteko lehen lehiaketan nabarmendu zen, 100 m irabaziz esprintean 1997ko Atenasko Munduko Txapelketan, luzera jauzian 10. sailkatu zen bitartean. 1999ko Munduko Txapelketan, Jones lau titulu irabazten saiatu zen, baina mina jasan zuen 200. urtean. m 100eko urre baten ondoren eta luzera jauzi brontzea.
Sidneyko Joko Olinpikoetan, Jonesek urrezko hiru domina (100 eta 200 metroko langargailua eta 4 × 400 m m-ko errelea) eta brontzezko bi domina (jauzi luzea eta 4 × 100 m m-ko errelea) irabazi zituen. Geroago, ordea, medaila horietatik kendu zuten, errendimendua hobetzeko drogak erabili zituela onartu ondoren. Hunter senar ohiak, Olinpiar esteroideen erabiltzaile aitortuak, zin egin zuen droga injektagarriak ikusi zituela Sidneyko herrixka olinpikoan. Jonesek gogor ukatu zuen lana hobetzeko drogen erabilera, 2007an aitortu arte.