cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Munduko Xake Txapelketa
Banaketa (1993–2005)
1993an xake munduan banaketa eman zen. Urte hartako Munduko Xake Txapelketan Gari Kasparov txapelduna eta Nigel Short lehiatzekoak ziren. Azken bost txapelketetan Karpovek eta Kasparovek elkarren aurkako lehia estua izan zuten; horrek xakearekiko interesa eta zaletasuna piztu zuen mundu osoan, eta txapelketen babesleek dirusari handia ematen zieten. 1993ko Hautagaien Txapelketan, ordea, Nigel Short britainiarrak Karpov kanporatu zuen, eta ondoren Jan Timmanen aurka finala irabazita Munduko Xake Txapelketa jokatzeko txartela eskuratu zuen. Baina Karpov kanporatuta, Kasparoven eta Shorten arteko lehiak interesa galdu zuen, eta jokalarientzado dirusaria nabarmen murriztu zen. Kasparovek eta Shortek dirusaria txikiegia zela uste zuten, eta oraindik dirusari egokia bermatuko zuten babesleak aurkitu zitezkeela. Azkenean, Kasparovek Nazioarteko Xake Federakuntzari (FIDE) aurre egin, Professional Chess Association (PCA) elkartea sortu eta munduko txapelketa paralelo bat antolatu zuen (Munduko Xake Txapelketa Klasikoa deitua). Txapelketa hura Kasparovek irabazi zuen, eta, FIDEk onartu ez bazuen ere, bere burua Munduko Xake Txapeldun aldarrikatu zuen. Karpovek eta Shortek FIDEren Munduko Xake Txapelketatik alde egin zutenez gero, finala Karpovek eta Jan Timmanek jokatu zuten; Karpovek irabazi (12½–8½) eta Munduko Txapeldun titulua berreskuratu zuen, baina hein batean titulu horrek jada balioa galdua zuen, aurretik Karpov eta Tinman Hautagaien txapelketan kanporatuak izan zirelako eta jokalari onenen zerrendako lehen postuan Kasparovek jarraitzen zuelako alde handiz.
Karpovek 1999an galdu zuen FIDEren Munduko Xake Txapeldun titulua (parte hartzeari uko egin zion), eta Kasparovek 2000. urtean galdu zuen Vladimir Kramniken aurka. Hurrengo urteetan ere bi txapeldun paralelo izango ziren.
Egoera hori 2006 urtera arte luzatu zen: Vladimir Kramnik eta Veselin Topalov xake jokalariek, une hartako txapeldun klasikoa eta FIDEren txapelduna hurrenez hurren, titulua batzeko norgehiagoka burutu zuten. Vladimir Kramnik izan zen garaile.
2006tik aurrera
Kramniken ondoren Viswanathan Anand indiarrak munduko lau txapelketa irabazi zituen jarraian (2007, 2008, 2010 eta 2012). Magnus Carlsen Norvegiarraren aurka galdu zuen txapeldun titulua 2013an.
Gaur egun Magnus Carlsen da Munduko Xake Txapelduna.
Munduko xake jokalari onenak 1886. urterarte
!|Izena||Urtea||Herrialdea||Adina gutxi gorabehera Narcís Vinyoles Bernat Fenollar eta Francesc Vicent|| ~1475|| Aragoiko Koroa||
~37 25
Dicrossus
Dicrossus Cichlidae familiaren barruan sailkatzen den arrain genero bat da. Amazonas eta Orinocon bizi dira.
Tumalo (Oregon)
Tumalo Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Deschutes konderrian kokatuta dago, Oregon estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Monasterio (Guadalajara)
Monasterio Guadalajarako udalerria da, La Serranía eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 21 biztanle zituen.
Aerodramus orientalis
Aerodramus orientalis Aerodramus generoko animalia da. Hegaztien barruko Apodidae familian sailkatua dago.
Sydney (Eskozia Berria)
Sydney Eskozia Berria kanadar probintziako Cape Breton konderrian dagoen herria da. 2011n 31.597 biztanle zituen eta 1.300 pertsona/km²-ko dentsitatea.
Ames (Pas-de-Calais)
Biztanleria
2007an Ames udalerrian erroldatutako biztanleak 569 ziren. Familiak 208 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 40 bakarrik bizi ziren emakumeak), 56 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 80 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 237 etxebizitza zeuden, 221 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 237etxeak ziren. 221 etxebizitza nagusietatik 195 bere jabearen bizilekua ziren, 22 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 44 etxek lau zituzten eta 158 etxek bost zituzten. 192 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 96 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 99 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 364 ziren, horien artean 249 aktiboak ziren eta 115 inaktiboak ziren. 249 pertsona aktiboetatik 225 lanean zeuden (129 gizon eta 96 emakume) eta 24 langabezian zeuden (9 gizon eta 15 emakume). 115 pertsona inaktiboetatik 34 erretiraturik zeuden, 42 ikasten zeuden eta 39 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Ames udalerrian 239 unitate fiskal zeuden, 622,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.964 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 13 komertzioetatik, 5 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 zurgina, 1 iturgina eta 1 apaindegia.
2000. urtean Ames udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 292 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lophonectes mongonuiensis
Lophonectes mongonuiensis Lophonectes generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bothidae familian.
Umberto Eco
Umberto Eco (Alessandria, 1932ko urtarrilaren 5a - Milan, 2016ko otsailaren 19a) italiar idazlea eta intelektuala izan zen, Erdi Aroan, semiotikan, filosofian, kritika literarioan aditua, 1980an Il nome della rosa ("Arrosaren izena") izeneko eleberria idazteagatik ezaguna da batik bat. Semiotika azterketak egin zituen batez ere.
Biografia
Turingo Unibertsitatearen laguntzari esker (1954), Italiako Irrati Telebistan lan egin zuen, eta Turingo Unibertsitateko irakasle ere izan zen (1956-64). Florentzian eta Milanen eskolak eman zituen, eta azkenik, 1971n, Boloniako Unibertsitateko irakasle izendatu zuten.
Lanak
Hasierako lanak estetikaren inguruan egin zituen: Opera aperta (1962, "Lan irekia") horietan ezagunena da; lan horretako tesien arabera, musika modernoak, poesia sinbolistak eta kontakizun mota berriak (Kafka, James Joyce) mezu irekiak, zalantzazkoak, eskaintzen dituztela proposatu du, entzuleak edo irakurleak interpretazioan eta haien sorkuntzan parte har dezan.
Ondoren, komunikazio aren eta semiotikaren eremuan murgildu zen, eta zenbait lan argitaratu: A Theory of Semiotics (1976, "Semiotikaren teoria") eta Semiotics and Philosophy of Language (1984, "Semiotika eta hizkuntzaren filosofia"), biak ingelesez idatziak. Itzulpengintza, literatura kritika z, historia z eta komunikazioaz idatzitako lan ugarien arteko batzuk hizkuntza askotara itzuliak izan dira."Itzulpena source ala target oriented erara egin behar den, hau da, jatorrizko testu ra edo iritsierakora begira egin behar den, da traduktologian gaur dabilen galdera nagusia. Jatorrizko hizkuntzara begira egiten denean, autorearen pentsakera eta haren unibertso espirituala adierazi behar ditu itzulpenak. Beraz, nahiz eta sintaxi-moldaera bat edo hitz joko bat gehixkotan agertu, Homero ren «egunsentiak arrosa koloreko behatzak zituen», esate baterako, ezin da epiteto hori alde batera utzi, esaldi bat askotan ez errepikatzeko erakutsi izan arren eskolan. Zeren jakin behar baitu irakurleak greziarrentzat beti arrosa koloreko behatzak zituela egunsentiak, ipar ameriketar batentzat Washingtonek beti ondoan DC duen bezala. (Umberto Eco)"Ecoren eleberri ezagunenak, Il nome della rosa (1981, "Arrosaren izena"), XIV. mendean Italiako monasterio batean gertatutako hilketa misteriotsua du gaia, baina sakonean egia da, teologia, filosofia eta historiaren ikuspegitik zalantzan jarri eta aztertu nahi dena. Liburu hori mundu osoan best seller izan zen. 1986an Jean Jacques Annaudek eleberri horretan oinarritutako film bat zuzendu zuen. Ospe handia eman zion hurrengo lanak ere, 1989 argitaratutako Il pendolo di Foucault ("Foucaulten pendulua") izenburukoak.
Idatzitako eleberrien 30 milioi ale baino gehiago saldu zituen.
Saiakerak
Ecok filosofia, semiotika, hizkuntzalaritza eta estetikari buruzko saiakerak idatzei ditu:
981 Martina
981 Martina asteroide gerrikoan aurkitutako 981. asteroidearen izena da. 1917ko irailak 23an aurkitu zuen Sergei Belyavskyk Simeizetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1917 S92 zen.
Disidentzia errepublikazale
Disidentzia errepublikzalea, errepublikazale arnegatzaileak, itunaren aurkako errepublikazaleak edota su-etenaren aurkako errepublikazaleak (irlanderaz poblachtach easaontach; ingelesez dissident republican, renegade republican, anti-Agreement republican eta anti-ceasefire republican) Irlandan eta zehazkiago Ipar Irlandan, 1998ko Ostiral Santuko Hitzarmeneko bake baldintzak inolaz ere onartzen ez dituzten irlandar talde errepublikazaleek osatzen dute. Gaur egun oso talde txikiak eta babes sozial oso eskasa duten taldeak dira.
30 urte luzez iraun zuen Ipar Irlandako gatazkaren amaieran talde armatu errepublikazale handiena zen Behin-behineko Irlandako Armada Errepublikazalearen arma uztea ekarri zuen, baita loialista talde armatuen gehiengoarena ere. Sinn Féin alderdiak Ostiral Santuko Itunaren sinatzaileetako bat izanik, Bake Prozesuaren aldeko kanpainia politikoa burutu zuen. Halere, Ostiral Santuko Hitzarmenarekin bat ez zetorren gutxiengo bat ere azaleratu zen, bai errepublikazalearen nahiz loialisten artean, ondorioz eszizioak edo talde armatu askoz ere txikiagoak sortu ziren.
Disidentzia errepublikazaleren beste muturreko fenonemoa disidentzia loialista litzateke, alegia, Ostiral Santuko Hitzarmeneko bake baldintzak inolaz ere onartzen ez dituzten irlandar talde armatu loialistak.
Aurrekari historikoak
Irlandako historian fenomeno hau ez da batere berria, 1922an eta askoz ere maila zabalagoan, Anglo-Irlandar Gerrari (1919-1921) amaiera eman zion Anglo-irlandar Itunak ere uhartearen banaketarekin ados ez zeuden errepublikazale disidentzia eragin, eta itunarekin ados eta Irlandako Estatu Askearen alde zeudenen eta itunaren eta uharte osoa barne legoken Irlandako Errepublika baten alde zeudenen arteko ondorengo Irlandako Gerra Zibila sorrarazi baitzuen, britainiarren aurkako independentzia gerra berak baina hildako gehiago sorrarazi zituen irlandarren arteko gerra zibila amaitzean lehenbizikoak garaile atera ziren. Honek gaur egun Ipar Irlandan nahiz Irlandako Errepublikako belaunaldi nahiz familietan sakonki errotua dagoen banaketa politiko eta soziala ekarri zuen, hori Fianna Fáil (usadioz banaketa itunarekin ados ez zeudenen ondorengoak) eta Fine Gael (usadioz banaketa itunarekin ados zeudenen ondorengoak) garbi ikus daiteke, biak ere XX. mendearen Sinn Féin alderdi historiko edo enbor beretik sortutako adar edo alderdiak.
Nemipterus celebicus
Nemipterus celebicus Nemipterus generoko animalia da. Arrainen barruko Nemipteridae familian sailkatzen da.
Luzón
Luzón Guadalajarako udalerria da, Señorío de Molina-Alto Tajo eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 75 biztanle zituen.
Stranger Things
Sinopsia
1980ko hamarkada. Hawkins, Indiana. Will Byers izeneko 12 urteko mutiko bat desagertzen da gauean bere etxera bueltatzean. Dustin Henderson, Mike Wheeler eta Lucas Sinclair izeneko mutikoak haien laguna aurkitzeko asmoarekin ikerketak egiten hasten dira. Aldi berean, natura-gaindiko botereak dituen neskato bat agertzen da. Neska hau, "11" izenez ezagututa, Willen lagunei laguntzen die. Gainera, Hawkinsen polizia-ofizialak (Jim Hopper), Willen amak (Joyce Byers), Willen anai nagusiak (Jonathan Byers) eta Mikeren arrebak (Nancy Wheeler) ikertzeari ekiten diote. Pixkana-pixkana, gobernuaren sekretu batzuk argitzen dira, neskato arraro horrekin eta Willen desagertzearekin oso lotuta daudenak.
Aktoreak
Stranger Things telesaileko aktore nagusienetako batzuk Winona Ryder, David Harbour, Finn Wolfhard, Millie Bobby Brown, Gaten Matarazzo, Caleb McLaughlin, Natalia Dyer, Charlie Heaton, Cara Buono eta Matthew Modine dira. Noah Schnapp eta Joe Keery aktoreek pertsonaia errepikakorrak antzeztu zituzten lehen denboraldian, baina, bigarrenean, aktore nagusien zerrendan sartu ziren, Sadie Sink, Dacre Montgomery, Sean Astin eta Paul Reiser aktoreekin batera. Maya Hawke hirugarren denboraldian sartu zen telesailera, eta Priah Ferguson aktore nagusien zerrendan agertu zen honekin batera.
Zudairi
Zudairi (ofizialki espainieraz Zudaire) Ameskoabarrengo kontzeju eta udalburua da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 248 biztanle ditu.
Azpiegitura eta garraioak
Automoviles Urederra autobus konpainiak Zudaire Lizarrarekin batzen du. Autobus lineak, honako ibilbidea egiten du:
Méridako erromatar antzokia
Méridako erromatar antzokia (Teatro romano de Mérida) Espainiako Extremadura autonomia erkidegoko Mérida udalerrian dagoen antzoki historiko bat da. Antzinako Erromaren garaian eraiki zen, K.a. 15-16. urtean Marko Agripa erromatar politikari eta jeneralaren ekimenez, gaur egun Mérida udalerria dagoen lekuan Augusta Emerita erromatar hiria zegoenean.
Méridako arkeologia multzoa osatzen duten eraikinetako bat da. 1993an Unesco erakundeak Gizateriaren Ondare izendatu zuen. 6.000 ikusle inguruko edukiera du.
Antzokian bisita gidatuak izateaz gain antzezlanak ere antzeztu ohi dira, izan ere, 1933tik bertan Méridako Nazioarteko Antzerki Klasikoaren Jaialdia ospatu ohi da.
Nyctanolis pernix
Nyctanolis pernix Nyctanolis generoko animalia da. Anfibioen barruko Plethodontidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
982 Franklina
982 Franklina asteroide gerrikoan aurkitutako 982. asteroidearen izena da. 1922ko maiatzak 21ean aurkitu zuen Harry Edwin Woodek Johannesburgotik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1922 MD zen.
Kill Bill: Volume 2
Kill Bill: Volume 2 (euskaraz Hil Bill: 2. Bilduma) 2004ko Quentin Tarantino estatubatuar zinema zuzendari eta gidoigileak zuzendu eta idatzitako borroka arteetako filma bat da. 2003ko Kill Bill: Volume 1 filmarekin batera Kill Bill izeneko saga osatzen du. Uma Thurman, David Carradine, Lucy Liu, Vivica A. Fox, Michael Madsen, Daryl Hannah eta Gordon Liu aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Bere ezkontza egunean bera erailtzen saiatu ziren taldeko hainbat kide hil ondoren, "Manba Beltza" (Uma Thurman) gainontzekoak hiltzen saiatuko da, eta bereziki bere antzinako buruzagia izan zen Bill (David Carradine), berau erailtzea agindu baitzuen.
Giovanni Boccaccio
Giovanni Boccaccio (Certaldo, Toskana, 1313 – Certaldo, Toskana, 1375eko abenduaren 21a) italiar idazle eta humanista izan zen, Errenazimentuko nabarienetakoa. Batik bat Il Decamerone izeneko istorioen bilduma eta italierazko poemak idazteagatik ezaguna da.
Bizitza
Zoritxarrez, Giovanni Boccaccioren bizitza ezagutzeko oinarrizko iturria ez dira dokumentuak, Boccaccioren beraren idazlanak baizik.
Dirudienez, sasikoa zen; 1313an jaio zen, Toskanako Certaldo herrian, eta Florentzian eman zuen haurtzaroa. 1327an, Giovanniren aita, merkataria, Napolin jarri zen bizitzen. Han merkataritzan aritu zen Giovanni, gizarte-harremanez jositako bizitza zeraman bitartean, eta hala ezagutu zuen Maria d'Aquino (Fiammetta), Roberto Anjoukoa erregearen sasiko alaba. Ez da ahaztu behar Boccaccioren obretako pertsonaietako bat dela Fiammetta, nahiz eta haren irudia zehaztasun handirik gabe ematen den, hartaraino, non, zalantzan jarri baita benetako pertsona bat edo senhal bat ote zen. Napolin, zuzenbide kanonikoa ikasten hasi zen, eta lau obra txiki idatzi zituen.
Boccaccioren nortasuna
Literatura salbuetsita -eta ezin esan gutxi denik- ez dago ezer apartekorik Boccacciorengan. Giovanniren nortasuna ez zen Petrarcarena bezain aberatsa, ez eta Danterena bezain jite bakarrekoa ere. Ez zuen ideal etengabe bat izan, Dantek bezala, eta ez zen Petrarca bezain egozentrikoa, eta azkeneko hori ez bezala, gauza izan zen grinaren eta bizitza moralaren arteko auzia ebazteko.
Boccaccioren heziketa autodidakta izan zen oinarrian. Lehen ikasketek lorratz ahula utzi zioten, baina gero kultura zabala —eta gai batzuetan sakona— osatzen jakin izan zuen, nahiz eta hutsune nabarmenak izan: Erdi Aroan asko bezala, biziki interesatu zen astrologiaz; klasikoak ongi ezagutu zituen —latinoak batez ere, baina, denborarekin, grekoak ere irakurri zituen—; eta, batez ere, literatura erromaniko modernoa onartu zuen, eta horrek bultzatu zuen herritarren hizkera eta estrofismoa imitatzera (adibidez, zortzikoak erabiliz). Hori guztia frogatzera dator Danteren eta Petrarcaren lanei zien miresmena eta eman zien zabalkundea.
Toomsuba (Mississippi)
Toomsuba Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Lauderdale konderrian dago, Mississippi estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Giovanni Boccaccio
Boccaccioren nortasuna
Politikan ez zuen aukerarik egin aita santuaren eta Inperioaren artean; italiarra izan zen, baina toki jakin batera lotu gabe. Erlijioari dagokionez, fededuna zen, baina ez zen erlijioaz biziro kezkatzen, eta praktikotasunez ebatzi zituen moralaren arazoak. Estetikaren alorrean, poesiaren aldezle sutsua izan zen, berdin latinez edota herri-hizkeran egina izan, anima mundi edo munduaren arimatzat baitzeukan. Nahiz eta teoriaz Erdi Aroko arauaren jarraitzailea zen, bere garaikoei zien miresmenak bultzatuta, teoria horiek alde batera utzi zituen eta, gaztetan ustel ateratako ahaleginen ondoren, ez zen ez alegorikoa, ez erabilgarria eta ez doktrinala izaten saiatu.
Euskalerriaren alde
Euskalerriaren Alde 1911-1931 bitartean Gipuzkoako Donostia hiriburuan argitaratzen zen kultur aldizkari eta erakunde euskaltzale bat izan zen. Euskaraz nahiz gaztelaniazko artikuluak zituen.
The Pink Panther (1963ko filma)
Filmaren sarrerako tituluetan aski ospetsua den Pantera Arrosa marrazki bizidun pertsonaia agertzen da. Henry Mancinik filma honen soinu bandarako konposatu zuen soinua zinemaren historiako doinu ezagun eta ospetsuenetakoen artan dago, jendeak hau entzutea aski du berehala Pantera Arrosarekin lotzen duelarik.
Euskalerriaren alde
Historia
1911an sortua izan zen eta Gipuzkoako Foru Aldundia diru laguntzaz argitaratu ohi zen, bai eta Gregorio Muxikaren ahalegina eta haren laguntzaile nekagaitzak ziren Domingo Agirre (Garoa eta Kresala eleberrien egilea) eta Karmelo Etxegarairi esker (azken hau Euskal Herriko kronikaria).
The Pink Panther (1963ko filma)
Lortutako diru etekin eta arrakasta itzelaren ondorioz jarraipen eta berregokitzapen ugari izan zituen. Bestalde, hamaika urtez segidan telebistan aireratu zen The Pink Panther Show izeneko marrazki bizidun telesaila ere izan zuen.
Euskalerriaren alde
Historia
Aldizkariaren zuzendaritza Arturo Kanpion eta Julio Urkixo jaunek osatu zuten, adliz Gregorio Muxikak lehenbiziko unetik zuzendaritza lanak burutu zituen. Aldizkari hau euskal kulturaren hedapena eta garai hartako balore gazte euskaltzaleen topaketan urrats garrantzitsua izan zen.
The Pink Panther (1963ko filma)
Argumentua
Mamua izeneko harribitxi lapurrak barnean pantera baten irudia duen Pantera Arrosa izeneko harribitzi baliotsua ohostu nahi du.
Euskalerriaren alde
Historia
1931an Gregorio Muxika hil zenean, aldizkaria argitaratzetik laga zen, honek Yakintza izeneko aldizkari berria argiratu zuen gazte talde bati bide eman ziolarik.
The Pink Panther (1963ko filma)
Argumentua
Clouseau inspektorea (Peter Sellers), Europa osoko poliziarik baldarrenarn ospea duen frantziar poliziak, Mamuarn arrastoa jarraitu eta Italiara iritsiko da, bertan lapurrak bere hurrengo lapurreta burutuko duela uste da. Italian Clouaseau inspektorak Sir Charles Lytton (David Niven) ingeles playboy aberatsarekin topo egingo du, ondorioz Clouseauk Sir Charles Mamua dela usteko du.
Euskalerriaren alde
Historia
Euskalerriaren Alde aldizkariaren hogei urtetako ibilbidea ekintza eta fruituetan oparoa izan zen, bere ekintzak hiru multzotan sailka daitezkelarik:
The Pink Panther (1963ko filma)
Argumentua
Clouseauren emaztea eta Sir Charlesen maitalea den Simonek (Capucine) ingeles aberatsari ihes egiten lagundu eta Clouseau bera denen aurrean lapurra izango balitz bezala lagako dute.
Euskalerriaren alde
Historia
Euskal jaiak aurretik Antoine Abadiek ospatutako Euskal Lore Jokoen jarraipena izan ziren. Haien artean nabarmenenak Segura (1911), Zarautz (1912), Tolosa (1913) eta Hondarribiakoak (1914) izan zirelarik. Jai guzti hauetan ospatutako lehiaketetan 172 artikulu aurkeztu zirelarik. Euskarazko artikulu lehiaketek urteko bataz besteko 50 artikuluen kopurua lortu zuten. Literatur-Historia lehiaketek Foru Aldundi eta Udalek eskeinitako diru-sariei esker arrakasta handia izan zuten.
1913-1930 bitartean gaztelaniazko lehiaketetara 405 lehiakide aurkeztu ziren eta euskarazko lehiaketetara 495 lehiakide. Los certámenes histórico-literarios tuvieron éxito gracias al concurso económico de las Diputaciones y Ayuntamientos. Sarituen zerredan Euskal Pizkundeko kide nabarmen gehienak sailkatuak agertzen dira. Bestalde, Euskalerriaren Alde aldizkariak euskarazko euskal kulturari buruzko bilduma bat ere argitaratu zuen, 11 liburukietara iritsi zelarik.
Giovanni Boccaccio
Boccaccioren nortasuna
Laburbilduz, Boccaccio aldi berean Erdi Arokoa eta humanista (edo aurrehumanista) izan zen. Bi nortasun izan zituen: bata, artistikoa, egun kontuan hartzen den bakarra; bestea, jakintsu gisa izan zuena, bere garaian eta ondorengo mendeetan izan zuen ospearen eta arrakastaren arrazoi nagusia, alegia.
Boccaccioren obra
Boccaccioren jarduerak bi alde oso argi izan zituen, bi aldi definituren ezaugarri izan zirenak: 1345 artekoa bata, eta urte hartaz geroztikoa bestea. Sorkuntza artistikoen aldia lehena izan zen eta jakintza arloko kezkena, bigarrena. Lehenengoak literaturarako baliagarri dira; bigarrenak, berriz, kulturaren edo ideien mundurako; estreinakoak toskaneraz idatzi zituen, eta bigarren aldikoak, latinez, Danteri buruzkoak salbu.
Toskanerazko literatura-lanak
Boccaccioren lanak bi talde handitan sailkatzen dira:
Kronologia-ordenan irakurriz gero, antzematen da perfekziobidearen bila ibili zela (zalantzak, aurrerakadak, atzerakadak eta tupusteko aldaketak tartean zirela), gune sendoena bilatzen zuela bai forman eta bai edukian. Batzuetan, autobiografia nagusitzen zen (edo sasiautobiografia), besteetan erretorika; neurtitzez eta prosaz baliatzen zen; batzuetan, latindu egiten zuen hizkera, besteetan herritartu; nahiak eta grinak adierazten zituen beti, eta munduko gaiak tratatzen zituen harik eta (oharkabean, beharbada) irakurle burgesarentzat egokitzen zituen arte. Horrek guztiak Il Decameroneko prosan jo zuen gailurra.
Il Decamerone
Il Decamerone ez da Boccaccioren obra bakarra, baina bai ezagunena, bikainena eta interesgarriena. Izugarrizko garrantzia izan du literaturan, bai Italiakoan eta bai gainerako guztietan. Obraren izenburua —«hamar egunak» esan nahi du— Kreazioaren sei egunak gaitzat harturik Erdi Aroan idatzitako tratatuetatik dator (jatorri berbera izan zuten beste hainbatek ere, Margarita Angulemakoaren Heptameron izenekoak, esate baterako). Prosagatik, ekintzaren esparruagatik, eta tratatzen diren gaiengatik da ospetsua, baina, batez ere, gaien gordinkeriagatik.
Era askotako gaiak erabiltzen ditu. Idazleak interes handiagoa eskaini zien gizakiei, gertaerei baino —horrela ulertzen da abentura askoren ahultasuna—. Badira kontakizun luzeak eta badira laburrak. Sintesi gisa, bi norabide nagusitzen dira: bata, maitasunaren inguruko gaiak, eta bestea, adimenaren gurtza. Amodio gaietara etorrita, Boccacciok ez du lizunkerian atsegin hartzen (jende guztiak horixe ikusten badu ere), baizik eta pertsonaren senen eta sentimenduen jokoa deskribatu nahi du: berak izandako esperientzia pertsonala arrazoiaren galbahetik iragazten saiatzen da. Adimenaren gurtza, berriz, ez da gurtza abstraktua; aldiz, guztiz gizatiarra da. Gaizkilearen maltzurkeriatik hasi eta zaldunaren duintasunean adierazten deneraino. Tentela eta axkar lotsagabea batera azaltzen dira, eta ia beti lotsagabeak irabazten du.
Hiru izan dira Il Decameroneren arrakastaren arrazoi nagusiak: prosa, gaiak eta esparrua. Prosak Italia soilik txunditu zuen, gaiek eta esparruak mundu guztia. Italian irakurle, miresle eta imitatzaile asko izan ditu. Italiatik kanpo ere imitatzaileen zerrenda luzea da baina, beharbada, Geoffrey Chaucerren Canterburyko ipuinak lanean eta Shakespeareren obra batzuetan antzematen zaie gehien Boccaccioren eraginaren aztarnei.
Jakintza-arloko idazlanak
1354 az geroztik, Il Decamerone eta Il Corbaccio idatzi eta gero, herri-hizkeran eta amodioaren gainean idatzitako bere lan guztiak erdeinatu edo arbuiatu egin zituen. Erdeinua, ordea, itxura hutsezkoa zen, garai hartan kopiatu baitzuen kodize oso bat, bere eskuz, Il Decameronetik. Hala ere, data hartatik aurrera, prosa hutsean idatzi zuen eta gaiok landu zituen: alegia klasikoen berrinterpretazioak, egia kristauen moral alegorikoaren ikuspegitik (De genealogiis deorum gentilium); antzinako literaturako toponimoen entziklopedia edo zerrenda alfabetiko bat (De montibus, silvis, fontibus, lacubus, fluminibus, stagnis seu paludis, et de nominibus maris liber, 1360); pertsonaia handien biografiak edo bizitzako pasadizoak (De casibus virorum illustrium); eta baita emakume ospetsuenak ere (De mulieribus claris).
Boccaccioren bizitzaren azkenaldera, Danteri zion miresmenak idaztera bultzatu zuen, nagusiki: haren biografia espiritual bat idatzi zuen (Trattatello in laude di Dante) eta baita haren obraren iruzkin bat ere (Esposizioni sopra la Commedia di Dante). Hain zuzen ere, Danteren Comedia «jainkotar» deklaratu zuen lehena Boccaccio izan zen, nahiz eta izenlagun hori azalpenean erabili zuen, eta ez izenburuan. Esan behar da, hala ere, aho batez eta betiko onartu zela Boccaccioren iradokizuna.
Nastringues
Nastringues Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Nastringues udalerrian erroldatutako biztanleak 113 ziren. Familiak 44 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 67 ziren, horien artean 51 aktiboak ziren eta 16 inaktiboak ziren. 51 pertsona aktiboetatik 49 lanean zeuden (26 gizon eta 23 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 16 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra margolaria zen.
2000. urtean Nastringues udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Itsas txakur marmolaire
Azpiespezieak
Itsas txakur marmolaireak honako azpiespezie ditu:
Frederiko Henrike Orange-Nassaukoa
Gilen I.a Orange-Nassaukoa eta Louise Colignykoaren semea izan zen. Aita hil eta sei hilabetera jaio zen, eta bere anaia Mauriziok armetan hezi zuen. 1725ean Maurizioren ondorengoa izan zen kargu guztietan. Holanda, Zeelanda, Utrecht, Overijssel eta Guelders probintzietako estatuderra izan zen, baita Batasuneko almirante nagusia ere. 1647tik aurrera, gainera, Groningeneko estatuderra izan zen.
Hogeita bi urtez egon zen Probintzia Batuetako gobernuaren buru. Espainiarren aurkako gerran komandante nagusia izan zen eta bere arrakasta nagusia 's-Hertogenboscheko setio arrakastatsua izan zen. Beste hiri batzuk ere harrapatu zituen, hala nola Maastricht, Breda eta Hulst. Gerran Frantziarekin aliatu zen, baina azkenean aliantza utzi zuen Espainiarekin bake-akordioa sinatzeko. Horrela, laurogei urtez bilatu zituzten helburuak lortu zituzten Probintzia Batuek.
Urrezko aro baten buru izan zen, garaipen militar eta itsasontziekin, itsaso eta merkataritza hedapenarekin eta arte eta literaturan bikaintasunarekin.
Le Mesnil-Rogues
Le Mesnil-Rogues Frantziako udalerria da, Mantxa departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Le Mesnil-Rogues udalerrian erroldatutako biztanleak 159 ziren. Familiak 64 ziren, horien artean 17 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 13 bakarrik bizi ziren emakumeak), 17 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 26 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 108 etxebizitza zeuden, 64 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 39 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 107etxeak ziren. 64 etxebizitza nagusietatik 53 bere jabearen bizilekua ziren eta 11 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 14 etxek lau zituzten eta 34 etxek bost zituzten. 45 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 23 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 34 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 110 ziren, horien artean 74 aktiboak ziren eta 36 inaktiboak ziren. 74 pertsona aktiboetatik 67 lanean zeuden (37 gizon eta 30 emakume) eta 6 langabezian zeuden (3 gizon eta 3 emakume). 36 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Le Mesnil-Rogues udalerrian 66 unitate fiskal zeuden, 157,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.939 euro zen.
Pareja
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 609 biztanle zituen.
Le Mesnil-Rogues
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
2000. urtean Le Mesnil-Rogues udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 276 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Monolene antillarum
Monolene antillarum Monolene generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bothidae familian.
Ezinezko maletak
Ezinezko maletak Juanjo Olasagarrek 2004an kaleratutako eleberria izan zen, Susak argitaratua.
Bere estreinako eleberri honek urte hartako Espainiako Kritika Saria euskarazko narratibari irabazi zuen. Liburua gaztelania eta italierara itzuli dute.
Sinopsia
Hiru nafar Londresera iritsi dira, kuadrillakoa izandako laugarrena (Carlos) hil egin baita Londresen, eta haren hiletara joan dira elkarrekin haserreturik dabiltzan hiru adiskideak. Londresko krematoriora iritsitakoan, trabesti batek egiten die harrera.
Hypsugo anchietae
Hypsugo anchietae Hypsugo generoko animalia da. Chiropteraren barruko Vespertilioninae azpifamilia eta Vespertilionidae familian sailkatuta dago
Peñalver
Peñalver Guadalajarako udalerria da, La Alcarria eskualdean dagoena.
Nyctibates corrugatus
Nyctibates corrugatus Nyctibates generoko animalia da. Anfibioen barruko Arthroleptidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Pusa sibirica
Pusa sibirica Pusa generoko animalia da. Carnivora ordenaren barruko Phocidae familian sailkatuta dago..
Nemipterus furcosus
Nemipterus furcosus Nemipterus generoko animalia da. Arrainen barruko Nemipteridae familian sailkatzen da.
Aerodramus vanikorensis
Aerodramus vanikorensis Aerodramus generoko animalia da. Hegaztien barruko Apodidae familian sailkatua dago.
Abadiñoko Harrobiak
Abadiñoko Harrobiak Urkiolako Parke Naturalaren mugetan dauden kareharri harrobiak dira, Abadiñoko udalerriaren eremuan.
Kareharri Harrobiak
1989an Urkiola natura parkea izendatua izan zen, hori lortzeko bidean Gerediaga Elkarteak 1979an adierazpen publikoa egin zuen. 1981eko urtarrilaren 30ean Eusko Jaurlaritzak Urkiolako natura parkearen inguruan zituen planak aztertzeko deia zabaldu zuen, Gerediaga Elkartea planaren kontrako desadostasuna aurkeztu zuen trazatua kareharrizko harrobien interesei erantzuten zielako eta jardueraren eragina leuntzeko gunerik aurreikusten ez zelako.
Atxarte eta Atxa Txikiko Harrobiak
Anbotoko mendikatearen defentsarako abiapuntua izan zen, hala ere 30.000 Ha-tik, gune babestua 5.769 Ha-ra mugatu zen, 1990eko urtarrilaren 4an Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkariak argitaratu zuenez. Beraz, ertzetan Atxarte eta Atxa Tikiko harrobiak funtzionatzen jarraitu zuten, Abadiñoko Udalak harria ateratzeko jarduerarako emakida 1990era arte luzatu zielako.
Enpresek eskatzen zuten luzapenaren arduraz 1990ean, eskalatzaileek, ekologista taldeek eta Gerediagak Urkiola Aldeko Batzordea (UAB) osatu zuten. Ekainaren erdialdean plataformako kideek igarobidea moztu zieten Asuntzeraino heldu nahi zuten autoei eta informazio paskinak banatu zituzten. Ekainaren 24an Atxarteko harrobiko hormetan hamaka bat eskegi zuten. Hala ere, Abadiñoko Udalak Eusko Jaurlaritzari emakida beste hamabost urtez luzazu zezan eskatu zuen. Hilabeteetan UAB-k EEE-EVE, Eusko Jaurlaritza eta Bizkaiko Foru Aldundiarekin aritu zen batzarretan, administrazioen buru Juan Mari Atutxa zelarik. Urriaren 12an berriro, 125 egunez, eskalatzaile talde batek Labargorriko horman zintzilikatu zen. Protesten sustatzaileen artean Jon Irazabal prozesatu zuten. 1995ean bertan behera utzi zituzten harrobiak. 2002an, Javier Uriarte, Abadiñoko alkateak, harrobiak berreskuratzeko plana aurkeztu eta ekologistek hamaka berriro eskegiko zutela mehatxatu zuten. 2012an, Atxarteko Harrobia, Abiadura Handiko Trena eraikitzeko lanetan soberan geratutako lurrak metatzeko leku moduan erabiltzeko aukera aztertu zen, baina ez zen gauzatu.
983 Gunila
983 Gunila asteroide gerrikoan aurkitutako 983. asteroidearen izena da. 1922ko uztailak 30ean aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1922 ME zen.
LIBRIS
LIBRIS edo Library Information System Suediako katalogo bibliografiko bateratua eta nazionala da. Sistemaren gestioa Suediako Liburutegi Nazionalaren esku dago eta bulego nagusia Estokolmon dago. Datu basean zehar 6,5 milioi liburu, aldizkari, artikulu, mapa, kartel, partitura, baliabide elektroniko e.a. aurki daitezke.
Historia
LIBRISen sorkuntza 1960ko hamarkadan egin zen. Liburutegien gestioa zailtasun handiak eragiten zituen Bigarren Mundu Gerra ondoren baina 1965 arte ez zen planteatu liburutegien erabilpenean konputagailuak erabiltzearen aukera. Urte horretan gobernuko batzorde berezi batek gaiari buruzko txostena prestatu zuen Aurrekontuen Legeak urte berean liburutegien batzorde ikertzailea ezarri zuen. Aurreko proposamena, Biblioteksadministrativt Information System (BAIS), 1970eko maiatzean ezagutu zen eta urte bereko uztailaren lehenengoan batzorde tekniko batek Library Information System izena adierazteko LIBRIS akronimoa erabili zuen. LIBRIS-meddelanden (ISSN: 0348-1891) boletina, aldiz, 1972tik plazaratzen da eta 1997tik online kontsultatu daiteke.
Erabilera
Erregistro bibliografiko honek ez ditu liburuen oinarrizko datuak eskaintzen. LIBRISek ere autoritate kontrola eskaintzen du. Pertsona bakoitzarentzat erregistro bakarra dago non izena, jaiotze data eta lanbidea azaltzen den.
Kodea
Suediako katalogo nazional bateratuarentzako kodea SE-LIBR da, normalizatuta: selibr.
Monolene asaedae
Monolene asaedae Monolene generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bothidae familian.
Shailene Woodley
Shailene Diann Woodley (Simi Valley, Kalifornia, 1991ko azaroaren 15a) Ameriketako Estatu Batuar aktorea da. Ezagun egin zen The Secret Life of the American Teenager (2008-2013) telesaileko Amy Juergens antzeztu zuenean. 2011n Alexander Payneren The Descendants filmean aritu zen. Lan honi esker, taldeko emakumezko aktore onenaren Independent Spirit Award irabazi zuen, eta Urrezko Globo sarirako izendaturik egon zen. 2013ko Sundanceko Zinemaldian Epaimahaiaren Sari Berezia jaso zuen The Spectacular Now filmean egindako antzezpenagatik.
South End (Minnesota)
South End Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Clearwater konderrian dago, Minnesota estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Jegor Kliuka
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta zilarrezko domina eskuratu zuen boleibolean, ROC taldearekin Frantziaren atzetik eta Argentinaren aurretik. Kontuan	izan behar da Tokioko 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan errusiar	kirolariek ezin izan zutela Errusiaren izenean esku hartu,	NOBek (Nazioarteko Olinpiar Batzordea) ezarritako zigorra zela medio, eta ROCen izenean (Russian Olympic Committee) eta	banderapean lehiatu zirela.
Tokion, honako hauek osatzen zuten taldea: Denis Bogdan, Valentin Golubev, Ivan Jakovlev, Jegor Kliuka, Igor Kobzar, Ilias Kurkaiev, Maksim Mikhailov, Pavel Pankov, Viktor Poletaiev, Jaroslav Podlesnykh, Dmitri Volkov eta Artiom Volvitx-ek.
Nemipterus gracilis
Nemipterus gracilis Nemipterus generoko animalia da. Arrainen barruko Nemipteridae familian sailkatzen da.
Kanada-malja
Kanada-malja 1976tik urtero SM-liiga finlandiarreko Play-Off kanporaketa irabazten duen taldeari ematen zaion garaikurra da.
Kanada izena hartzen du, 1951. urtean finlandiar arbasoak dituzten kanadiarrek kopa oparitu ziolako Finlandiako Izotz-hockey Federazioari. Gaur egun, Finlandiako izotz-hockey munduan dagoen garaikur garrantzitsuena da.
Hypsugo anthonyi
Hypsugo anthonyi Hypsugo generoko animalia da. Chiropteraren barruko Vespertilioninae azpifamilia eta Vespertilionidae familian sailkatuta dago
Weil der Stadt
Weil der Stadt Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Aerodramus pelewensis
Aerodramus pelewensis Aerodramus generoko animalia da. Hegaztien barruko Apodidae familian sailkatua dago.
The Galena Territory (Illinois)
The Galena Territory Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Jo Daviess konderrian kokatuta dago, Illinois estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
La bouteille d'anis
La bouteille d'anis (euskaraz Anis botila) Juan Grisek 1914ean margotutako margolan ezaguna da.
Ezaugarriak
Lana Espainian oso ezaguna izan zen. Anís del Mono izeneko anis marka baten botila erakusten du; botila horrek ezaugarri bereziak zituen, koskez osatua, eta horri esker, musika tresna moduan, Espainiako folklorean oso erabilia izan zen. Margolanean, aipatutako botilan, etiketan, "saria" hitzarekin, Kubismoarekin lotura zuzena izan zituzten hiri batzuen izenak agertzen dira: Badalona, Madril eta Paris. Hiri horiek hiru margolari kubistekin lotura izan zuten eta, modu batez, haien bitartez, Grisek omendu zituen. Gaur egun, Madrilgo Sofia Erregina Museoan erakusten da.
Le Poët-Laval
Le Poët-Laval Frantziako udalerri bat da,Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Le Poët-Laval udalerrian erroldatutako biztanleak 884 ziren. Familiak 341 ziren, horien artean 91 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 55 bakarrik bizi ziren emakumeak), 127 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 99 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 522 etxebizitza zeuden, 349 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 142 bigarren erresidentzia ziren eta 31 hutsik zeuden. 443 etxeak ziren eta 69 apartamentuak ziren. 349 etxebizitza nagusietatik 239 bere jabearen bizilekua ziren, 90 alokairuan okupaturik zeuden eta 20 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 21 etxek bi zituzten, 61 etxek hiru zituzten, 103 etxek lau zituzten eta 159 etxek bost zituzten. 268 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 166 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 161 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 529 ziren, horien artean 352 aktiboak ziren eta 177 inaktiboak ziren. 352 pertsona aktiboetatik 317 lanean zeuden (166 gizon eta 151 emakume) eta 36 langabezian zeuden (17 gizon eta 19 emakume). 177 pertsona inaktiboetatik 61 erretiraturik zeuden, 35 ikasten zeuden eta 81 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ganeran
Ganeran mendia Trianoko mendiak izeneko mendizerran dago, tontorrak 822 metroko altuera du eta Galdames herrian kokaturik dago.
Le Poët-Laval
Diru sarrerak
2009an Le Poët-Laval udalerrian 347 unitate fiskal zeuden, 831 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.317 euro zen.
Ganeran
Mendi honen magalean Arenazako leizeak daude.
Le Poët-Laval
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 44 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 7 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 2 zurginak, 1 iturgina, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia eta 3 jatetxeak.
Epipyropidae
Epipyropidae Glossata azpiordenaren lepidoptera familia txikia da. Familia honetakoek zein Cyclotornidaeek elkarreko ezaugarri dute: larbak ektoparasitoak dira. Ostalariak Fulgoroideak izaten dira, landareen izerdi zurrupatzaileak. Munduan 32 espezie daude, gehienak Indian eta Australian.
Generoak
Agamopsyche Anopyrops Epieurybrachys Epimesophantia Epipomponia Epiricania Epipyrops Fulgoraecia Heteropsyche Microlimax Palaeopsyche
Le Poët-Laval
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Hilarion Eslaba kalea (Iruñea)
Hilarion Eslaba kalea Nafarroako hiriburua den Iruñeko Alde Zaharreko kale bat da.
Urregilearen orduak
Urregilearen orduak Pako Aristik 1998an kaleratutako eleberria izan zen, Ereinek argitaratua.
Hilarion Eslaba kalea (Iruñea)
Izena
Izena Hilarion Eslaba burlatar musikagile eta musikologoaren omenez darama.
Kokapena
San Frantzisko plazan hasi eta Oinutsien kalean amaitzen da, Iruñeko harresietako igogailua eta jatetxearen parean.
Kale Nagusia eta Jarauta kalearekiko elkartzut doa.
Urregilearen orduak
Bere laugarren eleberri honek urte hartako Espainiako Kritika Saria euskarazko narratibari irabazi zuen. Jose Luis Padronek gaztelaniara itzuli zuen.
Peñalén (Guadalajara)
Peñalén Guadalajarako udalerria da, Alto Tajo eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 103 biztanle zituen.
Ehun eta hirurogeita hamaika
Ehun eta hirurogeita hamaika (171) ehun eta hirurogeita hamarraren ondoren eta ehun eta hirurogeita hamabiaren aurretik doan zenbaki osoa da.
Amendüze
Herritarrei "amendüztar" deitzen zaie. Donibane Garazi herrialdeburura 35 km daude.
Izenaz
Dokumentazio historikoan lekuizen hau forma desberdinetan agertzen da: Sanctus Joannes de Mindus (1160an), Amindux (1316an), Aminduch (1350ean), Aminduz (1413an), Mendux (1413an), Sent-Johan de Mendux (1472an Okzitaniako Bastidaxarreko notarioen idazkietan), Armendux (1513an Iruñeko dokumentazioan), Amenduxs (1600ean Paueko Comptos Ganberako tituluetan) eta Amendux (1621ean Martin Bizkaikoak bildua). Hainbat kasutan gertatzen den bezala, etxe noble edo jauregi batek zeukanetik eman zitzaion izena herriari.
Nemipterus hexodon
Nemipterus hexodon Nemipterus generoko animalia da. Arrainen barruko Nemipteridae familian sailkatzen da.
Amendüze
Izenaz
XVI. mendean Nafarroa Garaian, dela Iruñean dela Erriberan topatzen dugun Amendux abizendun olerkariaren familiaren jatorria herri hau dateke.
984 Gretia
984 Gretia asteroide gerrikoan aurkitutako 984. asteroidearen izena da. 1922ko abuztuak 27an aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1922 MH zen.
Amendüze
Kokapena
Amiküze eskualdea historikoki zatituta zegoen hiru eremuetatik Barhoa izenekoan kokatuta dago. Herriaren mugak hauexek dira: ekialdean Biduzez beste aldera Zohazti; iparraldean Gabadi; ipar-mendebaldean pittin bat ikutzen ditu Labetzeko lurrak eta gehiago Altzümartakoak; mendebalde/hego-mendebaldean Garrüze eta hegoaldera hurbilen dagoen eta udalkidea duen herria, Unaso alegia.
Aipatu herri guztiak amikuztarrak dira.
2204 Lyyli
2204 Lyyli asteroide Marte zeharkari bat da. 1943ko martxoak 3an aurkitu zuen Yrjo Vaisalak Turkutik. Nahiko handi eta iluna da. Bere albedoa 0,02koa da. 25 kilometroko diametroa du. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1943 EQ zen. Beste asteroide Marte zeharkari handi batzuk 132 Aethra 43 kilometroko diametroarekin eta 323 Brucia 36 kilometroko diametroarekin dira.
Amendüze
Orografia
Altuera apaleko lurrak dira baina etengabeko gorabeherak daude. Herria bera 120 bat metrotan dago eta punturik altuenak ez dauka askoz ere gehiago; baxuena (32 m) herriaren ekialdeko muga markatzen duen Biduzeren ertzean dago, Hiriberri auzotik hurbil.
Demografia
1695eko erroldan 63 etxerekin ageri zaigu.
Berezko udalerri gisa ageri den erroldei dagokienez, 1793koan 217 biztanle zituen eta desagertu baino lehenagoko 1841ekoan 290. INSEEren datuak dira; fusioaren osteko udalerriaren datuak jakiteko, ikus Amendüze-Unaso. Azken urteotan Donapaleuren gerizpean bizi izan duen hazkuntza dela eta, Unasok aurrea hartu dio udalburuari biztanlerian eta horrek, besteak beste, bien arteko ika-mikak areagotu ditu. Demografiari segituz Unasok Herriko Etxean 7 kontseilari baditu ere, Amendüze udalburuak 4 baino ez ditu.