cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Champcerie
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Champcerie udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 420 hektarea erabiltzen.
Itzaleko gobernu
Bestelako herrialdeak
Katalunian ere bi adibide berri ditugu: Ernest Maragall-en itzaleko kabinetea, Bartzelonako Udalean, eta Salvador Illa-rena, Kataluniako Generalitatean.
Champcerie
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saturnino Bellido
Saturnino Bellido Díaz (Ablitas, - Zaragoza, ) nafar bide, ubide eta portuetako ingeniaria izan zen. 1881 eta 1889 artean Tarragonako portua zuzendu zuen. Gero, 1905era arte Zaragozan lan egin zuen.
Marquette (Iowa)
Marquette Iowako hiri bat da. Clayton konderrian kokatua dago. 2010ean 375 biztanle zituen, 4.5 kilometro koadrotan banatuta.
Cefn Mably
, Galesko Cardiff hiriburuan dagoen barruti bat da. Erdigunetik 6 milia iparraldera dago.
Rajastan
Geografia
Bere barnekaldean Thar basamortu handia du, Pakistango mugan Sutlej-Indus ibaietako haranean muga duena. Mendebaldean Pakistan, hego-mendebaldean Gujarat, hego-ekialdean Madhya Pradesh, ipar-ekialdean Uttar Pradesh eta Haryana eta iparraldean Punjab ditu mugakideak. Rajasthanek 342.269 km² azalera du, Alemaniakoa bezalakoa. Aravalli mendiek estatua zeharkatzen dute ipar-ekialdetik hego-mendebaldera 800 kilometrotan zehar, Pakistan alderako lur guztiak basamortu bihurtuz, izan ere montzoiari asko kostatzen baitzaio alde hartara iristea.
Historia
Rajasthan aintzina Rajputana izenarekin ezagutua izan zen, hau da Rajputen lurra. Rajput-ek era berean erregeen semea esan nahi du, chatria kasta vedikoaren ondorengotzat baitzuten beren burua. Rajput familiek VI mendean gerlari ausarten fama handia izan zuten inbasio musulmanei aurre egiteagatik. Bost mendetan defendatu zuten beren lurra, baita ondoren mogolen erasoen aurrean ere. XVIII mendean ordea beherakada izan zuen eta hegoaldeko Marathen erasoen beldur zirenez britainiarrekin ituna sinatu zuten, hauen menpe egotearen truke Marathen aurkako babesa eskuratuz. Bakea lortzearekin bat maharajak izugarri aberastu ziren eta gaur egun ere beraien haveli (jauregi) eta gotorleku ederrak nonnahi ikus daitezke.
Banaketa administratiboa
Rajasthanek 33 barruti eta 7 dibisiotan banatuta dago. Hona hemen:
Turismoa
Rajasthanek Koloreen lurraldea ezizena du, bertako hiri nagusiek horrelako ezizenak baitituzte; Jaipur, hiriburua, hiri arrosa da, Jaisalmer urrezko hiria, Jodhpur hiri urdina, Udaipur hiri zuria... Ekialderago dauden Agra eta Varanasirekin batera India iparraldean bisitari gehien erakartzen dituen eremua da. Hona hemen Rajasthaneko tokirik turistikoenak:
Pontcey
Pontcey Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Pontcey udalerrian erroldatutako biztanleak 250 ziren. Familiak 104 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 44 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Garguila
Garguila teilatuetako euri-ura kanporatzeko erabiltzen den irtenunea da, sarri animalia edo munstro itxuraz zizelkatua dagoena.
Erdi Aroko arkitektura eta bereziki arkitektura gotikoan eliza eta katedraletan apaindura gisa ere maiz erabili ziren, garguila hauek munstro, deabru, grifo, abere eta gizaki itxurakoak izan ohi direlarik. Elementu hauek arkitektura barrokoan ere erabili ziren, baina jada ez gotikoan bezainbesteko garapen eta xehetasunekin.
Kaus Australis
Kaus Australis (Epsilon Sagittarii / ε Sgr / 20 Sgr) Sagitarius konstelazioko izarrik distiratsuena da greziar alfabetoko bosgarren hizkia den epsilon bayerren izendapena daraman arren. +1,79 itxurazko magnitudeko oso izar argitsu batek eta askoz ilunagoa den 14 magnitudeko beste izar batek osatutako izar bikoitz bat da.
Izena
Kaus Australis izenak jatorri misto bat du: Kaus arabieratik dator eta arkua esan nahi du, eta Australis latinetik dator eta hegoaldekoa esan nahi du.
Nash (γ2 Sagittarii) eta Kaus Meridionalisekin (δ Sagittarii) akadieraz izar hau Sin-nun‑tu o Si-nu-nu‑tum (enara) zen. Antzinako Arabian, oraingoan ere Kaus Meridionalis eta Nashekin batera, eta, gainera, η Sagittariirekin Al Na'am al Warid (ostrukak joanean) eratzen zuen, zeruko ibaia (Esne Bidea) zeharkatu izanari erreferentzia eginez.
Eufratesen Nibat Anu deitua izan zitekeen.
Ezaugarri fisikoak
Galaxia erdialderanzko norabidean 145 argi-urteko distantziara, Kaus Australis A B9.5III espektro motako izar zuri-urdinska bezala katalogatua dago, 9200 kelvineko tenperaturarekin. Bere argitasuna gure eguzkiarena baino 375 aldiz handiagoa da, bere ezaugarriak dituen izar erraldoi batentzat ohikoa litzatekeena baino altuagoa, honen ondorioz erraldoi argitsu bezala ere katalogatua izan delarik. Bere erradioa, bere diametro angeluarraren neurketa zuzenetik abiatuta kalkulatua, eguzki erradioa baino 7 aldiz handiagoa da. Jada hidrogenozko erregai guztia agortua, ziur asko karbonoa oxigenoan fusionatzen hasi aurretik berotzen eta uzkurtzen ari den bizigabeko heliozko nukleo bat du. Bere adina 300 milioi urtean estimatua dago.
Kaus Australisek metaltasun txikia du, metal hauek izarraren barnealdean egoteagatik izan daitekeena, zuzeneko behaketarekiko ikusezinak, gure eguzkiarena baino 70 aldiz handiagoa den bere errotazio abiadura altuak eratutako kanpoko gas estalki baten ondorioz.
Garguila
Gura garaian eraikitako garguilen aribide nabarmentako bat Le Corbusier frantziar arkitektoak Frantziako Ronchamp udalerriko Notre-Dame-du-Haut kaperan ezarritakoak dira.
Maiz eta modu okerrean, garguila izenez elizetan agertu ohi diren mustruo itxura edo itxura groteskodun irudiak izendatzeko erabili ohi da, baina garguilak itxura hori izateaz gain teilatutik ura kanporatzeko erabilera duten irudiei bakarrik mugatzen da. Izan ere, hitza bera frantsesetik dator: gargouille > gargouiller, 'tutu batean dagoen likido batek egiten duen antzeko soinua', latinez gurgulio eta grezieraz γαργαρίζω, 'gargarak egin').
Sturgeonen legea
Sturgeonen legea esaldi edo zuhur-hitza da, Theodore Sturgeon zientzia-fikzio idazleak sortua.
Behin, zientzia fikziozko idazlan gehienak, ehuneko laurogeita hamarra-edo, zabor hutsa direla esan omen zion elkarrizketatzaile batek. Bere erantzuna:
Umorez, esaldia gure mundua deskribatzen duen lege unibertsaltzat hartu izan dute hainbat autorek.
Pontcey
Etxebizitza
2007an 112 etxebizitza zeuden, 103 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 110 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 103 etxebizitza nagusietatik 88 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 7 etxek hiru zituzten, 20 etxek lau zituzten eta 74 etxek bost zituzten. 84 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 35 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 63 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 183 ziren, horien artean 148 aktiboak ziren eta 35 inaktiboak ziren. 148 pertsona aktiboetatik 136 lanean zeuden (77 gizon eta 59 emakume) eta 12 langabezian zeuden (8 gizon eta 4 emakume). 35 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Pontcey udalerrian 118 unitate fiskal zeuden, 285 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.089 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen, 1 iturgina eta 1 argiketaria.
2000. urtean Pontcey udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Odontophorus leucolaemus
Odontophorus leucolaemus Odontophorus generoko animalia da. Hegaztien barruko Odontophoridae familian sailkatua dago.
Poro (argipena)
Poro hitzak adiera zenbait ditu:
Bilbo-Muskiz burdinbidea
Bilbo — Muskiz burdinbidea Euskal Herriko burdinbide bat da, Bilbo–Abando-Indalecio Prieto eta Muskiz geltokiak lotzen ditu.
Burdinbidea 1888ko martxoaren 19an inauguratu zen Bilbo–Naxa eta Desertu–Barakaldo geltokien artean.
ADIFen arabera, 722 kodea dagokio.
Aurrekariak
1845ean, Bartzelona-Mataró estatuko lehendabiziko burdinbide eraiki baino lehen, Isabel II.a k Madril eta Bidasoarainoko burdinbidea Bilbon barrena egin eta ustiatzeko esleipena emana zien bizkaitarrei. Bizkai tarrek Alexander Ross ingeniari ingeles aitzindari eta ospetsua kontratatu zuten horretarako, baina eragozpen politiko eta ekonomikoek plana zapuztu zuten. 1856an Crédito Mobiliariok hartu zuen egitasmoa aurrera ateratzeko ardura, baina haien esleipena Ebron bukatzen zen, gainerakoan ez baitzen zehaztu ere egiten burdinbideak jarraitu beharreko norabidea.
Orduan, bizkaitarrek indarra egin zuten Bidasoara heldu beharreko trena Bilbotik pasa zedin eta, gero, kostaldetik, Irungo mugaraino. Aldiz, Hego Euskal Herriko lurralde guztiek eta Errioxak beren aldera erakarri nahi zuten egitasmoa. Iruindarrek, zehazki, Iruñetsino heldu eta, hortik, burdinbideak Aldude zeharkatzea nahi zuten. Gipuzkoan, eta Euskal Herrian oro har bezala, bestalde, industrializazioaren atzerapenak, inbertsioen premiak eta arazo politikoek atzeratu egin zuten burdinbidearen ezarpena, baina Foru Aldundia goiz konturatu zen Gipuzkoaren etorkizunerako egitasmoak bazuela garrantzia.
Gipuzkoarrak eta arabarrak elkartu egin ziren trenak Gasteiz eta Aguraindik Altsasu, Etzegarate, Zumarraga, Beasain, Tolosa, Donostia eta Hendaiako bidea egin zezan. Gipuzkoako Foru Aldundiak Fermin Lasala eta Luis Mariategi mandatariak igorri zituen Parisera Crédito Mobiliariorekin negoziatzera. Tratu batera heldu ziren, baina trukean, 25.000.000 errealetako diru ekarpena egin behar izan zioten frantses-espainiar konpainiari.
Castejon—Bilbo burdinbidea 1836an ireki zen, Bizkaiako Madril—Hendaia burdinbidearen alternatiba gisa. Charles Vignoles ingeniari britainiar ospetsuak merkantziak etorkizuneko kanpo portu batera sartzea errazteko proposamena egin zuen. Zoritxarrez, enpresa honek izan zituen zailtasun ekonomikoek proiektua gauzatzea eragotzi zuten. Hala ere, ustiapena hasten da eta oso denbora gutxian konpainiak arazoren bat edo beste pairatzen du. Konpainiaren kapitala 137 milioi errealekoa zen bitartean, gastuak 281 milioitik gorakoak ziren, eta, ondorioz, lehen urtetik, egoera ez zen oso jasangarria. Trafikoaren aurreikuspenak ere ez ziren bete, batez ere salgaien trafikoari dagokionez. Orduko Bilboko Portua, ia garatu gabea, ez zen Abandotik oso gertu geratzen, tope geltokia, eta, beraz, karga haustea beharrezkoa zen. Bestalde, trazadura ez zen oso iradokitzailea. Bihurgune asko oso estuak ziren, eta Urduñako arrapalak, besteak beste, tren-makinak proban jartzen zituen igoera bakoitzean. Miranda Ebrotik, eta ez Gasteiztik, egindako ibilbidea konpainiak Norteko konpainiarekiko zuen independentziari eusteko pentsatuta zegoen, eta Bilbo Frantziarekiko ibilbideetatik urrundu zuen, trenek burdinbidea erabiltzea zailduz, batez ere merkantzienak.
Gainera, Bilboko itsasadarrean egiten diren obrek, gainera, 600 tonara arteko ontziei Bilbora igotzeko aukera ematen diete, itsasoaren eta burdinbidearen arteko isuraldatzea erraztuz. Hori itsasontziak Bilbora iristea errazteko egin zen, baina ez zen gai izan eskaera guztia onartzeko. Bilboko portua 1904n Santurtzin sortu zenetik eta Barakaldon edo Portugaleten biztanleria handitu zenetik, beharrezkoa izan zen linea hori luzatzea.
Eraikuntza
Federico de Solaegui y Mújicak Hulleras del Turón meatze-elkartea sortu zuen 1890eko apirilaren 20an, Bilbon, Pablo Atzola bide-ingeniariarekin.
Tymbophora
Tymbophora Oecophoridae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Tymbophora peltastis da.
Pine Island (Florida)
Pine Island Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Hernando konderrian dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Bilbo-Muskiz burdinbidea
Eraikuntza
Bilbotik Portugaleterako burdinbideak Abrako portu-instalazioak eta itsasadarraren ezkerraldeko industria, Bilbo eta hiriburuan elkartzen ziren burdinbide nagusiak lotuko zituen. 1868ko azaroaren 14ko Burdinbideeen Legeari helduta, 1884ko maiatzaren 10ean "Bilboko Portugaletera Burdinbidearen Konpainia" eratu zen, Felix Urribarri notarioaren aurrean, Solaegui jaunaren emakida eskualdatuta, eta bazkide sustatzaile nagusiak hauek izan ziren: Banco de Castilla, Federico de Solaegui, Bizkaiako Labe Garaiak eta Grupo Urquijo y Compañía.
Federico Solaegui emakidadunak eta José María Artechek, Bilboko Portugaletera Burdinbidearen Konpainiaren Administrazio Kontseiluko presidente gisa, 1884ko maiatzaren 18an Administrazioari aurkeztutako instantziaren arabera eskualdatu zen emakida. Transferentzia onartu zen, bigarrena 1884ko maiatzaren 23an Madrilgo Gazetan argitaratutako eratze-eskrituran subrogatu baitzen, eta urte bereko ekainaren 13ko Errege Dekretuak irmoa izan zen.
Konpainia berriak hiru urteko luzapena eskatu behar izan zuen linea amaitzeko. Luzapen hori 1884ko azaroaren 17ko bidez lortu zuen, eta, aldi berean, emakidadun primitiboaren baldintzak aldatu zituen, 1877ko azaroaren 23ko burdinbideen legera egokitu baitzituen, eta berariaz uko egin zion emakida betirako emateari.
Lanak hasi ondoren, 1885ean iritsi zen Desertura, eta gainerako 3,5 kilometroetan atzerapen handia izan zuen, 1887an Galindo ibaiaren gaineko zubiaren proiektua onartu gabe zegoelako, desjabetzeak egiteko zailtasunekin batera, eta amaiera data atzeratu egin zen.
1888ko martxoaren 15ean inauguratu zuten Bilbo eta Barakaldo artean, Alfontso XIII.a Borboikoaren ama Maria Cristina Austriakoaren aurrean, baina urte bereko 19an eman zioten zerbitzua publikoari. Hain zuzen ere, Bilbo eta Desertu arteko lehen trenak 1888ko martxoaren 19tik.
Bilakaera
Bilbo—Portugalete burdinbidea ustiatzen hasi zenean, 1 546 376 bidaiari eta 69 127 tona merkantzia garraiatu ahal izan ziren. Administrazio Kontseiluko presidentea José María Arteche izan zen, eta Fernando Alonso izan zen burdinbidearen ingeniaria, eta ustiaketaburua José Rodríguez Benedito. Lurrun-trakzio bidez funtzionatuz, Trianoko meatze-ustiategiak Bilboko itsasadarrean Lutxanara lotuz komunikatu eta irteera ematea zuen helburu. Proiektuaren lehen zuzendari eta egilea Pablo Atzola ingeniaria izan zen. Galindo eta Kadaguaren gainean eraiki ziren metalezko zubiak, Pablo Altzola bide-ingeniariaren proiektuaren gainean, eta Portugaleteko terminal-geltokia, Kasillakoa bezala ezagutzen dena, Altzolak ere proiektatua. Burdinbidea osoan bide bikoitza ezartzea proposatu zen; izan ere, lehenago, Bilbo eta Desertu arteko 8 kilometroetan bakarrik jarri zen bide bikoitza, eta bide sinplea da Desertu eta Portugalete arteko 4 kilometroetan ezarritakoa. Bide bikoitza ezartzeko, Galindo ibaiaren eta Sestaoko geltokiaren arteko azpiko pasabideak bitan banatu behar izan ziren. Aldi berean, Cantalojas eta Olabeaga arteko adarreko lubeta hasten da. Bestalde, Indautxu eta Ermita gaineko pasabideak eraberritu ziren.
Hala ere, beti pentsatu izan da adar bat sortzea Barakaldotik Trapagaranera. Horregatik, atzerapen handien ondoren, Barakaldo eta Muskiz arteko zatia irekitzea lortu zen 1933ko uztailaren 16an, linearen proiektua osatuz.
Burdinbidea erabat elektrifikatua izan zen 1940ko hamarkadan RENFEren eskuetara pasa zenean. 2004ko abenduaren 31tik aurrera, RENFE enpresak Renfe Operadora, trenen ustiapenaz arduratzen zena, eta ADIF, azpiegituraren mantentzeaz arduratzen zena, banatu zituen. Horregatik, burdinbidea hau, lehen RENFE enpresaren jabetzakoa zena, ADIF -en jabetzakoa izatera pasa zen.
Ibilbidea
Trenak Abandoko Indalecio Prieto geltokitik ateratzen dira, Castejon—Bilbo burdinbidearekin batera, eta Zabalburuko geralekura iristen dira, Abando inguruan. Handik, linea utzi eta Castejonera joango dira, iparralderantz Ametzolako geltokirantz,Bilbo—Santander burdinbidearekin batera. Handik, bakarrik, Abando inguratzen jarraitzen du Autonomia geltokira iritsi arte, tranbiaren azpitik, eta Santimamira doa, San Mames estadioaren azpitik. Hemen dago Santimamiko geltokia, Termibus, tranbia eta metroarekin korrespondentzia duena. Tuneletik irten ondoren, Olabeagako geltokia agertzen da, Basurtuko Unibertsitate Ospitalearen atzean. ,, , eta Bilboko itsasadarraren artean "harrapatuta" dagoen tarte baten ondoren, Zorrotzako geltokira iristen da, auzo homonimoan. Jarraian, Kadagua ibaia zeharkatzen du, Barakaldon sartzen da eta Lutxanako geltokira iristen da. Handik, itsasadarrarekiko paraleloan jarraitzen du, Arrontegi zubiaren azpian, Bizkaiko labe garaien etorbidearen azpian, Desertu–Barakaldoko geltokira iristeko. Castaños errekastoa gurutzatu ondoren, Santurtziera desbideratzen da bidea, Bilbo—Santurtzi burdinbidetik, edo zuzen jarraitzen du Galindoko geltokira, Muskizeko norabidean. Ondoren, autobidearen azpitik gurutzatu eta Trapagaranen sartu Trapagaran geltokitik. Jarraian, Trapagaran inguratu eta Uriosten sartuko da, Urioste geltokian. Ondoren, errepidearen azpitik gurutzatzen du eta Ortuellako Sagrada Familia gelditzen da. Horri esker, Ortuellako hirigunearen azpitik tunel bat hartu eta Ortuellako geltokira bertara iritsi daiteke. Handik, Gallartako industrialdea inguratzen du Gallartako geltokira iristeko, Abanto-Zierbenan. Ondoren, Gallartako erdigunea tunel batetik zeharkatzen du eta, ibilbide bihurgunetsu baten ondoren, Muskizen amaitzen du, Muskizko geltokian.
Etorkizuna
Geltokia intermodala izango da eta linearekin lotzeaz gain, Bilboko metroaren eta Leioako tranbiarekin ere lotura egin ahal izango da.
Dagoeneko ADIF eta Euskal Trenbide Sareak geltoki intermodala eraikitzeko hitzarmena sinatu dute, eta 2017ko uztailaren 27an Estatuko Aldizkari Ofizialean azaldu zenez, Espainiako Gobernuak Ingurumenaren gaineko Eraginaren Txostena onartu du. Lanak lizitatu eta esleitzea faltako litzateke geltoki intermodalaren eraikuntza hasteko.
Roquebrune-sur-Argens
Roquebrune-sur-Argens Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Var departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2007an 11.451 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Roquebrune-sur-Argens udalerrian erroldatutako biztanleak 11.451 ziren. Familiak 4.829 ziren, horien artean 1.207 pertsona bakarrekoak ziren (440 bakarrik bizi ziren gizonak eta 767 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.907 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.362 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 353 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 12.192 etxebizitza zeuden, 4.950 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6.842 bigarren erresidentzia ziren eta 399 hutsik zeuden. 7.617 etxeak ziren eta 3.473 apartamentuak ziren. 4.950 etxebizitza nagusietatik 3.668 bere jabearen bizilekua ziren, 1.078 alokairuan okupaturik zeuden eta 204 doan lagata zeuden; 141 etxek gela bat zuten, 355 etxek bi zituzten, 1.152 etxek hiru zituzten, 1.679 etxek lau zituzten eta 1.624 etxek bost zituzten. 3.713 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 2.354 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 2.267 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 7.101 ziren, horien artean 4.872 aktiboak ziren eta 2.229 inaktiboak ziren. 4.872 pertsona aktiboetatik 4.324 lanean zeuden (2.267 gizon eta 2.057 emakume) eta 548 langabezian zeuden (216 gizon eta 332 emakume). 2.229 pertsona inaktiboetatik 784 erretiraturik zeuden, 642 ikasten zeuden eta 803 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Roquebrune-sur-Argens udalerrian 5.654 unitate fiskal zeuden, 13.422 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.918 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 1.199 komertzioetatik, 6 erauzte enpresak ziren, 16 janari enpresak ziren, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 4 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 44 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 236 eraikuntza enpresak ziren, 252 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 30 garraio enpresak ziren, 108 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 9 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 36 finantziazio enpresak ziren, 121 higiezinen enpresak ziren, 177 zerbitzu enpresak ziren, 92 administrazio publikoko enpresak ziren eta 65 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 79 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 4 brikolaje denda handika, 5 120 m2 baino gehiagoko dendak, 5 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 12 okindegiak, 3 harategiak, 5 liburu dendak, 9 arropa dendak, 4 etxerako tresna dendak, 2 elektrotresna dendak, 3 altzari dendak, 11 kirol-dendak, 2 lur eta paretak apaintzeko dendak, 3 drogeria, 1 lurrin-denda zen eta 8 lore-dendak ziren.
2000. urtean Roquebrune-sur-Argens udalerrian 106 nekazaritza-ustiategi zeuden, 408 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 4 botika eta 2 anbulantzia zegoen.
2009an 3 haur-eskola eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Roquebrune-sur-Argens udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 498 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Dolní Roveň
Dolní Roveň Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 2.031 biztanle ditu eta 29,02 kilometro koadroko azalera. Pardubiceko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1381 urtean egin zen.
Xerus erythropus
Xerus erythropus Xerus generoko animalia da. Karraskarien barruko Xerinae azpifamilia eta Sciuridae familian sailkatuta dago.
Linum perenne
Linum perenne Linaceae familiako landare loredun bat da. Europan du jatorria, bereziki Alpeen inguruan eta Ingalaterran.
Landare bizikor belarkara da, 60 zentimetro artera iristen dena. Bere hostoak lantzeolatuak dira, 1 eta 2,5 zentimetro artekoak. Loreak urdin argiak dira, 2-2,5 zentrimetroko diametroarekin, eta bost petalorekin.
Ipar Amerikan antza duen Linum lewisii espeziea dago, batzuetan azpiespezie gisa sailkatzen da.
Bare (argipena)
Bare hitzak adiera zenbait ditu:
Carol Thatcher
Carol Jane Thatcher (Londres, Erresuma Batua, 1953ko abuztuaren 15a) britainiar idazlea eta kazetaria da. Denis Thatcher eta Margaret Thatcher-en alaba da. Ama 1979 eta 1990 bitartean lehen ministro britainiarra izan zen.
Gurasoen biografiak idatzi ditu, eta aitari buruzko dokumental bat egin du, elkarrizketa publikoetan oinarritua. 2020an, berriz ere ezagunagoa egin zen, Rebecca Humphries aktoreak Netflixen The Crown seriean pertsonifikatu baitzuen.
Biografia
Thatcher Queen Charlotte's and Chelsea ospitalean jaio zen, Hammersmithen (Londres), 1953ko abuztuaren 15ean. Bera eta bere neba bikia, Mark, sei aste lehenago jaio ziren zesarea bidez. 1960an, Londresko Queenswood School (Hatfield hiria, Hertfordshire) nesken eskolara bidali zuten, St Paul's Girls' Schoolera. University College Londonen Legeetan graduatu ondoren, 1977an Australiara joan zen, kazetaritza-karrera hasteko. Herrialde hartan zegoela, bere ama lehen ministro aukeratu zuten.
Thatcherren karreran aldizkarietan hainbat artikulu idatzi ditu, eta telebistan ere hainbat lan egin ditu.
Kazetari
Australian hasi zen Thatcher kazetari, Sydney Morning Herald-en lanean, 1977tik 1979ra. Seven Netfwork-en ere lan egin zuen telebistako erreportari gisa, eta geroago goizeko saioan (11AM) erreportaria izan zen. Britainia Handira itzuli zenean, LBC News, BBC Radio 4 eta TV-am-en aurkezle izan zen. The Daily Telegraph-erako bidaia-artikuluak ere idatzi zituen. Margaret Thatcher lehen ministroarekin harreman estua zuenez, egunkari askok uko egin zioten bere sinadurarekin lanak argitaratzeari.
Reality showak
2005eko azaroan. Thatcher beste pertsona ospetsu batzuekin batera I'm a Celebrity...Get Me Out of Here telebista-showaren bosgarren denboraldian Celebrityrekin parte hartzeko hautatu zuten, ITV katean. Han, Australiako oihan tropikal batean bizi behar izan zuen, oinarrizko baldintza bizietan gutxieneko janari-hornidurarekin. Azkenik, lehiakideen lehen postua lortu zuen.
2007ko otsailaren 13an, Thatcher Living TV kanalaren Most Haunted reality paranomalean agertu zen.
Dokumental polemikoa
2007an, Malvina uharteetara joan zen Carol Thatcher, Mummy's War (Momien gerra) dokumentala egitera, Malvinetako gerraren ondarea aztertzeko asmoz. Britainiarren aldeko biztanleen harrera ona izan zen arren, 1982an izandako gatazkan amak egindako lanaren ondorioz, Argentinan egindako harrerak protestak eta manifestazioak eragin zituen, eta Thatcherri eskatu zitzaion herrialdea uzteko, ama gerrako kriminala zela esanda.
Argentinan zegoela, Thatcherrek gatazkan seme-alabak galdu zituzten amak ezagutu zituen. Elkarrizketa amaitzeko, emakume batek "Jainkoak zigortuko du." (Margaret Thatcher-i buruz ari zen) esan zuen.
Polemikak
2006tik 2009ra, Thatcherrek BBCren The One Show saioan lan egin zuen, txostenak eginez eta eztabaidak eginez. 2009ko otsailaren 4an, kanal britainiarrak berak jakinarazi zuen Thatcherrek ez zuela jarraituko saioan lanean, 2009ko Australiako Irekia betetzen zuen bitartean Jo-Wilfried Tsonga Kongoko tenis-jokalari frantsesari "golliwog" deitu baitzion.
BBCk adierazi zuen Thatcher-ek ez zuela berriro lan egingo The One Show-en, barkamen publikorik eskatu ezean. Thatcherrek ez zuen barkamena eskatu, eta zera esan zuen, iruzkin arrazista izan beharrean, "txantxa" bat besterik ez zela izan.
Maite Luisa Goikoetxea
Maite Luisa Goikoetxea Remacha (Tutera, 1946 - Bartzelona, 1994ko abenduaren 1a) nafar kazetaria izan zen. Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan ikasi eta kataluniar hiriburuan Vindicación Feminista aldizkarian idatzi zuen.
Hylypnes
Hylypnes Xyloryctidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Crypsicharis pudica da.
Marshalltown (Iowa)
Marshalltown Iowako hiri bat da. Marshall konderrian kokatua dago. 2010ean 27,552 biztanle zituen, 49.94 kilometro koadrotan banatuta.
Odontophorus balliviani
Odontophorus balliviani Odontophorus generoko animalia da. Hegaztien barruko Odontophoridae familian sailkatua dago.
Ikasturte
Hezkuntzan, ikasturtea ikastetxe batek urtean zehar duen jardunaldia da, non ikasleak bertara ikasteko joan eta irakasleek irakatsi eta bestelako jarduerak egiten dituzten. Euskal Herrian eta ipar hemisferioko beste herrialdeetan, ikasturtea irailean hasi eta ekainean edo uztailean bukatzen da. Horrela, "2010-2011 ikasturtea" edo "2010-11" adierazten da, 2010eko irailetik 2011ko ekainera doan aldia izendatzeko. Gehienetan ikasturteak bat datoz ikasleek bere ikasketa-prozesuan gainditu behar dituzten hezkuntza mailekin; adibidez, 2010-11 ikasturtetik 2016-17 ikasturtera bitarteko sei ikasurtetan, lehen hezkuntzako sei mailak igarotzen ditu ikasle batek. Batzuetan, ikasturtea maila edo aldi zenbaitetan (hiruhilekoak, lauhilekoak) banatzen da, horien bukaeran tarteko ebaluazioa burutu edota irakasgai berriak hasteko.
NGC 7505
NGC 7505 galaxia bat da, Pegasus konstelazioan. Lewis A. Swiftek aurkitu zuen n.
RDF
RDF (Resource Description Framework) datuak adierazteko estandar bat da. RDF-ren oinarrizko egitura hirukotea da: baliabidea, baliabidea deskribatzeko propietatea, eta propietate horrek hartzen duen balioa. Hirukotearen entitate bakoitzak (baliabidea, propietatea eta balioa) URI baten bidez identifikatua egon behar du.
Progress (Pennsylvania)
Progress Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Dauphin konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Dolní Rožínka
Dolní Rožínka Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 618 biztanle ditu eta 4,46 kilometro koadroko azalera. Žďár nad Sázavouko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1336 urtean egin zen.
Antoine Furetière
Antoine Furetière (Paris, 1619ko abenduaren 28-1688ko martxoaren 14) elizgizon frantsesa, poeta, alegiagile, eleberrigile eta lexikografo ospetsua izan zen.
Biografia
Legeak ikasi zituen eta defendatzaile gisa lan egin zuen baina, ondoren, apaiza egin zen eta 1662an, Bourgesko Chalivoy abadetxearen burua izatea lortu zuen. Denbora librean idazten zuen eta Nouvelle Allégorique, ou histoire des derniers troubles arrivés au royaume d'éloquence (1658) eta Voyage de Mercure (1653) obra satirikoei esker Frantses Akademiako kidea izendatu zuten. Urte haietan Akademiak hizkuntzaren hiztegia prestatzekotan zegoen baina Furetièrek antzeko lana ia burututa zuen. Horrek akademikoen artean gorrotoa eragin zuen; besteak beste Furetièreren aurka hitz egin zuten esanez haien datuak beste egileei lapurtuak zirela. Azkenik, 1685ean, Akademiatik kanporatu zuten. Furetièreren mendekua Couches de l'académie (Amsterdam, 1687) satira idaztea izan zen.
Furetièreren Dictionnaire universel egilea hil ondoren agertu zen, 1690an, Rotterdamen. Lan honek eragin handia izan zuen. 1701ean Henri Basnage de Beauvalek (1656–1710) beste edizio hobetua plazaratu zuen. 1771an, Furetièreren lanean oinarrituta Dictionnaire de Trévoux agertu zen.
Iragazkortasun
Iragazkortasuna edo irazkortasuna material batek bere barnetik jariakin bat pasatzen uzteko propietatea da. Material baten iragazkortasunaren neurri-unitatea darcy da.
San Michele di Serino
San Michele di Serino Italiako udalerri bat da. Avellinoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
L'Eden et après
Argumentua
Ipuin aluzinatzaile eta fantasmagorikoa da filme honetan kontatzen dena, ispilu sentsual eta bortitza. Violette, bere desio sakonenen artean, etxe zuri hutsak, basamortua eta itsasoa, Tunisiako eguzkia beroaren artean ibiltzen ikusten dugu. Neska biluzien inguruko labirinto batean dabil; neska batzuk kateatuta, beste batzuentzako kaioletan entzerratuta daude, askotan begiak estalita. Protagonista bere fantasia beroenak betetzeko aukera du. Horren bitartez bere nia ezagutuko du.
San Michele di Serino
Mugakideak
San Michele di Serinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Anoplocapros amygdaloides
Anoplocapros amygdaloides Anoplocapros generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Aracanidae familian.
Boissy-le-Cutté
Boissy-le-Cutté Frantziako udalerria da, Essonne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Boissy-le-Cutté udalerrian erroldatutako biztanleak 1.308 ziren. Familiak 440 ziren, horien artean 76 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 40 bakarrik bizi ziren emakumeak), 100 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 232 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 32 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 485 etxebizitza zeuden, 456 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 17 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 416 etxeak ziren eta 64 apartamentuak ziren. 456 etxebizitza nagusietatik 364 bere jabearen bizilekua ziren, 72 alokairuan okupaturik zeuden eta 20 doan lagata zeuden; 6 etxek gela bat zuten, 38 etxek bi zituzten, 80 etxek hiru zituzten, 115 etxek lau zituzten eta 217 etxek bost zituzten. 385 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 179 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 250 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 883 ziren, horien artean 698 aktiboak ziren eta 185 inaktiboak ziren. 698 pertsona aktiboetatik 637 lanean zeuden (354 gizon eta 283 emakume) eta 61 langabezian zeuden (20 gizon eta 41 emakume). 185 pertsona inaktiboetatik 58 erretiraturik zeuden, 80 ikasten zeuden eta 47 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 drogeria zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Dolní Rychnov
Dolní Rychnov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.337 biztanle ditu eta 5,09 kilometro koadroko azalera. Sokoloveko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1336 urtean egin zen.
NGC 7506
NGC 7506 galaxia bat da, Pisces konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Martelle (Iowa)
Martelle Iowako hiri bat da. Jones konderrian kokatua dago. 2010ean 255 biztanle zituen, 0.87 kilometro koadrotan banatuta.
Murriart
Murriart gaur egun Arabako Samaniegoko udalaren barruan Araban zegoen herri hustua da. Leza eta Samaniego artean zegoen. Egun Murriarte bezala ezagutzen da.
Historia
Ez dira datu asko ezagutzen. 1366tik dago dokumentatuta. Noiz hustu zen ez da ezagutzen baina 1427 aurretik izan zen.
Xerus inauris
Xerus inauris Xerus generoko animalia da. Karraskarien barruko Xerinae azpifamilia eta Sciuridae familian sailkatuta dago.
Portu kalea (Donostia)
Portu kalea Donostiako Parte Zaharreko kale ezagunetariko bat da. Konstituzio plazatik Donostiako kairaino doa, Portaleta edo Itsasoko Atariaren barrena. Hortik datorkio izena, ezen hau baita portuan zuzenean bukatzen den Parte Zaharreko kale nagusia. Dena dela, osorik ez da oso kale zaharra, 1813ko hondamendiaren ondoren ireki baitzen Kale Nagusitik kaira arteko zatia; antzinako kale horrek Iñigo alto izena zuen.
Antoine Fouquier-Tinville
Antoine Quentin Fouquier de Tinville, Antoine Fouquier-Tinville deitua, (Hérouël, Frantzia, 1746ko ekainaren 10a - Paris, Frantzia, 1795eko maiatzaren 7a) frantses legegizona eta politikaria izan zen.
Biografia
Iraultzaren ideietara hurbildu zelarik, Herriaren aldetiko salatzaile izendatu zuten Iraultza Auzitegian; eginkizun horretan, errukirik gabeko zorroztasunaren eta krudelkeriaren sinbolo bihurtu zen. Cordelieren eta ultra-iraultzaileen aldekoa baitzen, Beroliseko Konbentzioan salatu, eta hiltzera kondenatu zuten auzi luze baten ondoren.
Agriphiloides
Agriphiloides Crambidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Agriphiloides longipalpellus da.
Lime Ridge (Pennsylvania)
Lime Ridge Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Columbia konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Ricardo Garrido
Ricardo Garrido Llanos (Arnedo, Errioxa, ) pala jokalari ohia eta politikaria da. Bilbon egin zuen debuta profesional gisa, 1994an, amateur gisa garaipen-zerrenda bikaina biribildu ostean (gazteen mailako Espainiako txapelduna 1978an eta 1979an; txapeldun absolutua bederatzi aldiz 1980tik 1993ra; Olinpiar Jokoetako txapelduna, Bartzelonan 1992an). 1994an eta 1998an, txapeldun izan zen Espainiako Binakako Txapelketan. Eusko Basque enpresari lotutako pilotaria zen.
2011ko udal hauteskundeetan, PP alderdiarekin aurkeztu zen bere jaioterrian. Arnedoko zinegotzi hautatu zuten, eta udal hartako Kirol arloko arduraduna da.
Odontophorus stellatus
Odontophorus stellatus Odontophorus generoko animalia da. Hegaztien barruko Odontophoridae familian sailkatua dago.
Castejon-Bilbo burdinbidea
Burdinbidea 1863ko martxoaren 2an inauguratu zen Castejon eta Haro geltokien artean.
ADIFen arabera, 700 kodea dagokio.
Aurrekariak
1845ean, Bartzelona-Mataró penintsulako lehendabiziko burdinbide eraiki baino lehen, Isabel II.a k Madril eta Bidasoarainoko burdinbidea Bilbon barrena egin eta ustiatzeko esleipena emana zien bizkaitarrei. Bizkai tarrek Alexander Ross ingeniari ingeles aitzindari eta ospetsua kontratatu zuten horretarako, baina eragozpen politiko eta ekonomikoek plana zapuztu zuten. 1856an Crédito Mobiliariok hartu zuen egitasmoa aurrera ateratzeko ardura, baina haien esleipena Ebron bukatzen zen, gainerakoan ez baitzen zehaztu ere egiten burdinbideak jarraitu beharreko norabidea.
Isabelle Stengers
Bizitza
Stengers irakaslea, agian, pentsalari eraginkorenetako eta ospetsuenetako bat da, batez ere zientziaren filosofiari buruzko bere idazkiengatik. Zientziaren filosofian irakasle elkartua da Bruselako Unibertsitate Librean, eta 1993an Frantses Akademiak ematen duen filosofia-sari handia jaso zuen. Stengersek testu luzeak egin ditu Alfred North Whitehead filosofo anglo-estatubatuarrari buruz, eta beste lan batean Michel Serres eta Gilbert Simondon filosofo frantsesak sartu zituen.
Bere lan filosofikoagatik ezaguna, Stengers irakasleak Leon Chertok, Ilya Prigogine eta Bruno Latour bezalako intelektual garrantzitsuekin kolaboratu du.
Jean Stengers historialariaren alaba da.
Castejon-Bilbo burdinbidea
Aurrekariak
Orduan, bizkaitarrek indarra egin zuten Bidasoara heldu beharreko trena Bilbotik pasa zedin eta, gero, kostaldetik, Irungo mugaraino. Aldiz, Hego Euskal Herriko lurralde guztiek eta Errioxak beren aldera erakarri nahi zuten egitasmoa. Iruindarrek, zehazki, Iruñeraino heldu eta, hortik, burdinbideak Aldude zeharkatzea nahi zuten. Gipuzkoan, eta Euskal Herrian oro har bezala, bestalde, industrializazioaren atzerapenak, inbertsioen premiak eta arazo politikoek atzeratu egin zuten burdinbidearen ezarpena, baina Foru Aldundia goiz konturatu zen Gipuzkoaren etorkizunerako egitasmoak bazuela garrantzia.
Eraikuntza
Proiektu berri bat 1853an hasi zen eraikitzen. Kasu honetan, ekimena Bizkaiko Foru Aldundiak abiatu du. Alderantzizko "eta" formako lerro bat proposatzen da. Bilbo eta Zornotza arteko enbor komun bat izango zuen, nondik bi adarretan banatuko zen. Lehenengoa Gasteizera iritsiko litzateke, eta, bertan, Madril—Hendaia burdinbidearekin bat egingo luke; bigarrenak, berriz, kostaldeari jarraituko lioke Durangotik, Elgoibartik eta Azpeititik, Donostiara iritsi arte. Bilboko Jabeen Batzar Nagusiak helburu horretarako 1856ko martxoaren 13an bilera bat antolatzeko ekimena hartu zuen. Bilera honen buru Santiago de Ingunza alkatea da. Bilera horretatik sortu zen Bizkaiko Trenbideen Batzordea, Udalak, Kontseilu Nagusiak eta Merkataritza Ganberak osatua. Ideia orokorra Iparraldeko burdinbideareriko batasuna da, udalak diruz laguntzeko prest baitaude. Prozedura logikoena, dirudienez, Espainiako Iparraldeko Burdin Bideen Konpainiako zuzendariari, hots, Norteko Konpainiako zuzendariari, eraikitzea proposatzea zen, baina proposamena baztertuz gero, bazegoen beste plan bat, alegia, proiektua bere enpresa lehiakideari, MZA, proposatzea.
1856ko maiatzean, Logroñoko Kontseilu Nagusiak, Errioxa eta Nafarroa Garaiko produktuak Kantauri itsasora eramateko garraioaren bila, batzordearekin harremanetan jarri zen. Bizkaiaren laguntza eskatzen da Logroñotik Bilborako burdinbidea eraikitzeko, Harotik igarota. Bestalde, Nafarroa Garaia zeharkatzen duen Zaragoza—Altsasu burdinbidea eraikitzeko baimena eman dute dagoeneko. Burdinbidea hori lotura-puntu bikaina izan liteke burdinbidea Bizkairantz irekitzeko. Tutera hiriak, Ebro ibaiaren ertzean, lotura egiteko bereziki egokia dirudi. Tutera—Bilbo burdinbidearen ideia mamitzen hasi da. Proiektuari bideragarritasuna emateko, 1856ko uztailaren 9ko legea aldarrikatzen da. Lege horrek artikulu gehigarri bat du, Errioxan barrena Tuteratik Bilborako burdinbide bat ematea aurreikusten duena. Gainerako trazadura zehaztu gabe dago oraindik.
Batzordeak aukera aprobetxatu du eta kontzesioa erreklamatzeko asmoa agertu du, Miranda Ebro zeharkatzen duen trazadura bat aukeratuz. Finantzaketaren gaia egiteke dago. 100 milioi erreal aurreratu dira, lanei ekin ahal izateko. Gaineran, 1857an Banco de Bilbao sortu zen eta urte horretako martxoan Tuteratik Bilborako Trenbide Konpainia eratu zen eta Pablo de Epalza izendatu zuen presidente. Aldi berean, finantzaketarako herri-harpidetza bat antolatu zen, arrakasta handia izan zuena.
Handik gutxira, Charles Vignoles ingeniaria kontratatu zen, bere izena daraman oinarrizko erreia garatu zuena eta trenbide askotan lan egiten zuena, eta Bilboko geltokia, Abando auzoan, non dagoen zehaztu zen. Vignolesekin batera Cipriano Segundo Montesino eta Estrada ingeniariak parte hartu zuen.
1862an Charles Vignolesek Miranda Ebroko geltokiaren proiektua aurkeztu zuen, eta 1863an burdinbidea inauguratu zen, baina hainbat hilabetetan zatien arabera.
Bilakaera
Ustiapena hasten da eta oso denbora gutxian konpainiak arazoren bat edo beste pairatzen du. Konpainiaren kapitala 137 milioi errealekoa zen bitartean, gastuak 281 milioitik gorakoak ziren, eta, ondorioz, lehen urtetik, egoera ez zen oso jasangarria. Trafikoaren aurreikuspenak ere ez ziren bete, batez ere salgaien trafikoari dagokionez. Orduko Bilboko Portua, ia garatu gabea, ez zen Abandotik oso gertu geratzen, tope geltokia, eta, beraz, karga haustea beharrezkoa zen. Bestalde, trazadura ez zen oso iradokitzailea. Bihurgune asko oso estuak ziren, eta Urduñako arrapalak, besteak beste, tren-makinak proban jartzen zituen igoera bakoitzean. Miranda Ebrotik, eta ez Gasteiztik, egindako ibilbidea konpainiak Norteko konpainiarekiko zuen independentziari eusteko pentsatuta zegoen, eta Bilbo Frantziarekiko ibilbideetatik urrundu zuen, trenek burdinbidea erabiltzea zailduz, batez ere merkantzienak.
1864an, burdinbidea inauguratu eta urtebetera, "Euskal-Y-aren bigarren adarrari" buruz hitz egiten hasi zen. Hasierako proiektuan, Bilborekin lotuko zuen burdinbidea Bilbo eta Zornotza artekoa izango zen, eta gero bitan banatuko zen: adar bat Gasteizera joango zen, eta bestea Donostiara. "Euskal-Y" primitibo hau ez da egin, eta Bilbo gainerako euskal hiriburuetara konektatzea ahalbidetuko luke. Eta hegoalderako lotura Miranda Ebrotik egin zenez, eta ez Gasteiztik, bizkaitarrek Donostiarako bidea eraikitzea eskatzen zuten. Orduan sortu zen Bizkaiko trenbide zentralaren konpainia, Bilbotik Durangorako zabalera luzeko burdinbide bat eraikitzeko asmoz. Sustatzaileak ados jarri dira Tuteratik Bilborako burdinbidearen zuzendaritzarekin, Abandoko geltokia eta trenak partekatzeko. Beste ekimen batzuk, hala nola Santander-Bilbao-Zumarraga burdinbidea, hau ere zabalera luzekoa, argia ikusten hasi dira, nahiz eta horietako bakar bat ere ez den eraikiko.
Hala ere, konpainiak kontuak konpondu gabe jarraitzen du. Norte enpresak, burdinbidea bereganatzeko asmoz, tarifak homogeneizatzeko konbentzio bat sinatzera behartu du konpainia euskal-errioxarra hondoratu baino ez du egingo. Gainera, gerra zibilak, Karlistaldiekin batera, burdinbidearen suntsipen askorekin amaituko du. Miranda Ebro-Bilbo saila 1873 eta 1875 artean itxi zuten kalteak konpontzeko, eta enpresa erabat hondatu zuten. Iparraldea, orduan, 1878ko martxoaren 28an Tuteratik Bilborako burdinbidearen konpainia bereganatzeko akordio batera iritsi zen Norteko konpainiatik.
Konpainia berriaren agindupean Miranda Ebroko geltokia handitu zen eta 1931n Urduña eta Bilbo arteko burdinbidea zabaldu zen. 1941ean RENFE enpresan integratuta geratu zen, trenbide zabaleko lineekin batera. Elektrifikazioa 1956an egin zen Miranda Ebro eta Bilbo artean, 1.500 V-ko korronte jarraituan, 3.000 V-ko korrontera igo zen 1984an, eta 1976an, Miranda Ebro eta Castejon artean, 3.000 V-ko korronte jarraituan. 1987an Miranda Ebroko By-Passa eraiki zen.
2004ko abenduaren 31tik aurrera, RENFE enpresak Renfe Operadora, trenen ustiapenaz arduratzen zena, eta ADIF, azpiegituraren mantentzeaz arduratzen zena, banatu zituen. Horregatik, burdinbidea hau, lehen RENFE enpresaren jabetzakoa zena, ADIF -en jabetzakoa izatera pasa zen.
Bizkaiako lehen tartea
Trena Abandoko erdiguneko geltokian hasten da, Abando Indalecio Prieto gaur egun. San Frantzizko auzorantz abiatzen da, eta handik Bilbo—Santurtzi burdinbidetik eta Bilbo—Santander burdinbidea banatzen da. Zabala auzoan sartu, Miribillako geltokian, eta hego-ekialderantz abiatu, Basaurirantz, La Peña eta Ollarganen gelditzen. Basauriko udalerrian, Bidebieta–Basauri, Bilboko metroaren Basauriko geltokitik gertu, Abaroa–San Migel eta Basauriko geralekuak daude. Jarraian, hegoalderantz jarraitzen du eta Arrigorriagara iristen da. Arrigorriagako geltokiaren ondoren, Ugaora iristen da, Ugao–Miraballes geralekura, eta bere bideari jarraitzen dio Nerbioi ibarratik Bakiolako geralekurantz. Gorago, Arrankudiaga, Arbide eta Arakaldoko geralekuak daude, Arrakudiaga eta Arakaldo udalerrietan. Linea orain Arabako lurralde historikoan sartzen da.
José Ezkerra
José Ezkerra Guirior (Tutera, - Algeciras, ) nafar itsaslari eta militarra izan zen. 1769tik aurrera Espainiako Itsas Armadan borrokatu zuen non Frantziako Iraultzako Gerreta eta Napoleondar Gerretan parte hartu zuen. 112 kanoi zituen Real Carlos itsasontzia zuzendu zuen Algecirasko bigarren itsas-guduan. Itsasontzia eztanda egin eta bertan hil zen.
Eriophyes tiliae
Deskribapena
Udaberriaren amaieran eta udan tutu motako zezidioak 5 milimetro arte hazten dira, hostoekiko elkarzut. Normalki gorriak dira, baina hori-berdeak ere izan daitezke, asko aurki daitezke hosto berdinean eta, gehienetan, landarearen beheko hostoetan hazten dira.
Bizi zikloa
Akaroak hostoetara udaberrian iristen dira, negua enborreko zuloetan pasa ostean. Bakoitzak 0,2 mm. inguru neurtzen ditu, baina zapa jaterakoan askatzen dituzten konposatu kimikoek emaitza koloretsua ematen dute. Udazkena baino lehen, akaroak handien daude eta enborrean bilatzen dute berriro ere babesa.
Zainketa
Ez du ematen akaroak zuhaitzari kalte egiten dioenik, baina ez dago modurik kontrolatzeko edo sendatzeko.
Castejon-Bilbo burdinbidea
Arabako lehen tartea
Arabara Aretako geltokitik sartzen da, Laudioko udalerrian. Ondoren, Laudioko geltokia bera eta Santa Kurutz–Laudio geralekua, Cerámicas de Llodio izen zaharra, daude. Nerbioi ibaiaren harana estutzen hasten da, eta malda handitzen hasten da. Luaiondora iristean, Luaiondoko geltokia dago. Ondoren, burdinbidea Amurrion sartzen da. Erdian, Tapiako geraleku zaharra dago. Salbioko geralekutik egiten du, eta Amurrio–Iparralde geralekutik jarraitzen dio. Amurrioko erdigunea ekialdetik inguratzen du trenak, bertan baitago Amurrioko geltokia. Ondoren, Nerbioi ibarretik jarraitzen du, Iñarratxun geldituz, Arabako azken geltoki kantauriarrean. Ondoren, burdinbidea Bizkaiko Urduña udalerrian sartzen da.