cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bigarren Intifada
Al-Aqsako Intifadak giza kostu handia izan zuen bi aldeentzat. Israelen aldetik, lurralde honetako historian baja gehien izan zituen hirugarren gatazka bihurtu zen, Sei Eguneko Gerra, Suezko Gerra, Libanoko lehen eta bigarren Gerra edo Higadura Gerra gaindituz. Palestinarren aldetik, hildakoen zati handi bat adingabeak izan ziren, eta horrez gain, azpiegitura asko suntsitu zituzten, Israelen banaketa harresia eraiki zuten eta hiri batzuk berrokupatu zituzten.
Etimologia
"Bigarren Intifada" hitza palestinarren bigarren altxamenduari dagokio, lehen altxamendua hasi eta 13 urtera gertatu zena, 1987 eta 1993 artean. "Intifada" hitza (arabiarrez انتفاضة) euskarara "altxamendu" bezala itzultzen da. Bere jatorria arabierazko hitz bat da, "Astindua" esan nahi duena. Termino hau arabiar herrialde ezberdinetako matxinadei lotuta erabili da; adibidez, 1977an Egipton gertatu ziren matxinadak "ogiaren intifada" bezala ezagutu ziren.
Al-Aqsako Intifadak, Al-Aqsako meskitari erreferentzia egiten dio, bigarren intifada lehertu zen tokia.
Intifada hau, batzuetan, "Osloko Gerra" bezala ere ezagutzen da, nagusiki, 1992ko Osloko Itunaren kontra dauden israeldarren artean, baita "Arafateko Gerra" ere, zendutako buruzagi palestinarrari erreferentzia eginez.
Osloko Ituna
1993tik 1995era bitartean sinatutako Osloko Itunean, Israelek bere indarrak Gazako eta Zisjordaniako hainbat eremutatik pixkanaka erretiratzeko konpromisoa hartu zuen, palestinarrek eremu horietan autogobernurako duten eskubidea onartuz eta Palestinako Aginte Nazionala sortuz. Bestalde, Palestina Askatzeko Erakundeak formalki onartu zuen Israelgo Estatua, eta konpromisoa hartu zuen Israelen okupaziotik aske geratzen ziren biztanle-zentroetako segurtasuna modu arduratsuan bere gain hartzeko. Palestinako autogobernua bost urteko bitarteko aldi batean garatuko zen, eta bitarte horretan bake akordio iraunkorra negoziatu behar zen. Hala ere, bi aldeak erabat atsekabetuta utzi zituen Osloko Itunak. Palestinarrek eta israeldarrek elkarri egotzi diote Oslon hasitako bake prozesuaren porrota. Itunaren sinaduraren hurrengo bost urteetan, 405 palestinar eta 256 israeldar hil zituzten.
1998an, Osloko Itunak ezarritako bost urteko epea ez zela amaituko ondorioztatu ondoren, Israelgo armadak "Arantzen Zelaia Operazioa" prestatu zuen C Eremuko hiriak konkistatzeko, baita Gazako Zerrendako zenbait gune ere, eta 2000ko apirilean operazio hori prestatzeko maniobra militarrak egin ziren. Palestinarrek egindako prestakuntzak, aldiz, defentsiboak eta eskala txikikoak izan ziren, tokiko biztanleria geldiaraztera gehiago bideratuak, Israel erasotzera baino.
1995ean, Yigal Amirrek, Osloko bake negoziazioen aurkako muturreko judua, Isaac Rabin hil zuen. Shimon Peresek Rabin ordezkatu zuen, eta 1996ko hauteskundeetan israeldarrek Benjamin Netanyahu, Likudeko hautagaia buru zuen eskuineko koalizio bat, gobernura eraman zuten. 1999ko hauteskundeetan, Israelgo Alderdi Laborista itzuli zen agintera, Ehud Barak buruzagia buru zuela.
Camp Avideko bake goi-bilera
Camp Davideko Bake Goi Bilera 2000ko uztailaren 11tik 25era egin zen, eta bertan Bill Clinton Ameriketako Estatu Batuetako presidenteak, Yaser Arafat Palestinako Aginte Nazionaleko idazkari nagusiak eta Ehud Barak Israelgo lehen ministroak hartu zuten parte. Goi-bilerak porrot egin zuen eta, beste behin ere, palestinarrek eta israeldarrek elkarri egotzi zioten errua. Elkarrizketek lau oztopo nagusi utzi zituzten agerian bakerako: lurraldeen doikuntzak, Jerusalem eta bere toki sakratuak, errefuxiatu palestinarren itzulera eskubidea eta Israelgo segurtasun arazoak.
2000. urteko udan egoerarekin izandako desengainuaren ondorioz, haustura handia izan zen Fatahen barruan, Palestinan agintean zegoen alderdia, alderdi horretako fakzio askorekin, beragandik bananduz eta Hamasekin edo Jihad Islamikoarekin bat eginez.
2000ko irailaren 13an, Yaser Arafatek eta Palestinako Kontseilu Legegileak Palestinako Estatuaren aldebakarreko independentzia aldarrikatzeko planak atzeratu zituzten.
2000
Irailaren 28an, Israelgo oposizioko buru Ariel Sharonek Mezkiten zabalgunea bisitatu zuen, bere alderdiko (Likud) ordezkaritza batekin eta istiluen aurkako ehunka poliziarekin batera. Al-Aqsako meskita, musulmanek Islameko hirugarren lekurik sakratuena bezala hartzen dutena, Mezkiten zabalgunearen zati da. Israelgo Barne Ministerioak Palestinako Aginte Nazionaleko segurtasun buruaren bermea jaso eta gero, Sharonek leku hori bisitatzeko baimena lortu zuen.
Sharonek iragarri zuen Mezkiten zabalgunera egindako bisitaren helburua israeldar guztiek Tenpluaren Mendia bisitatzeko duten eskubidea berrestea zela; Ofir Akunis Likudeko bozeramailearen arabera, ordea, helburua "Likuden gobernu baten azpian [Tenpluaren mendia] israeldarren subiranotasunaren menpe jarraituko zuela erakustea zen". Hala ere, Sharonek salatu zuen gobernu laboristak palestinarrei tokia uzteko zuen ustezko borondatea, eta horregatik gobernuak baimena eman zion Sharoni. Bere asmoen berri izan zutenean, Yaser Arafat, Saeb Erekat edo Faisal Husseini bezalako buruzagi palestinarrek bisita bertan behera uzteko eskatu zioten Sharoni. Hamar egun lehenago, palestinarrek Sabra eta Shatilako sarraskia oroitu zuten, Libanoko Gerra Zibilean gertatu zena, non 6.000 errefuxiatu palestinar inguru hil zituzten Israelek babestutako milizia kristauek. Odol-bainua saihesteko beharrezko neurriak ez jartzeagatik, Kahan Komisioak Sharoni kargutik uko egitea gomendatu zion. Hasiera batean, Sharonek ez zuen dimititu nahi izan, baina israeldar bat bakearen aldeko manifestazio batean hil ondoren, Defentsa ministro kargua utzi zuen, baina kabineteko kide bezala mantendu zen.
Palestinarrek Sharonen eta haren bizkartzain armatuen bisita gaitzetsi zuten probokazio eta erasoaldi gisa. Aditu batzuek diote Sharonek bazekiela bere bisitak indarkeria eragingo zuela, eta helburu bakarra politikoa zela. Horietako baten arabera, Sharon, Mezkiten zabalgunea bisitatzean, "Arabiar-israeldar gatazkako izotz finenaren gainean patinatzen ari zen" .The New York Times egunkariaren arabera, arabiar munduan nagusi zen pertzepzioa, Egipto, Palestina, Libano eta Jordania barne, Sharonek Mezkiten zabalgunera egindako bisita Bigarren Intifadaren eta Intifadaren hasiera puntua izan zela da. Marwan Barghoutik, Sharonen ekintza probokagarriek palestinarrentzat balio bateratzailea izan zuten arren, Bigarren Intifada ere lehertu egingo zela esan zuen, nahiz eta ez bisitatu. Sharonek alde egin eta gutxira, palestinar jerosolimitano askok berehala istiluak eragin zituen manifestazio bat egin zuten. Israelgo poliziak gas negar-eragileekin eta gomaz estalitako balekin erantzun zuen; 3 palestinar eta 25 polizia zauritu ziren, horietatik bakarra eraman zutelarik ospitalera.
Intifadaren lehenengo egunak
2000ko irailaren 29an, Ariel Sharonek Mezkiten zabalgunera egindako bisitaren biharamunean, protesta handiak piztu ziren Jerusalemgo Hiri Zahar osoan, ostiraleko otoitzaren ondoren. Palestinarrek Meskiten zabalgunean harriak bota zituztenean, poliziak tiroka hasi zitzaizkien. Handik gutxira, Jerusalemgo udaltzainburua harri batek jota geratu zen, eta polizia benetako sua erabiltzera pasa zen. Egunaren amaieran, 7 palestinar hil ziren Israelgo poliziaren tiroen ondorioz, eta beste 300 zauritu. 70 bpolizia israeldar ere zauritu ziren liskarretan.
Amnistia Internazionalaren arabera, Intifadaren lehen biktima palestinarrak manifestariak edo oinezko hutsak ziren, eta intifadaren lehen hilabetean hildako palestinarren %80, gutxi gorabehera, soldadu edo polizia israeldarren bizitzarako inolako arriskurik ez zuten manifestazioetan zeuden.
2000ko urriko gertaerak
"2000ko urriko gertaerak" terminoa Israelen bertan liskar eta manifestazio ugari izan ziren egun batzuei dagokie, batez ere palestinarren eta Israelgo poliziaren artean. Garai honetan, eskala handiko matxinadak ere izan ziren, arabiarrek zein juduek protagonizatuak. Hamabi zibil palestinar eta Gazako herritar bat hil zituen Poliziak, eta judu jatorriko israeldar bat hil zen bere autoak Tel Aviv-Haifa autobidean harri baten kolpea jaso zuenean.
Lurralde okupatuetan, Ekialdeko Jerusalemen, Zisjordanian eta Gazako Zerrendan gertatzen ari zenarekiko elkartasun adierazpen gisa, manifestazio ugari eta greba orokor bat egin ziren Israelgo iparraldean urriaren 1ean. Ekintza horiek egun batzuk iraun zuten, eta, kasu batzuetan, Israelgo Poliziarekin liskarrak eragin zituzten. Manifestariek harriak, Molotov koktelak eta suzko armak erabili zituzten; aldiz, Israelgo Poliziak gas negar-eragileak eta gomaz estalitako berunezko balak erabili zituen, eta, ondoren, benetako munizioa erabili zuten, Israelgo poliziaren beraren istiluen aurkako protokoloaren araudiak adierazitakoaren aurka.
2000ko urriko gertakariek tentsio handia sortu zuten judutar jatorriko israeldarren eta palestinar jatorriko israeldarren artean, baita mesfidantza handia ere azken hauen eta juduek ia erabat osatutako polizia israeldarraren artean. Gertaera horien arrazoiak eta garapena aztertzeko, Or Batzordea sortu zen, Theodor Or Israelgo Auzitegi Goreneko epailea buru zela. Batzorde horrek ebatzi zuen, besteak beste, Israelgo poliziak benetako sua erabiltzea izan zela heriotza askoren eragilea, eta polizia ez zegoela oso prestatuta matxinada horiek maneiatzeko. Batzordeak poliziako ofizial garrantzitsuei jokabide txarra egotzi zien, eta jatorri palestinarreko buruzagi batzuei eta Israelgo parlamentuko kideei giroa puzten eta indarkeria areagotzen laguntzea leporatu zien.
Ramalako Lintxamenduak
Urriaren 12an, Palestinako Poliziak Ramalan istripuz barneratu ziren bi erreserbista israeldar atxilotu zituen. Aurreko asteetan, ehun palestinar inguru hil zituzten soldadu edo polizia israeldarrek soilik hiri horretan, bi dozena haur barne. Infiltratutako bi soldadu israeldar polizia palestinarraren eraikinean zeudela zioten zurrumurruak berehala zabaldu ziren, eta milatik gora palestinar polizia-etxearen aurrean bildu ziren hiltzeko eskatuz. Bi soldaduak kolpatu, labankadaz hil eta horietako baten gorpua erre zuten. Italiako telebista talde batek bideoz jaso zituen hilketak eta irudiak nazioartean eman zituen.
Urritik abendura
Israelgo segurtasun indarren eta palestinarren arteko liskarrak areagotu egin ziren azaroaren 1ean, hiru soldadu israeldar eta sei manifestari palestinar hil zirenean, baita beste lau soldadu eta 140 manifestari ere. Guztira 122 palestinar (horietatik 44 haurrak) eta 22 israeldar hil ziren hilabete horretan.
Azaroaren 27an, Ramadanaren lehen egunean, Israelek Gazako Zerrendara produktuak eta erregaia igarotzeko zituen murrizketak lasaitu zituen, eta astebete geroago berriro handitu zituen. Soldadu eta kolono israeldarrek palestinarrekin liskarrak izaten jarraitu zuten, horren ondorioz, 51 palestinar eta 8 israeldar hil zituzten abenduan.
Tabako Goi-bilera
2001eko urtarrilak 21 eta 27 artean, Egiptoko Taba hirian, negoziatzaile palestinarrek eta israeldarrek Tabako Goi Bileran parte hartu zuten. Ehud Barak Israelgo lehen ministroak eta Yaser Arafat Palestinako presidenteak gidatuta, negoziatzaileak inoiz baino gertuago egon ziren behin betiko bake akordioa lortzeko. Saeb Erekat Palestinako negoziatzaile buruak esan zuen: "Bihotzean sentitzen dut badakidalako hain gertu egon ginela... Sei aste gehiago beharko ditugu akordio baten zirriborroa amaitzeko". Inoiz baino gertuago gaude behin betiko akordioa lortzetik ". Hala ere, Bill Clintonen Estatu Batuetako presidentetzaren amaierak eta Ariel Sharonek Israelen lortutako garaipenak negoziazioak behin betiko uztea ekarri zuten.
Urtarriletik irailera
Urtarrilean 19 palestinar hil zituen Israelgo armadak eta 6 israeldar hil zituzten palestinarrek haien lurralde okupatuan.
Ariel Sharon, Likud alderdiko buruzagia, 2001eko otsailaren 6an Israelgo Lehen Ministro aukeratua izan zen, Ehud Barak garaituz aurreratutako hauteskunde batzuetan. Sharonek uko egin zion Yaser Arafatekin elkartzeari.
Otsaila eta iraila bitartean, 249 palestinar eta 116 israeldar hil ziren.
Rehevam Ze'evi-ren hilketa
Urrian indarkeriak gora egin zuen, gutxienez palestinarren aldeko 85 hildako (9 haur barne) eta Israelen aldeko 14: 11 zibil eta 3 soldadu.
2001eko urriaren 17an, Palestina Askatzeko Fronte Popularreko komando batek Rehavam Zeevi Israelgo Turismo ministroa erail zuen, honen heriotza Israelgo milizia palestinarrek Israelgo kargurik hil zuten kargurik altuena bihurtuz Israelgo Estatua sortu zenetik. Ondoren, Zisjordaniara ihes egin zuten zailtasunik gabe, non atentatuaren egiletza aldarrikatu zuten eta bi hilabete lehenago Mustafa Ali Zibri, Israelek bere bulegoan hil zuen FPLPko buruzagia, hiltzeagatik errepresalia ekintza bat zela esan zuten. Zeevi Gazako Zerrendan eta Zisjordanian bizi ziren 3 milioi palestinarren kanporatzearen defendatzaile sutsua zen.
Urtearen azken hilabeteak
Azaroan 36 palestinar eta 14 israeldar hil ziren.
Liskarren indarkeriak gora egin zuen abenduan, 65 palestinar (horietatik 18 adingabeak) eta 36 israeldar (7 adingabe barne) hil zirelarik.
B 'Tselem gobernuz kanpoko erakunde israeldarraren arabera, 454 palestinar eta 189 israeldar (153 zibil eta 36 militar) hil ziren 2001ean Bigarren Intifadarekin lotutako erasoen ondorioz.
Urtarriletik maiatzera
2002ko urtarrilean, Israelgo segurtasun indarrek 23 palestinar hil zituzten, horietatik 4 adingabeak.
Munduko IX. Pilota Txapelketa
'''Munduko IX. Pilota Txapelketa''' 1982an jokaturiko nazioarteko pilota txapelketa izan zen. Txapelketaren egoitza Mexiko Hiria izan zen.
Troiako Zaldia
Troiako Zaldia Homeroren Iliada eta Virgilioren Eneidan agertzen den objektua da. Troiako hiria setiatua zuten greziarrek, baina ezin ziren bertan sartu. Orduan Ulisesek (Odiseo greziarrentzat) zaldi erraldoi bat eraiki zuen eta bertan utzi, Troiatarrek jainkoen opari gisa hartu eta hiri barnera sar zezaten. Barnean Greziarren gudari hoberenak izkutatu ziren eta gauean ateak ireki eta barrutik erasotu zuten hiria, Troiako Gerra bukatuz.
Homerok Iliadan kontatzen duenaren ostean eta Odisean kontatzen dena baino lehen gertatu zen eta K.a. VIII. mendean idatzi zen. Eneida K.a. 29. urtean eta K.a. 19. urte artean idatzi zen.
Munduko IX. Pilota Txapelketa
Txapelketak
12 munduko txapelketa egin zituzten:
Trinketea:
36 metroko pilotalekua:
30 metroko pilotalekua:
54 metroko pilotalekua:
Tullahassee (Oklahoma)
Tullahassee Oklahomako herri bat da. Wagoner konderrian kokatua dago. 2010ean 106 biztanle zituen, 1.56 kilometro koadrotan banatuta.
Homosassa (Florida)
Homosassa Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Citrus konderrian dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Artatxiki arrunt
Artatxiki arrunta (Panicum miliaceum) Poaceae familiako espeziea da, artatxikietan ezagunena dena. Noiz eta non etxekotu zen ezezaguna da, baina duela 7.000 urte Transkaukasian eta Txinan agertu zen. Egun oraindik Indian, Errusian, Ukrainan, Ekialde Hurbilean, Turkian eta Errumanian hazten dute.
Igeltsulan
Igeltsulana igeltsuzko eraikuntza edo dekorazioa da, barneko edo kanpoko horma-sabaiak eraikitzeko edo apaintzeko. Kultura askotan ohiko teknika izan da, batez ere barnealdeak apaintzeko, harrizko dekorazioa egiteko baino moldagarriagoa eta errazagoa baita, eta hortaz merkeagoa. Garrantzi handiko teknika izan da bai hispano-arabiar eta mudejar artean, bai Barrokoan dekorazio eta moldura txit landuetan.
Batzuetan iztukadura edo iztuku-lanarekin nahasgarri izan daiteke, itxura antzekoa baitute, baina berez osagaiak ezberdinxeak dira, iztukuak harri-hautsa baitu (normalean marmol-hautsa).
Egun, eskaiola erabili ohi da igeltsulan ekonomikoa egiteko, motiboak edo eskulturak zizelkatu ordez, moldeetan isuri eta pieza apaingarriak erras lortzen baitira.
Hispano-arabiar eta mudejar artean
Igeltsua lantzeko, zizelkatzeko eta koloreztatzeko teknika asko garatu zen Al-Andaluseko musulmanen garaian eta Errekonkista osteko arkitektura mudejarrean. Igeltsua zizlkatzeko, eragin islamikoko irudi geometrikoak erabiltzen ziren sarritan, baita ere kristauen erresumetan ere. Alhambra jauregiak eta Kordobako sinagogak igeltsulan adibide finak dituzte.
Hispano-arabiar artea ikonoklasta zenez, ezin zuten pertsona edo animaliarik irudikatu. Horregatik, landare edo geometria oinarriko apaindura konplexua garatu zuten, gehien bat igeltsua egina:
Teknika hauek oso estimatuak ziren eta errekonkista ostean, igeltsero eta artisau musulmanek lanean jarraitu zuten kristauentzat, apainduren motiboak gutxinaka eraaldatuz. Igeltsulangintza XVI. mendea arte luzatu zen, Pizkundearen bihotzeraino.
Euskal Herrian
Euskal Herrian oso adibide gutxi daude, batez ere Nafarroako hegoaldean, musulmanen eragina jaso eta eraikin mudejar bakan batzuk dauden lurraldean. Aipatzekoak dira Erriberriko Errege Jauregian dagoen "Igeltsulanen ganbera" edo "Ganbera mudejarra", non igeltsuzko hamar panel apaindu dauden. Jatorrizko apainketa (partzialki) mantendu duen gela bakarra da: Erriberako maisu mudejarrek egindako 10 panel daude bertan. Marrazki geometrikoak, begiztak, ikur heraldikoak eta gaztainondo hostoak irudikatzen dituzte besteak beste.
Bigarren Intifada
Urtarriletik maiatzera
Guztira 79 palestinar (9 adingabe barne) eta 29 israeldar (horietako lau adingabeak) hil ziren indarkeriaren ondorioz 2002ko otsailean.
2002ko martxoa Bigarren Intifadako hilabete bortitzenetako bat izan zen: 230 palestinar hil ziren Israelgo indarren eta kolonoen erasoen ondorioz, eta 116 israeldar hil ziren palestinarren erasoen ondorioz: 39 militar eta 77 zibil. Palestinarren eraso suiziden gorakadak, batez beste bi egunean behin eraso bat eginez, beldurra izugarri handitu zuen Israelgo gizartean, bere eguneroko errutinak izugarri aldatu ziren, 2000ko martxoa Israelgo "martxo beltza" bezala ezagutzera pasa zen arte. Martxoaren 12an, Nazio Batuen Segurtasun Kontseiluak 1397 ebazpena onartu zuen, bi estaturen irtenbidea berresten zuena eta Bakerako Ibilbide Orriaren oinarriak jartzen zituena. Arabiar munduko buruzagiek, zeinen populazioa gatazkaren estaldura mediatiko zabalaren mende egon baitzen, Bakerako Arabiar Ekimena planteatu zuten, Saudi Arabiak martxoaren 28an laburbildu zuena. Arafatek plana babestu zuen, israeldarrek harrera hotza egin zioten bitartean.
Martxoaren 29tik maiatzaren 3ra, Israelek operazio militar zabala abiatu zuen Palestinako lurralde okupatuetan. Israelgo armadak Zisjordania osoan zehar egin zituen erasoaldiak, baita Palestinako hiri askotan ere. Arafat, Ramalako bere kuartel nagusian zegoena, setiopean geratu zen. Martxoaren 1etik maiatzaren 7ra Israelgo armadak 497 palestinar hil eta 1.447 zauritu zituela kalkulatu zuen NBEk. Gainera, Israelgo indarrek 4.258 palestinar atxilotu zituzten operazioan. Israeldarren bajak 30 hildako eta 127 zauritu eragin zituen. Operazioa Palestinako Aginte Nazionalak kontrolatzen zituen eremuen okupazio berri batekin amaitu zen.
Yenin-eko gudua
Apirilaren 2tik 11ra bitartean, Yeningo gudua edo Yeningo sarraskia bezala ezagutuko zena gertatu zen, setio eta gudu gogor bat Palestinako Yenin hiriaren ondoko errefuxiatu gunean. Israelgo armadak "Israelgo zibilen eta inguruko herri eta herrixken aurkako eraso terroristak abiarazteko oinarri gisa" erabiltzen zutela palestinarrek esan zuen. Yeningo gudua une ikonikoa bihurtu zen bi aldeentzat. Guduaren hasieran baja handiak jasan ondoren, Israelgo tropek dozena bat bulldozers korazatu sartu zituzten palestinarren etxebizitza ugari suntsitu zituztenak, baita balizko tranpak, karga leherkorrak eta tiratzaile postuak ere, miliziano palestinarren erasoentzat barneraezinak agertuz.
Batailan bertan, iturri palestinarrek Israelgo armadari leporatu zioten ehunka pertsonaren sarraskia. Yeningo guduan zehar, Israelgo funtzionarioek ere ehunka palestinarren heriotzak zenbatetsi zituzten, baina gero kopurua "45 eta 55 artean" murriztu zuten. Israelek errefusatu egin zuen Nazio Batuen Erankundeak ikerketa bat egiteko aukera; nolanahi ere, Nazio Batuek ukatu egin zuten sarraskia gertatu izana, 52 palestinar ingururengan biktimen kopurua ezarriz eta bi aldeak kritikatuz zibilen bizitzak arriskuan jartzeagatik. Amnistia Internazionalak eta Human Rights Watchek beren ikerketak egin zituzten, Yeningo armada israeldarreko langileei gerra krimenak egin izana leporatu zieten, hasieran ezarritako neurriko sarraskirik ez zela gertatu baieztatu zuten eta ikerketa independenteak eskatu zituzten.
Gudua amaitzean, iturri gehienek (Israelgo armada eta Palestinako Aginte Nazionala barne) ondorioztatu zuten Palestinako biktimen kopurua 52-56 ingurukoa zela; Human Rights Watchek euren izenak eta heriotzen xehetasunak eman zituen, 27 miliziano eta 22 zibil zirela esanez, Israelgo armadak 48 miliziano eta 5 zibil eman zituen bitartean. Human Rights Watchen arabera, Israelgo armadak 140 eraikin suntsitu zituen.
Natibitatearen Elizaren setioa
Apirilaren 2tik maiatzaren 10era bitartean, Israelgo armadak Natibitatearen Eliza, Belenen kokatuta, inguratu eta setiatu zuen, zibilak, milizianoak eta parrokoak barruan zeuden bitartean. Setioan zehar, frankotiratzaile israeldarrek 8 miliziano hil eta 40 pertsona baino gehiago zauritu zituzten, monje batzuk barne.
38 egun igaro ondoren, Natibitatearen Basilikaren setioa akordio batekin amaitu zen, Israelgo armadak terrorismoa leporatzen zien 13 miliziano palestinar Europara deportatzen zituena.
Maiatzetik urte bukaerara
Maiatzetik urte bukaerara, guztira 436 palestidar eta 206 israeldar hil ziren Intifadarekin lotutako gatazketan.
2003
2003ko urtarriletik martxora 214 palestinar eta 53 israeldar hil ziren Intifadarekin lotutako gatazketan.
Yaser Arafati Al Aqsako Martirien Brigadetara 20.000 dolar transferitu izana leporatzen zion txosten israeldar baten ondoren, Estatu Batuek Palestinako Aginte Nazionala erreforma demokratikora eta Arafateri independiente zen lehen ministro bat izendatzera bultzatu zuten. 2003ko martxoaren 13an, Arafatek amore eman eta Mahmoud Abbas Palestinako lehen ministro izendatu zuen.
Apirilean 59 palestinar eta 6 israeldar hil zituzten.
Hilabete horretan bertan, apirilaren 30ean, Abbasen izendapenaren ondoren, Estatu Batuetako administrazioak Bakerako Ibilbide Orria iragarri zuen, Palestinaren eta Israelen arteko gatazkarekin amaitzeko plan bat, milizien armagabetzearen eta Palestinako Estatu demokratiko eta baketsu baten ezarpenaren bidez. Planaren lehen faseak Palestinako Aginte Nazionalak bere milizianoen erasoak geldiaraztea eta legez kanpoko armak konfiskatzea eskatzen zuen, baita Israelek Palestinako lurralde okupatuan kokaguneen eraikuntza geldiaraztea ere. Miliziei aurre egiteko gai ez zela eta gerra zibil batera arriskatzeko beldurrez, Abbas aldi baterako su-eten akordio bat lortzen saiatu zen palestinarrekin, Israelgo zibilen aurkako erasoak geldiarazteko eskatuz.
Maiatzetik irailera 182 palestinar eta 89 israeldar hil ziren Intifadarekin lotutako gatazketan.
2003ko irailean Mahmoud Abbasek dimisioa eman zuen eta Ahmed Qureik (Abu Ala) ordezkatu zuen. Israelgo gobernuak negoziatutako akordio baten bilaketa bertan behera utzi zuen eta Zisjordanian bertan Israelen banaketa harresia eraikitzen jarraitu zuen, honekin israeldar eta palestinar komunitateen banaketa fisikoa lortzen saiatuz. Israeldarrek diote harresia beharrezkoa dela palestinarrek euren hirietan erasoak saihesteko, palestinarrek diote Palestina zatitu eta palestinarren komunitate ezberdinak isolatzen dituela, eta harresia Palestinako lurraldea de facto batzeko plana dela, guztia palestinarren lurretan eraikita baitago. Nazioarteko Zigor Auzitegiak harresia legez kanpokoa deklaratu zuen 2006an, eta hura eraisteko eskatu zion Israeli, baina Israelek ez dio jaramonik egin, erakunde horretako kide ez delako.
Urritik urte bukaerara 138 palestinar eta 37 israeldar hil ziren.
2004
2004. urtea askoz odoltsuagoa izan zen palestinarren artean, 829 hildako eragin baitzituen, eta aldi berean Israelen biktimen kopurua era nabarmenean murriztu zen, 98 hildako eraginez.
2004an, Israelgo armadak ahaleginak egin zituen miliziano palestinarrek Gazako Zerrendan hainbat produktu inportatzeko erabiltzen zituzten tunelak suntsitzeko: armak, munizioa, zigarretak, autoen ordezko piezak, etxetresna elektrikoak, dirua, urrea, arropa eta pertsonak; lan hau Egiptotik egin zen, batez ere Rafah hiriaren inguruan. 2000ko iraila eta 2004ko maiatza bitartean, Israelgo armadak Egipto Gazako Zerrendarekin lotzen zuten laurogeita hamar tunel atzeman eta suntsitu zituen. Israelen erasoaldiek familia asko etxerik gabe utzi zituzten.
Ahmed Yassin eta Abdel al-Rantisiren hilketak
2004ko martxoaren 22an, Israelgo helikoptero batek Hamaseko burua eta sortzailea, 67 urteko Ahmed Yassin, bi bizkarzain eta 12 eta 61 urte bitarteko bederatzi oinezko hil zituen. Apirilaren 17an, Israelgo helikoptero batek Abdel Aziz al-Rantisi hil zuen, Yassin-en ondorengoa, bere aurrekoaren heriotzaren egoera ia berdinetan. Berarekin hil ziren bere bizkarzaina eta bere semea Mohammed.
Ortzadar operazioa
Maiatzaren 18an, Israelgo armadak Ortzadar Operazioa abiarazi zuen Rafahko milizianoen azpiegitura suntsitzeko, hirira produktuak ekartzen zituzten tunelak suntsitzeko eta misilen eta tanken aurkako armen bidalketa gelditzeko. Israelgo iturrien arabera, operazioak 41 miliziano eta 12 zibil hil zituen eta 45 eta 56 egitura palestinar artean suntsitu zituen. Human Rights Watchen arabera, 254 etxe palestinar eraitsi zituzten Rafahn, hirian inoren lurraldea sortzeko "behar militarrik ez zegoenean", 3.800 pertsona inguru mugituz.
Penitentzia Egunak Operazioa
Irailaren 29an, Israelgo armadak beste operazio militar bat abiatu zuen Gazako Zerrendaren iparraldean, "Penitentzia Egunak" deitua. Operazioaren helburua Qassam misilen jaurtiketa geldiaraztea eta horiek jaurtitzen ari ziren milizianoak hiltzea zen arren, operazioa urriaren 16an amaitu zen Palestinako hiriguneak suntsituz, 133 palestinar hilez (horien artean 26 haur adingabe) eta 430 zaurituz.
Yasser Arafat-en heriotza
Azaroaren 11n, Yasser Arafat Parisen hil zen. Mahmoud Abbasek Siriara bisita egin zuen palestinarren talde ezberdinen hudna bat (aldi baterako su-etena) lortzeko eta Hamas israeldarren aurkako erasoak geldiarazteko konbentzitzeko asmoz, eta talde honek borroka armatuarekin jarraitzeko erabakia berretsi zuen eta Qassam kohete ugari jaurti zituen, Nahal Ozetik gertu zelaietan talka egin zutenak.
2005
Bigarren Intifada pixkanaka gutxituz joan zen 2005ean, eta noizbehinkako indarkeria-ekintzak izan baziren ere, biktimen kopuruak nabarmen egin zuen behera aurreko urteekin alderatuta. Palestinarren aldetik 191 pertsona hil ziren eta Israelen aldetik 51 hildako egon ziren.
Mahmoud Abbas
Urtarrilaren 9ko hauteskundeetan, Mahmoud Abbas Palestinako Aginte Nazionaleko presidente izendatu zuten. Bere hauteskunde-promesek Israelekin negoziazio baketsua eta palestinarren helburuak lortzeko indarkeriarik ezaren baliabidea barne hartzen zituzten. Urtarrilaren 13an, hiru miliziano palestinarrek Karniko pasabideari eraso zioten, Gazako Zerrendako muga palestinar-israeldarrean.
Indarkeriak Gazako Zerrendan jarraitu zuen eta Ariel Sharonek Palestinako Aginte Nazionalarekin harreman diplomatiko eta segurtasun harreman oro izoztu zuen. Assaf Shariv Israelgo bozeramaileak adierazi duenez, "Israelek gaur jakinarazi die nazioarteko buruzagiei ez dela bilerarik egingo Abbasekin terrorismoa geldiarazteko benetako ahalegina egin arte". Negoziazioen izoztea Palestinako hauteskundeak izan eta astebetera gertatu zen, eta Abbasek bere kargua hartu baino egun bat lehenago; hori dela eta, Saeb Erekat Palestinako negoziatzaile nagusiak adierazi zuenez, "Ezin duzu Mahmoud Abbas erantzule egin oraindik inbestitu ez dutenean".
Nazioarteko presioari eta Gazako Zerrendan eskala handiko operazio baten mehatxuari amore emanez, Mahmoud Abbasek Palestinako Poliziari Zerrendaren iparraldean hedatzeko agindu zion, Qassam koheteak eta morteroak israeldarren kokaguneen aurka jaurtitzea saihesteko. Israeldarren aurkako erasoak erabat eten ez ziren arren, asko murriztu ziren. 2005eko otsailaren 8an, Sharm el-Sheikheko goi-bileran, Abbasek eta Sharonek Israel eta Palestinako Aginte Nazionalaren arteko su-etena aldarrikatu zuten. Hala ere, Hamasek eta Jihad Islamikoak su-etena eurentzat loteslea ez zela adierazi zuten, eta Israelek ez zuen armagabetzeko eskaera Palestinako alderdi ezberdinetatik kendu Bakerako Ibilbide Orria aplikatzen hasi aurretik.
Intifadaren amaiera
Bigarren Intifadari amaiera emango zion gertaera argirik izan ez zenez, ez dago adostasun argirik amaiera datari buruz. Sever Plocker bezalako komentaristek uste dute intifada 2004 amaieran amaitu zela. 2004ko azaroan Yasser Arafat hil zenean, palestinarrek azken hamarkadetan nazioartean bere buruzagi ezagunena izan zena galdu zuten, beraz intifadak lekua utzi zion fakzio palestinarrak arteko gatazkei (batez ere Fatah eta Hamasen artekoei). Beste egile batzuk, Ramzy Baroud kasu, Israelek Gazako Zerrendatik erretiratzeko alde-bakarreko plana, 2004ko ekainean iragarri eta 2005eko abuztuan exekutatu zena, intifadaren amaiera markatu zuela pentsatzen dute. Goi-bilera horren bidez, Abbasek indarkeriaren amaiera aldarrikatu zuen, 900 preso palestinar askatu zituen eta Israelgo armada Zisjordaniatik erretiratu zuen. Zenbait adituk Bigarren Intifadaren amaieratzat jotzen dute, Palestinako Aginte Nazionalaren kontroletik kanpo noizbehinkako indarkeria kasuak egon ziren arren. Schachterrek onartzen du zaila dela intifadaren amaierarako data bat ezartzea, eta, atentatu suizidak irizpiderik onena izango liratekeela arrazoituz (bere arabera, Bigarren Intifadarekin lotutako indarkeriaren elementurik garrantzitsuena baitira), bere iritziz, intifada 2005ean amaitu zela esan beharko litzateke.
Bigarren Intifadaren zergatiak
Bigarren Intifada 2000ko iraila amaieran hasi zen, Ariel Sharonek, Tenpluen Mendiaren barnean dagoen Mezkiten zelaigunea bisitatu zuenean, toki sakratua musulmanentzat zein juduentzat. Palestinar gehienek probokazio gisa ulertu zuten bisita hori, eta manifestari palestinarrak, poliziari harriak jaurtiz, Israelgo armadak sakabanatu zituen gas negar-eragilea eta gomaz estalitako berunezko balak erabiliz. Irailaren 28an, Sharon, garai hartan lehen ministro izateko Likuden hautagaia zena, Mezkiten zelaigunean sartu zen 1.000 segurtasun guardia armatu baino gehiagorekin. Egun horretan esan zuen: "Tenpluaren Mendia gure eskuetan dago eta gure eskuetan jarraituko du. Judaismoaren lekurik sakratuena da, eta judu guztien eskubidea da hura bisitatzea ".
Beste kritikari batzuen ustez, Bigarren Intifada egun bat geroago hasi zen, irailaren 29an, musulmanen otoitz egunean, Israelgo polizia eta militarren presentzia sartu zenean eta liskar handiak sortu zirenean hildako asko sortuz.
Ondorioak
2006ko urtarrilaren 25ean Palestinako Parlamenturako hauteskundeak egin ziren. Hamas talde islamistak ustekabeko garaipena lortu zuen 74 eserlekurekin, Fatah bigarren geratu zen 45 eserlekurekin eta beste alderdi eta hautagai independenteek 13 eserleku lortu zituzten. Hamas erakunde terroristatzat hartzen dute Estatu Batuek eta Israelek, beraz, hauteskundeetan lortutako garaipenak eta Palestinako Aginte Nazionalaren kontrola hartzeak arriskuan jarriko lituzke hark jasotzen dituen nazioarteko funtsak, Estatu Batuek erakunde terroristen babesa debekatzen duten legeak dituztelako. 2006ko ekainaren 9an, Beit Lahiako hondartza batean izandako leherketa batek zortzi palestinar (Ghalia familiako zazpi kide barne) hil eta beste hogeita hamar zauritu zituen. Hasieran Israelgo armadak bonbardaketaren egiletza onartu zuen arren, ondoren, erantzukizun oro ukatu zuen, eta leherketa Palestinako meategi batek eragin zuela esan zuen, Human Rights Watchek sinesgarritasun gutxiko bertsiotzat jo zuen esandakoa. Palestinarrek Israelek zonaldean egindako bonbardaketa batzuei egotzi diete heriotza horien errua, eta Israelen ikerketa militar batek armada akusazio guztien errugabetzat jo zuen. Nolanahi ere, Hamasek heriotzen aurrean esan zuen ez zuela uste 2005ean ezarritako su-etenari lotuta zegoenik, eta israeldarren aurkako erasoei berriro ekingo ziela iragarri zuen.
Erantzun internazionalak
Nazioartea, ia jaio zenetik palestinarren eta israeldarren arteko gatazkan parte hartu duenak, nabarmen handitu zuen gatazkarekiko interesa Bigarren Intifadan. Israelek urtean 3 bilioi dolar jasotzen ditu Estatu Batuetatik laguntza militarrean mailegu bermeak kontuan hartu gabe. Nahiz eta Israel erabat garatutako herrialdea izan, 1976az geroztik etengabe Estatu Batuetatik garapenerako laguntza gehien jaso duen herrialdea izan da. Halaber, laguntza horiek zertan gastatzen dituen jakinarazi behar ez duen bakarra da. Bestalde, Palestinako Aginte Nazionalak 100 milioi dolar jasotzen ditu Estatu Batuetatik laguntza militarrean eta 2 bilioi dolar mundu osoko laguntza finantzariotik, "Arabiar Ligako 526 milioi, Europar Batasuneko 651 milioi, Ameriketako Estatu Batuetako 300 milioi eta Munduko Bankuko 238 milioi euro" barne. Nazio Batuen arabera, Palestinako Estatua laguntza humanitarioaren hartzaile handienetako bat da.
Gainera, erakunde pribatuak gero eta gehiago sartu dira gatazkan, besteak beste, Palestinaren aldeko Elkartasunerako Nazioarteko Mugimendua eta Israelen aldeko Amerika-Israeleko Gai Publikoen Batzordea (AIPAC, ingelesezko sigletan).
Arabiar Ligako 2001eko eta 2002ko gailurretan, arabiar herrialdeek Bigarren Intifada babestu zuten, Lehen Intifada 80ko hamarkadaren amaieran elkarren segidako bi gailurretan babestu zuten bezala.
Osloko Itunari buruzko iritziak
Bigarren Intifadaren hasieran, palestinarren eta israeldarren iritzi orokorra zen Osloko Itunak porrot egin zutela edo, behintzat, ez zituztela sortutako aurreikuspenak beteko. 2000ko maiatzean, Osloko Ituna sinatu eta zazpi urtera eta intifada hasi baino bost hilabete lehenago, Tel Aviveko Unibertsitateko Tami Steinmetz Bakearen Ikerketarako Zentroak egindako inkesta baten arabera, israeldarren %39k soilik babesten zituzten akordioak, eta inkestatuen %32k soilik uste zuten Osloko Itunak behin betiko bakea ekarriko zutela hurrengo urteetan. 2004ko maiatzean egindako inkesta beraren ondorioz, israeldarren %26k Osloko Ituna babesten zituzten eta %18k urte gutxi batzuetan bake iraunkorra lor zezaketela uste zuten. Ondoren egindako inkesta baten arabera, israeldarren %80k uste zuten Israelgo armadak arrakasta izan zuela Bigarren Intifadan.
Israel
Israelgo merkataritzan eragin negatibo nabarmena izan zuen, bereziki turismoaren gainbehera bortitzagatik. Israelgo Merkataritza Ganberako ordezkari batek kalkulatu duenez, intifadak eragindako kalte ekonomikoa 150 eta 200 bilioi sequel artekoa izan da, edo 35 eta 45 bilioi dolar artekoa, kopuru izugarria Israelgo garai hartako barne produktu gordinarekin alderatuz gero: 122 bilioi dolar 2002an. Atentatu suizidak intifadaren amaiera aldera murriztu zirenean, Israelgo ekonomia suspertzen hasi zen.
Palestina
Nazio Batuen Lurralde Okupatuetako Bulegoko koordinatzaile bereziak (UNSCO ingelesezko sigletan) Bigarren Intifadak Palestinako ekonomian eragindako kaltea 1,1 bilioi dolarretan kalkulatu zuen 2002ko lehen hiruhilekoan, 4,5 bilioi dolarreko barne produktu gordinarekin alderatuta.
Le Plessis-Feu-Aussoux
Le Plessis-Feu-Aussoux Frantziako udalerria da, Sena eta Marne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Le Plessis-Feu-Aussoux udalerrian erroldatutako biztanleak 522 ziren. Familiak 168 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 52 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 88 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 185 etxebizitza zeuden, 170 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 179 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 170 etxebizitza nagusietatik 157 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 9 etxek hiru zituzten, 34 etxek lau zituzten eta 123 etxek bost zituzten. 146 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 57 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 109 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
José Ametzola
José Ametzola Aspizua, (Izarra, Urkabustaiz, 1874ko urtarrilaren 9a – Cercedilla, 1922), ezagunagoa Ametzola abizen soilez, 1900eko Udako Olinpiadetan parte hartu eta Francisco Villotarekin batera urrezko-domina irabazi zuen pilotaria izan zen. Partida bakarra jokatu zuten Etxegarai eta Maurice Durquettyren aurka.
Pajęczno udalerria
Pajęczno Poloniako Lodzeko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Pajęczno barrutian kokatuta. 113,63 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 11719 biztanle zituen.
Le Plessis-Feu-Aussoux
Diru sarrerak
2009an Le Plessis-Feu-Aussoux udalerrian 168 unitate fiskal zeuden, 526 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.914 euro zen.
José Ametzola
Bilbotarra, Olinpiar Jokoetan domina bat irabazi zuen Euskal Herriko lehenengo kirolaria izan zen.
Le Plessis-Feu-Aussoux
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 21 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
Vieussan
Vieussan Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Hérault departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vieussan udalerrian erroldatutako biztanleak 263 ziren. Familiak 143 ziren, horien artean 55 pertsona bakarrekoak ziren (35 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 59 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 9 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
José Ametzola
Biografia
Aita José Ametzola Viriga zuen. Hau, Etxebarriko semea, non oraindik Ametzola jauregia zutik dirauen, Hullera Vasco-Leonesa enpresaren sortzailea izan zen. Beste enpresa batzuk ere sortu zituen, batez ere, meatzaritza-enpresak. Josek beste bost anai-arrebak izan zituen, tartean Baltasar Ametzola, guztiek politikari ekin ziotenak.
Le Plessis-Feu-Aussoux
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa, 2 zurginak, 3 iturginak eta 1 argiketaria.
Luis I.a Espainiakoa
Luis I.a (Madril, 1707ko abuztuaren 25 — Madril, 1724ko abuztuaren 31), ezizenez Liberala, Espainiako erregea izan zen 1724ko urtarrilaren 14tik hil arte. Espainian jaiotako lehen Borboia izan zen eta erregetzan iraun zituen 229 egunek Espainiako erreinaldi laburrena osatzen dute, Filipe Ederra kontuan hartu gabe.
Le Plessis-Feu-Aussoux
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra etxerako tresna denda bat zen.
Luis I.a Espainiakoa
Aita Filipe V.a eta ama Maria Luisa Savoiakoa zituen.
Le Plessis-Feu-Aussoux
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Luis I.a Espainiakoa
Biografia
Luis I.a Borboikoa Filipe V.aren eta Maria Luisa Saboiakoaren seme zaharrena izan zen eta, zazpi urte zituenean, amarik gabe geratu zen. Orduan, bere aita Isabel Farmesiokoarekin ezkondu zen eta, horrela, bere haurtzaroa erabat aldatu zen.
Le Plessis-Feu-Aussoux
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Vieussan
Etxebizitza
2007an 284 etxebizitza zeuden, 141 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 109 bigarren erresidentzia ziren eta 35 hutsik zeuden. 270 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 141 etxebizitza nagusietatik 104 bere jabearen bizilekua ziren, 23 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 8 etxek gela bat zuten, 16 etxek bi zituzten, 26 etxek hiru zituzten, 32 etxek lau zituzten eta 59 etxek bost zituzten. 79 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 74 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 52 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Markleville (Indiana)
Markleville Indianako herri bat da. Madison konderrian kokatua dago. 2010ean 528 biztanle zituen, 1.46 kilometro koadrotan banatuta.
Artatxiki iletsu
Artatxiki iletsua (Setaria italica) Poaceae familiako espeziea da, artatxikietan ekialdeko Asian hedatuena dena. K.a. VI. miliurtekoan jada Txinan hazten zuten.
Vieussan
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 181 ziren, horien artean 120 aktiboak ziren eta 61 inaktiboak ziren. 120 pertsona aktiboetatik 95 lanean zeuden (50 gizon eta 45 emakume) eta 26 langabezian zeuden (17 gizon eta 9 emakume). 61 pertsona inaktiboetatik 34 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
Luis I.a Espainiakoa
Biografia
1722an, Luis Luisa Isabel Orleansekoarekin ezkondu zen, Filipe Orleansekoaren alabarekin, alegia. Ezkondu zirenean, Luisek 15 urte zituen eta Luisak, 12.
Vieussan
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 3 igeltseroak ziren, 1 zurgina eta 1 jatetxe.
Luis I.a Espainiakoa
Biografia
Filipe V.ak abdikatu egin zuen eta,1724ko urtarrilaren 14an, Luis I.a izan zen errege berria.
Vieussan
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Vieussan udalerrian 33 nekazaritza-ustiategi zeuden, 204 hektarea erabiltzen.
Luis I.a Espainiakoa
Biografia
Tronua hartu eta handik zazpi hilabetera, gaixotu egin zen; baztanga zuen eta Luisa Isabel emazteak zintzo zaindu zuen, bera ere kutsatu zen arte. 1724ko abuztuaren 31n, 17 urte bete berriak zituela, hil zen erregea. Koroa Luisen aitarengana itzuli zen berriro, Filipe V.arengana, eta alargun gaztea monarkia frantsesera itzuli zen, espainiar erret familiarekin ez baitzuen harreman handirik.
Vieussan
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Luis I.a Espainiakoa
Biografia
Haren gorpua El Escorial monasterioko Erregeen Panteoira eraman zuten.
José Ametzola
Biografia
Nahiz eta Izarran (Urkabustaiz) jaioa izan, Bilbon bizi zen eta aitaren partetik dirutza jarauntsi zuen. Gaztetan puntista amateurra, eta gero Banco de Bilbaoren batzordekide eta antzerki eta zezenketa-enpresaburua ere izan zen.
José Bizkaiko Partido Liberal-Conservador buruzagi nagusienetariko bat izan zen, 1914an Durangoko diputatua izandakoa. Hauteskundearen emaitzak ez ziren Esteban Bilbao karlistak onartuak. Hori zela eta, zenbait liskar izan ziren Ametzolaren jarraitzaile eta erreketeen artean. Hauek kontserbadore batzuk zauritzeagatik atxilotuak izan ziren eta hautaketa aurka egitekotan izan zen Bizkaiko Hauteskunde Batzordeak. Hala ere, honek Ametzola berretsi eta 1916 arte izan zen Madrilen. 1920an Alfontso XIII.a Espainiakoak aitoren seme (gentilhombre) izendatu zuen, monarkia babesteagatik. 1922an hil zen. Teresa Garaik emazteak seme-alaba bi izan zituen: José eta Soledad. Artziniegako hilerriaren familiaren panteoian lurperatu zuten.
NGC 6327
NGC 6327 galaxia bat da, Hercules konstelazioan. Édouard Stephanek aurkitu zuen n.
Irungo Bentak
Irungo Bentak Gipuzkoako Irun udalerriko kanpoaldeko auzo bat da. Katea auzoaren aldamenean dago.
Garraioa
Auzo honetan Renfe/ADIF konpainiaren Irungo Bentak tren geltokia kokatzen da, baita Euskotren konpainiaren Bentak geltokia ere.
Merkataritza
1997ko azaroan auzo honetan Txingudi Merkataritza Gunea ireki zen.
Rouffy
Rouffy Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Rouffy udalerrian erroldatutako biztanleak 89 ziren. Familiak 33 ziren, horien artean 11 pertsona bakarrekoak ziren (7 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 7 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 15 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 41 etxebizitza zeuden, 35 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 39etxeak ziren. 35 etxebizitza nagusietatik 28 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 3 etxek hiru zituzten, 5 etxek lau zituzten eta 24 etxek bost zituzten. 28 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 14 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 18 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Gué-d'Hossus
Gué-d'Hossus Frantziako udalerri bat da Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Rouffy
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 53 ziren, horien artean 43 aktiboak ziren eta 10 inaktiboak ziren. 43 pertsona aktiboetatik 42 lanean zeuden (25 gizon eta 17 emakume) eta 1 langabezian (1 gizon). 10 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2000. urtean Rouffy udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 520 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gué-d'Hossus
Biztanleria
2007an Gué-d'Hossus udalerrian erroldatutako biztanleak 504 ziren. Familiak 198 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 71 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 75 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Kolon Txiki etxea
Kolon Txiki edo Mirandanea etxea Gipuzkoako Orio udalerrian dagoen etxe bat da. Orioko Alde Zaharran dago, San Nikolas kaleko, 11-13. zenbakietan. Salatxo etxea, San Nikolas eliza, Bikarioetxea eta Herriko plazako 3. zenbakiko etxearen artean dago.
Contigo dorrea
Contigo dorrea, Mexikoko Mexiko Hiria hiriburuan dagoen eraikin bat da, 30 solairu ditu.