cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Iskolat
Historia
Iskolat-a Rigan ezarri zen 1917ko uztailaren 29-30an lehen aldiz (Abuztuaren 11-12 kalendario berrian) Letoniako Alderdi Komunistaren iniziatiba eta gero. Aurrerago Boltxebikek urriko iraultzaren ideiak Letoniara ekartzen saiatzeko erabili zen.
Alemaniarrek Riga okupatu zutenean Cēsisera mugitu ziren eta azkenik Valkara, non Errusiako Behin-behineko Gobernuaren delegatuak kanporatuak izan ziren.
1917ko abenduaren 17an, Letoniako Sobieten Kongresua Valmieran Fricis Roziņš aukeratu zuten Iskolat-aren agintari berria bezala.
Iskolat-a Moskura ihes egin zuen Alemaniako indarrak 1918ko otsailean Letonia okupatu ondoren eta 1918ko martxoan desegin zen.
Historiografia
Sobietar historiografiak Iskolat-a Letoniako lehen gobernu sozialista bezala errekonozitu zuen 1917ko abenduan eta 1918ko otsailaren artean, baina Andrew Ezergailisek "Iskolat Errepublikaren" independentzia edo autonomia objektibo bat ez zela Letoniako Boltxebikeentzat frogatu du. Azken hauen agintari nagusia Pēteris Stučka federalista izan zen. (Swain 1999: 668–9)
Payne konderria (Oklahoma)
Payne konderria (Payne County) Oklahomako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Stillwater da. 2010eko zentsuaren arabera 77,350 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Michael Parenti
Michael Parenti, (New York, 1933) estatubatuar historialari eta intelektual marxista da. Herri xehearen historia lanengatik ezaguna. Bere lan ezagunena The Assassination of Julius Caesar: A People's History of Ancient Rome da. Lan hau Pulitzer sarirako izendatu zuten. Euskal Herriko Hiru argitaletxeak gazteleraz editatu du liburu hau El asesinato de Julio Cesar izenburuarekin.
Payne konderria (Oklahoma)
Geografia
Payne konderriak 180,515 kilometro koadro ditu. Horietatik 3,178 ura dira. Beste 177,337 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 42,85 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 77,350 pertsonetatik 64,645 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 2,990 dira. 2,757 beltzak edo afroamerikarrak. 3,494 amerikar natiboak ziren eta 34 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 2,679 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 71 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 3,670 pertsonek kokatzen zuten.
Pseudotolithus elongatus
Pseudotolithus elongatus Pseudotolithus generoko animalia da. Arrainen barruko Sciaenidae familian sailkatzen da.
2012ko Ordiziako Klasika
'''LXXXIX. Ordiziako Klasika- Ordiziako Udala Sari Nagusia''' 2012ko uztailaren 25ean egin zuten. Hasiera eta bukaera Ordizian, Abaltzisketa eta Altzo zeharkatu zituen, 165,7 km ibilbidean. 1.1 maila zuen.
13 taldek eta 117 txirrindularik hartu zuten parte, horietatik 92k bukatu zutenak. Garailea Gorka Izagirre izan zen. Tarteko helmugak Javier Aramendiak, mendiko sailkapena Ivan Rovnik eta 23 urte azpiko sailkapenak Esteban Chavesk irabazi zuten.
Hofstetten (Zürich)
Hofstetten Suitzako udalerria da. Zürich kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Loriguilla
Loriguilla Valentziako Erkidegoko udalerria da, Camp de Túria eskualdean eta Valentziako probintzian kokatua. Jatorriko herria Serranos eskualdean zegoen baina urtegi bat egiteko 1968an Riba-roja de Túriako eremuan herri berria eraiki zieten; 1975etik udalerria da eta Serranosen dauden herri zaharraren lurrak hartzen ditu bere baitan.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.433 biztanle zituen.
Žirov
Žirov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 80 biztanle ditu eta 2.81 kilometro koadroko azalera. Pelhřimoveko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1358 urtean egin zen.
Donostiar haien garaia...
Egitura
Jatorriz testuak astero Donostiako Irutxulo astekarian agertu ziren, bi urtean.
Liburua entziklopedia baten moduan idatzita dago, baina ez dago antolatuta ez abizenen arabera, ez kronologiaren arabera. Alde horretatik, nahiko antolaketa pertsonala du. Pertsona bakoitzaren glosan, oinarrizko datu biografikoekin batera, argazkia eta komentario subjektibo eta pertsonala aurkituko dugu, lehentasuna gehienetan pasadizoei emanda. Liburuaren estiloa zuzena, atsegina eta erraza da.
Carole Ann Ford
Carole Ann Lillian Ford, jaiotzez Carole Ann Higgins, (Ilford, Essex, 1940ko ekainaren 16a) Ingalaterrako aktorea da, Doctor Who telesailean Susan Foreman laguntzailearen papera egiteagatik ezaguna dena, lehenengo doktorearen laguntzailea hain zuzen ere.
Donostiar haien garaia...
Egitura
Aukeratutako pertsonaiak askotarikoak dira. Haien artean emakumeak, idazleak, politikariak, musikariak aurkituko ditugu, baita ere garaiko pertsonaia xelebreak ("Etxekalte", "Pello Expaiñ", "Brokolo").
Carole Ann Ford
Biografia
Antzerkian lan handia egin zuen Carole Ann Fordek, komediak, musikalak eta dramak antzeztu zituen. Zineman The Day of the Triffids filmean Bettina neska frantsesaren rola bete zuen eta hurrengo urtean Doctor Who telesailean protagonista izateko aukeratu zuten. Lehenengo doktorearen laguntzailea izan zen. Susan Foreman antzezten zuen, doktorearen iloba hain zuzen ere. Hasiera batean telepatia gaitasunak izango zituela pentsatu bazen ere azkenean pertsona normala izan zen. Denboraldi bat egin zuen bertan, 51 atal guztira, eta 1964an The Dalek Invasion of Earth atalean amaitu zen bere partehartzea. Ondoren Doctor Who-ren inguruko hainbat telefilmetan agertu zen berriz ere Susan Foremanen rola betez, azkenengoz 1995ean, Shakedown: Return of the Sontarans spin-offean.
1977an aktore izateari utzi zion, pisu handia galdu eta ahotsik gabe gelditu baitzen. Ahotsa berreskuratu zuen eta hurrengo urteetan politikari, enpresari eta aktoreen coach gisa jardun zuen ahotsa nola zaindu irakatsiz.
2013an An Adventure in Space and Time eta The Five(ish) Doctors Reboot telefilmetan agertu zen.
Pogo makila
Pogo makila lurrean jauzika aritzeko gailua da.
Mekanika
Jatorriz jauzia malguki baten laguntzaz egiten bazen ere, gerora beste teknologiak ere aplikatu dira.
Jauzilariak oinak pedaletan ezartzen ditu beheko muturretik hurbil, eta oreka mantenduz. Gero, belaunak tolestuz, jauzi egiten du, malgukiari indarra transmitituz, eta honek jauzilaria goraka proiektatuz. Prozesu hau behin eta berriro errepikatuz, erabiltzailea jauzika mugitzen da.
Erabilpena
Jostailu bezala erabil daiteke, baina muturreko kirol tresna gisan ere bai (extreme pogo edo Xpogo).
Asmatzaileak
1891ean, EEBB-etan, George H. Herringtonek hanka bakoitzean malgukiak zuen sistema patentatu zuen, "distantzia eta altuera luzeak gainditzeko". Gero, pogo makila Max Pohlig eta Ernst Gottschall alemaniar rek asmatu zuten; 1920ean Hannover ren patentatu zuten. Itxuraz pogo hitza asmatzaile hauen abizenen lehenengo hitzen nahastea da.
Bilakaera
Ostean, jauzi egiteko sistemak eta kirten aren diseinuak hainbat hobekuntza izan ditu, gailuaren ahalmenak handituz. ,, ,
1976an, punk mugimenduak garatutako dantza bortitz bereziari pogo izena eman zitzaion, dantzaren jatorrizko bertsioa gailu honekin egiten zen bezalako mugimendua egiten zelako.
Pizieux
Pizieux Frantziako udalerria da, Sarthe departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 40 etxebizitza zeuden, 36 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 40etxeak ziren. 36 etxebizitza nagusietatik 30 bere jabearen bizilekua ziren eta 6 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 5 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 22 etxek bost zituzten. 21 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 16 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 17 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 66 ziren, horien artean 53 aktiboak ziren eta 13 inaktiboak ziren. 53 pertsona aktiboetatik 50 lanean zeuden (29 gizon eta 21 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 13 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen.
2000. urtean Pizieux udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Daniela Melchior
Daniela Melchior dos Reis Lopes Pereira (Almada, Portugal, 1996ko azaroaren 1a) zinema eta telebistako portugaldar aktorea da. Mulheres telesailean egin zuen debuta 2014. urtean. The Suizde Squad filmean Cleo Cazo/Ratcatcher 2 2021eko interpretatzeagatik da ezaguna.
Ibilbidea
Melchiorrek ibilbide artistikoa 17 urterekin hasi zuen Portugalgo zinemako eta telebistako hainbat produkziotan, besteak beste, Mulheres (2014/2015), Ouro Verde (2017) eta A Herdeira (2018). Zinemako estreinaldia Camilo Castelo Brancoren nobelan oinarritutako Valeria Sarmientoren The Black Book film luzean egin zuen. Spider-Woman/Gwen Stacy pertsonaiarentzat Portugalgo ahotsa ere eman zuen Spiderman: Into the Spider-Ver film animatuan parte hartu baitzuen.
Juana Elgezabal
Juana "Juanita" Elgezabal Leginazabal (Derio, Bizkaia, 1842ko abenduaren 15a - Cáceres, 1912ko irailaren 8a) enpresari berritzailea izan zen.
Bere garaira aurreratu zen emakume ekintzailea. 1885an “Variedades” antzokia ireki zuen Caceresen, 28 urtez hiriko lokalik popularrena eta modernoena izan zena. Langileei irakurtzen irakatsi zien. Umeen heziketa hobetzeko eskola eraikitzeko orubea eman zuen. Behartsuei laguntzen ahalegindu zen. Erreferente bihurtu zen.
Daniela Melchior
Ibilbidea
2021ean, Melchiorrek Cleo Cazo/Ratcatcher 2 interpretatu zuen James Gunnen The Suizde Squad (2021) filmean, ingelesezko lehen filmean, Ameriketako Estatu Batuetan l anean.
Juana Elgezabal
Bizitza
Derioko Aresti baserrian jaio zen. Haren guraso Isidro eta Maríak seme-alaba ugari izan zituzten. Juana, 18 urte zituela, 1842an Caceresera joan zen bere izeko Juana Elguezabal Vidauzarraga eta haren senar Saturnino González Celaya notarioa jagotera. Izeko-osabekin bizi izan zen hil ziren arte eta haien oinordeko bakarra izan zen.
Antzokia
Jasotako herentzia oparoari esker 1885an “Variedades” antzokia ireki zuen. 28 urtez hiriko lokalik popularrena eta modernoena izango zena. Denetarik egiten zen bertan, langileei irakurtzen irakatsi zein mitinak antolatu. Oholtzara berriz, disziplina askotariko artistak igon ziren. Lumiere anaiek 1894an asmatutako zinematografoa erabili zen, magia, antzerkia, musika kontzertuak, poesia saioak, denetarik egin eta ikus zitekeen.
Daniela Melchior
Filmografia
Besteak beste, lan hauetan parte hartu du:
Juana Elgezabal
Testamentua
Juana 1912an hil zen Caceresen, ezkongabe eta ondorengorik gabe. Haren testamentuan bere ondasunak hainbat erakunderi utzi zizkien, Hermanitas de los Pobres kongregazioari, Concepcionistei zaharren-egoitzarako, edota Palancar Monastegiko fraileei. Antzokia berriz, eskola bat sortu nahi zuenarentzat utzi zuen, eta inork eskola sortzeko asmorik izan ezik, saldu eta dirua limosnatarako edo behartsuei laguntzeko izan zedila. Juanaren testamentuko guraria errespetatuz, 1914an eraiki ziren Vicente Marrón izeneko eskolak antzokia egondako orubean.
Euskal Herriko senitartekoak ere ez zituen ahaztu. Pentsio onak utzi zizkien. Deriotik gaztetan irten, Caceresen kokatu, antzerki munduko enpresari izatera heldu, bertakoen erreferente bihurtu eta lorratz handia utzi zuen bizi izan zen herrian. Izan ere, seme-alabarik izan zen zuen arren, hil eta mende bat geroago ere, haren kanposantuko hilobian ez zen lorerik falta izaten.
Argazkia
Fernando Jiménez Berrocal artxibozain eta historilariak ikerketa sakona egin du urte luzez eta datu ugari bildu, halere, liburuetan antzokiko takilan agertzen den betaurreko beltz lodidun emakumearen argazkirik ez du lortu.
Juanita Elguezabal saria
2010eko martxoaren 8an, Emakumeen Nazioarteko Egunaren ospakizunen harira, Caceresko Udalaren Berdintasun Sailak “JUANITA ELGUEZABAL” sariaren lehen edizioa antolatu zuen. Kulturaren eta emakumeen espiritu ekintzaileen alde Juanak egin zuen lana eredutzat hartuz Caceresko emakumeek erreferente izan zezaten. Harrezkero urtero antolatu izan da.
Kiel
Kiel Alemaniako Schleswig-Holstein estatu federaleko hiriburua da, Jutlandia penintsularen hego-ekialdean kokaturik. Herrialdeko itsas-base eta ontziola nagusia izan da 1860ko hamarkadaz geroztik. Hiriko unibertsitatea ere ospetsua da.
Geografia
Alemania iparraldeko hiri handiena da eta bereziki garrantzitsua Itsaso Baltikorako irteera nagusia baita. Bertan hartzen dira Danimarka, Suedia edo Norbegiara doazen ferriak. Alemaniako Itsas Armadaren egoitza ere bertan dago. Kielgo kaia oso egokia da, izan ere 17 kilometro luze den Kielgo fiordoaren bukaeran baitago.
Honetaz gain aipatzekoa da Kielgo ubidea (Nord-Ostsee-Kanal), zeinak Schleswig-Holstein estatua zeharkatuz Itsaso Baltikoa eta Ipar itsasoa lotzen dituen. Munduko kanal artifizial erabilienetakoa da gaur egun, Panamakoak eta Suezkoak baino gainditzen ez dutena.
Sorrera
Bikingoak izan ziren X mendean Kielgo fiordoan zeuden herrixka germaniarrak kolonizatu zituztenak. 1233an Adolfo IV.a Holsteingo Kondeak sortu zuen Holstenstadt tom Kyle (Holsteingo Kyle hiria) eta 1242an Lübeckeko lege eskubideak jaso zituen. 1284ean Hansa Ligan sartu zen Schleswig-Holsteingo hiriburu bezala, baina 1518an Ligatik bota zuten piratak herrian onartzeagatik.
Danimarkaren menpe
1665ean Kielgo Unibertsitate famatua sortu zen. 1773 eta 1864 artean Daniar erregeen agindupean egon zen Germaniako Erromatar Inperio Santuaren parte baitzen, baina hiria ez zen Danimarkaren barruan sartu, Alemanian baizik. Inperioa erortzerakoan daniarrek agintzen jarraitu zuten Holsteingo Dukea beren menpekoa baitzen. 1848an Schleswig-Holstein osoa daniarren aurka altxatu zen baina 1852an galtzaile atera ziren. Schleswig-ko bigarren gerra 1864ean izan zen eta oraingoan Germaniar Konfederazioa izan zen garailea.
Gillermo I.a Prusiakoa Alemaniako enperadore bihurtu zenean Kiel izendatu zuen inperioaren kai nagusi (Reichskrieghäfen). Alemaniako Armadaren egoitza bertan ezartzeak hiriari progreso handia ekarri zion eta biztanleria nabarmen handitu zuen, 1864ko 18.770 biztanleak 200.000 bihurtu ziren 1910an.
XX. mendea
1918an, Lehen Mundu Gerra bukatzear zela, Kielgo guda ontziei Royal Navy britainiarraren aurka borroka handi bat egin zezaten eskatu zieten. Marinelek, ezin garaituzko misioa zela pentsatuz, matxinada egin zuten, eta hura izan zen Alemaniako iraultza sortu zuen txinparta. Iraultzak monarkia deuseztatzea eta ondoriozWeimarko Errepublika ekarriko zuen.
Bigarren Mundu Gerran oso bonbardatua izan zen, Kielen baitzeuden alemaniarren Itsas Armadako ontzirik eta urpekorik gehienak. 710 bonbaketari estatubatuarrek hiriaren % 80 suntsitu zuten, eta industriaren % 83. Ez zen kanileko urik izan hiru egunez; ez eta jana prestatzeko ere astebetez. Kiel berreraiki behar izan zuten, eta 1972an berriro bihurtu zen Schleswig-Holsteingo hiriburu.
Kirolak
Kielgo kirol talde nagusia THW Kiel eskubaloi taldea da. 16 aldiz irabazi du Alemaniako Liga eta 7 aldiz Kopa. Baina Europa mailan ere txapeldun izan da, bi aldiz EHF Txapeldunen Ligan eta 3 aldiz EHF Kopan.
Futbol taldea ere badu, Holstein Kiel, 1912an Alemaniako txapelketa eskuratu zuena. Gaur egun Iparraldeko ligan ari da jokatzen.
Hiri senidetuak
Kiel ondorengo hiriekin senidetuta dago:
Benny Moré
Bartolomé Maximiliano Moré Gutiérrez (Santa Isabel de la Lajas, Kuba, 1919ko abuztuaren 24a - Habana, Kuba, 1963ko otsailaren 19a), Benny Moré bezala ezagunagoa, kubatar musikaria izan zen.
Musika mota ugari landu zituen: sona eta son montunoa, mamboa, boleroa, guaracha, merenguea edota runba. Ezizen hauek eduki zituen: Erritmoaren Barbaroa eta Mamboaren Printzea.
Morék formazio autodidakta eduki zuen, ez zuen musika akademikorik ikasi eta ez zekien partiturarik irakurtzen. Horregatik, bere inguruko musikarien laguntza behar izaten zuen berak sortutako abestiak pentagrametan ipintzeko.
Haurtzaroa eta gaztaroa
Santa Isabel de las Lajas herrian jaio zen, Kuban. Bere ama Virginia Moré izan zen, eta aita Silvestre Gutiérrez. 18 anaia zituen eta bera zen zaharrena. Bere herenaitona Moré kondearen esklaboa zenez, handik zetorkion abizena.
Jatorria Afrika mendebaldean zuten abesteko bi modu zeuden Kuban. Morék bi tradizioak barneratu zituen: hirudun eta seidun bitartekoak (trova, son eta boleroan agertzen direnak), eta bostun, laudun eta zortzidun bitartekoak (runba eta guaguancóan agertzen direnak). Bi tradizioak ezagutu eta inork baino hobeto menderatzea eta moldatzea izan zen Moréren ezaugarri bat.
Beranduago ikasi zuen gitarra jotzen (harekin konposatuko zituen bere abestiak) eta trobadore gisa abesten hasi zen duetoetan.
Eskola utzi behar izan zuen nekazari lanetan hasteko. Han, repentista (inprobisatzaile) gisa abesten zuen beste nekazarien aurrean.
1930ean familia herriz aldatu zen, Camagüeyo probintziako Central Vertientes azukre fabrikatik gertu bizitzeko. Amak arropa garbitzen lan egiten zuen eta Benny Moré azukre fabrikarako orgatilak mugitzen aritzen zen. Bitartean, Conjunto Avance taldea sortu zuen eta, beranduago, hirukote bat.
Lehen urteak Habanan
1936an heldu zen Habanara lehen aldiz, sei hilabeterako. Baina Vertientes herrira bueltatu zen, eta azukre-kanaberak mozten aritu zen. 1940an Habanara bueltatu zen eta han geratu zen lauzpabost urtez. Lau urte igaro zituen gitarra batekin kafetegi, taberna, hotel, jatetxe eta putetxeetan abesten.
Mexikoko urteak
Lázaro Corderoren taldearekin lanean hasi zen, eta baita Cauto taldearekin. Beranduago Trío Matamoros hirukotearekin abesten hasi zen. Hirukote honekin lehen diskoa grabatu zuen, eta 1945ean bira bat egitera joan ziren Mexikora. Han, irratietan eta kabaretetan jotzen zuten. Taldeari kontratua amaitu zitzaionean, eta besteek Kubara itzultzea erabaki zutenean, Morék Mexikon geratzea erabaki zuen, eta orduan hasi zen Benny izena erabiltzen, asko miresten zuen Benny Goodman en omenez. 1946an Juana Bocanegra Durán erizainarakin ezkondu zen. Dámaso Pérez Pradoren jazz bandean aritu zen lehen abeslari gisa, eta hainbat disko grabatu zituen harekin. Mexikon grabatutako hainbat pelikulatan ere parte hartu zuen. Ospe handia lortu zuen.
Kubara itzulera eta Banda Giganteren sorrera
1952an Kubara itzuli zen. Urte hartan Cienfuegos eko Orquesta Aragón taldearekin grabatu zuen eta Bebo Valdés en big bandarekin ere abestu zuen. Ernesto Duarterekin ere lan egin zuen.
1953an bere orkestra propioa sortzea erabaki zuen, Kubako perkusioak sartuz. 1953ko abuztuaren 3an aurkeztu zuen Banda Gigante orkestra. 40 pertsonako taldea zen, eta hango kide izan ziren, besteak beste, Fernando Alvarez abeslaria, Alfredo Chocolate Armenteros tronpetista, Generoso Jiménez tronbonista eta Rolando Laserie bateria. Arrakasta handia lortu zuten bai Kuban eta baita nazioartean ere. 1956 eta 1957 urteetan Venezuela, Jamaika, Haiti, Kolonbia, Panama, Mexiko eta Estatu Batuetan ibili ziren, eta Oscar sarien zeremonian ere jo zuten.
Kubako Iraultzaren ondoren, irlan geratzea erabaki zuen, nahiz eta kanpoan birak egiteko eta diskoak grabatzeko dirutzak eskaini zizkioten. Night and Day kabaretean abesten hasi zen.
Alkoholarekin zuen arazoa zela eta, zirrosi hepatiko baten ondorioz hil zen 1963an.
Omenaldiak
2006an "El Benny" filma ekoitzi zuen Instituto Cubano de Arte e Industria Cinematográficak.
2019an Omara Portuondo k Siempre tu voz izeneko disko bat atera zuen Benny Moréren abestiak interpretatuz.
Bent Larsen
Jørgen Bent Larsen (1935eko martxoaren 4a, Thisted, Danimarka - 2010eko irailaren 9a, Buenos Aires, Argentina) danimarkar xakelaria izan zen. Bere estilo original eta ez ortodoxoegia zela eta ezaguna zen.
Historiako Danimarkar xakelari onentzat jotzen da, eta Eskandinaviakoa ere bai Magnus Carlsen agertu arte.
Witness
Witness (euskaraz, Lekuko) 1985eko Peter Weir australiar zinema zuzendariaren filma da. Bertan Harrison Ford, Kelly McGillis, Viggo Mortensen, Danny Glover, Alexander Godunov, Josef Sommer eta Lukas Haas aktoreek antzeztu zuten.
Miguel Indurain Sari Nagusia
Miguel Indurain Sari Nagusia urtero apirilean Lizarran Club Ciclista Estellak antolatutako lasterketa da.
Witness
Sariak
Zortzi Oscar Sarietarako izendapenak jaso zituen eta bi sari irabazi: Jatorrizko gidoi onenaren Oscar Saria eta Muntatze onenaren Oscar Saria. Bestalde, zazpi BAFTA sarietarako izendapen jaso zituen: Maurice Jarre musikagilearen soinu bandak bat irabazi zuen eta sei Urrezko Globo Sarietarako izendapen ere jaso zituen.
Argumentua
Rachel Lapp (Kelly McGillis) Pennsylvaniako amish komunitateko alargun gaztea da. Seme Samuelekin (Lukas Haas) senide bat bisitatzera doala. Philadelphian tren a aldatzen ari denean, haurra geltokiko komunera joan eta han hilketa baten lekuko da. Kasua John Book (Harrison Ford) izeneko inspektore baten ardurapean jarri da, baina hiltzaileak ere lekukotasun horren berri dutenez, mutikoa eta inspektorea hiltzea erabaki dute. Hiltzaileek Book zauritutakoan, Rachel eta Samuel bizi diren amish komunitatean babesa hartu du; halere, lekuak dirudien bezain segurua ez dela ezagun da.
Miguel Indurain Sari Nagusia
Lasterketa
Lehendabizikoz 1951an ospatuta, Euskal Herriko Itzulia baino egun batzuk lehenago egiten dute urtero. Lasterketak, historian zehar hainbeste izen izan du, baina 1999tik aurrera Miguel Indurainen omenez egungo izena mantendu du. 1984an eta 1986an babesa falta zela eta, ez zen jokatu.
2005etik aurrera 1.1 UCI Europe Tour mailako lasterketa da.
Garaipen gehien lortutako txirrindulariak Hortensio Bidaurreta, Miguel Maria Lasa, Alberto Fernández eta Alejandro Valverde dira, bakoitzak hiru aldiz hain zuzen ere.
Nafarroako Foru Erkidegoko Saria eta Miguel Indurain Sari Nagusia
Oharrak: 2010. urteko ekitaldian, hasieran Alejandro Valverde irabazi zuen baina Puerto Operazioan zerikusia zuelakoan deskalifikatu zuten.
Egon von Fürstenberg
Eduard Egon Peter Paul Giovanni Prinz zu Fürstenberg (1946ko ekainaren 29a - 2004ko ekainaren 11) moda diseinatzaile alemaniarra izan zen.
Biografia
Egon von Fürstenberg Lausanan jaio zen Suitzan eta Joan XXIII.a Aita Santuak bataiatu zuen. Eduard Egon Peter Paul Giovanni Prinz zu Fürstenberg —bataio-izena— Tassilo zu Fürstenberg (1903-1989) printzearen eta bere lehen emaztea, Clara Agnelli (1920an jaioa), Gianni Agnelli, Fiateko presidente ohiaren arreba zenaren seme nagusia izan zen.
Bere ahizpa Ira von Fürstenberg aktorea da, bere lehen ezkontzan Alfontso Hohenlohe-Langenburgoko printzearekin ezkondu zena, Marbella Hotel Klubaren sortzailea.
Ezkontzak eta seme-alabak
1969ko uztailaren 16an Montfort-l'Amaury-n, Yvelines-en, Frantzian, Diane (Simone Michelle Halfin jaioa) belgikarrarekin ezkondu zen. Emazteak bere moda etxea ireki zuen. Bi seme-alaba izan zituzten:
1972an dibortziatu ziren. 1983an, Egon berriro ezkondu zen Mississippiko Lynn Marshall-erekin (1950 inguruan jaioa). Ez zuten seme-alabarik izan.
Bizitza publikoa
Fürstenberg-ek Macy's-en hasi zuen bere ibilbidea arratsaldeko klaseak ematen Fashion Institute of Technology-n. Emakumeen arropa diseinatzen hasi zen, eta geroago lurrinak eta bestelako produktuak probatu zituen.
Fürstenbergek bi liburu idatzi zituen: The Power Look (Boterearen begirada), moda eta gustu onerako gida, eta The Power Look at Home: Decorating for Men (Boterearen begirada etxean: gizonentzako dekorazioa), etxerako liburua. Barne-diseinu enpresa bat sortu zuen 1981ean. Zachary Selig artistaren obrak biltzen zituen bere arte bildumak.
Parmain
Parmain Frantziako udalerria da, Val-d'Oise departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Etxebizitza
2007an 2.095 etxebizitza zeuden, 1.936 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 66 bigarren erresidentzia ziren eta 93 hutsik zeuden. 1.903 etxeak ziren eta 184 apartamentuak ziren. 1.936 etxebizitza nagusietatik 1.586 bere jabearen bizilekua ziren, 307 alokairuan okupaturik zeuden eta 43 doan lagata zeuden; 22 etxek gela bat zuten, 95 etxek bi zituzten, 180 etxek hiru zituzten, 515 etxek lau zituzten eta 1.125 etxek bost zituzten. 1.593 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 868 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 940 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 3.721 ziren, horien artean 2.707 aktiboak ziren eta 1.014 inaktiboak ziren. 2.707 pertsona aktiboetatik 2.482 lanean zeuden (1.289 gizon eta 1.193 emakume) eta 226 langabezian zeuden (125 gizon eta 101 emakume). 1.014 pertsona inaktiboetatik 238 erretiraturik zeuden, 500 ikasten zeuden eta 276 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Yvette Mimieux
Los Angelesen jaio zen, aita frantsesa eta ama mexikarra zituela. Telebistarako lanean hasi zen eta 1960an The Time Machine filmean agertu zen. Hiru aldiz izendatu zuten Urrezko Globo sarietarako.
Parmain
Diru sarrerak
2009an Parmain udalerrian 1.946 unitate fiskal zeuden, 5.584 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 25.209,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 201 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 37 eraikuntza enpresak ziren, 35 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 9 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 7 finantziazio enpresak ziren, 15 higiezinen enpresak ziren, 30 zerbitzu enpresak ziren, 37 administrazio publikoko enpresak ziren eta 13 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 54 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 7 igeltseroak, 7 margolariak, 2 zurginak, 10 iturginak, 5 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 2 ile apaindegiak, 1 aldi baterako lan enpresa, 6 jatetxeak, 7 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 13 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen, 1 etxerako tresna denda zen, 2 kirol-dendak eta 1 lore-denda zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zeuden 2 osasun-ekipamenduak botika ziren.
2009an 2 haur-eskola eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Parmain udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 535 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Egiptoko Aro Dinastiko Goiztiarra
Monarkiaren hedapena
Aro honen hasieran hasten da begiztatzen Antzinako Egiptoren historia osoan ia etengabekoa izango zen estatu antolaketa sistema. Garai honetan, dirudienez, hiriburua, Nejenetik (Hierakonpolis grezieraz) eta Goi Egiptoko antzinako hiriburua izan zena, Menfisera eraman zen, Nilo ibaia zenbait besotan zabaltzen den tokitik gertu dagoena. Monarkiak, izaera militar nabarmen bat zuen, erregeak berak edo bere ordezkariek, kontrolpean mantentzen zituzten nomadak (orokorrean, mendebaldeko mugako libiarrak), aldi berean, Ekialdean eta hegoaldean, meatzeen (urrearenak eta harribitxienak) kontrola ziurtatzen zuten. Hain zuzen ere, Egiptok, Niloren lehen urjauziraino aurrera egin zuen, Elefantina eta Siena (egungo Asuan) hartuz, nekazal garapen urrikoak baina meatzaritza eta merkataritza guneak, Nubiaranzko hedapenerako puntu estrategikoez gain. Jada bigarren faraoia izan zen Aharen erregealdian daude frogatuta Nubiaranzko espedizioak. Nomadei dagokienez, Ahak, libiarrengandik zergak jaso zituela ezagutzen da, eta bere oinordeko izan zen Dyerrek, Itsaso Gorriranzko espedizioak egin zituela (hauek, orokorrean, eskualdeko meatzeen esplotazioarekin lotuak zeuden). Den faraoiaren erregealdian Sinaira egin ziren espedizioak ere frogatuta daude (meatzeak kontrolatzeko), baita libiarren aurka ere.
Estatuak, Goi (monarkiaren jatorria zena) eta Behe Egiptoren arteko elkar asimilaziorako politika kultural bat zuzentzen zuen. Hau, hauen bidez egiten zen:
Ekonomia eta gizartea
Egiptoar ekonomia, aparatu politikoarekin estuki lotua dago. Faraoiek, ureztatzeko kanalizazio lanak bultzatzen zituen, nekazal errendimendua gehituz, estatu indartsu eta bateratu batek ahalbidetua (gerra zibiletan laster murgilduko zen arren, aurrerago kontatuko dena). Egile batzuen arabera, hasiera batean, erregeak, kanalen eraikuntzak antolatzen zituzten funtzionarioak ziren, funtzionario baino gehiago, tokiko buruzagi itxura handiagoa duten arren; edozein kasutan, laster bihurtuko ziren probintzia edo nomoetako gobernari (nomarka). Ondorengo greziar iturriek, hiriburua zen Menfisen eraikuntza, Menes edo Narmer izeneko lehen faraoiaren erregealdian egin zela dioten tradizioak biltzen dituzte; edozein kasutan, datua oso fidagarria izan ez arren, arkeologiak, Menfisen eraikuntza garai honetan, K.a. 2900. urte inguruan lekukotzen du, eta, beraz, hiri garapena, nekazal garapenarekin bat datorrena, jakietara gehiago iristea eta biztanleriaren hazkuntza eragiten duena. Gainera, Saqqara, Menfisetik gertu, errege lurperaketen gune nagusietako bat zen. Merkataritza, geroz eta zabalagoa zen, bi korronte nagusi zituena: Nilon gora (Nubiara) eta, Ekialdea deritzonera (Mediterraneo itsasoaren ekialdereneko kostaldea, hau da, Israel, Siria, Libano, Jordania eta Palestinako lurraldeak). Nubiarekin egiten zen merkataritza, nagusiki lurrez egiten zen, bata bestearen jarraikako urjauziek, Nubiako mugatik gertu dagoen Elefantinatik haratago nabigatzea eragozten baitu. Ekialdea zen bere zur iturri nagusia. Antzinako aro honen amaierakoak diren arraundun itsasontziak erakusten dituzten zeramika hondarrak aurkitu dira. Honetatik, garai honetan, iraultza teknologiko bat gertatu zela ebaz daiteke, baita merkataritzaren gehiketa ere, itsasontziek salgaiak garraiatzeko balio zutelako zein zura Ekialdetik zetorrelako (bereziki egungo Libanotik). Nubia, hegoaldea eta ekialdeari dagokienez, hedapen militarrak, meatze esplotazioa ahalbidetzen zuen (harria eta urrea).
Nazioarteko merkataritzak, lehen beharreko eskakizunak asetzeko balio zuen (zura, brontzea ekoizteko metalak, harria), luxuzko artikuluez gain (metalak eta harribitxiak barne). Gainera, arrazoi sozialengatik (hil gurtza, arranditzea) eta politikoengatik (boterea erakustea), tokiko eskari handia zegoen hil objektuak, errege estatuak eta monumentu mota oro eraikitzeko, ekoizpen guneetan presentzia militarraren bidez asetzen zena.
Biztanleriaren oinarrizko beharrak asetzeari dagokionez, jaki ekoizpena, aparatu politikoarentzako zerga eran igotzen zen, errege silo deritzenetan metatuz, eta landa biztanleria ez zen biztanleriaren artean berriz banatzen zen. Sektore honetan, artisauak agertzen hasi ziren, bereziki, zura eta metala lantzera emanak. Gainontzeko biztanleria, merkataritzan (ibai bidezkoa zein nazioartekoa) aritzen zen sektoreak eta aparatu politikoaren zati zenak (armada, burokrazia, errege familia) osatzen zuen.
Erlijioa
Garai honetan, hirietako eta gune erlijiosoetako tokiko jainko eta jainkosak, garrantzi nazionala hartzen hasi ziren, askotan, sinkretismoa edo jainko asimilazioa deritzonaren eta jatorri ezberdineko gurtzen bidez. Kasurik garrantzitsuenetako bat, Osirisena da, emankortasunarekin, merkataritzarekin, eta, batez ere, hil ondorengo bizitzarekin lotutako jainko ongile bat, Behe Egiptoko Busirisen jatorria zuena, Goi Egiptoko Abidos herriko antzerako ezaugarridun jainko batekin asimilatua izan zena, azken hiri honek, hil eta erlijio gune bezala bere autoritatea sendotu zuelarik (han lurperatzen ziren faraoiak), are gehiago Osiris eta bere seme Horus, erregetzaren sinbolismoaren barnean hartzerakoan.
Beharbada, garai honetan hasi ziren sortzen Osirisek eta Horusek Sethen aurka zituzten gerren mitoa, bere behin betiko idazketa, beranduagokoa den arren.
Barne gatazken zantzuak
Dirudienez, modu sinplifikatuan, Behe Egiptok, Goi Egiptoren monarkiaren zentralismoaren aurka zuen oposizioarekin lotzen dira. Jada nabaritzen hasten dira Adyiben erregealdian, nork, dirudienez, Behe Egiptoko matxinadei aurre egin behar izan zien, hurbiltze zantzu batzuk gora-behera, faraoia bera Menfistar neska batekin ezkondu izana kasu. Adyiben oinordekoa, Semerkhet, dirudienez usurpatzaile bat da. Bi errege hauek, hirugarren batekin batera, Qaa, euren aurrekoak bezala, Goi Egiptoko Abidosen lurperatuak izan ziren; gainera, Qaari buruz, Horus jainkoa (Osirisen semea, eta, beraz, Abidosekin lotua) eta Goi Egiptoko koroa zuria, Koroa bikoitzaren ordez, bezalako ikurrak erabiltzen dituen hilarri bat ezagutzen da.
Guzti honek, monarkiak, Goi Egiptorantz bideratzeko joera zuela argi uzten du, eta Behe Egiptoren banaketa prozesu bat. Zantzu hauek, euren ondorengo faraoi izan ziren Hetepsekhemuy (Behe Egiptoko Saqqaran lurperatua izan zena) eta Nebraren erregealdietan desagertzen badira ere, pixkat beranduago gertatu ziren gatazka larriagoen aurrekari izango ziren.
Peribsenek, Horus ezabatu zuen errege sinbologiatik, eta Seth jainkoagatik ordezkatu zuen, Horus eta Sethen arteko gerraren mitoa gogorarazten duena. Honela, bere oinordekoa izan zen Khasekhemen erregealdian hasi zen gerra zibilak izaera erlijioso nabarmen bat zuela dirudi, jainko baten eta bestearen jarraitzaileen arteko gerra bat izanez.
Matxinada, Nejet hiria erasotzera iritsi zen, Goi Egiptoko monarkiaren antzinako gune erlijiosoa, bere tamaina nolakoa izan zen adierazten duena. Azkenik, Khasekhem garaile irten zen, bi estatuen oinarriko erliebeek adierazten duten bezala, non hildako etsaiak erakusten diren eta erregea, modu esanguratsuan, Goi Egiptoko koroa zuriarekin irudikatua den. Khasekhemen ("botere bat" esan nahi duena) Khasekhemuy ("bi botere" esan nahi duena) izenerako aldaketak, zein Horusen sinbologiaren itzulerak Peribsenen aldaketen ondoren, iparraldeko matxinatuek, ikur bezala Seth jainkoa hartzen zutela pentsarazten du, Monarkiaren Horusen aurka.
Mediterranear munduko hirien sorrera
Egiptoren historia, Niloren haran emankorrean, nekazal eta abeltzantza herrien garapenarekin hasten da, ibaitik gertuko ordokietan, pixkanaka, ureztatze sistemak kontrolatzeko ibai finkapen bihurtu zirenak. Nilo ibaia zen komunikabide nagusi, lurraldearen elementu antolatzaile nagusia zelarik.
Hiri hauek, ibaiarekiko paraleloan zihoazen kaleekin egin ziren, bertan amaitzen ziren beste kale perpendikular batzuk zeharkatzen zituztenak, ia beti angelu zuzen eran, modu naturalean, lehen hiri antolaketa ortogonalak (plan hipodamikoa) sortuz.
K.a. III. milurtekoan, Egipton, hogeitamar hiri baino gehiago sortzen dira, Niloren haran eta deltan zehar. Hau da, ordena alfabetikoan, hiri berri hauen (edo bere nekropolien) egungo izena edo greziartua:
Abidos, Abu Gurab, Abu Roash, Abusir, Ajmin, Akoris, Amra, Armant, Asiut, Atribis, Bet Khalaf, Beni Hassan, Buhen, Buto, Dendera, Edfu, Elefantina, El Badari, El Kab, Gerzeh, Giza, Heliopolis, Herakleopolis, Hermopolis, Hermontis, Hierakonpolis, Hiu, Kom Abu Billo, Kom el-Hisn, Kom Ombo, Koptos, Menfis, Naqada, Qina, Qus, Saqqara, Siena, Tasa, Tarjan, Tebas, Tinis eta Tod.
Egiptoko Aro Dinastiko Goiztiarraren kronologia
Honako egiptologo hauek estimatutako kronologia:
Lehen faraoia: (Menes)
Azken faraoia:
Beninen banaketa administratiboa
Benin 12 departamendu eta 77 udalerritan banaturik dago, 1999an lehengo 6 departamenduak bitan zatitu zituztenetik.
Bazar (argipena)
Bazar hitzak adiera zenbait ditu:
Raúl Fernández-Cavada
Raúl Fernández-Cavada Mateos (Bilbo, 1988ko martxoaren 13a) euskal herritar futbolaria da. Atezain moduan jolasten du, Athletic Clubeko harrobian hezitakoa da, Gorka Iraizozen ordezkoa izandakoa.
Kirol Ibilbidea
''2023ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.''
St Just in Penwith
St Just in Penwith, 'Lannyust', Ingalaterrako Kornualles konderriko udalerri bat da.
Poecile gambeli
Poecile gambeli Poecile generoko animalia da. Hegaztien barruko Paridae familian sailkatua dago.
Pittsburg konderria (Oklahoma)
Pittsburg konderria (Pittsburg County) Oklahomako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua McAlester da. 2010eko zentsuaren arabera 45,837 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Riama raneyi
Riama raneyi Riama generoko animalia da. Narrastien barruko Gymnophthalmidae familian sailkatuta dago.
Pittsburg konderria (Oklahoma)
Geografia
Pittsburg konderriak 356,855 kilometro koadro ditu. Horietatik 18,742 ura dira. Beste 338,113 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 12,84 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 45,837 pertsonetatik 34,745 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 1,786 dira. 1,497 beltzak edo afroamerikarrak. 6,148 amerikar natiboak ziren eta 19 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 185 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 13 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 3,230 pertsonek kokatzen zuten.
Žirovnice
Žirovnice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 2,937 biztanle ditu eta 44.4 kilometro koadroko azalera. Pelhřimoveko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1519 urtean egin zen.
Lur lauaren sinesmen modernoa
Lur lauaren sineste modernoak, Lurra laua dela dioten erakunde eta norbanakoek sustatzen dituzte, Lurraren esferikotasuna ukatzen duten bitartean, bi mila urte baino gehiagoko adostasun zientifikoaren aurka. Lur lauaren sinesmenak sasizientziak dira; teoriak eta baieztapenak ez dira ezagutza zientifikoetan oinarritzen. Filosofiako eta fisikako adituek zientziaren ukatzaile gisa sailkatzen dituzte Lur lauaren defendatzaileak.
Lur laua osatzen duten taldeak  XX. mendearen erdialdekoak dira; batzuk serioak dira eta beste batzuk ez. Serioak direnak erlijioak edo konspirazioaren teoriek motibatzen dituzte. Sare sozialen erabileraren bidez, Lur Lauaren teoriak gero eta gehiago babestu eta sustatu dituzte talde handiagoetan afiliatuta ez dauden pertsonek. Fededun askok sare sozialak erabiltzen dituzte beren ikuspuntuak zabaltzeko.
Testuinguru historikoa
Lur laua Samuel Rowbotham (1816-1884) idazle ingelesak sortu zuen. Bedford Level esperimentutik ateratako ondorioetan oinarrituta, Rowbothamek Zetetic Astronomy izeneko liburuxka argitaratu zuen. Beranduago, hau, Earth Not a Globe liburuan zabaldu zuen, Lurra, Ipar Poloan zentratutako disko lau bat dela proposatuz, eta, bere hegoaldeko ertzean zehar, Antartika izeneko izotzezko horma batek mugatzen duela. Rowbothamek, gainera, Eguzkia eta Ilargia Lurretik 4.800 kilometrora (3.000 milia) zeudela eta kosmosa Lurretik 5.000 kilometrora (3.100 milia) zegoela esan zuen. Astronomia modernoaren funtsik eza eta Idazteunekiko bere aurkakotasuna izeneko liburuxka bat ere argitaratu zuen, "Bibliak, gure zentzumenekin batera, lurra laua eta mugiezina zelako ideiaren alde egiten zuela argudiatuz, eta funtsezko egia hori ezin dela alde batera utzi soilik giza aieruetan oinarritutako sistema baterako".
Rowbothamek eta William Carpenter bezalako jarraitzaileek arreta piztu zuten Alfred Russel Wallace bezalako zientzialariekin izandako eztabaida publikoetan sasizientziaren erabilera arrakastatsuaren bidez. Rowbothamek Zetetic Elkarte bat sortu zuen Ingalaterran eta New Yorken, Zetetic Astronomyren mila kopia baino gehiago bidaliz.
Lur laua Ikertzeko Nazioarteko Elkartea
1969an, Shentonek, Ellis Hillman konbentzitu zuen, Londres Ekialdeko Politeknikoko hizlari bat, Flat Earth Societyko presidente bihurtzeko, baina Shenton hil ondoren arte, Shentonen liburutegiaren zatirik handiena, ezartzen lagundu zuen Fikzio Zientziaren Fundazioko artxiboetan gehitu zuenean, bere jardueraren ebidentzia gutxi dago.
Shenton 1971n hil zen. Charles K. Johnsonek Shentongo liburutegiaren zati bat Shentonen emaztearengandik jaso zuen, eta Amerikako Lur laua Ikertzeko Nazioarteko Elkarteko eta Kaliforniako Itunaren Herriaren Elizako presidente bihurtu zen. Hurrengo hiru hamarkadetan, Flat Earth Society taldea 3.500 kide izatera iritsi zen.
Johnsonek argitalpen asko argitaratu zituen eta menbresia-eskaera guztiak egin zituen. Argitalpenik ospetsuena Flat Earth News izan zen, lau orrialdeko hiruhileko tabloidea. Johnsonek bere buruzagitzan zehar US $6 eta US $10 artean kostatu ziren kideentzako urteko kuoten bidez ordaindu zituen argitalpen hauek. Johnsonek Biblia aipatu zuen bere sinesmenengatik, eta zientzialariak erlijioa zientziagatik ordezkatuko zuen iruzur bat egiten ari zirela ikusi zuen.
Flat Earth Societyren planetaren eredu berriena, gizateria disko batean bizi dela da, Ipar poloa bere erdian eta 150 oineko altuera (46 m) duen izotzezko horma batekin, Antartika, kanpo ertzean. Ateratako mapa Nazio Batuen sinboloaren antzekoa da, Johnsonek bere posizioaren ebidentzia bezala erabili zuena. Eredu honetan, Eguzkiak eta Ilargiak, bakoitzak, 32 kilometroko diametroa dute.
Flat Earth Societyk kideak bildu zituen Estatu Batuetako gobernuaren eta bere agentzia guztien aurka hitz egitean, bereziki NASA ren aurka. Gizartearen literaturaren zati handi bat, bere lehen egunetan, Biblia interpretatzean zentratu zen, Lurra laua den zentzuan, azalpen eta froga zientifikoak ematen saiatu ziren arren.
Kritika
Eugenie Scottek "muturreko teologia bibliko-literalistaren" adibide bat deitu zion taldeari: "Lurra laua da, Bibliak laua dela esaten duelako, zientziak esaten diguna kontuan hartu gabe". Charles K. Johnsonen arabera, taldeko kidetasuna 3,500era igo zen bere buruzagitzapean, baina 1997an bere etxean izandako sute baten ondorioz, gizarteko kideen erregistro eta kontaktu guztiak suntsitu zituen. Johnsonen emaztea, kideen datu-basea administratzen lagundu zuena, handik gutxira hil zen. Johnson bera 2001eko martxoaren 19an hil zen.
Berrabiaraztea
2004an, Daniel Shentonek (Samuelekin zerikusirik ez zuena) Flat Earth Society delakoa berpiztu zuen, webgunean oinarritutako eztabaida foro batean oinarrituz. honek, azkenean, 2009ko urrian, gizartearen berrbultzada ofizialera eraman zuen, eta webgune berri bat sortu zuen, Lur lauari buruzko literatura bilduma publiko batekin eta wiki batekin. Gainera, gizartea 2001etik hasi zen lehen aldiz kide berriak onartzen, eta Thomas Dolby musikaria izan zen elkartu berria zen gizartearekin bat egin zuen lehena. 2017ko uztailean, 500 pertsona baino gehiago kide bihurtu dira.
2013an, elkarte horren zati bat webean oinarritutako talde berri bat sortzeko banandu zen, foro bat eta wiki bat ere biltzen dituena.
Kanadan
Flat Earth Society of Canada 1970eko azaroaren 8an ezarri zuten Leo Ferrari filosofoak, Raymond Fraser idazleak eta Alden Nowlan poetak, eta 1984ra arte egon zen jardunean. Bere artxiboak New Brunswick-eko Unibertsitatean daude.
1990ean Pancake Productionsen In Search of the Edge dokumental faltsuan "aditu" gisa elkarrizketatua izan zen ("panke bat bezain laua" esamoldearen erreferentzia). Erantsitako azterketa-gidan, Ferrari "globularista" gisa agertzen da, Lurra esferikoa dela uste duen batentzat hitz arrunta. Ontario Arts Councilek eta National Film Board of Canadak partzialki finantzatu zuten filmaren benetako asmoa ikasleen pentsamendu kritikoa eta alfabetizazio mediatikoa sustatzea zen " modu sinesgarrian frogatzea, mundu guztiak bazekiena faltsua zela".
Berrerabiaraztea
Kay Burns multimedia artistak Kanadako Flat Earth Society arte-proiektu gisa birsortu zuen, bere alter ego Iris Taylor presidente zela. Burnsek Lurraren Museoa izeneko instalazio bat sortu zuen, 1970eko taldearen tresna batzuk zituena. 2016an Ternua hiriko Flat Earth Outpost Café aretoan Shoal Bay en erakutsi zen.
Italian
Italian ez dago gizarte zentralizaturik Lur lauan. Hala ere, 2010eko hamarkadatik, konspirazioaren teoriko talde txikiak, bilerak egiten dituztenak, Lur lauaren teoriak sortzen eta zabaltzen hasi ziren. Horien artean daude Calogero Greco, Albino Galuppini eta Agostino Favari, 2018-2019an hainbat topaketa antolatu zituztenak Palermon, Sizilian, 20 euroko sarrera prezioarekin
Bere baieztapenen artean, honako hauek daude:
Horietaz gain, bere uste komuna da Estatu Batuek plan bat dutela Europan denei irekitako Amerika berri bat sortzeko, non balio bakarra kontsumismoa den eta George Sorosek konspirazio globalista sataniko bat zuzentzen duen. Dinosauroen iraganeko existentzia baztertzen dute, eboluzioaren teoria darwiniarra eta komunitate zientifikoaren autoritatea, zientzialariak masoiak direla argudiatuz.
Beppe Grillo Bost Izarren Mugimendua alderdi politikoko buruzagi ohiak taldean interesa agertu zuen, adierazpen askatasunaren espiritua mirestea eta 2019ko maiatzeko konferentzian parte hartu nahi izatea onartuz. Baina azkenean, Grillo ez zen agertu.
Interneteko aroaren berpizkundea
Internetaren aroan, komunikazioen teknologiak eta sare sozialek, hala nola YouTubek, Facebookek eta Twitterrek, desinformazioa zabaltzea eta beste batzuk okerreko ideietara erakartzea erraztu diete pertsonei, ospetsuak izan edo ez. Inguru honetan loratu den gaietako bat Lur laua da.
Lurjabe modernoek, orokorrean, konspirazioaren teoria formaren bat hartzen dute, gobernu, komunikabide, eskola, zientzialari eta airelinea bezalako erakunde nagusiek mundua esfera bat dela zergatik esaten duten azaltzeko beharragatik. Ez dute konfiantzarik beraiek egin ez dituzten oharretan, eta sarritan ez dira fidatzen edo ez daude ados haien artean.
Leïla Bekhti
Yasmine Leïla Bekhti (Issy-les-Moulineaux, - ) frantziar aktorea da, zineman eta telebistan ibilitakoa. Tout ce qui brille filmean egindako lanari esker César Saria lortu zuen.