cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Migel Etxebeste
Biografia
Musikaren inguruko lehen ikasketak Lesakan egin zituen, herriko organistarekin. Horrela bere bozkarioa ezagutu zuen. 19 urte zituelarik Irunen Ramon Garmendiarekin piano ikasi zuen eta lehenengo kontzertuak ematen hasi zen. Ondoren, Nafarroako Foru Aldundiaren laguntza bati esker, 1915ean, Madrilgo Goi Mailako Errege-Musika Kontserbatorioan harmonia eta piano ikasi zuen. Madrilen Bernardo de Gabiola musika-katedratikoa ezagutu zuen eta honek organoaren erabileran lagundu zion.
Berriro ere Iruñean, hiriko Udal Musika-eskolaren irakaslea izan zen, gero zuzendari, 1940tik 1957 arte. Urte horietan ere Iruñeako Santa Zezilia Orkestra bultzatu zuen. Iruñean hil zen, 1962an.
Clifford Odets
Clifford Odets (Filadelfia, 1906ko uztailaren 18a - Hollywood, 1963ko abuztuaren 14a) Estatu Batuetako antzezle eta antzerkigilea. Antzezle moduan hasi zen lanean antzerkian, eta geroago antzerki-lanak idazten hasi zen. Gizartearen kritika izan zen haren lanen ezaugarri nabarmenena, eta 1930 ondoko urteetako idazle kritiko nagusietakoa izan zen Estatu Batuetan. Lan aipagarrienak: Waiting for Lefty (1935, Leftyren zain), Awake and Sing (1935, Iratzar zaitez eta kanta ezazu), Golden Boy (1937, Urrezko mutila), The Big Knife (1949), The Country Girl (1950). Odetsen zenbait lan zinemarako moldatu dira.
Migel Etxebeste
Musika obrak
Erlijiozko konposizio ezberdinen autorea da, hauen artean era gregorianoan oinarritutako bere Magnificat para organo nabarmentzen da. Obra honetan sorrera musikalaren mundura noizbehinka sartzen diren zenbait kontzertista bereizten dituen estilo birtuosoa ikusten da.
Beste obra asko galdu egin dira.
Ostrów Mazowiecka landa-udalerria
Ostrów Mazowiecka Poloniako Mazoviako voivoderriko landa-udalerri bat da, Ostrów Mazowiecka barrutian kokatuta. 282,94 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 12910 biztanle zituen.
L'Écouvotte
L'Écouvotte Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an L'Écouvotte udalerrian erroldatutako biztanleak 109 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 33 etxebizitza zeuden, 31 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 2 hutsik zeuden. 32 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 31 etxebizitza nagusietatik 23 bere jabearen bizilekua ziren eta 8 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 4 etxek hiru zituzten, 5 etxek lau zituzten eta 21 etxek bost zituzten. 27 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 9 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 19 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 60 ziren, horien artean 47 aktiboak ziren eta 13 inaktiboak ziren. 47 pertsona aktiboetatik 43 lanean zeuden (25 gizon eta 18 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 13 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa batena zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Jet Propulsion Laboratory
JPLa NASAk eta Kaliforniako Teknologia Institutuak kudeatzen dute, eta Ameriketako Estatu Batuetako Gobernuaren eskumenekoa da. Bere helburu nagusia espazio-ontzi robotikoen eraikuntza eta martxa jartzea da. Espazio Sakoneko Sarearen arduraduna ere bada.
Kisulabeko haritza
Kisulabeko haritza Nafarroako Basaburua udalerrian Jauntsarats kontzejuan dagoen haritz erraldoi bat da, Quercus robur espeziekoa (haritz kanduduna). 1991an Nafarroako Monumentu Naturala izendatua izan zen, hain zuzen ere, zerrendako 8. zuhaitza da.
Kokalekua
Jauntsaratsen dago errepidetik nahiko gertu. Eskolaren eta kiroldegiaren ondoan dago.
Ibilbide erraz bat dago herrigunean bertan dauden herriko bi zuhaitz apartak bisitatzeko. 1.800 metroko ibilbide zelai eta zirkularra da.
Ezaugarriak
Haritzak 10,10 metroko perimetroa dauka, nafar zuhaitzen artean gerririk zabalena da. Lurretik metro eta erdiko altueran diametroa 3,53 metrokoa da. bestalde, 11,6 metro garai, eta 12,2 metro zabal da.
Antzinako basoetan bezala, zuhaitz hauen lepoa moztuta dago, guztiz kimatuta. Horrela egiten zen bertatik egurra, hostoak eta ezkurrak errazago ustiatzeko. Adarrak egurretarako eta ikatza egiteko aprobetxatzen zituzten; hostoak eta fruituak, berriz, ganaduaren bazkarako.
Ezkurra da hariztien fruitua. Ezkurren bitartez garatzen da ehunka urte dituzten zuhaitz hauen bizitza luzea. Inguruneko baldintzetara moldatzeko gaitasun aparta erakusten dute.
Hau bezalako zuhaitz bat berez ekosistema oso bat da basoaren barnean. Zuhaitzaren gainean beste bizitza mota batzuk garatzen dira: onddoak, likenak, goroldioak, iratzeak, huntzak, baita zuhaitzak eta zuhaixkak ere.
Zaharra eta bizi-iturria
Europar intereseko habitat hori Europako Natura Sarean sartu da (“Ultzama eta Basaburuko hariztiak”).o.
Zuhaitz horiek aldizka eta ehunka urtetan lepatuak (guztiz kimatuak) izan ziren. Haien adarrak egurretarako eta ikatza egiteko aprobetxatzen zituzten; hostoak eta fruituak, berriz, ganaduaren bazkarako.
Zuhaitz horietako bakoitza berez ekosistema  oso bat da, hain baita konplexua hari loturiko fauna eta flora.
Duten interesagatik eta hain bitxiak izateagatik zuhaitz horiek babes berezia jasotzen dute, “Nafarroako haritz monumental” gisa, eta gure errespetua merezi dute.
Bowery
Bowery, AEBetako New York hiriko auzo bat da, Manhattan barrutian. Chinatown eta Little Italy auzoen artean dago.
Izena nederlanderazko bouwerij (baserri) hitzetik datorkio.
1970eko hamarkadan gaur egun aski ezagunak diren Patti Smith, Blondie, The Ramones edo Talking Heads bezalako musikari eta taldeak auzo honetako aretoetan lehenbizikoz ezagutzera eman ziren.
Menerdiga
Aiarako lurretan kokatuta dago; udalerri honetako Agiñiga herritik hasten da Menerdigarako igoerarik arruntena. Aiaraldea eta Gaztelako Lausa Harana historikoki lotu izan dituzten pausuetakoa izan da; gaur egun, aldiz, batez ere mendizaleek erabiltzen dute oinezkoentzako ataka hau, bereziki Iturrigorri edo Tologorri (Menerdigatik ekialdera) eta Ungino (ipar-mendebaldera) mendietara igotzeko.
Ingurumarian ondo kontserbatutako izen bereko txabola taldea dago, garai batean artzaintzak eremu horretan zuen indarraren lekuko.
Hurts So Good
Hurts So Good, John Mellencamp estatubatuar kantautorearen rock abesti bat da. American Fool (1982, Amerikar Ergela) diskoaren barnean argitaratu zuen.
Maurice Couve de Murville
Jacques-Maurice Couve de Murville (Reims, 1907ko urtarrilaren 24a - Paris, 1999ko abenduaren 24a) frantziar diplomazialari eta politikaria izan zen. Finantza ikuskatzailea izan zen 1930etik eta Vichyko gobernurako lan egin zuen. 1943an Frantzia Askera batu zen. Enbaxadore izan zen Kairon, NATOn, Washingtonen eta Bonnen. 1958an De Gaullek Atzerri ministro izendatu zuen. Ministro izan zen 10 urteetan, paper liderra izan zuen 1963ko Frantzia-Alemania Lankidetza Itunean eta Paris-Bonn ardatzaren sorreran. Frantziako lehen ministroa izan zen 1968ko uztailetik 1969ko ekainera. Ekonomia ministro (1968), diputatu (1968, 1973-1986) eta senatari (1986-1995) ere izan zen.
Jamestown (Leitrim konderria)
(irlanderaz Cill Srianáin) Irlandako udalerri bat da, Leitrim konderrian dagoena.
Brugnera
Brugnera Italiako udalerri bat da. Pordenoneko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Brugnerak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Schistura puncticeps
Schistura puncticeps Schistura generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Al Qubah
An Nuqat al Khams Libiako muhafazatetako bat da. 51.750 kilometro koadro ditu eta 19.000 biztanle zituen 2003an.
Sceloporus poinsettii
Sceloporus poinsettii Sceloporus generoko animalia da. Narrastien barruko Phrynosomatidae familian sailkatuta dago.
Llanoko geltokia
Llano Espainiako Kantabriako tren geltoki bat da, udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
NGC 4108
NGC 4108 galaxia bat da, Draco konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Drôme
Drôme Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdeko departamendua da (26). Prefektura Valence hirian dago.
Mugakide ditu Ardèche, Isère, Alpe Garaiak, Proventza Garaiko Alpeak eta Vaucluse departamenduak.
Lópezita
Lópezita sulfato motako minerala da.
Ezaugarriak
Lópezita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.
Ostrów Wielkopolski
Ostrów Wielkopolski Poloniako Polonia Handiko voivoderriko hiri-udalerri bat da, Ostrów Wielkopolski barrutian kokatuta. 41,9 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 72526 biztanle zituen.
Val-des-Marais
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 226 etxebizitza zeuden, 205 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 216 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 205 etxebizitza nagusietatik 174 bere jabearen bizilekua ziren, 30 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 30 etxek hiru zituzten, 43 etxek lau zituzten eta 128 etxek bost zituzten. 149 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 75 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 119 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 381 ziren, horien artean 306 aktiboak ziren eta 75 inaktiboak ziren. 306 pertsona aktiboetatik 284 lanean zeuden (157 gizon eta 127 emakume) eta 22 langabezian zeuden (6 gizon eta 16 emakume). 75 pertsona inaktiboetatik 26 erretiraturik zeuden, 28 ikasten zeuden eta 21 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Val-des-Marais udalerrian 208 unitate fiskal zeuden, 550 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.916 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 28 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 8 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 3 margolariak, 1 zurgina, 1 argiketaria eta 2 jatetxeak.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 liburu denda zen.
2000. urtean Val-des-Marais udalerrian 51 nekazaritza-ustiategi zeuden, 3.770 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 haur-eskola, lehen-hezkuntzako eskola 1  eta 3 inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Futbol-klub
Futbol-kluba (football club) kirol erakundea da eta helburu bakarra futbola praktikatzea da. Entitate horiek gainerako taldeetatik identifikatzen eta bereizten laguntzen duten ezaugarri bereizgarriak dituzte: arropa bereizgarria, kolore adierazgarriak, lotutako ezkutu edo ereserkia eta baita estadio propioa ere, bere klubeko partidak ikustera joaten diren zale eta jarraitzaileak hartzen dituena.
Batzuetan, futbolaren praktika kirol anitzeko erakunde handiago batean sar daiteke edo, bestalde, jatorriz futbolari buruz soilik zebilen klubak, denborarekin, beste kirol atal batzuk ere sar ditzake, hala nola saskibaloia, eskubaloia, boleibola., errugbia, tenisa, hockeya, atletismoa edo igeriketa beste askoren artean; baita futboletik eratorritako kirolak ere, hala nola areto-futbola.
Klubaren jatorria
Futbola Ingalaterran jaio zen, 1871-72 denboraldian futbol elkarteentzako lehen lehiaketak espresuki antolatu zituen lurraldea izanik Football Association Cup-rekin —munduko lehiaketarik zaharrena— eta 1888-89 denboraldian Futbol Ligarekin —Munduko ligako txapelketarik zaharrena—. Beraz, 1863an sortutako lehen futbol elkartearen agertokia ere izan zen, The Football Association (FA), eta lehendik zeuden britainiar klubak bildu zituen. Jadanik XX. mendearen hasieran, Europako herrialde gehienetan federazioak zeuden —lehena Danimarkan (DBU 1889an) eta Herbehereetan ( NVAB 1889an)—, Zeelanda Berrian (NZF 1891an ) eta Hego Amerikako herrialdeetan Argentinan (AFA 1893an), Txile (FFCh 1895ean) edo Uruguai (AUF 1900ean), Argentina izan zen federazioaren jaiotzako urte berean liga nazionala sortu zuen munduko hirugarren herrialdea, aipatutako Ingalaterraren eta Herbehereen atzetik. Horrenbestez, klubak zein elkarteak estamentu kontinental jakin batekin edo konfederazio batekin lotuta daude. Bakoitzak bere arloetan futbol jarraibideak zuzentzen dituzten sei erakunde daude: UEFA Europarentzat, CONMEBOL Hego Amerikarentzat, Concacaf Erdialdeko Amerikarentzat, Ipar Amerika eta Karibearentzat, CAF Afrikarentzat, AFC Asian, eta OFC Ozeaniarentzat. Horiek guztiak, bai nazional elkarte eta konfederazioak, araberakoak FIFAren menpean daude (Fédération Internationale de Football Association) munduko futbol erakunde nagusia.
FIFA Parisen sortu zen 1904ko maiatzaren 21ean. Frantsez izena eta bere siglak gaur arte mantendu dira, baita frantsesez hitz egiten duten herrialdeetatik kanpo ere. Bere lehen presidentea Robert Guérin frantziarra izan zen. Ingalaterrak hasieran bere eraketan parte hartu ez zuen arren, hurrengo urtean estamentuarekin bat egin zuen, Eskozia eta Gales 1910ean eta Ipar Irlanda 1911an. Garai hartako futbol agintari nazional nagusien elkartearen emaitza izan zen, Europako zazpi herrialdetako estamentuek osatzen dute - Belgika (UBSSA), Danimarka (DBU), Frantzia (USFSA), Herbehereak (NVAB), Suedia (SBF), Suitza (ASF-SFV) eta Espainia (Real Madrid Club de Fútbol)
Kirol honek Europan duen jatorria dela eta, futbol klub nagusiak kontinente horretan daude. Ingelesak izango ziren futbola Europa osora zabaldu eta ezartzeaz arduratuko zirenak, hala nola Espainiako kiderik zaharrena Real Club Recreativo de Huelva (Huelva Recreation Club) bezalako klubak sortuz 1889an, eta gero Hego Amerikan, bertan jokatu baitzen lehen futbol partida. Erresuma Batuaren kanpoaldean, Buenos Aireseko Parque Tres de Febrero- n, 1867an.
Administrazio mailan, klub bat bere kideek kudeatu dezakete, hau da, kuota edo harpidetza ordaintzen duen pertsona talde batek kluba erabiltzeko, bai jarduera batean parte hartuz edo instalazioak erabiliz, bertatik agintariak demokratikoki hautatzen dira hauteskunde eta batzarretan. Bestalde, kanpoko erakunde batek administratu dezake, kudeaketa deritzon horretan; edo, berez, sozietate anonimoa / kirol sozietate anonimoa izan behar du, norbanako edo akziodun talde batekoa.
Soinu estereofoniko
Soinu estereofonikoa, estereofonia edo estereo soinua (sarri estereo hitz soilarekin laburtua) grabatutako soinu-iturrien kokapena bi soinu kanalen bidez erreproduzitzen duen sistema da. Helburua da grabatutako soinuak entzutean naturaltasun handiagoa lortzea.
Musika munduko lehen grabaketa estereofonikoa 1957an egin zen. 21. mendean, kontsumorako musika grabatua horrela ekoizten da, eta hedabideetako soinu seinalea ere gehienetan horrela da (telebista digitalean zein FM irratian).
Estereo soinua bi kanalen bidez banatzen denez, bozgorailu sistema batean bi kokapen desberdinetatik jarritako bozgorailuek emango dute. Entzuteko kasko batzuekin bada, belarri bakoitzera doa seinale bakoitza.
Soinu estereoak bi kanal mono independente izan ditzakeen arren, bi kanaletako seinaleak erlazionaturik egoten dira gehienetan.
Budoia
Budoia Italiako udalerri bat da. Pordenoneko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Budoiak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Sólo para hombres
Sólo para hombres 1960ko Fernando Fernán Gómez espainiar zinema zuzendariaren filma da.
Kilmoyley
Kilmoyley, ofizialki Kilmoyly (irlanderaz Cill Mhaoile) Irlandako hego-mendebaldeko Kerry konderriaren iparraldean dagoen herri bat da. Ballyheigue udalerritik 6 kilometro hego-ekialdera dago.
Sólo para hombres
Argumentua
XIX. mende bukaerako Espainian, senargai bat bilatzeaz unatuta dagoen neska bihurri batek bulego batean lanean hastea erabaki du. Gizonezko lankide gehienak baino langileagoa eta eraginkorragoa denez, lantokia aztoratuko du, aldi berean inbidiak eta mirespena sortaraziz.
Al Wahat
Al Wahat Libiako muhafazatetako bat da. 108.670 kilometro koadro ditu eta 29.257 biztanle zituen 2003an.
Keshcarrigan
(irlanderaz Ceis Charraigín) Irlandako udalerri bat da, Leitrim konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 472 biztanle zituen.
Lucho Gatica
Luis Enrique Gatica Silva (1928ko abuztuaren 11 - 2018ko azaroaren 13a), Lucho Gatica izenez ezaguna, "Boleroen erregea" izenez ezagutzen den bolero-abeslaria, zinema-aktorea eta telebista-aurkezlea izan zen. Boleroaren erakusle handienetako eta eragin handienetako bat eta mundu osoko garai guztietako ezagunenetako bat da. Gaticak 90 grabazio baino gehiago kaleratu zituela kalkulatzen da. Mundu osoan zehar ibili zen, Europan, Ekialde Hurbilean eta Asian aritu zen. Humberto Gatica disko-ekoizlearen osaba zen.
Gatica Mexikon hil zen 2018ko azaroaren 13an pneumoniak jota.
Ostrów Wielkopolski landa-udalerria
Ostrów Wielkopolski Poloniako Polonia Handiko voivoderriko landa-udalerri bat da, Ostrów Wielkopolski barrutian kokatuta. 207,86 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 19052 biztanle zituen.
Luigi Zampa
Luigi Zampa (Erroma, – ib., ) italiar zinema zuzendaria izan zen.
Biografia
1941ean egin zuen lehen filma, L'attore scomparso (1941). Bigarren Mundu Gerraren ondoren higikunde neoerrealistan parte hartu zuen; Vivere in pace (1946, Bakean bizi) eta L'onorevole Angelina (1947, Angelina agurgarria) dira garai horretako film aipagarrienak, herri komediaren moldean eta umoreaz baliatuz eginak. Anni difficili (1948, Ez-urteak), Anni facili (1953, Izan-urteak) eta L'arte di arrangiarsi (1954) dira haren hiru film hoberenak, gerra aurreko eta ondoko Italiako gizartearen ikuspegi garratza ematen dutenak. Gero komedia sail bat egin zuen, Alberto Sordi antzezlearekin: Il magistrato (1959, Epailea), Il vigile (1960, Zaindaria). Dramak ere egin zituen: Processo alla città (1952, Epaiketa hiriari), La romana (1954), Gente di rispetto (1975, Itzal handiko jendea).
Pelodiscus axenaria
Pelodiscus axenaria Pelodiscus generoko animalia da. Narrastien barruko Trionychidae familian sailkatuta dago.
Darevskia derjugini
Darevskia derjugini Darevskia generoko animalia da. Narrastien barruko Lacertidae familian sailkatuta dago.
Schistura punctifasciata
Schistura punctifasciata Schistura generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Armand David
Jean-Pierre-Armand David Haltzueta (Ezpeleta, Lapurdi, 1826ko irailaren 7a - Paris, Frantzia, 1900eko azaroaren 10a) Euskal Herriko misiolari lazarista, zoologo eta botanikoa izan zen. Animalia, harri eta fosilak bildu zituen Txinan Parisko Natur Historiako Museoarentzat. Berari bidalitako materialetan oinarriturik espezie berriak deskribatuta, Europako zenbait biologok 70 landare mota ingururen izen zientifikoak berari eskaini zizkioten, eta Davidia generoa berariaz sortua izan da Davidia involucrata zuhaitza izendatzeko.
Hala ere Armand David, nahiz eta euskal zientzilari eta exploratzaile handienetakoa izan, ez da sobera ezaguna euskaldunen artean. Manex Hiriart-Urrutik aspalditik idatzi zuen berari buruz Eskualduna astekarian 1900. urtean:
"Eskual-herritik behinere jalgi diren jakintsun handienetarik bat izan, eta panda handia aurkitu zuen, urruneko Txina hartan, beste hainbat eta hainbat landare eta animalia berrirekin batera. Frantziako lehenengo eboluzionistetariko bat izateaz gainera, bere ekarpenak oso munta handikoak izan ziren biogeografiaren garapenerako."
Haurtzaro eta gaztaroa Euskal Herrian
Armand David Lapurdiko Ezpeletan jaio zen, 1826ko irailaren 7an, Bergara etxean. Aita, Fructueux-Dominique-Génie David, notable edo jauntxo bat izan zen. Bertako sendagilea izan zen, eta baita auzapeza ere sasoi batean. Politikoki Armand Daviden aitak jarrera legitimista oso sutsuak defenditu zituen bere bizitzan zehar, eta bere ideologia seme-alabei igortzen saiatu zen. Baina aldi berean Historia Naturala gustokoa zuen gizona zen eta Armandi sortu zion naturzaletasuna eta abere, hegazti, lore eta abarrak aztertzeko zaletasuna. Ama, Rosalie Haltzueta, baionarra zen, eta familia onekoa, antza.
Armandek bi urte eman zituen Baionako Apaiztegi Handian apaizten.
Formakuntza urteak Parisen eta Italian. 1848-1862
Baionako apaiztegiaren urteak eta gero, Armand Parisera joan zen 1848an, bere nobiziadoa Lazaristekin egiteko. Orden erlijioso hau Vincent de Paulek sortu zuen 1625an et bere kideak, Lazarista izenekoak, bertako nekazaritza eremuko txiroak zein urrutiko atzerriko jendeak ebanjelizatzera bidaltzen zituen. Ordenaren diziplina zorrotza eta obedientzia erabateko zen.
Armand 1850ean apaiztu zen, berak 24 urte zituela. Orduan urrutiko herrialdetan misiolaria aritzea dauka amets, baina azkenean Ordenak Italiara bidali zuen, Sanoveko ikastetxe lazaristara, Genovatik gertu. Bertan Natura zientziak irakatsi zituen.
Sanoven beretzat oso atseginak izan ziren 10 urte eman zituen ezpeletarrak, Natur Zientzietan bere ezaguerak handituz. Bere ikasleekin batera bilduma zientifikoak osatzen zituen eta taxidermiaren teknikak ikasi ere. Bertan emandako hamar urtetan Armandek ia ahaztu zituen Txinan misiolaria ibiltzeko ametsak baina 1861ean Henri Milne-Edwards zoologoak, orduan Parisko Natur Historiaren Museoren kudeatzailea zena, Misiolariei laguntza eskatu zien Txinako landare eta animalien espezien inbentarioa egiteko. Garai hartan Txinako landaretza eta fauna oso ezezaguna zen mendebaldean. Gauzak horrela 1862an ezpeletarra Pekinen bere ordenak zeukan misiora igorria izan zen.
Pekingo inguruetan aurreneko bidaia eta esplorazioak. 1862-1866
1866ko martxotik urrira Mongolia exploratzen eman zituen. Pekinetik abiatu zen bere ekipamendu guztiarekin europarrek asko ezagutzen ez zuten ingurunera. Samdadchiemba gida bezela izan zuen. Hura, lama mongol zaharra zen, baina gazteagoa zela Tibetetik gida bezela egin zuen Aita Huc-arentzat. Chevrier ere berarekin abiatu zen.
Egunero hartzen zituen landare, animali, zoru, jende, erlijio eta kulturei buruz anotazio ugari. Saratchin, Hohhot eta Baotou (呼和浩特市、包头市之间) hirien artean dagoen herrian, ezarri zuten kanpamendua.
Txina zentraleko eta Tibet ekialdeko explorazioa (1868ko maiatzaren 26tik- 1870ko ekainaren 24ra)
Fauna gehiago aurkitu zuen bidai honetan aurrekoarekin konparatuta. Txina rdialdetik hasi zen. Bertan, animali asko ikusi eta deskribatu zituen bere koadernotan. 1868ko urriaren 13an ibaia nabigatzeko ondo zegoen eta itsasontzis handik abiatu egin zen.
Urte horretako abenduren 17an Chengdutik 250km mendebalderago joan zen. Han tibetar eta birmaniar etniekin topatu zen eta hizkuntza bereziak zituztela ohartu zen. 2000 metro gorako lurretan zegoen herrialde bat bezalako lurralde batean ezarri zuen bere kanpamendua. Lur horrek Mantse printze baten kontrolpean zegoen; bertan bederatzi hilabete eman zituen. Ehiztarien laguntza eskatu zuen lur eremu hurrunenak ezagutzeko eta ondo ordaintzen zuenez, ehiztari ugari etorri zitzaizkion. espezie asko deskribatu eta hartu zituen. Horien artean, zazpi rododentro espezie aurkitu zituen. Baina bere sona panda erraldoiak europan ezagutzera eman zituelako eskuratu zuen. 1869ko martxoaren 11an Hongshanding 红山顶 exploraten zebilila Li delako gizonak tea hartzera gonbidatu zion. Berak hartz zuriak zeudela esan zion eta Armand liluratuta utzi zuen. Martxoaren 23an ikusi zuen lehen hartza. Dena zuria zen, hankak, begi alboak eta belarriak izan ezik, beltzak zirela. Gaztea zen, baina hilabete bat geroago hartz nagusi bat ikusi zuen eta urteekin kolorea aldatzen ez zutela ikasi zuen. Banbua jaten zuela idatzi zuen eta mendi garaietan ezkutatzen zela. Panden deskribapen zientifiko zehatzak Milne Edwards egin zuen Parisen 1870ean Armanden deskribapenekin. Tibet ekialdeko lurraldetik 676 landare espezie, 145 ugaztun eta 441 hegazti museora bidali zituen. Qhinhai lurraldean, Txinako salamandra erraldoia (Andrias davidianus, lehen Sieboldia davidii) aurkitu zuen. 1,80 metrokoa izan daitekeela esan zuen eta 50 urtez bizi. Shanghaira joan zen gero. Tianjingo portuan, 1870eko ekainaren 24an, hartu zuen Frantziarako bidea.
Qinling eta Jiangxi mendien explorazioa (1872ko urriaren 2tik - 1874ko apirilaren 5era)
Pekinetik atera zen bidai honetan bi laguntzaile gazterekin eta 150 kg material zeramatzatela: guztia mugitzeko, bi karreta erabili zituzten. Bide aldaketa egin zuen bidaiaren lehen partean eta hegoaldera joan ostean, mendebaldera joan zen, Singanfou (gaur egunGo Xi'an), hirira. Momentu hartan musulman gatazkak zeuden Gansu probintzian eta hara joatea ezinezkoa zela ulertu zuen. Hilketa handiak gertatu omen zirela esaten zuten handik zetoztenEk eta Gansun ez sartzeko erabakia hartu zuen.
Xi'An-en zela, handik hegoaldera dauden Qinling (秦岭) mendiak exploratzea erabaki zuen. Mendi hauek hegoaldeko klima subtropikala eta iparraldeko klima epelak banantzen dute. Horregatik, fauna eta landareetan oso aberatzak dira. Gainera mendiok txinako bi bailara garrantzitsuenak banantzen dituzte; Yangtse ibaia (Yangzi Jiang, 扬子江) dagoen arana eta ibai horia (Huang He, 黃河) dagoen arana.
1872ko azaroan, mendi artean dagoen (Yinjiapo殷家坡) herrian zegoela, pantera batek bizilagun baten txakurra jan egin zuen.
1873ko urtarrilean, mendi hauen mendebaldetik egon zen eta Taibaishan 太白山 (« mendi zuria ») mendia ikusi zuen. Mendi hau, mendikate guztiko mendirik altuena da, 3 767 metroko altuerarekin. Handik, Han ibaiko bailarara joan zen. Han ibaia Yangtse ibaira botatzen ditu bere urak eta bera Han ibaitik bera joan zen Hankou hiriraino. Ibaiako ur laster batzutan uretara erori zen eta baita bere kaxa batzuk ere.
Gero, 1873ko maiatzaren 22an hego-ekialderako bideari ekin zion. Nanchang (南昌) hiritik pasa zen eta Jiangxi probintzia gurutzatu zuen, Fǔzhōu (抚州)raino. Hiriko hego-ekialdean zegoen Tsitouko eskolan geratu zen denbora batez. Gaixotu egin zen bertan eta uda osoa ohean pasa behar izan zuen. Irailaren bukaeran, hobeto sentitu zenean, Fujian mendietarantz abiatu egin zen. Tsitoura itzultzeko bidaia 1873ko abenduan hasi zuen.
Moenkhausia lepidura
Moenkhausia lepidura Moenkhausia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Boisseron
Biztanleria
2007an Boisseron udalerrian erroldatutako biztanleak 1.359 ziren. Familiak 530 ziren, horien artean 112 pertsona bakarrekoak ziren (46 bakarrik bizi ziren gizonak eta 66 bakarrik bizi ziren emakumeak), 157 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 195 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 66 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 625 etxebizitza zeuden, 536 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 37 bigarren erresidentzia ziren eta 52 hutsik zeuden. 567 etxeak ziren eta 47 apartamentuak ziren. 536 etxebizitza nagusietatik 406 bere jabearen bizilekua ziren, 107 alokairuan okupaturik zeuden eta 24 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 19 etxek bi zituzten, 92 etxek hiru zituzten, 158 etxek lau zituzten eta 265 etxek bost zituzten. 415 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 251 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 241 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Boisseron udalerrian 615 unitate fiskal zeuden, 1.592 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.770 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 24 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 6 igeltseroak, 3 margolariak, 1 zurgina, 1 iturgina, 5 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia, 2 jatetxeak eta 3 higiezinen agentziak.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak eta 1 harategia zen.
2000. urtean Boisseron udalerrian 36 nekazaritza-ustiategi zeuden, 294 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kinlough
(irlanderaz Cionn Locha) Irlandako udalerri bat da, Leitrim konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 1.018 biztanle zituen.
NGC 4109
NGC 4109 galaxia bat da, Canes Venatici konstelazioan. William Parsonsek aurkitu zuen n.
NGC 4110
NGC 4110 galaxia bat da, Coma Berenices konstelazioan. William Parsonsek aurkitu zuen n.
Bolesławice (Bolesławiec barrutia)
Bolesławice Poloniako Silesia Behereko Bolesławiec landa-udalerria osatzen duen herrietako bat da.
Bolesławice luzetara zabaltzen den herria da, 6,2 kilometro inguruko luzera duena. Bóbr ibaiaren ertzean kokatuta dago. 180 eta 190 metro bitarteko garaiera du itsas mailaren gainetik.
Las Rozas de Valdearroyoko geltokia
Las Rozas de Valdearroyo Espainiako Kantabriako tren geltoki bat da, udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Caneva
Caneva Italiako udalerri bat da. Pordenoneko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Canevak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Sofia Sidorova
Sofia Petrovna Sidorova, Софья Петровна Сидорова, (Jakutsk, Errusiar Inperioa, 1904ko abuztuaren 7a - ibidem, Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna, 1951ko urtarrilaren 23a) sobietar politikaria izan zen. Sobietar Batasuneko Alderdi Komunistako kide zela, Jakutiako Sobietar Errepublika Autonomo Sozialistako Sobiet Goreneko Presidiumaren lehendaria izan zen 1938 eta 1947 bitartean.
Lanaren Bandera Gorriaren Ordena eman zioten egindako lanagatik.
Schistura punjabensis
Schistura punjabensis Schistura generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Lorándita
Lorándita sulfuro motako minerala da.
Ezaugarriak
Lorándita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 - 2,5 da.
The Witcher (telesaila)
The Witcher polako-estatubatuar fantasiazko telesaila da, Andrzej Sapkowskiren izen bereko liburu-sailean oinarrituta.
Sinopsia
Geralt de Rivia munstroen ehiztari mutantearen istorioa da hau. Soddengo borrokaren ostean, segida izango du errege, elfo eta gizakien arteko botere lehiak. Protagonistak bere barneko boterearen bila jarraituko du.
Orkoi
Gaur egun, oinetako gehienak seriean ekoizten direnez, orkoiak geroz eta ezohikoagoak dira. Eskuz eta neurrira egindako oinetakoetan erabili ohi dira, zeinean orkoigileak bezeroaren oinaren neurrira egindako orkoia lantzen duen.
La Vieille Dame indigne
La Vieille Dame indigne 1965eko René Allio frantziar zinema zuzendariaren filma da.
Argumentua
Lehen alaba gisa eta gero emazte eta ama gisa morrontza pairamentsuko bizitza baten ondoren alarguntzen den 70 urteko Madame Bertini marseillarrak bizimodu berri bati ekitea erabaki du eta ordura arteko plazer debekatuez gozatzea.
Pelodiscus maackii
Pelodiscus maackii Pelodiscus generoko animalia da. Narrastien barruko Trionychidae familian sailkatuta dago.
Aurrera Kirol Elkartea
Bere mutilen lehen futbol-taldeak Gipuzkoako Ohorezko Erregionala mailan jokatu zuen nahiz eta Ondarru Bizkaiko herria izan. 2016an ordea Bizkaiko federazioan sartu zen.
Datuak
2023-24 denboraldia barne.
Bitxikeriak
2013. urtean 50 urte bete ziren Aurrera estreinakoz igo zela 3. mailara, Data ospatzeko Alaves taldearen aurka jokatu zen lagunarteko partidu bat Zaldupeko futbol-zelaian. Futbol-taldearen aukeraketa ez zen erabakimenezkoa, izan ere, arabarrak garaitu ondoren igo ziren 1963ko maiatzaren 26an 3. Mailara Donostiako Atotxan jokatutako partidu hartan.
Josu Olalla
Josu Olalla Iraeta (jaoitza izenez Jesús; Irun, 1971ko uztailaren 15a - ) euskal herritar eskubaloi jokalari ohia da, egun Club Balonmano Atlético Boadilla taldeko presidentea dena. 1,96 metroko altuera eta 95 kiloko pisua ditu.
Bidasoa Kirol Klubeko harrobian sortutako jokalaria da, eta Irungo taldearekin jokatzeaz gainera, hiru urte eman zituen F.C. Barcelonan. Gero Bidasoara itzuli zen, eta 1998. urtean Portland San Antonio talde nafarrak fitxatu zuen. Olallak ez du nolanahiko palmaresa lortu bere kirol-ibilbidean; besteak beste, titulu hauek lortu ditu bere taldeekin: 1996. urteko Europako Kopa; 1994, 1995, 1997 eta 2000. urteetako Europako Errekopa eta 2000. urtean, Sydneyko Olinpiar Jokoetan, Brontzezko Domina Espainiako Eskubaloi Selekzioarekin.
Darevskia portschinskii
Darevskia portschinskii Darevskia generoko animalia da. Narrastien barruko Lacertidae familian sailkatuta dago.
Ostrówek udalerria (Lodzeko voivoderria)
Ostrówek Poloniako Lodzeko voivoderriko landa-udalerri bat da, Wieluń barrutian kokatuta. 101,38 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4563 biztanle zituen.
Casarsa della Delizia
Casarsa della Delizia Italiako udalerri bat da. Pordenoneko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Casarsa della Deliziak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Kinosternoidea
Kinosternoidea dortoken barruan sailkatutako goi-familia bat da, Cryptodira azpiordenean.
Oh! Euzkadi
'Oh! Euzkadi' literatura aldizkari bat izan zen, Ramon Saizarbitoria eta Koldo Izagirre idazleen ekimenez argitaratua Donostian,1980etik 1983ra bitarte. Literatura, hizkuntza, politika eta kultura izan zituen gai nagusitzat, eta 1980ko hamarkadako gipuzkoar idazle eta artikulugile nabarmenetako batzuk bildu zituen. Garai hartako kultura eta hizkuntza politikarekiko ikuspegi kritiko bat erakutsi zuen. Aldizkariaren edukietan, garrantzi handia izan zuten irudiek eta maketazioak —zenbaki gehienetan, Juanba Berasategiren edo Joxean Muñozen lana— eta argazkiek —zenbaki ia guztietan, Xabier Agirresarobe eibartarrarenak.
Mermelada Ustela
''Oh! Euzkadi aldizkariaren iturburua urte batzuk lehenago, 1975-1976 bitarte, Bernardo Atxaga eta Koldo Izagirre idazleen ardurapean argitaratutako Panpina Ustela aldizkarian bilatu behar da, zehazki hirugarren eta azken zenbaki Mermelada Ustela'' izenekoan. Atxaga aldentzearekin batera, Ramon Saizarbitoria gehitua zen taldera, eta, pixkanaka, kontrola hartzen hasia.
Beñat Sarasola ikerlariak honela azaldu zuen Ustela aldizkariaren azken ale honen garrantzia, ''Oh! Euzkadi'' berrirako bidean:
«Baietz astea gaizki bukatu»
Panpina Ustela aldizkariak urratutako bidea amaitu orduko, «Baietz astea gaiki bukatu» izeneko atala sortu zuten Zeruko Argia aldizkariaren barruan, 1977ko irailaren 4an; 1978ko maiatzaren 14an argitaratu zuten azkena, urtebete eskaseko ibilbidea eginda.
Lehen zutabearen sinatzaile Bernardo Atxaga, Ramon Saizarbitoria, Koldo Izagirre eta Ibon Sarasola izan baziren ere, handik aurrerako guztiak Saizarbitoriak eta Izagirrek soilik izenpetu zituzten, salbuespen bakarrarekin: 1977ko urriaren 16koa Bernardo Atxagak sinatu zuen bakarka. Esan daiteke, beraz, Zorion Ustela eta Mermelada Ustela haietan eratutako elkarlanaren jarraipen bat izan zela.
Atalaren edukiak aski lerratuak egon ziren orduko egoera eta gertakari politikoetara, betiere doinu kritiko batez eta ironia zorrotz batez. Nolanahi ere, ez daiteke esan kritika politikoko artikuluak argitaratzen zituenik. Izan ere, fikzioa eta errealitatea etengabe nahasten ziren, baita kritika politiko garbiko artikuluetan ere.
Atalaren amaiera aldean, 1978ko urtarriletik apirilera bitarte, gai edo genero berri bat erantsi zuten: atalaren eduki osoa elkarrizketak izan ziren, «Gure pertsonaia pertsonalaren pertsonaltasuna» izenburuaz. Bost aletan, lehen bi elkarrizketak fikziozkoak direla esan daiteke; azken hirurak, berriz, benetakoak: Inazio Maria Atxukarro esataria («Presente abandonatuaren museoan»), Antxon Ezeiza zinemagilea eta Juan Jose Lasa psikiatra. Elkarrizketa sakon hauek iragartzen dute ''Oh! Euzkadi'' aldizkarietan landuko zituztenak, alerik ale.
Atalaren azken alea 1978ko maiatzaren 14an kaleratu zen, Zeruko Argia-ren hogeita zortzi zenbakitan 29 ale argitaratuta.
Oh! Euzkadi, zero zenbaki berezi bat
«Baietz astea gaiki bukatu» atala bertan behera utzi eta zortzi bat hilabetera, ''Oh! Euzkadi'' aldizkari izango zenaren zero zenbakitzat har daitekeena argitaratu zen, 1978ko azaroan.
Alde formaletik begiratuta, ohiko literatura aldizkarien formatuetatik guztiz aldendu zen. Ia ISO 216 estandarreko A2 formatuko tamaina zeukan (420 mm x 600 mm), hiru zati bertikaletan tolestuta (bilduta, 420 mm x 200 mm). Formatu berezi hori profitatuta, Juanba Berasategik egindako maketak eta marrazkiak, gainazalean, gizaseme baten irudi zuri bat aurkezten zuen funts beltz baten gainean, haren gorputza eta luzamendua testuaren biltokia edo ontzia balitz bezala. Barrualdean, zortzi testu ageri ziren, lauki beltzez inguratuta; horrez gain, orrialde aske bat zeukan, tamaina pixka bat txikiagokoa (192 mm x 415 mm), orri nagusiak ongi inguratuta gelditzeko eran.
Sinatzaile taldearen manifestutzat har daitekeen testua jasotzen zuen Barrualdeko orri deslai horrek. Sinatzaile ugari izan ziren hastapeneko ale honetan: Jokin Ansorena, Josetxo Lizartza, Maripi Solbes, Erramun Etxezarreta (sic), Lurdes Oinaederra (sic), Ramon Saizarbitoria, Pello Lizarralde, Izaskun Egia, Jon Casenave, Juan Martin Alegria, Gotzon Egia, Bernardo Atxaga, J.A. Arrieta, Joxan Muñoz, Koldo Izagirre, Joxan Elosegi, Periko Balerdi, Iñaki Bidegain, Juan Jose Lasa, Joseba Sarrionandia, Pitu, J.M. Lasagabaster eta Koldo Zufiria. Testuen ardura zuen lantaldez gain, esan bezala, Juanba Berasategik hartu zuen maketaren eta irudiaren ardura.
Ale honen eta ''Oh! Euzkadi''-ren hurrengo guztiak Hordago argitaletxearen arduradun Iñaki Mujika Arregik emandako babes ekonomiko eta teknikoa baliatuta.
Hastapeneko zenbaki honen editorial edo manifestuan, Panpina Ustela eta jarraipeneko aldizkarietan zein «Baietz astea gaiki bukatu» atalean nabarmentzen zen doinu kritiko eta ironikoa ageri da, kritika politiko eta kultural zorrotzen erdian fikziozko elkarrizketak tartekatuta, nahiz benetako pertsonaiekin izan ustezko elkarrizketa horiek.
Aldizkari berriaren izenaren hautua ironiaz betetako termino politiko kritikoetan argitzen zuen testuak:
Beste kritika eta auzien artean, argi planteatzen zuten zergatik sortu behar ote zen literatura eta kultura aldizkari berri bat, orduan bazeudenak indartu ordez. Galderaren erantzunak erdia zeukan trufaz —finantza erakundeen laguntzarik gabe argitaratzeko saioa—, eta erdia benaz —idazle berriei aukera bat emateko plataforma bat osatu nahia.
Testuaren amaieran, aurrez Panpina Ustela aldizkarian eta jarraipenetan azaldutako ideia nagusi bat aldezten zuen lantaldeak: literaturaren eta kulturaren autonomia.
Aldizkariaren gainerako testuetan funtsezko ideia horiek lantzen ziren, besteak beste: literatura lehiaketan aurkako jarrera, ikuspegi artistiko zorrotz bat, orduko egoera kulturalaren hutsuneak salatzea, eta abar.
«Oh! Euzkadi», Zeruko Argia-n
Aldizkari berriaren zero zenbakia behin kaleratuta, sei hilabete behar izan zituen talde sustatzaileak lehen zenbakia argitaratu ahal izateko. Bitarte horretan, hau da, 1979ko ekainaren 3tik azaroaren 11ra bitarte, Ramon Saizarbitoriak eta Koldo Izagirrek «Oh! Euzkadi» izen bereko atal bat argitaratu zuten Zeruko Argia aldizkariaren barruan, berriro ere. Guztira 16 ale izan ziren.
Atalaren testu guztiak Ramon Saizarbitoriak eta Koldo Izagirrek sinatuta ageri baziren ere, ale bakoitzean gonbidatu bat ekarri zuten atalera: Urtsuaran, Ramon Etxezarreta, Gotzon Egia, Mikel Hiribarren, Gabino Arsuaga, Pello Lizarralde, Juan Martin Alegria, Jon Casenave, Ladix Arrosagarai, Ermi Madariaga, Maripi Solbes eta Juan Jose Lasa. Bistan denez, tartean ''Oh! Euzkadi''-ren zero zenbakia sinatutako izen ugari izan ziren gonbidatuak.
Gai politikoen artean, 1979ko urriaren 25ean erreferendum bidez onartutako Autonomia Estatutua izan zen nagusi atalean. Alde batetik, ezker abertzaleko alderdien arteko jarrera desberdinak kritikatu zituzten; eta, bestetik, Eusko Kontseilu Nagusian, lehenik, eta Eusko Jaurlaritzan, geroago, agintean ziren alderdien jokabideari aurre egin zioten maiz. Orduko auzi politikoez gain, euskararen erabileraz, kazetaritzaren norabideaz eta euskaldunen gaitasunez aritu ziren.
Aldizkaria
Azaldu den bezala, ''Oh! Euzkadi'' aldizkariaren sorrera zero zenbaki bereziarekin gertatu bazen ere, 1978ko azaroaren azken egunetan, aldizkaria behin betiko formatuarekin eta maiztasunarekin argitaratzeko asmoz, sei bat hilabete geroago hasi zen kaleratzen, 1980ko maiatzean.
Aldaera batzuekin, zero zenbakia sinatutakoen arteko egile multzo berak era erregular samarrean jarraitu zuen aldizkaria egiten, betiere Ramon Saizarbitoriaren eta Koldo Izagirreren gidaritza intelektuala ukaezina zelarik.
1980ko hamarkadaren hasierako politikaz, kulturaz, hizkuntza plangintzaz eta literaturaren sistemaz ikuskera kiritiko bat erakutsi zuen beti aldizkariak. Horrekin batera, literatura sormenezko lanak argitaratu zituen.
Aurreko urratsetan (Panpina Ustela, «Baietz astea gaiki bukatu» eta Zeruko Argia-ren «Oh! Euzkadi») izandako esperientziekin alderatuta, esan daiteke testuak landuagoak eta sakonagoak izan zirela, oro har, aldizkariaren ale jarraituetan.
Testuekin batera, tentu handiz zaindu zituzten aldizkariaren alde formalak —diseinua, marrazkiak eta maketa—, batez ere Juanba Berasategiren eta Joxean Muñozen ekarpenari esker; eta garrantzi handi bat eman zieten, baita ere, elkarrizketatutako pertsonaien argazkiei, bereziki Xabier Agirresarobe argazkilari eta zinemako argazki zuzendariaren lanari esker.
Zero zenbakiaren formatu berezi eta alaiaren ostean, aldizkari jarraitua argitaratzeko, formatu estandar batera jo zuten, ISO 216 estandarreko A4 formatuko (210 mm x 280 mm) 32 orrialdeko aldizkari batera, ziurrenik inprenta eta edizio kostuak neurrizkoak izan zitezen, baina, aldi berean, irakurlearentzat aldizkari ezaugarri estandarrak zeuzkan produktu bat eskaintzearren. Guztira, 16 zenbaki kaleratu ziren, ustez hilabeteko maiztasunaz, baina, benetan hilabete batetik birako tarteaz, gehienetan, edo luzeagoaz. Aldizkariak ISBN zenbaki bat izan zuen, ale guztietan berdina: ISBN 978-8470091590. Argitaratu zituzten hamasei zenbakietan ez zuten inoiz orrialde zenbakien hurrenkerarik inprimatu, ez orri oinean ez goiburuan.
Oh! Euzkadi 1
Editorial horrez gain, 10 artikulu bildu zituen zenbakiak, gai anitzez: erreferentzia politikoak, futbola eta euskal futbolzaleak, bertsolaritza, Luis Martin Santos psikiatra eta idazlea, Luis Haranburu Altuna idazle eta editorea, Roland Barthes, Raul Guerra Garrido idazlearen artikulu baten kritika, eta abar.
Sormen testuen atalean,bi testu daude, biak Ibon Sarasolak eginak: alde batetik, aldizkariaren amaierako «Lauaxeta paredoian» poema; eta, bestetik, Rafael Sender-en Jolly Rogers eleberriaren zati baten itzulpena.
Lehen zenbaki honetan elkarrizketa sakon bat eskaini zioten Nemesio Etxaniz azkoitiar apaiz idazleari. Hautu ezustekoa irudi zezakeen, aintzat hartzen badira, alde batetik, Etxaniz euskara batuaren aurkakoa zela; eta, bestetik, aldizkariko arduradun eta egile gehienek jarrera antiklerikal nabarmena zutela. Elkarrizketa honek iragarri zuen, nolabait esateko, aldizkariaren hurrengo zenbakietan etorriko ziren elkarrizketa gehienak, hau da, elizgizon zahartuei egindakoak.
Oh! Euzkadi 2
Lehen zenbakiaren lantaldea ia aldatu gabe kaleratu zen bigarren zenbakia; soilik, Joxean Muñoz arduratu zen maketaz eta marrazkiez.
Hil berri ziren bi idazleren omena argitaratu zen ale honetan: alde batetik, Alejo Carpentier kubatarraren El siglo de las luces eleberriaren zatiki baten itzulpena, Ipar Euskal Herriaren aipamen ugari zituena; eta, bestetik, Jean-Paul Sartre filosofo eta idazlea goraipatzen zuen artikulu bat.
Hezkuntza katolikoa, bereziki apaiz eta fraidegaitegietan euskal mutil gazte askori emandakoa, gogorki kritikatzen zuten artikulu batean; besteak beste, Bitoriano Gandiaga fraide eta poetak Arantzazuko ikasleak tratatzeko era bortitza salatzen zuen.
Zenbaki honetan Pedro Berrondo oiartzuar apaizarekin egindako elkarrizketa argitaratu zuten, berriro ere Xabier Agirresarobek egindako argazkiez lagundurik. Berrondo ezagun egin zen euskal letretan, Miguel de Cervantes-en Don Kijote Mantxa'ko eleberria euskaraturik argitaratua baitzuen 1976an, bi liburukitan, Euskaltzaindiak onartutako eredu batuaz oso bestelako hizkuntza molde eta grafiarekin. Elkarrizketan, euskara batuaren aurka agertzen zen sutsuki, eta mundu modernoa euskararen antitesitzat agertzen zuen, metafora gogorrak erabilita, eta Eliza katolikoa jarrita euskararen gordeleku bakartzat.
Aldizkariaren amaieran, Peter Sinfield-en poema baten itzulpena argitaratu zuten, King Crimson britainiar taldearen In the Court of the Crimson King lehen diskoan erabilia.