cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Komunismo
Kritika
Kontzeptua XIX. mendean sortu zen eta XX. mendean bilakaera luzea izan zuen, batez ere, boltxebikeek Errusian 1917ko urrian boterea eskuratu eta SESB sortu ondoren: ordutik, funtsean, antikomunismoa erregimen komunisten eta inspirazio leninista eta estalinista zuten alderdien kontrako jarrera bezala definitu zen. 1930eko hamarkadan, antisemitismoarekin batera, Alemania naziak martxan jarritako politiketako bat izan zen. Bigarren Mundu Gerraren ostean, antikomunismoa Estatu Batuen barne eta kanpo politikako funtsezko elementu bihurtu zen, SESBerekin aurrez aurre kontrajarriko dena Gerra Hotzaren garaian.
Guillermo Toledo
Guillermo "Willy" Toledo Monsalve (Madril, Espainia, 1970eko maiatzaren 22a), espainiar aktore eta antzerki produktore bat da. Animalario antzerki taldeko kidea da.
Bernardo Hernández
Bernardo Hernández González (Salamanca; 1970eko abenduaren 29a) arlo teknologikoko ekintzaile, exekutibo eta inbertitzailea da. Gaur egun Google enpresan Produktuen zuzendaria eta Zagat enpresaren zuzendari orokorra da. Bakarrik edota beste bazkide batzuekin, Espainiako zenbait konpainia teknologikoetan parte hartu du, horien artean, besteak beste: Tuenti, idealista.com, FloresFrescas.com, StepOne edota 11870.com.
StepOne konpainiako fundatzaile eta lehendakaria da. Hau, enpresa teknologiko espainiarrak Estatu Batuetarako nazioartekotze prozesuan laguntzen duen konpainia da. Tuenti enpresan inbertitu zuen lehenetariko izan zen, Espainiako sare sozial garrantzitsuetariko bat.
Hezkuntza
Batxilergoa Salamancako "Fray Luis de León" institutuan ikasi zuen. Zientzia ekonomiko eta enpresarialetan lizentziatu zen 1993. urtean ICADE fakultatean, Madrilen. Karrera amaitu ostean finantzen master bat ikasi zuen Boston Collegen. Honetaz gain, Chartered Financial Analyst (CFA) tituluaren jabe da. 2010. urtean Nicholas Negroponterekin batera Arkitekturan eta Tecnologian doktoretza lortu zuen Camilo José Cela Unibertsitatean. 29 urterekin, 5 urtez analista moduan eta Fidelity Investments, BBVA eta Putnam Investments empresetako finantzien sektorean lan egin eta gero, bere lehenengo start-up teknologikoa sortu zuen, Idealista.com, Espainiako higiezinen agentzia sekotreko empresa liderra. Une horretatik aurrera,besteak beste, hurrengo empresetan hartu du parte: Floresfrescas.com, planetaki.com, 11870.com eta Tuenti sare sozial espainiarra.
Bernardo, 2005. urtean Google empresan sartu zen, Google Espainiako Marketing sekoterko zuzendari moduan. 2007. Urtean San Frantzisko ra mugitu zen Google Maps eta Google Eartheko Marketing sektoreko zuzendari mundial moduan. 2010. Urtean Googleko Produktuen zuzendari eta Zagat empresako zuzendari generala izendatu zuten, azken hau Googlek erosi ostean.
Konpainiak
Bernardo konpainia ugaritan hartu du parte, hautatik asko Solón Inversioneseri esker.
Erreal brasildar
Erreal brasildarra (portugesez: Real brasileiro eta Brasilgo portugesez ahoskatua; pl. reais), Brasilgo Errepublika Federalean zirkulazioan dagoen dibisa da. Bere ISO 4217 kodea BRL da eta bere sinboloa R$. Erreal brasildar banako baten ehunena zentabo deitzen da eta erreal brasildar bakoitza 100 zentaboz osatuta dago. Real hitzak, erreala esan nahi du portugesez.
Historia
1994 an ezarri zuten antzinako txanponak ordezkatzeko eta egun Latinoamerikako txanponik arrakastatsuena da.
Martín Fiz
Biografia eta lorpenak
Martín Fiz Martín Gasteizen jaio zen, Araban, 1963ko martxoaren 3an.
Gregorio Rojo bezalako ohore handiko entrenatzaileek zuzendu zituzten Martín Fizen eliteko lehen urratsak. Zenbait urtez iraupeneko lasterketetan lehian aritu ondoren, urrezko domina izan zen Mexikoko Txapelketa Iberoamerikarretan (1988), 3.000 m oztopoetan eta bi aldiz Espainiako crosseko txapeldun (1990 eta 1992an).
Distantzia luzean beti ibili da korrikalari, baina azken urteetan maratoia izan zen bere espezialitatea. Garrantzi handia izan zuen Espainiako maratoiaren arloan, proba hau ezagunago bilakatu zuelarik eta zenbait atletei bidea ireki zielarik, Abel Antón, Diego Gartzia, Fabián Roncero, Chema Martínez edo Julio Rey besteak beste.
1993an irabazi zuen bere lehenengoa, Helsinkin. Hiri hartan bertan Europako txapeldun bilakatu zen hurrengo urtean eta, urtebete geroago, munduko txapeldun bihurtu zen Goteborgen (Suedia). Rotterdam (1995), Seul (1996 eta 1997) eta Japoniako Ōtsuko (1999) lasterketak ere irabazi zituen eta Joko Olinpikoetan posturik altuena Atlantan lortu zuen 1996an, laugarrena hain zuzen ere. Atenasko Munduko Txapelketan (1997) zilarrezko domina lortu zuen eta seigarren izan zen Sydneyko Joko Olinpikoetan.
2003an antolatu zuten Gasteizen Martin Fiz Nazioarteko Maratoiaren lehen edizioa, korrikalariaren omenez. Orduz geroz, apirilero burutzen dute.
2015eko azaroan, garaipena lortu zuen New Yorkeko maratoian, 50 urtez gorako mailan (M50) 2o 34m 33sko denboran. Halaber, 2016ko otsailean Tokioko maratoia irabazi zuen maila berean 2o 28m 29sko denborarekin. 2016ko apirilean, Bostongo maratoia irabazi zuen bere maila 2o 30m 57sko denborarekin; eta 2016ko irailean, berriz, Berlingo maratoian garaile izan zen 2:26:32an. Bere hurrengo helburua Chicago eta Londresko maratoiak irabaztea da.
Clermont-les-Fermes
Clermont-les-Fermes Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 130 ziren. Familiak 47 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 9 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 26 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 54 etxebizitza zeuden, 46 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 54etxeak ziren. 46 etxebizitza nagusietatik 32 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 11 etxek hiru zituzten, 6 etxek lau zituzten eta 27 etxek bost zituzten. 25 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 17 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 19 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 90 ziren, horien artean 70 aktiboak ziren eta 20 inaktiboak ziren. 70 pertsona aktiboetatik 57 lanean zeuden (37 gizon eta 20 emakume) eta 12 langabezian zeuden (6 gizon eta 6 emakume). 20 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2000. urtean Clermont-les-Fermes udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Asta Nielsen
Asta Nielsen (Kopenhage, 1881eko irailaren 11 - 1972ko maiatzaren 25a ) Danimarkako aktorea izan zen 1910 eta 1920 urteetan. Historiako lehen germaniar izarra.
Bizitza eta lana
Asta Nielsen Suedian eta Danimarkan hazi zen. Umetan antzerkiarekin harremanetan jarri zen.
Hasierak antzerkian
Danimarkako Royal Theatre School-en ikasi zuen eta 1902an Kopenhagen Dagmar Antzokian hasi zen lanean. 1905-1907tik aurrera Suedia eta Norvegia n barna ibiltzen zen antzerki konpainia bateko kide izan zen, eta 1908an Det Ny Teater-era (Kopenhageko Antzoki Berria) joan zen.
Zinema mutuan arrakasta
Peter Urban Gad-ek konbentzitu zuen zinema-antzezpena probatzeko, XX. mendeko lehen hamarkadetan oraindik ere arte forma apaltzat hartzen zena. Afgrunden filmean (The Abyss, 1910), maitasun askearen tentazioek emakume gazteen independentzia ametsak nola zapuztu zitzaketen irudikatu zuen. Nielsenen ijito-dantza erotikoak eta paper horretan erakutsi zuen distira desafiatzaileak erakarri zituzten gizon eta emakumeak. Urban Gad zuzendariarekin batera Alemanian hainbat film ekoizteko kontratua lortu zuen eta 1915 era arte luzatu zen lorturiko arrakasta zela eta. 1925ean, Georg Wilhelm Pabst-en Die Freudlose Gasse (Plazeraren mozorropean) filmean parte hartu zuen, Greta Garborekin eta Marlene Dietrich ekin batera.
Gazte, adineko emakume, prostituta eta proletario, emakume eta gizon, espainiar eta inuit gisa jardun zuen, kameraren aurrean naturaltasun bera erakutsiz beti. Bereziki zoriogaiztoko amodioei buruzko filmengatik egin zen famatu, eta bertan, maitasun faltagatik hiltzen edo hiltzen den emakumea irudikatu zuen.
Soinudun zinemarekin gainbehera
Soinudun zinemar en hedatzearekin lanik ez eta zinematik erretiratu zen. Gobernu nazi ak bere estudioa Berlin en zuzentzeko aukera eskaini zion, baina berak uko egin zion proposamen horri eta bere herrialdera itzuli zen Bigarren Mundu Gerra hasi baino lehen. Urte batzuk geroago, zinema mutuari buruzko dokumental batzuetan agertu zen, eta berak zuzendu zuen bere bizitzari buruzko beste bat (Asta Nielsen, 1968).
Chamboliva
Chamboliva Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Corrèze departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Chamboulive udalerrian erroldatutako biztanleak 1.294 ziren. Familiak 558 ziren, horien artean 194 pertsona bakarrekoak ziren (70 bakarrik bizi ziren gizonak eta 124 bakarrik bizi ziren emakumeak), 211 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 120 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 33 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 759 etxebizitza zeuden, 593 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 95 bigarren erresidentzia ziren eta 71 hutsik zeuden. 711 etxeak ziren eta 46 apartamentuak ziren. 593 etxebizitza nagusietatik 472 bere jabearen bizilekua ziren, 98 alokairuan okupaturik zeuden eta 23 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 25 etxek bi zituzten, 115 etxek hiru zituzten, 182 etxek lau zituzten eta 270 etxek bost zituzten. 413 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 258 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 234 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 682 ziren, horien artean 496 aktiboak ziren eta 186 inaktiboak ziren. 496 pertsona aktiboetatik 456 lanean zeuden (241 gizon eta 215 emakume) eta 41 langabezian zeuden (19 gizon eta 22 emakume). 186 pertsona inaktiboetatik 84 erretiraturik zeuden, 50 ikasten zeuden eta 52 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Chamboulive udalerrian 540 unitate fiskal zeuden, 1.145,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.688 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 42 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak eta 1 elektrotresna denda zen.
2000. urtean Chamboulive udalerrian 90 nekazaritza-ustiategi zeuden, 3.528 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Zinaida Serebriakova
Zinaida Jevgenievna Serebriakova, jaiotzaz Lanceray (Neskutxnoe lursaila Kharkivetik hurbil, Errusiar Inperioa, gero Ukraina, 1884ko abenduaren 12agreg./azaroaren 30ajul. - Paris, 1967ko irailaren 19a) errusiar margolaria izan zen.
Biografia
Zinaída Serebriakova Neskúchnoyeren etxaldean jaio zen, orduan Kursaaleko Gobernazioan, gero Ukrainako Járkov-en, Errusiako familia bikain eta artistikoenetako batean.
Benois familia artistikokoa zen, jatorri frantsesekoa eta alemanekoa. Haren aitona, Nicolas Benois, arkitekto ospetsua izan zen, Arkitektoen Elkarteko lehendakaria eta Errusiako Zientzia Akademiako kidea. Alexandre Benois osaba margolari ospetsua izan zen, Mir iskusstva arte-taldearen sortzailea. Haren aita, Yevgueni Nikoláievich Lanceray, eskultore ezaguna izan zen, eta ama, Alexandre Benoisen arreba zena, marrazkirako zaletasuna zuen. Zinaidaren nebetako bat, Nikolái Yevguénievich Lanceray, talentuko arkitektoa izan zen, eta beste neba, Yevgueni Yevguénievich Lancerayk leku garrantzitsua izan zuen arte errusiarrean eta sobietarrean, pintura monumentalaren eta arte grafikoaren maisu gisa. Peter Ustinov aktore eta idazle errusiar-ingelesaren urruneko lehengusua zen.
1900ean, emakumezkoen gimnasio batean graduatu zen (lehen edo bigarren hezkuntzaren baliokidea), eta María Ténisheva printzesak sortutako arte-eskolan sartu zen. Iliá Repinen babespean ikasi zuen 1901ean, baita Ósip Braz erretratugilearen jarraibideen arabera ere 1903 eta 1905 artean. 1902-1903 bitartean, Italian eman zuen denbora, eta 1905-1906tik Parisko Académie de la Grande Chaumière-n ikasi zuen.
1905ean, Zinaída Lanceray Borís Serebriakov lehengusuarekin ezkondu zen, Yevgueniren arrebaren semearekin, eta abizena hartu zuen. Serebriakov trenbideko ingeniari bihurtu zen.
Nerabezarotik aurrera, Zinaída Serebriakova munduarekiko maitasuna adierazten eta bere edertasuna erakusten saiatu zen. Bere lehen lanak, Country Girl (1906, Errusiar Museoa) eta Orchard in Bloom (1908, bilduma partikularra), bilaketa horren eta Errusiako lurraren eta hango jendearen edertasunaren kontzientzia zorrotzaren adierazgarri dira. Lan horiek berez egiten dira, eta, nahiz eta bera gaztea izan une hartan, haren talentu eta ausardia nabarmenak izan ziren.
Ikusleen onarpena Autorretrato de Serebriakova (1909, Galeria Tretiakov) lanarekin iritsi zen, 1910ean Errusiako artistek antolatutako erakusketa handi batean lehen aldiz erakutsita. Autorretratoaren ondoren, Chica bañandose (1911, Errusiar Museoa), Yevgueni Nikoláievich Lanceray-ren erretratua (1911, bilduma partikularra) eta artistaren amaren erretratua, Yekaterina Lanceray (1912, Errusiar Museoa), konposizioan jada heldu eta zorrotzak diren lanak. 1911n, Mir iskusstva mugimenduarekin bat egin zuen, baina taldeko gainerako kideengandik bereizi egin zen, herri-gaiekiko zaletasunagatik eta bere pinturen harmonia, plastikotasun eta osaeragatik.
1914tik 1917ra, Zinaída Serebriakova bere unerik onenean zegoen. Urte horietan, hainbat argazki egin zituen Errusiako landa-bizitzari buruz, nekazarien lanari eta errusiar landari buruz, eta oso estimatua izan zen hark sentimenduz: Nekazariak (1914-1915, Errusiako Museoa), Nekazari-neska lotan (bilduma partikularra).
Lan horietako garrantzitsuena Arropa zuritzen izan zen (1917, Galería Tretiakov), non Zinaída Serebriakova artista monumentalaren talentu harrigarria erakutsi zuen. Emakume nekazarien irudiek, zerua atzean dutela irudikatuta, zeruertz baxu batek nabarmendutako monumentaltasuna hartzen dute.
1916an Alexandre Benoisek Moskuko Kazanski Estazioa apaintzeko enkargua jaso zuenean, Yevgueni Lanceray, Borís Kustódiev, Mstislav Dobuzhinsky eta Zinaída Serebriakova gonbidatu zituen hari laguntzeko. Serebriakovak Ekialdearen gaia hartu zuen: India, Japonia, Turkia eta Siam emakume eder gisa alegorikoki ordezkatzen dira. Aldi berean, mitologia klasikoko gaiei buruzko konposizioak egiten hasi zen, baina horiek amaitu gabe geratu ziren.
1917an Urriko Iraultza hasi zenean, Serebriakova Neskúchnoyeren familia-finkan zegoen, eta, bat-batean, bere bizitza aldatu zen. 1919an, Borís senarra tifusez hil zen, boltxebikeen kartzeletan kutsatuta. Bera geratu zen inolako diru-sarrerarik gabe, bere lau seme-alaben eta ama gaixoaren arduradun. Neskúchnoyeren erreserba guztiak arpilatu egin zituzten, eta familiak gosea izan zuen. Olio-pinturari uko egin behar izan zion teknika merkeagoak, ikatz-ziria eta arkatza erabiltzearen alde. Pinturarik tragikoenaren garaia izan zen: Castillo de naipes, bere lau seme umezurtzak irudikatzen dituena.
Ez zuen estilo herrikoia aldatu nahi sobietar garaiko artean gogokoena zen futurismoagatik, ezta komisarioen erretratuak egin ere, baina lana aurkitu zuen Jarkov-eko Unibertsitateko Museo Arkeologikoan, non azaldutako objektuen irudiak egin baitzituen arkatzez. 1920 ko abenduan, aitonaren Petrogradoko apartamentura joan zen bizitzera. Iraultzaren ondoren, apartamentu pribatuetako biztanleek beste biztanle batzuekin partekatu behar izan zituzten, baina zorteak lagundu zion Serebriakovari; hark Moskuko Arte Antzokiko artistekin hartu zuen ostatu. Hala, Serebriakovaren lanak, aldi horretan, antzerki-bizitza du ardatz. Garai hartan ere, Serebriakovaren alaba, Tatiana, balet-akademian sartu zen, eta Serebriakovak hainbat pastel sortu zituen Mariinski antzokian.
1924ko udazkenean, Serebriakova Parisa joan zen, tamaina handiko horma-irudi apaingarri baterako enkargua jaso ondoren. Lan hori bukatutakoan, Sobietar Batasunera itzultzeko asmoa zuen, eta han zirelako ama eta lau seme-alabak. Hala ere, ezin izan zuen itzuli, eta nahiz eta bere seme gazteenak, Alexandre eta Katalina, Parisera eramateko gai izan zen 1926 an eta 1928 an, ezin izan zuen gauza bera egin bere bi seme zaharrekin, Yevgueni eta Tatianarekin, eta ez zituen berriro ikusi urte askoan.
Horren ondoren, Zinaída Serebriakova asko bidaiatu zuen. 1928 an eta 1930 ean, Afrikara joan zen, Maroko bisitatzera. Afrika iparraldeko paisaiekin liluratuta zegoen, eta Atlas mendiak, emakume arabiarrak eta afrikarrak bere arropa etnikoarekin margotu zituen. Bretainiako arrantzaleei eskainitako ziklo bat ere margotu zuen. Bere paisaia eta erretratuen ezaugarri nabarmena artistaren nortasuna bera da oraindik ere; edertasunarekiko maitasuna, bai naturan bai pertsonengan. 1947 an, azkenik, Serebriakovak nazionalitate frantsesa hartu zuen, eta Jrushchov urtzeraino ez zion utzi Sobietar Gobernuak Sobietar Batasuneko familiarekin harremanetan jartzen.1960 an, 36 urtez beharturik banandu ondoren, azkenean Tatiana alaba zaharrenari bisita egiteko baimena eman zitzaion. Une hartan, Tatiana ere artista gisa ari zen lanean, Moskuko Arte Antzokiko eszenografiak margotzen.
Zinaída Serebriakovaren lanak, azkenik, 1966an erakutsi ziren Sobietar Batasunean, Moskun, Leningradon eta Kieven, eta arrakasta handia izan zuten. Bere albumak, milioitan salduak, Botticelli eta Renoirren obretatik gertu jarri ziren. Hala ere, 200 bat lan bidali zituen Sobietar Batasunean erakusteko, eta, hala ere, haren lan gehienak Frantzian daude oraindik.
Zinaída Serebriakova Parisen hil zen 1967 ko irailaren 19 an, 82 urte zituela. Parisen lurperatuta dago, Sainte-Geneviève-des-Boiseko hilerri errusiarrean.
Ribesalbes
Ribesalbes Valentziako Erkidegoko udalerria da, Plana Baixa eskualdean eta Castellóko probintzian kokatua.
Saint-Maur (Indre)
Saint-Maur Frantziako udalerria da, Indre departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2007an 3.398 biztanle zituen.
Ribesalbes
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.373 biztanle zituen.
Saint-Maur (Indre)
Biztanleria
2007an Saint-Maur udalerrian erroldatutako biztanleak 3.398 ziren. Familiak 1.112 ziren, horien artean 252 pertsona bakarrekoak ziren (112 bakarrik bizi ziren gizonak eta 140 bakarrik bizi ziren emakumeak), 428 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 368 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 64 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.223 etxebizitza zeuden, 1.124 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 75 hutsik zeuden. 1.027 etxeak ziren eta 192 apartamentuak ziren. 1.124 etxebizitza nagusietatik 790 bere jabearen bizilekua ziren, 294 alokairuan okupaturik zeuden eta 40 doan lagata zeuden; 22 etxek gela bat zuten, 34 etxek bi zituzten, 161 etxek hiru zituzten, 394 etxek lau zituzten eta 513 etxek bost zituzten. 885 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 435 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 627 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.206 ziren, horien artean 1.499 aktiboak ziren eta 707 inaktiboak ziren. 1.499 pertsona aktiboetatik 1.412 lanean zeuden (760 gizon eta 652 emakume) eta 87 langabezian zeuden (31 gizon eta 56 emakume). 707 pertsona inaktiboetatik 210 erretiraturik zeuden, 108 ikasten zeuden eta 389 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Hesse (Mosela)
Hesse Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Hesse udalerrian erroldatutako biztanleak 625 ziren. Familiak 248 ziren, horien artean 64 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 36 bakarrik bizi ziren emakumeak), 64 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 104 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Saint-Maur (Indre)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 239 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 34 eraikuntza enpresak ziren, 108 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 10 garraio enpresak ziren, 12 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 11 finantziazio enpresak ziren, 14 higiezinen enpresak ziren, 14 zerbitzu enpresak ziren, 11 administrazio publikoko enpresak ziren eta 9 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Hesse (Mosela)
Etxebizitza
2007an 270 etxebizitza zeuden, 249 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 218 etxeak ziren eta 51 apartamentuak ziren. 249 etxebizitza nagusietatik 184 bere jabearen bizilekua ziren, 59 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 14 etxek bi zituzten, 32 etxek hiru zituzten, 50 etxek lau zituzten eta 151 etxek bost zituzten. 207 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 100 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 123 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 388 ziren, horien artean 290 aktiboak ziren eta 98 inaktiboak ziren. 290 pertsona aktiboetatik 276 lanean zeuden (148 gizon eta 128 emakume) eta 14 langabezian zeuden (5 gizon eta 9 emakume). 98 pertsona inaktiboetatik 28 erretiraturik zeuden, 33 ikasten zeuden eta 37 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Hesse udalerrian 249 unitate fiskal zeuden, 628 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.058 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa eta 2 margolariak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Hesse udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saint-Maur (Indre)
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 48 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 10 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 igeltseroak, 7 margolariak, 4 zurginak, 5 iturginak, 4 eraikuntza enpresak, 3 ile apaindegiak, 8 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 52 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 1 supermerkatua zen, 3 brikolaje denda handika, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 13 arropa dendak, 6 etxerako tresna dendak, 4 zapata-dendak, 1 elektrotresna denda zen, 10 altzari dendak, 2 kirol-dendak, 3 lur eta paretak apaintzeko dendak, 2 drogeria, 1 bitxi-denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Saint-Maur udalerrian 35 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.584 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, psikiatriko 1 bat eta botika 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Zirkulazio-noranzkoaren arau
Zirkulazio-noranzkoaren araua bi noranzkoko trafikoa duten bideetan zirkulazioa antolatzeko beharrezko arau bat da, bidearen eskuinaldetik ala ezkerraldetik zirkulatu behar den ezartzen duena. Herrialde batzuetan, arauak dio bidearen ezkerraldetik zirkulatu behar dela; eta besteetan, eskuinaldetik.
Antzinaroa
1998an, Swindonen (Ingalaterra), Blunsdon Ridge erromatar bidean, gurdien joan-etorriak galtzadan utzitako erreiak alde batean bestean baino askoz sakonagoak zirela aurkitu zuten arkeologoek. Bideak harrobi batera zeramanez eta, beraz, gurdiak bertara hutsik joan eta handik zamatuta itzultzen zirenez, ibilgailuek ezkerretik zirkulatzen zutela ondorioztatu zuten.
Antzinaroan, Egipton, Grezian eta Erroman behintzat, zaldizkoek eta gurdiek bideen ezkerreko aldetik joateko joera zutela uste izan dute adituek, hala nola Cyril Northcote Parkinson (1909-1993) historialari britainiarrak.
Zaldizko eta gurdi gidari gehienak eskuinak zirenez, bridei ezkerrarekin heldu eta eskurik trebeena libre uzten zuten, behar izanez gero, ezpata erabiltzeko adibidez. Gurdi gidariek ere eskuinean eraman ohi zuten usta edo zigorra, eta ezkerretik gidatzeak bide bazterreko oinezkoei nahi gabe jotzea saihesten zuen.
Erroma
1300. urtean Bonifazio VIII.ak zirkulazio dekretu bat jarri zuen indarrean lehenengoz, San Petri basilikara joateko San Angelo zubiko arazoak konpondu nahian. Erromako puntu jakin horretan eskuinetik joan beharko zen handik aurrera.
Frantzia
Baina Europan ez zegoen arau finkorik. Iraultza aurreko Frantzian, esaterako, estamentuen arabera, alde batetik edo bestetik zirkulatzen omen zuten: eskuinetik joateko ohitura nahiko zabaldua zegoen, baina nobleziak nahiago zuen ezkerretik joan. 1792an gobernu iraultzaileak eskuinetik gidatzeko dekretua onartu zuen, baina Napoleonen armadak lortuk zuen arau hura, ez soilik Frantzian, baizik eta konkistatutako lurraldeetan ere, indarrean jartzea, esaterako, Herbehereetan, Polonian, Suitzan eta Espainian.
Batzuek diote Bonaparteren apeta hutsa izan zela, edo frantziar armadaren nagusitasuna adierazteko keinua. Beste batzuen ustez, garai hartan tropen zirkulazioa oso sarria zenez, eta askotan bideetan topo egiten zutenez, eskuinetik joateak eta armak kanpoaldean eramateak barne liskarrak saihesten laguntzen zuen. Horregatik eutsi omen diote uharteetan –Erresuma Batuan, Japonian eta Australian, esaterako– ezkerretik gidatzeari, tropak itsasoz mugitu ohi zituztelako.
Kolonizazioaren garaian, kolonizatzaileen arabera arautu zen zer alde erabili, eta XX. mendearen lehen erdialdean araudiak bateratzeko joera eta, hortaz, eskuinetik gidatzeko ohitura zabaldu zen.
Hilsenheim
Hilsenheim Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Hilsenheim udalerrian erroldatutako biztanleak 2.439 ziren. Familiak 861 ziren, horien artean 170 pertsona bakarrekoak ziren (87 bakarrik bizi ziren gizonak eta 83 bakarrik bizi ziren emakumeak), 248 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 389 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 54 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 955 etxebizitza zeuden, 881 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 69 hutsik zeuden. 830 etxeak ziren eta 123 apartamentuak ziren. 881 etxebizitza nagusietatik 695 bere jabearen bizilekua ziren, 172 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 36 etxek bi zituzten, 144 etxek hiru zituzten, 175 etxek lau zituzten eta 524 etxek bost zituzten. 794 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 330 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 468 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.549 ziren, horien artean 1.180 aktiboak ziren eta 369 inaktiboak ziren. 1.180 pertsona aktiboetatik 1.095 lanean zeuden (602 gizon eta 493 emakume) eta 85 langabezian zeuden (38 gizon eta 47 emakume). 369 pertsona inaktiboetatik 129 erretiraturik zeuden, 119 ikasten zeuden eta 121 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Hilsenheim udalerrian 891 unitate fiskal zeuden, 2.407,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.539 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 82 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 19 eraikuntza enpresak ziren, 20 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 10 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 3 okindegiak, 1 harategi zen, 1 elektrotresna denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Hilsenheim udalerrian 29 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.296 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Juanito Oiarzabal
Juan Eusebio Oiarzabal Urteaga, ezagunagoa Juanito Oiarzabal izenaz (Gasteiz, Araba, 1956ko martxoaren 30a - ) arabar mendigoizalea da. Lehen zortzimilakoa (Cho Oyu) 1985ean igo zuen. Munduko 14 zortzimilakoak igo zituen lehen euskal herritarra bilakatu zen 1999an eta mundu osoan laugarrena izan zen oxigenoaren laguntzarik gabe lortu zuena. Era berean, tontor handienak (Everest, K2, Kangchenjunga) 3 alditan igo dituen lehen alpinista dugu. Zazpi Gailurrak ere igo ditu (munduko zazpi kontinente bakoitzeko gailurrik garaienak).
2009an, helburu berri bat jarri zion bere buruari: munduko 14 zortzimilakoak bi aldiz igoko zituen lehen pertsona izatea.
Helikopteroaren beharra izan zuela-eta, azkenaurreko jaitsiera konfirmazio zain badago ere, gaur, zortzimilako gehien igo dituen pertsona da, 26 igoerarekin. Atzetik doakio Ed Viesturs estatubatuarra, bere 21 igoerekin.
Egun, alpinismoaren munduan daramatzan 23 urtetan, 35 espedizio garrantzitsu burutu ditu.
2004an, Edurne Pasabanekin batera jaisten ari zen K2 arazo larriak izan zituztenean. Izozteen ondorioz, Edurneri 2 behatz moztu zizkioten eta Juanitori, berriz, denak.
Jenio bizi eta kasketosoa, ospe handia hartu du Telecinco edo EITBko hainbat reality showtan parte hartu duelako: El conquistador del fin del mundo, El conquistador del Aconcagua edo Supervivientes.
Saint-Mars-de-Locquenay
Saint-Mars-de-Locquenay Frantziako udalerria da, Sarthe departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Mars-de-Locquenay udalerrian erroldatutako biztanleak 524 ziren. Familiak 200 ziren, horien artean 49 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 29 bakarrik bizi ziren emakumeak), 65 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 74 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 275 etxebizitza zeuden, 201 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 53 bigarren erresidentzia ziren eta 21 hutsik zeuden. 263 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 201 etxebizitza nagusietatik 163 bere jabearen bizilekua ziren, 34 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 21 etxek bi gela zituzten, 42 etxek hiru zituzten, 69 etxek lau zituzten eta 68 etxek bost zituzten. 178 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 71 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 105 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Diru sarrerak
2009an Saint-Mars-de-Locquenay udalerrian 201 unitate fiskal zeuden, 521 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.725 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
2000. urtean Saint-Mars-de-Locquenay udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 840 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saint-Agnan (Tarn)
Saint-Agnan Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Agnan udalerrian erroldatutako biztanleak 218 ziren. Familiak 71 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 39 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 78 etxebizitza zeuden, 74 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 74 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 74 etxebizitza nagusietatik 58 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 3 etxek bi zituzten, 5 etxek hiru zituzten, 16 etxek lau zituzten eta 47 etxek bost zituzten. 71 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 22 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 49 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 136 ziren, horien artean 108 aktiboak ziren eta 28 inaktiboak ziren. 108 pertsona aktiboetatik 98 lanean zeuden (54 gizon eta 44 emakume) eta 11 langabezian zeuden (3 gizon eta 8 emakume). 28 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Agnan udalerrian 71 unitate fiskal zeuden, 218 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.847 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 13 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen eta 5 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 zurgina.
2000. urtean Saint-Agnan udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Wavrans-sur-l'Aa
Wavrans-sur-l'Aa Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Wavrans-sur-l'Aa udalerrian erroldatutako biztanleak 1.307 ziren. Familiak 461 ziren, horien artean 87 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 59 bakarrik bizi ziren emakumeak), 157 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 201 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Omi Sato
Omi Sato (佐藤 大実, 1975eko abenduaren 22a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Wavrans-sur-l'Aa
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Omi Sato
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Sagan Tosu.
Wavrans-sur-l'Aa
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 842 ziren, horien artean 598 aktiboak ziren eta 244 inaktiboak ziren. 598 pertsona aktiboetatik 537 lanean zeuden (296 gizon eta 241 emakume) eta 61 langabezian zeuden (27 gizon eta 34 emakume). 244 pertsona inaktiboetatik 83 erretiraturik zeuden, 77 ikasten zeuden eta 84 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 20 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 3 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2000. urtean Wavrans-sur-l'Aa udalerrian 32 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.425 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Typhlops trinitatus
Typhlops trinitatus Typhlops generoko animalia da. Narrastien barruko Typhlopidae familian sailkatuta dago.
Che Guevara
Ernesto Guevara (Rosario, Argentina, 1928ko ekainaren 14a - La Higuera, Santa Cruz, Bolivia, 1967ko urriaren 9a), «Che» Guevara ezizenez ezagunagoa, iraultzailea, hainbat gerrillaren buruzagia, militarra, Kubako ministroa, medikua, politikaria eta pentsalari ezkertiarra izan zen.
Medikuntzako ikasle gaztea zenean, Guevarak Hego Amerika n zehar bidaiatu zuen, eta erradikalizatu egin zen ikusi zituen pobrezia, gosea eta gaixotasunengatik. Ameriketako Estatu Batuek Latinoamerikako ustiapen kapitalista gisa ikusten zuena iraultzen lagundu nahi izan zuen eta horrek bultzatu zuen Guatemala ko Jacobo Árbenz presidentearen erreforma sozialetan parte hartzera. Izan ere, CIA k laguntza eman zion United Fruit Company enpresari presidentea kargutik kentzeko, eta horrek bere ideologia politikoa sendotu zuen. Geroago, Mexiko Hirian, Raúl eta Fidel Castro ezagutu zituen, eta uztailaren 26ko Mugimenduarekin bat egin zuen, Kuba ra Granma itsasontzian bidaiatuz Fulgencio Batista Kubako diktadorea botatzeko asmoarekin. Guevarak laster lortu zuen protagonismoa matxinatuen artean, bigarren aginte mailara igo zuten, eta Batistaren erregimena kentzeko bi urteko gerrilla kanpainan funtsezko rola jokatu zuen.
Kubako Iraultzaren ideologo eta komandanteetako bat izan zen, eta altxamendu armatutik 1965era arte parte hartu zuen Kubako Estatua antolatzeko prozesuan. Bertan, administrazioko eta gobernuko hainbat goi kargu bete zituen, batez ere arlo ekonomikoan. Banku Nazionaleko presidentea izan zen, Nekazaritza Erreformarako Institutu Nazionaleko (INRA) Industrializazio Saileko zuzendaria, eta Industria ministroa. Diplomazia arloan, nazioarteko hainbat misioren arduradun gisa jardun zuen.
Borroka armatua hirugarren mundu osoan zabaltzeko beharraz sinetsita, Che Guevarak Latinoamerikako hainbat herrialdetan gerrillarien "guneak" jartzea bultzatu zuen. 1965 eta 1967 artean Kongon eta Bolivian aritu zen borrokan. Azken herrialde horretan, 1967ko urriaren 9an, Boliviako armadak modu klandestinoan eta sumarioan atxilotu eta exekutatu zuen, CIArekin elkarlanean.
Bere irudia garrantzi handiko sinbolo bihurtu da mundu mailan, iritzi publikoan grina handiak sortzen ditu, aldekoak zein aurkakoak. Alde dauden askorentzat, injustizia sozialen aurkako borroka adierazten du, eta bere erasotzaileek negatiboki epaitzen dute. Alberto Kordak egin zion argazki erretratua, munduan gehien erreproduzitu den irudietako bat da, bai jatorrian bai aurpegiaren silueta erreproduzitzen dituzten aldaeretan, erabilera sinbolikorako.
Haurtzaroa eta gaztaroa
Ernesto Che Guevara, Ernesto Guevara Lynch eta Celia de la Serna y Llosaren semea zen, 1928ko ekainaren 14an jaioa, Rosario n, Argentina n. Espainiar jatorriko (horien artean Araba ko Gebara herriko euskaldunak) erdi mailako familia bateko bost seme-alaben artean zaharrena zen. Bazuen baita irlandar jatorria ere, Patrick Lynch bere aitaren arbasoaren aldetik. Jaiotza agiriaren izen juridikoa "Ernesto Guevara" izan arren, bere izena "de la Serna" edo / eta "Lynch" abizenekin batera ere agertzen da. Bere izaera "geldiezina" aipatuz, aitak esaten zuen "Kontutan hartu behar den lehenengo gauza da, nire semearen zainetan irlandar matxinoen odola isurtzen dela." Guevarak bere arbaso ak aipatu izan zituen noizbait: "Ziur naiz Mendozarekin iritsi zen "euskal Gebara" horrengandik jaso dudala nigan dagoen trufari sen hau, edo nire zuhaitz genealogikoan sartu zen besteren batetik indiar guarani ekin gozoki zebilela. Baina ziur nago nire arbaso irlandar eta guaraniarrengandik ez dudala heredatu.”
Gurasoak 1927ko abenduan ezkondu ziren, Celia hiru hilabeteko haurdun zegoenean. Urte horietako moralarentzat gaitzesgarria zen egoera, baina gurasoen aldetik jarrera ez zen izan kontserbadorea. 1948an dibortziatu egin ziren, nahiz eta teilatupe berean bizi, Argentinako goiko klasean ezohiko portaera zena. Ernestoren ondoren, beste lau seme-alaba izan zituzten: Celia, Roberto, Ana Maria eta Juan Martin. Haurtzaroan eta gaztaroan eragin handia izan zuen gurasoen ezaugarri batek: haien etengabeko lekualdatzeak. Guevarak 1953an Argentina behin betiko utzi arte, bere familiak gutxienez hamabi helbide izan zituen Buenos Aires en, Caraguatayn, San Isidron, Alta Gracian eta Kordoban.
Bizitzan oso goiz, "pobreekiko kidetasuna" garatu zuen. Ezkertiar joera zuen familia baten hazi zenez, Guevara ikuspuntu politikoen espektro zabalera ohitu zen mutiko garaitik. Bere aita, Espainiako Gerra Zibile ko errepublika noen aldekoa zen, eta sarri etxean gatazkaren beteranoak hartzen zituen.
Bi urterekin asma harrapatu zuen, bizitza guztian jasan zuen gaitza. Hori dela eta, familia osoa Alta Graciara aldatu zen. Han, nahiz eta klima lehorragoa izan, Guevararen osasunak ez zuen hobera egin. Lehen hezkuntza etxean hartu zuen, ama Celia de la Sernaren tutoretzapean.
Asmak neurri handi batean Guevararen haurtzaroaren ezaugarriak zehaztu zituen. Eraso ak etengabeak eta larriak izaten ziren, eta maiz egun batzuetarako oheratu beharrean aurkitzen zen. Eskolara joateko aukerak mugatuak zituen, eta 1937 arte ez zen sartu bigarren mailan, zortzi urte zituela. Kirolak egiteko aukerak ere mugatuak zituen, nahiz eta jarduera gustuko izan, eta praktikatu ere egiten zuen, askotan lagunek bere etxera bizkar rean eraman behar izan arren. Asmari aurre egiteko, etengabeko dieta k eta tratamendu medikoak jasaten zituen. Bestalde, gaixotasunak aparteko irakurle bihurtu zuen, xake zale bikaina, eta diziplina eta auto-kontrol izpiritu handia zuena. Guevara Cordoban bizi izan zen 17 urtez, 1930etik 1947. urtera arte, haurtzaroaren eta nerabezaroaren zati handi bat bertan igaroz. Bere burua kordobartzat jotzen zuen, eta Cordobako doinuaren ezaugarriarekin hitz egiten zuen, nahiz eta gero Kuban azentu kubatar nabarmena hartu. Guevara Buenos Airesen 1947ko urtarriletik 1952ko uztailera arte egon zen, Latinoamerikara joateko abiatu zuen lehen bidaia arte. 1948an Buenos Airesko Unibertsitateko Medikuntza fakultatean hasi zituen ikasketak, mediku gisa 1953k apirilean graduatu zelarik. Garai horretan, karrera egiteaz gain, asma ikerketa rako klinika espezializatu batean laguntzaile bezala aritu zen lanean, Salvador Pisani doktorearekin. Medikuntza Fakultatean Berta Gilda ezagutu zuen, Cordobako unibertsitario aktibista komunista, eta berarekin adiskidetasun sendoa mantenduko zuen bizitza osoan.
Buenos Airesen, Guevarak errugbi an jokatzen zuen, hango goiko klaseko kirol bereizgarria, lehenengo San Isidro Klub garrantzitsuan eta gero, asmaren mugak zirela eta, Yporá Rugby Club txikian. Ondoren, Argentinako errugbiari eskainitako lehen aldizkaria editatu zuen, Tackle izenarekin, eta bertan "Chancho" ezizenez idazten zituen kronikak. Gainera, irakurtzeko grina biziarekin jarraitzen zuen, eta baita koaderno filosofiko ak idazten ere. Urte hauetan filosofia sozialarekiko gero eta ardura handiagoa erakutsi zuen, eta hirugarren koadernoan Karl Marx en pentsamenduarekiko interes handia ageri zitzaion. Era berean, India ko deskolonizazio eta industrializazio prozesuaren inguruko Nehruren ideiei ere arreta handia eskaini zien, bere India deskubrituz liburua gogotsu gomendatuz.