cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anville
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 113 ziren, horien artean 76 aktiboak ziren eta 37 inaktiboak ziren. 76 pertsona aktiboetatik 69 lanean zeuden (43 gizon eta 26 emakume) eta 7 langabezian zeuden (3 gizon eta 4 emakume). 37 pertsona inaktiboetatik 17 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Anville udalerrian 77 unitate fiskal zeuden, 201 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.291 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
2000. urtean Anville udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Castle Caereinion
, 'Castell Caereinion', Galesko udalerri bat da, Powys konderrian. Banwy edo Einion ibaiaren ertzean dago, Welshpool udalerritik 8 milia mendebaldera eta Llanfair Caereinion udalerritik 4 milia ekialdera.
2011ko erroldaren arabera 509 biztanle zituen.
Cyclocheilichthys apogon
Cyclocheilichthys apogon Cyclocheilichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Eggenstein-Leopoldshafen
Eggenstein-Leopoldshafen Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Lhûn Golkoa
Lhûn Golkoa, Tolkienen legendariumean agertzen den fikziozko toki bat da. Ered Luin mendien artean dagoen golko bat da, eta bertan itsasoratzen da Lhûn ibaia, hortik bere izena. Lindon eskualdea, bi zatitan banatzen zuen: Forlindon iparraldean eta Harlindon hegoaldean.
Gunn (Missouri)
Gunn City Missourieko hiri bat da. Cass konderrian kokatua dago. 2010ean 118 biztanle zituen, 0.21 kilometro koadrotan banatuta.
Lhûn Golkoa
Golkoan, Harlond, Forlond eta Mithlond portu elfikoak aurkitzen ziren.
Feliciano de Silva
Feliciano de Silva (Ciudad Rodrigo 1480-1492 bitartean-1554ko ekainak 24) idazle espainiarr bat izan zen, La Celestina eta Amadis de Gaula bezalako lanen jarraitzaile oparoa.
Biografia
Tristán de Silvaren semea izan zen, Karlos I.a Espainiakoaren kronista izan zena, Granadako Gerran parte hartu zuena eta Ciudad Rodrigoko erregidore izan zena, eta, 1491 eta 1492 bitartean Madrilgo alkatea izan zena.
Gaztaroan Amerikan egon zen eta Sevillan Diego de Deza gotzainaren zerbitzuan egon zen, nori bere Lisuarte de Grecia eskaini zion, hiri honetan 1514an argitaratu zena. Bi urtez Karlos I.a Enperadorearen zerbitzuan egon zen, hauetan zehar Gaztelako Komunitateen Gerran parte hartuko zuelarik (1520-1521) enperadorearen alde. Bere jaioterriko erregidore ere izan zen. Bere Sueño de Feliciano de Silva lanean, Amadis de Grecia izeneko bere zalduneria liburuaren amaieran gehitua, bere emazte izango zen Gracia Ferekin, Hernando de Caracena kristau berriaren alaba zena, izan zituen maitasun istorio bitxiak kontatzen ditu, norekin 1520an ezkondu zen bere familia guztiaren iritziaren aurka.
Lana
Bigarren Celestina bat idatzi zuen (1534), lau aldiz berrinprimatu zena eta meritu literario handia duena bere ereduaren pareko izaten saiatzen ez bada ere. Satira erasmoar, eleberri pikaresko mota ezberdin, kalitatezko bertso eta elementu zelestineskoen nahasketa kaotiko bat da. Bertan Celestina ez da hil, baizik eta Parmenok eta Semproniok hiltzat utzi zutela oso zaurituta eta berak hildakoarena egin zuen hauengandik mendekatzeko. Bere laguna zen artxidiakono baten etxean laguntza bilatzen du, onera itzultzen da eta Jainkoari eskertzen dio bere berpiztea bere bekatuzko bizitza zuzenduz. Horregatik Polandria eta Felidesen artean bitartekari aritzen da hauen istorioak amaiera zoriontsua izan dadin; maitasun istorio nagusi honen ondoan badaude beste bigarren batzuk ere.
Fernando Higueras
Fernando Higueras (Madril, 1930 - Madril, 2008ko urtarrilaren 30a) espainiar arkitektoa izan zen.
Feliciano de Silva
Lana
Gainera zenbait zalduneria liburu idatzi zituen, Amadis de Gaularen ziklokoak. Argitaratu zuen lehena Lisuarte de Grecia izan zen (1514), nahiko motza dena, Amadis de Gaularen biloba baten abenturak kontatzen dituena eta argitalpen arrakasta handia izan zuena. Ondoren honen jarraipen bat argitaratu zuen, Noveno libro de Amadís de Gaula, crónica del muy valiente y esforzado príncipe y caballero de la Ardiente Espada Amadís de Grecia, hijo de Lisuarte de Grecia, emperador de Constantinopla y Trapisonda, y rey de Rodas izenekoa (1530). Amadis de Greciak ere, bere azken ataletan artzain eleberrien elementuak dituena, oso harrera bikaina izan zuen. 1532an bere Florisel de Niquea argitaratu zen, bi zatitan Amadis de Greciaren seme baten abenturak kontatzen dituena eta 1535ean Rogel de Grecia izeneko hirugarren zati batekin jarraitu zuena. Azkenik, 1551n bere Cuarta Parte de don Florisel de Niquea handia argitaratu zen, amadistar zikloko azken liburua. Lan hauetako zenbait ingelesera eta frantsesera itzuli ziren eta horietako asko beranduago berreginak izan ziren, adibidez Juan Perez de Montalbanek idatzitako Don Florisel de Niquearen bertsio dramatikoak, La Gloria de Niquea, Villamedianako kondearena edo Amadís y Niquea, Francisco Leyvarena, Florisel de Niqueak izan zuen ospe handia gogorarazten duten lanak. Eragin honek mugak gainditzen ditu, eta William Shakespearek Florisel izeneko pertsonaia bat aurkezten du Cuento de Invierno izeneko bere lanean.
Bere garaikideak (Diego Hurtado de Mendoza adibidez) eta Miguel de Cervantes bera XVII. mendean bere estilo hanpatu eta gainkargatuaz eta bere arrazoien zentzugabekeriaz trufatu ziren. On Kixoteren aditu eta komentarista gehienek ere Silvaren aurkako postura hartu zuten, horietako askok honen zalduneria liburu bakar bat ere irakurri ez zuten arren. Gaur egun irizpide horien berrikuste bat gertatzen ari da eta bere lan literarioari eta Silvak Urrezko Mendeko literaturan egin zuen ekarpenari balio handiagoa emateko ohitura dago.
Fernando Higueras
Bizitza
Madrilen egin zituen ikasketak. Artezalea izanik, pintura-, eskultura- eta argazki-lehiaketa eta erakusketa askotan parte hartu zuen, baita sari eta aipamen asko jaso ere. Antonio Fernández Alba, Antonio Vázquez de Castro, Francisco Íñiguez de Onzoño, Antonio Miró, Juan Daniel Fullaondo eta Rafael Moneorekin batera, Madrilgo Eskola mugimenduko kide izan zen, baina irizpide batasunik ezean, taldeak ez zuen lan askorik egin.
Egin zituen lanen artean, aipagarriak dira, adibidez, lehenengoen artean, Hamar artistentzako etxeak (1960) eta Lucio Muñozen etxea (1962-1963). Bigarren horretan, Antonio Miróren lankidetzarekin egina, oso jarrera oparoa eta barrokoa erakutsi zuen, materialen erabilerari dagokionez. Beste obra batzuetan formaren adierazpenari eman zion lehentasuna, mugimendua birsortuz (1065, Madrilgo Zaharberritze Lanetarako Etxea), edo hormigoia espresionismoaren ezaugarrien arabera erabiliz (1967-1975, Militarren patronaturako etxebizitzak).
Espainiatik kanpo egindako lanen artean, aipagarriak ditu, adibidez, Monte-Carloko erabilera anitzetarako eraikuntza (1969) edota Abu Dhabiko denda eta etxebizitza auzoak (1980). Parque del Sol Guadalminako turismoguneak eta Ocharan etxeak muntaketa estrukturalaren aberastasuna erakusten dute. Hirigintza lanetan ere sari asko irabazitakoa da. Aipagarria da, beste lan askoren artean, Lanzaroteko hirigintza proiektua (1969, New Yorkeko Arte Modernoaren Museoan erakusgai).
Antonov An-124
Antonov An-124 Ruslan hegazkina (errusieraz eta Антонов Ан-124 «Руслан», NATO izendapena Kondor) sailean eraikitako hegazkinik handiena izan zen Airbus A380a iritsi arte, eta Antonov An-225a eraiki zen arte eraikitako hegazkinik handiena izan zen.
Fisikoki, An-124a Lockheed C-5 Galaxyren antzekoa da, baina pixka bat handiagoa. An-124ak tren makinak, yateak, hegazkin fuselajeak eta tamaina handiko beste karga batzuk garraiatzeko erabiliak izan dira. Hegazkina okertu egin daiteke karga sartzea errazteko. An-124 militar batek 150 tona kargaraino eraman ditzake, 88 pasaiari ere eraman ditzake kabinaren atzean dagoen gaineko kubierta baten. Alabaina, fuselajearen presurizazio mugatuaren ondorioz, ez da ohikoa paraxutistak garraiatzea.
Hegazkina, hasieran, noiz behinkako erabilera militarrerako diseinatua izan zenez, jatorrizko An-124ak 7500 hegaldi orduko bizitza erabilgarri batekin eraiki ziren, bizitza erabilgarri hori hedatzeko aukerarekin. Alabaina, hegazkin askok 15.000 ordu baino gehiagoz hegan egin dute. Bezero komertzialen kexuenganako erantzun bezala, 2000 ondoren eraikitako hegazkinek (An-124-100a), 24.000 hegaldi orduko bizitza erabilgarri bat dute, eredu zaharrak estandar berrira eguneratzen ari diren bitartean.
Diseinua eta garapena
1968an AEBek lehen Lockheed C-5A Galaxy garraio hegazkina aireratu zuten, "munduko hegazkinik handiena" titulua jaso zuena, bere sobietar arerioa zen Antonov An-22agandik urruti. Sobietar Batasuna, jakina, diseinu horren aurka lehiatzeko prest egon zen, behar ziren baliabideak izatean garapen berria justifikatzen hasteraino, eta jada 1977ko udan, txostenek, izatez, sobietarrak tamaina handiko erreakziozko hegazkin batean lanean ari zirela zioten.
An-124a aldi berean bi lantegik eraiki zuten: Aviastar-SP errusiar konpainia (antzinako Ulyanovskeko Abiazio Industrialeko Multzoa) eta Ukrainako hiriburu den Kieveko AVIANT konpainiak.
Ekoizpena geratu egin zen Sobietar Batasuna desagertu ondoren. Amaitu gabeko azken bost oinarrizko egiturak 2001 eta 2004an amaituak izan ziren. An-124ak jada eraikitzen ez diren arren, bazeuden Errusia eta Ukrainaren artean 2008-2009 epean hegazkinak ekoizteko amankomuneko planak.
Zerbitzua
Alemaniak lideratu zuen An-124 hegazkinak alokatzeko ahalegina NATOren aire garraio taktikoko beharretarako. Bi hegazkinak SALIS GmbHri alokatuak izan ziren behin-behineko baliabide bezala Airbus A400M hegazkina iritsi arte.
Volga-Dnepr errusiar karga konpainiak Boeingekin kontratuak ditu tamaina handiko osagai aeronautikoak Everetteko bere lantegira garraiatzeko. An-124a da Boeing 777an erabilitako motoreak diren General Electric GE90 turbofanak osorik muntatuta eramateko modu bakarra.
Airbusek beste errusiar garraio konpainia bat, Polet Airlines aukeratu du enpresarentzako "izendatutako garraiatzaile" bezala. Poletek bere hiru An-124-100ek Airbusen jabea den EADSek eraikitako ekipo astronautikoak eta Airbus A380aren eredu baten osagaiak garraiatuko dituztela espero du. Rolls-Royce Trent 900a Boeing 747F baten osorik garraia daitekeen A380aren motore bakarra denez, bere lehiakideak, Engine Alliance GP7000k hegazkin handiago bat behar du, An-124a bezalakoa, osorik garraiatu nahi baldin bada behintzat.
Segurtasuna
2005 arte, An-124 hegazkinek lau istripu garrantzitsu izan dituzte 50 hildakorekin 1992 eta 1997 artean.
Antonov Airlinesen jabetzakoa zen UR-82029ak Windsorko lurreratze pista gainditu zuen gauean elur gainean lur hartzen zuen bitartean 2000ko abenduak 18an. 110 metro igaro ondoren gelditu zen 2390 metroko luzera duen 25. pistatik 1100 metro egin ondoren. Ez zen zauriturik egon tripulazioan eta hegazkinak soilik kalte arinak jasan zituen.
Operatzaileak
Zerbitzu militarrean, An-124ak Sobietar Aire Armada eta Errusiar Aire Armada zerbitzatu ditu. 2006an, orotara operatzaile zibilekin 26 hegazkin daude, beste 10 hegazkineko eskariarekin.
Keep the Faith
Keep the Faith Bon Jovi talde estatubatuarraren bosgarren musika albuma da atsedenaldiaren ondoren argitaratu zutena. 12 milioi ale baino gehiago saldu zituzten.
Disko berri honekin taldeak norabide aldaketa bat eman zuen bere musika eta abestietan. Glam metala alde batera utzi eta rock eztiago batengatik ordezkatu zuten, pianoz lagundutako balada eta gitarra bakarti luzeekin. Gainera, Dry County bezalako abestiekin gai gordinagoak ukitu zituzten.
Bertako abesti bat gainera, Bed of roses, gaztelaniazko bertsioan ere atera zuten Cama de Rosas izenarekin.
Callaeas wilsoni
Callaeas wilsoni Callaeas generoko animalia da. Hegaztien barruko Callaeidae familian sailkatua dago.
Julián San Valero Aparisi
Julián San Valero Aparisi (Valentzia, 1913ko abuztuaren 7a - ib., 1997ko martxoaren 30a ) espainiar antropologoa eta arkeologoa izan zen.
Ebaketa (probabilitatea)
Hainbat gertakizunen ebaketak ebaketan barneratzen diren gertakizun guztiak batera gertatzea adierazten du. Gertakizunak \cap (eta) ikurraren bitartez lotuz adierazten da ebaketa.
Julián San Valero Aparisi
Biografia
Zuzenbidea eta filosofia eta letrak ikasi zituen Valentzian, eta historiako doktore egin zen Madrilen. Berehala, arkeologiarako bidea hartu zuen. Lehenengo ikerketetan oinarrituta, lan hauek idatzi zituen, besteak beste: El Neolítico español y sus relaciones (1946, "Espainiar neolitikoa eta bere harremanak"), El origen de la agricultura y de la cerámica valencianas (1954, "Valentziako nekazaritzaren eta zeramikaren sorrera") eta El neolítico valenciano ("Valentziako neolitikoa"), J. Aparicio Pérezekin elkarlanean (1977).
Poliki-poliki, etnologiaren eta antropologiaren bidetik egin zuen, eta hori argi ikusten da Apuntes de historia de la cultura ( 1970, "Kulturaren historiari buruzko oharrak", P. García eta M. Gonzalorekin elkarlanean) eta El pueblo del Reino de Valencia (1988, "Valentziako erresumako herria") lanetan, esaterako. 1948an Granadako Unibertsitateko kulturaren historia katedra eskuratu zuen, eta 1950etik 1983ra bitartean historiaurreko eta antzinako historiako katedradun izan zen Valentziako Unibertsitatean. Horrez gainera, Ikerketa Iberiarren eta Etnologia Valentziarraren Institutua sortu eta zuzendu zuen. Julián San Valero izan zen antropologia kulturalari buruzko ikerketak egiten lehenengoa, eta Valentziako ikerketa etnologiko eta antropologikoen eskola modernoaren sortzailetzat hartzen da, gaur egun.
Ebaketa (probabilitatea)
Ebaketa baten probabilitatea honela kalkulatzen da:
Ebaketako gertakizunak elkarrekiko independenteak direnean, baldintzapeko gertakizunek ez dute inongo informaziorik ematen eta beraz, ebakiduraren probabilitatea honela eman daiteke, sinpleago:
Climacoporus navalis
Climacoporus navalis Climacoporus generoko animalia da. Arrainen barruko Clinidae familian sailkatzen da.
Kiyotaka Ishimaru
Kiyotaka Ishimaru (石丸 清隆) Japoniako futbolari ohia eta entrenatzailea da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Avispa Fukuoka, Kyoto Purple Sanga eta Ehime FC.
Entrenatzaile gisa Ehime FC eta Kyoto Sanga FC taldeak zuzendu zituen.
Chenzhou
Chenzhou (txinera sinplifikatuz: 郴州; pinyineraz: Chēnzhōu), Hunan probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 4.559.000 biztanle inguru dauzka 2004ko erroldaren arabera eta 19.317 kilometro koadroko azalera.
Inguru naturala eta kokapena
Prefektura mailako Chenzhou hiriaren mugakideak honakoak dira: Hengyang ipar-mendebaldean, Zhuzhou ipar-ekialdean, Jiangxi probintzia ekialdean, Guangdong probintzia hegoaldean, eta Yongzhou mendebaldean.
Rumours
Rumours Fleetwood Mac britano-estatubatuar taldearen hamaikagarren albuma izan zen. Warner Bros. Recordsek 1977ko otsailaren 4an argitaratu zuen eta 1971ko Fleetwood Mac albumaren ondorengoa izan zen. Historiako albumik salduenetariko bat da, 40 milioi ale baino gehiagorekin. Bertan taldeak rock, pop eta soft rock uztartu zituen.
Abestiak
Hona hemen jatorrizko biniloaren abestiak;
Rivendel
Rivendel, Tolkienen legendariumean agertzen den fikziozko toki bat da. Hobbita eta Eraztunen Jauna lanetan agertzen da. Elfoak bizi diren hiri-babesleku bat da, Elrond Peredhil edo Elfo erdiak zuzendua.
Eguzkiaren Bigarren Aroko 1697. urtean, Sauron eta Elfoen Gerraren ondoren, Elrondek Eregionetik ihes egin zuen, geratzen ziren Gwaith-i-Mirdainekin. Eriadorreko elfo errementarien ia erresuma guztia suntsitua zen bitartean, bizirautea lortu zuten Elfo Garaiek, Rivendeleko babeslekua eraiki zuten (elfoeraz Imladris, haran estua), Eriadorreko ekialdereneko zatian zegoen haran malkartsu eta isolatu batean, Mendi Lainotsuen oinean, Mitheithel eta Bruinen ibaien arteko lur angeluan.
Hemen ezkutatzen zen Elronden Etxe Handia. Itsasoaren ekialdeko azken etxe abegikortzat hartua, jakinduria eta ezagutza handien etxea zen, eta Elfo eta borondate oneko gizakientzako babesleku bat. Hemen, Dunedainak, euren haurtzaroan eta zahartzaroan hartuak ziren, herri nomada bihurtu zirenean. Bilbo Zorrozabalek hemen hartu zuen babesa bere azken urteetan, eta Aragorn bertan hasi zen bere gaztaroan. Eraztunaren Gerran, Eraztunaren Elkartea Elronden etxean hartua izan zen, eta bertan hartu ziren Sauronekin amaituko zuten erabakiak.
Polikletoren Kanona
Gaur egun galdua dagoen Polikletoren Kanona Grezia zaharreko edertasunaren kontzeptua azaltzen digun lehenengo eskultura tratatua da.
Rivendel
Harana eta etxea, sorginkeria elfikoz babestuak zeuden (Elrondek gordetzen zuen Vilya eraztunaren boterearen ekintza baino ez zena), ibaiak altxarazi eta inbaditzaileak kanporatzea eragiten zutenak, euren botererik garrantzitsuena, sendapena eta kontserbazioa zen arren. Horregatik, bat, neke fisiko eta izpiritualetaz sendatzeko santutegi bat zen. Esaten zenez, bere gainean, izarrak dizdiratsuagoak ziren. Rivendelek, Eguzkiaren Bigarren eta Hirugarren Aroko gerra guztiei eutsi zien. Eraztunaren Gerraren ondoren, Elrondek Rivendel utzi zuen, Amanerantz joateko, baina bere seme Elrohir eta Elladan, bertan geratu ziren beste elfo askorekin batera (Zeleborn ere hara erretiratu zen, Galadriel joan ondoren, Eguzkiaren Laugarren Aroan, azken itsasontzi elfikoa abiatu zelarik Portu Grisetatik.
Polikletoren Kanona
Polikleto
Polikletoren Kanon-a eskultura greziarraren, eta oro har eskulturaren, inguruko lehenengo tratatu garrantzitsua dela esan dezakegu eta existitu zela badakigu hainbat iturri idatzien bitartez. Pertsonaia honen ezagutza eta tratatuaren azterketa beharrezkoak dira Grezia klasikoan zuten edertasunaren kontzeptua ulertu ahal izateko. Hala ere aipatu behar dugu, Polikletorena ez zela Grezia zaharreko kanon bakarra, izan ere hainbat proposamen indibidual ezberdin aurki ditzakegu, baina bai esan behar dugu Polikleto izan zela tratatu bat idatzi zuen bakarra. Autore bakoitzak bere ikuspuntu propioa izanik edertasunaren eta perfekzioaren kontzeptu ezberdinak zituen baina beti ere ezaugarri kanoniko batzuen barruan .Polikleto (grekeraz Πολύκλειτος), “Polikleto Zaharra” bezala ere ezagutua, K.a V. mendean Argos en jaiotako eskulturagile grekoa izan zen. Fidias eta Miron-ekin batera Antzinate Klasikoko eskulturagile garrantzitsuena da. Bere maisua Argoseko Agéladas izan zen eta sortu zuen eskolak hiru belaunaldi iraun zituela uste arren badirudi K.a. 200. urte ingururarte jarraitu zuela.
Formatu literarioaz gain, brontzez egindako jainko eta kirolarien eskulturengatik ezaguna da. Hauen artean Diadumenoa (1. irudia) eta Doriforoa (2. irudia) aipatu behar ditugu, izan ere, azkenengo honetan Polikletoren kanona ederki ikusi daiteke. Eskultura orijinalik gaur egun arte iritsi ez zaigun arren, iturri literarioek marmolezko eskultura erromatarrak Polikletoren kopia bezala aipatzen dituzte. Hauetan edertasuna kirolari lasai eta orekatsu batzuen bidez erakusten digu. Argi dago Polikletontzat eskultoreek beraien ekoizpena burutzerako garaian gizakiaren proportzioen eta anatomiaren ezagutza izatea ezinbesteko baldintza bat zela edertasuna lortu ahal izateko.
Bere estiloaren ezaugarri garrantzitsuenetako bat contrapposto bezala ezagutzen dugun postura dinamikoa da. Hau gorputzaren enborreko goiko aldean, hau da, sorbaldetan inklinazio baten bidez lortzen da, aldakarekiko marra paraleloa apurtuz eta pisua hanka bakar batean ezarriz bestea erlaxatuta geratzen den bitartean.
Tratatuaren ezaugarri nagusiak
Argoseko biztanle zen Polikleto (K. a. 480-420) giza gorputz biluziaren errepresentazio simetriko, parekatu eta proportzionala egiten saiatu zen. Kanon-a arteari buruzko lehenengo tratatua izan zen eta Egiptotik eratorritako kanon zaharkituekin apurtu nahi zuen. Proportzioen erabileraren bitartez giza anatomiaren oreka lortzea zuen helburu gorputz perfektu bat bilatuz (“Perfekzioa gutxinaka sortzen da hainbat kalkuluren bitartez”, Polikleto).
Aurretik, besteak beste, Egipziarrak figura bat irudikatzerakoan laukiaren egituratik abiatzen ziren bitartean (laukien eta gorputzaren osotasunaren artean inolako harreman zuzenik ez zegoelarik), Polikletok gorputza osatzen zuten elementuen arteko harremana zuen abiapuntutzat (3. irudia). Honela, osotasunaren edertasuna, enborra, organo eta azpi-organoen arteko loturaren baitakoa litzateke. Beraz, Polikleto lehenengo tratatugile kanonikoa izan zen egipziar tradizioarekin hausten, garaiko filosofia, medikuntza eta matematikako jakinduria aplikatuz zazpi buru neurtu behar zituen kanon bat ezarriz.
Gorputza ez zen tamaina bereko hainbat moduluen baturan egituratzen, hura osatzen duten organo edo gorputz-adarren tamaina eta forma ezberdinen arteko harreman eta proportzioetan baizik; atzamar baten eta beste baten arteko erlazioan, atzamarren eta eskuaren arteko erlazioan, eskuaren eta besoaren artekoan, besoaren eta gainerako gorputz-adarren artekoan, etab. Polikletok kanonarekiko, eta beraz, edertasunarekiko zuen ikuspuntua, formula aritmetiko sinple eta erlazio geometriko neurgarrietan oinarritzen zen aldi berean. Horrenbestez, eskultura edertasuna plasmatzeko tresna gisa ulertzen zuen eskultore greziar honek.
Kristo aurreko V. mendean idatzitako tratatu honek mendebaldeko edertasun eta oreka eredugarriak ezarri zituen hainbat mendetan zehar eta ondorengo hainbat teoriagilek, euren kanonetan emaitza hauek lortzea zuten helburu, Vitrubiotik hasiz Leonardo DaVinci edota Le Corbusierren kanonetaraino. Hala ere honen edukia ez da zehaztasun osoz ezagutzen eta dugun informazioa zalantzan jarri behar dugu ez baitugu lehen eskutik ezagutzen.
Polikleto aipatzen duten hainbat iturri
Tratatu hau aipatzen duten lehenengo eta zeharkako hainbat iturri aurkitzen ditugu, zeintzuk behar-beharrezkoak diren Polikletoren figuraren inguruan jarduteko. Kontserbatzen diren zaharrenak Krisiporenak dira Galeno k jasotakoak. Filonek egindako aipamenak bi mende beranduagokoak dira eta beraz, ondoriozta dezakegu bai Krisipok zein Filonek Kanon-a irakurri zutela.
Kanon-aren datazioa (tratatuarena eta eskulturarena) K.a. 450-440 urteen bitartean kokatzen dugu baina honen inguruko lehenengo aipamen esanguratsua Filon Mekanikoren Belopoeica-n agertzen da. Testu hau K.a. III. mendekoa da eta  katapulten eraikuntzari buruz hitz egiten du. Bertan Krisiporen ideiak jasotzen dira eta kanona horrela deskribatzen du: “Ongia, txikia izanagatik ere, zenbaki askoren bitartez ematen da”.
K.a. I. mendean Plinio k bere Historia Naturala lanean Doriforoa kanonaren monumentu gisa jartzen du: “Polikletok beste gizonezko irudi bat egin zuen, Doriforoa, gazte bat, zeini artistek kanon deitzen zioten (...) eta bera izan zen lehenengo gizona eskultura artelan gisa sortu zuena”. Pliniok lan honekin Polikletoren Doriforoaren anatomia, mugimendu biomekaniko eta oreka konpositiboarekiko interesa erakusten digu.
Vitruvio k ere K.a. I. mendeko De Architectura-n horrela dio: “Gorputzaren ideia gorena lortzeko (...) gorputz adar bakoitzak figura osoarekin proportzionaltasun zuzen bat mantendu behar du”. Honek Filon Mekanikoa aipatzen du eta azken honek bere lanean Polikletoren kanona aipatu zuela jakinik litekeena da Vitruviok ere testu hauek ezagutu izana.
Zizeron ek K.a. I. mendeko Brutus idatzian “veritas”-aren garrantzia aipatzen du eta Polikletoren lana dotore eta ia perfektutzat jotzen du horrela esanez : “oraindik eta ederragoak dira Polikletoren eskulturak eta nire ustetan ia perfektuak”
Kanonaren existentzia argumentatzeko erabili izan den iturria K.o. II. mendeko Galenoren De Placitis Hippocratis et Platonis izan da, non Krisiporen ideiak jasotzen diren : “Polikletoren Canon-ean idatzia dagoen moduan (...) bere hitzen haritik, sortutako teoriarekin bat zetorren eskultura bat egin zuen”. Gorputz atalen anatomia hipokratikoaren erabilera azaltzen digu, atal hauen luzera azalduz proportzioa lorrtzeko: “hatzamarrak, esku ahurrarekin, eskumuturrarekin eta hauek besaurrearekin, eta guztia ondoren osotasunarekin Polikletok Canon-ean idatzi zuen bezala”.
Kanona giza gorputza eta anatomiaren ezagutza gorenaren adibidea zen garai horretan eta honen adibide bezala ikus dezakegu Galenoren De Partium Corporis Humani non Polikletori natura imitatzaile deitzen dion. Gainera Galenok De Sanitate tuenda testuan Polikletok bere jakintza metodoa metodo enpiriko batean oinarritzen zuela esan zuen, zein K.a. V. mendeko medikuntza jakintzatik eratorria zen.
Samotasako Luzianok K.o. II. mendean idatzi zuen: “Itxurari dagokionez, Polikletoren kanonari jarraitu behar zaio, oso altua eta neurrigabea  izan gabe eta oso txikia izan gabe, baizik eta ondo orekatua”. Hitz hauen bidez dantzariaren gorputz ideala deskribatu nahi izan zuen.
Eggingen
Eggingen Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Polikletoren Kanona
Polikleto aipatzen duten hainbat iturri
K.o. XII. mendean Tzetzes-ek Polikletoren margolari fazetaz hitz egiten digu bere Historiarum variaum chiliades liburuan eta horrela idazten du: ''“Argoseko Polikleto eskultore zein margolari zen aldi berean eta eskultura zein margolan ugari egin zituen. Berak esan zuen, egindako lan guztietatik bi gainontzekoen gainetik zeudela, margolan bat eta eskultura bat. Margolana pinturarako kanon bezala ezarri zen, eskultura berriz eskulturarako kanon gisa”''.
Soulaires
Biztanleria
2007an Soulaires udalerrian erroldatutako biztanleak 428 ziren. Familiak 168 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 52 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 68 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 193 etxebizitza zeuden, 169 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 16 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 191 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 169 etxebizitza nagusietatik 156 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 7 etxek bi gela zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 47 etxek lau zituzten eta 99 etxek bost zituzten. 138 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 54 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 104 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 295 ziren, horien artean 236 aktiboak ziren eta 59 inaktiboak ziren. 236 pertsona aktiboetatik 225 lanean zeuden (120 gizon eta 105 emakume) eta 11 langabezian zeuden (2 gizon eta 9 emakume). 59 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 19 ikasten zeuden eta 21 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Soulaires udalerrian 168 unitate fiskal zeuden, 454 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.752 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 zurgina.
2000. urtean Soulaires udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 360 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hale (Missouri)
Hale Missourieko hiri bat da. Carroll konderrian kokatua dago. 2010ean 419 biztanle zituen, 1.42 kilometro koadrotan banatuta.
Callaeas cinereus
Callaeas cinereus Callaeas generoko animalia da. Hegaztien barruko Callaeidae familian sailkatua dago.
Polk konderria (Nebraska)
Polk konderria (Polk County) Nebraskako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Osceola da. 2010eko zentsuaren arabera 5,406 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Polk konderriak 114,126 kilometro koadro ditu. Horietatik 595 ura dira. Beste 113,531 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 4,74 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 5,406 pertsonetatik 5,342 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 156 dira. 6 beltzak edo afroamerikarrak. 10 amerikar natiboak ziren eta 2 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 6 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 40 pertsonek kokatzen zuten.
Cyclocheilichthys enoplos
Cyclocheilichthys enoplos Cyclocheilichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Aragón Subordán
Aragón Subordán ibaia (río Aragón Subordán) Aragoiren ezkerraldeko ibaiadarra da. Aragoiko Erdialdeko Pirinioetan, Bernera mendizerran, sortua, Echo, Embún, Javierregay eta Puente la Reina de Jaca zeharkatzen ditu. Puente la Reina de Jaca parean, Aragoin amaitzen da.
Derrylin
Derrylin (Doire Loinn; Ulsterko eskozieraz: ) Ipar Irlandako udalerri bat da, Fermanagh konderrian dagoena. Enniskillen eta Cavan konderriaren artean doan A509 errepidean dago (Dublin hirira doan N3 autobidea).
2011ko erroldaren arabera 624 biztanle zituen.
Tolypeutes matacus
Tolypeutes matacus Tolypeutes generoko animalia da. Cingulata ordenaren barruko ugaztuna da. Tolypeutinae azpifamilia eta Dasypodidae familian sailkatuta dago.
Nitroanilina
Nitroanilina (C6H5NH2) formula duen bentzenoaren gai eratorria da. Ingurunean azido sulfuriko ugari dagoela, azido nitriko azetinilidarekin edo anilinarekin erreakzionaraziz lor daiteke. Azido sulfuriko kopuruaren arabera nitroanilina desberdinak lortzen dira (meta-, para-, edo orto-nitroanilinak). Guztiak gai solidoak dira, eta eterretan urtzen diren zenbait koloretako orratzen itxuran agertzen dira. Lehergarriak eta pozoitsuak dira. Koloregai gisa oso erabiliak dira.
Augusto III.a Poloniakoa
Augusto III.a (Dresden, 1796ko urriaren 17a - ibidem, 1763ko urriaren 5a) Poloniako erregea eta Lituaniako duke handia izan zen 1733tik 1763ra. Saxoniako hautesle ere izan zen Germaniako Erromatar Inperio Santuan, Frederiko Augusto II.a izenarekin.
Augusto II.a Poloniakoaren semea izan zen eta 1712an katolizismora bihurtu zen Poloniako errege izateko. 1719an Maria Josefa Austriakoarekin ezkondu zen. Aita 1733an hil zenean, Saxoniako hautesle bihurtu zen.
1733ko urriaren 5ean Poloniako errege aukeratua izan zen eta aurreko errege Estanislao I.a kanporatu zuen. Krakovian koroatu zuten 1734ko urtarrilaren 17an.
Austriaren alde egin zuen Prusiaren aurka Austriako Ondorengotza Gerran eta Zazpi Urteko Gerran. Saxonia Prusiako Erresumak garaitu eta okupatu zuen. Poloniako erregealdiak Czartoryski and Poniatowski familien eta Katalina Handia enperatriza errusiarraren eragina izan zuen. Anarkia soziala eta Prusia, Errusia eta Austriarekiko mendekotasuna sakondu ziren.
Dibertimenduan eta atseginean interesatuago egon zen, eta Heinrich von Bruhl kontseilaria estatuko arazoez arduratu zen. Arteen eta arkitekturaren mezenas handia izan zen.
Menzion
, batzuetan Minzion ere bai, Eskoziako etxalde bat da, Scottish Borders eremu administratiboan.
Halfway (Missouri)
Halfway Missourieko herrixka bat da. Polk konderrian kokatua dago. 2010ean 173 biztanle zituen, 5.54 kilometro koadrotan banatuta.
Ekialdeko Timor
Ekialdeko Timor (tetumez: Timór-Leste), izen ofiziala Timor-Lesteko Errepublika Demokratikoa (República Democrática de Timor-Leste; tetumez: Repúblika Demokrátika Timór-Leste) hego-ekialdeko Asiako estatu burujabea da, Timor uhartearen ekialdeko erdia hartzen duena. 15.007 kilometro koadroko eremua dauka, eta 2015ean 1.18 milioi biztanle zituen. Dili da hiriburua.
Geografia
Ekialdeko Timor hego-ekialdeko Asian dago, Malaysiar artxipelagoan, hego latitudeko 8° eta 10° artean, eta ekialdeko longitudeko 124° eta 128° artean. Timor uhartearen ekialdeko erdia hartzen du, eta baita Oecusse barrendegia (uhartearen mendebaldean dagoena) eta Atauro eta Jaco uharte txikiak. Ombaiteko itsasartea, Wetarko itsasartea eta Bandako itsasoa ditu iparraldean; hegoaldean, Timorko itsasoak banatzen du Australiatik; eta mendebaldean Indonesia du (Mendebaldeko Timor). Herrialde menditsua da. Gailurrik garaiena Tatamailau mendia da (2.963 metro). Klima tropikala du, beroa eta hezea, bi urtarorekin: euritsua eta lehorra. Urtaro euritsua laburra izaten da; metro koadroko 1.475 mm inguru euri egiten du. Herrialdearen ekialdeko muturrean dagoen Paitchau mendilerroak biodibertsitate handiko oihan primarioak ditu, eta BirdLife Internationalek hegaztien kontserbaziorako gune garrantzitsu izendaturik dauka. Iparraldeko kostaldean koralezko uharri sistema garrantzitsu ugari daude, arriskuan daudenak.
Historia
1512an, portugaldarrak egin ziren Timor uhartearen jabe. Sandalo egurra, eztia, argizaria, kafea eta esklaboak lortzeko erabiltzen zuten. XVII. mendetik aurrera, borroka handiak izan ziren herbeheretarren eta portugaldarren artean Timor zela-eta. Azkenean, 1859an, bitan banatu zuten ofizialki uhartea: mendebaldeko erdia, Nusu Tenggara, herbeheretarren mende geratu zen, eta ekialdeko erdiak portugaldarren esku segitu zuen. 1895ean, portugaldar kolonizatzaileen aurkako erreboltak izan ziren. Bigarren Mundu Gerra bukatutakoan, Indonesia egin zen Nusu Tenggararen jabe. Ekialdeak, berriz, portugaldarren mende segitu zuen 1975 arte.
1975ean Krabelinen Iraultza gertatu zen Portugalen. Militar progresistek diktadura salazarista amaiarazi zuten. Ondorioz, deskolonizazio prozesua hasi zen eta Lisboak Ekialdeko Timorren zituen ordezkariak erretiratu zituen. Fretilin (Ekialdeko Timorko Burujabetasunerako Fronte Iraultzailea) fronte independentista eta ezkertiarrak hartu zuen agintea. Denbora gutxirako, ordea; berehala Indonesiak inbaditu baitzuen. Suharto diktadoreak agintzen zuen orduan Indonesian eta haren indarrek sarraski handiak egin zituzten Timorren. 183.000 lagun hil zituzten, orduko biztanleen herenak. 1976an, Ekialdeko Timor Indonesiako 27. probintzia izendatu zuen ofizialki Suharto diktadorearen gobernuak. NBEk ez zuen inoiz onartu hori.
Geroztik, Fretilinek Indonesiako administrazioaren aurkako gerrillan jardun zuen. 1985ean, Ekialdeko Timor Indonesia zela onartu zuen Australiak; onarpen hori kolpe handia izan zen erreboltari independentistentzat. 1996an, Carlos Ximenes Belo gotzainak eta José Ramos-Horta erbesteko Atzerri ministroak Bakearen Nobel saria jaso zuten, timortarren eskubideen alde egiteagatik. 1998an, protesta handien ondoren, Indonesiako Suharto diktadoreak boterea utzi behar izan zuen. Ekialdeko Timorko aldarrikapenak indartu egin ziren, eta B. J. Habibie presidente berriak autonomia eskaini zien.
1999an, autonomia edo independentzia aukeratzeko eskumena timortarren esku uztea hitzartu zuten Portugalek eta Indonesiak. NBEk gidatuta, erreferenduma egin zuten abuztuan: biztanleen % 78,5ek independentziaren alde bozkatu zuten. Indonesiaren aldeko paramilitarrek, Armadaren laguntzaz, sarraski handiak egin zituzten, jende asko hil zuten eta azpiegitura guztiak hondatu. NBEk gidatutako hiru urteko trantsizio epea hasi zen. 2002ko maiatzaren 20an, estatu independente gisa eratu zen Ekialdeko Timor.
Xanana Gusmão izan zen herrialde independentearen lehenbiziko presidentea. 2006an, krisi larri batek astindu zuen herrialdea, Armadako hainbat kidek -uhartearen mendebaldekoak guztiak- bazterketa salatu eta hainbat protesta ekintza egin zituzten. Poliziak gogor ekin zuen haien kontra eta liskarrek gizartean ere izan zuten eragina. Orotara 30 lagun hil ziren, eta beste 155.000 pertsona beren etxeetatik ihes egin behar izan zuten. Timorrek nazioarteko armadaren laguntza behar izan zuen egoera baretzeko. Lehen ministro Mari Alkatirik dimititu egin zuen, eta José Ramos-Horta Bakearen Nobel saridunak ordeztu zuen. 2007ko maiatzean, Ramos-Horta nagusitu zen lehendakaritzarako hauteskundeetan, eta Gusmão lehen ministro bilakatu zen.
2008ko otsalean, presidentearen egoitza tirokatu zuen matxinatutako militar talde batek, eta José Ramos-Horta oso larri zauritu zuten. Taur Matan Ruakek irabazi zituen 2012ko presidentetzarako hauteskundeak, eta Francisco Guterresek 2017koak.
Clinitrachus argentatus
Clinitrachus argentatus Clinitrachus generoko animalia da. Arrainen barruko Clinidae familian sailkatzen da.
Ekialdeko Timor
Banaketa administratiboa
Herrialdea hamahiru udalerritan banaturik dago.
Biztanleria
2020an 1.383.000 biztanle zituen. Adineka, honela dago banaturik biztanleria: 0-14 urte bitartekoak % 40 dira, 15-24 urte bitartekoak % 20,3, 25-54 urte bitartekoak % 30,4, 55-64 urte bitartekoak % 5,2 eta 65 urtetik gorakoak % 4,1. Bizi itxaropena 69,3 urtekoa da; 67,6 urtekoa gizonezkoena eta 71,1 urtekoa emakumezkoena (2020ko zenbatespenak).
Banaketa etnikoa
Austronesiarrak (malaiar-polinesiar jatorrikoak) eta papuarrak dira talde etniko nagusiak; txinatar gutxiengo bat dago.
Hizkuntzak
Portugesa eta tetuma dira hizkuntza ofizialak; indonesiera eta ingelesa ere erabiltzen dira. Hainbat hizkuntza indigena daude; tetumaz landa, mambae, makasae, baikenu, kemak eta bunak hizkuntzek dute hiztun kopururik handienak.
Erlijioa
% 97,6 katolikoak dira, % 2 protestanteak eta % 0,2 musulmanak (2015eko zenbatespenak).
Hiri nagusiak
Dili (244.584 biztanle 2015ean), Baucau (17.357), Maliana (12.787), Lospalos (12.471) eta Pante Macassar (12.421) dira hiririk handienak.
Ekonomia
Herrialdeak mendekotasun handia dauka petrolio eta gasarekiko, eta estatuak horien ustiapenari esker osatzen ditu bere aurrekontuak. 2014ko datuen arabera, energiaren sektoreak barne produktu gordinaren % 60 ekartzen du. Timorko itsasoko erreserbek 36.000 eta 47.700 milioi euro arteko balioa dute, baina 2032rako agortuko direla aurreikusten dute adituek.
Merit Ptah
Merit Ptah (K. a. 2700. urtea), munduko lehen sendagilea kontsidera daiteke. Bera da ere benetako izenaz ezagutzen den lehen emakume zientzialaria. Bere irudia Saqqarako piramide mailakatutik gertu dagoen nekropoli bateko hilobi batean ikus daiteke. Bere semeak, apaiz Gorena zenak, "Sendagile buru" bezala deskribatzen zuen.
IAUk, International Astronomical Union delakoak Venusen dagoen krater bati Merit Ptah izena jarri zion bere omenez.
Édouard Detaille
Jean-Baptiste Édouard Bataille (Paris, 1848ko urriaren 5a - ibidem, 1912ko abenduaren 23a) frantziar margolaria izan zen.
Ernest Meissonierrekin egin zituen arte-ikasketak, eta hark zehaztasuna eta xehetasun errealistaren gustua irakatsi ziona. 1867ko Aretoan erakutsi zuen lehen aldiz. 1868an bere lehen margolan militarra egin zuen eta 1870ean Aljeriara bidaiatu zuen beste margolari batzuekin.
Urte horretan Frantziako armadan sartu zen eta Frantzia-Prusia Gerran esku hartu zuen. Gerran izandako esperientziari esker, soldaduen erretratuak, maniobra militarrak, uniformeak eta guduak margotu zituen.
Eugène Atgeten argazkiak erosi zituen lehen artista izan zen.
Hallsville (Missouri)
Hallsville Missourieko hiri bat da. Boone konderrian kokatua dago. 2010ean 1,491 biztanle zituen, 3.44 kilometro koadrotan banatuta.
Derryvore
Derryvore (Doire Mhór) Ipar Irlandako eremu bat da, Fermanagh konderrian dagoena. Erne aintzirako penintsula txiki batean kokatua dago.
Bad (albuma)
Bad Michael Jackson estatubatuar abeslariaren zazpigarren albuma izan zen. Epic Recordsek 1987ko abuztuaren 31n argitaratu zuen eta aurreko urteko Anthology bildumaren ondorengoa izan zen.
Satelite bidezko telebista
Satelite bidezko telebista telebista-transmisioko metodo bat da, Lurreko puntu batetik igorritako telebista-seinale bat komunikazio-satelite batetik igortzen duena, planeta ren beste zati batzuetara iritsi ahal izateko.
Horrela, telebista-seinalea lur-eremu handietara zabaldu ahal izango da, haren baldintza orografikoak edozein direla ere. Satelite bidezko hiru telebista mota daude: ikus-entzuleak zuzenean hartzea (DTH), kable bidezko telebista- buruentzako harrera (ondoren birbanatzeko) eta tokiko telebistako afiliatuen arteko zerbitzuak.
Gero, satelite-hargailu batek nahi duen telebista-programa deskodetzen du telebista batean ikusteko. Hargailuak kanpoko set-top boxeak edo telebistako sintonizadore bat izan daitezke. Satelite bidezko telebistak kanal eta zerbitzu sorta zabala eskaintzen du. Oro har, lurreko telebista edo kable bidezko telebista zerbitzurik gabeko eremu geografiko askotan erabilgarri dagoen telebista bakarra da.
Sistema modernoen seinaleak X bandaren (8 – 12 GHz) edo Ku bandaren (12 – 18 GHz) frekuentzietako komunikazio-satelite batetik igortzen dira, eta metro bat baino gutxiagoko diametroa duen plater txiki bat baino ez dute behar. Sistema horiek FSS motako sateliteen C (4-8 GHz) bandan transmititutako seinale analogiko ahulagoak jasotzen zituzten, eta horrek 2 – 3 metroko plater handiak erabiltzea eskatzen zuen. Ondorioz, sistema horiek "plater handiko" sistemak goitizena hartu zuten, eta garestiagoak eta ez hain jendetsuak.
Lehen sistemek seinale analogikoa erabiltzen zuten, baina modernoek seinale digitalak erabiltzen dituzte bereizmen handiko telebistako telebista modernoaren estandarra transmititzeko, irrati-difusio digitalaren eraginkortasun espektrala nabarmen hobetu delako. 2022tik aurrera, Brasilgo Star One C2 da seinale analogikoetan geratzen den transmisio satelital bakarra.
Hargailu desberdinak behar dira bi motetarako. Transmisio eta kanal batzuk ez daude enkriptatuta eta, beraz, free-to-air dira, beste kanal asko enkriptazioarekin transmititzen diren bitartean. Free-to-view kanalak enkriptatuta daude, baina ez dira kobratzen; ordainpeko telebistak, berriz, ikusleak harpidetzea eta programa jasotzeko hileko tarifa bat ordaintzea eskatzen du.
Cord-cutting-ak satelite bidezko telebistari eragiten dio, eta joera horretan jendea Interneten oinarritutako telebista-transmisiorantz mugitzen ari da.
Historia
Sobietar Batasunak 1957. urtea (duela 65 urte) orbitan jarri zuenetik, lehen satelitea, Sputnik 1 izenekoa, mota guztietako helburuetarako milaka tramankulu baino gehiago jaurti dira. Erabilerarik zabalduenetako bat telekomunikazioena da; hortik aurrera, telebista-seinalea zabaldu ahal izan da, eta estaldura ia erabatekoa eskaini da lur-eremu oso zabaletarako.
Lehen satelitea merkaturatu zenetik, hainbat gertaera garrantzitsu sortu dira satelite bidezko telebistaren ikuspuntutik, hala nola lehen telebista-seinalearen emisioa, 1962. urtean (Duela 60 urte), Telstar 1 satelitea erabiliz, edo zuzeneko irrati-difusioko lehen satelitearen jaurtiketa, Ekrana, telebista-seinalea etxera jasotzeko pentsatua. Komunikazio-sateliteen erabilera gaur egun orbita geogeldikorreko 300 komunikazio-satelite baino gehiago dauden punturaino hedatu da, munduko edozein lekutan telebista-seinaleak emitituz.
Funtzionamendua
Satelite bidezko telebista-transmisioa irratiak seinalea, aldez aurretik maiztasun espezifiko batera modulatuta, komunikazio-satelite batera bidaltzen duenean hasten da. Emisio hori ahalbidetzeko, 9-12 metroko diametroko antena parabolikoak erabili behar dira. Antenaren dimentsio handiak erabiltzeak satelitea fokuratzeko zehaztasuna areagotzea ahalbidetzen du, eta, horrela, seinalea potentzia nahikoa altuarekin jasotzea errazten da.
Sateliteak bere transponadoreetako baten bidez igortzen duen seinalea jasotzen du, irratiak erabiltzen duen maiztasunarekin sintonizatuta. Oro har, satelite batek 32 transponadora ditu Ku bandarako, eta 24 transponadores C bandarako. Transpondatzaileen banda-zabalera 27 eta 50 MHz artekoa izaten da.
Ondoren, sateliteak seinalea Lurrera itzultzen du, baina kasu honetan beste frekuentzia bat erabiliz, C edo Ku bandetan ohikoa dena, emisoretik datorren seinalearekin interferentziarik ez izateko. Seinale hau, nahiko ahuldua helmugara iritsi arte egin behar duen kilometro kopuru handiaren ondorioz, azken erabiltzaileak instalatutako antena paraboliko batek hartzen du. Seinalea oso ahula da, eta feedhorn dagoen antenaren foku-puntuan islatzen eta kontzentratzen da. Honek seinalea jaso eta LNB ra eramaten du, gero konbertitu eta anplifikatzeko. Sateliterako zuzenean hedatzen diren antena parabolikoen kasu partikularrean, LNBF bat dugu, feedhorn eta LNB pieza bakar batean integratzen dituena.
Satelite demodularen hartzaileak seinalea nahi duen formatura bihurtzen du. Kanal irekiak enkriptatu gabe jasotzen dira. EAP ren eta harpidetza bidezko telebistaren kasuan, seinalea zifratuta jasotzen da eta txartel adimendun baten bidez desenkriptatzen da, ikus-entzuleak zerbitzua kontratatzera behartzeko eta harpidedun bakoitzak zerbitzua kontratatu duela eta ordaintzen ari den programaziora soilik sartzen dela ziurtatzeko.
KVLY-TV telekomunikazio-dorrea
KVLY-TV telekomunikazio-dorrea NBC kateko telebista-antena bat da, Ipar Dakota estatuan dagoena, Estatu Batuetan. Fargoko irrati-estazioak ere erabiltzen du hiri horretako 11. kanalerako. 628.8 metroko garaierarekin, munduko egiturarik altuenetakoa da (Burj Khalifa, Tokyo Sky Tree eta Shanghaiko Dorrea k gaindituta), eta kableek eusten duten altuena. Munduko egitura artifizialik altuena bezala goraipatua izan zen bere eraikuntza amaitu zen egunetik, 1963ko abuztuaren 13tik.
1974 an KVLY-TV dorrea Varsoviako (Polonia) irrati-dorreak gainditu zuen. Baina 1991 ko abuztuaren 8an Varsoviako dorrea erabat erori zen, eta KVLY-TV planetako kable altuenek eusten zioten egitura bihurtu zen.
KVLY-TVk dorre bikia du, KRDK-TV telekomunikazio-dorrea, metro bat beherago dagoena.
2004 ko irailaren 21ean munduko etxe orratzik altuena (Burj Khalifa) eraikitzen hasi ziren Dubain, Arabiar Emirerri Batuetan. 2008ko martxoaren 26an, Dubaiko eraikinaren egitura 828 metroko altuerara iritsi zen, eta une horretan KVLY-TV antenari munduko egiturarik altuenaren titulua kendu zitzaion. Proiektua 2010 eko urtarrilaren 4an amaitu zen, 828 metroko altuerarekin.
Latinoamerikan
Latinoamerikan satelite bidezko telebista herrialde batzuetan bakarrik zen ezaguna, hornitzen zuten enpresen prezio altuak zirela eta. Aurrerapen teknologikoak, prezioen jaitsierak eta eskariaren araberako bideo-zerbitzuen lehiak eragin dute kable bidezko telebista baino ezagunagoa izatea. Zerbitzurik zabalduenak Claro TV, DirecTV, Dish, Movistar eta Sky dira.