cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
2005eko Italiako Giroa
2005eko Italiako Giroa Itzuli Handi honen 88. edizioa izan zen. 2005eko maiatzak 7 eta 29 artean ospatu zen, sarrerako bat eta 20 etapatan banatutako 3498,15 kilometroko ibilbidea eginez. Garailea Paolo Savoldelli izan zen. Robbie McEwen eta Alessandro Petacchi izan ziren etapa gehien irabazi zituztenak, hirunakin. Puntukako sailkapena Paolo Bettinirentzat izan zen, mendikoa José Rujano venezuelarrarentzat, intergiroarena Stefano Zaninirentzat, eta taldekakoa Liquigas italiar taldearentzat.
Krzyżanów udalerria
Krzyżanów Poloniako Lodzeko voivoderriko landa-udalerri bat da, Kutno barrutian kokatuta. 103,06 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4292 biztanle zituen.
Morfosintaxi
Morfosintaxia morfologia eta sintaxi hitzetatik eratorritako terminoa da. Morfologia eta sintaxiaren arteko mugak ez zeuden argi eta bien nolabaiteko unitatea adierazteko, bien batura den morfosintaxi hitzak arrakasta handia izan du.
Morfologiak hitzen barneko egitura aztertzen du, eta sintaxiak, berriz, perpausen barneko egitura. Biak uztartuz eta gramatika arauei jarraituz osatzen dituzte hizkuntzek esanahaidun perpausa.
Euskarazko morfosintaxia
Euskararen ezaugarri morfosintaktiko nagusiak bi dira: hizkuntza eranskaria dela, batetik, eta kasu ergatiboa duela deklinabidean. Deklinabide-kasuak izen sintagmari eransten zaizkio, izen sintagmaren azkeneko osagaiari hain zuzen, eta ez, latinean bezala, sintagmaren zati bakoitzari. Ergatiboari dagokionez, hizkuntza indoeuroparrek ez duten kasu bat da eta esaldi iragankorren egileari jartzen zaio. Euskaraz -k markaren bidez bereizten da.
Beste ezaugarri berezko bat aditzarekiko komunztadurarena da, hots, aditzak subjektuaren pertsona eta numeroa gordetzeaz edo islatzeaz gain, objektu zuzenarenak eta zeharkakoarenak ere biltzen ditu. Euskaraz ez dago, aldiz, izen sintagmaren mailako komunztadurarik.
Hitzen ordena ere hizkuntza baten ezaugarri morfosintaktikoa da, eta euskaraz askatasun handia dago elementuak perpausean azaltzeko orduan. Dena dela, neutrotzat har daitekeen egitura SOV erakoa da euskara, Subjektu-Objektu-Aditz hurrenkera markatzen duen hizkuntza da geurea.
Vestalia
Vestalia Antzinako Erroman Vesta jainkosaren omenez egindako festa garrantzitsuak ziren. Ekainaren 7tik 15era ospatzen ziren. Vestaren su sakratua Erroman etengabe erretzen egoten zen. Erromako Vesta tenpluaren garbiketarekin amaitzen zenean; andre apaizek garbitzen zuten erritual batez bitartez eta ura iturri berezi batetik hartuta.
Vesta jainkosa
Erromatar mitologian, Vesta, etxearen, sukaldearen eta familiaren jainkosa birjina zen, greziar Hestiaren baliokidea. Saturnoren eta Ops-en alaba eta Jupiter. Neptuno, Pluton, Juno eta Zeresen arreba. Vestak ez dauka berezko nortasunik, ez du mitoetan parte hartzen eta ez zaio inoiz irudirik ematen. Gar sakratuak dira haren ikurra, berari eskainitako errituak suaren bitartez egiten baitziren eta fideltasunaren ikur ere bada.
Ohiturak
Lehenengo egunean tenplua emakumeei irekitzen zen. Emakumeak bertara oinez joaten ziren haien sakrifizioak egiteko asmoz. Jaiek irauten zuten bitartean, jendean lorez apaindutako astoen gainean ibiltzen ziren; astoek, halaber, ogitxoekin egindako lepokoak eramaten zituzten. Dirudienez errotarientzat eta okinentzat festa bereziak ziren.
Hemigrammus guyanensis
Hemigrammus guyanensis Hemigrammus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Lefua nikkonis
Lefua nikkonis Lefua generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Xi'an Xianyang nazioarteko aireportua
Xi'an Xianyang Nazioarteko Aireportua (txinera sinplifikatuz: 西安咸阳国际机场; txinera tradizionalez: 西安咸陽國際機場; pinyineraz: Xī'ān Xiányáng Guójì Jīchǎng), (NAGE: XIY, NAZE: ZLXY), Xi'an hiriko aireportu nagusia da, eta 2008 11 milioi bidaiarik erabili zuten.
Xianyango aireportua 1991ean zabaldu zen, hiru urtez eraikitzen egon ondoren. Aurretik, Xi'ango aireportua Xi'an Xiguan Aireportua izan zen.
Erregu (Erretorika)
Erregu, latinez "Deprecatio", pentsamenduko figura erretoriko bat da. Berez antzinako epikan erregu akusatu batek egiten zuen aitorpena zen baina, errukia eskatzeko, erruak aitortzerakoan, aldi berean, haren merituak azaltzen zituen. Modu orokorrago ulertuta, baita beste gizaki bati egiten zaion erregu bezala uler daiteke ere edo otoitz bidez gaitz bat urruntzeko eskaera bezala ere. Errenazimendutik aurrera "poesian maiteari edo norbaiti, Jainkoari edo Ama Birjinari errukia, barkamendua edo zerbait eskatzeko erabili izan da".
Phymaturus palluma
Phymaturus palluma Phymaturus generoko animalia da. Narrastien barruko Liolaemidae familian sailkatuta dago.
Erregu (Erretorika)
Tradizioan ere museei inspirazioa eskatzeko erabiltzen zen figura hau. Denborarekin musen ordez Birijina izan zen horrelako eskaeren helburua. Aipatutako Literatura Hiztegian Orixeren adibide klasikoa aipatzen da; Euskaldunak (1950) liburuaren hasieran irakur daiteke:
Hona hemen Gabriel Arestiren beste adibide bat, "Mugak" poema. Bertan beste intelektualeei bere pekatuak erakusten dizkie gero guztiak zuritzeko, are gehiago, euskaldun jator baten ezaugarriak direla adierazteko.
Vasselay
Vasselay Frantziako udalerri bat da, Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vasselay udalerrian erroldatutako biztanleak 1.145 ziren. Familiak 414 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 32 bakarrik bizi ziren emakumeak), 126 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 191 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 41 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
New Market (Tennessee)
New Market Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Jefferson konderrian kokatuta dago, Tennessee estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Vasselay
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 452 etxebizitza zeuden, 424 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 17 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 449 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 424 etxebizitza nagusietatik 379 bere jabearen bizilekua ziren, 38 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 14 etxek bi zituzten, 59 etxek hiru zituzten, 91 etxek lau zituzten eta 259 etxek bost zituzten. 332 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 127 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 284 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 812 ziren, horien artean 585 aktiboak ziren eta 227 inaktiboak ziren. 585 pertsona aktiboetatik 542 lanean zeuden (298 gizon eta 244 emakume) eta 41 langabezian zeuden (22 gizon eta 19 emakume). 227 pertsona inaktiboetatik 68 erretiraturik zeuden, 95 ikasten zeuden eta 64 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vasselay udalerrian 455 unitate fiskal zeuden, 1.189,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.454 euro zen.
Krzyżanowice udalerria
Krzyżanowice Poloniako Silesiako voivoderriko landa-udalerri bat da, Racibórz barrutian kokatuta. 69,7 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 11363 biztanle zituen.
Vasselay
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra elektrotresna denda bat zen.
2000. urtean Vasselay udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Castropolgo geltokia
Castropol Asturiasko Printzerriko tren geltoki bat da, Castropol udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Étienne de La Boétie
Étienne de La Boétie (Sarlat-la-Canéda, 1530eko azaroaren 1a - Germignan, Le Taillan-Médoc, 1563ko abuztuaren 18a) frantziar idazlea eta epailea izan zen. Bere erreferentzia ezagunenak bi hauek dira: alde batetik, unibertsitatean ikasle zela “Borondatezko morrontzari buruzko mintzaldia” (frantsesez, Discours de la servitude volontaire ou le Contr'un) idatzi zuen; eta bestetik, Michel de Montaigneren lagun mina izan zen.
Humanismo klasikoko eta zuzenbideko ikasketak burutu zituen, eta horren ondoren, hainbat lan egin zituen: lehenik, Henrike II. erregearen gorteko kontseilaria izan zen; bigarrenez, Bordeleko parlamentuan ere, kontseilari bezala aritu zen lanean; hirugarrenez, Frantziako Erlijio Gerrari amaiera ematea helburu zuten katoliko eta protestanteen arteko bake negoziazioetan parte hartu zuen; azkenik, aisialdian, humanismo klasikoko heziketari men eginez, bertsoak, olerkiak, sonetoak eta testu klasiko batzuen itzulpenak idatzi zituen.
Artikulu honetan, aurrerago garatuko den moduan, lehen parrafoan aipatu diren bi erreferentziak lotuta doaz. Labur adierazita, hau da lotura: Étienne de La Boétieren testua, gaur arte iritsi izana, neurri handi batean, Montaigneri zor zaio. Berari esker publikatu zen testua, de La Boétie hil eta urte batzuetara, hain zuzen, 1572an urte-artean 1576an. Gaur arteko ibilbidean, testua hainbat hizkuntzatan itzuli da, horien artean euskara. Itzulpen hori, 2011n argitaratu zen.
Mintzaldiari dagokionez, tiraniaren aurkako kritika zorrotza da. Hala ere, Étiennek testuan adierazten du, tirania ez dela posible herritarren borondatezko mendekotasunik gabe. Hau da, herritarrak, borondatez dira morroi; mendekotasun egoera indartzen dute borondatez.
== Biografia ==
Haurtzaroa
Étienne de La Boétie 1530 eko azaroaren 11n jaio zen, Sarlat e La Canédat hirian (gaur egungo Akitania Berriko eskualdean; Périgord lurralde historikoaren parte edo Périgord noirreko hiria bezala ere ezagutzen da). Egia esan, de la Boétieren haurtzaroari buruz, informazio gutxi dago. Dakigunez, kulturadun familia burges batean hazi zen. Bere aita, Antoine de La Boétie, Périgordeko seneskalaren tenientea izan zen. Ordea, oso gazte hil zen; eta orduan, osabaren (Étienne de La Boétie zen bere izena baita ere; Bolhonaceko jauntxoa, apaiza eta bere aitabitxia) ardurapean hazi zen Étienne. Bigarren aita balitz bezala ikusi zuen bere osaba.
Gaztaroa, ikasketak eta lanbideak
Hainbat autorek diote, Étiennek, Bordeleko Guiena eskolan (Montaignek ikasi zuen eskola), humanismo klasikoak ikasi zituela. Ordea, unibertsitate horretako historialariak dio, ez duela sekula bere izena ezagutu erakundean izan diren ikasleen artean. Bestalde, ikasketa humanistikoek, filologia klasiko arekiko interes berezia sorrarazi zioten. Ondorioz, aisialdian, bertsoak konposatzen zituen; frantsesez, latinez eta grekoz. Horrez gain, maitasunari buruz 29 soneto idatzi zituen; eta Plutarko ren, Virgilio ren eta Ariostoren obrak itzuli zituen.
Université d´Orléans en, zuzenbide ikasi zuen eta 1553 ko irailaren 23an graduatu zen. Zuzenbide zibilean espezializatu zen. Horrez gain, unibertsitatean zehar idatzi zuen “Borondatezko morrontzari buruzko mintzaldia”. Testua idatzi zuen data zehatzari dagokionez, proposamen desberdinak daude; hala ere, denak kokatzen dira unibertsitatean egon zen garaietan: 1548, 1553 urte-artean.
Ikasketak amaitu eta handik hilabete batera (1553 urriaren 13an) Henrike II. erregeak, gorteko aholkulari izendatu zuen. Ondoren, 1554 ko maiatzaren 17an, gortea utzi eta Bordeleko parlamentuan hasi zen lanean; bertan ere, kontseilari gisa.1560 tik aurrera, abokatu bezala aritu zen, katolikoen eta protestanteen erlijio-gerra zela eta. Bake zibila lortzeko negoziazioetan parte hartu zuen Michel de l´Hospital ekin batera. Horien mezua, tolerantziaren aldekoa zen; hain zuzen, gerra etetearen aldekoa. Tartean, Marguerite de Carlerekin ezkondu zen, hain zuzen, Bordeleko parlamentuko zuzendariaren alabarekin.
Heriotza
Ondoren, 1563 ko abuztuan, tuberkulosia diagnostikatu zioten. Horren ondorioz, sendatze-prozesua azkartzeko helburuarekin, emaztearen lurretara, hain zuzen, Le Taillan-Médocera joatea erabaki zuen. Uste zuen, zelaiez inguratutako Le Taillan-Médoceko paisaian, azkarrago sendatuko zela. Hala ere, bidean, okerrago jarri zen, eta bidaian zehar zegoen herri batean (Germignac) gelditu zen; hain zuzen, Richard de Lestonnacen etxean. La Boetiek Bordeleko parlamentutik ezagutzen zuen Richard, eta horrez gain, Montaigneren koinatua zen.
Gaixo aurkitzen zen eta heriotza aurreikusten zuen egoeran, testamentua idatzi zuen (abuztuaren 14an). Ondoren, hil arte itxaron zuen. Horrela, abuztuaren 28an hil zen, Germignacen, 32 urte zituela.
Testuaren publikazioa eta Montaigne filosofoarekin laguntasuna
Testua, ez zen idazlea hil eta ondoren arte publikatu. Idatzi zen datarekin bezala, ez dago argi zehatz-mehatz noiz publikatu zen. Hala ere, 1572-1576 urteak dira gehien errepikatzen direnak. Bestetik, testua, Michel de Montaigne filosofoari esker publikatu zen. Jakina da, bien artean harreman estua izan zutela. Montaignek, testua irakurri bezain laster, de La Boétie ezagutzeko interesa izan zuen; eta berehala bete zuen desira. Elkar ezagutu ondoren, harreman estua sortu zen bien artean; eta horrela mantendu zen, De la Boétie hil arte.
Montaignek “Entseiuak” liburuan, atal bat eskaintzen dio laguntasunari. Lehenengo liburuaren 28. atalean, de La Boetierekin zuen laguntasuna nolakoa zen adierazten du. Estoiko bezala deskribatzen du bertan; eta horrekin lotuta, hil arte itxaron zuen denbora, modu lasaian bizi izan zuela baieztatzen du. Hona hemen Montaigneren pasarteetako bat (pasartearen itzulpena, Etienne de La Boetieren wikipediako bertsio frantsesetik egin dut) : “Askotan, laguna edo laguntasuna deitzen duguna, komeni zaigun familiarteko harremana edo beste ezagun batzuekin dugun konfiantzazko harremana izaten da. Harreman horien bidez, arima elikatzen dugu. Baina, laguntasuna, nik ulertzen dudan moduan, ez da ziur jakiten nondik sortzen den. Nahasi egiten da bestearekiko sentitzen den konfiantzaren iturria. Iturria ez da familiarra eta ez da ezagunekiko dugun komenentziazko harremana. Gainera, nahasketa hori, unibertsala da. Orduan, egoera horretan, ahaztu egiten da zerk lotzen dituen bi pertsona, mugak apurtzen dira. Etienne zergatik maitatu nuen galdetzen badidate, hau sentitzen dut: ni bera nintzelako eta aldi berean ni nintzelako.”
Testuaren edukia
Montaignerekin izan zuen harremana alde batera utzita eta saiakeraren edukira zuzentzen bada arreta, nabarmentzekoa da, saiakera idazterako orduan, garaiko testuinguruak asko eragin ziola. Une horretan, Guienako herritarrak zergen kontra matxinatu ziren, eta autoritateek, errepresio bortitza erabiliz, disidenteak zigortu zituzten. Horregatik, lotura argia dago, gertatzen zebilenarekin eta testuaren edukiaren artean. Testua, hain zuzen, absolutismoaren eta tirania ren aurkako mintzaldia da. Bertan, zalantzan jartzen du, zenbatekoa den agintariek, boterea erabiltzeko duten zilegitasuna.
Hari horretatik tiraka, testuaren hasieran, galdera hau aurkezten du: autoritateak, edozein dela ere, zer-nolako zilegitasuna du herriarengan? Ondoren, saiakeran zehar, galdera horri erantzuten dio. Horrela, bere argudioak bide honetan doaz: tiranoak, behin boterea eskuratuta (indarkeriaren bidez, ondorengotzaren bidez edo hauteskunde bidez), ezartzen duen menpeko egoera, ez da mantentzen ondo gobernatzen duelako. Hori mantentzearen arrazoia, herritarren borondatezko morrontza da. Morrontza-egoera, herritarren ohituraren parte da, bertan txertatzen da. Egunerokoan onartzen da. Modu horretan, menderatzearen kausa garrantzitsuena, zigorrarekiko sor daitekeen beldurra baino, herritarren borondatezko morrontza da. Hau da, mendekoak haien mendekotasunaren erantzuleak dira.Horrez gain, erlijio eta superstizioa ere, menderatze iturri bezala identifikatzen ditu; baina horiei buruz dio, ezjakinak soilik dominatzen dituela. Garrantzi gehien duen faktorea beraz, boterearen egitura, eta, horren baitan onartzen diren morrontza egoerak dira.
Horren guztiaren azpian oinarrizko galdera dago: zergatik obeditzen du gizakiak? Zergatik mantentzen du bere morrontza egoera?
Gorago aipatu bezala, testua, azken finean, garaiko egitura eta egoera politikoaren kritika da. Hau da, aipatu den testuinguruaren barnean ulertu behar da. Adierazgarria da, kritika formulatzerako orduan, antzinako klasikoei egindako erreferentziez baliatzen dela. Horrelakoak erabiltzea, ohikoa zen garai hartan; ez ordea, egoera politikoa kritikatzea; are gutxiago instituzio publikoko langilea izanik. Erreferentziak beraz, ohikotasuna eta formaltasuna ematen zioten testuari ondoren gogor kritikatzeko. Hala ere, ez dio garaiko egoerari inolako erreferentzia zuzenik egiten, hau da, kritika ez da esplizitua.
Testuaren influentzia gaur arte
Testuak izan duen eraginari dagokionez, hainbat ekarpen atxiki zaizkio. Adibidez, Jean-Jacques Rousseauk planteatu zuen kontratu sozialaren teoria ren aitzindari izan zela atxiki zaio. Horrez gain, askok, anarkismoaren mugimendu sozio-politikoaren eta desobedientzia zibilaren aitzindaritzat hartu dute. Kontraesana dirudi, bera kontseilaria izan baitzen; hau da, lan-ibilbidea, zerbitzu publikoetan egin zuen, kritikatzen zuen horren ondoan eta printzipioz, praktika anarkistetatik edo desobedienteetatik urruti.
Aernnova Aerospace S.A.
Aernnova Aerospace S.A. Gasteizen egoitza duen enpresa aeronautikoa da, 2006an Gamesak eta Caja Castilla-La Manchak sortua.
Agaita
Agaita mineral bat da.
Ezaugarriak
Agaita mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Lefua pleskei
Lefua pleskei Lefua generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Alcorcón
Alcorcón Madrilgo Erkidegoko udalerria da, hiriburutik 13 kilometrora kokatuta dagoena, gune metropolitarrean barne dagoelarik.
2006an 164.633 biztanle zituen.
Banaketa administratiboa
Alcorconek hiru barruti dauzka:
Possagno
Possagno Italiako udalerri bat da. Trevisoko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Possagnok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Sylvester (Georgia)
Sylvester  Georgiako estatuko hiri bat da. Chatham County konderrian kokatua dago. 2010ean 6,188 biztanle zituen, 15.98 kilometro koadrotan banatuta.
Canet de Rosselló
Canet de Rosselló Katalan Herrietako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ekialdeko Pirinioak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2007an 12.164 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Canet-en-Roussillon udalerrian erroldatutako biztanleak 12.164 ziren. Familiak 5.860 ziren, horien artean 2.338 pertsona bakarrekoak ziren (911 bakarrik bizi ziren gizonak eta 1.427 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.893 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.061 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 568 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 14.736 etxebizitza zeuden, 6.038 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8.309 bigarren erresidentzia ziren eta 389 hutsik zeuden. 5.612 etxeak ziren eta 9.099 apartamentuak ziren. 6.038 etxebizitza nagusietatik 3.615 bere jabearen bizilekua ziren, 2.161 alokairuan okupaturik zeuden eta 262 doan lagata zeuden; 401 etxek gela bat zuten, 1.121 etxek bi zituzten, 1.527 etxek hiru zituzten, 1.580 etxek lau zituzten eta 1.409 etxek bost zituzten. 4.253 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 3.552 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.572 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 7.498 ziren, horien artean 4.820 aktiboak ziren eta 2.678 inaktiboak ziren. 4.820 pertsona aktiboetatik 3.896 lanean zeuden (2.011 gizon eta 1.885 emakume) eta 925 langabezian zeuden (401 gizon eta 524 emakume). 2.678 pertsona inaktiboetatik 963 erretiraturik zeuden, 759 ikasten zeuden eta 956 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 1.065 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 17 janari enpresak ziren, 5 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 3 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 30 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 121 eraikuntza enpresak ziren, 247 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 15 garraio enpresak ziren, 189 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 16 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 34 finantziazio enpresak ziren, 104 higiezinen enpresak ziren, 74 zerbitzu enpresak ziren, 121 administrazio publikoko enpresak ziren eta 88 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 360 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 3 posta bulegoak, 11 banku bulegoak, 3 funerariak, 13 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 6 autoeskolak, 22 igeltseroak, 16 margolariak, 12 zurginak, 27 iturginak, 15 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 24 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 134 jatetxeak, 48 higiezinen agentziak, 6 tintoreriak eta 14 apaindegiak.
2009an zeuden 121 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 2 supermerkatuak, 3 brikolaje denda handika, 3 120 m2 baino gehiagoko dendak, 7 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 17 okindegiak, 5 harategiak, 2 kongelatu-dendak, 5 arraindegiak, 8 liburu dendak, 29 arropa dendak, 4 etxerako tresna dendak, 3 zapata-dendak, 1 elektrotresna denda zen, 2 altzari dendak, 15 kirol-dendak, 2 drogeria, 5 lurrin-dendak, 4 bitxi-dendak eta 3 lore-dendak ziren.
Ikustaldia (kristautasuna)
Kristautasunean, Ikustaldia Mariak Elisabeti egin zion bisita azaltzen duen Lukasen Ebanjelioko pasartea da (-).
Pasarteak oso hitz ezagunak ditu: Elisabeten hitzak «Agur Maria» otoitzean daude eta Mariaren erantzunak «Magnificat» osatzen du.
Canet de Rosselló
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Canet-en-Roussillon udalerrian 35 nekazaritza-ustiategi zeuden, 551 hektarea erabiltzen.
Ikustaldia (kristautasuna)
Ikustaldiaren jaialdia urtero maiatzaren 31n ospatzen dute kristauek.
Pasartea
Lucasen arabera, Maria, Deikunde eta gero, «arin-arin» joan zen Judeako mendialdeko hiri batera. Kondairak dio, topaketa hau Ein Kerem izeneko herrixkan gertatu zela, Jerusalemdik zazpi kilometrotara mendebalderantz zegoena.
Mariaren helburua Elisabet bere lehengusina lagundu eta aholkuak hartzea. Jatorrizko antzinako grezierazko meta spoudēs esapideak «presaka» ez ezik «arduraz» edo «ezinegonez» ere esan nahi ditu. Horri esker Maria zerbitzu eta gorputz eta arima aritzearen adibide bilakatu zen.
Canet de Rosselló
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 5 botika eta 3 anbulantzia zegoen.
2009an 2 haur-eskola eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Canet-en-Roussillon udalerrian1 Bigarren Hezkuntzako ikastetxea eta 1hezkuntza orokorreko lizeoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 848 ikasle zeuden eta hezkuntza orokorreko lizeoetan 475.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Wrocław
Wrocław ([ˈvrɔt​͡swaf], Breslau) Poloniako hego-mendebaldeko hiria eta Silesia Behereko voivoderriko hiriburua da. Oder ibaiaren ertzean dago. 2010ean, 632.996 biztanle zituen.
Trenbide gune garrantzitsua da. Administrazioa, merkataritza eta industria (metalurgia, kimika, ehungintza, tresneria elektrikoa eta mekanikoa) dira ekonomia jarduera nagusiak. Monumentu ugari ditu, gehienak Bigarren Mundu Gerraren ondoren berrituak: San Joan Bataiatzailearen katedrala, XIII-XIV. mendeetako eliza gotikoak eta XVIII. mendeko unibertsitate barrokoa.
Historia
Poloniaren mende egon zen X. mendetik aurrera. 1241. urtean, mongolek hustu zuten eta alemaniarrek konkistatu eta berriro eraiki ondoren, Bohemiako etxearen mende egon zen 1335. urtetik aurrera. 1526. urtean Habsburgotarren esku zegoen eta 1742. urtean, Silesiako lurralde gehienak bezala, Prusiari lotu zitzaion. Kalte handiak jasan zituen bi mundu gerretan.
Garraioa
Hiriko hegoaldeak A8 autobidera du sarbide zuzena, Berlin, Dresde, Krakovia eta Silesia Garaiarekin lotzen duena. Bestalde, A8 autobideak — "Wrocławeko eraztuna" deitua — mendebaldea zeharkatzen du; A4-ak iparraldea lotzen du Poznań, Bydgoszczekin, eta S8-ak Oleśnica, Łódź, Varsovia eta Białystok hiri poloniarrekin.
Wrocławeko aireportuak Nikolas Koperniko du izena. Hiriko autobus zerbitzu publikoak aireportua hiriarekin lotzen du, egunez, 406 linearen bidez eta gauez, ordea, 249 linearen bidez. Aireportuaz gain, ibai-portua dago, Oder ibaian.
Kultura
Donostiarekin batera, 2016ko Europako kultura hiriburu izendatu zuten.
Musika
Wrocławek opera etxea eta areto filarmonikoa ditu. Opera Etxea Świdnicka kaleko 35. zenbakian dago eta Areto Filarmonikoa, berriz, Piłsudskiego kaleko 19. zenbakian.
Kirolak
Wrocławeko futbol-talde nagusia Poloniako futbol ligako lehen mailako Śląsk Wrocław da: haren egoitza eta jokolekua Wroclawko Udal Estadioan da. Saskibaloiari dagokionez, Śląsk Wrocław taldeak Poloniako maila goreneko ligan jokatzen du.
2012an Poloniak eta Ukrainak elkarrekin antolatu zuten UEFA Euro 2012 futbol-txapelketaren egoitzetako bat izan zen Wrocławko Maślice Estadioa.
Hiri senidetuak
Wrocławek ondorengo hiriekin dauzka senidetza hitzarmenak sinatuta:
Frederiko Augusto III.a Saxoniakoa
Frederiko Augusto III.a (Friedrich August III.; Dresden, 1865eko maiatzaren 25a - Sibyllenort, 1932ko otsailaren 18a) Saxoniako azken erregea izan zen 1904tik 1918ra.
The Merry Adventures of Robin Hood
The Merry Adventures of Robin Hood of Great Renown in Nottinghamshire 1883an Howard Pyle Ameriketako Estatu Batuetako ilustratzaile eta idazleak sortutako eleberria da. Narrazioak Robin Hood pertsonaiaren bizitzaren zenbait pasadizo biltzen ditu eta legez kanpoko haren lagun taldearen bizipenak. Tradiziotik jasotako osagaiak bildu zituen idazleak, betiere irakurle gazteei zuzendutako lana eskaini asmotan.
Frederiko Augusto III.a Saxoniakoa
Jurgi Saxoniakoa eta Maria Ana Portugalgoaren semea izan zen. Luisa Austriakoa artxidukesarekin ezkondu zen 1891ean eta zazpi seme-alaba izan zituzten. 1904ko urriaren 15ean igo zen tronura, aita hil zitzaionean, eta 1918ko azaroaren 13an abdikatu zuen, Alemaniako Lehen Mundu Gerrako porrotaren ondoren.
Agustin Beloki
Bizitza
Agustin Beloki 1904an jaio zen Etxalekuko Iturrikoa izeneko etxean. Hamar urte zituelarik bota zuen lehenbiziko bertsoa. Aitarekin joana zen Irurtzungo feriara idiak saltzera. Idiek ez zuten erostunik aurkitu, ordea, eta sosik gabe itzuli ziren herrira. Ondoko hau paratu zuen etxeko atarían: Gure aitek idi horiek
nahi dituela saldu
nahi baina ez saldu,
zer dik horrek galdu?
Otamendin etxean
ederki bazkaldu
Soldadu denboran bi urte pasatu zituen Marokoko Rifen, Afrikako Gerran. Handik igorri zuen honako bertso hau, eskutitz batean: Tierra honetan egiten ditik
bero ikaragarriek
Iturrikoak hemen zabilek
gehienetan egarriek
tierra hontako gauz denak eta
hemengo inbento guztiek
baino gehiago balio baitik
nee atariko iturriek
Marokotik itzulitakoan, okindegia jarri zuen Etxalekun, eta Imotz osoan partitzen zuen ogia asto batekin. Bertsotan anitz ibili zen ezkondu artean, Etxalekuko beste bertsolari batekin gehienean, Migel Arrokirekin. Beti elkarrekin, festa, inaute eta jaietan, hamarna duro hartu zuten sorterrian 1927an egin ziren "Euskal bestetan" aritzeagatik.
Augusto Leguía
Augusto Bernardino Leguía y Salcedo (Lambayeque, 1863ko otsailaren 19a - Bellavista de Callao, Lima, 1932ko uztailaren 7a) perutar politikaria eta finantza-gizona izan zen.
Peruko Errepublikako lehendakari hautatua izan zen 1908-1912 urteetan, eta jaurbide guztiz autoritarioa ezarri zuen urte horietan. Haren agintaldia amaitu zenean, erbesteratu behar izan zuen, baina, 1918an, haren alde agertu ziren militarrak eta estatu-kolpe batez (1919) aginpidera iritsi zen berriro ere. Legebiltzarra deuseztatu ondoren lehendakari izendatu zuen bere burua, eta diktadura zorrotza ezarri zuen. Aginpidetik eraitsia izan zen 1930eko kolpe militarraren ondorioz.
Povegliano
Povegliano Italiako udalerri bat da. Trevisoko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Puttin' On the Ritz
"Puttin' On the Ritz" Irving Berlin musikagile estatubatuarrak 1927ko maiatzan aurkeztu zuen abestia da. Izan ere, 1929ko abenduaren 2a arte ez zen argitaratu. 1930eko izenburu bereko filman agertu zen.
Izenburua
"Puttin' On the Ritz" dotore janztea esan nahi du. Luxuzko Ritz hotelekin lotzen du. Abestiak triste ez egoteko modaz jazteaz aldarrikatzen du.
Historia
Abestia oso ezaguna egin zen XX. mendeko 1930. hamarkadan, Fred Astairek egin zuen bertsioarekin. 1974an Mel Brooksek Young Frankenstein filmaren amaiera aldean erabili zuen, parodia bat eginez. 1980. hamarkadan Taco izeneko abeslariak berriro ere modan jarri zuen. 2004an American Film Institutek zinema estatubatuarraren ehun abesti garrantzitsuen zerrenda prestatu zuen eta horretan "Puttin' On the Ritz" 89. postuan zegoen.
Tirotropina
Tirotropina, TSH edo tiroidearen hormona estimulatzailea hormona peptidikoa da, adenohipofisiak jariatzen duena. Hormona tropikoa da, eta tiroidea estimulatzen du tiroxina eta triiodotironina aska ditzan. Era berean, hipotalamoak tirotropinaren maila erregulatzen du jariatzen duen beste hormona baten bidez: TRH edo tirotropinaren hormona askatzailea.
Hipertiroidismo eta hipotiroidismoa antzemateko TSHaren odol-mailak aztertu ohi dira gaixoen odolean. Hormona honen maila normalak 0,4 eta 4 mIU/mL artean daude.
Highlands (Ipar Carolina)
Highlands Ipar Carolinako herri bat da. Jackson konderrian kokatua dago. 2010ean 924 biztanle zituen, 15.56 kilometro koadrotan banatuta.
Interferentzia
Interferentzia bi uhin edo gehiagoren arteko gainezartzearen ondorioz sortzen den fenomenoari deritzo fisikan. Interferentzia eraikitzaileak eta suntsitzaileak elkarren artean korrelazionatuak edo koherenteak diren uhinen elkarreraginaren ondorioz sortzen dira. Hauen sorkuntza maiztasunarekin eta iturriarekin daukate zerikusia. Interferentzia edozein motatako uhinetan ikus daiteke, esate baterako, argi-uhin eta irrati-uhinetan. Sortzen diren irudiei edo grafikoei interferograma deritze.
Etimologia
Interferentzia hitza latinetik dator, bi hitzen arteko loturatik hain zuzen ere: inter "arteko" eta fere "talka" esanahia daukate. Tomas Young-ek sortu zuen hitza 1802. urtean.
Maiztasun bereko uhinen arteko gainjartzea
Maiztasun bereko bi uhinen gainjartzearen emaitzak fasearen desberdintasunarekin izango du zerikusia.
Bi uhin gehitzen badira, eta, uhin erresultanteak aurreko bi uhinen maiztasun berdina edukiko du. \delta angeluaren balioa 0 edo 2\pi bada, orduan uhin berriaren anplitudea 2A izango da.
f1 eta f2 maiztasunen arteko uhinen gainjartzeak pultsazio izeneko fenomenoa sortzen du. Kasu hauetan, gizakiaren entzumen-sistema ez da gai dauden bi maiztasunak bereizteko. batez besteko maiztasun bakarra hautemango da. Ordea anplitudean hurrengo aldaketa edukiko du.
Hau da, 300 Hz eta 304 Hz-eko bi uhin sinusoidal gainjartzen badira, gizakiaren entzumen-sistemak soinu bakar bat antzemango du, 302 Hz-eko anplitudea 2 Hz-eko maiztasunarekin.
Mekanismoak
Uhinen gainposizioaren printzipioak dio mota bereko bi hedapen-uhin edo gehiago puntu berean elkartzen direnean, puntu horretan sortzen den anplitudea uhin indibidualen anplitudeen batura bektorialaren berdina dela. Uhin baten gailur batek maiztasun bereko beste uhin baten gailur batekin topo egiten badu puntu berean, orduan, anplitudea anplitude indibidualen batura da; hori interferentzia eraikitzailea da. Uhin baten gailurrak beste uhin baten hondoarekin bat egiten badu, anplitudea banakako anplitudeen aldearen berdina da; hori interferentzia suntsitzaile gisa ezagutzen da.
Interferentzia eraikitzailea uhinen arteko fase-diferentzia π-ren multiplo bikoitia denean (180°) gertatzen da, eta interferentzia suntsitzailea, berriz, aldea π-ren multiplo bakoitia denean (180°). Faseen arteko aldea bi mutur horien artean tartekoa bada, orduan, batutako uhinen desplazamenduaren magnitudea balio minimo eta maximoen artean dago.
Ikus dezagun, adibidez, zer gertatzen den leku ezberdinetan geldirik dagoen ur putzu batera bi harri berdin botatzen direnean. Harri bakoitzak uhin zirkular bat sortzen du, harria bota den puntutik kanporantz hedatzen dena. Bi uhinak gainjartzen direnean, puntu jakin bateko desplazamendu garbia uhin indibidualen desplazamenduen batura da. Une batzuetan, horiek fasean egongo dira, eta desplazamendu maximoa sortuko dute. Beste leku batzuetan, berriz, olatuak antifasean egongo dira, eta, puntu horietan, ez da desplazamendu garbirik izango. Hori dela eta, gainazaleko zati batzuk geldi egongo dira, goiko eta eskuineko irudian erdigunetik irradiatzen diren urdin eta berde-lerro geldirik ikusten dena.
Argiaren interferentzia ohikoa den fenomenoa da, uhinen gainposizioaren bidez klasikoki azal daitekeena; hala ere, argiaren interferentzia sakonago ulertzeko, mekanika kuantikoaren ondorioz, argiaren uhin-partikularen bikoiztasuna ezagutzea eskatzen da. Argiaren interferentziaren adibide nagusiak zirrikitu bikoitzeko esperimentu ospetsua, laser speckle, islapenaren aurkako estaldurak eta interferometroak dira. Tradizionalki, uhin-eredu klasikoa interferentzia optikoa ulertzeko oinarri gisa irakasten da, Huygens-Fresnel printzipioan oinarritzen dena.
Bi uhin zapalen artekoa
Uhin bat horizontalki ari da bidaiatzen, bestea ordea beherantz lehen uhinarekiko \theta angeluarekin. Bi uhinak B puntuan fasean daudela kontuan hartuta, fase erlatiboa x ardatzean aldatzen joango da.
Fase-diferentzia A puntuan honela kalkulatu daiteke
Uhinak fasean egongo dira ondorengo kasuetan
eta fasez kanpo ziklo erdi baldin eta
Interferentzia eraikitzaileak uhinak fasean daudenean sortuko dira. Interferentzia suntsitzaileak aldiz, uhinak ziklo erdi bat desfasatzen direnean.
Bi uhin esferikoren artekoa
Argi-iturri puntual batek uhin esferikoak sor ditzake. Bi iturri-puntutik datorren  argia gainjartzen bada, interferentzia-ereduak bi uhinen arteko fase-diferentzia espazioan nola aldatzen den erakusten du. Hau uhin-luzeraren eta iturri puntualen bereizketaren araberakoa izango da. Uhin-luzera goitik behera handitzen doa, eta iturrien arteko distantzia ezkerretik eskuinera.
Behaketa-planoa urruti dagoenean, ertz-eredua ia lerro zuzenen segida bat izango da, uhinak ia lauak izango baitira.
Uhin sorten artekoa
Hainbat uhin batzen direnean interferentzia sortuko da baldin eta haien arteko fase-diferentziak konstante mantentzen badira behaketa-denboran zehar.
New Market (Virginia)
New Market Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Shenandoah konderrian kokatuta dago, Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Interferentzia
Uhin sorten artekoa
Batzuetan maiztasun eta anplitude bereko hainbat uhin zerora batzea nahiko da (hau da, suntsitzailea oztopatzea, bertan behera uztea).
Erraz ikusiko da uhin-multzo bat bertan behera geratuko dela anplitude eta faseak angelu berdinean banatuta badaude. Fasoreak erabiliz, uhin bakoitza bezala adieraz daiteke N uhinentzat n=0 tik n=N-1 ra, non
Ondorengoa adierazteko:
Fabry-Pérot interferometroak uhin sorten arteko interferentzia erabiltzen du.
Young-en esperimentua
Young-en esperimentua edo Zirrikitu bikoitzaren saiakuntza Argiaren uhin-izaera frogatzeko (eta Newtonen teoria korpuskularra ezeztatzeko) erabilitako metodoa izan da. Argi-iturri bakarreko argi-sorta bat bi zirrikitu paralelotatik igaroarazten da. Zirrikituak igaro ostean sortutako interferentziak pantaila batean ageriko dira. Pantailako interferentzia-patroiak argiaren uhin-izaeraren bidez azal daitezke soilik. Esperimentu honek garrantzia handia du mekanika kuantikoan, partikula-sortetan, adibidez, elektroiak erabiltzen direnean agertzen direlako interferentzia-patroiak (uhin-partikula bitasunaren agergarri).
Esperimentu honen ondorioa argia uhinez osatuta dagoela da, distiraren banaketa, uhin-fronteen interferentzia alternatibo gehigarri eta kenketaz azal daitekeelako.
Kraisslita
Kraisslita fosfato motako minerala da eta hematolita taldearen kidea da.
Phymaturus vociferator
Phymaturus vociferator Phymaturus generoko animalia da. Narrastien barruko Liolaemidae familian sailkatuta dago.
-uri
-uri eta bere aldaera -uli (ohikoagoa gaztelerazko formetan) euskarazko toponimian ohikoa den amaiera atzizki bat da, batez ere Mendebaldean, eta Euskal Herritik kanpo ere, Errioxa Garaian.
Azalpena
Etimologikoki uri/hiri terminoarekin azaldu izan da nahiko erraz, eta atzizkiak aurretik duen osagarria gehienetan izena dela ikusi dute adituek: esate baterako Zihuri (Errioxan, gazteleraz orain Cihuri historiko Zufihuri gisara dokumentatua) zubi + uri eran azaltzen da, eta Atauri (Ate + uri, kasu honetan zintzur bat da herrira doan ate delakoa, sarbide bat mendi artean). Lehen osagarri hori beste toki izen bat ere izan daiteke: Ollauri Errioxan Oja ibaiaren izenarekin lotu da.
Azken adibide hauek Errioxakoak dira, non atzizkia nahiko hedatua dagoen euskal jatorriko beste toponimo askoren artean.
Bitxikeriak
Atzizkia Resurrección Maria Azkuek erabili zuen 1903an, proposatu zitzaiolarik Getxon auzo eraiki berri bat izendatzeko, Neguri aukeratu zuenean. Geroago, txantxetan, Gabriel Arestik komentatu izan zuen Azkue beraren bigarren deitura egokiagoa izango zela auzo hartarako, Aberasturi baitzen abizen hori.
20. mendeko azken laurdenean, euskararen normalizazio ahaleginekin bat, -uri erako forma batzuk asmatu ziren erdarazkoen parekide gisa, hala nola Laniuri Araban eta Uxanuri Nafarroan, baina Euskaltzaindiak zuzendu egin ditu ondoren forma horiek (Nuvilla eta Genevilla herriak dira adibide gisa aipatuak).
Xiamen Gaoqi nazioarteko aireportua
Xiamen Gaoqi Nazioarteko Aireportua (txinera sinplifikatuz: 厦门高崎国际机场; txinera tradizionalez: 廈門高崎國際機場; pinyineraz: Xiàmén Gāoqí Guójì Jīchǎng), (NAGE: XMN, NAZE: ZSAM), Xiamen hiriko aireportu nagusia da, eta 2008an 9 milioi bidaiarik erabili zuten.
Aireportuan Xiamen Airlines hegazkin konpainiaren egoitza nagusia dago.
Zisgenero
Zisgenero jaiotzean esleitutako sexua eta genero nortasuna bat datozkion pertsonari deritzo. Beraz, transgenero terminoaren aurkako esanahia du.
Trevisoko probintzia
Trevisoko probintzia (italieraz: provincia di Treviso, venezieraz: provincia de Trevixo) Italiako ipar-ekialdeko Veneto eskualdean kokatutako probintzia da. Hiri nagusia eta hiriburua Treviso da.
Iparraldean Bellunoko probintziarekin du muga, ekialdean Friuli-Venezia-Juliarekin (Pordenoneko probintzia), hegoaldean Veneziako eta Paduako probintziekin eta mendebaldean Vicenzako probintziarekin. 2.476 km²ko azalera du eta 2011n 891.597 biztanle zituen
Zisgenero
Etimologia
Euskaraz zis forma laburtua ere erabiltzen da, zis gizonak edo zis emakumeak aipatzen direlarik.
Trevisoko probintzia
Udalerriak
Probintziako udalerririk jendetsuenak honakoak dira (2011ko datuak ):
NGC 3646
NGC 3646 galaxia bat da, Leo (konstelazioa) konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Longischistura striata
Longischistura striata Longischistura generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
August Kopff
August Kopff (Heidelberg, Alemaniar Inperioa; 1882ko otsailaren 5a – Heidelberg, Mendebaldeko Alemania; 1960ko apirilaren 25a) astronomo alemaniarra izan zen, zenbait kometa eta asteroide aurkitu zituena.
Kopffek Heidelbergen ikasi eta lan egin zuen, 1906an doktoretza lortuz. Gero, Berlingo Humboldt Unibertsitatean sartu zen, non Kalkulu Astronomikoaren Institutuko zuzendari bihurtu zen.
Hainbat kometa aurkitu zituen; besteak beste, 22P/Kopff kometa periodikoa eta C/1906 E1 kometa ez-periodikoa. Asteroide batzuk aurkitu zituen ere; besteak beste, 617 Patrokio eta 624 Hektor asteroide troiatarrak.
Kongo (herria)
XX. mendearen amaieran 10 milioi pertsona inguru ziren.
Nortasuna
XX. mendea baino lehen ez zegoen izen komunik talde osoarentzako. Agirietan ageri diren lehen etnonimoetan, XVII. mendean, Kongoko Erresuman bizi zirenek Esikongo deritzen beren buruei (singularrean Mwisikongo); Loangoko Erresuman bizi zirenak Bavili erabiltzen zuten (singularrean Muvili) eta beste toki batzuetakoek beste izen batzuk erabiltzen zituzten. XX. mendearen hasieratik Bakongo hitza (singularrean M’Kongo edo Mukongo) joan da nagusitzen kikongo hitz egiten duen komunitatea izendatzeko. Talde osoari nortasuna ematen dion ezaugarri nagusia elkarrekiko ulergarriak diren hainbat dialektoz osatutako hizkuntza bera hitz egitea da, talde gisa ez baitute jarraikortasun handirik ez historian ez kulturan. Kongo hitza Amerikara esklabo gisa eramandako kikongo hiztunekin erabili izan da batez ere.
Historia
Kongo jendea K. a. 500 urtea baino lehen iritsi zen Kongo ibaiaren ahora, bantu migrazioaren ondorio gisa. Jada burdina lantzen zuten eta nekazaritza praktikatzen zuten sasoi hartan. K. o. II. menderako nolabaiteko gizarte konplexutasuna lortua zuten. XV. mendean europar bidaiariak iritsi zirenerako, hainbat erreinu osatuz bizi ziren: Kongoko Erresuma, Ngoyo, Vungu, Kakongo eta beste batzuk, Kongo ibaiaren bi ertzetan. XVI. mendean beste erreinu bat ere sortu zen, Loango, eta Kongo ibaiaren iparraldea menderatu zuen.
Fumihiko Maki
Fumihiko Maki (槇 文彦) japoniar arkitektoa da.
Tokioko Unibertsitatean ikasi ondoren, Estatu Batuetara joan zen Cranbrook Academy of Art eta Harvard Unibertsitatera ikastera. New York Hirian Skidmore, Owings and Merrill agentzian egin zuen lan eta Cambridgen Sert Jackson & Associates taldean. 1960 urtean Japoniara itzuli zen Metabolismo Taldea ezartzera. 1965ean Maki and Associates sortu zuen.
Arkitekto japoniar eta amerikarrez gain, europar arkitekturak ere asko markatu zuen, batez ere Le Corbusier eta Walter Gropius-en Bauhaus eskolak. Metala eta beira askotan erabiltzen ditu.
1993 urtean Pritzker Saria jaso zuen. Bere maisu izandako Kenzo Tangek 1987an jaso zuen.
Alfa (enpresa)
Alfa Eibarren egoitza nagusia duen elkarte industrial metalurgikoa da. Armagintzan ere aritu bazen ere, Hego Euskal Herrian josteko makinak egiteagatik hartu zuen fama.
1920ko urriaren 28an, UGT eta PSOEk bultzatua, "Sociedad Anónima Cooperativa Mercantil y de Producción de Armas de Fuego, Alfa" izeneko kooperatiba sortu zuten Kirikixuanekuan. Krisialdiak bultzatua, 1925etik aurrera josteko makinak egiteari ekin zion eta laster lortu zuen arrakasta. Hain inportante bilakatu zen ezen Eibarren honela abesten baitzuten:
Hala ere 1980ko hamarkadako krisialdiak merkatu berriak bilatzera bultzatu zion eta egun mikrourtze egiten du gehien.
Puttin' On the Ritz (filma)
Puttin' On the Ritz 1930ean plazaratu zen film estatubatuarra izan zen. Zuzendaria Edward Sloman zen eta aktore nagusiak Harry Richman, Joan Bennett eta James Gleason ziren. Gidoia Gleason eta William K. Wellsek idatzi zuten, John W. Considine Jr.-ren istorio batean oinarrituta. "Puttin' On the Ritz" abesti ezaguna film honetan agertu zen lehen aldiz; abestia Irving Berlinek idatzi eta argitaratu zuen, 1929an. Filma vaudeville motakoa zen.
Egungo egoera
Egungo kopia guztiak 1940ko hamarkadako berrargitaratutako kopia batetik datoz. Edukiagatik zentsuratuta, minutu inguru gutxiago zituen honek. Filmaren hasierako eta amaierako titulu-txartelak ere editatu eta aldatu ziren. Puttin' On the Ritz jatorriz bi koloreko Technicolor sekuentziarekin filmatu zen, baina gaur egun sekuentzia horiek partzialki zuri-beltzean bakarrik irauten dute.
Jerzy Kukuczka
Józef Jerzy Kukuczka (Katowice, 1948ko martxoaren 24a - Lhotse mendia, 1989ko urriaren 24a) poloniar alpinista bat izan zen.
1987ko irailaren 18an 14 zortzimilakoak igotzen munduko bigarren mendizalea bilakatu zen (lehenbizikoa Reinhold Messner izan zelarik), balentria hori 8 urte baino gutxiagoan egin zuen.
Negu berean bi zortzimilako igo dituen pertsona bakarra da munduan. Guztira, lau zortzimilako igo zituen neguan, horietako hirutan Lehenengo Igoera gauzatu zuen. Tadeusz Piotrowski rekin batera, Kukuczkak ibilbide berri bat ezarri zuen K2an alpetar estiloan, inork errepikatu ez duena.
1989ko urriaren 24an Lhotse mendiko hegoaldeko aurpegian gora zihoala gutxi gorabehera 8.200 metroko garaieran zendu zen. Katmanduko merkatuan erosi berria zuen bigarren eskuko soka bat eskalatzen ari zela hautsi eta bertan amildu eta hil zen, 41 urte zituelarik.
Viladevelleko geltokia
Viladevelle Asturiasko Printzerriko tren geltoki bat da, Castropol udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Ksawerów udalerria
Ksawerów Poloniako Lodzeko voivoderriko landa-udalerri bat da, Pabianice barrutian kokatuta. 13,64 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 7704 biztanle zituen.
Hemigrammus haraldi
Hemigrammus haraldi Hemigrammus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Krasheninnikovita
Krasheninnikovita mineral bat da.
Ezaugarriak
Krasheninnikovita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 - 3 da.
María Consuelo Porras
María Consuelo Porras Argueta (San Juan Comalapa, 1953ko abuztuaren 23a) Guatemalako abokatua da, egungo Guatemalako fiskal nagusia eta Ministerio Publikoko (MP) burua. 2018ko maiatzean izendatu zuen Jimmy Morales presidenteak eta ondoren, Alejandro Giammatei-k bere kargua berrestu zuen.
Preganziol
Preganziol Italiako udalerri bat da. Trevisoko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Preganziolk honako udalerri hauekin egiten du muga:
María Consuelo Porras
Biografia
Consuelo Porras Zientzia Juridikoetan eta Gizarte Zientzietan lizentziatua da, Kudeaketa Jurisdikzionalean masterra du ere, biak Guatemalako San Carlos Unibertsitatearen eskutik. Zuzenbideko doktoretza Mariano Gálvez Unibertsitatean lortu zuen.
2018ko maiatzean izendatu zuen Jimmy Morales presidenteak, Thelma Aldana ordeztuz. 2016-2020 aldirako Guatemalako Auzitegi Konstituzionaleko magistratu diputatu hautatu zuen Justizia Auzitegi Gorenak.