cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Schengengo Hitzarmena
Historia
Batasuneko bi estatuek, Erresuma Batua eta Irlanda, Schengendik kanpo egotea erabaki zuten. Bestalde, Bulgaria, Errumania, Kroazia eta Zipre ez dituzte baldintza guztiak betetzen, eta beraz, oraingoz ez dira Hitzarmeneko herrialdeak.
Pinel-Hauterive
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 1 zurgina, 1 iturgina eta 1 argiketaria.
2000. urtean Pinel-Hauterive udalerrian 29 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.050 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Larru
Larrua animaliaren azalari ontze prozesua aplikatu ondoren lortutako gaia da. Hariz osatua ez badago ere, zuntz naturalek osatzen dutenez zuntza kontsideratzen da.
Gaur egun talde ekologista asko larruaren erabileraren aurka mantentzen dira animaliekin aplikatzen den ankerkeriarengatik eta ingurumenari eragiten dion kaltearengatik.
Decatur (New York)
Decatur Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Otsego konderrian kokatuta dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Larru
Historia
Iberiar penintsulan, Erromatar Inperioaren garaian erromatar legioa izan zen larruzko produktuen kontsumitzaile nagusia. Gainera, iberiar penintsulak berebiziko inportantzia eduki zuen industria honetan. Erdi Aroan, larruaren produkzioak momentu gorena eduki zuen Al Andalusen. Kordoba famatua egin zen kalitate goreneko larruen produkzioarengatik. Pizkunde garaian, musulmanen kanporaketa zela eta, industria honek indarra galdu zuen Espainian.
Larru motak
Ontze prozesuek eta behin onduta aplikatutako prozedurek, azken produktu guztiz desberdina sor dezake.
Ontze prozesua
Larruak ontze prozesu bat jasan behar du ez usteltzeko eta malgutasuna mantentzeko.
Ontzea landare-metodo edo metodo mineralez egin daiteke.
Landare-metodoan taninoa erabiltzen da. Taninoa naturalki zuhaitz batzuen enborretan sortzen da. Larrua taninoz betetako upel batean sartzen da eta aste batzuetan uzten da. Landare-metodoa jasan duten larruak malguak dira eta altzari eta maletatan erabili ohi da.
Metodo mineralean kromoa erabiltzen da. Oso azkarra da, egun bat baino gutxiago behar da larrua ontzeko. Larru zabalgarria lortzen da eta bikaina izan daiteke poltsa eta arropetarako.
Mota askotakoak izan al dira:
Ontze osteko prozesua
Ontze prozesuaren arabera, ezaugarri desberdineko hainbat larru mota lor daitezke:
Koipeztatzeak, larrua malguago bihurtzen du, hauskortasuna galtzen du eta bere kontserbazioa luzatzen du.
Anomalopus verreauxi
Anomalopus verreauxi Anomalopus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Lycenchelys camchatica
Lycenchelys camchatica Lycenchelys generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.
Sannazzaro de' Burgondi
Sannazzaro de' Burgondi Italiako udalerri bat da. Paviako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Sannazzaro de' Burgondik honako udalerri hauekin egiten du muga:
NGC 2332
NGC 2332 galaxia bat da, Lynx konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Paradisu Zinema
Paradisu Zinema izenarekin honakoak aurki daitezke:
Frantziar-kantabriar eskualdea
Frantziar-kantabriar eskualdea iparraldeko Espainian dagoen Asturias eta hego-ekialdeko Frantzian dagoen Proventza arteko eskualdea izendatzeko arkeologian eta historian erabilitako terminoa da. Barnean egungo Euskal Herria ez ezik hegoaldeko Frantzia eta Bizkaiko Golkoaren ondoan dagoen iparraldeko Espainia ere badaude. Aditu batzuen arabera iparraldeko Katalunia ere eskualdeko zati bat izango litzateke.
Historiaurrean eskualdea homogeneotasun kultural handia izan zuen eta litekeena da Goi Paleolitoan zehar Europako eskualderik populatuena izatea.
Arkeologia
Eskualde honetan châtelperroniar, aurignaciar, gravettiar, solutrear, magdaleniar, aziliar eta aziliar ondoko kulturak izan ziren, bata bestearen ondotik. Bakoitzak bere adierazpen kulturalak izan zituen, nabarmenak horma-irudiak izanik. Solutrear, magdaleniar eta aziliar kulturak bertan sortu eta garatu ziren.
Aterpea eta Azken Glaziazioko biztanle-hazkundea
Duela 20.000 urte, Paleolitikoaren azken glaziazio aroaren une gorenean zehar eskualdea Europako aterperik nagusien bilakatu zen eta, aroa bukatu zenean, berriro kontinentea birpopulatzeko eginkizuna izan zuen.
Arkeologiaren ikuspegitik, Jean-Pierre Bocquet-Appelek adierazi zuen:
Berak egindako datu arkeologikoetan oinarritutako simulazio demografikoen arabera, Goi Paleolito osoan zehar alde handiz Europako eskualderik jendetsuena izan zen.
Eskualdeko homogeneotasunaren haustura Neolitoan
Neolitoan eskualdeak izandako homogeneotasun kulturala galdu zuen eta bi azpieskualdetan zatitu zen: Mediterraneoa eta Atlantikoa hain zuzen ere. Ekialdean zeramika kardialaren kultura tinko zabaldu zuen, mendebaldea, berriz, gutxi garatutako eskualde (azpineolitiko) bihurtu zen. Azpieskualde atlantikoko herrien artean, euskaldunak eta gaskoiak Mediterranear eta Erdialdeko Europatik zetozen kultura berrietara hurbilenak izan ziren adituen aburu.
Lasioglossum sordidum
Lasioglossum sordidum erle espezie bat da, Lasioglossum generoan eta Halictidae familian.
Almir Turković
Almir Turković (1970eko azaroaren 3a - ) Bosnia-Herzegovinako futbolari ohia da.
Ezkio-Itsaso
Ezkio-Itsaso Gipuzkoako udalerria da, administratiboki Urola Garaia eskualdekoa, kulturaz eta hizkuntzaz Goierrikoa. Itsas mailatik 300 metro gorago dago, 21,3 km² ditu, eta 0 biztanle zituen. urtean. Udalerria 1965ean sortu zen frankismo garaian, Ezkio eta Itsaso herriak batzean. 2017an bi auzoen desanexioa dekretatu zuen Gipuzkoako Foru Aldundiak, parte-hartze prozesu baten ondoren. 2020ko abenduaren 22ko akordio bidez, Gipuzkoako Foru Aldundiak berriz ere sortu zuen Ezkio eta Itsaso elkartuz, Espainiako Auzitegi Gorenaren uztailaren 16ko 1025/2020 epaiari men eginez.
Beasain, Ormaiztegi, Gabiria, Legazpi eta Zumarragarekin egiten du muga. Santa Lutzia ibaiak zeharkatzen du herria.
Geografia
Ezkio-Itsaso udalerriko urak bi haranetara doaz: iparraldekoak, Urola haranera, eta hegoaldekoak, Oriara. Herrigunea Oria haranean dagoenez, harremanak nagusiki Goierri aldearekin izan ditu eta ditu —hala erakusten du, besteak beste, bertako goierritar euskarak—, eta horrenbestez kulturaren aldetik Goierriko udalerritzat jotzen da Ezkio-Itsaso, nahiz eta administratiboki Urola Garaikoa izan.
Auzoak
Ezkio-Itsaso sei auzotan banatzen zen:
Historia
Ezkio-Itsaso 1965. urtean sortu zen, ordura arte bi udalerri ziren Ezkio eta Itsaso batu zirenean.
Ezkiori buruzko lehenengo datuak 1385eko urriaren 29koak dira. Egun hartan Urretxuri batu zitzaion. Horren ondorioz, Segurarekin hainbat iskanbila izan zituen Urretxuk. Azkenean 1441. urtean Ezkio Segurari batu zitzaion.
1661eko martxoaren 13an Ezkio Areriako alkatetzatik banandu zen.
Itsaso izena 1399an Henrike III.ari bidalitako agiri batean ageri da lehen aldiz. 1461ean Henrike IV.ak Itsaso izendatu zuen. Arriaranekin batera, Areriako alkatetzaren parte zen. 1692an Itsasok eta Arriaranek udalerri bakarra osatu zuten.
1726an Iruñeko gotzaina Santa Lutzi auzotik igaro eta bertako feria ospatzen ari zirela, gizon-emakumeak elizan lo egiten ikustean, bertan feria bat egitearen aurka azaldu zen. Urretxuk feria bertan antolatzeko eskakizuna egin zuen eta 1727tik aurrera han ospatu da.
1927an Arriaran Beasaini lotu zitzaion.
Udalerrian garatutako parte-hartze prozesu baten ondorioz, 2017an Gipuzkoako Foru Aldundiak Itsasoren desanexioa dekretatu zuen, 1965 urtera arteko egoera administratibora itzuliz: Ezkio alde batetik eta Itsaso bestetik.
Euskara
Ezkio-Itsasoko euskara erdialdeko euskara ren (gipuzkera ren) aldaera bat da, sartaldeko euskararen barnean kokatzen den Goierriko euskara, hain zuzen. Urolaldeko hizkera rekin batera osatzen du Sartaldeko azpieuskalkia, baina Urolaldekoan sakonagoa da mendebaleko euskara ren eragina. Nortasun beteko hizkera da Goierrikoa, batasun handikoa, nahiz eta gorabeherak badiren mendebaletik ekialdera, hau da, Segura, Zegama eta Legazpi tik Zaldibi a edo Legorreta ra. Ataun goa ere berezia da, ziurrenik, bakarti samar eta Nafarroako mugan dagoelako. Abaltzisketa k eta Ikaztegieta k Tolosaldea rekin lotura egiten dute, eta Urretxu k eta Zumarraga k, berriz, Goierri eta Urolaldea ren artekoa.
Alkateak
Hauek izan dira Ezkio-Itsasoko azken alkateak: a 2008ko uztailean Jose Ignacio Etxezareta alkateak dimisioa aurkeztu zuen.
b Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.
c Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.
d 2017an Ezkio-Itsaso udalerria bitan banatu zen eta Ezkio eta Itsaso udalerriak sortu ziren.
e 2020an Ezkio-Itsaso berriro ere udalerria bihurtu zen.
Ezkioko agerkundeak
1933ko ekainaren 10ean Ezkion eliza bat egitea debekatu zuten. 1934az geroztik, Ezkio toki debekatua bihurtu zen, bai errepublikanoentzat, bai Erromatar Eliza Katolikoarentzat; ordutik aurrera, oso jende gutxi hurbildu zen bertara.
Matteo Ricci
Matteo Ricci (Macerata, Italia, 1522ko urriaren 6a - Pekin, Txina, 1610eko maiatzaren 11), italiar misiolari jesuita izan zen.
Txinan kristau-erlijioa sartzen ahalegindu zen, eta Txinako eta Sartaldeko kulturak harremanetan jarri zituen.
Biografia
1577an abiatu zen Txina aldera eta hango hizkuntza (mandarin-txinera) ikasi zuen Macaoko lurretan. Pekingo hirira joan zen 1601ean, eta ohore handiak egin zizkioten matematikari eta astronomo iaioa zen aldetik. Kristautasunaren eta Txinako filosofiaren arteko antzekotasunak aztertu, eta idolatriatik kanpokotzat jo zituen konfuzianismoaren errituak. Filosofiari, historiari eta giza zientziei buruzko liburu aipagarriak idatzi zituen txineraz.
Che (2008ko filma)
Che 2008ko Steven Soderbergh estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako biografia film bat da. Ernesto "Che" Guevara argentinar iraultzaile ospetsuaren bizitzan oinarritua dago. Benicio del Toro aktoreak antzeztu zuen.
Film osoak 4 ordu eta erdi irauten zuenez, zinemetan bi zatitan banatua proiektatu zen: ''Che 1. Zatia: Argentinarra eta Che 2. Zatia: Gerrilla''.
2008ko maiatzaren 21ean Cannesko Zinemaldian estreinatu zen eta Gizonezko aktore onenaren Saria irabazi zuen (Benicio del Toro). Gizonezko aktore onenaren Goya Saria eta Gizonezko zuzendari artistiko onenaren Goya Saria (Antxon Gómez) ere irabazi zuen.
Argentinarra
Ernesto "Che" Guevara (Benicio del Toro) argentinar iraultzaile Fidel Castroren (Demian Bichir) agindupeko kubatar iraultzaile taldearekin batera Kubako Iraultzan Sierra Maestran egon zenekoa kontatzen du, 1956ko abenduan Granma ontzian lehorreratu zirenetik hasi eta 1952tik estatubatuarrek babesarekin gobernuan zegoen Fulgencio Batista kubatar diktadorearen ihesa arteraino.
Kuala Balai
Kuala Balai Bruneiko Belait barrutiko mukim edo azpibarruti bat da. Belait barrutiaren mendebaldean kokatua dago. Seria azpibarrutia edo mukimarekin egiten du muga iparraldean. Labi mukim edo azpibarrutiarekin ekialdean eta hegoaldean, Malaysiako Sarawak estatuarekin mendebaldean eta Kuala Belait mukim edo azpibarrutiarekin iparmendebaldean.
Lepontiar Alpeak
Lepontiar Alpeak (Lepontinische Alpen; Alpi Lepontine) ipar-mendebaldeko Alpeetan dagoen mendikatea da, Suitza eta Italia artean dagoena. Tontorrik altuena 3.552 metroko Monte Leone da.
Avenue Émile-Zola (Parisko metroa)
Avenue Émile-Zola Parisko metroaren geltokia da, Paris udalerriko 15. barrutian kokatuta dagoena.
Pseudotropheus johannii
Pseudotropheus johannii Pseudotropheus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Adelosebastes latens
Adelosebastes latens Adelosebastes generoko animalia da. Arrainen barruko Sebastidae familian sailkatzen da.
Decatur (Tennessee)
Decatur Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Meigs konderrian dago, Tennessee estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Chantilly
Biztanleria
2007an Chantilly udalerrian erroldatutako biztanleak 11.096 ziren. Familiak 5.189 ziren, horien artean 2.201 pertsona bakarrekoak ziren (896 bakarrik bizi ziren gizonak eta 1.305 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.329 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.184 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 475 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 5.722 etxebizitza zeuden, 5.279 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 144 bigarren erresidentzia ziren eta 299 hutsik zeuden. 917 etxeak ziren eta 4.778 apartamentuak ziren. 5.279 etxebizitza nagusietatik 2.130 bere jabearen bizilekua ziren, 2.890 alokairuan okupaturik zeuden eta 258 doan lagata zeuden; 444 etxek gela bat zuten, 942 etxek bi zituzten, 1.738 etxek hiru zituzten, 1.179 etxek lau zituzten eta 975 etxek bost zituzten. 3.117 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 3.073 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.244 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Zuperrori
Zuperrori, Zuparrobi edo Zuperri Nafarroa Garaiko mendia da, Malerreka eta Leitzaldea eskualdeen artean kokatzen dena. Bertara igotzeko ohiko ibilbideak Usategieta (1 ord. 45 min.), Eratsun, Ezkurra, Igoa, Beruete eta Leitzatik abiatzen dira. Gailurrean parke eoliko bat dago.
Chantilly
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 7.422 ziren, horien artean 5.980 aktiboak ziren eta 1.442 inaktiboak ziren. 5.980 pertsona aktiboetatik 5.471 lanean zeuden (2.887 gizon eta 2.584 emakume) eta 509 langabezian zeuden (231 gizon eta 278 emakume). 1.442 pertsona inaktiboetatik 404 erretiraturik zeuden, 470 ikasten zeuden eta 568 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Lasioglossum vierecki
Lasioglossum vierecki erle espezie bat da, Lasioglossum generoan eta Halictidae familian.
Chantilly
Diru sarrerak
2009an Chantilly udalerrian 4.978 unitate fiskal zeuden, 10.176 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 23.501 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 830 komertzioetatik, 7 erauzte enpresak ziren, 11 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 18 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 24 eraikuntza enpresak ziren, 184 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 15 garraio enpresak ziren, 55 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 38 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 50 finantziazio enpresak ziren, 49 higiezinen enpresak ziren, 137 zerbitzu enpresak ziren, 158 administrazio publikoko enpresak ziren eta 83 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 146 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 10 banku bulegoak, 2 funerariak, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 3 autoeskolak, 2 igeltseroak, 7 margolariak, 4 zurginak, 3 iturginak, 3 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 22 ile apaindegiak, 6 albaitariak, 1 aldi baterako lan enpresa, 38 jatetxeak, 22 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 12 apaindegiak.
2009an zeuden 100 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 10 okindegiak, 7 harategiak, 1 arraindegi zen, 4 liburu dendak, 39 arropa dendak, 8 etxerako tresna dendak, 5 zapata-dendak, 1 elektrotresna denda zen, 2 altzari dendak, 2 kirol-dendak, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 3 drogeria, 3 lurrin-dendak, 3 bitxi-dendak eta 6 lore-dendak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu laburretarako ospitale 1, 5 iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 2 psikiatriko, 5 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an 5 haur-eskola eta 4 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Chantilly udalerrian1 Bigarren Hezkuntzako ikastetxea, 1hezkuntza orokorreko lizeoa eta 2 lizeo teknologiko.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 587 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 1.069 eta lizeo teknologikoetan 725.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
La forja de un rebelde (telesaila)
La forja de un rebelde espainiar telesail dramatikoa da, Arturo Barearen izen bereko eleberrian oinarrituta.
Sinopsia
Telesail autobiografiko honek Arturo Barearen bizitzaren bidez XX. mendearen lehen erdiko Espainiako historiaren gorabeherak kontatzen ditu: haurtzaroa Madrilen, bere gaztaroa Marokon Rifeko Gerran borrokatzen, Ceutako egonaldia, Penintsulara itzultzea eta Gerra Zibilean Errepublikaren bandoan zentsore gisa izandako esperientzia.
Santa Cristina e Bissone
Santa Cristina e Bissone Italiako udalerri bat da. Paviako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Santa Cristina e Bissonek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Calliophis haematoetron
Calliophis haematoetron Calliophis generoko animalia da. Narrastien barruko Elapidae familian sailkatuta dago.
John Julius Norwich
John Julius Cooper, bigarren Norwicheko bizkontea (Oldham, 1929ko irailaren 15a – 2018ko ekainaren 1a) britaniar historialaria eta idazlea izan zen.
Ergotamina
Ergotamina konposatu heterozikliko bat da, zekale-ainoan dauden alkaloideen familiakoa. Arthur Stollek 1918an Sandoz laborategian lehen aldiz sintetizatu zuen.
Hodi-uzkurtzailea da, eta migraina tratatzeko medikamentuetan erabili izan da. Ergotaminatik azido lisergikoa lor daiteke, LSDren aitzindaria dena.
Markak. Gernika 1937
"Markak. Gernika 1937" Bernardo Atxaga idazle gipuzkoarrak idatzitako saiakera da, hiri bizkaitarrak 1937an pairatutako sarraskia hizpide.
2007an argitaratu zuen "Pamiela" argitaletxearen bidez.
NGC 2334
NGC 2334 galaxia bat da, Lynx konstelazioan. William Parsonsek aurkitu zuen n.
Lasioglossum albipenne
Lasioglossum albipenne erle espezie bat da, Lasioglossum generoan eta Halictidae familian.
Lycenchelys chauliodus
Lycenchelys chauliodus Lycenchelys generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.
Gérald Passi
Gérald Passi (1964ko urtarrilaren 21a - ) Frantziako futbolaria izan zen.
Crazy Rich Asians (filma)
Crazy Rich Asians 2018ko Jon M. Chu estatubatuar zinema zuzendariaren komedia erromantiko film bat da, Kevin Kwanen izen bereko eleberrian oinarritua.
Argumentua
Rachel Chu newyorkarra Singapurrera gonbidatzen du bere mutilaguna den Nick Young-ek, honen lagun onenaren ezteietara. Asia lehen aldiz bisitatzeko irrikan dago Rachel, baina baita urduri ere Nicken familia ezagutzeagatik. Racheli Nick herrialdeko familia aberatsenen bateko oinordekoa dela jartzen zaio agerian. Hori dela eta, Rachelek Asiako goi-gizarteko neska ezkongabe guztien jeloskortasuna jasan behar du, eta baita beraien erlazioa Nicken amaren gustoko ez izatea ere.
Lasioglossum coeruleum
Lasioglossum coeruleum erle espezie bat da, Lasioglossum generoan eta Halictidae familian.
Nephrurus stellatus
Nephrurus stellatus Nephrurus generoko animalia da. Narrastien barruko Carphodactylidae familian sailkatuta dago.
Santa Giuletta
Santa Giuletta Italiako udalerri bat da. Paviako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Santa Giulettak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Mikroformatu
Mikroformatua (batzuetan μF edo uF laburtua) gizakiek irakurtzeko gai den baina makinek testu arrunta bezala erabiltzen duten edukiari esanahi semantikoa emateko modu bat da. HTML eta XHTML lengoaietan oinarritutako web orrialdeetan erabiltzeko pentsaturik dago. Modu honetan, makinek informazioa modu errazago batean maneiatu dezakete.
Mikroformatuak http://microformats.org webgunean zehazten eta mantentzen dituzte.
Decatur (Wisconsin)
Decatur Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Green konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mikroformatu
Oinarriak
(X)HTML-en zehaztutako estandarrek edukiei esanahi semantikoa ematea ahalbidetzen dute. Hori, hurrengo HTML atributuak txertatuz lortzen da:
Adibidea
Demagun formateatu nahi den testua hurrengoa dela:
hCard mikroformatua erabili ondoren:
Adibide honetan, formateatutako izena (fn), erakundea (org), telefono zenbakia (tel) eta web helbidea (url) klase izen espezifikoak erabiliz identifikatuak izan dira. Datu guzti horiek  kodearekin inguratzen da.
Zipreko euro txanponak
Zipreko euro txanponak aurkian Zipreko Errepublikari dagozkion ikur eta irudi nazionalak dituzten euro txanponak dira. 2008ko urtarrilaren 1etik daude zirkulazioan, Ziprek euroa diru ofizialtzat hartu zuenean zipretar liberaren ordez. Diru-aldaketa egiteko Europako Banku Zentralak 0,585274 zipretar liberatan ezarri zuen euroaren kanbio-tasa.
Cornwall-on-Hudson (New York)
Cornwall-on-Hudson  New York estatuko herri bat da. Orange konderrian kokatua dago. 2010ean 3,018 biztanle zituen, 5.15 kilometro koadrotan banatuta.
Amaya (filma)
Amaya 1952. urtean Luis Marquinak eginiko filma da.
Francisco Navarro Villosladaren Amaya o los vascos en el siglo VIII eleberrian oinarrituriko filma da.
Sinopsia
Amaya Ranimiro printze godoaren alaba eta Aitor euskaldunen lehen gurasoaren ondorengoa. Euskaldunak eta godoen artean etengabeko istiluak daude.
Demansia angusticeps
Demansia angusticeps Demansia generoko animalia da. Narrastien barruko Elapidae familian sailkatuta dago.
Pseudotropheus longior
Pseudotropheus longior Pseudotropheus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Helicolenus avius
Helicolenus avius Helicolenus generoko animalia da. Arrainen barruko Sebastidae familian sailkatzen da.
Lycenchelys cicatrifer
Lycenchelys cicatrifer Lycenchelys generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.
The Caper of the Golden Bulls
The Caper of the Golden Bulls edota Carnival of Thieves (euskaraz Urrezko Zezenen Katramila edota Lapurren Inauteria) 1967ko Russell Rouse estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako ekintza eta komedia film bat da. William P. McGivern idazlearen izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Stephen Boyd, Yvette Mimieux eta Giovanna Ralli aktoreek antzeztu zuten.
1967ko Iruñeko Sanferminetan girotua dago, hortaz, filmaren argumentuaz gain, garai haietako Sanferminak nahiz hiria bera nolakoa zen ikusteko aukera bikaina ere bada. Bitxikeria gisa, Iruñeko udaltzainak ingeles peto-petoan mintzatzen agertzen dira, noski, ingeles hiztun aktoreak baiziren.
Cortland (New York)
Cortland  New York estatuko hiri bat da. Cortland konderrian kokatua dago. 2010ean 19,204 biztanle zituen, 10.09 kilometro koadrotan banatuta.
Decaturville (Tennessee)
Decaturville Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Decatur konderrian dago, Tennessee estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Tudor arku
Tudor arkua arku zorrotz mota bat da, lau zirkunferentzia atalez osatua eta giltzarrian angelu bat sortzen du. Arku honek hormaren presioagatik leundutako itxura ematen du.
XV. mendean Ingalaterrako arkitektura eraikuntzetan asko erabili izan zen, gehienetan hormetan leihoak egiteko.
Historia
Tudor-arkua Tudor dinastian garaian, hots, 1485 eta 1558. urteen artean, Ingalaterran hedatu eta erabili zen arkitekturako elementu ohikoa da. Gloucestergo katedralean ekialdeko leihoetan dauden tudor-arkuak adibide aipagarriak dira. Aurreko garaiko arkitektura gotikoan erabiltzen zen arku zorrotza beheratuz tudor-arku hau sortu zen. Salmerretan bermatzen diren zirkunferentzia k erradio txikia dute giltzarrian lotzen diren arkuekin alderatuta; muturretako zirkunferentzia txikiek eta alboetako janba k tangenteak dira.
Dedham (Maine)
Dedham Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Hancock konderrian dago, Maine estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Lycenchelys crotalinus
Lycenchelys crotalinus Lycenchelys generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.
Peter Utaka
Peter Maduabuchi Utaka (1984ko otsailaren 12a - ) Nigeriako futbolaria da.
Alpin I Dalriadakoa
Alpín mac Echdach  Dalriadako errege bat izan zen, Erdi Aroko erreinu bat, Eskoziako eta Irlandako zatiak kontrolpean zituena.
X. mendean sortutako liburu batean Alpin I, Kenneth MacAlpinen aita zela esaten zuen.
Cináed eta Alpín VIII. mendeko piktoen erregeen izena zen. Ciniod eta Elphin anaiak 763tik 780ra Dalriadako erregeak izan ziren. Eochaid IV esanda zegoen Alpínen aita bezalakoa,baina ezin da jakin. Alpinen ama Fergusa zen, Fergus Dalriadako erregearen alaba.
Sant'Alessio con Vialone
Mugakideak
Sant'Alessio con Vialonek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Parafünk
Javier Vicentek (Javi Pez) sortu zuen 1993an eta kide batzuek Lau Behi taldearekin batera konpaginatu zuten. Hiru disko plazaratu zituzten.
Fortuño Espartzakoa
Fortuño Espartzakoa (Ezpartza, Nafarroa Garaia, Euskal Herria, 1500 - ezezaguna, 1566) nafar apaiza izan zen.
Demansia flagellatio
Demansia flagellatio Demansia generoko animalia da. Narrastien barruko Elapidae familian sailkatuta dago.
Fortuño Espartzakoa
Hemezortzi urte zituela, Mesedeetako ordenan sartu zen, Zangozako komentuan. Parisen ikasi zuen eta teologiako maisu maila lortu zuen. 1538an Frantziako hiriburuko komentuko komendadorea zen, eta 1544an Iruñekoa, berreraiki zuena. Aragoiko probintziaren definitzailea eta gatibuen berreroslea. 1562 eta 1566an berrerosle izendatu zuten.
Lasioglossum cupromicans
Lasioglossum cupromicans erle espezie bat da, Lasioglossum generoan eta Halictidae familian.
Kuala Belait
Kuala Belait, Bruneiko Belait barrutiko mukim edo azpibarrutietako bat da, Belait barrutiaren mendebaldeko muturrean kokatua dagoena. Hegoaldeko Txinako Itsasoa dago azpibarruti honen iparraldean. Seria mukim edo azpibarrutia, ekialdean, Kuala Balai mukim edo azpibarrutia, hegoekialdean, eta, azkenik, hegoaldean eta mendebaldean, Malaysiako Sarawak estatua du mugakide.
Rilhac-Rancon
Rilhac-Rancon Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Vienne Garaia departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
NGC 2336
NGC 2336 galaxia espiral bat da, Camelopardalis konstelazioan. Ernst Wilhelm Leberecht Tempelek aurkitu zuen n.
Anoplohydrus aemulans
Anoplohydrus aemulans Anoplohydrus generoko animalia da. Narrastien barruko Natricidae familian sailkatuta dago.
Kuala Belait
Herriak
Honako herri hauek daude mukim edo azpibarruti honetan:
Kuala Belaiteko udalerria honako herrixka hauek osatzen dute:
Sungai Pandan errebala, honako herrixka hauek osatzen dute:
Belait ibaiaren mendebaldeko ertzean herrixka hauek daude:
Azkenik, Kuala Baila mukim edo azpibarrutira doan errepidearen inguruan, honako herrixka hau dago:
Aire-istripu
Aire-istripua edozein aireontzirekin gertatzen den ustekabeko gertakaria da, lehorrean edo hegaldian. Hegazkin-gertakari bat honela definitzen da: istripu bat ez bezala, eragiketen segurtasunari eragiten dion edo eragin diezaiokeen aireontzi baten eragiketari lotuta dagoen gertakari bat.
Aireontzi batek hain kalte larria jasaten duenean, eta kalte hori erabateko hondamentzat hartzen denean (konponketa ekonomikoki bideragarria ez denean), edo guztiz suntsituta dagoenean eta erroldetan ezgaitasuna eman zaionean, "kroskoa istripuz galtzea" (hull loss accident) esaten zaio. Horrek gertaera istripu gisa erroldatzen dela esan nahi du, nahiz eta biktima larririk edo zauritu larririk ez egon; esate baterako, kalte konponezina dakarren nahitaezko lurreratze batean gertatuko litzatekeen bezala. Aire-segurtasunean izandako hobekuntzek istripu- eta biktima-kopurua murriztuz joan dira.
Rilhac-Rancon
Biztanleria
2007an Rilhac-Rancon udalerrian erroldatutako biztanleak 4.038 ziren. Familiak 1.576 ziren, horien artean 285 pertsona bakarrekoak ziren (103 bakarrik bizi ziren gizonak eta 182 bakarrik bizi ziren emakumeak), 611 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 603 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 77 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Helicolenus barathri
Helicolenus barathri Helicolenus generoko animalia da. Arrainen barruko Sebastidae familian sailkatzen da.
Rilhac-Rancon
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 1.679 etxebizitza zeuden, 1.588 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 28 bigarren erresidentzia ziren eta 63 hutsik zeuden. 1.660 etxeak ziren eta 19 apartamentuak ziren. 1.588 etxebizitza nagusietatik 1.371 bere jabearen bizilekua ziren, 197 alokairuan okupaturik zeuden eta 20 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 20 etxek bi zituzten, 129 etxek hiru zituzten, 525 etxek lau zituzten eta 913 etxek bost zituzten. 1.321 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 523 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 987 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Rilhac-Rancon udalerrian 1.638 unitate fiskal zeuden, 4.128 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.362 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 119 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 25 eraikuntza enpresak ziren, 18 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 5 finantziazio enpresak ziren, 8 higiezinen enpresak ziren, 16 zerbitzu enpresak ziren, 20 administrazio publikoko enpresak ziren eta 13 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 40 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 banku bulegoak, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 autoeskolak, 4 igeltseroak, 2 margolariak, 6 zurginak, 5 iturginak, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 5 ile apaindegiak, 1 jatetxe, 3 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 12 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 3 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 altzari denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Rilhac-Rancon udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 596 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pavlodar probintzia
Pavlodar probintzia (Павлодар облысы) Kazakhstango probintzietako bat da. Hiriburua Pavlodar hiria da eta 322.851 biztanle ditu. Probintziak guztira 749.516 biztanle zituen 2013an. Muga egiten du iparraldean Errusiarekin. Kazakhstango beste probintzia hauekin ere muga egiten du: Aqmola (mendebaldean); Ekialdeko Kazakhstan probintzia (hego-ekialdean); Iparraldeko Kazakhstan probintzia (ipar-mendebaldean); eta Karagandy (hegoaldean). Jan de asko,bereziki ukrainarrak, Pavlodarren emigratu zuten Nikita Khrustxeven Lurralde Birginen Kanpainaren aldian.
Irtyx ibaiak probintzia osoa zeharkatzen du, Txinako Altai mendietatik hasita Errusia bitarte. Irtix-Karagandy ubideak probintziaren mendebaldea zeharkatzen du eta Irtyxeko urak Ekibastuz eta Karagandy hirietara eramaten ditu.
Bayanaul parke nazionala probintzia honetan kokatzen da, Ekibastuz-etik  100 kilometrora.
Santa Maria della Versa
Santa Maria della Versa Italiako udalerri bat da. Paviako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Santa Maria della Versak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Into the White
Sinopsia
1940ko apirilean, bi hegazkin, bata alemaniarra eta bestea britainiarra, lurrera bota zituzten Norvegian, elkarren kontrako aire-eraso batean. Gertaera hartatik bizirik atera ziren hiru militar alemaniarrek eta bi britainiarrek etxola berean hartu behar izan zuten aterpea. Horrenbestez, arerioak izan arren, elkarrekin aurre egin zieten Norvegiako klima gogorrari.
Bdelloidea
Bdelloidea ur gezan eta lur hezean bizi den errotiferoen klase bat da. Errotifero hauek koroa ondo garatua dute, bitan zatiturik. Igeri egiten edo arrastaka ibiltzen dira. Zenbait izain moduan egiten dutenez, izen zientifiko hori hartu dute (, bdella, izain esan nahi du).
Nahiko sexualitate berezia dute: ez dute arrik eta emeak partenogenesien bidez ugaltzen dira. Milioika urtez asexualak izan arren, 450 espezie baino gehiago sortu dituzte eta, gainera, sexu bidez ugaltzen diren beste errotiferoen oso antzekoak.
Lycenchelys fedorovi
Lycenchelys fedorovi Lycenchelys generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.
Pseudotropheus minutus
Pseudotropheus minutus Pseudotropheus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Santa Margherita di Staffora
Santa Margherita di Staffora Italiako udalerri bat da. Paviako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Santa Margherita di Stafforak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Santa Katalina uhartea (argipena)
Santa Katalina uharteak izenak adiera zenbait ditu:
Osasun
Osasuna energia efizientzia maximoarekin lortu, eraldatu, erabili eta banatzeko sistema biologiko batek duen gaitasuna da. Osasuna ez da gaixotasuna ez dagoeneko egoera soiltzat hartu behar; hain zuzen, Munduko Osasun Erakundeak horrela definitu zuen: «Osasuna ongizate fisiko, mental eta sozialaren egoera erabatekoa da eta ez bakarrik gaixotasun eza». Definizio hau, hala ere, eztabaidatua da, batez ere ez duelako balio operatiborik eta ezin delako osasun-estrategiarik eraiki "erabatekoa" hitzaren erabilera dela eta. Beste definizio batzuetan osasuna eta asebetetze pertsonala lotzen dira.
Santa Katalina uhartea (argipena)
Ikus, halaber:
Osasun
Etimologia
Aitzineuskaraz: *os(a)-arzun «osotasun» Koldo Mitxelenaren ikerketen arabera.
Osasunaren esparruak
=== Jarduera fisikoa === Giharren uzkurdurak eragiten dituzten gorputzeko mugimenduak egitea, energia kontsumoa ere gehituz aldi berean. Horren barruan sartzen dira eguneroko errutinako jarduerak, esaterako etxeko lanak, erosketak egitea, lanera joatea.
Ariketa fisikoa
Ariketa fisikoa deritzo edozein jarduera fisikoa non bakoitzaren forma fisikoa hobetzen edo mantentzen den, osasuna edo pertsona beraren ongizatea garatzeko. Hau aurrera eramaten da arrazoi ezberdinengatik, adibidez giharren hobekuntza edo sistema kardiobaskularraren garapena ere bai, atletismoari lotutako gaitasunak garatzea, kirola egiteko edo gantzak erretzeko balio du ere.
Aktibitate hauek gorputzeko zati edo gaitasun ezberdinak hobetzeko balio dute hala nola indarra, bizkortasuna, erresistenzia, flexibilitatea edo malgutasuna. Ariketa fisiko hau batzuetan gorputzean daukagun arazo zehatz baten konponbidea bilatzeko erabili ahal da. Ariketa fisikoak ere gure egoera psikikoa hobetzen laguntzen digu, gure oroimena, edota gure itxura fisikoa. Aktibitate fisiko luzatuak bizitza luzatu ahal dezake eta osasuna hobetu. Energia askaketek tensioa eta estresa jaitsi ahal dezakete hortaz gain jangura areagotu eta kaloriak erre. Ariketa fisikoaren onurak:
Ariketa fisikoa egiten den intentsitatearen arabera, honela sailkatzen da:
6-17 urte bitarteko gazteetan, ariketa fisikoa egitea lagungarria da:
6-17 urte bitarteko gazteentzat gomendioak:
=== Ariketa terapeutikoa === Ariketa fisiko programa baten preskripzioan datza, non pazientearen lan boluntarioa eskatzen duen. Hau da, gihar uzkurdura eta gorputzeko mugimendua eskatzen ditu, sintomak arindu, funtzionamendua hobetu edota osasunaren narriadura saihesteko helburuarekin.
Higienea
Higienea (grekera zaharreko ὕγιεινον (hugieinon) hitzetik, euskaraz «osasun») osasunaren kalterako izan daitezkeen eragileak kontrolatzeko ezagutza, teknika eta jokabideen multzoa da. Higienearen helburuak, garbitasunaz haraindi, gizakien eta berarekin bizi diren animalien gaixotasunak prebenitu eta ongizatea hobetzea da. Zabalago, higienea bizitzaren artea ere badela esan daiteke arlo pribatuan (elikadura, atsedena, oreka pertsonala) eta publikoan (elkartasunezko gizarte-egitura eta naturarekiko errespetua).
Higienea arlo zenbaitetan garatzen da. Higiene pertsonala giza gorputza zaindu eta garbitzeko praktiken multzoa da, norberaren osasun eta ongizatearen alde. Higiene pertsonala kultura elementu garrantzitsua da eta familian ikasi eta praktikatzen da. Gizarte-harremanak sortu ahal izateko elementu garrantzitsua izaten da, nor bere buruarekin atseginez modu bat izateaz gainera. Beste alde batetik, elikagaien ekoizpen, tratamendu eta kontserbazioa ere higienearen helburuak dira, bromatologia arloaren baitan. Ingurumenaren higienea ere garrantzitsua da: etxeak, kaleak, lantegiak, eskolak eta ingurumenaren osagaiak ere badiren lurra, ura eta haizea garbiak izan behar dira osasun eta ongizatearen alde, giza jardueraren hondakinak modu egokian kudeatuz. Higienea lantokietan ere garatzen da, langileengan gaixotasunak eragin ditzaketen faktore eta arriskuei aurre eginez. Zikinkeria eta mikroorganismoak ekidin eta garbitasuna bultzatzeaz gainera, higienea, adiera zabalean, ariketa fisikoa, elikadura eta atsedena ere bada. Zarata ere higienearen aurkako eragilea dela esan daiteke.
Elikadura
Elikadura izaki bizidunek janaria edo elikagaiak barneratzeko prozesuen multzoa da. Elikaduraren xedea da izaki bizidunek beren funtzio nagusiak betetzeko behar duten energia eskuratzea. Organismo heterotrofoek beste izaki bizidun batzuk kontsumitzen dituzte, eta autotrofoek materia inorganikoa eta energia iturri bat (gehienetan eguzkia) erabiltzen dute energia barneratzeko.
Dieta orekatua pertsona baten beharrizan nutrizionalak asetzeko gai den elikadura-plangitza da. Hauek diren FEO/OME-k ezarritako nutrizio-jarraibideak. Jarraian, elikagai taldeak aurkeztuko dira, elikagai talde hauetatik lortutako energia eguneko energia ekarpenaren zenbatekoa izan behar den azalduz.
Buru-osasuna
Buru-osasuna k, pertsona baten ongizate emozional eta psikologikoari egiten dio erreferentzia, baina ez dago erabat onartua dagoen definizio bakar bat. Ikerlari eta adituak arazoak dituzte hau definitzeko garaian, izan ere, ezaugarri desberdinak kontuan hartzen dituzten definizioak ematen dituzte, eta hauek, herrialde eta kulturaren arabera ere aldatzen dira. OMS-ek ere aipatzen du kultura desberdintasunek, ebaluazio subjetiboek eta teoria profesionalen leihakortasunek "buru-osasuna" definitzea zailtzen dutela. Aldi berean, "buru-osasuna"-ri definizio zehatz bat ematearen zailtasuna dela eta, "buru-gaixotasuna" zehaztea ere zaila da, baina aditu desberdinak diote buru-gaixotasun-aren ausentziak ez duela esan nahi "buru-osasun" ona. Buru-gaixotasun diagnostiko bat ez izateak ez du zertan esan nahi ez dagoneik inolako arazorik, "etiketa" zehatz bat ezin izan zaiola jarri baizik.
MedLinePlus orrialdean emandako definizioak dio, buru osasunak ongizate emozional eta psikologikoaz gain, soziala ere hartzen duela barnean. Pentsatzeko, sentitzeko eta bizitzari aurre egiteko dugun moduan eragiten duela. Honetaz gain, estresa nola kudeatzen dugun, gainontzekoekin nola erlazionatzen garen edo erabakien hartzea ere zehazten du. Bizitzako garai guzteietan da garrantzitsua buru osasuna, haurtzarotik nerabezaro eta zahartzaro raino.
Zergatik da garrantzitsua buru osasuna?
Hurrengoetan lagundu dezakeelako: Eguneroko bizitzako estresari aurre egiten, fisikoki osasuntsu egoten, erlazio osasuntsuak izaten, zure komunitatean nabarmen laguntzen, laneko produktibitatea hobetzen edo bakoitzaren potzentzial osoa lortzen. Buru osasunak osasun fisikoan ere eragina izan dezake, adibidez, buruko gaitzek, istripu kariobaskularrak, 2 motako diabetesa edo bihotz gaixotasunak izateko arrisku handitu dezakete.
NGC 2337
NGC 2337 galaxia bat da, Lynx konstelazioan. Édouard Stephanek aurkitu zuen n.
Osasun
Zerk eragin dezake buru osasunean?
Faktore desberdin askok zan dezakete eragina buru osasunean:
Locura de amor (1948ko filma)
Sinopsia
Joana Eroa Errege-erregina Katolikoen alaba jelosiak pairatzen ditu. Filipe Ederra bere semea gazte hilko da, Joana samindurik utziz.
Osasun
Osasun biopsikosoziala
Osasun eredu biopsikosozialak dio gorputz bat agente patogeno batekin (birus edo bakteria adibidez) kontaktuan jartzean, ez duela derrigorrez gaixotasuna garatuko, bere inmunitate sistema eta zaurgarritasunaren araberakoa izango da hau. Aldi berean, zaurgarritasun hori, pertsonaren bizi ohituren, doikuntza psikologikoaren eta doikuntza sozialaren araberakoa izango dela dio. Beraz, eredu honen arabera, pertsona osasuntsua izango da hiru esparru horietan ongizate bat duena, ez soilik alderdi biologiko edo psikologikoan, esparru horietako bakoitzak besteengan eragina izango duelarik.
Eredu biopsikosoziala vs. eredu biomedikoa
Bi hauen artean aurki daitezken desberdintasunak nabariak eta ugariak dira. Eredu biomedikoak fisikoari eta fisiologiari ematen dio garrantzia eta eredu biopsikosozialak prozesu psikologiko eta kognitiboak ere hartzen ditu kontuan giza garapenerako eta baita gaitzen garapenerako ere. Eredu hau faktore emozionalak, sozialak eta portaera faktoreak medikuntza praktikaren baren hartzean datza. Osasun egoeran erabakiagrriak diren hiru alderdiren elkarrekintzan oinarritzen da: biologikoa, psikologikoa eta soziala. Hiruak bata besteaarengan eragiten dute eta beraz, banaezinak dira. Hala ere, gaur egun ohikoenak tratazten biologikoak dira, psikologikoak alde batera uzten direlarik eta sozialak izanik gutxien lantzen direnak.
Osasuna eta atsedena
Atsedenak osasunaren arlo desberdinetan eragin zuzenak ditu. Dugun atsedena egokia bada, fase desberdinen bitartez (batez ere lo egiten dugunean), gure gorputza indarberritu egiten da, energia berriztatzen du. Atseden hartzen dugun bitartean eta lo egiten dugun bitartean, gure gorputzean gertatzen diren erreakzio eta prozesuen bidez (batez ere burmuinak edo nerbio-sistemak kontrolatuak), osasuna hobetzen da: gorputzeko ehun desberdinak hazten eta osatzen dira, inmunitate sistema hobetzen da, metabolismoa azkartzen da (pisuaren kontrola) eta umorea, oroimena, konzentrazioa, burmuinen gaitasuna edo tentsio arteriala bezalakoak hobetzen dira.
Osasunaren Sustapena
Osasunaren sustapena, pertsona batek bere osasunean eragiten duten aldagaien kontrola izatea, eta ondorioz hobetzea, ahalbidetzen duen prozesua da.
Ottawa-ko eskutizak (1986) emandako definizioak dionez, osasunaren sustapena," pertsonei beren osasuna hobetzeko eta horrengan kontrol handiagoa izateko beharrezko tresnak eskeintzean datza". Bertan hainbat ekintza eremu planteatzen dira: politika publiko osasuntsuak eraikitzea, osasuna sustatzen duten giroak sortzea, trebetasun pertsonalak garatzea, ekintza komunitarioa indartzea eta osasun zerbitzuak birbideratzea. Hau izan zen Osasunaren Sustapenaren inguruan OMS-ek egindako lehen konferentziatik ateratako definizioa, baina geroztik ere egin dira gehiago eta gaur egun OMS-ek dio, osasunaren sustapenak pertsonek beren osasunaren gaineko kontrol handiagoa izatea ahalbidetzen duela. Gizabanakoen osasuna eta bizi kalitatea hobetzera eta babestera zuzendutako esku-hartze sozialak eta ingurumen esku-hartzeak biltzen ditu, osasun arazoen eragile nagusien prebentzio eta ebazpenean zentratuz, eta ez hauen tratamendu eta sendaketan soilik. Hiru osagai nagusi ditu: osasun gobernantza ona, osausn hezkuntza eta hiri osasuntsuak.
Osasun publikoa
Osasun publikoa osasuna eta bizi-kalitatea hobetzera eta bizitza luzatzera bideratutako kontzeptu sozial eta politikoa da, eta osasunaren sustapenean, gaixotasunen prebentzioan eta beste osasun esku-hartze batzuetan oinarritzen da.
Euskal Autonomia Erkidegoko 2017-2018ko Osasun Inkesta (EAEOI 2018)
EAEOI 2018 Euskal Autonomia Erkidegoan (EAE) egindako zazpigarren osasun inkesta da. Inkesta honen edukiak hiru ataletan biltzen dira: osasun-egoera, osasun-determinatzaileak eta osasun- eta zainketa-zerbitzuak.
EAEOIren helburuak
Inkesta honen helburu nagusiak hurrengoak dira:
Galdeketak
EAEOIn bi galdetegi erabiltzen dira. Lehenengoan, galdeketa familiarra, familia unitateko pertsona guztien eta bakoitzaren informazioa jasotzen da, etxean bertan egindako elkarrizketaren bidez.
Dedham (Massachusetts)
Dedham Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Norfolk konderrian kokatuta dago, Massachusetts estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Osasun
Emaitzak
2018ko EAEOIren emaitzak sexua eta adinaren arabera banatzen dira eta Lurralde Historikoak, estatus sozioekonomikoa eta ikasketa-maila kontuan hartzen dira.
Hurrengo ataletan osasun inkestaren emaitza azpimagarrienak azaltzen dira.
Mabillon (Parisko metroa)
Mabillon Parisko metroaren geltokia da, Paris udalerriko 6. barrutian kokatuta dagoena.
Trigona fuscipennis
Trigona fuscipennis erle espezie bat da, Trigona generoan eta Apidae familian.
Salvador Cabañas
Salvador Cabañas Ortega (Asunción, Paraguai, 1980ko abuztuaren 5a) futbolari paraguiarra da. 2006a geroztik América Club futbol talde mexikarrean jokatzen du. Horrez gain, Paraguaiko futbol selekzio nazionalarekin internazionala izan da.
2010eko urtarrilaren 25ean tiro bat jaso zuen buruan Mexiko Hiriko taberna batean zegoenean. Erasoaren ondorioz, bere egoera larria da.
Taekwondoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak +67 kg
Emakumezkoak +67 kg. taekwondoak 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan izandako probetako bat da. Makuhari Messe Hallean jokatu zen, 2021eko uztailaren 24an.
Lignières (Cher)
Lignières Frantziako udalerri bat da, Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Lignières udalerrian erroldatutako biztanleak 1.530 ziren. Familiak 704 ziren, horien artean 276 pertsona bakarrekoak ziren (124 bakarrik bizi ziren gizonak eta 152 bakarrik bizi ziren emakumeak), 260 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 144 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du: