cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Emakume Langilearen Nazioarteko Eguna
1910: Emakumeen Nazioarteko Egunaren deialdia
1910eko martxoaren 8an ere Espainian emakumeei Goi Hezkuntzan matrikulatzea baimendu zien, Emilia Pardo Bazán Hezkuntza Publikoko kontseilari izendatu eta denbora gutxira.
1911: Lehen ospakizuna
Urte bereko martxoaren 25ean 1911n New Yorkeko Triangle Shirtwaist fabrikan izandako sutean 123 emakume eta 23 gizon langile hil ziren. Sutea piztuta, ezin izan zuten ihes egin ateak eta eskailerak blokeatuta zeudelako. Hau ohikoa zen makinak lapurtzearen aurkako neurri gisa. Triangle Shirtwaist Company enpresan gertatutako suteak oihartzun ikaragarria izan zuen AEBetan, bertan hil ziren emakumeak aurreko urtean lehen emakume greba egin zutenak izan baitziren, lanerako baldintza hobeak eskatzen zituztenak, alegia.
1913–1914
Lehen Mundu Gerran parte hartzearen aldeko eta kontrako iritzietan banatuta zeudenean, Errusiako emakumeek Lehen Nazioarteko Eguna ospatu zuten 1913ko otsaileko azken igandean. Europako beste toki guztietan hurrengo urteko martxoaren 8an protestak izan ziren, gerraren aurka eta emakumeen arteko solidaritatearen alde.
1917: Errusiako Iraultzaren pizgarri
1917an Errusiako Iraultzaren hasiera izango zena martxoaren 8 batean izan zen. Errusiar Egutegian otsaileko azken igandea izan zen eta emakume sozialistek Emakumeen Nazioarteko Eguna ospatu zuten. Goiz horretan bertan Putilov frabrikako langileek euren fabrika itxita aurkitu zuten, eta egoera desesperatu horretan manifestazioan joan ziren. Emakumeen Nazioarteko Eguna zela eta, mitinetarako eta manifestazioetarako deia egina zegoen, egoera ekonomikoa eta politikoa aipagai hartuta. Boltxebikeek, iraultzarako edo greba orokorrerako aukerarik ez zegoela pentsatuta, hitzaldi batzuk eta propaganda banaketa bat zuten prest.
Lantokietan geroz eta emakume gehiago zeuden, Lehen Mundu Gerran parte hartzen ari ziren gizon kopuru izugarria zela eta. Horregatik, boltxebikeek zein mentxebikeek ezer berezirik prestatuta ez bazuten ere, lantokietako emakumeek aurrea hartu zuten. Tranbia geltokietako langile gehienak emakumeak ziren, eta martxoaren 8aren aurretik jada egin zizkieten banderak 180. Infanteria Erregimentuari, eta protesta egiten bazuten tirokatuko ote zituzten galdetu. Soldaduek ezetz esan zietenez, martxoaren 8an tranbia langileek greba egin zuten, eta manifestazioetara batu ziren. "Tranbiek ez zuten funtzionatzen, beraz kaleak bereziki hutsik eta isil zeuden. Baina Bolshoi Prospekt eta Gavanskaya kaleen arteko izkinan emakume taldeak hasi ziren biltzen" idatzi zuen Fiodor Raskolnikovek.
Vyborg industria guneko oihalgintzako lantokietan hainbat bilera ilegal egin ziren goiz hartan. Gai nagusia "gerra, prezio altuak eta emakume langileen egoera" izan zen. Emakumeek lanegun luzeak zituzten, eta gainera familiaren kargu egin behar zuten ondoren. Baina janaria lortzeko arazoak zeudenez, lanegunaren ostean gosetea zabaltzen zen. Bilera horietan, euren egoeraren inguruan eztabaidatuta, grebaren alde egin zuten, baina ez zuten protesta bere horretan utzi. Kalera atera ziren milaka emakume, inguruko fabriketara jo zuten, eta haietako langileak animatu zituzten. Piketea oso eraginkorra izan zen. Goizeko 10etarako 27.000 langile zeuden greban, eta eguerdirako itxita zeuden 21 lantoki eta 50.000 langile gehitu zitzaizkion grebari.
Emakumeak fabriketara sartzen ziren, ateak kolpatu, elur-bolak jaurti eta, grebara batzen ez baziren, harri zein burdin zatiak botaz greban parte hartzera deitzen zituzten. Eguna bukatu zenean 59.800 gizon eta emakume zeuden greban Vyborgen, langileen % 61 (beste datu batzuek diote manifestazioetan, guztira, 90.000 pertsona inguru zeudela ). Goizean kalera atera zirenei metalurgia eta gerra industrietako langileak gehitu zitzaizkien. Boltxebike batzuk ez zeuden pozik egoerarekin, greba batzordeek erabaki zutelako ez zegoela kondiziorik greba orokor bat mantentzeko. Hala ere, laster eman zioten buelta egoerari, eta greba baliatu euren deiak txertatzeko.
Manifestazioak hiriaren erdigunera iritsi zirenean, janaria lortzeko ilaran zeuden emakumeak manifestazioetara batu ziren, eta espontaneoki mobilizatu ziren monarkiaren aurka eta gerra bukatzearen alde. Istiluak ekiditeko, agintariek bulego eta denden itxiera agindu zuten. Horrek ilaran zeudenak sutu eta dendetako langileak manifestatzera eraman zituen. Langile eta ikasleen mobilizazioari emakumeak gehituta, monarkia egun gutxiren buruan bukaraziko zuen herri altxamendua hasi zen, alderdien koordinaziorik gabe eta alderdi iraultzaileen deialdirik gabe. Leninek, ordea, 1905eko Iraultzaren ondorioz langileria antolatuta eta mobilizatuta zegoela argudiatu zuen.
1917an, Urriko Iraultzan boltxebikeek boterea hartu zutenean, martxoaren 8a jai egun nazionala izendatu zuten.
1922-1975: Dataren egonkortzea eta instituzionalizazioa
Martxoaren 8aren finkatzean garrantzia berezia izan zuen Aleksandra Kollontai komunistak. Asistentzia Publikorako Herriaren komisario izendatu zuten, eta emakumeentzako botoa eta dibortzioa eta abortoaren legalizazioa lortu zuen SESBen. Martxoaren 8a jai ofiziala izatea lortu zuen, nahiz eta lan eguna izan. 1965 eko maiatzaren 8an Sobietar Batasuneko Sobiet Gorenak erabaki zuen Emakume Langilearen Nazioarteko Eguna jai egun osoa izatea. Sobietar Batasunak 1917an hartutako jaiaren inguruko erabakia laster hedatu zen beste herrialde batzuetara. 1922an Txinan ospatu zen lehen aldiz, eta Espainian 1936an. 1949 an komunistek Txinako Herri Errepublika aldarrikatu ostean eman ostean jai egun bilakatu zen, eta emakumeek lanaldi erdia baino ez zuten lan egin behar egun horretan.
Hamarkada horietan herrialde sozialista eta komunistek, eta herrialde kapitalistetako ezkerreko taldeek ospatu zuten Emakumeen Nazioarteko Eguna. 1975ean Nazio Batuen Erakundeak "Emakumearen Nazioarteko Urtea" ospatu zuen eta, bi urte beranduago, 1977ko abenduan, Nazio Batuen Batzar Nagusiak 32/142 erresoluzioa onartu zuen, herrialde guztiei, bakoitzak bere ohitura eta historiari kasu eginez, Nazioarteko Emakumeen Eguna ospatzeko deia eginez. Helburua "emakumeen eskubideak eta nazioarteko bakea" aldarrikatzea zen. Gutxinaka herrialde askotan deialdi hau agendan gehitzen joan zen.
Emakumearen Nazioarteko Eguna gaur egun
Emakumearen Nazioarteko Eguna jai egun ofiziala da Afganistan, Angola, Armenia, Azerbaijan , Bielorrusia , Burkina Faso , Kanbodia , Txina (emakumeentzat baino ez), Kuba , Georgia , Ginea-Bissau , Eritrea , Kazakhstan , Kirgizistan , Laos , Mazedonia (emakumeentzat baino ez), Madagaskar (emakumeentzat baino ez), Moldavia, Mongolia , Nepal , Errusia , Tajikistan , Turkmenistan , Uganda , Ukraina , Uzbekistan , Vietnam , eta Zambian.
Beste herrialde batzuetan, Kamerun, Kroazia , Errumania, Bosnia-Herzegovina, Bulgaria edo Txilen , adibidez, ez da jai ofiziala, baina nolabaiteko ospakizunak daude. Egun honetan ohikoa izaten da gizonek euren bizitzan dauden emakumeei -lagun, ama, emazte, neskalagun, alaba, lankide...- loreak eta opari txikiak ematea. Bulgaria eta Errumanian Amaren Egunaren baliokidea da.
Lygodactylus gutturalis
Lygodactylus gutturalis Lygodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Rishiri-Rebun-Sarobetsu Parke Nazionala
Rishiri-Rebun-Sarobetsu Parke Nazionala (利尻礼文サロベツ国立公園) Japoniako Hokkaido uhartearen ipar-ekialdean dagoen Parke Nazionala bat da, Sōya suprefeturan. 1974an ezarri zen.
Geografia
Izenak argi erakusten duenez hiru eremuk osatzen dute Parke Nazionala, Rishiri eta Rebun uharteek eta Hokkaidoko kostaldean dagoen Sarobetsu lautadak.
Pegusa triophthalma
Pegusa triophthalma Pegusa generoko animalia da. Arrainen barruko Soleidae familian sailkatzen da.
Actinodura morrisoniana
Actinodura morrisoniana Actinodura generoko animalia da. Hegaztien barruko Leiothrichidae familian sailkatua dago.
Alejandro (abestia)
Alejandro Lady Gaga abeslari estatubatuarraren abesti bat da. Lady Gaga eta RedOne sortua, 2010. urtearen apirilaren argitaratu zen munduan zehar, The Fame Monster EP albumeko hirugarren abesti bezala.
Veltheim (Argovia)
Veltheim Suitzako udalerria da. Argovia kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Aokigahara
Aokigahara (青木ヶ原), Zuhaitzen itsasoa (樹海) ere deitua, Fuji mendiaren ipar-mendebaldean dagoen 35 km²-ko baso bat da, Japoniako Yamanashi eta Shizuoka prefekturen artean. Basoak japoniar mitologiako deabruekin lotura historiko bat du, eta badaude madarikatua dagoela adierazten duten 1.000 urteko olerkiak. Turismoa zaindutako eremuetara soilik mugatu dute, eta basoan sartzea debekatuta ez dagoen arren, ohartarazpen seinale ugari jarri dituzte hainbat hizkuntzatan, bertara suizidatzera joaten diren pertsonek senideen laguntza bila dezaten laguntzeko.
Buddy film
Buddy film edo Buddy movie (Lagunen filma) argumentuan gizonezko bi protagonistaren arteko adiskidetasuna erakusten duen filma da. Normalean gizonezkoen adiskidetasunaren bertuteak erakusten dute, eta gizonezko-emakumezko harremana bigarren mailako posizio batera uzten dute.
Gai nagusia
Protagonisten arteko harremana argumentuaren gai nagusia izaten da. Ohikoa da bi pertsonaia oso pertsonalitate desberdinak izatea baina gertakizunen arabera sortzen diren oztopoen bitartez, haien arteko errespetua eta lotura estuago bihurtzen da. Dena dela, ez da harreman homosexual baten gisa azaltzen eta, sarritan, atzean, emakume baten irudia agertu daiteke.
== Beste generoekin nahastuta 00 Buddy filmak beste genero batzuekin hibridatuta agertzen dira, batez ere road film, western, komedia eta akziozko filmekin. Azken genero horretan, 1980tik aurrera lagunen filmetan izandako garrantziari esker, «buddy cop» edo "lagun polizia" filmak izeneko azpigeneroa sortu zen; horietan protagonistek elkarrekin krimerani aurre egin nahi dioten bi polizia, detektibe edo bi gizon agertzen dira.
Lygodactylus mirabilis
Lygodactylus mirabilis Lygodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Emakumezkoen Euskal Futbol Liga
Emakumezkoen Euskal Futbol Liga Emakumezkoen futbol txapelketa bat da, Espainiako futbol sisteman hirugarrena dena. Lehen bi sailkatuek Lehen Nazionalera igotzeko play-offak jokatzen dituzte. 2012an eratu zen txapelketa, aurrez probintzia bakoitzeko ligak jokatu ziren.
Jon Rekondo
Jon Rekondo Salaberria (Leitza, 1985eko apirilaren 2a) nafar aizkolaria da. 2009an, Euskadiko eta Nafarroako bigarren mailako aizkora txapelketak irabazi zituen. Harrezkero, sei aldiz lortu du bigarren postua Nafarroako Aizkolari Txapelketan, eta 2019an Euskadiko Aizkolari Txapelketako finalista izan zen.
2014ko abenduaren 28an, apustu gogorra jokatu zuen Joxe Mari Olasagastiren aurka Tolosako zezen plazan: hogeina kanaerdiko moztu behar izan zituzten, eta bakoitzak 8.000 euro jarri zituen. 48 minutu eta 52 segundo behar izan zituen Olasagastik, eta bost segundo gehiago Rekondok.
Emmanuel Nunes
Emmanuel Nunes (Lisboa, 1941eko abuztuaren 31 - Paris, 2012ko irailaren 2a) 1964tik aurrera Parisen bizi izandako portugaldar musikagilea izan zen.
Musika-ikasketak Lisboako Kontserbatorioan egin zituen lehenbizi, eta Parisen eta Darmstadten aritu zen gero. Karlheinz Stockhausen eta Henri Pousseurrekin egin zuen lan Kolonian. Nunesen lehenengo lanetan, idazketa polifoniko konplexua nabarmentzen da, gerra ondoko Europako abangoardiako estetikari asko zor diona: Graduak (1965), harizko hirukoterako; Purlieu (1970), harizko orkestrarako; Suaren eta itsasoaren letaniak II (1971). Nunesek adierazkortasun zakarra landu zuen, kontraste gogorrak eginez. Gertaera akustiko finenak kontuan hartzen dituzten partiturak landu zituen, eta maiz jatorri elektroakustikora jotzen dutenak, besteak beste, hauek: Ruf (1975-1977), orkestra eta elektronikarako; Wandlungen (1986), bost biribilketa hogeita bost tresnetarako eta elektronikarako; Quodlibet (1990-1991), hiru tresna-multzorako; Machina mundi (1991-1992), abesbatza, lau tresna bakarlari, orkestra eta elektronikarako. Alemaniako Friburgoko Kontserbatorioko konposizio-irakaslea izan zen, eta Europako musika gaztearen ordezkari nagusietako bat. 1992tik 2006ra, Parisko Musika eta Dantza Kontserbatorio Nazionaleko musika-konposizioko irakasle izan zen.
Jose Maria Zezeaga
1981ean hasi zen profesional gisa, Empresas Unidas enpresarekin. Ondoren Alti-Asegarce eta Asperekin aritu zen. Aspek kontratua berritu ez zionez, 2005ean Garfera pasatu zen. Binakako txapelketetan lortu zituen emaitza hoberenak. Lehiaketa horretan txapeldunorde izan zen 1992, 1995, 1997 eta 1999. urteetan, eta 1993an txapeldun izan zen Jokin Etxaniz lagun zuela (urte horretan bi txapelketa izan ziren; Zezeaga eta Etxaniz Reur eta Empresas Unidas enpresek antolatutakoan nagusitu ziren).
Binakako finalak
(1) 1992-1993an binakako bi txapelketa jokatu ziren, Unidas-Reur eta Asegarce enpresak ados jarri ez zirelako.
Villigen
Villigen Suitzako udalerria da. Argovia kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Jose Maria Zezeaga
Binakako finalak
(2) 1998-1999an binakako bi txapelketa jokatu ziren, enpresak ados jarri ez zirelako.
Les Piles
Les Piles Kataluniako udalerria da, Conca de Barberà eskualdean eta Tarragonako probintzian kokatuta dagoena. 22,39 km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 215 biztanle zituen.
Tomasz Frankowski
Tomasz Frankowski (Białystok, 1974ko abuztuaren 16a - ) Poloniako futbolari ohi eta politikaria da.
Varicorhinus tornieri
Varicorhinus tornieri Varicorhinus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Varakļāni udalerria
Varakļāni udalerria (Varakļānu novads) Letoniako udalerri bat da. 278 km²ko azalera du eta 2018ko datuen arabera 3132 biztanle zituen. Udalerriko hiriburua Varakļāni da.
Emilio Pérez Touriño
Emilio Pérez Touriño (Coruña, 1948ko abuztuaren 8a-) politikari galiziarra da.
Zientzia Ekonomikoak ikasi zituen Compostelako Donejakueko fakultatean, baina 1985 inguruan politikan sartu zuen. 1998an Francisco Vazquez Vazquez ordezkatu zuen PSGren buruzagitzan.
2005etik 2009ra Galiziako Xuntaren presidentea izan zen, BNGren laguntzarekin eta Manuel Fragaren (PP) buruzagitza luzeari amaiera emanez.
Rudinka
Rudinka Eslovakiako udalerri bat da, Kysucké Nové Mestoko barrutian kokatuta. 3,14 km²ko azalera du eta 387 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1506. urtekoa da.
San Luis (Comayagua)
San Luis Hondurasko Comayagua departamenduko udalerri bat da. 122 km²ko azalera du eta 2013ko datuen arabera 10927 biztanle zituen.
Dekatloi
Dekatloia (Greziera klasikoaz: δέκα Deka, "Hamar", αθλος Athlos, "Norgehiagoka'') atletismoaren arlorik gorena da hainbaten ustez. Hamar proba barne hartzen du espezialitate honek, bi egunetan jarraian jokatutakoa eta puntuen arabera baloratutakoa.
Proba hau antzinako pentatloitik etorria da, Grezia klasikoan jokatutakoa eta barne luzera jauzia, disko eta xabalina jaurtiketak, esprinta eta borroka hartzen zituena. Olinpian sortu zuten K. a. 708. urtean, eta oso ezaguna eta zabalduta egon zen mendeetan zehar.
1911an oraingo moduan antolatu zuten lehenengo aldiz, eta 1964an bestela gaurko jarraibideak ezarri zituzten. Gizonezkoek parte hartzen dute gehien-gehienetan, heptatloian emakumezkoek jarduten duten bitartean.
Dekatletak
Daley Thompson britainiarra inoizko hoberena da hainbat adituren ustez, eta beste dekatleta nabarmenen artean Paavo Yrjölä finlandiarra, Bruce Jenner estatubatuarra eta Jürgen Hingsen alemaniarra ditugu.
180 Garumna
180 Garumna, asteroide gerrikoan aurkitutako 180. asteroidearen izena da. 1878ko urtarrilak 29an aurkitu zuen Henri Joseph Anastase Perrotinek Toulousetik.
Bere izena, aurkitua izan zen herritik igarotzen den Garona ibaiagatik deitua da, Garumna, ibaiaren antzinako izena delarik.
Jambeiro (São Paulo)
Jambeiro Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Moussey (Mosela)
Moussey Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Moussey udalerrian erroldatutako biztanleak 620 ziren. Familiak 278 ziren, horien artean 84 pertsona bakarrekoak ziren (52 bakarrik bizi ziren gizonak eta 32 bakarrik bizi ziren emakumeak), 107 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 67 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 324 etxebizitza zeuden, 273 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 40 hutsik zeuden. 221 etxeak ziren eta 102 apartamentuak ziren. 273 etxebizitza nagusietatik 175 bere jabearen bizilekua ziren, 93 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 26 etxek bi zituzten, 37 etxek hiru zituzten, 56 etxek lau zituzten eta 152 etxek bost zituzten. 213 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 135 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 97 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 368 ziren, horien artean 268 aktiboak ziren eta 100 inaktiboak ziren. 268 pertsona aktiboetatik 226 lanean zeuden (118 gizon eta 108 emakume) eta 42 langabezian zeuden (19 gizon eta 23 emakume). 100 pertsona inaktiboetatik 43 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 37 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Moussey udalerrian 265 unitate fiskal zeuden, 643 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.761 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 25 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 zurgina eta 1 ile apaindegia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Moussey udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 750 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Moussey udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 234 ikaslekin.
SPRI agentzia
SPRI Taldea (Sociedad para la Promoción y Reconversión Industrial) Eusko Jaurlaritzaren enpresa garapenerako agentzia da, Ekonomi Garapen eta Azpiegitura Sailaren menpekoa. 1981ean sortu zuten.
Agentziaren helburua euskal enpresak babestu eta bultzatzea da. Eusko Jaurlaritzaren politikak zabaltzeko zerbitzu eta programen bitartez enpresa-sareari lagundu nahi dio nazioartera ateratzeko, ekiteko, finantzatzeko, lurzoru industriala aurkitzeko, teknologia berriak aplikatzeko, edo eraberritzeko.
Gainera, atzerriko inbertsioak erakartzeko eta ahalbidetzeko ardura eman dio Eusko Jaurlaritzak, Invest in the Basque Country zerbitzuaren bitartez.
Aurrekontua
2019an SPRI Taldeak 235 milioi euro inguruko laguntzak banatu zituen 2.000 enpresa-proiekturen artean; horietatik, 189 teknologia, berrikuntza eta 4.0 Industria arloetako ekimenentzat izan ziren, 43 ekintzailetza eta enpresen sustapeneko proiektuentzat, eta nazioartekotzen laguntzeko programek 2 milioi jaso zituzten. Talentua erakartzeko programen eta nazioartekotze beken 8 milioiak.
Enpresentzat ez diren programak (adibidez, Emaitek, teknologi zentroei zuzendutako programa), laguntzen % 47 Gipuzkoako enpresentzat izan ziren (74 milioi euro eta 1.047 proiektu onartu), % 43,1 Bizkaiko enpresentzat (67 milioi eta 674 proiektu) eta % 9,5 Arabako enpresentzat  (15 milioi eta 275 proiektu). Lurralde bakoitzeko enpresen tipologia da kopuru horien eta laguntzen lurraldekako banaketaren atzean dagoen arrazoia, industria arloko ETEak gehiengoa baitira Gipuzkoan.
2020 aurrekontuan 254 milioi euro inguru banatuko zituen ETE (enpresa txiki eta ertain), startup, euskal industria eta teknologi zentroentzat, 2019an baino ia %8 gehiago. Zenbateko horretatik, 199 milioi bideratu ziren teknologiara (I+G) (190),  berrikuntzara (3), 4.0 Industriara (5) eta zibersegurtasun industrialera (2), 49 milioi ekintzailetza eta enpresen sustapenera, eta 5,6 milioi enpresen nazioartekotzera. Horrez gain, BEINT eta Global Training programek eta talentua erakartzeko programak beste 8 milioi euro jaso zituzten.
Phyllichthys punctatus
Phyllichthys punctatus Phyllichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Soleidae familian sailkatzen da.
Khadzhi-Tarkhan
Khadzhi-Tarkhan (errusieraz: Хаджи-Тархан; tatareraz: Xacitarxan; persieraz: حاجی‌ترخان, Hajji-Tarkhan) Erdi aroko hiri bat izan zen, Volga ibaiaren eskuineko bazterrean zegoena, gaur egungo Astrakhanetik 12 km iparraldera. Ibn Battuta arabiar bidaiariak aipatu zuen hiria lehenbizikoz, 1333an. XIV. eta XV. mendeetan Urrezko Hordako merkataritza eta politika gune garrantzitsuenetako bat izan zen. 1395ean Tamerlanek arpilatu zuen. Ondoren berreraikia izan zen eta 1460 aldean Astrakhango khanerriko hiriburu bilakatu zen. 1547an Krimeako khan Sahib I Girayk mendean hartu zuen. 1556an Ivan Izugarriak konkistatu eta su eman zion.
Limoise
Limoise Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 94 etxebizitza zeuden, 72 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 17 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 89 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 72 etxebizitza nagusietatik 51 bere jabearen bizilekua ziren, 18 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 6 etxek bi zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 23 etxek lau zituzten eta 25 etxek bost zituzten. 53 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 32 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 31 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Limoise udalerrian 69 unitate fiskal zeuden, 146,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.982 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen eta 1 zurgina.
2000. urtean Limoise udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.296 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pulaski konderria (Virginia)
Pulaski konderria (Pulaski County) Virginiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Pulaski da. 2010eko zentsuaren arabera 34,872 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Sydney Coveko barandak
Sydney Coveko barandak, Sydney (Australia) hiriko kai zaharretan dauden baranda batzuk dira, ondare historiko gisa babestuak. Sydney Cove izeneko ingurunean daude, Dawes Point, The Rocks eta Sydneyko negozio-barruti nagusiko parteetan. Sydneyko Portuko Zubiaren azpian ere bada tarte bat baranda hauekin.
Pulaski konderria (Virginia)
Geografia
Pulaski konderriak 85,364 kilometro koadro ditu. Horietatik 2,522 ura dira. Beste 82,843 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 40,85 da.
Sydney Coveko barandak
Hegoaldeko Gales Berriko Estatuko Ondarearen Erregistroari 2002ko maiatzean gehitu zituzten baranda hauek.
Pulaski konderria (Virginia)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 34,872 pertsonetatik 32,404 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 432 dira. 1,744 beltzak edo afroamerikarrak. 61 amerikar natiboak ziren eta 7 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 179 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 25 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 452 pertsonek kokatzen zuten.
Sydney Coveko barandak
Historia
Barandak eta haien ondoan ikus daitezkeen kareharrizko zutoinak kai nagusi zaharreko erlikiak dira. XIX. mendeko zati batzuk kontserbatzen dira oraindik.
Baradaren diseinuak tartekatzen ditu bi diseinu desberdineko poste bertikalak, punta zorrotzean amaituak, eta elkarren arteko loturak dira, barra horizontal parea goian eta behean, eta lotura diagonalak ere bai zeinek gurutzaketa puntuan, erdian, medailoi bat daukaren. 1900etik aurrera atal kaltetuak etengabe ordezkatzu ohi dira, hala nola Kontxako barandan gertatzen den bezalatsu.
Ixone Aroma
Ixone Aroma Barrena (Durango, Bizkaia, 1982ko irailaren 7a) euskal dantzaria, dantza irakaslea, euskara eta literatura irakaslea eta feminista da.
Emakume aitzindaria euskal dantza tradizionalean parekidetasunaren aldeko urratsak ematen. 2015ean Durangaldean, jaietako egun handian, Dantzari dantza dantzatu zuen lehenengo emakumeetariko bat. Arteako Kafrangak talde feministako kidea.
Biografia
Ixone, txiki-txikitan hasi zen dantzan. Durangoko Tronperri dantza taldean eman zituen lehen dantza-pausoak. Nerabezaroan Kriskitin dantza taldean hasi zen eta urteak daramatza talde horretan dantzari. Euskal Herrian ez eze, Katalunian, Galizian, Espainian, Grezian, Letonian, eta Idahon ere egin izan du dantzan.
Ogibidez euskara eta literatura irakaslea da. Kurutziaga ikastolan egin zituen lehen ikasketak, Durangoko Institutuan batxilergoa, Euskal Filologia ikasi zuen EHUn eta Berrikuntza didaktikoa eta metodologikoen diseinu eta aplikazioari buruzko Masterra Mondragon Unibertsitatean. 2014tik, Euskal literaturara irakurleak hurbiltze aldera, urtero, Hitzez eta Ahotsez literatura egitasmoa antolatzen duen taldeko partaidea da.
Literatura
2014. urtean Sarri, Hitzez eta Ahotsez literatura egitasmoa jarri zuen martxan beste 5 euskaltzalerekin batera. Hitzaldi, solasaldiak eta jendaurreko irakurraldia dira egitasmoaren ardatza. Berrimet Master Amaierako Proiektua ekimen honen inguruan garatu zuen. Harrezkero, urtero antolatu izan da Hitzez eta Ahotsez literatura ekimena. Hurrengo edizioetan itsasoa, Durangaldeko idazleak, bidaia, lurra, askatasuna, maitasuna eta ametsak izan dira auketatutako gaiak.
Zutabegile
Begitu Arratiako aldizkarian hainbat zutabe idatzi ditu
Larrasoañatik Iruñera (Donejakue bidea)
Donejakueren Frantses Bideko hirugarren etapa
Etapa laburra eta malda txikikoa; erromes askok Zizur Txiki raino luzatzen dute, Iruñe ko erdigunetik 5 km-ra. Egunari Arga ibaia ren ertzean ekingo diogu, pagoen eta pinuen arteko bide ederretik joanaz. Aurrerago, Arreko Trinidadetik Nafarroa ko hiriburuko Alde Zaharrerainoko kilometroak erabat hiritarrak dira.
Larrasoañatik Iruñera:19,3 km.
Larrasoaña tik, sartu ginen zubi beretik aterako gara, eta Arga bailara eskuinean utziz, Akerreta baserri txikira igoko gara.
1,1. Akerreta. Donejakue Bide ko zatirik politenetako eta atseginenetako bat zeharkatuko dugu bidexkari jarraituz, baso trinko bat igaroz Arga ibaiaren murmuruaren laguntzaz. Zuriain en ibai gaineko zubia zeharkatuz sartzen gara.
4,2. Zuriain. Zuriainetik N-135 errepide nazionalaren ondotik aterako gara, eta 600 metro jarraitu ondoren ezkerretara doan errepide bat hartuta, Arga ibaia gurutzatuta, Irotz era ailegatuko gara. 6,3. Irotz. 400 metrora Arga ibaia gurutzatuko dugu berriro, bide nazionaletik jarraituz. Zabaldika herriko baserri batzuetara iritsiko gara,eta bi aukera ditugu: herri horretara igo, eskuin aldetik errepide nazioala gurutzatuz, edo ezkerretik laborantza-eremu bat inguratu. Hemendik jarraituz, laster Uharte rako desbideraketa aurkituko dugu, baina aurreko norabidean jarraituko dugu, handik gutxira Arreko Trinidadera jaisteko.
12,0. Arreko Trinidadea. Erdi Aro ko zubia gurutzatuko dugu Ultzama ibaia ren gainetik, eta bi aukera izango ditugu Iruñera iristeko: Atarrabia ko eta Burlata ko hiriguneko espaloietako trazadura ofiziala, edo desbideratuz Arga ibaiaren ibaibide atsegina, ibiltari eta txirrindulari askok erabilia, Magdalenako zubira ailegatu arte. 12,4. Atarrabia. Kale Nagusitik gurutzatuko dugu, etaparen amaieraraino hiri-ibilbidean jarraituz.
13,5. Burlata. Zuzen jarraituko dugu, hemen ere Kale Nagusitik. Ia herriaren bukaeran eskuinetara egingo dugu Larraínzar kaletik, Burlatako errepide zaharretik jarraituz. XIII mendeko Arga ibai gaineko Magdalena zubia gurutzatuko dugu, harresiaren zati bat inguratu, eta Iruñe ko Alde Zaharrera sartuko gara Frantziako Portale tik, udaletxera ailegatu arte.
19,3. Iruña.
Iruña.
Katedrala, udala eta gotorlekua, Nafarroako hiriburuaren kultur erakargarritasun ugarietako hiru baino ez dira. Erromesen udal aterpetxetik hurbil Alde Zaharra dago, eta bertan ikus daiteke Gazteluko plaza, eta San Nikolas, San Gregorio, Estafeta eta Navarrería kale animatuak.
Aterpetxeak
Ezagunena “Jesus eta Maria aterpetxea” da, udaletxekoa eta herriaren erdigunean dagoena. Bertan 112 lagun sartzen dira bi logela partekatutan. Gidetako beste aterpetxe batzuk honakoak dira: Paderborn Etxea aterpetxea, Ibarrola Etxea aterpetxea, Iruñako aterpea, Katedral enparantzako aterpetxea, Aloha hostela, Xarma hostela, eta Iruña ostatua.
Kanpo estekak
Donejakueren Frantses bidea – Consumer gida
Donejakueren Frantses bidea – Gronze gida
Leiothrix argentauris
Leiothrix argentauris Leiothrix generoko animalia da. Hegaztien barruko Leiothrichidae familian sailkatua dago.
San Sebastián (Comayagua)
San Sebastián Hondurasko Comayagua departamenduko udalerri bat da. 96 km²ko azalera du eta 2013ko datuen arabera 3455 biztanle zituen.
Eleotris acanthopoma
Eleotris acanthopoma Eleotris generoko animalia da. Arrainen barruko Eleotridae familian sailkatzen da.
Lop Nor
Lop Nor ("Lop lakua", alternatiboki Lop Nuur = Lop Nur = Lob-nor = Lo-pu po = Taitema Lakua, Han Analetan: P'u-ch'ang Hai = Lou-lan Hai = Yen-tse) Taklamakan eta Gobi basamortuen artean aurkitzen diren laku gazi txiki eta istinga batzuk dira, gaur egun, urtarokoak, Kuruktag mendien hegoaldean, Txinako eskualde autonomoa den Xinjiangeko hegoekialdeko izkinan, Txinaren iparmendebaldean.
Tarim ibaia itsasoratzen den laku sistema, glaziazio ondorengo Tarim laku historikoaren azken hondarra da, garai batean, Tarim ibaiaren arroko 10.000 kilometro karratu hartu zituena. Lop Nor, munduko arro endorreikorik handienetako bat da. Antzinako geografo txinatarrek, garai historikoetatik pixkanaka lehortzen joan den laku gazi soil bat bezala katalogatu zuten, eta abiada handian 1928an neurtutako 3100 kilometro karratutatik. Bere ohantze lehorra, Lop basamortua bihurtu da, bertan nagusi diren haizeek, loess harea ekaitz ikaragarriengatik bereizten direnak, laku sistema, azken 40 urteetan, 30 eta 40 kilometro artean mendebalderantz eraman dutelarik. Basamortuak eragindako eramatea eta desegonkortzearen arrazoietako bat, tokiko biztanleriarentzako erregai bezala, makalak, sahatsak eta urbazterreko beste zuhaitz espezie batzuk nahi adina moztu izana da, ondorioz, 2003an, erreserba natural bat ezarri zen, urbazterreko espezieekin (populus) landaturiko 3520 kilometro karratu babesteko.
Tarim ibaiaren eta Lop Norren ur baliabideek, Lulan erresuma elikatu zuten, Zetaren Ibilbidean zegoen antzinako zibilizazio txinatar bat, laku historikoaren iparmendebaldeko ibarrean, gaur egun, Lop basamortuko harea artean lurperatua dagoena. K. a. 55etik aurrera, Lulan, Shanshaneko erresuma deiturikoan bihurtu zen, Txinatar Inperioaren estatu satelite bat. Esan daiteke, baita ere, lakuak, bizia eman ziola loratzen ari zen kultura tokarioari. Lurperatutako finkapenak eta Tarimeko momiak deiturikoetako zenbait aurkitu dira lakuaren antzinako ertzetan zehar. Marko Polo, Lop Norretik gertu igaro zen, eta von Richthofen Baroia, Nikolai Przhevalsky eta Sven Hedin bezalako esploratzaileek, gunea bisitatu zuten XIX. mendearen amaieran eta XX. mendearen hasieran.
1964tik, lakua, Txinaren armategi nuklearraren 45 proba nuklearrak egin diren toki bezala erabili da. 1996ko ekainak 13an, Yu Chunshun esploratzaile txinatar ospetsua, Lop Nor oinez zeharkatzen saiatzean hil zen.
1976ko Kontxako Bandera
1976ko Kontxako Bandera (Banderaren 81. ekitaldia, garai hartan 74. ekitaldia bezala aurkeztu bazen ere) urte honetako irailaren 5 eta 12an jokatu zen, eta Pedreñak bere laugarren Kontxako Bandera eskuratu zuen, aurrekoa irabazi eta 27 urtera.
Kontakizuna
Pedreñak lehia gogorra izan zuen Orio eta Santurtzirekin eta sailkapen orokorrean hirurak 11 segundoren barruan sartu ziren. Lehenengo jardunaldia kantabriarrek irabazi zuten, eta bigarrena Oriok. Gipuzkoarrek lehenengo egunean 13 segundo galdu zituzten txanda desberdinean joanda, eta bigarren igandean 8 baino ez zituzten errekuperatu. Bestalde aipatzekoa da historian lehenengo aldiz hiru traineru kantabriar aritu zirela estropadan.
Hondarribian jokaturiko Kontxarako sailkapen estropadan 12 traineruk hartu zuten parte, zazpi gipuzkoarrek, hiru kantabriarrek eta bi bizkaitarrek. Sorpresaz Donostia izan zen irabazlea, ondoren banderan zazpigarren postuan geldituko zena.
Phyllichthys sclerolepis
Phyllichthys sclerolepis Phyllichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Soleidae familian sailkatzen da.
Siguatepeque
Siguatepeque Hondurasko Comayagua departamenduko udalerri bat da. 2013ko datuen arabera 85954 biztanle zituen.
Villnachern
Villnachern Suitzako udalerria da. Argovia kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Abdeljalil Hadda
Abdeljalil Hadda (عبدالجليل حدّا; Meknes, 1972ko martxoaren 21a - ) Marokoko futbolaria zen.
Rappahannock konderria (Virginia)
Geografia
Rappahannock konderriak 69,159 kilometro koadro ditu. Horietatik 207 ura dira. Beste 68,953 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 10,66 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 7,373 pertsonetatik 6,881 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 228 dira. 318 beltzak edo afroamerikarrak. 15 amerikar natiboak ziren eta 3 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 39 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 9 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 108 pertsonek kokatzen zuten.
Asier Arana Sánchez
Asier Arana Sánchez (Durango, Bizkaia, 1999ko abenduaren 19a) Euskal Herriko futbolaria da, Lezamako harrobian hezia. Erdiko atzelari moduan aritzen da.
Ibilbidea
''2022ko ekainaren 29an eguneratua. Datu ofizialak.''
Alpha Flight
Alpha Flight, Marvel Comics komiki argitaletxearen superheroi talde bat da. Kanadako superheroiez osatutako taldea da, AEBetako Avengers superheroi talde nafusiaren nolabaiteko parekidea. John Byrnek sortu eta lehenbiziko aldiz The Uncanny X-Men komiki liburuaren 120. zenbakian agertu zen (1979ko apirila), Wolverine kanadar jatorriko superheroiaren iraganeko zati bezala. Alpha Flight (1983-1994) komiki liburu bilduma ere izan zuen.
Taldea honako superheroiek osatzen zuten: Aurora, Guardian, Marrina, Northstar, Puck, Sasquatch, Shaman, Snowbird, Talisman eta Vindicator.
Vārkava udalerria
Vārkava udalerria (Vārkavas novads) Letoniako udalerri bat da. 288 km²ko azalera du eta 2018ko datuen arabera 1869 biztanle zituen. Udalerriko hiriburua Vecvārkava da.
Eleotris amblyopsis
Eleotris amblyopsis Eleotris generoko animalia da. Arrainen barruko Eleotridae familian sailkatzen da.
Châtenois (Jura)
Châtenois Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Châtenois udalerrian erroldatutako biztanleak 343 ziren. Familiak 132 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 52 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 52 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 152 etxebizitza zeuden, 132 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 145 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 132 etxebizitza nagusietatik 122 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 9 etxek hiru zituzten, 30 etxek lau zituzten eta 91 etxek bost zituzten. 109 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 51 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 72 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Châtenois udalerrian 137 unitate fiskal zeuden, 354 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.303,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 iturgina.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Châtenois udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Aravorn
Aravorn, Tolkienen legendarium ospetsuan eta Eraztunen Jauna eleberriaren eranskinetan, dunadan bat da, Aragosten semea.
Eriadorreko tokiren batean jaioa Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2497. urtean. Bere izena sindarinezkoa da, eta "errege ilun" bezala itzul daiteke. Bere aita Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2588. urtean hil ondoren, Aravorn, Iparraldeko Dunedainen bederatzigarren kapitaina bihurtu zen.
Bere agintaldian, ez zen gertaera esanguratsurik izan Eriadorren, gertaera politiko eta militar nagusienak, Gondorren eta Rohanen gertatu baitziren. Aravornek, 66 urteko agintaldia izan zuen, eta Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2654. urtean hil zen, 157 urte zituela. Bere oinordekoa, bere seme Arahad II.a izan zen.
Kanpo estekak
Wodzowie Dúnedainów
Rudinská
Rudinská Eslovakiako udalerri bat da, Kysucké Nové Mestoko barrutian kokatuta. 10,77 km²ko azalera du eta 988 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1598. urtekoa da.
Windisch
Windisch Suitzako udalerria da. Argovia kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Gelatxo
Gelatxo izenez honako soinujoleak ezagutzen dira:
1958ko Andaluziako Itzulia
1958ko Andaluziako Itzulia txirrindularitza itzuli honen 5. edizioa izan zen. 1958ko otsailak 2 eta 9 artean ospatu zen, horietako bat bikoitza izan zen 8 etapatan banatutako 1216,4 kilometroko ibilbidea eginez. Malagan hasi eta amaitu zen.
60 txirrindularik parte hartu zuten 12 taldetan banatuta, eta 38 izan ziren proba amaitzea lortu zutenak.
Garailea Gabriel Company izan zen, proba, batez beste, 36,800 kilometro orduko abiaduran bete zuena, mendiko sailkapena Emilio Hernánentzat izan zen bitartean. Taldekako sailkapena Lube izeneko taldeak irabazi zuen.
Roman de la Rose
Roman de la Rose XIII. mendeko kontakizun-poema, frantsesez idatzia, estilo alegorikoan maitasunaren gaia aztertzen duena. Erdi Aroko obra gailenetarikoa da; eragin handia izan zuen gerora, eta XIV. eta XV. mendeetan teologoen eta literatura-egileen arteko eztabaida luze bat sortu zuen.
Bi zatiz osaturik dago. Zortzi silabako 4.000 bertso inguru biltzen dituen lehena 1236 inguruan idatzi zuen Gilen Lorriskoak, eta lau aldiz luzeagoa den bigarrena 1275 eta 1280 artean egin zuen Jean de Meungek. Lehenengo zatia amodiozko konkista baten kontakizuna da; Ovidioren lanean inspiratua da; sinboloa arrosa: maitatzen den dama eta alegoria erabiltzen ditu etengabe. Bigarren zatia, guztiz desberdina, aurrekoaren jarraipen formal gisa aurkezten bada eta alegoria erabiltzen badu ere, bere garaiko zientzia eta filosofia ezagupenen bilduma da, eta emakumeen aurkako erasoak ere agertzen ditu bertan. Hala, lehen zatia aristokratikoa, feudala eta abstraktua da, eta burgesiak errealitateaz eta historiaz duen ikuspuntu berria agertzen du bigarrenak.
Enrique Abril errebote txapelketa
Enrique Abril Memoriala Gipuzkoako Pilota Federazioak antolatzen duen errebote txapelketa da, 1963an sortua.
Valandil
Historia
Bere aita eta bere anaiak Elfoen eta Gizakien arteko Azken Aliantzaren Gerrara joan zirenean, Valandil, garai hartan haur bat baino ez zena, bere amarekin geratu zen Rivendelen, eta, honela, Zelai Gladioetako Desastrean hiltzetik libratu zen, non Isildur, Elendur, Aratan eta Zirion hil ziren. Erregearen ezkutaria zen Ohtarrek, ihes egitea lortu zuen, eta Narsil ezpataren zatiak eraman zizkion Valandili, berriz forjatu ez zen arren. Ez zen gauza bera gertatu Elendilmirrekin, Arnorreko erregeen heredentziazko bitxia, Isildur, Anduin ibaitik igerian orkoengandik ihesi zihoanean galdu zena. Rivendeleko urreginek, berdin bat egin zuten Valandilentzat, ezpata berri honek, aurrekoaren hainako botererik ez zuen arren.
Enrique Abril errebote txapelketa
Enrique Abril pilotari eta dibulgatzailearen omenez, haren izenarekin jokatzen da 1975etik, errebotearen aldeko lan ugari egin baitzuen: adibidez, ''Dos siglos de Pelota Vasca. En defensa del juego de "Rebote"'' liburua idatzi zuen 1971n.
Valandil
Historia
Valandil, Arnorreko errege bihurtu zen Eguzkiaren Hirugarren Aroko 10. urtean, 21 urte zituenean, eta, Eguzkiaren Hirugarren Aroko 249. urtean hiltzean, 260 urterekin, bere oinordekoa, bere seme Eldakar izan zen. Bere ondorengoa zen Aragorn II.a Elessarrek, ia hiru mila urte beranduago, Arnor eta Gondorreko erresumak berbateratu zituen.
Kanpo estekak
Królowie Arnoru
Enrique Abril errebote txapelketa
Uda eta udazkenaren mugan jokatu ohi da, irailean eta urrian, Gipuzkoan errebotea gorde den plazetan: Donostiako Zubietan eta Villabonan soilik jokatu izan da urte luzez; gerora, berriz, Oiartzun gehitu zaie.
Parte hartzaileak
Pilota modalitate hori mantentzen duten herrietako taldeak izan ohi dira parte hartzaileak, txapelketa bakoitzean herri guztiak aritzen ez badira ere. Hona hemen txapelketan noizbait parte hartu duten herriak eta taldeak:
San Petersburgoko barandak
San Petersburgoko (Errusia) barandak, bertako jauregi eta eraikinetan ikusten ahal direnak, eta bereziki hiriko zubietakoak, Errusiako historia arkitektonikoan aipagarri bihurtu dira.
Barandak sortzeko lanak XVIII. mendearen bigarren erdian nabarmentzen hasi ziren (1770–1784), Juri Felten-en tsarren Udako Lorategiaren Neva ibaiko aldean sortu zuen barandarekin.
Salbatzailearen Odolaren elizan, Alfred Parland arkitektoak gauzatu zuen baranda eder bat 1903-1907an. Hesiak patroi ederrak ditu, apaingarri begetatibo handiko kate-mailez osatuak, estilo modernista goiztiar baten ezaugarriak dauzkate.
Zubietako barandak
Guztiarekin, ospe handiena duten barandak hiriko zubietakoak dira. Karl Friedrich Schinkel arkitekto alemanaren marrazkien ondoren sortu zen Anitxkov zubikoa, Berlingo Schlossbrückeko (jauregiko zubia) eskudel baten kopia dira zubiaren gainaldeak (Schinkelek eraikia) 1822-1824an. Baranden sekzioak inguraketa-armazoien artean daude. Bastidoreen alde bakoitzean bi diseinu-aldaera dituzten sekzioak daude. Batetik, Neptunoren hiruhortzak eta beste aldean sirenak. Blagovestxenski zubiko barandak ere Neptunoren hiruhortzez eta itsas-zaldien irudiez apainduta daude. Izakion isatsak apaingarri begetal figuratu batean bilduta daude. Zubiko armazoien barruko espazioa irudiz beteak daude halaber.
Liteini zubiaren hesia oso dotorea da. Diseinua Karl Rahau arkitektoarena da. Hiriaren armarria da motibo errepikatu bat, eta badira amuzki gurutzatuek eta sirenek eusten dituzten ainguraketak.
Lau Lehoien zubian, lehoi handi horien estatuak dira famatuak, baina Wilhelm Von Tretter ingeniariaren lanean barandak ere nabarmentzekoak dira.
Haritz Albisua
Haritz Albisua Laskurain (Soraluze, 1992ko urriaren 1a) futbolari gipuzkoarra da, Barakaldo taldeko jokalari ohia. Erdilari lanetan aritzen da.
Kirol Ibilbidea
''2023ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.''
Struthiosaurus
Struthiosaurus (eusk. «musker ostruka») dinosauro tireoforoen genero bat da, Kretazeo Berantiarrean egungo Euskal Herrian bizi zena. Emanuel Bunzelek espezie tipoa deskribatu zuten 1871an.
Struthiosaurus generokoak dinosauro txiki korazatuak ziren: bataz beste 2 metro luze, 0,7 garai eta 100 kilo zituztenak. Alboetan arantza luzeak zituzten.
Anton Mauve
Anthonij "Anton" Rudolf Mauve (Zaandam, 1838ko irailaren 18a - Arnhem, 1888ko otsailaren 5a) herbeheretar margolaria izan zen, Hagako Eskolako kidea.
Struthiosaurus
Aztarnategiak
Topaturiko lehendabiziko dinosauro espezieetako bat izan zen eta espezimenak egungo Europa osotik hedatu ziren. Lañun ere aztarnak aurkitu zituzten.
Anton Mauve
Ipar Holanda probintzian jaio zen eta Haarlem hirian hazi. Pieter Frederik van Os eta Wouter Verschuur margolarien ikaslea izan zen, eta Jozef Israëls eta Willem Marisen laguna, margolatzeko estiloaren aldaketan eragin ziotenak. Kolore gris eta berde delikatuak eta urdin argia erabiltzen hasi zen. 1872an Hagan kokatu zen eta Hagako Eskolako buruetako bat izan zen. Bere bizitzako azken bi urteetan Larenen bizi izan zen eta bertan beste pintura eskola bat sortu zuen.
Struthiosaurus
Aztarnategiak
Lañuko aztarnak Kretazeo Berantiarrekoa (campaniar berantiarretik behe maastrichtiaraino) da. Garai hartako bizilekuari dagokionez, adituek badakite bertan txirikorda itxurako ibai bat zegoela, eta itsasoa ere gertu zegoela eta krokodiloak ere aztarnategian ageri direnez, garai hartako klima tropikala edo subtropikala zela jakin dezakegu. Aztarnategia beste dinosauro espeziek (Lirainosaurus eta Rhabdodon), krokodilok aligatoroide (Musturzabalsuchus eta Acynodon), pterosauriok (Azhdarchidae) eta dortokak (Dortoka, Polysternon eta Solemys) partekatzen baitituzte.