cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Claudio Menchacatorre
Lino Claudio Menchacatorre Ajeo edo Agero (Gatika, 1822 - 1882) bizkaitar esklabu trafikatzailea izan zen. 1861 eta 1862 urte artean Manilako erregidorea izan zen.
Biografia
Ramón de Menchaca Torre eta Josefa Ramona de Ajeoren semea, hamabi neba-arreba izan zituen. José Matía eta Fernando Aguirre Gaztelurekin batera Matía, Menchacatorre y Cía izeneko enpresa sortu zuen.
Dirua egiteko eredua senide-artekoa zen. Besteak beste, Tiburcio Menchacatorre, Claudioren anaia, Habanara joan zen 1828an eta han bere merkataritza etxea sortu zuen, asiako eta ameriketako etxeen artean lotura egiten zuena. Beste bi anaiek, José eta Elías Manilan ziren ere, José zubiaren bazkidea izan zen eta Elías, Valentín Teusekin batera, ron destilategia sortu zuen, Tanduay izenekoa.
Enpresa hori lehenengo 600 asiar trafikatuak Habanara eramateko itsasontzi eta bitartekoak jarri zuen lehena izan zen, 1846an. Enpresak Colón, Mariveles, Bella Vascongada, la Reina de los Tugueles, Teide eta Cervantes izeneko itsasntzietan, zeta esklaboen trafikoan eta opioaren trafikoan buru belarri sartu zen, baina Manilako egiturak sustatu zituen ere, besteak beste, Zubi Esekiaren.
Saseta Batailoia
53. Saseta Batailoia Candido Saseta komandantea gogoratzeko eta omentzeko sortu zen Euzko Gudarosteko batailoia zen, lau konpainiaz osatua: Beti Aurrera, Aitzol, San Martzial eta Zarraibeiti.
Batailoi honetako Beti Aurrera Saildiaren ikurrina, 1944ko urtean alemaniarren kontra Akitanian borrokatu zuen Gernika Batailoia ren ikurrina izan zen. Martin Saseta, Candidoren anaia, kapitain zuen Beti Aurrera konpainiaren ikurriña izan zen Frantzian Bigarren Mundu Gerran EAE-ANVko kidea zen Kepa Ordoki irundarraren aginduetara gerra egin zuen Gernika Batailoiaren ikurrina. Ikurrin horrekin egin zuen desfilea Parisen, 1945ean, Gernika batailoiak. Gernikako Juntetxean dago jasorik ikurrin hori 1983ko apirilaren 27az geroztik.
Murero
Murero Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 159 biztanle zituen 18,2 kilometro koadroko azaleran.
Nomain
Nomain Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Nomain udalerrian erroldatutako biztanleak 2.447 ziren. Familiak 886 ziren, horien artean 156 pertsona bakarrekoak ziren (60 bakarrik bizi ziren gizonak eta 96 bakarrik bizi ziren emakumeak), 287 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 383 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 60 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Henge
Henge (ingelesezko hitza) oinplano biribil edota obalatua duen historiaurreko arkitektur egitura da, definizioz gutxieneko 20 metroko diametroa dute eta lur pilatu eta luebaki batez osatuak daude. Nagusiki Neolito Aroan eraikiak izan ziren eta erritual ekitaldiekin lotura zutela susmatzen da, halere arkeologo eta historialari adituek oraindik ez dute egitura haueikiko erantzun edo irizpide bateratu bat eskeini ahal izan.
Nomain
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Henge
Britainiar Uharteetan oso ohikoak dira, Henge izena Stonehenge monumentu megalitiko ospetsuaren izenaren atzikitik datorkio, bere izenak "harrizko henge" esan nahi duelarik, nahiz eta Stonehenge bera monumentu megalitikoa izan arren benetazko henge motakoa ez izan.
Nomain
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.660 ziren, horien artean 1.166 aktiboak ziren eta 494 inaktiboak ziren. 1.166 pertsona aktiboetatik 1.098 lanean zeuden (593 gizon eta 505 emakume) eta 69 langabezian zeuden (28 gizon eta 41 emakume). 494 pertsona inaktiboetatik 184 erretiraturik zeuden, 182 ikasten zeuden eta 128 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Oneonta (Alabama)
Oneonta Alabamako hiri bat da. Blount konderrian kokatua dago. 2010ean 6,567 biztanle zituen, 167.1 kilometro koadrotan banatuta.
Nomain
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 84 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 5 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 11 eraikuntza enpresak ziren, 18 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 6 finantziazio enpresak ziren, 9 higiezinen enpresak ziren, 12 zerbitzu enpresak ziren, 9 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 19 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 2 igeltseroak, 2 zurginak, 4 iturginak, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak, 1 jatetxe eta 3 higiezinen agentziak.
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 2 harategiak, 1 liburu denda zen eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean Nomain udalerrian 41 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.073 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Oporornis agilis
Oporornis agilis Oporornis generoko animalia da. Hegaztien barruko Parulidae familian sailkatua dago.
Nomain
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Paulo Bento
Paulo Bento Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Microphis fluviatilis
Microphis fluviatilis Microphis generoko animalia da. Arrainen barruko Syngnathidae familian sailkatzen da.
Arrate Irratia
Historia
1959ko abenduaren 23an sortu zuen Arrate Irratia Pedro Gorostidi abadeak. Bere helburua inguruko euskaldunen berri ematea izan da, euskarazko informazioari eta musikari leku zabala eginez.
1964ean gobernuak itxi egin zuen, salaketa politikoak zirela eta. 1978an lortu zuten berriz irekitzea, inguruko herrietako euskaltzaleak bazkide bihurtuta.
Programazioa
Arrate Irratiak inguruko herrien berri ematen du gehienbat. Eliza katolikoak sortutako irrati katea denez, egunero eskaintzen dute meza, goizeko bederatzietan, eta arrosarioa, arratsaldeko zazpi eta erdietan.
Ezagunak dira, halaber, zorion agurren tartea, hainbat lekutako musika (euskal musika tradizionala, mexikarra, klasikoa...) eta herrietako albistegiak (Eibar, Ermua, Mallabia, Markina-Xemein, Bergara, Soraluze, Deba, Mutriku, Urola Kosta, Zaldibar, Elgoibar...). Albiste orokorragoak eskaintzeko, Euskadi Irratiarekin egiten du bat.
Horretaz gain, astelehen eta asteazken arratsaldeko 8:20 bueltan herri kirolak izaten dituzte bertan hizpide. Lehen lehenik, asteko herri kirolari protagonista batekin hitz egiten dute tartetxo batez eta gero, Aitor Aizpurua "Olarrea"-k herri kiroletako berriak ematen ditu Azkoitiatik (jokatutako probetako emaitzak eta jokatu beharreko probetako egutegia).
Hedapena
Gipuzkoa erdi eta mendebaldean eta Bizkaiko ekialdean entzuten da. Horrez gain, Internetean streaming bidez ere entzun daiteke mundu osoan zehar.
Larruzko pilota
Larruzko pilota pilota jokoko zenbait espezialitate eta aldaeretan erabiltzen den pilota bat da, erdian nukleo edo kiski gogor batez osatua, tartean artile edo kotoizko geruza zenbaitez eta kanpoaldetik larruzko geruza batez estalia. Artisauek egindako pilotak dira. Esku-huskako pilota aldaera guztietan erabiltzen da.
Hiroki Akino
Hiroki Akino (秋野 央樹, 1994ko urriaren 8a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashiwa Reysol.
David (Donatello)
David 158 zentimetroko altuera duen brontzezko eskultura bat da, Donatello eskultore italiarrak egina.
Obra
Gaur egun Bargelloko Museo Nazionalean dago, Florentzian (Italia). 158 cm ditu eta brontzez eginda dago. Davidek Goliat erraldoiaren kontrako garaitu izana aurkezten du. Donatello bibliako gai hori klasiko biluzik interpretatu zuen. Errenazimenduko lehen eskultura biluzik integral biribila izan zen. Biluzia haztatua da, naturala, baina oso adierazkorra. Donatellok David nerabea erakutsi nahi du, biluzik, oina Goliaten buruaren gainean duela: aurkakoaren ezpataz lepoa moztu berri dio eta oraindik ere eskuan dauka. Beste eskuaz Goliat kolpeatu zuen. David lasai adierazten du eta buruan, Toskanako latozko txapel tipikoa dauka. Oinetan botak dauzka.
Testuinguru historikoa
XV. mendearen hasieran Europan gizarte merkatari bat agertu zen, banketxeen sorrerarekin hiririk oparoenetan, Paris edo Florentzian kasu. Azken honetan, oparotasunak Medici familia boterera iristea ahalbidetu zuen bere ondorengo eragin politikoarekin, eta artearen arlo guztietako mezenas handiak bihurtuko ziren. Artistak oraindik ere artisautzat hartzen baziren ere, euren egoera soziala hobetu zuten euren artista babestuen egoera lanbide liberaletara igotzeaz arduratzen ziren mezenastzei esker. Leon Battista Albertiren oharrak jarraituz: "...artistak, testuinguru sozial honetan ez du artisau soil bat izan behar, baizik eta arlo eta gai guztietan prestatutako intelektual bat".
XV. mendean zehar Italian quattrocento edo rinascimento dell'antichità izeneko periodoa agertu zen, margolaritzaren teknikak eboluzionatu zituen mugimendu artistikoa, batez ere marrazkia. Quattrocentoan perspektiba erabili zen ikuspuntu zehatz batetik errealitatearen espresioan zehaztasun handiago bat lortzeko baliabide bezala, eta olio teknika hobetu zen. Arkitektura arte greziarrean oinarritu zen, lerro garbiago batzuekin eta harmonia handiko kanonekin; era berean, eskulturan irudi klasikoaren imitaziorako itzulera nabaritu zen, anatomia arretagune bezala zuena eta giza gorputzaren perfekzioa bilatuz. Artista handiek, Filippo Brunelleschi eta Leon Battista Alberti arkitektoak, Masaccio, Sandro Botticelli, Filippo Lippi eta Piero della Francesca margolariak eta Lorenzo Ghiberti eta Donatello eskultoreak kasu, garai honetako artearen dizdiran lagundu zuten.
1436an Filippo Brunelleschik Florentziako Santa Maria dei Fiori katedralaren kupula amaitu zuen, hiriko egitasmo arkitektonikorik garrantzitsuenetako bat zena. 1426an, Masaccioren Magoen Adorazioak garaiko margolaritzaren berrikuntza ordezkatu zuen; bere irudiek arte gotikoaren keinu leuna galtzen dute eta benetako espazio bat betetzen dute perspektiba linealaren eta kolore kontrastearen legeen barnean. Florentzian, artearen kontzepzio hau jada praktikatzen zuen Brunelleschik, Masaccio baino hogeitalau urte gazteagoa zena, baita Donatellok ere, hamabost urte gazteagoa zena.
1812ko Konstituzioaren zubia
1812ko Konstituzioaren zubia, Espainiako Cádiz hiria eta Puerto Real udalerria zeharkatzen duen zubi bat da, Andaluziako Cádizko probintzian. Cádizko badia zeharkatzen du, bertatik CA-25 errepidea doalarik.
2015eko irailaren 24ean inauguratu zen eta 3.092 metroko luzera du. Javier Manterola iruindar ingeniariak diseinatu zuen.
David (Donatello)
Testuinguru historikoa
1425ean, Lorenzo Ghiberti eskultoreak Florentziako San Joanen Baptisteriorako ekialdeko atea edo Paradisuko Atea egiteko enkargua jaso zuen, lan honetan baxuerliebean perfekzio handia lortuz. Ghibertiren laguntzailea Donatello izan zen.
Leutersdorf
Leutersdorf Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
David (Donatello)
Egilearen datu biografikoak
Donato di Niccolò di Betto Bardi, Florentzian jaioa (1386-1466) Italiako quattrocentoko eskulturaren eskultorerik adierazgarriena da. Lorenzo Ghibertiren ikaslea independizatza lortu zuen arte, eta Brunelleschiren babestua (norekin Erromako hondakin klasikoak aztertu zituen), europar eskulturaren berritzaile bat da, eta, batez ere, brontzezko fundizioaren. Bestaldetik, sakonki aztertu zuen gizakia Unibertsoaren erdigune eta izate arrazoi bezala, izaera eta balore mota ugaritan tratatzen duena, bere psikologian barneratzen saiatuz. Bere lanik bikainenak Florentziako katedraleko Kantoria, Orsanmicheleko San Jurgi, hau ere Florentzian, Gattamelata kondotieroaren zaldizko estatua Paduan eta David dira, azken hau Cosme Medicik enkargatua eta Medici jauregiko patioan jarri zena 1495 arte, Piero Medici hiritik kanporatua izan zen arte, estatua Palazzo Vecchioaren patiora eramana izan zelarik.
2007tik lanaren zaharberritzen ari da, garbitu ahal izateko. Bargello museoaren bisitariek lan horiek hobetze lanak egiten ari diren gela erakusten duen leihodi baten bidez jarrai ditzakete.
K.a. 406
K.a. V. mendearen taula (K.a. VI. mende | K.a. V. mende | K.a. IV. mende)
K.a. 420ko hamarkada | K.a. 410ko hamarkada | K.a. 400ko hamarkada | K.a. 390ko hamarkada | K.a. 380ko hamarkada
K.a. 411 | K.a. 410 | K.a. 409 | K.a. 408 | K.a. 407 | K.a. 406 | K.a. 405 | K.a. 404 | K.a. 403 | K.a. 402 | K.a. 401
Sagrada Família (Rio Grande do Sul)
Sagrada Família Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Bačka (Eslovakia)
Bačka (Bacska) Eslovakiako udalerri bat da, Trebišoveko barrutian kokatuta. 9,58 km²ko azalera du eta 630 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1214. urtekoa da.
Calotes liolepis
Calotes liolepis Calotes generoko animalia da. Narrastien barruko Agamidae familian sailkatuta dago.
Microphis insularis
Microphis insularis Microphis generoko animalia da. Arrainen barruko Syngnathidae familian sailkatzen da.
Onycha (Alabama)
Onycha Alabamako herri bat da. Covington konderrian kokatua dago. 2010ean 184 biztanle zituen, 89.9 kilometro koadrotan banatuta.
Lytodiscoides
Lytodiscoides ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren, Albiarrean, hau da, orain dela 112 milioi urtetik 99,6 milioi urtera gutxi gorabehera. Lehen agerpena Albiarreko goiko estratuetan eman zen.
Calotes mystaceus
Calotes mystaceus Calotes generoko animalia da. Narrastien barruko Agamidae familian sailkatuta dago.
Lichtenau (Saxonia)
Lichtenau Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Bratislavako San Martin katedrala
San Martin katedrala (eslovakieraz: Katedrála svätého Martina; alemanieraz: Kathedrale des Heiligen Martin; hungarieraz: Szent Márton-dóm edo Koronázó templom), Bratislavako katedral katolikoa da. Hiri zaharraren mendebaldeko muturrean dago, Bratislavako gazteluaren azpian. Hiriko elizarik handiena eta ederrena da, eta zaharrenetako bat. Ospe handia dauka, han koroatuak izan zirelako Hungariako Erresumako errege-erreginak 1563 eta 1830 artean. Horrez gain, bertan eman zen lehen aldiz Beethovenen Missa Solemnis. Gaur egun Bratislavako Artxibarrutiko katedrala da.
1452an sagaratu eta zabaldu zen arren, eraikitze lanak 1311n hasiak ziren. Hiru habearte dauzka eta mendeetan zehar zenbait kapera gehitu zaizkio. Artelanik ospetsuena XVIII. mendeko San Martin eta Eskalearen irudia da. Kanpoaldean 85 mko dorrea nabarmentzen da, Erdi Aroan hiriko harresiaren parte izan zena.
CETME
CETME akronimoa (Centro de Estudios Tecnicos de Materiales Especiales, "Material Berezien Azterketa Teknikorako Zentrua" ) 1949 Espainiak indar armatuentzat fusil berri bat sortzeko martxan jarri zuen zentro bat zen, bertan subfusiletatik metrailadoreetaraino diseinatu zirelarik.
Hala ere besterik gabe esaten denean, 7,62 NATO kalibrean kamaratutako CETME borroka fusilei buruz hitz egiten ari dela suposatzen da. Fusil familia honen lehenengo prototipoak 1950ko hamarkadan ikusi zuten argia, 1956ean produkzioan hasi zelarik hurrengo urtean Espainiar armadan errifle nagusi bezala hartua izateko.
CETME borroka fusilak
1950.en hamarkada hasieran CETME zentrora Ludwig Vorgrimler su arma diseinatzaile alemaniarra iritsi zen. Ludwig Vorgrimler Bigarren Mundu Gerran Mauser Werke arma etxe famatuarentzat lanean ibili zen, bertan arma desberdinak diseinatu zituelarik. Vorgrimler Stg45 eraso fusilaren diseinatzaileetako bat izan zen eta hemendik etorri zen CETME fusila diseinatzeko bidea. Frantzian CEAM/AME fusilaren inguruan lanean jardun zuen, Stg45 eraso fusilaren bidea jarraituz, baina frantziar gobernuaren interes faltaren ondorioz Espainiara iritsi zen. Espainian lanean jarraitu zuen CETME fusilari forma emanaz, 1950ko hamarkada erdialdera CETME modelo A fusilak argia ikusi zuelarik.
Borroka fusilaren lehenengo diseinuak 7,92 x 40 CETME kartutxoaren inguruan diseinatu ziren. Kartutxo honek bala aluminiozko bala luze eta zorrotz bat zerabilen, eta nahiz eta egokia zela ikusi, alde batera utzi zen 7,62 NATO kartutxoaren inguruan lanean hasteko. Azkenik fusila kartutxo honetara egokituta egin zen, ala ere A eta B serietako fusilek 7,62 NATO neurriko kartutxoak tiratzen zituzten arren, kartutxo indartsuak produzitzeko problemak zirela eta, bala arinago bat eta bolbora gutxiago zuten kartutxo berezian erabiltzen zituzten 7,62 Español bezala ezagunak zirenak. 1964ean CETME C modeloa produkzioan sartu zen arte CETME fusilek ezin zituzten NATOko espezifikazioak betetzen zituzten kartutxoak tiratu, garai berdinean NATOko kartutxoekin aldagarriak ziren kartutxoak (nahiz eta espezifikazioak guztiz ez bete), 7,62 NATO-Español deituak, produzitzen hasi zirelarik Espainian.
Lizentzia salketa, Hecker & Koch
1957an Hecker & Koch (H&K) etxe alemaniarrak CETME modelo A fusila Alemanian produzitzeko lizentzia erosi zuen. Lizentzia honen kondizioterako bat H&K etxearentzako mundu mailako esportazio esklusiba izan zen. Ordainetan H&K etxeak armaren diseinu problema batzuk konpondu zituen.
1958.ean hasi zen produkzioa Alemanian H&K G3 izenpean, 1999 arte iraun duelarik. H&K etxeak, CETME fusilen arrabol bidezko itxiera erdizurrunaren diseinuan oinarriturik HK33 eraso fusila, HK21 eta HK23 metrailadoreak, MP5 subfusilak eta beste hamaika arma diseinatu eta produzitu ditu.
Coulommiers-la-Tour
Coulommiers-la-Tour Frantziako udalerri bat da, Loir eta Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Coulommiers-la-Tour udalerrian erroldatutako biztanleak 522 ziren. Familiak 192 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 60 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 92 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Hiri global
Hiri globala, batzuetan munduko hiri, alpha hiri edo world center deitua, munduko sistema ekonomikoan nodo garrantzitsutzat hartzen den hiria da. Kontzeptuaren jatorria Loughborough-eko Unibertsitateko geografia departamentua aurkitzen da. Saskia Sassen soziologoak sortu zuen terminoa 1991n argitaratu zuen The Global City liburuan. Globalizazioaren eta hazkuntzaren ondorioz sortu diren zenbait ezaugarri betetzen dituzten hiriekin erabiltzen da. Hiri globalak, mundu mailako gaietan eragin zuzena eta neurgarria duten hiriak dira, ez bakarrik maila sozio-ekonomikoak, baita maila kulturalean eta politikoan ere.
Coulommiers-la-Tour
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Hiri global
GaWC ikerketa
Jon Beaverstock-ek, Richard G. Smith-ek eta Peter J. Taylor-ek Globalization and World Cities Research Network (GaWC) sortu zuten. Sailkapen bat egin zuen haiek " lau zerbitzu ekoizle aurreratuen" araberako konexioetan oinarritua: kontabilitatea, publizitatea, bankuak/finantza, eta zuzenbidea. GaWC sailkapenak hiru maila ezartzen zituen eta haien barnean hainbat azpimaila sortzen zituen.
Coulommiers-la-Tour
Etxebizitza
2007an 222 etxebizitza zeuden, 201 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 212 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 201 etxebizitza nagusietatik 170 bere jabearen bizilekua ziren, 28 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 8 etxek bi zituzten, 28 etxek hiru zituzten, 58 etxek lau zituzten eta 106 etxek bost zituzten. 169 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 77 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 114 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Hiri global
GaWC ikerketa
Hau da 2012ko sailkapena:
Coulommiers-la-Tour
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Hiri global
Global Cities indizea
2008an American journal Foreign Policy-k, Chicagoko A.T. Kearney aholkulariarekin eta Chicago Council on Global Affairs - ekin batera, hiri globalean sailkapen bat egin zuten, Saskia Sassen-en, Witold Rybczynski-ren eta beste batzuen irizpideak jarraituz.Sailkapena 2010ean, 2012an eta 2014an eguneratzen joan da. .
Coulommiers-la-Tour
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 324 ziren, horien artean 239 aktiboak ziren eta 85 inaktiboak ziren. 239 pertsona aktiboetatik 225 lanean zeuden (127 gizon eta 98 emakume) eta 14 langabezian zeuden (4 gizon eta 10 emakume). 85 pertsona inaktiboetatik 33 erretiraturik zeuden, 30 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ferri-ghoseita
Ferri-ghoseita silikato motako minerala da eta ghoseite root name taldearen kidea da.
Coulommiers-la-Tour
Diru sarrerak
2009an Coulommiers-la-Tour udalerrian 210 unitate fiskal zeuden, 552,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.252 euro zen.
Ferri-ghoseita
Ezaugarriak
Ferri-ghoseita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6,5 da.
Coulommiers-la-Tour
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 13 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 1 higiezinen enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 2 zurginak ziren, 2 iturginak, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Coulommiers-la-Tour udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 664 hektarea erabiltzen.
Sicyopus zosterophorus
Sicyopus zosterophorus Sicyopus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Coulommiers-la-Tour
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Keanu Reeves
Keanu Reeves (Beirut, 1964ko irailaren 2a) kanadar antzezlea da, Libanon jaioa. Australia, New York eta Toronto artean igaro zuen haurtzaroa. Toronton, ohiko ikasketak alde batera utzita, antzezpen-ikasketak egiten hasi zen. Antzezle gisa telebista sail baterako egin zuen debuta: Hanging. 1985ean parte hartu zuen lehen aldiz zinemarako film batean, eta, hurrengo urtean, ospe handia lortu zuen Young Blood filmean egindako lanarengatik. XX. mendearen bukaerako antzezle gazte onenetako bat izan da.
Santa Amélia
Santa Amélia Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Nombrevilla
Nombrevilla (aragoieraz Nombrebilla) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 38 biztanle zituen 29,4 kilometro koadroko azaleran.
Geothlypis poliocephala
Geothlypis poliocephala Geothlypis generoko animalia da. Hegaztien barruko Parulidae familian sailkatua dago.
Fred MacMurray
Frederick Martin "Fred" MacMurray (1908ko abuztuaren 30a, Kankakee, Illinois - 1991ko azaroaren 5a, Santa Monica, Kalifornia) estatubatuar aktore bat izan zen. Bere aktore ibilbide luzea 1930eko hamarkada eta 1970eko hamarkada artean luzatu zen, 100 filma baina gehiagotan antzeztuz.
Ama Hizkuntzaren Nazioarteko Eguna
Ama Hizkuntzaren Nazioarteko Eguna (ingelesez, International Mother Language Day) otsailaren 21ean ospatzen da kultura aniztasuna eta eleaniztasuna sustatzeko asmoz. Bangladesheko gobernuak proposatu zion egun hau ospatzea UNESCOri, eta erakunde honek bere adostasuna adierazi zuen 1999ko otsailaren 17an; ondoren, Nazio Batuen Batzar Nagusiak onartu zuen 2007ko ekainaren 8ko 61/266 ebazpenaren bidez. Ebazpen horretan, munduko herriek erabiltzen dituzten hizkuntza guztien zaintza eta babesa sustatzeko eskatzen die Estatu kideei eta Idazkaritzari.
Ospakizun honen oinarrian, bengaleraren aldeko Mugimenduari egiten zaion aitortza dago; izan ere, Bangladeshen bengaleraren aldeko Mugimenduaren Eguna ospatzen zuten 1952tik; urte hartan, Bangladesh Pakistan estatuaren barruan zegoelarik, bengalera-hiztun mordoa bildu zen Dhaka hirian beren hizkuntza-eskubideen alde manifestatzeko, eta pakistandar polizia tiroka hasi zen jendearen kontra.
Historia
1947an Pakistan sortu zenean, geografikoki bananduta zeuden bi zati zituen: Ekialdeko Pakistan (gaur egun Bangladesh izenarekin ezagutzen dena) eta Mendebaldeko Pakistan (gaur egungo Pakistan). Bi aldeak oso desberdinak ziren kultura eta hizkuntza aldetik; gainera, bi zatiak geografikoki bananduta zeuden, India baitzegoen bien artean.
1948an, Pakistango gobernuak urdua Pakistango hizkuntza nazional bakarra zela adierazi zuen, nahiz eta ekialdeko lurraldeko biztanle gehienek bengaleraz hitz egiten zuten. Ekialdeko Pakistango biztanleek protesta egin zuten, bengalera ere hizkuntza nazional izatea nahi zutelako. Eskabide hori Ekialdeko Pakistango Dhirendranath Datta izeneko abokatu eta ekintzaile politiko batek aurkeztu zuen lehen aldiz, 1948ko otsailaren 23an, Pakistango Batzar Konstituziogilean.
Protestarekin amaitzeko, Pakistango gobernuak manifestazio publikoak debekatu zituen. Dhakako Unibertsitateko ikasleek, jende ugariren laguntzarekin, elkarretaratze masiboak antolatu zituzten. 1952ko otsailaren 21ean, poliziak tiro egin zuen manifestarien aurka, bost lagun hil eta ehunka zauritu zituen. Geroztik, bangladeshtarrek Ama Hizkuntzaren Nazioarteko Eguna ospatzen dute, egun beltz hura gogoratzeko eta beren ama hizkuntzaren aldeko martirien omenez eraikitako monumentua bisitatzeko. Ama Hizkuntzaren aldeko Eguna festa nazionala da Bangladeshen.
Cambridgeko Unibertsitatea
Cambridgeko Unibertsitatea (University of Cambridge ingelesez) Ingalaterra eta mundu osoko ezagunenetarikoa da. Herrialde hartako bigarren zaharrena da, Oxfordekoaren ondoren.
Cambridge hirian sortu zuten 1209an.
Fakultateak
Unibertsitate honek 31 College edo fakultate ditu:
Ama Hizkuntzaren Nazioarteko Eguna
Historia
UNESCOri Ama Hizkuntzaren Aldeko Nazioarteko Eguna ospatzeko proposamena Kanadan bizi ziren bangladeshtar batzuek iradoki zuten, Kofi Annan NBEko Idazkari Nagusiari 1998ko urtarrilaren 9an idatzitako gutun baten bidez. Rafiqul Islam eta Abdus Salam izeneko bangladeshtar hauek munduko hizkuntza guztiak salbatzeko pauso bat emateko eskatzen zioten Annani, eta Ama Hizkuntzaren Nazioarteko Eguna otsailaren 21ean ospatzea proposatu zioten, 1952an Dhakan gertatutako sarraskia gogoratzeko.
Cambridgeko Unibertsitatea
Fakultateak
(* Emakumeak onartzen dituzte).
Ama Hizkuntzaren Nazioarteko Eguna
Historia
Hurrengo urtean ospatu zen lehen aldiz, 2000. urtean alegia; NBEren ekitaldi ofizialean, Kofi Annan NBEko idazkari nagusiak herrialde guztietan hizkuntzen balio garrantzitsuari buruzko kontzientzia pizteko deia egin zuen, hizkuntza-aniztasuna gordetzearen garrantzia berretsiz, eta ahalegin handiagoak eskatuz munduko hizkuntza guztiak gizateria osoaren ondare komuntzat hartu eta babesteko.
Opelika (Alabama)
Opelika Alabamako hiri bat da. Lee konderrian kokatua dago. 2010ean 26,477 biztanle zituen, 171.6 kilometro koadrotan banatuta.
Trichophyton
Trichophyton Arthrodermataceae familiako onddo genero bat da. Dermatofito hauek hainbat mikosi eragiten dute, tartean gorputzeko ezkabia.
Mantelliceras
Mantelliceras ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren, Albiarrean, hau da, orain dela 112 milioi urtetik 99,6 milioi urtera gutxi gorabehera. Lehen agerpena Albiarreko goiko estratuetan eman zen.
Acratosaura
Acratosaura Gymnophthalmidae familiako narrasti genero bat da. Brasilen bizi dira, Nordeste eta Minas Gerais estatuetan.
Microphis jagorii
Microphis jagorii Microphis generoko animalia da. Arrainen barruko Syngnathidae familian sailkatzen da.
Marcilhac-sur-Célé
Marcilhac-sur-Célé Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Marcilhac-sur-Célé udalerrian erroldatutako biztanleak 200 ziren. Familiak 108 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Marcilhac-sur-Célé udalerrian 100 unitate fiskal zeuden, 195 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.351 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 13 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 iturgina zen, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Marcilhac-sur-Célé udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 679 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Calotes nemoricola
Calotes nemoricola Calotes generoko animalia da. Narrastien barruko Agamidae familian sailkatuta dago.
Le Chat Noir
Le Chat Noir (euskaraz katu beltza), Paris hiriko Montmartre auzo bohemioan zegoen XIX. mende amaierako kabaret bat izan zen. 1881eko azaroaren 18an Rochechouart boulevardean Rodolphe Salis artistak inauguratu zuen, eta 1897an itxi zuten (1900ko Erakusketa Unibertsalean bertaratzeko asmoz joan ziren Picasso eta beste hainbaten atsekaberako).
Kabareta hainbat ikuskizun izateagatik ospetsu bilakatu zen: Aristide Bruant kantautorearen ekitaldiak, Rodolphe Salis eta Henri Rivièrek sortutako txinatar itzalen antzerkia, eta euren ohiko bezeroen artean artista eta jende garrantzitsu asko egon ohi ziren.
Bačkov (Trebišoveko barrutia)
Bačkov  Eslovakiako udalerri bat da, Trebišoveko barrutian kokatuta. 27,68 km²ko azalera du eta 680 biztanle 2017ko datuen arabera.
Le Chat Noir
Gaur egun ostalaritzako egoitza askok bere izena daramate, adibidez Parisko Chat noir taberna, Bruselako Au chat noir jatetxea, Greziako Corfu hiriko Le Chat Noir kafetegia, Buenos Aires hiriko El Gato Negro kafetegia, eta abar.
Kabaret honetan ohikoak izan ziren hainbat bezero ospetsu:
Bačkov (Trebišoveko barrutia)
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1320. urtekoa da.
Santa Cecília do Sul
Santa Cecília do Sul Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
DuckDuckGo
DuckDuckGo edo DDG, Valley Forgen, Pennsylvanian, Amerikako Estatu Batuetan, sortutako eta ezarritako bilaketa-motor bat da. Motor honek jatorri publikoko leku informazioa (Wikipedia bezala) darabil emaitza tradizionalak hobetzeko. Bere filosofiak pribatutasuna gordetzearen garrantzia azpimarratzen du eta erabiltzaileek egiten dituzten bilaketekin sal-erosketetan ez direla ibiliko agintzen dute.
DuckDuckGok Yahoo! enpresarekin elkarlanean ibili izan da. Yahoo!-koek baimena eman zieten DDGkoei beraiek garatutako iragazki batzuk erabiltzeko.
Opp (Alabama)
Opp Alabamako hiri bat da. Covington konderrian kokatua dago. 2010ean 6,659 biztanle zituen, 108.7 kilometro koadrotan banatuta.
Geothlypis aequinoctialis
Geothlypis aequinoctialis Geothlypis generoko animalia da. Hegaztien barruko Parulidae familian sailkatua dago.
Laurehun eta hogeita bat
Laurehun eta hogeita bat (421) laurehun eta hogeiaren ondoren eta laurehun eta hogeita biaren aurretik doan zenbaki osoa da.
Ferrihollandita
Ferrihollandita mineral bat da eta coronadite taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Ferrihollandita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
K.a. 407
K.a. V. mendearen taula (K.a. VI. mende | K.a. V. mende | K.a. IV. mende)
K.a. 420ko hamarkada | K.a. 410ko hamarkada | K.a. 400ko hamarkada | K.a. 390ko hamarkada | K.a. 380ko hamarkada
Lichtenberg (Lausitz)
Lichtenberg Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Write-in hautagai
Write-in hautagai bat boto-txartelean izenez agertzen ez duen hautagai bat da, baina hautatua izatea bilatzen du, boto-emaileei haren aldeko botoa emateko eskatuz, boto-orrian bere izena fisikoki idatziz. Hauteskunde-lege batzuen arabera, hauteskundeak irabazi ahal izango ditu, baldin eta boto kopuru nahikoa lortzen badu idatziz, pertsona hori boto-orrian formalki sartuta balego bezala zenbatuta.
Hauteskunde-orrian ez dagoen izen bat idaztea Ameriketako Estatu Batuetako praktikatzat hartzen da. Hala ere, beste jurisdikzio batzuek praktika hori ahalbidetu dute. Estatu Batuetan, aldaketak daude hautagaiak idatziz arautzen dituzten legeetan, karguaren arabera (federala edo tokikoa) eta hautaketa lehen hauteskunde bat edo hauteskunde orokor bat den; praktika orokorra eremu huts bat egotea da, oharretik gertu dagoena, erabili daitekeena bertan izena jartzeko. AEBko bost estatutan ez dago hauteskundetan legeztaturik.
Yu Kimura
Yu Kimura (木村 裕, 1994ko ekainaren 3a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashiwa Reysol eta V-Varen Nagasaki.
Gomasalto
Gomasaltoa edo gomajauzia muturreko kirola da. Jarduera hau garaiera handi batetik hutsean jauzi egitean datza, zubitik, plataformatik zein garabitik, orkatiletatik oro har, gomazko soka bati lotuta, erorikoa mantsotzeko eta errebotatzeko.
Gaztelaniaz góming esaten zaio, frantsesez saut à l'élastique eta ingelesez bungee jumping (oro har) edo bungy jumping (Australian eta Zeelanda Berrian).
Historia
Urtero, Vanuatuko Mendekoste uharteko Bunlap etxaldean, mutil gazteek gizon bihurtzeko errituala ospatzen dute. Makilez eraikitako (25m inguruko) egitura batetik jauzi egiten dute. Txorkatiletan liana banaz lotuta egiten dute, eta buruaz zorua ukitzeko moduan. Soka natural hauek tentsio gorena sufritzen dutenean oholezko tranpolina hausten da. Haustura horrek eta eta lurraren harrotzeak erorikoa leuntzen dute, lianek duten dinamika mugatuaz gain. Malda batean dago eraikita dorrea, beraz luze jauzi eginez gero, erorikoan ez dute lurra jotzen, baino bai errebotean, atzera egiterakoan. Eta beharrezkoa dute hau, azpitik hain hurbil geratzea, ezen ez dute jausgailurik, lur hartzeko dispositiborik. Beraz, lurrean bertan amaitzea premiazko dute, ondoren saltaria askatu eta berau zutitu ahal izateko. Ez dute beti bizirik irtetea lortzen, baino, egiten duenak, gizon izatea lortu du, eta (haien sinistearen arabera) uzta ona ziurtatzea.
Marco Enríquez-Ominami
Marco Antonio Enríquez-Ominami Gumucio (1973ko ekainaren 12a jaio zen) txiletar-frantziar zinemagilea, politikaria eta hautagai iraunkorra da. 2006tik 2010era Alderdi Sozialistako diputatu izan zen Txileko ganbera baxuan. 2009an alderdia utzi eta independente gisa Errepublikako presidente izateko aurkeztu zen, non hirugarren geratu zen botoen %20rekin. Gaur egun, 2010ean sortu zuen Alderdi Progresistako buruzagia da.
Enríquez- Ominami Miguel Enríquez Ezker Iraultzaileko Mugimenduko buruzagi historikoaren eta Manuela Gumucio soziologoaren semea da. Bere aita adoptiboa Carlos Ominami senatari ohia da. Enríquez-Ominami Karen Doggenweiler Txileko telebista-aurkezlearekin ezkonduta dago, eta bi seme-alaba ditu. Bere izen luzeagatik maiz MEO edo ME-O deitzen zaio bai idatziz bai ahoz.
Biografia
Enríquez-Ominami Santiagon (Txile) jaio zen, gurasoak hauek dira: Miguel Enríquez-Ominami Espinosa Ezker Iraultzaileko Mugimenduaren (MIR) sortzaile eta idazkari nagusia eta Manuela Gumucio Rivas, Rafael Agustín Gumucio Vivesen senatari eta sortzaile ohiaren alaba, Falange Nacional alderdi politikoarena. Jatorri espainiarra, alemana eta eskoziarra da aitaren aldetik, boliviarra eta amaren aldetik euskalduna ere bai.
Gomasalto
Historia
Kondairak dio balentria hau, lehen aldiz, emakume batek egin zuela, zuhaitz batetik jauzi eginez, bere atzetik zuen etsai batengandik (batzuek diote bere senarra zela) ihes egiteko. Etsaiak (=senarrak?) ez zuen loturarik egin, beraz, lurra jo eta hil zen. Bitxia da, egun, emakumeek ez dutela parte hartzerik, animatzaile modura baino. Zergatik ote?
Mundura zabalpena
Honen moduko ekintza egiten hasi ziren 1970ko hamarkadaren amaieran, Londresen eta San Frantziskoko Golden Gate zubian, soka elastikoak (gomak) erabiliz. Hainbat urte geroago, 1985ean, zokoratuta zegoen ekintza berreskuratu zen Zeelanda Berrian, eta 1986an Frantzian sartu zen gomasaltoa. 1991n Espainian sartu zen. Hainbat urtetan kataluniar eta madrildar enpresen bitartez egiten ibili ostean, 2000. urteko abenduan Euskal Abentura Elkartea-ko kideek egin zuten estreinakoz gomasaltoa berta-bertakoen antolakuntzaz Euskal Herrian.
Marco Enríquez-Ominami
Biografia
Enríquez-Ominami eta bere familia Frantzian aurkitu zuten aterpea, eta bertan hazi zen frantsesa lehen hizkuntza gisa hitz egiten. Lehen hezkuntza Parisko Victor Hugo Lizeoan egin zuen 1981 eta 1986 artean. Ondoren, bigarren hezkuntzako ikasketak Colegio Alianza Francesa eta Santiagoko Saint George's Collegen amaitu zituen.
Milia Lasturkoren eresia
Milia Lasturkoren eresia euskarazko eresia edo hileta-kanta da, XV. mendean egindakoa. Bizkaierazko forma zaharrak agertzen ditu. Benito Lertxundi euskal kantariak Josquin Desprez antzinako musikariaren Mille Regretz doinuaz kantatu ohi zuen, bere taldearekin eta a capella, nahiz eta inoiz ez zuen disko batean grabatu. Bai ordea, errezitatu, doinuaren laguntzaz.
Marco Enríquez-Ominami
Zinema eta telebistako ibilbidea
1990etik 1995era Enríquez-Ominami Filosofian lizentziatua egin zen Txileko Unibertsitatean, non bere karrerako ikasleen batzordeko presidenteordea izan zen. 1996an zinema zuzendarientzako tailer trinko batean parte hartu zuen Parisko La Fémis-en.
1998tik Enríquez-Ominami Rivas y Rivas ekoiztetxeko zuzendari exekutibo gisa lanean hasi zen. 2002an hainbat labur, film luze, erreportaje, telebistako iragarki eta telebistako film ekoiztu eta zuzendu ondoren, Chile, los héroes están fatigados ("Txile, heroiak nekatuta daude") dokumental politikoa zuzendu zuen, FIPAren XVI. Biarritzeko zinema jaialdia. Dokumentala Serbia eta Montenegroko eta San Diegoko (Kalifornia ) zinemaldietan saritu zuten. 2005ean Enríquez-Ominamik ChileMedios Fundazioa sortu eta zuzendu zuen, eta horren bidez hainbat ikerketa garatu zituen tokiko telebistako ikusleen jokabideari buruz. Zine-ekoizpeneko irakasle gisa aritu zen Txileko eta Peruko unibertsitateetan eta kanpaina politikoetan kolaboratu zuen Ricardo Lagos eta Carlos Ominamirentzat Txilen eta Perun eta Mexikon ere.
Ibilbide politikoa
2005eko abenduan Enríquez-Ominami Txileko erdialdeko 10. barrutiko diputatu hautatu zuten lau urterako. Auzo horretako historiako boto kopururik handiena lortu zuen. Diputatu gisa Zientzia eta Teknologia eta Nekazaritza batzordeetan lan egin zuen, eta Estatuak finantzatutako iragarkiari buruzko Ikerketa Batzordea eta Txileko erregimen politikoa aztertzeko Batzorde Bereziaren buru izan zen. 150 lege-proiektu inguru aurkeztu ditu, horietako asko onartuak.
Milia Lasturkoren eresia
Sorrera
Erdi Aroko eresiak edo hileta-kantak guda aristokraziaren uzta dira. Nahiz eta kalitate onekoak eta ohitura zaharrekoak izan, gutxi mantendu dira ahozko tradizioaren gaiak mendez mende aldatuz joan direlarik, XVI-XVII. mendeetako Garibai bezalako lehen biltzaileak bakarrik interesatu baitziren horrelako batzuen zatiak biltzen. Kantariak beti emakumeak ziren: hemen zenduaren ahizpak hasi, Peru Garzia senarraren arrebak bi estrofatan jarraitu eta berriro zenduaren ahizpak bukatzen du. Eresi hau, egile ezezagunekoa, dudarik gabe ahozko tradizioak ahoz aho gordea, Esteban Garibai arrasatearrak Memorias bere liburuan jaso zuen (1584).
Marco Enríquez-Ominami
Ibilbide politikoa
2008ko abenduan, Enríquez-Ominamik esan zuen José Miguel Insulzarekin eta Eduardo Freirekin lehiatzeko prest zegoela Concertaciónko presidentetzarako primarioetan. Hala ere, Concertaciónko zuzendaritzak lehen arauak aldatu zituela esan ostean, prozesutik galarazteko, Enríquez-Ominamik independente gisa aurkeztea erabaki zuen. Max Marambio enpresaburuaren laguntza ekonomikoarekin, bere hautagaitza independentea erregistratzeko beharrezkoak diren ia 36.000 sinadura biltzeko prozesuari ekin zion. Asmo horretarako sare sozialen Interneteko guneak asko erabili zituen. 2009ko ekainean Alderdi Sozialistari utzi zion, legezko epea betetzeko.
Nahiko ezezaguna izan arren, Enríquez-Ominami azkar igo zen inkestetan, eta 2009ko apirilerako sostenguaren %10 lortu zuen, Eduardo Frei demokristaua Concertaciónko hautagaia aukeratzearekin pozik ez zegoen hautetsi ezkertiarra harrapatuz. Hauteskunde legegile paraleloetarako, hautagai-zerrenda propioa jarri zuen abian, hautagai independenteen artean banatuta (hiru legebiltzarkide berrautatzea nahi zutenak barne) eta bere hautagaitza onartzen zuten bi alderdi txikietako kideen artean: Alderdi Humanista eta Alderdi Ekologista. Hautagairik indartsuenak Concertación alderdiko buruzagiak eserlekuetarako lehian zeuden barrutietan jarri zituen. Dena den, erakustaldi sendoa egin zuen arren, Enríquez-Ominami, azkenean, motz geratu zen eta lehen bozketan kanporatua izan zen botoen %20,13rekin. Bere parlamentuko zerrendak ere ez zuen eserlekurik lortu, botoen %4 baxua lortuz. Hauteskundeen ostean, ez zuen hautagai bata zein bestea onartzeari, esanez "Eduardo Frei eta Sebastián Piñera oso antzekoak dira [. . . ] Ez dute itxaropena, ez aldaketa, ez etorkizuna adierazten." Abenduaren 16an, bere aholkulari ekonomikoa, Paul Fontaine, Piñeraren ihes kanpainarekin bat egin zuen. Ia aste bat beranduago bere ekonomia aholkularietako bat, Luis Eduardo Escobar, Freiren taldera sartu zen. Azkenik, hauteskundeak baino lau egun lehenago Enríquez-Ominamik prentsaurreko bat egin zuen, non "%29ko hautagaiari" botoa emango ziola esan zuen, hau da, Freiri botoa ematea, baina bere aldekoak mantenduz askatasuna zuten hautagaia aukeratzeko.
2013ko Hauteskunde Orokorretan, Enríquez-Ominami Txileko Lehendakaritzarako lehiatu zen bigarren aldiz, Alderdi Progresistaren ordezkari zen bitartean. Oraingoan hirugarren postua lortu zuen botoen %10,98 bakarrik lortuz. Enríquez-Ominami ere aurkeztu zen Txileko Lehendakaritzarako 2017ko Hauteskunde Orokorretan. Botoen %5,71 bildu eta 9 hautagaien artean seigarren postuan kokatu zen.
Ellis uhartea
Ellis Island edo Ellis Uhartea Ameriketako Estatu Batuetako New York hiriko portutik hurbil dagoen uharte txiki bat da. 1892 eta 1954 bitartean Ameriketako Estatu Batuetara sartu behar zuten emigrante ugariren derrigorrezko igaroleku eta sarbidea izan zen (gehienak Europakoak), haien artean baita euskal etorkin ugarirena ere, ondorioz denboraldi horretan zehar bertatik 12 milioi pertsona inguru iragan ziren. Erritmorik handiena 1905 eta 1914 artean izan zen, batez beste urtero milioi bat pertsona iristen zelarik.
Karum aintzira
Karum aintzira Etiopiako Afar eskualdeko aintzira da. Afar depresioaren iparraldeko muturreko bi gatzagetako bat da (bestea Afrera aintzira da), itsasoaren mailatik 120 metro beherago dagoena. Erta Ale sumendia laku honen hego-mendebaldean dago.
Milia Lasturkoren eresia
Gaia
Milia Lasturkoa gazterik hil zen, erditzeko orduan, Arrasaten, XV. mendearen lehen erdialdean. Eresi hauetan, Miliaren ahizpak eta koinatak Milia Lasturkoaren heriotza dute kantagai. Lehen lau estrofetan, Miliaren ahizpak adierazten du Peru Gartzia Orokoa senarrak Miliari tratu onik ez diola eman, eta Arrazolako Marinarekin ezkontzeko asmoa omen duela salatzen du. Bosgarren eta seigarren estrofetan, Peru Gartziaren arrebak, Santxa Ortizek, hartzen du hitza, anaiaren alde egiteko. Azken hiru ahapaldietan, Miliaren ahizpa mintzo da, ostera. Miliaren heriotzak bi familien ohorea bihurtu du auzi. Erdi Aroan, emakumeek hiletetan eresiak abesten zituzten. Garai hartako eliza-dokumentuetan, maiz, andere-kantuak debekatu egiten ziren, jatorri paganokoak eta lizunak zirelakoan. Hala ere, andere-eresien tradizioak berandu arte iraun zuen, Garibairen testigantza aintzak hartzen bada.
Karum aintzira
Karum aintziraren iparraldean Dallol meatze-herrixka ohia dago. Aintzira oso gazia da eta oraindik erabileran dagoen gatz-lautada batez inguratuta dago. Gatz hori karabanan garraiatzen dute herrialdeko gainerako tokietara.
Milia Lasturkoren eresia
Testua
Testua ez dugu hona kopiatu Esteban Garibaik XVI. mendean erabili zuen grafiarekin. Gaur egungo grafiara hurbildu dugu. (H|Hatxeak gehitu ditugu, Garibairen garaian ohikoak ziren ç horiek gaur egun erabiltzen diren letrekin ordezkatu ditugu, etab.).
Testuaren edizio kritikoa ikus daiteke, esate baterako, Mitxelenaren Textos arcaicos vascosen. (3.1.5. atalean).
Aipamenak
Itxaro Bordak Milia lastur on the road poema argitaratu zuen 2007an.
Ellis uhartea
1965eko maiatzaren 11an Askatasunaren Estatuarekin batera Monumentu Nazionala izendatu zuten.
Gaur egun New York eta New Jersey estatuen jabetza da eta bertan emigrantearen museoa kokatzen da.
Gomasalto
Teknika
Gomajauzia egiteko %400 arte luzatu ohi den material elastikoa erabiltzen da (eta %600 ingurun apurtzen dena). Zubisaltoan, ordea, eskalada sokak erabiltzen dira, pendulu modura egiten denez, oso gutxi luzatzen dira (%3 edo %5) eta puntako baldintzetan %30 inguru (2 faktoreko erorikoetan, eskaladan). Beraz material nagusiak erabat bestelakoak dira jarduera batean eta bestean.
Ellis uhartea
Immigrazio urteak
thumb|[[1908 inguruan.]]
Hasieran, etorkin gehienak Europako iparraldetik eta mendebaldetik iristen ziren, kopuru handienen jatorria Alemaniar Inperioa, Errusiako Inperioa, Finlandia, Erresuma Batua (Irlanda eta Gales) eta Italia izan zirelarik. Kontuan hartu behar dira, alde batetik, 1905eko Errusiako Iraultza eta Italiaren bateratzea (herrialdeko hegoaldea gainpopulaturik) eta bestetik, Lehen Mundu Gerra bera.
Gomasalto
Teknika
Lehen gomajauzietan jauzikaritza( paratxutismo)-ko uhalak erabili izan zirenez, zutik egiten zuten jauzi. Baino horren arriskuaz jabetuta (erreboteetan gomarekin urkatzearena) laster batean hasi ziren txorkatiletik zintzilik jauzi egiten, horretarako uhal bereziak sortuta, zangouhalak. Espezialistek badute atzekoz, zutik, kiribilka, zango bakarretik... jauzi egiterik, baino hasiberrientzat aurrekoz eta buruz egitea derrigorrezkoa da, segurtasunagatik.
Ellis uhartea
Osasun arreta
Uhartean ospitalea eraiki zuten garai hartan izaten zen moduan, pabilioiekin, berrogeialdiak egin ahal izateko. Artatze medikoak metodikoak baina azkarrak izaten ziren, etorkin kopuru handiak kontuan hartuta. Miaketa fisikoa egin ostean, klarionaz letra batzuekin markatzen zituzten, gaixotasunen arabera: