cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Downhill (Derry konderria)
Downhill, formalki Dunbo (Dún Bó) Ipar Irlandako udalerri bat da, Derry konderrian dagoena.
Barilius pakistanicus
Barilius pakistanicus Barilius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Výkleky
Výkleky Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 274 biztanle ditu eta 3,38 kilometro koadroko azalera. Přerov barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1304 urtean egin zen.
Roșia (Sibiu)
Roșia Errumaniako udalerri bat da, Sibiu konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
NGC 1435
NGC 1435 nebulosa bat da, Taurus konstelazioan. Ernst Wilhelm Leberecht Tempelek aurkitu zuen n.
Roșia (Bihor)
Roșia Errumaniako udalerri bat da, Bihor konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Baionako herriko etxea
Baionako herriko etxea Baionako Udalaren egoitza da, hots, Baiona hiriko aginte edo erakunde administratibo nagusiaren egoitza. Lapurdiko hiri horretako Askatasunaren plazan dago.
Výprachtice
Výprachtice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 971 biztanle ditu eta 21,72 kilometro koadroko azalera. Ústí nad Orlicíko barrutian dago.
Baionako herriko etxea
Eraikina
Herriko etxearen eta antzokiaren eraikina 1842an Nicolas Vionnois ingeniariak eraiki zuen, eta urte hartan bertan inauguratua izan zen. Harriz eraikia, oin laukizuzena eta lau solairu eta garaiera mailaz osatua dago. Behe-solairua harrizko arkupe batez osatua dago. Nicolas Vionnois ingeniariak piloteen gainean eraikitako eraikuntza da. 1842 urtean inauguratu zen. Oinplano karratua eta lau altuera dituen harrizko eraikina da. Beheko solairua, erdi-puntuko arku-segida batez osatuta dago. Erdiko bi pisuetan, bao zuzeneko balkoi ugari irekitzen dira. Bere barandak, fatxadaren maila berdinean daude eta ez dira batere irteten. Bigarren pisuko barandak harrizkoak dira eta, bertan ere, bandera batzuk ikus daitezke. Goiko pisuan leiho zuzenak irekitzen dira. Kasu honetan, pisuaren perimetroa, eraikuntzarena baino txikiagoxea da. Eraikuntzaren inguruan errepide zabal bat iragaiten da.
Výprachtice
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1406 urtean egin zen.
Shinji Sarusawa
Shinji Sarusawa (猿澤 真治) Japoniako futbolari ohia eta entrenatzailea da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kagawa Shiun.
Entrenatzaile gisa Renofa Yamaguchi FC taldeak zuzendu zituen.
Niantic (Connecticut)
Niantic Connecticuteko (Ameriketako Estatu Batuak) erroldak esleitutako leku bat da. biztanle zituen kilometro koadrotan banatuta.
Los hombres de Paco
Los hombres de Paco espainiar telesail bat da, Globomedia ekoiztetxeak Antena 3 telebista katearentzat egina. Hasieran Espainiako Polizia Nazionalaren parodia bat izan zen baina denboraren poderioz, komedia ukituak zituen thriller bilakatu zen.
Luca (2021eko filma)
Luca 2021eko Enrico Casarosa italiar zinema zuzendariaren konputagailu-animaziozko fantasiazko komedia film bat da. Pixar Animation Studios ekoiztetxeak ekoitzi zuen eta Walt Disney Pictures ekoiztetxea da banatzailea.
Argumentua
Italiar Rivierako Portorosso herrian, Luca izeneko gazte batek uda ahaztezin bat bizitzen du Alberto lagun onenarekin, bertan ezagutu zuena. Hala ere, sekretu itzel bat ezkutatzen dute bai Luca zein Albertok: mutiko arrunten itxura azaltzen dute, baina berez ur munstroak dira, itsaspeko mundu batetik etorriak.
Lake konderria (Montana)
Lake konderria (Lake County) Montanako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Polson da. 2010eko zentsuaren arabera 28,746 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Lake konderriak 428,311 kilometro koadro ditu. Horietatik 42,364 ura dira. Beste 385,947 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 6,71 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 28,746 pertsonetatik 20,566 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 998 dira. 88 beltzak edo afroamerikarrak. 6,028 amerikar natiboak ziren eta 16 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 112 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 14 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1,922 pertsonek kokatzen zuten.
Cristóbal Colón, de oficio... descubridor
Cristóbal Colón, de oficio... descubridor (euskaraz Kristobal Kolon, lanbidez... aurkitzaile) 1982ko Mariano Ozores espainiar zinema zuzendariak zuzendutako historia komedia film bat da.
Kristobal Kolon nabigatzaile eta abenturazalearen bizitza umorezko ikuspuntutik kontatzen da, behin eta berriz filmatu zen Espainiako trantsizioaren garaiko aipamen historiko eta politikoak eginez. Adibidez, filmeko pertsonaietako elizgizon batek Frai Marcelino Camacho de Carabanchel izena du, garai hartan PCE alderdia eta CCOO sindikatu komunisten burua eta frankismoaren aurkari irmoa izateagatik espetxealdian egon zen Marcelino Camachoren umorezko aipamen garbia.
Filmak sekulako kritika txarrak bereganatu arren, garaiko espainiar gizartea komedien egarriz zegoenez, zinemetan milioi eta erdi lagun baino gehiagok ikusi zuten, aitzakia horrekin espainiar zinemagintzak antzeko beste bi umorezko film burutzera ausartu zen: Juana la loca... de vez en cuando ("Joana eroa... noizbehinka") eta El Cid Cabreador ("Cid Zirikatzailea").
1970eko hamarkadan Erresuma Batuan Monty Pyton umorista taldeak bere filmeetan jorratutako antzeko umorearen ildoari heldu zion.
Argumentua
Kristobal Kolonek (Andrés Pajares) Indietarako iristeko bere sartalderako itsas bidaia finantzatzeko asmoz Elisabet Gaztelakoa (Fiorella Faltoyano) erregina bere xarmaz konbentzitu beharko du.
Lichmera argentauris
Lichmera argentauris Lichmera generoko animalia da. Hegaztien barruko Meliphagidae familian sailkatua dago.
Baionako Udala
Baionako Udala Lapurdiko hiriburuan tokian tokiko agintea daukan erakunde nagusia da. Udalbatza alkateak eta 45 zinegotzik osatzen dute gaur egun. Osoko bilkura zinegotzi guztiek eratzen dute eta alkatea da osoko bilkurako burua.
Udaletxea
Gaur egungo udaletxea eta antzokiaren eraikina 1842an Nicolas Vionnois ingeniariak eraiki zuen, eta urte hartan bertan inauguratua izan zen. Harriz eraikia, oin laukizuzena eta lau solairu eta garaiera mailaz osatua dago
Malgasochilo
Malgasochilo Crambidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Malgasochilo autarotellus da.
Joaquín Trincado Mateo
Joaquín Trincado Mateo (Cintruénigo, - Buenos Aires, ) nafar idazle espiritista izan zen. 1911n EME de la CU (Escuela Magnético-Espiritual de la Comuna Universal) izeneko erakundea sortu zuen Argentinan. 1932an Santiago del Esteroko probintzian kolonia bat eratu zuen, egun oraindik 25 familia dituena.
Antechinomys laniger
Antechinomys laniger Antechinomys generoko animalia da. Dasyuromorphia ordenaren barruko ugaztuna da. Sminthopsinae azpifamilia eta Dasyuridae familian sailkatuta dago.
Atxukarro
Atxukarro Basauriko kanpoaldean dagoen auzoa da, Arrigorriagako herrigunetik gertu.
Industria
Atxukarron, izen bereko industrialdea dago, etxe eta Arrigorriagako herrigunearen artean.
Errepideak
BI-712 errepidea auzoaren ekialdetik igarotzen da.
Altlußheim
Altlußheim Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
NA-7001
NA-7001 edo Itzako errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-6900 nafar errepideko 5,72 kilometroan hasi eta Itza udalerriaren erdigunera arte doa. Errepidea 2,30 kilometro luze da.
Landare apaingarri
Landare apaingarriak haien edertasunagatik lantzen diren landareak dira, helburu nagusia plazer estetikoa eta apainketa dutenak. Hala ere, zenbait landare apaingarri sendagarri edo elikagarriak ere badira.
Landare hauek barneko landareak izan daitezke, edo kanpokoak. Bestalde, ebakirik eskura daitezke (lore sorta moduan, adibidez) edo loreontzi edo edukiontzitan.
Merkatuan apaingarritzat jotzen diren 3000 landare baino gehiago dago.
South Woodstock (Connecticut)
South Woodstock Connecticuteko (Ameriketako Estatu Batuak) erroldak esleitutako leku bat da. biztanle zituen kilometro koadrotan banatuta.
Canton (Missouri)
Canton Missourieko hiri bat da. Lewis konderrian kokatua dago. 2010ean 2,377 biztanle zituen, 5.92 kilometro koadrotan banatuta.
Serbia eta Montenegro
Serbia eta Montenegro Serbia eta Montenegro jugoslaviar errepublikek osatu zuten Estatu batasun bat izan zen (batasun politikoa). Europa erdi-hegoaldean kokatua, Balkanen penintsularen mendebaldean eta mugakide Bosnia eta Herzegovina eta Kroazia mendebaldean, Hungaria iparraldean, Errumania eta Bulgaria ekialdean, Mazedoniako Errepublika hegoaldean eta Albania hego-mendebaldean zituen.
Antzinako batasuneko eta gaur egungo Serbiaren hiriburua Belgrad da; Montenegroko hiriburua aldiz, Podgorica da.
Clarias engelseni
Clarias engelseni Clarias generoko animalia da. Arrainen barruko Clariidae familian sailkatzen da.
NGC 1931
NGC 1931 nebulosa bat da, Auriga konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Barilius pectoralis
Barilius pectoralis Barilius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Lipararchis
Lipararchis Crambidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Lipararchis hyacinthopa da.
Termita
Termita (Isoptera) intsektuen infraordena bat da, duela 300 milioi urte sortu zena. Termitak, labezomorroekin batera, Blattodea ordenaren barruan sailkatzen dira. Inurri ak, hainbat erle eta listorrak bezala, termitak intsektu eusozialak dira, eta kastatan antolatzen dira. Termitak batez ere hildako landareez elikatzen dira, baita zuraz, hosto eroriez eta animalien gorotzez ere. Ezagutzen diren 4.000 espezieen artean % 10ek galera ekonomikoak eragin ditzakete, etxeen egiturak apurtu, landak suntsitu edo basoak jaten baitituzte.
Taxonomia
3.100 espezie inguru aurkitu dira, anatomia-aniztasun handia azaltzen dutenak. Labezomorro egur-jaleetatik eboluzionatu zuten eta, analisi molekularrek erakusten dute Jurasikoan agertu zirela lehen aldiz.
Elikadura
Termitak detritiboroak dira, hau da, deskonposatzen ari den materiaz elikatzen dira. Gehienek egurra jaten dute, baina badaude salbuespenak ere, horien artean, humusa jaten dute batzuek, eta onddoen hazkuntza egiten dute beste batzuek. Detrituak digeritu ahal izateko, sinbiosia egiten dute hestean duten mikrobiotarekin; hau da, termiten eta mikroorganismoen arteko elkarlana dago. Alde batetik, termitek bizitzeko lekua eta egoera ezin hobeak eskaintzen dituzte, eta, bestetik, mikroorganismoek egurra digeritzen dute.
Banapen geografikoa
Hotzak nabariki mugatzen du termiten munduan zeharreko hedapena. Kontinente guztietan daude, Antartikan izan ezik, eta tenperatura epel eta beroetako lekuetan bizi dira. Zenbat eta tropikotik hurbilago, orduan eta ugariagoak dira.
Bizi-zikloa
Eboluzioak moldapen bereziak sortu ditu animalia hauetan, batez ere, bizi-zikloan. Arrautza bat izatetik, larba batera pasatzen dira guztiak, baina handik aurrera indibiduo bakoitzaren patua ezberdina da. Hiru bide hartu ahal dituzte haien garapenean: langilea izateko bidea, soldadua izatekoa edo ugalketarako bidea.
Lehenengoek habiaren eta beste indibiduoen beharrak asetzen dituzte; bigarrenek kolonia defendatzen dute, eta hirugarrenek indibiduo edo kolonia berriak sortzen dituzte.
Eusozietateak
Eusozialitate kontzeptuak eztabaida handia sortu du eta ez du definizio zehatzik. Definizio konbentzionalak ezartzen duen ezaugarri nagusia lanaren banaketa da. Izan ere, indibiduoak kastatan banatzen dira. Hauek dira termita-sozietateetan aurki daitezkeen kastak: soldaduak, hegodunak, errege-erreginak eta langileak.
Soldaduak: Buru handi beltzarana dute eta habiako kideen ardura hutsa dute batez ere inurrietatik babesteko.
Hegodunak: errege-erreginek bezala, ugaltzeko gaitasuna dute eta, eraldaketa batzuen ondoren, beste termita-habiak eratzera irten daitezke. Kolore arrea azaltzen dute.
Errege-erreginak: besteak baino handiagoak izaten dira, batez ere erregina. Haien eginkizun bakarra langile, gudari eta hegodun berriak sortzea da.
Langileak: Haien ardurak dira habia egitea, janaria bilatzea, arrautzak eta larbak zaintzea eta, behar izanez gero, erasotzera doazenetatik babestea.
Draperstown
Draperstown (Baile na Croise; Ulsterko eskozieraz: ) Ipar Irlandako udalerri bat da, Derry konderrian dagoena. 2001eko erroldaren arabera 1.638 biztanle zituen.
Termita
Eusozietateak
Eusozialtasunak dituen beste ezaugarri garrantzitsuak dira kumeen zainketan gertatzen den indibiduoen arteko lankidetza eta heldu-belaunaldien gainjartzea. Termitek bi ezaugarri horiek betetzen dituzte.
Kolonien eraketa eta ugalketa
Koloniako indibiduo gehienak antzuak izanik, ugaltzen diren indibiduoak ugalketa mota oso espezializatuak azaltzen dituzte. Hiru ugalketa mota bereiz daitezke: ugalketa primarioa, ordezkapen-ugalketa eta ugalketa betegarria.
Ugalketa primarioa ohikoena da. Kolonia monogamoetan gertatzen da, hau da, errege-erregina bikote bat edo gehiagoz osatutako kolonietan. Errege-erreginek ez dute bikotekidea aldatzen eta haien ondorengo guztiak anai-arrebak dira. Pleometrosi esaten zaio errege-erregina bikote bat baino gehiago dituen koloniari.
Ordezkapen-ugalketa errege eta erregina hiltzen direnean gertatzen da. Ezagutzen diren ia termita-espezie guztiek egin dezakete ugalketa mota hau, baina ezaugarri hori ez da sakonki aztertu. Ordezkapen-ugalketa, adultoideek (habian heldutako hegaldunek), ninfoideek (ninfatik eratorri diren helduek) eta, gehienetan, ergatoideek (langileetatik diferentziatu diren helduek) egin dezakete.
Ugalketa betegarria errege-erregina bikotea (edo bikoteak) bizi den bitartean gertatzen da. Normalean gemazio prosezuan zehar gertatzen da kolonia zati bat isolatu eta beste kolonia bat sortzen dutenean. Kasu honetan ere adultoideek, ninfoideek eta ergatoideek egin dezakete ugalketa mota hau.
Kolonia arteko harremanak
Bi koloniak elkarrekin topo egiten dutenean, bi gauza gerta daitezke: guda edo elkarketa. Erabakia ninfa/langile erratioa aztertu ostean hartzen dute. Elkarketa gertatzen da kolonia arrotzak ninfa baino langile gehiago baditu, lanesku gehiago ekartzen baitu. Guda gertatzen da, ordea, kolonia arrotzak langile baino ninfa gehiago dituenean, koloniak elkartuz gero indibiduo kopuru handiagoa mantentzeko langile gutxi izango bailituzkete.
Habiak
Habia, animalia eusozial guztien ezaugarria da, baina termitetan bereziki ezagunak dira komunitate zientifikoan haien aniztasuna dela eta. Batzuk arkitektura konplexukoak dira eta tamainari dagokiola oso handiak izan daitezke askotan, adibidez, Macrotermes taldean 1000m3-koak izan daitezke. Habiak sistema itxiak izan ohi dira, aire-korronte gutxi dute eta kanpo-ingurunearekin duten kontaktua oso txikia da.Hainbat mailatan eta gela txikietan antolatuta edukitzen dituzte termita mota batzuek euren habiak, lurzorutik 4-6 metro gora egon daitezkeenak. Enborrean ezkutatuta egon ohi dira, erdian errege-erreginen gela edukitzen dutelarik.
Habiak askotarikoak izan daitezke eta aniztasun hori bizitza sozialaren eboluzioarekin erlazionatuta dago. Gainera, habiari esker, haien bizimodurako mikroklima egokia, eta predazioaren kontrako defentsa ziurtatuta daukate.
Bellange
Bellange Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bellange udalerrian erroldatutako biztanleak 55 ziren. Familiak 20 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Termita
Motak eta eboluzioa
Hiru habia-kategoria nagusi bereiz daitezke: lur azpikoak, epigeoak eta zuhaizkarak. Lehenengoak lur azpian eraikitakoak dira, bigarrenak lurzoru azaletik ateratzen diren konkorrak dira, eta azkenak zuhaitzen adar edo enborretan eraikitakoak dira, baina beti egoten dira lurrazpiari lotuta galerien bidez. Hala ere, bitarteko asko aurki daitezke.
Bellange
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 27 etxebizitza zeuden, 23 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 3 hutsik zeuden. 24 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 23 etxebizitza nagusietatik 17 bere jabearen bizilekua ziren eta 6 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek hiru gela zituen, 10 etxek lau zituzten eta 11 etxek bost zituzten. 20 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 8 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 12 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 36 ziren, horien artean 30 aktiboak ziren eta 6 inaktiboak ziren. 30 pertsona aktiboetatik 27 lanean zeuden (16 gizon eta 11 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 6 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Bellange udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Frondelita
Frondelita mineral bat da.
Ezaugarriak
Frondelit elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortorronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Roșiori (Bacău)
Roșiori Errumaniako udalerri bat da, Bacău konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Lichmera limbata
Lichmera limbata Lichmera generoko animalia da. Hegaztien barruko Meliphagidae familian sailkatua dago.
Ryo Adachi
Ryo Adachi (安達 亮) Japoniako futbolari ohia eta entrenatzailea da.
Argiope (generoa)
Argiope aranaidae familiako armiarma genero bat da. Kolorezko marradun sabela izaten dute, eta lurralde tropikal eta epeletan bizi dira. 76 espeziez osatua dago, eta hauetako asko tamaina handikoak dira. Dimorfismo sexuala dute, eta beraz, emea arra baino 3 aldiz handiagoa izan daiteke.
Ryo Adachi
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama Flügels.
Argiope (generoa)
Iberiar Penintsulako espezieak
Lau espezie aurki daitezke bai Europan, bai Iberiar Penintsulan:
Ryo Adachi
Entrenatzaile gisa Vissel Kobe eta Kataller Toyama taldeak zuzendu zituen.
Argiope (generoa)
Iberiar Penintsulako espezieak
Argiope Bruennichi: Marra hori eta beltzak ditu abdomenean. Europa osoan, Afrika Iparraldean eta Asian banatua dago.
Argiope Lobata: Mediterranear lurraldeetan da ohikoa, izan ere, Afrika osoan zabalduta dago, Europa Hegoaldean eta Asiaren lurralde batzuetan. Zilar koloreko abdomena du, puntu gorri eta beltzez apaindua. Gorputz lobulatua du, eta Espaina hegoaldean da bereziki arrunta.
Argiope Trifasciata: Mediterranear lurraldeetan da ohikoa, Europan Iberiar Penintsulan, Kanariar uharteetan eta Madeiran soilik aurki daiteke eta. Ariope Bruennichi espeziearekin nahastu daiteke, baina Trifasciataren marra hori-beltzak ez dira hain ikusgarriak.
Ezaugarriak
Bere aldeetako eta atzeko begiak aurrekoak baino txikiagoak dira, kelizeroak (janaria harrapatzeko eta pozoitzeko pintzak) txikiak dira gorputzarekin konparatuz, eta metatarsoaren eta tarsoaren luzera patela eta tibiaren artekoa baino luzeagoa da.
Emeen kasuan, epistosomak ezkutu itxura du, arren eta gazteen kasuan aldiz, luzexkagoa da, eta puntaluzea izan daiteke.
Ez du atzealdeko apofisirik, eta erdialdeko apofisiak itxura konplexua du, ezberdina dena espezie bakoitzean. Espiginioaren formari dagokionez, itxura zirkularra du A. Lobata eta A. Trifasciataren kasuetan, eta mihi itxura A. Bruennichirenean.
Sarea
Argiopeen armiarma sarea ia ikusezina da, eta erresistentzia handikoa. Erdian X formako patroi txuri bat ehun ohi dute zig zag eran. X honek UV izpiak islatzen ditu, eta harrapakinak erakartzeko edota harrapariengandik babesteko balio duela uste da. Sarea lurretik metro bateko altuerara egoten da gehienez, eta beraz, animalia handiagoek erraz apur dezakete. Horregatik egon ohi da leku ireki eta ikusgarrietan, beste animaliek erraz ikusi, eta ez apurtzeko.
Beste ikerketa batzuen arabera ordea, patroi honek harrapariak erakar ditzazke, eta beraz, espezie batzuek izkutuan josten dute heuren sarea, Argiope keyserlingi espeziak adibidez. Ariopeek gainera, arrisku egoeran egonda babesteko teknikak garatu dituzte: sarea abandonatzea eta zentrotik periferiara joatea adibidez.
Pozoia
Genero honetako armiarmen pozoia ez da kaltegarria gizakientzat, eta harrapakinak lortzeko baino ez dute erabiltzen gehienetan. Defentsa moduan soilik erabil dezakete pozoia gizakiengan, baina ez da osasun arazo larri bat, poliaminak toxina asko baditu ere.
Espezieen zerrenda
The World Spider Catalog 13.5aren arabera, hona hemen generoaren barnean dauden espezieak :
Malleria
Malleria Crambidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Malleria argenteofulva da.
Roșiori (Bihor)
Roșiori Errumaniako udalerri bat da, Bihor konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Vallègue
Vallègue Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Garona Garaia departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vallègue udalerrian erroldatutako biztanleak 456 ziren. Familiak 156 ziren, horien artean 21 pertsona bakarrekoak ziren (7 bakarrik bizi ziren gizonak eta 14 bakarrik bizi ziren emakumeak), 46 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 82 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 7 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 167 etxebizitza zeuden, 159 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 167etxeak ziren. 159 etxebizitza nagusietatik 141 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 10 etxek hiru zituzten, 44 etxek lau zituzten eta 103 etxek bost zituzten. 137 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 51 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 102 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 304 ziren, horien artean 246 aktiboak ziren eta 58 inaktiboak ziren. 246 pertsona aktiboetatik 230 lanean zeuden (123 gizon eta 107 emakume) eta 16 langabezian zeuden (8 gizon eta 8 emakume). 58 pertsona inaktiboetatik 25 erretiraturik zeuden, 22 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vallègue udalerrian 175 unitate fiskal zeuden, 504,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.600 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 22 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 10 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 3 administrazio publikoko enpresak ziren.
2000. urtean Vallègue udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 508 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Barilius ponticulus
Barilius ponticulus Barilius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Haloalkano
Haloalkanoa —alkilo halogenuroa, halogenoalkanoa edo alkil haluroa izenez ere ezagutzen dena— alkano batetik eratorritako konposatu kimiko bat da, hidrogeno atomo bat edo gehiago halogeno atomoekin ordezkatuz. Fluor, kloro, bromo eta iodoz ordezkatzean, fluoroalkanoak, kloroalkanoak, bromoalkanoak eta iodoalkanoak sortzen ditu, hurrenez hurren. Konposatu mistoak ere posibleak dira, eta dira, hidrogeno bat baino gehiago ordezkatuta, bi halogeno ezberdin edo gehiago ordezkatu dituztenak. Adibide ezagunenak klorofluorokarburoak (CFC) dira, ozono geruzaren zuloaren kausa nagusia direnak. Haloalkanoak gailu erdieroaleen fabrikazioan erabiltzen dira, esaterako, hozgarriak, apar-agenteak, disolbatzaileak, esprai propultsatzaileak, itzalgailuak eta erreaktibo kimikoak.
Freona hozgarri gisa erabiltzen den klorofluorokarburoen talde klasiko baten izen komertziala da. Freon hitza DuPont-en jabetzako marka erregistratua da.
Lau haloalkano mota daude. Haloalkano primarioetan, halogeno-atomoa daraman karbonoa alkilo-talde bati soilik lotzen zaio. Haloalkano sekundarioetan, halogeno atomoa duen karbonoa bi alkilo talderi lotzen zaio. Haloalkano tertziario batean, halogenoari atxikitako karbonoa hiru alkilo talderi ere atxikita dago. Haloalkanoen beste talde txiki bat ere badugu, non halogeno atomoa metil talde bati (halometanoak) atxikita dagoen.
Kloroa eta fluorra duten konposatuak (CFC, HCFC, HFC)
Klorofluorokarburoak (CFC) kloroa eta fluorra duten haloalkanoak dira. Lehen, industrian, oso erabiliak ziren, adibidez, hozgarri, propultsatzaile eta garbiketa-disolbatzaile gisa. Bere erabilera, oro har, Montrealgo Protokoloak debekatu zuen ozono-geruzan dituen ondorioengatik (ikus ozono-zuloa). Berotze globalari ere laguntzen diote.
Hidroklorofluorokarburoak (HCFC) haloalkanoen klase bat dira, non hidrogeno guztiak ez diren kloro edo fluorez ordezkatu. Batez ere, klorofluorokarburoen (CFC) ordezko gisa erabiltzen dira; izan ere, haien ozono-murrizketaren ondorioak CFCren % 10 ingurukoak baino ez dira.
Hidrogeno batzuen ordezkoa fluorra soilik denean, hidrofluorokarburo (HFC) izenez ezagutzen dira. Batzuek, berotze globalaren potentzial handia badute ere, ez dute ozono-geruzan eragin jakinik, ez baitute klororik edo bromorik (konposatu mota horiek bi elementu horietakoren bat dutenean, ozono-geruzarentzat kaltegarritzat jotzen dira).
Polimero halogenatuak
Polimerizaziorako alkeno fluoratuak edo kloratuak erabil daitezke, erresistentzia kimikoen propietate nabarmenak dituzten polimero halogenatuak sortuz. Adibide garrantzitsuak honako hauek dira: polikloroetenoa (Polibinil kloruroa, PVC), politetrafluoroetilenoa (PTFE, Tefloia), baina polimero halogenatu gehiago badira; hala ere, bere monomeroak haloalkenoak dira (normalean, binilo haluroak deituak).
Hasierako garapena
Thomas Midgley ingeniari estatubatuarrak klorofluorokarburoak (CFC) garatu zituen 1928an amoniako (NH3), klorometano (CH3Cl) eta sufre dioxidoaren (SO2) alternatiba gisa; toxikoak ziren, baina, garai hartan, hozgarri gisa erabili ohi ziren. Garatutako konposatu berriak irakite-puntu baxua izan behar zuen, ez-toxikoa eta, oro har, geldoa. American Chemical Society-ren erakustaldi batean, Midgley-k bikain frogatu zituen propietate horiek guztiak gasa arnastuz eta arnasez kandela bat itzaliz.
Alternatiben garapena
Bigarren Mundu Gerran, hasierako kloroalkanoetako hainbat lehiakideren hegazkin militarretan erabili ohi ziren, baina hasierako haloi horiek (itzaltzeko agente halogenatuak ezagutzen diren bezala) gehiegizko toxikotasuna pairatzen zuten. Dena den, gerraostean, poliki-poliki hegazkin zibiletan ere, ohikoagoak bihurtu ziren.
Hozgarrietan klorofluorokarburoen alternatiben lanketa 1970eko hamarkadaren amaieran hasi zen, 1974an, Nature aldizkarian, Molina eta Rowland-ek (1995eko Kimikako Nobel Saria partekatu zutenak lan harengatik) ozono estratosferikoaren kaltearen inguruko lehen txostenak argitaratu ondoren. Hidrogenoa gehituz eta hidrofluorokarburoak (HCFC) sortuz, kimikariek beheko atmosferan ez hain egonkorrak egin zituzten konposatu horiek, ozono-geruzara iritsi aurretik apurtzeko aukera emanez. Geroagoko alternatibek kloroa baztertzen dute, hidrofluorokarburoak (HFC) sortuz, beheko atmosferan bizi-iraupen oraindik laburragoa dutenak.
Hala ere, Montrealgo Protokoloaren garaian, jada konturatu ziren sistemaren egiaztapen eta mantentze-lanetan ustekabeko edo nahitako hustuketek larrialdietako hustuketak baino bolumen dezente handiagoak zirela, eta, beraz, haloiak itunean sartu ziren, salbuespenekin izan arren.
Pixkanako kanporatzea
Klorofluoroalkanoentzat onartutako erabilera bakarra sendagarriak dira.
Eskala handiko aplikazioetarako, zenbait kloroalkanoen erabilera disolbatzaile gisa —adibidez, lehorreko garbiketarako— pixkanaka-pixkanaka baztertzen ari da, esaterako, EBko Konposatu Organiko Lurrunkorrak (COV) zuzentarauaren ondorioz.
Azkenik, bromofluoroalkanoak (haloiak), Europako herrialde askotan, oro har, 2004 baino lehen kendu ziren, Montrealgo Protokoloan eta EBko jarraibideetan oinarrituta. Harrezkero, aplikazio kritikoetan soilik daude baimenduta, hala nola abiazio edo militarretan. Stock berrien ekoizpena eten egin zen herrialde gehienetan —ziurrenik guztietan— 1994tik aurrera. Hala ere, herrialde askok eskatzen dute, oraindik, beren hegazkinak haloietan oinarritutako suteak itzaltzeko sistemaz hornitzea, aplikazio horren alternatiba guztiz asegarria eta segurua aurkitu ez delako. Hala ere, badira beste erabilera batzuk ere, eta oso espezializatuak. Horri esker, haloiak birziklatzeko programak sortu dira «haloien bankuen» bidez, haloien kudeaketa arduratsua eta gainerako izakinetan aurrezpena bermatu nahi dutenak.
Altshausen
Altshausen Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Froodita
Froodita mineral bat da.
Ezaugarriak
Froodita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
1944ko Espainiako Traineru Txapelketa
1944ko Espainiako Traineru Txapelketa (txapelketaren 1. ekitaldia) urte honetako irailaren 25ean jokatu zen Portugaleten, eta Pedreñak irabazi zuen.
Historia
1943an jokaturiko "Kantauriko txapelketa"k izandako arrakastaren ondoren Espainiako Txapelketa antolatzea erabaki zen. Parte hartzaileak Kontxako Banderako aurreneko bi sailkatuak (Orio eta Hondarribia), eta Bizkaiko (Kaiku) eta Kantabriako (Pedreña) traineru onenak izan ziren. Ikusle ugari bildu zela esaten da.
Wauregan (Connecticut)
Wauregan Connecticuteko (Ameriketako Estatu Batuak) erroldak esleitutako leku bat da. biztanle zituen kilometro koadrotan banatuta.
Old Mystic (Connecticut)
Old Mystic Connecticuteko (Ameriketako Estatu Batuak) erroldak esleitutako leku bat da. biztanle zituen kilometro koadrotan banatuta.
Gerra Erdi Aroan
Erdi Aroko gerra esaten zaio garai historiko honetan garatutako gerra ereduari, ezaugarri eta berezitasun propioak dituena. Gerra eboluzionatzen joan da historian zehar, garaiko teknologia eta kultura berriekin batera eta Erdi Aroa bereziki, Antzinaroko eta ondorengo Aro Modernoko gerren aldean, oso desberdina den garaia da.
Ezaugarriak
Erdi Aroko gerra gotorlekuen kontrolean oinarrituta zegoen. Garai historiko hau zaldunen garaia bezala ezagutzen den arren, deskribapen hori neurri batean bakarrik da ziurra. Izan ere, nahiz eta egia izan elite europarra zaldian gerrara zihoala, infanteria izan zen garai historiko honetako unitate garrantzitsuena.
Beraz, zaldunak ez ziren izan indar nagusia Erdi Aroko gerran, baina garai hartako arteak eta kronikek zaldun hauen balioa handitu zuten. Nobleak zaldunak ziren eta hauek herri xeheak osatzen zuen infanteriaren garrantzia gutxietsi egiten zuten. Horrela, Erdi Aroko gerraren ikuspegi hori, garai hartako nobleek bultzatuta, gaur egunerarte mantendua da.
Garai honetako gerra gotorlekuen kontrolean oinarritzen da, horregatik setioa garai hartako praktikarik arruntenetakoa izan zen. Horrek gotorlekuen defentsa tekniken eta eraso metodoen etengabeko hobekuntza ekarri zuen, bata bestearengan etengabe inspiratuak. Erdi Aroaren hasieran, setiatzeko erabilitako armak antzinatekoak bezalakoak ziren, baina kalitate okerragokoak, manufaktura maila ere txikiagoa baitzen. Askotan esaten da teknologia horien aurrerapena motela izan zela Erdi Aroan, antzinatearekin alderatuta, baina ulertu behar da Antzinateak milaka urte hartzen dituela, eta Erdi Aroak ordea 1.000 urte eskas dituela.
Erdi Aroko setio gerraren lehen aurrerapen originala gotorleku mota desberdin baten agerpena izan zen, gazteluarena. Antzinaroan hiriak eta gune gotortuak bazeuden arren, Erdi Aroko gazteluak oso ezberdinak ziren. Gazteluen eginkizun nagusia garai hartako gobernarien eta boteredunen egoitza izatea zen, horrela euren ondasunak, familia eta jauna babestu egiten zuten. Hori gertatutako gizarte aldaketaren islada da, agintaritza publiko zentralizatu batek gobernatutako gizartetik, kontrol askoz lokalizatuago eta feudalago bateraino.
Gotorlekuen garrantziaz gain faktore logistikoa ere kontuan hartu behar da; gizakiak eta animaliak modu eraginkorrean mugitzea eta horiek elikatzea.
Erreklutamendua
Aurreko garaietan gertatzen zen bezela, armadarako erreklutamendu iturri nagusia gizarte feudalean ezarritako sistema feudobasailatikoa zen. Euren Jaun feudalei zerbitzu militarra zor zioten milaka pertsonaz osatuta zegoen armada. Zerbitzu horren truke, pertsona horiek feudoa jasotzen zuten jaunaren partetik. Talde handi horretan mota eta egoera ezberdin askoko pertsonak egoten ziren: gizon eta emakumeak, jende gaztea eta adinekoa… Guztiak zerbitzu militarra egitera behartuta zeuden. Mendebaldeko eresumetako sistemetan ezberdintasunak bazeuden ere (X. mendetik aurrera batez ere), orokorrean hau zen erabiltzen zen sistema. Erresuma franko-meroviangiar eta bisigodoek zerbitzu militarraren derrigortzea erromatar jatorriko populaziora zabaltzea erabaki zuten, eta ez populazio librera bakarrik mugatu. Neurri horren ezarpenak ez zuen ondorio handirik izan hala ere, inoiz ez baitzen horren armada handirik mobilizatu behar izan, eta garaiko erresumek horren tropa kopuru handiak mobilizatzea gauza zail bat bezela ikusten baitzen. Horrela, erreklutamendu orokorra bertako defentsarako bideratuta egoten zen, eta gerra handiagoetarako soldadu eta tropa trebeagoak bilatzen zituzten.
XII. mende erdialdetik aurrera, erreklutamendu sistema feudalean gainbehera bat ematen hasi zen. Erresuma germaniarretan adibidez, enperadorearen basailoek beren betebehar militarren murrizketa handi bat jasan zuten. Beste batzuek betebehar militar horiek diru ordainketen bidez ekidin ahal izan zituzten. Ingalaterran mende horretan betebehar militarren beherakada handi bat eman zen, jada iraganeko gauza bat izatera pasa zela pentsatu arte. Zerbitzu militarra ez zen eragindako sektore bakarra izan. Beste jarduera feudal asko desagertu egin ziren. XIII eta XIV. mendeetan zerbitzu feudalek jasan zuten gainbeherarekin batera, gizartearen desmilitarizazio prozesu bat gertatu zen. Frantzian antzeko prozesu bat eman zen. XIII. mendetik aurrera gorteak tropak biltzeko arazo handiak izan zituen. Nafarroan, XIV.  mende erdialdetik aurrera erreklutamendu feudala beste erreklutamendu moten popularizazioak ordezkatu zuen.
Beste erreklutamendu mota nagusiak bi izan ziren:
Mertzenarioak
Mertzenarioei dagokionez, erreklutamendu modu hau uste dena baino lehenago popularizatu zen, VIII eta IX. mendeetan adibidez. Hala ere XII. mendetik aurrera espantsio handiagoa izan zuen. Metodo honek hainbat abantaila zituen beste moduekiko. Alde batetik, soldaduak edozein momentu edo lekutan lortzea ahalbidetzen zuen, edozein egoera militarretan. Bestetik, ondainketak tropa hobeak lortzea ahalbidetzen zuen: entrenatuago eta gerrarako hornituago egoten ziren.
Desabantaila batzuk ere bazituen, esaterako, soldadu horien leialtasuna ordaintzen zen bitartean bakarrik mantentzen zela. Metodo honen zabaltzea XI. mendetik aurrera Europan eman zen espantsio ekonomikoari lotuta zegoen. Normandiarrek XI. mendean Ingalaterra konkistatu zutenean, haien armadako soldadu asko mertzenarioak ziren. Frantzia eta Italia iparraldean XII eta XIII. mendeetan eman zen hazkundea tropa mota hauetan. Hazkunde ekonomikoak eta mertzenarioek zabaltzeak basailuen artean “soldaten” popularizazioa ekarri zuen, batez ere, XIII. mendetik aurrera, eta nahiz eta derrigorrezko zerbitzu militarra egin behar. Erreklutamendu mota hau ohikoena zen jada XIV eta XV. mendeetan, eta orokorrean profesionalizazio, disziplina eta oinarri sendoagoko armadak ahalbidetu zituen. Kontratu militarrak garatu ziren eta gerrarako gizon profesional eta iraunkorrak kontratatzea ohiko gauza bihurtu zen.
Boluntarioak
Boluntarioei dagokionez, askotan elite edo monarkiarekin zerikusirik ez zuten pertsonak izaten ziren, nahiz eta horiekin loturak zituztenak ere bazeuden. Hauek zuten ezaugarri komuna armadara joateko derrigortasun eza zen, hau da, ez zieten gerrara joateko deitzen, baina hala ere joaten ziren. Horren arrazoiak mota askotakoak izan zitezken, orokorrean zerbait lortzeko: prestigioa (eliteetako zaldunen artean), botere politikoa (errege edo printzeengan influentzia lortzea), etekin ekonomikoak (gerretan lortutako harrapakinak, lurrak, estortsioa…), edota euren bekatuetatik askatzeko. Gerran parte hartzea igoera sozialarekin lotuta zegoela aporbetxatzen zuten. Armadetan gehiengoa izatera iritsi ziren.
Gerrara joaterako orduan soldadu bakoitzak bere arma propioak eraman behar zituen, eta gerrak irauten zuen bitartean bere mantenua ordaindu behar zuen. Germaniar tribuetan hasi zen ohitura hori Erdi Aroko erresumetara zabaldu zen.
Antolaketa
XV. mendera arte armada profesionalizatu baten gabeziak haren agintetza eta antolamenduan eragin zuen. Momentu hartara arte armadaren buruzagitza eta organizazio boterea bertako lider politikoek edukitzen zuten, hau da, monarkak euren erresumetako buruzagi militarrak izaten ziren. Euren lana zen taktika militarren planifikazioa, erreklutamenduaren antolaketa, organizazio logistikoa, finantziazioa… Monarkek gerran egon ezin zutenean edo armadarekin zer ikusia zuten beste gauzetaz kezkatu behar zirenean ofizialak edukitzen zituzten.
Garai horretako monarkiek botereko atal guztiak kontrolatzeko desioak, armadetan behin betiko karguen sorrera bultzatu zuen, lehen aldiz organizazio militarraren bidea hasiz. XIII eta XIV. mendeetan Frantzia eta Gaztelan jada existitzen ziren organizazio egitura batzuk.
Armaden konposizioaz hitz egiten hasteko, bi tropa mota ezberdindu behar dira: tropa iraunkorrak eta ez iraunkorrak.
Tropa iraunkorrak
Tropa iraunkorrek kohesio, disziplina eta entrenamendu handia zuten. Hauen barruan ere mota ezberdinak zeuden. Lehenari oste erreala deritzo: tropa hauek fidelitate juramentu bat sinatzen zuten, soldata bat ematen zieten eta erregearen gortean bizitzen ziren. Bigarren mota gotorlekuetako soldaduak ziren: militarki defentsa jardueretarako oso garrantzitsuak eta erabilgarriak ziren. Talde honetako hirugarren eta azken tropa motak ordena militarrak ziren: nahiz eta lurralde oso zehatzetan jardun, berebiziko garrantzia militarra edukitzen zuten. Orokorrean mendebaldeko kristiandadearen mugetan egoten ziren, musulmandarren eta paganoen aurka borrokatzen.
Białystok
Białystok (Bielorrusieraz: Беласток, Biełastok) Poloniako ipar-ekialdeko hiririk handiena eta Podlasiako voivoderriko hiriburua da. Biala ibaiaren ertzean kokatuta dago. 2010ean 294.989 biztanle zituen.
Cape Girardeau (Missouri)
Cape Girardeau Missourieko hiri bat da. Cape Girardeau konderrian kokatua dago. 2010ean 37,941 biztanle zituen, 73.63 kilometro koadrotan banatuta.
Gerra Erdi Aroan
Tropa ez iraunkorrak
Tropa ez iraunkorrek Erdi Aroko gerran parte hartu zuten soldaduen gehiengoa eman zuten. Hauen barruan ere mota ezberdinak daude. Lehenak jaurgo-osteak ziren: hauek ordaindutako, derrigorrezko eta erreklutamendu feudaleko soldaduz osatuta zeuden. Zalditeria eta infanteria mota ezberdinak egoten ziren barruan. Bigarren mota kontzeju-ostea zen: Europan XI. mendetik aurrera eman zen hiri-espantsioak bultzatutako tropak ziren. Hirietako defentsan aritzen ziren, bertako buruzagiek erreklutatuta.
Guden eboluzioa eta setio teknikak
Erdi Aroan zehar guda asko egon ziren. Behe Erdi Aroan zentratuta, Normandarren Ingalaterrako konkistatik Euskal Herriko Bando Gerretara arte ikusi daiteke lau mende hauetan zehar gerran eboluzio asko egon zirela bai taktiken zein armamentuaren aldetik. Garaiko gizartea aldatzen zihoan heinean gerra egiteko modua ere aldatzen zuten.
Zalditeria
Taktikei dagokionez, kontuan hartu behar da Goi Erdi Arotik gatozela. Garai honetan gerrak infanteriarekin egiten ziren batez ere, hala ere, estriboen erabilpenak zalditeriaren erabilera handitu zuen. Hasieran, zalditeriak pisu gutxi izan zuen, baina feudalismoak aurrera egin ahala jaun feudalek zaldun gehiago lortu zituzten, hauek hornitzeko material gehiagorekin. Zalditeriaren erabilpen zabalaren lehenengo adibidea gurutzadak izan ziren. Nahiz eta jende gehiena oinez joan noble batzuk zaldiz joan ziren bere basailu eta jaun feudalekin. Zalditeriak gero eta garrantzia gehiago hartu zuen Erdi Aroan zehar. Hala ere, XIV. mendeko krisiaren ostean zalditeriaren erabilpena jeitsi egin zen. Hiru arrazoiengatik gertatu zen:
Hortik aurrera zalditeria erabiltzen jarraitu zen, nahiz eta gutxiago izan. Batzuetan gorakadak izango ditu eta beste batzuetan berakadak. Bigarren Mundu Gerra arte erabiltzen jarraitu zen. Zalditeriaren beherakada hirien goraldiarekin lotu daiteke. Hirietan noble gutxiago zeudenez askoz errezagoa zen infanteria edukitzea. Kontuan eduki behar da gehienetan hiriak harresi batez inguratuta zeudenez zalditeriak ezin zuela gauza askorik egin. Batez ere Italiako iparraldean ikusi daiteke.
Bolbora
Bolboraren zabalpenarekin aldaketak eman ziren doktrina militarrean. Kanoiak oso konpaktuak diren, eta formazioak erraz apurtzen zituzten (pikeroen formazioak adibidez), hauek lantza harresi bat egin behar zutelako bata bestearen ondoan jarriz. Unitate bizkor eta maniobragarrien beharra zegoen. Unitate bizkor hori zalditeria zen, artileriaren aurko oso aproposa baitzen. Artileriaren laguntzaz harresiak botatzea errezagoa bihurtu zen, eta honek mertzenarioen kontratazioa bultzatu zuen hiriak ahalik eta hoberen babesteko.
Setioak
Azken elementu garrantzitsua setioak dira. Nobleen etxebizitzak dorreak izaten ziren. Hauek nobleen lurrak kontrolatzeko eta nobleen boterea erakusteko bakarrik erabiltzen ziren, ez gotorleku modura. Feudalismoak aurrera egin ahala aldatu egin zen. Jaun feudalak botere eta diru gehiago lortzen hasi ziren. Nobleen arteko gerrak ere areagotu ziren, beraz beraien etxeak gotorleku bilakatu zituzten. Hasieran harresi bat jartzen zuten. Suteez babesteko barneko dorrean harria erabiltzen hasi ziren. Beranduago kanpoko harresirako ere erabiltzen hasi ziren. Adibide esanguratsuak Gaillardeko gaztelua Frantzian edo Zaldunen Kraka Sirian dira. Artileriaren erabilerarekin gaztelu hauen funtzioa galdu egin zen, harresiak erraz botatzen baizituzten, eta planta Italiarreko gazteluak eraikitzen hasi ziren, horma lodiagoekin.
Bi teknika
Setio armez gain meatzariek (gaur egungo zulatzaileak) harresiaren azpian zulo bat egiten zuten, ondoren egindako zuloaren sostenguei su emateko eta honela harresiak erorrarazteko. Teknika hauek oso garestiak ziren. Gainera, gaztelura pasatzea lortzen bazuten bertan defendatzaileekin borrokatu behar zuten gaztelua hartzeko eta ez zen beti lortzen.
Itsasoko gerra
Itsasoko gerrak Erdi Aroan arreta gutxi jaso ohi du, lehorreko borrokaren printzipio berberen arabera garatzen diren itsas batailak besterik ez balira bezala. Helburu nagusia etsaiarengana heltzea eta itsasontzia abordatzea zen. Helburu hori lortzeko, hala ere, urrats asko eman behar ziren, eta horiek osotasunean hartuta agerian uzten dute itsasoko borroka zela Erdi Aroko gerraren alderdi tekniko eta logistiko zorrotzena. Europako herrialde gehienek, itsasontziak eraikitzeko gastuak oso handiak zirenez, itsas armada baten existentzia eragozten zuen, eta beraz, noizean behin gobernanteek merkatarien itsasontziak gerrarako erabiltzen zituzten. Europako itsasoko nagusitasunak haien lurraldeetatik urrun arrakastarekin lan egitea ahalbidetzen zuen. Belazko nabigazioaren aroan zehar itsasoko borrokak naturaren eskuetan zeuden; eguraldia, korronteak, haizeak… Europak bi itsas-baliabide oso desberdinduak zituen; alde batetik Mediterraneoa, erlatiboki lasaia zena eta klima erregularra zeukana eta bestaldetik, Atlantikokoa eta Baltikokoa, non ozeano indartsuago bat zegoen baldintza klimatiko gogorragoekin.
Bestalde, borroka batean erasotzerako orduan, itsas-ontziaren posizioa baldintza klimatikoen arabera erabakigarria izan zitekeen. Adibidez, abantailatsua izaten zen erasoa egitea haizea zure parte egoten bazen. Atlantikoko portu gehienak haizebean kokatuta zeuden, bestalde, Ingalaterrakoak haizealdean kokaturik, abantaila handi izanik. Mediterraneoko Itsas konfliktoetan, mendebaldeko potentziak abantaila zuten haizeei esker, eta horren ondorioz, Erdi Aroko kristautasunaren eta Islamaren arteko borroka kristauen alde dekantatzen zen, kristauak iparraldeko eta mendebaldeko kostetan zeudelako, eta Islama ekialdeko eta hegoaldeko kostetan zegoelako.
Itsas gerrako teknikaren eta teknologiaren arabera, aipatu bezala, portuen kokapenak garrantzi handia zuen floten mantentzerako. Iparrorratza erabilgarria bilakatu zen XIII. mendean, hortaz gain, beste tresna batzuk barneratu ziren, astrolabioa bezala, nabigatzaileei bere latitudea kalkulatzea uzten ziena. Aipatutakoak aparte, XIII. mendetik aurrera nabigazio eskuliburuak egiten hasi ziren, bertan bidaietako esperientziak kontatzen zituzten. Hala ere, orokorrean laguntza teknikoen gabezia zegoen.
Mediterraneoko Europaren eta Atlantikoko Europaren itsas eraikuntzaren artean desberdintasun tekniko garrantzitsuak existitzen ziren. Iparraldean eta Atlantikoan, itsas ontziak gogorrak gainditzeko diseinatuak zeuden. Mediterraneoko eraikuntza metodoa, aldiz, merkeagoa zen, egur kantitate txikiago bat behar baitzuen. Gerrako ontzien kantitatea txikia zen, eta merkataritza ontziak egokituak eta konfiskatuak izan zitezkeen. Hasiera batean, gerrarako itsas ontziak arrauneko ontziak ziren. Bertan, irudimen popularrak esaten zuenaren kontra, galerako esklabuak ez ziren inoiz ugari izan, eta gutxitan konfiatu zen horietan gerrarako, normalean, arraunlariak ere gerlariak bezala parte hartzen zuten profesionalak ziren. Arraunak erabiltzeaz utzi zenean, ontziak altuera handiagoarekin eraikiak izaten ziren, berehalako abantaila lortzen baitzen borrokan.
Gerra taktikaren arabera, etsaiaren ontzi bat hondoratzea, galera bat bezala ikusten zen. Buzoen erabilera ontzien beheko partean zuloak egiteko, teknika ezagun bat zen, baina ez zen aldi askotan aurrera eraman, borrokaren helburuetako bat etsaien ontziak bereganatzea baitzen. Ontziek distantzia motzean borrokatzen zuten, jaurtigaien jaurtiketaren bidez, abordatze eraso batekin jarraituz. Etsaiaren ontzian sartuta, lehen helburua etsaia itsustea zen, horretarako askotan erabili izan zen su-grekoa, urarekin itzali ezin zen sua. Baleztariak arma erabakigarri bat ziren ere, eta idatzi batzuen arabera, baleztarien arloan katalanak onenak ziren.