cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Baugy (Oise)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 192 ziren, horien artean 148 aktiboak ziren eta 44 inaktiboak ziren. 148 pertsona aktiboetatik 135 lanean zeuden (72 gizon eta 63 emakume) eta 13 langabezian zeuden (6 gizon eta 7 emakume). 44 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Baugy udalerrian 106 unitate fiskal zeuden, 292 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.383 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 iturgina.
2000. urtean Baugy udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cala Jugadora
Cala Jugadora kala erako hondartza bat da Cadaqués herrian kokatua (Alt Empordà eskualdea), Costa Brava izeneko kostaldean, Katalunian.
Heriotzaren Kosta
Izen hori datorkio Ozeano Atlantikoaren inguru hartan aspaldidanik gertatu izan diren itsas hondamendiak direla eta.
Udalerriak
Ipar eta ekialdetik hasita:
Itsasadarrak
Iparraldetik hegoaldera:
Tianjinen banaketa administratiboa
Tianjin udaltasuna ondoko honako banaketa administratiboek osatzen dute:
Konderri mailan
Konderri mailako 18 banaketa:
Hiriaren erdigunea
Tianjin hamabost barruti eta hiru konderrik osatzen dute. Hiriaren erdigunea sei barrutik osatzen dute:
Hirigunearen inguruan Binhaiko garapen gunea osatzen duten barrutiak honakoak dira:
Hirigunearen inguruko banaketak
Eta azkenik, hirigunetik urrutiago honako barruti eta konderriak:
Labidochromis gigas
Labidochromis gigas Labidochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Francis Scott Fitzgerald
Francis Scott Key Fitzgerald (Saint Paul, Minnesota, AEB, 1896ko irailaren 24a - Hollywood, Kalifornia, AEB, 1940ko abenduaren 21a) eleberrigile estatubatuarra izan zen, irlandar jatorrizkoa.
XX. mendeko idazle estatubatuarrik garrantzitsuenetarikotzat jotzen da. «Belaunaldi Galduaren», XIX. mendearen azken aldera jaio ziren eta Lehen Mundu Gerran heltzea egokitu zitzaien estatubatuarren bozeramaile izan zen. Gazteria eta etsipena izan ziren gehien jorratu zituen gaiak.
Lehen urteak
Jatorriz irlandar familia batekoa zen, eta oso gazte zela zaletu zen literaturaz. Familiaren mikrokosmosaren barruan haren segurtasunik ezaren eta arrakasta nahi goiztiarraren aztarnak aurkitu daitezke; aita Hegoaldeko zalduna zuen, fortuna urrikoa, eta ama, berriz, irlandarra jatorriz, eta katolikoa, salerosle aberats baten alaba. Amaren aldeko aitonari esker, F. Scott Fitzgeraldek New Jerseyko Newman Schoolen ikasi zuen, eta Princetongo Unibertsitatean gero. Han, Edmund Wilson ezagutu zuen, eta urte askotako adiskidetasuna hasi zuen harekin.
1918an, ikasketak amaitu gabe utzi ondoren Lehen Mundu Gerrara soldadu joateko, Zelda Sayre ezagutu zuen, haren eleberrietako neskatxa guztien eredu izango zena, eta harekin ezkondu zen bere lehen eleberri arrakastatsuekin ospea eta dirua lortu ondoren. Orduan hasi zen Zeldaren eta Fitzgeralden arteko ospe handiko bizitza, Europa eta Amerika artean, Hemingway, Gertrude Stein eta Dos Passos idazle erbesteratuak bizi ziren Paristik jazzaren aroko New Yorkera: ametsezko jai amaigabe bat izan zen, haien alaba Scottie jaio arte (1921) eta hondamendiaren lehenengo zantzuak sumatzen hasi ziren arte luzatu zena: Fitzgeralden zailtasun ekonomikoak eta emozionalak, eta Zeldaren buruko gaitzaren lehen sintomak. Zelda erietxe batean sartu zuten, eta 1948an hil zen, erietxeak su hartuta. Fitzgerald, zahartuta, alkoholak menderatuta, izandakoaren mamu bihurturik, azken urteetan bere gaztetako sormena berreskuratzen ahalegindu zen.
Nobelagilea
Francis Scott Fitzgeraldek Lehen Mundu Gerraz geroko gizartea, eta gizonaren eta patuaren arteko gatazka islatu zuen batez ere bere obran. Haren literatura-karrera 1920an hasi zen, izugarrizko arrakasta izan zuen eleberri batekin: This Side of Paradise (1920, Paradisuaz honantz). Obra hura, erdi biografia, erdi dokumentua eta erdi alegia, «jainko guztiak hilda, gerrak borrokatuta, eta gizonarenganako fedea suntsituta» aurkitu zituen belaunaldi batek bere burua ezagutu zuen ispilua izan zen. Esan bezala, obra horrek izugarrizko arrakasta izan zuen, eta garai hartako aldizkari ospetsuenetan - Scribner's, The Saturday Evening- artikuluak idazteko aukera eman zion.
Bigarren eleberria, The Beautiful and Damned (Ederra eta madarikatua), bikote baten ametsei eta etsipenei buruzko azterketa, 1922an argitaratu zuen. Gero, Frantziara joan zen bizitzera Zeldarekin, eta handik gutxira bukatu zuen bere hirugarren eleberria, denetan ospetsuena eta arrakastatsuena: The Great Gatsby (1925, Gatsby handia, X. Olarrak euskaratua). Estatu Batuetako eleberrigintzaren maisulanetako bat da obra hori. Lan horretan, Fitzgeraldek aberatsen emozioak eta ahuleziak aztertu zituen. Eleberriaren indarra zeharbidezko kontakizun baten argitasun formalean datza: Fitzgeraldek, Henry Jamesen eta Joseph Conraden urratsei jarraituz, «lekuko» baten esku utzi zuen amerikar mitoaren ibilbide magikoa eta dramatikoa gogorarazteko zeregina.
1934an Tender is the night (Gaua samurra da) kaleratu zen, kontakizun hunkigarria eta zirraragarria, berak bere lan hoberentzat jo zuena, aurrekoak adina arrakasta izan ez bazuen ere. Eleberri horretan Fitzgeralden gai nagusiek -zoriontasuna eta dirua, lilurapena eta dirua parrastaka gastatzea- adierazpide berria aurkitu zuten hizkuntza-modu arranditsu eta espektral batean, egitura zabal eta oinazetu batean. Handik gutxira, alkoholaren kontsumoagatik osasuna hondatzeko bidean, Hollywoodera joan zen, eta filmetarako gidoiak idazten aritu zen.
Istorio laburren idazlea
Francis Scott Fitzgerald 1920 ondoko «urte zoriontsuekin» lotuta dago ezinbestean, eta sarritan ezagunagoa izan da garai hartako pertsonaia, idazlea bera baino. Egia esan, berak idatziak dira Estatu Batuetako eleberrigintzaren orrialde bizi eta perfektuenetako batzuk. Beste inork ez bezala lehenago, Estatu Batuetako esperientzia termino poetikoetan, xehetasunetan aberats, adierazteko gaitasuna izan zuen, haren dimentsio erromantikoa bete-betean harrapatuz.
Independentziaren Etxea museoa
Indepentziaren Etxea (Casa de la Independencia), 1965eko maiatzaren 14az geroztik Independentziaren Etxea museoa (Museo Casa de la Independencia), Paraguaiko eta Asuncion hiriko historian balio handia duen eraikina da. Bertan 1811ko maiatzean Paraguai Espainiatik independizatu zuten protagonista nagusiek ezkutuko bilkurak egiten baitzituzten.
Independentziaren Etxea Asunciongo erdialde txikian (Microcentro) dago, Presidente Franco eta 14 de Mayo kaleen izkinean. 1965az geroztik museo bihurtua, agiri eta objektu historikoak gordetzen ditu.
Historia
Etxea Antonio Martínez Sáenz espainiarrak eraiki zuen 1772an. Honek Petrona Caballero de Bazán paraguaitarrar zuen emazte. Etxeak hormak adobezkoak ditu; sabaia teilaz estalita dago; eta oinarria palmondoz eta guaduaz eraikita.
Martínez Sáenz anaien orubean Pedro Juan Caballerok ostatu hartzen zuen Tobatí jaioterritik hiriburura joaten zenean.
Martíneztarren etxearen aurrean Juana María de Lararen etxea zegoen. Vicente Ignacio Iturbe, haren biloba, haren etxean ostatu hartu ohi zuen. Juan Bautista Rivarola kapitaina, Barrero Granden bizi zena, hirira joaten zenean bere amaginarrebaren etxean geratzen zen, etxartearen ondoan zegoena. Fulgencio Yegros itzaltsuak eta Mariano Recalde tenienteak Martíneztarren etxera joaten ziren maiz, nondik Facunda Speratti eta Virginia Marín gorteatzen baitzituzten hurrenez hurren.
Martínez Sáenz anaien egoitza espainiarren mendearen aurka konspiratzeko leku ezin hobea izan zen. Maiatzaren 14ko gauean Pedro Juan Caballero buru zuen gizon-talde bat aldameneko etxartetik irten eta handik etxadi gutxira zegoen Espainiako gobernadorearen etxera zuzendu zen. Koartelak hartu ondoren, maiatzaren 15eko gauerdian Bernardo de Velazco y Huidobro gobernadoreak agintea matxinoei eman zien, horrela Paraguai herrialde burujabe bihurtuz.
1943an Paraguaiko Gobernuak etxea erosi zuen. 1961ean Monumentu Historiko Nazionala deklaratu zuten.
Staxigoe
, Eskoziako Highland eskualdeko arrantzale udalerri bat da, Caithness barrutian. Wick udalerritik 2 milia ekialdera dago.
Guido Alvarenga
Guido Alvarenga (1970eko abuztuaren 24a - ) Paraguaiko futbolari ohia da.
Waldwick (New Jersey)
Waldwick New Jerseyko borough bat da. Bergen konderrian kokatua dago. 2010ean 9,625 biztanle zituen, 5.35 kilometro koadrotan banatuta.
Mertxe de Renobales
Mertxe de Renobales Scheifler (Bilbo, Bizkaia, 1948) biokimikaria eta EHU ko irakaslea da. Ikertzaile gisa ere aritu da eta goi mailako aintzatespena lortu du arlo horretan.
Biografia
Mertxe de Renobales Scheifler Bilbon jaio zen 1948an. Haurtzaroa eta gaztaroa Bizkaiko hiriburuan pasatu zituen, eta Kimikako goi-mailako ikasketak amaitu ondoren, Ameriketako Estatu Batuetara joan zen bizitzera, master bat egiteko asmoz. Estatu Batuetan ezkondu zen Gorka Aulestiarekin, Renoko Nevada Unibertsitateko euskara irakaslearekin, eta bertan geratu ziren bizitzen. Biokimikako doktoretza Nevadako Unibertsitatean egin zuen, Renon, eta bertan egon ziren 1988ra arte, urte horretan itzuli baitziren behin betiko Euskal Herrira. Han bizi izan ziren ia 14 urtez, eta han jaio zen Iker semea ere.
Behin Euskal Herrian, denboraldi labur batez Inasmeten lan egin zuen. Bioteknologiako atal berria abian jarrita zegoen, eta bertan hainbat industria-ondasun lortzeko entzimak erabiltzen lan egin zuen.
1990ean Biokimikako Katedra lortu zuen Euskal Herriko Unibertsitateko Arabako Campuseko Farmazia Fakultatean eta Gasteizera joan zen bizitzera.
Irakaskuntzako beste betebehar batzuen artean, elikagai transgenikoei buruzko bi irakasgai eman zituen "Elikagaien Kalitatea eta Segurtasuna" eta "Nutrizioa eta Osasuna" masterretan. Farmazia Fakultateko dekanoa eta dekanordea eta Arabako Campuseko Kalitate zuzendaria izan da.
Mertxe de Renobalesek nekazaritza ekologikoaren printzipioak errespetatzen dituzten hazi transgenikoen erabilera defendatzen du gosearen aurka borrokatzeko. Bere proposamenak nekazaritza ekologikoaren printzipio filosofikoak eta ingurumenerako dituen onurak hartzen ditu kontuan, bere produktibitatea hobetuz printzipio horiek errespetatzen dituzten hazi transgenikoak erabiliz.
Hogei urte baino gehiago eman ditu ardi-gaztarekin lanean, eta, zehazki, Idiazabal jatorri-deitura duenarekin. Esnearen kalitate teknologikoa eta nutrizionala hobetzen saiatu da. Gainera, gaztaren ezaugarri sentsorialak ere hobetzen saiatu da, horiek baitira kontsumitzaileek gehien estimatzen dituztenak. Lehen sektorearekin eskuz esku lan egin du, ikerketa ekoizleen eskari espezifiko baten ondorioz sortu baitzen. Era berean, lankidetza erabatekoa izan da ekoizleen elkarteekin, zehazki gaztagileekin, erabiltzen dituzten gatzagiak hobetzeko, besteak beste. Ardien elikadurak gaztaren nutrizio-kalitatean duen eragina ere aztertu du.
Pterygotrigla soela
Pterygotrigla soela Pterygotrigla generoko animalia da. Arrainen barruko Triglidae familian sailkatzen da.
Abronia fimbriata
Abronia fimbriata Abronia generoko animalia da. Narrastien barruko Anguidae familian sailkatuta dago.
Cenate Sopra
Cenate Sopra Italiako udalerri bat da. Bergamoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Cenate Soprak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Aztaparreta
Aztaparreta Larrako mendigunean dagoen oihan primario mistoa da, gizakiak moldatu ez duenez erreserba integral izendatua. 1987an Nafarroako Gobernuak Erreserba Integral deklaratu zuen eta 2017an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen, Karpatoetako eta Europako beste eskualdeetako pagadi primarioak izeneko multzoan.
Aztaparreta Lizardoia baino handiagoa, basagoa eta menditarragoa da. Aztaparretan izei gehiago daude, egoera hobea baitute
Club Deportivo Tropezón
Club Deportivo Tropezón 1983an Torrelavegako Tanos herrian sortutako futbol taldea da.
Datuak
2022-23 barne:
Alegiako udal pilotalekua
Alegiako Udal pilotalekua Alegiako pilotalekua da. 1984ko uztailaren 14an inauguratu zutenetik hainbat pilota-partidu nagusi jokatu dituzte bertan, final asko tartean.
Cerro Largo departamendua
Cerro Largo departamendua Uruguai osatzen duten departamenduetako bat da, ipar-ekialdean kokatutakoa. Hiriburua Melo da.
Myriopholis macrorhyncha
Myriopholis macrorhyncha Myriopholis generoko animalia da. Narrastien barruko Leptotyphlopidae familian sailkatuta dago.
Cerro Largo departamendua
Bertan 86.564 pertsona bizi ziren 2004an 13.648 kilometro koadroko azaleran.
K.a. VI. mendea
'''Kristo aurretiko VI. mendeak''' K.a. 600etik K.a. 501. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
NGC 1268
NGC 1268 galaxia espiral bat da, Perseus (konstelazioa) konstelazioan. Heinrich Louis d'Arrestek aurkitu zuen n.
K.a. VI. mendea
Gertaerak
Filosofia sortu zan.
2004ko 1 Formulako denboraldia
Palmaresa
Gidari txapelduna: Michael Schumacher Ferrari taldearekin
Talde txapelduna: Ferrari M. Schumacher eta Barrichello gidariekin
Gidarien sailkapena
{| width="100%" border=0
Irabazi (argipena)
Irabazi terminoak esanahi hau izan dezake:
Villefort (Aude)
Villefort Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aude departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Villefort udalerrian erroldatutako biztanleak 105 ziren. Familiak 46 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak), 25 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 13 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 60 etxebizitza zeuden, 44 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 56 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 44 etxebizitza nagusietatik 35 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 4 etxek bi gela zituzten, 2 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 29 etxek bost zituzten. 24 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 20 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 21 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 64 ziren, horien artean 46 aktiboak ziren eta 18 inaktiboak ziren. 46 pertsona aktiboetatik 38 lanean zeuden (23 gizon eta 15 emakume) eta 8 langabezian zeuden (3 gizon eta 5 emakume). 18 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren eta 1 higiezinen enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren eta 1 zurgina.
2000. urtean Villefort udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden, 228 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Manasarovar lakua
Manasarovar edo Manasa Sarovar lakua, Tibeteko laku bat da, Txinako eskualde honetako hiriburua den Lhasatik 2000 kilometrora dagoena. Hindi hizkuntzan मानसरोवर झील izena du, eta, tibeteraz མ་ཕམ་གཡུ་མཚོ།, Mapham Yutso. Manasa Sarovar izeneko laku honetatik mendebaldera, Rakshastal lakua dago, eta, iparraldera, Kailash mendia dago, tibeteraz, Khang Rinpoche izena duena.
Arturo Arbizu
Arturo Arbizu Sanz, pilota arloan Arbizu deituraz ezaguna (Iruñea, Nafarroa Garaia, 1972ko azaroaren 19a) esku huskako pilotari profesional ohia da. Aurrelari jokatzen zuen, Asegarce enpresarekin. Estatistika ofizialen arabera, 1,84 m luze da, eta 87 kg pisatzen zuen. Profesionaletako estreinako partida 2000ko urtarrilaren 8an jokatu zuen, Iruñeko Labriten. 2007ko abenduaren 22an jokatu zuen profesionaletako azken partida, pilotaleku berean.
Manasarovar lakua
Geografia
Manasarovar lakua, 4556 metroko altueran dago. Munduko ur gardendun lakurik altuena da. Forma erlatiboki borobila du. Bere zirkunferentzia, 88 kilometrokoa da, bere sakonera 90 metrokoa eta 320 kilometro karratuko hedadura du. Neguan izoztu egiten da, eta, udaberrian, izotz hau urtu egiten da. Laku honetatik gertu daude Indo, Brahmaputra, Sutlej eta Karnali (Ghaghara) ibaien iturriak.
Garrantzi kulturala
Kailash mendia bezala, Manasarovar lakua erromesaldi lekua da, pertsona erlijiosoak erakartzen dituena Tibetetik, Indiatik eta inguruko beste herrialde batzuetatik. Hinduek, laku honetan bainatu eta bertako ura edaten badute, bizitza honetan eta beste batzuetan eginiko bekatu guztiak garbitzen dituztela uste dute. Erregularki, erromesaldi bidaiak antolatzen dira, bereziki Indiatik, horietatik ezagunena, Kailash Mansarovar Yatra deritzona delarik, urtean behin egiten dena. Erromesak, Manasa lakuko ur purifikatzaileetan bainu zeremonialak hartzera etortzen dira.
Hinduismoaren arabera, lakua, Brahma jainko sortzailearen burutik sortu zen. Horregatik, sanskritoz, "Manasarovar" deitzen da, manas (burua) eta sarovar (lakua) hitzen konbinaketa bat dena. Lakua (mitologia hinduaren arabera), beltxargen (hegazti jakintsu eta sakratutzat hartzen direnak) udako bizilekua ere badela uste da. Uste da, baita ere, devak, brahma muhurta orduan (egunsentia baino 96 minutu lehenago hasi eta egunsentia baino 48 minutu lehenago amaitzen den 48 minutuko "ordu hindu" bat dena) laku honetara bainatzera jeisten direla.
Budistek, laku hau, Maya erreginak, bere seme buda izan zuela uste duten laku mitikoarekin lotzen dute, sanskritoz Anavatapta bezala eta paliz Anotatta bezala ezagutzen dena.
Lakuak, monasterio gutxi batzuk ditu bere ertzean. Horietatik nabarmenenena, Chiu Gompa antzinako monasterioa da, gertuko muino batean eraiki zena, eta harkaitzean bertan egina bailitzan ikusten da.
Tibeteko jaina zein bonpek, berdin gurtzen dute toki hau, debozio handiz.
Wallington (New Jersey)
Wallington New Jerseyko borough bat da. Bergen konderrian kokatua dago. 2010ean 11,335 biztanle zituen, 2.55 kilometro koadrotan banatuta.
Alexis Apraiz
Alexis Apraiz García del Río, pilota arloan Apraiz deituraz ezaguna (Gernika, Bizkaia, 1984ko abuztuaren 23a) esku huskako pilotari profesional ohia da. Atzelari jokatzen zuen, Asegarce enpresarekin. Estatistika ofizialek diotenez, 2,00 m luze da, eta profesionaletan ari zela 93 kg pisatzen zuen. Profesionaletako estreinako partida 2006ko abuztuaren 18an jokatu zuen, Gernikako Santanape pilotalekuan; azkena, berriz, 2017ko otsailaren 25ean, Iruñeko Labrit pilotalekuan.
Bere pilotari ibilbidean, 2010–2013 bitartean eman zuen mailarik onena, tarte horretan ibili zen indartsuen. Onenekin jokatzen zuen. 2014an, ordea, esku huskako pilotako lehen mailan pilota txikiagoa erabiltzen hasi ziren, eta Apraiz ez zen ondo egokitu material berri horretara.
Apure (estatua)
Apure Venezuelako ekialdean dagoen Estatu bat da. Bere hiriburua San Fernando de Apure da. 76.400 kilometro koadro ditu eta 473.941 biztanle.
Mugakide ditu Kolonbiako Errepublika mendebalde eta hegoaldean, Bolivar ekialdean, eta Guarico, Barinas eta Tachira iparraldean.
Orografia
Lurralde osoa laua da, mendebaldea izan ezik, 3.613 m-ko garaiera duen mendia sortzen baita han, Paramo de Tama izena duena. Gainerantzeko lurraldeak bi ordokitan banatzen dira, goi ordokia batetik eta behe-ordokia bestetik. Azken hau urak estalita egoten da, ibaiek gainez egiten baitute sarri (Apure ibaia, Meta, Arauca, Capanapro eta Cinaruco ibaiek batez ere). Urak estaltzen ez dituen zatiak, banco deituak, izaten dira uholdetan abelgorriaren babesleku. Uholdeak apirila eta azaroa bitartean izaten dira.
Ekonomia
Behi eta zaldi zaintza dira estatuan ekonomia baliabide nagusiak. Abelgorria, hil ondoren, airez garraiatzen da San Fernandotik eta Guasdualitotik hainbat herritara. Abeltzaintzan aritzen direnak, zuri eta indiarren arteko arrazakoak dira, eta badira bertako jatorriko talde gutxi batzuk ere. Apureko nekazaritza bertakoen elikagaietarako bakarrik izaten da.
Udalerriak
Estatua 7 udalerri eta 27 parrokiatan banatuta dago. ** Distrito del Alto Apureko kideak.
Sintaxi
Sintaxia (grezieratik συν- syn-, batera, eta τάξις táxis, antolaketa) edo joskera hizkuntzalaritzako atal bat da, esaldien egitura finkatzen duten arauak aztertzen dituena. Sintaxia arau horiek izendatzeko ere erabiltzen da, hizkuntzaren sintaxia esapidean adibidez.
Esan daiteke morfologiak hitz baten zatiak (morfemak), hauen funtzioa eta hitz osoari ematen dioten zentzua aztertzen dituela, gauza bera egiten duela sintaxiak esaldi osoarekin, haren zatiak (sintagmak) aztertu eta esaldian duten jokaera ulertuz. Sintaxian hitzak esaldiaren testuinguruan aztertzen dira, beste hitzekin duten harremana eta esaldian duten funtzioa zehazten da.
Gramatika arduratzen da sintaxiaz.
Historia
Sintaxia da, perpausa osatzean, hitzen artean dauden harremanen zientzia. Apolonio Diskolok (II. mendea) eman zion izena, baina bere jatorria lehenago ere koka dezakegu, subjektu eta predikatuaren arteko desberdintasunean (Aristoteles) edo greziar morfologian, hitzak perpausaren ataletan sailkatzeak eramaten baikaitu funtzio sintaktikoak mugatzera. Horrela agertzen da bere jaiotzetik bi kontzeptu ezberdintzeko zailtasuna: logikako sintaxia eta analisi morfologikokoa. Nahiz eta haien arteko mugak ezeztatu, haien arteko lotura izendatzeko morfosintaxi terminoa erabiltzen da.
Aurkikuntza fonologikoaren zabalkuntza ez doa jarrera honen aurka eta hizkuntza familiarren ikasketak indartzen du. Ordea, irizpide metodikoak hartzen dira, enpirismo orokorra dela eta, zeren deskripzio sintaktikoa gutxitzen uzten du.
Hortik, fonologiak arnastuta, berehalako osagai difusioa sortzen da. Testu eta esaldien analisia egin behar da, mailaka, eta unitateei izena jarri behar zaie, esaldi edo perpausaren barruan betetzen duten paperaren arabera, honela, deskripzio fonematiko batera iritsi arte. Metodo hori hartu dute gramatika sortzaile gisa, hau da, hizkuntzaren ekoizpena arauen bidez.
Estropu
Arraunean
Espartzu zko lakainaz edo kalamu z egindako uztai estu moduko horrek arrauna toletari lotzen dio, bulkada lortzeko. Denborarekin zabaldu, eta aldatu behar izaten dira. Nylon ezkoa eginez gero gehiago irauten du, baina ez da hain goxoa lanerako. Mistoak edo tartekatuak erabili ohi dira. Estuegiak badira, eskumutur rak neurriz kanpo nekarazten ditu. Sortzen duen hotsak arraunlari guztiak koordinatzen laguntzen du.
Olaxta
Kantuen zerrenda
Kanta guztiak Fernando Artola "Bordari" bertsolariaren testuak dira, azkena izan ezik.
Pterygotrigla spirai
Pterygotrigla spirai Pterygotrigla generoko animalia da. Arrainen barruko Triglidae familian sailkatzen da.
Marcusenius nyasensis
Marcusenius nyasensis Marcusenius generoko animalia da. Arrainen barruko Mormyridae familian sailkatzen da.
Colonia departamendua
Colonia departamendua Uruguai osatzen duten departamenduetako bat da, hego-mendebaldean kokatutakoa. Hiriburua Colonia del Sacramento da.
Cenate Sotto
Cenate Sotto Italiako udalerri bat da. Bergamoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Cenate Sottok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cheissoux
Cheissoux Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Vienne Garaia departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Cheissoux udalerrian erroldatutako biztanleak 207 ziren. Familiak 92 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 166 etxebizitza zeuden, 88 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 51 bigarren erresidentzia ziren eta 28 hutsik zeuden. 161 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 88 etxebizitza nagusietatik 69 bere jabearen bizilekua ziren, 16 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 36 etxek lau zituzten eta 34 etxek bost zituzten. 65 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 38 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 39 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 127 ziren, horien artean 83 aktiboak ziren eta 44 inaktiboak ziren. 83 pertsona aktiboetatik 72 lanean zeuden (42 gizon eta 30 emakume) eta 11 langabezian zeuden (5 gizon eta 6 emakume). 44 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 23 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Cheissoux udalerrian 81 unitate fiskal zeuden, 179 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 11.963 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 argiketaria zen eta 1 jatetxe.
2000. urtean Cheissoux udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 290 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
José Ortigoza
José María Ortigoza Ortiz (1987ko apirilaren 1a - ) Paraguaiko futbolaria da.
Ulbster
, Eskoziako Highland eskualdeko herrixka bat da, Caithness barrutian. Wick parrokian dago.
NGC 1270
NGC 1270 galaxia bat da, Perseus (konstelazioa) konstelazioan. Heinrich Louis d'Arrestek aurkitu zuen n.
Wanaque (New Jersey)
Wanaque New Jerseyko borough bat da. Passaic konderrian kokatua dago. 2010ean 11,116 biztanle zituen, 20.69 kilometro koadrotan banatuta.
FC Lahti
FC Lahti finlandiar futbol-taldea da. 1996. urtean sotu zen eta 1998. urtean lehenengo mailara iristea lortu zuen.
Durazno departamendua
Bertan 58.859 pertsona bizi ziren 2004an 11.643 kilometro koadroko azaleran.
Tapia
Tapia izenak esanahi ezberdinak izan ditzake:
Abronia graminea
Abronia graminea Abronia generoko animalia da. Narrastien barruko Anguidae familian sailkatuta dago.
Myriopholis macrura
Myriopholis macrura Myriopholis generoko animalia da. Narrastien barruko Leptotyphlopidae familian sailkatuta dago.
Marcusenius pongolensis
Marcusenius pongolensis Marcusenius generoko animalia da. Arrainen barruko Mormyridae familian sailkatzen da.
Emily Dickinson
Emily Elizabeth Dickinson (Amherst, Massachusetts, Ameriketako Estatu Batuak, 1830eko abenduaren 10a - Ibid. 1886eko maiatzaren 15a) poeta estatubatuarra izan zen. Nahiz eta bere bizitzan zehar oso ezaguna ez izan, adituek ia aho batez onartzen dute Emily Dickinson Ameriketako Estatu Batuek inoiz izan duten poetarik handienetakoa dela.
Sortutako ia 1.800 poemetatik 10 inguru argitaratu ziren bizi zen bitartean; gehienak bera hil ostean argitaratu ziren. Olerki horiek garaiko arau poetikoetara egokitu zituzten: Dickinsonen olerkiek ez zuten izenbururik, eta lerro motzak, errima inperfektuak eta puntuazio ez konbentzionala erabiltzen zituen, baita letra larriaren erabilera ezohikoa ere.
Herrikideekin lotura estua zeukan familia ezagun batekoa bazen ere, bizitzaren zatirik handiena aitaren Amhersteko etxetik atera gabe igaro zuen. Auzokoen ustez, Dickinson oso pertsona bitxia zen; beti zuriz janzten zen, eta ez zituen gonbidatuak agurtzen; azken urteetan, gainera, ia logelatik irten gabe bizi izan zen. Ez zen inoiz ezkondu, eta adiskideekiko harreman gehienak gutunen bidez landu zituen.
Arrate pilotalekua
Arrate pilotalekua Andoaingo pilotalekua da. 1977ko ekainaren 24an inauguratu zutenetik hainbat pilota-partidu nagusi jokatu dituzte bertan, final asko tartean.
Eraikin honetan kontzertuak eta beste ekitaldiak ere ospatu dituzte
Emily Dickinson
Familia eta haurtzaroa
Emily Elizabeth Dickinson bere familiaren etxean jaio zen, Amhersten (Massachusetts), 1830eko abenduaren 10ean. Bere familia entzutetsua zen, baina ez aberatsa. Bere aita, Edward Dickinson, abokatua eta Amherst College-ko fideikomisarioa zen.
Berrehun urte lehenago Dickinsonen aita-bideko arbasoak Ameriketara iritsi ziren puritanoen migrazio handian, non aurrera egin zuten. Dickinsonen aitaldeko aitona, Samuel Dickinson, Amherst Collegeren sortzaileetako bat izan zen. 1813an familiaren etxea eraiki zuen herriaren kale nagusian; etxea Dickinson familiaren gune bihurtu zen mendearen zati handi baterako. Samuel Dickinsonen seme nagusia, Edward, Amherst Collegeren diruzaina izan zen 1835etik 1873ra. Gainera, Massachusettsko Ordezkarien Etxean (1838-1839; 1873) eta Massachusettsko Senatuan (1842-1843) jardun zuen, eta Estatu Batuetako 33. Kongresuan (1853-1855) Massachusettsko 10. kongresu barrutia ordezkatu zuen. 1828ko maiatzaren 6an Monson-go Emily Norcross-ekin ezkondu zen eta hiru seme-alaba izan zituzten:
Esaten denez, Dickinson neska zintzoa zen umetan. Bi urte zituenean Monsonera egindako bidai luze batean bere izeba Laviniak honela deskribatu zuen: «guztiz ondo, haur oso ona da eta ez du ia arazorik ematen». Dickinsonen izebak, gainera, neskaren musikarekiko afinitatea eta pianoa jotzeko trebetasuna adierazi zituen.
Dickinson haur hezkuntzara joaten zen Pleasant Street-eko bi pisuko eraikin batean. Bere hezkuntza «oso klasikoa zen neska viktoriar batentzat». Aitak seme-alabak ondo heziak izatea nahi zuenez, beren aurrerapena jarraitu zuen nahiz eta kanpoan egon lanean. Dickinsonek zazpi urte zituenean, aitak etxera idatzi zuen, seme-alabei gogorarazteko «eskolan geratzeako eta ikasteko, ni etxera natorrenean zenbat gauza berri ikasi dituzuen kontatzeko». Dickinsonek bere aita modu epelean deskribatu zuen. Bere eskutitzek, ordea, ama hotza eta urruna izan ohi zela iradokitzen dute. Eskutitz batean Dickinsonek dio ama «beti korrika zihoala Etxera Austinengana, edozer gertatzen bazitzaidan. Ama oso txarra zen, baina gehiago atsegin nuen hori [amarik ez izatea] baino». 1840ko irailaren 7an, Dickinson eta bere ahizpa Lavinia Amherst Academy-n ikasten hasi ziren, aurretik mutilentzako eskola izandakoa, baina bi urte lehenago neskentzako ere zabaldu zutena. Gutxi gorabehera garai hartan, bere aitak etxe bat erosi zuen North Pleasant Street-en. Dickinsonen neba Austinek etxe handi eta berri hau «luxuzko etxe» moduan deskribatu zuen, non bera eta Emily, «jaun eta andere», etxearen buru ziren gurasoak kanpoan zirenean. Etxetik Amhersteko hilerria ikus zitekeen, bertako apaiz batek «zuhaitzik gabe» eta «ezatsegin» moduan deskribatu zuena.
Nerabezaroa
Zazpi urtez Amherst Academy ikastetxean ikasi zuen. Ikasi zituen ikasgaien artean ingelesa eta antzinako literatura, latina, botanika, geologia, historia, «filosofia mentala» eta aritmetika zeuden. Daniel Taggart Fiske-ren, orduko eskolako zuzendariaren arabera, Dickinson «oso argia» zen, eta esan zuen «ikasle bikaina [zela], portaera eredugarria [zuela], [eta] zintzoa [zela] eskolako eginkizun guztiekin». Nahiz eta denboraldi batzuk eskolatik kanpo eman zituen gaixotasunen ondorioz, ikasketa nekezak gogoko zituen, eta lagun bati idatzi zion Amherst Academy «oso eskola ona» zela. Eskolatik kanpo emandako denboraldirik luzeena 1845–1846 artean izan zen, hamaika astez bakarrik egon baitzen matrikulatuta.
Heriotzaren «gero eta arrisku handiagoak» gaztetatik arduratzen zuen Dickinson, batez ere gertukoak zituen pertsonen heriotzek. Sophia Holland, bere bigarren lehengusua eta lagun mina, tifusarekin gaixotu eta 1844ko apirilean hiltzeak Dickinson traumatizatu zuen. Bi urte beranduago gertakaria oroituz, zera idatzi zuen: «iruditzen zitzaidan ni ere hil beharko nintzatekeela, baimenik baldin ez banuen bera zaintzeko ezta bere aurpegira begiratzeko ere». Hain malenkoniatsu zegoenez, gurasoek Bostongo familiarengana bidali zuten indarberritzeko. Behin osasunez hobeto zegoela, Amherst Academy-ra itzuli zen ikasketekin jarraitzeko. Garai honetan ezagutu zituen bizi osorako lagunak izango zirenak, zeintzuei eskutitzak bidali zizkien hil zen arte; hala nola, Abiah Root, Abby Wood, Jane Humphrey eta Susan Gilbert (azken hau Dickinsonen neba Austinekin ezkondu zen beranduago).
1845ean erlijio-suspertzea izan zen Amhersten eta Dickinsonen adinkideen artean 46 kidek fede aitorpena egin zuten. Hurrengo urtean lagun bati idatzi zion: «inoiz ez dut hain bake eta zorion perfektua sentitu, nire Salbatzailea topatu nuela uste nuen denbora laburrean sentitu nuena baino». Gainera, gehitu zuen bere «poztasun handiena zela Jainkoarekin komulgatzea bakarrik [nengoela] eta nire otoitzak entzungo zituela sentitzea». Esperientziak ez zuen iraun, Dickinsonek ez baitzuen inoiz fede aitorpen ofizialik egin eta elizkizunetara erregulartasunez joateari utzi baitzion pare bat urte geroago. Elizara joateari utzi ondoren, gutxi gorabehera 1852an, olerki bat idatzi zuen, honela zioena: «Igandea batzuek Elizara joanik gordetzen dute — / Nik Etxean geldituta gordetzen dut —» (ingelesez: Some keep the Sabbath going to Church – / I keep it, staying at Home –).
Amherst Academyn azken hiruhilekoa bukatu ondoren, 1847ko abuztuaren 10ean, Mary Lyon-ek sortutako Mount Holyoke Female Seminary-ra joaten hasi zen (ondoren Mount Holyoke College izango zena), South Hadley-n, Amherstik 16 km-ra. Seminarioan hamar hilabetez bakarrik egon zen. Nahiz eta gustuko zituen Holyokeko neskak, Dickinsonek ez zuen lagun iraunkorrik egin bertan. Hain denbora gutxiko egonaldiaren azalpenak ugari dira, esaterako, osasun txarrez zegoela, bere aitak etxean egotea nahi zuela, eskolako debozio ebangelikoaren aurka egin zuela, gehiegizko disziplina eskatzen zuten irakasleak atsegin ez zituela, edo herriminez zegoela. Holyoke uzteko arrazoia edozein zela ere, bere neba Austin bertan agertu zen 1848ko martxoaren 25ean, «gertatzen dena gertatzen dela etxera ekartzeko». Amherstera itzulitakoan, Dickinsonek etxeko jarduerak egiten igarotzen zuen denbora. Familiarentzat ogia eta antzeko jakiak prestatzen zituen labean, eta herriko gertaeretan eta ekintzetan parte hartzea atsegin zuen.
Lehen influentziak eta idazkiak
Hemezortzi urte zituenean, Dickinsonen familiak Benjamin Franklin Newton izeneko abokatu gaztearekin adiskidetasuna hasi zuten. Dickinsonek Newtonen heriotzaren ondoren idatzi zuen eskutitz baten arabera, «nire Aitarekin [egon zen] bi urtez, Worcester-era joan aurretik, ikasketak aurrera eramateko, eta gure familiarekin egoten zen sarri.» Nahiz eta beren arteko harremana ziurrenik ez zen erromantikoa izan, Newton influentzia hezigarria izan zen Dickinsonentzat eta lehenengo edo bigarren gizona (Leonard Humphrey-ren ondoren) bere tutore, irakasle edo maisutzat jo zuena.
Segur aski William Wordsworth-en idazkiak erakutsi zizkion Newtonek Dickinsoni. Horrez gain, Ralph Waldo Emerson-en poema bilduen lehen liburua oparitu zion, Dickinsonengan efektu askatzailea izan zuena. Hari buruz idatzi zuen: «Emersonek, zeinaren izena nire Aitaren Zuzenbide Ikasleak erakutsi zidan, ezkutuko Udaberria ukitu du». Newtonek begirune handia zion, harengan sinesten zuen eta poetatzat jotzen zuen. Tuberkulosiak jota hiltzen ari zela Dickinsoni idatzi zion, esanez aurreikusten zuen handitasuna lortu arte bizitzea gustatuko litzaiokeela. Biografo batzuek uste dute Dickinsonek 1862an idatzitako adierazpena, honako hau zioena: «Neska txikia nintzenean, lagun bat nuen, zeinek Hilezkortasuna erakutsi zidan – baina hainbeste arriskatu zen bera – ez zela inoiz ere itzuli», Newtoni buruzkoa zela.
Dickinsonek, Biblia ez ezik, literatura garaikidea ere ezagutzen zuen. Lydia Maria Child-en Letters from New York (euskaraz: Eskutitzak New Yorketik) liburuak eragina izan zuen, segur aski, poetarengan. Newtonek emandako beste opari bat zen. Irakurri ondoren, gogo biziz esan zuen «hau bai dela hau liburu bat! Eta are gehiago daude oraindik!». Bere nebak Henry Wadsworth Longfellow-ren Kavanagh liburuaren kopia bat «kontrabandoan» sartu zuen etxera arrebarentzako (aita horren kontra egon litekeelako) eta lagun batek Charlotte Brontëren Jane Eyreren kopia bat eman zion 1849an. Jane Eyreren influentzia ezin daiteke neurtu, baina Dickinson txakur batez jabetu zenean (Ternua arrazakoa, bizitzan izango zuen bakarra) «Carlo» izena ipini zion, St. John River pertsonaiaren txakurrarengatik. William Shakespeare ere influentzia indartsua izan zen bere bizitzan. Lagun bati idatzi zion, Shakespeareren antzezlanei buruz, «Zergatik besarkatu hau ez den beste esku bat?», eta beste bati, «Zergatik da beste edozein liburu beharrezkoa?».
Heldutasuna eta isolamendua
1850 hasieran, Dickinsonek zera idatzi zuen: «Amherst dibertsioz bizirik dago negu honetan... O, zer herri bikaina den hau!». Bere aldarte ona laster malenkonia bilakatu zen beste heriotza baten ondoren. Amherst Academy-ko zuzendaria, Leonard Humphrey, «burmuineko kongestio» baten ondorioz hil zen, 25 urte zituela. Bi urte geroago, Abiah Root lagunari bere tristuraren hedadura erakutsi zion.
Argitalpena
Kasik 1.800 poema idatzi bazituen ere, Dickinson bizirik zela hamar bat baino ez ziren argitara eman, denak ere egilearen borondatearen kontra eta garaiko arau poetikoetara egokituta. Poemetako asko heriotzari eta hilezkortasunari buruzkoak dira; gai horiek dira, baita ere, lagunekiko gutun-trukean lantzen zituenak. 1886an hil zenean, poeta ezezaguna zen bere inguru gertutik kanpora.
Emily Dickinsonen ahizpa txiki Laviniak poema sorta mordoa aurkitu zuen, eta poemok publikatzeko asmoari heldu zion. Hala, 1890. urtean argitaratu zen Dickinsonen lehen liburua, Poems of Emily Dickinson (Emily Dickinsonen poemak) izenburuarekin. Jatorrizko poemak apur bat moldatuta argitaratu zen, puntuazio-zeinuei, izenburuei eta zenbait hitzi zegokienez; izan ere, Dickinsonek gidoi luzeak eta maiuskulak erabiltzen ditu, eta hori da, hain justu ere, bere poemen ezaugarri nabarmenenetako bat. Poema guztiak bildu zituen lehen edizioa 1955ean argitaratu zen, Thomas H. Johnson-ek apailatuta. Beste edizio kanoniko bat ere badago, Ralph W. Franklin-ek 1998an eginikoa.
San Martin Tourskoaren eliza (Urretxu)
San Martin Tourskoaren eliza Gipuzkoako Urretxu udalerrian dagoen eliza bat da, Urola Garaia eskualdean. Alde Zaharreko Iparragirre plazan dago, alboan Jose Mari Iparragirre urretxuar semearen estatua duela.
XVI. mendean eraiki zen eta sortu zenetik eraldaketa ugari izan du. Hallenkirche edo areto eliza motakoa da, hiru nabeek (erdikoak eta bi albokoek) garaiera berdinekoak baitira. Zutabeen goialdea eta kupulak zurezkoak dira, materiala agerian dutela.
Klorellestadita
Klorellestadita silikato motako minerala da eta ellestadite taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Klorellestadita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 da.
Medardo Rosso
Medardo Rosso (Turin, 1858ko ekainaren 21a - Milan, 1928ko martxoaren 31) italiar eskultorea izan zen.
Milanen eta Parisen egin zituen ikasketak. 1889an Parisen hartu zuen bizilekua, eta arrakasta handia izan zuen; Rodinek, Degasek, Zolak eta beste artista batzuek asko goraipatu zuten haren lana. Rodinekin haserretu zen, ordea, eta Milanera itzuli zen. Eskultura txikiak egiten zituen, argizari eta lurrezkoak gehienak. Pintura inpresionistaren eta sinbolistaren gaiak erabiltzen zituen: amak bularra ematen, haurren buruak, erretratuak. Eskultura nagusiak: Azken musua (1882), Henri Rouarten erretratua (1890), Elkarrizketa jardinean (1893), Yvette Guilberten erretratua (1894), Gizona irakurtzen (1894), Ecce Puer (1910).
Cene
Cene Italiako udalerri bat da. Bergamoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Cenek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Salvatore Quasimodo
Salvatore Quasimodo (Modica, Sizilia, 1901eko abuztuaren 20a - Napoli, 1968ko ekainaren 14a) italiar olerkaria eta itzultzailea izan zen.
Eskola Hermetikoaren maisuetako bat, eta XX. mendean Italian izan den olerkari handienetakoa. Bere lanetan tristura eta ezkortasuna adierazten ditu. Olerkiak idazteaz gainera, latinez eta grekoz idatzitako olerki asko itzuli zituen. Beste sari batzuen artean Literaturako Nobel saria lortu zuen (1959).
Semantika
Semantika zeinu linguistikoen esanahia eta haien konbinaketak aztertzen dituen hizkuntzalaritzaren adarra da. Semantikaren ikuspuntua sinkronikoa edo diakronikoa izan daiteke. Breal-ek, aurrekoetan oinarrituta, semantika diziplina linguistikoa gisan eman zuen; aurrerago, Peirce-k, Ogdon-ek, Richards-ek eta beste batzuek ikertu zuten zeinuaren jatorriaren gainean, irizpide analitiko batekin, baita zein paper betetzen zuen hizkuntzak mundu pertzeptibo-kognitiboan ere; horrekin Humbold-ek hasi zuen baina Sapir, Maslinowski eta Benjamin Lee Whorfek ikertzen segitu zuten.
Estrukturalismoak semantika sistematiko bat eraikitzean eragin txikia izan du: orokorrean, soilik aztertu ditu kriterio-historikodun talde lexikoak, eta baita idealistak eta giza-politikoak ere.
Azken emaitzak atera ditu Uriel Weinreich-ek, Pragako Zirkuluarekin eta antropologiarekin edota Katz eta Fodor eta beste transformalistekin parekatuta, haien asmoa edo aspirazioa dela medio.
NGC 1271
NGC 1271 galaxia bat da, Perseus (konstelazioa) konstelazioan. Guillaume Bigourdanek aurkitu zuen n.
Weydale
, Eskoziako Highland eskualdeko udalerri bat da, Caithness barrutian. Thurso udalerritik 3 milia hego-ekialdera dago.
Pterygotrigla tagala
Pterygotrigla tagala Pterygotrigla generoko animalia da. Arrainen barruko Triglidae familian sailkatzen da.
Arabiar Udaberria
Arabiar Udaberria edo 2010-2011ko Ekialde Hurbileko eta Ipar Afrikako matxinadak aurrekaririk gabeko Ekialde Hurbileko eta Iparraldeko Afrikako hainbat herrialdeetan gertatutako herritarren altxamendu, matxinada, manifestazio eta protesta multzoa izan zen. 2010eko abenduaren 18an hasi ziren, Tunisian, ondoren Mohamed Bouazizi inmolazioak jarraitu zuen — poliziaren gehiegikeria salatzeko bere buruaz beste egin zuena. Tunisiako protesten arrakasta ikusirik, Aljeria, Jordania, Egipto, Libia, Maroko, Bahrein eta Yemenen matxinadak antolatu ziren herrialde horietako gobernu ustel eta antidemokratikoen aurka.
Aipagarrienen artean Tunisiako eta Egiptoko iraultzak, Libiako gerra zibila, eta Siria eta Bahraingo herri altxamenduak. Matxinadetan erabili zen slogana "Jendeak erregimenen erorketa nahi du" (arabieraz الشعب يريد إسقاط النظام‎).
Aurrekariak
Lehenengo matxinada Tunisian izan zenez, beste herrialde arabiarretan sortutako protestak Tunisia efektua-ren ondorioz sortu zirela esaten zen. Tunisia efektua esamoldea domino efektuaren sinonimo gisa erabili zen.
Tunisiar matxinada edo Jasminen Iraultza 2010 urteko abenduan Tunisiako Sidi Bouzid hirian abiarazitako matxinada da, langabezia masiboaren, prezioen igoeraren eta oro har egoera sozioekonomiko larriaren aurka protestatzeko. Matxinadaren ondorioz, 2011ko urtarrilaren 14ean, hamarka hildako izan ondoren, Tunisiako presidenteak, agintean 23 urtez izan ondoren, bere familiarekin Tunisiatik ihes egin eta Saudi Arabia hartu zuen babesa.
Matxinada Mohamed Bouazizi gazteak bere buruaru su eman zionean piztu zen, poliziak bizimodua ateratzeko erabiltzen zuen gurditxoko barazki eta fruituak saltzeko baimena ez izateagatik irauli zutenean. Gaztea urtarrilaren 4ean hil zen jasandako erreduren ondorioz. Ondorengo egunetan, protesta zabalak izan ziren azken Tunisiako gobernuaren aurka, poliziak gogor erreprimitutakoak. Protestetan, beste pertsona batzuek bere buruaz beste egin zuten eta poliziak hainbat pertsona hil zituen tiroz. Poliziak disidenteen atxiloketa masiboak ere burutu zituen. Horren aurka Anonymous ekimenak Tunisiako gobernuko webguneak blokeatu zituen 2011ko urtarrilaren hasieran. Protestak Aljeriara zabaldu ziren, egoera sozioekonomikoaren aurka protestatzeko, non gazte eta poliziaren arteko istilu larriak izan ziren. Beste arabiar herrialde zenbaitetan ere, hainbat pertsonak bere buruaz beste egin zuten, Mohamed Bouazizi gaztearen ereduari jarraiki, bertako errejimen politiko eta egoera sozioekonomikoaren aurka protestatuz.
2011ko urtarrilaren 16an Egiptoko CASE 30 burtsako indizeak ez-egonkortasun handia izan zuen. Tunisian gertaturikoa hedatuko zenaren beldurrez. Abdou Abdel-Moneim Jaafara, jatetxe bateko jabeak, bere buruz beste egin zuen bonzo eran. Urtarrilaren 18an beste bi inmolazio egon ziren, lehena Kairoko abokatu batena eta bigarrena Alexandriako 25 urteko langabe batena.
Egiptoar askok euren Facebook orrialdetan urtarrilaren 25an, Poliziaren Egun Nazionala "torturaren, pobreziaren, ustelkeriaren eta langabeziaren aurkako iraultzaren eguna" izateko deialdia egin zuten.
2011an Egipton hauteskunde presidentzialak egon behar dira eta litekeena da Mohamed ElBaradei aurkeztea. Bere esanetan Tunisiaren estiloko leherketa bat egon zitekeen bere herrialdean.
Otsailaren 11an Mubarakek boterea Omar Suleimanen esku utzi zuen, baina protestek jarraitu zuten Suleimanek Mubarakek boterea uzten zuela esan arte. Azkenean, Hosni Mubarak boterea utzi behar izan zuen.
2011ko urtarrilaren 13tik urtarrilaren 16ra jendearen ezinegonagatik ere Darnah, Benghazi eta Beni Walid bezalako hirietan altxamenduak egon ziren. Korrupzioa izan zen aldarrikapen nagusia. Gobernuak eraikitzen ari zen hainbat etxetan sartu ziren. . Urtarrilaren 27an Gobernuak matxinadei erantzuteko adierazi zuen $24.000 milioiko inbertsioa egingo zuela etxebizitzen eraikuntzan.
Otsailaren 15eko azken ordutan 500 edo 600 pertsona inguru manifestatu ziren Benghazi, eta poliziarekin istiluak egon ziren, 14 zauritu eraginez, horietako 10 poliziak. Otsailaren 17an Haserrearen Eguna deitu zuten Muammar al Kadafiren oposizioan zeuden talde guztiek. Hurrengo egunean oposizioak herrialdeko hainbat eremu hartu zituen. Otsailaren 19an biolentziak gora egin zuen eta Bengaziko hiritarrek Al Jazeerari adierazio ziotenez 200 bat hildako egon ziren. Human Rights Watchen arabera 104 izan ziren hildakoak.
Otsailaren 20an Saif al Islam, Kadafiren semeak, gatazkak horrela jarraitzekotan Gerra zibila piztu zitekeela esan zuen. Bere esanetan "lege berriak" egingo zituzten, "eta konstituzio berri batez hitz egiteko nazio eztabaida" sustatuko. "Bihar bertan has daiteke eztabaida, betiere ados baldin bagaude". HRWren arabera dagoeneko 233 ziren hildakoak herrialde osoan.