cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Castiglion Fibocchi
Castiglion Fibocchi Italiako udalerri bat da. Arezzoko probintzian kokatuta dago, Toscana eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Castiglion Fibocchik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Idazkun
Idazkuna edo kartela letraz soilik osatutako iragarkia da, nahiz eta irudiak erantsita izan. Bere helburua informatzea da.
Argi-idazkuna
Argi-idazkunak establezimenduen fatxadetako tipikoak dira, nahiz eta haien barnean dauden produktuak edo zerbitzuak ere sustatzen duten. Hauek akrilikoz, aluminioz, MDF-z edo PVC-z egin daitezke. Printzipio bera dutenez, edarien, tabakoaren, janariaren eta abarren salmenta-makinen aurrealdean jarritako eta establezimendu eta toki publiko ugaritan aurkitutako argi-irudiak ere idazkuntzat har daitezke.
Dragmatucha
Dragmatucha Lecithoceridae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Dragmatucha proaula da.
Donatello
Donato di Niccolò di Betto Bardi (Florentzia, c. 1386 – ib., 1466ko abenduaren 13a), Donatello ezizenaz ezagunagoa, Pizkunde hasierako italiar artista eta eskultorea izan zen. XV. mendeko Italiako eskultore handiena izan zen eta haren obrak izugarrizko garrantzia izan zuen Italiako iparraldeko artean.
Moschelita
Moschelita haluro motako minerala da eta calomel taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Moschelita haluro mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1 - 2 da.
Donatello
Donatellorekin iritsi zuen gailurra Italiako Quattrocentoko eskulturagintzak. Giza irudiaren adierazpena zuen kezka nagusia, eta beti ahalegindu zen bere eskulturetan edertasunaren helburu klasikoa gauzatzen; baina, azken urteetan, espresionismo dramatiko eta espiritual baten aldera jo zuen. Quattrocentoko artista berritzailetan nagusietakoa izan zen eta eragin handia izan zuen bere garaitik aurrera eskulturan ere.
Bizitza
Lehen urte horietan, estilo gero eta klasikoagoz, zenbait eskultura egin zituen Orsanmichele, florentziar gremioen elizarako. 1411-1413 bitartean, haritzaileen gremioak eskaturik, San Marko eskultura zizelatu zuen, forma askoz ere biziagoak, errealistagoak dituena Dabid-ek baino. Armaduragileen gremioaren aginduz, San Jorge bat egin zuen (1415-1417), bere mugimendu eta adierazkortasun indarragatik guztiz bikaina. Eskultura bera baino garrantzitsuagoa ordea, eskulturaren oina da; marmolezko baxuerliebe bat egin zuen oinean Donatellok, San Jorge dragoia hiltzen, eta han erabili zuen aurreneko aldiz schiacciato («zapaldua») deritzan teknika, erliebe joko fin baten bitartez efektu espazial bitxia sortzen duena. Teknika hau hamar bat urte geroago margolaritzan erabiltzen hasi zena.
1415-1426 bitartean Profeten eskulturak egin zituen Florentziako katedraleko kanpandorrerako; aipatzekoa da horien artean Habacuc, Il Zuccone edo burusoila deitua. Bestalde, 1425ean egin zuen Joan XXIII.a antipaparen hilobia-k berebiziko eragina izan zuen ondoko hilobi-eskulturan.
1431-1433 bitartean, Michelozzo arkitektoarekin batera, bigarren bidaia egin zuen Erromara -oso gazte zelarik joan zen aurreneko aldiz, Filippo Brunelleschi zuela lagun-, eta bertan aztertu zuen arte greko-erromatarra. Erromatik itzuli zenean Cantoria (1433-1439) egin zuen Florentziako katedralean, haur dantzariak (putti) ageri dituen friso luze bat, apaingarri klasikoez inguratua. 1440 inguruan sortu zuen bere obrarik famatuenetako bat, beste Dabid bat, brontzezkoa eta arroparik gabea, Pizkundeko lehen eskultura biluzia.
Geroago, 1443-1453 artean, Paduan bizi izan zen, eta han egin zuen, brontzez, San Antonio elizako aldare nagusiko erretaula. Erretaula honetan eskulturari aplikatu zion Pizkundeko perspektiba; orobat egin zuen Paduan Gattamelata condottieroaren estatua (brontzezkoa, 1453), eredu klasikoetan inspiratua.
1453an itzuli zen Florentziara. Azken obretan klasizismotik gero eta urrunagoko estiloa erabili zuen, adierazkortasun berezikoa; Maria Magdalena (1453) da estilo horren agergarri nagusia. Zurean zizelatua da, eta patetismoaren adierazgarri da erabat, batere zerikusirik ez duela hasierako Quattrocento-ko hastapenekin. Azken urteetako beste obra batzuk, Judit eta Holofernes (brontzezkoa, 1453-1457) eta San Lorenzo basilikako pulpituak (1460 aldean) dira.
1466an hil zen Donatello, Florentzian.
Ninhue
Toponimia
Ninhue hitzak Mapudungunez haizeteek babesturiko lekua esan nahi du.
Boursières
Boursières Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Boursières udalerrian erroldatutako biztanleak 93 ziren. Familiak 30 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 9 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 17 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 35 etxebizitza zeuden, 31 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 2 hutsik zeuden. 25 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 31 etxebizitza nagusietatik 18 bere jabearen bizilekua ziren eta 13 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek hitu gela zituzten, 7 etxek lau zituzten eta 23 etxek bost zituzten. 29 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 5 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 24 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ognes (Oise)
Ognes Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Ognes udalerrian erroldatutako biztanleak 254 ziren. Familiak 84 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 44 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 93 etxebizitza zeuden, 87 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 5 hutsik zeuden. 90 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 87 etxebizitza nagusietatik 63 bere jabearen bizilekua ziren eta 24 alokairuan okupaturik zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 5 etxek hiru zituzten, 28 etxek lau zituzten eta 49 etxek bost zituzten. 68 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 28 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 47 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 181 ziren, horien artean 141 aktiboak ziren eta 40 inaktiboak ziren. 141 pertsona aktiboetatik 137 lanean zeuden (78 gizon eta 59 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 40 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Ognes udalerrian 86 unitate fiskal zeuden, 243 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.220 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 5 eraikuntza enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 2 margolariak, 1 iturgina eta 1 eraikuntza enpresa.
2000. urtean Ognes udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden, 825 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Longechaux
Longechaux Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Longechaux udalerrian erroldatutako biztanleak 55 ziren. Familiak 20 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 27 etxebizitza zeuden, 22 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 25 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 22 etxebizitza nagusietatik 19 bere jabearen bizilekua ziren eta 3 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek hiru gela zituen, 4 etxek lau zituzten eta 17 etxek bost zituzten. 21 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 12 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 10 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 30 ziren, horien artean 27 aktiboak ziren eta 3 inaktiboak ziren. 27 pertsona aktiboetatik 25 lanean zeuden (13 gizon eta 12 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 gizon). 3 pertsona inaktiboetatik 2 ikasten zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Longechaux udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Club de Mar de Avilés
Club de Mar de Avilés Asturiasko Avilés herriko itsas kirol eta arraun taldea da. Gaur egun piraguismoari loturik dagoen taldea da.
Arraunketaren historia
Ez du inoiz trainerurik atera baina trainerilla eta bateletan aritu izan zen. 1944 urtean taldea sortu eta batel bat osatu zuten Madrilen Espainiako txapelketan aritzeko eta bederatzigarren egin zuten. 1945ean herriko jaietan estropada antolatu eta irabazle atera ziren, Manuel Cortés patroi zela. Batelak Ría de Avilés izena zuen. 1946an Madrilera itzuli ziren Espainiako txapelketa jokatzera eta brontzeko domina eskuratu zuten.
Ondoreng urteetan ez zuen jarraipenik izan eta 60. hamarkadaren hasiera berriz ekin zion tostako arraunketari. 1961 urtean izan zituen emaitzarik onenak, Portugaleten jokaturiko Espainiako batel txapelketa irabaziz eta Avilésen antolaturiko trainerilla txapelketan hirugarren postua eskuratuz.
Gloria Patricia Porras
Gloria Patricia Porras Escobar (Guatemala, 1960ko azaroaren 5a) abokatua eta notarioa da. Guatemalako Konstituzio Gorteko magistratua izan zen bi alditan, 2011tik 2021era.
Ibilbidea
Porras zuzenbidean graduatu zen Guatemalako San Carlos Unibertsitatean. Geroago, nazioarteko zuzenbide publikoan maisutza egin zuen erakunde berean. Laneko ibilbidean, lotura profesionala izan du Defentsa Publiko Penaleko Institutuarekin, Ministerio Publikoarekin eta Nazio Batuen Giza Eskubideetarako Goi Mandatariaren Bulegoarekin bere sorterrian.
2011n, Álvaro Colom presidenteak Konstituzio Gorteko magistratu titular hautatu zuen 2011-2016 aldirako.
2016. urtean, Guatemalako Errepublikako Kongresuaren osoko bilkurak Konstituzio Gorteko magistratu titular izendatu zuen. 2020ko apirilaren 14an, Porrasek bere gain hartu zuen gorteko lehendakaritza, 2021eko apirilean magistratura amaitu arte.
Robert Lacoste
Robert Lacoste (Azerat, Dordoina, Frantzia, 1898ko uztailaren 5a - Périgueux, 1989ko martxoaren 8a), frantses sindikalista eta politikaria izan zen. Diputatu sozialista izan zen 1945 eta 1958, eta 1962 eta 1967 bitarte, eta senataria 1971 eta 1980 bitarte. Baina ezagunagoa izan zen batez ere Aljeriako gobernari orokor eta ministro izan zelako 1956tik (Guy Molleten gobernuan) 1958ko maiatzera arte.
Edzell
, 'Eigill' eta 'Aigle', Eskoziako herri bat da, Angus eskualdean.
Yantai Laishan nazioarteko aireportua
Yantai Laishan Aireportua (txineraz: 烟台莱山国际机), (NAGE: YNT, NAZE: ZSYT), Txinako Herri Errepublikako Shandong probintziako Yantai hirian dago.
Hiriaren erdigunetik 19 kilometrora dago eta 1984ko urrian zabaldu zen.
Baenako kantu bilduma
Baenako kantu bilduma edo Cancionero de Baena ezagutzen den lehen gaztelar kantu bilduma da. Bere izenburu osoa honakoa da: Cancionero de poetas antiguos que fizo é ordenó e compuso é acopiló el judino Johan Alfon de Baena.
Bilduma egin zuena Juan Alfonso de Baena izan zen 1445 aldera (beste iturri batzuen arabera 1426 eta 1430 artean), Joan II.a Gaztelakoa ri oparitan emateko, literatura eta poesia horren oso zalea zelako, eta baita bere balidoa Álvaro de Luna kondestablea. Horregatik da ezaguna “Baenako kantu bilduma” izenarekin.
Bertan bildutako poemak kultoak eta gortekoak dira orohar.
Lehen aldiz, Pedro José Pidalek argitaratu zuen Madrilen 1851ean.
Deskripzioa
576 poema inguru dira. XIV. mende bukaerako eta XV. mende hasierako 56 poeta ezagunen lanak jasotzen ditu eta beste hamarren bat ezezagunenak.
NGC 4976
NGC 4976 galaxia bat da, Centaurus konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Sarit Thanarat
Sarit Thanarat (สฤษดิ์ ธนะรัชต์; Bangkok, 1908ko ekainaren 16a - ibidem, 1963ko abenduaren 8a) thailandiar militar eta politikaria izan zen. Thailandiako lehen ministroa izan zen 1957an eta 1958tik hil zen arte.
Bere lehen hezkuntza monasterio budista batean izan zen eta 1919tik 1927ra Akademia Militarrean ikasi zuen. Bigarren Mundu Gerran infanteriako batailoi bateko komandantea izan zen eta Burmako inbasioan esku hartu zuen. Koronel mailarekin 1947ko estatu kolpean parte hartu zuen, Thawal Thamrong Navaswadhi lehen ministroa kargutik kendu eta Luang Phibunsongkram berriro boterean ezarri zuena. Harrezkero, politikarekiko interes iraunkorra izan zuen.
1950eko hamarkada ezegonkortasun handikoa izan zen Thailandian, 1957ko hauteskundeen ondoren okerrera egin zuena lehorte handi batek eta emigrazio masibo batek Isan eskualdetik Bangkokera. 1957ko irailaren 16an, Pibul lehen ministroa kargutik kendu zuen estatu-kolpe militarra zuzendu zuen Tharanatek. Bost egunen ondoren, Pote Sarasini eman zion boterea, eta 1958ko urriaren 20an lehen ministro karguari ekin zion berriro.
Bere gobernuaren ezaugarri nagusiak Gerra Hotzean Estatu Batuen interesei men egitea, paternalismoa, opioaren aurkako borroka eta monarkiaren papera indartzea izan ziren.
Jacques Bergerac
Jacques Bergerac (Biarritz, 1927ko maiatzaren 26a - Angelu, ) lapurtar antzezlea izan zen.
Biografia
1950eko hamarkadan, Ipar Euskal Herria utzi zuen hamar franko poltsikoan zituela eta Hollywoodera joan zen. Hantxe karrera txikia egin zuen 1969an The Doris Day Show sailean agertu arte. Gero Revlon enpresarako lan egin zuen Parisen. Hala ere, Dorothy Malone eta Ginger Rogers ezkontzeko eta 1957an Golden Globe Saria lortzeko denbora bazuen.
De Witt (Illinois)
De Witt  Illinoiseko herri bat da. De Witt konderrian kokatua dago. 2010ean 184 biztanle zituen, 0.68 kilometro koadrotan banatuta.
The Conversation
The Conversation (euskaraz Solasaldia) 1974ko Francis Ford Coppola estatubatuar zinema zuzendariaren thriller filma bat da. Gene Hackman, John Cazale, Allen Garfield, Michael Higgins, Cindy Williams, Frederic Forrest, Harrison Ford eta Robert Duvall aktoreek antzeztu zuten.
Film onenaren Oscar Saria, Jatorrizko gidoi onenaren Oscar Saria eta Soinu onenaren Oscar Sariaren izendapenak jaso zituen, nahiz eta azkenean urte hartako sari horiek Francis Ford Coppolaren beste filma batek irabazi izan, The Godfather, Part II. Lau Urrezko Globo Sarien eta lau BAFTA Sarien izendapenak ere jaso zituen, Muntatze onena eta Jatorrizko Soinu Banda Onenaren BAFTA Sariak irabaziz.
Argumentua
Harry Caul (Gene Hackman) sona handiko detektibea da, zainketa eta segurtasun sistemei dagokionez duen eskarmeentua dela eta, bere lankide guztien goraipamen eta begirune osoa du. Egun batez, aberats batek (Robert Duvall) bere emazte gaztea Ann (Cindy Williams) ikertzeko kontratatuko du, bere lankideetako batekin (Frederic Forrest) maitasun harremana baidu, horretarako bien arteko telefono solasaldiak zelatatu beharko ditu. Stan (John Cazale) lankidearekin batera bikotearen solasaldiak zelatatzen hastean bere kategoriako aditu batentzat lehen bistadizoan azalpenik gabekoa da, bikotearen solasaldiak ez baidio beste munduko interesik pizten. Halere, Harryk bere betebeharra amaitutzat eman behar duen unean, haien maitale solasaldi arrunt hura eta kasu bearen atzetik zeozer arraroa badagoela jabetuko da, bere bezero aberatsa berarekin zuzenean mintzatu beharrean, betieere bitarteekarien bidez egiten baidu.
Irratia.com
Irratia.com euskarazko lehen irrati digitala da, hots, interneten bidez emititzen duen irratia. Patxi Gaztelumendi larrabetzuarrak eta Jabi Zabala gorliztarrak sortu zuten 2000. urtean.
Historia
"Tas-tas" irrati librearen estudiotik egin zuten lehen saioa, 2000ko azaroaren 1ean, Fermin Muguruza abeslariari telefonoz eginiko elkarrizketa batekin.
100. saioa ospatzeko, 2007ko abenduaren 5ean Bilboko Kafe Antzokiko oholtzatik emititu zuten.
Izurri Beltza
Izurri Beltza, ziur aski, Erdialdeko Asian edo Ekialdeko Asian sortu zen   ,  Issyk-Kul lakuaren inguruetatik (gaur egun, Kirgistanen) , eta Zetaren Bidean zehar zabaldu zen: adibidez, Krimeara 1343an iritsi zen. Handik, litekeena da Genovako merkataritza ontzietan zihoazen arratoi beltzetan bizi ziren arkakusoek garraiatua izatea, Mediterraneoko arro osoan barrena.
Kalkuluen arabera, izurri beltzak Europako biztanleriaren % 30 eta % 60 artean hil zuen. Guztira, izurriteak munduko populazioa 475 milioitik 350-375 milioira murriztu bide zuen XIV. mendean. Europako populazioak 200 urte behar izan zituen aurreko kopurua berreskuratzeko, eta eskualde batzuetan (Florentzian, esaterako) XIX. mendea arte ez zen hori jazo. Izurritearen agerraldiak XX. mendearen hasierara arte berriz gertatu ziren.
Izendapena
Euskaraz izurri eta izorri hitzak erabiltzen dira gehienbat, beltz adjektiboa ere gehituta batzuetan. Inguruko hizkuntza erromantzeetan pestilencia / pestilence eta antzekoak nagusitu ziren 1347an, izurria zabaldu ahala. Geroago, beste izendapen batzuk agertu ziren, hala nola frantsesez mort noire, grande mortalité eta peste noire.
Izurriaren kronika
Kristo ondorengo urteetan Mediterraneo inguruko herriak epidemietatik urrun mantendu ziren populazioaren gorakada bat eraginez. II. eta III. mendeetan ordea moteltze demografiko bat hasten da biruela, errubeola eta legenarraren sarrerarekin, hala nola malariaen ondorioen okertzea zela eta. Hala ere lehen izurrite demografikoa VI. mendean hasten da Bizantziar Inperioa eta Erromako Inperioan.
Izurriteak "iragarpen" aldia izan zuen. 1100 eta 1200 artean izurri epidemiak ikusi ziren Indian, Erdialdeko Asian eta Txinan, baina izurria Siria eta Egiptora ere hedatu zen. Egiptoko biztanleria bereziki kaltetua izan zen, izurritearen ondorioz milioi bat pertsona baino gehiago galdu baitzituen. Bosgarren Gurutzadan parte hartu zutenak Egiptora iritsi ziren izurriteak gehien kaltetutako tokietaraino, baina ez zuen eskala handiko izurriterik ekarri Europan.
1338-1339, Issyk-Kul lakua
Izurriteak mendebalderanzko bidaia hasi zuen inflexio puntua Issyk-Kul lakua da, gaur egungo Kirgizistan, non, XIX. mendearen amaieran, Daniel Khvolson arkeologo errusiarrak, tokiko nestoriar komunitateko 1338-1339 urteetan datatutako hilarrien kopurua izugarri handia zela ikusi zuen. Gaur egun oraindik dauden hilarri haietako batean, Khvolsonek idazkuna irakurtzea lortu zuen: "Hemen dago Kutluk. Izurriak jota hil zen bere emazte Magno-Kelkarekin". Geroago, zalantzan jarri zen interpretazio hori, eta adierazi zen gaixotasunaren izena "pestilentzia" gisa ulertu behar zela, eta horrek edozein gaixotasun infekzioso adieraz zezakeela, baina datak bat etortzeak adierazten du oso probabilitate handiarekin izurritea zela, handik mendebalderantz hedatzen hasi zena.
1346ko urria-azaroa, Urrezko Horda
1346an, izurria Don eta Volga ibaien behealdean agertu zen eta Urrezko Hordaren hiriburu Khans Sarai eta inguruko hiriak suntsitu. 1497 Kronika Bildumak (1346. urtea) izurri gogorrari buruzko informazioa du :
Ole Benediktov norvegiar historialariaren arabera, izurria ezin izan zen iparraldera eta mendebaldera hedatu, Urrezko Horda eta bere mugakideen artean ezarritako etsaitasunagatik. Izurritea Don eta Volgaren estepetan gelditu zen, Horda iparraldeko bizilagunak ez ziren horrela kaltetu. Baina izurritea hegoaldeko bidean zabaldu zen. Bi adarretan banatua, horietako bat, persiar iturrien arabera, merkatarien karabanekin batera. Izurritearen arratoi eta arkakusoentzat garraiobide oso egokia ematen zuten karabanek, Volga eta Kaukaso mendilerroen artean, Ekialde Ertaineraino hedatzen zelarik; bigarrena, itsasoz, Krimeako penintsulara iristen zen bitartean.
Azalpen materialagoa ere badago. Yuri Lostxitz historialari errusiarraren arabera, izurria Europara ekarri zuten genoarrek tatariarrei erosi eta Mediterraneo osoan saldu zieten "salgai bizi" batekin batera, eta honekin batera izurria ere garraiatu zuten.
1346, Krimeako penintsula
Merkataritza ontziekin batera, izurritea Krimean sartu zen, non, Ibn al-Wardi historialari arabiarraren arabera (hark, aldi berean, Krimeako penintsulan merkataritzan ziharduten merkatarien informazioa lortu zuen), 85.000 pertsona hil zituen, "ezagutzen ez ditugunak kontuan hartu gabe".
Garai hartako europar kronika guztiek bat egiten dute izurrite horretan Europan, eta Mediterraneo osoan merkataritzan aritzera eraman zituzten genoar itsasontziek parte hartu zutela. Nola gertatu zen azalduz, Gabriele de'Mussi notario genoar baten istorioa dago; hala ere, ikertzaile askok zalantzan jartzen dute. 1346an Kaffako genoar lantegietan zegoen, Khan Janibecken Urrezko Hordako tropek setiatua. Mussiren arabera, izurritea mongoliar armadan hasi ondoren, Khanek, katapultekin batera, gaixotasunaren hildakoen gorpuak Kaffan botatzea agindu zuen: horrela, han izurritea berehala hasi zen. Setioa ezerezean amaitu zen, armadak, gaitzak ahulduta, atzera egin behar izan baitzuen, Kaffako genoar ontziek nabigatzen segitu zuten eta gaitza Mediterraneoko portu guztietatik urrutirago eraman.
Mussiren eskuizkribua (egun Wroclawko Unibertsitateko liburutegian dago) 1842an argitaratu zen lehen aldiz. Ez dago datatuta, baina idazteko ordua erraz ezartzen da deskribatutako gertakarien arabera. Gaur egun, zenbait ikertzailek eskuizkribuko informazioa zalantzan jartzen dute, Mussiren kasuan, lehenik eta behin, miasmen usainaren bidez gaixotasuna nola hedatu zen ulertzeak gidatu zuela, eta izurritea arratoien arkakusoekin sar zitekeenik ez zekielako. Hala ere, "Khan Janibeken gerra biologikoaren" hipotesiak bere defendatzaileak ditu. Horrela, Mark Willis mikrobiologo ingelesak dioenez, egun haietan, setio armada hiritik urruti samar zegoen, etsaien gezi eta jaurtigaietatik distantzia seguru batera, baina arratoiei ez zaie beren zuloetatik urruntzea gustatzen. Gorpuak zauri txikiak eta larruazaleko urradurak izan ditzake, eta litekeena da gorpuek infekzioa izatea.
1347ko udaberria, Konstantinopla
Gaixotasunaren hurrengo agerraldia Konstantinoplan gertatu zen, Bizantziar Inperioaren hiriburuan. Han, genoar merkataritzak postu bat zuen: Pere. Izurriaren biktimetako bat Androniko izan zen, Joan VI.a Kantakuzeno enperadorearen 13 urteko seme gazteena. Enperadoreak berak, bere Historian, hiriko epidemiari eta gaixotasunaren hedapen handiari buruzko historia bat idatzi zuen Anatoliako kostaldean, Egeo itsasoko uharteetan eta Balkanetan. Nizeforo Gregoras historialari bizantziarrak "izurri baten antzeko gaixotasun larri" baten inguruan idatzi zuen, "etxe gehienetan, bizidun guztiak batera hil zirelarik". Veneziarren arabera, hiriko biztanleriaren % 90 hil egin zen, eta, historialariek kopuru hori gehiegizkoa zela uste duten arren, hiriko heriotza tasa oso altua izan zen.
1347ko udaberria-uda, Ekialde Ertaina
Izurritea Mesopotamian hasi zen zabaltzen, Persian, Trebisondan agertu zen irailean. Konstantinoplako epidemiako errefuxiatuek eraman zuten, eta Transkaukasiatik ihesi zihoazenak haiengana zihoazen. Gainera, merkatari karabanek gaitza berekin eraman zuten. Une horretan, abiadura nabarmen jaitsi zen, urteko 100 kilometro inguru eginik: handik bi urtera iritsi zen mendebaldeko Anatoliako mendietara, eta hantxe gelditu zen.
1347ko udazkena, Ekialdeko Mediterraneoko portuak
Al-Maqrizi historialari egiptoarrak xehetasunez kontatzen du Konstantinoplako itsasontzi bat Alexandriako portura iritsi zela; 32 merkatari eta itsasontziko 300 tripulatzaile eta esklabotik soilik, 40 marinel, 4 merkatari eta esklabo batek bizirautea lortu zuten, "Han bertan portuan hil zena". Haiekin batera, izurria hirira iritsi zen eta, haratago, Nilotik igota, Asuanera, 1349ko otsailean; bitarte horretan, herrialdea erabat suntsitu zuen. Hegoalderako aurrerapen handienean, Saharako basamortua oztopo gaindiezina bihurtu zen arratoi eta arkakusoentzat.
Izurria Greziara hedatu zen eta, ondoren, Bulgaria eta mendebaldeko Errumaniara (une horretan Hungariako Erresumaren zatia) eta Poloniaraino. Zipre kolpatu zuen, eta epidemiari beste hondamendi bat gehitu zitzaion: tsunamia. Zipretar desesperatuek, matxinada baten beldurrez, uharteko biztanle musulman guztiak hil zituzten, eta erasotzaileetako asko beren biktimengandik bizirik irten ziren.
1347ko urria, Messina
Genoar kronikak izurritea Italiako hegoaldean hedatzeari buruz erabat isilik dauden arren, eskualdeak beste batzuek baino gutxiago jasan zuen. Fra Michele de Piazza historialari siziliarrak, bere "Historia Secular" lanean, 12 galera genoar Messinako portura iritsi zirela kontatzen du xehetasunez, haiekin "azote hilgarri" bat eramanik. Kopuru hori, ordea, aldatu egiten da, "espeziaz betetako hiru itsasontzi" aipatzen baita, bai eta lau ere, Krimeatik itzulti ziren "infektatutako marinel talde batekin". Piazzaren arabera, "gorpuak etxeetan geratu ziren, eta ez apaizik, ez seniderik (semea, aita edo hurbileko norbait) ez zen hara sartzen ausartu: ehorzleei diru asko agindu zitzaien hildakoak eraman eta lurperatzeko. Hildakoen etxeak altxor, diru eta bitxi guztiekin ireki ziren; inork hara sartu nahi bazuen, inork ez zion bidea blokeatuko". Laster, genoarrak kanporatuak izan ziren, baina honek ezin izan zuen ezer aldatu.
1347ko udazkena, Catania
Hilzorian zegoen Messinako biztanleria ihes egiten saiatu zen izu-ihesaldi batean eta, Piazzaren testigantzaren arabera, bidean bertan asko hil ziren. Bizirik iraun zutenak Cataniara iritsi ziren, baina han ez zituzten onartu; izurritearen berri izan zutenean, biztanleek uko egin zioten errefuxiatuekin tratatzeari, saihestu egin zituzten, eta jateari eta edateari ere uko egin zioten. Hala ere, horrek ez zituen salbatu, eta laster hiria ia erabat iraungi zen. "Zer esan dezaket Cataniaz, orain oroimenetik ezabatzen den hiri batez?" idatzi zuen Piazzak. Izurritea handik uharte osoan hedatu zen: Sirakusa k, Sciacca k eta Agrigentok asko sufritu zuten. Era berean, Trapani hutsik geratu zen: "Umezurtz geratu zelarik herriko jendea hil ondoren". Izurritearen azken biktimetako bat Giovanni Randazzo izan zen, "Siziliako duke koldarra", San Andrea gazteluan infekziotik ezkutatzen saiatu zena. Guztira, Siziliak biztanleriaren herena galdu zuen, izurriteak atzera egin eta urtebetera, uhartea hilotzez beteta zegoen.
1347ko azaroaren 1a, Marsella
Azaroaren hasieran, jada 20 bat izurrite-ontzi itsasoratu ziren Mediterraneoan eta Adriatikoan, gaitza portu guztietara hedatuz, aingurak denbora labur batez bota zituzten horietan, gutxienez. Genovako eskuadroiaren zati batek Marseillan babesa aurkitu zuen, izurritea hiri abegitsuan zabalduz. Barkuak portu batetik hirugarren aldiz kanporatuak izan ziren, azkenik, itsasoan desagertzeko, eskifaia hila zelarik. Marseillak ia bere populazioaren erdia galdu zuen. Fede juduko biztanleak ez zituzten jazarri eta hemen jendetza amorratuaren babesa izan zezaketen toki bakarrenetakoa izatearen ospea lortu zuen.
1348ko urtarrila, Avignon
Kroniken arabera, Avignongo biztanleriaren ia % 80 izurritearen ondorioz hil zen. Historialari modernoek, kopuru hori gehiegizkoa dela uste dutenek, Avignoneko biztanleriaren % 50 inguru izurritearen ondorioz hil zela uste dute. Nolanahi ere, hilkortasun tasa hain handia izan zen, ez zela nahikoa lurrik egon gorpuak lurperatzeko. Klemente VI.a Aita Santuak ibaia sagaratu behar izan zuen, hildakoen gorpuak gurdietatik botatzen has zitezen. Besteak beste, Laura, Francesco Petrarcaren maitea eta musa, Avignongo izurritearen biktima izan zen.
1347ko abendua - 1348ko martxoa, Mallorca
Marseillatik edo Montpellierretik zetorren itsasontzi batek eraman omen zuen izurria Mallorcara, baina ez da data zehatzik ezarri. Uharteko lehen biktimaren izena ezagutzen da: Guillem Brass izeneko arrantzale bat, Alcúdia herriko bizilaguna. Izurriak uhartea suntsitu zuen, 9.000 hildako ingururekin.
1348ko urtarrila-martxoa, Toscana
Boccaccioren garaikide gazteago Baldassare Bonayuti florentziar kronikariak jakinarazi zuenez, gaixotasuna 1348ko martxoan iritsi zen hirira eta ez zen iraila arte geratu: jende asko ez ezik, etxeko animaliak ere hil ziren. Medikuek ez zekiten nola jokatu, eta herriko izutuek euren senide, seme-alaba eta bikoteak, kutsatzen baziren, bakarrik uzten zituzten etxe abandonatuetan. Elizak hildakoz beterik zeuden: hobi komunak zulatzen ziren alde guztietan, eta bertan gorpuak geruzetan jartzen ziren. Elikagaien, botiken, kandelen eta hileta-zerbitzuen prezioak igo egin ziren. Lanbide eta artisauen gremioen jarduera amaitu zen, tabernak eta lantegiak itxi ziren, elizak eta botikak baino ez ziren irekita geratu; haien abade eta jabeak, ehorzleekin batera, nabarmen aberastu ziren. 1348ko urrian Angelo Acchiaioli apezpikuaren aginduz, epidemiak 96.000 hildako eragin zituela kalkulatu zen.
1348ko udaberria, Iberiar Penintsula
Iberiar penintsula n bi lekutatik sartu zen: alde batetik, Mediterraneoko portuetatik, ziurrenik Bartzelona eta Valentziatik; bestetik, Donejakue Bidea Pirinioetatik jarraituz (ikus, ondoren, Izurria Euskal Herrian atala). 1348ko hasieran, penintsulara hedatu zen eta Leonor Aragoikoa erregina hil egin zen.
Bartzelonan, prozesioak antolatu ziren gaixotasunari aurre egiteko, eta askoz jende gehiago kutsatu zen horren ondorioz. Eraso antisemitak ugaritu ziren hirietan, eta Kataluniako gune askotan juduak hiltzen hasi ziren. Valentzian, uztaila erdialdean, 300 pertsona hiltzen ziren inguruan. Gaztelan, aldiz, Donejakue bidearen bidez hedatu zen, eta urte amaieran jada Portugaleraino iritsi zen eta, hortik, hegoalderantz jaitsi zen. Gaztelako errege Alfontso XI.a gaixotasun baten ondorioz hil zen bere kanpamenduan, Gibraltarreko setioan, 1350eko martxoan. Lleidaraino 1348ko udan iritsi zela pentsatzen da eta Granadara urtearen aldera.
1348ko udaberria, Frantziako hegoaldea
Frantziako hego-mendebaldeko Izurri Beltza ez dago Avignongoa bezain dokumentatuta. 1348ko urtarrilean Carcasonan eta apirilean Tolosan egon zela ikus daiteke. 1348ko ekainean Bordelen zegoela pentsatzen da, baina litekeena da martxoan bertan egon izana. Ezaguna da Bordeleko erromes ontzi batek Compostelaraino eraman zuela izurria, eta baliteke bide berberetik iristea Euskal Herriko kostaldera eta Ingalaterrara.
Izurria Euskal Herrian
1348ko udaberrian, Done Jakue bideari jarraituz, Frantziatik sartu zen lehen fokua kostatik Gipuzkoa eta Bizkaira hedatu eta Galiziaraino iritsi zen. Berthe ikerlaria hekatonbe batez mintzo da, izurriteak eragindako kalteei dagokienean, goseak, izurriak eta sukarrak (nafar erromantzez: fuegos) familien % 40 hil baitzituen. Benedictoren arabera, hilkortasun tasa hori Nafarroako Erresuman % 60-65era iritsi bide zen. Castán eta Dueñasen arabera, datu horiek gehiegizkoak dira, ordea: matematikan oinarrituta, hildakoen kopurua Nafarroan % 25 baino gutxiago izan zela pentsatzen dute.
Aldiz, Monteano historialariaren ustez, Nafarroako populazioaren % 50 hil zen urte haietan, kokapenaren araberako ezberdintasun nabariak kontuan hartuz. Adibidez Anuen 10 familiatik 8 hil ziren, bain Sakanan, biztanleriaren herena. Anton Erkoreka mediku eta historialariaren arabera, Izurrite Beltzak ez zuen gizarte klaseen artean desberdintasunik egin, horren adierazle da Iruñeko katedralaren kanonikoen heriotza tasa % 50 izan zela (43tik 24 hil ziren). Tasa horiek Euskal Herriko edozein lekutan aplikagarri dira, Arabako abandonaturiko herriek eta Bizkaiko herri garrantzitsuenak (Bermeo) jasan zuen biztanleriaren beherakada aztertuz gero.
1348ko uda, Frantziako iparraldea
Izurri Beltza Parisen Jean de Venette karmeldarraren kronika ospetsuan deskribatzen da, Île-de-Franceko Saint-Denis abadian, Paris kanpoaldean. Une horretan, Paris Europako hiririk handiena zen, 80.000 eta 200.000 biztanle artean zituena. Jean de Venetteren arabera, izurritea lehen aldiz 1348ko ekainean iritsi zen Roissyra Gonessetik gertu. Bere esanetan, 16.000 pertsona hil ziren Saint-Denisen eta 800 pertsona egunero Parisen azaroa eta abendua bitartean, eta 500 pertsona hobi komun batera eramaten zituzten egunero.
Izurritearen berri ematen da Normandiako Rouen herriko Normanniae nova Cronican, 1348ko ekainaren 24an. Normandian, izurriteak ezinezkoa egin zuen gorpuak herri txikietan lurperatzea, eta izurriteak eraman zuen herrixka bakoitzak bandera beltz bat jarri zuen, hurbiltzen zen edonor ohartzeko.
Elliot (Angus)
Elliot, Eskoziako kostaldeko herri bat da, Angus eskualdean.
Izurri Beltza
1348ko uda, Frantziako iparraldea
Frantziako iparraldean Gilles li Muisis Tournaikoa abadearen kronikan deskribatzen da izurria. Li Muisisen arabera, izurritea 1349ko abuztuan iritsi zen Tournaira eta azarora arte iraun zuen. Tournain, Izurri Beltzak erreforma erlijioso bat eragin zuen. Izurritea Jainkoaren zigor gisa ikusi zenez gizateriaren bekatuengatik, agintariek erregulazioak egin zituzten bekatutzat jotzen zen guztia debekatzeko, jokoa kasu, eta elkarrekin bizi ziren bikoteak, ezkondu gabe, berehala banandu edo ezkontzera behartzeko.
Frantziaren tamainagatik, zati batzuk ez zituen berehala harrapatu izurriteak, lehorretik itsasotik baino astiroago bidaiatu zuena. Bretainia eta Auvernia ez ziren 1349 arte iritsi, eta urruneko zati batzuk ez ziren 1351 arte iritsi. Izurri beltza iritsi zen Frantziako azken zatia Tonnerre izan zen, 1352an.
1348ko udaberria, Mediterraneoaren hegoaldea eta ekialdea
Alexandriako izurria Gazan agertu zen, eta handik Siria eta Palestinara hedatu. Damaskok ia biztanleen erdia galdu zuen, eta Ekialde arabiar osoak biztanleriaren % 30 eta % 40 artean. Ibn Battutak tokioetan izurritea deskribatu zuenean, musulmanek prozesioak antolatzen zituztela eta Allahren haserrea baretzeko, baraualdi zorrotza mantentzen zutela esan zuen. Erromes asko joan ziren berehala Mekara, eta izurritea Arabiar Penintsulara eraman. Medina, Profetarekin lotutako bigarren hiririk garrantzitsuena, arrazoi ezezagunengatik izurritetik salbatu zen arren, Mekak gaixotasuna oso gogor jasan zuen, bertako egoiliar eta erromes asko hirian hil ziren. Horrelako hondamendia Islamaren gune erlijioso nagusian gertatu izanak musulmanak nahastuta utzi zituen. Konponbide baten bila, beren bizilagun kristauek bezala, Alaren haserrea eragitea Mekako juduei leporatu zieten, hiri santuan egoteagatik soilik.
Izurri Beltzaren ondorengo izurriak
XIV. mendeko bigarren erdia berragerpen ugari egon ziren Nafarroako Erresuman: 1361-1362, 1373-1374, 1382-1383, 1387 eta 1395 urteetan. XV., XVI. eta XVII. mendeetan hainbat aldiz agertu zen XVIII. mendera arte, guztiz desagertzeko Euskal Herrian.
Europako azken agerpena Marseilla eta Proventzan izan zen 1720ean. 300 urte hartan izandako heriotza-tasa altuari aurre egiteko, herriak erlijio eta santuetan bilatu zuen laguntza, XVII. mendeko San Rokeren omenez eraikitako ermitek erakusten duten bezalaxe. Zenbait herritan gaur egundaino, gaixotasun horrekin loturiko XVI. mendeko ohiturak mantendu dira; adibidez, Laudion, abuztuaren 16an San Rokeren eguna ospatzen da.
Tratamendua
Epidemia hau hain arriskutsu egin zuen faktoreen artean garai hartan bere transmisioa ez ezagutzea eta sintomen ikusgarritasuna azpimarratu behar dira. XIV. mendeko Marchione di Coppo Stefaniren historialari florentziarrak honelaxe deskribatu zuen gaixotasuna Crónica Florentinan:
Medikuen senda-belarrak eta ozpina erabiltzen zuten azken honek gaixotasuna hiltzen zuelakoan. Era berean buboi inguruko odola drainatzea ohikoa zen gaixoa "humore txarrez" garbitzeko, honek gaixoa gehiago ahuldu eta azkenik heriotza eragiten zuelarik. Patologiaren aurka asko ezin egin zitekeen arren profilaxian aurrerapausoak eman ziren gaixoen arropa eta oheak errez. Era berean udal-autoritateek berrogeialdien bidez gaixoen etxeak isolatu ohi zituzten, batzuetan auzo oso bat hesitzen zutelarik. Hildakoak hiri kanpoaldean lurperatzen zituzten eta euren etxeak fumigatu ohi zituzten intsentsu eta beste lurrin-landareekin, garbitzaileak zirela uste baitzuten.
Aipatzekoa da XVI. mendearen hasieran Pizkundeko medikuek jantzi bereziak erabiltzen hasi ziren izurriaz ez kutsatzeko:
Izurriko medikuak
Carlo Cipolla historialari italiarraren ustetan Pizkunde osoan miasmaren paradigma nagusitu zen garaiko medikuen artean. Teoria honen arabera gaixotasuna aire ez-osasuntsu eta kirasduna arnasteagatik kutsatzen zen. Teoria honi Antzinaroko partikulen kontzepzioa gehitu zioten. Kirats hauek miasma izeneko partikula negatibo batzuetatik jaiotzen ziren leku askotatik etorri zitezkeenak: padurak, putzuak, leizeak, etab.
Beraz gaixoak hildako animalia bat ukitzeagatik, ur gelditan murgiltzeagatik edo kiratsa bakarrik arnasteagatik ere atomo pozoitsuek kutsa zezaketen garaiko medikuen ustez. Edonola ere, kontuan hartu beharrekoa da paradigma hau behaketan ere oinarritzen zela eta ez zegoela beti oker, adibidez uda partean kasuak biderkatu egiten ziren arratoiek elikagai gehiago aurkitzen zituztelako eta ez padurek kirats gehiago zeriotelako beroren eraginez.
Jendearen superstizioak
1345an Jupiter, Saturno eta Marteren arteko Konjuntzio handi bat gertatu zen eta, gerora, horri egotzi zitzaion lehen agerraldi hori
Gibberichthys
Gibberichthys arrain estefanoberiziformeen generoa da, mundu osoko ur sakonetan bizi dena. Gibberichthyidae familia monotipikoa osatzen duen bakarra da.
Changzhi aireportua
Changzhi Aireportua (txineraz: 长治王村机场), (NAGE: CIH, NAZE: ZBCZ), Txinako Herri Errepublikako Shanxi probintziako Changzhi hirian dago.
3080 Moisseiev
3080 Moisseiev asteroide baten izena da. urriaren 3an aurkitu zuen P. F. Shajn-ek Krimea-Simeis Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1935 TE izena zeraman. Ondoren Moisseiev omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3080 Moisseiev asteroidearen orbitak batezbeste 2,61 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,101 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,119 distantziara. Eszentrikotasuna 0,195 da, eta makurdura orbitala 13,89ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 11.7 da.
Moncassin
Moncassin Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Moncassin udalerrian erroldatutako biztanleak 126 ziren. Familiak 56 ziren, horien artean 15 pertsona bakarrekoak ziren (11 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 26 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 15 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 66 etxebizitza zeuden, 53 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 62 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 53 etxebizitza nagusietatik 43 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 6 etxek hiru zituzten, 6 etxek lau zituzten eta 38 etxek bost zituzten. 42 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 20 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 29 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 71 ziren, horien artean 47 aktiboak ziren eta 24 inaktiboak ziren. 47 pertsona aktiboetatik 43 lanean zeuden (30 gizon eta 13 emakume) eta 5 langabezian zeuden (2 gizon eta 3 emakume). 24 pertsona inaktiboetatik 18 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Arkaitz Zelaia
Aritz Zerain Miner (Bidania-Goiatz, 1982) bertsolari gipuzkoarra da.
Ibilbidea
2001ean Bertsolari Txapelketa Nagusian kantatu zuen eta 2007an Gipuzkoako Txapelketan hartu zuen parte.
Moncassin
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
3079 Schiller
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 2578 P-L izena zeraman. Ondoren Schiller omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3079 Schiller asteroidearen orbitak batezbeste 2,683 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,094 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,272 distantziara. Eszentrikotasuna 0,22 da, eta makurdura orbitala 3,92ºkoa da.
Diamond (Illinois)
Diamond  Illinoiseko herri bat da. Grundy konderrian kokatua dago. 2010ean 2,527 biztanle zituen, 4.89 kilometro koadrotan banatuta.
Juillan
Juillan Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Nazio Batuen Batzar Nagusiaren 68/262 ebazpena
Nazio Batuen Batzar Nagusiaren 68/262 ebazpena (Ukrainako Lurralde Osotasuna izenekoa) 2014ko martxoaren 27an onartu zen, Krimeako krisiari erantzuteko. 100 herrialdek onetsia, ebazpenak berretsi egin zuen Nazio Batuen konpromisoa Krimea Ukrainaren parte gisa onartzeko, estatus politikoari buruzko erreferenduma baztertuz.
Juillan
Biztanleria
2007an Juillan udalerrian erroldatutako biztanleak 3.805 ziren. Familiak 1.514 ziren, horien artean 342 pertsona bakarrekoak ziren (167 bakarrik bizi ziren gizonak eta 175 bakarrik bizi ziren emakumeak), 555 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 481 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 136 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Nazio Batuen Batzar Nagusiaren 68/262 ebazpena
Kanadak, Costa Ricak, Alemaniak, Lituaniak, Poloniak eta Ukrainak aurkeztu zuten ebazpena. Ebazpena hartu aurretik, Segurtasun Kontseiluak ahalegina egin zuen krisiari irtenbidea bilatzeko, eta saiakera horiek Errusiako betoarekin egin zuten topo.
Juillan
Etxebizitza
2007an 1.631 etxebizitza zeuden, 1.542 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 21 bigarren erresidentzia ziren eta 68 hutsik zeuden. 1.534 etxeak ziren eta 84 apartamentuak ziren. 1.542 etxebizitza nagusietatik 1.245 bere jabearen bizilekua ziren, 257 alokairuan okupaturik zeuden eta 41 doan lagata zeuden; 5 etxek gela bat zuten, 40 etxek bi zituzten, 164 etxek hiru zituzten, 531 etxek lau zituzten eta 803 etxek bost zituzten. 1.284 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 552 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 869 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Nazio Batuen Batzar Nagusiaren 68/262 ebazpena
Hala ere, NBEren Segurtasun Kontseiluak ebazpena onartu ez duenez, printzipioen adierazpen hutsa da, eta ez du inolako legezko edo eraginik, ez delako loteslea.
Juillan
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.349 ziren, horien artean 1.693 aktiboak ziren eta 656 inaktiboak ziren. 1.693 pertsona aktiboetatik 1.552 lanean zeuden (805 gizon eta 747 emakume) eta 141 langabezian zeuden (55 gizon eta 86 emakume). 656 pertsona inaktiboetatik 297 erretiraturik zeuden, 214 ikasten zeuden eta 145 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Juillan udalerrian 1.604 unitate fiskal zeuden, 4.053,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.462 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 185 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 4 janari enpresak ziren, 8 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 27 eraikuntza enpresak ziren, 52 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 5 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 20 zerbitzu enpresak ziren, 28 administrazio publikoko enpresak ziren eta 17 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 49 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 1 autoeskola, 3 igeltseroak, 4 margolariak, 6 zurginak, 5 iturginak, 4 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 7 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 1 aldi baterako lan enpresa, 3 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia, 1 tintoreria eta 2 apaindegiak.
2000. urtean Juillan udalerrian 43 nekazaritza-ustiategi zeuden, 374 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hypostomus jaguar
Hypostomus jaguar Hypostomus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
NGC 4977
NGC 4977 galaxia bat da, Hartz Handia konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Castiglion Fiorentino
Castiglion Fiorentino Italiako udalerri bat da. Arezzoko probintzian kokatuta dago, Toscana eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Castiglion Fiorentinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Sainte-Marie-du-Lac-Nuisement
Sainte-Marie-du-Lac-Nuisement Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Sainte-Marie-du-Lac-Nuisement udalerrian erroldatutako biztanleak 250 ziren. Familiak 100 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 187 etxebizitza zeuden, 106 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 73 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 137 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 106 etxebizitza nagusietatik 89 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 22 etxek hiru zituzten, 28 etxek lau zituzten eta 55 etxek bost zituzten. 92 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 40 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 58 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen: