cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Numenor
Historia
Numenorren erorketaren istorioa, Akallabêthen kontatzen da, Silmarillionen barnean dagoen liburu bat. Tolkienek idatzitako Numenorri buruzko beste istorio batzuk, Numenor eta Erdialdeko Lurraldeko amaitu gabeko ipuinak izeneko lanean irakur daitezke.
Gobernua
Numenorreko gobernari nagusiak, beti izan ziren erregeak. Elros izan zen horietako lehena, eta 410 urtez gobernatu zuen, hil zen arte, baina, bere seme Vardamirrengatik hasita, numenortar erregeek, hil aurretik, zetrua, euren oinordekoari emateko ohitura hartu zuten, eta hala mantendu zen Tar-Atanamirren garaira arte.
Erregeek, euren tituluak, quenya hizkuntzez hartzen zituzten. Baina, Ar-Adûnakhôrrek, adunaikoz hartu zuten, numenorreko hizkuntzan, erregetza eta Leialak, elkarrengandik are gehiago aldentzea eragin zuena. Urte batzuk beranduago, Tar-Palantirrek, bere titulua berriz quenyaz hartu zuen, aurreko erregeek egin zutenarekin suminduta, Ar-Phârazon berriz adunaikora itzuli zen arren.
Zetroa zen erregetzaren ikur nagusia Numenorren. Hasiera batean, semerik nagusienera pasatzen zen, baina Tar-Aldarionek alaba bat baino ez zuen izan, eta, orduan, zetroa, beti seme-alaba nagusienera pasako zela zioen lege bat aldarrikatu zuen, sexu ezberdintasunik gabe. Honela, Eguzkiaren Bigarren Aroko 1075. urtean, Tar-Aldarionek, zetrua bere alaba Ankalimëri eman zion, eta hau lehen erregina bihurtu zen. Zetrua ezin izan zen salbatu Numenorren hondoratzean, eta uhartearekin batera hondoratu zen.
Bazeuden objektu eta altxor batzuk, herentzian, Numenorreko erregeengandik pasa zirenak: Aranruth, erregeak erabiltzen zuen ezpata zena, aurretik, Doriatheko Thingol erregearena zena eta Elwingek bere seme Elrosi eman ziona; Barahirren eraztuna, Numenorren hondoratzetik salbatu zen bakarra izan zena, Tar-Elendilek bere alaba Silmariëni eman baitzion, eta hala, Anduniëko jaunek mantendu ahal izan zuten; Dramborleg, Tuorren aizkora handia, eta Bregorren arkua.
Mitoa
Numenorren istorioak, Platon filosofo greziarrak Atlantidari buruz idatzi zuena gogorarazten du, zibilizazio oso oparodun uharte bat, hondamendi natural baten ondorioz, itsaspean hondoratua geratzen dena.
Xenocypris yunnanensis
Xenocypris yunnanensis Xenocypris generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Maule (Yvelines)
Biztanleria
2007an Maule udalerrian erroldatutako biztanleak 5.865 ziren. Familiak 2.156 ziren, horien artean 473 pertsona bakarrekoak ziren (163 bakarrik bizi ziren gizonak eta 310 bakarrik bizi ziren emakumeak), 650 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 865 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 168 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 2.372 etxebizitza zeuden, 2.204 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 52 bigarren erresidentzia ziren eta 116 hutsik zeuden. 1.802 etxeak ziren eta 555 apartamentuak ziren. 2.204 etxebizitza nagusietatik 1.596 bere jabearen bizilekua ziren, 546 alokairuan okupaturik zeuden eta 62 doan lagata zeuden; 50 etxek gela bat zuten, 108 etxek bi zituzten, 404 etxek hiru zituzten, 472 etxek lau zituzten eta 1.170 etxek bost zituzten. 1.584 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 867 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.129 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Hirurehun eta hirurogeita hamabost
Hirurehun eta hirurogeita hamabost (375) hirurehun eta hirurogeita hamalauaren ondoren eta hirurehun eta hirurogeita hamaseiaren aurretik doan zenbaki osoa da.
Maule (Yvelines)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 3.801 ziren, horien artean 2.778 aktiboak ziren eta 1.023 inaktiboak ziren. 2.778 pertsona aktiboetatik 2.570 lanean zeuden (1.406 gizon eta 1.164 emakume) eta 207 langabezian zeuden (97 gizon eta 110 emakume). 1.023 pertsona inaktiboetatik 276 erretiraturik zeuden, 395 ikasten zeuden eta 352 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Maule udalerrian 2.216 unitate fiskal zeuden, 5.836,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 26.501 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 22 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 2 brikolaje denda handika, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 4 okindegiak, 2 harategiak, 1 arraindegi zen, 1 liburu denda zen, 4 arropa dendak, 1 elektrotresna denda zen, 1 altzari denda zen, 1 kirol-denda zen, 2 drogeria eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Maule udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 763 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Deborah Butterfield
Deborah Butterfield (San Diego, Kalifornia, 1949ko maiatzaren 7a) estatubatuar eskultorea da.
1973. urteaz gero, hondakinez osaturiko eskulturak egiten ditu. 1979an, eskultura-eskolak ematen hasi zen Montanako Estatuko Unibertsitatean. Irakaskuntzaz gainera, zaldiak hezten ere badihardu. Butterfieldek zaldiak historian zehar izandako garrantzia azpimarratu ohi du, eta zaldiek gizakiari hainbat gauza irakatsi ahal dizkiotela dio. Horregatik erakutsi du zaldiekiko hainbesterainoko zaletasuna bere bizitzan eta bere obran. Hain zuzen ere, igeltsuzko behor handiak egin zituen lehenengo eskultura-lanetan, eta makilez eta buztinez osaturiko zaldi-sailak ondoren. Aurrerago, buztina erabiltzeari utzi zion, eta hondakinez baliatu zen. Azkenik, historia eta ezaugarri bisual desberdinak dituzten materialak urtuz osatzen ditu eskultura-lanak. Butterfielden karreran eragina izan duten artisten artean, bereziki azpimarratzekoak dira artelanak egiteko auto zaharrak erabiltzen dituen John Chamberlain eta David Smithen hasierako lanak.
Kloasma
Kloasma kolore horiko orbain multzoa. Orbainak handiak zein txikiak izan daitezke, eta ez dute itxura jakinik. Batez ere emakume haurdunari sortzen zaizkio, aurpegian eta lepoan, baina obulutegian arazoak dituenari ere sor dakizkioke. Haurdunaldiaren ondoren desagertzen dira gehienetan. Kloasma –bai emakumeen bai gizonen artean– gaixotasun degeneratibo batzuen sintoma ere izan daiteke, hala nola, tumore gaiztoena, tuberkulosiarena, gibeleko eritasunena, anemia larriarena, etab.
Loli Lopez Goñi
Biografia
Lopez emakume mendigoizale aitzindaria izan zen, Amaikak Bat klub donostiarreko mendi taldean gazte-gazterik hasi zelarik. Santa Barbaran, Eginon eta Amezketan lehen pausoak eman ostean, 1958ko abuztuan Mont Blanc (4.810 m) eta Cervino (4.478 m) igo zituen lehen emakume alpinista bihurtu zen, Pyrenaica aldizkariko emakumeen argitalpenean ikus dezakegunez. 1959ko Urriaren 25ean Eibarreko Club Deportiboan Euskal Herriko Goi Mendi Taldea sortu zen, 17 gizon ziren eta emakume bakar bat: Loli Lopez. Hartatik, "Edurnezuri eta 17 erraldoiak" deitu omen zioten taldeari. Bera izan zen, gainera, eskaladan 5. mailako zailtasuna gainditu zuen lehen euskal emakumea, eta baita Espainiako Goi Mendiko Talde selektiboan sartu zen lehena ere.
Garai hartan emakumeak hiriko kaleetatik jantzi apainduekin ibili ohi ziren, baina ez mendian prakekin; eta beraien abizena gizonaren abizenarekin batera esan behar omen zuten. Bere lehen semea Imanol jaio zenean ere (1960an) mendi altuetara joateari eutsi zion, Glaziarretako orratza, Jean Santéren iparraldetik, Perdidoren iparraldea, Petit Pic du Midin, Couloir de Gaube; bere alaba Nekane jaio zenean, hurbileko mendietara joatea erabaki zuen arte.
Chaumergy
Chaumergy Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Loli Lopez Goñi
Biografia
Emakumeen artean praka luzeak ondo ikusita ez zeuden garaietan, Lopezek ez zuen zalantzarik izan haiek janzteko, ondorioz arazoak izan zituelarik. 1950eko hamarkadan: Alpeetara joateko jantziak berak egin behar izan omen zituen "gabardina urdineko tela erosi eta irakasle baten laguntzarekin josi nituen" Mendi Federazioaren aldizkarian Imanolekin elkarrizketan esaten duenaren arabera.
Loli Lopez Saria
Euskal Mendi Federazioak emakumezko alpinista batek egindako jarduerarik onena nabarmentzen du sari honekin. 2010. urtean alpinistarik onenari Loli López Goñi izeneko saria Edurne Pasaban mendizaleari eman zion, hamalau zortzimilako gailurrak igotzeagatik. Lolik berak eman zion saria Tolosako mendigoizaleari.
Chaumergy
Biztanleria
2007an Chaumergy udalerrian erroldatutako biztanleak 457 ziren. Familiak 212 ziren, horien artean 77 pertsona bakarrekoak ziren (27 bakarrik bizi ziren gizonak eta 50 bakarrik bizi ziren emakumeak), 69 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 62 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 271 etxebizitza zeuden, 214 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 35 bigarren erresidentzia ziren eta 23 hutsik zeuden. 234 etxeak ziren eta 36 apartamentuak ziren. 214 etxebizitza nagusietatik 162 bere jabearen bizilekua ziren, 42 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 6 etxek bi zituzten, 46 etxek hiru zituzten, 57 etxek lau zituzten eta 103 etxek bost zituzten. 195 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 93 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 91 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Chaumergy udalerrian 218 unitate fiskal zeuden, 480,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.589 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 32 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 14 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 1 zurgina, 1 iturgina eta 1 ile apaindegia.
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 4 arropa dendak ziren.
2000. urtean Chaumergy udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 350 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Eleotris perniger
Eleotris perniger Eleotris generoko animalia da. Arrainen barruko Eleotridae familian sailkatzen da.
Duault
Duault (bretainieraz Duaod) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Naturalismo (filosofia)
Naturalismoa (latinezko naturalis) izaditik at ezer ez dagoela dioen eta gauzak azaltzeko naturaz gainetiko zernahiren eragina ukatzen duen doktrina da. Naturalismoak ez du izadiaz kanpoko arrazoirik edo errealitaterik onartzen. Unibertsoko izaki eta gertaera guztiak izadi barrenekoak dira; unibertsoak berezko izaera du eta berez eratzen da. Hala, idealismoaren aurkakotzat hartu izan da naturalismoa. Bestalde, naturalismoa materialismoaren parean jarri izan da, baina eremu zabalagoa hartzen du hark baino. Naturalismoarentzat izadia da errealitate bakarra eta osoa, eta hortik kanpoko beste errealitaterik ez dago.
Naturalismoaren arabera, kontzientzia eta adimenari lotutako kontzeptu guztiek erreferentzia egiten diote indar eta kausa naturalekiko interdependenteak diren harremanetara murriztu daitezkeen entitateei. Naturaz gaindiko gauzen existentzia errefusatzen du, erlijioetan gertatzen denaren kontra. Bestalde, teologiaren ideia ere baztertu egiten du, guzti horiek naturaz gaindikoak direlako.
Ez da gaur egungo ikerketa zientifikoen inguruko ikuspegi soila, zientziak etorkizunean deskubrituko duenaren gainekoa ere bada. Naturalismo ontologikoak errealitatearen ikuspegi monista dauka.
Antzinako eta Erdi Aroko naturalismoa
Naturalismoa mendebaldeko fenomenoa da batez ere, baina ideia baliokide bat izan da aspaldidanik Ekialdean. Naturalismoa sei eskola ortodoxoetatik biren eta hinduismoaren eskola heterodoxoen oinarria izan zen. Samkhyak, Indiako filosofiaren eskolarik zaharrenetako batek, natura (Prakriti) jartzen du unibertsoaren lehen kausatzat, Jainko pertsonal bat edo Ishwara existitu gabe. Carvaka, Nyaya, Vaisheshika eskolak K. a. VII., VI. eta II. mendean sortu ziren, hurrenez hurren. Era berean, nahiz eta izenik ez izan eta sistema koherente batean inoiz ez artikulatu, filosofia konfuzianoaren baitako tradizio batek, I. mendean, lehenago ez bazen, Wang Khongetik irtendako naturalismo forma bat hartu zuen, baina aparte sortu zen eta eragin txikia izan zuen filosofia naturalista modernoaren garapenean edo ekialdeko edo mendebaldeko kulturan.
Kristautasunak mendebaldean izan zuen igoera eta nagusitasunarekin eta geroago Islamaren hedapenarekin batera, intelektualek naturalismo metafisikoa alde batera utzi zuten. Hori dela medio, naturalismoaren inguruko froga gutxi dago Erdi Aroko filosofian. Aristotelesen epistemologia enpirikoa berriro agertzea, Erdi Aroko eskolastikoek hasitako eta aurretik galdutako greziar eta erromatarren ideien antzera, ez zen gorakada handiegirik egon naturalismorako konpromisoan.
Filosofia modernoa
Aro moderno eta Ilustraziora arte ez ziren Baruch Spinoza bezalako naturalistak (paralelismo psikofisikoaren teoria aurkeztu zutenak), David Hume eta Frantziako materialismoa proposatu zutenak (bereziki Denis Diderot, Julien La Mettrie eta d 'Holbach baroia) XVII. eta XVIII. mendeetan berriro agertu ziren. Garai honetan, naturalista metafisiko batzuk doktrina ezberdin bati atxiki zitzaizkion, materialismoa, XIX. mendearen amaiera arte oso defendatua izan zen naturalismo metafisikoaren kategoria nagusi bihurtzera iritsi arte.
Ezaugarriak
Naturalismoaren forma batzuk mekanizismo oro kanporatzen dute, materialismo dialektiko marxista adibidez, korronte honentzat errealitatea ez baitago lege mekanikoen bidez erregulatuta, tesia, antitesia eta sintesiaren hirukote hegelianoarekin baizik.
Tesi soteriologikoek garrantzia handia daukate, pentsamendu erlijioso edo korte platonikoetan agertzen den bezala. Naturalismoan, gizakia bere buruan errotuta dagoen izakia da, bere buruarekin zentzu guztia bereganatzen duena. Hortik dator naturalismoa humanismo erradikalean amaitzea, pizkundeko naturalismoarekin eta XVIII. mendekoarekin gertatu zen bezala. Gizakiaren perfekzioak, posizio honen arabera, bere natura propioaren hobekuntzan aurkitzen da, ez bere mutazioan. Naturalismoaren eta zientzia fisiko-naturalaren aurrerabidearen arteko lotura estua ere nabarmendu behar da. Faktore hori faktikoa besterik ez den arren — eta maila eztabaidagarri horretan ere: Deweyk, adibidez, ez du lotura hori onartzen —, badirudi zientzia positiboen garapenarekin lotuta egon dela, fisikarekin eta biologiarekin bereziki. Hala gertatu da presokratikoen naturalismoarekin, zeinean physisari, naturari buruzko kezkak errealitatearen kontzepzio naturalista batera eraman baitzituen; pentsalari errenazentistekin, zientzia berriaren gorakadak eraginda; XIX. mendeko naturalismoarekin, zeinak, hein handi batean, fisika newtondarrak eta egungo biologiaren azken ikuspegi berriak, eboluzionistak, eskaintzen zuen kosmosaren ulermen bikainetik hartzen baitu aukera.
Azkenik, naturalismo kontsekuente baten barruan, arazo epistemologikoek ez dute lortzen beste kontzepzio batzuen baitan, adibidez idealismoan, iristen den birulentzia. Pentsalari naturalistengan nolabaiteko konfiantza izaten da giza organo kognitiboek errealitatea atzemateko duten berezko boterean. Naturalismoak mikrokosmos gisa gizakiaren eta unibertsoaren artean makrokosmos gisa ezarritako korrelazioak zera uste izatera garamatza, gutxi gorabehera esplizitua, hots, bien artean sinpatia ontiko bat dagoela, lehenengoaren ezagutza-ahalmenak bigarrenaren izatea erraz atzemateko modukoa. Eta izatez, naturalismoaren gnoseologia beti izan da eskas samarra. Naturalismoaren alderdi horri, naturaren absolutizazioaz, natura-gogoa dualtasunaren edo natura-naturaz gaindiko bikoiztasunaren ukazioaz hitz egiten zaion arren. Naturalismoaren bereizgarri dira, halaber, «optimismo antropologikoa» eta «naturalismoarekiko konfiantza». Aipagarria da, halaber, John Dewey psikologo naturalista gisa aipatzen duena, hezkuntzaren gaia azpimarratu baitzuen; horrek bakoitzaren kontrako taldeen arteko desberdintasunak babesten ditu.
Periodoak
Historikoki, naturalismoak lau periodo nagusi eduki ditu. Ondorioz, naturalismo greziarra, pizkundeko naturalismoa, naturalismo modernoa eta naturalismo garaikidea bereiz daitezke. Filosofo naturalistek ideia garrantzitsu asko izango dituzte egiaren filosofiarentzat baliagarriak izango direnak.
Naturalismo metafisikoa
Naturalismo metafisikoa edo naturalismo ontologikoa kausa, indar eta natura baino ezer gehiago ez dagoela dioen sinesmen sistema eta dotrina da, guztiak natur zientzien bidez ikertu daitezkeenak. Elementu horiek gure ingurune fisikoa ulertzeko nahitaezkoak lirateke.
Naturalismo metafisikoaren arabera, kontzientzia eta adimenarekin lotutako kontzeptu guztiak kausa eta indar naturalei interdependenteki harremandutako entitateei egiten die erreferentzia. Naturalismo ontologikoak errealitatearen ikuspegi ez dualista dauka.
Naturaz gaindiko izakiak errefusatzen ditu, teologiaren ideiaz gain, hauek naturaz gaindiko azalpenak ematen baitituzte naturalen izenean.
Steven Schafersmanen arabera, geologoa eta Texas Citizen for Science-ko presidentea dena, naturalismo metafisikoa honako hau argudiatzen duen filosofia da:
Carl Saganek labur adierazi zuen: “Kosmosa izandako, baden eta izango den guztia da”.
Naturalismo metodologikoa
Naturalismo metodologikoa natura zer den ikasteko metodoez arduratzen da. Metodo horiek erabilgarriak dira existentzia eta ezagutzari buruzko baieztapenen ebaluazioan. Baita ere fenomeno fisikoen agerpenen erantzule diren mekanismo kausalen identifikazioan. Esfortzu, hipotesi eta gertakari zientifikoak azaltzen saiatzen da, gertakari natural eta kausa naturalei erreferentzia eginez.
“Naturalismo” terminoaren bigarren zentzu honek naturaren legeen inguruko ikerketa zientifikoa egiteko marko bat ematen du. Naturalismo metodologikoa ezagutza lortzeko beste forma bat da. Errealitatearen enfoke kognitibo bat daukan pentsatzeko sistema desberdin bat da, beraz, ezagutzaren filosofia bat da. Elaine Ecklund soziologoaren ikerketek, zientifiko erlijiosoek praktikan naturalismo metodologikoa aplikatzen dutela proposatzen dute. Euren sinesmen erlijiosoek inplikazioen, askotan moralak, gain daukaten iritziengan eragiten dutela diote, baina ez zientzia praktikatzen duten moduan.
Nikolai Avksentiev
Nikolai Dimitrievitx Avksentiev (Николай Дмитриевич Авксентьев; Penza, 1878ko azaroaren 16a – New York, 1943ko martxoaren 4a) errusiar eseristen buruetako bat izan zen.
Arthenac
Arthenac Frantziako udalerria da, Itsas Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Nikolai Avksentiev
Alderdi Eseristan
Gaztetan atzerrira jan zen ikastera, Heidelberg hirira, eta han beste ikasle errusiar batzuekin batera intelektual eseristen zirkulu bat osatu zuen. 1905an, San Petersburgoko Sobietaren lehendakariorde izan zen, baina iraultza honek porrot egin zuenean, erbestera joan behar izan zuen. 1907an, Alderdi Eseristaren Komite Zentraleko kide aukeratu zuten. Avksentiev Alderdi Eseristaren eskuineko adarrean kokatu zen: Duman parte hartzearen aldekoa izan zen, eta 1914an, Lehen Mundu Gerra hastearekin bat, Errusiak gerra horretan parte hartzearen alde egin zuen.
Naturalismo (filosofia)
Naturalismo etikoa
Naturalismo etikoa (naturalismo moral izenez ere ezagutua) honako hau baieztatzen duen ikuspegi mataetikoa da:
Arthenac
Biztanleria
2007an Arthenac udalerrian erroldatutako biztanleak 323 ziren. Familiak 132 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 48 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 48 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 145 etxebizitza zeuden, 132 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 12 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 145etxeak ziren. 132 etxebizitza nagusietatik 109 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 12 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 22 etxek lau zituzten eta 89 etxek bost zituzten. 109 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 54 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 65 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
József Koszta
József Koszta (Brașov, 1861eko martxoak 27 – Budapest, 1949ko uztailak 29) margolari hungariarra izan zen. Bere lan garrantzitsuenen artean daude: Neska geranioekin eta Emakumea platerak lehortzen.
Arthenac
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 195 ziren, horien artean 141 aktiboak ziren eta 54 inaktiboak ziren. 141 pertsona aktiboetatik 131 lanean zeuden (72 gizon eta 59 emakume) eta 10 langabezian zeuden (3 gizon eta 7 emakume). 54 pertsona inaktiboetatik 18 erretiraturik zeuden, 17 ikasten zeuden eta 19 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Nikolai Avksentiev
Alderdi Eseristan
1917ko apirilean, Errusiara itzuli zen, eta Alderdi Eseristaren pertsonarik garrantzitsuenen artean egon zen, alderdiaren eskuineko adar “ofizialista” babestuz (gerran jarraitzearen aldekoa eta koalizio-Gobernuaren aldekoa), Aleksandr Kerenskiren laguntzaile garrantzitsua izan zen. 1917ko maiatzean, Errusia Osoko Nekazarien Sobieteko lehendakari izan zen; postu horretatik iraultza oztopatzen saiatu zen. 1917ko uztail bukaeran, Kerenskiren Errusiako Behin-behineko Gobernuan, Barne ministro izendatu zuten, Irakli Tsereteli mentxebikearen ordez, iraila arte egon zen postu horretan, eta bertatik nekazarien lur okupazioak erreprimitu zituen, are desjabetzetan inplikatutako Nekazal Komiteetako kideak atxilotzeko agindua eman zuen (Barne Ministro izatez gain, Baserritarren Sobieten lehendakari zenean eman zituen agindu hauek).
Naturalismo (filosofia)
Kritika
Alvin Plantinga filosofo eta teologoak, naturalismoko kritikari ezagun batek, honako hau dio:
Brasilia
Brasilia (portugesez Brasília; ahoskatua) 1960. urteaz geroztik Brasilgo hiriburua da, estatuaren erdialdean kokatuta.
Nikolai Avksentiev
Urriko Iraultzaren aurka
1917ko urrian, Errepublikaren Kontseiluko (Aurre-parlamentuko) lehendakari izendatu zuten. Urriko Iraultza Sozialistaren ondoren, antiiraultzaile amorratu bilakatu zen; Asanblada Konstituziogilearen izenean iraultzaren aurkako matxinada zuriak zuzendu zituen, esaterako Junkerren matxinada edo Kerenski-Krasnov matxinada. 1917an oraindik eskuineko eseristen alderdiak eta euren lider Txernovek matxinadara joatea zalantzaz ikusten zutenean, Avksentievek matxinada hauekin bat egin zuen eta horregatik, azaroaren 17an atxilotu zuten. 1918an, Omsk hiriko Gobernu pro-kapitalista batean hartu zuen parte: Errusia Osoko Behin-Behineko Gobernuan. Gobernu hau beste Goberna zuri batek, Koltxak jeneralaren Gobernuak estatu-kolpez ordeztu zuenean, Avksentiev egun batzuez atxilotu zuten. Presoalditik askatzean, erbestera joan zen, Parisera lehenbizi, eta 1940an, naziek Frantzia inbaditzerakoan, AEBra. Han hil zen 1943an.
Urrozko kalbarioa
Urrozko kalbarioa Urrotz udalerrian kokatutako XVI. mendeko gotiko estilozko kalbario bat da.
Naturalismo (filosofia)
Kritika
"Naturalismoa ez da erlijio bat. Dena den, badu erlijioaren antza aspektu oso garrantzitsu batean: erlijio baten funtzio kognitiboa betetzen duela esan daiteke. Erlijioa erantzuten saiatzen den giza galdera sakon multzo bat dago. Erlijio tipiko bat bezala, naturalismoak galdera horiei eta antzekoei erantzun multzo bat ematen die” .
Urrozko kalbarioa
Monumentua
Urrozko errepidearen ezkerraldean eta herriaren sarreran kalbario gotiko bat dago, XVI. mendearen bigarren erdialdekoa, egurrezko tenplete batez eta zinkezko geruza batez babestua. Kristok asko gogoratzen du Xabierko gaztelukoa.
Naturalismo (filosofia)
Kritika
Plantingak, naturalismoaren aurkako argudio ebolutiboaren bidez, baieztatzen du eboluzioak sinesmen fidagarri eta egiazkoak dituzten gizakiak sortu izatearen probabilitatea oso baxua dela. Hori posible kasu batean bakarrik izango litzateke, gizakiaren eboluzioa gidatua izatea, adibidez, Jainkoak.
Zetzwil
Zetzwil Suitzako udalerria da. Argovia kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Arthenac
Diru sarrerak
2009an Arthenac udalerrian 130 unitate fiskal zeuden, 312 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.775,5 euro zen.
József Koszta
Biografia
József Koszta hainbat arte eskoletan hezi zen, esate baterako, Municheko Arte Ederren Akademian, beka baten bidez 1891n. Gyula Benczúr Maixu eskolan ere ikasi zuen eta Károly Lotz eta Bertalan Székely artistekin. Szolnok Arte Koloniako kide bihurtu zen eta denbora luzez lan egin zuen bere kontura landetxe batean, paisaiak margotzen zituen István Nagy margolariarekin batera.
Lana
József Kosztaren ikuspuntu artistikoa 1920ko hamarkadan bilakatu zen. Errealismoa zuen lanerako estiloa eta nekazarien lana erretratatu zuen, tono indartsuko koloreen bidez eta argiaren eta itzalaren arteko kontrastea azpimarratuz. Bere lana aurrera zihoala, kolore argiak erabiltzen hasi zen, hondo ilunen gainean. Bere lana joria izan zen eta arlo ia guztiak jorratu zituen: erretratuak, genero margolanak, bodegoiak eta paisaiak.
Oroitzapenak eta omenaldiak
1949ko uztailaren 29an, bere heriotza baino lehen, Szenteseko museoari eman zizkion bere lanak eta, horregatik, bere omenez izena aldatu zioten eta Koszta József Múzeum izena jarri zioten.
Era berean, Szentes hirian, bere omenez kale bati eta eskola bati jarri zioten bere izena. 1999an, Budapest hiriak bere omenezko memoriala eraiki zuen. 2005ean, Szentes hiriak Oroimen lore koroa bat jarri zuen József Kosztaren hilobian, hala ere, geroagoko ikerketek azaldu dutenez, József Koszta beste leku batean hilobiratu zuten, izenik gabeko hilobi batean. Hori horrela, 2008an bere aztarnak lekualdatu zituzten.
Arthenac
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 zurgina eta 1 iturgina.
2000. urtean Arthenac udalerrian 30 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.053 hektarea erabiltzen.
Xenophysogobio boulengeri
Xenophysogobio boulengeri Xenophysogobio generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Lioptilus nigricapillus
Lioptilus nigricapillus Lioptilus generoko animalia da. Hegaztien barruko Sylviidae familian sailkatua dago.
Arthenac
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Stafford konderria (Virginia)
Geografia
Stafford konderriak 72,501 kilometro koadro ditu. Horietatik 2,842 ura dira. Beste 69,659 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 177,87 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 128,961 pertsonetatik 99,309 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 11,875 dira. 21,259 beltzak edo afroamerikarrak. 454 amerikar natiboak ziren eta 149 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 3,545 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 293 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 3,952 pertsonek kokatzen zuten.
Soleichthys tubiferus
Soleichthys tubiferus Soleichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Soleidae familian sailkatzen da.
Brasilia
Barruti Federala estatuko hiriburua ere bada, Erdialde-Mendebaldeko eskualdean.
Historia
XVIII. mendearen hasieran sortu zen lehen aldiz Brasilgo barnealdeko lurretan hiriburu berri bat sortzeko ideia, herrialdearen lurralde-antolakuntza orekatzeko asmoarekin.
Juscelino Kubitschek Brasilgo presidentearen ekimenez, 1957an Brasilgo hiriburu berria eraikitzeko hirigintza-lehiaketa egin zen eta Lucio Costa arkitektoak irabazi zuen, Atenasko Agiriaren printzipioak jarraitzen zituen diseinuarekin. Lanak oso azkar burutu ziren, eta 1960an hiri berriaren sorrera ospatu zuten. Eraikin administratibo garrantzitsuenak Oscar Niemeyer arkitektoak diseinatu zituen.
Reem Alsalem
Biografia
Kairon jaioa den Jordaniarrak Kairoko American University eta Oxforden ikasia da. Nazio Batuen aholkularia da, besteak beste, generoa, errefuxiatuak eta trantsiziozko justizia ditu ardatz. Nazio Batuen agentzia desberdinetarako egin du lan, hala nola, ONUMUJERES, OHCHR, UNICEF eta IOM.
Brasilia
Historia
1987an Unescok Gizateriaren Ondare izendatu zuen hiria.
Olwisheim
Olwisheim Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Reem Alsalem
Biografia
2021eko uztailaren 21ean, Emakumeen kontrako indarkeriari buruzko Nazio Batuen Errelatorea izendatu zuten eta Melissa Upreti, Dorothy Estrada Tanck, Elizabeth Broderick, Ivana Radačić, Meskerem Geset Techane, Tlaleng Mofokeng eta Nils Melzeraditu adituekin batera Espainiak gurasoen alienazio sindromea aplikatu izana deitoratu zuen. "Espainian, adingabeak indarkeria eta erasu sexualen aurrean babesgabe uzten ditu, epai sistemak ez baitutu guraso erasotzaileetatik babesten. (Reem Alsalem, El Pais, 2021eko abenduaren 14ean)"Espainiak 2014ean sinatu zuen Istanbuleko Konbenioa eta ordutik, herrialdeek berau betearazi dezaten Emakumeen aurkako indarkeria eta indarkeria domestikoaren aurkako adituen taldearen (GREVIO gaztelaniaz) gomendioak jasotzen ditu, lehenengoa 2019koa. 2019etik, Espainiak gurasoen alienazio sindromea aplikatu izanaren hogeita hamar salaketatik gora jaso ditu Nazio Batuak, haien artean Irune Costumero Estévez, Juana Rivas, Diana García M eta Ángela González Carreño ren kasuak, azken honek CEDAWren kondena jaso zuen. Italia eta Hego Ameriketako kasuak jaso dituzten ere.
Brasilia
Herri eta hiri senidetuak
Brasilia ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago: Brasilia Iberoamerikako Hiriburu Hirien Batasunaren (gaztelaniaz: Unión de Ciudades Capitales Iberoamericanas - UCCI) (portugesez: União de Cidades Capitais Ibero-americanas) partaide da, 1982ko urriaren 12tik, jarraian agertzen diren hiriekin senidetarsun erlazioak hasiz:
Olwisheim
Biztanleria
2007an Olwisheim udalerrian erroldatutako biztanleak 487 ziren. Familiak 168 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 48 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 84 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 183 etxebizitza zeuden, 176 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 155 etxeak ziren eta 27 apartamentuak ziren. 176 etxebizitza nagusietatik 157 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 21 etxek hiru zituzten, 24 etxek lau zituzten eta 128 etxek bost zituzten. 155 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 49 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 115 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 320 ziren, horien artean 251 aktiboak ziren eta 69 inaktiboak ziren. 251 pertsona aktiboetatik 239 lanean zeuden (124 gizon eta 115 emakume) eta 12 langabezian zeuden (2 gizon eta 10 emakume). 69 pertsona inaktiboetatik 31 erretiraturik zeuden, 27 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 3 administrazio publikoko enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 margolaria, 1 iturgina eta 2 jatetxeak.
2000. urtean Olwisheim udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Copeoglossum arajara
Copeoglossum arajara Copeoglossum generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Eyre penintsula
Eyre penintsula (Eyre Peninsula) Hego Australiako hiruki formako penintsula da. Ekialdean Spencer golkoarekin du muga, mendebaldean Australiako Badia Handiarekin eta iparraldean Gawler mendiekin. Edward John Eyre esploratzailearen izena darama, 1839 eta 1841 artean eskualdea partzialki esploratu zuena.
Hiri nagusiak Port Lincoln, Whyalla eta Port Augusta- ipar-ekialdean- eta Ceduna- ipar-mendebaldean- dira. Barnealdetik Eyreko autobidearen bidez lotuta daude, eta mendebaldeko eta ekialdeko kostaldeetatik Flinders eta Lincoln Highway autobien bidez, hurrenez hurren.
Inguruko baliabide nagusiak nekazaritza eta abeltzaintza dira: zerealak, ardi eta behi aziendak eta hezeagoa den hegoaldean, berriz, beste jarduerak, hala nola esnearen eta ardoaren industria. Kostaldeko herri asko arrantza komertzialean aritzen dira, bereziki Port Lincolnek tunidoak harrapatzeko arrantza flota handia du. Eyre penintsulan 55.390 biztanle bizi dira.
Nefrita meatzaritza komertziala dago Cowelletik gertu. Burdin meatzaritza ere badago muinoetan, Iron Knobetik gertu, Whyallatik barrurantz joanez, non galdaketarako garraiatzen den.
Éréac
Éréac (bretainieraz Eriec, galoz Eriac) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Dolné Semerovce
Dolné Semerovce Eslovakiako udalerri bat da, Leviceko barrutian kokatuta. 11,86 km²ko azalera du eta 559 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1268. urtekoa da.
Midnight Oil
Midnight Oil (euskaraz "Gauerdiko Olioa") Australiako rock alternatibo musika talde bat da.
Kode sekretu
Kode sekretua kriptografian, kodetutako mezuak, hau da, erabiltzaileak soilik irakur ditzakeenak, igortzeko sistema da.
Historia
Mendeetan zehar, enbaxadoreek eta beren gobernuek mezu zifratuen bidez izaten zuten elkarren berri. Antzinako Erromako garaian, igorpen zifratuetarako hainbat metodo erabiltzen ziren. Kanpo arazoetako ministerio guztiek edo gudarosteek beti izan dituzte "zifra zerbitzuak", eta horien zeregina zen zenbait dokumenturen sekretua gordeko zela ziurtatzea. Teknika gero eta hobeak behar ziren, mezuak irakurtzeko metodoak gero eta eraginkorragoak baitziren. Dena dela, eskutitzak pertsona batek besteari zuzenean ematen zirenez, sekretua, aldez behintzat babesean zegoen.
Baina irrati bidezko komunikazioa sortzearekin batera arazoak sortu ziren: edozeinek atzeman baitezake irrati mezu bat. Une horretatik aurrera, kodetze eta deskodetze teknikek etengabe egin zuten aurrera. Informatika tekniken bilakaerak eta teknika horiek eskura jartzen dituzten baliabideek ezinbestekoa egin dute kodetze sistemak osatzea, igorpenen sekretua ahal bezain ondoen bermatzearren. Teknika horiek zenbakien teoriaren emaitza aurreratuenak erabiltzen dituzte.
Tortilla Flat
Tortilla Flat (Tortilla Flat) John Steinbeck Nobel saridunak idatzitako eleberria da. 1935ean argitaratu zen. Kaliforniako Monterey hirian girotuta dago, Lehen Mundu Gerraren osteko garaian.
Argumentua
Liburuak paisano talde baten istorioak kontatzen ditu. Horiek mexikar jatorrizko biztanle pobreak dira. Dannyk, protagonista denak, eta bere lagunek bizitza xahutzen dute mozkortzen, borrokatzen eta arlote gisa, Dannyk bere aitonarengandik bi etxe herentzia gisa jasotzen dituen arte. Batean Danny biziko da eta bestean bere lagun batzuk, bigarren etxea sute batean desagertzen den arte. Handik aurrera, lagun guztiak Dannyrekin biziko dira. Etxeak ordena pixka bat jarriko dio taldearen bizitzari. Etxeak Mahai Biribilaren antza hartuko du eta Dannyren adiskideek, beraz, hango zaldunen antza.
Intemperie
Intemperie 2019ko Benito Zambrano espainiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da, Jesús Carrascoren izen bereko eleberrian oinarrituta.
Sinopsia
Haur bat ihesean dabil, eta atzetik bila ari zaizkion gizonen ahotsak entzuten ahal ditu. Bere bidean, artzain batekin eginen du topo, eta haren babespean geldituko da; handik aurrera, ezer ez da lehengo bera izango bientzat.
Txori Buruko plaka
Txori Buruko plaka, mikroplaka tektoniko bat da, 0,01295 estereorradianeko hedadura duena. Oro har, Australiako plakari lotua dago. Bere izena, Ginea Berria uhartearen mendebaldeko muturra osatzen duen Txori Buru penintsulatik hartzen du.
Ozeano Barearen mendebaldeko muturrean dago. Ginea Berriaren mendebaldeko zatia (Txori Buru penintsula), Moluka uharteen iparraldea eta Moluka uharteetako itsasoaren ekialdea hartzen ditu.
Txori Buruko plakak, Filipinetako plakarekin, Sondako plakarekin, Moluka itsasoko plakarekin, Banda Itsasoko plakarekin, Woodlark plakarekin eta Caroline plakarekin muga egiten du.
Txor Buruko plaka, milioi bat urteko, 0,3029º-ko errotazio abiadurarekin mugitzen da, 12º 56' ipar latitudean eta 87º 96'ko longitudean kokatutako polo baten arabera.
École supérieure de chimie physique électronique de Lyon
École supérieure de chimie physique électronique de Lyon (CPE Lyon) Frantziako eskola eta ingeniaritza eskola handi bat da. Unibertsitatea La Doua - LyonTech campusean dago, zientzia eta teknologia unibertsitateen eta Grandes Écoles multzo batean. La Doua Villeurbannen dago, Lyongo auzo batean.
Eskola 1883an sortu zen goi-mailako ingeniariak prestatzeko, etengabeko prestakuntza laguntzeko eta ikerketak egiteko.
Esku alfabeto
Esku alfabetoa edo alfabeto daktilologikoa zeinu hizkuntzaren osagarritzat erabiltzen den alfabetoa da. Sistema hau, berez, sistema ortografikoaren moldaketa bat da: eskuen posizioen bitartez alfabetoko letra guztiak azaltzen dira. Beste modu deskriptiboagoaz azaltzeko, airean idaztea bezala dela esaten da. Sistema honen bidez pertsona gorrek hitz berriak edo arraroak direnak azaltzen dituzte. Esaterako Mongoliako hiriburua Ulan Bator dela esateko ziuraski hemen erabiltzen diren keinu hizkuntzetan ez dira zeinu propioak izango; ondorioz, letraz letra azaldu behar da. Logikoa denez, alfabeto hau hizkuntza bakoitzean moldatu behar da; euskara bere sistema propio dauka nahiz eta oso erabilia ez izan; horretan euskararen berezko letrak (tz, ts, tx) azaldu daitezkeen modu zuzenagoan. Zoritxarrez Hegoaldean espainierarena eta Iparraldean frantsesarena erabiltzen dira.
Andoni Larrañaga
Andoni Larrañaga Agirre (Azpeitia, Gipuzkoa, 1974) bertsolaria da, Anjel Larrañaga bertsolari eta pandero-jotzailearen semea.
Esku alfabeto
‎
Andoni Larrañaga
Ibilbidea
Hainbat aldiz izan da Lizardi, Osinalde eta Xenpelar sarietako finalean. 1995ean Gipuzkoako Txapelketan kantatu zuen eta finalaurrekoetan aritu zenez 1997ko Bertsolari Txapelketa Nagusian parte hartzeko txartela eskuratu zuen.
Compsognathus
Compsognathus Jurasikoan bizi zen dinosauro genero izan zen. Dinosauro txikiak ere baziren, batzuk oilo baten tamainakoak bezala, baita txikiagoak ere. Txiki hauetatik agertzen diren fosilak ez dira hain ondo kontserbatzen, tamaina txikiko hezurrak errazago hausten baitira.
Andoni Larrañaga
Ibilbidea
Aitak bezala Andoni semeak ere panderoa jotzen du.
Santa Rita (Copán)
Santa Rita Hondurasko Copán departamenduko udalerri bat da. 292 km²ko azalera du eta 2013ko datuen arabera 29251 biztanle zituen.
Erquy
Erquy (bretainieraz Erge-ar-Mor) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Eiken
Eiken Suitzako udalerria da. Argovia kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Wrexham Football Club
Wrexham Football Club (gaeleraz: Clwb Pêl-droed Wrecsam) Galesko futbol talde historikoa da, Wrexham hirikoa. Herrialdeko futbol talderik zaharrena da, 1864 urtean sortu baitzen. Galesko Kopa gehien dituen taldea da, lehenengoa 1878an irabazitakoa eta azkena 1995ean
Historia
1864an sortu zen taldea eta 1878an Galesko Kopa abiatu zenean lehenengo ekitaldia berak irabazi zuen. XIX mendearen bukaeran eta XX mendearen lehen erdian Galesko erreferentzia bihurtu zen herrialdeko kopa gehgine zituen taldea baitzen, diferentzia handiz gainera. Erresuma Batuan aldiz talde apala izan da beti. 1921 urtean Ingalaterrako bigarren mailatik jeitsi eta 2008 arte 87 urte pasa zituen mailaz aldatu gabe.
Galesko Kopako garaipenek Europako Errekopan aritzeko aukera eman zioten eta 1976an final laurdenetaraino iritsi zen. Gerora txapeldun izango zen RSC Anderlechtek kanporatu zuen Belgikan 1-0 galdu eta etxean 1-1 berdindu ostean.
1992an Galesko futbol liga sortu zenean Wrexhamek Ingalaterran lehiatzen jarraitzea erabaki zuen gaur egun 5. mailan badago ere.
Deadwood (telesaila)
Deadwood AEBetako western telesail bat da. David Milch gidoigile eta ekoizleak sortu zuen. 2004ko martxoaren 21etik 2006ko abuztuaren 26ra HBO katean aireratu zen. Timothy Olyphant, Ian McShane, Molly Parker, Jim Beaver, W. Earl Brown, Dayton Callie, Kim Dickens, Brad Dourif, Anna Gunn, John Hawkes, Jeffrey Jones, Paula Malcomson, Leon Rippy, William Sanderson, Robin Weigert, Sean Bridgers, Garret Dillahunt, Titus Welliver, Brent Sexton, Bree Seanna Wall, Josh Eriksson, Powers Boothe eta Keith Carradine aktoreek antzeztu zuten.
Telesaila honetan Mendebalde Urruneko pertsonaia nabarmen ugari agertzen dira, tartean Seth Bullock, George Crook, Wyatt Earp, E. B. Farnum, George Hearst, Wild Bill Hickok, Calamity Jane, Jack McCall, Sol Star, Al Swearengen eta Charlie Utter.
Jaicós
Jaicós Brasilgo udalerri bat da, Piauí estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Goierri
Goierri Gipuzkoako hego-ekialdeko muturreko eskualdea da, menditsua eta industriala. Ia 70.000 biztanle ditu, eta Beasain, Ordizia eta Lazkao dira herri jendetsuenak, 5.000 biztanletik gora baitituzte. Oria ibaiaren haranekoa da Goierri, eta Aralarko natura parkea du naturagune nagusia.
Synaptura albomaculata
Synaptura albomaculata Synaptura generoko animalia da. Arrainen barruko Soleidae familian sailkatzen da.
Goierri
Administratiboki gaur egun Urola Garaia den eskualdea ere Goierrikoa zen; eta kulturaren aldetik gaur egun ere hala da, neurri handi batean (Goierriko euskara mintzatzen baita), nahiz eta geografikoki beste arro hidrologiko batekoa izan, Urola ibaikoa, alegia.
Historia
Antzina Goierri hiru hiribilduk osatzen zuten: Ordiziak, Segurak eta egungo Lazkaoko zati batek. Egungo lurralderik gehiena Ordiziaren eta Seguraren artean banatuta zegoen. Bi horiek dira eskualdeko hiri historikoak. 1615ean gainerako herrixkak —Ordizia eta Seguraren auzoak— banatu egin ziren, eta egungo Goierriko herriak sortu zituzten. Hala ere, Segurak eta Ordiziak eskualdeko hiriburuak izaten jarraitu zuten.
Huek dira herri bilakatu ziren auzoak:
Eskualdeak industrializazio garairaino berdintsu jarraitu zuen. Trena eskualdera heldu zenean, ordea, aldaketa handiak ekarri zituen. Alde batetik, Seguratik ez zen igaro trenbiderik, Segurak berak horrela nahi izan zuelako. Bestetik, herrixka batean, Beasainen, geltoki handia jarri zuten. Industriak biztanleriaren hazkunde handia eragin zuen, batez ere trenbideak zeharkatzen zituen herrietan. Horrela, Segurak garrantzia galdu zuen apurka-apurka, eta Beasainek garrantzia hartu. Ordizia garai berriei egokitu zitzaien, eta bere garrantziari eutsi zion.
XX. mendearen bigarren erdialdetik, Beasain da Goierriko herri nagusia, Ordiziarekin batera.
Inguru naturala
Eskualde honen zatirik handiena Bizkaiko antiklinorioko ekialdeko ertzean txertatzen da, E-W norabide orokorreko tolesdura antiklinalen lerro batez osaturik. Harriak batez ere kareharri jurasiko eta urgoniarrak dira, oso sakoneraino karst bihurtuak. Horixe da hain zuzen Aralarko mendien formazioa (Txindoki edo Larrunarri, 1.341 m; Irumugarrieta, 1.427 m; Artubi, 1.265 m), baita Altzaniarena edo Aizkorrirena ere (1.544 m). Eskualdearen hegoaldea guztiz betetzen duen mendilerro horrek Kantauri eta Mediterraneo itsasoen arteko ur isurialdeen banakuntza egiten du, Urola eta Oria ibaien buru. Isurialdearen iparraldeko mendietan lur azala leunagoa da (Arrolamendi 910 m; Itzaspi 973 m; Murumendi 868 m), kare harrien ordez nagusi dira hareharriak, buztinak eia konglomeratu albense-zenomanenseak.
Garaienak gehienetan kare harriak dira, era haitz bigunagoek berriz sakonuneak eratzen dituzte. Eskualdearen iparraldea Bizkaiko sinklinorioaren barruan sartzen da; nagusi da bertan flysch erako formazioa, tarteka sumendi harriak ere ikus daitezkeen arren. Urola eta Oria ibaiek jasotzen dituzte eskualdeko urak. Urola ibaia Aizkorriko mendietan sortzen da, Arbelaitzen (1.513 m) inguruan; Legazpi, Urretxu eta Zumarraga zeharkatu ondoren, irten egiten da eskualde honetatik. Oria ibaia, berriz, Otsaurte aldean sortzen da, eta eskualdeko lurretan barrena Itsasondoraino doa; bidean, Mutiloa, Eztanda, Santa Luzia, Arriaran (urtegia dauka), Urtsuaran, Agauntza (Lareoko urtegia dauka) eta Zaldibia erreken urak biltzen ditu. Aizkorripean sortzen da Oria ibaia, Latsaon eta Otsaurte erreken bilgunean. Urtsuaran errekaren ura hartzen du Zegama eta Segurako udalerrietatik igaro eta gero, eta Eztanda errekaren eta Ataun-Lazkao herriak zeharkatzen dituen Agauntza ibaiaren ura bildu ondoren zeharkatzen du Beasain, Goierriko hiri handiena. Iparralderanzko norabidea hartu ondoren, Ordizia, Itsasondo eta Legorreta igaro eta Tolosaldean barneratzen da. Aipaturiko ibaiadar guztiak eskuinaldetik biltzen ditu Oria ibaiak; ezkerraldekoak, Murumendiko mendialdean sortzen direnak, txikiak eta ur emari gutxikoak dira (Arriaran, Marriaras).
Goierriko landaredia batez ere larreek eta pagadiek osatzen dute ur isurialdea erabakitzen duten mendietan; Aralar, Altzania, Urkilla eta Aizkorri; 600 metroz behera, ordea, hariztiak daude pinu sailekin barera; behe lurretan, pinudiak eta belardiak dira nagusi.
Interesekoak dira: hegoaldean, Aralar, Jose Migel Barandiaranek ikertutako multzo megalitiko garrantzitsuarekin, eta Aizkorri-Aloña-Leintzeko Gune Natural Babestuak; iparraldean, Murumendiko Gune Naturala.