cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Grezia klasikoa
Mediar gerrak
Geroago, Jerjesek beste espedizio bat bidali zuen Atenas arpilatzera, baina K.a 480. eta K.a 479. urteetan Salaminako eta Plateako gudetan garaitua izan zen. Porrot horiek eta gero, pertsiarrek Greziatik alde egin zuten.
Hurrengo 50 urteetan Atenas, Temistokles, Cimon eta Periklesek gobernatua, hazi egin zen eta Delosko Liga sortu zuen, ondoren, Egeo itsasoko irla gehienak batuko zituena.
Asia Txikiko eta Kaltzidikako zenbait hiri ere aliantza horren parte ziren.
Peloponesoko gerra
Sakontzeko, irakurri: «Peloponesoko gerra»
Aurrez ere, K.a 550. urtean, Peloponesoko zenbait hiriren artean antzeko liga bat sortu zen (Peloponesoko Liga), Espartak zuzendua. Greziako hirien desadostasunaz baliatuz Peleponesoko Ligak Atenasi aurre egiteari ekin zion. K.a. 431. urtean azken mendeetan Grezian izandako gerrarik odoltsuenen segida hasi zen. Casus bellia Korzira irlak (Korfu) Korintorekin, Espartaren aliatua zena, borroka hasi zuela izan zen, eta Atenasek irla horri laguntza eskaini ziola. Horrela hasi zen Peloponesoko Gerra, eta 27 urtez iraun zuen. Greziako hiriak liskartu egin ziren, baina nagusiki gerra Atenas eta Espartaren artean izan zen. Atenas itsasoan nagusitzen zen, eta Esparta, aldiz, lurrean ia garaitezina zen. Espartarrek Atika hartu zuten, Atenasen lurraldea zena. Periklesek Harresi Garaien barnean babestu behar izan zituen bere herritarrak, Pireoko hiriaren eta portuaren arteko esparru harresituan. Hala, hiritarrak pilaturik eta higiene baldintza kaxkarretan, Izurri Beltza zabaldu zen, eta haren ondorioz milaka pertsona hil ziren, Perikles bera ere artean, K.a 429. urtean.
Azkenik, K.a. 404. urtean Peloponesoko Ligak Atenas eta haren aliatuak garaitu zituen, eta horrek Espartaren nagusitasun garaia ekarri zuen.
Tebasek Espartaren nagusitasunaren aurka egin zuen, bakarrik lehenik eta Atenasen babesarekin geroago, eta Esparta garaitu ostean Leuktrako guduan K.a 371. urtean, Tebasek lortu zuen nagusitasuna.
K.a. 338. urtean Filipo II Mazedoniako erregeak greziarrak garaitu zituen eta haren mendeko egin zituen.
Artea
Sakontzeko, irakurri: «Antzinako Greziako artea»
Aro klasikoko greziar arteak perfekzioko kotak lortu zituen, batez ere eskulturaren arloan, arte erromatarrak lehenengo eta ondoren Errenazimenduak, Klasizismoak eta Neoklasikoak ondoren imitatuko zuten eredua bilakatuz. Grezia klasikoa bi kultura handien bidegurutzea izan zen: egipziar kulturak eta babiloniako kulturak (Behe Mesopotamia) eragin interesgarria izan zuten hauetan (Mestizaje kulturala).
Eskultura
K.a. V. mendeko lehenengo hamarkadak trantsizio aldi bat izan ziren eskultura arkaikoa eta klasikoaren artean, estilo preklasikoa deritzona. Mende erdialdean nabarmendu ziren eskultoreeen artean Miron, Fidias eta Polikleto zeuden. K.a. IV. mendeko eskultoreen artean Cefisodoto Zaharra, Eskopas, Praxiteles (eta bere semea Cefisodoto Gaztea) eta Lisipo. Brontzea eta marmola siren gehien erabiltzen ziren materialak, Atenaseko Penteliko mendiko haitzurdin arrosa famatuena zelarik. Zenbait estatua kriselefantino ere burutu ziren.
Arkitektura
Antzinako greziar arkitektura bere ezaugarri formalizatuengatik bereizten da. Greziarren lorpen artistikoen artean errazen ezagutzen den ezaugarrietako bat bere arkitektura bikaina da, K.a. 600 eta K.a. 300 bitartean garatu ziren hiru arkitektura estiloetan zizelkaturiko hiruki formako frontoiengatik eta harrizko zutabe dotoreengatik bereizten dena.
Estilo hauek, eurentzat hain garrantzitsuak ziren jainkoentzat tenplu gehiago eraikitzeko sortu ziren. Haitzurdinez eginak, eurek hasieran zurez eginiko eraikinen zur mozketa teknikak imitatu zituzten.
Doriar ordena antzinakoena eta sinpleena da, zutabe irmoak eta, aldi berean, zirrara eragiteko gorriz edo urdinez margo zitezkeen eskulturaz estalitako fronteekin. Beste estilo batzuekin alderatuta, ez du oinarririk. Egundaino mantendu den tenplu doriar baten eredua Partenona da, K.a. 438an egina eta Atenasko Akropolian dagoena.
Joniar ordena garai bertsuan agertu zen Asia Txikiko hiririk aberatsenetan. Arinagoa izatearen irudia ematen du, eta apaingarriagoa da, zutabe lirainekin, kapitelaren izkina bakoitzean boluta kiribilduak nabarmentzen direlarik. Estiloa bere garai gailenera Artemisaren Efesoko tenpluarekin iritsi zen, Munduko Zazpi Mirarietako bat zena eta gaur egun desagertua dagoena. Joniar arkitektura Atenasko Akropoliko Atenea Nikeren tenpluan nabari daiteke.
K.a. 400 inguruan joniar arkitekturaren bertsio berri eta elaboratuago bat agertu zen: korintiarra. Zutabeen kapiteletan zizelkaturiko akantozko hosto nahaspilatsuengatik bereizten zen, Ekialde Ertainaren eragina isla dezakeena. Korintoar ordenaren prestutasunak Erromatar Inperioko arkitekturaren arkitektura estilo kuttun bihurtu zuen.
Monegrillo
Monegrillo (aragoieraz Monegriello) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 500 biztanle zituen 183,2 kilometro koadroko azaleran. Monegroen eskualdean dago.
Grezia klasikoa
Pintura
Sakontzeko, irakurri: «Antzinako Greziako margolaritza »
Greziarrek, europar kultura gehienek bezala, margolaritza arte mota gailenetakotzat hartu zuten. Polignoto Tasosekoa margolaria, K.a. V. mendean jaio zena, zenbait greziarrek gaur egun Leonardo da Vinci edo Michelangelo gogoratzen diren bezala gogoratzen zuten. Bere lanak bera hil eta 600 urtera ere miretsiak izan ziren, alabaina, lan edo kopia bakar bat bera ere ez da mantendu.
Obra gehienak galdu diren arren, margolarien ospeak gaur egun arte iraun du: Apeles mitikoaz gain, Polignoto, Paneno, Apolondoro, Zeuxis eta Parrasiok iritsi dira gaur egun arte.
Greziar margolariek nagusiki zurezko panelekin lan egin zuten, berehalako batean hondatzen zirenak (K.a. IV. mendearen ondoren) ondo babesten ez baziren. Gaur egun ia ez da antzinako greziar margolaritzako lanik geratzen, terrakotan eginiko margo hondar batzuk eta hilobietako hormetako margo batzuenak izan ezik, batez ere Mazedonia eta Italian. Greziar margolaritzako maisu lanetatik erromatar garaian egindako kopia batzuk baino ez ditugu, horietatik gehienak askoz kalitate gutxiagokoak direlarik. Zeramikan eginiko margoak, hauetatik lan asko mantendu direlarik, batez ere aro arkaikokoak, nolabaiteko estetika zentzua ematen diote greziar margolaritzari.
Filosofia
Sakontzeko, irakurri: «Greziar filosofia» eta «Filosofo presokratikoak»
Literatura
Sakontzeko, irakurri: «Antzinako Greziako antzerkia» eta «Greziar literatura»
Antzerkia garai guztiko genero literario garatuena izan zen. Tragedia idazten zuten egileak ugari ziren eta egile nagusienak Eskilo, Sofokles  eta Euripides. Komedian Aristofanes nabarmendu zen.
Garaiko poeta liriko garrantzitsuena Pindaro izan zen.
Historiografia
Historia disziplina zientifiko gisa K.a V. mendean zehar garatu zen. Herodoto eta Tucidides abiarazletzat hartzen dira, eta logografoak aitzindaritzat.
Oratoria
Oratoria politikoak goieneko unea IV. mendean izan zuen Atenasen. Genero  honetako adierazgarri nagusienak Isokrates, Eskines eta Demostenes izan ziren. Horien aurretik, Lisias izan zen gailendu zena.
Erlijioa
Greziak hiriak batzen zituen beste elementu bat jokoen jaialdiak ziren. Olinpiar Jokoak, Nemeor Jokoak, Pitiar Jokoak eta Istmiar Jokoak.
Gehyra catenata
Gehyra catenata Gehyra generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Mahai-dantza
Mahai-dantza (ingelesezko table dance, ahoskatua, bartop dancing bezala ere ezaguna — mostradore edo taberna-barra gaineko dantza —) plataforma baten gainean dantza erotikoak aurkeztea ezaugarri duen ikuskizun mota bat da, normalean mahai, pista edo taberna-barra bat.
Bronkitis kroniko
Bronkitis kronikoa edo B.K. Biriketako Gaixotasun Butxatzaile Kronikoaren (BGBK) mota bietako bat da, enfisemarekin batera. Arnas gaixotasun kroniko eta kutsatzailea da, beraz.
Mahai-dantza
Historia
Mahai-dantzak ez du jatorri zehatzik, baina XIX. mendeko genero dramatikoetatik dator. Mahai-dantza genero dramatikoetatik sortzen da, hala nola, kabaretetik, burlesketik eta music halletik; Ikuskizun horiek, normalean, gizonezkoei zuzendutako burleskeak eta entretenimendu-ekintzak aurkezteagatik aintzatesten ziren, askotan, errutina erotikoetan eta sexu-gaietan bildutako emakumeak aurkezten baitziren.
Bronkitis kroniko
Eritasuna definitzeko irizpide klinikoak erabiltzen dira, anamnesiaren araberakoak, alegia. Tabakismoa da bere eragilerik nagusiena.
Mahai-dantza
Historia
Mahai-dantza Go-Go (diskoteka bateko bezeroen entretenimenduari eta gaueko beste dantzaleku mota batzuei eskainitako dantza-ikuskizuna) dantzaren sorrerarekin lotzen da. Go-Go delakoa 1960ko hamarkadan sortu zen, Twistearen gorakadaren garaian, New Yorkeko The Peppermint Lounge bezalako establezimenduetan, bere bezero femeninoei bertako altzarien gainean dantza egiteko aukera ematen ziena.
"Mahai-dantza" terminoa Vietnamgo Gerraren garaian sortzen da, guduan egondako Estatu Batuetako Indar Armatuetako kideek erabilita. Ikuskizun mota hau ezaguna egin zen 1960ko hamarkadaren artean indar armatuetako kideak Vietnamen instalatutako entretenimendu zentroetara eta tabernetara joaten zirenean, ikuskizun hori batez ere emakumeek tokiko mahaietan aurkeztutako dantza erotikoen emanaldia izan zen; soldaduek "mahai-dantza" bezala izendatua izan zelarik.
Bronkitis kroniko
Zeinuak
Miaketa fisikoan, klasikoki deskribatu dira B.K.-ren pazienteak blue bloater ingelesezko hitzekin, "urdin puztua" esan nahi duena, zianosi eta loditasunagatik. Paziente hauek normalean itxuraz baxuak eta lodiak dira.
Auskultazioan, butxadurak eragindako hotsak entzuten dira normalean: Txistu-hotsak, korrokak eta isiltasuna.
Anteraxantina
Anteraxantina xantofila mota bat da, kolore hori bizia duen pigmentua da.
Bronkitis kroniko
Diagnostikoa
Proba osagarri nagusia espirometria da, non ikusten baita biriketako gaitasuna. Butxaduraren indikatzailea FEV1 (Forced Expiratory Volume in 1 Second) da. Honen arabera larritasunaren hiru maila daude:
Anteraxantina
Izena
Grekerazko ánthos ("lorea") eta xanthos ("horia") hitzen elkarketatik dator anteraxantina izena.
Funtzioak
Kloroplastoetako tilakoideen mintzetan kokatzen da eta xantofiloen zikloaren bitartekari bat da. Loreak deigarri bihurtzeko funtzio du, algatan ordea fotoprotekzioa du helburu.
Bronkitis kroniko
Diagnostikoa
1. B.K. arina: FEV1 %60-80a.
2. B.K. ertaina: FEV1 %40-60a.
3. B.K. larria: FEV1 <%40a.
Erradiografietan ez da gauza berezirik ikusten normalean.
Proba analitikoetan, azkenik, oxigenoaren murrizketa eta azido karbonikoaren igoera ikus ditzakegu kasu larriengan, enfisemadunengan baino gehiagotan.
Satoru Oki
Satoru Oki (大木 暁, 1992ko abenduaren 8a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Tokyo Verdy.
Perdiguera
Perdiguera Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 664 biztanle zituen 110,09 kilometro koadroko azaleran. Monegroen eskualdean dago.
Buru Arin (abeslaria)
Buru Arin rap estiloa jorratzen duen abeslaria da.
Ibilbidea
MCak 2018an kaleratu zuen bere lehenengo maketa, 'Haziak' deituriko bilduma, 12 track guztira. Raplari honen influentzia nagusia 90. hamarkadako Estatu Batuetako hip hop kultura da, Ekialdeko Kostako (East Coast) hainbat MCrena. Hala ere, Euskal Herriko musika beti izan du eredu, bere letratan antzematen denez.
Haziak maketa kaleratu ondoren, bi abesti aurkeztu zituen aurten bere hurrengo diskaren aurrerapen moduan; 'Jolasean Ez Gabilz' eta 'Olerki Ankerrak'. 2021. urtean Amets gaiztoak, amets goxoak diskoa argitaratu zuen, 10 kantu dituena.
West Hollywood (Kalifornia)
West Hollywood Kaliforniako hiri bat da. Los Angeles konderrian kokatua dago. 2010ean 34,399 biztanle zituen, 4.9 kilometro koadrotan banatuta.
Sporophila cinnamomea
Sporophila cinnamomea Sporophila generoko animalia da. Hegaztien barruko Thraupidae familian sailkatua dago.
Armeniera
Armeniera (Հայերեն, hayeren) armeniarrek mintzatzen duten indoeuropar hizkuntza da. Berezko alfabetoa (armeniar alfabetoa) darabil, Erdi Aroan Mesrop Mashtots santuak sortua. Armenian ez ezik, Nagorno-Karabakhen (Azerbaijandik de facto independentzia lortu duen eskualdea), Errusian, Georgian, Iranen, Sirian, Libanon, Iraken eta Turkian ere hitz egiten da. Armeniar genozidioak 1915ean eragindako diaspora k, era berean, hizkuntza herrialde ugaritara hedatu du.
Armenieraren dialektoak
Armenierak bi dialekto multzo ditu: ekialdekoa eta mendebaldekoa. Dialekto multzo horietako bakoitzak bere estandar idatzia du.
Bi dialekto estandar (bi armeniera batu)
V. mendetik XVIII. arte, dialekto idatzi nagusia armeniera klasikoa izan zen (armenieraz, grabar, hau da, «literaturakoa»). XIX. mendean, baina, Errusiar eta Otomandar inperioek Armenia beren artean zatitzearekin batera, bitan banatu zen idatzizko tradizioa, eta orduz geroztik, armenieraren dialekto idatzi nagusiak bi dira:
Hala ekialdeko nola mendebaldeko armenieratik turkieraren eragin lexiko ia guztia ezabatu zuten armenieradunek XX. mendean, armeniar genozidioaren ondoren.
A. J. Cook
Andrea Joy Cook (Oshawa, Ontario, 1978ko uztailaren 22a) A.J. Cook bezala ezagunagoa, kanadar aktorea da. Ezaguna da CBSko Criminal Minds (euskaraz "Adimen Kriminalak") telesailean Jennifer "JJ" Jareauren papera egiteagatik.
Biografia
Bere haurtzaro osoa Toronton igaro zuen. Bere aita, Mike, irakaslea da, bere ama, Sandra, psikiatra da eta hiru neba ditu. A.J. Cookek lau urte zituela ballet klasikoa eta klake ikasten hasi zen. Horretaz gain, jazzerako jaidura indartsu bat sentitzen zuen. Lehiaketa ugaritan parte hartu zuen hamazazpi urte egin zituen arte, une hartan antzezpena aukeratu zuen-eta.
Notre-Dame du Refuge
Notre-Dame du Refuge Angelun (Lapurdi) dagoen komentu bat da. Louis-Édouard Cestac apaizak sortu zuen Servantes de Marie kongregazio erlijiosoaren egoitza izateko.
Eremuan gaur egun kongregazioaren egoitza, bere kapera, Saint-Bernard komentua eta hezkuntza eta sozial arloko zerbitzuak antolatzen diren eraikinak daude.
Kapera
Jesusen Bihotz Sakratuaren Elkarteko apaiza zen Bourdenne jaunak egindako planoen arabera eraikia, egun dagoen kapera Arthur-Xavier Ducellier Baionako apezpikuak kontsakratu zuen 1886an.
Fatxada
Frontoiaren gainean dagoen Maria "Sortzez Garbiaren" estatuak eremu osoan bere zaintzapean dagoela adierazi nahi digu. Fatxada bost estatuak apainduta ageri zaigu:
Ataurrearen tinpanoak Maria bere "Jasokundean" irudikatzen du. Eskultura hauek Poitierseko Ateliers Saint-Hilaire izenekoek eginak dira.
La Piarre
La Piarre Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Alpe Garaiak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Notre-Dame du Refuge
Barrualdea
1956 eta 1968ko zaharberritze lanek aldaketa handiak ekarri dituzte. Tribunak, nabearen lauzak, marmolezko korua, Portugalgo marmolezko aldarea urte horietakoak dira; Gurutzea, brontze urreztatuzko kandela-ontziak eta sagrarioa ere 1968koak dira, ''Ph. Kæpelin de Vanves'' sinadura dutenak.
Ama Birjinaren estatua
Mariari leku honetan Notre-Dame du Refuge izenaren bidez dei egiten zaio. Estatua horrek Louis-Édouard Cestacen obraren zentralitatea izan du hasiera-hasieratik.
Toxicity
Toxicity System of a Down taldearen bigarren diskoa da, 2001ean American Recordings zigilupean argitaratutakoa.
Notre-Dame du Refuge
Erdialdeko arkupea
Arkupe hori eta bere zutarriak Bidaxuneko harriz egindakoak dira. Ama Birjinaren inguruko medailoian hauxe irakur daiteke: Guvernabat creditam sibi Dominum ("Bere zaintzapean utzitako etxea gobernatzen zuen"). Horrek berriro azpimarratzen du ikuspegi kristautik Mariari komentu honetan eman nahi zaion garrantzia. Medailoiaren bi aldeetan ikur biblikoak litaniazko laudorio gisa: "Maria, Daviden etxea...ur bizizko iturria, urrezko etxea...goizeko izarra...zitori horia elorrien artean...otoitz egin gure alde!"
La Piarre
Biztanleria
2007an La Piarre udalerrian erroldatutako biztanleak 92 ziren. Familiak 40 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Notre-Dame du Refuge
Koruaren dekorazioa
Gangaren dekorazioa, bere 8 kapitel, bere arku, pilastra, eta arkupearen zutarriak barne Jules-Pierre Mauméjeanenak dira, 1875ekoak. Atzealdeko margolanek hauxe irudikatzen dute:
Jules-Pierre Mauméjean eta Xavier Montaut abadeak elkarlanean eginak dira. Koruko margoak 1991 eta 2002an zaharberritu zituzten.
Erdialdeko mandorlan dagoen Mariaren figurak "Hirutasun Santuan" sartzearen loria adierazi nahi du.
Via Crucis-ak
Bertako kongregazioko kide den Marie de l'Eucharistiek eginiko zeramikazko lan eder bi daude. 1968ko zaharberritze lanetakoak dira.
Ezkerreko nabea
« Arrosarioaren arrosa leihoa », 1886ko X. Montaut sinaduraduna. Alboko beirateak Servantes de Marie kongregazioaren 1842ko jaiotza ekartzen du gogora.
Eskuineko nabea
« Pietàren arrosa leihoa » Via Crucisaren 14 estazioekin 1932koa da. Mauméjean Frères sinadura du; Joseph eta Henri anaiak Jules-Pierre Mauméjeanen semeak dira.
Erdiko nabea
Lehen biek Bètharrameko Ama Birjinaren kondaira irudikatzen dute; baliteke Mauméjeanenak izatea. Besteek Jesusen bizitzaren eszenak erakusten dituzte.
Saint-Bernard komentua
Komentua Louis-Édouard Cestacek sortu zuen Servantes de Marie kongregazioaren adar kontenplatiboa ("Saint-Bernardeko Bakartiak" edo "Bernardinak" deituak) bertan koka zedin.
Komunitate honetako serorek bizitza monastiko nahiko isolatua eramaten dute.
Élise Cestac Saint-Bernardeko hilerriko sarreran dago hobiratua; hilerri horrek ospea du maskorrezko gurutzea gainean duten hareazko bere hilobiengatik.
Komentuak publikoari bertan saltzen zaizkion laborantza ekoizpenak lantzen ditu.
Ekintza sozial eta osasun arlokoak
Servantes de Mariek sortutako lau erakunde sozial edota osasunaren arlokoak egun Missions Père Cestac (MPC) elkarteak kudeatzen ditu. Berak du kongregazioarekiko eta sortzailearen asmoekiko (harrera, norbanakoaren zerbitzurako errespetua, familia giroa) bat egitearen ardura. Hauexek dira:
Hezkuntza arloa
Barnetegia duten bi ikastetxe pribatu erlijioso daude: Biek kongregazioaren zioak hezkuntza munduan transmititzeko asmoa dute.
La Piarre
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Le Rozier
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Okzitaniera
Okzitaniera, oc-eko hizkuntza izenaz ere ezaguna (occitan, lenga d'òc), Okzitania izeneko kultur eskualdeko erromantze hizkuntza da.
Le Rozier
Etxebizitza
2007an 133 etxebizitza zeuden, 73 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 53 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 105 etxeak ziren eta 28 apartamentuak ziren. 73 etxebizitza nagusietatik 44 bere jabearen bizilekua ziren, 24 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 10 etxek hiru zituzten, 27 etxek lau zituzten eta 31 etxek bost zituzten. 50 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 31 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 33 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Okzitaniera
Hedadura
Frantzia n, Loira ibaitik hegoaldera mintzatzen da; halaber, Italiako Alpeetako zenbait bailara, eta aranera aldaera berezian, Araneko haranean (Katalunia).
Le Rozier
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Okzitaniera
Hedadura
Euskal Herriari dagokionez, Baiona, Miarritze eta Angelu aldean ere hitz egiten zen, eta Nafarroa Behereko iparraldeko herri batzuetan ere bai.
La Piarre
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Le Rozier
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 92 ziren, horien artean 60 aktiboak ziren eta 32 inaktiboak ziren. 60 pertsona aktiboetatik 54 lanean zeuden (29 gizon eta 25 emakume) eta 6 langabezian zeuden (4 gizon eta 2 emakume). 32 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Montabone
Montabone Italiako udalerri bat da. Astiko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Okzitaniera
Hedadura
Okzitaniera Pirinioetako hegoaldean Erdi Aroan Nafarroako eta Aragoiko zenbait tokitan mintzatu zen, euskara eta nafarrera-aragoierarekin batera. Hiztunak Okzitaniatik (Gaskoniatik batez ere) jatorrizko merkatariak eta artisauak ziren, Done Jakueren bidean zeuden hiri berrietan geratu zirenak. Jakan XIII mendeko amaiera edo XIV mendeko hasiera arte mintzatu zen; Lizarran eta Iruñean XVI mendera arte. Zenbait dokumentu ofizialetan okzitaniera aurkitzen da, Establimentz de Jaca (XIII mendekoa) eta Fòr de Jaca (Jaka forua) erredakzio batzuetan, adibidez
Le Rozier
Diru sarrerak
2009an Le Rozier udalerrian 74 unitate fiskal zeuden, 146 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.829 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 28 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia eta 3 jatetxeak.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak eta 1 harategia zen.
Okzitaniera
Hedadura
Estimazioen arabera, okzitaniera 1.939.000 pertsonak hitz egiten dute, nahiz eta oso hizkuntza ahuldua den. Izaera ofiziala Araneko haranean soilik du, aranera izenaz aitortua, katalana eta gaztelaniarekin batera. Okzitaniera eta katalanaren arteko berdintasun ugari daude, ahoskeran eta idazkeran.
Le Rozier
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Okzitaniera
Aldaerak
Okzitaniera hainbat aldaeratan banaturik dago. Eztabaida dago aldaera horiek okzitanieraren dialektoak ote diren ala berezko hizkuntzak (gaskoiari buruz, batez ere). Haietako batzuek estandar propioak garatu dituzte, eta beraz, hizkuntzatzat har daitezke.
Le Rozier
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Okzitaniera
Lemosinera edo limousinera
Limousinera (lemosin) iparraldeko aldaera da, Limousin eskualdean (Frantzia) hitz egiten dena. Zehazkiago, Dordoinako iparraldean eta Charente ekialdean, Angulematik ekialdera, mintzatzen da.
Shuma Kusumoto
Shuma Kusumoto (楠元 秀真, 1992ko irailaren 12a - ) Japoniako futbolaria da.
Okzitaniera
Auverniera
Auverniera (auvernhat edo auverñat) Auvernia eskualdearen zatirik handienean (Aurillac inguruan —Orlhac okzitanieraz— izan ezik), Velayko lurralde ia osoan, Bourbonnais hegoaldean, Puy-de-Dome departamenduan mintzatzen da. Halaber, Cantal, Loira Garaia, Allier eta Creuseko inguru batzuetan ere hiztunak badira. Auvernhatera okzitanieraren iparraldeko aldaeraren barietatea da.
Shuma Kusumoto
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama FC.
Okzitaniera
Vivano-alpinera edo alpinera
Vivano-alpinera (vivaroalpenc, vivaroaupenc) iparraldeko okzitanieraren parte da, eta Velayko inguru batzuetan, Vivarés iparraldean (Vivares Garaia), Dauphiné iparraldean, Nizardako (Itsas Alpeak) zati handienean, eta Alpeetan, bai Frantziako aldean eta baita Italiakoan ere (Okzitaniako haranak).
Proventzera
Proventzera (Provençau) Frantziako hego-ekialdean mintzatzen da, eta gaur egun bertako biztanleriaren gutxiengoak hitz egiten du. Modu azpidialektalean, halaber, Italiako ipar-mendebaldeko Alpeetako bailaretan ere badira hiztunak. Gainera, Calabriako (Italia) kostaldeko zonalde txiki batean ere (La Gardia herrian batik bat) proventzeraren hizkuntza komunitate txiki bat badago oraindik.
Nizardera
Nizardera (niçard, nissart, niçart) Nizan (Frantzia) eta bere lurralde historikoan (egungo Alpe Maritimoak) mintzatzen den proventzeraren azpialdaera da. Halaber, monakoerarekin batera, Monakon ere hiztun batzuk badira. Egile batzuen arabera, bestalde, nizardera hizkuntza galiar-italiarrei lotuta dago, bereziki dialekto liguriarrei, kontuan hartuz Nizako eskualdea 1860ko hamarkada arte hizkuntza hori mintzatzen zuten eta egun Italia diren lurralde horien parte zela.
Languedocera edo lengadocera
Lengadocera (lengadocian) Frantziako departamendu hauetan mintzatzen da: Lozère, Garona Garaia, Ariège, Gard, Dordogne, Cantal, Pyrénées-Orientales eta Gironda. Era berean, ondoko departamenduen zati batzuetan ere hiztunak badira: Aveyron, Lot, Lot-et-Garonne, Tarn-eta-Garona, Tarn, Aude eta Hérault.
Shuadit
Shuadit edo judeoproventzera 1977tik hiltzat jotzen da.
La Piarre
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 56 ziren, horien artean 42 aktiboak ziren eta 14 inaktiboak ziren. 42 pertsona aktiboetatik 37 lanean zeuden (19 gizon eta 18 emakume) eta 5 langabezian zeuden (1 gizon eta 4 emakume). 14 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Frederiko I.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa
Frederiko I.a Hohenstaufengoa edo Frederiko I.a Bizargorria (1122 - 1190eko ekainaren 10a) 1152ko martxoaren 4ean Frankfurten Alemaniako errege hautatu eta Aachen koroatu zuten, 1154an Pavian Italiako errege koroatu zuten eta, amaitzeko, 1155eko ekainaren 18an Adrian IV.a aita santuak Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadore koroatu zuen. 1178ko ekainaren 30an Arlesen Borgoinako errege aldarrikatu zuten. Bizagorri ezizena (italieraz Barbarossa eta alemanieraz Rotbart) bere agindupeko Italiako iparraldeko hirietan ipini zioten, zinez bizar gorria baitzuen.
Bere errege aukeraketa aurretik, oinordekotzaz Suabiako dukea ere bazen (1147–1152, Frederiko III.a izenez). Hohenstaufen dinastiako Frederiko II.a dukearen semea zen. Bere ama Judith, Henrike IX. Bavariakoaren alaba zen, hortaz Frederiko Bizargorri Alemaniako bi sendi garrantzitsuetatik zetorren, horrek printze hautagai onargarria izateko sobera baldintza ematen zizkiolarik.
Istripua
1190 Ekainaren 10ean, Frederiko I.a Bizargorria enperadorea Saleph ibaian jausi zen. Zer gertatu zen zehazki ez dakigu eta hainbeste eztabaida daude gai honen inguruan. Historialari batzuen arabera bihotzekoa izan zuen. Frederikoren gizon batzuk ozpinean sartu zuten bere gorputza usteldu ez zedin.
Frederikoren heriotzak izua eta kaosa ekarri zion bere gudarosteari. Hain izan zen horrela non ia gudaroste osoa desegin baitzen. Honen ondorioz, jadanik musulmanen aurkako gurutzadan erdi konkistatuta zegoen Jerusalem kristauen eskuetan ez zen erori. Bakarrik 5.000 gudari heldu ziren Acrera, izatez gudaroste askoz handiagoa zen zati txiki bat. Bizargorriren semea, Henrike VI.a Suabiakoa gelditzen zen gudarostearen zatia Jerusalemera gidatu zuen bertan lurperatzeko intentzioarekin. Hala eta guztiz, ozpinak ez zuen Bizargorriren gorputza deskonposiziotik salbatu eta ondorioz Antiokiako Keparen Elizan lurperatu zuten bere haragia, bere hezurrak [[Tiroko katedralean eta bere bihotza eta barruko organoak Tarsusen.
La Piarre
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 informazio eta komunikazio enpresa zen.
2000. urtean La Piarre udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 318 hektarea erabiltzen.
Politika ekonomiko
Politika ekonomikoa gobernuek ekonomiari eragiteko definitu eta burutu egiten dituzten plan, erabaki eta ekintzen multzoa da. Bereziki, aldagai makroekonomikoen gainean jarduten du, hala nola enplegua eta inflazioa.
Halichoeres dimidiatus
Halichoeres dimidiatus Halichoeres generoko animalia da. Arrainen barruko Labridae familian sailkatzen da.
Okzitaniera
Gaskoia
Gaskoia (gascon) okzitanieraren dialektoa da hizkuntzalari gehienentzat, nahiz eta beste batzuek hizkuntza autonomotzat hartzen duten. Gaskoiniako lurraldean hedatzen da. Halaber, gaskoiaren barruan lau aldaera nagusi bereizten dira: itsasoko landesa, barnealdeko landesa, bearnera, ariegera eta aranera (Kataluniako Val d'Aranen).
Berant Erdi Aroan eta merkatarien artean bereziki, gaskoia Aturriren hegoaldeko alde euskaldunetara hedatu zen, Angelu, Miarritze eta Baiona neurri handi batean gaskoituz. Euskal substratuaren eraginez edo, gaskoiak beste okzitaniar hizkuntzekiko ezaugarri bereziak ditu.
Aranera
Aranera Val d'Aranen (Katalunia) mintzatzen da. 2006ko abuztuaren 9tik Kataluniako Autonomia Erkidego osoan hizkuntza ofizial izaera du, katalana eta gaztelaniarekin batera, Kataluniako estatutu berrian hala jasota. 1984an aranera Val d'Arango hezkuntza sisteman erabiltzeko hizkuntza izendatu zen.
Hezkuntza
Calandreta okzitanierazko eskolen izena da. Okzitania osoan zabalduta daude.
Literatura
Okzitanierazko literaturaren sustraiak Erdi Aroko trobadoreetan daude. Horren adibide dira Dante Alighieriren ahapaldi hauek, literatura okzitaniarraren pasarterik esanguratsuenetakoak:
Tan m'abellis vostre cortes deman, qu'ieu no me puesc ni voill a vos cobrire. Ieu sui Arnaut, que plor e vau cantan;
consiros vei la passada folor,
e vei jausen lo joi qu'esper, denan. Ara vos prec, per aquella valor
que vos guida al som de l'escalina, sovenha vos a temps de ma dolor!
Telebista
Lo pantais ven realitat (Ametsak egia bihurtzen dira) leloarekin, 2013ko abenduaren 12an abiatu zuten interneten bidez okzitanierazko lehenengo telebista.
Erakunde eta elkarteak
Conselh horren ildotik 2011n Lo Congrès (Lo Congrès Permanent de la Lenga Occitana) erakunde berria sortu zuten okzitaniera arautzen duen eskualde arteko erakundea. Okzitanierari bizitasuna ematea eta haren garapenean laguntzea du helburu, hura ezagutzeko eta kodifikatzeko lan egiten du, okzitanieraren hainbat esparrutarako (lexikografia, lexikologia, terminologia, neologia, fonologia, ortografia, gramatika eta toponimia) tresnak sortuz.
Hizkuntza-teknologia
Hizkuntza-teknologiarako oinarri diren okzitanierarako baliabideak eta tresnak ari dira garatzen azken urteetan. 2018tik Lo Congrès erakundea eta Toulouseko CNRS Ikerketa Zientifikoko Zentro Nazionala ari dira alor horretan Elhuyar Fundazioarekin eta EHUko Ixa Taldearekin lankidetzan.
Erabilera-datuak
2020an 8000 pertsonari inkesta soziolinguistikoa egin zitzaien.
Heidornita
'''Heidornita]] =
borato motako minerala da.
Ezaugarriak
Heidornita borato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 - 5 da.
Port-la-Nouvelle
Port-la-Nouvelle Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aude departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2007an 5.541 biztanle zituen.
Gehyra dubia
Gehyra dubia Gehyra generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Port-la-Nouvelle
Biztanleria
2007an Port-la-Nouvelle udalerrian erroldatutako biztanleak 5.541 ziren. Familiak 2.542 ziren, horien artean 958 pertsona bakarrekoak ziren (431 bakarrik bizi ziren gizonak eta 527 bakarrik bizi ziren emakumeak), 806 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 543 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 235 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 7.537 etxebizitza zeuden, 2.637 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4.673 bigarren erresidentzia ziren eta 227 hutsik zeuden. 3.845 etxeak ziren eta 3.593 apartamentuak ziren. 2.637 etxebizitza nagusietatik 1.482 bere jabearen bizilekua ziren, 1.057 alokairuan okupaturik zeuden eta 98 doan lagata zeuden; 46 etxek gela bat zuten, 347 etxek bi zituzten, 803 etxek hiru zituzten, 758 etxek lau zituzten eta 683 etxek bost zituzten. 1.436 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.526 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 625 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 3.418 ziren, horien artean 2.118 aktiboak ziren eta 1.300 inaktiboak ziren. 2.118 pertsona aktiboetatik 1.660 lanean zeuden (974 gizon eta 686 emakume) eta 459 langabezian zeuden (178 gizon eta 281 emakume). 1.300 pertsona inaktiboetatik 485 erretiraturik zeuden, 239 ikasten zeuden eta 576 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Port-la-Nouvelle udalerrian 2.825 unitate fiskal zeuden, 5.764 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.519 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 355 komertzioetatik, 8 erauzte enpresak ziren, 7 janari enpresak ziren, 1 coque eta refinazio enpresa zen, 10 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 31 eraikuntza enpresak ziren, 91 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 27 garraio enpresak ziren, 45 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 13 finantziazio enpresak ziren, 34 higiezinen enpresak ziren, 33 zerbitzu enpresak ziren, 32 administrazio publikoko enpresak ziren eta 21 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 104 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 2 posta bulegoak, 5 banku bulegoak, 1 funeraria, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 9 igeltseroak, 4 margolariak, 5 zurginak, 3 iturginak, 3 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 8 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 31 jatetxeak, 18 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 3 apaindegiak.
2000. urtean Port-la-Nouvelle udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 3 botika eta 3 anbulantzia zegoen.
2009an 2 haur-eskola eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Port-la-Nouvelle udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 312 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lagrasse
Lagrasse Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Languedoc-Rousillon eskualdean.
San Joanen abadia (Müstair)
San Joanen abadia (Benediktinerinnenkloster St. Johann; Claustra benedictina da Son Jon) Suitzako Val Müstair udalerrian kokaturiko beneditar abadetxea da. Barnean duen karolingiar artearen bilduma dela eta, 1983an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen.
Churreko gotzainak 780an eratu zuen abadetxea eta 1167an mojentzako komentu bilakatu zen.
Antton Larrandaburu & Bitxiloreak
Antton Larrandaburu & Bitxiloreak 2018. urtean Hazparnen sorturiko folk musika taldea da.
Armando Picchi estadioa
Armando Picchi estadioa, italieraz Stadio Armando Picchi, Italiako Livorno hirian dagoen futbol estadio bat da, Toskana eskualdean. A.S. Livorno Calcio taldearen jokalekua da.
1935ean inauguratu zen eta 19.238 ikusleentzako edukiera du.
Coriolanus
Coriolanus (eusk: 'Koriolano') William Shakespeare antzerkigile ingeles ospetsuak idatzitako tragedia bat da, eta izen bereko erromatar agintariaren bizitzan oinarritua dago.
Tragediak, protagonista nagusi bezala, Gaio Martzio Koriolano du, Erromatik erbesteratua den eta hiriaren aurka eraso bat zuzentzen duen erromatar jeneral bikain bat. Soilik bere amaren erreguak eragozten du Koriolanok Erroma suntsitzea. Suntsipenera zuzentzen duen iritzi aldaketa.
Shakespearen azken lanetako bat da. 1607an agertu zen.
Askotan esan izan denez, Beethovenen Koriolano Obertura, Shakespearen lan honetan oinarritua dago, baina, benetan, Heinrich Joseph von Collinen izen bereko tragediarentzako idatzia izan zen, 1807an.
Erresistibitate elektriko
Erresistibitate elektrikoa material baten erresistentzia elektriko espezifikoa da.
Erresistibitatea rho hizki greko xehearekin izendatzen da (ρ), eta Ohm metrotan neurtzen da (Ω•m).
non R erresistentzia ohm-etan, S zeharkako sekzioa m²-tan eta l luzera m-tan diren.
Bere balioak materiale batek korronte elektrikoarekiko duen portaera deskribatzen du: erresistibitate balio haundi batek materialea eroale elektriko txarra dela adierazten du, eta balio txikiak eroale ona dela. Erresistibitate elektrikoaren alderantzizkoa eroankortasun elektrikoa da.
Peter Roberts
Peter Roberts, eskoziarra odol-legez eta kultura-ikasbidez, 1952an jaio zen.
1975an Donostia hartu zuen bizileku, eta hizkuntza irakasle aritu zen. Bazuen antzerkirako joera, baina, jakina, hizkuntzak erraztasunik eman ez, eta han hasi behar izan zuen imintzioka, ea keinu-hizkuntzaren bidez ulertzen zuten.
1979, bere konpainia sortu zuen, hitzik gabeko komunikazioak eskaintzen zituen aukerak ikertzeko.
Ez da geldirik egotekoa izan, eta batera ibili da antzerkigintzan eta irakasle-lanetan. Mimo-artea ondo ezagutzen zuenez, Mimo, el arte del silencio liburua idatzi zuen. 1983an argiratu zen eta bigarren edizioa 1991n.
Blind Phew
Blind Phew (euskaraz Phew Itsua) The Chieftains irlandar folk musika taldeak 1990. urteko Treasure Island ("Altxorraren Uhartea") filmako soinu bandarentzat sortu zuen abesti bat da. Musika talde honek filma horretaako soinu banda osoa jo zuen.
Inariko armarria
Aanaarko, Aanarko, Anárko edo Inariko armarria (finlandieraz, Inarin vaakuna; ipar samieraz, Anára vearjogovva) Finlandia iparraldean dagoen Inari udalerriaren ikur nagusia da.
Armarria 1954. urtean sortu zuen Ahti Hammar margolariak eta bere helburua, bertan agertzen diren objektuekin, udalerriaren ezaugarri nagusiak adieraztea izan zen; zelai beltz baten gainean, zilar koloreko koregono arraina agertzen da, elur-oreinen urrezko adarrak dituena buruaren soinean. Biak udalerriko animalia ohikoak dira, antzinako garaietatik udalerriaren motore ekonomikoaren funtsa izan direnak eta herritarren izaera markatu dutenak. Gaur egun, elur-orein zaintzak Inariren diru-sarrera nagusien iturri izaten jarraitzen du; eta koregonoa, aldiz, urtero eskualdeko turismoa sustatzen duten milaka arrantzale erakartzen dituen arraina da. Biak ala biak sami kulturan eta sinbologian eragin handia duten animaliak dira. Gainera, aipatzekoa da Inariko armarriak ere atzealde iluna duela; izan ere, kolore hitsak (grisa, beltza) Lappiko udalerriko armarrien bereizgarri nagusiak dira, eskualdeko zerua irudikatzen dutenak.
NGC 173
NGC 173 galaxia espiral bat da, Cetus konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
West Sacramento (Kalifornia)
West Sacramento Kaliforniako hiri bat da. Yolo konderrian kokatua dago. 2010ean 48,744 biztanle zituen, 55.5 kilometro koadrotan banatuta.
Varades
Varades bretainiako udalerria da. Administratiboki Frantziako Loira Atlantikoa departamenduan dago, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Varades udalerrian erroldatutako biztanleak 3.516 ziren. Familiak 1.434 ziren, horien artean 448 pertsona bakarrekoak ziren (212 bakarrik bizi ziren gizonak eta 236 bakarrik bizi ziren emakumeak), 467 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 459 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 60 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.633 etxebizitza zeuden, 1.458 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 53 bigarren erresidentzia ziren eta 123 hutsik zeuden. 1.441 etxeak ziren eta 182 apartamentuak ziren. 1.458 etxebizitza nagusietatik 977 bere jabearen bizilekua ziren, 460 alokairuan okupaturik zeuden eta 21 doan lagata zeuden; 28 etxek gela bat zuten, 120 etxek bi zituzten, 266 etxek hiru zituzten, 380 etxek lau zituzten eta 664 etxek bost zituzten. 1.104 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 680 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 632 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Varades udalerrian 1.446 unitate fiskal zeuden, 3.552 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.891,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 188 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 13 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 26 eraikuntza enpresak ziren, 52 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 15 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 10 finantziazio enpresak ziren, 10 higiezinen enpresak ziren, 14 zerbitzu enpresak ziren, 23 administrazio publikoko enpresak ziren eta 11 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Apistogramma piauiensis
Apistogramma piauiensis Apistogramma generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Varades
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 57 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 3 banku bulegoak, 7 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 5 igeltseroak, 8 margolariak, 4 zurginak, 5 iturginak, 3 argiketariak, 4 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 6 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 18 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 2 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 1 kirol-denda zen, 2 drogeria, 1 bitxi-denda zen eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean Varades udalerrian 66 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.145 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an osasun-zentro 1, botika 1  bat eta anbulantzia 1  bat zegoen.
2009an haur-eskola 1  eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Varades udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 196 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gorka Larrea
Gorka Larrea García (Donostia, 1984ko apirilaren 7a) gipuzkoar futbolari ohia da. Erdilari lanetan aritzen zen.
Ibilbidea
''2019ko maiatzak 24an eguneratua. Datu ofizialak.''
Saffres
Saffres Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saffres udalerrian erroldatutako biztanleak 119 ziren. Familiak 60 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 124 etxebizitza zeuden, 61 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 48 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 116 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 61 etxebizitza nagusietatik 50 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 11 etxek bi zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 12 etxek lau zituzten eta 24 etxek bost zituzten. 28 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 28 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 21 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Alistair MacLean
Alistair Stuart MacLean (Alasdair MacGill-Eain; Shettleston, Glasgow, 1922ko apirilaren 21a - Munich, 1987ko otsailaren 2a) eskoziar eleberrigilea izan zen. Thrillerrak eta abenturazko istorioak idatzi zituen. Kalkuluen arabera, 150 milioi liburu baino gehiago saldu dira.
Saffres
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Alistair MacLean
Maclen klaneko kide izan zen, eta bere ama hizkuntza eskoziako gaelera. Bigarren Mundu Gerran parte hartu zuen Royal Navyn, Europan zein Asian.
Saffres
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 74 ziren, horien artean 50 aktiboak ziren eta 24 inaktiboak ziren. 50 pertsona aktiboetatik 46 lanean zeuden (28 gizon eta 18 emakume) eta 4 langabezian zeuden (3 gizon eta 1 emakume). 24 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Alistair MacLean
Bere hiru eleberrik, The Guns of Navarone, Ice Station Zebra and Where Eagles Dare, filmak inspiratu zituzten.
Saffres
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen eta 1 albaitaria.
Ostende hondartza
Ostende hondartza (playa de Ostende) Castro Urdiales udalerrian dago, Kantabrian. Maskor formakoa da, 900 metro luze eta 50 metro zabal, batez beste. Bi sekziotan banatuta dago: lehenengoa, txikiagoa, "matadero" (hiltegi) izenekoa, udal-hiltegi zaharra bere ondo-ondoan zegoelako. Cuervos lurmuturrak bereizten du Ostende hondartza, handiagoa. Hondartza 1990eko hamarkadaren hasieran sortu zuten harrobiko legarrarekin, baina badira zenbait gune, hala nola Peru Zaballa kiroldegitik gertu dagoena, non harea naturalak harri ehoa ordezkatu duen pixkanaka.
The Blood on Satan's Claw
The Blood on Satan's Claw (euskaraz Odola Satanen Hatzaparrean), 1971ko Piers Haggard britainiarrak zuzendutako beldurrezko film bat da. Patrick Wymark, Linda Hayden eta Barry Andrews aktoreek antzeztu zuten.
Denboraren poderioz beldurrezko zinemaren zaletuen kultuzko film bilakatu da.
Argumentua
XVIII. mendea, Ingalaterrako baserri giroko landa eremua, haur batzuk beren herritik hurbil dauden soroetan jolasten daudela oraindik begi bat duen garezurra eta hatzapar baten antza duten aztarna batzuk topatuko dituzte. Bertako epaileak (Patrick Wymark) aztarna horien jatorria ikertzeko ardura hartuko du. Ikerketa hasi eta gutxira hatzaparra desagertu egingo da eta eromen arraro bat herritarrez jabetu. Haurrak, Angel Blake (Linda Hayden) beldurgarriaren agindupean, erritual bitxietan partehartzen hasi eta haietako gazte eta garbienak zatikatuak eta sakrifikatuak izango dira. Soilik epailea izango da herria sarraskitzen ari diren deabruzko indarrei aurre egin eta garaitzeko gai.