cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Monseko gudua
Britainiar defentsa prestaketak
Monseko guduan britainiarrek 80.000 soldadu inguru zituzten. Hauek hurrengo unitateetan banatuta zeuden: zalditeria dibisio bat, tamaina txikiagoko zalditeria brigada bat eta bi armada gorputz, bakoitza bi infanteria-dibisioz osatuta. Lehenengo armada gorputza (I corps ingelesez) Sir Douglas Haig jeneralaren aginpean zegoen. Bigarrena (II corps ingelesez) Sir Horace Smith-Dorrien jeneralaren aginpean zegoen. Dibisio bakoitzak 5.592 zaldi eta 24 Vickers ametrailadore (bi ametrailadore batailoi bakoitzerako) zeuzkan, baita hiru artilleria brigada bakoitzak 18-pounder kanoiekin, hemezortzi 4.5 hazbeteko howitzer brigada batekin eta 60-pounder kanoiko artileria astuneko bateria batekin.
II. corps-ak ("Gorputza" Euskaraz), Britainiar lerroaren ezkerrean, Mons-Condé kanalean zehar defentsarako posizioak hartu zituen. Bitartean, I. corps-ak ia 90º-ko lerro bat antolatu zuen Mons-Beaumont errepidean zehar (ikusi mapa eskuinean). Lehen armada gorputza honela kokatuta zegoen haren ekialdean zeuden frantziarrek Charleroitik erretiratzeko beharra bazeukaten BAEren hegala babestuta egongo zela bermatzeko. Honengatik lehen armada gorputzak ez zuen kanalaren bidea jarraitu, borrokan eragin txikiagoa izatea eragin zuena; ondorioz, borrokaren esfortzu gehiena bigarren armadak egin behar izan zuen bakarrik. Gudu-zelaiaren ezaugarri nagusiena kanalak egindako "loop" bat zen, Nimyko herrixkarantz zihoana. Loop honek defentsa zaila egiten zuen eta alemaniarrak honetaz baliatu ziren, borroka loopak sortzen zuen irtenunera zuzenduz. Aurkako bi armaden arteko lehen talka abuztuaren 21ean gertatu zen britainiarren ikuskapen batailoi batek, txirrinduak erabilita, Oburg herritik hurbil alemaniarren unitate bat topatu zuenean. Topaketa honen ondorioz John Parr soldadua Lehen Mundu Gerrako lehen britainiar hildakoa bihurtu zen. Parr beste lagun batek txirrindutan zegoela Uhlano talde batekin topatu zen eta beste lagunak armada ohartaraztera alde egin zuen bitartean, Parr atzean geratu zen alemaniarren mugimendua moteltzeko. Handik gutxira tirokatuta hil zen. Borroka abuztuaren 22ko goizeko 6:30an hasi zen. 4. Irlandar Dragoi Errealak Casteau herrixkaren kanpoan segada bat prestatu zuen alemaniar lantzari talde baten aurka. Alemaniarrek, tranpaz ohartu zirenean, alde egin zuten, Hornby kapitainaren soldaduak sableak eskuetan atzetik zituztela. Ihes egin zuten lantzariek haien aldekoen talde handiago batekin topo egitean hauek Hornby-ren unitatea erasotu zuten. Gatazka honetan Hornby kapitainak britainiarren Lehen Mundu Gerrako lehen etsaia hil zuen sablearekin, zalditik jaitsi gabe. Kilometro batzuetako jarraipena eta gero alemaniarrek zaldiak utzi zituzten eta tiroka hasi ziren; britainiarrek berdina egin zuten eta Edward Thomas danborraria gerran lehen tiroa egin zuen britainiarra bihurtu zen.
Egun hartan, hegazkinen bidez lortutako informazioa zein Lanrezac-en mezuak erabilita George Macdonoghek, BAEren Inteligentziaren burua, Sir John French mariskalari jakinarazi zion hiru alemaniar armada gorputzak haien aurka zuzenean martxan zihoazela. Sir Johnek ez zion kasu egin, ordez Soigniesera mugitzea proposatuz.
Alemaniar erasoaren prestaketak
Britainiarren aurka aurrera egiten ari zen alemaniar unitatea Alexander von Klucken 1. armada zen. 1. armada lau armada gorputzez osatuta zegoen, (II., III., IV. eta IX. gorputzak) hiru armada gorputzekin erreserban (III., IV. eta IX. erreserba-gorputzak); azken hauek ez zuten guduan parte hartu. Armada gorputz bakoitza bi dibisioz osatuta zegoen, zalditeria eta artilleria gehigarriarekin. Alemaniar 1. armada unitate guztien artean boteretsuena zen, 1.6 kilometroko (milia bat) lerroan 18.000 gizon izanik, hau da, hamar gizon metro bakoitzeko.
Abuztuak 20an Karl von Bülow jeneralak, 2. armadaren agintariak, Sambre ibaiaren iparraldean zegoen bitartean 1. armadaren kontrol taktikoa zeukan. Haren ustez, britainiarren aurkako talka bat ez zen gertatuko eta aldiz Charleroi eta Namur artean zeuden frantziar unitateetan zentratzea erabaki zuen, Sambre ibaiaren hegoaldean. Gainera, haren aginpean zeuden ikuskapen unitateek porrot egin zuten frantziarren armadaren indarra identifikatzerakoan. 2. armadak Binche, Fontaine-l'Eveque and Sambre ibaiaren artean lerro bat ezartzeko agindua jaso zuen 3. armadari Mosa ibaia gurutzatzen laguntzeko. Abuztuak 23an 1. armadak Sambre ibaia gurutzatu beharko zuen. Egun hartan Von Kluckek jakin zuen bere armadak babestu beharko zuen lur eremua: Bruselas eta Anberesetik ipar-mendebaldean Maubeugera, hego-ekialdean. Von Kluckek espero zuen britainiarrekin Lille inguruan topatzea, hegoalderako biraketa erlatiboki lehenago egitea eragingo zuena. Egoera aldatzeko eta bere maniobra askatasuna mantentzeko, gerraren hasieran oso ohikoa alemaniar agintari militar nagusien artean, Kluck-ek 21ean von Bülowri eskatu zion bere maniobra propioekin jarraitzeko baimena. Azken honek ezetz esan zion, Maubeuge isolatzea eta 2. armadaren eskuineko hegala babestea aginduz. Hau lortzeko Soigniesera igaro beharko zuen von Kluckek, III. eta IV. erreserba-gorputzak soilik Anberes inguruan utzita Belgiar kontraerasoengan babesteko. Abuztuak 22an VII armada gorputzaren 13. dibisioak, 2. armadaren eskuineko hegalean, Bincheko herriaren iparraldean britainiar zalditeriarekin topo egin zuen bere armadaren beste zatiak Sambre ibaia gurutzatzeko intentzioarekin frantziarren aurka eraso bat hasten zuen bitartean. Ilunabarrerako 1. armada Sillytik Thoricourtera zihoan lerrora iritsi zen eta III eta IV. erreserba gorputzek Bruselas okupatu eta Anberesetik hurbil gertatu ziren. Zalditeriaz eta hegazkinez egindako ikuskapenek britainiarrek Courtrai inguruan ez zeudela frogatzen zuen, ezta Lillen eta Tournai-n ere, eta, ordea Monsetik Maubeugera zihoan lerroan kokatuta zeudela erakusten zuen. Lehenago egun berean Casteauko inguran britainiar zalditeria zegoelako berriak zabaldu ziren, Monseko ipar-ekialdean. Britainiar aeroplano bat Leuveneko inguruan ikusi zuten eta Maubeugerantz zihoan beste bat tiroz eraitsi zuten. IX. armada gorputzak Valenciennesetik Monsera zihoan etsai taldeen berriak zabaldu zituen handik gutxira, Monsen inguruan britainiarrak aurkituko zituztela ziurtatzen zuena. Hala ere, berri hauek ez ziren 1. armadaren kuartel nagusira iritsi. Kluckek uste zuen jada Sambre ibaia gurutzatu zutelako 2. armadaren kontrol taktikoa bertan behera geratu zela. Bere nahia etsaien mendebaldeko hegala inguratzea zen, hala ere, egiatan oraindik ere von Bülow-ek kontrola zeukan eta 23an hegoalderantz mugitzeko agindu zion. .
22ko gauean britainiarrek Nimytik Ville-sur-Hainera zihoan ibilbidea okupatu zutela jakin izan zuten, Canal du Centre-ko pasabideak gotortuz. Honekin britainiarren posizio guztiak ezkerreko hegala izan ezik argi geratu ziren. Abuztuaren 23an 1. armadak Maubeugeko ipar-mendebalderantz igarotzen hasi zuen Basèclesetik St. Ghislain eta Jemappesera. Eguraldia euritsua eta hodeitsua izan zen egun osoan zehar, 1. armadaren hegazkinak lurrean geratzea eragin zuena gauaren hasieran eguraldia pixka bat hobetu arren. Tournaitik trenez zetozen tropa berrien berriak iritsi ziren frontera eta aurrerapenak gelditzea erabaki zen berri haien fidagarritasuna zehaztu arte. IX. armada gorputzak Canal du Centre-ren aurka aurreratu egin zen, Monseko iparretik Roeulxera eta ekialdetik franziarrekin topo egin zuen kanalean. Alemaniarrek pentsatzen zuten Canal du Centre frantziar eta britainiarren arteko elkargunea zela. Gorputzaren agintariak, Ferdinand Von Quast jeneralak, goizeko 9:55etan eraso bat agindu zuen, aurretik aipatutako gelditzeko agindua iritsi baino lehen. III. armada gorputzaren agintariak, Ewald von Lochow, Ghlinerantz zihoan eraso bat prestatu zuen eta IV.aren agintariak, Sixt von Armin, Péruwelz eta Blatonen kanala gurutzatzea agindu zuen.
Britainiar ikuspuntua: goiza
Alemaniar artilleriaren bonbardaketa britainiar lerroen aurka abuztuaren 23ko egunsentian hasi zen. Eguna euritsu hasi zen arren, 10:00erako jada eguzkia bete-betean argiztatzen ari zen. Alemaniarrak egun osoan zehar britainiarrekin borrokatu ziren looparen irtenunearen kontrolatzeko. Alemaniar infanteriaren lehen erasoa 9:00etan hasi zen. Haien helburua kanala gurutzatzea errazten zuten lau zubiak hartzea zen. Lau batailoi alemaniarrek Nimy zubia erasotu zuten; zubiaren beste aldean Maurice Dease lotinantearen aginpean zegoen ametrailadore talde bat eta Irlandar Fusiliari Errealen batailoi bat zeuden. Alemaniarren hasierako taktika talde estuetan antolatzea izan zen, "parada militar bat bezalako formazioan". Formazio honek tirokatzeko itu errazak bihurtu zituen britainiar soldaduentzat, rifleekin 910 metrotik tiroka zezaketenak, ametrailadoreekin edo artilleriarekin. Britainiarren rifleen tiroak hainbeste ziren borroka osoan zehar ezen alemaniar batzuek metrailadore-sua zela pentsatu baitzuten. Alemaniar erasoa porrot garrantzitsua izan zenez, emaitza onak izango zituen saiakera berri bat egiteko alemaniarrek formazio irekiago batera aldatu zuten. Eraso honek arrakasta handiagoa izan zuen, formazio solteagoak zaildu baitzituen irlandar fusiliariei biktimak azkar eragitea. Handik gutxira britainiarrek, kopuruan guztiz gaindituta, etsi-etsian Nimy eta Ghlin zubiak babestea lortzen zuten, bi metrailadore soldaduen balentria handiak gidatuta. Nimy zubian, bere ametrailadore talde osoa hil edo zauritua izan eta gero, Deasek tiro egiten hasi zen hainbat aldiz zauritua izan arren. Bosgarren aldiz zauri bat jaso eta gero ebakuatu behar izan zuten, handik gutxira atzeraguardian hiltzeko. Jarraian Deasen lekuan Sidney Godley soldadua kokatu zen eta Fusiliarien erretirada babesten saiatu zuen bi orduz. Proiektil baten zatia (shrapnel) sorbaldan sartu zitzaion eta buruan tiro bat jaso zuen baino tiroka jarraitu zuen. Haren erretiratzeko denbora iritsi zenean Godley atzean geratu zen, ametrailadorea apurtu eta zatiak kanalera bota zituen. Jarraian atzera egiten saiatu zuen baina, zaurituta, alemaniarrek preso hartu zuten. Mauricek (hil ostean) eta Sidney-k biek Victoria Gurutzea jaso zuten, gerrako lehen dominak. Antzeko gertakizun batean, Theodore Wright, Ingeniari Errealetan kapitaina, kanala zeharkatzen zuten bost zubi lehertzen saiatu zen hiru kilometroko ibilbidean. Jemappes zubia suntsitzea lortu zuen, hala ere, Mariette zubiari kargak ezartzen zizkiola, obus zati batek buruan jo zuen eta atzera egin behar izan zuen. Zaurituta izanik ere, denbora laburrez atsede hartu ondoren berriro saiatu zen Northumberlandeko Fusiliarien estaltzeko suak babestuta. Nekatuta, irrist egin eta kanalera erori zen, kamarada batek salbatu eta ahalegin osoa uztera behartuta. Ekintza honengatik Victoria Gurutzea eman zioten hari ere, hala ere, borrokan hilko zuten hurrengo hilabetean Vailly-n. Egunaren amaieran William Edgington sarjentuak borrokaren deskribapen lakonikoa baino zehatza egin zuen: "Egun oso gogorra; alemaniarrak edonon daudela dirudi."
Alemaniar IX. gorputzaren artilleriak, kanalaren beste aldean kokatuta, lur altuagoak bilatu zituen, haien bonbardatze potentziaz baliatu nahian. Haien helburua loop-ak osatzen zuen irtenunea suntsitzea zen. Aipatutako irtenunea babesten Brigadier-Jeneral Doranen 8. Infanteria Dibisioa zegoen, "defentsa burugogorra" egiteko agintea jaso zuena. Monseko ekialdean kokatuta zeuden, 4. "Middlesex" erregimendua eta "Gordon Highlanders" batailoiarekin batera. Goizeko 9:00etarako Alemaniar IX. gorputzaren infanteria Oburgetik Nimyrantz zihoan lerro batetik britainiarrak jada erasotzen ari zen. Kopuru aldetik gaindituta, bi batailoiek galera gogorrak jasan zituzten. Guztiarekin ere, Erregimendu Erreal Irlandarraren laguntzaz, baita erreserbako infanteria eta artilleria dibisioen laguntzari esker, zubiei eustea lortu zuten. Alemanek erasoaren eremua zabaldu zuten, loopak sortutako irtenunearen mendebalderantz erasoa mugituz. Alemaniarrek kanalaren iparraldean zeuden izei-landaketen estalkia erabili zuten babespean mugitzeko eta kanaletik ehunka metro gutxira aurreratu ziren britainiarrak ametrailadore eta fusilekin harrapatzeko. Alemaniar erasoa bereziki gogorra izan zen 1. batailoia, Royal West Kent erregimentua eta 2. "King's Own Scottish Borderers" batailoiaren aurka, zeinek hildako handiak izan arren ez baitziren egun osoan mugitu.
Britainiar ikuspuntua: atzerakada
Arratsaldearen hasieran, Le Bonnet-etik 5km-ra kokatuta, Sir Douglas Haigek alemaniar erasoa behatu zuen, harekin zegoen Estatu Nagusiaren partaideekin. Haien deskribapenak, "grisez jantsitako gizaki-masa", ondo azaltzen zuen Alemaniarren eraso amaigabea. 19:00etarako hegaletako britainiar posizioak babestezinak ziren; 4. Middlesex unitateak 15 ofizial eta beste 353 hildako edo zauritutako jasan zituen. Britainiar posizioaren ekialdean, Alemaniako IX. Gorputzaren unitateak kanala indarrez zeharkatzen hasi ziren, BAEren eskuineko hegalari mehatxu eginez. Nimy-n, Oskar Niemeyer soldadu alemaniarrak kanala zeharkatu zuen igerian britainiar suaren pean, ixten ari zen zubi kulunkari baten makineria funtzionaarazteko. Saiakeran hil arren, haren ekintzek zubia berriro ireki zuten eta alemaniarrek 4. Errege Fusiliarren aurkako presioa areagotu ahal izan zuten.
Valenciennesetik itzulita, BAEren komandante-burua zen Sir John French-ek laster aurrera egin zezaketela sinesten zuen oraindik, hala ere, 15:00etan, 3. Dibisioa looparen irtenunetik erretiratzeko agindua jaso zuen, hegoaldean distantzia gutxira zeuden posizioetara. 5. Dibisioak berdin egin zuen handik gutxira. Iluntzean, II. Gorputzak defentsa-lerro berri bat ezarri zuen Montrœul, Boussu, Wasmes, Paturages eta Frameries herrietan zehar zihoana. Alemanek kanalaren gainean pontoi-zubiak kokatu zituzten gurutzatzeko, britainiar posizioetan presioa areagotuz. Ekialdean kokatuta zegoen Frantziako Bosgarren Armadaren atzerakadaren berriak iritsi ziren, britainiarren eskuineko hegala larri erakusten zuena, Honen ondorioz, goizeko 02:00tan II. gorputzak Frantzian barrena erretiratzea erabaki zuen, Valenciennes-Maubeuge errepidera. Berri hauen ondorioz French komandanteak porrota aitortu zuen, baita atzera egiteko behar handia ere, hondamendi bat gerta ez zedin.
Etsaiari aurre egiteko prestatutako defentsa-lerroetatik erretiratzeko ustekabeko aginduak II. Gorputzak alemanen aurkako atzeguardiako ekintza sorta bati aurre egitera behartu zuen. Atzerakadaren lehen faserako, Smith-Dorrienek 5. Dibisioko 15. Brigada zehaztu zuen, 23ko borroka astunetan parte hartu ez zuena, erretaguardia-babesle gisa jarduteko. Abuztuaren 24an hainbat ekintza burutu zituzten Paturages, Frameries eta Audregniesen. Audregnieseko borrokan, Cheshire eta Norfolk erregimentuen 1. batailoiak Quiévrain eta Baisieux-tik zetorren alemaniar erasoari eutsi zion 25eko goizera arte, soldaduz gaindituta eta galera larriak izan arren. 5. brigadako artilleriak lagunduta, hildako handiak ere eragin zituzten alemaniar lerroetan. Arratsaldeko deialdi batek Cheshireko erregimenduan egindakoa, erretiratzeko agindurik jaso ez zuenak, haren tropa kopurua ia % 80 murriztu zirela adierazi zuen. Smith-Dorrienek gerora esan zuen Cheshiretarrek, Wellingtongo Dukearen batailoarekin batera, agindurik gabe atzera egiteari uko egiteak BAE osoa salbatu zuela.
Wasmesen 5. Dibisioaren zati batzuek eraso handi bati aurre egin zioten; Alemaniako artilleria goizaldean hasi zen herria bonbardatzen eta 10:00etan III. Gorputzaren infanteriak erasotu zuen. Zutabeetan aurrera eginez, alemaniarrek fusil eta ametrailadoreen tiro izugarriarekin topo egin zuten berehala eta "belarra bezala moztuak" izan ziren. Beste bi orduz, Northumberland Fusiliariek, 1. Mendebaldeko Kentiarrek, 2. batailoiko King's Yorkshire Infanteria Arinak, 2. batailoiko Wellingtongo Dukearen erregimentuak eta 1. Bedfordshire erregimentuaren batailoiak alemaniarren erasoei eutsi zieten herrian, heriotza asko jasan arren. Mehatxua txikitzean Saint Vaast-erantz erretiratu ziren. Britainiar lerroaren ezkerreko muturrean, 5. Dibisioko 14. eta 15. brigadak alemaniar hegalaren mugimendu batek mehatxatu zituen eta zalditeriari laguntza eske deitu behar izan zuten. Zalditeriaren 2. Brigada, Erregearen Landa Artilleriaren 119. bateria (ELA/RFA) eta L RHA Bateriarekin batera, haien laguntzara mugitu ziren. Zaldietatik jaitsita, zalditeriak eta bi artilleria bateriak britainiarren 14. eta 15. Brigaden ihesia babestu egin zuten borroka latzeko lau ordutan zehar.
Alemaniar ikuspuntua: 1. Armadaren erasoa
Abuztuaren 23aren goizean alemaniar IX. Gorputzaren 18. dibisioak aurrera egin zuen; Maisières eta St. Denis inguruan britainiar defentsak bonbardatzen hasiz. 35. brigadaren zati batek, Ipar Schleswigeko daniar ugari biltzen zituena, Nimyko ekialdetik kanala zeharkatu zuen hildako gutxirekin eta harantzagoko trenbidera iritsi zen arratsalde hasieran, Nimyko posizioen aurkako eraso zuzenean porrota jaso arren. 36. brigadak Obourgen zubiak hartu zituen erresistentzia latzaren aurka. Handik gutxira Nimy-n kokatutako britainiar tropak pixkanaka alde egin zuten. Iparraldeko zubiak 16:00etan erori ziren eta baita herri osoa ere, handik gutxira. Von Quast jeneralak 18. dibisioari Mons hartu eta Cuesmes eta Mesvin aldera hegoalderantz bultzatzeko agindu zion. Mons herria bera, hegoaldeko ertzean izandako liskar motz bat izan ezik, borrokarik gabe hartu zuten gaua hasi baino lehen. Iluntzean 35. brigada Cuesmes eta Hyonen inguruan zegoen. Honekin ere, Monseko ekialdean dagoen lur garaiagoan borrokak jarraitu zuen. Momentu honetan, britainiarrentzat porrot ikaragarria bazirudien ere, Alemaniarren aldeak ere hildako eta zauritu zenbaki larriak jasan zituen. Walter Bloemek, aurrerago Alemaniar idazle oso famatua bihurtuko zena, Monseko harrapaketan parte hartu zuen, momentu hartara arteko borroka "porrot sinestezina" deituz. Haren batailoian komandantea eta beste hemeretzi ofizial hilda zeuden, Bloem bizirik iraun zuen konpainia-komandante bakarra izanik.
Alemaniar 17. Dibisioaren frontean, zalditeria britainiarrak Ville-sur-Haine eta Thieu-ko kanal-gurutzetatik erretiratu egin zen; St. Symphorien-St. Ghislain errepiderantz. 17:00etan dibisio-komandanteak inguratze-eraso bat agindu zuen Monseko ekialdean, britainiarrak berriz ere atzera egitera behartuz. Hyonen kokatuta, Beauchamp Doran Brigadier-jeneralak ihesia zuzentzen saiatu zuen, iparraldetik alemaniarrek etengabeko erasoa haren aurka gidatzen zuten bitartean. Hainbat orduz egon zen haren aldeko britainiarren informaziorik gabe, nagusiki "Gordon Highlander" batailoiarena. Hauek ere borrokatzen zebiltzan, ametrailadoreekin alemaniarrak tirokatuz. Dirudienez, momentu honetan alemaniarrak formazio estura itzuli ziren, tirokatzea erraztuz. Hala ere, handik gutxira Hyon erortzean Highlanderrak inguratuta geratzeko arriskuan zeudenez pontoi baten bidez ihes egin behar izan zuten. Ametrailadoreak eramaten saiatu ziren arren, armak garraiatzen zituzten zaldiak tirokatuta hil ziren eta atzean utzi behar izan zituzten. Goizeko 11:00etan IV., III. eta IX. armada-gorputzen txostenek agerian uzten zuten britainiarrak St. Ghislainen eta kanalaren mendebaldean kokatuta zeudela. Honek Pommeroeuil zubiraino Condétik ekialdean bidea troparik gabe zegoela ere erakusten zuen. Abuztuaren 22an osatutako Inteligentzia-txostenek 30.000 soldadu Dour ibaitik Mons aldera zihoazela erakusten zuen. Hurrengo egunean 40.000 gizon ikusi zituzten Genliserantz martxan, Monseko hegoaldean, aurrerago Jemappeserantz ibili baino lehen. Binchetik iparraldera, alemaniar 2. Armadako eskuin hegaleko dibisioa britainiar zalditeriak erasotuta hego-mendebaldera ihes egitera behartu zituen. Arratsaldearen hasieran, II. Zalditeria Gorputzak gauean Thielt-Kortryk-Tournai eremua okupatu zuela eta Frantziako brigada bat Roubaixeko hego-ekialdera itzultzera behartu zuela jakinarazi zuen. Txosten honek eskuineko hegalean tropa oso gutxi zeudela erakusten zuenez, von Kluckek III. Gorputzari St. Ghislain eta Jemappesetik aurrera egiteko agindu zion, IX. Gorputzaren eskuinetik. IV. Gorputzari Hensis eta Thulies aldera jarraitzeko agindu zion. Ordu haietan IV. Gorputzak Canal du Centre-n jada borrokatzen ari zen. II. Gorputzak eta IV. Erreserba Gorputzak atzetik jarraitu zuten erasoa.
Alemaniar III. Gorputzak belardietatik aurrera egin behar izan zuen bidegurutze gutxiko bide-bloke bateraino, guztiak suntsituta. 5. Dibisioak eskuinetik Tertrerantz aurrera egin zuen, herria hartuz. Hala ere, kanalaren beste aldetik egindako arma txikien suak trenbide zubirantz saiatutako aurrerapena geldiarazi zuen. Jarraian 5. dibisioak Wasmuelen ipar-ekialdeko zubirantz aurrera egin zuen, ezkerreko hegalean, eta azkenean ubidea zeharkatzea lortu zuen erresistentzia gogotsuaren aurka. Zeharkatzean St. Ghislain eta Hornu aldera biratu zuten. Gaua iristean Wasmuel herrixka okupatu zuten eta St. Ghislain-eko posizioen aurkako erasoak metrailadoreen bidez uxatu ziren, tropei kanala zeharkatzea eragotziz Tertre-n izan ezik. Azken honetan aurrerapena gelditu zen gauerdian. 6. dibisioak kontraeraso bat jasan zuen Ghlinen, gutxira Jemappes hegoaldera zegoen lur altuagoetara alde eginez. Herrian zeuden britainiarrek arma txikien tiroz eutsi zioten dibisioaren tropa gehienei, talde txikiek izan ezik, Ghlin-etik Jemappes-era doan errepide baten mendebaldean estaldura aurkitu zutenak. Talde isolatu hauek herriaren iparraldeko bidegurutzean aurkariak ustekabean harrapatzea lortu zuten, 17:00ak aldera landa-kanoi batzuen laguntzarekin, eta ondoren herria hartu zuten. Gainerako dibisioak kanala zeharkatu eta Frameries eta Ciply aldera egin zuten, iluntzean geldituz.
IV. Gorputzak arratsaldean iritsi zen. 8. Dibisioak Hensies eta Thulin-en tartean aurreratzen ari zen eta 7. Dibisioak Ville-Pommeroeuil aldera aurreratu zen, non bi kanal zeuden, bidea oztopatzen. 8. Dibisioak britainiarrekin topo egin zuen iparraldeko kanalean, Pommeroeuileko mendebaldean, atzera egitera behartuz. Hala ere, handik gutxira bigarren kanalaren aurka egitean asko moteldu behar izan ziren, nekez aurrera eginez, haien hego ertzetik metrailadoreen tiropean. Erasoa bertan behera utzi zuten gaua erori ostean eta britainiarrek zubia leherrarazi zuten. 7. dibisioak britainiarrak trenbide-lubet batetik eta kanalaren gainetik itzultzera behartu zituen, Pommeroeuil-etik ekialdean, baina bidegurutzetik atzera egin zuten. Talde txikiek ilunpetan eraikitako pontoi-zubi batetik igarotzea lortu zuten; zubi lehertuan haien konponketa-taldeak babestea erraztu zuena. Erreparaketak alemaniarren tropen gurutzatze masiboa eragin zuen, kanalatik 440 metro hegoalderantz ezarri zirenak.
Egun hartan beranduago, II. Gorputzak eta IV. Erreserba Gorputzak La Hamaide eta Biergen artean zeuden ibilbidean atseden hartu zuten, 32 eta 20 kilometro hurrenez hurren, frontetik aurrera 30 eta 45 kilometroko martxa egin ostean. Honekin ere, abuztuaren 24an gertatuko zen borrokarako urrunegi zeuden oraindik. Abuztuaren 23ko arratsaldearen amaierarako IV. Gorputzak atseden hartzeko agindua jaso zuen, frontetik jasotako txostenek iradokitzen baitzuten britainiar lerroak gainezka zeudela. 1. Armadaren kuartel nagusiak armada Maubeuge aldera elkartzea eragotzi nahi zuen, hegala eskuinaldean (mendebaldean) utziz. Iluntzean Kluckek borroka-simulakroa bertan behera utzi zuen. IX. Gorputzaren ikuskatze txostenak jarraituz; behaketa-hegazkinez lagunduta, 3 kilometroko luzera zuen soldadu lerro baten informazioa jaso zuen. Lerroa Malplaquet errepidean zehar Mons aldera joaten ari zen. Beste hainbat soldadu lerro ikusi ziren baita; Malplaquet-Genlis eta Quévy-Genlis errepideetan, Asquillies ondoan eta zalditeria ekialderago topatu zen, BAEren zatirik handiena 1. Armadari begira zegoela erakutsiz. Ezinbestekotzat jo zen bigarren kanaleko pasabideak lerroan harrapatzea, IX. Gorputzak eta III. Gorputzaren zati batek lortu zuten bezala. IV. Gorputzak bere martxa jarraitzeko eta ezker hegala Thulinerantz mugitzeko agindua jaso zuen, baina jada ubideko gurutzeetan aritua zegoen. Egunean zehar III. eta IX. Gorputzek egindako erasoak arrakasta izan zuen "etsaia gogor eta ia ikusezinaren" aurka, baina erasoak jarraitu egin behar izan zuen. Bazirudien armadaren eskuineko hegala soilik BAEren atzetik sartu zitekeela.
Abuztuaren 24a
1. Armadako kuartel nagusian egoera oraindik ere guztiz antolatu gabe zegoen eskuin hegaleko gainerako armadekin komunikazioa galdu egin zelako.Thulin ondoan borroken gertaera VII. Gorputzaren posizioa jakinarazi zuen, 2. Armadako eskuin hegaleko unitatea. Beste unitateekin kontaktua galduta zegoen. Abuztuaren 24an goizean Von Kluckek erasoa jarraitzeko agindua eman zuen, Maubeugeko mendebaldetik haratago. II. Gorputzari armadaren beste zatiarekin elkartzeko agindua eman zion. IX. Gorputzak Bavaytik ekialderantz aurrera egin behar zuen, III. Gorputzak herritik mendebaldera, IV. Gorputzak Wargnies-le-Grand aldera 10 kilometro mendebalderantz aurrera egin behar zuen eta II. Zalditeria Gorputzak Denain aldera zihoan; bitainiarren erretiroa moztu nahian. Gauean hainbat britainiar kontraeraso izan ziren arren, Alemaniarrak kanalaren hegoaldean errotuta geratu ziren. Egunsentian IX. Gorputzak bere aurrerapenari ekin zion, arratsalde amaierara arte britainiar atzeraguardiaren aurka borrokatuz. Ilunabarrean gorputzak bere aurrerapena gelditu zuen, bere ezker hegaleko egoeraren eta Maubeugeren hurbiltasunaren inguruko ziurgabetasunagatik. 16:00etan, zalditeria-txostenek bidea erakutsita, Ferdinand von Quast-ek aurrerapenari berriro ekin zion. Hala ere, Maubeugerako bidean zeuden oztopoek eta III. gorputzaren presentziak mugimendua moteldu zuten, errepideetan kongestio handia sortuz.
Mendebaldean, III. Gorputzaren frontean, 6. Dibisioak Frameries erasotu zuen egunsentian. Erasoak 10:30ak arte iraun zuen eta jarraian armadak La Bouverie eta Pâturages hartu zituen. Britainiarrek erretiratzen hasi zirenean dibisioak mendebalderantz biratu zuen Warquignies eta 5. Dibisiorantz. 5. Dibisioak St. Ghislain herria erasotu zuen zeharoko artilleria bonbardaketa egin eta gero, non 10. brigadak kanala zeharkatu eta herria hartu zuen etxez-etxeko borrokan. Britainiarrek defentsa-lerro bat ezarri zuten Dour-Wasmes trenbidean. Alemaniarren aurrerapenari eutsi eta 9. brigada desbideratu zuten 17:00ak arte, erretiratu zirenean. Momentu honetarako Alemaniar infanteria jada oso nekatuta zegoen eta Dour eta Warquigniesen aurkako erasoa gelditu zen. Egunean zehar, Kluck-ek lotura-ofizialak bidali zituen gorputzaren egoitzara, armadak ez zuela Maubeugen batu behar aldarrikatuz eta mendebaldera jo behar zuela aginduz, britainiar ezkerreko (mendebaldeko) hegala inguratzeko prest.
IV. Gorputzaren agintariak bere dibisioei ubidea erasotzeko agindua eman zien, hala ere, britainiarrek jada zubiak lehertu eta erretiratu egin zirela ikusi zuten. Konponketak goizeko 9:00ak arte iraun zuten eta 8. Dibisioak ez zen Quiévrainera eguerdira arte iritsi; 7. Dibisioa Thuineko trenbidera iritsi zen goizean zehar eta, ondoren, Elouges hartu zuen arratsaldean. 8. Dibisioak aurrera egin zuen heinean, haren abangoardia britainiar zalditeriak segadan hartu zuen Valenciennes aldera martxarekin jarraitu baino lehen. Baisieux-en britainiar atzeraguardia talde bat erasotu zuten, eta Audregnies aldera aldendu zen. Gainerako dibisioak Baisieux hego-mendebaldeko Frantziako lurraldeekin aritu ziren. IV Gorputzaren erasoak atzeraguardiak denbora batez erretiratzea egin zituen baina ez zuen kalte larririk eragin, ubideetako zubiak eraisteak motelduz. Zalditeria-dibisioek Denain aldera aurrera egin ziren eta Jägerbatailoiek Frantziako 88. Lurralde Dibisioaren tropak garaitu zituzten Tournain. geroago Marchiennesera iritsi ziren, Orchies inguruan, 83. Lurralde Dibisioarekin borroka egin ostean.
Borrokaren Analisia
Abuztuaren 24ko iluntzean britainiarrak haien defentsa-lerro berriak izango zirenera erretiratu ziren, Valenciennes-Maubeuge errepidean. Hala ere, Alemaniar 1. Armadaren tropek zenbakietan hainbeste izanik, eta Frantziako Bosgarren Armada atzera erorita, handik gutxira BAEk ez zuen erretiratzen jarraitzea baino beste aukerarik izan: I. Gorputzak Landrecieserantz eta II. Gorputzak Le Cateaurantz. Kaosa eta nahasmena grafikoki ilustratu ziren Landrecies-en 25ean, non Sir Douglas Haig-ek "itxuraz burua galdu eta kalean bere errebolberra tirokatzen hasi zen". Max Hastings historialariak ere gertakizuna deskribatzen du, eta Haigen buru egoera "nahiko ahula" zela identifikatzen du, krisi bat izateko zorian, fisikoki ahulduta egonda baita (sabeleko arazoak zituela idatzi zuten haren laguntzaileak). Hala ere, tirokatzen hasi zelako ideiaren aurka egiten du, "haien bizitzak garesti salduko zituela" ohiukatu zuen arren.
Aurrerago historiografian "Atzerakada Handia" izena jaso zuen erretreta mugimenduak bi astez jarraitu zuen eta Frantzian barrena 400 km baino gehiago egin zituen. Alemaniarrek estuki jarraitu zituzten britainiarrak eta hainbat atzeguardiako ekintza borrokatu zituzten, besteak beste, abuztuaren 26an Le Cateauko guduan, abuztuaren 27an Étreuxeko atzeguardiako ekintza eta irailaren 1ean Néryko ekintzan, non L Bateriak azken defentsa egin zuen, suntsituta gertatu arte, beste unitateei ihes egiteko denbora emanez. Unitate osoak desegin ziren eta "Amerikako Iraultza Gerratik inoiz baino arma gehiago galdu ziren".
Bi aldeek arrakasta izan zuten Monseko guduan: borroka osoan zehar alemaniarrek britainiarrak baino hiru aldiz tropa gehiago izan arren, britainiar tropek 48 orduz alemaniar 1. armadari eustea lortu zuten, guduraren amaieran orden nahiko onean posizio hobeagoetara atzera eginez. BAE-k bere helburu estrategiko nagusia lortu zuen, hau da, Frantziar Bosgarren armadaren hegalak babestea. Gudua garaipen moral handia izan zen britainiarrentzat. Krimeako Gerratik kontinentean gertatutako lehen borroka izan zenez, britainiar armadaren kargu gorenetan ziurgabetasun handia zegoen. Borroka amaitzean britainiarrek ondo egin zutelako irudiarekin atzera egin zuten gudu-zelaitik. Alemaniarren partetik, hauen artean batzuek onartu zuten porrot harrigarria jaso zutela, haiek momentu hartara arte "txikia eta ez erabakigarria" zen armada baten aurka. Walter Bloem alemaniar idazle eta infanteria ofizialak honela idatzi zuen:"Gizonak hezurretara hoztuta, ia mugitu ezinik eta gertatu zen porrotaren egiazkortasunagatik goibelduta zeuden. Porrot latza, ez dago izendatzeko beste modurik... Britainiarrek garaitu gaituzte - hainbat ordu lehenago haietaz barre egin genuen britainiar berdinek."Alemaniarren partetik, Monseko gudua atzerapen taktikoa eta garaipen estrategikoa izan zen. Kluck-en komando nagusiko militarrek zioten haien tropek britainiarrak ezin izan zituztela guztiz inguratu haien armadaren subordinazioagatik, Bülow-ren eta 2. Armadaren menpean. Uste zuten BAE-ren zati batek soilik parte hartu zuela Monsen eta Valenciennesetik Bavay-ra babes-lerro berri batekin topo egingo zutela. Kluckek azken honek Abuztuaren 25ean inguratzea agindu zuen. 1. Armadak hainbat atzerapen jasan izan zituen arren, Mons-Condé kanala zeharkatu eta Frantzian sartu zen. Alemaniarrek Frantzia eta Britainiako armadak ia Pariseraino atzera egitera behartu zituen, Marneko Lehen Guduan aurrerapena gelditu arte.
Galerak
J. E. Edmondsek, Britainiako historialari ofizialak, 1.600 galera "baino pixka bat gehiago" anotatu zituen, gehienak irtenunea babestu zuten unitateenak. Alemaniarren galerak "nahitaez oso handiak" izan zirela ere idatzi zuen. Honek alemaniarren taktika aldaketa frogatuko zuen, baita infiltrazioak britainiar erretiroa hasi zenean ere. John Keeganek 5.000 gizon inguruko kopuruak ematen ditu alemaniarrak neurtzean. D. Lomasek, 1997an, Alemaniarren galerak 3.000 eta 5.000 artean egon zirela esan zuen; 2009an Holger Herwigek 5.000 inguru izan zirela aipatu zuen. Gerraosteko datuek 2.145 hildako eta 4.932 zauritu aipatzen dituzte 1914ko abuztuaren 20tik 31ra.
Guduaren Legatua
Monseko guduak maila ia mitikoa lortu du azken ehun urteetan. Britainiar idatzi historikoetan ezinezko garaipen baten itzala dauka, uholdearen moduan zetorren etsai baten aurka lortutakoa. Konparagarria da 1415eko Agincourteko guduarekin. Mons mitoaren parte bihurtu zen Monseko Aingeruen istorioagatik: Gerlari jainkotiarrak, Agincourtetik etorri zirenak, arku luzekin egindako tiroz britainiarrak babestu zituzten. Monsen borrokatu zuten BAE-ren partaideek "1914 Izarra" izeneko domina jaso zezaketen, Monseko izarra ezizena jasoko zuena. Uste omen da Gilen II.a Kaiserrak 1914ko Abuztuaren 19an Eguneko Ordenean hurrengoa aipatu zuela: "...nire soldaduek Ingeles traidoreekin akabatzea; French Mariskalaren purtzil (Contemptible Inglelesez) eta txikia den armadaren gainetik ibili." Hau jakitean BAE-ko soldaduak beren burua "Purtzil Zaharrak" (The Old Contemptibles) izendatzen hasi ziren, harrotasunez. Alemaniar artxibategietan ez zen inoiz aurkitu Eguneko Ordenaren erreferentziarik eta Kaiser ohiak (gerraostean) hura aipatu izana ukatu zuen. Frederick Maurice Jeneralak egindako inbestigazio baten ondorioz ezizena lehen aldiz Britainiar Estatu Nagusian sortu zela aurkitu zuen, propaganda asmoekin.
Alemaniarrek St. Symphorien Hilerri Militarra eraiki zuten, Alemaniar zein Britainiar hildakoen memorial izateko. Mendixka batean, hilerriaren erdian, granitozko obelisko bat eraiki egin zen Alemanieraz idatzitako inskripzio batekin: "1914ko Abuztuaren 23 eta 24an Monsetik hurbil hil ziren Alemaniar eta Britainiarren memorian." Denboran zehar hildako gehiago gehitu ziren hilerrira, batzuk izenik gabekoak. Hilerri honetan uste diren lehen britainiar hildakoa eta azkena lurperatuta daude. (John Parr, 1914ko abuztuaren 21a - Gordon Price, 1918ko azaroaren 11a). Monsetik hurbil dagoen Oburgeko hilerrian identifikaziorik gabeko beste hainbat hildako ere lurperatuta daude, plaka batek konmemoratzen dituena.
Loreak Mendian
Historia
Xabi Zirikiain ingeniaria izan zen eta bitxilore bat duen logo bat egiteagatik ospea lortu zuen Donostia aldean. Victorrek, enpresa-ikasketak bukatu ondoren, logoa merkaturatzea proposatu zuen. Enpresa bat eratu eta Xabik logoak diseinatzeari eta Victorrek administrazioari ekin zieten.
Enpresa zabaldu eta bi kanalen bitartez saltzen ditu bere produktuak:
Sphaerodactylus altavelensis
Sphaerodactylus altavelensis Sphaerodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Sphaerodactylidae familian sailkatuta dago.
East Greenwich (Rhode Island)
East Greenwich Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Kent konderrian kokatuta dago, Rhode Island estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Soluzio zehatzak erlatibitate orokorrean
Erlatibitate orokorrean, soluzio zehatzak Einsteinen eremu-ekuazioen soluzio jakin batzuk dira, zeinak ez diren hurbilketa bidez lortu. Hurbilketarik erabili ez arren, soluzioak egoera idealizatuetatik abiatuta lortutakoak izan daitezke. Adibidez, esfera perfektu baten itxurako materia motaren bat. Matematikoki, soluzio zehatz bat Lorentzen barietate bat da. Barietate horrek ingurune jakin bateko espazio-denboraren metrika zehazten du, bertako materiaren egoeraren arabera (fluidoak edota eremu elektromagnetikoak, adibidez).
Testuingurua eta definizioa
Edozein tentsore-eremuk lege fisikoak bete behar ditu. Eremu elektrostatiko batek, adibidez, Maxwellen ekuazioak bete behar ditu. Eremu tentsorial horiek eta, aldi berean, materiak ekarpen jakin bat egiten diote T^{\mu\nu} energia-momentu tentsoreari. T^{\mu\nu} energia-momentu tentsorearen ekarpen guztiak batu ostean, soluzio zehatzak Einsteinen eremu-ekuazioen soluzioa izan behar du.
Hala ere, Einsteinen tentsoreak ez du Riemannen tentsorea guztiz zehazten, Weylen tentsorea zehaztugabe uzten baitu. Beraz, Einsteinen ekuazioak bateragarritasun baldintzak direla kontsidera daiteke. Hau da, espazio-denboraren geometriak bateragarria izan behar du materia eta eremu ez-gabitatorioen kantitate eta higidurarekin. Izan ere, energia-momentu ez-grabitatorioak aldiuneko ekarpena egiten baitio Ricci kurbadurari. Bestalde, deribatu kobarianteak eta Bianchi identitateak erabiliz, posible da kurbaduran uhin moduko batzuk aurkitzea, erradiazio grabitatorioaren gisan hedatzen direnak espazio hutsean eta guzti.
Definitzeko zailtasunak
Lorentzen barietate guztiak dira Einsteinen ekuazioen soluzioak eta energia-momentu tentsore jakin bat dagokie. Honela azal daiteke hori:
Ondorioz, erlatibitate orokorra erabiltzeko bi modu baliokide existitzen direla esan dezakegu:
Robert Kubica
Robert Józef Kubica (Krakovia, Polonia, 1984ko abenduaren 7a - ) 1 Formulako gidari poloniarra da.
Formula 1 lasterketa irabazi zuen lehenengo Poloniarra izan zen. 2011n Rally egiten istripu baten ondorioz besaurrean lesio handi bat jaso zuen, Formula 1 txapelketatik urrundu ziona.
Asperjoc
Asperjoc Frantziako udalerri bat da Ardeche departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Asperjoc udalerrian erroldatutako biztanleak 336 ziren. Familiak 156 ziren, horien artean 52 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 56 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 44 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 289 etxebizitza zeuden, 157 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 94 bigarren erresidentzia ziren eta 37 hutsik zeuden. 244 etxeak ziren eta 42 apartamentuak ziren. 157 etxebizitza nagusietatik 108 bere jabearen bizilekua ziren, 39 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 13 etxek bi zituzten, 29 etxek hiru zituzten, 53 etxek lau zituzten eta 59 etxek bost zituzten. 116 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 70 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 72 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Soluzio zehatzak erlatibitate orokorrean
Definitzeko zailtasunak
Oztopo lokal horiez gain, beste arazo batzuk ere ageri dira soluzio zehatzetan. Lokalki inolako eragozpenik ez duen soluzio batek fenomeno arraroak izan ditzake globalki: denbora motako kurba itxiak edota banantze puntuak dituzten estrukturak, adibidez. Izan ere, soluzio zehatz ezagunen artean badaude globalki izaera arraroa dutenak.
Soluzio zehatz motak
Ezagutzen diren soluzio zehatzan jarraian zerrendatutako moten barruan sailka daitezke, energia-momentu tentsoreaten interpretazio fisikoaren arabera:
Asperjoc
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 225 ziren, horien artean 161 aktiboak ziren eta 64 inaktiboak ziren. 161 pertsona aktiboetatik 130 lanean zeuden (64 gizon eta 66 emakume) eta 31 langabezian zeuden (16 gizon eta 15 emakume). 64 pertsona inaktiboetatik 22 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 28 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Robert Kubica
Kubicaren hasiera kart-ekin ikusi zen. Hamar urterekin Poloniako Kart txapelketan sartu zen, eta 6 titulu irabazi zituen 3 urteetan.
Asperjoc
Diru sarrerak
2009an Asperjoc udalerrian 162 unitate fiskal zeuden, 363 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.726 euro zen.
Soluzio zehatzak erlatibitate orokorrean
Soluzio zehatz motak
Fluidoak eta eremu elektromagnetikoak bezalako iturri ezagunak kontsideratu ordez, bestelako eremu-energia batek edo alegiazko eremu motaren batek sortutako eremu grabitatorioak har daitezke kontuan:
Asperjoc
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 19 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
Soluzio zehatzak erlatibitate orokorrean
Soluzio zehatz motak
Badira beste solido elastiko baten soluzioak bilatzen saiatu direnak ere, baina ez da mota horretako soluzio zehatzik aurkitu.
Asperjoc
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Asperjoc udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Soluzio zehatzak erlatibitate orokorrean
Soluzio zehatz motak
Interpretazio fisikoaren arabera ere sailka daitezke soluzio motak. Soluzio bakoitzari dagokion Ricciren tentsorearen simetria algebraikoak erabiliz, soluzioen Segre sailkapena egin daiteke:
Asperjoc
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Soluzio zehatzak erlatibitate orokorrean
Soluzio zehatz motak
Gainerako Segre motek ez dute balio interpretazio fisikoak egiteko, eta, beraz, ezin dute energia-momentu tentsorearen inolako ekarpenik adierazi.
Minkowskiren espazio-denbora
Inolako materiarik edo energia-formarik gabeko espazio-denbora deskribatzen du Minkowskiren metrikak. Hau da, hutserako soluzio sinpleena da Minkowskiren espazio-denbora laua. Erlatibitate bereziaren teoria betetzen da horrelako espazio-denbora batean.
Schwarzschilden kanpo-soluzioa
Soluzio zehatz ezagunetako bat Schwarzschilden soluzioa da. Gorputz esferiko batek bere kanpoaldean sortzen duen geometria deskribatzen du. Zehazki, momentu angeluarrik eta karga elektrikorik gabeko gorputz esferiko batek sortzen duen geometria. Kanpo-soluzioa espazio hutserako kontsideratzen den soluzioa denez, hutserako soluzioen barruan sailkatzen da. Soluzio horra iristeko zenbait suposizio egiten dira. Lehenenik, gorputz masaduna esfera perfektu bat dela suposatzen da. Ondorioz, gorputzaren kanpoko espazio-denbora gainazal esferikoz eraiki daiteke. Hau da, soluzioak simetria esferikoa dauka. Bigarrenik, gorputzaren kanpoko espazioa hutsa dela kontsideratzen da, eta, beraz, energia-momentu tentsorea nulua da. Bestalde, kobariantzia orokorragatik koordenatuak aukeratzeko dugun askatasuna erabiliz eta Einsteinen eremu-ekuazioek zehaztutako zenbait ekuazio diferentzial ebatziz honako metrikara irits gaitezke :
Schwarzschilden barne-soluzioa
Schwarzschilden soluzioa lortzeko egin diren suposizio berdinetatik abiatuko gara kasu honetan. Hala ere, R erradioko masadun gorputzaren barneko geometria bilatu nahi dugunez, ezin dugu energia-momentu tentsorea nulua dela suposatu. Gorputz esferikoa fluido konprimaezin batez osatuta dagoela suposatuko dugu; hau da, haren \rho dentsitatea uniformea dela erabiliko dugu. Kasu horretan lortzen den soluzioa fluidorako soluzioen barnean sailka daiteke. Honako itxura dauka :
Ohartu, limitean, Schwarzschilden kanpo-soluzioaren adierazpena berreskuratzen dela.
Reissner-Nordströmen metrika
Reissner eta Nordströmen soluzioak kargadun gorputz esferiko batek haren kanpoaldean sortzen duen geometria zehazten du. Espazioan eremu elektromagnetikoak ez dira nuluak kasu horretan, eta, beraz, energia-momentu tentsorean haien ekarpena hartu behar da kontutan. Elektrohutserako soluzioen barnean sailkatzen da Reissner eta Nordströmen soluzioa.
non den, q gorputzaren karga elektriko osoa izanik.
Kerren metrika
Kerren metrika L momentu angeluarrarekin biratzen ari den M masako gorputz esferiko batek haren kanpoaldean sortzen duen geometriari dagokiona da. Soluzio hori ere hutserako soluzioen barnean sailkatzen da. Metrikaren itxura Boyer-Lindquist koordenatuetan (c=G=1 hartuta) honakoa da :
Kerr-Newman metrika
L momentu angeluarreko, Q kargako eta M masako gorputz esferiko batek haren kanpoan sortzen duen metrika honakoa da Boyer-Lindquist koordenatuetan (c=G=1 hartuta) :
non, kasu honetan, ;  eta  diren. Ohartu azken hori gorputz esferikoen kasurik orokorrena dela eta azken adierazpenean karga eta momentua angeluarra nuluak direla aukeratuz gero, Schwarzschilden kanpo-soluzioa berreskuratzen dela.
FLRW metrika
non a(t) unibertsoaren zabalkuntza zenbatesten duen eskala-faktorea den eta k unibertsoaren kurbadura espazialari dagokion konstantea den.
De Sitteren unibertsoa
Einsteinen ekuazioetan \Lambda konstante kosmologiko positibo batek duen eragina kontsideratzen da. Hori da, lambda hutserako soluzioetako bat, hain zuzen. Eredu kosmologiko azeleratuak aztertzeko erabiltzen da batez ere, Big Bang ondorengo inflazio kosmikoa azaltzeko adibidez.
Soluzioak eraikitzen
Einsteinen ekuazioak ekuazio diferentzial partzial ez-linealen sistema bat dira. Orokorrean, zailak dira ebazteko. Hala ere, zenbait teknika eraginkor ezarri dira soluzio zehatzak lortzeko.
Sinpleena tentsore metriko etan simetria-baldintzak inposatzea da. Esate baterako, denbora-translazioarekiko simetria edo ardatz batekiko simetria errotazionala. Hainbat suposizio eginez, gehienetan Einsteinen ekuazioak beste ekuazio-sistema askoz sinpleagoetan idaztea posible da: ekuazio diferentzial partzial bakarra (Ernst ekuazio aren kasuan gertatzen den bezala), ekuazio diferentzial arrunten sistema (Schwarzschild hutsa ren kasuan gertatzen den bezala)...
Antzeko ideia bat Weyl tensore an, Ricci tentsore an edo Riemann tentsore an simetria-baldintza aljebraikoak inposatzea da. Hauek Weyl tentsorearen simetria posibleen Petrov sailkapenaren arabera finkatuta egon ohi dira, edo Ricci tentsorearen simetria posibleen Segre sailkapenaren arabera.
Bigarren motako simetria-hurbilketa Newman-Penrose formalismoarekin asko erabili da. Hurbilketa honek kantitate spinorialak erabiltzen ditu eraginkorragoa izateko.
Simetria sinplifikazio hauek egin eta gero gerta daiteke geratzen zaigun ekuazio-sistema oraindik ebazteko zaila izatea. Adibidez, Ernsten ekuazioa ekuazio diferentzial partzial ez-lineala da, Schrödingerren ekuazio ez-lineal aren antzekoa.
Kontuan izan behar da Minkowskiren espazio-denboraren isometria-taldea Maxwellen ekuazio en simetria-taldea dela. Bestalde, bero-ekuazio aren soluzioak Ansatz doiketa erabiliz lor daitezke. Ideia hauek ekuazio diferentzial baten puntu-simetriaren inguruan Sophus Liesek zuen ideiaren kasu bereziak baino ez dira. Liek erakutsi zuen moduan, hau erabilgarria izan daiteke simetria-talde ez-tribiala duten ekuazio diferentzialak ebazteko. Gainera, Ernst ekuazioak eta Schrödingerren ekuazio ez-linealak simetria-talde ez-tribialak dituzte; beraz, soluzio batzuk haien simetria erabiliz lor daitezke. Simetria-talde hauek gehienetan infinitu dimentsiokoak dira, baina hau ez da beti erabilgarria.