cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Carme Montoriol i Puig
Itzultzailea
1930ean Shakespeareren Cymbeline antzezlana itzuli zuen, eta hurrengo urtean Maurice Baringen Daphne Adeane eleberria. 1935. urtean Twelfth Night edo Errege Gaua obraren itzulpena argitaratu zuen, antzezpenetan arrakasta handia izan zuen Shakespeareren komedia erromantikoa. Montoriolen itzulpen gehienak, baina, argitaratu gabeak dira. Batzuk Lord Byron, John Milton, Oscar Wilde eta Rudyard Kipling-en obrak dira, ingelesetik katalanera itzuliak; beste batzuk —Alexandre Dumas eta Anatole Franceren zenbait obra— frantsesetik itzuli zituen; eta, azkenik, Luigi Pirandelloren La vita che ti diedi ere italieratik itzuli zuen. Maria Teresa Canals, Josep M. de Sagarra, Josep Carner eta Francesc Pujolsen hainbat poema, katalanez idatziak, frantsesera eman zituen.
Kultura suspertzatzailea
Carme Montoriolek kultura dinamizatzeko eginiko lana ere nabarmendu behar da. Hainbat hitzaldi eman zituen Figueresko Ateneoan, Bartzelonako Ateneo Entziklopediko Popularrean, Ateneo Bartzelonarrean eta Bartzelonako Emakumezkoen Kirol Elkartea. Hitzaldietan hainbat gai jorratu zituen, adibidez, Emakumearen eta gizonaren arteko harremanak, Shakespeare-ren bizitza eta obra, Ibsen-en antzerkia, Japoniako olerkigintza, Herri kantutegia, Bi musikagile erromantikoren bizitza: Chopin eta Liszt eta Kataluniako Literatura Berpizkundea, besteak beste.
Uste feminista sendoak izanik, emakumeen hezkuntzaren hobekuntza eta genero-berdintasuna sustatu zituen. Bartzelonako Lyceum Club kultura-elkarte femeninoaren sortzaileetako bat izan zen, eta 1932an haren lehendakari hautatu zuten. Bertan hainbat ekimen bultzatu zituen, besteak beste, klubaren egoitzan antolaturiko katalan eskolak edo literatura-saioak.
Ekimen politikoa eta erbestea
1930. urtean Comitè Femení pro Amnistia (Amnistiaren aldeko Emakume Batzordea) taldean sartu zen. 1932an Front Únic Femení Esquerrista de Catalunya-n (Kataluniako Ezkerrako Fronte Bakarra) sartu zen. Gerra zibila hasi zenetik, 1936an, Errepublikaren aldeko borrokan hartu zuen parte aktiboki, eta Kataluniako Letren Instituzioan lan egin zuen, Josep Pous i Pagés presidentearen idazkari gisa.
Herkules Viktorren Tenplua
Herkules Viktorren Tenplua edo Herkules Olivarioa, antzinako erromatar eraikin bat da, Portunusen Tenpluaren hegoaldean dagoena, Foro Boarioan, Erroman. Monoptero bat da, diseinu peristiliko greziarreko tenplu biribil bat (erabat zutabez inguratuta). Banaketa honek, askok, modu okerrean, Vesta jainkosaren omenezko tenplutzat hartzea eragin zuen, baina Herkulesen tenplu bat dela frogatu da.
Carme Montoriol i Puig
Ekimen politikoa eta erbestea
1937. urtean katalanera itzuli zuen Upton Sinclair-en No Pasaran!: A Novel of the Battle of Madrid (No Pasarán! Madrileko batailari buruzko nobela) itzuli zuen, Kataluniako Generalitateko Propagandako Komisariotzak argitaratua. Urte hartan Idazle Katalanen Talde Sindikalarekin bat egin zuen eta hainbat irrati-programatan parte hartu zuen. Horrez gain, Escriptors de la Revolució (Iraultzaren Idazleak) liburukian, La novel·la de guerra (Gerra nobela) eta L'escriptor i el moment actual (Idazlea eta oraingo unea) ere idatzi zituen.
Herkules Viktorren Tenplua
K. a. 120 inguruan datatua, tenpluak, 14,8 metroko diametroa du, eta tobazko zimenduetan eutsita dauden 10,66 metroko altuera duten 20 korintiar zutabek eratutako eraztun zentrukide baten barnean dagoen cella biribil batean datza. Elementu hauek, desagertu diren sabai eta arkitrabe bat eusten dute. Cellaren jatorrizko harresia eta zutabeak, mantentzen dira, baina gaur egungo teilazko sabaia, beranduago erantsitakoa da. Andrea Palladiok, kupula bat iradoki zuen, baina hau, itxuraz, okerra izan zen. Tiberio erromatar enperadoreak berreraiki zuen 15. urtean, Luniko haitzurdinez. Tenplua, Erroman kontserbatzen den haitzurdinezko eraikinik antzinakoena da.
Carme Montoriol i Puig
Ekimen politikoa eta erbestea
Tropa frankistak Bartzelonan sartu zirenean, Frantziako Lyonera erbesteratu zen. Han, bere osaba Josep Puig Pujades errepublikaren kontsul zen, baina urtebete pasatxo baino ez zen bertan egon. 1940. urtean Bartzelonara itzuli zen, eta han bere ama gaixo zaindu zuen. Oso noizbehinka irakurtzen eta idazten zuen, batez ere poesia.
Herkules Viktorren Tenplua
1132an, tenplua eliza bihurtua izan zen Santo Stefano alle Carrozze bezala ezaguna. 1475ean, zaharberritze gehigarriak egin ziren (eta fresko bat aldarean). Sixto IV.ak plaka bat eskaini zuen lurrean. XVII. mendean, eliza, Santa Maria del Sole bezala berrizendatua izan zen.
Carme Montoriol i Puig
Esker ona
2018az geroztik, Bartzelonako Kultura Institutuak (ICUB), Barcelona Ciudad de la Literatura UNESCO programaren barruan, 'Carme Montoriol' izeneko beka-deialdia jarri du abian. Beka hauetarako 12.000 € esleitu dira lau antzerkigileren artean banatzeko. Lau sortzaile horiei espazio bana uzten zaie Fàbriques de Creació sarearen lau lantegitan (Escenari Joan Brossa, Nau Ivanow, Sala Beckett eta Teatre Tantarantana), bertako antzerki ekipamenduetan bi hilabetez lan egiteko.
Herkules Viktorren Tenplua
Tenplu honek eta Tivoliko Vestarenak, Pizkunde garaiko eliza zentralizatuak inspiratu zituzten.
Carme Montoriol i Puig
Literatura-lana
Oraindik ere Carme Montoriolen poema, narrazio labur eta itzulpen ugari geratzen dira argitaratu gabe. Haren ondarearen zati handi bat Montoriolen familiak jatorria zuen Figuereseko (Alt Empordà) Fages de Climent Liburutegian dago gordeta.
Herkules Viktorren Tenplua
Foro Boarioak, Antzinako Erroman zuen abere azoka papera gora-behera (edo agian horregatik), Herkulesen tenplua, ez zakurrak ezta euliak ere, toki sakratu horretan ez direla sartzen dioen elezahar herrikoi baten objektua da.
Tenplua, ofizialki, antzinako monumentu izendatu zuten 1935ean.
Carme Montoriol i Puig
Literatura-lana
Poesia
Narrazio laburra
Antzerkia
Itzulpenak
Feniziar alfabeto
Feniziar alfabeto abjad motako antzinako kontsonantezko eta piktogramarik gabeko alfabeto izan zen. . Feniziarrek asmatu zuten bereb hizkuntza idazteko eta abjad motakoa denez, kontsonanteak bakarrik ditu, zenbait bokalek matres lectionis erabiliz.
Feniziar merkatariek beren idazkera sistema Mediterraneo an zehar zabaldu eta beste kulturek erabilia izan zen. Horrela, aramear alfabetotik egungo arabiar eta hebrear alfabetoetara eta greziar alfabetotik latino, ziriliko eta koptoar alfabetotara hedatu zen.
Alfabetoa
Alfabeto feniziarrak kontsonanteak baino ez zituen, eta bokalak adierazteko letrei puntu eta zeinu diakritikoak eransten zitzaizkien. Alfabeto greziarrak feniziarra hartu zuen oinarri, baina bestelako letrak —bokalak— gehitu zizkioten eta, horrela, historiako lehendabiziko alfabetoa sortu zuten.
Patù
Patù Italiako udalerri bat da. Lecceko probintzian kokatuta dago, Apulia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Patùk honako udalerri hauekin egiten du muga:
Joaquín Lantziego
Joaquín Lantziego Ruiz de Eskide, Aita Joakin Santa Barbara eliz-izena hartu zuena, (Gorrebusto, 1752 - ?) arabar karmeldar idazlea izan zen. Logroñon, Iruñean eta Burgosen egin zituen eliz ikasketak, eta 1808an Fray Bartolome Santa Teresarekin batera egon zen Markinako komentuan. 1814an, beste fraideekin batera alde egin behar izan zuen frantsesak sartu zirela eta. Gero, Nafarroako Alesbeseko komentuan bizi izan zen. Harena da Guía de Colmeneros o tratado práctico de abejas izeneko liburua, 1827an, Erle gobernatzailleen guidariya izenburupean euskaraturik argitaratu zena. Itzultzailearen izena ez da ezaguna. Gipuzkeraz idatzia dago.
Avonmore (Pennsylvania)
Avonmore Pennsylvaniako borough bat da. Westmoreland konderrian kokatua dago. 2010ean 1,011 biztanle zituen, 3.81 kilometro koadrotan banatuta.
Joaquín Ibarra
Joaquín Ibarra Marín (Zaragoza, — Madril, ) espainiar tipografoa izan zen. Jatorri euskalduneko inprimatzaile familia batean sortu zen. Karlos III.a Espainiako erregearen ganberako inprimatzaile hautatu zuten 1766an eta Espainiako Errege Akademiako inprimatzaile nagusi 1779an. Kixoteren argitalpena egin zuen, marrazkiz apaindua (1780). Urtero ematen zaio Espainian Ibarra Saria deritzana urteko argitalpen hoberentzat jotzen denari.
Searles Valley (Kalifornia)
Searles Valley Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. San Bernardino konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Anilina
Anilina bentzenotik sortutako amina primarioa da; hidrogenoa amino ordezkatuz sortzen da. 189 °C-an irakiten du, eta solido bihurtzen da -20 °C-an. Ez du kolorerik, baina argiaren eraginarekin kolore grisa hartzen du. Sufrea eta fosforoa urtzen ditu. Usain txarrekoa da, eta guztiz pozoitsua. Tindagaiak, plastikoak eta sendagaiak egiteko oinarri gisa erabiltzen da.
Chaka Khan
Yvette Marie Stevens (Chicago, 1953ko martxoaren 23a), ezagunagoa Chaka Khan izen artistikoaz, musikari, abeslari eta konpositore estatubatuarra da. Ia bost hamarkada luzeko ibilbidea du musikan, 1970eko hamarkadan hasiera emanez Rufus funk taldeko abeslari gisa. Funkaren erregina izendapenaz ezaguna, Khanek hamar Grammy sari irabazi eta 70 milioi disko inguru saldu ditu mundu osoan.
Arius africanus
Arius africanus Arius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Ariidae familian.
Akutagawa Ryunosuke
Akutagawa Ryunosuke (Tokio, 1892ko martxoaren 1a - ib., 1927ko uztailaren 24a) idazle japoniarra izan zen. Fantasiazko munduak, gertaera berezi miragarriak islatzen ditu bere obretan. 1916an argitaratu zuen Hana (Sudurra) obrak ospea ekarri zion eta, bere buruaz beste egin arte, eleberri laburrak argitaratu zituen bereziki. Zenbait obra: Rashomon (1915, Rasho atea), Akuma-no-Tabako (1916, Deabruaren tabakoa), Inozo baten bizitza (1927), Imogayu (1931).
Oskarbi
Partaideak
Hamabost bat lagun pasatu ziren Oskarbitik. Taldearen azken osaera honako hau izan zen: Iñaki Maritxalar, Jose Luis Treku, Beronik Ondikola, Bakartxo Maritxalar, Maite Aizkorreta, Karlos Ruiz eta Gontzal Iñarra. Horrez gain, Oskarbiren ibilbide luzean beste hainbat musikari pasatu ziren taldetik: Mari Jose Fernandez, Kepa Garbizu, Karmelo Arren, Elixabete Urreta, Antton Valverde...
Estiloa
Orduko euskal kulturan gertatzen ari ziren aldaketa garrantzitsuetan partaide zen taldea; hala ere, kantuak ez ziren momentuko egoerari erantzuteko sortuak.
Koldo Romerok honela azaldu zuen: "Guk ez dugu zirkunstantzia bati, edo momentu koiuntural bati bakarrik erantzungo dion abestirik egiten. Bapateko horiek, sarritan, bere eragina gogoan hartuz ere, berehala igarotzen dira, modatik pasatzen. Jakineko une bati ez ezik, gure herriaren norabideari erantzunaz jokatu nahi dugu. Abeslariaren eta herriaren artean etenik sortu gabe".
Abestien hitzak
Hitzei dagokienez, Bitoriano Gandiaga, Joxan Artze eta Xabier Leteren olerki asko musikatu zituen taldeak. Horiez gain, Jorge Oteizak ere eragin handia izan zuen taldean; hark egin zituen Oskarbiren ikurra eta lehen disko txikiaren azala.
Sorrera eta lehenengo diskoa (1966-1969)
Oskarbi taldea 1966. urtearen hasieran sortu zen. Don Bosco haur abesbatzan ibilitako hainbat kidek talde berria egitea erabaki zuten. Berehala dezenteko sona lortu zuten. Baina hasierako hilabeteetan ez zuten zuzendaritza musikalik, eta zeregin horretarako Don Bosco abesbatzan ezagututako Koldo Romero gonbidatu zuten.
1968an, Eibarko San Joan jaietan Radio Juventud-ek antolatutako Primer Premio de Intérpretes de la Canción en Euskara-Gran Premio de Eibar lehiaketan euskal kantuaren lehen saria irabazi zuen taldeen atalean, Koldo Romerok sortutako "Gazteak gera" doinuarekin. Hala ere, kantuak ez zuen zentsuraren galbahea pasatu, eta ezin izan zuten grabatu. Hurrengo urtean, taldeak lehen disko txikia eman zuen argitara. Kantutegietatik hartutako lau abestik osatzen zuten, baina molde gaztea eta berritzailea emanez. Diskoa Urnietako Salestarren ikastetxean grabatu zuten, Bartzelonako talde tekniko baten laguntzaz. Herri Gogoa diskoetxeak eman zuen argitara.
Urte horietan, Ez Dok Amairu mugimenduan murgildu zen Oskarbi. Taldearekin hainbat emanaldi egin zituzten, eta Baga, Biga, Higa sentikarian bete-betean hartu zuten parte.
Bigarren diskoa (1970-1971)
Bigarren diskoa Bartzelonan grabatu zuten, Lluis Llach eta Joan Manuel Serraten estudioko musikariekin: Abesti zaharrak eta berriak (Herri Gogoa, 1970). Baliabideak hobeak izan ziren, eta, abesti zaharrez gainera, taldearen hiru abesti sartu zituzten: "Ni bizi naizen lurrean", "Txori txikiak" eta "Iru gabean".
Hirugarren diskoa (1972-1974)
Horren ondotik, taldeak hainbat aldaketa izan zituen. Batzuek, soldaduskara joan behar izan zuten; beste batzuk, ezkondu egin ziren. Hala ere, Oskarbik bizirik segitu zuen. Hirugarren diskoa, Eskutari (Herri Gogoa, 1972), Donostian grabatu zuten, Iñaki Beobidek zabaldutako estudioan, eta teknologia berriak baliatu zituzten: moog gailuaren erabilera izan zen berrikuntzarik handiena. Diskoan Koldo Romerok sortutako lau kantu zeuden: "Andro kanto", "Kezka", "Eskutari" eta "Bai, bai bainan gero ez".
Laugarren eta bostgarren diskoak (1975-2003)
1975. urtean bi disko batera argitaratu zituzten: Olentzero eta Hitz urri batzuk, biak Herri Gogoarekin. Lehena, gabon kantuz osatutako lana zen. Bigarrena, berriz, orduko egoera politikoaren ispilu garbia. Horretan dago "Esperantzari leiho bat" abestia, Bitoriano Gandiagak idatzitako hitzekin osatua eta taldearen ikur bihurtuko zena. Kantu horrekin bukatzen baitziren Oskarbiren emanaldiak.
1977an Koldo Romerok Oskarbi utzi zuen, baina taldeak iraun egin zuen. 1980an taldearen azken disko ofiziala agertu zen, Euskara eta txakolina (Elkar), eta 1984. urtean taldearen agurra iritsi zen, 400dik gora emanaldi eskaini ondoren. Hortik aurrera, Oskarbik oso tarteka eskaini ditu emanaldiak, ekitaldi berezietan, hala nola Gandiagari eta Oteizari eskainitako omenaldietan.
Antokogiako diskoa eta beste kontzertu batzuk (2004-)
Oskarbiren antologia bat argitaratu zuen Elkar diskoetxeak 2004. urtean: Esperantzari leiho bat, bi diskoz osatutako bilduma. Bertan, sekula grabatu gabeko sei kantu agertzen ziren: "Ez dakit zergatik", "Andre nobia", "Mutil txaleko gorria", "Lua lua", "Ez zaude bakarrik" eta "Elizara dihoa". Horrez gain, 1976an argitaraturiko Olentzero diskoko kantuak konpaktu formatuan berrargitaratu ziren 2008an, eta beste bost kantu grabatu berriak erantsi zizkieten: Olentzero (Elkar, 2008). Honen ondoren ere disko berriak atera dituzte.
Oteizaren hutsunetik, Gandiagaren hitzetara tituludun kontzertua antolatu zuten 2019an, Oteizak Arantzazuko proiektua amaitu zueneko 50. urteurrena ospatzeko.
Lesbianismo
XIX. mendearen amaieran sexologoek sexu bereko pertsonekiko desioari eta jokabideari buruzko oharrak argitaratu zituzten, eta Mendebaldeko kulturan, lesbianak entitate bereizgarritzat bereizi zituzten. Orduz geroztik, historialariek emakumeen arteko harremanak berraztertu dituzte, eta zalantzan jarri dute zerk eragiten duen emakume bat edo harreman bat lesbiana gisa kalifikatzea. Eztabaida horren emaitzak hiru osagai izan ditu lesbianak identifikatzeko orduan: sexu-jokabidea, sexu-desira eta sexu-identitatea.
The Unfinished Sympathy
The Unfinished Sympathy 2000. urtean Bartzelonan sortutako indie rock musika taldea da.
Damigny
Damigny Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Damigny udalerrian erroldatutako biztanleak 2.867 ziren. Familiak 1.275 ziren, horien artean 433 pertsona bakarrekoak ziren (172 bakarrik bizi ziren gizonak eta 261 bakarrik bizi ziren emakumeak), 449 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 309 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 84 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.358 etxebizitza zeuden, 1.276 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 21 bigarren erresidentzia ziren eta 61 hutsik zeuden. 1.105 etxeak ziren eta 220 apartamentuak ziren. 1.276 etxebizitza nagusietatik 857 bere jabearen bizilekua ziren, 406 alokairuan okupaturik zeuden eta 13 doan lagata zeuden; 131 etxek gela bat zuten, 84 etxek bi zituzten, 145 etxek hiru zituzten, 343 etxek lau zituzten eta 572 etxek bost zituzten. 905 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 629 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 518 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.853 ziren, horien artean 1.202 aktiboak ziren eta 651 inaktiboak ziren. 1.202 pertsona aktiboetatik 1.155 lanean zeuden (597 gizon eta 558 emakume) eta 47 langabezian zeuden (18 gizon eta 29 emakume). 651 pertsona inaktiboetatik 275 erretiraturik zeuden, 296 ikasten zeuden eta 80 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Damigny udalerrian 1.173 unitate fiskal zeuden, 2.698,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.318 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 23 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 banku bulegoak, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 autoeskolak, 2 igeltseroak, 3 margolariak, 1 zurgina, 1 iturgina, 2 argiketariak, 3 ile apaindegiak, 2 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
5 Unibertsitate zentroak zeuden, horietatik 1 Unibertsitate mailako formakuntza eta ikerketa unitate bat zen,, 2 unibertsitate-insitutoak, 1 ingenieritza eskola bat eta 1 bestelako goi-mailako ikasketa zentro bat zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cauterets
Cauterets (gaskoieraz Cautarès) Pirinio Garaietako departamentuan dagoen udalerria da, Okzitania eskualdean (Frantzia). Bere inguruan, eski eta termadun estazioak ditu.
Lourdesetik 32 kmtara dago, hego-mendebalderutz.
Viriato
Viriato (K. a. 139an hila) Erromaren espantsioari Duero eta Guadiana ibaien artean zegoen lurraldean aurre egin zion lusitaniar tribuaren buruzagi nagusia izan zen. Lusitaniak honako egungo lurralde hauek hartzen zituen gutxi gora-behera: Zamorako probintziaren zati bat, ia Salamancako probintzia osoa, Avilako probintziaren mendebaldeko zatia (hiriburua bera barne), Extremadura, Toledoko probintziaren mendebaldea (Talavera de la Reina ingururaino, Talaverako Lurraldeak deiturikoa) eta, azkenik eta batez ere, Portugal (Miño eta Duero ibaien arteko zatia izan ezik).
Biografia
Viriatori buruz eskuragarri dagoen bibliografiak ez du non eta noiz jaio zen zehaztea ahalbidetzen. Elezahar herrikoiaren zati batentzat, Viriato egungo Portugalen jaio zen, alabaina, elezahar horrek berak, egungo Espainian jaiotakoa bezala ere kokatzen du. Bigarren teoria honen aldekoek ere ez dute toki zehatz bat adierazten, espainiar ahozko tradizioak aipatutako herri eta hirietako batzuk Torrefrades eta Guijo de Santa Bárbara direlarik. Portugalen, aukerarik hedatuena, dirudienez, Herminio Mendiak dira, egungo Serra da Estrela.
Tito Liviok ehiztari eta soldadu bihurtu zen artzai bat bezala deskribatzen du. Apianorentzat, Servio Sulpizio Galba pretoreak aurrerago deskribatutako lusitaniar gazteriaren gehiengoari prestatutako segadatik ihes egin ahal izan zuen gerlarietako bat izan zen. Apianoren arabera, Viriato "barbaroen artean aginte ahalmen handiena izan zuen eta arriskuari aurre egiteko ausartena, eta harrapakina banatzerako orduan liderrik zuzenena" izan zen, hala, gerrak iraun zuen zortzi urteetan zehar bere armada heterogeneo sekula ez matxinatu izana lortuz, eta "arriskuari aurre egiterakoan ausartena" izatea eragin zuena.
Gerlarien klasekoa zen, elite gobernari lusitaniarren lanbidea zena. Erromatar egileek, lusitaniar armadako duxa eta Hispaniako adsertor edo babeslea bezala erreferentzia egiten diote, edo baita lusitaniar eta zeltiberiar tribuen imperator edo zuzendari bat bezala ere.
Erromatar konkista
Servio Sulpizio Galbak zuzentzen zuen armada K. a. 150 inguruan, eta lusitaniar erresistentziaren hondarrak eraso zituen. Lusitaniarrek enbaxada bat bidali zuten, euren lurrak suntsituak izango zirela beldur baitziren. Erromatar soldaduek sekulako sarraskia egin zuten lusitaniarrekin, baina Viriatok ihes egitea lortu zuen.
Hiru urtetan zehar lusitaniarrek defentsan borrokatu zuten erromatarren eraso batean Gaio Vetiliok K. a. 147an Turdetanian inguratu zituen arte. Setioak iraun zuen denboran Viriato izan zen lusitaniarren lider bezala aukeratua.
Signy-Montlibert
Signy-Montlibert Frantziako udalerri bat da, Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Viriato
Viriato lider bezala
Aguiarren arabera, zenbait egun setiatuak eman ondoren, Viriatok hiritik aterako zituela promes egin zien bere aginduak jarraitzearen truke. Setiatutako gerlariak ados agertu ziren Viriatok proposatutakoarekin, eta hau erromatar armadaren aurka joan zen zuzenean, jarraian atzera egiteko, erromatarrak borrokarako prestatzen ari ziren bitartean. Lusitaniarren ekimenak erromatarrengan sortu zuen nahasmena probestuz, setioa aldi berean puntu askotatik apurtu ahal izan zuten. Viriatok lortutako garaipenak tribu konfederazioaren agintea eman zion, eta zenbait urtez bere agindupean borrokatu zuten.
Signy-Montlibert
Biztanleria
2007an Signy-Montlibert udalerrian erroldatutako biztanleak 79 ziren. Familiak 32 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Viriato
Viriato lider bezala
Hurrengo kanpainetan zehar Viriatok Gaio Plautzio, Klaudio Unimano eta C. Nigidio garaitu zituen. Alabaina, Kinto Fabio Maximo Emilianok dakartzan tropek eta honen esperientzia militarrak, Viriato atzera jotzera behartu zuten, lusitaniarrek penintsularen hegoaldean dominatzen zituzten hiririk garrantzitsuenak eman behar izan zituztelarik.
Viriatok harreman diplomatikoak hasi zituen beste iberiar tribu batzuekin, eta horietakoren batzuk erromatarrei gerra deklaratzea lortu zuen. Hurrengo bi urteetan, Viriatok, galdutako lurraldea berreskuratu zuen.
Signy-Montlibert
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Viriato
Viriato lider bezala
Erromatarrek, orduan, Kinto Fabio Maximo Serviliano bidali zuten tropa kopuru handiago batekin eta elefanteekin. Lusitaniar erresistentzia gora-behera, hauek berriz ere atzera egin behar izan zuten. Bi urte lehenago lez, Viriatok beste tribu batzuk konbentzitu zituen erromatar armada atzegoardiatik eraso zezaten, eta ondorioz erromatar armadak atzera egin behar izan zuen, eta Viriatok berriz erasotzeko probestu zuen. Maniobra militar bikain bat eginez, Viriatok Serviliano inguratzea lortu zuen, eta, horrekin, bake akordio bat Servilianoren bizitzaren truke. Erromatarrek Viriato lusitaniarren dux (liderra) bezala errekonozitu zuten eta erromatar herriaren lagun titulua eman zioten.
Signy-Montlibert
Etxebizitza
2007an 54 etxebizitza zeuden, 34 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 52 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 34 etxebizitza nagusietatik 29 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 4 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 20 etxek bost zituzten. 20 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 11 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 18 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Viriato
Viriato lider bezala
Serviliano aske utzi eta gutxira, Senatuak akordioa onartu zuen eta formalki sinatu zuten bakea lusitaniar armadarekin K. a. 140an.
Viriato taktikari bezala
Errespetatutako lider bat izateaz gain, general handi baten pareko ikuspegi estrategiko bat zuen. Nabarmen aipatzen du Frontinok bere "Estratagemak" izeneko lanean:
Signy-Montlibert
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Viriato
Viriato taktikari bezala
Apianok ere Viriatoren talentua errekonozitzen du Tribolako guduari buruz hitzegiterakoan:
Heriotza
Akordioa akordio, erromatarrek Viriato behin betiko gainetik kentzea nahi zuten, eta horretarako, K. a. 138an Audax, Ditalkos eta Minuros osunarrak erosi zituzten Viriato hil zezaten. Euren kanpamendura itzultzean, lotan ari zen bitartean hil zuten. Gero erromatar kanpamendura itzuli ziren ordainsaria kobratzera, baina Servilianoren anaia eta kontsul bezala oinordekoa zen Kinto Servilio Zepionek honako hitz hauekin ukatu zien dirusaria: "Roma traditoribus non praemiat", hau da, "Erromak ez die traidoreei ordaintzen". Esaldi ospetsu hau beharbada askoz beranduagoko asmakuntza bat izan daitekeen arren, ondo baino hobeto hartzen du bertsio tradizionalaren sentipena, Apiano, Eutropio, Orosio eta Suidasen bidez ezagutzen duguna, erromatarrek buruzagi bat bere soldadu propien esku hiltzea sekula onartu ez zutela erantzun zutela defendatzen dutenak. Dena dela, litekeena da bertsio hau gertaturiko gertaeren ondorengo garai urrun batean eman izana halako ekintzen arduradunak izatea ematen zien lotsa ezkutatzeko.
Signy-Montlibert
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 55 ziren, horien artean 38 aktiboak ziren eta 17 inaktiboak ziren. 38 pertsona aktiboetatik 35 lanean zeuden (20 gizon eta 15 emakume) eta 4 langabezian zeuden (4 emakume eta 4 emakume). 17 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra janari enpresa batena zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Signy-Montlibert udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.024 hektarea erabiltzen.
Victoria's Secret Fashion Show
Victoria's Secret Fashion Show edo Victoria's Secreten Moda Ikuskizuna Victoria's Secret lentzeria-etxeak urtero egiten duen moda-ikuskizuna da. Ekitaldian une horretako modelorik ezagunenetako batzuk desfilatzen dute.
María Elisa Quinteros
Familia eta ikasketak
1981eko abenduaren 20an jaio zen, Talca komunan; Ariel Quinterosen eta Patricia Caceresen alaba da. Lehen mailako ikasketak María Mazzarello ikastetxean egin zituen, Talkan bertan. Ondoren, bigarren mailakoak egiten hiri bereko Liceo Abate Molinan jarraitu zuen. 2006an, odontologiako lizentziatura eta zirujau dentistaren titulua lortzeko goi-mailako ikasketak egin zituen Talkako Unibertsitatean (Txile).
Victoria's Secret Fashion Show
Ameriketako Estatu Batuetako telebista kateek eman ohi dute ikusle-kopuru handieneko ordutegian. 1990eko hamarkadan erakustaldia San Valentin egunaren aurreko egunetan egiten zen. 1999an eta 2000n erakustaldia web bidez baino ez zuten. 2001aren hasieran ikuskizuna Eguberrietako oporren aurreko egunetan egiten hasi ziren. Urte horretan ABC telebista kateak eman zuen. Hurrengo urteetan, ordea, CBS katea arduratu da ikuskizuna eskaintzeaz. Desfilearen lekua urtero aldatu ohi da eta Miami, Los Angeles, Cannes, Paris eta Londres hirietan, besteak beste, egin izan da. Hala ere, lehendabiziko lau edizioak New Yorkeko Plaza Hotelean egin ziren.
Ventrifossa mystax
Ventrifossa mystax Ventrifossa generoko animalia da. Arrainen barruko Macrouridae familian sailkatzen da.
Signy-Montlibert
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Victoria's Secret Fashion Show
Historia
Victoria 's Secret hirurogeita hamarreko hamarkadaren amaieran sortu zen San Frantziskon, Roy Raymond fundatzailearen herabetasuna zela eta. Izan ere, lotsa handia sentitzen zuen bere bikotekidearentzako lentzeria erosi behar zuenean, merkataritza-gune tradizionaletan. Ideia horrek bultzatuta, eta 40 mila dolarreko maileguarekin eta beste 40 mila senide eta lagunen maileguarekin, Royk lehen lentzeria denda ireki zuen Santanfod unibertsitatetik gertuko merkataritza zentro batean, eta bertako ikaslea zen 1977 an, bezeroak saltzaileen begiradapean zeuden saltoki handiekiko bereizgarri batekin. Bere dendak leku esklusibo eta giro atsegin gisa moldatu zituen arropa erosi nahi zuten gizonentzat. Bost urte geroago, estilo victoriarreko enpresa gazteak sei biltegi zituen eta urtean 6 milioi dolar inguru fakturatzen zituen, Reason Why atariaren arabera. Raymondentzat arrakasta iritsia zen; hala ere, ustekabean, Victoria 's Secret The Limited arropa konpainiari saltzea erabaki zuen 4 milioi dolarren truke, agian bere bizitzaren negozioa egiten zuela pentsatuz. Une horretatik aurrera, Victoria 's Secret aparra bezala hazi zen Estatu Batuetan, Top Model s bere iragarki eta desfileetarako kontratatzeko estrategia arrakastatsu bati esker. Bere konpainia saldu eta hamaika urtera, Roy Raymondek bere burua hil zuen San FrantziskokoGolden Gate zubi tik 1993. urtean
María Elisa Quinteros
Karrera profesionala eta akademikoa
2007tik 2015era bitartean, Hualañeko Udal Osasun Sailean jardun lanean, hainbat programatan: hortzak, haur eta nerabeen promozioa, etxez etxeko laguntza, trebakuntza, non Postako zuzendari eta Udal Osasuneko Funtzionarioen Elkarteko (AFUSAM) presidente kargua izan zuen.
Victoria's Secret Fashion Show
Izenaren jatorria
Raymondek Victoria 's Secret aukeratu zuen izen bezala Victoria erreginaren omenez eta bere lehen denda apaindu zuen victoriar gela bat berrinterpretatuz. Batzuek diote markaren izena emaztearena dela, baina hori ez da egia, Raymonden emazteak Gaye baitzuen izena. Elkarrekin 'Victoria' aukeratu zuten elkarte historiko bat eta Secret bat nabarmentzeko, bezeroei intimitatea jakinarazteko.
María Elisa Quinteros
Karrera profesionala eta akademikoa
Talcako Unibertsitateko Osasun Zientzien Fakultateko Osasun Publikoko Sailean Akademikoa eta irakaslea izan da; Txileko Santiagoko Unibertsitateko Airearen kalitatearen Kudeaketan eta atmosferaren kutsaduraren kontrolean diplomaduna; Osasun Publikoko Magisterrean, Mauleko Unibertsitate Katolikoan, eta Osasun Publikoko Unibertsitatean, Talkan.
Victoria's Secret Fashion Show
Kritikak
Interneteko emanaldi honen lehen emisioak bideoaren konexio txarragatik eta kalitate eskasagatik kritikatu ziren. The New York Times egunkariko kritikari batek 1999ko emanaldia «behatxulo baten bidez striptease bat behatzea» gisa ikustearen esperientzia deskribatu zuen. Kritikari batzuek «komertzialismo eztabaidaezin» eta infomertziala bezala deskribatu dituzte. 2002 an, Emakumeen Erakunde Nazionalak desfilearen aurkako protesta egin zuen, «pornografia moderatuko infomertzial» deituz ; protestari Parents Television Council eta beste erakunde batzuk batu zitzaizkion. 2009 an, American Decency Association-ek mezu elektronikoak bidali zizkien desfilearen babesleei, hala nola AT & T, Kentucky Fried Chicken, Netflix, Nikon eta Reebok
María Elisa Quinteros
Ikerketa
2015etik aurrera, ingurumenaren, perinatalaren eta ugalketaren epidemiologian lan egiten du, eta bere intereseko eremu nagusia ernalketa, airearen kutsadura eta berdegunea da. Hala, odontologia iraunkorra ere sartzen du bere ikerketa-ildoen artean.
Victoria's Secret Fashion Show
Kritikak
Gaur egun, CBSko afiliatu batzuek, hala nola Fisher Broadcastin gekoak Idahon, desfilea emateari uko egiten diote.
María Elisa Quinteros
Ikerketa
FONIS SA0069 2019-2020 Proiektuko ikertzailea izan zen, «Gehiegizko haurdunaldiaren hazkunde ponderala: joeraren azterketa eta geoespaziala hamarkada batean (2009-2018), Temuco-Padre las Casas konurbazioaren kudeatzaileen orientazio teknikoak diseinatzeko».
Aythya valisineria
Aythya valisineria Aythya generoko animalia da. Hegaztien barruko Anatidae familian sailkatua dago.
Callulina laphami
Callulina laphami Callulina generoko animalia da. Anfibioen barruko Brevicipitidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
María Elisa Quinteros
Ikerketa
Halaber, proiektu hauetan parte hartu zuen: «Impact of Wood Burning Air Pollution on Preeclampsia and Other Pregnancy Outcomes in Temuco, Txile» (2015); eta PCI-Conicyt eta Newton-Picminarte Fund UK, Unibertsitatearekin lankidetzan.
«Regional Development Program for training in research methods and oral health surveys and the assessment of oral health in the Chilen Division IADR» (2011) programan parte hartu zuen, International Association for Dents Research (IADR), Talkako Unibertsitatea eta Melbourneko Unibertsitatea.
Ibilbide politikoa
Duintasunaren aldeko Herri Batzarrean, Iparraldeko Maulen, hautagai independente gisa aurkeztu zen. Constitución, Curepto, Curicó, Empedrado, Hualañé, Licantén, Maule, Molina, Pelarco, Pencahue, Rauco, Río Claro, Romeral, Sagrada Familia, San Clemente, San Rafael, Talca, Teno eta Vichuquén komunak barne dituena '''. Duintasunaren aldeko Herri Batzarra izan zen barrutiko lehen indar politiko independentea, 33.548 botorekin, eta Maria Elisak 12.485 boto eskuratu zituen.'''
Konstituzio Konbentzioaren barruan, Etika Batzorde Iragankorra sartu zuen, eta bertan Marcos Barrazarekin batera instantzia horren koordinatzaile hautatu zuten. Konbentzioaren erregelamendua onartu ondoren, 2021eko urrian, Oinarrizko Eskubideen Batzorde Tematikoan sartu zen. 2022ko urtarrilaren 18an jakinarazi zuen zeregin hori utzi zuela eta Bastián Labbék ordeztuko zuela, Estatuko Forma, Ordenamendua, Autonomia, Deszentralizazioa, Ekitatea, Lurralde Justizia, Tokiko Gobernuak eta Antolaketa Fiskala Batzordean parte hartzeko. 2021eko abuztuaren 27a «Gizarte-mugimendu eratzaileak» (MSC) kolektiboaren sortzaileetako bat izan zen. Talde horrek ohiko osagai independenteak biltzen ditu.
Konstituzio Konbentzioaren Osoko Bilkuran, 2022ko urtarrilaren 5ean, udalbatzako lehendakari hautatu zuten 78 botorekin. Prozesua bi egunez luzatu zen, zortzi bozketaren ondoren hautagai batek ere ez baitzuen lortu behar ziren botoak. Elisa Loncón izan zen lehendakari, eta sei hilabeteren buruan amaitu behar zuen haren epea, organo eratzailearen erregelamenduaren arabera.
Argitalpenak
Oharra: Ikertzailearen lan zientifiko aipatuenen zerrenda da hau; zerrenda osoa berrikusteko, berrikusi ikertzailearen profila Google Scholarren.
Viriato
Heriotza
Hil ondoren, armadaren partetik hileta bikain bat jaso zuen, bere herkideen artean bere izaerak izan zuen eraginaren ondorio, bere agindupean ez baitzen barne krisirik eragin zezakeen matxinada edo eztabaidarik. Tradizioak dioenez, Viriatoren hondakinak Cuencara eramanak izan ziren, non Hiri Sorginduko Tormo Garaian erraustua izan zen. Honen ondoren, bere errautsak bere emaztearenekin nahastuak izan ziren eta Martzialek mendian sakabanatuak. Beste elezahar batek Viriato Badajozko probintziako Azuaga herrian erraustua izan zela dio, bere errautsak herriko gaztelupean daudelarik, Viriatoren begiralekua deritzona.
Viriatoren ordezkoa iza zen Tautalo bakea sinatzera behartu zuten. Azkenik, Marko Popilio Laenas kontsulak lusitaniarrei, gerra luzearen arrazoia izan ziren lurrak eman zizkien. Alabaina, erabateko baketzea soilik Augustoren garaian lortu zen.
Telesaila
Hispania, la leyenda izeneko telesail bat egin da, Viriato protagonista nagusi duena.
Victoria's Secret Fashion Show
Kritikak
Gainera, kritika handiak izan ditu munduan zehar, merkaturatzen duten emakume oso argalaren estereotipoa dela eta. Kritika horiekin bat egiten duen enpresa handietako bat Dove da.
Suni
Suni hauetako bat izan daiteke:
Gaer (Newport)
Gaer, 'Y Gaer', Galesko Newport hiriko komunitate eta hautes-barruti bat da.
Hiroshima Gokoku santutegia
Hiroshima Gokoku santutegia (広島護国神社) Hiroshimako jinja edo santutegi xintoista da.
Saponcourt
Saponcourt Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saponcourt udalerrian erroldatutako biztanleak 60 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 43 etxebizitza zeuden, 31 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 42 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 31 etxebizitza nagusietatik 29 bere jabearen bizilekua ziren eta 2 alokairuan okupaturik zeuden; 6 etxek hitu gela zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 16 etxek bost zituzten. 9 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 15 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 10 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 43 ziren, horien artean 28 aktiboak ziren eta 15 inaktiboak ziren. 28 pertsona aktiboetatik 27 lanean zeuden (16 gizon eta 11 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 15 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
Byron (Kalifornia)
Byron Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Contra Costa konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Könkämäeno
Könkämäeno ibaia (finlandieraz: Könkämäeno; suedieraz: Könkämäälven), Lappi finlandiarreko eta Lappland suediarreko ibaia da. Finlandia eta Norvegiako Eskandinaviar mendien mugan sortu ondoren, gorputza hartzen hasten da Enontekiöko Kilpisjärvi aintziran. 1809. urtetik, Finlandia Errusiako Inperioaren barne izatera igaro zenetik, Finlandia eta Suediako arteko 90 km-ko muga bilakatu zen ibaia.
Lätäseno ibaiarekin batu egiten da Markkina herrixka inguruan eta Muonionjoki izena hartzen du. Hainbat kilometro egin ondoren, Muonio eta Tornio ibaiek, bat egiten dute, Tornio udalerrian Bothniako Golkoan isurtzeko.
Ibaia, izokin-arrantzagatik da ezaguna Europa mailan.
Alliance Française
Alliance Française frantsesa eta Frantziako kultura sustatzeko helburua duen erakundea da. Bere zeregin nagusia frantsesa bigarren hizkuntza bezala irakastea da. Aliantzaren egoitza nagusia Parisen dago.
Erakunde hau Parisen 1883ko uztailaren 21ean sortu zuten gizon ospetsu talde batek. Haien artean Jules Verne, Louis Pasteur, Ferdinand Marie Lesseps, Ernest Renan eta Armand Colin zeuden. Dirua aretoak alokatzetik, eskolak eskaintzetik eta Frantziako gobernutik lortzen du.
440.000 ikasle baino gehiago ikasten dute frantsesa erakunde honekin. Aliantzak hizkuntza hau erabiltzeko gaitasuna frogatzen duten agiriak ematen ditu. Maila eta azterketa ugari eskaintzen dira.
Albert (Kansas)
Albert Kansasko hiri bat da. Barton konderrian kokatua dago. 2010ean 175 biztanle zituen, 0.62 kilometro koadrotan banatuta.
Poggiardo
Poggiardo Italiako udalerri bat da. Lecceko probintzian kokatuta dago, Apulia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Poggiardok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Baden (Pennsylvania)
Baden Pennsylvaniako borough bat da. Beaver konderrian kokatua dago. 2010ean 4,135 biztanle zituen, 5.86 kilometro koadrotan banatuta.
Richard Attenborough
Richard Samuel Attenborough (1923ko abuztuaren 29a, Cambridge - 2014ko abuztuaren 24a) Ingalaterrako zinema zuzendaria eta aktorea izan zen. Sir David Attenborough naturalistaren eta John Attenborough Alfa Romeo enpresako enpresa-buruaren anaia zen.
Arte dramatikoa ikasi ondoren, 1942an In Which We Serve filmean eman zioten lehendabiziko papera. 1969an, lehen filma zuzendu zuen, Oh! What a Lovely War izenekoa; harez geroztik, aktore lana urriagoa izan zuen. 1982an, Oscar saria eskuratu zuen, Gandhi filmarengatik.
Sariak
Oscar sariak:
Shabaita-(Nd)
Shabaita-(Nd) karbonato motako minerala da.
Ezaugarriak
Shabaita-(Nd) karbonato mineralaren formula kimikoa hau da: Ca(Nd,Sm,Y)2(UO2)(CO3)4(OH)2 * 6H2O. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.
Arius arenarius
Arius arenarius Arius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Ariidae familian.
Ventrifossa nasuta
Ventrifossa nasuta Ventrifossa generoko animalia da. Arrainen barruko Macrouridae familian sailkatzen da.
San Ferminen irudia (Santo Domingoko aldapa, Iruñea)
San Ferminen irudia Nafarroako hiriburua den Iruñeko Alde Zaharrean dagoen San Ferminen irudi bat da.
Kokalekua
Santo Domingoko aldapan dago, Nafarroako Museoaren azpian eta Nafarroako Gobernuaren Hezkuntza Departamentuaren alboan.
Iruñeko entzierroko abestia
Egunero-egunero San Fermin jaietan zehar eta uztailaren 7tik 14ra arte, Iruñeko entzierroak hasi aurretik lasterkariek Santo Domingoko aldapako San Fermin santuaren irudi aurrean honako usadiozko gaztelaniazko abesti hau hiru aldiz abestu ohi dute:
2009. urtetik aurrera bertan urtero-urtero ohikoak diren lasterketari talde baten ekimenez eta San Fermin jaietako une garrantzitsuenetako bat den honetan euskarak ere bere tokia izan dezan, abestia bi hizkuntzetan abesten da. Euskarazko bertsioa honako hau da, akatsak eta guzti:
Olaberriko udaletxea
Olaberriko udaletxea Gipuzkoako Goierri eskualdeko Olaberria udalerriko udaletxea da, bertan udalerri honetako Udala kokatzen da. Herriko plazan dago.
Los Olivos (Kalifornia)
Los Olivos Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Santa Barbara konderrian kokatuta dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Esku-garbiketa
Esku-garbiketa esku ko azal ean pila daitekeen zikin keria kentzeko ekintza da, maizenean uraren bitartez. Ekintza hau norbere higiene an inportantea izanik, are garrantzitsuagoa da osasun publiko ra begira, mikrobio ak ez hedatzeko edo produktu kimikoen kutsadura kontrolatze aldera.
Ikuspegi historikoa
Esku garbiketa hainbat kultura eta erlijio tan txertatua dago ohitura edo erritual bezala; halere, ez dira urte asko eskuak garbitzea eta osasunaren arteko lotura zuzena egin zela.
Erditze an laguntzen duten pertsonen esku-garbitzeak eragin handia du arazo puerperalen eta jaioberri en heriotz tasekin. XIX. gizaldi an, Europa n ez zen horrelakorik egiten; 1846ean Ignaz Semmelweiss ginekologo hungariar rak sartu zuen (bere lankideen erresistentziaren aurka, artean ez baitziren mikrobio ak ezagutzen); ekarpen honen balioa antibiotiko en, X izpi en edo txerto en gainetik jarri izan da bizitzak salbatzeko izan zuen garrantzia kontuan hartuz. Urte gutxi geroago, Krimeako Gerra n, Florence Nightingale erizainak bere gerra-ospitalean esku-garbitze protokoloa ezarri zuen oso emaitza onekin, baina honek ere ez zuen ekintza honen hedapen orokorrik ekarri. Ehun urte baino gehiago igaroko ziren Osasun Erakundeek esku-garbitzearen promozioa bere gain hartu arte.
Ur korrontearen hedapena etxebizitzetan higiene neurriak bultzatzeko bide garrantzitsua izan zen, eskuen garbitzea barne. Euskal Herria n XX. mende hasieran orokortu zen.
Epidemiologia
Egunean zehar, eskuak garbitu beharreko zenbait une garrantzitsu identifikatu dira:
Albo-ondorioak
Zenbait kasutan, eskuak gehiegi garbitzearen albo-ondorioak deskribatu dira, hala nola azala lehortzea, ekzema k edo dermatitis a; hori ekiditeko garbigaien formula aproposak diseinatzen dira. Hortaz gain, kasu batzuetan eskuak gehiegi garbitzea nahasmendu obsesibo-konpultsibo ekin erlazionaturik egon daiteke.
Prozedura
Prozedurari buruz, AEB-eko Gaixotasunen Kontrolaren Zentruek pauso hauek gomendatzen dituzte, ura eta xaboia erabiltzen denean:
Getxoko Arenas 2022-2023
Entrenatzailea: Javier Olaizola (2019-21, 2022-Egun)
Esku-garbiketa
Prozedura
Gel hidroalkoholiko antiseptiko ak erabili ezkero:
Erpuru a, eskumuturra, hatzen artea eta azazkal etan arreta jartzea komeni da, askotan ondo garbitu barik gelditzen dira eta.
Garbigaiak
Garbitzerakoan erabiltzen diren gaiaren arabera, prozeduraren efizientzia aldatzen da.
Uraren tenperaturari buruz: jendeak uste duenaren kontra, ur epel-beroak ez du eskuetako mikrobioak hobeto kentzen (kontrara: bakterien hazkundea handiagoa da 37 °C inguruko tenperaturetan). Gai oliotsuetarako, ostera, ur xaboidun beroak hobeto garbitzen du ur xaboidun hotzak baino.
Xaboia erabilita, urak mikrobioak erauzteko duen ahalmena handitzen da. Xaboi motei buruz:
Gel hidroalkoholiko antiseptikoak: 60-95% alkohol izaten dute, biskositatea handitzeko gairen batekin nahastean (polimero ak, glizerina, bits a...). Mikrobioak hiltzeko ahalmen handia badute ere (%99,99 inguru), oso eraginkortasun txikia dute birus en gainean, gastroenteritis gehienak sortzen dutenak kasu. Eskuak oso zikinak daudenean, halere, osasun erakundeek xaboi urez garbitzea hobesten dute, gel antiseptikoen gainetik.
Badira alkoholik gabeko gel antiseptikoak ere; baina alkoholdunak baino eragin gutxiago dute. Azkenaldian benzalkonio kloruroa erabiltzen hasi da, mikrobioen aurkako emaitza hobeekin.
Aukera hauek ez daudenean, eskuak errauts ez igurztea gomendatzen da, eragin antiseptiko nabarmena baitu (xaboi uraren mailara ailegatu gabe).
Sinbolismoa
Erlijio askotan eskuak garbitzeko erritualak egiten dira, helburu higieniko eta sinbolikoarekin.
Bestalde, "eskuak garbitzea" egindakoaren erantzukizunei izkin ematearekin lotzen den esamoldea da. Hainbat kondairatan aurkitzen den irudia da hori:
Alberto Alberti
Alberto Alberti (1525 edo 1526, Sansepolcro, Toscana, Italia - 1598, Erroma) italiar egur tailatzailea, arkitektoa, margolaria eta egunkariko idazlea izan zen. Bere izena Alberto di Giovanni Alberti eta Berto di San Sepolcro bezala ere agertzen da. Bere hiru seme Alessandro, Giovanni eta Cherubino (1533–1615) margolariak izan ziren.
Alden (Kansas)
Alden Kansasko hiri bat da. Rice konderrian kokatua dago. 2010ean 148 biztanle zituen, 0.49 kilometro koadrotan banatuta.
Baldwin (Pennsylvania)
Baldwin Pennsylvaniako borough bat da. Allegheny konderrian kokatua dago. 2010ean 19,767 biztanle zituen, 14.98 kilometro koadrotan banatuta.
Sauvosaari (barrutia)
Sauvosaari edo Lehena (finlandieraz, Ensimmäinen) Lappiren hego-mendebaldean dagoen Kemi hiriaren erdialdeko barrutia da. Guztira, hiru auzok osatzen dute, Karjalahti merkatal-auzoak, Peurasaarik eta hiriaren herrigunea den eta barrutiari izena ematen dion Sauvosaarik. Hain zuzen, Kemi Sauvosaari izeneko uhartean eraiki zen lehenbizikoz 1869. urtean eta bertan daude hiriko eraikin eta erakunde garrantzitsuenak; esate baterako, Udaletxea, tren-geltokia, Kemi-Tornioko Zientzia Aplikatuen Unibertsitatea edo KTAMK, Lizeoa, Eliza nagusia, Liburutegi Nagusia, Kulturetxea eta Länsi-Pohja Ospitalea. Sauvosaari biztanle gehien dituen laugarren barrutia da, guztira 4.554, eta azalera txikiena duena, 3,74 km².
Ondasun nabarmenak
Ondorengo hauek dira barruti honetako ondasun nabarmenak: