cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nedićen Serbia
Salbazio Nazionaleko Gobernuko ministroen patua
Borivoje Jonić eta Miodrag Damjanovic-ek herrialdetik ihes egitea eta atzerrian finkatzea lortu zuten. Jonić Frantzian hil zen eta Damjanović Alemanian 1956an.
Reuilly-Sauvigny
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Aloha Poké
Aloha Poké jatetxeen frankizia espainiar bat da, Hawaiiko poke plater tradizionalen espezializatuta dagoena. Egoitza nagusia Madrilen du eta beste hiri batzuetan ere baditu establezimenduak, hala nola Bartzelonan, Valentzian, Bilbon, Vigon eta Iruñean.
Historia
Konpainia 2016. urtean sortu zuten Carlos Ortiz de Lucas-Baquerok eta Guillermo Fuente Gilek, eta 2017an beraien lehen jatetxea ireki zuten Chuecako auzoan, Madrilen. Hori dela eta, Hawaiiko poke plater tradizionalean espezializatutako lehen jatetxea bihurtu zen Espainian. 2018ko abuztuan, bigarren establezimendua inauguratu zuen, eta Espainiako poke jatetxeen lehen frankizia sortu zuen. Urte horren amaieran, konpainiak 2,4 milioi euroko fakturazioa lortu zuen, hiru frankiziekin eta Madrilen bi lokalekin.
2020an, konpainiak bi lokal berri ireki zituen Madrilen, eta, baita ere, puntu berriak Vigon, Iruñean, Gironan, Mallorcan, Zaragozan eta Kanaria Handian. Urtea zazpi milioi euro fakturatuz amaitu zuen, 2019ko datuekin alderatuta %34ko igoera.
2021ean konpainiak bere marka-irudia berritu zuen logotipo eta kolore korporatibo berri batekin, eta ekainean enblematiko estiloko denda berri bat ireki zuen Bartzelonan, Ronda de la Universidadn kokatua. Urtean zehar markak zazpi irekiera berri ezarri zituen, urtean. Salamanca, Valladolid, Madril eta Bartzelona hiriak,  eta 7,5 milioi euroko fakturazioarekin amaitu zen, aurreko urtearekin alderatuta %7 haziz.
2022ko martxorako, konpainiak bi denda ireki zituen Espainiako hiriburuan, zehazki Ciudad Lineal eta Rivas-Vaciamadrid auzoetan.
Sariak eta aintzatespenak
Enpresak Grupo Pelmeneko Hot Concepts saria jaso zuen 2019an, zerbitzu azkarraren kategorian, 2019ko uztailaren 4an Madrileko Goya Antzokian egindako zeremonian. 2020ko maiatzean, enpresa Marketineko Sari Nazionaletako finalisten artean iragarri zen, Startup eta ETEen kategorian.
Urte bereko abenduan, konpainiak hiru sari irabazi zituen Meraki sarietan, Iraunkortasuna, Ezarpena eta Covid-19rako Egokitzapena eta Negozio Garapena kategorietan.
2021eko apirilean jakinarazi zen enpresak berriro ere Startups eta ETEen kategorian Marketin Sari Nazionaletarako hautagaien zerrenda egin zuela, bigarren postuan geratuz. Urte berean, VI Marcas de Restauración Awards sarietan banatu zen. Jasangarritasun eta Produktu kategorian, eta PesMes saria irabazi zuen Marketing Ekintza Osoaren kategorian.
Santiago Niño Becerra
Santiago Niño Becerra (1951, Bartzelona -) espainiar ekonomilari bat da. Siderurgiako hainbat enpresatan lan egin ondoren, Bartzelonako Ramon Llull Unibertsitateko katedraduna da. Ospetsu egin da, 2010 ingururako ekonomiaren bat-bateko gainbehera latza iragarri zuelako, eta iragarpen horiek —neurri batean, behintzat— 2007az geroztiko mundu osoko krisialdian betez joan direlako.
Chemiré-le-Gaudin
Chemiré-le-Gaudin Frantziako udalerria da, Sarthe departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Chemiré-le-Gaudin udalerrian erroldatutako biztanleak 931 ziren. Familiak 346 ziren, horien artean 76 pertsona bakarrekoak ziren (48 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 103 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 147 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 403 etxebizitza zeuden, 353 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 20 bigarren erresidentzia ziren eta 30 hutsik zeuden. 387 etxeak ziren eta 14 apartamentuak ziren. 353 etxebizitza nagusietatik 292 bere jabearen bizilekua ziren, 59 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 23 etxek bi zituzten, 57 etxek hiru zituzten, 80 etxek lau zituzten eta 192 etxek bost zituzten. 249 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 129 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 206 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 619 ziren, horien artean 473 aktiboak ziren eta 146 inaktiboak ziren. 473 pertsona aktiboetatik 438 lanean zeuden (247 gizon eta 191 emakume) eta 35 langabezian zeuden (14 gizon eta 21 emakume). 146 pertsona inaktiboetatik 63 erretiraturik zeuden, 43 ikasten zeuden eta 40 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Chemiré-le-Gaudin udalerrian 353 unitate fiskal zeuden, 948 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.810 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 zurginak, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Chemiré-le-Gaudin udalerrian 25 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.034 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Oxton (Scottish Borders)
Oxton, 'Baile nan Damh', Eskoziako baserri giroko herri bat da, Scottish Borders eremu administratiboan.
Monoblet
Monoblet Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gard departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Monoblet udalerrian erroldatutako biztanleak 601 ziren. Familiak 259 ziren, horien artean 78 pertsona bakarrekoak ziren (35 bakarrik bizi ziren gizonak eta 43 bakarrik bizi ziren emakumeak), 87 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 55 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 39 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 385 etxebizitza zeuden, 261 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 106 bigarren erresidentzia ziren eta 18 hutsik zeuden. 351 etxeak ziren eta 30 apartamentuak ziren. 261 etxebizitza nagusietatik 181 bere jabearen bizilekua ziren, 60 alokairuan okupaturik zeuden eta 20 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 15 etxek bi zituzten, 49 etxek hiru zituzten, 66 etxek lau zituzten eta 127 etxek bost zituzten. 190 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 119 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 119 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 391 ziren, horien artean 264 aktiboak ziren eta 127 inaktiboak ziren. 264 pertsona aktiboetatik 223 lanean zeuden (119 gizon eta 104 emakume) eta 41 langabezian zeuden (17 gizon eta 24 emakume). 127 pertsona inaktiboetatik 42 erretiraturik zeuden, 36 ikasten zeuden eta 49 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Monoblet udalerrian 249 unitate fiskal zeuden, 560 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.486,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 50 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 7 zerbitzu enpresak ziren, 8 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 19 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 5 igeltseroak, 2 zurginak, 5 iturginak, 2 argiketariak eta 4 jatetxeak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Dendrogale melanura
Dendrogale melanura Dendrogale generoko animalia da. Scandentia ordenaren barruko ugaztuna da. Tupaiidae familian sailkatuta dago.
Monoblet
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lisbellaw
Lisbellaw (Lios Béal Átha) Ipar Irlandako udalerri bat da, Fermanagh konderrian dagoena. Enniskillen udalerritik 8 kilometro ekialdera dago.
Stanton konderria (Nebraska)
Stanton konderria (Stanton County) Nebraskako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Stanton da. 2010eko zentsuaren arabera 6,129 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Lisbellaw
2008ko erroldaren arabera 1.277 biztanle zituen.
Stanton konderria (Nebraska)
Geografia
Stanton konderriak 111,629 kilometro koadro ditu. Horietatik 791 ura dira. Beste 110,838 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 5,49 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 6,129 pertsonetatik 6,010 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 281 dira. 36 beltzak edo afroamerikarrak. 25 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 6 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 5 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 47 pertsonek kokatzen zuten.
Nogent-sur-Marne
Nogent-sur-Marne Frantziako udalerria da, Marne Harana departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2007an 30.912 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Nogent-sur-Marne udalerrian erroldatutako biztanleak 30.912 ziren. Familiak 13.876 ziren, horien artean 5.559 pertsona bakarrekoak ziren (2.172 bakarrik bizi ziren gizonak eta 3.387 bakarrik bizi ziren emakumeak), 3.417 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 3.646 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 1.254 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 15.467 etxebizitza zeuden, 14.296 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 196 bigarren erresidentzia ziren eta 975 hutsik zeuden. 2.405 etxeak ziren eta 12.954 apartamentuak ziren. 14.296 etxebizitza nagusietatik 7.805 bere jabearen bizilekua ziren, 6.165 alokairuan okupaturik zeuden eta 326 doan lagata zeuden; 1.592 etxek gela bat zuten, 3.721 etxek bi zituzten, 4.099 etxek hiru zituzten, 2.651 etxek lau zituzten eta 2.233 etxek bost zituzten. 8.855 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 7.988 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 2.647 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Errentak eta okupazioa
2007an batez besteko errenta 18,7€/h zen; goi karguen kasuan 27,6€/h zen (30,6€/h gizonena eta 23,4€/h emakumeena), el dels professionals intermedis 14,7€/h (15,4€/ h gizonena eta 14,1 emakumeena), enplegatuena 10,1€/h (10,1€/h gizonena eta 10,3€/h les dones) eta langileena 10,4€/h (10,7€/h gizonena eta 9,5€/h emakumeena).
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 20.689 ziren, horien artean 16.211 aktiboak ziren eta 4.478 inaktiboak ziren. 16.211 pertsona aktiboetatik 14.868 lanean zeuden (7.320 gizon eta 7.548 emakume) eta 1.343 langabezian zeuden (667 gizon eta 676 emakume). 4.478 pertsona inaktiboetatik 1.003 erretiraturik zeuden, 2.250 ikasten zeuden eta 1.225 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Megabyas flammulatus
Megabyas flammulatus Megabyas generoko animalia da. Hegaztien barruko Platysteiridae familian sailkatua dago.
Nogent-sur-Marne
Diru sarrerak
2009an Nogent-sur-Marne udalerrian 14.221 unitate fiskal zeuden, 31.366,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 28.886 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 1.810 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 16 janari enpresak ziren, 4 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 43 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 111 eraikuntza enpresak ziren, 362 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 42 garraio enpresak ziren, 82 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 102 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 112 finantziazio enpresak ziren, 118 higiezinen enpresak ziren, 414 zerbitzu enpresak ziren, 276 administrazio publikoko enpresak ziren eta 126 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 318 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 2 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoak, 1 lan bilaketa bulegoa, 1 posta bulegoa, 22 banku bulegoak, 6 funerariak, 17 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 ibilgailuen alokairu bulegoak, 4 autoeskolak, 17 igeltseroak, 14 margolariak, 12 zurginak, 18 iturginak, 18 argiketariak, 23 eraikuntza enpresak, 30 ile apaindegiak, 4 albaitariak, 1 aldi baterako lan enpresa, 52 jatetxeak, 46 higiezinen agentziak, 9 tintoreriak eta 17 apaindegiak.
2009an zeuden 135 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 2 brikolaje denda handika, 2 120 m2 baino gehiagoko dendak, 9 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 14 okindegiak, 5 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 1 arraindegi zen, 12 liburu dendak, 43 arropa dendak, 6 etxerako tresna dendak, 6 zapata-dendak, 8 elektrotresna dendak, 6 altzari dendak, 1 kirol-denda zen, 3 lurrin-dendak, 4 bitxi-dendak eta 9 lore-dendak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 4 haur-eskola eta 7 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Nogent-sur-Marne udalerrian 6 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 4 hezkuntza orokorreko lizeo eta 1lizeo teknologikoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 2.816 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 2.694 eta lizeo teknologikoetan 431.
Nogent-sur-Marne udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko formakuntza teknikoko zentro bat zuen.2 Unibertsitate zentroak zeuden, horietatik 1 goi mailako heziketa zentru pribatu bat zen, eta 1 bestelako goi-mailako ikasketa zentro bat zen.
Jordi Solé Tura
Jordi Solé Tura (Mollet del Vallès, Bartzelona, Katalunia, 1930eko maiatzaren 23a - 2009ko abenduaren 4a) katalan politikari eta legelaria izan zen.
Biografia
Zuzenbide-ikasketak Bartzelonako Unibertsitatean eta Parisen egin zituen 1960ko hamarraldian. PSUC, Kataluniako Alderdi Komunistako kide izan zen, 1964an bota zuten arte.
1970ean Kataluniako Alderdi Komunistatik egotzitako beste kide batzuekin batera, Bandera Roja taldea sortu zuen, diktadura frankistaren irtenbidetzat Herri Errepublika proposatzen zuena. Trantsizio demokratikoaren garaian, ordea, taldea desegin, eta kide gehienek alderdi komunistaren barruko eurokomunista izeneko taldean sartzea erabaki zuten. Garai hartan bertan, 1976an, Bartzelonako Unibertsitatean katedra lortu zuen. Hurrengo urtean, bere alderdiaren eskutik Kongresurako diputatu aukeratu zuten, eta 1977an kargu horretan berretsi ondoren, 1982 arte iraun zuen. 1983an, denbora gutxian Bartzelonako Udaletxeko zinegotzi izan ondoren, Unibertsitatera itzuli zen.
Aipagarria da, bestalde, 1978an Espainiako Konstituzioa sortzen lagundu zuela, eta Kataluniako Autonomia Estatutua 1979an.
Holland (Missouri)
Holland Missourieko herri bat da. Pemiscot konderrian kokatua dago. 2010ean 229 biztanle zituen, 0.43 kilometro koadrotan banatuta.
Rihito Yamamoto
Rihito Yamamoto (山本 理仁) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Tokyo Verdy.
Adam Musiał
Adam Musiał (Wieliczka, 1948ko abenduaren 18a - Krakovia, 2020ko azaroaren 18a) poloniar futbolaria izan zen. Wisła Kraków eta Arka Gdynia taldeetan jolastu zuen, baita Ingalaterran eta Estatu Batuetan ere. Poloniako futbol selekzio nazionalan 34 aldiz jolastu zuen eta brontzezko domina lortu zuen 1974ko Munduko Futbol Txapelketan.
Engstingen
Engstingen Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Paxton (Scottish Borders)
Paxton, Eskoziako herri bat da, Scottish Borders eremu administratiboan.
Newtownabbey
Historia
Newtownabbey hiri berria da, 1958an sortu baitzen Belfast iparraldeko zazpi herrik bat egitean. Zazpi herriok Carnmoney, Glengormley, Jordanstown, Monkstown, Whiteabbey, Whitehouse eta Whitewell ziren.
Herri hauen artean aipagarriena Glengormley da, belfasteko langile klasearen aisialdi leku izan baita historikoki. Bestalde Whitewellen Belfasteko Zoologikoa dago.
Holliday (Missouri)
Holliday Missourieko herrixka bat da. Monroe konderrian kokatua dago. 2010ean 137 biztanle zituen, 0.68 kilometro koadrotan banatuta.
Clinus superciliosus
Clinus superciliosus Clinus generoko animalia da. Arrainen barruko Clinidae familian sailkatzen da.
Filipinak
Filipinak (Pilipinas, ahoskatua), ofizialki Filipinetako Errepublika (Repúblika ng Pilipinas), hego-ekialdeko Asiako uhartedi-estatu burujabea da. Ozeano Barearen mendebaldean kokatua, kontinentetik 1.210 kilometrora, zazpi mila uhartetik gora ditu, nahiz eta horietako hamaikak egiten duten herrialdearen hedadura guztiaren % 94. 300.000 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 2020an 108,7 milioi biztanle inguru zituen. Hiriburua Manila da, eta Quezon Hiria hiririk jendetsuena.
Espainiaren kolonia izandakoa lau mendez, bizitzako hainbat alorretan nabarmena da haren eragina, kulturan, erlijioan, etab., eta ekialdeko Asiako gainerako herrialdeekin baino antz handiagoa du Latinoamerikakoekin; Estatu Batuen eragina ere handia da, eta horren seinale, ingelesa izatea hizkuntza ofizial.
Izena
Filipinak izena Filipe II.a Espainiako erregetik datorkio. Ruy López de Villalobos espainiar esploratzaileak Leyte eta Samar uharteak izendatzeko erabili zuen Las Islas Filipinas izena, Asturiasko Printzearen omenez. Nahiz eta beste hainbat izen ere erabili, azkenean Filipinas aukeratu zen uhartedi osoa izendatzeko.
Mugak
Filipinetako uhartedia Ozeano Barearen mendebaldean dago, 4°40'N eta 21°10' N latitudeen artean, eta 116°40'E eta 126°34'E longitudeen artean. Ekialdean Filipinetako itsasoa du, Hego Txinako itsasoa mendebaldean eta Celebesko itsasoa hegoaldean.
Uharteak
Herrialdea 7.641 uhartez osaturik dago. Horiek hiru multzo edo azpi-uharteditan banatzen dira (ipar-hego): Luzon, Bisayak eta Mindanao. Hauek dira 11 uharterik handienak:
Erliebea
Uharte gehienak, sumendi jatorrikoak, menditsuak dira eta oihan tropikalez estalirik daude. Tontorrik garaiena Apo mendia da (2.954 metro), Mindanaon. Sumendi ugari aktiboak dira, Pinatubo ezaguna adibidez.
Klima
Klima tropikala da, beroa eta hezea eta. Urteko batez besteko tenperatura 26,5 °C-koa da. Filipinarrek hiru urtaro bereizten dituzte: Tag-init edo Tag-araw (uda, martxotik maiatzera), Tag-ulan (urtaro euritsua, ekainetik azarora) eta Tag-lamig (urtaro hotza, abendutik otsailera). Tifoiek sarritan astintzen dute uhartedia, urtean hogei inguruk.
Landaredia eta fauna
Filipinen hegoaldean Wallace Lerroa igarotzen da, Insulindian zehar Asia eta Australia banatzen dituen alegiazko lerroa. Fauna eta, hein txikiago batean, flora desberdinak dira lerroaren bi aldeetan, nahiz eta geografia aldetik hurbil egon eta antzeko klima eduki, historia ebolutibo desberdina erakutsiz. Lerroa Bali eta Lombok uharteen artean igarotzen da Java ekialdean, Borneo eta Sulawesi artean gero eta azkenik Filipinetako hegoaldetik.
Historiaurrea eta garai prehispanikoa
Filipinetako giza espezierik zaharrena Homo luzonensis da, duela 67.000 urte bizi izan zena. Luzongo iparraldeko Callao kobazuloan 2007an aurkitutako hezur bati esker deskribatu zen. Gizabanakoak txikiak ziren: helduak 1,20 metro ingurukoak, eta zuhaitzetan bizitzeko egokiturik zeudela uste dute, haien oinetako hezurrak ikusirik. Gizaki modernoaren fosilik zaharrena, berriz, duela 16.500 urteko Tabongo gizakia da, Palawan uharteko Tabon haitzuloan 1962an topatutako kaskezurra. Duela 3.500-4.000 urte, Taiwanetik abiaturik, austronesiarrak iritsi ziren Luzon uhartera. Neolitoko teknologien jabe, austronesiarrak harremanetan jarri ziren lehenagoko biztanle ehiztari-biltzaileekin. K. a. 1000 aldean, lau talde sozial mota zeuden uhartedian: tribu ehiztari-biltzaileak, herri gerrazaleak, lur garaietako plutokraziak, eta portu-printzerriak.
Espainiar kolonizazioa
1521eko martxoaren 16an, Fernando Magallaes eta Juan Sebastian Elkano esploratzaileak lehorreratu ziren uhartedian. 1565eko otsailaren 13an, Miguel Lopez Legazpi zumarragar militarra Cebura heldu zen eta, hainbat borrokaren ostean, bakea hitzartu zuen Rajah Tupas buruzagiarekin. Espainiarrek eraikin militar sendoa eraiki zuten bertan, eta handik Filipinetako gainerako lurraldeak mendean hartzeari ekin zioten. Legazpi Cebuko administratzaile geratu, eta ondoko herrialdeekin komertzioa indartzen saiatu zen, batez ere, Txinarekin. Hitza eta armak tartekatuz, pixkanaka hartu zituzten Panay, Masbate, Mindoro eta Luzon, non tagaloen erresistentzia gogorrarekin topatu ziren. 1571n, Mayniladen kontrola hartu zuten, eta Espainiar Ekialdeko Indien hiriburu izendatu.
Espainiar kolonizazioaren berezitasunak
Filipinetako kolonizazioak ez zuen sortu garrantzi handiko mestizaje -eta akulturazio- oinarririk. Metropoliaren eta artxipielagoaren arteko harremanak, batez ere, nekazaritzako baliabideei lotutakoak izan ziren, Filipinetako Konpainia zaharrak monopolizatuta, eta apaiz eta misiolarien lanari lotutakoak. Harreman horren irudia ematen du XIX. mendearen erdialdeko diplomazialari baten testigantzak:
Nahiz eta kolonizazioa erabatekoa ez izan, independentzia lortu zutenerako populazioaren % 15en ama hizkuntza gaztelania zen. Iraultzarako deialdia gaztelaniaz egin zuten eta Filipinetako hizkuntza gehienek gaztelaniaren eragina dute gaur egun, bereziki chavacanoak. Aipagarria da Asiako herrialdeen artean gehiengo katolikoa duen bakarra dela.
Espainiar agintearen gainbehera
Latinoamerikako independentzia gerrek ere lagundu zuten filipinar nazio nortasuna sendotzen. 1872ko urtarrilaren 20ean, 200 filipinar soldadu eta langile matxinatu ziren Cavite hirian espainiar zapalketaren aurka. Altxamendua birrindu ondoren, agintari kolonialek hiru apaiz liberal, José Burgos, Mariano Gomez eta Jacinto Zamora, hilarazi zituzten, subertsioa egotzirik. Horren ondoren, Marcelo H. del Pilarrek, José Rizalek eta Mariano Poncek propaganda mugimendu bat antolatu zuten Espainian, eta Filipinetan erreforma politiko sakonak egiteko galdegin zioten gobernuari, uhartediak Espainiako legebiltzarrean toki bat izatea barne. Baina, Canovas del Castilloren gobernuak errotik ukatu zuen horrelako aukerarik, eta gogor zapaldu zituen estatus aurreratuago baten aldeko aktibistak. Filipinetara itzuli zelarik, Rizal atxilotua izan zen, eta 1896ko abenduaren 30ean hilarazia, matxinadaz akusaturik.
Iraultza eta estatubatuar agintea
1892an, Rizalen atxiloketaren ondoren, Andrés Bonifaciok Katipunan sortu zuen, Filipinen independentziaren aldeko ezkutuko elkartea. Elkartea azkar zabaldu zen Manilatik probintzietara, eta 1896an 30.000 kide zituen. Urte horretan, Filipinetako Iraultza hasi zuten espainiar aginte kolonialaren kontra. 1898ko apirilean, Espainiaren eta Estatu Batuen arteko gerra piztu zen Kuban, eta laster hedatu zen Filipinetara. Espainiarren ahuleziaz baliaturik, Emilio Aguinaldok independentzia adierazi zuen 1898ko ekainean. Baina, Estatu Batuen aurkako gerra galdu zuelarik, Espainiak Parisko Ituna sinatu zuen, uharteak amerikarren esku uzten zituena 20 milioi dolarren truke. Horren ondorioa izan zen Estatu Batuen eta filipinar independetziazaleen arteko gerra, 1899an hasi eta, ofizialki, 1902an amaitu zena.
1899-1902 bitarteko gerran nagusiturik, Estatu Batuek berenganatu zuten lurraldea. Azkenik, 1946ko uztailaren 4an uhartediak independentzia erdietsi zuen.
Filipinak independenteak
Filipinek 1946an lortu zuten burujabetasun formala Estatu Batuen mendekotasunetik, baina egoera berriak ez zuen ekarri aldaketa sozial nabarmenik herrialdera. Horrela, gaur egun ere, oraindik lurjabe handien lurrak lantzen dituzte nekazariek; lurraren % 60aren jabetza nekazarien % 20aren esku dago eta lurjabeen oligarkiak indar handia du bertako politikan. Bestalde, ordura arte bezala, Filipinetako gobernuaren politika eta ekonomia Estatu Batuen eraginpean egon zen 1992 inguru arte; orduan alde egin zuen Estatu Batuetako gudarosteak Filipinetan zituen baseetatik, sumendi erupzio baten ondorioz.
1965etik 1986ra, Ferdinand Marcos diktadorea izan zen lehendakari, baina 1986an oposizioa gobernuaren gehiegikerien kontra altxatu zen, eta demokratizaziorako bidea zabaltzeko eskatu zuten. Izan ere, Marcosen agintaldian gero eta gehiago areagotu zen zapalkuntza, Estatu Batuetako gudarostearen laguntzarekin oro har, bai mugimendu armatu independisten kontra (Mindanaoko independista musulmanak etab.) eta bai oposizio politiko eta sindikalaren kontra ere.
Azkenik, 1986an egin ziren hauteskundeetan oposizioaren ordezkari zen Corazon Aquino hautagaiak, hiru urte lehenago hil zuten Benigno Aquino oposizioko buruaren alargunak, iruzurra egon zela salatu eta desobedientzia zibilerako deia egin zuen. Militar batzuek matxinada antolatu zuten, herritarren laguntzarekin, eta Marcosek erbestera ihes egin behar izan zuen. Aquinok hartu zuen lehendakari kargua, baina arazo larriei eta estatu kolpea emateko zenbait saiakerari aurre egin behar izan zien. 1987an konstituzio berria onartu zen, baina berrikuntza ekonomikoen gelditasunak herritarrei eragindako haserrea eta militarren presioa zela-eta, zailtasunak izan zituen Aquinok herrialdea gobernatzeko. Gerrillak ere bere horretan jarraitu zuen, bai Mairuen Nazio Askapenerako musulman autonomistenak (FLNM) eta bai maoismoaren jarraitzaile diren komunisten Herri Gudaroste Berriak (NAP).
Mindanaon gatazka larriak izan ziren, Mairuen Askapen Frontearen iritzian Filipinetako gobernuak ez duelako bete 1987ko konstituzioak zioena. 1992ko hauteskundeetarako demokrazia finkatuta zegoen, gutxi asko, nahiz eta gerrilla komunista eta musulmanek indarrean zirauten eta Filipinek ez zuten beren inguruko zenbait herrialdek bezain ekonomia bilakaera bizkorra, baina Aquinok Fidel Ramos hautagai militarraren alde egin zuen, eta Ramos izendatu zuten lehendakari. 1993an FLMN talde musulmanarekin su-etena sinatu zen; horrela amaitu zen 20 urtean 50.000 hildako eragin zituen liskarra. Gerrilla talde txikiago batek, dena den, borrokan jarraitu zuen Mindanaon estatu musulmana ezartzearen alde, harik eta 1996an bake hitzarmena sinatu zen arte.
1994an, Ramosek koalizio berria osatu zuen gehiengo nagusiak bildurik, eta horri esker 1995eko hauteskundeak irabazi zituen. Hainbat neurri hartu zituen, ekonomiaren segurtasuna areagotzeko (industrializazioa bultzatzea harturik helburu nagusi) eta gizartea baretzeko: amnistia eman zuen, alderdi komunista legeztatu zuen, nazio batasunerako batzorde bat osatu zuen eta komunistekin, musulmanekin eta ofizial gazteekin harremanak hobetzen ahalegindu zen.
Nemanja Kojić
Nemanja Kojić (Немања Којић; Loznica, 1990eko otsailaren 3a - ) Serbiako futbolaria da.
Filipinak
Azken urteak
2014ko uztailaren 28an, Abu Sayyaf talde islamikoak hemeretzi lagun hil eta hamar zauritu zituen Filipinetan, atentatu batean. Sulu uharteko Talipao herrian gertatu zen erasoa, biktimak auto ilara batean zihoazela. Eskualde horretako agintariekin bake elkarrizketak egiten ari ziren. Abenduaren 6an, Hagupit tifoiagatik 600.000 herritarrek alde egin behar izan zuten etxetik. Gutxienez 3 pertsona hil ziren, 890.000 lagun etxetik atera behar izan zituzten eta haizeak 170 kilometro orduko abiadura eduki zuen.
Gobernua
1987ko konstituzioaren arabera, errepublika presidentzialista da. Presidentea da estatuburua eta gobernuburua. Parlamentuak bi ganbera ditu: Senatua (24 kide) eta Ordezkarien Ganbera (Kapulungan ng mga Kinatawan ng Pilipinas; 297 kide).
Nemanja Kojić
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Tokyo Verdy.
Eningen
Eningen Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Filipinak
Biztanleria
2020an 108,7 milioi biztanle inguru zituen. Adinari dagokionez, 0-14 urte bitartekoak, % 32,4 dira; 15-24 urte bitartekoak, % 19,1; 25-54 urte bitartekoak, % 37,4; 55-64 urte bitartekoak, % 6,2; eta 65 urtetik gorakoak, % 4,9. Bizi itxaropena 70,3 urtekoa da: 66,8 urtekoa gizonezkoena eta 74 urtekoa emakumezkoena (2021eko zenbatespenak). Biztanleriaren % 98,2 alfabetaturik dago.
Banaketa etnikoa
Azpimarratzekoa da Filipinetako etnia aniztasuna. Austronesiarrak dira gehienak, baina 175 talde etnolinguistiko baino gehiago bereizten dira. Tagaloak (% 24,4 2010ean), bisayak (% 11,4), cebuanoak (% 9,9), ilokanoak (% 8,8) eta hiligaynon edo ilonggoak (% 8,4) dira ugarienak.
Hizkuntzak
Herrialdeko hizkuntza austronesiar nagusiak hauek dira, hiztun kopuruaren arabera:
Immigranteen komunitateen eraginez, beste hizkuntza batzuk ere hitz egiten dira, hala nola txinera, japoniera, koreera eta arabiera.
Erlijioa
Katolikoak dira Filipinetako biztanle gehienak, % 80,6, protestanteak % 8,2, bestelako kristauak % 3,4, musulmanak % 5,6, tribu-erlijioen jarraitzaileak 0.2%, eta sinesgabeak % 0.1 (2010eko zenbatespena).
Ekonomia
Berriki industrializatutako herrialdea da Filipinak. Nekazaritzak BPGaren % 9,6 ekartzen du, industriak % 30,6, eta zerbitzuek % 59,8. 2011tik 2017ra, ekonomia % 6 baino gehiago hazi zen urtean. Aberastasuna, ordea, gutxiren artean banaturik dago. 2010-2019 bitartean langabezia-tasa % 7,3tik % 5,1era jaitsi bazen ere, artean azpienplegu handia zegoen (% 17 inguru).
1998an Filipinetako ekonomiak hondoa jo zuen Asiako finantza krisi orokorraren eta eguraldiaren gorabeheren eraginez. Ekonomiaren hazkunde tasa % 0,5 apaldu zen 1997an. Gobernuak erreformak egin zituen, filipinarrek ekialdeko Asiako herrialde industrializatu berrien artean bere lekua izan zezaten. Azpiegiturak hobetzea, zerga sistema berrantolatzea gobernuaren diru sarrerak hobetzeko, eta ekonomiaren pribatizazioa eta deszentralizazioa bultzatzea izan ziren bide horretan erabilitako estrategiak.
Ekonomia jarduerarekin loturik, baso soiltzea kalte handiak eragiten ari da; 1991ko Uring tifoiaren ondoriozko uholde handietan, esaterako, hondamen handiak izan ziren zuhaitzik ezaren eraginez. Ingurumenarekin, demografiarekin eta politikarekin loturiko gorabeherak direla-eta, zailtasun handiak daude Filipinetako biztanleen ongizatea areagotzeko. Horrekin batera, azpimarratzekoa da kanpo merkataritzatik jasotzen duen diruarekiko mendekotasuna; izan ere azukrea, kokoa, zura eta kobrea esportatzen ditu, besteak beste, eta era horretako lehengaiak saltzen dituzten herrialdeak munduko prezioen mende egoten dira, eta ez dute prezio horien gaineko kontrolik izaten. Inportazioek hartzen dute kanpo merkataritzaren % 55 eta esportazioek % 45 (2019ko datuak). Beti ere, azken urteetan garrantzi handia hartu dute bestelako ekoizpen batzuek, hala nola erdieroaleek, elektronika produktuek, garraio-ekipamenduek eta jantziek.
Lotina
Lotina Fruiz udalerriko auzoa da. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 5 biztanle ditu.
Cyprinella labrosa
Cyprinella labrosa Cyprinella generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Baldomero Espartero
Joaquín Baldomero Fernández Espartero Álvarez de Toro, Banderaseko bizkondea, Lutxanako kondea, Garaipenaren eta Morellako dukea eta Bergarako printzea (Granátula de Calatrava, Ciudad Real, 1793ko otsailaren 27a - Logroño, Errioxa, 1879ko urtarrilaren 8a) espainiar militar eta politikaria zen.
Bizitza
Granátulan (Ciudad Real) jaio zen 1793an, sendi eskulangile xume batean. Independentziako Gerra hastean, oldez joan zen gudarostera 1808an. 1810ean Isla de Leóneko akademia militarrean sartu zen, eta lotinantorde izatera iritsi zen. 1815ean, lotinant zela, Espainiaren mendeko Amerikako koloniak babestera joandako Morillo jeneralaren espedizioan ontziratu zen. Garai hartan liberalen ideiekin bat egiten hasi zen, eta, Amerikako independentisten aurka egindako ekintzen ondorioz, brigadier izendatu zuten. Ayacucho ko porrotak Espainiak Hego Amerikan zuen nagusitasunaren amaiera ekarri zuenean, penintsulara itzuli zen 1825ean.
Lehen Karlistada piztean, kristinatar armadaren barruan Iparraldeko probintzietan borrokatzea eskatu zuen. 1834ko maiatzaren 1ean Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako komandante jeneral izendatu zuten. 1836ko udan, Iparraldeko armadako buru jarri zuten Femández de Córdoba jeneralaren ordez. Ardura horretan zela, Lutxanako gudua erabakigarria gidatu zuen, 1836ko gabonetan karlistak Bilboko setioa uztera behartuz.
Ordutik aurrera, politikaren alorrean, Esparterok aurrerakoien alde jarri zuen bere ezpata. 1840an Udalen Legearen aurka azaldu zen, Maria Kristina erreginordeari aurre eginez. Koroaren eta Esparteroren arteko gatazka hark 1840ko irailaren 1ean abiatutako mugimendu juntista aurrerakoia akuilatu zuen. Maria Kristinak erreginordetza uztea erabaki zuen, eta ministerio‑erregeordetza bat ezarri zen orduan, Esparteroren aginduetara. 1841eko maiatzean, Gorteek erregeorde izendatu zuten gure buruzagi aurrerakoia. 1843ra arte egon zen gobernuan, eta bitarte horretan politika aurrerakoi nabarmena jorratu zuen. Lurren liberalizazioa bultzatu zuen, elizjende sekularraren ondasunen desamortizazioa sustatuz.
Boterea galdu ondoren, Espartero Ingalaterran erbesteratu zen eta Espainiako politikatik kanpo ibili zen, harik eta 1854an Ministro Kontseiluko buru izendatu zuten arte. Biurteko aurrerakoia hasi zen orduan. 1856an moderatuak berriz ere boterera itzuli ondoren, Esparterok politika utzi eta Logroñon finkatu zen. Politikan izan zuen azken sarrera 1870ean izan zen, Prim jeneralak Koroa eskaini zionean, baina Esparterok ez zuen onartu. 1879an hil zen Logroñon bertan.
Lisnarick (Fermanagh konderria)
Lisnarick edota Lisnarrick (Lios na nDaróg) Ipar Irlandako udalerri bat da, Fermanagh konderrian dagoena. Irvinestown udalerritik 4 kilometro mendebaldera dago.
Enrique Barón
Enrique Barón Crespo (Madril, 1944ko martxoaren 27a) espainiar abokatu, ekonomialari eta politikari sozialista da.
Zuzenbidea ikasi zuen Madrilgo Complutense Unibertsitatean eta enpresen administrazioa ICADEn eta Parisen. Abokatu gisa lan egin ondoren, diputatu sozialista (1977-1987) eta Garraio, Turismo eta Komunikazio ministroa (1982-1987) izan zen Felipe Gonzalezen gobernuan.
Sofia Gandarias margolari gernikarrarekin ezkonduta egon zen.
Cyprinella leedsi
Cyprinella leedsi Cyprinella generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Bias musicus
Bias musicus Bias generoko animalia da. Hegaztien barruko Platysteiridae familian sailkatua dago.
Urdineranzko lerrakuntza
Astronomian urdineranzko lerrakuntza (ingelesez blueshift) gorriranzko lerrakuntzaren alderantzizko fenomenoari deritzo, azken hau, gaur egungo astronomian garrantzitsuagoa izateagatik ezagunagoa den arren.
Fenomeno hau ikusleagana hurbiltzen den objektu batek igorritako maiztasuna, ikuslearen ikuspegitik espektruaren mutur urdinerantz mugitua dagoenean gertatzen da, hau da, bere maiztasuna handitua edo bere uhin luzera murriztua. Fenomeno honek modu berean eragiten dio ikusleagana, igorria izan dena baino maiztasun handiagoarekin iristen den uhin elektromagnetiko orori, eta, bere aurkakoarekin batera, Doppler efektua edo doppler desplazamenduaren zati da.
Gorriranzko lerrakuntza gehien ikusten dena den bitartean, astronomian urdineranzko lerrakuntzaren adibide gutxi batzuk baino ez daude.
Philiphaugh
, Eskoziako herri bat da, Scottish Borders eremu administratiboan.
Erakundearen memorandum
Enpresa bat eratzeko eskritura dokumentu korporatibo garrantzitsua da zenbait jurisdikziotan. Sarritan "eratze-eskritura" besterik ez zaio deitzen. Erresuma Batu an, Sozietateen Erregistroan aurkeztu behar da, enpresa bat sartzeko prozesuan. Konpainiaren kanpo-gaiak arautzen dituen dokumentua da, eta konpainiaren barne-eraketa estaltzen duten elkartze-artikuluak osatzen ditu. Konpainiak jarduteko funtsezko baldintza k jasotzen ditu. Duela gutxira arte, "Objektuen klausula" sartu behar zen. Klausula horrek aukera ematen zien akziodunei, hartzekodunei eta enpresarekin hitz egiten zutenei haien funtzionamendu-eremu baimendua zein zen jakiteko, nahiz eta normalean oso modu zabalean idazten zen. Enpresaren hasierako kapitala ere erakusten du. India, Erresuma Batua, Irlanda, Kanada, Nigeria, Nepal, Bangladesh, Pakistan, Afganistan, Sri Lanka eta Tanzanian enpresa bat eratzeko beharrezko dokumentuetako bat da, eta Commonwealtheko zuzenbide anglosaxoiko jurisdikzio askotan ere erabiltzen da.
Erakundearen memorandum eta estatutuen arteko diferentziak
Elkartze Memoranduma eta Elkartze Artikuluak oso dokumentu garrantzitsuak dira enpresa zehatz bati buruz jakiteko eta elkarrekin, enpresa baten eraketa osatzen dute. Antzekotasun batzuk badaude ere, biek funtzio eta asmo desberdinak betetzen dituzte, eta garrantzitsuak dira enpresa betetzeko interesa duten pertsona mota ezberdinentzat.
Estatutuak (Elkartearen artikuluak) enpresa baten barne-dokumentua dira, eta pertsonek artikulu bakar gisa aipatzen dute. Horiek dira erakunde bat arautzen duten arauak, eta normalean Enpresen Erregistroan aurkezten dira. Hona hemen elkartze-artikuluen ezaugarri nagusiak:
Aurretik aipatu bezala, erakundearen Memoranduma enpresen erregistroan aurkeztu behar den dokumentu bat da eta enpresak kanpoko munduarekin duen harremana islatzen du. Hauek dira elkartze-memorandum baten ezaugarri nagusiak:
Erakundearen memoranduma dokumentu baliagarria da inbertitzaileek jakin dezaten nola inbertitzen eta erabiltzen duen dirua konpainiak. Bestalde, estatutuak ere garrantzitsuak dira, enpresaren barne-egitura eta energia nola dabilen ikusteko aukera ematen baitute.Gainera, Enpresaren barne-kudeaketa arautzen duten legeen berri ematen du. Hainbat pertsonak enpresaren kudeaketan dituzten rolak, erantzukizunak eta funtzioak ere islatzen ditu.
Ahalmenak
Memorandumak ez ditu enpresa baten jarduerak murrizten. 2009ko urriaren 1etik, enpresa baten eraketak objektuei dagokienez murrizketaren bat badu, murrizketa horiek estatutuetan sartuko dira.
Historikoki, enpresa bat eratzeko eskriturak objektuen klausula bat zuen, jarduteko gaitasuna mugatzen zuena. Lehenengo sozietate anonimoak eratu zirenean, helburuen klausula luze-zabal idatzi behar izan zen administrazio-kontseilua bere eguneroko jardueran ez mugatzeko. 1989ko Sozietateen Legean "merkataritza-sozietate orokorra" terminoa sartu zen, hau da, enpresek "zilegi edo legezko edozein merkataritza edo negozio" abiaraz zezaketela.
Clinus taurus
Clinus taurus Clinus generoko animalia da. Arrainen barruko Clinidae familian sailkatzen da.
Cyprinella lepida
Cyprinella lepida Cyprinella generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Walmerson García Praia
Walmerson García Praia (1994ko urtarrilaren 13a - ) Brasilgo futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Tokyo Verdy.
Lisnaskea
Lisnaskea (Lios na Scéithe) Ipar Irlandako udalerri bat da, Fermanagh konderrian dagoena. 2001eko erroldaren arabera 2.739 biztanle zituen.
Enzklösterle
Enzklösterle Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Batis diops
Batis diops Batis generoko animalia da. Hegaztien barruko Platysteiridae familian sailkatua dago.
M*A*S*H (telesaila)
M*A*S*H AEBtako komedia eta drama telesail bat da. 1972ko irailaren 17tik 1983ko otsailaren 28ra CBS katean aireratu zen. Richard Hooker idazlearen MASH: A Novel About Three Army Doctors liburuan oinarritua dago, 1970eko MASH filmaren egokitzapena ere bada.
Denbora luzez AEBtako inoizko telesail arrakastatsuenen artean egon zen. Kontakizun asko komikoak izan arren, benetan jazotako gertakarietan oinarrituak daude.
Hasierako Suicide Is Painless ("Suizidioa Sufrimendurik Eza Da") doinua telesailaren ikur bilakatu zen, ikusleek hau entzun bezain laister telesailarekin lotzen dutelarik.
Argumentua
Koreako Gerran (1950-1953) zehar AEBtako Armadaren Kirugia Ospital Mugikorretan (MASH - Mobile Army Surgical Hospital) lan egiten duten zirujau, mediku eta erizain talde baten eguneroko gertakariak eta bizipenak azaltzen dira, maiz, gerraren lehen frontean egon ez arren, haren ondorio latzak ikusi eta bizitzen baitituzte, hildakoak, zaurituak, hondamendia eta atsekabeen gida. Azken hauei aurre egiteko umore surrealista eta ironiko batekin aurre eginez, bai eta berez Armadak debekatuak dituzten jarduerak burutuz ere: gerran topatzea zaila diren edota debekatuak dauden objektuen salerosketa, mediku eta erizainen arteko maitasun kontuak, ez hanka eta ez bururik ez duten goi agintari militarren eskakizun zentzugabeei ez ikusiarena egitea, kanpalekuen arteko amerikar futbol partiduak jokatzea, eta abar.
Ugane
Ugane Fruiz udalerriko auzoa da. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 17 biztanle ditu.
Le Thieulin
Le Thieulin Frantziako udalerria da, Eure eta Loir departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Le Thieulin udalerrian erroldatutako biztanleak 395 ziren. Familiak 137 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 69 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 171 etxebizitza zeuden, 142 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 168 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 142 etxebizitza nagusietatik 110 bere jabearen bizilekua ziren, 26 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 9 etxek bi gela zituzten, 32 etxek hiru zituzten, 49 etxek lau zituzten eta 52 etxek bost zituzten. 122 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 58 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 72 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 259 ziren, horien artean 191 aktiboak ziren eta 68 inaktiboak ziren. 191 pertsona aktiboetatik 177 lanean zeuden (96 gizon eta 81 emakume) eta 14 langabezian zeuden (7 gizon eta 7 emakume). 68 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 23 ikasten zeuden eta 25 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Le Thieulin udalerrian 137 unitate fiskal zeuden, 382 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.723 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 3 garraio enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 1 iturgina eta 1 ile apaindegia.
Polmood
, Eskoziako etxalde txiki bat da, Scottish Borders eremu administratiboan.
Le Thieulin
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Holt (Missouri)
Holt Missourieko hiri bat da. Clay konderrian kokatua dago. 2010ean 447 biztanle zituen, 1.16 kilometro koadrotan banatuta.
Kataluniako Itsasertzeko Mendilerroa
[[Fitxategi:Catmorfo.png|thumb|eskuinera|250px|Kataluniako unitate morfologikoak:
Kostaldearekiko paraleloan dago, Foix ibaia eta Rosesko golkoaren artean. Iparraldetik hegoaldera, honako mendilerro eta mendigune hauek daude bertan:
Mendilerro honetan, uhar (riera) ugari jaiotzen dira, euria egiten duenean, euren ibilgua asko handitzen delarik.
Babestutako zenbait gune natural ditu, Montnegre eta Korridoreko Parke Naturala, Collserolako Parkea eta Garrafeko Parke Naturala kasu.
Amets bat dut
Amets bat dut jatorriz ingelesez, I have a dream, Martin Luther Kingek egindako hitzaldi ezagunenaren zati bat da. "Washingtonerako martxa, lanpostuen eta askatasunaren aldekoa" izena zuenean egin zuen, (March on Washington for Jobs and Freedom) 1963ko abuztuaren 28an. Esaldi horrek bere ametsa laburbiltzen du; etorkizun oparo bat non neska-mutil zuri zein beltz, berdintasunean, askatasunean eta justizian biziko ziren.
1963ko martxa elkarlanean eginiko ahalegin bat izan zen, eta bertan esku hartu zuten eskubide zibilen aldeko erakunde nagusi guztiek eta langile-mugimenduaren sektorerik progresistenak, bai eta erlijio-erakundeek ere. 200.000 eta 300.000 pertsona inguru hartu zuten parte ekitaldian. Gaur egun zenbakirik onartuena 250.000 dira, horietatik %75-%80a arraza beltzakoak. Gainerako partaideak, 60.000 inguru, zuriak izan ziren.
Martxak sei helburu ofizial zeuzkan:
Dena den, helburu horien artetik, martxak ardatz nagusi gisa hartu zuen Kennedy Administrazioak Birminghameko gatazken ondoren proposaturiko eskubide zibilei buruzko legea onesteari zegokiona.
Thayer konderria (Nebraska)
Thayer konderria (Thayer County) Nebraskako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Hebron da. 2010eko zentsuaren arabera 5,228 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Amets bat dut
Estatu Batuetako hedabide nazionalek izugarrizko oihartzuna eman zioten martxari.
Thayer konderria (Nebraska)
Geografia
Thayer konderriak 148,918 kilometro koadro ditu. Horietatik 303 ura dira. Beste 148,615 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 3,51 da.
Amets bat dut
Lincoln Memorialen aurrean, Martin Luther Kingek bere "Amets bat dut" edota ingelesez, "I have a dream" hitzaldi historikoa eman zuen, zeinean arrazen arteko harmonia aldezten baitzuen.
Thayer konderria (Nebraska)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 5,228 pertsonetatik 5,153 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 76 dira. 10 beltzak edo afroamerikarrak. 8 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 15 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 42 pertsonek kokatzen zuten.
Pernes-lès-Boulogne
Pernes-lès-Boulogne Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.