Abbadiaren_sekretua
Haria
Nazien eta, horien ondoren ere, Abbadia Eremua aldatu nahi zutenen aurka krudelkeriaz, odolez eta haragiz, jarduten zuen lagunak Fatima izena zuela kontatzen du amonak. Horrenbesteraino, amona eta aitona, orduan haurrak zirelarik, etsaitu ziren berarekin. Beraiekin ibiltzen zen Publio mutikoa berarekin maitemindurik zegoen. II. Mundu Gerra eta gutxira alde egin zuen, atzerrira. Fatima amonaren ahizpa zela aitortzen du amonak. Hori dena kontatzen duen bitartean, Abadia jauregiko gela batean Fatima dago Publiorekin. Itzuli egin da Publiorekin mendeku hartzera. Publio norbait tranpa-zulora erori dela eta hiru lagun txalupaz lehorreratzen ikusi dituela kontatzen dio. Tranpak prest daude; lehoia ere beraiek ekarritakoa da. Rebeka eta Danielen aurkako mendekua prestatzen ari da. Une berean, amonak Kaieti kontatzen dionez, beraiek pertsonen aurkako izugarrikeriak egitea gaitzesteaz gainera, Danielek Rebekarekin andregai moduan aukeratzea izan zen etsai bilakatzearen beste arrazoi bat, Fatima Danielekin zegoelako maitemindurik. Bitartean, Alarrek eta aitonak tunelean aurrera jarraitzen dute eta disekatutako animaliaz gainezka dagoen gune batera heltzen dira, non sabaian konstelazioak ere marrazturik dauden. Zulo anitz ere badaude aukeran bidean aurrera jarraitzeko. Gako bat ikusten dut idatzita: "Animaliarik handiena". Beraien aldetik, Nikolek, Kaietek eta amonak Nekatoenean jarraitzen dute. Amonak Fatima egon zitekeen leku guztiak miatu eta gaztelua bakarrik geratzen zaiola adierazten die. Harantz doaz. Tunelean, animalia handiena denez, disekaturiko elefantean bilatzen dute handik irteteko gakoa, baina ez dute ezer aurkitzen. Beste animalietan ere bilatzen dute alferrik. Alarri animalia handienaren konstelazioan, Hartz Handiaren konstelazioan hain zuzen, begiratzea bururatzen zaio. Horren ondoan, gezi batek seinalatzen duen zuloa ikusten du irteteko. Bitartean, Kaiet, Nikole eta amona gaztelura sartzeko sarrera baten bila dabiltza, hormetan zizelkaturik dauden animalia beldurgarrien artean. Kaietek berarekin etortzeagatik pozik dagoela aitortzen dio Nikoleri. Amonaren atzetik doaz, Fatima lehoia eta ager daitezkeen beste munstroak baino izugarriagoa dela ohartarazita. Tunelean aurrera, zuziz argiztatutako gela batera iristen dira, egurrezko muino baten gainean daude, Bidasoa ibaiko Konpantzia uharteko maketa handia bailitzan. Han dagoen kutxa batean hau dioen mezua aurkitzen dute: erantzun egiazkoa ematen badute, egur pilaren azpian dauden eskorpioi saldoak pozoiturik hilko dira; faltsua bada, egurretan erreta hilko dira. Problema ebazteko, beti bezala, burua eta bihotza erabiltzeari ekiten diote. Gazteluan, berriz, Kaiet, Nikole eta amona sartzea lortu dute korridore estu batetik, lau hankatan. Luxuzko gela batera heldu eta handik zerbitzarien korridore estuetatik egiten dute aurrera; goian, dorrearen aldean, hotsa entzun eta hara abiatzen dira. Beraien aldetik, Alarrek eta aitonak buruari bueltaka jarraitzen dute, eta aldi berean gezurra eta faltsua den esaldi bat eman behar dutela ondorioztatzen dute azkenik. Alarri bururatuko zaio: "Sutan hilko naiz" da erantzuna, mezuak dioena kontuan harturik, egia eta faltsua baita aldi berean. Dorrerako bidean, Kaietek andre bat, eskuan loroa eta sorbaldetan arrano bana dituena, flotatzen. Amonak Virginie Abbadiaren emaztearen mamua dela kontatzen die. Hari buruz, animaliak hiltzearen aurkakoa zela eta gazteluan arratoiak hiltzea ere debekatu zuela kontatzen die. Hala ere, Kaietek aurre egiten dio mamuari makilaz baina alferrik. Mamuak barre egiten dio behin eta berriz erasoka ari zaion Kaieti. Alarrek eta aitona erantzuna idazten dute tabletean eta berehala zuziak itzali eta beste sarbide bat zabaltzen zaie. Alar etsirik dago, baina aitonak aurrera jarraitzeko adorea ematen dio, Abbadia gizon adoretsua zela gogoraraziz —gazteluko eskaileretan idatzirik dauden hizki bitxiak idazteko bi mila ordu eman zituela kontatuz, preseski—. Armak zabaldurik dituen mahai luze bat dagoen leku batera heltzen dira, non mezu hau irakurtzen duten: "Armarik onena". Kaietek mamuari erasoka jarraitzen du. Amonak esanda, Nikolek irudiaren jatorria bilatu eta azkenean, mamuaren irudia sortzen duen proiektore bat aurkitzen du. Itzali egiten du. Bitartean, arma onena zein den pentsatzen ari direlarik, Abadiaren anekdota zenbait ditu aitonak: nola Madagaskarreko tribu batek Abadiak oparitutako teleskopio bat frantsesen aurka kainoi moduan erabiltzen saiatu ziren, nola hitza baliatzea eta bertako ohiturez bizitzea zela hoberena eta nola, batzuetan hanka sartuz bada ere, jakinduria, zuzi moduan, dela armarik onena, "ez ikusi, ez ikasi" atsotitza gogoratuz. Horregatik, hitzez tatuaturiko zuzia hartzen dute aurrera egiteko.