cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sainte-Foy-de-Peyrolières
Etxebizitza
2007an 745 etxebizitza zeuden, 677 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 20 bigarren erresidentzia ziren eta 49 hutsik zeuden. 662 etxeak ziren eta 77 apartamentuak ziren. 677 etxebizitza nagusietatik 538 bere jabearen bizilekua ziren, 117 alokairuan okupaturik zeuden eta 21 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 32 etxek bi zituzten, 89 etxek hiru zituzten, 177 etxek lau zituzten eta 376 etxek bost zituzten. 542 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 214 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 428 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.245 ziren, horien artean 952 aktiboak ziren eta 293 inaktiboak ziren. 952 pertsona aktiboetatik 894 lanean zeuden (496 gizon eta 398 emakume) eta 59 langabezian zeuden (20 gizon eta 39 emakume). 293 pertsona inaktiboetatik 86 erretiraturik zeuden, 104 ikasten zeuden eta 103 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Sainte-Foy-de-Peyrolières udalerrian 710 unitate fiskal zeuden, 1.976 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.650,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 89 komertzioetatik, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 23 eraikuntza enpresak ziren, 21 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 12 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 arraindegi zen, 1 liburu denda zen eta 1 lore-denda zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 eta botika 1 bat zegoen.
Sangina
Sangina margolaritza-teknika bat da, hematite izena duen oxido ferrikoaren aldaera batean oinarritutakoa. Hauts, barra zein laminatan erabili ohi da. Agertutako tonalitateak asko dira, beti ere gorriaren sailekoak, eta hortik datorkio izena. Hematitea Turkiako Sinope hiritik ekartzen ei zuten, eta hori dela-eta sinopia izena ere eman zitzaion teknika berberari. Hastapenetan freskoak prestatze lanetarako erabiltzen zuten, marrazkia aipatu euskarrian finkatzeko hain zuzen. XIV. mendearen amaiera aldean berezitu zen eta marrazkiak egiteko teknika modura propio erabili. Argitasuna eta ilusionismoa dira prozedura honek dakartzan efektu berezkoak, eta batik bat erretratuak eta biluziak sortzeko da aproposa. Artista askok heldu dio teknika honi: Leonardo, Michelangelo, Pontormo, Lorrain, Le Brun, Fragonard eta frantziar inpresionistek –Manet, Renoir, Morisot, eta abar-.
Roșia de Amaradia
Roșia de Amaradia Errumaniako udalerri bat da, Gorj konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Montbrehain
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 809 ziren. Familiak 316 ziren, horien artean 84 pertsona bakarrekoak ziren (44 bakarrik bizi ziren gizonak eta 40 bakarrik bizi ziren emakumeak), 104 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 120 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 379 etxebizitza zeuden, 329 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 37 hutsik zeuden. 372 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 329 etxebizitza nagusietatik 282 bere jabearen bizilekua ziren, 40 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 15 etxek bi gela zituzten, 36 etxek hiru zituzten, 80 etxek lau zituzten eta 198 etxek bost zituzten. 212 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 143 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 130 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 493 ziren, horien artean 344 aktiboak ziren eta 149 inaktiboak ziren. 344 pertsona aktiboetatik 319 lanean zeuden (178 gizon eta 141 emakume) eta 25 langabezian zeuden (14 gizon eta 11 emakume). 149 pertsona inaktiboetatik 52 erretiraturik zeuden, 31 ikasten zeuden eta 66 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Montbrehain udalerrian 344 unitate fiskal zeuden, 869 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.277 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 21 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 iturginak eta 1 ile apaindegia.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bolhargues
Bolhargues Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gard departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bouillargues udalerrian erroldatutako biztanleak 5.641 ziren. Familiak 2.174 ziren, horien artean 451 pertsona bakarrekoak ziren (144 bakarrik bizi ziren gizonak eta 307 bakarrik bizi ziren emakumeak), 725 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 834 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 164 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 2.275 etxebizitza zeuden, 2.200 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 63 hutsik zeuden. 2.041 etxeak ziren eta 227 apartamentuak ziren. 2.200 etxebizitza nagusietatik 1.683 bere jabearen bizilekua ziren, 444 alokairuan okupaturik zeuden eta 74 doan lagata zeuden; 17 etxek gela bat zuten, 109 etxek bi zituzten, 294 etxek hiru zituzten, 732 etxek lau zituzten eta 1.049 etxek bost zituzten. 1.767 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 950 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.081 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 3.605 ziren, horien artean 2.449 aktiboak ziren eta 1.156 inaktiboak ziren. 2.449 pertsona aktiboetatik 2.202 lanean zeuden (1.166 gizon eta 1.036 emakume) eta 246 langabezian zeuden (108 gizon eta 138 emakume). 1.156 pertsona inaktiboetatik 407 erretiraturik zeuden, 416 ikasten zeuden eta 333 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bouillargues udalerrian 2.410 unitate fiskal zeuden, 6.342,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.302 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 302 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 5 janari enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 13 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 66 eraikuntza enpresak ziren, 65 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 12 garraio enpresak ziren, 8 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 5 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 5 finantziazio enpresak ziren, 8 higiezinen enpresak ziren, 41 zerbitzu enpresak ziren, 45 administrazio publikoko enpresak ziren eta 27 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 83 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 2 banku bulegoak, 3 funerariak, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 autoeskolak, 22 igeltseroak, 6 margolariak, 4 zurginak, 10 iturginak, 5 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 6 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 4 jatetxeak, 4 higiezinen agentziak eta 4 apaindegiak.
2009an zeuden 18 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 2 brikolaje denda handika, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 4 okindegiak, 1 harategi zen, 1 arraindegi zen, 1 arropa denda zen, 1 etxerako tresna denda zen, 1 kirol-denda zen, 2 drogeria eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean Bouillargues udalerrian 68 nekazaritza-ustiategi zeuden, 696 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
Strunkovice nad Volyňkou
Strunkovice nad Volyňkou Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 124 biztanle ditu eta 3,78 kilometro koadroko azalera. Strakoniceko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1377 urtean egin zen.
Tolmomyias flavotectus
Tolmomyias flavotectus Tolmomyias generoko animalia da. Hegaztien barruko Tyrannidae familian sailkatua dago.
Quamba (Minnesota)
Quamba Minnesotako hiri bat da. Kanabec konderrian kokatua dago. 2010ean 123 biztanle zituen, 1.86 kilometro koadrotan banatuta.
Haina (Gotha)
Haina Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Akrokolioplax bicornis
Akrokolioplax bicornis Akrokolioplax generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Chlidichthys rubiceps
Chlidichthys rubiceps Chlidichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Pseudochromidae familian sailkatzen da.
Strupčice
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1378 urtean egin zen.
As The World Turns
As the World Turns estatubatuar telesaila izan zen. 1956ko apirilaren 2 eta 2010eko irailaren 17a CBS katean aireratu zuten.
Argumentua
Illinoisko balizko Oakdale hirian bizi diren Snyder eta Hughes familien gorabehera eta ezinikusiak azaltzen dira.
Adingabe
Adingabea, legalki, adin nagusitasunera heldu ez den gizabanakoa da. Haurtzaroa hartzen du eta, batzuetan, nerabezaroaren zati bat. Mendebaldeko herrialde gehienetan,  adin nagusitasuna 18 edo 21 urterekin lortzen da. Hortaz, adin txikikoa izatea hauxe da: jarduteko gaitasun falta duena, biologikoki hori izateko adina ez duelako.
Leku bakoitzeko legeak ezartzen du zein adinetatik aurrera hasten den gizabanako bat adin nagusikoa izaten, edo bestela, zein adinetatik aurrera utziko zaion adin txikikoa izateari.
Hau guztia kontuan hartuta, jakinda adingabetasunak jarduteko gaitasun eza dakarrela, horrek eskubide en eta erantzukizun en mugatzea dakar.
Hori horrela, jokabide jakin batzuek –adin txikikoez ari garenean- mugapenak dituzte uste delako gizabanakoak bere kabuz egikaritzeko gaitasun nahikorik ez duela, eta aldi berean, ezin zaio egoera konkretu batzuetan ekintza bat egotzi, ez duelako gaitasunik.
Guraso ahala
Azken hori kontuan hartuta, aipatzekoa da patria potestad edo guraso ahala. Horri dagokionez, gurasoek emantzipatu gabeko seme-alaben gainean dituzten ahalmenen eta betebeharren multzoa da, hots,  adingabearen ordezkaritza  da, eta baita  gurasoen eskubide  bat ere. Gainera, gurasoek daukaten eskubide bat ere bada. Hortaz, aipatutako adingabeen jarduteko gaitasunak euren ordez egikaritzeko ahalmena ematen die gurasoei. Baina, aldi berean, betebehar batzuk dakartza; hain zuzen ere, Kode Zibileko 154. artikuluan aipatzen direnak: Guraso-ahala beti egikaritu behar da seme-alaben onurarako, euren nortasuna rekin bat etorriz. Ahal horrek eginbehar eta ahalmen hauek biltzen ditu:
Seme-alabek behar besteko zentzua badute, eurei entzun behar zaie beti, eurongan eragina izan dezaketen erabakiak hartu aurretik.
Adin-nagusitasuna
Munduko toki gehienetan heldutasuna edo adin-nagusitasuna 18 edo 21 urte bete ostean hasten da. Hala ere, Afrikako zenbait tokitan 13 urterekin hasten da.
Adin-nagusitasunak, gizabanakoak erabakiak hartzeko eta horien ondorioen arabera jarduteko gaitasuna duela esan nahi du; horren presuntzio legala dakar, alegia. Beraz, gizabanakoaren jarduteko aukerak areagotzen ditu beraren gurasoen edo tutoreen laguntzarik gabe, edota, lehen, adingabetasuna zela eta, debekatuak zituenak egiteko aukera ematen du. Esate baterako, autoak gidatu edo alkohola edan.
Beste alde batetik, aipatutako jarduteko gaitasun horrek, hainbat ardura dakar berekin. Adingabeen kasuan, jokaera batzuek ez dute zigor erantzukizunik edo erantzukizun zibilik izango. Gainera, zenbaitetan gurasoak edo tutoreak izan daitezke erantzule. Haatik, behin adin nagusikoa izanda, pertsona baten jokaera eta ekintza guztien erantzulea pertsona bera izango da, eta behar den kasuetan, erantzule izango da ere justiziaren ikuspuntutik.
Hala ere, zenbait salbuespen daude kasu zehatz batzuekin. Izan ere, errealitatean ez da gertatzen gaitasunik ez izatetik gaitasun osoa izatera bat batean aldatzea. Horregatik, ordenamendu juridiko ezberdinek adin ezberdinak ezarri dituzte minimotzat zenbait egintzentzat. Espainiako kasurik nabariena da, 25 urte izan behar direla adoptatu ahal izateko.
Espainiako Estatuan, adin nagusitasuna 18 urte betetzean lortzen da, Kode Zibileko 315. artikuluaren arabera.
Emantzipazioa eta ezkontza
Emantzipazioa ri dagokionez, hasteko, egokia da kontzeptuaren definizioa aipatzea: oro har, zentzurik zabalenean, pertsona bati edo pertsona talde bati autoritate edo aginte batetik askatzeko eta autonomia lortzeko aukera ematen dion ekintza da. Termino honek hainbat erabilera ditu eta guri konkretuki interesatzen zaiguna Zuzenbide Zibila k erabiltzen duen terminoa da, hots, adingabearen emantzipazioa. Azken horri helduta, adingabearen emantzipazioa adingabe batek gaitasun juridiko osoa lortzea da. Emantzipazio mota hori, oro har, adin nagusikoa ez den pertsona bat bere gurasoen etxetik joaten denean gertatzen da. Kode Zibileko 314. artikuluari jarraikiz: Emantzipazioa gertatzen da:
11/1981 maiatzaren 13ko Legeak (Filiazioaren, guraso ahalaren eta ezkontzaren erregimen ekonomikoaren Kode Zibileko arauak aldatzen dituena) adingabearen inguruko Kode Zibileko arau batzuk aldatu zituen, adingabea ri nolabaiteko gaitasuna aitortuta; hala ere, gaitasun mugatua. Zuzenbide positiboaren helburua, oro har, jarduteko gaitasunaren eskuratze prozesua graduala eta pixkanaka lortzekoa dela ziurtaraztea da. Adibidez, 16 urte betetzen dituen adingabeak bere lan edo industriagatik lortutako fruituak administratuko ditu, bere kabuz. Era berean, emantzipazioa daukagu: 16 urterekin eskuratzen da eta ordura arte izan duen ordezkaritzapetik askatzea dakar; hots, gurasoek guraso ahalaren bitartez seme-alabarekiko egikaritzen zuten ordezkaritzatik askatzea, momentu horretatik aurrera adin-txikikoek euren kabuz eta ordezkaritzarik gabe jarduteko gaitasun mugatu bat eskuratuz. Kode Zibileko 317. artikuluari jarraikiz:  “Guraso-ahala egikaritzen dutenek emantzipazioa eman dezaten, beharrezkoa da adingabeak hamasei urte izatea eta adingabe horrek emantzipazioari adostasuna ematea. Emantzipazio hori eman daiteke, eskritura publikoaren bidez edo erregistroaren ardura duen epailearen aurrean egindako agerraldiaren bidez.”
Ezkontz eko gaitasunari dagokionez, Kode Zibileko 46. artikulura jo behar dugu. Bertan, ezkontzeko gaitasunik ez dutenak zerrendatzen dira: “Ezin dira ezkondu:
Uztailaren 23ko Borondatezko Jurisdikzio Legea indarrean sartu arte, 14 urte zen ezkontzeko gutxieneko adina; hortaz, 14 urte zituen adingabea ezkondu zitekeen. Orain, aldiz, adin minimo hori aldatu eta igo egin da eta aipatu dugun Kode Zibileko artikuluari men eginez eta zentzu negatiboan kontuan hartuz, emantzipatugabeak diren adingabeak ezin izango dira ezkondu. Hori horrela, irakurketa zentzu positiboan eginez eta aurreko paragrafoan emantzipazioaren inguruan esandakoa kontuan hartuta, gaur egun, 16 urte izango da ezkontzeko galdatzen den gutxieneko adina.
Erantzukizun zibila
Erruzko erantzukizunaren eremuan borondate askerik edo jarduteko gaitasun nahikorik ez izateak duen garrantzia aipatu behar da: ezgaiak edo adingabeak badu kaltea ordaintzeko obligaziorik? Erantzukizun zibilari buruzko araudi penala kontuan hartuta, zera ondoriozta dezakegu: urtarrilaren 12ko 5/2000 Lege Organikoak, adingabeen erantzukizun penala arautzen duenak, bere 61.3. artikuluan xedatzen du ezen 14-18 urte bitarteko adingabeek eragindako kalteengatik, beren gurasoek, tutoreek, harrera-hartzaileek eta egitatezko zein legezko zaintzaileek izango dutela erantzukizun zuzena, objektiboa eta solidarioa. Jakina da 18 urtetik gorakoek erantzukizun penal eta zibil zuzena eta bakarkakoa dutela, ezgaituta ez badaude behintzat (Zigor Kodeko 116. artikulua). Ezgaiei dagokienez, kontuan hartuko beharko dira Zigor Kodeko 118. eta 120. artikuluak, ezgaitasun kausaren araberako erantzukizun ezberdina ezartzen baitute.
Hala ere, aipatu dugun 5/2000 Lege Organikoa 14-18 urte bitarteko adingabeen erantzukizun penalaz eta, bide batez, erantzule penala izateagatik egotziko zaien erantzukizun zibilaz hitz egiten du. Hori horrela, 14 urte baino gutxiagokoei, Kode Zibileko erantzukizun zibilaren inguruko eraentza aplikatuko zaie.
Zigor erantzukizuna
Zigor zuzenbideari erreparatuz, posiblea da ordenamendu juridiko bakoitzak arautze ezberdina ezartzea adingabeen zigor zuzenbidea ezartzeko, batez ere, zigor egozpena arautzeko orduan. Normalean, legegileak ez ditu berdin erantzule egiten 10 urteko edota 17 urteko adingabeak, nahiz eta bietako inor ez izan adin nagusikoa.
Espainiko Estatuan, Zigor Kodeko 19. artikuluak dio adin-nagusitasun penala 18 urterekin lortzen dela; beraz, adingabeak ez dira zigor erantzuleak. Hala ere, ez da zehazki horrela; izan ere, urtarrilaren 12ko 5/2000 Lege Organikoak dio 14 urte baino zaharragoak diren adingabeek ere badutela zigor erantzukizuna. Bestalde, 14 urte baino gutxiago dituzten gizabanakoek ez dute inongo zigor erantzukizunik izango.
Salbuespenekin jarraituz, Zigor Kodeko 69. artikuluak dio, 18 eta 21 urte artekoei ere aplikatu ahal izango zaiela adingabeen zigor erantzukizuna arautzen duen araua, hots, 5/2000 Lege Organikoa, betiere, ezarritako baldintzak betetzen badira. Haatik, 69. artikulua ez zen inoiz bete eta, azkenik, abenduaren 4ko 8/2006 Lege Organikoak indargabetu zuen.
Adingabe batek egindako delitua eta adindun batek egindakoa berdinak dira, baina erantzukizunaren ikuspuntutik ezberdintasuna dago. Erantzukizun horiei neurri deritze eta horien ezaugarririk bereziena da duten malgutasuna kasuz kasu moldatzeko. Neurri mota asko daude, hala nola auzolana, eta horien abiapuntua ez da delituaren araberako proportzionaltasun printzipioa jarraitzea, baizik eta adingabearen interesak eta adingabearen adina. Lehenengoaren arabera, adingabearen egoera aztertuko da eta neurri zuzentzaileena erabiliko da, betiere egindako delitua kontuan izanik. Bigarrenaren arabera, ezberdintasuna dago delitugileak 14 urte baditu edota 17 urte baditu, neurriaren intentsitatea pertsonak duen pentsatzeko, ekiteko eta ondorioei aurre egiteko gaitasuna ezberdina baita.
Berezko araudia izateaz gain, Adingabeen Auzitegia dago Espainiko Estatuan eta horrek, zigor prozeduraren ikuspuntutik, ezberdintasunak ditu. Alde batetik, adingabeen fiskalia dago eta horren ikuskapenaren menpe egiten da prozedura osoa, instrukzioko epailea ordezkatuz. Beste aldetik, aipatutako neurri horiek edozein momentutan alda daitezke.
Gizarte eztabaida
Adingabeei zigor ikuspuntutik ematen zaien tratamendua oso eztabaidatua da munduko ordenamendu juridikoetan. Badaude hainbat kasu, zeinetan adingabeek larritasun handiko delituak egiten baitituzte, hots, babestutako ondasun juridiko garrantzitsuenen aurka jarduten baitute (hala nola bizitza edo osotasun fisikoa). Ordenamendu gehienetan, ezaugarri horiek dituen kasu bat dagoenean, adingabeak ez du zigor erantzukizunik izango eta gizartean eztabaida handia sortzen da justizia falta delakoaren sentimendua baitago.
Nazioarteko babesa
Nazioarteko zuzenbide publikoak zein pribatuak dute adingabearen babesa oinarri ; are gehiago, garrantzi handienetarikoa duen printzipioa da. Asko dira adingabeak babesten dituzten itunak, bai zuzenean eta bai zeharka. Ikuspuntu materiala edo edukia kontuan hartuz, gai ezberdinak arautu dira, hala nola: umeen lana, adingabeen bahiketak, umeen trafikoa, umeen aurkako abusu sexualak, nazioarteko adopzioa, gurasoen ardura edo erantzukizuna oinarri duten epaien eraginkortasuna.
Itun horiek hainbat nazioarteko erakundek sustatu dituzte: Nazio Batuak, Nazioarteko Lan Erakundea edo La Hayako Nazioarteko Zuzenbide Pribatuko Batzarra. Horregatik, azpimarratu beharra dago ez dela bakarrik eremu publikoa arautzen, baizik eta eremu pribatua ere bai.
Espainiko Estatuan loteslea den Nazioarteko Zuzenbidea
Espainiako 1978ko Konstituzioak 12. artikuluan dio "Hemezortzi urterekin dira espainiarrak adindun" eta 39. artikuluan, adingabeen babesa eta familiaren babesa jartzen ditu ordenamenduaren kontu garrantzitsuenen artean.
Konstituzioaren 10.2. artikuluaren arabera, Konstituzioa eta ordenamenduko arau guztiak Nazioarteko Zuzenbidearen arabera interpretatuko dira. Sinatutako nazioarteko itun lotezleez gain, Giza Eskubideen Aldarrikapen Unibertsala eta Haurren Eskubideen Aldarrikapena hartuko dira kontuan, nahiz eta lotesleak ez izan ikuspuntu juridiko batetik.
Horiez gain, Espainia Europar Batasunek o (EB) kide denez gero, EBk hainbat Gomendio eta Ebazpen idazten ditu, estatu kideak lagundu eta gidatzeko adingabeen babesaren inguruan. Hainbat Nazioarteko arau dira lotesle Espainiako Estatuan, besteak beste:
Tolmomyias poliocephalus
Tolmomyias poliocephalus Tolmomyias generoko animalia da. Hegaztien barruko Tyrannidae familian sailkatua dago.
Bagneaux
Bagneaux Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bagneaux udalerrian erroldatutako biztanleak 230 ziren. Familiak 92 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 147 etxebizitza zeuden, 96 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 33 bigarren erresidentzia ziren eta 18 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 144etxeak ziren. 96 etxebizitza nagusietatik 80 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 4 etxek bi zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 23 etxek lau zituzten eta 54 etxek bost zituzten. 72 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 45 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 47 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 140 ziren, horien artean 96 aktiboak ziren eta 44 inaktiboak ziren. 96 pertsona aktiboetatik 85 lanean zeuden (48 gizon eta 37 emakume) eta 11 langabezian zeuden (6 gizon eta 5 emakume). 44 pertsona inaktiboetatik 18 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bagneaux udalerrian 89 unitate fiskal zeuden, 219 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.991 euro zen.
Vennezey
Vennezey Frantziako udalerri bat da, Meurthe eta Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vennezey udalerrian erroldatutako biztanleak 35 ziren. Familiak 12 ziren, horien artean 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Bagneaux
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Vennezey
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Bagneaux
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 iturgina eta 1 argiketaria.
Vennezey
Etxebizitza
2007an 16 etxebizitza zeuden, 15 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 1 hutsik zegoen. 15 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 15 etxebizitza nagusietatik 13 bere jabearen bizilekua ziren eta 2 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek hiru gela zituen, 1ek lau zituen eta 13 etxek bost zituzten. 14 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 6 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 9 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Bagneaux
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Bagneaux udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Vennezey
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Bagneaux
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Vennezey
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 22 ziren, horien artean 12 aktiboak ziren eta 10 inaktiboak ziren. 12 pertsona aktiboetatik 11 lanean zeuden (6 gizon eta 5 emakume) eta 1 langabezian (1 gizon). 10 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra eraikuntza enpresa batena zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
2000. urtean Vennezey udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden, 258 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Stružná
Stružná Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 547 biztanle ditu eta 12,6 kilometro koadroko azalera. Karlovy Varyko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1292 urtean egin zen.
1923ko Egiptoko konstituzioa
1923ko Egiptoko konstituzioa herrialde horretako konstituzioa izan zen 1923 eta 1952 artean. 1930eko konstituzioak ordezkatu zuen 5 urtez 1930eko urritik aurrera, 1935eko abenduan berrezarri aurretik. Botereen banaketan eta haien arteko lankidetzan oinarritutako ordezkaritza-sistema parlamentarioa hartu zuen. Egiptoko Parlamentua bi ganberako sistema bat zen, Senatuak eta Diputatuen Ganberak osatua.
Historia
Lehen Mundu Gerra amaitu ondoren, 1919an Egiptoko Iraultza piztu zen, askatasuna, independentzia eta demokrazia eskatzen zituena. Iraultza honek 1922ko otsailaren 28ko independentzia deklarazioa ekarri zuen, Egipto Estatu independente bezala onartuz (erreserba batzuekin) eta Egiptok protektoratu britainiar bezala zuen estatusari amaiera emanez.
Bere estatus berrian oinarrituta, Egiptok konstituzio bat behar zuen. Egipto independente berriko lehen ministroak, Abdel Khalek Sarwat Pashak, 1922ko apirilaren 30ean, 30 kideko komite bat osatu zuen, Konstituzioari buruzko Komitea, konstituzio bat idazteko. Bertako kideak pentsalariak, legelariak, zientzialariak, erlijiosoak, politikari moderatuak, lurjabeak, merkatariak eta finantzariak ziren. Wafdek, herrialdeko mugimendu politiko ezagunenak, uko egin zion batzordean parte hartzeari. Fuad I.a erregea ez zegoen ados laster herria boterearen iturri bihurtuko zuen konstituzio batekin. Ez zuen aldarrikatu batzordeak egindako eta Sarwatek proposatutako eratze-proiektua. 1922ko azaroaren 30ean Sarwatek dimisioa eman ondoren, konstituzioari buruzko bi kabinete eta eztabaida gogorrak behar izan ziren, erregeak 1923ko apirilaren 19an aldarrikatu zuen arte.
1952ko Egiptoko iraultzara arte izan zen lege nagusia.
Parlako tranbia
Parlako tranbia Espainiako Parla hirian dagoen garraiobidea da. Tranbiaren lehen fasea, 2007ko maiatzaren 6an zabaldu zen, eta bigarrena urte ebreko irailaren 8an. Gaur egun linea biribil bakarra dagoen arren, etorkizunean beste bi linea eraiki nahi ditu Parlako udalak.
Lineak
Bigarren eta hirugarren lineak, jatorrizko lehen linearen ekialdean eta mendebaldean eraikitako beste bi linea biribil izango lirateke.
Stružinec
Stružinec Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 711 biztanle ditu eta 11,21 kilometro koadroko azalera. Semilyko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1281 urtean egin zen.
Samarinești
Samarinești Errumaniako udalerri bat da, Gorj konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Chimarrogale sumatrana
Chimarrogale sumatrana Chimarrogale generoko animalia da. Lehen Insectivora edo Soricomorpha deitzen zen taldearen barruan daude. Gaur egun Lipotyphla deitzen den taldearen barruko Soricinae azpifamilia eta Soricidae familian sailkatuta dago.
Samarinești
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Saint-Samson (Calvados)
Saint-Samson Frantziako udalerria da, Calvados departamenduan dagoena, Normandia Beherea eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Beti Jai pilotalekua
Beti Jai pilotalekua Espainiako Madril hirian dagoen antzinako pilotalekua da. Urteetan abandonatua egon zen arren, zaharberritu berri dute eta bisitarientzat irekita dago.
Saint-Samson (Calvados)
Etxebizitza
2007an 127 etxebizitza zeuden, 125 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 2 hutsik zeuden. 124 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 125 etxebizitza nagusietatik 106 bere jabearen bizilekua ziren eta 18 alokairuan okupaturik zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 2 etxek hiru zituzten, 22 etxek lau zituzten eta 95 etxek bost zituzten. 108 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 42 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 79 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Beti Jai pilotalekua
XIX. mendearen azken hamarkadan altxatu zen eta 1977an Monumentu Nazionalaren izendapena jaso zuen. Erabaki hori 1991ean berretsi zen, Madrilgo udalak emandako babesarekin batera. Babestutako egitura den arren, ezer gutxi egin da eraikina kontserbatzeko.
Saint-Samson (Calvados)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 237 ziren, horien artean 174 aktiboak ziren eta 63 inaktiboak ziren. 174 pertsona aktiboetatik 160 lanean zeuden (82 gizon eta 78 emakume) eta 14 langabezian zeuden (6 gizon eta 8 emakume). 63 pertsona inaktiboetatik 32 erretiraturik zeuden, 17 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Beti Jai pilotalekua
2011ko otsailaz geroztik, Interes Kulturaleko Ondare egoera du Madrilgo Erkidegoan.
Historia
Frontoia 1893an hasi zen eraikitzen 500.000 pezetako aurrekontuarekin. Egituraren diseinua Joaquín Rucobak egin zuen, besteak beste Bilboko udaletxearen eta Málagako zezen-plazaren egilea. XIX. mendearen amaieran Madrilen zabaldutako laugarren pilotalekua izan zen, Jai Alai, Fiesta Alegre eta Euskal Jai pilotalekuen atzetik.
Saint-Samson (Calvados)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Beti Jai pilotalekua
Historia
1894ko apirilaren 29an ireki zuten, eta 1919 arte izan zen zabalik. Espainiako Gerra Zibilean, polizia etxetzat erabili zuten; eta ondoren, diktadura frankistan, musika banden entsegurako aretotzat. XX. mendearen erdialdean, pilotalekua Citroën enpresari saldu zioten, konponketak egiteko lantegitzat erabiltzeko. 1997an Frontón Jai Alai enpresak erosi zuen, pilotalekua berreskuratzeko asmoarekin. Proiektua bertan behera geratu eta pilotalekuak hainbat jabe izan ditu ondoren.
Saint-Samson (Calvados)
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 zurgina eta 1 eraikuntza enpresa.
Beti Jai pilotalekua
Historia
2011ko otsailaren 9an, kultura ondasun izendatu zuen Madrilgo Erkidegoak.
Saint-Samson (Calvados)
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saint-Samson udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Bariantza txikieneko zenbatesle alboragabe
Inferentzia estatistikoan, bariantza txikieneko zenbatesle alboragabea (nazioartean, UMVUE edo MVUE, Uniform Minimum Variance Unbiased Estimator izenez ere ezaguna) parametro baterako zenbatesle alboragabe guztietan bariantza txikiena (zehaztasun handiena) duena da, parametroaren balio guztietarako. Parametro baterako zenbatesle efizienterik badago, bat dator bariantza txikieneko zenbatesle alboragabearekin; baliteke, ordea, bariantza txikieneko zenbatesle alboragabe bat efizientea ez izatea, efizientea izateko Cramér-Rao mugak zenbatesle alboragabe guztietarako ezartzen duen bariantza minimoa bera izan behar baitu.
Saint-Samson (Calvados)
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
2009ko Nafarroako Bertsolari Txapelketa
2009ko Nafarroako Bertsolari Txapelketa Nafarroako Bertsolari Txapelketaren 38. edizioa izan zen. 2009ko urtarrilaren 31 eta martxoaren 21 bitartean ospatu zen eta Xabier Silveirak irabazi zuen. Bertan, 25 bertsolarik hartu zuten parte eta guztira 4 kanporaketa, 3 finalaurreko eta finala ospatu ziren. 2009ko edizioaren leloa "Bidean" izan zen. Finala martxoaren 21ean ospatu zen Elizondoko Lur Aretoan mila ikusle baino gehiagoren aurrean.
Elizondoko finalean, txapelduna erabakitzeaz gain, 2009ko Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa Nagusian Nafarroa ordezkatu zuten lau bertsolariak atera ziren: Xabier Silveira, Julio Soto, Erika Lagoma eta Iñigo Olaetxea hurrenez hurren.
Parte-hartzaileak
25 bertsolarik hartu zuten parte.
Auritz
Auritzeko kanporaketa herriko kultur etxean izan zen, 2009ko urtarrilaren 31ko 17:30etan.
Igantzi
Igantziko kanporaketa Jubilatuen Elkartean ospatu zen, 2009ko otsailaren 7ko 17:30etan.
Betelu
Beteluko kanporaketa Zigari Elkartean ospatu zen, 2009ko otsailaren 8ko 17:30etan.
Tafalla
Tafallako kanporaketa Kube Aretoan ospatu zen, 2009ko otsailaren 14ko 17:30etan.
Goizueta
Goizuetako saioa lehenengo finalaurrekoa da. 2009ko otsailaren 21eko 17:30etan ospatu zen Udaletxeko Ganbaran. Finalaurreko honetan 6 bertsolarik hartu zuten parte.
Altsasu
Altsasuko saioa bigarren finalaurrekoa da. 2009ko otsailaren 28ko 17:30etan ospatu zen Iortia Kultur Etxean. Finalaurreko honetan 6 bertsolariek hartu zuten parte.
Albulichthys albuloides
Albulichthys albuloides Albulichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
2009ko Nafarroako Bertsolari Txapelketa
Antsoain
Antsoaingo saioa hirugarren finalaurrekoa da. 2009ko martxoaren 7ko 17:30etan ospatu zen herriko Antzokian. Finalaurreko honetan 6 bertsolariek hartu zuten parte.
Elizondo
Finala Elizondon ospatu zen, Lur Aretoan, 2009ko martxoaren 21eko 17:00etan. Finalean 8 bertsolarik hartu zuten parte. Mila pertsonentzako lekua duen Lur Aretoa lepo bete zen eta hainbat pertsona sarrerarik gabe gelditu ziren.
Oso lehia estuko finala izan zen, Julio Sotok eta Xabier Silveirak saioa puntutan berdinduta bukatu zuten. Horrenbestez, luzapena jokatu behar izan zuten berdinketa hausteko, Xabier Silveira nagusituz. Xabier Silveirak bere Nafarroako seigarren txapela lortu zuen (1997, 2004, 2005, 2006, 2007 eta 2009).
Horrez gain, 2009ko Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa Nagusian parte hartzeko txartela lortu zuten lehenengo lau bertsolariek.
Murtziako tranbia
Murtziako tranbia Espainiako Murtzia hirian eraikitzen dagoen garraiobidea da. Tranbiaren lehen tartea 2007ko maiatzean zabaldu zen froga moduan, eta Murtzia hiriaren erdialdea, Juan Carlos I.a etorbidea eta Espinardoko gunea batzen ditu. Ibilbideak lau geltoki baino ez ditu.
Lussagnet
Lussagnet Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Landak departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Murtziako tranbia
Froga tarte horren arrakasta ikusita, 2009ko urrian, tranbiaren lehen linea osoa eraikitzeko lanak hasi ziren, FCC eta Comsa enpresen eskutik. Lehen linea osorik 2011ko maiatzaren 28an zabaldu zen.
Lussagnet
Biztanleria
2007an Lussagnet udalerrian erroldatutako biztanleak 78 ziren. Familiak 31 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 15 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Murtziako tranbia
Eraikuntzan
Tranbiaren lehen lineak 17 kilometro eta 28 geltoki dauzka. Eraikuntza lanak 2009an hasi eta 2011n amaitu ziren.
Lussagnet
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Murtziako tranbia
Eraikuntzan
Unibertsitatea, hiriaren erdigunea eta Thader eta Nueva Condomina merkataritza-guneak elkartzen ditu.
Lussagnet
Etxebizitza
2007an 35 etxebizitza zeuden, 29 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 31 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 29 etxebizitza nagusietatik 24 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 2 etxek hiru zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 14 etxek bost zituzten. 16 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 11 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 16 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Racine (Minnesota)
Racine Minnesotako hiri bat da. Mower konderrian kokatua dago. 2010ean 442 biztanle zituen, 1.74 kilometro koadrotan banatuta.
Lussagnet
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 49 ziren, horien artean 28 aktiboak ziren eta 21 inaktiboak ziren. 28 pertsona aktiboetatik 27 lanean zeuden (16 gizon eta 11 emakume) eta 1 langabezian (1 gizon). 21 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra eraikuntza enpresa zen.
2000. urtean Lussagnet udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Grant Weatherstone
Thomas Grant Weatherstone (Edinburgh, 1931ko ekainaren 27a - 2020ko urtarrilaren 2a) eskoziar errugbilaria izan zen, hegaleko moduan aritzen zena. 1952 eta 1959 bitartean Eskoziako errugbi selekzioan 16 aldiz jolastu zuen. Stewart's College eta Edinburgh District taldeetan jolastu zuen ere.
Urdari
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Hainichen (Turingia)
Hainichen Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Chlidichthys smithae
Chlidichthys smithae Chlidichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Pseudochromidae familian sailkatzen da.
Tolmomyias flaviventris
Tolmomyias flaviventris Tolmomyias generoko animalia da. Hegaztien barruko Tyrannidae familian sailkatua dago.
Alburnoides bipunctatus
Alburnoides bipunctatus Alburnoides generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Adela Jušić
Adela Jušić (Sarajevo, 1982ko urriaren 20a) artista bisual garaikidea da. Nazioarteko 100 erakusketa baino gehiagotan erakutsi ditu bere lanak, besteak beste: Frestas - Trienal de Artes (São Paulo), The Women's Room (New York), Balkan Artist Guild (Londres), Manifesta 8. (Murtzia), ISCP (New York), Videonale (Bonn), Image Counter Image (München). Jušić Crvena Arte eta Kulturarako Elkarteko kofundatzailea da. Adela Jušić Bosnia eta Herzegovinako eta Jugoslaviako emakumeen borroka antifaxistaren lineako artxiboaren sortzaileetako bat da. Sarajevon bizi eta lan egiten du.
Hezkuntza
Jušić 1997tik 2001era arte aplikatuen goi eskolan egon zen. 2007an Sarajevoko Unibertsitateko Arte Ederretako Akademiako Inprimaketa Saileko masterra lortu zuen. 2013an Sarajevoko eta Boloniako unibertsitateetan Demokrazia eta giza eskubideen bigarren masterra egin zuen Sarajevoko eta Boloniako unibertsitateetan. Praktikak ERMA programaren barruan amaitu zituen Gizarte Zientzien eta Giza Zientzien Institutuan, Skopjen, Mazedonian, 2013an.
Ibilbidea
Jušić Sarajevon hazi zen 1992-1995 Bosnia eta Herzegovinako gerran eta horrek eragin handia izan zuen bere arte lanetan. Bere lanaren ildo nagusiak hauek dira: gerran eta gerraren politikan izandako esperientzia pertsonala, feminismoarekiko, komunitate eta elkartasunarekiko atxikimendu handia. Hainbat euskarri erabiltzen ditu: bideoa, bideo emanaldia, performancea, collagea eta marrazkia. ( Frankotiratzailea, inoiz ez dut gerrari buruz gehiago hitz egingo, Zetazko lavanda kamiseta, Ride the recil ). Bere lanen bigarren zatian Bigarren Mundu Gerran emakumeen papera eta emakumeak Sozialismoan izandako papera azaltzen dira (Heroina ezezagunak, Zer eman digu gure borrokak?, Emakume alderdiko ezezaguna ). 2017. urtera arte 50 multimedia eta arte bisual baino gehiago sortu ditu. Bere lanak Marina Gržinić, David Elliot, Jelena Petrović, Matthew Webber, Jonathan Blackwood, Alessandra Ferrini eta Hodara Susanek berrikusi dituzte, besteak beste. Bere lana "zintzo eta desarmagarritzat jotzen da, familiako istorioekin edo kontakizun politiko zabalagoekin lotuta".
Frankotiratzailea (2007)
Snajperist izenburua, bideo laburra lan auto-biografikoa da. Adela Jušićen aita gerra hasi zenetik Bosniako armadako kidea zen Sarajevon. Sarajevoko setioan egin zuen zeregina giza eskubideak eta Genevako Hitzarmenak urratuz zibilen aurka tiroka ari ziren frankotiratzaileak ehizatzea zen. 1992ko abenduaren 3an izan zen, frankotiratzaile gisa, frankotiratzaile bala batek begi batean jo zuenean. Frankotiratzaile filmean, artistak aitaren koadernoko zatia kontatzen du, non borrokan egindako lanetan zenbat soldadu hil zituen zerrendatu zuen, bere aitaren argazkia agertzen den zirkulu gorri bat marrazten zuen bitartean.
Frankotiratzailea Rachel Rits-Volloch-ek eta Bojana Pejic-ek zuzendutako "HERO MOTHER / Contemporary Art by Post-Communist Women Rethinking Heroism" erakusketa MOMENTUM erakusketaren barruan zegoen. Bojana Pejic-ek honakoa dio: "Memoria ere antzezten da berriro Bosnian gerrak eragindako trauma eta galera tratatzen duten piezetan (Maja Bajević eta Adela Jušić), eta lan horietan emakumeen oroitzapenak ere zehazten dira, hauek soldaduak izanik ere, gizonezkoek dauzkaten oroitzapenen ezberdinak. Artista bisuala, ikertzailea eta hezitzailea den Alessandra Ferinik honakoa dio: "Gerra garaiko oroitzapenak familiarekin eta haurtzaroko oroitzapenekin nola lotzen diren agerian utziz, Jušićek historia eta gatazka zalantzan jartzeko lan autobiografikoak duen indarra gogorarazten digu. Frankotiratzailea lanean zalantzan jartzen dena gerraren errealitatea bera da, gerraostean zehar eztabaidagai nagusi izan diren gai nazionalistak, etnikoak edo erlijiosoak gainditu nahian."Frankotiratzailea Chelsea Arte Ederretako MA Arte Ederretako lizentziaturako ikastaroaren barruan erabili zen, Londreseko Arte Unibertsitateko eta Tate Research Center zentroan eta "material pertsonalak nola egiten duen, bizitzeko eta zaharberritzerakoan katarsiaren eremua nola hartzen duen aztertu zen". oroitzapenak." Jušićek The Sniper lana aurkeztu zuen "Art in Conflict" Londresko Ekonomia Frankotiratzailea imai - inter media art institutu fundazioaren artxiboaren eta Transitland: Europa erdialdeko eta ekialdeko bideo artearen zati da. Transitland EUROPA Europako Erdialdeko eta Ekialdeko herrialde post-sozialisten herrialdeetako trantsizio eta eraldaketen inguruko hausnarketa egiten duten 100 bideoren artxibo bat da. Bideoetan azken hogei urteetako lanak daude, Berlingo Harresia erori zenetik gaur egun arte.
Hiltzen naizenean, nahi duzuna egin dezakezu (2011)
Lanaren jatorrizko izenburua Kad ja umrem, radite šta hoćete da, 2011. Bideo honetan, artistak samurtasunez tindatzen du ordutik hildako amonaren ilea. Soinu bandan, Jušić-ek bosnieraz xuxurlatzen ditu, amonak bere bizitza zailari buruz kontatutako istorioak. "Orduan ehun aldiz okerragoa zen", irakurtzen zuten azpitituluek eta "Heriotza nahiko lasaigarria da". Jušićen amonak Bigarren Mundu Gerra eta aurreko Bosnia eta Herzegovinan bizi izan zuen. Hana Markuk deskribatu du lana: "Xuxurla batean, Jusicek amonaren ahotsez hitz egiten du, gerraz, pobreziaz, ustelkeriaz, gorrotoaz hitz egiten - baina baita seme-alabekiko, bere senarrarekiko eta ingurukoekiko maitasunaz ere. Bere bizitzako zailtasun arruntak intimoak eta berehalakoak dira. Jusic-en amonak gerra, heriotza eta haien familiak bananduz doazen mundu honetako amona guztien ordezko zerbitzua eskaintzen du. Haien jakinduria lasaia da eta gutxitan eskatzen da, eta jakinduria hori sentitzen dugu hemen, emakume zahar bati ilea tindatzen ikustean. Jusic-en jarrera ahozko historialari mota batena da, narrazio historiko ofizialetan normalean baztertzen diren gaiei buruzko istorioak, berak ahalik eta ondoen erreproduzitzen ditu."Ni hiltzen naizenean, nahi duzuna egin dezakezu imai - inter media art institutua fundazioaren 3.000 lan artistiko eta dokumentalen artxiboaren parte da, 1960ko hamarkadako garaitik gaur egun arte.
Ez dut berriro gerrari buruz hitz egingo (2011)
Lanaren jatorrizko izenburua hau da: Ja više nikada neću pričati o ratu. Adela Jušić eta Lana Cmajcanin-en I Will Never Talk About the War Again lankidetzako bideo emanaldi honetan, Bosnia eta Herzegovinako bi artistek gerrari buruz ez hitz egiteko agintzen diote elkarri, esaldi bera behin eta berriro errepikatuz, gero eta gehiago gehiago asaldatuta, ezin diotela gaiari ihes egin hitz egin gabe ere. Matthew Webberrek lana berrikusi du: "Gerrari buruz inoiz ez dut hitz egingo lana Living Archive-ko Perpetuum Mobile bilduman sartu zen, 2011n Zagreben, Kroazian, egin zen lehen edizioan, 'osagai nagusi, gatazkatsu eta gainjarri horiek politikoki artikulatzeko (saiakera eta erronka) gisa eta erreboteko eremuak '. Jelena Petrovicek, komisariotza taldeko kideak, adierazi duenez, 'lana bera komisarioak obrarekiko kokatzeko eragile bihurtzen da, baita ikusleei, hedabideei eta politikari aurkezten zaien testuinguruaren adierazle ere. '."Lan hau, Frankotiratzailea eta When I die filmekin batera, nahi duzuna egin dezakezu Film Mutations: Festival of Invisible Cinema 08 Parallel Film, Zagreb 2014 filmean. Zinemaldiaren hautatzaileak, Marina Gržinić teorikoak eta artistak, "kolonialismo bizia eta militarizatua eta gerraren makina (begirada, afektuak eta bizitza arautzen dituena)" erakusten dituzten lanak deskribatzen ditu, eta baita hau ere:""