cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Club Deportivo Tudelano
Futbol Zelaia
1969 arte Griseras Udal Futbol Zelaian jokatu zuen, hortik aurrera Jose Antonio Elola futbol zelaian, 11.000 ikusleentzako tokia duena. Gaur egun Ciudad de Tudela izena du.
Datuak
2023-24 barne:
Lehen taldea
Tudelano 2014-2015
Tudelano 2015-2016
Tudelano 2016-2017
Tudelano 2017-2018
Tudelano 2018-2019
Tudelano 2019-2020
Tudelano 2020-2021
Tudelano 2021-2022
Peru Harri museoa
Peru Harri museoa edo Harriaren parkea Nafarroako Leitza udalerrian dagoen harriari eskeinitako museo bat da. Iñaki Perurena harrijasotzaile eta aktore ezagunak sortu zuen.
Kokapena
Herrigunetik 2 kilometrora dago, Uitzira doan NA-1700 errepidea jarraituz, esku baten hatz bateek leku honetara daraman bidegurutzea adierazten du. Bertaratzeko, sarbidean kareharrizko arku baten azpitik igarotzen da.
Museoa
Harriak, erronkak, Euskal Herriko mitologiak eta historiak bat egiten duten tokia da.
Museo honetan Iñaki eta Inaxio semeak euskal historia eta kultura harriaren bitartez azaldu nahi izan dute. Alde batetik, neurri handietako kanpo eskulturen bidez, tartean harrijasotzaile erraldoia, 8 metro garai eta 40 tonako eskultura ikusgarria. Bestalde, hiru solairuko harri eta egurrezko baserriaren barnean argazkiak, lehiaketetan erabilitako jantziak, oroigarriak, eta batez ere, hark erabili eta jasotako harriak ikusgai daude. Mota, itxura, neurri eta pisu ezberdinetako harriak daude, bakoitza bere berezko istoriarekin.
Perurenatarren museo hau bisitatzeko modurik onena bisita gidatua da, baina ez beste edozein museo gida arrunt batekin bezala, honako honetan Perurenatarra harreragile eta gidariak ere bai baitira.
Naoemon Shimizu
Naoemon Shimizu (清水 直右衛門) Japoniako futbolaria izan zen.
Alessandra Perilli
Alessandra Perilli (Rimini, Italia, 1988ko apirilaren 1a) tiroan lehiatzen den kirolari sanmarinarra da, plater-tiroketa modalitatean.
Udako hiru Joko Olinpikotan parte hartu zuen, 2012 eta 2020 bitartean, eta brontzezko domina lortu zuen Tokio 2020an. Horrez gain, plater-tiroketan lortutako dominarekin, 34.000 biztanle eskaseko Europako herrialde txiki horren historia osoko lehen dominaduna da. Domina honekin, Bermudak gainditu zituen munduan domina bat duen herrialderik txikienaren rankingean.
Heneuita
'''Heneuita]] =
fosfato motako minerala da.
Aísako aragoiera
Aísako aragoiera edota aisera (aragoieraz Aragonés aisino edota aisino) Aragoiko Aísako ibarran mintzatzen den aragoieraren dialekto bat da, mendebaldeko aragoieraren multzoan sailkatua dago. Aísa, Esposa eta Sinués udalerrietan hitz egiten da.
Aragüésko aragoiera eta Jakako aragoieraren artean dagoen aldaera da.
Cortinarius triformis
Cortinarius triformis Cortinariaceae familiako onddo espezie bat da. Jan daiteke, baina balio gutxi du sukaldaritzan.
Sinonimoa: Cortinarius subferrugineus.
Deskribapena
Kapela: 4 eta 10 cm bitarteko diametrokoa, konikoa gaztetan, gero ganbila, titi zabal batekin, erdira mamitsua. Azal horixka-ilehori kolorekoa edo krema-okre antzekoa, berezko zuntz txikiekin. Higrofanoa, marroi-gorrixka ilun kolorekoa zopatuta dagoenean. Ertz izurtua eta mehea.
Orriak: Estu, kafesnearen kolorekoak.
Hanka: Zurixka, zilar kolorekoa goialdean, batzuetan desagertzen den zuntz-lerro batekin. 3,5 eta 8 cm bitarteko garaierakoa eta 1 eta 1,5 cm bitarteko lodierakoa. 3 cm-ko diametroa duen erraboil puztu oboide-fusiforme batekin. Gortina zuri eta iheskor batekin.
Haragia: Trinkoa, zuria kapelarena, urtsua eta grisaxka samarra oinarena. Usain atsegina du eta zapore leuna. Kolore gorria hartzen du fenolanilina erreaktiboarekin.
Etimologia: Cortinarius hitza, gortinatik dator, gortina eta guzti, errezelaren hondakin bereizgarriak direla eta.
Jangarritasuna
Jangarria, baina balio gastronomiko txikikoa.
Nahasketa arriskua
Cortinarius turgidus delakoarekin nahas daiteke.
Sasoia eta lekua
Urritik azarora, hostozabalen azpian.
Banaketa eremua
Europa, Errusia.
Jim Hines
James Ray Hines (Dumas, Arkansas, 1946ko irailaren 10a - Hayward, Kalifornia, 2023ko ekainaren 3a) estatubatuar atleta eta futbolaria izan zen.
Kaliforniako atletismoan hasi zen. 1968an, 100 metroko proba 10 segundo baino gutxiagoko denboran egin zuen lehen gizona izan zen. 1968ko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko bi domina irabazi zituen, bat 100 metroko lasterketan eta bestea 4 x 100 metroko erreleboan, Charles Greene, Mel Pender eta Ronnie Ray Smithekin batera. 100 metroko lasterketan lortu zuen 9.95 segundoko denbora ez zen munduko errekor gisa gainditu 1983ra arte.
1968an partiduren bat jokatu zuen NFLko Miami Dolphins taldearekin.
Europaren bortxaketa
Europaren bortxaketa edo bahiketa mitologia greziarreko pasarte bat da, askotan motibo artistiko bihurtu dena, batez ere Pizkundeko margolarien garaitik aurrera, baina antzinatean ere bai, Ponpeiako margoen artean ere aurkitu dira alegoriak. Pasartea zera da funtsean, Europa pertsonaia (ezen ez kontinentea) Zeusek bahitu eta bortxatu zuela, horretarako zezen forma hartu zuelarik jainkoak, emakumezko gaztea amarruz engainatzeko.
Mitoa
Europa Kadmoren arreba zen, Agenor eta Telefasaren alaba, Feniziako agintariak zirelarik gurasoak.
Emakume gaztea zela, egun batean zelaietara joan zen bere lagunekin jolastera eta loreak hartzera. Bertan Zeusek begiz jo zuen, eta harengana hurbiltzeko zezen zuri, lasai eta indartsu bat bihurtu zen eta haren ondora joan zen bazkatzen ari zelako itxurak eginez, nola konkistatuko zuen pentsatuz.
Orduan zezenarengana hurbildu zen Europa, eta animalia ferekatzen hasi zen, bere gorputz finak eta gihar indartsuek liluratuta. Animaliak burua makurtuz belauniko jarri zen, imintzio eginez bizkarrean jar zedin Europak. Animaliaren otzantasunak gonbidatuta, gainean jarri zuen neskatxa, eta tximistaren abiaduran hasi zen korrika zezena. Europa negarrez hasi zen, baina ezin zuen salto egin, hiltzeko beldurra baitzuen.
Zezen bihurtutako jainkoak itsasoa zeharkatu zuen tritoiak eta nereidak lagunduta eta Kretara heldu zen. Irlan lurreratu zenean, mozorroa kendu zuen Zeusek eta bortxatu egin zuen. Europak bilatu nahi izan ez zuen harreman horretatik Minos, Radamantis eta Sarpedon jaio ziren (seme kopuruaz antzinako autoreen artean bada kontaklizun desberdinik). Geroago, Zeusek Europa abandonatu eta Olinpora joan zenean, Europak bigarren senartzat hartu zuen Kretako erregea, Asterion, eta hark zaintzan hartu zituen Zeusekin izandako haurrak. Asterion erregea hil ondoren, Kretako tronua bere seme adoptiboetatik zaharrenak hartu zuen Minosek, Greziako lehen agintari eta legegilea izan zenak.
Adibideak artean
Antzinatekoak:
Bahiketa edo bortxaketa
Motibo honek inguruko hizkuntzetan jasotzen duen terminoak anbiguoak izan daitezke. Rapto gaztelaniaz, bahiketa itzul dezakegu, baina ingelesez oro har 20. mendetik erabiltzen den terminoa ohikoa Rape of Europa,da, Europaren bortxaketa. Jainko arrek emakumezkoak seduzitu edo haurdun utzi dituzteneko pasarteak ohikoak dira mitologian, eta artistek motibotzat hartu dituzte. Irakurketa askotan, sedukzioaren eta erotismoaren sinbolotzat hartu izan dira irudi horietarik asko, baina azken batean, erakusten dena bortxaketa da. Euskal Herrian dagoen Europaren bahiketa jakin baten kasua aipatzeagatik, Martin de Vosena, lana agertu zen Bilboko Arte Ederren Museoko ABC Bilboko Museoaren Alfabetoa erakusketan, non artelan bat lotzen zen letra bakoitzarekin: De Vosen margoa D letrarekin eta Desio terminoarekin lotu zuen erakusketa komisarioak, Kirmen Uribek. Aukera gogor kritikatu zuen Haizea Barcenilla arte kritikari feministak: "Jakina da XVI. mendean artea gizonezko begiradarentzat egiten zela, baina, egun, irakurketa historiko-kritikoa egiteko gai izan beharko genuke, barneratutako lotura hori auzitan jartzeko".
Uztailaren 15
Uztailaren 15a gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta laurogeita hamaseigarren eguna da, 197.a bisurteetan. 169 egun falta dira urtea amaitzeko.
Kanpo estekak
Uztailaren 14 | Urteko egutegi | Uztailaren 16
Yobibit
Yottabit batekiko duen ezberdintasuna testuinguruaren arabera 280 edo 1024 bit adieraz ditzakeela da.
3G
3G telefonia mugikorra telefonia mugikorreko hirugarren belaunaldiaren laburdura da, zeinak, nagusiki UMTS estandarraren bitartez, ahots eta datu transmisioak ahalbidetzen dituen.
Hirugarren belaunaldiarekin lotutako zerbitzuek ahalbidetzen dute transmititzea bai ahots eta datuak (hala nola telefono deiak edota bideodeiak), baita ahotsik gabeko datuak ere (adibidez artxiboen, programen eta aplikazioen deskargak, edota posta elektronikoa edo bat-bateko mezularitza erabiltzea).
Hasiera batean teknologia hau telefonia mugikorrari zuzenduta zegoen arren, telefonia mugikorreko operadoreek USB modemak erabiliz Internetera konektatzeko zerbitzuak ere eskaintzen dituzte, 3G teknologia erabilita. Hala, terminal mugikorrik erabili gabe ordenagailuan Internet sarbidea edukitzea posible da. Gainera, badira modema integratuta dakartzaten gailuak, adibidez netbook motatako ordenagailu eramangarri batzuk. Horiek SIM txartela behar dute Internetera sarbidea edukitzeko, beraz, kasu hauetan telefono linea aktiboa edukitzea beharrezkoa dute.
Eboluzioa
3G sareak 2G sareen hobekuntza modura sortu ziren, oro har ahots datuak eta bestelako transmisioak abiadura handiagoan egiteko, baina teknologiak aurrera egin ahala abiadura motelegitzat hartu eta horren eboluzioa garatu zen, 4Gra heldu arte. 3Gtik 4Grako eboluzioa hurrengo alditan eman zen:
2Gtik 2.5Gra
2Gren lehenengo pauso inportantea izan zen, GPRS (General Packet Radio Service) sartu zenean.
GPRS datuei abiadura eman zien, 5,8kb/s eta 114kb/s bitartean. Erabili daiteke satzeko aplikazio inalanbrikoen potrokolera, edo mezularitza laburreko zerbitzura eta mezularitza multimediako zerbitzua, baita ere interneteko zenbait aplikazioetarako, hala nola, hotmail. Normalean GPRS datu trasmitzaileak erabilitako bytetan ordaintzen da, berriz, komunikazio datuak konmutazioaren bidez, minituka ordaintzen da, bazkide izan ala ez izan. GPRS paketeak trasmititzeko gailu oso ona da.
3.5G (HSDPA)
3G teknologiaren eboluzioaren hasiera HSDPArekin (High Speed Downlink Packet Access, Abiadura Handiko Deskarga Pakete Sarbidea) etorri zen. Estandar honekin lotutako zerbitzuek 3.5G edo 3G+ izena hartu zuten.
HSDPAk 14 Mbpsko datu deskarga abiadura har dezake. Horrek telefono mugikorrari ahalbidetzen dio Internet bidezko datu transferentzia handiak gauzatu ahal izatea. Komunikazio hauetan, datuen transmisioa kobratzeko transmititutako megabyte kopurua zenbatzen da, hau da, datu kopurua zenbatzen da.
3.75G (HSUPA)
Izenak aipatu bezala, HSUPAk datu igoerak abiadura handian egin ditzake, 7,2 Mbpsko abiadurara har daitekelarik.
3.9G (HSPA eta HSPA+)
HSDPA eta HSUPAk datu eta ahots komunikazioetan prestazio altuak ematen dituzte, eta bien batasunak HSPA eta horren eboluzioa den HSPA+ teknologiak ekarri ditu. Teknologiek har ditzaketen abiadura maximoak hurrengoak dira: datu deskargarako 4 Mbps, eta datu igoerarako 22 Mbps.
3G ESTANDARRAK
3G tekonologia IMT-2000-ren erantzuna dira. Hasieran Europan eta Japonen UMTS sistema aukeratu zen, W-CDMA teknologian oinarrituta. UMTS 3GPP erakundea kudeatzen du. 3G teknologian ere eboluzio bat sortatzea esperatzen dute.
Segurtasuna
3G teknologia seguragoa da 2G teknologia baino. Sarek Europar Batasunak baimentzen edo legeztatzen duenez, erabiltzaileak aseguratzen da sarea erreala dela beraz, ez de la imitazio bat.
Arazoak
Nahiz eta mundua osoan oso modu positiboan hartu dute 3g teknologia, badauede zenbait arazo:
Espainiako Gobernua
Espainiako Gobernua Espainiako botere betearazlearen ordezkaritza da. Hurrengoek osatzen dute Espainiako Gobernua:
Hauek, Ministroen kontseiluan biltzen dira erabakiak hartzeko.
IX. legegintzaldiko gobernua (Zapateroren 2. kabinetea)
PSOEk irabazi ditu 2008ko hauteskundeak.
2010eko urriko birmoldaketa
Espainiako Gobernuak 2010eko urriaren 20ean ministerioen birmoldaketa burutu zuen. Besteak beste, Berdintasun eta Etxebizitza ministerioak desagertu ziren eta Ramon Jauregi euskal sozialista Presidentzia ministro bihurtu zen.
Kanpo estekak
<references group="lower-alpha" />
Taiga Maekawa
Taiga Maekawa (前川 大河, 1996ko ekainaren 13a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Cerezo Osaka.
Masaki Okino
Masaki Okino (沖野 将基, 1996ko abenduaren 13a - ) Japoniako futbolaria da.
NGC 201
NGC 201 galaxia espiral bat da, Cetus konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Saint-Aubin (Côte-d'Or)
Saint-Aubin Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Aubin udalerrian erroldatutako biztanleak 269 ziren. Familiak 113 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 45 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Saint-Aubin udalerrian 115 unitate fiskal zeuden, 262,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 27.055 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen.
2000. urtean Saint-Aubin udalerrian 33 nekazaritza-ustiategi zeuden, 253 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Intxaurrondo arrunt
Intxaurrondo arrunta (Juglans regia) Juglans generoko zuhaitza da, jatorriz Ekialde Hurbilekoa baina Europa osotik Himalaia eta Txina hego-ekialdea arte etxekotua. Intxaurrak ematen ditu.
Ezaugarriak
Hosto-erorkorreko zuhaitza da, eta 30 m garai izan daiteke. Itxura sendoa du, eta adaburu zabala eta biribildua.
Enbor lodia du, bi metrotako diametroa ere har dezake. Azala zilar-koloreko grisa du, eta arrail sakonak sortzen zaizkio azalean adinarekin. Enborra bera nahiko txikia da altueraz eta adar sendoak ateratzen zaizkio zuhaitzari itxura borobildua emanez.
Hostoak
Hosto handi eta konposatuak dituzte intxaurrondoek, eta 3tik 9ra foliolo. Hostoak 20-35 cm luzerakoak izan daitezke, hauetatik 5-8 cm pezioloak hartzen du.. Hostoak apurtzean, oso usain bereizgarria nabaritzen da.
Loreak
Lore arrak eta emeak desberdinak dira. Lore arrak aurreko urteko adarretan zintzilik dauden infloreszentziatan baturik daude (gerba erakoak). Lau sepalo eta 8-40 estamin izan ditzakete. Lore emeak, aldiz, urteko adaxken puntan jaiotzen dira, 2-3 ale txikiko taldetan eta tente.
Fruituak
Fruitu globularrak —drupak— ematen ditu intxaurrondoak. Fruituaren kanpoko alde berdea belztu eta deskonposatu egiten da, eta intxaurra uzten du agerian.
Habitata
Baso misto eta haltzadietan da ugaria.
Erabilera
Ebanisterian oso preziatua da zura, amerikako Intxaurrondo beltzarekin (Juglans nigra) batera. Gaur egun, intxaurrondo arruntaren barietate frantziarrak eta amerikarrak interes handia dute, berehala hazten direlako.
Jakako aragoiera
Jakako aragoiera edota jakera (aragoieraz Aragonés chaqués edota chaqués) Jaka udalerria eta bere inguruan mintzatzen den aragoieraren dialekto bat da, mendebaldeko aragoieraren multzoan sailkatua dago. Jakaz gain, honako udalerri edo herrietan ere mintzatzen da: Aratorés, Castiello de Jaca, Caniás, Novés, Guasillo, Asieso, Banaguás, Abay, Atarés, Ipás, Badaguás, Baraguás, Guasa, Gracionépel, Barós, Orante, Ulle, Navasa, Navasilla, Castiello de Lerés, Espuendolas, Larrés, Borrés, Martillué, Pardinilla, Jarlata, Cartirana, Sasal, Sabiñánigo, Frauca, Villanúa eta Garcipollera.
1940ko hamarkadan Manuel Alvar hizkuntzalariak ikertu zuen. Gaur egun, oso jende gutxik mintzatzen du, gehienbat adinduek.
Apistogramma wapisana
Apistogramma wapisana Apistogramma generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Tiaris obscurus
Tiaris obscurus Tiaris generoko animalia da. Hegaztien barruko Thraupidae familian sailkatua dago.
Tenporak
Tenporak kristau liturgia egutegiko aldiak dira, urtaro bakoitzaren hasieran, bereziki otoitz eta penitentziarako. Tradizionalki, egun hauetako eguraldia urtaroko eguraldia iragartzeko erabili izan da herri meteorologian. Epe luzerako eguraldia iragartzeko herri metodoa da.
PIN diodo
PIN diodoa hiru geruzadun diodo mota bat da, erdiko geruza erdieroale intrinsekoa, eta alboko geruzak bat P motakoa eta bestea N motakoa izanik. Praktikan, ordea, geruza intrintsekoa erresistibitate haundiko P edo N geruza batekin ordezkatzen da.
Tenporak
Izena
Jatorriz, tenporak latinezko Tempora hitzetik dator, tempus hitzaren plurala denbora edo aroa esan nahi duena. Jatorriz paganoak izanik Elizak tenporak hartu zituen bazkoaldiak egiteko, urtaro bakoitzaren hasiera eta bukaera ziren eta. Horrexegatik, Kalisto I.a aita sainduak Quatrotemporas sortu zituen penitentzia eta baraua egiteko.
Noiz
Antzinako tenporak zein Quatrotemporas aste bereko hiru egun daramatzate: eguaztena, barikua eta zapatua. Urtaro bakoitzak bere tenporak ditu:
Irailaren 14 edo abenduaren 13 eguaztena bada, hurrengo asterako uzten da.
Beste batzuen arabera, tenporetako eguaztena, barikua eta zapatua beti “garizumaren lehenengo astea, Mendekostearen astea, irailaren hirugarren astea eta abenduaren hirugarrena” direla.
Eguraldiaren iragarpenerako fidagarritasuna
Ez dago oinarri zientifikorik tenporek eguraldia iragartzeko baliozkoak direla baieztatzean. Epe luzeko iragarpenak egitea ia ezinezkoa izateaz gain, tenporen egunak ere aldakorrak dira, egutegi liturgikoan oinarrituta eta, lekuan leku, aldakorrak. Euskal Herrian, Pello Zabalak horiekiko interesa atxikitzen lagundu du. Jazinto Sagarna Gorbeiako artzainaren eta Miel Sukuntzaren iragarpenak famatuak izan dira eta egunkari askotan argitaratuak izan dira.
Asaccus andersoni
Asaccus andersoni Asaccus generoko animalia da. Narrastien barruko Phyllodactylidae familian sailkatuta dago.
Rixheim
Rixheim Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2007an 13.103 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Rixheim udalerrian erroldatutako biztanleak 13.103 ziren. Familiak 5.493 ziren, horien artean 1.568 pertsona bakarrekoak ziren (675 bakarrik bizi ziren gizonak eta 893 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.789 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.658 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 478 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 5.871 etxebizitza zeuden, 5.591 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 26 bigarren erresidentzia ziren eta 254 hutsik zeuden. 2.895 etxeak ziren eta 2.965 apartamentuak ziren. 5.591 etxebizitza nagusietatik 3.708 bere jabearen bizilekua ziren, 1.743 alokairuan okupaturik zeuden eta 141 doan lagata zeuden; 99 etxek gela bat zuten, 483 etxek bi zituzten, 1.156 etxek hiru zituzten, 1.607 etxek lau zituzten eta 2.246 etxek bost zituzten. 4.399 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 2.588 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 2.532 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Laure-Minervois
Laure-Minervois Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Languedoc-Rousillon eskualdean.
Rixheim
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 8.916 ziren, horien artean 6.812 aktiboak ziren eta 2.104 inaktiboak ziren. 6.812 pertsona aktiboetatik 6.144 lanean zeuden (3.279 gizon eta 2.865 emakume) eta 667 langabezian zeuden (300 gizon eta 367 emakume). 2.104 pertsona inaktiboetatik 769 erretiraturik zeuden, 632 ikasten zeuden eta 703 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Rixheim udalerrian 5.516 unitate fiskal zeuden, 12.976,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.427 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 542 komertzioetatik, 8 erauzte enpresak ziren, 10 janari enpresak ziren, 7 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 22 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 50 eraikuntza enpresak ziren, 154 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 18 garraio enpresak ziren, 24 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 7 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 28 finantziazio enpresak ziren, 32 higiezinen enpresak ziren, 91 zerbitzu enpresak ziren, 52 administrazio publikoko enpresak ziren eta 38 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 108 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 6 banku bulegoak, 13 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 ibilgailuen alokairu bulegoak, 2 autoeskolak, 4 igeltseroak, 7 margolariak, 4 zurginak, 7 iturginak, 6 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 11 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 18 jatetxeak, 14 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 6 apaindegiak.
2009an zeuden 42 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 5 okindegiak, 2 harategiak, 2 liburu dendak, 7 arropa dendak, 3 etxerako tresna dendak, 3 elektrotresna dendak, 4 altzari dendak, 4 kirol-dendak, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 2 drogeria eta 4 lore-dendak ziren.
2000. urtean Rixheim udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 78 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 4 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an 9 haur-eskola eta 6 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Rixheim udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 440 ikaslekin.
San Martino Alfieri
San Martino Alfieri Italiako udalerri bat da. Astiko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Echoko aragoiera
Echoko aragoiera, txesoera edota txesoa (aragoieraz Aragonés cheso edota cheso) Aragoiko Huescako probintziako Echo ibarran mintzatzen den aragoieraren dialekto bat da, mendebaldeko aragoieraren multzoan sailkatua dago.
Mendebaldeko aragoierako aldaeren artean hobekien gorde izan direnetako bat da.
Esklabotza
Esklabotza edo esklabotasuna pertsona batek, esklabo izenekoak, horren jabetza t jotzen den nagusiari obedientzia osoa zor izatea da, inolako soldata rik gabe eta bere buruarekiko inolako eskubide rik gabe. Esklaboak jabea obeditu behar du jaiotza tik edo harrapatua izan denetik (askatasunetik esklabotzarako urratsa), hil edo aske geratu arte (esklabotzatik askatasunerako urratsa).
Esklabotza jabetza-lege aren printzipio ei aplikatzen zaien edozein sistema da, pertsona batzuei beste pertsona baten jabea izatea, erostea eta saltzea ahalbidetzen diena, de iure ondasun bezala. Esklabo bat ezin da halako moldaketatik bere kabuz aldendu, eta ordainsari rik gabe egiten du lan. Aditu askok gaur egun “ondasun esklabotza” (ondasun pertsonala) terminoa erabiltzen dute legezkotasunaren, de iure esklabotzaren zentzu zehatz honetarako. Zentzu zabalago baten, esklabotza hitzak norbanakoari bere borondatearen aurka lan egitera behartuta dagoen edozein egoerei ere erreferentzi a egin diezaieke. Aditu ek, gainera, askatasunik gabeko lana edo behartutako lana bezalako termino generikoagoak erabiltzen dituzte, horrelako egoerak aipatzeko. Hala ere, hitzaren zentzu zabalagoan, esklabotzaren azpian esklaboek lege eta ohituren arabera, eskubide eta babes batzuk izan ditzakete. Esklabotza kultura askotan egon zen, jatorria gizakiaren zibilizazio en hasieran kokatuz. Pertsona bat jaiotzatik edo harrapatua zein erosia izan zelako bihur zitekeen esklabo. Esklabotza legezkoa zen gizarte gehienetan garai batean, baina gaur egun legez kanpo dago onartuta herrialde guztietan. Esklabotza ofizialki indargabetu zuen azken herrialdea Mauritania izan zen, 1981. urtean. Dena den, gutxi gorabehera 40 milioi pertsona daude egun mundu osoan esklabotza moderno aren menpe. Esklabotza modernoaren forma ohikoena pertsonekin trafikatzeari esaten zaio. Beste arlo batzuetan, esklabotzak zorraren morrontza bezalako praktiken bidez jarraitzen du, gaur egun esklabotzaren forma hedatuena. Eta baita gatibu mantentzen diren etxeko zerbitzari ak, edo haurren zenbait adopzio mota esklabo bezala lan egitera behartzeko, edo haur soldadu ak, edo behartutako ezkontza k. Esklabotzaren amaierako nazioarteko eguna abenduaren 2an ospatzen da.
Terminologia
Esklabo hitza skyleúo aditz greziar retik eratorrita dago, "hildako etsaiari kendu". Historialari en artean eztabaida dago "askatasunik gabeko langilea" edo "esklabo bihurtutako pertsona” bezalako terminoak, ez ote diren egokiagoak “esklabo” baino, esklabotzaren biktimei buruz aritzerakoan. Terminologia n aldaketa proposatzen dutenen arabera, esklabo hitzak esklabotza delitu a betikotzen du; bere biktimak izen ez gizatiarra edukitzera murriztuz, pertsona bezala aurrera eraman beharrean. Beste historialari batzuek nahiago dute esklabo terminoa, ezaguna eta laburragoa delako, edo esklabotzaren gizagabetasun eza zehatz islatzen duelako, "pertsona" hitza aipatuz gero esklabotzak baimentzen ez duen autonomia maila ematen zaiolako.
Historialarien artean eztabaida dago "askatasun ik gabeko langilea" edo "esklabotutako pertsona" bezalako terminoak erabili behar diren ala ez, “esklabo" baino, esklabotzaren biktima k deskribatzeko. Terminologiaren aldaketa proposatzen dutenen arabera, esklaboak hizkuntzaren esklabotza delitu a betikotzen du, beren biktimak izen ez gizatiarra izatera murriztuz, pertsona gisa aurrera eraman beharrean, ez jabetza ren arabera. Beste historialari batzuek nahiago dute esklaboa, terminoa ezaguna eta laburragoa delako, edo esklabotzaren inhumanitatea zeharo islatzen duelako, eta "pertsona" hitzak esklabotzak baimentzen ez duen autonomia maila bat suposatzen duelako.
Zorpetutako lana
Zorpetu tako lana edo zor-fidantza izenarekin ere ezagutzen dena, pertsona aske baten konpromisoa mailegu baten menpe geratzen denean ematen da. Egiten den lana zorra amortizatzeko da, eta bere iraupena zehaztu gabe egon daiteke. Zorraren fidagarritasun a belaunaldi z belaunaldi pasa daiteke, seme-alabek gurasoen zorra ordaintzera behartuta egonik. Gaur egun esklabotza forma hedatuena da, bereziki hegoaldeko Asia n.
Ondasun esklabotza
Ondasun esklabotza, edo esklabotza tradizionala ere deitua, jendea jabearen ondasun pertsonal bezala tratatzen zelako ezagutzen da, eta merkantzia gisa erosi eta saldu ahal zelako. Eskuarki, ondasun esklabotzaren sistemaren arabera, haur rek amaren bidez heredatzen zuten esklabo egoera (partus sequitur ventrem). Gizartearen historian zehar, hainbat lurraldetan nagusi izan bazen ere, esklabotza modu hau formalki indargabetuta dago, eta oso arraroa da gaur egun. Bizirik dagoela esan daitekeen arren, nazioartean aitortutako gobernurik ez dago ordenamendu juridikoan onartzen duenik.
Menpekoak
"Esklabotza" beste norbaiten menpekotasun egoera juridikoa aipatzeko ere erabili izan da. Baina adibidez, Pertsia n, horrelako esklaboen egoera eta bizitza herritar arruntenak baino hobeak izan litezke.
Behartutako lana
Lan behartua, edo askatasun ik gabeko lana, batzuetan bere borondatearen aurka lan egitera behartuta dagoen pertsona deskribatzeko erabiltzen da, indarkeria ren edo beste zigor batzuen mehatxu pean. Baina “askatasunik gabeko lana” izen generikoa, ondasun esklabotza deskribatzeko ere erabiltzen da, eta baita pertsona batek bere borondatearen aurka lan egin behar duenean edozein egoeratan, edo pertsona batek modu produktibo an lan egiteko duen gaitasuna beste pertsona baten erabateko kontrol pean dagoenean. Kasu hauetan esklabotza bezala sailkatzen ez diren erakundeak ere izan daitezke, hala nola, baserritar maizter rak, soldadutza rako errekrutatuak, edo espetxe an daudenak. Askatasunik gabeko langile batzuk, esaterako zerbitzari ak, eskubide substantzialak, juridikoak edo tradizionalak dituzten arren, ez dute gaitasunik egiten duten lana amaitzeko, eta maiz, beren lanpostutik kanpo, hertsapen, indarkeria eta jardueren zein mugimenduen murrizkete n menpe daude.
Bestalde, 2007an Giza Eskubideen Behatokiak kalkulatu zuen 200.000 eta 300.000 haurrek soldadu bezala zerbitzatzen zutela egungo gatazketan. Eta 16 urtetik beherako neska gehiagok lan egiten zutela etxeetako zerbitzari bezala, beste edozein kategoriatan baino, sarritan nekazaritza herri pobreetatik hiriburuetara bidalita, Haiti n bezala.
Ezkontza behartua
Ezkontza behartuak, edo ezkontza goiztiarrak, esklabotza motatzat hartzen dira maiz. Ezkontza behartuak munduko zenbait lekutan jarraitzen dute, hala nola Asia ko eta Afrika ko eremu batzuetan, eta baita mendebaldeko etorkin komunitate etan ere. Prostituzio sakratua berriz, neskak eta emakumeak apaizekin edo goi mailako kastekin konprometitzen direnean ematen da, esaterako, Asia hegoaldeko Devadasiko jardunbidean, edo Afrika mendebaldeko esklabo fetitxisten artean. Ezkontza bahiketa ren bidez berriz, munduko leku askotan gertatzen da gaur egun ere, eta Etiopia n batez beste % 69 dira era horretan ezkontzen direnak.
Sadr
Sadr, Sadir edo Sador, γ Cygni (γ Cyg / 37 Cyg) izarraren izen propioa da, Cygnus konstelazioko bigarren dizdiratsuena Deneben ondoren ((α Cygni). Iparraldeko Gurutzearen asterismoaren erdian kokatua, bere itxurazko magnitudea +2,23koa da. Bere izena, arabierazko صدر şadr, "bularra" hitzetik dator, hitz honek, Kasiopea konstelazioko Schedar izarrari ere izena ematen diolarik. Lurretik 1500 argi urteko distantziara dago.
Esklabotza
Ekonomikoak
Ekonomialari ak saiatu dira aztertzen esklabotza (eta morrontza bezalako aldaerak) zein egoeratan sortzen edo desagertzen den. Behaketa bat da esklabotza desiragarriago bihurtzen dela lurrak ugaltzen direnean baina ez eskulan a, eta horrela, lurraren alokairu a apala izaten da eta aldiz langile en soldatak altuak. Alderantzizkoa gertatzen bada, gero eta garestiagoa da jabe entzat esklaboen zaindariak ordaintzea, eta lehia handia dagoenez langileen artean enplegua lortzeko, soldata baxuak ordainduko dizkie. Egoera horren ondorioz, Europa n lehenik esklabotza eta gero morrontza pixkanaka murriztu egin ziren populazioa hazi ahala, baina Amerike tan eta Errusia n berriro hedatu ziren, jende gutxi zegoelako lur eremu berri eta zabalak lantzeko.
Esklabotza ohikoagoa zen lana arruntetan, eta beraz gainbegiratzeko errazagoa. Esate baterako, ekoizkin bakarreko laborantza eremu handietan, esaterako azukre a eta kotoi a, produkzioa eskala ko ekonomietan oinarrituta zegoelako. Horrelako lan-sistemak, hala nola Estatu Batue tako kuadrilen sistema, landaketa handietan eskulana fabrike tako doitasunen antzera kontrolatzen zen. Adibidez, lan kuadrila bakoitza lanaren barne banaketan oinarritzen zen, kuadrila ko kideak zeregin zehatz batera esleitzen zuena eta, aldi berean, bere errendimendua besteen ekintzen menpe geratzen zena. Esklabo batzuk aitzur rekin kotoizko landareak inguratzen zituzten belar rak mozten zituzten, eta baita gehiegizko kimu ak. Ondorengo kuadrilek atzetik jarraitzen zuten golde ekin, lurra kotoizko landare en errenkadetatik gertu irauliz, geroago landareen inguruan botatzeko. Horrela, kuadrilen sistemak fabriketako muntaketa-kate bat bezala funtzionatzen zuen.
Sadr
Sadr, F8 Ib mota espektraleko supererraldoi hori bat da, gutxi gora-behera, gure Eguzkia baino 65.000 aldiz argitsuagoa, bere azaleko tenperatura 6500 kelvinekoa delarik. Bere dizdira eta tenperaturaren arabera, jaio zenean, bere masa, gure eguzkiarenaren halako 12 zela estimatzen da, bere bizitza supernoba bezala amaitzeko mugan kokatzen duena. Hertzsprung-Russell diagraman, izarrak ezegonkor bihurtzen eta pultsatzen hasten diren tokitik gertu kokatua dago, dizdiran aldaketak izaten dituelarik. Izar aldagarri garbia ez denez, modu konplexu batean pultsatzen duela dirudi, 74 eguneko ziklo batean.
Bisualki, Esne Bidearen toki konplexu batean kokatua, IC 1318 igortze nebulosa lausoak inguratzen du, izar gazte eta beroek argiztatua. Hala ere, Sadr ez da nebulosa horren zati, hau eta Lurraren arteko erdi bidean baitago, lehen planoko izar bat delarik. NGC 6910 kumulu irekia ere, hau ere eremu bisual berean dagoena, askoz urrutiago dago.
Esklabotza
Ekonomikoak
Mundu osoan esklabotza delitua da, baina esklaboen jabeek oso irabazi handiak lor ditzakete arriskua gatik. Siddharth Kara ikerlariaren arabera, 2007an esklabotza mota guztiek sortutako irabaziak 91.2 bilioi dolar izan ziren. Hori bigarren dago negozio kriminalen artean, soilik droga trafiko aren atzetik. Gaur egun, esklabo baten salmentaren batez besteko prezioa 340 dolarrekoa da, altuena sexu esklabo batena izanik, 1.895 dolar, eta baxuena Asia ko eta Afrika ko eremu batzuetako zorpetutako lanen esklaboak, 40 eta 50 dolar inguru. 2007an esklabo batek sortutako urteko batez besteko etekin a 3.175 dolar izan ziren, eta baxuena 950 dolarrekoa. Sexu trafikoko esklabo batzuk, 29.210 dolarretara ailegatzen ziren. Sexu esklabo hauek irabazi guztien % 40 lortzen zuten, nahiz eta munduko 29 milioi esklaboen artean % 4 baino ez izan.
Identifikazioa
Historian zehar, esklaboak modu bereizgarrian izan ziren jantziak, eta maiz oinutsik joaten ziren. Oinetakorik gabe ibiltzea arrazoi ekonomikoengatik izan zen neurri batean, merkeago zelako jabearentzat, baina bereizgarri gisa ere balio zuen, batez ere Hegoafrika n eta Hego Amerika n. Adibidez, Hegoafrikako Lurmutur Hiriko esklaboen kodeak adierazten zuen "Esklaboek oinutsik joan behar dute, eta paseak eraman behar dituzte". Gainera, esklaboak desabantaila fisikoan zeuden oinutsik joanda, ingurumen aren aurkako babes ik ez zutelako, eta bestalde liskarrak sor zitezkeen egoeretan zailagoa zitzaielako jabeen aurka matxinatzea.
Historian beranduago, esklabotza bertan behera utzi zuten estatu gehienak, izan ere, dagokien garai historikoko irudi ia denek esklaboak oinutsik zirela iradokitzen baitute. Brother Riemer 1779 adierazi zuenez: "esklaboek, beren jantzirik ederrenean ere, oinutsik joatera behartuta daude. Esklaboei oinetako ak eramatea debekatu zitzaien. Hori, libreen eta esklaboen arteko bereiz keta nabarmena zen, eta ez ziren salbuespenik baimentzen.”
Biblia ren arabera, oinetakoak askatasun aren adierazgarri hartu izan dira antzinatik: "Aitak esan zien bere morroiei: ekarri jantzi onena eta jarri gainean, eta jarri eraztun bat eskuan eta zapata k bere oinetan. (Lukas 15:22)". Alderdi hori lege informal bezala ikus daiteke esklabotza existitzen zen edozein eremutan, publikoki oinutsik ikusten zen edozein pertsona esklabotzat har baitzitekeen.
Zenbait gizartetan gaur egun ere indarrean dagoen araua da. Tuareg ekin gertatzen den bezala, esklabotza ofizialki praktikatzen ez bada ere, haien esklaboek behartu egiten dituzte oinutsik ibiltzea, bere mailaren aitorpen gisa. Oin biluzien bidez, haien egoera soziala eta jabeena, jendaurrean modu nabarmenean erakusten dira. Beste praktika hedatu bat esklaboak betiko markatzea izaten zen, sarri aurpegian, oro har jabetza bezala baina baita ihes egiten zutenei zigor moduan ezarriz.
Historia goiztiarra
Esklabotzaren ebidentziak erregistro idatziak ditu, eta jakina da kultura askotan egon zela. Baina esklabotza leku batzuetan gutxi eman zen, adibidez ehiztari-biltzaile en populazioen artean, populazio-dentsitate txikia zegoelako. Dena den, baliabide aberatsak zituzten ehiztari-biltzaileen artean egon ziren esklaboak, esaterako, Pazifiko ko ipar-mendebaldeko ibai ertzetan bizi ziren amerikar indigene n artean. Hala ere, esklabotza bereziki nekazaritzaren asmakizunaren ondoren hedatu zen, duela 11.000 urteko Iraultza Neolitiko an.
Ezagutzen diren lehen erregistro etan, esklabotza ezarritako ohiko egitura gisa tratatzen da. Hammurabiren Kodea k (K.a. 1760 ingurukoa), esaterako, heriotza ezartzen zuen esklabo bati ihes egiten laguntzen zionari, edo iheslari bat babesten zuen edonori. Biblia n esklabotza ezarritako egitura moduan aipatzen da. Izan ere, esklabotza antzinako zibilizazio eta gizarte guztietan ezagutu zen. Egitura horiek hainbat esklabotza mota hartzen zituzten, hala nola, zorpetutako lana, zigorra hiltzaileentzat, gerrako presoen esklabotza, haur abandonatuak, eta esklaboen seme-alabak.
Afrika
Jakina da esklabotza faraoi en Egipto n ematen zela, baina zehatz aztertzea konplexua da, historian zehar egiptoarrek erabilitako terminologian morrontza mota ezberdinak zeudelako. Hala ere, badirudi hiru esklabotza mota zeudela: ondasun esklabotza, zorpetutako lana eta behartutako lana.
Asia
Esklabotza Txina n antzinatik zegoen, eta jadanik Shang dinastia n ezagutzen zen. Gobernuek esklabotza lan publikoari eusteko erabili zuten neurri handi batean.
Europa
Grezia
Antzinako Grezia ko esklabotza erregistroak Mycenaean Greziakoak dira. Ziurra da Atenas Klasikoak esklabo populazio handiena zuela, eta K. a. VI eta V. mendeetan 80.000 inguru izan zirela. Hau da, biztanleriaren % 40tik 80ra esklaboak ziren. Bestalde, Erromatar Errepublika atzerrira hedatu zen heinean, populazio osoak esklabo bihurtu zituen, ondorioz Europa osotik eta Mediterraneo tik jende hornidura zabala sortuz. Esklaboak lanerako erabiltzen ziren, eta baita dibertsiorako ere (adibidez, gladiadore ak eta sexu esklaboak). Elite gutxiengo batek kontrolatzen zuen zapalkuntza honek, esklaboen matxinada k ekarri zituen. Eta hainbat filmetan jasoak izan dira, ospetsuenak izanik Erromatar morroien gerra, edo Espartako k (gladiatore traziar ra) gidatutako Hirugarren morroien gerra.
Erroma
Errepublika ren amaieran, esklabotza Erromako aberastasunean funtsezko zutabe bihurtu zen, eta baita erromatar gizartearen zati garrantzitsua ere. Kalkulatzen da Antzinako Erroma ko biztanleriaren % 25 edo gehiago esklabo zegoela, nahiz eta adituek eskualde batetik bestera ehunekoaren aldaketak eztabaidatu. Esklaboek Italia osoko biztanleriaren % 15-25 ordezkatzen zuten, gehienak gerretako gatibu ak izanik, batez ere Galia eta Epirusekoak. Beraz, esklabo gehienak Italiatik kanpoko probintzietan sakabanatuta zeuden. Orokorrean, Italia bertako esklaboak italiarrak ziren, atzerritar gutxiengo batekin. Soilik % 5ean estimatzen zen hiriburu an, kopururik handiena zen tokia izan arren. Europar esklaboak greziar rak ziren batez ere. Bestalde, judu ak ez ziren inoiz erromatarren gizartean erabat sartu, identifikatutako gutxiengoa izaten jarraitu zutela. Esklaboek (batez ere atzerritarrak) heriotza tasa altuak eta jaiotza tasa baxuagoak zituzten bertako pertsona libreak baino, eta batzuetan kanporatze masiboak ere jasan zituzten.
Afrika
Esklabotza oso hedatua zegoen Afrika n, bai barneko bai kanpoko esklaboen merkataritza rekin. Senegambia lurraldean, 1300 eta 1900 urteen artean, biztanleriaren herena esklaboak ziren. Mendebaldeko Sahel islamiar estatuen artean ere, Ghana, Mali, Segou eta Songhai barne, biztanleriaren ia erdia esklabotzan bizi zen.
Arabiar esklaboen merkataritza, Sahara ko basamortu tik eta Indiako ozeano tik zehar hasi zen IX. mendean, arabiar musulmanek eta Swahili merkatariek kostako eta itsasoko ibilbideak kontrolatu zituztenean. Merkatari hauek Bantu ko jendea (Zanj) harrapatu zituzten barnealdeko eremuetan, gaur egungo Kenia n, Mozambike n eta Tanzania n, eta kostara eraman zituzten. Han, esklaboak pixkanaka landa eremuetan kokatzen zituzten, bereziki Unguja eta Pemba uharteetan.
Amerika
Mexiko ko esklabotzaren lehen aztarna k azteke kin aurki daitezke. Beste amerindiar batzuk ere esklaboak zituzten, hala nola Ande etako Inka k, Brasil go Tupinamba k, Georgia ko Creek indio ak edo Texas ko komantxe ak.
Txina
Barnealdeko Han txinatar asko esklabo hartuak izan ziren mongoliar rengandik, beraien lurraldeak inbaditu zituztenean. Dena den, ez dago frogarik Yuan go gizartearen behealdean zeuden Han txinatarrok gehiegikeria latzik jasan zituztenik. Beste aldetik, Japonia ko Sugiyama Masaaki eta Funada Yoshiyuki historialarien arabera, Yuan dinastia txinatarren garaian, beraiek zituzten mongoliar esklaboak.
Korea
Korea ko esklabotza Hiru Erresum ak baino lehenagotik existitzen zen, duela 2.000 urte ingurutik. Erdi Aroko Korean esklabotza oso garrantzitsua bezala hartua izan da, ziur asko Ekialdeko Asia ko beste edozein herrialdetan baino handiagoa zelako. Baina XVI. menderako, biztanleriaren hazkunde nabarmenak alferrikako bihurtu zuen bere premia. Esklabotzaren gainbehera X. mendean hasi zen, baina Goryeoren bukaeran itzuli zen, esklaboen matxinada ugarien eraginez.
Joseon garaian, esklabo mailako kideak nobi bezala ezagutzen ziren. Nobiak sozialki ez ziren bereizten klase ertain eta arrunteko pertsona askeengandik, baina bai yangban elitetik. Eta batzuek jabetza eskubideak, erakunde legalak eta eskubide zibilak ere bazituzten. Hori dela eta, aditu batzuek "esklabo" deitzea ez dela egokia argudiatzen dute, eta egokiagoa dela morroi feudal bezala deskribatzea. Nobiak 1858an Koreako biztanleria osoaren % 1,5 inguru ziren.
Europa
Esklabotza neurri handi batean Mendebaldeko Europa tik Erdi Aroa n desagertu zen, baina gehiago iraun zuen Ekialdeko Europan. Esklaboen salerosketa handiak batez ere Erdi Aroko Europaren hegoaldera eta ekialdera mugatu ziren: Bizantziar Inperioa eta mundu musulmana izan ziren helmugak, eta Erdialdeko eta Ekialdeko Europako pagano ak (Kaukaso eta Tartaria rekin batera) hornitzaile garrantzitsuenak. Bikingo, arabiar, greziar eta erradanita judu merkatari guztiak, esklaboen salerosketan parte hartu zuten Erdi Aroan. Europako esklaboen merkataritzaren gailur ra 10. mendean izan zen, Zanj matxinadaren ondoren, horrek arabiar munduan Afrikako esklaboen erabilera murriztu egin zuelako.
Erdi Aroko Europan esklabotza hain ohikoa zenez, Eliza Katolikoa behin eta berriz debekatzera ailegatu zen, edo gutxienez kristau esklaboak kristau ez ziren lurraldeetara esportatze a, adibidez Koblentza ko Kontseilura (922), Londres ko Kontseilura (1102) (batez ere, ingeles esklaboak Irlanda ra saltzea zenean helburu nagusia)  eta Armagh-eko Kontseilura (1171). Morrontza, aitzitik, oso onartua zegoen. 1452an, Nikolas V.a Aita Santuak Dum Diversas bulda eman zuen, Espainia ko eta Portugal go errege ei "Sarrazeno ei (musulmanak), pagano ei eta beste fedegabeei" betirako esklabotza ezartzeko eskubidea eman zien, gerraren ondorioz esklaboen merkataritza legitimatuz. Baldintza horietako esklabotzaren onarpena 1455eko Romanus Pontifex buldan berretsi zen.
Britainia Handia
Britainia Handia n, esklabotza Erroma ren erorketaren ondoren ere praktikatzen jarraitu zen, eta Hywel the Gooden legeen atal batzuk Erdi Aro ko Gales en esklaboei buruzkoak ziren. Merkataritza bereziki bikingo en inbasioaren ondoren jaso zen, eta Chester zein Bristol en merkatu garrantzitsuak garatu ziren, bereziki daniar rek, merkaniarrek eta galestar rek alboko lurraldeetan sartuta harrapatzen zituzten gatibuekin hornituta. Domesday Liburuaren garaian, ingeles en biztanleriaren ia % 10 esklaboak ziren. William Konkistatzaileak atzerrian esklaboak saltzea eragozten zuen legea ezarri zuen. Eta John Gillingham historialariaren arabera, 1200ean britainiar uharte etan jadanik ez zen esklabotzarik existitzen. Esklaboen salerosketa 1807.eko Esklaboen Merkataritza Legeak indargabetu zuen, baina esklabotza legezkotzat mantendu zen Europatik kanpoko jabetzetan, 1833ko Esklabotzaren Abolizioaren Legea eta 1843ko Indiako Esklabotza Legea indarrean sartu ziren arte.
Otomandar Inperioa
Bizantziar-otomandar gerrek eta otomandar gerrek, esklabo asko eraman zituzten islamiar mundura. Bere burokrazia pertsonaz hornitzeko, Otomandar Inperioa k, milaka kristau mutil harrapatu zituen janissari sistemarekin, devşirmearen bidez. Ongi zainduak izan ziren, baina legez gobernuaren jabetzakoak esklaboak zirelako, ez zeuden  ezkontze ra baimenduta. Hala ere, ez ziren inoiz erosiak edo salduak izan. Inperioak rol administratibo eta militar garrantzitsuak eman zizkien. Sistema 1365 inguruan hasi zen, eta 1826an amaitu zenean, 135.000 janissari zeuden.
Lepanto ko guduaren ondoren, 12.000 kristau esklabo berreskuratu zituzten otomandar flotatik, askatuak izateko. Bestalde, Ekialdeko Europa k tatar inbasio ugari jasan zituen, esklaboak harrapatzeko helburuarekin gero jasyr-en sartzeko. Era berean, 1474 eta 1569 artean, hogeita hamabost Krimea ko tatar eraso jasan zituzten Polonia n eta Lituania n.
Polonia
XV. mendean Polonia n esklabotza debekatu egin zen. Eta Lituania n, 1588an formalki abolitu zen esklabotza, baina morrontzagatik ordezkatu zuten.
Espainia
1452an, Nikolas V.a Aita Santuak Dum Diversas bulda ezarri zuen, Espainia ko eta Portugal go erregeei "Saracens (musulmanak) paganoak eta beste fedegabeak", betirako esklabo bihurtzeko eskubidea emanaz, gerraren ondorioz esklaboen merkataritza legitimatuz. Baldintza horietako esklabotzaren onarpena, 1455eko Romanus Pontifex buldak berretsi eta zabaldu zuenː
Portugal
Lagos itsas hiria izan zen Portugalen (Ameriketako kolonizatzaile zaharrenetarikoa) sortutako lehen Esklaboen Merkatua 1444an, esklaboak Mauritania iparraldetik ekarriz Portugalera. 1552rako, Afrika ko esklabo beltzek Lisboa ko biztanleriaren % 10 osatzen zuten. XVI. mendearen bigarren erdialdean, erregetzak esklaboen salerosketaren monopolio a utzi zuen, eta Afrikako esklaboen merkataritzaren garrantzia Europatik Amerike tara aldatu zen, bertako kolonia tropikal etara zuzenean eramanda, batez ere Brasil era.