cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zientzialari
Filosofia beste jarduera bat da, ez dena gaur egun eskuarki zientziatzat hartzen. Filosofoek fisikoki neurtu ezin diren esperientzia eta errealitateak ulertzea bilatzen dute.
Zientzialariak, era berean, ez dira ingeniariak, egoera zehatz baterako tramankuluak diseinatu, eraiki eta mantentzen dituztenak. Zientziak erabilera praktiko baterako bidea egiten duenean zientzia aplikatu izena ematen zaio. Zientzialari aplikatuak ez ditu zertan tramankuluak marraztu edo asmatu behar, bakarrik ikertu norabide hori eman dadin. Zientziak filosofiako elementuak sartzen dituztenean orduan filosofia naturala izena ematen zaio.
Tigre ehizan
Tigre ehizan Aingeru Epaltzak idatzitako eleberri historikoa da, 1996an argitaratua.
Lanak 1997an Euskadi Literatura Saria, euskarazko literatura modalitatean, irabazi zuen.
Argumentua
Mundu oso bat adieraz lezake egun baten kontaketak. Bi mundu elkartze ditu hemen 1944ko abuztuaren 7ak. Bi mundu, eta 36ko gerrak desegindako familia bat: aita, Martin, Venezuelako oihanean dabil lanean, eta giza haragiarekin zaletu den tigre baten ehizan abiatu da gaur; semea, Martintxo, Lapurdiko Larresoron bizi da gainerako senideekin aterbeturik, eta tanke nazien joan-etorriak zaintzen ditu bere lagunekin batera, jakin gabe.
Txapelgorri (Lehen Karlistaldia)
Boluntario gehienak hirietatik zetozen, eta Donostia, Tolosa, Ordizia eta Eibar izan ziren soldadu gehien eman zituzten hiriak. Dena den, Gipuzkoan bertan behar beste boluntariorik lortu ez zutenez, beste leku batzuetako jendea ere errekrutatu zuten, tartean frantses asko. Errekrutatutako ofizialak behintzat bertakoak izateko agindu zuen Aldundiak.
Ibilbidea
Iparraldeko tropa liberalen buruzagitzan Quesadaren lekua hartu zuen Rodil jeneralarekin batera ibili ziren 1834ko udan erregegaiaren atzetik, eta Arantzazuko santutegia erretzen parte hartu zuten. Historialari gehienek sute hartatik errugabetu egiten dituzte txapelgorriak, sute hura Don Karlos harrapatzerik izan ez eta, bere iritziz, fraide frantziskotarrak karlistekin elkar hartuta zeudelako amorratzen zegoen Rodilek agindu zuela esanez. Ekintza horretan Anselmo Iñurrigarro bigarren komandantearen aginduetara jardun zuen txapelgorrien batailoiak.
Francisco Lersundi ere gorputz horretan ibili zen. Bertan hasi zuen bere ibilbide militar luze bezain distiratsua, gerora hainbat gobernutako buru eta alderdi moderatuko buruzagi izango zen politikari eta estatugizon horrek. Rafael Etxague donostiar militar eta politikaria ere txapelgorriekin aritu zen.
1835eko amaieran, Arabara bidali zuten txapelgorrien batailoia, Iñurrigarro buru zutela, eta liskar handia izan zuten han Esparterorekin. Urrian lapurreta batzuk egon ziren Bastidako, Subillako, Uribarriko eta Haroko zenbait elizetan, eta txapelgorriei bota zieten errua. Gometxan biltzeko agindu zien Esparterok eta errudunak aurkitu ez zituenez, zozketa egin eta hamar txapelgorri fusilatu zituen, haien batailoi osoaren aurkako salaketa izugarri larriak boteaz. Iñurrigarrok nahigabetuta Joaquin Maria Ferrer Gipuzkoako diputatuaren babesa eskatu zuen. Ferrerek Esparteroren jarduna salatu zuen Gorteetan, fusilamentuak agintzean arinegi ibili zela eta txapelgorri saiatuen aurka oinarririk gabeko salaketak bota zituela esanez.
3856 Lutskij
3856 Lutskij asteroide baten izena da. abuztuaren 26an aurkitu zuen N. S. Chernykh-ek Nauchnij Behatokitik.
Txapelgorri (Lehen Karlistaldia)
Ibilbidea
Fusilatutakoen artean Lezoko alkatea zegoen, Iñurrigarrok oso maite zuen boluntarioa berau. Beste gipuzkoar bat, bizkaitar bat, gaztelau bat, bi nafar eta lau frantses ziren gainerako fusilatuak, beraz, argi ikusten da armada hartako kideak leku askotakoak zirela.
3856 Lutskij
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1976 QX izena zeraman. Ondoren Lutskij omentzeko izena eman zitzaion.
Txapelgorri (Lehen Karlistaldia)
Muñagorriren hilketa
Gerra bukatuta, txapelgorri askok Espainiako Armadako kide izaten jarraitu zuten. Haietariko batzuek, Espartero jeneralaren jarraitzale sutsuak izaki, 1841an haren aurkako euskal liberal moderatuen altxamendua zapuzten lagundu zuten. Altxamenduak porrot egin zuen eta Esparterok euskal foruak indargabetu zituen. Altxamendu hartan ustez Jose Antonio Muñagorrik parte hartu zuen, Lehen Karlistaldian Bakea eta Foruak aldarrikapenaren aldeko matxinada bultzatzen saiatu zena. Muñagorri Baionan babestu zen baina 1841eko altxamenduak porrot egin ondoren bere negozioetara itzuli zen. Eratsunen zuen Sumarrieta burdinolan zela Esparteroren jarraitzaile amorratua zen txapelgorrien teniente batek atxilotu zuen. Berehala fusilatu zuten, 1841eko urrian.
3856 Lutskij
Orbitaren ezaugarriak
3856 Lutskij asteroidearen orbitak batezbeste 2,325 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,979 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,671 distantziara. Eszentrikotasuna 0,149 da, eta makurdura orbitala 9,73ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.9 da.
Colpatria dorrea
Colpatria dorrea, Kolonbiako Bogotá hiriburuan dagoen eraikin bat da, hiriko hirugarren eraikin garaiena da, 196 metro eta 50 solairu ditu.
1979an Oscar Jaime Obando kolonbiar arkitektoak diseinatu eta eraikiarazi zuen.
Barbâtre
Barbâtre Frantziako udalerri bat da, Vendée departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Barbâtre udalerrian erroldatutako biztanleak 1.751 ziren. Familiak 816 ziren, horien artean 304 pertsona bakarrekoak ziren (100 bakarrik bizi ziren gizonak eta 204 bakarrik bizi ziren emakumeak), 300 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 176 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 36 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 3.115 etxebizitza zeuden, 851 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2.230 bigarren erresidentzia ziren eta 34 hutsik zeuden. 2.963 etxeak ziren eta 112 apartamentuak ziren. 851 etxebizitza nagusietatik 624 bere jabearen bizilekua ziren, 204 alokairuan okupaturik zeuden eta 23 doan lagata zeuden; 10 etxek gela bat zuten, 82 etxek bi zituzten, 228 etxek hiru zituzten, 277 etxek lau zituzten eta 254 etxek bost zituzten. 680 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 462 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 266 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 979 ziren, horien artean 650 aktiboak ziren eta 329 inaktiboak ziren. 650 pertsona aktiboetatik 584 lanean zeuden (316 gizon eta 268 emakume) eta 66 langabezian zeuden (25 gizon eta 41 emakume). 329 pertsona inaktiboetatik 197 erretiraturik zeuden, 49 ikasten zeuden eta 83 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Barbâtre udalerrian 873 unitate fiskal zeuden, 1.854,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.145 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 111 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 16 eraikuntza enpresak ziren, 22 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 12 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 14 higiezinen enpresak ziren, 11 zerbitzu enpresak ziren, 7 administrazio publikoko enpresak ziren eta 9 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 34 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 banku bulegoak, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 igeltseroak, 5 margolariak, 1 zurgina, 3 iturginak, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak, 6 jatetxeak, 6 higiezinen agentziak eta 1 tintoreria.
2009an zeuden 14 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 3 okindegiak, 1 arraindegi zen, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen, 1 etxerako tresna denda zen, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Barbâtre udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 152 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Unión Deportiva Mutilvera 2020-2021
Entrenatzailea: Andoni Alonso (2017-Egun)
Paradyż udalerria
Paradyż Poloniako Lodzeko voivoderriko landa-udalerri bat da, Łódź Ekialdea barrutian kokatuta. 81,39 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4440 biztanle zituen.
Laredoko Bandera
Historia
Bi sasoi bereziten dira, 1976tik 1982 artekoa eta 2003tik 2007ra artekoa.
2023an Kantabriako Txapelketa ere jokatu zen Laredoko Banderarekin batera.
Dalaca
Dalaca Hepialidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Dalaca nigricornis da.
Commelinaceae
Komelinazeo (Commelinaceae) izen bereko familiako landare belarkarez esaten da. Zurtoin koskodun zuzena izaten dute; hostoak berriz txorten bilkaria dutenak eta txandaka antolatuak. Lorea hermafrodita eta hiru horrikoa dute; kolorez zuriak, urdinak nahiz moreak izan daitezke. Fruituak kusku egiturakoak dituzte. 300 komelinazeo mota ezagutzen dira; lurralde beroetakoak dira gehienak.
Villahermosa (Tabasco)
Villahermosa Mexikoko Tabasco estatuko hiriburua eta Centroko udalerriburua da. Mexikoko hego-ekialdeko negozio hiri eta petrolio industriaren administrazio gune garrantzitsua da. 2005ean hiriak 520.308 biztanle zituen eta Villahermosako eremu metropolitanoak 664.629 biztanle. Grijalva ibaiaren ertzean dago.
Ekonomia
Nekazaritza produktuen (azukre kanabera, kafea, kakaoa, artoa, fruitu arbolak, behi azienda) merkataritza eta industria (kimika industria, azukre findegiak, janari industria, tabakogintza, ehungintza) dira ekonomia jarduera nagusiak.
Ondarea
Aipagarriak dira 1614. urteko katedrala eta arkeologia museoa, Mexikoko aberatsenetakoa dena. Unibertsitatea eta aireportua ditu.
Piccoliita
Piccoliita mineral bat da.
Ezaugarriak
Piccoliita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Medora (Indiana)
Medora Indianako herri bat da. Jackson konderrian kokatua dago. 2010ean 693 biztanle zituen, 0.85 kilometro koadrotan banatuta.
Antennarius commerson
Antennarius commerson Antennarius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Antennariidae familian.
Lyndsy Fonseca
Lyndsy Marie Fonseca (Oakland, Kalifornia, 1987ko urtarrilaren 7a) estatubatuar aktorea da, zineman eta telebistan aritutakoa.
NGC 6336
NGC 6336 galaxia bat da, Hercules konstelazioan. Édouard Stephanek aurkitu zuen n.
Charles Albert Gobat
Charles Albert Gobat (Tramelan, Suitza, 1843ko maiatzaren 21a - Berna, 1914ko martxoaren 16a) Suitzako abokatu, eskubide zibileko irakasle eta politikaria izan zen. 1902an Bakearen Nobel Saria eman zioten Élie Ducommun batera Bureau International Permanent de la Paixa sortzeagatik.
Bernan abokatu gisa lan egin zuen eta Parisko Sorbonan izan zen irakasle. 1906an Bureau International Permanent de la Paixeko zuzendari izan zuen eta honek 1910an jaso zuen Bakearen Nobel Saria.
Behe Erdi Aroa
Behe Erdi Aroa —Erdi Aro Berantiarra edo Erdi Aro Beranta izenez ere ezaguna — historialariek Europako historian XIV. eta XV. mendeei deitzeko erabiltzen duten izena da. Erdi Aro Klasiko eta Aro Modernoaren artean kokatu ohi da Behe Erdi Aroa.
XIV. mendearen hasieran, Europako gorakada ekonomikoak oztopoa aurkitu zuen. Goseteek eta izurriteek, hala nola 1315-1322 arteko Goseteak eta Izurri Beltzak, Europako populazioa erdira murriztu zuten antza. Despopulazioarekin batera, nahigabea hedatu zen: nekazariak matxinatu ziren Europako leku ugaritan Flandrian 1322an hasita. Gerrak amaigabea zirudien, batik bat Frantzia eta Ingalaterraren arteko Ehun Urteko Gerrarengatik. Eliza Katolikoaren batasunak Mendebaldeko Zismak apurtu zuen. Hori guztia dela eta, Behe Erdi Aroko krisialdia ere deitu zaio.
Beste aldetik, XV. mendean zientziak eta arteak garatu ziren, Pizkunde garaiari eta Aro Modernoari hasiera emateko. Antzinako Erroma eta Greziako kultura berreskuratu zen. Prozesu hori Gurutzadekin eta arabiarrekiko hartu-emanekin hasita zegoen, baina otomandarrek Konstantinopolis hartu ondoren (1453an, Ehun Urteko Gerra amaitu zen urte berean), aditu ugarik mendebaldera, batez ere Italiara, jo zuten, Antzinatearen gaineko interesa bizkortuz. Inprimagailuaren asmazioak liburuen erabilpena zabaldu zuen, eta Erreforma Protestantearen hedapenean paper garrantzitsua jokatzekoa zen. Nahiz eta Otomandar Inperioarengatik ekialdeko merkataritza-bideak moztu, Kristobal Kolonek Amerikaren aurkikuntzari (1492) eta Vasco da Gamaren Afrikako inguratzeari esker, merkataritza-bide berriak ireki ziren, Europako estatuen boterea eta ekonomia izugarri handitu zituztenak.
Horrek guztiak Erdi Aroaren amaiera eta garai berri baten hasiera markatu zuten. Ohartu behar da banantze hori artifiziala dela erabat, urte andana iraun zuen prozesu motel batean gertatu zelako. Gainera, Antzinateko ikasketak ez ziren inoiz guztiz ahaztu, eta Erdi Aroan barnan ere beste berreskuratze garaiak egon ziren: Karlos Handiarekin (Karolingiar Pizkundea ere deitu zaio), XII. mendean... Italian, halaber, ez da Behe Erdi Aroaz mintzatzen. Izan ere, hor, XV. mendea Pizkunde garaiaren barruan sartzen da.
Gainbehera
Behe Erdi Aroa gorabeheraz eta lazeriaz betetako epea da. Klima-historialariek dokumentatutako klima aldaketa gertatu zen, eta nekazaritza kaltetuta atera zen. Garaikideek goseteen bidez pairatu behar izan zuten, hala nola 1315-17koa.
Edonola ere, hondamendi larriena 1340ko hamarkadako Izurrite Beltza izan zen. Sua lastoan bezala hedatuta, bakterio-gaixotasun horrek Europako biztanleria txikitu zuen, batez beste europarren heren bat hil baitzen, eta hainbat tokitan hildakoen kopurua %50era ere iritsi zen. Zenbait lekutan XIX. mendera arte ez zen berreskuratu populazio-maila. Landa-eremu ugari biztanlerik gabe geratu ziren. Laborarien murrizketa zela medio, soldatak handitu ziren, eta jabeek lurretara lotu nahi izan zituzten langileak.
Gerra ere ohiko bilakatu zen toki batzuetan, hala nola Ehun Urteko Gerra pairatu behar izan zuten tokietan. Bizi-baldintza kaskarrak zirela eta, nahigabetasuna zabaldu eta matxinadak gertatu ziren Europa osoan. Krisialdiari aurre egiteko beste bide bat barneko erlijioa izan zen. Garai honetan Eliza Katolikoa ere krisian egon zen, Mendebaldeko Zismaren garaian elkar onartzen ez zuten hiru Aita Santu izatera iritsi baitzen. Hainbat erreforma-saioak burutu ziren, arrakastarik gabe, baina nahigabeak bidea irekita utzi zuen XVI. menderako.
Gatazkak
Garaiko gatazka nagusia Ingalaterra eta Frantziaren arteko Ehun Urteko Gerra izan zen (1337-1453). Agincourteko guduaren ondoren (1415) Ingalaterrako Henry V.a bi erresuma batzeko zorian zegoela zirudien, baina Jeanne d'Arc-en parte-hartze erabakigarriak Frantziari eraman zion garaipena. Horren ostean, Ingalaterran gerra zibila piztu zen Arrosen Gerran (1455-1485). Frantzian, Ingalaterra kanporatu arren, Borgoinako konterria eta Herbehereetako Borgoina Germaniako Erromatar Inperio Sainduan barnan sartu ziren.
Pozo Almonte
Pozo Almonte Txileko iparraldeko komuna eta hiri bat da, Tarapacá eskualdeko Tamarugal probintziaren hiriburua. 2002ko erroldan, 	10.830 biztanle zituen.
Behe Erdi Aroa
Gatazkak
Ekialdean Lituaniako Dukerri Handia sortu zen. Ekialdeagoan, Urrezko Horda garaituta (1380), Moskuko Dukerri Handia bihurtu zen tokiko botere nagusia. Ivan III.ak Novgorod konkistatzean, Errusiaren oinarriak ezarri zituen.
Bizantziar Inperioari dagokionez, politikoki eta kulturalki denbora luzez Ekialdeko Mediterraneoa menperatu ondoren, 1453an Konstantinopla otomandarren menpean erori zen, nahiz eta orduko estatu oso txikia izan. Mediterraneoko botere berria Aragoi izan zen, zeinek erresuma asko batu zituen leinu batean. Italian Medici sendia buru zuen Florentzia nabarmendu zen hiri-estatuen artean, eta XV. mendean Pizkunde artistikoa garatu zen bertan.
Estatuaren indartzea
Behe Erdi Aroan monarkian oinarritutako nazio-estatu indartsuak sortu ziren, batik bat Ingalaterran, Frantzian eta Iberiar Penintsulan (Portugal, Gaztela, Nafarroa eta Aragoi).
Garai honetako gatazka luzeek, Ingalaterra eta Frantziaren artean borrokatutako Ehun Urteko Gerrak kasu, erresumarekiko erregeen boterea areagotu zuten. Gerra-premiak estatuaren eraginkortasuna handitu zuen. Administrazioa burokrazia ikasiaren esku geratu zen, zeinek postua erregeari zor zion, harekiko leialtasuna bermatuz.
Nobleziarekin adostasuna bilatu zuten erregeek parlamentuen estreinako bertsioen bidez: Frantziako Estatu Orokorrak, Ingalaterrako Parlamentua, Nafarroako Gorteak... Merkatariek gobernatutako hiriek ere bere tokia izan zuten biltzar horietan, eta, orokorrean, erregeak babestu zituzten hirien ordezkariek. Honek tokian tokiko jaunengandik aldentzen utzi zien monarkei. XIV. eta XV. mendeetan lortutako boterearen ondorioz, Behe Erdi Aroko erregeek benetako estatu modernoen lehenengo zutabeak eraiki zituzten: erregeen nahietara zergak ezarri, gerra deklaratu edo legeak sortu ahal zen. XV. mendearen bigarren erdirako, Ingalaterrako Henry VII.ak edo Frantziako Louis XI.ak gobernatu ahal izan zuten, baroien esku-sartzea nabaritu gabe.
Elizaren gorabeherak
Filipe Ederraren garaietatik, Aita Santuak frantziar koroaren azpian geratu ziren. Izan ere, 1309an, San Petriren ondorengoen egoitza Erromatik Avignonera eraman zuten. Honi, Aita Santuen Babiloniako presoaldia (juduen Babiloniako presoaldia gogoraraziz) deitu zitzaion. Azkenean, 1377an, Aita Santuak Erromara itzultzea erabaki zuen. Alabaina Avignonen eta Erroman Aita Santu desberdinak aukeratu zituzten, eta, ondorioz, Mendebaldeko Zisma (1378-1417) sortu zen.
Konstanzako kontzilioan (1414-1418) Aita Santu bakarra ezarri zen berriro. Kontzilio edo biltzarren sistema aintzat hartu zen Elizaren barneko arazoak konpontzeko, baina berehala arbuiatu zen. Batasun berria gorabehera, Mendebaldeko Zismak kalte handia eragin zuen kristautasunean barnan.
Eliza Katolikoen arazoak konpondu nahian, barnetik erreformatzeko hainbat mugimenduak sortu ziren. Horietako bat Oxfordeko Unibertsitateko irakasle John Wyclifena (1325 inguru - 1384) izan zen. Wyclifek adierazi zuen Biblia baino beste autoritate-iturririk ez zegoela erlijio auziei zegokienez. Halaber, transubstantziazio, zelibato edo indulgentzien aurka mintzatu zen. Ingalaterran jarraitzaleak, lolardarrak izenekoak, lortu arren, azkenean bertan behera geratu zen mugimendua.
Dumbletonius
Dumbletonius Hepialidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Dumbletonius sylvicola da.
Behe Erdi Aroa
Elizaren gorabeherak
Jan Hus (1369-1415) txekiarraren irakaspenak John Wyclifenetan oinarrituta zeuden. Nolanahi ere, haren jarraitzaileek, husitek, lolardarrek baino eragin politiko handiagoa izan zuten. Itzala handia eskuratu zuen Husek Bohemian, eta 1415ean heresiarengatik erre zutenean, matxinada eta Hustar gerrak piztu ziren.
Horrek guztiak eragin zuen elizarekiko nahigabea XVI. mendeko Martin Lutherren erreformaren aurrekari eta eragile nagusienetakoa izan zen.
Kanpo estekak
Edad Media Idade Média
Samson (Doubs)
Samson Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 28 etxebizitza zeuden, 26 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 1 hutsik zegoen. 25 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 26 etxebizitza nagusietatik 21 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 4 etxek hiru zituzten, 3 etxek lau zituzten eta 17 etxek bost zituzten. 23 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 12 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 13 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 42 ziren, horien artean 32 aktiboak ziren eta 10 inaktiboak ziren. 32 pertsona aktiboak lanean(16 gizon eta 16 emakume) zeuden.. 10 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden eta 6 ikasten zeuden.
Joaquin Maria Barroeta
Joaquín María Barroeta Zarautz Aldamar (Getaria, Gipuzkoa, 1763ko martxoaren 22a - Frantzia, 1837ko abuztuaren 13a ) gipuzkoar politikaria izan zen.
Asa Judakoa
Asa (אסא) Daviden etxeko bosgarren erregea eta Judeako Erresumako hirugarrena izan zen, K.a. 913 eta K.a. 873 bitartean gobernatu zuelarik. Abias Judakoaren semea eta Salomonen birbiloba zen. Asa judutar erlijioaren betetzaile sutsua izan zen eta idolatrak jazarri zituen. Bere herriaganako 40 urteko erregealdi zintzo baten ondoren hil zen, bere seme Josafat Judakoa bere oinordekoa izan zelarik.
Joaquin Maria Barroeta
Biografia
Gipuzkoako diputatu nagusia 1794 an, bere koinatu José Fernando Etxabe Asu Romerorekin batera eta, Konbentzio Gerra bete-betean (1794), sorterrian Gipuzkoako batzar nagusiak deitu, eta Gipuzkoako errepublika autonomo baten aldeko erabakia bultzatu zuen. Konbentzioko mandatariek, baina, ez zuten hori onartu, eta Gipuzkoako batzarkideak Baionara atxilotu zituzten, bera eta Etxabe Asu Romero izan ezik.
Samson (Doubs)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen eta 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen.
Joaquin Maria Barroeta
Biografia
Basileako Bakea izenpetu eta gero (1795eko uztailak 22), Frantziara jo behar izan zuen Barroetak. 1798an Espainiako erregeak barkamena eman zion. 1808an, Josef Bonapartek zenbait kargu eman zizkion Asturiasen eta Santanderren. Joaquin Francisco Barroeta Aldamar foruzalearen aita izan zen.
Asa Judakoa
Bi inbasio saiakera kanporatu zituen: bata Egiptotik zetorrena eta bestea Israelgo erregea zen Basarena.
Jazarpen erlijiosoa
Azarias ben Oded profetak Asa judaismo nazionalaren jarraipen zehatza indartzera behartu zuen, erregeak hala bete zuelarik, antzinako gurtza erlijiosoak debekatuz eta gurtza hauen santutegi guztiak suntsituz. Erregina ama, Maacah ere baztertua izan zen inguruko herrietako gurtza, sinesmen eta jainkoekin harremanetan egon izateagatik. Prostituzioa ere legegabetu zuen eta delitu honen erantzuleak jazarri zituen. Bere erregealdiko 15. urtean Jerusalemen jai handi bat antolatu zuen idolatrak erabat kanporatu izana ospatzeko. Garai horretan iparraldetar askok, bereziki Efraim eta Manasesen tribuetakoak, Judeako Erresumara emigratu zuten erresuma honek zuen oparotasunaren eta Israeleko erresumak Jeroboam I.aren dinastia erori ondoren zituen barne gatazken ondorioz.
Gerra
Asak bere aitona Roboamek eraikitako gotorleku multzoa berriztu eta indartu zuen bake garai luzea probestuz. Zerah Etiopiarraren agindupeko egiptoar armadak eginiko inbasio saiakera bat kanporatu ahal izan zuen, kronikak Zerahri buruz faraoia edo jeneral zen argitzen ez duelarik. Egiptoarren eta juduen arteko gudua Zefat haranean gertatu zen, non Asak, 580.000 soldadurekin, Zerah eta bere milioika soldaduak eta 300 gurdiak garaitu zituen (kopuru hauek 2 Kronikak liburutik datoz). Gerra honen ondorioz sortu zen bakeak, Judari faraoien zapalketatik aske egotea ahalbidetu zion Josias Judakoaren erreinaldira arte, bi mende beranduago.
Asaren erregealdiko 36. urtean Israeleko Basa erregeak Juda eraso zuen. Basak Ramah gotorlekua mugan eraiki zuen, Jerusalemetik 8 kilometro ingurura. Emaitza hiriburua presio militarpean zegoela eta egoera oso kaxkarra zela zen. Asak tenpluko urrea eta zilarra hartu zituen eta Damaskoko errege zen Ben Hadad I.ari bidali zizkion, Israelgo Basa erregeari ematen zion laguntza ezabatzearen truke. Ondorioz, Ben Hadadek Ijon, Dan eta Neftaliren tribuko beste hiri garrantzitsu batzuk eraso zituen eta Basak Ramahra erretiratu behar izan zuen. Asak amaitu gabeko gotorlekua bota zuen eta honen materialak mugan zeuden Gebah eta Mizpah indartzeko erabili zituen.
Erregealdiaren amaiera
Asak arazoren batzuk izan zituen purista erlijiosoekin, Hanani profeta kasu, Basa garaitzeko Jainkotiar Probidentziagan ordez Siriako erregean konfiantza jartzeagatik zigortu zuena eta kartzelatua izan zena. Gaixotasunak sendatzeko medikuetaz Jainkoaz baino gehiago fidatzea ere leporatu zitzaion.
Bere erregealdiko 39. urtean, Asak, larriki gaixo zegoena, elkargobernari bezala izendatu zuen bere seme Josafat. Bi urte beranduago hil zen eta bere arbasoekin lurperatua izan zen Jerusalemen, prestatu zuen hilobi batean.
Parque Central (Caracas)
Parque Central Hiri Konplexua, Venezuelako Caracas hiriburuan dagoen eraikin bat da, 215 metroko garaieta eta 64 solairu ditu.
Parchowo udalerria
Parchowo Poloniako Pomeraniako voivoderriko landa-udalerri bat da, Bytów barrutian kokatuta. 131,21 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 3738 biztanle zituen.
Iraizketa
Metabolismoaren ondorioz sortzen diren molekulen artean, karbono dioxidoa (CO2) (gluzidoen katabolismoan sortua) eta urea, azido urikoa eta amoniakoa (proteinen katabolismoan sortuak) aipagarrienak dira. Molekula horietako batzuk, gainera, oso toxikoak dira. Giltzurrunek eta iraitz-aparatuak, oro har, iraizkin horiek odoletik kendu eta kanporatu egiten dituzte gernuaren bidez. Baina, horretaz gain, onuragarriak diren baina kontzentrazio handian dauden beste substantzia batzuk ere (esaterako, soberako ura eta gatza) kanporatzen dituzte. Iraitz-aparatuaren zeregin nagusia, laburbilduz, barne-ingurunea garbitzea da.
Iraizketan parte hartzen duten organoak
Ugaztunek hainbat organoren bitartez egiten dute iraizpena:
Parque Central (Caracas)
1983an Henrique Siso Maury eta Daniel Fernández-Shaw arkitektoek diseinatu eta eraikiarazi zuten.
Mellott (Indiana)
Mellott Indianako herri bat da. Fountain konderrian kokatua dago. 2010ean 197 biztanle zituen, 0.44 kilometro koadrotan banatuta.
Valley Park (Oklahoma)
Valley Park Oklahomako herri bat da. Rogers konderrian kokatua dago. 2010ean 77 biztanle zituen, 6.53 kilometro koadrotan banatuta.
Samson (Doubs)
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hexakisoktaedro
Geometrian, hexakisoktaedroa (edo disdiakisdodekaedroa) Catalan-en solido bat da, 48 aurpegi (hiruki eskalenoak), 72 ertz eta 26 erpin dituena.
Cumberland (Virginia)
Cumberland Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Cumberland konderrian dago, Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Cristian Sanz Díaz
Cristian Sanz Díaz (Bilbo, Bizkaia, 1997ko martxoaren 28a) Euskal Herriko futbolaria da. Erdilari lanetan aritzen da.
Kirol Ibilbidea
''2022ko ekainaren 29an eguneratua. Datu ofizialak.''
Eupen
Eupen (Néau) Belgika ekialdeko hiria da (Liejako probintzia), Vesdre eta Helle ibaien bilgunean. 15.102 biztanle. Janari-industria, ehungintza eta industria elektrikoa ditu jarduera ekonomiko nagusi. Alemana da hizkuntza ofiziala.
Historia
1801 arte Linburgoko konderriaren barruan egon zen. Prusiako inperioko hiria izan zen 1919 arte, eta Belgikari lotu zitzaion Versaillesko Itunaren ondorioz.
Neopit (Wisconsin)
Neopit Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Menominee konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Hindi
Hindia edo hindiera (मानक हिन्दी) Indiako ipar eta erdialdean erabiltzen den hizkuntza da, India osoan estatus ofiziala duena. Hizkuntza indoeuroparra da, indoariar taldekoa. Sanskritotik beretik ez, baizik eta hizkuntza prakritetatik garatu zen. Goi mailako hitz gehienek, ordea, sanskritoan dute jatorria.
Historia
Lingua franca estatusa hartzen joan zelarik hindiera, kategoria hori zuen Indiako beste hizkuntzarekin, urduerarekin, gertutasun bat areagotuz joan zen, ez idazkeran baina bai oro har lexikoan eta mintzakeran. Hindustanera terminoa erabili ohi da hizkuntza hedatu handi hori izendatzeko.
1925. urtean Indiako Kongresu Nazionalak hindustani hizkuntza Indiako independenteko lingua franca izango zela erabaki zuen, hindi eta urdu hizkuntzen artean aukeratu beharrik gabe. Gero, Kongresua zatitu zen erlijio-lerroen arabera, eta azkenean Independentziarekin, baita lurraldea ere Pakistan eta Indiaren artean. Bi estatuetan hindustanera hizkuntza mintzatuena dela esan daiteke 21. mendean, baina urduera da ofiziala Pakistanen, eta Indian hindiera administrazioaren hizkuntza ofiziala, ezen ez nazionala.
India independentean, hasieran, 16 hizkuntza nazional izendatu ziren (hindia barne), eta administrazio osorako bi hizkuntza ofizial, ingelesa eta hindia (kasu honetan nazional adjektiboa gehitu gabe). Suposatzen zen urte batzuen buruan, 1965ean, ingelesak ofiziala izateari utziko ziola, hindiera bakarrik utziz: baina erabaki horrek protestak eragin zituen hegoalde drabidiko ez indo-ariarrean. 2010eko hamarkadan ere, Bengaluruko metroan edo Tamil Naduko errepideetan seinaleak hindieraz agertzeak protestak eragin ditu. Hegoaldeko hizkuntza nazionalak dituzten estatuetan (Kerala eta malabarera, Tamil Nadu eta tamilera, Karnataka eta kannada, Telangana eta Andra Pradesh eta teluguera), hindia lingua franca gisa erabiltzea ez da ondo ikusia oro har, eta nahiago dute ingelesa erabili.
Aldi berean, 21. mendean indar handia bilakatu den BJP alderdi hinduak oinarri sendoenak iparraldean ditu, eta hindieraren aldeko politikak bultzatzen ditu nagusiki.
Idazkera
Hindia Devanagari alfabetoarekin idazten da, baina bere garapen mendeetan, Kaithi alfabetoa erabili izan zen India iparraldean eta Modi delakoa Rajasthan eta Gujaraten. devanagaria sanskrito jasoarentzat gordea baitzegoen. Britainiarren aroan hasi zen devanagaria nagusitzen hindiera idazteko. Kaithi idazkera Kayasth eskribauen kastak sortua zen, eta inguru musulman zein hinduetan erabiltzen zen, brahmin kasta nagusikoek gorrotatzen zutelarik erlijioz gaindiko izaera horregatik. Britainiar Inperioak aldaketa ezarri nahi zuen aurreko mogol garaiarekiko, eta alfabeto perso-arabiarraren ordezkapena izan zen neurrietako bat: zerekin ordezkatu? brahmin eliteek presio egin zuten devanagariaren alde, kaithiaren kontra.
Devanagaria ezkerretik eskuinera idazten da, alfabeto latinoa bezala. Abugida alfabeto bat da, hau da, kontsonante eta bokalak bereizten ditu, baina konbinazio bereziak osatzen dituzte silabak osatzerakoan. Letra guztiek dute goialdean marra horizontal bat, letra batuketan luzatzen den, shirorekhā deritzona: itxura berezia ematen dio horrek Devaganariz idatzitako hitzei; zeinak marra zuzen horizontal luze batetik zintzilik daudela ematen du. Hala ere, ez har honela idatziriko testuak hindieraz daudela, marathera hizkuntza handia ere eta beste batzuk ere devanagariz idazten baitira.
Savoia (argipena)
Savoia hitzak esanahi zenbait ditu:
Valliant (Oklahoma)
Valliant Oklahomako herri bat da. McCurtain konderrian kokatua dago. 2010ean 754 biztanle zituen, 2 kilometro koadrotan banatuta.
3857 Cellino
3857 Cellino asteroide baten izena da. otsailaren 8an aurkitu zuen E. Bowell-ek Anderson Mesa Behatokitik.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 13.1 da.
Guignicourt-sur-Vence
Guignicourt-sur-Vence Frantziako udalerri bat da Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Guignicourt-sur-Vence udalerrian erroldatutako biztanleak 300 ziren. Familiak 121 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 53 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 44 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 137 etxebizitza zeuden, 122 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 126 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 122 etxebizitza nagusietatik 95 bere jabearen bizilekua ziren, 26 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 10 etxek hiru zituzten, 33 etxek lau zituzten eta 77 etxek bost zituzten. 88 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 47 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 66 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 202 ziren, horien artean 160 aktiboak ziren eta 42 inaktiboak ziren. 160 pertsona aktiboetatik 145 lanean zeuden (77 gizon eta 68 emakume) eta 15 langabezian zeuden (9 gizon eta 6 emakume). 42 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Guignicourt-sur-Vence udalerrian 122 unitate fiskal zeuden, 312 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.945 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 harategi zen eta 1 elektrotresna denda zen.
2000. urtean Guignicourt-sur-Vence udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Parczew udalerria
Parczew Poloniako Lublingo voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Parczew barrutian kokatuta. 146,8 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 14690 biztanle zituen.
Taphozous achates
Taphozous achates Taphozous generoko animalia da. Chiropteraren barruko Taphozoinae azpifamilia eta Emballonuridae familian sailkatuta dago
Sushi
Sushi (すし, 寿司, 鮨, 鮓, 寿斗, 寿し, 壽司) ozpinetan egindako arrozaz (shari) eta beste osagaiez (neta) egindako Japoniako platera da. Sushi guztietan arroza izan arren, gehienetan agertzen den neta itsaskia da. Normalean pieza txikietan zerbitzatzen da, hozkada baten neurrikoak. Osagaien eta formaren arabera sailkatzen dira.
Sushi hitza bi japoniar hitzen lotura da, su ("ozpina") eta shi ("arroza"). Itsaski gordina bakarrik duen platerak sashimi du izena.
Itxuraren arabera, honako sushi motak daude:
Historia
Sushiak Txinan du jatorria, K.o II. mendean. Hasiera batean, janaria kontserbatzeko era zen. Horretarako, arroza eta arraina egosten zituzten, gero arraina arrozez biltzen zuten denbora batez, harrotzen utzi eta gero, arraina bakarrik jateko. K.o VII. mendean, txinatarren emigrazioari eta japoniar monje budistei esker, narezushi metodoa Japonian zabaldu zen.
XVII. mendearen erdialdean, Matsumoto Yoshichi sendagileak arrozari ozpin-arroza gehitzeko ideia izan zuen. Aldaketa horri esker, harrotze denbora izugarri gutxitu zen. Handik urte batzuetara, arraina bakarrik jan beharrean, harrotze denboran erabilitako osagaiak (arroza, ozpin-arroza…) ere jaten hasi ziren. Horrela, gaur egungo sushiaren antz handiagoa hartu zuen.
XVIII. mendearen amaieran, Yohei Hanayak nigiri-zushia sortu zuen. Horrekin, sushiaren prestaketa denbora murriztu zuen, arrain gordina erabiltzeari esker. Bigarren Mundu Gerra ondoren, sushi postuak gero eta ohikoagoak bilakatu ziren, mundu osoan zabaldu zirelako: egun, edozein hiritan sushia zerbitzatzen duten japoniar jatetxeak aurki daitezke; halaber, supermerkatu etan ere saltzen da.
Arroza
Sushia egiteko, arroz japoniarra erabiltzen da, arroz zuria, gozoa eta ale motzekoa. Arroz-ozpina, azukrea, ura, konbu alga eta ardo japoniarrarekin (sakea) prestatzen da. Prestatzean, likatsua eta krematsua geratzen da.
Maneatzeko orduan, hainbat modutara egin daiteke. Adibidez, Tokio n gatz gehiago jartzen diote Osaka n baino, adibidez. Arroza prestatu ondoren, giro-tenperaturan jartzea itxoin behar da, jarraian prestatzeko.
Nori alga
Nori alga zenbait sushi motaren (hots, makizushi eta temakien) bilgarri begetala da. Jateko alga mota bat da: hasieran, portuetatik atera eta eguzkitan lehortzen uzten ziren. Jan baino lehen, txigortu behar da. Egun, produktu horren ekoizpena, prozesakeata, txigorketa eta bilketa modu industrialean egiten da. Kalitate oneko nori algak lodia, leuna eta disdiratsua izan behar du eta ezin du tarterik izan geruzen artean. Zenbat eta ilunagoa izan, hainbat eta hobea izango da. Elikadurari dagokionez, balio handikoa da, protein ei, mineral ei eta bereziki iodoa ri esker. Hortaz gain, aberatsak dira bitaminetan, A, B1, B2 eta B6 baitauzka, besteak beste. TTmagoarekin ordezka daiteke: japoniar opil bat da, fina eta puntu gozo batekin.
Kanimaka
Karramarro makiltxoak dira.
Itsaskiak
Erabilienak kalamarra, olagarroa, otarrainxka, itsas trikua eta hainbat motatako txirlak dira. Gainerako itsaski motak ez dira erabiltzen, zaporeak ez duelako arrozarekin bat egiten.
Barazkiak
Japoniar lutxarbia, soja harrotua, ahuakatea, pepinoa, tofua eta aranak.
Haragi gorriak
Txahal haragi beratza edo txerri urdaiazpikoa erabiltzen dira.
Arrabak
Hainbat motatakoak erablitzen dira. Batez ere, tarokoa, kazunoko, shirakoa, ikura, sujikoa eta masagoa.
Shoyu
Japoniar soja saltsa da.
Gari
Jengibre a
Shizo
Gariaren ordez erabiltzen den belarra da.
Parysów udalerria
Parysów Poloniako Mazoviako voivoderriko landa-udalerri bat da, Garwolin barrutian kokatuta. 64,15 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4073 biztanle zituen.
Antennarius hispidus
Antennarius hispidus Antennarius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Antennariidae familian.
William Randal Cremer
Sir William Randal Cremer (Fareham, Hampshire, 1828ko martxoaren 18a - Londres, 1908ko uztailaren 22a) normalki Randal Cremer moduan ezaguna, bakezale eta Ingalaterrako parlamentaria izan zen. Langile mugimenduan garrantzia izan zuen eta Arrunten Ganberako kide izan zen 1885tik 1895era eta 1900etik 1908era.
1903an Bakearen Nobel Saria jaso zuen eta dirua Nazioarteko Arbitratze Ligari eman zion. Sariarekin Ingalaterra eta Alemaniaren arteko paktuan eginiko lana txalotu nahi izan zuten. Frantziako Ohorezko Legioa eman zioten, Saint Olafeko Norvegiako zalduna eta 1907an sir izendatu zuten.
Élie Ducommun
Élie Ducommun (Geneva, 1833ko otsailaren 19a - Berna, 1906ko abenduaren 7a) kazetari suitzarra izan zen, 1867an Genevan sortu zen Bakea eta Askatasuaren aldeko Nazioarteko Ligaren sortzailea izan zen.
Tutore, hizkuntza irakasle, kazetari, tren enpresa bateko idazkari nagusi, editore eta Suitzako Kantzilergo Federaleko itzultzaile gisa lan egin zuen.
1891an Bakearen aldeko Nazioarteko Bulegoa zuzentzeko izendatu zuten, Bernan. 1902an Charles Albert Gobatekin batera Bakearen Nobel Saria jaso zuen.
Armada liberala (Lehen Karlistaldia)
Armada liberala Lehen Karlistaldian liberalismo eta Elisabet II.a Espainiakoaren eskubideen alde borrokatu zuen armada izan zen.
Infanteria
Armada liberala Fernando VII.ak zeukan berbera izaten jarraitu zuen, Zumalakarregi eta haren antzera agintetik kendutako ofizial gutxi batzuk kenduta, errege hori hil aurretik kide absolutistak kanporatu egin baitzituzten. Horrekin batera, erbestean zeuden zenbait militar ere, Espoz Mina nafarra adibidez, armadan sartu ziren, Maria Kristina erreginordeari altxamendu karlistari aurre egiten laguntzeko.
Bipectilus
Bipectilus Hepialidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Bipectilus yunnanensis da.
Armada liberala (Lehen Karlistaldia)
Infanteria
Elisabet II.ak tronurako zuen eskubidea defendatzen ibilitako soldaduen kopurua kalkulatzea ez da erraza, gerrak iraun zuen bitartean armadara joateko hainbat deialdi egin zituztelako, baina 300.000 gizon inguru mobilizatu omen zituzten denera. Noski, den denak ez ziren aldi berean gobernu liberalaren esanetara egon.
Lanús
Lanús Argentinako Buenos Aires probintzian dagoen Lanús barrutiko hiriburua da. Buenos Aires hiriaren hegoaldean dago, Buenos Aires Handia metropoli eremuaren barnean. 2001eko erroldaren arabera hiriak 212.152 biztanle zituen. Lanús barrutiak, berriz, 459.263 biztanle zituen 2010ean.
Armada liberala (Lehen Karlistaldia)
Infanteria
Iparraldeko armadak, euskal lurraldeetan borrokatu zenak alegia, 18.000 soldadu besterik ez zituen gerra hasi zenean eta 1835ean, aldiz, 120.000tik gora. Bitartean kopuru horrek gorabehera handiak izan zituen, gobernuen kudeaketa txarraren ondorioz, gehienbat. Nolanahi ere, gehiengo kopuru hori lortu zenetik aurrera Don Karlosen jarraitzaileak menderatzeko ahaleginetan ibilitakoen kopurua ez zen inoiz 70.000tik jaitsi.
Lakhurako mendilerroa
Lakhurako mendilerroa Zuberoa eta Nafarroa Garaia artean dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Lakhura mendia da, 1.877 metrorekin.
Armada liberala (Lehen Karlistaldia)
Infanteria
Armada hark gehienak aurka zituen herri batean borrokatu behar izateaz gain, kudeaketa politiko ezin txarragoaren ondorioz, horniduren eskasia eta ordain murritzak jasan zituen gerra osoan zehar. Fernández de Córdova gerrako ministroak honela azaldu zuen egoera 1835eko azaroan:
Bestalde, armada liberalean ibilitako Milizia Nazionaleko boluntarioak, txapelgorriak alegia, eta nazioartetik iritsitako laguntza ere gogoan izan behar ditugu. Azken horien artean Britainiar Legio Laguntzailea, Frantziako Atzerritar Legioa eta Antaseko baroiak gidatutako portugaldar gudarostea zeuden.
Lakhurako mendilerroa
Mendilerroan dagoen Lakhura mendiak ematen dio izena mendilerroari.
Armada liberala (Lehen Karlistaldia)
Zalditeria
Gerraren hasieratik bertatik, gobernuak garrantzi handia eman zion zalditeria handitzeari. Honela osatuta zegoen zalditeria: lerroko bost errejimentu zeuden, zortzi arin eta Madrilen zegoen eskuadroi solte bat, gehi Erreginaren Guardiako lau erregimentuak. 1835ean onartutako errege dekretu batez geroztik, errejimentu bakoitzak 800 soldadu eta 700 zaldi inguru izango zituen.
1837ko abenduan, zalditeriak 10.600 gizon eta 9.000 zaldi inguru zituen. Agintari liberalek zaldiak konfiskatzen jarraitu zuten 1838ko urrian eta hurrengo urteko urtarrilean, eta beste 4.000 zaldi inguru gehiago lortu zituzten horrela.
Gerra honetako gorputz militar garrantzitsuena ez zen zalditeria izan, gerraren kokaleku nagusiak aurrera egitea oztopatzen ziolako. Halere, zalditeriaren ekintza nagusietako batzuk aipatuko ditugu hemen. Nafarroan izan zen eraginkorren gorputz militar hori.
Erregearen Guardia zalditeria karlistarekin Vianan borrokatu zen lehenbiziko aldiz, 1834ko uztailean, eta haien mende gelditu ziren Zumalakarregik berak gidatutako erasoaldi baten ondoren. 200dik gora zaldun galduta, Logroñon babestu behar izan zuten.
Mendigorriko gudua izan zen gerrako borrokaldirik handiena erabilitako tropa kopuruagatik, eta zalditeria liberalaren nagusitasunari esker haiek irabazi zuten gudua.
Azkenik, espedizio karlistek -Gómezena 1836an eta Errege espedizioa hurrengo urtean- penintsulan izandako porrotak ere zalditeria liberalak karlistenaren aurrean zuen nagusitasunari zor izan zitzaizkion, hein batean.
Artilleria
Euskal frontea hornitzeko, arma lantegi bat eratu zen Burgosen, eta Gasteizen, Logroñon, Bilbon eta Donostian lantegi haren atal txikiagoak jarri zituzten.
Artilleriako gorputzean izandako aldaketa handienak 1838an gertatu ziren, Alaix jeneralaren agintaldian. Hamabiko obusen erabilera ezarri zen, Frantziako Atzerritar Legioak erabiltzen zituenak bezalakoak.
Gerra amaitzear zegoenean, armada liberalak pieza arin ugari, bizkar gaineko artilleriako 104 pieza eta herrestan eramateko 64 pieza zituen.
Artilleria liberalaren nagusitasunak berebiziko garrantzia izan zuen Bilboko setioen porrotean eta gerraren garapen osoan ere, hiriaren babesleek setiatzaile karlistek beraiek baino artilleria hobea izan baitzuten beti.
3858 Dorchester
3858 Dorchester asteroide baten izena da. urriaren 3an aurkitu zuen P. Jensen-ek Brorfelde Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1986 TG izena zeraman. Ondoren Dorchester, Ingalaterrako hegoaldeko Dorset konderriko udalerria omentzeko izena eman zitzaion.
Le Plessis-l'Évêque
Biztanleria
2007an Le Plessis-l'Évêque udalerrian erroldatutako biztanleak 238 ziren. Familiak 83 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 39 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
3858 Dorchester
Orbitaren ezaugarriak
3858 Dorchester asteroidearen orbitak batezbeste 2,398 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,208 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,587 distantziara. Eszentrikotasuna 0,079 da, eta makurdura orbitala 6,56ºkoa da.
Le Plessis-l'Évêque
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
3858 Dorchester
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.7 da.
Le Plessis-l'Évêque
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 87 etxebizitza zeuden, 85 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 1 hutsik zegoen. Etxebizitza guzti hauek 87etxeak ziren. 85 etxebizitza nagusietatik 76 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 13 etxek hitu gela zituzten, 31 etxek lau zituzten eta 41 etxek bost zituzten. 62 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 30 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 52 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 173 ziren, horien artean 129 aktiboak ziren eta 44 inaktiboak ziren. 129 pertsona aktiboetatik 122 lanean zeuden (63 gizon eta 59 emakume) eta 7 langabezian zeuden (5 gizon eta 2 emakume). 44 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Le Plessis-l'Évêque udalerrian 91 unitate fiskal zeuden, 248 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 23.168 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren eta 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
NGC 6338
NGC 6338 galaxia bat da, Draco konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Le Plessis-l'Évêque
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.