cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rivery
Etxebizitza
2007an 1.509 etxebizitza zeuden, 1.456 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 50 hutsik zeuden. 1.375 etxeak ziren eta 123 apartamentuak ziren. 1.456 etxebizitza nagusietatik 1.109 bere jabearen bizilekua ziren, 322 alokairuan okupaturik zeuden eta 25 doan lagata zeuden; 43 etxek gela bat zuten, 62 etxek bi zituzten, 173 etxek hiru zituzten, 491 etxek lau zituzten eta 687 etxek bost zituzten. 1.057 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 740 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 486 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Rivery udalerrian 1.451 unitate fiskal zeuden, 3.344,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.559 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 181 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 8 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 32 eraikuntza enpresak ziren, 82 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 7 finantziazio enpresak ziren, 10 higiezinen enpresak ziren, 14 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 10 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 61 zerbitzu publikoetatik, 1 lan bilaketa bulegoa zen, 1 posta bulegoa, 19 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 4 igeltseroak, 3 margolariak, 3 zurginak, 2 iturginak, 11 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 5 ile apaindegiak, 3 jatetxeak, 5 higiezinen agentziak eta 1 tintoreria.
2009an zeuden 13 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 1 supermerkatua zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 3 arropa dendak, 2 elektrotresna dendak, 1 altzari denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Rivery udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 135 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1  eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Rivery udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 565 ikaslekin.
Rivery udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Amenoncourt
Biztanleria
2007an Amenoncourt udalerrian erroldatutako biztanleak 102 ziren. Familiak 32 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 42 etxebizitza zeuden, 37 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 41 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 37 etxebizitza nagusietatik 29 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 4 etxek hiru zituzten, 6 etxek lau zituzten eta 26 etxek bost zituzten. 31 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 23 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 10 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 48 ziren, horien artean 32 aktiboak ziren eta 16 inaktiboak ziren. 32 pertsona aktiboetatik 28 lanean zeuden (17 gizon eta 11 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 16 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Amenoncourt udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
La Doré (Quebec)
La Doré Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Saguenay–Lac-Saint-Jean eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Le Domaine-du-Roy konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 1,453 biztanle zituen 289.55 kilometro koadroko azaleran.
Galbula cyanicollis
Galbula cyanicollis Galbula generoko animalia da. Hegaztien barruko Galbulidae familian sailkatua dago.
Phillips konderria (Colorado)
Phillips konderria (Phillips County) Coloradoko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Holyoke da. 2010eko zentsuaren arabera 4,442 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Phillips konderriak 178,203 kilometro koadro ditu. Horietatik 3 ura dira. Beste 178,172 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,4 da.
Malthopsis annulifera
Malthopsis annulifera Malthopsis generoko animalia da. Arrainen barruko Ogcocephalidae familian sailkatzen da.
Ricardo Ariztía de Castro
Biografia
Hiriburuko Verbo Divino ikastetxean ikasi zuen eta gero Unibertsitate Katoliko Pontizikalean, nekazaritza ingeniari graduatu zen. Lizentziatu berria, María Cristina Tagle Larraínekin ezkondu zen, eta harekin hiru seme izan zituen: María Cristina, Francisca eta Ricardo.
Santiagoko metropolitar eskualdeko Alhué inguruko nekazaria zen Ricardo Ariztía Ruiz aitaren gidaritzapean hasi zuen negozio jarduera.
1974an lurrak erosi zituen Talaganten eta ondoren Melipillako baserriekin jarraitu zuen, Txileko hiriburutik gertu, eta bertan frutazaintzan, mahastizaintzan eta behi, txerri eta zaldi hazkuntzan hasi zen.
Bere bizitza sindikala 1989. urtearen amaieran hasi zen Fruta Ekoizleen Federazio Sindikal Nazionaleko (Fedefruta) buruzagi gisa, eta handik salto egingo zuen, 1997an, Nekazaritza Elkarte Nazionaleko (SNA) presidentetzara.
Eskuineko liberaltzat jotakoa, Herri Batasunean (1970-1973) Alhueko alkate izan zen Alderdi Nazionalean.
Aitaren anaia zenez, Fernando Ariztía Ruiz Monseñorea osaba zen.
La Neuve-Grange
La Neuve-Grange Frantziako udalerria da, Eure departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an La Neuve-Grange udalerrian erroldatutako biztanleak 299 ziren. Familiak 98 ziren, horien artean 21 pertsona bakarrekoak ziren (17 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 17 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 56 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 136 etxebizitza zeuden, 105 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 28 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 133 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 105 etxebizitza nagusietatik 96 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 21 etxek hiru zituzten, 24 etxek lau zituzten eta 54 etxek bost zituzten. 82 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 47 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 54 etxetan bat baino gehiago zituzten.
La Durantaye (Quebec)
La Durantaye Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Chaudière-Appalaches eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Bellechasse konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 722 biztanle zituen 34.82 kilometro koadroko azaleran.
La Neuve-Grange
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 183 ziren, horien artean 131 aktiboak ziren eta 52 inaktiboak ziren. 131 pertsona aktiboetatik 122 lanean zeuden (69 gizon eta 53 emakume) eta 9 langabezian zeuden (4 gizon eta 5 emakume). 52 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 21 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Neuve-Grange udalerrian 109 unitate fiskal zeuden, 321 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.317 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
2000. urtean La Neuve-Grange udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 460 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Celhons
Biztanleria
2007an Ceilloux udalerrian erroldatutako biztanleak 153 ziren. Familiak 64 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Pygathrix nigripes
Pygathrix nigripes Pygathrix generoko animalia da. Primateen barruko Colobinae azpifamilia eta Cercopithecidae familian sailkatuta dago
Celhons
Etxebizitza
2007an 145 etxebizitza zeuden, 69 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 61 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 144 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 69 etxebizitza nagusietatik 63 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 3 etxek bi zituzten, 10 etxek hiru zituzten, 21 etxek lau zituzten eta 33 etxek bost zituzten. 46 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 30 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 24 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Ceilloux udalerrian 76 unitate fiskal zeuden, 172 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.880 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
Eulatz
Eulatz edo Eurlatz Aralar mendilerroan dagoen mendi bat da, 1281 metroko garaiera duena. Ez da oso mendi ezaguna, baina, hala ere, oso banandua dago. Mendizaleek Pagomari izen okerra ematen dioten tokitik oso gertu dago, benetan Intzazelai deitzen den bitartean. Natura parkea sortua izan aurretik, ohikoa zen toki honetara kotxean joatea, "aparkaleku" bezala erabiltzen zena. Gaur egun, trafikoagatik, debekatu egin da, eta, beraz, kotxea Guardetxen utzi behar da. 35 minutu behar dira Guardetxetik Pagomarira doan tartea egiten.
Pristimantis lividus
Pristimantis lividus Pristimantis generoko animalia da. Anfibioen barruko Craugastoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Eulatz
Eulatzen tontorrak, bere lenarrezko lurrak pagadi trinko batekin estaltzen ditu, Aralarzalea den mendizalearen begirada bakarrik erakartzen duena. Iparrekialdera, Txamenirekin lotua dago, Ipuzmeaka izeneko mendi eta lepoaren bitartez.
Irispideak
Guardetxetik, Intzazelaira joan behar da. Hemendik, Ipuzmeaka lepora iristen da, mendiaren iparraldean, lur garbitik aurrera eginez. Hemendik, gailurra jarraitu behar da hegoalderantz, pagadian sartu eta, lehenik Ipuzmeaka mendiaren tontorrera iritsiz, eta, ondoren, Eulatzena. Intzazelaira iritsi aurretik, arrokan irekia, Kolosobarnea izeneko lepoa dago. Tontorreranzko ibilbideak, oso lur trabatuz jarraitzen du, pagadiko trinkotasunetik. lenarrak estalitako trinkotasun hauetatik lainoarekin igarotzea, kontu zaila izan daiteke beharrezko diren orientatzeko baliabiderik ez izanez gero.
Pristimantis llojsintuta
Pristimantis llojsintuta Pristimantis generoko animalia da. Anfibioen barruko Craugastoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Callionymus filamentosus
Callionymus filamentosus Callionymus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Callionymidae familian.
Guitiriz
Guitiriz Lugoko probintziako Terra Cha eskualdean dagoen udalerria da. 2007an 5.974 biztanle zituen 293,7 km2tan banaturik.
Guitirizko parrokiak
Guitirizko biztanleria hurrengo parrokien artean banatzen da:
Kuartz (musika taldea)
Kuartz 2016an Bastidan (Nafarroa Beherea) sortutako rock eta blues musika taldea da. Ibes Mongaburek eta Oihan Delavignek osatzen dute.
Wingst
Wingst Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Peruko futbol liga
Historia
Liga amateurra 1912an hasi zen jokatzen Limako taldeen artean. Lima Cricket Peruko Futbol Ligako lehen txapelduna izan zen. Sport txapelketaren bigarren edizioan Jorge Chávezek irabazi zuen titulua eta hurrengo urtean, Lima Cricket-ek bere bigarren txapelketa irabazi zuen. Kirola José Gálvezek bi txapelketa jarraian irabazi zituen 1915ean eta 1916an, eta Peruko futboleko lehen bi aldiz txapelduna izan zen. 1917an txapelduna Sport Juan Bielovucic izan zen.
Sport Alianzak bere lehen bi-txapelketa lortu zuen 1918 eta 1919ko tituluak lortuz. Bien bitartean Sport Inca eta Sport Progreso txapelketak irabazi zituzten 1920an eta 1921ean hurrenez hurren.
1951 urtean profesionala bihurtu zen. Aldaketarik handiena ordea 1966an izan zen Lima eremutik kanporako taldeek ere parte hartu ahal izan baitzuten, hortik Torneo Descentralizado izena.
1997 eta 2008 artean Apertura eta Clausura txapelketak jokatu ziren, Hego Ameriketako ligan ohi den bezala, baina ondoren bakoitzeko irabazleen arteko finala jokatzen zen txapeldun nagusia aukeratzeko. 2014an berriz ekin zioten sistema horri.
Bernard Renau Elizagarai
Bernard Renau Elizagarai (Armendaritze, 1652ko otsailaren 2a - Pougues-les-Eaux, 1719ko irailaren 30a) nafar ingeniari eta militarra izan zen. Bederatzi Urteko Gerran eta Espainiako Ondorengotza Gerran parte hartutakoa, lotinant-jeneral izendatu zuten.
Itsas armadan nahiz lehorrekoan jardun zuen, eta bere garaian arrakasta handia izan zuten arma berri batzuk asmatu zituen. 1682. urtean, Aljeriako konkistan triskantza handiak eragin zituen bonba-lehergailua asmatu zuen. Europako leku askotan ibili zen, bertako babes-sistemak egokitzeko xedean; 1689. urtean, gerra-ontziei buruzko alderdi teknikoak eta militarrak aurkezten zituen lan bat idatzi zuen.
Galbula ruficauda
Galbula ruficauda Galbula generoko animalia da. Hegaztien barruko Galbulidae familian sailkatua dago.
Callionymus flavus
Callionymus flavus Callionymus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Callionymidae familian.
La Guadeloupe (Quebec)
La Guadeloupe Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Chaudière-Appalaches eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Beauce-Sartigan konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 1,787 biztanle zituen 32.62 kilometro koadroko azaleran.
Mariano Barbacid
Mariano Barbacid Montalbán (Madril, Espainia, 1949ko urriaren 4a) espainiar biokimikaria da. Minbizia sortzen duten geneen ikerkuntzaren aitzindaria da.
Su-irensle
Su-irenslea zirkuko artista da, ahotik sua botatze-itxurak egiten dituena. Sua baino likido sukoi bat botatzen du, sua ukitzean sugar bat sortzen duena.
Malthopsis asperata
Malthopsis asperata Malthopsis generoko animalia da. Arrainen barruko Ogcocephalidae familian sailkatzen da.
Hôtel Matignon
Hôtel Matignon edota Hôtel de Matignon (euskaraz Matignon Hotela) Frantziako lehen ministroaren egoitza ofiziala da. Paris hiriburuko Carenne karrikaren 57. zenbakian dago, 7. barrutian.
1722-1724 artean Jean Courtonne arkitektoak eraiki zuen.
Rhinopithecus avunculus
Rhinopithecus avunculus Rhinopithecus generoko animalia da. Primateen barruko Colobinae azpifamilia eta Cercopithecidae familian sailkatuta dago
Pristimantis loustes
Pristimantis loustes Pristimantis generoko animalia da. Anfibioen barruko Craugastoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Bayeux
Bayeux Frantziako udalerria da, Calvados departamenduan dagoena, Normandia Beherea eskualdean. 2007an 13.911 biztanle zituen.
Bertan dago Bayeuxko tapiza, XI. mendeko brodatutako oihal handia. Irudi bidez normandiarren Ingalaterrako konkista azaltzean da, eta batez ere Hastingseko guduaren irudiak agertzen dira.
Jeannette Campbell
Jeanette Morven Campbell (Donibane Lohizune, 1916ko martxoaren 8a - Buenos Aires, 2003ko urtarrilaren 15a) argentinar igerilaria izan zen. Berlingo Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina lortu zuen 100 metroko modalitatean. Emakumezkoen kirola sustatu zuen eta domina bat lortu eta Joko Olinpiko batean parte hartu zuen lehen emakumezko atleta argentinarra izan zen. 1964ko Tokioko Olinpiar Jokoen inaugurazio ekitaldian ordezkaritza nazionaleko banderaria izan zen. 1991n Igeriketaren Ospearen Nazioarteko Aretoan sartu zuten.
Bayeux
Biztanleria
2007an Bayeux udalerrian erroldatutako biztanleak 13.911 ziren. Familiak 6.399 ziren, horien artean 2.737 pertsona bakarrekoak ziren (928 bakarrik bizi ziren gizonak eta 1.809 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.569 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.406 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 687 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Jeannette Campbell
Biografia
Aita eskoziarra eta ama argentinarra izanik, Jeanette Donibane Lohizunen jaio zen, Lapurdin, 1916ko martxoaren 8an, gurasoek ezin izan baitzuten Argentinara itzuli Lehen Mundu Gerra hasi zelako. Azkenean, 1918an itzuli ahal izan ziren. Mary Elizabeth Gormanen biloba izan zen, Domingo Faustino Sarmientok deitu ondoren herrialdera iritsi zen lehen maistra estatubatuarretako batena.
Bayeux
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 7.243 etxebizitza zeuden, 6.515 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 158 bigarren erresidentzia ziren eta 569 hutsik zeuden. 2.972 etxeak ziren eta 4.238 apartamentuak ziren. 6.515 etxebizitza nagusietatik 2.295 bere jabearen bizilekua ziren, 4.098 alokairuan okupaturik zeuden eta 122 doan lagata zeuden; 518 etxek gela bat zuten, 1.171 etxek bi zituzten, 1.655 etxek hiru zituzten, 1.410 etxek lau zituzten eta 1.760 etxek bost zituzten. 3.105 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 3.510 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.569 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Jeannette Campbell
Hastapenak
1928an lortu zituen bere lehen garaipenak maila txikienean, eta geroago -Dorothy arrebarekin batera- San Isidro Club ospetsua garaitu zuten errelebo-lasterketan. Lau urte geroago, nagusien mailan arrakasta izaten hasi zen: Argentinako 100 metroko lehen txapelketa irabazi zuen 1:18: 6ko markarekin, Hego Amerikako errekorra hautsiz. 1935ean, Rio de Janeiroko Hego Amerikako txapelketan, 100 metroko (1:08:0) eta 400 metroko (5:47:8) errekorrak hautsi zituen. Celia Milberg, Alicia Laviaguerre eta Ursula Frickekin batera 4 x 100 posta-saria ere irabazi zuen talde argentinarrarekin. Urte berean, Argentinako nazionalitatea hartu zuen 1936ko Berlingo Olinpiar Jokoetan pentsatuz.
Bayeux
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 8.776 ziren, horien artean 6.324 aktiboak ziren eta 2.452 inaktiboak ziren. 6.324 pertsona aktiboetatik 5.376 lanean zeuden (2.821 gizon eta 2.555 emakume) eta 949 langabezian zeuden (420 gizon eta 529 emakume). 2.452 pertsona inaktiboetatik 837 erretiraturik zeuden, 863 ikasten zeuden eta 752 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Jeannette Campbell
Berlin 1936 eta Miss Olimpic
1936ko ekainaren 9an Cap Arcona transatlantikoan ontziratu zen, Joko Olinpikoetan herrialdea ordezkatu zuen lehen emakume argentinarra izan zelarik. 51 kirolarik osatzen zuten ordezkaritza, eta horietatik 50 gizonezkoak ziren. Elkarrizketa askotan, igerilari argentinarrak esan zuen bidaiako 21 egun horiek bere bizitzako aspergarrienak izan zirela. Historiako bilera olinpiko eztabaidatuenetako bat zuen aurrean, Adolf Hitler buru zuen politika naziaren irizpide eta ideologien inguruan antolatua.
Abuztuaren 8an hasi zen lehia Campbell-entzat. Bere kanporaketa seriea irabazi zuen Hego Amerikako errekorra hautsiz eta olinpikoa 1:06:8ko denborarekin berdinduz. Hurrengo egunean, historia errepikatu egin zen: finalerdia irabazi zuen eta Hego Amerikako marka eta olinpikoa hautsi zituen 1:06:6 eginez, Willie den Ouden holandarrari irabaziz, zeinak bi hilabete lehenago munduko errekorra hautsi zuen.
Bayeux
Diru sarrerak
2009an Bayeux udalerrian 6.383 unitate fiskal zeuden, 13.270,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.571 euro zen.
Jeannette Campbell
Berlin 1936 eta Miss Olimpic
Azken lasterketa zailtasunekin hasi zen argentinarrarentzat. Hala ere, nahiz eta luzapen zaila izan, egoerari aurre egin ahal izan zion eta une batez buru izatera iritsi zen. Hala ere, Hendrika Mastenbroek herbeheretarrak seigarren postua gainditu zuen lasterketaren erdia igarota, eta Campbellek baino 5 ehunen lehenago jo zuen horma. Campbellek 1:06:4ko denbora egin zuen emakumezkoen olinpismo nazionalaren historian lehen zilarrezko domina lortzeko.
Gainera, Jeanettek beste poz bat izango zuen Jokoetan: 1936ko Miss Olimpic Berlin hautatuko zuten prentsa kreditatuaren bidez. Haren arabera, sari horregatik eman zioten plaketak 100 metro libreetan lortutako dominak baino esanahi handiagoa izan zuen.
Heriotza
2003ko urtarrilaren 15ean hil zen Buenos Aires hiriko Belgrano auzoko bere etxean, Argentinako kirolaren historian ondare bat utziz. Alemaniako hilerrian lurperatu zuten, Buenos Airesen.
Bayeux
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 887 komertzioetatik, 7 erauzte enpresak ziren, 24 janari enpresak ziren, 4 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 25 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 40 eraikuntza enpresak ziren, 261 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 20 garraio enpresak ziren, 86 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 12 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 60 finantziazio enpresak ziren, 48 higiezinen enpresak ziren, 93 zerbitzu enpresak ziren, 136 administrazio publikoko enpresak ziren eta 70 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 190 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 2 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 2 posta bulegoak, 12 banku bulegoak, 2 funerariak, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 4 autoeskolak, 4 igeltseroak, 2 margolariak, 8 zurginak, 5 iturginak, 3 argiketariak, 7 eraikuntza enpresak, 25 ile apaindegiak, 8 albaitariak, 5 aldi baterako lan enpresak, 60 jatetxeak, 16 higiezinen agentziak, 5 tintoreriak eta 9 apaindegiak.
Jeannette Campbell
Legatua
Berlinetik itzuli ondoren, Jeanettek igerian jarraitu zuen eta titulu nazionalak eta hegoamerikarrak lortu zituen, baina Bigarren Mundu Gerrak errebantxarik gabe utzi zuen 1940an. Ondoren, bere familia-bizitzan zentratu zen: bere betiko mutil-lagunarekin, Roberto Peperrekin, ezkondu zen eta hiru seme-alaba izan zituen: Inés, Susana eta Roberto. Susana Peperrek bere ondarea hartu zuen eta 1960ko hamarkadako igerilari argentinar garrantzitsuenetako bat bihurtu zen.
Bad Bederkesa
Bad Bederkesa Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Bayeux
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 146 establezimendu komertzialetatik, 2 hipermerkatuak, 2 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 7 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 19 okindegiak, 11 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 7 liburu dendak, 48 arropa dendak, 4 etxerako tresna dendak, 11 zapata-dendak, 5 elektrotresna dendak, 6 altzari dendak, 3 kirol-dendak, 2 lur eta paretak apaintzeko dendak, 4 drogeria, 2 lurrin-dendak, 4 bitxi-dendak eta 6 lore-dendak ziren.
Jeannette Campbell
Legatua
2018tik, Buenos Airesko Gazteriaren Hiribildu Olinpikoan dagoen kale batek bere izena darama.
Bayeux
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Bayeux udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Pristimantis lucasi
Deskribapena
Arrek 15,5 eta 19,1 milimetro arteko tamiana dute eta emeek 20,9tik 23,3 mmra.
Bayeux
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 tratamendu laburretarako ospitale, 2 iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale, 2 tratamendu luzeetarako ospitale, 2 psikiatriko, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, 2 osasun-zentro, 8 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an 3 haur-eskola eta 9 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Bayeux udalerrian 3 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 3 hezkuntza orokorreko lizeo eta lizeo teknologiko bat zegoen.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.662 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 1.242 eta lizeo teknologikoetan 454.
Bayeux udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Galbula galbula
Galbula galbula Galbula generoko animalia da. Hegaztien barruko Galbulidae familian sailkatua dago.
Pitkin konderria (Colorado)
Pitkin konderria (Pitkin County) Coloradoko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Aspen da. 2010eko zentsuaren arabera 17,148 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 17,148 pertsonetatik 16,628 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 1,561 dira. 82 beltzak edo afroamerikarrak. 25 amerikar natiboak ziren eta 10 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 204 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 15 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 184 pertsonek kokatzen zuten.
Ezequiel Mosquera
Ezequiel Mosquera Míguez (Cacherias-Teo,Coruña, Galizia, 1975eko azaroaren 19a) txirrindularia da. 1999an txirrindularitza profesionalean debutatu zuen Paredes Moveis taldearekin.
Malthopsis austrafricana
Malthopsis austrafricana Malthopsis generoko animalia da. Arrainen barruko Ogcocephalidae familian sailkatzen da.
Saint-Julien-de-Bourdeilles
Saint-Julien-de-Bourdeilles Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Julien-de-Bourdeilles udalerrian erroldatutako biztanleak 100 ziren. Familiak 48 ziren, horien artean 14 pertsona bakarrekoak ziren (14 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 14 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 5 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 5 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 66 etxebizitza zeuden, 49 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 59 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 49 etxebizitza nagusietatik 40 bere jabearen bizilekua ziren eta 8 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 2 etxek hiru zituzten, 7 etxek lau zituzten eta 37 etxek bost zituzten. 34 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 17 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 23 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 61 ziren, horien artean 35 aktiboak ziren eta 26 inaktiboak ziren. 35 pertsona aktiboetatik 30 lanean zeuden (15 gizon eta 15 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 26 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Rafael Ariztía
Rafael Ariztía Lyon (Valparaíso, 1862 - ibid, 1929ko urtarrilaren 13a) Txileko politikaria eta enpresaburua izan zen. Zinegotzia, diputatua eta errepublikako senataria izan zen.
Biografia
Rafael Ariztía Urmenetaren eta Ana Lyon Santa Mariaren semea zen. Valparaisoko Colegio Episcopal Seminario San Rafael ikastetxean ikasketak egin zituen.
María Teresa Brown Casesekin ezkondu zen eta harekin bi seme izan zituen.
Bizitza publikoa
Nekazari lan egin zuen Quillotan, Las Palmaseko bere Hacienda-n ( Valparaísoko Unibertsitate Katoliko Pontifikaleko agronomia fakultateko egungo egoitza nagusia), eta bertan Europatik inportatutako garaiko azken aurrerapenak aurkeztu zituen, nekazaritzari dagokionez.
Beste jarduera batzuen artean, meatzaritzako industrialaria ere izan zen, Lirquéneko Karboniferoen Konpainiako zuzendaria eta 1923an Sociedad Fábrica de Cemento Melóneko presidentea eta San Martin de Quillota Ospitaleko administraria.
Quillota hiriko parrokoak, Rubén Castro Rojasek, hala eskatuta, anaia maristeen kongregazioaz arduratzen zen orduan Quillota Institutua deitzen zenaren fundazioa finantzatzen lagundu zuen (ikastolak bere izena Rafael Ariztía Institutua izango zuen hil ondoren), humanitateen irakaskuntzara zuzendua, 300 ikaslerentzako lekua duena.
Bere ekimen handietako beste bat Valparaisoko Unibertsitate Katoliko, Industrial eta Politeknikoaren sorrerarekin lotutako proiektua izan zen, Rubén Castro Rojas presbitero bera izan zen bere lehen errektorea.
Tychy
Tychy, Poloniako hiria, Silesia eskualdekoa, Katowicetik 20 km inguru hegoalderantz. Gostinia ibaiak (Vistula ibaiaren adarra) hiria zeharkatzen du.
Rafael Ariztía
Bizitza publikoa
Bera izan zen Santiagoko Ariztía Jauregia, Alberto Cruz Montt arkitektoak egindako lana eta Viña del Mar Ariztía Jauregia, Ettore Petri arkitektoaren lana eraikitzeko agindua eman zuena. Viña del Mar-ko Kluba, Valparaísoko Kluba, Santiagoko La Unión Kluba eta Nekazaritzako Sozietate Nazionaleko kide izan zen.
Karrera politikoa
Alderdi kontserbadoreko kidea zen.
Tychy
XVII. mendetik datorren garagardo-industriagatik da ezaguna hiria. 1950. urtetik hona, hiria nabarmen hazi da.
Etimologia
"Tychy" izena, dirudienez, polonierazko "cichy" hitzetik eratorritakoa da: "lasaitasuna", "soila" esan gura du.
Sorrera eta garapena
Jatorriz, Oswiecim eta Mikolow arteko merkataritza-bidean kokatutako nekazari-herri txikia zen. Agirietako lehen aipamena 1467. urtekoa da. 1629. urterako garagardogintzaren berri jaso zuten agirietan, Książęcy garagardotegiaren jarduna zela eta (gaur egun, Poloniako garagardogile famatuenak dira).
1526. urtetik aurrera, Tychyko lurrak Austriako habsburgotarren mende egon ziren; 1742. urtean, Prusiak bereganatu zuen lurraldea, eta 1871-1918 bitartean Alemaniar Inperiokoa izan zen. 1919-1921ko Silesiako jaikialdi armatuen ostean, Poloniako Bigarren Errepublikan sartu zen; orduan hasi zen herria handitzen, hainbat zerbitzurekin: ospitalea, suhiltzaileak, postetxea, eskola, igerilekua eta hainbat denda eta aisialdi-zerbitzu. Biztanle gehien ere Lehen eta Bigarren Mundu Gerren arteko aldian egon ziren, 11.000 lagun inguru.
1939-1945: Inbasioa eta okupazioa
Silesia Garaiko beste industriaguneen moduan, naziek Tychy hartu zuten, eta Hirugarren Reich-ak hiria bereganatu egin zuen. Sarraskietan hil ez eta erbestera joan ez zirenek alemaniar nazionalitatea eskuratu behar izan zuten.
Tychy Berria
"Hiri Berria" Poloniako gobernuak izendatu zuen 1950. urtean: Poloniako "hiri planifikatuak" deritzenetan handiena da Tychy. 1950-1985 bitartean eraiki zuten, Silesia Garaiko industria-eskualdea hiri moduan ere zabaltzeko. 2006. urterako, 132.500 biztanle zeuden bertan.
Fiat Group-ek lantegi handia dauka Tychyn: esate baterako, 2008. urtean 500.000 automobil inguru ekoiztu ziren, eta bertan egiten dira Fiat zein Lancia modelo batzuk.
Galbula pastazae
Galbula pastazae Galbula generoko animalia da. Hegaztien barruko Galbulidae familian sailkatua dago.
Xoán Mourón
Xoán Francisco Mourón Doldán (Betanzos, Coruña, Espainia, 1984ko otsailaren 6a-) txirrindularia da. 2007an txirrindularitza profesionalean debutatu zuen Karpin Galicia taldearekin.
Buckie
, 'Bucaidh', Eskoziako udalerri bat da, Moray eremu administratiboan.
Elías Torres Tur
1980an, Eivissa eta Formenterako Arkitektura Gida idatzi eta argitaratu zuen. 1969tik aurrera, José Antonio Martínez Lapeña arkitektoarekin batera lan egin zuen eta bien arteko elkarlanak oso emaitza onak eman zituen. Aipagarriak dira, beste obra askoren artean, Mora d'Ebreko Erietxea eta Bartzelonako Olinpiar Hiriko etxebizitzak. Liburu asko idatzi ditu, nazioarteko arkitektura-sari askotako epaimahaiko izan da, eta hitzaldiak eman eta erakusketa askotan parte hartu du Europan, Estatu Batuetan eta Japonian.
Torres eta Lapeñaren obran nabarmena da Espainiako Mediterraneo aldeko arkitekturaren eragina. Pintura, eskultura eta izadia dituzte inspirazio-iturri nagusiak. Haren obran bi motatako lanak bereiz daitezke: lan batzuk pertsonalak eta adierazkorrak dira (adibidez, L'Hospitaleteko elizaren berrikuntza, Eivissan, eta itsasertzeko pasealekua eta gotorlekuak, Palman), eta beste batzuk, berriz, arrazionalagoak eta kontrolatuagoak, prozesu normatibo eta geometrikoen bidez eraikiak, adibidez Canovellesko etxebizitzak (1977-1983); Gandesako Lehen Laguntzarako Zentroa (1983-1986); Mora de Ebroko Erietxea (1982-1988), eta Malagako ikasle-egoitza.
Jorge Semprún
Jorge Semprún Maura (Madril, Espainia, 1923ko abenduaren 10a - Paris, Frantzia, 2011ko ekainaren 7a) espainiar idazlea, politikaria eta gidoi-idazlea zen.
Biografia
Frantziara erbesteratu zen Espainiako Gerra Zibila amaitu zenean eta Erresistentzian borrokatu zen nazismoaren aurka. Buchenwaldeko kontzentrazio-esparrutik aske geratu zenean Espainiako Alderdi Komunistako kide egin zen, baina 1964an Alderditik bota zuten.
Espainiako historiari buruzko kontakizun-liburuak idatzi zituen, gazteleraz eta frantsesez: Le grand voyage (1963, "Bidaia handia"); La deuxième mort de Ramón Mercader (1969, "Ramón Mercaderen bigarren heriotza"); Autobiografía de Federico Sánchez (1977, "Federico Sánchez-en autobiografia"); L´algarabie (1981, "Zarata"); La montaña blanca (1986, "Mendi zuria"); eta Netchaiev ha vuelto (1987, "Itzuli da Netchaiev").
Resnais, Costa-Gavras, Losey eta beste zinema-zuzendarientzako gidoiak idatzi zituen: Stavisky (1974); Z (1968); eta Les routes du sud (1978, "Hegoaldeko bideak"). 1973. urtean, bestalde, Les deux mémoires ("Bi gogoak") filma zuzendu zuen; gidoia ere berak idatzia zen.
1988-1991 urteetan Espainiako Kultura ministro izan zen. Ministerioa utzita, 1991n, Federico Sánchez vous salue bien ("Federico Sánchezek agur esaten dizue") argitaratu zuen, frantsesez, besteak beste, europar ezkerraren arazoen gaineko hausnarketa. 1994an, L´écriture ou la vie kaleratu zuen, Frantzian arrakasta handia izan zuena. 1995ean bere lehen antzezlana estreinatu zuen, Alemanian, "Ama zurbila, ahizpa samurra", nazismoaren eta komunismoaren kritika. Acción Internacional contra el Hambre (AICF, gosearen kontrako gobernuz kanpoko erakundea) erakundearen espainiar sailaren lehendakaria izan zen, eta Literaturako eskolak eman zituen Bartzelonako Pompeu Fabra Unibertsitatean.
Sari asko jaso zituen, Espainian eta Frantzian gehienbat. 1994an, alemaniar liburugileen Bakearen saria eskuratu zuen, Alemaniako garrantzitsueneko bat. 2008an, Espainiako Kultura ministerioak emandako Arte Ederretako Merituaren Urrezko Domina jaso zuen.
Rhinopithecus bieti
Rhinopithecus bieti Rhinopithecus generoko animalia da. Primateen barruko Colobinae azpifamilia eta Cercopithecidae familian sailkatuta dago
Drangstedt
Drangstedt Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Pristimantis luscombei
Pristimantis luscombei Pristimantis generoko animalia da. Anfibioen barruko Craugastoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Callionymus fluviatilis
Callionymus fluviatilis Callionymus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Callionymidae familian.
Saint-Brice (Mantxa)
Saint-Brice Frantziako udalerria da, Mantxa departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Brice udalerrian erroldatutako biztanleak 124 ziren. Familiak 44 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 52 etxebizitza zeuden, 45 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 7 bigarren erresidentzia ziren. Etxebizitza guzti hauek 52etxeak ziren. 45 etxebizitza nagusietatik 39 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 4 etxek hiru zituzten, 14 etxek lau zituzten eta 24 etxek bost zituzten. 34 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 18 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 25 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 75 ziren, horien artean 55 aktiboak ziren eta 20 inaktiboak ziren. 55 pertsona aktiboetatik 52 lanean zeuden (27 gizon eta 25 emakume) eta 3 langabezian zeuden (3 emakume eta 3 emakume). 20 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden4 saltokiak eraikuntza enpresenak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 iturgina zen eta 2 argiketariak.
2000. urtean Saint-Brice udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Euskal Herriko irratia
Euskal Herrian irratiak egin duen bidearen historia egiteko unean, hiru errealitate politiko administratibo desberdinak hartu behar dira abiapuntutzat: Iparralde eta Frantziako irrati zabalkundea, Nafarroa eta bere eraketa politiko administratiboa, espazio irrati elektrikoaren erabileraren kudeaketara heltzen baita, eta Euskal Autonomia Erkidegoa, bere autonomia politikorako prozesuez eta bere hedabideen garapenera begira zertzen duen lan erabakigarriagoaz. Honek guztiak hiru garapen lerro baldintzatu eta itxuratu ditu irrati zabalkundean, beronen bilakaera historikoan eta egungo egoeran bertan, oso ezaugarri desberdinekoak elkarren artean.
Beste hainbeste esan daiteke euskarak irratian izan duen historiari buruz. Historia hori etorkizunera begira jarri zen 80ko hamarkadaz geroztik, batez ere EITBren hedabide publikoak agertu zirenetik, baina komeniko litzateke patxadaz eta zehaztasun handiagoz aztertzea historia horren iragana, Euskal Herriko irrati zabalkundearen fenomeno orokorraren baitan, XX. mendearen bigarren hamarkadan abiatu zenetik. Eginkizun dauden lanak ditugu horiek, eta ziur asko lan hau abiapuntua besterik ez da izango ikerketa zorrotzagoak eta metodologian zein zientzian oinarrituagoak egiteko.
Sarrera
(Paco Marqués –«La radio que nos parió»– 24. or. –itzulia–)
Irrati bidezko komunikazioa
Ahots, melodia, soinu efektu, diskurtso eta interpretazio konbinaketa hori, hitzaren arteaz eta musika bidezko eskulangintzako girotzeaz, eguneroko bizimoduko soinu inguruaren beste elementu bat zen, XXI. mendearen hasieran, milioi bat eta erdi pasatxo euskal hiritarrentzat, Pirinioen alde banatan, eguneroko irrati entzuletzat baitzuten beren burua.
Maxwelek 1865ean energia elektromagnetikoaren teoria enuntziatu eta haren portaeraren formulak finkatu, Hertzek 1887an esperimentu bidez uhin elektromagnetikoen izatea egiaztatu, eta Marconik, 1895ean, irrati uhinen lehenbiziko generadorea eraiki zuenetik XX. mendearen amaiera aldeko DAB (Digital Audio Broadcast) emankizunetarako hargailu digital berrietaraino, milaka milioi entzulek gozatu dute irratiaz mundu zabalean, askotan emozioz beterik jasotako mezuengatik, eta oso estimu handian hartuz gainera uhinetako komunikatzaileen ahotsa aldamenean lagun eduki ahal izatea.
Kablerik gabe distantzia handitan komunikatzeko modua aurkitu izanak hankaz gora jarri zuen mundua, guzti guztia txikiago eta hurbilagoko agertu baitzen; aldi berean, XX. mendearen garapen eta gizarte ongizateari gehien eman zioten jarduera teknologiko industrial eta ekonomikoetako bat sortu zen.
Sosnowiec
Sosnowiec, Poloniako hegoaldeko industria-hiria, Katowicetik gertu.
Euskal Herriko irratia
Informazioa, prestakuntza eta entretenimendua
Informazioa, prestakuntza eta entretenimendua, hauexek ditugu irrati bidezko komunikazioaren oinarrizko hiru axiomak, betiere, bere esanguren zentzurik aberasgarrien eta elkarri lotuenean harturik; eta hiru hauek, irratiz igorritako hitzaren bidez, komunikazio mundu magiko eta elkarrekintzazko bat sortarazi zuten, maila pertsonaletik kolektiborako etengabeko iragaitzan, maila familiarretik unibertsalerakoan, eta mundu mailakotik toki mailarakoan.
Gertakizuna emoziozko hitz bihurtua
Harenga militarrak, deklarazio solemneak, kirol emanaldiak, hiritarren salaketak, elkartasunezko mezuak, larrialdiko abisuak, legebiltzarreko saio amaigabeak, gogoeta filosofiko ezin sakonagoak, lehiaketak eta zozketak, eztabaida politiko bero beroak, mezak, diskurtso politiko, akademiko eta sindikalak, eskelak, beldurrezko eta zientzia-fikziozko historiak, elkartasunezko karruselak, poesia errezitaldiak, insurrekzio deklarazioak, sorospen eta laguntzarako larrialdiko zerbitzuak, irrati-sail eta irrati-nobela amaigabeak, alfabetatze ikastaroak, kontzertu gogoangarriak, informazio orokorreko albistegiak, musika sustapenak, maitasun deklarazioak, burtsaren indizea, kontakizun handiak, agurrak eta eskaintza pertsonalak..., horiek guztiak irratiaren kaleidoskopioaren zati dira, hitzaren bazarraren parte, irratia dugun asmakuntza eder horretako uhin elektromagnetikoen supermerkatuko gai; eta XX. mendeak utzi zigun ondare horrek bere hastapenetik beretik lagundu du belaunaldi askoren paisaia emozionala itxuratzen.
Sosnowiec
Historia
Napoleonen garaian, errusiarren armadak bertatik igaro ziren, eta kalteak eragin zituzten hirian. Lehen Mundu Gerran hiria suntsituta geratu zen. Bigarren Mundu Gerran, ostera, 1939. urtean naziek hartu zuten hiria, eta juduek sarraski larria jasan behar izan zuten. Orduan, biztanle guztietatik 28.000 inguru ziren juduak, % 22.
Euskal Herriko irratia
Soinuen unibertso mugagabea
Askorentzat irratia izan da, eta izaten jarraituko du, beharbada bakarra ez baina bai inguratzen gaituen bizi eremu konplexuaren ñabarduretako asko bereganatzeko modurik garrantzitsuen eta eskuragarrienetako bat; osterantzean, irratiak era guztietako mugak kendu dizkio aipatu bizi eremu horri.
Sosnowiec
Biztanleria
Gaur egun, Poloniako hamalaugarren hiri handiena da, eta Silesiako bigarrena.
Euskal Herriko irratia
Soinuen unibertso mugagabea
Irratiak esnatzen gaitu, irratiak proposatzen dizkigu eguneko informazio gaiak eta igogailuan edota bulegoan izango ditugun hizpideak, irratiak bizitza pozten digu umorearen bidetik, eta hausnarketan laguntzen digu, modako soinuak kantarazten dizkigu, gure arreta gure osasun egoerara begira jartzen du, edota, besterik gabe, gogorazten digu gure autoan egin behar dugun bidaiaren gauzarik garrantzitsuena goazen tokira iristea eta atzera bueltatzea dela.
Hedabideak eta aisi eta entretenimendurako aukerak gero eta ugariagoak diren arren, irratiak jarraitzen du bizitza askoren filma musikaz girotzen duen enkantu eta magiazko mundu hori birsortzen eta mantentzen. Izan ere irratiarena soinu atsegingarri, erakargarri, entretenigarri eta ezinbestekoa da, eta orduen joanean, eguneroko eginkizunetan eta bakardade uneetan poza eskaintzen digu.
Horrela ez beste inola uler daiteke entzuleak gizon eta emakumeei, profesionalei, hots, bere erakarpen eta pertsuasio botere osoaz irrati bidezko ahozko komunikazioari mamia ateratzen jakin duten adiskide-ahots horiei dien mirespen pertsonal eta leialtasun anonimoa.
Sosnowiec
Biztanleria
Industriagune garrantzitsua da. Altzairugintzak eta beste mineral batzuen inguruko industriak eta askotariko bestelako lantegiek sustatzen dute hiriaren garapen ekonomikoa.
Euskal Herriko irratia
Eguneroko soinu espazio atsegina
Gidatzea, irakurtzea –are ikastea ere–, paseatzea, lo kuluxka egitea –eta baita lo egitea ere–, gizakiok eguna ematen dugun ohiko eginkizun eta betebehar asko eta asko irratiaren soinuez osatu eta soinu horiekin batera garatu dira. Ildo honetatik, irratia bere hastapenetatik belaunaldi askoren soinu ingurua eraldatu zuen hedabidea izan zen XX. mendean zehar, telegrafoa, telefonoa eta pertsonen arteko komunikazioarekin lotutako beste aurrerapen teknologikoak baino urrunago helduz, inola ere; eta pertsonen espazio publiko eta pribatuen soinu eremuak urruneko ahots, kontakizun, musika eta soinu limurtzaileetarantz hedatu zituen. Hitzaren eta musikaren magia da, suge sorgintzaile bihurturiko uhin elektromagnetiko ikusezinen gaineko bidaian doana.
Emisoreak eta hargailuak
Etxeetan joan zen mendearen 20ko hamarkadaren erdialdean agertu ziren estreinako irrati hargailuak, elektrizitaterik gabe funtzionatzen zuten galena irratiak edo bateriak behar zituzten lanparazko irrati haiek, bospasei orduko entzunaldiak eskaintzen zituztenak, alegia. Hasiera batean berrikuntzaren entusiasta gutxi batzuen ekimenez iritsi ziren hargailuak, ezjakintasunaren garaipena aldarrikatzen zuen maiseatzaile bat edo beste ere bazelarik inguruan, baina orduko elementu nagusia gizartean berehalako eragina eta sartzeko indarra duen aurrerapen zientifiko eta teknologiko ororen inguruan izan ohi den xarma magikoa zen.
Gure inguruan instalatutako lehenbiziko irrati emisoreak Radio Club Vizcaya, EAJ-9, Radio Vizcaya, EAJ-11 eta Radio San Sebastián, EAJ-8 izan ziren, hauek guztiak 1925eko maiatza eta abendua bitartean instalatu ziren, artean hargailua zeukaten etxeak oso oso gutxi ziren garaian.
Sosnowiec
Monumentuak
Aipatzekoa da XVII. mendeko Zamek Sielecki gaztelua.
Euskal Herriko irratia
Emisoreak eta hargailuak
1930az geroztik hedapen prozesua modu esponentzialean hasi zen. Maiztasun modulatua eta transistorea heldu eta automobilaren industria bizkortu zelarik 50eko hamarkadaren amaiera aldean, aurre egin ahal izan zion telebistaren agerpenak eragindako krisialdiari.
Informatikaren eta telekomunikazioen bat egiteak ezinbesteko eta berehalako digitalizazioaren ateetan jarri dute irratia, XXI. mendea estreinatu berri honetan, Uhin Ertainaren eta Maiztasun Modulatuaren dialak programazio eskaintzaz beterik daudela eta ia ia etxe guztietan batez beste hiruzpalau hargailu daudela.