cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Weyersheim
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 158 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 5 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 19 eraikuntza enpresak ziren, 48 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 10 finantziazio enpresak ziren, 7 higiezinen enpresak ziren, 25 zerbitzu enpresak ziren, 14 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 12 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 3 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen, 1 etxerako tresna denda zen eta 2 altzari dendak ziren.
2000. urtean Weyersheim udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 627 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 3 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Alessandro Nunes
Alessandro Nunes Nascimento (1982ko martxoaren 2a - ) Brasilgo futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Albirex Niigata eta Kyoto Sanga FC.
Scelotes guentheri
Scelotes guentheri Scelotes generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Jack Beal
Jack Beal (Richmond, Virginia, AEB, 1931ko ekainaren 25a - Oneonta, New York, 2013ko abuztuaren 29a) estatubatuar margolaria izan zen.
Biografia
Azkenik, figurazioaren bidea hartu zuen bere lanetan, eta gaur egun margolari errealistatzat jotzen da. Kezka nagusia, halere, nahi adinako naturaltasunik ezin lortu izatea zen. Oro har, eta errealismorako duen grina dela eta, XVII. mendeko holandar margolariak izan zituen eredu; izan ere, Bealen iritzian, guk jan edo edan egiten dugun naturaltasun berberaz margotzen zuten haiek. Eragin handia izan zuen bere obran, halaber, Errenazimentuko arteak.
Posadas
Posadas Argentinako ipar-ekialdean eta Misiones probintziako hego-ekialdean kokaturik dagoen hiria da, bertako hiriburua. Parana ibaiaren ezker ertzean dago eta honek mugatzen du Paraguai tik.
Prašník
Prašník Eslovakiako udalerri bat da, Piešťanyko barrutian kokatuta. 27,88 km²ko azalera du eta 849 biztanle 2017ko datuen arabera.
Posadas
Posadas, Misiones probintziako hiririk jendetsuena da. Jatorrian Parana ibaiaren ertza bakarrik hartzen zuen, inguru hau izan baitzen jendea bizitzen hasi zen Argentinako azkenetariko eremua. Hala ere, gaur egun, Argentinako ipar-ekialdeko jarduera eta hazkunde handienetarikoa duen hiria da. Parana ibaia zeharkatzen duen San Roque González de Santa Cruz zubiak lotzen du Encarnación hiriarekin (Paraguay).
Prašník
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1958. urtekoa da.
Posadas
Oberá hiritik 98 kilometrora, Puerto Iguazú hiritik 310 kilometrora, Asunción hiritik 380 kilometrora eta Buenos Aires hiriburutik 1003 kilometrora dago kokatuta, azken honekin etengabeko lotura du autobus ezberdinen bidez.
2010ean 344.833 biztanle zituen.
Euskal etxea
Euskal Jatorri izeneko Euskal Etxea dago. Bertan euskara ikastaroak eman ohi dira.
Fatoumata Diawara
Fatoumata Diawara (Ouragahio, Mali, 1982) Maliko aktore eta egile-abeslaria da. Bamakon eta Milanen bizi da aldizka. Madina Kouroulamini herrian jaio zen, Maliko Sikasso eskualdean, Bougounitik 23 km-ra.
Biografia
Fatoumata Diawara Abidjanen eman zituen bere lehen urteak familia handi batean. Aitak dantza eta gitarra irakatsi zizkion. 9 urte zituela, Malin bizi zen bere izeko aktore batek adoptatu zuen, ahizpa nagusi baten heriotza bortitzaren ostean. 1997an, Cheick Oumar Sissoko zinemagileak Fatoumata Diawara ezagutu eta La Genèse filmean (1999ko Cannesko zinemaldian “Un certain regard” sariduna) emakumezkoen paper nagusia antzezteko kontratatu zuen. 1998an, Frantziara joan zen Parisko Théâtre des Bouffes du Nord ikuskizun aretoan Jean-Louis Sagot-Duvauroux-en Antigona antzezlanaren egokitzapenean lan egitera. Hainbat film luzetan lan egin du, haien artean Sìa: Le Rêve du python-en (Epaimahaiaren Sari Berezia Fespaco zinemaldian 2001ean). 2002an, bere lehengusu batekin lotutako ezkontza behartu batetik ihes egin ondoren, Royal de luxe kale-antzerki konpainia frantsesean sartu zen, eta bertan sei urte eman zituen lanean. 2006ko azaroan, Bamakon Opéra du Sahel-en emakumezkoen paper nagusia antzezteko aukeratu zuten.
Garai hartan, Maliko Cheick Tidiane Seck musikari eta ekoizleak Fatoumata begiz jo eta Malira ekarri zuen Oumou Sangaré eta Dee Dee Bridgewaterrentzat ekoitzitako albumetan (Seya eta Red Earth, hurrenez hurren) koruak egitera. Orduan, Fatoumata Diawarak musikaren munduan murgiltzea erabaki zuen eta bere errepertorioa lantzen hasi zen. Hala ere, ez zuen zinema utzi, eta lan garrantzitsua egin zuen Cheick Fantamady Camara zuzendari ginearraren Il va pleuvoir sur Conakry filmean, non abeslari gazte baten papera interpretatu zuen. 2007an, Karabaren papera egin zuen Michel Oceloten Kirikou eta sorgina animazio-filmean oinarritutako Kirikou eta Karaba musikalean. Aldi berean, musikalaren diskoa lantzen ibili zen. Orduan, Cheick Tidiane Seckek berea izango zen lehen diskoa grabatzea eskaini zion: Sabaly. Herbie Hancock-ekin (The Imagine project, Grammy Saria 2011n) edo Hank Jonesekin abesteko aukera izan zuen. Aldi berean, hainbat disko grabatu zituen (Afrocubism, Cheick Lo, etab.).
Maliko bere jatorriko eskualdean praktikatzen den emakumeen genitalen mutilazioaren aurkako konpromisoa hartu du. 2012an, jihadistek Maliren iparraldea okupatzearen aurkako bideoklipa ekoitzi zuen, eta horrek eraman zuen Fatou kantariaren papera antzeztera Timbuktun, 2015ean hainbat César sari jaso zituen filmean.
2017an, Fatoumata Diawarak Matthieu Chedid-en "Lamomali" Maliko musika-taldearen proiektuan lagundu zuen. 2018an, Fenfo bere bakarkako bigarren diskoa, Matthieu Chedidek ekoitzia, kaleratu zuen.
Damon Albarnek eta Jamie Hewlett komikigileak 2020an abeslari maliarra gonbidatu zuten Gorillaz talde birtualaren Song Machine proiektu kolaboratiboaren bideoklip berri batean, Désolé kantuarena, parte hartzera.
Kontzertua
2020ko irailaren 13an Grande Halle de La Villette-n grabatua. Giuseppe De Vecchiren ekoizpena. 2h 4 min 10 s.ko iraupena eta Pariseko Philharmonie VOD-ek emana.
Sariak
2018ko abenduan, Fatoumata Diawara Grammy Sarietako bitan finalistetako bat izan zen. Bata, Fenfo-rekin, munduko musika-diskorik onenaren kategorian; eta bestea, Fatoumatak parte hartu zuen Disclosure taldearen Ultimatum-ekin, dantza-grabaziorik onenarenean.
2019ko abenduan, Ingalaterrako Songlines Musics Awards sarietako bi irabazi zituen Afrikako eta Mendebaldeko Europako artista onenaren eta disko onenaren kategorietan.
Euskara arkaikoa
Euskara arkaikoa XV. eta XVI. mendeetako euskarari deritzo, hau da, 1400 eta 1600 arteko euskarari. Europako Errenazimentuaren garai osoa hartzen du.
1997an, Lakarrak euskararen historiarako periodizazio bat proposatu zuen. Horren arabera, Euskara arkaikoaren aurreko garaia Erdi Aroko euskara litzateke, IX-XV. mende artekoa. Ondorengo garaia euskara zaharra da, 1600. urtean hasi eta 1745ean bukatzen dena.
Geroko egoeraren finkapena
Euskara arkaikoaren garaian Euskal Herriko hizkuntzen banaketa finkatu zen. Euskara ahozko harremanetarako hizkuntza zen, erromantzeak politikan, administrazioan eta justizian erabiltzen ziren bitartean. Beraz, handikiak, boteredunak eta jende ikasia elebidun ziren, eta jende xehea eta ikasigabea euskaldun elebakarrak.
Erakundeak eta irakaskuntza
Bestalde, garai horretako irakaskuntza erdaraz antolatu zen. Hego Euskal Herrian, XVI. mendeko irakaskuntza-sarean gaztelania eta latina erabiltzen ziren, hala lehen mailako eskoletan Nafarroan, nola Oñati, Iratxe eta Iruñeko unibertsitateetan. Ipar Euskal Herriko Baionako kolegioan latina erabiltzen zen.
Gerres methueni
Gerres methueni Gerres generoko animalia da. Arrainen barruko Gerreidae familian sailkatzen da.
Euskara arkaikoa
Egoera aldaketa
Garai honetan mundu guztia euskalduna zen eta, oro har, euskaraz egiten zituzten harreman gehienak. Hala ere, idatzizko esparruetarako erromantzeak erabiltzen ziren. Garai honetan, aldiz, egoera onera aldatuz joan zen. Orduko berrikuntza ekonomiko, politiko, erlijioso eta kulturalekin batera, euskararen erabilerari buruzko lekukotasunak ugaldu ziren. Bestalde, hizkuntza arrunten, alegia, jendeak benetan hitz egiten zituen hizkuntzen ospe berriaren eragina euskarara ere iritsi zen. Horren eredu dira, besteak beste, Etxepare eta Lazarraga ren poesiak, atsotitz bildumak edota Landucciren hiztegia.
Euskara arkaikoaren corpusa
Euskara arkaikoan euskara Historian sartu zen, garai horretakoak baitira euskarazko lehen lekukotasun zuzenak, hau da, zuzenean hizkuntzaren nolakoaren berri ematen duten testuak ditugu lehenengoz euskara arkaikoan. Aitzitik, aurreko garaiarekin konparatuta, Erdi Aroko euskaran, zeharkakoak dira lekukotasunak, alegia, beste hizkuntza bateko testuek ematen dute euskararen berri.
Corpusa hizkuntza baten testu-bilduma da. Hiru ezaugarrik definitzen dute euskara arkaikoaren corpusa: asimetria, heterogeneotasuna eta urritasuna.
Asimetria
Lekukotasunen tamainari dagokionez, Leizarragak hartzen du corpusaren %80 inguru, gainerakoak haren aldean txiki-txikiak baitira, Etxepare eta Lazarraga barne.
Banaketa geografikoaren aldetik, Mendebaldeko euskara da hobekien lekukotuta dagoena. Bestetik, erdialdeko eremuan (Gipuzkoa, Nafarroa Garaia, Lapurdi gehiena) testu laburrak baino ez daude. Etxeparek eta Leizarragak kontua hobetzen dute ekialderago eginda, baina ekialde muturreko egoera ez da ona, Oihenartek, Belak eta Zalgizek bildutako atsotitzek egoera hobetu arren.
Heterogeneotasuna
Hitz lauz eta bertsotan idatzitako testuak daude. Genero anitz aurkitzen dira, hala nola itzulpen biblikoak, gutunak, ezkontitzak, otoitzak, irainak, hitz zerrendak… Maila ezberdinak ere badaude, hain zuzen, Leizarragaren maila formalenetik ahozko jarduneko irainetaraino.
Urritasuna
Euskararen historian zenbat eta atzerago, orduan eta corpusa urriagoa izango da. Euskara arkaikoan, txikienak ere kontuan izanda, 93 bat lekukotasun baino ez daude; Euskara Zaharrean, ordea, 155 bat lekukotasun.
Lanak
Euskara arkaikoko lekukotasun zabalenak ondorengoak dira:
Abreulândia
Abreulândia Brasilgo udalerri bat da, Tocantins estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Rodolfo Alchourron
Rodolfo Carlos Alchourron (j. Buenos Aires, Argentina, 1934ko apirilaren 25a . h, Buenos Aires, Argentina, 1999ko maiatzaren 16a), argentinar musikagile, zuzendari eta gitarrista bikaina izan zen tangoaren eta jazzaren eta rockaren arteko fusioarekin. 1970eko hamarkadan Sanata y Clarificación taldea sortu zuen. Avellanedako Herri Musika Eskolako irakaslea izan zen eta moldaketei buruzko hainbat liburu argitaratu zituen. Bederatzi disko grabatu zituen.
Biografia
Rodolfo Alchourron musika klasikoarekin hasi zen, harmonia eta konposizioa ikasten Alberto Ginastera, Julián Bautista, Jacobo Fischer eta Francisco Kröpflekin eta gitarra Antonio Sinópolirekin. 1966an Buenos Aires Musical aldizkariaren saria jasoko zuen bere hari laukotearengatik.
1950eko hamarkadan, musika herrikoira eta, zehazkiago, jazzera jo zuen. Argentinako Bop Club mitikoan parte hartu zuen lehenik, geroago Santiago Giacobbek zuzentzen zuen Agrupación Nuevo Jazz Sextet taldean sartzeko, Jorge "Negro" Gonzalez (baxua), Rubén Barbieri (tronpeta), Chivo Borraro (saxo tenorra), batera. Gato Barbieri (saxo tenorra), Alfredo Wulff (tronboia) eta Eduardo Casalla (bateria).
Alchourron ez zen jazzera "jazz musikari" gisa hurbildu, jazzak irekitzen zizkion aukera musikal zabalen ondorioz baizik.
1970eko hamarkadaren hasieran Rodolfo Mederosek sortutako lehen laukotearen parte izan zen, Eric Schneider eta Fernando Romanorekin batera eta handik gutxira Sanata y Clarificación taldea sortu zuen, 1970 eta 1974 artean funtzionatu zuena eta jazza, tangoa eta rockaren fusioan funtsezko erreferentzia izan zena. Sanata y Clarificación taldetik Rodolfo Mederos, Santiago Giacobbe, Rubén Barbieri, Gustavo Bergalli, Osvaldo López, Adalberto Cevasco, Mario Tenreyro, besteak beste, musikariak igaro ziren.
Stalden (Valais)
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Rodolfo Alchourron
Biografia
1978an New Yorken kokatu zen eta han egon zen 1989ra arte. Bertan Southern Exposure taldea sortu zuen eta jazzaren eta Hego Amerikako folk erritmoen arteko fusio kantak konposatu zituen.
Ástor Piazzollak Dangerous games berregiteko eta zuzentzeko agindua eman zion, 1988an eta 1989an Estatu Batuetan arrakastaz estreinatu zen dantza-antzerki obra.
Ricordi Americana-k argitaratutako Composición y Arreglos de Música Popular y Ad Libitum - Elementos de Improvisación liburuak idatzi zituen. Hirugarren liburu bat, Tema y Arreglo, argitaratu gabe dago.
Obock eskualdea
Obock eskualdea (Rakaakay Obock, إقليم أوبوك, Gobolka Obock) Djibuti osatzen duten sei eskualdeetako bat da. Herrialdeko iparraldean dago, Itsaso Gorria, Bab el-Mandeb, Adengo golkoa eta Tadjourako golkoaren itsasertzean eta barnean Zazpi Anaien eta Doumeira uharteak eta Obock hiria biltzen ditu.
SIOP eredua
SIOP eredua, (ingelesetik zuzenean mailegatutako akronimoa, Sheltered Instruction Observation Protocol) , ingeles hizkuntzaren irakaskuntzan sakontzeko sortu zen ikuspegi didaktiko da, hizkuntza eta edukiak batera, ondo uztartuta, landu nahi zituena. "Sheltered Instruction" terminoak "murgilketa babestua" bezala itzuli izan da, murgiltze ereduak gogoan.
SIOP ereduaren helburuak, (gaur egungo terminologia erabiliz):
Definizioa
SIOP eredua, Kalifornian SDAIE bezala ere aipatua, irakaste-estilo bat da, edozein arlotako jakintza esparrutan (gizarte zientzietan, matematiketan, zientzietan, arteetan, gorputz hezkuntzan...), H2 hizkuntza lantzeko eta horren bidez ikasleak lorpen akademiko altuagora lortzeko, bai gaitasun komunikatiboan bai beste konpetentzia guztietan.
Callogobius andamanensis
Callogobius andamanensis Callogobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Severn zubia
Severn zubia (galesez Pont Hafren eta ingelesez Severn Bridge) Ingalaterra eta Galesen artean dagoen zubi eseki bat da, bertan bi herrialdeen arteko muga egotez gain M48 autobidea igarotzen da, halere ia zubi osoa Ingalaterraren eremuan dago. Severn ibaia eta Wye ibaia zeharkatzen ditu, Bristolgo kanalaren iparraldean.
Ingalaterrako Gloucestershire konderriko Aust udalerria eta Galesko Monmouthshire konderriko Chepstow udalerria elkarlotzen ditu.
Historia
1966ko irailaren 8an inauguratu zen eta John Howard & Co., Sir William Arrol & Co., Cleveland Bridge & Engineering Company eta Dorman Long ingeniaritza konpainiek eraiki zuten.
Zubia
1.597 metro luze ditu, eta esekia dagoen bi oinarrien artean 988 metroko distantzia dago. Trafiko gehienen dagoen egunetan zubitik eguneko 50.000 ibilgailu igaro ohi dira, halere 1996an Severn ibaiko bigarren zubia eraiki zenetik zubi honetako trafikoa dexente arindu da. Norabide bakoitzeko bi erraina bana daude.
Literatura
Harri Webb galestar olerkariak zubiari honako olerki sarkastiko hau eskeini zion:
Eta olerkiak arrazoia guztia du, zubia ia osoki Ingalaterran dagoenez, diru-sariak Ingalaterran ordaintzen baidira, halera 1990eko hamarkadaren hasieratik Galestik Ingalaterrara igarotzea dohakoa da, aldiz, Ingalaterratik Galesera oraindu beharra dago.
Jose Javier Barkero
Jose Javier Barkero Saludes (Aretxabaleta, 1979ko apirilaren 27a-) futbolari gipuzkoarra da. Erdilari postuan jokatzen du.
Kirol ibilbidea
''2015eko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.''
Jasses
Jasses Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da.
Longwy-sur-le-Doubs
Longwy-sur-le-Doubs Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Longwy-sur-le-Doubs udalerrian erroldatutako biztanleak 557 ziren. Familiak 216 ziren, horien artean 64 pertsona bakarrekoak ziren (40 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 56 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 76 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 248 etxebizitza zeuden, 220 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 17 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 233 etxeak ziren eta 14 apartamentuak ziren. 220 etxebizitza nagusietatik 183 bere jabearen bizilekua ziren, 36 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 24 etxek hiru zituzten, 55 etxek lau zituzten eta 135 etxek bost zituzten. 178 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 100 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 102 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 322 ziren, horien artean 226 aktiboak ziren eta 96 inaktiboak ziren. 226 pertsona aktiboetatik 198 lanean zeuden (109 gizon eta 89 emakume) eta 28 langabezian zeuden (9 gizon eta 19 emakume). 96 pertsona inaktiboetatik 38 erretiraturik zeuden, 33 ikasten zeuden eta 25 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Longwy-sur-le-Doubs udalerrian 213 unitate fiskal zeuden, 521 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.438 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 13 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 2 margolariak, 1 zurgina, 1 iturgina eta 2 ile apaindegiak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Longwy-sur-le-Doubs udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.236 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Aragoi
Orografia
Hiru eremu nagusi ditu Aragoik: Pirinioaldea, iparraldean; Ebro harana, erdialdean eta Iberiar Mendilerroa, hegoaldean. Pirinioaldean (50 km luze) daude mendikate horretako gailurrik garaienak (Monte Perdido, 3.355 m; Maladetak, Aneto mendia, 3.404 m). Pirinioetako haran sakon eta kanoien hegoaldera zabaltzen dira Ebro haranaren bitarteko goi ordoki idorrak (Huesca). Erdialdean zabaltzen dira Ebro ibaiak ureztaturiko zabaldiak (Zaragoza) eta hegoaldean Iberiako Mendiak osaturiko goi ordokia agertzen da (Calatayud, Teruel, 1.000 m).
Zilarrezko domina
Lehen eta hirugarren postuan amaitzen dutenek, hurrenez hurren, urrezko domina eta brontzezko domina jasotzen dute.
Aro Modernoko lehen Olinpiar Jokoetan txapeldunak zilarrezko domina eta txapeldunordeak brontzezkoa jasotzen zuen.
Contendas do Sincorá
Contendas do Sincorá Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Aragoi
Hidrografia
Ebro ibaiak Aragoiko ibai eta lakuen urak eramaten ditu, eta Mijares eta Turia ibaiekin batera Mediterraneoan isurtzen du ura. Ibaiak ureztatze lanetan eta ur energia sortzaile gisa erabiltzen dira. Ebroren adar nagusiak Aragoi, Gállego, Segre, Xaló, Jiloca eta Cinca dira.
Klima eta landaredia
Erkidegoko klima mediterraneo-kontinentala da, eurite irregular, bero kontraste handi eta haize indartsuekin. Idorra da, mendilerroek eragozten baitute Atlantiko nahiz Mediterraneo aldetako haize lasterren sarrera.
Landaretza erliebearekin batera aldatzen da: baso borealak eta lore mediterraneoak ditu.
Fumiya Kogure
Fumiya Kogure (木暮 郁哉, 1989ko ekainaren 28a - ) Japoniako futbolaria da.
Aragoi
Probintziak
Aragoi hiru probintziatan banatuta dago:
Fumiya Kogure
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Albirex Niigata eta Mito HollyHock.
Heste-zizare handi
Heste-zizare handia (Enterobius vermicularis) askaridoen familiako animalia ornogabe bizkarroia da, arra 12-17 cm luze eta emea 25 cm inguru luze dena. Itxuraz lurreko zizarearen antzekoa izaten da, hura baino meheagoa; kolorez, berriz, zurixka da. Arrautzez ugaltzen da; zizare eme batek 30.000.000 arrautza errun ditzake 6-10 hilabetetan. Gizakiaren hesteetan bizkarroi gisa bizi izaten da. Lurralde bero eta hezeetan, eta garbitasunik ez denetan izaten da gehiena.
Longwy-sur-le-Doubs
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Aragoi
Historia
Pirinioetako haranetan, iakatarren euskal tribua bizi zen, eta euskaldun iraun zuen; haien hegoaldean, biztanle iberiarrek erromanizatze prozesu azkarra izan zuten (K.a. 100), Zaragoza (Cesar Augusta) hiri nagusi bihurtuz. Bisigodoak (470) eta arabiarrak (714) nagusitu ziren Inperio erromatarra banatu ondoan (Zaragoza izan zen arabiarrek Europa iparraldearen konkista abiatzeko aukeratu zuten hiria).
VIII., IX. eta X. mendean zehar, Tuteran bere hiriburua zeukan Banu Qasi sendi musulmandar boteretsuak Aragoiko Ebro aldeko eta lehendabiziko garaietan Pirinio aldeko Aragoiko lurrak bere menpe izan zituen.
Aragoiko erreinua
Aragoiko Erresumak, Bartzelonako konderriarekin batera, Aragoiko Koroa sortu zuen XII. mendean, erreinua oso independentea izan zen eta bere instituzio, foru eta eskubideak XVIII. mendeko Espainiako Ondorengotzaren Gerrara arte mantendu zituen.
Azken urteak
1978tik Espainiako autonomia erkidego bat da Zaragoza, Huesca eta Teruelgo probintziek osatutakoa. 33 eskualdetan (comarca) banatzen da eta hiriburua Zaragoza da.
1999ko abuztuaren 2tik Marcelino Iglesias Aragoiko presidentea da.
Hizkuntzak
Aragoiko hizkuntza nagusia eta lurralde osoan mintzatzen dena gaztelania da. Hala ere, zonalde batzuetan aragoiera eta katalana ere hitz egiten dira. Goi Aragoiko haranetako (Anso eta Hecho haranetatik Benasqueraino) jatorrizko hizkuntza, bearnesa eta aranerarekin erlazionaturiko okzitaniera mota bat da. Baztertua eta patois modura tratatua, goi-aragoeraz mintzo diren hiztunak gutxi eta adinduak dira. Katalanez mintzo dira, bestalde, Huesca ekialdea eta Lleida arteko muga herri aragoitarretan (Benabarretik ekialdera).
Aragoiko erromantzearen gaztelaniatze prozesua laster hasi zen (XIII. m.) eta egun dialekto ezaugarri batzuk baizik ez dira geratu aragoitarren gaztelanian. Espainiarrek dialecto navarro-aragonés ere deitua, erromantze molde hori Nafarroako Ebroaldeko Erriberan zabaldu bide bazen ere, Nafarroa gehiena euskalduna izateaz gainera, errege-jendeak eta Gorteek erabiltzen zuten beste hizkuntza ez zen aragoera, okzitaniera mota bat baizik.
2009ko azarotik, aragoiera eta katalana Aragoiko "berezko hizkuntza original eta historikoak" dira Aragoiko hizkuntzak erabili, babestu eta bultzatzeko legearen arabera. Lege horrek ez du aragoieraren zein katalanaren koofizialtasunik jasotzen, baina hizkuntza horien lurraldeetan eskubide batzuk onartzen ditu.
Hortaz, Aragoiko hizkuntzak hauek dira:
Staldenried
Staldenried Suitzako udalerria da. Valais kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Nevin Harrison
Nevin Harrison (Seattle, Washington (AEB), 2002ko ekainaren 2a) piraguismoan lehiatzen den kirolari estatubatuarra da.
Fichous-Riumayou
Fichous-Riumayou Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da.
Nevin Harrison
Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), urrezko domina irabazi zuen C-1 200 m modalitatean, 45,932ko denboraz, Laurence Vincent-Lapointe kanadarraren (zilarrezkoa) eta Liudmyla Luzanko ukraniarraren (brontzezkoa) aurretik.
Saint-Laurent-des-Mortiers
Saint-Laurent-des-Mortiers Frantziako udalerria da, Mayenne departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Ayato Hasebe
Ayato Hasebe (長谷部 彩翔, 1990eko otsailaren 6a - ) Japoniako futbolaria da.
Ratnovce
Ratnovce Eslovakiako udalerri bat da, Piešťanyko barrutian kokatuta. 8,44 km²ko azalera du eta 1063 biztanle 2017ko datuen arabera.
Saint-Laurent-des-Mortiers
Biztanleria
2007an Saint-Laurent-des-Mortiers udalerrian erroldatutako biztanleak 197 ziren. Familiak 76 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Maracaiba
Maracaiba Scincidae familiako narrasti genero bat da. Venezuelan aurki daitezke.
Ratnovce
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1240. urtekoa da.
Saint-Laurent-des-Mortiers
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 103 etxebizitza zeuden, 79 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 103etxeak ziren. 79 etxebizitza nagusietatik 59 bere jabearen bizilekua ziren, 17 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 8 etxek bi zituzten, 10 etxek hiru zituzten, 16 etxek lau zituzten eta 43 etxek bost zituzten. 60 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 37 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 33 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 123 ziren, horien artean 81 aktiboak ziren eta 42 inaktiboak ziren. 81 pertsona aktiboetatik 77 lanean zeuden (42 gizon eta 35 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 42 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Laurent-des-Mortiers udalerrian 80 unitate fiskal zeuden, 198,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.231 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 argiketaria.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra etxerako tresna denda bat zen.
2000. urtean Saint-Laurent-des-Mortiers udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 825 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Scelotes limpopoensis
Scelotes limpopoensis Scelotes generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Ayato Hasebe
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Albirex Niigata.
Chicago (argipena)
Horrez gain, Chicago hurrengoa izan daiteke:
Aragoi
Literatura
Aragoierazko literaturari dagokionez, azkenik, Francho Nagore nabarmentzekoa da gaur egungo idazleen artean. XIV. mendean bizi izan zen Juan Fernandez de Heredia ere aipatzekoa da.
Muonioko historia
Historiaurrea
Bazter honetara iritsi zen lehen gizarte antolatua, Izotz Aroaren ondoren, iparraldeko klima leuntzen eta glaziarrak urtzen hasi zirenean iritsi zela uste da, k.a. VII. mende inguruan; izan ere, Enontekiö bizilaguneko Ounasjärvi aintziran aurkitu diren lehenengo biztanle hauen aztarnak k.a. 6.000. urtekoak dira gutxi gorabehera. Mendeetan eratu zen kulturari Komsa edo Gorravárri izena ematen zaio eta Ozeano Artikoko kostaldean ezarri zirenez gehienbat, Ipar Itsasoko lehen Fonsa kulturako tribuekin harreman estuak izan zituzten. Nahiz eta oraindik lurralde honen jatorrizko biztanleen, samitarren jatorria ezezaguna den, badirudi tribu hauen eta beranduago (Harri Aroan) Eskandinaviara immigratu zuten eta eurekin samiera hizkuntza eraman zuten herri uraldarren nahasketaren ondorioa direla. Hasiera batean, euren lurraldea Ozeano Artikotik Finlandia, Norvegia eta Suedia erdialderaino zihoan eta, gehienbat, ehizatik, fruitu-bilketatik eta arrantzatik bizi ziren; hau da, ehizakiaren atzetik ibiltzen ziren, nomadak ziren. Garai honetako bizi-aztarnak aurkitu dira Jerisjärvi aintziran, haien artean, ehiza-tresnak, harribitxizko apaingarriak, margolanak eta hainbat hilobi.
Suediar garaia
Erdi Aro Klasikoan suediarren eragina nabarmentzen hasi zen; lurraldea Suediako Erresumako antzinako Laponia probintziaren barruan zegoen. Honela, kristautasuna suediarren eskutik hedatzen hasi zen XVI. mendean eta, orduan, lurralde hau Pajalako kaperaren esku gelditu zen; lehen elizak eraikitzen hasi ziren. Lurraldearen zabalera zela-eta, hainbat eliza eraiki behar izan zituzten eskualdean erlijioa egonkortzeko. Kristautasunarekin batera, samitarrek xamanismoa alde batera uzten eta iristen hasi ziren finlandiarren ohiturak bereganatzen hasi ziren. XVII. mende amaieran, samitarren elur-orein abeltzaintzaren kultura hasi zen. Kultura honek, hala ere, aurreko kutsu nomada izaten jarraitu zuen, sasoiaren arabera, abeltzainek elur-oreinak hegoalde eta iparraldeko Ozeano Artikoaren artean edukitzen baitzituzten. Sápmi iparrean bizi ziren samitarrak, haien artean muonioarrak, beren bizimodu bereziagatik ipar samitar deitura jaso zuten.
Errusiar garaia
XVII. mende bukaeran Izotz Aro Txikia izan zen eta samitarrek hildako asko eragin zituen gosete garai luzea pairatu zuten. XVIII. mendean aldiz, Finlandiaren kontrola izateko Suediar eta Errusiar Inperioen arteko guduak izan ziren Finlandia eta Europa osoan; azkenean, Finlandiako Gerran, Errusiar Inperioak herrialdea bereganatu zuen finlandiar nazionalismoaren laguntzaz. Finlandiako Dukerri Handia eta Suediako Erresumaren arteko muga berria Muonionjoki eta Tornionjoki ibaietan jarri zen, eta orduan bat izandako elizbarrutiak banatu egin ziren; Muonio orduan, Kaaresuvanto Enontekiöko kaperaren menpe gelditu zen. Hala ere, menpekotasun horrek ez zuen asko iraun, Dukerri Handiak emandako erraztasunez baliatuta eta 1817. urtean eraikitako eliza berriari esker, Kaaresuvantotik bereizi eta udalerri propioa sortu zutelako herritarrek 1868. urtean; udalerri berri honek, eliza zegoen herriaren izena jaso zuen, Muonionniska. Urte hauetan, finlandiarren kopuruak izugarri egin zuen gora eta, apurka, samitarrek hauen ohiturak bereganatu zituzten.
Independentzia eta II. MG
Finlandiak 1917ko Gerra Zibilean independentzia lortu ostean, eta prozesu hau oraindik egonkortu gabe zegoenean, Bigarren Mundu Gerrak eztanda egin zuen kontinente zaharrean. Herrialdeak bere independiente estatusa mantendu nahian eta SESB bere lurraldetik urruntzeko helburuarekin, Alemania naziarekin bat egin zuen. Norvegiatik iritsitako tropa alemaniarrak herrixketan egokitu ziren eta Ozeano Artikoaren defentsa antolatzeari ekin zioten. Hainbat guden ondoren (Neguko Gerra, Jarraipenaren Gerra), Finlandiak SESBekin bake-akordio bat sinatu zuen, eta horrek, alemaniarrak Finlandiar lurretatik botatzea eskatzen zuen. Finlandiak orduan, Lappiko biztanle guztiak herrietatik atera zituen eta naziak jazartzeari ekin zion. Hauek, bizilagun den Norvegiara, euren herrialde satelitera alde egitea pentsatu zuten, baina ihes egin baino lehen, hauen atzeraldia eragozteko, finlandiarrak, mugako udalerrietan kokatu ziren. Laponiako Gerra hasi zen. Ondorio garratzak pairatu zituen udalerriak; aipatzekoa da 1944ko urriaren 26ean hasi eta 30ean bukatu zen gudua. Kittiläko mugatik gertu izan zen gudua, finlandiar gudarosteak irabazi zuen eta bizia galdu zuten 63 soldaduen omenez oroitarri bat eraiki zen bertan. Alemaniarrek Muonioko herri gehienak eta eraikin guztien %80a suntsitu zituzten.
Bordeleko konderria
Bordeleko konderria izen bereko hiria eta inguruko lurraldeetan merovingiar eta karolingiarren garaietan izandako aginte sistema izan zen.
Bertako kondea, latinez comes Burdagalensis, hiriko gobernadorea izan zen. Bere izenak ia ezezagunak dira IX. mendera arte. Orduan, bikingoen erasoaren aurkako bere kokapen estrategikoa zela eta ospea lortu zuten. Hurrengo mende bitan, Bordeleko konderria Baskoniako dukerriaren barruan sartu zen. Saintesko konderria (comitatus Santonicensis) sarritan Bordelekin batera zihoan.
XIX. mendean Henrike Artoiskoa (1820-1883), gero Frantziako erregenahia izango zena, jaiotzean Bordeleko duke izendatu zuten.
Ancourt
Ancourt Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Ancourt udalerrian erroldatutako biztanleak 712 ziren. Familiak 261 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 87 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 118 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 294 etxebizitza zeuden, 265 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 293 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 265 etxebizitza nagusietatik 214 bere jabearen bizilekua ziren, 46 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 10 etxek bi zituzten, 39 etxek hiru zituzten, 89 etxek lau zituzten eta 126 etxek bost zituzten. 243 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 102 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 146 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 491 ziren, horien artean 335 aktiboak ziren eta 156 inaktiboak ziren. 335 pertsona aktiboetatik 301 lanean zeuden (159 gizon eta 142 emakume) eta 34 langabezian zeuden (15 gizon eta 19 emakume). 156 pertsona inaktiboetatik 68 erretiraturik zeuden, 47 ikasten zeuden eta 41 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Ancourt udalerrian 270 unitate fiskal zeuden, 724 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.791 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 20 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 3 iturginak eta 1 eraikuntza enpresa.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
2000. urtean Ancourt udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 406 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ajuuraan
Ajuuraan edo Ajuran Erdi Arotik aurrera existitu zen (13. eta 17. mendeen artean) eta Indiarekin itsasoko merkataritza kontrolatu zuen somaliar erresuma bat izan zen. Afrikako Adarrean zegoen, Somalia eta Etiopia estatu modernoen lurraldeetan.
Ezaugarriak
Erresumak administrazio oso zentralizatua eta indar armatu sendoak zituen. Horri esker, mendebaldetik Otomandar Inperioaren inbasioari eta ekialdetik portugaldarren esplorazio konkistatzaileei eutsi zien.
Erasoen ostean, merkataritza bideak berreraiki edo indartu egin ziren. Ekialdeko eta Hego-ekialdeko Asiako, Europan, Ekialde Hurbileko, Iparraldeko eta Ekialdeko Afrikako aberatsekin merkataritza loratu zen, batez ere kostaldeko eremuetan.
Erresumak eraikinetan ondarea utzi zuen. Gaztelu eta jauregien hondakinek horren lekuko dira, batez ere gaur egungo Somalia hegoaldean. Hondakin horiem artean daude zutabe monumentalezko hilobiak, nekropoliak eta hiri hondatuak daude.
Ajuuraanen agintaldi aroan, Afrikako Adarrean asko Islamera bihurtu ziren. Errege familiak, Garen etxeak, horretaz aprobetxatu eta bere nagusitasuna zabaldu zuen merkataritza, aliantza eta gerren konbinazioaren bidez.
Ajuuraanen aberastasun eta botere iturrietako bat uraren kontrola izan zen, Shebelle eta Jubba ibaien urak monopolizatzen baitzituen estatuak. Gaur egungo putzu eta zisterna asko Ajuuraane sortuak dira. Afrikako Adarreko zenbait lekutan estatu zahar hartako nekazaritza eta zerga sistemek iraun zuten XIX. mendea bitartean.
Robert Conley
Robert Conley (Decatur, 1977ko apirilaren 30a -) Estatu Batuetako saskibaloi jokalaria da, egun ACBko Bilbao Basket taldean dabilena.
Luis Orrego Luco
Luis Orrego Luco (Santiago, Txile, 1866ko maiatzaren 18a - 1948ko abenduaren 3a) txiletar politikaria, abokatua, eleberrigilea eta diplomazialaria izan zen.
Haurtzaroa eta ikasketak
Antonio Lucas Orrego Garmendiaren semea, Txilen argizariaren erabilera zabaldu zuen enpresaburua, eta Rosalía Luco León de la Barraren semea. Augusto eta Alberto Orrego Lucoren anaia txikia. Breideistein Institutuan, Suitzan, Radford English School-en eta Institutu Nazionalean, Santiagon, ikasi zuen. Zuzenbidea ikasi zuen Txileko Unibertsitatean.
kronista eta editorea
Abokatu lizentziatua izan arren (1887), Luis Orrego Luco idazteari dedikatu zen batez ere. Saiakeragilea, eleberrigilea, kazetaria eta historialaria izan zen, "900eko belaunaldia" delakoan. 1884an Txileko Unibertsitateko literatur lehiaketa batean sari bat irabazi zuen.
Kazetaritzan hasitakoak kronista gisa egin zituen eta gero La Época egunkariko erredaktore gisa, Santiagon. Bere idazlanekin hamaika egunkari eta argitalpen baino gehiagotan kolaboratu zuen: La Libertad Electoral, Los Lunes egunkarian eta Revista Artes y Letras aldizkarian. 1889an El Sur de Concepción egunkari erradikalaren idazketa politikoa hartu zuen.
Idazlea
Bere eleberrien artean, honako hauek nabarmentzen dira:
Bere arrakasta handia, garai hartako aurrekaririk gabekoa, "Casa Grande" (1908) eleberriarekin lortu zuen, non Txileko goi-klasearen erretratu argi eta konplexua egiten duen.
Laurence Vincent-Lapointe
Laurence Vincent-Lapointe (Trois Rivieres, Quebec (Kanada), 1992ko maiatzaren 27a) piraguismoan lehiatzen den kirolari kanadarra da.
Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), zilarrezko domina irabazi zuen C-1 200 m modalitatean, 46,786ko denboraz, Nevin Harrison estatubatuarraren (urrezkoa) atzetik eta Liudmyla Luzan ukraniarraren (brontzezkoa) aurretik. Brontzezkoa irabazi zuen C-2 500 m modalitatean, Katie Vincent herrikidearekin batera, 1.59,041ko denboraz, Txinako (urrezkoa) eta Ukrainako (zilarrezkoa) bikoteen atzetik.
Taxkent
Taxkent (Тошкент,  ahoskatua; Ташкент,  ahoskatua) Uzbekistango hiriburua da, Taxkent probintzian. 2008an 2.180.000 biztanle zituen, nahiz eta iturri ez ofizialen arabera 4,45 milioi dituela adierazi.
Egungo izena turkmenieratik datorkio eta harrizko hiria esan nahi du (taš, "harri" + kand, kent, "hiri"). Antzina beste izen batzuk izan zituen: Txatx, Xax eta Binkent, lehenengo biak taš ("harri") izenarekin lotuak. XVI. mendetik aurrera, Txtxkand/Txaxkand izena Taxkand bihurtu zen eta errusieraren eraginez Taxkent itxura hartu zuen. Urteetan zehar, Asia eta Europa lotzen zituen Zetaren Bidean igarobide garrantzitsua izan zen.
Nahiz eta Uzbekistango beste hiri batzuen balio historikoa ez eduki, hala nola Bukhara, Samarkanda edo Khiva hiriena, Tashkent herrialdeko erdigune ekonomiko eta kulturala da. Bertan daude Uzbekistango kultura-gune nagusiak (antzokiak, liburutegiak, akademiak...) eta nazioarteko enpresen egoitzak ere bai.
Barrutiak
Taxkent egungo honako barrutitan (tuman) banaturik dago:
Ikustekoak
Errusiar Iraultzaren garaian eta 1966ko lurrikaran, antzinako hiria suntsitu zen eta horregatik eraikin historiko gutxi geratzen dira Taxkenten. Hala ere, hiriak monumentu eta sobietar garaiko monumentu ugari ditu.
Nora Ephron
Nora Ephron (New York, 1941eko maiatzaren 19a - ibidem, ) estatubatuar eleberrigilea, gidoigilea eta zinema-zuzendaria izan zen. Los Angelesen egin zituen ikasketak. Kazetari gisa aritu zen lanean 1963tik 1968ra, New York Post egunkarian. 1970eko hamarraldian, zutabegilea izan zen Esquire eta New York aldizkarietan. Wallflower orgian (1979), Entsalada eroa (1975) eta Emakumeei buruzko gauzak (1978) lanetan biltzen ditu bere artikuluak eta zutabeak. Samintasuna (1983) eleberria oinarri hartuta (bere ezkontzari eta dibortzioari buruzkoa), Amaitu da pastela (1986) filmerako gidoia idatzi zuen. Alice Arlenekin batera, Cookie (1989) filmerako gidoia idatzi zuen, eta ahizpa Delia Ephronekin, Silkwood (1983) eta Hau da nire bizitza (1992) filmetako gidoiak. Noraren gidoiak dira, halaber, Harryk Sally aurkitu zuenean (1983) eta Nire zeru urdina (1990) filmekoak. Horretaz gainera, Hau da nire bizitza filmaren zuzendaria izan da, eta Zerbait gogoratzeko (1993) filma idatzi eta zuzendu du. Julie & Julia du azken lana (2009).
Taxkent
Hiri senidetuak
Taxkent hiri hauekin senidetua dago:
Turdus plebejus
Turdus plebejus Turdus generoko animalia da. Hegaztien barruko Turdidae familian sailkatua dago.
Mabuya
Mabuya Scincidae familiako narrasti genero bat da. Antilletan bizi dira. Genero honek aldaketa handiak izan ditu azken urteotan. Hasiera batean Scincidae barruan banaketa pantropikal eta azpitropikala zuten espezie asko sarzten ziren. Afrika, Madagaskar, Asia, Amerika eta Ozeanian (Australia kenduta) hedatzen ziren 110 espezie sartzen ziren talde honetan. Azken hamarkadan, ordea, lan molekularrek erakutsi dute oso talde heterogeneoa dela, eta generoa artifiziala zela.
2002an Mausfeld et al argitratutako lan filogenetiko batean Mabuya generoaren ARNr 12S eta 16S aztertzen zen, lau lerro filogenetiko zeudela erakutsiz, erradiazio geografikoarekin bat egiten zutenak: Chioninia lerro caboverdiarrarentzat; Euprepis afrikar-madagaskar kladoarentzat, Mabuya atlantica ere bertan sartzen; Eutropis asiarrentzat; azkenik Mabuya klado amerikarra litzateke, Mabuya mabouya espezei tipoa Antilletan duena.
Scelotes schebeni
Scelotes schebeni Scelotes generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Haveluy
Haveluy Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Mabuya
Argitalpenaren ondotik Bauerrek arazoa aurkitu zuen nomenklatura honetan. Euprepis generoaren lehen denominazioa Waglerrek egin zuen 1830ean eta Mabuya sensu strictoren sinonimoa zen. Beraz Bauerrek proposatu zuen Euprepis erabili ordez Trachylepis Fitzinger, 1843 erabiltzea afro-malgatxeentzat.
Haveluy
Biztanleria
2007an Haveluy udalerrian erroldatutako biztanleak 3.175 ziren. Familiak 1.164 ziren, horien artean 336 pertsona bakarrekoak ziren (97 bakarrik bizi ziren gizonak eta 239 bakarrik bizi ziren emakumeak), 306 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 414 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 108 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Mabuya
Lan horren ostean Hedges & Conn, 2012, generoaren berrantolaketa egin zuten Mabuya bakarrik Antilletako espezieei egokitzeko, eta hainbat azpiespezie espezie egoerara igo zituzten.
Haveluy
Etxebizitza
2007an 1.250 etxebizitza zeuden, 1.200 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 45 hutsik zeuden. 1.246 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 1.200 etxebizitza nagusietatik 485 bere jabearen bizilekua ziren, 608 alokairuan okupaturik zeuden eta 108 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 80 etxek bi zituzten, 243 etxek hiru zituzten, 455 etxek lau zituzten eta 421 etxek bost zituzten. 772 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 520 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 313 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Mabuya
Espezieak
Reptarium webgunearen arabera hauek dira gaur egun onartzen diren espezieak:
Haveluy
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.001 ziren, horien artean 1.226 aktiboak ziren eta 775 inaktiboak ziren. 1.226 pertsona aktiboetatik 983 lanean zeuden (613 gizon eta 370 emakume) eta 244 langabezian zeuden (114 gizon eta 130 emakume). 775 pertsona inaktiboetatik 132 erretiraturik zeuden, 243 ikasten zeuden eta 400 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Haveluy udalerrian 1.177 unitate fiskal zeuden, 3.049 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.537 euro zen.
Mabuya
Espezieak
ITISen arabera beste hauek egongo lirateke barruan:
Haveluy
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 56 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 11 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 12 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 1 igeltseroa, 3 margolariak, 1 iturgina, 1 argiketaria, 3 ile apaindegiak eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 2 okindegiak, 2 harategiak eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Haveluy udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an osasun-zentro 1 eta botika 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Tadjourah eskualdea
Tadjourah eskualdea (إقليم تاجورة, Gobolka Tajuura, Rakaakay Tagórri) Djibuti osatzen duten sei eskualdeetako bat da. Tadjourako golkoa eta Ghoubbet-el-Kharabeko ertzetan dago.
Lur-zizare
Lur-zizare (Lumbricus terrestris) Lumbricidae familiako zizare gorrixka da, mundu osoan bizi dena. Europan bizi den zizarerik handiena da, eta 20 eta 25 cm arteko luzera izatera hel daiteke.
La Jarne
La Jarne Frantziako udalerria da, Itsas Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an La Jarne udalerrian erroldatutako biztanleak 2.211 ziren. Familiak 908 ziren, horien artean 211 pertsona bakarrekoak ziren (112 bakarrik bizi ziren gizonak eta 99 bakarrik bizi ziren emakumeak), 314 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 318 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 65 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du: