cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Curriculum vitae
Lan-eskaintza bati erantzuteko idazten da curriculuma, baina, era berean, bat-batekoa ere izan daiteke, hau da, eskaintzarik gabe idatzi, eta hainbat enpresatan banatzen da lana eskatzeko.
Honen helburua, bakoitzaren indarguneak ahalik eta ongien islatzea da, horrekin lanerako elkarrizketarako hautatua izateko, eta ondoren, lana lortzeko.
Dokumentu honek datu sorta bat elkartzen du. Oro har, hiru curriculum mota daude datuak antolatzeko: kronologikoa (informazioa denboran zaharrenetik berrienera ordenatzen da), alderantzizkoa (informazioa denboran berrienetik zaharrenera ordenatzen da), eta tematikoa (informazioa bloke tematikoen bidez antolatzen da, aukera baliagarria askotariko eremuetan esperientzia duenarentzat).
Egitura eta edukia
Curriculuma egiteko mota ugari egon arren, denek ezinbestekoak diren atal hauek eduki behar dituzte:
Datu pertsonalak
Hasteko, orriaren goiko aldean datu pertsonalak jarri behar dira. Denak ez dira beharrezkoak izaten, baina bai gomendagarriak. Hauek dira jarri beharreko oinarrizko datuak:
Lan-esperientzia
Ondoren, lan esperientzia jarri behar da. Esparru honetan egindako lana edota betetako kargua azaldu behar du egindako ordenan, lanean izandako esperientzia bakoitza garbi azalduz. Honekin batera, bertan egondako denbora ere adierazi behar da, hau da, noiztik noiz arte jardun den.
Horrez gain, gomendagarria izaten da formakuntzako praktikak egindako lekua ere jartzea.
Hezkuntza eta prestakuntza
Alde batetik, egindako ikasketen zerrenda ordenatua, datak, zentroa eta non egin diren adieraziz.
Zehaztuz, prestakuntza-erakundearen izena eta herria, edo herrialdea, hala badagokio eta egindako ikasgai nagusiak eta/edo lortutako gaitasun nagusiak.
Gaitasun pertsonalak
Normalean atal honetan ez dira jarraian azaldutako guztiak jartzen. Normalean, lortu nahi den enpleguaren arabera, bakoitzak ikusiko du zein jarri eta zein ez. Hala ere, hizkuntzak, informatika gaitasunak eta gidabaimena dira ohikoenak.
Emblematodes
Emblematodes Tineidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Emblematodes cyanochra da.
Curriculum vitae
Hizkuntzak
Gomendagarria da, titulurik ez izan arren, mailaren hurbilketa bat ipintzea.
Komunikazio-gaitasunak
Adibidez: komunikazio-dohain onak, salmenten arduradun gisa izan dudan esperientzian lortuak.
Antolaketa-gaitasunak
Antolaketa-/Kudeaketa-gaitasunak. Zehaztu zer testuingurutan lortu diren.
Adibidez: lidergoa (gaur egun, 10 pertsonako talde baten arduradun).
Enpleguarekin lotutako gaitasunak
Adibidez: kalitatearen kontrolerako gaitasun ona (kalitate-ikuskapenak egitearen arduraduna gaur egun nire enpresan).
Kordel
Kordela soka mehea da, listaria baino lodiagoa. Kordel bat harizpi edo hari bihurritu bi edo gehiagoz osatutako soka bat da. Oro har, terminoa edozein sokatarako erabil daiteke.
Curriculum vitae
Informatika-gaitasunak
Informatika-ezagutzak eta zer testuingurutan lortu diren. Mota askotarikoak izan daitezke: testu-prozesadoreak, kalkulu-orriak, datu-baseak, diseinu grafikoa, Internet, sareak, sistema eragileak eta abar.
Kordel
Kordelak egiteko zuntz naturalak kotoia, jutea, kalamua, sisala, henequena eta koko-zuntza dira. Zuntz sintetikoen barietate bat erabil daiteke.
Curriculum vitae
Informatika-gaitasunak
Adibidez: Microsoft Office™-ko programak ongi erabiltzen dakit. Unibertsitatean ikasia.
Kordel
Kordelaren asmakuntza, gutxienez, lehen gizakientzako harrizko tresnen garapena bezain garrantzitsua izan zen.
Curriculum vitae
Beste gaitasun batzuk
Beste ataletan adierazi ez diren gaitasunak idatzi, zein testuingurutan lortu diren zehaztuz.
Adibidez: zurgintza.
Gidabaimena
Gidabaimena baduzun ala ez. Baiezkoa bada zer kategoriatakoa den zehaztu (adibidez: B1), eta garraiatzeko aukerarik baduzun ala ez.
Informazio gehigarria
Baliagarria izango den informazio gehigarria: argitalpenak, aurkezpenak, proiektuak, hitzaldiak, mintegiak, sariak, eta abar.
Eranskinak
Curriculumera gehitutako dokumentuen zerrenda.
Adibidez: diplomen eta prestakuntzen kopiak, lan-ziurtagiriak edo praktika-ziurtagiriak, ikerketa-lanen argitalpenak, eta abar.
NGC 6837
NGC 6837 galaxia bat da, Aquila konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Chieti
Chieti Italiako udalerri bat da. n kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Chietik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Didimotika
Didimotika (Διδυμότειχο, ahoskatua; Димотика; Dimetoka) Greziako Ekialdeko Mazedonia eta Traziako hiria eta udalerria da. 2011n 9.263 biztanle zituen eta Turkiako mugatik bi kilometrotara dago.
2302 Florya
2302 Florya asteroide baten izena da. urriaren 2an aurkitu zuen N. E. Kurochkin-ek Nauchnij Behatokitik.
Sílvia Munt
Sílvia Munt Quevedo (Bartzelona, ) zineko, telebistako eta antzerkiko aktorea, eta film-zuzendari kataluniarra da. Dantza klasikoko dantzaria izan zen.
Biografia
Ballet klasikoan Londresko The Royal Ballet-en (1974) titulatua, Bartzelonako Ballet Garaikidearekin egin zuen lan dantzaren esparruan.
1977an La orgía filmarekin egin zuen debuta zineman. 1981ean La plaza del Diamante-n izan zen protagonista, Donostiako Nazioarteko Zinemaldian Zilarrezko Maskorra eman ziona, eta berehala hasi zen lanean Fernando Trueba (Sal gorda), Vicente Aranda (La pasión turca), Manuel Gutiérrez Aragón (El rey del río) edo Montxo Armendáriz (Bihotz ondoko sekretuak) zuzendariekin. Bi Goya sari jaso ditu (Alas de mariposa filmeko aktore onena eta Lalia-rekin zuzendutako film labur dokumental onena). Lalia-k hamabost sari baino gehiago jaso zituen, besteak beste, United Nations World Forum on Children's Television saria.
Hainbat telefilm zuzendu ditu, besteak beste, Les filles de Mohamed (, Civis Media Arts saria Europako Urteko Telefilm Hoberenari eta Coses que passen, Zilarrezko Biznaga saria 2007ko Malagako Zinemaldian, eta bi film luze (''Elena Dimitrievna Diakonova. Gala dokumentala) eta Pretextos'', 2008ko Malagako Zinemaldiko Zuzendaritza Hoberenaren saria eman ziona.
Lurrun-makina
Lurrun-makina, energia mekanikoa lortzeko galdaren bidez berotutako uraren energia termikoa eraldatzen duen kanpo-errekuntzako motorra da. Ur lurrunaren erabilera duela 2.000 urte baino lehenago asmatu zen, nahiz eta azken 300 urtetan izan duen garapen nagusia energia eta mugimendua lortzeko. Hasieran, meatzetan ura ateratzeko sistematan erabiltzen bazen ere, makina ugari sortzea ahalbidetu zuen aurrera-atzerako mugimendu zuzen-zirkularra bihurtzeko sistemak asmatu zirenean. Euskal Herrian ere, makina hauen adibideak aurki daitezke, hala nola Gasteizko Lascaray enpresan XX. mendea ren erdialdera arte erabilitakoa edo Makina Erremintaren Museoan aurki daitekeena.
Sistema hidraulikoen aldean, lurrun-makina edozein lekutan erabili daiteke, ez baitu ura mugimenduan egoterik eskatzen. Lurrun makina martxan jartzeko, ura eta ikatza edo zura nahikoak dira. Hori dela eta, funtsezkoa izan zen trenaren garapenerako.
Funtsean, makinaren lan-zikloa bi fasetan banatzen da:
Gaur egun elektrizitatea sortzeko erabiltzen diren lurrunezko makina modernoak ez dira deskribatutakoaren modukoak. Pistoiak eragindako desplazamendu positiboa erabiltzen duten makinak beharrean, turbomakinak erabiltzen dira. Lurrun-turbina ere esaten zaie, etengabeko lurrun-fluxu batek turbina bat zeharkatzen baitu, honen ardatza biratuaraziz. Esate baterako, zentral elektrikoetan erabiltzen dira munduko elektrizitatearen % 80 sortzeko. Energia nuklearrean, eguzki-energian zein erregai fosiletan oinarritutako zentral termikoetan aurki daitezke.
2302 Florya
Orbitaren ezaugarriak
2302 Florya asteroidearen orbitak batezbeste 2,646 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,129 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,162 distantziara. Eszentrikotasuna 0,195 da, eta makurdura orbitala 12,07ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 11.8 da.
Lurrun-makina
Bilakaera historikoa
Industria Iraultza lurrun-makinaren sorreran oinarritzen da. Ingalaterran hasi zen XVIII. mendearen bukaeran, eta, ia XIX. mendearen erdira arte, Mendebaldeko Europako herrialde nagusietan eta Estatu Batuetan garapen ekonomikoa era nabarmenean bizkortu zuen. 1890. eta 1930. urteen artean, ikatzaren errekuntzan oinarritutako lurrun-makinen erabilera murriztuz joan zen, erregai gisa petroliotik eratorritako hidrokarburoak erabiltzen dituzten barne-errekuntzako motorrei bidea emanez.
Sílvia Munt
Biografia
Europako Zinemaren Akademiako eta Espainiako Arteen eta Zinema Zientzien Akademiako kidea da. 2008ko abendutik 2011ko azaroaren 14ra arte, Kulturaren eta Arteen Kontseilu Nazionalaren Osoko Bilkurako (CoNCA) kontseilari ere izan zen. Erakunde horretatik dimititu zuen, beste bederatzi kiderekin batera, Omnibus lege proiektuak proposatzen zuen eredu-hausturagatiko protesta gisa.
Lurrun-makina
Bilakaera historikoa
Asko dira lurrun-makinaren asmakuntza data zehazten saiatu diren egileak, baina asmakuntza hau izen bakar bati lotzeko saiakera alferrikakoa izan da. Izan ere, Heron Alexandriakoaren Spiritalia seu Pneumatica idazlanetik James Watten makina sofistikatuetara, lurrun-makinaren garapen historikoan zehar izen asko azaltzen dira. Oinarrizko gailuetatik hasita, industria eta garraioan txertatu zen motor unibertsalaren garapena lortzeraino; egindako hobekuntzak ugariak izan dira, batik bat Ingalaterran eta Industria Iraultza hasi berriaren testuinguruan, XVII. eta XVIII. mendeetan.
Sílvia Munt
Biografia
2022ko udaran Las buenas compañias filmatzen ari da Errenterian.
Lurrun-makina
Aurrekariak
Ur lurrunaren erabilerari buruzko lehendabiziko lanak antzinaro garaikoak dira. Izan ere, I. mendean, Heron Alexandriakoak eolipila asmatu, eta eraiki zuen. Bere aplikazio praktikoa ezezaguna izanik eta potentzia mugatua zuenez jostailu bat izan zela kontsideratzen bada ere, erreakzio bidezko lehendabiziko lurrunezko motorra izan zen.
Sílvia Munt
Dantzari
1973tik 1978ra bitartean, dantzari eta koreografo gisa aritu zen dantzan, eta, besteak beste, Gelu Barbu (Errumaniako Balet Nazionaleko lehen dantzaria) eta Bartzelonako Ballet Garaikideko konpainietako kide izan zen.
Lurrun-makina
Aurrekariak
XVII. mendera arte, ur lurrunaren indarrari buruzko beste lanik ez da ezagutzen. 1606. urtean, batez ere egindako asmakuntzengatik ezaguna den Jeronimo Aiantz Beaumont, militar, margolari, musikari, eta kosmografo nafarrak erregistratu zuen lurrun-makinaren lehen patentea. Ez da denbora asko patente honen berri izan zela, eta horregatik ez da ezaguna.
1698. urtean, Thomas Savery ingeniariak mehatze ustiapenera bideraturiko lurrun bidezko ponpa baten patentea erregistratu zuen. Ondoren, Thomas Newcomenekin batera, modeloa hobetu zuten, eta azken hau izan zen industria mailan ezaguna den lehendabiziko lurrun makina eraiki zuena, 1712. urtean.
James Watten hedapen-makina
Bero sorraren aurkikuntza eragingo zuten ikerkuntzetan lanpetuta zebilen Joseph Blacken laguntzarekin, James Wattek Newcomenen makina hobetzeko helburua hartu zuen. Saiakuntzetan zehar, lurrunak ura baino bero-erreserba askoz handiagoa zuela ohartu zen. Erregai-kontsumoa txikitzeko, Newcomenen artisau-makinaren eragozpen nagusia ziren bero-galerak mugatu behar zirela ondorioztatu zuen. Arazoa aztertzerakoan, hainbat galera iturri identifikatu zituen: makina mugitu ahal izateko behar zen hutsa eragiteko erabiltzen zen lurruna hozteko prozesua, lurrunaren hondar-presioa eta zilindroak berak sortutako galerak. Burutu zituen hurrengo saiakuntzetan (egundoko zientzia-lana), zilindroa temperatura berean mantendu behar zela ondorioztatu zuen.
Bere hitzetan, larunbat eder batean paseatzen ari zen bitartean makinari buruz hausnartzen ari zela, ideia bat bururatu zitzaion: «lurruna gorputz elastikoa denez, hutsean hauspeatuko da, eta, zilindroa asetutako andel batekin elkartuta egongo balitz, bertan hauspeatuko litzateke zilindroa hozteko beharrik gabe lurruna kondentsatuz». Hala ere, banatutako kondentsadorearen garapen eta hobekuntza lanek pobreziara eraman zuen Watt, eta, 1765. urtean, bere ikerketa alde batera utzi behar izan zuen enplegua bilatzeko.
1767. urtean, John Roebuckek bere saiakuntzak eta ustiapen komertziala finantzatzea onartu zuen patentearen onuren bi herenen truke. Inperfektua bazen ere, 1768. urtean, Wattek modu egokian lan egiten zuen eredu bat eraiki zuen, eta, hurrengo urtean, patente-eskaera aurkeztu zuten. Hainbat gorabehera ekonomikoren ondoren, Roebuckek uko ugin zion negozioaren bere zatiari, Matthew Boultonen onurarako. Azkenean, Boultonek eta Wattek eraman zuten asmakuntza praktikara, beste hobekuntza batzuekin batera. Newcomenen lurrun makinaren aldean, erregai kopurua % 75 inguru murriztea lortu zuten egindako hobekuntzen bitartez.
Lehenengo makina 1774. urtean eraiki zen Kinneilen, Boroughstonessetik hurbil. Ordutik aurrera, lurrun-makinaren historia Boulton & Watt firmarena izan zen, eta txertatutako hobekuntza gehienak Wattek asmatutakoak izan ziren. Besteak beste, Watten paralelogramoa, lurrunaren espantsio anizkoitza eta efektu bikoitzeko makina aipa daitezke.
Zeramika
Zeramika (grezieratik κεραμικός keramikos, erretako substantzia) buztinez edo portzelanaz ontziak sortzeko artea da, baita sortutako elementuen izena ere. Silikatoz eginiko hainbat produktu industrialez gainera, beroaren bidez sorturiko estalkiei ere deitzen zaie.
Zeramika egiteko prozesuan, lehenik buztina edo beste ekaiak txikitu edo ehotzen dira eta urarekin nahasten dira orea egiteko; orea estutu eta moldatu egiten da nahi den tankera emateko, gero lehortzen uzten da eta labean egosten da oso tenperatura handian. Zeramika-gaia apaindu ahal izateko, lehenengo kanpoaldetik berniza eman behar zaio. Zeramika gaiek ezaugarri hauek dituzte: erregaitzak dira, ez dute beroa eta elektrizitatea eroateko gaitasun handirik eta erresistentzia handikoak izaten dira, hauskorrak badira ere. Silizea (SiO2) da zeramikaren oinarrizko gaia. Gaur egun, silikatoez gainera, beste ekai asko erabiltzen dira.
Historia
Zeramika antzina-antzinako artea da, historiaurreko gizakiek dagoeneko erabiltzen zutena. Aztarna zaharrenak (K.a. 6000. urtekoak) Irango Hotu eta Belt haitzuloetan eta Jerikon aurkitu dira. Garai hartan eltzeak eskuz egiten zituzten, labe irekietan egosi, eta eguzkitan lehortzen zituzten. Zeramikaren garapenak buztina moldatzeko tornua eta buztina egosteko labe itxia ekarri zituen. Gai beiratuak ere erabiltzen hasi ziren, gero zeramika apaindu ahal izateko. Tornua egiptoarrek sortu zuten K.a. 3000. urte inguruan, eta handik Mesopotamiara, Kretara, Greziara eta gero Europa osora hedatu zen. Garai hartan Greziako zeramika margotuak goi-maila iritsi zuen Txinakoarekin batera; txinatarrek beiratzearen teknika hobetu zuten, eta portzelana asmatu zuten. Arabiarrek txinatarren aurkikuntzak zabaldu zituzten Mendebaldean Espainiatik barrena eta zeramika polikromatua landu zuten. K.o. XIII eta XIV. mendeetan Andaluzian azulejoak landu ziren gehienbat, eta Valentzian (Manises), toska. Errenazimentuaren garaian, Italian hormak mosaikoz apaintzeko zeramikak ospe handia izan zuen; aipagarriak dira Faenza, Forli, Siena, Gubbio eta Pesaroko lantegiak. XVII. mendean hasi ziren Europara iristen Txinako portzelanak, Europan bertan teknika berriak eragin zituztenak. Garai hartan sortu ziren Frantzian Mennecy, Chantilly eta Vincennesko eskolak, Sèvresko portzelana egiten zutenak. Alemanian portzelana gogorra asmatu zuten, eta XVIII. mendean berehala zabaldu zen Europa osoan. XX. mendean, artista ezagun batzuek, Picasso, Gaudí, Miró eta Llorens Artigasek besteak beste, zeramikazko artelanak egin izanak berrikuntza handia ekarri dio zeramikari.
Lurrun-makina
Richard Trevithicken presio altuko lurrun-makina
Hasiera batean, lurrunezko ibilgailuak garatu ziren, baina, makinaren pisua eta errepideen egoerak eraginda, arrakasta mugatua izan zuten. Lurrun bidezko lehendabiziko lokomotora 1803. urtean eraiki zuen Trevithickek. 1804. urtean, bere bigarren lokomotorak 14,4 kilometroko ibilbidean zehar eramatea lortu zuen kargaturiko tren bat.
Hasierako ahaleginak
Asmakizun haiek jostailu hutsak izan ote ziren eta erritualetan tenpluetan objektuak mugitzeko erabili zirela suposatu den arren, harrigarria da Heronen garaiez geroztik baporea helburu praktiko batekin erabili izanaren ebidentziarik aurkitu ez izana (nahiz eta baporearen boterearen ezagutza ez galdu Reimseko organoaren Malmesburyren deskribapenak erakusten duen moduan) depositu batean konprimitutako ur berotuak ihes egiten zuen aireak jotzen baitzuen 1120an.
Egiptoko zibilizazioaren erlikien artean, lurrun-makina baten lehen erregistroa Heron Alexandriakoaren Spiritalia seu Pneumatica izeneko eskuizkribuan aurkitzen dugu. Ez da ziurtasunez jakitzerik bertan deskribatutako gailua Heronen asmamen lana ote zen, berak baitio bere lanaren asmoa ez dela lehendik ezagutzen ziren makinak bildu eta berak asmatutakoak gehitzea baino. Testuan, ezerk ez du adierazten nor izan zitekeen deskribatutako gailuen sortzailea, eta susmoa da asko, benetan, Ktesibiosen lana izan zitekeela, zeinaren ikasle izan baitzen Heron.
Pneumaticaren 11. proposizioak aldare partzialki hutsa deskribatzen du, urez betea, zeinaren gainean irudi bat eta horren barruan uretan murgilduta bukatzen den hodi bat dagoen. Aldarean, sua piztuz barruko airea berotzen da ura hoditik bultzatuz, eta horrek irudian zehar isurtzen amaitzen du, azkenean sua itotzen duen libazioa simulatuz. 37. proposizioan apur bat harago doa, eta tenplu bateko ateak automatikoki ireki eta ixteko suak animatutako mekanismo bat deskribatzen du. Beste proposizio batzuetan, antzeko mekanismoak deskribatzen ditu, baita bi erreakzio-motor ere, bata aire berorako eta bestea lurrunerako, aldare bateko irudiak biratzeko.
1601ean, Giovanni Battista della Portak suaren bidez ura igotzeko aparatu bat deskribatu zuen, Heronek deskribatutakoaren antzekoa baina likidoa eramateko lurruna erabiliz, eta, 1615ean Salomón Causekoak antzeko aparatua deskribatu zuen iturri bat funtzionatzeko. Baina dokumentu-froga dagoen lehen patentea Jeronimo Aiantz Beaumont nafartarrarena da; 1606an, Guadalcanalgo zilar meategiak husteko arrakastaz erabilitako lurrun-makina erregistratu zuen. Beste saiakera bat izan zen Giovanni Brancak Le Machine lanean islatu zuena, 1629an.
Saiakera horien guztien bereizmen komuna da ur-ontziaren ia hondoraino murgiltzen den tutua; horren bidez, gainazal askearen presioa handitzean, likidoa igo egiten da; horiek guztiak Galileo, Torricelli, Pascal eta Von Guerickeren presioa atmosferikoari buruzko ikerketa teorikoekin zuzenean loturiko lanak dira, eta horror vacuiren teoria alde batera utzi zuten mendearen erdialdean.
Lehenengo makina Edward Somersetek, Worcesterreko 2. markesak asmatu zuen 1663an, eta bere deskribapenetik ikus daiteke kontzeptualki oso antzekoa dela Caus iturriarenarekin, nahiz eta Somerseten makinaren maketa bat eraiki zen Vauxhall-eko (Londres ondoan) Rawlan gazteluan, 1665 inguruan, eraikinaren goiko solairuetara ura igotzeko. Idatzizko zehaztapen tekniko eta gazteluko ​​​​​​hormetan utzitako arrastoekin, Dircks-ek, Somerseten biografoak, Vauxhall-en eraikitako makina berreraiki ahal izan zuen.
Hala ere, Somersetek ezin izan zuen bere makinak ekoizteko eta saltzeko beharrezko kapitala erakarri eta pobrezian hil zen. Hori da, beharbada, Somerseten makinaren asmakizuna Thomas Saveryri egotzi izana, zeinak patentea lortu baitzuen 1698an. Hainbat egileren arabera, bere aurrekoaren lana ezagututa eta, dudarik gabe, Saveryk egindako proselitismoaren eraginez, ez zuen haren makina erakusteko aukerarik galdu. Bien artean, Samuel Morland, Ingalaterrako Karlos II.aren gorteko mekanikari maisua eta Vauxhall-eko bizilaguna aipatu behar da, hainbat makina eraiki eta patentatu zituena, Somerseten makinaren bertsio hobetuak barne; Huttonek iradoki zuen Saveryk, behar bada, Morlanden lanari buruz ezagutza handiagoa izan zezakeela Somerseten beraren buruzkoak baino.
Dena den, Saveryren makina oso modu mugatuan sartu zen ingeles meategietan, kontrolatu gabeko makinaren presioa handitzearen ondorioz lehertzeko arriskua zela eta. Desaguliersek kontatzen du makinaren izaera ezagutzen ez zuen langile batek, berak Denis Papinek urtebete lehenago asmatutako segurtasun-balbula bat gehitu ziona «... pisua balantzaren muturrean zintzilikatu zuen lurrun gehiago lortzeko eta azkarrago lan egiteko, eta, gainera, plantxa oso astun bat gehitu zuen ondorio larriekin; lurrunak ezin izan zuen halako kontrapisu bat altxatu, eta, galdararen barruan metatuz, leherketa handia eragin zuen gizakiak bizitza galduz». Behar bada, hori izan daiteke historian gordetzen den lurrun-makina batek eragin duen lehen laneko istripua.
Aurreko gailuek ez bezala, zeinetan lurrunak uraren gainazal librean jarduten duen hura bultzatzeko, Huygensek pistoi gailu bat diseinatu zuen 1680an; hartan, fluidoa leherketa batean sortzen den aire beroa da, hoztu eta uzkurtzean pistoia arrastatuz eta pisu bat altxatuz. Urte batzuk geroago, Papinek (1690) airea ur-lurrunarekin ordezkatu zuen, eta, are gehiago, geroagoko aldaketa batean (1695), eraginkortasun handiko labe eta lurrun-sorgailu bat diseinatu zuen, eta horrekin erregai-aurrezpen handia eta lau pistoi kolperaino minutuko lortu zuen. Jakin gabe, Papin lurrun-makina garatzetik oso gertu zegoen. Hala ere, 1705ean, Leibnizek Saveryren makinaren marrazkia bidali zion, eta, bi urte geroago, ura igotzeko makina mota berri bat diseinatu zuen, Saveryren aldaketa bat, eta Huygensen eredua alde batera utzi zuen.
Hobekuntza teknologikoak
Lurrun-makinaren erabilpena orokortzeak, eraginkortasuna eta potentzia hobetzeko teknologiaren garapena bultzatu zuen, eta, galdaren laguntzaz, geroz eta presio handiagoak erabiltzea lortu zen. Hobekuntza esanguratsuenen artean, efektu-bikoitza eta espantsio anizkoitza aipa daitezke.
Efektu-bikoitza
Kasu honetan, zilindroak bi espantsio ganbara ditu pistoiaren bitartez bereiziak. Lurrunaren emariaren erregulazioa banagailu baten bitartez egiten da, ganbara bakoitzean lurrunaren sarrera edo irteera dagokion ibilbidean baimenduz.
Espantsio anizkoitza
XIX. mendean zehar, galdaren irteeran lortutako lurrunaren presio igoerak espantsio anizkoitzaren garapena ekarri zuen. Aldaera honetan, zilindro bat beharrean, geroz eta handiagoak diren zilindroak erabiltzen dira, errenkadan. Lurruna zilindro batetik bestera pasatzen da presioa galtzen duen heinean. Espantsio bikoitzeko makinak erabili ziren lehenik, eta, ondoren, espantsio hirukoitzekoak, hau da, hurrenez hurren bi eta hiru zilindro dituzten makinak. Presio altuko, ertaineko, eta baxuko zilindro deritze. Espantsio anizkoitzak lurrun-makinen errendimendua hobetzen du.
Aplikazioak
XVIII. mendearen hasieratik, lurrun-makinak erabilera ugaritarako erabiltzen dira. Hasieran, pistoi-ponpa gisa erabiltzen ziren, eta, 1780. urtean motor alternatiboak agertzen hasi zirenetik, lantegietan ere erabiltzen ziren. XIX. mendearen hasieran, lurrunaren garraioa, lehorrez eta itsasoz, gero eta presentzia handiagoarekin aplikatzen hasi zen garraiobideei.
Lurrun-makinak Industria Iraultzaren eragileak izan zirela esaten da ; baliagarriak izan ziren fabriketan, errotetan, ponpaketa-estazioetan eta garraio-aplikazioetan makineria mugitzeko, hala nola lokomotorak, itsasontziak eta lurreko ibilgailuak. Nekazaritzan erabiltzeak laborantzarako lursaila handitzea ekarri zuen.
Potentzia oso baxuko makinak ere erabili ohi dira prototipoak edo modeloak elikatzeko; badira baita aplikazio anekdotiko batzuk ere, hala nola lurrun-erlojua.
Bero-iturriaren eta potentzia mekanikoaren transmisioaren artean fase desberdinak egoteak, oro har, oso zaila egin du barne-errekuntzako motorren erabilerarekin lortzen den potentzia-pisu erlazioa lortzea; adibidez, arraroak dira makina mota horren eremu aeronautikoko aplikazio kasuak. Antzeko gogoetek eragin dute lurrun-makinak pixkanaka ordezkatu izana barne-errekuntzako motorrek eta motor elektrikoek potentzia ertaineko eta baxuko aplikazioetarako; alor horietan, lurrun-makinen zaharkitzeak lurrun-teknologiaren irudi teknologikoa gutxitu du pixkanaka. Hala ere, garrantzitsua da gogoratzea sare elektrikoari hornitzen den potentziaren zati handi bat lurrun-turbinetako zentral elektrikoen bidez hornitzen dela, eta, beraz, teknologia horrek, oraindik, zeharka eragiten dio gaur egun hornitutako energia elektrikoaren menpeko industria globalari. Eraginkortasuna areagotzea eta kutsadura murriztea helburu duten kezka berriek eta erregaien menpekotasunak lurrunarekiko interesa berritzea eragin du, hainbesteraino, non teknologia horretan oinarritutako baterako sorkuntza irtenbideak eta lehen mailako zentral elektrikoak proposatzen ari diren. Mugimendu hori Modern Steam izenarekin ezagutzen da.
Lurrun-makinak erabiltzen diren aplikazioaren arabera sailka daitezke:
Aplikazio geldoak
Lurrun-makina geldoak bi mota nagusitan sailka daitezke:
Lurrun-mandoak, teknikoki, geldirik dauden motorrak dira, nahiz eta irristagailuetan muntatu eta garraiatu daitezkeen. Egur industriarako diseinatuta daude, eta leku bakoitzera autogarraiatu daitezke. Behin nahi den tokian dagoen zuhaitz bati kablez bermatu ondoren, makina lotzen den aingura-punturantz mugitzen da.
Motor eramangarria gurpiletan muntatutako geldirik dagoen motor bat da, zaldiz edo trakzio motor baten bidez garraiatu daitekeena leku bakoitzera, toki jakin batean finkatuta egon beharrean.
Logistika eta garraio aplikazioak
Lurrun-makinak kamioi-aplikazio ugari elikatzeko erabiltzen dira:
Aplikazio horietako batzuetan, barne-errekuntzako motorrak erabiltzen dira gaur egun, potentzia-pisu erlazio handia dutelako, mantentze-lan txikiagoa eskatzen dutelako eta espazio-eskakizunak direla eta.
Lurrun-makinen osagaiak
Lurrun-makinetan, oinarrizko bi osagai daude: galdara edo lurrun-sorgailua, eta lurrun-makina deitzen zaion unitate eragilea. Bi osagaiok unitate bakarrean integra daitezke, edo, elkarrengandik, urrun egon daitezke hainbat konfiguraziotan.
Beste osagai batzuk komunak dira konfigurazio askotan:
Bero iturria
Lurrun-makina bero-makina bat da. Lurrun bihurtutako uraren bitartez funtzionatzen du. Beraz, ura lurruntzen duen bero-hornidura behar du. Eremu beroari, teknikoki, iturri termal deitzen zaio.
Erregaiek airea behar dute beren errekuntzarako. Normalean, hura atmosferako airea da, baina oxigenoa edo erregai/oxidatzaile konbinazio egoki bat ere aurreikus daiteke, espazioko koheteetan bezala.
Galdarak
Galdarak irakiteko ura daukaten presio-ontziak dira, urari beroa transferitzeko mekanismoren bat dutenak irakiten bukatzeko.
Beroa uretara transferitzeko, gehien erabiltzen diren bi metodoak hauek dira:
Ura lurrun bihurtu ondoren, galdara batzuek gainberoa erabiltzen dute lurrunaren tenperatura are gehiago igotzeko. Horrek errendimendu handiagoa ahalbidetzen du.
Motorra bera
Motor-unitate batek presio eta tenperatura altuko lurrun-hornidura jasotzen du, eta presio eta tenperatura baxuagoko egoeran ateratzen du lurruna sarrerako eta irteerako energien aldea erabiliz, makinak lan mekaniko bihurtzeko dituen eraginkortasun-aukeren arabera.
Motor-unitate bati lurrun-motor deitzen zaio definizioz. Funtsean, pistoi mugikorrak dituzten zilindro bat edo gehiago dira. Lurrunak pistoien gainean eragiten du, errotazio-mugimendu bihurtzen den mugimendu alternatibo zuzen batean (biela-biradera sistema). aire konprimatuz edo beste edozein gasekin ere jardun dezakete.
Iturri hotza
Makina termiko guztiekin bezala, hondar-bero kopuru handia sortzen da tenperatura baxuetan, baina ezin da aprobetxatu. Iturri hotz sinpleena da lurruna ingurura botatzea, lurrun-lokomotorretan erabiltzen zen moduan, nahiz eta oso eraginkorra ez izan. Eraginkortasuna handitzeko, lurrunezko lokomotora-kondentsadore bat erabil daiteke.
Batzuetan, txandaka, hondar-beroa erabilgarria da, eta, horregatik, hobekuntzak lor daitezke instalazioaren efizientzia globalean. Adibidez, kogenerazioan, lurrunaren hondar-beroa erabiltzen da hiriko berokuntzarako, eraginkortasun handiagoa lortuz.
Kogenerazioa erabiltzen ez den kasuetan, lurrazaleko kondentsadoreak erabiltzen dira iturri hotz gisa beren zikloetarako. Kondentsadoreak ozeanoetako, ibaietako eta lakuetako urarekin edo hozteko ura lurruntzen duten hozte-dorrearen bidez hozten dira. Kondentsadorearen ondoriozko ur kondentsatuaren irteera ponpa batek itzultzen du ziklora, galdarara bideratuz.
Ur-ponpa
Lurrun-makina batek lurruna kontsumitzen du, hau da, galdarak uretatik sortu duen lurruna. Andel batetik galdararen barnealderantz ura ponpatzeko, presio atmosferikoko ponpa bat behar da, non lurruna laneko presioan dagoen. Lehen lurrun-makinek pistoizko ponpa konbentzionalak erabili zituzten, baina injektoreak praktikoagoak ziren.
Kontrola eta monitorizazioa
Segurtasun arrazoiengatik, lurrun-motor ia guztiek galdara monitorizatzeko mekanismoak dituzte, hala nola manometroak, presio-transduktoreak eta uraren maila egiaztatzeko maila gardenak.
Erreguladore zentrifugoa
Erregulagailu zentrifugo bat atzeraeragineko kate mekaniko baten sentsore bat da, abiadura angeluarraren funtzioa den parametro bat ematen duena. Parametro hori atzeraelikadura kontrolatzeko balbula negatibo baten gainean jarduten duen desplazamendu mekaniko bat izan daiteke. Balbula hori motor bati gehitzen zaio abiadura konstante mantentzeko.
Magnetita
Magnetita Fe3O4 formula kimikoa duen mineral ferromagnetikoa da. Burdinaren oxidoetako bat da eta espinelaren taldekoa da. Magnetitaren formula FeO·Fe2O3 gisa ere idatz daiteke: lehen zatia (FeO) wustita da eta bigarrena (Fe2O3) hematitea.
Magnetita modu naturalean agertzen den mineralik magnetikoena da. Ezaugarri hau baliatuz, iparrorratz sinple gisa erabili izan da historian zehar.
Mineral hau arroka igneo eta metamorfiko ia guztietan ageri da bikor txiki eran. Arroka sedimentario askotan ere aurki daiteke. Burdina mearen iturri garrantzitsua da.
Saint-Thomas-en-Argonne
Saint-Thomas-en-Argonne Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Thomas-en-Argonne udalerrian erroldatutako biztanleak 43 ziren. Familiak 20 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 27 etxebizitza zeuden, 19 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 26 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 19 Etxebizitza nagusi guztiak euren jabeen bizileku ziren;1ek bi gela zituen, 2 etxek hiru zituzten, 3 etxek lau zituzten eta 13 etxek bost zituzten. 16 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 12 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 5 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 24 ziren, horien artean 13 aktiboak ziren eta 11 inaktiboak ziren. 13 pertsona aktiboak lanean(7 gizon eta 6 emakume) zeuden.. 11 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Weston (Oregon)
Weston Oregongo hiri bat da. Umatilla konderrian kokatua dago. 2010ean 667 biztanle zituen, 1.76 kilometro koadrotan banatuta.
2300 Stebbins
2300 Stebbins asteroide baten izena da. urriaren 10an aurkitu zuen Indiana University-ek Brooklyn Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1953 TG izena zeraman.
Orbitaren ezaugarriak
2300 Stebbins asteroidearen orbitak batezbeste 2,839 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,617 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,061 distantziara. Eszentrikotasuna 0,078 da, eta makurdura orbitala 2,32ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 11.8 da.
Śniadowo udalerria
Śniadowo Poloniako Podlasiako voivoderriko landa-udalerri bat da, Łomża barrutian kokatuta. 162,98 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5451 biztanle zituen.
Tilodon sexfasciatus
Tilodon sexfasciatus Tilodon generoko animalia da. Arrainen barruko Kyphosidae familian sailkatzen da.
Apogon hungi
Apogon hungi Apogon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apogonidae familian.
Sentimentalismo
Sentimentalismoa,Empfindsamkeit, Argien Garaian Europan barrena sortu zen arte- eta literatura-joera izan zen.
Haize berriak Ingalaterran sortu ziren (Edward Youngen poesia eta, batez ere, eleberri modernorako ateak zabaldu zituen Pamela, or Virtue Rewarded [1740, Pamela, edo eskerturiko bertutea] eleberria, Samuel Richardsonen obra), eta Europara hedatu XVIII. mendearen erdialdean, Alemaniara bereziki. Gotthold Ephraim Lessing alemaniar idazleak proposatu zuen Empfindsamkeit izena, ingelesezko sentimental hitza adierazteko (1768); Aufklärung edo Ilustrazioaren ikuspegi arrazionalistaren aurkako joerak bildu ohi dira deitura horren barnean. Itzulpen-lanen ugaltzeak zerikusi handia izan zuten ideia berrien zabaltzearekin. Garai hartan hedatu ziren Europara Ingalaterrako literatura-moldeak: James Macphersonek eman zituen Ossianen poemak ezagutzera, Shakespeareren obra hasi zen Europako hizkuntza nagusietara bihurtzen eta Edward Young-en eta beste zenbait olerkariren lanek berehala izan zuten harrera ona. Samuel Richardsonen obraren jarraitzaileak izan ziren, neurri handi batean, Jean-Jacques Rousseau (Julie ou La Nouvelle Héloïsse, 1761) eta Goethe (Die Leiden des jungen Werthers, Werther gaztearen atsekabeak, 1774). Aldi honetako poeta aleman nagusiak Friedrich Gottlieb Klopstock (1724-1803), Christian Fürchtegott Gellert (1715-1769), Johann Timotheus Hermes (1738-1821) eta Sophie de La Roche (1730-1807) izan ziren.
Adiskidetasunaren laudorioak, pertsonaren barne-psikologiaren aurkezpenak, izadiarekiko sentimenduzko atxikipenak, ametsek, amodiozko gorabeherek eta gizarte berriaren atariko arazoek sarrera egin zioten urte haietan XIX. mendearen lehen erdialdera arte luzatu zen aro erromantikoari (Sturm und Drang, 1770-1790). Musikarien artean, Carl Philipp Emanuel Bach (1714-1788), Johann Sebastian Bachen bigarren semea, izan zen espiritu berri horretan murgildu zen musikagilerik garrantzitsuena.
Jacob de Gheyn II.a
Jacob de Gheyn II.a, baita Jacques de Gheyn II.a ere (Anberes, c. 1565 - Haga, 1629ko martxoaren 29a) herbeheretar margolaria izan zen.
Aita Jacob Gheyn I.arekin ikasi zuen eta 1585ean Haarlemera joan zen eta Henrik Goltziusen ikasle izan zen. Gero Leidenera joan zen eta boteretsuen enkarguak jasotzen hasi zen. 1600 inguruan grabatua utzi eta pintura eta akuafortea landu zituen. 1605ean Hagan kokatu zen eta Herbehereetako erregetzarako lan egin zuen.
Holandako artearen lehen biluzi femeninoak, vanitas eta lore-izadi hilak margotu zituen. Iparraldeko manierismotik Herbehereetako errealismorako trantsizioan egon zen.
Amietophrynus gutturalis
Amietophrynus gutturalis Amietophrynus generoko animalia da. Anfibioen barruko Bufonidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
NGC 6840
NGC 6840 galaxia bat da, Aquila konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Loza (materiala)
Loza edo toska tenperatura ertaineko pasta zuri karedun eta porotsua da. Bi mota generiko bereiz daitezke: loza monokromoa (normalean zuria) eta loza apaindua. Buztingintzatik abiatuta eta zeramika-prozeduren historian zehar, lozak hainbat teknika artistikori eta dekorazio-prozedurei eman die izena, ezagunena loza fina izanda.
Loza terrakota esmaltatuz edo bernizatuz eginiko ore fin, porotsu, xurgagarri eta opakoa da. Hainbat buztin ezberdinen nahasketaz sortua da, lurzoru silizeo erreak erabilita. Kolorea jatorrizko buztinaren araberakoa izango da eta hori, gorri, arre edo beltza izan daiteke. Gogortasun handia lortzen du. Iragazgaitza egiteko berniza ematen zaio gainetik, silize, minio, berunezko zuria eta galenaz osatua. Etxerako ontzi asko material honekin egiten dira.
Loza, zeramikazko material oro bezala, honako osagaietatik abiatuta egiten dute:
Laia Marull
Laia Marull Quintana (Bartzelona, ) zineman eta antzerkian aritutako aktorea da.
Euskal Gutxiengoa
Euskal Gutxiengoa (Minoría Vasco-Navarra) 1931ko ekainaren 28ko hauteskundeetan euskal hautetsi eskuindar foruzaleek, jeltzaleak barne, eratutako parlamentu-taldea izan zen, Gipuzkoan, Bizkaian (Euskal Herriarentzako Sortarauaren Aldeko Hautagaitzak) eta Nafarroa Garaian (Koalizio katoliko-foruzalea) hautagaitza bateratuak eta Araban hautagaitza elkartuak (Oriolen Hautagaitza "Katoliko-foruzalea" eta Olanoko Hautagaitza sortarauzalea) osatu ostean. Lau herrialdeetako hautagaitzak orokorrean aipatzeko koalizio katoliko-foruzale izena erabiltzen da.
Izena
Gorteetan taldearen izena Minoria Vasco-Navarra pro Estatuto izatea adostu zuten; izenari zegokiola, Jose Antonio Agirrek hau azaldu zuen:"Jelkideoi azalpen bat zor dizuet: Ez genuen guk, diputatu abertzaleok, Gutxiengoari vasco-navarra [eusko-nafarra] izena eman nahi, ezpada vasca [eusko] baino ez, gu bezain euskotar zaretelako (nafarrak), baina hori onartu genuen goi-ardurak eskaintzen zigun abagune historikoa galtzeko arriskuan, alegia, gure historian lehenengo biderrez Euzkadi fronte gehiengodun batean aurkeztea gure burujabetza bidegabeki daukaten Gorteetara, askatasun-aldarrikapen bat fronte erkidean egiteko; askatasun hura osoa izan ez arren, gero eta emakida gehiago eta handiagoak lortzeko bidea irekitzen zuena... 1933ko urriaren 22an Iruñeko Gaiarre antzokian emandako hitzaldia"Edozelan ere, euskaraz Euskal Gutxiengo izena ematen zaio.
Hautetsiak
1 Nafarroa Garaian ere hautatu zutenez, Bizkaiko herrialdeko diputatu-agiria utzi eta haren tokia Manu Robles-Arangizek hartu zuen.
Hautagaitzek guztira 15 hautetsi lortu zituzten: EAJko 6, 4 karlista eta 5 askotariko katoliko; Bloke errepublikazale-sozialistak, ostera, Hego Euskadin 9 hautetsi baino ez zituen lortu, baina ezkertiarrak Espainiako Gorteetan erabat nagusitu ziren.
Eraketa
Gutxiengoa lehenengo biderrez Donostiako Londres hotelean bildu zen 1931ko uztailaren 5ean. Joaquin Beuntza Gutxiengoaren buru esleitu zuten, eta Jose Antonio Agirre idazkari. Taldekideek bat egiten zuten erlijio-idealak babestean, foruak erabat leheneratzean eta, zehatz-mehatz, Euskal herriarentzako Sortaraua aldeztean.
Uztailaren 12an gutxiengoari agur egiteko Gernikan jendetza berariaz elkartu zen; ekitaldi hartan parlamentu gutxiengoaren helburu nagusiak adierazi ziren: euskal berjabetasuna eta Lizarrako sortaraua gogo biziz aldeztea eta Eliza babestea. Jesus Maria Leizaola uztailaren 28an sortutako Konstituzio Batzordean gutxiengoaren ordezkari hautatu zuten; batzorde hartara erreferendumean onetsitako Kataluniako Nuriako estatutua iritsi zen, Lizarrakoa, ordea, urte hartako irailaren 22an Udalburuen Higikundeari atxikitako udalburuek eskuetaratu zuten. 1931ko uztailaren 29an Euskal Gutxiengoaren Parlamentuko lehenengo mintzaldia izan zen, Beuntzak egina. Hitzaldian Gutxiengoko kideen ideologien arteko oinarrizko lotuneak aurkeztu zituen
Konstituzioak Lizarrako sortaraua deuseztatu zuen; izan ere, sortarauak Euskadiri Egoitza Santuarekin harreman berjabeak izateko eskumena aitortu zion, Konstituzioak, ostera, eskumen hura erdiguneko estatuari esleitu zion. Gutxiengoa Gorteetan jarraitu zuen, baina 1931ko urriaren 13an kideek euren parlamentuko aulkiak utzietsi zituzten, Espainiako Konstituzio berriko 24. artikuluaren, geroago 26.aren, (erlijioaren auzia) aurka protesta egiteko. Konstituzioa onetsi arte, Parlamentura ez joatea erabaki zuten, ez zuten-eta hura ekoiztean eta onestean eskurik hartu nahi. Horiek horrela, Konstituzioa abenduaren 9an onetsi zuten Euskal Gutxiengoaren boz eta bertaratze barik.
Zatiketa eta desegitea
Egun haietatik aurrera, erlijio-asalduraren eraginez, talde honen baitako zatiketa sortzen hasi zen. EAJk, egoera berriaren barruan, berjabetsun-auziarentzako irtenbideak bilatzeari ekin zion; haren aliatu eskuindar antierrepublikazaleek, ostera, bereziki karlistek, egoera berria ezelan onartzeari uko egin zioten. Jeltzaleek Alcala Zamora katolikoa lehendakari izatearen alde bozkatzeak boz-batasuna hautsi zuen, eta lehenengo arrakalak ireki zituen abenduaren 10ean. Eta hura ez zen lehenengo tirabira izan, ez eta bakarra ere; Aizpun nafar liberala euskal udalen Sortarau berria ekoizteko batzordean sartu zen, berebat, karlistentzako onartezina zena.
Bestalde, 1932ko maiatzean, Gorteetan Kataluniako Estatutuari buruz gertatutako eztabaidek berjabetasunaren inguruko eskuinen jarrera antinomikoa agerian utzi zuen, eta horrek jeltzaleei gogoeta eragin zien. Hala ere, egoera are gehiago zaildu zen, eze tokiko ezkertiarrek, bereziki nafarrek, EAJri sektarismoa eta Errepublikarekiko fideltasun zalantzatia erantzuki egiten baitzioten. Gibel-beldur horrek Elkarte Tradizionalistaren txeragabetasunarekin bat egin zuen; horren ondorioz, 1932ko ekainaren 19an, Nafarroa berjabetasun-prozesutik bereizi zen, eta, horren ostean, Oriolek Arabarekin eragiketa bera egiten saiatu zen.
1932ko uztailean, Euskal Gutxiengoa Euskal Herriko Udalburuen Batzordearekin Azpeitian bildu zen. Bileran Iruñeko Batzarrean (ekainaren 19an) gertatutakoari buruz mintzatu ziren, nahasmendu eta ezin konponduak gertatu baitziren. Azpeitiko bileraren ostean, Gutxiengoa desegin zuten. Parlamentuari zegokiola, baina, Batzordeetan tokirik ez galtzeko, 1933ko hauteskundeetara arte jarraitu zuen. 1933ko hauteskundeetan Euskal Gutxiengoko kideak bereiz aurkeztu ziren.
2303 Retsina
2303 Retsina asteroide baten izena da. martxoaren 24an aurkitu zuen P. Wild-ek Zimmerwald Behatokitik.
Tarbe-Lurda-Pirinioak aireportua
Tarbe-Lurda-Pirinioak aireportua (Aéroport de Tarbes-Lourdes-Pyrénées; IATA: LDE, NAZE: LFBT) Tarbe hiria zerbitzatzen duen aireportua da.
Eszitiar
Eszitiarrak Antzinaroan artzaintza nomadan eta muntatzeko zaldien hazkuntzan oinarritzen zen kultura bat zuten Turkiar jatorriko herri edo herri talde bateko kideei greziarrek ematen zieten izena da. Antzinaro Klasikoan zehar eszitiarrek Estepa Pontikoa domeinatu zuten, Grezia klasikoko iturrietan Eszitia izenaz aipatua.
2303 Retsina
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1979 FK izena zeraman.
Tarbe-Lurda-Pirinioak aireportua
Bidaiari gehienak (%70a) charter hegaldi bidez ailegatzen dira eta Lurdako santutegia dute helburu. Boeing 747ren tamainako hegazkinek ere erabiltzen dute.
Eszitiar
Antzinaro Berantiarrean sarmaziarrek euren menpe hartu zituzten, estepetako nagusi bezala eszitiarren tokia hartu zuten kulturalki oso antzekoa zen herri bat.
Eszitiarrei buruz ezagutzen den gehiena, atzerriko iturrietan du jatorria, zehazki greziar eta latindarretan. Horietatik garrantzitsuenak Herodotoren (K.a. 440) Historiak laneko IV. liburua, Estrabonen Geografia eta Ovidioren Gutuna Pontotik dira, azken honek nagusiki Eszitia Txikia deskribatzen duelarik, biak garai berekoak (K.a. 13 inguru).
Arkeologiak eszitiar kulturaren lekukotzak Errusia hegoaldeko eta Ukrainako tumulu edo hil muinoetan topatu ditu.
Adituen ustez eszitiarrak izan ziren aurrenetarikoak zaldiak etxekotzen eta hezten. Horretarako estepetako tarpan zaldi basatiak erabili zituzten. Zaldun trebeak omen ziren.
Eszitiar etnonimoa denbora luzez Eszitia izenaz ezagutu ziren gaur egungo Errusia, Ukraina eta Asia Erdialdeko eskualdeak okupatu edo antzeko ohiturak zituzten beste herri batzuei buruz aritzeko ere erabili izan da.
Euren aurrekariak K.a. 2000n izan zituztela ezagutzen da, baina historian duten lehen agerpena K.a. VII. mendean izan zen, asiriarrekin izan zuten aliantza batean. Zenbait mende beranduago mediarrekin lan egin zuten (persiarrekin senidetutako irandar herri bat, Asiriar Inperioa desegiteko.
2303 Retsina
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 11.2 da.
Lurmuturreko probintzia
Lurmuturreko probintzia (Afrikaansez: Kaapprovinsie), baina baita ere Provinsie Kaap die Goeie Hoop, Die Kaap eta Kaapland, Hegoafrikar Batasuneko probintzia bat izan zen, eta ondoren Hegoafrikako Errepublikakoa. Lurmuturreko kolonia zaharraren barne zegoen, eta Lurmutur Hiria izan zen bere hiriburua. Apartheidaren garaia amaitu ondoren, Lurmuturreko probintzia Lurmutur Ekialdea, Lurmutur Iparraldea eta Lurmutur Mendebaldea probintzietan banatu zen.
Historia
Hegoafrikar Batasuna 1910ean eratu zenean, jatorrizko Lurmuturreko kolonia Lurmuturreko probintzia izenez berrizendatu zuten.
Hegoafrikako lau probintzietako handiena izan zen, aurretik anexionatutako eskualdeak barne hartzen baitzituen, hala nola, Bechuanalandia Britainiarra (ez da nahastu behar Bechuanalandia Protektoratuarekin, orain Botswana dena), Griqualandia Ekialdea (Kokstad inguruan) eta Griqualandia Mendebaldea (Kimberley inguruan). Ondorioz, Hegoafrikako lurraldeetako bi herenak bildu zituen, eta Estatu Batuetako Texas estatuko tamaina antzekoa izan zuen.
Hegoafrikar Batasuneko eraketaren garaian, orain Hegoafrika deituriko lurralde osoak lau probintzia besterik ez zituen: Transvaal (Hegoafrikar Errepublika), Natal (Nataleko Errepublika), Orangeko Estatu Librea eta Lurmuturreko probintzia.
Butteville (Oregon)
Butteville Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Marion konderrian kokatuta dago, Oregon estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Artemisia Gentileschi
Artemisia Gentileschi (Erroma, 1593ko uztailaren 8a - Napoli, 1656 aldean) italiar margolari barrokoa izan zen, Caravaggioren jarraitzaile nagusietako bat.
Bizitza
Orazio Gentileschiren alaba eta ikaslea izan zen. 1610ean, Susana eta agureak (Graf von Schönborn bilduma, Pommersfelden) margotu zuen, batzuen ustez aitaren laguntzarekin. Oraziorengandik hartu zuen Caravaggiorenganako zaletasuna: biziki maite zituen argitasun gogorrak eta egoera psikologikoen tentsioa. 1614-1620 urteetan Florentzian egon zen. Han, naturalismoa eman zuen ezagutzera, eta bildumazale askorentzat lan egin zuen arrakastaz, Medicitarrentzat besteak beste.
Judith eta Holofernes (1612, Napoli) da Artemisaren lan ezagunenetako bat; izan ere, sarritan landu zuen Judithen gaia, ankerkeria bitxi batez gainera, argi-ilunen bidez indar harrigarria lortuz. Historialariek lan hauei buruzko interpretazio autobiografikoak egin dituzte, Artemisiaren bizitza legendario eta, maiz, tragikoarekin erlazionatuz.
1622-1626 inguruan Erroman egon ondoren, Napolin hartu zuen bizilekua, betiko. Egin zuen halere bidaia bat Londresa, 1638-1640 urteetan, eri zegoen aitari laguntzera ; erretratu asko egin zuen han, eta berehala gainditu zuen aitaren ospea. Napolin egin zituen lanetan José de Riberaren eragina antzematen zaio, eta margolanak Caravaggismoaren eta joera akademiko baten bitartekoak dira.