cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Serbiar Inperioa
Dušan-en kodea
Lehenengo 38 artikuluak elizari eskainitakoak dira, gero agintarien eta pertsona askeen pribilegioei eta haien betebeharrei erreferentzia egiten dieten xedapenak daude, eta, ondoren, menpeko biztanleriaren, serboen betebeharrei buruz hitz egiten duten xedapenak (serboak eta nekazariak ). Jarraian, botere judizialari buruzko xedapenak, hainbat motatako delitu penaletarako eta bestelako zigorrei buruzko xedapenak daude. Dušanen kodeak 201 artikulu zituen (Stojan Novaković-en 1898ko edizioaren arabera ),  baina, gordetako kopiaren arabera, 135 eta 201 artikuluz osatuta dago. Kodeak entitate juridiko bakarra osatzen du bizantziar egintza juridikorekin batera: Justiniano enperadorearen Legea ( Justinianoren bilduma ) eta Matthias Vlastarren sintagma laburtua.
Sours
Sours Frantziako udalerria da, Eure eta Loir departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Sours udalerrian erroldatutako biztanleak 1.767 ziren. Familiak 617 ziren, horien artean 127 pertsona bakarrekoak ziren (74 bakarrik bizi ziren gizonak eta 53 bakarrik bizi ziren emakumeak), 185 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 284 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 21 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 686 etxebizitza zeuden, 618 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 27 bigarren erresidentzia ziren eta 41 hutsik zeuden. 661 etxeak ziren eta 21 apartamentuak ziren. 618 etxebizitza nagusietatik 522 bere jabearen bizilekua ziren, 75 alokairuan okupaturik zeuden eta 21 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 20 etxek bi zituzten, 72 etxek hiru zituzten, 152 etxek lau zituzten eta 370 etxek bost zituzten. 520 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 223 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 340 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.195 ziren, horien artean 880 aktiboak ziren eta 315 inaktiboak ziren. 880 pertsona aktiboetatik 808 lanean zeuden (430 gizon eta 378 emakume) eta 72 langabezian zeuden (34 gizon eta 38 emakume). 315 pertsona inaktiboetatik 80 erretiraturik zeuden, 178 ikasten zeuden eta 57 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Sours udalerrian 638 unitate fiskal zeuden, 1.758,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.542 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 61 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 13 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 11 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 16 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 igeltseroak, 3 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 3 ile apaindegiak, 1 jatetxe eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Sours udalerrian 28 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.592 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1  eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hartville (Missouri)
Hartville Missourieko hiri bat da. Wright konderrian kokatua dago. 2010ean 613 biztanle zituen, 1.69 kilometro koadrotan banatuta.
Cyclocheilichthys schoppeae
Cyclocheilichthys schoppeae Cyclocheilichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Rozadas (Bual)
Rozadas, Espainiako Asturias autonomia erkidegoko Bual udalerriko parrokia eta herri bat da. 2013ko erroldaren arabera 176 biztanle zituen.
Montserrat Gudiol
Montserrat Gudiol Corominas (Bartzelona, 1933ko ekainaren 9a - ibidem, 2015eko abenduaren 25a ) kataluniar margolaria izan zen, José Gudiol Ricart arte historialariaren eta arkitektoaren alaba.
Biografia
Bere familiaren Erdi Aroko pintura zaharberritzeko estudioan trebatu zen eta 1950. urtetik taula gaineko eta paper gaineko pinturari ekin zion. Bere obrak fantasiarako zaletasuna erakusten du. Kolorea eta irudiak misteriozko mundu batean batuko dira, pertsonaia itsuek zurituta eta amatasun eszenekin, surrealismoaren gaiek eta Pablo Picassoren formek eragindako bere garai urdinak eta arrosak.
Bere margolanak barrualdea eta tristura erakusten du. Bartzelonan, Ripollen, Málagan, Sevillan, Bilbon, Hegoafrikan, Estatu Batuetan, Sobietar Batasunean eta Kanadan egin zituen erakusketak. Bartzelonako Ynglada Guillot Fundazioaren nazioarteko lehen saria jaso zuen. Obrak ditu Kataluniako Arte Museo Nazionalean (MNAC), Madrilen, Bilbon, Johannesburgen, Flint-en zein Montreal-en.
1980an San Benito monumentala egin zuen Montserrat abadiarako (irudia) eta 1981ean San Jorgeko Arte Ederretako Errege Akademian sartu zen lehen emakumea izan zen. 1998an, Creu de Sant Jordi saria jaso zuen, Kataluniako Gobernuak emana.
Badihardugu
Badihardugu euskara elkartea Deba ibarreko euskaltzaleak biltzen dituen euskara elkartea da. Debabarreneko eta Debagoieneko 17 herrietako kideak biltzen ditu bere baitan, eta herri horietako euskara elkarte eta udal gehienekin ditu lankidetza hitzarmenak.
Historia
Horrelako talde bat sortzeko lehenengo ahalegina 1990. urte inguruan egin zen. Bailara mailako batzar batzuk egin ziren Bergaran, eta hantxe batu ziren eskualdeko euskaltzale batzuk. Helburua zen, Deba ibarreko azpieuskalkian idazteko oinarrizko ortografia-arauak zehaztea eta herri hizkerei indar apur bat ematea. Herrietako euskara elkarteen eta herri aldizkarien sorrera ere orduan gauzatu zen (AED Arrasaten, Jardun Bergaran, ...eta Kitto! Eibarren...). 1990. urte hartan, baina seguru asko planteamentu teorikoak eta, ondorioz, heldutasuna falta zirelako, ez zen adostasunik lortu. Hala ere, herri bakoitzak bere bidea egin zuen eta hainbat lan egin dira azken urteotan. Gutxika-gutxika, hainbat lagunen ahalegin eta jardunaz, herri askotako hizkerak batu dira Deba Ibarrean (Ermua, Arrasate, Bergara, Antzuola, Eibar, Aramaio...), Euskal Herri mailan erreferentzia bihurtu arte.
Eskualdeko herri gehienen artean, 1999. urte amaieran giltzarri izan den lana kaleratu zen, Koldo Zuazoren "Deba Ibarreko Euskeria" liburua. Lan horrek, eskualdeko herriak euskararen inguruan batzeaz gainera, lehen falta zen oinarri teorikoa ekarri zuen. Juan Martin Elexpuru eta Fernando Muniozgurenen eskutik ere jaso ziren beste pare bat lantxo eta horien inguruan antolatu zen Badihardugu euskara elkartea Eibarren 2000. urteko apirilean.
Helburuak
Elkartearen helburu nagusia, eskualdeko azpieuskalkia jasotzea, aztertzea eta hedatzea da, bide batez euskara bera aberastuz eta indartuz, eta betiere euskalkiaren esparrua eta euskara batuarena osagarri izan behar direla jakinez. Lan ildo nagusia, ahozkotasuna lantzea eta euskararen erabilera ziurtatzea da, batez ere gazteengan eraginez.
Elkartearen asmo nagusiak hauexek dira:
Eskualdeko euskaltzaleen bilgune da (filologoak, itzultzaileak, irakasleak, idazleak...), bailarako euskara elkarteekin ere hartu-eman zuzena du, eta eskualdeko udal guztiekin izenpetu du lankidetza hitzarmena (17 udal: Gipuzkoako Mutriku, Deba, Mendaro, Elgoibar, Eibar, Elgeta, Soraluze, Bergara, Arrasate, Antzuola, Oñati, Aretxabaleta, Eskoriatza, eta Gatzaga; Bizkaiko Mallabia eta Ermua; eta Arabako Aramaio).
Badiharduguk hainbat ekintza eta lan gauzatu ditu bere sorreratik: hitzaldiak, mahai-inguruak, aholkularitza elkarte eta udalei, euskalkien inguruko ikerketak, liburuak (besteak beste, Deba Ibarretik euskararen herrira, 2002; Berbeta Berua, 2003) bilketa bibliografikoa, Durangoko liburu azokan mahaia ipintzen du urtero (ibar osoko liburuekin), eta abar.
Eigeltingen
Eigeltingen Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Badihardugu
Helburuak
Hala ere, elkartearen lanik handi eta garrantzitsuena Euskal Herriko Ahotsak ekimena da. Deba ibarreko ahotsak proiektuarekin abiatu zen: eskualdeko herri guztietako herri hizkerak jaso zituzten, adineko hiztunei bideoz grabazioak eginez. 2002-2006 urteen artean Deba Ibarreko lekukotasunak biltzen jardun ondoren, 2007an Euskal Herri osora hedatu da ekimena. Horren emaitza da Ahotsak.com webgunea, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea jaso eta ezagutarazteko helburua duena.
Huaihua
Huaihua (txinera sinplifikatuz: 怀化; pinyineraz: Huáihuà), Hunan probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 4.900.000 biztanle inguru dauzka 2004ko erroldaren arabera eta 27.600 kilometro koadroko azalera.
Inguru naturala eta kokapena
Prefektura mailako Huaihua hiriaren mugakideak honakoak dira: Xiangxi Tujia eta Miao Prefektura autonomoa mendebaldean, Guizhou probintzia hego-mendebaldean, Zhangjiajie iparraldean, Changde ipar-ekialdean, Yiyang eta Loudi ekialdean, Shaoyang hego-ekialdean, eta Guangxi eskualde autonomoa hegoaldean.
María Cinta Balagué
María Cinta Balagué (Bartzelona, Katalunia, 1898 -1985) kazetari katalana izan zen. Espainiako irratiko lehen emakumezko esataria izan zen. Emakumezkoen irrati aldizkaria zuzentzea ere lortu zuen, garai hartan erabat berritzaileak ziren emakume talde batek osatua.
Biografia
Bartzelonan jaio zen 1898an eta hiri berean hil zen 1985ean. Magisteritzako ikasketak egin zituen, behin amaituta, Enric Prat de la Ribak zuzentzen zuen Foru Aldundiak deitutako oposaketetara aurkeztu zen eta, bigarren postua lortu ondoren, 19 urte zituela Bartzelonako Udalean sartu zen lanean. Zerbitzu publikoan sartu zen lehen emakumea izan zen. 1922an Barne aldera eraman zuten. Udaleko sail desberdinetan ibilbidea egin eta Ventura Gassol, Manuel Ainaud edo Adrià Gual kategoriako pertsonalitateekin lan egin ondoren, zinegotzien idazkaria izan zen 1968tik erretiroa hartu zuen arte.
Funtzionario gisa egindako ibilbide luzeagatik Hiriko Domina (1973) eta Lanaren Merituaren Zilarrezko Domina (1976) jaso zituen.
Horrez gain, Espainiako historiako lehen emakumezko esataritzat ere jotzen dute, duela gutxi arte "titulu" hori María Sabatek izan zuen arren.
Irratira iristea
Azpimarragarria da María Cinta Balagué Espainiako irrati aitzindarietako bat dela, baina ez da bakarra, nahiz eta Katalunia, eta horregatik, lehen emakumezkoak Catalan gisa zuen ezagutzen emakumezkoak esataria.
Garrantzitsua da azpimarratzea María Cinta Balagué Espainiako irratiaren aitzindarietako bat dela, baina ez da kasu isolatua, baina bai Katalunian nabarmenena, horregatik hartzen da Kataluniako lehen emakume esataritzat. Hala ere, Balagué irratigintzan hasi zenean, Radio Barcelonak ez zuen kontratatu, emakumezkoen lehen magazina egin zuen tokian, baizik eta beste kolaboratzaile bat bezala sartu zen taldean.
28 urterekin, emakumezko irratsaio bat egiteko eskaintza jaso zuenean, Salus ezizenarekin egin zuen. Era honetan, 1926an, bere alderdi intelektualenari esker, emakumeen literatura saila estreinatzea lortu zuen, Radio Telefonía Femenina izeneko programa generiko baten barruan ematen zena, hau ere emakumeen sektoreari eskainia. Sekzio berriak 20 edo 30 minutuko iraupena zuen, egunaren arabera. 18:00etan hasten zen eta astean bitan emititzen zen, astearte eta ostiraletan.
Emakumezkoen literatura atala
Atal honen helburu nagusia entzuleek eurek egindako literatura sorkuntzak egokitzea zen. Hau da, programaren jarraitzaileek beren idatziak bidali zituzten eta Balaguék berak, bere ezizenarekin, irakurri zituen airean. Emakumezkoen literatur atalak arrakasta handia izan zuenez, urte horretan bertan bilakaera handia izan zuen, emakumezkoen publikoari zuzendutako eduki berriez beteta baitzegoen. Horrela, atal literarioa gehitu zen: "Moda atala" eta "Gai erabilgarriak atala". Eduki gehiago izan arren, programa ordu tarte berean mantendu zen eta asteko egun berdinetan emititzen jarraituko zuen. Hala ere, gai berriei lekua eginez, bere emankizunean kolaboratzaile iraunkorren taldea sortzea ahalbidetu zuen.
María Cinta Balaguék, bere lanean aitzindaria izateaz gain, emakumezko langile talde bat sortzea lortu zuen, beraz, mikrofonoaz gain beste postu batzuetara heldu ziren emakumeak, hala nola María Ángeles Fernández García, estatuko emisioko lehen emakumezko soinu teknikaria izan zena (EAJ-1 Radio Barcelona), tradizionalki gizonezkoena izandako alorra bete zuena. Balaguék bere programarako bildu zituen kolaboratzaileak garai hartako gai femeninoetan adituak ziren, gainera beren maila kultural altuan nabarmentzen ziren, programarako kolaboratzeaz gain, antenan eztabaidatzen zituzten gai berberei buruz emakume aldizkarietan idazten baitzuten. Beraz, Pompadour andereñoa "Modak" atalaz arduratzen zen, eta Maintenon andereñoa "Etxeko zientzia" atalaz, eta Balaguék bere gidoilari ziren entzuleen eta idazle horien konposizioak antenan jartzen jarraitzen zuen.
Psophodes olivaceus
Psophodes olivaceus Psophodes generoko animalia da. Hegaztien barruko Psophodidae familian sailkatua dago.
A Veigadouria
A Veigadouria Espainiako Asturias autonomia erkidegoko Rozadas parrokiako herri bat da, Bual udalerrian. 2013ko erroldaren arabera 13 biztanle zituen.
Harwood (Missouri)
Harwood Missourieko herrixka bat da. Vernon konderrian kokatua dago. 2010ean 47 biztanle zituen, 0.27 kilometro koadrotan banatuta.
A Veigadouria
Herriburutik 11,5 kilometrora dago, AS-22 errepidea hartuta A Veiga norabidean.
Ferdinand Porsche
Ferdinand Porsche (1875eko irailaren 3a - 1951ko urtarrilaren 30a), ingeniari austriarra, Porsche automobilen ikasketen bulego alemaniarraren sortzaile-diseinatzailea izan zen. Volkswagen Beetle ospetsuaren sortzailea izan zen. Ferdinand Porsche-k eta bere seme Ferdinand Anton-ek, Ferry Porsche izenarekin ezagunak, Porsche AG automobilen enpresa sortu zuten 1931n.
Morebattle
, Eskoziako herri bat da, Scottish Borders eremu administratiboan.
Ferdinand Porsche
Porsche familia germanofono batean jaio zen Maffersdorf-en (Vratislavice nad Nisou), Bohemian, orduko Austria-Hungariako Inperioan. Bere jaioterria egungo Liberec hiriko zati bat da, Txekiar Errepublikan. Porsche ezaguna da Volkswagen Beetle diseinatu zuelako, automobilismoaren proiektu arrakastatsu ugari diseinatu zituelako (AutoUnion P ezaguna, esaterako) eta Alemaniako tankeen diseinu aurreratuetan egindako ekarpenengatik: Henschel modeloaren aurka galdu zuen Tiger I prototipoa, Tiger II-ko eta Elefant-eko P2-Turm dorretxoa, Tiger I-aren prototipoaren txasis zaharrarekin eraikia.
Saline konderria (Nebraska)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 14,200 pertsonetatik 13,687 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 2,870 dira. 92 beltzak edo afroamerikarrak. 40 amerikar natiboak ziren eta 2 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 223 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 28 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 128 pertsonek kokatzen zuten.
Ferdinand Porsche
Alemaniako Langile Alderdi Nazionalsozialistako eta SSko kidea zen. 1937an, Adolf Hitlerrek Porsche-ri eman zion Alemaniako Arte eta Zientzien Sari Nazionala, Hirugarren Reikheko domina gutxienetako bat. Porsche doktorea automobilgintzaren diseinuaren jenioetako bat da.
Biografia
Ferdinand Porsche Anton Porsche ingeniari eta enpresariaren bost seme-alabetatik hirugarrena izan zen. Nerabezarotik energia elektrikoa interesatzen zitzaion. 1893an Brown Boveri-ra (gaur egun Suitzako Asea Brown Boveri multinazionalaren parte da, ABB) joan zen lan egitera, Vienan, elektrizitate sektoreko enpresa batera. Profesional bikaina zela frogatu zuen eta azkar igo zen. 1898 inguruan Jacob Lohner-en automobilen dibisioaren parte bihurtu zen, Vienan ere. Pariseko 1900. urteko erakusketa unibertsalean Lohner-Porsche auto elektrikoa aurkeztu zen, autoaren gurpiletan sartutako 4 motor elektrikoz hornitua.
Ferdinandek berak gidatu zituen lasterketetan bere diseinuak, XIX. mende hasieran, eta garaipen batzuk lortu zituen. 1906an Austro-Daimler-eko zuzendari tekniko bihurtu zen. Porsche-k Prinz-Heinrich Farht irabazi zuen 1910ean Austro-Daimler batekin, bere beste auto batek 2. postua lortuz. Geroago zuzendari nagusi izendatu zuten. 1922an Sascha-k Targa Florio ospetsua irabazi zuen bere mailan (1,1 litroko 4 zilindroko motorra).
1923an Mercedesek kontratatu zuen zuzendari tekniko. Han, markako konpresoredun motorrak garatzeaz arduratu zen, 1924an sailkapen absolutuan Targa Florio irabazi zuen, eta horregatik Stuttgarteko Technische Hochschule-k ingeniaritzako ohorezko doktore izendatu zuten. Porschek arrastoa utzi zuen Mercedes-Benzen historian zehar, Mercedes-Benz S, SS eta SSK zoragarrien diseinua bereganatu baitzuen.
Proiektuaren bulegoa
Steyr-en egonaldi labur bat egin ondoren, bere ingeniaritza eta diseinu bulegoa sortu zuen 1931ko apirilaren 23an Stuttgarten, Dr. ''Ing. Hc izenarekin. F. Porsche GmbH, Konstruktionen und Beratungen für Motoren und Fahrzeugbau'' izenarekin.
Porschek bere lankide ohietako batzuk kontratatuko zituen:
Kalitatezkoa eta herrikoia izango zen auto baten eraikuntza aspalditik zegoen Porsche-ren buruan, eta hori ez zen berlina tradizionalen jostailuzko bertsioa izango. Nahia hori nazien administrazioaren aldetik jasotako enkarguari esker gauzatu ahal izan zuen. Modu horretan, Zuffenhausen-en (Stuttgart) egindako proiektu tailerrean Volkswagen Beetle modeloa jaio zen. 1938. urtea zen eta gerra lehertzear zegoenez, Beetle masiboki ekoizteko planak eten egin ziren.
2. Mundu Gerra eta gerraostea
Aliatuen bonbardaketek 1944an behartu zuten Porsche Zuffenhausengo instalazioetatik Gmündera (Austria) eramatera. 1945ean, gerraren ondoren eta honen ondorengo konponketa lanen zati bezala, VW frantziarrei eskaini zitzaien. Hala ere, Frantziako industriaren objekzioek lekualdaketa ez gauzatzea eragin zuten. Bitartean, Ferdinand Porsche eta bere seme Ferry eta suhi Anton Piëch (Ferdinand Piëchen aita, VWko presidente izango zena) Dijoneko (Frantzia) Erdi Aroko espetxe batean atxilotu eta kartzelatu zituzten, Nibelungenwerke lantegian eskulan esklaboa erabiltzeagatik, non nazientzako ibilgailu militarrak ekoizten ziren. Ferrya laster libratuko zuten zigorretik, baina Ferdinand eta Piëch bi urtez kondenatuta egon ziren aldez aurreko epaiketarik gabe. Konfinamendu horretan, Renaulterako diseinuak egitera behartu zuten, eta hortik aterako zen etorkizuneko 4CV modeloa.
Kaleratu ondoren, Ferry Porsche- k Porsche AG-a berreskuratzen saiatu zen, beste marka batzuetako ibilgailu eta motorren konponketa zerbitzuak eskainiz eta bitartekoentzako prototipoak eginez, esate baterako, lehiaketako Cisitalia 360, 4 gurpileko trakzioarekin eta 1,5 motor gainelikatuarekin hornitua, Piero Dusio industria italiarrarentzat. Proiektu hau, bere aita Ferdinandek berrikusi zuen, nork, bere presondegitik askatua izan ondoren, Ferryren prototipoa berrikusi zuen, bere semearen lana oso ondo egina egoteagatik harrotasun eta zirrara handia jasoz.
Ferry-k 1948ko ekainean aurkeztu zuen egungo Porsche markako lehen modeloa (356). Auto hori lortzeko, Ferry-k bere aitak sortutako VW Beetlen oinarritu zuen bere proiektua. Produktu hori merkaturatzean lortutako lehen dibidenduak Ferdinand Porsche espetxetik ateratzea ahalbidetu zuen fidantza ordaintzeko erabili ziren. 356ko produkzioa modu tradizionalean hasi zen Gmündeko biltegietan, gero enpresaren ekoizpen guztiarekin batera Stuttgarten eraikitako instalazio berrietara eramateko, 1949tik Porscheren egoitza nagusia bihurtu zen hirira.
1950eko hamarkadaren amaieran, iktusa izan zuen, eta ez zen sendatuko, eta aste batzuk geroago hilko zen, 1951ko urtarrilaren 30ean. Errito katolikoaren pean lurperatu zuten Porsche familiaren kapera pribatuan, Zell am See herrian.
1999an, hil ondoren, Car Engineer of the Century izendatu zuten.
Arreta
Arreta edo aditasuna jarduera mentala modu jarraituan objektu edo ataza zehatz batean kontzentratzeko gaitasuna da. Psikologiaren ikuspegitik, arreta ez da kontzeptu bakarra, baizik eta fenomeno-mota bati emandako izena. Tradizionalki, bi eratara hartu izan da kontuan, ezberdinak baina erlazionatuak daudenak. Alde batetik, pertzepzioaren ezaugarri gisa, arretak ingurumen-estimuluen iragazki gisa duen funtzioari egiten dio erreferentzia, estimulu garrantzitsuenak zeintzuk diren erabakiz eta jarduera psikikoa helburuaren gainetik kontzentratuz, kontzientzian sakonago prozesatzeko. Bestalde, arreta prozesu kognitiboak kontrolatzen eta erregulatzen dituen mekanismo gisa ulertzen da; baldintzapen bidezko ikaskuntzatik arrazoiketa konplexuraino.
Katalanaren alfabetoa
Katalanaren alfabetoa hogeita sei letrak osatzen dute:
Hipoxia
Hipoxia (ὑπό, "gutxiago" eta ὀξύς oxys, "oxigenoa") oxigeno urritasuna da, arnas gutxiegitasuna ren ondorioetako bat, oxigenoaren presio plasmatiko arteriala 60 mmHg-tik beherakoa denean sortua: arnas gutxiegitasuna gertatzen denean, karbono dioxido aren presio plasmatikoa altua, baxua edota normala izan liteke. Ez da gaixotasuna, alterazio funtzionala baizik.
Beraz, hipoxia arnas gutxiagotasunaren ondorio bat dela kontuan hartuz, oxigenoaren urritasunarekin guztiz lotuta dago. Urritasun hori ehun edota zelule tan agertzen da. Askotan, hipoxemia eta anoxemia nahasten dira, baina desberdinak dira:
Hori dela eta, hipoxia ehunetara edo zeluletara garraiatzen edota heltzen den oxigeno kopuruaren murrizketatzat har daiteke: oxigenoaren presio partziala jaistearen ondorioz gertatzen da, presio baxuko atmosferetan. Altuera handiko eremuetan ohikoa da: bertan, presio atmosferikoa itsas mailakoa baino txikiagoa denez, oxigenoaren presio partziala jaitsi egiten da eta, horren ondorioz, arnas urritasuna deritzona sortzen da eta, horri lotuta, hipoxia.
Motak (bakoitzaren bereizgarriak)
Hipoxia mota bat baino gehiago daude, hainbat faktoreren menpe baitago. Oxigenoaren garraioa arazo batek baino gehiagok oztopa dezakete. Hori kontuan hartuz
The Score (2001eko filma)
The Score, 2001eko Frank Oz estatubatuar zinema zuzendariaren krimen thriller film bat da. Robert De Niro, Edward Norton, Angela Bassett eta Marlon Brando aktoreek antzeztu zuten.
Marlon Brandonen azken antzezpena izan zen, gainera Brando eta De Niro batera antzezten agertzen diren film bakarra da.
Argumentua
Nick Wells (Robert De Niro) lapur profesionalak Montreal hirian lapurreta guztiz konplexu bat gauzatzea otu zaio, horretarako Jack Telle (Edward Norton) lapur trebearen laguntza beharko du, honenbestez bere lan arau nagusia apurtuz: beti bakarrik lan egitea. Gainera, lapurreta honek Nickek krimenaren mundua behin betiko laga eta bere neskalagun Dianekin (Angela Bassett) bizitzen jartzeko asmoa zapuztuko luke.
Chaufour-Notre-Dame
Chaufour-Notre-Dame Frantziako udalerria da, Sarthe departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Os Mazos
Os Mazos Espainiako Asturias autonomia erkidegoko Bual udalerrian dagoen herri bat da. 2013ko erroldaren arabera 43 biztanle zituen.
Chaufour-Notre-Dame
Biztanleria
2007an Chaufour-Notre-Dame udalerrian erroldatutako biztanleak 1.050 ziren. Familiak 372 ziren, horien artean 57 pertsona bakarrekoak ziren (27 bakarrik bizi ziren gizonak eta 30 bakarrik bizi ziren emakumeak), 114 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 186 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 15 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Parusia
Parusia (grezieraz: παρουσία, erromanizazioa: parousía, zehatz-mehatz: «etorrera, helduera») Kristoren Bigarren Etorrera Lurrera adierazteko kristauek darabilten hitza da. Jazoera honek edestiaren amaiera adierazten du kristau gehienentzat. Biblian parusia hainbat alditan aitatzen da, lau Ebanjelioetan barne. Bigarren etorreren iragarpen franko dago kultura eta erlijio askotan, baina, azpimarragarriena Jesu Kristoren itzuleraren kristau-sinesmena da.
Chaufour-Notre-Dame
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 420 etxebizitza zeuden, 388 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 23 hutsik zeuden. 417 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 388 etxebizitza nagusietatik 267 bere jabearen bizilekua ziren, 117 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 5 etxek bi zituzten, 42 etxek hiru zituzten, 128 etxek lau zituzten eta 210 etxek bost zituzten. 350 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 123 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 253 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 728 ziren, horien artean 584 aktiboak ziren eta 144 inaktiboak ziren. 584 pertsona aktiboetatik 556 lanean zeuden (284 gizon eta 272 emakume) eta 28 langabezian zeuden (14 gizon eta 14 emakume). 144 pertsona inaktiboetatik 66 erretiraturik zeuden, 57 ikasten zeuden eta 21 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Chaufour-Notre-Dame udalerrian 410 unitate fiskal zeuden, 1.134,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.223 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 30 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 7 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 3 zurginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 kirol-denda zen.
2000. urtean Chaufour-Notre-Dame udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 780 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ortografia
Ortografia (grekotik, ortho: zuzena; grafia: idazketa) hizkuntza baten idazteko ikur sorta da, baita horiek nola erabili eta zuzen idazteko arauak definitzen dituen jakintza alorra ere. Euskal alfabetoak, esate baterako, hogeita zazpi letrak osatzen dute, eta euskararen ortografia letra horiek erabiliz zuzen idazteko arauek osatzen dute.
Euskararen ortografia
Gaur egungo euskara estandarrean edo euskara batuan erabiltzen diren ortografia arauen abiapuntu nagusitzat, Koldo Mitxelena k 1968an idatzitako txostena (Euskaltzaindiaren 0. arauan jasoa) aipatu ohi da. Urte hartan bertan, Euskaltzaindia k bere 50. urteurrenean Arantzazuko Batzarra egin zuen: hor, euskaltzainek euskara batzeko lehen arau-multzoa finkatu zuten, hizkuntza idatzian erabili beharreko ortografiaz, morfologiaz, deklinabideaz eta neologismoez eta Arantzazuko txostena izenarekin argitaratu zen. Halaxe, Mitxelenak aurkeztutako proiektua aurrera eraman zen.
Batzar hark eztabaida handia eragin zuen zenbait sektoretan, euskaraz h letra idaztearen auzia zela eta. Baina baziren erabakitzeko eta adosteko hainbat arazo: zein grafia erabili, soinu afrikatu ekin (mendebaldean, eche; ekialdean, etche; zenbait egilek, etxe...), sabaikariak nola idatzi (pilla ala pila, miña ala mina...), nola egokitu maileguak...
Sublaines
Sublaines Frantziako udalerria da, Indre eta Loira departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Cynodonichthys monikae
Cynodonichthys monikae Cynodonichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Rivulidae familian sailkatzen da.
Sublaines
Biztanleria
2007an Sublaines udalerrian erroldatutako biztanleak 173 ziren. Familiak 68 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 85 etxebizitza zeuden, 68 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 83 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 68 etxebizitza nagusietatik 58 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 7 etxek bi gela zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 14 etxek lau zituzten eta 36 etxek bost zituzten. 46 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 26 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 40 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 117 ziren, horien artean 89 aktiboak ziren eta 28 inaktiboak ziren. 89 pertsona aktiboetatik 80 lanean zeuden (45 gizon eta 35 emakume) eta 9 langabezian zeuden (4 gizon eta 5 emakume). 28 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Sublaines udalerrian 71 unitate fiskal zeuden, 174 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.254 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 iturgina zen eta 1 jatetxe.
2000. urtean Sublaines udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kill 'Em All
Kill 'Em All Metallica estatubatuar taldearen estreinako albuma izan zen. Megaforce Recordsek 1983ko uztailaren 25ean argitaratu zuen. Adituek thrash metal sortu zuen diskotzat hartzen dute.
Ilia Glazunov
Ilia Glazunov (Илья Глазунов; Leningrado, 1930eko ekainaren 10a – Mosku, 2017ko uztailaren 9a) errusiar margolaria izan zen. Moskun Margolaritza, Eskultura eta Arkitekturaren Errusiar Akademia (Российская академия живописи, ваяния и зодчества) sortu eta bertoko zuzendaria izan zen.
Ederny
Ederny (Eadarnaidh) Ipar Irlandako udalerri bat da, Fermanagh konderrian dagoena. 2001eko erroldaren arabera 554 biztanle zituen.
Hawk Point (Missouri)
Hawk Point Missourieko hiri bat da. Lincoln konderrian kokatua dago. 2010ean 669 biztanle zituen, 0.95 kilometro koadrotan banatuta.
Erdialdeko Harana (Kalifornia)
Erdialdeko Harana (Central Valley), AEBetako Kalifornia estatuaren erdialdea hartzen duen ordoki handia da. Bertan daude estatuko nekazaritza-industria gehienak. 600 kilometro luze da, iparraldetik hegoaldera. Iparraldeko zatiari Sacramento harana izena ematen zaio, eta hegoaldekoari San Joaquin harana. Bi zatiak Sacramento eta San Joaquin ibaien deltan elkartzen dira.
Llaviada
, Espainiako Asturias autonomia erkidegoko Bual udalerrian dagoen parrokia eta herri bat da. 2013ko erroldaren arabera 13 biztanle zituen.
Psophodes nigrogularis
Psophodes nigrogularis Psophodes generoko animalia da. Hegaztien barruko Psophodidae familian sailkatua dago.
Cyclocheilichthys sinensis
Cyclocheilichthys sinensis Cyclocheilichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Nitrobentzeno
Nitrobentzeno (C6H5NO2) bentzenoaren eratorri nitratoduna da. Giro tenperaturan, eta oso garbia bada, olio itxurako isurkari koloregabea da; 5 °C-tik behera solido horixka bihurtzen da. Bentzenoa azido nitrikoz eta azido sulfurikoz osatutako nahastearekin erreakzionaraziz lortzen da. Almendra garratzen antzeko usaina du; ez da uretan urtzen baina bai disolbatzaile organikoetan. Koloregaien industriaren lehengai garrantzitsuena da, eta anilina, bentzidina, kinoleina eta beste eratorri nitrogenatu batzuk ekoizteko erabiltzen da. Oso pozoitsua da, lurruna batez ere. Mirbanaren esentzia izenez ere ezagutzen da.
Nagi hiruhatz zama-argia
Nagi hiruhatz zama-argia edo aia (Bradypus tridactylus), hiru hatzeko nagien Bradypus generoko animalia bat da. Pilosa ordenaren barruko ugaztuna da. Bradypodidae familian sailkatuta dago.
Amazonas eta Orinoko ibaien arroan bizi da.
Naoki Naruo
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Albirex Niigata, Júbilo Iwata, Sanfrecce Hiroshima eta Sagan Tosu.
Andoca
Andoca Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Andouque udalerrian erroldatutako biztanleak 386 ziren. Familiak 136 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 56 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 52 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 183 etxebizitza zeuden, 148 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 26 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 182 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 148 etxebizitza nagusietatik 128 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 35 etxek lau zituzten eta 102 etxek bost zituzten. 74 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 66 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 72 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 221 ziren, horien artean 161 aktiboak ziren eta 60 inaktiboak ziren. 161 pertsona aktiboetatik 148 lanean zeuden (79 gizon eta 69 emakume) eta 13 langabezian zeuden (7 gizon eta 6 emakume). 60 pertsona inaktiboetatik 27 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Andouque udalerrian 142 unitate fiskal zeuden, 366 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.382 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 17 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 igeltseroak, 1 margolaria eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra harategi bat zen.
2000. urtean Andouque udalerrian 53 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.880 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Hamaiketako
Hamaiketakoa edo hamarretakoa Euskal Herrian goizalde erdialdera hartu ohi den otordu arin bat da. Bere izenak dioen bezala goizeko hamaikak aldera (edo hamarrak aldera) hartu ohi da, gosaria eta bazkariaren artean. Eguneko ohiturazko 5 janaldietako bigarrena da.
Hamaiketakoa etxean, lan edo jarduera baten atsedenean, edota tabernetan ere hartu ohi da.
Atzerrian
Atzerrian ere hamaiketakoaren antzera goizaldeko hamaikak aldera otordua egiteko ohitura ere badago, tokian-tokiko izena hartzen dutelarik: Erresuma Batua, Irlanda eta Commonwealth erakundeko herrialdeak, bereziki Australia eta Zeelanda Berria (Elevenses), Frantzia (Goûter), Txile (Las once)...
Iheslarien esparru
Iheslarien esparrua (edo errefuxiatuen kanpamendua) iheslariak hartzeko aldi baterako egonlekua da. Kanpamendu bakarrean, ehunka milaka pertsona bizi daitezke. Nazio Batuek edo gobernuz kanpoko erakundeek, hala nola, Gurutze Gorria bezalako nazioarte mailako erakundeek eraiki eta kudeatzen dituzte.
Errefuxiatuen kanpamenduak oro har inprobisatu egiten dira eta oinarrizko giza beharrak aldi laburrean asebetetzeko diseinatuta daude. Zenbait eiheslarien esparru zikinak eta antihigienikoak dira. Iheslariak ezin badira itzuli (sarritan, gerra zibil baten ondorioz), krisi humanitarioa gerta daiteke.
Masanobu Matsunami
Masanobu Matsunami (松波 正信) Japoniako futbolari ohia eta entrenatzailea da.
Iheslarien esparru
Zenbait iheslarien esparru iraunkor bilakatu dira, hala nola, Ain al-Hilweh, eta hamarkadetan iraun dute giza eskubideetarako oso ondorio garrantzitsuak izanez.
Instalazioak
Iheslarien esparruko instalazioak honakoak izan daitezke:
Masanobu Matsunami
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Gamba Osaka.
Iheslarien esparru
Iraupena
Pertsonak gera daitezke kanpamendu hauetan elikagaiak, larrialdiko edariak eta osasun laguntzak jasotzen, etxera itzultzea segurua izan arte.
Masanobu Matsunami
Entrenatzaile gisa Gamba Osaka eta Gainare Tottori taldeak zuzendu zituen.
Castriyón (Boal)
Castriyón, gaztelaniaz Castrillón, Espainiako Asturias autonomia erkidegoko Bual udalerrian dagoen herri bat da. 2013ko erroldaren arabera 182 biztanle zituen.
Maramureșko egurrezko elizak
Maramureșko egurrezko elizak iparraldeko Transilvaniako eskualde horretako zurezko elizak dira. Multzoa garai eta eremu ezberdinetako konponbide arkitektoniko ezberdinen zortzi adibideren aukeraketa da. Bârsana, Budesti, Desesti, Ieud, Sisesti, Poienile Izei eta Târgu barrutietako eliza ortodoxoak dira. Egurrezko eraikin altuak dira, mendebaldeko muturrean kanpandorre mehe eta altuak dituztenak. Errumania iparraldeko eremu menditsu honetako paisaia kulturalean oso berezkoa den arkitektura herrikoiaren adibidea dira.
1999an, eliza horietako zortzi UNESCOko Gizateriaren Ondarearen zerrendan sartu ziren:
Hans Günter Winkler
Hans Günter Winkler (Barmen, 1926ko uztailaren 24 – Warendorf, 2018ko uztailaren 9a) alemaniar zaldizkoa izan zen, bost urrezko domina olinpiko irabaziz errekorra duena.
Eimeldingen
Eimeldingen Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Antonio Suárez
Antonio Suárez Vázquez (Madril, 1932ko maiatzaren 20a - Madril, 1981eko urtarrilaren 6a) Espainiako txirrindulari profesionala izan zen 1956 eta 1965 artean.
1959an Espainiako Vuelta, bi etapa eta 2. erregulartasunaren sailkapenean lortu zuen. Hiru alditan Espainiako txapelketa irabazi zuen 1959tik 1961 arte. Lehen txirrindulari espainiarra Italiako Giroan podiumera igotzean (3. geratu zen 1961ean eta etapa bat ere lortu zuen).
Ferdinand Anton Ernst Porsche
Ferdinand Anton Ernst Porsche (1909ko irailaren 19a - 1998ko martxoaren 27a), Ferry Porsche izenaz ezaguna, Austriako automobilen diseinatzaile teknikoa, automobilen fabrikatzailea eta ekintzailea izan zen. Porsche AG zuzendu zuen Stuttgarten (Alemania).
Bere aita, Ferdinand Porsche, automobilgintzako ingeniari entzutetsua ere izan zen eta Volkswagen-en eta Porsche-ren sortzailea. Bere iloba, Ferdinand Piech, Volkswagen Taldearen presidentea izan zen, eta bere semeak, Ferdinand Alexander Porsche-k, Porsche 911 modeloaren diseinuan parte hartu zuen.
Ibai delta alderantzikatu
Ibai delta alderantzikatua, delta maila berezi bat da, non, deltaren mutur estua, itsasertzean sortzen den, eta, zabalena, barnealderago, eta, beraz, gainontzeko deltekiko, mutur bietako tokiak alderantzikatu egiten dira.
Azalpena
Ohiko ibai delta bateko mutur estua, ibaia deltan sartzen den tokian dago, hortik abiatuta, haizemaile formako gune zabal bat eratzen delarik, sedimentazioak eratua, kanpoalderantz hedatzen dena ur gorputzean, itsasoratzen den ibaian. Kasu arraro batzuetan, delta, ibaia, haran estu eta lau batetik irteterakoan eratzen da, baina oraindik bere barnean. Sedimentuak, gune honetan metatzen doaz, ura, badia baten bidez itsasoratzen den bitartean, eta, beraz, deltaren erpina, ohi egoten denaren alderantzizko moduan dago.
Delta alderantzikatuek, geologiari dagokionez, ez dute denbora askorik irauten, metaketa, sedimentuz azkar betetzeko joera baitute, eta, beraz, ohiko deltetan bihurtzen dira.
Sacramento eta San Joaquin ibaien deltak
Alderantzikatutako delta baten adibide klasiko bat, Kaliforniako San Joaquin eta Sacramento ibaien delta da. Kaliforniako Erdialdeko Harana, Kaliforniako Coast Rangesen dagoen aintzira txiki bat den Carquinez Itsasartearen irteeraren bidez oso-osorik drainatzen duten ibaien ura.
Tajo
Beste adibide bat, Tajo da, Portugalen, sedimentazioa dela eta, delta hau, orain, oso partzialki alderantzikatua den arren, harana, ia sedimentuz betea duelarik. Oraindik, 15 kilometroko zabalera eta 25eko luzera du, itsasoratze zatian dituen 2 kilometroekin alderatuz, eta harea banku handiak dituen aintzira handi bat eratzen du, itsasbehera garaian agerian geratzen diren harea bankuak. Duela milaka urte, askoz handiagoa zen.
Montenegroko Erresuma (1941–1944)
Italiar Montenegroko Gobernazioa edo Montenegroko Estatu Independientea, Montenegroko Erresuma bezala ere ezaguna, Bigarren Mundu Gerra n Montenegro ko eremu zabalean egon zen estatu-sorkuntza txotxongilo bat izan zen, eta Ardatzeko potentzien okupaziopean zegoen. 1941 eko udaberrian Jugoslaviako Erresuma ren zatiketa okupatuaren ostean sortu zen. Hasiera batean Italia ren menpe egon zen (1941-1943), eta gero Alemania ren okupaziopean (1943-1944). Hiriburua Cetinje zen.
Italiak 1941eko okupazioa hasi zenetik Montenegrorekiko duen politika lurralde hau anexionatu behar zen, Dalmazia eta Eslovenia ko zenbait zatirekin egin zen bezala, edo "abertzale zaharren" etxeko indarren laguntzarekin, izan zen. "Erromatar inperio" berriaren barruan bere fikziozko independentzia berreskuratu. Mussolini k 1941 eko urriaren 3 an hartutako erabakiaren arabera, Montenegrorako Gobernatua ezarri zen Cetinjen egoitza zuela, eta Pirzio Biroli gobernadore izendatu zuten. Montenegron tropa alemaniarrak sartu eta gutxira, 1943 ko iraila ren amaieran Cetinjen sortu zen Feldkomandantura, lurralde okupatuko agintari militar eta zibil gorena ordezkatzen zuena. Wilhelm Kuiper jeneral nagusia Feldkomandanturaren buruan zegoen, irailaren 30ean Montenegroko Italiako Gobernadore ohiaren lurraldean agintea hartzen ari zela iragarri zuena. 1941 etik 1944 ra bitartean, okupatzaileek eta etxeko kislingek dozenaka mila zibil errugabe hil zituzten.
Historia
Gerra arteko aldi osoan (1918-1941), Italiako kanpo-politikak zuzeneko edo zeharkako laguntza eman zien Montenegroko indar separatistei, zeinek garrantzia hartu zuten aldameneko Albania italiarrek okupatu ondoren (1939). Apirileko Gerran, Jugoslaviako Erresumak erabateko erorketa jasango zuela ziur egon zenean, Adolf Hitler-rek Jugoslavia Banatzeko Behin-behineko Jarraibideak eman zituen apirilaren 12 an, zeinetan Montenegro bere posizio politikoa izango zen eremu gisa izendatu zuten. Italiak arautua. Shkoderreko noranzkotik datoz, italiar tropek Montenegroren zatirik handiena okupatu zuten apirilaren 17 ra arte barne, Cetinje, Zeta Banovinaren administrazio zentroa.
Behin-behineko gobernua sortzeko lehen saiakera
Montenegroko Alderdi Federalistako txapeldun politikoen zati batek okupazioa askapen gisa onartu zuen. Lur-administrazioa aurreko agintarien eskuetatik hartzeko, Jova Popović eta Dušan Vučinić- ek zuzendutako txapeldun talde batek behin-behineko Administrazio Batzordea osatu zuen, eta Cetinjeko banku-administrazioa hartu zuen aurreko debekutik Blaž Đukanović.
Hala ere, Italiako agintari okupatzaileek ideia desberdinak zituzten Montenegroko administrazioaren antolaketari buruz. Apirilaren 28 an Italiako okupazio armadaren komandantearen erabakiaren arabera, Montenegron Komisario Zibil bat sortu zen Serafino Mazzolini buru zela, apirilaren 30 ean iritsi zen Cetinje-ra. Bere zeregin nagusia administrazio-aparatu osoaren gainean Italiako kontrol osoa eta zuzena ezartzea izan zen. Maiatzaren 5 ean Mazzolini komisarioaren erabakiarekin, Behin-behineko Administrazio Batzordea desegin zen, eta maiatzaren 18 an, kolaborazionistek txapeldunek sortu berri den Aholku Kontseiluan sartu ziren, benetako aginterik gabeko organo formal batean.
Dinastiko eta errege-aginteen auzia
Maiatzaren 22 ko Benito Mussoliniren erabakiz, Montenegroko Komisario Zibil ohia eskumen hedatuak zituen Goi Komisario batean berrantolatu zuten. Hain justu, garai hartan, Montenegroko monarkiaren berrezartzearen auzia Erroman ebatzi zen. Bere interes dinastikoetatik abiatuta, Viktor Emanuel III.a italiar erregeak, bere emaztea, Jelena erreginaren, Nikolas errege ohiaren alaba zenaren eraginez, Benito Mussolini eskatu zion Montenegro erresuma gisa ezar zezan. Oraingo hartan, hainbat irtenbide dinastiko eta pertsonal aztertu ziren. Montenegroko koroa Mihail Petrović Njegoš printzeari eskaini zioten, honek eskaintzari uko egin zion.
Bitartean, Italiako agintariek "Montenegroko Erresumaren Konstituzioaren" zirriborroa egin zuten, zeinak Petrović Njegoš dinastiak herrialdea gobernatuko zuela iragartzen zuen, montenegroera eta italiera hizkuntza ofizial gisa izendatu zituzten eta gurutze- bandera izendatu zuten bandera. Dena den, Mihail printzeak eskainitako koroa onartzeari uko egin zionez, aipatutako planak bertan behera utzi behar izan ziren irtenbide politiko berriak, lorgarriak eta betearazgarriak bilatzeko. Handik gutxira, Montenegro okupatuaren barne-egoeran nabarmen eragin zuen nazioartean gorabehera handia izan zen. Ekainaren 22 an, Alemaniak SESB erasotu zuen, eta horrek itxaropena eman zien Europako herri esklaboei gerran inflexio puntu bat izateko eta Alemaniaren eta bere aliatuen porrota.