Eduarda_Mansilla
Haren literatura-lana
Bere lehen literatura-lana eleberri bat izan zen: El médico de San Luis, 1860an Buenos Airesen argitaratua eta 'Daniel' izengoitiarekin sinatua. Horrek Argentinako lehen eleberrigilea bihurtu zuen. Oinarrizko irazkia duen lan horrek maisutasunez —1860 inguruko bizitza probintziala— deskribatzen dituen eta eskarmentu handiko idazle baten esperientziaz karaktereak diseinatzen dituen idazlea erakusten digu. Urte berean bigarren eleberria argitaratu zuen: Lucía Miranda, Sancti Spiritu gotorlekuko emakumeari eskainia, Europak Argentinan izandako lehen kokalekua, lan hauxe ere Daniel izengoitiarekin sinatua; 1882an berrargitaratu zenean, Caleb Chusing estatubatuar publizistaren goraipamena merezi izan zuen:"Ikusten denez, idazlana autore gazte batena da, baina asmakizun- eta irudimen-ezaugarriak ditu, eta ikuskera eta deskribapen grafikoaren indar handi horri lotuta dago, zeinak maila handi horretan bereizten duen Pabloren lanik helduena."Ondoren, frantsesezko eleberri bat argitaratu zuen Parisen: “Pablo ou la vie dans les pampas”. Hasieran, liburuxka gisa argitaratu zen “L’artiste” aldizkarian eta, ondoren, liburuan. Victor Hugok goraipatu zuen obra, eta hark txundituta utzi zuen eleberria eta goraipamen beroak idatzi zizkion, honako hauxe adieraziz:"Zure liburuak liluratu egin nau. Ordu zoragarriak eta onak zor dizkiot nik. Zuk frantziar mundua erakutsi didazu. Hizkuntza bikain batean idatzita, eta oso interesgarria da zure pentsamendu amerikarra gure europar hizkuntza bihurtzea. Zure nobelan drama bat eta paisaia bat daude: paisaia izugarria da, drama hunkigarria da. Eskertu egiten dizut andrea, eta nire omenaldia zure oinetan uzten dut."Bestalde, Edouard Laboulayek, eleberriari buruzko gutun batean, hauxe esan zuen:"Zuen Pablok liburu batek eman diezadakeen bozgorailurik bizienetako bat eman dit; inoiz ikusi ez dudan herrialde batean bizitzera eraman nau, seguru asko inoiz ikusiko ez dudan herrialde batera; sentimendu eta grinak ulertarazi dizkit, gure klima hotzean pasio bera ez dutenak. Bi hitzetan, zuen nobelak kutsu erabat espainiarra eta amerikarra du; bertan ikus daiteke Pampa, egunez duen lasaitasun paregabea, gauez duen animazioa; Pablok, bere maiteak eta amak benetako interesa pizten dute; gautxo gaiztoarekin bizi da, eta eguneroko bizitza arruntetik ateratzen da."Beste idazle frantses batzuek gogo biziz goraipatu zuten lan hau. Zenbaiten ustez, Eduardaren garrantzitsuenak dira, eta berezitasun bat du: Argentinako idazle batek frantsesez argitaratutako lehen eleberria da. Lucio Victorio Mansilla nebak gaztelaniara itzuli zuen eta La Tribuna egunkarian argitaratu zen kapitulutan, Panpetako bizitza zuzenean ezagutzen ez zuen arren, Eduardak balio handiko paisaia historiko kostunbrista marraztu zuen. Noemí Vergara de Biettik adierazten duenez:"Frantziar kutsua izan arren eta hura sortu zen leku urrunean, Pablo edo panpetako bizitza, gai historiko eta gauchoko giroko eleberria, “grinaz argentinarra” da gure soroetako bizitzaren erromantzea, autoreak bere lurreko airea arnasten zuen egun zoriontsuetan. Ezerk ez du adierazten herrialdearen inguruko nobela batean, beste hizkuntza batean idatzita, harro egon litekeen esnobismo grina."María Rosa Lojoren arabera:"Lucio Victorio Mansillaren Una salida a los indios ranqueles –1870– izan zen beti Martín Fierroren testu aitzindaria -1872-, “lurraren semeen” aldeko apustu sendoaren alde, Fierroren zoritxarrak kontatzen dituzten atalak sartzearen alde (indiarren artean zabaltzen diren eta narratzaileak haiekin hitz egiten duen pertsegitutako gautxoak). Esan daiteke Eduardak aurrea hartzen diola anaiari generoan."Bere literatura-lanak Recuerdos de Viaje lanarekin jarraitu zuen, «liburu bikaina», Sarmientoren arabera, «besteek bezala helduaroan inspiratua, bihotz gaztea, eder denaren sentimendua eta arte-arloaren eskaera»; ondoren, antzerki-kutsuko obra bat, La Marquesa de Altamira, gero Creaciones literatura-saiakera desberdinen konpilazioa da, hasi «simila similibus» ekitaldi bateko komediatik eta fantasiazko ipuin-pare bateraino: El Ramito de romero eta Dos cuerpos en un alma, Edgar Allan Poeren gozagarri eta 1855ean argitaratutako azken eleberriaren, Un amor.