cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Etidio bromuro
Egitura, kimika eta fluoreszentzia
Konposatu fluoreszente gehienak bezala, etidio bromuroa aromatikoa da. Bere oinarrizko zati heteroziklikoa fenantridina moduan ezagutzen da, eta horren isomero bat akridina koloratzaile fluoreszentea da. EtBr molekularen xurgapen maximoak ur-disoluzioan 210 nm eta 285 nm artekoak dira, argi ultramoreari dagozkienak. Kitzikapen horren ondorioz, EtBr-ak 605 nm-ko uhin-luzera duen argi laranja igortzen du. Etidio bromuroaren fluoreszentzia DNArekin lotu ondoren ziurrenik ez dagokio fenil zatiaren egonkortze zurrunari, fenilo-eraztunak tartekatutako baseetatik kanpo proiektatzen direla frogatu baita. Horren ordez, arrazoia base pareen artean aurkitutako ingurune hidrofoboa dela uste da. Ingurune hidrofobo horretara mugitzean eta disolbatzailetik urruntzean, etidio katioiak lotuta dituen ur-molekulak askatzen ditu. Ura fluoreszentziaren itzaltzaile eraginkorra denez, ur molekula horiek kentzean etidioak fluoreszentzia igortzen du.
Aplikazioak
Biologia molekularreko laborategietan azido nukleikoak detektatzeko erabiltzen da etidio bromuroa. DNAren kasuan, helize bikoitzekoa izan ohi da. Bestalde, RNA ere detektatu daiteke, izan ere, bere buruarekin tolesten da eta base parekaketak sortzen diren guneetan molekula tartekatzen da. Detekzioetan normalean azido nukleikoak dituzten gelak erabiltzen dira lanpara ultramore batekin argiztatuta. Argi ultramorea begietarako eta azalerako kaltegarria denez, etidio bromuroa daukaten gelak zeharka ikusten dira, itxitako ganbara baten bidez. Zuzenean ikusi behar den kasuan, ikuslearen begiak eta agerian dagoen azala babestu behar dira.
Etidio bromuroa agarosa gel elektroforesiaren bidez DNA zatiak bereizteko ere erabiltzen da. Tanpoi migratzaileari gehitzen zaio eta DNA base-bikoteen artean tartekatzen da. Agarosa gela argi ultramorearekin argiztatzen denean, DNA-bandak ikusten dira. EtBr-aren arteko tartekatzeak DNA molekulen propietateak alda ditzake, hala nola, karga, pisua, konformazioa eta malgutasuna. Agarosa gelaren zehar DNA molekularen mugikortasuna pisu molekularraren araberakoa denez, EtBr-aren efektuak erabakigarriak izan daitezke molekulen tamainak zehazterako orduan.
Etidio bromuroa ere asko erabili da ugaltzen ari diren zeluletan DNA mitokondrialaren kopia kopurua murrizteko. EtBr-ek DNA mitokondrialean duen eragina albaitaritzan behien tripanosomiasia tratatzeko erabiltzen da, EtBr-ak kinetoplastidoen DNA molekulak lotzen eta horien konformazioa Z-DNA formara aldatzen baitu. Forma horren ondorioz, kinetoplastido DNAren erreplikazioa oztopatzen da, tripanosomentzat hilgarria dena.
Amaitzeko, etidio bromuroa YEPD meditoetara gehitu daiteke zelulen hazkuntzaren inhibitzaile gisa erabiltzeko.
Gelaren alternatibak
Badira etidio bromuroaren alternatibak arrisku gutxiago eta errendimendu hobea daukatela iragartzen dutenak. Esaterako, ikertzaile batzuek SYBRn oinarritutako hainbat koloratzaile erabiltzen dituzte eta beste koloratzaile batzuk sortzen ari dira, hala nola "Novel Juice". SYBR koloratzaileak ez dira EtBr bezain mutagenikoak, gibel-erauzkinarekin egindako Ames probaren arabera. Hala ere, UV azpian ikusgai (koloratzaile biak ikusteko erabiltzen da) zeuden bakterio-zelulentzako SYBR Green I EtBr baino mutagenikoagoa zela ikusi zen.
SYBR Safe-ren MSDSak arratoientzako LD50 5 g/kg baino gehiagoko balio baten berri ematen du, zein EtBr-arena baino handiagoa (1,5 g/kg) den. Tindaketa helburuetarako EtBr-ren ordez SYBR koloratzaileak erabiltzeak etekinean abantaila duen arren, ikertzaile askok oraindik EtBr nahiago dute, askoz merkeagoa baita.
Arriskuak
Etidio bromuroak osasun-arrisku larriak eragiten ditu, mutageno gisa jokatzen du kate bikoitzeko DNAn tartekatzen delako, hau da, kateen artean txertatu eta DNA deformatuz. Ugaztunetan zein bakterioen zeluletan mutagenikotasuna erakusten duten proba ugari izan arren, animalia bizietan epe luzerako probarik ez izatea arriskutsua ez dela argudiatzeko arrazoi bezala erabili da. Hala ere, ikerketa laborategi modernoek normalean produktu kimiko arriskutsu gisa tratatzen dute. 1975ean, etidio bromuroa bakterioentzako mutagenoa zela aurkitu zen (Ames probaren bidez), eta DNAn toxikotasuna ere eragin zuen gibel-homogeneizatuaren tratamenduaren ondoren. 1994an, Toxikologia Programa Nazionalak in vivo (biziak) arratoi, sagu eta hamster zeluletan EtBr konposatuak mutagenikotasun handia erakusten zituen ikerketak ere aurkitu zituen. Azterketek ondorioztatu zuten EtBr genotoxikoa zela. Kartzinogenizitateari dagokionez, saguetan egindako ikerketa batek etidio bromuroa erabili zuen p53 genean alterazioak detektatzeko eta minbizia hautemateko. Etidio bromuroaren bidez p53 genean mutazioak induzitzen saiatu ziren, baina zelulak oso mutatuta egon arren, p53 genean ez zen mutaziorik aurkitu.
Etidio bromuroaren erabilera gehiena laborategian (0,25-1 µg/ml) LD50 dosiaren azpitik dago. Gizakietan probak egitea eta edozein ugaztun-sistematan azterketa luzeagoak egin beharko lirateke epe luzerako etidio bromuroak laborategiko langileentzat duen arriskua guztiz ulertzeko, baina argi dago etidio bromuroak ugaztun zein bakterio zelulak erabat mutatzen eta hiltzen dituela.
Isurketak
Etidio bromuroa kontzentrazio baxuetan ez dago hondakin arriskutsu gisa erregulatuta, baina erakunde askok hondakin arriskutsu gisa tratatzen dute. Materiala materialen segurtasun-datuen fitxaren (MSDS) arabera maneiatu behar da.
Nuits rouges
Nuits rouges 1974ko Georges Franju frantziar zinema zuzendariaren filma da.
Etidio bromuro
Isurketak
Laborategiko etidio bromuroa botatzea gai polemiko bat da oraindik. Etidio bromuroa kimikoki degradatu daiteke, edo bildu eta erraustu. Ohikoa da agindutako kontzentraziotik beherako etidio bromuroaren hondakinak modu normalean botatzea (esate baterako, hustubide batera botatzea). Beste ohiko praktika bat etidio bromuroa sodio hipokloritoarekin (lixibarekin) tratatzea da, eta ondoren botatzea.
Nuits rouges
Argumentua
Aurpegirik Gabeko Gizona inork ezagutzen ez duen kriminal misteriotsua da; ausardia sinestezinenak egiteko gai.
Chengdu International Finance Center
Chengdu International Finance Center edo CIFC (txineraz: 成都国际金融中心), Txinako Herri Errepublikako Chengdu hirian eraikitzen dagoen 248 metroko bi bulego etxe orratz dituen egitasmoa da.
Eraikuntza lanak 2008an hasi ziren abenduan jarritako lehen harriaren ondotik. Dena den, 2009an zehar proiektua geldirik egon da eta urtearen amaieran, lurpeko solairuak eraikitzeko zulaketa amaitu gabe zegoen oraindik.
Diseinua
Dorrearen diseinua "Arquitectonica" arkitekto taldearena da.
Juan de Cartagena
Juan de Cartagena, XV eta XVI. mendeko espainiar itsasgizon eta esploratzailea izan zen. Magallaes-Elkano espedizioan parte hartu zuen San Antonio ontziko kapitain eta flotaren ikuskatzaile nagusi bezala. 1520an Fernando Magallaesen aurkako matxinada baten buru izan zen San Juliango portuan, baina altxamenduak porrot egin zuenean bertan behera utzi zuten.
Pellevoisin
Pellevoisin Frantziako udalerria da, Indre departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Juan de Cartagena
Biografia
Ez dago informazio asko bere bizitzari buruz Magallaesen espedizioan parte hartu aurretik. Garai hartako zurrumurruen arabera, Juan Rodriguez de Fonseca artzapezpikuaren eta Indietako Kontseiluaren buruaren iloba edo balizko seme ez-legitimoa zen.
Pellevoisin
Biztanleria
2007an Pellevoisin udalerrian erroldatutako biztanleak 875 ziren. Familiak 347 ziren, horien artean 136 pertsona bakarrekoak ziren (72 bakarrik bizi ziren gizonak eta 64 bakarrik bizi ziren emakumeak), 119 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 76 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Juan de Cartagena
Biografia
1519ko martxoaren 30ean, Joana erreginak eta bere seme Karlos ikuskatzaile jeneral eta "espekumeriaren aurkikuntzarako armadaren" hirugarren itsasontziaren kapitain izendatu zuten. Fernando de Magallaes eta Ruy Faleiro portugaldarrek zuzendutako armadaren helburua "espezielitate bidea" aurkitzea zen, Espainiako mugen eta mugapearen barruan. Muga hauek 1494ko Tordesillasko Itunean adostu ziren Portugalekin, mundua bi koroen artean banatzen zuen mugape lerro bat ezarriz.
Uztailean, Juan Cartagena Sevillara iritsi zen, Kristobal de Harok eta ontzidiko diruzainarekin batera. Iritsi berriek Magallaesekin liskarrak hasi zituzten armadaren antolakuntzan, eta armadako kide guztien soldatak ordaintzeko agindu zuten, portugaldarrenak izan ezik.
Magallaes-Elkano espedizioa
Uztailaren 26an, erregeak, Ruy Falero osasun arazoengatik, armadako kide ez izatea eta beste bidaia batera arte geratzea agindu zuen. Magallaesek, Falero Juan de Cartagenak ordezkatzea eskatu zuen, "Bere pertsona gisa". Juan de Cartagenak San Antonioko kapitain izendatu zuten, Sanlucar de Barramedatik abiatu zen ontzidiko ontzirik handiena.
Pellevoisin
Etxebizitza
2007an 476 etxebizitza zeuden, 353 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 79 bigarren erresidentzia ziren eta 43 hutsik zeuden. 457 etxeak ziren eta 16 apartamentuak ziren. 353 etxebizitza nagusietatik 241 bere jabearen bizilekua ziren, 103 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 8 etxek gela bat zuten, 39 etxek bi zituzten, 71 etxek hiru zituzten, 96 etxek lau zituzten eta 139 etxek bost zituzten. 289 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 165 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 123 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Juan de Cartagena
Magallaes-Elkano espedizioa
Kanariar Uharteetan, Juan Cartagenak, beste ofizial batzuekin batera, Magallaesi gogorarazi zion berarekin kontsultatu behar zituela bidaiaren inguruko gauza guztiak, eta beste ofizialekin, erregearen jarraibideen arabera. Honek, nolabait, euren arteko haserrea eragin zuen, Magallaes ez baitzegoen horrekin ados. Cartagenak porrota eskatu zion, eta azkenean eman egin zion.
Glòriesko geltokia
Glòries Bartzelonako metroa eta Bartzelonako tranbiaren geltoki bat da, Bartzelona udalerriko Sant Martí barrutian dago.
Pellevoisin
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Juan de Cartagena
Magallaes-Elkano espedizioa
Beranduago, Gineako kostaldean, Magallaesek eman zien porrota aldatu zuen, eta Cartagenak, itsasontzi batetik bestera, Magallaesi, porrotaren aldaketaren arrazoia galdetu zion. Magallaesen erantzuna, bazekiela zer egiten zuen eta jarraitzeko, berari ez ziola ezer azaldu behar izan zen.
Glòriesko geltokia
Geltokia 1951n inauguratu zen.
Juan de Cartagena
Matxinada
Magallaesek, Antonio de Coca jarri zuen kapitan bezala San Antonio itsasontzian Cartagenaren ordez. Ondoren, Brasilgo kostaldean, António de Cocaren ordez Alvaro de Mezquita jarri zuen kapitain gisa.
Pellevoisin
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 486 ziren, horien artean 305 aktiboak ziren eta 181 inaktiboak ziren. 305 pertsona aktiboetatik 272 lanean zeuden (158 gizon eta 114 emakume) eta 33 langabezian zeuden (14 gizon eta 19 emakume). 181 pertsona inaktiboetatik 60 erretiraturik zeuden, 28 ikasten zeuden eta 93 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Juan de Cartagena
Matxinada
Espedizioa San Julian portura (Argentinako Patagonia) iritsi zen. Han, Magallaesek Juan de Cartagenak Gaspar de Quesadaren zaintzapean utzi zuen, Concepcion-eko kapitaina. Espedizioko kapitain eta ofizialek, kostalde hartan nabigatzea alferrikakoa zela zirudielarik eta Magallesek "Buena Esperanza" lurmuturrerantz jotzen ez zuela ikusirik, Magallaesi errekerimendu bat egitea erabaki zuten. Gau batean, Gaspar de Quesada, Luis de Mendozaren laguntzarekin, bere itsasontziko konpainia batekin San Antonio-ra igaro ziren eta Alvaro de Mezquita atxilotu zuten, ontziaren kontrola hartuz. Horrela, Cartagenak, Quesadak eta Mendozak ontziko bost ontzietako hiru bereganatu zituzten, eta Magallaesi beren eskakizunak aurkeztu zizkioten; Magallaesek Santiago eta Trinidad itsasontzia baino ez zituen kontrolatzen. Magallaesek negoziatzeko itxurak egiten ditu, eta isilpean bidaltzen du bere itsasontziaren txalupanan Gonzalo Gómez de Espinosa, bere aguazila, zenbait gizon armaturekin Victoria itsasontzira, non Mendoza ustekabean hiltzen dute eta tripulazioaren aldetik erresistentziarik gabe ontziaz jabetu ziren. Hurrengo egunean, matxinatuen esku geratzen ziren bi ontziak itsasoratzen saiatu ziren, baina Magallaesek blokeatzen zituen, San Julian badiaren irteeran kokatu baitzituen bere ontziak. San Antonio itsasontziak amore ematen du Trinidad itsasontziarekin borroka labur bat egin ondoren, aurrerago Concepcion-ek egiten du erresistentziarik gabe.
Pellevoisin
Diru sarrerak
2009an Pellevoisin udalerrian 350 unitate fiskal zeuden, 724,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.072 euro zen.
Juan de Cartagena
Heriotza
Matxinadak porrot egin ondoren, Fernando Magallaesek Gaspar de Quesada hiltzera kondenatu zuen, eta bere gorpua Luis de Mendozarenarekin batera zatitzea agindu zuen. Juan de Cartagena lehorrean abandonatuta utzi zuen, Pedro Sánchez de la Reina klerikoarekin batera, 1520ko abuztuaren 21ean espedizioa San Juliango portutik itsasoratzean, bere zoriaren ondoren ezer jakin gabe.
Pellevoisin
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 42 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 2 zurginak, 2 iturginak eta 2 ile apaindegiak.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Pellevoisin udalerrian 33 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.800 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Médillac
Médillac Frantziako udalerria da, Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Médillac udalerrian erroldatutako biztanleak 156 ziren. Familiak 76 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 103 etxebizitza zeuden, 77 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 102 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 77 etxebizitza nagusietatik 70 bere jabearen bizilekua ziren eta 7 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 9 etxek hiru zituzten, 26 etxek lau zituzten eta 41 etxek bost zituzten. 61 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 37 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 32 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 88 ziren, horien artean 61 aktiboak ziren eta 27 inaktiboak ziren. 61 pertsona aktiboetatik 50 lanean zeuden (28 gizon eta 22 emakume) eta 11 langabezian zeuden (3 gizon eta 8 emakume). 27 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Médillac udalerrian 76 unitate fiskal zeuden, 156 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.336 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 argiketaria.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Le Sang des bêtes
Le Sang des bêtes 1949ko Georges Franju frantziar zinema zuzendariaren film dokumentala da.
Argumentua
Parisen sarreran inpertsonaltasun handiko eraikin erabilgarri bat dago. Biltegi bat, kartzela bat, harien edo ondutako produktuen fabrika bat izan liteke… Abelburuen hiltegi bat da.
São Carlos (São Paulo)
São Carlos Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Espeka
Espeka tinko dagoen elementu bati ezker-eskuin eta gora eta beherako mugimenduak egiteko aukera ematen dion tresna da, gehienetan laua eta biribila. Automobiletako motorretan erabiltzen dira, eta baita ere ehungintzako inprimeriako makinetan.
Apodocreedia vanderhorsti
Apodocreedia vanderhorsti Apodocreedia generoko animalia da. Arrainen barruko Creediidae familian sailkatzen da.
Ashanti Inperioa
Ashanti (edo Asante) Inperioa edo Konfederazioa (batzuetan Asanteman), mendebaldeko Afrikako estatu bat izan zen, Ashanti herriak sortutakoa. 25.220 kilometro koadroko eremua izan zuen, gehiena egungo Ghanan.
Historia
Ashantiak Ghanako talde etniko garrantzitsua dira, indarra eta jarrera militar sendoarekin. Botere militar hau Europako errifleen adopzioagatik etorri zen, eta horrekin konkistatu ahal izan zituzten gaurko Ghana, Togo eta Boli Kostako hainbat eremu. Iparraldean Dagomba Erresuma zuen eta Dahomey ekialdean. Inperioaren indar militarra, hierarkia antolatua, estratifikazio soziala eta kulturagatik Afrikako bere inguruan dauden herriek baino askoz historiografia handiagoa dute.
XVII. mendean sortu zen erresuma. Britainiarren esku egon zen 1869tik, eta haien aurka antolatutako altxamendu guztiak deuseztatu egin zituzten britainiarrek. 1957an Ghanako Estatu Askean sartu zen lurraldea. Gaur egun Ashanti monarkiak jarraitzen du, Konstituzioak babestua, Ghanako Errepublikaren barneko azpibanaketa gisa.
Volta Beltza ibaiaren adarrek ematen diote ura lurraldeari, eta han ustiatzen da Ghanako kakao gehiena. Urre-meatzeak ere ugariak dira. Landaredi aberatsa du: hegoaldean oihana eta iparraldean, berriz, sabana da nagusi.
Bad Boys (1995eko filma)
Bad Boys (euskaraz Mutil Gaiztoak), 1995eko Michael Bay estatubatuarrak zuzendutako ekintzazko polizia komedia bat da. Martin Lawrence, Will Smith, Téa Leoni, Tchéky Karyo, Theresa Randle eta Joe Pantoliano aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
AEB, Miami, 100 milioietako balioa duen heroina kopurua hiriko poliziaren biltegitik lapurtu berria izan da. Mike Lowery (Will Smith) eta Marcus Burnett (Martin Lawrence) afroamerikar polizia detektibeek kasua argitzeko ardura jasoko dute, bi agente gazteek lan egiteko oso metodo bitxiak dituzten bikotea osatzen dute. Ikerketan hasteko lehenbiziko pista Julie Mott (Tea Leoni) lekukoa eta poliziaren informatzailea izango da, honek lapurrak identifikatzen lagunduko dienez, haiengadik babestu beharko dute.
Hizkuntzalaritza historiko
Hizkuntzalaritza historikoa, baita hizkuntzalaritza diakronikoa ere, hizkuntzen aldaketak denboran aztertzen duen hizkuntzalaritzaren adar bat da. Haren interesgune nagusia hizkuntza aldaketaren prozesua da. Hizkuntzalaritza historikoak garrantzi handia du, beraz, hizkuntzen garapen diakronikoaren eta hizkuntzen arteko gertutasuna aztertzeko garaian. Hizkuntzalaritza historikoaren emaitzak beste diziplinen emaitzekin kontrastatu behar dira, besteak beste, historia, arkeologia eta genetika. Ikerketa interdisziplinarioak ohikoak dira herrien arteko kontaktuen kronologia eraikitzeko, zabaltze prozesuak eta ibilbideak ezagutzeko eta haien arteko kultura-eraginak ziurtatzeko. Testuinguru horretan, hizkuntzalaritza edo gramatika konparatua antzinako hizkuntzen historia sinkronikoa ezagutzeko teknika zehatza izango litzateke.
Diziplina honen kezka nagusiak
Hizkuntzalaritza historikoaren kezka nagusiak hauek dira:
Lehen urratsak
Hizkuntzalaritza historikoaren jatorria XIX. mendean dago. Neogramatikoen eskolak Europako hizkuntzen arteko antzekotasunak aztertu zituzten eta, bide horretatik atzera begiratzen, hizkuntzen horien jatorri amankomuna bilatzen saiatu ziren. Lan horretan XVIII. mendean Indiako sanskritoa Europako hizkuntzekin lotuta zegoela ezagutzeak garrantzi handia izan zuen. Ikerketa horien ondorio nagusia indoeuropar hizkuntza hipotetikoa azaltzea izan zen.
Orokorrean, 1816 urtea aipatzen da Hizkuntzalaritza historikoaren sorrera data bezala. Urte horretan Franz Bopp hizkuntzalari alemaniarrak Über das Conjugationssystem der Sanskritsprache in Vergleichung mit jenem der griechischen, lateinischen, persischen und germanischen Sprache liburua plazaratu zuen, hau da, "Sanskrito hizkuntzaren konjugazio sistema, greziera, latinera, persiera eta alemanarekin konparatuta". Ikusten denez izenburu berak ondo asko adierazten du erabilitako ikerketa metodologia, hau da, hizkuntzen konparaketa, gramatika konparatua alegia. Ondoren, metodologia bera beste ikerlariek erabiliko zuten: von Schlegel, J.L.C. Grimm, A. Schleicher eta R. Rask. Konparatibismo horren ideia nagusietarikoa hau izan zen: indoeuropar hizkuntzen artean dauden loturak ez da antzekotasun gai bat bakarrik, guztiak ama hizkuntza bera izan dutela baizik eta hizkuntza hori indoeuroparra izan zen.
Ondoren, metodologia bera munduko beste hizkuntza guztiei aplikatu zitzaien, protohizkuntza kontzeptuak lantzen eta, poliki-poliki, jatorri horien arabera, guztiak familietan antolatuz.
Quinze de Novembro
Quinze de Novembro Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
GureGipuzkoa
GureGipuzkoa argazkiak partekatzeko dohaineko webgune bat da, Gipuzkoako Foru Aldundiak sortu eta bultzaturikoa. Urtetan zehar digitalizatu eta katalogaturiko argazki edukiak publikoaren eskura jarri eta erabiltzaile arruntei beraien edukiak webgunean bertan partekatzeko aukera ere ematen die.
Edukia
GureGipuzkoaren hastapenetan, Indalecio Ojanguren eta Sigfrido Koch argazkilarien bildumak jarri ziren eskuragarri. Digitalizazio eta katalogazio lanek aurrera egin ahala, Juan San Martin Bilduma gehitu zen eta Jesus Elosegi bilduma erakustekotan daude Aranzadi Zientzia Elkartearekin sinaturiko elkarlan hitzarmen bati esker. Aldi berean, Kutxako Fototeka, 1.300.000 argaki, GureGipuzkoan erakusgai jartzeko baliabideak martxan jarri ditu. Gainera, atariak herritarren esku jartzen du Gipuzkoarekin erlazioa izan dezaketen beraien edukiak Creative Commons baimenen bitartez partekatzeko aukera izan dezaten.
Edukiekiko eskuragarritasuna
Arlo teknikoan, argazkilaritza edukiekiko atzigarritasuna errazten duten tresna hauek daude: Geokokapena, tagen erabilpena, Googleekin ongi moldatuko diren URLen erabilpena, API publikoa, OpenOffice eta Mozilla Firefoxentzako pluginak…
Edukien egoera legalari dagokionean, GFAk kudeatzen dituen edukiekien eskuragarritasuna eta erabilpena errazteko asmoz, Kultura eta Euskara Departamentuak Creative Commons BY-SA Aitortu-BerdinPartekatu baimenaren alde apostua egin du, berau Wikipediarekin bateragarria delarik, egiletza aitortza bermatzen du, edukien hedapena zabaltzen du eta lana eratorria, egongo balitz, baimen berberean banatuko litzakela bermatzen du.
Tresnak
Edukiekiko eskuragarritasuna errazten duten tresnen artean hauek aipatu daitezke:
Scomber australasicus
Scomber australasicus Scomber generoko animalia da. Arrainen barruko Scombridae familian sailkatzen da.
GureGipuzkoa
Hiperlokalitatea B5M mapekin
Mapa hauek Gipuzkoako Datu Espazialen Azpiegitura taldeak kudeatzen ditu, berau Mugikortasuneko eta Lurralde Antolaketako Departamentuaren pean dagoelarik eta beste zerbitzu komertzialei ezinezkoa zaien Gipuzkoako lurralde osoaren gaineko definizio maila eskaintzen du.
API publikoa
GureGipuzkoako edukiekiko eskuragarritasuna erraztuko duten aplikazioak enpresa eta garatzaileek garatu ahal ditzaten, GureGipuzkoak API publikoa eskaintzen du (Application Programming Interface).
GureGipuzkoaren API publikoaren lehenengo erabilpenak, OpenOffice bulegotikako suitearentzako gehigarri baten garapena ahalbideratu du eta Mozilla Firefox nabigatzailearentzako gehigarri baten sorkuntza. Horrekin batera, beste webgune batzuetan erakusten diren argazkiak zerbitzatzen ditu GureZarautz.net adibidez.
OpenOffice plugina eta Firefox gehigarria
GureGipuzkoako edukiekiko eskuragarritasuna errazteko asmoz, OpenOffice bulegotikako suitearentzako plugin bat garatu da eta Mozilla Firefox nabigatzailearentzako gehigarria. Bi gehigarriak, Euskalbar eta Xuxen. gehigarriak garatu zituen lan talde berberak garatu zituen.
Firefoxentzako garaturiko gehigarria beste edozein gehigarri bezala instalatzen da. Bere webgune ofizialetik jeisten da, automatikoki instalatzen da eta nabigatzailea berrabiarazi ondoren erabat funzionala da. Irudi bat bilatzeko, bilatu nahi den hitz gakoa idatzi eta erlazionaturiko irudi zerrenda bat agertzen da. Gehigarriarekin igoerak taldeka egin daitezke, aukera hau web bertsioan eskuragarri ez dagoelarik.
OpenOfficentzako gehigarria aldiz, behin instalaturik eta abiaturik dagoelarik, pop-up leiho bat izango balitz bezala irekitzen da eta bilaketa eremuan behar den irudiarekin erlazioa duen edozein hitz gako bilatu daiteke, eta hau dena GureGipuzkoaren web bertsioa erabili gabe.
Flickr--->GureGipuzkoa tresna
Flickr zerbitzua erabiliko duten GureGipuzkoako erabiltzaileak egongo direla aurrikusiz, Flickreko kontuetatik GureGipuzkoara argazkiak kopiatzeko aukera ematen duen tresna bat garaturik dauka. Kontrako eragiketa ez da posible eta baliabide hau GureGipuzkoako erregistraturiko erabiltzaileentzat soilik dago eskuragarri.
Irudien geokokapen automatikoa
Argazki bat GPSdun kamera batekin hartua izan bada, GureGipuzkoak geokokapen datuez jabetzen da eta argazkia mapan automatikoki kokatuko du erabiltzailearen beste inongo lana beharrezkoa izan gabe.
Album eta galerien bitartezko sailkatzea, RSS jarioak…
Gorderiko edukia sailkatzeko lana errazte aldera, erabiltzaileek beraien argazkiak album eta galerien bitartez sailkatu dezakete. Galeriak diaporama eta Flash aurkezpen bezala ikustea daude. Erabiltzaileen jardunaren jarraipena ahalbideratzeko, kontu bakoitzak RSS jarioz horniturik dago.
Aplikazio hauen garapenean garaturiko kodea komunitatearen esku utzi eta hobetua izan dadin pentsatu da. Horretarako EUPL eta New BSD lizentzia sistema bikoitza aukeratu da. EUPL lizentzia GPLrekin bateragarria da eta Europako Batzordeak Europar Batasuna osoko administrazio publikoentzako bultzatzen du. New BSD lizentzia aldiz, sofware askean eskuragarri dauden lizentzia guztien artean liberalena da.
Minyoun Financial Plaza
Minyoun Financial Plaza (txineraz: 闵渊金融广场), Txinako Herri Errepublikako Chengdu hirian eraikitzeko proposatutako 206 metro eta 47 solairuko bulego etxe orratza da.
GureGipuzkoa
Edukien egoera legala
GureGipuzkoan erakusten diren argazkiak hiru jatorri nagusi dituzte. Alde batetik Gipuzkoako Foru Aldundiak kudeatzen dituen argazkiak eta bildumak, udalek, fundazioek eta antzeko administrazio publikoek kudeatzen dituzten argazkiak eta bestetik, erabiltzaile soilak beraien kontuetan partekatzen dituzten argazkiak. Gipuzkoako Foru Aldundiak kudeatzen dituen eta egun, ikusgai dauden bildumak Creative Commons Aitortu - Partekatu baimenera atxikitzen dira, Sigfrido Koch bildumaren salbuespenarekin, berau Creative Commons Aitortu - Lan Eratorririk Gabe baimenera atxikitzen delarik. Urteetan GFAren esku iristen diren edukien egoera legala ezberdina denez, Kultura eta Euskara Departamentuko teknikarien lana edukien erabilpen baldintzak zeintzu diren zehaztea izan zen, hori da Sigfrido Koch bildumaren CC-BY-ND baimenaren zergatia: Bildumaren erosketa kontratuan ez zen zehazten lan eratorriak egiteko eskubidea. Arestian aipaturiko Creative Commons BY-SA baimenak "Approved for Free Cultural Works" zigilua darama, Lan Kultural Libreetarako Baimendua. Baimen honetara atxikitzen diren eduki guztiak Wikimedia Commonsen lizentziarekin bateragarriak direlarik eta artikulu hau bezalakoetan erabiltzeko aukera eskaintzen dute.
Minyoun Financial Plaza
Kokapena
Eraikina Jing Dong kalean altxatuko da, Chengduko hiriaren erdigunetik gertu, finantza barruti berriko hainbat eraikin altxatuko diren gunean.
GureGipuzkoa
Arlo soziala
Kultura eta Euskara Departamentuak kudeatzen dituen edukien jatorria anitza denez Departamentuko teknikariek argazki batean agertu daitezken leku, pertsona eta kontestuak ezagutzeko zailtasunak dituzte. Arazo hori aurre egiteko, argazki bakoitzaren fitxak iruzkinak egiteko aukera eskaintzen du. Aukera honek erabiltzaileek egin dezaketen katalogazio amateurra urteetan Gipuzkoako Artxibo Orokorrean zein Kultura eta Euskara Departamentuko beste arloetan egin den katalogazio profesionalarekin uztartzea ahalbideratzen du.
Estatu Batuetako Library of Congressek 2008ko urtarrilean bere Flickr kontuan ezarritako adibidearen parekoa da: Erakunde publikoetako teknikariek urteetan egindako katalogazio profesionala erabiltzaileen katalogazio amateurrarekin uztartzea. GureGipuzkoa kudeatzen duen taldeari zalantzak sortzen dizkion beste gai bat igo daitezken edukien inguruan datza. Kudeatzaileek GureGipuzkoari eman nahi dioten ildoa, Flickrekin lehian ez egotearena da. Zentzu horretan, eskuratuko diren edukiak Gipuzkoako irudi bizi partekatua sortzea bultzatuko dute. Adibide bezala, GureGipuzkoa ez da gipuzkoarron Venezuelako oporren argazkiak gordetzeko lekurik egokiena, merkatuan badaude tresna egokiagoak.
GureGipuzkoaren lan taldeak egokiak ez diren argazkiak publikatzeko eskubidea beretzat gordetzen du: GureGipuzkoara igotzen diren argazki eta iruzkinak publikatu aurretik teknikariek ikuskatzen dituzte.
Egungo eta etorkizuneko egoera.
GureGipuzkoaren garapen teknologikoa etengabeko beta egoera baten pean aurkitzen da.
Gehitu behar diren erakundeetako eduki berrien inguruan, 2009ko uztailean Aranzadi Zientzia Elkartearekin eta Kutxaren fototekarekin akordio batetara iritsi ziren GureGipuzkoa beraien edukiak erakusteko balio diezaieten. Aranzadik 18.000 argazkiz osaturiko Jesús Elósegui bilduma CC-BY-SA baimenpean partekatu duen bezala, Kutxak 1.300.000 argazkiz osaturiko bere Fototeka GureGipuzkoan erakusteari ekingo dio.
GureGipuzkoa kudeatzen duen lan taldeak edukien bisibilitatea areagotzeko asmoz Flickr, Panoramio, Argazkiak.org eta Nirudia webguneetara hainbat argazki igo ditu. Aldi berean, 2010. urtean Flickr.The Commons era salto egiteko asmoa bazuten ere, zerbitzu honen egoera dela eta pauso hau geldiune batean aurkitzen da.
Masato Tachibana
Masato Tachibana (立花 雅人, 1980ko urtarrilaren 11 - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vissel Kobe.
Leshan
Leshan (txinera sinplifikatuz: 乐山; pinyineraz: Lèshān), Sichuan probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 3.364.000 biztanle inguru dauzka 2004ko erroldaren arabera eta 12.827,5 kilometro koadroko azalera.
Dafne Fernández
Dafne Fernández (Madril, ) espainiar aktorea eta dantzaria da.
Nicator vireo
Nicator vireo Nicator generoko animalia da. Hegaztien barruko Nicatoridae familian sailkatua dago.
África de las Heras
África de las Heras (Ceuta, 1909ko apirilaren 27a - Mosku, 1988ko martxoaren 8a) espainiar espioia izan zen. Madrilen egin zituen ikasketak, baina 1923an Melillara joan behar izan zuen, hara bidali baitzuten bere aita, zigortuta, ideia liberalak zituelako eta Primo de Riveraren aurka zegoelako. 1932an, Madrilen, ehundegi batean hasi zen lanean, Espainiako Alderdi Komunistako kide egin zen, eta Asturiasko meatzarien matxinadan parte hartu zuen. Espainiako Gerra Zibilean, Espainiako espioi sobietarren buru Alexandr Orloven gidaritzapean aritu zen. Dirudienez, Leon Trotski buruzagi boltxebikearen atxiloketan parte hartu zuen, hura Mexikon zela, Stalinek deportaturik. 1939-1941 bitartean, Moskura joan zen, eta Errusiako Espioi Zerbitzu Federalaren aginduetara jarri zen, Maria Pavlovna izena hartuta. Bigarren Mundu Gerraren ondoren, Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuneko Segurtasun Komisariotzako kide gisa, atzerrira bidali zuten, Patria izena hartuta. Berlinen izan zen, Parisen, Espainian eta Uruguain. Azken herrialde horretan jarri zen bizitzen, eta legez kanpokoen (babes diplomatikorik gabeko espioiak) taldearen arduradun izendatu zuten Hispanoamerika eta Europarako. 1956an Giovanni Antonio Bertonirekin ezkondu zen, Moskuko buruzagiek hala aginduta. Senarra hil zenean, Errusiara itzuli zen.
Don Goodman
Donald Ralph Goodman (1966ko maiatzaren 9a - ) Ingalaterrako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako West Bromwich Albion, Sunderland eta Wolverhampton Wanderers.
Brás Pires
Brás Pires Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Mirafra cantillans
Mirafra cantillans Mirafra generoko animalia da. Hegaztien barruko Alaudidae familian sailkatua dago.
Urundiru
Urundirua Araban XV. mendetik XVIII. mendera indarrean egon zen zerga bat izan zen, garaiko gaztelerazko idazkietan ere euskaraz aipatzen dena. Irin edo urunaren (mendebaldeko euskarazko forma) gaineko zerga bat zen, Gasteizko hiriak inguruko herrixketako nekazariei ordainarazten zuena.
Ezaugarriak eta historia
Gasteizko hirian irinaren gaineko zerga bat zegoen, gari eta irin kontsumoari ezarritakoa: irina pisu publiko batean pisatu behar zen, eta horregatik ordaindu beharra zeukaten gasteiztarrek. Baina inguruko herrixketatik ez zuten pisu publikora joan beharrik, eta nekazari horientzat beste zerga hau aplikatzen zen. Nekazari guztiek ordaindu behar zuten, herrixketako biztanlego osoak praktikan: gizonek, emakumeek, zazpi urtetik gorako neska-mutilek eta neskame eta morroiek, kapare izan arren. Zergak iraun zuen mendeetan zenbatekoa pertsonako hiru marabeditik zazpiraino igo zen, baina ohikoa izan zen pertsonako bost marabedi biltzea.
1420. urtetik dago dokumentatua zerga hau. Gasteiz inguruko nekazariek oso injustutzat zeukaten, eta protestak ere egin izan ziren. Zerga oso berezia zen Gaztelako testuinguruan, eta ez da adibiderik ez erresuma horretan ezta Aragoikoan ere. Antzeko adibideak Italiako iparraldeko hiri batzuetan aurki daitezke, gertuenera.
Nekazariek legezko demanda bat ere aurkeztu zuten Gaztelako Erregearen Kantzelaritzan 1508. urtean, baina 1513an epaileek hiriaren alde eta nekazarien kontra egin zuten. Harrezkero, 1705. urtera arte iraun zuen urundiruak. 18. mendearen lehen erdian eten bat egon zen, baina 1753an Gasteizko oligarkiak berriz jarri nahi izan zuen martxan, modu oso zorrotzean gainera, mende erdiko salbuespenean ordaindu ez zena kobratu nahi izan baitzuten, biziei eta hil zirenei berdin. Baldintza horiekin, azkenean, urundiruak ez zuen aurrera egin eta urte gutxitara Gaztelako Kontseiluak zergaren kobrantza eten zuen.
Spalerosophis arenarius
Spalerosophis arenarius Spalerosophis generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Hôtel des Invalides (filma)
Hôtel des Invalides 1951ko Georges Franju frantziar zinema zuzendariaren film dokumentala da.
Argumentua
Dokumental honek garai batean gerra beteranoentzako ospitale eta museo militar izandako Parisko Hôtel des Invalides eraikin enblematikoan zehar ibilbidea egitea proposatzen digu.
Gurpil eszentriko
Gurpil eszentrikoa ardatza erdian eduki beharrean handik aldenduta daraman operadorea da. Lurrun motoreak erabiltzen du askotan eta horrela biratzen dagoen indar bat zuzena izatera igaro daiteke.
Chalixodytes chameleontoculis
Chalixodytes chameleontoculis Chalixodytes generoko animalia da. Arrainen barruko Creediidae familian sailkatzen da.
Scomber colias
Scomber colias Scomber generoko animalia da. Arrainen barruko Scombridae familian sailkatzen da.
Onychostoma laticeps
Onychostoma laticeps Onychostoma generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Sphaerodactylus bromeliarum
Sphaerodactylus bromeliarum Sphaerodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Sphaerodactylidae familian sailkatuta dago.
Alec Reid
Alec Reid (1931ko abuztuaren 5a, Nenagh, Tipperary konderria - 2013ko azaroaren 22a, Dublin) apaiz irlandarra da, Ipar Irlandako bake prozesuarean aldeko paperarengatik ezaguna.
1988an, nahigabe hileta-elizkizun errepublikanoetan sartu zirela medio, IRAk eraildutako bi soldadu britaniarrei azken errituak eman zizkien Alec Reidek.
1980ko hamarkadaren bukaeran, Sinn Feineko buru Gerry Adamsen eta SDLPko John Humeen arteko bilerak ahalbidetu zituen Reidek, irlandar nazionalista guztien frontea osatu nahian, negoziazioaren alde bortizkeria arbuia zezaten. Harrezkero Reid Dublingo kontaktu bihurtu zen haiekiko, 1998ko Ostiral Santuko Hitzarmena sinatu zen arte. Garaian publikoak ez zuen Reiden papera ezagutzen, baina Irlandako hainbat Lehen Ministrorekin (Taoiseach) eta Fianna Fáil goiburu batzuekin, Martin Manserghekin esaterako, elkartu zen.
Azken urteotan Euskal Herriko bake prozesuaren alde ere aritu da Reid. 2003ko urtarrilean Sabino Arana Fundazioak saritu zuen bakea eta adiskidetzea sustatzeko ahaleginengatik.
Santana do São Francisco
Santana do São Francisco Brasilgo udalerri bat da, Sergipe estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Prusy (Bánovce nad Bebravouko barrutia)
Prusy  Eslovakiako udalerri bat da, Bánovce nad Bebravouko barrutian kokatuta. 7,52 km²ko azalera du eta 605 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1208. urtekoa da.
Bel-Air (Paris)
Bel-Air (45), Frantziako Paris hiriburuan dagoen auzo bat da, Reuilly (12) barrutian. 1999ko erroldaren arabera 33.976 biztanle zituen.
Príncipe de Viana
Príncipe de Viana 1940an Nafarroako Gobernuak sortutako aldizkaria da, Nafarroako historia, kultura eta ondareari buruzko artikuluak argitaratzen dituena. Vianako Printzea Erakundearen aldizkarietako bat da.
Hileroko gehigarria izan zuen hainbat urtez, euskararen sustapenera zuzendua.
Les Poussières
Les Poussières 1954ko Georges Franju frantziar zinema zuzendariaren film dokumentala da.
Argumentua
Hondakin industrialei eta gizakiarengan duten ondorioei buruzko dokumental zientifiko honetan ere Franjuren kutsu poetikoa antzemango dugu.
Mirafra javanica
Mirafra javanica Mirafra generoko animalia da. Hegaztien barruko Alaudidae familian sailkatua dago.
Biradera
Biradera lotuta dagoen ardatzari biraketa-higidura jarraitua transmititzen dion palanka ukondotua da.
Revenge (telesaila)
Revenge (mendeku) estatubatuar telesail dramatikoa izan zen, Mike Kelleyk American Broadcasting Companyrako sortua. Alexandre Dumasen Monte Cristoko kondea eleberrian oinarrituta dago.
Jesús Bonilla
Jesús Bonilla (Madril, ) espainiar aktorea eta zuzendaria da.
Revenge (telesaila)
Sinopsia
Emily Thorne, benetako izena Amanda Clarke duelarik, Hamptonsetara itzultzen da bere aita David Clarkeren heriotza eragin zuten eta bere familia suntsitu zuten pertsonez mendekatzeko. Amanda neskatoa zela, aita terrorismoz asmatutako karguengatik atxilotu, bidegabeki epaitu zuten eta aberriari traizioa egiteagatik kondenatu zuten. Kartzelan hil zen. Aita suntsitu zuen jende berak ere ziurtatu zuen Amanda gazte atxilotze-zentro batean amaituko zela.
Springfield (Illinois)
Springfield Ameriketako Estatu Batuetako Illinois estatuko hiriburua da.
Hiri senidetuak
Springfield ondorengo hiriekin senidetuta dago:
Cissac-Médoc
Cissac-Médoc Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Cissac-Médoc udalerrian erroldatutako biztanleak 1.732 ziren. Familiak 623 ziren, horien artean 127 pertsona bakarrekoak ziren (41 bakarrik bizi ziren gizonak eta 86 bakarrik bizi ziren emakumeak), 213 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 258 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 25 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Diru sarrerak
2009an Cissac-Médoc udalerrian 672 unitate fiskal zeuden, 1.700,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.688 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 65 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 18 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 25 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 6 igeltseroak, 7 margolariak, 2 zurginak, 2 iturginak, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 lore-denda zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Matlock (telesaila)
Matlocken formatuak CBSren Perry Mason telesail klasikoarekin antzekotasunak zituen, abokatuak egileak identifikatu eta gero gortean eszena dramatikoetan aurre eginez. Alde bat zen, ordea, Masonek bezeroak epaiketa aurreko entzunaldian errugabetzen zituen bitartean, Matlockek epaimahaiaren absoluzioa lortzen zuela.
1997ko Munduko Errepideko Txirrindularitza Txapelketa
1997ko Munduko Errepideko Txirrindularitza Txapelketa Donostian egin zuten urte hartako urriaren 7 eta 12 artean.
Scomberomorus brasiliensis
Scomberomorus brasiliensis Scomberomorus generoko animalia da. Arrainen barruko Scombridae familian sailkatzen da.
Alfenas
Alfenas Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Ken Berry
Kenneth Ronald "Ken" Berry (Moline, Illinois, 1933ko azaroaren 3 – Burbank, Kalifornia, 2018ko abenduaren 1) estatubatuar aktore, dantzari eta umorista izan zen. Bere lan ospetsuenak telebistan egin zuen.
Makoto Okubo
Makoto Okubo (大久保 誠, 1975eko martxoaren 3a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Sanfrecce Hiroshima.
Rafael de Diego
Rafael de Diego Larrañaga (Getaria, Gipuzkoa, 1944ko maiatzaren 7-Luanco, Asturias, Espainia, 1982ko abuztuaren 17) futbolari profesionala izan zen.
Biografia
Getarian jaioa, lanbidez kimikari zen. Futbol profesionalean 1963an Errealarekin hasi zen. Bere postua taldean aurrelariarena zen. Donostiako taldean bi denboraldi egin zituen. Ondoren beste taldeak ezagutu zituen, tartean Real Oviedo, Real Madril, Sevilla F. C., Español...
1978an, futbol mundua jokalari gisa utzi zuenean, kimika industriaren munduan aritu zen. Halaber, Real Oviedo taldearen kirol zuzendaria izan zen. Oviedon bizi zen eta bere emaztea, Marta Álvarez, hangoa zen.
Luancoko jatetxe batean, El Bodegón izenekoa, gertatutako eztanda batek futbolaria, haren ama, emaztea eta bi seme-alaba hil zituen; Marta alaba etxeko bakarra izan zen bizirik atera zena. Haiekin batera etxeko langilea eta gonbidatu bat hil ziren. Istripuan, goizeko bostak hamar gutxitan izana, hamaika pertsona hil ziren eta beste hainbeste zaurituak izan ziren. Espainiako Barne Ministerioaren arabera eztanda jatetxean gertatutako propano isuriak eragin zuen. Jatetxearekin batera inguruko etxeek kalte handiak izan zituzten.
Waterloo (Belgika)
Waterloo Belgikako Valonia eskualdeko Valoniako Brabante probintzian kokatzen den udalerri bat da. 2010eko urtarrilaren 1ean 29.598 biztanle zituen.
Belgika eta Europar Batasuneko Brusela hiriburutik 20 kilometrotara dago, horregatik Waterloo udalerriko biztanleriaren laurden bat atzerritarrek osatzen dute.
Historia
1815eko ekainaren 18an udalerri honetan Waterlooko gudua jazo zen, honetan Frantziako Napoleon Bonaparteren gudarosteak eta Wellington dukearen buruzagitzapean zeuden aliatuen gudarostearen arteko borroka eman zen, azken hauek garaipena lortu zutelarik.
Eloko zubia
Eloko zubia Ibargoiti ibarreko Elo udalerrian Erdi Aroko harrizko zubi bat da, Elortzibai gainean.
Zubia
25 metro inguruko luzera du, eta kanpoko paramentuen arteko zabalera 3,40 metrokoa da. Bi arku ditu, zirkuluerdiko bat, 6,70 metrokoa, eta zorrotza, 8,50 metrokoa. Galtzadako zoladura harrizkoa da. Untzi bat du ibaian gora.
Erromesen bide zaharrekoa da, Aragoiko bidea izenekoa. Bide horrek pasealeku bat osatzen zuen, ibaia zubitik zeharkatuz Kale Nagusitik jarraitzen zuena, herri osoa zeharkatuz. Higa mendiaren gainaldera igotzen den errepide berria eraiki denez, zubiaren aurreko pasealekuaren zatia moztu egin da, eta, beraz, haren inguru guztia aldatu egin da, zubiaren mendiko irteera aldatuz. Kontserbazio-egoera ona da.
Frantziako departamendu
Departamendua Frantziako banaketa administratibo bat da, udalerria baino zabalagoa eta eskualdea baino txikiagoa. Frantzia 101 departamendutan banatuta dago; horietatik 96 Metropolitar Frantziakoak dira, eta gainerako 5ak, Frantziaren itsasoz haraindiko lurraldeetakoak.
Jessie MacWilliams
Jessie MacWilliams (Stoke-on-Trent, Ingalaterra, 1917ko urtarrilaren 4a - 1990eko maiatzaren 27a) britainiar informatikoa izan zen.
Frantziako departamendu
Departamenduen banaketa 1789eko abenduaren 22an sortu zen, 1789ko Frantziako Konstituzio Batzarraren erabakiz, antzinako Frantziako probintziak ordezteko. Antolamendu administratibo horren diseinua Emmanuel-Joseph Sieyès i egotzi izan zaio. Egungo 101 departamenduak 2011ko martxoaren 31n eratu ziren.
Departamendu bakoitzaren burua prefeta da.
Antolaketa
Departamendua tokiko kolektibitate deszentralizatua ere bada, Kontseilu Orokorrak gidatua eta sei urterako Hautapen Unibertsal Zuzenez aukeratua.
Departamenduak eskualdetan taldekatuak daude eta barrutietan (arrondissements) zatituak. Azken hauek kantonamendu eta udalerritan zatituak daude.
Departamenduak
{| style="background:none;" cellspacing="0" cellpadding="0"
Eloko gaztelua
Eloko gaztelua Nafarroa Garaiko Ibargoiti ibarreko Elo udalerrian kokatutako gaztelu bat da. Erdi Aroan, Eloko hiribildua gaztelu gotor horrek babestu zuen, Nafarroako Erresumako ospetsuenetako bat, eta haren aztarna gutxi batzuk baino ez dira geratzen herrian nagusi den mendian.