cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Indarrezko esterilizazio
Ameriketako Estatu Batuak
Eugeniak funtsezko bi osagai zituen. Lehenik eta behin, bere defendatzaileek axiomatikotzat hartu zuten desgaitasun mental eta fisikoen sorta bat —itsuak, gorrak eta buruko gaixotasun mota asko hereditarioak zirelakoan. Bigarrenik, hipotesi zientifiko hauek ingeniaritza sozialaren oinarri gisa erabil zitezkeela hainbat politika-eremutan, familia-plangintza, hezkuntza eta immigrazioa barne. Pentsamendu eugenesikoaren ondorio politiko zuzenenak izan ziren "buruko akatsek" ez zutela umerik sortu behar, gabezia horiek bakarrik errepikatuko baitzituzten, eta beste herrialde batzuetako pertsona horiek politikatik kanpo geratu behar zirela.
Esterilizazioak eman ziren ere espetxeetan eta beste erakunde penal batzuetan. Azkenean, 65.000 pertsona baino gehiago esterilizatu zituzten 33 estatutan Estatu Batuetako derrigorrezko esterilizazio programen arabera. Emakume indigenen aurkako esterilizazioak eman ziren ere.
Bigarren Mundu Gerraren ostean, eugenesia eta esterilizazio programekiko iritzi publikoa negatiboagoa bihurtu zen Alemania naziaren genozidio politikarekin zuen loturagatik. 1970eko hamarkadan estatu gutxi batzuetan esterilizazioekin jarraitu zuten. Adibidez, Kalifornian, 1971-1974 LAC-USC ospitalean erditu ziren emakumeak baimen egokirik gabe esterilizatu zituzten, hamar emakumek auzitara eraman zuten ospitalea Madrigal v. Quilligan kasua 1975ean.
Oregoneko Eugeniaren Batzordea, gerora Gizarte Babeserako Kontseilua izendatua, 1983ra arte iraun zuen, 1981ean egin zen azken esterilizazio bortxatua. Azken urteotan, estatu askotako gobernadoreek beren iraganeko programengatik barkamen publikoa eskatu dute Virginiatik hasi eta Oregon eta Kaliforniara. Hala ere, gutxik eskaini dute esterilizatutakoak konpentsatzeko. Gutxienez kalte-ordain kasu bat, Poe v. Lynchburg Training School &amp; Hospital (1981), epaitegietan aurkeztu zen esterilizazio legea konstituzioaren aurkakoa zelakoan. Aurkeztu zen unean legea indarrean ez zegoelako baztertu zen. Hala ere, eskatzaileei kalte-ordain batzuk eman zitzaizkien, legeak berak ezarritakoa, pazienteei ebakuntzaren berri ematea eskatzen baitzuen, kasu askotan ez zirelako bete. Estatu batzuek oraindik indarrean dituzte esterilizazio-legeak indarrean, Washington estatuak adibidez.
2020an, Georgian legez kanpoko histerektomiak egin zizkieten etorkinei AEBetako Immigrazio eta Aduana Indarreko Irwin County zentroan.
Puerto Rico
Lanauze Rolón mediku puertorrikarrak Jaiotza Kontrolerako Liga sortu zuen Ponce-n, Puerto Ricon, 1925ean, baina eliza katolikoaren oposizioak berehala zapaldu zuen Liga. Antzeko Liga bat sortu zen zazpi urte geroago, 1932an, San Juanen eta bi urtez jardun zuen oposizioak eta laguntza faltak itxiera behartu arte. Jaiotza-kontroleko klinikak ezartzeko beste ahalegin bat egin zuen 1934an Larrialdietarako Laguntzarako Administrazio Federalak, Depresio Handiaren baldintzei erliebeari erantzunez. Ahalegin horren baitan, jaiotza-kontroleko 68 klinika ireki ziren uhartean. Hurrengo kliniken irekiera masiboa 1937ko urtarrilean gertatu zen Clarence Gamble doktore estatubatuarrak, Puerto Ricoko aberats eta eragin handiko talde batekin batera, Amaren eta Haurren Osasunaren Elkartea antolatu eta jaiotza-kontroleko 22 klinika ireki zituenean.
1900eko hamarkadaren hasieratik, AEBetako eta Puerto Ricoko gobernuek Puerto Ricoko pobrezia gainpopulazioarekin eta "hiper-emankortasunarekin" lotzen zuen erretorika onartu zuten. 1937ko jaiotza-kontrolaren legediaren oinarri filosofikoa.
1981ean Puerto Ricoko haurrak izatego garaian ziren emakumeen %39 esterilizatuak zeunden. Esterilizazioaren ospe handia 60ko eta 70eko hamarkadetan jarraitu zuen, eta horietan Puerto Ricoko gobernuak prozedurak eskuragarri jarri zituen doako eta tasa murriztuen truke. Puerto Ricoko 1900eko esterilizazio eta antisorgailu kanpainen ondorioak oraindik ere sumatzen dira Puerto Ricoko historia kulturalean.
Mexiko, Honduras, El Salvador eta Nikaragua
El Salvadorren, Hondurasen, Mexikon eta Nikaraguan egindako txosten baten arabera, GIBarekin bizi diren emakumeek sei aldiz probabilitate handiagoa zuten herrialde horietan esterilizazio behartua edo behartua esperimentatzeko. Gainera, emakume horietako gehienek jakinarazi zuten osasun-hornitzaileek esan zietela GIBarekin bizitzeak bertan behera uzten zuela izan nahi zuten seme-alaben kopurua eta tartea aukeratzeko eskubidea, bai eta metodo antikontzeptiboa aukeratzeko eskubidea ere; informazio engainagarria ematen zien beren eta seme-alaben osasunerako ondorioei buruz, eta ez zien uzten GIBaren ama-haurren transmisioa murrizteko tratamenduetara sartzen.
Uzbekistan
2012ko txosten baten arabera, derrigorrezko eta behartutako esterilizazioa Uzbekistango Gobernuaren egungo politika dira bizpahiru seme-alaba dituzten emakumeen kasuan, biztanleriaren kontrola behartzeko eta amaren heriotza-tasak hobetzeko. 2007ko azaroan, Nazio Batuen Torturaren Aurkako Batzordearen txosten batek jakinarazi zuenez, "lehen edo bigarren haurdunaldiaren ondoren ugaltze-adinean dauden emakumeei behartutako esterilizazio eta ugaltze-organoak kentzeko kasu ugariek adierazten dute Uzbekistango gobernua herrialdeko jaiotza-tasa kontrolatzen saiatzen ari zela legez".
Natalia Antelava kazetariak egindako erreportaje batean oinarrituta, medikuek jakinarazi dutenez, Osasun Ministerioak emakumeei esterilizazio kirurgikoak egin behar dizkietela esan zien medikuei. Mediku batek jakinarazi zuen: "1098 zenbakiko epaia da eta esaten du bi seme-alabaren ostean, hiru eremutan emakume bat esterilizatu behar dela". 2010ean, Osasun Ministerioak dekretu bat onartu zuen Uzbekistango klinika guztiek esterilizazio-ekipoa erabiltzeko prest izan behar zutela. Txosten berean dio esterilizazioa borondatez egin behar dela pazientearen baimen informatuarekin. 2010eko Uzbekistango Giza Eskubideen Txostenean, emakumeak behartutako esterilizazioari buruzko txosten ugari agertu ziren gobernuak medikuei emakumeak esteriliza ditzaten presionatzen ziela salaketarekin batera, biztanleria kontrolatzeko. Medikuek Antelavari ere jakinarazi diote hilero lortu behar dituzten kuotak daudela zenbat emakume esterilizatu behar dituzten. Agindu horiek beren nagusien bitartez eta, ustez, gobernutik pasatzen zaizkie.
Beste herrialde batzuk
Esterilizazio programa nabarmen aktibo izan zuten beste herrialde batzuk honako hauek dira:Norvegia, Finlandia   Estonia, Suitza, ] Islandia, eta Panama.
Lastaira
Lastaira, baita ere koltxoia (heg., gaztelaniaz colchón) edo matalaza (ipar., frantsesez matelas), ohe gainean eroso lo egiteko jartzen den atal malgua da. Mota askotakoak daude: malgukidunak, aparrezkoak, urezkoak, lumadunak, lastodunak; bigunak edo gogorragoak.
Gomendioak
Lastairagileen elkarteek, lastaira hamar urtero aldatzea gomendatzen dute, eta noizean behin posizioz aldatzea, gainean lo egiten duen pertsonaren pisuaren eragina gune jakin batera bakarrik ez mugatzeko.
Lutxana Sporting Kluba
Historia
Gerra Zibilaren ondoren Club Luchana izena hartu zuen Sporting hitza "atzerritarra" zenez debekatuta zegoelako. Hala ere, zalleen artean izena mantendu eta 1970eko hamarkadan berreskuratu zuten.
1969an Hirugarren Mailara igo zuen urte batez non Racing de Santander edo Deportivo Alavesen aurka jokatu zuen.
Futbol Zelaia
Sportingek Serralta Futbol Zelaian jokatzen du, 1984an izen bereko kalean irekia. 90x54 metro eta 2.000 ikusleentzako tokia du.
1950eko hamarkadan Landabekon jokatu zuen eta 1966 eta 1974 artean Sefanitro Futbol Zelaian, biak desagertuak.
Datuak
2020-21 denboraldia barne.
Cymolutes praetextatus
Cymolutes praetextatus Cymolutes generoko animalia da. Arrainen barruko Labridae familian sailkatzen da.
Foix Herria
Foix Herria (País de Fois; Pays de Foix) Okzitaniako eskualde historiko txipia da, hiriburua Foix duena. Eremuak Foixko konderriarenarekin egiten du bat gutxi gorabehera. Gaur egun Ariège departamentuaren barruan dago.
Foix konderri independentea izan zen, XI. mendean Beñat Roger Foixkoak sortua. Paper garrantzitsua jokatu zuen Akitanian Erdi Aroan, baina Antzinako Erregimena Frantzian desagertu zenean, probintzia bihurtu zen.
Ariana
Ariana (arabieraz أريانة) Tunisia iparraldeko hiri eta portua eta izen bereko probintziako hiriburua.
Nossage-et-Bénévent
Nossage-et-Bénévent Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Alpe Garaiak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Ariana
Herrialdeko zortzigarren hiririk handiena da.
Nossage-et-Bénévent
Biztanleria
2007an Nossage-et-Bénévent udalerrian erroldatutako biztanleak 12 ziren.4 zeuden familia guztiak seme-alabak zituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 10 etxebizitza zeuden, 5 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 5 bigarren erresidentzia ziren. 9 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 5 etxebizitza nagusietatik 3 bere jabearen bizilekua ziren eta 2 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek lau gela zituen eta 4 etxek bost zituzten. 4 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. A 3 etxetan bi ibilgailu edo gehiago zeuden.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 7 ziren, horien artean 6 aktiboak ziren eta1 inaktiboa zen. 6 pertsona aktiboetatik 5 lanean zeuden (3 gizon eta 2 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). Pertsona inaktibo bakarra ikasten zegoen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen eta 1 eraikuntza enpresa zen.
2000. urtean Nossage-et-Bénévent udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Haradaita
'''Haradaita]] =
silikato motako minerala da.
Ezaugarriak
Haradaita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 da.
Nossage-et-Bénévent
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mario
Mario (マリオ) Shigeru Miyamotok Nintendo enpresarako sortutako bideo-joko pertsonaia bat da. Bideo-jokoez gain telesail zein filmetan ere agertu da, eta Nintendoren ikur enblematikoa da, historiako bideo-joko pertsonaiarik ezagunenetako bat delarik gaur egun. Bere anaia Luigirekin batera, eta batzuetan bakarrik, hainbat jokotan agertu da historian zehar.
Hasiera batean Mario Jumpman deitu zuten ("salto gizona") eta Donkey Kong bideo-jokoan agertu zen 1981ean. 1983an izena aldatu zioten, Mario jarrita, Nintendok AEBn zuten bulegoaren jabearen omenez, Mario Segale.
Hasiera batean bi dimentsioko plataforma bideo-joko pertsonaia bazen ere, Super Mario Bros., Super Mario Land, Super Mario World, Super Mario Maker, Super Mario Run, eta; baina hiru dimentsioko hainbat joko ditu, adibidez Super Mario 64, Super Mario Sunshine, Super Mario Galaxy, Super Mario Odyssey, ea. Plataforma anitzetan agertu den beste joko batzuetako protagonista da ere, plataforma jolasak izan gabe: Mario Kart, Mario Party, Paper Mario edo Super Smash Bros. gisa.
Yoko eta lagunak
Yoko eta lagunak marrazki bizidunetako euskal filma da, Juanjo Elordik eta Rishat Gilmetdinovek 2015ean egina.
4-8 urte bitarteko ikusleei zuzenduta, 2015eko irailaren 13an estreinatu zuten 52 aretotan.
Miguel Altieri
Miguel A. Altieri (Santiago, Txile, 1950eko irailaren 3a), Nekazal Ingeniaritzan Doktorea da Txileko Unibertsitatean, eta 1980tik Agroekologia irakaslea Berkeley, Kaliforniako Unibertsitatean.
Yoko eta lagunak
Sinopsia
Vik eta gurasoak hirugarren aldiz aldatu dira beste hiri batera. Vik lotsatia da eta nekez egiten ditu lagunak. Gainera, harremanak egiten dituenerako, aitari beste lan bat ematen diote urruneko tokiren batean.
Vik oso pozik dago, oraingoan, berehala egin dituelako lagunak hiriko parkean: Mai eta Oto. Haien jolasak hain dira alaiak ezen parkeko izaki magiko bat erakarriko baitute: Yoko.
Neil Gaiman
Neil Richard MacKinnon Gaiman, Neil Richard Gaiman jaioa, (Portchester, Hampshire, Ingalaterra, 1960ko azaroaren 10a) , fikzio labur, eleberri, komiki, eleberri grafiko eta filmen ingeles egilea da. Bere lanen artean Sandman komiki bilduma eta Stardust, American Gods, Coraline, eta The Graveyard Book eleberriak daude. Sari ugari irabazi ditu, besteak beste, Hugo, Nebula, eta Bram Stoker sariak, baita Newbery eta Carnegie dominak. Newbery eta Carnegie dominak lan beragatik irabazi dituen lehen idazlea da, The Graveyard Book (2008) liburuagatik hain zuzen. 2013an, The Ocean at the End of the Lane Urteko Liburu bezala bozkatu zen British National Book Awards sarietan.
Biografia
Gaimanen familia Poloniako judu eta Ekialdeko Europako beste juduetan du jatorria; bere birraitonak Anberesetik, Belgika, Erresuma Batura emigratu zuen 1914 baino lehen eta bere aitona, Ingalaterra hegoaldera joan zen bizitzera, Portsmoutheko Hampshirera, eta janari-denda kate bat zabaldu zuen. Bere aitak, David Bernard Gaimanek, denda-kate berean lan egin zuen; eta bere ama, Sheila Gaiman (ezkongabetan Goldman) botikaria zen. Bi ahizpa gazteago ditu, Claire eta Lizzy.
Denbora batez, hurbil zegoen Portchester herrian bizi ondoren, Gaimandarrak 1965ean, West Sussexeko East Grinstead herrira mugitu ziren, non bere gurasoek Zientziologiaren Elizaren zentro batean dianetika ikasi zuten; Gaimanen arreba batek Zientziologiaren Elizan egiten du lan Los Angelesen. Gaimanen hitzetan bera ez da zientziologista, eta, judaismoa bezala, Zientziologia bere familiaren erlijioa dela dio. Bere ikuspegi pertsonalari buruz, Gaimanek adierazi du, "uste dut esan dezakegula Jainkoa existitzen dela DC Unibertsoan. Ez nintzateke zutitu eta danborra joko Jainkoaren existentziagatik unibertso honetan. Ez dakit, uste dut 50/50eko aukera dagoela. Ez nau benetan axola."
Bere zazpigarren urtebetetzean, Gaimanek C. S. Lewisen The Chronicles of Narnia bilduma jaso zuen. Geroago, idazlearen estiloarekiko miresmena adierazi du. Lewis Carrollen Aliceren abenturak Lurralde Miresgarrian bere haurtzaroko beste gogoko lan bat izan zen, eta "betirako gustukoen. Alice irakurketa lehenetsia zen, buruz ikasteraino." Batmanen komikiekin ere gozatu zuen umetan.
Gaiman Ingalaterrako Elizaren hainbat eskoletan hezi zen. East Grinsteaden bizi izan da urte askotan, 1965etik 1980ra eta, berriz,1984tik 1987ra. Bere lehen emaztea, Mary McGrath, Zientologia ikasten ari zela ezagutu zuen. Bikotea 1985ean ezkondu zen, Michael, lehen semea, izan ondoren.
Kazetaritza, hasierako idazkera eta literatur eraginak
Haur eta nerabe zela, Gaimanek hainbat idazleen lanak irakurri zituen, hala nola, C. S. Lewis, J. R. R. Tolkien, Lewis Carroll, Mary Shelley, Rudyard Kipling, Edgar Allan Poe, Michael Moorcock, Alan Moore, Steve Ditko, Will Eisner, Ursula K. Le Guin, Harlan Ellison, Lord Dunsany eta G. K. Chesterton. 19-20 urte inguru zituenean, bederatzi urte zituela aurkitu zuen bere zientzia-fikziozko idazle gogokoenarekin, R. A. Lafferty rekin, kontaktatu zuen eta berak idatzitako Laffertyri buruzko muntaia bidaltzearekin batera idazle bihurtzeko aholkua eskatu zion. Idazleak gutun adoretsu eta informatzaile bat idatzi zion Gaimani, literatur aholkuekin.
Gaimanek esan duenez Roger Zelazny izan zen gehien eragin zion egilea, bereziki Gaimanen literatur estiloan eta idazten dituen gaietan ikus daiteke eragin hau. Gaimanek "nire burua jantzi zuten, eta ni idaztera bultzatu ninduten" beste egileak, besteak beste, Moorcock, Ellison, Samuel R. Delany, Angela Carter, Lafferty eta Le Guin dira. Neil Gaimanen inspirazio-iturri izan da ere folk ipuin tradizioa, Otta F Swiren liburuko Skye Uharteari buruzko kondaira aipatuz bere The Truth Is a Cave in the Black Mountainserako inspirazio moduan.
1980ko hamarkadaren hasieran, Gaiman kazetaritzan hasi zen, elkarrizketak egiten eta liburuen kritikak idazten, mundu hura ezagutzeko eta gerora argitaratzen lagunduko zioten kontaktuak egiteko. Asko idatzi zuen eta kritikak egin zituen British Fantasy Societyrako. Argitara eman zuen lehen lan profesionala Featherquest istorio laburra izan zen, fantasia istorioa, Imagine Magazinen 1984ko maiatzean.
1984ean, Londresko Victoria geltokian tren baten zain zegoela, Gaimanek Alan Moorek idatzitako Swamp thing topatu eta arretaz irakurri zuen. Mooreen komikienganako hurbilketa fresko eta kementsuak, halako eragina izan zuen Gaimanengan geroago idatzi zuela "hori izan zen, azken saiakera, nire erresistentziak lurra jo zuen unea. Handik aurrera, maiz eta erregularki Londonen dagoen Forbidden Planet dendara komikiak erostera joaten hasi nintzen".
Elkarrizketak eta artikuluak ere Britainia Handiko aldizkari askorentzat idatzi zituen, Knave barne''. ''Garai honetan zehar, batzuetan, ezizenez idatzi zuen, Gerry Musgrave, Richard Grey eta "etxe-izen pare bat" barne. Gaimanek esan zuen kazetaritza ibilbidea 1987an bukatu zuela, Britainiar egunkariek egia ez zirenak maiztasunez argitaratzen zituztelako, hain zuzen ere. 1980ko hamarkadaren amaieran, Don't Panic: The Official Hitchhiker's Guide to the Galaxy Companion  idatzi zuen, bere esanetan, "britaniar umore klasiko" estiloan. Ondoren, aurrerago Terry Pratchett idazle ingelesarekin egingo zuen lankidetzaren hasierak idatzi zituen, Good Omens umorezko eleberriarenak, apokalipsia eragozteari buruzkoa.
Komikiak
Alan Moore komiki-idazlearen lagun egin ondoren, komikiak idazteari ekin zion Gaimanek, Miracleman hartuz Moorek seriean egindako lana amaitzean. Gaiman eta Mark Buckingham artista serieko hainbat zenbakitan aritu ziren lanean, editorea, Eclipse Comics, porrot egin zuen arte, seriea amaitu gabe utziz. Argitara eman zituen lehen komiki tirak lau Future Shocks labur izan ziren 2000 AD komiki aldizkarirako 1986-87an. Hiru eleberri grafiko idatzi zituen bere kolaboratzaile gogokoenarekin, Dave McKeanekin: Violent Cases, Signal to Noise, eta The Tragical Comedy edo Comical Tragedy of Mr. Punch. Bere lanarekin txundituta, DC Comicsek 1987ko otsailean kontratatu zuen, eta Black Orchid serie mugatua idatzi zuen. Karen Bergerrek, geroago DC Comicsen Vertigoko zuzendari bihurtuko zena, Black Orchid irakurri eta Gaimani lan bat eskaini zion: pertsonaia zahar bat, The Sandman, berriz idaztea, baina bere ukitu propioarekin.
The Sandmanek Dreamen (Amets) pertsonifikazio antropomorfikoaren istorioa kontatzen du, adin gabea, izen askoz ezagutzen dena, Morfeo barne. Seriea 1989ko urtarrilean hasi eta 1996ko martxoan amaitu zen. The Sandmanen zortzigarren alean, Gaimanek eta Mike Dringenberg artistak Death (Heriotz), Dreamen ahizpa nagusia aurkeztu zuten, seriearen pertsonaia nagusia bezain ezagun bihurtuko zena. Death: The High Cost of Living serie mugatuak DCko Vertigo linea 1993an kaleratu eta bultzatuko zuen. Serie erregularreko 75 aleak, ilustratutako testu batekin eta zazpi ipuin biltzen dituen ale berezi batekin batera, 12 liburukitan bildu dira, 14 liburukitan, Death: The High Cost of Living eta Death: The Time of Your Life spin-off-ak kontutan hartzen badira. Parte hartu duten artisten artean, besteak beste, Sam Kieth, Mike Dringenberg, Jill Thompson, Shawn McManus, Marc Hempel eta Michael Zulli daude, Todd Klein letretan, koloreak ematen Daniel Vozzo, eta azalak egiten Dave McKean. Serie hau DCko salduenetako bat bihurtu zen, Batman eta Superman ere eklipsatuz. Les Daniels komiki-historialariak Gaimanen obra "harrigarria" zela adierazi zuen eta The Sandman "fantasiazko, beldurrezko eta umore ironikoko nahasketa, komikietan inoiz ez ikusia" zela oharteman zuen. Paul Levitz DC Comics konpainiako gidoilari eta exekutiboak ikusi zuenez, "The Sandman eleberri grafikoen aparteko lehen arrakasta bihurtu zen, eta, komiki mundura irakurle berriak erakarri zituen, batez ere, unibertsitateko campusetako emakume gazteak, eta Gaiman bera, kultura horren figura ikonikoan bihurtuz zuen."
Gaiman eta Jamie Delano Swamp Thing serieko idazleak izan ziren Rick Veitchen ondoren. DCk Veitchen istorioaren amaiera zentsuratzeko hartutako erabakiaren ondorioz Gaiman eta Delano titulutik erretiratu egin ziren.
1989an Secret Origins serierako bi istorio ekoitzi zituen Gaimanek. Poison Ivyren istorio bat, Mark Buckinghamek marraztua, eta Bernie Mireault eta Matt Wagnerrek ilustratutako Riddleren beste bat. Gaimanek jatorrian Action Comics Weeklyrentzat idatzi zuen istorio bat, 1989an, artxibatu egin zen argitaletxearen kezkengatik, baina azkenean, Green Lantern/Superman: Legend of the Green Flame bezala argitaratu zen.
Gaimanek egin behar zuen Sweeney Todden egokitzapena, Michael Zullik ilustratua Stephen R. Bissetten Taboo argitalpenerako, antologia eten zenean gelditu zen.
Gaimanek istorio erdi-autobiografiko bat idatzi zuen Michael Moorcocken Melnibonéko Elric anti-heroiarekiko mutiko baten liluraz Ed Kramerren Tales of the White Wolf antologiarako. 1996an, Gaiman eta Ed Kramerrek The Sandman: Book of Dreams elkarrekin argitaratu zuten. British Fantasy Awarderako izendatua, fikziozko antologia honek Tori Amos, Clive Barker, Gene Wolf, Tad Williams eta beste batzuen historia eta ekarpenekin kontatu zuen.
Gaimanek bi serie idatzi zituen Marvel Comicsentzat. Marvel 1602 zortzi aleko serie mugatua izan zen 2003ko  azarotik 2004ko ekaina arte argitaratua, Andy Kubert eta Richard Isanovek marraztua. The Eternals zazpi aleko serie mugatua izan zen John Romita Jr.ek marraztua eta 2006ko abuztutik 2007ko martxoa arte argitaratua.
Gaimanek The Sandman Unibertsoa gainbegiratzen du, Vertigok argitaratutako komiki-liburuen linea. Lau serie berriak, House of Whispers, Lucifer, The Books of Magic eta The Dreaming sortzaile talde berriek idatziak dira. Ildo hau 2018ko abuztuaren 8an abiatu zen.
Eleberriak
Terry Pratchett idazlearekin batera, Discworld eleberri sortagatik ezaguna dena, Gaimanek Good Omens nobela argitaratu zen 1990ean. 2011. urtean, Pratchettek esan zuen nahiz eta eleberri guztia bien lankidetzaren ahalegina izan eta ideia gehienak bienak zirela egiazta zitekeen, Pratchettek idazketaren eta edizioaren zati handiago bat egin zuela, Gaimanek Sandmanekin hartua zuen konpromezuagatik besterik ez.
1996ko Gaimanen BBC-ko Neverwhere telesailaren nobelizazioa bakarkako bere lehen eleberria izan zen. Telebista seriearekin batera kaleratu zuten, baina telebistako seriearekin alde nabarmenak ditu. Ordutik, Gaimanek bi aldiz berraztertu du eleberria, Londresko metroarekin ohituta ez dauden estatubatuarrentzat lehen aldiz, eta jatorrizkoarekin pozik ez zegoelako bigarrenez.
1999an, Stardust fantasiazko eleberriaren lehen inpresioak kaleratu ziren. Eleberri estandar bat bezala nahiz testu ilustratu bezala argitaratu izan da. Nobela honetan viktoriar garaiko maitagarrien ipuin eta kulturak eragin handia izan zuten.
American Gods Gaimanen nobela saldu eta sarituenetako bihurtu zen 2001ean. Gaimanek ez du American Godsen zuzeneko bigarren zatirik idatzi, baina pertsonaiak berrikusi ditu. Shadowren Europako bidaiei begiratu bat Eskozian kokatzen duen ipuin batean ikus daiteke, AEBetako jainkoetan garatutako kontzeptu berberak aplikatuz Beowulfen historiari. Anansi Boys 2005. urteko eleberria Anansiri ("Mr. Nancy") buruz ari da, bere bi semeen, erdi-jainkoa bata eta ingeles arrunta bestea, arteko harremana arakatzen duena, bere ondare komuna esploratzen duten bitartean. New York Timeseko salduenen zerrendan lehengo postuan egin zuen debuta.
2008. urtearen amaieran, Gaimanek The Graveyard Book haurrentzako liburu berria kaleratu zuen. Bod izeneko haur baten abenturak kontatzen ditu, familia erahil eta hilerri batean utzia izan ondoren. Rudyard Kiplingen Oihaneko liburuaren eragin handia du. 2009ko urtarrilaren amaieran, hamabost astez, New York Timesen haur-liburu salduenen zerrendan izan zen.
2013an The Ocean at the End of the Lane Urteko Liburu izendatu zuten British National Book Awards sarietan. Eleberriak bere jaioterrira itzuli den gizon baten istorioa kontatzen du, hileta batera joan eta berrogei urte lehenago hasi ziren gertaerak gogoratzen dituela. Norberaren nortasuna bilatzea eta "haurtzaroaren eta helduen arteko deskonexioa" ditu gaitzat.
2016ko irailean, Neil Gaimanek urte batzuz Eskandinaviar mitologiako kontakizunetan lanean aritu zela iragarri zuen. Norse Mythology 2017ko otsailean kaleratu zen.
Filmak eta gidoiak
Gaimenek BBCko fantasia iluneko Neverwhere telesaila idatzi zuen 1996. urtean. MirrorMask filmaren gidoia bere lagun zen Dave McKeanekin batera idatzi zuen, McKeanek zuzendu zezan. Horrez gain, gidoi japoniarraren itzulpen batean oinarritutako Mononoke printzesa anime filmerako gidoia idatzi zuen ingelesez.
Robert Zemeckis en Beowulfen gidoia idatzi zuen Roger Avaryrekin, elkarkidetza hau bi idazleentzat onuragarria izanik. Gilgamexen epopeiaren egokitzapen zinematografikoan parte hartzeko interesa agertu du Gaimanek. J. Michael Straczynskiz gain, Gaiman izan zen  Babylon 5en azken hiru denboraldietan gidoi bat idatzi zuen pertsona bakarra, bostgarren denboraldiko Day of the Dead atala.
Nicholson Bakerren The Fermata eleberriaren gidoirako gutxienez moldaketaren hiru zirriborro idatzi ditu Gaimanek Robert Zemeckisentzat, nahiz eta proiektua bertan behera geratu zen, Zemeckisek Polar Express eta Gaiman-Roger Avaryk idatzitako Beowulf filma egiten zituen bitartean.
Neil Gaiman The History Channeleko Comic Book Superheroes Unmasked dokumentalean agertu zen.
Gaimanen lan originaletako batzuk zinemagintzarako egokitzapena egiteko aukeratu dituzte, besteak beste, Stardust, 2007ko abuztuan estreinatua eta Matthew Vaughnek zuzenduta, Charlie Cox, Robert De Niro, Michelle Pfeiffer eta Claire Danes ditu protagonista. 2009ko otsailaren 6an Coralineren stop-motion bertsioa egin zen, Henry Selick zuzendaritzat eta Dakota Fanning eta Teri Hatcher ahotsezko aktoreen paper nagusietan zituela.
Seeing Ear Theatre-ek Gaimanen bi irrati-antzerki burutu zituen, Snow, Glass, Apples, Gaimanen Edurnezuriren berkontaketa eta Murder Mysteries, Erorketaren aurretiko Zeruaren istorio bat, lehenengo krimena egin zenekoa. Bi audio horiek Smoke and Mirrors bilduman argitaratu ziren 1998an.
2009ko Newbery Domina irabazi zuen Gaimanen liburua, The Graveyard Book, pelikula izango da, Ron Howard en zuzendaritzapean.
Gaimanek BBCko Doctor Who zientzia fikzio serieko atal bat idatzi zuen, 2011ean Matt Smith Doktorearen papera egiten zuela bigarren denboraldiz. Grabaketa 2010eko abuztuan hasi zen eta, hasieran, The House of Nothing izenburua izan behar bazuen ere, azkenean, The Doctor's Wife izan zen. Atal honek 2012an Hugo Award for Best Dramatic Presentation (Short Form) irabazi zuen. Gaiman Doctor Whora itzuli zen Nightmare in Silver izeneko atal batekin, 2013ko maiatzaren 11ean emana.
2011ean, Gaimanek Journey to the West film egokitzapen berri baten gidoia egingo zuela iragarri zen.
Gaiman bere buruaz egiten agertu zen The Simpsons The Book Job atalean, 2011ko azaroaren 20an emana.
2015ean, Starzek Gaimanen American Gods eleberria telebistarako serie bihurtzeko egokitzapenari oniritzia eman zion. Bryan Fuller eta Michael Greenek garatuta, 2017an AEBn eman zen telebistan.
Irratia
2013ko martxoan sei irrati saiotan Neverwhere lana igorri zen, Dirk Maggsek BBC Radio 4 eta Radio 4 Extrarako egokitua. Aktore nabarmenetakoak, besteak beste, James McAvoy Richarden paperean, Natalie Dormer, Benedict Cumberbatch, Christopher Lee, Bernard Cribbens eta Johnny Vegas dira.
2014ko irailean, Gaimanek eta Terry Pratchettek BBC Radio 4rekin bat egin zuten Good Omens eleberriaren lehen dramatizazioa egiteko, abenduan ordu erdiko bost pasarte eta, azkena, ordu beteko konfrontazio apokaliptiko bat emanez.
Jendaurreko emanaldiak
Gaimanek maiz egiten ditu bere ipuin eta poesiaren irakurketa publikoak eta bere ematzea den Amanda Palmer musikariarekin biran ibili izan da. Horietako emanaldi batzuetan, halaber, abestiak abestu ditu, "nobelagile baten kantuaren bertsioan", nahiz eta, "kanturako ahotsik ez izan".
2015ean, Gaimanek How Stories Last izeneko 100 minutuko hitzaldi bat eman zuen Long Now Foundationentzat narrazioaren izaeraz eta istorioak giza kulturan dirautenari buruz. 2018ko apirilean, Gaimanek The Big Bang Theory telesailan gonbidatu bezala agertu zen, eta bertako fikziozko komiki dendari buruz egin zuen txioa izan zen gai nagusia The Comet Polarization pasartean.
Bloga eta Twitter
2001eko otsailean, Gaimanek American Gods idazten bukatu zuenean, bere argitaletxeak weblog bat zuen webgune bat sortu zuen sustapenerako, non Gaimanek nobelaren eguneko berrikuspen lana, editoriala eta sustatzeko prozesua deskribatzen zituen. Eleberria argitaratu ondoren, Neil Gaimanen webgune ofizial orokorragoan bilakatu zen.
Gaiman, oro har, Neil Gaiman izatearen eguneroko prozesua deskribatzen du blogean, eta uneko proiektua, edozein dela ere, idazten, berrikusten, argitaratzen edo sustatzen du. Irakurleen mezu elektronikoak argitaratzen ditu eta galderei erantzuten die, modu honetan, zaletuekin zuzeneko elkarreragina izanez. Bloga zergatik idazten duenari buruzko erantzunetako bat "idaztea, heriotza bezala, negozio bakarti bat delako" da.
Blogaren zazpigarren urteurrena ospatzeko, American Gods eleberria dohainik eman zen online hilabete batez.
Gaiman Twitter sare sozialean erabiltzaile aktiboa da, 2018ko ekainean 2,7 milioi jarraitzaile zituela @neilhimself erabiltzaile-izenarekin. 2013an, IGNk Gaiman "Komikilari txiolari onena" izendatu zuen, bere txioak "goren" bezala deskribatuz. Gaimanek ere badu kontu bat Tumblr-en, eta bertan, batez ere, zaleen galderei erantzuten die.
Etxea eta familia
Gaiman Wisconsinen dagoen Menomonie herritik gertu bizi da 1992az geroztik. Gaiman, Mary McGrath garai hartako bere emaztearen familiarengana hurbiltzeko mugitu zen bertara. Harekin hiru seme-alaba izan zituen: Michael, Holly eta Madeleine. 2013az geroztik, Gaiman Cambridgen, Massachusetts ere bizi da. 2014an Bard Collegen, New Yorkeko Annandale-on-Hudsonen, arte irakasle izendatu zuen bost urtez.
Amanda Palmer konpositore eta abeslariarekin ezkonduta dago Gaiman, erlazio hau irekia izanik. Bikoteak publikoki iragarri zuen 2009ko ekainean elkarrekin zeudela, eta 2010eko urtarrilaren 1ean Twitterren beraien konpromisoa iragarri zuten. 2010eko azaroaren 16an, Amanda Palmerrek legalki loteslea ez den flash mob ezkontza antolatu zuen New Orleans en Gaimanen urtebetetzerako. Legez, 2011ko urtarrilaren 2an ezkondu ziren. Abelet Waldman eta Michael Chabon idazleen egongelan ospatu zen ezkontza. Palmerrekin ezkondu zenean, bere bigarren izena, Mackinnon, hartu zuen Gaimanek bere izenetako bat izan zedin. 2015eko martxoaren 18an, Facebook eta Twitter kontuen bidez iragarri zuten Palmer bere lehen semeaz haurdun zegoela. Beren semea, Anthony, 2015eko irailaren 16an jaio zen.
Babesa
2016an, Gaiman, Cate Blanchett, Chiwetel Ejiofor, Peter Capaldi, Douglas Kabina, Jesse Eisenberg, Keira Knightley, Julieta Stevenson, Kit Harington, eta Stanley Tuccirekin batera, Nazio Batuen ACNUR errefuxiatu agentziaren "What They Took With Them" bideoan azaldu zen, errefuxiatu globalei buruzko kontzientzia sortzen laguntzeko.
Tori Amosekin adiskidetasuna
Tori Amos musikaria da Gaimanen lagunik ezagunenetako bat, Sandmanen zalea, Gaimanen lagun bihurtu zen musika proiektu batean erreferentzia egin zionean. Gaimanek, berriz, Stardust bere eleberrian sartu zuen pertsonaia gisa (hitz egiten duen zuhaitz bat). Gerora, Amosek hainbat abestietan aipatu du Neil. Horrez gain, Gaimanek Amosen Boys for Pele eta Scarlet 's Walk-en birako liburuetarako ipuinak idatzi zituen, American Doll Posse birako libururako gutun bat eta Strange Little Girls diskoko neskato bakoitzaren istorioa. Amosek Gaimanen Death: the High Cost of Living eleberrirako sarrera idatzi eta azalerako posatu zuen. Sister named Desire izeneko abesti bat ere idatzi zuen, Sandmanen pertsonaian oinarritua, Gaimanen tributu albumean sartu zena Where's Neil When You Need Him?
Gaiman Toriren alaba den Tashen aitabitxia da eta biei Blueberry Girl poema idatzi zien. Charles Vess ilustratzaileak poema liburu bihurtu zuen. 2009ko martxoan argitaratu zen, Blueberry Girl izenburupean.
Sariak
Gaimanek sari asko jaso ditu bere bizitzan zehar, batzuk 10 aldiz baino gehiagotan. Hauek dira garrantzitsuenak:
Lanak
Neil Gaiman sortzaile oparoa izan da. Honako hau bere lan ezagunenen hautaketa bat da.
Telebista
Telebistarako ere zenbait serietan kapituluak idatzi ditu, adibidez, Neverwhere, Babylon 5, Doctor Who eta beste.
Castelletto Molina
Castelletto Molina Italiako udalerri bat da. Astiko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Castelletto Molinak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Emberizoides ypiranganus
Emberizoides ypiranganus Emberizoides generoko animalia da. Hegaztien barruko Thraupidae familian sailkatua dago.
Coluber sinai
Coluber sinai Coluber generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
South Gate (Kalifornia)
South Gate Kaliforniako hiri bat da. Los Angeles konderrian kokatua dago. 2010ean 94,396 biztanle zituen, 18.8 kilometro koadrotan banatuta.
Kota Saito
Kota Saito (斎藤 宏太, 1997ko apirilaren 10a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Albirex Niigata.
Sergei Taneiev
Sergei Ivanovitx Taneiev (Серге́й Ива́нович Тане́ев; Vladimir, 1856ko azaroaren 25a - Dioudkovo, Zvenigorod, 1915eko ekainaren 19a ) errusiar musikagilea, pianista, teorialaria eta pedagogoa izan zen.
Biografia
Moskuko Kontserbatorioan egin zituen ikasketak Nikolai Rubinstein eta Piotr Ilitx Txaikovskirekin. 1876-1877. urteetan Parisen izan zen, eta Gounod, Saint-Saëns, d'Indy, Fauré eta Duparc ezagutu zituen. 1878. urtean Moskuko Kontserbatorioko Harmonia eta Orkestratze irakasle izendatu zuten, eta, geroago, Pianoa eta Kontrapuntua irakatsi zituen. 1885-1889. urteetan Kontserbatorioko zuzendaria izan zen. Ikasle izan zituen, besteak beste, Scriabin eta Raxmaninoff. Bosten Taldeko musika abertzalearen aurka agertu zen.
Sei sinfonia, korurako lanak, harizko tresnetarako sei kuarteto, pianorako lanak eta Orestiada opera idatzi zituen, besteak beste.
Izar eboluzio
Astronomian, izar eboluzioa izar batek bere existentzian zehar jasaten dituen aldaketak dira.
Denbora askoan zehar, izarrak betiereko suzko bola handiak zirela uste izan zen. XIX. mendean agertu ziren izarren energiaren jatorriari buruzko lehen teoria zientifikoak. Lord Kelvinek eta Hermann von Helmholtzek izarrek euren energia, pixkanaka uzkurtuz grabitatetik lortzen zutela proposatu zuten. Baina mekanismo horrek eguzkiari bere argitasuna soilik hamarnaka milioika urte batzuetan zehar mantentzea ahalbidetuko zion, eta hori ez zetorren bat geologoek neurtutako Lurraren adinarekin, garai hartan jada milaka milioika urtetan kalkulatua zegoena. Desadostasun horrek grabitatea ez zen beste energia iturri bat bilatzera bultzatu zuen. 1920ko hamarkadan, sir Arthur Eddingtonek energia nuklearra proposatu zuen alternatiba bezala. Gaur egun, izarren bizitza prozesu nuklear horien mende dagoela dakigu, eta sortzetik heriotzera arte igarotzen dituzten faseak erreakzio nuklear mota ezberdinen tasen eta izarrek, eurengan tenperatura eta barne konposaketa aldatzean gertatzen diren aldaketen aurrean duten erreakzioaren araberakoak direla. Hala, beraz, izar eboluzioa bi indarren arteko gatazka bezala deskriba daiteke: grabitatea, izarrak gas laino batetik sortzen den unetik konprimatu eta grabitate kolapsora daramana, eta nuklearra, uzkurdura horren aurka doana erreakzio nuklearren ondorio den presio termikoaren bidez. Azken finean gatazka honen garailea grabitatea den arren (uneren baten izarra erregai nuklearrik gabe geratuko bait da) izarraren eboluzioa, funtsean, bere hasierako masaren eta, bigarrenik, bere metaltasuna eta errotazio abiaduraren araberakoa izango da, baita gertu izan ditzakeen beste izar lagun batzuen araberakoa ere.
Nano marroiak
Nano marroiak izarra baino gutxiagoko masadun objektuak dira, eta, beraz, bere nukleoan hidrogenoaren fusioko erreakzio nuklearrak izateko gai ez dena. Alabaina, apenas du diferentziazio kimikorik bere sakontasunaren arabera, bere bizitzaren uneren batean konbekzioa jasan baitu azaletik erdiguneraino hondakinezko isotopoen fusiozko erreakzio ahulen ondorioz. Masaren gorengo muga ondo ezagutzen da, 75 eta 80 jupitertar masaren artean dago metaltasun mailaren arabera. Gasezko erraldoirik masiboenetatik bananduko lituzketen gutxienezko masari dagokionez, hau 13 jupitertar masakoa izango litzateke, eta hortik gora objektua bere deuterio guztia fusionatzeko gai da. 65 jupitertar masatik aurrera, deuterioaz gain litioa ere erretzen dute.
Deuterioa gaztaroan erretzen du, eta posiblea da bere fusio tenperatura baxuaren ondorioz, 100.000 kelvinekoa. Deuterioa azkar desagertzen den erregai oso urria denez, erreakzio horrek ezin du kolapsoa eutsi. Nano marroiek denbora batez distiratzen jarraitzen dute erreakzioen hondakinezko beroaren eta eratzen dituzten materiaren uzkurtze motelaren ondorioz. Nano marroiek uzkurtzen eta hozten jarraituko dute orekara iritsi arte. Uste denez, nano marroiak "huts egindako" izarrak dira, Eguzkia bezalako izar baten material berberak baititu, baina oso masa gutxi dizdira egin ahal izateko. Gasezko planeten oso antzekoak dira; ez dira erabat planetak, baina ezta ere erabat izarrak.
Sekuentzia nagusia
Sekuentzia nagusia, Hertzsprung-Russell diagraman, izar gehienak dauden eremua da. Arrazoi honegatik izar hauek sekuentzia nagusikoak bezala deituak dira. Zerrenda edo kurba honetako izarrik hotzenak nano gorriak dira, masa baxukoak, tenperatura altuetaranzko joera dutenak erraldoi urdin supermasiboak direlarik. Hertzsprung-Russell diagrama izarren tenperatura efektiboa euren argitasunaren arabera erakusten duen diagrama estatistiko bat da. Diagramako beste eremu batzutan bizitza laburreko eta eboluzio azkarreko izar erraldoiak edo nano zuri oso egonkorrak daude.
Izarrak sekuentzia honetan, tenperaturarekin lotu daitekeen espektru mota zein bere argitasuna bere masaren araberakoak direlako daude. Baina hau soilik zero ordenean da hala, hau da, hidrogenoaren fusioaren etapan.
Izar gehienek euren bizitza "aktibo" gehiena sekuentzia nagusian ematen dute, motel eboluzionatuz grabitate uzkurtze kuasiestatiko prozesu batean. Sekuentzia nagusia, berez, eremu lainotsu bat da, masa barietatearen, gertuko lagunen, eremu magnetikoen presentziaren, errotazioaren eta behaketa zehazgabetasunen ondorioz, distantzia eta izarren argitasunaren ebaluazio zuzena kasu. Izarren osaketa kimikoa ere faktorerik garrantzitsuenetako bat da izar bat diagraman ezartzeko orduan. Izatez, diagramaren luzeran zehar banatzen diren metaletan pobreak diren izar mota ugari dago, nahiko ezberdindutako taldeetan banatzen direnak eta izar azpinano eta izar azpierraldoi deritzenak, hidrogenoaren edo elementu astunagoen fusioaren etapan dauden izarren arabera, hurrenez hurren.
Bilakaera izar motaren arabera
Faseen izenak honako hauek dira:
Izar bat honako era hauetan hil daiteke:
Eta utz ditzakeen hondarrak honakoak izan daitezke:
Faseak eta eboluzio mota ezberdinen arteko masen mugako balioak metaltasuna, errotazio abiadura eta izar lagunen presentziaren araberakoak dira. Hala, adibidez, gertuko lagun bat duten masa baxu edo ertaineko izarren batzuk edo metaltasun handiko izar oso masiboren batzuk euren bizitza erabat suntsituta amai dezakete, inolako hondarrik utzi gabe.
NGC 127
NGC 127 galaxia bat da, Pisces konstelazioan. William Parsonsek aurkitu zuen n.
Apistogramma gossei
Apistogramma gossei Apistogramma generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Jock Stein
John "Jock" Stein (Hamilton, Eskozia, 1922ko urriaren 5a - Cardiff, Gales, 1985eko irailaren 10a) eskoziar futbol jokalari eta entrenatzaile bat izan zen. Europako Futbol Txapelketa irabaztea lortu zuen lehenbiziko britainiar entrenatzailea bilakatu zen, 1967an Glasgow Celtic taldearekin. Horregatik, eskoziar talde honetako entrenatzaile eta jokalari mitikoetako bat da, ondorioz Celtic Park estadioan bere izena daraman harmaila bat dago.
Aurpegiko paralisi
Aurpegiko paralisia edo aurpegi-paralisia VII. nerbio kranialaren (aurpegi-nerbioa) inguruko disfuntzioa da, erasandako nerbioaren aldeko aurpegiko muskuluak kontrolatzeko ezintasuna eragiten duena. Kausa askok aurpegiko paralisia eragin dezakete, adibidez, garuneko tumoreak, garuneko infartuak eta Lyme gaitza.
Hala ere, azpiko kausa zehazten ez bada, baldintza horri Bellen paralisi deritzo. Izena lehen aldiz gaixotasuna deskribatu zuen Charles Bell eskoziar anatomistaren omenez jarri zioten. Bellen paralisia mononeuropatia akutuaren kausa ohikoena da, eta baita aurpegi-nerbioaren paralisi motarik ohikoena ere.
Pont de Neuilly (Parisko metroa)
Pont de Neuilly Parisko metroaren geltokia da, udalerrian kokatuta dagoena.
Colette Maze
Colette Maze (Paris, 1914ko ekainaren 16a) piano-jotzailea eta musika irakasle frantziarra da.
Biografia
Maze 1914ko ekainaren 16an jaio zen Parisen. Hamabost urterekin Parisko École Normale de Musique-n sartu zen. Instituzio horretan Alfred Cortot eta Nadia Boulanger musikari entzutetsuak izan zituen irakasle. Gerora, piano irakasle gisa hasi zen lanean. 2000ko hamarkadaren hasieran bere musika grabatzen hasi zen eta 2002an Préludes diskoa kaleratu zuen. Claude Debussy konpositore klasikoari eskainitako bere laugarren diskoa 2018an kaleratu zuen. 2021eko urtarrilean, 106 urte zituela, estudioko disko berriaren grabazioa iragarri zuen.
Kronika Mozarabiarra
Kronika Mozarabiarra, 754ko Kronika, Kordobako Anonimoa, Isidoro Pacensearen Kronikoia edo latinez Epitome Isidori Pacensis episcopi edo Continuatio Hispanica anni DCCLIV izenez ere ezaguna, Erdi Aroko kronika bat da VIII. mendean idatzia Iberiar penintsulan, ustez Isidoro izena zuen elizbarruti lusitaniar bateko apezpikuak idatzi zuena. Kronika honek Isidoro Sibiliakoaren Historia de los Godos delakoaren jarraipena izan nahi zuen, nahiz askoz apalagoa izan; 610. urtean hasten da, Heraklio enperadorearen lehen urtean, eta 754.ean amaitu.
Ia ez du ezer esaten Penintsulako bisigodoez, baina asko dio Ekialdean gertatutakoez, batez ere Bizantziar Inperioarekin eta Omeiatar Kaliferriarekin lotutakoez.
Mendazona
Mendazona, herri hizkeran Mendezu bezala ezaguna, Ispasterko auzoa da, udalerriaren hegoaldean.
Geografia
Auzoa aldapa handi batean dago, udalerriak Ereño rekin muga egiten duen bandan.
"Mendazona kofradia" deritzon entitatearen parte diren etxeak: Etxebarria, Andikoetxea, Zarandona Behekoa, Zarandona Goikoa, Irueta, Etxebarri, Garatea, Mendazona Behekoa, Mendazona Erdikoa, Mendazona Goikoa, Aboitiz, Arritola, Arteleorraga.
Hidrologikoki, Mendazona auzoko ur gehienak Argin eta Ulla (Ubilla) errekek biltzen dute, Alloa (Allona, Allu) ur korronte nagusiarekin bat eginez Ea tik itsasoratzen direnak. Auzoaren lurraldean egitura karst ikoak daude, eta bertan hainbat leize daude katalogatuak.
Bestelako jakingarriak
Auzo honetan, Arritola baserriko lurretan, dago Santa Kruz baseliza.
South Lake Tahoe (Kalifornia)
South Lake Tahoe Kaliforniako hiri bat da. El Dorado konderrian kokatua dago. 2010ean 21,403 biztanle zituen, 26.3 kilometro koadrotan banatuta.
Tell Me Everything (telesaila)
Tell Me Everything britainiar telesail dramatikoa da, Mark O'Sullivanek ITVXerako sortua.
Josh Green (saskibaloi jokalaria)
Joshua Benjamin Green (Sidney Australia 2000ko azaroaren 16a). National Basketball Association (NBA) Dallas Mavericks taldeko saskibaloi jokalari profesional australiarra da. Unibertsitateko saskibaloian jokatu zuen Arizona Wildcats taldearekin.
Hastapenak
Futbol australiarrean ere izugarria izan zen bere gazte denboran  herriko Westbrook Bulldogs-en jokatzen zuen bitartean, eta, bere aitarekin, Sydney Swans taldearen etxeko partidetara joaten zen. Greenek dio Australiako Rules Footballen (futbol australiarra) jokatzea "maite" zuela eta "beti izan da Swans-en zale handia", eta, nerabezaroan,  Adam Goodes eta Lance Franklin izendatzen zituen jokalaririk gogokoen bezala. Hain zuen talentua Australiako Rules Footballen, ezen Swans eta Greater Western Sydney Giants-ek, futbol talde profesionalak, tokia eskaini ziotela beren gazte eta garapen-akademietan. 13 urte zituela, Greenek Giant's akademian sartzeko eskaintza onartu zuen. Hala ere, 2014ko azaroan, familia Phoenix-era lekualdatu zen aitaren lan-konpromisoengatik; beraz, Australiako Rules futbola utzi behar izan zuen Greenek.
Batxilergoko ibilbidea
Australian zegoela, Green Sydneyko King's School-era joan zen, eta bertako saskibaloi eszenan hain nagusitu zen, ezen Hego Gales Berriko 16 urtez azpiko estatuko taldea ordezkatzeko hautatu baitzuten 13 urterekin. Urte hartan, Green familia Phoenixera (Arizona) lekualdatu zen, eta, 2015ean, Josh Mountain Ridge High School-en matrikulatu zen, bertakoak harrituta utziz. 2017an, Floridako IMG Akademiara lekualdatu zen, eta bost izarreko aurreikuspenetarako aukera bihurtu zen. Batxilergo garaiko azken partidan, Greenek nazioko txapelketako garaipenera eraman zuen IMG, La Lumiere taldearen aurka 65-55 irabazita, eta, ondoren, txapelketako MVP (Jokalaririk baliotsuena) izendatu zuten.
Kontratuak
Greenek Villanova Wildcats taldean sartzeko eskaintza jaso zuen 2018ko apirilean, eta, 2018ko uztailean, North Carolina Tar Heels taldean sartzekoa.
247Sports-ek, Rivals-ek eta ESPN-ek 2019ko kontratazio klaseko jokalari nagusitzat hartu zuten Green. 2018ko urriaren 4an, Kansas, Ipar Carolina, Villanova, USC eta UNLV-ren gainetik, Greenek Arizona Wildcats taldearekin jokatzeko konpromisoa hartu zuen. Green Bradenton-eko (Florida) IMG Academy-ren etorkizuneko bost izarreko aukera da. 2018ko urrian, Greenek bere saskibaloirako NLIa sinatu zuen Arizonako Unibertsitatean.
Unibertsitateko karrera
Unibertsitateko bigarren partidan, Greenek 20 puntu lortu zituen Arizonak Illinois-i 90-69 irabazi zion partidan. Greenek, bizkarreko zartadura baten ondorioz, UCLAren aurkako partida bat galdu zuen otsailaren 29an. Greenek, batez beste, 12,0 puntu, 4,6 errebote, 2,6 asistentzia eta 1,5 lapurreta lortu zituen, partidako, Wildcats-ekin lehen urteko ikasle gisa, hiru puntuko jaurtiketak % 36,1 ziren bitartean. Denboraldiaren ostean, 2020ko NBAko aurreikuspeneterako izena eman zuen.