cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Karlismo
Kontzeptua
Karl Marxek honela definitu zuen karlismoa: "Karlismoa mugimendu libre eta herrikoia da, tradizio liberalenen eta erregionalisten aldekoa (...) eta liberal deitutakoek, berriz, militarren, kapitalisten, aristokrazia latifundistaren eta interes-talde sekularren babesa dute". Alde horretatik, bat egin zuen Agosti Xahok Hego Euskal Herriko orduko gatazka armatuaz adierazi ikuspegiarekin.
Euskal Herriko altxamendu karlistaz, Victor Hugok ondorengoa adierazi zuen: "Eskubideen herriak, foruen nazioak, oihu egin zuen: 'Gora Errege garbia'. Euskal askatasun zaharrak bat egin zuen Espainia eta Indietako monarkia zaharrarekin, espiritu iraultzailearen kontra (...)". Oro har, bat dator ikuspegi horrekin Jose Mari Esparza eta, Manuel Tuñón de Lara historialariaren hitzak gogora ekarriz, kontzientzia nazionala piztearen lehenengo adierazpidetzat jotzen du.
Testuingurua
Espainia krisi politiko eta ekonomiko larrian zen Penintsulako Gerraren garaitik. Estatuaren diruzaintza porrot eginda zegoen, eta diru-sarrerak eskuratzeko bitartekorik gabe. Fernando VII.a errege berrezarriak Erregimen Zaharra ri eutsi nahi zion, absolutismoan oinarrituta eta euskal lurraldeetako (Provincias Exentas edo Provincias Vascongadas deituak) erregimen politikoa mantenduz. Kontra zituen liberalak, baina horietako asko erbestean ziren 1823tik, Ingalaterran eta Frantzian.
Fernando VII.aren erreforma ekonomikoko ahaleginek huts egin zuten eta, bere burua zahar ikusita, erbesteratu liberalei barkamena eman eta itzuli egin ziren (tartean zela Juan Álvarez Mendizabal, 1834an), baita haietako batzuk gobernuan onartu ere. Berrespen Pragmatikoa (Pragmática Sanción) sinatu zuen 1830ean, erregetzan oinordekoa bere alaba Isabel II.a izan zedin, eta ez Karlos anaia.
1833an, Isabel II.a erregina aukeratu zuten eta, ume bat izaki, Fernando VII.aren laugarren emazte Maria Kristina Borboikoa erreginaorde; bada, bere alde izan zituen liberalak ('kristinatarrak'/cristinos). Karlos infantearen alde, berriz, erregezaleak (absolutistak) izan ziren. 1833ko urrian, gainera, Javier de Burgos ministro liberalak estatuko lurralde-administrazioak berdindu zituen bere erabakiz, baita Hego Euskal Herrian haserrea areagotu ere.
Karlistaldiak
Karlistaldiak edo karlista gerrak XIX. mendeko hiru garaitan Espainian gertatutako gerra zibilak izan ziren. Europako historian errege-nahien arteko azken gerrak izan ziren. 1833 eta 1876 artean karlistek —Karlos infantea (Karlos V.a izango zena) eta bere oinordekoen jarraitzaileak— zenbait aldiz "Jainkoa, Aberria eta Erregea" lelopean matxinatu eta balio tradizionalak (legitimismo eta katolizismoa) aldarrikatu zituzten liberalismo hasieran eta gero errepublikazaletasunaren aurka.
Karlistaldien erdigunea Hego Euskal Herria izan zen, karlismoaren aldarrikapen dinastikoei euskal lurraldeetako bereizgarriak gehitu zitzaizkiolako: foruen auzia. Karlismoaren baitan ideia desberdinak elkartzearen ondorioz, karlistek joera eta interes desberdinak agertu zituzten gerrek aurrera egin ahala. Hiriburuetan izan ezik, herritar gehienek Karlos erregegaien alde egin zuten. Matiner-en Gerra (gutxi baino gehiagotan Euskal Herriaz kanpora 'Bigarren Karlistaldi' deitua) Katalunian nabarmendu zen (Euskal Herrian hutsala), baina Euskal Herrian bereziki bigarren gerra handia nabarmendu zen. Azken karlistaldi honetan, sinbolismo handiko Jurramendiko (Lizarrerria) bataila izan zen (1873ko maiatzaren 9an), karlistek beren ikur nagusietako bat bilakatutakoa, gudu garrantzitsua izan baitzen.
Hauteskundeetako karlismoa
1876ko porrotak auzitan jarri zuen berriz karlismoak boterea eskuratzeko zuen estrategia. Canovas del Castillok foruak desegin (1876) eta liberal kontserbadoreen eta liberal progresisten txandakako gobernu-sistema ezarri zuen Espainian, turnismoa deitu izan dena. Karlistak hauteskundeetan parte hartzen hasi ziren, eta arrakasta izaten hasi zen. Aukera politiko karlistek bere egin zuten foruak berrezartzeko aldarrikapena.
Hala ere, mugimenduak joera desberdinak biltzen zituen eta, 1888an, integrista k banandu ziren mugimendutik. Karlismoaren inguruan, La Tradición Navarra eta El Pensamiento Navarro egunkariak plazaratu ziren (1893 eta 1897). 1919an, Juan Vázquez de Mella espainiar teorialariaren zaleak banandu egin ziren karlismotik, baita zenbait intelektual eraman berarekin ere (Víctor Pradera), nahiz eta karlismoaren gehiengoak ez zion jarraitu. Mellaren zaleak mauristekin hasi ziren lankidetzan, eta Miguel Primo de Riveraren gertukoak izan ziren. Hain zuzen, gertutasun horrek ahuldu egin zituen karlistak, diktadurak (1923-1930) ezin hobe bateratzen baitzituen aukera monarkiko eta katolikoak.
Aldiz, Espainiako II. Errepublikaren etorrerak karlismo flakatua indarrez biziberritu zuen, Errepublika 'laizista eta lotsagabea' karlisten izateko arrazoi bihurtuta. Gero eta gehiagok bat egin zuten karlistekin eta, 1932ko urtarrilean, karlismoaren hiru joerek bat egin zuten indar handiz, Comunión Tradicionalista alderdian. Errepublikaren aldian antolakuntzarako eta propaganda rako egundoko kemena erakutsi zuen eta, ordu arte inoiz presentzia nabarmenik ez izandako lurraldeetara hedatu ez ezik (Andaluzia mendebaldea), ohiko gotorlekuetan, Nafarroan bereziki, nagusitza lortu zuten. 1932tik, Errepublika indarkeriaz hondoratzeko asmoa umotu zuten, eta karlismoak kutsu faxista hartu zuen, Erreketea talde paramilitarra birsortuz eta, horretarako, Mussoliniren Italian entrenamendua jasoz, Manuel Fal Conde gidari zutela.
Espainiako Gerra Zibila eta diktadura
Nafarroa Garaia izan zen karlisten indargune nagusia. 1936an, Comunión Tradicionalistak euskal lurralde horretan 60 zirkulu karlista zituen, batzordeak 217 herritan, 6.360 errekete [paramilitar] 9 tertziotan antolatuta, baita 5.000 emakume biltzen zituen emakumeen batza ere (Margaritas). 1936ko uztailean, Raimundo García García eta Rodeznoko kondearen bitartekaritzaz, Ignacio Baleztenak nafar karlisten atxikimendua eman zion Mola jeneralaren estatu kolpe militarrari, Nafarroan nagusitza eskuratzearen truke.
Augier Alexandre Leremboure
Lanbidez abokatua, Pirinio Apaletako diputatua izan zen 1848 eta 1849 artean.
Karlismo
Espainiako Gerra Zibila eta diktadura
Hala ere, gerrak aurrera egin ahala, tentsioak agertu ziren falangistekin eta militarrekin, eta erregimen kolpista berriak xurgatu egin zuen karlismoa, bere mugimenduan integratuz: Falange Española Tradicionalista y de las JONS (FET y de las JONS) (1937). Autonomiaren galera horrekin, tentsioak areagotu egin ziren 40ko hamarkadan, baita istiluak gertatu ere (Iruñea, Bilbo, etab.). Karlistek, diktadura ren erregimen barruan arituz ere, askotariko jarrerak hartu zituzten orduan: kolaboratzaile otzanak, isiltasun kritikoa edo kontrako jarrera irekiagoak.
50eko hamarkadatik aurrera, karlismoaren joera demokrata, sozialista eta federalista bat umotu zen, Karlos Hugo Borboi-Parmakoa buruzagi hartuta eta Alderdi Karlista (1970) osatuz. 1968 eta 1969an, Karlos Hugo Espainiatik kanporatu eta Juan Carlos Borboikoa Francoren oinordeko izendatzearekin batera, protesta biziak eta istiluak izan ziren Iruñean eta Lizarran bereziki, Francori "traidore" deitu zioten, atzerriko prentsak "gerra garaitik izandako protesta garrantzitsuenak" deitutakoetan. Aldiz, aurrez aurre izan zituen erregimenarekin bat egiten zuten joera kontserbadoreak.
Gaur egun
1976an, Jurramendi aldarrikapen eta ospakizun eguna ospatzen ari zirela, Francoren jarraitzaileak, italiar neofaxistak lagun zituztela, ezkerreko karlisten aurka tiroka hasi ziren, 2 pertsona hil eta hainbat jende zaurituz. Gertaera horrek mugimenduaren gainbehera eta ia desagerpena iragarri zuen. Franco diktadorea hil ondoren, 1976tik aurrera, Alderdi Karlistaren hauteskundeetako emaitzak txarrak izan ziren. Hurrengo hauteskundeetan berretsi egin ziren emaitzok, barruko zatiketak areagotuta. 1981ean, karlisten hedabide ezagunena, Iruñeko El Pensamiento Navarro egunkaria desegin egin zen. Euskal Herrian, Euskal Herriko Karlista Alderdiak jarraitu du, oso indar gutxirekin.
2010eko martxoan Karlismoaren Museoa delakoa zabaldu zuten Lizarran, ekimen instituzionala dena. Urte bereko abuztuaren 18an Carlos Hugo Borboikoa azken erregenahi karlista zendu zen.
Sinboloak
Oriamendiko Martxa karlismoaren ereserkia da. Izena 1837an izen bereko mendian egindako gudutik datorkio. Kondairak dio karlistek, liberalak menderatu eta gero, haien kanpamenduan Britainiar Legio Laguntzailearen musikagile batek egindako eta donostiar liberal batek moldatutako partitura topatu zutela, eta karlistek berek hitzak emango zizkiotela. Jatorrizko hitzak gipuzkeraz zeuden.
Goiburua, berriz, Jaungoikoa, aberria, erregea dute, 1814an Vienako Batzarrean aldarrikatutako "Tronua eta Aldarea" goiburuaren baliokidea dena.
Poney
Ponia, Poney, xaldi edo, batzuetan, pottoka zaldi txiki bat da (Equus ferus caballus), soin gurutzera gehienez 150 zentimetro garai izatera heltzen dena. Garaiera hartatik behera dagoen edozein zaldi poneytzat jotzen da, nahiz eta egiazko poney endek berezko fenotipoa duten. Zaldien artean poneyek berezko izaera eta gorpuzkera dute.
Munduan poney enda eta mota ugari dago. Hainbat enda zahar eta jatorrizkoak, baina beste asko sortu berriak, bereziki zaldiketarako.
Zaldi neurriko zaldiak, berriz, beste sailkapen taldean sartzen dira.
Ezaugarriak
Poneyak abere indartsu eta landatarrak dira. Beraien pisua batez beste 100 kilo ingurukoa da, baina esate baterako pottoka poneya izanik 200-250 kiloko aberea da, eta Shetland poney txikienak 100 kilotik behera izan dezake. Hainbat poney txiki edo miniaturen endak are txikiagoak izan daitezke.
Itxura indartsua daukate, soslai zuzena eta belarriak hiruki forman eta ez barrura zuzenduta, handiagoak diren zaldien kasuan ez bezala.
Euskal Herriko poney endak
Euskal Herrian bertakoak diren zenbait poney enda dago:
Bertako enda hauetaz gain beste zenbait poney enda zabaldurik daude Euskal Herrian. Esate baterako, Shetland poneyak gero eta ugariago dira Euskal Herrian lursail txikiak garbitzeko zein maskota gisa..
Amoniozippeita
Ammoniozippeita mineral bat da eta zippeite taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Ammoniozippeita mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.
Hoyomenorreko mendatea
Hoyomenorreko mendatea (puerto de Hoyomenor) Kantauriar mendikateko mendatea da. Itsas mailatik 362 metroko garaieran dago. errepideak zeharkatua, Ampueroko Regada eta Guriezoko El Puente herrien artean dago.
Mendateak Asón eta Agüera ibaien arro hidrografikoak banatzen ditu.
John Mayall
John Mayall (Macclesfield, Cheshire, Erresuma Batua, 1933ko azaroaren 29a) blues eta pop rock abeslari, instrumentista (batez ere gitarra-jotzailea), eta konpositorea da. Alexis Kornerrekin batean, Britainia Handiko bluesaren inbasioaren aitzindari nagusienetakoa da.
1955ean bere lehenengo taldea sortu zuen, The Powerhouse Four, eta gero bere bandarik famatuena: The Bluesbreakers. Talde horretan Eric Clapton, Peter Green eta Mick Taylor gitarra-jotzaileak ibili ziren, besteak beste, eta horietako batzuek beste talde garrantzitsuak sortu zituzten gero; Fleetwood Mac, adibidez.
Disko eder askoak egin zituen The Bluesbreakers taldeak 60ko hamarkadan, Bluesbreakers izenekoa, adibidez. Disko horretako azalean, Eric Clapton ageri da Beano komikia irakurtzen.
Claptonek taldea utzi egin zuen, Cream blues-rock banda sortzeko, eta bere ordez Peter Green gitarra-jotzailea sartu zen. A hard road diskoa grabatu ondoren, Greenek ere alde egin zuen, Fleetwood Mac taldea osatzeko. Orduan, Mick Taylor agertu zen. Gitarra-jotzaile gazteak liluratu egin zuen Mayall. Elkarrekin grabatu zituzten Crusade disko ospetsua, eta 1969an, Bare Wires psikodelikoa. Gero, Taylor Rolling Stones taldera joan zen Brian Jones ordezkatzera.
1969tik aurrera, Mayallek bere izenean argitaratu zituen diskoak. Hala ere, zenbaitzutan, "and The Bluesbreakers" gehitzen zion bere izenari, berarekin jotzen zuten musikariak ere diskoen eta emanaldien izenetan ordezkaturik ager zitezen.
2009an Hondarribia Blues Saria jaso zuen.
Erreferentziak
[http://paperekoa.berria.info/plaza/2003-11-12/040/971/.htm John Mayallek disko batekin ospatuko du 70. urtebetetzea], Berria.
Hondarribia Blues Saria jaosoko du J. Mayallek, Argia.
Rochepaule
Rochepaule Frantziako udalerri bat da Ardeche departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Rochepaule udalerrian erroldatutako biztanleak 302 ziren. Familiak 154 ziren, horien artean 63 pertsona bakarrekoak ziren (42 bakarrik bizi ziren gizonak eta 21 bakarrik bizi ziren emakumeak), 54 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 33 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 298 etxebizitza zeuden, 153 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 120 bigarren erresidentzia ziren eta 26 hutsik zeuden. 280 etxeak ziren eta 17 apartamentuak ziren. 153 etxebizitza nagusietatik 130 bere jabearen bizilekua ziren, 21 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 9 etxek gela bat zuten, 14 etxek bi zituzten, 33 etxek hiru zituzten, 33 etxek lau zituzten eta 64 etxek bost zituzten. 77 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 59 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 70 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 191 ziren, horien artean 131 aktiboak ziren eta 60 inaktiboak ziren. 131 pertsona aktiboetatik 113 lanean zeuden (70 gizon eta 43 emakume) eta 18 langabezian zeuden (11 gizon eta 7 emakume). 60 pertsona inaktiboetatik 33 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 19 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Rochepaule udalerrian 145 unitate fiskal zeuden, 299 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.877 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 autoeskola zen eta 2 igeltseroak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Rochepaule udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Guruin endokrino
Guruin endokrinoa, barne-jarioko guruina ere deitua, hormonak jariatzen dituen eta, hauek gorputzean zehar barreiatzeko, hodiak baliatu ordez odol-korrontea erabiltzen duen sistema endokrinoko guruina da. Guruin endokrino nagusiak hipofisia, pankrea, obarioak, testikuluak, tiroidea eta giltzurrungaineko guruinak dira.
Lahnsteinita
Lahnsteinita mineral bat da.
Ezaugarriak
Lahnsteinita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1,5 da.
Mestrino
Mestrino Italiako udalerri bat da. Paduako probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
K.a. 750eko hamarkada
Kristo aurreko 750ko hamarkadak K.a. 759etik K.a. 750. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
Mestrino
Mugakideak
Mestrinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Malanów udalerria
Malanów Poloniako Polonia Handiko voivoderriko landa-udalerri bat da, Turek barrutian kokatuta. 107,23 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6577 biztanle zituen.
Patuxent herria
Patuxent herria Ipar Amerikako amerindio herria zen, Chesapeake Badiaren mendebaldean bizi zena. Algonkin hizkuntza bat hitz egiten zuten, eta Piscatawayek maila txikian kontrolatzen zituzten.
Andrew Whitek ebanjelizatu zituen lehen herrietako bat izan zen.
Beste (gramatika)
Erabilera
Hitz hau zein kategoriatakoa den jakitea ez da erraza. Badirudi ber (bera, berau, …) hitzarekin baduela zerikusirik. Hain zuzen, hitz horren kontrakoa edo izango litzateke. Gizon bera esatean, nolabait aipatua edo den gizona aipatzen da. Beste gizona esatean, berriz, guztiz alderantzizkoa da. Beti izenaren ezkerretara doa. Zenbatzailerik baldin bada, joera du zenbatzaileen aurretik kokatzekoa:
Beste agertzen bada, izen-sintagmak mugatzaileren bat izan behar du, edo zenbatzaileren bat: Beste bi gizon etorri dira.
Izenordain gisa
Izenordain gisa ere –beraz, inolako hornidurarik gabe– erabil daiteke ergatiboan edo datiboan:
Polemon fulvicollis
Polemon fulvicollis Polemon generoko animalia da. Narrastien barruko Aparallactinae familian sailkatuta dago.
Parrottsville (Tennessee)
Parrottsville Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Cocke konderrian dago, Tennessee estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mała Wieś udalerria
Mała Wieś Poloniako Mazoviako voivoderriko landa-udalerri bat da, Płock barrutian kokatuta. 108,78 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6135 biztanle zituen.
NGC 3825
NGC 3825 galaxia bat da, Virgo konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Bartrés
Biztanleria
2007an Bartrès udalerrian erroldatutako biztanleak 462 ziren. Familiak 176 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 68 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 56 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 191 etxebizitza zeuden, 177 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 14 bigarren erresidentzia ziren. 182 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 177 etxebizitza nagusietatik 151 bere jabearen bizilekua ziren, 17 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 4 etxek bi zituzten, 18 etxek hiru zituzten, 39 etxek lau zituzten eta 112 etxek bost zituzten. 149 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 59 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 106 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
RAC1
RAC 1 (katalanez Ràdio Associació de Catalunya 1) Kataluniako irrati kate pribatu bat da. 2000ko maiatzaren 1ean aireratzen hasi zen. Egoitza nagusia Bartzelona hirian du eta osoki katalanez aireratzen da.
Bartrés
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 291 ziren, horien artean 195 aktiboak ziren eta 96 inaktiboak ziren. 195 pertsona aktiboetatik 185 lanean zeuden (101 gizon eta 84 emakume) eta 10 langabezian zeuden (3 gizon eta 7 emakume). 96 pertsona inaktiboetatik 29 erretiraturik zeuden, 21 ikasten zeuden eta 46 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
RAC1
Grupo Godó hedabide taldearen jabetzakoa da.
Bartrés
Diru sarrerak
2009an Bartrès udalerrian 168 unitate fiskal zeuden, 427,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.214 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 23 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 2 margolariak ziren, 2 jatetxeak eta 1 apaindegia.
2000. urtean Bartrès udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 132 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pascual Echagüe
Juan José Pascual Echagüe (Santa Fe, Argentina, 1797ko maiatzaren 16a - San Gabriel estantzia, Argentina, 1867ko ekainaren 2a) argentinar militar eta politikaria izan zen. Entre Ríos eta Santa Fe probintzietako gobernaria izan zen, eta Gerra eta Itsas ministroa Justo José de Urquiza jeneralaren gobernuan eta Santiago Derqui ren gobernuan. Argentinako gerra zibiletan eta Uruguaiko Gerra Handian jardun zuen. Echagüe eta Andiatarren familia santafesiar tradizionalekoa zen.
Biografia
Santa Fen jaio zen 1797an, José Antonio de Echagüe y Andia-ren semea, Santa Fe hiriko kabildoko lehen botoko alkatea izan zena eta Ordezkarien Batzarreko presidentea 1821ean, 1796an Maria Isabel Garmendia y Ximénez Naharrorekin ezkondua.
Alderdi Sozialdemokrata (Portugal)
Alderdi Sozialdemokrata (Partido Social Democrata, ahoskatua; PSD ) Portugalko alderdi eskuindar nagusia da. 1974an jaio zen zentro-ezkerrereko alderdi bat bezala baina egun alderdi eskuindarra da. Europako parlamentuan Europako Alderdi Popularraren barne daude.
Historia
1974ko maiatzaren 6an Francisco Sá Carneiro, Francisco Pinto Balsemão eta Joaquim Magalhães Mota alderdi berriaren sorkuntza iragarri zuten. Partido Popular Democrático izendatu zuten alderdia. Beranduago urte beran alderdiaren komite politiko osatu zen: Francisco Sá Carneiro, Francisco Pinto Balsemão, Joaquim Magalhães Mota, Barbosa de Melo, Mota Pinto, Montalvão Machado, Miguel Veiga, Ferreira Júnior, António Carlos Lima, António Salazar Silva, Jorge Correia da Cunha, Jorge Figueiredo Dias eta Jorge Sá Borges. Uztailan Povo Libre astekaria argitaratu zuten lehen aldiz. Hurrengo urtean legeak alderdi politiko gisa onartu zuen.
Serge Lifar
Serge Lifar (Kiev, Ukraina, 1905eko apirilaren 15agreg./apirilaren 2ajul. - Lausana, 1986ko abenduaren 15a) ukrainar jatorriko frantses dantzari eta koreografoa izan zen.
Bronislava Nijinska dantzariaren eskolan ikasi zuen. Errusiar Iraultza nagusitu zenean, frantziar herritartasuna hartu zuen. 1923an Parisera alde egin zuen, eta han Serge Diaghileven dantzari lehena izan zen; Parisko Operako dantzari lehena eta balleteko maisua izan zen. Estilo neoklasikoa zuen. Couta Roustaveli eta San Sebastian martiria balletak ondu zituen. Dantzatu izan zituen obren artean daude: Katemea (1925), Prometeoren izakiak (Beethoven), Politxinelaren bidea (Nabokov), Salade (Milhaud).
Peachland (Ipar Carolina)
Peachland Ipar Carolinako herri bat da. Anson konderrian kokatua dago. 2010ean 437 biztanle zituen, 2.61 kilometro koadrotan banatuta.
Emetze
Emetzea, emagizontzea, edo, arrunki, maritxu-itxura hartzea, emakume-jarrera izatea, emakume-manerak izatea, emakume-taxua izatea, maneratsua izatea, genero maskulinoko pertsona baten femeninoaren estereotipoarekin lotutako ezaugarriak egoteak definitzen duen gizarte-jokabide-eredu bat deskribatzeko erabiltzen diren terminoak dira. Emetzeak gizarte-jokabidearen ezaugarri batzuk biltzen ditu, non emakumezkoen generoari sozialki egozten zaizkion jokaera, estiloa, genero rolak edo manerak hartzen diren.
K.a. 760ko hamarkada
Kristo aurreko 760ko hamarkadak K.a. 769etik K.a. 760. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
Anandita
Anandita silikato motako minerala da eta brittle mica taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Anandita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 - 4 da.
Radio Clásica
Radio Clásica, Espainiako musika klasiko irrati kate publiko bat da, Radio Nacional de España irrati publiko kate multzokoa. 1965eko azaroaren 22an Segundo Programa de RNE izenez sortua izan zen. Radio 2 gisa berrizendatua izan ostean, 1994an gaur egungo izendapena jaso zuen.
A Pobra do Caramiñal
A Pobra do Caramiñal Galiziako A Coruñako probintzia dagoen udalerria da. Barbanzako Eskualdean dago. Iparraldetik Boirorekin mugatzen du, hegoaldetik Ribeirarekin eta mendebaldetik Porto do Sonekin. Ipar-mendebaldetik Arousako itsasadarra du. Bertako herritarren deitura galizieraz Pobrense da, euskaraz berriz Pobretar. Herriko galiziera hiztunen kopurua %97.13koa da.
Kokapena
Pobra do Caramiñaleko udalerria Barbanzako penintsulan dago, bere kostaldea Arousako itsasadarreko urek bustitzen dute. A Pobra lehen aipatutako itsasadarra eta Curota mendiaren artean dago (Barbanzako mendikateko garaienetako bat, 541 m.) eta Ribeira, Boiro eta Porto do Son udalerriekin mugatzen du. Udalerriak bost parrokia ditu: Santa María La Antigua del Caramiñal, Santiago del Deán (Castelo), Santa Cruz de Lesón, Santa María do Xobre eta San Isidro de Posmarcos.
Jaiak
Udalerri honetako festa edo jai nagusiak Carmen dos Pincheirosekoa da (normalean abuztuko hirugarren igandean ospatu ohi da) eta Nazaretarrarena (iraileko hirugarren igandea). Nazaretarraren omenezko elizbiratik hilkutxen martxa nabarmentzen da, hau gaisotaunak jasan eta hilzorian egon direnek eskeintzen dute. Ohikoena hilkutxa bere lagunek eramatea da eta eskeintzailea (hilzorian egon dena) ondoan doakie Nazaretar jantzi batekin. Erromeri garrantzitsuenak Moldeseko Amabirjinarena (maiatzeko bigarren asteburua) etal Barbanzako Currorenak dira (uztailean), gainera udaleko parroki bakoitzak bere berezko jaia ere ospatzen du.
Bitxikeriak
Bere monumentuen artean 27 gurutze ("cruceiro") daude, Misarelako Zubia (erromatar galtzada baten arrastoak), Bermúdezko Dorrea (gaur egungo Valle-Inclánen Museoa), edota zenbait jauregi ("pazo"), Aguiarko Etxe Handikoa, Xunqueirasko Dorrea edo Coutoko Jauregia adibide gisa. Arousako itsasadarreko ikuspegi oso bat izateko Curota mendiko behatokira igo beharra dago, aurretik Valle-Incláneko behatokian geldiune bat eginez.
A Pobrak (Bermúdezko Dorrean) Ramón María del Valle-Inclán omenezko museoa du, idazle hau A Pobran bizi izan zen eta gaur egun herrian jarraitzen duten zenbait bizileku izan zituen, baten bat nahiko egoera kaskarrean.
Lombiña-Cabíoko hondartza Europar Batasuneko Bandera Urdina izaten lehenetarikoa izan zen. Bere aldameneko hondartzek ere bandera honen jabe dira; La Barcako hondartza eta La Illako hondartza.
Curotako haranean A Pobra de Caramiñaleko altxor naturaletako bat dago, Pedras ibaiko urmael naturalak, ibaiak harkaitz artean sortzen dituen putzu edo urmaelak. Aintzineko Misarelako komentu inguruko leku batean, Barbanza eta Pedras ibaiek bat egiten duten tokian "erromatar zubia" izenekoa dago.
Supergako hegazkin istripua
Supergako hegazkin istripua 1949ko maiatzaren 4an 17: 05ean gertatu zen hegazkin istripua izan zen, Torino FC taldea zeraman Fiat G.212 CP hegazkina Supergako basilikako atzeko hormaren aurka erori zenean. Turingo kanpoaldean. 31 pertsona hil ziren istripuan, horien artean, Torino talde mitikoaren 18 jokalari, 1940ko hamarkadan Italiako futbolaren menderatzaile handia eta orduan Grande Torino izenarekin ezaguna.
Historia
Torino FC hegazkina Lisboatik zetorren, eta bertan, Grande Torino SL Benficaren aurkako lagunarteko partida bat jokatzera joan zen Xico Ferreiraren omenezko partida batean. Grande Torinoko jokalari guztiak, momentuko talderik onenetako bat bezala kontsideratuak, Italiako 5 Liga jarraian irabazi ondoren, garai hartan Italiako selekzioko 11 jokalarietatik 10 Grande Torinokoak izanik.
Elkartasun keinu gisa, Argentinako River Plate klubak lagunarteko partida bat jokatzea eskaini zuen 1949ko maiatzaren 26an, Serie A-ko talde baten aurka, istripuan hildako jokalarien senideen mesedetan. Sarreren prezioa altua izan arren, estadioa gainezka zegoen.
Passadumkeag (Maine)
Passadumkeag Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Penobscot konderrian dago, Maine estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Ràdio 4
Ràdio 4, Kataluniako irrati kate publiko bat da, Radio Nacional de España irrati publiko kate multzokoa. 1976eko abenduaren 13an sortua izan zen. Egoitza nagusia Bartzelona hirian du, eta Katalunia eta Andorran katalanez aireratzen da.
Monselice
Monselice Italiako udalerri bat da. Paduako probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Tapley Seaton
Samuel Weymouth Tapley Seaton (Saint Kitts, 1950eko uztailaren 28a - 2023ko ekainaren 29a) Saint Kitts eta Nevisko 4. gobernadore orokorra izan zen 2015etik 2023ra.
Zuzenbidea ikasi zuen Jamaikan, Mendebaldeko Indietako Unibertsitatean, eta, ondoren, kargu garrantzitsuak izan zituen bere herrialdeko sistema judizialean, besteak beste, magistratua, fiskal nagusia eta erreginaren kontseilaria.
2015etik 2023ra Saint Kitts eta Nevisko gobernadore nagusia izan zen eta kargua utzi eta bost hilabetera hil zen.
Julius Robert von Mayer
Julius Robert von Mayer (Heilbronn, 1814ko azaroaren 25a - ibidem, 1878ko martxoaren 20a) alemaniar fisikari eta medikua izan zen. Beroaren eta horrek eragiten duen lanaren baliokidetza azaldu zuen. Kaloria jakin baten baliokide mekanikoa zenbat den aurkitu zuen, eta aldi berean, gaur termodinamikan oinarrizko lege den energiaren kontserbazioaren printzipioa finkatu zuen. Mayerren erlazioa CP - CV  = R da, non CP eta CV presio eta bolumen konstanteko bero espezifikoak diren, eta R gas idealen konstantea. Idatzi zuen lanik garrantzizkoena Die Mechanik der Warme liburua da.
Montagnana
Montagnana Italiako udalerri bat da. Paduako probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Montagnanak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Pierre de Laussat
Pierre de Laussat (Baiona, 1795eko abuztuaren 10a - Bernadets, 1884ko irailaren 16a) lapurtar militar eta politikaria izan zen.
Kopa (edalontzia)
Historia
Nahiz eta garagardoa edateko lehen ontziak (ardoaren aurrekoak) pitxer motakoak, K.a. 3000 urte inguruan agertzen dira, K.a. II. milurtekora arte ez dira kopak berez agertzen.
Antzinako Egiptoko gonbidatuei ardo-kopak eskaintzen zitzaizkien, hainbat forma eta material izan zitzaketenak, hala nola kubo bakuna, kristalezko kopa sofistikatuak, zeramika, brontzea, letoia eta baita zilarra ere (Genesiaren arabera, 44:2, 5 Joserek zilarrezko kopa bat zuen: eta nire kopa, zilarrezko kopa). Aukera gutxien zutenek buztinezko kopak erabiltzen zituzten. Normala zen ospakizunen edo oturuntzen hasieran kopak eskaintzea, eta bazkarian ere edaten zen (Genesia 43:34 Haiek edan eta poztu egin ziren beren konpainian).
Brontze Osoko Bilkuran, kultura armatuak (Espainiako hego-ekialdean) buztin egosidun kopak egin zituen. Zibilizazio horren fase aurreratuko hileta-ostilamenduen objektu bereizgarriak dira.
Mendebaldeko bilakaera
Egurrezko edo brontzezko ontzietatik harago, Erromatarrak eta fenizioak kopa bakarra erabiltzen zuten familia osoarentzat, eta mahaiaren erdian jartzen zuten denek erabiltzeko. Garestia zenez, familia aberatsek baino ezin zuten bat baimendu, luxuzkoa eta oso astuna normalean.
Errenazimenduan, material berriak zituzten diseinu ikusgarriak agertu ziren; eta XVIII. mendetik aurrera, beirak kristal distiratsuagoa eta malguagoa zuen.
Dastalekuak
1977an dastalekuak ziurtatu ziren. Forma, kristalaren lodiera eta koparen kolorea erabakigarriak dira ardoa dastatzeko orduan eta dastatzaileak edariari buruz duen pertzepzioan.
Protokolozko mahai batean kopak antolatzea
Mitoak eta superstizioak
Erdi Aroan, uste zuten nahikoa zela kopa bat edatea kornio bakarreko adarrekin, edozein pozoiak eragindako kalteetatik askatzeko.
Kopa ospetsuena Santu Beroarena (edo Santo grial) izango da, Jesusek Azken Afarian erabiltzen duen kopa mitikoa, eta naturaz gaindiko botereak ematen zaizkio, hala nola gaixotasunak edo betiko bizitza sendatzea.
Peletier (Ipar Carolina)
Peletier Ipar Carolinako herri bat da. Carteret konderrian kokatua dago. 2010ean 644 biztanle zituen, 9.37 kilometro koadrotan banatuta.
Jaume Balagueró
Bere filma ospetsuenen artean honako hauek daude: Els sense nom (1999, Emma Vilarasau, Karra Elejalde eta Tristán Ulloa aktoreekin), Darkness (2002, Fele Martínez, Anna Paquin, Lena Olin eta Giancarlo Giannini aktoreekin), Para entrar a vivir (2006, Macarena Gómez, Nuria González eta Adrià Collado aktoreekin), REC (2007, Manuela Velasco, Ferran Terraza eta Jorge Serrano aktoreekin), REC 2 (2009) edota Mientras duermes (2011).
Sandhaven
Eskoziako ekialdeko kostaldeko arrantzale herri bat da, Aberdeenshire konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 690 biztanle zituen.
Laihunita
Laihunita silikato motako minerala da eta olivina taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Laihunita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 da.
Amstel
Amstel (nederlanderaz ahoskatua) Herbehereetako ibaia da, Amsterdam zeharkatzen duena. Izena antzinako nederlanderazko Aeme-stelle hitzetik dator, euskaraz "ur-eremu" esan nahi duena.
Amstel garagardoak bere izena du, garagardoa ekoizteko bere ura erabiltzen zuten eta.
Hasieran bi ibai txikien, Drecht eta Kromme Mijdrecht, lotunean iturria zuen, Uithoorndik hegoaldean. Baina Amstel-Drecht ubidea eraiki zutenean, Drecht ibaia eta Aarkanaal ubidearen lotunean, Nieuwveen herritik gertu, jaioa da. Ibaiadar nagusiak Kromme Mijdrecht, Bullewijk eta Waver ibaiak dira.
Ángel David Rodríguez
Ángel David Rodríguez García, El Pájaro ezizenarekin ezaguna (Madril, 1980ko apirilaren 25a) abiadurazko probetan espezializatutako atleta espainiarra da. 60 metro, 100 metro eta 200 metroko lasterketetan dago espezializatuta. FC Bartzelona ko atletismoko sailaren parte da. Pekineko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen 100 eta 200 metroko lasterketetan.
Ezizena bere auzoko parkean (Las Nieves, Móstoles) txikitan korrika egiten ikusi zutenetik dator, baxua eta argala zelako eta korrika egitean txori txiki bat zirudielako. Atletismo a Móstoleseko bere ikastetxeko hezkuntza zentroaren eskolaz kanpoko ekintzetan hasi zen praktikatzen eta 12 urte zituenean Fermin Cachok 1992an Bartzelonan urrea irabazten ikusi ondoren, Móstoleseko Atletismo Eskolan izena eman zuen. 18 urte bete arte egongo zen bertako taldean. Aire Libreko 100 metroko junior mailako Espainiako Txapelketa irabazi zuen eta denboraldi horretan 10 "56 marka lortu zuen. Denboraldi bikain horren ondorioz, Puma Chapín Jerez Klubera joan zen. Urte horretan bertan Annecyko (Frantzia) Junior mailako Munduko Txapelketako 4 × 100 m-ko finalean parte hartu zuen. Hurrengo urtean, 19 urte zituela, seigarren izan zen Riga ko Junior mailako Europako Txapelketan 100 metroko finalean 10,49ko markarekin. Madrilen Atletismoko 9. Munduko Kopan parte hartu zuen eta 8. izan zen 10.78 denborarekin, zortzigarren ere amaitu zuen Cecilio Maestra, Pedro Pablo Nolet eta Carlos Berlanga taldekideekin 4 x 100 errelebo proban 39.64 denborarekin. 2007an Osaka ko Munduko Atletismo Txapelketa ra joan zen eta bertan 100ml-ko bigarren kanporaketara iritsi zen.
Bernay-Vilbert
Bernay-Vilbert Frantziako udalerria da, Sena eta Marne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Ángel David Rodríguez
2008ko uztailean, Ángel Davidek Espainiako 100 m-tako errekorra lortu zuen, Salamanca ko Diputazio Sari Nagusian, 10,14 segundoko marka eta 1,7 metro segunduko haizerekin, Venancio José Murtziaren errekorra 4 ehunenetan gaindituz (10,18). Marka horri esker Pekingo Joko Olinpikoetara joan ahal izan zen, A gutxieneko lortuz, eta bigarren kanporaketan kanporatua izan zen, 200ean bezala.
Bernay-Vilbert
Biztanleria
2007an Bernay-Vilbert udalerrian erroldatutako biztanleak 819 ziren. Familiak 304 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 84 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 128 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 36 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Ángel David Rodríguez
Marka onenak
2008-ko uztailaren 2an, Rodríguezek Espainiako errekorra egin zuen 10 "14ko markarekin 100m-tan.
Bernay-Vilbert
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 356 etxebizitza zeuden, 301 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 34 bigarren erresidentzia ziren eta 20 hutsik zeuden. 344 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 301 etxebizitza nagusietatik 266 bere jabearen bizilekua ziren, 27 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 14 etxek bi zituzten, 41 etxek hiru zituzten, 62 etxek lau zituzten eta 181 etxek bost zituzten. 244 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 108 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 174 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 548 ziren, horien artean 401 aktiboak ziren eta 147 inaktiboak ziren. 401 pertsona aktiboetatik 377 lanean zeuden (203 gizon eta 174 emakume) eta 25 langabezian zeuden (12 gizon eta 13 emakume). 147 pertsona inaktiboetatik 47 erretiraturik zeuden, 58 ikasten zeuden eta 42 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bernay-Vilbert udalerrian 306 unitate fiskal zeuden, 824,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 23.879 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 48 komertzioetatik, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 15 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 12 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa, 1 iturgina, 2 argiketariak, 1 ile apaindegia eta 2 higiezinen agentziak.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzial guztiak lore-dendak ziren.
2000. urtean Bernay-Vilbert udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 588 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola 1 eta inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Boboli lorategia
Boboli lorategia (Giardino di Boboli) Italiako Toskana eskualdeko hiriburua den Florentzian dagoen lorategi ospetsu bat da. Arno ibaiaren hegoaldeko ibarrean kokatua dago, Pitti jauregiaren atzean, Pittitarrek eraikia, Medicitarren etsai porrokatuak zirenak, Florentzia kontrolatzen zuen familia noblea.
Medicitarren lorategiak, harmailadun antzoki bat sortzeko probesten duten antzinako harrobi baten gainean kokatzen dira, antzoki honetan, historiako lehen operak antzeztu zirelarik. Bi ibilbide nagusi daude:
Publikoarentzat, 1766an ireki ziren. Estilo eta garai ezberdinetako estatua ugari, lorategian zehar banatuak daude.
Desestazionalizazio
Denbora serieen azterketan, desestazionalizazioa denbora serie bateko osagai estazionala baztertzeko prozedura estatistikoari deritzo. Joera eta ziklo osagaiak ez bezala, osagai estazionalak gorabehera berdintsuak azaleratzen ditu sasoi bakoitzean. Horrela, denbora serie bateko balio jakin bati osagaia estazionalagatik dagokion aldizkako aldaketa ezabatzen zaionean, balioa desestazionalizatu egin dela esaten da. Desestazionalizazioari esker, sasoi ezberdinetako balioak erka daitezke, sasoiaren efektua bazterturik geratzen baita.
Desestazionalizazioa burutzeko hainbat prozedura dago. Modelo batzuen arabera, osagai estazionala era batukor eta biderkakor batean gehitzen den hartu behar da kontuan. Osagai estazionalak era batukor batean gehitzen badu gainerako osagaien balioa, desestazionalizazioa osagai estazionalari dagokion gehikuntza kenduz egin beharko da. Osagai estazionalak gainerako osagaien balioa biderkatu egiten badu, desestazionalizazioa osagai estazionalari dagokion gehikuntzaz zatituz egin beharko da. Prozedura konplexuagoak badaude, denbora serieen azterketan maiz erabiltzen den X-12-ARIMA prozedura esaterako.
Desestazionalizazioak aplikazio zabalak ditu ekonomia arloan. Esaterako, hilabete ezberdinetako langabetu kopuruen igoerak eraktu nahi direnean, behar beharrezkoa hilabete horiei dagokien osagai estazionala kontuan hartzea. Adibidez, ez dira berdinak ekainean 20 000 langabetu gehiago izatea, hilabete horretan berez 10 000 langabetu gutxiago izaten delarik, eta irailean 20 000 langabetu gehiago izatea, hilabete horretan berez 30 000 langabetu gehiago izaten delarik.
Desestazionalizioa burutzeko beste prozedura bat azken sasoietako balioak gehitzea da, sasoi bakoitzeko gorabehera konpentsatu egingo baitira horrela bata bestearekin. Adibidez, hilabete ezberdinetako inflazioaren ehuneko igoerek izan ohi dituzten gorabeherak baztertzeko, azken 12 hilabeteetako inflazio ehuneko igoeren batuketa egiten da. Horrela ordea urteko inflazioaren joera zein den azter daiteke bakarrik, hilabete jakin bateko inflazio igoera handia edo txikia izan den, eskuarki izaten duen mailarekin erkatuz, jakin gabe.
K.a. 770eko hamarkada
Kristo aurreko 770ko hamarkadak K.a. 779etik K.a. 770. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
Obaba
Obaba Bernardo Atxagaren lan zenbaitetan agertzen den euskal herri fiktizioa, besteak beste Bi anai eta Obabakoak eleberrietako paisaia eta kokalekua dena. Euskal kultura tradizionalean errotutako herria da, Atxagaren beraren esanetan izateari utzi dion mundu bat.
Dido
Dido, batzuetan Elissa edo Elyssa, Tiroko errege Mattan I.aren alaba zen. Bere neba errukigabe eta autokratikotik, Pigmalionengandik, ihes egiten duen emakume argi eta ekintzaile bat bezala deskribatua da, bere senarraren heriotzaren arduraduna bera izan zela jakin ondoren. Bere jakinduria eta lidergoaren bidez, Kartago hiria (gaur egungo Tunisian) sortu eta oparo bihurtu zuen. Dido izenak, fenizieraz, heroi esan nahi du.
Kartagoren sorrera, antzinako greziar eta erromatar iturrietatik bakarrik ezagutzen da, gehienak Kartago sortu eta askoz beranduago idatziak izan ziren. Kontakizun gehienetan, Tiro feniziar hiri-estatuko erregina zen, gaur egun, Libanon, eta tiraniatik ihes egin zuen Afrikako ipar-mendebaldean bere hiria sortzeko.
Hari buruzko iturri nagusia Virgilio Antzinako Erromako poeta zen, Eneidan aipatzen baitu. Virgilioren arabera, Dido erregina, Olinpoko jainko-jainkosen eraginez, Eneas heroiaz maitemindu zen:
Dido, oraindik ere, herri kulturan iraunkorreko figura da, XXI. mendean antzezlanetan, artelanetan eta beste obratan agertzen da. Bere ondarea, bereziki indartsua da Tunisian, non, batzuetan, bertako emakumeak, Didoren alabak deitzen dira, eta Dido ikur nazionaltzat hartzen da, baita bere irudia txanponean agertu da ere.
Izena
Didoren elezaharreko izen asko jatorri punikokoak dira. Hala ere, istorio hau aipatzen duten lehen egile greziarrek, antza, feniziar kontakizunak berreskuratu zituzten. Dirudienez, Dido, David-en erro semitikotik dator, Maitatua esan nahi duena. Beste batzuek diote noraezean dabilena esan nahi duela. Marie-Pierre Noëlen arabera, Elishat/Elisha izena, eskaintzetan, behin eta berriz agertzen da. *Il- (jainko) ren aitzizki punikoaz osatuta dago. El jainko sortzaile feniziarra, judaismoan Jainkoa aipatzeko ere izen bat zen, eta -issa, ʾiš (𐤀𐤎)-ren esanahia izan liteke, su, edo emakume izendatzeko beste modu bat. Beste lan batzuen arabera, El formaren femeninoa da. Grezieraz Theiossô izena agertzen da, Élissa izenarekin itzultzen, dena, eta el theos bihurtzen da.
Kronologia
F. M. Cross eta Wm. H. Barnesen arabera, kronologia hau lagungarria da Didoren eta bere hurbileko senideen gertakizunak ulertzeko.
Hyphessobrycon meridionalis
Hyphessobrycon meridionalis Hyphessobrycon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Dido
Dido iturri klasikoetan
Didoren pertsona, historialari erromatarrek Siziliako Timeo Taorminakoaren idazki galduei egindako erreferentzietan oinarritzen da (c. K.a. 356-260).
Antzinako historialariek zenbait data eman zituzten, bai Kartagoren fundaziorako, bai Erromaren fundaziorako. Apianok, bere Gerra Punikoen hasieran, Kartago nolabaiteko Zorus eta Kartxedonek sortu zutela dio, baina Zorusek, Tiro hiriko izenaren transliterazio alternatibo bat dirudi, Kartxedon, berriz, soilik Kartagoren forma greziarra den bitartean.
Timeok Elissa aipatu zuen, Kartxedonen emaztea eta Tiroko Pigmalion erregearen arreba. Oraindik ez da aurkitu Kartagoren tokiko K.a. VIII. mendearen azken laurdena baino lehenagoko ebidentzia arkeologikorik. Garai honetarako material eskasia, Aro Ilunaren greziar teoriaren arbuioaren ondorioz azal daiteke. Hiriaren izena 𐤒𐤓𐤕 𐤇𐤃𐤔𐤕‎ (Qart-hadasht, edo (Hiri Berria) da, gutxienez, kolonia bat zela adierazten du.
Virgilioren aurretik bizirik iraun duen kontakizun bakarra, Virgilioren Gneo Ponpeio Trogo garaikidearena da Historia filipikoetan, Juniano Justinok III. mendean eginiko laburpen edo epitomean adierazten den bezala.
Justinok, Trogori aipatuz edo parafraseatuz (18,4-6) dio, Justinok izendatzen ez duen Tiroko errege batek Dido alaba ederra eta bere seme Pigmalion oinordekoak izendatu zituela. Baina, hil zenean, jendeak nahiago zuen erregetzat Pigmalion hartzea, Pigmalion oraindik ume bat zen arren. Dido, Azerbas osabarekin ezkondu zen, Heraklesen (Melqart) apaiza zena, Pigmalion erregearen ondoren boterean bigarrena zena. Azerbasek (Sicharbas, Zacherbas), Unamon egiptoar ipuinean aipatzen da Bibloseko Zikarbaal erregearekin pareka daitekeela. Zurrumurruen arabera, Azerbasek lurperatutako aberastasun asko zituen, eta Pigmalionek, aberastasun hau lortzekotan, Azerbas hil zuen. Didok, Tirotik ihes egin nahirik, Pigmalionaren jauregira aldatzeko nahia adierazi zuen, baina, ondoren, Pigmalionek, aldaketan laguntzeko bidali zituenei, Azerbasen urrezko poltsa guztiak, itxuraz, bere izpirituarentzako eskaintza bezala itsasora botatzeko agindu zien. Izan ere, poltsa horiek hondarra besterik ez zuten. Ondoren, Didok, bertaratuak, beste lurralde batera ihes egiteko konbentzitu zituen, bestela, Pigmalioni aurre egin beharko liokete, behin Azerbasen urrea zertarako erabili zen jakin eta gero. Senatari batzuk ere batu zitzaizkion bere ihes egitean.
Taldea Ziprera iritsi zen, non Jupiterren apaizak espedizioarekin bat egin zuen. Han, erbesteratuek laurogei bat neskak harrapatu zituzten, urertzean prostituitzen ari zirenak, taldeko gizonei emazteak emateko.
Azkenik, Dido eta bere jarraitzaileak Afrika iparraldeko kostaldera iritsi ziren, non Didok, Iarbas errege berbereari aldi baterako lur zati txiki bat eskatu zion, bere bidaiak jarraitu ahal izan arte. Idi baten larruazalak okupatzen zuen lur-azalera baino ez.
Onartu ondoren, Didok, idi larrua, zerrenda finetan moztu zuen, gertuko muino oso bat inguratzeko modukoa, Birsa (larru) deitua izan zena. Kokagune berrira, tokiko berbereetako asko batu ziren, baita gertu zeuden Utikako feniziar hiritik ere.