cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nafarroako Foru Aldundia
Historia
Nafarroako Foru Aldundiak 1839 eta 1984 artean iraun zuen, eta urte hartan Nafarroako Gobernuak ordezkatu zuen. Hura 1982ko Nafarroako Foru Eraentza Berrezarri eta Hobetzeari buruzko Lege Organikoak sortutako erakundea da.
Arsenio Fernández de Mesa
Ferrolgo zinegotzi
Urte haietan, zinegotziek karguan aritzeagatik kobratzen ez zutenean, errebolta, istilu, manifestazio eta okupazio handiak izan ziren eraikin publikoetan, Espainiako lehen gobernu sozialistak 1984 eta 1985 urteetan sustatutako "ontzigintzaren birmoldaketaren" ondorioz. Fernández de Mesa Astanoko eta Bazango langileen defendatzaile gisa nabarmendu zen. Langileek Udala okupatu zutenean, eraso bortitza izan zen garai hartako alkate sozialistak, Jaime Quintanilla Ullak, bihotzetik operatu berria zutena. Fernández de Mesa, udalbatzako kide eta alderdiko kide Román Cenalmor Balarírekin batera, alkatearen laguntzarekin atera zen berehala, eta lurretik altxatu, lepoan zituen kateak kendu eta nazionalistenek eragindako eraso fisikoetatik askatu zuten. Gertaera haiek oihartzun handia izan zuten tokiko, eskualdeko eta estatuko prentsan, eta gertatutakoa xehetasunez kontatu zuten, baita PSOEk eta PCk osatutako udal-gobernuko zinegotziek ihes egin izana ere; izan ere, alkateak bezala erasoa jasateko beldur zirenez, nahiago izan zuten atzeko eta alboko ateetatik atera.
Agrestina
Agrestina Brasilgo udalerri bat da, Pernambuco estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Mons Agnes
Mons Agnes ilargi-mendi bat da, LQ12 lau-angeluan, Ilargiaren aurpegi ikusgarrian. Gutxi gorabehera kilometro bateko diametroa du. Lacus Felicitatis-en barruan dagoen Ina kraterraren zoruan erraz identifikatzen den goragunea da. LPIko Lunar Topophotomap maparen arabera, 30 metroko altuera du. Ina kraterraren ondoan Osama eta Dag kraterrak daude.
Gerra krimen
Gerra krimena lege haustea da, gerra garaian egiten dena. Gerra krimenak militarrek nahiz zibilek borondatez egiten dituztenak dira (lapurretak, bortxaketak, hilketak, etab.), baita nagusien aginduei jarraituz ere (arma debekatuak erabiltzea, zuzenbidearen aurkako mendekuak, etab.).
Nafarroako Foru Aldundia
Ahaldun nagusiak
Foru Aldundiaren presidentea Nafarroako Gobernadore Zibila izan zen. Espainiako Gobernuak aukeratzen zuen eta gutxitan izan zen nafarra 1979ko urtarrila eta gero, kargu biak banatu egin ziren. Nafarroako Gobernu bilakatu zen.
Gerra krimen
Ezaugarri batuzk
Gerra krimena gerrako legeek eta ohiturek ezarritako babesen urraketa da, gatazka armatu batean egindako Nazioarteko Zuzenbide Humanitarioaren arau-hauste larriek eta Nazioarteko Zuzenbidearen urraketek osatua. Terminoa, neurri handi batean, nazioarteko zuzenbidean definitzen da, Genevako konbentzioa barne. Gerrako presoen eta zibilen aurkako tratu txarrak eta genozidioak gerrako krimentzat hartzen dira.
Nafarroako Foru Aldundia
Ahaldun nagusiordeak
Kargu nagusia Gobernadore Zibilak zuenez, barneko kargu nagusia ahaldun nagusiordearena izan zen. Hona hemen zerrenda:
Gerra krimen
Nazioarteko Zigor Auzitegia
2019ko irailaren 10ean, Hagako Nazioarteko Zigor Auzitegia martxan jarri zen, data horren ondoren egindako gerrako krimenak jazartzeko epearekin. Auzitegi hori Erromako Estatutuan ezarrita dago, eta 5. artikuluan gerrako krimenak barne hartzen ditu. Estatutu horretan, zortzigarren kapituluan, krimen hauek azaltzen dira:
Alto do Rodrigues
Alto do Rodrigues Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Norte estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Mons Agnes
Izena
1979an Agnes emakume izen grekoa eman zioten.
Gerra krimen
Nazioarteko Zigor Auzitegia
Hona hemen xehetasunak:
Arsenio Fernández de Mesa
Kongresuko diputatu
La Coruñako Gorte Nagusietako IV., V., VI., VII., VIII., IX. eta X. legegintzaldietako diputatu izan zen eta Talde Popularreko Defentsa, Arrantza, Ontzigintza eta Merkataritza Sektoreetako bozeramaile gisa jardun zuen, eta, horietan guztietan, Ganberako diputatu aktiboenetako bat izan zen. Espainiako Defentsa Batzordeko lehendakariorde izan zen.
Gerra krimen
Susmagarri garaikideak
Gerra krimenaren inguruko akusazioak izan dituzten gaur egungo gobernu buruak:
Nahulingo
Nahulingo El Salvadorko Sonsonate departamenduko udalerri bat da. 2007ko erroldaren arabera 10417 biztanle zituen.
Jon Apezetxea
Jon Apezetxea Ruiz, pilota arloan Apezetxea deituraz ezaguna (Goizueta, Nafarroa Garaia, 1988ko apirilaren 12a) esku huskako pilotari profesional ohia da. Aurrelari jokatzen zuen, Aspe enpresarekin; gaur egun, enpresa horretako teknikarietako bat da. Profesional garaiko estatistika ofizialek diotenez, 1,79 metro luze da, eta 72 kilo pisatzen zuen. Profesionaletako estreinako partida 2006ko urtarrilaren 30ean jokatu zuen, Tolosako Beotibar pilotalekuan. 2015eko maiatzean, Aspek enpresako intendentearen —Martin Alustizaren— laguntzaile izateko proposamena egin zion, eta Apezetxeak onartu egin zuen.
Arsenio Fernández de Mesa
Gobernuaren ordezkari Galizian
Gobernuaren Galiziako ordezkari izendatu zuten 2000ko maiatzean, Estatuko idazkariorde gisa, eta kargu horretatik kudeatu zuen Prestige hondoratzea. Garai hartakoak dira bere esku-hartze publiko ezagunenetako batzuk: "Ziurrenik fuelak ez du Galiziako kostaldea ukituko" (2002ko azaroaren 14a) "Fuela itsas hondoan adokin bihurtzea da helburua" (2002ko azaroaren 19a) "Zifra argi bat dago, izan ere, isuri den kopurua ez da jakiten" (azaroaren 21a). Corbiongo epaileak inputatutzat hartu zuen eta Coruñako Audientziako azken sententziak paragrafo batzuk eskaintzen dizkio:Koordinazio lausoa eta nahasgarria izan zuen, bai eragiketak zuzenduko zituen erakundea eratzean, bai egitura burokratikoak eta agintariei informazioa eman diezaieketen pertsonei arreta ematean". Berak hala eskatuta, 2004ko urtarrilaren 31n kargua utzi zuen, urte horretako martxoko hauteskunde orokorretan parte hartzeko.
Carmelo Borobia
Joaquín Carmelo Borobia Isasa (Cortes, - Zaragoza, 2022ko apirilaren 23a) nafar apaiza izan zen. 1959an ordenatua, Erroman lan egin zuen. 1990ean Joan Paulo II.ak Zaragozako apezpiku laguntzaile hautatu zuen. 1996an Tarazonako apezpiku izendatu zuten eta 2004an kargua utzi zuen.
Nafarroako Foru Aldundia
1930ean sortutako Batzorde kudeatatzailea
1930eko urtarrilean Dámaso Berenguer, Miguel Primo de Rivera uko egin ondoren Espainiako presidentea, 1923 eta aurreko ahaldunak berreskuratu zituen.
1931n sortutako Batzorde kudeatatzailea
Errepublikano-socialista blokearen presioa zela eta, Gobernuak Batzorde kudeatatzaile aukeratu zuen apirilaren 25ean. 1933ko ekainean Gobernuak aginduta bete gabeko lau postuak aukeratu zuen 1934ko urtarrilera arte.
1935ean sortutako Batzorde kudeatatzailea
1934ko Iraultza eta gero, Nafarroako 32 ezkertiar udalak indargabetu zituzten eta kargu berriak aukeratu behar izan zituzten aldundirako :
Juan Karlos I.a Espainiakoa
1979ko apirilaren 3an lehendabiziko Nafarroako Parlamenturako hauteskundeen ondorioz, 1979ko urtarrilaren 25an argitaratutako aginduak sortutako Nafarroako Gobernua aukeratu zuten.
Arsenio Fernández de Mesa
Ceutako gorabehera, 2014. urtean
2014ko otsailaren 6an, Saharaz hegoaldeko etorkin-talde bat Marokoren eta Espainiaren arteko muga zeharkatzen saiatu zen. Guardia zibila aurka agertu zen, indarra erabiliz. Gertakarien ondorioz, 15 etorkin hil ziren. GKE batzuek adierazi zuten legez kanpoko kanporaketak izan zirela eta etorkinen aurkako istiluen aurkako materiala behar ez bezala erabili zela, eta horrek material hori erabiltzeko araudia hautsi zuen.
Julen Zelaieta
Julen Zelaieta Iriarte (Bera, 1980ko urriaren 8a) nafar bertsolaria da.
Ibilbidea
Haur hezkuntza ikasi zuen eta egun, haur hezitzailea da. 1993ko martxoaren 25ean Bortzirietako bertsoeskolara joaten hasi zen. Nafarroako Bertsolari Txapelketan 2003an, 2005ean, 2006an eta 2007an finalista izan ondoren, 2008ko edizioa irabazi zuen. Gazte sariketetan ere, 2001eko Berritxu Saria eta 2005eko Nafarroa Oinez sariak lortu ditu. Horrez gain, bertsopaperetan hamaika sari irabazi ditu.
Baladi (zaldi)
Baladi zaldia, edo egipziar zaldia, arabieraz بلادي, Egiptoko bertako zaldi arraza bat da. Bere tamaina zein hainbat ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean sartzen da.
Arrrazaren osaketan arabiar zaldia dago eta baita odol garbiko zaldiekiko zenbait gurutzaketa.
Arsenio Fernández de Mesa
Ceutako gorabehera, 2014. urtean
Hurrengo egunetan, Arsenio Fernándezek aurreko informazioen egiazkotasuna ukatu zuen, eta erabat ukatu zuen etorkinen aurkako gomazko pilotak erabiltzea, eta “gizatasunik gabeko” gisa izendatu zuen horrelakoak erabiltzea. Hala ere, 2014ko otsailaren 13an, Jorge Fernández Díaz barne-ministroa Kongresuan agertu zen bere borondatez, gertatutakoaren azalpenak emateko, eta baieztatu zuen gomazko pilotak erabili zirela Guardia Zibilaren zuzendariaren adierazpenaren aurka. Otsailaren 14an, hainbat diputatuk dimisioa eskatu zuten Guardia Zibilaren zuzendari gisa, babesik gabe ur gainean igeri ari ziren immigranteei gomazko pilotak jaurtitzen zizkieten bideo-grabazioak argitara atera zirenean.
Baladi (zaldi)
Hainbat adituek, dena den, ezbaian jartzen dute zaldi mota honen arraza izaera bera.
Arsenio Fernández de Mesa
Ondorengo bizitza
2017. urteko otsailean, Red Eléctrica de España energia elektrikoa garraiatzeko enpresako administrazio-kontseiluko kide izendatu zuten. Hori dela eta, hainbat politikarik eta komunikabidek kritikatu zuten, ate birakaria zela uste baitzuten.
Baladi (zaldi)
Zalgurdietatik tiratzeko zein zela zalditzat erabiltzen da.
Eliurus danieli
Eliurus danieli Eliurus generoko animalia da. Karraskarien barruko Nesomyidae familian sailkatuta dago.
Baladi (zaldi)
Historia
Izen ofiziala "egipziar zaldia" da. Baladi izen arabiarrak zera esan nahi du, "bertakoa". Egipton bertakoa den edozeri ezartzen zaio izen hau.
Andreu Martín
Andreu Martín Farrero (Bartzelona, 1949ko maiatzaren 9a) idazle eta gidoigile kataluniarra da, nobela beltzean espezializatua.
Ibilbidea
Psikologia ikasketak burutu bazituen ere, letren mundura lerratu eta komikietako gidoiak idazten hasi zuen bere literatur ibilbidea. Nobela beltzen egile gisa da batik bat ezaguna, ondoko sariak eskuratu dituelarik: Bere obra ezagunenetakoa da Barcelona tràgica izenekoa (2009), 1909ko Bartzelonako aste tragikoan girotua.
Bari
Bari Italiako hego-ekialdean dagoen hiria da, izen bereko probintziaren eta Apulia (Puglia) eskualdearen hiriburua.
2004an 328.458 biztanle zituen.
Itsaso Adriatikoaren kostaldean dago kokatuta.
Henri Cartier-Bresson
Henri Cartier-Bresson (Chanteloup-en-Brie, Frantzia, 1908ko abuztuaren 22a - Montjustin, Frantzia, 2004ko abuztuaren 3a) argazkilari frantses bat izan zen eta fotokazetaritzaren sortzailetzat jotzen da. 35 mm formatua bereganatu zuen lehenengotarikoa izan zen eta irudiak hartzeko momentu erabakiorra aukeratzen nagusi.
Haurtzaroa
Henri Cartier-Bresson Chanteloup-en-Brieen, Paris inguruan, jaio zen. Bost neba-arrebetatik bera zen zaharrena. Bere aita oihal fabrikatzaile dirudun bat zen; Cartier-Bresson haria oinarri-oinarrizkoa zen Frantziako edozein jostunen erreminta-jokoan. Amaren aldeko familia Normandiako kotoi merkatari eta lur-jabe familia bat zen eta bertan eman zuen haurtzaroaren zati bat. Cartier-Bresson familia Pariseko burges auzoan bizi zen eta bere garaikideak baino abantaila gehiago izan zituen diruari dagokionez argazkigintza lantzeko. Bere familia katoliko-sozialista bezala deskribatu zuen.
Mutil gaztea zela Brownie argazki-kamera bat izan zuen, festetako argazkiak atzemateko erabilia.
Lehen urteak
Cartier-Bressonek Parisko Ecole Fenelon eskola katolikoan ikasi zuen. Musika ikasteko arrakastarik gabeko ahaleginak egin eta gero bere osaba Louisek, margolari trebea, olio-pinturaren munduan sartu zuen. "Margotzea nire obsesioa izan da nire aita mitikoak, nire aitaren anaiak, 1913ko gabon jaietan bere estudiora eraman ninduenetik; bost urte nituen orduan. Margolaritza atmosfera batean bizi nintzen bertan. Margo-oihalak arnastu nituen." Louis osabaren klaseak laburrak izan ziren oso; Lehen Mundu Gerran hil zen.
1927an, 19 urterekin, Cartier-Bresson arte eskola pribatu batean sartu zen, André Lhote margolari kubista eta eskultorearen akademian. Lhoteren nahia kubisten errealitaterako hurbiltzea eta forma artistiko klasikoak batzea zen, baita Nicolas Poussin eta Jacques-Louis Daviden ohitura frantses klasikoa modernismoarekin lotzea. Cartier-Bressonek margolaritza ere ikasi zuen Jacques Émile Blanche gizarte erretratatzailearekin. Garai honetan Dostojevski, Schopenhauer, Rimbaud, Nietzsche, Mallarmé, Freud, Proust, Joyce, Hegel, Engels eta Marx irakurri zituen. Lhotek Louvrera eramaten zituen ikasleak artista klasikoei buruz ikasteko eta Parisko galerietara arte garaikidea ikasteko. Cartier-Bressonen arte modernoarekiko interesa errenazimentuko lanekiko (Jan van Eyck, Paolo Uccello, Masaccio eta Piero della Francescaren maisu-lanak) mirespenarekin bateratu zen. Cartier-Bressonek sarritan kontsideratu izan du Lhote kamera gabeko argazkigintzako irakaslea.
Filmografia
Cartier-Bresson Jean Renoiren bigarren zuzendariordea izan zen 1936ko La vie est à nous eta Une partie de campagne, eta 1939ko La Règle du Jeu filmetan.
Lerista apoda
Lerista apoda Lerista generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
May Peleg
May Peleg (Jerusalem, Israel, 1984ko azaroaren 1a - 2015eko azaroaren 14a) israeldar LGBT eskubideen aldeko ekintzailea izan zen.
Peleg judu ultra-ortodoxo familia batean jaio zen. Haurtzaroan jazarpen fisikoa, emozionala eta sexuala pairatu zuen. Horrez gain, bi bortxaketa jasan zituen.
Hogei bat urte zituenean ezkondu zen eta bi seme-alaba eduki zituen. Meningitisak jo zuenetik, fibromialgia-astinaldi gogorrak izan ohi zituen. Minaren minez, 2015eko azaroaren 14an bere buruaz beste egin zuen.
Hil aurretik, bere hilotza erraustua izateko gestioak egin zituen bere nahia errespeta zedin. Beldur zen bere familia ultra-ortodoxoak ez zuela emakumetzat ezagutuko, eta lege juduaren araberako ehorzketa erlijiosoa emango ziola. Kasua Israelgo Auzitegi Gorenera heldu zen eta auzitegiak Pelegen nahia betearaztea ebatzi zuen.
Cyphorhinus thoracicus
Cyphorhinus thoracicus Cyphorhinus generoko animalia da. Hegaztien barruko Troglodytidae familian sailkatua dago.
Duos habet et bene pendentes
Duos habet et bene pendentes latinezko esaldia (euskaraz: "Bi ditu eta ondo zintzilikatzen dira"), baita ere Testiculos habet edo Habet!, Aita Santuaren aukeratzeko prozesuan esaten omen zen. Kondairaren arabera kandidatoa benetako gizona zela ikusi behar zen eta, horretarako, Aita Santua izan nahi zuena aulki berezi batean eseri behar zen, kardenal gazteenak haren sexua eskuarekin aztertzeko. Behin gizona zela ziurtatuta, esaldia esaten zuen eta kargua hartzeko bide irekia zuen.
Aulki berezia
Proba hori egiteko erabili behar zen aulkia badago eta Vatikanon ikus daiteke. Egurrezko eserlekua da eta esertzeko tokian zulo bat du. Haren izena Sedia stercoraria da baina haren funtzioa ez zen Aita santuaren sexua aztertzeko, honek kaka egiteko baizik; izenaren itzulpena "kaka egiteko eserlekua" izango litzateke.
Joana Ama Santua
Kondairaren oinarrian Joanaren inguruko gertaerak daude. 855. urtean, Erroman, emakumezko batek aitasantutza katolikoa eskuratu omen zuen 857. urtera arte, hau da, ofizialki Benedikto III.aren aldiari dagozkion urteetan eta horretan oinarritzen da kondaira. Batzuek diote Benedikto III.a bera emakumea zela eta beste batzuek 872. eta 882. urteen artean kokatzen dute Ama Sainduaren agintaldia, Joan VIII.aren aldian, alegia; beharbada, ustezko Ama Sainduak Joana zuelako izena.
Joana 822an jaio omen zen, Ingelheim am Rhein herrian, egungo Alemanian. Aita elizgizona izanik, garaiko emakumeek debekatua zuten erlijio eta kultura heziketa jaso zuen. Ikasten jarraitu ahal izateko, kopista gisa hasi zen lanean, Johannes Anglicus gizonezko izenarekin. Lanbideari esker, 848. urtean, Erromara iritsi zen, beti ere gizonezko identitatean babestuta. Kurian Joanaren jakinduriaren berri bazuten nonbait, eta Leon IV.ak gaztea ezagutu nahi izan zuen. Berehala Aita Sainduaren nazioarteko aferen idazkari bihurtu zen. Leon IV.a hil eta gero Joana bera izendatu omen zuten ondorengo; Benedikto III.a edo Joan VIII.a izena hartu zuen.
Handik bi urtera Joanak harreman sexualak izan zituen Saxoniako enbaxadore Lanbertorekin eta haurdun geratu zen. Prozesio baten erdian erditzearen uzkurdurak sentitzen hasi zen eta hantxe bertan, eliztarren aurrean, erditu zen. Jean de Maillyren arabera, jendetza suminduak harrika hil zuen Joana; Martin Poloniarraren testuetan, aldiz, Ama Saintua erditzeak berak hil zuen.
Istorio hau egiaztatzen duen dokumenturik ezean, elezaharren esparruan utzi behar da. Aldiz, IX. mendeko Aita Saintu sortari buruzko informazio oso zehatza gorde da eta Joana Ama Saintuaren aipamenak askoz geroagokoak dira.
Acrochordonichthys guttatus
Acrochordonichthys guttatus Acrochordonichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Akysidae familian.
Microichthys sanzoi
Microichthys sanzoi Microichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Epigonidae familian sailkatzen da.
Salcoatitán
Salcoatitán El Salvadorko Sonsonate departamenduko udalerri bat da. 2007ko erroldaren arabera 5484 biztanle zituen.
Iparraldeko Asia
Iparraldeko Asia Asiako eskualde geografikoa da. Eskualdeak ez ditu biztanle askorik, beraz, biztanle dentsitatea txikia da.
Izena ez da asko erabilia. Noizbehinka, Iparraldeko Asia Ekialdeko Asia eta/edo Erdialdeko Asiaren zatiak izendatzeko erabili da, Asia errusiarra Ekialdeko Europaren zati bat izanik.
Isidro Gomá
Isidro Gomá Tomás (La Riba, - Toledo, ) kataluniar apaiza izan zen, Gerra Zibil garaian Espainiako kardenal primatua izandakoa. 1895an ordenatua, 1927an Tarazonako apezpiku izendatu zuten eta 1933an Toledoko artzapezpiku bilakatu zen.
1936an Aulki Santuak Francoaren gobernua onartzeko lanak egin zituen eta "gurutzada" terminoa bultzatu zuen. 1939an Serrano Suñerren gobernuak euskarazko predikuen aurkako arauak kritikatu zituen.
Abbas Kiarostami
Abbas Kiarostami (Teheran, 1940ko ekainaren 22a - Paris, 2016ko uztailaren 4a) irandar zinema-zuzendari eta gidoigilea izan zen. Arte Ederretako ikasketak egin zituen. Pintore eta diseinatzaile grafiko gisa jardun zuen lanean. 60ko hamarkadan, sormen handia erakutsi zuen publizitate-zinemagintzan, eta iragarki asko egin zuen. 1969an, Haur eta Nerabeen Adimen Garapenerako Institutuan sartu zen. Institutu horren babespean, hainbat film labur egin zituen, gehienak didaktikoak, adibidez, Nan va kuche. Iraultza Islamiarra baino lehen, bi film luze egin zituen. Iraultzaren ondoren, Iranen geratzea eta institutu horretan jarraitzea erabaki zuen. Haurren mundua islatzen dute Kiarostamiren film askok. 1987an, Jâne-ye dust koŷâst? filma grabatu zuen. Locarnoko 1989ko Jaialdian, oso harrera ona izan zuen, eta ospea eman zion nazioartean. Beste film aipagarri batzuk hauek dira: Avvaliha (1985), Mashq-e shab (1989), Nama-ye nazdik (1990), Zendegi va digar hich (1991), Olibondoetan zehar (1993), Gerezien zaporea (1997). Azken film horri Urrezko Palma eman zioten 1997ko Canneseko Zinemaldian. 2010ean, Copie Conforme (Copia Certificada) filmak Urrezko Galburua irabazi zuen Valladolideko Semincin, eta filmeko protagonista Juliette Binochek, Emakumezko Aktore Onenaren Saria, Cannesko Zinemaldian.
Carolyn Shoemaker
Carolyn Jean Spellmann Shoemaker (Gallup, Mexiko Berria, 1929ko ekainaren 24a - Flagstaff, Arizona, 2021eko abuztuaren 13a) estatubatuar astronomoa izan zen, Shoemaker-Levy 9 kometaren aurkitzaileetako bat. Behin gizabanako batek aurkitutako kometa gehienen errekorra izan zuen.
Carolynek historian, zientzia politikoetan eta ingeles literaturan tituluak lortu arren, ia ez zitzaion zientzia interesatzen, Eugene M.("Gene") Shoemaker 1950-51 ezagutu eta ezkondu arte. Gero bere lanaren azalpenek hunkitu egin zutela esan zuen. Nahiz eta experientzia eta titulu zientifikorik ez izan, Caltechek ez zuen inolako eragozpenik izan Generen taldearekin bat egiteko, Kaliforniako Teknologia Institutuan ikerketa laguntzaile gisa. Carolynek jada frogatu zuen ohiz kanpoko pazientzia zuela, eta ikusmen estereoskopiko aparta erakutsi zuen, bi koalitateak oso baliotsuak ziren Lurretik gertu objektuen bila zihoan lasterketa batean.
Karrera profesionalak
Carolynek Generekin ezkondu ondoren izan zuen lehen lana, zazpigarren gradua irakastea izan zen. Irakasle lanbidearekin pozik ez zegoenez, familia bat sortzeari uko egin zion. Mary Chapmanek, USGSko Astrogeologia Zentrorako Carolynen biografiaren egileak, honako hau idatzi zuen: "Carolyn emakume beroa, adimentsua eta oso-oso pazientea da, baina bere trebetasunak egokiagoak ziren irakaskuntzarik gabeko ingurune baterako.
51 urterekin, bere seme-alabak hazi eta independizatu ondoren, bere "habia hutsaren sindromeari" aurre egingo zion lan bila hasi zen. Gaztetan, ez zuen inoiz interesik izan zientzia gaietan. Geologia ikastaro bat hasi zuen, baina biziki aspertuta aurkitzen zuen. Gene ezagutzeak hori guztia aldatu zuen. Txostenen arabera, "Gene entzutea geologiak berak gai aspergarria zela uste zuena ezagutzaren bilaketa hunkigarri eta interesgarria egin zuela azalduz".
Lowell Behatokiko ikasle bat astronomia irakasten hasi zen. Gero, bere senarrarentzat landa laguntzaile gisa hasi zen lanean, bere bilaketa programan lanean, mapeatzen eta inpaktu kraterrak aztertzen. Carolyn Shoemakerrek 1980an hasi zuen bere ibilbide astronomikoa, 51 urterekin, Lurra zeharkatzen duten asteroide eta kometen bila Kaliforniako Teknologia Institutuan, Pasadenan, Kalifornian, eta Palomar Behatokian, San Diegon, Kalifornian. Urte horretan, Shoemaker Ameriketako Estatu Batuetako Geologia Zerbitzuan kontratatu zuten astronomia adarreko zientzialari bisitari gisa, eta, gero, 1989an, astronomiako ikerketa irakasle gisa hasi zen Arizonako Iparraldeko Unibertsitatean. Bere lana, planeta zeharkatzen duten kometa eta asteroideen bilaketan kontzentratu zuen. David h. Levy astronomoarekin taldean, Shoemakerrek Shoemaker-Levy 9 identifikatu zuten, Jupiter planetaren inguruan orbitatutako kometa bat 1993ko martxoak 24an. Gene 1997an hil ondoren, Shoemakerrek Lowell Behatokian jarraitu zuen lanean Levyrekin, eta bertan jarraitzen du gaur egun ere.
1980 eta 1990eko hamarkadan, eremu zabaleko teleskopioan egindako film bat erabili zuen Palomar behatokian, estereoskopio batekin konbinatuta, izar finkoen hondoaren kontra mugitzen ziren objektuak aurkitzeko.
2002tik aurrera, bakarrik edo 32 kometa eta 800 asteroide baino gehiago aurkitu zituen.
Sariak
Northern Arizona Universityko (Flagstaff, Arizona) ohorezko doktoretza jaso zuen, eta Aeronautikako eta Espazioko Administrazio Nazionalaren salbuespenezko lorpen zientifikoen domina, 1996an. Berak eta bere senarrak James Craig Watson domina jaso zuten Ameriketako Estatu Batuetako Zientzien Akademia Nazionalaren eskutik 1998an. Shoemakerrek Rittenhouse Astronomia Elkartearen Rittenhouse domina ere jaso zuen 1988an, eta Urteko Zientifikoaren Saria 1995ean. Hildian 4446 Carolyn asteroidea, Edward Bowell unibertsitateak Lowell Behatokian aurkitua 1985ean, bere omenez izendatua izan zen.
Aurkitutako planeta txikien zerrenda
Carolyn Shoemaker, Minor Planet Centerrek ziurtatzen du 1980 eta 1994.11 artean egindako 377 planeta txikiren aurkikuntzarekin.
Turčianska Štiavnička
Turčianska Štiavnička Eslovakiako udalerri bat da, Martingo barrutian kokatuta. 14,07 km²ko azalera du eta 928 biztanle 2017ko datuen arabera.
Aperibé
Aperibé Brasilgo udalerri bat da, Rio de Janeiroko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Exèrcit Popular Català
Exèrcit Popular Català (EPOCA), euskaraz Kataluniako Herri Armada, Kataluniaren nazio askapena helburu zuen talde armatu bat izan zen, 1970 eta 1971 bitartean agertua.
Erakundea sortzeko saiakera bi izan ziren lehenago, 1964 eta 1968an. Militantzia gehiena, Front Nacional de Catalunya-tik etorritakoa zen. Jaume Martínez Vendrell, Front Nacional de Catalunyako adar militarraren arduraduna, EPOCA erakundeko berrogeita hamar bat militanteak militarki prestatzeaz eta formazio praktiko nahiz teorikoa emanteaz arduratu zen. Armak Sporri goitizena zuen kataluniar-suitzar baten bidez lortu zituzten. Berrogeita hamar militante hauek berrehun pertsona inguruko azpiegitura legala zuten, militante bakoitzeko lau.
Erakundearen ekintzarik entzutetsuenetako bat Josep Maria Bultó industrial eta Bartzelonako alkate frankista ohiaren erailketa izan zen.
Rose Francine Rogombé
Rose Francine Rogombé, Etomba jaioa (Lambaréné, Ekuatore Afrika Frantsesa, 1942ko irailaren 20a - Paris, 2015eko apirilaren 10a) Gabongo presidentea izan zen 2009an. Gabongo Alderdi Demokratikoko kide izan zen. 2009tik Senatuko presidente izan zen, eta Omar Bongo hil ondoren, herrialdeko behin-behineko presidente bihurtu zen. 2009ko abuztuko hauteskunde presidentzialak antolatu zituen. Ali Bongo Ondimba Omarren semeak irabazi zituen eta Rogombé senatuko presidente kargurako itzuli zen.
Exèrcit Popular Català
1979an EPOCA desegin zen eta militante asko Terra Lliure talde armatura pasatu ziren.
Yves Lacoste
Yves Lacoste (Fez, Maroko, 1929ko irailaren 7a) frantses geografoa da. 1952an egin zen katedradun, eta Pierre Georges eta Jean Dresch geografo marxisten babespean hasi zuen unibertsitateko ibilbidea. 1965ean, Azpigarapenaren geografia liburua argitaratu zuen. Ekonomia- eta gizarte-arloetan egindako ikerketa eta gogoetak politika-alorrera hedatu ziren 70eko hamarkadan, Yves Lacoste Vincenneseko Unibertsitateko Geografia Sailaz arduratu zenean. 1976an, Geografiak, beste ezertarako baino lehen, gerra egiteko balio du liburua idatzi zuen. Urte horretan bertan, Hérodote geografia-aldizkaria sortu zuen, eta Hirugarren Munduari buruzko tesien eta Frantziako nahiz mundu osoko gatazka politiko korapilatsuen adierazpengune bilakatu zen. Lacosteren arabera, geografia politikoak interesen arteko liskar gisa ikertu eta azaldu ohi ditu munduko gatazkak, baita herrialde bateko desberdintasun etniko eta konfesionalak ere. Frantziako herrialdeen geopolitikak (1986) eta Geopolitika-hiztegia (1993) obrak zuzentzeaz gainera, lan horien idazte-lanetan ere parte hartu du Lacostek. 2010ean, La question post-coloniale : une analyse géopolitique eta ''Yves Lacoste. La géopolitique et le géographe. Entretiens avec Pascal Lorot'' lanak argitaratu zituen.
Racine konderria (Wisconsin)
Geografia
Racine konderriak 205,157 kilometro koadro ditu. Horietatik 11,904 ura dira. Beste 86,117 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 95,25 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 195,408 pertsonetatik 167,960 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 22,546 dira. 21,212 beltzak edo afroamerikarrak. 614 amerikar natiboak ziren eta 40 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 2,081 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 228 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 3,273 pertsonek kokatzen zuten.
Bioley-Orjulaz
Bioley-Orjulaz Suitzako udalerria da. Vaud kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Lerista bunglebungle
Lerista bunglebungle Lerista generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Alderdi laborista
Alderdi laborista edo langiletiarra (Labour party; Partido laborista; Parti travailliste) mundu osoko hainbat alderdi politikoren izena da, zenbaitzuk britainiar kolonia ohietan kokatuta daude, eta, gehienetan, ezkertiar edo zentro-ezkertiartzat jotzen dute euren burua.
Johan De Muynck
Bere kirol karrerako lorpenik handiena 1978ko Italiako Giroa irabazi izana da. Aurretik, 1976ko edizioan 2. izan zen, garailea izan zen Felice Gimondigandik 19 segundora baino ez, azkenaurreko etapan maglia arrosa galdu ondoren.
Frantziako Tourrari dagokionez, 1980ko edizioan 4. eta 1981ekoan 7. izan zen.
Palmaresa
1971
1973
1974
1975
1976
1977
1978
1980
1981
Acrochordonichthys gyrinus
Acrochordonichthys gyrinus Acrochordonichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Akysidae familian.
Ferran Latorre
Ferran Latorre i Torres (Bartzelona, 1970eko urriaren 18a-) kataluniar alpinista eta mendizalea da. "Piolet d'Or" saria birritan jaso du, 1995 eta 2008an. Espedizio anitzetan euskal alpinistekin batera ibili izan da.
Ashikaga Yoshitane
Ashikaga Yoshitane (足利 義稙) Ashikaga shogunerriko hamargarren shoguna izan zen, eta bi alditan gobernatu zuen. Lehen aldiz, 1490 eta 1493 bitartean, eta, ondoren, 1508 eta 1521 bitartean Japonian. Ashikaga Yoshimiren semea eta shogunerri honetako seigarren shoguna izan zen Ashikaga Yoshinoriren biloba izan zen.
Ferran Latorre
2017ko maiatzean 14 Zortzimilakoak igo zituen lehenbiziko kataluniarra bilakatu zen.
Ashikaga Yoshitane
Bederatzigarren shoguna izan zen Ashikaga Yoshihisa 1489an gaixotasun baten ondorioz eta oinordekorik utzi gabe hil zenean, hurrengo urtean Yoshitane izendatua izan zen shogun bezala, baina, 1493an, Hosokawa Masamotok bere kargua uztera behartu zuen, eta Ashikaga Yoshizumigatik ordezkatua izan zen.
Ferran Latorre
Ibilbidea
14 urterekin kataluniar hibiburuko Centre Excursionista de Catalunya elkartearen mendi irteeretan parte hartzen hasi zen, bai eta alpinismoa, harkaitz-eskalada eta izotz-eskaladan jarduten ere. Lehenbizi Pirinioetako gailurrak igotzen hasi zen, ondoren Alpeetakoak eta azkenik Himalaiakoak.
Ashikaga Yoshitane
1508an, Funaokayamako guduaren ondoren, Yoshitanek shogun titulua berreskuratzen du, baina, ondoren, 1521ean, Hosokawa Takakunik, Yoshitane, Awaji uhartean erbesteratzera behartu zuen, eta Ashikaga Yoshiharugatik ordezkatua izan zen.
Ferran Latorre
Ibilbidea
Espedizio nagusiak hauek izan dira, kronologikoki agertzen direnak:
Hylomyscus walterverheyeni
Hylomyscus walterverheyeni Hylomyscus generoko animalia da. Karraskarien barruko Muridae familian sailkatuta dago.
Raville (Mosela)
Raville Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Raville udalerrian erroldatutako biztanleak 241 ziren. Familiak 90 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 27 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 43 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 95 etxebizitza zeuden, 91 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 89 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 91 etxebizitza nagusietatik 80 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 4 etxek hiru zituzten, 16 etxek lau zituzten eta 69 etxek bost zituzten. 71 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 27 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 52 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 162 ziren, horien artean 133 aktiboak ziren eta 29 inaktiboak ziren. 133 pertsona aktiboetatik 122 lanean zeuden (70 gizon eta 52 emakume) eta 12 langabezian zeuden (2 gizon eta 10 emakume). 29 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Raville udalerrian 90 unitate fiskal zeuden, 248 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.487 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bottens
Bottens Suitzako udalerria da. Vaud kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mise en abyme
Literaturan, «mise en abîme» esamolde frantsesa, hitzez hitz itzulita «labarrean jartzea» esan nahi duena, kontaketa baten barruan antzeko edo gai bereko beste bat txertatzean datzan prozedura narratiboari dagokio, Errusiako matrioxka edo panpinen antzera, metaliteratura-forma fraktal bat. Hizkuntza askotan, hala nola alemanean, gazteleraz, ingelesez eta italieraz, zuzenean erabiltzen da lokuzio frantsesa, itzuli gabe. Era berean, adierazpenaren erabilera orokortu egin da antzeko egiturak erabiltzeko hainbat arlotan, hala nola, zinematografian, antzerkian («antzerkia antzerkian»), argazkigintzan, arte grafikoetan oro har eta matematikan (autoantzekotasuna eta fraktalak). Ez da nahastu behar enmarkatutako narrazioarekin. Adibide adierazgarriena Mila eta bat gau da, kontakizun batzuk biltzen dituena, eta kontakizun horiek, aldi berean, kontakizun osoaren osagai dira. Frankenstein eleberriak ere teknika berbera darabil, kontakizuna kontakizunen barruan sartuz.
Bottens
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Chaugey
Chaugey Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Chaugey udalerrian erroldatutako biztanleak 18 ziren. Familiak 8 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak) eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 11 etxebizitza zeuden, 6 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 11etxeak ziren. 6 etxebizitza nagusietatik 4 bere jabearen bizilekua ziren eta 2 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek hitu gela zituzten, 1ek lau zituen eta 3 etxek bost zituzten. 4 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 3 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 3 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 10 ziren, horien artean 7 aktiboak ziren eta 3 inaktiboak ziren. 7 pertsona aktiboak lanean(5 gizon eta 2 emakume) zeuden.. 3 pertsona inaktiboetatik 1 ikasten zegoen eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra zerbitzu enpresa batena zen.
The Mission (1986ko filma)
1986ko maiatzaren 16n Canneseko Zinemaldian estreinatu eta Urrezko Palma irabazi zuen. Urte honetan bertan Argazkigintza onenaren Oscar Saria ere irabazi zuen.
Argumentua
XVIII. mendea, Hego Amerika. Filma Iguazuko ur-jauzien lurraldean girotua dago. Bertan, Gabriel misiolari jesuitak (Jeremy Irons) gurutziltzatutako beste jesuita baten adibide jarraituz, armarik gabe eta txirula soil batez oihan sakonean sartu eta indiarrak kristautu eta hezitzeko asmoari ekiten dio. Guarani indiarrek misiolaria heuren artean onartu eta Gabrielek San Carlos misioa sortuko du. Misiolariaren jarratzaileen artean Rodrigo Mendoza dago (Robert De Niro), hau esklabo trafikari-ohia, mertzenarioa eta hiltzailea da, bere antzinako biktimen artean luditzea lortzeko asmoz. Urteetan aurrera elkarrekin batera misioa aurrera ateratzeko borrokatu ondoren, indiarren independetziaren alde jarriko dira: Gabrielek otoitzaren boterean sinisten du, aldiz, Rodrigok ezpatarenean.
The Mosquito Coast
The Mosquito Coast (euskaraz Miskitoen kosta) 1986ko Peter Weir australiar zinema zuzendariaren filma da, Paul Theroux idazlearen The Mosquito Coast eleberrian oinarritua. Izena Miskitoen kosta ("Mosquito Coast" edota "Costa de los Mosquitos") kostaldeari zor dio.
Argumentua
Allie Foxek (Harrison Ford) ez du AEBetan gustuko lekurik topatzen, gizon ameslaria eta talentu aparteko asmatzailea da, eta emaztearen (Helen Mirren) eta seme-alaben miresmen osoa du. Bere herrialdea erdipurdiko merkatarien eskuetan erori eta ametsak egia bilaka ez ditzakeela uste du. Hortaz, aukera agertu bezain pronto, AEBak laga eta familia osoarekin Hondurasko Miskitoen kostaldeko ohianean kokatu da, "eltxoen erresuman". Horrela, azkenik bere neurriko herrialdea topatu berri du. Bertan, asmakuntza eta lan ugari egin eta aurrera ateratzeko, familia osoak gorriak eta bi ikusi dituzte.
Onintza Aduriz
Onintza Aduriz Hernani (Donostia, Gipuzkoa, 1991ko otsailaren 25a) euskal saskibaloi-jokalaria da, hegaleko postuan jokatzen duena. Gaur egun, Espainiako Emakumezkoen Saskibaloi Ligan aritzen den IDK Gipuzkoa taldean jokatzen du.
Mendi-mendiyan
Mendi-mendiyan Jose Maria Usanditzagaren bi aktoko opera da. Libretoa José Powerrek idatzi zuen gaztelaniaz eta Pepe Artolak euskaratu zuen.
1909an Bilboko Koral Elkarteak hala eskatua, 1911ko maiatzaren 21ean Bilboko Campos Eliseos antzokian arrakastaz estreinatutakoa, hurrengo urtean Donostian ere egin zuten. 1987an birestreinatu zuten.
Pertsonaiak
Andrea, Chiki, Juan Cruz, Joxe Mari, Gaizto, Kaiku eta artzain bat. Koroan baserritarrak, artzainak eta umeak izan ziren.
Bidasoko uharteak
Bidasoko uharteak Bidasoa ibaiaren amaieran, Gipuzkoako eta Lapurdiko mugan berean, Irunen, aurkitzen diren hiru ibai-uharte dira. Gipuzkoako hezegune garrantzitsuenak dira eta nazioarteko mailan babestuta daude, Txingudiko Badiaren Plan Bereziaren barruan.
Uharteen jatorria
Jatorriz ibaiaren jalkieraz sortutako lurrak dira. Urte luzeetan baratz-inguruak baziren, gaur egun hiruretatik bi basa egoeran daude eta bakarrik txalupaz hel daiteke bertara. Egun, esplotazioak Hirukanalen bakarrik mantentzen da; bertara joateko marea behera dagoenean pasabide gelditzen da.
Zazpikaleak/Casco Viejo geltokia
Zazpikaleak/Casco Viejo Bilboko metroaren 1., 2. eta 3. lineei, eta Euskotrenen E1, 1D eta E3 lineei dagokien lurpeko aldageltokia da, Bilboko Alde Zaharrean kokatuta dagoena. Tren geltokia 1904ko uztailaren 1.an ireki zen lehen aldiz, Bilbo-Areeta trenbidearen geltoki-buru, eta Metroa 1995eko azaroaren 11n heldu zen. 2017ko apirilaren 8an Metroaren 3. linea ireki zen, gaur egungo geltokiaren eraikina inauguratuz. Bizkaiko Garraio Partzuergoaren 1. tarifa-gunearen barruan dago. Metro eta Euskotrenen geltokiek bat egiten dute San Nikolas plazan.
Bidasoko uharteak
Garrantzi ekologikoa
Ekologikoki garrantzi handia dute. Inguru hauetan aurkitzen diren espezie asko, bereziki landareak eta hegaztiak, ez dira Gipuzkoa edo Lapurdi osoan aurkitzen. Txingudiko Plan Berezian sartuta daude, erabeteko babespen beharraz. Administratiboki Irungo lurrak dira. Itsasgoran estalita geratzen diren gune lohitsuak dituen padura batean dago.
Zazpikaleak/Casco Viejo geltokia
Bilboko metro sareko geltokirik erabiliena izan zen 2012an, 2017an eta 2018an, azken urte horretan 7.005.896 bidaiari jaso zituela, eta Bilboko metroko historian gehien erabilitako geltokien errekorra lortuta.
2013ko irailetik, Euskal Trenbide Sareak finantziatuta, doako Wi-Fi zerbitzua eskaintzen da Euskotrenen geltokian, GOWEXWiFi sarearen bitartez. Metro geltokiari dagokionez, 2015eko martxoaren 27tik doako Wi-Fi zerbitzua eskaintzen da, [TUWI] Metro sarearen bitartez.
Sarbideak
San Nikolas plazako sarbidean bestibulu amankomuna dago Euskotren eta Metro zerbitzuentzako. Begoñako irteera metrora sartzeko igogailua da, baina metro sarearen barruan anezka zerbitzu modura funtzionatzen du, hau da, metroa igogailua erabili aurretik edo ondoren erabiltzen ez bada, metro sareko gune bateko bidaia kobratuko zaio erabiltzaileari.
Historia
Geltokia Bilbo-Areeta-Plentzia trenbidearen geltoki-buru izan zen 1904 eta 1995 bitartean. Jatorrizko geltokia aduanaren instalazioetan kokatu zen, horregatik Bilbo-Aduana izenez ezagutzen zen. Geroago Bilbo-San Nikolas izena hartu zuen, San Nikolas elizaren ondoan egoteagatik.
1995ean, Bilboko metroaren eraikuntzarekin batera, Bilbo eta Plentzia arteko trenbidearen zati handi bat, San Ignazio eta Plentzia artekoa, Metroak bereganatu zuen. Euskotrenek San Ignazio eta Zazpikaleetako geltokiaren arteko tartea mantendu zuen. Tarte horri etekin handiagoa ateratzeko, Bilbo-Lezama trenbidearekin lotu zen, Txorierrirako zerbitzuak eskaintzeko. Horretarako, Zazpikaleetako eta Calzadasko geltokiaren (gaur egungo Bizkaiko Arkeologi Museoa) artean tunela eraiki zen, eta San Ignazio eta Lezama arteko ibilbideak eskaintzen hasi ziren.
1996an geltokia trena eta Metroaren arteko intermodala bihurtu zen, eta San Nikolas plazan kokatzen den eraikinak berregituraketa sakona jasan behar izan zuen Metro sarbidea geltokiko eraikinean bateratzeko. Metro geltokiak Casco Viejo izena zuen, eta Euskotrenenak, aldiz, Casco Viejo - Zazpi Kaleak.
Urte bereko azaroaren 9an Begoñako igogailuak funtzionatzen hasi ziren.
2002ko abenduaren 18an Bilboko tranbia martxan jarri zen, eta Arriagako geltokia Zazpikaleetako geltokitik 300 metrora kokatu zen. Hasieran Euskotrenek trena eta tranbiaren arteko loturaz jakinarazten zuen, baina gaur egun ez du egiten. 2010eko maiatzaren 15ean geltokia Euskotrenen Bilbo-Lezama trenbidearen geltoki-buru bihurtu zen, Deusturainoko trenbide tartea itxi baitzen, Metroaren 3. linearen eraikitze-lanek eraginda. Eragozpenak konpentsatzeko, Euskotrenen Txorierriko linea eta Bilboko tranbiaren arteko tren-aldaketak doakoak izan ziren.
2016ko otsailaren 17an San Nikolas plazako sarbidea itxi behar izan zen, Metroaren 3. linearen lanak zirela eta. 2016ko Bilboko Aste Nagusian garraio publikoz mugitu ohi den jendetza aurreikusita, Metroaren 1. eta 2. lineetarako sarbidea behin-behinean ireki zen, abuztuaren 19tik 28ra.
2017ko apirilaren 8an Metroaren 3. linea ireki zen, eta San Nikolas plazan geltokirako eraikin berria eraiki zen. Bertan lotura dute hiru Metro lineek, eta geltokia berrizendatu zen, Zazpikaleak/Casco Viejo izenarekin.
2017ko ekainaren 19an Euskotrenen linea aldaketa gauzatu zen eta ordutik E1 eta 1D lineek ere geltokian geldialdia egiten dute.
Urte bereko azaroaren 7an Bizkaiko Garraio Partzuergoaren Bezeroen Arretarako Bulego integral berria ireki zen geltokian.
2017ko abenduaren 4an txartel-salmenta makina automatiko berriak ezarri ziren geltokian, mugikortasun urriko pertsonentzako irisgarritasun materian estandarrak bete, entzuteko desgaitasuna duten pertsonentzako T moduko bukle magnetikoa, Braille serigrafiak interakzio elementu guztietan (botoiak, txarteldegiak, eta abar), eta itsumen eta ikusteko desgaitasun handia duten pertsonei egokitutako salmenta softwarea dutenak.
Metroaren 3. linea
Bilboko metroaren 3. lineak aldaketa handia suposatu du Zazpikaleetako geltokirako. Geltokia hiru metro lineen arteko lotura puntu bakarra da, eta 3. linea geltokira helarazteko, lanak aurrera ematen ziren bitartean, Euskotrenen geltokia zerbitzuz kanpo utzi behar izan zen. Bitartean, Euskotrenen Txorierriko linearentzako Sondika eta Erandioko Lutxana arteko trenbidea berrireki zen, Lutxanako geltokian Bilboko metroarekin lotura ezarrita. Geltokia zerbitzuz kanpo utzi zen 2015eko ekainaren 1.an, eta ordutik 2017ko apirilaren 8a arte Euskotrenen Txorierriko lineak geltoki-buru izan du Lutxanako geltokia, Sondika eta Loruriko geltokien artean tren anezka zerbitzua eskaini zen artean.
Lanek geltokiaren birmoldaketa handia suposatu dute. Ordura arte Euskotrenek erabiltzen zituen nasak eraitsi ondoren, Mallonan zulo bat egin zen, geltoki berria eraikitzeko. Bestibulua egiteko Itxaropen kaleko frontoia eraitsi zen, lanei ekiteko makineria frontoitik sartu ahal izateko. 17 hilabeteko iraupena eta 10,3 milioi euroko kostuduna, geltoki berria 2017ko apirilaren 8an martxan jarri zen.
Funtzionamenduari dagokionez, 3. linea irekitzeak behartu du eragile ezberdinentzako tarifa-gune bateratua aplikatzera, Bizkaiko Garraio Partzuergoak araututa.
Etorkizunean Euskotrenen E4 lineako trenak Bilboko metroaren 3. lineatik pasatzea espero da, Metro linea elikatzeko eta hala 7,5 minutuko maiztasuna mantentzeko. 2018ko irailerako aurreikusita zegoen arren, oraindik ez da aldaketa egin.
Geltokia
1. eta 2. lineen geltokia Norman Fosterrek diseinatutako haitzulo motatakoa da. Bolumen handi bakar batean zulatzen den ganga itxurako galeria da, 100 metro inguru luzerakoa, eta hari zintzilikatuta bi mezzanina izeneko plataforma banatzaile daude. Mezzanina bakoitza alboko bi nasekin elkarlotzen da eskailera monumentalen eta igogailuen bidez, eta kaleko sarbideen igogailu eta eskailerekin korridore zabalen bidez. Mantenu elementuak, hala nola aireztapena, kableak, ur-hodiak eta abar nasen azpian kokatzen dira.
3. linearen geltokia Mallonan zulatuta dago, aurretik zegoen geltoki zaharra ordezteko. Geltoki berriko nasak 80 metro luze dira, eta irisgarritasun neurri zorrotzak dituzte, gainontzeko Metro sarearen araberakoak. San Nikolas plazako bestibuluan hormigoi ikusia eta beira dira nagusi. Igogailu zein eskailera mekanikoz hiru lineen arteko aldaketak egin daitezke. Bestibuluak 1.000 metro koadroko azalera du.
Geltokia igogailu, txarteldegi, balioztatze makina, Wi-Fi zerbitzu eta 2017tik Bezeroen Arretarako Bulego integral eta desfibrilagailuz ere hornituta dago.
Lotuneak
San Nikolas sarbidearen ondoan Begoñako igogailua kokatzen da. Bestalde, geltokiaren kanpoaldean Bilbobus eta Bizkaibus zerbitzuak hornitzen dituzten lau autobus geraleku daude. Hurrengo lineak geralekuetatik pasatzen dira:
Kanpo estekak
Liste des stations du métro de Bilbao
Loigné-sur-Mayenne
Loigné-sur-Mayenne Frantziako udalerria da, Mayenne departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Loigné-sur-Mayenne udalerrian erroldatutako biztanleak 858 ziren. Familiak 294 ziren, horien artean 39 pertsona bakarrekoak ziren (23 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 90 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 153 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 327 etxebizitza zeuden, 298 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 321 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 298 etxebizitza nagusietatik 240 bere jabearen bizilekua ziren, 57 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 29 etxek hiru zituzten, 93 etxek lau zituzten eta 170 etxek bost zituzten. 258 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 98 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 189 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen: