cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Laketown (Utah)
Laketown Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Rich konderrian dago, Utah estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Centralhatchee (Georgia)
Centralhatchee  Georgiako estatuko herri bat da. Bleckley konderrian kokatua dago. 2010ean 408 biztanle zituen, 8.48 kilometro koadrotan banatuta.
Bramall Lane
1855eko apirilaren 30ean inauguratu zen. Gaur egun oraindik ere Premier League nahiz futbol partidu profesionalak jokatzen den munduko estadiorik zaharrena da, horrek Ingalaterran sekulako ospea bereganatu dio.
Fuenlabrada
Fuenlabrada Madrilgo Erkidegoko udalerria da, hiriburutik hegoalderantz 22,5 kilometrora kokatuta dagoena. Erkidegoko laugarren udalerri jendetsuena da, 195.131 biztanlerekin, Madril, Mostoles eta Alcala de Henaresen ondoren.
Glass (2019ko filma)
Glass (Beira) 2019ko M. Night Shyamalan indiar-estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako superheroi beldurrezko film bat da. Bruce Willis, Samuel L. Jackson, Spencer Treat Clark, Charlayne Woodard, James McAvoy eta Anya Taylor-Joy aktoreek antzeztu zuten.
Shyamalan berak aurrez zuzendutako Unbreakable (2000) eta Split (2017) filmeen jarraipena da, eta hirurek Eastrail 177 Trilogy deituriko trilogia osatzen dute.
Sinopsia
David Dunnek (Bruce Willis) zenbait topaketen bidez Kevin Wendell Crumb's (James McAvoy) Piztia deritzon supergizakiaren bila dabil. Bitartean, itzalpetik, Elijah Price (Samuel L. Jackson) bien sekretuak ezagutzen dituela dirudien pertsonaia garrantzitsu gisa agertuko da.
Beine-Nauroy
Beine-Nauroy Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Beine-Nauroy udalerrian erroldatutako biztanleak 1.034 ziren. Familiak 352 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 96 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 200 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 358 etxebizitza zeuden, 353 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 5 hutsik zeuden. 342 etxeak ziren eta 15 apartamentuak ziren. 353 etxebizitza nagusietatik 282 bere jabearen bizilekua ziren, 67 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 4 etxek bi zituzten, 18 etxek hiru zituzten, 59 etxek lau zituzten eta 269 etxek bost zituzten. 310 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 104 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 244 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 699 ziren, horien artean 555 aktiboak ziren eta 144 inaktiboak ziren. 555 pertsona aktiboetatik 527 lanean zeuden (280 gizon eta 247 emakume) eta 28 langabezian zeuden (12 gizon eta 16 emakume). 144 pertsona inaktiboetatik 39 erretiraturik zeuden, 69 ikasten zeuden eta 36 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Beine-Nauroy udalerrian 363 unitate fiskal zeuden, 1.084,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.657 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 29 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 zurgina, 2 iturginak eta 1 eraikuntza enpresa.
Greyhound (filma)
Greyhound 2020ko gerra-film estatubatuarra da, Aaron Schneiderrek zuzendu zuen eta Tom Hanks du protagonista eta gidoilari. C. C.S. Foresterren 1955eko The Good Shepherd eleberrian oinarritzen da filma. Aktore nagusien artean daude baita ere Stephen Graham, Rob Morgan eta Elisabeth Shue.
Beine-Nauroy
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Beine-Nauroy udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.394 hektarea erabiltzen.
Greyhound (filma)
Greyhound, hasiera batean, Estatu Batuetan zine-aretoen bidez ikusteko programatu zen, 2020ko ekainaren 12an Sony Pictures Releasing-ek estreinatu behar zuen, baina Covid pandemiaren ondorioz, mugagabe atzeratu ondoren, banaketa-eskubideak Apple TV+-i saldu zitzaizkioren, eta streaming plataforma honen bidezko estreinaldia izan zuen filmak 2020ko uztailaren 10ean. Kritikarien kritika positiboak jaso zituen, ekintza-sekuentziengatik eta 90 minutuko exekuzio-denboraren erabilera eraginkorragatik gorespenak eginez. Efektu digital berezien erabilpen bikaina ere azpimarratzekoa.
Beine-Nauroy
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Greyhound (filma)
Argumentua
Atlantikoko batailan, II. Mundu Gerrako kontestuan, 37 ontzi aliatuk osatutako HX-25 konboia Liverpoolera iristeko irtengo da AEBetako kostatik. Ontzi militar batzuen eskoltarekin, konboi hauek Atlantikoa igarotzea Europarantz funtsezkoa bihurtu zen 1942 urtearen inguruan, filmaren kokapenean, eta ontziak hondoratzea izaten zen itsaspeko aleman nazien helburua. Gudu orokorrean, urpekontzi taldeen eta konboien arteko talka indibidualak latzak eta ugariak izan ziren, eta horietako baten berregipen fikziozkoa da filmak kontatzen duena.
Filmeko kontakizunean konboiko eskolta edo gerrauntzi nagusia Keeling DD 548 klaseko suntsitzailea da, eta "Greyhound" da irrati-deietan duen kode-izena, hortik filmaren izenburua. Armadako Ernest Krause komandanteak (Tom Hanksen pertsonaia) darama Keeling untzia, eta konboi osoaren ardura. Komandantearen esku egongo da urpekari alemanen hurbilpen eta erasoen aurrean konboia salbu gordetzeko ahalegina.
Never Say Never Again
Never Say Never Again (euskaraz Inoiz Ez Esan Inoiz Gehiago) 1983ko Irvin Kershner ingeles zinema zuzendariaren espioitza filma bat da. Ian Fleming idazlearen Thunderball eleberrian oinarritua dago, James Bond pertsonaia protagonista delarik. Bertan, Sean Connery, Kim Basinger, Klaus Maria Brandauer, Barbara Carrera, Max von Sydow, Bernie Casey eta Rowan Atkinson aktoreek antzeztu zuten.
Filmaren izenburua 1971an Diamonds Are Forever filmatzetik amaitzean Sean Connery aktoreak prentsaurre batean James Bond pertsonaia "Inoiz Gehiago" ez zuela antzeztuko aipatu zuen esaldiari erreferentzia egiten dio, handik 12 urtera, jada aktoreak 52 urte zituela pertsonaia hau berriz ere eta azkeneko aldiz anteztu zuelarik. Gainontzeko James Bonden filma gehienak ez bezala filma hau ez zuen Eon ekoiztetxeak ekoiztu, ondorioz, urte hartan bertan, ekoiztetxe hark ekoiztu eta Roger Moore aktoreak anteztutako Octopussy filmarekin lehiatu zen.
Filma hau honako kokalekuetan filmatu zen: Kosta Urdina (Frantzia), Almería (Espainia), Bahamak eta Ingalaterrako Elstree estudioak.
Argumentua
SPECTRE erakundeak bi bonba nuklear atzeman eta eskatutako ordaintzen ez badiote Erresuma Batuko lehen ministroari Britainia Handiko hiriren batean lehertuko dituelako mehatxua egiten dio. MI6ko M (Edward Fox) buruzagiak James Bond (Sean Connery) agente sekretua SPECTRE erakudea desegin eta munduaren holokaustoa ekiditeko helburuaz Bahamatara bidaliko du. Bond agenteak Domino Petachi (Kim Basinger) izeneko emakume ederraren laguntza izango du, Bondek jakin gabe emakume hori Maximilian Largoren (Klaus Maria Brandauer) neskalaguna delari, hots, SPECTRE erakundearen lehenbiziko agentea eta Bonden anaiaren hiltzailea. Filma hau Sean Connery aktorearen James Bond pertsonaiaren antzezpeneko agurra suposatu zuen.
George Washington Carver
George Washington Carver (Diamond, Missouri, 1864 - Alabama, 1943ko urtarrilaren 5a) Estatu Batuetako naturalista eta kimikaria izan zen.
Esklabo beltz baten semea zen, eta aita hil ondoren haren nagusiaren izena eman zioten. Iowan ikasi zuen, eta bertako negutegiaren arduraduna izan zen. Tukseeko Ikerketarako sailaren ardura haren esku geratu zen 1896an, eta ordutik egin zituen saio harrigarriek ospe handia eman zioten; kakahuetearen 300 gai sintetiko aurkitu zituen, batataren 118 gai, etab. Haren ikerketak kimiurgia industria berriaren oinarri izan dira. Nekazaritza ministerioan sartu zen 1935ean, Mikologia eta Izurrite sailaren arduradun.
Mycteroperca fusca
Mycteroperca fusca Mycteroperca generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
Otalazt
2019. urtean Seaskako lehendakari izendatu egin zuten. Kargua bere gain hartu zuen, Paxkal Indori hartu zion lekukoa.
Biografia
Peio Jorajuriak lehen obra 2012an plazaratu du, Otalazt izengoitiarekin: Jaun Martin eleberria.
2012ko Gazteluma saria eskuratu du.
Luzaz Ikas euskal pedagogia zerbitzuko zuzendariorde egon eta gero Maurice Ravel nazioarteko musika akademiako zuzendaritza hartu du.
Herria astekariko kazetaria izan da denbora luzean.
2019ko irailean Seaskako lehendakari izendatu egin zuten.
Seaskako lehendakariak
Hauek izan dira Seaskako lehendakariak 1969an elkartea sortu zenetik:
Legio V Alaudae
Legio quinta alaudae (Bostgarren Legio «hegatxabala»), batzuetan Gallica ere deitua, k.a. 52. urtean sortutako erromatar legio bat izan zen. Julio Zesarrek sortu zuen Vercingetorix borrokatzeko. 86. urtean Daziar Gerran txikitu zuten. Bere ikurra elefante bat izan zen.
Ludwigia
Ludwigia izenarekin bi izaki bizidun genero ezberdin izendatzen dira:
Brookesia peyrierasi
Brookesia peyrierasi Brookesia generoko animalia da. Narrastien barruko Chamaeleonidae familian sailkatuta dago.
NGC 3205
NGC 3205 galaxia espiral bat da, Hartz Handia konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Chamblee (Georgia)
Chamblee  Georgiako estatuko hiri bat da. Whitfield konderrian kokatua dago. 2010ean 9,892 biztanle zituen, 8.22 kilometro koadrotan banatuta.
Le Trait
Le Trait Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Le Trait udalerrian erroldatutako biztanleak 5.186 ziren. Familiak 2.124 ziren, horien artean 652 pertsona bakarrekoak ziren (224 bakarrik bizi ziren gizonak eta 428 bakarrik bizi ziren emakumeak), 612 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 608 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 252 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 2.294 etxebizitza zeuden, 2.176 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 18 bigarren erresidentzia ziren eta 100 hutsik zeuden. 1.398 etxeak ziren eta 880 apartamentuak ziren. 2.176 etxebizitza nagusietatik 1.052 bere jabearen bizilekua ziren, 1.105 alokairuan okupaturik zeuden eta 19 doan lagata zeuden; 114 etxek gela bat zuten, 146 etxek bi zituzten, 509 etxek hiru zituzten, 757 etxek lau zituzten eta 650 etxek bost zituzten. 1.391 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.097 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 668 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 3.266 ziren, horien artean 2.195 aktiboak ziren eta 1.071 inaktiboak ziren. 2.195 pertsona aktiboetatik 1.873 lanean zeuden (1.053 gizon eta 820 emakume) eta 322 langabezian zeuden (163 gizon eta 159 emakume). 1.071 pertsona inaktiboetatik 294 erretiraturik zeuden, 260 ikasten zeuden eta 517 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 157 komertzioetatik, 5 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 21 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 19 eraikuntza enpresak ziren, 36 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 12 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 9 finantziazio enpresak ziren, 7 higiezinen enpresak ziren, 12 zerbitzu enpresak ziren, 14 administrazio publikoko enpresak ziren eta 14 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 46 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 3 banku bulegoak, 2 funerariak, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 autoeskolak, 3 igeltseroak, 1 margolaria, 2 zurginak, 3 iturginak, 4 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 8 ile apaindegiak, 6 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an psikiatriko 1, 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an 3 haur-eskola eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Le Trait udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 422 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Izarbeibar
Izarbeibar (izarbeibarreraz: Izarbeibarra) Euskal Herriko ibar bat da, Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta. Iruñeko merindadean eta Izarbeibar-Novenera eskualdean dago, Iruñea hiriburutik 22,4 kilometrora. Altuera 326 eta 937 metro artekoa da, eta 157,94 km²-ko azalera hartzen du. biztanle zituen.
Iparraldetik hegoaldera Arga ibaiak zeharkatzen du, mendebaldeko muga markatzen duena, eta ekialdetik mendebaldera Robo ibaiak, bere ur-ibilgu nagusia. Gainera, Donejakue bideak ia 12 herri guztiak zeharkatzen ditu, ondare kultural eta artistiko aberatsa utziz, non Eunateko Andre Mariaren eliza eta Garesko zubi erromanikoa nabarmentzen diren, zalantzarik gabe. Ibarra Erreniega, Alaitz, Eunate eta Esparatz mendilerroen artean dago, nahiz eta ibarraren hondoan landatzeko moduko lur asko dagoen.
Bertako biztanleak izarbeibartarrak dira. Ibarburua Gares udalerria da.
Izena
Izarbeibar beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Etimologia
Izarbe izenari dagokionez, batzuetan Itzarbe, Iltzarbe edo Ilzarbe agertzen da. Euskaltzaindiko Onomastika Batzordeak 2007an, Batzar aririetan, Itzarbe forma okerra zela adierazi zuen. -l- duten formei dagokienez, akademiak adierazi du nahiko modernoak direla, XVI. mendearen amaierara arte ez baitira egiaztatu. Beraz, oihartzun-fenomenoa izango litzateke, toponimian nahiko ohikoa, eta ez da alde batera utziko Iltzarbe izenaren eragina izan daitekeenik, analogiaz. Herri hori, Ollaranen gutxienez XIII. mendetik dokumentatuta dago.
Armarria
Izarbeibarreko armarriak honako blasoi hau du:
Ingurune naturala eta kokapena
Izarbeibar Nafarroako erdi-erdian dago kokatua, Izarbeibar-Novenera eskualdean eta Iruñeko merindadearen hegoaldean. Iparraldean, Erreniega mendilerroaz bestaldean, Iruñerria du, Etxauribar eta Galar eta Zizur zendeak hain zuzen. Ekialdean, Alaitz mendiko harrobia ikusgai, Muru Artederreta eta Orbaibarra. Hegoaldean, Nekeas izeneko alderdiaz haratago, Mendigorria eta Artaxoa daude. Mendebaldean, Mañeruibarra dago, Lizarrako merindadean.
Flora eta fauna
Izarbeibarrean pinuak, arteak, makalak, haritzak eta urkiak topa daitezke, baita erromeroa, ezkaia eta izpilikua ere. Zelaietan zerealak daude gehienbat, baina zainzuriak, olibondoak eta mahastiak ere badaude. Azken urteotan Nafarroako Ubidetik datorren urarekin (ibarra ekialdetik hegoaldera zeharkatzen baitu) ureztalurrak ugaldu dira, babarrunak, artoa eta abarrekin.
Lobotes
Lobotes arrain pertziformeen generoa da, mundu osoko ur tropikal eta azpitropikaletan bizi dena. Lobotidae familia osatzen duen bakarra da.
Izarbeibar
Klima
Izarbeibarrak klima mediterraniarra dauka orokorrean (ibarreko gunerik altuenetan azpimediterraniarra da prezipitazioak ugariagoak eta tenperatura hotzagoa delako). Urteko batez besteko tenperatura 12 gradu ingurukoa da eta prezipitazioak 600 eta 1.000mm bitartekoak. Urteroko egun euritsuak 90 izaten dira (mendialdean 120 edo gehiago izan daitezke).
Ibarreko jatorrizko landarediaren gehiena galdu den arren, oraindik ere arte eta haritz bakanen batzuk geratzen dira herrigunearen inguruko mendietan.
Banaketa
Izarbeibarrak 11 udalerri ditu:
Halaber, ibarrean 2 kontzeju ditu:
Gainera, 2 etxaldeak ere bada, hala nola:
Historia
XI. mendearen amaieran jada ibarra gisa dokumentatuta agertzen da Iruñeko katedraleko eta Leireko monasterioko testu eta berrietan. Bere lekuak, adibidez, 1268ko Rediezmoaren Liburuan daude. Liburu horietan koroaren errentak Muruzabalgo bizkonderriari lotu zitzaizkion, Karlos III.a Nafarroakoa erregeak 1407an bere anaiorde Leonen alde eratua, zeinaren seme eta oinordeko Filipek 1424an Muruzabal eta Izarbeibarreko bizkondearen titulua lortu baitzuen. Ibarrak urtero 700 gari-erregu baino gehiagoko petxa ordaintzen zien Cortesko markesei, eta Elordiko belarrek 103 dukat eta oilo zati bat.
1665ean, Obanosek eta Muruzabalek hiribildu titulua eta horren ondoriozko bereizketa lortu zuten, bigarrena 1730era arte behin betiko banandu ez zen arren. Gainerako udalerriek udal propioak eratu zituzten 1846an, eta ibarra desegin egin zen. Garai hartan, ibarraren mendebaldeko zatia (Hiriberri, Sotets, Sarria eta Ekoien), gainera, Gares udalerrian sartu zen.
Garai hartan, ibarreko batzarrak Auritzera eraman behar izan zituen bere bilerak, Eunate (Erdi Arotik zuen biltokia) babesgabe geratu zelako. 1821ean baino ez ziren baselizara itzuli. Lehen karlistaldiko kontrol liberaleko gunea izan zen, baina erregegaiaren menpe egon zen bigarrenean, 1874an batez ere. Bigarren Karlistaldiaren amaieran, Iruñeko setioa hausteko lehen aurrerapen liberalak egin ziren, eta handik gutxira, Lizarrako gorterantz.
Demografia
biztanle zituen Izarbeibarrak.
Ekonomia
Izarbeibarreko ekonomia hainbat zutabetan oinarritzen da. Zutaberik garrantzitsuena nekazaritza da. Ibarreko ekoizpen nabarmenekoa ardoa da, jatorri-deitura propioa duena Nafarroako Jatorri Deituraren barruan: Izarbeibarreko ardoa. Gainera, garagarrak eta sasoiko barazkiak ekoizpen nabarmena dute. Beste zutabeetako bat industria da, ia erabat Garesen kokatua, Schneider Electric enpresa nabarmenduz.
Azkenik, Iruñerria ibarraren bi aldeetatik hurbil dagoenez, bai A-12 bai AP-15 bideetatik, izarbeibartar asko egunero joaten dira hiriburura lan egitera, baina landa-bizitzaren erosotasuna aprobetxatuz.
Garraioa
Nafarroako Hiriarteko Garraioa sareko lineak zerbitzua ematen dio ibar honi: Gainera, La Estellesa autobus konpainiak Agilar Kodes eta Iruñea bitarteko autobus linea ustiatzen du. Lineak bi zerbitzu dauzka Agilar Kodesko norantzan eta lau zerbitzu kontrako norabidean. Linearen ibilbidea honakoa da:
Euskara
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Izarbeibar ibar osoa sailkatu zituen hegoaldeko goi-nafarrera euskalkian.
Koldo Zuazok, 2010ean, Izarbeibar ibarraren herriak ez-euskal-eremuan sailkatu zen.
Ibar honetan hitz egiten den euskarak bere berezitasunak ditu. Horregatik sailkatzen da izarbeibarrera azpieuskalkian. Euskara batuaren itzalean alfabetatutako hainbat euskaldun baden arren, Izarbeibarreko mintzaira zaharrak hiztun gaberik dakite.
Nafarroako Gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera, Izarbeibar (Gares izan ezik) eremu ez-euskalduneko inarra da, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania da. 2010eko erroldaren arabera, herritarren %6,20k zekien euskaraz hitz egiten eta 2018n % 11,80k.
2008an Nafarroako Ezker Batuak eta Nafarroa Baik Euskararen Foru Legea aldatu eta gune mistoan udalerri gehiago sartzeko (horien artean ibarreko udalerri guztiak) proposamena aurkeztu zuten Nafarroako Parlamentuan. Nafar Herriaren Batasuna ez beste talde guztien baiezko botoarekin proposamena aurrera aterako zela zirudienean, Nafarroako Alderdi Sozialistaren ustegabeko jarrera aldaketak, atzera bota zuen gune mistoaren hedapena.
2017ko ekainaren 22an Nafarroako Parlamentuak Adios, Añorbe, Biurrun-Olkotz, Eneritz, Obanos eta Tirapu udalerriak eremu mistora pasatzea erabaki zuen, beste 37 udalekin batean.
Gaur egun, Utergan, Biurrunen, Obanosen, Añorben eta Garesen ematen dira euskara klaseak. Garesko ikasleen % 60k D ereduan ikasten du, euskara hutsean. Gainera, hiri haueko Udalak euskara zerbitzu bat du, bere ekimenaz eta eskualdeko galdutako euskalkia aztertu duen Aitor Arana hizkuntzalariaren laguntzaz hizkuntza ondarea berreskuratzeari ekin zitzaion.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Roncegno Terme
Roncegno Terme Italiako udalerri bat da. Trentoko probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Roncegno Termek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Chatsworth (Georgia)
Chatsworth  Georgiako estatuko hiri bat da. Madison konderrian kokatua dago. 2010ean 4,299 biztanle zituen, 13.77 kilometro koadrotan banatuta.
Where Is Anne Frank?
Where Is Anne Frank? 2021eko Ari Folman zinema zuzendariaren marrazki bizidunetako filma da.
Sinopsia
Kitty da animaziozko film honen protagonista, Anne Frankek bere egunerokoa eskaini zion irudizko laguna, hain zuzen ere. Kitty etorkizunean esnatuko da, Franken etxea izan zenekoan, Amsterdamen. Frank bizirik dagoela konbentziturik, hura bilatzen saiatuko da Europan barrena egindako bidaia batean. Europa modernoa zenbat aldatu den ikusiko du, baina baita Frankek utzitako ondarea zenbaterainokoa den ere.
Bryconamericus iheringii
Bryconamericus iheringii Bryconamericus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Kālidāsa
Kālidāsa (Devanāgarīz: कालिदास; "Kaliren zerbitzaria" esan nahi duena) antzinako sanskritozko idazlea izan zen, bereziki poesia eta antzerkia landu zituena. Ezin da bere bizitzaren garaia ondo zehaztu, baina litekeena da IV., V. edo VI. mendeetakoa izatea: Edonola ere, Gupta Inperioaren garaikidea izan zen.
Bere garrantzia sanskritozko literaturan Shakespearek ingelesezkoan duenarekin konpara daiteke, bere antzezlanak eta poesiak indiar puranetan eta filosofian oinarrituak izanik.
Alemaniako Eskubaloi Kopa
Alemaniako Eskubaloi Kopa edo DHB-Pokal Alemanian jokatzen den eskubaloi txapelketa bat da, Bundesligaren ondoren garrantzitsuena. 1975ean izan zuen lehenengo ekitaldia.
Kālidāsa
Lanak
Hiru antzezlan idatzi zituen:
Kālidāsak bi poema epiko eta bi poema liriko idatzi zituen:
Montreuillon
Montreuillon Frantziako udalerria da, Nièvre departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Montreuillon udalerrian erroldatutako biztanleak 311 ziren. Familiak 156 ziren, horien artean 52 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 36 bakarrik bizi ziren emakumeak), 60 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 289 etxebizitza zeuden, 155 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 111 bigarren erresidentzia ziren eta 23 hutsik zeuden. 278 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 155 etxebizitza nagusietatik 137 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 11 etxek bi zituzten, 26 etxek hiru zituzten, 52 etxek lau zituzten eta 65 etxek bost zituzten. 118 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 82 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 45 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Legio V Iovia
Legio quinta Iovia (Jupitetar Bostgarren Legioa) III. mendearen amaieran sortutako erromatar legio bat izan zen. Dioklezianok sortu zuen Pannonia Secunda babesteko. V. mendearen hasieran oraindik Danubioren ondoan kuartelaturik zegoen.
Montreuillon
Diru sarrerak
2009an Montreuillon udalerrian 137 unitate fiskal zeuden, 268 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.840 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 1 margolaria eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Montreuillon udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.536 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Laketown (Wisconsin)
Laketown Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Polk konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Badreko gudua
Badreko gudua (غزوة بدر‎), 624ko martxoaren 13a (2 AHko Ramadanaren 17a) gaur egungo Arabia Saudiko Hejazeko eskualdean gertatutako gudu garrantzitsu baten izena da. Islamaren aurreko urteetan Mahomak Mekako Kuraix aurkarien aurrean izandako momentu oso garrantzitsua izan zen. Gudua Islamdar historiaren arabera Allahren interbentzioari esker irabazitako gudua izan zen, eta iturri sekularren arabera Mahomaren genialitatearen pauso gisa. Hau da Koranean espreski agertzen den gudu eskasetako bat. Gaur egungo ezagutza gehiena islamdarren testigantzen aldetik datoz, bai hadithak zein Mahomaren biografietatik, gertatu eta oso denbora gutxira idatzi zirenak.
Guduaren aurretik musulmanek eta mekarrek 623 eta 624aren artean istilu txikiak izan zituzten. Badr, hala ere, bi indarren artean egindako lehen tamaina handiko topaketa izan zen. Posizio defentsibo batean jarrita, Mahomak ondo disziplinatutako tropek Mekakoen lerroak hautsi zituzten, Kuraixen hainbat lider garrantzitsu hilez, batez ere musulmanen aurkarien nagusia zen Abu Jahl. Lehen musulman haientzat hau izan zen lehenengo zeinua euren aurkariak garaitu ahal zituztela ikusteko. Garai hartan Meka oso hiri aberatsa zen, baita boteretsua ere. Mekarren armada hiru aldiz handiagoa zen. Garaipen honekin Arabiako beste leinu askok ikusi zuten Mahomak indar berria erakusten zuela, eta Medinako komunitateen arteko aldeak konpontzeko gai zela.
Aurrekariak
Mahoma 570an jaio zen Mekan Kuraix leinuaren barruan. 622an mekarrek musulmanen aurka zuten jazarpenetik ihes egiteko Mahoma eta bere jarraitzaileek Medinarako bidea hartu zuten. Migraizo honi Hejira izena ematen zaio.
Hejiraren ostean Meka eta Medinaren arteko tentsioak areagotuz joan ziren eta 623an musulmanek hainbat eraso egin zituzten Kuraixen karabanen aurka, Mekaren aurkako presio ekonomikoa jarri asmoz, Mekako nagusiek boterea antolatzen ari baitziren beste tribu eta talde batzuekin Medinaren aurka egiteko. Medina ez zegoen kokatuta Mekako truke bidearen baitan, eta horregatik musulmanek aukera ona zuten bidea bera erasotzeko. Musulman asko Kuraix ziren ere, baina uste zuten eskubidea zutela eraso horiek egiteko mekarrek euren ondasunak, etxeak eta leinuetako eskubideak kendu baitzizkieten, Arabiako ospitalitate arauen aurkako eraso laria. Mekarrek, noski, kontrako ikuspegia zuten. Euren karabanak beti izan ziren babestuak, leinu askok ikusten zutelako eurek zirela "Jaungoikoaren Etxearen" zaindariak, eta musulmanak bide-lapur gisa ikusten zituzten, eta euren bizimodu eta ospearen aurkako gisa.
623aren bukaeran eta 624aren hasieran musulmanen indar militarra hasi baino ez zen egin. 623ko irailean Mahomak berak 200 pertsonako indarra gidatu zuen karabana handi baten aurka. Hortik gutxira mekarrek euren erasoa abiatu zuten Medinaren aurka, baina lortu zuten bakarra azienda txikia lapurtzea izan zen. 624ko urtarrilean musulmanek Mekara zihoan karabana bat erasotu zuten Naklahtik gertu, Mekatik 40 kilometro eskasera. Eraso horretan karabanaren zaindari bat hil zuten eta, formalki, hori izan zen lehenengo odolezko erasoa musulmanen aldetik. Mekarrek eraso hau oso gaizki hartu zuten, Rajab hilabetean gertatu zelako, mekarren erlijioan eta sinismen paganoen ikuspuntutik gerrarik egin ezin zen hilabetea.
Badrera martxa
Mahomaren indarren baitan Abu Bakr, Umar, Ali, Hamza, Mus`ab ibn `Umair, Az-Zubair bin Al-'Awwam, Ammar ibn Yasir, eta Abu Dharr al-Ghifari zeuden. Musulmanek 70 gamelu eta 2 zaldi zituzten, beraz gameluko hiruzpalau gizon zituzten: askok, beraz, oinez egin behar izan zuten bidea. Hala ere hasierako iturri musulmanek diote ez zela borrokaldirik egoteko asmorik, eta horregatik etorkizunean kalifa izango zen Uthman atzealdean geratu zen bere emazte Ruqayyah zaintzen, Mahomaren alaba. Salman Pertsiakoa ez zen guduan egon, ez zelako oraindik gizon askea.
Kuraixen aldetik noble askok bat egin zuten Mekako armadarekin, adibidez Amr ibn Hishām, Walid ibn Utba, Shaiba, eta Umayah ibn Khalaf. Euren arrazoiak ezberdinak ziren: batzuek karabananren interes finantzieroak babestu nahi zituzten; beste batzuek Ibn al-Hadrami, Nakhlahn hildako zaindaria mendekatu nahi zuten; azkenik, gutxi batzuk batu ziren uste zutelako musulmanen aurkako gudua irabaztea erraza izango zela. Amr ibn Hishāmek gutxienez noble bat, Umayah ibn Khalaf, lotsarazi zuen espedizioan parte-hartzeagatik.
Musulmanen plana
Musulmanengana iritsi zenean Mekako armadaren ihesaldiaren berria Mahomak berehala gerra-kontseilua deitu zuen, oraindik denbora zegoelako atzera egiteko eta berarekin batera zeuden gudari asko konbertso berriak zirelako (Ansar deiturikoak, "laguntzaileak", hasierako Kuraixar musulmanengandik bereizteko), eta hauek Medina babesteko hitza emana baino ez zutelako. Medinako Konstituzioaren terminoen arabera eskubidea zuten armada utzi eta borroka egiteari uko egiteko. Hala ere, tradizioaren arabera, borrokatzeko aukera hartu zuten, Sa'd ibn Ubadahk adierazi zuenez: "Zuk [Mahoma] eskatzen badiguzu gure zaldiak itsasoan itotzea, egingo dugu" Hala ere musulmanek oraindik uste zuten ez zela gudurik egin beharko eta Badrerako bidean jarraitu zuten.
Martxoaren 11an bi armadek Badretik egun bateko bidea zuten oraindik. Musulmanen gerlari batzuek (iturri batzuen arabera Ali barne) aurrean zeuden eta Mekako bi ur-eramale atxilotu zituzten Badreko putzuetan. Hauek uste zuten karabananen parte zirela, baina musulmanek ikaraz entzun zuten kuraixtarren armdako kideak zirela. Tradizio batzuetan ere esaten da hauek esan zietenean nortzuk ziren armadarekin batera zihoazen Kuraix nobleak Mahomak esan zuela "Mekak bidali dizkigu bere gibeleko jaki txikirik onenak". Hurrengo egunean Mahonak Badreko martxan agindu zuen, Mekakoak baino lehenago iritsi ahal izateko.
Badreko putzuak aldapa batean kokaturik zeuden, Yalyal izeneko bailara bateko ekialdeko aldean. Mendebaldeko aldean 'Aqanqal izeneko menditxo bat zegoen. Musulmanak ekialdetik iritsi zirenean Mahomak erabaki zuen bere armada aurkitutako lehen putzuan bertan formatzea. Hubab ibn al-Mundhirrek, ordea, galdetu zion ea Jaungoikoaren mandatua zen hor geratzea edo Mahomaren iritzia ote zen. Mahomak azkena zela esan zionean proposatu zion Kuraixen armadatik gertuen zegoen putzua okupatzea, besteak blokeatu ahal zirelako modu horretan. Mahomak onartu eta bide hori hartu zuten.
Mekarren plana
Kontrara, oso gutxi dakigu kuraixtarren armadaren progresoaz Mekatik atera eta Badrera iritsi zen tartean. Hala ere gauza batzuek badute garrantzia: arabiar armada askok euren emazteak eta umeak eramaten zituzten kanpainetan motibatzeko eta zaintza izateko, baina Mekako armadak ez zuen egin. Kuraixtarren oso esfortzu txikia egin zuten, ia inongoa, Hijaz osoan zituzten beste leinu aliatuekin kontakatzeko. Bi gertakari horiek adierazten dute mekarrek oso denbora txikia izan zutela armada prestatzeko, eta euren helburua karabana babestea baino ez zela. Gainera musulmanak baino hiru aldiz gehiago zirenez, uste zuten garaipena erraza izango zela.
Guduaren eguna
Martxoaren 13ko gauerdian kuraixtarrek kanpamentua desegin eta Badreko bailarareko bidea hartu zuten. Euria egin zuen aurreko egunean eta zaila izan zuten 'Aqanqaleko mendixkan gora egiten zaldi eta gameluekin. 'Aqanqaletik jaisterakoan mekarrek beste kanpamentu bat instalatu zuten bailaran. Atsedena hartzen zuten bitartean esploratzailea bidali zuten, Umayr ibn Wahb, musulmanen lerroak ezagutzeko. Umayrrek esan zuen Mahomaren armada txikia zela, eta ez zegoela beste indar musulmanik inguruan guduan bat egin ahal izateko. Hala ere, bere iritziz kuraixtarrek galera handiak izango zituzten erasotuz gero (hadith batean esaten da berak ikusi zituela "gameluak heriotzarekin kargatuta"). Mezu honek kuraixtarrak desmoralizatu zituen, arabiarren arteko guduak, normalki, hildako gutxirekin bukatu ohi zirelako, eta gatazka berria sortu zuen kuraixtarren lidertzaren inguruan. Hala ere, Amr ibn Hishāmek beste guztiak guduan jarraitzeko Kuraixen ohorearen sentimenduari deia egin zion.
Guduaren hasieran bi armadetako txapeldunak aurreratu ziren. Musulmanen aldetik hiru Ansarrek egin zuten aurre, baina mekarrek oihuka hartu zituzten, ez zutelako inongo borrokarik hasi nahi eurekin, bakarrik kuraixtar musulmanekin. Beraz Hamza aurrera joan eta Ubayda eta Alirekin batu zen. Musulmanek mekako txapeldunak hiru-hiruren-aurka eredu batekin garaitu zuten. Hamzak bere aurkaria hil zuen, Utba ibn Rabi'ah; Alik bere aurkaria hil zuen Walid ibn Utba; Ubaydak zauriak jaso zituen Shaybah ibn Rabi'ahren aldetik, baina hiltzea lortu zuen. Beraz hau hiru-hiruren-aurka garaipen tradizionala izan zen musulmanentzat.
Momentu horretan bi armadek gezi jaurtiketari ekin zioten. Musulman gutxi batzuk eta kuraixtarren kopuru ezezagun bat hil ziren. Benetako erasoa hasi aurretik Mahomak esan zien musulmanei bakarrik luzera heltzen ziren armekin erasotzeko, eta mele armak bakarrik gerturatzen ari zirela erabiltzeko. Ondoren kargatzeko agindua eman zuen, arrokak jaurtiz mekarren aurka, ziurenik arabiar ohitura bat, "Aurpegia kendu aurpegi horiei!" oihukatzen zuten bitartean Musulmanek "Yā manṣūr amit!" oihukatuz kuraixtarren lerroak hautsi zituzten. Mekarrak, indar gutxiagorekin eta borrokarako gogo gutxiagorekin, berehala lerroak hautsi eta korrika hasi ziren. Guduak bere horretan ordu gutxi batzuk iraun zituen eta bukatu zen arratsalderako. Koranak musulmanen erasoaren indarra apalaldi askotan aipatzen du, eta deskribatzen du nola milaka aingeru jaitsi ziren Zerutik Badrera Kuraixak izutzeko. Musulmanek hau literalki hartzen dute, eta hadith askotan Mahomak eztabaidatzen du nola Jibreel Aingeruak paper garrantzitsua izan zuen gudu honetan.
Ondorioak
Badreko guduaren beste onuradunik handiena Abu Sufyan izan zen. Amr ibn Hashimen eta beste hainbat kuraixtar nobleen heriotzarekin Abu Sufyanek aukera izan zuen, ia-ia derrigortuta ere, Kuraixen lidergoa hartzeko. Ondorioz Mahomak Mekarako bidea hartu zuenean se urte beranduago Abu Sufyan izan zen errendizioa negoziatzen lagundu zuena. Abu Sufyan, beraz, Musulmanen Inperioaren goi-mailako ofiziala bilakatu zen, eta bere semea Muawiyak beranduago Omeiatar kaliferriaren sortzailea izan zen.
Egun haietan Badreko guduan parte hartu izana hain zen garrantzitsua ezen Ibn Ishaqek izenez-izeneko zerrenda bat egin zuela bertan izan ziren musulmanen armadako izen guztiekin Mahomaren biografian sartzeko. Hadith askotan Badren borrokatu zuten beteranoek identifikazio formala dute, eta askok pentsioa jaso zuten euren azken urteetan. Badreko azken beteranoen heriotza Lehen Islamiar gerra zibilaren baitan gertatu zen.
Paul K. Davisek laburbiltzen du: "Mahomaren garaipenak Islamaren lider gisa kokatu zuen; berarekin batu ziren tribu gehiago batzen, Islamaren hedapena hasi zen."
Kultura garaikidean
"Badr" oso hitz erablia da musulmanen armaden eta talde paramilitarren artean. "Badr operazioa" Egiptok 1973ko Yom Kippurreko gerran erabili zuen izena izan zen, baita 1999an Pakistanek Kargil gerran erabili zuena. Iranen operazio ofentsiboak Iraken aurka 1980ko hamarkadan ere Badr izenarekin ezagutu ziren. 2011ko Libiako gerra zibilaren baitan talde paramilitarrek Ramadan hilabeteko 20. egunean egin zioten eraso Tripoliri, Badreko batailaren urteurrenean.
Badreko gudua 1976ko The Message filman agertu zen, 2004ko Muhammad: The Last Prophet animaziozko filmean eta 2012ko Farouk Omar telesailan.
Moldaviako futbol kopa
Moldaviako futbol kopa (errumanieraz Cupa Moldovei) Moldavian jokatzen den kanporaketa bidezko futbol txapelketa da. Sobietar Batasuneko Futbol Kopa bukatu eta 1991-92an izan zuen lehenengo ekitaldia. Sheriff Tiraspol (7 kopa) eta Zimbru Chişinău (5 kopa) dira garaipen gehien dituzten taldeak.
Alaskako Ipar Malda
Alaskako Ipar Malda, Alaska North Slope eta Iñupiaqez Siḷaliñiq, AEBetako Alaska estatuko iparraldeko kostaldean dagoen lurralde bat da.
Hegoaldean Brooks mendilerroa du, iparraldean Ozeano Artikoaren Txuktxien itsasoa, ekialdean Beaufort itsasoa eta mendebaldean Barrow lurmuturra.
Caquetá (ibaia)
Caquetá, Brasilen Japurá deitua, Hego Amerikako ibaia da, Amazonasen adarra. Kolonbiako mendigunean du iturburua, Cauca departamenduan, Magdalenaren iturburutik oso hurbil. Apaporis ibaiaren urak jaso ondoren, Brasilen barneratzen da. Amazonas ibaira isurtzen da, ezkerraldetik, uharteak eta aintzirak eratuz. Brasilgo aldean txalupak eta ontzi txikiak ibil daitezke. 2.280 kilometro luze da, eta 255.700 kilometro koadroko arroa drainatzen du.
Orbitaren berezko elementuak
Batzuetan, garaiaren batezbesteko anomaliaren ordez denbora jakin baten batezbesteko anomalia erabiltzen da (M\,\!), eta beste batzuetan, batezbesteko luzera, egiazko anomalia eta (oso gutxitan) anomalia eszentrikoa.
David Lynch
David Keith Lynch (Missoula, Montana, 1946ko urtarrilaren 20a) Ameriketako Estatu Batuetako zinema zuzendaria.
Sanferminak (argipena)
Sanferminak Euskal Herriko zenbait tokitan San Ferminen omenez irailaren 7aren inguruan ospatzen diren jaiak dira:
Bryconamericus ikaa
Bryconamericus ikaa Bryconamericus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
David Lynch
Haren ibilbide luzean zehar, Lynchek narrazio eta irudi estilo propioa garatu du, zein mundu osoan ezagutzeko erraza den. Nahiz eta jendetza ez erakarri, kritikagileek beti goraipatu dute, eta jarraitzale fidelak lortu ditu.
Chattahoochee Hills (Georgia)
Chattahoochee Hills  Georgiako estatuko hiri bat da. Miller konderrian kokatua dago. 2010ean 2,378 biztanle zituen, 129.95 kilometro koadrotan banatuta.
Munduko Parkea
Munduko Parkea   50.000m karratu edapena eta San Francisco Javier ospital psikiatrikoarekin lurraldea partekatzen duen parke munizipala da. Iruñako Txantrea auzoan kokatuta dago.
Izenaren zergatia
Izen hau dauka parkea bost zatitan bananduta dagoelako eta zati bakoitzean Kontinente bateko zuhaitzak eta landareak dituelako.
Historia
1985 ean eraiki zen, Ospitale Psikiatrikoaren lursail handi batean parke publikoa izateko.
Instalazioak
Bere instalazioak goizeko 7tik arratsaldeko 11ak harte irekitak daude. Haurren parke batekin, gimnasia egiteko zirkuituarekin eta wifiarekin.
Villefranche-du-Queyran
Villefranche-du-Queyran Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot eta Garona departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Villefranche-du-Queyran udalerrian erroldatutako biztanleak 393 ziren. Familiak 154 ziren, horien artean 38 pertsona bakarrekoak ziren (17 bakarrik bizi ziren gizonak eta 21 bakarrik bizi ziren emakumeak), 45 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 54 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 17 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 248 ziren, horien artean 167 aktiboak ziren eta 81 inaktiboak ziren. 167 pertsona aktiboetatik 153 lanean zeuden (86 gizon eta 67 emakume) eta 14 langabezian zeuden (10 gizon eta 4 emakume). 81 pertsona inaktiboetatik 40 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 27 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Villefranche-du-Queyran udalerrian 167 unitate fiskal zeuden, 406 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.670,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 13 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Garcilaso de la Vega (El Inca)
Garcilaso de la Vega —jaiotza-izena: Gómez Suárez de Figueroa— (Cusco, Peru, 1539ko apirilaren 12a - Kordoba, Espainia, 1616ko apirilaren 23a) historialaria izan zen. Guraso izan zituen Sebastián Garcilaso de la Vega, Peruko konkistatzailea, eta Atahualpa inkaren lehengusu bat. 21 urte zituela Espainiara joan eta bertan bizi izan zen hil arte. Comentarios reales (1609) lana idatzi zuen; inken jatorriaz eta haien inperioaz berri ugari jaso zituen bertan, eta Espainiako gobernuak legez kanpo utzi zuen obra hori. 1616an argitaratu zen haren bigarren liburua, Historia general del Perú. Bere lanak eleberri historikoaren eta eleberri-moldeko biografiaren aitzindaritzat hartu dira.
Villefranche-du-Queyran
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 zurgina eta 2 jatetxeak.
2000. urtean Villefranche-du-Queyran udalerrian 27 nekazaritza-ustiategi zeuden, 792 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lakeville (Massachusetts)
Lakeville Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Plymouth konderrian dago, Massachusetts estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mikel Reparaz
Mikel Reparaz Extramiana (Arbizu, Nafarroa Garaia, 1975eko abenduaren 22a) kazetaria da.
Biografia
Nafarroako Unibertsitatean Informazio Zientzietan lizentziatua, Euskaldunon Egunkarian eta Diario de Noticiasen egin zituen lehen pausoak. Gero, Euskadi Irratiko Eusko Legebiltzarreko korrespontsala izan zen. 2001ean, Gasteiztik Bruselara aldatu, hango albisteez gain, Ekialde Hurbileko, Ipar Irlandako edo Pakistango berriemaile bilakatu zen. 2004tik 2009ra, Radio Euskadiko albistegietako burua izan zen, eta 2009az geroztik EITBren albistegietako nazioarteko arduraduna ere. Ameriketako Estatu Batuetako (AEB) berriemaile izan zen bost urtez, 2013tik 2018ra.
2020an, Las grietas de América izeneko liburua plazaratu du, Estatu Batuetako egungo egoerari buruzkoa. 2021eko Euskadi Literatura Saria irabazi du lan horri esker, gaztelaniazko saiakeraren kategorian.
Lur Hiztegi Entziklopedikoa
Lur Hiztegi Entziklopedikoa euskaraz jatorrian sortutako lehen entziklopedia izan zen. Lehen liburukia 1991n argitaratu zen, eta azkena 10. liburukia izan zen, 1994an. Ondoren, 1999an Lur Entziklopedia Tematikoa sortu zen, kontzeptuak gaien arabera antolatuta.
Entziklopedia harpidetzaz ordaindu eta hedatu zen.
Taldea
Lur Hiztegi Entziklopedikoa unibertsitateko hainbat adituk egin zuten, euskara teknikoa oraindik ondo ezarri gabe zegoen garai batean. Gai askoren inguruan aritzeko lexikorik ez zegoen, artean. Zuzentzaile lanetan Henrike Knörr, Beñat Oihartzabal, Pello Salaburu eta Ibon Sarasola euskaltzainak aritu ziren.
Lexikoa alorraren ardura Aintzane Ibarzabal eta Koro Navarrorena izan zen, Josu Zabaleta zientzia eta teknologiaren alorrarena eta Joxean Elosegi historia eta geografiarena, Manex Goienetxe aholkularia zela.
Aurrekariak eta ondorengoak euskarazko entziklopedietan
Euskara batuaren aroan sartuta, hasieran euskarazko entziklopedia moduko batzuk izan ziren, Itzulpen gisa egindakoak eta kasu batzuetan gaiaren arabera antolatuak, adibidez Mundua Jakingai eta P8 izenekoak.
Baina 20 urte geroago 1990reko hamarkadan proiektu sendo batzuk sortu ziren euskarazko entziklopediak sortzeko erronkari erantzuteko. Hezkuntza sisteman behar-beharrekoak ziren erreferentziazko obrak 1990eko hamarkadan hasi ziren argitaratzen. Lehenengo urratsa 1991ean hasi zen, Lur Hiztegi Entziklopedikoarena izan zen. Geroago Gazteen Entziklopedia ren lehenengo zenbakia 1992an argitaratu zuen EUSENOR Fundazioak, eta guztira 8 liburuki izango zituen. Biak helburu orokorrekoak izanik, Lur jatorriz euskaraz idatzita zegoen eta artikulu askoz gehiago eskaini zituen, baina Gazteenak azalpenak erraztearren erabiltzen zituen hainbeste osagai grafiko eskaini gabe.
1993an Elhuyarreko Hiztegi Entziklopedikoa argitaratu zuen Elhuyar Fundazioak. Elhuyarrekoa izan zen osorik argitaratu zen lehen hiztegi entziklopedikoa, artean Lur eta Eusenor entziklopediak liburuki guztiak argitaratu gabe zebiltzan eta.
Geroxeago etorriko ziren hiztegi entziklopediko horien online-eskaintzak eta 2001ean sortuko zuten Euskal Wikipediaren lehen bertsio nimiñoa.
2009an Zientzia eta Teknologiaren Hiztegi Entziklopedikoa argitaratu zuen Elhuyar Fundazioak. Hainbat arlo eta erakundetako 200 aditu euskaldunekin lankidetzan oinarritua. Harrezkero edukiak modu irekian osatu eta eguneratu izan dira.
11.000 artikuluren igoera masiboa Wikipediara (2011)
2011n Eusko Jaurlaritzak lizentzia libre batekin eskuratu zuenean hainbat artikulu Euskarazko Wikipediara pasa ziren. CC-BY-SA lizentzia askearekin zabaldu zuen Eusko Jaurlaritzak. Eusko Jaurlaritza eta Euskal Wikipediaren arteko lankidetzari esker eta Elhuyar Fundazioak programatu zuen prozesu automatiko bati esker (Igor Leturia informatikariak koordinatu zuen prozesu hori), Euskal Wikipediako milaka artikulutan edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik hartu zen. Prozesu horretan sortu ziren Wikipediako artikuluak Lur txantiloiarekin markatu ziren.
Hauek izan ziren proiektuak euskal wikipediari egindako ekarpenaren zenbakiak (zenbat sarrera landu ziren, eta zenbat testu-karaktere eta -hitz gehitu ziren):
Brookesia therezieni
Brookesia therezieni Brookesia generoko animalia da. Narrastien barruko Chamaeleonidae familian sailkatuta dago.
Goya gasolindegia
Goya Gasteizen dagoen eraikin industriala da, gasolindegia hain zuzen ere. José Luis López de Uralde arkitektoak diseinatu zuen 1935ean.