cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Quissac (Gard)
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 66 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 2 banku bulegoak, 3 funerariak, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 2 autoeskolak, 12 igeltseroak, 4 margolariak, 3 zurginak, 1 iturgina, 2 argiketariak, 7 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 7 jatetxeak, 9 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 2 apaindegiak.
2000. urtean Quissac udalerrian 32 nekazaritza-ustiategi zeuden, 693 hektarea erabiltzen.
Angelus
Angelus hitz horrekin hasten den otoitza da, goizean, eguerdian eta arratsean errezatzen dena. Gainera, otoitz hori egiteko ordua dela adierazten duen kanpai-hotsa ere bada.
Quissac (Gard)
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1, psikiatriko 1 bat, 2 botika eta 2 anbulantzia zegoen.
Angelus
Bere izena, bere bertsio latinaren lehen hitzetatik hartzen du: «Angelus Domini nuntiavit Mariae» (Jainkoaren aingeruak adierazi zion Mariari). Misterioa laburbiltzen duten hiru testu ditu. Modu alternatiboan errezitatzen dituzte bertseta eta honen erantzuna. Hiru testuen artean, Agur Maria errezitatzen dute. Eguneroko otoitza da Eliza katolikoan.
Angelusaren idazkera, batzuen ustez, Urbano II.ak egin zuen, eta, beste batzuen ustez, Joan XXII.ak. Egunean hiru aldiz errezitatzeko ohitura, berriz, Luis XI.a Frantziakoaren ideia izan zen, nork, 1472an, egunean hiru aldiz errezitatzeko agindu zuen.
Quissac (Gard)
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Quissac udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 362 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Richland (Missouri)
Richland Missourieko hiri bat da. Camden konderrian kokatua dago. 2010ean 1,863 biztanle zituen, 5.87 kilometro koadrotan banatuta.
Leugny (Yonne)
Leugny Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Leugny udalerrian erroldatutako biztanleak 353 ziren. Familiak 156 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 44 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 44 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 208 etxebizitza zeuden, 160 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 37 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 195 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 160 etxebizitza nagusietatik 131 bere jabearen bizilekua ziren, 26 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 9 etxek bi zituzten, 35 etxek hiru zituzten, 38 etxek lau zituzten eta 75 etxek bost zituzten. 59 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 74 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 66 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 223 ziren, horien artean 164 aktiboak ziren eta 59 inaktiboak ziren. 164 pertsona aktiboetatik 139 lanean zeuden (73 gizon eta 66 emakume) eta 25 langabezian zeuden (15 gizon eta 10 emakume). 59 pertsona inaktiboetatik 28 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Leugny udalerrian 165 unitate fiskal zeuden, 359 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.627 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 23 komertzioetatik, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 6 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 argiketaria eta 1 ile apaindegia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Leugny udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
ABB (enpresa)
ABB (Asea Brown Boveriren akronimoa) korporazio multinazional bat da, egoitza nagusia Suitzako Zürich hirian duena. Bere negozio nagusiak energia elektrikoa sortzeko eta automatizazio industrialeko teknologien ingurukoak dira. ABBk ehun herrialde baino gehiagotan lan egiten du eta 135.000 langile baino gehiago ditu. 2018an Fortune Global 500 aldizkariaren zerrendako 341. postuan sailkatu zen.
Leugny (Yonne)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
ABB (enpresa)
Züricheko, Stockholmgo eta New Yorkeko burtsetan kotizatzen du. Euskal Herrian bi lantegi ditu, bata Oiartzunen (Niessen) eta bestea Trapagaranen (ABB Galindo).
Altwiller
Altwiller Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Altwiller udalerrian erroldatutako biztanleak 413 ziren. Familiak 168 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 52 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 68 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 202 etxebizitza zeuden, 167 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 16 bigarren erresidentzia ziren eta 19 hutsik zeuden. 182 etxeak ziren eta 18 apartamentuak ziren. 167 etxebizitza nagusietatik 147 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 2 etxek bi zituzten, 9 etxek hiru zituzten, 32 etxek lau zituzten eta 122 etxek bost zituzten. 152 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 60 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 86 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 269 ziren, horien artean 190 aktiboak ziren eta 79 inaktiboak ziren. 190 pertsona aktiboetatik 180 lanean zeuden (104 gizon eta 76 emakume) eta 10 langabezian zeuden (1 gizon eta 9 emakume). 79 pertsona inaktiboetatik 32 erretiraturik zeuden, 24 ikasten zeuden eta 23 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Altwiller udalerrian 172 unitate fiskal zeuden, 438 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.564 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 zurginak, 3 iturginak, 1 ile apaindegia, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
Karpatoak
Karpatoak edo Karpato mendiak (Munţii Carpaţi; polonieraz, txekieraz eta eslovakieraz: Karpaty; Карпати. Karpaty; Karpaten; Карпати, Karpati; Kárpátok) Europako erdialdeko mendikate handiaren ekialdeko besoa dira, bere 1500 km luzera Errumania, Txekiar Errepublika, Eslovakia, Polonia, Ukraina, Austria, Serbia eta iparraldeko Hungarian zehar doa.
Altwiller
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 arropa denda zen.
Karpatoak
Geografia
Karpatoak Danubioan jaioak dira, Bratislavaren ondoan. Transkarpatia eta Transilvania inguratzen dituzte eta hego-mendebalderantz jotzen dute, Danubioan berriro bukatzeko, Errumaniako Orşovaren ondoan. Karpatoen luzera osoa 1.500 kilometrokoa da, eta zabalera 12 eta 500 km artean dago. Mendikatearen mendirik altuenak Transilvaniako goi-ordoki eta Tatra inguruan daude (mendirik altuena 2.655 m Gerlachovský štít da, Eslovakian). Karpatoek 190.000 km² azalera dute, Europan Alpeek baino ez dute handiagorik.
Altwiller
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Altwiller udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 714 hektarea erabiltzen.
Karpatoak
Geografia
Normalean Karpatoak bere bakantasunean baino ez dira kontuan hartzen, hala ere, bai orografikoki, bai geologikoki zenbait mendikatetan banatuta daude. Karpatoen eta Alpeen arteko muga Danubio ibaia da, mendikate biek leku batean baino ez dira elkartzen: Bratislava inguruan dauden Leitha mendiak. Danubio bera Stara Planinarekin muga ere bada. Oder eta Morava ibaien haranak Karpatoei Silesiako eta Moraviako mendigunetik banatzen zaizkie. Beste mendikate ez bezala, Karpatoak ordokiez inguratuta daude, hego-mendebaldean zabaldi panoniarraz, hegoaldean Danubio hegoaldeko zabaldiaz eta ipar-ekialdean Galitziako zabaldiaz hain zuzen ere.
Altwiller
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Karpatoak
Banaketa
Mendikate handiena Tatrak da.
Altwiller
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Karpatoak
Banaketa bertikala eta orokorra
Hauxe da Karpatoen banaketa ohikoa (zenbakiak mapari dagokie):
Ibaiak:
Herrialdeak:
Alzateko jaun (abestia)
Alzateko jaun Xabier Lete oiartzuar abeslariaren kantua da. Xabier Lete izeneko haren lehen diskoan agertu zen. Abestia Altzateko jaun-en kontu zaharra (jatorrizko edizioan La leyenda de Jaun de Alzate, 1922), Pío Barojaren eleberrian oinarrituta dago.
Xabier Lete izeneko albuma
1974an plazaratutako Xabier Lete izeneko albumean 5. abestia izan zen. Euskal kantagintza modernoan eragin itzela izan zuen Xabier Leteren lehen disko hark. Ez Dok Amairu taldearen sortu zuteneko garaikoa da. Ez Dok Amairu taldean zegoen lankidetza-girotik sortu zen disko honetan Lourdes Iriondo, Antton Valverde eta Marian Arregiren parte hartzea zenbait kantutan. Lete poeta nabarmena izaki, bertso zaharrak berreskuratzen ere lan handia egin zuen. disko honetan Lizardiren bi olerki eta Etxepareren beste bat jaso zituen.
Diskoan hainbat abesti ezagun agertzen dira, esaterako hauek: Ni naiz (Hitzak eta doinua: Xabier Lete), Nafarroa, arragoa (Hitzak eta doinua: Xabier Lete), Izotz-ondoko eguzki (Hitzak: Xabier Lizardi-Doinua: Xabier Lete), Seaska kanta (Hitzak eta doinua: Xabier Lete; Lourdes Iriondoren ahotsarekin), Kontrapas (Hitzak: Bernart Etxepare-Doinua: Xabier Lete; Marian Arregiren akordeoilariaren laguntzaz).
Hitzak
Barojaren liburuaren protagonista Erdi Aroko Altzateko Jauna da, familia onekoa eta borrokalaria da, Bidasoa inguruan bizi dena. Bere lagunekin batera ibaiaren inguruko paisaiak eta pertsonaiak, errealak zein mitikoak, jasotzen ditu eta, halaber, bere Euskal Herri ideala azaltzen du. Altzateko Jaunaren arabera, neurri handi batean kristautasunaren eraginez, herriaren nortasuna desegiten ari zen. Historia osoa fantasian eta irrealitatean murgiltzen da, nahiz eta askotan iritzi ironikoak eta, batzuetan, sarkastikoak azaldu.
Ideia horiek ondo azaltzen dira lehenengo hiru bertsoetan:
Castèlnòu de Lèvis
Castèlnòu de Lèvis Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Castelnau-de-Lévis udalerrian erroldatutako biztanleak 1.518 ziren. Familiak 536 ziren, horien artean 100 pertsona bakarrekoak ziren (44 bakarrik bizi ziren gizonak eta 56 bakarrik bizi ziren emakumeak), 232 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 176 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 643 etxebizitza zeuden, 549 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 65 bigarren erresidentzia ziren eta 29 hutsik zeuden. 606 etxeak ziren eta 37 apartamentuak ziren. 549 etxebizitza nagusietatik 447 bere jabearen bizilekua ziren, 88 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 8 etxek bi gela zituzten, 59 etxek hiru zituzten, 148 etxek lau zituzten eta 335 etxek bost zituzten. 477 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 187 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 340 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 937 ziren, horien artean 678 aktiboak ziren eta 259 inaktiboak ziren. 678 pertsona aktiboetatik 624 lanean zeuden (325 gizon eta 299 emakume) eta 54 langabezian zeuden (19 gizon eta 35 emakume). 259 pertsona inaktiboetatik 108 erretiraturik zeuden, 69 ikasten zeuden eta 82 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Castelnau-de-Lévis udalerrian 556 unitate fiskal zeuden, 1.407,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.822 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 52 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 12 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 15 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 4 igeltseroak, 2 margolariak, 2 iturginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
Lires (Cee)
Lires, Espainiako Galizia autonomia erkidegoko Cee udalerrian dagoen parrokia bat da, Costa da Morte eta Coruñako probintzian. 2018ko erroldaren arabera 398 biztanle zituen.
Castèlnòu de Lèvis
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Madame Staël
Anne-Louise Germaine Necker (Paris, 1766ko apirilaren 22a – Ib., 1817ko uztailaren 14a), Staël Holstein go Baronesa, Madame de Staël [stal] bezala ezagutua, idazle, filosofo eta tertuliakide frantziarra izan zen, jatorriz ginebrinoa. Bere ideia politikoengatik eta saiakerengatik nabarmendu zen: bai kutsu feminista eta kutsu prerromantikoa zuten bere eleberri sentimentalengatik (Delphine eta Corinne), bai kritika kultural eta konparatistako bere bi lan zabalengatik (De la littérature eta De l 'Allemagne) Europan azkar hedatu ziren. Uste zuen adimen femeninoa gizonezkoena bezain indartsua zela eta sentsibilitate handiagoa zuela, emakumeak gizonak bezala hezia izatea eta senar-emazteen arteko harremana berdintasunean garatzea eskatu zuen, konbentzioak gorrotatzen zituen.
Europa modernoaren ama espiritualtzat hartzen da, eta literatur lan ausartak egin zituen eleberrien, saiakeren eta ikerketa historiko eta kritikoen artean. Azken horiek, gaur egun, literatura konparatuko azterlanen aitzindaritzat jotzen dituzte.
Erromantizismo alemana ren dibulgatzailea Frantzia n, mugimendua ezagun egin zuen De l 'Allemagne-n (1813-1814) ordura arte herrialdean ia ezezagunak ziren aleman hizkuntza ko egileen lanak argitaratuz. Horrela, bidea ireki zion erromantizismo frantsesari, lehen erromantizismo alemaniar eta ingelesetatik zuzenean inspiratua. Bere obra nagusiak fikziozko lanak dira, non gizarte murrizketen biktima diren emakumeak irudikatzen dituen: Delphine (1802) eta Corinne ou l 'Italie (1807).
Hiru saiakera filosofikorekin lortu zuen bere ospe literario eta intelektuala:
- Lettres sur les ouvrages et le caractère de Jean-Jacques Rousseau (1788)
- De l 'influence des passions sur le bonheur des اus et des nations (Pasioek gizabanakoen eta nazioen zoriontasunean duten eraginaz) (1796)
- De la littérature considérée dans ses rapports avec les institutions sociales (Gizarte-erakundeekiko harremanetan aintzat hartutako literaturarena) (1800)
1786an ezkondu zen Eric Magnus de Staël-Holstein (1749-1802) baroiarekin, Suediako Gustavo III. a erregearen enbaxadorearekin, bera baino hamazazpi urte zaharragoa. Bere emaztearen aberastasunari esker, eskandinaviar diplomazialariak bere aberriaren irudia frantsesen begietara goratzen duen bizi-trena eraman ahal izan zuen. Bikotea 1800. urtean banandu egin zen.
Staëlen baronesa bihurtuta, bizitza sentimental asaldatua izan zuen. Bertan, François de Pange idazle eta kazetari liberalarekin izandako harremana nabarmentzen da, Frantziako Iraultza ren eta 1789ko idealen aldeko ideiak partekatu baitzituen, eta harreman gatazkatsua izan baitzuen Benjamin Constant frantziar-suitzar idazle eta politikariarekin, 1794 an ezagutu baitzuen.
1792an, monarkia konstituzional bati buruz zituen ideiek iraultzaren maisuek beldurtzen zuten oposiziogiletzat hartzen zuten, eta hainbatetan, senarraren diplomatiko estatusa gorabehera, Suitzan babestu behar izan zuen aitaren etxean.
Napoleon Bonapartek bere politikarako oztopotzat jotzen zuen Frantziatik kanporatua, Suitzan kokatu zen familiaren Coppet gazteluan eta handik Delphine (1802), Corinne ou l 'Italie (1807) eta De l' Allemagne.
1800 ean senarrarengandik bananduta, 1802an alargundu zen, eta 1811n berriz ezkondu zen Albert de Rocca ofizial suitzar gazte batekin, eta Parisko egongela ireki zuen Borboiko etxea zaharberritzeko. 1817an hil zen, Decazes dukearen etxean dantzaldi batean paralisia izan eta gutxira, Considérations sur les principaux événements de la Révolution française (1818an argitaratu zen hil osteko lana) amaitu gabe utziz.
Haurtzaroa
Germaine Necker Parisen jaio zen Michel-le-Comte kalean, 1766ko apirilaren 22an. Kalbinismoko artzain baten alaba zen bere amak hezia, kalbinismoa ren erlijio-ikuskera erlijiosoetan. Rousseau ren sistemaren aurkako hezkuntza jaso zuen, ideien garapena zentzumenetatik abiatuta iristen zela uste baitzuen. Germaineren amak, materialismoaren aurka bere forma guztietan, uste zuen garrantzitsua zela adimena lantzea ideien jariakortasun goiztiarrerako, adimena trebatu ezean nagi bihurtzen zela konbentziturik.
Germaineren gizarte-bizitzarako zaletasuna eta familiak politikarako duen interesa Frantziarekin lotuago daude. Oso gazte, hamalau urte besterik ez zituela, bere zirkulua zeukan, eta bazekien bere amaren egongelako gonbidatuekin hitz egiten, zeinak heziketarik onena emateaz arduratu baitzen. Ingelesa eta latina ikasi zituen, dantzaren eta musikaren artea, errezitazioa eta ahoskera, eta sarritan joaten zen antzerkira. Horrek guztiak (bere erudizioagatik eta kulturagatik) neska desberdin bihurtu zuen.
Aitaren ospeak bere garaiko Europako aristokraziaren zein intelektual ilustratuen ateak ireki zizkion. Gurasoek ez zuten suhi katolikorik nahi, baina protestante gutxi zegoen noblezia frantsesaren artean. Eta han ibiltzen ziren suitzar lagunak probintziazaleegiak iruditzen zitzaizkien. Erregegai asko baztertu zituen: Axel de Fersen, Suediako enbaxadorea, Monsieur de Mecklembourg, Louis de Narbonne, gerora bere maitaleetako bat izango zena, eta William Pitt britainiarra ere ezagunenen artean daude. Azkenean, Staël-Holsteingo baroia izan zen aukeratua, Suediako enbaxadorea eta hamazazpi urte zaharragoa. Hamahiru urte besterik ez zituen ezkontza adostu zenean. Zenbait urtez ezkontzaren zain egon ondoren, Suediako enbaxadako kapera luteranoan ospatu zen 1786ko urtarrilaren 17an. Ezkondu zen egunean, izena aldatu zitzaion, eta Germaine de Staël bihurtu zen.
Senar-emazteek lau seme-alaba izan zituzten: Gustavine (1787 - 1789), Gustavo III. a Suediako erregea aitabitxia, Auguste (1790 - 1827), Albert (1792 - 1813) eta Albertine, Broglieko dukesa izango zena (1797 - 1838). Gustavinen aita Staëlen baroia izan zen, baina Auguste eta Albert Louis Marie de Narbonne-Lara jeneral frantsesarekin izandako adulteriozko harremanean jaio ziren, eta susmoa dago Albertine Benjamin Constant-en alaba zela. Albert de Rocca rekin izandako bigarren ezkontzatik Louis-Alphonse Rocca jaio zen (1812-1838).
Gaztaroa
Bere ezkontza konpondua ez zen maitasunez egindako ezkontza izan, ezta ezkontza zoriontsua ere, eta neska gazteak zoriona aurkitu nahi izan zuen ezkontza-etxetik kanpo. Bere bizitza, ordutik aurrera, zoriontasun baten etengabeko ikerketa izango da, eta, bestalde, beti ihes egingo dio. Senarrak, dirurik gabe, Suediako enbaxadore izendatu zuen eta 25.000 liberako pentsio erosoa eman zion.
Bere amak bezala, areto bat ireki zuen Suediako hotelean, Bac kalean. Bertan, bereak bezalako ideia berriak zituen belaunaldi berri bateko ordezkariak hartzen zituen, Ameriketako Estatu Batuetako Independentzia Gerraren garaikideak, baita bertan parte hartu dutenak ere: la Fayette, Noailles, Stanislas de Clermont-Tonnerre, Condorcet, François de Pange eta berak bere garai hartan gehien maite izan zituen hiru gizonak, bere lehen lagun handia zen Narencne: Estatu Batuetako erbestetik itzultzen lagunduko du eta bizitza osoan harreman epistolarra izango dute.
Iraultza
Ingalaterra n askatasunaren adierazpenik onena ikusirik, Ilustrazioa ren ideiek markatutako Rousseau ren irakurle sutsua Frantziako Iraultza ren aldekoa da, eta 1789ko maiatzaren 5ean Estatu Orokorren irekierara joan zen. Hala ere, 1792tik aurrera egoera zaila bihurtu zen. Monarkia konstituzionalaren ideia babestuz, errepublika baten aldekoengandik zein absolutistengandik urruntzen da, eta 1793an erbesteratu behar du.
Ingalaterran babesten da, non, hilabete batzuetarako, bere egongelan ibiltzen ziren lagun batzuekin topo egiten duen. Ordutik aurrera, erbesteak markatzen du maiz bere bizitza.
Suitzan François de Pange rekin maiteminduko da. Baldintza zailetan emigratu du eta bizirik irauteko editore bihurtuko du. Adiskide zintzoa izango da kritikari objektibo eta zorrotza, izaera delikatu eta zuzenekoa, baina Germaineren sentimendu grinatsuei ez dagokie hori. Bere iloba Anne-Louise Domangeville koak gillotinatik ihes egin zuela eta Robespierre erori ondoren askatu zutela jakin zuenean, Frantziara itzuli eta berarekin ezkonduko da. Hilabete batzuk geroago hil egingo da, eta Domangevilleko Anne-Louise hirugarren aldiz ezkonduko da, Germaineren gaitzespenak piztuz.
Germaine ere Frantziara itzuli zen, eta irailean argitaratu zituen bere Réflexions sur le procès de la Reine (Erreginaren prozesuari buruzko gogoetak). Maria Antonieta erreginaren defentsarako alegatu bat da, emakumeei zuzendua. Bertan, "Emakume izaeraren miseriak" salatzen ditu, eta zalantzan jartzen du subiranotasunaren aurka egindako salaketen atzean ezkutatutako misoginia. Era berean, erabakitzen du bere literatura-lan propioak argitaratzea, garai bateko dekorazioa alde zoragarri batetik gaitzetsiz, eta antzinoz.
Germaine ere Frantziara itzuli zen, eta irailean argitaratu zituen bere Réflexions sur le procès de la Reine (Erreginaren prozesuari buruzko gogoetak). Maria Antonieta erreginaren defentsarako alegatu bat da, emakumeei zuzendua. Bertan, "Emakume izaeraren miseriak" salatzen ditu, eta zalantzan jartzen du subiranotasunaren aurka egindako salaketen atzean ezkutatutako misoginia. Era berean, erabakitzen du bere literatura-lan propioak argitaratzea, garai bateko dekorazioa alde zoragarri batetik gaitzetsiz.
Napoleon
Napoleonekiko gogo iraultzailetik desengainu eta gorroto garbira igaro zen Staël. 1813an James Galifferi idatziko dio: "Gizon bat gutxiago, eta munduak atseden hartuko luke". Baina hasieran sutsua zen. 1798ko urtarrilaren 3an, Talleyrand ek Bonaparte jeneralarekin elkarrizketa bat lortu zion, non berak liberal bat ikusten zuen iraultzaren benetako ideala garaitzera deitua. Gero, behin baino gehiagotan biltzen da berarekin, eta eragozpenak ere eragiten dizkio; Napoleonek setio hori nabaritzen du. Txundituta, galderaz betetzen zaitu: "-jenerala, zein da zuretzat emakumerik garrantzitsuena? - Haur gehien dituena, andrea" erantzun zion. Horrek txundituta utzi zuen. Egia esan, Napoleon ez zen hartaz fio, eta honela idatzi zuen:"Talentu handiko emakumea zen, izpiritu handikoa, oso dotorea: bere obrak bere horretan geratuko dira. Anbizio handia zuen, eta hain zen aztoragarria, hain sediziosoa, non berari buruz esan baitzitzaion gai zela bere lagunak itsasora botatzeko, itotzear zeudenean salbatu ahal izateko. Ez zuen merezi emakume gaiztoa deitzea, baina zurrunbilotsua zela eta eragin handia zuela esan zitekeen."Madame de Staëlek bere ilusioak galdu zituen 18ko estatu-kolpearen eta VIII. urteko Konstituzioa ren aldarrikapenaren ondoren. Askok klandestinitatean bizitzen hasi behar dute, eta debekatuta dute filosofia politikoko lanarekin jarraitzea. Isiltasunean babestu beharrean, ospe handia ematen dioten eleberriak argitaratzen ditu, baina areagotu baino egingo ez den erbestealdia ere hasten du.
Erbestea
1801ean Konkordatua Erromar ekin sinatzeak madame Staëlen haserrea eragingo du; eta Napoleonen atzean egindako maniobrek Enperadorea erbesteratzera behartuko dute:"Konkordatua egin zenean, zeinaren aurka Staël andrea haserre baitzegoen, aristokratak eta errepublikarrak bildu zituen berehala nire aurka. 'Une bat besterik ez duzue', esaten zien oihuka, 'Bihar berrogei mila apaiz izango ditu tiranoak bere zerbitzura'. Azkenean, neure pazientziaz neurriz gain baliatu ondoren, erbesteratu egin nuen. Bere bizitokia nire aurkako benetako armategi bihurtu zen..."Prozesua Delphine (1802) eleberriaren argitalpenarekin hasten da. Eleberri horretan bere garaiko gai politiko eta sozialak, garaiko anglofilia, protestantismoak katolizismoarekiko zuen nagusitasuna eta dibortzioa nahasten dira, zeinak argi eta garbi salatzen baitu emakumeen egoeraren atzerakada ikuspuntu guztietatik, Iraultza gorabehera, familia patriarkalean duten posizioak kondenatutako emakumeen zailtasunak. Testu hori ez zaio gustatzen Napoleoni, dagoeneko enperadorea denari, eta hari zor zaio Frantziako Kode Zibil errepresibo bat, gizonezkoen tutoretzapean kokatzen dituena, Iraultzarekin lortutako eskubideak eta aurrerapenak galtzeko moduan, eta mende bat baino gehiago beharko dute berreskuratzeko. Baina Enperadorearen kritikak eta haren aurkako etsaitasuna gorabehera, eleberria arrakasta handia izan zen Europa osoan.
1802an alargundu zen, eta harreman luzea izan zuen Benjamin Constant ekin. 1794an ezagutu zuen, eta erbestean lagundu zion. Jatorriz Vaud kantonamendu koa da, bera bezala, eta protestantea ere bai, baina Parisen bizitzea maite zuen. Harreman sentimental luzea -1808ra arte- eta gatazkatsua izango dute. "Nik ez nuen horrelakorik ikusi munduan", idatzi zuen, "Biziki maitemindu nintzen. " Baina Staël andreak dena kontrolatu nahi izateak eta Constanten iruzurrek banandu egiten dituzte, Madame de Staëlek uko egiten dion ezkontza-eskaera baten ondoren.
Coppepera hilzorian zegoen aitaren burura itzuli ondoren, 1804. urtearen amaieran Italiara bidaiatu zuen Schlegel eta Simonde de Sismondi idazle suitzarrarekin batera. Bidaia honek bere lanik ospetsuenetako bat idazteko inspirazioa eman zion, Corinne edo Italia. "Espiritu europarra" izan behar da. 1805ean, Europa Napoleonikoan bizi daitekeen Coppet gaztelura itzulita, independentziaren bila dabilen heroia bilaketa horretan hiltzen den eleberria idazten hasi zen. François de Pange zenarengan inspiratzen da Oswald pertsonaia sortzeko. Coppet enpresara eraman zuen bere "saloia", eta bertan Coppet Taldea ren inguruan orbitatzen ari diren Europako pertsona ospetsu eta intelektualak ere hartu zituen.
1811n bigarren aldiz ezkondu zen Albert de Rocca rekin, suitzar jatorriko ofizial gaztearekin, eta seme bat izango du berarekin.
De Alemania 1810ean argitaratu ondoren (Frantziako edizio osoa suntsitu zuen polizia inperialak), Napoleonek bahitutako eta 1814ra arte Frantzian argitaratu gabeko obra, Madame de Staëlentzat benetako "erbestealdi urteak" hasi ziren, Enperadorearen aurkako bere panfleto bortitza argitaratzeak eragindakoak.
Ihes egiten du oraindik bizirik dauden bi semeekin eta Albert de Rocca senarrarekin. Ingalaterrara iristeko zain, Errusia zeharkatu behar du eta San Petersburgon geldialdia egiten du. Bertan etorkizunerako oharrak hartzen ditu De la Russie et des royaumes du Nord, hil ondoren argitaratuko den liburua. Han aurkitzen du vom Stein baroia ere, Napoleonen aurkari sendoa. Stockholmon babesten da Bernadotterekin, Suediako tronurako oinordeko printze bihurtua, eta Napoleonen aurkako aliantza baten inspiratzailea da, protagonismo politikoa bereganatuz.
1813an iritsi zen Ingalaterrara, eta Londresen dago, hurrengo Luis XVIII.a ren ondoan. Monarkia konstituzionala ezartzeko gai den subiranoa ikusi nahi du. 1814an itzuli zen Frantziara, Napoleon erori ondoren, Sapho argitaratu ondoren. Bertan, oinazez eta maitasunez hiltzen den emakume bikain eta ulertezinaren gaiari heldu zion berriro, eta Réflexions sur le suicide.
Azken urteak
1816ko neguan Parisera itzuli zen azkenekoz, eta han erregeak, ministroak eta jeneralak hartu zituen. Eragin handiko emakumeak ezagutu ez dituen Europa batean, zenbait subirano eta kuttun izan ezik (Pompadourreko markesa, adibidez), Madame de Staëlek benetako anbizio politikoa du Napoleonen kontseilari bihurtzea espero zuelako. Borrokalaria eta oposiziotik propagandista aktiboa da. Napoleonen lehen erbestealdian, Borboien aliatua izan arren, enperadoreari hilketa-saio baten berri ematen dio, eta honek, kausarako berreskuratzeko, aitak altxorrari emandako kopuru bat itzultzeko konpromisoa hartzen du. Josefinari bisita egin zion, oso gaixorik baitzegoen, Malmaisongo gaztelua n, enperadorearekin hitzartutakoa eskatzeko.
Garuneko odoljario baten ondorioz hil zen 1817ko uztailaren 14an, Victor de Broglie suhiaren besoan bermatuta. Gurasoekin batera lurperatu zuten Coppet gaztelutik hurbil dagoen hilerri bateko kaperan.
Legatu
Historia literarioak emakume sentimental, posesibo eta tiranikoegi baten irudia uzten du adiskidetasunean eta maitasunean. Batez ere, aitzindaria da arlo askotan: literaturan Pierre Letourneurrek sartutako "erromantizismo" hitza zabaltzen da Frantzian. Bere eleberrietan emakumeak beren nortasuna baieztatzea eragozten dieten gizarte-murrizketen biktima gisa aurkezten ditu. Guztientzako eta bere buruarentzako zorion-eskubidea aldarrikatzen du. Zorionerako eskubidearen baieztapen hori, maitasunerako eskubidearekin nahasten dena, George Sandek jasotzen du. Madame de Staël emakume modernoa da Europan, zentzu guztietan ibiltzen da eta asko deskribatzen du.
Parisen, bere oroimena udaletxearen hegoaldeko lorategian dagoen estatua batekin ohoratzen da.
Literatura eta jendartearekin bere harremana
Madame de Staël historiako emakumerik garrantzitsuenetakotzat jotzen da Ilustrazioaren idealengatik, politika iraultzailengatik, korronte filosofiko eta literarioengatik, erromantizismoagatik eta emakumeen idazketagatik. Horren ondorioz, pertsonaia berritzaile bihurtzen da, literaturari, niaren eta gizartearen arteko harremanari eta emakumeak gizartean duen zereginari buruzko eztabaida garaikideetan parte hartzen duelako.
Staëlek, iraultzaren hizkuntza erabiltzean, literarioa zena politiko bihurtzen zuen, bere lan teoriko eta fikziozkoetan erabiltzen zuen eredua. Hala ere, hori dela eta, zentsura jasan zuen klasizismoaren edo gustu onaren murrizketengatik, nahiko zorrotzak baitziren literatura-arauekin, baina berarentzat naturaren aurkakotzat jotzen zituen, horregatik zalantzan jarri zuen gizartearen, politikaren eta erakundeen zeregina, gizabanako gisa pertsonen askatasuna, berdintasuna eta ongizatea mehatxatzeko aitzindariak zirelako. Erromantizismoan, kezka handiagoa sortzen hasi zen gizabanakoaren esperientzia eta sentimenduengatik. Staël arau klasikoetatik urrundu zen arren, burgesia ren eguneroko esperientziaren bidez hasi zen fikzio sentimentala erabiltzen, hau da, bizitza zen bezala deskribatzen, dotoreziaz, erraztasunez, sakontasunez eta moraltasunez. Sentimendu hori femeninoari zegokion batez ere.
Emakumea gizartean irudikatzeak garrantzi handia hartzen du bere bi eleberrietan: Delphine (1802) eta Corinne, ou l 'Italie (1807). Eleberri horiek emakumearen emozioen borroka defendatzen dute konbentzio eta itxaropen sozialen botere handiaren aurka, batez ere esparru patriarkalean. Delphinen, Staëlek gizartearen eta hizkuntzaren artean dagoen bidegabekeriari buruz dituen iritziak praktikan jartzen dira, emakumeei gizartean ezartzen zaien papera zalantzan jartzeko. Zoritxarrez, emakumeen egoera bere testuetan gudu galdu bat bezala deskribatzen dira. Corinnen, aldiz, heroi erromantikoaren bertsio femeninoa sortzen du, garai hartan ezohikoa zena, emakumea gizona baino baxuagotzat hartzen baitzen.
Fikzioari buruzko saiakeran, Staëlentzat gizakiak bi trebetasun desberdin ditu : arrazoia eta irudimena. Irudimena da garrantzitsuena. Lehenik eta behin, arrazoimenak ezin du gogamena edo bihotza bakarrik ase, zehaztasun metafisikoa ezin baitzaie gizakiaren emozioei aplikatu, hau da, gizakiek entretenimendua eta plazera behar dituzte. Irudimenetik abiatzen diren fikzioek, ordea, plazera emateaz gain, gure ideia moraletan ere eragiten dute, eta gida bihur daitezke.
Hiru fikzio mota daude Staëlen arabera:
Berarentzat fikzio errealista edo naturala da bizitza den bezala hartzen duena eta, beraz, hiruretan erabilgarriena dena. Fikzio mota honetan, ez ditu tragediak eta komediak barne hartzen, baizik eta eleberri modernoan zentratzen da, ohiko sentimendu arruntak zehatz jaso eta deskriba ditzakeen bakarra baita. Eleberria norbanakoaren moraltasunean eragin handienetakotzat jotzen da, moral publikoa determinatzen duena. Eleberriari eragiten dion objekzio bat da historiak gizakien grina desberdinak ere erregistra ditzakeela, baina Staëlek defendatzen du historiak ez duela pertsonen bizitza modu indibidualean ukitzen, baizik eta nazioetan aplikatzen direla, eta, beraz, historiak eskaintzen duen morala ez da argia, eta alde batera uzten ditu zoriontasuna eta miseria pribatuak, nobelak ez bezala, zeinak pertsonaiek eta sentimenduek inpresio moral handia eta bizitasuna eragiten baitute. Eleberrien aurkako beste eragozpen bat errealitatea faltsutzen dutela da. Hori egia bada ere, Staëlentzat, eleberri onek "giza bihotzaren barne-barneko ulermena" ematen dute. Gertakari komun baten istorio xeheegiak sinesgarritasuna gutxitzen dio, handitu beharrean. Gure irudikapenak ere oreka izan behar du, eta fikzioak duen egia bakarra, sortzen duen inpresioa da.
Laburbilduz, eleberriak, jendea hunkitzeaz gain, grina negatiboak saihesten ere laguntzen du, horiek ezagutzea eta aztertzea ahalbidetzen duelako. Azkenik, La literatura y su relación con la sociedad (1800) saiakera literatur historiaren sorrera markatzen duen obratzat hartzen da, Europa modernoaren panorama intelektuala deskribatzen du eta Mendebaldeko literatura konparatuaren azterketa oso bat eskaintzen du, Argien mende tik Erromantizismoa ren mendera. Lan honetan erlijioak, ohiturek eta legeek literaturan duten eragina eta literaturak erlijioan, ohituretan eta legeetan duena zein den jakitea da bere ideia. Berak pentsatu eta transmititzen du, ez dela behar beste ikertu giza ahalmenak nola garatu diren Homero rengandik gaur egunera arte konposatutako genero guztietako obra ospetsuen bidez.
Madame de Staëlek gizonei zein emakumeei zuzendutako "ilustrazioa" kontzeptua garatzen lagundu zuen, alemaniar literatura Europan sartu zuen eta gaur egun literatura konparatua deitzen duguna defendatzera animatu zuen. Gainera, filologia eta historia literarioa sortzen ditu aldi berean, idazlea eta bere obra bere egoera historikoan ulertu behar direlako ideiarekin bat datozenak.
Bom Progresso
Bom Progresso Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Nyos aintzira
Nyos aintziraren kraterra, beharbada, erupzio freatiko eztandagarri baten ondorioz sortu zen, duela 500 urte. Bere erta, 1,8 kilometroko zabaleraraino iristen dena, granitozko hautsitako bloke handiak dituzten material basaltikozko txatalez osatua dago.
Lakuak, 200 metro baino gehiagoko sakonera du. Euri garaian, urak, ertzetik gainezka egiten du eta inguruko haranak urpean hartzen ditu.
1986ko katastrofea
1986an, Nyos lakutik ihes egin zuen karbono dioxidozko laino batek, 1800 pertsona eta 6000 abere hil zituen. Gas kilometro batek, 50 kilometro orduko abiadan zihoana, inguruko haranak jaitsi zituen, handik, norantza orotara 23 kilometrotan hedatuz.
Aurrerantz egiten zuen heinean, gas astuna, lurraldera estutzen zen, aireari tokia kendu eta gizaki eta animaliak itoz.
Katastrofearen arrazoiak: gas toxikozko laino handi baten jarioa, lakuko urak eragin zuen, lurrazpiko iturburuetatik iragazi zen karbono dioxidoz saturatu ostean. Uste denez, gasa, lakuaren hondotik erauzi zen, luizi edo lurrikara baten ondorioz. 1990etik, frantziar zientzialari talde batek, lakua desgasifikatzeko lan egin du, eta hodi batzuk jarri dira, karbono dioxido eraketak eragozteko.
Historiako erupzio limnikorik larriena da.
Aintza Aitari
Aintza Aitari hitz horrekin hasten den otoitz kristaua da, izaera hirukoiztarra duena. Kristautasunaren hasieran jada egiten zuten.
Lauterbach (Baden-Württemberg)
Lauterbach Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
El Castillar
El Castillar herrixka protohistorikoa izen bereko muinoan dago, Mendabian. Hainbat indusketa arkeologiko egin zizkioten 1970 eta 1980ko hamarkadetan, eta, ondorioz, Brontze Aroaren eta Burdin Aroaren arteko kultura-sekuentzia interesgarri bat argitara eman zuten.
Gaur egun, garatzen ari den proiektu arkeologiko baten eta diziplina anitzeko zaharberritze-proiektu baten parte da.
Nafarroako ondare arkeologikoari buruzko legeek babesten dute aztarnategia: 62/1994 Foru Agindua, 1994ko martxoaren 2koa (1994ko martxoaren 28ko NAOn argitaratua).
Kronologia
1970eko hamarkadako lehen indusketa arkeologikoetan, Brontze Aroaren eta Burdinaren Lehen Aroaren arteko aztarna kulturalak aurkitu zituzten.
Azken kanpainetan, 14Cko datazioak egin dituzte. Hauen arabera, herriaren azken okupazio-mailak k.a. VI. mendearen bigarren erdiko datazio absolutuak ematen dituzte. Herrixkako maila zaharrenen datazioa oraindik aztertzen ari dira.
Aztarnategiaren ingurunea
3.000 m²-tik gorako azalera duen bere gailurretik, eremuaren ikuspegi zabala dago. Herrixkan harresi arrastorik aurkitu ez den arren, hegoaldeko eta ekialdeko hegalak oso malkartsuak dira, eta babes nahikoa eskaintzen dute. Ipar-ekialdeko alboei dagokienez, lubakiak identifikatu dira, ziurrenik artifizialak, eta herrixkako defentsen parte izan daitezke.
Gaur egungo egoeran ez bezala, garaiko ur-iturriak ugariak ziren, eta, beraz, fauna eta flora ere oso desberdinak izan ziren gaur egungoekin alderatuta. Eremua pinu, hurritz, gorosti eta almeza basoz inguratuta zegoen, baina, azkenaldiko mailetan, soroen mesedetan eremua basogabetzetzen hasi zen.
Herrixka
Herrixkak hainbat okupazio-maila ditu, Brontze Aroan sortu zenetik Burdin Aroan utzi zuten arte.
Gehien aztertutako okupazio-maila Burdin Aroko azkena da, eta k.a. VI. mendearen bigarren erdian hustu zuten. Azken herrixka hau elkarri atxikitako etxebizitzez osatuta zegoen, harrizko zimenduekin eta karezko estalduradun adobezko hormekin eraikiak. Gutxi gorabehera, 27 m2 ditu ekialdeko sektorean, eta 15 m2 inguru mendebaldekoan. Etxebizitzen barruko estalduretan kolore laranja, gorri eta beltzeko pigmentuen arrastoak ageri dira, baina oraingoz ez da dekorazio-patroi zehatzik aurkitu. Herrixkaren ekialdean, gutxienez 4 laberen aztarnak aurkitu zituzten, ziur aski zeramika ekoizteko erabiliak. 1980ko hamarkadatik 2017ko arkeologia-lanei berrekitera arte aztarnategiak izan zuen babes eskasak labe horiek kolapsatzea ahalbidetu zuen, aire zabalean eta horren ondoriozko hondatze-faktoreen eraginpean egotearen ondorioz. 2020an horietako bat berreraiki zuten, zegoen tokian, eta etorkizuneko kanpainetan gehiago egitea planteatu zuten.
Okupazio-maila horren azpitik, gutxienez beste lau etxebizitza-mailaren aztarnak aurkitu dira, eta badirudi espazioaren egituraketa oso antzekoa dela. Kultura materialaren aztarnek zein eraikuntza-egiturek homogeneotasun formala dute.
Azken okupazio-maila, datazio erlatiboen arabera, Azken Brontzeari dagokiona, oso gutxi aztertu da, eta oraingoz ezin izan da datazio absolutu zehatzik lortu.
Indusketak
Herria 1970eko hamarkadan aurkitu zuten Ángel Elvira eta María Inés Sainz mendabiarrek, eta 1972an lehen indusketa-kanpaina abiatu zuten, Rafael García Serranok zuzenduta. Aztarnategira egindako lehen hurbilketa izan zen. Aztarnategiaren potentzia estratigrafikoa zehazteko, 3,5 metroko prospekzio-kata egin zuten. 1977an, Amparo Castiellak kanpaina sistematiko batzuk hasi zituen, 1982ra arte iraun zutenak. Indusketa horietan, gaur egun ezagutzen dugun planoa lortu zen, bai hego-ekialdeko sektorekoa, bai hego-mendebaldeko sektorekoa, eta muinoaren erdialdea induskatu gabe geratu zen. Indusketak amaitu ondoren, 1985ean harrizko egiturak finkatu zituzten. 1991. urtean, aztarnategian berriro lan egiteari ekin zioten, Brontze Aroko mailetan sakontzeko helburuarekin.
2017an, Mendabiako Udalak El Castillar zaharberritzeko, balioztatzeko eta zabaltzeko proiektu bat hasi zuen. Proiektu hori gaur egun ere garatzen ari da, diziplina anitzeko talde baten zuzendaritzapean eta nazioko zein nazioarteko boluntarioen laguntzarekin.
Ziztada & Rlantz
Ziztada & Rlantz Bilboko rap eta reggae musika taldea da.
Hauspeatze
Hauspeatzea disoluzio bateko solutua produktu solido bihurtzea da. Prozesu fisiko baten edo erreakzio kimiko baten ondorioa izan daiteke.
Lüliang
Lüliang (txinera sinplifikatuz: 吕梁; pinyineraz: Lǚlíang), Shanxi probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 3.576.000 biztanle inguru dauzka 2007ko erroldaren arabera eta 21.132,7 kilometro koadroko azalera.
Récourt (Pas-de-Calais)
Récourt Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Récourt udalerrian erroldatutako biztanleak 231 ziren. Familiak 84 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Veciella
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 437 biztanle zituen eta biztanle zituen.
Récourt (Pas-de-Calais)
Etxebizitza
2007an 87 etxebizitza zeuden, 83 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 86etxeak ziren. 83 etxebizitza nagusietatik 75 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 10 etxek lau zituzten eta 58 etxek bost zituzten. 72 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 30 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 49 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 168 ziren, horien artean 120 aktiboak ziren eta 48 inaktiboak ziren. 120 pertsona aktiboetatik 108 lanean zeuden (61 gizon eta 47 emakume) eta 12 langabezian zeuden (4 gizon eta 8 emakume). 48 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 19 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Tanita Tikaram
1988. urtean atera zuen Ancient Heart aurreneko diskoarekin mundu mailako arrakasta lortu zuen, "Twist in My Sobriety" eta "Good Tradition" abestiekin.
Biografia
Alemaniako Münster hirian jaio bazen ere 12 urte zituela Ingalaterrara aldatu zen familia, Basingstoke hirira (Hampshire konderria). Aita indo-fijiarra du eta ama malaisiarra.
Oraindik nerabea zela Londresko nightclubetan jotzen hasi zen. WEA Records disketxeak aurkitu eta 1988an Ancient Heart diskoa kaleratu zuen. "Twist in My Sobriety" eta "Good Tradition" abestiak Europako zerrendetako lehen 10 postuetan kokatu ziren, eta diskoaren lau milioi kopia saldu zituen mundu mailan. 1989ko Brit Awards-etan "Twist In My Sobriety" abestiak single onenaren izendapena jaso zuen eta Tanita Tikaram berak emakumezko artista onenaren izendapena.
Diskoaren arrakastak eraginda hurrengo urteetan disko bana atera zuen urtero, baina bakoitzak aurrekoak baino arrakasta txikiagoa izan zuen. Atsedenaldi bat hartzea erabaki zuen orduan eta San Franciscora aldatu zen. WEA Records-ekin azken disko bat atera zuen, Lovers in the City, eta aurrekoek baino harrera hobea izan bazuen ere 1996an kontratua amaitu zen. 1996an The Best of Tanita Tikaram bilduma diskoa atera zuen WEA Recordsek ibilbideari amaiera emateko. Mother Records-ekin The Cappuccino Songs diskoa atera zuen orduan eta musika industriatik alde egitea erabaki zuen.
Ordutik aurrera oso bakanak izan dira Tanita Tikaramen agerraldiak, baina hiru disko gehiago atera zituen, Sentimental (2005), Can't Go Back (2012) eta Closer to the People (2016).
Le Blanc (Indre)
Biztanleria
2007an Le Blanc udalerrian erroldatutako biztanleak 6.926 ziren. Familiak 3.193 ziren, horien artean 1.283 pertsona bakarrekoak ziren (530 bakarrik bizi ziren gizonak eta 753 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.024 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 603 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 283 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
NA-8709
NA-8709 edo San Adriango zeharbidea I, Nafarroako herri errepidea da, NA-8710 nafar errepideko 0,71 kilometroan hasi eta NA-6531 errepidearen 1,22 kilometrora arte doa. Errepidea 0,45 kilometro luze da.