cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Santa Rita komentua (Aretxabaleta)
Santa Rita komentua
Aretxabaleta handituz zihoan eta etxebizitza premia zegoenez 1979. urtean udalak komentua zegoen eremua erosi zuen. Komentu zaharra eraitsi eta Errekabarreneko etxebizitzak eta zaharren egoitza eraiki zituen. Alboko lurretan udalak komentu berria egin zien monjei. Kontsolazioaren Andre Mariaren komentua (convento de Nuestra Señora de la Consolación) izena jarri bazitzaion ere herritarrek Santa Rita komentua esaten jarraitu zuten. Komentu berriak arkitektura modernoagoa zuen eta lorategi handi bat ere bai.
2015ean bost monja baino ez ziren gelditzen eta Errenterian ordenak duen komentura joatea erabaki zuten. Garai batean monja agustindarrek Gipuzkoan izan zuten lau komentuetatik Errenteriakoa da jardunean dirauen bakarra. Urriaren 25ean itxi zituen beraz ateak eta 2016an udalak eraikina erosi zuen gizarte ekintzetarako erabiltzeko helburuaz.
Eraikin zaharra
Santa Rita komentua bi solairutako eraikin handia zen. Oinplanoak "L" itxura zuen eta beso laburrean zegoen kokaturik kapera. Gainaldean bi kanpaidun kanpai-horma zuen, gainean burdinezko gurutze bat zuena.
Eraikin berria
Eraikin zaharraren alboan altxatu zen hura eraitsi zenean. Bi solairutako eraikina da lorategi zabal bat duena. Guztira 3.000 km²-ko azalera du, horietatik 900 eraikinari berari dagozkio. Kapera bat, eskola eta monjen gelak daude eraikinean.
Nektar
Nektarra, botanikan, grezieratik: νέκταρ (Nektar),. lore-nektarioek edo lorez kanpoko nektarioek jariatzen duten likido azukretsua,(sakarosa glukosa eta fruktosa), animalia polinizatzaileen erakartzailea. Intsektuen bidez sakabanakinak barreiatzen dituzten zenbait onddoren piknidioetan sortzen den gai liskartsua, bere baitan esporak dauzkana.
Nektar eztia oinarria da.
Donibane estadioa
Donibane estadioa edota Donibane zelaia Nafarroako Iruñea hiriburuan zegoen futbol zelai bat izan zen. 1922-1967 artean Osasuna futbol klubaren jokalekua izan zen. 1967an Sadar estadioak ordezkatu zuen.
Zelaia Iruñeko Alde Zaharretik 600 metro ingurura zegoen, Iruñeko zitadelatik hurbil, gaur egungo Donibane auzoan.
Historia
1921eko otsailean Osasunak lursailaren erosketa formalki gauzatu zuen. Zelaia futbolean jokatzeko behar bezala egokitu eta zelaia itxi ondoren, urte hartako maiatzaren 21ean partidu batekin inauguratu zen, ordurarte denboraldi batez Osasunaren jokalekua zen Zalditegiko zelaia ordezkatuz (1921-1922).
Lehenbiziko partidu hartan Osasunak Arenas Getxo bizkaitar taldearen aurka jokatu zuen, nafarrak 2-0 nagusituz. Nafar taldeko jokalariak honakoak izan ziren: Areta, Planas, Néstor, Pinillos, Goñi, Lusarreta, Idoate, Azagra, Urkizu, Etxarren eta Zala.
Yzernay
Yzernay Frantziako udalerria da, Maine eta Loira departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Sant Martí de Centelles
Sant Martí de Centelles Kataluniako udalerria da, Osona eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 25,6 km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.001 biztanle zituen.
Yzernay
Biztanleria
2007an Yzernay udalerrian erroldatutako biztanleak 1.660 ziren. Familiak 664 ziren, horien artean 166 pertsona bakarrekoak ziren (72 bakarrik bizi ziren gizonak eta 94 bakarrik bizi ziren emakumeak), 223 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 249 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 26 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Donibane estadioa
Historia
1934/35 denboraldia amaitzear zela, Futboleko Espainiako Errege Kopako finalerdietako itzuliko Sevilla F.C. taldearen aurkako partiduan ikusle nafarrek sortutako istiluen ondorioz zelaia bi partiduetako itxi zen, ondorioz Villata epaileak partidua 70. minutuan amaitzera derrigortu zuen, sevillarren aldeko 0-1 emaitzaz (aurretik jada sevillarrak etxeko partiduan 4-1eko aldeko emaitza zuten).
Yzernay
Etxebizitza
2007an 715 etxebizitza zeuden, 678 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 28 hutsik zeuden. 703 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 678 etxebizitza nagusietatik 526 bere jabearen bizilekua ziren, 145 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 8 etxek gela bat zuten, 28 etxek bi zituzten, 65 etxek hiru zituzten, 132 etxek lau zituzten eta 444 etxek bost zituzten. 613 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 293 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 353 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Donibane estadioa
Historia
1945ean Osasunak krisi ekonomia gainditzeko asmoz zelaia Frente de Juventudes erakunde frankistari alokatu zion.
Yzernay
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.048 ziren, horien artean 824 aktiboak ziren eta 224 inaktiboak ziren. 824 pertsona aktiboetatik 783 lanean zeuden (433 gizon eta 350 emakume) eta 41 langabezian zeuden (18 gizon eta 23 emakume). 224 pertsona inaktiboetatik 112 erretiraturik zeuden, 58 ikasten zeuden eta 54 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Donibane estadioa
Historia
1967an Osasuna gaur egungo Sadar estadiora lekualdatu zen.
Yzernay
Diru sarrerak
2009an Yzernay udalerrian 716 unitate fiskal zeuden, 1.832 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.939 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 61 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 6 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 13 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 19 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 autoeskola, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 3 zurginak, 2 iturginak, 3 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 1 jatetxe eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Nancyko barrutia
Nancyko barrutia departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 415.106 biztanle ditu 1.509 kilometro koadrotan. Guztira 188 udalerri ditu. Bere hiriburua Nancy da.
Yzernay
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Eugenio Etxebeste
Eugenio Etxebeste Arizkuren, Antxon ezizenez ere ezaguna (Donostia, 1951ko martxoaren 9a - ) ETA kide ohia da.
Datu biografikoak
Amaren aldetik, Baglietto familia eibartar-italiarreko kidea da.
ETAren baitan
1975 urtean Ipar Euskal Herrian errefuxiatu zen eta Bereziak taldeko buru izan zen. ETA politiko-militarretik ETA militarrerako bidea egin zuen. 1984 urtean Frantziako poliziak atxilotu eta Santo Domingora deportatu zuten eta handik Ekuadorrera 1986 urtean. 1980ko hamarkadan espainiar gobernuaren eta ETAren arteko Aljerko negoziaketetan parte hartze zuzena izan zuen. 1997 urtean Espainiara ekarri eta kartzelatua izan zen. 2004 urtean aske utzi zuten.
Valdestillas
Valdestillas Valladolideko udalerria da, Tierra de Pinares eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.804 biztanle zituen.
Smeeni
Smeeni Errumaniako udalerri bat da, Buzau konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Colți
Colți Errumaniako udalerri bat da, Buzau konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Manama
Manama (arabieraz المنامة, al-Manāma transkribatua) Bahraingo Erresumaren hiriburua eta herrialdeko hiririk handiena da. Oso hiriburu modernoa da eta petrolioaren industriak pisua galduz doa ekonomian, salmenten sustapenen sektorearen gorakadari esker.
Geografia
Historikoki, Manama egun Manama Souq eta honen hegoaldean dagoen Manama Fort (Barne Ministeritza izenaz ezaguna) besterik ez zen. Hala ere, hiria hazi eta inguruko herrixkak batu ditu. Hona hemen egungo auzoak:
Hudimesnil
Hudimesnil Frantziako udalerria da, Mantxa departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Hudimesnil udalerrian erroldatutako biztanleak 847 ziren. Familiak 313 ziren, horien artean 71 pertsona bakarrekoak ziren (46 bakarrik bizi ziren gizonak eta 25 bakarrik bizi ziren emakumeak), 96 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 142 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 394 etxebizitza zeuden, 317 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 52 bigarren erresidentzia ziren eta 24 hutsik zeuden. 392 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 317 etxebizitza nagusietatik 258 bere jabearen bizilekua ziren, 54 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 22 etxek bi zituzten, 27 etxek hiru zituzten, 88 etxek lau zituzten eta 178 etxek bost zituzten. 261 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 130 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 163 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 525 ziren, horien artean 385 aktiboak ziren eta 140 inaktiboak ziren. 385 pertsona aktiboetatik 361 lanean zeuden (198 gizon eta 163 emakume) eta 24 langabezian zeuden (8 gizon eta 16 emakume). 140 pertsona inaktiboetatik 44 erretiraturik zeuden, 52 ikasten zeuden eta 44 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Hudimesnil udalerrian 310 unitate fiskal zeuden, 825 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.929 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 30 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 7 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 igeltseroak, 1 margolaria, 2 zurginak, 3 ile apaindegiak eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Alsaziako Tourra
2004an sortua, 2006 arte amateur mailako proba bat zen. 2007an UCI Europe Tourreko zirkuitu profesionalera batu zen, 2.2 mailan.
2008, 2009 eta 2011ko edizioetan lehen etapa Sausheimen ospatu zen taldekako erlojupeko bat izan zen, sailkapen nagusirako kontutan hartzen ez zena, erakusketako eta ez ofizialtzat hartzen delarik. Edizio profesionaletan bost etapa izan ditu, erakusketako hasierako etapa kontutan hartu gabe.
Hypsoblennius brevipinnis
Hypsoblennius brevipinnis Hypsoblennius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Blenniidae familian.
Odem (Texas)
Odem Texasko hiri bat da. San Patricio konderrian kokatua dago. 2010ean 2,389 biztanle zituen, 2.99 kilometro koadrotan banatuta.
Un chupete para ella
Un chupete para ella umorezko telesail espainiarra izan zen, Antena 3 telebista-kateak 2000ko irailaren 17tik 2002ko otsailaren 14ra bitartean igorri zuena.
Mayo (Hego Carolina)
Mayo Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Spartanburg konderrian dago, Hego Carolina estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Un chupete para ella
Sinopsia
Jorge Vidal kazetari arduragabe, arduragabe eta bizizalea da, bat-batean bere etxeko atean sorpresa batekin topo egiten duena: 9 hilabeteko neskato bat, gutun batek bere alaba dela dioena, bere maitasun harremanetako baten emaitza. Zalantzak argitzeko, aitatasun-proba positiboa egiten da.
Gainera, bere egunerokoan Rachel nagusiari aurre egin beharko dio, laguntza jasoko du bere auzokide Paula eta Gemmari esker, eta Petra farmazialariaren aholkularitza ere jasoko du. Alaba zaintzeaz gain, Jorgek haren ama zein den jakin beharko du.
Donatella Versace
Donatella Versace (Reggio di Calabria, Italia, 1955eko maiatzaren 2a - ) moda diseinatzaile italiarra da, Gianni Versaceren arreba.
Biografia
Donatella Versace Reggio di Calabrian jaio zen, Italian, 1955eko maiatzaren 2an. Aita goi mailako finantzaria zen eta ahizpa zaharrago bat, Tina, hil egin zitzaion 12 urte besterik ez zituenean.
70eko hamarkada erdian, Donatellak anaia zaharragoa zen Giovanniren ("Gianni") pausoak jarraitzea erabaki zuen. Hasieran harentzako Harreman Publikoko arloa eramatea pentsatu zuen, baina baliagarriagoa izango zen musa eta kritiko paperean. Horrela murgildu zen Donatella modaren munduan.
Hurrengo hamarkadan, 80koan, Giannik hari dedikaturiko lurrina atera zuen eta zigilu propioa ere ireki zuen, Versus, Versaceren lerro ospetsua izaten jarraitzen duena.
1997ko uztaileko Gianniren hilketa baino lehen, Donatella eta Santo Versacek bigarren mailako lanak besterik ez zituzten egiten, baina Gianni hil zenean, Donatella eta Santok hartu zuten anaiaren negozioen ardura. Gaur Donatellak diseinatzen du eta Santo, berriz, finantzaz arduratzen da. Versace firmak urte zailak izan zituen, modak norabide zurrunagoa hartu zuelako, baina bizirautea lortu zuten eta berriro oso estimatua den zigilua da. Donatellak H&M etxearekin ere elkarlana egin du, bilduma merkea ateraz, 80 eta 90eko Versaceren bertsio berria eginez.
2005ean, Madonna aukeratu zuen firmaren bozeramale izateko eta 5 milioi dolarretako akordioa egin zuten.
2007ko udaberriko bilduma Benedikto XVI.a aitasantuaren idazkari pribatua den Georg Gänswein dotorearen irudian oinarritu zuen, Bel Giorgio deitua eta Vanity Fair aldizkariaren esanetan, Monseñor George Clooney.
Donatella Versacek musika eta ikuskizuneko espurruko emakume esanguratsu askoren soinekoak diseinatu ditu, Britney Spears, Christina Aguilera, Beyoncé, Angelina Jolie, Cher, Janet Jackson, Madonna, Kylie Minogue eta Lady Gaga beste askoren artean.
Oso beltzarana eta ile horia den irudi bereziko emakumea, prentsa arrosan agertzen da maiz. Donatella eta bere senar ohia den Paul Beck modeloak bi seme-alaba dituzte: Allegra (1986) - honek jaso zuen osaba Gianniren jabetzaren erdia - eta Daniel (1991). Dirua erruz izan badute ere, gauzak ez dira errazak izan Versace familian:
Saiga tatarica
Saiga tatarica (izen zientifikoa) edo saiga (izen arrunta) Saiga generoko animalia da. Artiodaktiloen barruko Antilopinae azpifamilian eta Bovidae familian sailkatuta dago.
Antilope-mota hau 1,20 m inguru luzea da, eta 80 bat cm garaia. Hanka motzak ditu. Oso muturgain konkortua du, tapirraren antzekoa, eta begi-inguruak ere oso irtenak. Kolorez horixka izaten da udan, eta neguan, berriz, zuria. Arrak adar tenteak eta zorrotzak ditu; emeak ez du adarrik. Belarra jaten du. Volga ibaitik Altai mendietara bitarteko lurraldeetan bizi da. Espeziea galtzeko arrisku larrian dago.
Espora
Biologian espora (antzinako grezieraz: σπορά, spora, "hazia") oso ugalgorputz txikia da, zelulabakarra gehienetan (zelulanitza onddo batzuetan), garatzen denean zuzenki beste banako bat eratzeko ahalmena duena. Onddo, landare, alga eta protozoo batzuetan eratzen dira.
Martyrium
Martyrium latindar hitza (martirioa edo martiritza euskaraz, grezierazko μαρτυριον -martyrion hitzetik eratorria, bere esanahia greziarreraz "lekukotza" edo "testigantza") erlijio eraikin mota bat adierazten du, hots, "kristau fedea ren testigantza ematen duen lekua da, nahiz Kristoren bizitzaren atal bat izan edo martiri baten hilobia izan.
Espora
Horrezaz gain, zelula begetatibo batek, bere paretak lodituz, egoera ez-egokietan eratzen duen gorputz iraunkorrari ere espora deitzen zaio. Endosporak, muturreko baldintzen aurrean (tenperatura, ur eta elikagairik eza, erradazioak...), hainbat bakteriok sortzen dituzten zelula erresistenteak dira.
Martyrium
Martiriumak orokorrean, neurri txikikoak izan ziren eta hasierako elizan IV. mende hasieran, ohikoak. Arkitektura aldetik, mota ezberdineko diseinu ugari zeuden baina horietako askotan, zorupean, eremu induskatu bat izaten zuten, eta fenestella  izeneko irekidura txiki baten bitartez santu baten erlikietara hurbil zitekeen.
Hauetako eraikin batzuk eliza bihurtu ziren edo aldamenean elizak eraiki zituzten.
Martyrium esanguratsuen artean, Konstantino enperadorea k agindutako Jerusalemgo Hilobi Santuaren Eliza dugu, jatorritik Kristoren hilobia eta heriotza gurtzen zuten tokian hain zuzen ere. Beste alde batetik Vatikanoko San Petri basilika dugu, baita San Paulo Harresiz Kanpokoa ere. Hauek guztiak gaur egun guztiz eraldatuta daude.
Jatorrizko gutxi gorabeherako itxura mantendu duten Martyriak honako hauek dira:
Litoria electrica
Litoria electrica Litoria generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Eptatretus hexatrema
Eptatretus hexatrema Eptatretus generoko animalia da. Arrainen barruko Myxinidae familian sailkatzen da.
Bos frontalis
Bos frontalis Bos generoko animalia da. Artiodaktiloen barruko Bovinae azpifamilia eta Bovidae familian sailkatuta dago.
Garai bateko Indiako urotik, (Bos primigenius namadicus), oso gertuko espeziea da.
Ekia
Ekia Zaraitzuko bailaran dagoen mendia da, Gorza eta Sartzetik gertu. Mendiko harkaitzetan, eskaladako ibilbideak daude.
Gerry Hutch
Gerry Hutch (1963, Dublin) irlandar krimen antolatuaren buru bat da. Irlandako historiako lapurreta handienetako biren egilea izatearen susmagarria da. Nagusiki bera eta bere erakundeari banku eta bitxitegi lapurreten eta iruzurren atzean egotea egotzi izan zaio, bai eta diru garbiketa eta droga-trafikoan jardutea ere.
Saint-Jean-le-Vieux (Ain)
Saint-Jean-le-Vieux (Ain) Ain departamenduko Frantziako udalerria da, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.
Odessa (Texas)
Odessa Texasko hiri bat da. Ector konderrian kokatua dago. 2010ean 99,940 biztanle zituen, 108.66 kilometro koadrotan banatuta.
Otomops secundus
Otomops secundus Otomops generoko animalia da. Chiropteraren barruko Molossinae azpifamilia eta Molossidae familian sailkatuta dago
Touleko barrutia
Touleko barrutia departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 64.841 biztanle ditu 1.143 kilometro koadrotan. Guztira 112 udalerri ditu. Bere hiriburua Toul da.
Parkimetro
Parkimetroa aparkatzeko lekuetan aparkatzea ordenatzen eta neurtzen duen gune publikoetan egoten den gailua da. Gailu honek denbora batez leku publiko batean aparkatzearen truke dirua biltzen du. Parkimetroak udalen menpe egon ohi dira eta kalean aparkatzeko politikako tresna bat dira.
Historia
1930eko hamarkadan, Oklahomak (AEB) hazkunde ikaragarria izan zuen, petrolioari esker. Automobil parkearen hazkundea are ikusgarriagoa izan zen, erregai merkearen eskutik: hamarkada eskasean 3.000 auto izatetik milioi erdiraino iritsi zen konderria. Oklahoma Hirian zirkulatzea eta, batez ere, aparkatzea, geroz eta zailagoa zen. Orduan, hiriko Merkataritza Ganbarak Carl C. Magee abokatu eta enpresa-gizon arrakastatsua izendatu zuen Trafiko Batzordeko presidente. Arazoa konpontzeko parkimetroa asmatu eta patentatu zuen Mageek; 1935eko uztailaren 16an jarri zituzten lehenengo hamalau gailuak hiriko kaleetan.
Eptatretus indrambaryai
Eptatretus indrambaryai Eptatretus generoko animalia da. Arrainen barruko Myxinidae familian sailkatzen da.
Drăgoiești
Drăgoiești Errumaniako udalerri bat da, Suceava konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Aldonza Martinez Silvakoa
Aldonza Martinez Silvakoa (Aldonza Martínez de Silva, Aldonça Martins da Silva, ? - 1236 baino beranduago hil zen), Alfontso IX.a Leongoa erregearen maitalea, Martín Gómez de Silvaren, Silvako jaunaren, eta haren emazte Urraca Rodríguezen alaba izan zen, Rodrigo Fernández Toroñokoa alferez errealaren alaba zena.
Biografia
Ziur aski, Leongo erresumara iritsi zen 1191ean, Teresa Portugalgoaren infantarekin batera, Alfontso IX.arekin ezkontzera zihoanean. Gertuko ahaideen artean Estefanía da Silva izeba eta Martín Fernández de Riba de Vizela osaba zituen, Antso infantearen (Portugalgo etorkizuneko Antso II.a erregea) haurtzainak. Esteban Soares de Silva Bragako artzapezpikuaren iloba ere bazen.
1214an Alfontso IX.a erregearen maitale bihurtu zen, 1218ra arte iraun zuena. Erregeak, seguru asko, Aldonzaren eta Diego Froilazen arteko ezkontza babestu zuen, eta hainbat ondasun eman zizkion bikoteari Pesquera eta Villamarínen. Geroago, Fernando III.a erregeak propietate horiek erreklamatu zituen 1230ean, baina, ikerketa baten ondoren, baieztatu egin zen bere aitak, Alfontso IX.ak, eman zizkiela propietate horiek, eta erregeak itzuli eta berretsi egin zizkion 1232ko ekainaren 16an Didaco Frolas uel uxori uestre Aldoncie Martini-ri.
Jaizkibel (filma)
Jaizkibel 2001eko Ibon Cormenzana bizkaitar zinema zuzendariaren film dramatikoa da. Zuzendariaren opera prima hau Cartagenako Zinemaldian saritu zuten.
Sinopsia
Suizidioari buruzko film bat prestatzen ari dela, zuzendari gazte batek psikologoa den bere neska-lagunaren pazienteak elkarrizketatuko ditu.
Valdunquillo
Valdunquillo Valladolideko udalerria da, Tierra de Campos eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 176 biztanle zituen.
Litoria elkeae
Litoria elkeae Litoria generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Surender Kumar
Surender Kumar, (Karnal (India)), (1993ko azaroaren 23a), belar-hockeyan lehiatzen den kirolari indiarra da.
Pont-Sainte-Marie
Pont-Sainte-Marie Frantziako udalerria da Aube departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Surender Kumar
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta brontzezko domina eskuratu zuen belar-hockeyan Indiako taldearekin, Belgikaren eta Australiaren atzetik.
Pont-Sainte-Marie
Biztanleria
2007an Pont-Sainte-Marie udalerrian erroldatutako biztanleak 4.795 ziren. Familiak 1.804 ziren, horien artean 483 pertsona bakarrekoak ziren (162 bakarrik bizi ziren gizonak eta 321 bakarrik bizi ziren emakumeak), 610 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 540 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 171 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Surender Kumar
Taldea, honako hauek osatzen zuten: Surender Kumar, Varun Kumar, Birendra Lakra, Vivek Prasad, Dilpreet Singh, Gurjant Singh, Harmanpreet Singh, Hardik Singh, Mandeep Singh, Manpreet Singh, Rupinder Pal Singh, Shamsher Singh, Simranjeet Singh, Nilakanta Sharma, P. R. Sreejesh, Sumit, Lalit Upadhyay eta Amit Rohidas-ek.
Pont-Sainte-Marie
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.892 ziren, horien artean 2.003 aktiboak ziren eta 889 inaktiboak ziren. 2.003 pertsona aktiboetatik 1.679 lanean zeuden (903 gizon eta 776 emakume) eta 324 langabezian zeuden (148 gizon eta 176 emakume). 889 pertsona inaktiboetatik 270 erretiraturik zeuden, 303 ikasten zeuden eta 316 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Pont-Sainte-Marie udalerrian 1.814 unitate fiskal zeuden, 4.595 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.175 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 387 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 8 janari enpresak ziren, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 16 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 30 eraikuntza enpresak ziren, 193 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 12 garraio enpresak ziren, 23 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 5 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 13 finantziazio enpresak ziren, 15 higiezinen enpresak ziren, 27 zerbitzu enpresak ziren, 24 administrazio publikoko enpresak ziren eta 17 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 58 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 banku bulegoak, 1 funeraria, 7 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 6 igeltseroak, 4 margolariak, 2 zurginak, 3 iturginak, 4 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 4 ile apaindegiak, 18 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 130 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 2 harategiak, 1 arraindegi zen, 1 liburu denda zen, 101 arropa dendak, 3 etxerako tresna dendak, 11 zapata-dendak, 4 kirol-dendak, 1 bitxi-denda zen eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean Pont-Sainte-Marie udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 228 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Karintia
Karintia (alemanez Kärnten, eslovenieraz Koroška), estatu federatu edo Bundesland bat da, Austria hegoaldean dagoena. Gutxiengo esloveniar bat du.
Klima
Taulak, Karintia estatu federatuan banatuta dauden estazio klimatologikoetako emaitzak erakusten ditu.
Dasylophus cumingi
Dasylophus cumingi Dasylophus generoko animalia da. Hegaztien barruko Cuculidae familian sailkatua dago.
Valoria la Buena
Valoria la Buena Valladolideko udalerria da, Campiña del Pisuerga eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 698 biztanle zituen.
Danmarks Radio
Danmarks Radio edo DR Danimarkako irrati-telebista publiko konpainia da. 1925ean eratu zen eta herrialdeko hedabide talde nagusia da. Egun hiru telebista-kate eta zazpi irrati-kate igortzen ditu.
Europako Irrati-Telebista Batasuna eratu zuen kideetako bat da, eta Europa iparraldeko Nordvision partzuergoko kide ere bada.
Le Lardin-Saint-Lazare
Biztanleria
2007an Le Lardin-Saint-Lazare udalerrian erroldatutako biztanleak 1.974 ziren. Familiak 811 ziren, horien artean 228 pertsona bakarrekoak ziren (62 bakarrik bizi ziren gizonak eta 166 bakarrik bizi ziren emakumeak), 279 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 254 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 50 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 948 etxebizitza zeuden, 841 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 46 bigarren erresidentzia ziren eta 61 hutsik zeuden. 867 etxeak ziren eta 78 apartamentuak ziren. 841 etxebizitza nagusietatik 583 bere jabearen bizilekua ziren, 227 alokairuan okupaturik zeuden eta 31 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 30 etxek bi zituzten, 152 etxek hiru zituzten, 291 etxek lau zituzten eta 365 etxek bost zituzten. 706 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 372 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 355 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.210 ziren, horien artean 843 aktiboak ziren eta 367 inaktiboak ziren. 843 pertsona aktiboetatik 714 lanean zeuden (393 gizon eta 321 emakume) eta 130 langabezian zeuden (63 gizon eta 67 emakume). 367 pertsona inaktiboetatik 146 erretiraturik zeuden, 89 ikasten zeuden eta 132 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Le Lardin-Saint-Lazare udalerrian 784 unitate fiskal zeuden, 1.833 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.392 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 108 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 17 eraikuntza enpresak ziren, 22 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 11 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 9 zerbitzu enpresak ziren, 11 administrazio publikoko enpresak ziren eta 12 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 40 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 6 igeltseroak, 5 margolariak, 2 zurginak, 1 iturgina, 3 argiketariak, 6 ile apaindegiak, 1 aldi baterako lan enpresa, 4 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 10 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 3 harategiak, 1 liburu denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 bitxi-denda zen eta 1 lore-denda zen.
Elmenhorst (Nordvorpommern)
Elmenhorst Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Le Lardin-Saint-Lazare
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Le Lardin-Saint-Lazare udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 360 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta 2 anbulantzia zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Tros
Greziar mitologian, Dardaniako Tros erregea, Eriktonioren semea zen, eta honengandik heredatu zuen tronua. Hiru semeren aita izan zen: Ilo, Asarako eta Ganimedes. Tros, Troiaren eponimoa da, Ilion ere deitua, bere seme Ilorengatik. Trosen emaztea, esaten zenez, Kalirroe zen, Simois ozeanidaren alaba edo Akalaris, Eumedesen alaba.
Zeusek Ganimedes bahitu zuenean, Tros bere semeagatik atsekabetu zen. Errukiturik, Zeusek Hermes bidali zuen hain azkarrak ziren bi zaldirekin ze, uren gainean korrika egin zezaketen. Hermesek, Ganimedes hilezkorra zela eta jainkoen koparia zela, garrantzi handiko postua, ziurtatu zion.
Beste bertsio batzuetan, Ganimedes Laomedonteren semea zen. Hau, Iloren semea, eta, azken hau, berriz, Trosena. Beraz, Trosen birbiloba.
Trosengatik, dardanoak troiar deituak izan ziren, eta, euren lurra, Troadea.
O'Donnell (Texas)
O'Donnell Texasko hiri bat da. Dawson konderrian kokatua dago. 2010ean 831 biztanle zituen, 2.23 kilometro koadrotan banatuta.
Lost Command
Lost Command (euskaraz Komando Galdua), 1966ko Mark Robson kanadar zinema zuzendariaren gerra-film bat da. Jean Lartéguy frantziar idazlearen Les Centurions (1960, Zenturioiak) eleberrian oinarritua dago. Anthony Quinn, Alain Delon, George Segal, Michèle Morgan, Maurice Ronet eta Claudia Cardinale aktoreek antzeztu zuten.
Bitxikeria gisa, Anthony Quinn aktoreak antzeztutako Pierre Raspeguy kolonela filmaren protagonista Ipar Euskal Herriko euskalduna da.
Argumentua
1954, Frantziar Indotxinan Viet Minh vietnamdar erakunde komunistak Frantziako Armada garaitu berri du. Pierre Raspegury (Anthony Quinn), frantziar paratxutista saileko euskal herritar teniente kolonelak beren karguan ordezkatua eta bere erregimendua desegina izan delako albistea jaso du. De Clairefons (Michèle Morgan) kondesa alargunari esker, Aljeriako gerrara bake misio bat burutzera bidaliko dute, De Clairefons kondesak Raspeguryri handik jeneral karguaz itzultzen baldin bada berarekin ezkonduko dela hitzemango dio. Halere, Raspegury kementsua, Esclavier (Alain Delon) kapitaina eta beste hainbat arma lagun Vietnamen jasotako umilazioa mendekatzeko aukera berri honetaz baliatuko du.
Lafayette
Lafayette edo La Fayette hitzak hainbat adiera ditu:
Leku-izenak
Guztiak Ameriketako Estatu Batuetan.
Christy Kinahan
Christy 'the Dapper Don' Kinahan (1957), irlandar krimen antolatuaren buru bat da. Bere erakundea nagusiki droga-trafikoan jarduten du, bereziki estasia eta heroina kontrabandoan.
1980ko hamarkadan heroina trafikoan jarduteagatik sei urteko espetxealdia bete zuen. Oso buruargia den gizasemea da, espetxean zegoela gaztelania eta errusiera mintzatzen ikasi zuen, helburu jakin batekin: Mexikar, Kolonbiar eta Errusiar Droga Kartelekin harremanetan jarri eta haientzat Mendebaldeko Europan drogra-trafikorako sarbideak eta hedapen sarea irekitzeko.
Mercurol
Mercurol Frantziako udalerri bat da,Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Mercurol udalerrian erroldatutako biztanleak 2.070 ziren. Familiak 717 ziren, horien artean 133 pertsona bakarrekoak ziren (47 bakarrik bizi ziren gizonak eta 86 bakarrik bizi ziren emakumeak), 239 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 306 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 39 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 790 etxebizitza zeuden, 746 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 34 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 759 etxeak ziren eta 26 apartamentuak ziren. 746 etxebizitza nagusietatik 616 bere jabearen bizilekua ziren, 108 alokairuan okupaturik zeuden eta 22 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 25 etxek bi zituzten, 50 etxek hiru zituzten, 185 etxek lau zituzten eta 484 etxek bost zituzten. 637 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 268 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 439 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.382 ziren, horien artean 1.023 aktiboak ziren eta 359 inaktiboak ziren. 1.023 pertsona aktiboetatik 964 lanean zeuden (498 gizon eta 466 emakume) eta 60 langabezian zeuden (24 gizon eta 36 emakume). 359 pertsona inaktiboetatik 138 erretiraturik zeuden, 117 ikasten zeuden eta 104 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 103 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 22 eraikuntza enpresak ziren, 25 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 4 finantziazio enpresak ziren, 8 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 10 administrazio publikoko enpresak ziren eta 8 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 29 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 4 igeltseroak, 6 margolariak, 3 zurginak, 2 iturginak, 2 argiketariak, 3 ile apaindegiak, 1 higiezinen agentzia eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 2 okindegiak eta 2 drogeria ziren.
2000. urtean Mercurol udalerrian 84 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.377 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
El Molinillo (Malaga)
El Molinillo Málagako Centro barrutiko auzo bat da. Malagako udalaren auzo mugaketa ofizialaren arabera, hegoaldetik La Goleta eta San Felipe Neri auzoekin, mendebaldetik Guadalmedina ibaiarekin, iparraldean Segalerva auzoarekin eta ekialdean Capuchinos auzoarekin muga egiten du. Antzina, beraren hedapen baten ondorioz hiriko harresia gainditu zuen auzo ezagun bat izan zen. Bertako etxebizitza gehienak etxebizitza sozialak dira. Auzo honetan dago Salamankako azoka.
Garraioa
Autobusez EMTren honako linea hauen bidez lotua dago:
Txantxiku arrunt
Txantxiku arrunta edo Alytes obstetricans Alytidae familiako apo bat da. Arrek arrautzak gorputzaren atzealdean itatsita garraiatzeagatik ezaguna da. Tamaina txikia du eta azal pikortsua. Europa mendebaldean eta Maroko iparraldean aurki daiteke denetariko inguruneetan. Arrek kantu berezigarria dute, identifikaerraza eta anplexu konplexua izaten dute. Zapaburuak identifikatzea ere erraza da, izaten duten tamaina handia dela-eta. Ezkutuko teknika erabiliz, zizareak, intsektuak, araknidoak eta tamaina txikiko bestelako ornogabeak ehizatzen ditu.
Deskribapena
Tamaina txikiko apoa da txantxiku arrunta. Arrak 52 mmko luzera izatera iritsi daitezke, eta emeak apur bat txikiagoak izaten dira. Gorputza motza eta biribildua da eta gorputz-adarrak motzak eta sendoak. Azala apur bat pikortatua da, garatxo txikiduna bizkarraldean eta pikortatua sabelaldean. Bizkarrean guruin parotideetatik iztaietaraino hedatzen diren bi lerrotan kokaturiko kolore laranjako garatxoak izan ditzakete. Azalaren kolorea aldakorra da, grisa, arrea edo oliba-kolorekoa. Orban txiki berde gorri edo beltzak izan ditzakete, nahiko homogeneoki kokatuak. Ale batzuek sorbalden artean V formako orban argia izaten dute.
Gorputzarekin alderatuta, buru handia dute, mutur biribildu edo apur bat punta zorrotzduna. Begiak handiak dira, irtenak, aldeetara bideratuak. Pupila bertikalak dituzte eta urre-koloreko irisak. Tinpanoa, normalean, nabarmena izaten da, begiaren tamainaren 3/5 edo 4/5. Guruin parotideak txikiak dira eta normalean ez dira nabarmenak izaten. Bomer-hortzak koanen atzean izaten dituzte eta mingaina biribildua eta osoa.
Aurreko gorputz-adarretan ez dute behatzareko mintzik eta lehenengo lehenengotik hirugarrenera hatzak orduan eta luzeagoak dira. Hiru metakarpio-tuberkulu izan ohi dituzte, nahiz eta batzuek bi besterik edukitzen ez dituzten. Erdikoa izan ohi da tamaina txikienekoa. Atzeko gorputz-adarrak laburrak dira, metatartso-tuberkulu txiki bakardunak. Behatzareko mintza oso txikia izaten da.
Dimorfismo sexuala ez da nabarmena, nahiz eta emeak normalean tamaina txikiagoa izaten duten, eta erlatiboki gorputz-adar txikiagoak izaten dituzten. Sudurzuloen arteko distantzia handiagoa izan ohi da emeetan eta tinpanoaren tamaina erlatiboki txikiagoa da. Arrek ez dute araldiko kailurik ezta kanpoko aho-zakurik ere izaten, baina erraz identifikatzen dira arrautzak garraitzen dituztenean. Ernari dauden emeetan obiduktuetako arrautzak ikus daitezke abdomenaren behealdean.
Kantua
Kantua apo-hontzarenaren (Otus scops) antzekoa da. Luzera laburreko (125 ms) nota bakar batek (1,025 kHz) osatzen du kantua, 3 segundotik behin, gutxi gorabehera, errepikatzen dena.
Banaketa
Europan eta Afrika iparraldean bizi den espeziea da. Ekialdeko muga Herbehereek, Alemania mendebaldeak eta Suitzak ezartzen dute, eta Afrikan Maroko iparraldean besterik ez da ezaguzten  ). Iberiar penintsulan banaketa zabala du eta iparraldean ugaria da. Euskal Herrian lurralde guztian aurki daiteke, eta nahiko ugaria da.
Habitata
Askotariko habitatetan aurki daitekeen espeziea da, silize, kareharri edo buztindun lurzoruetan; artadi eta ingurune mediterraneoetatik mendiguneetara. Itsas mailatik 2.500 metroko altueraraino aurkitu dira zapaburuak eta nahiko arruntak dira Pirinioetako goi-mendietan (García-París y Martín, 1987; Vences et al., 2003). Edozelan ere, larba-garapenak ur-eskuragarritasuna dagoen lekuetara mugatzen du anfibio honen banaketa, eta maiz, gizakiak eraikitako iturri, aska eta ur-gordailuetan aurki daitezke. Gune hauen ezaugarriak oso aldakorrak izan daitezke, eta zenbait kasutan ur eutrofizatu, hipoxiko eta azidoetan ere aurkitu dira zapaburuak.
Elikadura
Lurreko harrapakinez elikatzen da, artropodo txiki, anelido eta moluskuetaz. Txantxikuen urdailetan aurkitu diren elikagai nagusiak araknidoak eta isopodoak izan dira, nahiz eta taxonen ugaritasunari dagokionez, himenopteroak (inurriak), isopodoak, araknidoak, hemipteroak eta ortopteroak diren nagusienak. Harrapakinen tamaina 2,1 eta 28 mm bitartekoa izaten da, normalean. Hala ere, 8 cm-ko harrapakinak ere aurkitu dira apo hauen urdailetan. Metamorfizatu berriek 5-6 mm-ko harrapakinak ehizatzen dituzte, higidura zizarekara dutenak, batez ere.
Bizimodua
Normalean, iluntzean eta gauean izaten dute aktibitate gehiena, nahiz eta egun lainotuetan egunez ere aktibo egon daitezkeen. Airearen hezetasuna, prezipitazioak eta tenperaturaren eta aktibitatearen artean ez da erlazio esturik aurkitu.
Altuera handiko guneetan hibernatu egiten dute, baina tenperatura aldaketak horren bortitzak ez diren lekuetan urte guztian aktibo iraun dezakete. Goi-mendietako larbek negua uretan igarotzen dute, maiz izotzaren azpian aktibo edo inaktibo.
Ugalketa
Ugalketa-garaia aldakorra da ingurunearen arabera. Estazionalitate handiko guneetan, goi-mendietan esaterako, neguaren amaieran hasten da eta uda hasierara arte irauten du. Altuera txikiagoko lekuetan, ordea, ugalketa-garaia luzeagoa da eta arrautzak daramatzaren arrak ia urte guztian ikus daitezke. Emeek errunaldi bakarra izaten dute mendiguneetan, eta leku faboragarriagoetan 2-3 izan ditzakete.
Arrek gordelekutik kanpo kantatzen dute, tenperaturak hotzegiak ez direnean. Maiz, leku altu eta argiak hautatzen dituzte kantuan aritzeko, nahiz eta beste kasu batzuetan erdi ezkutuan ere behatu diren. Batzuetan hainbat arrek batera kantatzen dute. Lehen urtetik aurrera hasten dira abesten, anuruen artean ezagutzen den kanturik sinpleena.
Emeak ar kantariengana jauzika eta korrikaldi motzak eginaz hurbiltzen dira. Arrei erantzun-kantuak egiten dizkiete, bikotekidearen kokapena finkatu eta harmena azaltzeko, ziurrenik. Emeen deiek intentsitate baxuagoa izaten dute eta zenbait osagai harmoniko txertatzen dituzte. Emeak arrari erantzutean azken horrek altuago eta azkarrago kantatzen du. Anplexuan ere bokalizazioak izaten dira.
Anplexua emea arrarengana hurbiltzean hasten da. Makurtu eta emea arraren azpian sartzen saiatzen da. Arrak emea gorputzaren behealdetik eusten du, hots, anplexu lunbarra egiten dute eta 25 minutu inguru iraun ohi du. Hankak mugituz, emeak arrautzak askatu ahala, arrak ernaldu eta bere gorputzaren atzealdean kokatzen ditu.
Espezieen arteko elkarrekintzak
Zenbaitetan beste anuro batzuekin partekatzen du gordelekua, apo arrunta (Bufo bufo) edo apo lasterkariarekin (Bufo calamita), esaterako. Goi-mendietan, berriz, arrabioarekin (Salamandra salamandra) batera aurkitu izan da. Zapaburuek beste anfibio-espezie batzuekin partekatu ditzakete putzuak.
Azal toxikoa du txantxiku arruntak eta harraparien kontrako moldaera arrakastatsua da hau. Izan ere, txantxikuaren pozoin-guruinek ekoizten dituzten jariakinak, Euskal Herriko anfibioen artean gogorrenetarikoak baitira.
Txantxikuaren harrapari nagusiak uretako sugeak (Natrix sp.), zenbait ugaztun, lertxunak eta hegazti zankaluzeak dira. Zapaburuak, berriz, uretako sugeez gain, odonatuek, ditiszidoek, uhandreek eta arrabioaren larbek ehizatzen dituzte.
Bitxikeriak
Oñatiko biztanleei Txantxiku deitzen zaie batzuetan, apo honen omenez.
Bizantziar artea
Bizantziar artea Bizantziar Inperioan garatu zen artea, eta era zabalago batean, inperio honen oinordekoena. Horrela, eta nahiz eta inperioa Erromaren gainbeherarekin hasi eta Konstantinoplaren hartzearekin 1453an amaitu, Europa Ekialdeko estatu ortodoxoek, eta hein batean Mediterraneo ekialdeko estatu musulmanek, inperioaren kultura eta artea gorde zuten mendeetan zehar.
Artea eta arkitektura
Bizantziar arkitekturako arlo jorratuena erlijiozkoa zen, hau da, elizak eta monasterioak. Bizantziar elizen barruko mosaikoak eta pinturak ez ziren ez apaingarri hutsak ez helburu didaktiko hutsez eginak ere. Dekorazioak jainkoaren erreinuaren distira adierazi behar zuen, batetik, eta liturgia ospatzeko giro egokia eskaini, bestetik. Dekorazioak aparteko garrantzia zuen bizantziar arkitekturan, barrualdeak sortzeko asmatua baitzen. Mosaikoez, margoez eta gur egiteko gauzez betea zegoen barrualdea, eliztarren arreta haietara erakartzeko.
Bizantziar mosaikoetan eta pinturetan arketipoen arabera irudikatu zen gizakia. Proportzioak eta formak aldez aurretik erabakitzen ziren, arau finko batzuen arabera.
Mosaikoak eta ikonoak egiteko prozedurak, batetik, eta erabili beharreko kanonek, bestetik, zehaztasunez definitzen zuten margolanaren nolakotasuna, eta baziren gainera pintoreentzako gida bereziak. Gorputzak bederatzi bururen altuera izan behar zuen eta hirurena gorputz enborrak. Aurpegiak hiretan zatitua egon behar zuen, eta sudurraren luzera hartzen zen banakotzat. Irudiak, beraz, erabateko perfektutasuna adierazi behar zuen.
MacGuffin
MacGuffin bat (batzuetan McGuffin idazten da; euskaraz, Makgufin idatzi izan da) kontakizun batean erabiltzen den baliabidea da, istorioan garrantzia gutxi edo batere izan ez arren, pertsonaiek argumentuan aurrera jarraitzeko balio duena.
Bizantziar artea
Artea eta arkitektura
Elizako ikonografia Pantokratorraren edo Ama Birjinaren inguruan antolatzen zen. Kupulan edo absidearen sakongunean irudikatzen ziren hauek, absidean, Pantokratorraren aldamenean, aingeruak edo profetak irudikatzen ziren eta erdiko kupulako petxinetan berriz, lau ebanjelariak.
MacGuffin
Alfred Hitchcock zuzendari eta produktoreak egin zuen teknika ezagun, baita hitza bera ere, 1939an Columbiako Unibertsitatean emandako hitzaldi batean. Honela esan zuen Hitchcockek: "Estudioan izen bat daukagu, 'MacGuffin' esaten diogu. Edozein istorio sortzen duen elementu mekanikoa da. Lapur-istorioetan ia beti lepoko bat izaten da eta espioen istorioetan paper multzo bat".
Bizantziar artea
Artea eta arkitektura
Erlijio gaiak ez ezik gai profanoak ere irudikatu ziren, San Vitaleko mosaikoetan, adibidez. Gai horiek, eta orobat landare edo lerro hutsezko dekorazio geometrikoa, ikonoklasten aroan zabaldu ziren batez ere.
Inman Mills (Hego Carolina)
Inman Mills Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Spartanburg konderrian dago, Hego Carolina estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Bizantziar artea
Mosaikoa
Mosaiko bizantziarra mosaiko erromatarraren bilakaeraren ondorio da. Erromatarrek hasieran zoruak apaintzeko erabili zituzten mosaikoak, eta gero, I. mendetik aurrera, baita hormak apaintzeko ere. Bizantziarrek ere hormak eta zoruak, biak apaindu zituzten mosaikoz, baina bigarrenetatik apenas gorde den aztarnarik. Gorde diren horien artean aipagarrienak Konstantinoplako Jauregi Handikoak dira ; geometria eta ehiza, eta mitologia gaiak irudikatzen dituzte, eta Afrika Erromatarrean IV. mendean egin ziren mosaikoen antzekoak dira.