cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Modulazio
QAM modulazioa
Gogoratu behar da, baudioa dela datuen tranmisioarako abiadura unitate bat, eta denboratarte baten seinale batek duen aldaketa kopurua adierazten du. Datu digitalen abiadura neurtzen denean, bits segundoko erabiltzen da. Seinale analogikoaren aldaketa bakarrarekin, 4 bit bidaltzea lortzen bada, lerroaren abiadura transmisioa 2400 baudiotakoa bada, datuen transmisio erreala 9600 bps-koa izango da.Metodo hau ASK eta DPSK metodoen arteko nahasketa bat da. Gaur egun modem fabrikatzaileek erabiltzen dituzte metodoak askoz konplexuagoak dira, eta seinale analogikoaren aldaketa bakoitzarekin bit asko bidaltzea lortzen da. Metodo hauek kalkulu matematiko oso konplexuetan daude oinarrituta baina ikusi diren metodoekin balio behar du modem batek modulazioa egiteko modua ulertzeko.
Maria Veleda
Esker onak
Santo António dos Cavaleiros-eko oinarrizko hezkuntzako eskola batek Maria Veleda izena darama.
1976an, Lisboako Udalak Maria Veleda idazle eta aktibista omendu zuen, Carnide auzuneko Quinta dos Condes de Carnide inguruko kale bati bere izena ezarriz. Haren izena Portugalgo beste hiri batzuen toponimian ere agertzen da: Tavira, Sintra, Faro, Charneca da Caparica, besteak beste.
Yoshiharu Ueno
Yoshiharu Ueno (japonieraz: 上野 良治, 1973ko apirilaren 21a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Saguache (Colorado)
Saguache Coloradoko herri bat da. Saguache konderrian kokatua dago. 2010ean 485 biztanle zituen, 1.032 kilometro koadrotan banatuta.
Valparaiso (Nebraska)
Valparaiso Nebraskako herri bat da. Saunders konderrian kokatua dago. 2010ean 570 biztanle zituen, 1.46 kilometro koadrotan banatuta.
The Cruel Sister
Hitzak
The second string played a doleful sound Lay the bairn tae the bonnie broom "The younger sister, oh she is drowned" Fa la la la la la la la la la
The Magnificent Seven
The Magnificent Seven (euskaraz Zazpi apartak) 1960ko John Sturges estatubatuar zinema zuzendariaren western a da, Akira Kurosawa japoniar zinema zuzendariaren Zazpi Samuraiak filmean oinarritua. Soinu banda Elmer Bernstein musikagileak ondu zuen. Yul Brynner, Eli Wallach, Steve McQueen, Horst Buchholz, Charles Bronson, Robert Vaughn, James Coburn eta Brad Dexter aktoreek antzeztu zuten.
The Cruel Sister
Hitzak
The third string, it played beneath their bow Lay the bairn tae the bonnie broom "And surely now her tears will flow" Fa la la la la la la la la la
The Magnificent Seven
Argumentua
Mexikoko herrixka bateko biztanle apalak nekazaritzatik bizi eta beren uzta eskatzen dien gaizkile talde batek izuturik daude. Beren burua defendatzeko gai ez direnez, zazpi pistolari treberen zerbitzuak kontratatzea erabaki dute, haietako bakoitzak armen erabileran berezko trebezia berezia baitute.
Ainhoa Unanue
Ainhoa Unanue Mentxaka (Bermeo, Bizkaia, 1981) euskal idazle eta olerkigilea da. 2008an kaleratu zuen bere lehendabiziko lana, 49 poema, 49 egun, 49 olerkiz osatutako lana, 25 euskarazko eta 24 gaztelaniaz.
Pier Paolo Pasolini
Pier Paolo Pasolini (Bolonia, Italia, 1922ko martxoaren 5a - Erroma, Italia, 1975eko azaroaren 2a) zinema-zuzendaria, olerkaria, idazlea eta intelektuala izan zen. Lan oparoa egin zuen arlo horietan, kaleko bizitzatik hurbil agertuz eta errealismo gordin bat erakutsiz, sexualitate gaiak ezkutatu gabe. 1949ko abenduan Friuleko sorterritik Erromara deserriratu ondoren, Erroma inguruko giroen deskribapen zakarrak ospea ekarri zion Ragazzi di vita eleberriaren bitartez (1955).
Pasolinik herri hizkuntzen aldeko jarrera aktiboa hartu zuen, friulieraz ere idatziz, eta gogor gaitzetsi zuen kulturaren eta gizakien homogeneizazioa. Kontsumoko gizartearen etorrerari buruzko kritika gogorra egin eta, are, etsipena agertu zuen azken urteetan. Ahobizarrik gabeko bere adierazpideak eta tonu profetikoak Alderdi Komunistaren eta, batez ere, kristau demokraziaren eta elite politikoen zein ekonomikoen etsaigoa ekarri zizkioten.
Bere burua komunistatzat eta kristau ateotzat zuen, eta ez zuen ezkutatu bere homosexualitatea. Italia eta Europako pertsonaia ezagun bihurtuta, 1975eko azaroan modu ilunean eta basatian hil zuten Erromako Ostia auzoko ur aerodromoan eta, oraindik ere, haren heriotzak eztabaida bizia pizten du, ikerketa judiziala eta epaia ez baitziren urrun heldu hilketaren zirkunstantziez, ezta hura agindu eta egin zutenen identitateaz ere. Salò o le 120 giornate di Sodoma haren film luze polemikoa hil ostean plazaratu zen.
Gaztaroa
Militar semea, gazteria faxistaren erakundeko kidea izan zen, 30eko hamarkadako italiar gazte ugarik ohi zuten bezala. Ama, irakaslea, aiurri independentekoa zen eta, garai horietarako, baita berandu ezkondu ere. Pier Paolo seme zaharrenak harreman estua zuen harekin. Bigarren Mundu Gerra hasi berritan, letretako unibertsitate-ikasketak egin eta, handik gutxira, herriaren askatasunaren ideiak bultzatuta, ezkerrera lerratzen hasi zen. 1943ko urrian eskola libreak (erdi klandestinoak) ematen hasi zen, eta heziketa-tailer horiek 1944ko otsail arte iraun zuten. Orduan, legez kanpokotzat joak izan ziren, eta itxi. 1944ko maiatzean, friulierazko literatura, hizkuntza eta kultura berpizteko aldizkari bat sortu zuen: Stroligùt di cà da l'aga.
Alderdi Komunistatik Erromara
Pier Paolok alderdi politiko autonomista bat sortu zuen, eta Italiako Alderdi Komunistaren zentralismoa kritikatu. Handik gutxira, ordea, alderdi autonomista hori Alderdi Kristau Demokrata bere helburuetarako erabiltzen ari zelakoan, utzi egin zuen. Bitartean, bigarren hezkuntzako ikastetxe batean irakasle postu bat lortu zuen. Bertan oso errespetatua izan zen, baita maitatua ere. Une hauetan, bere homosexualitatea aditzera ematen duten poemak eta gogoetak idatzi zituen.
Urrian, ahots anonimo batek salaketa bat jarri zuen bertako polizia-etxean, Pier Paolo gaztetxoekin eszena limurietan ikusi zutela. Bertako Cordovado sarjentua gogotsu agertu zen salaketari buruz, eta gaztetxoen gurasoei deitu zien, baina ez zuten Pier Paoloren kontrako salaketarik jarri. Pier Paolo Pasolini ere polizia-etxera deitu zuten deklaratzera, eta ez zuen oinarrizko gertaera ukatu, elkar masturbatu zutela, eta horretarako "inspirazio literario bat" argudiatu zuen, baita André Gide Nobel sariduna aipatu ere bere alde. Ez zion balio izan, ordea. Ahots anonimoak bere salaketaren inguruko xehetasun gehiago eman zuen eskualdeko prentsan eta prentsa-saltzaileek Pasoliniren izena oihukatu zuten kalean. Pasolini ikastetxetik bota zuten eta, gainera, Alderdi Komunistak ez zuen babestu, kontrakoa baizik, kritikatu egin zuen eta Alderditik bota.
Erroman hutsetik hasi
Erroman, senitarteko baten etxean hartu zuen aterpe lehenengo urtebetean, erdialdeko Piazza Mattei ondoan, baina gero hiri kanpoaldeko landa-eremuko etorkin proletarioen auzune txiro batera lekualdatu zen, Rebibbiara, eta irakasle postua lortu urrutiko ikastetxe batean. Zenbait urtez bizi izan zen han. Friuliko giro hertsagarritik urrun, bilatzen zuen askatasunerako tartea aurkitu zuen.
Ezagun bihurtzearekin batera, orduko Italiako kulturako sona handiko hainbat pertsonaia ezagutu zituen, baita kulturgile eta artisten topaketarako gune bihurtutako Erromako kafetegietan ibiltzen hasi ere. Maiz elkartzen zen han bere bizitzan ordudanik garrantzi handia izandako Alberto Moravia, Elsa Morante eta Laura Betti rekin. Maite zuen, halaber, Erroma inguruko mutilekin ibiltzea, eta gertukoa izan zuen, halaber, Sandro Penna poeta italiar 'madarikatua', ordurako inork ez bezala haren homosexualitatea ezkutatzen ez zuena. Erromako gaueko irteeretan, Sergio Citti ezagutu zuten.
Ospea
Erromako trilogia filmatzen ari zela, Ninetto Davoli gaztetxoa ezagutu zuen, auzo baztertuetako mutil bat. Harrezkero, haien arteko harremana estutu egin zen eta bikote-bizitza ere eraman zuten 60ko hamarkadaren erdialdera. Ez zuen asko iraun, ordea, eta Davoli neskak ezagutzen hasi zen, baita emaztea hartu ere. Bestalde, Pasolinik oso estimutan zuen Totò aktorea 1967an hil zen. Pasolinik ez zuen ondo eraman Davoliren bizitza pribatu berria, eta goibelaldi batean erori zen, sabelaldeko gaitz gogor bat ere tartean; ondorioz, ospitaleratu zuten. Italiatik urruntzea erabaki zuen, eta lurralde berriak ezagutu Alberto Moravia eta Elsa Moranterekin batera. Palestinan ere izan zen, baina bertan egin asmo zuen film bat ezin izan zuen egin.
Trichomycterus dispar
Trichomycterus dispar Trichomycterus generoko animalia da. Arrainen barruko Trichomycteridae familian sailkatzen da.
Pier Paolo Pasolini
Ospea
Harremanen kinka horretan, Medea filmari ekin zion (1969). Horretarako, Maria Callas hartu zuen rol garrantzitsu baterako; haien artekoa, ordea, harreman profesionala baino gehiago izan zen, oso lotuta egon baitziren. Hala ere, ez ziren bikote izan. Pasolinik bere Erromako pisuan bizitzen jarraitu zuen ama Susanarekin eta Graziella lehengusinarekin batera. Laura Betti sarritan izaten zuten bisitan. Bakardaderako joera handia agertu zuen, eta gauetan sarritan ateratzen zen Erroma inguruko auzoetatik, bere kritika intelektualek tonu gero eta profetiko eta ezkorragoak hartu ahala. 1973an, bi etxe erosi zituen Ostiatik gertu.
Hilketa
1975eko uda lehia eta jarduera politiko handiko aldia izan zen. Pasolinik berretsi egin zuen Alderdi Komunistaren baitan zuen fedea, haren kide izan ez arren. Aldi berean, bete-betean zebilen Il Petrolio ikerketa-eleberria prestatzen, botere-zirkuluen barruko zirrikitu ilunen ingurukoa. Ez zen sekretua ere ordurako Pasolinik etsai asko zituela Italian, bere kritiken estilo zuzenagatik.
Urrian, Bernardo Bertoluccirekin berradiskidetu zen eta, urriaren 31n, Novecento eta Salò filmen errodatze-taldeek adiskidantzazko futbol-partida bat jokatu zuten elkarren kontra: Novecentokoek irabazi zuten partida. Pasolini gorputzez mardula zen, eta maite zuen Erroma inguruko auzoetan ibiltzea, inspirazioa ematen omen zioten pertsonaien eta tokien bila. Azaroaren 1ean, Pino Pelosi "Igela" delako kaleko gazte batekin geratu zen jatetxe merke batean. Poliziaren esanetan, 20.000 liraren truke, harekin sexua izateko. Gero, elkarrekin autoan sartu ziren, eta Ostiako ur-aerodromora (hidroscalora) joan ziren, baita hor aparkatu ere futbol-zelai baten aldamenean. Gauzak gaiztotu egin ziren, eta hainbat pertsonaren artean jipoi gogor bat eman zioten, baita autoaz gainetik pasa ere. Pasolini guztiz ubelduta eta desitxuratuta geratu zen.
Pasoliniren Erromako hileta omenaldi manifestazio handi bat bihurtu zen, Alberto Moravia idazle ezagun eta adiskidearen hitzaldiaz.
Literatura-lana
1939an, Pasolini graduatu egin zen eta, berehala, Boloniako Unibertsitate ko Literatura Ikastegian sartu zen. 1941 aldera, friulieraz idazten hasi zen, baita poema-sorta bat ere argitaratu hizkuntza horretan: Versi a Casarsa. Aldi berean, Il setaccio aldizkariaren editore nagusi lanetan hasi zen, baina haren zuzendari faxistarekin iritzi desberdinak zirela eta, bota egin zuten. Alemaniara egindako bidaia batetik, Italiako 'kultura probintziarraz' ohartu zen, eta faxismotik komunismora lerratzen hasi zen.
Alemaniako armadatik ihes egin ondoren, Casarsa ra heldu zen, eta friulieran interesa zuten beste gazte batzuekin elkartu. Elkarrekin, Stroligùt di cà da l'aga aldizkaria argitaratu zuten 1944ko maiatzetik aurrera. Aldi berean, Pier Paolok, bere amak eta bestek aitorpen ofizialik gabeko eskola libreak ematen hasi zitzaizkien Udine ra eta Pordenone ra joaterik ez zuten ikasleei, baina 1944an bertan legez kanpokotzat hartu zituzten. 1945eko otsailean, Academiuta di lenga furlana sortzen parte hartu zuen, Friulieraren Hizkuntz Akademia, anaia Guido hil eta gutxira.
Erromara heldu eta gutxira, gertutik ezagutu zuen Erroma inguruko auzoetan (borgate) metatzen ari zen gazteria etorkin baztertua. Pier Paolorentzat, gogo askea eta freskotasuna adierazten zuten, inspirazio-iturri bihurtu ziren eta haien (Erromako) hizkerarekin (hizkuntzarekin) interesatu zen. Sergio Citti ezagutu eta hizkera horretan idatzitako testuak berrikusten lagundu zion. Irakasle-lanetan ibiltzearekin batera, kolaborazio literarioetan hasi zen eta, luze gabe, ezagun egiten hasi zen.
Pasolinik aitortu zuen Erromara iritsita bigarren aldiz ikusi ahal izan zuela Roberto Rosellini ren Roma citta aperta film arrakastatsua (1945), baita aztarna sakona utzi ziotela ere irudikatzen duen adierazkortasun aztoratuak eta tragediaren zentzuak. Ragazzi di vita (1955, Kaleko mutilak) eleberria idatzi zuen, baztertuenganako kezka eta atxikimendua erakutsiz, modu errealista batean eta Erromako hizkera berezia erabiliz. Horregatik ere, salaketak jarri zizkioten 'gordinkeria'gatik berari eta Garzanti argitaratzaileari, nahiz eta 1949ko salaketekin bezala, errugabe atera zen oraingoan ere.
Ordurako, ordea, ospe literarioa hartu eta horrek irabazpide ekonomikoa eman zion: etxebizitza txukunago batera lekualdatu zen ama, aita eta Graciella lehengusinarekin batera. Gidoiak idazteari ere ekin zion, zineman erabiltzeko (1953tik). Erroman argitaratu zituen ezagun bihurtu zuten poemak: Le ceneri di Gramsci (1957, Gramsciren errautsak ) eta La religione del mio tempo (1961, Nire garaiko erlijioa).
1975ean hil zutenean, Il petrolio ikerketa-eleberria idazten ari zen. Korporazioen, mafiaren eta gobernuaren arteko tratu ilunak aditzera ematen zituen idazlana. Ordurako, 600 orrialde inguru zituen idatzita.
Gidoigintzatik zuzendaritzara
Zinemarako gidoietan, Soldati, Rossi, Fellini (La dolce vitako pasarteak, adibidez) eta Bolognini zuzendariekin aritu zen 1953tik aurrera. 1958 ondoren, etxebizitza berrian, Atilio Bertolucci poeta ezagun eta adiskidea izan zuen bizilagun, baita haren seme Bernardo ere. Une horretan, Accattone filma idatzi eta zuzendu zuen (1961), auzo ilunetako kronika, baztertuen, hiri inguruko etorkinen eta txiroen gaia ukitzen du, baita Mamma Roma pelikulan ere (1962), Erromako prostituta bati buruzkoa, Anna Magnanirekin.
Erroma inguruko giro baztertuetako Ro.Go.Pa.G. filmeko "La Riccota" zatia zuzendu zuen (1963), parodia moduko bat, eta berriz ere zentsura pairatu zuen, Kristo irudikatzeko moduagatik. Horrela osatu zuen Erromako trilogia. 1964an, Il Vangelo secondo Matteo zuzendu zuen, Kristoren peredikuaren kontakizun horren inguruan, Pasolini bera ateoa izan arren. Eliza katolikoak kritikatu egin zuen, baina pelikulak harrera beroa izan zuen.
Kontsumoaren gizartearen kritika
Pasolinik kezkaz jarraitu zuen 1963tik Italian gertatzen ari ziren gizarte-aldaketak, bereziki kontsumismoaren etorrera. Erromako trilogiaz geroztik, zinemagile ospetsua bilakatu zen, eta film berriak egin zituen. Oraingoan Totó aktore beteranoa baliatu zuen harrera ona izandako Uccellacci e uccellini luzemetraia egiteko (1966). Bertan, berak marxismoaren teoriekin etsipenak jota dagoen zaharra antzezten du, Ninetto Davolik antzezten duen gaztetxo freskoaren beste aldean, eta bien artean bele bat, marxismoaren dogma zaharrak kantatzen. Hain zuzen, 1963an ezagututako mutil hori bilakatu zen Pasoliniren "bizitzako amodioa", eta elkarrekin izan ziren hiruzpalau urtez.
Harrezkero, pelikulen gaiak aldatuz joan zen, baita bere filmen ordu arteko ekoizlea ere. 1967an, Teorema filma atera zuen, ia hitzik gabeko film poetiko bitxia. Lehenengoz, Pasolini homosexualitatearen gaia ukitzera ausartu zen, eta familia burgesaren kritika gogorra egin zuen. Berari ere, ohi bezala, eskuineko sektoreek eta Erromako Elizak kritikatu zioten. Nolanahi ere, Veneziako Zinemaldia n Nazioarteko Film Katolikoen Bulegoak Sari berezia eman zion, nahiz eta gero kendu Vatikanoaren kritikak zirela eta.
Klasiko grekoen egokitzapen zail bezain ederrak egin zituen. eta mundu-mailako ospea ekarri zion Bizitzaren Trilogia zuzendu zuen hiru filmetan, Boccaccioren eta Chaucerren idazlan erotikoetan eta Mila eta bat gauak ipuinetan oinarriturik. Teorialari eta kritikari zorrotza zen, eta eragin handia izan zuen bere garaiko zinemagileen artean, baina bere ideiaren erabilera kontsumista kritikatu zuen, bereziki irakurketa pornografiko bat egin nahi izan zituztenak.
Zinemagintza iluna
Salò o le 120 giornate di Sodoma (1975, Salo edo Sodomako ehun eta hogei egunak), Pasoliniren azken obra, Italiako faxismoaren hondar-egunen ikuspegi garratza da. Bere bizitzako aldi ezkor horretan, gorputzen manipulazioaren garaipena ematen du aditzera, boterearen barruko zitalkeria agerian utzi. Kezkak eta ekimenak hartaraturik, gupidarik gabe eta zuhur kritikatu zuen bere herriko gizartea. Azken muntaketa bere ekoizpen-laguntzaileak amaitu zuen, 1975eko azaroan erail baitzuten Ostian (Erroman).
Lan intelektuala
Literatura- eta zinemagintza-lanean aritzearekin batera, pertsona konprometitua izan zen bere ingurunearekin eta gizartearekin. Bere iritziz, buru aldetik eta moralki adorea zuten aldetik, intelektualek gizartean benetan zer gertatzen ari zen esan behar zuten, eta berak ez zuen eragozpenik izan eztabaidetan sartu eta, askotan ausardia handiz, bere iritziak adierazteko.
Italiako zentralismo eta berdinketaren aurka
1945ean, gatazka zegoen Friuliren eskualdearen gaineko nagusitzari buruz, Joseph Broz Tito jeneralaren jugoslaviar indar komunistek Jugoslavia berriaren barruan nahi baitzuten. Pasolinik, berriz, Italia barruko autonomiaren aldeko apustua egin zuen, baita Alderdi Komunistaren zentralismoa kritikatu ere. Movimento Popolare Friulano sortu zuen, baina luze gabe, Alderdi Demokrata Kristaua bere alde erabiltzen ari zelakoan, utzi egin zuen alderdia.
Hil aurreko bere azken hitz jardun luzean (1975ko urrian), etsipenez berretsi zuen ideia hori, azken hamar urtean kultur 'genozidio' bat gertatu zela adieraziz, eta orduko borroka, beraz, "dagoeneko existitzen ez den kultura baten eta gustuko ez dugun errealitatearen artean" zela, hamar urte lehenago errealitatea zena, nor bere lurraldeko hizkuntz nortasuna izatea, galdu egin zela, gazteek ez omen zutelako gehiago 'dialektoz' hitz egiten, alde fonologikoan izan ezik, eta lotsatzen zirelako, masa asimilatuak izan omen baitziren. Hala ere, Pasolinik ez ez zion uzten Italiako aniztasun galera eragozteko irtenbide berriak bilatzeari.
Alderdi Demokrata Kristaua
Casarsan bizi zen garaian, komunismoa kristautasunaren tradizioan kokatu zuen, eta bere jarrera aurrerazaleek eta adierazpenek tokiko demokrata-kristauen jomugan jarri zuten. Ez zuen zalantzarik izan 1949ko irailean piztutako sexu-eskandalua demokrata-kristauei leporatzeko, haiek muntatutako erasoa zelakoan.
Alderdi Demokrata Kristaua faxismoaren segidatzat zeukan eta, 70eko hamarkada hasieran, adierazi zuen benetako gizartearen berpizkunde bat egongo bazen burukide demokrata-kristauek epaiketa ikusgarri batean auziperatuak beharko zutela, non burukide horiek eskuburdinez lotuta eta carabinieriek alde banatan zainduta agertuko ziren.
Alienazioa kontsumoaren gizartean
Zineman, Erromako trilogia deitu izan dena amaitzerako, 1963-64 aldera, fenomeno berri batez kezkatzen hasi zen: kontsumoaren gizartearen etorrera. Aldaketa handia gertatzen ari zen gizartean, ezohiko aldaketa bat, aldaketa antropologiko bat, eta horren emaitza herrien eta herritarren alienazioa omen zen, homologazioa. Hain zuzen, klase burgesaren ezaugarritzat zeuzkan horiek, eta Pasolini Erromara heltzean bertako erdigunean kokatuta identifikatu zuen endekapen hori, burgesia bizi zen tokian. Erromaren inguruan, berriz, etorkinak eta herri-klase gaztea metatzen ziren: gogo askearen eta, bere ustez, Italiaren itxaropenaren adierazgarri.
Humanista zen aldetik, masa-produkzioa eta ekoizpen-mentalitatea guztiz gaitzesten zituen, gorputzen manipulazioa deitu zuena. Alde horretatik, telebista sutsuki kritikatu zuen, ezaugarri horiek guztiz betetzen zituen tresna zelakoan. Gainera, bertako zentsura "faxista" gaitzetsi zuen; hain zuzen, adierazpen horiek egin zituen programa zentsuratua izan zen, Pasolini hilik agertu eta hurrengo egun arte (1975eko azaroaren 3a). Kontsumoaren gizartea nagusitzen ikusita, gazteria berrian jarrita zeukan esperantza galduz joan zen 1969z geroztik ("kilkerren itzaltzea" deitu zuena), eta bere zinemagintzak ere joera ezkorragoa hartu zuen.
1968ko istiluen inguruko iritzia
1968an, istiluak piztu ziren Erromako eta Italia iparraldeko zenbait unibertsitatetan. Ezkertiar indarrek babestu egin zituzten protestaren egileak eta ikasleak, sistemaren kontrako langileen errebolta zelakoan. Pasolinik, ordea, besterik uste zuen, eta ezkerrean asaldura piztu: poliziak babestu zituen, benetako langileak haiek zirelakoan, eta ikasleak, berriz, burgesiako aitatxoen esaneko kumeak. Poliziak ikasketak egiteko aukera izan ez zutenen semeak zirela iritzi zion: "poliziotti figli di proletari meridionali picchiati da figli di papà in vena di bravate". Izan ere, polizia sistemaren kanpoko geruzatzat zeukan, eta muina, berriz, epaileak eta abar. Pasolini 32-33 aldiz izan zen epaitua bizitza osoan eta, azken epaietan, errugabe atera zen beti.
Istiluok sistemako indarren barne-erreformatzat zeuzkan, eta ez benetako aldaketa asmotzat. Hala ere, Pasolinik errebolta birpentsatzera zirikatzeko akuilutzat zeuzkan bere iritziak, eta ez zion utzi borroka autonomoaren aldeko Lotta continua mugimendua babesteari.
Haplochromis dichrourus
Haplochromis dichrourus Haplochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Arama
Arama Gipuzkoako hego-ekialdeko udalerri bat da, Goierri eskualdean kokatua. Landa-udalerri txiki eta euskalduna da, probintziako txikiena, eta eskualdean biztanle gutxien daukana Altzaga eta Gaintzarekin batera. Izan ere, biztanle zituen an.
Historia
XIV. mendean Ordiziaren menpe zegoen, inguruko beste herri batzuk bezala, baina 1615eko otsailaren 13an hiribildu titulua jaso zuen.
XIX. mendean krisialdian sartu zen, gerrateen ondorioz.
Demografia
2019an Aramak 202 biztanle zituen, horietatik % 19,31k 65 urte edo gehiago zituen. Atzerrian jaiotakoen kopurua % 8,91 zen.
2011 eta 2015eko udal hauteskundeak
2011 eta 2019 urteen artean Asier Mujika izan zen alkatea.
2019ko udal hauteskundeak
2019ko udal hauteskunde etan hauek izan ziren emaitzak: Aramako Herri Batzarrak, 49 boto; Aramako Herritarrek, 46 boto. Horren ondorioz, Luis Garmendia (Aramako Herri Batzarra) izendatu zuten alkate.
Alkateak
Hauek izan dira Aramako azken alkateak:
Ekonomia
2017an honela banatzen ziren sektore ekonomikoak herrian: lehen sektorea BEGaren % 0,5. Bigarren sektorea % 80,6. Hirugarren sektorea % 17,1. Eraikuntza % 1,9.
Euskara
Aramako euskara erdialdeko euskara ren (gipuzkera ren) aldaera bat da, sartaldeko euskararen barnean kokatzen den Goierriko euskara, hain zuzen. Urolaldeko hizkera rekin batera osatzen du Sartaldeko azpieuskalkia, baina Urolaldekoan sakonagoa da mendebaleko euskara ren eragina. Nortasun beteko hizkera da Goierrikoa, batasun handikoa, nahiz eta gorabeherak badiren mendebaletik ekialdera, hau da, Segura, Zegama eta Legazpi tik Zaldibi a edo Legorreta ra. Ataun goa ere berezia da, ziurrenik, bakartu samar eta Nafarroako mugan dagoelako. Abaltzisketa k eta Ikaztegieta k Tolosaldea rekin lotura egiten dute, eta Urretxu k eta Zumarraga k, berriz, Goierri eta Urolaldea ren artekoa. 2016an herritarren % 83,33 euskalduna zen.
Salida (Colorado)
Salida Coloradoko hiri bat da. Chaffee konderrian kokatua dago. 2010ean 5,236 biztanle zituen, 6.69 kilometro koadrotan banatuta.
Venango (Nebraska)
Venango Nebraskako herri bat da. Perkins konderrian kokatua dago. 2010ean 164 biztanle zituen, 0.65 kilometro koadrotan banatuta.
Dekoratu
Dekoratuak antzezlan edo film bateko lekua edo giroa irudikatzeko erabiltzen diren elementuak dira. Altzarien, oihal pintatuen eta tramoiako hainbat motatako osagarrien multzoa da, eta, hala badagokio, horiek mugitzea edo aldatzea dakarten efektu berezien zatia. Oso ikusgarriak direnean, testua edo ekintza protagonismoan har edo gaindi dezakete.
Montivipera
Montivipera Viperidae familiako narrasti genero bat da. Ekialde Hurbilean bizi dira, baita bere inguruko herrialdetan, adibidez Turkian.
Orsenigo
Orsenigo Italiako udalerri bat da. Comoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Orsenigok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Daijiro Takakuwa
Daijiro Takakuwa (japonieraz: 高桑 大二朗, 1973ko abuztuaren 10a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Txekovitxita
Chekhovichita oxido motako minerala da.
Ezaugarriak
Chekhovichita oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 da.
Heterodontus japonicus
Heterodontus japonicus Heterodontus generoko animalia da. Arrainen barruko Heterodontidae familian sailkatzen da.
Nissan Pathfinder
Nissan Pathfinder, Nissan japoniar enpresaren modelo bat da, hasieran utilitario konpaktu eta egun crossover dena. Ipar Amerikarako egin zuten eta beste herrialdeetan Terrano deitu zioten. 2004tik aurrera, mundu osoan Pathfinder diote.
NGC 924
NGC 924 galaxia bat da, Aries konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Ossuccio
Ossuccio Italiako udalerri bat da. Comoko probintzian dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Montoku enperadorea
Montoku enperadorea (文徳天皇) Japoniako Enperadoreen zerrenda tradizionalean, berrogeita hamabortzgarrena izan zen. 850etik 858 arte iraun zuen bere erregealdiak, bere oinordekoa, Seiwa enperadorea izan zelarik, Fujiwara no Yoshifusaren biloba.
Ossuccio
Mugakideak
Ossucciok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Keiji Kaimoto
Keiji Kaimoto (海本 慶治) Japoniako futbolari ohia da.
Agama paragama
Agama paragama Agama generoko animalia da. Narrastien barruko Agamidae familian sailkatuta dago.
Verdel (Nebraska)
Verdel Nebraskako herri bat da. Knox konderrian kokatua dago. 2010ean 30 biztanle zituen, 0.45 kilometro koadrotan banatuta.
Gasteizko klima
Gasteizko klimak ezaugarri subatlantikoak dauzka, hau da, klima atlantikoaren eta klima mediterraneoaren arteko trantsizioko ezaugarriak dauzka, baina izaera atlantikoa nabarmenagoa da.
Ezaugarri orokorrak
Gasteizko klimatologian, eta Arabako Lautadakoan oro har, garrantzi berezia du topografiak. Ekialde-mendebalde norabidean hedatzen diren mendilerroek Atlantikotik iristen diren fronteen hezetasunarentzako oztopo dira. Gasteizko iparraldean, Gorbeiako eta Aizkorriko mendilerroak ez dira oso garaiak eta, beraz, trantsizioa nahikoa mailakatua da.
Beraz, Gasteiz klima ozeanikoaren eta klima mediterraneoaren arteko trantsizioko zona batean dago. Hala ere, ozeanoarekiko distantzia ez denez oso handia, klima ozeanikoaren ezaugarriak nabarmenagoak dira. Esate baterako, udako lehortea ez da benetako klima mediterraneoan bezain handia.
Trantsizioko klima honetan bi azpimota bereizten dira: klima subatlantikoa eta klima submediterraneoa. Gasteiz eta Arabako Lautada osoa klima subatlantikoaren esparruan daude. Gasteiz mendiek esparru honen hegoaldeko muga osatzen dute; izan ere, Trebiñu eta Arabako mendialdea klima submediterraneokoak dira.
Prezipitazioa
Isurialdeen banalerroko mendien garaiera txikien ondorioz eta haizeen erregimen atlantikoaren ondorioz, itsasoaren eragina nabarmena da Gasteizen. Hodeiei dagokienez, hodeitza handiko egun asko daude (nahiz eta ez diren isurialde kantauriarrean bezain beste) eta egun oskarbiak gutxi dira. Airearen hezetasun erlatiboa ere nabarmena izan ohi da.
Prezipitazioak 700 eta 1.300 mm artekoak dira, eta beren ezaugarri nagusia irregulartasuna da. Lautadaren zonan 700–900 mm inguru botatzen ditu batez beste, baina iparraldeko zein hegoaldeko mendietan, orografiaren eraginez, 1.300 mm artera iristen dira. Badaian prezipitazio maximoa 1.100 mm ingurukoa da, Gasteiz mendietan baino pixka bat gutxiago, mendi hauek baxuagoak baitira eta hegoaldera begira baitaude.
San Luis (Colorado)
San Luis Coloradoko herri bat da. Costilla konderrian kokatua dago. 2010ean 629 biztanle zituen, 1.449 kilometro koadrotan banatuta.
Tormantos
Tormantos Errioxako udalerria da, 2005ean 196 biztanle zituena.
Gasteizko klima
Prezipitazioa
Gasteizko diagrama onbrotermikoari kasu eginez gero, sasoi lehorra uztailean gertatzen da. Gainerako hilabeteak hezeak dira.
Tenperatura
Batez besteko tenperaturei dagokienez, kasu honetan ere Lautada eta mendialdeak bereiztu behar dira. Haranetan urteko batez besteko tenperatura 11 °C-etik gorakoa da, eta mendietan 9-10 °C ingurukoa da.
Izozteak urrian hasi eta maiatzera arte gerta daitezke, nahiz eta usuagoak diren urtarrilean eta otsailean. Mendialdeetan sarriago gertatzen dira.
Uda sasoian batez besteko tenperatura maximoa 18 °C ingurukoa da, eta tenperaturarik altuenak abuztuan gertatzen dira. Hala ere, zenbait egunetan gauez 0 °C inguruko tenperaturak egon daitezke.
Zona demertsal
Eremu demertsala itsasoaren partea da, itsas hondo inguruko eremua hartzen duena. Justi, eremu bentikoaren gainean dago eta bere sakonera aldakorra da.
Zaila da arrain demertsal eta pelagikoak bereiztea. Bakailaoa (Gadus morhua) arrain demertsal tipikoa bada ere, ur zutabe osoan bizi da. Sardinzar arrunta (Clupea harengus), berriz, berez pelagikoa dena, sardak osatzen ditu itsas hondo inguruan.
Toulon
Toulon (okzitanieraz Tolon) Frantziako hego-ekialdeko kostaldeko hiri bat da, Frantziako hiri jendetsuenetan hamargarrena, eta Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdekoetan hirugarrena, Marseilla eta Niza ondoren. Era berean, Var departamenduko hiriburua da, eta Okzitaniako hiri nagusietakoa da. 1999an 168.639 biztanle zituen.
Gaur egun militarki garrantzi oso handia duen hiria da, bertan Frantziako portu militar handiena baitago, Toulongo itsas-basea, gainera oraindik ere arsenal funtzioa betetzen du. Horretaz gain, urtero 620.000 bidaiari baino gehiago garraiatzen dituen aireportua ere badu.
Historia
1481. urtean Proventzak eta Frantziak bat egin zutenean 250 etxeez osaturiko herri txiki bat besterik ez zen Toulon. 1690. urtean Vaubanek hiriko portua berritu eta gotortu zuen. 1793. urtean udal biltzar iraultzaileak ingelesei dei egin zien frantses gerra ontziak indargabe zitzaten. Bonapartek, ordea, garaitu zituen ingelesak eta Port-de-la-Montagne izena eman zion hiriari. Lehen Mundu Gerraren garaian indar aliatuen base nagusia izan zen Mediterraneo itsasoan. Bigarren Mundu Gerran, berriz, defentsarako azpiegiturarik gabe geratu zen alemaniarren airetiko bonbardaketen ondorioz. Bigarren Mundu Gerrak kalte handiak eragin zizkion hiriari eta neurri handi batean berreraiki behar izan zuten. Gorde diren monumentuen artean aipagarriak dira jatorriz katedrala izan zen Santa Maria Nagusiaren eliza erromanikoa (XIII-XVI. m.) eta XVI. mendeko Mitra dorretxe handia.
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 166.537 ziren. Familiak 76.972 ziren, horien artean 33.693 pertsona bakarrekoak ziren (13.241 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20.452 bakarrik bizi ziren emakumeak), 18.760 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16.123 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8.396 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Alberto Pérez (musikaria)
Alberto Pérez Lapastora (Sigüenza, Guadalajara, Espainia, 1950) espainiar abeslari, konpositore, gitarrista eta disko-argitaratzailea da. Irratian nahiz zinemagintzan ere aritua da.
Toulon
Biztanleria
Biztanleriak, denborak, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Alberto Pérez (musikaria)
1956-1980 Lehenengo urteak
Lehen urratsak Sagrada Familia eskolanian (1956) eta Rondalla Seguntinan (1961) eman zituen; horri esker, aurreneko aldiz igo zen eszenatoki gainera, baita lehen bidaiak egin ere. 16 urte zituela, "Somos" izeneko pop-taldea sortu zuen, eta talde horrentzat sortu zituen bere lehen konposizioak eta aurreneko maketa. Madrilen soldadutza egin bitartean (1968-70), ginear musikariak ezagutu zituen, eta horrek aukera eman zion europarrak ez ziren musika-estiloekin lehen aldiz esperimentatzeko. Behin betiko Madrilera aldatu zenean (1972), filologia-ikasketak (hizkuntzalaritza-arloan) eta musikakoak (gitarra, armonia eta kontrapuntua) egin zituen, Complutense Unibertsitatean eta kontserbatorioan, hurrenez hurren. Urte haietan, Europan zehar bidaiatu, eta trobalari zein antzerki-musikari jardun zuen.
Toulon
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Alberto Pérez (musikaria)
1981 “La Mandrágora”
1981ean, Joaquín Sabina eta Javier Kraherekin batera, "La Mandrágora" hirukotea sortu zuen; bertan, ikuskizunarekiko sen berezia eta bere alde erromantikoa erakutsi zituen, eta izen bereko diskoa grabatu zuen, oraindik ere editatzen den lana.
Toulon
Etxebizitza
2007an 89.429 etxebizitza zeuden, 79.431 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2.697 bigarren erresidentzia ziren eta 7.301 hutsik zeuden. 19.884 etxeak ziren eta 69.139 apartamentuak ziren. 79.431 etxebizitza nagusietatik 35.639 bere jabearen bizilekua ziren, 41.631 alokairuan okupaturik zeuden eta 2.161 doan lagata zeuden; 5.007 etxek gela bat zuten, 14.344 etxek bi zituzten, 26.537 etxek hiru zituzten, 21.026 etxek lau zituzten eta 12.516 etxek bost zituzten. 33.762 etxebizitzek parking plaza bat zuten azpialdean. 41.168 etxetan auto bat zegoen eta 15.693 bi edo gehiago zeuden
Alberto Pérez (musikaria)
1984-1996 “Si yo fuera presidente” - TVE. Alberto Pérez Orkestra
1984an, TVEko “Si yo fuera presidente” programara gonbidatu zuten, bertan parte har zezan; saio hartarako, pertsonaia bat sortu zuen, 40 eta 50eko hamarkadetako crooners eta abeslariengan inspiratua. Horretaz baliatuta, 100 bat abesti ospetsu interpretatu zituen, haietako asko ordurako ahaztuak zeudenak. Alberto Pérez Orkestra ere sortu zuen, eta 12 urtez zuzendu zuen. Garai hartakoa du "Amar y vivir" diskoa.
1989 “Corazón loco” - Radio 3
1989an, Radio 3ek egindako proposamena onartu zuen: musika afrokubatarraren historia eta garapenaren gaineko programa bat zuzentzea eta aurkeztea. Horrela sortu zen, Alberto Pérezen gidaritzapean, “Corazón loco” saioa; entzuleekin ere egiten zuen berba, betiere gitarra eskuan zuela. Zoritxarrez, Radio 3 irratiaren itxierak (arrazoiak ez dira inoiz behar bezala azaldu) programaren amaiera ere ekarri zuen.
Toulon
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Alberto Pérez (musikaria)
1990-1999 “Sobre la pista” eta “Tiempo de baile”: Chicho Sánchez Ferlosiorekin elkarlanean
Alberto Pérez eta Chicho Sánchez Ferlosioren arteko 15 urteko harremanak —Sánchez Ferlosio hil bitartekoa (2003)— 20 abesti dantzagarriz osaturiko bilduma ekarri zuen; musika-genero ezberdinetako abestiak dira, eta, Albertok estilo-ariketak balira bezala konposatutako musika-piezak oinarri hartuta, idatzi zituzten letrak biek batera. Zeregin horretan bi urtetik gora eman zuten, eta emaitza “Sobre la pista” (1990) eta “Tiempo de baile” (1997) diskoak izan ziren, biak Alberto Pérezek berak ekoitziak; diskootan belaunaldi zein jatorri anitzetako musikariek hartu zuten parte. Chichok eta Albertok elkarrekin egindako beste lan bat “Buenaventura Durruti, anarquista” filmerako soinu-banda da, 1999koa; lan hartan, Chicho izan zen abeslari.
1994-1995 Ahotsa eta bibrafonoa: Alberto Pérez eta Alberto Vergara
Bi artistok 1994an egin zuten topo, Alberto Pérez Marokon zehar bira bat egiten ari zela. Boleroaren historia oinarritzat hartuta, baina soil-soilik ahotsa eta bibrafonoa erabilita, abesti-sorta bat moldatu eta interpretatu zuten. Elkarlanak bi urte inguru iraun zuen, Alberto Vergara bibrafonista Venezuelara itzuli zen arte.
Toulon
Diru sarrerak
2009an Toulon udalerrian 78.738 unitate fiskal zeuden, 166.943,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana 16.355€ zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10.238 komertzioetatik, 53 erauzte enpresak ziren, 183 janari enpresak ziren, 16 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 6 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 224 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 1.115 eraikuntza enpresak ziren, 2.412 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 193 garraio enpresak ziren, 844 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 173 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 426 finantziazio enpresak ziren, 637 higiezinen enpresak ziren, 1.404 zerbitzu enpresak ziren, 1.879 administrazio publikoko enpresak ziren eta 673 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2.554 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 4 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoak, 6 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 14 posta bulegoak, 90 banku bulegoak, 22 funerariak, 109 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 9 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 18 ibilgailuen alokairu bulegoak, 46 autoeskolak, 333 igeltseroak, 276 margolariak, 96 zurginak, 151 iturginak, 98 argiketariak, 40 eraikuntza enpresak, 230 ile apaindegiak, 19 albaitariak, 47 aldi baterako lan enpresak, 580 jatetxeak, 232 higiezinen agentziak, 44 tintoreriak eta 88 apaindegiak.
Alberto Pérez (musikaria)
1997-2000 “Avizor Records” eta Carmen Martín Gaite
Olerkari zein musikari berriak ezagutzera emate aldera, Alberto Pérezek eta Carmen Martín Gaite idazleak “Avizor Records” zigilu diskografikoa sortu zuten, 1997an. Proiektua biek egindako errezitaldien bidez bakarrik finantzatu zen. Idazlea hil zenean (2000), zigiluaren jarduera bertan behera geratu zen.
Toulon
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 1.019 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 21 supermerkatuak, 10 brikolaje denda handika, 15 120 m2 baino gehiagoko dendak, 55 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 168 okindegiak, 58 harategiak, 5 kongelatu-dendak, 16 arraindegiak, 90 liburu dendak, 283 arropa dendak, 26 etxerako tresna dendak, 33 zapata-dendak, 30 elektrotresna dendak, 21 altzari dendak, 41 kirol-dendak, 3 lur eta paretak apaintzeko dendak, 27 drogeria, 32 lurrin-dendak, 36 bitxi-dendak eta 48 lore-dendak ziren.
Alberto Pérez (musikaria)
2005 “Alberto Pérez y su Orquesta Volátil”
2005ean, “Alberto Pérez y su Orquesta Volátil” ikuskizuna sortu zuen —erabat a capella abestua—, Chicho Sánchez Ferlosio lagunari omenaldia egiteko ere baliatzen duena. Juglare-ukitu nabarmeneko proposamen narratibo-musikal honek antzerki-zirkuituetara eraman du Alberto azken urteotan.
Irratia. Ikastaroak eta hitzaldiak. Aktore-lana.
Alberto Pérezek hainbat irratsaio nahiz irrati-sail zuzendu eta aurkeztu izan ditu; besteak beste, “Corazón loco” (RNE, 1989-90) eta “A vivir, que son dos días” (SER, 1994-95). Hizlari-lanetan ere aritua da, unibertsitateek zein beste erakunde akademiko batzuek deituta, nagusiki boleroaren eta Amerikako musikaren inguruan aritzeko. Parte hartu izan du, halaber, erritmoak eta generoak identifikatzeko profesionalentzako ikastaroetan. Zine-kolaborazioen artean, berriz, sonatuenetako bat “El viaje a ninguna parte” filmekoa dugu, Fernando Fernán Gómezek 1986an zuzendua.
Toulon
Hezkuntza eta osasun instalazioak
2009an 8 tratamendu laburretarako ospitale, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, 3 psikiatriko, 2 urgentzia zentro, 3 amatasun-klinika, 3 osasun-zentro, 86 botika eta 10 anbulantzia zegoen.
2009an 42 haur-eskola eta 51 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Toulon udalerrian 14 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 12 hezkuntza orokorreko lizeo eta 9 lizeo teknologiko.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 7.432 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 6.865 eta lizeo teknologikoetan 2.700.
Toulon udalerrian 9 goi-mailako hezkuntza ez-unibertsitarioko zentroak zeuden, horietatik1 formakuntza teknikoko zentroa, 4 osasun-formakuntzakoak, 1 komertziokoa eta 3 bestelako formakuntza zentroak.5 Unibertsitate zentroak zeuden, horietatik 1 Unibertsitate mailako formakuntza eta ikerketa unitate bat zen,, 2 unibertsitate-insitutoak eta 2 ingenieritza eskolak ziren.
Gertuen dauden udalerriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Las Cabezas de San Juango geltokia
Las Cabezas de San Juan Sevillako Renfe Aldirien geltokia da, udalerrian kokatuta dagoena.
Txelkarita
Txelkarita borato motako minerala da.
Ezaugarriak
Txelkarita borato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Maria Biarnokoa
Maria Bearnokoa (? - † 1187 eta gero) Bearnoko bizkondesa izan zen.
Biografia
Gaston V.a Bearnokoa bere neba oinordekorik gabe hil zenean, titulua jarauntsi zuen. Orduan Aragoiko Erresumapean zegoen bizkonderria eta erregeak Gilen Montcadakoa hautatu zuen bizkonde eta Mariaren senar. Bearnotarrek aurka egin eta matxinatu ziren.
Mariak senarra utzi eta monasterio batera joan zen bere seme bikiekin. Bertan negoziatu eta bere semea bizkonde berri bilakatu zen.
Ezkontza eta seme-alabak
Gilen Montcadakoarekin batera seme bikiak izan zituen:
Haplochromis diplotaenia
Haplochromis diplotaenia Haplochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Heterodontus mexicanus
Heterodontus mexicanus Heterodontus generoko animalia da. Arrainen barruko Heterodontidae familian sailkatzen da.
Trichomycterus duellmani
Trichomycterus duellmani Trichomycterus generoko animalia da. Arrainen barruko Trichomycteridae familian sailkatzen da.
Sugerren Arranoa
Sugerren Arranoa porfirozko ontzi bat da, hegoak zabalduta dituen arrano baten itxura duen zilarra urreztuaren muntai batez apainduta. Objektuaren armazoia 1130-1140 urteetan egin zen, Suger abadearen agindupean. Egileak Parisko edo Lotaringiako artisauak izan ziren. Oinarrian antzinako ontzi bat hartu zuten. Arranoa Saint-Denisko basilikaren altxorraren partea zen. Egun Louvreko museoan ikus daiteke.
Historia
Sugerrek, Saint-Deniseko abadeak, bere administrazio-lanari (De administratione) liburuari amaiera ematen dio altxortegian jarri zituen ontzi liturgikoei eskainitako pasarte batekin; horietatik beste bi Louvren ere ikus daitezke. Idazten du nola, kutxa batean gordeta zegoen porfido eder lontzi hau, arrano bihurtzeko ideia izan zuen, horretarako zilar urreztuaz egindako armazoi bat aginduz. Harrapariaren lepoaren oinarrian idatzita zituen latinezko bi bertsoek ("versiculi") bere pentsamenduak laburbiltzen dituzte: "Includi gem(m)is lapis iste meretur et auro / Marmor erat, sed in his marmore carior est"; euskaratuta "Harri hau urre eta harribitxiz betea izatea merezi du. Marmola zen, baina marmola baino ederragoa da orain".
Galaperna leun
Galaperna leuna (Lepiota oreadiformis) Agaricaceae familiako onddo espezie bat da. Hobe ez probatzea, oso toxikoak diren Lepiota txikien taldekoa baita.
Deskribapena
Kapela: 2 eta 4 cm bitarteko diametrokoa. Gutxi txigortutako ogiaren azalaren antzeko kolorekoa, ilunagoa erdian, pikortsu samarra, ertz argiagoarekin; gehienetan ezkata nabarmenik gabe.
Orriak: Zuriak eta estu.
Hanka: 2 eta 5 cm bitarteko garaierakoa eta 0,2 eta 0,4 cm bitarteko lodierakoa, zurixka, gutxi nabarmentzen diren girlanda formako eraztun hondarrak izaten ditu.
Haragia: Zurixka, mehea. Usain eta zapore leunak ditu.
Etimologia: Lepiota hitza grezierazko "lepis" "lepidos" eta "oús" eta "otós ear" hitzetatik, kapela esan nahi duena. Ezkatadun kapela duen onddoa.
Jangarritasuna
Ez da jangarria. Toxikoa den susmoa dago.
Nahasketa arriskua
Identifikatzea zaila den beste Lepiota txiki batzuekin. Espeziearen ezaugarri bat da kapelan ez duela ezkatarik, nahiz eta ale garatu batzuek azala pixka bat zanbrotua izan dezaketen.
Sasoia eta lekua
Udazkenean, zelai eta larre irekietan. Gehienetan taldeka. Ez da urria.
Banaketa eremua
Asia, Europa, Ipar Amerika.
Espurio Lukrezio Trizitipino
Espurio Lukrezio Trizitipino (Spurius Lucretius Tricitipinus), K.a. VI. mendeko erromatar kontsul bat izan zen, Lukreziaren aita, hau Sexto Tarkiniok bortxatu izanak, Tarkinio Superbo tronutik kanporatzera eta Erromatar Errepublika sortzera eraman zuelarik.
Trizitipino, Tarkinio erregeak izendatutako Senatuko partaidea zen, nork Praefectus Urbi izendatu zuen, honek, gerrara joateko Erroma utzi zuenean. Erregea tronutik kendu ondoren, ziuraski erregeorde bezala aukeratu zuten patriziarrek, eta hauteskundeen presidente izan zen, non lehen kontsulak aukeratuak izan ziren.
Junio Bruto guduan hil ondoren, urte berean zehar, Trizitipino ordezko bezala aukeratua izan zen, baina, oso edadetua zenez, kargua hartu eta egun gutxira hil zen.
Kontramaisu
Kontramaisu esaten zaio itsasontzietako kargu edo lanbide bati. Ontziko maisuaren bigarrena izaten da, honen laguntzailea, marinelekin zuzenean harremantzen dena. Kontramaisua ofizial bat izaten da, marinelen burua, maisua bezala hau ere kapitainaren agindupean.
Lamashtu
Lamashtu (Lamaštu) edo Labartu (izen akadiatarrak), sumeriar mitologian Dimme. Oso deabru gaiztoa zen eta, ondorioz, beldurgarria. An jainkoaren alaba zen.
Irudia
Haren errepresentazioetan gorputz iletsu eta lehoiaren burua, batzutan txoriarena, erakusten zuen, asto belarriak eta hortzak, behatz luze-luzeak eta azazkalak ere luzeak, hegaztien hankak erpea zorrotzez. Sarritan, asto baten gainean azaltzen zitzaion, zakur bati eskuineko titiaz eta zerri bati ezkerreko titiaz bularra emanez; halaber, eskuetan sugeak eusten zituen.
Ezaugarriak
Titietako haurrak jaten zituen. Amak lotan zeuden bitartean haurrak bahitzen zituen haien haragia jateko eta odola edateko. Abortuak eragiteko boterea zuen, halaber: horretarako amaren sabela zazpi aldiz ukitu behar zuen. Haurrak ezezik, amak eta aitak ere haren biktimak izaten ziren. Haren erasoetatik umeak babesteko Pazuzuren irudia zuten zinginarriak edo kutunak erabiltzen ziren, Pazuzu, bere senarra, Lamashturi aurre egiteko izaki bakarra baitzen.
Baranda (argipena)
Baranda hitzak adiera zenbait ditu:
Torre en Cameros
Torre en Cameros Errioxako udalerria da, 2005ean 17 biztanle zituena.
Great Day in the Morning
Great Day in the Morning (euskaraz Egun Handia Goizez), 1956ko Jacques Tourneur frantziarrak zuzendutako western film bat da. Robert Hardy Andrews idazlearen 1950eko izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Virginia Mayo, Robert Stack, Ruth Roman eta Raymond Burr aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
1861, Colorado, Owen Pentecost eskrupulurik gabeko pistolariak Denver hirian karta jokoetan hotel baten jabetza irabaziko du. Bi emakume berataz maiteminduko dira: Boston (Ruth Roman) hotelaren dantzaleku-tabernako langilea eta Ann Merry (Virginia Mayo) herrira emakume jantzi denda bat irekitzeko iritsi berria den kanpotarra. AEBetako Gerra Zibilaren (1861-1865) gaztazka eta ezinikusiek, nahiz bertan pizturiko liskarren ondorioz, Hegoaldeko jatorria duen Owen alde bat edo bestea hautatzera derrigortua egongo da.
Marko Horazio Pulvilo
Artikulu hau kontsulari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Marko».
Marko Horazio Pulvilo (latinez Marcus Horatius Pulvilus), K.a. VI. mende amaierako erromatar kontsul bat izan zen.
Horazio patriziar gensekoa zen. Dionisio Halikarnasokoa historialariak, Marko Horazioren partehartzea nabarmentzen du Tarkinio Superbo erregearen kanporatzean.
Iturri gehienek, Marko Horazio, Erromatar Errepublikako lehen urteko (K.a. 509) kontsuletako bat bezala aipatzen dute, Junio Bruto gudu batean hil, handik gutxira, Espurio Lukrezio Trizitipinoren heriotzaren eta Luzio Tarkinio Kolatinoren erbesteratzearen ondoren. Bere kidea, Publio Valerio Publikola izan zen, bere bigarren kontsulaldian, K.a. 507an ere kide bezala izan zuena.