cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Danai Gurira
Bizitza
Baina benetan ospetsu 2012 an bihurtu zen, “The Walking Dead”en Michonne bezela antzeztu zuenean. Gainera antzeztu zuen pertsonai hau ikonikoenetakoa bihurtu zen, urtetsuenetakoa izateaz gain AMC ko zombie sailean. 2021 urtean sail honetan bere amaiera etorri zen. Hala ere, “The Walking Dead” antzezten zuen bitartean garapen esanguratsu bat izan zuen antzerkirako idazle gisa. Sailean antzezten hasi zen urte berean “The Convent” eta “Familiar” obrak estreinatu ziren ere. Hauek kritika sakonak jaso zituzten. Horrez gain, ez zuen “Eclipsed” estreinatu, berak 2009 an Broadwayen idatzitako obra bat. Baina 2015 ean New Yorken arrakasta handia izan zuen, izan ere, emakume beltzak protagonista gisa zituen zerrenda bat izan zuen lehen muntaia izan zen. 2014 an Danai film bizidunen bikoizketaren mundura batzen ausartu zen, “Timkerbell and The Legend of the Neverbeast” lanean.
Arraldegaña
Kanpo estekak
Arraldegaña, http://www.euskal-herria.org/.
Danai Gurira
Bizitza
== Bizitza pertsonala == Telesail eta film ezagunetan agertu ondoren, Danai Los Angelesera joan zen bizitzera. Erlijio kristaua du, baina oraindik ez dago ezkonduta. Baliteke iraganeko harreman batzuk izatea, baina ez dago erregistrorik eskuragarri. Hala ere, 2015 ean, aktorea harreman erromantikoan zegoela uste zen, Norman Reedus "The Walking Dead" taldeko aktorearekin.
Zinematografia mundutik kanpo, Almasi Arts Incorporazioko kofundatzailea da, Zimbabuen dagoen hezkuntza artistiko erakunde bat. Love Our Girls ere sortu zuen, munduan emakumeei eragiten dieten erronkez arduratzen den irabazi-asmorik gabeko erakundea.
== Sariak == Zinemako eta telebistako emanaldiengatik ospetsua izan arren, antzerki munduan egindako lanagatik ere ezaguna egin da. Bere antzerki-lan ezberdinekin hainbat sari irabazi zituen 2006 an, hala nola Obie Award, Helen Hayes Award, Outer Critics Circle Award "In the Continuum" lanarekin. Broadwayn estreinatu zenean 2009 an, Drama Critics Circle Award jaso zuen, eta 2013 an NAACP Award, "The Convert" idazteagatik, 2016 an lanik onena izendatu zuten. 2019 an Joseph Jefferson Equity Award ek irabazi zuen "Familiar" filmagatik.
Artzanburu
Artzanburu, Gipuzkoa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Artzanburu mendia, 1368 altuera duen eta Gipuzkoa probintzian topatzen den mendi bat da. Kokapen zehatza 42.981377 eta -2.366589 da. Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Arantzazu, Brinkola, Udana.
Kanpo estekak
Artzanburu, http://www.euskal-herria.org/.
Weitersburg
Weitersburg Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Añelarra
Añelarra, Nafarroa Garaia eta Bearno topa dezakegun euskal mendia da. Belagua aldeko menditzar horiek denak ikusteko leku aproposenaren bila bazabiltzate, ez da hori Auñamendia, ez eta Hiru Erregeen Mahaia, horiek berak ezin baitute faltatu paisaia horretan: Añelarra da ikusmira egokiena eskaintzen duen tontorra. Añelarra bera Auñamendiren kate berera lotuta dago, Castetne izeneko haitza tartean dutela, eta gertutasun horrek galarazten dio mendizaleen arreta. Ernaz aldetik datozen bideek Auñamendiren bila jotzen dute eta mendizale gutxi da hari uko egin eta Añelarrara jotzen dutenak. Elkarrengandik gertu gelditzen dira halere, eta indar nahikoa izanez gero, ez da ibilbidea asko luzatu behar bi tontorrak ibilaldi berean zapaltzeko.
Arralde
Arralde, Bizkaia probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Arralde mendia, Larralde bezala ere ezagutua, 945 altuera duen eta Bizkaia probintzian topatzen den mendi bat da. Kokapen zehatza 43.035830 eta -2.724990 da. Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Ubide, Barazar.
Añelarra
Kanpo estekak
Añelarra, http://www.euskal-herria.org/.
Astxiki
Astxiki, Bizkaia probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Astxiki mendia, Aitz Txiki bezala ere ezagutua, 791 altuera duen eta Bizkaia probintzian topatzen den mendi bat da. Kokapen zehatza 43.117428 eta -2.629218 da. Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Abadiño, Urkiola, Atxarte.
Kanpo estekak
Astxiki, http://www.euskal-herria.org/.
Argañeta
Kanpo estekak
Argañeta, http://www.euskal-herria.org/.
Arrizuriaga mendia
Arrizuriaga, Bizkaia probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Arrizuriaga mendia, 326 altuera duen eta Bizkaia probintzian topatzen den mendi bat da. Kokapen zehatza 43.244611 eta -2.782416 da. Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Larrabetzu, Erletxe.
Weitersborn
Weitersborn Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Arrizuriaga mendia
Kanpo estekak
Arrizuriaga, http://www.euskal-herria.org/.
Gorabea
Gorabea, Araba probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Gorabea mendia, Astobitza bezala ere ezagutua, 577 altuera duen eta Araba probintzian topatzen den mendi bat da. Kokapen zehatza 43.033678 eta -2.927330 da. Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Baranbio, Bergantzagoiti, Astobitza mt.
Kanpo estekak
Gorabea, http://www.euskal-herria.org/.
Weinsheim (Bad Kreuznach)
Weinsheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Azkonabieta
Azkonabieta, Gipuzkoa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Porlanezko pista batek lotzen du tontorreko antena instalazioa eta Karobietako mendatea eta bide hori gomendatzen dute gehienek bertara heltzeko.
Kanpo estekak
Azkonabieta, http://www.euskal-herria.org/.
Weinolsheim
Weinolsheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Arxuria
Kanpo estekak
Arxuria, http://www.euskal-herria.org/.
Axbiribil
Axbiribil, Bizkaia probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Axbiribil mendia, 356 altuera duen eta Bizkaia probintzian topatzen den mendi bat da. Kokapen zehatza 43.344622 eta -2.691251 da. Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Forua, Murueta, Altamira.
Armikelo
Armikelo, Araba probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Aldapa leuneko mendia da Armikelo, ibiltzeko erosoa eta atsegina. Doi-doi harrotzen da gainaldeko ertza, mendebaldeko isurialdearen gainean, baina larrea da nagusi bestela gainaldean. Altura beretsuko beste gain bat ageri da Iparrekialdean: Arrato, bere buzoi eta erpin geodesikoarekin. Gorabehera txikia dago bien artean eta erraz joan daiteke hara ere. Ibiltzeko inguru egokiak dira eta merezi du ibilbidea luzatzea.
Kanpo estekak
Armikelo, http://www.euskal-herria.org/.
Axbiribil
Kanpo estekak
Axbiribil, http://www.euskal-herria.org/.
Oronimo
Oronimoa (grezieratik, ρος oros, 'Mendia' eta oνομα ōnoma, 'Izena') mendi bat edo erliebearen beste elementu bat izendatzeko erabiltzen den izen propioa da. Oronimia oronimoen azterketa sistematiko eta zientifikoa da, erliebearen elementuek, mendi-muinoek, nola hartzen duten izena eta nola transmititzen diren historian zehar.
Oronimiak aztertzen du orografiako izen bereziek zelako bilakaera historikoa duten, eta oronimoek zelako aldaerak izan dituzten inguruko herrialdeetan historian zehar.
Barazea / Xardekagaina
Barazea / Xardekagaina, Nafarroa eta Iparraldea probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Mintxate inguratzen duen hirukoteko kidea, besteak bezala ikusgarria.
Aztio
Aztio, Gipuzkoa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Basoz inguratutako mendia (eta basoa ez bada, otadi eta sasia). Txartelontzia bera ote, txilar eta sasiz ingurutatuta dago, hautsitako erpin geodesiko baten oinean. Bista ederrak Aizkorri aldera. Lastima da hainbesteko mendiaren gailurra egoera tamalgarri horretan egotea.
Welcherath
Welcherath Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Baldaburu / Baldako Txuntxurra
Baldaburu / Baldako Txuntxurra, Bizkaia probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Baldaburu / Baldako Txuntxurra mendia, 468 altuera duen eta Bizkaia probintzian topatzen den mendi bat da. Kokapen zehatza 43.245354 eta -2.502552 da. Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Etxebarri, Markina.
Welkenbach
Welkenbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Baldaburu / Baldako Txuntxurra
Kanpo estekak
Baldaburu / Baldako Txuntxurra, http://www.euskal-herria.org/.
Aumategi / Saiturri
Aumategi / Saiturri, Gipuzkoa eta Araba probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Aumategi / Saiturri mendia, 1191 altuera duen eta Gipuzkoa eta Araba probintzietan topatzen den mendi bat da. Kokapen zehatza 42.964408 eta -2.483862 da. Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Araotz, Larrea, Elgea, Ozeta. (G.)
Kanpo estekak
Aumategi / Saiturri, http://www.euskal-herria.org/.
Balerdi / Mallozarra
Balerdi / Mallozarra, Nafarroa eta Gipuzkoa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Itxura beldurgarria du Balerdik Azkarate aldetik ikusiz gero, baina atzealdetik doa ohiko bidea. Horrek ez du esan nahi tontorrera iristea erraza denik, aldapa handia baita bai Amezketa aldetik eta bai Gaintzatik. Tontorrerako azken metroak, gainera, gandor estu batetik paseaz egin behar dira (argazkietan) eta nahiko leku txarra izan daiteke bustita badago.
Kanpo estekak
Balerdi / Mallozarra, http://www.euskal-herria.org/.
Welling (Alemania)
Welling Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Welchweiler
Welchweiler Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Weisenheim am Berg
Weisenheim am Berg Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Atxurbide / Dorrontsorogaña
Atxurbide / Dorrontsorogaña, Gipuzkoa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Idiazabal eta Ataungo bailarak bereizten dituen mendikateko tontorretako bat da Atxurbide, goien larreak eta behean pinudiak estalia. Gailurra luzea da eta hesi batek korritzen du mutur batetik (Atxurbide) bestera (Dorrontsorogaña).
Weitersbach
Weitersbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Atxurbide / Dorrontsorogaña
Kanpo estekak
Atxurbide / Dorrontsorogaña, http://www.euskal-herria.org/.
Azegia
Azegia, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Igoera errazeko mendia, Eugi eta Zilbeti artean. Gurutxagako lepora heltzeko pista zabal bat eta handik aurrera larre ederrak, abereek dotore inausitako ezpel multzoak eta elorriak. Zailtasun bakarra tontorra inguratzen duen ezpeldia zeharkatzea.
Kanpo estekak
Azegia, http://www.euskal-herria.org/.
Welgesheim
Welgesheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Uzki-zuritze
Uzki-zuritzea uzkiaren inguruko azala helburu estetikoekin zuritzeko teknika da. Tratamendu hori giza gorputzaren beste atal batzuetan ere erabil daiteke. Artista pornografikoek asko erabiltzen dute prozedura. Esate baterako, Tabitha Stevens aktore pornoak onartu zuen, The Howard Stern Show-eko atal batean, uzki-zuritzearen tratamendua egin ziotela. Produktu zuritzailearen printzipio aktiboa hidrokinona da, substantzia horren ekoizpena blokeatzean melanina sortzen duten zeluletan eragiten duen konposatu despigmentatzailea, eta azalaren kolorearen arduraduna da. Hala ere, hidrokinona substantzia kantzerigenoa eta debekatua da zenbait herrialdetan.
Historia
1980 eta 1990ko hamarkadetan, Playboyk eta Penthousek zabaldutako irudigintza erotikoan aldaketa izan zen. Ilerik gabeko genitalen eremua pixkanaka bihurtu zen arau, eta agerian geratu zen larruazalaren hiperpigmentazio naturala. Munduari errebelatutako gorputzeko atal berri horiek estetizatu nahian, uzki-zuritzea sortu zen, edo, oro har, bulbaren eta uzkiaren zuritzea.
Armotoa
Armotoa, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Armotoa oso mendi ezkutua dugu, inguruko erraldoiek itzaldu egiten baitute. Hala ere, oso ezaguna da haren amildegiek Izaba gainean eskaintzen duten itxura harroa. Merezi du mendi honen tontor harritsua bisitatzea, batez ere inguruko mendien ikusmira ederragatik. Ibilbide gomendagarriena Mintxate harroilean hasten da, Kaxauren bordara iritsi baino aurreraxeago. Ekialderantz joz berehala iritsiko gara mendilerroko gainaldera, non Merke eta Pioren borden hondakinak ikusiko baititugu. Handik aurrera bidexka estu baina garbi batean gora egin besterik ez dugu.
Kanpo estekak
Armotoa, http://www.euskal-herria.org/.
Wellen (Renania-Palatinatua)
Wellen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Babio
Babio, Araba probintzian, Izoria herrian dagoen euskal mendia da. Gorobel mendikatearen oinean, altuera apaleko mendixka batzuk daude hego-eki ipar-mendebal norabidean lerrokatuta. Hauetako bat da Babio. Iparraldeko eta ekialdeko aurpegiak aldapatsuak ditu, tontorretik gertu malkartsuak. Hego-mendebalderantz, aldiz, malda leun bat du. Tontorrean, Burdin Aroko herri harresitu baten aztarnak daude.
Azkua
Azkua, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Etxalar gain-gainean dagoen tontorra. Gandor luze batek jarraitzen dio Aizkolegiraino eta ez da gandor horretako gain altuena, baina bai nabarmenena, Etxalar edo Sunbilla aldetik begiratuz gero.
Kanpo estekak
Azkua, http://www.euskal-herria.org/.
Aizelekua
Aizelekua, 812 topa dezakegun euskal mendia da. Aizelekua mendia, 812 altuera duen eta Gipuzkoa probintzian topatzen den mendi bat da.
Baxa
Baxa, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Batzuetan ilunak dira EHko Mendien Katalogoaren erabakiak. Inguruan Urrizkain edo Lareki bezalako gailur garbi eta panoramikoak izanik, Baxa aukeratu zuten, ibilbide motz eta gailur itxiko mendia. Nolanahi ere, katalogoa aitzaki ederra da mendi ezezagun hau igotzeko.
Kanpo estekak
Baxa, http://www.euskal-herria.org/.
Aizelekua
Kokapen zehatza 43.041889 eta -2.319313 da.
Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Legazpi, Ormaiztegi, Aztiria.
Kanpo estekak
Aizelekua, http://www.euskal-herria.org/.
Weitefeld
Weitefeld Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Begaña
Begaña, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Beharbada garai baten, ez oso aspaldi, behientzako larreak izango ziren mendi honen gainaldean eta hortik datorkio izena, baina egun pagoz estalia dago gainalde guztira. Ingurune ederra eta ibiltzeko atsegina, Otzola aldeko goi larreak biltzen dituen bailara txikia bereziki.
Kanpo estekak
Begaña, http://www.euskal-herria.org/.
Beiegu
Beiegu, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Aretako mendien azken gain garrantzitsua dugu ekialdean Beiegu. Gain zabal eta laukoa da eta bere gailur ez oso irekia izateak puntuak kentzen dizkio mendizalearen begietan.
Kanpo estekak
Beiegu, http://www.euskal-herria.org/.
Bargondiako atxa
Kanpo estekak
Bargondiako atxa, http://www.euskal-herria.org/.
Lily Tomlin
Mary Jane "Lily" Tomlin (Detroit, Michigan, 1939ko irailaren 1a) estatubatuar aktore, komediante, idazle, abeslari eta ekoizlea da.
Bere ibilbide artistikoa zuzeneko komedia eginez hasi zuen, Michigan eta New Yorkeko hainbat gau-klubetan. Telebistako aktore bihurtu zen 1960ko hamarkadaren amaieran, eta zinemako aktore hurrengo hamarkadaren erdialdean. Tomlinek Primetime Emmy sarietarako 20 izendapen jaso zituen, eta horietatik bost irabazi zituen. 1977 an, Tony sari berezia jaso zuen Broadwayn pertsona bakarreko ikuskizun bat antzeztu zuen lehen emakumeetako bat izateagatik. Daytime Emmy eta Grammy sariak ere jaso zituen, besteak beste.
Tomlinek Rowan & Martin 's Laugh-In telebista-saioan aurkitu zuen lehen aldiz arrakasta. Bertan, pertsonaia gogoangarri batzuk sortu zituen, eta, ondoren, ibilbide zinematografiko bikain batean murgildu zen, rol komiko eta serioetan zuen trebetasuna azpimarratuz.
Biografia
1957an, Tomlinek Cass Technical High School bigarren mailako eskola teknikoa amaitu zuen. Wayne State University-ra sartu zen, eta han hasi zen antzerkiarekiko eta emanaldiarekiko interesa. Bertako klubetan komedia-bakarrizketak egiten hasi zen, eta, azkenean, New Yorkera joan zen bizitzera. 1966 eta 1967 artean The Garry Moore Show telesailean agertu zen, eta 1970 eta 1973 artean aldizka Laugh-In telesailean parte hartu zuen. Bertan pertsonaia batzuk aurkeztu zituen, bereziki Ernestine, telefonista zakarra, eta Edith Ann, bost urteko neskato goiztiarra, familiako izen bihurtu zuena.
Karrera
1969 an, ABCko Music Scene telesailean anfitrioi gisa denboraldi bat eman ondoren, Tomlinek NBCko Rowan and Martin 's Laugh-In esketxen komedia-programarekin bat egin zuen. Judy Carne taldearen ordezko gisa kontratatua, Tomlin bat-bateko arrakasta izan zen ezarritako programan. Esketx orokorretan agertzeaz eta gag komikoak eskaintzeaz gain, sortzen zituen ohiko pertsonaiak bezala agertzen hasi zen; oso ezagunak egin ziren, eta berak programatik kanpo erretratatu zituen telebistako ondorengo grabazio berezietan. Lily Tomlin izan zen drag maskulinoaren estereotipoarekin hautsi zuen lehen komedianteetako bat. Gizonek Hollywooden aspalditik drag egiten zuten arren, Tomlinek muga berriak ireki zituen, ez bakarrik genero-estereotipoak gurutzatzean, baita arrazarenak ere. Hirurogeita hamarreko hamarkadaren amaieran Pervis Hawkinsekin lan egin zuen, soul eta rhythm-and-blues abeslari beltz bat, bibote eta bizarrarekin, eta hiru piezako traje batez jantzitako afro orrazkera batekin. Pertsonaiaren zati gisa, kosmetiko pixka bat erabiltzen zuen azala iluntzeko.
1975ean, Tomlinek bere debuta egin zuen Robert Altmanen Nashville filmean, kritikak txalotutako drama korala. Tomlinek antzeztaldeko emakumezko aktore onenaren Akademiaren Sarirako izendapena jaso zuen, gospel abeslari baten interpretazioagatik. Robert Bentonen The Late Show (1977) jarraipen-filmagatik ere laudorioak jaso zituen, non adineko ikertzaile pribatu bat bere katua aurkitzeko kontratatzen duen emakume baten papera egin zuen. Tomlinen arrakastak Broadwayra aldatu zenean jarraitu zuen, non Appearing Nitely (1977) pertsonabakarreko ikuskizunaren protagonista izan zen, Tony sari berezia jaso zuena. Berak idatzi eta zuzendu zuen programa Jane Wagnerrekin, bera izan baitzen Tomlinen lankide eta lankide luzaroan. Zinema- eta antzerki-lanaz gain, Tomlinek telebistan antzezten jarraitu zuen. Murphy Brown, Will & Grace, The West Wing, Desperate Housewives, Damages, Eastbound & Down eta Web Therapy bezalako programetan paper errepikakorrak izan zituen. 2015 etik aurrera, Fondarekin batera, Grace eta Frankie fartsa egin zuen, Netflixen telesail bat.
Sariak
1992an, Women in Film Crystal saria jaso zuen. Tomlin 1998an sartu zuten Michigango Emakumeen Ospearen Aretoan. 2003an, Mark Twain Estatu Batuetako Umorearen Saria jaso zuen. 2003an ere, Women in Film sariak Lucy saria eman zion, bere sormen-lanetan izandako bikaintasun eta berrikuntzagatik, telebistaren bidez emakumearen pertzepzioa hobetu baitute. 2009ko martxoan, Tomlinek Fenway Health-en Susan M. Love doktorea saria jaso zuen, emakumearen osasunari egindako ekarpenengatik.
Bizitza pertsonala
Lily Tomlin, Jane Wagnerrekin ezkonduta dago, eta harekin lan egin du bere karreran zehar. Seme-alabarik ez izatea erabaki dute eta Los Angelesen bizi dira, Kalifornian. Wagnerrek idatzitako J.T. telebista-saio berezia ikusi ondoren, Tomlinek Los Angelesera gonbidatu zuen Wagner, Tomlinen komediako And That 's The Truth LPan kolaboratzeko. Tomlin zinema-ekoizpen feminista eta homosexualekiko lagunkoi batzuetan nahasita egon da, eta 1975eko Modern Scream albumean, beren pertsonaia homosexual eta lesbianengandik aldentzen ahalegintzen diren aktore heterosexualei iseka egiten die. 2013an, Tomlinek eta Wagnerrek elkarrekin lan egin zuten An Apology to Elephants filmean, Wagnerrek idatzi zuena eta Tomlinek kontatu zuena.
Welterod
Welterod Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Beguz
Beguz, Iparraldea probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Beguz mendia, Begousse bezala ere ezagutua, 767 altuera duen eta Iparraldea probintzian topatzen den mendi bat da. Kokapen zehatza 43.089630 eta -0.831785 da. Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Hauze, Montori.
Belozkarre
Belozkarre, Iparraldea probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Belozkarre mendia, 1173 altuera duen eta Iparraldea probintzian topatzen den mendi bat da. Kokapen zehatza 43.060822 eta -0.984827 da. Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Organbidexka, Lakarri, Larraine.
Beguz
Kanpo estekak
Beguz, http://www.euskal-herria.org/.
Welschbillig
Welschbillig Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Baratxueta / Usetximendi
Baratxueta / Usetximendi, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Ikuspegi zabaleko mendia da Baratxueta / Usetximendi, gainaldea soilduta duelako (inguruko beste tontor asko ez bezala) eta bera adinakorik ez duelako inguruan. Pagadiak estaltzen du iparraldeko isurialdea eta bertatik pasatzen da Iragi eta Egozkue lotzen dituen errepidea. Hegoaldekoa larre, ezpeldi eta pinudien artean banatuta dago. Ibilbide ederra egin daiteke Iragi abiapuntutzat hartu eta Goitean, Burdindogi eta Urdanatzekin batera igota (5/6 ordu).
Belozkarre
Kanpo estekak
Belozkarre, http://www.euskal-herria.org/.
Baratxueta / Usetximendi
Kanpo estekak
Baratxueta / Usetximendi, http://www.euskal-herria.org/.
Bedarbide
Bedarbide, Bizkaia eta Burgos probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Bedarbide mendia, 1037 altuera duen eta Bizkaia eta Burgos probintzietan topatzen den mendi bat da. Kokapen zehatza 43.003970 eta -3.063450 da. Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Urduña, Lendoño Goitia.
Beratza / Askuren
Beratza / Askuren, Bizkaia eta Araba probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Beratza / Askuren mendia, 708 altuera duen eta Bizkaia eta Araba probintzietan topatzen den mendi bat da. Kokapen zehatza 43.001053 eta -2.966335 da. Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Aloria, La Barrerilla, Uzkiano. (B.)
Bedarbide
Kanpo estekak
Bedarbide, http://www.euskal-herria.org/.
Beratza / Askuren
Kanpo estekak
Beratza / Askuren, http://www.euskal-herria.org/.
Beillurti
Beillurti, Iparraldea probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Laurinaga-Adartza mendilerroaren paraleloan, beste kate apalago bat luzatzen da ekialdean, Leizateka mendia eta Arnostegiko lepoa abiapuntu duena. Behean, oso behean gelditzen dira Luzaide eta Arnegiko herriak, mendi-mazela erraldoiek estuturik.
Kanpo estekak
Beillurti, http://www.euskal-herria.org/.
Beligaina
Beligaina, Iparraldea probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Beligaina mendia, Pic des Vautours bezala ere ezagutua, 1072 altuera duen eta Iparraldea probintzian topatzen den mendi bat da. Kokapen zehatza 43.106450 eta -0.952976 da. Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Altzürükü, Gamere-Zihiga, Ahüzki.
Welschenbach
Welschenbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Welschneudorf
Welschneudorf Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Weltersburg
Weltersburg Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Wernersberg
Wernersberg Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Weroth
Weroth Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Werkhausen
Werkhausen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Wendelsheim
Wendelsheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Puntabarrena
Puntabarrena, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Mendi askoz ere erakargarriagoek inguraturik, Puntabarrena nahiko mendi bakartia da. Igoera luzea eta batzuetan deserosoa gorabehera, gailur honen balio nagusia inguruko erraldoien talaia izatea da. Paraje hauetan Camille, gure Pirinioko azken hartza ibiltzen omen da, beste garai batzuen lekuko. Guk geuk haren oinatzak ikusi genituen orain urte batzuk Iñariko lepoan.
Bikirrio (Beraskola)
Bikirrio (Beraskola), Bizkaia eta Araba probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Bikirrio (Beraskola) mendia, 665 altuera duen eta Bizkaia eta Araba probintzietan topatzen den mendi bat da. Kokapen zehatza 43.156737 eta -3.061202 da. Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Gordexola, Okondo. (B.)
Kanpo estekak
Bikirrio (Beraskola), http://www.euskal-herria.org/.
Auñamendi (Anie)
Auñamendi (Anie), Nafarroa eta Iparraldea eta Bearn probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Jende askorentzat hauxe bada ere Euskal Herriko mendirik altuena, Auñamendi (fr.z Anie) Nafarroa eta Zuberoako mugetatik at gelditzen da erabat: Hiru Erregeen Mahaia da altuena, Biarnoa, Huesca eta Nafarroaren arteko mugan. Mendi honen zailtasun edo arriskua ez datza igoeran, Larrako karsteko bidean baizik: oso ibilbide nahasia karaitzen artean, gora-behera askorekin, lainoa sartzean labirinto amaigabea. Ez dut zorte handirik izan mendi honekin, izan ere bi bider izan naiz tontorrean eta bitan laino artean ibili gara (behin ordu bete inguru noraezean ibilita, laino artean), beste behin sekulako euri jasak zirela eta blai eginda buelta. Iparrorratza ezinbestekoa da. Lainoaz gain, Larrako lapiaz amaigabeak zulo asko ditu ete oso kontuz ibili beharra dago hauek elurrak tapatzen dituenean. Errazagoa da halere elur asko denean igotzea batere elurrik gabe ibiltzea baino. Biderik erabiliena Ernaztik abiatzen dena da eta 5 ordu inguruan egiten da. Ondo markatuta dago, baina adi egon beharra dago, terrenoa, esan bezala, kaotikoa baita (berriro esango dut, kontuz lainoarekin, sarri azaltzen baita gain horretan eta iparrorratzak deus gutxi balio du hor). Ikuspegi zoragarriak izan behar ditu, baina nik ez ditut ikusi oraindik :-(.
Kanpo estekak
Auñamendi (Anie), http://www.euskal-herria.org/.
Bunaniarri
Bunaniarri, Gipuzkoa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Zariatik oso gertu dago, gainik altuena Bianditzen duen kate berean.
Kanpo estekak
Bunaniarri, http://www.euskal-herria.org/.
Bohokortea
Bohokortea, Iparraldea probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Arbailako mendimultzo malkartsuan Bohokortea salbuespena dugu bere bizkar luze, leun eta belartsuarekin. Haren oinetan Ahuzkiko iturri ospetsua aurki dezakegu. Haren uraren ahalmen diuretikoak aspaldidanik dira ezagunak, kondaira ugari lekuko. Iturrian bertan Xubererazko esaldi hau irakurtzen ahal da: "Bortian Ahüzki hur honak osoki" (Ahüzkiko larretokian ur guztiz ona, batuaz)
Blanca Muñoz
Blanca Muñoz Gonzalo (Madril, 1963) espainiar artista grabatzailea eta eskultorea da. Batez ere, altzairu eta xafla zulatuak erabiltzen ditu, bai obra monumentaletan bai pieza txikietan, eta grabatuei altzairuzko hariak ere gehitzen dizkie, eskultura bihurtzeko.
2019an San Fernandoko Arte Ederren Errege Akademiako akademiko izendatu zuten. 2021eko maiatzean sartu zen erakunde horretan. "Argiaren alde ikusezina" izenburua jarri zion sarrera hitzaldiari.
Biografia
Madrilen jaio zen 1963an, zazpi neba-arrebako familia batean; aita kimikaria eta biologoa zen, eta ama artista autodidakta.
Formakuntza
Blanca Muñoz Arte Ederretan lizentziatu zen 1988an Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean, pinturan espezializatu, eta Erromako Calcografia Nazionale del Istituto Centrale per la Grafican jarraitu zuen ikasten, Italiako Gobernuaren bekarekin (1989-1990); Historia, Arqueologia eta Arte Ederren Espainiako Akademiak (1990-1991) emandako beka bat jaso ondoren, Italian egon zen. Ondoren, Mexiko Hiriko Kanpo Harremanetarako Zuzendaritzaren beka bat lortu zuen. (1992-93). Sevillako Menéndez Pelayo Nazioarteko Unibertsitateak ere beka eman zion 1994an. 1998. eta 1999. urteetan Londresen egon zen, eta bertan estanpazio digitaleko tekniketan trebatu eta lan egin zuen.
Ibilbidea
Blanca Muñoz artistak hainbat arte eta teknika probatu ditu: pintura, grabatua, zeramika, urregintza eta eskultura.
Westhofen
Westhofen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Blanca Muñoz
Grabatua
1991n Blanca Muñoz eskulturan hasi zen, eta bi munduren artean iraun zuen: grabatua eta eskultura. Berak esan zuen moduan: "Lehen grabatuetan ia joera nabarmena dago tridimentsionaltasunerako, 1997an jada altzairuzko hagatxoak egiten nituen, fisikoki euskarritik ateratzen zirenak. Bilaketa horretan hasi zen eskultura".
Eskultura
Eskala handiko eskulturak eta monumentalak dira, altzairu herdoilgaitzez eta xafla zulatuz eginak, eta argiari pasatzen uzten diote, arintasun- eta mugikortasun-sentsazioa emanez. Marmola, zeramika eta erretxina lakatuak ere erabiltzen ditu.
Bere obren eskala eta bolumenak barneko edo kanpoko espazioetara egokitu daitezke.
Kosmosean eta naturako formetan inspiratutako eskulturak, eskala-aldaketekin jolastuz, bitxigintzako piezetara eramaten ditu: horrela, 2010ean bitxigintza handiko bilduma bat sortu zuen Grassyrentzat.
Kritika eta aipamen literarioak
Bere artelanari buruz kritikari eta idazle hauek idatzi dute: Francisco Calvo Serraller, Antonio Bonet Correa, Ángeles Caso edo Javier Díaz Guardiolak.
Weselberg
Weselberg Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Wettlingen
Wettlingen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Nabawiyya Musa
Nabawiyya Musa, نبوية موسى) (Zaqaziq, Egipto, 1886ko abenduaren 17a - Alexandria, Egipto, 1951ko apirilaren 30a) emakumeek hezkuntzarako duten eskubidea defendatu eta aldarrikatu zuen irakaslea, nazionalista eta feminista izan zen. Eskola egiptoar bateko zuzendari izan zen lehen emakumea izan zen.
Gaztaroa
Nabawiyya Musa 1886ko abenduaren 17an jaio zen Zaqaziq izeneko Niloko deltaren hirian. Aita Egiptoko armadako ofiziala izan zen eta ezin izan zuen inoiz ezagutu, jaio baino hilabete batzuk lehenago Sudanen espedizio batean hil baitzen. Ama etxekoandrea zen, senarraren pentsioarekin bizi izan zena. Alarguna zela, Kairora bere bi seme-alabekin bizitzera joatea erabaki zuen, Musaren neba eskolara joan eta hiriko akademia militarrean sartzeko. Musa, berriz, Abbasiyya lehen hezkuntzako eskolan sartu zen. Oinarrizko prestakuntza zentro horretan bukatzean, Musak bere prestakuntzarekin jarraitu nahi zuen. Hala ere, familiak uko egin zion, garai hartan ez zegoelako ondo ikusia. Zailtasun horiek gorabehera, Musak ahalegin handia egin zuen bere prestakuntzarekin jarraitzeko, eta Saniyya Bigarren Hezkuntzako Eskolan sartzea eta gainditzea lortu zuen. Bigarren mailako ikasketak amaitu ondoren, Lehen Hezkuntzako irakasle gisa hasi zen lanean, bera ikasle izandako eskolan. Ikastetxean lan egiten zuten lankideek soldata altuagoa zuten, lan bera egiteagatik. Administrazioak Baccalaureate titulua zeukatela-eta justifikatzen zuen. Egoerak haserrarazita, Musak Baccalaureate azterketara aurkeztea erabaki zuen, Hezkuntza Ministerioaren baimena lortzeko zailtasun handiarekin. Titulua lortzeko emakumeentzako gobernu-eskolarik ez zegoenez, Musak azterketa pribatuan ikasi behar zan zuen. Azterketa hori gainditu zuen lehen emakume egiptoarra izan zen, eta beste inork ez zuen 1928 arte gainditu. Azkenik, Musak Kairoko unibertsitate inauguratu berrian sartu nahi izan zuen, baina ez zioten sartzen utzi, gizonezkoentzat baino ez zen eta.
Hezkuntzako profesionala
Unibertsitatean sartzeko saiakeran arbuiatu ondoren, Musak eskola eman ahal izan zien emakumezkoei. 1909an, Baccalaureate tituluari esker, Musa izan zen eskola egiptoar bateko zuzendari izan zen lehen emakumea, Fayyumeko nesken eskolakoa. Hala ere, lanpostu horretan urtebete besterik ez zuen iraun, hiriko gobernadorearekin arazoak izan baitzituen eta Mansurako Irakasleen Prestakuntza Fakultatera eraman baitzuten 1910etik 1914ra. Aurreko postuan baino denbora gehiago eman bazuen ere, Musak, eskolako zuzendariaren laguntzaile gisa, arazoak izan zituen bere nagusi britainiarrarekin, eta berriro aldatu behar izan zuen. 1916an, Alexandriako Irakasleen Prestakuntza Fakultateko kargua hartu zuen 1924 arte. Gero, hezkuntzako ikuskatzaile izan zen. 1926an, inspektore kargutik bota zuten, gobernu-sistemari kritika gogorrak egin eta sexu-jazarpena salatu ondoren. 1926an, oztopo administratiboekin nazkatuta, erosteko ahalmen handiko emakume-talde bat mobilizatzeko ekimena izan zuen, Emakume Gazteen Aurrerapenerako Elkartea osa zezaten, neskentzako lehen mailako eskolen sorrera finantzatzeko. Aurrekontuaren kontrola zela eta, zatiketa batzuk izan ziren elkarte horretan, eta, azkenean, Musak laguntza finantzarioa eskatu behar izan zion Huda Sha'arawiri. Azkenik, emakumeentzako bere erakunde pribatua sortu zuen Tarquiyat al-Fatah Lehen Hezkuntzako Eskolarekin eta Banat al-Ashrafekin. Kairoko bi eskola horiek ospe handia izan zuten eta Musa izan zen erakundearen buru 1942 arte, atxilotu zutenean eta bere erakundeak ixteko agindua eman zenean. Britainiarrek gerragatik zituzten beharretara egokitzen zela eta, Nahhas Pasha lehen ministroa kritikatzeagatik atxilotu zuten. Musak feministen aldeko Murqus Fahmi abokatua kontratatu zuen, eta hark auzitegietan kasua irabazten lagundu zion. Musaren integritatea defendatzeko erabili zuten argudioetako bat izan zen lehen ministroaren emaztea Musaren ikasle izan zela eskola batean. Azkenik, Musak bizitza publikotik alde egitea erabaki zuen eta Alexandrian hil zen 1951n.
Blanca Muñoz
Erakusketak
Blanca Muñozek banakako eta taldekako erakusketak egin ditu galeria pribatuetan eta Espainiako nahiz atzerriko erakundeetan.
Nabawiyya Musa
Idazlea
Bere bizitzan, Musak idazteari denbora eskaini zion. Dhikriyyati (Nire memoriak) izeneko zutabe batean argitaratu zituen bere memoriak, berak sortu zuen Majallat al-fata (emakume gazteentzako aldizkaria). Bere argitalpen guztiak liburu batean jaso zituen, eta publikotasuna Ta’rikhi bi-qalami (Nire Historia, nire boligrafotik) izenarekin. 1920ko Emakumea eta lana izan zen bere libururik garrantzitsuena feminismoarentzat.
Blanca Muñoz
Erakusketak
Bere lana Reina Sofía Arte Zentro Nazionaleko Museoan, Pradoko Museoan edo Valentziako Arte Modernoaren Institutuan (IVAM) ikusi da.
Nabawiyya Musa
Mugimendu feminista
Nabawiyya Musa oso gaztetatik sartu zen mugimendu feministan. Argitaratutako liburuetan ez zuen hizkera feministarik erabiltzen, baina haren ideiak bat zetozen mugimendukoekin. Bizitza osoa eman zuen emakumeen hezkuntza-eskubideak defendatzen. Klase altukoa zen Huda Sha’arawik sortutako Egiptoko Mugimendu Feministako kidea izan zen, baina Musa klase ertainekoa zen. Huda Sha'arawi eta Sizarekin batera, Emakumeen Nazioarteko Aliantzaren Nazioarteko Konferentzian izan zen 1923an. Idazle lanetan, Musak bere liburuekin aztertu zuen gizonen eta emakumeen arteko desberdintasunei buruzko gaia, garai hartan oso modan baitzegoen. Berak baztertu egiten zuen bien artean berezko desberdintasunak zeuden ideia, eta desberdintasun horiek guztiak gizarte-eraikuntzaren ondorio zirela defendatzen zuen. Emakume horiek gutxiagotasun-egoera horretatik ihes egiteko goi-mailako prestakuntza izateko eskubidea izan behar zutela zioen. Musak ere interpretatzen zuen, emakumeak lan egoki bat izatea askatzeko modu bat zela. Bereziki sentikorra zen erosteko ahalmen txikia zuten emakumeen egoerarekin, zortasun-postuetan lan egin behar izaten baitzuten eta sexualki eta ekonomikoki ustiatzen baitziren. Musak uste zuen islamak emakumeei lan egiten uzten ez ziela zioen argudioa ezjakintasunaren ondorioa zela. Jarraian Musak gai horri buruzko gogoeta egin zuen:"“Ez da bidezkoa gizon hiritar baten adimena bere emaztearenarekin konparatzea. Nola konpara daiteke bere burua garatu duen eta esperientzia duen gizon baten adimena, txikitatik zaindu ez duten emaztearenarekin? Bere burua oxidatu egin da erabilera faltagatik... Erreprimitutako trebetasunak ditu, eta bizitzako esperientzietatik babestu du bere burua modu naturalean garatu aurretik”."Hausnarketa horretan, Musak gizonak eta emakumeak alderatuz ateratzen zuen ondorioa atera daiteke. Autoreak bidegabea ikusten zuen bere bizitzan intelektualki trebatu zen gizon bat, zorte hori izan ez zuen emakume batekin konparatzea. Horregatik, Musak hainbeste azpimarratzen zuen emakumeen prestakuntza, eta sinbolo bihurtu zen Egipton. Musak uste zuen hezkuntza emakumeen artean zabaltzea zela aktibismo nazionalista onena eta eragin handiena zuena. Nazionalismoari dagokionez, ez zituen bultzatzen ikasleak manifestazio nazionalistetara joatera, 'dekoro' delakoan eta apaltasunean hezten baitzituen, eta hor bat etorriko ziren bi ezaugarrietako bat ere ez zuten ikasle gizonekin.
Blanca Muñoz
Erakusketak
Bere piezak Washington D. C.ko National Museum of Women in the Arts-en egindako «Heavy Metal» erakusketan ere sartu dira.
Bildumetako eta museoetako lanak
Espainiako Akademia Erroman, Calcografía Nacional (Real Academia de Bellas Artes de San Fernando, Madril), Biblioteca Nazionala (Madril), Zarzuela jauregia (Madril), Museo de L’Almodi (Valentzia), la Quinta Colorada (México DF), Museo del Cabildo Insular de la Palma (Kanariak), Arabako Arte Ederretako Museoa (Gasteiz), Museo Würth (Alemania), Fundación Coca-Cola, Colección Caja de Burgos, Iruñeko Udala, Fundación Bancaja (Valentzia), Sofina Erreginaren Museoa (Madril), Banco de España, Fundación Bilbao-Arte, Museo Würth Errioxa.
Ane Maruri
Ane Maruri (Lekeitio, Bizkaia, 1996ko martxoaren 6a) bizkaitar dantzaria eta irakaslea da. 2022an Lekeition San Pedro egunez Kaxarranka dantzatu zuen lehen emakumea izan zen.
Biografia
Hezkuntza bereziko irakaslea da Markinako ikastolan. Sei urte zituela hasi zen dantzan, eta Etorkizuna taldeko partaide da. Marurik 2022ko maiatzaren 15ean Zamudion ospatu zen Bizkaiko Dantzari Egunean dantzatu zuen Kaxarranka, baina San Pedro egunez, herriko jai nagusian lehen aldiz dantzatu zuen bere jaioterrian 2022ko ekainaren 29an. Kaxarranka XV. mendeko Euskadiko dantza bakarra, jatorriz kostaldeko hiribildukoa den dantza, Lekeitioko arrantzaleek beren kofradiako patroia ohoratzeko erabiltzen duten dantza da.
Ane Marurik Asier Uskola ordezkatu zuen, aurreko bi hamarkadetan sinbolismo handiko ekintza horren protagonista izandakoa lesionatuta baitzegoen. Maruriren helburua ez zen mendeetako tradiziorik haustea, baizik eta iragana, oraina eta geroa, historia eta gaurkotasuna uztartzen laguntzea. Sortutako ikusmina izugarria izan zen. Izan ere, aurreko berrogeita hamar urteetan bi gizon baino ez ziren igon arraunlariek eta Isuntza Arraun Elkarteko neskek eramandako kutxatilara. Pedro Murelagak 33 urtez dantzatu zuen 2003ra arte. Ondoren, Asier Uskolak hartu zuen txanda. 19 edizio egin zituen, eta, uzteko asmorik ez bazuen ere, hankako lesio batek ikusle bihurtu zuen 2022an.
Herritarrek, arrantzaleek eta udal-agintariek begi onez ikusi zuten emakume batek San Pedroren giltzekin bordatutako txistera eta banderatxo gorria hartzea, XV. mendeko balio kultural handiko ohitura baten errepertorioa betetzeko eta lekeitiarrek intentsitate handiz bizi zezaten. Neskek jada eskatu zuten pausoa, eta eguneko protagonistak emakume izena izan zuen lehen aldiz.
Etorkizuna dantza-taldekoek, errelebotan dantzatzea proposatzen dute, hau da, urtero dantzaririk prestatuenak dantzatzea, neska edo mutila izan.
Kaxarranka
Kaxarranka XV. mendeko Euskadiko dantza bakarra da, jatorriz kostaldeko hiribildukoa, Lekeitioko arrantzaleek beren kofradiako patroia ohoratzeko erabiltzen dutena.
Kaxarrankaren lehen emanaldia eguerdian izan zen, portuko ermita txikiko santuaren irudiaren parean. Ehun kilotik gorako eta 40 zentimetroko zabalera duen kutxatila baten gainean dantzatzen da, zortzi gaztek, lau alde bakoitzean, kutxatila daramatela.
Burbona
Burbona, Araba probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Burbona mendia, 935 altuera duen eta Araba probintzian topatzen den mendi bat da. Kokapen zehatza 43.023193 eta -2.844264 da. Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Altube, Sarria.
Ane Maruri
Kaxarranka
Ekitaldi horrekin, Lekeitiok irudikatzen du nola aldatzen zen maiordomoa, urte osoko arrantzaleen irabaziak zehazten zituzten ondasunak eta dokumentuak zaintzeaz arduratzen zena, kutxa barruan gordetzen baitziren. Antzinako kutxatzarra bera da, arreta handiz zaintzen dena, batez ere bere estalkia, dantzariak irristatzeko beldurrik izan ez dezan.
Burbona
Kanpo estekak
Burbona, http://www.euskal-herria.org/.
Ane Maruri
Parekidetasuna
Antzar egunean eta Emakumeen aurreskuarekin, emakumeek aurrera pausua emana zuten. 2022an San Pedro egunean parekidetasunerako pausua borobildu egin zuen Anek tradizio handiko Kaxarranka dantzatuz. Berdintasuna erakusteko modu bat izan zen.
Bizkailuz
Bizkailuz, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Mendi lau eta zuhaitzez josia dugu Bizkailuz, nahiko nahasketa txarra mendizaleak erakartzeko. Gailurra, beraz, ez da beste munduko gauza. Nolanahi ere, inguruko parajeak ederrak dira, pagadi zabalak, belardi goxoak, ur putzuak eta abar. Gainera, zuhaitzek eragozten ez dutenean, paisaia zabalak ikus ditzakegu Bizkailuzeko inguruetatik.
Kanpo estekak
Bizkailuz, http://www.euskal-herria.org/.
Westernohe
Westernohe Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Burga
Burga, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Beartzun eta Iñarbegi errekek urraturiko ibar sakonen artean gain belartsuz osaturiko mendimultzo txiki bat zabaltzen da, Elizondo eta bere auzo Beartzun bereiziz. Haien hegietan hainbat baserri aurki ditzakegu, bizirik gehienak, baita azken aldi honetan onddoak bezala sortzen ari diren landa etxeak ere.
Kanpo estekak
Burga, http://www.euskal-herria.org/.
Weyerbusch
Weyerbusch Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Weyer (Alemania)
Weyer Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Westheim (Renania-Palatinatua)
Westheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Arranoaitz
Arranoaitz (899 metro) Satui mendilerroko mendietako bat da, Arrola mendi inguruan duela. Antzuola, Legazpi eta Oñatiko udalerriek partekatzen duten mugarria ere bertan dago; buzoia, berriz, zertxobait aldenduta dago, muino baten gainean, eta dagoeneko Legazpiko udalerrian. Aizkorri, Gorbeia, Udalatx, Andarto, Kurutzeberri, Anboto eta inguruko mendiak ikus daitezke Arranoaitzetik.
Oñati, Legazpi eta Antzuolatik ditu igoerak. Oñatitik posible da Koroso gaineraino joatea eta bertatik Arranoaitzera igotzea. Herrigunetik igotzeko, Larraña auzotik du igoera. Antzuolatik, berriz, herrigunetik Koroso gainera igota joan daiteke gailurrera, edo Deskarga gainetik. Legazpitik, berriz, Urtatzako urtegitik gora igo daiteke. Posible da Arranoaitzetik Arrola edo Gorostiaga gainetara ere joatea. Bertatik gertu dago Irikortako iturria, Arrola gainaren azpian.
Eremu honetan Satui-Arrolamendiko estazio megalitikoa edo gune arkeologikoa aurkituko dugu, batez ere tumuluekin osatuta.
Garai batean, buzoia jarri aurretik, burdinazko gurutzea zegoen; gaur, baina, desagertuta dago. Arranoaitzen albotik gertu daude Argilekuko txabolak eta Korosoko lepoa eta baserri eraberritua. Lehena ezaguna da, bertan elkarte bat kokatzeaz gain, Arrola mendiko elkartekoek jaia ospatzen zutelako urteberrian, salda eta txorizoa eskainiz. Korosoko lepoan, berriz, finalista eguna ospatzen zuten.
Weyher in der Pfalz
Weyher in der Pfalz Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Cantoblanco
Cantoblanco, Araba probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Cantoblanco mendia, 1006 altuera duen eta Araba probintzian topatzen den mendi bat da. Kokapen zehatza 42.836259 eta -2.968143 da. Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Artatza, Baskongelas, Haizkoeta.
Kanpo estekak
Cantoblanco, http://www.euskal-herria.org/.
Corona/Errazu
Corona/Errazu, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Gain zabaleko mendia, basoz inguratua.
Kanpo estekak
Corona/Errazu, http://www.euskal-herria.org/.
Cerro
Kanpo estekak
Cerro, http://www.euskal-herria.org/.
Alto del Corral / Estuñaga
Alto del Corral / Estuñaga, Araba probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Alto del Corral / Estuñaga mendia, 842 altuera duen eta Araba probintzian topatzen den mendi bat da. Kokapen zehatza 42.958675 eta -2.927739 da. Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Abezia, Izarra, Untzaga.
Countendé
Countendé, Iparraldea eta Bearn probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Countendé mendia, 2338 altuera duen eta Iparraldea eta Bearn probintzietan topatzen den mendi bat da. Kokapen zehatza 42.949671 eta -0.710208 da. Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Ernaz, Lescun.
Alto del Corral / Estuñaga
Kanpo estekak
Alto del Corral / Estuñaga, http://www.euskal-herria.org/.
Countendé
Kanpo estekak
Countendé, http://www.euskal-herria.org/.
Costoria
Costoria, Araba probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Costoria mendia, Custodia bezala ere ezagutua, 1032 altuera duen eta Araba probintzian topatzen den mendi bat da. Kokapen zehatza 42.806137 eta -3.106460 da. Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Barrio, Nograro.
Albiturri (Elgeamendi)
Albiturri (Elgeamendi), Araba probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Marieta herritik ateratzen den pista jarraitu besterik ez dago. Ordu erdi inguruan Santa Marina baseliza kokatua dagoen pagadian agertuko gara, hemen atseden txiki bat hartu ondoren, pista gorantza jarraitu behar da.
Kanpo estekak
Albiturri (Elgeamendi), http://www.euskal-herria.org/.
Elorreta
Elorreta, Gipuzkoa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Elorreta mendia, 1146 altuera duen eta Gipuzkoa probintzian topatzen den mendi bat da. Kokapen zehatza 42.997783 eta -2.496463 da. Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Bolibar, Mendiola, Urkulu urtegia
Kanpo estekak
Elorreta, http://www.euskal-herria.org/.