cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Trosly-Loire
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 269 etxebizitza zeuden, 231 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 22 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 265 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 231 etxebizitza nagusietatik 178 bere jabearen bizilekua ziren, 45 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 9 etxek bi gela zituzten, 40 etxek hiru zituzten, 64 etxek lau zituzten eta 117 etxek bost zituzten. 174 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 103 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 97 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 343 ziren, horien artean 239 aktiboak ziren eta 104 inaktiboak ziren. 239 pertsona aktiboetatik 201 lanean zeuden (121 gizon eta 80 emakume) eta 38 langabezian zeuden (17 gizon eta 21 emakume). 104 pertsona inaktiboetatik 33 erretiraturik zeuden, 33 ikasten zeuden eta 38 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Trosly-Loire udalerrian 239 unitate fiskal zeuden, 593 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.364 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 25 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Paleta (margolaritza)
Pintorearen paletaren motarik ezagunena, olioz edo akrilikoz margotzeko, zurezko taula fin bat da, batez ere intxaurrondozkoa, giltzurrun formakoa, artistaren eskuan eusteko diseinatua, hatz lodia alboko hutsune batean jarri eta besoan bermatzen duena. Akuarelaz margotzeko, ontzi txiki batzuk erabiltzen dituzte, zeramikaz, plastikoz edo beiraz eginak.
Recifeko metroa
Recifeko metroa (portugesez: Metrô do Recife), Brasilgo Recife hiriko garraiobide publikoa da. 1985eko martxoaren 11n zabaldu zen eta gaur egun metro-sareak bi linea eta 39,7 kilometro dauzka.
Paracuru
Paracuru Brasilgo udalerri bat da, Ceará estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Paleta (margolaritza)
Artista batek bere pinturetan erabiltzen dituen koloreen barietateari erreferentzia egiteko ere erabiltzen da terminoa. Artista baten paleta aldatu egin daiteke jorratzen dituen gaien edo bere lan-aldien arabera.
Recifeko metroa
Metroa egunero 210.000 pertsonek erabiltzen dute.
Trosly-Loire
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
2000. urtean Trosly-Loire udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.360 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Le Loup et le lion
Le Loup et le lion 2021eko Gilles de Maistre eta Prune de Maistre frantziar zinema zuzendarien film dramatikoa da.
Argumentua
Aitonaren heriotzaren ondoren, Alma, 20 urteko piano jotzaile gaztea, Kanadako irla galdu batean dagoen bere umetako etxera itzultzen da. Han, otsokume eta lehoikume bat aurkitzen ditu, eta haiek salbatzea erabakitzen du. Anaien gisara hazten dira, baina beren mundu ideala goitik behera eraldatuko zaie, ustekabean.
Pintore-arrabol
Pintore-arrabola hormak eta beste gainazal batzuk margotzeko erabiltzen den tresna da. Material xurgatzailez egindako arrabol bat da, ardatz baten gainean biratzen duena eta pintura gainazal jakin baten gainean uzten duena.
Arrabola ezin hobea da azalera handiak margotzeko, denbora dezente aurrezteko aukera ematen baitigu. Elementu mota honek antzeko emaitza proposatzen du, pintzelak erabiltzean ager daitezkeen marrarik gabe. Arrabola ilez edo bitsez eginda egon daiteke, eta heldulekuaren luzera luzatzeko aukera ere ematen digu, luzagarri baten bidez. Horrek gainazal altuetara sartzeko aukera emango digu.
Oso erabilerraza da, erabiliko dugun pinturaz busti eta estali nahi dugun gainazalaren gainetik pasatzea da kontua.
Buenos Airesko metroa
Buenos Airesko metroa (gaztelaniaz: Subte de Buenos Aires,), Argentinako Buenos Aires hiriko garraiobide publikoa da. 1913ko abenduaren 1ean zabaldu zen eta gaur egun metro-sareak sei linea eta 47,5 kilometro dauzka.
2008an 280 milioi bidaiarik erabili zuten.
Club de Remo Virxe da Guía
Club de Remo Virxe da Guía Galiziako Pontevedrako probintzian dagoen Vigoko Teis parrokian kokaturiko arraun taldea da.
Javad Nekounam
Javad Nekounam (Shar Rey, 1980ko irailaren 7a) irandar futbol jokalari profesionala da. 2006-2012 bitartean Osasunan aritu zen, 24 zenbakia sorbaldan, eta gaur egun Irango futbol selekzioko kapitaina da. Estatistika ofizialen arabera, 1.86 mko luzera eta 78 kgko pisua ditu. Erdilari indartsua eta pasatzaile ona da, defentsan ongi kokatzen da eta urruneko jaurtiketa bortitza du. 2014ko abuztuan Osasunara itzuli zen.
Irango selekzioarekin bi munduko txapelketa jokatu ditu: Alemaniakoa (2006) eta Brasilgoa (2014).
Club de Remo Virxe da Guía
Historia
Azken urteetan taldearen helburua txalupa txikietan irautea izan bada ere 2017rako trainerua osatu eta Galizako B Ligan aritu zen. Laugarren egin zuen eta bandera bat irabaztea ere lortu zuen, Mugardosekoa.
Fosses
Fosses Frantziako udalerria da, Val-d'Oise departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Fosses udalerrian erroldatutako biztanleak 9.701 ziren. Familiak 3.244 ziren, horien artean 586 pertsona bakarrekoak ziren (217 bakarrik bizi ziren gizonak eta 369 bakarrik bizi ziren emakumeak), 771 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.542 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 345 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 3.487 etxebizitza zeuden, 3.357 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 19 bigarren erresidentzia ziren eta 111 hutsik zeuden. 2.761 etxeak ziren eta 721 apartamentuak ziren. 3.357 etxebizitza nagusietatik 2.609 bere jabearen bizilekua ziren, 675 alokairuan okupaturik zeuden eta 73 doan lagata zeuden; 27 etxek gela bat zuten, 216 etxek bi zituzten, 506 etxek hiru zituzten, 1.179 etxek lau zituzten eta 1.430 etxek bost zituzten. 2.693 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.725 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.278 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 6.634 ziren, horien artean 4.985 aktiboak ziren eta 1.649 inaktiboak ziren. 4.985 pertsona aktiboetatik 4.577 lanean zeuden (2.352 gizon eta 2.225 emakume) eta 409 langabezian zeuden (209 gizon eta 200 emakume). 1.649 pertsona inaktiboetatik 546 erretiraturik zeuden, 715 ikasten zeuden eta 388 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Fosses udalerrian 3.357 unitate fiskal zeuden, 9.812 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.442 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 17 establezimendu komertzialetatik, 5 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 3 okindegiak, 3 harategiak, 1 etxerako tresna denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 2 altzari dendak eta 2 lore-dendak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zeuden 3 osasun-ekipamenduak botika ziren.
2009an 3 haur-eskola eta 4 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Fosses udalerrian1 Bigarren Hezkuntzako ikastetxea eta 1hezkuntza orokorreko lizeoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 633 ikasle zeuden eta hezkuntza orokorreko lizeoetan 966.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pomarea nigra
Pomarea nigra Pomarea generoko animalia da. Hegaztien barruko Monarchidae familian sailkatua dago.
Villamañán
Villamañán Leóngo udalerria da, Esla-Campos eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.297 biztanle zituen.
Saint-Léonard (Pas-de-Calais)
Saint-Léonard Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Léonard udalerrian erroldatutako biztanleak 3.628 ziren. Familiak 1.319 ziren, horien artean 215 pertsona bakarrekoak ziren (61 bakarrik bizi ziren gizonak eta 154 bakarrik bizi ziren emakumeak), 461 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 546 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 97 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.387 etxebizitza zeuden, 1.330 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 17 bigarren erresidentzia ziren eta 40 hutsik zeuden. 1.341 etxeak ziren eta 45 apartamentuak ziren. 1.330 etxebizitza nagusietatik 1.110 bere jabearen bizilekua ziren, 205 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 21 etxek bi zituzten, 64 etxek hiru zituzten, 407 etxek lau zituzten eta 837 etxek bost zituzten. 1.139 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 622 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 603 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.368 ziren, horien artean 1.566 aktiboak ziren eta 802 inaktiboak ziren. 1.566 pertsona aktiboetatik 1.425 lanean zeuden (742 gizon eta 683 emakume) eta 141 langabezian zeuden (59 gizon eta 82 emakume). 802 pertsona inaktiboetatik 345 erretiraturik zeuden, 268 ikasten zeuden eta 189 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Léonard udalerrian 1.325 unitate fiskal zeuden, 3.615 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.658 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 32 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 7 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 ibilgailuen alokairu bulegoak, 1 margolaria, 5 zurginak, 5 iturginak, 2 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 1 ile apaindegia, 2 jatetxeak eta 2 higiezinen agentziak.
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 altzari denda zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.
Chlorurus rhakoura
Chlorurus rhakoura Chlorurus generoko animalia da. Arrainen barruko Scaridae familian sailkatzen da.
Saint-Léonard (Pas-de-Calais)
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zeuden 2 osasun-ekipamenduak botika ziren.
2009an 2 haur-eskola eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Tannenbergeko gudua (1914)
1914ko Tannenbergeko gudua  edo baita ere Tannenbergeko bigarren gudua deitua Errusiar (1. eta 2. Armada) eta Alemaniar (8. Armada) Inperioak elkarren aurka borrokatu ziren Lehenengo Mundu Gerraren hasieran, Allenstein herritik hurbil, Ekialdeko Prusian. Guda honek Gerra Handiaren gudarik erabakigarrienetako bat izan zen eta 1914ko Abuztuaren 26tik 30era iraun zuen.
Umkirch
Umkirch Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Tannenbergeko gudua (1914)
Guda honen ondorioz Errusiarren 2. armada ia osoa desagertu zen, eta guda hau amaitu eta egun gutxietara gertatu ziren bataila txikien ondorioz 1.Armadaren gizon gehienak hil ziren. Errusiar Inperioaren egoera militarra ez zen hobetuko 1915ko Udaberrira arte. Guda hau ezaguna da Alemaniarren armadaren garraioaren abiadurarengatik trenbideen bidez, honi esker armada bakar batek Errusiarren bi armadei aurre egin ahal izan zuen fronte bakar batean. Beste aldetik, Errusiarren kode sistema oso ahula zen eta Alemaniarrek erraz lortzen zituzten, haien mugimenduak antzematen.
Nahiz eta borroka Allenstein herriko kanpoaldean gertatu eta Tannenberg 30 kilometrotara egon mendebalderantz, Alemaniar Inperioaren agintariak gudari "Tannenbergeko gudua" esan zioten publizitate helburuetarako, izen bereko 1410ean gertatutako porrotaren oroimena desagerrarazteko. Guda hartan Ordena Teutonikoa Polonia-Lituaniaren aurka galdu zuen.
Aurrekariak
Aliatuen gerra aurreko plana Frantzia eta Erresuma Batua Alemaniarrak motelduko zituztela Errusia bere armada erraldoiak aurrerantz mugitzen zituzten bitartean zen. Emandako zifrak harrigarriak ziren, Errusiarrek hilabete batean gutxi gorabehera hamar armada elkartu ahalko zituztela esaten zen, Alemaniarrek bi frenteetan zituzten soldaduak baino gehiago, baina Tannenbergeko guduan proportzio erreala Errusiar eta Alemaniarren artean 1,9tik 1,6ra zen.
Alemaniarrek, bere aldetik, Errusiar Inperioa mehatxu nagusia bezala ikusten zuten. Schlieffen Plan osoa Frantzia eta Britania Handia garaitzearen ideian oinarrituta zegoen, gero ekialdera eramateko armadak, Ekialdeko Frontera. Errusiar armadak moteltzeko Königsberg inguruko area, Errusiar mugatik hurbil, lan eremuekin gotortu zen. Frantziak trenbide ugari eta eraginkorrak zituztenez Reichsheerrean Frantziaren kontrako ofentsibari lehentasuna ematea erabaki zen, Errusiar armadek aste askoko atzerapena izango zutelako.
Gerra hasi aurretik egoera aurreikusitako moduan garatu zen, Alemaniar 8. Armada Königsbergen hego-ekialdean kokatuta zegoen, Errusiarren bi armadak Polonia babesten zuten bitartean. Errusiarren gerra planak 1.Armadaren berehalako aurrerapen bat Prusian eskatzen zuen, Paul von Rennenkampfen aginduak jarraituz." Armada, Aleksandr Samsonoven agindupean, Masuriako aintziren mendebaldera zuzenduko luke, orduan iparraldera biratuko zuten eta Alemaniar lerroak hautsi. Plana ondo ateratzen bazen Alemaniarrek Ekialdeko Prusian inguratuta geratuko lirateke.
Nitry
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ariosoma mellissii
Ariosoma mellissii Ariosoma generoko animalia da. Arrainen barruko Congridae familian sailkatzen da.
Nitry
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Tannenbergeko gudua (1914)
Testuingurua
Gerra hasi zenean guda Errusiako planaren arabera garatu zen. Alemaniarrek 8. Armadaren erdia mugimenduan jarri zuten, Königsbergko garnizioaren laguntzaz, eta errusiar mugara bidali ziren. Stalluponengo guduan Hermann von François jenerala errusiarrak garaitu zituen, hala ere Maximilian von Prittwitz Komandantea erretiratzea agindu zuen Gumbinnen herrira. Mugatik 20 kilometrotara. Von Françoisek kontraeraso bata agindu zuen, baina Errusiarrek garaitu zieten. Gumbinnengo guduaren ondorioz alemaniarrak Königsbergko hegoaldera erretiratzera behartuta zeuden.
Gertrud Woker
Gertrud Johanna Woker (Berna, Suitza, 1878ko abenduaren 16a - 1968ko irailaren 13a) suitzar sufragista, biokimikaria, toxikologoa eta bakearen aldeko ekintzailea izan zen. Hogei urte baino gehiagoz substantzia kimikoek giza gorputzean dituzten arriskuei buruz idatzi zuen. Lehen Mundu Gerran erabilitako gas pozoitsuaren erabileraren aurkako kanpaina egin zuen.
Tannenbergeko gudua (1914)
Testuingurua
Gumbinnengo gudarengatik eta Samsonoven etengabeko aurrerapenengatik von Prittwitz jeneralak Vistula ibairaino erretiratzea agindu zuen, Ekialdeko Prusia osoa utziz. Helmuth Johan von Moltkek, alemaniar armadaren agintari gorena, Prittwitz deuseztatu eta haren postua Paul von Hindenburgi eman zion.
Nitry
Etxebizitza
2007an 224 etxebizitza zeuden, 176 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 22 bigarren erresidentzia ziren eta 26 hutsik zeuden. 201 etxeak ziren eta 18 apartamentuak ziren. 176 etxebizitza nagusietatik 110 bere jabearen bizilekua ziren, 56 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 11 etxek gela bat zuten, 19 etxek bi zituzten, 32 etxek hiru zituzten, 46 etxek lau zituzten eta 67 etxek bost zituzten. 120 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 80 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 62 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Gertrud Woker
Biografia
Gertrud Woker 1878ko abenduaren 16an jaio zen, Philipp Woker "Antzinako Eliza Katolikoa" teologia eta historia irakaslearen alaba. Bera familia kultu batekoa zen, aitaz gain, bere amaren aldeko aitona historiako irakaslea zen. Gertrud Wokerrek ikasketekin jarraitu nahi zuen, baina aitak Erfurtera bidali zuen ikastera, janaria prestatzen ikastera. Ezer esan gabe, Wokerrek isilpean ikasi zuen matematika gauez ikaskide baten anaiarekin. Bizitza bikoitza eramatea nekagarria izan zen, eta Woker gaixotu egin zen klorosiaz, anemia modu batez.
Nitry
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Gertrud Woker
Prestakuntza eta karrera profesionala
Gertrud Wokerrek kimika, fisika eta botanikako doktoretza eta maistra titulua lortu zituen Bernako Unibertsitatean. 1903an graduatu ondoren, Bernako Unibertsitatean doktoretza lortu zuen lehen emakume suitzarra izan zen. 1903an Synthesen des 3,4-Dioxyflavons izeneko tesia argitaratu zuen.
Tannenbergeko gudua (1914)
Plangintza
Max Hoffmann koronela, Prittwitzen laguntzailea, bazekien Errusiarren morala oso altua zegoela eta nola honek borrokan eragina izan ahalgo zuela. Hoffmannek armada guztien mobilizazioa proposatu zuen, Königsbergko babes lerroan zeudenak izan ezik hego-mendebaldera bidaltzeko trenbideen bidez. 1. eta 17. Erreserba armadak hegoalderago bidaliko ziren Samsonoven 6. Armadaren eskuineko hegalarekin topo egiteko. Alemaniar Zaldizko 1. dibisioa Errusiako mugan geratuko zen Rennenkampfen Armada nahasteko.
Nitry
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 247 ziren, horien artean 182 aktiboak ziren eta 65 inaktiboak ziren. 182 pertsona aktiboetatik 172 lanean zeuden (103 gizon eta 69 emakume) eta 10 langabezian zeuden (4 gizon eta 6 emakume). 65 pertsona inaktiboetatik 28 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 24 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Emakumearen eta Emakumezko Herritarraren Eskubideen Adierazpena
Emakumearen eta Emakumezko Herritarraren Eskubideen Adierazpena Olympe de Gougesek 1791 urtean, Frantziako Iraultzaren testuinguruan, idatzi zuen agiri bat da.
Gertrud Woker
Prestakuntza eta karrera profesionala
Hala ere, Gertrud Wokerrek ezin izan zuen lanpostu bat aurkitu bere alorrean eta bigarren hezkuntzako eskolako gimnasia-irakasle bihurtu zen. Geroago, Berlingo Unibertsitatean gonbidatu gisa ikastea erabaki zuen, emakumeek debekatuta baitzuten ikasle izatea.
Nitry
Diru sarrerak
2009an Nitry udalerrian 158 unitate fiskal zeuden, 371 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.077 euro zen.
Emakumearen eta Emakumezko Herritarraren Eskubideen Adierazpena
Urte bi lehenago, 1789an, Frantziako Biltzar Nazionalak Gizonaren eta Herritarraren Eskubideen Adierazpena onartu zuen, emakumeak barne hartzen ez zituena. Gabezia hori konpondu nahian idatzi zuen Gaugesek bere agiria, aurrekoa oinarri gisa hartuta. Hola, testuan zehar emakumeei eta gizonei eskubide berberak aitortzen zizkien. Gaugesen nahia agiria Biltzar Nazionalak onartzea zen, baina ez zuen arrakastarik izan. Edozein kasutan, testu feminista aitzindaritzat hartzen da.
Gertrud Woker
Prestakuntza eta karrera profesionala
Etxera itzuli zen Bernan eta Konstaneckiren laborategian lan egin zuen eta a-naftoflavanol, flavanona eta flavona sintetizatu zituen. Katedra erantsi bat agindu zitzaion, eta horrek Suitzako lehen emakumea bihurtuko zukeen titulu horrekin. Hala ere, laster piztu zen Lehen Mundu Gerra, eta gobernuak esan zuen presio finantzarioaren ondorioz ezin zutela mailaz igo.
1910 eta 1931 artean, Woker-ek lau liburuki idatzi zituen giza gorputzean substantzia kimikoek dituzten arriskuei buruz.
María Hesse
María Hesse (Huelva, 1982) espainiar ilustratzailea da.
Nitry
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 28 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
Tannenbergeko gudua (1914)
Plangintza
Teorian, plana oso arriskutsua zen. Rennenkampfen errusiar 1. Armada hego-mendebaldera biratuko balu aurrerantz ibili ordez 8. Alemaniar armadaren hegalarekin topo egingo zuten, alemaniarrak egoera txarrean egonda Königsberg babesgabe geratuko zen.
El antídoto
El antídoto Francisco Ibáñez kataluniar komikigilearen pertsonaiarik ezagunenak diren Mortadelo eta Filemonen abentura bat da.
Istorioa
Superrak Bacterio profesorearen asmakizun bat probatu du buruko mina kentzeko, baina asmakizunak gaizki funtzionatu du eta Superraren burua zerri buru bihurtu da. Superra normaltasunera itzuliko duen antidotoa egiteko Bacterio profesoreak hierbajus apestosus repelentus izeneko landarearen hosto bat behar du. Landare hau soilik Bestiolandia Errepublikan hazten da, handik sekula inork itzultzerik lortu ez duen herrialde bat. Mortadelok eta Filemonek hara joan beharko dute, landarea lortu, eta bizirik itzuli. Horretarako, Bacterio profesorearen asmakizun baten laguntza izango dute, "mimetizagailu kamaleonikoa", zeinek, erabiltzen duen pertsona, une batez, hurbilen duen objektuan bihurtzen laguntzen duena. Mortadeloren mozorroekin eta mimetizagailuarekin arretarik piztu gabe pasatzen saiatuko dira. Hau da agente bikote honen abenturarik gomendagarrienetako bat.
Gertrud Woker
Prestakuntza eta karrera profesionala
1916an, Wokerri irakasle titulua ukatu zitzaion berriro, oraingoan berdindutako bozketa baten ondorioz.
Tannenbergeko gudua (1914)
Borroka
Abuztuaren 26an,egunsentian Errusiako 1.Armada Mendebalderantz abiatu zen, Königsbergerantz, hasieran erresistentzia txikia aurkitzen, Alemaniako tropa gehienak hegoaldean kokatuta zeudelako. Seeburg eta Bischofstein herrietatik hurbil Alemaniarren infanteriak eta zalditeriak kargatu zuen eraso frontal batean, gudari hasiera ofiziala ematen. Eraso honetan Alemaniarrek irabazi zuten. Eraso hau gertatzen zen bitartean beste Alemaniar armadaren talde bat Errusiar 2. armada moteltzen zuen Königsberantzko bidean. Eguna bukatzean Errusiar ofentsiba ez zen bakarrik gelditu, 2. Armadaren suntsipenarekin bukatu zen.
El antídoto
Beste medio batzuetan
Komiki hau osorik egokitu da pertsonaiei buruzko telesailaren atal batean, baina En busca del antídoto izenburuarekin.
Gertrud Woker
Prestakuntza eta karrera profesionala
1924ko apirilean, Naima Sahlbom eta Gertrud Woker Washingtongo American Chemical Society-ren konferentzian izan ziren. Armategi batean arma kimikoak praktikatzen ari zirela, gerra zientifikoaren larritasuna aztertu zuten. Haize aldaketa baten ondorioz, Sahlbom, Woker eta hainbat zientzialari negar-gasen eraginpean egon ziren. 1924ko azaroan, WILPF Bakearen eta Askatasunaren aldeko Emakumeen Nazioarteko Ligaren Nazioarteko Laugarren Kongresua Washingtonen bildu zen. Bileran, Ester Akesson-Beskowek, Sahlbomek eta Wokerrek Gerra Zientifikoaren Aurkako Batzordea eratu zutela iragarri zuten, eta Sahlbom zela batzorde horretako presidentea.
Nitry
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 igeltseroak, 1 zurgina eta 2 jatetxeak.
Tannenbergeko gudua (1914)
Borroka
Abuztuaren 27an, François errusiarren ezkerreko hegala erasotu zuen haren artilleria indartsuaren laguntzaz, ilunabarrean, errusiarrak erremedio gabe ihes ari ziren. Linea egonkortzeko Sansonovek 1. Armada geldiarazteko agindua eman zuen eta Tannenberg aldera joateko.
Abuztuaren 28an arratsaldean, Samsonov-ek egoera hain ezegonkorrean zegoenez haren armada hego-ekialdera bidali zuen berrantolatzeko baina oso berandu zen. François ekialdera iritsi zen Errusiarren hegoaldean linea bat sortzeko, erretirada mozten. Errusiarrak Tannenbergko herriaren ekialderantz setiatuta geratu ziren eta Alemaniarren artilleria suntsitu zituen Abuztuaren 29an. Egunaren arratsaldean bizirik iraun izan zuten hamar mila Errusiarrek Alemaniarren setiotik ahal zuten moduan ihes egin zuten.
Nitry
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
Tannenbergeko gudua (1914)
Borroka
Abuztuaren 30an, borroka bukatu zenean, Samsonoven 2. Errusiar Armada deseginda zegoen borroka latzaren ondorioz. Laurogeita hamabi mila preso eta hirurogeita hamazortzi mila zauritu edo hila, bakarrik hamar mila Errusiar bizirik iraun zuten guztira. Alemaniarrek, beste aldetik, bakarrik hogei mila hildako jaso zituzten. Erretretan egiten saiatu izan zen arren, zaurituta eta denbora luzez ibili eta gero asmarengatik ahituta, Aleksandr Samsonov bere laguntzaileei aurrera jarraitzeko agindu zien eta jarraian tiro batez bere buruaz beste egin zuen. Beldur zen Nikolas II.a Tsarraren mendekuaz.
Nitry
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Nitry udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.197 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Tannenbergeko gudua (1914)
Ondorioak
Bestalde, arrakasta handia lortzean Hindenburgen eta Ludendorffen prestigioa asko igo zen eta azken honen boterearen igoera erraztu zuen, alemaniar gobernua diktadura militar bat bihurtzen.
Nitry
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Odorrana
Odorrana anfibio genero bat da, Anura ordenaren barruko Ranidae familian sailkatua.
María Hesse
Hezkuntza Bereziko ikasketak egin zituen, eta irakasle izateko oposizio batzuetarako ikasten ari zela ikusi zuen hori ez zela bere arloa. Hala, 28-29 urte zituela, goi-mailako ziklo bat ikasi zuen, ilustratzailea izan nahi zuela argi ikusi baitzuen.
Edelvives argitaletxearentzat lan egin du, eta hainbat hedabiderekin kolaboratu du; esate baterako, Jot Down, Fashion & Arts, Público eta Glamour.
Argitalpenei dagokienez, hainbat lanen ilustrazioak egin ditu, eta berak idatzi eta ilustratutako liburuak ere argitaratu ditu: ''Frida Kahlo. Una biografía (Lumen, 2016) –hamabi hizkuntzatara itzulia– eta El placer'' (Lumen, 2019).
Sevillan, Málagan, Mallorcan, Bartzelona n eta Madrilen erakutsi ditu bere lanak, besteak beste.
Horrez gainera, hainbat arropa-markarentzako ilustrazioak ere egin ditu.
Estiloa
María Hesseren lanetan, batez ere emakumezkoak agertzen dira; normalean ez du gizonezkorik marrazten. Naturako elementuak ohikoak dira bere lanetan, eta gorputzeko organoak (bihotza, esate baterako) bistan izaten dituzte sarri irudietako protagonistek. Dioenez, "hori da emozioei buruz hitz egiteko bere modua". Marrazkiak, oro har, nahiko naifak izaten dira.
Bestalde, pintura-teknikei dagokienez, tinta txinatar ra eta gouache a erabiltzen ditu, eta eskuarki eskuz egiten ditu irudiak, ez digitalki.
Izena
Herman Hesseren Demian lanak eragin nabaria izan zuen berarengan unibertsitate-garaian irakurri zuenean, eta idazlearen abizena hartu zuen bere izen artistikoa sortzeko.
Gertrud Woker
Prestakuntza eta karrera profesionala
1925ean, Gertrud Wokerrek "Gas pozoitsuaren hurrengo gerra" argitaratu zuen, eta Bakearen eta Askatasunaren aldeko Emakumeen Nazioarteko Ligarako deiak bidali zituen. Bereziki kezkatuta zegoen ziape-gasaren erabilerarekin eta gorputzean zuen eraginarekin.
1933an irakasle titulua eman zioten. 1951n erretiroa hartu zuen eta bi liburukiko liburu bat idatzi zuen "Alkaloide naturalen kimika 1953-1956". 1968ko irailaren 13an hil zen.
Argitalpenak
Hona hemen aukeratutako argitalpenen zerrenda:
Labeo lualabaensis
Labeo lualabaensis Labeo generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
6. linea (Bartzelonako metroa)
'''Bartzelonako metroaren 6. linea''' sarean aurreikustako hamabi lineetako bat da. Plaça Catalunya eta Sarrià geltokiak lotzen du. Linea 1976n inauguratu zen Plaça Catalunya eta Sarrià geltokien artean.
Ez dago proiektuak etorkizunera.
Ummendorf
Ummendorf Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Shin Tanada
Shin Tanada (棚田 伸, 1969ko uztailaren 25a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashiwa Reysol eta Consadole Sapporo.
Langlade
Langlade uhartea, batzuetan Petite Miquelon ("Mikelune Txikia") deitua, Saint-Pierre eta Mikeluneko lurralde frantseseko uharte bat da, Mikelune-Langlade udalerria (commune) osatzen duten zatietako bat dena.
Izena
1674an Denis de Rotisen mapan cap d'Angleterre eta 1694an Belleormerenean Cap de Langlais izenak agertu ziren eta hortik eratorri zen uhartearen izena. Zaharragoak diren batzuek (Velasco edo Simancas 1610ean, H. Briggs 1625ean, John Speed 1628an)(Belleorme, 1694) Terra England dakarte.
Piarres Etxeberri euskaldunak ere bere Itsasoko nabigazionekoa liburu itzulian (Baiona, 1677) Angueleterrac deitzen dio.
Aerografo
Aerografoa aire konprimatuaren bidez koloragarri likidoa jaurtitzen duen tresna da.
Langlade
Ezaugarriak
Langladek 2006ko ekainean bere azken biztanlea galdu zuen, Charles Lafitte hil zenean. Hala ere, Langlade Saint-Pierre eta Mikeluneko biztanleen udarako tokia da eta uda garaian biztanleria 1.000raino heltzen da. Bisitari hauek istmotik hurbil eta iparraldeko kostaldean dagoen Anse du Gouvernement etxegunean biltzen dira; bertara heltzen da Saint-Pierretik datorren itsasontzi txikia.
Aerografo
Arkatz itxurako langarreztagailu bat izan dezake, aspertsioa xehetasun handiz aplikatzeko, marrazkiak itzaltzeak eta argazkiak ukitzeak eskatzen duten bezala, bai eta material ihinztatua duen edukiontzi bat ere; aldiz, pistola atomizatzaile bat antzeko tresna bat da, baina normalean azalera handiekin lan egiteko erabiltzen da. Aerografo ohikoenak aerografoaren gorputza, kako eragingailu bat, orratz bat, kopa bat, puntero bat eta kono bideratzaile bat dira.
Chlorurus sordidus
Chlorurus sordidus Chlorurus generoko animalia da. Arrainen barruko Scaridae familian sailkatzen da.
Ryuji Kato
Ryuji Kato (加藤 竜二, 1969ko abenduaren 24a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashiwa Reysol, Consadole Sapporo eta Sanfrecce Hiroshima.
Tipulatx
Erraboilak baratxuriak bezala multzokatuak dituen tipula mota lore-morea, janariak ontzeko erabiltzen dena. Itxuraz mahastietako porruaren antzekoa da. Landu gabeko sailetan, tontor eguzkitsuetan eta mahastietan hazten da berez, baina baratze landare gisa ere zabaldu samarra dago zenbait lurraldetan. Janariak, eta bereziki haragia ontzeko erabiltzen dira tipulatxaren erraboilak.
Imbé
Imbé Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
El gran Vázquez
El gran Vázquez 2010eko Óscar Aibar kataluniar zinema zuzendariaren filma da.
Argumentua
Bartzelona, 1960ko hamarkada. Udaberria da eta Vázquezek bete-betean gozatzen du bizitza. Berak sortutako pertsonaiek -Las hermanas Gilda, Anacleto, La familia Cebolleta eta abar- sekulako arrakasta dute Bruguera argitaletxeko komikien artean.
Buhl (Rhin Beherea)
Buhl Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 191 etxebizitza zeuden, 185 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 6 hutsik zeuden. 159 etxeak ziren eta 32 apartamentuak ziren. 185 etxebizitza nagusietatik 132 bere jabearen bizilekua ziren, 44 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 20 etxek hiru zituzten, 44 etxek lau zituzten eta 115 etxek bost zituzten. 164 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 44 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 125 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 338 ziren, horien artean 284 aktiboak ziren eta 54 inaktiboak ziren. 284 pertsona aktiboetatik 264 lanean zeuden (155 gizon eta 109 emakume) eta 20 langabezian zeuden (4 gizon eta 16 emakume). 54 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 17 ikasten zeuden eta 25 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Buhl udalerrian 187 unitate fiskal zeuden, 499 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.778 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 7 eraikuntza enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen eta 2 higiezinen enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 2 margolariak, 1 zurgina eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Buhl udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 168 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ariosoma multivertebratum
Ariosoma multivertebratum Ariosoma generoko animalia da. Arrainen barruko Congridae familian sailkatzen da.
Juanlu Gómez
Juan Luis Juanlu Gómez López (Malaga, 1980ko maiatzaren 18) futbol erdilaria da, 20 zenbakia sorbaldan. Estatistika ofizialaren arabera, 1.72 m. du luzera eta 70 kg. pisatzen du. Osasunan denboraldi bat (2006-2007) eman zuen Betisek utzita. Urtea amaitutakoan, Betisera itzuli zen.
Isabel González
Isabel González Rodríguez (León, 1974ko martxoaren 22a) kazetaria, liburuzaina, elikadura burujabetzarako aktibista, feminista, ama eta Eusko Legebiltzarkidea da 2020ko abuztuaren 3tik.
Biografia
Bibliotekonomia eta Dokumentazioan diplomatua Leongo Unibertsitatean eta Kazetaritzan lizentziatua Euskal Herriko Unibertsitatean.
Lan ibilbidea
Isabelek bere bizitza profesionalaren zati handi bat Ermuko Teresa Murga liburutegi publikoan egin du. Informazioa, prestakuntza eta aisialdia ematea izan da bere egiteko nagusia. Horrela bada, plataforma ezin hobea suertatu zaio bere burua garatzeko, erabiltzaileekin, kolektiboekin eta ikastetxeetako langileekin arreta zuzena eta hurbila izateak gizarte-erlazioaren panorama oso hurbila ematen duen eremua baita.
Aktibismoa
Eskola publikoaren, elikadura-burujabetzaren eta landa-munduaren aldeko aktibismoak bere parte-hartze komunitario eta boluntarioaren zati handi bat bete du, batez ere 2006tik aurrera, non lagundu ahal izan baititu hainbat eskola-liburutegi, eskola-jantokien hobekuntzari buruzko proiektu bat edo Hiri Hezitzailearena hornitzen eta abian jartzen.
Justizia sozial handiagoaren eta berdintasunezko gizartearen alde egiten duten proiektu komunitarioak eta zeharkakoak Isabelen NANren parte dira. Bazterketaren eta genero-indarkeriaren aurka borrokatzea ere bere eguneroko bizitzaren parte da.
Literatura eta poesiazalea izanik, hainbat narrazio eta poesia literatur lehiaketatan parte hartu du epaimahaikide gisa, baita argazki-lehiaketetan ere.
Ibilbide politikoa
2020ko Eusko Legebiltzarrerako Hauteskundeetatik, Elkarrekin Podemos ezkerreko koalizio politikoko legebiltzarkidea da, Bizkaiko barrutitik hautatua, Eusko Legebiltzarrerako XII legegintzaldian.
Labeo lukulae
Labeo lukulae Labeo generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Felipa Domínguez Taguada
Felipa Domínguez Taguada, Domi edo Irungo Kontsulesa (Irun, ? - Iruñea, 2013ko uztailaren 30a) Gurutze Gorriko erizain eta miliziano komunista izan zen. Espainiako Gerra Zibilean Milicias Vascas Antifascistaseko kidea izan zen, talde militar horretako emakumezko ezagun bakarra izanik. Ezker Errepublikanotik Espainiako Alderdi Komunistara aldatu zen. Pikoketan fusilaturiko Agapito Domínguezen arreba izan zen.
Biografia
Estampa aldizkarian Domi izeneko emakume bati elkarrizketa bat egin zioten non bere ezizenaren jatorriaz itaun zioten. Izan ere, Irungo Kontsulesa deitzen zioten:"Irungo Kontsulesa deitzen didate Madrilera datozten euskaldun guztiak, batez ere hangoak, agurtzera etortzen zirelako. Eta noski, baliabideak izaten ez badituzte edo helbide baten beharrean egonez gero, nik beti arreta ematen diet. (Me llaman la consulesa de Irun porque todo vasco, sobre todo de allí que se presentaba en Madrid, solía tener la atención de venir a saludarme. Y claro, si no tiene recursos o le hace falta dirección, yo le atiendo siempre)"Sancho de Beurko elkartearen arabera, Domi izeneko emakume hori Felipa Domínguez Taguada da. Izan ere, Iruneko milizien batzordean zazpi emakumek hartu zuten parte, Felipa bera eta Gabriela Zuazo del Tuero, Francisca Estomba Ayesta, María Luisa García Berrio, María ahizpak, Juana Arregui Urteaga eta Benita Sánchez Laso.
1936ko uztailaren 20an bolondres aurkeztu zen Irungo guduan zauritutakoak osatzeko eta okupazioak iraun zuen 54 egunetan lan horretan jardun zuen, ondoren ontzi txiki batean Iparraldera gurutzatu zuen. Frantziatik Bartzelonara abiatu zen, Ramón Casanellas Batailoi euskal-katalanaren aginduetara eta azkenik, Madrilera. Madrilen Manuel Irujo eta Antonio Ortega teniente koronelarekin hitz egin eta gero Sevillara joan zen bigarrenarekin odol transfusioetan laguntzeko.
Espainiako Alderdi Komunistak, garaiko beste alderdiek bezala, emakumeak fronteetatik atera zituen eta haien parte-hartzea ahanzturan geratu zen, horregatik hain zuzen ere Feliparen kasua berezia da.
Oedipina
Oedipina anfibio genero bat da, Caudata ordenaren barruko Plethodontidae familian sailkatua.
Bacterio profesorea
Saturnino Bacterio profesorea Francisco Ibáñez kataluniar komikigileak bere pertsonaiarik ospetsuenak diren Mortadelo eta Filemonen abenturetarako sortutako pertsonaia bat da. Bere lehen agerpena 1969ko El sulfato atómico abenturan izan zen.
T.I.A.ko zientzialari biologo ospetsua da. Bacteriok bere asmakizun berrietako bakoitza enpresako kideengan probatzen du, lankideak, idazkariak (Ofelia batez ere) eta beste agente batzuengan, desastrezko ondorioekin. Hauek hiru modu ezberdinetan gertatzen dira:
Horren ondorioz, Mortadelok eta Filemonek beti ihes egiten dute Superrak Bacterio profesorearen asmakizun bat probarazi nahi dien bakoitzean.
Bizar beltz handi bat du, agenteek, Superrak edo Ofeliak amorruz heltzen dutena bere asmakizunek huts egiten dutenean. Berde koloreko jantzi batekin janzten da.
Bere asmakizunen artean honakoak nabarmentzen dira:
Eta askoz gehiago.
Bacterio profesoreak asmatutako ilehazle "hutsezin" baten ondorioz Mortadelok bere ile luzea galdu zuen eta honek oraindik ezinikusia dio, honen ondorioz Bacteriorekin beti eztabaidan arituz. Filemonek ere ezin du ikusi. Bacterio profesoreari buruz hitzegiten dutenean "zorri zikina"ri buruz hitzegiten dute, edo antzeko gauzak.
Sorrera
Pertsonaiaren hasierako itxura fisikoa Spirouko Mina eta gorila belgiar komikiko Zwart profesorean oinarritua dago.
Apoperrexil
Apoperrexila edo perraitza (Anthriscus cerefolium) Apiaceae familiako landare belarkara eta eskualde epeletan laboratzen dena da. Elikagai eta sendabelarra da. Landare belarkara eta urterokoa da, sukaldaritzan janariak ontzeko erabiltzen dena.
Jatorriz Kaukasokoa, erromatarrek Europa osotik zabaldu zuten.
Unlingen
Unlingen Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kentaro Ishikawa
Kentaro Ishikawa (石川 健太郎, 1970eko otsailaren 12a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashiwa Reysol.
Santiago Arrieta
Biografia
1920ko hamarkadan, Buenos Airesen aritu zen El Nacional eta Cervantes antzokietan eta irratian. 1935ean bere zinema-ibilbidea hasi zuen Mario Sofficiren El alma del bandoneón filmean, Libertad Lamarquerekin, eta harekin bi film filmatu zituen.
26 filmetan parte hartu zuen eta Argentinako soinu-zinemaren lehen galaietako bat izan zen. Los muchachos de antes no usan gomina eta La fuga filmetan parte hartu zuen. Historia de una noche eta Ceniza al viento, Luisiton ere nabarmendu zen, besteak beste. Historia del 900etik hasi zen etapa bat pertsonaia-aktore gisa. Bigarren mailako aktore onenaren saria jaso zuen He nacido en Buenos Aires lanagatik.
1962an egin zuen bere azken agerraldia zineman Último piso filmean, Daniel Cherniavskyren eskutik. Hamarkada horretan, Eva Franco, Luis Arata eta Amelia Bencerekin batera, Así es la vida antzezlaneko talde nagusiaren parte izan zen.
1975ean hil zen 78 urte zituela Buenos Airesen. Isabel Figlioli aktorearekin ezkondu zen eta harekin bere alaba bakarra izan zuen, Nilda Arrieta, aktorea ere.
Xorroxin ur-jauzia
Xorroxin ur-jauzia Nafarroa Garaiko ur-jauzia da, Erratzuko (Baztan) Gorostapalo auzoan dagoena, Iñarbegi errekaren ibilbidean; erreka hau Baztan edo Bidaso ibaiaren iturburuetako bat da. 25 metroko jauzia du.
Bertara nola iritsi
Ibilbidearen hasiera Erratzu herrian bertan hasten da. Handik Gorostapalo auzora daraman herri-bide estua hartzen delarik. Justu Gorostapalo auzoaren sarreran dagoen baselizan ezkerraldean beherantz doan bidea hartu behar da, honek Iñarbegi erreka gurutzatzen du. Handik pixkanaka-pixkanaka ehunka urte dituzten gaztainondoz beteriko haitzarte batean barneratuko gaitu.
Behin erreka berriz ere zeharkatu ondoren, ezkerretara bide batek erreka zeharkatu behar dugun pasartera emango gaitu (adi ibili:harri bustietan labaindu gabe), honela goroldio, liken eta iratzeen artean hezetasun iraunkorrak eta ur-jauziaren soinuak berak bertaratzen ari garela ohartaraziko gaitu.
Itzulera Iñarbilgo zubira arte bide berberetik egingo da. Iñarbil auzotik Erratzura itzuliko gara. 2014ko uholdeak kalte handia egin zion bide horri, baina Erratzuarrek auzolanean bidea berreskuratu dute Zabaletan, erreka ondotik denbora guzian, xenda estu batetik eta hainbat zubi gurutzatuz.
Pomarea pomarea
Pomarea pomarea Pomarea generoko animalia zen, jada iraungia. Hegaztien barruko Monarchidae familian sailkatzen zen.
Lucien Buysse
Wontergem herrian jaioa, Buysse 1914an pasa zen profesionaletara, urte honetan Frantziako Tourrean lehen aldiz parte hartu zuelarik, amaitzerik lortu ez zuen arren. Lehen Mundu Gerraren ondoren 1919ko edizioan parte hartu zuen, eta, oraingoan ere, ez zuen amaitzerik lortu. Hurrengo urtean, 1920an, hirugarren amaitu zuen Paris-Roubaix klasikoa, eta 1923an amaitu zuen bere lehen Tourra, 8. amaituz. 1924 eta 1925eko edizioetan, partehartze nabarmena izan zuen, hurrenez hurren hirugarren eta bigarren postuan amaituz.
Orotara, 5 etapa garaipen lortu zituen Tourrean: 1 1923ko edizioan, 2 1925ekoan eta beste 2 1926koan.
Aerosol (ontzia)
Aerosola edo espraia hauts, apar edo isurkari zorrotada moduan gai mota ugari barreiatzeko erabiltzen den ontzi balbuladuna da.
Barreiatu nahi den gaia (pintura, kosmetiko, intsektizida…) kanporatu ahal izateko, gas propultsatzaile batekin nahasi ondoren, ontzian presiopean ixten da. Propultsatzaile horietako batzuek, oxido nitrosoak edo karbono dioxidoak adibidez, gas egoeran irauten dute aerosolean, nahiz eta presiopean itxita egon. Beste zenbait, ordea, klorofluorokarbonoak esate baterako, isurkari bihurtzen dira.
Bi motatako aerosol ontziak daude: batean, produktua isurkari propultsatzailearekin nahasten da, eta kanporatzean gas bihurtzen denez, tanta moduan barreiatzen da; bestean, gaiak gas propultsatzailea izan ohi du goiko aldean, eta isurkaria hondoan. Bi sistemetan, balbula sakatzean, tutu batean zehar gorantz ateratzen da gaia. Aerosolaren hondoko gas isurkaria lurrindu egiten da presioari aldatu gabe eusteko.
1970eko hamarkadaz geroztik egindako ikerketen ondorioz, klorofluorokarbonoek (CFC) atmosferako ozono geruzari erasotzen diotela frogatu da, eta horregatik, herrialde askotan debekatu egin dituzte, nahiz eta kasu jakinetan erabiltzen diren oraindik.
Night of the Comet
Argumentua
Kometa baten isatsa Lurrean zehar igarotzean ia gizateria guztia pozoituko ditu. Kaliforniako Regina eta Samantha Belmont neskak bakarrik biziraungo dute, gainontzeko gizakiak zonbi bilakatuz.
Gary Sinise
Gary Alan Sinise (Blue Island, 1955eko martxoaren 17a - ) aktore eta zuzendari estatubatuarra da. Emmy sari bat irabazi du.
1994an, Oscar sarirako hautagaia izan zen, bigarren mailako aktore hoberena bezala, Forrest Gump filmean egin zuen Dan Taylor teniente elbarriaren paperagatik.
2004an, CSI:New York telesail dramatikoan hasten da, Mac Taylor detektibearen paperean. Gary Sinise, Tom Hanksekin, hiru filmetan agertu da: Forrest Gump, The Green Mile eta Apollo 13.
"Erreskatea" izeneko filmean, Mel Gibsonen ondoan, Jim Shrecker detektibe ustelaren aktuazio bikainaren ondorioz, ikuskizunaren kritika bikainak jaso zituen.
Beste hainbeste laudorio jaso ditu Arratoi eta Gizonei buruz eta Mission to Marsen eginiko paperengatik.
Sinisek, ikusleari, bizia ematen dion pertsonaiaren berezkotasun psikologikoa igortzeko talentu berezia du, sendotasun dramatiko batekin ñabartuz parte hartzen duen filmean.
Moira Harris aktorearekin ezkonduta dago 1981etik eta hiru seme-alaba ditu: Sophie, 1988an jaioa, McCanna, 1990ekoa eta Ella, 1992koa.
Auñamendi (argitaletxea)
Izabako anaien argitaralpenik ezaguna Enciclopedia General Ilustrada del País Vasco izan da. Lehen alea 1979an argitaratu zuten. Entziklopedia aurrera eramateko, goi-goi mailako lankideak izan zituzten, besteak beste Jose Miguel Barandiaran, Arturo Kanpion, Telesforo Aranzadi eta Resurreccion Maria Azkue.
2010eko martxoaren 30ean, entziklopedia horren eta Eusko Ikaskuntzaren funts guztien edukia Interneten jarri zen eskuragarri, Auñamendi Eusko Entziklopedia izenburuarekin.
2006an, Eusko Jaurlaritzak euskal herritar unibertsala izendatu zuen Auñamendi.
Chlorurus spilurus
Chlorurus spilurus Chlorurus generoko animalia da. Arrainen barruko Scaridae familian sailkatzen da.
Nuklear proba
Proba motak
Proba nuklearrak honela sailkatzen dira:
Atmosferikoek kutsadura handiagoa sortzen dute, eta beste mota batzuetan euri erradiaktiboa mugatuagoa da. Proba exoatmosferikoek pultsu elektromagnetiko bat sor dezakete. Halaber, proba nuklearrak aireontzietatik (airdrop) jaurtita egin daitezke, edo bestela, arma nuklearra dorre baten tontorrean, ur azpiko edukiontzi iragazgaitz batean, ontzi baten gainean, lurpean, edo kanpoko espazioan kokatuz, kohete bat erabiliz (altitude handiko proba nuklearra).
Historia
Lehen bonba atomikoa 1945eko uztailaren 16an leherrarazi zuten Estatu Batuek, 20 kt-ko errendimenduarekin. Manhattan proiektuaren pean egindako proba honen helburua geroago Japoniaren aurka erabilitako fisio-bonba nuklearraren bideragarritasuna frogatzea zen. Lehenengo hidrogeno-bonba, Mike kodea, Marshall Uharteetako Enewetak atoloian probatu zuten, 1952ko azaroaren 1ean, baita Estatu Batuek ere. Historiako detonazio nuklearrik indartsuena Sobietar Batasunak egin zuen: "Tsarraren bonba" edo "Tsar bonba", 50 Mt inguruko errendimenduarekin.