cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Drupal
Programa librea da, GNU/GPL lizentziaduna, PHP-an idatzia, erabiltzaile-komunitate aktibo batek garatua eta mantendua. Nabarmentzen da bere kodearen eta orri sortuen kalitateagatik, webeko estandarren errespetuagatik, eta enfasi berezi bat sistema osoaren erabilgarritasunean eta trinkotasunean.
Funtzionaltasunak
Drupal edukien gestore xede anitzeko bat da, adibidez aplikazio hauetan erabili ahal dena:
Lizentzia
Drupal lizentzia GNU GPL banatzen da, eta hortaz software librea da.
Drupal-en jatorria
Drupal-en sortzailea Dries Buytaert izan zen, eta erabiltzen da, adibidez, web gune hauek bultzatzeko Debian Planet, Spread Firefox , Kernel Trap eta White House.
Nahiz eta BBS txiki bat gisa hasi zen, Drupal albiste atari bat baino askoz gehiago izatera heldu da haren arkitektura malguari esker. Drupal osatzen da oinarri azpiegitura batez eta funtzio multzo zabal bat eskaintzen duten moduluen multzo batez, besteak beste, merkataritza elektronikoaren sistemak, fotoen galeriak, posta elektronikoaren zerrenden administrazioa, eta CVS integrazioa. Posiblea da moduluak gehitzea hirugarrenetatik Drupalen portaera aldatzeko edo funtzio berriak eskaintzeko.
Drupalen distribuzioak
Drupalen zenbait distribuzio pertsonalizatu dago. Horietako asko aurrepaketatuta daude hirugarrenen software moduluekin, baina batzuek nukleoaren aldaketak dauzkate.
Windows
Gaur egun Drupal instalatu ahal da erraz eta azkar Microsoft Web Platform Installer erremintarekin, dependentzia edo pakete "galduekin" kezkatu gabe WPI-k dependentzia guztiak ebatziko dizkigu eta behar den guztia instalatuko du Drupalek arazoaren motarik funtzionatu ahal izan dezan.
MACOSX
Gaur egun modurik errazena MAMP erabiltzea da. Eta hau da eskuliburu zehatzena: Drupal 6-ren instalazio bat MacOSXn jarraitzeko
Abd el Krim
Okupazioaren aurkako erresistentzia
Espainiak artean praktikan ez zituen gobernatzen Algecirasko konferentziak 1906an bere babesean ezarritako protektoratuaren lurraldeak. Dominazioa zabaltzeko okupazio militarrak istilu eta erresistentzia franko sortarazten zituen bertakoen artean. Erresistentziaren pasarte aipagarrienak dira Espainiako armadak 1909an Otsoaren Amildegian jasandako triskantza, edo Mohammed Amizzian riftar buruzagiak 1911n gidatutako borrokaldiak, tartean "Kert-eko guda" izenaz ezagutzen dena. 1913-1916 urteetan Protektoratuaren mendebaldeko lurraldeetan hedatu eta El Raisuni buruzagiarekin hitzarmena egin zuten espainiarrek. 1920an okupazio militarra ekialdetik hedatzea erabaki zuten, Melillatik Arrif osoa okupatzeko asmotan. Une horretan Abd el-Krimek eta bere etxekoek bat egin zuten erresistentzia armatuan ordura arte zihardutenekin.
Broquiers
Biztanleria
2007an Broquiers udalerrian erroldatutako biztanleak 221 ziren. Familiak 88 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 48 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Otopharynx pachycheilus
Otopharynx pachycheilus Otopharynx generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Broquiers
Etxebizitza
2007an 95 etxebizitza zeuden, 91 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 3 hutsik zeuden. 84 etxeak ziren eta 11 apartamentuak ziren. 91 etxebizitza nagusietatik 75 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 3 etxek bi zituzten, 15 etxek hiru zituzten, 35 etxek lau zituzten eta 37 etxek bost zituzten. 84 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 46 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 36 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Abd el Krim
Okupazioaren aurkako erresistentzia
Aita 1920ko abuztuan hil zenean, Abd el-Krimek bere gain hartu zuen haren protagonismoa eta 1921erako indar kolonialen aurkako mugimenduaren buru bilakatu zen. Borroka areagotzen joan zen, eta Espainiako armadak Rifeko lurraldea okupatzen jarraitzen zuenez, gero eta kabila gehiago batu zen erresistentziarekin. Prozesu horretan Abd el-Krimek sakabanatutako kabilak diziplinatu, antolatu, armatu eta denbora gutxian Espainiako armada garaitzeko gai izango zen "harka" antolatu zuen.
Broquiers
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 148 ziren, horien artean 110 aktiboak ziren eta 38 inaktiboak ziren. 110 pertsona aktiboetatik 99 lanean zeuden (53 gizon eta 46 emakume) eta 11 langabezian zeuden (4 gizon eta 7 emakume). 38 pertsona inaktiboetatik 17 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Broquiers udalerrian 88 unitate fiskal zeuden, 218 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.115 euro zen.
Abd el Krim
Okupazioaren aurkako erresistentzia
Abd el-Krimek abisu bat bidali zion Espainiako armadago jeneral nagusi Manuel Fernández Silvestreri, armadak Amekran ibaia igarotzeak gerrako deklaraziotzat hartuko zuela. Silvestrek barre egin ei zuen Abd el-Krimen komunikazioa jasotzerakoan. Aurrera egin zuen eta Abarran mendiraino hedatu zituen bere posizioak. 1921eko ekainean Abd el-Krimek Abarran mendiko posizioa eraso eta okupatu zuen. Espainiako 250 soldaduetatik 179 hilik gelditu ziren bertan. Garaipen honen ostean zalantzan zeuden kabilak batu ziren Abd el-Krimen agintera.
NGC 1740
NGC 1740 galaxia bat da, Orion konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Abd el Krim
Okupazioaren aurkako erresistentzia
Segituan, uztailaren 16an, Igeribeneko posizioak eraitsi, Annualeko posizioak txikitu, Arruit mendiraino jarraitu eta Melillaraino atzerarazi zituen bizirik atera ziren Espainiako soldaduak. 15 egunean 3.000 riftarrek 20.000 soldaduko armada osoa zanpatu zuten: 12-18.000 soldadu espainiar hilik gelditu ziren bertan, tartean euskaldun franko, bai eta Silvestre jenerala bera ere. Armada erabat garaiturik, Melilla ere eskura izan zuen Abd el-Krimek, eraso eta bereganatzeko moduan, baina, bere autobiografian azalduko zuenez, hiri-gotorlekua konkistatzeak ekar zitzakeen biktima zibil kopuruari kasu eginez ez zuen aurrera egin nahi izan.
Presoak ere, 400 inguru gelditu ziren Abd el-Krimen eskuetan. Horien ordainez lau milioi pezeta eta preso eta bahitu marokoarrak askatzea eskatu zuen. Espainiako gobernuak ordaindu nahi ez zuenez, auzia handitzen joan zen Espainiako politikan. Azkenean, Horacio Etxebarrieta finantza gizon bizkaitarrak Abd el-Krimekin negoziatu eta lau milioi pezeta ordaindu zituen presoen truke.
Rifeko Errepublika
Rifeko buru bihurturik, autogobernua antolatu eta Rifeko Errepublika independentea aldarrikatu zuen. Abd el-Krimek estatu aurreratu eta modernoa zuen buruan. Egitura tradizionala zaharberritu egin zuen, bertatik estatu-nazioa antolatzeko. Nazioarteko onarpena bilatu zuen, Nazioen Elkartearen baitan. Herri armada izatearen onarpena eskatu zuten, indar kolonialek ematen zieten errebelde izaeraren gainetik. Erresuma Batuak bakarrik agertu zen nolabait asmo honen alde, inguru horretan beste potentzien indarra kentzearren. Gainerako potentziek ez zuten kolonialismoaren aurkako mugimendurik oniritziko.
Hurrengo urteetan Espainiako protektoratuaren mendebaldeko lurraldeetan ere Espainiako armada garaitu eta Gomara eta Jebalako kabilak bat egin ziren Abd el-Krimekin. 1925erako protektoratuaren ia lurralde guztiak bere agindupean zeuden.
Zapalketa gerra
Gas toxikoak eta ziape-gasa ere erabili zuten zibilen aurka, munduan herritar zibilen aurka lehen aldiz erabili ere. Kanoiez eta hegazkinez botatzen zituzten gas toxikoak.
2008an Javier Radak eta Tarik El Idrissik dokumental bat egin zuten, Arrhash (pozoia, amazigeraz), gas toxikoen erabileraren oroimena eta ondorioak agerian uzteko. Eguzki Bideoak DVDan argitaratu zuen, euskarazko azpidatziekin.
1926ko maiatzaren 26an, Targuisten, Abd el-Krim agintari frantsesei entregatu zen gerrako presoa bezala. Borrokak 1927ko uztailera arte jarraitu zuen Arrifko hainbat lekutan, eta errepresioa eta mendeku latzak ezarri zituzten indar kolonialek.
Erbestean
Frantziako agintari kolonialek Abd el-Krim eta bere etxekoak Réunion uhartera deportatzea erabaki zuten, Madagaskar inguruko Frantziaren menpeko lurraldean. 1947an, bertan 21 urte zeramanean, Frantziako gobernuak onartu zion metropolira eramateko eskaera. Bidean, Suezeko kanaletik pasatzean, Egiptoko errege Faruq I.ak Katumba itsasontzia Port Saiden geldiarazi eta atxilotik askatu zuen. Egiptoko gobernuak iheslari gisa hartu zuen eta bertan bizi izan zen erregeak berak emandako jauregian.
Egipton Magreb arabiarra askatzeko komitea gidatu zuen Abd el-Krimek. Marokok 1956an independentzia lortu zuenean Mohammed V.a erregeak bere sorterrira itzultzeko eskaintza egin zion baina ez zuen onartu eta 1963an hil zen Kairon, Aljeriak independentzia eskuratu ondoren.
Nazio askapena
Ideologikoki Abd el-Krim ez zetorren bat ohiko erresistentzia mugimenduaren jokaera antieuroparrarekin. Europako eta, bereziki, Espainiako laguntza beharrezkotzat jotzen zuen bere herriaren garapenerako.
Pezzaze
Pezzaze Italiako udalerri bat da. Bresciako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Vaillantella cinnamomea
Vaillantella cinnamomea Vaillantella generoko animalia da. Arrainen barruko Vaillantellidae familian sailkatzen da.
Pezzaze
Mugakideak
Pezzazek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Broquiers
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa batena zen.
Grady (Mexiko Berria)
Grady  Mexiko Berriko herrixka bat da. Curry konderrian kokatua dago. 2010ean 107 biztanle zituen, 0.64 kilometro koadrotan banatuta.
Broquiers
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Broquiers udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Abd el Krim
Nazio askapena
Izan ere, bere planteamendua ez zen erlijiosoa, nazionalista baizik, herritarrak mobilizatzeko orduan deialdi erlijiosoak ere egiten zituen arren. Herria antolatu, egiturak zaharberritu eta nazio ideia suspertu zuen Rif, Jebala eta Gomarako tribuen artean.
Abd el-Krimek berak Kairoko erbestealdian adieraziko zuen gerra hura kanpoko inbasoreen kontra eta aberria defendatzeko nazio askapenerako gerra izan zela. Estatu librea eraikitzen jardun zuten, konstituzioa osatu, moneta inprimatu, egiturak eta ohiturak modernizatu, eskolak zabaldu... Astirik izan balute gizaki libreen nazio handia osatuko zuketela esan zuen.
Centreville (Maryland)
Centreville Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Queen Anne's konderrian dago, Maryland estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Abd el Krim
Industria gizon bizkaitarrak
Horacio Etxebarrietak harremanak izan zituen Abd el-Krimekin bere agindupeko lurraldetan mehatzeak zabaltzeko. Bitartekari lanak ere egin zituen Abd el-Krimek proposatutako bake akordio baterako negoziaketetan eta, arestian aipatu bezala, presoak askatzeko negoziazioetan.
1920ko apirilean, Setuain, Olabarriaga eta Ortiz de Zarate finantzari bizkaitarrek osatutako SETOLAZAR mehatzetako konpainiarekin kontratua egin zuen Abd el-Krimek Rifeko lurraldeetan inbertsioak egin zitzaten, kontratua gauzatzeko aukerarik izan ez bazuten ere.
Oihartzun politikoa
Rifeko Errepublikak oihartzun zabala izan zuen kolonialismoaren aurkako mugimenduetan. Arabiarren artean Abd el-Krim Atatürk berri gisa aurkezten zen. Londresen, Shakib Arslan emirrak heroitzat hartu zuen, eta Indiatik Gandhiren babesa jaso zuen besteren artean.
Espainia eta Frantzian III. Internazionalaren alderdi komunistek babesa emango zioten. Espainian alderdi sozialista eta Katalunia eta Euskal Herriko abertzaleak agertu ziren batez ere gerraren aurka, jarrera desberdinekin baina.
Euskal Herrian, Elias Gallastegi eta "Aberri" taldeko EAJ-k jarrera argia hartu zuten Abd el-Krimen alde. Aberri egunkaritik kanpaina osoa bideratu zen Espainiako konkistaren aurka eta Rifen independentziaren alde. Behin eta berriro aldarrikatuko zuen euskal herritarrek ez zutela zertan Espainiaren gerra inperialista batera joan, Rifeko herriari independentzia zor zitzaiola eta Abd el-Krim borrokalari heroikoa zela. Gallastegik Katalunia, Galizia eta Euskadiren arteko Galeuzka aliantza barruan Rif gehitzea proposatu zuen.
Gerraren aurkako mugimenduaren barruan istilu ugari izan ziren. Langileek grebak ere egin zituzten gerraren aurka, batez ere Bizkaian. Istilu larrienak, baina, Málagan gertatu ziren,1923ko abuztuaren 22an, gerrara joateko ziren soldaduak matxinatu zirenean. Beraien artean Garellanoko erregimentuko soldaduak ziren, eta hauetako batzuek euskal ikurrina ipini nahi izan zuten kuartelean.
Rifeko gerrak Espainiako politikagintza osoa eragin eta Primo de Riveraren diktadura ekarri zuen. Espainiako Gerra Zibila ere Afrikako armadan izan zuen jatorria eta Rifeko gerran erabilitako metodoak erabili zituzten Errepublikaren aurka altxatutako militarrek.
Gerrilla taktika berriak
Abd el-Krimek gerrilla taktika berriak aplikatu zituen, gerora munduko lurralde askotako borroketan ere aplikatuko zirenak.
Ho Chi Minhek Parisen zegoela ezagutu zuen riftarren borroka eta horren gainean idatziko zuen. Mao Zedong, Fidel Castro, Che Guevara... eta beste iraultzaile askok aztertu eta ikasiko zituzten Abd el-Krimen taktikak.
Euskal jatorrikoa?
Manuel Leguinechek "Annual 1921" liburuan kontatzen duenez, Espainiako gerrate zibilaren ostean Mexikora erbesteratutako Fabian Vidal kazetari ezagunak aipatzen zuen Abd el-Krimek euskal jatorrikotzat jotzen zuela bere burua.
Riftarren artean badira ile hori eta begi argiko jende ugari ere. Eta, horren inguruan, kontatzen denez, euskaldun bat, Urriagel izenekoa, Melillako espetxetik ihes egin eta Alhucemasen hartu ei zuen babeslekua. Bertako andreekin seme-alaba ugari eduki ei zituen eta Beniurriagel kabila sortu ei zen horrela. Indalecio Prietok berak, Rifeko gerran kazetari lanetan jardun zuenak, egiazkotzat hartzen du historia hau Leguinecheren esanetan.
Abd el Krimek bizirik dirau
1984an istilu larriak izan ziren Rifen.
Bertako eskoletan eta komunikabideetan ez da Abd el-Krimen bizitzaz eta obraz ezer irakasten. Hala ere, bere herritarren artean bolo-bolo dabil bere izena, amazigh herriaren ikur gisa.
Coupray
Coupray Frantziako udalerria da, Marne Garaia departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Coupray udalerrian erroldatutako biztanleak 178 ziren. Familiak 68 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 83 etxebizitza zeuden, 69 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 82 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 69 etxebizitza nagusietatik 51 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 5 etxek hitu gela zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 46 etxek bost zituzten. 61 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 29 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 34 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 103 ziren, horien artean 81 aktiboak ziren eta 22 inaktiboak ziren. 81 pertsona aktiboetatik 76 lanean zeuden (40 gizon eta 36 emakume) eta 6 langabezian zeuden (3 gizon eta 3 emakume). 22 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Coupray udalerrian 66 unitate fiskal zeuden, 161 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.703 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
France-Albert René
France-Albert René, The Boss (Victoria, 1935ko azaroaren 16a - Mahé, 2019ko otsailaren 27a) Seychelleetako bigarren presidentea izan zen.
René Ingalaterran hezi zen eta Erresuma Batuko Alderdi Laboristaren alde agertu zen. Seychelleetara itzuli zenean abokatu gisa lan egin zuen 1957 eta 1961 bitartean. 1964an Seychelleetako Herriaren Alderdi Batua (Seychelles People's United Party) sortu zuen.
1976an James Mancham presidenteak lehen ministro izendatu zuen. 1977ko ekainaren 5ean bere jarraitzaileek estatu-kolpe baten ondoren presidente bihurtu zuten. Bere burua Indiako Ozeanoko sozialistatzat zuen eta ez sobietar komunistatzat. 1977 eta 1993 artean haren alderdia estatuko legezko alderdi bakarra izan zen eta hiru presidentetzarako hauteskunde irabazi zituen (1978, 1984 eta 1989). 1993 ondoren, ordurako demokrazian, beste hiru presidentetzarako hauteskunde irabazi zituen (1993, 1998 eta 2001).
1981ean Mike Hoare mertzenarioak antolatutako eta Hegoafrikak finantzatutako estatu-kolpea garaitu zuen.
Diktadore onberatzat hartua izan zen haren herrialdea Afrikako garatuena izatera eraman baitzuen. 2004ko uztailaren 14an James Michel presidenteordearen alde dimititu zuen.
Massif des Écrins
Massif des Écrinseko mendiek Parc national des Écrins delako parke nazionalaren erdigunea osatzen dute. Dofinerriko Alpeen zati dira.
Maravillas gaztetxea
Maravillas gaztetxea, 2017ko irailaren 3tik Iruñeko Alde Zaharreko Rozalejoko markesaren jauregian dagoen gaztetxe bat da. 2018ko abuztuaren 17an Nafarroako Foruzaingoak eta Espainiako Polizia Nazionalak hustu zuten, baina gaztetxeko kideek egun berean berriz okupatu zuten.
Hustutzea
2018ko uztailean, Uxue Barkos eta Geroa Bai buru zuen Nafarroako Gobernuak eraikinean Oroimen Historikoaren Institutua ezarriko zelako aitzakian Ondare Zerbitzuaren bidez Maravillas gaztetxearen hustea eskatu zuen. Horrek Geroa Bai eta Euskal Herria Bildu alderdien arteko tentsioa piztu zuen, garaiko Nafarroako Gobernua osatzen zuten kideak, EH Bilduk erabakia gogor kritikatu eta gaztetxeak Iruñeko Alde Zaharreko elkarteen sarearen barnean egindako lana goraipatu zuen.
Berehala hutsaraztearen mehatxupean, gaztetxeak adierazi zuen eztabaida ireki bat egiteko prest zegoela, eta ateak berriz ere irekiko zituela, bai eta abuztuaren 25ean gaztetxearen aldeko manifestazioa egingo zela iragarri ere. Azkenean, abuztuaren 17ko gauean, Foruzaingoak eta Espainiako Polizia Nazionalak eraikina hustu zuten, aurrez polizien karga latzez eta 22 pertsonen identifikazioak jazo ziren egunari amaiera emanez. Gau horretan bertan, gaztetxeko hainbat kidek eraikina berrokupatu zuten.
Adierazpenak
Alderdi politikoen adierazpenak denetarikoak izan ziren: alde batetik, Nafarroako Alderdi Popularrak, Nafarroako Alderdi Sozialistak eta Nafar Herriaren Batasunak hutsaraztea poztasunez hartu zuten, okupazioa legez kanpokotzat jo eta polizia bere jarduerarengatik zorionduz. Bestalde, Nafarroako Nafarroako Ahal Duguk eraikina helburu sozialetarako proiektu baterako izateko nahia adierazi zuen, eta Gero Baik hutsaraztea agindu judizialei jarraituz egina izan zela justifikatu zuen. Azkenik, Sortu, EH Bildu eta Orain Bai alderdiek hutsaraztea eta poliziaren bortizkeria salatu zuten.
Urte batzuk lehenagotik, hiri berdinean eta 1994-2004 artean, Euskal Jai pilotalekua zenean kokatutako Euskal Jai Gaztetxearekin antzeko hutsaraztea bizi izan zen. Kasu honetan, Nafarroako Gobernuan Nafar Herriaren Batasuna alderdia zegoen agintzen eta boterean.
Eastford (Connecticut)
Eastford Connecticuteko herri bat da. Windham konderrian kokatua dago. 2010ean 1,749 biztanle zituen, 74.82 kilometro koadrotan banatuta.
Pian Camuno
Pian Camuno Italiako udalerri bat da. Bresciako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Pian Camunok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Sumak
Sumak tapiza edo sumak alfonbra alfonbra laua da, tradizioz Persiar Inperioko herrialde ohietan- Kaukasian, hego-mendebaldeko Persian eta Anatolian- egiten dutena. Kilimen motibo berak erabiltzen ditu baina gogorragoak eta lodiagoak dira.
Bobo
Boboa Otsagabiko dantzetako pertsonaia da, bi aurpegiko maskaraduna.
1997ko Andaluziako Itzulia
1997ko Andaluziako Itzulia txirrindularitza itzuli honen 43. edizioa izan zen. 1997ko otsailak 16 eta 20 artean ospatu zen, 5 etapatan banatutako 721,20 kilometroko ibilbidea eginez. Sevillan hasi eta Granadan amaitu zen.
Bobo
Dantza-taldearen buru da, eta arlekinen antzeko jantzi gorri-berdea darama. Bere jantziak bi kolore hauekin jokatzen du, gorputzaren simetria azpimarratuz. Adibidez, galtzerdi bat berdea eta bestea gorria eramanez, edo mauka bat gorria eta bestea berdea. Dantza-zikloa sei dantzak osatzen dute, hauen artean lau makil-dantza direlarik. Azken dantzan, bi aurpegiko mozorroa erabiltzen du bobok, bata beltza eta bestea zuria. Txirikorda gorri-berdea ere eramaten du. Jaietako lehen egunean, irailaren 8an alegia, meza baino lehen Muskildako ermitan egiten dute dantza, eta arratsaldean Blankoa plazan.
1997ko Andaluziako Itzulia
Garailea izan zen Erik Zabelek, proba, batez beste, 38,964 kilometro orduko abiaduran bete zuen. Erregulartasunaren sailkapena ere irabazi zuen. Mendiko sailkapena Francisco Cabellorentzat izan zen, tarteko helmugena Angelo Canzonierirentzat eta taldekakoa ONCErentzat
Polo (kirola)
Poloa zaldi gainean jokatzen den kirola da, kirten luzeko zurezko mailu batez zurezko pilota bat aurkako taldearen atean sartzean datzana. Taldeak maizenik lau jokalariz osatuak izaten dira, eta zortzi denborako (denbora bakoitzak gehienez ere zortzi minutu izaten dituela) partidetan aritzen dira elkarren kontra, 275 metro luze eta 140 zabal dituen zelaian.
Jatorriz Asiakoa da (antzina jokatzen zen Persia eta India inguruan), eta Ingalaterrara eraman zuten ingelesek XIX. mendearen azken aldera. Arrakasta handiko kirola da Commonwealtheko herrialdeetan, Ameriketako Estatu Batuetan eta Argentinan, nahiz eta gutxi batzuek joka dezaketen kirola izan.
Vaillantella euepiptera
Vaillantella euepiptera Vaillantella generoko animalia da. Arrainen barruko Vaillantellidae familian sailkatzen da.
Grants (Mexiko Berria)
Grants Mexiko Berriko hiri bat da. Cibola konderrian kokatua dago. 2010ean 9,182 biztanle zituen, 38.48 kilometro koadrotan banatuta.
Otopharynx selenurus
Otopharynx selenurus Otopharynx generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Komunztadura
Komunztadura, gramatikan, esaldi berean loturik dauden hitz batzuen artean gertatzen den kideko morfemen arteko adostasuna da. Normalean, hitzen flexioak aldatuz egiten da.
Kategoriaren arabera
Hizkuntza bakoitzean, komunztadurak kategoria gramatikalen araberakoak dira.
Genero eta numeroa
Euskararen inguruko hainbat hizkuntzatan, generoari, numeroari eta kasuari dagokien lotura gertatzen da izen-sintagmako izenaren, adjektiboaren eta artikuluaren artean (adibidez, izena singularrean agertzen bada, adjektiboak ere singularrean egon behar du).
Esate betarako, gaztelaniaz, el gato pequeño ("katar txikia"), la gata pequeña ("kateme txikia"), los gatos pequeños ("katar txikiak"), las gatas pequeñas ("kateme txikiak") izen-sintagmetan, artikuluen, izenen eta adjektiboen artean genero eta numero komunztadurak daude. Frantsesez ere halaxe da: aurreko izen-sintagmak, hurrenez hurren, le petit chat, la petite chatte, les petits chats eta les petites chattes dira.
Euskal izen-sintagmak ez du horrelakorik; alde batetik, euskaraz ez dagoelako genero gramatikalik eta, bestetik, kasu-marka sintagma osoari behin bakarrik eransten zaiolako.
Kasua
Deklinabide-kasuak dituzten hizkuntzetan, kasuaren komunztadura ere gertatzen da. Adibidez, alemanezko  der gut e Mann ("gizon ona", nominatiboan) eta  des gut en Mann (e)s  ("gizon onaren", genitiboan).
Euskaraz kasuak ditugun arren, ez dago alemanaren antzeko komunztadurarik: -ren morfema (genitiboa agertzen duena) izen-sintagma osoari gehitzen zaio behin eta ez dago beste flexio aldaketarik.
Aditzak eta pertsona
Europako hizkuntza gehienetan, subjektu eta aditzaren artean ere gisa bereko komunztadura gertatzen da, pertsonaren arabera. Hona frantsesezko adibideak, partir ("abiatu") aditzarekin, indikatibozko orainaldian:
NGC 1744
NGC 1744 galaxia espiral bat da, Lepus konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Komunztadura
Aditzak eta pertsona
Passé composé deritzan aditz-denboran (euskaraz, orainaldi eta lehenaldi [+ bukatua] adierazten du, hau da, abiatu naiz / nintzen formen berri ematen du), komunztadurak konplexuxeagoak dira:
Euskal aditzak, ordea, perpausean ager daitezkeen hiru sintagmarekin (NOR, NORI eta NORK sintagmekin) gordetzen du komunztadura. eta lotura hori aditzari hiru sintagma horiei dagozkien morfemak erantsiz gauzatzen da, aditz trinko zein perifrastikoetan. Pertsona anitzeko komunztadura hori are nabariagoa da georgieraz, Kaukosoko hizkuntza ergatibo batean (hurrengo esaldiotan, pertsonen komunztadura markak bereizi ditugu, georgierazko aditz trinkoetan zein euskarazko laguntzaileetan):
Laia Soler
Biografia
Laia Soler Lleidan jaio zen eta Bartzelonan bizi da.Kazetaritza ikasi zuen Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan, eta sorkuntza, zuzenketa literarioa eta edizioan espezializatu da.
Idazle ibilbidea
2009an lortu zuen idazle gisa lehen onarpena, Inmortal izenburuko eleberriarekin Jordi Sierra i Fabra Sariaren ohorezko zerrendan sartzea lortu zuenean. Hala ere, 2013an argitaratu zuen Los días que nos separan, lehen lana, Plataforma Neo argitaletxearekin, "la caixa"/PLATAFORMA literatura-sariaren lehen edizioa irabazi ondoren. Urte horretan bertan, eleberria katalanera itzuli zen, Els dies que ens separen izenburupean. Ordutik, idazle gisa egin duen ibilbidea eta hainbat komunikabidetako erredakzio-lanak uztartu ditu, hala nola La Vanguardia, Catalunya Gastronòmica edo Off the record aldizkari digitala.
2015. urtean, Heima es hogar en islandés izeneko Plataforma Neo-rekin argitaratu zuen bigarren eleberria, eta, 2016. urtean, Puck argitaletxeak Nosotros después de las doce (Valiria Saga nobelarekin hasi zen) argitaratu zuen. Azken eleberria Tú y yo después del invierno (2018) da. Haren eleberriek kritika oso positiboak jaso dituzte, bai blog literario amateurrek, bai komunikabide espezializatuek.
Argitaratutako lanak
Besteak beste, lan hauexek argitaratu ditu:
Alex Tejería
Alex Tejería Amunarritz, ofizialki Alejandra Tejería, (Larraul-1932 - Montevideo, 2019ko otsailaren 22a) euskal emigratzailea Uruguain herrialde horretan euskal kulturaren zabaltzaile sutsua izan zen. Haize Hegoa Euskal Etxearen sortzailetako bat izan zen.
Biografia
Gipuzkoako Larraul herrian, Larrola baserrian jaioa, berrogeita hamargarren hamarkadan Uruguaira joan zen bizitzera. David Bengoa mungiarrarekin ezkondu zen eta Maite izeneko alaba izan zuen, Maite Bengoa alegia. Alex Montevideoko hiru euskal etxeen bazkidea izan zen: Centro Euskaro, Euskal Erria Euskal Etxea eta Haize Hegoa Euskal Etxea. Haize Hegoaren kasuan bera egon zen sortzaileen artean eta elkarteak egoitza bezala Alexek utzitako lokala erabili zuen.
87 urte zituelarik, Montevideon hil zen.
Lycodryas cococola
Lycodryas cococola Lycodryas generoko animalia da. Narrastien barruko Lamprophiidae familian sailkatuta dago.
W. H. R. Rivers
William Halse Rivers Rivers (Luton, Kent, - Cambridge, ) ingeles psikofisiologo eta antropologoa izan zen. Antropologia- eta etnografia-lan garrantzitsuak idatzi zituen, Ozeaniako kulturei buruz bereziki. Lewis Henry Morgan Estatu Batuetako etnologoaren eboluzionismoaren jarraitzailea izan zen hasieran, baina difusionismorantz jo zuen ondoren arian-arian. Obra nagusiak: The Todas (1906, Toda herria), The History of Melanesian Society (1914, Melanesiako gizartearen historia), Kinship and Social Organization (1914, Ahaidetasuna eta gizarte antolakuntza). Azken urteetan psikologia-ikerketak egin zituen: Instinct and the Unconscious (1920, Instintua eta inkontzientea).
Luc karrika
Erdi Aroan existitu arren, 1511ra arte ez zen aipatua izan. XIX. mendeko sute batek karrikako etxeak erraustu zituen. Izena Luceko jaunen egoitzatik datorkio. Luis XIV.a Frantziakoaren erreinaldian Franche-Comté izena zuen.
Taika Waititi
Taika David Waititi (Raukokore, ) zeelandaberritar zinema eta telebista zuzendaria, aktorea eta umorista da.
Easton (Connecticut)
Easton Connecticuteko herri bat da. Fairfield konderrian kokatua dago. 2010ean 7,490 biztanle zituen, 71.02 kilometro koadrotan banatuta.
Paul olagarroa
Paul olagarroa (2008 - 2010eko urriaren 26a) Alemaniako Oberhausen hiriko Sea Life Centre aquariumeko olagarro arrunta da. Olagarroa askotan erabiltzen dute futbol partidetan emaitzak asmatzeko, gehienetan Alemaniak jokatzen dituen nazioarteko partidak. 2010eko Munduko Futbol Txapelketaz geroztik, nazioarteko oso ezaguna bihurtu zen.
Prozesua
Olagarroari ur tanke batean bi kaxa jartzen zaizkio. Kaxa bakoitzak partida jokatzen duen herrialdearen bandera darama eta kaxa bakoitzaren barruan muskuilu bana dago. Olagarroak kaxa aukeratzen du, bietan bat ireki eta barruko muskuilua jaten du. Irekitzen duen kaxako herrialdeak irabazi ohi du.
Paulen predikzio zuzenak %100 izan ziren 2010eko Munduko Futbol Txapelketan eta %86 guztira.
Grenville (Mexiko Berria)
Grenville  Mexiko Berriko herrixka bat da. Union konderrian kokatua dago. 2010ean 38 biztanle zituen, 1.61 kilometro koadrotan banatuta.
Stjepan Filipović
Stjepan Filipović (Opuzen, Kroazia-Eslavoniako Erresuma, Austria-Hungariako Inperioa, 1916ko urtarrilaren 27a – Valjevo, Serbia, 1942ko maiatzaren 22a) Bigarren Mundu Gerran borrokatu zen kroaziar partisano bat izan zen. Ardatzeko potentziek preso hartu eta exekutatu zuten. Gerra ondoren Jugoslaviako heroi nazional izendatu zuten.
Biografia
Stjepan Filipović 1916ko urtarrilaren 27an jaio zen, Austria-Hungariako Inperioaren kostaldeko Opuzen herrian (egun, Kroazia). Bigarren Mundu Gerra piztu baino lehenago, garai hartan Jugoslaviako Erresumakoak ziren Mostar (gaur egun, Bosnia eta Herzegovina) eta Kragujevac (gaur egungo Serbia) herrietan bizi izan zen. 1937an langile mugimenduetan militatzen hasi zen, baina 1939an atxilo hartu zuten eta urtebete egin zuen kartzelan. 1940an, Jugoslaviako Alderdi Komunistako kide bihurtu zen. 1941ean, partisanoen Tamnavsko-Kolubarski batailoiko buruzagitzara iritsi zen. 1942ko otsailaren 24ean, Ardatzeko potentziek preso hartu zuten eta urte bereko maiatzaren 22an, Alemaniak Jugoslavia okupatua eta kontrolpean zuenean urkatu zuten, Valjevon. Soka lepoan jarri ziotenean, Stjepan Filipovićek bi besoak desafioz altxatu eta oihu egin zuen: «Heriotza faxismoari, askatasuna herriari!». Halaber, jugoslaviar herritarrei ez errenditzeko eta inbaditzaileen aurka borrokan segitzeko dei egin zien. Une hartantxe ateratako argazkian oinarrituta, gerora haren oroimenez bi estatua altxatu ziren Jugoslaviako Errepublika Federal Sozialistan: bata, hil zuten herrian, Valjevon (Serbian); bestea, haren jaioterrian, Opuzenen (Kroazian). Azken monumentu hori, 1968an eraikia, 1991n suntsitu zuten; Kroaziako Kultura Ministerioaren asmoa da estatua berreraikitzea.
Litio-ioizko bateria
Litio-ioizko bateria edo Li-ioi bateria (LIB gisa laburtua) bateria kargagarri bat da, litio ioiak elektrodo negatibotik elektrodo positibora mugitzen direnak kargatzean eta alderantziz deskargatzean. Li-ioi bateriek litiozko konposatu bat erabiltzen dute, elektrodo material gisa. Elektrolitoak, mugimendu ionikoa ahalbidetzen dutenak eta bi elektrodoek litio-ioizko bateria osatzen dute.
Litio-ioizko bateriak etxeko elektronikan oso arruntak dira. Elektronika eramangarriko bateriak kargatzeko erabilienak dira, energia-dentsitate handikoak, memoria-efektu txikiak eta auto-deskarga baxuak direlako. Bestalde litio ioizko bateriak oso erabiliak dira gaur egungo militaritzan, ibilgailu elektrikoetan eta aereoespazioko aplikazioetan.
Kimika, errendimendua, kostua eta segurtasun ezaugarrien arabera LIB mota desberdinak daude. Eskuko elektronikan LIBS bat erabiltzen da, litio kobaltoaren oxidoan oinarrituta dagoena (LiCoO2), energia-dentsitate handia eskaintzen duena, baina segurtasun arriskuak aurkezten dituena hondatua dagoenean. Litio ioi fosfatoaren (LiFePO4), litio ioizko manganeso oxidoaren bateria (LiMn2O4, Li2MnO3, edo LMO), eta litio nikel manganeso kobaltoa oxido (LiNiMnCoO2 edo NMC) energia-dentsitate txikiagoak eskaintzen dituzte, bizitza luzeak eta mundu errealaren erabilerarako zorigaiztoko gertakarien aukera gutxiago (adibidez, sua, leherketa, eta abar). Bateria horiek oso erabiliak dira tresna elektrikoetarako, mediku ekipamenduetarako eta beste roletarako.
Historia
M. Stanley Whittingham-ek proposatu zituen gaur egungo Birghamton univertsitatean. Whittingham-ek TiS edo titanio(II) sulfuroa eta litioa erabili zitueen elektrodo moduan.
1985.urtean, Akira Yoshinok bateria prototipo bat egin zuen, non karbonozko elektrodo bat (litio ioiak sar zitezkeen) eta LiCoO2 erabili zuen. Litio metalikozko materialak ez erabiltzeak segurtasunean hobekuntza handia ekarri zuen litioa erabiltzen zuten baterietan. Litio kobalto oxidoaren erabilerak produkzio industriala erraztu zuen. Hau izan zen litio ioizko baterien sorrera. Bateria modernoak eta komertzializazioa.
Athanasius Kircher
Athanasius Kircher (Geisa, Turungiako Dukerria, 1602ko maiatzaren 2a - Erroma, 1680ko azaroaren 28a) alemaniar jesulaguna eta polimata izan zen. 40 lan inguru idatzi zituen, batez ere erlijio konparatuari, medikuntzari eta geologiari buruzkoak. Ruđer Boškovićekin eta Leonardo da Vincirekin alderatu dute bere ezagutza zabalagatik eta "Ehun artetako maisu" deitu izan zaio. Berrogei urte baino gehiagoz irakatsi zuen Erromatar Eskolan, eta han bitxikerien kabinetea ezarri zuen.
Litio-ioizko bateria
Historia
1989, John B. Goodenough eta Arumugam Manthiramek Texaszko Unibertsitatean (Austinen), demostratu zuen polianioiak dituzten katodoek, oxidoek baino boltai handiagoak sortzen dituztela efektu induktiboarengatik.
Athanasius Kircher
Sumendiak eta, gainera, hebreera ikasi zituen errabino batekin, ohiko ikasketez gain. 1622an Koloniara ihes egin zuen protestanteengandik. 1622tik 1624ra irakasle izan zen Koblentzan, eta matematika, hebreera eta aramera irakatsi zituen. 1628an apaiztu eta Würzburgeko Unibertsitateko irakasle izendatu zuten. Egiptoar hieroglifoei ere interesatzen hasi zitzaien.
Litio-ioizko bateria
Historia
1991, Sony y Asahi Kaseiek lehenengo litio ioizko bateria komertziala atera zuten merkatura.
Athanasius Kircher
1631n argitaratu zuen bere lehen liburua, Ars Magnesia, magnetismoari buruzkoa. 1634an Erroman kokatu zen. Han irakatsi zuen hainbat urtez, harik eta ikerketan jardun ahal izan zuen arte.
Egiptoko hieroglifoak deszifratu zituela uste zuen, bere ondorioak okerrak izan ziren arren. Hizkuntza koptekin izan zuen harremana egokia izan ote zen. Horregatik, batzuek egiptologiaren sortzailetzat jotzen dute.
Litio-ioizko bateria
Historia
1996, Goodenough, Akshaya Padhi  eta bere laguntzaileek litio ioi fosfatoa (LiFePO4) eta beste fosfato-olibinoak (litio metalezko fosfatoak, olibinoen egitura berdinarekin) elektrodoentzako materialtzat  identifikatu zuten.
Athanasius Kircher
Sumendiei eta fosilei buruzko ikerketak egin zituen. Mikrobioak ikusi zituen mikroskopioarekin eta mikroorganismoak izurritearen kausa zirela esan zuen. Teknologiaz eta asmakizun mekanikoez ere interesatu zen.
Litio-ioizko bateria
Historia
2002, Yet-Ming Chiang yeta berte MIT-eko laguntzaileek litio ioizko baterien errendimenduan  hobekuntza handia lortu zuten, aluminioa, niobioa eta zirkonioa dopatze bidez materialaren eroankortasuna areagotuz.
2004, Chiang-ek berriro errendimendua handitu zuen 100 nanometroko diametro baino gutxiagoko burdinazko fosfatozko partikulak erabiliz.
2011, as baterías de Li-ion supusieron el 66% de todas las baterías recargables en Japón.
2015, Tesla Motors konpainiak bi energia biltegiratze sistemak aurkeztu zituen, litio-ioizko bateriak erabiliz, Tesla Powerwall. Honen helburua energia berriztagarrien elektrizitatea gordetzea zen, hala nola fotovoltaikoa edo haizea.
Gaur egungo egoera
Gaur egun bateria mota asko daude. Lehen postuan berun azidozkoak daude. Hauek bikainenak bezala ezagutzen dira eta zaharrenetarikoak diren arren oso zabalduak daude gizartean. "Baterias de arranque" bezala ezagutzen dira, hain zuzen ere autoen eta beste hainbat ibilgailuen bateriak berpizteko erabiltzen dira.
Bigarren postuan daudenak Nikel/Kadmiozkoak dira. Hauek aurrekoen aldean teknologikoki dezente aurreratuegoak diren arren salmenta kontrolatua dago Kadmioa toxikoki aktiboa baita.
Hirugarren mailan aurrekoaren bertsio hobetu gisa Nikel metal hidrurozkoak dira merkeagoak dira eta bolumen berean energia gehiago gordetzeko ahalmena dute. Hala ere Ni-Cd motakoa gehiago erabiltzen dira kontsumo txikiak edo eta deskarga maila handiak dituzten gailuetan.
Laugarren postuan izango genituzke litio ioizko bateriak
Polisindeton
Polisindeton hitza grezieratik dator (πολύς "asko", σύν "-arekin" eta δέω "lotu") eta lokailu aniztasuna esan nahi du. Eta horretan datza, alegia, errekurtso estilisto hau: asmo estilistiko batekin juntagailuen errepikatzean, hain zuzen.
Litio-ioizko bateria
Funtzionamendua
Deskaga bitartean, litio ioiak elektrodo negatibotik elektrodo positibora higitzen dira elektrolitoetatik, eta elektroiak, aldi berean, kanpo zirkuitotik norabide berdinean higitzen dira ere. Bateria kargatzen dagoenean, kontrakoa gertatu ohi da. Hona hemen ekuazio batzuk kimikoki azalduz
NGC 1752
NGC 1752 galaxia espiral bat da, Eridanus konstelazioan. Heinrich Louis d'Arrestek aurkitu zuen n.
Litio-ioizko bateria
Erredox erreakzioa:
Litio ioizko pilan erredox erredakzioak gertatzen dira:
Elektrokimika
Elektrokimikan, erreaktiboak litio ioi baterietan elektrodo positiboak eta negatiboak dira eta elektrolitoak elektrodoen arteko mugimendua ahalbidetzen dutenak. Energia elektrikoa bateriatik higitzen da kanpo zirkuitu bateko elektroien karga edo deskargaren ondorioz.
Polisindeton
Gabriel Arestiren adibide bat "eta"ren polisindetonez:
Litio-ioizko bateria
Elektrokimika
Bi elektrodoek ahalbidetzen dute litio ioien higidura beraien estrukturaren barnetik eta kanpotik, non prozesu horiei sarrera eta irteera deritze hurrenez hurren.Deskaga bitartean, litio ioiak elektrodo negatibotik elektrodo positibora higitzen dira elektrolitoetatik, eta elektroiak, aldi berean, kanpo zirkuitotik norabide berdinean higitzen dira ere. Bateria kargatzen dagoenean, kontrakoa gertatu ohi da. Hona hemen ekuazio batzuk kimikoki azalduz.
Litiozko ioi bateri batean, elektrodo positiboetatik negatiboetara higitzen dira metal transizioa oxidatuz, Co3+tik Co4+ra kargatzean, eta deskargatzean Co4+etik
Polisindeton
Badago erabat aurkako den errekurtsoa: asindeton alegia. Hau juntagailuak kentzean datza.
Litio-ioizko bateria
Elektrokimika
Co3+ra. Kobalto elektrodoa x < 0.5 (x, moletan) bakarrik da itzulgarria, deskarga posible guztia limitatzen. Bateria hau SONYk garatu zuen 1990. urtean.
Abantailak
Azken urteetan asko erabiltzen den teknologia da elektronika naiz elektrika kontuetan (ordenagailu portatiletan, mugikorretan, MP3-etan…) hainbat abantaila baititu:
Desabantailak
Dituen alde on guztiez gain, ez da energia metatzeko sitema perfektu bat eta desabantailak ditu.
Hemen batzuk:
Motak
Kontuan izan  behar da litiozko bateria konbinazio ugari daudela merkatuan, eta horrek hainbat ezaugarri sor ditzake. Horien artean aurkitzen ditugu:
Segurtasun neurriak
Teknologia hauetan, bateria mota hauek azkarren gastatzen diren bateriak izan ohi dira, eta hau saihesteko, segurtasun neurri batzuk hartu ohi dira.
Bateria hauek dira memoria efektu txikiena dituztenak beste teknologia guztien artean,​ horregatik betegabeko ziklo batzuk ondoren beharrezkoa da bateriaren kalibrazio oso bat egitea efektu hau desagerrarazteko. Bere bizitza erabilkorra luzatzeko, zenbait zaintza beharrezkoak dira:
Vitus Bering
Vitus Bering (Horsens, 1681eko abuztuaren 5a - Bering uhartea, Kamtxatkatik hurbil, 1741eko abenduaren 19a ) daniar itsasgizon eta esploratzailea izan zen. Errusiako armadaren zerbitzura, Siberia eta Alaskako itsasaldeak esploratu eta Beringeko itsasartea aurkitu zuen.
Bizitza
Vitus Bering Danimarkako Horsens hirian jaio zen. Oso gazte zela Indietara bidaia bat egin ondoren, 1703an Errusiako itsas armadan sartu zen. Itsaso Baltikoko ontziterian aritu zen Iparraldeko Gerra Handian. 1710-1712 bitartean, Azoveko itsasora igorri zuten, eta Turkiaren aurkako gerran parte hartu zuen. 1713an, Anna Christina Pülse Kareliako merkatari baten alabarekin ezkondu zen. 1715ean egindako bisita labur bat izan ezik, Bering ez zen sorterrira itzuli. Handik aurrera, errusiarrak Siberian egiten ari ziren aurrerakadak eraginda, Asiako ipar kostaren esplorazioari ekin zion buru-belarri.
1725-1728 bitartean, Petri Handiaren aginduz, Kamtxatkarako lehen espedizioa gidatu zuen, Ipar Amerika eta Siberia loturik ote zeuden jakitearren. 1725eko martxoan San Petersburgotik abiatu eta lehorrez, Tobolsk, Irkutsk eta Jakutsken barrena, Okhotskera iritsi ziren bi urteren buruan. Han eraiki zuten itsasontzian Okhotskeko itsasoa gurutzatu eta Kamtxatkara heldu ziren. Bertan San Gabriel (errusieraz: Sviatoi Gavriil) izeneko beste itsasontzi bat egin eta 1728ko uztailaren 25ean itsasoratu ziren. Iparralderantz itsastatuz, abuztuaren 21ean San Laurendi uhartea aurkitu zuten, eta Semion Dezhniovek deskribatuak zituen Diomedes uharteak geroago. Asiako itsasaldeko lurra ikusteari utzi zionean, Asia eta Amerika loturik ez zeudela atera zuen ondorioz Beringek. Itzulerako bidaian, Siberian zeharreko ibilbide luzeak gaixotu egin zuen, eta espedizioan lagundu zioten semeetatik bost hil ziren. 1730eko udan iritsi zen San Petersburgora, baina almirantegoko funtzionarioen kritikak jaso zituen, Ipar Amerikako itsasaldea ikusi gabe itzuli zelako. 1730ean tronura igoa zen Ana enperatrizak Bering jarri zuen Siberia eta Kamtxatkako itsasaldea esploratzeko beste espedizio baten buruan. Iparraldeko Espedizio Handia deitutakoa (1733-1743) ordu arte munduan egindako abentura zientifikorik handiena izan zen. Ehunka lagunek (soldaduak, marinelak, zurginak, itsas armadako ofizialak, zientzilariak), horietako asko beren familiekin, lau urteko ibilaldia egin behar izan zuten Siberian barrena, Kamtxatkako penintsulara heltzeko. Bering, 1735an Okhotskera iritsirik, bi itsasontzi eraikitzen hasi zen Makar Rogatxev eta Andrei Kozmin ontzigileen laguntzaz: San Petri (errusieraz: Sviatoi Piotr) eta San Paulo (errusieraz: Sviatoi Pavel). Bakoitzak 14 kanoi eta 76 lagunentzako lekua zituen. Beringen taldeak hiru urtez jardun zuen ontzien eraikuntzan.
1739an, Beringek Ivan Jelagin bidali zuen Kamtxatkako ekialdeko itsasbazterra esploratzera. Petropavlovsk basea eraiki zuen bertan, eta handik abiatu ziren bi itsasontziak, 1741eko ekainaren 4an, Ipar Amerikako itsasalderantz. Ekainaren 20an, laino handiaren erruz, itsasontziak banandu egin ziren. San Paulok —Aleksei Txirikov buru zuen— Alexander uhartedia (Alaska) begiztatu ostean, Petropavlovskera itzuli zen. Bering, berriz, Alaskaren hegoaldeko itsasaldeko Kaiak uharteraino heldu zen. Eskifaia gaixoturik zegoenez gero, berehala partitu ziren Kamtxatkarantz. Baina, aurrera jarraitu ezinik, Komandorski uharteetan babestu behar izan zuten, eta han hil zen Bering, abenduaren 19an, eskorbutoak jota. Eskorbuto eta goseak eskifaiako beste 29 lagun hil zituzten negu hartan. Bizirik iraun zutenak 1742ko abuztuaren 26an iritsi ziren Petropavlovskera.
Ohoreak
Beringen lana ez zen denbora luzean onartu, James Cookek eskualde hartara egin zuen hirugarren bidaian (1776–1779) haren aurkikuntzak egiazkoak zirela frogatu zuen arte. Gaur egun, Beringeko itsasartea, Bering uhartea eta Bering itsasoak daniar haren izena daramate.
Pisogne
Pisogne Italiako udalerri bat da. Bresciako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Pisognek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Champion (New York)
Champion Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Jefferson konderrian dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Arbutus
Arbutus Ericaceae familiaren baitako landare loredunen generoa da. 14 espezie inguru ditu, zuhaixkak eta zuhaitzak, Mediterraneo aldeko, Mendebaldeko Europako eta Ipar Amerikako eskualde epeletan hazten direnak. Euskal Herrian dagoen espezie bakarra gurbitza (Arbutus unedo) da.
Lovaina
Lovaina izenak hainbat adiera du:
__DISAMBIG__
Aguraingo kondearen altxamendua
Aguraingo kondearen altxamendua Petri Lopitz Aiarakoa Aguraingo kondearen altxamendu armatua jasotzen duen izen historiografikoa da, Gaztelako Komunitateen Gerraren garaian Junta Santuaren alde egindakoa.
Aurrekariak
Diego Martinez de Alaba oinaztarra 1498tik ari zen Arabako ahaldun nagusi karguan, eta Aguraingo konde ganboatarrarekin zituen harremanak okertu egin ziren, monarkiak bere jabetzako lurretan sarri eskuak sartzen zituen bitartean. Horretan, 1520ko irailean, Aiarakoak salaketa jarri zuen Tordesillasko Juntaren aurrean, ustelkeria fiskala eta beste kargu batzuk egotzita. Komuneroen Juntak kasuari buruzko ikerketa bat irekitzeko eskatuz erantzun zuen eta Antonio Gomitz Aiarakoa Ermandadeko diputatu ganboatarri ikerketa hau burutzeko agindua eman zion. Gasteiz hiriak eta Ermandadeak Juntaren aginduak betetzeari uko egin izanak kondearen antipatia ekarri zion, eta laster, kondearen eta Tordesillasko gobernu-organo komuneroaren arteko harremanak estuagoak bihurtu ziren.
Liophidium maintikibo
Liophidium maintikibo Liophidium generoko animalia da. Narrastien barruko Lamprophiidae familian sailkatuta dago.
Aguraingo kondearen altxamendua
Altxamendua
Behin komuneroen konfiantza lortuta, Aguraingo kondea, 1520ko azaroaren 6an, iparraldeko armadako kapitain-jeneral izendatu zuten honela, funtzionarioak izendatzeko boterea emanez:
Vaillantella maassi
Vaillantella maassi Vaillantella generoko animalia da. Arrainen barruko Vaillantellidae familian sailkatzen da.
Zenbaki aljebraiko
Zenbaki aljebraikoa edozein zenbaki erreal edo konplexu da, ondorengo ekuazio polinomikoaren ebazpena dena:
Non: