cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Benazir Bhutto
Ideologia
Bhuttok demokraziaren eta modernizazioaren aldeko apustua egin zuen, eta mundu islamiarraren etorkizuna prozesu horiek bereganatzean zegoela uste zuen. Hala ere, Allenek uste zuen zaila zela Bhuttoren balio politiko nagusiak zehaztea ; Bhuttok uste liberalak eta ikuspegi aurrerakoia zituela esan zuen Bhatiak. Suvorova-k, berriz, mendebaldeko entzule batentzat Bhuttok bere burua Pakistan kontserbadoreko balio liberal unibertsalen ostetzat aurkezten zuela uste zuen. G.S. Bhargava biografoak uste zuen Bhutto, Pakistango politikaren testuinguruan, sozialdemokratatzat pasa zitekeela. Bere lagun Catherine Druckerrek (bi emakumeak Oxfordeko Unibertsitatean zeuden bitartean ezagutu zuenak) esan zuen Bhuttoren iritzi politikoak egungo ezkertasun leunaren barruan zeuden topiko horien antzekoak zirela. Bhargavak gaineratu zuen (Harvarden eta gero Oxforden gobernantzan eta politikan izan zuen heziketari esker) Bhuttok teoria eta praktika politikoekiko esposizio sakona izan zuela ikuspegi historikotik nahiz eszenatoki garaikidetik.
Bere agintaldian, Bhuttok ez zuen ezer egin Pakistanen izaera feudala, serioski, zalantzan jartzeko. Bhuttoren garaian, Ahmedek idatzi zuenez, klase feudal aberatseko jendeak PPP menperatzen zuen maila federalean zein probintziakoan. Bhargavak iradoki zuen Bhuttok ez zuela bere aitak erabilitako ahozko erradikalismoan parte hartu behar, ez baitzuen identitate sozialista baten aldeko aldarria egin behar botoak irabazteko eta pragmatista izateko, bai hitzez, bai egitez. Lambek hauteskunde kanpainetan estrategia populistak erabiltzen trebe bezala deskribatu zuen Bhutto. 2007an, Los Angeles Timeserako idatzitako artikulu batean, Bhuttoren ilobak, Fatima Bhuttok, AEBko Gobernuaren agenda neokontserbadoreari lotutako txotxongilo demokrata deitu zion.
Bhuttoren gidaritzapean, PPP, ofizialki, laikoa zen, baita berak zuzentzen zituen gobernuak ere. Hala ere, garai hartan Pakistanen, sekularizazio terminoa ez zen erakunde erlijiosoen eta estatuaren arteko bereizketaren isla, ateismoaren eta erlijio ezaren konnotazioak baizik. Beraz, argudiatu zuen Suvorovak, Bhutto gizarte islamikoen sekularizazioaren aurka agertu zen. Bhuttok jarrera gogorra hartu zuen islamismo militantearen aurka ere. Pakistango lobby islamista boteretsuarekin ituna egin behar bazuen ere, gobernu laiko baten alde egin zuen herrialdearentzat. Allenek idatzi zuen: «boterean egon zen urteetan, Bhutto, mendebaldearen aldekoa izan arren, ez zen eroso sentitzen Pakistango islamistei erronka larriak egiten». Nahiz eta bere kanpainetan emakumeekiko Ziak ezarritako mugak ezabatuko zituela zin egin, ez zuen inoiz egin; aldiz, Musharrafek 2006an ezeztatu zituen.
Bhutto haserretu egin zen sexismoari aurre egin zionean, eta emakumeen eskubideen defendatzaile sutsutzat jo zuen bere burua ; hala ere, Suvorovak adierazi zuen: «inoiz ez zela feminista izan ez teorian, ez praktikan». Bhuttok adierazi zuen aldeak zeudela gizon eta emakume buruzagien artean, eta «emakume liderrak eskuzabalagoak eta barkagarriagoak dira, gizonezko buruzagiak zorrotzagoak eta zurrunagoak izaten dira». Elizgizon islamiarrek behin eta berriz esaten zutenaren aurka (politikan parte hartzea ez zetorrela bat islamiar balioekin) berak berretsi zuen ez zegoela gatazkarik. Haren iritziz «gizonek gure erlijioari buruz egiten duten interpretazioak mugatzen ditu emakumeen aukerak, ez gure erlijioak berak. Islama oso aurreratua izan zen emakumeekin hasieratik». Bhuttok honela deskribatu zuen bere eredu nagusia: Fatimah, Mahoma profeta islamiarraren alaba, bere pietatea, jakinduria eta ausardia miresten zituela esanez. Indira Gandhi Indiako lehen ministroa ere inspirazio politikotzat jo zuen.
Lehen ministro
Bhutto, ikasketak amaitu ondoren Pakistanera itzuli zenean, etxeko atxiloketa batera eraman zuten, aitaren atxiloketarekin eta ondorengo exekuzioarekin batera. Bera erbestean lider bihurtu zen Erresuma Batutik itzuli ondoren, ama PPPko buruzagi gisa ordezkatuz eta Ziaul-Haq-en erregimenaren aurkako oposizio demokratiko gisa.
Hamar urte baino gehiagoan, 1988ko azaroaren 16an, Pakistanen egin ziren lehen hauteskunde demokratikoetan, Bhuttoren PPPk irabazi zituen aulki gehienak Batzar Nazionalean. 1988ko abenduaren 2an, joera sozialdemokratako bere alderdiak garaipena lortu ondoren, bere herrialdeko lehen ministro hautatu zuten, eta herrialde musulman baten helburuak zuzendu zituen lehen emakumea —eta mandatari gazteena 35 urte — izan zen.
Urte horretan bertan, "People" aldizkariak "50 pertsona ederrenen" zerrendan sartu zuen Benazir Bhutto. 1989an Nazioarteko Liberalaren Askatasunaren Saria jaso zuen.
1990eko abuztuan, Ghulam Ishaq Khan Errepublikako presidenteak kargutik kendu egin zuen, ustelkeria eta Konstituzioaren urratzea leporatuta. Nawaz Sharif Ziaren babeslea boterean gertatu zen. 1993ko urrian egindako hauteskundeetan, PPPk gehiengo soilaz irabazi zuen, eta Bhutto berriz ere koalizioko gobernu bateko buru bihurtu zen. Ustelkeria, kudeaketa ekonomiko txarra eta segurtasun publikoaren narriadura leporatuta, Faroooq Leghari presidenteak 1996ko azaroan bota zuen gobernua. 2006an, Interpolek Bhutto eta haren senarra atxilotzeko eskaera egin zuen.
Bhuttoren aurkako kritikak batez ere Punjabi eliteengandik eta lur-jabe familia boteretsuengandik zetozen, eta haiek Bhuttori eta feudalismoaren aurkako erreforma nazionalistei aurka egiten zieten, Pakistanen ezegonkortzearen arrazoia zela uste baitzuten.
Emakumearenganako politikak
Hauteskunde-kanpainetan, Bhuttoren alderdiak emakumeen gizarte- eta osasun-gaiekiko kezka agertu zuen. Bhuttok Pakistango emakumeentzako polizia-etxeak, bankuak, epaitegiak eta garapen-programak ezartzeko planak iragarri zituen. Promesa horiek egin arren, Bhutto boterean zela, ez zuen legedi zehatzik proposatu emakumeen bizi-baldintzak edo estatuak eskaintzen zizkien zerbitzuak hobetzeko. Hauteskundeetan, Bhuttok hitz eman zuen Pakistanen emakumeen eskubideak mugatzen zituzten lege eztabaidagarriak (hala nola Hudood eta Zina aginduak) indargabetuko zituela. Bere alderdiak inoiz ezin izan zituen bete promesa horiek Lehen Ministro gisa egindako aldietan, oposizioko alderdiek egindako presio handiagatik.
Bere alderdiak erreforma legegileak sustatu zituen, Musharraf jeneralaren erregimenean bakarrik Zina ordena deuseztatzeko. Ahalegin horiek alferrikakoak izan ziren, eskuineko alderdi erlijiosoak une hartan parlamentuan nagusi zirelako.
Talibanekiko politikak
Talibanek boterea hartu zuten Kabulen 1996ko irailean. Bhuttoren gobernuan, talibanek eragin handiagoa izan zuten Afganistanen botererako bidean. Bhuttok ikusi zuen talde erlijiosoa Afganistan egonkortzeko gai zen mugimendu gisa, eta Erdialdeko Asiako errepubliketarako sarbide komertziala ahalbidetuko zuela, Stephen Coll autorearekin iritziz. Coll-ek zioen Bhuttoren gobernuak laguntza militarra eta finantzarioa eman ziela talibanei, eta Pakistango armadako unitate batzuk ondoko herrialdera bidali zituela.
Hasieran laguntza hori eman arren, eta agian Estatu Batuek Pakistango lehendakaritzara itzultzeko borrokan lagunduko ziotelakoan, Bhutto talibanengandik urrundu egin zen, eta Al Qaeda bezalako talde islamikoek egindako ekintza terroristak gaitzetsi egin zituen.
Exilioa
Pakistango lehendakaritzatik ustelkeria-salaketen artean ordeztu ondoren, bere alderdiak urriko hauteskundeak galdu zituen. Oposizioko buru izan zen Nawaz Sharif hurrengo hiru urteetan lehen ministro izan zen. 1993ko urrian hauteskunde berrietarako deia egin zen, PPPko koalizioak irabazi egin zuen, eta Bhutto bere kargu itzuli zen. 1996an bere gobernua kargutik kendu zuten berriro, eta berriro ere ustelkeria leporatu zioten.
Ustelkeria-salaketak
Frantziako, Poloniako, Espainiako eta Suitzako dokumentuek Bhuttoren eta haren senarraren aurkako ustelkeria-salaketak babesten egin zituzten. Biek legezko prozedura askori aurre egin behar izan zieten, banku suitzarren bidez dirua garbitzeagatik sortutako karguak barne. Asif Ali Zardari senarrak zortzi urte eman zituen kartzelan, antzeko ustelkeria-karguengatik kondenatuta. Zardari 2004an askatu zuten, eta kartzelan jasandako torturak salatu zituen. Ondoren, giza eskubideen aldeko taldeek berretsi egin zituzten torturak. The New York Times egunkariak egindako txosten baten arabera, Pakistango ikertzaileek banku-kontuen sarea erakusten zuten dokumentuak zituzten, denak Suitzako familiako abokatuari lotuak, Asif Zardari erabiltzaile nagusiarekin. Artikuluaren arabera, Frantziako agintariek sortutako zenbait dokumentuk adierazten zuten Zardarik eskubide esklusiboak eskaini zizkiola Dassaulti, aireontziak fabrikatzen zituen enpresa frantsesari, % 5eko komisioaren truke, Zardarik kontrolatutako konpainia suitzar bati ordaintzeko. Halaber, Dubaiko konpainia batek urrea inportatzeko lizentzia esklusiboa jaso zuela Pakistanen, eta, horretarako, Asif Zardarik $10 milioi dolarretik gorako ordainketak jasotzen zituela Citibank-en Dubaiko kontuetan. Konpainiaren jabeak ukatu egin zuen Zardariri ordainketak egin izana.
Bhuttoren arabera, bere eta senarraren aurkako karguak izaera politiko hutsekoak ziren: "Dokumentu hauetako gehienak manipulatuta daude...", "... zirkulatzen egon diren istorioak guztiz okerrak dira", esan zuen. Pakistango Auditore Nagusi baten txostenak (AGP) Bhuttok esandakoari eutsi zion. AGPren txostenak dio Khanek 28 milioi errupia ordaindu zituela legez kanpo legezko aholkularietan, Bhuttoren eta haren senarraren aurkako 19 ustelkeria-kasu artxibatzeko 1990-1992 bitartean. Bhuttok utzi egin zuen Pakistan, ustelkeriagatiko ikerketa judizial baten mehatxuaren aurrean, Pervez Musharraf jeneralak, armadako buruak, 1999an estatu-kolpe batean boterea hartu eta gutxira. 2007 arte, Bhutto Dubain bizi izan zen, Arabiar Emirerri Batuetan, eta handik PPPrekin eta haren jarraitzaileekin harremanak izan zituen. Etengabe joaten zen atzerrira hitzaldiak ematera.
Rougeou
Rougeou Frantziako udalerri bat da, Loir eta Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Benazir Bhutto
Pakistanera itzulera eta heriotza
2007ko urriaren 18an, Pakistango lehen ministro ohia Karatxira itzuli zen, Dubain eta Londresen zortzi urtez erbestean egon ondoren. Pakistanera itzuli zenean, Pervez Musharraf presidente ohiarekin akordio batera iritsi zen, eta hark ordenantza bat atera zuen bere aurka irekitako ustelkeria-kasuak deuseztatzeko. Itun hori 2007ko urriaren 6ko lehendakaritzako hauteskundeen aurretik burutu zen, eta Pervez Musharrafek gehiengoa lortu zuen.
Rougeou
Biztanleria
2007an Rougeou udalerrian erroldatutako biztanleak 122 ziren. Familiak 49 ziren, horien artean 13 pertsona bakarrekoak ziren (9 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 18 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 18 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Benazir Bhutto
Pakistanera itzulera eta heriotza
Pakistanera itzuli zen egunean bertan, Bhuttorekin zihoan segizioak hainbat atentatu izan zituen Karatxin, eta 139 bat pertsona hil ziren eta 400 zauritu baino gehiago gertatu ziren.
Rougeou
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Benazir Bhutto
Pakistanera itzulera eta heriotza
Bhutto beldur zen Al Qaedak eta talibanek eraso gehiago egingo ote zituzten. Pakistango lehen ministro ohia oso haserre zegoen Musharrafen diktadura-politikaren aurrean, eta Pakistanen demokrazia ezartzeko hauteskundeak irabaztea espero zuen. Pakistango presidenteak Estatu Batuekin eta Britainia Handiarekin egindako bitartekotzari esker itzuli ahal izan zuen. Halere, lidergo hori zalantzan jarri zen Bhutto iristean; hain zuzen ere, aipatutako herrialdeekin egindako elkarte horrek Al-Qaeda bezalako talde ultrisolanamikoen metxa piztu zuen.
Rougeou
Etxebizitza
2007an 55 etxebizitza zeuden, 48 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. Etxebizitza guzti hauek 55etxeak ziren. 48 etxebizitza nagusietatik 47 bere jabearen bizilekua ziren eta 1 alokairuan okupaturik zegoen; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 4 etxek hiru zituzten, 12 etxek lau zituzten eta 24 etxek bost zituzten. 42 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 17 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 28 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Benazir Bhutto
Pakistanera itzulera eta heriotza
Hilketaren lekukoen arabera Bhutto Toyota Land Cruiser blindatu zuriaren sabaira jaiki zen, manifestazioa amaitu eta minutu batzuetara, bere jarraitzaileak agurtzeko. Lehen informazio batek zioenez, motozikleta batean zihoan gizon batek tiro egin zion eta lepoan zauritu zuen, ondorioz ibilgailuaren barrura eroriz. Ondoren, erasotzaileak lehergailu bat lehertarazi zuen, Bhuttoren heriotza eragin zuena, baita beste 22 pertsonarena, eta hainbat zauritu ere.
Rougeou
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 77 ziren, horien artean 60 aktiboak ziren eta 17 inaktiboak ziren. 60 pertsona aktiboetatik 56 lanean zeuden (32 gizon eta 24 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 17 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Benazir Bhutto
Pakistanera itzulera eta heriotza
Bhutto Rawalpindiko Ospitale Nagusira eraman zuten 18:16an. Pakistango Barne Ministerioarekin bat etorriz, lepoko tiroa izan zen heriotzaren arrazoia; hala ere, Gobernuak gero esan zuen ez zegoela balazko zauririk, eta hedatze-uhinak eragindako zauri bat aurkitu zuela garezurrean eta hori izan zela haren heriotzaren benetako arrazoia.
Rougeou
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 jatetxe.
Benazir Bhutto
Pakistanera itzulera eta heriotza
Bere familiak ez zuen autopsia egiteko baimenik eman.
Rougeou
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Rougeou udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Victorville (Kalifornia)
Victorville Kaliforniako hiri bat da. San Bernardino konderrian kokatua dago. 2010ean 115,903 biztanle zituen, 189.5 kilometro koadrotan banatuta.
Rougeou
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Benazir Bhutto
Argitalpenak
Hainbat liburu idatzi zituen
Sariak
En 1988 recibió el premio Bruno Kreisky de Derechos Humanos y en 1989 el Premio Honorario Phi Beta Kappa Award de Radcliffe.
Arbona
Arbona Lapurdiko erdialdeko udalerri bat da, Lapurdi Erdialdea eskualdekoa.
Geografia
D255 eta D655 errepideak igarotzen dira udalerritik.
Ingurune naturala
Uhabia erreka txikia udalerritik igarotzen da, geroago Bidarten Bizkaiko Golkora isurtzen dena. Uhabiaren ibaiadarra den Zirikolatzeko errekak ere, udalerria gurutzatzen du.
Historia
1790. urteko martxoaren 4ean sarturiko lege berriarekin, Ipar Euskal Herriaren banaketa administratiboa guztiz aldatu zen. Orduan, hainbat udalerrik izenez aldatu zuten, Arbonak, Constante izena hartu zuen.
Euskara
Arbonan Uztaritze inguruko euskara mintzatzen da, nafar-lapurtarraren aldaera.
Courcelles (Parisko metroa)
Courcelles Parisko metroaren geltokia da, n kokatuta dagoena.
NGC 161
NGC 161 galaxia bat da, Cetus konstelazioan. Lewis A. Swiftek aurkitu zuen n.
Hechtsbergita
'''Hechtsbergita]] =
fosfato motako minerala da eta atelestite taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Hechtsbergita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 da.
Candies
Candies (キャンディーズ) Japoniako musika taldea izan zen. 1977an, ospe handia izan arren, taldeak bat-batean iragarri zuen bere erretiroa. Japoniako azken kontzertua albiste handia izan zen.
Diskografia
1. Anata ni Muchū (1973)
2. Soyokaze no Kuchizuke (1974)
5. Toshishita no Otoko no Ko (1975)
6. Uchiki na Aitsu (1975)
7. Sono Ki ni Sasenaide (1975)
9. Haru Ichiban (1976)
11.Heart Dorobō (1976)
Makoto Kobayashi (futbol)
Makoto Kobayashi (小林 誠, 1990eko uztailaren 12a - ) Japoniako futbolaria da.
Candies
Diskografia
12.Aishū no Symphony (1976)
Makoto Kobayashi (futbol)
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Thespakusatsu Gunma.
Candies
Diskografia
13.Yasashii Akuma (1977)
14.Shochū Omimai Mōshiagemasu (1977)
15.Un Deux Trois (1977)
16.Wana (1977)
17.Hohoemi Gaeshi (1978)
Hamar
Hamar (10) bederatziaren ondoren eta hamaikaren aurretik doan zenbaki naturala da. Erromatar zenbakeran, X letrarekin adierazten da.
Moasca
Moasca Italiako udalerri bat da. Astiko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Moascak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Nobuyuki Kawashima
Nobuyuki Kawashima (川島 將, 1992ko otsailaren 4a - ) Japoniako futbolaria da.
Laiseka (Villaverde Turtzioz)
Laiseka Villaverde Turtziozko auzoa da. Administratiboki Kantabrian dagoen arren, berez Bizkaiko barrendegia da, eta horregatik Euskal Herrikoa dela jo ohi da; zehazki, Bizkaiko Enkarterri eskualdekoa.
Villa Park (Kalifornia)
Villa Park Kaliforniako hiri bat da. Orange konderrian kokatua dago. 2010ean 5,812 biztanle zituen, 5.4 kilometro koadrotan banatuta.
Jean Paul Gaultier
1970ean, Pierre Cardin jostun handiari laguntzen hasi zen, eta Patourekin ere lan egin zuen gero. 1971etik 1973ra bitartean, Jacques Esterelen laguntzaile izan zen, eta 1974an eta 1975ean, Pierre Cardin etxearen Estatu Batuetarako bildumen sortzaile, Manilan. 1976an, lehenengo bitxi elektronikoak asmatu zituen. Urte hartan, estilista independente gisa, bere bilduma kaleratu zuen lehenengo aldiz jendaurrean, Découverte Jauregian. Hala ere, 1978 arte ez zuen aurkeztu gero ezagun egin zuten osagaiez hornituriko bildumarik. Urte hartan bertan, Jean-Paul Gaultier S.A. sortu zuen. 1990ean, Madonna abeslari estatubatuarrak Europako jiran erabili zituen 150 jantziak diseinatu zituen.
Uztailaren 11
Uztailaren 11 gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta laurogeita hamabigarren eguna da, 193.a bisurteetan. 173 egun falta dira urtea amaitzeko.
Kanpo estekak
Uztailaren 10 | Urteko egutegi | Uztailaren 12
Labastide-en-Val
Labastide-en-Val Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Languedoc-Rousillon eskualdean.
Hibernia
Hibernia, egungo Irlandako uharteari latinez eman zitzaion izena da.
Izenaren etimologia
Literalki, "Neguaren lurraldea" esan nahi du.
Esaten da, baita ere, izena, Ivernii izenaren latinizazio baten ondorio izan daitekeela, erromatarren garaian Irlandan bizi zen tribuetako bat zena.
Hibernia eta Erroma
Hibernia, sekula ez zen Erromatar Inperiora erantsia izan.
Barakaldo CF 2019-2020
Entrenatzailea: Hernán Pérez (2019-Egun)
Histeria
Bi histeria mota bereizi izan dira: konbertsio-histeria eta histeria disoziatiboa. Gaixoak sintoma fisikoak ere izaten ditu gehienetan, iraunkorrak edo aldikakoak, elbarritasuna adibidez. Histeria atsekabezkoa denean, amnesia, fobiak, nortasun-egoera ezberdinak eta buruko gorabeherak izaten ditu gaixoak.
Histeria usuago izaten da emakumezkoetan gizonezkoetan baino; sintomak ez ditu organismoko gaitz batek sortzen, pertsonak berak baizik, oharkabean. Histeria-krisi ohikoak bat-bateko dardara eta ezinegona ditu ezaugarritzat. Histeriak jota dauden pertsonak psikoterapia bidez zaintzen dira, batez ere. Diagnosi mota honek duen historiagatik ere (Sigmund Freudek eta Jean-Martin Charcotek, esate baterako, ikertu egin zuten), egun histeria ez da identifikatzen gaitz gisa, eta trukean askotariko diagnostikoak ematen dira haren ordez, hala nola nahasmendu emozionala, etab.
Hibernia
Hibernia eta Erroma
Ohiko sinesmena, erromatarrek, Irlanda sekula ez zela inbaditu eta ez zutela eragin esanguratsurik izan da, irlandar tribuen espedizioak, Britainia eta Galia erromatar probintzietara iritsi zirela ezagutzen den arren.
Idatzizko lekukotzak urriak dira, baina erakargarriak: Ez da erromatar galtzadarik aurkitu, ezta inbasio bakar baten ere frogarik. Hala eta guztiz ere, Irlanda hego-ekialdean, erromatar estiloko hilerriak eta erromatar jatorriko aurkikuntza ugari agertu dira.
Orokorrean, Julio Zesarrek Britainia inbaditu zuela onartzen da. Bere armadak, aurkitzeke froga gutxi utzi zituen arren, han, bi urte baino ez zituen eman, eta Hibernia Erromatar Inperiora eransteko saiakeran huts egin zuen. Hiberniaren erromatar inbasioaren froga bakarra, Zesarrek idatzitako liburu ospetsua den De Bello Gallico da, K. a. 54koa.
Arkeologiarekin batera, kontserbatzen diren garaiko beste testu urriek, nolabaiteko elkarreragina iradokitzen dute Britainia erromatartua eta Irlandaren artean. Aurkikuntza arkeologiko berririk edo galdutako testuren baten agerpenik gabe, elkarreragin horren xehetasunak, oraindik, eztabaidatu baino ezin daitezke egin.
Iberolacerta horvathi
Iberolacerta horvathi Iberolacerta generoko animalia da. Narrastien barruko Lacertidae familian sailkatuta dago.
Dortmunder Export
Dortmunder Export (Dortmunder Helles edo Dortmunder Bier) edo Dortmund-ekoa, alemaniako pale ale garagardo estilo bat da, normalean lupulu gutxiagorekin prestatua eta pilsen motako garagardoak baino usain handiagorekin. Dortmund garagardoa esportazio garagardoa da (Export mota), Dortmund hiritik datorrena, Alemaniako mendebaldean, hiri hau da garagardoko ekoizle handiena herrialde horretan. Hasiera batean, Dortmunder Union garagardotegiak prestatu zuen 1873. urtean, bere hastapenetan oso ezaguna bihurtu zen, besteak beste industriako langileengan, produkzioa gainbehera egin zuen 1994. urtera arte, ekoizpena Brinkhoff's-eri eman zionean.
Mollinedo
Mollinedo Villaverde Turtziozko auzoa da. Administratiboki Kantabrian dagoen arren, berez Bizkaiko barrendegia da, eta horregatik Euskal Herrikoa dela jo ohi da; zehazki, Bizkaiko Enkarterri eskualdekoa.
Wimbledon (filma)
Wimbledon 2004ko Richard Loncraine ingeles zinema zuzendariak zuzendutako amodiozko komedia eta kirol film bat da. Kirsten Dunst eta Paul Bettany aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Peter (Paul Bettany), nazioarteko tenis sailkapenean beheko postuetan dagoen britainiar tenislaria da, hortaz Wimbledongo txapelketan lehiatzea erabakiko du, nahiz eta arrakasta izateko bere aukerak hutsalak izan. Txapelketan zehar, Lizzie (Kirsten Dunst) izeneko estatubatuar tenislaria ezagutu eta hartaz maiteminduko da, gainera bere hobekuntza griñari eta trebeziari esker txandaz-txanda kanporatzeak gainditu eta mailaz igotzea lortuko du, denen harridurarako Gran Slameko txapelketa bat irabazteko aukera eskura izateraino.
Horazio Kokles
Horazio Kokles, latinez Horatius Cocles, K.a. VI. mendeko erromatar heroi mitiko bat izan zen (koklesek, "begi bakarrarekin" esan nahi du). Elezaharraren arabera, berak bakarrik defendatu zuen Erromara zeraman zubia Porsennak gidatutako etruriarren aurka. K.a. 509an kontsul izan zen Marko Horazio Pulviloren anaia zen.
Elezaharra
Elezaharraren arabera, K.a. 508an, Horazio Koklesek, etruriar armadaren aurrera egitea geldiaraztea lortu zuen, bere erkideek, Sublizio zubia botatzen zuten bitartean, etsaiek, Tiber ibaia Erromarantz zeharkatzea eragozteko.
Hasieran, berarekin batera borrokatu zuten Espurio Lartziok eta Tito Herminiok, baina, zubia, ia botata zegoenean, hauei, hirian salbu jartzeko esan zien, berak, ibaiaren beste aldean, bakarrik borrokatzen jarraitzen zuen bitartean. Ibaia erabat botata geratu zenean, Tiber ibaira bota zen armajantzi osoarekin, Polibioren arabera, eta ito egin zen. Tito Livioren arabera, ibaia igerian zeharkatu ahal izan zuen, eta hiriko harresien babesera itzuli zen, hiria bera, bere balentriarekin patu tamalgarri batetik salbatuz.
Erromako herriak, bere esker ona erakutsi zion estatua bat eskainiz eta lurrak emanez.
Rostroconchia
Rostroconchia molusku filumeko klase bat da, behe-kanbriarrean sortu eta permiarrera arte iraun zuena. Bi kuskuz osatuak daude; kanpotik txarnelarik ("bisagra" biologikorik) gabeko bivalviak dirudite. Bi kuskuak maskorraren luzakin baten bidez lotzen dira. Errostrokonkioen txoko ekologikoa bibalbioek okupatu zutela uste da.
Montijo
Montijo zenbait lekuren izena izan daiteke:
Apistogramma paucisquamis
Apistogramma paucisquamis Apistogramma generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Kazuma Takayama
Kazuma Takayama (高山 和真, 1996ko uztailaren 14a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Omiya Ardija.
Mendi-sugandila
Mendi-sugandila edo Iberolacerta monticola Iberolacerta generoko animalia da. Narrastien barruko Lacertidae familian sailkatuta dago.
Sporophila minuta
Sporophila minuta Sporophila generoko animalia da. Hegaztien barruko Thraupidae familian sailkatua dago.
NGC 163
NGC 163 galaxia bat da, Cetus konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Mombaldone
Mombaldone Italiako udalerri bat da. Astiko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Mombaldonek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Veleia afera
Veleia afera izendapen labur bat da, Iruña-Veleian 2006an agertutako multzo epigrafikoaren inguruko polemika izendatzeko balio duena, esate baterako Alberto Barandiaranek erabilia 2010eko liburu batean. 2006ko indusketetan, Pompeia Valentina etxean, I. mendean eraikia eta V. mende arte etengabe erabilia, multzo epigrafiko bat aurkitu zen, gela hertsi batean: 270 idazkun eta marrazki ziren, ostraka zeramika zatietan eginak.
Aurkikuntzatik arbuio akademiko eta ofizialera
2006ko ekainean eman zen aurkikuntzen berri. Hasierako unean, euskaltzaleen artean ilusio handia sortu zuen euskararen lekukotasun idatzi hain antzinakoak lortu izanak. Euskaltzale askoren ustez, geroago etorri zen iruzurraz jabetzearen desengainua, adituen txostenek bata bestearen atzetik «aurkikuntza» horien guztien oinarri eza agerian jartzean. Susmo ugari sortu zen berehala, ordura arte Antzinako Erromaz, kristautasun primitiboaz, Antzinako Egiptoz eta aitzineuskaraz jakinak ziren datuekin bat ez zetozelako eta «aurkikuntza» horiek guztiak kamerek erregistratu gabe egin zirelako, besteak beste.
Eliseo Gilek eta Idoia Filloyk zuzendutako indusketa taldeak hitzeman zuen 2006a bukatu baino lehen argitaratuko zuela txosten bat. Ez zuten hala egin, eta 2007ko abuztuan Gilek adierazi zuen txostena 2008ko urtarrilerako izango zutela; baina hil horretara iristean, Filloyk txostena 2009rako egingo zutela iragarri zuen. Bien bitartean, Eliseok eta Filloyk ukatu egiten zieten adituei ostrakak aztertzeko aukera; susmoak zabalduz zihoazen.
2008aren bukaeran, Arabako Foru Aldundiko agintea Alderdi Popularraren eskuetatik EAJren eskuetara igaro zenean, erakunde horrek ikerketa sakona egitea agindu zuen azkenik, eta Administrazio publikoek zehaztasun handiz jarri zuen jendaurrean ikerketako xehetasunen berri. Aldundiak Iruña-Veleiako taldearekin adostuta izendatutako aditu batzordeak ondorioztatu zuen aurkikuntzak faltsuak zirela.
Arabako Foru Aldundiko Kulturako diputatu Lorena Lopez de Lacalleren esanetan, «Iberiar penintsulan sekula izan den iruzur arkeologikorik handiena» izan da. Londresko University Collegeko irakasle Dominic Perringek adierazi du «ondo landutako iruzurra» dela. Joakin Gorrotxategik, aitzineuskarako epigrafian aditu gorenetakoak, Iruña-Veleiakoa «iruzur arkeologikorik bitxiena eta, neurri batean, ikusgarriena» izan dela idatzi du. Aldiz, epigrafiaren aldetik ez, baizik eta alderdi arkeologikoan berezitu eta objektuen ezaugarri estratigrafikoei erreparatu dien Edward C. Harris arkeologo ezagunak osoki babestu zuen Gil eta Filloyren taldearen ikerlana eta metodologia 2009an.
Veleiako ustezko euskara eta anakronismoak
Veleiako ostraketakoak euskarazko lehen hitz ez-onomastikoak (pertsona-izenak ez direnak) izango lirateke, egiazkoak balira. Publiko egindako aleetako batzuk honako hauek dira :
2006an, oraindik datu asko falta zirela (izan ere, «aurkikuntza» horietan urratsak ez ziren ordena egokian egin: aurkitu-egiaztatu-iragarri egin beharrean, ohiko egiaztapen zientifikoak egin gabe aurkeztu zitzaizkion «aurkikuntzak» prentsari ), zenbait ikerlarik erromatar garaikoak zirela esan zuten, latindar alfabetoan idatzita baitaude. Oinarri ziren zeramika zatiak erromatar erako ceramica sigillata eltzeak ziren eta etxearen zimentazioa egiteko erabili omen ziren. Hori guztia aintzat hartuta, eta espektroskopia nuklearreko analitiketan oinarrituta (gero, adituek ikertzean, analitika horiek gainerako frogak bezain faltsuak direla jakin zen), idazkunak III.etik VI. mendera bitartekoak izan litezkeela adierazi zuten «aurkikuntzak» egin zituen taldeko kideek, 2006an.
«Aurkikuntzak» plazaratu eta hilabete gutxira, EHUko hiru katedradunek (Joakin Gorrotxategi, Joseba Lakarra eta Juan Jose Larrea) lehen kritikak argitaratu zituzten.
Hala ere, aitzineuskaran, egiptologian edo Antzinako Erroman espezialista ez diren zenbait euskalarik eta euskaltzalek zalantzan jartzen dute adituen lana, eta euskarazko idazkunak egiazkoak izatearen aukerari eusten diote oraindik; horretan nabarmendu dira Juan Martin Elexpuru eta Hector Iglesias hizkuntzalariak. Aitzineuskaran —ostraka horien garaiko euskaran— espezialista ez diren euskalari horiek ez dituzte gai horretako eta grafologiako adituen ondorioak onartzen, eta proba fisiko-kimikoak egitera dirua bideratzea galdatzen diete Administrazio publikoei, nahiz eta proba horiek idazkunen egiazkotasuna frogatzeko balio ez duten.
Euskaltzaindiko Azkue liburutegiko zuzendari Pruden Gartziaren iritziz (eta Ricardo Gómez aintzineuskarako aditua bat dator iritzi horrekin ), batera aurkitu ziren euskarazko, latinezko eta hieroglifikoetako idazkun horietan faltsukeria frogatuak dozenaka direlarik, euskarazko idazkunak iruzurretik «nola edo hala salbatzeko afan hori» izatearen arrazoia da —aurkikuntza horien egiazkotasunaren defentsa «euskararen defentsa»rekin identifikatzen dutela zenbaitek. «Baina bistan da posizio hori absurdua dela; euskararen defentsak eskatzen duena da, hain juxtu ere, faltsukeria honen salaketa garbi eta ozena. Eta hain zuzen ere horretan ari dira, euskararen eta euskaltzaleon zorionerako, bai Arabako Diputazioa, bai Euskal Herriko Unibertsitatea».
Euskararen lurralde eremuak historian izan duen bilakaerari dagokionez, nahiz eta ostraka horiek faltsuak diren, badira hainbat froga, garai hartan inguru horretan euskaraz egiten zutela (edo, zehazkiago, euskararen aurrekari zen hizkuntzaz egiten zutela) pentsarazten dutenak: halaxe erakusten du Lerga herrian —Iruña-Veleiatik 137 kilometrora— aurkitutako hilarriak (euskal izenak dakartza, latinezko testuan), bai eta Durruma nahiz Santikurutze Kanpezu aldean —Arabako lurretan, Iruña-Veleiatik 50 kilometrora— aurkitutako baskoi erako hilarriek ere.
Ostraketako idazkeraren elementu zenbait anakroniko eta moderno izatearen itxura osoa dute: komaren edo erdiko marratxoaren erabilpena kasu (ikus alboko irudietan Ata-ama, neba-arreba). Gutenberg-en berrikuntza da letren oinarriko marratxoa edo marratxo baxua letren erdi altuerara igotzea. Dena den, ortografia latinoan ezohiko marratxoak agertu egiten dira tarteka, adibidez, Soriako Tierras Altasko aurkikuntza epigrafikoetan.
Aurkikuntza eta geroko iritzi kontrajarriak
Aurkikuntza horiei buruzko ondorioak plazaratu eta gero, ondorengoak esan ziren:
Epaia
Gasteizko Zigor Arloko 1. Epaitegiak bi urte eta hiru hilabeteko zigorra ezarri zion Eliseo Gil indusketen arduradunari, agirian faltsutzeagatik eta iruzurrarengatik. Haren laguntzaile Ruben Cerdani urtebete, hiru hilabete eta 23 eguneko zigorra ezarri zion. Zigortuek ez zuten kartzelara joan behar izan, baina 12.490 euro ordaindu behar izan zizkioten Arabako Foru Aldundiari. Epaileak kontuan hartu zuen auzia asko luzatu zela. Hasieran batean, akusazio partikularrak (Arabako Foru Aldundiak) zazpi urte eta erdiko zigorra eskatzen zuen Gilentzat, eta fiskaltzak, bost urte eta erdikoa. Ondarea hondatzea eta iruzur egitea egozten zioten Gili, baina azken unean omisio delitua eta dokumentuak faltsutzea ere egotzi zioten. Akusazio horiek zirrikitu bat ireki zieten zigor txikiagoei, epaiketaren saioetan agerian geratu baitziren aztarnategian egindako lanaren hutsuneak eta akatsak, baina akusazioek ez zuten lortu piezak Eliseo Gilek faltsutu zituenik ziurtatzea.
Isabel Díez epaileak fiskalak epaiketaren azken egunean emandako argudioak onartu zituen Gil zigortzeko. Izan ere, epaiak zioen ezin zela frogatutzat eman grafitoak Gilek berak egin zituenik. Aldiz, onartu zuen Gil aztarnategiko zuzendari zen neurrian, bertan geratzen zenaren jabe zela eta, beraz, baita arduradun ere.
Tardenoisiar
Tardenoisiarra mendebaldeko Europan izandako Epipaleolitoko kultura arkeologikoa izan zen, orain dela 8.000 eta 6.000 urte artean garatu zena. Aztarnategi nagusiak iparraldeko Frantzian eta Belgikan dauden arren, erdialdeko Europan, Britainia Handiko zenbait eskualdetan eta Iberiar penintsulan antzeko kulturak gauzatu ziren. E. Taték 1885ean Tardenois eskualdean aurkitu zituen lehendabizikoz kultura honetan erabat nagusitu ziren mikrolitoak.
Bi aldi nagusi bereizten dira Mesolito aroan: Azil aldia (K.a. 9.000 - K.a. 6.000) eta Goi Mesolito edo Tardenois aldia (K.a. 6.000 - K.a. 4.000).
Nor-Nori-Nork (argipena)
Termino honek hainbat adiera du:
NGC 164
NGC 164 galaxia espiral bat da, Pisces konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
Masato Kojima
Masato Kojima (小島 幹敏, 1996ko irailaren 17a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Omiya Ardija.
Gaelikoak
Gaelikoak, goidelikoak, gaelak edo goidelak (irlandera zaharretik, Goídel) Irlandako, Eskoziako eta Man uharteko zelta herriei eta euren hizkuntzen hiztunei ematen zaien izena da. Hain zuzen ere, hizkuntza horiek Irlandako gaelera (irlandera ere deitua), Eskoziako gaelera eta Man uharteko gaelera (manxera izenaz ezagunagoa) dira eta hizkuntza goideliko delakoen barruan daude. Hizkuntzen multzo hori, berriz, Britainiar Uharteetako zelta hizkuntzetako azpitaldeetako bat da; beste adarra britoi taldeko galeserak, bretainierak, kornubierak eta kunbrierak osatzen dute.
Gaelak Irlandara iritsi ziren azken zelta herria izan ziren. Historialariek K.A. 100. urte inguruan kokatu izan dute haien helduera baina zalantza ugari daude. Bestalde, tradizionalki, Lebor Gabála Érenn izkribuan (Irlandako Konkistaren Liburua) agertzen diren milesiarrek gaelikoak sinbolizatzen zituztela uste izan da baina zenbait ikerlariren ustez, baliteke liburu horretan agertzen diren Tuatha Dé Danann delakoak izatea benetazko gaelak, liburu hori idatzi zuten monje kristauek, anti-pagano sutsuak izan arren, haien aldeko jarrera azaldu baitzuten bertan behin eta berriz, gerora milesiarrekin egingo zuten bezalaxe. Hori hala balitz, orduan milesiarrek gaeliko kristautuak sinbolizatuko lituzkete. Edonola ere, ez dago ezer garbirik eta ezin da ahaztu "Lebor Gabála Érenn" printzipioz historia liburu soil bat ez baino batez ere mito liburu bat dela.
Erromatarrek eta greziarrek gaelei Hiberni deitu zieten (Hibernia izena eman baitzioten gaur egungo Irlanda irlari). IV. mendetik aurrera ordea, Britania erromatarra erasotzen zuten gerlari irlandarrei Scoti edo eskoto deitzen hasi ziren idazle latindarrak (zeinak nonbait "lapurrak" edo "legez kanpokoak" esan nahi zuen) eta azkenerako hitz hori gael guztiak izendatzeko erabili zen. Hala, gaur egun bitxia iruditzen baldin bazaigu ere, Irlandari Scotia deitu zioten.
"Gael" izena berriz irlandera zaharreko Goídel hitzetik dator eta aldi berean azken hitz hau IV. mendean galeserazko Gwyddyl hitzetik hartutakoa dela uste dute ikerlariek. Gwyddyl honek dirudienez "basoko / Mendiko jendea" esan nahi zuen eta irlandarrak izendatzeko erabiltzen zen.
V. mendean, gaelak Irlandatik atera eta Man uhartea eta ordu arte piktoek populatua zegoen Kaledonia inbaditu zituzten, horren ondorioz, pixkanaka pixkanaka azken lurralde hau ere Scotia izenez ezaguna izaten hasi zen (hortik gaur egun daraman izena). Gaelen sorleku zenari ordea Irlanda deitzen hasiko dira gutxi gorabehera 1169tik aurrera (anglo-normandarrek uhartea inbaditu ostean).
Nahiko informazio gutxi dago herri gaelikoei buruz, idazle eta nabigatzaile klasikoek deskribatu dituzten arren. Esan bezala, erromatarrek eta greziarrek, Hibernia deitu zuten gaur egun Irlanda dena, olerki batean, Juverna ere deitzen den arren, eta, ondorioz, irlandarrei, hiperboreo deitu zieten.
Hasiera batean, beren hizkuntza aitzinirlandera (IV. mendetik VII. edo VIII. mendeetara) eta irlandera zaharra (VI. mendetik eta X. mendera) izan ziren baina denboraren poderioz azken honen ondoren sortutako eta Erdi Aroan erabilitako Erdialdeko Irlanderatik hiru hizkuntza ezberdin sortuko ziren: Irlandako gaelera, Eskoziakoa eta Man uhartekoa.
Palacio (Villaverde Turtzioz)
Palacio Villaverde Turtziozko auzoa da. Administratiboki Kantabrian dagoen arren, berez Bizkaiko barrendegia da, eta horregatik Euskal Herrikoa dela jo ohi da; zehazki, Bizkaiko Enkarterri eskualdekoa.
Harri-printza
Arkeologian, harri-printza nukleo batetik erauzitako harri-zati txikia. da. Harri-printzak forma eta tamaina ezberdinak (mikroskopikoetatik hasi eta 30 zentimetroraino) izan daitezke baina baita ezaugarri amankomunak ere. Taillaginak berez bilaturiko pieza edo pieza baten hondarrak dira.
Seattle
Seattle AEBetako ipar-mendebaldeko hiria da, Washingtongo estatuko handiena, bertako hiriburua Olympia den arren.
2009an 602.000 biztanle zituen, eta metropolitar barruti osoak, 3.344.813 inguru.
Historia
Amerindiarrek Seattleko eremuan gutxienez 4.000 urte daramatzate, baina Europako lehen finkatzeak ez ziren XIX. mendearen erdialdera arte iritsi. Lehen kolono zuri finkoak 1851ko azaroaren 13an iritsi ziren: Arthur A. Denny eta geroago Dennyren Alderdia izenaz ezagutu zirenak izan ziren.
1853an, Doc Maynardek finkapenari "Seattle" izena ematea proposatu zuen, tokiko bi triburen buruzagiaren izena, alegia. 1869tik 1982ra, Seattle Queen City ("Erregina hiri", euskaraz) izenaz ezagutu zen. «Emerald City» ("Esmeralda hiria") ezizen ofizial eta egungoa da, 1980ko hamarkadako hasieran gin zen lehiaketa baten ondorioz hautatu zen, eta inguruko baso ugari berdeei egiten die erreferentzia. Gateway to Alaska ("Alaskarako atea"), Rain City ("Euri hiria") eta Jet City izenez ere ezaguna da, Boeing multinazionalaren eragina dela eta.
Herri eta hiri senidetuak
Seattle ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:
Jurgi V.a Erresuma Batukoa
Jurgi V.a Erresuma Batukoa, George V of the United Kingdom eta, jaiotzez, George Frederick Ernest Albert of Saxe-Coburg and Gotha (Marlborough House, Londres, 1865eko ekainaren 3a – Sandringham House, Norfolk, 1936ko urtarrilaren 20a) 1910 urtetik 1936ko bere heriotza arte Erresuma Batuko errege eta Indiako enperadore izan zen. Eduardo VII.a Erresuma Batukoa eta Alejandra erreginaren bigarren semea izan zen. 1917an Sajonia-Coburgo-Gotha etxearen izena aldatu eta Windsor etxeko lehen erregea izan zen.
Biografia
Jurgi Londresko Marlborough Housen jaio zen, 1865eko ekainaren 3an. Aita Eduardo zen, Galesko printzea eta Viktoria erregina eta Albertoren seme zaharrena eta ama, berriz, Alejandra, Galesko printzesa eta Cristian IX.a Danimarkakoaren alaba zaharrena. Viktoria erreginaren iloba zen heinean, jaio bezain pronto Galesko Jurgi Errege Gorentasun Printzea egin zuten.
Windsorreko gazteluko San Jurgi kaperan bataiatu zuten 1865eko uztailaren 7an. Galesko printzearen bigarren semea zenez, ez zen errege izan zitekeenik aurreikusten, anaia Alberto Viktorrek lehentasuna baitzuen. Bi senideak oso desberdinak baziren ere, elkarren arteko harreman estua zuten. Albertok izaera ezegonkorra zuen eta Jurgi, aldiz, amona Viktoriaren esanetara egoten zen beti. Bere lehengusu Nikolas II.a tsar errusiarrarekin antz handia zuen.
1891ra arte, Jurgi Errege Itsas-armadan aritu zen, Britainiar Inperioak munduan zehar zituen lurralde zabalak bisitatuz.
1892an, pneumonia batek jota, Alberto Viktor hil zenez, Jurgi Yorkeko duke egin zuten eta, 1901ean, amona Viktoria hil zenean, Galesko printze, Cornuallesko duke eta Rothesayko duke, koroaren oinordeko baitzen.
Ezkontza eta ondorengoak
Maria Teckekoa —Mary printzesa— Alberto Viktorren andregaia zen eta, amona Viktoriaren aholkuei jarraituz, Jurgik berarekin ezkontzeko eskatu zion.
1893an ezkondu ziren eta 6 seme-alaba izan zituzten: Lehen biak Erresuma Batuko errege izan ziren, bata Eduardo VIII.a eta, bestea, Jurgi VI.a.
Elopomorpha
Elopomorpha arrain teleosteoen goiordena da, gehienak itsasokoak. . Hona hemen sailkapena:
Jurgi V.a Erresuma Batukoa
Errege eta enperadore
Aita Eduardo VII.a hil zenean, 1911ko ekainaren 22an, Jurgi V.a Erresuma Batuko errege eta, abenduaren 11n, Indiako enperadore koroatu zuten. Emaztea Queen Mary izan zen.
Lehen Mundu Gerra garaian, errege familiak une latzak jasan zituen, familia ugari baitzuten alemaniarren artean. 1917an, alemaniarren aurkako iritzi orokorraren ondorio, Sajonia-Coburgo-Gotha izena aldatu zion errege etxeari eta Windsor izena hartu. Nikolas II.a tsarrak eta bere familiak asilo eskubidea eskatu zien Aleksandr Kerenskiren behin-behineko gobernuak alde egiteko aukera utzi zienean, baina gobernuak ukatu egin zien eskubide hori.
1936ko urtarrilaren 20an, Jurgi V.a hil egin zen eta Eduardo VIII.a Erresuma Batukoa izan zuen ondorengo.
Gastropholis tropidopholis
Gastropholis tropidopholis Gastropholis generoko animalia da. Narrastien barruko Lacertidae familian sailkatuta dago.
Halichoeres chierchiae
Halichoeres chierchiae Halichoeres generoko animalia da. Arrainen barruko Labridae familian sailkatzen da.
Hamaika
Hamaika (11) hamarraren ondoren eta hamabiaren aurretik doan zenbaki naturala da. Horrez gain, zenbaki lehena ere bada.
Hamaika euskaraz
Euskaraz, hamaika "asko" edo "aunitz"en sinonimo ere izan daiteke. Esate baterako: "Hamaika aldiz esan diot", "Hamaika ikusteko jaioak gara". Era berean, argitu beharra dago hamaika hitzak zenbaki bezala erabilpen ezberdinak izan ditzakeela:
Karlos Osinaga
Karlos Osinaga (Mosku-Irun, Gipuzkoa, 1972 - ), goitizenez Txap, abeslari eta musikari euskalduna da. Soinu teknikari eta produkzio lanak ere egiten ditu hainbat talderentzat.
'Moskuko urrea' (Kultur eta gizarte mugimenduen eztanda Irunen, 1983-1993)' izeneko liburuan ageri diren elkarrizketatuetako bat da Osinaga. Juanma Sarasola kazetari irundarrak idatzitako liburu horretako pasarte hau nabarmendu du soziolinguistikaz ari den Txerra Rodriguez blogariak, 'Rocka eta euskara' izenburupean ekarrita:
“Batzuk ez ginen euskaldunak, eta euskaldunberri bihurtu ginen, eta horretara iristeko erabat inportantea izan zen musikak emandako bultzada eta musikak irakatsitakoa. Ez dut uste kasu bakarra izango denik, eta niretzat hori beti izan da herriak eta euskarak rockari eskertu behar dioten gauza bat. Rocka kasu askotan izan baita tresnarik perfektoena euskara zabaldu eta ezagutarazteko”.
La Veu de Catalunya
La Veu de Catalunya (Kataluniako Ahotsa) Bartzelonan argitaratutako argitalpen luzeena izan zuen kataluniar egunkaria izan zen, 1899ko urtarrilaren 1etik 1937ko urtarrilaren 8ra arte argitaratu zelarik. Egunero bi edizio argitaratzen ziren. Lliga Regionalista alderdi politikoaren egunkari ofiziala izan zen. Lo Tibidabo eta Lo Catalanista aldizkariekin batera, "La Veu de Catalunya" egunkaria garai hartako katalanez argitaratutako aldizkari garrantzitsuena zen Diari Català egunkariaren alternatiba bilakatu zen.
Hectorfloresita
'''Hectorfloresita]] =
sulfato motako minerala da.
Ezaugarriak
Hectorfloresita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 da.
Hautot-sur-Seine
Biztanleria
2007an Hautot-sur-Seine udalerrian erroldatutako biztanleak 352 ziren. Familiak 145 ziren, horien artean 34 pertsona bakarrekoak ziren (19 bakarrik bizi ziren gizonak eta 15 bakarrik bizi ziren emakumeak), 50 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 46 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 15 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 159 etxebizitza zeuden, 146 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 147 etxeak ziren eta 13 apartamentuak ziren. 146 etxebizitza nagusietatik 115 bere jabearen bizilekua ziren, 29 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 15 etxek hiru zituzten, 41 etxek lau zituzten eta 86 etxek bost zituzten. 128 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 70 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 73 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 247 ziren, horien artean 179 aktiboak ziren eta 68 inaktiboak ziren. 179 pertsona aktiboetatik 162 lanean zeuden (87 gizon eta 75 emakume) eta 17 langabezian zeuden (4 gizon eta 13 emakume). 68 pertsona inaktiboetatik 33 erretiraturik zeuden, 19 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Hautot-sur-Seine udalerrian 148 unitate fiskal zeuden, 362 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.871 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria, 1 ile apaindegia eta 1 higiezinen agentzia.
Kengo Kitazume
Kengo Kitazume (北爪 健吾, 1992ko apirilaren 30a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako JEF United Chiba.
Hautot-sur-Seine
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
NGC 165
NGC 165 galaxia espiral bat da, Cetus konstelazioan. Ernst Wilhelm Leberecht Tempelek aurkitu zuen n.
Suitzako Alpeak-Jungfrau-Aletsch
Suitzako Alpeak-Jungfrau-Aletsch Suitzako naturagune babestua da, Valais eta Berna kantonamenduaren artean kokaturik. Bernako Alpeen ekialdeko muturreko eskualde menditsua da, Jungfrau eta Eiger mendien iparraldeko aldea eta mendebaldeko Eurasiako glaziarrik zabalena, Aletsch glaziarra, barnean dituena. UNESCOk Jungfrau-Aletsch naturagune babestua 2001ean Gizateriaren Ondare izendatu zuen.
Itxaso Atutxa
Miren Itxaso Atutxa Atutxa (Indautxu, Bilbo, Bizkaia, 1967ko ekainaren 19a) bizkaitar politikari jeltzalea da. Euskal filologiako ikasketak egin zituen Deustuko Unibertsitatean. 2013ko otsailaren 21etik Bizkai Buru Batzarreko lehendakaria da, kargu horretan egon den lehen emakumezko jeltzalea. Alderdi bereko Aitor Esteban du senar.