cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Imling
Biztanleria
2007an Imling udalerrian erroldatutako biztanleak 686 ziren. Familiak 288 ziren, horien artean 72 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 44 bakarrik bizi ziren emakumeak), 88 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 96 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 32 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 320 etxebizitza zeuden, 293 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 21 hutsik zeuden. 248 etxeak ziren eta 72 apartamentuak ziren. 293 etxebizitza nagusietatik 204 bere jabearen bizilekua ziren, 87 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 17 etxek bi zituzten, 36 etxek hiru zituzten, 58 etxek lau zituzten eta 178 etxek bost zituzten. 255 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 137 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 129 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 455 ziren, horien artean 340 aktiboak ziren eta 115 inaktiboak ziren. 340 pertsona aktiboetatik 314 lanean zeuden (163 gizon eta 151 emakume) eta 26 langabezian zeuden (10 gizon eta 16 emakume). 115 pertsona inaktiboetatik 42 erretiraturik zeuden, 39 ikasten zeuden eta 34 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Imling udalerrian 294 unitate fiskal zeuden, 700 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.256 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 eraikuntza enpresa eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen eta 1 altzari denda zen.
2000. urtean Imling udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 472 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gary Cooper, que estás en los cielos
Gary Cooper, que estás en los cielos 1981. urteko espainiar film dramatikoa da, Pilar Mirók zuzendua.
Argumentua
Andrea Soriano (Mercedes Sampietro) hogeita hamar urte bete dituen profesional arrakastatsua da. Telebista zuzendaria da eta bizitza pertsonal triste duen arren... Gary Cooper miresten du.
Mirandela
Mirandela Portugaleko hiria da Bragança barrutian dagoena, Iparraldeko Eskualdean, Terras de Trás-os-Montes azpieskualdea, Duero ibaiaren eta Tua ibaiaren ertzean dagoena, baina batez ere Tua ibaian. 11.852 biztanle bere hiri perimetroan.
Mirandela udalerriaren egoitza da 658,96 km² azalera eta 23 850 biztanle ditu (2011), 30 freguesietan banatuta. Udalerria iparraldean Vinhais udalerria dago, ekialdean Macedo de Cavaleiros, hego-ekialdean Alfândega da Fé, hegoaldean Vila Flor, hego-mendebaldean Carrazeda de Ansiães eta Murça eta mendebaldean Valpaços.
Geografia
Hiria 210 eta 280 metro arteko garaieran dago. Mirandela ko lurzorua nagusiki eskisto z osatua dago.
Historia
Caladunum egungo Mirandela hiriaren izen zaharra zen.
Afonso III.a erregeak 1250eko maiatzaren 25ean eman zion forua Mirandela herriari. 1984ko maiatzaren 16an hiri bilakatu zen.
Freguesiak
2013an lurraldeko freguesien berrantolaketa administratiboarekin, Mirandelako freguesiak 37tik 30era pasa ziren. Hauek dira:
Mirandelako freguesia zaharrak, 2013an desagertuak:
Acnodon senai
Acnodon senai Acnodon generoko animalia da. Arrainen barruko Serrasalmidae familian sailkatzen da.
Pabellón Insular Santiago Martín
Pabellón Insular Santiago Martín San Cristóbal de La Lagunan dagoen kirol anitzeko pabiloia da. 5100 ikuslerentzako lekua du eta 1999an inauguratu zuten.
Tenerifeko uharteko kabildoarena da. Gaur egun Club Baloncesto Canariasen egoitza ofiziala da, non bere partidak jokatzen dituen eta klubaren bulegoak dauden. Historian zehar, hainbat ekitaldi hartu ditu, hala nola munduko kirol-ekitaldiak, kontzertuak eta mota desberdinetako bilerak.
Gekko chinensis
Gekko chinensis Gekko generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Drama (Grezia)
Drama (Δράμα, ahoskatua) Greziako hiria eta udalerria da, izen bereko unitate erregionaleko hiriburua dena.
Pazo dos Deportes
Pazo Provincial dos Deportes de Lugo Lugon dagoen kirol anitzeko pabiloia da. 5100 ikuslerentzako lekua du eta 1992an inauguratu zuten.
Club Baloncesto Breogánen egoitza da, squash pistak, gimnasioa eta erantsitako kirol anitzeko pistak ditu. Areto Futboleko Liga Nazionaleko Prone Lugo AD eta Barcel Euro Puebla taldeen partidak ere hartu ditu.
Santiagoko Unibertsitateko Lugoko campusean dagoenez, batzuetan "Pazo Universitario" esaten zaio.
Dr. Martens
Dr. Martens britainiar oinetako-enpresa bat da, 1947an Klaus Märtensek sortua. 1960ko hamarkadan skinheadek erabiltzeari ekin eta 1980ko hamarkadaren amaieran ospetsuak ziren scooter gidarien, punken eta new wave musikarien artean.
2006an, Griggs' 1960 Dr. Martens AirWair bota britainiar diseinuaren ikurren artean sailkatu zuten, Concorde, Mini, Jaguar E-Type, Aston Martin DB5, Supermarine Spitfire, Tube map, World Wide Web eta AEC Routemaster autobus maparekin batera.
Eduardo Bustos Montoya
Eduardo Bustos Montoya (1976ko urriaren 3a - ) Argentinako futbolari ohia da.
Sylvietta isabellina
Sylvietta isabellina Sylvietta generoko animalia da. Hegaztien barruko Macrosphenidae familian sailkatua dago.
Eduardo Bustos Montoya
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Rosario Central, Feyenoord Rotterdam, Lanús eta Independiente.
Itaguaí
Itaguaí Brasilgo udalerri bat da, Rio de Janeiroko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Ingwiller
Ingwiller Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Ingwiller udalerrian erroldatutako biztanleak 4.070 ziren. Familiak 1.542 ziren, horien artean 416 pertsona bakarrekoak ziren (158 bakarrik bizi ziren gizonak eta 258 bakarrik bizi ziren emakumeak), 491 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 496 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 139 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.750 etxebizitza zeuden, 1.580 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 34 bigarren erresidentzia ziren eta 136 hutsik zeuden. 1.118 etxeak ziren eta 607 apartamentuak ziren. 1.580 etxebizitza nagusietatik 1.104 bere jabearen bizilekua ziren, 438 alokairuan okupaturik zeuden eta 38 doan lagata zeuden; 16 etxek gela bat zuten, 165 etxek bi zituzten, 306 etxek hiru zituzten, 339 etxek lau zituzten eta 754 etxek bost zituzten. 1.288 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 731 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 581 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.527 ziren, horien artean 1.889 aktiboak ziren eta 638 inaktiboak ziren. 1.889 pertsona aktiboetatik 1.644 lanean zeuden (891 gizon eta 753 emakume) eta 245 langabezian zeuden (130 gizon eta 115 emakume). 638 pertsona inaktiboetatik 202 erretiraturik zeuden, 162 ikasten zeuden eta 274 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Ingwiller udalerrian 1.550 unitate fiskal zeuden, 3.798,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.386 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 300 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 7 janari enpresak ziren, 17 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 32 eraikuntza enpresak ziren, 85 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 9 garraio enpresak ziren, 12 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 20 finantziazio enpresak ziren, 8 higiezinen enpresak ziren, 37 zerbitzu enpresak ziren, 50 administrazio publikoko enpresak ziren eta 19 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 64 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 posta bulegoa, 5 banku bulegoak, 1 funeraria, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 autoeskolak, 5 igeltseroak, 7 margolariak, 6 zurginak, 7 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 9 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 4 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 4 apaindegiak.
2009an zeuden 41 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 3 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 4 okindegiak, 3 harategiak, 1 liburu denda zen, 6 arropa dendak, 5 etxerako tresna dendak, 3 zapata-dendak, 1 elektrotresna denda zen, 4 altzari dendak, 3 drogeria, 2 bitxi-dendak eta 4 lore-dendak ziren.
2000. urtean Ingwiller udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 102 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu laburretarako ospitale 1, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 2 botika eta 3 anbulantzia zegoen.
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola 1 eta inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Ingwiller udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 258 ikaslekin.
Ingwiller udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Puntius bramoides
Puntius bramoides Puntius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
St. Ninians
, Eskoziako etxalde bat da, gaur egun Stirling hiriko barruti bilakatua, Stirling konderrian.
Ezkerekotxako geralekua
Ezkerekotxa Euskal Herriko Arabako tren geraleku bat da, Iruraiz-Gauna udalerrian kokatuta dagoena.
Geralekua 1862ko urtarrilaren 26an ireki zen eta 2010eko urtarrilaren 1an itxia.
Egoera
Geralekua honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Historia
Geralekua 1862ko urtarrilaren 26an inauguratu zen Gasteiz - Olazti tartea martxan jarri zenean Madril—Hendaia burdinbidea erradialean. 2004ko abenduaren 31tik Renfe Operadorak linea ustiatzen du, Adif trenbide-instalazioen titularra den bitartean.
Geralekua ez zen inoiz oso ezaguna izan, Gasteizekiko hurbiltasunak, Ezkerekotxako biztanleek, ibilgailu pribatua nahiago izatea eragin baitzuen, trenaren ordez.
Raploch
, 'An Raplach' eta 'The Raploch' edota The Raptap, Eskoziako Stirling hiriko barruti bat da, Stirling konderrian. Forth ibaiaren hegoaldean dago.
Ezkerekotxako geralekua
Geralekua
Geralekua La Magdalena baltsa eta Ezkerekotxa herriaren artean dago. Bi nasa ditu, bat bidearen alde banatan, eta Altsasuko aldean bidaiarientzako babesleku bat dago.
Zerbitzuak
Tren batek ere ez du geralekuan geldialdirik egiten.
Etorkizuna
ArabaTran proiektuaren barruan, Euskotrenek Miranda Ebro - Altsasu lineak bide horretatik zirkulatuko du, eta, beraz, berriro ireki ahal izango da.
Rafael Alonso
Rafael Alonso Ochoa (Madril, 1920ko uztailaren 5a - ib., 1998ko urriaren 24a) espainiar antzerki, telebista eta zinemako aktore bat izan zen.
Symphurus leei
Symphurus leei Symphurus generoko animalia da. Arrainen barruko Cynoglossidae familian sailkatzen da.
Catoprion mento
Catoprion mento Catoprion generoko animalia da. Arrainen barruko Serrasalmidae familian sailkatzen da.
Rio Acima
Rio Acima Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Saint-Lieux-lès-Lavaur
Saint-Lieux-lès-Lavaur Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Lieux-lès-Lavaur udalerrian erroldatutako biztanleak 815 ziren. Familiak 292 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 96 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 136 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 320 etxebizitza zeuden, 295 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 314 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 295 etxebizitza nagusietatik 244 bere jabearen bizilekua ziren, 43 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 65 etxek lau zituzten eta 211 etxek bost zituzten. 263 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 83 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 198 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Saint-Lieux-lès-Lavaur udalerrian 299 unitate fiskal zeuden, 865 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.302 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 28 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 margolaria, 2 zurginak, 1 iturgina, 2 argiketariak, 2 ile apaindegiak eta 2 jatetxeak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Saint-Lieux-lès-Lavaur udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 640 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Takeshi Ushibana
Takeshi Ushibana (牛鼻 健, 1977ko irailaren 21a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Avispa Fukuoka.
Lazareto
Lazareto bat gaixotasun infekziosoak tratatzen dituen ospitale edo antzeko eraikin bat da, gutxi gorabehera isolatua. Historikoki gaixotasun kutsakorretarako erabili izan dira, legenarra edo tuberkulosia kasu, eta instalazio horietako batzuk giltzapekoak ziren, inolako zainketa medikorik eta osasungarritasunik gabe.
Etimologia
Mendebaldeko gurutzatuek, XII. mendearen hasieran, musulmanen menpe zeuden Palestinako Leku Santuak askatzera joan zirenek, "San Lazaro" izeneko ordena erlijioso-militar bat sortu zuten legenardunen zaintzarako. Lur Santutik itzultzean, Luis VII.ak hartu zituen, Paristik gertu etxe bat eman zien, eta lazareto bihurtu zuten, hau da, legendunak zaintzeko ospitale bat. Santu honen izena eman zitzaien, kristauek legenarra San Lazaroren gaitza izenarekin izendatu zutelako. Izan ere, Lukas 16:19-31 ebanjelioaren parabolako "Lazaro gaixoarekin" lotu zen legenardun gaixo batekin, ebanjelioko pasarte horrek deskribatzen duen gorputzean zauriak zituelako. Hortik sortu zen "lazareto" hitza, oro har gaixotasun infekziosoak eta bereziki legenarrak zituzten gaixoak giltzapetuak ziren ospitale edo etxe hura adierazteko.
Horrela, Lukasen Ebanjelioaren parabolatik eratorriz, Lazaro eskaleen, legenardunen eta ultzerak edo larruazaleko gaixotasunak dituzten guztien patroitzat hartzen da. Gainera, parabolako pertsonaiak Lazaro Betaniakoaren izen bera duenez, Maria eta Martaren anaia eta Jesus Nazaretekoaren laguna zena, biak nahastu ziren. Hala, Lazaro Betaniakoa ospitale, legenardun, erizain eta ehorzleen babesle bihurtu zen.
Katsuhiro Suzuki
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Avispa Fukuoka eta Sagan Tosu.
Lazareto
Historia
Lekuak aireztatuak ziren, non, ostatu eta biltegietarako eraikinez gain, ospitale bat eta espazio eta lorategi handiak zeuden.
Establezimendu horiek merkataritza-efektuak aurkitu, aireztatu eta purifikatzeko behar besteko gaitasuna eskaini behar zuten, batez ere, artileak, kotoiak eta mota guztietako ehunak mintzatoki batekin, berrogeialdian zeudenak kanpotik bisitan zetozenekin komunikatu ahal izan zitezen; baina behar bezalako banaketarekin, urruntze soziala mantendu ahal izateko.
Chlebnice
Chlebnice Eslovakiako udalerri bat da, Dolný Kubíngo barrutian kokatuta. 25,27 km²ko azalera du eta 1628 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1556. urtekoa da.
Metynnis altidorsalis
Metynnis altidorsalis Metynnis generoko animalia da. Arrainen barruko Serrasalmidae familian sailkatzen da.
Montoria
Montoria Arabako hegoaldeko herri eta kontzeju bat da, Urizaharreko udalerrikoa, Mendialdeko kuadrillakoa. 2007an, 22 biztanle zituen.
Alpnach
Alpnach Suitzako udalerria da. Obwaldenen dago. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Montoria
Garraioa
Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
Alpnach
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Santa Margarida do Sul
Santa Margarida do Sul Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Stronachlachar
, Eskoziako etxalde bat da, Stirling konderrian. Katrine aintziraren ertzean dago.
Colossoma macropomum
Colossoma macropomum Colossoma generoko animalia da. Arrainen barruko Serrasalmidae familian sailkatzen da.
Valença do Piauí
Valença do Piauí Brasilgo udalerri bat da, Piauí estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Aljeriar dinar
Dinar (دينار جزائري; dinar algérien) Aljeriako dibisa da, Aljeriako Bankuak jaulkitzen eta kontrolatzen duena. ISO 4217 kodea DZD du eta 100 zentimotan banatzen da (nahiz eta unitate hau zaharkitua izan). دج du ikurra. Izena erromatar denariotik datorkio.
Hamilton konderria (Tennessee)
Hamilton konderria (Hamilton County) Tennesseeko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Chattanooga da. 2010eko zentsuaren arabera 336,463 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
GAL
GAL (Grupos Antiterroristas de Liberaciónen siglak, Askapenerako Terrorismoaren aurkako Taldeak) Espainiako erakunde paramilitar bat izan zen 1980ko hamarkadan, eta etakideen zein beste euskal herritar batzuen aurkako atentatuak egin zituen Espainian, Espainiako Gobernuko garaiko presidente Felipe Gonzálezen (PSOE) onespenarekin, CIA ko agiriek gehiago argitu dutenez.
Espainiako Gobernuko aparatu politiko eta polizialetatik zegoen bideratua. Siglen atzean talde armatu independente baten itxura hartzen bazuen ere, estatu terrorismoko sarea izan zen, nagusiki Espainiako Barne Arazoetarako Ministeriotik osatu eta antolatua, maiz mertzenarioen bitartez. Hilketak, bahiketak, torturak eta beste hainbat ekintza burutu zituzten, gehienbat Ipar Euskal Herrian bildutako errefuxiatu eta iheslarien aurka.
Lehendabiziko erailak Joxean Lasa eta Joxi Zabala izan ziren, 1983ko urrian, haiek Baionan bahitu, Espainiara ekarri eta torturatu ondoren. Guztira, 1986 arte 27 pertsonen hilketa eta hainbat zauritu leporatzen zaizkio. Ekintza horiengatik, PSOEko kargu batzuk espetxeratuak izan ziren arren, egun oraindik ez da garbi geratu nortzuk izan ziren Espainiako Gobernuko arduradun nagusiak. Ekintza horiengatik espetxeratutako asko indultaturik atera ziren kalera.
Jean-Marie Lehn
Jean-Marie Lehn (Rosheim, 1939ko irailaren 30a) kimikari frantziarra da. Kimikako Nobel Saria irabazi zuen 1987an "interakzio oso selektiboak ematen dituzten molekulen sintesia eta garapenagatik".
Bizitza
Lehn-ek tesia 1963an aurkeztu zuen Gif-sur-Yvetteko gai naturalen kimikako laborategian. Triterpinoak (hidrokarburo asegabe oso hedatuak) aztertu zituen erresonantzia magnetiko nuklearraren bidez. Ondoren Harvardera joan zen, Robert Burns Woodward irakaslearen taldean lan egitera, eta han B12 bitaminaren sintesian lan egin zuen. 1966. urtetik aurrera Estrasburgoko Unibertsitatean aritu zen irakasle. Lehnek aztertu ditu, batez ere, zenbait molekularen osaera (espazioan har ditzaketen forma desberdinak) eta osaera batetik bestera igarotzeko lastertasuna. Neurokimikaren alorrean, molekula zikliko konplexuak sintetizatu zituen. 1978an kimika supramolekularraren kontzeptua sortu zuen. 1979an Frantziako Collègeko irakasle izendatu zuten. Kimikako Nobel saria jaso zuen 1987an Donald James Cram eta Charles John Pedersenekin batera.
GAL
Aurrekariak
Abertzale eta ezkertiarren aurkako lehen ekintza parapolizialak frankismoaren azken garaietan abiarazi baziren ere, talde parapolizialen atentatu eta eraso gehienak Espainiar Trantsizioaren lehenengo garai nahasietan izan ziren. Talde horietan eskuin muturreko pertsonek nahiz espainiar segurtasun indarretako kideek hartzen zuten parte eta hainbat sigla erabili zituzten bere ekintzak bere gain hartzeko, hala nola hilketa gehien bere gain hartu zituen Batallón Vasco Español (BVE) delakoa, Anti Terrorismo Eta (ATE), Alianza Apostólica Anticomunista (AAA edo Triple A), Guerrilleros de Cristo Rey, Acción Nacional Española (ANE) eta Grupos Armados Españoles (GAE). Beste atentatu asko ez zituen inork bere gain hartu; kasu horietan egileak inkontrolatuak zirela esaten zen hedabideetan. Iturriaren arabera, 1975-1982 bitartean talde horiek egindako hilketa kopurua 27-65 bitartekoa da, 60 ingurukoa izanik kopuru fidagarriena; horietaz gainera, hainbat zauritu, jipoitu eta mehatxatu izan ziren erasoetan, jabegoaren aurkako hainbat atentaturekin batera. ETAren jarduna zen talde horiek bere ekintzak justifikatzeko arrazoi nagusia, baina biktima guztietan gutxi izan ziren etakideak; kasu askotan, etakideen familiarrak, ekintzaile politiko abertzaleak, abertzaletasunaren jarraitzaile hutsak eta atxikimendu politikorik gabeko herritar arruntak ziren. Talde eta ekintza horietan espainiar polizia eta militarren presentzia nabarmena izan arren, eskuin muturreko gizabanako eta mertzenarioekin batera, eta eraso horiek une batzuetan tentsio handia eragin bazuten ere, horien atzean ez zen planifikazio estrategiko bat izan espainiar estatuaren aldetik eta antolakuntza sendo eta sakonik gabeko talde eta pertsonen eskutik izan zela baiezta daiteke. Batzuetan, inpunitate osoz ere jokatu zuten. Batallón Vasco Español taldeak 1982. urtean desegin zen, otsailaren 23ko estatu kolpeak CESID Espainiako inteligentzia-zerbitzuen barruan sortutako iskanbilen haritik. Une horretatik aurrera gutxitzen joan ziren eraso mota horiek, besteak beste eskuin muturreko talde horien sostengu eta eragin politikoa gutxitzean. GALek 1983tik 1987ra arte jardun zuen. Tribunaletan hainbat kontu argitu dira: GALen ekintza, bahiketa eta hilketa gehienak espainiako poliziek kontratatutako mertzenarioek burutu zituzten; GALen jarduera fondo erretserbatuez finantzatu zen; Espainiako Barne ministeriotik bertatik antolatu zen, Euskal Autonomia Erkidegoko terrorismoaren aurkako borrokaren arduradunen bidez. Bestela ere, Jose Amedok eta Bilbon finkatutako polizia taldeak zeregin garrantzitsua jokatu zuen antolaketan, baina Intxaurrondoko Guardia Zibilek ere parte hartu zuten GALen ekintzetan, batzuek "GAL berdea" izendatu dutena.
Hamilton konderria (Tennessee)
Geografia
Hamilton konderriak 149,152 kilometro koadro ditu. Horietatik 8,663 ura dira. Beste 140,489 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 225,58 da.
GAL
Aurrekariak
GAL auzia ikertu zuten Xabier Muntz eta Bruno Fay kazetarien arabera 1984ko udarako Parisko gobernuaren eskuetan zeuden GALen gibelean Madrilgo gobernu sozialista zegoela erakusten zuten frogak, baina Frantziako gobernuak ixilik egotea erabaki zuen, estatuaren arrazoien izenean. Charles Pasqua Frantziako barne ministro izandakoak aitortu zuenez, GAL amaitzearen truke euskal errefuxiatuak espainaratzea onartu zuen Parisek
Hamilton konderria (Tennessee)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 336,463 pertsonetatik 257,147 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 14,993 dira. 67,483 beltzak edo afroamerikarrak. 817 amerikar natiboak ziren eta 150 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 5,855 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 396 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 4,615 pertsonek kokatzen zuten.
GAL
GALen inguruko lehen epaiketa
Espainiako Auzitegi Nazionalak 1991eko uztailean emandado sententzian:
Sylvietta ruficapilla
Sylvietta ruficapilla Sylvietta generoko animalia da. Hegaztien barruko Macrosphenidae familian sailkatua dago.
GAL
Segundo Marey auzia
Espainiako Auzitegi Gorenak 1998ko uztailaren 29an Segundo Marey-ren bahiketaren auzian eman zuen ebazpenean Espainiako hainbat agintari politiko eta polizia zigortu zituen :
Eduardo Victoria de Lezea
Eduardo María Victoria de Lezea Arana (Bilbo, – ib., ) bizkaitar politikari liberal eta abokatua izan zen. Federico Victoria de Lezearen semea, Madrilen zuzenbidea ikasi zuen. Sociedad Bilbainaren presidentea, hiru aldiz hautatu zuten jaioterriko alkate. 1890ean senatari eta hurrengo urtean diputatu hautatu zuten.
Flavio Zandoná
Flavio Zandoná (1967ko apirilaren 8a - ) Argentinako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako San Lorenzo de Almagro eta Vélez Sarsfield.
GAL
Lasa eta Zabala auzia
Lasa eta Zabalaren auzian 2000ko apirilaren 26an zigortutakoak :
Santi Brouard auzia
1993. urtean egindako epaiketan:
1997. urtean auzia berriro ireki eta egindako bigarren epaiketan, Bizkaiko Auzitegi Probintzialak, ekainaren 25ean eman zuen ebazpena:
Maletinen auzia
2007ko azaroaren 16an, Rafael Verari, Espainiako Segurtasunerako Estatu idazkaria izandakoari, eta haren idazkari izandako Juan de Justori urtebete eta sei hilabeteko kartzela zigorra ezarri zien Madrilgo Lurralde Auzitegiak. Auzitegiak frogatutzat jo zuen Barne Ministerioaren diru bereiziak baliatuta Jose Amedo eta Michel Dominguez polizia ohien emazteei ordainketak egin zizkiela. Ordainketen helburua polizia ohien espetxeratzeagatik konpentsatzeaz gain, bi auzipetuen isiltasuna bermatzea zen, GALen inplikatutako beste hainbat pertsonen izenak isilean gorde zitzaten. 2009ko martxoan Espainiako Auzitegi Gorenak berretsi egin zuen epaia.
Espainiako Senatua
1995ean, Espainiako Senatuan GALen gaia ikertzeko ahalegin bat egin zen, baina aste gutxi batzuetan eman zitzaion bukaera. Urrian, ikerketa batzorde bat eratzea onartu zen boto bakar bateko aldeaz. Abendu hasieran, baina, GALen garaiko arduradun politikoen Parlamentuko agerraldiak bozkatzeko orduan, beste bozketa batek horiek eragotzi zituen, PPren beraren babesaz eta PSOEren lasaitasunerako.
PPko Ángel Acebesek berak Parlamentuko ikerketa-batzordea eratzea babestu zuen, epaitegien bidearekin bateragarria zelakoan eta José Barrionuevo barne ministro ohiari ere agerraldi batera deitu behar zitzaiolakoan. Bitarte horretan, José Antonio Saenz de Santamaría Guardia Zibileko teniente jeneralak hartu zuen protagonismoa, 70 eta 80eko hamarkadan Polizia Nazional, Guardia Zibil eta, are, Espainiako Armadan eta Espainiako Gobernuaren EAEko ordezkari-lanetan goi-mailako ardurak izan zituen buruzagia.
Amnistia
Amnistia delituaren ahazte legala da, egileen erantzukizuna bukatzen delarik.
GAL
Espainiako Senatua
Saenz de Santamaría PPko eta UCD zaharreko bi ordezkarirekin bildu zen bitarte horretan, eta haietako ezagunena Rodolfo Martín Villa, Franco hil berritan Gobernazioko ministroa zena. El País egunkariko elkarrizketa batean, GALi buruzko kontu deserosoak eta izenak plazaratuko zituela eman zuen aditzera. Adierazi zuen ere PSOEren gobernuarekin bezalaxe ETAren kontrako gerra zikina aurreko garaietan ere existitu zela. PPk, abendu erdialdera, ikerketa batzordea desegitearen alde egin zuen.
Londresko King's College
King's College Londres ko ikastetxe bat da, Londresko Unibertsitatearen kidea dena.
GAL
Felipe Gonzalez CIAren agirietan
2020ko ekainaren erdialdera, hainbat informazio argitaratu zituen La Razón egunkariak, CIAren agiriak azaleratuz. Paper horiek adierazten zutenez, "Felipe Gonzalezen adostasunez sortu zen GAL mertzenario taldea, armadak kontrolatua", eta adierazten zen Espainiako gobernuak beste talde armatu batzuk baliatu zituela lehenago ETAren kontrako borrokan. CIAren paper horietan bildutako informazio batzuek ezkutatuta jarraitu zuten, hala ere. Aldiz, ekainaren 23an, Voxek, PPk eta PSOEk beren botoak elkartu zituzten Espainiako Parlamentuan ikerketa batzorde baten bidez Felipe Gonzalez ez ikertu eta agerraldi batera ez deitzeko.
Londresko King's College
1969 tik existitzen da.
Ikastetxe hau zabaldu egin da Espainia ra, Ingalaterra ra, Panama ra, Alemania ra eta Letonia ra.
GAL
Felipe Gonzalez CIAren agirietan
Eztabaidaren erdian, ekainaren 23an, Maria Jose Montero Espainiako Gobernuko bozeramaileak esan zuen gobernua «harro» zegoela Gonzalezen «lorpenez». Bi aste geroago, Idoia Mendia EAEko PSEren lehendakaritzarako hautagaiak adierazi zuenez, "GALen biktimek ez dute ikerketa batzordearen beharrik" Felipe Gonzalezen rola argitzeko, eta aditzera ere eman zuen jakina zela CIAren paperetan azaltzen zena eta, aukeran, norbaitek hala nahiko balu, Espainiako "Justiziaren esku utzi" behar zuela gaia.
Puntius brevis
Puntius brevis Puntius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Sebastian Münster
Sebastian Münster (Ingelheim am Rhein, 1488ko urtarrilaren 20a - Basilea, 1552ko maiatzaren 26a) alemaniar kartografo eta kosmografoa izan zen.
1505ean Frantziskotarren Ordenan sartu zen eta lau urte geroago monasterio batean. 1518an Tübingengo Unibertsitatean ikasketak amaitu zituen. 1529an Ordena utzi zuen eliza luteranoko Basileako Unibertsitatean irakasle plaza bat onartzeko. Hebreera irakaslea izan zen eta Hebrear Biblia argitaratu zuen.
Grammatica Chaldaica (Basilea, 1527), Dictionarium Chaldaicum (1527) eta Dictionarium trilingue latinez, grekoz eta hebreeraz argitaratu zituen. 1536an Europako mapa (Mappa Europa) bat argitaratu zuen. 1540an Ptolomeoko Geografiaren latinezko edizio bat argitaratu zuen.
1544koa da bere Cosmographia,, 24 edizio izan zituen munduko mapa. XVI. mendeko liburu ezagunenetako bat izan zen, eta Hans Holbein Gaztea, Urs Graf, Hans Rudolph, Manuel Deutsch eta David Kandel artisten xilografiak zituen, baita lau kontinenteetatik bereizitako mapak ere.
1551n Rudimenta Mathematica argitaratu zuen eta hurrengo urtean izurriak jota hil zen.
Mariana Rodríguez del Toro
Biografia
Manuel Lazarán izan zuen senarra, bera bezala matxinatuen alde zegoena. 1811ko apirilaren 8an Félix María Callejaren mezulari bat iritsi zen Mexiko Hirira, Ignacio Elizondo erregezaleak traizionatu zituen buruzagi independentistak harrapatzearen berri emanez. Francisco Xavier Venegas erregeordeak berri eman zion populazioari eta pozez ospatu zuen garaipena, Aste Santua izan arren.
Independentziaren aldeko ideiak zituzten konspiratzaileak literatur solasaldietan elkartzen hasi ziren, beren buruzagien porrotaren eta harrapaketaren berri izan zutenean eta mugimendua suntsituta zegoela ondorioztatu zuten. Hala ere, Mariana Rodríguez del Torok, baikortasunez, animatu zituen: ''Zer gertatzen da, jaunak? Amerikan ez al dago beste gizonik preso hartu dituzten jeneralez gain?''
''Presoak askatu: har dezagun hemen erregeordea, urka dezagun! Mariana Rodríguez del Toro.'' Solasaldian, Marianaren ideiarekin jarraitzea adostu zen eta erregeordearen aurkako erasoaren data zehaztu zen. Hala ere, konspirazioaren planak porrot egin zuen, José María Gallardok traizionatu egin baitzituen, La Merced elizara joan zen Aita Camargorekin aitortzera. Apaizak aitormenaren sekretua urratu egin zuen eta erregeordeari konspiratzaileen berri eman zion.
Mariana eta bere senarra atxilotu egin zituzten. Miguel Bataller epailea izan zen, parte hartu zutenen prozesuko buru. Preso eta mehatxatuta egon arren, Marianak ez zuen bere taldeko inor salatu. 1820ko abendura arte, Lazarín ezkontideak ez zituzten askatu. Mariana ordea, 1821eko lehen hilabeteetan hil zen herrialdeko Independentziaren lekuko izan gabe.
Metynnis argenteus
Metynnis argenteus Metynnis generoko animalia da. Arrainen barruko Serrasalmidae familian sailkatzen da.
Valençay
Valençay Frantziako udalerria da, Indre departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.669 etxebizitza zeuden, 1.238 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 233 bigarren erresidentzia ziren eta 197 hutsik zeuden. 1.359 etxeak ziren eta 279 apartamentuak ziren. 1.238 etxebizitza nagusietatik 865 bere jabearen bizilekua ziren, 336 alokairuan okupaturik zeuden eta 38 doan lagata zeuden; 21 etxek gela bat zuten, 115 etxek bi zituzten, 281 etxek hiru zituzten, 401 etxek lau zituzten eta 420 etxek bost zituzten. 977 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 584 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 421 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.514 ziren, horien artean 1.031 aktiboak ziren eta 483 inaktiboak ziren. 1.031 pertsona aktiboetatik 911 lanean zeuden (482 gizon eta 429 emakume) eta 121 langabezian zeuden (58 gizon eta 63 emakume). 483 pertsona inaktiboetatik 206 erretiraturik zeuden, 141 ikasten zeuden eta 136 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Valençay udalerrian 1.217 unitate fiskal zeuden, 2.427,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.208 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 153 komertzioetatik, 5 erauzte enpresak ziren, 8 janari enpresak ziren, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 17 eraikuntza enpresak ziren, 35 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 16 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 8 finantziazio enpresak ziren, 9 higiezinen enpresak ziren, 11 zerbitzu enpresak ziren, 16 administrazio publikoko enpresak ziren eta 15 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 58 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 3 banku bulegoak, 1 funeraria, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 autoeskolak, 3 igeltseroak, 4 margolariak, 4 zurginak, 3 iturginak, 2 argiketariak, 6 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 12 jatetxeak, 6 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 21 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 7 okindegiak, 3 harategiak, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen, 1 zapata-denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 drogeria zen eta 3 lore-dendak ziren.
2000. urtean Valençay udalerrian 41 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.725 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu laburretarako ospitale 1, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1  bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1  bat eta 2 botika zegoen.
2009an haur-eskola 1  eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Valençay udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 301 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Liburu-eramailetza
Kontabilitatean, liburu-eramailetza enpresaren eragiketa ekonomikoak jaso eta erregistratzen dituen jarduera da. Erregistroa liburu zenbaitetan egiten da, egitate ekonomiko bakoitzaren izaera zein den. Liburu horietako batzuk nahitaezkoak dira enpresaren jardueran, legearen arabera, hala nola Inbentarioaren eta Urteko Kontuen Liburua eta Egunkari liburua, eta beste batzuk nahibadakoak, liburu Nagusia esaterako. Bestelako liburu lagungarriak ere badaude.
Cullin aintzira
Cullin aintzira, irlanderaz Loch Cuilinn eta ingelesez Lough Cullin, Irlandako mendebaldeko Mayo konderrian dagoen aintzira bat da.
Iparraldean Conn aintzira du, eta Atlantikoara Moy ibaiaren bidez lotzen da.
Pagoeta (Urizaharra)
Historia
Hasieran Sarmiento familiaren jabegokoa izan zen, Gatzagako kondeena ondoren eta XVII mendean Hijarreko dukeena. Pagoetako santugileeen tailerra zegoen bertan; Gregorio, Maurizio eta Martiniano Valdivielsok Arabako eliza ugaritako santuen eskulturak egin zitutzen tailer hartan.
Garraioa
Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
Dlhá nad Oravou
Dlhá nad Oravou Eslovakiako udalerri bat da, Dolný Kubíngo barrutian kokatuta. 24,31 km²ko azalera du eta 1398 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1420. urtekoa da.
Michiaki Kakimoto
Michiaki Kakimoto (柿本 倫明, 1977ko urriaren 6a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Avispa Fukuoka, Oita Trinita eta Shonan Bellmare.
Rorainópolis
Rorainópolis Brasilgo udalerri bat da, Roraima estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Oleiros
Oleiros Galiziako kostaldean eta A Coruñako probintziako erdialdean dagoen udalerria da, 2004an 20.671 biztanle zituena eta A Coruñako eskualdean bigarren populatuena dena hiriburuaren ostean.
9 parrokia ditu eta udalerriaren hiriburua Oleiros bertan dago kokatuta.
Geografia
Mugakideak iparraldean Betanzoseko itsasadarra, ekialdean Sada eta Bergondo, hegoaldean Cambre eta Culleredo eta mendebaldean A Coruña ditu.
Banaketa administratiboa eta parrokiak
Oleiroseko udalerriak dituen 9 parrokiak hauek dira:
Jaiak eta ospakizunak
Oleirosko udalak hainbat jaiegun eta ospakizun antolatzen ditu urte osoan zehar. Eztiaren Jaia Perilloko udal merkatuan ospatzen da udazken osoan zehar. Das Merendiñasko Erromeria Santa Cruzko Dorreen parkean ospatzen da eta udaleko pertsona nagusiak omentzen ditu. Santa Cruzko Aste Kulturala abuztuko aste batean ospatzen da eta kirol, kultura, sukaldaritza, aisialdi eta bestelako ekitaldiak izan ohi dira.
Alfaroleiros ospakizuna abuztuaren 4tik abuztuaren 8ra antolatzen da, eta buztin artisautzako jarduera tradizionalaren erakustokia izaten da.
Tiempo de silencio
Tiempo de silencio 1962an Luis Martín-Santosek idatzitako eleberria da. XX. mendean gaztelaniaz idatzitako eleberri nagusienetariko bat da. Bilbea sinplea izan arren, estilo abanguardista du.
Oleiros
Jaiak eta ospakizunak
Parrokia ezberdinek Ekainetik Irailera aie ezberdinak ospatzen dituzte.
Tiempo de silencio
Filma
1986an izen bereko izenburupean, Vicente Aranda zuzendari espainiarrak zinemara eraman zuen, Imanol Arias aktorea paper nagusian.
Takashi Maeda
Takashi Maeda (前田 隆, 1981eko abuztuaren 1a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Avispa Fukuoka eta Oita Trinita.
Libera egiptoar
Libera egiptoar  (الجنيه المصرى) Egiptoko dibisa da, Egiptoko Banku Zentralak egiten eta kontrolatzen duena. ISO 4217 kodea EGP du eta 100 piastra edo 1.000 milliemetan banatzen da. Arabierazko izena britainiar gineatik datorkio.
Thomas De Quincey
Thomas Penson De Quincey (Greenheys, Manchester, 1785eko abuztuaren 15a - Edinburgo, 1859ko abenduaren 8a) idazle ingelesa izan zen.
Bizitza
Merkatari baten semea zen, eta Londresa jo zuen aita hil zitzaionean. 1804. urtean hasi zen opioa hartzen, eta oso zalea izan zen bizitza guztian. London Magazine aldizkarian idatzi zituen bi artikulu (1821), eta liburu gisa argitaratu ziren hurrengo urtean: Confessions of an English Opium-eater (1822, «Opiozale ingeles baten aitorpenak»). Liburu honen argitalpen berriago eta osatuago bat eskaini zuen De Quinceyk berak 1856an.
The English Mail-Coach (1854, «Zaldi-gurdi ingelesa») liburua ametsetako munduan oinarritua da. De Quinceyk saiakera lan ugari eman zuen argitara hainbat aldizkaritan: On Murder as of the Fine Arts (1827, «Hilketa arte eder gisa»); Joan of Arc (1847, «Joana Arcekoa»), heroi frantsesaren zigorra arrazoitzen duen obra; Macbethi buruzko saiakera bat. Bere poema lirikoen bilduma Blackwood´s Magazine aldizkarian agertu zen 1845ean, Suspiria de Profundis izenburupean. Lakeko poetekin batera ibili zen (William Wordsworth, Samuel Taylor Coleridge, Robert Southey) eta harreman horren fruitu Reminiscences of the English Lake Poets (1834, «Lakeko Olerkari ingelesen oroitzapenak») kritika-liburu baliotsua idatzi zuen.
Egunkari liburu
Kontabilitatean, egunkari liburua enpresa bateko egitate ekonomikoak ordena kronologikoan banaka jaso eta erregistratzen dituen liburua da. Egitate ekonomiko bakoitza idazpen baten bitartez jasotzen da partida bikoitz izeneko metodoari jarraiki. Espainiako Merkataritza Kodea arabera, derrigorrez eraman beharreko kontabilitate-liburuetako bat da.
Shannon Elizabeth
Shannon Elizabeth Fadal (Houston, Texas, 1973ko irailaren 7a - ) estatubatuar aktore, poker jokalari eta modelo ohia da. American Pie, Scary Movie edota Jay and Silent Bob Strike Back komedietan agertzeagatik sex symbol bilakatu zen.
Gekko grossmanni
Gekko grossmanni Gekko generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Ekai (Arakil)
Ekai Arakilgo kontzejua da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 38 biztanle ditu.
Ribeira
Ribeira A Coruñako probintziako udalerria da, 2004an 26.623 biztanle zituena eta Barbanzako eskualdean kokatua dagoena. 9 parrokia ditu eta udalerriaren hiriburua Santa Uxía de Ribeiran dago kokatuta.
Ekai (Arakil)
1857ko errolda arte berezko udalerria izan zuen.
Ribeira
Riveira izendapena batzuetan erabiltzen bada ere, izendapen horrek ez du izaera ofizialik.
Inguru naturala
Ribeirako udalerria Barbanzako penintsulan kokatua dago, Arousako eta Muros-Noiako itsasadarretatik hurbil. Ribeirako azaleraren zati handi bat Barbanzako eskualdeko mendixkek hartzen dute, bertatik itsasoraino doazen hainbat ibai txiki daude, Artesko ibaia esaterako. Dunar de Corrubedo, Lagoa de Carregal eta Vixáneko guneetan bestalde parke natural bat dago. Ribeirak bost hondartza dauzka: Coroso, Touro, Castiñeiras, Vilar, eta Aguiñokoak.
Ribeirak Porto do Son eta A Pobra do Caramiñal udalerriekin egiten du muga, eta Barbanzako eskualdearen hiriburua da.
Demografia eta ekonomia
Ribeirako jarduera ekonomiko nagusia arrantza da oraindik ere, eta halaxe izan da tradizionalki. Ribeiran gaur egun, Galiziako eta Espainiako baxurako arrantza porturik garrantzitsuena da, bai behintzat urtero deskargaturiko tona kopuruan. Horrez gain, mota horretako Europako hirugarren porturik garrantzitsuena da.
Erromantxe
Erromantxea erretorromanieraren dialektoetako bat da, eta Suitzako lau hizkuntza ofizialetako bat, alemanarekin, frantsesarekin eta italierarekin batera. Suitzako % 0,5-0,9 inguruk hitz egiten dute, ia 35.100 hiztunek (2000ko inkesta baten arabera) ama hizkuntza dute, eta Grisonia kantonamenduan bizi dira gehienak.
Latin arruntetik datorren erromantze mintzaira dugu, erretorromanieraren dialekto nagusietako bat, ladinoarekin eta friulierarekin batera.
Rumantschia hiztunen lurraldeak hartzen duen izena da.
Estatusa
Kantonamenduka, mintzaira soilik ofiziala da Grisonia kantonamendu elehirudunean, eta bertan udalerri bakoitzak erabakitzen du bere hizkuntza ofiziala.
Erromantxedunek Suitzako administrazioarekin hizkuntza erabiltzeko eskubidea dute, baina bakarrik "jatorrizko hiztunek". Agintariek, erantzutean, Rumantsch Grischun erabiltzen dute. Halaber, testu ofizial batzuk itzultzen dituzte, baina kultura arduradunek berek azkenean onartzen dute oso eskaintza sinbolikoa eta murritza egiten dutela. Gainera, zerbitzuen eskaerak oso gutxi dira, batzuetan hiztunek hizkuntza batua baztertzen dutelako eta, beste batzuetan, alemana lehenesten dutelako.
Izan ere, egoera gutxituan dago herritarren eta hiztunen aldetik, balorazio txikia edukita. Suitzako lau hizkuntza ofizialen artean gutxien erabilia da. Halaber, serbo-kroazierak, adibidez, ofiziala ez den arren, egoera hobea du, 100.000 hiztun inguru baititu.
Dialektoak
Eskualdearen arabera, Sursilvan (Surselvako barrutia), Sutsilvan, Surmiran (Albulako barrutia), Puter eta Vallader (Inneko barrutia) aldaerak ditugu.
Eredu batuaren moduan, Rumantsch Grischun dugu, 1982an Heinrich Schmiden taldeak abiatuta.
Erakundeak
Lia Rumantscha hizkuntza sustatzen duen erakunde nagusia da, 1919an sortua eta gaur egun hainbat elkartek osatua.
Literatura
Egile garrantzitsuenen artean Linard Bardill, Peider Lansel eta Men Rauch ditugu.
Esapide batzuk
Allegra - Kaixo
Co vai? - Zer moduz?
Bun di - Egun on
Buna saira - Arratsalde on
Buna notg - Gabon
A revair - Adio, Agur
A pli tard - Gero arte
Perdunai - Barkatu
Per plaschair - Mesedez
Grazia fitg - Eskerrik asko
Anzi - Ez horregatik
Gratulazions - Zorionak
Bun cletg - Zorte on
Quants onns has ti? - Zenbat urte dituzu?
Saint-Ulphace
Saint-Ulphace Frantziako udalerria da, Sarthe departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Ulphace udalerrian erroldatutako biztanleak 216 ziren. Familiak 92 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 179 etxebizitza zeuden, 93 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 70 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 172 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 93 etxebizitza nagusietatik 75 bere jabearen bizilekua ziren, 17 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 22 etxek hiru zituzten, 24 etxek lau zituzten eta 39 etxek bost zituzten. 66 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 54 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 33 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 136 ziren, horien artean 93 aktiboak ziren eta 43 inaktiboak ziren. 93 pertsona aktiboetatik 88 lanean zeuden (46 gizon eta 42 emakume) eta 5 langabezian zeuden (2 gizon eta 3 emakume). 43 pertsona inaktiboetatik 17 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Ulphace udalerrian 99 unitate fiskal zeuden, 226 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.110 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 13 komertzioetatik, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 2 higiezinen enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 eraikuntza enpresa eta 2 jatetxeak.