cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Elikagai gotortu
Kritikak
Hainbat erakundeek, OMS, FAO, Health Canada eta Nestlé Research Center, adibidez, elikagaien gotortzeak mugak dituela aitortu dute.
Arkitektura neomoderno
Ezaugarriak
XX. mendeko lehen erdiko mugimendu modernoaren oinarrizko ezaugarri asko partekatzen ditu arkitektura neomodernoak. Biek uko egiten diete apaindurari, aplikatutako dekorazioei eta iragana imitatzeko nahita egindako ahaleginei. Eraikin berriak, modernoak bezala, funtzionaltasunean enfasia jarriz eta bolumetria monolitikoak dituen estetika soila bilatuz diseinatuta daude. Neomodernismoa jatorrizko modernismotik nabarmen bereizten da hirigintzara gerturatzen delako, XX. mendearen bigarren erdian mugimendu modernoak kritika gehien egin zituen eremua baita, eta 80ko hamarkadako New Urbanism edo Urbanismo Berriaren postulatuak hartzen ditu. Hiriak oinezkoentzat eta erabiltzaileentzat izan behar dita eta eraikinak integratuta egon behar dira.
Elikagai gotortu
Kritikak
OMSen arabera, elikagaien gotortzearen mugek honakoa barne hartu behar dute: norberaren eskubidea da elikagai gotortuak kontsumitzea edo ez, elikagai mota hauen eskaera urria, produkzioaren kostua handiagoa denez salmentaren prezioa altuagoa izango da ere eta ondorioz oraindik ere hau ez da nutrienteen gabeziaren irtenbidea izango pertsona askok ezin izango dutelako erosi produktua.
Arkitektura neomoderno
Neomodernismoaren taldea
Talde hau Guy Dennigek sortu zuen, 1997an, arte garaikide britainiarreko aniztasuna Estatuak diruz lagundutako arte erakundeek eta erakundeek mugatzen zuten premisarekin. Taldeak ez du estilo homogeneorik, baina pintura figuratibora bideratzen da. Beste kide batzuk hauek dira: Jim Butler, David Cobley, Emily Cole, Mark Demsteader, Guy Denning, Ian Francis, Juno Doran, Ghislaine Howard, Jamin, Maya Kulenovic, Mark Stephen Meadows, Antony Micallef, Motorboy, Carol Peace, Graeme Robbins, Harry Simmonds, Tom Wilmott, Franklin Torres, Kit Wise eta Claire Zakiewicz.
Montchaton
Montchaton Frantziako udalerria da, Mantxa departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Brû
Brû Frantziako udalerria da, Vosgeak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Montchaton
Biztanleria
2007an Montchaton udalerrian erroldatutako biztanleak 354 ziren. Familiak 142 ziren, horien artean 25 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 21 bakarrik bizi ziren emakumeak), 63 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 50 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 186 etxebizitza zeuden, 144 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 32 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 184 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 144 etxebizitza nagusietatik 117 bere jabearen bizilekua ziren, 23 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 19 etxek hiru zituzten, 39 etxek lau zituzten eta 85 etxek bost zituzten. 111 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 67 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 72 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Brû
Biztanleria
2007an Brû udalerrian erroldatutako biztanleak 610 ziren. Familiak 218 ziren, horien artean 38 pertsona bakarrekoak ziren (21 bakarrik bizi ziren gizonak eta 17 bakarrik bizi ziren emakumeak), 88 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 88 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Montchaton
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 203 ziren, horien artean 146 aktiboak ziren eta 57 inaktiboak ziren. 146 pertsona aktiboetatik 134 lanean zeuden (77 gizon eta 57 emakume) eta 12 langabezian zeuden (5 gizon eta 7 emakume). 57 pertsona inaktiboetatik 25 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Montchaton udalerrian 136 unitate fiskal zeuden, 348 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.030 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 finantziazio enpresa zen.
Bigarren Mundu Gerra
Bigarren Mundu Gerra 1939-1945 urteen artean mundu osoan hedatu zen gerra izan zen. Munduko herrialde gehienek, tartean potentzia handi guztiek, aurkako bi aliantza militar osatu zituzten: Aliatuak eta Ardatza. Gerra egoera sortu zen, zuzenean 30 herrialdetako 100 milioi pertsonari eragin ziona. Parte-hartzaile handienek euren ekonomia, industria eta zientzia gaitasun osoa jarri zuten gerra irabazteko esfortzuaren alde, zibilen eta militarren baliabideen arteko muga lausotuz. Gizateriaren historian hildako gehien eragin duen guda izan da, munduko biztanleen % 2 hil baitzen (50 eta 85 milioi pertsona artean), horietako gehienak Sobietar Batasuneko eta Txinako zibilak. Gerra honen barnean sarraskiak, Holokaustoa bezalako genozidioak, bonbardaketa estrategikoak, planifikatutako gosete eta gaixotasunak izan ziren; historian bonba nuklearrak erabili diren gerra bakarra izan da.
Japoniak Asia eta Ozeano Barea kontrolatu nahi zituen, eta gerran zegoen Txinarekin 1937tik, nahiz eta ez zen egon gerra deklarazio formalik. Horregatik, Alemaniarekin batera borrokatu zuen Japoniak, zehatz mehatz Estatu Batuen aurka. Bigarren Mundu Gerra ofizialki 1939ko irailaren 1ean hasi zela esan ohi da, Alemaniak Polonia inbaditu zuenean, Frantziaren eta Erresuma Batuaren gerra deklarazioak ekarri zuena. 1939aren amaieratik 1941eko hasierara, kanpaina eta itun ezberdinen bidez, Alemaniak Europa kontinentalaren zatirik handiena konkistatu zuen, eta Italia eta Japoniarekin batera Ardatza eratu zuen. 1939ko Molotov-Ribbentrop Itunaren ondorioz, Alemaniak eta Sobietar Batasunak Polonia, Finlandia, Errumania eta Estatu baltikoak anexionatu eta banatu zituzten. Ipar Afrika eta Ekialdeko Afrikako kanpainen ostean, eta 1940aren erdialdean Frantziaren erorketarekin, gerrak Europako Ardatzeko potentzien eta Britainiar Inperioaren artean jarraitu zuen. Balkanetako Kanpainak, airez eman zen Ingalaterrako Gudua, Blitza eta Atlantikoko Guduak jarraipena eman zion gerrari. 1941eko ekainaren 22an Ardatzeko potentziek Bizargorri Operazioa abiatu zuten Sobietar Batasuna inbadituz, historia osoan zehar gerra batean egondako eremurik handiena irekiz. Ekialdeko Fronteak Ardatza geldotu zuen, batez ere Alemaniako Wehrmachta, erresistentzia gerra batean sartuz. 1941eko abenduan Japoniak Pearl Harborko erasoa egin zuen Ameriketako Estatu Batuen eta Europar kolonien aurka. Erasoaren ondorioz AEBk gerra deklaratu zion Japoniari, Erresuma Batuaren babesarekin; Europako Ardatzek AEBren aurkako gerra abiatu zuten, Japoniar aliatua babesteko helburuarekin. Japoniak Ozeano Barean arrakasta azkarra izan zuen, kolonia askotatik Europa kenduz; armada lokal askok Japonia babestu zuten dominazio honetatik askatzeko.
Ardatzak aurrera egin zuen Ozeano Barean ahalik eta 1942an Japoniak Midwayko Gudua galdu zuen arte; beranduago, Alemania eta Italiak porrota izan zuten Ipar Afrikan eta, ondoren, Stalingradeko Guduan Sobietar Batasunean. 1943an Alemaniak porrot gehiago izan zituen Ekialdeko Frontean, Aliatuek Sizilia eta Italia inbaditu zituzten eta Ozeano Barean hainbat garaipen izan zituzten, Ardatza erretiratze estrategikora bultzatuz. 1944an Mendebaldeko Aliatuek Alemaniak okupatutako Frantzia inbaditu zuten, Sobietar Batasunak bere lurralde osoa berreskuratu zuen eta Alemania eta bere aliatuen aurka ekin zion. 1944 eta 1945 bitarte Japoniak porrot garrantzitsuak izan zituen Asian, bereziki Txinako Hegoaldean eta Erdialdean zein Birmanian, Aliatuek Pazifikoan Japoniako Itsas-armada murrizten zuten bitartean.
Gerra Europan Mendebaldeko aliatuek eta Sobietar Batasunak Alemania inbaditu zutenean amaitu zen, Sobietar tropek Berlingo guduan garaitu, Adolf Hitlerrek bere buruaz beste egin eta 1945eko maiatzaren 8an Alemaniaren errendizioa sinatu zuenean. Aliatuek 1945eko uztailaren 26an Potsdameko Adierazpena sinatu zuten, baina Japoniak ez zituen errenditze-terminoak onartu; Ameriketako Estatu Batuek, orduan, Hiroshima eta Nagasakiren gainean bi bonba nuklear jaurti zituzten, abuztuaren 6an eta 9an. Japoniaren inbasioa gertu zen, bonba atomiko gehiago eror zitezkeen eta Sobietarrak Japoniaren aurka gerran sartu ziren Mantxuriako Guduan, Japonia errenditzera behartuz 1945eko abuztuaren 15ean. Gerra krimenak epaitzeko epaitegiak eratu zituzten Aliatuek, eta Alemaniaren eta Japoniaren aurkako epaiketak egin ziren.
Bigarren Mundu Gerrak munduaren egitura politikoa eta soziala guztiz eraldatu zuen. Nazio Batuen Erakundea sortu zen nazioarteko kooperazioa bultzatzeko eta etorkizunean gatazka berriak egotea ekiditeko; Txinak, Frantziak, Sobietar Batasunak, Erresuma Batuak eta Ameriketako Estatu Batuek Nazio Batuen Segurtasun Kontseilua osatu zuten, kide egonkor gisa. SESB eta AEB bilakatu ziren superpotentzia etsai berriak, mende erdi iraun zuen Gerra Hotza piztuz. Europaren suntsiketa erraldoiaren aurrean, euren boterearen gainbehera etorri zen, Afrikaren eta Asiaren deskolonizazioa piztuz. Industria kaltetuta ikusi zuten herrialde gehienek berreskurapen ekonomikoa ikusi zuten. Integrazio politikoa, bereziki Europan, errealitate berri bat izan zen, gerra aurreko etsaitasunetik identitate komun bat sortzeko ahaleginarekin.
Montchaton
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Montchaton udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 570 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bigarren Mundu Gerra
Aurrekariak
Eskuarki, Bigarren Mundu Gerrako azken kausatzat Alemaniak Polonia inbaditzea eta Japoniak Ozeano Bareko hainbat punturi (AEBei eta kolonia britainiar zein herbeheretarrei) eraso egitea jotzen dira. Nolanahi ere, gerrara eraman zuen bidea luzeagoa izan zen.
Brû
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Bigarren Mundu Gerra
Europan
Lehen Mundu Gerraren ostean sentimendu bakezalea orokortu zen arren, irredentismoa eta errebantxismoan oinarritutako nazionalismoak ugaritu ziren Europako hainbat herrialdetan. Sentimendu hau bereziki garrantzitsua izan zen Alemanian. Versaillesko Itunean, herrialde garaileek zigor ekonomiko eta politiko larriak ezarri zituzten herrialde garaituen gainean. Alemanian, jende askoren ustez bidegabekeriak eta umilgarriak izan ziren. Itun horren ondorioz, Alemaniak bere lurraldearen %13 inguru galdu zuen eta itsasoz-haraindiko lurralde guztiak, espresuki debekatu zitzaion beste lurralde batzuk anexionatzea, kalte-ordainak ezarri zitzaizkion eta herrialdeak izan zezakeen armadaren tamaina mugatu zen. . Agintariak zigor horiek arrazoizko egoerara eramaten saiatu ziren arren, 1929ko krakak eragin zuen krisialdia zela medio, ahalegin horiek guztiak alferrikakoak izan ziren.
Brû
Etxebizitza
2007an 243 etxebizitza zeuden, 218 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 18 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 231 etxeak ziren eta 13 apartamentuak ziren. 218 etxebizitza nagusietatik 179 bere jabearen bizilekua ziren, 34 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 13 etxek hiru zituzten, 36 etxek lau zituzten eta 169 etxek bost zituzten. 173 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 75 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 116 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Bigarren Mundu Gerra
Europan
Alemaniar Inperioa Azaroko Iraultzaren ondorioz desegin zen, gobernu demokratiko bat sortuz, beranduago Weimarko Errepublika gisa ezagutuko zena. Gerra arteko garai honetan errepublika berriaren defendatzaileek aurkari zuzenak izan zituzten ezker politikoan zein eskuin politikoan. Bitartean, Aliatuen parte izan zen Italiak lurralde batzuk eskuratu zituen; hala ere, Italiar nazionalismoa haserre zegoen, Erresuma Batuak eta Frantziak Italia gerran sartzeko egindako promesak ez zirelako bete. 1922 eta 1925 bitartean Benito Mussolinik gidatutako mugimendu Faxistak boterea eskuratu zuen Italian, agenda nazionalista, totalitario eta klase-kolaborazionistarekin, demokrazia ordezkatzailea deseginez, sozialismoaren, ezkerreko alderdien eta liberalen aurkako errepresioa bultzatuz, eta politika espantsionista indartsu batekin, Italia mundu mailako potentzia batean bilakatzeko asmoz, eta Erromatar Inperio Berria proposatuz.
Brû
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Bigarren Mundu Gerra
Europan
Adolf Hitlerrek Municheko Putscha egin zuen 1923an gobernua kanporatzeko, baina ez zuen lortu; hamar urte beranduago Alemaniako Kantziler berria izatea lortu zuen. Demokrazia ezeztatu zuen eta Ordena Berria ezarri zuen, arrazan oinarritutako erreforma erradikal bat; laster hasi zen Alemaniaren berrarmatzearekin. Bitartean, Frantziak bere aliantzak segurtatu nahi zituen, eta Italiari baimena eman zion Etiopian esku-hartze osoa izatea, Italiar kolonialismoa areagotuz. Egoera okerrera egin zuen 1935aren hasieran, Sarreko arroaren lurraldea Alemaniarekin legalki batu zenean, Hitlerrek Versaillesko Ituna errefusatu zuenean, bere berrarmatze programa azkartu zuenean eta soldaduzka berriro ere sartu zuenean.
Brû
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 374 ziren, horien artean 274 aktiboak ziren eta 100 inaktiboak ziren. 274 pertsona aktiboetatik 241 lanean zeuden (143 gizon eta 98 emakume) eta 33 langabezian zeuden (14 gizon eta 19 emakume). 100 pertsona inaktiboetatik 31 erretiraturik zeuden, 32 ikasten zeuden eta 37 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Bigarren Mundu Gerra
Asian
Bigarren Txina-Japonia Gerra hori 1937ko uztailaren 7an hasi zen hain zuzen ere. 1931tik bere menpe zegoen Mantxuriatik eraso zuen Japoniak. Lehengo aurrerapenak Shangai hirian moteldu ziren, nahiz eta abendurako japoniarren eskuetan erori. Nanjing hiriburua ere hartuta, txinatar nazionalistek Chongqingera mugitu zuten gobernua gerra bukatu arte. Nanking hirian egundoko sarraskia burutu zuten japoniarrek, hilabetean 300.000 lagun garbitu baitzituzten.
Ameriketako Estatu Batuen eta Erresuma Batuen erreakzioa Txinari (Kuomintangi hain zuzen ere) laguntza ekonomiko eta militarra igortzea izan zen. 1940tik aurrera, Japoniaren aurkako enbargoa ere ezarri zuten abian.
Brû
Diru sarrerak
2009an Brû udalerrian 221 unitate fiskal zeuden, 612,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.878 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 13 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 7 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 2 margolariak ziren, 1 zurgina, 2 iturginak eta 1 argiketaria.
Bigarren Mundu Gerra
Asian
Enbargoari aurre egiteko, Asia eta Ozeano Barean lurralde berriak inbaditu zituen Japoniak, Frantziak, Herbehereak, Erresuma Batuak eta Sobietar Batasunak Europako gerra beste kezkarik ez zutelakoan, eta AEBek, gerrarako prest egon gabe, akordioa bilatuko zutelakoan. Japoniako agintariek adierazi zuten bere asmoa Ekialdeko Asia Elkarren Kooperazio Gunea sortzea zela, Europako menpe inperialistatik askea.
AEBak gerran sartzera eraman zituen kausa zuzena Pearl Harborren erasoa izan zen, 1941eko abenduaren 7an. Lau egun geroago Alemaniak gerra deklaratu zien AEBei. Sobietar Batasunaren aurka 1939ko udaberrian baino ez zuen Japoniak jardun. Mongolian egin zuten topo. Japoniako hazkundea Ekialde Urrunean mehatxutzat jo zen Moskun. Japoniako erasoa atzera eraman zuten sobietarrek, Georgi Zhukov jeneralaren agindupean. Horren ostean, bakeak iraun zuen bi estatuen artean. Historialari batzuen arabera, bi fronteko gerraren beldurrak bultzatu zuen Sobietar Batasuna Alemaniarekin akordioa sinatzera.
Poloniaren inbasioa
Europan gerra 1939ko irailaren 1ean hasi zen, Alemaniak Poloniari eraso egitean. Hitlerren asmoak Danzig hiri askea (non alemaniarrak eta poloniarrak bizi ziren) menderatzea eta hiri hau Alemaniarekin lotzeko korridorea lortzea izan ziren. Nazioarteko komunitatearen aurrean, mugan aldez aurretik prestatutako gatazka erabili zuen. Irailaren 3an, Erresuma Batuak zein Frantziak gerra deklaratu zioten Alemaniari. Erresuma Batuak itsas blokeoa ezarri arren, ez Londresek ez Parisek ez zuten Alemania inbaditzeko gogo sendorik erakutsi. Frantzia, motel mugituta, Sarren burutu zuen eraso txiki bat. Poloniari laguntzeko troparik ez zuten igorri.
Brû
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Brû udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 376 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Zaharregia, txikiegia agian
Zaharregia, txikiegia agian euskal musika diskoa da, Kirmen Uribe idazlearen poemek eta Mikel Urdangarin, Rafa Rueda eta Bingen Mendizabalek elkarrekin egindako abestiek osatua.
Oedipina taylori
Oedipina taylori Oedipina generoko animalia da. Anfibioen barruko Plethodontidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Bigarren Mundu Gerra
Poloniaren inbasioa
Bitartean, Polonian, armada alemaniarrak Blitzkrieg edo Tximista Gerra burutu zuen. Estrategia militar horretan, hegazkineriak gogor bonbardatu ondoren, lurreko armadak, batez ere gerra-gurdiek, ustekabean egiten du eraso. Alemaniarrek hiri eta gune estrategikoak hartuta, armada poloniarrak, lurraldean sakabanatuta eta elkarrekin bat egin gabe, pixkanaka pixkanaka amore eman zuen. Varsovia irailaren 27an erori zen, eta azken tropa poloniarrak urriaren 6an errenditu ziren.
Irailaren 17an, Alemaniarekin hitzartutako akordioari eutsita, Sobietar Batasunak ekialdetik eraso zion Poloniari. Bigarren frontea irekian, Poloniako defentsak amildu ziren. Hurrengo egunean Poloniako presidenteak eta aginteko komandanteak herrialdea utzi zuten. Polonia, berriz, ez zen ofizialki errenditu. Aldameneko herrialdeetan babestu ziren armadaren apurrak, eta Polonian barnan, erresistentzia gogorra sortu zen.
Horren ostean, 1939-1940ko neguan Alemaniako armadak biltzen ziren bitartean, Frantziak eta Erresuma Batuak ez zuten erasorik egin. Kazetari batzuek “Phoney war”, “Sitzkrieg” edo Gerra Faltsua deitu zioten epe horri, hain eskasa zen buruz buruko borroka.
Neguko Gerra
Negu horretan, 1939ko azaroaren 30ean hain zuzen ere, Sobietar Batasunak Finlandiari eraso zion. Sobietar Batasuneko armada Finlandiakoa halako lau zen arren, Armada Gorria lotsagarri gelditu zen aurrera egiteko orduan. Finlandiako defentsak herrialde osoko inbasioa saihestu zuen, nahiz eta, azkenean, sobietarrek garaitu eta Finlandiak Leningrad inguruko eremu estrategikoak eman behar izan. Nolanahi ere, Armada Gorriaren ahalmena zalantzan jarri zen Europako kantzelaritza askotan, tartean Berlinen.
Sobietar Batasunak, Molotov-Ribbentrop itunaren azpian, 1940ko ekainean Estonia, Letonia eta Lituania herrialdeak okupatu zituen, baita Errumaniako Besarabia eta Ipar Bukovina eskualdeak ere.
Manzanosko geltokia
Manzanos Euskal Herriko Arabako tren geltoki bat da, Erriberabeitia udalerrian kokatuta dagoena.
Bigarren Mundu Gerra
Norvegia eta Danimarkaren inbasioa
1940ko apirilaren 9an hasi zen naziek burututako Danimarka eta Norvegiaren kontrako erasoa. Alemaniarrek, alde batetik, Suediako burdin hornidurak ziurtatu nahi zituen, Alemaniara Narvik portu norvegiarretik baitzekarten. Baina beste alde batetik, horrela Norvegia ez aliatuen eskuetara eroriko, Alemaniako portuen aurkako enbargoa indartzeko asmoa izanez gero. Danimarkaren balio estrategikoa ez zen hain handia, baina herrialde horretako kaietatik aise iristen zen Norvegiara.
Danimarka berehala errenditu zen, armada alemaniarrari aurre egitea alferrik zelakoan, alferrikako odol-jarioa saihestu nahi baitzuen. Hori zela eta, nazien okupazioa arina izan zen, beste herrialdeek nozitu zutenaren aldean bederen. Danimarkako instituzioek, hein handi batean, autonomia gorde ahal izan zuten, eta juduen deportazioa atzeratu zen. Nolanahi ere, esku zabaleko joera hau 1943an amaitu zen, Stalingrad eta El Alamein porroten ostean okupazioaren kontrako protestak eta istiluak hedatu baitziren, eta, nazien ustez, Danimarkako gobernuak ez zituen behar bezain gogor itzaltzen.
Manzanosko geltokia
Geltokia 1862ko urtarrilaren 26an ireki zen.
Enric Miralles
Enric Miralles i Moya (Bartzelona, 1955eko otsailaren 12a - Sant Feliu de Codines, Bartzelona, 2000ko uztailaren 3a) arkitekto kataluniar ospetsua izan zen.
Manzanosko geltokia
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Enric Miralles
Biografia
Kataluniako Unibertsitate Politeknikoko Arkitektura Goi Eskola Teknikoan jaso zituen arkitektura ikasketak. Ondoren, New Yorkeko Columbia Unibertsitatean jarraitu zituen ikasketak. Jarduera profesionala Albert Viaplana eta Helio Pinhon arkitektoekin hasi zuen, 1983. urtera arte. Aldi berean, arkitektura irakasle aritu zen berak ikasitako bi unibertsitateetan. Orduan bere lehen bulegoa sortu zuen bere lehenengo emaztea izan zen Carme Pinosekin. Garai hartako lanak oihartzun internazionala izan zuen. Bere bigarren emaztearekin, Benedetta Tagliabuerekin, bulegoa berrantolatu zuen eta EMBT izena ezarri zion. Mundu osoko eskakizunak jasotzen zituen.
Manzanosko geltokia
Historia
Geltokia 1862ko urtarrilaren 26an inauguratu zen Miranda Ebro - Gasteiz tartea martxan jarri zenean Madril—Hendaia burdinbidea erradialean. 2004ko abenduaren 31tik Renfe Operadorak linea ustiatzen du, Adif trenbide-instalazioen titularra den bitartean.
Bigarren Mundu Gerra
Norvegia eta Danimarkaren inbasioa
Norvegiako inbasioa korapilatsuagoa izan zen. Portuak hiru egunetan okupatu arren, armada norvegiarra barnealde menditsuan babestu zen, naziei aurre egiteko prest. Gainera, Erresuma Batuak zein Frantziak hainbat dibisio igorri zituzten laguntza ematera. Hala ere, aliatuen egoerak okerrera egin zuen, eta apirilaren 28an, britainiarrek Norvegiaren hegoaldetik alde egiteko erabaki zuten. Maiatzaren 28an aliatuek Narvik iparraldeko portua hartu bazuten ere, Frantziako inbasioarekin batera, aliatuen lehentasunak irauli ziren. Ekainaren 8an, portuko instalazioak suntsitu ondoren, Norvegiako iparraldetik atera ziren tropa aliatuak. Azkenean, Norvegia, ekainaren 10ean, errenditu zen.
Manzanosko geltokia
Historia
2008. urtean, Miranda Ebroko iparraldeko tarteak Bloke Automatiko Banalizatua (BAB) inauguratu zuen, CTC eta guzti, Miranda Ebro eta Altsasu arteko tartean dagoen eskuzko Bloke Elektrikoa (BEM) ordezkatuz. Horren ondorioz, Manzanos edo Langraiz bezalako geltoki askok zirkulazio-langileak izateari utzi diote.
Urte horretan, halaber, III. bide gisa zenbakitutako bidaiarien eraikinaren ondoan zegoen bazter-bidea desegin zen, eta trenbide hori desegitea erabaki zen, tren bakoitiak baztertzeko bakarrik erabil zitekeelako. Argitu behar da ez zela erabat desegin, baizik eta trenbidearen zati txiki bat mantendu dela, gaur egun hilda dagoena. Bide honen ondoan, hildako bide txiki bat ere egon zen (V bide bezala zenbakitua), erabat desegina izan zena.
Bigarren Mundu Gerra
Frantziako bataila
Poloniako inbasioa burututakoan, naziak Frantziaren kontrako borroka prestatzen hasi ziren. Euren egitasmoa zen Belgika eta Luxenburgo artean dagoen Ardenak izeneko lurralde oihantsuan armadaren multzo nagusia kokatzea, gerra gurdiek zeharkatu ezin izango zutelakoan, zakar defenditu baitzuten aliatuek. Horretarako, naziek Herbehereak, Belgika eta Luxenburgo herrialde neutralak inbaditu behar izango zituzten.
Zaharregia, txikiegia agian
Diskoa Uriberen olerki batetik abiatzen da: "Euskara, Euskal Herria, agian, zaharregia, txikiegia dela gaur egungo garaietarako, baina azken finean, euskaldunok munduari begiratzeko modu jakin bat eskeintzen dugu, bizitzeko eta sentitzeko modu bat".
Manzanosko geltokia
Geltokia
Hiru nasa ditu, bat albokoa eta bi erdikoa, eta bertara iristeko lau bide daude. Trenbide-aldaketak maila berean egiten dira, Langraizko geltokian bezala.
Etorkizuna
ArabaTran proiektuaren barruan, Euskotrenek Miranda Ebro - Altsasu lineako geltokietako bat izango litzateke.
Zaharregia, txikiegia agian
Abestiak
2. Hiru bertso amodiozko.
3. Lagun bat (haur kanta).
4. Hauskor.
5. Kukua.
6. Haitzetan.
Bigarren Mundu Gerra
Frantziako bataila
Erasoa 1940ko maiatzaren 10ean hasi zen, alemaniarrek aurreikusi zuten bezala. Ardenetan zeharkako ibilaldia sumatu gabe, 12an Mosa ibaian, Sedandik hurbil, saiatu ziren frantziarrak alferrik inbaditzaileak geldiarazten. Frantziako iparralde osan egin zuten aurrera, Mantxako kanalera iritsi arte (maiatzaren 20a). Honela, aliatuen armadaren zati handi bat Belgikan geratu zen inguratuta. Gainera, atzera egitearen ondorioz, Dunkerque eskala masiboan hustu behar izan zuten aliatuek: maiatzaren 26tik ekainaren 3 arte, 338.226 soldadu atera zituzten Frantziako kostaldetik.
Zaharregia, txikiegia agian
Abestiak
7. Hiru aste iragan.
Bigarren Mundu Gerra
Frantziako bataila
Ekainaren 5ean, Parisa jo zuten alemaniarrek geldiezin. Frantziaren porrota saihestezina zela ikusita, Mussoliniren Italiak probestu zuen ekainaren 10ean Frantziari gerra deklaratzeko. Ekainaren 14ean Parisen sartu ziren naziak. Armistizioa ekainaren 22an sinatu zuten Frantziak eta Alemaniak. Alemaniaren menpean Frantziako iparraldea eta mendebaldeko kostaldea geratu zen. Horren hegoaldean, gobernu kolaboratzailea eratu zen, zeinek Vichy zuen hiriburua eta Philippe Petain gobernuburua. Haien aurrean, Charles de Gaulle jenerala zegoen, Erresuma Batuko herbestetik “Frantzia Askea”ren buruan, Vichyko gobernua onartu gabe.
Ingalaterrako Gudua
Frantzia garaituta eta Erresuma Batuko armadaren hornigai eta arma gehienak Dunkerquen galduta, Hitlerrek uste zuen Erresuma Batua errenditzekoa zela. Nolanahi ere, Winston Churchill buru zuen gobernu britainiarrak borrokatzen jarraitzea erabaki zuen, bakarrik bazen ere. Beraz, alemaniarrak Itsas Lehoi izenpean Bretainia Handiaren inbasioa prestatzen hasi ziren. Itsas armada britainiar boteretsua menderatuko ez zutelakoan, airean nagusitasuna lortzea ezinbestekotzat jo zen zen, eta, hortaz, hegazkineria hutsezko Ingalaterrako bataila borrokatu zen.
1940ko udan burututa, Alemaniako hegazkineria (Luftwaffe) Britainia Handiko aireportuak eta radar estazioak bonbardatzen hasi zen. Nolanahi ere, hegazkineria britainiarra (RAF), pilotu gutxiago edukita ere, espero baino kementsuago aritu zen. Emaitza argirik gabe eta Berlinen jasandako bonbardaketei adinako erantzuna eman nahian, Hitlerrek Londresen bonbardaketa (Blitz) agindu zuen. Hala ere, RAF nagusitu zen azkenean, Mantxako kanala kontrolpean edukita. Irailaren 17an, Erresuma Batuko inbasioa atzeratu zuen Hitlerrek, eta hasiera batean hurrengo urterako egitekoa bazen ere, azkenean ez zen berriro burutu.
Zaharregia, txikiegia agian
Abestiak
9. Gauza perfektuak.
10. Notak paper solte batean.
11. Urrezko eraztuna.
13. Itzul ezazue.
14. Ez eman hautatzeko.
Bigarren Mundu Gerra
Italiako erasoak
Mussolini ere ez zen geldirik geratu. 1940ko irailaren 13an, Libiako kolonia italianarretik Egipto (Erresuma Batuko kolonia) eraso zuten. Estrategikoki, oso gune garrantzitsua zen, Suezko kanalari esker ekialdeko Commonwealtheko herrialdeek (Indiak, Zeelanda Berriak edo Australiak besteak beste) hornigaiak eta armak garraiatu ahal izaten zituzten Britainia Handira. Italiarrek mendebaldeko eskualde txikia okupatu ahal izan zuten, Sidi Barrani hiri egiptoarrean defentsak paratuta. Alabaina, abenduaren 9an, britainiarrek kontraerasoa burutu zuten. Italiarrek El Agheila (Libia) hirira egin behar izan zuten atzera.
Polifiletiko
Biologian filogenia bat polifiletikoa dela esaten da talde osoko arbaso komunik gertuena agertzen ez denean. Hau gertatzen da hainbat adar ezberdin batzen direnean modu artifizialean zuhaitz bat eratzeko.
Bigarren Mundu Gerra
Italiako erasoak
Urriaren 28an, Greziaren kontra jardun zuen Italiak, Albaniako baseetatik eraso eginda. Hala ere, armada greziarrak ofentsiba geldiarazteaz gain, kontraerasoa ere burutu zuen, eta Albaniako hegoaldeko hainbat hiri hartu zituen. Neguarekin batera, dena den, borroka gelditu zen.
Polifiletiko
Normalki izaki bizidunen arteko ahaidetasunaren gaineko akatsetan oinarritzne dira. Adibidez karaktere bat talde batean baino gehiagotan agertzen denean hauek batzeko ohitura egoten da, nahiz eta karaktere hori eboluzio konbergenteagatik izan daitekeen.
Bigarren Mundu Gerra
Ipar Afrikako kanpaina
Italiako armadaren porrota zela medio, Hitlerrek errefortzuak bidali behar izan zituen ipar Afrikara. 1941eko otsailean, Afrika Korps izenpean lehenengo tropa alemaniarrak iritsi ziren Libiara, Erwin Rommel jeneralaren agindupean. Hasiera batean, arerioen erasoen aurrean egoera gordetzeko agindua baino ez zeukan Rommelek. Baina erresistentzia ahula jaso zuela ikusita, erasoari ekin zion, britainiarrak Egiptoko mugaraino eraman arte. Hainbat alferrikako kontraerasoren ostean, abenduaren 18an, britainiarrek Gurutzatu Operazioa (Operation Crusader) burutu zuten, non udaberrian galdutako lurralde osoa berreskuratu zuten.
Balkanetako kanpaina
Sobietar Batasunari eraso egin baino lehen, Hitlerrek uste zuen hegoaldea menpean edukitzea ezinbestekoa zela. Hau da, Italia eta Greziaren arteko gatazka bukatu behar zen. 1940-41eko neguan, Hungaria, Errumania, Bulgaria eta Jugoslaviako gobernuekin negoziatu zuten alemaniarrek Ardatzarekin bat egiteko. Alabaina, 1941eko martxoaren 27an, Jugoslavian Ardatzaren aurkako estatu-kolpe bat burutu zen, eta, hortaz, Greziaz gain Jugoslavia ere jarri zuten jomugan.
Polifiletiko
Polifiletiko eta parafiletiko ez dira gauza bera. Polifiletikoaren kontrakoa monofiletikoa da.
Bigarren Mundu Gerra
Balkanetako kanpaina
1941eko apirilaren 6an tropa alemaniarrek, italiarrek eta hungariarrek batera Jugoslavia eta Greziaren kontra egin zuten. Britainiarrek Greziari laguntza luzatu arren, Ardatzeko aurrera egitea geldiezina zen. Jugoslavian, gainera, erresistentzia ez zen oso gogorra izan. Belgrado, hiriburua, apirilaren 12an hartu zuten, eta herrialdea apirilaren 17an errenditu zen.
Grezian ere Ardatzeko erasoa azkarra eta eraginkorra izan zen. Hilabetearen bukaerako, nazien menpea zegoen jada. Maiatzaren 20an, alemaniarrak Kretaren aurkako erasoari ekin zioten. Ekainaren 1erako guztiz okupatuta zegoen. Luftwafferen nagusitasunaren aurrean, RAF britainiarrak hornigaiak eta pertsonak Egiptora garraio zituen, hurrengo borroketarako gorde nahian.
Neosebastes capricornis
Neosebastes capricornis Neosebastes generoko animalia da. Arrainen barruko Neosebastidae familian sailkatzen da.
Bigarren Mundu Gerra
Balkanetako kanpaina
Alemaniarren garaipena bizkorra eta zalantzarik gabekoa izan arren, Balkanetako kanpainak bost aste atzeratu zuen Bizargorri Operazioa, Sobietar Batasunaren inbasioa alegia.
Bulgariar ipurtats
Bulgariar ipurtats edo ipurtats marmolaire (Vormela peregusna) Vormela generoko animalia da. Artiodaktiloen barruko Mustelinae azpifamilia eta Mustelidae familian sailkatuta dago.
Bigarren Mundu Gerra
Sobietar Batasunaren inbasioa
1941eko ekainaren 22an, Napoleonek aukeratutako egun berean, hasi zen Bizargorri Operazioa. Ustekabean harrapatu zuten Mosku, nahiz eta erasoa egunen batean espero. Izan ere, Molotov-Ribbentrop itun sekretua zela eta (1939ko abuztuan sinatua), SESB eta Alemania aliatuak ziren.
Erasoa hiru frontetan zegoen antolaturik: lehenengoa iparraldera begira, Leningradera; bigarrena, Moskuko bidera; eta hirugarrena, Donetsk industria eskualdera eta Kaukasoko petrolio zelaietara. Adolf Hitlerren asmoa Armada Gorria Bielorrusia eta Ukrainako lautadetan ixtea eta azkar garaitzea zen. Gero, Sobietar Batasunako alde europarra okupatu nahi zuen, Ozeano Artikotik Kaspiar Itsasoa arte. Horretarako, 140 dibisio prestatu zituzten alemaniarrek, guztira 3.200.000 soldadu, 625.000 zaldi, 7.100 kainoi, 3.300 gerra-gurdi eta 2.770 hegazkin. Hainbat aliatuk, Italiak, Hungariak, Errumaniak edo Bulgariak dibisioak ere erantsi zituzten. Armada Gorriak, beste aldetik, 134 dibisio zituen: 2.500.000 soldadu, 24.000 gerra-gurdi eta 8.000 hegazkin. Zalantzarik gabe historiak operazio militarrik handiena.
Bulgariar ipurtats
Hego-ekialdeko Europatik Txinaraino bizi den ugaztun honek azpiespezie hauek ditu:
Bigarren Mundu Gerra
AEBen sarrera
Japonia eta Txinaren arteko gerrak, 1940rako, ez zuen ez aurrera ez atzera egiten. Irailaren 22an, Frantziako Indotxinaren iparraldeari eraso zion Japoniak. Mendebaldeko botereekiko harremanak gaiztotu ziren azken urteotan, AEBek, Erresuma Batuak eta Herbehereek petrolio eta beste hornigaien salmentetan enbargoak ezarri baitzizkioten Japoniari.
Abenduaren 3an, Japoniako Egoitza Nagusiak baimendu zion Yasuji Okamura jeneralari Ekialdeko Asian gerra orokorra hedatzeko. Horrela, Hong Kong, Filipinak eta Britainia Handiko hainbat kolonia (Malaia, Borneo eta Burma) konkistatu zituzten japoniarrek, petrolio zelaiak bereganatu nahian. Commonwealtheko herrialdeen erresistentzia gorabehera, leku horiek guztiak japoniarren eskuetara erori ziren hilabete gutxiren buruan. Erresuma Batuko 80.000 kide inguru atxilotuta, kontzentrazio-zelaietara bidali zituzten. Churchillen ustetan, Singapurreko porrota historia britainiarraren umiligarrienetakoa izan zen.
Abenduaren 7an, Thailandia, Malasia eta Hong Kongekin batera, Japoniak Hawaii irletan kokatutako AEBetako Pearl Harbor itsas baseari ere eraso egin zion. Amerikarren galerak gogorrak izan ziren: hildakoen kopurua 2.400ra hurbiltzen da, gerraontzi asko kaltetuta suertau ziren eta baseko hegazkineria gehiena suntsituta. Nolanahi ere, erasoaren jomuga nagusia izan ziren lau hegazkin-eramaileak salbatu ziren, basean ez zeudelako. Gainera, Pearl Harborko portuko kalteak aise konpondu ziren, eta erregai biltegiak, ezinbestekoak itsas armada hankamotz ez ibiltzeko, ukitu gabe utzi zuten. Hurrengo egunean, abenduaren 8an, AEBek eta Erresuma Batuak gerra deklaratu zioten Japoniari. Abenduaren 11n, Alemaniak AEBei deklaratu zien gerra, nahiz eta Japoniarekin hitzartutako akordioaren arabera beharrezkoa ez izan. Honela, mundu gerra bihurtu zen.
Ipar Afrikako kanpaina
Gurutzatu Operazioa zela eta, Afrika Korpsek atzera egin behar izan ostean, bazirudien alemaniarren porrota erabatekoa zela. Nolanahi ere, Ekialde Hurbileko hainbat gatazkak Ipar Afrikatik tropa batzuk eramatera behartu zituzten britainiarrak. Bitartean, Ardatzak hornigai bidaltzeari ekin zion berriro Tripolitik.
Rommelek, orduan, 1942ko urtarrilaren 21ean bigarren erasoa jarri zuen martxan. Gazalaraino eraman zituzten aliatuak, eta horren ostean, Egiptoraino, non Alam Halfa bataila burutu zen (uztailaren 1tik 27 arte). Alemaniarren aurreratzea geldiaraztea lortu arren, tropa eta mota guztietako hornigaiak igorri zituzten aliatuek, porrotak ekar litzakeen ondorioen beldurrez.
Gainera, Bernard Montgomery 8. armada britainiarraren buru izendatu zuten. Urrian iritsita, soldaduen kopuruaren aldetik aliatuen nagusitasuna jadanik agerikoa zen. Urriaren 23tik azaroaren 4 arte El Alamein bataila burutu zen, non aliatuek garaipen osoa eta erabakigarria eskuratu zuten. Afrika Korpsetik geratzen zen apurra Libia eta Tunisia aldera abiatu zen ihesean.
Azaroaren 8an Suziri Operazioa (Operation Torch) burutu zuten aliatuek (AEBek eta Erresuma Batuak batik bat) Aljeria eta Maroko gaineko kontrola beregatu nahian, Casablancan, Oranen eta Aljerian batera lehorreratuta. Gainera, alemaniarrei erretaguardiatik eraso egitea espero zuten, Ipar Afrikako kanpainia azkar amaitzeko. Aljeria eta Moroko Vichyko Gobernuaren mendean egon arren, oso erresistentzia urria erakutsi zuten, eta berehala Henri Giraud jeneral frantsesaren aginpean geratu ziren. Ondorioz, Hitlerrek Vichy Gobernuko Frantzia okupatu zuen.
Glencoe (Louisiana)
Glencoe Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. St. Mary parrokian kokatuta dago, Louisiana estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Bigarren Mundu Gerra
Ekialdeko Frontea
1941-42ko neguan, Sobietar Batasunak Mosku inguruko lurralde pixka bat berreskuratu ahal izan zuen, baina ezin izan zuten gehiagorik alemaiarrak atzera eragin, Stalinek nahi zuen bezala. Eguberrian, frontea egonkortu zen, bi aurkariek udako erasoa prestatzen zuten bitartean.
Hitlerrek aurreko urteko helburua aldatu zuen, eta Kaukaso aldeko petrolio zelaiak hartzen ahalegindu zen. Honela, sobietarrak erregai horniketarik gabe utzi nahi zituen, eta bide batez, petrolioa lortzeko alemaniarrek zeuzkaten arazoak konpondu. Bere egitasmoa Itsaso Beltza eta Kaspio eta Kaukaso Mendilerroaren artean dagoen eskualdea hartzea zen. Bitartean, armadako beste zati bat Volgan gora joatekoa zen, Stalingraderaino, alemaniarren aurreratzea babestu ahal izateko.
Eibar Kirol Elkartearen ibilbide historikoa
Historia laburtua
Eskualde mailako txapelketatan jokatzen hasi zen eta kolore klasikoak 1943-44 denboraldian hartu zituen Gipuzkoako Federazioak FC Barcelonaren ekipamendua oparitzerakoan, herriko koloreekin bat egiten baitu. 1948an Ipurua futbol zelaia inauguratu zen.
1987-88 denboraldian urte bete partidarik galdu gabe egin ondoren 1988an Bigarren mailara igo zen. 18 urte jarraian egin zituen bertan jeitsi gabe. Urte guzti horietan bi aldiz lortu zuen Jose Ignacio Garmendia atezainak 2. mailako Zamora saria.
Myotis hosonoi
Myotis hosonoi Myotis generoko animalia da. Chiropteraren barruko Myotinae azpifamilia eta Vespertilionidae familian sailkatuta dago
Eibar Kirol Elkartearen ibilbide historikoa
Laburpena
2022-23 denboraldia barne:
Estatutik kanpora jokaturiko lehen partidak
Mont-de-Marsan herrian, Frantzian. Girondins de Bordeaux-rekin jokaturiko lagunartekoaren 50. urteurrena ospatzeko balio izan zuen, 1965ean Ipuruan jokatu zuten eta orduan ere eibartarrak nagusitu ziren 5-3 emaitzaz.
Tarbes herrian, Frantzian.
New Jersey hirian, Estatu Batuetan.
Las Vegas hirian, Estatu Batuetan.
Datuak
2020-21 denboraldiko datuak barne, 7 denboraldi.
Uniformea lehen mailan
Eibar Kirol Elkartearen lehen ekipamendua elastiko urdina eta granatea eta galtza urdinak dira. 1943-44 denboraldian hartu zituen kolore hauek, Gipuzkoako Federazioak FC Barcelonaren ekipamendua oparitzerakoan, herriko koloreekin bat egiten baitu.
Bigarren Mundu Gerra
Ekialdeko Frontea
Erasoa 1942ko ekainean hasi zen, eta abenduan amaitu zen Groznin, petrolio-zelaietatik hurbil, zeren, ironikoki, Alemaniako gerra-gurdiak erregairik gabe geratu baitziren. Gainera, alemaniarrek sortu zuten frontea luzeegia zen, sobietarren kontraerasoetatik babesik gabe. Honela, atzera egiteari ekin zioten, hasieran motel, baina bueltarik gabe.
Volgara abuztuaren 20an iritsi ziren alemaniarrak. Stalingraden aurkako erasoa segituan hasi zen. Stalinek hiria kosta ahala kosta defendatu behar zela agindu zuen. Horrela, hiru hilabetez, kalez kale borrokatu zen, sobietarren defentsek atzera egiten zuten bitartean. Hala ere, azaroaren 19an kontraerasoa jarri zuen Armada Gorriak, zeinek Alemaniako 6. Armada hirian inguratuta utzi zuen. Hitlerrek ez zuen ihes egitea baimendu, okupatutako lurraldea uzteak tropen nahigabea eragiten zuelakoan. Setioa apurtzeko kanpotik egin ziren ahaleginei eutsi zieten sobietarrek. Hilabete horietan, setiatutak airez hornitu zituzten, baina behar baino arma eta janari gutxiagoa jasotzen zuten, eta, urtearen bukaerako, kinka benetan larria zen Stalingradeko alemaniarrena.
Ozeano Bareko Frontea
Japoniako Inperioa Asiako Hego-Ekialdean eta Ozeano Barean hedatu zen 1942ko erdialdera arte. Pearl Harboren erasoaren hurrengo sei hilabeteetan ia-ia helburu guztiak lortuta zituzten. Bere itsas armadak aski ongi zirauen eta AEBetako gerraontzi gehienak kaltetuta edo ondoratuta zeuden. Erresuma Batuko zein Herbehereetako itsas armadak ere suntsituta zeuden, eta Australiakoa kaietara itzuliarazia zen. Hala ere, aliatuen armadek hiru eremutan (Midway, Ginea Berria eta Guadalcanal) geldiarazi zuten.
Bere nagusitasunean konfidaturik, japoniarrek Midway uhartera bidali zuen itsasarmadaren zati bat, AEBei geratzen zitzaizkien gerraontziak borrokara erakartu nahian. Ekainaren 5ean, Japoniako hegazkin-eramile hoberentako lau hondoratu zituzten estatubatuarrek, haietako baten ordainetan. Arrakasta itzel honek Ozeano Bareko fronteari buelta eman zion. AEBetako arma eta gerraontzi ekoizpena Japoniakoa baino askoz boteretsuagoa zen, eta Japoniarrek ez zuten berriro horren alde handia izan.
Ginea Berrian, Japoniako helburua Port Moresby hartzea zen, Australiari eraso egin ahal izateko. Nolanahi ere, euren egitasmoak bitan zapuztu zituzten aliatuek. Lehenengoan, Koral Itsasoko guduan (maiatzaren 4-8) estatubatuar tropek japoniarren lehorreratzea galarazi zuten. Bigarrenean, Kokoda batailan (abuztu eta irailean) oihanean elkarren kontra borrokatu ziren. Port Moresbytik 50 kilometrora iritsi ondoren, hornigai eta errefortzuen faltak atzera eragin zituen japoniarrak.
Liaoning FC
Liaoning FC edo Liaoning Hongyun FC (辽宁宏运足球俱乐部) Txinako futbol talde ezaguna da, Panjin hirikoa. Txinako futbol liga erdi-profesionala sei aldiz irabazi zuen eta Asiako txapelduna izan zen 1990an.
Bigarren Mundu Gerra
Ozeano Bareko Frontea
Guadalcanal uhartea 1942ko uztailean hartu zuten japoniarrek. Amerikarrak abuztuaren 7an iritsi ziren, eta, hortik aurrera, lur, ur eta aire borroka gogorrak suertatu ziren. Bajen erritmoari eutsi ezinean, 1943ko urtarrilean irla husteko agindu zen. Porrot hauen ostean, japoniarrek eraso egiteko gaitasuna galdu zuten, okupatutako lurraldeak defenditzera mugatuta.
Italiako kanpaina
Ipar Afrikako kanpainia bukatutzat jota, aliatuek Italia inbaditzeko deliberoa hartu zuten. Siziliatik hasita, 1943ko uztailaren 10ean lehenengo tropa britaniarrak eta estatubatuarrak lehorreratu ziren. Hilabete baten buruan irla bere menpe zegoen. Horren aurrean, Vittorio Emanuele III.ak, Italiako erregeak, Mussoliniren atxiloketa agindu zuen, Pietro Badoglio mariskala bere karguan ordezkatzeko. Italiako gobernu berria berehala bake-elkarrizketetan hasi zen aliatuekin, nahiz eta sekretupean gorde ziren Hitlerren beldurrez. Irailaren 3an, Italia ofizialki errenditu zen.
Egun berean, aliatuek Messinako itsasartea zeharkatu zuten, Calabriako penintsulan gora. Dena den, aliatuen indar nagusia irailaren 9an lehorreratu zen, Salernotik hurbil. Ordurako, italiarren traizioaz ohartuta, armada alemaniarrak Italia okupa zezan eta armada italiarra desarma zezan agindu zuen Hitlerrek. Bitartean, paraxutista alemaniarrek Mussolini askatu zuten, Milan hiruburua zuen Ipar Italiako Estatu Faxista eratu ahal izateko. Italiako hegoaldetik atzera egitean, defentsa fronte bat (Gustav Marra) osatu zuten Cassino hiriaren inguruan, Erromatik 100 kmra hego-ekialdean. Aliatuak marra horretan 1944ko maiatza arte egon ziren geldituta.
Tebi
Bit kantitate handiak izendatzeko terminoak sortu izan dira SI aurrizki estandarrak erabilita 10 zenbakiaren potentzietarako; adibidez, kilo = 103 = 1000 (kilobit edo kbit), mega- = 106 = 1 000 000 (megabit edo Mbit) eta giga = 109 = 1 000 000 000 (gigabit edo Gbit). Aurrizki horiek maizago erabiltzen dira byte-multiploetarako, kilobyte (1 kB = 8000 bit), megabyte (1 MB = 8 000 000 bit ), eta gigabyte (1 GB = 8 000 000 000 bit ).
Hala ere, arrazoi teknikoak direla medio, konputagailuetako memorien edukiera neurtzeko askotan bi zenbakiaren potentziak erabiltzen dira, esaterako, 228 = 268 435 456 byte. Zenbaki baldar horien erabilera sahiestearren, jendeak askotan SI aurrizkiak erabiltzen ditu gutxi gorabeherako zenbakiak adieratzeko, adibidez, erabiltzen da kiloaurrizkia 210 = 1024 zenbakiaren ordez, mega 220 = 1 048 576 zenbakiaren ordez, giga 230 = 1 073 741 824  zenbakiaren ordez, eta abar. Adibidez, ausazko sarbidezko memoria zko txip batekin edukiera 228 byte izango litzateke baina 256-megabyteko txipa esan ohi da. Ondoko taulan erakusten dira desberdintasun horiek.
1998an, Nazioarteko Batzorde elektroteknikoa k (IEC) estandar bat argitaratu zuen helburu horrekin, hots, aurrizki bitarrezko serie bat 1024 zenbakia 1000 ordez erabiltzen den kasuetarako:
Bigarren Mundu Gerra
Ekialdeko Frontea
Sobietar Batasunak 1943ko hasieran erasoari ekin zion berriz, Don ibaitik hurbil. Hasieran aurrera egitea lortu zuen Armada Gorriak, harik eta alemaniarrak sobietarren armada hedatuegiaz eta egoera ahulaz baliatu ziren arte. Kontraerasoan, alemaniarrek Kharkov hiria eta aldameneko eremua berreskuratu zituzten. Nazien azken garaipen inportantea izan zen.
Udaberrian euriteek borroketan hastea galarazi zuten, baina bi aldeak denboraz probestu ziren udan etortzekoa zen bataila prestatzeko. Erasoaren data behin eta berriro atzeratu ostean eta gerra osoko indar handiena bildu ondoren, uztailaren 4an ekin zioten alemaniarrek erasoari Kursken. Asmo horiek ezagutua, sobietarrek lubaki-sare erraldoia industu zuten defentsarako. Kurskeko bataila gerrako tanke-borroka handiena bilakatu zen. Errefortzurik gabe, alemaniarrek sobietarren kontraerasoari ezin izan zioten eutsi.
Porrot honen ostean, Ekialdeko Frontean eta gerra bukatu arte alemaniarrek atzera egiten zuten sobietarrek aurrera egin ahala. Abuzturako Hitlerrek Dnieperrera itzultzeko agindu zuen. Baina urrian Dniper ere ezin izan zuten defendatu. Azaroran Kiev berreskuratu zuten sobietarrek.
Ozeano Bareko Frontea
Guadalcanal uhartea hartu ostean, AEBek, Zeelanda Berriak eta Australiak Solomon Uharteak, Ginea Berria eta Herbehereetako Ekialdeko Indiak berreskuratzeari ekin zioten.
Azaroan, ABEk Tarawako bataila, Ozeano Barean lehen anfibio-eraso ezagutu zuen borroka, irabazi zuten. Bajen kopuru handiak protestak eragin zituen AEBen barnan, lehen bistadizoan garrantzi txikiko irla ñimiño batengatik horrenbeste hildako izatea ez ulertuta. Orduan, aliatuek japoniarren hainbat gotorleku inguratu zituzten hornigaien eta tropa berrien faltak Japoniari amore emanarazi ziolakoan.
Mendebaldeko Frontea
Tropa alemaniarren %85-90 Ekialdeko Frontean zegoen, eta VII. Armada eta Panzer V. Armada besterik ezin zuen ekialdetik mugitu aliatuen lehorreratzeari aurre egiteko. Gainera, kostaldean gotorleku andana eraikita zituzten naziek, baina zenbait tokitan amaitu gabe zeuden. Dwight D. Eisenhower buru zuten aliatuek lehorreratzea Calais aldean gertatzekoa zen plana zabaldu zuten. Horrela, 50.000 soldadu alemaniar baino ez zeuden Normandia aldean lehorreratzearen egunean.
Nolanahi ere, alemaniarren erresistentzia gogorra zen oso, hainbat hondartzatan aliatuek egundoko bajen kopuruak izan baitzituzten. Uztailaren bukaerako frontea ongi garatuta zegoen. Normandia menderatuta, Frantzia hartzea erraza izan zen. Abuztuaren 25ean Parisa sartu ziren aliatuak. Irailerako Belgika eta Frantziako zati nagusiak aliatuen menpe zeuden berriro.