cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aramear alfabeto
Aramear alfabetoa k.a. VIII. mendean feniziar alfabetotik eratorritako abjad motako antzinako kontsonantezko eta piktogramarik gabeko alfabetoa izan zen. Kontsonanteak bakarrik zituen, eta horietatik zenbait matres lectionis motakoak ziren (zenbait kasutan bokal luzeak adierazteko erabiltzen ziren kontsonanteak).
Neoasiriar Inperioak eta bere ondorengoa zen Akemenestar Inperioak aramera inperiala eskualdeko lingua franca bilakatu zuten eta baita alfabetoa hedatu ere.
Polysticta stelleri
Polysticta stelleri Polysticta generoko animalia da. Hegaztien barruko Anatidae familian sailkatua dago.
Una (argipena)
Una izenak hainbat adiera du:
High Cross (Newport)
High Cross, Galesko Newport hiriko auzune bat da.
Mountain Ranch (Kalifornia)
Mountain Ranch Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Calaveras konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Iori
Iori ibaia Georgia eta Azerbaijango ibaia bat da, Kakhetia eskualdearen mendebaldeko muga markatzen du. Kaukaso mendietan jaiotzen da, Tuxetia eskualdean, eta ibilbide luzea egin ondoren Mtkvari ibaian isurtzen ditu urak, Heretia eskualdean.
Langstone (Newport)
Langstone, Galesko Newport konderriko komunitate eta udalerri txiki bat da.
Max von Laue
Max Theodor Felix von Laue (Pfaffeendorf, Koblentzatik hurbil, 1879ko urriaren 9a - Berlin, 1960ko apirilaren 24a) alemaniar fisikaria izan zen.
Irakasle izan zen Zürich, Mainz, Frankfurt eta Berlingo unibertsitateetan. 1912an, X izpiek sare kristalinoetan dituzten interferentziei buruzko lehen esperimentu arrakastatsua egin zuen. Gisa horretan zehaztu ahal izan zituen X izpien luzera eta kristalen egitura eta osaketa. 1914an, Fisikako Nobel saria eman zioten.
Shandita
Shandita sulfuro motako minerala da.
Ezaugarriak
Shandita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 da.
Beaver Falls (Pennsylvania)
Beaver Falls Pennsylvaniako hiri bat da. Beaver konderrian kokatua dago. 2010ean 8,987 biztanle zituen, 5.51 kilometro koadrotan banatuta.
Arnold (Kalifornia)
Arnold Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Calaveras konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Megara
Megara (Μέγαρα) Greziako hiria da, Atikako periferian kokatua, Saroniko golkoan, Salamina uhartearen parean. Uhartea antzina Megararena izan zena, Atenasek hartua izan aurretik.
2011n Nea Peramos antzinako udalerria Megararekin batu zuten.
Historia
Kariarrek sortua, Megara Atikako lau barrutietako bat zen, Pandion II.a errege mitikoaren lau semeei zegozkienak, horietatik Megara gobernatzen zuena Niso zelarik. Garai historikoetan, Megarako kolonoek K.a. 667an Bizantzio sortu zuten, baita Kaltzedon eta, Sizilian, Megara Hyblaea ere, Sirakusatik iparraldera zegoen polis txiki bat.
Oparotasun komertzial eta kultural handia izan zuen K.a. VIII. mendea eta K.a. VII. mendearen artean, eta Atenas eta Korintoren parean egon zen. Peloponesoko gerraren garaian Megara Espartaren aliatuetako bat zen. Gerraren ondoren gainbehera hasi zen. Gaur egun Megara Atenasen auzo bat da, eta bertan 30.000 pertsona bizi dira.
Megara Geraneies eta Kerata mendien arteko lautada batean zegoen, Karia (Καρία) eta Alkatoe (Ἀλκαθόη) deituriko muino bikoitz baten oinean. Handik ez oso urruti portua zuen, Nisea deiturikoa (Nisaea, Νίσαια edo Νισαία) portu honekin harresien bidez lotuta zegoelarik.
Elezahar baten arabera, Foroneoren seme bat zen Karrek sortu zuen; 12 belaunaldi beranduago, Egiptotik bertara Lelex iritsi zen, lelegeen heroi eponimoa, bere oinordekoa bere seme Kleson izan zelarik, eta ondoren Pilas eta Esziron, Atenasko errege zen Pandionen alabarekin ezkondu zena. Nisok, Pandionen semea zenak, Eszironu lehiatu zion Megararen jabetza, eta lehia honetan epaile zen Eakok Atenasi eman zion. Nisoren oinordekoa Megareo izan zen, itsasoetako jainkoa zen Poseidonen semea, Niso eta Abrotaren alaba zen Ifinoerekin ezkondu zena. Megareoren oinordekoa bere seme Alkatoo izan zen.
Canis anthus lupaster
Egiptoko otsoa edo txakala (Canis anthus lupaster) Egiptoko inguruetatik bizi den eta larriki mehatxatuta dagoen kanidoen azpiespeziea da. Txakal arrunten itxura handia du eta aditu batzuek Canis anthus-en azpiespezie bat izan beharrean, benetan Canis aureus-en azpiespezie bat izan zitekeela diote, dagokion izen zientifikoarekin (Canis aureus lupaster).
Erreferentziak
IUCN-ko mehatxaturiko espezieen zerrenda gorria
Verona van de Leur
Verona van de Leur (Gouda, Herbehereak, 1985eko abenduaren 27a) gimnasta artistiko eta aktore pornografiko da. 2002an, Van de Leur Herbeheretako urteko kirolari aukeratu zuten, eta bere herrialdeko gimnasia artistikoko taldeak urteko kirol-taldearen saria jaso zuen. Holandako gimnasia artistikoaren historiako gimnastarik onenetakoa da.
Ventrifossa teres
Ventrifossa teres Ventrifossa generoko animalia da. Arrainen barruko Macrouridae familian sailkatzen da.
Verona van de Leur
Henk van de Leur eta Sonja van de Leur-en alaba da.Verona 5 urterekin hasi zen gimnasia egiten T.O.O.S. gimnasioan. Waddinxveen. Bederatzi urte zituela, Zoetermeerren hasi zen entrenatzen Pro Patrian. 2000. urtean Herbehereetako Txapelketa Nazionalean parte hartu zuen lehen aldiz, eta lehiaketa orokorrean eta aparatuen araberako hiru finaletan irabazi zuen. Nazioartean, Gimnasia Artistikoko 2002ko Europako Txapelketa Patrasen (Grezia) izan ziren lehiaketarik aipagarrienak. Han zilarrezko domina lortu zuen lehiaketa osoan, eta hiru domina aparatuen finaletan (zilarrezkoa jauzian eta brontzezko bi lurrean eta oreka-barran); eta zilarrezko beste bat Herbeheretako taldearekin; eta 2002ko Gimnastika Artistikoko Munduko Txapelketa Debrecenen (Hungaria), non zilarrezko domina lortu zuen lurrean.
2008an kirol profesionala uztea erabaki zuen. Verona Van de Leur-ek bere zinema-ekoizpena du gaur egun, eta film pornografikoetako aktorea da.
Alta Vista (Kansas)
Alta Vista Kansasko hiri bat da. Wabaunsee konderrian kokatua dago. 2010ean 444 biztanle zituen, 0.93 kilometro koadrotan banatuta.
Norma Morroni
Norma Morroni (Montevideo, Uruguai, 19-- ) giza eskubideen aldeko ekintzailea da.
1994eko abuztuaren 24ean Fieltroko sarraskia deiturikoan Fernando Morroni semea galdu zuen. Orduz gero, nazioarte mailan lan egin du hilketa argitu dadin eta giza eskubideen aldeko ekintzaile modura. Euskal Herria rekin lotura handia izan du, eta presoen eskubideen aldeko ekimen ugaritan parte hartu du modu aktiboan.
Plenaria Memoria y Justicia giza eskubideen aldeko elkarteko kidea da.
1255 Schilowa
1255 Schilowa asteroide gerrikoan aurkitutako 1255. asteroidearen izena da. 1932ko uztailak 8an aurkitu zuen Grigory Neujminek Simeisetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1932 NC zen.
Mendabia
Inguru naturala eta kokapena
Lizarrako merindadearen hegoaldean kokatzen da, NA-134 errepidean Mendabia-Lodosarako norabidean.
Mendabiaren herri mugakideak honakoak dira: Iparraldean Lazagurria eta Los Arcos, hegoaldean Errioxako Autonomia Erkidegoa, ekialdean Sesma eta Alcanadre (Errioxa) eta mendebaldean Agoncillo, Viana eta Bargota.
Klima eta landaredia
Nekazaritzarako erabiltzen diren lurrez gain, udalerrian ez da apenas zuhaitzik geratzen, eta geratzen direnak ibaiaren ertzean dauden makal eta birlandatutako pinuak dira.
Historia
Mendabiako udalerrian historiaurreko hainbat aztarna aurkitu dira. Aztarnategirik ezagunena "El Castillarrekoa" da. Garai desberdinetako tribu zelta baten aztarnak dira, eta horrez gain, "Cogote Hueco" izeneko herrixka iberiar baten aztarnak ere aurkitu dira Ebro ibaiaren ertzean. Erromatarren eragina nabarmena izan zen Mendabian, Calagurris Iulia Nassica bezalako herri garrantzitsu baten ondoan kokaturik egoteagatik. Horrela, Calagurrisen (gaur egungo Calahorra) ur-beharrak hornitzeko, akueduktu bat eraiki zen Odron ibaitik herrira, Mendabiako herria gaur egun kokatzen den gunetik igaroz.
Erromatar Inperioaren bisigodoen eta musulmanen inbasioak etorri ziren. Mendabiako lurrak Banu Qasi sendi musulman boteretsuaren agintepean izan ziren. 910. urtearen inguruan Antso I.a Gartzez erregeak herria konkistatu eta Iruñeko Erresumaren zati bihurtu zuen. Mendabia eta Viana bitartean, zaldun askoren arteko borrokak eman ziren, eta toki hartan bertan ere, "Hiru Antsoen" arteko borroka gertatu zen, Gaztela, Nafarroa eta Aragoiko erresumen artean. Eraso hartan gaztelarrak izan ziren galtzaile. 1507. urtean, Alexandro VI.aren seme Zesar Borgia exekutatu zuten Mendabia eta Viana arteko lurretan.
Rhin Garaia
Rhin Garaia (frantsesez Haut-Rhin) Frantziako Ekialde Handia eskualdeko departamendua da (68), Rhin ibaiak zeharkatua.
Mendabia
Historia
XII. mendetik aurrera Mendabia Iratxeko monasterioaren jabetzetako bat izan zen, eta XIII. mendearen hasieratik Imasko oinordekotza bere kontrolpean zeukan, "Menda Zaharra" izeneko parrokiarekin batera. Parrokia honen mugak 1383an ezarri zirelarik. 1237aren aurretik ere herriaren defentsarako gotorleku bat bazen, eta 1378. urtean Gaztelatarrek gaztelua hartu eta honi su eman zioten. Karlos III.a Nafarroakoak, lurraldea Estuñigako Diego Lopezi eman zion. 1492an gaztelua berriztu eta hobespen ugari egin zizkioten, Joan II.a eta Blanka Nafarroakoaren erregealdian. Dorre nagusia berriztu, zaintzeko etxola berriak eraiki, eta harresia konpondu zuten.
1430. uretan Stunicako Iñigo Ortizek, gaztelua utzi zuen, Aulki Santuaren enbaxadore izendatu zutenean. Nafarroako erreginak, orduan, Karlos Beaumontekoari utzi zion gaztelua eta Mendabiako jaurerria. XV. mende osoan Gaztelaren aurkako gerrateak amaigabeak izan ziren, eta herriak hainbat kalte jasan zituen. 1450ean Joan II.ak gazteluaren jabetza Stunicako Iñigo Ortizi itzuli zion, baina Leringo kondea gotorlekuaz jabetu zen. 1462an gaztelua beaumontarren esku geratu zen.
Rhin Garaia
Prefektura Colmar hirian dago, Mulhousek biztanle gehiago dituen arren.
Mendabia
Historia
1512an Gaztelako Erresumak Nafarroa konkistatu eta okupatzean, Mendabia Leringo konderriko udalerri bihurtu zen. Eta halaxe jarraituko zuen XIX. mendearen amaiera arte, jaurerriak bertan behera geratu zirenean. Orduan, Mendabia udalerri independente bihurtu zen, jaurerri izandako Nafarroako beste udalerri askorekin gertatu bezala. XX. mendetik aurrera, herriaren garapen industriala hasi zen, gehienbat nekazaritzatik eratorritako produktuen transformazio industriak eta kontserba lantegiak.
Gerra Zibila Mendabian
Gerra Zibilaren lehen egunetan Mendabiako 99 pertsona erail zituzten altxatutako falangista eta errekete taldeek. Hildako gehien izan zen herrien artean dago Mendabia beraz.
Rhin Garaia
Mugakide ditu Rhin Beherea, Vosgeak eta Belfort Herrialdea departamenduak, Alemania eta Suitza.
Arius jella
Arius jella Arius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Ariidae familian.
Mendabia
Gerra Zibila Mendabian
Egun hartako ilunabarrean, egoera erabat aldatu zen, eta erreketez beteriko kamioiek herria hartu zuten. Hauek, erresistentzia erabat zapaldu zuten, eta 200 mendabiar inguruk ihes egin behar izan zuten matxinadaren lehen momentuetan. Faxistek ihes egindakoei inguruko mendietan zehar jazarri zieten, eta ondoren, herrian bertan ezkutatutakoen bila ere hasi zen. Karlistak herrira sartu ondoren, falangistak etorri ziren ondoren, basakeria itzelaz jokatu zutenak.
Udaleko kargu eta funtzionario guztiak euren karguetatik kendu zituzten eta gehienak fusilatu egin zituzten, hilketek gehien eragin zuten Espainiar estatuko udala izan zen. Lehenik Jesus Pastor Fernandez erail zuten (UGTko zinegotzia), eta aurretik Dionisio Salcedo alkate izandakoa ordezkatu zuena. Ondoren, Bonifacio Angulo Romero eta Pedro Sabada Elvira UGTko zinegotziak hil zituzten. Guillermo Canillas Romero UGTko kidea eta Dionisio Salcedo alkate-ohia hil zituzten jarraian. Dionisio Salcedo kartzelan sartu zuten momentu hartarako eta abuztuko lehen hamabostaldiaren inguruan erail zuten Lizarra aldean.
Kargu politikoez gain, herritar ugari ere fusilatu zituzten, langileen erakundeetakoak edo beste herritarren batek salatuak. Atxiloketa ugari egin ziren, eta fusilatu ez zituztenak, gerrako frontera eraman zituzten, asko bertan hil ziren.
Emakumeei ilea moztu zieten falangistek eta errizino-olioa hartzera eta herriko kaleetan zehar bandera falangista eta "ereserki nazionala" abestera behartu zituzten. 1936ko azaroan, fusilamentuek jarraitu egin zuten.
Ekonomia
Mendabiako udalerriko ekonomia nekazaritzan oinarritzen da, eta horren barruan, industria nekazaritzatik ateratako produktuen transformaziorekin dago erlazionaturik. Mendabia Errioxako ardoaren ekoizle nagusietakoa da "Errioxa Baxua" azpieskualdean.
Lehen sektorea beraz, garrantzitsuena da herrian, eta 3.000 hektarea lur ureztatu daude, hainbat barazki ekoizteko erabiltzen direnak. Produktuen kalitatea dela eta, nazioarte mailan ezagunak diren hainbat jatorri-izen eskaini zaizkie bertako produktuei, basarana, pikillo piperra, ardoa, zainzuriak, Nafarroako bildotsa, Nafarroako txahala, eta abar. Lur komunek 1.265 hektarea hartzen dituzte (erroldaturiko laborantza lurren % 16,4), 385 ha sekain lurrak, 112 ha lur ureztagarriak, 305ha larreek eta 95ha basoak.
Mya Taylor
Mya Jeanette Taylor (Houston, Texas, Ameriketako Estatu Batuak, 1991ko martxoaren 28a) estatubatuar emakumezko aktore eta abeslari transgeneroa da. Ezaguna da Sean Bakerrek zuzendutako Tangerine filman Alexandra izeneko pertsonaia antzezteagatik.
Mendabia
Industria
Azalera guztira: 55.315 m2
Callulops dubius
Callulops dubius Callulops generoko animalia da. Anfibioen barruko Microhylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Mendabia
Industria
Lursailen azalera: 39.617 m2
Squaw Valley (Kalifornia)
Squaw Valley Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Fresno konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mendabia
Demografia
XX. mendearen lehen erdialdean hazkunde esanguratsua izan zuen Mendabiako populazioak, eta 50 urtean % 80 hazi zen. Bigarren erdialdean, berriz, nahiko egonkor mantendu zen.
2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko 363 etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %9,58 (Nafarroa Garaiko batezbestekoaren azpitik).
Anglars de Sant Flor
Anglars de Sant Flor Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Mendabia
Udal hauteskundeak
2007an Nafarroako Alderdi Sozialista alderdiko Miguel Ángel de Carlos Zúñiga aukeratu zuten alkate. Udaleko hamaika zinegotzietatik bost lortu zituen PSNk. Baliogabeko botoak 28 izan ziren (emandako guztien %1,18a) eta zurizko 97 boto izan ziren (botoen %4,17a). Abstentzioa %23,01koa izan zen.
Anglars de Sant Flor
Biztanleria
2007an Anglards-de-Saint-Flour udalerrian erroldatutako biztanleak 318 ziren. Familiak 112 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 44 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Mendabia
Udal hauteskundeak
2011ko udal hauteskundeetan ere PSNko alkatea hautatu zuten, urte horretan María José Verano. Alderdi horrek eta UPNk bosna zinegotzi erdietsi zituzten eta NEBek bakarra.
Hauek dira azken urteetako udal hauteskundeek Mendabian utzi dituzten emaitzak:
Alkateak
Hauek izan dira Mendabiako azken alkateak:
Anglars de Sant Flor
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Mendabia
Errepideak
Herriko errepide nagusia NA-134 errepidea da, "Ebroko Ardatza" izenaz ere ezagutua. Errepide honek Logroño eta Castejóngo udalerriak elkartzen ditu, eta bi udalerri hauetatik AP-68 autobiderako sarbide bana eta A-12 autobiderako sarbidea daude.
Mendabia Logroñoko aireportutik 35 kilometrora dago.
Anglars de Sant Flor
Etxebizitza
2007an 157 etxebizitza zeuden, 123 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 147 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 123 etxebizitza nagusietatik 106 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 3 etxek bi zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 37 etxek lau zituzten eta 69 etxek bost zituzten. 95 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 48 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 62 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Mendabia
Trena
Duela urte asko, udalerritik lau kilometrora, Ebro ibaiaren hegoaldeko baztereran, Renferen burbindearen geltoki bat zegoen. Geltokira ailegatzeko, metalezko egitura bati loturiko txalupa bat erabiltzen zuten herritarrek. Horrez gain, herria eta geltokiaren arteko garraioa egiten zuen tarrana bat ere bazegoen, "La Barca" izenaz ezagutua.
Anglars de Sant Flor
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
San Pietro in Lama
San Pietro in Lama Italiako udalerri bat da. Lecceko probintzian kokatuta dago, Apulia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mendabia
Autobusa
La Estellesa autobus konpainiak Mendabia Lizarrarekin batzen du. Autobus lineak, honako ibilbidea egiten du:
Euskara
Nafarroako Foru Erkidegoko Gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera, Mendabia eremu ez-euskalduneko udalerria da, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania da. 2001eko erroldan, herritarren % 0,85ek zekien euskaraz.
Sannicola
Sannicola Italiako udalerri bat da. Lecceko probintzian kokatuta dago, Apulia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Anglars de Sant Flor
Diru sarrerak
2009an Anglards-de-Saint-Flour udalerrian 128 unitate fiskal zeuden, 334,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.512 euro zen.
Sannicola
Mugakideak
Sannicolak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Anglars de Sant Flor
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 17 komertzioetatik, 6 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 8 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
San Pietro in Lama
Mugakideak
San Pietro in Lamak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Mendabia
Jaiak eta ospakizunak
Mendabiako herri-jaiak San Joan batailatzailearen omenez ospatzen dira abuztuaren 23tik abuztuaren 30ra bitartean. Jaietan, mota ezberdineko ospakizunak antolatzen dira, besteak beste, jota, bigantxa entzierroak eta "gauerdiko kaldotxoa" izenaz ezagutzen den ekitaldia.
Izpiritu Santuaren Pazko astelehen edo Mentekoste egunean, "Las Almendreras" izeneko ospakizuna antolatzen da, Legardako Ama Birjinari eginiko erreguan. Jai hau, inguruko Mues eta Lodosak ere ospatzen dute.
Anglars de Sant Flor
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 6 igeltseroak ziren eta 5 jatetxeak.
Mendabia
Jaiak eta ospakizunak
Horrez gain, ardoarekin zerikusia duten hainbat jaialdi eta bestelako ekitaldiak izaten dira urtean zehar, maiatzaren 15ean, esaterako, San Isidro egunez. Urtarrilaren 16an eta 17an "San Antongo suteak", eta abuztuaren 16an, San Rokeren omenezko bazkari bat antolatzen dituzte herritarrek.
Somateria fischeri
Somateria fischeri Somateria generoko animalia da. Hegaztien barruko Anatidae familian sailkatuta dago.
Mendabia
Ondasun nabarmenak
Herriak dituen monumentuen artean, historiaurreko aztarnak eta ondorengo mendeetako eliza eta jauregiak dira aipagai.
Zerbitzuak
Mendabia, "Elizagorria, Lodosa, Mendabia, Sartaguda eta Sesmako zerbitzu sozialen Mankomunitateko" kidea da.
Rafael Barrett
Rafael Barrett —izen osoa: Rafael Ángel Jorge Julián Barrett y Álvarez de Toledo— (Torrelavega, Kantabria, 1876ko urtarrilaren 7a - Arcachon, Frantzia, 1910eko abenduaren 17a) gaztelaniazko idazlea eta pentsalaria izan zen. Bere idatziak ezagunak dira duten eduki filosofiko eta politikoengatik, anarkismoaren aldeko bere aldarria ezaguna da.
Gaztaroa
Torrelavegan, Kantabrian, jaio zen 1876 urtean. Berezko izena Rafael Ángel Jorge Julián Barrett y Álvarez de Toledo zuen. Ingeles-espainiar jatorri zuen familia dirudun batean jaio zen. Aita George Barrett Clarke, jatorriz Coventry Inglaterrakoa eta ama María del Carmen Álvarez de Toledo y Toraño, Villafranca del Bierzo, León Espainiakoa. 20 urte zituela Madrilera joan zen ingenieritza-ikasketak burutzera. Bertan ezagutu zituen Valle-Inclán, Ramiro de Maeztu eta 98ko Belaunaldiako beste kide batzuk.
Aserraldi batean nobleziako kidea zen Arióngo dukearekin izan zuen liskarra eta beste gertaera batzuk medio, 1903. urtean Argentinara joatea erabaki zuen. Honela, 1904ko urrian, Paraguaira iritsi zen "El medio" aldizkari argentinarraren berri-emaile moduan, bertan ematen ari zen iraultza liberalaren berri emateko. Laster, iraultzara batu ziren gazte liberalekin elkartu zen. Paraguain famili bat osatuko du, eta, bere hitzetan, "zintzo" bihurtu zen. Urte batzuk beranduago Brasilera iritsi zen, behartutako erbestealdian, eta Uruguaira.
Anglars de Sant Flor
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Anglards-de-Saint-Flour udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 540 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Rafael Barrett
Paraguaiko egonaldia
Abenduan Barrett Asuncionera ailegatu zen, iraultzaile tropel batekin heldu zen. Estatistika Bulogoan egin zuen lan. 1905an Francisca López Maíz-ekin ezkondu zen eta La Colmena tertulia eta talde literarioa sorreran parte hartu zuen. Tuberkulosi lehen zantzuak nabaritzen zitzaizkion.
1907an jaio zen bere seme bakarra, Areguá izenekoa. Albino Jarak estatu kolpea jo zuen 1908ko uztailean. Barrettek antolatu zuen Asunciónen kaleetan zaurituta zeudenen zaintza. Urte berean, urriaren 3an atxilotu zuten, "Germinal" aldizkarian (berak sortutako aldizkari anarkista) abusu eta torturak salatzeagatik eta urriaren 13an aske geratu zen kontsulatu ingelesaren bitartekaritzari esker. Aske geratuk zen baino Brasilgo Curumbá-ra erbesteratu zuten. 1909ko otsailean Paraguaiko egoera politikoa hobetu zen, baina setio-egoerak martxora arte jarraitu zuen. Barrettek itzultzeko bermea ukan zuen eta Asuncióndik gertu dagoen Aregua-ra bueltatu zen. Bertako egunkariak beraien orrialdeak zabaldu zizkioten. Irailean Asunciónen barku bat hartu zuen Frantziaruntz. Quinton doktorearekin hainbat eskutitz partekatu zituen eta honen tuberkulosiaren kontrako tratamendua egitea erabaki zuen.
Ibilbide literarioa
Argentina, Uruguai eta batipat Paraguaien ibili izanak, paraleloan egiten zituen kazetaritza lanekin batera, Barrett literato gisa definitu zuen. Nahiz eta miseri gorrian egon, inoiz ez zuen dudarik izan ahulenekin elkartu eta hauek pairatutako injustizi sozialak bere luma zorrotzarekin salatzeko. Izan ere, modu batera, miseri gorrian bizi izanak faltsukeriatik aldendu eta bere bizia besteei laguntzera ematera bideratu zuen. Hego-Amerikak, orduan, pairatzen zituen baldintza miserableen influentziak, indar asko izan zuten bere idatzietan eta bere kazetaritza lanak egoera horren aurkako salaketa lanak ziren. Ideologikoki anarkismora gerturatu izanak nozitu zuen, ez soilik boteredunekin eta Paraguaiko gobernuarekin (hainbat aldiz espetxeratua izan zen), garaiko intelektual askok bizkarra eman zioten.
Lanak
Orohar, Barretten lanak ezezagunak dira. Motza eta asistematikoa, bere bizia bezala. Ia obra guztiak Argentina, Uruguai eta Paraguaien argitaratu ziren. Ala eta guztiz ere, bere pentsaerak eragina izan zuen Latinoamerikan, Rio de la Platan gehien bat. Egiari zor, bere eragina ez zen izan sekulakoa, baina Ramiro de Maeztuk "Amerikako historiaren figura bat" zela zioen. Bere ideia literarioen ardatza estilo regenerazionistatzat jo daitezke. "El tiempo" oposizo kontserbadorearen aldizkarian "Sin pulso" idatzi zuen 1898ren abuztuaren 16ean. Espainia "gaixo" zegoela zioen "regenerazionisten mugimenduak", eta metafora medikuak maiz dira idatzian, Espainia oso gaixo dagoen herrialde moduan ikusten du, militarki zapaldutako herri bat da, gaitz erdi, zapalduta zegoen herri bat geldirik ikustea zen gaitz haundiena, hondoa jotzen zuen herrialdeak "salbazioa" behar zuen. "El dolor paraguayo"n argi ikusten da herri horrekiko zuen maitasuna, herri xehearekiko maitasuna. Barretten idatziak kalitate intrentsikokoa dira. José María Fernández Vázquezen hitzetan, bere lana egiteko denbora gehiago izan balu, bere "estilo literario eta ideoligikoak amerikar kontinenteko corpus textual interesantenetarikoa sortuko zuen".
Azken urteak
Paraguaien bilakatu zen idazle, benetazko maitasuna aurkitu eta aita izan zen, hori dena lortuta ordea, larriki gaixotu zen. Paraguaiek bizi zuen kontextu historikoa ez zen aproposena bere ideia kritikoak, ezta bere pentsakera onartzeko ere. Artikulu bilduma bat idatzi zuen "Lo que son los yerbales paraguayos" (yerbala matea landatzen den eremua da). Idatzi hauetan,"yerbaletan" ematen den esklabutza-egoera salatu zuen, eta interes ekonomiko eta politikoekin aurrez-aurre jarri zen. Egunkariek gero eta toki gutxiago uzten zioten, eta bertako intelektualak bizkarra ematen hasi zitzaizkion, bakardadera bultzatuz, ez zuen aurkitzen nahikoa babesik. Batzuetan aitortzen zuenez, "une oro pentsatzen egoteko ohitura, badirudi jende arruntarentzat bizio txar bat dela, eta ezertarako balio ez duen gizaki batean bihurtu naizela, kaltegarria, gorrotatua, mespretxatua".
Bere ideia politiko anarkistengatik eta bere injustizia sozialean egindako salaketengatik atxilotua eta erbesteratua izan zen. Lehenik Mato Grosso brasildarrera eta azkenik Montevideora. Uruguaien laster konektatu zuen bertako abangoardia intelektualekin. Baino ordukoan tuberkulosiak hartu zuen preso, eta Paraguaira bueltatu zen bertako kaudilloek baimen emandakoan, eta bertako egunkariek berriro ateak zabaldu zizkioten. Tuberkulosi gaitzak jota, 1910ean Frantziara bidaiatu zuen tratamendu berri batekin hasteko. Asuncionen barkua hartu eta Montevideora iritsi zen, bertan harrera bero eta goxoa eskeini zioten, handik Europarako bidea hartu zuen. 1910eko abenduaren 17an, arratsaldeko lauetan hil zen Arcachongo Regina Forêt Hotelean. 34 urte zituela hil zen, familiatik urrun, baita bere aberri bakartzat zuen Paraguaitik aparte ere. Eta alde egin behar izan zuen herrialdetik: Espainia, inongo errekonozimendurik jaso gabe. Bizi zela, liburu bakarrak ikusi zuen argia, "Moralidades actuales", Uruguaien ospe haundia lortu zuena. Bertako intelektualak beti konektatu zuten Barrettekin. Espainian 1919. urtean, Rufino Blanco Fombona eta Editorial Américak bere lan batzuk ere argitaratu zituen. Argitaratze hauek, gazteetan Madrilen ezagututako jendearen oroitzapenak piztu zituen.
Bere pentsamoldearen ardatza
Rafael Barreten pentsamoldean eragin handia izan zuen "mende bukaerako krisiak". 1876. urtean jaioa, urte garrantzitsua hainbat ikuspegitatik (Institución Libre de Enseñanza-ren sorrera; erlijioa eta zientziaren arteko gatazken inguruko Draper-en lanaren argitaratzea, Darwin-en lehen itzulpenak, eboluzionismoren inguruko eztabaida sutsuak, krausismoren bidez pentsamolde positibistaren zabalkundea, etab., etab.), Frantzia eta Ingalaterran hezitakoa da Barret. Eta bizitako momentu kritikoen jabe da, eta argi uzten du bere lanetan:
Eta "ezinegon unibertsal" horrek, fantasia, magia eta misterioaren berreskuratzea ekarriko duela diagnostikatuko du, filosofia positibistaren aurka:
Barretentzat filosofia "ez da zientzia bat, gure espirituaren grabitate zentruak jarraitzen duen bidea baizik" (O.C., II, p. 249); bitalismo kutsua duen definizioa, aldaketa bilatzen duen filosofian murgiltzen da. Heráclito eta Parménidesen artean aukeratzerakoan, lehenengoarekin geratzen da Barrett. Dena aldatzen da, ezerk ez du irauten.
Barreten pentsakeran, filosofia bitalista (berak gehien maite dituenetako bat da Bergson filosofoa) eta modernismoa karakterizatu zuen erantzun antipositibista uztartzen dira. Barrettentzat, errealitatea bizitza da, energia, mugikortasun iturri. Benetazkoa, erreala, sentitu eta ekin egiten da, ez da explikatzen. Bizitzaren errealitatea arrazoiak ez du ulertzen. Erreala adieraziezina da. Horrela Barrett bere generazioko gazte gisa aurkezten da. José Luis Abellán-ren arabera, XX. mendeko hasieran "bizitza printzipio filosofiko moduan bueltatzen da" (Abellán, vol. 5/I, p. 70). Eta bizitza definitzerako garaian Bergsonen hildotik lirismo dosi eder bat gehitzen dio:
Pentsakera bitalista razionalismoaren aurkakoa da, eta gehienetan jarrera idealista edo espiritualistekin bat egiten du. Barrettek razionalismoari uko egiten dio, filosofi grekoaren balorazio negatiboarekin erakusten duen moduan:
Nire anarkismoa
Rafael Barretten pentsaera sozial eta poltikoak aldaketa nabariak jasan zituen. Zazpi urteren bueltan, indibidualismotik Nietzscheren trazu bitalistara, eta anarkismo solidaroenetaraino gerturatuz.
Bilakaera honen inflexio-puntua 1906aren bukaera eta 1907aren hasieran gertatu zen. Hemendik aurrera, gai sozialek arduratzen zuten gero eta gehiago, eta bere jarrera kritikoa gero eta erradikalago bihurtu zen. Amerikako egoera latza asimilatzeko epea izan zen, eta Barret tarte horretan espiritualki aberastuta irten zen. Horrela, ameriketako bizitasunak, europear intelektualek utzitako hutsunea hein batean bete zuen.
Gringo
Gringo (gaztelaniaz eta portugesez  ahoskatua) gaztelaniaz zein portugesez esanahi anitzekin erabili ohi den terminoa da, ingelesezko hiztunek sarritan gaizki hartzen dutena.
Rafael Barrett
Nire anarkismoa
1908tik aurrera Barrettek bere burua anarkistatzat jo zuen, eta horren lekuko "Nire anarkismoa" (jatorrizko izenburua: "Mi anarquismo") idatzia.
Gringo
Orokorrean, gaztelaniaz hitz egiten duten pertsonek ulertzen ez duten hizkuntza baten hitz egiten dutenei deitzeko erabiltzen da. Garaiaren arabera, ingelesei, alemanei, normandoei, eslaviarrei, eskandinaviarrei, frantsesei eta, bereziki, estatubatuar eta kanadarrei aplikatu izan zaie.
Amerikar herrialde batzuetan, hala nola Mexikon, Hondurasen, Ekuadorren, Perun, Kolonbian eta Venezuelan, estatubatuarrei deitzeko erabiltzen da termino hau.
Qwant
Qwant Frantzian sortutako web bilaketa motor ra da, 2013 ko uztailean martxan jarri zen. Indexatzeko motor propioa duen Europan sortutako bilaketa motor bakanetako bat da. Erabiltzaileen jarraipena ez egitea eta bilaketa-ekintzak ez dituela pertsonalizatzen aldarrikatzen du, pribatutasun a errespetatzeko.
Pribatutasuna errespetatuz, zerbitzuaren baldintzak edozein unetan alda daitezkeela adierazi dute:
Korritze-barra
Korritze-barra informatikan erabiltzen diren zenbait kontrol grafiko sistemei esaten zaie. Erabiltzaileak korritze barrako kurtsorea arrastaka mugituz pantailan ikusten den area aldatzeko aukera du. Batzuetan korritze-barran klik eginda kurtsorea azkarrago mugituko da; berehalakoan klik egindako puntuan agertuko da.
Teresa Forcades
Teresa Forcades i Vila (Bartzelona, 1966-), kataluniar lekaime beneditarra da, Montserrateko Sant Benet monasteriokoa. Medikuntzan eta teologian doktorea, ezaguna da Eliza Katolikoaren baitan defendatzen dituen jarrera feministengantik eta, osasun arloan, farmazia-industriaren azpikeriak salatzeagatik.
Sicista concolor
Sicista concolor Sicista generoko animalia da. Karraskarien barruko Sicistinae azpifamilia eta Dipodidae familian sailkatuta dago.
Nati Mistral
Natividad Macho Álvarez (Madril, 1928ko abenduaren 13a - Madril, 2017ko abuztuaren 20a), izen artistikoz Nati Mistral, espainiar antzerki, telebista eta zinemako aktore eta abeslaria izan zen, Argentina eta Mexikorekin lotura estua zuena. Bere ahoskera zehatz eta garbiarengatik nabarmendu zen eszenatokietan; horregatik, antzerkigile eta idazle klasikoen antzezlan eta idazlan ugari errezitatu zituen. Sari ugari jaso zituen bere antzezpenei esker.
Widget (software)
Informatikan widget hitza, (ingelesetik mailegatutako hitza,) erabiltzen da aplikazio bati erreferentzia egiteko edo, gehienetan eta batez ere, aplikazio baten osagai bati erreferentzia egiteko.
Saint-Martin-Belle-Roche
Saint-Martin-Belle-Roche Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Martin-Belle-Roche udalerrian erroldatutako biztanleak 1.302 ziren. Familiak 516 ziren, horien artean 119 pertsona bakarrekoak ziren (53 bakarrik bizi ziren gizonak eta 66 bakarrik bizi ziren emakumeak), 198 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 181 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 18 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 554 etxebizitza zeuden, 519 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 28 hutsik zeuden. 485 etxeak ziren eta 68 apartamentuak ziren. 519 etxebizitza nagusietatik 374 bere jabearen bizilekua ziren, 131 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 6 etxek gela bat zuten, 14 etxek bi zituzten, 50 etxek hiru zituzten, 183 etxek lau zituzten eta 267 etxek bost zituzten. 394 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 196 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 291 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 836 ziren, horien artean 605 aktiboak ziren eta 231 inaktiboak ziren. 605 pertsona aktiboetatik 569 lanean zeuden (290 gizon eta 279 emakume) eta 37 langabezian zeuden (19 gizon eta 18 emakume). 231 pertsona inaktiboetatik 102 erretiraturik zeuden, 63 ikasten zeuden eta 66 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Martin-Belle-Roche udalerrian 542 unitate fiskal zeuden, 1.306,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.648 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 43 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 13 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 zurginak, 2 argiketariak, 3 ile apaindegiak, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
Beaver Meadows (Pennsylvania)
Beaver Meadows Pennsylvaniako borough bat da. Carbon konderrian kokatua dago. 2010ean 869 biztanle zituen, 0.67 kilometro koadrotan banatuta.
Saint-Martin-Belle-Roche
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 etxerako tresna denda zen.
1261 Legia
1261 Legia asteroide gerrikoan aurkitutako 1261. asteroidearen izena da. 1933ko martxoak 23an aurkitu zuen Eugène Joseph Delportek Uccletik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1933 FB zen. Bere izena Belgikako Lieja hiriagatik jasotzen du.
Saint-Martin-Belle-Roche
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saint-Martin-Belle-Roche udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 335 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1  eta lehen-hezkuntzako eskola 1  zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Alton (Kansas)
Alton Kansasko hiri bat da. Osborne konderrian kokatua dago. 2010ean 103 biztanle zituen, 0.8 kilometro koadrotan banatuta.
Alemaniako futbol selekzio nazionala
Alemaniako futbol selekzio nazionala herrialde hartako futbol federazioak (Deutscher Fußball-Bund, DFB) abiatu zuen 1908an, lehenengo partida ofiziala jokatu zutenean. 1949tik 1990 arte bi taldetan (Alemaniako Errepublika Federala eta Alemaniako Errepublika Demokratikoa) banatu zen, arrazoi politikoengatik.
Historia osoko talderik hoberenetarikoa dugu nazioartean, izan ere Mundu Txapelketa lau aldiz irabazi baitute, hiru aldiz Europako txapelketa, eta hiruna aldiz Munduko eta Europako txapeldunordeak izan baitira.
Jokalari aipagarrienak
2022ko azaroaren 16an eguneratua.
Ohorezko kapitainak
Alemaniako selekzioak izan dituen kapitainen artean bost jokalari handi ohorezko kapitain izendatu dira:
Emakumezkoen selekzioa
Emakumezkoen futbolean ere mundu mailako selekzio indartsua da Alemaniakoa. Bi aldiz irabazi du Munduko Futbol Txapelketa eta zortzi aldiz Europakoa.
Historia
1982ko azaroaren 10ean jokatu zuen lehenengo partida. Koblenzen jokatu zen eta alemaniarrek 5-1 irabazi zioten Suitzari. Zazpi aldiz hartu du parte Munduko Futbol Txapelketan eta bitan izan da garailea. Europakoan 9 aldiz hartu du parte eta zortzitan irabazi. Birgit Prinz izan da selekzioaren izarra, 1994 eta 2011 artean aritu zen eta parte hartze gehien izan duen jokalaria izateaz gain, gol gehien ere berak sartu ditu.
Bowles (Kalifornia)
Bowles Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Fresno konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Le Mas-d'Azil
Le Mas-d'Azil Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Stade Vélodrome
Stade Vélodrome edo euskaraz, Belodromo Estadioa, Frantziako Marseilla hirian dagoen futbol estadioa da. Bertan Olympique Marseilla talde frantziarrak jokatzen du, nahiz eta batzuetan, Frantziako errugbi selekzioak erabiltzen duen.
Le Mas-d'Azil
Biztanleria
2007an Le Mas-d'Azil udalerrian erroldatutako biztanleak 1.226 ziren. Familiak 507 ziren, horien artean 181 pertsona bakarrekoak ziren (56 bakarrik bizi ziren gizonak eta 125 bakarrik bizi ziren emakumeak), 141 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 125 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 60 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Santa Cesarea Terme
Santa Cesarea Terme Italiako udalerri bat da. Lecceko probintzian kokatuta dago, Apulia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Santa Cesarea Termek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Le Mas-d'Azil
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 693 ziren, horien artean 512 aktiboak ziren eta 181 inaktiboak ziren. 512 pertsona aktiboetatik 444 lanean zeuden (248 gizon eta 196 emakume) eta 68 langabezian zeuden (31 gizon eta 37 emakume). 181 pertsona inaktiboetatik 59 erretiraturik zeuden, 58 ikasten zeuden eta 64 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 80 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 4 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 19 eraikuntza enpresak ziren, 18 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 8 zerbitzu enpresak ziren, 7 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 26 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 3 igeltseroak, 5 margolariak, 5 zurginak, 2 iturginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia, 3 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 8 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen eta 2 arropa dendak ziren.
2000. urtean Le Mas-d'Azil udalerrian 39 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.769 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an osasun-zentro 1 eta botika 1 bat zegoen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen. Le Mas-d'Azil udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 260 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Malkaxko (tontorra)
Malkaxko Nafarroako tontor bat da, izen bereko mendiko tontorrik garaiena, 1.237 metroko garaiera baitu.
Abiapuntuak
Iturgoienetik, herriaren goialdeko zatitik, Trinidadeko ermitara igotzen den bidea hartzen da. Ermitatik ipar-mendebalderantz, beste tontortxo bat dago, ermita dagoena baino zertxobait garaixeagoa. Iparmendebalderantz jarraituz, pixka bat jaisten da, Malkaxko, hurrengo tontorra delarik, lurrean seinale geodesiko txiki bat eta harri mordo bat duelako identifikatzen dena. Ipar-mendebalderago, beherago, haize neurketentzako etxetxo bat dago, eta, bertan zegoen zunda kendu ondoren, dirudienez, oroitzapen bezala utzi dutena. Inongo zalantzarik gabe, hau da muinoko goreneko puntua, ikuspegi aldetik, zalantza asko sorrarazten dituen arren.
Lizarragako mendatetik 2,5 kilometrotara, errepidea hegoalderantz jarraituz, Sosako lautadetara doan bide bat dago. Bide honek Sosaportillugoikoa lepoa gainditzen du, eta Ilkomarreko baltsara daroa, Argiñanorantz jaisteko. Sosako lautadetatik, Malkaxko ondo ikusten da, eta zuzen abia daiteke bertara. Trinidadeko tontorretara, Lezaunetik ere igo daiteke, Iñarotz labarra, Trinidadeko bidea delakotik igoz.
Collage
Collage beste jatorri bat duten hainbat elementu edo zati gainjarriz osatzen den lan artistikoa da, zati txikien metaketa hutsa ez dena. Material mota asko erabili izan dira collage-etan: egunkari-zatiak, aldizkariak, zintak, koloretako edo eskuz landutako paperak, beste artelanak, argazki eta bestelako objektuak.
Collage bateko zati bakoitza irudi definitua bada, 'figuraziotik figuraziora' egindako collagea dela esaten da. Aldiz, zati bakoitzean irudi definiturik ez badago 'abstrakziotik figuraziora' egindako collage dela esaten da.
Collage izena frantsesetik dator. 'Coller' aditzak 'kolatu' esan nahi du, 'kola eman'. Georges Braque eta Picasso pintoreek asmatu zuten teknika hori (eta bere izena ere) XX. mendearen hasieran. Picassoren lehen collagea "Nature morte devant une fenêtre à St. Raphael" izan zen (1919).
Ventrifossa vinolenta
Ventrifossa vinolenta Ventrifossa generoko animalia da. Arrainen barruko Macrouridae familian sailkatzen da.
Mendiola (Alkiza)
Mendiola Alkizako udalerrian kokaturiko mendia da herrigunearen iparrekialdean dagoena (43º10'19N, 2º05'49,27W). Mendiolak 431 m-ko altitudea du. Sakamidra bailaran zehar doan bidearen eskuinean kokaturik dagoen tontor konikoa da. Bide beraren ezkerraldean eta Mendiolaren parean, Txurro izeneko gaina dago, 430 m-koa non erpin geodesikoa kokatuta dagoen.
Mendiaren izenaz gain, mendiola terminoak baditu beste esanahi batzuk Alkizan. Alkizako udal artxiboak herri-ondasunen artean 6 elementu jasotzen ditu izen horrekin 1750ean: mendia, baserria, herri-saila, irasaila, hariztia eta mintegia. Herri-ondasun horiek errematean jarri zituen udalak XIX. mendearen hasieran (1799-1846 bitartean 8 enkante edo erremate egin ziren) eta jabe pribatuen eskuetara pasa ziren.
Mendiola baserriaren erreferentzia 1348an ageri da Lope Diaz de Rojas-ek eta Pero Ibañez-ek Gaztelako erregearen aginduz eginiko Tolosako aitoren semeen erroldan. Dokumentu horretan Alkizako zortzi etxe ageri dira, Mendiola tartean. Gogoan izan orduan Alkiza Tolosako partea zela.
Beavertown (Pennsylvania)
Beavertown Pennsylvaniako borough bat da. Snyder konderrian kokatua dago. 2010ean 965 biztanle zituen, 1.99 kilometro koadrotan banatuta.
Programazio funtzional
Informatikan, programazio funtzionala programazio paradigma posibleetako bat da, hots, konputagailu-programak idazteko aukera nagusietako bat. Programazio funtzionala lambda kalkuluan oinarritzen da, 1930eko hamarkadan garatutako sistema formal bat dena. Ez dira berdinak matematikako funtzioa eta programazio inperatiboan erabiltzen den funtzio kontzeptua. Horien arteko aldea da funtzio inperatiboek albo-ondorioak dituztela, lortu nahi den emaitzaz gain beste objektu batzuen balioa aldatu dezaketela. Horrela erreferentziazko osotasun eza nabarmena dute, adierazpen berak balio desberdinak eman ditzakeelako erabiltzen den une desberdinetan. programaren exekuzio-egoeraren arabera gertatutako da hori.
Lengoaia funtzional batean idatzitako programetan bi atal bereizten dira: hasieran zenbait funtzioren definizioa, eta gero zenbait funtzio-aplikazio. Funtzio-aplikazioak argumentu konkretuekin funtzio bati egindako deiak dira, argumentuen balioak balio konstanteak edo beste funtzioen aplikazioaz lortutako emaitzak izan daitezkeelarik. Era honetako programazioaz ari garenean, egikaritzapena datuek gidatzen dutela esan ohi da, eta ez ekintzek, lengoaia agintzaileetan gertatzen den bezala. Erreferentzien gardentasuna lortzen da funtzioen aplikazioetan albo-ondoriorik ez baita onartzen. Prozesu errepikakorrak errekurtsibitatearen bidez adierazi ohi dira. Lengoaia hauek diseinatzeko ez da hartzen abiapuntutzat Von Neuman-en arkitektura, ezta beste arkitektura-motarik ere. Helburua problemak ebazteko tresna lagungarria diseinatzea da baina konputagailu-eredurik kontutan hartu gabe. Hurbilpen funtzionala oso egokia da xede hori lortzeko. Lengoaia funtzionalen artean historikoki Hope, Miranda, ML, LISP eta FP egon dira. Programazio-lengoaia funtzional puruak direnak unibertsitate guneetan erabili izan dira batez ere, ez merkataritza sektorean. Hala ere, badira erabilera komertzial nabarmena duten batzuk, besteak beste, Scheme, Haskell, Dafny, Erlang, ML, Scala, baita domeinuko lengoaia espezifikoak, hala nola R (estatistika), Mathematica, J eta K finantza analisian eta XSLT dokumentu-eraldaketan. SQL eta Lex / Yacc bezalako lengoaia deklaratiboek programazio funtzionalaren alderdiak erabiltzen dituzte, kalkulu-garaian balio-aldaketak jasan ditzaketen aldagaiak saihestuz.
Kalkulu orriak programazio-lengoaia funtzional gisa ere ikus daitezke.
Altoona (Kansas)
Altoona Kansasko hiri bat da. Wilson konderrian kokatua dago. 2010ean 414 biztanle zituen, 1.42 kilometro koadrotan banatuta.
James Blunt
James Blunt jaiotzez James Hillier Blount (Tidworth, Wiltshire, Ingalaterra 1974ko otsailaren 22a - ) britainiar jatorriko egile abeslaria da. 2005ean iritsi zitzaion ospea, bere lehen diskoa izan zen Back to Bedlamekin eta bere You’re Beautiful abestiarekin. Bere musika pop, rock eta folk nahasketa da.
Bere karrera musikala hasi aurretik, britainiar armadan izan zen, armadak Blunten unibertsitate ikasketak ordaindu baitzituen, eta 1999an Kosovoko gatazkan parte hartu zuen OTANen bake indarrarekin. Han izan zen denboran, harreman estua izan zuen Mugarik Gabeko Medikuak erakundearekin, eta gerora bere kontzertu askotan enkanteak egin ditu erakunde horri laguntzearren. Gaur egun Eivissa uhartean bizi da.