cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Agnin
Agnin Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Agnin udalerrian erroldatutako biztanleak 903 ziren. Familiak 343 ziren, horien artean 68 pertsona bakarrekoak ziren (34 bakarrik bizi ziren gizonak eta 34 bakarrik bizi ziren emakumeak), 114 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 148 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 13 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 359 etxebizitza zeuden, 340 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 338 etxeak ziren eta 16 apartamentuak ziren. 340 etxebizitza nagusietatik 294 bere jabearen bizilekua ziren, 40 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 4 etxek bi zituzten, 38 etxek hiru zituzten, 100 etxek lau zituzten eta 197 etxek bost zituzten. 279 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 142 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 179 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Agnin udalerrian 340 unitate fiskal zeuden, 915,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.707 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 32 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 3 igeltseroak, 2 iturginak, 1 argiketaria, 1 albaitaria eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzial guztiak 120 m2 baino gutxiagoko dendak ziren.
2000. urtean Agnin udalerrian 25 nekazaritza-ustiategi zeuden, 799 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pollimyrus marchei
Pollimyrus marchei Pollimyrus generoko animalia da. Arrainen barruko Mormyridae familian sailkatzen da.
Gallaudet Unibertsitatea
Gallaudet Unibertsitatearen jatorria
1856an Amos Kendallek, politikari aberatsa, hiriari lur eremu hori eman zion bertan haur gor eta itsuentzat barnetegi bat sortzeko asmoz. Instituzio horrek Columbia Institution for the Instruction of the Deaf and Dumb and Blind izenarekin 1857an ireki zituen ateak. Zuzendari bezala Edward Miner Gallaudet izendatu zen. Edward Thomas Hopkins Gallaudeten semea zen, Estatu Batuetako gorrentzat sortutako lehengo eskolaren sortzailea.
1864an Kongresuak unibertsitate tituluak emateko baimena eman zien. Une hartan matrikula zortzi ikasleena zen.
1954an Kongresuak instituzioaren izena aldatzea onartu zuen. Hortik aurrera Gallaudet University bezala ezagutu da. Gaur egun unibertsitate horren ikasleak ia bi mila dira eta gorrei maila guztietako hezkuntza eskaintzen zaie, lehengo hezkuntza unibertsitateraino. Unibertsitate mailan 40 karrera desberdinak eskaintzen dira. Zenbait ikerketa arlotan gailurreko unibertsitatea da, esaterako linguistikan eta zeinu hizkuntzaren irakaskuntza.
Nahiz eta baldintza egokiak izan, bertan ere pertsona gorrek ibilbide luze bat egin behar izan dute haien eskubideen alde. Hasieratik, instituzioaren kargu nagusiak entzuleak ziren, 1988 arte. Urte horretan, kale mobilizazioei esker, lortu zuten pertsona gorrak ere goi mailetako karguetarako onartuak izateko eskubidea. Horri esker gor batek, I. King Jordan doktorea, lortu zuen errektore izatea. Geroztik zuzendaritzaren erdia baino gehiago, %51, gorrak izan behar dira.
Gaur egun Gallaudet Unibertsitatea munduko gor guztientzat sinbolo bat da.
Bell Buckle (Tennessee)
Bell Buckle Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Bedford konderrian kokatuta dago, Tennessee estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Atractaspis magrettii
Atractaspis magrettii Atractaspis generoko animalia da. Narrastien barruko Lamprophiidae familian sailkatuta dago.
Lizarraldea
Lizarraldea ([lis̻aralðe.a]) Nafarroako mendebaldean dagoen eskualde edo azpizona bat da, Nafarroako eskualdeak antolatzen dituen Nafarroa 2000 zonifikazioaren arabera. Horrela, Vianaldeak edo Estellerri Mendebaldeak eta Lizarraldeak edo Estellerri Ekialdeak, Estellerria izeneko zona osatzen dute. Arabako mugan dago kokatua.
Lizarraldea azpizonak, zonifikazio plan berbereko Vianaldea eta Erribera Garaia azpizonek gehi Goñerri, Girgillao eta Artazu udalerriek, aurreko Lizarrako merindadearen lurralde bera hartzen dute.
Mugakideak
Eskualde mugakideei dagokienez, honako hauek ditu: iparraldean Sakana, ipar-ekialdean Iruñerria, erdi-ekialdean Garesaldea, hego-ekialdean Tafallaldea, hegoaldean Erribera Garaia, hego-mendebaldean Vianaldea eta ipar-mendebaldean Araba ko Mendialdea.
Ingurune naturala
Urbasa-Andia natura parkea zonaldeko iparraldean dago kokatuta, Beriain (1.492 m) eta Dulantz (1.243 m) tontorrekin, beste batzuen artean. Halaber, erdialdean Lokiz mendilerroa dugu, Okomendia (1.258 m) gailurrarekin, eta modu bakartuan Jurramendi (1.045 m).
Euskara
Euskarari buruzko Foru Legea n xedatuaren arabera, eskualde honetako udalerriak eremu ez euskaldunean nahiz eremu mistoan daude kokatuta. Horrela, eremu bakoitzean dauden udalerriak hurrengoak dira:
Eremu mistoa
Guztira 22 udalerri:
Abartzuza, Deierri, Gesalatz, Jaitz, Lezaun eta Lizarra, hasiera batetik.
Abaigar, Allin, Ameskoabarrena, Antzin, Aranaratxe, Arellano, Deikaztelu, Eulate, Larragoa, Metauten, Mirafuentes, Murieta, Oteitza, Villatuerta, Zirauki eta Zuñiga, 2017 tik aurrera.
Eremu ez euskalduna
Guztira 21 udalerri:
Aberin, Aiegi, Allo, Arroitz, Barbarin, Etaiu, Iguzkitza, Lana, Legaria, Los Arcos, Lukin, Mañeru, Mendaza, Morentin, Mues, Nazar, Oko, Olexoa, Piedramillera, Sorlada eta Villamayor de Monjardín, 1986 tik hona.
Elkarteak
2007an Garean Euskaldunon Elkartea sortu zuten Lizarran, hizkuntza sustatu eta normalizatzeko. Hasieratik aldizkaria argitaratzeari ekin zioten eta, bost urte geroago, bloga ipini zuten martxan. 2017an, azkenik, baliabide guztiak bateratu zituzten webgunea bakar batean, hala Lizarraldean nola Izarbeibarrean ere barne hartzen dituena.
Udalerriak
Lizarraldeak dituen 43 udalerriak hauek dira, alfabetikoki ordenatuta eta 2011ko biztanleen kopurua agertzen delarik:
Primate
Primateak (Primates, latineko primus hitzetik, "lehena") ugaztun euterioen ordena biologiko bat da. Orian dela 85 eta 55 milioi urte artean sortu ziren ugaztun txiki batzuetatik abiatuta, eta oihan tropikaletako zuhaitzetan bizitzera ohitu ziren. Primateen ezaugarri asko zuhaitzetan bizitzeko adaptazioak dira, tartean burmuin handia, ikusmen zorrotza, koloreak ikustea, sorbalda eraldatua eta esku abilak. Primaterik txikiena Microcebus berthae da, 30 gramo inguruko pisuarekin, eta handiena ekialdeko gorila, 200 kilogramo baino gehiagorekin. 190 eta 448 espezie artean identifikatu dira, erabiltzen den sailkapenaren arabera. Primate espezie berriak aurkitzen jarraitzen dira: 25 espezie aurkitu ziren 2000ko hamarkadan eta beste hamaika 2010ekoan.
Ezaugarri primitiboak
Ezaugarri primitiboak beste ugaztun talde batzuekin partekatzen dituztenak dira, hau da, denboran zehar mantendu dituztenak. Beste ezaugarri batzuk, ordea, ugaztun askok galdu dituzte, baina hegazti edo narrastietan agertzen dira. Honako hauek dira ezaugarri horiek:
Ezaugarri sentsorialak
Begietako orbitak aurrealdean eta gertu dituzte; hori dela eta batez ere ikusmena erabiltzen duten izakiak direla esaten da. Entzumena ona da, ukimena oso ona eta usaimena nahiko txarra. Begietako orbitak hezurrez inguratuta daude (hau ere nagi eta tupaiatan agertzen da). Etmoides hezurra (orbiten artean dagoena) agerian dago. Entzumen besikula garatua, petrosoaren aldetik eraikitako zoruarekin. Petrosoa tenporaletik abiatuta eraikitzen da. Usaimena ez da espezializatua, lemuridoetan izan ezik, non ondo landua duten. Ukimena batez ere oin eta eskuetako gainazalean garatua dago eta Meissnerren gorputz izeneko zelula bereziak dituzte horretarako. Dermatoglifoak (edo behatz-markak) esku eta oinetan. Atelidaen isatsean ere agertzen dira; ezaugarri honek itsaskortasun handiagoa ematen du zuhaitzetan.
Nerbio-sistema
Neokortexa garatuta dago. Primate guztiek dute Sylviusen arteka (lobulu parietal eta tenporala bereizten dituena) eta fisura kalkarino trirradiatua, bi hemisferioen artean. Guztiek dute zuntz erretinofugalak ikusmen binokularrerako prestaturik. Beste ugaztun batzuetan hemisferio berera doazen zuntzak %10a diren bitartean primateetan % 50era iristen dira, hiru dimentsiotan ikusteko gaitasun handiagoa lortuz. Primate guztien antzinako senidea koloreak desberdintzeko gai zen, baina gautarrak diren askok galdu dute. Hala ere ezaugarri hau ez da primateetan bakarrik aurkitzen, nahiz eta homologoa izan daitekeen.
Gainera, burmuinaren tamaina erlatiboa beste edozein izaki bizidunena baino handiagoa da haurdunaldian.
Txegoste-aparatua
Primateak orojaleak dira oinarrian, baina badira bakarrik landareak jaten dituztenak eta baita bakarrik animaliak jaten dituztenak ere, batez ere artropodoak. Dena dela, aukera zabalduena haragijale-frutajalea izatea da. Haginak multituberkulatuak dituzte eta premaxilarraren garapena urria da.
Ugalketa aparatua
Hainbat ezaugarrik ezberdintzen dituzte primateak beste ugaztun taldeetatik. Ezaugarri horietako bat titi gutxi edukitzea da, normalean bularraldean. Gehienetan pare bakarra dute, lemurido batzuetan 2-3 pare egon badaitezke ere, nahiz eta lehenengo parea bakarrik izan funtzionala. Aye-ayek pare bakarra du, baina iztaian. Zakila eskegita dago. Karedun gehienek bezala sinus urogenitalik ez dute. Espezie gehienek kume bakarra dute kumaldiko, nahiz eta familia batzuetan bi izatea ohikoena den. Umekiaren hazkuntza oso geldoa da eta behin erdituta ere besteetan baino geldoagoa da. Hala ere, gehiago bizi dira batez beste beste talde batzuk baino.
Zuhaitz filogenetikoa
Hau da proposaturiko harremanen zuhaitz filogenetikoa:
Eboluzio goiztiarra
Primateen eboluzio-historiak 65 milioi urte hartzen ditu, gutxienez. Ezagutzen diren primate zaharrenen antzeko ugaztun espezieetako bat, Plesiadapis, Ipar Amerikatik zetorren   ; beste bat, Archicebus, Txinatik. Antzeko beste primate basal batzuk Eurasian eta Afrikan zehar hedatu ziren Paleozenoaren eta Eozenoaren baldintza tropikaletan.
David R. Begunek ondorioztatu zuen primate primitiboak Eurasian loratu zirela eta tximino eta gizaki afrikarrak sortu zituen leinu batek, Dryopithecus barne, hegoalderantz emigratu zuela Europatik edo Asia mendebaldetik Afrikaraino. Biziraun zuten primateen populazio tropikalak, Kairoko hego-mendebaldean dagoen Faiyum sakonuneko Goi Eozenoko eta Behe Oligozenoko aztarnategi fosiletan ikusten direnak, gaur egungo primate espezie guztiak sortu zituen, Madagaskarko lemureak, Asiako hego-ekialdeko loriak, Afrikako galagoak eta antropoideak barne. Antropodieen barnean daude Mundu Berriko Platirrinoak eta Mundu Zaharreko katarrinoak, tximino handi guztiak, gizakiak eta beste hominido batzuk barne dituen taldea.
Mouxy
Mouxy Frantziako udalerria da, Savoia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Mouxy udalerrian erroldatutako biztanleak 1.888 ziren. Familiak 692 ziren, horien artean 104 pertsona bakarrekoak ziren (48 bakarrik bizi ziren gizonak eta 56 bakarrik bizi ziren emakumeak), 236 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 280 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 72 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Primate
Katarrinoak
Miozeno goiztiarrean, duela 22 milioi urte inguru, Afrika ekialdeko zuhaitzetako katarrino mota ugariek aldez aurreko dibertsifikazio-historia luzea iradokitzen dute. Duela 20 milioi urteko talde honetako fosil oso ezagun bat Victoriapithecus da. Duela 13 milioi urte arte tximinoen leinukoak zirela uste den generoen artean, Proconsul, Rangwapithecus, Dendropithecus, Limnopithecus, Nacholapithecus, Equatorius, Nyanzapithecus, Afropithecus, Heliopithecus eta Kenyapithecus daude, guztiak ekialdeko Afrikatik etorriak.
Mouxy
Etxebizitza
2007an 747 etxebizitza zeuden, 698 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 25 bigarren erresidentzia ziren eta 24 hutsik zeuden. 704 etxeak ziren eta 43 apartamentuak ziren. 698 etxebizitza nagusietatik 608 bere jabearen bizilekua ziren, 74 alokairuan okupaturik zeuden eta 16 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 18 etxek bi zituzten, 53 etxek hiru zituzten, 195 etxek lau zituzten eta 431 etxek bost zituzten. 626 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 242 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 426 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.243 ziren, horien artean 909 aktiboak ziren eta 334 inaktiboak ziren. 909 pertsona aktiboetatik 863 lanean zeuden (456 gizon eta 407 emakume) eta 46 langabezian zeuden (24 gizon eta 22 emakume). 334 pertsona inaktiboetatik 139 erretiraturik zeuden, 115 ikasten zeuden eta 80 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Primate
Katarrinoak
Oso urruti dauden aztarnategietatik (Tavipithecus, Namibiako labar-aztarnategietatik, eta Pierolapithecus eta Dryopithecus, Frantziatik, Espainiatik eta Austriatik) datozen Miozeno ertaineko beste forma orokor batzuen presentzia Afrika osoan eta Mediterraneo arroan Miozeno goiztiar eta ertaineko erregimen klimatiko nahiko beroetan forma ugari izatearen froga da. Miozenoko hominoideoen artean gazteena, Oreopithecus izenekoa, duela 9 milioi urte datatutako Italiako ikatz aztarnategietatik dator.
Mouxy
Diru sarrerak
2009an Mouxy udalerrian 757 unitate fiskal zeuden, 2.113 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.792,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 66 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 18 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 10 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 11 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Primate
Hedapena
Primateak batez ere ingurune tropikaletan bizi dira, Macaca espezie batzuk eta Homo sapiens alde batera utzita. Gehienek, gainera, zuhaitzak dauden lekuetan bizi behar dira, Gelada eta gizakia izan ezik, hori baita bizileku arruntena. Oso espezie gutxik dakite igeri egiten.
Belle (Mendebaldeko Virginia)
Belle Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Kanawha konderrian kokatuta dago, Mendebaldeko Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Primate
Sailkapena
Primateen sailkapena egiterako garaian hainbat irizpide erabil daiteke. Irizpide klasikoak bi talde egiten zituen, bata lemuretan zentraturik eta bestea gizakian. Lehenengo taldeari Prosimio izena jarri zitzaion eta Madagaskarren bizi diren lau lemuroide familiez gain galagoak, lorisak eta tarsiusak batzen zituen. Hauek guztiak txikiak dira, begi handiak dituzte eta burmuinaren tamaina erlatiboki txikiagoa dute. Beste taldea Anthropoidea zen, Amerika, Afrika eta Asian bizi diren beste tximino guztiak biltzen zituena.
Gaur egun ez da irizpide hori erabiltzen, baizik eta kladistikak ezarritakoak. Sailkapen berrian ezaugarri ebolutiboak hartzen dira kontuan. Ikuspegi honetatik, ezaugarri nagusiak sudurraren egiturarekin du harremana. Strepsirrhini azpiordenako primateek bi barailak ez dituzte lotuak, goiko ezpaina moztua dute eta sudurreraino luzatzen da. Sudurra beti heze dago eta mutur batean dute, txakur edo katuek duten bezala. Talde honetan Prisimioetan sar daitezkeen guztiak daude, Tarsioidea izan ezik. Tarsioidea Haplorrini taldean sartzen da. Talde honetan gizakia ere badago, eta ez dute besteek duten sudur motaː sudurra lehorra da eta goiko ezpainak eta barailek jarraikortasuna dute alde batetik bestera.
Haplorrinoak, beren aldetik, hiru taldetan banatzen dira: aipatutako Tarsioidea infraordena, Platyrrhini infraordena (Mundu Berriko tximino izenarekin ere ezagutzen direnak) eta Catarrhini infraordena (Mundu Zaharreko tximino izenarekin ere ezagunak). Bi talde hauen arteko ezberdintasunak ere sudurraren egituran daude, baina desberdintzeko irizpide nagusia hauxe daː Platyrrhinik hiru aurreko hagin ditu eta Catarrhinik bi baino ez.
Vals-des-Tilles
Vals-des-Tilles Frantziako udalerria da, Marne Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Mouxy
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 18 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 3 margolariak, 4 zurginak, 2 iturginak, 3 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
Ania
Ania Arabako herri hustua da. Gaur egun Arratzua-Ubarrundia udalaren barruan dago.
Maylandia xanstomachus
Maylandia xanstomachus Maylandia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Mouxy
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Vals-des-Tilles
Biztanleria
2007an Vals-des-Tilles udalerrian erroldatutako biztanleak 159 ziren. Familiak 73 ziren, horien artean 27 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 15 bakarrik bizi ziren emakumeak), 27 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 15 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Eyjeaux
Eyjeaux Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Vienne Garaia departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Vals-des-Tilles
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Eyjeaux
Biztanleria
2007an Eyjeaux udalerrian erroldatutako biztanleak 1.191 ziren. Familiak 442 ziren, horien artean 83 pertsona bakarrekoak ziren (54 bakarrik bizi ziren gizonak eta 29 bakarrik bizi ziren emakumeak), 150 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 192 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 17 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Vals-des-Tilles
Etxebizitza
2007an 129 etxebizitza zeuden, 77 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 33 bigarren erresidentzia ziren eta 19 hutsik zeuden. 125 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 77 etxebizitza nagusietatik 61 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 3 etxek bi zituzten, 3 etxek hiru zituzten, 20 etxek lau zituzten eta 50 etxek bost zituzten. 71 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 33 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 35 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Eyjeaux
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Vals-des-Tilles
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 97 ziren, horien artean 68 aktiboak ziren eta 29 inaktiboak ziren. 68 pertsona aktiboetatik 64 lanean zeuden (37 gizon eta 27 emakume) eta 4 langabezian zeuden (2 gizon eta 2 emakume). 29 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vals-des-Tilles udalerrian 77 unitate fiskal zeuden, 164 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.742 euro zen.
Eyjeaux
Etxebizitza
2007an 492 etxebizitza zeuden, 448 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 32 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 487etxeak ziren. 448 etxebizitza nagusietatik 360 bere jabearen bizilekua ziren, 80 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 7 etxek bi zituzten, 26 etxek hiru zituzten, 145 etxek lau zituzten eta 269 etxek bost zituzten. 385 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 145 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 283 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Vals-des-Tilles
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2000. urtean Vals-des-Tilles udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.815 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Eyjeaux
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 804 ziren, horien artean 637 aktiboak ziren eta 167 inaktiboak ziren. 637 pertsona aktiboetatik 609 lanean zeuden (327 gizon eta 282 emakume) eta 29 langabezian zeuden (16 gizon eta 13 emakume). 167 pertsona inaktiboetatik 59 erretiraturik zeuden, 65 ikasten zeuden eta 43 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Eyjeaux udalerrian 452 unitate fiskal zeuden, 1.204,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.940 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 26 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 igeltseroak, 2 zurginak, 1 iturgina, 3 argiketariak eta 1 ile apaindegia.
Tenerife Hegoa aireportua
2014an 9.176.274 pertsonek erabili zuten.
Eyjeaux
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Mesaspis moreletii
Mesaspis moreletii Mesaspis generoko animalia da. Narrastien barruko Anguidae familian sailkatuta dago.
Julen López Salas
Julen López Salas (Eibar, Gipuzkoa, 1995eko uztailaren 20a) gipuzkoar futbolaria da.
Estatistikak
''2020ko maiatzaren 8ean eguneratua. Datu ofizialak.''
Eyjeaux
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ramón Zallo
Ramón Zallo Elgezabal (Gernika, Bizkaia, 1948) Euskal Herriko Unibertsitateko Ekonomia eta Komunikazio irakasle emeritua da Gizarte eta Komunikazio Zientzien Fakultatean.
Zuzenbide eta Ekonomian lizentziatu zen Deustuko Unibertsitatean eta Informazio Zientzietako doktoregoa lortu zuen EHUn. Kultura eta komunikazioaren, ekonomia eta politikaren inguruko lanak kaleratu ditu. Hainbat agerkaritan artikuluak idazten ditu, eta EHUren Ikus-entzunezko Komunikazioaren Sailean Ekonomia eta Komunikazio irakasle emeritua da.
Ikertzailea
1987an aurkeztu zuen doktore-tesia, "Kultur industrien ekonomia kritikorako oinarriak. Lan- eta balorizazio-prozesuak". Bere bertsio laburtua 1988an argitaratu zuen Akalek, “Economía de la comunicación y la cultura” izenarekin, lan klasikoa eta aitzindaria kulturaren eta komunikazioaren azterketa ekonomikoetan, bai Espainiar estatuan, bai Lationamerikan. Ekarpen hori eta ondoren etorri zena, Enrique Bustamante eta Ramón Zallo koordinatzaile zirela, “Las Industrias culturales en España” (1988) izan zen, eta Daniel E. Jonesek 1989ek esan zuenez, bertan “herrialdeko kultura- eta komunikazio-sektore guztien azterketa egin zen lehen aldiz, kontzentrazio eta transnazionalizazio ekonomiko gero eta handiagoa aztertzea helburu nagusitzat hartuta”. Horrela, ordura arte argitaratu gabeko egiturazko eta sektorekako analisi ekonomikoen ikuspegi berri bat aktibatu zen (komunikabideak, edizioa, fonografia, zinema, publizitate-sektorea). Bi liburuak erreferenteak dira geroztik. Ordura arte informazio-enpresen mikroekonomia baino aztertzen ez zelarik, ordutik, komunikazio eta kulturaren ekonomia eta politikaren alorra ireki zen.
2015ean, Eusko Jaurlaritzako Kultura Sailak euskal kulturaren egoerari buruzko txostena eskatu zion ikertzaile nagusi gisa. Hala sortu zen “Balio-katea eta zeharkako ardatzak. Kultur politikako proposamenak” (244 orr). Bertan, Josu Amezaga, Kepa Sojo, Miguel Ángel Casado eta Eneko Lorente irakasleek eta Pablo Malo zinemagileak parte hartu zuten. Txosten horretan, euskal kulturaren egoera aztertzen zen eta kultur politikako neurriak iradokitzen ziren, 2016an Kulturaren Euskal Kontseiluak eztabaidatu zituenak. Horrela, jakintza bat helarazten zitzaion kultur politikako diziplinarteko talde bati.
Zallorengan nabarmendu beharreko beste alderdi bat herriarekin konprometitutako intelektualaren profila da, baita arlo sozial eta kulturalean ere. Horrela, “El Pueblo Vasco hoy, cultura, historia y sociedad en la era del conocimiento” (2006) bezalako dibulgazio-liburuak burutu izan ditu, euskaraz, gaztelaniaz, frantsesez eta ingelesez publikatu direnak, edo are. -Mikel Ayusorekin batera- “Euskal Herria eta bere kultura ezagutu” (2009) Eusko Jaurlaritzak diasporarako eta etorkinentzako 7 hizkuntzatan argitaratua. Era berean, artikulu askotan, eraldatzen ari diren identitate sortzaileen ideiari eutsi dio, edo identitate kulturalen, nazionalen eta politikoen arteko bereizketari, beren tempus desberdinekin.
UPV/EHUko "Hedabideak, Gizartea eta Hezkuntza (HGH)" ikertaldeko kidea da. Taldearen ikerketa -lerroak hauek dira: Kalitatezko kazetaritza, Kazetaritzaren etorkizuna, Ikus-entzunezko alfabetizazioa, Eremu urriko hedabideak eta hizkuntza, eta Hedabideak eta gatazka.
Militantea
Zallo frankismoaren aurkako militantea izan zen 18 urte zituenetik (1966). 1985ean Auzolan desegin ondoren antolatutako militantzia utzi zuen. Geroztik, unibertsitate ikerketarekin bateragarri eginez, politika, gizarte eta kultura arloko gaurkotasuneko analista izan da, hainbat hitzaldi emanez, aldizkari teoriko eta dibulgaziozkoetako artikuluak idatziz, ETB2 eta Radio Euskadiko tertulietan parte hartuz (Ernest Lluchekin, besteak beste) eta hedabideetan hainbat artikulu publikatuz (Eginetik El Correora, El Mundo del País Vasco, Berria, Gara eta Deiatik pasaz). Ikuspegi arrazionalizatzailearekin beti, kolektibitatearekiko inplikazioarekin eta asmo hezitzailearekin jardun du. “Grina arrazoitua” aldarrikatu ohi du. Hala, bere lumarekin zerikusia dute hirugarren espazioa eta quebectarraren erabakitzeko eskubidearen hedadura bezalako kontzeptuek, edo eta “bakea normalizazioarekin” ideiak. Garai ezberdinetan zehar, herri ekimenen sustatzaile ere izan da (Elkarbide, Elkarri, Lokarri, Erabaki, Sare, Demokrazia Bai).
Rise Against
88 Fingers Louie taldearen desegin ostean jaio zen Rise Against, hasieran Transistor Revolt izena jaso arren. Taldea gero eta melodikoago bihurtu da denboraren poderioz. Punk gordinetik aldentze horrek nahiz diskoetxe baten azpian jotzeak jatorrizko hardcore zale batzuen muzina eragin dute. Garapen horren probestua erakutsi nahian, etengabe egin dituzte birak Europan (2006koan Berri Txarrakekin), AEBetan eta Australian zehar. Barazkijaleak dira, animalien kontrako krudelkeria gogor salatzen dute eta.
Topaketa Errunikoak
Topaketa Errunikoak 1998 urteaz geroztik Errenterian urtero ospatzen den jokozaleen bilkura da, bereziki mahai-joko eta rol-jokoen inguruan, herriko Atlas elkarteak antolaturik. Topaketak Aste Santuko oporraldiko egunetan ospatzen dira Galtzaraborda auzoko kiroldegian, non bertaratzen direnentzat lo egiteko lekua eta bestelako zerbitzuak ere eskaintzen zaizkien.
Atractaspis phillipsi
Atractaspis phillipsi Atractaspis generoko animalia da. Narrastien barruko Lamprophiidae familian sailkatuta dago.
Belmonte
Belmonte leku ezberdinen izena da:
Friburgo
Geografia eta Klima
Dreisam ibaiaren inguruan kokatzen da, Scholssbergen magaletan. Hiriaren inguruan Rosskopf eta Bromberg mendiak daude ekialdean eta Schönberg eta Tubiberg hegoaldean. Kaiserstuhl mendien eremua mendebaldean du.
Klima epel eta hezea du. 10'8 °C-ko batezbesteko tenperaturarekin Alemaniako hiri beroenetakoa da. Dena den esan beharra dago tenperatura asko aldatzen dela hiria dagoen lautadatik inguratzen duten mendietara. Prezipiatazioek bestalde Alemaniako batezbestekoa gainditzen dute, 954mm, eta gehienbat udan izaten dira.
Historia
Friburgo 1120an Zähringerreko Dukeak izenak dioen bezala, Freiburg (hiri askea), 1090an eraikitako gazteluarekiko autonomiarekin. Koloniako ereduari jarraiki, berehala hartu zuen merkatua egiteko eskubidea eta Oihan Beltzeko merkatalgune garrantzitsu bihurtu zen. Zilarra, artilea eta egurraren esportazioan oinarritu zuen ekonomia. 1200an katedrala eraikitzen hasi zen.
Schauinsland mendiko zilar meategiek Friburgo aberastu zuten Europako hiri aberatsenetako izateraino eta Friburgotarrek Zähringerreko Dukeari 15.000 mila marko ordaidu zizkioten indartsuagoak ziren Habsburgotarren babesean jartzeko. Hauek Austria Urrunaren (Austriatik kanpora Habsburgotarrek zituzten lurren) hiriburu ezarri zuten eta harresiak altxatu zituzten. Garai hartan 8.000 biztanle eta 30 eliza zeuden hirian. 1457an Alberto VI.a Austriakoak Unibertsitatea sortu zuen.
XVItik urrerako mendeak gogorrak izan ziren hiriarentzat. Erreforma Protestantea onartu ez eta Katoliko izatea erabaki zuen. Izurriek eraginda sorgin ehizak izan ziren (1536, 1599) eta sorgin ugari erre zituzten. Hogeita Hamar Urteko Gerrak (1618-48) Friburgoren populazioa 10.000tik 2.000ra jeitsi zuen eta hiria eskuz esku ibili zuten austriarrek, frantziarrek, suediarrek eta espainiarrek, 1745ean berriro Austriak hartu zuen arte. Napoleonek 1805ean Rhineko Konfederazioan sartu zuen eta 1815etik aurrera Badenen egon da.
Bigarren Mundu Gerran britainiarrek gogor bonbakatu zuten eta 1945ean Frantziarren Okupazio eremua gelditu zen. Frantziako armadak bertan jarraitu izan du 1991 arte.
Ekologia
Vauban hirian dagoen ekoauzoa da, 5.000 biztanle eta 600 lanpostu dituena, "eredu iraunkorreko auzo" izateko eraiki da.
Kirolak
Hiriko futbol taldea Freiburger FC da. Gaur egun behe mailatan ari bada ere 1907an Alemaniako Txapelketa irabazi zuen.
Hiri senidetuak
Friburgo ondorengo hiriekin senidetuta dago:
Tetis (argipena)
Tetis izenak adiera zenbait ditu:
Laperche
Laperche Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot eta Garona departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Laperche udalerrian erroldatutako biztanleak 130 ziren. Familiak 56 ziren, horien artean 18 pertsona bakarrekoak ziren (9 bakarrik bizi ziren gizonak eta 9 bakarrik bizi ziren emakumeak), 21 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 13 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 82 etxebizitza zeuden, 56 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 81etxeak ziren. 56 etxebizitza nagusietatik 44 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 9 etxek hiru zituzten, 17 etxek lau zituzten eta 29 etxek bost zituzten. 35 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 29 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 25 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Asun Casasola
Asun Casasola Pardo (Villamuriel de Cerrato, Palentzia, 1957) genero indarkeriaren aurkako aktibista soziala eta indarkeria matxistaren aurkako sinbolo zibikoa da. 2008an Nagore Laffage Casasola alabaren hilketak bultzatuta egin zuen jauzi esparru publikora.
Biografia
Asun Casasola Pardo Villamuriel de Cerraton (Palentzia) jaio zen 1957an. Amak, etxekoandreak, eta aitak, jornalariak, Irunera (Gipuzkoa) emigratu zuten berak eta ahizpak zortzi eta sei urte zituztenean, hurrenez hurren. Administrari Laguntzailea eta Kanpo Merkataritzako Teknikaria ikasi zuen, baina ez zuen lan egin.
Laperche
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 81 ziren, horien artean 52 aktiboak ziren eta 29 inaktiboak ziren. 52 pertsona aktiboak lanean(31 gizon eta 21 emakume) zeuden.. 29 pertsona inaktiboetatik 17 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Asun Casasola
Biografia
2008ko uztailaren 7an bere alaba Nagore Laffage (23 urte) Iruñean hil zuen Diego Yllanesek Sanferminetan. Une horretatik aurrera, militantzia eta aktibismo soziala garatu zituen indarkeria matxistaren aurkako salaketa publikoan, Laffage auziko epaiaren aurkakoan eta gazteei ikastetxeetan beren esperientzia kontatzeko eta indarkeria matxista prebenitzeko egiten dituen sentsibilizazio-programetan prestakuntza ematean: "Mundu honetatik alde egin baino lehen, jakin nahi dut oso ondo egindako lana daramagula eta ideia horiek zabaldu egingo ditugula eta askoz mundu hobea utziko dugula".
Laperche
Diru sarrerak
2009an Laperche udalerrian 56 unitate fiskal zeuden, 128 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.511 euro zen.
Asun Casasola
Biografia
Espainiako Zigor Kodea aldatzeko lan egiten du, alkoholaren kontsumoa aringarritzat har ez dadin, alabaren hiltzailearen aurkako epaiketan gertatu zen bezala. Proposamenak 150.000 sinadura herrikoi baino gehiago jaso zituen.
Laperche
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
Asun Casasola
Biografia
Asun Casasola erresilientziaren eta emakumeen askatasunaren eta ezetz esateko eskubidearen aldeko borrokaren sinbolo bihurtu da.
Laperche
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak margolaria ziren.
Asun Casasola
Biografia
“Borrokatzea alabaren duintasunari eta oroimenari eusteko modua da, baina baita herrialde honetako emakume guztiek beren gorputzarekin eta bizitzarekin nahi dutena egiteko duten askatasuna aldarrikatzeko modua ere, gizonik haien gainera bidali gabe eta haiek bortxatu edo hil gabe. Nire alabari gertatu zitzaiona beste inori ez gertatzea nahi dut”. 2014an "Asun Casasola" kontakizun laburren literatur lehiaketa sortu zen, indarkeria matxistarik gabeko bizitzak sustatzeko eta sortzeko literatura erabiltzea helburu duena.
Laperche
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Laperche udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 598 hektarea erabiltzen.
Asun Casasola
Alaba, Nagore Laffage
Nagore Laffage Irunen jaio zen 1988an. Erizaintza ikasi zuen Iruñean, eta han Diego Yllanes Vizcay ezagutu zuen, 27 urteko psikiatra, Iruñeko Unibertsitate Klinikan BAME egiten ari zena. Biek uztailaren 7ko gauean egin zuten bat, San Fermin jaiak ospatuz. Pixka batean berriketan aritu ondoren, Nagorek agur esan zien lagunei eta Jose Diegori etxera lagundu zion. Hura bortxatzen saiatu zen, eta Nagoreren erresistentzia ikusita, bortizki jo zuen. Autopsiak agerian utzi zuen Diego Yllanesek sekulako jipoia eman ziola Nagoreri. Bere gorputzak 36 kolpe izan zituen: masailezurra hautsita, burezurra hautsita eta azkenean itota hil zen.
Laperche
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Asun Casasola
Alaba, Nagore Laffage
Nagoreren hiltzaileak lagun bati deitu zion uztailaren 8ko arratsaldeko ordu batean, eta laguntza eskatu zion hilotza kentzeko. Hain zuzen ere, pertsona horrek eman zion gertatutakoaren berri Poliziari, eta atxilotzea ahalbidetu zuen. Diego Yllanes Vizcay, bitartean, gorpua zatitzen saiatu zen. Bere gauzak jaso, pisua garbitu eta Nagoreren gorpua utzi zuen Orondritzen, krimena gertatu zen lekutik 45 minutura.
José Diego Yllanes Vizcay epaitu zuen herri-epaimahaiak frogatutzat jo zuen haren erruduntasuna, baina ez zuen hilketaren kategoria onartu, homizidioa baizik (epaimahaiko 6 kidek hilketatzat hartu zuten eta 3 homizidiotzat, 7 behar ziren). Hamabi urte eta erdiko kartzela-zigorra ezarri zioten. 2017ko uztailaren 3an, Nagoreren heriotzaren bederatzigarren urteurrena bete baino pixka bat lehenago, Yllanesek hirugarren gradua ematea lortu zuen, psikiatra gisa lan egiten zuen zentro pribatu batean, eta lo egiteko bakarrik itzultzen zen kartzelara, eta 2020tik osasun publikoan jarduteko aukera du.
Nagore Laffageren erailketak eta haren amaren paper publikoak zero tolerantziako kontzientziazio sozialaren hasiera ekarri zuen, ez bakarrik krimenekin, baita indarkeriazko edozein ekintza sexistaren aurka ere.
Nagore Laffage, bere hilketaren aurkako herri-erantzunagatik, bere hiltzaileari emandako epaiaren aurka eta, batez ere, Asun Casasola bere amaren jarrera publikoagatik eta erailketari emandako erantzunagatik, gizarte-borroka honen ikur bihurtu da, baita Espainiako justiziak generoari buruz duen prestakuntzarik ezaren aurkako salaketarena ere.
2011n Helena Tabernak Nagore Laffageren hilketari buruzko film dokumental bat zuzendu zuen. Dokumentalean Asun Casasolak parte hartzen du, benetako "ama kementsua", kontakizunaren haria osatzen duena. Ekoizpen hau 5 Goya saritarako izendatu zuten.
NGC 1414
NGC 1414 galaxia espiral bat da, Eridanus konstelazioan. Francis Preserved Leavenworthek aurkitu zuen n.
Enneapterygius tutuilae
Enneapterygius tutuilae Enneapterygius generoko animalia da. Arrainen barruko Tripterygiidae familian sailkatzen da.
Zizur Nagusiko udaletxea
Zizur Nagusiko udaletxea Nafarroako Zizur Nagusia udalerriko Udalaren egoitza da.
Kokalekua
Erreniega Parkean dago.
Pollimyrus marianne
Pollimyrus marianne Pollimyrus generoko animalia da. Arrainen barruko Mormyridae familian sailkatzen da.
Zizur Nagusiko udaletxea
Garraioa
Eskualdeko Hiri Garraioak 2 linea ditu:
Belle Haven (Virginia)
Belle Haven Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Accomack konderrian dago, Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Álorako geltokia
Álora Malagako Renfe Aldirien geltokia da, udalerrian kokatuta dagoena.
Maitasun bizizaleak
Maitasun bizizaleak (espainieraz Vividoras del amor) Julio Romero de Torres margolari andaluziarraren margolan modernista da. 1906an sortu zuen Arte Ederren Erakusketa Nazionalean aurkezteko asmoz baina zentsuratua izan zen. Lan hau margolariaren lehen garaikoa da, errealismo sozialarena alegia. Romero de Torresen lan garrantzitsuenetariko bat da hau.
Deskribapena
Lau emakume prostituta gela batean daude itxaroten. Lurrean sutontzi bat ikus daiteke. Aurpegiek seriotasuna adierazten dute. Bereziki begiak dira deigarrienak; lau emakumeetatik hiru ikusleari begira daude. Laugarrena bere munduan bildua ematen du eta haren aurpegia ia ez da ikusten. Margolanean erotismorik edo festa girorik ez dago. Inguruak pobreziaren kutsua azaltzen du.
Eragina
1906an erakusketaren arduradunek inmoraltzat jo zuten obra hau eta atzera bota zuten. Gehien batean erreakzioaren jatorria gaia zen ezen margolanean ez baita inongo elemetu erotikorik ikusten. Izatekotan, salaketa adierazten du erotismoa baino gehiago. Zentzu horretan izenburua nahiko sarkastikoa da.
Melianen Gerria
Tolkienen legendarium ospetsuaren zati den Silmarillion eleberrian, Melianen Gerria Melian erreginak Doriath erresumaren ingurua sortu zuen "sorginkeriazko gerrikoa" deituriko botere zabaltze bat izan zen. Region, Neldoreth eta Nivrim basoak ere hartzen zituen eta edozein izaki gaizto Doriathen sartzea eragozten zuen.
Melianen Gerria Beleriandeko Guduetako lehena gertatu eta gutxira zabaldua da.
Gerrikoaren barnean sartzeko bi modu baino ez zeuden: erregearen edo erreginaren baimenarekin edo Melianena baino handiagoa zen botereren bat sorginkeria apurtzeko eta Doriathen sartzeko gai bazen, azken hau Berenekin gertatzen delarik, bere patu altuak gidatzen baitzuen, Carcharoth otsoarekin, Silmarilaren botereak gidatua, eta Hurin Thalionekin, Melian baino boteretsuagoa zen Melkorrek madarikatu zuena.
Melianen Gerria maiar hau Amanera abiatzen denean apurtzen da, bere senarra den Thingol nanoen esku hil ondoren Eguzkiaren Lehen Aroaren 505. urtean.
Fingolfin
Fingolfin Tolkienen legendarium ospetsuan agertzen den fikziozko pertsonaia bat da. Silmarillion eleberrian agertzen da. Fingolfin Noldor leinuko elfo bat zen, Finwë erregearen eta honen emazte Indisen semea, baita Findis, Lalwen eta Finarfinen anaia eta Fëanorren anaiordea ere. Fëanorren ondoren,Noldorren bigarren errege gorena bihurtu zen Beleriandeko erbestean.
Bere izena, quenyazko Nolofinwë izenaren sindarinerako itzulpen bat da, eta izen honek "Finwë Jakintsua" esan nahi du. Bere jatorrizko izena Arakáno izango zen Tolkienen arabera, quenyaz "Erregearen Komandantea" esan nahi duena.
Amanen
Fingolfin, Finwëren semeen artean indartsuena, ausartena eta irmoena zen, eta Fëanor bezala, Noldorrek Amanen gehien ohoratu zuten Eldarretako bat izan zen. Melkorren azpijokoek Fëanor eta Fingolfin elkarrengandik urruntzea eta ondoren elkarren arteko borroka eragin zuten, jarraian Fëanor Tirionetik erbesteratzea eraginez.
Baina Valinorreko loratze jaian Fëanorrekin bakeak egin zituen, hartzen zuen edozein bidetik berarekin batera joango zela zin eginez. Zin egite honen ondorioz, Fëanorrekin batera joan zen Erdialdeko Lurraldera ihesi, bere gudarosteek Alqualondëko Sarraskian parte hartu zuten, baina Aramanen bertan behera utziak izan ziren, Fëanorren gudalosteek Teleriei lapurtutako itsasontziak hartu eta Ekialdera abiatu zirenean. Honela, Fingolfin, bere seme-alabak eta Finarfinen seme-alabak oinez abiatu ziren Erdialdeko Lurraldera, Helcaraxë deritzona zeharkatuz, "Izotz kraskagarriaren lurraldea". Bidaia zail honetan Noldorretako asko hil egin ziren, horien artean Elenwë, Fingolfinen seme Turgonen emaztea.
Erdialdeko Lurraldean
Fingolfin eta oso murriztuak geratu ziren bere gudarosteak azkenean Erdialdeko Lurraldera iritsi ziren, eta Mithrimera iritsi zirenean eguzkia lehen aldiz altxatu zen mendebaldetik, Melkorren zerbitzariek Angbandera ihes egin zuten, bidea libre utziz eta Fingolfinek lasai jarraitu ahal izan zuen, honela Angbandeko ateetara iritsiz, baina Melkorren lurrek zuten botere handiaz ohartuta, berriz Mithrimera itzuli zen, bertan ezarriz.
Amador Palma
Amador Palma Iturraspe (Sestao, 1902ko abuztuaren 14a - 1958ko maiatzaren 28a) euskal atleta izan zen, distantzia luzeetan aditua.
Fingolfin
Erdialdeko Lurraldean
Noldorrak orain banatuta zeuden Fëanorren traizioaren ondorioz, baina kontu hau Fingonek Maedhros erreskatatu zuenean amaitu zen. Fëanor hil ondoren, Maedhrosek Noldorren errege izateari uko egin eta Fingolfini utzi zion, Finwëren semeen artean nagusiena izateagatik.
Amador Palma
Palmaresa
Behin hartu zuen parte Olinpiar Jokoetan, 1924an hain zuzen ere, non Paavo Nurmi finlandiarraren aurka aritu zuen:
Fingolfin
Erdialdeko Lurraldean
Fingolfinek eta Fëanorren semeek propio bezala hartu zituzten Beleriandeko lur askeak, eta beti mantendu zuten Melkorren lurren zaintza, nork noldor printzeen indarra noraino iristen zen jakiteko alde ezberdinetatik eraso zuen. Baina Melkorren gudalosteak Dagor Aglareb edo Gudu Loriatsua izeneko guduan garaituak izan ziren.
Jada arriskuaren jabe ziren Noldorrek euren aliantza sendotu zuten eta Angbandeko setioa hasi zuten, 400 urte iraun zuena, horietan zehar Erdialdeko Lurraldeko gainontzeko herri askeen defendatzaileak eta Melkorren etsairik garrantzitsuenak izan zirelarik. Setioa Dagor Bragollach deritzon guduarekin amaitu zen, "Bapateko Garraren Gudua"rekin, non Angrod eta Aegnor hil ziren, Finarfinen semeak zirenak. Gainera, Fëanorren semeak euren lurretatik erbesteratuak izan ziren.
Amaiera
Fingolfin bakarrik joan zen Angbandeko ateetaraino eta Melkor borrokatzera desafiatu zuen, azkenik hilda amaituz (ez aurretik valarra zenbait aldiz zauritu gabe, horien artean aurpegia desitxuratuz eta oin bat moztuz, honen odol isuriak Fingolfin ito zuelarik, borrokan zegoen elforik boteretsuena zergatik zen frogatuz, ez bakarrik jainko bati aurre egin eta hau zauritzeko haina trebeziarekin, baizik eta baita beldurra sentiarazteko ere). Arranoen erregea zen Thorondorrek erregearen gorpua erreskatatu zuen.
Fëanor ez bezala, bertan Amaierara arte geratu zena, eta Finrod Felagund ez bezala, utzi egin zituena, Mandosen Geletan Fingolfin Gaueko Harresietatik desagertuko da Iluvatar beraren egoitzaraino, Eära Dagor Dagorathean itzultzeko.
Dagor Dagorathean
Amaieran, Fingolfin erregea berriz agertuko da Azken Guduan, Eönwëren lagun bezala, non berriz Melkorren aurka borrokatuko duen, baina, hala ere, Turin Turanbar izango da azken kolpea emango diona bere ezpata Gurthangekin, Valarrak bere familiari egin zizkion gauza txar guztiengatik mendeku bezala.
Eugene Parker
Eugene Newman Parker (Houghton, Michigan, 1927ko ekainaren 10a - Chicago, 2022ko martxoaren 15a) estatubatuar zientzialaria izan zen. Eguzkiaren inguruko gertaeretan aditua. 1955etik aurrera, Chicagoko Unibertsitatean lan egin zuen, fisika-, astronomia- eta astrofisika-sailetan. Eguzki-koroa, Eguzki-haizea, eta Lurreko eta Eguzkiko eremu magnetikoak aztertu zituen batez ere. Ontziak espaziora bidaltzen hasi aurretik berak kometa-isatsak behatuz atera zituen ondorioak berretsi egin zituzten gero heliosferara bidalitako ontziek. Bere liburuak, Cosmical Magnetic Fields batez ere, oinarri-oinarrizkoak gertatu dira ikertzaile-belaunaldi askoren heziketan. Bere azken liburuetan, planeta, izar eta galaxien eremu magnetikoek X izpietan duten eragina aztertu du.
Revest-les-Roches
Revest-les-Roches Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Itsas Alpeak departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Revest-les-Roches udalerrian erroldatutako biztanleak 199 ziren. Familiak 68 ziren, horien artean 30 pertsona bakarrekoak ziren (17 bakarrik bizi ziren gizonak eta 13 bakarrik bizi ziren emakumeak), 13 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 21 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 143 etxebizitza zeuden, 68 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 53 bigarren erresidentzia ziren eta 23 hutsik zeuden. 108 etxeak ziren eta 34 apartamentuak ziren. 68 etxebizitza nagusietatik 38 bere jabearen bizilekua ziren, 25 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 18 etxek bi zituzten, 27 etxek hiru zituzten, 10 etxek lau zituzten eta 10 etxek bost zituzten. 27 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 30 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 30 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 108 ziren, horien artean 84 aktiboak ziren eta 24 inaktiboak ziren. 84 pertsona aktiboetatik 72 lanean zeuden (40 gizon eta 32 emakume) eta 11 langabezian zeuden (5 gizon eta 6 emakume). 24 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.