cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Saint-Gervais (Vendée)
Biztanleria
2007an Saint-Gervais udalerrian erroldatutako biztanleak 2.124 ziren. Familiak 880 ziren, horien artean 204 pertsona bakarrekoak ziren (80 bakarrik bizi ziren gizonak eta 124 bakarrik bizi ziren emakumeak), 344 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 284 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 48 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 1.115 etxebizitza zeuden, 883 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 158 bigarren erresidentzia ziren eta 74 hutsik zeuden. 1.104 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 883 etxebizitza nagusietatik 717 bere jabearen bizilekua ziren, 155 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 9 etxek gela bat zuten, 41 etxek bi zituzten, 207 etxek hiru zituzten, 308 etxek lau zituzten eta 318 etxek bost zituzten. 766 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 403 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 426 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.303 ziren, horien artean 964 aktiboak ziren eta 339 inaktiboak ziren. 964 pertsona aktiboetatik 888 lanean zeuden (493 gizon eta 395 emakume) eta 76 langabezian zeuden (24 gizon eta 52 emakume). 339 pertsona inaktiboetatik 163 erretiraturik zeuden, 79 ikasten zeuden eta 97 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Gervais udalerrian 935 unitate fiskal zeuden, 2.286,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.303 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 81 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 janari enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 22 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 9 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 8 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 10 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 30 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 4 igeltseroak, 7 margolariak, 4 zurginak, 2 iturginak, 1 argiketaria, 2 eraikuntza enpresak, 2 ile apaindegiak, 2 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 arropa denda zen.
2000. urtean Saint-Gervais udalerrian 49 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.254 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Husinec (Praga-Ekialdeko barrutia)
Husinec Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.460 biztanle ditu eta 2,98 kilometro koadroko azalera. Praga-Ekialdeko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1378 urtean egin zen.
Lancaster (Pennsylvania)
Lancaster Pennsylvaniako hiri bat da. Lancaster konderrian kokatua dago. 2010ean 59,322 biztanle zituen, 18.71 kilometro koadrotan banatuta.
Ladino (judu-espainiera)
Ladinoa, judu-espainiera edo judu-gaztelania (ladinoz, djudeo-espanyol edo ladino) erromantze hizkuntza da, gaztelania zahar, hebreera, turkiera eta grezieratik sortutakoa. Batez ere, XV. mendeko gaztelanian oinarritzen da. Hiztunak judu sefardiak dira ia soilik, batez ere Israelen, Tesalonikan (Grezia), Istanbul eta Izmirren (Turkia) bizi direnak.
Egoera
Ladinoaren hiztunak gero eta gutxiago dira. Bigarren Mundu Gerraz geroztik, ladinoaren hiztun asko Israela joan ziren, eta hizkuntzaren transmisioa eten zuten. UNESCOren Europako arriskupeko hizkuntzen liburu gorria argitalpenean, "arrisku larrian" dagoen hizkuntza gisa sailkatua dago.
Adibidea
Ladinoz
El djudeo-espanyol, djudio, djudezmo o ladino es la lingua favlada por los sefardim, djudios ekspulsados de la Espanya enel 1492. Es una lingua derivada del espanyol i favlada por 150.000 personas en komunitas en Israel, la Turkia, antika Yugoslavia, la Gresia, el Maruekos, Mayorka, las Amerikas, entre munchos otros.
Euskaraz Judu-espainiera, djudio, djudezmo edo ladinoa sefardiek, 1492an Espainiatik egotzitako juduek, mintzatzen duten hizkuntza da. Espainieratik eratorritako hizkuntza bat da, eta 150.000 lagunek hitz egiten dute Israelen, Turkian, Jugoslavia ohian, Grezian, Marokon, Mallorcan, Ameriketan eta beste hainbat lekutan kokaturiko komunitateetan.
Nickerson (Kansas)
Nickerson Kansasko hiri bat da. Reno konderrian kokatua dago. 2010ean 1,070 biztanle zituen, 3.5 kilometro koadrotan banatuta.
Cosoleto
Cosoleto Italiako udalerri bat da. Reggio di Calabriako probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Cosoletok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Barajasko T4ko atentatua
Barajasko T4ko atentatua ETA erakundeak Barajasko aireportuko 4 terminaleko aparkalekuan 2006ko abenduaren 30ean buruturiko atentatua izan zen, bonba-auto bat lehertaraziz. Atentatuaren ondorioz eta ETAk emandako lehergailuaren berri ematen zuten hiru dei egin arren, aparkalekuan zeuden Ekuador jatorriko bi langile hil, hogei bat zauritu eta kalte material handiak eragin zituen. Atentatua espainiar gobernuaren eta ETAren arteko elkarrizketa-prozesuaren eta ETAk iragarritako su-etenaren baitan gertatu zen eta, aldez aurreko inongo iragarpenik gabe su-etenaren amaiera ekarri zuen de facto.
Herguijuela de la Sierra
Herguijuela de la Sierra Salamancako udalerria da, Sierra de Francia eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 300 biztanle zituen.
Oxygastra curtisii
Oxygastra curtisii Oxygastra generoko burruntzia da, Europan endemikoa dena.
Basa eta Itsas Fauna eta Landaredian Arriskuan dauden Espezieen Euskadiko Zerrendaren kalteberen kategorian sartu zuten.
Arkhe
Arkhe greziera zaharreko terminoa da, euskaraz literalki jatorri edo printzipio esan nahi duena, eta antzinako filosofo grekoek, bereziki presokratikoak, physis edo naturaren oinarriko printzipioa adierazteko baliatzen zutena. Horrela, Talesentzat ura zen arkhe, Anaximenesentzat haizea eta Anaximandrorentzat apeiron delakoa.
Neotoma fuscipes
Neotoma fuscipes Neotoma generoko animalia da. Karraskarien barruko Neotominae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Ardea herodias
Ardea herodias Ardea generoko animalia da. Hegaztien barruko Ardeidae familian sailkatua dago.
Rearcross
Rearcross (irlanderaz Crois na Rae) Irlandako hegoaldeko Tipperary konderriaren mendebaldean dagoen udalerri bat da. Thurles udalerritik Limerick hirira doan R503 errepidean dago.
Quièr
Quièr Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Quié udalerrian erroldatutako biztanleak 340 ziren. Familiak 149 ziren, horien artean 43 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 35 bakarrik bizi ziren emakumeak), 55 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 47 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 198 ziren, horien artean 133 aktiboak ziren eta 65 inaktiboak ziren. 133 pertsona aktiboetatik 120 lanean zeuden (64 gizon eta 56 emakume) eta 14 langabezian zeuden (7 gizon eta 7 emakume). 65 pertsona inaktiboetatik 28 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 28 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Quié udalerrian 146 unitate fiskal zeuden, 309 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.987 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 higiezinen enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
2000. urtean Quié udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Dolly (zinema)
Dolly kamera filmaketa zinematografikoko eta telebistako produkzioko ekipoaren tresna espezializatua da, mugimendu jariakorrak egiteko diseinatua (teknika zinematikoak). Kamera dolly-aren gainean muntatuta dago, kamera-operadorea eta lehen laguntzailea (fokularia) dolly-ra igotzen dira maneiatzeko. Makinista dolly-a maneiatzeaz arduratzen den teknikari aditua da.
Mugimendua
Dolly-a edozein gainazalen gainean errodatzeko plataforma bezala erabiltzen da, baina sarritan errail batzuen gainean jartzen da travelling edo desplazamendu izeneko ardatz horizontal batean mugimendu jariakorrak egiteko. Gainera, zinema ikasketa profesionalenek beso hidrauliko bat dute, kamera ardatz bertikalaren gainean igo edo jaisten duena. Makinistak kamera aldi berean ardatz perpendikularretan erabiltzen duenean, mugimendu konposatu gisa ezagutzen den mugimendua egiten du.
Dolly-aren mugimenduak ere errailik gabe egin daitezke, eta horrek askatasun handiagoa ematen dio maila horizontalean, baina, aldi berean, zailtasun maila handiagoa. Horiei dancefloor moves (dantza-pistaren gaineko mugimenduak) esaten zaie, eta azalera berean (behar bezain leuna bada) edo dolly mugitzeko diseinatutako plataforma batean egin daitezke. Plataforma hori, normalean, beheko aldean kontratxapatutako lodi batek eta goiko aldean konglomeratuak osatzen dute.
Bigarren teknika, biraketa zirkularra izenekoa, aurreko gurpilek atzeko gurpilen kontrako norabidean birarazten dute. Horri esker, dolly-ak mugimendu zirkular jariakorrak egiten ditu, eta sarritan errail kurbatuak erabiltzen direnean erabiltzen da. Hirugarrena, karramarroa edo alboko mugimendua, aurreko gurpilak atzeko gurpilen norabide berean biratuz egiten da. Metodo honekin dolly-a diagonalki mugitu nahi da aurrealdearekiko.
Motak
Dolly arinak sinpleagoak dira, merkeagoak, eta pisu gutxiagoko kamerekin hobeto maneiatzeko aukera ematen dute. Zinemagile independenteek eta ikasleek horrelako sistemak aukeratu ohi dituzte, erabiltzeko errazagoak direlako. Badira operadorearentzako lekua duten dolly batzuk, eta kamerarentzako lekua baino ez duten beste batzuk; beraz, operadoreak haren ondoan ibili behar du. Gurpildun euskarrien gainean muntatzen diren dolly trinkoek doorway dolly izena hartzen dute.
Hainbat hartunetarako kamera-mugimendu bera errepikatzeko modurik onena (muntatzeko orduan garrantzitsua dena) errailen gainean dolly bat erabiltzea da.
Errailak
Tradizionalki, ganbera astunetarako erabiltzen ziren errailak altzairuz edo aluminioz eginak zeuden. Altzairua aluminioa baino astunagoa bada ere, merkeagoa ere bada, eta zama handiagoa jasan dezake. Nahiz eta errail luzeagoen segmentuak astunagoak izan garraiatzerako orduan, errail zuzena esfortzu handirik egin gabe jarri ahal izatea ahalbidetzen dute. Errail kurbatuak ere badaude. Plastikozko errailak ekipo arinago batekin erabiltzen dira. XXI. mendearen hasieran, gomazko bide malguei esker, ekipoa azkarrago muntatzen zen, eta errazago garraiatzen zen kamera arinekin erabiltzeko.
Craugastor persimilis
Craugastor persimilis Craugastor generoko animalia da. Anfibioen barruko Craugastoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Gourdièges
Gourdièges Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Gourdièges udalerrian erroldatutako biztanleak 64 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 43 etxebizitza zeuden, 27 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 35 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 27 etxebizitza nagusietatik 22 bere jabearen bizilekua ziren eta 5 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 3 etxek hiru zituzten, 10 etxek lau zituzten eta 12 etxek bost zituzten. 21 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 14 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 10 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra ostalaritza eta jatetxe enpresa batena zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
2000. urtean Gourdièges udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 684 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Veneziako eskola
Veneziako eskola XV. mendetik XVIII.era Veneziako Errepublikaren inguruan sortu ziren margolaritza mugimenduei deritze. Estilo berezko horiek, ondotik, Europan barna zabaldu ziren.
Eskola horren hasieran, Giorgione (1477-1510) eta Giovanni Bellini nabarmentzen dira, baina goraldia Tiziano (1489-1576), Tintoretto (1518-1594), Paolo Veronese (1528-1588) eta Jacopo Bassano (1510-1592) margolariekin lortu zuen.
Eskola honetan koloreari garrantzia handiagoa ematen zaio marrari baino. Estilo honek kontrapuntua ematen zion gainerako Italian nagusi zen Manierismoari.
Gustaf VI.a Adolf Suediakoa
Gustaf VI.a Adolf (Oskar Fredrik Wilhelm Olaf Gustaf Adolf; Stockholm, 1882ko azaroaren 11a - Helsingborg, 1973ko irailaren 15a) Suediako erregea 1950tik 1973ra.
Gustavo V.a Suediakoaren eta Viktoria Badengoaren seme zaharrena. 1905. urtean Margarita Connaughtekoarekin ezkondu zen, eta 1923an Louise Mountbattenekin.
Rajnath Singh
Lehen bizitza eta hezkuntza
Singh Chandauli barrutiko Bhabhaura herrian jaio zen, Uttar Pradeshen. Aita Ram Badan Singh eta ama Gujarati Devi zituen. Rajput kastako nekazarien familia batean jaio zen. Lehen hezkuntza bere herriko bertako ikastetxe batetik jaso zuen eta fisikan masterra lortu zuen, Gorakhpur Unibertsitateko lehen mailako emaitzak eskuratuz. Txikitatik Rashtriya Swayamsevak Sangh-en ideologian inspiratu zen. Fisikako irakasle gisa lan egin zuen.
Gustaf VI.a Adolf Suediakoa
Gustaf VI.a Adolf errege izendatu zuten, erakunde monarkikoak Suediako bizitza politikoan ia indarrik ez zuenean. Gustaf VI.a Adolfen onarpen-mailari esker eutsi zion monarkiak Suediako ordezkaritza historiko eta kulturala izateari.
Lehen urteak
Gustaf Adolf 1882ko azaroaren 11n jaio zen, Gustavo eta Viktoriaren semea zen, orduan Suediako eta Norvegiako printze eta printzesa oinordekoak. Gustaf Adolf jaiotzean Eskaniako duke izendatu zitzaion.
1902n Uppsalako unibertsitatean sartu zen, eta bertan, historia, ekonomia eta arteaz gain, arkeologia ere ikasi zuen.
1905ean, Gustaf Adolf Kairon zegoela, Margarita Connaughtekoa (Connaugtheko dukearen alaba zaharrena) ezagutu zuen. Urte horretako ekainean ezkondu ziren Windsorreko gazteluan. Ezkontza-opari gisa, Oskar II.a Suediakoak ezkonberriei Sofieroko gaztelua oparitu zien. Bikoteak bost seme-alaba izan zituen:
Margarita printzesa gaixotu eta 1920ko udan hil zen. Alargun pasa zituen urteetan, Gustaf Adolfoek hainbat bidaia egin zituen atzerrira, eta 1923an, Ingalaterran, ezagutu zuen bere bigarren emaztea izango zena, Louise Mountbatten, Milford Haven markesaren alaba, eta Viktoria Erresuma Batukoaren biloba. 1923ko azaroaren 3an ezkondu ziren Londresen. Bikoteak ez zuen seme-alabarik izan.
Erregealdia
Gustavo V.a 1950eko urriaren 29an hil ondoren, Gustaf Adolfek hartu zuen Suediako monarka-titulua.
Gustaf VI.ak fama ona izan zuen erregealdi osoan zehar, eta horregatik, nahiz eta botere politikorik ez izan, iritzi publikoak Suediako monarkia mantentzearen alde egin zuen.
90 urte zituenean (1973an), larriki gaixotu zen eta Helsingborgeko ospitalean hil zen. Bere heriotza Suediako garai nahasian gertatu zen: Parlamentuko hauteskunde-kanpainaren amaieran, eta Norrmalmstorgeko lapurreta ere orduan izan zen. Bere ilobak Carl XVI.a Gustaf Suediakoak oinordetu zuen.
Globo-arrain
Globo-arraina (Lagocephalus lagocephalus) Tetraodontidae familiako ur gaziko arraina da, mendebaldeko Ozeano Barean eta Ozeano Indikoan bizi dena. 61 cm-ko luzera izan dezake. 10 eta 475 arteko sakoneran bizi den arrain hau pozoitsua da, beraz, ezin da jan. Bere haragi, azal eta erraiek tetradotoxinak dituzte.
Euskal Herri inguruko itsas-uretan ezohikoa den arren, espezimen batzuk topatu dituzte.
Darkness Falls (2003ko filma)
Darkness Falls, 2003ko Jonathan Liebesman hegoafrikarrak zuzendutako beldurrezko film bat da. Chaney Kley eta Emma Caulfield aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Kyle Walsh (Chaney Kley) bere jaioterrira itzuli eta arazoz beteriko bere iraganari aurre egin beharko dio, bere haurtzaroko maitasuna zen Caitilin (Emma Caufield) eta Michael (Lee Cormie) anai txikia haurra zeneko amesgaizto eta aluzinazio beldurgarrietatik salbatzeko. Michaeli duela 150 urte Darkness Falls udalerriko jendetzak urkatutako pertsona errugabe baten mamuak jarraitzen dio, eta orain mendekatzera itzuli da.
Careproctus sandwichensis
Careproctus sandwichensis Careproctus generoko animalia da. Arrainen barruko Liparidae familian sailkatzen da.
Stamp Act
Stamp Act edo Tinbrearen Legea delakoa, Britainia Handiak 1765an aldarrikaturiko legea izan zen. Lege hark, metropoliaren eta kolonien arteko gatazka areagotu zuen.
Ondorioak
Koloniek ez zuten zerga berri hori onartu eta legez kanpokotzat hartu zuten, koloniek Londresko Parlamentuan ordezkaritza zuzenik ez zutela adieraziz.
Britainia Handiak Tinbrearen legea kendu zuen, baina beste zerga berriak ezarri zituen tea, papera, kristala eta berunaren gainean. Horien kontrako manifestaldi bat tiroka sakabanatu zuten soldadu britainiarrek ("Bostongo sarraskia", 1770ean).
Orduan hasi ziren kolonien independentziaz hitz egiten.
Huslenky
Huslenky Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 2.234 biztanle ditu eta 35,08 kilometro koadroko azalera. Vsetín barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1391 urtean egin zen.
Jan Braun
Jan Braun (1926ko maiatzaren 15a - 2015eko ekainaren 29a ) poloniar hizkuntzalaria eta Varsoviako Unibertsitateko iraskale emeritua zen. Sumerologia, kartvelologia eta euskalaritzaren alorretan ikertzen aritu zen.
1947tik 1951ra filologia klasikoa ikasi zuen. Ondoren, kartveliar filologia ikasi zuen Tbilisiko Unibertsitatean.
1962 eta 1970 bitartean sumerologiari buruzko hainbat sarrera idatzi zituen Wielka Encyklopedia Powszechna PWN entziklopediarako.
1991. urtean doktore gaitu maila lortu zuen. 1995ean irakasle postua eskuratu zuen Varsoviako Unibertsitatean. 2000ko urriaren 27an Euskaltzaindiak ohorezko euskaltzain izendatu zuen. 2002ko ekainaren 20an Georgiako Zientzien Akademia Nazionaleko kide izendatu zuten Hizkuntza eta Literatura Sailean.
Delianuova
Delianuova Italiako udalerri bat da. Reggio di Calabriako probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Delianuovak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Riemannen gainazal
Matematikan, batez ere analisi konplexu an, Riemann-en gainazal bat konektatutako dimentsio bakarreko aldaera konplexu bat da. Azalera horiek Bernhard Riemann ek aztertu zituen lehen aldiz, eta hari zor diote izena. Riemann-en azalerak plano konplexu aren bertsio deformatutzat har daitezke: toki bakoitzean, puntu bakoitzetik gertu, plano konplexuko partzelen antzekoak dira, baina topologia orokorra oso desberdina izan daiteke. Adibidez, esfera baten, toroide baten edo elkarri itsatsitako xafla batzuen itxura har dezakete.
Riemann-en gainazalen interes nagusia haien artean funtzio holomorfoak defini daitezkeela da. Riemann-en azalerak, gaur egun, agertoki naturaltzat hartzen dira funtzio horien portaera orokorra aztertzeko, bereziki funtzio multibaluatuak, hala nola erro karratua eta beste funtzio aljebraiko batzuk, edo logaritmoa.
Senako Gainak
Senako Gainak Frantziako Île-de-France eskualdeko departamendua da (92), Sena ibaiak zeharkatua.
Prefektura Nanterre hirian dago.
Mugakideak
Mugakideok ditu: Sena-Saint Denis, ipar-ekialdean; Oise Harana, iparraldean; Yvelines, mendebaldean; Essonne, hegoaldean; Marne Harana, hego-ekialdean; eta Paris, ekialdean.
William Huggins
William Huggins (Londres, 1824ko otsailaren 7a - ib., 1910eko maiatzaren 12a) ingeles astronomoa izan zen. Bere kabuz egin zituen astronomia-ikasketak. Astronomian espektro-analisia erabiltzeko oinarriak jarri zituztenetako bat da. 1864an, gasezko nebulosen espektroen igorpen-lerroak aurkitu zituen. 1868an, Doppler efektua aurkitu zuen izarren espektroetan, eta kometen osaera kimikoa aztertu zuen, espektroen analisian oinarrituta.
Craugastor phasma
Craugastor phasma Craugastor generoko animalia da. Anfibioen barruko Craugastoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Landingville (Pennsylvania)
Landingville Pennsylvaniako borough bat da. Schuylkill konderrian kokatua dago. 2010ean 159 biztanle zituen, 2.22 kilometro koadrotan banatuta.
Garuntxo
Garuntxoa edo zerebeloa nerbio-sistema zentraleko entzefaloan dagoen organoa da, garunaren atzealdean, azpialdean eta bizkarrezur-erraboilaren gainean. Bere funtzio nagusia gorputzaren oreka mantentzea da, mugimenduak koordinatuz. Halaber, gorputzaren jarrera eta muskuluen mugimenduak kontrolatzen ditu.
Garuntxoak, garunaren antzera, bi hemisferio ditu, bermis izeneko egitura baten bitartez lotuak. Garunaren antzera ere, gai grisa gainaldean dago eta zuria barnealdean; kanpoko gai grisak garuntxoaren kortexa osatzen du.
Garuntxoaren zeregin garrantzitsuena gorputzaren mugimenduen koordinazioan datza (nahitako mugimenduak zein erreflexuak). Oreka ere kontrolatzen du. Horretarako guztirako garun-azalaren alde motorrarekin lotura estua izaten du.
Zerebeloaren lesioek ez dute paralisi eragiten, baina orekaren galera eta mugimendu zehatzak egiteko ezintasuna dakartzate.
Jatorri enbriologikoa
Erronbentzefalo tik metentzefalo a eta mielentzefalo a sortzen dira; metentzefalotik zubia eta garuntxoa sortzen dira.
Garuntxoa entzefalo enbor raren atzealdean kokatzen da eta entzefalo enbor eta garuntxoaren artean IV. bentrikulu a.
Kokapena
Entzefalo enbor eta garuntxoaren arteko lotura 3 garuntxo pedunkuluren bitartez ematen da.
3 garuntxo pedunkulu daude:
Informazio guztia, bai aferentzia bai eferentziak, garuntxo pedunkuluen bidez garuntxora iritsiko edo hortik aterako da.
Garuntxoa garun aren eremu lobulu okzipital aren behealdean kokatzen da. Hainbat bihurgune eta bi hemisferio ditu. Horregatik, garuntxoa garun txikia esan nahi du, garun gehigarri bat dirudielako.
Aipaturiko bihurguneei orritxo edo folia ere deitzen zaie (zeharkako ebaketetan ikusgai).
Garuntxoak, garun kortexak bezala, gai gris a izango du kanpoaldean eta honen sakonean gai zuria egongo da. Gai zurian sartuta nukleo batzuk izango ditugu, sakoneko nukleoak deitzen direnak.
Ebaketa sagitalean, garuntxoa garun lobuluaren behealdean egongo da eta garezur raren atzeko hobian kokatzen da.
Burezurrezko goiko ikuspegian, garuntxoaren denda ikusten da. Hori duramater rezko xafla bat da garondo lobulua eta garuntxoa banandu egiten dituena eta garondo hezurrera eta harkaitzera lotuta egongo da.
Garuntxoaren dendak zulo bat izango du aurrealdean entzefalo enborra pasa dadin.
Funtzioak
Azken urteetan funtzio berriak esleitu zaizkio: kognizio eta prozesu emozionalekin erlazionatzen da gaur egun. Autismo a duten pertsonei erresonantzia magnetiko funtzional a egiterakoan ikusi da garuntxoaren atal batzuk desberdin aktibatzen direla, pertsona osasuntsuekin konparatzen badira.
Antolaketa
Garuntxoa egitura kibildua da (bitxo bola baten modukoa), baina bere deskribapen anatomikoa egitean, ez da horrela kontuan hartzen, zabaldu egiten da eta goitik behera izendatzen da.
Kanpoko ikuspegia
Kanpotik ikusita, erdialdeko atal bat du, luzeetarakoa dena eta Vermis a (zizarea latinez) deitzen zaio. Honekiko albokoak hemisferioak dira. Vermisietik hurbilen dagoen hemisferioaren atalari eremu paravermal a deitzen zaio.
Lehen esan bezala, garuntxoak hainbat bihurgune ditu, batzuk sakonagoak eta beste batzuk azalekoagoak. Sakonekoak kontuan hartuta, Vermisak 10 atal dituela esaten da. Zenbaki erromatarrez izendatzen dira, gorengoa I eta azkenengoa X, (animalietan horrela izendatzen dira, baina gizakietan izen propio bat izango du).
Vermiseko atal bakoitzak bere hemisferio atala izango ditu.
Ilargi urdin
Ilargi urdina hilabete batean ematen den bigarren ilbeteari edo urtaro bateko laugarrenari deritzo. Bi urte eta erdiro gertatzen da gutxi gorabehera.
Garuntxo
Kanpoko ikuspegia
Egitura honetan bi atal nagusi daude, garuntxoa 3 ataletan banatzen da:
Garuntxo pedunkuluak
Garuntxoaren informazio guztia (aferentzia eta eferentzia) garuntxo pedunkuluen bidez iritsi eta ateratzen da.
Loturak:
Tarteko garuntxo pedunkulua
Aferentziak jasoko ditu, beraz.
Beste bi pedunkuluak heterogeneoagoak dira.
Goiko garuntxo pedunkulua
Informazio desberdina eramango du, baina batez ere eferentea (baina aferentziak ere) izango da. Sakoneko nukleoetatik ateratzen den informazioa eramango du goiko garuntxo pedunkulura.
Beheko garuntxo pedunkulua
Heterogeneoena da. Bi atal ditu:
Bi atal hauetatik garuntxoaren aferentzia zein eferentziak bidaliko dira.
Geruzak
Garuntxo kortexean, 3 geruza daude (azaletik sakonera):
Neuronak
Garuntxora heltzen den informazio guztia garuntxora heltzen denean, 2 aferentzia mota ematen ditu:
Zuntz hauek garuntxora garuntxo pedunkuluetatik sartzen dira eta albokideak emango dituzte sakoneko nukleoetan, baina bere ardatz nagusia kortexera (Purkinje neuronetara) bideratuko da.
Beraz, Purkinjeren neuronak beheko olibaren informazioa (zuntz igokarien bidez) eta beste eremu guztietako informazioa (zuntz goroldiotsuen bidez) jasoko dute. Informazio hori guztia integratzen da eta bere axoia sakoneko nukleotara bideratzen du.
Hortaz, sakoneko nukleoak hartuko du informazioa: zuzena aferentzia albokideen bitartez eta prozesatua Purkinje neuronen axoien bitartez.
Informazio hori guztia berriro prozesatzen da sakoneko nukleoetan.
Garuntxora informazio noradrenergiko eta serotonergikoa iritsiko da. Hauek salbuespenak dira eta, beraz, ez dira zuntz goroldiotsuen bidez garuntxora iristen.
Atalak
Garuntxoak atal desberdinak ditu. Bi sailkapen egiten dira: filogenetikoa eta funtzionala.
Aferentzia kortexeko atal batzuetara iristen dira, Pukinjeren eferentziak antzeko kortexetik bidaltzen dira, baina ez dute zertan justo leku berdinetik atera.
Atal funtzional bakoitzak nukleo sakon batzuekin erlazionatuko da. Adibidez, zubi garuntxora iristen diren aferentzia urdinez ikusten diren eremuetara iritsiko. Eferentzia beste leku batzuetatik aterako dira. Horrekin erlazionatuta nukleo sakon bat egongo da, (zubi garuntxoaren kasuan, nukleo horzduna).
Odoleztapena
Bi orno arteria k foramen magnum-etik sartzen dira eta erraboil zubietako ildoan bat egiten dute arteria basilar ra sortuz.
Orno arteriatik:
Arteria basilarretik:
Aurrerago ikusiko dugu hipofisiaren inguruan Willisen poligonoa dagoela, zeina burmuin osoa odoleztatzeko ardatza izango den. Arteria honek poligono horretan parte hartuko du.
Herguijuela del Campo
Herguijuela del Campo Salamancako udalerria da, Sierra de Francia eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 108 biztanle zituen.
Garuntxo
Odoleztapena
Garuntxo arteria hauek garuntxoaz gain entzefalo enborra eta bere bizkarraldeko eremua ere odoleztatuko dute. Klinikan 3 garuntxo arteriak izendatzeko ingelesezko siglak erabiltzen dira:
Arteria bakoitzaren izenak adieraziko du zein atal irrigatzen duen.:
Zain itzulera
Entzefalo enborrean luzetarako eta zeharkako zainak daude:
Garuntxoaren kasuan, hainbat zain daude paraleloki kokatuta. Horiek, batez ere, zain zabalgune edo sinuetan drainatuko dute. Zain zabalgune hauek garuntxoaren dendan kokatzen dira: zeharkakoa eta zuzena.
Neotoma goldmani
Neotoma goldmani Neotoma generoko animalia da. Karraskarien barruko Neotominae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Joué-du-Bois
Joué-du-Bois Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Joué-du-Bois udalerrian erroldatutako biztanleak 438 ziren. Familiak 168 ziren, horien artean 52 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 52 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 64 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 271 ziren, horien artean 190 aktiboak ziren eta 81 inaktiboak ziren. 190 pertsona aktiboetatik 179 lanean zeuden (100 gizon eta 79 emakume) eta 11 langabezian zeuden (6 gizon eta 5 emakume). 81 pertsona inaktiboetatik 26 erretiraturik zeuden, 38 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Joué-du-Bois udalerrian 173 unitate fiskal zeuden, 436 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.102 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 zurgina, 1 ile apaindegia eta 2 jatetxeak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Joué-du-Bois udalerrian 41 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.584 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Eskuin politiko
Politikan, eskuina gizarte hierarkiaren edo gizarte berdintasunik ezaren forma batzuk saihestezintzat, naturaltzat, normaltzat edo desiragarritzat ikusten dituzten jarrera edo jarduera politikoak dira, jarrera hori lege naturalean edo tradizioan oinarriturik justifikatuta.
Proposamen politiko gehienetan ezker politikoaren aurkakoa da. Herrialde kapitalistetan, kapitalismoa, nazionalismoa, liberalismo ekonomikoa eta kontserbadurismoa aldezten ditu. Ekonomian, esaterako, ekimen pribatuaren sustapena eta estatuaren esku hartzea ahal den gehiena mugatzea aldezten ditu.
Stegosaurus
Stegosaurus edo estegosauroa ("narrasti teilatuduna", grezieraz) Ornithischia dinosauroen barneko genero bat izan zen. Jurasikoan bizi zen (156 eta 144 milioi urte inguru), gaur egungo Ipar Amerikan eta Europan. 2006an Portugalen ale bat aurkitu zen.
Lau hankako belarjalea zen. Bizkarra oso okertua zuen eta bertan kokaturik zituen plaka handien bi lerroengatik errazen identifikatzen den dinosauriotako bat da. Aurreko hankak oso motzak ziren eta horri esker burua lurretik gertu eramaten zuen. Isatsa zurruna zen, arantza luzeak zituena, eta airean eramaten zuen.
Aurreneko fosilak eta izendapena
Lehen fosilak Othniel Charles Marshek identifikatu zituen 1877an, Hezurren Gerraren garaian. Fosilak Morrison (Colorado) herriaren iparraldean aurkitu zituen eta Stegosaurus armatus izena eman zien. Plaka handi horiek ikusita, dortoka itxurako animalia bat zela pentsatu zuen eta "narrasti teilatuduna" izena ezarri zion generoari. Hurrengo urteetan, ale gehiago aurkitu ziren eta Marshek berak hainbat argitalpen egin zituen 1877 eta 1897 artean.
Espezie berriak
1878an Edward Drinker Copek antzeko animalia baten fosil zatiak aurkitu zituen eta Hypsirhophus discurus izena eman zion, baina gaur egun Stegosaurusen sinonimo kontsideratzen dute ikerlari gehienek.
Harez geroztik, makina bat hezurdura aurkitu dira Wyoming, Utah eta Colorado estatuetan (AEB).
Plaken kokapena
Museoetan Stegosaurusen hezurdurak eraikitzen hasi zirenean, eztabaidak sortu ziren plaken kokapenaren inguruan, izan ere, aurkitu ziren aztarnetan, plakak hezurduraren inguruan edozein modutan agertzen baitziren.
Gorputza
Hainbat espezie deskribatu dira: handiena Stegosaurus ungulatus zen. Estegosauro helduak 9 metroko luzera, 4 metroko garaiera eta 7 tonako pisua zituen. Lau hanka apaxdunek eusten zioten gorputzari. Gorputza aurrerantz estutuz zihoan, buru txikiraino. Beste aldetik, isats zurruna zeukan eta lau arantzaz hornituta zegoen.
Estegosauroaren osagai adierazgarrienak bizkarrean zituen plaka edo xaflak ziren, bi ilaratan antolatuta.
Garezurra
Garezurra luzea eta estua zen, gorputzarekin alderatuta oso txikia. Sudurra eta begiaren artean dagoen fenestra zuloa txikia zen, egungo txorien antzekoa. Burua lurretik gertu zuenez, landaretza baxua jaten zuen, horrela interpretatzen da aurreko hortzen gabezia eta horren ordez zeukan adar itxurako mokoa. Azpiko baraila alboetatik luzatzen zen, haginak estaliz. Gaur egungo dortoken antzeko itxura bide zuen. Haginak txikiak, triangeluarrak eta lauak ziren, landareak ongi xehatzeko.
Garezurraren tamaina ikusita, estegosauroaren garuna intxaurra baino pixka bat handiagoa zen, ziur aski: zentzumenak gutxi garatuta zeuzkala iradokitzen du horrek.
Hezurdura
Bizkarrezurrak lepoko 10 orno eta bizkarreko 27 zituen eta ondoren sakroko 4 orno zeuden. Horri isatseko 46 ornoak gehitu behar zaizkio. Hezur muina isatseko 35. ornoraino iristen zen.
Plakak
Stegosaurus espezie guztiek bizkarraldean plakak zituzten. Elkarrekiko banaturik zeuden 17-22 plaka lau ziren. Osteodermo esaten zaie eta gaur egun hainbat krokodilo espezietan ere ikusten dira. Plaka handienak aldakaren inguruan zeuden eta 60 cm zabal eta 60 cm garai ziren, espeziearen arabera plaken tamaina eta kokapena aldatu egiten da, ordea. Plakok keratinazko zorro batek estaltzen zituen.
Postura
Aurreneko fosilak identifikatu zituenean, aurreko hankak txikiak zirela ikusita bi hankako dinosauroa izango zela pentsatu zuen Marshek. 1891ean, aldiz, animaliaren gorputz sendoa aintzat hartuta, lau hankatan ibiltzen zela ondorioztatu zuen eta Stegosaurus ungulatusaren ilustrazio famatua egin zuen. Robert T. Bakkerrek proposatu zuen tarteka isatsa tripode gisa erabili eta tente jar zitekeela, zuhaitzetako hostoak jateko baina Carpenterrek kontrakoa irizten zion.
Plakak kopulaziorako oztopo izango zirela ikusi da. Hainbat hipotesi proposatu dira: agian emea alboraka etzaten zela, isatsa altxatzen zuela... Baina hortaz ez da erabaki zehatzik hartu.
Aurreko hankak eta atzeko hankak hain tamaina desberdinekoak izanik, pentsatzen da animalia nahiko geldoa izango zela eta gehienez ere 6-7 km/h abiadura finkatu zaio. Aurkitu diren oinatzak aztertu ondoren, adin desberdinetako estegosauroek taldeetan bidaiatzen zuela ikusi da. Lauzpabost kumeren aztarnak norabide berean aurkitu dira. Estegosauro gaztea helduaren oinatzak zapaltzen ditueneko arrastoak ere aurkitu dira.
Dieta
Estegosauroak belarjaleak ziren, dena dela haginak Ornithischia ordeneko gainerako dinosauroengandik desberdinak ziren eta oraindik ez da ongi zehaztu estegosauroen elikadura estrategia. Hortzak ez zeuden elkarri itsatsita eta badirudi goitik beherako mugimendua bakarrik egin zezaketela. Fosiletan ez da gastrolitorik aurkitu, digestioan laguntzeko dinosauroek urdailean sartu izan ohi zituzten harriak, eta ondorioz landare kopuru handiak jan beharko lituzketela proposatu da.
Estegosauroak bizi ziren garaian belarrik ez zegoen oraindik eta goroldioa, iratzeak, azeri buztanak, zikadak, koniferoak eta fruituak jaten zituzten.
Onartuak
Hasiera batean, espezie ugari deskribatu baziren ere, egun hiru espezie ziurtzat hartzen dira, zalantzazko batzuk ere dauden arren.
Berdefiniturikoak
Hainbat espezie hasiera batean Stegosaurus generokoak kontsideratu baziren ere, gaur egun beste genero batzuetan daude.
Taxonomia
Ondorengo kladograma hau Mateusek eraiki zuen 2009an :
Paleoekologia
Stegosaurus ugari aurkitu diren Morrison Formazioa ingurune nahiko lehorra izango zen, ongi bereizitako sasoi hezea eta lehorra zituena. Uholde lautadak zeuden eta ibaien ertzean konifero zuhaitzak eta iratzeak bide zeuden. Haietaz gain, alga berdeak, onddoak, goroldioak, zikadak, gongkoak eta azeri-buztanak aurkitu dira; animaliei dagokienez, bibalboak, barraskiloak, arrainak, igelak, arrubioak, dortokak, muskerrak, krokodilazeoak...
Estegosauroarekin batera, beste hainbat dinosaurio ere bizi izan ziren, besteak beste, Allosaurus terapodo haragijalea eta Brachiosaurus, Apatosaurus, Diplodocus sauropodoak. Dena dela, estegosauroak horiek baino eremu lehorragoak atsegin zituen.
Stegosaurus-a egungo kulturan
Identifikatzeko erraza izanik filma, marrazki bizidun eta komiki askotan agertu ohi da. Halaber, haurrentzako jostailu ugari ere egin dira. Hasierako fosilak egoera kaskarrean zeudenez, itxura desberdin asko eman izan zitzaizkion, baina 1891ean Marshek itxura zehaztu zuenetik, dinosauro marraztuenetakoa da.
Marsh-en ilustrazioa erabili zen King Kong (1933) filmean agertu zen estegosauroa eraikitzeko.
Museo askotan ezinbestekoak dira estegosauroaren hezurdura eraikiak. Ezaguna da Londresko Historia Naturalaren Museo ko "Sophie" izeneko estegosauroaren hezurdura, geologia atalera sartzeko korridorean.
Gomphus vulgatissimus
Gomphus vulgatissimus Gomphus generoko burruntzia da, Europan endemikoa dena.
Basa eta Itsas Fauna eta Landaredian Arriskuan dauden Espezieen Euskadiko Zerrendaren kalteberen kategorian sartu zuten.
Hubert Maga
Hubert Maga (Parakou, 1916ko abuztuaren 10a - Cotonou, 2000ko maiatzaren 8a) Dahomeyko lehenbiziko presidentea izan zen.
Eskola zuzendaria izan zen 1936tik 1945era. 1947an Rassemblement Démocratique du Danhomé alderdia sortu zuen eta 1951n Frantziako Nazio Biltzarraren kidea aukeratu zen. Bere agintaldian zehar ekonomia hondatu zen eta langabezia handitu zuen. 1961ean Justin Ahomadegbé-Tomêtin oposizioaren liderrak zuzendutako hilketako saioa jasan zuen. 1962an alderdi bakarreko sistema inposatu zuen. 1963ko urriaren 22an Christophe Soglo armadaren buruzagiak dimitzera behartu zuen. Espetxean egon zen 1965eraino eta gero Togon eta Parisen erbesteratu zen. 1970ean Presidentearen Batzorde birakariaren lehendakaria izan zen Ahomadégbérekin eta Sourou-Migan Apithyekin batera. 1972ko Mathieu Kérékouren estatu-kolpearen ondoren espetxera itzuli zen 1981eraino. Bere askatzearen ondoren publikoa bizitzatik erretiratu zen.
Fanny Bullock Workman
Fanny Bullock Workman (Worcester, Massachusetts, 1859ko urtarrilaren 8a - Cannes, Frantzian, 1925eko urtarrilaren 22a) geografoa, kartografoa, esploratzailea, bidaia idazlea eta mendizale amerikarra izan zen, batez ere Himalaian. Lehenengotariko emakumezko alpinista profesionala izan zen. Esplorazioak egiteaz gain, zortzi bidaia liburu argitaratu zituen.
Goi mailako hainbat emakume-errekor ezarri zituen, William Hunter Workmanekin batera.
Emakumeen eskubideak eta emakumeen sufragioa femeninoa sustatu zituen.
Biografia
Familia aberats batean sortua, Fanny garai hartako neska-eskola onenetara joan zen eta Europara hainbat bidaia egin zituen . William Hunter Workmanekin ezkontzeak erraztu zion Hampshire Berriko alpinismoan bere lehen urratsak egitea, eta munduan zehar harekin bidaiatzea. Euren finantza baliabideak eta kontaktuak kapitalizatzea lortu zuten Europa osoan, Afrika iparraldean eta Asian zehar bidaiatzeko. Bikoteak bi seme-alaba izan zituen, bidaitzen ari ziren bitartean, umeak zenbait ikastetxetan utzi zituzten eta hainbat zaintzaileren esku. Fannyk ez zuen bere burua familia emakumetzat jotzen eta edozein gizonen mailara hel zitekeen "emakume berria" zela ikusi zuen. Bikoteak Suitzan, Frantzian, Italian, Espainian, Aljerian eta Indian hainbat bizikleta ostera egin zituen . Milaka kilometro egin zituzten, aterpea topatzen zuten tokian atseden hartuz. Bidaia bakoitzari buruzko liburuak idatzi zituzten, eta bertan, bisitatutako lekuetako emakumearen egoera komentatzen zuten. Bizikleta bidaiei buruzko narrazio goiztiar hauek interes handiago sortu zuten mendizaletasunari buruzko liburuek baino.
Indiako bizikleta bidaiaren amaieran, bikoteak Himalayako mendebaldera eta Karakórum aldera jo zuen udako hilabeteetan eta altitude handiko alpinismoa egiten hasi ziren. Hurrengo hamalau urteetan zortzi aldiz itzuli ziren lurralde honetara.
Mendizaletasunerako ekipamendu modernorik ez bazuten ere, Workmandarrek hainbat glaziar esploratu zituzten eta hainbat mendi gailurretaraino heldu ziren. 7.000 metroko Pinnacle Peakera ere iritsi ziren, garai hartan emakumezkoen altuerako errekorra ezarriz. Urte askotako espedizio luzeak antolatu zituzten, baina zenbait kasutan arazoak izan zituzten bertako langileekin harreman ona mantentzeko. Estatu Batuetan izan zuten aberastasunak eta pribilegioak ez zien jatorrizko biztanleriaren posizioa ulertzen lagundu, eta portatzaile fidagarrien zerbitzuak lortzeko zailtasunak izan zituzten.
Himalaiara egindako bidaien ostean, Fannyk bere esperientziari buruzko hainbat hitzaldi eman zituen baita garaiko hainbat intelektual elkarteren gonbidapenak jaso ere. Fanny Sorbonan mintzatu zen lehen estatubatuar emakumea izan zen eta Royal Geographic Societyn hitz egin zuen bigarrena. Ohorezko domina ugari jaso zituen Europako geografia eta mendizaleen elkarteetatik, eta bere garaiko mendizalerik garrantzitsuenetarikoa izan zen. Garai hartan, emakume batek altuera handiak igo zitzakeela erakutsi zuen, gizonezkoen moduan, indarrean zegoen genero-hesia ezabatzen lagunduz.
Lehen urteak
Fanny Bullock 1859ko urtarrilaren 8an jaio zen Massachusetts en, Pilgrim Fathers goi mailako familia baten, hiru neba-arreben artean gazteena izan zen. Bere ama Elvira Hazard zen, eta aita Alexander H. Bullock, Massachusettseko enpresari eta gobernadore errepublikanoa. Fannyk hainbat irakasle izen zituen New Yorkeko Miss Graham Eskolara joan aurretik, eta gero Parisen eta Dresdenen eman zuen denbora. Thomas Pauly-k Fannyren bere biografian idatzi zuen "gaztetatik Fanny bere posizio pribilegiatuaren murrizketekin haserretuta zegoela". Garai hartan idatzitako istorioetan Fannyk abenturarekiko zuen interesa kontatzen du. "Oporretako pasartea" izenburuko idazkian, ingeles aristokrata eder bat deskribatzen da gizartea mespretxatu, Grindelwaldetik ihes egin, mendizale bikaina bihurtu eta amerikar batekin ezkonduko dena.
Michael Plintek dioenez, istorio honek Fanny Workmanen bizitzaren zati bat laburbiltzen du, bidaiatzeko espiritua, mendien maitasuna eta emakumeen eskubideen aldeko konpromisoa barne. 1886an, Indiako Lehen Gerran girotutako New York aldizkarian ipuin bat argitaratu zuen, "neska zuri" baten harrapaketa eta salbamenduari buruzkoa, The Record-Unionen aipamen baten arabera oso estilo atsegina du kontaketak. 1879an Fanny Ameriketako Estatu Batuetara itzuli zen eta 1882ko ekainaren 16an William Hunter Workmanekin ezkondu zen. Bera baino 12 urte zaharragoa zen senarra. William ere familia aberats batetik zetorren, Yale Unibertsitatera joan zen lehenengo eta Harvarden medikuntza ikasi zuen. 1884an Rachel izeneko alaba bat izan zuten. Williamek Fanny mendizaletasunean sartu zuen ezkontzaren ondoren, eta hainbat uda eman zituzten elkarrekin Hampshire Berriko Mendietan. Han, Washington (1.918 m) mendiaren gailurrera iritsi ziren hainbat alditan. Estatu Batuetako ipar-ekialdeko eskualde honetan alpinismoak beste emakume batzuekin batera mendizaletasun trebetasunak garatzeko aukera eman zion Fannyri. Europako klubek ez bezala, American White Mountain mendizaletasun klubek emakumezko kideak baimendu zituzten eta emakumeak jarduera hori praktikatzera animatu zituzten. Eskualde honetako mendizaletasunari buruzko genero dinamikei buruzko bere artikuluan, Jenny Ernie-Steighnerrek adierazi zuen prestakuntza-esperientzia horrek Fannyk emakumeen eskubideekiko zuen konpromisoa moldatu zuela, eta gehitu zuen "garaiko beste mendizale ospetsu bakar batek ere, ez gizonek ez emakumek, ez zuela hain argi eta sutsu hitz egin emakumeen eskubideen alde". Workmantarrei, ordea, ez zitzaien gustatzen Worcesterreko bizitzaren izaera, eta nahiago zuten Europan bizi.
Bien gurasoen heriotzaren ondoren, propietate nabarmenak heredatu zituztenetik, bikoteak Europan zehar egin zuen lehenengo bidaia hasi zen, Eskandinavia eta Alemanian zehar.
Europan bizikletaz bidaiatzen
1889an, Workmandarrak Alemaniara joan ziren bizitzera Williamek osasun arazoak zituelako, Paulyren arabera aitzakia soil bat izan zitekeen arren, oso azkar sendatu zen han. Bikotearen bigarren semea, Siegfried, Dresdenera iritsi eta gutxira jaio zen. Hala ere, Fannyk ez zuen ohiko emazte eta ama rolekin konformatu nahi, sortzaile eta abenturazalea bihurtu nahi zuen,
Banco Bilbao Vizcaya eraikina (Madril)
Banco Bilbao Vizcaya eraikina, Espainiako Madril hiriburuan dagoen Banco Bilbao Vizcaya finantza erakundearen eraikin bat da, Alcalá kalearen 16. zenbakian. 1920-1923 artean Ricardo Bastida euskal herritar arkitektoak diseinatu eta eraikiarazi zuen.
La Défense
La Défense Parisko eskualdeko negozio gune nagusia da, eta Europako lehena bulego merkatuan. Senako Gainak departamenduan dago, Parisko ardatz historikoaren jarraipenean, Louvre museoan hasi, Eliseo Zelaien hiribidetik jarraitu, Garaipen Arkutik igaro eta Sena ibaia zeharkatu ondoren. Negozio gune hau hiru udal barrutien barnean dago: Nanterre, Courbevoie eta Puteaux.
La Défense auzoan etxe orratz eta eraikin garai ugari dago, gehienak bulegoak (3 milioi m² inguru). Hala ere, funtzio askotako auzoa da: 600.000 m² etxebizitza eta Quatre-Temps merkatari gunea (1981ean inauguratua). 2009an, auzoak 180.000 soldatako eta 20.000 biztanle zituen.