cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ludwigsburg
Ludwigsburg Jauregia
Estiloa dudarik gabe aleman kutsuko barrokoa da, baina era berean frantziar eragina nabarmentzen da. Kontutan hartu behar da, XVII. eta XVIII. mendeetan Europan barrena “Ilustrazioaren Mendea” oholde bezala suertatu zela. Sorrerak Frantziako Erreinuari errepikatzen dio bai izpirituz, baita formalizazioan ere, eta eredu eta ispilu Versailles Jauregia da. Izan ere, Versailles-en lan egin zuen G. Frisonik bukatu zuen 1733-ean eraikina. Ludwigsburg Jauregia “Suabiako Versailles” deitzen dute turismo karteletan.
Eskola segregazio
Eskola sistema batzuetan ikasle mota jakin batzuek jasaten duten bazterkeriari, sistematikoa denean eta denboran jarraikita denean, eskola segregazioa deitzen zaio. Bazterkeria hori normalean egoera sozioekonomiko ahulenetan dauden ikasleek jasaten dute.
Ludwigsburg
Ludwigsburg Jauregia
Gaur egun Estatuko Museoa aterpetzen du, Barroko estiloko pintura eta zeramikaz espezializatua, Barroko antzezlanak jokatzen dira, eta Württemberg Dukeen hilobiak bisitatzen dira.
Eskola segregazio
Ezaugarri jakin batzuengatik —ekonomikoak, linguistikoak , generokoak , erlijiosoak   , jatorri geografikoak   , jatorri etnikokoak — leku jakin batean talde bat batzen denean erabiltzen da eskola segregazio kontzeptua.
Gizarteetan ez dago inoiz banaketa perfekturik, populazio taldeak ingurune jakin batzuetan biltzen direlako, baina, bereizketa gehiegizkoa bada, segregazioaz hitz egiten da. Hala da eskoletan ere; esate baterako, jatorri atzerritar eta egoera ekonomiko ahuleko ikasle asko batzen dituen ikastetxe bat. Horiek ghetto eskolak gisa izendatzen ditugu, baina bada beste aldea ere: bunker eskolak, klase altuko eta aberatsetako kideen eskola elitistak.
Eskola segregazioa sustatzen duten eskola sistemek hainbat prozedura erabili ohi dituzte segregazioa sustatzeko, batzuetan diskurtso ofizialetan aldarrikatzen denaren kontrakoa eginez. Segregazioa sustatzen da ahalmen ekonomiko txikien dauzkaten familietako ikasleak eskola jakin batzuetara bideratzen, hainbat prozedura erabiliz, batzuetan agerikoak, beste batzuetan ez hain agerikoak. Bazterkeria eskola batzuen barru-barruan ere gerta daiteke, ikasle jakin batzuk ikasgela jakin batzuetara bideratuz.
Esklusioa
Eskola sistema batzuetan talde txikiak edo ez hain txikiak eskola sistematik erabat kanpo uzten dira hainbat arrazoirengatik. Pertsona horiek ez omen dira gai besteek jasotzen duten hezkuntza jasotzeko, edo besteen ikasketa prozesuan traba izango direla uste da...
Esate baterako, gizarte batzuetan neskak utzi izan dira eskola sistematik kanpo.
Segregazio
Talde jakin batzuentzat eskola sistema berezituak edo talde berezituak sortzen dira.
Integrazio
Gizarte batzuetan talde batzuk integratzeko ahaleginak egin izan dira. Talde horietakoak desberdintzat jotzen baziren ere, sisteman integratzeko edo asimilatzeko ahaleginak egin izan dira. Talde horietakoei, baina, gutxiengo batekoak direla jakinarazten zaie eta beraiei dagokiela integratzeko lanaren parte handi bat.
Esate baterako, hezkuntza sistema batzuetan ahaleginak egin izan dira talde etniko edo erlijioso batzuk talde nagusietara erakartzeko, baina talde nagusietako lan ildoa gehiegi egokitu gabe.
Synodontis macrostoma
Synodontis macrostoma Synodontis generoko animalia da. Arrainen barruko Mochokidae familian sailkatzen da.
Eskola segregazio
Inklusioa
Eskola inklusiboa dela esaten da eskola sistemak ahalegin handiak egiten dituenean pertsona guztiak, ―bakoitzak bere ezaugarri propio nagusiei uko egin gabe―, bateratzeko, eta ahalegin horiek arrakasta dutenean.
Eskola segregazioa Euskal Herrian
Euskal Herrian horrelakorik oraindik ere gertatzen dela salatu izan dute hezkuntza arloko profesional batzuek. EAEko Hezkuntza Sailburuak nolabait aitortu zuen horrelakorik gertatzen zela bertoko hezkuntza sisteman eta segregazioari aurre egiteko plana iragarri zuen 2022an.
Hegoaldean Espainiako Lege nagusiaren garapenerako bi Dekretu onartu egiten dira, bata EAEko Legebiltzarrean eta bestea Goi Nafarroako Legebiltzarrean. Iparraldeko hezkuntza sistema zuzenago kudeatzen da Frantziako administrazio zentraletik.
Segregazio mota batzuk EHn
Agian inklusioaz, segregazioaz, integrazioaz eta, hitz egiten denean gehien aipatzen diren ikasleak desgaitasun fisiko edo intelektualen bat duten ikasleena izaten da. Euskal Herriko hezkuntza sistema guztiek aspaldidanik neurriak hartu dituzte desgaitasun fisiko eta intelektualak dituzten ikasleak, edo ikasteko nahasmenduak dituzten ikasleak, nola edo hala, beste ikasleekin integratzeko. Ikasle batzuk, baina, gela berezietan, "gela egonkorretan" hazi eta hezi egin dira urtetan, eta berezitutako ikasgela horietatik saiatu dira hezitzaileak nolabaiteko integrazioa lortzen.
Beste segregazio mota bat ekonomikoa. Ikastetxe pribatu eta itunpeko batzuek familiei kuotak exijituz bunker eskolak sortzeko arriskua hortxe dago. Ikasleen eskolatik kanpoko ekintzen kalitatea oso lotuta egoten da familien ahalmen ekonomikoekin eta eskolaz kanpoko jarduerak desoreka ekonomikoaren iturri direla frogatuta dago.
Beste segregazio mota bat hizkuntzari dagokio. Iparraldean euskarak ez dauka ofizialtasunik eta horrek hainbat problema ekarri dizkie euskarazko hezkuntza normal garatu nahi dutenei. Esate baterako azterketa ofizial batzuk, —Baxoa, Brebeta—, ezin euskaraz egin. Hegoaldean euskara koofiziala da EAEn eta Nafarroako iparraldean. Euskara hezkuntza sisteman txertatzeko hiruzpalau eredu sortu ziren XX. mendearen 80. hamarkadan. A, B eta D ereduetan euskara irakasgai hutsa izatetik komunikazio lehen hizkuntza izatera, espektro osoa topa daiteke eskolatik eskolara eta batzuetan ikasgelatik ikasgelara eskola bakar baten baitan. Euskara eta euskal literatura irakasgatik ebaluatzetik salbuetsita geratu diren ikasleak ere badaude, (euskararekiko lotura duen irakasgai bakarra, eredu horretan). Azken urteotan Nafarroa garaian ingelesa komunikazio lehen hizkuntza bezala, PAI, sustatu duten hainbat ikastetxe ere sortu dira.
"Ikasle bikainen taldeak" sortzea ere segregazio mota bat izan daiteke. Teorian XXI. mendean saihestu egin behar dira, legez, akademikoki bikainak izango diren taldeak edo akademikoki motelago moldatzen diren ikasleen taldeak osatzea. Baina praktikan sortu dira, noiz edo noiz, batez ere azken hauei laguntzeko talde bereziak, errekurtso gehiagorekin, etab. Hemen ere aitzakia hizkuntzen irakaskuntza izan da maiz. Hirugarren hizkuntza sustatuko da, "hirueledun" taldeak sortuko dira, eta talde horietan sartzeko emaitza akademikoak kontuan hartu dira. Batzuen ustez garai batean hainbat eskolatan, batez ere bigarren hezkuntzako ikastetxeetan ingelesa indartzeko egiten ziren berariazko taldeak segregazio mota bat sortzen zuten. Izan ere ingeles ordu gehiagotan ikasteko sortzen ziren talde berezietan irizpide akademiko batzuk ezartzen ziren eta, nolabait, ikaslerik onenak hautatzen ziren talde horietan ikasteko.
Erlijio jakin bat sustatzeko egitasmo nagusia duten ikastetxeak ere badaude. Hego Euskal Herrian erlijio bati lotutako eskolen artean, ikasle gehien batzen dituen proiektuak, Eliza Katolikoari atxikia daude. Eskola horietan ikasteko ikasleak ez dira zertan katolikoak izan, ez dute zertan beren burua katolikotzat aitortu. Baina eskola horietan erlijio katolikoetako irakasgaia nahitaezkoa da.
Hego Euskal Herrian erlijio katolikoak, oraindik ere, badu lekutxo bat eskola sistema osoan. Erlijio eskolak hautazkoak dira, eta teorian, hiruzpalau erlijio zuzenean ezagutzeko aukera dago eskoletan bertan, ―judaismoa, islama, eta kristautasunaren bi aldaera―, baina praktikan, eskoletan irakasten den erlijio bakarra, katolizismoa da. Hego Euskal Herrian familiek eskubidea dute erlijio jakin horietako batean eskolak eskatzeko eta Espainian diseinatutako legeak ezartzen ditu ebaluazio irizpideak-eta.
Chionomys roberti
Chionomys roberti Chionomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Arvicolinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Eskola segregazio
Segregazio mota batzuk EHn
Iparraldean Frantziako Errepublikako laizismoa erabat hedatua dago hezkuntza sistema osoan.
Spurrita
Spurrita silikato motako minerala da.
Blanca Busquets i Oliu
Blanca Busquets i Oliu (Bartzelona, 1961eko martxoaren 20a) idazle, hizkuntzalari eta gidoilari katalana da.
Biografia
Bartzelonan jaioa eta Cantonigròsen oso sustraituta, laster joan zen Iruñera bizi izatera, aitak han baitzuen lana. Nafarroako hiriburuan bizi izan zen 1972ra arte. Iruñean, frantses eskola batean egin zituenez lehen ikasketak, frantsesez ikasi zuen irakurtzen eta idazten, gaztelaniaz baino lehenago. Umetatik hasi zituen musika ikasketak. Geroago, familia Kataluniara itzuli zenean, Bartzelonan kokatu ziren, eta han jarraitu zituen musika ikasketak. Hainbat abesbatzako kidea izan zen eta hamar urtez aritu zen Kataluniako Gazte Perkusionista Orkestran. Txikitatik dantza klasikoan sartu zen, eta 25 urte bete arte egin zuen dantza. Can Brians-eko Espetxe Zentroan boluntario aritu zen, 2001 eta 2003 bitartean SiFaSol abesbatza zuzendu zuen.
Musika esparruan daukan jakintza zabalari esker, Canal 33 irratian Hidrogen izeneko saioan esatari lana egin zuen, eta zazpi urtez Kataluniako Telebistaren musika klasikoko programako editore izan zen.
Cantonigròseko Nazioarteko Musika Jaialdiaren sortzaileetako bat da eta batzorde antolatzaileko kide izaten jarraitzen du, ekoizpen batzordean. 1986tik dabil Catalunya Ràdio kateetan zuzendari eta gidoilari gisa, irratigintzaren alderdi gehienetan. Baita ere, Osona.com egunkari digitalean idazten du.
Irakurketa klubetan parte hartzeaz gain, berriketaldiak, aurkezpenak eta hitzaldiak eskaini ditu Katalunian zehar, Espainiako hainbat lekutan, baita L'Alguer, Mosku, Leipzig, Berlin eta Krakovia hirietan ere. Varsoviako Liburu Azokan idazle katalanen ordezkaritzako kide izan zen 2016an.
Llibreter 2011 izeneko saria irabazi zuen La nevada del cucut (Kukuaren elurtea) eleberriarekin, Alghero Donna literatura eta kazetaritzako saria 2015ean, La casa del silenci lanaren italiar itzulpenagatik.
Iruñetik Bartzelonara
2022ko hasieran argitaratutako Constel·lacions eleberrian lau belaunaldiko familiaren potret autobiografiko bat egin zuen. Aitona zaharrak ehun urte bete behar dituen asteburuan, familia osorik biltzen da haren inguruan.
Eleberria den heinean fikzioko lantzat hartu behar den arren, osagai autobiografikoak ugariak dira liburuan. Egileak aitortu zuenez, liburua idazten hasteko ideia sortu zitzaion aitak Fernando Arambururen Patria eleberria irakurri zuenean. Izan ere, orduan aitortu zion aitak zergatik aldatu ziren Iruñetik Bartzelonara, bat-batean, 1972an: ETAren xedeen zerrenda batean agertu zen haren izena. Gertakari hori garrantzizkoa izan arren, dena dela, ez da Constal·lacions eleberriaren hari narratibo bakarra; horrekin batera, aitonak Gerra Zibilean izandako bizipenen arrastoa, astronomian barrena egindako ikasketak, seme-alaben, biloben eta birbiloben amodioak eta ibilerak... dira eleberriaren mosaikoa.
Spurrita
Ezaugarriak
Spurrita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.
Nahasketa-ebazkizun
Oinarrizko aljebran, nahasketa-ebazkizunak osagai bat proportzio ezberdinetan dituzten bi produktuetan, bakoitzetik zenbat hartu behar den, proportzio jakin bateko produktua lortzeko, kalkulatzea eskatzen duten ebazkizunak dira. Irakaskuntzan maiz erabiltzen dira, bi ekuazio linealetako sistemaren aplikazio gisa. Metalen aleazio, nahasketa kimiko eta prezio ezberdinetako gaien nahasketa moduan agertzen dira.
Nahasketa kimikoak eta aleazioak: adibide bat
''Alkoholezko % 80ko eta % 40ko A eta B disoluzioak dauzkagu, hurrenez hurren. Alkoholezko %70eko disoluziotik 12 litro izateko, zenbat litro nahastu behar dira hasierako disoluzio bakoitzetik?''
Beraz,
Ebazkizun honek zenbait aldaera ditu. Osagai baten kopuru ezagunetik abiatu eta bukaerako kopurua ezezaguna izan daiteke. Adibidez,
''Alkoholezko % 80ko eta % 40ko A eta B disoluzioak dauzkagu, hurrenez hurren. A disoluziotik 5 litro dauzkagu. Zenbat litro hartu behar dira B disoluziotik nahastu ondoren % 70eko alkohola duen disoluzio bat izateko?''
Planteatu beharreko ekuazioak hauek dira kasu horretan:
Prezioak: adibide bat
''Kiloko 20 eta 50 eurotako kafeak daukagu. Zenbat kilo hartu behar dira bakoitzetik 30 euroko kafe-nahasketa batetik 5 kilo izateko?''
Planteatu beharreko ekuazioak hauek dira:
Bigarren ekuazioak kafe-osagaien balioen eta bukaerako kafearen balioaren baliokidetasuna ezartzen du:
Kiloko 20 euroko kafetik 5 kilo daude, zenbat kilo hartu behar dira 50 euroko kafetik, ondoren nahastu eta 40 euroko kafea izateko?
Planteatu beharreko ekuazioak hauek dira kasu horretan:
Merle Oberon
Merle Oberon (Mumbai, India, 1911ko otsailaren 19a -Malibu, Ameriketako Estatu Batuak, 1979ko azaroaren 23a), Estelle Merle O'Brien Thompson izenarekin jaioa, amerikar-britainiar aktorea izan zen.
Biografia
Indian jaioa, Merlek ez zuen Ingalaterrara 1928 arte bidaiatu. Klub batean hasi zen lanean Queenie O'Brien izen artistikoarekin eta zenbait pelikula txikitan lan egin zuen. Bere lehen paper garrantzitsua Ana Bolenarena izan zen The Private Life of Henry VIII filmean (1933), non Charles Laughtonen ondoan lan egin zuen. 1934an Leslie Howardekin batera The Scarlet Pimpernel filma protagonizatu zuen.
1939an Cathy izan zen Tontor Ekaiztsuak filmean, Laurence Olivierren ondoan. 1954an Josefina enperatriza izan zen Desirée filmean Marlon Brandoren ondoan, honek Napoleon Bonaparteren papera egiten zuelarik.
Merle Kordagandik 1945ean dibortziatu zen eta beste hiru alditan ezkondu zen. Istripu zerebrobaskular baten ondorioz hil zen 68 urterekin.
Hodonín (Blanskoko barrutia)
Hodonín Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 123 biztanle ditu eta 3,18 kilometro koadroko azalera. Blanskoko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1281 urtean egin zen.
Puffinus persicus
Puffinus persicus Puffinus generoko animalia da. Hegaztien barruko Procellariidae familian sailkatua dago.
Guns of the Magnificent Seven
Guns of the Magnificent Seven (euskaraz Zazpi Aparten Pistolak), 1969ko Paul Wendkos estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako western film bat da. George Kennedy, James Whitmore, Reni Santoni, Frank Silvera, Bernie Casey, Monte Markham eta Joe Don Baker aktoreek antzeztu zuten.
The Magnificent Seven (1960) eta Return of the Seven (1966) aurrekariak izan zituen, eta The Magnificent Seven Ride (1972) jarraipena ere. Bai eta The Magnificent Seven (1998-2000) telesaila eta 2016ko The Magnificent Seven berregokitzapena ere.
Taimyr (penintsula)
Taimyr (Таймы́рский полуо́стров) Siberiako ipar-erdialdeko penintsula handia da. Eurasiako lur-masarik iparraldekoena da. Administratiboki Errusiako Krasnoiarsk kraiari dagokio.
Geografia
Mendebaldean Jeniseiko golkoa eta Kara itsasoa ditu, ekialdean Laptev itsasoa eta Khatangako golkoa ; hegoaldean, kontinente aldera, Khatanga ibaiak mugatzen du. 400.000 km²-ko azalera dauka. Punturik garaiena Byrranga mendietan dago (1.146 m). Penintsula zeharkatzen duten Taimyr eta Piasina ibaiek Kara itsasoan dute ahoa.
Biztanleria
Nganasan herria nahikoa bakartuta bizi izan da penintsulan; horregatik xamanismo-praktikak, besteak beste, XX. mendera arte gorde dituzte.
Fauna eta flora
Munduko Natura Funtsaren arabera, Taimyr paleartikoaren barneko «Erdialdeko Siberiako eta Taimyr penintsulako tundra» deritzon eskualde ekologikoaren eremuan dago.
Taimyr penintsulan bizi izan ziren Ipar Amerikatik kanpoko azken idi musketadunak. Duela 2.000 urte inguru desagertu baziren ere, 1975ean berriz sartu zituzten.
Bo Xilai
Bo Xilai (txinera sinplifikatuz: 薄熙来; txinera tradizionalez: 薄熙來; pinyineraz: Bó Xīlái), (Beijing, Txinako Herri Errepublika, 1949ko uztailaren 3a - ), Txinako Herri Errepublikako politikari ezaguna da.
Biografia laburra
Txinako Alderdi Komunistan garrantzi handiko Bo Yiboren semea da. Hamazazpi urte zituela Iraultza kulturalean, kartzelan egon zen, bere familia guztiarekin batera. Beijingo Unibertsitatean ikasketak burutu ondoren, lanean hasi zen eta 1980an Alderdi Komunistan sartu zen.
Karguak
Hainbat kargu izan ditu, Merkataritza ministroa, Liaoning probintziako gobernadorea eta 2007tik Alderdi Komunistaren Chongqingo ordezkaria da. Liaoning probintziako gobernadore zela, Mao Zedongen garaitik zaharkituta zegoen industria eraberritu eta Txinako lehen autobidea eraiki zuen Shenyang eta Dalian bitartean.
La Zowi
Zoe Jeanneau Canto (Paris, 1993ko apirilaren 10a) La Zowi izenaz ezagunagoa, trap estiloa jorratzen duen espainiar-frantses abeslari bat da.
Bo Xilai
Karguak
2007an Alderdi Komunistaren Chongqingeko ordezkari izendatu zuten, eta ordutik ehundaka gaizkile atxilotzeagatik egin da famatu. Agintean egondako bi urtetan bi mila gaizkile eta dozenaka talde mafioso bertan-behera geratu dira.
La Zowi
Biografia
Zoe Jeanneau Canto Parisen jaio zen eta Granadan hazi zen, eta han hasi zuen bere musikari ibilbidea. Europako hiri askotan bizi izan da: Granadan, Marbellan, Londresen, Bartzelonan eta Madrilen. Artisten alaba da, bere aita gitarrista da eta bere ama poetisa.
Ibilbide Artistikoa
YouTube n ematen den El Bloque TV programa musikalaren bigarren temporadako introa egiten du eta Zora Jones produktorearekin kolaboratzen du.
Modelo gisa parte hartu zuen bere abestiak argitaratzen dituen La Vendición Records diskoetxea sustatzeko. 2018an egutegi baterako posatu zuen, Madrilgo Naranjo-Etxeberría taldeak diseinatutakoa eta gizonezkoentzako egutegi erotiko etan inspiratuta.
Bizitza Pribatua
La Zowik Romeo izeneko seme bat du Yung Beef-ekin.
Musika Estiloa eta Eraginak
Bere letren gaiak ohikoak dira trap-a generoan: droga, dirua edo prostitutak. Bera abestietan esandako izena edo “punchname”-a "La Zowi puta" da. Hainbat elkarrizketatan bere ahotsa ez duela atsegin esan du. Artistak komentatu zuenaren arabera, trap-a "dirua eta droga" da, baina baita emakumeak ahalduntzeko modu bat ere.
Polemika
2019. urtean, La Resistencia saioan egindako elkarrizketa baten ondoren polemika handia sortu zen twitter-en. Yolanda Domínguez ek Huffington Post egunkarian "¿Es La Zowi un icono feminista?" ("Ikono feminista ote da La Zowi?") artikulua argitaratu zuen, abeslariak aldarrikatzen omen duen feminismo a kritikatuz. La Zowik, aldiz, bere musikarekin sexismo ari aurre egiten diola dio.
David Movilla
Luis David Movilla Madrid edota futbolean ezagunagoa David Movilla moduan (Barakaldo, Bizkaia, 1980ko otsailaren 9a) euskal herritar futbol entrenatzailea da.
East Berlin (Pennsylvania)
East Berlin Pennsylvaniako borough bat da. Adams konderrian kokatua dago. 2010ean 1,521 biztanle zituen, 1.81 kilometro koadrotan banatuta.
Tomyris
Tomyris (ekialdeko irandar hizkuntzez: Tahmirih, "Ausarta"),, Thomyris, Tomris, Tomiride edo Tomiri erregina ere deitua, Massagetae herriko agintaria izan zen, Erdialdeko Asian, Kaspiar itsasotik ekialdean, bizi zen eszitiar herri artzain-nomada izan zena eta egungo Turkmenistan, Afganistan, mendebaldeko Uzbekistan eta hego-ekialdeko Kazakhstanen bizi zena.
Fredonia (Kansas)
Fredonia Kansasko hiri bat da. Wilson konderrian kokatua dago. 2010ean 2,482 biztanle zituen, 6.33 kilometro koadrotan banatuta.
Nunnanen
Nunnanen (iparraldeko samieraz: Njunnás) Enontekiö udalerria dagoen herrixka bat da, Finlandiako Lappi lurraldean. Udalerriko ekialdeneko herrixka da eta Inari udalerriarekin harreman gehien daukana. Nahiz eta, herrixkaren biztanle-kopurua ez den berrehunera iristen, eskola publiko bat dago bertan, Hetta hiriburutik nahiko urruti dagoelako. Gutxi gorabehera, samitarren kopurua, %20a da.
Izena XV. mendean herrixkara iritsi zen Nun herriari dagokio. Ez zen herrixka oso garrantzitsua izan, baina urteak igaro hala, geroz eta biztanle gehiago hurbiltzen joan zen bertara. Laponiako Gerran, 1945. urtean, naziek, Nunnanen birrindu egin zuten eta berregituratze-lanek hainbat urte iraun zuen.
Elur-orein abeltzaintza, ehiza, arrantza, eskia eta antzeko beste hainbat ekintza herrixkarekin betidanik egon izan dira lotuak.
Animalien heziketa
Animalien heziketa edo animalien trebakuntza animaliei baldintza edo estimulu espezifikoei berariazko erantzunak ematen irakasteko ekintza da. Trebakuntzak helburu hauek izan ditzake: konpainia, detekzioa, babesa eta entretenimendua. Animalia batek jasotzen duen entrenamendu mota aldatu egingo da erabilitako entrenamendu metodoaren eta animaliaren entrenamenduaren helburuaren arabera. Adibidez, itsu-txakur bat trebatuko da, zirkuko animalia basati baten helburu desberdina lor dezan.
Herrialde batzuetan, animalien trebatzaileak ziurtatzeko organismoak daude. Ez dute helburu edo baldintza sendorik partekatzen; ez dute eragozten norbaitek animalien hezitzaile gisa praktikatzea, ezta titulua erabiltzea ere. Era berean, Ameriketako Estatu Batuetan ez da beharrezkoa animalia-hezitzaileek ziurtagiri espezifikorik izatea. Animalia-entrenatzaile batek kontuan hartu behar ditu animaliaren portaera naturalak, eta portaerak aldatu behar ditu oinarrizko sari- eta zigor-sistema baten bidez.
Aristolochiaceae
Aristolochiaceae Piperales ordenako landare angiospermoen familia bat dira. Familiak 500 bat espezie ditu, 7 generotan banatuak, eskualde tropikaletan eta Ipar hemisferioko eskualde epeletan bizi direnak.
Zuhaixkak, lianak edo landare belarkarak dira. Aristolochia edo Asarum generoetako espezie batzuk landare apaingarritzat erabiltzen dira. Asarum canadense espeziearen errizomak benetako zingiberraren errizomaren ordezkotzat erabil daitezke.
Sendabelar gisa ere erabiltzen dira, batez ere Asarum generoko espezieak, haien errizometatik ateratzen diren olio esentzialengatik. Tradizionalki, familia honetako espezie batzuk obstetrizian erabili dira; hortik dator Aristolochia izena, "erditze ona" esan nahi baitu.
Kärntner Straße
Kärntner Straße, literalki Karintiar Kalea, Austriako Viena hiriburuan dagoen kale nabarmen bat da. Stephansplatz plazatik Vienako Estatu Operara hedatzen da, Karlsplatz plazan.
Inwood (Florida)
Inwood Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Polk konderrian dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Baliabide propio (Equity)
Baliabide propioak edo ondare garbia (izenak aldatuz joaten dira herrialde bakoitzeko legediaren arabera) enpresa bateko bazkideek egindako ekarpenak dira, hauek, enpresaren kapitalak, metatutako erreserbek eta banatuak izan ez diren irabaziek osatzen dute. Enpresaren aktibo finkoa k (ez korronte) eta errotazio-funtsa finantzatzeko erabiltzen diren baliabide iraunkorrak dira. Baliabide hauek ez dira itzuli behar, enpresaren disoluzio kasua salbuetsita, non enpresak akziodunek jarritako kapitala itzuli beharko duen.
Baliabide propioen antzera ere uler daitezke, enpresak bere jardueraren garapenean sortzen dituen baliabideak. Baliabide hauek etekinaren bitartez sor daitezke, eta baita ere, aktibo zaharkitu eta ez funtzionalen likidazioen diru-soberakinen bitartez.
East Brady (Pennsylvania)
East Brady Pennsylvaniako borough bat da. Clarion konderrian kokatua dago. 2010ean 942 biztanle zituen, 2.1 kilometro koadrotan banatuta.
Leuville-sur-Orge
Leuville-sur-Orge Frantziako udalerria da, Essonne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Leuville-sur-Orge udalerrian erroldatutako biztanleak 4.208 ziren. Familiak 1.408 ziren, horien artean 246 pertsona bakarrekoak ziren (123 bakarrik bizi ziren gizonak eta 123 bakarrik bizi ziren emakumeak), 312 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 751 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 99 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.504 etxebizitza zeuden, 1.436 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 30 bigarren erresidentzia ziren eta 38 hutsik zeuden. 1.258 etxeak ziren eta 217 apartamentuak ziren. 1.436 etxebizitza nagusietatik 1.189 bere jabearen bizilekua ziren, 205 alokairuan okupaturik zeuden eta 42 doan lagata zeuden; 45 etxek gela bat zuten, 111 etxek bi zituzten, 202 etxek hiru zituzten, 309 etxek lau zituzten eta 768 etxek bost zituzten. 1.205 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 577 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 788 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.805 ziren, horien artean 2.195 aktiboak ziren eta 610 inaktiboak ziren. 2.195 pertsona aktiboetatik 2.050 lanean zeuden (1.069 gizon eta 981 emakume) eta 145 langabezian zeuden (64 gizon eta 81 emakume). 610 pertsona inaktiboetatik 132 erretiraturik zeuden, 294 ikasten zeuden eta 184 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Leuville-sur-Orge udalerrian 1.416 unitate fiskal zeuden, 4.131 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 24.516 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 152 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 28 eraikuntza enpresak ziren, 36 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 11 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 7 higiezinen enpresak ziren, 24 zerbitzu enpresak ziren, 15 administrazio publikoko enpresak ziren eta 10 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 36 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 autoeskola, 7 igeltseroak, 7 margolariak, 4 zurginak, 5 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 3 ile apaindegiak, 3 jatetxeak, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 10 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 arropa denda zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Leuville-sur-Orge udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Synodontis manni
Synodontis manni Synodontis generoko animalia da. Arrainen barruko Mochokidae familian sailkatzen da.
Meskiten Zelaigunea
Meskiten Zelaigunea Jerusalemgo Hiri Zaharreko leku sakratu bat da, musulmanek Santutegi Noblea (لحرم القدسي الشريف‎) eta juduek Tenpluaren Mendia (הַר הַבַּיִת) deitua.
Judaismoak dioenez, hor eraiki ziren Jerusalemgo lehen eta bigarren tenpluak, eta hor eraiki beharko litzateke hirugarrena. Judutar ortodoxiak dioenez, juduek ez dute zabalgunean sartu behar.
Hortxe daude, orobat, islamaren bi tenplurik garrantzitsuenak: Arrokaren Kupula eta Al Aksa meskita. Ariel Sharonek Meskiten Zabalgunera 2000an egindako bisitak piztu zuen Bigarren Intifada.
Cochranella adenocheira
Cochranella adenocheira Cochranella generoko animalia da. Anfibioen barruko Centrolenidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Harrapakin militar
Harrapakin militarra edo gerrako ospila: soldaduek, beren buruzagiaren baimenarekin, etsaiari hartutako ondasun mugigarriak dira.
Ospila, objektu baliotsu eramangarriak, gizakiak eta abereak izaten ziren. (Gizakiak esklabo bihurtzeko asmoz-edo).
Kirurgia orokor
Kirurgia orokorra espezialitate medikoa da, Kirurgiaren multzoko zabalena. Batez ere digestio-aparatu ko eta sistema endokrinorekin lotutako gaixotasunak artatzen ditu, beti ere kirofanoan irtenbidea daukatenak.
Anestesiologia espezialitatearekin daukate harremanik handiena.
Hodonín (Chrudim barrutia)
Hodonín Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 85 biztanle ditu eta 6,96 kilometro koadroko azalera. Chrudim barrutian dago.
Kirurgia orokor
Kirurgia orokorrak hurrengoak hartzen ditu barne: traktu gastrointestinala, sistema endokrinoa eta sistema hepato-bilio-pankreatikoa; tiroide etako, paratiroide etako, bularretako, giltzurrun gaineko eta digestio-aparatuko bestelako guruinak. Era berean, horma abdominaleko hernia k konpontzeaz ere arduratzen da. Kirurgiako eremu horietan espezialistarik behar ez den arren, zirujau orokorrak horietako batean espezializatzea erabaki dezake.
Hodonín (Chrudim barrutia)
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1268 urtean egin zen.
Kirurgia orokor
Kirurgia laparoskopikoaren agerpenetik, Kirurgia Orokorra abordatze-modu berrira egokitu behar izan da, non, kirurgia irekietan lortutako trebetasunek kirurgia-modu berria osatzen duten.
Ondesteko, bularretako eta tiroideetako prozedurek izan ezik, kirurgia orokorreko beste esku-hartzeek antzeko tresneria behar izaten dute. Interbentzio mota bakoitzerako zirujau eta tresneria zehatz eta egokiak erabiltzen dira.
Alaudidae
Alaudidae paseriformea ordenako hegazti familia bat da. Mundu Zaharrean, Australiako eskualde epeletan eta Ipar Amerikan bizi da.
Cetraro
Cetraro Italiako udalerri bat da. Cosenzako probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Cetrarok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Freeport (Kansas)
Freeport Kansasko hiri bat da. Harper konderrian kokatua dago. 2010ean 5 biztanle zituen, 0.51 kilometro koadrotan banatuta.
Dicrostonyx groenlandicus
Dicrostonyx groenlandicus Dicrostonyx generoko animalia da. Karraskarien barruko Arvicolinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Montjoie-en-Couserans
Montjoie-en-Couserans Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Montjoie-en-Couserans udalerrian erroldatutako biztanleak 1.047 ziren. Familiak 418 ziren, horien artean 112 pertsona bakarrekoak ziren (56 bakarrik bizi ziren gizonak eta 56 bakarrik bizi ziren emakumeak), 153 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 121 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 32 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
El Pinar de El Hierro
El Pinar de El Hierro Hierro uhartean eta Santa Cruz Tenerifeko probintzian kokatzen den udalerri kanariarra da. 2007ko irailaren 15ean osatu zen udalerria, La Fronteratik bananduz.
Montjoie-en-Couserans
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
El Pinar de El Hierro
Auzoak
Herria lau gunetan banatzen da:
Synodontis marmoratus
Synodontis marmoratus Synodontis generoko animalia da. Arrainen barruko Mochokidae familian sailkatzen da.
Montjoie-en-Couserans
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Silverio
Silverio (?, ? - † Palmarola, 537ko abenduaren 2a) Eliza Katolikoaren 58. Aita Santua izan zen 536 eta 537 urteen bitartean. Justiniano I.aren Belisarius jeneralak Erroma lortzeko lagundu eta Witiges ostrogodoak kargutik kendu zuen.
Montjoie-en-Couserans
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 661 ziren, horien artean 465 aktiboak ziren eta 196 inaktiboak ziren. 465 pertsona aktiboetatik 438 lanean zeuden (235 gizon eta 203 emakume) eta 26 langabezian zeuden (12 gizon eta 14 emakume). 196 pertsona inaktiboetatik 77 erretiraturik zeuden, 57 ikasten zeuden eta 62 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Montjoie-en-Couserans udalerrian 453 unitate fiskal zeuden, 1.077 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.902 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 47 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 15 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 11 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 23 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 5 igeltseroak, 1 margolaria, 4 iturginak, 3 argiketariak, 7 albaitariak, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Montjoie-en-Couserans udalerrian 55 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.296 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ziertzo
Ziertzoa edo Bagurrina Ebroko haranean ematen den ipar-mendebaldeko haize fresko eta lehor bortitza da. Urteko edozein hilabetetan eman daiteke baina normalean neguan eta udaberri hasieran azaltzen da.
Mediterraneo itsasoa eta Bizkaiko golkoaren arteko presio ezberdintasunarengatik sortzen da, Mediterraneo itsasoan behe presio gune bat eta Bizkaiko golkoan presio handiko gune bat daukagunean. Haizea batzuetan oso zakarra izan daiteke eta toki haizetsuenetan 100km/h abiadurak erraz harrapatzen ditu. Bardean neurtu zen Euskal Herrian Ebroko haranean inoiz neurturiko haize abiadura bortitzena, 145km/h-koa. Ziertzoak Ebro haraneko bizitza baldintzatzen du. Haize lehortzailea izanik, landareek aurre sortutako lehortasunari aurre egin behar diote. Gainera nekazariek beraien landaketak babestu behar izaten dituzte haize honetatik.
K.a. II. mendekoa da haize honen inguruan ezagutzen den lehen aipamena, Katon Maiorrek bere kroniketan cercio izena erabiltzen du haize honi buruz hitz egiteko. Bere idatzien arabera gizon armatu bat botatzeko moduko indarra zuen haize honek.
Hodov
Hodov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 306 biztanle ditu eta 10,2 kilometro koadroko azalera. Třebíčeko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1360 urtean egin zen.
Parmelee (Hego Dakota)
Parmelee Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Todd konderrian dago, Hego Dakota estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Irail Beltza
Irail Beltza (arabiarrez أيلول الأسودaylul al-aswad) 1970ean Jordaniako armadak eta Palestinar talde armatuek izan zituzten liskarrei dagokien izena da.
Israelek 1967an Zisjordania konkistatu ondoren, palestinar erresistentziak ondoko estatu arabiarretan baseak ezartzen hasi zen, batez ere Jordanian eta Libanon. Herrialde hauetan biztanleria palestinarra izugarri hazi zen, Israelen gerra erasotik ihesi errefuxiatuta. Jordanian, 1948 eta 1967 artean Zisjordaniako jabetza eduki zuena, biztanleria osoaren erdia palestinarra edota jatorri palestinarrekoa zen.
1968tik aurrera, Israelek estatu arabiarrak menperatu ondoren, palestinar erresistentzia, borrokan bakarrik geratu zirela ikusirik, indartu eta erradikalizatu egin zen, biztanleri errefuxiatua mobilizatuaraziz. Jordaniar gobernua ez zegoen eroso egoera honetan. Milaka palestinar armaturen presentziak, oposizioak eta biztanleriaren erdiak babestuta, arriskuan jar zezakeen erregearen agintea, gainera, Jordania Israeldar armadaren helburu bihur zitekeen. Libanon antzeko arazoak zituzten, nahiz eta palestinarren presentzia askoz txikiagoa izan.
East Butler (Pennsylvania)
East Butler Pennsylvaniako borough bat da. Butler konderrian kokatua dago. 2010ean 732 biztanle zituen, 2.7 kilometro koadrotan banatuta.
Irail Beltza
Hurrengo urteetan tentsioak gora egin zuen Jordanian. Armada eta talde palestinarren arteko borrokak hasi ziren, Hussein erregeak atentatu bat eduki zuen eta Palestinaren Askapenerako Herri Fronteak hainbat mendebaldar bahitu zituzten, palestinarren aurkako errepresioaren arduradunen dimisioa eskatzeko.
Larry Larrañaga
Mexiko Berriko Unibertsitatean ikasi zuen, zeinean Ingeniaritzan eta Ingeniaritza Zibilean lizentziadun eta masterdun tituluak eskuratu zituen.
Irail Beltza
Bitartean, Estatu Batuen bitartekaritzarekin, Israel eta palestinarren arteko bake akordio bat lortzeko lehen saiakerak izaten dira. Negoziaziok zapuztean eta talde palestinarrek berriro borroka armatuari heltzean, jordaniar armadarekin borroka irekia hasi zen. 55.000 soldadu eta milaka paramilitar eta 15.000 gerrillari palestinar eta Palestinaren Askapenerako Armadako (palestinar kausaren aldeko jatorri ezberdineko soldaduez osatua) 3.500 soldadu borrokatu ziren. Gerra amaitzean 3.000 palestinarretik gora hil ziren, eta beste 10.000 zauritu.
Larry Larrañaga
1995etik hil zenera arte Mexiko Berriko Ordezkari Ganberako kide izan zen.
Irail Beltza
Yasser Arafat eta Hussein erregeak bakea sinatzean, azken honek preso politikoak askatzea eta Jordaniako lurraldea talde palestinarrei uztea zin egin zuen, baina praktikoki palestinar erresistentzia betiko erbesteratua izan zen, Libanoren hegoaldean kokatuz.
Gertaera hauen oroigarri, Irail Beltza Erakundea izena talde armatu batek hartu zuen.
Karlsplatz
Karlsplatz, Austriako Viena hiriburuan dagoen plaza nabarmen bat da. Bertan honako eraikin nabarmen hauek daude: Karlskirche eliza eta Musikverein.
Eider Merino
Eider Merino Cortazar (Balmaseda, Bizkaia, 1994ko abuztuaren 2a) emakumezkoen Lointek talde profesionaleko euskal txirrindularia izan zen. Errepideko txirrindularitzaz gain, ziklo-krosean ere aritzen da.
2020an hirugarren denboraldia zeramatzanean Movistar taldean, koronabirusak airean jarri zituen bere zenbait asmo.
2021ean italiako Monex taldean jardun zuen. 17. postuan amaitu zuen Italiako Giroa. 2022an Erresuma Batuan eta 2023an Euskal Herrira itzuli zen, Laboral Kutxa-Fundación Euskadi taldera.
Ella Greenslade
Ella Greenslade (Christchurch, 1997ko apirilaren 8a) Zeelanda Berriko emakume arraunlaria da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, esku hartu zuen: Tokio 2020 (Tokio), eta zilarrezko domina lortu zuen emakumezkoen zortzikoan. Taldea honako hauek osatzen zuten: Ella Greensladek berak, Emma Dykek, Lucy Spoorsek, Kelsey Bevanek, Grace Prendergastek, Kerri Gowlerrek, Beth Rossek, Jackie Gowlerrek eta Caleb Shepherdek.
Puffinus bailloni
Puffinus bailloni Puffinus generoko animalia da. Hegaztien barruko Procellariidae familian sailkatua dago.
Clair Patterson
Clair Cameron Patterson (Mitchellville, Iowa, 1922 ko ekainaren 2a - The Sea Ranch, Kalifornia, 1995 eko abenduaren 5a) geokimikari estatubatuarra izan zen. Ezaguna da lagundu zuelako bonba atomikoa sortzen, kalkulatu zuelako Lurraren adina, eta mundua ohartarazi zuelako berunaren kutsadurak zelako arriskua duen gizakien eta animalien osasunarentzat.
Canyon Diablo meteoritoaren berun-isotopikoaren gaineko informazioa erabilita, kalkulatu zuen Lurra sortu zela orain 4.550 milioi urte, 70 milioi urteko errakuntza-tarte batekin, ordura arteko kalkuluak baino askoz ere zehatzagoa. 1956 a ezkero kalkulu horrek bere horretan segitzen du.
Ahmed II.a
Ahmed II.a (1643ko otsailaren 25a – 1695eko otsailaren 6a) Otomandar Inperioaren sultana, Ibrahim I.aren semea, eta bere anaia Suleiman II.a oinordekoa (1691ean).
Clair Patterson
Berunaren inguruan zuen jakintza aprobetxatuta, Pattersonek aztertu zuen berun-kontzentrazioa Lurraren azalean eta elikatze-katean. Haren lana ezinbestekoa izan zen AEB etako gobernuak debeka zezan berunaren erabilera erregaietan eta kontserba-ontzietan.
Bizitza
Clair Patterson Mitchellville herrian jaio zen, Iowa estatuan. Aita posta garraiolaria zuen, eta ama zuzendaritzako kidea herriko eskolan. Pattersonek anaia bat zuen, Paul, eta arreba bat, Patricia. Oso gaztetatik, etxekoek animatu egin zuten bere jakin-min intelektuala asetzera. 16 urterekin graduatu zen institutuan, 1939 an. Grinnell College delakoan ikasi zuen, etxetik hurbil, eta handik autostopez itzuliko zen etxera, etxeko arropa garbitzeko. 1943 an graduatu zen, Kimikan. Campus hartan ezagutu zuen Lorna (Laurie) McClearly, geroago bere emaztea izango zena. Biak joan ziren Iowako Unibertsitatera, non Patterson titulatu zen espektroskopia molekularrean. Handik Manhattan Project famatura bidali zituzten biak, hasieran Chicagoko Unibertsitatean, eta gero Oak Ridgen, Tennesseen, eta han aurkitu zuen masa-espektrometria.
Ahmed II.a
Bere erabakirik onena Mustafa Köprülü Bisir Handia karguan berrestea izan zen.
Otomandar Inperioaren agintea hartu eta astebetera, Slankamengo guduan austriarren kontra (Luis Gilen Badengoa margravea buru zutela) porrot itzela jasan zuen, eta Hungariara erbesteratua izan zen.
Clair Patterson
Lurraren adina kalkulatzen
Patterson itzuli zenean Chicagoko Unibertsitatera Harrison Brown ikertzailearen aginduetara lan egitera, Brownek, jakinda Patterson aditua zela masa-espektrometrian, lanean jarri zuen George Tilton-ekin batera, neurtzeko zirkoien adin geologikoa. Zirkoiak oso erabilgarriak dira datatzeko, zeren, sortzen direnean, uraniozko inperfekzio txikiak izaten baitituzte, baina berunik ez. Hortaz, zirkoian berun aztarnaren bat agertuz gero, uranioa desintegratzen ari den seinalea da. Prozesu honi U-Pb datatzea deritzo. Taldearen lana zen neurtzea zirkoiaren barneko elementuen kontzentrazioa eta osaera isotopikoa. Tiltonek neurtuko zuen uranioa, eta Pattersonek berun mota eta kopurua. Pattersonen helburua zen kalkulatzea zein zen berunaren konposizioa Lurraren hastapenetan. Hori eginda, posible litzateke kalkulatzea eguzki-sistemaren adina eta, ondorioz, baita Lurrarena ere, teknika berak erabilita meteoritoetan.
Ahmed II.a
Ahmeden erregealdiak iraun zuen lau urteetan, ezbeharrak bata bestearen atzetik gertatu ziren.
Clair Patterson
Lurraren adina kalkulatzen
Patterson eta Tilton lanean hasi bezain laster 1948an, Patterson berehala konturatu zen bere berun-laginak kutsatuta zeudela. Bazekiten zirkoia zetorren suzko haitzaren adina, eta Tiltonek uranioarekin egindako neurketak bat zetozen zirkoi batean egon behar zenarekin adin jakin hartan, baina Pattersonek jasotako informazioak gehiegizko beruna neurtzen zuen. Sei urte igarota, taldeak komunikazio bat argitaratu zuen zelako metodoak zeuden zirkoiaren kristalen adina zehazteko, eta Pattersonek doktoretza lortu zuen, baina artean urrun zeuden Lurraren adina antzematetik.
Ahmed II.a
Ahmed 1695ean hil zen.
Clair Patterson
Lurraren adina kalkulatzen
Brownek diru-laguntza bat jaso zuen AEBetako Energia Atomikoaren Batzordeak emana, lanean segiteko Lurraren adina zehaztu arte, eta, are eta inportanteago, enkargatzeko masa-espektometro berria Pasadenan, Caltech unibertsitatean, Kalifornian. 1953an Brownek Patterson eraman zuen Caltech-era berarekin, eta han Patterson gai izan zen bere laborategia hutsetik eraikitzeko. Bertan, zigilatu egin zituen sarbide guztiak, bertan aire kutsaturik edo bestelako kutsadurarik sar ez zedin. Halaber, azidoz garbitu zituen bertako aparailu guztiak, eta destilatu egin zituen berari bidalitako gai kimikoak. Labur esanda, sortu zuen sekula egindako lehen gelarik garbiena, prebenitzeko berunaren kutsadura bere informazioan. Amaitu zuen bere lana Canyon Diablo meteoritoaren zati bat erabilita. Erabili zuen Argonneko laboratorioko masa-espektrometroa burdinezko meteorito baten berun bakartuan informazioa batzeko berun-isotopoen oparotasunaz. Informazio harekin, 1956an argitaratu zuen “Age of Meteorites and the Earth / Meteoritoen eta Lurraren adina”, lehen komunikazioa non agertzen baitzen eguzki sistemaren hazkundearen benetako adina, zeina baita 4.550Gy ± 70My.
Lurraren bilakaera geokimikoa aztertzen
Haitz arruntetatik berun kopuru mikrogramozkoak bakartzeko eta haien konposizio isotopikoa zehazteko gaitasunak eraman zuen Patterson aztertzera itsas-sedimentuen laginak Ozeano Atlantikoan eta Ozeano Barean. Kontuan hartuta lur-masak zein arotan itsasoratu ziren, gai izan zen erakusteko gaur egun ingurumenean hedatutako berun-kopurua 80 aldiz altuagoa dela lehendik itsas-sedimentuetan pilatutakoa baino. Horrek erakusten zuen berunaren ziklo geokimikoa erabat desorekatuta zegoela.
Prozedura analitikoen mugak ikusita, Patterson hasi zen bestelako hurbilpenak erabiltzen. Aurkitu zuen ozeano sakoneko urak zeukala 20 aldiz berun gutxiago goialdeko urak baino, zerbait gertatzen ez zena antzeko metalekin, barioarekin adibidez. Horrek eraman zuen zalantzan jartzera ordura arte ohikoa zen ikuspegia, zeinak uste baitzuen berun-kontzentrazioa halako bi hazi zela, naturan gertatzen den mailarekin alderatuta.
Patterson itzuli zen bere hasierako esperimentuaren buruhaustera eta laginetan aurkitu zuen kutsadurara. Ondorioztatu zuen, oinarri hartuta 1964an Groenlandian eta 1965ean Antartikoan ateratako izotz-nukleoak, atmosferako berunaren maila hazten ari zela etengabe eta modu arriskutsuan erregaietan berun tetraetiloa erabiltzen hasi zenetik, hain zuzen petrolio-konpainia handiak ohartu zirenetik haren erabilerak errazten zuela barne-errekuntzako motorren funtzionamendua. Geroago Pattersonek ondorioztatu zuen berunaren erabilera horrek (bai erregaietan eta baita produktuen fabrikazioan ere) kutsatu zituela bere laginak. Haren aurkikuntzak osasun publikoan zituen ondorioak zirela-eta, Patterson gogor borrokatu zen berunaren erabilera ahalik eta gehien murrizte aldera.
Kanpaina berun-pozoiketaren kontra
1965ean hasita, argitaratu zuenean Contaminated and Natural Environments of Man (Gizakiaren ingurune kutsatuak eta naturalak), Patterson saiatu zen publikoaren arreta pizten industria-iturrietatik eratorritako berunak zelako kutsadura eragiten zuen ingurumenean eta elikatze katean. Beharbada kritikatzen ari zelako beste zientzialarien esperimentatzeko metodoak, oposizio izugarria aurkitu zuen artean aditutzat jotzen zirenen partetik, hala nola Robert A. Kehoe.
Beruna gasolinan ez erabiltzeko ahaleginean, Pattersonek borroka egin zuen Ethyl Korporazioaren (zeinak soldatapean zuen Kehoe) eta beronen lobbyaren kontra, Thomas Midgley, Jr.-en legatuaren kontra (tetraetiloa eta klorofluorokarbonoak) eta berunaren mende bizi zen industriaren kontra oro har. Berunaren industriari egindako kritiken ondorioz, ikerketa-erakunde askok ukatu egin zizkioten Pattersoni kontratu ugari, ustez neutrala beharko lukeen AEBetako Osasun Publikoaren Zerbitzuak barne. 1971n kanporatu egin zuten National Research Council / Ikerketarako Kontseilu Nazionala (NRC) erakundearen panel batetik, zeinak ikertzen baitzuen berunak atmosferan eragindako kutsadura, nahiz eta orduan bera zen gai hartan aditurik handiena.
Hala ere, Pattersonen ahaleginek bizkortu egin zuen AEBetako gobernuaren asmoa, eta 1986rako auto berrietan soilik berunik gabeko gasolina erabiltzen zen. 1990eko hamarraldearen bukaerarako, berun maila %80 jaitsi zen estatubatuarren odolean.