cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Crosey-le-Petit
Etxebizitza
2007an 51 etxebizitza zeuden, 44 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 49 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 44 etxebizitza nagusietatik 33 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 6 etxek hitu gela zituzten, 5 etxek lau zituzten eta 33 etxek bost zituzten. 37 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 19 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 23 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 65 ziren, horien artean 47 aktiboak ziren eta 18 inaktiboak ziren. 47 pertsona aktiboetatik 43 lanean zeuden (25 gizon eta 18 emakume) eta 4 langabezian zeuden (4 emakume eta 4 emakume). 18 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa batena zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
As Somozas
As Somozas Galiziako A Coruñako probintzian dagoen udalerria da. Ferrolgo eskualdean kokatzen da.
TPA 2
Televisión del Principado de Asturias 2 edo TPA 2 Asturiasko Printzerriko Radiotelevisión del Principado de Asturias korporazio publikoaren bigarren telebista katea da. Katea 2005eko abenduan jarri zen martxan, baina oraindik bere programazioa ez dago definituta.
Telebista kate honek TPAren eduki berdinak emititzen ditu, baina ordu bateko atzerapenarekin. LTDaren itzalaldira arte behintzat, ez dago programaziorik zehaztuta.
Orti Gartzia Ertzillakoa
Orti Gartzia Ertzillako —Fortun Gartzia de Ertzilla izen-deiturez ere ezaguna— (Bermeo, Bizkaia, 1492 - 1534) bizkaitar legegizona izan zen.
Biografia
Espainiako koroaren zerbitzuan jardun zuen; Alonso Ertzillaren aita zen. Beste zaldun batzuekin batera, Espainiako ikastetxea sortu zuen Bolonian 1510. urtean. Gaztelako Kontseilu Nagusiko kidea izan zen 1522. urtetik aurrera.
Legegintzari buruzko obrak eman zituen argitara: Comentarios a varios libros del Digesto (1514) eta Ad Legem Gallus D. de Liberis de Postimis Commentaria; De ultimo fine utrius Iuris Canonici et Civilis, de primo principio et subsequentibus praeceptis derivatione et diferentis utriusque (1514).
NGC 3846
NGC 3846 galaxia bat da, Hartz Handia konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Raynham (Ipar Carolina)
Raynham Ipar Carolinako herri bat da. Robeson konderrian kokatua dago. 2010ean 72 biztanle zituen, 0.32 kilometro koadrotan banatuta.
Perham (Maine)
Perham Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Aroostook konderrian dago, Maine estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Red Cross (Ipar Carolina)
Red Cross Ipar Carolinako herri bat da. Stanly konderrian kokatua dago. 2010ean 742 biztanle zituen, 9.27 kilometro koadrotan banatuta.
Jizō-ji
Jizō-ji (霊山寺), Japoniako Itano herrian dagoen tenplu budista bat da, Shikokuko erromesbidean dagoena. Tenpluan gurtzen den irudia Jizō Bosatsu da.
Historia
Shikoku erromesbideko 88 tenpluen artean bosgarrena da.
Hyphessobrycon pando
Artikulu hau Hyphessobrycon pandori buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Pando (argipena)».
Hyphessobrycon pando Hyphessobrycon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Insch
, Eskoziako gaeleraz An Innis edota Innis Mo Bheathain, Eskoziako udalerria da, Aberdeenshire konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 2.282 biztanle zituen.
9½ Weeks
9½ Weeks (euskaraz 9 Aste eta Erdi) 1986ko Adrian Lyne britainiar zinema zuzendariaren filma erotikoa da. Elizabeth McNeill idazlearen 9½ Weeks eleberrian oinarritua dago. Bertan, Kim Basinger eta Mickey Rourke aktoreek antzeztu zuten, filma estreinatu bezain azkar 1980ko hamarkadako sex-symbol edo mito erotiko bilakatu zirelarik.
Argumentua
Elizabeth (Kim Basinger) bere lagun eta lankide Molly-rekin (Margaret Whitton) batera Manhattango margolan-erakustoki batean lan egiten duen emakume dibortziatua da. Egun batez John (Mickey Rourke) izeneko gizon bat ezagutu eta biek sekulako sexu harremanari hasiera emango diote, erabat fisikoa den harremanaren kontzeptua frogan jarriz, bai bikotea unitate gisa ikusirik, bai Elizabethen bizitzan duen eraginarekiko ere, aldaketa pertsonal eta barne sentimendu kontrajarriak baititu.
Zenbaki alai
Zenbaki alaiak prozedura honen bidez definitzen dira: zenbaki natural batekin hasita, zenbakia ordezkatzen da bere digituen karratuen baturarekin, eta prozesu hau errepikatzen da zenbakia 1-era heldu arte, edo bukle batean (1-a bertan ez dago) sartu arte. Prozesua 1-ekin amaitzen diren zenbakiak zenbaki alaiak dira, besteak aldiz, zorigaiztoko zenbakiak izango dira. Zenbaki bat lehena eta alaia bada, zenbaki lehen alaia da.
Definizioa
Adibidez, 7 zenbaki alaia da, zeren eta:
42+92= 97
92+72= 130
12+32+02= 10
12+02=1
n alaia ez bada, prozesua (8 periodoko) bukle batean sartuko da:
4, 16, 37, 58, 89, 145, 42, 20, 4, ...
Formula
Existitzen da formula errekurtsiboa zenbaki bat alaia dela ikusteko.
Izan bitez b_1 konprobatu behar den zenbakia. Baldin eta b_f=1 momenturen batean, orduan b_1 alaia izango da:
Zenbaki alaien amaigabetasuna
Erraza da konprobatzea infinitu zenbaki alaia existitzen direla, zeren eta motatako zenbaki guztiak alaiak direlako. Horretaz aparte, ere konproba dezakegu infinitu zorigaiztoko zenbakiak egongo direla, motatako zenbaki guztiak zorigaiztoko zenbakiak direlako.
Zenbaki alaien zerrenda
Zifra bakarreko bi zenbaki alai daude: 1 eta 7. (7 gainera zenbaki lehen alaia da)
Bi zifrako 17 zenbaki alai daude: 10, 13, 19, 23, 28, 31, 32, 44, 49, 68, 70, 79, 82, 86, 91, 94 eta 97. (13, 19, 23, 31, 79 eta 97 zenbaki lehen alaiak dira).
Hiru zifrako 123 zenbaki alai daude: 100, 103, 109, 129, 130, 133, 139, 167, 176, 188, 190, 192, 193, 203, 208, 219, 226, 230, 236, 239, 262, 263, 280, 291, 293, 301, 302, 310, 313, 319, 320, 326, 329, 331, 338, 356, 362, 365, 367, 368, 376, 379, 383, 386, 391, 392, 397, 404, 409, 440, 446, 464, 469, 478, 487, 490, 496, 536, 556, 563, 565, 566, 608, 617, 622, 623, 632, 635, 637, 638, 644, 649, 653, 655, 656, 665, 671, 673, 680, 683, 694, 700, 709, 716, 736, 739, 748, 761, 763, 784, 790, 793, 802, 806, 818, 820, 833, 836, 847, 860, 863, 874, 881, 888, 899, 901, 904, 907, 910, 912, 913, 921, 923, 931, 932, 937, 940, 946, 964, 970, 973, 989 eta 998.
Zenbaki alai lehen
Nahiz eta infinitu zenbaki lehen egon, ez da ezagutzen ea infinitu zenbaki alai lehen existitzen diren.
Lehenengo zenaki alai lehenak 7, 13, 19, 23, 31, 79, 97, 103, 139, 167, 193, 239,...
Lehenengo eta bigarren lehen repitunoak (1111111111111111111 eta 11111111111111111111111) dira, gainera, zenbaki alaiak.
Zenbaki alai perfektu
Ezagutzen diren 48 zenbaki perfektuetatik, bakarrik hiruk zenbaki alai dira: 28, 496 eta 8128.
Kasu honetan berdin gertatzen da, ez da ezagutzen ea infinitu zenbaki alai perfektu existitzen diren.
Alaitasuna beste oinarrietan
Oinarri binarioan, zenbaki guztiak alaiak dira. Bakarrik zenbatu behar da zenbat 1 dauden zenbakian, eta Hamming-en pisua deitzen zaio kantitate horri. Zenbaki baten Hamming-en pisua beti da zenbaki bera baino txikiagoa, horregatik, oinarrio binarioan zenbakien Hamming-en pisua 1 izango da.
Angelaita
Ángelaita mineral bat da.
Miastków Kościelny udalerria
Miastków Kościelny Poloniako Mazoviako voivoderriko landa-udalerri bat da, Garwolin barrutian kokatuta. 85,28 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4879 biztanle zituen.
Perinton (New York)
Perinton Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Monroe konderrian kokatuta dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Langbeinita
Ezaugarriak
Langbeinita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 - 4 da.
Heaviside funtzio
Heaviside funtzioa, edo Maila funtzioa, funtzio matematiko bat da. Oliver Heaviside matematikari eta fisikaria dela eta datorkio izena. Funtzioaren balioa 0 da aldagai negatiboentzat, eta 1 da zero edo handiagoa den edozein aldagairentzat.
Oxynoemacheilus namiri
Oxynoemacheilus namiri Oxynoemacheilus generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Heaviside funtzio
Matematikoki, funtzioa honela definitzen da:
Èguet
Èguet (katalanez; ) Katalan Herrietako udalerri bat da, Cerdanya eskualdean kokatua. Administratiboki Frantziako Ekialdeko Pirinioak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Èguet udalerrian erroldatutako biztanleak 459 ziren. Familiak 190 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 61 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 57 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 377 etxebizitza zeuden, 202 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 158 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 229 etxeak ziren eta 147 apartamentuak ziren. 202 etxebizitza nagusietatik 92 bere jabearen bizilekua ziren, 100 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 6 etxek gela bat zuten, 16 etxek bi zituzten, 42 etxek hiru zituzten, 66 etxek lau zituzten eta 72 etxek bost zituzten. 146 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 83 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 100 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 313 ziren, horien artean 248 aktiboak ziren eta 65 inaktiboak ziren. 248 pertsona aktiboetatik 235 lanean zeuden (121 gizon eta 114 emakume) eta 13 langabezian zeuden (9 gizon eta 4 emakume). 65 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 23 ikasten zeuden eta 23 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Èguet udalerrian 194 unitate fiskal zeuden, 463 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.845 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 38 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 16 zerbitzu publikoetatik, 1 funeraria zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 autoeskola, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 2 zurginak, 2 iturginak, 3 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 liburu denda zen, 1 altzari denda zen, 1 kirol-denda zen eta 1 lurrin-denda zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Crotalus pricei
Crotalus pricei Crotalus generoko animalia da. Narrastien barruko Viperidae familian sailkatuta dago.
Red Oak (Ipar Carolina)
Red Oak Ipar Carolinako herri bat da. Nash konderrian kokatua dago. 2010ean 3,430 biztanle zituen, 50.56 kilometro koadrotan banatuta.
Miastkowo udalerria
Miastkowo Poloniako Podlasiako voivoderriko landa-udalerri bat da, Łomża barrutian kokatuta. 114,85 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4294 biztanle zituen.
Russian Five
Russian Five, Red Army edo The Big Red Machine, euskaraz Bost Errusiarrak, Armada Gorria edo Makina Gorri Handia, 1994-1998 artean, AEBetako NHLko Detroit Red Wings taldean jokatutako Sergei Fedorov, Slava Fetisov, Slava Kozlov, Igor Larionov eta Vladimir Konstatinov errusiar izotz hockey jokalariek jaso zuten ezizena da.
Aurrez, 1980ko hamarkadan, HC CSKA Mosku eta Sobietar Batasuneko izotz hockey selekzio nazional ia garaitezinean jokatuak ziren. Ondoren, 1991ko Sobietar Batasunaren desegitearekin batera AEBetara Amerikar ametsa betetzera joan ziren.
Hasiera batean, bost errusiarrek estatubatuar talde banatan jokatu zuten, beren joko dotorearengatik estatubatuar jokalari astarkirtenen artean andereak ziruditela, baina ez zuten emaitza onik ateratzen eta estatubatuar ikusleak ere ez zeuden "sobietar etsaiak" txalotzearen alde. Baina, Detroit Red Wings taldeak bostak fitxatu eta beren kaxara eta joko estiloan jokatzera lagatzea erabaki zuenean, gauzak goitik behera aldatu ziren, jada ez baizitzaien estatubatuar estiloa derrigorrean ezartzen. Errusiarrek estatubatuarrek ez bezala, izotz hockeyean jokatzeko askoz ere estilo teknikoagoa zuten, pastilla futbolean bezala alde batetik bestera eta jokalaratik bestera azkar mugituz eta arerioak engainatuz, azkenean atera jaurtiz. Aldiz, estatubatuarren estiloa askoz ere zuzen eta oldarkorragoa zen.
Honela, bost errusiarrek 1997ko Stanley Cup txapelketa nagusitasun osoz irabaztea lortu zuten.
Juliette and The Licks
Juliette and The Licks Juliette Lewis aktoreak gidatutako rock musika talde estatubatuarra izan zen.
Taldea 2003an sortu zen Lewis taldeko abeslariaren eta Todd Morse eta Kemble Walters gitarra-jotzaileen eskutik.
Azken diskoa kaleratu baino lehen, Dave Grohlek, Nirvana taldeko kide ohiak eta Foo Fighters taldeko kideak, Juliette and The Lickseskin abesti batzuk grabatuko zituela jakin zen.
Taldearen abesti ezagunenetakoak "You're Speaking My Language" edo "Got Love To Kill" dira, Erresuma Batuko gehien saldutako singleen zerrendan 35. eta 56. postuak lortu baitzituzten.
Taldeak Gasteizko (Araba) Azkena Rock Festival 2005 eta Bilboko (Bizkaia) Bilbao Live Festival 2007 musika jaialdietan jo zuen.
NGC 3850
NGC 3850 galaxia bat da, Hartz Handia konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Sapindaceae
Sapindaceae Sapindales familian ordenako landare loredun bat da.
Kemnay
, Eskoziako gaeleraz Ceann a' Mhuigh, Eskoziako udalerria da, Aberdeenshire konderrian dagoena. 2012ko erroldaren arabera 3.830 biztanle zituen.
Ariznabarra Kirol Elkartea
Ariznabarra Kirol Elkartea Gasteizko Ariznabarra auzoko futbol taldea da. Arabako Erregional Preferentean jokatzen du eta 2019an txapelduna izan zen.
Historia
Agrupación Deportiva Prado barruan zeuken kide batzuek 1972an Club Deportivo Ariznavarra sortu zuten, gerora "b" hizkiaz idatziko zena. Jesús Ortiz de Martioda izan zen bultzatzaile nagusia. Donostiako Real Sociedad taldearekin hitzarmena du eta haren harrobi gisa jarduten du.
Harrobiko hainbat taldek Club Deportivo Etxezarra Zuria izena eramaten du.
Datuak
2023-24 denboraldia barne.
Preludioa do minorren, BWV 999
Preludioa do minorren (BWV 999) Johann Sebastian Bachek 1710eko hamarkadaren bukaeran edo 1720ko hamarkadaren hasieran idatzitako preludio bat da, lauterako idatzia.
Lan honen piano bertsio bat ere editatu zen J. S. Bach: Hemezortzi Preludio Txiki izenburuarekin. Kitarra edo bibolinarekin jotzeko bertsioak ere badira.
Askotan Fuga sol minorren, BWV 1000 jo aurretik jotzen da.
Lehen erdia
Michałów udalerria
Michałów Poloniako Gurutze Santuko voivoderriko landa-udalerri bat da, Pińczów barrutian kokatuta. 112,09 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4644 biztanle zituen.
Banaketa normal
Probabilitate teorian eta estatistikan, zorizko aldagai bat banaketa normalari jarraitzen diola, zorizko aldagai gausstarra dela, edo laburrago normal banatzen dela esaten da, zorizko aldagaiaren trinkotasun funtzioa honelakoa denean:
Estatistikan gehien erabiltzen den probabilitate banaketa da, bere ezaugarri bereziengatik. Zorizko aldagaiak har ditzakeen balioei buruz inongo murrizketarik jartzen ez duela (bere balio posibleak -\infty-tik \infty-ra baitoaz), bere trinkotasun funtzioak kanpai itxura erakusten du beti (eta horregatik Gaussen kanpaia ere deitzen zaio), datuen histograma irudikatuz gero errealitateko aldagai asko bezalaxe. Hori dela eta, aldagai askoren eredu gisa aukeratzen da, hortik datorkio normal izena. Bestalde, oso propietate matematiko interesgarriak ditu: probabilitate banaketa anitzen limitea da eta inferentzian zenbatesle askoren banaketa izanik, hipotesi kontraste eta konfiantza tarte askotarako erabiltzen da. Limitearen teorema zentralari esker, banaketa normala zorizko aldagaia faktore anitzen ekarpenen batura denerako ere da baliozkoa.
Banakuntza normala bi parametroren araberakoa da: μ eta σ, batez bestekoa edo itxaropen matematikoa eta desbideratze estandarra hurrenez hurren. Horrela, X aldagai bat banaketa normalari jarraitzen diola honela adierazten da:
Banakuntza normal estandarra μ=0 eta σ=1 parametroak dituen banaketa normala da eta beste banaketa normaletako probabilitateak kalkulatzeko oinarri gisa erabiltzen da. Banakuntza normal estandarra honela irudikatzen da:
Koroa-masaren eiekzio
Artikulu hau astronomiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Koroa».
Banaketa normal
Probabilitateen kalkulua eta zorizko aldagai normalen estandarizazioa
Probabilitateak banaketa funtzioa erabiliz kalkulatzen dira, μ eta σ zehaztu ondoren:
Koroa-masaren eiekzio
Koroa-masaren eiekzioa Eguzkitik askatzen den erradiazioz eta eguzki-haizez osatutako uhinari deritzo. Eguzki-jarduera maximo izeneko denboraldian gertatzen da, 11 urtetan behin ematen dena. Oso uhin arriskutsua da, Lurrera ailegatuko balitz eta Lurreko eremu magnetikoa hegoalderantz orientatuta balego, zirkuitu elektrikoak, transformadoreak eta komunikazio sistemak kaltetzeaz gain Lurreko eremu magnetikoa denboraldi batez gutxiagotu lezake. Egoera hau jazotzen denean eguzki ekaitza deritzo.
Halaber, Lurreko eremu magnetikoa iparralderantz orientatuta balego, uhinak magnetosferan errebotatuko luke.
Cazaux-Villecomtal
Cazaux-Villecomtal Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Banaketa normal
Probabilitateen kalkulua eta zorizko aldagai normalen estandarizazioa
Adibidez, dugularik, zenbatekoa da  probabilitatea?
Cazaux-Villecomtal
Biztanleria
2007an Cazaux-Villecomtal udalerrian erroldatutako biztanleak 83 ziren. Familiak 40 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Banaketa normal
Probabilitateen kalkulua eta zorizko aldagai normalen estandarizazioa
Balio batetik gorako probabilitateak eta balio negatiboei dagozkien probabilitateak banaketa normalaren simetria eta probabilitateen osagarritasuna erabiliz kalkulatzen dira. z \geq 4 balioetarako probabilitateak ia 1 direla esan daiteke, taulan agertzen den zehaztasunerako.
Cazaux-Villecomtal
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Banaketa normal
Probabilitateen kalkulua eta zorizko aldagai normalen estandarizazioa
Taularik ezean, banaketa funtzioaren probabilitateak errore funtzioa, erf ikurrez irudikatzen dena, eta bere Taylorren garapena erabiliz kalkula daitezke. Banakuntza normal estandarraren banaketa funtzioa honela lotzen da errore funtzioarekin:
Cazaux-Villecomtal
Etxebizitza
2007an 48 etxebizitza zeuden, 39 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 42 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 39 etxebizitza nagusietatik 31 bere jabearen bizilekua ziren eta 8 alokairuan okupaturik zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 4 etxek hiru zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 23 etxek bost zituzten. 26 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 20 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 18 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Bastida (hirigintza)
Bastida Erdi Aroan Frantziako estatuko hego-mendebaldean garatutako planta berriko hiri mota da. XII eta XIV. mende artean sortu ziren gehienak —1222 eta 1373 urteen bitartean—, Akitania, Gaskonia eta Okzitaniako eskualdeetan, eskuarki. 500 bat inguru daudela esaten da, definizioaren estutasunaren arabera. Hala frantsesek nola ingelesek eraiki zituzten, babesgabeko lurralde horiek kolonizatzeko, batez ere. Maiz bidegurutzeak edo lehendik okupatutako herrixketan antolatu eta garatu zituzten. Hortaz, Erdi Aroko lurraldearen antolakuntzarako tresna izan ziren bastidak.
Cazaux-Villecomtal
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 50 ziren, horien artean 34 aktiboak ziren eta 16 inaktiboak ziren. 34 pertsona aktiboetatik 32 lanean zeuden (19 gizon eta 13 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 gizon). 16 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Bastida (hirigintza)
Nafarroako Erresumak ere sortu zituen bastida batzuk, esaterako, Nafarroa Behereko Bastida, 1288an, edo Bearnoko Nabarrengose, 1316an.
Cazaux-Villecomtal
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Bastida (hirigintza)
Anthony Edwin James Morris arkitektoaren arabera, eta ezaugarri bertsuak dituztelako, badira bi bastida Ingalaterran ere bai: Winchelsea (ia hutsik, gaur egun) eta Kingston upon Hull (bere garaian, eskoziarren aurkako gudaroste ingelesaren base gisa erabilia). Halaber, egile beraren ustez, Galesen 10 bastida sortu zituen Eduardo I.a Ingalaterrakoak, lurralde hori ere konkistatzeko asmoarekin: Flint, Rhuddlan, Aberystwyth, Caernarvon, Conway, Criccieth, Bere, Harlech, Beaumaris eta Bala, kronologikoki, guztiak XIII. mendean.
Cazaux-Villecomtal
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.
Bastida (hirigintza)
Ezaugarriak
Gehienak oinplano erregularrekoak dira, haien kaleak elkarri elkarzutak izan ohi dira. Erdigunean plaza laukizuzen bat izaten dute, udaletxearen eta merkatuaren eraikina jasotzen duena. Eraikin horri frantsesez halle deritza. Eliza ere izaten dute, askotan plazarekin erlazionatuta.
Merkataritzarekin ez ezik, bastidek nekazaritzarekin ere harreman estua zuten. Normalean, bastidetako hiritarrei soroak ere ematen zitzaizkien bastiden inguruan. Bastidetarrek erregearentzako zerbitzu militarra eginez ordaindu ohi zuten haien hiritartasuna. Frantziako bastidek, gotortuak bazeuden ere, ez zuten gaztelurik (larrialdi kasuetan eliza sendoa erabil zitekeen). Galeskoek, berriz, haien izaera militarragatik, bazuten.
Larrialdia (Irlanda)
Larrialdia (ingelesez The Emergency eta irlanderaz Ré na Práinne) 1940ko hamarkadan eta bereziki Bigarren Mundu Gerran Irlandako Errepublikak hartutako jarrera deskribatzeko Irlandako Gobernuak erabili zuen eufemismo edo izendapeen ofiziala izan zen. Gerrak iraun zuen denbora guztian Irlandar Estatua ofizialki neutrala izan zen, baina 1939ko irailaren 2an larrialdi egoera aldarrikatu eta biharamunean Larrialdi Botereen Akta berretsi zuen. Guzti honek Gobernuari "Larrialdia" zeritzonak iraun zuen denbora guztian erabiltzeko botere bereziak eman zizkion, tartean jendearen barneratzea, prentsa eta posta zentsura, bai eta gobernuak ekonomiaren kontrola izatea ere. Izenadapena oraindik erabiltzen da, adibidez, liburuetako kultura eta historia testuinguruan. 1946ko irailaren 2an Akta desegin zen. Nahiz eta larrialdi egoera bera 1976ko irailaren 1a arte erabat desegin ez izan, 1946. urtea ez gero normaltasun eza ohi desegiteko legedirik ez baitzen onartu.
Cazaux-Villecomtal
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Cazaux-Villecomtal udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 138 hektarea erabiltzen.
Lawrence Durrell
Lawrence George Durrell (Darjeeling, India, 1912ko otsailaren 27a - Sommières, Frantzia, 1990eko azaroaren 7) olerkigile, eleberrigile eta saiakera-idazle gisa nabarmendu zen.
Saint-Parize-en-Viry
Biztanleria
2007an Saint-Parize-en-Viry udalerrian erroldatutako biztanleak 155 ziren. Familiak 68 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 87 etxebizitza zeuden, 68 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 84 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 68 etxebizitza nagusietatik 52 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 24 etxek lau zituzten eta 28 etxek bost zituzten. 64 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 34 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 29 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Lawrence Durrell
Biografia
Hamazazpi urte zituela bertan behera utzi zituen ikasketak, eta 1930 ingurutik aurrera hainbat lanbidetan jardun zuen. Garai hartan eman zituen argitara bere lehen olerkiak: Quaint Fragment (1931), Ballad of Slow Decay (1931, Gainbehera mantsoaren balada), Ten Poems (1932, Hamar olerki).
Durrel Korfura bidaiatu zen, besteak beste. 1937an, Parisen zela Henry Miller ezagutu zuen. Handik Londresa itzuli zelarik, bi eleberri idatzi zuen, arrakasta handirik lortu ez zutenak, eta 1938an The Black Book (Liburu beltza) argitaratu zuen Parisen; obra bitxia eta sailkatzen zaila da, katarsi liriko moduko bat, lausoa. Gerra hasi zenean, Greziara joan zen, Korfura, eta geroago, Kairora, eta Alexandriara ondoren. Alexandria izan zen, hain zuzen ere, Durrellen inspirazio-iturri nagusia, Korfurekin batera.
Saint-Parize-en-Viry
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 107 ziren, horien artean 64 aktiboak ziren eta 43 inaktiboak ziren. 64 pertsona aktiboetatik 57 lanean zeuden (38 gizon eta 19 emakume) eta 7 langabezian zeuden (2 gizon eta 5 emakume). 43 pertsona inaktiboetatik 21 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Lawrence Durrell
Biografia
Hantxe kokatzen da bere obrarik ezagunena, Alexandriako laukotea eleberri-saila. Bere maisulana idatzi bitartean, olerkiak idazten eta argitaratzen jarraitu zuen: A Private Country (1943, Herrialde pribatu bat), Cities, Plains and People (1946, Hiriak, planoak eta jendeak), On Seeming to Presume (1948). Garai hartan genero berri bat, bidaia-kontakizunena, lantzen hasi zen, Mediterraneo inguruko bidaietan oinarrituak bereziki: Korfuri buruzkoa da Prospero's Cell (1945), Kretari buruzkoa The Dark Labyrinth (1958, "Cefalu" izenarekin argitaratua 1947an), eta Rodasen kokatzen da Reflections on a Marine Venus (1953, Venus itsastarrari buruzko hausnarketa). Olerki-eleberri arteko obrak dira, eta lekuak, paisaiak eta pertsonaiak irudikatzeko dohain berezia erakutsi zuen haietan egileak. Hurrengo urteetan argitaratu zuen, lehen esan bezala, bere obra nagusia, Alexandriako laukotea. Sail hori osatzen dute Justine (1957), Balthazar (1958), Mountolice (1958) eta Clea (1960) eleberriek. Egipton dago kokatua, eta maitasun, politika eta perbertsiozko istorio bat kontatzen du, baina lau ikuspegi desberdinetatik begiratuta.
Saint-Parize-en-Viry
Diru sarrerak
2009an Saint-Parize-en-Viry udalerrian 68 unitate fiskal zeuden, 155 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.707 euro zen.
Lawrence Durrell
Biografia
Ikuspegi aniztasun hori erabiltzearen helburua egiaren erlatibotasuna azpimarratzea zen, eta horrekin batera, giza izatea behatzailearen begiradaren araberakoa dela adieraztea. Alexandriako laukoteak berrikuntza handia ekarri zuen, birtuosismoari dagokionez; klima sentsual eta ankerra adierazi zuen, gainbehera datorren gizarte bat oinarri harturik, eta oro har, lirismoa, dotorezia eta lausotasuna nagusitzen da.
Saint-Parize-en-Viry
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
Lawrence Durrell
Biografia
1960ko hamarraldiaren amaieran The Revolt of Aphrodite (Afroditaren iraultza) obra idatzi zuen, Tunc (1968) eta Nunquam (1970) eleberriez osatua. Bestalde, Millerrekin izandako gutun-trukea ere plazaratu zuen A Private Correspondance (1963, Gutun pribatuak) izenburuarekin; bertan bere eleberrien mamia eztabaidatzen zuten. Afroditaren iraultzan dena dela, ez zuen erakutsi Alexandriako laukotean erakutsi zuen adierazkortasun bikaina; bai ordea, azken urteetako obra nagusietan, The Avignon Quintet (Avignongo boskotea) sailean. Alexandriako laukotean hartu zuen bide beretik idatzi zuen sail hori, eta ondoko eleberriek osatua da: Monsieur: or, the Prince of Darkness (1974, Monsieur edo ilunpeetako printzea), Livia: or, Buried Alive (1978, Livia edo bizirik lurperatua), Constance: or, Solitary Practices (1982, Constance edo bakar jarduerak), Sebastian: or, Ruling Passions (1983, Sebastian edo grina gailenak) eta Quinx: or, the Ripper's Tale (1985, Bosgarrena edo tripa-ateratzailearen kontakizuna). Avignongo boskotea sailak II. Mundu Gerraren hasieran Avignongo etxe batean elkartzen diren lagun-talde baten historia kontatzen du, eta ikerketa psikologikoa egiten du lagun haien arteko harremanetatik abiaturik.
Saint-Parize-en-Viry
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 2 iturginak.
Lawrence Durrell
Biografia
Aipaturikoez gainera, obra hauek ere eman ditu argitara: Bitter Lemons (1957, Limoi mikatzak) eleberria eta Transition (1934, Trantsizioa) eta A Private Country (1943, Herri pribatua) poemak.
Saint-Parize-en-Viry
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saint-Parize-en-Viry udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Joshua ibn Shuaib
Joshua ibn Shuaib (c. 1280 - c. 1340) tuteratar rabbia izan zen. Shlomo ben Adret bartzelonarraren ikaslea eta Menahem ibn Zerah lizarratarraren maisua izan zen. Torari buruzko sermoi-liburua idatzi zuen, sinagogan erabil zezaten. Sermoiek irakaspen bana dute eta garai haietako arau bati buruzkoa da. Lehendabizikoz Konstantinoplan argitaratu zuten 1523an.
Perla (Arkansas)
Perla Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Hot Spring konderrian kokatuta dago, Arkansas estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Red Springs (Ipar Carolina)
Red Springs Ipar Carolinako herri bat da. Hoke konderrian kokatua dago. 2010ean 3,428 biztanle zituen, 9.07 kilometro koadrotan banatuta.
Michałowice udalerria (Polonia Txikiko voivoderria)
Michałowice Poloniako Polonia Txikiko voivoderriko landa-udalerri bat da, Krakovia barrutian kokatuta. 51,13 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 10163 biztanle zituen.
LaOtra
LaOtra Madrilgo Erkidegoko Radio Televisión Madrid korporazio publikoaren bigarren telebista kate nagusia da. Katea 2001eko martxoan jarri zen martxan. Katean programa kulturalak, kirolak, musika eta umeentzako saioak emititzen dira.
Hyphessobrycon parvellus
Hyphessobrycon parvellus Hyphessobrycon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Lanaudière
Geografia
Montrealdik 30 bat km ipar-ekialdera, eskualdea Quebeceko hiri nagusi honi begira dago. Laval eta Montrealen parean dauden hiriak (Terrebonne -101.558 biztanle 2009an-, Repentigny -78.812-...) Montrealgo metropoli komunitatearen (Communauté métropolitaine de Montréal, CMM) barruan daude. Laurentideseko zenbait udalerrirekin batera hiriaren Couronne Nord edo Rive-Nord de Montréal ("Montrealgo iparraldeko ibarra") osatzen dute.
Historia
1966an Quebeceko eskualde administratiboak eratu zirenean Montrealgoa askoz ere handiagoa zen. 1987an eskualde batzuk banatzeari ekin zitzaion, oreka lortu nahirik. Urte horretan sortu zen eskualdeetakoa Lanaudière izan zen.
Demografia
Montrealen itzalean biztanleria asko hazi da azken hamarkadetan.
Hizkuntzak
Historikoki komunitate ingeles hiztun batzuk, baita eslaviarrak (errusiar, ukrainar, poloniarrak) ere, bertan plantatu ziren, batez ere Rawdon inguruan; hala ere gaur egun eskualdea oso ehuneko handian frantses hiztuna da: 2006an %67,9k hizkuntza hori baino ez zekiten, %31,5k frantsesa eta ingelesa eta oso kopuru txikiak ziren ingelesa edota beste hizkuntzen bat baino ez zekitenak.
Banaketa administratiboa
Eskualdeak 7 "Eskualdeko konderriko udalerri" (MRC) eta 59 udalerri ditu. MRCak eta beren hiriburuak:
Crotalus stejnegeri
Crotalus stejnegeri Crotalus generoko animalia da. Narrastien barruko Viperidae familian sailkatuta dago.
Euskal Herriko matxinadak (XVII - XIX. mendeak)
XVII - XIX. mendeetako Euskal Herriko matxinadak ekonomia, politika zein gizarte arrazoiek eragindako matxinadak izan ziren. Matxinada nagusiak 1718an eta 1766an gertatu ziren. Izena San Martini (olagizonen santu zaindaria) zor diote. Alde batetik herri xehea eta bestetik botere aristokratikoa edo erregeren ordezkariak borrokatzen ziren elkarren kontra.
Arrazoiak
Matxinada haien arrazoiak hainbat izaten ziren:
Matxinadak
Zenbait historialariren ustetan, XIX. mendean egindako hiru karlistadak ere matxinadak izan ziren, besteen ustetan lehia dinastikoan nahasian zegoenez ezin da besteekin konparatu.
Laurent Fabius
Laurent Fabius (Paris, Frantzia, 1946ko abuztuaren 20a -) frantses politikaria da.
Biografia
Parisko Goi Mailako Eskolan eta Administrazioaren Eskola Nazional ean ikasi zuen. 1974an, Frantziako Alderdi Sozialistan (PSF) sartu zen.
Frantziako Lehen Ministro izan zen 1984tik 1986ra bitartean, Biltzar Nazionaleko lehendakari 1988tik 1992ra, eta Alderdi Sozialistako lehen idazkari 1992-1993 urteetan. 1997ko Legebiltzarrerako hauteskundeen ondoren, talde sozialistaren lehendakari izan zen Biltzar Nazionalean.
2000. urtean, Ekonomia, Finantza eta Industria ministro izendatu zuen Lionel Jospin sozialistak. 2002ko hauteskundeen ondoren, legebiltzarkide izan zen. 2006an, Frantziako alderdi sozialistako buru izateko primarioetara aurkeztu zen, baina Ségolène Royalek irabazi zion.
HIESaren birusaz kutsatutako odol-transfusioen kasuan erruduntzat hartu zuten 1992an, baina, azkenik, errugabetzat jo zuen Frantziako Justiziak 1999an.
Ebaluazio (hezkuntza)
Hezkuntzan, ebaluazioa ikaslearen ikasketa-prozesuaren bilakaera eta maila kontrolatzeko burutzen da. Ebaluazio-metodoak aztertzen dituen arloari ebaluazio-teoria deitzen zaio.
Definizio bat
Ebaluazioa hezkuntzan erabakiak hartzeko informazioen biltze eta balorazio prozesu sistematikoa da.
EAEko Heziberri 2020k Ebaluazio prozesuala edo hezigarria aipatzen du, dagokion atalean. Hauxe dio:
Ebaluazioaren helburuak
Ebaluazio-xedeek, hezkuntza-xedeek, hezkuntza-prozesu osoaren norabidea erakutsi eta zentzua ematen diote. Oinarrizko Hezkuntzaren xedeak edo helburuak oinarrizko konpetentziak lortuz iristen dira.
Ebaluazioak hainbat helburu izan ditzake hezkuntza arloan. Aurreikuspenerako erabil daiteke, langile bati makina baten funtzionamendua irakatsi ondoren, makina behar bezala erabiltzeko gai izango den jakiteko, adibidez. Ziurtapenerako (EGA azterketak egiten duen ebaluazioak pertsonak euskaraz maila jakin batetik gorako komunikazio gaitasuna duela adierazteko erabiltzen da) edo hautapenerako (lanpostu bat betetzeko emandako ikastaro baten barnean, lanposturako hautagai egokiena zein den erabakitzeko) ere erabiltzen da.
Helburua neurtzea izan daiteke (gai bati buruzko ezagutza-maila bete den egiaztatzeko egiten dena edo ikaslearen gaitasunen bat norainokoa den antzemateko egiten dena edo ikaslea sailkatzeko erabiltzen dena) edota hezitzailea izan daiteke, (ikasleari bere ikasketa-prozesuan laguntzeko egiten dena).
Zeharka ebaluazio prozesuek ere askotan lortzen dute ebaluatuak izango diren pertsonen aparteko ahalegina. Ebaluazio prozesu batetik pasatze horrek batzuentzat estresa dakar, eta estres horrek onenak ematen lagundu dezake edo kalterako izan daiteke, pertsonen eta beren emozioen arabera.
Ebaluazio irizpideak
Ebaluatzerakoan erreferente nagusiak ebaluazio irizpideak izan behar dute. Ebaluatzerakoan erreferenteak ez dira ebaluazio-tresnak izan behar (azterketak, galdetegiak, probak...) Ebaluatzerakoan erreferente nagusiak ez dira azken ekoizpenak izan behar, (idazlanak, ekoitzitako bideoak, grabatutako audioak, bete diren azterketak...). Ebaluatzen hasi baino lehenago zehaztutako ebaluazio-irizpideen arabera ebaluatu beharko genuke.
Ebaluazio prozesua hasi baino lehenago lortu nahi diren helburuak zeintzuk izango diren ondo zehaztuta egon beharko luke. Helburu horiek noraino bete diren zehazteko irizpide batzuk adostu edo zehaztu beharko lirateke.
Ebaluazio prozesuetan ebaluatzaileek fokua emaitzetan edo prozesuetan jar dezakete. Esate baterako, kalkulu ariketa batean emaitza bat zuzentzat jo daiteke, beste emaitza batzuk balekoak, erdipurdikoak, eta beste emaitza guztiak txarrak. Baina emaitza horietara ikasleak egin duen ibilbidea ere, prozesua ere, ebaluatu daiteke. Ikaslearen arrazoinamenduak, oro har, txukunak izanik, agian, ez du urrats txiki batean asmatu eta kale egin du emaitza zuzena lortzerakoan. Ebaluatzaile batzuek prozesua ere ebaluatu behar dela uste dute.
Ebaluazio-irizpideak helburuak edo xedeak zenbateraino barneratu diren aztertzeko erreferentzia nagusi dira. Arlo zein irakasgai jakin batean oinarrizko konpetentziak zenbateraino landu eta garatu diren argi eta garbi aztertzeko aukera ematen dute. Ebaluazio-irizpideen bitartez finkatzen da helburuak zenbateraino lortu eta, beraz, horiek ardatz dituzten konpetentziez jabetu diren ikasleak.
Zer ebaluatu, edukiak ala konpetentziak?
Azken hamarkadetan, mendebaldeko hezkuntza sistemetan, ikerlariak konpetentzien ebaluazioan sakontzeko ahaleginak egiten ari dira.
Egiten jakin behar da, ez, besterik gabe, adierazten. "[...] prozedurazko edukiak lehenetsi behar dira –"egiten jakitea", alegia [...]".
Aingeruen Andre Maria monasterioa
Aingeruen Andre Maria monasterioa Baztan bailarako (Nafarroa Garaia) Arizkun herrian dagoen komentu edo lekaimetxea da. Komentu hau klaratarren ordenakoa da eta Nafarroako Ondare Historiko gisa izendatu eta sailkatua dago.
Kokalekua
Arizkungo herriguneko Txuputo karrikan dago, San Joan Bataiatzailearen elizatik hurbil.
Historia
Juan Bautista Iturraldek, Murillo el Cuendeko markesak, eta haren emazte Manuela Munarrizek sortu zuten klaratarren komentu hau. Iturraldek 30.000 dukadu baino gehiago bidali zituen Madrildik bere jaioterrira komentuaren eraikuntza ordaintzeko. Eraikuntza lanak 1731eko ekainaren 19an hasi ziren, Fausto Manso madrildar maisuaren diseinuari jarraituz, Erriberriko Juan Aldariaga frantziskotarraren eta Burgosko Francisco de Luis Gómezen laguntzarekin. Ezkurra anaiak, sortzez Donibane Lohizunekoak, arduratu ziren lana egiteaz. Monasterioa 1737an amaitu zen.
Eraikina
Eraikin honen elementu aipagarriena Arizkungo kaletik bertara sartzeko duen atari ikusgarria da, apainduri eta irudiz ongi horniturik dagoena.
Ebaluazio (hezkuntza)
Zer ebaluatu, edukiak ala konpetentziak?
Baina oraindik ere, leku askotan, erabiltzen diren nota-boletinetan konpetentziei leku gutxi uzten zaie, edo bat ere ez.
Lorpen adierazleak
Ebaluazio irizpideak definitu, zehaztu edota adostu ondoren, irizpideak noraino bete diren kuantifikatzeko eta estandarizatzeko ahaleginak egin beharko lirateke lorpen-adierazle batzuk zerrendatuz eta definituz. Ebaluazio irizpide eta lorpen adierazleak ondo definitzeko eta zerrendatzeko ahaleginetan sortutako tresnak izaten dira, esaterako, errubrika k eta kontrol zerrenda k.
Ebaluazio-adierazleek jokabide behagarri bihurtzen dituzte ebaluazio-irizpideak, eta, alde horretatik, haiek dira ebaluazioaren azken erreferenteak.
Ebaluazio tresnak
Lortu nahi diren helburuak noraino bete diren ebaluatzeko, hezkuntza munduan hainbat ebaluazio tresna sortzen dira:
Ikaste-egunerokoak paperezkoak zein digitalak izan daitezke. Badago horrelako egunerokoak egiteko propio sortutako txantiloirik eta aplikazio librerik.
Ebaluazio estrategiak
Ebaluazioa une jakin batean egiten den neurketa izan daiteke edo behin eta berriro errepika daiteke (etengabeko ebaluazioa, ebaluazio jarraitua). Oso ohikoak, eta hezkuntzan agian ezinbestekoak, izaten dira hasierako ebaluazioa, abiapuntuko konpetentzien maila neurtzeko eta, batez ere, prozesu baten fase baten amaierako ebaluazioak (eskola sistema tradizionalean kalifikazioak izeneko oharrekin-edo).
Barneko ebaluazioa
Erakunde batean, barruko, bertoko, helburuak, prozedurak, emaitzak neurtzeko egiten diren saioei barneko ebaluazio esaten zaio. Erakunde gehienetan egiten dira barneko ebaluazioak, hobetzeko asmoz.
Ebaluazio bertikala
Erakunde gehienetako organigrametan nagusiek euren ardurapean daudenak ebaluatzea izaten da ohikoena. Hezkuntza sistema tradizionaletan, irakasleek ikasleak ebaluatzea.
Autoebaluaziarekin erkatuz, ebaluazio mota honi heteroebaluazioa deitu izan zaio: ebaluazioaren erdigunean ikasleak bere buruaren gainean duen autokontzientzia eta autorregulaziorako gaitasuna garatzea badago ere, tutorearen edo irakaslearen gidatze lanak ezinbesteko izango ditu prozesuan. Irakasleek baliozkotze funtzioa izango dute prozesuan zehar, protagonismoa. Heteroebaluazioan erabili ohi diren jarduera eta baliabide nagusiak irakasleek prestatutako probak izaten dira: azterketak, ekoizpenak entregatzea, (testuak, grabazioak...) Irakasleek aurretik prestatutako eta ikasleekin partekatutako kontrol-zerrendak eta errubrikak erabili izan dira maiz. Ikasi/irakatsi nahi diren eduki eta konpetentzien arabera, ariketa praktikoak, sormena-ekoizpenak egiteko kontsignak, etab. erabiliko dira horrelako ebaluazioa egiteko.
Ebaluazio horizontala
Paraleloen arteko ebaluazioaren bidez ebaluazio bertikalean behatu gabe geratzen diren hainbat kontu ebaluatu daitezke. Adibidez, ikasleen arteko ebaluazio saioak egitea.
Aurreko ebaluazio bertikala edo heteroebaluazioarekin erkatuz, ebaluazio horizontalari koebaluazioa ere deitu izan zaio: ebaluazioa ekintza sozial modura ulertzen bada, bestearen prozesuaren kontzientzia eta hausnarketa prozesuak partekatuak izango dira. Norberaren jardunak bestearenean duen eragina erregulatzea da helburua, eta alderantziz. Proiektuetan edo lantegietan egindako lana proiektuak elkarlanean ibili direnen artean elkarri zer hobetu iradokiz egiten da.
Koebaluazioa bideratzen irakasleek, hemen ere errubrikak, galdetegiak presta ditzakete, iruzkinak, iradokizunak edo analisi kualitatibo eta kualitatiboak bideratzeko.
Ikaskideen iradokizunak eta zuzenketak balio berezia dute pedagogo batzuen ustez. Irakasleek heteroebaluazioan "dena zuzentzeko" joera izaten dute, ikaskideek, ordea, inportanteena ikusten dute, eta ez dira txikikeriekin konturatzen. Bestalde, maiz adhesio emozional handiagoa sortu ohi dute kideek, eta, aldaketa sakonak lortzeko egiten den talde terapian bezala, efektu handiagoa lortzen da kide askok esaten edo iradokitzen dutenarekin, "goitik", "(bertikalki)", ustezko jakintsu bakar batek (irakasleak) esaten duenarekin baino.
Autoebaluazioa
Galdera irekiekin ere bideratu daiteke. Irakasleak galdetegi edo gidoi bat presta dezake eta ikasleek autoebaluazio txosten bat idatz dezakete.
Koebaluazioa
Ebaluazioa ekintza sozial modura ulertzen badugu, bestearen prozesuaren kontzientzia eta hausnarketa prozesuak partekatuak izango dira. Norberaren jardunak bestearengan duen eragina erregulatzea da helburua, eta alderantziz.
Kanpoko ebaluazioa
Badaude ebaluazioaz arduratzen diren erakundeak. Beste erakundeen lana ebaluatzen dute eta erakundeen arteko konparazioak egiteko aukera eskaintzen dute. Bilakaeren berri ematen dute.
Ebaluazio hezigarria, hezitzailea, batutzailea, eraikitzaile
Azken urteotan Europan hezkuntzari buruzko dokumentuetan maiz aipatu ohi da ikasleen ebaluazioa hezigarria, hezitzailea eta azken uneren batean, batutzailea ere izan behar duela.
Hezitzailea
Ebaluazio hezitzailea prozesu planifikatu eta jarraitua da, ez da une jakin batean edo oso gutxitan praktikatzen den ekintza isolatua, eta ikasle eta irakasle guztiek erabiltzen dute, ikaskuntzan eta irakaskuntzan zehar, ikasleen ikaskuntzaren ebidentziak lortzeko eta erabiltzeko, ikasleek lortu nahi diren diziplina-emaitzak hobeto ulertzeko eta ikasleei beren burua zuzentzen laguntzeko.
Ebaluazio prozesual edo hezigarria
Ikasleen ebaluazio prozesual edo hezigarriak, bere aldetik, ikaskuntza-prozesu osoaren garapen eta eboluzioaren berri ematea du helburu, prozesuan aurrera egin ahala hauteman litezkeen indargune nahiz ahulguneak unean uneko premietara egokitu eta, hori guztia aintzat hartuta, erabaki egokiak hartzeko.
Batutzailea
Ikasleen ebaluazio batutzaile edo finala Izaera egiaztagarria du. Ikastetxea bera arduratu daiteke ebaluazio batutzaile hori egiteaz, baina, zenbaitetan, kanpo-erakunderen batek har dezake bere gain lan hori. Ebaluazio-mota horretan oinarriturik hartzen dira erabaki-mota administratiboak: maila edo etapa bat gainditzen den, promozio-kontuak, titulazioa...
Irakasleen ebaluazioa
Irakasleen prestakuntza hobetzeko ahaleginetan dabiltzanak, maiz irakasleen ebaluazioaren beharra aldarrikatzen dute. José Antonio Marinak, esate baterako, honako zazpi parametro hauetan ahaleginak egin behar direla defendatu izan du, irakasle bat ebaluatzeko:
Irakasleen ebaluazioa gai korapilatsutzat jotzen delako edo, hezkuntza sistema batzuetan Axularrek arbuiatuko lukeen modu batean gerorako utzi izan da historikoki.
Kalifikazioak
Ebaluazio prozesu batean, une jakin batean egiten den neurketa baten emaitza izaten dira kalifikazioak. Gure hezkuntza sistemetan osagai kuantitatiboak eta kualitatiboak izan ohi dituzte. Kalifikazio kuantitatiboek honelako itxura izaten dute: 0, 1, 2, 3, ... 7, 8, 9, 10. A, A+, B, B+, C, C+... Kualitatiboek honelako sintagmak: oso gaizki, eskas, nahiko, ongi, oso ongi, bikain... Hobetu behar du XXX horretan, aurrerapen egokia... Kontuz XXX horrekin...