cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stefanweissita
Ezaugarriak
Stefanweissita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Hořepník
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1251 urtean egin zen.
Boechout
Boechout (nederlanderaz ahoskatua: ) Belgikako iparraldean dagoen udalerria da, Flandriako Anberesko probintzian dagoena. Udalerriaren barruan herri hauek daude: Boechout bera eta Vremde. 2015eko urtarrilaren 1ean 12.724 biztanle zituen.
Boechouten Sfinks Jaialdia egiten da.
Malito
Malito Italiako udalerri bat da. Cosenzako probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Malitok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ingeborg Salterioa
Ingeborg Salterioa XII. mende bukaerako eskuizkribu argiztatua da. Egun, Chantillyko (Frantzia) Condé Museoan gordetzen da. Lan hau pintura gotiko goiztiarretik osorik gorde den adibiderik esanguratsuenetako bat da.
Historia
Salterio edo Salmo liburu hau 1195 inguruan sortu zen, Frantziako iparraldean, Danimarkako Ingeborg erreginarentzat, Frantziako erregina eta Filipe II.a Frantziakoa erregearen emaztea zena. Ez dakigu nork enkargatu zuen Salterioa, baina izan zitekeen Étienne de Tournai edo Eleanor de Vernandois, Beaumont-sur-Oiseko kondesa.
Edukia
Eskuizkribua otoitz liburu bat izan zen erabilera pribatuentzat, eta egutegi bat. 150 salmo latinez eta beste testu liturgiko batzuk ditu. Guztira, 200 orri. Testua letra gotiko xehez idatzita dago.
Saint-Symphorien-d'Ancelles
Saint-Symphorien-d'Ancelles Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Symphorien-d'Ancelles udalerrian erroldatutako biztanleak 965 ziren. Familiak 388 ziren, horien artean 116 pertsona bakarrekoak ziren (58 bakarrik bizi ziren gizonak eta 58 bakarrik bizi ziren emakumeak), 111 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 140 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 21 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 450 etxebizitza zeuden, 389 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 34 bigarren erresidentzia ziren eta 26 hutsik zeuden. 375 etxeak ziren eta 74 apartamentuak ziren. 389 etxebizitza nagusietatik 279 bere jabearen bizilekua ziren, 105 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 26 etxek bi zituzten, 68 etxek hiru zituzten, 105 etxek lau zituzten eta 190 etxek bost zituzten. 296 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 175 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 180 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 638 ziren, horien artean 505 aktiboak ziren eta 133 inaktiboak ziren. 505 pertsona aktiboetatik 467 lanean zeuden (256 gizon eta 211 emakume) eta 37 langabezian zeuden (16 gizon eta 21 emakume). 133 pertsona inaktiboetatik 40 erretiraturik zeuden, 45 ikasten zeuden eta 48 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Symphorien-d'Ancelles udalerrian 416 unitate fiskal zeuden, 1.076,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.099 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 29 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 3 zurginak eta 1 jatetxe.
2000. urtean Saint-Symphorien-d'Ancelles udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, 236 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1  eta lehen-hezkuntzako eskola 1  zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Matt Carthy
Matt Carthy (1977ko uztailaren 19a, Monaghan, Monaghan konderria), irlandar politikari bat da. 2020tik Dáil Éireann parlamentuan Sinn Féin alderdiaren parlamentaria izan zen, Cavan-Monaghan hautes-barrutia ordezkatuz. Aurrez, 2014-2020 artean Europako Parlamentuan Midlands–North-West hautes-barrutia ordezkatu zuen.
La Granja de San Ildefonso Errege Jauregia
La Granja de San Ildefonso, gaztelaniaz Palacio Real de la Granja de San Ildefonso, Espainiako San Ildefonso udalerrian dagoen jauregi bat da, Gaztela eta Leongo Segoviako probintzian. Espainiako Errege-Erregin Familiaten egoitzetako bat da.
1721-1724 artean Teodoro Ardemans arkitektoak diseinatu eta eraikiarazi zuen, Filipe V.a Espainiakoaren aginduz.
Quintín de Torre
Quintín de Torre Berastegi (Bilbo, Bizkaia, - ) bizkaitar eskultorea izan zen.
Eskultore espainiar klasikoen imajinagintza polikromatuaren tradizioaren jarraitzailea izan zen.
Biografia
Serafín Basterraren lantokian hasi zen eskultura lantzen. Bizkaiko Foru Aldundiak eta Bilboko Udalak emaniko diru laguntzei esker, Bartzelonan jarraitu zituen lehendabizi ikasketak, eta, gero, Parisen. Hiri honetan maiz bisitatu zuen Durrioren lantokia. Horrez gain, bidaia asko egin zituen (Italia, Alemania, Belgika, Austria, Suitza, Ingalaterra...), eta Madrilen ere zabaldu zuen lantoki bat. Bidaia horietan, garai horretako europar eskultoreen lanak ezagutu zituen, eta arreta bereziz aztertu zituen XVI eta XVII. mendeetako espainiar eskultore erlijiosoen lanak: Berruguete, Gregorio Hernández, Alonso Cano, Juan de Mena, Martínez Montañés, Mora, Salzillo... Berehala irabazi zuen ospeari esker, oihartzun handiko erakusketa ugaritan parte hartu zuen, eta obra-katalogo zabala utzi du, irudi erlijiosoen sailean gehienbat, nahiz eta bestelako erretratuak ere landu zituen.
Zura, marmola eta brontzea erabili zituen, batez ere; estiloari dagokionez, espresionismoaren gailurra jo zuten bere lan gehienek. Izan ere, erretratu errealistatik haratuago doazen arketipo espresionistak sortu zituen. Joera sinbolista ere bazuen, eta patetismo handiko irudiak sortu zituen, gai erlijiosokoetan bereziki.
Gai erlijiosoen alorrean, Aste Santuko Pasoak (Bizkaiko Foru Aldundiaren enkarguz eginak) dira aipagarrienak. Horietan, Espainiako imajinagile klasikoen tradizioari eutsi zion, kopia hutsetik urrun, bere mistika espresionista indar handiz agerraraziz.
Kontuan hartzekoa da, halaber, San Joanen bustoa (zur margotuzkoa). Bestelakoen artean, asko dira Torreren lan gogoangarriak: Cargador de Bilbao (bustoa, harrizkoa), indar izugarria duen irudi arketipikoa; Pescador (marmol grisa); El Grumete (zur margotua), egile honengan ohikoa ez den leuntasuna erakusten duen bustoa; El Timonel (brontzea), plastikotasun berezi bati esker errealismo soilaren muga gainditzen duen eskultura; bere emaztearen erretratua (zur margotua), malenkonia eta gozotasuna batera biltzen dituena (aipagarria da Dolorosaren eta erretratu honen arteko ahaidetasuna, irudi hartarako eredua eskultorearen emaztea izan zitekeela pentsarazten duena); ''Srta. Amparo (zur margotua), estilizazio ariketa baten ondorio dirudien erretratu berezia; Pedro Mourlane Mitxelenaren erretratua; Cargadora Bilbaína; Mujer Castellana; El Pinche Forjador''.
Arrakasta ederki ezagutu zuen eskultore honek; baina ez zion ikerketa estetikoari utzi bere sorkuntzan, eta leialtasun tinko batez eutsi zion hain berezkoa zuen poetika espresionistari.
José Fernández Arteaga
José Fernández Arteaga (1933ko irailaren 12a, Santa Inés de Barraza - 2021eko abenduaren 17a ) elizgizon mexikar eta Chihuahuako artzapezpiku erromatar katolikoa izan zen.
Biografia
José Fernández Arteagak teologia eta filosofia ikasi zituen Mexiko Hirian eta Montezuman. 1957ko apirilaren 4an apaiz ordenatu zuten Tulancingo elizbarrutian. Gero Erromako Unibertsitate Gregoriano Pontifikalean ikasi zuen eta Zuzenbide Kanonikoko lizentzia lortu zuen. Ikasketetako prefeta, Tulancingo elizbarrutiko seminarioko irakasle eta ekonomistaordea izan zen eta pastoralean jardun zuen, azkena erromesetako artzain gisa.
Paulo VI.a Aita Santuak Apatzingango apezpiku izendatu zuen, 1974ko uztailaren 13an. Mexikoko Delegatu Apostolikoak, Mario Pio Gaspari-k, apezpiku ordenazioa eman zion urte bereko irailearen 12an; Konsagratzaileak Victorino Alvarez Tena, Celayako gotzaina, eta José Abraham Martínez Betancourt, Tacámbaroko apezpikua izan ziren.
Joan Paulo II.a Aita Santuak Colimako gotzain izendatu zuen 1980ko otsailaren 8an. 1988ko abenduaren 20an Chihuahuako Coadju artzapezpiku izendatu zuten, eta hurrengo urteko urtarrilaren 25ean ezarri zuten karguan. Adalberto Almeida y Merinok 1991ko ekainaren 24an erretiroa hartu zuenean, haren oinordekoa izan zen Chihuahuako artzapezpiku gisa.
Joan Paulo II.a Aita Santuak Bizitza Sagaratuko Institutuetarako eta Bizitza Apostolikoko Elkarteetarako Kongregazioko kide izendatu zuen.
Aixitako gaztelua
Aixitako gaztelua (edo Aitzitako gaztelua, eta dokumentu historikoetan Aicitako gaztelua) Nafarroa Garaiko ipar-mendebaldean, Arakilgo lurretan egon zen Nafarroako Erresumaren gaztelua izan zen. Beste Aitzita gaztelu bat egon zen Gaztelako eta Nafarroako erresumen arteko mugan, Bardeetan akaso.
Aixitako gazteluaren gaineko erreferentziak 1210. urtearen ondorengo dokumentuetan agertzen dira jada, hau da, Antso VII.aren —Antso Azkarraren— garaitik aurrera. Hala ere, Iñaki Sagredo ikerlariaren arabera, gaztelua XII. mendean eraiki zen.
Izena
Dokumentuetan izen hauekin ageri da: Aycita, Ayceta, Axita eta Agita. Etimologian, zalantzarik gabe, (h)aitz hitza dago. “Haitz-tokia” izan liteke.
Defentsa lerroaren parte
Sakanako (Arakil), Imotzeko eta Larraungo defentsa-sistemaren parte zen.
Gotorlekuen tokiko sarea, Aixitaz gain, Orarregiko (Gaztelu mendia) eta Garañoko eta Sardeako gazteluek osatzen zuten. Orarregikoa Arakilgo mugan zegoen, eta beste biak, Ezkidiko mendian (Añezkarreko haitza). Batez ere Oskiako eta Biaizpeko pasabideak kontrolatzen zituzten gaztelu horietatik. Sistema horrek Irulegiko gazteluarekin lotzen zuen, Iruñerako norabidean.
Egitura
Dirudienez, 1512an, gaztelua eraisteko, su eman zioten, egitura gehienak egurrezkoak baitziren.
Indusketak
2010 urtean Arakilgo Udalarekin bildu zen Aixita gaztelua oso interesgarria iruditzen zitzaiolako, eta garaiko alkatea zen Ruben Goñik "aurrera" egiteko esan zion. 2010 eta 2020 urte bitartean indusketak egin ziren gazteluan, eta bertan aurkitutakoa Aixitako gaztelua: Arakilgo zaindari erakusketan jaso ziren. Hainbat hitzaldi eta bisita gidatu ere antolatu ditu Arakilgo Udalak Irutzungo Udalaren laguntzarekin. Indusketek aztarnak azaleratu zituzten, hala nola, erabat estalita zegon uharka. Aldi berean, kontsolidazio lanak ere egin dira aztarnak gordetzeko. Indusketetan ateratako beste elementu bat dorrea izan da, lehendik, ilara bat besterik ikusten ez zen lekuan.
Aixita gazteluan egindako indusketetan egunerokotasunean erabiltzen zituzten materialen zati asko aurkitu zituzten: sukaldeetan ohikoak ziren zeramika zatiak; ur edo ardo pitxer baten zatiak; elikadura arrastoak, esaterako, ahuntzen, behien eta txerri "askoren" hezurrak… Objektu nabarmenenetako bat ezpata da indusketen zuzendariaren ahotan, aurkitzeko zaila izaten dena."Nafarroan ezohikoa den beste aurkikuntzetako bat brontzezko pieza bat da, gerrikoan eramaten zena eta arkuarekin geziak botatzeko erabiltzen zena. Gerrikoan jartzen zuten eta balezta kargatzen zuenak kordarekin atzera botatzen zuen eta arkuaren tirantea kargatzen zuen. Aurkikuntza ikusgarria zela esan zuten. Izugarria da, oso aurkikuntza polita."Eraztun pare bat, txanbil zati handi bat eta iltze asko ere aurkitu zituzten. "'Iltze asko agertzen dira. Estruktura guztiak egurrezkoa ziren eta uste dugu gaztelua ere egurrezkoa zela'."Oholez egindako hesi bat dokumentatuta dago. Aljibearen (uharkaren) harri guztiak agertu ziren, gaztelu txikietan gehienetan kontserbatu izan ez den obra. Indusketak udalerrien laguntzarekin, eta egin deira, eta zenbaitetan, herrikoen auzolanean ere.
Historia
Aixita gazteluaz hitz egiten duen lehenengo dokumentua Antso VII. Azkarrarena da, 1210ekoa. Bete gaztelu asko aipatzen dira bertan, dokumentu horietan alkaideak edo gazteluen arduradunak nor ziren agertzen baitira, baita Aixitakoak zein ziren eta nondik zetozen ere, Latasa, Arbizu, eta gertuko beste herritakoak ziren. Gazteluak izan zituen obren datak eta bertan bizi ziren soldadu taldeen eta bertan izan zituzten gauzen informazioa ere jasotzen da. Are gehiago dakigu: Egon zen garai bat gaztelua erdi abandonatuta egon zena erregeak ez zeukalako dirurik, eta giltza arduradun bati eman zion bera noizbehinka gaztelua begiratzera joan zedin.
XV. mendean Johan Erasokoak gaztelua konkistatu zuen. Latasako pertsona oso garrantzitsua zen, eta garai hartan nafarren arteko borroka zibil bat zegoen. Johanek Agramondarren alde borrokatzen zuen eta gaztelua erregearendako konkistatu zuen.Urte hartan eraberritu zuten, ordura arte, gehienbat egurrezkoa zen, eta urte hartatik aurrera harrizkoa egin zuten.
1512an Albako Dukearen tropak Nafarroa konkistatzera sartu zirenean, Aixita gaztelua eraistea erabaki zuten. Behera botatzen lehenengotarikoa izan zen beldurra ematen baitzien haien bizkarraldean gaztelu bat izateak.
Aixita bezalako gazteluak kontrol gazteluak ziren, defentsarako, toki txikietan egoten zirenak. Gehienez hamar gizon bizi ziren bertan, eta bere misioa haranetako pasabideak kontrolatzea zen, baita arrisku egoeratan abisatzea ere. Identitatea sortzen zuten aldi bereran. Mugarri defentsiboak ziren. "Oso bertakoa zen gauza bat zen, ez zen gizontxo feudalen zerbait."Oso xumeak ziren eta konponketetan emakumeek eta haurrek parte hartzen zuten. Denek kobratzen zuten Foru Orokorraren bidez kontrolatuta zegoelako, oso garrantzitsua zena. Dena ekonomikoki erregulatzen zela azaldu du historialariak, XIII. mendean, dagoeneko, obren kontrol hain handia egotea harrigarria izan daiteke. Obra maisua Aixitara joaten zen, zer konpondu behar zen begiratzen zuen, eta ondoren informatzen zuen.
2013an Nafarroa Bizirik fundazioak mugarria jarri zuen, Nafarroako Erresumaren defentsa sistemako zenbait eraikinetan egin bezala. Sagredoren taldeak informazio panela jarri zuen, txapazkoa. Ibilbidea seinaleztatuta dago.
Bret Harte (Kalifornia)
Bret Harte Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Stanislaus konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Txatxarromendi
Txatxarromendi edota Illarratxo Hernioko mendilerroan dagoen tontorra da, Gipuzkoako erdialdean. Urola Kosta eskualdeko Aia udalerrian dago. Pagoeta mendilerroan dago, hau era berean, oraindik zabalagoan den Hernio mendilerroko zati delarik. Itsas mailatik 452 metroko garaieran dago eta gailurrak 82 metroko malda du.
Pagoeta menditik Zarautz eta Urdaneta auzoa (360 metro) elkarlotzen dituen Indagarate mendilepoak (370 m) banatzen ditu, Euskal Kostaldera begira dagoen mendilerroaren gainaldean.
Indagarate mendilepoareen mendebaldean garaiera apaleko bi mendi daude. Bata Txatxarromendi edo Illarratxo, gailurrean burdinezko gurutz txiki eta artistiko bat du. Bestea, mendebalderago, Indamendi (462 m.), bi gailur hauek Aierdimuxu edo Hirumugarrieta (363 m.) mendilepoak banatzen ditu.
Urdanetatik
Urdanetatik (360 m.) Indagarate doan (370 m.) errepidea hartu. Bertan, jada gailurra mendebalderuntz hurbil gelditzen da eta denbora gutxian igotzeko ez du zailtasunik. Aierdimuxu mendilepora (363 m.) jeitsi eta mendilerroan jarraituz Indamendira (475 m.) igotzeko aukera dago.
Elkanotik
Elkanotik (260 m.) Meagara (120 m.) jeisten den errepidean 300 metroz aurrera egin eta ezkerretara dagoeen bidea hartu. Hau mendiaren ipar-ekialdeko magalean barna doa. Aurrerago, Meaga eta Elkano elkarlotzen dituen errepidean dagoen Santa Kruz baselizatik datorren bidearekin bat egiten du. Bide hau Indamendira (475 m.) igotzen den bidezidorra bilakatzen da, baina aurretik ezkerretara doan bidea hartu eta Aierdimuxu mendilepora (363 m.) iritsiko gara, bertan Txatxarromendira (452 m.) doan igoera hasten delarik.
Willy Koch
Willy Koch Schöneweiss (Ohligsen, Alemania, 1878 ko ekainaren 5 a - Donostia, 1950 eko martxoaren 8 a), Koch argazkilari dinastiaren aitzindaria da.
20 urterekin Alemaniatik alde egitea erabaki zuen eta Frantzia hegoaldean denboraldi labur bat igaro ondoren Donostian finkatu zen 1898 urte inguruan. Argazkilari aprendiz moduan hasi zen lanean Boulevard 19ko Casa Resines argazkilari estudioan. Magdalena Bengoetxearekin ezkondu zen eta lau seme-alaba izan zituzten: Carmen, Willy, Sigfrido eta Pablo. Laurak argazkilariak izan ziren eta aitarekin ibili ziren lanean.
1908tik 1921era, argazki estudio propio bat izan zuen Askatasunaren hiribidean, 20 zenbakiko, 4. solairuan. 1921ean Askatasunaren hiribideko 24 zenbakira aldatu zen eta bertan egon zen 1935 arte, azkenik 1935etik estudioa itxi arte Askatasunaren hiribideko 41ean egon zen.
Adituen iritziz lehen mailako argazkilaria izan zen eta horretaz gain argazkigintza alorreko lehiaketa eta epaimahaietan parte hartu ohi zuen. Willy Kochen argazkiak garaiko egunkari eta aldizkarietan argitaratu ziren, besteak beste, Donostiako "El Pueblo Vasco" egunkarian eta Novedades aldizkarian, Madrilgo Nuevo Mundo eta La Esfera aldizkarietan. 2010ean Donostiako Kutxa aretoan Sigfrido Koch Arrutiren omenezko erakusketa Koch leinuko hainbat argazkilariren argazkiekin osatu zuten: Willy Koch, Sigfrido Koch Bengoetxea, Alberto Schommer, Alberto Schommer García, Sigfrido Koch Arruti, Edurne Koch Elizegi, Nagore Koch Elizegi, Willy Koch Louvelli eta Marco Bialon Koch.
Oceanodroma jabejabe
Oceanodroma jabejabe Oceanodroma generoko animalia da. Hegaztien barruko Hydrobatidae familian sailkatua dago.
Larra-Belagua
Larra-Belagua Nafarroako eski nordikoaren estazioa da.
Kokapena
Pirinioetan kokatuta, Larrako Mendigunean dago, Izabatik 12 kilometrotara Erronkariko ibarrean. Belaguako aterpean du egoitza.
Historia
Larran 1970eko hamarkadatik geroztik egiten da eski nordikoa eta 1980ko hamarkadan eski pistak atondu zituzten. 1988tik aurrera Nafarroako Gobernua eta Erronkariko Ibarreko Batzarrak estazioa eraikitzeri ekin zioten. 2005ean behin betiko proiektua hitzartu eta 2008ko urtarrilaren 24an estazioa ireki zuten.
Eski-gunea ez zen denon gustukoa izan Larra-Belagua elkarte ekologistak salaketa jarri zion Nafarroako Gobernuko Ingurumen Departamentuari, eraikitzean hegaztiak babesteko araudia bete ez zuelakoan.
Pistak
Eski nordikoa egiteko 9 pista ditu, 2 berde, 4 urdin, gorri 1 eta 2 beltz. Eskilzarra pista pagoen arteko ibilbidea da.
Synodontis pleurops
Synodontis pleurops Synodontis generoko animalia da. Arrainen barruko Mochokidae familian sailkatzen da.
Elderton (Pennsylvania)
Elderton Pennsylvaniako borough bat da. Armstrong konderrian kokatua dago. 2010ean 356 biztanle zituen, 0.84 kilometro koadrotan banatuta.
Green (Kansas)
Green Kansasko hiri bat da. Clay konderrian kokatua dago. 2010ean 128 biztanle zituen, 0.51 kilometro koadrotan banatuta.
Colostethus dysprosium
Colostethus dysprosium Colostethus generoko animalia da. Anfibioen barruko Dendrobatidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Kislev
Kislev (כִּסְלֵו, ; akadierazko kislimu hitzetik ekarria) hebrear egutegiaren hila da, hirugarrena egutegi zibilean eta bederatzigarrena erlijiosoan. Aurretik Cheshvan eta ondoren Tevet ditu.
Hořesedly
Hořesedly Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 425 biztanle ditu eta 5,84 kilometro koadroko azalera. Rakovníkeko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1313 urtean egin zen.
Eothenomys proditor
Eothenomys proditor Eothenomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Arvicolinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Serafin Basauri
Serafin Basauri Arteaga (Eibar, Gipuzkoa, 1935eko apirilaren 29a) euskaltzale gipuzkoarra da. Eibarko Legarre auzoan jaio zen. Aita Axpekoa zuen eta ama Apatamonasteriokoa, baina Serafin eta bere hiru anai-arrebak Eibarren jaio ziren, gurasoek Legarre gainean eraikitako "Mirasol" etxean. Inguru horretan bizi izan zituen Serafinek bere haurtzaroa eta gaztaroa.
Lehenengo eskola Udaletxeko monjetan izan zuen. Gero, 7 urterekin Frontoizarreko eskolan nazionalean ibili zen eta, ondoren, Isasiko Corazonisten ikastetxean. Fraileetako ikasketak amaituta, 12-13 urterekin Armeria Eskolara joan zen.
Handik irtenda, G.A.C. enpresan hasi zen lanean, baina Alfa lantegiari lotuta igaro ditu bere lan-urterik gehienak.
Gaztetatik euskararen munduan
Umetatik ezagutu zuen giro politiko eta euskaltzalea etxean bertan. Aita sozialista zuen, eta euskalduna; ama abertzaleagoa eta euskaltzaleagoa. Etxean euskarazko liburu bat ere bazeukan amak, eta liburu horrek eragin handi-handia izan zuen Serafinengan. Batez ere Arrese Beitiaren "Ama euskerearen azken agurrak" olerkiak hunkitu zuen eta horrek piztu zuen euskaltzaletasuna bere barruan.
Euskararen munduan Juan San Martinen eskutik sartu zen 1953. urte inguruan. Klub Deportiboan taldetxo bat sortu zuen San Martinek, mendirako zaletasuna ardatz hartuta. Mendia eta politika oso lotuta zeuden garai hartan, eta baita euskaltzaletasuna ere. Gerora, Klub Deportiboan euskarazko klaseak ematen hasi zen Imanol Laspiurrekin batera. Ondoren, Ekin sortu zen, eta euskal kultura bultzatzeko eta zabaltzeko zerbait egiten hasi behar zela pentsatu zuten. Hango kide batzuen haritik sortu zen ETA taldea eta Basauri ere bertan sartu zen. 1961an kartzelaratu egin zuten ETAren aurka egindako lehenengo sarekadan.
1950. hamarkada iluna izan zen, etsipenez betea, baina erdi-ezkutuan bazen ere, lanean aritu zen eibartar euskaltzale talde bat, Serafin tartean zela. Klandestinitatean sartu zirenean oso zail ikusten zuten orduko egoera aldatzea, baina bai uste zuten euren burrukarekin euskara eta euskal mundua hobetzeko aukera izango zela. "Zer lortuko juagu? Burrukan egin, behintzat, euskerian alde!". Talde hartako hiru pertsonaia nagusien artean (Basauri, Laspiur eta San Martin), euskarak eta hizkuntzak toki handia bete izan du beti, horixe zen aurrera egiteko giltza eta arrazoia.
1950. hamarkadako iluntasunaren ostean, 1960. hamarkadan itxaropenerako tarte bat sortzen hasten da. Euskara kalera irtetzen hasten da, euskal jaiak sortzen eta ugaritzen dira... Serafin ere mugimendu horretan murgiltzen da hamarkada osoan, euskarazko klaseak ematen eta, batez ere, alfabetatzeko programak. Euskaraz idazten irakasten zuten, testuak landu, hitzaldiak antolatu, eta abar. Garai hori izan zen Serafinek kulturgintzan gehien disfrutatu zuena. 1960ko hamarkada itxaropen sasoia izan zen. Euskara batua sortzearen aldeko Ermuko zinean (1968), besteak beste, Eibarko Idazle eta euskaltzale gazte batzuk ere egon ziren. Ipar Euskal Herrian Euskal Idazkaritzak 1964an onartutako gomendioak onartuz eta erabiliz, denbora laburrean ohitura bihurtu zituzten. Geroago, 1970ean Batasunaren Kutxa liburuaren sarreran, Baionan eta Eibarren Ermuko zina berretsi eta sinatutako hirurogeita hiru euskaltzale eta idazleen zerrenda argitaratu zen. Horien artean baziren lehen aipatutako eibartarrak: Imanol Laspiur, Juan San Martin, Serafin Basauri eta Bego Etxebarria.
Garai horretan, gainera, Eibarko Ikastola ere sortu zen. Serafin Basaurik 1966. urtean hartu zuen ikastolaren ardura eta hainbat kargu eta lan burutu zituen 1972. urtera bitartean. Oso urte garrantzitsuak izan ziren Ikastola jaioberri txikia benetako ikastola bihurtzeko: legeztatu egin zen, lokalak lortu ziren, irakasleak eta ikasleak ugaritu egin ziren… Guzti horren motor nagusietako bat Serafin bera izan zen, eta lan horren ondorioz sortu zen Mogel ikastola 1973. urte inguruan.
Orain ere bizi-bizi lanean
Azken urteotan ere euskararen alde lanean jarraitu du. Azken 20 urteotan Eibarko Udaleko Euskararen Mintegiko kide izan da eta Udalak kaleratutako hainbat liburutan Serafinen eskua dago ("Eibarko aditza", "Eibarko deklinabidia" edo "Eibarko Hiztegi Etnografikoa", esate baterako). Herri hizkerak jasotzen lan egin duen Badihardugu elkarteko presidente ere izan da, eta Ohorezko Presidente da une honetan. Eta bere azkenengo lana Eibarko Hiztegi Digitala da, une honetan azken ukituak jasotzen ari dena, besteak beste Serafin Basauriren lanari esker. Euskaltzain urgazle ere bada.
Telehitzemaile
Telehitzemailea (prompterra, teleprompterra edo autocuea bezala ere ezaguna) telebista estudioetako elementu bat da. Kamera-objektiboaren azpiko monitore batean testua bistaratzea ahalbidetzen du sistema honek. Horri esker, esatariak kamerari begira irakur dezake testua. Telebistaz gain, beste hainbat arlotan ere garrantzi handiko elementua izan da telehitzemailea, politikan batez ere. Sistema honi esker, telebistako aurkezleek zein politikariek segurtasun eta lasaitasunez irakurri dezakete testua, entzuleei begiratzeari uko egin gabe. Antzerkiko apuntatzaileen eredua jarraitzen du telehitzemaileak.
Funtzionamentua
Sistema konplexua dirudien arren, oso mekanismo sinplea du telehitzemaileak. Bi funtsezko elementu ditu: monitorea eta kristal islatzailea edo ispilua. Monitorean irakurri beharreko testua ageri da eta hau kameraren aurrean kokaturiko kristalean islatzen da. Ispiluak material bereziz egina izan behar du; alde batetik, bertan, testua islatu behar da, esatariak irakurri ahal izateko. Baina bestetik, gardentasuna izan behar du, kamerak testua ez detektatzeko. Gainera, ohiala ere elementu garrantzitsua da. Honi esker ahalbidetzen da monitoreko irudia kristalean islatzea.
Askotan hizlariak kontrolatzen duen pedal bati esker egiten du aurrera testuak, beste batzuetan aldiz, lan hortaz arduraten dden profesional bat egon ohi da.
Historia
=== Lehen ideia (1948) === Telebistaren lehen urteetan, aurretik antzerkian eta zineman lan egiten zuten aktore askok zailtasunak izan zituzten gidoi kopuru handiak ikasteko. Honen aurrean, Fred Barton Jr. Broadwayko aktore beteranoak gailu mekaniko bat eraikitzeko ideia izan zuen, euskarri gisa erabiltzen zituen testu-txartelak kameraren alde batean jarri eta desplazamendu motorizatu batekin konektatzeko. Ideia horrekin aurrera egiteko Irving Kahn 20th Century Fox-eko presidenteordearen laguntza bilatu zuen; eta Kahnek, Hubert Schlafly ingeniari elektroniko eta telebistako ikerketa zuzendariari eman zion proiektuaren garapenaren ardura.
Lehen gailuak maleta baten erdia erabiltzen zuen kanpoko estalki gisa. Barruan, uhal batzuk, poleak eta aktorearen lerroak erakusten zituen estraza-paperezko biribilki bat zeraman motor bat inprobisatu zuten. Kameraren alboan jarri zitekeen, baina hizlariak ez zuen zuzenean kamarara begiratzen; gainaera aparailua, oraindik, teknikari batek operatzen zuen.
Schlafly, Barton eta Kahnek gailua 20th Century Foxerako garatu zuten, baina enpresa ez zegoen interesatuta, eta, beraz, beren enpresa propioa sortu zuten: Teleprompter Corporation. Hortik dator aparailuaren izen ezaguneana, baina enpresaren izena dela kontuan izanik, euskaraz telehitzemailea deitzea gomendatzen da. Teleprompter taldeak The First Hundred Years telesailean egin zuen debuta 1950ean.
Sistemaren garapena
Amerikako Estatu Batuetan 50. hamarkadan sorturiko sistema bakun hau pixkanaka garatuz joan zen. Telebistaren negozioarekin lotutako hainbat konpainietako teknikariek hobekuntzak gehitu zizkioten: ikusmen bikoitzeko ispilu eta pantaila islatzaileen mekanismo bat egokitu zioten, kameraren idulkian bertan muntatuak. Horrela, hizlariak, bere informazioa irakurtzen zuen bitartean, lentearen erdialdera begirada zuzentzea lortu zuten. Hau aurrerapen handia izan zen, eta 80ko hamarkadan are eta garapen gehiago izan zituen.
Gainera, politikan ere erabiltzen hasi zen. 1952an lehen aldiz, Dwight Eisenhowerrek, Estatu Batuetako presidenteak, bere hitzaldi batean erabili zuen. Ordutik aurrera, politikarien gehiengoak erabili izan du sistema hau.
Azken urteotan, sistemak sotisfikatzio elektroniko izugarria jasan du. Jada, ikusleak ia ezin du nabaritu hizlaria irakurtzen ari denik sistemaren perfekzioa dela eta. Gainera, hainbat berrikuntza eman dira azken aldian: sistema popularizatu egin dela esan daiteke, eta sektoreak izan duen aldakuntza telehitzemaileetan ere ikus daiteke. Mugikor edo ordenagailuetan erabilgarriak diren telehizlariak sortu dira, honela edonork erabil dezake sistema hau.
Podiumeko telehitzemailea edo presidentziala
Telehitzemaile mota hau hizlaria audientzia presentzial baten aurrean dagoenean erabiltzen da. Beraz, batez ere politika arloan erabiltzen da. Sistema hau, hizlariaren aurrean kokatzen den ispilu bat edo bi ispilutan datza, azpian duten monitorearen testua islatzen dute hauek. Normalean, hizlariaren aurreak kokatzen dira kristalak, eskubian zein ezkerrean. Honela, hizlariak beheran duen paperetara begiratu ordez, aurrealdera begiratzen du eta entzule guztiei zuzentzen die begirada.
Kamerako telehitzemailea
Grabazioetan erabiltzen den sistema da hau, esataria kamera baten aurrean dagoenean. Kasu honetan, sistemak funtzionamentuaren atalean esan moduan egiten du lan eta hizlariak zuzenean kamarara begiratuz irakurtzea posible egiten du. Bereizketa bat egin dezakegu telehitzemaile mota honen barruan: alde batetik, estudioko kameretako telehitzemaileak daude, telebistan ohikoenak direnak. Azkenenaldian baina, bideogintza popularraren garapena dela eta, mota ugaritako kamerako telehitzemaileak aurki daitezke (kamera digitaletarako, ordenagailuetarako, telefono mugikorretarako...)
App edo sareko telehitzemaileak
Azken urteetan gainera, smarphonen bidezko kazetaritzak garrantzi handia hartu du eta edonork du bideo semiprofesionalak egin eta argitaratzeko aukera. Honek sorturiko eskaerari erantzunez, telehitzemaile funtzioa egiten duten app-ak sortu dira, baita sarean funtzio bera egiten duten webguneak ere. Hauek, esan beharreko testua aurkezten dute mugikorreko edo ordenagailuko pantailan; eta bere kabuz egiten du aurrera, irakurleak aukeraturiko erritmoan.
Moi Center
Moi Center edo Shenyang Maoye City Txinako Herri Errepublikako Liaoning probintziako Shenyang hirian eraikitzen ari den bulego etxeorratza da. Eraikuntza lanak 2008an hasi ziren eta 2013an amaitzean eraikina hiriko egiturarik garaiena izango da 311 metro eta 75 solairurekin.
Dorrea Shenzhen Tongji Architects arkitekto taldeak diseinatu zuen.
Xabier Morrás
Biografia
1960 ondoko urteetan egin zituen lehenengo margolaritza-erakusketak (Iruñea, Madril, Hondarribia). Londresen eta Edinburgon egin zituen Pintura ikasketak, eta garai hartakoak dira Londres eta La Guerra de los 6 días sailak. Montpellier, Londres, Holanda, Suedia, Danimarka, Alemania eta Espainian eginiko erakusketetan jarri ditu bere obrak ikusgai.
Tartu
Tartu Estoniako bigarren hiririk handiena da. Tallinn, Estoniako hiriburu eta finantza-gune nagusiaren aurrean, Tartu, hiri kultural eta intelektual gisakoa da. Batez ere, bertan dagoelako Estoniako unibertsitaterik zaharrena, Tartuko Unibertsitatea. Estoniako hego-ekialdean dago Tartu, Tallinnetik 186 kilometrora. Emajõgi ibaiak, Estoniako lakurik handienak lotzeaz gain, Tartu zeharkatzen du. Hiriak aireportua ere badu.
Hiriaren izen historikoak Tarbatu (V. mendean eraikitako Estoniako gotorleku bat), Juriev (Errusieraz: Юрьев) edota Dorpat izan dira (XIII. mendea).
Hasiera
Arkeologia aztarnei erreparatuta, gotorleku bat zegoen Tartun, V. mendearen inguruan. VII. mende inguruan, bertako herritarrek egurrezko gotorleku bat eraiki zuten Toome Hill-en ekialdean (Toomemägi).
Alemaniarrak Tartun
Iparraldeko gurutzaden garaian, XIII. mendearen hasieran, Turbatu gotorlekua Livoniako Ordenak hartu zuen, eta Estoniarrek behin eta berriz saiakerak egin zituzten berau berriro hartzeko. 1224an berriz, Alemaniarrek behin betiko hartu zuten gotorlekua. Hala, Dorpat (Tartu) Erdi Aroko merkatal gune garrantzitsua bilakatu zen. Era berean, Dorpateko Artzapezpikutzaren hiriburua izan zen.
1262an, Alexandro Nevskiren semea Dmitri Pereslavlekoak hiria eraso eta suntsitu zuen. Alabaina, haren tropek ezin izan zuten Toome muinoaren kokatua zegoen gotorlekua hartu. Jazoera hau, Alemania eta Ekialdeko Eslaviar Zaharreko kronistek bildu zuten. Honetaz gain, merkatari eta artisau alemaniarren herrixka erakusten zuen grabatu bat egin zuten.
Dorpat Hansako Ligan sartu zen 1280an, eta Erdi Aroan, salerosketa hiri garrantzitsua zen. Estonia eta Letoniako lurraldearen gehiengoan bezala, Alemaniako noblezia zen nagusi garai hartan, eta Baltikoetako burgesia alemaniarrak, kultura, erlijioa, arkitektura, hezkuntza eta politika ezarri zuten XIX. mendearen amaierara arte. Esaterako, Dorpateko udaletxea Rostockeko arkitektu batek diseinatu zue, eta unibertsitateko eraikinak berriz, Johann Wilhelm Krausek, beste alemaniar batek. Ikasleen gehiengoa, %90 baino gehiago, alemaniarren ondorengoak ziren, eta oraindik ere izen alemaniarra duten zientzialari asko aurki daitezke hirian. XX. mendearen erdialdean alde egin zuen alemaniar askok.
Polonia, Lituania eta Suediaren menpe
Livoniako gerraren garaian, XVI. mendearen inguruan, Lituaniako Dukerriaren menpe zegoen Tartu. Ondoren, Polonia-Lituaniako eskualdearen barruan sartu zen. Jesuiten gramatika eskola ezarri zen 1583an eta honetaz gain, itzultzaileen bilgunea antolatu zen Tartun. Hiriak bandera zuri-gorria jaso zuen Poloniako erregeagandik.
Polonia eta Suediaren arteko gerrak gramatika eskola eta itzultzaileen bilguneak geldiarazi zituen 1601ean. Hala, Tartu suediarren eskuetan gelditu zen 1629an, eta Suediako erregeak Tartuko Unibertsitatea sortu zuen 1632an.
Errusiako Inperioaren garaia
Nystadeko bakearen eskutik (1721), hiria Errusiako Inperioaren eskuetan gelditu zen, Derpt izenpean. XVIII. mendeko suteengatik, Erdi Aroko arkitektura asko suntsitu zen hirian, alta, Barroko berantiarraren estiloan zein estilo neoklasikoan berreraiki zen. XIX. mendeko bigarren erdialdean, aldiz, Estoniako kulturaren bilgunea zen Tartu. Hirian Estoniako Kantu Jaialdia ospatu zen lehendabizikoz, 1869an, eta hirian bertan eraiki zen lehendabiziko antzokia (Vanemuine)1870an. Estoniako Idazleen Bilgunea bertan sortu zen 1872an.
1893an, antzinako izen errusiarra izatera pasatu zen hiria (Yuryev). Unibertsitatea errusiar estilora egokitu zen eta errusiar hizkuntza irakasten hasi ziren.
Hiriak Tartu izena berreskuratu zuen, Lehen Mundu Gerra bukatu eta Estoniak independentzia eskuratu ondoren.
Eragin sobietarra
Estoniako Independentzia Gerraren ondoren, boltxebike eta Estoniaren arteko itun bat sinatu zen Tartun, 1920ko otsailaren 2an. Itunaren arabera, Errusiako boltxebikeek Estoniako lurrak baztertzen zituzten «betirako». Alabaina, Nazien eta Sobietarren arteko hitzarmenaren ondotik (1939), Sobietar Batasunak Estonia eta Tartu okupatu zituen 1940an.
Bigarren Mundu Gerraren denboran, Kivisild (Harrizko zubia) zaharra eta Emajõgi inguruak deuseztatu ziren Armada Gorriaren esku sartzeagatik.
Gerraren ostean, atzerritarrentzat itxita zegoen Tartu, Aire erasoentzako base bat eraiki baitzen hiriaren ipar-ekialdean. Sobietarren menpeko garaian, Tartuko biztanleria bikoiztu egin zen, eta 57.000 izatetik 100.000 izatera pasatu zen. Sobietar Batasuneko hainbat lekutatik iritsi zen jendea Tartura.
Independentzia
Estoniak 1991n independentzia eskuratu zuenetik, Tartuko alde zaharra berreraikitzen ari dira.
Klima
Tartuko klima kontinental hezea da. Klima nahiko leuna da Itsaso Baltikotik gertu dagoela kontuan hartuta, haize epela Atlantikotik baitatorkio. Halere, klima kontinentala ere nabari daiteke udako egun beroetan eta neguko egun hotzetan. Tenperatura gutxitan jartzen da −30 °C-tan. Orokorrean, udak epelak dira eta neguak, berriz, hotzak. Hala eta guztiz ere nahiko euritsua da, azken urteetan batez ere.
Gobernua
Udal gobernuan herritarrek aukeratutako 49 ordezkari daude. Aukeraketa egiteko proportzio bidezko sistema erabiltzen da. Batzorde betearazlean alkatea eta bost alkateorde daude. egungo alkatea Urmas Kruuse da. Zenbait urtez, Andrus Ansip, egungo Estoniako lehen ministroa izan zen Tartuko alkate. Bai Ansip eta bai Kruuse, egungo Estoniako Alderdi Erreformistako kide dira.
Biztanleria
Estoniako estatistika institutuaren arabera, Tartuko biztanleria honako etniatan banatzen zen 2008an :
Tartuko biztanleriaren bilakaera historikoa ondoko taulan laburbiltzen da :
Ekonomia
Unibertsitateagatik ezaguna bada ere, industria hiria ere bada Tartu. XXI. mende hasieran, informazio eta komunikazio arloko enpresa ugarik Tartu izan zuten jomuga, Playtech Estonia, Webmedia eta Raintree Estoniak besteak beste. Skype enpresak ere bulego bat du Tartun. Bestalde, lanpostu asko unibertsitateari esker sortu izan dira.
Hezkuntza eta kultura
Hiria ezaguna da Tartuko Unibertsitateagatik, 1632an Suediako erregeak sortutako unibertsitateagatik. Arrazoi hau dela bide, herri hizkeran “Emajõgiko Atenas” bezala edota “Iparraldeko Heidelberg” bezala ezagutzen da.
Toki interesgarriak
Hiriko arkitekturaren zati handi bat independentziaren aurreko garaikoa da, klase baxu eta garaietako alemaniar kutsuko etxeekin osatutakoa. Eraikin nabarmenak San Joanen eliza luteranoa (Estonieraz: Jaani Kirik, Alemaneraz: Johanneskirche), XVIII. mendeko udaletxea, unibertsitateko eraikinak, XIII. mendeko katedralaren hondakinak, lorategi botanikoak, erosketa kale nagusia, eta udaletxe plazako zein Barclay plaza inguruko eraikinak dira.
Bigarren Mundu Gerran hainbat leku suntsitu ziren, eta sobietar garaian hainbat eraiki. Gerraren eraginak oraindik ere nabari daitezke zenbait parke eta erdigune historikoan batez ere. Gerra eta 1991eko independentzia bitartean sobietar jatorriko auzoak eraiki ziren aldirietan. Egun, modernizazioagatik ere ezaguna da Tartu. Altzairu, hormigoi eta kristalezko eraikin ugari dago, eta eraikin berri eta zaharren arteko oreka bilatu du hiriaren erdialdean.
Ikasle asko dagoen hiria izanik, gau-giro handia dago bertan, eta, tabernak, jatetxeak eta diskotekak ez dira falta.
Herri eta hiri senidetuak
Tartu ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:
Hořešovice
Hořešovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 256 biztanle ditu eta 4,36 kilometro koadroko azalera. Kladno barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1654 urtean egin zen.
Greenleaf (Kansas)
Greenleaf Kansasko hiri bat da. Washington konderrian kokatua dago. 2010ean 331 biztanle zituen, 1.2 kilometro koadrotan banatuta.
Benbow (Kalifornia)
Benbow Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Humboldt konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Malvito
Malvito Italiako udalerri bat da. Cosenzako probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Malvitok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Synodontis polli
Synodontis polli Synodontis generoko animalia da. Arrainen barruko Mochokidae familian sailkatzen da.
Errenaga Txiki
Errenaga Txiki Aralarko mendilerroan dagoen mendi bat da. Ez da oso mendi garrantzitsua eta, mendizale askok, konturatu gabe pasa dezakete mendi honen tontorra. Izan ere, Errenaga mendiaren aurretontorra da, eta, Errenaga bera bezala, Nafarroa eta Gipuzkoa arteko mugan bertan dago.
Irispideak
Mendi honen tontorrera iristeko, Errenagara doan bide berbera hartu behar da, hau da, Guardetxetik abiatu, eta, lehenik, Intzazelaiko lautadetara heldu. Beste igoera baten ondoren, Mandarrate izeneko pasabidera heltzen da, eta, ezkerretara, Ormazarretako lautadak utziz, Saltamuñoko atakara heldu behar da, Errenagaren tontorrean bertan. Beherago daude babeslekuak. Eskuinetarantz hartu eta Errenaga Txikiren tontorrera iristen da.
Colostethus fraterdanieli
Colostethus fraterdanieli Colostethus generoko animalia da. Anfibioen barruko Dendrobatidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Oceanodroma monorhis
Oceanodroma monorhis Oceanodroma generoko animalia da. Hegaztien barruko Hydrobatidae familian sailkatua dago.
Hořešovičky
Hořešovičky Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 131 biztanle ditu eta 3,7 kilometro koadroko azalera. Kladno barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1252 urtean egin zen.
Steigerita
Steigerita fosfato motako minerala da.
Ezaugarriak
Steigerita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 - 3 da.
Adrianichthyidae
Adrianichthyidae arrain beloniformeen familia da. India eta Japonia arteko ur gezan eta gazikaran bizi dira.
Taxonomia
Familiak 32 espezie inguru ditu batzuk arraroak eta egoera larrian daudenak, izan ere horietatik 2 edo 4 iraungiturik izan daitezke. Bi genero ditu:
Cheshvan
Cheshvan edo marcheshvan (מַרְחֶשְׁוָן, ; akadierazko waraḫsamnu hitzetik ekarria) hebrear egutegiaren hila da, bigarrena egutegi zibilean eta zortzigarrena erlijiosoan. Aurretik Tishrei eta ondoren Kislev ditu.
Valverde
Valverdek hurrengo esanahiak eduki ditzake:
1262 Sniadeckia
1262 Sniadeckia asteroide gerrikoan aurkitutako 1262. asteroidearen izena da. 1933ko martxoak 23an aurkitu zuen Sylvain Arendek Uccletik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1933 FE zen. Bere izena Jan Sniadeckigatik jasotzen du
14. linea (Txik Txak)
'''Txik Txaken 14. linea''' (estilitzatua) Car Express sareko zortzi hiriarteko autobus lineetako bat da. Lineak 22 geltoki eta 27 kilometro ditu guztira eta Baiona, Baionaldea eskualdean dagoena, Ezpeletarekin lotzen ditu, Lapurdi Garaia eskualdean, Kanbo bidez.
2019ko irailaren 2an inauguratu zen, Baiona, Kanbo eta Ezpeleta herrien artean, Transports 64 sare zaharreko <font color="#ffffff"> 814   linetik abiatuta.
Historia
2013. urtera arte, Pirinio Atlantikoetako Departamenduko Kontseilua arduratzen zen errepide bidezko hiriarteko garraio-lineak kudeatzeaz Ipar Euskal Herrian eta Bearnon. Guztira 14 linea zeuden Euskal Herrian, barnekoak zein Okzitaniara lotutakoak. Autobus bat edo bi baino ez ziren linea gehienetan noranzko eta egun bakoitzeko, eta kontrolik gabea zen. Autobusek ez zuten irudi komertzial propioa, operadoreena baizik. Linea honek <font color="#ffffff"> 859   linea izena jasotzen zuen eta Baiona eta Dantxarinea artean, Ezpeleta bidez, zihoan. Bazen beste linea bat ere, <font color="#ffffff"> 860   linea, Baiona eta Kanbo lotzen zituena Uztaritze bidez.
2013an, sareak eraldaketa handia jasan zuen. Lineak antolatu egiten dira eta denentzako marka komun bat hartzen da. Zenbakiak berrantolatu egiten dira, errazagoa izan dadin, eta tarifak berrikusi egiten dira. <font color="#ffffff"> 859   eta <font color="#ffffff">  860   lineek <font color="#ffffff">  814   linea izena hartuko ditu eta ibilbidea aldatu egingo da: Baionatik Ezpeletara. Ezpeleta eta Dantxarinea arteko herrietarako, zerbitzua kendu da.
Disuasio-aparkalekuak
Gaur egun, ez dago disuasio-aparkaleku ofizialak.
Ustiapena
Gaur egun, Basque Bondissant enpresak ustiatzen du linea.
Flota
Linean 7 ibilgailuk egiten dute lan guztira.
Tarifak
2022ko uztailaren 4tik aurrera, Txik Txak sareko tarifak bateratu egingo dira, eta berdin-berdinak izango dira linea eta zerbitzu guztietarako, SNCFk emandako tren-zerbitzuetarako izan ezik, horiek garraio-titulu propioak baitituzte.
Sümeyye Aydoğan
Sümeyye Aydoğan (Istanbul, Turkia, 1999ko apirilaren 2a) turkiar aktorea, kantari eta modeloa da.
Two Weeks Notice
Two Weeks Notice (euskaraz Bi Asteko Oharpena), 2002ko Marc Lawrence estatubatuarrak zuzendutako amodiozko komedia film bat da. Sandra Bullock, Hugh Grant, Alicia Witt, Dana Ivey, Robert Klein eta Heather Burns aktoreek antzeztu zuten.
Vaux-Champagne
Vaux-Champagne Frantziako udalerri bat da, Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vaux-Champagne udalerrian erroldatutako biztanleak 116 ziren. Familiak 44 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 52 etxebizitza zeuden, 48 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 4 bigarren erresidentzia ziren. Etxebizitza guzti hauek 51etxeak ziren. 48 etxebizitza nagusietatik 43 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 4 etxek hitu gela zituzten, 7 etxek lau zituzten eta 37 etxek bost zituzten. 42 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 20 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 24 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Gâprée
Gâprée Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Vaux-Champagne
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 73 ziren, horien artean 57 aktiboak ziren eta 16 inaktiboak ziren. 57 pertsona aktiboetatik 50 lanean zeuden (31 gizon eta 19 emakume) eta 7 langabezian zeuden (2 gizon eta 5 emakume). 16 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Gâprée
Biztanleria
2007an Gâprée udalerrian erroldatutako biztanleak 138 ziren. Familiak 60 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Vaux-Champagne
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Vaux-Champagne udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Two Weeks Notice
Argumentua
AEB, New York, George Wade (Hugh Grant) ez da Lucy Kelson (Sandra Bullock) lege aholkulariaren laguntzarik gabe ezer egiteko gai. Abokatu buruargi honen betebeharrak hainbeste direnez ultzera bat du, eta gainera, lo egiteko denborarik ere ez du. Gehiena gogaitzen duena Georgek xarmangarriak haurtzain bezala erabiltzen duela da. Hortaz, bost urteko zerbitzuaren ondoren, Lucyk lana uztea erabaki du. Nahiz eta Georgek erabaki hori har ez dezan saiatu, azkenean baldintza baten truk aldegiten utziko dio: ordezkari bat bilatzea. Ordezkari berria Juve Carver (Alicia Witt) abokatu gazte eta handigura da, baina Georgek Lucy faltan botatzen du.
Gâprée
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du: