cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Koldo Arriola Arriola
Goizarekin batera
''“Goizean goiz, Jose Luis San Emeterio eta Maria Jesus «Susina» irakasleak etorri ziran nire etxera. Ondarroako kuartelera joateko agin- dua ei neukan. Orduan jakin neban benetan Koldo Arriola hilda egoala.''
''Gero, teniente beraren ahotik lehen aldiz entzun genduan handik aurrera hainbeste bidar entzun behar izango neban bertsioa: «Se abalanzó sobre el guardia civil». Bestalde, salbuespen egoeran aurkitzen ginanez, guardia zibilek eurek be euren armak aurrearretazko eran eukiezala, hau da, badaezpada be, segurtagailua kenduta eukie- zala eta... Arma eskuetan hartu eta zenbait erakustaldi be egin euskuzan.” Koldo Basterretxea Gojenola Altzalei''ren testigantza.
Paper edo agiri hartan jasotako gertaeren azalpena espainiar estatu osoko komunikabideetan agertu zen hurrengo egunean. Bertsio bat eta bakarra, ofiziala. Zalantzagabea eta ukaezina garaian antza.
Gorpuaren etxeratzea
Bitartean, Koldoren gorpua Antiguako hilerrian zegoen oraindik. Giltzapean, inork ikus ez zezan. Azkenean, eta On Andoni Basterretxea apaiz aren bitartekaritzari esker, hilerrian bertan ikusi ahal izan zuten senitartekoek. Ageri-agerian zeukan bular gainean jarrita eskua eta ezker aldeko bularrean zuen tiroaren zuloa.
Koldoren gorpua etxera itzultzeko garaian, guardia zibilen buruek agindu zorrotzak eman zizkieten etxekoei. Zigor mehatxuak tarteko, inola ere ezin zela hilkutxa ireki. Hala ere, izan bazen norbait, kutxa ireki eta Koldoren gorputzari argazkia atera ziona.
Argazkiarekin oroigarria inprimatzerako orduan zailtasunak izan ziren bidean. Inguruetako eta urrunagoko hainbat inprimategietatik ezetza jaso ondoren, Bidasoa aldean den muga pasa eta Ipar Euskal Herrian inprimatu zen gero Euskal Herri osora zabaldu zen oroigarria.
Orubixe tabernaren erdian jarri zuten Koldoren gorpua familiakoek. Hurrengo orduetan, herritar asko bertaratu ziren gurasoei elkartasuna adierazi nahirik.
Une gogorrak ere bizi izan ziren gorpua tabernan zen artean:
''Recuerdo una escena: En primer lugar, en el velatorio, el sargento de la guardia civil, que era amigo de la familia, vestido de paisano y diciendo al padre de Luis: «Tú sabes que si yo hubiera estado allí esto no hubiera sucedido»; mientras el padre del difunto le decía: «¡Vete! ¡No quiero verte más a ti ni a ningún otro guardia” Jose Luis San Emeterio''.
Herritarren dolua
Herriko janari-dendek goizeko lehen orduetan ateak ireki arren, berehala itxi zituzten. Taberna eta kafetegiek,aterik ireki ere ez zituzten egin egun osoan, nahiz eta larunbata izan. Kaleak hutsik zeuden, isilik.
Gertakariaren ostean, berehala, oraindik gaua zelarik guardia zibilen presentzia nabarmendu zen kaleetan. Baina era berean, isilean, salaketa eta babes mugimendu bat hasi zen herrian Koldoren lagunen eta garaiko mugimendu politikoen aldetik.
Coluber taylori
Coluber taylori Coluber generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Koldo Arriola Arriola
Herritarren dolua
''Aldi haretan zapatuetan be biharra egiten zan, goiz partean behintzat. Gu geu, kajajostegiako lagunok, talde haundi bat behintzat, bodega baten batu ginan, bazkal ostean. Bodega honetan prest egozan telak, eta pintura mordo bat be bai. Hementxe egin genduan hainbat pan- karta. Gero, Kanttoipean bertan eta herriko beste leku batzuetan be jarri genduzanak.'' Juan Artetxe Lizaso eta Agustin eta Juan Luis Egaña Urresti anai  bikiak, Kamiñazpiko gazteak eta Koldoren koadrilako lagun minak.
Pankarta haietan ozen salatzen zuten Koldoren hilketa eta, mobilizatzera dei egiten zieten herritarrei.
Biharamunean hiletak, Maiatzaren 25a
Egunkarietako berriekin eta Guardia Zibilen joan etorriekin ere esnatu ziren herritarrak. Koldoren heriotzak oihartzun zabala izan zuen espainiar estatu osoan. Bertsio ofizial bakarra, pentsamendu bakarraren garaietan.
Bertsio ofizial bakarra, pentsamendu bakarraren garaietan. Francoren erregimenaren garaian, egunkari eta komunikabide ofizialak lotura estua zuten erregimenarekin. Iturri ofizialetatik (Guardia Zibilarenetik) edan zuten euren informazioa eta sinesgarritasun osoa ematen zieten iturri horiei.
Guardia Zibilen mugimendu handia izaten jarraitu zuen biharamunak ere. Goizean bi autobus eta hainbat jeep iritsi ziren Ondarroako kuartelera. Eta goiz-goizetik, kontrolak jarriak zituzten herriko sarrera guztietan. Hilobiratze momenturako, herriko kale kantoi guztiak hartu zituzten guardia zibilek metrailetak eskuetan.
Arratsaldeko bostak izan zen hileta. Bat-batean, herritarrez bete zen Koldoren etxekoen etxebizitza aurreko inguru guztia.
''“Koldoren gorpua eroan genduanon artean bat neu izan nintzan. Sei lagunen artean lepoan hartu genduan. Berriatuarrak, familiakoak bat edo bi, Koldoren koadrilakoak beste batzuk, nire moduan...''
''Gorpua etxetik atara genduanean, a zelako isiltasuna etxe aurreko plazatxoan! Isil-isilik, alkarri berbarik esateko adore barik, enterrurako zain egozan guztiak”.'' Juan Artetxe Lizasoren testigantza.
Oinez egin zuten Santa Maria parrokiarainoko ibilbide osoa. Kilometro bat baino gehiago. Ehundaka herritarrek osatzen zuten segizio isila. Hileta elizkizunen ondoren, berriz lepoan hartu eta jendetza izugarri batek lagundu zion Koldoren gorpuari Antiguako hilerriraino.
Garai hartan Madrilen argitaratzen ziren aldizkariek eman zuten ehorzketen berri. Hori bai, bi hilabete beranduago. Salbuespen egoera bera bukatzear zelarik.
''En principio, se sugirió que el cortejo fúnebre no recorriera las calles, pero no se atendió esta insinuación. El templo se llenó totalmente y más de tres mil personas tuvieron que seguir la ceremonia en la calle.''
''El desfile del cortejo fue estremecedor. Silenciosamente, circulaba entre la Guardia Civil -que vigilaba preventivamente las calles- y únicamente se escuchaba el ruido rítmico de las pisadas. Diecisiete coronas -de todos los colores y pensamientos- dijeron el último adiós»''.
Maiatzaren 26, Institututik kale eta lantegietara
Astelehenean, maiatzak 26an, Institutuan hutsik zegoen Koldoren ikasmahaia eta erabat suminduta ikaskide eta irakasleak.
''Astelehen hartan Zuzendaritzarekin izan genituen arazoak. Orduko zuzendaria Mari Paz Villalba anderea izan zen. Lehen unetik ere izugarrizko tirabirak eduki genituen berarekin. Hasiera-hasieratik nahi izan baitzuen irakasleok egoera hartatik kanpo geratzea. Beraz, eskolak normaltasun osoan ematea nahi zuen Zuzendaritzak. Guk, ostera, ezetz eta ezetz. Ezina zela, gure ikaslea baitzen hildako gaztea. Azkenean, Institutua itxita geratu zen egun osoan”'' Pedro M. Peña Arrausiren testigantza.
Normaltasunera itzultzeko ahalegin haien atzean Bizkaiko Hezkuntza Ordezkaritza zegoen. Agintari frankistak, alegia. Institutuko ikasle eta irakasleek hainbat egunetako greba deia egin zuten beraz.
Maiatzaren 26an, eguerdirako, herriko denda eta tabernak itxita zeuden eta greba egin zen.
Maiatzaren 29an manifestazioa
Egun haietan, herritar talde bat bildu zen herritik hurbil, mendi batean. Frankismoaren garaian egiten ziren isilpeko bileren antzera. Bildu ziren, isileko mugimenduen herriko ordezkariak baina baita beste zenbait herritar ere. Aurreko astelehenean grebarako deiak lortutako arrakastak indarrak eman zizkieten. Manifestazio bat egiteko nahiak ziren nagusi baina, nola herritarrak kalera atera, herri osoa guardia zibilez beteta zegoen bitartean?
Hau honela, herritarrek kalera irten ahal izateko estrategia zehatza prestatu zuten. Baten batzuk, guardia zibilek herritik alde egitea eragiteko zerbait deigarria egingo zuten, kalera irteteko deia izango zen hori. Bitartean, beste batzuek herriko sarrerak zainduko zituzten guardia zibilen itzuleraz manifestariei ohartarazteko eta azkenak manisfestazioa bera antolatzen arituko ziren.
Hala, Maiatzak 29an, sute txiki bat agertu zen Ondarroa aurreko mendi magal batean. Hor zen deia. Hori zen kalera irtetzeko momentua. Guardia zibilak, espero bezala, sua itzaltzera abiatu ziren eta, herritarrak kalera atera ziren. Kalerik kale aritu zen manisfestazio jendetsu bat, ikurrinak eta bandera gorriez jantzita. Koldoren hilketa salatzeko eta, oro har, errepresioaren kontrako oihuak entzun ziren. Salbuespen garaia bera salatzen eta Ekainaren 11rako antolatzen ari ziren greba orokor bat egitera deitzen zuten orriak ere jaurti zituzten manifestariek kaleetan.
Abokatuen lana argipen asmoz
Guardia Zibilek euren bertsioa espainiar estatuko albiste agentzietara zabaltzen zuten momentu berean ari ziren 3 abokatu euskaldunak gertakizunaren kontakizunak eta testigantzak bildu eta dokumentatzen. Seigarren Barruti Militarreko Kapitain Jeneralari, Bizkaiko Entzutegi Probintzialeko Lehendakariari eta Bilboko Elizbarrutiko Gotzainari jakinarazi eta helarazi zieten txostenean, testigantza eta gertakizunak. Hiru arduradunek Maiatzaren 27an jaso zuten abokatuen txostena, postetxeko agiriek baieztatzen dutenez.
Lan honen ondorioz, Bilboko 3. Auzitegi Militarrak 131/75eko aldez aurretiko diligentziak ireki zituen. «Koldo Arriolaren heriotzaren zioak eta inguruabarrak arakatzeko asmoz», salaketa jarri zuten hiru abokatuei ere Auzitegi Militarrean aurkezteko deia egin zien Ekainaren 10erako. Francoren Gobernuaren aginduz Euskal Herriko arazoak gordean izan behar ziren garai hartan, agintariek eskainitako informazioa zalantzan jartzeko edo berrikusteko aukera ireki zen.
Madrileko egunkarietan, honako berri hau irakur zitekeen ekainaren 19an,   "Bilbao: Tres abogados declaran sobre la muerte de un estudiante en  Ondarroa"  Informaciones egunkarian; edo beste hau, "Declaran en la instrucción sobre la muerte de un estudiante en Ondarroa" Ya egunkarian.
Argi bide eta aitortza errealik lortzeko itxaropen handirik ez bazegoen ere, gutxienez, Koldoren hilketaren inguruan beste informazio bat ere egon bazegoela aldarrikatzeko baliatu zen salbuespen garai ilunetan.
Komunikabideekin egia kontatu nahian
Auzitegi militarraren ebazpena iristen zen bitartean, haatik, asko izan zuten egiteko Koldo Arriolaren gurasoek. Gertatutakoa argitzeaz gain, egun haietan zabaldutako bertsio ofizialek eta egunkarietan emandako zabalpenak kaltea egin zien.
Uztailaren 5ean Francoren erregimenak berak, Madriletik, indargabe utzi zuen Bizkaiko eta Gipuzkoako zenbait gairi jarritako zentsura. Gertaera honek bide berriak eta erosoagoak zabaltzen zizkieten familia, abokatu eta prokuradoreei. Uztailean bertan Koldo Arriolaren familiak izendaturiko prokuradore eta abokatuek adiskidetza-ekitaldiak eskatu zituzten zenbait auzitegitan. Madrilen, adibidez, adiskidetza-ekitaldira deitu zituzten Cifra, Europa Press, Logos albiste-agentzietako eta El Alcazar, Nuevo Diario eta Pueblo egunkarietako zuzendariak, Uztailaren 14an. Donostian ere El Diario Vasco eta La Voz de España egunkarietako zuzendariak deitu zituzten Uztailaren 22rako. Eta uztailaren 28an El Correo Español-El Pueblo Vasco, Hierro eta La Gaceta del Norte egunkarietako zuzendariei Bilboko auzitegi baterako deia helarazi zitzaien.
Adiskidetza-ekitaldirako eskari guztietan eskakizun berbera egiten zitzaien aipatutako albiste-agentzia eta egunkarietako zuzendariei: Maiatzaren 25 edo 26an emaniko informazioa zuzendu, eta egunkariaren antzeko toki batean Koldoren familiak aurkezten zuen informazioa argitara zezatela.
Cantal
Cantal Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdeko departamendua da (15), Cantal mendigunean kokatua.
Valdobbiadene
Valdobbiadene Italiako udalerri bat da. Trevisoko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Koldo Arriola Arriola
Komunikabideekin egia kontatu nahian
Donostiako egunkarietako zuzendariek, esaterako, Koldoren etxekoek emaniko informazio berria kaleratzeko prest agertu ziren, baldintza batetik, garaian berria argitaratutako Cifra albiste agentziak lehenik zuzenketa egitea. Bilboko Udal Auzitegian ere El Correo Español - El Pueblo Vasco, Hierro eta La Gaceta del Norte egunkarietako zuzendariak bildu ziren eta aho batez adierazi zuten Bizkaiko Informazio eta Turismo Ordezkaritzak banatutako informazioa kaleratu besterik ez zutela egin, albistea bera hartu zuten moduan alegia, inolako aldaketarik egin gabe. Beraz, «... que no pueden responsabilizarse de la misma, por la ya expresada razón de emanar la noticia de un organismo estatal".
Valdobbiadene
Mugakideak
Valdobbiadenek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cantal
Prefektura Aurillac hirian dago.
Koldo Arriola Arriola
Burgosko Kapitain Jeneralaren auzi-erabakiak, 1975eko Iraila-Abendua
Koldo Arriolaren erailketari dagokionez, bi auzi-erabaki eman behar izan zituen Burgosko Kapitain Jeneralak.
Cantal
Mugakide ditu Corrèze ipar-mendebaldean, Puy-de-Dôme iparraldean, Loira Garaia ipar-ekialdean, Lozère ekialdean, Aveyron hegoaldean eta Lot hego-mendebaldean.
Koldo Arriola Arriola
Burgosko Kapitain Jeneralaren auzi-erabakiak, 1975eko Iraila-Abendua
Sumarioan, probatutzat eta ziurtzat ematen zuen Auzitegi Militarrak gau hartan Koldo Arriola eta bere lagunak zarataka eta oihuka igaro zirela Guardia Zibilaren kuartelaren aurretik. Guardia zibilak Arriolari dei egitean ez omen zeukan beste helbururik Koldo bera identifikatu, eta salaketa egitea baizik. Baina, Koldo bera «bat-batean eta ezustean» oldartu omen zitzaion guardia zibilari «aurpegian zaplada batzuk emanaz». Koldoren eraso honi «buruz buru» erantzun omen zion guardia zibilak, subfusila erabili gabe. ''«Bion artean hasi zuten borrokaren ondorioz lurrera erori omen zen aipaturiko guardia zibila. Une honetan, eta erorketaren ondorioz, ustekabean deskargatu omen zen subfusila, tiroak Arriola herritarra jo zuelarik, hilda utziz» .''
Kontakizuna idatziak
Koldoren heriotzeko gertaerak argitzeko asmoz bide ezberdinak ahalegindu zituzten bere senide herrikide eta abokatuek. Hala ere, ezer gutxi lortu zuten bide ofizialetatik. Asko lortu zuten aldiz herri kontakizunetik. Hurrengo belaunaldientzat idatzita utzi zuten herriko artista, idazle, historialari… eta noski senideek beraiek: Antiguako hilerrian, Orubixe izenburuaz seinalatutako panteoiaren gainean, marmolezko «liburu» batean, hauxe irakurri dezakegu egun:
KOLDO ARRIOLA ASKATASUNAREN BIDEAN GUARDIA ZIBILAK ERAHILDA 1975'KO MAIATZAK 24, ''EZ ZAITUGU INOIZ AHAZTUKO. ZURE GURASOAK.''
Koldo Arriolaren oroigarrian jarritako ondorengo bertso hau ere gertakizunen kontaketa izan zen:
LUIS ARRIOLA, hemeretzi urteko mutil ederra,
Penagarri da bizitzen hasi
ta segidan hil beharra,
justiziaren huts egitea
Edo garai bateko tradizioari jarraituz, bertsopaperak banatu ziren Ondarroan eskutik eskura. Baita Euskal Herrian ere (ikusi irudia).
2010eko Maiatzaren 23an, Koldo Arriolaren erailketaren 35.urteurrenean, Ondarroako herritarrek egindako omenaldiaren bideo irudiak hemen. Tartean, Joseba Koldo Basterretxea Altzaleik hartu zuen hitza.
1/3
https://www.youtube.com/watch?v=Lh5hFwpv5fk&t=216s
2/3
https://www.youtube.com/watch?v=sFiFVP5iT7w
3/3
https://www.youtube.com/watch?v=PCInj6EL8Kk
Peyraud
Peyraud Frantziako udalerri bat da Ardeche departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Peyraud udalerrian erroldatutako biztanleak 504 ziren. Familiak 200 ziren, horien artean 60 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 48 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 68 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Nemacheilus guentheri
Nemacheilus guentheri Nemacheilus generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Peyraud
Etxebizitza
2007an 237 etxebizitza zeuden, 205 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 19 hutsik zeuden. 196 etxeak ziren eta 38 apartamentuak ziren. 205 etxebizitza nagusietatik 142 bere jabearen bizilekua ziren, 57 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 6 etxek bi zituzten, 27 etxek hiru zituzten, 82 etxek lau zituzten eta 88 etxek bost zituzten. 175 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 82 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 101 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 306 ziren, horien artean 226 aktiboak ziren eta 80 inaktiboak ziren. 226 pertsona aktiboetatik 195 lanean zeuden (115 gizon eta 80 emakume) eta 31 langabezian zeuden (13 gizon eta 18 emakume). 80 pertsona inaktiboetatik 28 erretiraturik zeuden, 19 ikasten zeuden eta 33 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Peyraud udalerrian 210 unitate fiskal zeuden, 527 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.684 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak eta 2 jatetxeak.
2000. urtean Peyraud udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 144 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Baby (Sena eta Marne)
Baby Frantziako udalerria da, Sena eta Marne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 43 etxebizitza zeuden, 31 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 43etxeak ziren. 31 etxebizitza nagusietatik 30 bere jabearen bizilekua ziren eta 1 alokairuan okupaturik zegoen; 4 etxek hitu gela zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 16 etxek bost zituzten. 24 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 20 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 10 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 53 ziren, horien artean 33 aktiboak ziren eta 20 inaktiboak ziren. 33 pertsona aktiboetatik 32 lanean zeuden (21 gizon eta 11 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 20 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 higiezinen enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra eraikuntza enpresa zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Robert-Magny-Laneuville-à-Rémy
Robert-Magny-Laneuville-à-Rémy Frantziako udalerria da, Marne Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Robert-Magny-Laneuville-à-Rémy udalerrian erroldatutako biztanleak 284 ziren. Familiak 114 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 31 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 31 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 140 etxebizitza zeuden, 118 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 138 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 118 etxebizitza nagusietatik 107 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 27 etxek lau zituzten eta 73 etxek bost zituzten. 89 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 45 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 57 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 177 ziren, horien artean 122 aktiboak ziren eta 55 inaktiboak ziren. 122 pertsona aktiboetatik 116 lanean zeuden (69 gizon eta 47 emakume) eta 6 langabezian zeuden (3 gizon eta 3 emakume). 55 pertsona inaktiboetatik 24 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Robert-Magny-Laneuville-à-Rémy udalerrian 125 unitate fiskal zeuden, 315 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.500 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria, 1 zurgina eta 1 iturgina.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra kirol-denda bat zen.
2000. urtean Robert-Magny-Laneuville-à-Rémy udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 581 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Steve Staunton
Stephen 'Steve' Staunton (Drogheda, Loutheko konderria, 1969ko urtarrilaren 19a - ) irlandar futbolaria izan da, batez ere Aston Villa F.C. taldean ibilitakoa.
1988 eta 2002 artean Irlandako selekzioan 102 partida jokatu zuen, 8 gol sartuz. Tartean 2002ko Munduko Futbol Txapelketan aritu zen, kapitain moduan.
Iñaki Urrutia
Iñaki Urrutia (Iruñea, 1980ko ekainaren 14a - ) Iruñeko dantzaria. 18 urte bete zituenean Madrilera joan zen dantza ikastera eta bereziki dantza klasikoan murgildu zen. Handik zuzenean Londresera abiatu zen. Han bere ikasketak osatu zituen eta sei urtez Europako hiriburu ezberdinetako Ballet Nazionaletan lanean ibili da.
Udaberriko Ofentsiba
1918ko Udaberriko Ofentsiba, Kaiserschlacht (Kaiserraren gudua) izenarekin ezagutua Alemanian, Alemaniak Mendebaldeko Frontean egindako eraso multzo bat izan zen, Lehen Mundu Gerraren amaieran. Ofentsiba 1918ko martxoaren 21ean hasi zen, eta eraso honekin 1914an hasitako Lubaki-gerrari amaiera eman zion, mugimendu gerrari berriro hasiera emanez. Alemaniarrek onartu zuten gerra irabaztea ezinezkoa izango zela Estatu Batuak Mendebaldean masan iristen baziren, eta, orduan, azken eraso bat antolatu zute hau gertatu baino lehen. Beste puntu bat Alemaniaren alde Brest-Litovskeko Itunaren sinadura izan zen; Ekialdeko Fronteari amaiera ematen ziona. Honek 50 alemaniar dibisio askatzen zituen Ekialdetik Mendebalderantz bidaltzeko.
Ofentsiba lau eraso nagusiz osatuta zegoenː Michael, Georgette, Gneisenau eta Blücher-Yorck izenez ezagututa''. Michael'' eraso boteretsuena zen eta honen beharra Sommen aurreratzea zen, britainiar armada-gorputza nagusia garaitzea eta suposatzen zen hau lortuta Frantziak armistizio bat eskatuko zuela. Beste hiru ofentsibak Sommeko frontetik dibisioak alderatzea zeukaten.
Eraso honek ez zeukan muga zehatz bat, eta ofentsiba aurrera zihoan bitartean helmugak hainbat aldiz aldatu ziren. Aliatuen tropak itsasotik hurbil eta Amiensen kokatuta zeuden; hainbat urtez hondatutako lurrak defentsa ahul batekin utziz.
Alemaniarrek ez ziren errefortzuak eta hornidura azkar mugitzeko gai izan, eta horregatik ezin zuten aurrerapenak mantendu izan. Ofentsiba azkarrago mugitzeko Sturmtruppen taktikak erabili zituzten baina hauek ez ziren hainbeste hornidura garraiatzeko gai beste infanteria bezala, mugimendua azkarra eta arina izan behar zutelako.
1918ko apirilerantz alemaniar aurrerapen nagusi baten arriskua desagertu zen. Alemaniar armadek galera erraldoiak jaso zituzten eta amaieran okupatutako lurra kalitate eta garrantzi gutxikoa zen, eta hain ahuldutako unitateei haiek mantentzea ezinezkoa egingo zitzaien. 1918ko abuztuan, Estatu Batuar unitateen laguntzarekin Aliatuek azken kontraeraso bat egingo zuten. Ehun Eguneko Ofentsiba izenarekin, azaroan Alemaniaren errendizioarekin amaituko zen; eta honek Lehen Mundu Gerra osoa.
Avenida Paulista
Avenida Paulista (euskaraz Paulista etorbidea) São Pauloko hiribide nagusia da. 2.700 metro luze da, Praça Oswaldo Cruz plazan hasi eta Praça Marechal Cordeiro de Farias plazan amaitzen dena.
Llithfaen
, Galesko udalerria da, Gwynedd konderrian dagoena.
John French
'''John Denton Pinkstone French, Ypreseko 1. Kondea''' (1852ko irailaren 28a, Ripple, Kent - 1925eko maiatzaren 22a) britainiar militar ospetsu bat izan zen; Lehen Mundu Gerran ezaguna egin zen.
Lehen Mundu Gerraren hasieran Britainiar Armada Espedizionarioaren buruzagi nagusia izendatu zuten. Ypresko guduaren ondorioengatik oso kritikatua izan zen, britainiar galera erraldoiengatik. 1915ean dimititzera behartu zuten eta 1918tik 1921era Irlandako Lord Lotinanta izan zen.
1925eko maiatzaren 22an hil zen, 72 urte zituela.
Borrokara!! 100 mila milioi gerlari ahaltsu
Borrokara!! 100 mila milioi gerlari ahaltsu (激突!!100億パワーの戦士たち) Dragoi Bola anime eta mangan oinarrituriko 9. filma da, Dragoi Bola Z-ko 6. 1992ko martxoaren 7an estreinatu zuten. Filma, aurreko Etsairik indartsuenak-en jarraipena da eta euskaratua izan da. Gazteleraz Guerreros de fuerza ilimitada izenburua hartu zuen.
Afuste
Afustea su-arma baten tiroa errazteko instalatzen den pieza edo mekanismoa da, armaren gorputz nagusia tiroaren eragileak zuzenean eusten ez badu.
Borrokara!! 100 mila milioi gerlari ahaltsu
Argumentua
Lurreko Kamisama berriak, Dendek, bere sorterriko planeta, Namek arriskuan dagoela jakin berri du. Ondorioz Goku-ri eta bere lagunei bere planeta salbatzeko eskaera egiten die, Z gerlariak zalantzarik gabe ber onespena emanez. Goku eta bere lagunak Satan Txiki, Gohan, Krilin, Oolong, Dortoka maisua eta Yagi izar antzeko bat Namek planeta erasotzen ari dela konturatzen dira. Namektarrak robot batzuengandik atzeman eta giltzaperatuak izaten ari dira, ondorioz, gure lagunek laguntzen saiatzen dute, baina robotak benetan indartsuak izanik, harrapatuak izango dira bere energia izar handi horrek xurga dezan. Hau guztiaren atzean Coola dago, Freezer-en anai nagusia, nahizta Goku berau suntsitu zuela pentsatu. Oraingoan metalezkoa eta bere burmuina Big Gete Star ordenagailuaren zati bilakatu da, nahi aña aldiz Meta-Coolaetan klonatzeko gaitasuna duelarik.
Afuste
Esate baterako, pistolek, errebolberek eta fusilek ez dute tiro egiteko afusterik, arma horiek ez baitira astunegiak eta jaurtitzaileek guztiz eutsi eta manipulatu ditzakete tiro egiten duten unean.
Borrokara!! 100 mila milioi gerlari ahaltsu
Argumentua
Bere aurreko Goku-ren kontrako borrokan, Coola ia guztiz suntsitua izan zen, baina unibertsoan barrena hilzorian zegoela, txip horrekin topo egin eta salbatu zuen. Txip honek pixkanaka-pixkanaka hazten joan zen orain ikusitako Namek planeta erasotzen duen izarra bihurtu arte. Ordenagailuak bere gorputza berregin zuen suntsiezina bihurtuz.
Afuste
Bestalde, kanpaina-kanioiak, itsasontzietan muntatutako kanoiak, hegazkinetan muntatutako metrailadoreak edo kanoi automatikoak edo infanteriarako zuzendutako metrailadoreak arma astunegiak dira euren operadoreek eusteko eta, beraz, astunegiak gutxieneko eraginkorrak izateko tiro egiteko.
Borrokara!! 100 mila milioi gerlari ahaltsu
Argumentua
Goku bere aurka oldartzen da, baina irabazteko gai ez da bere berregiteko ahalmenaren erruz. Handik gutxira, Vegeta Goku laguntzera doa baina orduan ohartzen dira Coola-ren kontrako edozein eraso ezer gutxi egin dezakeela nahi aña aldiz birsortu baitezake, hortaz gain, Coola, nahizta Goku eta Vegeta Super Saiya egoeran egon problemarik jabe menperatu ditzake. Hau ikusita Goku eta Vegeta batera erasotzeko erabakia hartzen dute, azkenik Coola garaituz, tamalez bat-batean milaka metal-Coola berri agertzen dira Goku eta Vegeta-ren zorigaitzerako, nahiz eta berriz ere aurre egin, orain ez dira gai hainbeste arerioren aurka eta harrapatuak izanen dira.
Biek Big Gete Star-erra eramaten dituzte, iratzartzen direnean gorputz osotik kablez josita daude, kable hauen helburua bere indarra xurgatzea izanik. Kableen bidez saiyen energia xurgatzen hasten dira, baina hain da handia gure lagunen indarra, non izarra gainkarga bat pairatu eta eztanda egiten hasten da. Hala ere hau ez du txip-arekin bukatzen, txipa Coola erraldoi batean bilakatu eta Goku jipoitzen eta kableen bidez itotzen saiatzen da, azken momentuan Vegeta-ri esker salbatuz, energia izpi batekin Coola-ren besoa ebakiz. Coola kexatzen ari den momentua aprobetxatuz Goku azken esfortzu batean energia bola bat jaurtitzen dio bai Coola bai izar osoa suntsiaraziz. Ostean Goku eta Vegeta leherketatik bizirik irteten dira eta indaba miragarriei esker sendatu. Goku Vegeta-ri bere laguntzagatik eskerrak emateko momentuan, Vegeta dagoeneko desagertu da.
Musika
Irekitze abestia (opening)
Izte abestia (ending)
Nobleboro (Maine)
Nobleboro Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Lincoln konderrian dago, Maine estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Afuste
Hori dela eta, euskarri egoki batean jartzen dira, hala nola, kanpaina-kanoi baten kanoi-gurdia, itsasontzi baten dorretxoa, metrailadore baten afustea (oina, bipodea edo tripodea) edo, aireontziratzen diren armen kasuan, afuste egokiren bat, hala nola Scarff eraztuna (hegazkin britainiarretan) edo Sperry dorretxo esferikoa (ameriketako bonbardatzaileen sabelean, hala nola Boeing B-17 Flying Fortress).
Hemigrammus pretoensis
Hemigrammus pretoensis Hemigrammus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Ayros-Arbouix
Airòs e Arboish Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Ayros-Arbouix udalerrian erroldatutako biztanleak 316 ziren. Familiak 126 ziren, horien artean 25 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 17 bakarrik bizi ziren emakumeak), 59 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 42 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 186 ziren, horien artean 140 aktiboak ziren eta 46 inaktiboak ziren. 140 pertsona aktiboetatik 133 lanean zeuden (66 gizon eta 67 emakume) eta 7 langabezian zeuden (2 gizon eta 5 emakume). 46 pertsona inaktiboetatik 24 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Keopsen eguzki txalupa
Keopsen eguzki txalupa edo Khufu ontzia Antzinako Egiptoko tamaina handiko ontzi bat da, lubaki batean lurperatu zena, Gizako multzoan, Gizako Piramide Handiaren oinean, K. a. 2500 inguruan. Ziur aski, Keops faraoiarentzat eraikia izan zen, Egiptoko Antzinako Inperioko IV. dinastiako bigarren faraoia izan zena. 1954an aurkitu zuen Kamal el-Mallakhek.
Funtzioa
Ontzi honen historia eta funtzioa ez dira zehatz ezagutzen. Eguzki txalupak erritu ontziak ziren, Raren bidez eguzkiak zeruan zehar egiten duen zikloa —bizitzaren eta heriotzaren zikloa— sinbolizatzen zutena. Baina, kasu honetan, ontzi honek, uretan erabili izanaren zeinuak ditu, eta posible da hil ontzi honek, faraoiaren gorpu baltsamatua Menfisetik Gizara eraman izana, Nilo ibaian zehar, edo Keopsek "erromesaldi ontzi" bezala erabili izana, toki sakratuak bisitatzeko, eta lurperatua izatea, heriotzaren ondorengo bizitzan erabilia izateko.
Ayros-Arbouix
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 5 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2000. urtean Ayros-Arbouix udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 162 hektarea erabiltzen.
Marzanko geltokia
Marzan Galiziako tren geltoki bat da, udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Keopsen eguzki txalupa
Historia
Piramide Handiaren ondoan, eguzki txalupen bost lubaki aurkitu dira, eta beste bost Kefrenen piramidetik gertu.
Ayros-Arbouix
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Vernais
Vernais Frantziako udalerri bat da, Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vernais udalerrian erroldatutako biztanleak 219 ziren. Familiak 75 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 39 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 141 ziren, horien artean 91 aktiboak ziren eta 50 inaktiboak ziren. 91 pertsona aktiboetatik 80 lanean zeuden (41 gizon eta 39 emakume) eta 11 langabezian zeuden (8 gizon eta 3 emakume). 50 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 31 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra lore-denda bat zen.
2000. urtean Vernais udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.661 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Varnell (Georgia)
Varnell  Georgiako estatuko hiri bat da. Warren County konderrian kokatua dago. 2010ean 1,744 biztanle zituen, 8.7 kilometro koadrotan banatuta.
Ugatz
Ugatzak edo titiak ugaztun emeen guruin esne-jariatzaileak dira. Primateen kasuan bularra gorputzaren goiko sabelaldean dauden bi goraguneak dira. Abereen kasuan errape izena ematen zaio, eta normalki toraxaren atzeko aldean egoten dira. Emeetan, bular-guruin gisa balio du, eta esnea sortzen eta jariatzen du, haurrak elikatzeko. Emeek eta arrek enbrioi-ehun berberak erabiliz garatzen dituzte bularrak. Pubertaroan, estrogenoek, hazkuntzaren hormonarekin batera, bularren garapena eragiten dute giza emeengan, eta askoz neurri txikiagoan beste primate batzuetan. Beste primate eme batzuen bularrak haurdunaldian baino ez dira garatzen.
Larruazalpeko koipeak bular-muturrean elkartzen diren hodien sare bat estaltzen eta biltzen du, eta ehun horiek bularrari tamaina eta forma ematen diote. Hodien muturretan bular-lobuluak edo albeolo-multzoak daude, eta horietan esnea sortzen eta biltegiratzen da seinale hormonalei erantzunez. Haurdunaldian zehar, titiek hormonen interakzio konplexu bati erantzuten dio, estrogenoak, progesterona eta prolaktina barne, heltze lobulo-albeolarra deitzen den prozesuan, edoskitzeko eta bularra emateko prestatzen denean.
Bularreko haurrei nutrizioa emateko funtzio nagusiarekin batera, bular femeninoek ezaugarri sozial eta sexualak dituzte, karaktere sexual sekundarioa gisa. Bularrak, eskultura zahar eta moderno nabarmenetan agertu dira, baita margolaritzan eta argazkigintzan. Emakumearen gorputzaren pertzepzioan eta erakargarritasun sexualean nabarmen ager daitezke. Hainbat kulturak sexualitatearekin lotzen dituzte bularrak, eta jendaurrean bular biluziak lizuntzat hartzeko joera dute. Bularrak, batez ere titiburuak, gune erogeno bat dira.
Anatomia
Emakumeengan, ugatzen bular-muskulu handia estaltzen dute, eta bigarren saihetsaren mailatik seigarren saihetsaren mailara arte hedatzen dira, giza bular-kaxaren aurrealdean; beraz, ugatzen bularraren eremuaren zati handi bat eta bular-paretak estaltzen dituzte. Bularraren aurrealdean, bular-ehuna klabikulatik bularrezurraren erdiraino zabal daiteke. Bularraren alboetan, bular-ehuna besaperaino zabal daiteke eta bizkarreko muskulu zabalaren atzealderaino irits daiteke, bizkarraren behealdetik humeroraino. Ugatz-guruinari dagokionez, titia ehun biologiko geruza ezberdinez osatua dago, nagusiki bi motatakoak: ehun adiposoa eta hodi galaktoforoak, ugatzen edoskitze funtzioei eragiten diena.
Morfologikoki, ugatzak malko forma du. Azaleko ehunaren geruza (azaleko faszia) azaletik 0,5-2,5 cm-ko azalpeko koipearekin (ehun adiposoa) bananduta dago. Cooperren lotailu esekitzaileak zuntz-ehunezko luzapenak dira, azaleko fasziatik larruazalaren estalkiraino irradiatzen direnak. Bular heldu femeninoak 14-18 lobulu galaktoforo irregular ditu, titiburuan elkartzen direnak. 2,0-4,5 mm-ko esne-hodiak guruinei eusten dien ehun konektibo trinkoz inguratuta daude. Esnea bularretik irteten da titiburutik, eta areola izeneko larruazal pigmentatuko eremu batek inguratzen du. Areolaren tamaina asko alda daiteke emakumeen artean. Areolak Montgomeryren guruinak bezala ezagutzen diren izerdi guruin eraldatuak ditu. Guruin horiek jariakin oliotsu bat gordetzen dute, lubrifikatu eta bular-muturra babesten duena edoskitzaroan. Jariakin horien konposatu lurrunkorrak ere usaimen-estimulu gisa erabil daitezke jaioberriaren jateko.
Bularren odol-zirkulazio arteriala barneko arteria torazikotik dator (lehen barneko bular-arteria deitzen zena), eta arteria subklabiatik, alboko arteria torazikotik, arteria torakoakromialetik (biak arteria axilarretik jaiotzen dira) eta atzeko arteria interkostaletik. Bularretako zain-drainatzea, batez ere, besape-zainak egiten du, nahiz eta barneko eta kosten arteko zainek ere parte har dezaketen. Bai gizonek bai emakumeek odol-hodi eta nerbio ugari dituzte bular-muturretan.
Bi sexuetan, titiburuek erekzio-gaitasuna dute estimulu sexualei zein hotzari erantzuteko. Bularren inerbazioa lau eta sei nerbio interkostalen alboetatik sortzen dira. Titiburua bera T4 nerbio torazikoaren distribuzio dermatomikotik inerbatzen da.
Garapena
Ugatzk batez ere ehun adiposo, glandular eta konektiboz osatuta daude. Ehun horiek hormonak detektatzeko errezeptoreak dituztenez, euren tamaina eta bolumenak aldatzen dira hormonen ondorioz, lehenengo telarkian (bularrak hazten direnean), menstruazioan (obuluak sortzean), haurdunaldian (birsortzea), edoskitzea (kumeak elikatzea) eta menopausian (menstruazioaren amaieran).
Pubertaroa
Giza bularraren egitura morfologikoa berdina da gizon eta emakumeengan pubertarora arte. Telarkian (bularraren garapen-etapan) dabiltzan neskentzat, emakumeen hormona sexualek (batez ere estrogenoek), hazteko hormonarekin batera, agerraldia, hazkundea eta bularren garapena sustatzen dute. Denbora horretan, bular-guruinak tamainaz eta bolumenez hazten dira eta bularraren gainean tamaina hartzen hasten dira. Ezaugarri sexual sekundarioen garapen etapa hauek (titiak, ile pubikoa, etab.) bost etapako Tannerren Eskalan ilustratzen dira.
Handitzean, garatzen ari diren bitartean, tamaina ezberdinekoak izan ohi dira bularrak. Oro har, ezkerreko bularra apur bat handiagoa da. Asimetria-baldintza hori iragankorra eta estatistikoki normala da emakumearen garapen fisiko eta sexualean. Baldintza medikoek gehiegizko garapena (adibidez, ugatz birjinalen hipertrofia, makromastia) edo azpigarapena (adibidez, bular tuberosoak, mikromastia) eragin dezakete neskengan eta emakumeengan.
Pubertaroa hasi eta bi urtera gutxi gorabehera (neskato baten hilekoaren lehen zikloa), estrogenoak eta hazkundearen hormonak ehun koipetsuaren eta ugatza osatzen duten ehun esekitzaileen garapena eta hazkundea estimulatzen dute. Honek, gutxi gora-behera, lau urtez jarraitzen du, titiaren azken forma (tamaina, bolumena, dentsitatea) 21 urte inguruan ezartzen den arte. Mamoplastia (bularren tamaina handitzea) pubertaroan hasten da neskengan, bularrak edoskitzaroan bakarrik handitzen diren beste primate guztietan ez bezala.
Haurdunaldia eta edoskitzea
Bularrek heldutasun osoa lortzen dute soilik emakume baten lehen haurdunaldia gertatzen denean. Bularrak aldatzea haurdunaldiaren lehen zantzuetako bat da. Bularrak handitu egiten dira, titiburua-areola konplexua handitu eta ilundu egiten da, Montgomeryren guruinak handitu egiten dira, eta zainak batzuetan ikusgarriago bihurtzen dira. Haurdunaldian bularrek duten sentikortasuna ohikoa da, batez ere lehen hiruhilekoan. Haurdunaldiaren erdialdean, bularra fisiologikoki esnea ekoizteko gai da, eta emakume batzuek oritza atera dezakete, amaren esne mota bat.
Haurdunaldiak prolaktina hormonaren maila altuak eragiten ditu, esne-ekoizpenean funtsezko eginkizuna baitu. Hala ere, esnearen ekoizpena hormonek blokeatzen dute, progesterona eta estrogenoa erditu arte, progesterona eta estrogeno mailak txikitzen direnean.
Bularreko minbizia
Bularreko minbizia, bularreko ehunean garatzen den minbizi mota da, eta emakumeen artean minbizirik ohikoena. Bulto bat bularrean, titien formaren aldaketa, bertako azalaren sakonunea , titiburuen jariaketa ez normala, azaleko orban gorriak... bularreko minbiziaren adierazleak izan daitezke. Gaixotasuna oso garatuta badago mina, guruin linfatikoen hantura, arnasa hartzeko zailtasuna edo azal horixka ere ager daitezke.
Bularreko minbizia pairatzeko arrisku faktoreen artean emakumezkoa izatea, obesitatea, sedentarismoa, alkoholaren kontsumoa, menopausian zehar tratamendu hormonala jasotzea, erradiazio ionizatzailea, lehen hilekoa izatean oso gaztea izatea, seme-alabak berandu izatea edo ez izatea, adina eta aurrekari familiarrak dira. Kasuen %5-10 inguru gene herentziagatik ematen dira; besteak beste, BRCA1 eta BRCA2 geneak. Bularreko minbizia gehien bat hodi galaktoforoen zeluletan baita sinu galaktoforoen zeluletan agertzen da. Hodietan garatzen diren minbiziak hodi kartzinomak deitzen dira eta lobuluetatik garatu direnak berriz, lobulu kartzinoma. Hauetaz gain, beste 18 bularreko minbizi azpimota daude. Minbizi batzuk, adibidez hodi kartzinoma, aurreko lesioetatik garatzen dira. Bularreko minbiziaren diagnostikoa egiaztatzeko biopsia egiten da. Behin ziurtatuta, beste froga batzuk egin daitezke minbiziaren hedapena eta tratamenduekiko erantzuna aztertzeko.
Sendatzeko aukerak minbizi motaren, hedapenaren eta banakoaren adinaren araberakoak dira. Biziraupen tasak altuak dira herrialde garatuetan, baina herrialde txiroetan oso baxuak dira. Mundu mailan honako hau emakumeetan ematen den minbizi ugariena da.
Nemacheilus guttatus
Nemacheilus guttatus Nemacheilus generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Ulster Rugby
Ulster Rugby Irlandako Ulster probintzia ordezkatzen duen errugbi taldea da. Pro 14 Liga eta Heineken Cup txapelketetan lehiatu ohi du, Europako txapelketa gorena 1999an irabazi zuen. Egoitza Belfast hiriko Kingspan Stadium jokalekuan du.
Historia
Taldea 1879an sortu zen, gainontzeko probintzia irlandarretako taldeekin batera. XX mendean irlandar taldeen arteko loriatsuena izan zen. 1984-85 urtean Australiako selekzioaren aurka jokatu eta irabazle atera zen.
Kinston (Ipar Carolina)
Kinston Ipar Carolinako hiri bat da. Lenoir konderrian kokatua dago. 2010ean 21,677 biztanle zituen, 47.55 kilometro koadrotan banatuta.
Ulster Rugby
Historia
1996an Heineken Kopa sortzearekin batera errugbi taldeak profesionalizatu egin ziren eta Ulsterrek ere bide bera jarraitu zuen. 1998-99 urtean txapelketa irabazi zuen, hau lortzen zuen lehen talde irlandarra izanik. Ordutik aurrera maila apalagoan ibiltzea tokatu zaio baina 2012an final berri bat jokatu zuen, oraingoan Leinsterrek garaitu zuen.
Krotita
Krotita mineral bat da.
Ezaugarriak
Krotita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Castèthnau d'Aush
Biztanleria
2007an Castelnau-Barbarens udalerrian erroldatutako biztanleak 489 ziren. Familiak 196 ziren, horien artean 52 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 68 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 60 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 273 etxebizitza zeuden, 203 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 42 bigarren erresidentzia ziren eta 28 hutsik zeuden. 261 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 203 etxebizitza nagusietatik 159 bere jabearen bizilekua ziren, 33 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 6 etxek bi zituzten, 19 etxek hiru zituzten, 57 etxek lau zituzten eta 117 etxek bost zituzten. 160 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 72 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 112 etxetan bat baino gehiago zituzten.