cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Txoriak.eus
Ornitologia, ezaugarri biologikoak
Txori espezie bakoitzerako hainbat ezaugarri ematen dira: argazkiak, non eta noiz aurkitu daitekeen, ikusentzunezkoak...
2016an argitaratu zen lehengo bertsioan Euskal Herriko 100 espezie nagusienen datuak aurkeztu ziren, baina urtebete baino lehen 200 espezietara iritsi ziren; txori-izenei dagokienez, 2016an 2.000 txori-izen ezberdin inguru zeuden jasota eta ikusgai datu-base honetan. Horrekin batera, Txoritokiak izeneko atal bat ere sortu zuten, Euskal Herrian (eta inguru hurbil samarrean) hegaztiak ikusteko tokirik aproposenak zerrendatu eta bakoitzaren inguruko informazio praktikoa eskainiz.
Margarita Austriakoa (1480-1530)
Heriotza
Margarita Austriakoa Malinasen hil zen, Karlos V eta I Espainiakoa oinordeko bakarra eta unibertsala deklaratu eta gero. Brou ko monasterioan lurperatuta dago.
Bere garaian, Europako erregetasunetatuti,  Ana Bretainiakoa, Luisa Saboyakoa eta Katalina Aragoikoarekin batera emakume adimenduenetako bat ikontsiderazen.
Txoriak.eus
Sortzaileak
Asier Sarasuari Badihardugu Euskara Elkarteak lagundu zion Asier Sarasuari datu-basearen garapenean eta Codesyntax enpresak azpiegitura informatiko osoaren garapenean.
Lizentzia
Webgune honetarako sortu eta bildutako eduki guztia (txorien izendegia, testuak, eta abar) cc-by-sa lizentzia librearekin banatzen dira (aitortu-partekatu). Webgune honetan azaltzen den beste eduki guztia ere cc-by-sa lizentziarekin jaso eta berrerabili da, hala nola argazkiak (Wikimedia commons), audioak (Xeno-canto,org), ahozko lekukotasunak (Ahotsak.eus), zein gainontzeko material grafiko guztia.
Carthage (Mississippi)
Carthage Mississippiko hiri bat da. Leake konderrian kokatua dago. 2010ean 5,075 biztanle zituen, 24.1 kilometro koadrotan banatuta.
Guadalmez
Guadalmez Ciudad Realgo udalerria da, Valle de Alcudia eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 884 biztanle zituen.
9th Street (PATH)
9th Street edo Ninth Street (9. kalea edo Bederatzigarren kalea, euskaraz) PATH sarearen geltokia da, New York estatuko New York udalerrian kokatuta dagoena.
Geltokia 1908ko otsailaren 25an ireki zen.
Jerax (muhafazah)
Jerax (محافظة جرش, Muḥāfaẓaʰ ǧeraš) Jordaniako 12 muhafazah edo probintzietako bat da. Iparraldeko eskualdean kokatua, 410 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 268.300 biztanle zituen 2020an. Hiriburua Jerax da.
Barrutiak
Probintziak barruti (liwa) bakarra du, Jerax, hiru azpibarrutitan (qda) banaturik dagoena:
Barbus atkinsoni
Barbus atkinsoni Barbus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Graziana Barrenetxea
Graziana Barrenetxea (Zugarramurdi, 1540 - Logroño, 1610), Zugarramurdiko sorginkeria prozesuagatik da ezaguna. Graziana, Zugarramurdiko akelarreko 'erregina' bezala ezagutzen da.
Las brujas de Zugarramurdi/ Zugarramurdiko Sorginak filma Álex de la Iglesia euskal herritar zinema zuzendariak egindako "komedia zoro" bat (zuzendariaren hitzetan) da. Carmen Maura aktorea izan zen Graziana Barrenetxea.
Bizitza
XVI. mendean jaioko zen, baina urte zehatzik ez daukagu. Migel Goitibururekin ezkondu zen eta gutxienez bi alaba izan zituen. Haien izenak, Maria eta Estebania ziren.
Graziana de Barrenechea sorgina jatorriz Zugarramurdi herrikoa zen, Nafarroako Erresuman. Emakume mistikoa zen, ebano ilea, eta rubien antzeko begiak zituena.
Eguneroko bizitzan oharkabean gertatzen zen arren, Graciana Zugarramurdiko etxetzarretako apo-ehizaren burutzat hartu zuten, eta Akelarre familiaren erregina izendatu zuten. Zeremonia-maistra, suhia, Joanes de Goiburu, txistua eta Joanes de Sansinena, panderoa jotzen zutela.
1609an, sorginkeriagatik atxilotu zuten Graciana, eta gero Logroñoko mazmorretara bidali. Han hil zen 1610ean.
Epaiketa
XVII. mende hasieran sorginkeria salaketa eta traizio ugari izan ziren Lapurdiko kostaldeko herrietan batez ere. Horrek, zenbait pertsona boteretsuen biltzar bat eragin zuen eta prozesu bat hasi zuten. Laster, zenbait pertsona atxilotu eta Logroñora bidali zituzten. Graziana eta bere bi alabak Logroñora joan ziren, 1609ko otsailean, atxilotuen alde hitz egiteko. Ez zieten jaramonik egin eta atxilotu egin zituzten. Gainera Zugarramurdira bidali zituzten pertsona gehiago sorginen bila. 300 pertsona inguru (umeak kenduta) atxilotu zituzten Zugarramurdi eta alboko herrietan. Haietatik 40, Logroñora eraman zituzten. 1610. urteko azaroaren 7 eta 8an, bera, bere senarra eta bere bi alabak zigortu zituzten. Laurak, epaia baino lehen hil egin ziren, kartzelan.
Zugarramurdiko Sorginen museoa
Museoak Zugarramurdiko memoria historikoa iraunarazi eta garai hartako jendearen bizimodua nolakoa zen erakusten du. Garai hartako gizarte-egoeraren, sorginenganako benetako izuaren, eta bere agintea nola edo hala inposatu nahi zuen inkisizioaren biktima izan ziren pertsonei, gizon-emakumeei, eskainitako omenaldia izan nahi du. Dolurako eta oroimenerako gunea, istorio interesgarriak zehatz-mehatz, baina aldi berean modu atseginean eta erakargarrian kontatzeko gunea, argi eta obskurantismo ñabardurak emanda. Sorginen inguruan gaur egun arte izan den folklorismoa hausteko asmoaz sortu zen 2007an. Bestelako errealitatea landu nahi du, gertakari sinesgaitzez akusaturik izan ziren, fantasiazko kontakizunetan sartu zituzten, eta azkenik sutan erreak izan ziren gizon-emakume haien errealitatea. Horren guztiaren atzean, elezaharrez eta mitologiaz beteriko mundu zoragarri bat dago. Protagonista nagusiak Mari eta Aker ditugu, festez eta erritu paganoz, eta herri-medikuntzak zuen sustrai luzeez inguraturik. Florentzio Idoatek, Aita Barandiaranek, Julio Caro Barojak, Gustav Heninngsen, Jose Dueso, J. Paul Arzac eta Koro Irazokik, besteak beste, egindako ikerketa-lanak oinarri izan dira bere ondarea babestea eta turismo-baliabideak lantzea bateratzen dituen proiektu honetan. Bestalde, museoak 1610eko inkisizio-prozesuari buruzko erakusketa ere ikusgai du.
Heriotza
Tortura saio luzeen ostean, “Akelarreko erregina” izatearen akusazioa ukatzen hil zen 85 urteko Graziana Barrenetxea Logroñoko presondegian. Haren alaba Maria eta Estebania bezalaxe. Mikael Goiburu “Akelarreko Erregeak” eta 84 urteko Martin Bizkar “Akelarreko Haurren Alkatetzak” izandako patu bera. Zugarramurdiko biktima hauek dira ehunka eta ehunka euskal herritarren izenez jositako zerrendaren parte, gaur egunean ere osatu gabe dagoena.
Historia
Urdazubiko monasterioko Frai Leon Aranibarrek Logroñoko Auzitegiaren aurrean salaketa aurkeztu zuen. Salaketaren ostean, Espainiako Inkisizioak Logroñoko auzitegiko Juan del Valle Alvarado inkisidorea bidali zuen eskualdea miatzera eta ikertzera. Zugarramurdin hainbat hilabete eman ondoren, salaketa ugari batu zituen, usteen eta 300 pertsona sorginkerien salakuntzapean inkulpatuak izan ziren, umeak alde batetara utzita. 300 horietatik 40 Logroñora atxiloturik eraman zituzten, hiri hartan espetxeratuak izan ondoren, torturapean zeuden bitartean epaiketaren zain gelditu zirela.
1610eko azaroaren 7 eta 8an Zugarramurdiko 40 lagunek epaia jaso zuten: 18 libre utzi zirtuzten, 12 sutan erre zituzten (horietariko 5 irudi moduan, lehenago kartzelan hil ziren eta). Sutan bizirik erreak, hauexek izan ziren; Maria Arburua (70 urtekoa), Maria Baztan Borda (68), Graziana Xarra (66), Ezpelatako Maria Etxatxute (54), Domingo Subildegi (50) eta Petri Juanjorena (36). Presondegian hil zirenetakoak eta “errudunak” izan zirenei aurrekoekin batera bere gorpuak erre zituztenak (damututako irudian): Juanes Etxegi 66 urtekoa, Maria Etxeleku (40) urtekoa, Estefania Petrisazena (37) urtekoa, Joanes Odia (68) urtekoa eta Maria Zozaia (80) urtekoa (inoiz hildakoen izenak aldatzen dira).
Hauek guztiak, (Maria Zozaia ezik) beti ukatu zuten sorgiñak eta aztiak zirenik eta ukapen hori izan zen hain zuzen sutan erretzeko kondena.Bestebatzuk kartzelan (kargurik gabe edo errugabeak) izurrite batez hilziren; Graziana Barrenetxea (ustez, Akelarreko erregiña kargua izan zuena), Migel Goiburu (Akelarreko erregea eta Graxianaren senarra)…
Sorginak, lider sozialak...
Urdazubiko monastegia boteregune nagusia zen eskualdean, Zugarramurdi zen haren parte eta menpeko.
Helena Xuriok hauxe esan zuen:"“Jendeak sekulako zergak ordaindu behar zizkion abadeari, Leon Aranibarri, lurra lantzeagatik, olak, errotak eta abarrak erabiltzeagatik. Zugarramurdiarrak gogaitu egin ziren, altxatu eta 1580ko otsailaren 18an Etxeberriko plazan batzarra antolatu zuten helburu argi batekin: Zugarramurdi independizatu eta herriko etxe bilakatzea. Hala adostu zuten eta erabakiari sinbolismoa emateko sagarrondoa landatu zuten plaza hartan. Herri batzar eratzaile horretan zeinek parte hartu zuen oso ondo dokumentatuta dago. Horregatik, niretzat sekulakoa izan zen jakitea, batzar horretan parte hartu zutenak 30 urte geroago, 1610ean, Inkisizioak prozesatutakoen artean zeudela. Agerikoa da zeren arabera osatu zuten biktimen zerrenda”."
Helena Xuriok hauxe gaineratu zuen:"“Nik sorgin ehiza ez dut ikusten feminizidio gisa bakarrik, Euskal Herrian afera politiko handia izan zen. Bistan da, gaur bezala, orduko gizartea ere matxista eta patriarkala zenez, emakumezkoek ordaindu genuen preziorik handiena. Gizon asko itsasoan zirela, emakumeen esku zeuden ardura asko eta beraz nolabaiteko boterea ere bai, baina ehizak ez zituzten egin emakumeen aurka soilik egiteko, baizik eta herri oso baten kontra. Soberan ginen haien hedapen inperialaren erdian."Zugarramurdiko kasua horren adibide argia da. Inkisizioak prozesatu zituen gizon eta emakume gehienak “lider sozialak izatea” ez da kasualitatetzat hartzen. Pierre de Lancren hitzetan:"'Hobe da sorginen ekintza higuingarriak ezabatzea eta isilaraztea jendaurrean publiko egitea baino”. Pierre de Lancre, 1627"Sekulako demasia egin zuten herrian. 220 biztanle inguru, gaur egunen antzera. Horietarik 32 lagun Logroñora eramanak izan ziren, ez oraingo maneretan gainera, leku arrotz batera bahituak, orduan ez baitzen atxilotze baimenik edo agindurik. Mikel Azurmendik horrelaxe deskribatu zuen talka hori Las Brujas de Zugarramurdi 2013ko liburuan: "“Komunikazioaren ikuspegitik, tribunalaren eta akusatuen artean zegoen distantzia parekagarria da europar konkistatzailearen eta amerikar indioen arteko kontaktuari”."Tortura saio luzeen ostean, “Akelarreko erregina” izatearen akusazioa ukatzen hil zen 85 urteko Graziana Barrenetxea Logroñoko presondegian. Haren alaba Maria eta Estebania bezalaxe. Mikael Goiburu “Akelarreko Erregeak” eta 84 urteko Martin Bizkar “Akelarreko Haurren Alkatetzak” izandako patu bera. "'Ez naiz menturatzen etxetik ateratzera, ez entzutearren herritar xeheen ahuenak eta kexak, eta etxean egonik ere, hastiaturik naukate”.                                                                                                                                                  Leon Aranibar, 1616"
Lipaugus unirufus
Lipaugus unirufus Lipaugus generoko animalia da. Hegaztien barruko Cotingidae familian sailkatua dago.
Oppershausen
Oppershausen Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Anastasia Iliankova
Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu, eta zilarrezko domina eskuratu zuen Barra-asimetrikoak emakumezko kategorian, ROC ordezkatuz; Nina Derwael belgikarraren (urrezko domina) atzetik eta Sunisa Lee estatubatuarraren (brontzezko domina) aurretik sailkatu zen.
Tour-en-Bessin
Tour-en-Bessin Frantziako udalerria da, Calvados departamenduan dagoena, Normandia Beherea eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Chaunax nebulosus
Chaunax nebulosus Chaunax generoko animalia da. Arrainen barruko Chaunacidae familian sailkatzen da.
Tour-en-Bessin
Biztanleria
2007an Tour-en-Bessin udalerrian erroldatutako biztanleak 582 ziren. Familiak 183 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 56 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 87 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 202 etxebizitza zeuden, 187 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 199 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 187 etxebizitza nagusietatik 161 bere jabearen bizilekua ziren, 24 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 18 etxek hiru zituzten, 31 etxek lau zituzten eta 133 etxek bost zituzten. 156 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 56 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 120 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Diru sarrerak
2009an Tour-en-Bessin udalerrian 197 unitate fiskal zeuden, 575 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.276 euro zen.
Victoria Principal
Victoria Principal (Fukuoka, - ) estatubatuar aktorea da, Dallas telesailean egindako lanagatik ezaguna.
Tour-en-Bessin
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 19 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Toxikoen eta Giza Eskubideen Kontalari Berezia
Toxikoen eta Giza Eskubideen Kontalari Berezia Nazio Batuen Giza Eskubideen Kontseiluak 1995ean sortu zuen. Kontalari honen lana substantzia arriskutsuen eta hondakin toxikoen esposizioaren eraginak giza eskubideen gaineko inplikazioak aztertzea da.
Gaiak
1995ean, Giza Eskubideen Kontseiluak, giza eskubideen ikuspuntutik, substantzia arriskutsuekiko eta hondakin toxikoekiko esposizioan dituzten ondorioak aztertzeko agindua eman zuen. Besteak beste, legez kontrako trafikoa eta jarduera militarretan, gerretan eta gatazketan produktu toxiko eta arriskutsuak askatzea. Mandatuan jasotako beste gai batzuk hauek dira: mediku-hondakinak, erauzketa-industriak (bereziki petrolioa, gasa eta meatzaritza), fabrikazio- eta nekazaritza-sektoreetako lan-baldintzak, kontsumo-produktuak, iturri guztietako substantzia arriskutsuen ingurumen-isuriak eta hondakinak ezabatzeko prozesuak.
Tour-en-Bessin
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 3 margolariak ziren, 1 zurgina eta 1 argiketaria.
Toxikoen eta Giza Eskubideen Kontalari Berezia
Gaiak
2011n, NBEko Giza Eskubideen Kontseiluak adierazi zuen substantzia eta hondakin arriskutsuak mehatxu larriak izan daitezkeela giza eskubideak erabat baliatzeko. Produktu arriskutsuen bizi-ziklo osoa sartzeko agindua jaso nuen, bestetik, fabrikaziotik azken ezabaketaraino. Ekoizpen kimikoaren azelerazio azkarrak mehatxu gero eta handiagoa izateko probabilitatea iradokitzen du, bereziki gizarteko segmentu ahulenen giza eskubideentzat.
Tour-en-Bessin
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
Toxikoen eta Giza Eskubideen Kontalari Berezia
Gaiak
NBEk dio estatuak behartuta daudela, giza eskubideen nazioarteko legearen arabera, gizabanakoak eta komunitateak substantzia toxikoen eraginpean egon ez daitezen neurri aktiboak hartzera. Gizarteko kide ahulenak askotan kaltetuagotzat hartzen dira. Pobrezian bizi diren pertsonak, langileak, haurrak, talde minoritarioak, herri indigenak, migratzaileak, beste talde kalteberen edo zaurgarrien artean. Genero ikuspegia ezin da baztertu ere.
Aditu independenteak
Errelatore edo Kontalari berezia NBEko Giza Eskubideen Kontseiluak izendatzen du. Izendatutako adituari Giza Eskubideen Kontseiluak eskatzen dio estatu kideei substantzia eta hondakin arriskutsuen kudeaketa desegokiaren ondorioz inplikatutako giza eskubideak sustatzeko eta babesteko hartutako ekimenak aztertzeko eta horiei buruzko informazioa emateko.
Tour-en-Bessin
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Tour-en-Bessin udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 441 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saint-Sulpice-sur-Lèze
Saint-Sulpice-sur-Lèze Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Garona Garaia departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
NA-6230
NA-6230 edo Carcarko bentetako errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-122 nafar errepideko 31,57 kilometroan hasi eta NA-134 errepidearen 60,05 kilometrora arte doa. Errepidea 2,25 kilometro luze da.
Saint-Sulpice-sur-Lèze
Biztanleria
2007an Saint-Sulpice-sur-Lèze udalerrian erroldatutako biztanleak 1.809 ziren. Familiak 747 ziren, horien artean 224 pertsona bakarrekoak ziren (65 bakarrik bizi ziren gizonak eta 159 bakarrik bizi ziren emakumeak), 237 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 233 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 53 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 840 etxebizitza zeuden, 768 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 29 bigarren erresidentzia ziren eta 43 hutsik zeuden. 719 etxeak ziren eta 100 apartamentuak ziren. 768 etxebizitza nagusietatik 489 bere jabearen bizilekua ziren, 247 alokairuan okupaturik zeuden eta 32 doan lagata zeuden; 18 etxek gela bat zuten, 44 etxek bi zituzten, 154 etxek hiru zituzten, 229 etxek lau zituzten eta 323 etxek bost zituzten. 528 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 328 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 335 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.125 ziren, horien artean 856 aktiboak ziren eta 269 inaktiboak ziren. 856 pertsona aktiboetatik 777 lanean zeuden (421 gizon eta 356 emakume) eta 79 langabezian zeuden (36 gizon eta 43 emakume). 269 pertsona inaktiboetatik 76 erretiraturik zeuden, 102 ikasten zeuden eta 91 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Sulpice-sur-Lèze udalerrian 784 unitate fiskal zeuden, 1.879 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.652 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 113 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 36 eraikuntza enpresak ziren, 16 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 4 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 12 zerbitzu enpresak ziren, 15 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 45 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 7 igeltseroak, 6 margolariak, 6 zurginak, 5 iturginak, 4 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 3 ile apaindegiak, 4 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean Saint-Sulpice-sur-Lèze udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 870 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Telmatobius ignavus
Telmatobius ignavus Telmatobius generoko animalia da. Anfibioen barruko Telmatobiidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Cilieni
Cilieni Errumaniako udalerri bat da, Olt konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Cary (Mississippi)
Cary Mississippiko herri bat da. Sharkey konderrian kokatua dago. 2010ean 313 biztanle zituen, 1.8 kilometro koadrotan banatuta.
NGC 2180
NGC 2180 izar kumulu bat da, Orion konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Herencia
Herencia Ciudad Realgo udalerria da, Campo de San Juan eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 9.123 biztanle zituen.
Joan Fontaine
Joan Fontaine, jatorrizko izenez Joan de Beauvoir de Havilland (1917ko urriaren 22, Tokio - 2013ko abenduaren 15a, Carmel-by-the-Sea, Kalifornia) Ameriketako Estatu Batuetako aktorea iza zen, Oscar sariaren irabazlea. Olivia de Havilland aktorea du ahizpa zaharra, baina elkarren urrunketa ospetsua izan zen.
Anouk
Anouk hauetako bat izan daiteke:
Bettongia lesueur
Bettongia lesueur Bettongia generoko animalia da. Martsupialen barruko Diprotodontia ordeneko animalia da. Potoroidae familian sailkatuta dago.
Euskal Herriaren independentziari buruzko galdeketak
Euskal Herriaren independentziari buruzko galdeketak udalerri mailako herri-galdeketak izan ziren, 2014 eta 2018 urteen artean Euskal Herriko hainbat herri eta hiritan burutu zirenak. 2014ko apirilean martxan jarri ziren, Etxarri-Aranatzen (Nafarroan).
Etxarri-Aranatz
2013an saiatu ziren han herri galdeketa egiten, udalak mozio bat onartu ondotik, baina Nafarroako Auzitegiak baliogabetu egin zuen kontsulta, hori antolatzea udalaren eskumena ez dela argudiatuta. 2014ko saioan udala ez zen sartu ezertarako. Herri plataforma bat izan zen antolatzailea.
2014ko apirilaren 13an, A-13 herri ekimenak antolatuta "Nahi al duzu Euskal Herri independente bateko herritarra izan?" galdeketa egin zitzaien Etxarri-Aranatzeko herritarrei. Independentziari buruz Euskal Herrian egin zem lehenengo galdeketak ikusmin handia sortu zuen. Euskal Herriko zein nazioarteko medioak izan ziren bertan: 30 hedabide inguru, eta 40 kazetaritik gora. Besteak beste, Flandriakoak, Alemaniakoak eta Kataluniako TV3 izan dira.
Maiatzaren 30ean, Nafarroako Lurralde Auzitegiak Guardia Zibilaren Altsasuko kuartelera lekuko gisa deklaratzera deitu zituen plataformako Manu Gomez eta Mikel Mundiñano, eta galdeketan erabili zuten lokalaren jabe Jose Luis Erdozia. Antolaketaz galdetu zien fiskaltzak. Honakoa izan zen emaitza:
Arrankudiaga
Arrankudiagan (Bizkaia) azaroaren 2an egin nahi zuten independentzia galdeketa. Herri plataforma zabal bat sortu zuten kontsulta antolatzeko. Abuztuaren 18an zabaldu zenez, Etxarri-Aranatzen apirilaren 13an eginiko galdeketari jarraipena emango zioten Arrankudiaga-Zollon azaroaren 2an. BERRIAk ekainean aurreratu zuenez, estatus politikoari buruzko galdeketa egingo zuten Bizkaiko herrian egun horretan, Ados plataformak antolatuta. Irailaren 4ean zabaldu zenez, berriz, irailaren 5ean erabakiko zuten Arrankudiagako herri kontsultako galdera. Euskal Herriko estatus politikoari buruzko galdeketa egingo zuten, eta Gizarte Etxean izango zen bileran zehaztuko zuten zer galdetu.
Irailaren 5ean, batzarrean galdera zein izango zen zehaztu zuten: «Nahi duzu euskal estatu burujabe bateko herritar izan?». Gizarte Etxean egin zuten bilkura irekia, Ados plataformak deituta. Urriaren 8an, elkarlanean osatutako protokoloa osatu zuten. Arrankudiagako kontsultako arduradunek Etxarri Aranazkoa eredu hartu zuten araudia prestatzeko. Euskal estatuaz galdetuko zuten. A2 taldeak zioen herriko elkarte gehienekin bildu zirela, eta «giro ona» sumatu zutela. Udaletxean ordezkaritza zeukaten taldeei (EH Bildu eta EAJ) ahaldunak izendatzeko aukeraren berri eman zietela. Biek baieztatu zuten mahaian parte hartuko zutela. Azkenik, Arrankudiagak euskal estatu baten kide izan nahi duen bozkatu zuen azaroaren 2an. Ados plataformak herri kontsulta bat antolatu zuen Arrankudiagan, eta 16 urtetik gorako bizilagunei “euskal estatu burujabe baten kide izan nahi duten” galdetu zieten.
Emaitzaren ondoren, beste herri batzuetan ere galdeketak egitera animatu zuen Ados plataformak.
Lehen olatua: 2016ko herri-galdeketak
Bere sorreratik (2013ko ekainetik) Gure Esku Dago taldeak Euskal Herriko erabakitze eskubidearen aldeko sentsibilizazio kanpaina eta ekimen erraldoiak antolatzeari ekin zion. 2015eko ekainaren 21eko ekitaldi erraldoian erabakitzeko eskubidearen aldarrikapen hutsetik haratago joan nahian, eskubide hori praktikara eramateko urratsak bultzatuko zituela iragarri zuen.
Ondorioz, 2015eko azaroaren 28an, Lazkaoko Areria antzokian 2016ko ekainaren 19an Goierriko (Gipuzkoa) 22 herrietan independentziari buruzko herri-kontsulta bana egingo zutela iragarri zuten Gure Esku Dagoko bozeramaileek. Era berean, Azpeitian (Gipuzkoa) Hitzartu talde berriko kideek ekainaren 12rako beste hainbeste antolatuko zutela plazaratu zuten Azpeitiko Soreasu antzokian 2016ko urtarrilaren 17an. Egun berean, Ispasterren (Bizkaia) bertako herri-galdeketa ekainaren 19an, Goierrikoarekin batera, burutuko zutela jakitera eman zuten.
Aste batzuk geroago, Bakaiku (Nafarroa) herria ere 2016ko herri-galdeketen trenari igo zen, 2016ko ekainarentzat iragarriz independentziari buruzko iritzia itaunduko ziela bere herritarrei. Geroago, baina, antolatzaileek galdeketa hori 2016ko udazkenera atzeratu zuten.
Otsailaren 27an, azkenik, Arrasaten Erain taldeak bere aurkezpen publikoa egin zuen, ekainaren 12an ere Debagoiena osoan (Gipuzkoa) eta Aramaio herrian (Araba) Euskal Herriko independentziari buruzko galdeketa antolatuko zuela iragartzeko. Lurralde eremu hartan 65.000 biztanle inguru bizi dira
Espainiako 2015eko hauteskundeak 2016ko ekainaren 26an errepikatu beharrak goian aipatutako independentziari buruzko herri-galdeketen egutegia aldatuarazi zuen. Hauteskunde kanpainan bete-betean iragarrita zeudenez, herri-galdeketak ekainaren 5ean egitea erabaki zuten Goierrin, Debagoienan eta Aramaion, Azpeitian eta Ispasterren (34 herri, guztira). 150.000 biztanle inguru bizi dira herri eta eskualde horietan.
Herri eta eskualde horietako emaitzak hauek izan ziren:
Azpeitia
Nahi al duzu izan euskal estatu independente bateko herritar? galderari honako erantzun hau eman zioten azpeitiarrek:
Chaunax nudiventer
Chaunax nudiventer Chaunax generoko animalia da. Arrainen barruko Chaunacidae familian sailkatzen da.
Amblyraja hyperborea
Amblyraja hyperborea Amblyraja generoko animalia da. Arrainen barruko Rajidae familian sailkatzen da.
Euskal Herriaren independentziari buruzko galdeketak
Ispaster
Nahi duzu euskal estatu burujabe bateko herritarra izan? itaunari horrela erantzun zuten ispastertarrek:
Debagoiena eta Aramaio
Debagoienako 8 herrietan (Gipuzkoa) eta Aramaion (Araba) hau izan zen galdera: Nahi al duzu izan euskal estatu independente bateko herritar?. Emaitzak honako hauek izan ziren:
Emaizak oso antzekoak izan ziren herri guztietan (erantzun positiboak %90tik gora herri guztietan). Parte hartzeari dagokionez, aniztasun handiagoa egon zen: Oñatin %35,68, Bergaran %29,46, Arrasaten %23,56, Aretxabaletan %29,41, Eskoriatzan %24,42, Aramaion %51,2, Elgetan %36,86 eta Leintz-Gatzagan %52,45.
Goierri
Nahi al duzu euskal estatu burujabe bateko herritarra izan? galderari honako erantzun hau eman zioten goierritarrek:
Goierriko herri guztietan baietza erraz nagusitu zen (botoen %90 baino gehiago). Parte-hartzeari dagokionez, herri txikietan handiagoa izan zen herri handietan baino. Esaterako, Ataunen %59,41, Gabirian %48,76, Idiazabalen %46,93, Legorretan %38,97, Seguran %56,60, Zaldibian %66,62, Zegaman %49,01, Zerainen %72,86.....Herri handietan, aldiz, Beasainen %21,13, Lazkaon %32,14, Ordizian %22,95, Legazpin %20,96, Urretxun %20,62 eta Zumarragan %13,43.
2017ko olatua
2016ko udan Euskal Herriko 36 herrietan eginak zeuden burujabetza ala independentziari buruzko galdeketak. 2016ko udazkenaren hasieran, Gure Esku Dagoren eledunek hortik aurrerako urratsak zehaztu zituzten: 2016ko bukaeran eta 2017ko lehenengo sei hilabeteetan Herri-galdeketen lekukoa hartzeko prest zeuden Euskal Herriko beste 96 herrik, Bizkaikoak, Gipuzkoakoak, Nafarroakoak eta Arabako bakarra (Legutio).
2016ko azaroaren 27ko galdeketak: Dima eta Bakaiku
Diman (Bizkaia) eta Bakaikun (Nafarroa Garaian) 2016ko azken herri-galdeketak antolatu zituzten Gure Esku Dago inguruko bertako taldeek.
Abreschviller
Biztanleria
2007an Abreschviller udalerrian erroldatutako biztanleak 1.486 ziren. Familiak 562 ziren, horien artean 172 pertsona bakarrekoak ziren (56 bakarrik bizi ziren gizonak eta 116 bakarrik bizi ziren emakumeak), 193 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 169 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Euskal Herriaren independentziari buruzko galdeketak
Dima
Euskal estatu burujabe bateko herritarra izan gura dozu? itaunari honako erantzun hau eman zioten dimatarrek:
Abreschviller
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Euskal Herriaren independentziari buruzko galdeketak
Bakaiku
Euskal Herri independente bateko herritarra izan nahi duzu? izan zen bakaikuarrei luzatutako galdera. Emaitzak beheko taulan:
Abreschviller
Etxebizitza
2007an 735 etxebizitza zeuden, 571 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 92 bigarren erresidentzia ziren eta 73 hutsik zeuden. 570 etxeak ziren eta 165 apartamentuak ziren. 571 etxebizitza nagusietatik 400 bere jabearen bizilekua ziren, 147 alokairuan okupaturik zeuden eta 24 doan lagata zeuden; 7 etxek gela bat zuten, 33 etxek bi zituzten, 80 etxek hiru zituzten, 129 etxek lau zituzten eta 321 etxek bost zituzten. 429 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 267 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 227 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Euskal Herriaren independentziari buruzko galdeketak
2017ko martxoaren 19ko galdeketak
2017ko herri-galdeketen lehenengo olatu handia Tolosaldean, Oarsoaldean, Hernanin, Astigarragan eta Larrabetzun antolatu zen. Ia 125.000 biztanlek zuten boto eskubidea galdeketa handi honetan.
Abreschviller
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Euskal Herriaren independentziari buruzko galdeketak
Tolosaldea
Nahi al duzu euskal estatu burujabe bateko herritarra izan? zen Tolosaldeko biztanleei planteatu zitzaien galdera. Emaitzak ondoko taulan agertzen dira:
Abreschviller
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 876 ziren, horien artean 633 aktiboak ziren eta 243 inaktiboak ziren. 633 pertsona aktiboetatik 585 lanean zeuden (335 gizon eta 250 emakume) eta 48 langabezian zeuden (21 gizon eta 27 emakume). 243 pertsona inaktiboetatik 107 erretiraturik zeuden, 58 ikasten zeuden eta 78 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Euskal Herriaren independentziari buruzko galdeketak
Tolosaldea
Parte-hartzeari dagokionez, ohi bezala handiagoa izan zen herri txikietan handietan baino: Tolosan %26, Villabonan %29,5, Ibarran %27, Zizurkilen %25,5, Iruran %28,5, Alegian %31,3, Asteasun %34, Anoetan %34,7, Berastegin %29, Amezketan %56,4, Lizartzan %57,4, Berrobin %43, Bidania-Goiatzen %52, Ikaztegietan %46,3, Adunan %50,7, Altzon %57, Leaburun %37, Abaltzisketan %64, Albizturren %44, Alkizan %53, Belauntzan %53, Hernialden %29, Baliarrainen %77, Elduainen %48, Gaztelun %53,7, Larraulen %43, Orendainen %74 eta Orexan %82.
Centreville (Mississippi)
Centreville Mississippiko herri bat da. Amite konderrian kokatua dago. 2010ean 1,684 biztanle zituen, 6 kilometro koadrotan banatuta.
Euskal Herriaren independentziari buruzko galdeketak
Oarsoaldea
Eskualde honetan galderak ezberdinak izan ziren lau herrietan. Errenterian, adibidez, bikoitza izan zen: 1.- Ados zaude euskal errepublika burujabe bat eratzearekin?; 2.- Aurreko erantzuna baiezkoa bada, ados zaude independente izatearekin? ; Oiartzunen: Nahi al duzu euskal estatu bateko herritarra izan?; Lezon: Nahi al duzu euskal estatu libre bateko herritarra izan?; eta Pasaian: Nahi al duzu Euskal Herri burujabe bateko herritarra izan?
Emaitzak hemen:
Abreschviller
Diru sarrerak
2009an Abreschviller udalerrian 577 unitate fiskal zeuden, 1.368 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.892,5 euro zen.
Euskal Herriaren independentziari buruzko galdeketak
Hernani eta Astigarraga
Gipuzkoako bi herri hauetan galdera bera planteatu zitzaien herritarrei: Nahi al duzu Euskal Herria errepublika burujabea eta independentea izatea?
Abreschviller
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 49 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Euskal Herriaren independentziari buruzko galdeketak
Hernani eta Astigarraga
Hernaniko emaitzak:
Abreschviller
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 16 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 1 funeraria, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 margolariak, 2 zurginak, 2 iturginak, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak eta 1 jatetxe.
Moriones
Moriones Bizkaia ibarreko leku bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Zangozerria eskualdean. Ezporogi udalerrian da.
Abreschviller
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 1 okindegi zen, 2 harategiak eta 1 drogeria zen.
Euskal Herriaren independentziari buruzko galdeketak
Hernani eta Astigarraga
Astigarragako emaitzak:
Moriones
biztanle zituen.
Abreschviller
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Abreschviller udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 252 hektarea erabiltzen.
Euskal Herriaren independentziari buruzko galdeketak
Larrabetzu
Txorierriko herri honen taldeak galdera hau proposatu zien herritarrei: Euskal estatu burujabe bateko herritarra izan gura dozu?. Parte-hartze handiarekin, horrela erantzun zuten larrabetzuarrek:
NGC 7142
NGC 7142 izar kumulu bat da, Cepheus konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Moriones
Bizkaia ibarreko ibarburua da. Bertako biztanleak morionesarrak dira.
Abreschviller
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1, botika 1 bat eta anbulantzia 1 bat zegoen.
Euskal Herriaren independentziari buruzko galdeketak
2017ko apirilaren 2ko galdeketak
Data horretan Busturialdean eta Arrigorriagan antolatu ziren erreferendumak.
Abreschviller
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Hinojosas de Calatrava
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 595 biztanle zituen.
Euskal Herriaren independentziari buruzko galdeketak
Busturialdea
Busturialdeko 17 herritan hautestontziak jarri ziren herritarrek balizko euskal estatuaz haien iritziak eman zitzaten. Galdera ez zen bera toki guztietan, udal batzuetan ñabardura txikiak zeudelako, baina herri gehienek hautatu zutena hau izan zen: "Nahi al duzu izan euskal estatu independente bateko herritar?". Emaitzak beheko taulan:
Hauek izan ziren, herriz herri, parte-hartzearen datuak: Ajangiz %60,5; Arratzu %72; Arteaga %41,5; Bermeo %26,3; Busturia %37,4; Ea %58,5; Ereño %68,8; Errigoiti %54,1; Foru % 47,7; Gernika % 27,5; Kanala % 78,9; Kortezubi %62,4; Mendata %49,1; Morga %50,7; Murueta %64; Muxika %45,1 eta Nabarniz %74,1
Arrigorriaga
Bizkaiko hiri honetan itaun hau planteatu zitzaien herritarrei: "Izan gura duzu euskal estatu independente bateko herritar?". Emaitzak:
Abreschviller
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Euskal Herriaren independentziari buruzko galdeketak
Urola Kosta
Gipuzkoako eskualde honetan hautestontziak jarri ziren 8 herritan, herritarrek honako galdera honi erantzuna eman ziezaioten: "Nahi al duzu euskal estatu burujabe bateko herritar izan?". Azkoitian, Zestoan, Errezilen, Aizarnazabalen, Zumaian, Getarian, Zarautzen eta Orion burutu ziren herri galdeketak.
Herriz herri, parte hartzearen datuak hauek izan ziren: Azkoitian %31,57; Zestoan %42,59; Errezilen %56,60; Aizarnazabalen %49,92; Zumaian %34,29; Getarian %49,79; Zarautzen %24,92 eta Orion %31,60.
Debabarrena
Gipuzkoako eskualde honetako 5 herritan eta Itziarren izan ziren euskal estatuari buruzko galdeketak. Galdera ez zen bera izan udal guztietan: Eibarren, "Euskal errepublika bateko herritarra izan nahi duzu?" ; Elgoibarren eta Deban, galdera bikoitza planteatu zen: "Nahi al duzu gaur egungo estatus politikoa aldatzea?", eta erantzuna baiezkoa bada: "Nahi al duzu euskal estatu independentea?". Mutrikun eta Soraluzen: "Nahi al duzu Euskal Herri independente bateko herritarra izan?"; eta Itziarren: "Euskal Herri independente bat nahi duzu?"
Parte hartzea, udalez udal, hau izan zen: Eibarren, %11,39; Elgoibarren, %22,12; Deban, %25,20; Soraluzen, %27,29; Mutrikun, %36,21 eta Itziarren, %44,46
Telmatobius intermedius
Telmatobius intermedius Telmatobius generoko animalia da. Anfibioen barruko Telmatobiidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Moriones
Izena
Moriones beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Etimologia
Mikel Belaskoren ustez, bere esanahia ezezaguna da. Itxura erromantze duen izena da, baina ez dirudi arabiarren presentziarekin zerikusirik duenik. Patxi Salaberrik Masuk emandako azalpenak bildu ditu. Nahiko sinesgaitzak dirudite eta asturleonesezko ahotsekin lotzen dute herriaren izena, hala nola, morrión (Salamanca) edo morrón (Asturies), "harrizko edo mendiko muturra".
Armarria
Morionesko armarria Ezporogiko armarria da. Armarri honek honako blasoi hau du:
Geografia
Moriones Bizkaia ibarran dago, Ezporogi udal-barrutian, Oibar ibarrean, Zangozerria eskualdean, Nafarroa Garaia herrialdearen ekialdean.
Klima eta landaredia
Ezporogiko klima mediterraneo motakoa da, nahiz eta iparraldean klima kontinentalaren ezaugarriak izan. Iparraldeko gune menditsuenetan prezipitazioak ugariagoak dira, urtero 800mm inguru, baina zenbat eta hegoalderago urriagoak, herrigunean, esaterako, 500mm euri baino ez dira jausten urtero. Batez besteko tenperatura 12 eta 13 gradu artekoa da eta urteroko egun euritsuak 80 eta 100 bitartekoak.
Ezporogiko basoak asko gutxitu dira denboraz, gaur egun, jatorrizko haritzen eta arteen hedadura 223 hektareakoa baino ez dela. Arteei eta haritzei XIX. mendetik birlandatutako pinu lariziar austriarrak batu arren, basoak herriko azaleraren %7,1 baino ez ziren XX. mendearen amaieran.
Estazio meteorologikoa
Ezporogin ez dago estazio meteorologikorik. Hala ere, Oibar pareko udalerrian, estazio bat dagoen, itsasoaren mailatik 556 metrora, Nafarroako Gobernuak 1974n jarritako estazio meteorologikoa dago.
Historia
1268ko Rediezmoaren Liburuan agertzen da. XIV. mendetik aurrera, behintzat, bizilagun guztiak kapareak ziren. Bere historia nagusia Bizkaia ibarrarena da, unitate administratibo hau egon zen bitartean izan baitzen. 1835-1845eko udal-berrikuntzekin, Moriones Izkorekin udalerri izatera pasa zen, baina ondoren Ezporogi udal-barrutian sartu zen. Erreforma horiek egin arte, herriko errejidoreek gobernatzen zuten, herrikoen artean aukeratzen zirenak, eta ibarreko diputatuak. Horiek egin ondoren, administrazio-araubide erkidearen mende geratu zen. 1847an eskola bat zuen, seiehun errealez hornitua; parrokiako abadea herritarrek aurkezten zuten.
Demografia
biztanle zituen Morionesek.
Euskara
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Ezporogi atzerakada-eremuan sailkatu zen, non euskarak hain atzerakada handia izan duen, non bertako hiztunik apenas geratzen den.
Koldo Zuazok, 2010ean, Ezporogi ez-euskal-eremuan sailkatu zen.
Nafarroako Gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera, Ezporogi eremu ez-euskalduneko udalerria da, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania da. 2001eko erroldaren arabera, herritarren %16,70k zekien euskaraz hitz egiten, 2010ean % 16,13k eta 2018n % 6,70k.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Tudora
Tudora Errumaniako udalerri bat da, Botoșani konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Euskal Herriaren independentziari buruzko galdeketak
Durangaldea
Bizkaiko eskualde honetan 5 herritan antolatu ziren herri galdeketak 2017ko maiatzaren 7an: Durangon, Abadiñon, Elorrion, Zornotzan eta Zaldibarren. Galdera ezberdina izan zen herri bakoitzean:
Parte hartzea, herriz herri, hau izan zen: Abadiñon, %22,41; Durangon, %18,80; Elorrion, %33,95; Zornotzan, %22,77; Zaldibarren, %23,48.
Lea-Artibain
Eskualde honetako herrietan (Ispasterren izan ezik, bertan 2016an antolatu baitzen) euskal estatu burujabe batez itaundu zitzaien herritarrei: "Nahi dozu euskal estatu burujabe bateko herritarra izan?". Emaitzak hemen:
Parte hartzearen batezbestekoa %41,63koa izan zen, horrela banatuta: Aulestian, %70.40; Amoroton, %67,77; Berriatuan, %41,56; Etxebarrian, %54,08; Gizaburuagan, %61,71; Markina-Xemeinen, %36,19; Mendexan, %54,83; Munitibarren, %57,39; Lekeition, %44,32; Ondarroan, %35,55, eta Ziortza-Bolibarren, %50,14.
Uribe Butroe
9 herritan antolatu ziren eskualde honetan herri galdeketak. "Gura dozu euskal estatu burujabe bateko herritarra izan?" izan zen herritarrek erantzun beharreko itauna.
Hona hemen parte hartzearen datuak, herriz herri: Arrietan, %39,88; Bakion, %33,50; Gamiz-Fikan, %42,45; Gatikan, %31,77; Maruri-Jataben, %30,49; Meñakan, %50,40; Mungian, %20,45; Fruizen, %51,25, eta Laukizen %21,93.
Uribe Kosta
Parte hartzea: Barrikan, %22,61; Gorlizen, %17,76; Lemoizen, %39,25; Plentzian, %16,72; Sopelan, %18,78, eta Urdulizen %20,56.
Nouans-les-Fontaines
Nouans-les-Fontaines Frantziako udalerria da, Indre eta Loira departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Euskal Herriaren independentziari buruzko galdeketak
Usurbil, Lasarte-Oria, Zubieta, Zeanuri, Orozko, Legutio, Urkabustaiz
Herri hauetan ere burujabetzari buruzko herri galdeketak antolatu ziren 2017ko maiatzaren 7an. Usurbilen "Nahi al duzu Euskal Herria estatu independentea izatea?" galdetu zitzaien herritarrei, emaitza honekin:
Lipaugus vociferans
Lipaugus vociferans Lipaugus generoko animalia da. Hegaztien barruko Cotingidae familian sailkatua dago.
Euskal Herriaren independentziari buruzko galdeketak
Usurbil, Lasarte-Oria, Zubieta, Zeanuri, Orozko, Legutio, Urkabustaiz
Lasarte-Oriako galdera bikoitza izan zen: "''Erabakitzeko dagokigun eskubidea erabili nahi duzu interes publikoko gaietarako?" "Zure erantzuna baiezkoa bada, izan nahi al duzu euskal estatu burujabe bateko herritarra''?"
Nouans-les-Fontaines
Biztanleria
2007an Nouans-les-Fontaines udalerrian erroldatutako biztanleak 789 ziren. Familiak 364 ziren, horien artean 116 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 80 bakarrik bizi ziren emakumeak), 140 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 92 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Euskal Herriaren independentziari buruzko galdeketak
Usurbil, Lasarte-Oria, Zubieta, Zeanuri, Orozko, Legutio, Urkabustaiz
Orozkon hau izan zen itauna: "Izan gura dozu Euskal Herri independente bateko herritarra?". Herritarrek horrela erantzun zuten:
Nouans-les-Fontaines
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Horcajo de los Montes
Horcajo de los Montes Ciudad Realgo udalerria da, Montes de Toledo eskualdean dagoena.
Oppurg
Oppurg Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Horcajo de los Montes
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 972 biztanle zituen.
Nouans-les-Fontaines
Etxebizitza
2007an 480 etxebizitza zeuden, 363 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 85 bigarren erresidentzia ziren eta 32 hutsik zeuden. 465 etxeak ziren eta 13 apartamentuak ziren. 363 etxebizitza nagusietatik 285 bere jabearen bizilekua ziren, 68 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 35 etxek bi zituzten, 78 etxek hiru zituzten, 133 etxek lau zituzten eta 115 etxek bost zituzten. 293 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 173 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 142 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Cleaner (filma)
Cleaner (euskaraz Garbitzaile), 2007ko Renny Harlin finlandiarrak zuzendutako thriller film bat da. Samuel L. Jackson, Ed Harris, Keke Palmer eta Eva Mendes aktoreek antzeztu zuten.
Nouans-les-Fontaines
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 464 ziren, horien artean 328 aktiboak ziren eta 136 inaktiboak ziren. 328 pertsona aktiboetatik 299 lanean zeuden (155 gizon eta 144 emakume) eta 29 langabezian zeuden (13 gizon eta 16 emakume). 136 pertsona inaktiboetatik 65 erretiraturik zeuden, 39 ikasten zeuden eta 32 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Nouans-les-Fontaines udalerrian 342 unitate fiskal zeuden, 751 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.549 euro zen.
Euskal Herriaren independentziari buruzko galdeketak
Usurbil, Lasarte-Oria, Zubieta, Zeanuri, Orozko, Legutio, Urkabustaiz
Azkenik, Zeanurin (Bizkaia), eta Legution eta Urkabustaizen (Araba) ere herri-galdeketak antolatu ziren data berean. Zeanurin eta Legution Euskal Herri independente bati buruz galdetzen zen, eta Urkabustaizen Euskal Herri burujabe batez. Parte-hartzea %55,16ra iritsi zen Zeanurin (baiezko botoak %91,25), %32,29ra Legution (baiezko botoak %90,70) eta %36,21era Urkabustaizen (baiezkoak %94,40)