cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Àngels Ribé
Lan ibilbidea
1969an ekin zion bere ibilbide profesionalari, Parisera bizitzera joan zenean, eta piezak, eskulturak edo instalazio kontzeptualak sortzen hasi zen, pixkanaka ekintza edo performance bilakatuz joateko, non ez zen arte-piezarik eta espazioarekin edo gorputzarekin berarekin lan egiten zen.
Melissa Seidemann
Institutua
2008an Pleasant Hill-eko (Kalifornia) College Park High Schoolen lizentziatua, Melissa haren waterpolo taldean lehiatu zen batxilergoko lau urteetan, eta, hiru urtez, igeri taldean lehiatu zen. Prestaketa gisa, futbolean ere aritu zen. Melissa waterpolo taldeko kapitain izan zen 2007an eta 2008an, eta, bere taldeari, DFAL titulura eramaten lagundu zion senior mailan; gero, NISCA All-American eta Team MVP (jokalaririk baliotsuena) izendatu zuten 2007an, eta AEBko Gazte Selekzioko kide izatera pasa zen; 2006an, urrezko domina irabazi zuen Junior Joko Panamerikarretan, txapelketako goleatzaile nagusia izanik, 20 golekin. Gazteen Selekzio Nazionaleko kide ere izan zen 2007ko udan, Sydneyn, (Australia), garaitua izan gabe. 2008ko Munduko Txapelketan parte hartu zuen taldean ere, bazegoen. All-American ohoreak lortu zituen AEBko waterpolo 20/U Nationals-en.
Àngels Ribé
Lan ibilbidea
Ondoren, Ribé Estatu Batuetara joan zen, eta han, Chicagon, hilabete batzuk eman zituen New Yorken bizitzen hasi baino lehen. Hasiera batean, A. Ribé izenez lan fisiko batzuk sinatu zituen, arte-sektorean emakume izatea ez zela onuragarria uste baitzuen. Bartzelonara itzuli zen 1980an.
Melissa Seidemann
Unibertsitatea
Melissa, ondoren, Stanford Unibertsitateko emakumezkoen waterpolo taldean sartu zen 2009an. Hasiberri ikasle gisa, taldea zuzendu zuen, 59 golekin, eta, bost alditan, partida batean, gutxienez, lau gol sartu zituen. Hurrengo urtean, berriro, Stanforden buru izan zen puntuazioan, eta, 2010ean, ACWPC All-America First Teamerako izendatu zuten. 2011n, 50 goleko hirugarren denboraldia egin zuen, eta bigarren gelditu zen Stanforden, 51 golekin. Gol bat ere sartu zuen NCAA Txapelketako tituluaren jokoan, eta Stanfordek irabazi zuen.
Melissak, 2012an, Stanfordeko baja hartu zuen AEBko waterpolo selekzio nazionalarekin entrenatu ahal izateko.
Àngels Ribé
Lana
60ko hamarkadaren amaierako eta 70eko hamarkadako arte kontzeptualean testuinguruan egindako lana, hasiera batean, ezohiko materialekin sortu zen, hala nola uraren eta aparraren arteko jolasekin edo argiaren eta itzalaren arteko jolasekin. Gero eta gehiago, Ribék artelana material artistiko gisa zalantzan jarri zuen, espazioa edo gorputza bera lan-ingurune, ikerketa edo analisi gisa erabiltzeko pixkanaka gutxietsi zuen, eta kontingentzia ezaugarri zuten instalazio eta performanceak egiten hasi zen, non zerbait gerta zitekeen ala ez, jardueraren alderdi iragankorra azpimarratuz. Katalunian, bere lana Vila Casas Fundazioan eta MACBAn dago.
Melissa Seidemann
Nazioartea
Melissa 2010ean hasi zen AEBko selekzioan jokatzen. Urte horretako FINA Munduko Ligako Super Finalean, hiru gol sartu zituen, eta bi gol, FINA Munduko Kopan, bi ekitaldiak irabazten lagunduz AEBri.
Hurrengo urtean, AEBk FINA Munduko Ligako Super Finala irabazi zuen, berriro, Melissak bi gol sartu zituelarik. 11 gol sartu zituen Joko Panamerikarretan, eta hirugarren sailkatu zen taldean; AEBk urrezko domina irabazi zuen, eta 2012ko Udako Olinpiar Jokoetarako sailkatu zen. AEBk urrea irabaziko zuen Olinpiar Jokoetan ere. 2016ko AEBko talde olinpikoko kide izan zen, eta, urte hartan, bere bigarren urrezko domina irabazi zuen. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, berriro, AEB ordezkatzen zuen taldean egon zen, eta, hirugarrenez, urrezko domina eskuratu zuen.
Olinpiar Jokoak
2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, urrezko domina irabaziko zuen talde amerikarraren parte izan zen Espainiaren (zilarrezkoa) eta Australiaren (brontzezkoa) aurretik sailkatuz. 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, urrezko domina irabaziko zuen talde amerikarraren parte izan zen Italiaren (zilarrezkoa) eta Errusiaren (brontzezkoa) aurretik sailkatuz. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), berriro, urrezko domina irabaziko du AEBko taldearekin, Espainiako (zilarrezkoa) eta Hungariakoaren (brontzezkoa) aurretik sailkatuz. Hauek osatuko dute AEBko taldea: Rachel Fattal, Aria Fischer, Makenzie Fischer, Kaleigh Gilchrist, Stephania Haralabidis, Paige Hauschild, Ashleigh Johnson, Amanda Longan, Maddie Musselman, Jamie Neushul, Melissa Seidemann, Maggie Steffens eta Alys Williams-ek.
Pertsonalak
Melissa, 2013an, Stanford Unibertsitatean graduatu zen, eta psikologian lizentziatu zen. Ahizpa nagusiago bat, Lauren, eta gazteago bat ditu, Natalie. Lauren emakumezkoen waterpoloko entrenatzailea da Pleasant Hill-eko (Kalifornia) College Park High School-en, eta Natalie, berriz, UC Irvine emakumezkoen waterpolo taldeko erdilaria da, gaur egun.
Washington konderria (Oregon)
Washington konderria (Washington County) Oregonko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Hillsboro da. 2010eko zentsuaren arabera 529,710 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Washington konderriak 188,142 kilometro koadro ditu. Horietatik 567 ura dira. Beste 187,575 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 281,55 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 529,710 pertsonetatik 452,723 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 83,270 dira. 8,861 beltzak edo afroamerikarrak. 2,559 amerikar natiboak ziren eta 2,269 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 45,354 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 940 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 17,004 pertsonek kokatzen zuten.
Orein-mihi
Orein-mihia (Asplenium scolopendrium) Asplinoaren generoko iratzea da, 45 cm inguru luzea, sustrai-sendoa eta zurtoingabea. Sustraiak, eta mordoan hazten diren hainbat hosto luzek, mihi egitura dutenek, osatzen dute orein-mihia. Berde argiak, distiratsuak eta larrukarak izaten ditu hostoak. Basoetan, hormetan eta aintzira inguruetan hazten da.
Vysočany (Bánovce nad Bebravouko barrutia)
Vysočany Eslovakiako udalerri bat da, Bánovce nad Bebravouko barrutian kokatuta. 4,32 km²ko azalera du eta 112 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1232. urtekoa da.
Verchin
Verchin Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Verchin udalerrian erroldatutako biztanleak 199 ziren. Familiak 77 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 37 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Jose Ignazio Orbegozo
Jose Ignazio Orbegozo (Azpeitia, 1945eko urriaren 1a), kirol munduan Arria II.a deitua, gipuzkoar aizkolari, gizon probalari, txingalari, arpanlari eta segalaria da.
Bizitza
Azpeitiko Mandiolatza baserrian sortu zen, aita Ignazio Orbegozo Arriya aizkolaria zuela. Haurtzarotik aizkora jokoa maite zuen eta eskola amaitu zuenean mendian hasi zen lanean. Sunbillako Ramon Latasa aizkolari handiarengana jo zuen; honekin oihaneko lanean aritu eta, astia zutelarik, entrenatu egiten zen. 1966ko Espainiako Binakako Txapelketan elkarrekin aritu eta irabazi zuten. Berehala aizkolari onenen aurkako apustuak jokatzen hasi zen. Hasieran, lan luzeetan, erditik aurrera bete egiten bazen ere, hobetuz joan zen eta 70eko hamarkadako aizkolari sarituena izan zen. Sekulako planta zuen (1,90 m luze, 92 kg) eta aizkoran oso azkarra zen.
1987an utzi zuen aizkora, 41 urterekin. 2018ko abuztuan, ordea, Ramon Latasaren Oroimenezkoan parte hartu zuen, aizkolari historikoen arteko lehian zehazki, eta baita nagusitu ere, Anjel Arrospiderekin batera, Mikel Mindegia eta Patxi Astibiaren aurka.
Bataio
Bataio hitza (βαπτίζω) urez egindako garbitzapen ekintza erlijiosoa da, normalean kristauterian kidea edo kide betea legez onartua izatearekin lotua.
Lehengo grezieraz βαπτίζω hitzaren esanahi nagusia murgiltze edo bainua zen baina badaude zantzuak garbiketa esanahiarekin ere erabiltzen zela usteko, esate baterako pasartean. .
Artikulu honetan, batez ere, erritu honi buruzko kristauen ekanduak eta sinismenak hartuko dira kontuan, bereziki bera nori eta nola eman behar den buruzkoak.
Bataioa gaur egun
Gaur egun, bataioa gehien bat kristauteriarekin identifikatzen da, bertan bekatuen garbiketaren (barkamenaren) sinboloa da eta sinestunaren Kristo, Bere heriotza, hobiratze eta berpiztearekiko bategitearena; hura hartzen duena "salbatua" edo "berpiztua" dei daitekeela. Kristau talde gehienek erabiltzen dute urez egindako bataio bat edo beste eta ados daude bera garrantzizkoa dela; hala ere, ez dira bat ere ados jartzen euren artean errituari buruzko kontu gehienetan:
Bataiatzeko moduak
Bataio kristaua era ezberdin askotan egiten da, talde kristauak zeintzuk diren; baina hiru era nagusi daude:
Ihinztadura-bataioa: ura buruen gainetik ihinztatuz egiten dena.
Verchin
Etxebizitza
2007an 111 etxebizitza zeuden, 82 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 111etxeak ziren. 82 etxebizitza nagusietatik 71 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek hiru gela zituen, 13 etxek lau zituzten eta 68 etxek bost zituzten. 80 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 43 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 33 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Bataio
Bataiatzeko moduak
Murgiltze bataioa: gorputz osoa uretan murgilduz egiten dena.
Verchin
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Bataio
Bataioaren esanahia eta ondorioak
Uste ezberdinak daude kristauen artean bataioaren ondorioei buruz. Kristau talde batzuek bataioa salbamenerako beharrezkoa eta sakramentu bat dela diote, eta bataio bidezko berpiztea dagoela. Iritzi honetakoak dira katoliko erromatar eta Ekialdeko ortodoxoak, erreforma protestantearen lehenengo urteetan eratutako Eliza luterano, anglikano eta metodistak, eta Kristoren Eliza eta Azken egunetako santuen Jesukristoren Elizaren (Mormoiak) moduko Eliza errestaurazionistak.
Verchin
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 110 ziren, horien artean 80 aktiboak ziren eta 30 inaktiboak ziren. 80 pertsona aktiboetatik 73 lanean zeuden (39 gizon eta 34 emakume) eta 7 langabezian zeuden (2 gizon eta 5 emakume). 30 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Bataio
Bataioa kristau talde gehienetan
Katoliko, Ekialdeko ortodoxo, luterano, anglikano eta metodisten bataioaren liturgiak argi uzten du eurentzat bataioa ez dela hobiratze eta berpizte sinbolikoa bakarrik, benetako naturaz gaindiko eraldatzea baino.
Tigres UANL
Tigres UANL (izen ofiziala, Universidad Autónoma de Nuevo León) Mexikoko futbol taldea da, Monterrey hirian egoitza daukana. Mexikoko lau liga irabazi ditu.
Bataio
Bataioa kristau talde gehienetan
Ekialdeko kristau ortodoxoek murgiltzea hirukoitza izan behar dela diote, bai Kristoren heriotza eta berpiztearen sinboloa izan dadin eta bai bekatuak garbitzeko. Erritu latindarreko katolikoek oro har ura burutik isuriz bataiatzen dute; Ekialdeko katolikoek murgiltzez bataiatu ohi dute, murgiltzea beti osoa ez bada ere.
Verchin
Diru sarrerak
2009an Verchin udalerrian 95 unitate fiskal zeuden, 233 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.648 euro zen.
Bataio
Beste Elizen bataioen onarpena
Eliza katoliko erromatar, luterano, anglikano, presbiteriano eta metodistak beste Elizen bataioak balioduntzat hartzen dituzte, beti ere baldintza batzuk betetzen badira. Behin bakarrik hartzen da bataioa, beraz beste Eliza batean era egokian bataiatuak ez dira berriro bataiatu behar Elizaz aldatzerakoan.
Verchin
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Bataio
Bataioa eta salbamena Eliza Katolikoaren irakaspenean
Eliza katolikoaren arabera, kristau-bizitzaren hasierako sakramentuen bitartez, gizonek ilunpearen menpetik askatuta, Kristorekin hil, hobiratu eta berpizturik, semetzakoaren Espiritua hartzen dute, eta Jainko herri guztiarekin Jaunaren Heriotza eta Piztueraren oroimena ospatzen dute.
Verchin
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Verchin udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 888 hektarea erabiltzen.
Bataio
Bataioa eta salbamena Eliza Katolikoaren irakaspenean
Kristau-bizitzaren hasierako sakramentuen artean lehenengoa Bataioarena da, Bataioaren bitartez Kristogan mentatuta (elkartuta), Jainko herria osatzen eta euren bekatu guztien barkamena lortzen dute kristauek, eta jaiotzen direneko giza egoeratik semetzako egoerara igarotzen dira, urez eta Espiritu Santuz izaki berri bihurturik. Horregatik dute Jainko-semeen izena eta izana (I Jo. 1).
Verchin
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Bataio
Bataioa eta salbamena Eliza Katolikoaren irakaspenean
Bataioa fedezko sakramentua da; bizirako eta Jaunaren erreinurako ate den Bataioa dugu lege berriko lehen-sakramentua, denek betiko bizia izan dezaten (Jo. 3, 5), Kristok berak jarria eta gero Ebanjelioarekin batera bere Elizaren esku utzia, apostoluei esan zienean: «Zoazte eta ikasle egin herri guztiak, Ai-taren eta Semearen eta Espiritu Santuaren izenean bataiatuaz» (Mt. 28, 19).
Verchin
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bataio
Bataioa eta salbamena Eliza Katolikoaren irakaspenean
Bataioa Elizarako sarbidea da, eta, horrez gain, Espirituaren eginez etxagintzan tarteko gertaturik Jainkoaren bizileku (11), jatorri aukeratu eta errege-abadetza (I Pt. 2, 9) izateko, gizonak Elizaren gorpuzkide egiten dituan sakramentua eta bere seinalea daramaten guztien arteko batasunaren sakramentuzko lokarri ere.
Betiko bizitzarako hitzean urezko bustiketa (Eph. 5, 26) den Bataioak Jainkotasunean erdikide (2 Pt. 1, 4) eta Jainkoaren semetzako egiten du gizona (Rom. 8, 16; Gal. 4, 5). Izan ere, uraren bedeinkapenerako otoitzak diotenez, bigarren jaiotzarako garbi-bustialdia da (Tit. 3, 5) eta honen bitartez jaiotzen dira goitik Jainko-semeak.
Lege zaharreko garbikuntzak baiño askozaz bikainago den Bataioak, Jaunaren Nekaldi eta Piztueraren misterio-indarrez burutzen ditu bere ondorenak. Bataiatuak, euren bizitza Kristorenarekin heriotzan batu dituztenak eta heriotzan Harekin hobiratuak izan direnak (18), Harekin batera biziratzen eta berpizten dira (Eph. 2, 6).
Forma
Mendebaldean «... izenean bataiatzen zaitut» esaten da. Ekialdean, aldiz, sakramentuaren eficacia bataiatzailearekin zerikusirik ez duela azpimarratu nahian, «Jainkoaren zerbitzaria ... izenean bataiatua da» esaten da. 1439ko Florentziako Kontzilioan bataioa Hirutasunaren izenean egin behar zela erabaki zen, ez Jesusen izenean bakarrik.
Katolikoak Aitaren eta Semearen eta Espiritu Santuaren izenean (singularrean) bataiatuak izaten dira — ez hiru jainkoren izenetan, hiru pertsonetan agertzen den jainko bakarraren izenean baino.
Aita/amabitxiak
Normalean bataiatuari aitabitxi bat edo/eta amabitxi bat ematen zaizkio. Aita/amabitxiaren egitekoa da bataiatua aurkeztu eta bere kristau heziketarako konpromisoa hartzea. Aitabitxia edo amabitxia izateko gutxienez 16 urte izan behar dira; bestalde katolikoa izan eta sendotzako sakramentua hartuta eta lehenengo jaunartzea eginda izan ere beharrezkoak dira.
Elizak biblikoak ez diren beste bataio modu bi onartzen ditu: "odol-bataioa" eta "gogo-bataioa". Odol bataioa aurretik bataiatu barik egon eta Fedeagatik hiltzen direnek izaten dute. Gogo-bataioa, aldiz, bataiatuak izan baino lehen hiltzen diren katekumenoena da, hau da, bataiatzeko gogoa edo asmoa erakutsi dutenena.
Vatikanoko II. Kontzilioak, “Lumen gentium”-ean, euren erru barik Kristoren ebanjelioa ezagutzen ez dutenak ere, Jainkoa bihotzez bilatzen badute eta bere bizitzan euren kontzientziaren arabera Jainkoaren nahia betetzen saiatzen badira, salbatuak izan daitezkeela dio.
Bataioa Euskal Herrian
Oraintxe arte (2007-09-02), Euskal Herrian egindako bataio gehientsuak Erromako Eliza katolikoaren irakaspenen arabera egin dira. Hala ere, funtsean denak berdin samarrak izan badira ere, egon, egon dira eta oraindino badaude ezberdintasunak toki eta garai ezberdinetan egindako bataioen artean. Azken urteetan bakarrik, bataiatutako seinen adinak eta ospakizun bakoitzean bataiatutako seinen kopuruak nahiko ezberdinak izan dira.
Honi buruz zertxobait jakin gura duenak hoberena Etniker taldekoek egindako lanei jotzea izango du, baina ataltxo honetan bataioaren inguruko Euskal Herriko ohiturei buruzko informazio laburra eskaini gura da. Informazio hori, gehien bat, grafikoa izango da.
Oraingoz, Euskal Herriko herri txikietan XXI. mendearen lehenengo hamarkadan bataioak nola egiten diren ikusteko balio duten argazki batzuk bakarrik jarri dira, beste garai eta tokitakoak ahal dela gehituz joango dela.
Lehenengo zortzi argazki hauek 2007-08-18an Gatikan (Bizkaian) egindako bataio batenak dira.
Opsaridium splendens
Opsaridium splendens Opsaridium generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
São Domingos do Norte
São Domingos do Norte Brasilgo udalerri bat da, Espírito Santo estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Hiri-parke
Hiri-parkea (lorategi publikoa, udal-parkea edo parke publikoa ere deitua) hirigunean dagoen parkea da, jolas-eremua eta berdegunea eskaitzen dituena. Oro har, diseinua, operazioa eta mantentze-lanak, tokian tokiko udalaren esku egoten dira. Aldizka, parke-mota hauetan jolas-guneak, bidezidorrak, berdegune zabalak, komun publikoak eta abar sartzen dituzte, aurrekontuaren eta eskura dauden ezaugarri naturalen arabera.
Parke bat espazio irekiko eremu bat da. Belarra motz mantendu ohi da intsektuen izurriteak kentzeko eta picnicak eta kirol jarduerak egiteko. Zuhaitzak beren edertasunagatik eta itzala emateko izaten dira, eta gero eta garrantzi handiagoa ematen zaio hiriko bero-uharte efektua murrizteari.
Jatorria
XVII. mendera arte, lorategiak, utilitarioak edo aisialdikoak, gizarte-klase altuenentzat esklusiboak ziren. Pribilegiozko batzuek, abadiek eta aristokratek baino ez zituzten. Lorategi pribatu horiek gutxinaka publiko murritz bati irekitzen joan ziren. Hala ere, ezin zenez bertara sartu, biztanleak harresietatik hurbil igarotzen ziren.
1789. urtetik aurrera, Frantziako Iraultzaz geroztik, aristokrazia eta kleroen jauregi eta hiri-etxen ateak herriari zabaldu ziren. Bertako lorategien natura ordetatua edo oparotasun piktorikoak herria harritu zuen. Erabat edo partzialki kontserbatutako ondasun nazionalak zituzten, eta lorategi pribatu handi horiek jendearen eskura zeuden.
Hiri-parkeen ideia, herritarren gozamenerako espazio ireki gisa ulertuta, XIX. mendean sortu zen —gutxienez Europan eta Estatu Batuetan—, eta mugimendu higienista deritzonetik dator. Industria Iraultzaren garaian, hiri handietako biztanle-kopuruak gora egin zuen. Herritarren ehuneko handi baten eguneroko bizimodua bizi-kalitate apalekoa zen, baldintza osasungaitzekoa, eta zuhaitzez edo landarez betetako eremuetara iristeko aukera oso mugatua zen. Hala, pentsamendu-korronte hori izan zen gaur egun edozein hiritako eraikuntza berria markatzen duten bi kontzeptuak lotu zituen lehena: berdeguneak eta ongizate fisiko eta psikologikoa.
Jasangarritasuna
Hiri-parkeak elementu garrantzitsuak dira hirietan izan ditzaketen ingurumen, gizarte eta ekonomia onurengatik. Garrantzitsua da, espazio horiek gizarte-talde askok ematen dioten aisiarako erabilera kontuan hartu behar dela onartzea; izan ere, parkeen helburua zerbitzu bat eskaintzea da, erabiltzaile izan daitezkeenen beharren eta gustuen araberakoa izango dena.
Hiri-parkeen ingurumen-funtzioak oinarrizko gai gisa planteatzen dira gaur egun, hiri-kudeaketaren helburu gisa. Hala ere, espazio horien ingurumen azterketa eta erabilera hainbat sektore instituzionalek egiten dute, hiri-jasangarritasunari egiten dioten ekarpena kontuan hartu gabe.
Hiri-parke handienak
Munduko 5 hiri-parke handien zerrenda eta hiriko udal edo metropoli mugen barrenean dauden parkeak.
Saint-Imier
Saint-Imier Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
El muerto y ser feliz
El muerto y ser feliz 2012ko Javier Rebollo espainiar zinema zuzendariaren filma da.
Argumentua
Egun batean, Argentinako ospitale bateko azken solairuan dagoen espainiar bat hil zorian dagoela konturatuko da. Denbora amaitzen ari zaiola ikusita, ospitaletik alde egin eta iparralderantz abiatuko da, Argentina osoa zeharkatuz.
Birreta (laikoa)
Birreta kapela zurrun horizontala da, maiz borla batez hornitua, herrialde batzuetan magistratuek eta unibertsitateko komunitateko kide batzuek janzten dutena ekitaldi eta zeremonia ofizialetan.
Muiredacheko gurutzea
Muiredacheko gurutzea, Irlandako Loutheko konderrian dagoen Monasterboicen dagoen 5.5 metroko altuera duen zelta gurutze handi bat da.
Gurutzea, barra-barra apaindua dago, apaintzen duten irudiak, honako hauek direlarik:
Ekialdeko aurpegia
Behetik gora: Jatorrizko pekatua (Adanen erorketa), Kain Abel hiltzen, David eta Goliat, Moises, harkaitz bat kolpatzean, bertatik ura irtenarazten eta Errege Magoak Jesus gurtzen.
Gurutzearen erdian, azken epaiaren irudikapena dago, non, Jesus, bere epaiaren zain dauden arimez inguraturik, eta, bere eskuinean, deabrua, zigortuen zain ikus daitekeen.
Gurutzea, goialdean, San Antonio eta San Pauloren basamortuko elkarketarekin amaitzen da.
Characidium bahiense
Characidium bahiense Characidium generoko animalia da. Arrainen barruko Crenuchidae familian sailkatzen da.
Muiredacheko gurutzea
Mendebaldeko aurpegia
Aurpegi honetan, honako eskena hauek ikus daitezke, behetik gora zerrendatuak: Jesusen harrapatzea, Santo Tomasen zalantza, Jesus, San Petriri, zeruko ateen giltza ematen.
Erdian: Gurutziltzatzea eta Moises Aaron Hurrekin otoitz egiten.
Gurutzea, alde honetatik, goialdean, Eliza baten eskenarekin amaitzen da.
Karabela
Karabela belaontzi mota bat da, latindar oihalak, bi edo hiru masta eta krosko estua dituena, XV. eta XVI. mendeetako aurkikuntzetan garrantzi handia izan zuena. Portugalen eta Espainian XV eta XVI. mendeen artean erabili zen, Portugaldarrek Atlantikoko ozeanoetako bidaietan erabiltzen zuten, eta baita itsas komertziorako ere, baina geroago aurkikuntzetarako erabiltzen hasi ziren; 10 kilometro orduko abiadura zuen. Karabelarekin bidaiatzen zutenek itsasontzi onena zela esaten zuten. Gaur egun oso ospetsua da Kristobal Kolonek bere bidaietan erabili zuelako, adibidez: Amerikako aurkikuntzan. Aurkikuntzen garaiko Portugalgo karabelek 20–25 metro bitarteko luzera zuten, 2 masta, eta batzuetan 3 latindar oihal. Masta nagusia kroskoaren erdialdean izaten zuten. Nabigazio esperientziaren bidez, konturatu ziren latindar oihalak oso arriskutsuak zirela haize gogorra zebilenean, eta oihal haien ordez oihal karratu edo biribilak jarri zituzten.
Historia
Karabelaren asmakuntzak XV. mendean Espainiaren eta Portugalen itsas bidaietan asko lagundu zuen, bereziki ozeanoetan. Itsasontzi hauskorrak ziren, ezin zituzten nabigazioaren zailtasunak gainditu, adibidez haize gogorrak eta itsas lasterrak. Lehenengo karabelak 1450. urtearen inguruan eraiki ziren, lehendik zeuden portugaldar arrantza-ontzien egituren gainean oinarritu zen haien egikera. XV. mendearen amaieran Enrique esplorazio batzuk hasi zituen Afrikako kostetara eta Atlantikoko uharteetara. Karabela izena itsasontzi zahar batetik etorri ahal da, hau da latinez `Carabus´ eta Greziarretik baita. Amerikako kolonizazioaren,aurkikuntzaren eta konkistaren hurrengo urteetan ez ziren asko erabili itsasontzi hauek, ontziratzeko arrazoi gehiago agertu zirelako, bereziki galeoiak, ontziak eta karrakak zituztenak, baina hobekuntza handiagoekin, bereziki erresistentzian, karga gaitasunean eta maniobra terminoetan. 50-160 tona kopuruekin oso arinak ziren eta gehienez 3 masta zituzten, eta triangeluar latindar oihalek eragiten zieten aurrera.
Thunnus maccoyii
Thunnus maccoyii Thunnus generoko animalia da. Arrainen barruko Scombridae familian sailkatzen da.
Karabela
Historia
Txikiagoa izanez Karabela itsasontziz joan ahal zen kostaldeko azalen ur handietan nabigatzen. Latindar oihalekin oso ondo maniobratzen zen, eta haizeen urbil egon ahal zen arazorik gabe, gainera Atlantikoko motakoak zituenean oso azkarra zen. Bere ekonomia, abiadura,arintasuna eta boterea bere garaiko belaontzirik onena bihurtu zuten baina hasieran zama eta ekipamendu ahalmena oso txikia zuen eta desabantaila handia zen. Portugesak karabelaren ezaugarriak esplotatu zituzten eta gero Espainiarrak kopiatu zieten, horrela jaio zen Andaluziako Karabela, eboluzionatzen joan zena urteak pasa ahala, gainera bere grabitate zentroa egonkorragoa izatea lortu zuten. XIV.mendean arrantza egiteko ontzi txikiei karabela deitzen zitzaien edo merkataritza ibilbide eta azpi atlantikoko kabotaia zerbitzatzen zuten oihal eta arraunak zituzten itsasontziei. XV.mendearen erdialdean karabelaren goren aldia izan zen, 200 tonetara iritsi zen eta estruktura eboluzio bat jasan zuen kanoiak instalatzean, baina desabantaila batzuk zituen, ontziaren kroskoa oso hauskorra zen, haien mastak erraztasun handiz apurtzen ziren uraren filtrazioak eraginez, baina hori arazo oso larri bat zen, gehienetan portuetara iristean suntsitu egin behar zituzten itsasontzi hauek nabigazio luzeen ondoren eta oso zaila zen konpontzea. Hala ere ontzien mota hau aurkikuntzen garaiaren pisu handia eraman zuen ekaitzak jasaten. 1481ko abenduaren 12an Diego de Azambuja nabigatzailea Lisboatik 90 karabelekin atera zen eta mota ezberdineko beste 2 itsasontzi batzuekin, 2 itsasontzi horiek 400tona zituzten, harria eta beste material batzuk zituzten San Jorge de la Mina Gaztelua izeneko gotorlekua egiteko. Haien materialak atera eta gero 2 itsasontzi horiek desagertu ziren eta bakarrik karabelak itzuli ziren. Horrela nabigatzaileen teoria bat baieztatu zen.
Ezaugarriak
Arina,altua eta gehienez 30 metro duen belaontzi bat da, estua, aparailu biribil bat eta 3 masta ditu, belaontzia bizkar baten gainean dago eta 8 korapiloetan nabigatzen zuen (15km/h).Krosko arinekoa zen, ez zen iskanbilatsua eta itxura finoa zuen, ezaugarri horiei ezker oso arina zen. Karabela salgai asko eramateko ahalmena zuen eta tripulazioa bidai luzeetan zehar elikatzea baimentzen zuen. Ez ditu izan behar arraunlariak. Azalera eta oihal kopuruak handitu ahal zaizkio. Nahiz eta Enrique edo Fernão Magalhãesen ereduan ez ziren behar arraunik itsasontziaren azala 4 arraun luze jartzea baimentzen zuen. Behar zenean, arraun bakoitzak 4 mutilek maneiatu behar zituzten eta mugitzeko mutilak aurrerantz eta atzerantz mugitu behar ziren azalaren gainean. Eredu batzuetan itsasontzi haiek hiru latindar oihalekin ageri dira; beste batzuetan, ordea, birekin.
Jatorria
Karabela ez du jatorri zehatzik, oraindik eztabaidatzen ari dira. Hori buruzko teoria asko daude baina ez dira aurkitu froga askorik. Alde batetik usten da karabelaren jatorria Arabiako Dhowetik datorrela. Dhowa belaontzi mota bat da, triangelu formako oihalengatik eta bere masta bakarretik bereizten da. Garrantzitsuena belaontzi honek arraunak erabili gabe nabigatzea baimentzen zuela da, eta haizea joaten zen norabidean mugitzen zen, garai hartan itsasontzien oihalak lau aldekoak ziren eta karabelak triangeluar oihalak zituen, Arabiako belaontzia bezala.
Karabela biribila
Niña eta Pinta latindar oihaleko karabelak ziren, baina Kolonen bidaia hasi baino lehen karabela biribil bihurtu zituzten. Oihal karratua airearekin ezin zen ondo egokitu, soilik ehuneko berrogeita hamarra egokitzen zen itsasontzi orekatuan eta mutilez beteritakoan, ere oso erreza zen itsasontzi hau norabide gabe joatea. Hala ere, latindar oihalekin oso ondo egokitu ahal zen eta ez zen mugitzen beste norabideetan. Popako haizean oihal karratua oso ondo erabiltzen zuen eta ondo abiatzen zen. Latindar oihalekin oso zaila da ibilbidea mantentzea presio irregularrengatik.
Fragatako karabela
Arrantza ontzi bat da. Normandiako kostaldetan erabiltzen zena. Izen hau ere Afrikan erabiltzen da beste itsasontzi bat adierazteko, normalean Afrikako itsasontzia oso txarto eraikita egoten da.
Sphenodon punctatus
Sphenodon punctatus Sphenodon generoko animalia da. Narrastien barruko Sphenodontidae familian sailkatuta dago.
Andreana Družina
Andreana Gabrijela Družina, ezizenez Olga –Trst, Italiako Erresuma (egun, Italiako Errepublika); 1920ko urtarrilaren 16 - Logatec, Esloveniako Errepublika, 2021eko martxoaren 7-, esloveniar eta jugoslaviar partisano bat izan zen. Gudan egindako borrokarengatik, Jugoslaviako Herriaren Heroi titulua eman zioten. Gudaren ostean politikaria izan zen Esloveniako Errepublika Sozialistan. 2021ean hil zen, Jugoslaviar Heroietan hiltzen azkena izan zelarik.
Gazte-aroa
Andreana Družina Lehen Mundu Guda bukatu berritan jaio zen Trst (Trieste) hiriaren aldirietan. Garai horietan, Austro-Hungariar Inperioa desagertu berritan, hiri hori eta batez ere aldiriak gehiango etniko esloveniarraz populatuak bazeuden ere, Italiako Erresumaren pe geratu zen. 1922an Italian faxistek boterea hartu zuten eta italiartze eta homogeneizatze programa bortitza egin zuten Trsteko esloveniarrei ere eragin zielarik.
Lehen Hezkuntza Boršt herrian hasi zuen (orduan Italiako Erresuma, Bigarren Mundu Guda ostez, Eslovenia). Hirugarren maila ikasten hasi zela, bere gurasoek, politika medio arazoak izatean hasi ziren, ama Rosalia Družina atxilotua izan zen, eta aita Gabrijel Družinak Jugoslavian, Eslovenian, aterpe hartu zuen. 1929an, ama aske uztean, družinatarrak Ljubljanara joan ziren, han Andreana Družinak Lehen Hezkuntza bukatu, Bigarren Hezkuntzako maila bi eta Lanbide Hezkuntzako maila bat ikasi zituen. Gerora Sušak herrira eta gero Zagrebera, Kustošija auzora. Andreana Družinak Zagreben jostun lana ikasi zuen eta Bigarren Hezkuntza bukatu zuen. Zagreben Soko kirol-taldeko eta esloveniar etorkinen Tabor kultur-taldeko kide izan zen (azken honetan abesbatzan, antzerkian eta arte grafikoan aritu zen).
Curaçá
Curaçá Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Andreana Družina
Partisanoa
1941ean klandestinitatean lanean hasi zen Družina, bere familiaren jostun-tailerra Zagrebeko komunisten biltze-toki bat izan baitzen. Horrez gain, mezulari lana ere egiten zuen. 1941ean ustashen kontrako eskuorriak ere banatu zituen. Klandestinitatean Olga Šercerjeva izenarekin ezagutzen zuten.
Družinak 1941 bukaeran Zagrebetik Ljubljanara ihes egin behar izan zuen, bere aurkako salaketa bat izan zen eta. Esloveniako Askapen-Frontearekin (Esloveniako partisanoen beso politikoarekin) egin zuen bat, eta Jugoslaviako Gazteria Komunistako kide egin zen. 1942ko ekainean, berriz polizia atetik zuela (Ljubljanan alemaniar polizia zegoen), partisanoen armadan sartu zen, lehenbizi Dolomitetako konpainian  eta gero Šercer Brigadan. Hainbat aldiz izan zen gudan zauritua.
Partisanoen artean lehen lana metrailadorearekin izan zuen Polohovo Gradaceko lau egunetako batailan parte hartu zuen, eta gero Dobrovan, Ljubljana inguruetan eta Toški čelon. Azken toki honetan, 1942ko uztailaren 5ean, lehen aldiz zauritua izan zen, eta Babna Gorako erietxe partisanora bidali zuten. Hala ere, gutxi barru itzili zuen, esloveniar Goardia Zuriaren (kolaborazionistak) aurka Šentjoš herrian borrokatuz, eta italiarren kontra Vranje peči herrian borrokatuz.
1942ko irailean izan zen bigarren aldiz zauritua, berriz ere italiarren kontra borrokan ari zela, Log herrian. Kasu honetan bi hanketan zein lepoan izan zen zauritua. Hala ere urriaren 28an borrokara itzuli zen, Dolomitetako destakamenduaren hirugarren batailoian, zeina Ljubo Šercer Bigarren-talka brigadaren parte zen. Brigada horretan arma-lana eta lan politikoa uztartu zituen.
1942ko abenduan Ustje eta Škrilje na Topola herrietako batailetan parte hartu zuen, 1942ko abenduaren 12an hirugarren aldiz zauritu zutelarik. Laščen, Lužarjen, Bloška mendizerran eta Korinj herrian ere borrokatu zuen, baina 1943ko martxoaren 25ean, Ribnica herriko batailan, laugarren aldiz zauritu zuten. Geroago Žužemberk, Turjak eta Pljava Gorican borrokatu zuen, azen honetan zaurituak ebakuatu behar izan zituen, eta uda partera Žužemberk herrian berriz, Dobrnič herrian, Šumberkeko etsaiaren posizioaren aurka, Zameška herrian eta Krvava peč gunean.
1943ko otsailaren 11n Esloveniako Alderdi Komunistako kide egin zen. Honekin batera pixkanaka, partisanoen artean, lanpostuz aldatu zuen, lehen lerrotik lan politikora eta inteligentzia lanera pasatuz. 1944an, Esloveniako partisanoen guda-erietxe nagusiko komisario politiko izendatu zuten. Gerora inteligentzia lanak egin zituen 15. dibisioan eta ondoren 7. armada-multzoan.
Hala ere, halako lanak hartzean ez zuen esan nahi armak hartzeari utzi zionik. 1943ko abuztuan adibidez txetniken kontra Ribnica ondoko Gračarice herrian borrokatu eta garaitu egin zuen. Hala ere, bere bizileku izan zen Sušak ondoko Črni Lug herria, 1943ko urriaren 18an bosgarren aldiz zauritua izan zen, etaa kasu honetan larri ibili zen, zian ere bere konpainiaren posizioa alemaniar aire bidezko erasopean zegoenez, ezin izan zuten ebakuatu. Hilabete behar izan zuen ebakutza egiteko, Grahovon eta Stari Bregen egin zioten.
Karrera politikoa Jugoslavia Sozialistan
Andreana Družinak, Jugoslavia Sozialistan, inteligentzia militarreko OZNA zerbitzuan (Herri Armadaren Babeserako Erakundea) eta UDBArako (polizia sekretua) lan egin zuen. UDBA barruan Esloveniako Alderdi Komunistaren ordezkaria izan zen. Lan horretatik 1964an erretiratu zen, Jugoslaviako Herri Armadaren lehen klaseko kapitainaren maila zuela.
Esloveniako Errepublika Sozialistako Errepublikaren Kontseiluko (parlamentuko) partaide izan zen hainbat aldiz. Kroaziako Borrokalari Ohien Elkartea sortu zuen, eta Ljubljanako Nazio-Askapeneko Gudako Borrokalari Ohien Batasuneko (SUBNOR) kide ere izan zen, 1956 eta 1960 artean Jugoslaviako SUBNOR elkarteko zuzendaritzako kide ere izan zen. Ljubljanako Esloveniako Alderdi Komunistaren kontrol-komisioaren burua izan zen.
1953ko uztailaren 22an Jugoslaviako Herriaren Heroi titulua eman zioten.
Heriotza
Bere azken urteetan zenbait bisita izan zituen. 2017an, 96 urte bete zituela, oroimen historikorako “Ankaran” elkarte esloveniarraren bisita jaso zuen, eta elkarrizketa izateko adimen argia zuen oraindik, nahiz eta fisikoki zailtasunak zituen (gurpildun aulkian mugitzen zen). Družinak, elkarrizketa horretan, garaiko errebisionismo historikoaren kontra hitz egin zuen.
100 urte bete zituen egunean, Esloveniako Nazio-Askapeneko Gudako Borrokalari Ohien Elkartearen bisita jaso zuen, elkarteko lehendakari Marijan Križman buru (Andreana Družina eta bere familia elkarteko kide ziren).
Theodor Wagner
Theodor "Turl" Wagner (Viena, 1927ko abuztuaren 6a - ibidem, 2020ko urtarrilaren 21a) austriar furbolaria izan zen. Aurrelari gisa jolastu zuen SC Wacker Wien eta SVS Linz taldeetan. Austriako futbol selekzio nazionalan 46 aldiz jolastu zuen eta 22 gol markatu zituen. Selekzioarekin brontzezko domina irabazi zuen 1954ko Munduko Futbol Txapelketan.
Cleyrac
Cleyrac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Cleyrac udalerrian erroldatutako biztanleak 141 ziren. Familiak 58 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 27 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 19 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 65 etxebizitza zeuden, 55 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 63etxeak ziren. 55 etxebizitza nagusietatik 47 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 10 etxek hiru zituzten, 7 etxek lau zituzten eta 37 etxek bost zituzten. 51 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 19 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 32 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 93 ziren, horien artean 63 aktiboak ziren eta 30 inaktiboak ziren. 63 pertsona aktiboetatik 57 lanean zeuden (37 gizon eta 20 emakume) eta 6 langabezian zeuden (2 gizon eta 4 emakume). 30 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
2000. urtean Cleyrac udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 432 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Alfred Körner
Alfred Körner (Viena, 1926ko otsailaren 14a - ibidem, 2020ko urtarrilaren 23a) austriar futbolaria izan zen. Aurrelari gisa jolastu zuen Rapid Wien taldean. Austriako futbol selekzio nazionalean 47 aldiz jolastu zuen eta 14 gol sartu zituen. Selekzioarekin brontzezko domina irabazi zuen 1954ko Munduko Futbol Txapelketan.
Nerea Irastorza
Nerea Irastorza Landa (1991) neurozientzialaria da.
Biografia
Nereak Ingeniaritza Biomedikoko gradua egin zuen Tecnunen, ondoren "Errehabilitaziorako Sistema Mekatronikoak" masterra, Pariseko Pierre et Marie Curie Unibertsitatean. Masterreko proiektua egitera, berriz, Tübingeneko Unibertsitateko Psikologia Mediko eta Portaeraren Neurobiologiako Institutura jo zuen (Alemania), Neuroprotesien taldera. Doktoretza talde berean, Max Planck Ikerketa Institutuaren programaren barruan.
Cad Goddeu
Cad Goddeu (Kat Godeu, Zuhaitzen Gudua) Galesko Erdi Aroko poema bat da, Taliesinen Liburua izeneko XIV. mendeko eskuizkribuan gorde dena. Poemak Gwydion azti legendarioari buruz hitz egiten du, honek basoko zuhaitzak bizidun bilakatzen dituenean bere armadaren alde borrokatzeko. Poema ezaguna da bere sinbolismo ilunagatik, eta bere inguruan sortu diren interpretazio guztien ondorioz.
Sphenomorphus buenloicus
Sphenomorphus buenloicus Sphenomorphus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Manabu Ikeda
Manabu Ikeda (池田 学, 1980ko uztailaren 3a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Paracatu
Paracatu Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Manabu Ikeda
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Urawa Reds eta Shonan Bellmare.
Britainiar ingeles
Britainiar ingelesa (British English) Erresuma Batuan ingelesak duen dialekto eta ahoskeren multzoa da.
Ortografia
1828an, Noah Websterrek bere erabilera-hiztegia argitaratu zuenean, ingelesezko ortografia berritzeko aholkuak eman zituen. Nahiz eta estatubatuarra izan, Europan baino ez zituzten bere aholkuak jarraitu eta, beraz, britainiar eta estatubatuar ingelesen artean aldeak daude. Hona hemen adibide batzuk:
Lewis Mumford
1918an itsas armadara batu zen Lehen Mundu Gerran parte hartzeko eta irrati teknikari izan zen. 1919an The Dial egunkari modernistako editore elkartua izan zen eta ondoren arkitektura kritika idatzi zuen The New Yorker egunkarian, hogeita hamar urtez.
Sir Patrick Geddes teoriko eskoziarraren eragina jaso zuen eta Victor Branford soziologo britainiarrarekin batera lan egin zuen. Frank Lloyd Wright, Clarence Stein, Frederic Osborn, Edmund N. Bacon eta Vannevar Bushen garaikidea eta laguna izan zen.
Dolores Fonzi
María Dolores Fonzi (Buenos Aires, Argentina, 1978ko uztailaren 19a) argentinar aktorea da. Verano del 98 gazteentzako telenobelan egin zen ezaguna. Tomás Fonzi aktorearen arreba nagusia da.
Biografia
Dolores Fonzi 1978ko uztailaren 19an jaio zen Buenos Airesen. Gurasoak banandu ondoren, Dolores amarekin eta Tomás Fonzi nebarekin joan zen Adrogué hirira, Buenos Aires Handira, eta hantxe hazi ziren.
Ibilbidea
Carlos Gandolforen eskolan jardun zuen. 1996an, hamazazpi urte zituela, La nena telesailean agertu zen lehen aldiz telebistan. 1998an, Cris Morenak Verano del 98 telesailerako aukeratu zuen Clara Vázquezen rola egiteko bere nebarekin batera, nebak Benjamín Vázquezen rola egiteko. Arrakasta handia izan zuen. 1999aren amaieran, Verano del 98 telesaila utzi zuen, Marcelo Piñeyroren Plata quemada eta Esperando al Mesias filmeetan parte hartzeko.
2001ean, aintzatespen handia izan zuen El sodero de mi vida saioko taldea Canal 13 katean hasi zenean; han, adimen-atzerapen txiki bat zuen neska bat interpretatzen zuen. Luis Ortegarekin esperimentatuz Caja negra zinta sortu zen, bertan jardun eta sorkuntza integralean parte hartu zuen. Geroago, hainbat filmetan parte hartu zuen, hala nola Vida privada (2001), El fondo del mar (2003), El aura (2005), La mujer rota (2007), Salamandra (2008), El club de la muerte (2008) eta El campo (2011). Azken horrengatik aktore onenaren Condor de Plata sarirako izendatu zuten.
2003an, Disputas eta John Forden antzerki-lanaren egokitzapenean protagonista izan zen, Lástima que sea una puta. Hurrengo urtean Teleferentzako Sangre fría izu-unitarioan protagonista izan zen Mariano Martinezekin batera.
2006an, Soy tu fan serie txikian protagonista izan zen eta ekoitzi ere egin zuen. 2010ean Canana Filmsek egokitu zuen Mexikon. Gainera, Canal 9ren El tiempo no para filmaren protagonista izan zen. 2005etik 2008ra, Emakume hiltzaileak izeneko hiru kapitulutan hartu zuen parte. Laugarren denboraldiko «Marcela, lastimada» kapituluan Marcela izan zen; Consuelo izan zen «Rita, burlada» (2007) kapituluan, eta Claudia Sobrero, «Claudia Sobrero, cuchillero» (2005) lanean.
Telebistara 2012an itzuli zen, Teleferentzako Graduados izeneko Underground-en ekoizpen berrian parte hartu baitzuen. Gainera, En Terapia TB Publikoko unitateko kide izan zen, Norma Aleandro, Diego Peretti, Leonardo Sbaraglia, Germán Palacios, Ailín Salas eta Julieta Cardinali aktoreekin batera. Antzerkian ere aritu zen Isósceles lanean protagonista. Urte horretan, Hernán Guerschunyko El crítico filmatu zuen, HC Films eta Lagarto Cineren arteko koprodukzioa, non Dolores Fonzi protagonista izan zen Rafael Spregelburdekin batera. Telebistan, Aliados serieko bi ataletan parte hartu zuen aktore gonbidatu gisa.
2015ean, La patota filmeko protagonista izan zen, 1960an Mirtha Legrand protagonista zuen filmaren egokitzapena. Filmak dirutza handia jaso zuen takilan eta aldeko kritikak jaso zituen, eta Canneseko Zinemaldian goraipatu zuten. Truman lanean ere parte hartu zuen, Ricardo Darín protagonista zuen filmean. 2016. urtean, Teleferen La Leona telenobelaren parte izan zen, Eugeniaren papera egiten.
Bizitza pertsonala
1998. urtearen hasieran, Juan Ponce de León aktore eta abeslaria izan zuen bikote. Juan Ponce de León Verano del 98 filman izan zuen lankide, baina hilabete besterik ez zuen iraun. 1998 eta 2003 bitartean, Argentinako Luis Ortega zinema-zuzendariaren bikotekidea izan zen. 2004 eta 2005 bitartean, Álvaro Sueiro zinema-ekoizlearena. Mariano Martínez (La nena) eta Luciano Castro (El tiempo no cesa) aktoreekin eta Emmanuel Horvilleur musikariarekin ere lotu dute.
2007an, 2001ean Bizitza pribatuak sailean ezagututako Gael García Bernal aktore mexikarrarekin harremanetan hasi zen. Harreman horren ondorioz sortu ziren bere bi seme-alaba: Lazaro (2009ko urtarrilaren 8an Madrilen) eta Libertad (2011ko apirilaren 4an Buenos Airesen). 2014ko abuztuaren hasieran, zurrumurru batzuek adierazi zuten harremana amaitu zutela, baina hilabete horren amaiera arte, Patricia Bernal aktorearen amak esan arte, ez zen baieztatua izan zortzi urteko harremanaren amaiera. 2015ean, Santiago Mitre zinema-zuzendariarekin harremanetan egotearen zurrumurruak plazaratu ziren. Hark La Patota filmean zuzendu zuen, 2014aren amaieran. 2015eko maiatzaren hasieran, aktoreak berretsi egin zuen, eta bien argazkia argitaratu zuen Instagramen.
2019an bularreko minbizia izan zuen. Ebakuntza eta mastektomia egin zioten.
“Graciela Borges, Somos Todas. Mujeres en libertad”
Buenos Airesen, 2015eko otsailaren 27an - Nazioko Kultura Ministerioak, TB Publikoak eta Kultura Berdintasunerako Plan Nazionalak —Kultura eta Plangintza Federalak bat egin zuten— “Denok gara. Emakumeak askatasunean” musika- eta poesia-kontzertua, emakumearen omenez, Emakumearen Eskubideen eta Nazioarteko Bakearen Nazioarteko Egunaren esparruan. Artista hauek arituko dira: Roxana Carabajal, Virginia Inocentti, Carolina Peleritti, Celeste Carballo, Amparo Sánchez, Ana Prada, Luciana Jury, Yusa, Sofía Viola, Miss Bolivia, Las Taradas, Georgina Hassan, Liliana Vitale, Laura Ros, La Yegros, Gimena Álvarez, Naara Andariega, Sara Hebe, Flopa eta Vecino bikotea (Marianela Cuzzani eta Laura Ledesma). Talde egonkor batek lagundu zien, Luna Sujatovichek zuzendua, Pampi Torrek eta Lebali Molinak gitarra-joleak, Aldana Aguirre, baxua; Andrea Álvarez, baterian; Vivi Pozzebón eta Conce Soares, perkusioan; Gimena Álvarez, akordeoi eta teklatuetan; eta Irene Cadaio, biolinean. Gainera, Vera Spinetta, Estela de Carlotto, Graciela Borges, Paola Krum, Alejandra Flechner, Alejandra Darín, Emme eta Dolores Fonzik olerkiak errezitatu zituzten.
Indarkeria instituzionala
2016an, Platinozko saria jaso zuenean, aktorearen diskurtsoak asko eman zuen hitz egiteko, "Belenentzako askatasuna" esaldia idatzita zeraman kartelaz eskenatokira igo baitzen. Eta hitz egitean esan zuen: "Askatasunik gabe ez gara ezer". Neska gaztea 2014ko martxoan atxilotu zuten eta 2016ko maiatzean epaia eman zen: "arintze egoera bereziengatik hiltzea" delituagatik espetxeratu zuten. Harrezkero, hainbat gizarte-erakunde mobilizatu dira epai horren alde, Belenen askatasuna eskatuz (ez dakigu haren benetako izena), eta "indarkeria instituzionaleko" kasua dela argudiatu dute.
Futbolean:Berdintasunaren alde egiten dut
Amnistia Internazionalak eta Almagroko San Lorenzoko Atletiko Klubak partida misto bat antolatu zuten «Me juego por la igualdad» kontsignarekin, mezu bat uzteko futbolaren munduko berdintasunaren eta aniztasunaren alde eta, bereziki, emakumezkoen futbolaren profesionalizazioaren alde. Futbolariak, kazetariak eta aktoreak izan ziren bertan.
Venuto al mondo
Argumentua
Gemmak Sarajevoko setio bortitzetik seme jaioberriarekin alde egitea lortu zuen, baina han izugarri maite zuen senarra galdu zuen. Hamasei urte geroago, Sarajevora itzuliko da semearekin.
Los Cristianosko portua
Los Cristianosko portua (Puerto de Los Cristianos) Tenerifeko herri horretan dagoen portua da. Santa Cruz Tenerifeko Portuko Agintaritzak kudeatzen du. Kanarietan bidaiarien eta ibilgailuen trafiko handiena duen portua da; 2007an 1.829.579 bidaiari izan zituen.