cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Piramide pentagonal elongatu
Geometrian, piramide pentagonal elongatua Johnsonen solidoetako bat da (J9), piramide pentagonal baten oinarriari prisma pentagonal bat lotuz eraiki daitekeena.
Freeland (Washington)
Freeland Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Island konderrian dago, Washington estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Piramide pentagonal elongatu
Johnsonen solidoak 92 dira; eta Norman Johnson-ek izendatu eta deskribatu zituen, 1966an.
Poliedro duala
aren dualak 11 aurpegi ditu: 5 hiruki, pentagono bat eta 5 trapezio.
Edozein piramide elongatutan, lortzen den solidoa topologikoki (baina ez geometrikoki) autoduala da.
Saint-Vincent-Sterlanges
Saint-Vincent-Sterlanges Frantziako udalerri bat da, Vendée departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Vincent-Sterlanges udalerrian erroldatutako biztanleak 661 ziren. Familiak 273 ziren, horien artean 70 pertsona bakarrekoak ziren (33 bakarrik bizi ziren gizonak eta 37 bakarrik bizi ziren emakumeak), 91 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 87 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 25 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 315 etxebizitza zeuden, 271 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 19 bigarren erresidentzia ziren eta 25 hutsik zeuden. 306 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 271 etxebizitza nagusietatik 208 bere jabearen bizilekua ziren, 61 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 8 etxek bi gela zituzten, 39 etxek hiru zituzten, 69 etxek lau zituzten eta 155 etxek bost zituzten. 232 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 126 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 123 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 422 ziren, horien artean 331 aktiboak ziren eta 91 inaktiboak ziren. 331 pertsona aktiboetatik 297 lanean zeuden (172 gizon eta 125 emakume) eta 33 langabezian zeuden (7 gizon eta 26 emakume). 91 pertsona inaktiboetatik 34 erretiraturik zeuden, 24 ikasten zeuden eta 33 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Accipiter chilensis
Accipiter chilensis Accipiter generoko animalia da. Hegaztien barruko Accipitridae familian sailkatua dago.
Saint-Vincent-Sterlanges
Diru sarrerak
2009an Saint-Vincent-Sterlanges udalerrian 298 unitate fiskal zeuden, 723 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.803 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 altzari denda zen.
2000. urtean Saint-Vincent-Sterlanges udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 252 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra anbulantzia zen.
Saxo Grammaticus
Saxo Gramaticus (c. 1150 - 1220) XII. mendeko historialari daniarra izan zen.
Biografia
Bere bizia ez da erabat ezaguna baina berarena omen da Gesta Danorum, Danimarkako historia azaltzen duen hamasei liburutako bilduma. Geroagoko historialariek diotenez Sjælland uhartean jaio zen baina Danimarkatik kanpo ikasi zuela uste da, agian Frantziako eskolaren batean, bere latina oso garatua baita eta Erromari buruzko ezagutzak agertzen baititu. 1342ko Chronica Jutensis liburuko Compendium Saxonis atalean gehitu zitzaion Gramaticus abizena, bere latin egokia zela eta.
Saint-Vincent-Sterlanges
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola 1  eta inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola 1  zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saxo Grammaticus
Gesta Danorum
Danimarkako Valdemar I.ak aginduta idazti zuen Saxo Gramaticusek Danimarkaren historia kontatzen zuen 16 liburutako bilduma. Prosan idatzita zegoen, tarteka poemak agertzen baziren ere. Lehenengo bederatzi liburuetan Eskandinaviar mitologia lantzen zuen eta azken zazpi liburuetan Danimarkako historia. Bereziki aipatzekoak dira hirugarren liburuko 'Amleth' printzearen historia (Shakespeareri Hamlet lana inspiratu ziona) eta hamalaugarren liburuko Rügengo tenpluaren deskribapena.
Liburuak galdu baziren ere, lanaren lau zati kontserbatzen dira oraindik, Angersko zatia (orijinala izan daitekeena) eta Lassen, Kall-Rasmussen eta Plesnerreko zatiak.
Astroblepus peruanus
Astroblepus peruanus Astroblepus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Astroblepidae familian.
Titantaramellita
Titantaramellita silikato motako minerala da.
Ezaugarriak
Titantaramellita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Annemasse
Annemasse Frantziako udalerria da, Savoia Garaia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2007an 29.540 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Annemasse udalerrian erroldatutako biztanleak 29.540 ziren. Familiak 13.846 ziren, horien artean 6.104 pertsona bakarrekoak ziren (2.623 bakarrik bizi ziren gizonak eta 3.481 bakarrik bizi ziren emakumeak), 3.111 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 3.143 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 1.488 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 15.600 etxebizitza zeuden, 14.210 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 323 bigarren erresidentzia ziren eta 1.068 hutsik zeuden. 1.119 etxeak ziren eta 14.336 apartamentuak ziren. 14.210 etxebizitza nagusietatik 6.079 bere jabearen bizilekua ziren, 7.793 alokairuan okupaturik zeuden eta 338 doan lagata zeuden; 1.556 etxek gela bat zuten, 2.841 etxek bi zituzten, 4.652 etxek hiru zituzten, 3.309 etxek lau zituzten eta 1.851 etxek bost zituzten. 8.071 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 8.148 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 3.259 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Breiðafjörður
Breiðafjörður sakonera gutxiko Islandiako mendebaldeko fiordo zabala da. Haren luzera 125 kmkoa da eta zabalera 50 kmkoa. Vestfirðir lurraldea uhartearen gainontzeko lurraldetatik bereizi egiten du. Urte askoan inguruko uharteak jendegabetuak egon ziren. Uharte nagusia Flatey da eta bertan Erdi Aroan, XII. mendean, San Agustinen Ordenaren komentua egon zen, Islandiako gune kultural nagusia. Han Flateyjarbók eskuizkribua idatzi zen, Erdi Aroko luzeena. Urtetan, uhartea gune ekonomiko eta komertzial garrantzitsua izan da.
Annemasse
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Breiðafjörður
Geologia
Hegoaldeko gailurra 15 milioi urte sortu zen; Snæfellsnes aldean, aldiz, 7 miloi baino gutxiago ditu. Arroka estratua Zenozoikoko sumendi-rift batean sortu zen, Neozoiko garaian gogor erosionatu ziren basaltoko laben bitartez.
Annemasse
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 19.895 ziren, horien artean 15.435 aktiboak ziren eta 4.460 inaktiboak ziren. 15.435 pertsona aktiboetatik 13.258 lanean zeuden (7.071 gizon eta 6.187 emakume) eta 2.178 langabezian zeuden (1.003 gizon eta 1.175 emakume). 4.460 pertsona inaktiboetatik 1.075 erretiraturik zeuden, 1.339 ikasten zeuden eta 2.046 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Annemasse udalerrian 13.891 unitate fiskal zeuden, 29.737 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.391 euro zen.
Breiðafjörður
Izadia
Breiðafjörðurreko paisaiaren ezaugarria sakonera gutxiko itsasoa da. Halaber fiordo txikiak eta badiak daude. 3.000 inguru uharte eta itsaslabarrak daude. Marearteko zonek garrantzi handia dute; hemen Islandiako marearteko zona ia erdiak daude. Marea gora jotzen duenean 6 metro lor ditzake.
Annemasse
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2.217 komertzioetatik, 10 erauzte enpresak ziren, 30 janari enpresak ziren, 6 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 67 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 218 eraikuntza enpresak ziren, 585 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 38 garraio enpresak ziren, 159 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 36 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 112 finantziazio enpresak ziren, 146 higiezinen enpresak ziren, 318 zerbitzu enpresak ziren, 331 administrazio publikoko enpresak ziren eta 161 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Breiðafjörður
Izadia
Sumendi jatorria dela eta, zenbait lekuetan gradiente geotermikoak sortu ziren baina horietako asko marea beherean bakarrik dira iritzi-errazak.
Flora eta fauna
Inguruan dauden ekosistema garrantzitsuenak hauek dira: marearteko zonak, algen basoak eta iitsaslabarrak. Hauei esker oso biodibertsitate aberatsa dago Breiðafjörðurren. Arrainak aparte, espezie ikusgarrienak hegaztiak eta itsas ugaztunak dira.
Annemasse
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 290 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 6 supermerkatuak, 5 brikolaje denda handika, 3 120 m2 baino gehiagoko dendak, 12 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 22 okindegiak, 13 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 1 arraindegi zen, 14 liburu dendak, 109 arropa dendak, 11 etxerako tresna dendak, 18 zapata-dendak, 9 elektrotresna dendak, 19 altzari dendak, 10 kirol-dendak, 2 lur eta paretak apaintzeko dendak, 4 drogeria, 8 lurrin-dendak, 13 bitxi-dendak eta 9 lore-dendak ziren.
Breiðafjörður
Uharteak
Las islas en Breiðafjörður han sido habitadas sin interrupción y en la actualidad tiene habitantes durante todo el año. Muchas se usan como residencia de verano. Las siguientes son algunas de las islas del Breiðafjörður :
Annemasse
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu laburretarako ospitale 1, psikiatriko 1 bat, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, 3 osasun-zentro, 11 botika eta 2 anbulantzia zegoen.
Breiðafjörður
Ekonomia
Aktibitate nagusiak arrantza, turismoa eta aldgen bilketa dira. Breiðafjörðurren Islandiaren ekonomiarako garrantzi handia duten arrain-espezieak arrautzak jartzen dituzte.
Komunikazioa, bestetik, transbordadoreen bidez egiten da.
Annemasse
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 4 haur-eskola eta 7 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Annemasse udalerrian1 Bigarren Hezkuntzako ikastetxea, 2 hezkuntza orokorreko lizeo eta 1lizeo teknologikoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 859 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 2.168 eta lizeo teknologikoetan 251.
Annemasse udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Adolphe Brongniart
Adolphe-Théodore Brongniart ( ahoskatua; Paris, 1801eko urtarrilaren 14a - ib., 1876ko otsailaren 18a) frantziar botanikoa izan zen. Alexandre Brongniart geologoaren semea eta Alexandre-Théodore Brongniart arkitektoaren biloba zen.
Brongniarten lanak lehenengoak izan ziren gaur egungo eta desagertutako landareen arteko harremanak egiten eta horregatik paleobotanikaren aitatzat hartua da. Bere lanik handiena zentzu honetan Histoire des végétaix fossiles liburua da. 1827an polenaren garapena aztertzen zuen lehenengo artikulua publikatu zuen.
1824an Annales des Sciences Naturalles sortu zuen Jean Victoire Audouin eta Jean-Baptiste Dumasekin batera. Société botanique de France ere sortu zuen 1854an.
Aragona
Aragona Italiako udalerri bat da. Agrigentoko probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Aragonak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Shanksville (Pennsylvania)
Shanksville Pennsylvaniako borough bat da. Somerset konderrian kokatua dago. 2010ean 237 biztanle zituen, 0.51 kilometro koadrotan banatuta.
Aldapeko (abestia)
"Aldapeko" abestia edo Aldapeko sagarraren adarraren puntan abestia, garai modernoetan bertsio asko jaso dituen abesti herrikoia da.
Sagardogintzan, kirikoketa jotzearekin batera abesten zen doinu batean izan lezake jatorria.
Bertsiorik ezagunenak, agian Oskorri taldearenak (The Pub Ibiltaria 1) eta Kalakan taldearenak. Azken hauek bere kabuz eta Madonnarekin grabatu eta zuzenean ere jo egin dute, "Sagarra jo" izena emanda.
Hauteskunde
Hauteskundeak demokratikoki, botoa emateko eskubidea dutenen artean agintariak aukeratzeko prozesua da. Estatuko administrazioentzat, beren garapen demokratikoan, legegintza-hauteskundeak egiten dituzte aldizka. Gainera, demokrazia adierazgarri askotan Estatuburua edo Gobernuko burutzarako hauteskundeetarako deia ere egiten da.
Gainera, zenbait demokraziatan indarrean dauden legeria deszentralizatzaileen esparruan, zenbait herrialdetan ere hauteskundeetarako deia egiten da legegile, lehendakari betearazle eta/edo parrokiako, udaleko, eskualdeko, probintziako eta/edo eskualdeko agintari judizialetarako.
Administrazioaz gain, hauteskundeak izaten dira kooperatiba, sindikatu eta beste hainbat taldeetan.
Hauteskunde-sistemak
Hauteskunde-sistemak, botere-posizioetan zein norbanako eta alderdi politiko aukeratzen diren zehazteko, konstituzio-moldaketa zehatzei eta bozketa-sistemei dagozkie.
Lot eta bere alabak (Vouet)
Lot eta bere alabak Simon Vouet margolari frantsesaren margolana 1633an egina. Estrasburgoko Arte Ederren Museoan erakusten da gaur egun.
Deskribapena
Koadroak Bibliako kontakizuna islatzen du, non, Jainkoak Sodoma suntsitu ondoren, Lot eta bere alabak kobazulo batean babestu ziren. Emakumeak, seme-alabarik ez zutelakoan, aita mozkortu zuten eta intzestua egiten zuten berarekin, gauero bat, azkenean biak haurdun geratuz. Gaia, Erdi Aroan lotsagarritzat joa, ez zen esplizituki irudikatu, baina Errenazimentutik aurrera islatuenetako bat izatera iritsi zen, artistei erotismo-maila desberdinak aplikatzeko ematen zien aukeragatik. Gaia erabili zituzten arteko margolariak hauek zeuden: Lucas van Leyden, Francesco Furini, Tintoretto edo Artemisia Gentileschi.
Izozte-puntu
Izozte-puntua materia likido bat solido-egoerara pasatzen den puntua da. Izozte-puntua likidoaren dentsitatearen arabera aldatzen da. Izozte-puntuaren kontrakoa urtze-puntua da.
Izozte-puntua kalkulatzeko honako formula erabiliko dugu:
non: diferencia entre los puntos de congelación de una solución y del disolvente puro.
Sekoesteroide
Sekosteroidea eraztun "hautsi" bat duen esterol mota bat da. Sekosteroideak, esteroideen azpikatalde edo esteroideetatik eratorriak bezala deskribatzen dira.
Begiristain doktorearen pasealekua
Begiristain doktorearen pasealekua Gipuzkoako Donostia hiriburuko pasealeku bat da. Amara Berri, Zorroaga eta Miramon auzoetan dago, Aita Donostia plazako biribilgunetik Zorroagan goruntz egin eta Miramon auzoan dagoen Oriamendi pasealekuko biribilguneraino doa.
Sekoesteroide
Sekosteroide prototipikoa kolekaltziferola da (D3 bitamina)
Kosov
Kosov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 318 biztanle ditu eta 5,47 kilometro koadroko azalera. Šumperk barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1310 urtean egin zen.
Villares de Yeltes
Villares de Yeltes Salamancako udalerria da, Tierra de Vitigudino eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 137 biztanle zituen.
Zinegotzi
Zinegotzia edo axuanta (Ipar.), batzuetan erregidore (Heg.) , udal bateko osoko bilkuran boto bat emateko eskubidea duen herri politikaria da. Zinegotziek proiektuak bozkatu eta erabakiak hartzen dituzte, eta baita proiektuak proposatu ere. Zinegotzietako bat izaten da alkate edo auzapez.
Bivona
Bivona Italiako udalerri bat da. Agrigentoko probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Bivonak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ewing (Kentucky)
Ewing Kentuckyko hiri bat da. Fleming konderrian kokatua dago. 2010ean 264 biztanle zituen, 0.65 kilometro koadrotan banatuta.
Sharon (Pennsylvania)
Sharon Pennsylvaniako hiri bat da. Mercer konderrian kokatua dago. 2010ean 14,038 biztanle zituen, 9.76 kilometro koadrotan banatuta.
Kosova Hora
Kosova Hora Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.333 biztanle ditu eta 18,76 kilometro koadroko azalera. Příbramgo barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1347 urtean egin zen.
Duttaphrynus brevirostris
Duttaphrynus brevirostris Duttaphrynus generoko animalia da. Anfibioen barruko Bufonidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Astroblepus phelpsi
Astroblepus phelpsi Astroblepus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Astroblepidae familian.
Artomaña
Artomaña Arabako herria da, egun Amurrioko udalerrikoa baina 1976 arte Arrastaria Haranak osatzen zuen udalerrikoa. Toponimoaren azentua bigarren silaban ezarri behar da.
2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 79 biztanle ditu.
Historia
Aialatarren menpeko lurraldea izan zen. XIV mendean Zaratetaren dorrea izan zena gaur egun baserri bihurturik dago.
Garraioa
Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
Taurus (konstelazioa)
Taurus edo Zezena (Taurus; ikurra) zodiakoko konstelazio bat da. Taurus konstelazio handi eta nabarmena da ipar hemisferioko neguko zeruan. Konstelazio zaharrenetako bat da, gutxienez Brontze Aro goiztiarrean hasten dena, udaberriko ekinozioan eguzkiaren kokapena markatzen zuenean. Nekazal egutegian izan zuen garrantziak antzinako Sumer, Akad, Asiria, Babilonia, Egipto, Grezia eta Erromako mitologietan zezenen irudi batzuetan eragina izan zuen.
Astronomoentzat hainbat ezaugarri interesgarri daude. Taurusek Lurretik hurbilen dauden kumulu irekiak ditu, Pleiadeak eta Hiadeak, biak begi hutsez ikusten direnak. Lehen magnitudean, Aldebaran erraldoi gorria konstelazioko izarrik distiratsuena da. Taurusen ipar-ekialdean Messier 1 dago, Karramarroaren nebulosa bezala ezagunagoa, pulsar bat duen supernoba baten gerakina. Izar eraketa aktiboko eskualde hurbilenetako batek, Taurus-Auriga konplexuak, konstelazioaren iparraldea zeharkatzen du. T Tauri izar aldakorra sekuentzia nagusiaren aurreko izar mota baten prototipoa da.
Historia eta mitologia
Taurusek udaberriko ekinokzioaren puntua adierazten zuen Kalkolitikoan eta Lehen Brontze Aroan, K. a. 1700 arte. Ondoren, ondoko Aries konstelaziora lekualdatu zen. Pleiadeak Eguzkitik hurbilago zeuden K.a. XXIII. mende inguruko udaberriko ekinozioan. Babiloniako astronomian, konstelazioa GU4.AN.NA (𒀯𒄞𒀭𒈾), "Zeruko Zezena" bezala agertzen zen MUL.APINen. "Babiloniarrek beren zodiakoa lehen aldiz ezarri zutenean, udazkeneko ekinokzioa Tauron zegoela" esan den arren, MUL.APINeko oholtxoek adierazten dute ekinozio hori "soldatapekoa" (Aries modernoa) izeneko konstelazio babilonikoak markatzen zuela.
Gilgamexen epopeia babiloniar zaharrean, Ixtar jainkosak Taurus, Zeruko Zezena, Gilgamex hiltzera bidaltzen du bere aurrerapenak errefusatzeagatik. Enkiduk zezenaren atzealdea erdibitu zuen eta hankak zerura jaurti zituen, Hartz Handia eta Hartz Txikia izenez ezagutzen ditugun konstelazioak sortuz. Batzuek Gilgamex Orion ondoko konstelazioan kokatzen dute, Taurusi borrokan balego bezala aurre eginez ; beste batzuek, berriz, ekinokzioan irten eta konstelazioa garaitzen duen Eguzkiarekin identifikatzen dute. Mesopotamiar arte primitiboan, Zeruko Zezenak lotura estua zuen Inannarekin, maitasun sexualaren, emankortasunaren eta gerraren jainkosa sumertarrarekin. Irudikapen zaharrenetako batek zezena erakusten du zutik jainkosaren zutoihalaren aurrean; izan ere, 3 izar ditu bizkarrean irudikatuta ("izar konstelaziorako" zeinu kuneiformea), arrazoi onak daude geroago Taurus bezala ezagutu zen konstelazioa dela pentsatzeko.
Zeruko Zezenaren irudikapen ikoniko bera irudikatu zen Denderako zodiakoan, sabai batean zizelkatutako erliebe egiptoar bat, zeruko hemisferioa planisferio baten bidez irudikatzen zuena. Antzinako kultura horietan, adarren orientazioa gorantz edo atzerantz irudikatzen zen. Hori ez dator bat ondorengo greziar irudikapenarekin, non adarrak aurrerantz begira dauden. Egiptoarrentzat, Taurus konstelazioa zezen sakratu bat zen, udaberrian bizitza berritzeari lotua. Udaberriko ekinokzioa Taurusen sartzen zenean, konstelazioa eguzkiak estaltzen zuen mendebaldeko zeruan, udaberria hastean. "Sakrifizio" horrek lurra berritzea ekarri zuen. Lehen hebrearrentzat, Taurus zen bere zodiakoko lehen konstelazioa, eta, beraz, bere alfabetoko lehen letrak irudikatzen zuen, Alephek.
Greziar mitologian, Taurus Zeusekin identifikatzen da, Europa feniziar printzesa bahitzeko zezen zuri bikain baten itxura hartu zuena. Greziar mitologiako irudietan, konstelazio honen aurrealdea baino ez da irudikatzen, eta hori batzuetan azaltzen da Taurus partzialki urperatuta zegoelako Europa itsasora eramaten zuen bitartean. Greziar mito batek Taurus Io bezala aurkezten du, Zeusen maitale bat. Hera emaztearen maitalea ezkutatzeko, Zeusek bigantxan bihurtu zuen. Akusilao greziar mitografoak, Taurua zezena, Heraklesen Hamabi Lanetako bat zen Kretako Zezenaren mitoa osatu zuen bera zela dio.
Taurus druiden artean kultu-objektu garrantzitsua bihurtu zen. Eguzkia konstelaziotik igarotzen ari zenean ospatzen zen bere jaialdi erlijioso taurikoa. Inuit izenez ezagutzen diren artikoko herrien artean, konstelazioak Sakiattiat du izena eta Hiadeak Nanurjuk dira, azken honek hartz polarraren espiritua irudikatuz. Aldebaranek hartza ordezkatzen du, eta iyadeetako gainerako izarrak piztia urrun mantentzen duten txakurrak dira.
Budismoan, kondairek diote Gautama Buda ilargi betea Vaisakhan edo Taurusen zegoenean jaio zela. Budaren urtebetetzea Wesak Jaialdiarekin ospatzen da, hau da, eguzkia Taurusen dagoenean egiten den lehen edo bigarren ilargi betean.
Esplorazioa
Pioneer 10 espazio-zunda konstelazio horretara mugitzen ari da, baina ez da konstelazio horretako izarretara hurbilduko milaka urte barru arte. Iristen denean, bateriak hilda egongo dira.
1919ko eguzki eklipsea
1919ko maiatzaren 29ko eguzki eklipsean zehar Taurus konstelazioko hainbat izarren argazkiak egin ziren, tartean Hiadeen izar kumulukoak eta Kappa Taurirenak. Arthur Eddingtonek Príncipe uhartean egin zituen eta beste batzuek Sobralen, Brasilen. Argazki horien bidez Albert Einsteinen predikzioa betetzen zela ikusi zen: eguzkiak bere inguruan igarotzen zen argia kurbatzen zuela, 1915eko erlatibitate orokorraren teoriak aurreikusi bezala.
Ezaugarriak
Taurus konstelazio handi eta nabarmena da ipar hemisferioko neguko zeruan, mendebaldean Aries eta ekialdean Gemini artean; iparraldean Perseus eta Auriga daude, hego-ekialdean Orion, hegoaldean Eridanus eta hego-mendebaldean Cetus. Azaroaren amaiera-abenduaren hasieran, Taurus oposiziora iristen da (eguzkitik urrunen dagoen puntura) eta gau osoan ikus daiteke. Martxoaren amaieran, ilunabarrean jarri eta erabat desagertzen da Eguzkiaren distiraren ondoren, maiatzetik uztailera.
Konstelazio hau zodiakoaren zati da eta, beraz, ekliptikak zeharkatzen du. Zeru-esfera zeharkatzen duen zirkulu hau Eguzkiaren itxurazko ibilbidea da, Lurrak bere urteroko orbita osatzen duenean. Ilargiaren eta planeten plano orbitala ekliptikotik gertu dagoenez, Taurus konstelazioan egoten dira urte bakoitzeko zati batean. Esne Bidearen plano galaktikoa konstelazioaren ipar-ekialdeko izkinarekin gurutzatzen da, eta galaxiaren antizentroa Taurus eta Auriga arteko mugatik gertu dago. Taurus ekuatore galaktikoek, zerutiarrek eta ekliptikoek zeharkatzen duten konstelazio bakarra da. Eraztun formako egitura galaktiko batek, Goulden gerrikoa bezala ezagutzen denak, konstelazioa zeharkatzen du.
Konstelaziorako gomendatutako hiru letrako laburdura, Nazioarteko Astronomia Elkarteak 1922an hartutakoa, "Tau" da. Eugène Delporte astronomo belgikarrak 1930ean ezarritako konstelazioaren muga ofizialak 26 segmentuko poligono batek definitzen ditu. Ekuatore-koordenatuen sisteman, muga horien igoera zuzeneko koordenatuak 03:23,4m eta 05:53,3m artean daude, eta deklinazio-koordenatuak, berriz, 31,10° eta -1,35° artean. Konstelazioaren zati txiki bat zeruko ekuatorearen hegoaldean dagoenez, ezin da erabat konstelazio zirkunpolarra izan latitude bakar batean ere.
Izarrak
Konstelazio honetako izarrik distiratsuena Aldebaran da, laranja koloreko K5 III espektro klaseko izar erraldoia. Bere izenak, arabieraz, "jarraitzailea" esan nahi du, zeruko zeru-esferaren gaueko mugimenduan zehar Pleiadeei jarraitzen dielako. Zezen baten aurpegiaren profila osatuz, V edo K formako izar-asterismo bat dago. Inguru hori Hiadeetako kide garrantzitsuek sortzen dute, hau da, Hartz Handiaren Talde Mugikorretik hurbilen dagoen izar-kumuluak. Profil horretan, Aldebaranek zezenaren odolarekin gorritutako begia osatzen du, "Orion ehiztariari mehatxuz begiratuz" deskribatu dena, hego-ekialdean dagoen konstelazioa. Hiadeak zerutik 5º inguru hartzen dute, eta, beraz, prismatikoekin edo begi hutsez ikus daitezke. Begi hutsezko izar bikoitz bat du, Theta Tauri (Theta2 Tauri izarraren izena Chamukuy da ), 5,6 minutuko arku-tartearekin.
Ekialdean, zezenaren bi adarrak Beta Taurik eta Zeta Taurik osatzen dituzte; bi izar-sistema horiek 8°-z banatuta daude. Beta izar erraldoi zuri bat da, B7 III espektro klasekoa, El Nath bezala ezagutzen dena. 1,65eko magnitudearekin, konstelazioko bigarren izarrik distiratsuena da, eta muga ondoko Auriga konstelazioarekin partekatzen du. Horregatik, Gamma Aurigae izena ere badu. Zeta Tauri (izen propioa Tianguan da) 133 egunean behin orbita bat osatzen duen izar bitar itzaltzaile bat da.
Lambda Tauri izarra izar bitar itzaltzailea da. Sistema hau B3 espektro klaseko izar bat da, hain masiboa ez den A4 klaseko izar batek orbitatzen duena. Bere orbitaren planoa ia Lurraren ikusmen-lerroan zehar dago. 3,953 egunean behin, sistemak 1,1 magnitudeetan murrizten du bere distira, izarrik distiratsuena partzialki itzaltzen baitu kide ahulenak. Bi izarrak 0,1 unitate astronomikok bakarrik banatzen dituzte, eta, beraz, mareen elkarrekintzak haien formak aldatzen ditu. Horrek bere magnitude garbiaren aldaketa eragiten du orbita bakoitzean zehar.
T Tauri, T Tauri izar aldakor baten prototipoa, Epsilon Tauriren mendebaldean dago. Izar honek argitasun aldaketa erratikoak izaten ditu, 9 eta 13 magnitudeen artean aldatuz aste edo hilabete batzuetan. Izar-objektu sortu berria da, gas- eta hauts-bilgarritik atera berria, baina oraindik ez da sekuentzia nagusiko izar bihurtu. Inguratzen duen islapen-nebulosa, NGC 1555, T Taurik argitzen du, eta, beraz, haren argitasuna ere aldakorra da. Iparraldean Kappa Tauri dago, A7 motako bi osagaik osatutako izar bikoitz bisuala. Bikoteak 5,6 minutuko arku-tartea baino ez du, eta, beraz, begi hutsez bereizteko erronka bat da.
Zeru-sakoneko objektuak
Konstelazioaren iparraldean, Pleiadeen ipar-ekialdean, Kristalezko Bolaren nebulosa dago, katalogoan NGC 1514 izenez ezagutzen dena. Nebulosa planetario honek interes historikoa du William Herschel jatorri alemaniarreko astronomo ingelesak 1790ean aurkitu ondoren. Data horren aurretik, astronomoek nebulosak argitu gabeko izar taldeak besterik ez zirela onartu zuten. Hala ere, Herschelek argi eta garbi ebatzi ahal izan zuen izar bat nebulosaren erdian, nolabaiteko hodei lainotsu batek inguratzen zuena. 1864an, William Huggins astronomo ingelesak nebulosa honen espektroa erabili zuen gas argitsua zela ondorioztatzeko, eta ez izarrena.
ζ Tauriçren ipar-mendebaldean, 1,15 gradutara, Karramarroaren nebulosa dago (M1), supernobaren gerakina. Hedatzen ari zen nebulosa hau II. motako supernoba leherketa batek sortu zuen, 1054ko uztailaren 4an Lurretik ikusi zena. Egunean zehar behatzeko bezain distiratsua zen eta Txinako testu historikoetan aipatzen da. Bere puntu gorenean, supernobak -4ko magnitudea lortu zuen, baina gaur egun nebulosak 8,4ko magnitudea du eta teleskopio bat behar da behatzeko. Ipar Amerikako herriek ere supernoba ikusi zuten, Mexiko Berriko kanoi bateko pintura batek eta gertaera irudikatzen duten zeramikazko pieza batzuek erakusten duten bezala. Hala ere, soberakina bera ez zen aurkitu 1731 arte, John Bevisek behatu zuenean.
Ozar-izarrak
Azaroan zehar, badirudi Tauridetak meteoroen euria konstelazio honen norabide orokorretik irradiatzen ari dela. Beta Tauridak ozar izarrak ekainean eta uztailean gertatzen da, egunez, eta, normalean, irrati-tekniken bidez ikusten da. Urriaren 18tik 29ra bitartean, bai Iparraldeko Tauridak bai Hegoaldeko Tauridak aktibo daude, nahiz eta azken korronte hori indartsuagoa izan. Hala ere, azaroaren 1etik 10era, bi korronteak berdindu egiten dira.
Taurus astrologian
Taurus, Zezena edo Zezenaga, zodiakoko bigarren zeinua da. Sendotasuna irudikatzen du eta zeinuaren irudian zezenaren burua adar eta guzti agertzen da. Virgo eta Capricornusekin batera lurra elementuari dagokio. Artizarrak zuzentzen du eta bere aurrez aurreko zeinua Scorpius da.
Nectomys magdalenae
Nectomys magdalenae Nectomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Sigmodontinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Taurus (konstelazioa)
Taurus astrologian
Bi jaiotza-tarte banatzen dira zeinu honen azpian jaiotzen direnen artean:
Bielorrusiako Sobietar Errepublika Sozialista
Bielorrusiako Sobietar Errepublika Sozialista (errusieraz: Белору́сская Сове́тская Социалисти́ческая Респу́блика; bielorrusieraz: Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка) 1922. urtean Sobietar Batasuna sortu zuten lau kideetariko bat izan zen. Beste kide sortzaileak hauek ziren: Ukrainako Sobietar Errepublika Sozialista, Transkaukasiako Sobietar Errepublika Sozialista Federatiboa eta Errusiako Sobietar Errepublika Sozialista Federatiboa.
Sobietar Batasuneko mendebaldean zegoen Bielorrusiako Sobietar Errepublika Sozialista; Minsk zen bertako hiriburua. 1919. urteko urtarrilaren 1ean sortu zuten. 1991. urteko irailaren 19an "Bielorrusiako Errepublika" izena eman zioten, eta urte horretako abenduaren 8an independentzia aldarrikatu zuen.
1969. urteko datuen arabera, 8.897.000 biztanle zeuden Bielorrusiako Sobietar Errepublika Sozialistan, eta jatorriz %81 bielorrusiarrak ziren, %8,2 errusiarrak, %6,7 poloniarrak, %1,9 juduak, %1,7 ukrainarrak, eta besteak osterantzeko jatorrikoak. 1989ko erroldaren arabera, berriz, Bielorrusiako azalera 603.700 km²-koa zen (Sobietar Batasuneko seigarrena), eta 10.199.709 biztanle zeuden, 16,9 biztanle km²-ko dentsitatearekin (Sobietar Batasuneko bosgarrena). Errusiera eta bielorrusiera ziren hizkuntza ofizialak. Sobietar errubloa zerabilten.
Bielorrusiako Sobietar Errepublika Sozialistako Minsk hiriburuaz gain, beste hauek ere hiri garrantzitsuak ziren:
Banaketa politiko eta administratiboa
Bielorrusiako Sobietar Errepublika Sozialistan sei oblast edo probintzia zeuden (1970eko datuak):
Tivanita
Tivanita oxido motako minerala da.
Ezaugarriak
Tivanita oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 da.
Belluno
Belluno (Belluno, ladinoz: Belum, venezieraz: Belùn) Italiako hiria da, erresumaren ipar-ekialdean dagoen Veneto eskualdekoa, Bellunoko probintziaren hiriburua. Inguruan Dolomita mendiak ditu. Veneziatik 100 km iparraldera dago. 147,18 km²ko eremua du eta 2014an 35.703 biztanle zituen.
San Pedro eta San Pablo baseliza
San Pedro eta San Pablo baseliza Ibarruri-Elexalde auzoan dago, Muxikan, eta XVI. mendeko baseliza gotiko bat da. Eusko Jaurlaritzak izendatutako babestutako kultura ondarea da.
Elexaldetik Ormaetxe auzora doan bidean, eta Ibarzelai baserria baino lehen, hantxe dago baseliza, gurutze barroko batek markatutako zelaian.
Ezaugarriak
San Pedro eta San Paulo baseliza Bizkaiko ermita gotiko garrantzitsuenetako bat da. Dirudienez, bi unetan eraiki zen: burualdeko zatia, aldarea dagoen tokia, XIII. mendekoa da, eta gainerako habeartea eta portada 1500. urtearen inguruan egin ziren. Ermita oinplano angeluzuzenekoa da, eta harlanduzko hormak ditu, ondo landuak. Deigarria da tenpluaren oinaldean dagoen atea, gotiko estiloko arku zorrotza eta lau iruditxoz apaindua: bi muturrek musikariak irudikatzen dituzte, eta barrualdekoek San Pablo eta San Pedro patroiak, lehena liburuarekin eta bigarrena giltzarekin. Arkiboltak, gerlariz apaindutako kapiteletan errematatutako zutabetxoetan bermatuta daude. Hegoaldean beste ate bat dago, arku zorrotzekoa, eta haren ondoan ermitaren – garai batean parrokia izan zena – bataiarria dago, gaur egun ur bedeinkatu ontzi gisa erabiltzen dena.
Barruan, habeartearen bi isurkiko teilatuak egurrezko armadura du euskarri. Aldarearen gainean, egurrezko kanoi-ganga bat dago, hiru taula-erregistro dituena, soka bihurrikatuz bananduta, eta beheko friso bat, triangelu-formako motiboekin. Ohiko estalkia da Euskal Herrian, zeru izenekoa. Zeruak aldare gainean zintzilik dauden egurrezko hauts-babesak dira, sagaratzean eukaristia babesteko. XVI. mendearen bigarren erdian sortu zen, baina gerora berreraiki egin zuten.
Kanpoaldean, aldarearen aldean, zutabetxoz apaindutako eta oso fin landutako leiho eder bat irekitzen da.
Barrualdea
Aldarearen mahaiaren aurrean, I. mendeko kristautasunaren aurreko hilarri bat dago. Hiru biribil erdikide ikusten dira.
Ault Field (Washington)
Ault Field Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Island konderrian dago, Washington estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
San Pedro eta San Pablo baseliza
Santuak
San Pedrok eta San Pablok, tenplu honen titulartasuna eta jaieguna, ekainaren 29an partekatzen dituzte, tradizioaren arabera, biak Erroman exekutatuak izan ziren eguna: Pedro, buruz behera gurutziltzatua – berak hala eskatuta – eta Pablo, burua moztua. Eliza katolikoaren liturgiak "apostoluen printzeak" bezala aipatzen ditu.
Aztore beltz
Aztore beltz (Accipiter melanoleucus) Accipiter generoko animalia da. Hegaztien barruko Accipitridae familian sailkatua dago.
San Pedro eta San Pablo baseliza
Santuak
Bere aldetik, San Pablo, liburu batekin irudikatu ohi da atributu bezala, lehen kristau komunitateei idatzi zizkien eta Itun Berrian jasota dauden epistolei edo gutunei erreferentzi eginez, eta, batzuetan, ezpata batekin, bere martirioan lepo egitearen irudi.
Aztore beltz
Saharatik hegoaldean bizi da.
Hugh Falconer
Hugh Falconer (1808ko otsailaren 29a - 1865eko urtarrilaren 31a), Eskoziar paleontologo, geologo eta botanikoa izan zen, Alexander Falconer merkatariaren anaia.
Falconer Indiako Saharanpur zelai botanikoko superintendentea izan zen eta garai horretan ugaztun fosilen inguruko ikerketak burutu zituen. Gaixotasunak direla eta India utzi eta Europara bidaiatu zuen, ikerketak geologikoak eginez. 1845an Royal Societyko kide izendatu zuten eta 1837an Wollaston Domina jaso zuen.
Rhododendron falconeri loreak bere omenez du izena.
Ami Boué
Ami Boué (1794ko martxoaren 16a - 1881eko azaroaren 21a), austriar geologoa izan zen, Hanburgon jaioa eta Geneva eta Parisen hezia.
Gaztetan Edinburgoko Unibertsitatera joan zen medikuntza ikastera, baina bertan Robert Jameson irakasleak geologia eta mineralogiaren inguruko ikasketak eman eta hori ikasi nahi zuela erabaki zuen.
1820an Essai géologique sur l'Ecosse (Entsegua Eskoziako Geologian) idatzi zuen; bertan arroak eruptiboen inguruko deskribapen zehatzak egiten zituen. Alemania, Austria eta Hegoaldeko Europa bisitatu zituen eta ikerketa geologikoen gurasoetako bat dugu. Société Géologique de France sortu zuen 1830an. 1841an Vienara bizitzera joan eta Austriar bilakatu zen.
Mémoires géologiques et paléontologiques (Paris, 1832) eta La Turquie d'Europe; observations sur la geographie, la géologie, l'histoire naturelle (Paris, 1840) argitaratu zituen besteak beste.
1847an Wollaston Domina eman zioten.
Sharon Hill (Pennsylvania)
Sharon Hill Pennsylvaniako borough bat da. Delaware konderrian kokatua dago. 2010ean 5,697 biztanle zituen, 2 kilometro koadrotan banatuta.
Monteiro Lobato
José Bento Renato Monteiro Lobato (Taubaté, Brasil, 1882ko apirilaren 18a – São Paulo, Brasil, 1948ko uztailaren 4a), José Renato Monteiro Lobato jaiotzez, Monteiro Lobato literaturan, brasildar idazlea, argitaratzailea eta itzultzailea izan zen. Bere haurrentzako liburuengatik egin zen ezagun.
Bizitza
1882ko apirilaren 18an jaio zen José Renato Monteiro Lobato, Taubatén, José Bento Marcondes Lobato eta Olímpia Augusta Monteiro Lobato familian. Hamaika urterekin José Bento izena hartu zuen bere aitaren inizialak idatzita zeuden makila erabiltzeko. Hamalau urterekin ingelesez eta frantsesez hitz egiten zuen jada. Adin honetan, Rabiscando testua idatzi zuen, bere lehen lan ezaguna bihurtu zena. Artikuluak idatzi zituen Pátria, H2S eeta O Guarany aldizkarietarako Josben e Nhô Dito ezizena erabiliz.
Bibby Stockholm
Bibby Stockholm motorrik gabeko gabarra, Bibby Line itsas operazio eta bidalketa konpainiaren jabetzako ostatu ontzia da. Itsasontzia 1976an eraiki zuten eta Barbadosen erregistratuta dago. 1992an ostatu-gabarra bihurtu zuten. Lehenago Floatel Stockholm eta Dino I izenekin ezagutu zen. 2023an Erresuma Batuaren eskuineko gobernuak migratzaileak jasotzeko alokatu zuen; oso erabaki polemikoa izan zen.
Monteiro Lobato
Bizitza
1897ko abenduan São Paulora joan zen prestaketa-ikastaroan ikastera. O Patriota e A Pátria aldizkariarekin kolaboratu zuen. Prestakuntza-ikastaroaren ostean, Zientzia eta Letren Institutuan ikasten hasi zen.
1898ko ekainaren 13an aita galdu zuen, biriketako kongestioz hil zena. Bere ama, depresioaren biktima, 1899ko ekainaren 22an hil zen.
Bibby Stockholm
Historia
1994tik 1998ra, etxerik gabeko pertsonak hartzeko erabili zen, asilo-eskatzaile batzuk barne, Hanburgon (Alemania). 2005ean, Herbehereak asilo-eskatzaileak atxilotzeko erabiltzen hasi ziren gabarra Rotterdamen. 2013an, Petrofac-ek Shetlandeko gas-fabrikako eraikuntza-langileentzako ostatu gisa erabili zuen gabarra. 2018ko ekainean, gabarra Piteånera (Suedia) eraman zuten, Markbygdeneko Parke Eolikoa eraikitzen laguntzeko.
Monteiro Lobato
Bizitza
1918ko uztailean Urupês ipuin eta kroniken bilduma argitaratu zuen (bereizita ipuin hauek argitaratu ziren O Estado de S. Paulo aldizkarian 1912az geroztik). 1920an haurrentzako lehen liburua argitaratu zuen, A Menina do Narizinho Arrebitado. Liburu honetan, Lúcia (Narizinho) pertsonaia aurkeztu zuen lehen aldiz. Hortik aurrera, Lobatok haurrentzako liburu arrakastatsuak idazten jarraitu zuen.
Bibby Stockholm
Migratzaileen espetxea
2023ko apirilean, Erresuma Batuko Gobernuak Dorseteko Portlandeko portuan asilo-eskatzaileak hartzeko itsasontzia erabiltzeko planak iragarri zituen. Gaur egun, 51.000 asilo eskatzaile daude Erresuma Batuan. Hoteletan bizi dira gehienak, eta gobernuari ia zazpi milioi euro kostatzen zaio hori. Itsasontziak 222 gela ditu, eta hoteletan dauden bostehun pertsona biziko dira han; Alderdi Kontserbadoreak esan duenez, gastuak murrizteko.
Monteiro Lobato
Bizitza
1948ko uztailaren 4an hil zen São Paulon.
Bibby Stockholm
Migratzaileen espetxea
Plan horren arabera, gabarra gutxienez 18 hilabetez egongo da portuan, eta 506 asilo-eskatzaile egongo dira bertan. Asilo-eskaerak, bitartean, aintzat hartzen ari da Gobernua. Erakunde humanitarioek eta tokiko agintariek erabat baztertu dituzte planak. 2023ko uztailaren 17ko goizean, gabarra Falmouthetik abiatu zen Portlandeko porturantz.
Erresuma Batuko hegoaldeko irla horretan hainbat protesta egin zituzten eskuin muturreko taldeek eta arrazakeriaren aurkako eragileek. NBE Nazio Batuen Erakundeak esan du Erresuma Batuak Nazioarteko Zuzenbidean dituen betebeharrak hausten dituela.
Monteiro Lobato
Bere obra
Monteiro Lobaturen liburuak gaztelaniarara, italierara , errusierara   , polonierara , estonierara , ukrainerara , bulgarierara , letonierara, txinerara eta tibeterara itzulita daude.
Bibby Stockholm
Migratzaileen espetxea
Rishi Sunak, Erresuma Batuko lehen ministroa, immigrazioaren aurkako politika eta mugimendu asko egiten ari da. Besteak beste, itsasontzia Portlandera iritsi ondoren, immigrazio ilegalaren aurkako lege berri bat onartu zuen. Lege berri horrek dioenez, Mantxako kanaletik ilegalki iristen diren immigranteak atxilotu eta deportatu egingo dituzte. Sunaken helburuetako bat da legez kanpoko immigrazioa gelditzea 2024an egingo diren hauteskundeetarako. Azken urtean, 45.000 pertsona baino gehiago iritsi dira ontzi txikietan Erresuma Batuko itsasertzera.
Itsasontzian lehenengo migratzaileak 2023ko abuztuan jaso ziren.
Villares de la Reina
Villares de la Reina Salamancako udalerria da, La Armuña eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 5.509 biztanle zituen.
Duttaphrynus crocus
Duttaphrynus crocus Duttaphrynus generoko animalia da. Anfibioen barruko Bufonidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Nectomys palmipes
Nectomys palmipes Nectomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Sigmodontinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Fairfield (Kentucky)
Fairfield Kentuckyko hiri bat da. Nelson konderrian kokatua dago. 2010ean 113 biztanle zituen, 0.74 kilometro koadrotan banatuta.
Stamford Bridgeko gudua
Aurrekariak
1066ko urtarrilean, Ingalaterrako errege zen Edward Aitortzailea erregea tronurako oinordekorik utzi gabe hil zen. Oinordekotza hustasun honek Wessexeko kondea zen Harold Godwinsonek, Harald III.a Norvegiakoa Norvegiako erregeak eta Gilen I.a Ingalaterrakoa Konkistatzaileak tronurako euren eskubidea aldarrikatzea eragin zuen.
Haralden inbasioa
Haroldek, Gilen Konkistatzailearen erasoa itxaroten ari zena, bere tropa guztiak Britainia Handia uharteko hegoaldeko kostaldea defendatzera bidali zituen, erasoa Mantxako Kanaletik iritsiko zela ustez. Baina Gilenek ez zuen eraso eta irailak 8an jakiak eta dirua amaitu zitzaizkien, eta beraz bere tropak Londresera bueltan bidali behar izan zituen.
Harald III.a Norvegiakoak egoera probestea eta Ingalaterra iparraldea erasotzea erabaki zuen, Yorkshiren. Harolden anaia bat, Tostig izenekoa bikingoei batu zitzaien. Godwinson ez zegoen arduratuta. Gertatuko zen erasoaren berri izan zuenean Haroldek honako hau esan zuen Haraldi buruz: Ingeles lurraren bi metro baino ez dizkiot emango, bere hilobiarentzako nahikoa. (Gertaera hau Jorge Luis Borges idazle argentinarrak aipatzen du 1952an idatzitako bere Otras inquisiciones laneko "El pudor de la historia" istorioan).
Godwinsonek bere armada batu zuen eta handik 200 miliatara abiatu zen, Londresetik Yorkera, bost egunean baino ez. Bere ideia Harald segada batean harrapatzea zen, honek ez baitzuen erasoa ezpero eta babesik ere ez baitzuen.
Gudua
Saxoniar armada Hardradaren kanpamendura hurbiltzen ari zen, Derwent ibaiaren beste aldean zegoena, Stamford Bridgen. Haraldek bere etsaiaren tropak ikusi zituen eta bere armadaren zati bat bidali zuen Harolden armadaren aurka borrokatzera bera eta bere gainontzeko soldaduak bateratzen ziren bitartean.
Gudua hasi aurretik Haraldek honako hau esan zuen:
Euskaraz honako hau esan nahi duena:
Godwinsonen tropek oso erraz garaitu zituzten Haraldek bidalitakoak eta honen planak huts egin zuen. Kronika Anglosaxoiaren arabera, zubia, Harald Hardrada bera ere (2 metroko altuera zuena) nano uzten zuen berserker norvegiar oso altu batek defendatu zuen, arma bezala aizkora bat zuena eta armajantzirik ez zuena. Armada anglosaxoia ikaratu eta zubia ordu betez babestu zuen, zeharkatzen saiatzen zen edonor hilez. Soldadu saxoi batek abar zahar bat topatu zuen ibaiaren ohantzean, honekin ibaia zeharkatu eta bere lantzarekin berserkerra hil ahal izan zuelarik, honen ondoren Harold Godwinsonen armadak zubia zeharkatu ahal izan zuelarik.
Egoera honek Hardraderen armadari prestatzea ahalbidetu zion. Falange eran prestatu ziren ezkutu hilara indartsu batekin, saxoiek zeharkatzerik izan ez zutena.
Su eten labur baten ondoren, Godwinsonek beste karga bat egin zuen. Baina oraingoan housecarlak ez ziren borrokan sartu. Soilik fyrdek egin zuten aurrera eta borroka labur baten ondoren ihes egin zuten. Hardradak irabazi egin zuela uste zuen, armada hautsi zuen eta saxoiengana arrapaladan abiatu zen. Baina fyrdek buelta erdia eman zuten eta Haroldekin geratu ziren housecarlekin batera bikingoak inguratu zituzten. Hardrada tranpan erori zen. Harald eztarrian jaso zuen gezikada baten ondorioz hil zen gudu basati bat gertatu zen. Kide batek larriki zauritua ote zegoen galdetu zion eta errege bikingoak honako hau erantzun zion: Gezi txiki bat baino ez da, baina bere lana betetzen ari da. Harald Hardrada hil egin zen eta bikingoak garaituak izan ziren.
Ondorioak
Beste ondorio bat tropa saxoiek jasan zuten higadura izan zen, gudu honen ondoren Gilen Konkistatzaileak Ingalaterra inbaditu baitzuen. Harolden armadak beste presazko bidaia bat egin behar izan zuen Yorketik Hastingsera, tropak oso nekatuta utzi zituena. Faktore hau erabakigarria izan zen Hastingseko guduan, Ingalaterra anglosaxoiaren amaiera adierazi zuena.
Guduaren oroitarria
Stamford Bridge herrian guduaren oroitarri bat altxatzen da, honako hau dioena:
1066
The Battle of Stamford Bridge
King Harold of England defeated his brother Tostig and Harald Hardrada of Norway here on 25 September 1066
Euskaraz honako hau esan nahi duena:
Stamford Bridgeko gudua
Harold Ingalaterrako erregeak bere anaia Tostig eta Harald Hardrada Norvegiakoa garaitu zituen toki honetan 1066ko irailak 25ean.
Romano Prodi
Romano Prodi (Scandiano, Italia, 1939ko abuztuaren 9a-) politikari italiarra da. Italiako lehen ministroa izan da bi alditan, 1996ko maiatzaren 17tik 1998ko urriaren 21era eta 2006ko maiatzaren 17tik 2008ko maiatzaren 8ra. Horrez gain, 1999ko irailaren 16tik 2004ko urriaren 30era Europako Batzordearen presidentea izan zen.