cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Galtzerdi zuridun emakumea
Deskribapena
Koadroak naturaren bazter batean etzanda dagoen emakume gazte baten lehen planoa irudikatzen du. Hura ia biluzik dago, eta soilik galtzerdi zuri eta zapata gorri bana daramatza jantzita. Gorputzaren zati bat itzalean utziz, argi izpi batek emakume gaztearen aurpegia, hankak eta izterrak argitzen ditu. Ikusleak emakumearen bularretako bat eta alua hauteman ditzake. Emakumea koadrotik kanpora begira dagoela dirudi, agian bere maitaleari, agian ikusleari berari.
Cuvry
Cuvry Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Cuvry udalerrian erroldatutako biztanleak 762 ziren. Familiak 260 ziren, horien artean 51 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 35 bakarrik bizi ziren emakumeak), 81 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 109 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 19 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 273 etxebizitza zeuden, 265 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 7 hutsik zeuden. 254 etxeak ziren eta 18 apartamentuak ziren. 265 etxebizitza nagusietatik 227 bere jabearen bizilekua ziren, 37 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 48 etxek lau zituzten eta 205 etxek bost zituzten. 242 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 91 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 158 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 489 ziren, horien artean 363 aktiboak ziren eta 126 inaktiboak ziren. 363 pertsona aktiboetatik 341 lanean zeuden (188 gizon eta 153 emakume) eta 22 langabezian zeuden (8 gizon eta 14 emakume). 126 pertsona inaktiboetatik 52 erretiraturik zeuden, 39 ikasten zeuden eta 35 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Cuvry udalerrian 272 unitate fiskal zeuden, 717,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 24.015 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 24 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 7 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 2 margolariak eta 2 iturginak.
2000. urtean Cuvry udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden, 261 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
West Sullivan (Missouri)
West Sullivan Missourieko herri bat da. Crawford konderrian kokatua dago. 2010ean 119 biztanle zituen, 0.94 kilometro koadrotan banatuta.
Cèntriceko geltokia
Cèntric Bartzelonako metroaren geltoki bat da, El Prat de Llobregat udalerrian dago.
Geltokia 2016n inauguratu zen.
Hucho hucho
Hucho hucho Hucho generoko animalia da. Arrainen barruko Salmonidae familian sailkatzen da.
La Órbita de Endor
La Órbita de Endor edota LODE (euskaraz Endorren Orbita) 2011n sortu eta Antonio Runak zuzendu eta aurkeztutako espainiar podcast bat da, solasaldi formatuan grabatu eta astero aireratzen da. Honetan, fantasia eta zientzia-fikzioa entretenimenduaren ikuspuntutik jorratzen dira, zinema, bideo-joko, komiki, manga, anime, literatura eta telesailetan agertzen diren genero horietan sailkatutako produktuak aztertuz. Asteroko bataz besteko deskarga kopurua 15.000-25.000 artean dago. iTunes eta iVooxplataformetako sailkapenetan bere generoko lehen postuan dagoen podcasta da.
Lepidocephalichthys goalparensis
Lepidocephalichthys goalparensis Lepidocephalichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Cobitidae familian sailkatzen da.
La Órbita de Endor
Izena
Podcastaren izenak, Endorren Orbita, erreferentzia bikoitza gisa eta fantasia eta zientzia-fikzioaren fandomaren aipamen modura uler daiteke: Star Wars sagako Endor planeta edota haren Endorreko Ilargia satelitea; eta Eraztunen Jaunaren sagako Erdialdeko Lurraldearena ere bai, honetan quenya elfiar hizkuntzan Endor edo Endórë deitzen baita.
Egitura
Hiru programa orokor daude: estandarra, monografikoak eta bereziak.
Solaskideak
Noizbehinkakoak:
Silly-la-Poterie
Silly-la-Poterie Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 82 etxebizitza zeuden, 54 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 25 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 82etxeak ziren. 54 etxebizitza nagusietatik 49 bere jabearen bizilekua ziren, 1 alokairuan okupaturik zegoen eta 4 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 28 etxek bost zituzten. 46 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 25 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 25 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 95 ziren, horien artean 72 aktiboak ziren eta 23 inaktiboak ziren. 72 pertsona aktiboetatik 61 lanean zeuden (31 gizon eta 30 emakume) eta 11 langabezian zeuden (8 gizon eta 3 emakume). 23 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Silly-la-Poterie udalerrian 60 unitate fiskal zeuden, 139 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.780 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Fernando Moner
Fernando Moner (1967ko abenduaren 30a - ) Argentinako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako San Lorenzo de Almagro, Atletico Madril eta Yokohama Flügels.
House of Fun
House of Fun (euskaraz Dibertsioaren Etxea) 1982an Madness ingeles musika taldeak Complete Madness diskoaren barnean kaleratu zuen abesti bat da.
Bitxikeria
Gazteak telesailako atal batean Madness musika taldea House of Fun abestia joz agertu zen.
Pedro Maria Irurtzun
Pedro Maria Irurtzun Irurtzun (Iruñea, - ib., ) nafar argazkilaria izan zen.
Txikitan hasi zen argazkigintzan. Profesionalki inoiz ehuneko ehunean aritzera iritsi ez bazen ere, bere estudio propioa izan zuen eta publizitateko argazkigintzako lan batzuk egin zituen, nazioarteko proiekzioa eta bereziki erretratuari eskainitako argazkilari ezaguna izatera iritsiz.
Tour Ariane
Tour Ariane (euskaraz: "Ariane dorrea"), Frantziako Puteaux hiriko La Défense finantza barrutian dagoen bulego eraikin bat da. Jatorrizko etxeorratza 1975an eraiki zen eta 152 metro zituen.
1975ean Tour Générale izenarekin eraiki zen, Société Générale-k espazio erabilgarria gehienak okupatzen zituelako. 152 m altu da ; erabat berritu zen 2008an.
Dorrea Unibail-Rodamco taldearena da 1999an eskuratu zuenetik.
Lepidocephalichthys guntea
Lepidocephalichthys guntea Lepidocephalichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Cobitidae familian sailkatzen da.
Jalón Ángel
Ángel Hilario García de Jalón Hueto (Viana, - Zaragoza, ), Jalón Ángel izen artistikoz ezaguna, nafar argazkilaria izan zen.
Biografia
Lehen ikasketak Logroñon hasi zituen, Alberto Muro maisuarekin, eta 1916an hobetu zuen, lehenik Lyonen, Pacalet eta Tony Tollet maisuekin, eta ondoren Parisen. Azken hiri horretan, Arte Ederretako Akademian ikasi zuen, eta Benjamin Benson argazkilari iparramerikarrarekin lan egin zuen, zeinarengandik modako argazkigintzaren sekretuak ikasi zituen.
1926an, Zaragozan kokatu zen eta bere estudio propioa ireki zuen, Alfonso I kalean, Jalón Ángel izenarekin, izena eta abizena alderantzikatu zizkion Benson Benjamin maisuaren oroigarri eta omenaldi gisa. 1939an, Errege Etxeak Alfontso XIII.ari erromatar erbestean argazki sail bat egiteko eskatu zion.
Oturuntza
Oturuntza otordu arranditsu eta formala da, gonbidatuak dituena eta jaki askoz osatutakoa. Pribatua edo publikoa izan daiteke, eta gehienetan jatetxeetan egiten dira, nahiz eta kalean edo etxean ere egin daitezkeen.
Oturuntzetan jateko ekintza zerbait ospatzeko erabiltzen da, dela jaiegun garrantzitsu bat dela zeremoniaren bat, batez ere ezkontza, jaiotza edo hileta.
Oturuntza antolatu, deitu eta ordaintzen duenari "gonbidatzaile" deritzo; bestalde, oturuntzan omenaldia jasotzen duen pertsona gonbidatzailea bera izan daiteke, baina normalean beste pertsona bat izaten da.
Euskal Herrian ohitura izan da oturuntzetan asetu arte jatea eta edatea, eta gehiegi jan edota edatea ere, ez da batere arraroa izan.
Bady Bassitt
Bady Bassitt Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Greene konderria (Ipar Carolina)
Greene konderria (Greene County) Ipar Carolinako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Snow Hill da. 2010eko zentsuaren arabera 21,362 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Greene konderriak 68,997 kilometro koadro ditu. Horietatik 122 ura dira. Beste 68,875 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 30,96 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 21,362 pertsonetatik 13,092 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 3,054 dira. 7,902 beltzak edo afroamerikarrak. 98 amerikar natiboak ziren eta 2 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 67 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 11 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 190 pertsonek kokatzen zuten.
Gymnocypris chilianensis
Gymnocypris chilianensis Gymnocypris generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Westwood (Missouri)
Westwood Missourieko herrixka bat da. St. Louis konderrian kokatua dago. 2010ean 278 biztanle zituen, 1.58 kilometro koadrotan banatuta.
Esperauças
Esperauças Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Espérausses udalerrian erroldatutako biztanleak 149 ziren. Familiak 56 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 166 etxebizitza zeuden, 58 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 107 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 164 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 58 etxebizitza nagusietatik 52 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 21 etxek lau zituzten eta 18 etxek bost zituzten. 35 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 34 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 20 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 98 ziren, horien artean 48 aktiboak ziren eta 50 inaktiboak ziren. 48 pertsona aktiboetatik 44 lanean zeuden (27 gizon eta 17 emakume) eta 4 langabezian zeuden (2 gizon eta 2 emakume). 50 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 34 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Espérausses udalerrian 59 unitate fiskal zeuden, 132 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 11.125 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen eta 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra harategi bat zen.
2000. urtean Espérausses udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 273 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Vireo magister
Vireo magister Vireo generoko animalia da. Hegaztien barruko Vireonidae familian sailkatua dago.
Jon Ander Ganboa
Jon Ander Ganboa Agirre (Getxo, 1953ko uztailaren 1a) bizkaitar legelari eta Euskadiko Futbol Federakundeko idazkari nagusi ohia da.
Bizitza
Zuzenbidean lizentziatu zen Deustuko Unibertsitatean. Euskadiko Futbol Federakundeko idazkari nagusia izan zen.
Familia
Anastasio Agirre politikaria du aitona. Olatz Ganboa antzezlea du alaba. Ane Ganboa politikaria du arreba eta Genaro de Gamboa Rojas unibertsitate irakaslea du anaia.
Ingurumen ingeniaritza
Ingurumen ingeniaritza ingeniaritzaren adar bat da, tresnak eta baliabideak eskaintzen dituena industria, ekonomia eta gizarte arloan egiten diren jardueren inpaktu ekologikoa baloratzeko, eta ingurumen arazo bat identifikatzen, aztertzen, diagnostikatzen eta deskribatzen laguntzen du, baita arazo hori konpontzen edo saihesten ere.
Ingurumen ingeniaritzan esparru askotako gaiak (kimika, biologia, ekologia, geologia, hidraulika, mikrobiologia, matematika eta abar) lantzen dira elkarrekin ingurumenaren kalitatea eta izaki bizidunen osasuna hobetzeko eta babesteko balioko duten konponbideak sortzeko. Ingeniaritza zibilaren eta ingeniaritza kimikoaren adar bat da.
Ingurumen ingeniariek konponbideak asmatzen dituzte hondakinen kudeaketarako, uraren kutsadurarako eta airearen kutsadurarako eta osasun publikorako. Ura arazteko eta ur hondakinak tratatzeko sistemak diseinatzen dituzte eta hirietan zein landa lurretan osasun baldintzak hobetzeko lanak egiten dituzte. Ingurumenari lotutako legeak eta ebaluazioak ere idazten dituzte, esaterako eraikuntza proiektuetan.
Aurrerapen teknologikoek ingurumenean duten eragina ikertzen dute, bai eskualde mailan bai mundu mailan, eta aurrerapen horiek sortutako arazoak analizatzen dituzte, adibidez euri azidoa, berotze globala, ozono geruzaren murriketa, uraren eta airearen kutsadura.
Shuji Kusano
Shuji Kusano (草野 修治, 1970eko apirilaren 2a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama Flügels eta Kashiwa Reysol.
HMS Beagle
HMS Beagle ontziak, Britania Handiko Tamesi ibaian izan zuen haren lehen kontaktua ibaietako zein itsasoetako urarekin. 1820.urteko maiatzaren 11ean izan zen hori. Urte hartako uztailean, Revista Navaleko ospakizunean parte hartu zuen, Jorge IV.naren koreatzean zehazki. Beagle ontzia, Londreseko zubi berritik igaro zen lehen ontzia izan zen. 1845. urtean eraldaketak jaso zituen haren egituran. Hori gutxi balitz, ikerketa lanak alde batera utzi eta Essex (Ingalaterra) kostako kontrabandisten kontroletarako erabiltzen hasi ziren. 1870.urtean desegitera eraman zuten.
Neurriak
1820.urteko maiatzaren 11ean izan zen hori. 27,5 metroko luzeera, 7,5 metroko erruna eta 3,8 metroko zingoa zuen ontziak. Gainera, 10 kanoi, 235 toneladako zama eta 120 pertsonaz osaturiko tripulazio bat zeraman. Urte hartako uztailean, Revista Navaleko ospakizunean parte hartu zuen, Jorge IV.naren koreatzean zehazki. Beagle ontzia, Londreseko zubi berritik igaro zen lehen ontzia izan zen.
Bidaiak
Ontzi honek hiru ikerketa garrantzitsuetan parte hartu zuen.
Lehena (1826-1830)
Magallaneseko (Chile) hidrografia aztertzeko erabili zuten.
Bigarrena (1831-1836)
Bidai ezagunena, Charles Darwin zientzialariak parte hartu zuena. Honen bitartez eboluzioaren teoria garatu zen
Azkena (1837-1843)
Australiako kostak ikertzeko eta bide batez konkistatzeko erabili zuten.
Erreplika
Hain izan da garrantzitsua itsasontzia non haren erreplika egin izan den. 2009.urtean, Charles Darwinen ehun eta berrogeita hamargarren urteurrena ospatzeko, Britaniar batzuek Beaglen ontziaren erreplika bat egiteko proposamena luzatu zuten. Erreplika honekin, Darwinek eginiko bide berbera burutu nahi zuten. Baina diru falta zegoela medio, proposamen hau bazterturik geratu zen. Bi urte igaro ostean, erreplika egiteko proposamen berriro ere luzatu zuten, oraingoan Chilen. Museo Nao Victorian erreplika jarriko zutela azpimarratu zuten. 2012. urtean hasi zituzten eraikitze lanak eta 2016an amaitu zituzten.
Hucho ishikawae
Hucho ishikawae Hucho generoko animalia da. Arrainen barruko Salmonidae familian sailkatzen da.
Les Moreresko geltokia
Les Moreres Bartzelonako metroaren geltoki bat da, El Prat de Llobregat udalerrian dago.
Geltokia 2016n inauguratu zen.
Ottenbach (Baden-Württemberg)
Ottenbach Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Terrorismo
Nazioz gaindiko erakundeek ―besteak beste, Nazio Batuen Erakundeak edo Europar Batasunak― duten lehen arazoa da terrorismoaren hitz bidezko definizioa aurkitzeko zailtasuna; izan ere, edozein proposamenek estatu talde baten edo besteren desadostasuna pizten baitu, bakoitzak bere historia edo auzi zehatzen arabera. Estatu Batuetan, adibidez, «terrorismoaz» hitz egiten da haien aurkako eraso bat denean, baina inoiz ez gisako ekintza batean erasotzaileak estatubatuarrak direnean. Ekintza terrorista baten beste izendapen batzuk izan daitezke, hizlariaren ikuspegiaren arabera, «prebentzio ekintza», «borroka armatu» edo «operazio militar».
Horrenbestez, terrorismo terminoaren erabilera eztabaidagarria izan ohi da. Normalean terroristatzat hartzen diren talde askok armadatzat hartzen dute beren burua, herriak askatzeko taldetzat eta abar. Bestalde, gobernu askok, batez ere diktadurek, terrorismoa edo terrorista terminoa erabiltzen dute gobernuaren edo haren ideologiaren aurkako erakundeak edo pertsonak erasotzeko eta izen ona kentzeko.
Estatu terrorismo terminoa ere erabiltzen da Estatu bateko gobernuak giza eskubideak nabarmen urratzen dituenean, batez ere talde paramilitarrak edo indar irregularrak erabiltzen direnean gizatalde etniko, sozial, erlijioso edo ideologiko jakin batzuk jazartzeko.
Terrorismoan emakumeen partaidetza ez da fenomeno berri bat, Kerry Lay ikertzailearen arabera.
Terminologia
Euskaltzaindiaren Hiztegiaren arabera, terrorismo hitza da euskara estandarrean onartutako terminoa. Hiztegiak honela definitzen du terrorismo hitza: XX. eta XXI. mendeko albiste, hitzarmen eta dokumentu ofizial batzuetan izu-ekintza edo izuekintza moldeak erabili izan dira, terrorismo kontzeptua adierazteko.
EHU ren Egungo Testuen Corpusak bost adibide besterik ez ditu jasotzen, izu-ekintza esamolderako, horietatik bi Wikipedian bertan erabiliak.
Akademikoak
Hori dena kontuan hartuta, terrorismoa terminoa honela definitzen du zientifikoki: armatu gabeko pertsonen aurkako ekintza sekuentzial bortitza, izaera erlijioso edo politikoa duena, propaganda (hau da, mezu politiko edo erlijioso batzuk adierazi eta hedatzea) izuaren bidez hedatu nahi eta lortzen duena.
Nazio Batuak
Nazio Batuetako idazkari nagusiak izendaturik, 2004ko abenduaren 1ean, Mehatxu, Erronka eta Aldaketak Aztertzeko Goi Mailako Aditu Taldeak bere azken txostenean terrorismoaren definizio hau eman zuen: Eremu akademikoan dagoen adostasun gisa azaldutakoa era honetan formulatu daiteke, A.P. Schmiden (1988) arabera:
Historia
«Terrorismo» hitza, hasiera batean, Frantziako Iraultzako Izu Garaian jakobinismoaren ekintzak deskribatzeko erabiltzen zen. Maximilien Robespierre buruzagiak esan zuenez, «izua justizia azkar, zorrotz eta zurruna besterik ez da». 1795. urtean Edmund Burke irlandarrak jakobinismoa salatu zuen «terrorista izeneko milaka infernutarren buru» izateagatik.
1858ko urtarrilean, Felice Orsini italiarra Napoleon III.a enperadore frantsesa hiltzen saiatu zen, hiru bonba botata. Zortzi pertsona hil ziren eta 142 zauritu. Gertaera hura erabakigarria izan zen lehen talde terrorista errusiarren garapenaren inspirazio gisa. Sergei Netxaiev errusiarrak «terrorista» gisa definitu zuen bere burua, terminoa esanahi modernoaz erabiltzeko lehen adibideetako bat.
Antzinaroa
Terrorismoaren historian erregistratutako lehen adibidea sikarioen terrorismo fanatiko erlijiosoa izan zen, zelote juduen fakzio bat, I. mendeko 60ko eta 70eko hamarkadetan ekintzak gauzatu zituena. Sikarioek, gehienetan, ustekabean egiten zituzten erasoak sika baliatuta: legionario erromatarrei, traidoretzat jotzen zituzten juduei, eta apostatatzat jotzen zituztenei lepoa moztuta, egun argiz, jende asko zegoenean, jendetzaren artean ihes egin ahal izateko.
Erdi Aroa
XI. eta XIII. mendeen artean, ismailismoaren barruko asasino izeneko hiltzaile talde batek bere helburuak (kroaziar kristauak eta suniak) sistematikoki eta ezustean hiltzen zituen, kristauez edo atzerritarrez mozorrotuta. Askotan, beren misioetan heriotzari beldurrik gabe hiltzen ziren, beren erasoetan heriotzak zuzenean paradisura eramango zituela uste baitzuten.
Bolboraren konspirazioa
Bolboraren konspirazioa 1605eko azaroaren 5ean gertatu zen; Guy Fawkes buru zuen konspiratzaile talde bat Erresuma Batuko Parlamentua suntsitzen saiatu zen, irekitzeko zeremonian, bolbora kopuru handi bat leherrarazita; ezkutuan jarri zuten eraikin azpian. Jakue I. erregea eta Parlamentuko bi ganberetako kideak hiltzea zen helburua. Uneko anarkian, konspiratzaileek estatu kolpe bat egin eta Ingalaterran fede katolikoa berrezarri nahi zuten. Alabaina, salatari batek zapuztu zuen konspirazioa. Saiakera hura urtero gogoratzen da Ingalaterran, su artifizialekin, urte bakoitzeko azaroaren 5ean.
Aldrovani Menon
Aldrovani Menon (1972ko uztailaren 30a - ) Brasilgo futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama Flügels.
Terrorismo
Bolboraren konspirazioa
Itotzaileak
XVII. mendetik XIX. mendera arte, Indian Itotzaile edo thugak, Kali jainkosaren gurtzaileak, erritual gisa biktimak eskuez itota hiltzen zituzten.
XVIII. mendea
Askatasunaren Semeak erakunde sekretu bat izan zen, Ipar Ameriketako kolonietan britainiar legen aplikazioaren aurkakoa. Eraso asko egin zituen, ezagunena Bostongo Tearen Matxinada, 1773ko abenduaren 16an.
Izu Garaia
Izu Garaian, gutxi gorabehera 40.000 hildako izan ziren. Auzitegi iraultzaileek kondenatutako jendeetatik, % 8 aristokratak ziren, % 6 elizgizonak, % 14 klase ertainekoak, eta % 70 langileak edo nekazariak; leporatutako salaketak beti izan ohi ziren diru metaketa, desertzioa, matxinada eta beste krimen batzuk.
XXI. mendea
2001eko irailaren 11ko atentatuetan, Al Kaidako hemeretzi erasotzailek bidaiarien lau hegazkin komertzial bahitu zituzten; haietako bik World Trade Center eta batek Pentagonoa jo zuten. Erasoen ondorioz, World Trade Centerreko Dorre Bikiak hondoratu egin ziren. Bahitzaileak kontuan hartu gabe, 3.000 pertsona inguru hil ziren erasoetan, eta aldaketa handiak eragin zituzten AEBetako segurtasun politikan, bai eta atentatuaren errudunen aurkako errepresalia orokorra ere, «terrorismoaren aurkako gerra» izenez ezaguna.
Banakako terrorismoa
Bakarkako terrorismoa batez ere XIX. mendearen amaieran eta XX. mendearen hasieran garatu zen, batez ere. militante anarkisten ekintzen bitartez. Militante haien atentatuen helburu izan ohi ziren eremu politiko, militar edo ekonomikoko persona nabarmenak, gehienetan mendeku gisa, jasandako errepresioagatik edo adiskideen erailketengatik.
Ustea zen errepresioaren erantzuleak ezabatu ondoren zapalkuntza desagertu egingo zela, etorkizuneko errepresoreak beldur izango zirelako.
Gisa horretako atentatuak izan ziren, besteak beste, Giuseppe Fieschik Frantziako errege Luis Felipe hiltzeko saioa (1835), Bartzelonako El Liceu antzokian egindako leherketa (1893) edo Antonio Cánovas del Castilloren hilketa, Michele Angiolillok emandako hiru tiroz, Arrasateko Aita Menni Erietxean.
Antolatutako terrorismoa
Antolatutako terrorismoa da ezein gobernuren ordezkaritzarik gabeko talde batek egiten duena. 1960ko eta 1970eko hamarkadetan, talde terrorista ugari sortu ziren Europan, Hegoa zein Ipar Ameriketan eta Afrikan, eskuin muturrari eta ezker iraultzaileari loturik.
Estatu terrorismoa
Estatu terrorismoa da gobernu batek legez kanpoko metodoak erabiltzea, biztanleria zibil jakin bati beldurra eragiteko, helburu sozial, politiko edo militar batzuk ez ditzan gauzatu edo bestela gertatuko ez liratekeen portaerak ukan ditzan.
Estatu terrorismoaren kontzeptua oso eztabaidatua da. Gerra batean, estatuen ekintza militarrak ez dira terroristatzat hartzen, nahiz eta heriotza zibil ugari eragin.
Henry Commager (1902-1998) historialari liberalak honela idatzi zuen: «Terrorismoari buruzko definizioek Estatuaren terrorismoa onartzen dutenean ere, eremu horretako estatu ekintzak gerraren edo autodefentsa nazionalaren ikuspegitik ikusten dira, ez terrorismo gisa». Estatu batzuek aise leporatzen ahal diete beste estatuei terrorismo ekintzak babestea, baina baina norbanakoek beren gobernuak terroristatzat salatzen dituztenean erradikaltzat hartzen dira, gobernu legitimoen ekintzak ez baitira, oro har, legez kontrakotzat jotzen. Definizio akademikoak joera argia dauka estatuek onartutako definizioak jarraitzeko. Estatu gehienek «terrorismo» terminoa erabiltzen dute soilik estatuz kanpoko eragileentzat.
Zernahi gisaz, adibide asko daude estatu terrorismoaz; besteak beste: Kondor operazioa, hilketa eta inteligentzia operazioak Argentinan; Rainbow Warrior itsasontziaren aurka Frantziak burututako ekintza; Boloniako sarraskia, Brigada Gorrien aurkako borrokan egindakoa, Italian; GAL erakunde paramilitarra Espainian; edo Ipar Irlandako gatazkan Erresuma Batuak izandako jokabidea.
Ziberterrorismoa
2007ko apirilean, Tallinnen, Estoniako hiriburuan Armada Gorriko soldaduen oroimeneko estatua bat lekuz aldatu zutela eta, milaka gazte errusieradun matxinatu ziren. Altxamenduak maiatzean zehar jarraitu zuen, baina ez kalean, baizik sarean, zerbitzu ukapenaren eraso masibo bat pairatu baitzuten Estoniako administrazioaren, bankuen eta egunkari askoren webguneek, Errusiako gobernuaren zerbitzuko pirata informatikoek eraginda. Moskuk ukatu egin zuen gobernuaren edo Errusiar Segurtasunaren Zerbitzu Federalaren inolako inplikazioa.
Indiaren eta Pakistanen arteko gatazka historikoa 2001az geroztik ari da gertatzen sarean, birus informatikoak hedatuz eta aurrez aurre dauden aldeen webguneen aurkako erasoen bidez.
Ameriketako Estatu Batuetan, FBIk 2007an National Center for Digital Intrusion Response (NCDIR) sortu zuen, hiru milioi dolarreko aurrekontuaz urtean, zibergaizkileen arazoa tratatzeko. Xede nagusia da Estatu Batuen ziberazpiegitura babestea.
Kataluniaren independentziarako 2014ko kontsultan, Kataluniako Generalitatearen webguneek zenbait eraso informatiko jasan zituzten, eta, Mas presidentearen arabera, gaixo eta errezeta elektronikoen historia klinikoak ere arriskuan jarri zituzten.
Arrazoiak
Ekintza terroristak hipotesi deterministen bidez azaltzea ezeztatua dago, oro har, adituen eta ikerlarien artean. Ondorioz, adostasun zabal batez onartzen da erantzukizuna terroristaren esku geratzen dela.
Ekintza terroristen arrazoi sakonez hitz egin izan dute maiz, bereziki ideia politiko progresistak dituzten adituen. Arrazoi sakonak izan daitezke zapalkuntza, pobrezia, bazterketa eta gatazka politikoak.
Frogatu gabeko beste arrazoi bat dira ekintza terroristak justifikatzen dituzten sinesmen politiko edo erlijiosoak; izan ere, haiek ez dira, besterik gabe, aski jarraitzaile bat agente terrorista bihurtzeko.
Terrorismoaren alderdi psikologikoak
Fenomeno terroristaren konplexutasunagatik, ezinezkoa da ikusmolde psikologiko bakar batetik begiratzea. Bestalde, bibliografia espezializatuak teoria asko formulatu ditu, egindako azterketa enpirikoen kopuruaren aldean, neurri batean, terroristen psikologia bertatik bertara aztertzeko zailtasunagatik.
Badira, baina, gaiari buruzko erreferentziazko zenbait azterlan, besteak beste, hauek:
Terrorismoaren errepresioa
Eztabaidagai izan dira estatu batek terroristatzat jotzen dituen pertsonei eta erakundeei aurre egiteko moduak eta tresnak. Aditu, iritzi emaile eta arduradun politiko batzuen iritziz, terrorismoaren errepresioa legezko prozedurei jarraituz soilik egin behar da, giza eskubideak errespetatuz eta sistema demokratikoa zainduz. Beste kasu batzuetan, aldiz, estatuek legez kanpoko prozeduretara jo izan dute, indar parapolizial eta paramilitarretara, tortura baimentzera, giza eskubideak etetera eta diktadurak ezartzera. Terrorismoa erreprimitzeko prozeduren artean, iritsi izan da argudiatzera estatuak terroristatzat jotze dituenen seme-alabak bahitu eta nortasuna ezabatu beharra dagoela. Halako argudioei dagokienez, Delia Pons argentinar epaileak, 1978an, Maiatzaren Plazako Amak elkarteari adierazi zion estatuak terroristatzat jotako pertsonen seme-alaben gainean zuen doktrina juridikoa:
Europar Batasuna
2001ean, abenduan onartu zuen Europar Batasunak ekintza terroristetan inplikatutako pertsona, talde eta erakundeen zerrenda. Zerrendaren lehen bertsioan, 29 pertsona izen zeuden, horietatik 21 bat ETArekin lotuak. Erakundeen artean, ETA agertzen zen, eta «haren parte diren» KAS, Xaki, Ekin, Jarrai-Haika-Segi (honela idatzita) eta Amnistiaren Aldeko Batzordeak.
Geroztik, urtez urte berritu izan da zerrenda hori, eta 2022ko bertsioan, alde batetik, ez zen euskal jatorriko inoren izenik agertzen, eta, bestetik, ETA desagertu zen erakundeen zerrendatik, baita Europako beste erakundeak ere, CIRA bezala.
2004. urtean, Europako Kontseiluak, Europako Parlamentuaren eskariz, Terrorismoaren Biktimen Europako Eguna izendatu zuen martxoaren 11, egun horretan Madrilen izandako atentatuak gogoan.
Televisa
Grupo Televisa, S.A.B. mexikar komunikabide talde bat da, gaztelaniadun munduan nagusiena dena.
1955ean Emilio Azcárraga Vidaurreta euskal mexikarrak Telesistema Mexicano sortu zuen Mexikoko hiru telebista-kate nagusiak elkartuz: XHTV-TV (1950), XEW-TV (1951) eta XHGC-TV (1952). 1968an, Televisión Independiente de México (TIM) bere arerio nagusia sortu arren, lau urte geroago biak batu eta Televisa izena hartu zuten.
Rouvroy (Pas-de-Calais)
Rouvroy Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Wheatland (Missouri)
Wheatland Missourieko hiri bat da. Hickory konderrian kokatua dago. 2010ean 371 biztanle zituen, 1.57 kilometro koadrotan banatuta.
Rouvroy (Pas-de-Calais)
Biztanleria
2007an Rouvroy udalerrian erroldatutako biztanleak 8.905 ziren. Familiak 3.332 ziren, horien artean 896 pertsona bakarrekoak ziren (288 bakarrik bizi ziren gizonak eta 608 bakarrik bizi ziren emakumeak), 792 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.264 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 380 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 3.494 etxebizitza zeuden, 3.416 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 75 hutsik zeuden. 3.110 etxeak ziren eta 379 apartamentuak ziren. 3.416 etxebizitza nagusietatik 1.218 bere jabearen bizilekua ziren, 2.028 alokairuan okupaturik zeuden eta 170 doan lagata zeuden; 15 etxek gela bat zuten, 285 etxek bi zituzten, 538 etxek hiru zituzten, 1.133 etxek lau zituzten eta 1.445 etxek bost zituzten. 2.356 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.607 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 925 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 5.784 ziren, horien artean 3.632 aktiboak ziren eta 2.152 inaktiboak ziren. 3.632 pertsona aktiboetatik 2.904 lanean zeuden (1.754 gizon eta 1.150 emakume) eta 728 langabezian zeuden (339 gizon eta 389 emakume). 2.152 pertsona inaktiboetatik 413 erretiraturik zeuden, 644 ikasten zeuden eta 1.095 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Erik Gorria
Erik Gorria (Eiríkr hinn rauði) (950-1003 edo 940-1010) norvegiarra zen. Eirikr Thorvaldsson (Eiríkr Þorvaldsson) deitzen zen baina "Gorria" deitzen zuten bere ileengatik. Norvegiatik kanporatua, hilketa batekin erlazionatu zutelako, Islandiako Ipar-mendebaldean kokatu zen eta Tiodild-ekin (Thjódhildr) ezkondu zen. Hiru seme ukan zituen eta sasiko alaba bat ere.
Rouvroy (Pas-de-Calais)
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 50 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 3 funerariak, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 4 igeltseroak, 3 margolariak, 4 zurginak, 7 iturginak, 2 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 11 ile apaindegiak, 3 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia, 1 tintoreria eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 14 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 3 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen, 1 altzari denda zen eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean Rouvroy udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 3 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
Erik Gorria
Beste borrokaldi batzuen ondotik berriz ere hilketaz kondenatua izan zen (bi islandiar erail zituen bere esklaboak hil arte jo baitzituzten). Gunnbjörn Úlfssonek ikusitako lurrak Islandia mendebaldean, bisitatzea erabaki zuen orduan. 982 aldera, Groenlandiara joan behar izan zuen bere familiarekin eta kolonoak etorraraztea saiatu zen (985 aldera). Urte batzuk geroago, Erik Gorriaren seme batek, Leif Eriksson, Ternua aurkitu zuen.
Rouvroy (Pas-de-Calais)
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 haur-eskola eta 4 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Rouvroy udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 568 ikaslekin.
Erik Gorria
Groenlandian, 450 bat kolono estimatzen ziren hastapenean. Geroago, beharbada 3000 kolonoak, uhartearen Mendebaldean kokatu ziren bi establezimendutan (Mendebaldeko establezimendua eta Ekialdeko establezimendua). Erik fedegabea gelditu zen, baina Thjódhildr-ek (bere emaztea), eliza bat eraikiarazi zuen aski fite eta gaur oraindik aztarnak aurki daitezke. Kolonoek Islandiaren modelo politikoa berriz hartu zuten beren sistema politikoarentzat. Baina Gardhar-eko apezpikuak bere autoritate moral eta politikoa inposatu zuen aski fite, Danimarkaren kolonoak Groenlandia menpekotasunean jarri arte 1261an.
Rouvroy (Pas-de-Calais)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Erik Gorria
XVI. mende, Eskandinaviarrak Groenlandiatik desagertu ziren (klima hoztu zelako, indigenen aurka borrokak ainizten ziren, gosetea iragarri zen, eta batez ere odolkide arazo handiak baziren).
Gymnocypris chui
Gymnocypris chui Gymnocypris generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Ane Ganboa
Bizitza
Ezker abertzaleko politikaria da. Etxerat eko kide eta komunikatzailea da eta beste hainbeste herri-mugimenduren kide ere.
Politikari moduan hainbatetan joan da hauteskunde zerrendetan.
Familia
Anastasio Agirre politikaria du aitona. Jon Ander Ganboa legelaria eta Genaro de Gamboa Rojas unibertsitate irakaslea ditu nebak. Olatz Ganboa antzezlea du iloba.
Charles Vanel
Biografia
Itsas eskolan hasi zen, baina, ikusmenean zuen akats bat zela-eta, ezin izan zen marinel hasi. Hamabi urte zituela, Parisen, Montparnasse Antzokira joaten hasi zen, eta antzezle izan nahi zuela ohartu zen. 1908an figurante gisa egin zuen debuta Hamleten, eta 1911n kafetegi bateko mutiko baten papera egin zuen Jim Crow filmean. Gerraren ondoren, Firmin Gémieren taldean sartu zen, Antoine Antzokian, eta 1922an zinemara itzuli zen Robert Boudriozen L'Âtre (Sutondoa) filmarekin. Hura izan zen garrantzizko lehenengo lana zineman, eta, harrezkero, ez zuen mundu hori utzi. Bere filmografiak berrogei titulu inguru biltzen ditu zinema mutuan, eta ehun eta hogei zinema soinudunaren hasieratik azken filma egin zuen arte, Les Saisons du plaisir (1987, Atseginaren urtaroak). Zineman batez ere gizon zintzo, hiritar onaren paperak egin zituen. Aipagarriak ditu: Les Misérables (1933, Miserableak), Grand jeu (1934, Joko nagusia), L'Équipage (1935, Ekipajea), Les Pirates du rail (1938, Burdinbideko piratak), La Loi du Nord (1940, Iparraldeko Legea), Le ciel est à vous (1943, Zerua zuena da), Salaire de la peur (1952, Izuaren soldata), L'Aîné des Ferchaux (1962, Ferchauxtarren zaharrena). Vanel bitan saiatu zen zuzendaritza-lanetan, Dans la nuit (1929, Gauean) eta Affaire classée (1931, Zeregin amaitua).
Ramiro Maeztu
Ramiro Maeztu Whitney (Gasteiz, Araba, 1874ko maiatzaren 4a - Aravaca, Madril, Espainia, 1936ko urriaren 29a) idazle eta saiogile erdalduna izan zen. 98ko belaunaldiaren literatura-mugimenduaren kidea izan zen. Real Academia Española erakundean ere jardun zuen.
Biografia
Gurasoak Manuel de Maeztu Rodriguez eta Juana Whitney zituen, kubatar jatorriko ingeniaria bata eta diplomazialari ingeles baten alaba bestea, biak Parisen heziak. Gasteizen jarri ziren bizitzen eta bost seme-alaba izan zituzten, zaharrena Ramiro bera, Angela, Miguel, Maria eta Gustavo.
Sendiaren diru-iturri nagusia zen Kuban zuten azukrearen ustiapena zen, baina horren inguruko zailtasunak zirela medio, aita etengabe bidaiatzera behartua zen. Ramiro, hamabost urte zituela ikasketak bertan behera utzi ondoren, Parisen eta La Habanan bizi izan zen. Cienfuegosen izan zen aitari laguntzen eta La Habanan irakurle gisa tabako lantegi batean.
Aita, Manuel Maeztu, Kuban hil zen 1898 urtean eta oinordetzarekin izan zituzten arazo administratiboek Juana Whitney eta bere bost seme-alabak oso egoera latzean utzi zituen. Alarguna eta seme-alabak Bilbora joan ziren bizitzera. Juana Whitneyk bertan Academia Anglo-Francesa deiturikoa ireki zuen, neskentzako egoitza moduko bat, eta bertan Mariak gogotsu hartu zuen parte. Ramiro, kazetari gisa El porvenir vascongado egunkarian hasi zen lanean. Espainian, kazetaritza lanetan ibili zen Madrilen, Germinal eta El País egunkarietan. 1899an Hacia otra España argitaratu zuen.
1904an Londresa joan zen bizitzera. Garai horretakoak dira zenbait liburuxka (1911, La revolución y los intelectuales eta Obreros e intelectuales) eta Europako krisialdiari eta Lehen Mundu Gerrari buruzko zenbait lan: Inglaterra en armas (1916) eta La crisis del humanismo (1919, "Humanismoaren krisia"). Saiakera hoberenen artean Don Quijote, Don Juan y la Celestina (1926) aipa daiteke. Alice Mabel Hill britaniarrarekin ezkondu zen eta seme bakarra izan zuten, Juan Manuel
Espainiako enbaxadore izan zen Argentinan (1928), Primo de Rivera diktadorea aginpidean egon zen garaian. Monarkiaren aldeko jarrera nabarmeneko Acción Española aldizkaria sortu eta bertako zuzendari izan zen. Hizkuntza Akademiako kide izan zen (1934). Espainiako Bigarren Errepublikaren aurkaria izan zen, eta Madrilen hil zen, fusilaturik, Espainiako Gerra Zibila hasi zenean.
Ibilbide politikoa
Gaztetan anarkismoaren aldekoa bazen ere, ideia atzerakoiak aldeztu zituen ondoren. Izan ere, gaztetan Karl Marx gogo handiz irakurria zuen (nahiz eta mende hasieran bere determinismo ekonomikoagatik kritikatzen duen) eta Britainia Handian modan zegoen sozialismo korporatiboaz interesatu zen, eta bere prestigioak ahalbidetu zuen bere lanak erregimen frankistan irakurtzea eta zentsura saihestea, nahiz eta haren ideologiaren kontrakoak izan. Egile bihurtu eta birsortu aurreko gaztaroko bekatu gisa interpretatu zituen. Kanten filosofiaren azterketak eta kategoria formalen a priori izaeraren formulazioak Maezturen pentsamoldea jarrera kontserbadoreagoetara aldatzearen hasiera ekarri zuen eta bere obran gero eta agerikoagoak izango ziren bere ideia erlijiosoak.
Era berean, militarista sutsu bihurtu zen eta intelektualen artean Primo de Riveraren diktaduraren ia defendatzaile bakarra.
Errepublikaren ondoren, aristokrata, finantzari, politikari eta intelektual talde handi batekin lerrokatua, katolizismoaren, monarkiaren (ez konstituzionala, baizik eta ordezkatzailea eta zuzenbide naturalak mugatua) eta demokraziaren (organikoa, ez liberala) printzipioetan oinarritutako alderdi bat sortzearen alde nabarmen agertu zen.
Hitler miresten zuen masen buruzagi bezala (nahiz eta programa naziaren alderdi arrazista eta anrisemitak kritikatu), batez ere Alderdi Komunista eta ezker osoa legez kanpo uzteko izan zuen erraztasunagatik.
Parlamentuko bere hitzaldiak urriak izan ziren, baina berak sorturiko etenaldiak eta beste parlamentari batzuei egindako irainak ohikoak izan ziren. Euskal Estatutuaren proiektuari dagokionez, Araban boto-emaileen % 40k baino ez zuenez babestu, probintzia banatzea proposatu zuen, gazteleradunena zelako. Estatutu sistemaren kontrakoa izanik, foru birgizarteratzea proposatzen zuen. Bere aurrean izan zituen Agirrek eta Leizaolak Euskal Herriko errealitate sozialari bizkar emanda bizitzea leporatzen zioten, eta bere eserlekua Oriol familiako jauntxoen trikimailuei zor izate hutsagatik egotea legebiltzarran.
Lanak
Kazetaritza artikuluek osatzen dute bere obraren zatirik handiena. Zenbait kalkuluen arabera, 16.000 artikulu baino gehiago argitaratu zituen eta kazetaritzat zeukan bere burua.
Emilio Pliego
Emilio Pliego Ruiz de Cordejuela (Madril, c. 1850 - Iruñea, ) espainiar argazkilaria izan zen. Madrilen eta Logroñon lan egin ondoren, 1876 inguruan Nafarroako hiriburan zegoen. Gazteluko plazan estudio ireki eta orduko nafar argazkilaririk nabarmenetariko bat bilakatu zen. Nafarroako Monumentu Historiko eta Artistikoen Batzorderako lan egiteaz gain, Blanco y Negro edo ABCrako ere lan egin zuen.
Saint-Bonnet-du-Gard
Saint-Bonnet-du-Gard Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gard departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Bonnet-du-Gard udalerrian erroldatutako biztanleak 682 ziren. Familiak 260 ziren, horien artean 72 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 36 bakarrik bizi ziren emakumeak), 64 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 92 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 32 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 328 etxebizitza zeuden, 278 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 22 bigarren erresidentzia ziren eta 28 hutsik zeuden. 290 etxeak ziren eta 37 apartamentuak ziren. 278 etxebizitza nagusietatik 207 bere jabearen bizilekua ziren, 60 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 14 etxek bi zituzten, 52 etxek hiru zituzten, 94 etxek lau zituzten eta 116 etxek bost zituzten. 198 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 130 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 120 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 445 ziren, horien artean 330 aktiboak ziren eta 115 inaktiboak ziren. 330 pertsona aktiboetatik 292 lanean zeuden (170 gizon eta 122 emakume) eta 38 langabezian zeuden (14 gizon eta 24 emakume). 115 pertsona inaktiboetatik 35 erretiraturik zeuden, 40 ikasten zeuden eta 40 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Bonnet-du-Gard udalerrian 296 unitate fiskal zeuden, 764,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.257 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 57 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 17 eraikuntza enpresak ziren, 14 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 7 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 18 zerbitzu publikoetatik, 4 igeltseroak ziren, 3 margolariak, 5 zurginak, 2 eraikuntza enpresak, 1 jatetxe eta 3 higiezinen agentziak.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Saint-Bonnet-du-Gard udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 156 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
La Fresnaye-sur-Chédouet
Biztanleria
2007an La Fresnaye-sur-Chédouet udalerrian erroldatutako biztanleak 908 ziren. Familiak 360 ziren, horien artean 88 pertsona bakarrekoak ziren (40 bakarrik bizi ziren gizonak eta 48 bakarrik bizi ziren emakumeak), 128 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 124 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 452 etxebizitza zeuden, 365 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 69 bigarren erresidentzia ziren eta 18 hutsik zeuden. 415 etxeak ziren eta 34 apartamentuak ziren. 365 etxebizitza nagusietatik 277 bere jabearen bizilekua ziren, 73 alokairuan okupaturik zeuden eta 15 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 16 etxek bi zituzten, 49 etxek hiru zituzten, 74 etxek lau zituzten eta 225 etxek bost zituzten. 289 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 160 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 167 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 565 ziren, horien artean 397 aktiboak ziren eta 168 inaktiboak ziren. 397 pertsona aktiboetatik 376 lanean zeuden (205 gizon eta 171 emakume) eta 21 langabezian zeuden (9 gizon eta 12 emakume). 168 pertsona inaktiboetatik 78 erretiraturik zeuden, 31 ikasten zeuden eta 59 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Fresnaye-sur-Chédouet udalerrian 379 unitate fiskal zeuden, 946 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.232 euro zen.