cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pilar Kaltzada
2020tik Save the children-eko Espainiako lehendakariordea da.
Poesia
2000an Poesiaren alde, poesiaren kontra izenburuko hainbat ekitaldi poetikotan parte hartu zuen Gerardo Markuleta, Kirmen Uribe, Iban Zaldua eta Arantxa Ozaetarekin.
Kazetari eta komunikazio-aholkularia
EHUko Informazio Zientzietan lizentziaduna da. Irratian eta telebistan ekin zion bere ibilbide profesionalari, gaur egun ohiko kolaboratzailea da Berrian, Deian, EITBn eta Bilbao aldizkarian.
Dibulgazio Unitatearen arduraduna izan zen Elhuyarren eta Norteko Ferrokarrila irratsaioaren aurkezlea izan zen hasieran 1996etik 2005era bitarte Euskadi Irratian, Guillermo Roa 2005ean hasi zen arte. Hainbat erakundetako komunikazio-zuzendaria izan da, besteak beste, Udako Euskal Unibertsitatekoa (UEU), Euskararen Gizarte Erakundeen Kontseilukoa eta Innobasquekoa (Berrikuntzaren Euskal Agentzia), eta aholkulari gisa ere aritu izan da komunikazio estrategikoan, EGEn, berrikuntzan eta gizarte-komunikabideetan.
2011n, IK4 Aliantzaren Batzorde Estrategiko kide izendatu zuten, komunikazio eta irudi korporatiboari buruzko aholkulari moduan. Zientzia-bilkuretan eta enpresa-berrikuntzako hainbat ekitalditan aurkezle edo kazetari-lanak egin ditu.
Ptah
Ptah "Magiaren Jauna" egiptoar mitologiako jainko sortzaile bat da. "Irakasle eraikitzailea", igeltserotzaren asmatzailea, arkitekto eta artisauen patroia. Botere sendagarria ere bazuela esaten zen.
Ikonografia
Jainkoak, krobitxetean bildutako gizon baten forma zuen, buruan kaskotxo bat zuela, menat lepokoa, Uas zetroa Djed pilarearekin eta Ankharekin. Oinarri baten gainean zegoen, Maaten ikurra.
Historia
Antzinako Inperioaren garaian, jainkorik boteretsuena zen, Menfisen botereari lotua, baina, denborarekin, nabarmentasuna galdu zuen Ra eta Amonen aurrean. Antzinako Egiptoko hiriak, Ptah munduaren sortazaile bezala (Menfis edo beste jainkoetatik sortutako jainko bezala (Tebas) bezala hartzeko borrokan zebiltzan.
Mitologia
Menfiseko kosmogoniaren arabera, Ptahk gainontzeko jainkoak sortu zituen, euren sortzailearen atribuzio eta moduak direnak, nomoak ezarri zituen, hiriak eraiki zituen, jainko bakoitzari bere gurtza tokia eman zion, euren tenpluak eraiki zituen, eta jaso beharreko ofrendak adierazi zituen.
Bere emaztea Sekhmet zen, eta, bere seme-alabak, Perfum, Imhotep eta Patekoak
Sinkretismoa
Jatorrizko Nunarekin identifikatua izan zen. Garai berantiarretan, Osirisekin identifikatua izan zen, honela, Ptah-Sokar-Osiris hil jainkoa sortuz, momia itxuran irudikatua, Osiris bezala.
Gurtza
Jatorria Menfisen zuen. Oso gurtua izan zen, Menfisen ezezik, Deir el-Medina eta Serabit el-Jadim (Sinai)n, non, speos bat eraiki zitzaion. Karnaken Ptah jainkoari eskainitako tenplu bat dago, Amonen tenplu handiaren iparraldeko muturrean, Tutmosis III.ak eraikia eta Shabako eta beste errege ptolemaiko batzuk berriztatua. Nubian eta Abidosen ere eraiki zizkioten tenpluak.
Ptahren apaiz gorena, artisauen nagusi gorena zen eta "Maisu eraikitzaile" titulua zuen.
Epitetoak
"Magiaren Jauna", "Iluntasunaren Jauna", "Egiaren Jauna", "Suge eta arrainen Jauna" eta "Aurpegi ederrekoa" tituluak izan zituen.
Izen teoforoak
Jainko honengandik dator Egiptoren izena, Homerok erabilia ibaia zein herrialde osoa izendatzeko. Aigyptos hitz greziar hau, beste hizkuntza batzuetara pasa zena, Hat Ka Ptahtik dator "Ptahren izpirituaren etxea", Menfiseko tenplu baten izena, ondoren, Hiku-ptah hiriari izena eman ziona.
Bere izena, Merenptah eta Siptah izeneko XIX. dinastiako faraoiek hartu zuten, baita beste pertsonaia batzuk ere, Ptah-hotep, Ptah-Shepses, Kai-Ker-Ptah etab... bezala.
Tadarida latouchei
Tadarida latouchei Tadarida generoko animalia da. Chiropteraren barruko Molossinae azpifamilia eta Molossidae familian sailkatuta dago
Litoria tyleri
Litoria tyleri Litoria generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Sinkronia (argipena)
Sinkronia hitzak adiera zenbait ditu:
Coconympha
Coconympha Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Coconympha iriarcha da.
Psalidojapyx
Psalidojapyx Dipluraren barruko Japygidae familiako genero bat da. Hexapoda taldeko artropodoak dira.
Veyrier-du-Lac
Veyrier-du-Lac Frantziako udalerria da, Savoia Garaia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2007an 2.138 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Veyrier-du-Lac udalerrian erroldatutako biztanleak 2.138 ziren. Familiak 900 ziren, horien artean 236 pertsona bakarrekoak ziren (80 bakarrik bizi ziren gizonak eta 156 bakarrik bizi ziren emakumeak), 380 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 236 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 48 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 1.243 etxebizitza zeuden, 908 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 253 bigarren erresidentzia ziren eta 82 hutsik zeuden. 879 etxeak ziren eta 357 apartamentuak ziren. 908 etxebizitza nagusietatik 724 bere jabearen bizilekua ziren, 156 alokairuan okupaturik zeuden eta 28 doan lagata zeuden; 25 etxek gela bat zuten, 80 etxek bi zituzten, 107 etxek hiru zituzten, 164 etxek lau zituzten eta 532 etxek bost zituzten. 751 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 393 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 470 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.236 ziren, horien artean 874 aktiboak ziren eta 362 inaktiboak ziren. 874 pertsona aktiboetatik 830 lanean zeuden (453 gizon eta 377 emakume) eta 44 langabezian zeuden (21 gizon eta 23 emakume). 362 pertsona inaktiboetatik 130 erretiraturik zeuden, 106 ikasten zeuden eta 126 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Lengronne
Lengronne Frantziako udalerria da, Mantxa departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Lengronne udalerrian erroldatutako biztanleak 441 ziren. Familiak 180 ziren, horien artean 60 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 52 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 60 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Veyrier-du-Lac
Diru sarrerak
2009an Veyrier-du-Lac udalerrian 960 unitate fiskal zeuden, 2.309 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 35.096 euro zen.
Lengronne
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Veyrier-du-Lac
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 214 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 19 eraikuntza enpresak ziren, 32 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 20 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 6 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 12 finantziazio enpresak ziren, 27 higiezinen enpresak ziren, 49 zerbitzu enpresak ziren, 26 administrazio publikoko enpresak ziren eta 9 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Lengronne
Etxebizitza
2007an 242 etxebizitza zeuden, 185 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 36 bigarren erresidentzia ziren eta 21 hutsik zeuden. 239 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 185 etxebizitza nagusietatik 131 bere jabearen bizilekua ziren, 53 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 3 etxek bi zituzten, 26 etxek hiru zituzten, 58 etxek lau zituzten eta 96 etxek bost zituzten. 161 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 100 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 70 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 259 ziren, horien artean 180 aktiboak ziren eta 79 inaktiboak ziren. 180 pertsona aktiboetatik 168 lanean zeuden (102 gizon eta 66 emakume) eta 12 langabezian zeuden (6 gizon eta 6 emakume). 79 pertsona inaktiboetatik 26 erretiraturik zeuden, 25 ikasten zeuden eta 28 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Lengronne udalerrian 188 unitate fiskal zeuden, 474 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.043,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
Veyrier-du-Lac
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Veyrier-du-Lac udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Lengronne
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra margolaria zen.
Veyrier-du-Lac
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Lengronne
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Lengronne udalerrian 33 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.078 hektarea erabiltzen.
Veyrier-du-Lac
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Lengronne
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Veyrier-du-Lac
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lengronne
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lusignac
Lusignac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Lusignac udalerrian erroldatutako biztanleak 185 ziren. Familiak 81 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 45 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Etxebizitza
2007an 144 etxebizitza zeuden, 82 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 57 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 139 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 82 etxebizitza nagusietatik 65 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 8 etxek bi gela zituzten, 9 etxek hiru zituzten, 23 etxek lau zituzten eta 41 etxek bost zituzten. 63 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 40 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 34 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 106 ziren, horien artean 74 aktiboak ziren eta 32 inaktiboak ziren. 74 pertsona aktiboetatik 64 lanean zeuden (37 gizon eta 27 emakume) eta 10 langabezian zeuden (3 gizon eta 7 emakume). 32 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Lusignac udalerrian 80 unitate fiskal zeuden, 193 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.771 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2000. urtean Lusignac udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 616 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Zahor
Zahor Gipuzkoako Oñati udalerrian dagoen gozogintza enpresa bat da.
Historia
1937an José Zahour austriar gozogileak Donostian gozoak eta bonboiak ekoizteko obradorea ireki zuen. Bere abizena gaztelaniara egokituz Zahor enpresa sortu zuen. Baina Bigarren Mundu Gerra amaitu ondoren Zahour arrazoi politikoen ondorioz Hego Euskal Herria nahiz Espainiatik aldegitera derrigortua izan zen. Hortaz, 1946an Egaña eta Mendiola elkarteak enpresaren eskubideak erosi eta Oñatin ezarri zen.
Majori kiroldegia
Majori kiroldegia Gipuzkoako Goierri eskualdeko Ordizia udalerrian dagoen kiroldegia da, Altamira auzoko Gernika kalearen 3. zbk-an dago, Altamira estadioaren estadioaren alboan. Ordiziako Udalaren jabetzakoa da.
Zahor
Historia
Txirrindulari talde profesional baten babeslea ere izan zen. 2004ean Natra valentziar multinazionalak erosi zuen eta marka bilakatu zen.
Microlipophrys bauchotae
Microlipophrys bauchotae Microlipophrys generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Blenniidae familian.
Tyto deroepstorffi
Tyto deroepstorffi Tyto generoko animalia da. Hegaztien barruko Tytonidae familian sailkatua dago.
Altenburgeko abadetxea
Altenburgeko abadetxea (Stift Altenburg) Benediktar monasterioa da, Altenburgen dagoena, Austria Beherean. Krems an der Donautik 30 kilometro ingurura dago iparralderantz. 1144. urtean sortu zuen Poigen-Rebgau-eko Hildeburg kondesak.
Rectojapyx
Rectojapyx Dipluraren barruko Japygidae familiako genero bat da. Hexapoda taldeko artropodoak dira.
FC Lugano
Historia
1908 urtean sortu zen eta urrezko garaia 1938 eta 1952 artean izan zuen, hiru aldiz liga irabazi eta beste hirutan bigarren egin baitzuen. Kopa bat ere irabazi zuen eta beste bi final ere jokatu zituen. Ondoren beste bi kopa irabazi zituen, 1968 eta 1993an.
2004an diru arazo larriengatik jeitsiarazia izan zen eta taldea birsortu behar izan zen. Azken urteetan berriz ere puntako postuetan ibili da.
Feomelanina
Feomelanina tegumenturiko melanina bigarren tiporik zabalduena da. Kolore hori-gorrixka da, eta tiporik hedatuena, eumelanina, berriz, kolore beltzekoa. Kopuru handian egoteak tegumentuei kolore gorri ematen die. Izpi ultramoreek konposatu kartzinogenotan deskonposatzen dute. .
Servas (Ain)
Servas (Ain) Ain departamenduko Frantziako udalerria da, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.
Jože Plečnik
Jože Plečnik (Ljubljana, Eslovenia, 1872 urtarrilaren 23 - Ljubljana, 1957 urtarrilaren 7) esloveniar arkitekto famatua izan zen, Ljubljana hiriko hainbat eraikin eta espazio publiko garrantzitsu proiektatu zituena.
Chretienella
Chretienella Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Chretienella vaucheri da.
Jože Plečnik
Bizitza
1894tik 1897ra Plečnik-ek Otto Wagner Vienako arkitekto ezagunarekin ikasi zuen, eta berekin lan egin zuen 1900 arte. Garai honetan Vienako Sezession mugimenduarekin bat egin zuen, arkitektura historikoan agertzen diren apaindura motiboak ukatzen zituena, ornamentazio organiko berri baten alde eginez. 1900tik 1910era Vienan egin zuen lan, Langer etxea (1900) eta Zacherl apartamentu eraikina (1903-05) direlarik obra aipagarriak. Obra goiztiar hauek Wagnerrengan tipikoak den antolamendu arrazionala agertzen da, eta Sezession mugimenduko motibo organikoekin apainduak daude. Espiritu Santuaren eliza (Viena, 1910-13) aipagarria da in-situ hormigoia erabiltzen duelako bai egitura bai kanpo azala gauzatzeko, eta baita ere bere klasizismoaren abstrakzio bat den lengoaiagatik.
1911n Plečnik Pragara joan zen, arte eta artisautza eskolan irakatsi zuelarik. Arkitektura klasikoaren printzipioetan eta arte herrikoiaren uztarketa proposatzen zuen bere irakasgaietan, eta 1920ko kubismo Txekiarra definituko zuten arkitekto belaunaldian influentzia garrantzitsua izan zuen. 1920an Pragako gazteluaren berritze lanetan hasi zen, Txekiako hiriburua menperatzen duen Erdi Aroko eraikin ikusgarria. 1920tik 1934era Plečnikek hainbat proiektu burutu zituen gazteluan, besteak beste lorategi eta patioen berriztatzeak, monumentu eta eskultura berrien kokatzea eta barne espazio berrien gauzatzea, horien artean “Plečnik aretoa” (1930), koloma doriko abstraktuen hiru lerro dituena.
1921an Ljubljanara itzuli zen, Ljubljanako Unibertsitateko irakasle bezala, eta bertan jarraituko zuen hil arte. Ljubljana da hain zuzen ere arkitekto honen handitasuna antzeman daitekeen lekua. 1920 eta 1930 hamarkadetan izugarrizko lana egin zuen Ljubljana transformatzeko, zubi berriak, ibai ertzaren transformazioa, merkatu eraikinak, kioskoak, iturriak, plazak, parkeak, hilerri berri bat eta beste hainbat ekipamendu publiko gauzatuz. Eraikin aipagarrienak San Frantzisko Eliza eta Vzajemna aseguru konpainiaren bulegoak. Beharbada bere obrarik garrantzitsu eta ezagunena Unibertsitateko Liburutegiaren eraikin ikusgarria da.
Bigarren Mundu Gerraren ostean Jugoslaviako erregimen komunista berriak mesfidantzaz ikusi zituen Plečnik-en arkitektura klasikoaren berrirakurketa eta bere katolizismo militantea. Bere irakasle funtzioak gutxitu ziren eta gero eta enkargu gutxiago izan zituen, nahiz eta zenbait monumentu txiki, iturriren bat, eta elizen berritzeak egin zituen 1950 hamarkadan. 1957 urtean hil zen eta estatu hileta egin zen bere omenez berak proiektaturiko Žale hilerrian.
Plečniken lana, forma klasikoen berrerabilpen ikoniko eta ezohizkoaren adibide garbia, 1960 eta 1970 hamarkadetan ahaztua izan zen. 1980 eta 1990 hamarkadetako postmodernismoak berreskuratu zuen, motibo eta forma klasikoen berrirakurketa berriaren eskutik.
Litoria umarensis
Litoria umarensis Litoria generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Cochlevalva
Cochlevalva Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Parachronistis fumea da.
Alberto Ladrón
Alberto Ladrón Arana (Iruñea, 1967ko abuztuaren 1a - ) euskal idazlea da. Maisutza eta psikologia ikasia. Fantasiaren eremukoa izan zen bere lehenengo eleberria, Itzalaren baitan (Irun Hiria saria). Geroztik, misterioaren alorra landu du gehienbat: Xake Mate (Agustin Zubikarai saria), Eguzki beltzaren sekretua eta Arotzaren eskuak.
Township
Townshipa, Hegoafrikan, auzune pobrea eta azpiegitura eskasekoa da, ez-zurien bizilekua dena. XIX. mende hondarrean hasi eta apartheidaren amaiera arte eraikiak, hiri bakoitzak gutxienez bat dauka, erdigunetik ez oso urrun. Bertako biztanleen bizi maila apurka gora doan arren, herrialdeko biztanlerik txiroenak bertan bizi dira, askotan metalezko xaflez eraikitako gela txikietan.
Township handienak
Hegoafrikako township handienak 2011ko erroldaren arabera::
Tyto glaucops
Tyto glaucops Tyto generoko animalia da. Hegaztien barruko Tytonidae familian sailkatua dago.
Cephalophus natalensis
Cephalophus natalensis Cephalophus generoko animalia da. Artiodaktiloen barruko Cephalophinae azpifamilia eta Bovidae familian sailkatuta dago
Prusy
Biztanleria
2007an Prusy udalerrian erroldatutako biztanleak 106 ziren. Familiak 48 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2000. urtean Prusy udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Tirosinasa
Tirosinasa (monofenol monooxigenasa) fenolen oxidazioa katalizatzen duen entzima bat da (tirosina bezala) eta landare eta animalietan hedatua dago. Tirosinasa landare eta animalien ehunetan dagoen entzima kuprifero bat da, oxidazio bidez melanina eta tirosinaren beste pigmentu batzuen ekoizpena katalizatzen duena.
Pertsona baten tirosinasaren genea mutatzen denean, albinismoa du, 20.000 pertsonatik batek pairatzen duen gaixotasun hereditarioa.
Pseudomonas
Genero honetako ezaugarri biokimiko nagusiak honako hauek dira:
Pseudomonas asko plasmidoen eramaileak dira.
Materia organikoa degradatzeko eta karbono-molekula ugari katabolizatzeko duen ahalmen handia dela eta, Pseudomonas-ek zeregin garrantzitsua burutzen du ekosistemen mantentzean, ingurugiroaren kalitatea hobetuz, oso kaltegarria izan zitekeen molekula organikoen pilaketa ekidinez.
Patogenia
Pseudomonas gehienak saprofito ez-kaltegarriak dira. Hala ere, gutxi batzuk giza zein landareen patogenoak izan daitezke.
Giza-patogenoen multzoan Pseudomonas aeruginosa azpimarratu behar da. Bakterio hau ez da patogeno hertsia, oportunista baizik. Horrek esan nahi du infekzioak sortzen dituela immunitate-sistema ahula dutenengan. Klinika eta ospitaleetan jarduten du batez ere mikrobio honek, bertan baitaude gaixo immunogutxitu gehienak. Lehen mailako arazoa da Pseudomonas aeruginosa-k ospitaleetako gaixoengan sortzen dituen infekzioak, bakterioak erresistentzia handia garatu baitu antibiotiko askorekiko.
Landare-patogenoen artean Pseudomonas syringae da aipatu beharrekoa.
Buzoești
Buzoești Errumaniako udalerri bat da, Argeș konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
East Moriches (New York)
East Moriches Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Suffolk konderrian kokatuta dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Buzoești
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Et Dieu… créa la femme
Et Dieu… créa la femme (Euskaraz, "eta Jainkoak... emakumea sortu zuen")1968ko Roger Vadim frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da, Brigitte Bardot sex symbol bilakatu zuena.
Argumentua
Juliette umezurtzak Saint-Tropezko gizonen bihotzak txikitzen ditu. Hiru gizon neskatoaren amodioa lortzeko borrokatuko dute.
Txetxen
Txetxena (Нохчий, Nokhchiy; antzinako txetxeneraz: Нахчой, Nakhchuoi) Iparraldeko Kaukasoko talde etnolinguistikoa da. Gehienak Txetxenian bizi dira. Beren hizkuntza, txetxenera, kaukasiarra da, Ipar-Ekialdeko taldekoa. Gehienak musulman sunitak dira.
Calliphylla
Calliphylla Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Calliphylla retusa da.
Rossjapyx
Rossjapyx Dipluraren barruko Japygidae familiako genero bat da. Hexapoda taldeko artropodoak dira.
Litoria umbonata
Litoria umbonata Litoria generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Bustuchin
Bustuchin Errumaniako udalerri bat da, Gorj konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Nigel Hawthorne
Sir Nigel Barnard Hawthorne(Coventry, 1929ko apirilaren 5 - Hertfordshire, 2001eko abenduaren 26), ingeles aktore bat zen.
DC Comics
DC Comics AEBtako komiki argitaletxe bat da. DC hizkiak "Detective Comics" izenaren laburdura da, hain zuzen ere konpainiaren lehenbiziko komikietako baten izenburua. 1934an Malcolm Wheeler-Nicholsonek sortu zuen. Egoitza New York hirian du.
Oakdale (New York)
Oakdale Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Suffolk konderrian dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
DC Comics
Mundu mailan komiki argitaletxe handi eta garrantzitsuenetakoa da, bereziki superheroien atalean espezializatua dago. Bere superheroi ezagunenak honakoak dira: Superman, Batman, Wonder Woman, Flash, Green Lantern, Aquaman eta Green Arrow, eta superheroi taldeen artean Justice League, Justice Society of America edo Teen Titans daude. Bestelako komiki ezagunen artean Watchmen, V for Vendetta, Preacher, Hellblazer, The Sandman daude.
1970eko hamarkadatik aurrera Marvel Comics argitaletxearekin superheroien komikien lehia izan du. DC argitaletxearen superheoiak "pijama superheroiak" edota "jainko edo jainkosa itxurako superheroi zurbilak" direla esan ohi da, aldiz Marvel argitaletxekoek sakontasun psikologiko handiagoa eta gizakien egunerokotasuneko arazo eta ahulezia gehiago dituztela aipatu ohi da.
Inkubazio epea
Mikrobio batek infektatzen duenean ez du segituan gaixotasun infekzioso bat sortzen. Denbora-tarte bat behar du mikrobioak gaitzaren sintomak sortu ahal izateko. Inkubazio epea oso aldakorra da mikrobio eta gaitzaren arabera. Gripearen kasuan inkubazio epea oso laburra da (1-3 egun), salmonelosiaren kasuan ere (6-48 ordu), baina HIESaren kasuan, aldiz, edo legenarraren kasuan oso luzea izan daiteke (urte luze batzuk).
Posible da ere mikrobio batek infektatzea baina infektatutako gizabanakoak inoiz ez sufritzea gaitzaren sintomak. Hau da eramaile osasuntsuen kasua. Gizabanako batek, esaterako, Streptococcus bakterio patogenoa eztarrian eraman dezake inongo patologia (amigdalitis, faringitis...) izan gabe.
Hainbat faktorek eragin handia dute inkubazio epearen iraupenean: mikrobio patogenoaren birulentzia, ostalariaren immunitatea, infektatzen duen mikrobio patogenoaren kopurua, mikrobioaren sarreragunea, etab.
NA-2540
edo Almandoz-Irurita errepidea Nafarroa Garaiko errepide bat da. Errepidea errepide nagusia eta  errepide lokala lotzen du.
Errepidea 9,15 kilometrokoa da.
Historia
Baztan udalerriko Almandoz eta Irurita arteko bide zaharra ibilgailuen zirkulaziora egokitzearen emaitza da errepidea.
Udalerriak
Hauek dira errepideak zeharkatzen dituen udalerriak:
Jacinto Antonio Etxeberri
Jacinto Antonio Etxeberri Rober (Donostia, Gipuzkoa, 1625 - 1673ko iraila) zientzialaria eta militarra izan zen. 1640an itsasoko amirala zen, eta geroago Indietako Armadako jenerala. Ontzigintza eta itsasketa gaietan jakituna.
Nesquik
Nesquik Nestlé suitzar multinazionalak ekoiztutako kakao hautsa da.
1948an AEBetan Nestlé Quik Chocolate Powder izenez sortu zen. Produktuaren helburua desegitean esneari txokolatearen antzeko zaporea ematea da. Bere osagai nagusiak azukrea, kakaoa, kanela, soja, gatza eta beste zenbait dira.
Santurtzi Zaharra
Santurtzi Zaharra hiri sardina-saltzaileko erdigunea eta auzo zaharra da, arrantza-portuaren inguruan kokatutakoa. Murrieta etorbidetik hasita, Txitxarra eta Parke zentraletik pasatu eta Itsasalde etorbidera heltzen da auzoa.
Bizkaibus
Bilbo, Barakaldo, Sestao, Balmaseda, Zalla, Muskiz, Trapaga, Abanto-Zierbena eta EHUrako autobusak, bidetik Portugalete, Ortuella, Sopuerta edo Galdamesetik pasatzen direla.
Altze
Altzea (Alces alces) Europa, Asia eta Ipar Amerikako ipar basoetan bizi den ugaztuna da.
Taxonomia
Ikerlari batzuek Eurasiar Altzea (Alces alces) eta Amerikar Altzea (Alces americanus)espezie ezberdintzat badauzkate ere, bi espezie horien arteko hibridazio gune zabal bat dago siberia erdialdean eta mongolia iparraldean.
Hedadura
Altzeak Amerikar kontinenteko Iparreko muturrean eta Europa eta Asiako iparraldeko herrialdeetan (Finlandia, Suedia, Norvegia, Errusia) bizi dira bereziki. Erdi Aroan Europa erdialdeko eta ekialdeko basoetan oraindik aurki zitezkeen altzeak, baina denbora igaro ahala sarraskituak izan ziren leku hauetan. Azken hamarkadetan babes neurriek altzearen populazioaren gorakada ekarri dute, eta berriro aintzinako hedadura berreskuratzen hasiak dira hegoalderantz, eta tundrara zabaltzen iparraldean. Egun Polonian, Txekiar errepublikan, Alemania eta Austrian aurki ere daitezke altzeak.
Ezaugarriak
Udan bakarka edo familikideen talde txikitan bizi diren arren, neguan, araldia igarota, 5 eta 10 laguneko saldotan elkartzen dira. Aldizkako migrazioak alde batera utzita (populazio dentsitateak eta araldiak bultzatuak) altzeak lurraldekoiak dira, beren lurraldea babesteko inolako ohiturarik ez izan arren. Zuhaitz eta zuhaisken hosto eta adaxkak, uretako landareak eta kimuak dituzte elikagai. Ikusmen kaxkarra dute, batez ere usaimena eta entzumena erabiliz gidatzen dute beren burua.
Araldia Iraila eta Azaroa artean izaten da, adarrak Azaroa eta Abenduan erortzen zaizkie eta kumeak Apirilaren bukaeratik Ekainerarte izaten dituzte.
Larrua eta hezurrengatik edota jateko ehizatzen dute, baita kirol edo denborapasa moduan. Ehiza da mendeetan zehar altzearen populazioa jeitsi izanaren arrazoi nagusia. Gaur egun bi millioi inguru altze daude, Eurasia eta Iparramerikan banaturik. Errusian haragia eta esnea sortzeko eta gurdiak gidatzeko etxekotua izan da.
Orignal deituraren jatorria
1674an, Frantziako errege Louis XIV.a Frantziakoak jaurerri karta eman zion Ottawa ibaiaren ertzeko herrixkari. Horrenbestez, Frantzia Berriko herri horren euskal jatorriko izena ofizial bihurtu zen, eta gaur egun, Champlain udalerriaren barruan egon arren, 2.000 biztanle inguruko herrixkak izena atxikitzen du. Jatorriz orein saldoek gune horretan zeharkatzen zuten Ottawa ibaia, eta horregatik frantsesek Pointe à l’Orignal (Oreinaren gunea) izena eman zioten kokaguneari.
Euskal arrantzaleak XVI. mendeko lehen erdialdean hasi ziren Ternuako sardetan balea eta bakailaoa harrapatzen. Izotzak neguan etxera itzularazi arren, Ipar Amerikako ekialdeko kostaldean behin-behineko kokalekuak finkatu zituzten, bakailaoa lehortzeko eta Europan hain preziatua zen balea olioa prestatzeko. Samuel de Champlain edota Marc Lescarbot frantziar kolonoek jaso zutenez, euskaldunek, oro har, bertako biztanleekin harreman onak omen zituzten eta frantziarrak euskaldunen ezagutzaz baliatu ziren kostalde hotz haiek konkistatzeko. Euskal arrantzaleen interesak itsasora mugatzen zirenez, ez zuten arrasto handirik utzi: dozena erdi bat krosko aurkitu dituzte, zeramikazko objektu batzuk, hezurrak, teila gorrien arrastoak...
Euskaldunek lurralde horietan munduko zerbidorik handiena, Alces alces espeziekoa, topatu zuten. Eta adar zabaleko oreinari, oreina esan zioten. 1550-1580ko hamarkadetan, euskal arrantzaleen jarduerak goia jo zuen. Baina handik aurrera Atlantikoa zeharkatzeko bidaiak behera egiten hasi ziren, hainbat arrazoi medio: balea populazioa murrizten hasia zen; kontinente zaharrean Espainia eta Frantzia elkarren aurkako gerran zirela aprobetxatuz, britainiarrak eta holandarrak hasi ziren ur haietaz jabetzen; Frantzia Berria indartu ahala, Hegoaldeko euskaldunentzat geroz eta toki gutxiago zegoen han; eta, gainera, kolonizatzaile berrien asmoak ikusita, bertako herriak, inuitak nagusiki, liskarrean hasi ziren.
Quanah (Texas)
Quanah Texasko hiri bat da. Hardeman konderrian kokatua dago. 2010ean 2,641 biztanle zituen, 9 kilometro koadrotan banatuta.
Eurozentrismo
Eurozentrismoa, Europa eta bere kultura zibilizazioren motorra eta erdigunea dela adierazten duen edozein jarrerari, eboluzioari loturiko ikuspegi intelektualari eta historiografikoari deitzen zaio. Ikuspegi honen arabera, Europako historia eta Historia Unibertsala gauza bera dira. Eurozentrismoa etnozentrismo mota bat da.
Eurozentrismoak (etnozentrismo gainerako formak bezala), aurreiritzi kognitiboa eta kulturala ere baden heinean, eskema kultural finko batzuek eragindako esperientzia historiko lineal baten existentzian sinisten du. Eskema kultural horiek Europako historiak emandakoak dira, eta hala, europarrak ez diren gainerako ibilbideak burutu gabeak edo traketsak kontsideratzen ditu.
Terminoa
Eurozentrismo terminoa Samir Amin ekonomistak asmatu zuen 1988an. Halere, Europa-zentriko (Europe-centric) adjektiboa XX. mendearen hasieran erabiltzen hasi ziren. Zehazki, Karl Haushofer idazle eskuindar alemanaren idazkietan agertzen da 1920ko hamarkadan, Ozeano Bareko geopolitikaren inguruan egin zuen lan batean (Geopolitik des pazifischen Ozeans, 1925).
Eurozentrismoaren bazterketa akademikoa
Enrique Dussel-ek azaltzen du XVIII. mendean, Europa Modernoak eta “barbaroak”, ibilbide historiko lineal bat asmatu zuela Antzinako Grezia, Erromatar Inperioa eta Europa Modernoa lotzen dituena. Ordutik, ibilbide hori kontakizun historikoaren oinarrizko eskema ideologiko gisa erabili izan da.
Historiaren ikuskera eurozentriko hori historiografiari eta soziologiari loturik joan da gaur egun arte, nahiz eta zenbait historialarik esfortzu handia egin, bereziki XX. mendean, giza esperientzia bere osotasunean ulertzen eta azaltzen. Historialari modernoek adierazi ahal izan zuten XIV eta XV. mendeen arteko txinatar teknologia aurrerapenak europartzat hartu izan zirela iraganean. Hala, papera, iparrorratza, bolbora, inprenta modernoaren aurrekaria eta burdinurtu-galdategiak Txinan asmatu ziren Europan baino askoz lehenago. XX. mende amaierako ikerketek azaldu zuten oraindik ere Aro Modernoan Asia zela ekonomikoki munduan nagusiena. 1500 urtearen inguruan, Ekialde Ertainak, Indiak eta Txinak munduko ekoizpenaren %60a egiten zuten, eta 1800a baino zerbait lehenago, %80a. XVIII. mendean zehar, Indiako oihalak Frantziara eta Ingalaterrara estensiboki esportatzen ziren. Eta txinatar produktu industrial asko Amerika kolonialean zein Europan aurkitzen ziren XVII. mendea geroztik. Estimatzen da espainiarrek Ameriketan ateratako zilarraren %75a Txinan amaitu zuela bertako produktu manufakturatuen ordainean. Europar Iraultza Industrialak soilik irauli zuen oreka hori, eta hori, konkista militarrekin loturik, europar potentziek Asiako zati handi bat kontrolatzera pasa ziren.
Tyto capensis
Tyto capensis Tyto generoko animalia da. Hegaztien barruko Tytonidae familian sailkatua dago.
Heudicourt (Somme)
Heudicourt Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Heudicourt udalerrian erroldatutako biztanleak 509 ziren. Familiak 200 ziren, horien artean 60 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 44 bakarrik bizi ziren emakumeak), 52 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 72 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 253 etxebizitza zeuden, 208 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 17 bigarren erresidentzia ziren eta 28 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 253etxeak ziren. 208 etxebizitza nagusietatik 149 bere jabearen bizilekua ziren, 53 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 12 etxek bi gela zituzten, 38 etxek hiru zituzten, 59 etxek lau zituzten eta 99 etxek bost zituzten. 130 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 98 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 73 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 301 ziren, horien artean 191 aktiboak ziren eta 110 inaktiboak ziren. 191 pertsona aktiboetatik 160 lanean zeuden (93 gizon eta 67 emakume) eta 31 langabezian zeuden (17 gizon eta 14 emakume). 110 pertsona inaktiboetatik 35 erretiraturik zeuden, 21 ikasten zeuden eta 54 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Heudicourt udalerrian 205 unitate fiskal zeuden, 505 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.136 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 15 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen eta 2 igeltseroak.
2000. urtean Heudicourt udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.284 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Michael Winterbottom
Michael Winterbottom (Blackburn, Lancashire, Ingalaterra, 1961eko martxoaren 29a) britainiar film editore, ekoizle eta zuzendaria da. Lehenbiziko lanak Britania Handiko telebistarentzat egin zituen. 1995ean pantaila handirako aurreneko filma zuzendu zuen: Butterfly Kiss. Hiru lanekin -Welcome to Sarajevo, Wonderland eta 24 Hour Party People- Canneseko Zinemaldian parte hartu du, eta Genova filmarekin Zuzendari Onenaren Zilarrezko Maskorra eskuratu zuen 2008ko Donostiako Zinemaldian.
The King of Laois March
The King of Laois March (euskaraz Laoiseko Erregearen Martxa) antzinako irlandar doinu zaharra da. Laois erresumako erregearen omenez konposatua izan zen.
Capnosema
Capnosema Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Capnosema celidota da.
Microsoft
Microsoft (Microcomputer Software) Estatu Batuetako informatika-enpresa bat da, Bill Gates eta Paul Allenek sortua, munduko garrantzitsuena konputagailuen  software-merkatuan. Bi sortzaileek oraindik ere akziodun nagusiak izaten jarraitzen dute. Besteak beste, oso erabiliak diren DOS eta Windows sistema eragileak sortu ditu.
Cephalophus niger
Cephalophus niger Cephalophus generoko animalia da. Artiodaktiloen barruko Cephalophinae azpifamilia eta Bovidae familian sailkatuta dago
Microsoft
2009an Espainiako Errealitate Eleaniztunaren Sustapen Saria jaso zuen.
Litoria vagabunda
Litoria vagabunda Litoria generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Meizhou
Inguru naturala eta kokapena
Prefektura mailako Meizhou hiriaren mugakideak honakoak dira: Heyuan hiria mendebaldean, Chaozhou hiria hego-ekialdean, Jieyang hegoaldean, Shanwei hego-mendebaldean, Jiangxi probintzia ipar-mendebaldean, eta Fujian probintzia ipar-ekialdean.
Scottojapyx
Scottojapyx Dipluraren barruko Japygidae familiako genero bat da. Hexapoda taldeko artropodoak dira.
Xanti Iparragirre
Xanti Iparragirre Perurena (Errenteria, 1934ko uztailaren 25a - Eskoriatza, 2022 urtarrilaren 2a) euskaltzale, herrigintzan ekintzaile eta bertsolari zein bertsozalea izan zen. Lehen bertso-eskolaren sortzailea izan zen Leintzen (Eskoriatzako Almen ikastolan), Patxi Goikolearekin eta Joanito Akizurekin batera. Hain justu ere, bertsolaritza haur eta gazteengana hurbiltzeko egindako ahaleginean nabarmendu zen.
Bizitza
Errenteriako Añarbe baserrian jaio zen 1934an, gerora izen bereko urtegiaren eraikuntzak estali zuena. Hamasei urtera arte etxean lan egin zuen, gero basomutil aritzeko. Eraikuntzan ere aritu zen.
1958an ezkondu eta Eskoriatzara joan zen bizitzera, 25 urterekin, eta bost seme-alabaren aita izan zen. Kooperatibetan aritu zen lanean. 1981ean iheslari politiko bilakatu zen eta 22 urtez Ipar Euskal Herrian bizi izan zen errefuxiatu gisa. Marixol Iparragirre presoaren aita zen. Ipar Euskal Herrian ere bertso irakasle aritu zen urte luzez. 2003an itzuli zen berriro Eskoriatzara.
Bizitza gogorra egokitu arren, aitzindaria izan zen bertsolaritza eskolara sartzen eta berak ere bertsoa baliatu zuen barrua husteko baliabide gisa, "Biziaren azala" liburuan ageri den legez.
Bertso eskolen sortzable
Talde giroa egitea izan zuten helburu, bertsoaren bidez euskara eta euskal kultura lantzea. Almen ikastolan larunbat goizetan ematen zuten bertsolaritza, eta Eskolarteko Txapelketak prestatzeko garaia iristen zenean, Apotzaga auzoko elkartean afariak antolatzen zituzten, ikasle gaztetxoak lehenik pilotan arituz, ondoren elkarrekin afalduz eta afalostean bertsotan jarriz.
Ljubljana
Ljubljana (eslovenieraz ahoskatua, Laibach, Lubiana), Esloveniako hiriburua da, Ljubljanica ibaiak Sava ibaia aurkitzen duen puntuan kokatua, Erdialdeko Eslovenia eskualdean, Alpeak eta itsaso Adriatikoaren artean. 2013ko erroldaren arabera, 282.994 biztanle zituen.
Xanti Iparragirre
Bertso eskolen sortzable
Leintz bailarako ikasleak biltzen ziren bertan, eta bertsolari on askoak atera zituzten irakasle hauek. Bertso eskola honetako ikasle izan ziren, besteak beste: Aitor, Iñaki eta Jon Sarasua, Arantzazu Loidi, Jon Iñaki Izarzelaia, Danel Goikolea, Felix Iñurrategi, Saioa Arando, Ainhoa Agirreazaldegi... Gainera, urte guzti horietan jasotako esperientziak 'Biziaren Azala' liburuan ere jaso zituen.
Iparraldean bertso irakasle
1981ean Iparraldera errefuxiatu behar izan zen, bertan 22 urte pasa zituen. Bertan ere aritu zen bertso irakasle moduan.
Ljubljana
Geografia
Esloveniako erdialdean dago, Ljubljanako lautadan, Alpeen eta Karst eskualdearen artean. 163'8 km²-ko azalera dauka. Sava ibaiaren lautada alubialean dago, eta alde zaharra gazteluaren muinoa (Grajski grič) inguratzen duen Ljubljanica ibaiaren ertzetan zabaltzen da. Hiria 295 metroko altueran dago eta gaztelua, 366 metroan. Hiriko punturik garaienak Grmada mendia (676 m) eta Šmarna Gora mendia (669 m) dira.
Xanti Iparragirre
Oholtza gainean bertsolari
Ez da oso ezaguna bere bat-bateko bertsogintza. Ordizia n, 1961-62an egin zuen jendaurreko lehena,  22 bertsolarik parte hartu zuten txapelketa batean.
Txapelketeta hauetan parte hartu zuen:
- 1962ko Gipuzkoako Txapelketan.
Ljubljana
Geografia
Ljubljanak hainbat lurrikara izan ditu, bai eta uholdeak ere, azkena 2010ean. Hori dela eta, Gruber ubidea eraiki da.
Xanti Iparragirre
Txapelketeta hauetan parte hartu zuen:
- 1964ko Gipuzkoako Txapelketan.
Ljubljana
Historiaurrea
K.a. 2000 urtean Ljubljanako padurak populatuak izan ziren. Palafitoetan bizi ziren, zutabeen gainean eraikitako etxebizitzetan, eta ehiza eta arrantzan aritzeaz gain, nekazaritza apur bat ere egiten zuten biztanleek. Kanoak erabiltzen zituzten paduran mugitzeko. Iliriarrak (lapydes) eta ondoren Taurisci leinu zeltiarra iritsi ziren.
Sepahan Airlinesen 5915 hegaldia
Sepahan Airlinesen 5915 hegaldia 2014ko abuztuaren 10ean, Teherango nazioarteko aireportutik hiru kilometro ipar edo ipar-mendebaldera istripua izan zuen hegaldi bat izan zen.
Burgue-Erreiti
Burgue-Erreiti ([buʁ̞ɣue eʁeti]) Nafarroa Behereko udalerria da. 1999an, 112 biztanle zituen eta Agaramont eskualdean dago kokaturik.
Geografia
Biduze ibaiak udalerria gurutzatzen du.
Udalerri mugakideak
Bearnorekin ere mugakidea da ekialdean.
Queen City (Texas)
Queen City Texasko hiri bat da. Cass konderrian kokatua dago. 2010ean 1,476 biztanle zituen, 9.18 kilometro koadrotan banatuta.
Sepahan Airlinesen 5915 hegaldia
Istripua
09:18an izan zen ezbeharra. Irten eta minutu gutxira, zuhaitz batzuen kontra jo zuen airekoak. Teherandik Tebas aldera zihoan Taban Airlines konpainiako hegazkina, motorretako bat hondatu zitzaionean, istripua eraginez. Taban Airlines konpainiaren hegazkin batek izan zuen ezbeharra, Azadi estadioaren inguruan.
Hegazkina
Hegazkina Antonov-140 modelokoa zen, Iranen bertan eginikoa.
Burgue-Erreiti
Historia
1973ko urtarrilaren 1ean, Burgue, Erango eta Erreiti herriak batu egin ziren udalerri bakar bat osatzeko. 1977ko azaroaren 15ean, Erango berriz bihurtu zen independente. Dena dela, Burgue eta Erreitik baturik jarraitzen dute gaur egun.
Sepahan Airlinesen 5915 hegaldia
Bidaiariak eta eskifaia
40 pertsona istripuaren tokian bertan hil ziren eta zortzi lagunek bizirik ateratzea lortu zuten, ISNA albiste-agentzia irandarrak jakitera eman zuenez.
Bizirik irautea lortu zuten zortzi pertsonetatik –lau gizon eta lau emakume- bost familia bereko kideak ziren, ume bat barne. Ordura arte zabaldutako datuen arabera, hildakoen artean zazpi haur zeuden.
Ikerketa
Agintariek eskuratu zituzten kaxa beltzak, eta ikerketa bat abiatu zuten, gertatutakoa argitzeko.
Burgue-Erreiti
Demografia
Oharra: 2005eko biztanleria, INSEEk emaniko behin-behineko datua da. 1968 arteko datuak Burgueri dagozkio, 1975ekoa Burgue-Erango-Erreitiri eta soilik hortik aurrerakoak dira egungo Burgue-Erreiti udalerrikoak.
Xanti Iparragirre
Txapelketeta hauetan parte hartu zuen:
- 1966ko Gipuzkoako Txapelketan.
Burgue-Erreiti
Jaiak
Herriko jaiak abuztuaren 15ean. Jai patronalak uztailaren amaieran.
Jedi Banaketa Handia
Jedi Banaketa Handia edo Lehen Zisma Handia, George Lucasen sortutako Star Warseko fikziozko istorioko gertakari bat da.
Burgue-Erreiti
Euskara
Burgue-Erreitiko euskara Beskoitzeko hizkera da, nafar-lapurteraren barnean, sortaldekoa.
Jedi Banaketa Handia
Historia
Errepublika Galaktikoa apenas irten zen galaxiako nukleotik. Mende bat zeraman existitzen, Jediekin batera. Yavingo Guduaren aurreko 24.900. Urtea zen. Eroritako jedia edo jedi beltza zen Xendorrek Jediak biltzen zituen. Horien artean, indartsuena eta nabarmenena Krisfor zen. Berriki aurkitua izan zen alde ilunari buruz hitzegitean Jedien aurka borrokatu eta flota bat osatu zuen.
Xanti Iparragirre
Txapelketeta hauetan parte hartu zuen:
- 1981ean Leintz bailarako txapelketan.
- 1985eko Euskal Herrikoan.
- 2002ko Iparraldeko Bertsu Ligan.
Azken agurra
Azken agurra urtarrilaren 4 an eman zioten, Eskoriatza ko San Pedro eliza n. Ostean udal pilotalekuan egin zioten omenaldia. Aurreskua, Danel Goikolea, Jon Sarasua eta Andoni Egaña bertsolariak eta Marisol Iparragirrere n bikotekide Mikel Albisu interbentzioa izan zituen, besteak beste, ekitaldiak. Marisol Iparragirre k kartzelatik bere aitari idatzitako hitzak ere izan ziren entzungai.
Ljubljana
Emona
K.a. 50 urtean erromatarrek gotorleku bat eraiki zuten eta inguruan Emona (Iulia Aemona) finkalekua sortuz joan zen. Legio XV Apollinaris legioak okupatu zuen. Emonak 5.000-6.000 biztanle ere izan zituen. 452 urtean, Atilaren hunoek erasotu zuten, bai eta ostrogodo eta lonbardiarrek ere. VI. mendean, eslaviarrak iritsi ziren inguru hartara eta IX. mendean, frankoen menpean ezarri ziren, magiarren erasoen beldur baitziren. Urte horietan, Emona gainbehera joan zen eta inguruan ezarri ziren eslaviarren gorakada gertatu zen.
Erdi Aroa
Ljubljanaren izen modernoarekin aurkitu izan diren lehenengo dokumentuak 1144koak (“Laibach” izen alemanez) eta 1146koak (“Luwigana” izenaz) dira. 1220an hiri-eskubideak lortu ondoren, Ljubljana Habsburgoenpean geratu zen 1335ean. 1461ean, apezpiku-jarleku bilakatu zen, eta Erdi Aroaren amaierarako Esloveniako gune kultural nagusia zen. 1529 eta 1599 artean, Ljubljanan komunitate protestante indartsua izan zen, harik eta Tomaž Hren apezpiku katolikoak jesuitak eta kaputxinoak ekarri eta protestanteak kanporatu zituen arte, nahiz eta une horretan Ljubljanaren biztanleen arteko % 5 baino ez zen katolikoa.
Aro modernoa
XVIII. mendean, arkitektu atzerritarrek hainbat eraikin altxatu zituzten, monasterio, komentu, eliza eta jauregiak, eta beraiekin batera estilo barrokoa etorri zen. Habsburgotarren nagusitasuna 1809 eta 1813 urteen artean soilik eten zen, Napoleondar Gerretan eta tarte horretan Ljubljana Frantziako Inperioaren Probintzia Ilirioen hiriburu izan zen. 1813an berriz ere Austria-Hungariako Inperioaren menpe geratu eta Karniolako hiriburu bihurtu zen. 1895ean Ljubljanak 31.000 biztanle zituela lurrikara gertatu zen eta hiriaren % 10 inguru suntsitu zen. 1.400 etxe erori arren, hildakoak gutxi izan ziren.
XX. mendea
1918an, Austria-Hungariako Inperioaren gainbeherarekin, Esloveniak, Kroaziak eta Serbiak sortutako estatuaren izenak gorabehera, Esloveniako gune nagusia izaten segitu zuen. Bigarren Mundu Gerran Italiak lehenengo eta Alemaniak gero okupatu zuten. Hiriaren inguruan 30 kilometroko luzerako alanbradak ezarri ziren. Gerra ostean izandako mendeku ekintzen ondorioz, hobi komun ugarik ere inguratu zuten Ljubljana.
Gerra ostean, Jugoslaviako Errepublika Federal Sozialistaren barneko Esloveniako errepublikaren hiriburu bilakatu zen.
Ekonomia
Ljubljanako jarduera ekonomikoa bigarren sektorean oinarritzen da, bereziki farmazia, petrokimika eta elikagai prozesamenduaren industrian. Ljubljanako burtsa Vienakoaren barnean dago 2008tik eta Esloveniako konpainia handienek osatzen dute.
Garraioa
Ljubljana Jože Pučnik aireportua hiritik 26 km iper-mendebaldera kokaturik dago. Tren geltokia Trenbide Pan-Europearren Sarean dago, zehazki esanda, Adriatiko iparraldea eta Europa Erdi eta Ekialdea lotzen dituen lerroan.