cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Leon-Gijon burdinbidea
Payaresko saihesbidea
2017ko ekainaren 15eko albisteen arabera, Espainiako Sustapen Ministerioak 2020an amaitu nahi ditu lanak, eta 2021ean hasi bidaiarien trafikoa. Leon-Robla tartea nazioarteko zabalerako hirugarren errei batekin amaituko da; zabalera mistoko bideak (edo 'hari hirukoitza') jarriko dira saihesbidearen mendebaldeko tunelean (filtrazioen arazoak konponduta), eta 25 kVCAko elektrifikazioa. Ekialdeko tunela zabalera iberiarreko trenbideekin muntatuta dago jada, balio anitzeko trabesarekin; horri esker, zabalera europereora aldatu ahal izango da edozein unetan; halaber, zabalera-trukagailu bat egongo da Campumanesen, linea dagoen bezala jarraituz, zabalera iberikoarekin eta 3 kVcc-rekin. Irtenbide hori, bidaiarientzako saihesbide esklusibo bat aldarrikatzen duten alderdi politiko batzuek kritikatua, arrazoi ekonomikoengatik justifikatuta dago. Asturiastik ordokia barruranzko salgaien trafikoa bidaiariena baino askoz ere garrantzi ekonomiko handiagokoa da, eta hala diote hainbat plataforma teknikok. Inaugurazioaren ondoren, Payareseko arrapala itxiko da, mantentze-gastuak oso altuak direlako eta iragarritako xedapenarekin, ez delako beharrezkoa.
Zenbait informaziok zalantzan jartzen dute lan epe horretan amaituko denik. Leon-Robla tartea hiru erreira egokitzeak eta Campumanesen hegalaren arazoak, oraindik egonkortasuna konpondu ez duenak, atzeratu egin dezakete inaugurazioa. Hala ere, ADIFek 2021eko otsailean iragarri zuen lanak laster amaituko zirela.
Campumanes - Gijon tartea
Asturias barruko zatiak bide konbentzionala hobetuko du, eta nazioarteko zabalerako erreiak gehituko dizkiote, baina lehenago aldi baterako zabalerako aldagailu bat jarriko dute Campumanesen.
Jamestown (Louisiana)
Jamestown Louisianaeko herri bat da. Bienville parrokian kokatua dago. 2010ean 139 biztanle zituen, 4.53 kilometro koadrotan banatuta.
Los Huertos
Los Huertos Segoviako udalerria da, Comarca de Segovia eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 165 biztanle zituen.
Jeanerette (Louisiana)
Jeanerette Louisianaeko hiri bat da. Iberia parrokian kokatua dago. 2010ean 5,530 biztanle zituen, 5.93 kilometro koadrotan banatuta.
Los desafíos
Los desafíos 1969. urtean Victor Erize, José Luis Egea eta Claudio Guerín zinema zuzendari gazteek zuzendutako film dramatikoa da. Filmak Donostiako Zinemaldiko Zilarrezko Maskorra irabazi zuen.
Lukavec u Hořic
Lukavec u Hořic Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 292 biztanle ditu eta 8,64 kilometro koadroko azalera. Jičíngo barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1349 urtean egin zen.
Diplothrix legata
Diplothrix legata Diplothrix generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Kansai eskualdea
Kansai eskualdea (関西地方) edo Kinki eskualdea (近畿地方) Japoniako Honshu uharteko erdi-hegoaldeko eskualdea. "Kansai" eta "Kinki" izenak, historikoki esanahi desberdina izan badute ere, gaur egun sinonimotzat har daitezke. Osaka, Kobe eta Kyotok osatzen duten Keihanshingo metropoli eremua Japoniako bigarren populatuena da Tokioko inguruaren ondoren. 2010ean, Japoniako Estatistika Bulegoaren arabera, 22.757.897 pertsona bizi ziren eskualdean.
Geografia
Kansai eskualdea Japoniako kulturaren eta historiaren gune nagusia da. Eskualdearen muina Osakak eta Kyotok osatzen dute, Kinki lautadan; handik, eskualdea estutu egiten da mendebalderantz Setoko Barne Itsasoaren alderantz, Himeji eta Kobe aldera. Iparraldean, Japoniako itsasoak mugatzen du eskualdea; hegoaldean, Kii penintsula eta Ozeano Barea ditu mugakide, eta ekialdean Ibuki mendiak eta Ise badia. Lau parke nazional ditu, osorik edo partez, eta Unescok Gizateriaren Ondare izendatutako bost gune.
Prefetura hauek osatzen dute eskualdea:
Banaketa administratiboa
Prefetura hauek osatzen dute eskualdea:
Batzuetan, Fukui, Tokushima eta Tottori prefeturak ere Kansai eskualdekotzat jo ohi dira.
Kansai eskualdeak 27.335,11 km²-ko azalera du, eta 830 bizt./km²-ko dentsitatea.
Hiriak
Kantō eskualdeko hiri handienak honako hauek dira
Hiri guzti hauek eta gehiago Keihanshingo metropoli eremuaren parte dira. Metropoli eremuak guztira 11,170 km²-tan 18.643.915 biztanle biltzen ditu. Honek Japoniako populazioaren %15a osatzen du.
Hyalinobatrachium nouraguense
Hyalinobatrachium nouraguense Hyalinobatrachium generoko animalia da. Anfibioen barruko Centrolenidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Schwesing
Schwesing Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Dar El Kebdani
Dar El Kebdani (ⴷⴰⵔ ⴻⵍ ⴽⴻⴱⴷⴰⵏⵉ, Dar El kebdani; دار الكبداني) Driouch probintzian dagoen herria da, Marokoko Ekialdeko eskualdean dagoena. 2004ko zentsuaren arabera 10,674 biztanle zituen. Aït Saïd rifatar leinuaren herriburua da.
Biola (Kalifornia)
Biola Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Fresno konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Boncourt (Eure)
Boncourt Frantziako udalerria da, Eure departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Boncourt udalerrian erroldatutako biztanleak 166 ziren. Familiak 54 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak), 19 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 23 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 75 etxebizitza zeuden, 61 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 74etxeak ziren. 61 etxebizitza nagusietatik 50 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 4 etxek hiru zituzten, 16 etxek lau zituzten eta 39 etxek bost zituzten. 39 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 20 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 37 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 116 ziren, horien artean 85 aktiboak ziren eta 31 inaktiboak ziren. 85 pertsona aktiboetatik 80 lanean zeuden (42 gizon eta 38 emakume) eta 5 langabezian zeuden (5 emakume eta 5 emakume). 31 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2000. urtean Boncourt udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Boutteville
Boutteville Frantziako udalerria da, Mantxa departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 37 etxebizitza zeuden, 23 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. Etxebizitza guzti hauek 37etxeak ziren. 23 etxebizitza nagusietatik 21 bere jabearen bizilekua ziren eta 2 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 4 etxek lau zituzten eta 17 etxek bost zituzten. 22 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 9 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 13 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 31 ziren, horien artean 24 aktiboak ziren eta 7 inaktiboak ziren. 24 pertsona aktiboetatik 21 lanean zeuden (11 gizon eta 10 emakume) eta 3 langabezian zeuden (3 emakume eta 3 emakume). 7 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden eta 1 ikasten zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2000. urtean Boutteville udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 177 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ituero y Lama
Ituero y Lama Segoviako udalerria da, Comarca de Segovia eskualdean dagoena. Jatorrian bi etxalde edo etxalde-multzo izango ziren, izen berezituarekin, baina herria egunean kasko bakarrean kokatzen da izen bikoitza izan arren, muino batean Piezga ibaiaren ondoan.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 313 biztanle zituen.
Mystus punctifer
Mystus punctifer Mystus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bagridae familian.
Macruronus maderensis
Macruronus maderensis Macruronus generoko animalia da. Arrainen barruko Merlucciidae familian sailkatzen da.
Leptoi
Leptoi bat neutrinoen kasuan -1/2 espina eta beste leptoien kasuan +/- 1/2 espina duen partikula bat da. Leptoiek ez dute elkarreragin nuklear indartsua jasaten. Leptoiek eta quarkek fermioien oinarrizko partikulen familia osatzen dute.
Leptoiek ez dute karga hadronikorik edo kolorezkorik. Sei leptoi existitzen dira, eta bakoitzak euren antipartikula du: elektroia, muoia, tau eta eurei lotutako hiru neutrino.
Four Bears Village (Ipar Dakota)
Four Bears Village Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. McKenzie konderrian kokatuta dago, Ipar Dakota estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Echiothrix centrosa
Echiothrix centrosa Echiothrix generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Gallinago megala
Gallinago megala Gallinago generoko animalia da. Hegaztien barruko Scolopacidae familian sailkatua dago.
Juarros de Riomoros
Juarros de Riomoros Segoviako udalerria da, Tierra de Pinares eskualdean dagoena.
Jean Lafitte (Louisiana)
Jean Lafitte Louisianaeko herri bat da. Jefferson parrokian kokatua dago. 2010ean 1,903 biztanle zituen, 15.18 kilometro koadrotan banatuta.
Aitor Zunzunegi
Aitor Zunzunegi Tapia (Legorreta, 2000 - ) atleta gipuzkoarra da, mendi lasterketatan aritzen dena.
Ibilbidea
COVID-19 pandemiak eragindako itxialdiaren ondoren mendi lasterketak seio hartzen hasi zen. Aiako Harria eta Ordiziako mendi maratoi erdia izan zituen aurreneko garaipenak, eta horrekin Goierri Kopa Traileko sailkapen orokorra irabazi zuen. 2022an hainbat lasterketa irabazi zituen.
Juarros de Riomoros
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 78 biztanle zituen.
Saint-Brice-sous-Rânes
Biztanleria
2007an Saint-Brice-sous-Rânes udalerrian erroldatutako biztanleak 167 ziren. Familiak 68 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 81 etxebizitza zeuden, 67 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 79etxeak ziren. 67 etxebizitza nagusietatik 50 bere jabearen bizilekua ziren, 16 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 16 etxek lau zituzten eta 37 etxek bost zituzten. 41 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 26 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 38 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 99 ziren, horien artean 78 aktiboak ziren eta 21 inaktiboak ziren. 78 pertsona aktiboetatik 72 lanean zeuden (38 gizon eta 34 emakume) eta 6 langabezian zeuden (4 gizon eta 2 emakume). 21 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Brice-sous-Rânes udalerrian 66 unitate fiskal zeuden, 151 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.501 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 2 administrazio publikoko enpresak ziren.
2000. urtean Saint-Brice-sous-Rânes udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Edgar Neville
Edgar Neville Romrée (Madril, - ibidem, ), Berlanga de Dueroko IV. kondea, zinema-zuzendaria eta antzerkigilea izan zen. 27ko belaunaldiko kidea izan zen.
María Esteve
María Esteve Flores (Mar del Plata, Argentina, 1974ko abenduaren 30a) aktorea da.
Biografia
Marisol (Pepa Flores) aktore eta abeslariaren eta Antonio Gades dantzariaren alaba zaharrena da. Bi ahizpa ditu: Celia Flores (abeslaria) eta Tamara Esteve (psikologoa). Hainbat lan egin ditu zineman, telebistan eta publizitatean; besteak beste, Emilio Martín-Lázaroren El otro lado de la cama filma eta Doctor Mateo telesaila. Telesail horretan agertzen den herriko Elena okinaren papera interpretatzen du. Me resbala umore- eta komedia-programan ere parte hartu du artista gonbidatu gisa. 2011ko uztailean ezkondu zen.
2004an, Antonio Gades Fundazioa sortu zuen, aitaren ondarea gordetzeko, eta orduz geroztik zuzentzen du.
Crécy-au-Mont
Crécy-au-Mont Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 316 ziren. Familiak 125 ziren, horien artean 30 pertsona bakarrekoak ziren (17 bakarrik bizi ziren gizonak eta 13 bakarrik bizi ziren emakumeak), 52 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 26 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 17 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 163 etxebizitza zeuden, 126 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 19 bigarren erresidentzia ziren eta 19 hutsik zeuden. 159 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 126 etxebizitza nagusietatik 99 bere jabearen bizilekua ziren, 25 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 5 etxek bi zituzten, 19 etxek hiru zituzten, 41 etxek lau zituzten eta 56 etxek bost zituzten. 85 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 53 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 63 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 208 ziren, horien artean 150 aktiboak ziren eta 58 inaktiboak ziren. 150 pertsona aktiboetatik 136 lanean zeuden (82 gizon eta 54 emakume) eta 15 langabezian zeuden (9 gizon eta 6 emakume). 58 pertsona inaktiboetatik 24 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 28 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Crécy-au-Mont udalerrian 113 unitate fiskal zeuden, 292 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.679 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen eta 2 higiezinen enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 iturgina, 1 argiketaria eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Crécy-au-Mont udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Joxe Austin Arrieta
Joxe Austin Arrieta Ugartetxea (Donostia, Gipuzkoa, 1949ko urriaren 26a) euskal idazlea da.
A través del fútbol
A través del fútbol 1962. urtean eginiko film dokumentala da. Antxon Ezeiza eta Elias Kerexetak egin zuten film hau Laponia Films produkzio-etxeari esker.
Joxe Austin Arrieta
Biografia
Filosofia eta Letretan lizentziatua (Filologia Erromanikoan) da. Euskara irakasle izana hainbat urtez. EUTGko Hizkuntz Eskolan eta Filosofia Fakultatean irakaslea ere izan da. Euskalgintzako beste hainbat alorretan ere ibilia da: UZEIrekin eta UEUrekin ere eginak ditu hainbat lan. 1982k erretiroa hartu zuen arte Kutxako itzultzailea izan da.
A través del fútbol
Filmean Espainiako futbolaren historia azaldu zuten, 1902tik aurrera eta beti garaiko politikarekin lotuta. Zentsura frankistak 30 mozketa baino gehiago agindu zituen.
Joxe Austin Arrieta
Biografia
Politikagintzari dagokionez, Herri Batasunaren Mahai Nazionaleko partaide eta hautetsia izan da Joxe Austin Arrieta. Besteak beste, Donostiako Udaleko zinegotzi izan zen aldi batez.
Kargu politikoak hartu izan ditu kulturaren eta euskararen alorrean eta Euskaltzain urgazle da 1996. urteaz geroztik.
Ibilbide literarioa
Poesia eta narratiba landu ditu gehienbat, bai eta literatura itzulpengintza ere.
Narrazioa
Bere lehen argitalpena Bidaia/Termitosti (Ustela, 1978) ipuin liburua izan zen. Geroago, 1997an, Arrietak Labur aroz (Txalaparta) argitaratu zuen, aurreko 22 urteetan idatzitako narrazioen bilduma. Lehen nobela Abuztuaren 15eko bazkalondoa (Gipuzkoako Aurrezki Kutxa), Elkar etxeak 1985ean berrargitaratua eta gaztelaniara itzulia (La sobremesa del 15 de agosto, Hiru, 1994) izan zen. 1978an Irun Hiria saria irabazi zuen lan honengatik eta 1979an Espainiako Kritika saria Euskarazko Narratibari.
Poesia
Hainbat poesia liburu idatzi ditu, hala nola, Arrotzarena/Neurtitz neugabeak (CAP-Kutxa, 1983), Bertso-paper printzatuak (Elkar, 1986), Mintzoen mintzak (Elkar, 1989), Graffitien ganbara (Kutxa, 1996) eta Orbaibar (Kutxa, 2003). 2001ean ''XX. mendeko poesia kaierak'' bilduman antologia poetiko bat eskaini zitzaion.
Itzulpengintza
Alor horretan, frantsesezko, ingelesezko, katalanezko eta alemanezko lanak euskaratu ditu. Marguerite Yourcenarren Hadrianoren oroitzapenak eleberriak toki nabarmena du euskarazko literatura itzulpengintzan eta Literatur Itzulpenaren Euskadi Literatura Saria jaso zuen 1991 urtean William Goldingen Eulien ugazaba (Lord of the Flies) liburuarekin.
Saiakera
Saiakera ere jorratu du, 2013an Berriro eta behin (euskara dela eta) lana argitaratu zuen, eta bertan bere bi idazki bildu zituen.
Raza (filma)
Raza (Arraza euskaraz), 1941eko José Luis Sáenz de Heredia zinema zuzendariaren gerra filma da, Jaime de Andraderen, Francisco Franco jeneralaren pseudonimoa, istorio batean oinarrituta. Bertan, Alfredo Mayo, Ana Mariscal, José Nieto eta Blanca de Silos aktoreek antzeztu zuten.
Francoren beraren ezaugarri batzuk aurki daitezke bertan, berari benetan gustatuko zitzaion bezala aurkeztuak. 1.650.000 pezetako aurrekontua izan zuen.
Sinopsia
Cosme Damian Txurrukaren ondorengoa den Pedro Churrucak lau seme-alaba ditu: Isabel, Pedro, José eta Jaime. Aita Kuban hilko da, Ameriketako Estatu Batuetako Itsas Armadaren aurkako misio batean bere buruaz beste eginez. Heriotza, uhartea saldu zuen Espainiako politikan nagusia den masoneriaren errua da. Hala ere, martiri bilakatu baino lehen, Pedrok bere semeei leinuaren izaera eskualdatu zien, almogavarren izaera hain zuzen ere.
Itsasgizona zen aita eta erlijio-deboto handia ama. Lau seme alaba dira familian: José, gudaria; Pedro, politikaria, eta bi erlijioso; Jaime eta Isabel. Espainiako Gerra Zibilarekin, Errepublikaren alde jarriko da politikaria eta errebeldeen alde gudaria. Fusilatzen saiatuko dira azken hau baina, exekuziotik bizirik irten ondoren, bat egingo du errebeldeekin. Hau eta gero, anaia erlijiosoa hilko dute, bere ordenako beste batzuekin batera. Errepublikari leial iraun duen anaiak traizioa egiten du azkenean, eta hiltzen dute. Gertakari hauen ondoren, gerra bukatzen da eta bere emaztegaiarekin elkartzen da protagonista.
Lukavice (Ústí nad Orlicíko barrutia)
Lukavice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.147 biztanle ditu eta 11 kilometro koadroko azalera. Ústí nad Orlicíko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1363 urtean egin zen.
Driouch
Driouch (ⴻⴷⴷⵔⵉⵡⴻⵛ, Driwec; الدريوش) izen bereko probintzian dagoen herria da, Marokoko Ekialdeko eskualdean dagoena. 2004ko zentsuaren arabera 14,000 biztanle zituen. Kert ibaiaren haranean kokaturik, Mauro mendietatik gertu, Al-Hoceima eta Nador arteko errepidean dago.
Txema Arinas
Txema Arinas Garcia (Gasteiz, Araba, 1969ko martxoaren 19a) idazlea da. Euskaraz eta gaztelaniaz idazten du. EHUn Geografia eta Historian lizentziaduna da. Berria egunkarian zutabegile aritu da. Gland Place, Solo Novela Legra, Letralia, Tinta del alma, Hegats eta Hitzen Uberan aldizkarietan ere kolaboratu du. Gaur egun Oviedon bizi da.
Baionako gudua
Baionako gudua Espainiako Independentzia Gerra garaian Lapurdiko hiriburuaren inguruan gertatu zen gudua izan zen, 1814ko apirilaren 14an hain zuzen ere.
Bertan Thouvenotek zuzendutako frantziar garnizioak hiria setiatzen ari zen John Hopek zuzendutako armada aliatua eraso zuen. Guduaren emaitza ez zuen gerran ezertarako balio, egun bi aurrerago, hau da, hilaren 12an Napoleon Bonapartek kargua utzi zuelako.
Aurrekariak
Hopek 19.550 laguneko armada zuen. Bertan Kenneth Howarden 1. dibisioa (6.800), Andrew Hayen 5. dibisioa (2.750), Lord Aylmerren britainiar brigada (1.900), Thomas Bradforden (1.600) eta Archibald Campbellen (2.500) portugaldar brigadak eta Carlos de Españaren espainiar dibisioa (4.000) zeuden. Beste 10.000 espainiar soldaduak, Martzilla, Ezpeleta eta Pablo Morillok zuzenduak, hasieran setioan ere izan arren, apirilaren 10ean Tolosan borrokatzen eraman zituzten.
Alde egin baino lehen, Soultek Abbék zuzendutako dibisioa utzi zuen Baionan, garnizioak 14.000 soldadu izanik. Normalean bertan 5. eta 27. errejimentu arinak eta 64., 66., 82., 94., 95., 119. eta 130. errejimentu erregularrak zeuden.
Gudua
Hopek apatia besterik ez zuen erakutsi hiria setiatzeko. Apirilaren 10ean, Wellingtonek Soult Tolosan borrokatu zuen egun berean, Hopek oraindik ez zituen hirirantz hurbiltzeko borrokaldiak hasi. Era berean, Thouvenot gobernadoreak sei astez ezer egin gabe zeraman.
Thouvenotek, apirilaren 12an Napoleonen abdikazioaren berriak modu ez ofizial batetik jazo zituenean, "aiher eta frustrazioak" bultzatuta, apirilaren 14ko goizeko hiruretan 6.000 soldadu bidali zituen aliatuen lerroak erasotzeko. Hurrengo orduetan sarraskia zen nagusi, alde biak erori asko izanik, baina frantziar saiakera menderatu zuten aliatuek. Sir John Hope bera zauritua eta preso hartua izan zen Guduan gogorrago aritu ziren unitateak anglo-alemaniarrak ziren.
Emaitza
Anglo-portugaldar armadak 838 lagun galdu zituen, tartean Andrew Hay jenerala hilda eta Hope preso. Frantziarrek 905 erori izan zituzten, tartean 111 hildako, 778 zauritu eta 16 galdurik. Napoleonen abdikazioa ofizial bilakatu bazen ere, defendatzaileek eutsi zuten apirilaren 27an Soult mariskalak Thouvenoti britainiarrei hiria uzteko aginduak eman zizkion arte.
Setioan, gudua ere barne, defendatzaileek 1.600 hildako eta zauritu eta 400 preso izan zituzten. Anglo-portugaldar armadak, berriz, 1.700 hildako eta zauritu eta 300 preso izan zituen.
Ur-berogailu
Ur-berogailua uraren tenperatura igotzeko energia erabiltzen duen gailu termodinamikoa da. Galdara izenez ere ezaguna da. Ur beroaren etxeko eta merkataritzako erabileren artean garbiketa, dutxa, sukaldaritza edo berogailua daude. Maila industrialean, erabilerak oso ugariak dira ur berorako zein ur lurrunerako.
Erabilitako erregaien artean gas naturala, propano gasa (GLP), kerosenoa eta harrikatza daude, nahiz eta elektrizitatea, eguzki energia, hozkailuetako edo aire girotuko bero-ponpak (konpresorea), ur zikinetatik birziklatutako beroa eta baita energia geotermikoa ere. ordezko energiarekin edo birziklatutakoarekin berotutako uraren kasuan, normalean energia tradizionalarekin konbinatzen dira.
Hyalinobatrachium orientale
Hyalinobatrachium orientale Hyalinobatrachium generoko animalia da. Anfibioen barruko Centrolenidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Le Trioulou
Le Trioulou Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Lewis (Colorado)
Lewis Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Montezuma konderrian kokatuta dago, Colorado estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Le Trioulou
Biztanleria
2007an Le Trioulou udalerrian erroldatutako biztanleak 95 ziren. Familiak 44 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 74 etxebizitza zeuden, 47 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 73etxeak ziren. 47 etxebizitza nagusietatik 41 bere jabearen bizilekua ziren eta 6 alokairuan okupaturik zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 30 etxek bost zituzten. 37 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 25 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 16 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 54 ziren, horien artean 41 aktiboak ziren eta 13 inaktiboak ziren. 41 pertsona aktiboetatik 39 lanean zeuden (21 gizon eta 18 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 13 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2000. urtean Le Trioulou udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 627 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Sollwitt
Sollwitt Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Everett Hughes
Everett Cherrington Hughes (Beaver, Ohio, 1897ko azaroaren 30a – Cambridge, Massachusetts, 1983ko urtarrilaren 4a) Estatu Batuetako soziologoa izan zen. Chicagoko Soziologia Eskolako kide izan zen eta harreman etnikoetan, lan arloan eta landa-laneko metodologian berezitu zen.
Lukavice (Šumperk barrutia)
Lukavice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 859 biztanle ditu eta 11,21 kilometro koadroko azalera. Šumperk barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1352 urtean egin zen.
Juarros de Voltoya
Juarros de Voltoya Segoviako udalerria da, Campiña Segoviana eskualdean dagoena.
De cuerpo presente
De cuerpo presente 1967. urtean Antxon Ezeiza donostiarrak zuzendutako film komikoa da, Gonzalo Suárezen izen bereko eleberrian oinarrituta.
Transilvaniako Printzerria
Transilvaniako Printzerria (Fürstentum Siebenbürgen; Erdélyi Fejedelemség; Principatus Transsilvaniae; Principatul Transilvaniei edo Principatul Ardealului; Erdel Voyvodalığı edo Transilvanya Prensliği) egungo Transilvanian eta Partiumen XVI. eta XVIII. mendeen artean izandako hautazko monarkia izan zen, hizkuntzaz eta kulturaz hungariarra zena. 1526an Mohácseko guduan menderatuak izan eta gero, hungariar tradizioak mantendu zituen. Bertoko noblezia, biltzar batean, printze bat hautatzen zuen nahiz eta askotan otomandar sultanak eskuak sartzen zituen. Izan ere, estatu independente bazen ere, Otomandar Inperioari basailutza-zergak ordaintzen zizkion. 1686an habsburgotarrek hungariar erresuma birbatera zutenean, Leopoldo I.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa buruzagi goren bilakatu zen.
De cuerpo presente
Sinopsia
Nelsonek bere maitalearekin musuka ikusi eta gero, Barlowek pozoitu egingo du. Baina Nelson heriotzatik itzuli eta bere bila arituko da.
Echiothrix leucura
Echiothrix leucura Echiothrix generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Entrevernes
Entrevernes Frantziako udalerria da, Savoia Garaia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Entrevernes udalerrian erroldatutako biztanleak 196 ziren. Familiak 84 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 154 etxebizitza zeuden, 79 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 55 bigarren erresidentzia ziren eta 20 hutsik zeuden. 122 etxeak ziren eta 31 apartamentuak ziren. 79 etxebizitza nagusietatik 55 bere jabearen bizilekua ziren, 20 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 14 etxek bi zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 17 etxek lau zituzten eta 38 etxek bost zituzten. 61 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 28 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 45 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Entrevernes udalerrian 78 unitate fiskal zeuden, 199 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.872 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 iturgina zen, 1 argiketaria eta 1 ile apaindegia.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Anton Erkoreka
Anton Erkoreka Barrena (Bermeo, 1950eko azaroaren 17a - ) medikua, etnografoa eta medikuntzaren historialaria da. Osakidetzan familia mediku moduan lan egin zuen 20 urtez (1977-1997). EHUn osasun publikoko irakasle izan zen eta gaur egun medikuntzaren historiaren irakasle titularra da. Salamancako Unibertsitateko doktorea da medikuntzan eta 1998tik aurrera Medikuntza eta Zientzia Historiaren Euskal Museoaren zuzendaria. Bizkaiko campuseko errektoreorde izan zen 2004-2005 urteetan. Bere ikerketa arloak gaixotasunen historia, bereziki espainiar gripe izeneko pandemia, herritar medikuntza eta giza populazioaren ikerkuntzak dira.
Entrevernes
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Anton Erkoreka
Bibliografia
Bere obra oparoa da, medikuntza eta historia arloan jorratu du batez ere. Bere liburuak hurrenkera kronologikoan:
Beste hainbat liburutan ere parte hartu du, egilekide:
Montilliers
Montilliers Frantziako udalerria da, Maine eta Loira departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Montilliers udalerrian erroldatutako biztanleak 1.153 ziren. Familiak 394 ziren, horien artean 80 pertsona bakarrekoak ziren (52 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 125 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 169 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 444 etxebizitza zeuden, 406 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 28 hutsik zeuden. 434 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 406 etxebizitza nagusietatik 298 bere jabearen bizilekua ziren, 105 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 17 etxek bi zituzten, 67 etxek hiru zituzten, 74 etxek lau zituzten eta 246 etxek bost zituzten. 319 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 168 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 219 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 699 ziren, horien artean 557 aktiboak ziren eta 142 inaktiboak ziren. 557 pertsona aktiboetatik 526 lanean zeuden (290 gizon eta 236 emakume) eta 31 langabezian zeuden (11 gizon eta 20 emakume). 142 pertsona inaktiboetatik 57 erretiraturik zeuden, 48 ikasten zeuden eta 37 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Montilliers udalerrian 422 unitate fiskal zeuden, 1.145,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.954 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 46 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 8 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 2 igeltseroak, 4 zurginak, 1 iturgina, 2 argiketariak, 1 ile apaindegia eta 2 jatetxeak.
Bruselako Ituna
Bruselako Ituna edo Bat Egiteko Ituna nazioarteko itun bat izan zen, Alemaniako Errepublika Federalak, Frantziak, Herbehereek, Luxenburgok, Belgikak eta Italiak 1965eko apirilaren 8an Bruselan sinatu zutena. Haren bitartez, ordura arte beren kasa funtzionatu zuten Europako Ekonomia Erkidegoaren, Euratomen eta Europako Ikatz eta Altzairuaren Erkidegoaren antolaketa egiturak batu ziren, Europako Ekonomia Erkidegoa izenaren baitan. 1967ko uztailaren 1ean sartu zen indarrean.
Hiru erakundeak gobernatzeko Europako Batzordea eta Europako Erkidegoetako Kontseilua sortu ziren, eta guztientzat aurrekontu bateratua ezarri zen. Askoren ustez, hitzarmen hau izan zen egungo Europar Batasunaren sorrera ituna. 1997ko Amsterdameko Itunak ordeztu zuen.
Montilliers
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Montilliers udalerrian 57 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.040 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Laktona
Kimika organikoan laktona esaten zaie molekula bereko hidroxilo (-OH) eta karboxilo (-COOH) taldeen arteko esterifikazioaren ondorioz sortutako ester ziklikoei.
Nomenklatura
Laktonak izendatzeko oinarrian duten azidoaren izena baliatzen da erroa ezartzeko. Horrela azeto, azido azetikotik, propio azido propionikotik, etab. Erro horiei ondoren laktona atzizkia eta eraztunaren karbono-atomoen kopurua adierazten duen grekozko aurrizkia eransten zaie. Adibidez, bi karbono-atomo hiru begietako eraztuna dituenaren aurrezkia α da, hiru karbono-atomo eta lau begiko eraztuna dituenarena, β etab.
Erabilera
Laktonak fruten zaporearen osagaiak dira eta horrexegatik perfumegintzan eta elikagaigintzan usatzen dira. Adibidez, γ-dekalaktonak muxikaren zaporea du eta γ-nonalaktonak kokoaren usaina du.
Larraone
Larraone Aralar mendilerroan dagoen mendi bat da. Suhartasunean, Txindokiren oso antzekoa da. Honengandik, Muitzeko labarrak banatzen du.
Irispideak
Amezketatik abiatuz gero, Arritzagatik ere posible da Larraoneren tontorrera iristea. Kasu honetan, Ondarreko langara iristean, zuzenean igo behar da Etitzegi leporantz, eta, berehala, Otolarantz pasa. Bien artean geratzen da Etitzegi mendiaren tontorra. Otolatik, Larraone mendiaren tontorrera laster iristen da, arazo handirik gabe.
Galiziako Erresuma
Galiziako Erresuma Iberiar penintsulan hainbat garaitan izandako entitate bien izena da. Lehendabizikoz, 406an Mendebaldeko Erromatar Inperioan sartutako suebo herriak izandako monarkia germanikoa izan zen: Sueboen Erresuma. Erresuma hura Iberiar penintsularen ipar-mendebaldeko muturrean zegoen, Gallaecia izeneko probintzian. Bisigodoek anexionatu zuten 585ean.
Erdi Aroan, bisigodoen oinordeko ideologikoa zen Asturiasko Erresuma 910ean banatu zenean, Galizian ezarritako entitatea izan zen. Burujabea izan zen aldiz bi mendeetan zehar: 1126an Alfontso VII.a Galiziako erregeak Gaztelako Koroa jarauntsi eta 1128an bere hegoaldeko zatia zen Portugalgo konderria Erresuma burujabe bihurut zen; gero hegoalderantz ekin zioten errekonkistari. 1157an Gaztelako Koroa banadu zenean, Galizia Leongo Erresumaren barnean mantendu zen. Hala ere, forma aldetik Galiziako Erresuma entitate moduan 1833 arte zirauen.
Txerto (argipena)
Txertoa honakoa izan daiteke:
Labajos
Labajos Segoviako udalerria da, Tierra de Pinares eskualdean dagoena.
Bonnie eta Clyde
Bonnie Elizabeth Parker (1910ko urriaren 1a, Rowena, Texas – 1934ko maiatzaren 23a, Bienville Parish, Louisiana) eta Clyde Chestnut Barrow (1909ko martxoaren 24a, Ellis County – 1934ko maiatzaren 23a, Bienville Parish, Louisiana) Depresio Handiaren garaiko estatubatuar gaizkile eta lapur batzuk izan ziren. Bonnie eta Clyde bikoteak garaiko estatubatuar hedabideen harreta bereganatu zuten eta 1931-1934 bitartean "etsai publikotzat" joak izan ziren. Nahiz eta haien lapur taldea bakuen lapurretengatik ezaguna egin izan, Clyde Barrowek maila apalagoko denda txiki eta gasolindegien lapurretak burutzea gogokoagoa izan zuen. Nahiz eta hiritarrek Bonnie taldeko burutzat hartu izan, gaur egun Bonnie Parkerren errola ikerketua eta eztabaidatua dago. Talde hartako W.D. Jones eta Ralph Fults kideen testigantzaren arabera, behin ere ez zuten Bonnie pistola bat hartzen ikusi eta bere errola gai logistikoetara mugatzen omen zen. Jonesen hitzetan: "Bonniek ez zuen inoiz armarik hartu, tiroketa handietatik kanpo mantendu zen." Phillip Steelek burututako The Family Story of Bonnie and Clyde artikuluan Clyde familiako arreba gazteena zen Marie Barrow-ek ziurtatzen zuenez "Bonniek ez zuen inoiz tiro bakar bat ere eman. Bere anaia jarraitu zuen, edonora zihoala ere." Playboy aldizkariko elkarrizketa honetan, W.D. Jones-ek Bonnieri buruz hau aipatu zuen: "Nik dakidanez, Bonniek ez zuen inoiz armarik eskuan eduki. Beharbada autoan baten bat gordeta eramatea beharrezkoa izango zuen. Baina tiroketa handietan zehar, nik ez nian inoiz arma batekin ikusi".
"Bonnie and Clyde: Romeo and Juliet in a Getaway Car" artikuluan, Joseph Geringer idazleak zioenez, garaiko estatubatuar gizartearen zati handi batek Bonnie eta Clyde bikotea ongi ikusia zuen, edota haienganako nolabaiteko begikotasuna zuen, bikotea Robin Hood garaikide batzuekin parekatuz, gainera haien heriotz tragikoak kondaira mailara aupatu zituen.
Zinema
1967an Arthur Penn estatubatuar zinema zuzendariak bikote honetan oinarritutako Bonnie and Clyde filma burutu zuen, Bonnie eta Clyde bikotea hurrenez-hurren Faye Dunaway eta Warren Beatty aktoreek antzeztu zituztelarik.
Jennings (Louisiana)
Jennings Louisianaeko hiri bat da. Jefferson Davis parrokian kokatua dago. 2010ean 10,383 biztanle zituen, 26.95 kilometro koadrotan banatuta.
Eropeplus canus
Eropeplus canus Eropeplus generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
L-Innu Malti
L-Innu Malti (euskaraz: Maltako ereserkia) Maltako ereserkia da 1964ko Konstituzioaren arabera.
Musika
1922an Robert Samute irakasleak moldatu zuen.
Hitzak
1922an Dun Karm Psaila poetak idatzi zituen Jainkoari otoitz baten moduan.
Ingelesez
Itzultzaile: May Butcher.
Laguna de Contreras
Laguna de Contreras Segoviako udalerria da, Tierra de Pinares eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 129 biztanle zituen.
Temsamane
Temsamane (ⵜⴻⵎⵙⴰⵎⴰⵏ, Temsaman; تمسمان) Driouch probintzian dagoen nekazal udalerria da, Marokoko Ekialdeko eskualdean dagoena. 2004ko zentsuaren arabera 14,937 biztanle zituen. Sidi Driss hondartzatik gertu, Kerouna udalerriburua du.
Mulberry (Oklahoma)
Mulberry Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Adair konderrian dago, Oklahoma estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Hyalinobatrachium pallidum
Hyalinobatrachium pallidum Hyalinobatrachium generoko animalia da. Anfibioen barruko Centrolenidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Space Cowboys
Space Cowboys (euskaraz Espazioko Cowboyak) 2000ko Clint Eastwood estaubatuar zuzendari, ekoizle eta aktoreak zuzendu, ekoiztu eta antzeztutako abentura komedia filma bat da. Clint Eastwood, Tommy Lee Jones, Donald Sutherland, James Garner, Marcia Gay Harden, William Devane, Loren Dean, Courtney B. Vance eta James Cromwell aktoreek antzeztu zuten.
2000ko Soinu edizio onenaren Oscar Sariaren izendapena jaso zuen.
Argumentua
AEBtako Aire Armadako lau pilotu beterano eta erretiratuei (Clint Eastwood, Tommy Lee Jones, Donald Sutherland eta James Garner) NASAko astronauta izan espazioan bidaiatzeko haien betiko ametsa egi bilakatzeko aukera eman zaie, nahiz eta horretarako berrogei urte itxaron behar izan. Heuren misioa bere orbitatik atera den errusiar komunikazio satelite bat konpontzea izango da, honela Lurrera eror ez dadin. Aipatutako satelitea Frank Corvinek (James Cromwell) diseinatu zuen, hain zuzen ere, laukotearen misioaren zuzendaria denak. Entrenamendu zorrotz, eta maiz barregarri, baten ondoren, astronauta beteranoek espazioan uste baina oztopo gehiago topatuko dituzte.
Gallinago nigripennis
Gallinago nigripennis Gallinago generoko animalia da. Hegaztien barruko Scolopacidae familian sailkatua dago.
Lehen Mundu Gerra
Lehen Mundu Gerra, Gerra Handia edo Guda Nagusia Europan piztu eta gehienbat bertan jazotako mundu gerra bat izan zen, 1914ko uztailaren 28an hasi eta 1918ko azaroaren 11ra arte iraun zuena. Bere garaian, "gerra guztiekin amaituko duen gerra" deitu zioten. Historiako gudarik handienetako bat izan zen, 70 milioi pertsona mobilizatu baitziren militar aritzeko, tartean 60 milioi europar. Estimazioen arabera, bederatzi milioi militar eta zazpi milioi zibil hil ziren gerraren ondorio zuzenez. Horrezaz gainera, hainbat genozidio erraztu zituen, baita 50-100 milioi pertsona hil ere 1918ko gripe pandemiaren hedakuntzan. Galera militarrak asko handitu ziren garapen teknologiko eta industrialaren eta lubaki-gerraren ondorioz. Historiako gatazkarik hilgarrienetako bat izan zen, eta oso eragin politiko garrantzitsuak izan zituen hainbat herrialdetan, 1917–1923ko iraultzak barne. Gerratearen amaieran, gatazka batzuk konpondu gabe geratu ziren, hogei urte geroago Bigarren Mundu Gerraren pizgarri izan zirenak. Euskal Herriari ere sekulako hondamendia eragin zion: Lapurdin, Nafarroa Beherean eta Zuberoan «belaunaldi oso bat desagertu zen».
1914rako Europako potentziak bi koaliziotan banatuta zeuden: Entente Hirukoitza alde batetik, Frantzia, Errusiako Inperioa eta Britainia Handiarekin; Aliantza Hirukoitza bestetik, Alemaniako Inperioa, Austria-Hungaria eta Italiarekin. Bigarren hau "defentsarako" sortua zenez gero, 1914an gerratik kanpo gelditzeko aukera eman zion Italiari : geroago sartu zen, 1915ean, Entente Hirukoitzarekin bat eginda. 1914ko uztailaren 24an, Serbia babesteko helburuz, "gerrarako prestaketa garaia" abiarazi zuen Errusiak eta, lau egun geroago Austria-Hungariak Belgrad bonbardatu zuenean, Austriatik gertuen zeuden barruti militarrak mobilizatu zituen. Uztailaren 30ean, Errusiaren mobilizazio orokorra iragarri zen, eta biharamunean berbera egin zuten Austria-Hungariak eta Alemaniak. Alemaniak Errusiari desmobilizazioa galdatu zion baina, ez zuenez egin, gerra deklaratu zion abuztuaren 1ean; Austria-Hungariak gauza bera egin zuen hilaren 6an, eta Frantziak Errusia babesteko mobilizazio orokorra iragarri zuen abuztuaren 2an.
Alemaniak bi fronte zituen, Frantziaren eta Errusiaren aurkakoak. Haren estrategia zen armada guztia mendebaldean biltzea Frantzia lau astean garaitzeko eta, ondoren, ekialderako bidea hartzea, Errusia erabat mobilizatu aurretik; Schlieffen Plana izena eman zitzaion egitasmo horri. 1914 amaieran, ordea, Marneko guduak geldiarazi zuen Alemaniaren aurrerabidea. Hortik aurrera, Mendebaldeko Frontea higadura-gerra batean sartu zen, 1917 arte lubaki lerro luzeetan trabatua. Aldiz, Ekialdeko Frontean gertatu ziren fronte mugimendu handienak. Serbiak 1915ean galdu zuen gerra, eta Errumania, 1916an Aliatuekin bat egin zuena, 1917an izan zen garaitua. Hala ere, botereek ez zuten inongo galera handirik izan 1918 arte. 1917an, Otsaileko Iraultza gertatu zen Errusian, tsarraren autokraziaren ordez, behin-behineko gobernu bat ezarri zuena. Errusia gerratik kanpo gelditu zen, iraultzaileek izenpetutako Brest-Litovskeko Itunaren bitartez. Horren ondorioz, Alemaniak ekialdean zituen tropak mendebaldera lekualdatu zituen, eta 1918ko Udaberriko Ofentsiban erabili. Erasoaldi horrek, baina, huts egin zuen, eta irailaren 28an Alemaniako buruzagi militarrek armistizioa eskatu zuten. Azaroaren 4an, Austria-Hungariak Villa Giustiko armistizioa izenpetu zuen. Aldi berean, Gilen II.a Alemaniakoak iraultza zuen bere herrian, eta haren militarrek ez zuten borrokan segitu nahi; hori zela eta, azaroaren 9an uko egin zion koroari eta, bi egun geroago, 1918ko azaroaren 11ko armistizioa izenpetu zuen Alemaniak.
Gerraren ondorioz, Errusia, Alemania, Austria-Hungaria eta Otomandar Inperioa nazionalitateetan oinarritutako estatu berritan banatu ziren. Britainia Handia, Frantzia, AEB eta Italiak hainbat baldintza ezarri zituzten 1919ko Parisko Bake Biltzarrean. Beste mundu gerra bat saihesteko, Nazioen Liga sortu zen baina, hainbat arrazoi zirela eta, ez zuen helburu hori lortu. Bigarren Mundu Gerran Alemaniako Langile Alderdi Nazionalsozialistak hartu zuen garrantzia zela eta, askotan Versaillesko Itunak Alemania nola tratatu zuen aipatzen da egun, baina bake horrek Europa eta Ekialde Hurbila ere guztiz eraldatu zituen, gaur egunera arte dirauten duten mugekin, kasu batzuetan. Bestalde, Estatu Batuetako Gerra Zibilean hasitako joeratik, gerraren kontzeptua erabat aldatu zuen: amaitu egin zuen Lehen Mundu Gerra aurretik giza aurrerabideari buruz mekanizazioan jarrita zegoen baikortasun guztia. Mekanizazioak, izan ere, gizatasunaren erabateko galera ekarri zuen, eta egoera lazgarriak. Existentzialismoaren gorakada ekarri zuen, eta auzitan jarri zituen ohiko kristautasunaren interpretazioak, baina baita estatu-nazioen goraldia eta lehia ere.
Aurrekariak
Lehen Mundu Gerraren jatorriaren inguruko akordio orokorrik ez dago, historialariek hainbat gertakari klabe eta faktoreren artean indar ezberdina jartzen baitute. Errebisionismo historikoaz gain, jatorrizko dokumentuen desklasifikazioak ere denbora luzea hartu du. Orokorrean, bi ikuspegi handi daude: Alemaniak eta Austria-Hungariak gerra eragin zutela diotenena, eta aktoreen zerrenda zabalagoa dela diotenenena. Lehen taldearen artean ere, bi ikuspegi nagusi daude: gerra planifikatu gabekoa izan zela diotenena, alde batetik, nahiz eta Alemaniak eta Austria-Hungariak paper garrantzitsuena izan zen; eta Errusiak, Frantziak, Serbiak eta Erresuma Batuak paper erlatiboki garrantzitsua izan zutenena, bestetik.