cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Strangers on a Train (filma)
Strangers on a Train (euskaraz Ezezagunak Trenean) 1953ko Alfred Hitchcock ingeles zinema zuzendariaren suspensezko filma bat da. Patricia Highsmith idazlearen izen berdineko Strangers on a Train eleberrian oinarritua dago.
Caroline Bonaparte
1800eko urtarrilean ezkondu zen Muratekin, hamazazpi urterekin. 1806an Bergeko eta Klevesko dukesa handia bihurtu zen eta 1808ko abuztuaren 1ean Napoliko erregina ezkontidea. Jauregiak eta lorategiak berritu zituen eta arkeologiaz interesatu zen. Senarraren absentzietan, lau aldiz izan zen erresumako erregeordea. Bere senarra hiltze ondoren Austriar Inperiora ihes egin zuen. 1830ean Francisco Macdonaldekin ezkondu eta Florentzian bizi izan zen 1839an hil zen arte. Ognissanti elizan lurperatuta dago.
Strangers on a Train (filma)
Argumentua
Guy Haines tenislariak tren bidaia batean Bruno Anthony izeneko gizon batekin topo egingo du. Azken honek tratu bitxi bat proposatuko diolarik: Guyke Brunoren aita hil ezkero -haren arabera bizia ezinezkoa egiten baitio-, trukean hark Guyren emaztea hilko du -Guy dibortziatu berria dena-. Guyk txantxa gisa hartzen du. Bidaia amaitzean, Guyk bere emaztearekin dibortziatzeko asmoz mintzatuko da (senatariaren alabarekin berriz ezkondu nahi baitu), emazteak ezezko borobila ematen dio. Une hartatik aurrera tratu edota akordioaren zatia bete dela dirudien zatia hasiko da, Brunok Guy bien arteko ustezko hitzezko kontratua bete dezan gupida gabe jazarriko baitu...
Adams konderria (Washington)
Adams konderria (Adams County) Washingtonko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Ritzville da. 2010eko zentsuaren arabera 18,728 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Strangers on a Train (filma)
Bitxikeria
Hitchcockek bere ohitura legez filma honetan ere agerpen labur bat egiten du, hain zuzen ere, hamargarren minutuan kontrabaxu batekin trena lagatzen duen gizona baita.
Adams konderria (Washington)
Geografia
Adams konderriak 499,829 kilometro koadro ditu. Horietatik 1,262 ura dira. Beste 498,567 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 3,75 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 18,728 pertsonetatik 18,361 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 11,099 dira. 47 beltzak edo afroamerikarrak. 76 amerikar natiboak ziren eta 3 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 99 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 18 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 124 pertsonek kokatzen zuten.
1184 Gaea
1184 Gaea asteroide gerrikoan aurkitutako 1184. asteroidearen izena da. 1926ko irailaren 5ean aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1926 RE zen.
Tunturi Lappi
Eski muinoak
531 metroko Levi muinoan, Kittiläko Sirkka herriaren alboan, 48 eski alpinoko pista daude, hauetarik 15 gauez argiztatuak eskiatu ahal izateko. Pista gehienak hasiberrientzako edo erdi mailako eskiatzaileentzat dira, baina adituenentzako lau pista beltz ere badaude. Jaitsiera altueneko pistatik jaisteko (325 m) Finlandiako bi telekabinetako bat hartu beharra dago; pista luzeenak bestalde, 2,5 km-ko luzera dauka. Gainera, snowboardinga praktikatzen duten zaleentzako ere azpiegitura bereziak daude, superpipe eta halfpipe bana. Kolariko Äkäslompolo eta Ylläsjärvi herrien artean eta Pallas-Yllästunturi Parke Nazionalaren bihotzean aldiz, Lappi eskualdeko bigarren eski-estazio handiena dago, Ylläs eski-estazioa. Finlandiako eski-estazio ospetsuenetarikoa da 719 metroko muino honetan dagoena. Guztira, 61 eski alpinoko pista daude eta pista gehienak hasiberrientzako edo erdi mailako eskiatzaileentzat dira, dena den, adituenentzako ere bost pista beltz badaude. Jaitsiera altueneko pistatik jaisteko (463 m) bakoitzean zortzi pertsona sartzen diren Finlandiako bi telekabinetako bat hartu beharra dago; pista luzeenak bestalde, 3 km-ko luzera dauka.
Pallas eta Olos muinoetan bestalde, Muonioko eski-azpiegiturak daude. Pallas, udalerriko eski pista natural onenak dauden muinoa da eta, guztira, bederatzi eski pista daude. Pista luzeenak 2,5 km-ko luzera dauka eta gehienak, hasiberrientzako edo erdi mailako eskiatzaileentzat dira. Olos muinoko azpiegiturak aldiz, xumeagoak dira, baina pista gehiago daude; hauen artean, bost pista gorri eta pista beltz bat. Bi muinoak Pallas-Yllästunturi Parke Nazionalean daude, azpieskualdearen bihotzean.
Eski-estazioaz gain, jatetxeak, bokazio-institutua, dendak eta hotelak daude azpiegitura hauen inguruan. Hauek, urria erdialdean ireki eta ekaina bukaeran itxi ohi dira. Irekita egoten den bitartean, elur motor safariak, Lainio elurrezko eta izotzezko herrixkara bisitak, husky txakurrek gidatutako lera safariak, Ounasjoki eta Tornionjoki ibaietako arrantza eta txirrindularitza ikastaro eta lehiaketak, Pallas-Yllästunturi eta gainontzeko eremu babestuetara ibilaldiak eta piraguismo ikastaroak bezalako ekintzak eskaintzen dira.
Azkenik, aipatzekoa da urtero Munduko Eski Alpino Kopako lehen slalom eski proba ospatzen dela azaro inguruan Levin. 2010eko eta 2011ko txapeldunak Reinfried Herbst eta Maria Riesch, eta Jean-Baptiste Grange eta Marlies Schild eskiatzaileak izan dira hurrenez hurren. Urtero milaka zale erakartzen ditu probak eta Kittiläko motore ekonomikoa bilakatu da urte gutxitan.
Banaketa
Lappiko hirugarren azpieskualde zabalena den hau, Euskal Herria bezain handia, lau udalerritan banatua dago: ipar muturreko Enontekiö, Kittilä "hiriburua" eta Suediako mugaren ondoan dauden Muonio eta Kolari. Handienak, 8.000 km²-ko azaleraren muga igarotzen duten Enontekiö eta Kittilä dira. Biztanle gehien duen udalerri nagusia aldiz, Kittilä da; bertakoa da azpieskualdeko herritarren erdia. Mugakideak, Norrbottengo konderria mendebaldean, Finnmark eta Troms norvegiarrak iparraldean, Ipar Lappi ekialdean eta Rovaniemi eta Torne ibarra azpieskualdeak hegoaldean dira. Azpieskualdea hain handia eta soila denez, lau udalerriak herrixketan antolatuak daude. Garrantzitsuenak, Kittilä, Kolari, Muonio eta Hetta elizateak, Kolariko Sieppijärvi, Levi eski-estazioaren ondoan dagoen Sirkka, iparraldeko muturrean dagoen Kilpisjärvi eta Kiruna eta Enontekiören artean dauden Kaaresuvanto eta Kuttanen mugakideak dira.
Udalerriak Finlandiako Dukerri Handiaren garaian eraiki ziren eliza berrien ondorengo zuzenak dira. Eliza berri hauek, gaineko elizbarrutitik banandu eta udalerri berriak sortzeko balio izan zuten XIX. mendearen bukaeran. Sortu zen lehen udalerria Kittilä izan zen, 1854. urtean Sodankylätik banandu ostean; hurrengoak, Kolari, 1867. urtean Turtolatik bereizi ostean, Muonio 1868an eta Enontekiö 77an izan ziren.
Lappiko Kontseilua
Lappiko batzar nagusiko ordezkariak eskualdea osatzen duten 21 udalerrietako udalbatzek aukeratzen dituzte. Hala, biztanle kopuruaren arabera, udalerri bakoitzak hainbat batzarkide hautatzeko aukera du; kasu honetan, Kittiläk eta Kolarik bina ordezkari izendatzen dituzte, eta Enontekiök eta Muoniok, aldiz, bana.
Ondorengoa da Tunturi Lappiko udalerriek 2013-2016 aldirako Lappiko Kontseilura bidalitako ordezkaritza :
Biztanleria
Aipatzekoa da, herrialdeak irudimenaren laguntzaz emakumezko itxura daukanez, eta Enontekiö herrialdearen emakumezko pertsonifikazio horren eskuineko besoaren lekuan dagoenez, Finlandian enontekiöarrak käsivarsiarrak (besotarrak) bezala ezagunagoak direla. Nazioartean ospetsuenak diren herritarren artean, aipatzekoa da Katri Vala muonioar olerkaria. Tulenkantajat literatura talde finlandiarreko idazlea izan zen eta emakumezko olerkari finlandiar ezagunenetako bat da. Poesia soziala egiten zuen eta sutsuki borrokatu zuen faxismoaren aurka Bigarren Mundu Gerran. Izan ere, artearen inguruan herritar asko dihardute, hala nola, Arto Paasilinna finlandiar eleberrigilea; kokinkeria, komedia eta satira nobelak idazten dituen autorea dugu eta bere obrak, hogeita zazpi hizkuntza desberdinetara itzuliak izan dira. Finlandiako idazle ospetsuenetako bat da eta, batez ere, Erbiaren urtea 1975. urtean idatzitako obragatik da ezaguna. Beste artista osptesu bat Kalervo Palsa margolaria da, bere obra probokatzaileengatik ezaguna Finlandia osoan. Azkenik, hildako beste margolari ezagun bat aipatu beharra dago, Reidar Särestöniemi, Palsarekin batera Lappiko margolari ospetsuena; Kittilän bere museo ofiziala dago, Särestöniemi Museoa.
Pertti Teurajärvi iraupen eskiatzailea azpieskualdeko kirolari ezagunena da; eskiatzaile honek, urrezko eta brontzezko dominak irabazi zituen Finlandia taldearekin 1976 eta 1980ko Neguko Olinpiar Jokoetako 4 x 10 km errelebutako lasterketetan.
Sami kultura suspertzeko lanean dihardutenen artean aldiz, Nils-Aslak Valkeapää artista eta Wimme Saari joik-abeslaria samiak ditugu. Lehenengoak, finlandieratik ipar samierara hainbat obra itzuli zituen, baina musika arloan eginiko lanengatik da ezaguna. 1968. urtean Veiviseren edo "Meharguneen Gidaria" film norvegiarreko doinua sortzeagatik Soinu onenaren Oscar Saria irabazteko zorian egon zen. Wimme Saari musikaria bestalde, sami kulturaren XX. mendeko iraultzaren eragile ezagunenetakoa dugu.
Azkenik, aipatu beharra dago XIX. mendean bizitako Juhani Raattamaa apeza; Lars Læstadiusen lagun mina eta munduko lehen apez laestadianiarra izan zena.
Samiak
Azpieskualdea samien jatorrizko eta berezko lurraldearen barnean dago, Sápmi deituriko lurraldean, eta biztanleriaren %4,8a, talde-etniko honetakoa da. Finlandiako Sami Lurraldean dagoen udalerri bakarra Enontekiö da, eta enontekiöarren %30ak (samiak) Sami Parlamenturako hauteskundeetan parte har dezake. Ipar samiera ofiziala den azpieskualdeko udalerri bakarra Enontekiö da, izan ere, enontekiöarren %10aren ama hizkuntza da ipar samiera. Hain zuzen, samien ohiturak, hizkuntza eta lurrak babesten dituen Finlandiako Sami Lurraldea sortu zuen Enontekiök 1973. urtean Inari, Sodankylä eta Utsjokirekin batera, eta 2008tik Klemetti Näkkäläjärvi enontekiöarra da presidentea. XVII. mende amaieran, samien elur-orein zaintzaren kultura hasi zen. Kultura honek hala ere, aurreko kutsu nomada izaten jarraitu zuen, sasoiaren arabera, abeltzainek elur-oreinak hegoalde eta iparraldeko Ozeano Artikoaren artean edukitzen zituztelako. Sápmi iparrean bizi ziren samiak, haien artean Tunturien Lappikoak, beren bizimodu bereziagatik ipar sami deitura jaso zuten, gaurdaino iraun duen deitura. Izan ere, oraindik, ipar samien jarduera nagusia abeltzaintza izaten jarraitzen du.
Ipar Lappi ondoren, sami etniako biztanle gehien bizi den Finlandiako azpieskualdea da, nahiz eta, ipar samiera ama hizkuntza duten azpieskualdeko biztanleen ehunekoa %1,5ekoa baino ez den; udalerriek ipar samieraz Eanodat, Gihttel, Kolari eta Muoná izenak jasotzen dituzte, eta inariko samieraz aldiz, Iänudâh, Kittâl, Kolari eta Muoná. Enontekiöko ipar samierazko izendapena baino ez da ofiziala, Eanodat.
Azpieskualdea, eta Enontekiö batez ere, bi kultura ezberdinen artean eratzea lortu da, finlandiarren eta samien arteko ezberdintasunik gabeko bizimodua, oreka eta bizikidetza direla oinarri.
Tornetarrak
1809. urtean Torne ibarra bitan zatitua izan zen; nahiz eta Finlandiako Dukerri Handiak eta Errusiar Inperioak ibar osoa eskatu zuten, Suediako Erresumak ez zuen atzera egin eta bi herrialdeen arteko muga Muonionjoki eta Tornionjoki ibaietan ezarri zen. Gaur egun arte legez jarraitzen duen muga da hori. Modernizazioarekin bat, muga handitu egin zen eta suediar aldeak "suediartze" bat jasan zuen 1850 eta 1950 urte bitartean. Hala ere, gaur egun anaitasun handia dago bi aldeen artean eta egundaino tornetarren kultura eta hizkuntza, finlandieraren dialekto bat den meänkieli mantentzea lortu dute tornetarrek.
Hezkuntza eta Osasuna
Guztira, Lehen Hezkuntzako hamalau eskola daude lau udalerrietan; bana Äkäslompolon, Alakylän, Hettan, Kaaresuvanton, Kaukonenen, Kilpisjärvin, Kittilä herrian, Kolarin, Kurtakkon, Peltovuoman, Raattaman, Sieppijärvin, Särkijärvin, Sirkkan, Vaatojärvin eta Ylimuonion, eta bi Muonioko elizatean. Bigarren Hezkuntzako ikasketak egiteko bestalde, lau institutu daude, bana udalerriko elizateetan; Enontekiön Lukio, 1950. urtean eraikitako Kittilän Lukio, Kolarin Lukio eta Muonion Lukio. Samiek haien hizkuntzan ikasteko eskubidea Enontekiön baino ez dute. Levi muinoan bestalde, Levi Bokazio Institutua dago, eta bertan, turismoarekin zerikusia duten ikasketak burutzen dira.
Azpieskualdea, Lappi Ospitale Barrutian dago eta bertako ospitale bakarra Rovaniemiko Lappiko Ospitalea da. Dena den, Äkäslompolon, Hetta, Kaaresuvanto, Kittilä, Kolarin, Muonion, Pallas muinoaren oinean, Sirkkan eta Ylimuonion eskualde-erietxeak daude.
Armarriak
Azpieskualdeko lau armarrietatik hiru, Kittiläkoa izan ezik, Olof Eriksson margolari helsinkiarrak sortu zituen eta armarriek, udalerriek antzinako kulturarekin eta samiekin duten harremana irudikatu nahi izan zuten.
Enontekiöko armarriko atzealde urdinaren gainean, zilarrezko eskandinaviako lagopodo bat ageri da, eskualde honetan oso ohikoa den eta antzinako gosete garaian oso lagungarria izan zen hegaztia. Izan ere, neguan bertan gelditzen den hegazti bakarrenetakoa denez, Izotz Aro Txikian herritarren jaki nagusia bilakatu zen, eta horregatik, Bizitzaren hegaztia bezala da ezagunagoa enontekiöarren artean. Kittiläko armarriaren atzealde beltzaren eta zilarrezko Levi muinoaren gainean aldiz, mingain, hortz eta atzapar gorriak dituen jatun beltz bat dago. Jatuna eskualde honetan oso ohikoa den ugaztuna da, finlandieraz ahma deitua, eta herritarrek larruagatik ehizatu ohi zuten arren, gaur egun animalia babestua da. Armarri hau, Einari Junttila margolari kittilärrak sortu zuen, eta ugaztuna eta Levi muinoa udalerriko ikur nagusi bihurtu zituen.
Kolari udalerriko armarrian bestalde, atzealde grisaren gainean, neguko gau oskarbi, ilun eta hotzetan zerua argitzen duen iparrargia dago, aurora boreala. Suzko gar gorriak bezala irudikatuak daude, izan ere, iparrargiaren finlandierazko izena revontulet da; euskaraz azeriaren sua. Honen aurrean, Kolariko ikur nagusienaren itzal beltza dago, Ylläs muinoarena hain zuzen. Muonioko armarriko atzealde gorriaren gainean azkenik, neguko gau oskarbi, ilun eta hotzetan zerua argitzen duen iparrizarra dago. Sei puntako zilarrezko iparrizarra, zilarrezkoa ere den Pallas muinoko Taivaskero tontorraren gainean dago; Pallas-Yllästunturi Parke Nazionalaren bihotzeko muino hau, azpieskualdearen ikur nagusia eta motore ekonomiko garrantzitsuenetakoa da.
Leku aipagarriak
Udalerrietan historiarekin zerikusia duten zenbait museo daude; hala nola, bakoitzean, XX. mendean sortutako herri museo bana dago. Bertan, Ylikyröko XVIII. mendeko biltegi bat, XX. mende hasierako Muotkajärviko sauna bat eta 1850eko hamarkadako Ylimuonio herriko aletegi edo bihitegi bat bezalako erakusgaiak daude. Gainera, Finlandiako Basoen Bulegoa Enontekiön dago, Finlandiako Tunturien Lappi azpieskualdean babestutako eremuak kudeatzen dituen Metsähallitus enpresa nazionalaren bulegoa; samien elur-orein kulturari eta azpieskualdeko zenbait babestutako eremui buruzko informazioa jaso daiteke.
Bestalde, artearekin eta, batez ere, margolaritzarekin zerikusia duten bi museo daude Kittilän. Lehena, Särestöniemi Museoa, XIX. mendeko egurrezko eraikin batean dagoen Reidar Särestöniemi margolari kittilärraren museo ofiziala da. Kaukonen eta Kittilä herrien artean dagoen museoan, margolariaren bizimoduaren berri ematen duten hainbat obra dago. Bestalde, Einari Juntilla margolariaren galeria bat ere badago Kittilä herrian; hemen, udalerriko armarriaren zirriborro bat eta margolariaren obra original gehiago ageri dira.
Bertako eraikinen aspaldiko egiturei esker, Hanhimaa, Kelontekemä, Köngäs, Kultima, Molkojärvi, Näkkälä, Nunnanen, Peltovuoma, Pöyrisjärvi, Raittijärvi, Tepasto, Venejärvi eta Ylimuonio herrixkak monumentu izendatuak izan ziren 1993. urtean; hauekin batera, Laponiako Gerran zutik iraun zuen harrizko zubi bakarra ere, Ahdaskuru.
Denen artean, hauek dira udalerriko eraikin eta oroitarri ezagunenak:
Aipatzekoak dira, azkenik, beste bi oroitarri ezagun. Lehena, Valtatie 21 autobidetik gertuko Muotkatakka muinoan dagoen Laponiako Gerrako oroitarria; oroitarri hau, 1945. urtean Gerra amaitu zen tokian bertan eraikia izan zen. Bigarrena, Taivaskeroko oroitarria da; izan ere, zuzi olinpikoak Helsinkiko Udako Olinpiar Jokoetara iristeko egin zuen ibilbidean, Tunturien Lappi zeharkatu zuen, eta honen omenez, Pallasko Taivaskero tontorrean oroitarri bat ipini zuten herritarrek.
Ospakizun bereziak
Elurraren urtzearekin eta udaberriarekin batera, urteko lehen ekitaldiak antolatzen hasten dira. Martxo hasieran esaterako, Hettako Mariaren Egunak ospatzen dira, finlandieraz Hetan Marianpäivät eta ipar samieraz Heahtá Márjjábeaivvit. Sami-egutegian izen bereziko ospakizuna da eta elizara joateaz gain, sami kulturarekin zerikusia duten ekitaldiak antolatzen dira Hettan; hala nola, musika kontzertuak, arte erakustaldiak eta elur-oreinen inguruko trebezia lehiaketak. Udaberri hasieran ere, Hettako Musikaren Egunak ospatzen dira, finlandieraz Hetan musiikkipäivät. Egun hauetan, urtero ehunka musika-zaletu erakartzen duen musikaldi garrantzitsu bat antolatzen da.
Uda partean, Tunturien Lappin ohitura bilakatu diren arrantza lehiaketak antolatzen dira. Ounasjoki, Muonionjoki eta Tornionjoki bezalako ibai luzeen eta beste hainbat ibai txikiren urertzetan ospatzen dira txapelketa hauek, hala nola, Alakylä eta Muonio herrietan. Kilpisjärvin bestalde, apiriletik uda bukaeraraino izotz-arrantza eta orientazio lehiaketak antolatu ohi dira herri inguruko aintzira eta muinoetan. Uztaila inguruan ere, Lappi eskualde osoan ospetsua den merkatu bat izaten da. Kittilä herrian antolatzen den merkatu honek, Finlandiako amuarrain eta izokin handi eta preziatuenak saltzen dituen ospea dauka. Garai honetan gainera, merkatua goxotzeko asmoz, bi musikaldi antolatzen dira: Krokotiilirock, euskaraz Krokodilo Rock, Levin eta Ylläs Soikoon Ylläs inguruan.
Azpieskualdeko elur sasoia oso luzea denez, hau arintzeko asmoz hainbat lasterketa antolatzen dituzte eski eskolek. Azaro aldean esaterako, Olos muino inguruan, biatloi txapelketa bat ospatzen da, Finlandiako elur-sasoiari hasiera ematen dion ekitaldia. Gainera, martxoan, Pallas-Yllästunturi Parke Nazionalean barrena egiten den iraupen eskiko txapelketa bat antolatzen da urtero, Lapponia Hiihtoviikko edo Laponia Iraupen Eski Txapelketa izenekoa. Lasterketa honek ia astebete irauten du eta helburua, Muoniotik Enontekiöraino iristea izaten da. Aipatu beharra dago aurten lehenbiziko aldiz ospatu den Sami Eski Lasterketa; ofizialki Saami Ski Race. Lasterketa apirilaren 11ean ospatzen da eta 90 km-ko lasterketan eskiatzaileek Hettatik Kautokeino udalerri norvegiarreraino joan behar dute. Nahiz eta helmuga Kautokeinon dagoen, 60 km-ko ibilbidea egiteko aukera dute partehartzaileek, Näkkälä herrixka samiraino. Lehiaketa hau, sami kultura ezagutarazteko helburuarekin sortua izan zen eta, gutxi gorabehera, 200 bat eskiatzailek hartu zuten parte lehenebiziko urtean. Proba garrantzitsuenetako lehen irabazleak Andreas Nygaard eta Sandra Hansson norvegiarrak, eta Mikko Maaranen eta Heli Heiskanen finlandiar eskiatzaileak izan ziren eta 90 km-ko ibilbidea hiru eta lau ordu bitartean burutu zuten.
Ekonomia
Tunturien Lappiko egitura ekonomikoaren arabera, biztanleria langilearen %83ak zerbitzuetan egiten du lan; bai zerbitzu publikoetan, bai baso-zaintzan, bai turismoan. Gainontzekoak, nekazaritzan (egoera klimatikoak baldintzatuta) eta elur-orein zaintzan egiten du lan gehienbat. Lappi iparraldean industria ia garatu gabe dagoenez, langabetuen kopurua ia Finlandiako azpieskualde guztietako altuena da, baina herritako landa-bizimodua dela-eta, datu hauek ez dira larriak. Lehen esan bezala, industria ia garatu gabe dago azpieskualde honetan; dena den, Kittilä eta Kolari udalerrietan, XX. mendearen erdialdean industria finkatzeko ahaleginak egin ziren. 1960ko hamarkadan esaterako, basogintza eta esne-industria garatu ziren eta jarduera hauek Kolariko ekonomia monopolizatu zuten garai hartan. 1966. urtean esaterako, produktuak esportatzeko ordutik Kolarin bukatuko zen trenbidea amaitu zuten. 70eko hamarkadan, burdin-meatze, kareharri-harrobi eta porlan-fabrika bana ireki zituzten elizatean eta kolariarren bi bostenek bertan egiten zuten lan. 1987. urtean aldiz, meatzea eta fabrika itxi egin zituzten eta Finlandiako Gobernuak emandako diru laguntzei esker, sektore turistikoa bultzatzearen alde egin zuten azpieskualdean eta horrek, 1930eko hamarkadatik irekita egondako Ylläs, eta Pallas eta Olos muinoetako eski-azpiegiturak eraberritzea ekarri zuen. Gaur egun oraindik, basogintza-industriak garrantzia izaten jarraitzen du, batik bat Muonion eta Kolarin, eta geltokitik ateratzen diren enbor-multzo luzeak ikus daitezke oraindik.
Azkenik, aipatzekoa da Agnico-Eagle enpresa kanadarrak, 2008. urte bukaeran, Kiistala eta Pokka herrixka kittilärren artean dagoen Europa osoko urre-meatze handiena ireki zuela. Bertan, meategia 13 urtetan irekirik mantenduko duten 150.000 ontza urre aurkitzea espero dute. Kittilären jarduera ekonomikoa berpizteko balio izan duen urre-meatzearen inguruan, gutxi gorabehera 500 bat langile dabiltza. Dena den, gaur egun azpieskualdeko ekonomiaren motoreak eski-muinoak eta Pallas-Yllästunturi Parke Nazionala dira; hau da, turismoa. Azpiegitura hauek erakartzen dituzten elur- eta natura-zaleek azpieskualdearen biztanleria bikoizten, hirukoizten eta laukoizten dute sasoiaren arabera. Pallas-Yllästunturi Parke Nazionalak bakarrik, 2007. urtean 312.000 bisitari jaso zituen. Eski-muinoak bisitatzen dituzten kirolariek aldiz, neguro udalerrietako hotel eta zerbitzuak betetzen dituzte; hain zuzen, eski-muinoak, Tunturien Lappiko erakargarri turistiko nagusienak dira. Guztira, eski alpinoko 118 pista daude, eskiatzaile hasiberrientzat, erdi-mailakoentzat eta adituenentzat; gainera, hauetatik hamabost, gauez argiztatuak daude eskiatu ahal izateko. Finlandia osoan dauden bi telekabina bakarrak ere azpieskualdean daude, Levi eta Ylläsko eski-estazioetan. Snowboardinga praktikatzen dutenentzako ere azpiegitura bereziak daude, hala nola, Leviko superpipe eta halfpipe bana; iraupen eskiatzaileentzat ere markatutako bide eta markatugabeko basabide ugari daude. Eski-estazioen inguruan dauden herrixketan bestalde, ekintza ugari antolatu ohi dira elur-sasoian eta elur-sasoitik kanpo; elur motor safariak, husky txakurrek gidatutako lera safariak, ibaiko arrantza eta txirrindularitza ikastaro eta lehiaketak, Pallas-Yllästunturi Parke Nazionalean zehar ibilaldiak eta piraguismo ikastaroak, esaterako.
Eski-muinoetara edo Pallas-Yllästunturira joaten ez diren turistak ere badaude. Hauek, arrantza egiteko, naturaz gozatzeko, eskiatzeko, ibiltaritza egiteko, iparrargiak ikusteko eta udako gauerdiko eguzkia Kilpisjärvi herrixkako Saana muinotik ikusteko etortzen dira batik bat. Gehienak, norvegiarrak, suediarrak, finlandiarrak eta alemaniarrak dira. Lehenengoak, muga igarotzen dute erosketa merkeagoak egiteko aburuarekin eta azpieskualdean uzten duten dirua oso mesedegarria da bertako ekonomian.
Azken urteotan hainbat ardatz turistiko bultzatu ditu eskualdeak, hala nola, Benetako Lappi (finlandieraz, Tosi Lappi) izeneko webgune berria ireki duen Enontekiö-Kilpisjärvi, Levi Lapland, Pallas-Olos eta Ylläs
90eko hamarkadaz geroztik, urtez urte biztanleria jaisten doa Finlandiako ekonomia krisialdiaren ondorioz; Enontekiö eta Muonio udalerrietan batez ere. Lehen esan bezala industria hitza ezezaguna da bertan eta krisialdiak gogor astindu zituen lehen sektoreko bi udalerriak; ondorioz, herritar askok lan bila kanpora jo behar izan zuen -batez ere, Helsinki eta Rovaniemi hirietara-. Hala ere, gaur egun Finlandiako ekonomia gailurrean dagoenez, biztanleek euren abeltzaintza-munduan dihardute inongo arazorik gabe. Kittilä eta Kolari bestalde, biztanleria galtzen ez duten Lappiko udalerri bakarranetakoak dira bertan eraikitako eski-muino boteretsuei esker.
Benon
Benon Frantziako udalerria da, Itsas Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Benon udalerrian erroldatutako biztanleak 684 ziren. Familiak 256 ziren, horien artean 60 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 104 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 88 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 328 etxebizitza zeuden, 262 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 44 bigarren erresidentzia ziren eta 22 hutsik zeuden. 317 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 262 etxebizitza nagusietatik 195 bere jabearen bizilekua ziren, 60 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 8 etxek bi zituzten, 37 etxek hiru zituzten, 82 etxek lau zituzten eta 134 etxek bost zituzten. 202 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 113 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 129 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 416 ziren, horien artean 319 aktiboak ziren eta 97 inaktiboak ziren. 319 pertsona aktiboetatik 289 lanean zeuden (159 gizon eta 130 emakume) eta 30 langabezian zeuden (13 gizon eta 17 emakume). 97 pertsona inaktiboetatik 41 erretiraturik zeuden, 32 ikasten zeuden eta 24 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Benon udalerrian 327 unitate fiskal zeuden, 841,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.094 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 28 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 10 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Benon udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.023 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Takuro Yajima
Takuro Yajima (矢島 卓郎, 1984ko martxoaren 28a - ) Japoniako futbolaria da.
Eddie Vedder
Vedderrek beste taldeetako disko eta abestietan ere parte hartu izan du.
Biografia
1970eko hamarkadaren erdialdera familia Kaliforniako hegoaldera lekualdatu zen, bertan musikaz zaletzen hasi zen. 1990an Seattle hirira bizitzera joan, grunge musika mugimenduan barneratu eta beste hainbat musikariekin batera Pearl Jam taldea sortu zuen.
Brianny
Brianny Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Brianny udalerrian erroldatutako biztanleak 117 ziren. Familiak 42 ziren, horien artean 14 pertsona bakarrekoak ziren (14 bakarrik bizi ziren gizonak), 9 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 19 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 72 ziren, horien artean 54 aktiboak ziren eta 18 inaktiboak ziren. 54 pertsona aktiboetatik 46 lanean zeuden (24 gizon eta 22 emakume) eta 7 langabezian zeuden (2 gizon eta 5 emakume). 18 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra altzari denda bat zen.
2000. urtean Brianny udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 496 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Giza fidagarritasun
Giza fidagarritasuna, sistema fidagarritasunaren zati den diziplina bat da, gizakia, sistema baten zati bezala har daitekeen neurrian.
St Cleer
, 'Ryskarasek', Ingalaterrako Kornualles konderriko parrokia zibil eta herri bat da.
Giza fidagarritasun
Giza osagaia, beste edozein osagai baino konplexuagotzat hartzen da, eta, beraz, giza fidagarritasunaren azterketari aplika daitezkeen teknikak, edo, gehigarri bezala, giza akatsarenak, zehatzak dira, eta, ohiko teknika matematikoei, alde psikologiko eta antolakuntzakoak gehitzen zaizkie.
Mondrian bilduma (Yves Saint Laurent)
Mondrian Bilduma Yves Saint Laurent Frantziako moda diseinatzaileak aurkeztu zuen 1965. urtean. Bildumak zenbait artista modernisten lanean zuen inspirazioa, baina bere muina lanari Piet Mondrian (1872–1944) holandarraren margolan geometrikoetan inspiratutako sei koktel soineko ziren.
Saint Laurent-en Mondrian soinekoak oso arrakastatsuak izan ziren arren, beste hainbat diseinatzailek aldez aurretik oso antzeko lanak ekoitzi zituztela nabarmendu izan dute modaren historia aditu batzuek. Michèle Rosier diseinatzaile frantziarrak lehendik ekoiztu eta saltzen zituen bi koloreko elastiko jertsearen antzekoak dira Mondrian soinekoak. Bi urte lehenago John Kloss diseinatzaile estatubatuarrak antzekoak ere egin zituela argitaratu da.
Mondrian soineko originalak munduko hainbat museotan aurki daitezke, besteak beste, Amsterdameko Rijksmuseumen, Londresko V&A Museoan, eta New Yorkeko Metropolitan Museum of Art delakoan.
Cava (ardoa)
Cava Kataluniako Penedès eskualdean eta bereziki usadiozko metodoaren bidez ekoizten den apardun ardoa da.
La Labor (Honduras)
La Labor Hondurasko Ocotepeque departamenduko udalerri bat da. 103.77 km²ko azalera du eta 2013ko datuen arabera 9203 biztanle zituen.
Ellopostoma megalomycter
Ellopostoma megalomycter Ellopostoma generoko animalia da. Arrainen barruko Ellopostomatidae familian sailkatzen da.
Courchelettes
Courchelettes Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Courchelettes udalerrian erroldatutako biztanleak 2.790 ziren. Familiak 1.034 ziren, horien artean 216 pertsona bakarrekoak ziren (72 bakarrik bizi ziren gizonak eta 144 bakarrik bizi ziren emakumeak), 333 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 401 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 84 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 1.094 etxebizitza zeuden, 1.055 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 34 hutsik zeuden. 1.070 etxeak ziren eta 23 apartamentuak ziren. 1.055 etxebizitza nagusietatik 790 bere jabearen bizilekua ziren, 256 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 53 etxek bi gela zituzten, 95 etxek hiru zituzten, 252 etxek lau zituzten eta 655 etxek bost zituzten. 834 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 491 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 402 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.816 ziren, horien artean 1.184 aktiboak ziren eta 632 inaktiboak ziren. 1.184 pertsona aktiboetatik 1.062 lanean zeuden (580 gizon eta 482 emakume) eta 121 langabezian zeuden (60 gizon eta 61 emakume). 632 pertsona inaktiboetatik 234 erretiraturik zeuden, 199 ikasten zeuden eta 199 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Courchelettes udalerrian 1.059 unitate fiskal zeuden, 2.779 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.209 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 60 komertzioetatik, 4 janari enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 11 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 13 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 okindegi zen eta 1 lore-denda zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Arroio Grande
Arroio Grande Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Hüttlingen
Hüttlingen Suitzako udalerria da. Turgovia kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Klčov
Klčov Eslovakiako udalerri bat da, Levočako barrutian kokatuta. 7,34 km²ko azalera du eta 637 biztanle 2017ko datuen arabera.
Blokeo eta seinaleztapen
Blokeo eta seinaleztapena (Lockout-tagout edo LOTO) industrian eta bestelako instalazioetan makinak zainpean jartzeko erabiltzen den segurtasun-prozedura da. Prozedura honek ziurtatzen du, mantentze- edota zerbitzu-lanek iraun bitartean, makina arriskutsuei energia-iturriak behar bezala kendu zaizkiela eta makinok ezin direla abian jarri. Beraz, lanak hasi baino lehen nahitaezkoa da energia-iturri arriskutsuak isolatu eta behin-behinean erabileraz kanpo uztea. Horretarako beharginak isolatutako energia-iturriak giltzarrapoz ixten ditu eta hura identifikatzeko etiketa jartzen du. Ondoren, langileak giltzarrapoa irekitzen duen giltza berekin eramango du beste inork makina abiaraztea eragotziz. Honek makinak ustekabean abian jartzea saihesteko balio du.
Klčov
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1258. urtekoa da.
Christa Ludwig
Christa Ludwig (Berlin, Alemania, 1928ko martxoaren 16a - Klosterneuburg, 2021eko apirilaren 24a) alemaniar mezzosopranoa izan zen.
Blokeo eta seinaleztapen
Prozedura
Makinen arriskuak hainbat motatakoak dira. Ohikoenak:
Christa Ludwig
Bizitza
Gurasoek Vienako Volksoperren kantatzen zuten. Txikitatik bizi izan zen musika-giroan. Lehenengo irakaslea ama izan zuen. Gero, Frankfurta joan zen Hüni-Mihacekekin ikastera. Hiri horretan egin zuen debuta, hain zuzen ere, Johann Straussen Saguzaharra lanarekin. Ondoren, Rossiniren hainbat operatan lan egin zuen, hala nola La Cenerentola eta Sevillako bizargina obretan. Mozarten Figaroren ezteiak operan ere garrantzizko lana egin zuen.
Beste mezzosoprano asko bezala, Ludwig ere saiatu zen soprano-paperetan. Soprano gisa egin zituen paperen artean, aipatzekoa da Beethovenen Fidelio operako protagonistarena. Richard Wagnerren La Walkiria laneko Brunildaren papera kantatzea proposatu ziotenean, ordea, atzera egin zuen, eta mezzosoprano-paperetara itzuli zen. Ludwigen lana, dena dela, ez zen opera-lanetara mugatu, hainbat kontzertu-ziklotan ere parte hartu zuen, besteak beste, Gustav Mahlerren Kindertoten Lieder eta Lied von del Erde lanetan.
Blokeo eta seinaleztapen
Prozedura
Makina deskonektatzeak edo seguru egiteak makinatik energia-iturri guztiak kentzea dakar berekin eta horri isolatzea deritzo. Makina isolatzeko jarraibideak isolatze prozedura edo blokeo eta seinaleztapen prozedura deritzen agirietan bildu ohi dira. Eskuarki isolatze-prozeduretako zereginak honako hauek dira:
Taldekako blokeoa
Pertsona bat baino gehiagok sisteman mantentze- edo zerbitzu-lanak egiten ari direnean, zulo anitzeko blokeo-sistema jarri behar da hauek euren giltzarrapoak jar ditzaten. Zulo kopurua aregotzeko artazi motako brida bat erabiltzen da, beraz zuloetako bati giltzarrapo pertsonala jartzen zaionean blokeatzen da. Blokeatutako gailua ezin da abiarazi beharginek euren giltzarrapoak kendu arte.
Giltzarrapoen sarrailak ezberdinak izan behar dute, giltza batek giltzarrapo bat baino gehiago ireki ez dezan. Horrez gain, giltzarrapoa eta etiketa utzi dituen pertsonak izan behar du hauek kentzeko arduradun bakarra. Horretarako beharginei prozedurak eta trebakuntza emateaz gain, hauek dokumentatu eta energia kontrolatzeko programan jaso behar dira idatzita.
Segurtasuneko bost urratsak
Europako EN 50110-1 estandarraren arabera, instalazio elektriko batean lan elektrikoak egin aurretik segurtasuneko 5 urrats hauek jarraitu behar dira:
Piratuba
Piratuba Brasilgo udalerri bat da, Santa Catarina estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Esteban Lasa
Esteban Lasa Aranburu (Beasain, Gipuzkoa, 1874ko apirilaren 2a – 1959ko abenduaren 17a) Beasainen jaiotako apaiza zen. Bere jaioterrian kale batek bere izena darama, bere omenez.
Haurtzaroa
Haurtzaroan Beasainen ikasi zuen, baina oinarrizko ikasgaiez gain musika ikasi eta Beasaingo musika-bandaren eta parrokiako tipleen koruko kide ere izan zen. 12 urte zituenean, Lazkaoko Bernartarren lekaimetxearen mendeurrena ospatzen zela eta, Felipe Gorriti maisu handia etorri zen orkestra joritsu batez, eta Beasaingo Tipleen Koruak ere parte hartu zuen hango meza nagusian. Bazkalondoren, maisuak mutikoaren aparteko dohainen berri bazekienez, piano kontzertu labur bat eskaintzeko eskatu zion, baina horren aurrean mutil koskorrak berehala aldegin zuen etxera.
Apaiz-ikasketak
Apaizgoa ikasi zuen. Ikasketetan bere oroimen harrigarria zela eta nabarmendu zen, benetako jakintsua bilakatuz filosofia, teologia eta historia arloetan. Buruz esaten zituen, ahalegin handirik gabe, hain gogokoak zituen Kixotea, Fray Gerundio eta Balmes liburuetako pasarte oso-osoak.
Apaizgoa
Apaiz egin eta lehen apaiz-lekua Amasako parrokia izan zuen.
Handik Santa Maria parrokiara aldatu zuten erretore-orde gisa, eta geroago erretore izendatu zuten 1917tik 1919ra bitartean. Bere apaltasuna zela eta, ez zuen uste kargu hartarako balio zuenik, eta ez zuen etsi kargu-uztea onartu zioten arte, berriro ere erretore-orde lanetan jarraituz. Baina haren jakinduria hartarainokoa zen eta haren sermoiek hain baliotsuak zientzi eta dotrina mailetan, non jakintsu donostiarrek leporaino betetzen baitzuten eliza haren igandetako hamabietako mezetan.
Erretiroa
Azken urteetan, traba egiten zuela pentsatu eta Beasaingo jaiotetxera erretiratu zen, bertako parrokiari bere laguntza eskainiaz. Igande arratsaldetan, bezperak kantatu ostean, solasaldi bat egiten zen sakristian, eta bertan parrokiako apaizak eta akolito batzuk izaten ziren, denak korruan eserita, Esteban Jaunari entzuten, gai asko eta asko sakonki ezagutzen baitzituen hark.
Azkenik, eroriko batek sortutako bronkoneumonia batek hil zuen 84 urte zituela.
Novéant-sur-Moselle
Novéant-sur-Moselle Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Novéant-sur-Moselle udalerrian erroldatutako biztanleak 1.958 ziren. Familiak 692 ziren, horien artean 181 pertsona bakarrekoak ziren (64 bakarrik bizi ziren gizonak eta 117 bakarrik bizi ziren emakumeak), 181 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 258 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 72 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 739 etxebizitza zeuden, 708 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 31 hutsik zeuden. 525 etxeak ziren eta 210 apartamentuak ziren. 708 etxebizitza nagusietatik 465 bere jabearen bizilekua ziren, 225 alokairuan okupaturik zeuden eta 17 doan lagata zeuden; 14 etxek gela bat zuten, 54 etxek bi zituzten, 112 etxek hiru zituzten, 160 etxek lau zituzten eta 367 etxek bost zituzten. 530 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 311 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 286 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.324 ziren, horien artean 848 aktiboak ziren eta 476 inaktiboak ziren. 848 pertsona aktiboetatik 777 lanean zeuden (414 gizon eta 363 emakume) eta 70 langabezian zeuden (38 gizon eta 32 emakume). 476 pertsona inaktiboetatik 102 erretiraturik zeuden, 115 ikasten zeuden eta 259 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Novéant-sur-Moselle udalerrian 696 unitate fiskal zeuden, 1.738 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.826 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 49 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren, 12 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 13 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 funeraria, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 autoeskola, 1 igeltseroa, 1 zurgina, 3 iturginak, 3 ile apaindegiak eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak eta 2 okindegiak ziren.
2000. urtean Novéant-sur-Moselle udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an psikiatriko 1 eta botika 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Steven Tweed
Steven Tweed (1972ko abuztuaren 8a - ) Eskoziako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Hibernian FC eta Yokohama FC.
L'enfant et les sortilèges
L'enfant et les sortilèges: Fantaisie lyrique en deux parties (euskaraz 'Umea eta aztikeriak: fantasia lirikoa bi aktotan') Maurice Ravel musikagilearen bi ekitaldiko opera bat eta Sidonie Gabrielle Coletteen libreto bat da. Coletteren Divertissement pour ma fille lanean oinarrituta, Montecarloko Operan estreinatu zuten 1925eko martxoaren 21ean.
Zosterops everetti
Zosterops everetti Zosterops generoko animalia da. Hegaztien barruko Zosteropidae familian sailkatua dago.
Clump Mendiaren Parke Nazionala
Clump Mendiaren Parke Nazionala Australiako Queensland estatuan dagoen inguru babestua da. Brisbanetik 1287 kilometro ipar-mendebaldera dago. BirdLife Internationalek Coastal Wet Tropics Important Bird Area multzo barruan kokatu zuen. Parkearen garrantzi nagusia behereko lurretako oihan tropikalaren hegazti-dibertsitate handia da.
Molinet
Molinet Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Molinet udalerrian erroldatutako biztanleak 1.174 ziren. Familiak 492 ziren, horien artean 128 pertsona bakarrekoak ziren (48 bakarrik bizi ziren gizonak eta 80 bakarrik bizi ziren emakumeak), 184 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 160 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 558 etxebizitza zeuden, 491 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 18 bigarren erresidentzia ziren eta 48 hutsik zeuden. 514 etxeak ziren eta 44 apartamentuak ziren. 491 etxebizitza nagusietatik 323 bere jabearen bizilekua ziren, 157 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 16 etxek bi gela zituzten, 63 etxek hiru zituzten, 170 etxek lau zituzten eta 243 etxek bost zituzten. 428 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 195 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 253 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Molinet udalerrian 486 unitate fiskal zeuden, 1.192 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.161 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 46 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 5 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 5 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 17 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 igeltseroak, 1 iturgina, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak eta 3 jatetxeak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gehiagoko denda bat zen.
2000. urtean Molinet udalerrian 28 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.037 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Manchester Arena
Manchester Arena, Ingalaterrako Manchester hirian dagoen kirol pabiloi bat da. 1995eko uztailaren 15ean inauguratu zen. Manchester Victoria geltokiaren alboan dago. Izotz hockey, saskibaloi eta kontzertuak egiten dituzte bertan. Hona hemen etxeko taldea:
Diplodus argenteus
Diplodus argenteus Diplodus generoko animalia da. Arrainen barruko Sparidae familian sailkatzen da.
Ellopostoma mystax
Ellopostoma mystax Ellopostoma generoko animalia da. Arrainen barruko Ellopostomatidae familian sailkatzen da.
Campeones (filma)
Campeones Javier Fesser zinema zuzendari zuzendutako film komikoa da. 2018ko apirilaren 6an estreinatu zen. Hiru Goya sarien irabazlea. 2018an espainian gehien ikusitako filma.
Sinopsis
Marco da pelikularen protagonista. Saskibaloi bigarren entrenatzailea da. Baina bere bizitza pertsonalean arazoak direla eta, liskar bat izaten du lehenengo entrenatzailearekin eta taldetik kanporatzen diote. Gau horretan, alkohol gehiegi edaten du, eta kotxea hartzen du. Poliziarekin istripu bat izango du, eta epai batek pena ordaintzeko desgaitasun egoeran dauden saskibaloiko talde bat entrenatu beharko du “Los amigos”. Taldekideak dira gure pelikularen beste protagonistak. Denak batera, desgaitasun egoeran dauden pertsonen txapelketa nazionala jokatuko dute.
Filma, Aderes Burjassoten saskibaloi taldean oinarrituta dago. 1999 - 2014  urteen artean desgaitasun egoeran dauden pertsonekin hamabi nazioko txapelketa irabaztea lortu zuen.
Finantzaketa
Gidoia idatzi ondoren, finantzaketa bilatzen hasi ziren. Zuzendariak oso argi zeukan pertsonai guztiak errealak izan behar zirela, hau da, desgaitasunak benetakoak izan behar zirela eta ez aktoreak. Baina, finantzaketa jartzen zuten telebistak eta banatzaileak ez. Horregatik, teasser bat grabatu zuten. Eta horren bitartez pila kolaborazio eta finantzaketa iturri atera ziren. Horien artean, ICAAren laguntza (1.800.000 euro).