cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Harea
Jatorria
Bestalde, itsasoak itsasbazterretako labarrak higatuko ditu abrasio plataformak eta haietatik ere hondarra sortuz. Hondar hau hondartzetan metatuko da. Horrez gain, itsasoak gerora harearekin metatuko diren beste hondakin batzuk ere xehatuko ditu (adb., maskorrak).
Pernilla Wiberg
1990eko hamarkadako eski alpinoko eskiatzailerik arrakastatsuenetako bat da. Norrköpings SK kluba ordezkatu zuen.
Orestias tutini
Orestias tutini Orestias generoko animalia da. Arrainen barruko Cyprinodontidae familian sailkatzen da.
Pernilla Wiberg
2002tik 2010era Nazioarteko Olinpiar Batzordeko kide izan zen eta Suediako telebistan igorritako ekitaldietan kirol-komentarista izan zen.
Tote (Skye)
Tote, 'Tobhta', Eskoziako Highland eskualdeko herri eta barruti bat da, Skye eta Lochalsh barrutian. Skye uhartean dago, Kanpoko Hebridetan. Trotternish penintsulan dago, Loch Snizort aintziraren iturburuan. Hegoaldean Skeabost etxaldea du eta hego-ekialdean Carbost etxaldea.
Pernilla Wiberg
Biografia
Pernilla Wiberg 1990eko hamarkadako eskiatzaile alpino arrakastatsuenetako bat izan zen, 1990 eta 2002 artean Munduko Kopako zirkuituan lehiatu zen. Eski alpinoko bost diziplinetan (jaitsiera, erraldoia, supererraldoia, eslalom eta konbinatu nordikoa). Horrez gain, bederatzi aldiz Suediako txapeldun izan zen hainbat eski probatan.
Pernilla Wiberg eski alpinoan munduko eta olinpiar txapeldun izan zen lehen emakume suediarra izan zen. Eslalom erraldoiko urrea irabazi zuen 1992ko Neguko Olinpiar Jokoetan Albertvillen eta 1994ko Lillehammer Olinpiar Jokoetan urrezko domina. Bi Olinpiar Jokoetan, Wiberg izan zen Suediako atletarik arrakastatsuena. 1998an Naganon, zilarrezko domina lortu zuen jaitsieran. 1994ko Neguko Olinpiar Jokoen hasierako ekitaldian Suediako bandera-eramailea izan zen.
Bere ibilbidean hainbat lesio larri izan zituen, tartean lotailu gurutzatua, menisko arazoak eta saihetsak hautsi zituen, horregatik, guztira 12 ebakuntza egin zizkioten belaunean. 2002an Salt Lake Cityn izandako agerpen etsigarriaren ostean, nazioarteko lehiaketatik erretiratu zen.
Wibergek lau urte eman zituen Nazioarteko Eski Federazioko Atleten Batzordeko presidente gisa, eta 2002an eski profesionaletik erretiratu zen arte izan zen zeregin horretan. 2002tik 2010era Nazioarteko Olinpiar Batzordeko kide izan zen eta bertan COI ko zortzi batzorde ezberdinetan parte hartu zuen, besteak beste, Kirol eta Ingurumen Batzordean, Etika Batzordean eta 2010eko Neguko Jokoetako Ebaluazio eta Koordinazio Batzordean; 2012ko Innsbruck-eko Gazte Olinpiar Jokoetarako Koordinazio Batzordeko buru ere izan zen.
1991n Svenska-Dagbladet egunkariaren urrezko domina jaso zuen eta 1991 eta 1992an Sveriges Irratiko kirol sailaren urteko saria irabazi zuen.
Pernilla ' Champions for Peace '-ko kidea da gaur egun, kirolaren bitartez munduan bakea zerbitzatzeko konpromisoa hartu duen eliteko kirolarien talde bat, Monakon egoitza duen Peace and Sport nazioarteko erakundeak sortua.
Wiberg Suediako telebistan kirol-esatari gisa egiten du lan eta Idre Fjäll-en hotel bat dauka Suediako Dalarna probintzian. Bere senarra, Bødvar Bjerke, Norvegiako eskiatzaile alpino ohia eta aldi baterako Suediako entrenatzaile nazionala, eta haien bi seme-alabekin Monakon bizi dira.
Kryptopterus hesperius
Kryptopterus hesperius Kryptopterus generoko animalia da. Arrainen barruko Siluridae familian sailkatzen da.
Santa Rita do Passa Quatro
Santa Rita do Passa Quatro Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Chivite gobernua
Chivite gobernua edo XII.ko Nafarroako Gobernua 2019ko abuztua eta 2023ko martxoa, teorikoki, bitartean Nafarroako Gobernua da. Nafarroako Parlamentuak María Victoria Chivite Navascués izendatu zuen Nafarroako Gobernuko lehendakari, Nafarroako Alderdi Sozialista, Geroa Bai, Ahal Dugu eta Izquierda-Ezkerraren arteko akordioak emankorrak izan ostean.
Uxue Barkosek zuzentzen zuen Barkos Gobernua 2019ko abuztuaren 2an amaitu zen, Maria Chiviteren inbestidurarekin batera. Hala ere, gobernu hau aurreko gobernuaren jarduera-ildoekin jarraitzeko diseinatuta dago, ia aurrekoaren berdina baita.
Inbestidura
2019ko Nafarroako Parlamenturako hauteskundeetan, Nafar Herriaren Batasuna buru zuen eskuineko koalizioak, Navarra Sumak, irabazi zituen hauteskundeak, 20 eserlekurekin, gehiengo osoa lortzeko 6 eserlekuren faltan. Bigarren postua Nafarroako Alderdi Sozialistarentzat izan zen, Geroa Bai kanporatuta. Alderdi irabazleak Nafarroako Alderdi Sozialistarekin batera gobernatu nahi zuen, 31 diputatuko gehiengo eroso batekin. Hala ere, Nafarroako Alderdi Sozialistak ezkerrera begiratzea nahiago izan zuen, aurreko gobernuan zeuden Ahal Dugu eta Geroa Bai bezalako alderdiei. Hala, aurreko gobernuaren oinarriak hartzea erabaki zuten, baina Maria Chiviteren lehendakaritzarekin, sozialistak ordezkatuz, haiek baitzuten babes parlamentario gehien. Geroa Bairekin batera, Ahal Duguk eta Izquierda-Ezkerrak 22 diputatu zituzten, Navarra Suma baino bi gehiago, baina ez ziren nahikoak inbestidura bat lortzeko. Hori dela eta, Euskal Herria Bildu taldearekin harremanetan hasi ziren, Navarra Sumak gobernu aurrerakoi bat babestu nahi ez zuelako. Hala ere, negoziazioek ez zuten abertzaleak gobernuan sartzea ahalbidetu, baina bai inbestidura saioaren bigarren itzulian bost diputatu abstenitu izana, Maria Chiviteri gehiengo sinplea baina oso estua emanez.
Gobernuaren sorrera
Maria Chivite Nafarroako Gobernuko lehendakari izendatu ondoren, gobernuko lau alderdiak departamenduak esleitzeko negoziatzen hasi ziren. Izquierda-Ezkerrak, aurreko gobernuan sail bateko kide izan zenak, gobernu berri horretako kide ez izatea erabaki zuen, baina parlamentuan babesa eman zien, 2019ko hauteskundeetan bi eserlekuetako bat galdu zutelako. Azkenik, gobernuko kide guztiak ase ahal izateko, lau kontseilaritza berri sortu ziren. Gertaera hau oso gogor kritikatu zuten Navarra Suma eta parlamentari ez ziren beste erakunde batzuek, 740 000 euroko urteko gastu osagarria suposatzen baitu, guztira 3 milioi euro legealdi osoan zehar. Horrela, talde bakoitzak emandako babes parlamentarioaren arabera banatu ahal izan ziren sailak: Nafarroako Alderdi Sozialista bederatzi kontseilari geratu ziren, Geroa Bai lau eta Ahal Dugu bat.
Davalor afera
2020ko abenduan, Espainiako Auzitegi Gorenak auzia ireki zion Manu Aierdi kontseilariari prebarikazioagatik. Auzitegiak prebarikazioa eta ondasun publikoak bidegabe erabiltzea egotzi zion. Davalor Salud S.L. enpresari 2015 eta 2017 artean 2 600 000 euroko zenbatekoa zuten sei mailegu irregularren ustezko emakida irregularrarekin lotutako gertaerak, Manu Aierdi Ekonomia eta Enpresa Garapeneko kontseilaria zelarik.
Barkos gobernuan zehar, organo exekutiboa ustelkeriaren aurkako araudi bat onartu zuen, Nafarroako Gobernua balizko ustelkeria kasuetatik isolatu nahi zuena, bertako edozein kide dimititzera edo kaleratzera behartuz, kasu horietakoren baten inguruan ikertzen ari direla baieztatzen duen unean. Araudi hori oraindik ez da aplikatu orain arte. Hala ere, Nafarroako Parlamentuko oposizioko alderdi bakarrak (Navarra Suma) Aierdiren dimisioa eskatu zuen.
Egun horretan bertan, Napar Buru Batzarrak (Euzko Alderdi Jeltzalea alderdiko zuzendaritza, Nafarroan) bere babesa agertu zuen publikoki, eta Nafar Herriaren Batasunaren "jazarpen politikoa" salatu zuen, bere aurkako kereilaren bultzatzailea izan baitzen. Halaber, Nafarroako Gobernua arautzen duen legearen 68. artikuluak, Nafar Herriaren Batasunakoek dimisioa eskatzeko babestu zuten testuak, dio gobernuko edozein kidek bertan behera utzi behar duela inputatzen badute, baina Manu Aierdi oraindik ez zen 2021eko urtarrilean.
Haren ondorengoa, Geroa eta Euzko Alderdi Jeltzalearen artean eta, aldi berean, Nafarroako Alderdi Sozialista eta Geroa Bairen artean hitzartutakoa, Mikel Irujo da, Euzko Alderdi Jeltzalekoa hori ere.
Kontseiluak eta Departamentuak
Gobernuaren burua Maria Chivite da, lehendakaria. Javier Remirez eta Jose Maria Aierdi presidenteordeak ditu euskarri, Lehendakaritza, berdintasun, funtzio publiko eta barruko kontseilaria eta Lurralde antolamendu, etxebizitza, paisaia eta proiektu estrategikoetako kontseilaria, hurrenez hurren. Jarraian geratzen dira gainerako 11 kontseilariak, gainerako diru-zorroak betetzen dituztenak. Geroa Baiko 3 (Jose Mari Aierdi ere kontuan hartuta), Euzko Alderdi Jeltzaleko bat, Ahal Duguko beste bat eta gainerako guztiak Nafarroako Alderdi Sozialistakoak dira, lehendakarekin eta lehen lehendakariorderekin batera, 9 guztira.
Etxebeste dorretxea
Etxebeste dorretxea Gipuzkoako Hondarribia udalerriko Alde Zaharrean dagoen dorretxea da, Apezpikuaren plazan dago.
Gaur egun hotel bat da.
Islamiar Magrebeko Al Kaida
Islamiar Magrebeko Al Kaida (AQMI), aurretik Predikazio eta Borrokarako Talde Salafista gisa ezaguna (الجماعة السلفية للدعوة والقتال‎; Groupe Salafiste pour la Prédication et le Combat, GSPC), Aljeriako milizia islamista bat da. 2007an Al Kaidarekin bat egitean eta oraingo izena hartzerakoan, bere eragin esparrua Magrebeko beste herrialde batzuetara hedatu zuen. Horrela, taldearen sustraiak Aljerian badaude ere, egun Saheleko basamortu eremura zabaldu du bere jarduera, Senegalen, Mauritanian, Malin eta Nigerren.
Taldea 1997an sortu zen Talde Islamiar Armatuaren eszisio gisa, Aljeriako Gerra Zibilaren testuinguruan.
Wellington eskualdea
Wellington eskualdea (ofizialki Greater Wellington) Zeelanda Berriko eskualde bat da, Ipar Uhartearen hegoaldean kokatua. Zeelanda Berriko hiriburua bertan dago.
1201 Third Avenue
1201 Third Avenue edoWashington Mutual Tower, Ameriketako Estatu Batuetako Seattle hirian dagoen bulego etxe orratz bat da. Guztira 235 metro eta 55 solairu dauzka eta 1988an amaitu zuten eraikitzen.
Romanogobio johntreadwelli
Romanogobio johntreadwelli Romanogobio generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
1201 Third Avenue
Kohn Pedersen Fox Associates eta The McKinley Architects arkitekto taldeak diseinatu zuen.
Globigerinoidea
Globigerinoidea foraminifero superfamilia bat da, Globigerinina azpiordenekoa eta beraz planktonikoa.
Oskol trokoespirala dute eta azkeneko ganberak besarkatzen egon daitezke. Paretek zulaketa ugari izan ditzakete gehienetan txikiak. Gainazala arantzaz betea egon daiteke. Irekidura barnemarginala, intraunbilikala, unibilikal-extraunbilikala edo ekuatoriala izan dezakete. Bigarren mailako irekidura handiak dituezte espezi batzuetan.
Eozenotik gaur egun arte aurkitu daitezke.
Terrence Agard
Terrence Agard (Willemstad, 1990eko apirilaren 16a) 400 metroetan espezializatutako esprinter herbeherearra da. Herbehereetako Antilak ordezkatu zituen herrialde hori desegin zen arte, 2010ean.
2015eko irailean, auto-istripu bat izan zuen Churandy Martina eta Hensley Paulina esprinterrekin zihoala, eta lepoko orno haustura eduki zuen. 2016ko apirilean itzuli zen lehiaketetara. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan 4x400m-etako erreleboan hartu zuen parte eta zilarrezko domina lortu zuen.
Marka pertsonalak
Outdoor
Indoor
Ofimatika
Ofimatika hitza “offi-” (latinezko “officina” hitzetik datorrena eta euskaraz ‘bulego’ esanahia duena) eta “-matika” (‘informatika’ hitzetik hartutakoa) hitz-zatiez osatutako akronimoa da. Termino horrek bere barnean hartzen du bulegoetan burutu ohi diren zereginak automatizatzeko, hobetzeko eta optimizatzeko teknika, aplikazio eta gailuen multzoa. Hala ere, beste zenbait era ere badira kontzeptu honi erreferentzia egiteko. Hala nola: neurotika, idazmahaiaren automatizazioa, bulegoaren automatizazioa, etab. Gailu eta erreminta ofimatikoek (hardware- eta software-ekipamenduak, alegia) ahalbidetzen dute bulego batean beharrezkoa den informazioa sortzea, manipulatzea, transmititzea edota biltegiratzea. Izan ere, ofimatikaren helburu nagusia ataza horien burutze-prozesua sinplifikatzea dela esan daiteke, bulegoetako langileek denbora-galtze ez beharrezkoak saihesteko, enpresei kostuak murriztuz, gainera.
Hasiera batean, ofimatika idazki digitalak burutzean oinarritzen zen. Gaur egun, ordea, enpresa baten organizazioa komunikazioen menpekoa da gero eta gehiago, eta horrek ondorio argiak ditu ofimatikaren arloan. Gauzak horrela, ofimatika honako gai hauetaz arduratzen da: informazioaren trukatze digitalaz, datu numerikoen tratamenduaz, bileren planifikazioaz eta lan-kronogramen administrazioaz.
Historia
Hogeigarren mendeko hirurogeita hamarreko hamarkadan eman ziren ofimatikaren garapenerako lehen pausoak, bulegoetan mikroprozesadore ak erabiltzen zituzten gailuen masifikazioarekin batera. Orduan, metodo eta gailu tradizionalak alde batera uzten hasi ziren, bulegoetan lan egiteko metodoa berrituz. Ondorioz, gaur egun esan daiteke guztiz beharrezkoa dela bulegoak sare lokal batera edo Internetera konektatuta egotea.
Erreminta ofimatikoak
Pakete horien barnean dauden aplikazio informatikoak “erreminta ofimatiko” izena hartzen dute. Askotariko aplikazioak izan daitezke, hala nola: testu-tratamenduko programa, kalkulu-orria, aurkezpen programa, datu-basea, posta-bezeroa, agenda, kalkulagailua.
Testu-tratamenduko erremintak
Testu-tratamenduko erreminten artean, beste guztien gainetik nabarmendu daitekeen programa bat dago: testu-tratamendukoa. Microsoft Office pakete ofimatikoan Word programa da eta LibreOffice paketean Writer programa. Aplikazio honek formatudun testu-dokumentuak sortzeko, editatzeko eta modifikatzeko gaitasuna du. Testu-editore sinpleek ez bezala, Word-ek hainbat tipografia erabiltzea, irudiak gehitzea, ortografia-zuzentzaile automatikoa aktibatzea eta sinonimoen hiztegia izatea ahalbidetzen du, beste aukera askoren artean. Gaur egun testuak txukun sortzeko asko erabiltzen den beste tresna interesgarrria Latex da.
Kalkulu-orriak
Bestaldetik, kalkulu-orriak daude. Kasu honetan ere, Microsoft Office paketearen barnean dagoen Excel erreminta eta LibreOffice paketeko Calc erreminta azpimarra daitezke. Honen helburu nagusia datuak modu azkarrean organizatzea da, eta horretarako taula dinamikoak bezalako mekanismoak inplementatzen ditu. Excel erremintaren ezaugarri nagusia txantiloiak dira, finantza- eta kontabilitate-departamentuetan lan egiten duen jendearentzat oso baliagarria den aukera ematen baitute, operazio aritmetikoak era automatikoan exekutatzea, besteak beste.
Aurkezpen-erremintak
Libre Office eta Microsoft Office paketeen barnean, aurretik aipatutako bi programez gain, aipatu behar den beste aplikazio bat ere badago: Impress eta PowerPoint izeneko aurkezpen-erremintak, hurrenez-hurren. Izenak berak dioenez, publiko baten aurrean aurkezpen bisualak egiteko balio duten aplikazioak da. Programa hauek multimedia-diapositibak irudiekin, testuarekin, audioekin edota bideoekin konbinatzeko aukera ematen dute.
Beste erreminta batzuk
Gehien erabilitako erremintak eta bakoitzaren merkatuko ordezkari nagusia aipatu ondoren, datu-base eta mezularitza elektronikorako erreminten adibideren bat aipatuko ditugu. Datu-baseak osatzeko aplikazio asko daude gaur egun, haien artean Access (Microsoft), PHPMyAdmin (Plesk) eta MySQL Workbench (MySQL). Beste aldetik, mezularitza elektronikorako hainbat erreminta ere badaudela aipatu behar da: Outlook, myMail eta Spark, adibidez.
Ofimatika linean
Aplikazio ofimatikoek, aurretik aipatutako ataza guztiak burutzeaz gain, dokumentuak linean (on line, ingelesez) sortzea eta partekatzea ere ahalbidetzen dute. Fenomeno hau “ofimatika linean” edo “office IT on line” izenez ezagutzen da.
Erreminta horiei esker, erabiltzaile bat baino gehiagok har dezakete parte dokumentuak sortzen eta editatzen. Hau da, aplikazio hauek dokumentuak hainbat erabiltzaileren artean lantzea (edo bistaratzea, behintzat) ahalbidetzen dute, denbora errealean.
LAN sare ei esker, ofimatikaren abantailak era eraginkorragoan aprobetxa daitezke. Kontzeptu bi horiek konbinatuz, posible da sare lokal batetik datuak, mezu elektronikoak edota ahotsa transmititzea. Hori “sare lokaleko ofimatika” izenez ezagutzen da, eta bulegoko lanaren berezko funtzio gehienak (diktatuak, mekanografia, biltegiratzea, kopiaketa, faxa, artxiboen kudeaketa…) kategoria honen barnean sailka daitezke
Siah Armajani
Siah (Siavash) Armajani (1939 uztailaren 10a - 2020ko abuztuaren 27a ) irandar-estatubatuar eskultorea eta arkitektoa izan zen, bere arte publikoagatik ezaguna.
Familia eta hezkuntza
Siavash Armajani ehungintzako merkatari familia aberats eta hezitu batean jaio zen 1939an Teheranen, Iranen. Presbiteriar misiolari eskola batera joan zen. Bere amoaren eragina bere aktibismo politikoaren lehengo bultzada izan zen Aramajaniren ustez. 1950eko hamarkadaren amaieran collage txikiak eginez hasi zen bere arte ibilbidea, pertsiar miniaturak eta kartel politikoak bisualki islatuz, demokraziari eta laikotasunari buruzko bere ikuspegia zabaltzeko eta bere alderdia, National Front, ezagutzera emateko.
Floyd konderria (Texas)
Floyd konderria (Floyd County) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Floydada da. 2010eko zentsuaren arabera 6,446 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Floyd konderriak 257,062 kilometro koadro ditu. Horietatik 98 ura dira. Beste 256,964 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 2,51 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 6,446 pertsonetatik 6,187 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 3,410 dira. 211 beltzak edo afroamerikarrak. 16 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 11 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 1 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 19 pertsonek kokatzen zuten.
Siah Armajani
Karrera goiztiarra
Walker Art Center Armajaniren lana eskuratu zuen lehena izan zen, 1962an bienalean bi obra sartu ondoren. Prayer koadroa erosi zuten, 70hazbeteko (180 cm) farsi poesiaren testu korapilatsuak estaltzen zuen mihisea zen. Koadro honetan Rumi eta Hafezen poemen zatiz osatua dago, eta Armajanik eskuz transkribatu zuen, patroi lodi eta borobila eginez. Koadro horretan idazkera betiko xede ornametala garaiko espresionismo abstraktuaren itxurarekin konbinatzen da.
Beti ere informatikan eta ingeniaritzan interesatuta, 1960ko hamarkadaren amaieran Minneapolis-eko Control Data Institute-n eskolak hartu zituen eta Fortran ikasi zuen. Armajani Minneapolis College of Art and Design-en irakatsi zuen 1968tik 1974ra, eta bertan ezagutu zuen Barry Le Va, hark New Yorken praktikatzen zuen arte kontzeptuala ezagutzera eman ziona. Art by Telephone- ekimeneann parte hartu zuen Chicagoko Museum of Contemporary Art- en, 1969an. 1970ean, Armajanik bi lan eskaini zizkion Arte Modernoko Museoaren information erakusketan: lehenengoa, A Number Between Zero and One, 9 oin (2.7m) altuerako banakako zenbaki hamartarren ordenagailuko inprimagailuz betetako zutabea; eta bigarrena, North Dakota Tower 18 miliako (29 km) altuerako eta 2 miliako (3.2 km) zabalerako egitura baten proiektua da. Egitura honek Ipar Dakota estatuko luzera osoan itzal estua estaltzeko pentsatua zegoen.
Zubiak
Zubiak dira, bai ikuspuntu sinbolikotik, bai ikuspegi praktikotik, Armajani artista eta proiektugilearen pertsonei zerbitzua emateko ideiariorako hobekien betetzen dituen hiri-elementuek.
1968an, First Bridge eraiki zuen White Bear Lake-n, Minnesota-n. Zubi honek 10 oin (3 m) altuera badu alde batean eta 4 oin (1.2m) bestean, gure perspektiba ikuspegia ilustratuz. Fibonacci Discovery Bridge (1968–1988) eraiki zuen Fibonacci sekuentzia matematikoa jarraituz eta, Walker-en 9 Artist/9 Spaces ikuskizunerako, Bridge Over Tree (1970), 91 oineko (28 m) pasabide luzea erdiko hosto iraunkorreko zuhaitz baten gainean igo eta jeitsi eskailerekin.
1974-75 urteetan 1.000 kartoizko eta balsa egurrezko Amerikako herri-arkitekturako osagaien modeloak eraiki zituen Dictionary for Building izenburupean.
1988an, Minneapoliseko Irene Hixon Whitney zubia diseinatu zuen, aurretik 16 kale eta norabide bakoitzean lau ereiko autopista bereizitako bi auzo elkartuz. Armajanik oinarrizko hiru zubi eraikuntza mota erabili ditu lan honetan: habea (pasabidea), arkua (ekialdeko aldea) eta esekidura (mendebaldeko aldea). Zubiko goiko habeetan estanpatutako John Ashberyren poema bat enkargatu zuen. Eta 1993an, zubiaren alde batean, Loring parkean, Gazebo for Four Anarchists: Mary Nardini, Irma Sanchini, William James Sidis, Carlo Valdinoci eraiki zuen. Siah Armajani-k zuzi-ontzi olinpikoa diseinatu zuen 1996ko Udako Olinpiar Jokoak buru zituela Atlanta, Georgia, Estatu Batuetan, baina geroago uko egin zion proiektuaren egiletzari, Batzorde Olinpikoak ez baitzuen bere kontratua berretsi. Beste proiektu batzuetan lan egin zuen, esate baterako, Nizako Frantziako Round Gazebo, Frankfurteko Museum für Moderne Kunst- eko Sacco eta Vanzetti Irakurketa Gela. Baita ere Münster-en (Alemania); Battery Park City-n, New Yorken; Storm King Art Center-en, Mountainville-n (New York); eta North Shore Esplanade-n St George Islandeko Staten Island Ferry Terminalean, New Yorkeko Staten Island-en.
Geroago karrera
Bere azken urteetan, Armajani politikoki aktiboak ziren erroetara itzuli zen. 2005ean, Fallujah, Picassoren Guernica- ren inguruko interpretazio modernoa da, baina AEBetan zentsuratu egin zuten Irakeko gerraren ikuspegi kritikoa zela eta. 2007an Vitoria-Gasteizko Artium Museoan aurkeztu zuen. Seven Rooms of Hospitality Jacques Derridaren eta Anne Dufourmantelle ren arteko elkarrizketan oinarrituta dago. Room for Deportees (2017) AEBetan eta Europan hartu zuten etorkinen aurkako politika gogorrari buruz hitz egiten du.
España, Huescako Diputazioak gonbidatua, 2000ko urtean Mesa de picnic para Huesca Pineta ibarrean sortu zuen. Gaur egun Huescako Beulas Fundazioaren CDAN, Centro de Arte y Naturaleza-ren ibilbide-bilduman dago.
2011n Muelensteen galerian egindako erakusketa batek Armajanik 1957 eta 1962 artean bere karreraren hasierako hamar pieza aurkeztu zituen, Amerikara iritsi aurreko urteetan sortuak. Askok tinta edo akuarela erabiltzen dute oihalean edo paperean, eta testua sartzen dute. Bere Shirt(1958), Armajanik arkatza eta tinta erabiltzen ditu aitaren alkandora pertsieraz idatzita iskribuz erabat estaltzeko.
Minneapolis Institute of Art- ek hainbat lan ditu: Skyway No.2 (1980), 5oin (1,5 m) kaoba eta letoizko ataria; Mississippi Delta (2005-2006), koloretako arkatzez margotutako Mylar triptikoa, Katrina urakanaren ondorioak irudikatzen dituena; eta An Exile Dreaming of Saint Adorno (2009), Theodor W. Adornoren izena duen kaiola itxurako etxe txiki edo agertokia.
Armajani bakarkako 50 erakusketa baino gehiago egin zituen eta bere lanak AEBetako eta Europako dozenaka erakusketa garrantzitsutan aurkeztu ziren. Siah Armajani: Follow This Line, artistari eskainitako AEBetako lehen atzera begirako erakusketa integrala, Walker Art Center- en ikusi ahal izan zen 2018ko irailaren 9tik abenduaren 30era, eta Met Breuer-en 2019ko otsailaren 20tik ekainaren 2ra.
Sariak eta ohoreak
2010ean, United States Artists-ek emandako Knight Fellow saria irabazi zuen. 2011n, Frantziako gobernuak Ordre des Arts et des Lettres-eko Chevalier saria jaso zuen eta McKnight Fundazioaren artista saria jaso zuen.
Ginea (Gaubea)
Ginea (ofizialki Guinea) Arabako Gaubea udalerria osatzen duten herrietako bat da. 1974 arte Lacozmonte desagertutako udalerriaren barruan zegoen. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak hamazazpi biztanle ditu
Sisberto (Toledoko artzapezpikua)
Sisberto, Sisiberto edo Sigeberto elizgizon bisigodo bat izan zen, Toledoko artzapezpikua 690 eta 693 artean. Egika erregea tronutik kendu eta hiltzeko konspiratzeagatik, Toledoko XVI. kontzilioan, azken urte honetan ospatu zena, eskumikatua, kargutik kendua eta erbesteratua izan zen, eta bere ondasunak konfiskatuak izan ziren.
Técnicas Reunidas
Técnicas Reunidas S.A. Espainiako enpresa multinazionala da, ingeniaritzan eta gasaren eta petrolioaren sektorerako azpiegituren eraikuntzan espezializatua. Enpresak Madrilgo burtsan kotizatzen du eta 2019ko ekainera arte Ibex 35en parte izan zen. Teknika bateratuen jarduera lau eremu handitan bana daiteke: finketa eta petrokimika; ekoizpena eta gas naturala; energia; eta azpiegiturak. Arlo horien osagarri gisa, teknologia aurreratuak eta patenteak garatzen ditu industria-prozesu desberdinetarako.
Sisberto (Toledoko artzapezpikua)
Egileren batzuk, egile ezagunik gabeko hiru lan literarioren egiletzat jotzen dute, preso egon zen bitartean idatziak izango zirenak.
Lostorf
Lostorf Suitzako udalerria da. Solothurn kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Ginea (Gaubea)
Historia
Gineatarren dorretxea existitu izan zen baina mendea bete aurretik erabat suntsitu zuten Enrike II.aren jarraitzaileek.
Lostorf
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Jari Jones
Jari Jones (New York, 1991) aktore, zinemagile, modelo eta LGBTQ pertsonen eskubideen aldeko ekintzaile estatubatuarra da. Emakume transgenero beltza izanda, berdintasunaren alorrean hainbat lorpenen aitzindaria izan da. Cannesko Zinemaldian lehiatu zen lehenengo emakumezko zinemagile transgenero beltza izan zen. Gainera, 2020an, Calvin Klein moda-etxeak LGBT Harrotasunaren Nazioarteko Egunerako hautatu zuen 9 modeloetako bat izan zen.
Joan Krisostomo
Joan Krisostomo (Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, Ioannes Chrysostomus; Antiokia, c. 349 - Comana Pontica, Kapadozia, ) Elizako doktorea izan zen. Predikari ospetsua izan zen (horregatik Khrysostomos, “urrezko ahoa” grekoz) eta Konstantinoplako aitagoi izendatu zuten 398. urtean. Ez zuen onartu goi mailako eliz gizonen handikeriazko bizitza eta kargua kendu zioten Kaltzedoniako sinodoan (403). Herria haren alde matxinatu zen, baina une batez Konstantinoplan egon ondoren, Kaukaso aldera jo zuen oinez erbeste bidean. Kapadozian hil zen 407an. Obra aszetikoak ('Errege baten eta fraide baten bizitza paraleloak'), dotrinazkoak ('Bataioko katiximak') eta predikuak ('Homiliak') idatzi zituen. Jaieguna, irailaren 13a.
Ceres–Negros F.C.
Ceres–Negros F.C. Filipinetako futbol taldea da, Bacolod hirian jokatzen duena. Kluba Negros Occidentalgo Federazioaren kidea da. Lehen Ceres-La Salle Football Club zuen izena.
Bradypterus lopezi
Bradypterus lopezi Bradypterus generoko animalia da. Hegaztien barruko Locustellidae familian sailkatua dago.
Hilaga
Hilaga Zuberoako ekialdean dagoen mendia da, Izarbeko mendilerroan eta Biarnoko mugan kokatuta dagoena.
Shintaro Nara
Shintaro Nara (奈良 紳太郎, 1982ko azaroaren 13a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama FC.
Ramsey Angela
Ramsey Angela (1999ko azaroaren 6a) Rotterdam- eko atleta holandarra da, PAC Rotterdam eta Holandako selekzio nazionalaren ordezkaria. Holandako selekzioarekin Europako txapeldun izan zen 2021eko Europako Atletismoko Pista Estaliko Txapelketan 4 × 400 metroko errelebo proban. Gay-a da eta 2020ko Udako Olinpiar Jokoetako LGBTQ kolektiboko atletetako bat izan zen, bertan inoizko daturik altuena izanez. Bertan zilarrezko domina lortu zuen 4x400 metroko erreleboan.
Union Square (Seattle)
Union Square edo Two Union Square, Ameriketako Estatu Batuetako Seattle hirian dagoen bulego etxe orratz bat da. Guztira 226 metro eta 56 solairu dauzka eta 1989an amaitu zuten eraikitzen.
TRA Architects arkitekto taldeak diseinatu zuen.
Isabel de Ceballos-Escalera y Contreras
Isabel de Ceballos-Escalera y Contreras (Segovia, 1919ko maiatzaren 29a - Madril, 1990ko martxoaren 29a) museo zuzendaria eta kontserbadore espainiarra izan zen. Prado Museoaren zuzendariordea eta Espainiako Arte Dekoratiboen Museo Nazionalaren zuzendaria, eta Hispanic Society elkarteko kidea.
Biografia
Ondoren, 1943an, lizentziatura lortu zuen Filosofía eta Letretan (Historia atalean) Madrilgo Unibertsitate Zentralean. Urte bat geroago, 1944an, CFABA-ren funtzionario oposizioa atera zuen, ondorioz, Cerralbo Museoan kontserbadorea izan zen (1944); zuzendaria Murtziako Museoan (1945-1946); MAN-en kontserbadorea (1946-1971); Prado Museoan kontserbadorea (1971-1974), kontserbadorea eta zuzendariordea (1975) eta zuzendaria (1983); eta azkenik Espainiako Arte Dekoratiboen Museo Nazionalean kontserbadorea (1974-1989) eta azken urte horretan erretiroa hartu zuen.
Aldi berean, Espainiako Administrazio Publikoaren Museo Nazionalean zuzendari (1961-1989) izan zen eta Cervantesen Jaiotetxearen Museoan zuzendari (1968-1989), Alcalá de Henaresen biak.
Madrilen hil zen urte batean geroago, 1990ko martxoaren 29an. Segoviako San Martín hilerrian lurperatu zuten.
Indusketa arkeologikoak
Indusketa arkeologikoetan parte hartu zuen: 1945-1949 artean Duratóngo nekropoli bisigodoan (Segovia); 1952an Puente del Arzobispon (Toledo); Talavera de la Reinan (Toledo) 1973an; eta Complutum aztarnategi erromatarrean (Alcalá de Henares, Madril).
Argitalpenak
Bere lan nagusien artean honako hauek aurkitzen dira:
Pelusios williamsi
Pelusios williamsi Pelusios generoko animalia da. Narrastien barruko Pelomedusidae familian sailkatuta dago.
Kryptopterus lais
Kryptopterus lais Kryptopterus generoko animalia da. Arrainen barruko Siluridae familian sailkatzen da.
Treaslane
, 'Triaslann', Eskoziako Highland eskualdeko herri eta barruti bat da, Skye eta Lochalsh barrutian. Skye uhartean dago, Kanpoko Hebridetan. Loch Treaslane aintziraren mendebaldeko sarbidearen gain dago, Loch Snizort aintziraren iparraldean.
Ashikaga Yoshiakira
Ashikaga Yoshiakira (足利 義詮) Ashikaga shogunerriko bigarren shoguna izan zen. 1358an hasi zen gobernatzen, eta karguan mantendu zen 1367an hil zen arte. Shogunerri honetako lehen shoguna izan zen Ashikaga Takaujiren semea izan zen.
Bere haurtzaroa, Kamakuran pasa zuen, Hojo klanaren bahitua izanez. Bere aitak Kamakura shogunerriarekin amaitu zuenean, Yoshiakira askatua izan zen.
Bere aitaren oinordeko bihurtu zen hau 1358an hil zenean, eta, bere oinordekoa, bere seme Ashikaga Yoshimitsu izan zen, 1368 hasieran.
Janari-alergia
Janari-alergia elikagaiekiko ematen den erantzun immune anormala da. Seinaleak eta sintomak ahuletik larrira joan daitezke. Azkura, mingaina ren handitzea, urtikaria, oka, beherakoa, arnasketa n arazoak edo odol-presio baxua izan daitezke. Normalean, esposizioa jasan eta minutu edo ordu batzuetara sortzen dira. Sintomak larriak direnean, anafilaxia gisa ezagutzen da. Elikagaien intolerantzia eta elikadura intoxikazioak arazo ezberdinak dira.
Normalean alergia sortzen duten elikagaiak behi-esnea, kakahueteak, arrautzak, itsaskiak, arraina, fruitu lehorrak, soja, garia, arroza eta fruituak dira. Alergiak ohikoenak herrialdez herrialde aldatzen dira. Arrisku faktoreak familian alergiak izatea, D bitamina gabezia, obesitatea eta garbitasun maila altuak dira. Alergiak E immunoglobulina (IgE), gorputzaren immunitate sistema ren partea dena, elikagaien molekuletara lotzen denean gertatzen dira. Normalean elikagaiaren proteina bat izaten da arazoa. Honek hantura sortzen duten kimikoak askatzen ditu, hala nola, histamina. Diagnostikoa historia medikoan, ezabatze dietan, larruazaleko ziztada testean, elikagaientzako IgE antigorputzen odol testetan edo ahozko elikagai erronketan oinarritzen da.
Alergenoen potentzialekiko esposizio goiztiarra babesgarria izan daiteke. Kudeaketa nagusiki elikagaiak saihestean eta esposizioa gertatuz gero plan bat izatean datza. Planean adrenalina (epinefrina) ematea eta alerta medikoa duten bitxiak janztea sar daiteke. Elikagai alergietarako alergeno immunoterapiaren onurak ez daude argi, eta 2015. urtetik ez da gomendatzen. Elikagai-alergia mota batzuk adinarekin sendatzen dira, esnea, arrautzak eta sojarekikoa barne. Baina beste batzuk, fruitu lehor eta itsaskiarekikoa bezala, normalean ez.
Herrialde garatuetan, elikagai alergia bat gutxienez jendartearen % 4tik % 8ra du. Haurretan helduetan baino arruntagoak dira eta handitzen ari direla dirudi. Mutiletan nesketan baino ohikoagoa dela ematen du. Alergia batzuk normalean bizitzaren hasieran garatzen dira, beste batzuk, normalean, geroago garatzen diren bitartean. Herrialde garatuetan, jende kopuru handi batek uste du elikagai alergia duela benetan horrela ez denean. Elikagaietan alergeno kopuru txikien presentziaren aitorpena ez da derrigorrezkoa inongo herrialdetan, Brasilen izan ezik.
Seinaleak eta sintomak
Elikadura-alergien sintomak normalki azkar ematen dira (segundo eta ordubete tartean) eta honakoak izan daitezke: Zenbait kasutan, ordea, sintomak hainbat orduz atzeratu daitezke.
Alergiaren sintomak pertsona batetik bestera aldatzen dira. Erreakzio bat eragiteko behar den janari kantitatea ere pertsona batetik bestera aldatzen da. Alergiek sorturiko arriskuak larriak bihurtu daitezke arnasketa edo odol zirkulazioa kaltetzen badira. Lehenengoa arnasestu eta zianosi bidez atzeman daiteke. Odoleko zirkulazio eskasak pultsu ahula, azal zurbila eta konortea galtzea dakar.
Erreakzio alergiko bortitzari, arnasbideetan eta odol zirkulazioan eragina duten sintomek sortutakoa, anafilaxia deritzo. Sintomak odol-presioaren beherakadarekin lotzen direnean, pertsona hori shock anafilaktikoan dagoela esaten da. Anafilaxia IgE antigorputzak parte hartzen dutenean sortzen da, eta janariarekin kontaktu zuzenean ez dauden gorputz-atalak kaltetzen dira eta sintomak erakusten dituzte. Asma dutenek edo kakahueteei, fruitu lehorrei edo itsaskiei alergia dietenek anafilaxia izateko arrisku handiagoa izaten dute.
Kausak
Sentsibilitate mailak herrialde batetik bestera aldatzen diren arren, ohikoenak diren janari-alergiak esne, arrautza, kakahuete, fruitu lehor, itsaski, molusku, soja eta gari alergiak dira. Sarritan "zortzi handiak" deitzen zaie. Haziei alergia - batez ere sesamoari - badirudi herrialde askotan handitzen hari dela. Zonalde batean ohikoagoa den alergia baten adibidea arroza Ekialdeko Asian litzateke, bertan dietaren zati handi bat osatzen du eta.
Elikagaien alergia arruntenetako bat kakahueteek sortutakoa da. Kakahueteari alergia larria izan daiteke, baina kakahueteari alergia dioten haurrek batzuetan gainditu egiten dute. Fruitu lehorrak, anakardoak, Brasilgo intxaurrak, hurrak, macadamia intxaurrak, pekan intxaurrak, pistatxoak, pinaziak, kokoak eta intxaurrak barne, alergeno arruntak dira baita ere. Alergia hau dutenek zuhaitz baten intxaur jakin bati edo hainbati sentikorrak izan daitezke. Gainera, haziek, sesamo eta luzoker haziak barne, proteina duten olioak dituzte, eta alergia erreakzio bat sor dezakete.
50 haurretik batek gutxi gorabehera arrautzari alergia dio, baina askotan bost urte betetzen dituztenean gainditzen dute. Oro har, sentsibilitatea zuringoan dauden proteinei izaten zaie, gorringoan baino gehiago.
Behi, ahuntz edo ardien esnea beste elikagai alergeno arrunta da, eta alergia dieten askok ezin dituzte esnekiak, adibidez gazta, hartu. Esneari alergia duten haurren zati txiki batek, gutxi gorabehera,% 10, behiaren haragiari ere alergia dio. Behiaren haragiak behi-esnean ere badagoen proteina baten presentzia txiki bat dauka.
Itsaskiak alergenoen iturri ohikoenetakoa dira; jendea arrainetan, krustazeo edo moluskuetan dauden proteinei alergikoak izan daiteke.
Proteina alergenoak dituzten beste elikagaiak soja, garia, fruituak, barazkiak, artoa, espeziak, koloratzaile sintetikoak eta naturalak, eta gehigarri kimikoak dira.
Peruko baltsamoa, hainbat elikagaietan dagoena, partxe testean erreakzio gehien sortzen dituzten bost alergenoen artean dago.
Sentsibilizazioa
Medikuntzako Institutu Nazionaleko txosten batek dio txertoetan dauden elikagai-proteinek (gelatina, esnea edo arrautza kasu) sentsibilizazioa (alergiaren garapena) sor dezaketela.
Atopia
Elikadura-alergiak errazago garatzen dira sindrome atopikoa (hainbat gaixotasunen konbinazio ohikoa: errinitis alergikoa eta konjuntibitisa, ekzema eta asma) duten pertsonengan. Sindromeak osagai genetiko sendoa dauka; familian alergiak izatearen historia klinikoa sindrome atopikoaren adierazgarria izan daiteke.
Erreakzio gurutzatuak
Behi esnearen proteina bati alergia dioten haur batzuek sojarekin eginak dauden produktuei sentsibilitate gurutzatua izan dezakete. Haurrentzako zenbait produktuk hidrolizatu egiten dituzte esne eta soja proteinak, beraz, haurrek hartutakoan, sistema immunologikoak ez du alergenoa ezagutzen eta produktua modu seguruan kontsumitu dezakete. Haurrentzako produktu hipoalergenikoek antigenoa murrizteko proteina predigestatuak erabili ditzakete. Beste produktu batzuk, aminoazido askeetan oinarritzen direnak, alergeno gutxienak dituztenak dira eta nutrizio behar osoa ematen diete esnearen alergia gogorra duten haurrei.
Latexari alergia dioten pertsonek platanoei, kiwiari, ahuakateari eta beste zenbait fruituei ere alergia garatzea ohikoa da.
Fisiopatologia
Elikagaien alergiak sorturiko eraginak hiru taldetan sailkatzen dira, alergia erantzuna sortzen duen mekanismoaren arabera:
Erreakzio alergikoak immunitate-sistemaren erantzun hiperaktiboak dira, oro har substantzia ez kaltegarriekiko. Zelula immunologikoak proteina alergenikoak topatzen dituztenean, IgE antigorputzak sortzen dira. Erantzun hau immunitate-sistemak atzerriko patogenoekin duenaren antzekoa da. IgE antigorputzek proteina alergenikoak kaltegarriak balira bezala identifikatzen ditu eta erreakzio alergikoa abiarazten dute. Proteina kaltegarriak proteinen lotura sendoak direla eta hausten ez direnak dira. IgE antigorputzak proteina baten gaineko hartzaile bati lotzen zaizkio, etiketa bat sortuz, birusak edo parasitoak etiketatzen diren bezala. Proteina batzuk zergatik ez diren desnaturalizatzen eta, ondorioz, erreakzio alergikoak eta hipersentsibilitatea eragiten dituzten, beste batzuk bai egiten duten bitartean, ez dago erabat argi.
Hipersentsibilitateak erasotuak diren sistema immunitarioaren atalen arabera eta erantzuna gertatu hartu pasatzen den denboraren arabera sailkatzen dira. Lau hipersentsibilitate erreakzio mota daude: 1. mota, berehalako IgEren parte-hartzearekin; 2. mota, zitotoxikoa; 3. mota, immunitate sistemaren bitartekaritzarekin; eta 4. mota, atzeratua zelula bitartekotzarekin. Erantzun alergikoen fisiopatologia bi fasetan banatu daiteke. Lehenengoa alergeno baten esposizioaren ondoren gertatzen den erantzun akutu bat da. Fase hau amaitu daiteke edo “fase atzeratu erreakzio" batera garatu daiteke, finean erantzunaren sintomak nabarmenki luzatuz eta ehunetan kalteak eraginez.
Elikagaien alergia asko elikagai desberdinetan dauden proteina partikularrekiko hipersentsibilitateak eraginak dira. Proteinek alergeno bihurtzen dituzten propietate bereziak dituzte, hala nola haien hirugarren eta laugarrren estrukturetan egonkortzen dituzten indarrak, digestioan degradazioa saihesten dutenak. Teorikoki alergia sor lezaketen proteina askok ezin dute digestio aparatuko ingurune suntsitzailea jasan, eta beraz, ez dute erreakzio alergikorik eragiten.
Erantzun akutua
[[Fitxategi:Allergy degranulation processes 01.svg|thumb|Degranulazio prozesua alergian.
1 - Antigenoa 2 - IgE antigorputza 3 - FcεRI hartzailea 4 – Aurrez sortutako bitartekariak (histamina, protasak, kimikonak, heparina) 5 - Granuloak 6 - Mastozito 7 - Bitartekari berriak (prostaglandinak, leukotrienoak, tronboxanoak, PAF)]] Alergien lehen faseetan, I motako hipersentsibilitate erreakzio bat ematen da lehen aldiz aurkitzen den alergenoarekin elkartzean. Honek TH2 linfozito deituriko zelula immune mota batean erantzun bat sortzen du. Zelula hau T zeluletako azpimultzo batekoa da, interleukin-4 deituriko zitokina sortzen duena. TH2 zelula horiek B zelula izeneko beste linfozito batzuekin elkar eragiten dute, azken hauen rola antigorputzak ekoiztea izanik. IL-4k emandako seinaleekin batera, elkarrekintza horrek B zelula estimulatzen du IgE izeneko antigorputz jakin baten kopuru handia ekoizteko. Jariatutako IgE odoletik mugitzen da eta IgEren berariazko hartzaile batekin (FcεRI izeneko Fc hartzaile mota bat) lotzen da beste zelula immunologiko batzuen gainazalean. Mastozito eta basofilo izenekoak dira eta hanturazko erantzun akutuetan parte hartzen dute. IgEz estalitako zelulak, etapa honetan, alergenoari sentsibleak dira.
Alergeno berarekiko esposizioa berriz gertatuz gero, alergenoa mastozito edo basofiloen gainazalean dagoen IgE molekuletara lotu daiteke. Aktibatutako mastozito eta basofiloek degranulazio deituriko prozesua jasaten dute. Honen ondorioz, histamina eta hantura sortzen duten beste kimiko batzuk (zitokinak, interleukinak, leukotrienoak eta prostaglandinak) askatzen dituzte inguruko ehunetan eta hainbat efektu sistemiko eragiten dituzte: basodilatazioa, mukosa sekrezioa. nerbio estimulazioa eta muskulu leunaren kontrakzioa. Honek errinorrea, hazkura, disnea eta anafilaxia eragiten ditu. Banakakoaren, alergenoaren eta sarrera moduaren arabera, sintomak sistema osokoak (anafilaxi klasikoa) edo gorputz-sistema zehatzetan lokalizatutakoak izan daitezke. Asmak arnas aparatuari eragiten dio eta ekzemak dermisari.
Fase berantiarreko erantzuna
Erantzun akutuaren kimikoak desagertu ondoren ondoren, fase berantiarretako erantzunak geratu daitezke beste leukozito eta makrofagoak hasierako zelulara egindako migrazioen bidez. Erreakzio hau erantzun akututik 2-24 ordutara izaten da. Mastozitoetako zitokinek ere eragina dute epe luzeko efektuetan. Asman ematen diren fase berantiarreko erantzunak beste erreakzio alergikoetan ematen direnetatik apur bat ezberdinak dira, nahiz eta kasu honetan ere eosinofiloek askatutako bitartekariek eta TH2 zelulen jarduerak sortzen duten.
Diagnostikoa
Diagnostikoa historia medikoan, ezabatze dietan, azaleko ziztada proba, elikagaientzako IgE antigorputzen odol testetan edo ahozko elikagai erronketan oinarritzen da.
Elikagaien alergiak diagnostikatzeko metodo egokiena alergologo batek ebaluatzea da. Alergologoak gaixoaren historia eta zerbait jan ondoren izandako sintomak edo erreakzioak aztertuko ditu. Alergologoak sintomak edo erreakzioak janari-alergiarenak direla uste badu, alergia probak egingo ditu. Jarraian aipatutakoez gain, alergia eosinofilo edo E immunoglobulinak parte hartzen ez duen alergiak diagnostikatzeko probak endoskopia, kolonoskopia eta biopsia dira.
Azaleko ziztada proba
Alergiaren azal probak egiteko, orratzak dituen taula txiki bat erabiltzen da. Alergenoak taula gainean edo zuzenean larruazalean jartzen dira. Ondoren taula azalean jartzen da, azala zulatzeko eta alergenoak gorputzera sartzeko. Hantura sortzen bada, pertsonak alergia hori duela zehazten da. Proba honek IgE antigorputzetarako bakarrik funtzionatzen du. Beste antigorputzek eragindako erreakzio alergikoak ezin dira larruazaleko proben bidez detektatu.
Azaleko testak errazak dira egiten eta emaitzak minutuetan eskuragarri daude. Alergologo desberdinek proba desberdinak erabil ditzakete. Zenbaitek "orratz bifurkatua" erabiltzen dute, bi punta dituen sardexka baten antzekoa. Beste batzuek "test anizkoitz" bat erabiltzen dute; hainbat orratz ateratzen zaizkion xafla baten itxura duena. Proba hauetan, alergeno susmagarriaren kopuru txikia larruazalean edo proba-gailuan jartzen da eta gailua larruazalean jartzen da azalaren goiko geruza ziztatu edo hausteko. Honela azalaren azpian alergeno kopuru txikia jartzen da. Pertsonak alergia dion elikagaia dagoen tokian hantura sortuko da. Test honek, oro har, emaitza positiboa edo negatiboa ematen du. Ona da pertsona bat janari jakin bat alergia dion ala ez azkar jakiteko, IgE detektatzen duelako. Azaleko probek ezin dute aurreikusi erreakzio bat gertatuko den edo ze erreakzio mota bat gerta litekeen pertsona batek alergeno partikular hori jaten badu. Dena den, alergia bat baieztatu dezakete pertsona horrek janari jakin bati izan dion erreakzioen historiaren arabera. E immunoglobulinak parte hartzen duen alergiak ezin dira metodo honen bidez detektatu.
Partxe probak
Partxe probak substantzia jakin batek larruazalaren hantura alergikoak eragiten dituen zehazteko erabiltzen dira. Elikagaiekiko erreakzio berantiarrak detektatzen ditu.
Odol azterketak
Odol-azterketak alergiak frogatzeko beste modu bat da. Hala eta guztiz ere, hainbat desabantaila ditu, IgE alergenoak bakarrik detektatzen ditu eta alergeno posible guztientzat ez du funtzionatzen. RAST (Radioallergosorbent testing ingelesez) izeneko teknika bat erabiltzen da alergeno jakin baterako IgE antigorputzak detektatzeko. RASTetik lortutako puntuazioa balio prediktiboekin konparatzen da, RAST espezifiko batetik hartuak direnak. Puntuazioa balio prediktiboak baino handiagoa bada, pertsona horrek alergia hori izateko aukera asko daude. Proba honen abantaila bat alergeno asko aldi berean probatu ahal izatea da.
CAP-RAST izeneko testak zehaztasun handiagoa du RAST testak baino. Alergeno bakoitzarekiko IgE kantitatea detektatu dezake. Ikertzaileek "aurreikuspenezko balioak" zehaztu dituzte zenbait elikagairentzat, RAST probako emaitzekin alderatzeko. Pertsona baten RAST frogako puntuazioa janari horren aurreikusitako balioa baino handiagoa bada, janari hori janez gero erreakzio alergikoa (erupzioak eta anafilaxi erreakzioetara mugatua) izateko %95eko aukera du. Gaur egun, balio prediktiboak esnerako, arrautzetarako, kakahueterako, arrainerako, sojarako eta garirako daude eskuragarri. Odol-azterketek ehunaka alergeno lagin bakar batetik frogatzea ahalbidetzen dute eta janari-alergiak eta arnastutakoak detektatu ditzakete. Hala ere, metodo honekin ezin dira antzeman IgE-bitartekaritza gabeko alergiak. Beste proba batzuk, janari alergia profila kasu, oraindik frogatu gabeko metodotzat hartzen dira eta haien erabilera ez da gomendatzen.
Elikagai erronkak
Elikagai erronka testak, IgE alergenoak eragiten ez dituen alergiak detektatzeko erabili daiteke. Alergenoa pilula baten moduan ematen zaio pertsonari, alergenoa zuzenean jan dezan. Pertsona behatu egiten da seinaleak eta sintomak ikusteko. Elikagaien erronkaren arazoa ospitalean eta behaketa zorrotzarekin egin behar dela da, anafilaxia gertatzeko arriskuagatik.
Elikagai-erronkak, batez ere itsu bikoitza teknika erabiliz eta plazeboekin kontrolatutakoak, janari-alergiak diagnostikatzeko metodorik onena dira, IgEk parte hartzen ez duen erreakzio gehienak barne. Elikagai erronka itsuetan, alergeno posiblea kapsula batean biltzen da, gaixoari ematen zaio eta erreakzio alergikoaren seinaleak edo sintomak ikusteko behatzen da.
Diagnostiko diferentzialak
Diagnostiko diferentzial garrantzitsuak honako hauek dira:
Laktosarekiko intolerantzia, oro har bizitzan aurrerago garatzen da, baina paziente gazteetan agertu daiteke kasu larrietan. Entzima (laktasa) gabezia baten ondorioa da eta ez alergia bat, eta mendebaldekoak ez diren pertsona askok izan ohi dute.
Zeliakia. Gluten arekiko intolerantzia iraunkorrak eragiten duen bitartean (gari, zekale, garagar eta oloan aurkitzen dea), ez da alergia edo intolerantzia sinple bat, baizik eta organo anitzei eragiten dien nahaste autoimmune kroniko bat, nagusiki heste meharrari eragiten diona.
Kolon irritable sindromea