cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mariela Muñoz
Biografia
16 urterekin independizatu eta haurrak, nerabeak eta ama ezkongabeak zaintzen hasi zen. Bereziki, amak utzitako haurrak zaintzen zituen batez ere, edo prostitutek zaintzen zituztenak
1981ean, Muñoz Txilera joan zen baginoplastia egitera, Guillermo Mac Millan doktoreak egin zion. 1993ko abenduan, Quilmeseko adingabeen epaile batek haur gisa hezi zituen hiru umeren zaintza kentzea erabaki zuen. Legezko borroka baten ondoren, urtebeteko kartzela-zigorra ezarri zioten. Hala ere, justizia-erabaki horren ondorioz sortutako eztabaidak, hau da, emakume batek haurrak hazi ahal izatearen inguruko eztabaidak, pertsona transexualen eskubideen ikusgarritasunari lagundu zion.
Artas
Artas Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Mariela Muñoz
Biografia
1997ko maiatzaren 2an, Mariela izan zen Argentinak ofizialki onartutako lehen emakume transexuala. NANean Leonardo jaiotza izena eta sexua aldatzea lortu zuen. INADI, Diskriminazioa ren, Xenofobia ren eta Arrazakeria ren aurkako Institutu Nazionalaren babesa izan zuen. Erakunde hori, hain zuzen ere, estatu-mailako erakundea izan zen, eta aholkulari izatera pasatu zen. 2002an INADIk "Urteko emakume" izendatu zuen. Onespen hori Marielak azterketa psikologikoa egin ondoren etorri zen. Azterketa horren arabera, bere sexu psikologikoa femeninoa zen haurtzarotik, eta, gainera, 1981ean generoa berresleitzeko egin zituen eragiketak "itzulezintzat" jo zituen. Legezko errekonozimendu hori Argentinak Genero Identitatearen Legea onartu baino 15 urte lehenago gertatu zen, 2012an, eta aurrekari gisa balio izan zuen beste pertsona transexualen erreklamazioetarako. Era berean, justiziak hazi zituen 17 haurretako batzuk edukitzeko baimena eman zion.
Agnieszka Radwańska
Agnieszka Roma Radwańska (Krakovia, Polonia, 1989ko martxoaren 6a) poloniar tenislari profesional ohia da. 2005 eta 2018 bitartean aritu zen profesionaletan. Bere kirol ibilbidean zehar banakako hogei titulu irabazi zituen. Gainera, WTA bakarkako sailkapenean lortu zuen posturik onena bigarrena izan zen.
Mariela Muñoz
Erreferentziak
Artikulu hau gaztelaniazko Wikipediako izen bereko artikulutik itzulitakoa da.
Artas
Biztanleria
2007an Artas udalerrian erroldatutako biztanleak 1.573 ziren. Familiak 605 ziren, horien artean 122 pertsona bakarrekoak ziren (79 bakarrik bizi ziren gizonak eta 43 bakarrik bizi ziren emakumeak), 220 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 220 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 43 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 685 etxebizitza zeuden, 610 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 30 bigarren erresidentzia ziren eta 44 hutsik zeuden. 606 etxeak ziren eta 78 apartamentuak ziren. 610 etxebizitza nagusietatik 464 bere jabearen bizilekua ziren, 136 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 25 etxek bi zituzten, 84 etxek hiru zituzten, 179 etxek lau zituzten eta 321 etxek bost zituzten. 529 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 229 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 360 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.018 ziren, horien artean 796 aktiboak ziren eta 222 inaktiboak ziren. 796 pertsona aktiboetatik 759 lanean zeuden (420 gizon eta 339 emakume) eta 38 langabezian zeuden (12 gizon eta 26 emakume). 222 pertsona inaktiboetatik 104 erretiraturik zeuden, 66 ikasten zeuden eta 52 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Artas udalerrian 625 unitate fiskal zeuden, 1.662,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.042 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 40 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 15 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 2 igeltseroak, 3 margolariak, 1 zurgina, 1 iturgina, 2 argiketariak, 2 ile apaindegiak, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 2 harategiak ziren.
2000. urtean Artas udalerrian 32 nekazaritza-ustiategi zeuden, 742 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Modesto Lomba
Modesto Lomba (Gasteiz, Araba, 1962) mundu zabalean ezaguna den jostuna eta moda diseinatzailea da.
1962an José Luis Devota argentinarrekin batera Devota & Lomba moda-etxea sortu zuen. Gero hainbat sari lortu ditu bere lanagatik: 1989an Cristóbal Balenciaga Saria, 1991n Pasarela Madrid Saria eta abar. 2000. urtean Madrilen bere lehendabiziko denda ireki zuen.
Rousettus spinalatus
Rousettus spinalatus Rousettus generoko animalia da. Chiropteraren barruko Pteropodidae familian sailkatuta dago.
NGC 1504
NGC 1504 galaxia bat da, Eridanus konstelazioan. Ormond Stoneek aurkitu zuen n.
Conwy gaztelua
Conwy gaztelua (Erdi Aroko ingelesez Conway Castle eta galeseraz Castell Conwy) Galesko ipar kostaldean dagoen Conwy konderriko izen berdineko Conwy udalerrian kokatzen da. Gaztelu ikusgarri hau Gizateriaren Ondarea den Eduardo erregearen Gwyneddeko gaztelu eta harresiak delako multzoaren zati da.
Historia
Jada 1642an eta Ingalaterrako Iraultzako akordioen arabera, Karlos I.a Ingalaterrakoaren aldeko gudarosteak gaztelua bereganatu zuen, bertan aurkariei aurre egin zieten, 1646an Parlamentuaren aldeko indarren aurrean amore zuten arte. Gerora, Ingalaterrako Parlamentuaren aldeko indarrek gaztelua beste matxinada baten abiapuntua izateko beldurrez laga egin zuten, azkenik 1665an erautsia izan zen arte, William Milwardek hirugarren Conwyko Jaunaren izenean bertako egur, burdin eta beruna kenduarazi egin zituen. XVIII. mendearen amaieraldean eta XIX. mendea zehar gaztelua margolari ugariren helmuga erakargarria bilakatu zen. Bisitari kopurua areagotu zenez, XIX. mendeaaren erdialdera eraikinaren zaharberritze lanei ekin zitzaien. Gaur egun, Cadw erakundeak gaztelua kudeatzen du, turismogune garrantzitsua delarik.
Mahora
Mahora Albaceteko udalerria da, La Manchuela eskualdean dagoena.
Bowdoin (Maine)
Bowdoin Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Sagadahoc konderrian dago, Maine estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
2012ko azaroaren 13ko eguzki eklipsea
2012ko azaroaren 13ko eguzki eklipsea eklipse osoa izan zen.
1.0500ko magnitudea izan zuen. Eklipse osoaren iraupenik handiena 4 minutu eta 2 segundokoa izan zen. Bere ibilbidean hegoaldeko Ozeano Barea zeharkatu zuen.
Dijon Football Côte d'Or
Dijon Football Côte-d'Or ( ahoskatua, normalean Dijon FCO edo Dijon deitua) Frantziako futbol taldea da, 1998an Dijonen sortua. Etxeko partiduak Gaston Gérard estadioan jokatu ohi ditu.
Megawati Sukarnoputri
Megawati Sukarnoputri (Yogyakarta, 1947ko urtarrilaren 23a) indonesiar politikaria da, Indonesiako presidentea 2001 eta 2004 bitartean. PDI-P alderdiko burua da, eta herrialdeko lehen presidente Sukarnoren alaba. Abdurrahman Wahiden ondorengoa izan zen 2001eko hauteskundeen ondoan; 2004ko hauteskundeak galdu zituen Susilo Bambang Yudhoyonoren aurka.
Lord Johnen gotorlekua
Lord Johnen gotorlekua Gipuzkoako Pasaia udalerriko Pasai Donibane barrutian dagoen gotorleku bat da. Jaizkibel mendiaren mendebaldeko muturrean dago, Arrokandietako gainaldean. Berez, Santa Isabel gazteluaren defentsak dira; horren atzealdea gordetzeaz gain, Jaizkibeldik etor zitezkeen erasoei aurre egiteko aproposa zen. Gaur egun aisialdi eremua da.
Josef Vojta
Josef Vojta (Pilsen, 1935eko apirilaren 19a - 2023ko martxoaren 6a) txekiar futbolaria izan zen.
Bere ibilbide profesional gehiena Txekoslovakiako futbol ligako AC Sparta Praga taldean egin zuen.
Arrazionaltasun
Arrazionaltasuna arrazoiz pentsatu, erabaki eta jarduteko jokabideen multzoa da, norberaren helburuak lortzeko koherentziaz eta printzipio zenbait jarraituz. Jokabide horiek arrazionalak direla esaten da orduan. Printzipio horiek jarraitu ez badira, jokabidea irrazionala edo irrazionaltasunez jokatu dela esaten da. Latin eko rationalitas hitzetik dator eta azken hau aldi berean ratio (arrazoia, neurria, ulermena) hitzetik. Kontzeptuak hainbat esanahi ditu diziplina desberdinetan.
Josef Vojta
7 partida jokatu zituen Txekoslovakiako futbol selekzio nazionalarekin eta brontzezko domina lortu zuen 1960ko Europako Futbol Txapelketan eta brontzezko domina 1964ko Udako Olinpiar Jokoetan.
Arrazionaltasun
Antzinaro klasikoan
Filosofo presokratiko batzuk garaiko ikuskera holistaren aurrean munduaren kuantifikazioa aldarrikatu zuten. Eskola pitagorikoa da adibiderik esanguratsuena, haien filosofia matematikoak pentsamendu arrazionalaren oinarriak seinalatzen dituelako (ikus Euklidesen elementuak). Errealitatea azaltzeko printzipioaren eboluzioan ere antzematen da mitotik logos-erako trantsizioa, non hasieran airea eta ura izatetik Anaxagoras en nous-a izatera pasa zen hura.
Josef Vojta
Palmaresa
Sparta Praga
Txekoslovakia
Arrazionaltasun
Antzinaro klasikoan
Denboran aurrera eginez, Aristoteles ek gizakia animalia arrazional (zoon logon echon) gisa deskribatu zuen eta bizitza zoriontsua, berriz, “arimaren jarduera arrazoiari dagokionez bizitakoa” gisa. Haren esanetan arrazoiketa egokiaren oinarria desberdina izan litekeenaren inguruan ondo pentsatzean zegoen.
Garai helenistikoa ren etorrerak arrazionaltasunaren ikuskera desberdinak ekarri zituen. Estoiko entzat, emozioek arrazoia makaltzen zuten eta ondorioz haien kontrola ezinbestekoa zen bizitza arrazional bat eramateko. Neoplatoniko entzat, berriz, heriotza ostean arima ideien munduarekin batzen zela uste zuten, pentsamenduaren dibertsitatea eta haren arrazionaltasuna batuko zirela sinetsiz.
Netiketa
Netiketa zaindu beharreko arau multzo bat da, Interneteko eztabaidetan eta, bereziki, posta elektronikoa edo posta zerrendak erabiltzerakoan zaindu beharrekoan. "Netiquette" frantseseko hitzetik dator eta net (sare) eta etiquette (etiketa) hitzak batzetik sortua da.
Arrazionaltasun
Erdi Aroan
Erdi Aroa ren hasierak, patristikaren garaiak, arrazionaltasunaren ideiaren aldaketa ekarri zuen kristautasuna ren eskutik. Horrela, kristautasunaren praktika arrazionala Jainkoa ren esanei obeditzea zen. Agustin Hiponakoa k fede perfektua arrazoizko fedea zela argudiatu zuen, esaterako.
Goi eskolastikaren garaian, Erdi Aro klasikoa n, unibertsitateen sorrera eta metodo eskolastikoa dira aipagarriak. Antselmo Canterburykoa, adibidez, Jainkoaren existentzia frogatzen saiatu zen arrazoimena erabiliz. Aurrerago, Akinoko Tomas ek teologia eta arrazoia batzeko lan handia egin zuen, bere bost ibilbideekin Jainkoaren existentzia modu guztiz arrazionalean azaltzen ahaleginduz. Arrazionaltasuna, beraz, arrazoiaren aurka doazen aginduen eta arrazoia beraren arteko kontraesanak ebaztea litzateke.
Brasilgo literatura
Brasilgo literatura, portugesean oinarritutako garapena izan duela kontuan hartuta, kultura-espektro lusofonoaren parte da. XVI. mendean Brasilen "aurkikuntzak" sustatutako literatura-jardueratik abiatu zen. Hasiera batean metropoliko literaturari nahiko lotua, pixkanaka independentzia irabazten joan zen, batez ere XIX. mendean, mugimendu erromantiko eta errealistekin. Une honetan izen handiak agertzen ari dira: Manuel Bandeira, Carlos Drummond de Andrade, João Guimarães Rosa, Clarice Lispector eta Cecilia Meireles.
Arrazionaltasun
Erdi Aroan
Aipagarria da Gilen Ockhamgoa arrazoia eta fedea era zorrotzean banatzeagatik. Haren ustez fedearen egia funtsezkoak ezin ziren arrazoiaren bitartez ezagutu. Berak jarri zuen moduan: “Teologia ez da zientzia bat”. Ockhamgoari ere zor zaio arrazionaltasun printzipioaren bere bertsoa, Ockhamen labana deiturikoa. Horretaz gain, ekintza zuzena jada ez zen Jainkoak emandakoa baizik eta arrazoiak ondorioztatu duena. Haren lanean arrazionaltasuna esaldien egiarekin lotzen da.
Netiketa
Edozein modutan, nahiz eta hainbat sistematan arauak ezarri diren, ohorezko arauak dira horiek, alegia, arau-hausleak ez du zigorrik jasotzen.
Brasilgo literatura
Garai koloniala
Neoklasizismoa XVIII. mendearen erdialdean zabaldu zen Brasilen, estilo italiarrari jarraituz. Literatur gune garrantzitsuena Minas Gerais eskualde oparoa izan zen, urre meatze aberatsengatik ezaguna zena, eta mugimendu nazionalista bat sorburu bihurtzen ari zena. Garai hartako poeta garrantzitsuenak hauek ziren:Cludio Manuel da Costa, Tomás António Gonzaga, Alvarenga Peixoto eta Manuel Inácio da Silva Alvarenga. Guztiak botere kolonialaren aurkako matxinadan murgilduta zeuden.
Erromantizismoa
Petri IV. Portugalgoak mugimendu independentista baliatu eta Brasilgo Independentzia aldarrikatu zuen 1822an. Ordutik aurrera, Europan eta Amerikan nazio independente berrien testuinguruan, Brasil independenteak munduko ordena politiko berrian txertatzeko modua aurkitu beharko du.
Poesia erromantikoa XIX. mendearen lehen erdiko su independentista horren erdian iritsi zen, eta Gonçalves de Magalhães-en Suspiros poético y anhelos (1836) lana du abiapuntu, lusitanismoaren aurkako sentimendu sakonarekin. Lan honen hitzaurrea Brasilgo Erromantizismoaren manifestu nagusitzat hartzen da.
José de Alencar Brasilgo literaturaren patriarkatzat hartzen da. Estilo erromantiko berri bati ekin zion eta Erromantizismoa sendotu zuen Brasilen, Brasilgo erretratu kultural osoa eginez. José de Alencarren eleberri askotan indiarra agertzen da heroi nazional gisa. Nobeletan hizkuntza originala erabiltzen du, Tupi indiarren hitzak erabiliz.
Errealismoa
Brasilgo Errealismoa 1881ean hasi zen ofizialki, Machado de Assis-ek, bertako idazle ezagunenak, Memorias póstumas de Brás Cubas argitaratu zuenean. Haren lana oso garrantzitsua izan zen XIX. eta XX. mendeetako Brasilgo literatura-eskolentzat, eta gaur egun ere interes akademiko eta publiko handia du, literaturaren historiako idazle handienetakotzat dutelako, Dante, Camões, Cervantes eta Shakespeare-rekin batera.
Modernismoa
1922ko belaunaldiarekin abiatzen da Modernismoa Brasilen.Mário de Andrade (Pauliceia Desvairada, Macunaíma), Oswald de Andrade (Memorias Sentimentales de João Miramar), Manuel Bandeira, Cassiano Ricardo, Raul Bopp, Guilherme de Almeida eta Antônio de Alcântara Machado, besteak beste, partaideak dira.
Geroago, bigarren fase batean, poesian zein prosan, unibertso tematikoa zabaldu zen Hor kokatzen dira Vinícius de Moraes, Jorge de Lima, Augusto Frederico Schmidt, Murilo Mendes eta, batez ere, Carlos Drummond de Andrade. Baita Rachel de Queiroz, Jorge Amado, José Lins do Rego, Érico Veríssimo, Graciliano Ramos ere, estilo berri bat, erabat modernoa, sortu zutenak, tokiko benetako hizkuntza eta argota erabiliz, hizkuntza tradizionaletik erabat aske. Egoera soziopolitikoa aldatu zenean, literatura ere aldatu egin zen. Getúlio Vargas-en aroaren amaierak, populismoaren goraldiak eta erorketak, diktadura militarrarekin, eta Gerra Hotzaren testuinguruak eragin handia izan zuten. Prosan literatura intimista, introspektibo eta psikologikoa gailendu zen, Clarice Lispector nabarmenduz. Erregionalismoak ere beste dimentsio bat hartu zuen,Guimarães Rosa-rekin, hizkera zakarra erabiliz eta Brasilgo erdialdeko pistoladun paramilitarra errekreatuz.
Netiketa
Helburuak
Pertsonen arteko harreman fisikoetarako protokolo bat dagoen modu berean, netiketa izena duen protokolo bat deskribatu behar da "kontaktu" elektronikoa egin behar denean. Interneteko erabiltzaileei zuzendutako protokoloak bultzatu dira komunikabideen segurtasuna bermatzeko, eta ekiteko bestalde istorio gorrien moduko arazo larriak eragin dituzten spama eta albiste faltsuak.
Netiketa arauetako batzuk
Hona hemen zenbait erreferentzia lanetan aipatzen diren netiketa arauetako batzuk, Jabi Zabalak eta Joxe Aranzabalek bilduak.
Vaccarès urmaela
Saintes-Maries-de-la-Mer udalerriko urmael honek 6500 hektareako azalera du.
Netiketa
Netiketa arauetako batzuk
<div style="border-style:solid; border-color:blue; background-color:AliceBlue; border-width:1px; text-align:left; padding:9px;" class="plainlinks"> KAIXO! Mila esker Interneteko txoko hauetan beti adeitsu jokatzeagatik eta idatzita eta idatzi gabe dauden netiketa arau guztiak errespetatzeagatik! Estimatzen da!
Arrazionaltasun
Aro modernoan
Modernitatea ren aro goiztiarrean arrazionaltasuna prozedura zientifikoari lotzen zaio, baita subjektu indibidualari ere. Gizakiak bere burua ordena jainkotiar bati lotua ikusteari utzi eta mundua aldatu zezakeela ohartzen joan zen. Francis Bacon eta haren “Jakintza boterea da” esaera dira aipagarriak garai honetan, baita René Descartes ek proposaturiko zientziaren filosofiaren aurrekaria ere. Galileo Galilei ren ikerkuntzek paradigma aldaketa ekarriko zuten eta zientzia naturalaren jarraitzaileak munduaren ikuskera arrazionala sinesmenetik kanpo eraikitzen ahalegindu ziren.
Formulario
Formularioa edo inprimakia idatziz betetzeko eremu hutsak dituen normalizatutako agiri bat da, eskabideak, izen-emateak eta bestelako izapide administratiboak burutzeko erabiltzen dena, horien idazketa eta kudeaketa errazago izan dadin prestatua.
Arrazionaltasun
Aro garaikidean
XX. mendea ren bigarren zatian arrazionaltasunaren ikuskera klasikoa kritikatu zen, Ilustrazioak harekiko zuen ikuskera baikorregia zela argudiatuz. Mende hartan emandako bi mundu gerrek eta haren inguruan hedatutako erregimen totalitarioek giza naturaren beste ikuskera baten garapena ekarri zuten. Franktfurteko eskola k, eta beste filosofo kontinental askok (Martin Heidegger, Michel Foucault, Jacques Derrida…) arrazionaltasunaren kritika desberdinak egin zituzten.
Hainbat filosofo analitiko k arrazionaltasunaren teoriak egin dituzte; Karl-Otto Apel, Robert Nozick eta Robert Audi har daitezke adibidetzat. Gaur egun arrazionaltasuna zientzia kognitiboaren filosofiatik ikertzen da, nahiz eta beste esparru askotan (etika, ekintzaren filosofia) landu ohi den gaia.
Max Weber
Max Weber soziologo eta ekonomialariak lau arrazionaltasun mota proposatu zituen ekintza soziala interpretatzeko : lehenak, arrazionaltasun instrumentalak, gizakien jokaerari buruzko itxaropenekin zerikusia du, non itxaropen horiek helburu bat lortzeko bitartekoak diren. Helburu horiek, Weberren arabera, arrazionalki jarraituak eta kalkulatuak dira. Bigarrena sinesmen- edo balio-arrazionaltasuna da, eta ekintzailearekiko intrintsekoak diren arrazoiengatik (etikoak, erlijiosoak…) gertatzen da. Hirugarrena arrazionaltasun maitekorra da eta ekintzailearen sentimendu edo emozioek determinatzen dute. Azkenik, laugarrena arrazionaltasun tradizional edo konbentzionala da eta usadioaren poderioz gertatzen da. Weberrek berak argitu zuen normalean haien arteko konbinaketa eman ohi dela eta lehen biek dutela garrantzi handiena, argudiatu baitaiteke azken biak aurrekoen azpikategoriak direla.
Weberren deskribapenari hainbat kritika egin zaizkio: ikuspuntu feminista batetik, esaterako, bere arrazionaltasunaren teoria gizonezko balioz betea dagoela eta gizonezkoen boterearen mantentzea bermatzen duela argudiatu da. Baita ere, Jürgen Habermas filosofoak Weberren interpretazioa kritikatu du testuinguru soziala eta botere sozialaren inguruko teorizazioa falta zaizkiola argudiatuz. Habermasek berak eta Karl-Otto Apelek arrazionaltasun komunikatiboa izeneko teoria gauzatu zuten, non arrazionaltasuna konbertsazio arrakastatsuaren nahitaezko ondorioa den. Teorien multzo honek, etika diskurtsiboan eta berreraikuntza arrazionalean oinarritzen den geroztik, adostasunera iristeko arau eta prozesuei buruzko azalpena ematean datza.
Robert Nozick
Robert Nozick filosofo estatubatuarrak arrazionaltasun gizatiarra egokitzapen ebolutibo gisa ulertzen zuen. Hala ere, haren funtzioa mugatua denez, Nozicken hipotesia da filosofiaren historian betidanik egon diren auzi klasiko horiek hautespen naturalaren kontsiderazioetatik kanpo daudelako egiten zaizkigula zailak. Baita ere, filosofo estatubatuarrak argudiatu du sinesmen arrazionalak bi osagai dituela: lehena intelektuala da, inork ez baitu uste behar zerbait sinesgarriagoa dela harrekiko bateragaitza den beste ezer baino. Bigarrena praktikoa da, izan ere, norbanakoak zerbait sinetsi beharko luke soilik hori sinestearen baliagarritasuna ez sinestearena baino handiagoa dela espero badu.
Richard Brandt
Richard Brandt filosofo utilitarista rentzat ekintzaile bat arrazionala izango da haren lehentasunak psikoterapia kognitiboa eta kritika logikoa jasaten badute. Ekintzaile horiek onartuko luketen morala utilitarismo forma bat litzatekeela argudiatu zuen.
Robert Audi
Robert Audi filosofo estatubatuarrak arrazionalismoa esperientziari erantzuteko ahalmen bezala definitu zuen. Harentzat, ekintzek ez dute justifikazio arrazionalik, haiek gidatzen dituzten sinesmen eta nahiek baizik. Halaber, uste edo sinesmen bat arrazionala izateak ez du esan nahi egiazkoa izan behar duenik. Esperientzia engainagarri bat izanez gero, haren inguruko sinesmena ez baita egia izango, nahiz eta ondorio horretara modu arrazionalean iritsi den.
Audik fundazionalismo mota bat defendatzen du non egoera mentalak bi kategoriatan banatzen diren: fundazioan eta gainegituran. Egoera mental horiek oinarri sendorik ez badute, irrazionalak izango dira eta egoki oinarrituak badaude, berriz, arrazionalak. Egoki oinarrituriko egoera mental arrazionalak fundazioan kokatzen ditu Audik eta horiek justifikatzeko esperientziara jotzen du. Esperientziaren barnean hainbat oinarrizko iturri bereizten ditu: pertzepzioa, memoria, introspekzioa eta intuizio arrazionala sinesmenen oinarri gisa, eta plazera eta oinazea desiren oinarri gisa. Fundazioko egoera mental horiek ezeztagarriak dira, hau da, faltsuak direla egiaztatu daiteke. Fundaziozko egoera mental horiek gainegiturakoak justifikatzen dituzte.
Adibidez, leihotik begiratzean zuhaitz bat ikusten badut, nire uste hori fundazioan kokatuko litzateke eta pertzepzioak justifikatuko luke. Are gehiago, nik zuhaitza ikusi ondoren lurzorua emankorra dela ondorioztatzen badut, uste hori gainegituran kokatuko litzateke, fundazioko hainbat uste batuz egin baitut dedukzioa.
Motak
Atal honetan Max Weberren bereizketa hartu da arrazionaltasun motak sailkatzeko oinarri gisa. Beraz, bi arrazionaltasun mota garrantzitsuenak jorratzen dira hemen: lehenik arrazionaltasun instrumentala eta ondoren balio-arrazionaltasuna.
Arrazionaltasun instrumentala
Norbaitek arrazionaltasun instrumentala erabiltzen duela esango dugu baldin eta pertsona horrek baliabide aproposak hartzen baditu bere helburuak betetzeko. “Zer izango litzateke agente batentzat arrazionala?” galderaren aurrean, arrazionaltasun mota hau bi modutara ulertu izan da:
Lehenengo galderaren kasua "transmisio instrumentala" atalean jorratzen da eta bigarrena, berriz, "koherentzia instrumentala" izenekoan. Bi kategoriak bat etortzea posiblea den arren, badira hainbat kasu non hori ez den gertatzen. Esaterako, demagun agente baten nahirik handiena osasuna dela. Demagun ere noizean behin erretzeko ohitura duela eta pentsatzen duela zigarroa piztea desira hori asetzeko bitarteko egokia dela. Zigarroa piztu eta erretzen badu nolabaiteko tokiko koherentzia lortuko du haren arrazoien eta ekintzaren artean, baina ez du koherentzia globalik izango, ekintza ez datorrelako bat bere nahirik indartsuenarekin (osasuna).
Transmisio instrumentala
Bitarteko-helburu erlazioak aztertu aurretik termino bakoitzaren esanahia argituko behar da. Bitartekoak helburu batera eramaten duten ekintza, aukera eta xede gisa ulertuko dira eta helburua, berriz, ekintza huts gisa. Ekintza bat egiteko arrazoiak helburuetatik bitartekoetara “transmititu” egiten direla esan ohi da, izan ere, helburu bat lortzeko arrazoiak badaude, bertara iristeko dauden baliabidetarako arrazoiak daude ere. Joseph Raz filosofoaren erraztasun printzipioa (facilitative principle ingelesez) da ikuskera horren adibide argia.
Transmisio instrumentalaren oinarri eta forma desberdinak daude: batzuentzat bitartekoak beharrezkoak izango dira eta haien eta helburuen arteko erlazioa arrazoi indartsuen, ahulen edo ekintza egin behar izatearen (ingelesezko ought) arabera sailkatuko dira. Beste batzuentzat bitartekoak nahikoa izango dira eta era berean antolatuko dira: arrazoi indartsuekin, ahulekin…Sailkapen guztiek eta haien ereduek arazo partikularrak dituzte.
Horietako bat aipatzearren, demagun mediku batek bi sendagai dituela. Lehenengo sendagaia pazientearen mina eteteko bitarteko nahikoa da. Bigarren sendagaia ere ematen badio, lehen sendagaiaren efektua deuseztatuko du hasieran, pazienteari mina bueltatuz, baina denbora bat pasa ondoren lehenengoarekin nahastu eta mina ezabatuko du. Bigarren sendagaia ematea ez litzateke funtsezkoa izango mina lasaitzeko, nahiz eta lagungarria izan hura ezabatzeko. Arazoa zera da, medikuak ez lukeela bigarren sendagaia emateko arrazoirik izango, kostua onura baino handiagoa litzatekeelako. Are gehiago, berdin du kostuaren apaltasuna hamar edo ehun bider gutxitzeak, bigarren sendagaia emateak irrazionala izaten jarraituko duelako.
Koherentzia instrumentala
Filosofo askoren ustez horrelako kasuen aurrean urratze baieztapena defendatu dute (ingelesez violation claim), hau da, norbait instrumentalki inkoherente izaterakoan baldintza bat edo gehiago urratzen dituela dioen baieztapena. Ez dago argi baldintza horiek normatiboak (urratu ez beharrekoak) diren, baina orokorrean hiru ikuskera hartu dira honen aurrean.
Bigarren ikuskerari dagokionez, uste da badagoela instrumentalki koherente izateko beharra, arrazoiak horretara baldintzatzen gaituelako. Hau da, instrumentalki koherenteak izan behar dugu. Planteamendu honen arazo bat hurrengoa da: imajinatu agintari batek bere burua boterean mantentzeko helburua duela eta hori lortzeko bitarteko bakarra bere aurkaria akabatzea dela. Kasu horretan aurkaria akabatzeko asmoa izan beharko du arrazionalki koherentea izateko, bestela helburuz aldatu beharko du.
Hirugarren ikuskerak, azkenik, ez du uste inongo beharrik dagoela instrumentalki arrazionala izateko, ez baitago inongo baldintzarik hala jokatzeko. Ikuskera honek bi bertsio ditu: alde batetik, inkoherentzia instrumentala norberaren sinesmenei emandako erantzun egokien bitartez azaltzen da; bestetik, norbaitek agente moduan desegoki funtzionatzen duela adierazten duen seinale gisa hartzen da koherentzia falta hori.
Max Horkheimeren kritika
Max Horkheimer filosofoak bere Eclipse of Reason (Arrazoiaren eklipsea) lanean arrazionaltasun instrumentalak irrazionaltasunera eramaten duela argudiatzen du, esanez arrazionaltasun instrumentalaren interes hutsa helburu batera iristeko bitartekoak determinatzea dela, helburuei buruzko arrazoiketa kontuan hartu gabe. Bere Dialektik der Aufklärung (Ilustrazioaren Dialektika) lanean Ilustrazioa arrazionaltasun mota honen aurrerapenarekin parekatzen du, bere helburuen aurka joan dela esanez. Arrazionaltasun instrumentala gizartearen alderdi orotan errotu dela dio ere; kultura, adibidez, eredu industrial homogeneizatu batean bihurtu duela salatuz.
Balio-arrazionaltasuna
Arrazionaltasun mota honen arabera, norbait arrazionala izango da baldin eta haren helburuak berezko balioa badu ekintzaile horren balio estetiko, moral edo erlijiosoen arabera. Hala, ez du inongo garrantzirik izango helburua lortzen den edo zein bitarteko erabiltzen diren hura lortzeko, baizik eta helburua bera aproposa den. Hainbat pentsalarik erabili dute arrazionaltasun mota hau eta haien artean hurrengoak dira aipagarriak:
John Rawls
John Rawls filosofo estatubatuarrak baldintzarik gabekoak ziren giza ekintzaren eredu justuak identifikatzeko erabili zuen balio-arrazionaltasuna. Bere 1971ko A Theory of Justice (Justiziaren Teoria Bat) eta 2002ko Justice as Fairness (Justizia Zuzentasun gisa) lanetan berez legitimoa zen eredu bat aurkitu zuela baieztatu zuen. Rawlsek balio-arrazionaltasunari “arrazoizkoa” (the reasonable) deitu zion. Hark onartu zuen banakoek interes desberdin eta askotan kontrajarriak zituztela, baina imajinatu zuen egoera natural moduko bat non pertsonak (haien aurreko bizitzaren memoria, interes pertsonal eta jabetzarik gabe) balio-arrazionalki ados jartzen ziren berez justuak liratekeen instituzioak aukeratzeko. Bere justiziaren teoriaren arabera gizakiek distribuzio sozial justuaren berezko zentzua dute. Ikuskera horrekin utilitarismoa ordezkatu nahi zuen moralaren ulerkera sistematikoa duen sistema gisa.
Amartya Sen
XXI. mendea ren hasieran Amartya Sen ekonomialariak Weberrek egindako arrazionaltasun instrumentalaren eta balio-arrazionaltasunaren arteko bereizketa zalantzan jarri zuen. Bere 2002ko Rationality and Freedom (Arrazionaltasuna eta Askatasuna) lanean bi motak elkar-baldintzatuak eta -lotuak direla argudiatu ostean, arrazionaltasuna norberaren helburuak aztertzearen diziplina bezala definitu zuen. Are gehiago, zalantzan jarri zuen baldintzarik gabe legitimoak diren helburuak eta baldintzatuta dauden bitartekoak koordinatzea posible izatea.
Senek “prozesuarekiko independentea den arrazoiketa” izena jarri zion balio-arrazionaltasunari. honek ez dituelako aintzat hartzen helburura iristeko erabiltzen diren bitartekoak. Bere esanetan, bi arrazionaltasun motak aldi berean erabiltzea benetan arrazionala izatea da. Horretaz gain, Rawls kritikatu zuen haren teoria ondorioekiko independentea zela eta ez zuela instituzioen eraldaketek eragin litzaketen ondorioak epaitzeko lekurik uzten esanez.
Psikologian
Arrazoiketaren psikologian posizio desberdinak defendatu dituzte psikologoek eta zientzialari kognitiboek. Ikuspegi entzutetsu bat Philip Johnson-Laird eta Ruth M. J. Byrner ena da, non argudiatzen den gizakiak printzipioz arrazionalak direla baina praktikan huts egiten dutela haien errendimendua mugatua delako. Arrazoimen test ugarik (Wasonen hautaketa zereginak, esaterako) arazo metodologiko eta kontzeptualak dituztela ikusi ostean liskarrak piztu dira ikerlariek test horiek erabiltzearen inguruan. Halaber, arrazoimen egokia deskribatzeko estatistikan, logikan eta probabilitatean edo hautaketa arrazionalaren teorian oinarritu beharra dagoen eztabaidatu da.
Ekonomian
Ekonomian eta zientzia politikoan aukera arrazionalaren teoria erabili ohi da jarduera sozial eta ekonomikoa ulertu eta moldatzeko. Teoria honen arabera, banakoak bere erabilgarritasun-onura maximizatu eta kostuak minimizatzeko joera du, bere kostu-mozkin analisi partikularraren bitartez. Zientzia politikoan, esaterako, Anthony Downs ekonomialariak ondorioztatu zuen bozkatzerako garaian bozka ematearen aukerak hurrengo formularen bitartez azaldu daitezkeela: B + D > C denean emango da bozka, non C bozka ematearen kostua den, B hauteskundeak irabaztearen onura eta D asetasuna diren. Teoria honen oinarrizko premisak gizartearen jokaera osoa haren parte diren gizabanakoen lehentasun indibidualen batura besterik ez dela dio.
Horretaz gain, eredu honen jarraitzaileek diote ez dutela aukeramen prozesua deskribatzen, baizik eta haren ondorioak aurreikusi ditzaketela. Aipagarria da aukera arrazionalaren teoria banakoen lehentasunak berekoitzat hartzen dituen ikuskerarekin, hau da, gizakia homo economicustzat hartzen duen deskribapenarekin lotu bada ere, eredu horiek babesten dituzten askok, Chicagoko ekonomia eskola k adibidez, teoria errealitatearen deskribapen egokia baino hipotesiak egiteko mekanismoa dela argudiatu dutela.
Aukeramen arrazionalaren teoria hainbat ikuspegitatik izan da kritikatua. Hasteko, teoriaren uste inplizitutzat hartu dira jendeak fenomeno ekonomikoen inguruan informazio guztia duela eta ziurgabetasun egoeretan aukeraketak beti emango direla. Kritika horien jarraipen gisa, subjektuek abilezia kognitibo mugatuak dituztela kontuan hartzen duen teoria eraiki da, hots, arrazionaltasun mugatuaren teoria. Beste aldetik, Pierre Bourdieu soziologoak gogor kritikatu du aukeramen arrazionalaren teoria esanez agente sozialek ez dituztela erabakiak modu kontzientean kalkulatzen irizpide arrazional eta ekonomiko esplizituen arabera. Haren ustez subjektuek haien esparru sozialetan dituzten usadioen arabera jokatzen dute.
New Age
New Age (Aro Berria) 1970eko hamarkadan mendebaldeko munduan azkar hazi ziren sinesmen eta praktika espiritual edo erlijioso batzuei aplikatutako terminoa da. Aro Berriaren definizio akademiko zehatzak ezberdinak dira aipatzen duten gaian, neurri handi batean bere egitura oso eklektikoaren ondorioz. Analitikoki, sarri, erlijiosoa dela uste den arren, bertan parte hartzen dutenek nahiago izaten dute espirituala edo garuna, gorputza, espiritua eta oso gutxitan erabiltzen dute New Age hitza. Gaiari buruzko aditu askok New Age mugimendu gisan aipatzen dute, nahiz eta beste batzuek terminoa zalantzan jarri eta Zeitgeist edo izpiritu bezala ikustea hobe dela iradokitzen duten.
Mendebaldeko esoterismo modu gisa, Aro Berria, neurri handi batean, tradizio esoteriko zaharrago batzuetan oinarritu zen, bereziki, XVIII. eta XIX. mendeetan garatu zen korronte okultistatik sortu zirenetan. Eragin okultista nabari horien artean daude Emanuel Swedenborg eta Franz Mesmerren lana, baita masoneria, espiritismoa, Pentsamendu Berria eta teosofiaren ideiak ere. XX. mendearen erdialdeko zenbait eraginek, 1950eko hamarkadako UFO erlijioak, 1960ko hamarkadako kontrakulturak eta Giza potentzialaren mugimenduak kasu, eragin handia izan zuten Aro Berriaren garapen goiztiarrean. Fenomenoaren jatorri zehatzak, oraindik ere, eztabaidagai dira, baina, akordio orokorra da 1970eko hamarkadan mugimendu garrantzitsu bihurtu zirela. Une horretan, batez ere Erresuma Batuan zentratuta zegoen. 1980 eta 1990eko hamarkadetan hedatu eta hazi zen, bereziki Ameriketako Estatu Batuetan. XXI. mendearen hasieran, New Age terminoa gero eta gehiago arbuiatu zen ingurune horretan, eta aditu batzuek diote fenomenoa amaitu zela.
Haren izaera oso eklektikoa den arren, eskuarki Aro Berrian aurkitzen diren sinesmen batzuk identifikatu dira. Teologikoki, Aro Berriak unibertso osoa inpregnatzen duen jainkotasun forma holistiko baten sinesmen bat hartzen du, gizakiak barne. Beraz, enfasi handia dago niaren aginte izpiritualean. Horrekin batera, gizatiarrak ez diren entitate erdi-dibinoen askotariko sineskera dago, hala nola aingeruak eta Antzinako Jakituriaren Maisuak, zeinekin gizakiek komunikatu ahal duten, bereziki kanalizazioaren bidez. Normalean, giza historia hainbat garaitan banatu ohi denez, Aro Berriaren sineste komun bat da gizateria aurrerapen teknologiko eta jakinduria izpiritual handiko garai batean bizi izan zen bitartean, degenerazio izpiritual garai batean sartu dela, Akuarioren Aroa ezarriz konponduko dena. Aro Berriaren izena hortik datorkio. Sendatzean ere ikuspegi sendoa dago, bereziki medikuntza alternatiboaren formak erabiliz, eta sinismen espiritualak eta zientzia bateratu daitezkeen ideian enfasia egiten dute.
Mendebaldeko herrialdeetan zentratuta, Aro Berriko partaideak batez ere klase ertain eta ertain-altukoak izan dira. New Agearen jarraitzaileek mugimenduan duten parte-hartze maila asko aldatzen da, Aro Berriko ideia eta praktika batzuk hartu zituztenetatik hasi eta bizitza erabat aldatu eta hari eskaini ziotenetaraino. Aro Berriak erakunde kristauen kritikak eragin ditu, baita komunitate pagano eta indigena modernoenak ere. 1990eko hamarkadatik aurrera, Aro Berria ikasketa erlijiosoetako akademikoen ikergai bihurtu zen.
Nannacara bimaculata
Nannacara bimaculata Nannacara generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Torakozentesi
Torakozentesia pleuren arteko barrunbetik likidoa edo haizea ateratzeko egiten den proba osagarria da, beti ere pleurako isuria dagoenean.
Prozedura hau 1852n lehen aldiz deskribatu zuten.
Diagnostikoak
Pleurako likidoaren azterketa hiru arlotan egiten da: Biokimika, Mikrobiologia eta Anatomia patologikoa.
Honek guztiak arnas gaixotasun batzuen diagnostikoa ahalbidetu dezake, hala nola:
Teknika
Torakozentesia saihetsen arteko espazioan ziztada egitean datza, toraxen. Horren bidez pleurako likidoa ateratzea da xedea, bi helbururekin: Azterketa egitea (diagnostikoa) edota toraxa likidoz hustu (tratamendua).
Neumotoraxen kasuan, haizea kanporatzea da helburua.
Azterketa biokimikoa
Proteinak eta LDH bai pleurako likidoan (Prot-p eta LDH-p) bai odolean (Prot-s eta LDH-s) aztertzean bi aukera topa dezakegu: Exudatua edo transudatua.
Exudatua
Hiru irizpide hauetatik bat gutxienez bete behar du:
Tuberkulosia, Minbizia eta Neumonia dagoenean agertzen da.
Transudatua
Aurreko irizpideak betetzen ez dituenean. Bihotz-gutxiegitasunean ikusten da.
Azterketa mikrobiologikoa
Gaixotasun infekziosoak diagnostikatu ditzakegu honen bidez, bereziki tuberkulosia.
Azterketa anatomo-patologikoa
Minbiziaren bila gabiltzanean oso baliagarria da.
Tratamendua
Torakozentesia bera izan daiteke sendabidea kasu batzuetan, baina beti ere jatorrizko gaixotasuna tratatu egin behar da, diagnostikoaren arabera.
Wijnegem
Wijnegem (nederlanderaz ahoskatua: ), Belgikako iparraldean dagoen hiria da, Flandriako Anberesko probintzian dagoena. Wijnegem Frandriako udalerri garestienetakoa da. 2015eko urtarrilaren 1ean 9.041 biztanle zituen. Wijnegem-en Beneluxeko merkataritza-gunerik handiena dago, Wijnegem Merkataritza-gunea.
Bibrafono
Bibrafonoa musika tresna bat da, perkusio familiako idiofono kolpatuaren azpifamilian. Metalezko barra afinatuak ditu, eta bi edo lau baketa bigun eutsiz eta barrak kolpatuz jotzen da. Bibrafonoa jotzen duen pertsona bati bibrafonista edo biraharpista deitzen zaio.
Bibrafonoa marimbaren eta altzairuzko marimbaren antzekoa da, baina doinu gehiagorekin. Bibrafonoaren eta teklatuko perkusiozko beste instrumentu batzuen arteko desberdintasun nagusietako bat da barra bakoitza erresonantzia-hodi batean zintzilikatzen dela, goiko aldean motor bidez eragindako tximeleta-balbula batekin. Balbulak ardatz komun batean konektatzen dira, eta ardatz horrek tremolo- edo bibrazio-efektua eragiten du motorrak ardatza biratzen duen bitartean. Bibrafonoak pianoaren antzeko pedala ere badu. Pedala gorantz dagoela, barrek soinu mutatu bat sortzen dute. Pedala beherantz dagoela, barrak segundo batzuetan mantentzen dira, edo pedalarekin mututu arte.
Bibrafonoa maiz erabiltzen da jazz-musikan, eta, askotan, rol nabarmena du. XX. mendearen erdialdeko "Tiki lounge" exotikoarensoinua definitzen duen elementua izan zen, Arthur Lyman-ek ezagun egin zuena. Musika klasikoan, marimbaren ondoren, teklatuko bigarren perkusio tresna ezagunena da, eta unibertsitate-mailako perkusio-errendimenduaren hezkuntzaren parte da. Instrumentu estandarra da orkestretarako, kontzertu-bandetarako eta martxa-bandetarako perkusio modernoaren sekzioan (aurreko multzoaren parte gisa).
Les Grands-Chézeaux
Les Grands-Chézeaux Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Vienne Garaia departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Les Grands-Chézeaux udalerrian erroldatutako biztanleak 257 ziren. Familiak 116 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 52 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 191 etxebizitza zeuden, 121 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 47 bigarren erresidentzia ziren eta 23 hutsik zeuden. 189 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 121 etxebizitza nagusietatik 94 bere jabearen bizilekua ziren, 23 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 24 etxek hiru zituzten, 41 etxek lau zituzten eta 53 etxek bost zituzten. 83 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 59 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 38 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Les Grands-Chézeaux udalerrian 123 unitate fiskal zeuden, 254 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.586,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 3 igeltseroak, 1 argiketaria eta 2 jatetxeak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Les Grands-Chézeaux udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 924 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mirari eliza (Iruñea)
Mirari eliza edota Mirarien Ama Birjinaren eliza (gaztelaniaz Iglesia de la Milagrosa eta Padres Paules izenez ere ezaguna) Nafarroako Iruñea hiriburuan dagoen eliza bat da.
Bigarren Zabalgunean dago, Zaragoza etorbidearen 23. zenbakian eta Foruen plazaren parean.
Ezaugarriak
1930eko uztailaren 19an inauguratu zen eta Victor Eusa arkitektoak diseinatu zuen. Hormigoi zuria eta adreilu gorriak agerian utziz, Eusaren garai honetako espresionismoarekin lotzen da eliza honen diseinua.
Men in War
Men in War 1957ko Anthony Mann estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.
Argumentua
Koreako Gerra bitartean, Benson tenientea ofizial gogor eta zaildua da, lur jota dagoen bere pelotoia salbatu nahi duena, eta Montana, berriz, gerrako neurosiak jota dabilen koronel bat kanpainako ospitalera eraman behar duen sarjentua.
Luesiako gaztelua
Luesiako gaztelua (castillo de Luesia; castiello de Luesia) Zaragozako herri horretako gaztelua da. 2006an kultura ondasun izendatu zuten.
Historia
Hasieran musulmanen mugan zegoen gotorleku bat besterik ez baina jada 911. urtean Antso I.a Garzeitzen eskuetan zegoen. Garai haietan eskualdeko gaztelu nagusia zen. 1077. urteko agiri baten arabera, Antso Nagusiak zaharberritu zuen. 1125ean Alfontso I.ak inguruko hiribildua birpopulatu zuen eta harrezkero jaun feudalen eskuetan izan zen.
Bonvillers
Bonvillers Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Etxebizitza
2007an 91 etxebizitza zeuden, 74 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. Etxebizitza guzti hauek 91etxeak ziren. 74 etxebizitza nagusietatik 63 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 9 etxek hiru zituzten, 14 etxek lau zituzten eta 50 etxek bost zituzten. 18 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 24 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 42 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 133 ziren, horien artean 97 aktiboak ziren eta 36 inaktiboak ziren. 97 pertsona aktiboetatik 88 lanean zeuden (50 gizon eta 38 emakume) eta 9 langabezian zeuden (2 gizon eta 7 emakume). 36 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bonvillers udalerrian 72 unitate fiskal zeuden, 209 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.022 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen eta 1 higiezinen enpresa zen.
2000. urtean Bonvillers udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
2010eko uztailaren 11ko eguzki eklipsea
1.058ko magnitudea izan zuen. Eklipse osoaren iraupenik handiena 5 minutu eta 20 segundokoa izan zen. Bere ibilbidean hegoaldeko Ozeano Barea zeharkatu zuen.
Rochelle Costi
Rochelle Costi (Caxias do Sul, Brasil, 1961 - São Paulo, 2022ko azaroaren 26a) brasildar artista plastikoa eta argazkilaria izan zen.
Biografia
Komunikazioa ikasi zuen Rio Grande do Suleko Unibertsitate Katoliko Pontifikalean, eta bertan graduatu zen 1981ean. Ondoren, profesionalki argazkilaritzaren praktikari ekin zion. 1991 eta 1992 artean Londresko Central Saint Martins School of Art- en eta Camera Work-en ere ikasi zuen.
Krystsina Tsimanouskaia
Krystsina Siarheieuna Tsimanouskaia (Крысціна Сяргееўна Ціманоўская) edo Kristina Sergeievna Timanovskaia (Кристина Сергеевна Тимановская) (Klimavitxy, Bielorrusia, 1996ko azaroaren 19a) bielorrusiar atleta da. 60, 100 eta 200 metroko abiadura-lasterketetan espezializatu da. Hainbat garaipen ditu bere palmaresean, hala nola: zilarrezko domina 100 metroko lasterketan 2017ko 23 urtetik beherako Europako Atletismo Txapelketan, urrezkoa 2019ko Udako Unibertsiadako 200 metroko lasterketan eta zilarrezkoa taldekako kategorian 2019ko Europako Jokoetan.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan lehiatzeko sailkatu zen 100 eta 200 metroko abiadura-lasterketetan. 2021eko uztailaren 30ean salatu zuen Bielorrusiako Olinpiar Batzordeak 400 metroko oztopodun lasterketan parte harrarazi nahi ziola bere baimenik gabe. 2021eko abuztuaren 1ean Bielorrusiako olinpiar taldeak Tokioko nazioarteko aireportura eraman zuen bere borondatearen kontra. Behin aireportuan, Tsimanouskaiak Bielorrusiara zihoan hegaldi bat hartzeari uko egin ondoren, aireportuko poliziak babesa eskaini zion Poloniako enbaxadari asiloa eskatu bitartean.
Samuel Urrabieta
Samuel Urrabieta Vierge (Madril, 1853-Ibidem, 1886) XIX. mendeko marrazkilari eta ilustratzaile espainiarra izan zen. Familiak jatorri euskalduna zuen.
Biografia
Dirudienez, 1853an jaio zen, Madrilen. Aita Vicente Urrabieta zen eta anaia Daniel Urrabieta; biak marrazkilariak ziren.
Espainiatik, bere anaiaren bitartez, bere marrazkiak Frantziako garaiko aldizkari garrantzitsuenetan agertu ziren, besteak beste, Le Monde Illustré eta L'Univers Illustré. Parisen kromolitografiaren tailerra eraman zuen. Elisabet Katolikoaren Ordenarekin saritu zuten.
Bihotz-gutxiegitasun
Bihotz-gutxiegitasuna betetze bolumen normal batetik abiatuz behar tisularrei erantzuteko bihotzaren ezintasuna da. Barne medikuntzan eta kardiologian gaixotasunik ohikoenetarikoa da. Historikoki "bihotzeko asma" ere deitu izan diote.
Kontzeptualki bihotzak huts egiten duenean erabiltzen da, izan ere bihotz gaixotasun guztiek amankomunean duten azken puntua da bihotz gutxiegitasuna.
Gure inguruan hipertentsio arterialaren ondorio dira bihotz gutxiegitasunen %75, iskemia miokardikoa izanik bigarren determinatzaile garrantzitsuena.