cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ibi (arkitektura)
Ibi edo igarobidea bide edo espaloi batean hertz beheratua da, hala bada, ibilgailuak garajeetara edo ondoko lursailetara sartzea ahalbidetuko du.
Cocoon
Cocoon (euskaraz Kusku) 1985eko Ron Howard estatubatuar zinema zuzendariaren zientzia-fikziozko filma bat da. David Saperstein idazlearen Cocoon eleberrian oinarritua dago.
Film honek bi Oscar Sari irabazi zituen: Gizonezko bigarren aktore onenaren Oscar Saria (Don Ameche) eta Efektu berezi onenen Oscar Saria (Ken Ralston, Ralph McQuarrie, Scott Farrar eta David Berry).
Argumentua
AEBtako zaharren egoitza batean dagoen adindu talde batek ustekabean betiko gaztetasunaren iturria edo sekretua topo egin du. Arazoa sekretu hau estralurtarren esku dagoela da, adinduek haien benetazko asmoak onak edo txarrak diren jakiteke daudelarik.
Creatophora cinerea
Creatophora cinerea Creatophora generoko animalia da. Hegaztien barruko Sturnidae familian sailkatua dago.
Berriztarrok
Berriztarrok Espainiako Alderdien Legea onartu ondoren Berrizen sorturiko plataforma ezkertiar eta abertzalearen izena da. 2003an sortu zen Udal Hauteskundeetan aurkezteko, baina Espainiako Audientzia Nazionalak legez kanpo utzi eta partehartzea debekatu zion, Batasunaren ondorengoa zela argudiatuz.
Lisikratesen monumentua
Deskribapena
Idulki karratu baten gainean hamar metro inguruko monumentu zilindrikoa eraiki zen, korintoar tenplu sasi monoptero modura. Marmolezko teilatuan, hasiera batean brontzezko tripode bat zegoen, hots, Lisikratesek irabazi zuen saria.
Garai hartan, hainbat harri mota erabiltzea ohikoa zen, sortzen zuen efektu optikoagatik. Kanpoko aldean korintoar ordena erabiltzen zen lehendabiziko aldietako bat izan zen, hala ere, ondorengo monumentu handietan erabiliko ziren korintoar kapitelekin alderatuta, zutabe hauen kapitelak oso xumeak dira.
Indusketa, zaharberritzea
1821. urtean aurkitu zen eta 1876an erabat zaharberritu zuten Frantziako gobernuaren babespean.
Saint-Porquier
Saint-Porquier Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn eta Garona departamenduan dago, Midi-Pyrénées eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Porquier udalerrian erroldatutako biztanleak 1.304 ziren. Familiak 443 ziren, horien artean 78 pertsona bakarrekoak ziren (33 bakarrik bizi ziren gizonak eta 45 bakarrik bizi ziren emakumeak), 148 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 205 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 513 etxebizitza zeuden, 452 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 22 bigarren erresidentzia ziren eta 40 hutsik zeuden. 473 etxeak ziren eta 39 apartamentuak ziren. 452 etxebizitza nagusietatik 356 bere jabearen bizilekua ziren, 82 alokairuan okupaturik zeuden eta 13 doan lagata zeuden; 11 etxek bi gela zituzten, 61 etxek hiru zituzten, 136 etxek lau zituzten eta 244 etxek bost zituzten. 372 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 170 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 259 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 796 ziren, horien artean 579 aktiboak ziren eta 217 inaktiboak ziren. 579 pertsona aktiboetatik 527 lanean zeuden (288 gizon eta 239 emakume) eta 51 langabezian zeuden (20 gizon eta 31 emakume). 217 pertsona inaktiboetatik 52 erretiraturik zeuden, 49 ikasten zeuden eta 116 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Porquier udalerrian 456 unitate fiskal zeuden, 1.313 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.513,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 34 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 16 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 1 zurgina, 3 iturginak, 3 argiketariak, 2 ile apaindegiak eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 2 brikolaje denda handika eta 2 okindegiak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Maria Weston Chapman
Maria Weston Chapman (Weymouth, Massachusetts, AEB, 1806ko uztailaren 25a -ibidem, 1885eko uztailaren 12a ) estatubatuar abolizionista izan zen.
1839an eta 1839tik 1842ra, esklabotzaren aurkako Estatu Batuetako Elkartearen batzorde exekutiborako aukeratua, esklabotzaren aurkako The Non-Resistant egunkariaren editorea izan zen.
Biografia
Maria Weston 1806an jaio zen Weymouthen (Massachusetts), eta Warren Weston eta Anne Batesen zortzi seme-alabetatik zaharrena izan zen. Familia aberatsa ez bazen ere, harreman onak zituzten, eta osabaren babesarekin, Maria Ingalaterran hezi ahal izan zen. 1828an itzuli zenean, Bostonen kokatu zen, neskentzako bigarren hezkuntzako, joera progresistako eskola sortu berriko zuzendari gisa lan egiteko.
Bi urte geroago, hezkuntza utzi eta Henry Grafton Chapman merkatari eta abolizionista aberatsarekin ezkondu zen. Ezkondu eta 12 urtera, 1842an Henry tuberkulosiak jota hil zenean, lau seme-alaba zituzten eta horietako bat haurtzaroan hil zen. Senar-emazteak zoriontsuak izan ziren, presio ideologiko eta finantzariorik gabe.
Abolizionismoa
Maria eta Henry abolizionista garrisoniarrak ziren, hau da, esklabotzaren berehalako eta baldintzarik gabeko helburuan sinesten zuten, «jazarpen moralak» edo erresistentziarik ezak bultzatuta. Ez zuten onartzen inolako koakzio politiko edo instituzionalik —elizak, alderdi politikoak edo gobernu federala barne— esklabotzarekin amaitzeko eragile gisa. Gerald Sorinen hitzetan, «erresistentziarik ezaren printzipioetan eta 'come-outer' dogmatikoa zen. 1830 inguruan 'Come-outer' deitzen zitzaion talde bat uzten zuenari edo erreforma politikoren bat egin nahi zuenari. Haren ustez, "egia edukiz gero, ez zen errukirik eskatzen, ezta behar ere".
Esklaboen aurkako lana
Nahiz eta Mariak esklabutzaren aurkako kausa bere familia politikoaren bidez besarkatu zuen, azkar eta baldintzarik gabe bereganatu zuen, esklabotzaren, gizarte-barregarritasunaren eta eraso pertsonalen aldekoen jazarpena jasoz. Bere ahizpak ere, batez ere Caroline eta Anne, abolizionistak ziren, nahiz eta normalean Maria izan zen familiako esanguratsuena eta aktiboena. Lee V. Chambersen arabera, ahizpek elkarri laguntzen zioten erantzukizunetan, beren lan publikoa egin ahal izateko. Chapmanak Boston Clique taldearen irudi gailen bihurtu ziren, William Lloyd Garrisonen jarraitzaile aberatsek osatutako gizarte-zirkulua.
1835ean, Mariak Bostongo Bazar Antiesklabistaren zuzendaritza hartu zuen. Aurreko urtean Lydia Maria Child eta Louisa Loring-ek fundatu zuten dirua biltzeko. 1858. urtera arte zuzendu zuen ekitaldi hori. Azokaren ordez, gau esklusibo bat egitea erabaki zuen, zeinetarako gonbidapena besterik ez zuen egiten. Benjamin Quarles-ek azaldu zuenez, urte haietan, Mariak eta beste abolizionista batzuek «errekerimendu-teknika fin guztiak» erabiltzen ikasi zuten, William Lloyd Garrisonen jarraitzaile aberatsek osatutako gizarte-zirkulua, abolizionismoaren kausarako dirua biltzeko helburuarekin.
1835 eta 1865 bitartean, Maria Massachusettseko Esklabutzaren Aurkako Elkarteko (MASS), Ingalaterra Berriko Esklaboen Aurkako Elkarteko (NEASSS) eta Ameriketako Esklaboen Aurkako Elkarteko (AAS) batzorde betearazle eta komertzialetako kide izan zen, eta haiekin hainbat dirubilketa kanpaina egin zituen 1830eko hamarkadan. Bostongo Emakumeen Elkarte Antiesklabistaren (BFASS) urteko txostenak idatzi zituen eta gizartea sentsibilizatzeko panfletoak argitaratu zituen.
Ia 20 urtez, 1839 eta 1858 bitartean, Maria The Liberty Bell liburuaren editorea izan zen, Boston Bazarren dirua biltzeko saltzen zen esklaboen aurkako opari-liburua. Liburua hainbat figura garrantzitsuren ekarpenez osatuta zegoen: Longfellow, Emerson, Elizabeth Barrett Browning, Harriet Martineau eta Bayard Taylor, besteak beste, The Liberty Bell-en ale batekin baino ez zitzaien ordaintzen. Halaber, The Liberator-en editore ere izan zen, Garrantison ez zegoenean eta eta AASen argitalpen ofiziala den National Anti-Slavery Standard-eko argitalpen-batzordeko kide izan zen. The Non-Resistance Society erakunde bakezalearen parte izan zen, The Non-Resistant argitaratzen zuena.
María Chapman bera izan zen idazle emankorra, eta Right and Wrong in Massachusetts («Ongia eta gaizkia Massachusetts-en») argitaratu zuen 1839an, eta How Can I Help to Abolish Slavery? (Nola lagun dezaket esklabotza abolitzen?») 1855ean. Lan horiez gain, argitalpen abolizionistetan egindako olerkiak eta saiakerak argitaratu zituen. 1840an, garrinsondarren eta esklabutzaren aurkako mugimenduaren arteko desberdintasunek kontrako bi fakziotan banatu zituen AAS eta BFASS. Maria, aurkariek «Chapman kapitaina» eta «jainkosa handia» deitzen zutena, eta lagunek «lady Macbeth», aurkariei 'lekua' kendu egin eta BFASS birfundatuaren kontrola hartu zuen. Handik aurrera, Bostongo bazarra antolatu zuen, dirua biltzeko ekitaldi nagusi gisa.
Bidaiak
Hiru hamarkadatan zehar, esklaboen aurkako mugimenduaren kide gisa, Maria Chapmanek denboraldi luzeak egin zituen Estatu Batuetatik kanpo, lehenik Haitin (1841-1842) eta gero Parisen (1848-1855). Luzaroan kanpoan egon arren, Bostongo mugimenduaren eta, bereziki, urteko bazarraren muina izaten jarraitu zuen. Kanpoan zela, laguntza eta kontribuzioak eskatzen jarraitu zuen Bostongo azoketarako Europako eliteetako kideei, hala nola Anna Isabella Noel Byron (Lady Byron), Harriet Martineau, Alexis de Tocquevill e, Victor Hugo eta Alphonse de Lamartine.
1855ean, AEBra itzuli zenean, Bloody Kansas izeneko gertaerek eta Alderdi Errepublikanoaren goraldiak esklabotzaren auzia jarri zuten eztabaida nazional baten muinean. Garai hartan, Chapman nabarmen urruntzen hasi zen Garrinsonen ideologiatik eta Alderdi Errepublikanoari laguntzen, eta geroago, Sezesio Gerra eta Abraham Lincolnek 1862an esklaboen emantzipazio mailakatuz eta konpentsatuz egindako proposamenaren alde egiten hasi zen. Garrinsondar askok ez bezala —eta Garrisonek berak—, Maria Chapmanek ez zuen inolako gatazkarik ikusi hertsatze-ezaren printzipioaren eta Gerra Zibilak esklabotza abolitzeko zuen indarkeriaren artean. Chapman aurreko sinesmenetan bezain argi eta garbi zegoen. Hala ere, estatuan konfiantza nabarmena izan arren, itxuraz esklabo ohiak askatu ondoren ez zen haien arduradun sentitzen. 1863an bizitza publikotik erretiratu zen, eta hurrengo bi hamarkadetan, 1885ean hil zen arte, «bere kausaren arrakasta hautemangarria dastatu zuen, eta, era berean, garaipenean izan zuen eragina».
Saint-François-Lacroix
Saint-François-Lacroix Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-François-Lacroix udalerrian erroldatutako biztanleak 227 ziren. Familiak 76 ziren, horien artean 10 pertsona bakarrekoak ziren (10 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 10 bakarrik bizi ziren emakumeak), 25 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 41 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 84 etxebizitza zeuden, 76 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 81 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 76 etxebizitza nagusietatik 70 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 6 etxek hitu gela zituzten, 10 etxek lau zituzten eta 60 etxek bost zituzten. 73 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 20 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 53 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Peixe (Tocantins)
Peixe Brasilgo udalerri bat da, Tocantins estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Saint-François-Lacroix
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 146 ziren, horien artean 108 aktiboak ziren eta 38 inaktiboak ziren. 108 pertsona aktiboetatik 97 lanean zeuden (53 gizon eta 44 emakume) eta 10 langabezian zeuden (2 gizon eta 8 emakume). 38 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-François-Lacroix udalerrian 87 unitate fiskal zeuden, 264 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.984 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 iturginak ziren, 1 argiketaria eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra etxerako tresna denda bat zen.
2000. urtean Saint-François-Lacroix udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Amblyeleotris steinitzi
Amblyeleotris steinitzi Amblyeleotris generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Karlos III.a Monakokoa
Karlos III.a Monakokoa (Charles Honoré Grimaldi; Paris, 1818ko abenduaren 8a - Marchais gaztelua, Marchais, 1889ko irailaren 10a) Monakoko printzea izan zen 1856tik 1889ra. Florestan Monakokoa eta Caroline Gibert de Lametz aktorearen semea izan zen. 1846an Antoinette de Mérode-Westerloo kondesarekin ezkondu zen. 1856an tronuan bere aitaren oinordekoa izan zen. Frantziari utzi zizkion Menton eta Roquebrune hiriak. Montecarloko kasinoa sortu zuen printzerriaren hondamendiak akuilatua. Hil zenean, bere seme Alberto I.a izan zen bere oinordekoa.
Elisa Arteta
Elisa Arteta (Iruñea, Nafarroa Garaia, 1980ko maiatzaren 26a) dantzaria eta koreografoa da. Huarte Arte Garaikidearen Zentroko zuzendaritza-taldeko kidea izan da zenbait urtez.
Biografia
Elisa Artetak Nafarroako Gobernuko Dantza Eskola Ofizialean eta Alteako (Alacant) Miguel Hernández Unibertsitatean egin zituen ikasketak, Arte Ederren Departamentuan, Dantza Garaikideko titulua eskuratuz; ondoren, Salburgoko (Austria) Salzburg Experimental Academy of Dance izeneko zentroan jarraitu zuen ikasten.
Bernard Lyot
Bernard Lyot (Paris, Frantzia, 1897ko otsailaren 27a - Kairo, Egipto, 1952ko apirilaren 2a) frantses ingeniaria izan zen.
Elisa Arteta
Ibilbide profesionala
Prestakuntza akademikoaren ostean, Berlinera joan zen, eta han dantza- eta bideo-proiektuak garatu zituen, batzuetan bakarrik eta beste batzuetan hainbat diziplinatako beste artista batzuekin elkarlanean.
Arte Garaikide Teknologiko eta Performatiboan eta Praktika Eszenikoan eta Ikusizko Kulturan Masterra eginda, bere proiektu artistikoak eta kudeaketaren arloko lana konbinatzen ditu. Hainbat egoitza lortu ditu hainbat herrialdetan egindako ibilbidean, eta bere lana askotariko espazio artistikoetan erakutsi du, gehienak Europan. Era berean, bere jaioterriko herritarrei artista askoren lan koreografikoak hurbiltzean murgilduta egon da Inmediaciones izeneko jaialdi batean.
Bernard Lyot
Biografia
Parisen ingeniaritza-ikasketak egin ondoren, Alfred Pérot fisikariaren laguntzaile gisa lanean hasi zen Parisko Eskola Politeknikoan. 1920-1952 bitarteko urteetan, Meudon Behatokian lan egin zuen (1926an, Parisko Behatokiaren barneko sail egin zuten Meudongoa).
Elisa Arteta
Ibilbide profesionala
Periferiako periferian kokatutako ekoizpen-eremu bat da, eta ardatz nagusiak hauexek dira: ikerketa, prestakuntza, bitartekaritza eta artisten arteko trukea sustatzea. Elisak gorputza hainbat ikuspuntutatik aztertzen du: pertzepzioaren eta afektuen zati bat, baina testuinguru sozial, ekonomiko eta politikoak nola zeharkatzen gaituen ulertzen saiatzen da, baita dimentsio anitz horiek nola gertatzen diren ere.
Espazio hurbil
Espazio hurbila itsas-mailatik 20 eta 100 kilometro gora bitartean dagoen eremuari deritzo. Eremu honek Lurraren atmosferaren hainbat geruza hartzen ditu, zehazki: estratosfera, mesosfera eta termosferaren lehendabiziko kilometroak. Gutxi gorabehera Armstrongen mugan hasten da, non gizakiok handik gora bizirauteko presurizatutako jantziak behar ditugun, eta Kármánen lerroan amaitzen da, non kanpo-espazioa hasten den. Beraz, espazio hurbila aireontzi komertzialek hegan egiten duten gunetik gorago, baina satelite artifizialen gunetik beherago dago.
Bernard Lyot
Biografia
Lyoten ikerketa garrantzitsuenak, dena dela, koronografoa asmatzeko egindakoak izan ziren; tresna horri esker, eklipserik ez denean Eguzkiaren koroa ikertzeko aukera du ikertzaileak. Lyotek lerro espektral berriak aurkitu zituen Eguzkiaren koroan, eta Eguzkiaren irtenguneen irudiak filmatu zituen lehenengo aldiz.
Fernando II.a Portugalgoa
Fernando II.a Portugalgoa (Ferdinand August Franz Anton von Sachsen-Coburg und Gotha; Viena, Austriar Inperioa, 1816ko urriaren 29a - Lisboa, 1885eko abenduaren 15a), izengoitiz Errege ertilaria (o Rei-Artista) deitua, 1837-1853 bitartean bere emaztearen eskubidez Portugalgo erregea izan zen.
Elisa Arteta
Ibilbide profesionala
Bere koreografiak eta ikus-entzunezko lanak inguruko zein nazioarteko hainbat tokitan egon dira ikusgai, hala nola; Madrilgo Sofía Erregina Museoko Ikasketa Zentroan, Bilboko Guggenheim Museoan edo Berlingo Akademie Der Künsten ikusi ahal izan da. Hainbat egoitza artistiko lortu ditu, hala nola; La Casa Encendida eta CA2M, Incheon Art Platform (Hego Korea), Parkinprogress (Nottingham), MAM (Marrakex), Djerassi (Kalifornia) eta Leal.lav (Tenerife), Reiss Arti Performative (Turín, Italia), LUX AAP (Brecon, Gales) edo Pedra Sina (Madeira, Portugal),  Dança em foco (Brasil), Art As Research (Ottersberg, Alemania), PixelPops! (París, Frantzia), Emergeandsee (Berlín, Alemania), Okuparte (Huesca) edo zero’n’one (Berlín, Alemania).
Fernando II.a Portugalgoa
1836an Maria II.a Portugalgo erreginarekin ezkondu zen. Erresumako legediak agintzen zuen bezala, 1837ko irailaren 16an Petri lehenbiziko semea jaio zelarik, Portugalgo errege izendatu zuten. 1853an emaztea hil zenetik, erregeordeko izan zen Petri V.a erregetzarako adinera heldu arte.
Elisa Arteta
Ibilbide profesionala
2010az geroztik, Inmediciones jaialdiko zuzendari-kidea izan da. 2016.urtetik 2022ra Huarte ekoizpen artistikoko zentroko zuzendari-kidea izan da, Oskia Ugarte, Nerea de Diego, eta Betisa Ojangurenekin batera.
Fernando II.a Portugalgoa
1868ko Iraultzaren ostean Espainiako koroa eskaini zioten, baina ez zuen hartu nahi izan. 1869an Elisa Hensler, Edlako kondesarekin ezkondu zen.
Elisa Arteta
Ibilbide profesionala
UPV/EHUn ere doktoregaia da, eta tesia hasi du, oraindik definitu gabe.
Espazio hurbil
"Espazio hurbila" eta "goi-atmosfera" terminoak normalean sinonimotzat hartzen badira ere, iturri batzuek biak bereizten dituzte. Beraz, iturriak bi terminoen arteko bereizketa egingo balu, orduan Kármánen lerrotik gertu dagoen eremuari bakarrik espazio hurbila deituko lioke.
Esplorazioa
Espazio hurbilaren esplorazioa 1930eko hamarkadan hasi zen. Garai hartan, inolako ordenagailurik gabe ezta espazio-jantzirik gabe ere, espazioaren mugara iristen ziren. Espazio hurbila esploratu zuten pertsonarik ezagunenak Jean Piccard eta bere emaztea Jeanette dira. Geroagoko esplorazioa gehienbat eskifaiarik gabe egin da.
Brejo do Cruz
Brejo do Cruz Brasilgo udalerri bat da, Paraíba estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Monogamia
Monogamia (grezierazko μονός monos, bat, eta γάμος gamos, ezkontza, hitzen lotunea), animalien artean, ugalketa eta hazkuntza aroan sexu-lotura baztertzailea duen bikotearen harremana da eta, gizakien artean, gizonezkoa emakumezko batekin edo emakumezkoa gizonezko batekin baino gehiagorekin aldi berean ez ezkontzea defendatzen duen sistema soziala da. Bere jarraitzaileek monogamo dute izena.
Monogamia ez bezala, badaude bi pertsona baino gehiago elkartzen duten harremanak: adibidez poligamia (poliandria edo poliginia), poliamodioa, eta abar.
Harreman honek hainbat alderdi ditu:
Tomohisa Nakata
Tomohisa Nakata (中田 智久, 1987ko maiatzaren 11 - ) Japoniako futbolaria da.
Monogamia
Ezaugarri biologikoak eta antropologikoak
Monogamiaren aurrekariak zein diren segurtasunez azaltzea ezinezkoa da, hamaika teoria eta hipotesi baitaude sistema sozial hau azaltzen saiatu direnak. Dena den, Barash-ek The Myth of Monogamy (2001) liburuan dio gizakiak bidaide sexual bat baino gehiago izateko joera izan duela, eta ebidentzia biologiko eta antropologiko ugari daudela hori frogatzen dutenak. Beraz, gizakia ez da naturalki monogamoa. Ebidentzia horiek kontuan hartuz badakigu gaur egun gizakiak hain barneratuta eta onetsita duen sistema soziala ez dela gure arbaso guztien bizimoldea izan. Ikertzaile honen arabera, ugaztunen % 3 bakarrik da monogamoa (otsoak, orkak, pinguinoak...) eta % 3 horietatik % 90 hegaztiak dira. Pompeu Fabra Unibertsitateko biologia ebolutiboaren ikertzaile Arcadi Navarroren arabera, monogamiaren jatorria anizkuna da. Horrez gain, izakiak izan duen eboluzio bateratuaren erantzun gisa sortu da. Faktore erlijiosoek, kulturalek, biologikoek, ekonomikoek... hartzen dute parte monogamiaren sorreran eta eboluzioan eta horren ondorioz daude hainbat ikuspuntu daude monogamiaren jatorria definitzen duten teorietan.
Tomohisa Nakata
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vissel Kobe.
Monogamia
Ezaugarri biologikoak eta antropologikoak
Monogamiaren sorrera hainbat arrazoirengatik gauzatu zen:
Monogamiaren eboluzioa animalietan
Espezie monogamoak animalien erreinu osoan sakabanatuta daude: intsektu gutxi batzuk eta arrain gutxi batzuk monogamoak dira. Hegaztien hamar espezietik bederatzi monogamoak dira. Hegaztietan harreman monogamikoak nagusitzen dira emeak arrautzak zaindu eta umeak zaindu behar izaten dituelako, eta arrak janariz hornitzen duelako familia guztia. Hori horrela, bikotean biak dira esanguratsuak. Ugaztun gutxi batzuk bakarrik dira monogamoak. Monogamia praktikatzen duten espezieek inguruko zirkunstantziagatik eta bizimoduagatik dira monogamoak. Monogamian animalien senak eta inguruak eragin zuzena du eta harreman mota hori ez da heredatzen.
Monogamiaren zabalkuntza
Monogamiak kulturizazio prozesu bati esker lortu du gaur egun duen indarra eta presentzia gizartean. Monogamia mendebaldeko gizartean hertsiki errotuta dagoen giza harremana da eta bi pertsonek izan dezaketen harreman mota idilikoena da. Maitasun erromantikoaren kontzeptua elikatu du monogamiak. Horren ondorioz, gizakia inkontzienteki harreman monogamoen bila dabil.
Nahiz eta sekulako hedapena izan duen monogamiak, Maryland Unibertsitateko ikerketa bateko erantzunek adierazi dute munduan dauden 238 gizartetatik 43 gizartek, hau da gizarteen % 16k, bakarrik hartzen duela monogamia bikote harreman natural gisa. Talde etnikoak eta tradizio musulmanak poliginia deitzen zaion harreman mota praktikatzen dute.
Monogamiaren jatorri soziala
Gizakietan harreman monogamoak Neolitoan hasi ziren, gizakiak nomada izateari utzi zionean. Nomadak zirenean talde txikitan ibiltzen ziren eta dena partekatzen zen, ehizatutakoa, umeen hazkuntza, etxea, janaria eta baita jarduera sexualak ere. Sedentarismoak indarra hartu zuenean eta leku jakin batean finkatzen hasi zirenean erlazio itxiak, hau da, harreman monogamoak indarra hartu zuten. Abeltzaintzarekin eta nekazaritzarekin jabetza pribatua sortu zen. Horrek sexualitate monogamoa sortu zuen. Hori horrela, familiaren ondarea, hau da, jabetza pribatua herentzia gisa seme-alabei pasatzea ideia ona iruditu zitzaien eta horren ondorioz monogamia nagusitu zen. Héctor Bernal-en (2010) arabera patriarkatua, gizonezkoen monogamiak eragin zuen. Orduan sortzen da esklabotza eta horrekin jabetza pribatua sortzen da. Patriarkatua sortu ondoren, familian emakumeentzako eta gizonentzako rol ezberdinak jartzen dira indarrean.
Dibortzioa
Hainbat iritziren arabera harreman monogamoak gainbehera izugarria jasan ohi dute gaur egun. Hainbat inkestatan jaso diren erantzunek adierazten dute ezkontzen diren erdiak baino gehiago banantzen direla. Banaketa horien ondorioz, pertsonak harreman batetik bestera ibiltzen dira (Serieko monogamia).
Saproscincus tetradactylus
Saproscincus tetradactylus Saproscincus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago. Australiako Queenslanden baino ez da bizi.
Monogamia
Konpromiso eza
Dibortzioak dakartzan arazoak ekiditeko gizakiak gero eta gehiago saihesten ditu ezkontzak.
Bazterketa
Monogamiak eskatzen duen esklusibotasunaren ondorioz pertsona asko baztertzen dira. Monogamia pertsona batek bizi guztirako beste pertsona bat aukeratzera mugatzen da.
Monogamia ezarpen soziala
Monogamia ezarpen soziala eta kulturala da, hau da, sistema politiko, ekonomiko eta sozial jakin batean oinarritutako harreman mota. Monogamia ez da naturala, ez da biologikoa eta ezta genetikoa ere.
Osasun sexuala
Monogamia praktikatzen duen bikote batek sexu-transmisiozko gaixotasunak harrapatzeko probabilitate gutxiago du.
Espeziearen biziraupena
Erlazio poligamoetan dagoen konpromiso ezak ez du laguntzen seme-alabak zaintzeko orduan. Konpromisorik ez badago seme-alaben zainketan, umeen garapen pertsonala eta emozionala baldintzatzen da. Harreman monogamoetan, bi gurasoek, printzipioz, erabateko arreta eskaintzen diete seme-alabei. Hori horrela ondorengoen osasuna eta biziraupena ziurtatzen da.
Monogamia antzinako gizartean
Historiak agerian uzten du monogamia gizarte praktika gisa garatu eta hedatu dela. Laura Betzigek dio lehen sei estatu handietan herri xumeak harreman monogamoak zituela baina eliteak poligamia praktikatzen zuela. Estatu horietako batzuk honako hauek dira: Mesopotamia, Egipto, Mexiko, Peru, India eta Txina.
Antzinako Mesopotamia eta Asia
Babiloniar eta Asiar familiak monogamoak ziren hasiera baten, baina gobernatzaileak poliginia praktikatzen hasi zirenean, biztanleen ohiturak aldatzen hasi ziren.
Mesopotamiako gizartean patriarkatuan zegoen familia zentralari house (etxea) deitzen zioten. Familia bat eraiki nahi bazen, gizona emakume batekin ezkondu behar zen, baina emazteak edozein arrazoirengatik ez bazituen umeak izaten, gizonak beste emakume batekin ezkontzeko eskubidea zuen. Hammurabiko araudiak ordea dio, emazteak senarrari amorante bat ematen badio morroi gisa, senarrak beste emakume batekin ezkontzeko eskubidea galtzen duela. Hori horrela, senarrak bi edo hiru urte itxaron behar zituen beste emazte bat izateko.
Antzinako Egipto
Araudiak harreman monogamoaren apologia egiten bazuen ere, Egipton gizonak emazte bat baino gehiago izaten zituzten. Gizon batzuk estatus sozial baxuko emazteak uzten zituzten, klase sozial altuagoko emakume batekin ezkontzeko. Egiptoko emakumeak eskubidea zuten beraien senarrari dibortzioa eskatzeko, azken honek beste emazte bat bazuen.
Antzinako Israel
Betzigek dio monogamiaren eboluzioa kristauen sozioekonomiari esker garatu dela Mendebaldeko gizartean, baina monogamia lehenago agertu zen antzinako Orientean. Bigarren Tenplu garaian ( K.a.530 eta K.o 70 urteen artean) egoera ekonomikoak monogamia guztiz babesten zuen. "Elkarrenganako leialtasuna" eskatzen zen harreman monogamo guztietan. Garai hartako ezkontzako dokumentuetan monogamiaren apologia agertzen da. Dokumentu horiek Elefantinan aurkitu ziren eta Babiloniako eta Asiako dokumentuen antzekoak ziren.
Antzinako Grezia eta Erroma
Grezian eta Erroman harremanak monogamoak ziren gizonak eskubiderik ez baitzuten emazte bat zutenean beste emazte batekin ezkontzeko.
Serieko monogamia
Serieko monogamia gizon edo emakume batek bere aurreko harremana utzi ondoren beste gizon edo emakume batekin ezkontzea da. Ugalketa prozesuaren ikuspuntutik serieko monogamia poligamiaren antzekoa izan daiteke, gizonezko batek emakume bat baino gehiagorekin izan ditzakeelako seme-alabak.
Serieko monogamia oso ohikoa da Mendebaldeko kulturan. Orain dela berrogeita hamar urte Mendebaldeko kulturan bizitza guztirako emakume edo gizon batekin ezkondu eta bikote berdinarekin pasatzen zuten bizitza osoa, hau da, harreman guztiz monogamoak zituzten. Horrela bizi izan dira aurreko belaunaldiak. Baina gaur egun serieko monogamiak hartu du nagusitasuna gure gizartean. Errealitate likido batean bizi gara eta harreman likidoak ditugu, ez dugu ezer finkorik ezta harreman serio edo luzerik ere. Harreman guztiz monogamioak atzean utzi dira eta serieko monogamiaren gaurkotasunak aldaketa ugari eragin ditu gizartean eta kulturan. Harremanak izateko ideien aldaketa horren ondorioz, gizakiak askatasun gehiago du gauza berriak esperimentatzeko, baina aldi berean konpromiso eza eta konfiantza eza izugarri areagotu da bikote gazteetan.
Txinako Errepublikan
Komunismoaren sortzaileek zehaztu zuten monogamiak emakumeak zapaltzen zituela eta, beraz, ez zuela lekurik gizarte komunistan. Friedrich Engels-ek dio nahitaezko monogamiak prostituzioa eta moraltasun orokorra handitzea bakarrik ekar dezakeela, baina kapitala murriztearen eta klase-egitura sendotzearen onurarekin.
Diprotodontia
Diprotodontia ugaztun martsupialen ordena bat da. Bertan sailkatzen dira Australian bizi diren martsupial gehienak. Taldeak dibertsitate handia du.
Sailkapena
Diprotodontia ordena
Nassau
Nassau hitzak honako adierak ditu:
Nassay leinua
Herbehereetako errege dinastia:
Irrati-komunikazio
Irrati-komunikazioa uhin irrati-elektrikoen bidezko komunikazioa da. Irrati-uhinak (edo uhin irrati-elektrikoak) erradiazio elektromagnetiko mota bat dira. Espektro elektromagnetikoan, irrati uhinen uhin-luzera (λ) argi infragorriaren uhin-luzeraren gainetik dago.
Sarrera
Irudiak, soinuak eta informazioa distantzia luzeetara transmititzeko sortu zen irrati-komunikazioa. Transmisioa soinu-uhinen bidez egin daiteke, baina horrek desabantaila hauek ditu:
Uhin elektromagnetikoek 100.000 Hz-etik gorako maiztasunak dituzte. Gizakientzako entzun ezinezkoak dira, eta ezaugarri hauek dituzte:
Arrazoi horiengatik, irrati-komunikazioa uhin elektromagnetiko en bidez egiten da. Bidalketa elektromagnetikoa egiteko, 300 GHz-etik beherako maiztasunak erabili behar dira, atmosferak arazoak sortzen dituelako maiztasun horietatik gora. Uhin-luzera kalkulatzeko (uhin sinusoidal batean), kontuan izan behar ditugu maiztasuna eta periodoa:
non λ uhin-luzera den (bi maximo kontsekutiboren arteko distantzia), v uhinaren propagazio-abiadura, f maiztasuna eta T periodoa.
Frekuentziaren balioaren arabera sailkatu ohi dira maiztasun-bandak (maiztasun baxuenetatik terahertzetako maiztasunetara arte). Banda bakoitzaren sailkapena eta izena nazioarteko arauetan dago finkaturik, ondoko koadroan ikus daitekeen bezala.
Historioa
Uhin elektromagnetikoen hedapenaren oinarri teorikoak James Clerk Maxwell-ek eta Heinrich Rudolf Hertz-ek deskribatu zituzten lehen aldiz, 1886 eta 1888 artean, Maxwell-en teoria esperimentalki baliozkotu zuen lehena izan zen.
Zaila da irratiaren asmakuntza pertsona bakar bati egoztea. Esaten da hainbat herrialdetan asmatu zutela aldi berean: Aleksandr Stepánovich Popovek bere lehen erakustaldiak San Petersburgon egin zituen, Errusian; Nikola Teslak San Luisen (Missouri) eta Guillermo Marconi k Erresuma Batuan.
Irrati uhinen bidezko lehen komunikazio-sistema praktikoa Guillermo Marconi ingeniariarena izan zen, 1901ean lehen emisio transatlantiko erradioelektrikoa egin zuena, gutxi ezagutzen den Nikola Tesla zientzialariaren diseinuak erabiliz.
Hala ere, irratiaren lehen patentea Nikola Teslak egin zuen, seguruenik irrati bidezko komunikazio-sistemaren lehen asmatzailea, eta hala aitortu zuen Estatu Batuetako patente-bulegoak.
Erregulazioa
Uhinak, erabiltzaile askok banatzen dituzten baliabide batzuk dira. Eremu berean maiztasun berean transmititzen saiatzen diren bi irrati-transmisorek interferentzia egingo diote elkarri, harrera nahasia eraginez; beraz, bi transmisioetako bat ere ezingo da argi jaso. Irrati-transmisioetako interferentziek kostu ekonomiko handia izateaz gain, erabiltzaileen bizitza arriskuan jar dezakete, adibidez, larrialdiko komunikazioetan edo aire-trafikoaren kontrolean interferentziak daudenean.
Amblyeleotris stenotaeniata
Amblyeleotris stenotaeniata Amblyeleotris generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Irrati-komunikazio
Erregulazioa
Erabiltzaileen arteko interferentziak saihesteko, uhin erradioelektrikoen emisioa lege nazionalek arautzen dute. Lege horiek nazioarteko erakunde batek koordinatzen ditu, Telekomunikazioen Nazioarteko Batasunak (UIT), eta espektro erradioelektrikoan bandak esleitzen ditu, hainbat erabileratarako. Transmisore erradioelektrikoek gobernuen lizentzia bat lortu behar dute, erabileraren araberako lizentzia-mota desberdinekin, eta maiztasun eta potentzia-maila jakin batzuetara mugatuta daude. Irrati-operadoreak gobernu-lizentzia bat izan behar du, hala nola AEBn irrati-telefoniako operadorearen lizentzia orokorra, irratiaren funtzionamendu segururako ezagutza tekniko eta legal egokiak egiaztatzen dituen azterketa baten bidez lortua. Aurreko arauen salbuespenei esker, potentzia txikiko eta irismen laburreko transmisoreek lizentziarik gabe funtziona dezakete kontsumo-produktuetan, hala nola telefono mugikorretan, haririk gabeko telefonoetan, hari gabeko gailuetan, walkie-talkieetan, herritarren banda-irratietan, hari gabeko mikrofonoetan, garaje-ateetako irekigailuetan eta haurtxoen monitoreetan. AEBn, produktu horiek Komunikazio Batzorde Federalaren (FCC) araudiaren 15. zatiari lotuta daude. Gailu horietako askok ISM bandak erabiltzen dituzte, espektro irrati-elektriko osoan lizentziarik gabe erabiltzeko erreserbatutako maiztasun-bandak. Lizentziarik gabe funtziona badezakete ere, irrati-ekipo guztiek bezala, gailu horiek homologatu egin behar dira saldu aurretik.
Transmisioa eta harrera
Erradio-uhin bat sortzen da kargatutako partikula bat (adibidez, elektroi bat) espektro elektromagnetikoaren irrati-maiztasuneko eremuan (RF) kokatutako frekuentzia batean kitzikatzen denean. RF gamatik kanpo erortzen diren beste emisio mota batzuk gamma izpiak, X izpiak, izpi infragorriak, izpi ultramoreak eta argia dira.
Irrati-uhinak eroale elektriko batean (antena) eragiten duenean, karga elektrikoaren (korronte elektrikoa) mugimendu bat eragiten du, audio-seinale edo bestelako informazio-seinale bihur daitekeena.
Anplitude modulazioa
Anplitude-modulazioko sisteman (AM), seinalea (frekuentzia baxukoa) uhin hertziar eramaileen anplitudeari gainjartzen zaio (maiztasun handikoa), eta hori seinaleak biderkatuz lortzen da.
Irrati-frekuentzien banda 535 eta 1.705 kHz artekoa da, eta irrati nazionalek igortzen dute, programazioa herrialde bateko hainbat hiri eta/edo eskualdetara transmititzeko.
Frekuentzia modulazioa
Maiztasun-modulazioko sisteman, berriz, jatorrizko seinalea uhin eramailearen maiztasunari gainjartzen zaio. Ondorioz, emaitzazko seinalearen maiztasuna apur bat aldatzen da edukiaren arabera.
Aplikazio analogikoetan, seinale modulatuaren bat-bateko maiztasuna seinale modulatzailearen berehalako balioarekiko proportzionala da. Datu digitalak bidal daitezke, maiztasun-uhina balio diskretuen multzo baten artean desplazatzen delako, modulazioa frekuentzia-desplazamendu bidezko modulazioa da. Irrati-maiztasunen banda 88.1 MHz-etik 108.1 MHz-era bitartekoa da.
Komunikazioetan egiten diren aurrerapen garrantzitsuenen artean, garrantzitsuenetako bat da, transmisio- eta harrera-sistema bat hobetzea seinale-zarata erlazioa bezalako ezaugarrietan, horietan segurtasun handiagoa ahalbidetzen baitu. Horrela, anplitude-modulazioa (AM) maiztasun-modulaziora (FM) pasatzeak aurrerapen handia ezartzen du zarata-seinalearen erlazioak duen hobekuntzan ez ezik, baita AM-en hain ohikoak diren zorabioaren efektuarekiko eta interferentziarekiko erresistentzia handiagoan ere.
SW sistema
Uhin motza, shortwave (SW) izenaz ere ezagutzen dena, lerro zuzenean hedatzen den maiztasuna da, ionosferaren altuera desberdinetara errebotatzen dute (maiztasuna zenbat eta altuagoa izan) (urtaroaren eta egunaren orduaren araberako aldaketekin), eta, horri esker, seinaleak urrutiko puntuetara iristen dira eta planetari bira ematen diote.
Irrati-frekuentzien banda 2300 eta 29.999 kHz bitartekoa da, eta nazioarteko irratiek igortzen dute (besteak beste) beren programazioa mundura transmititzeko.
Radarra
Hona hemen radar sistema ezagunenak:
Telefonia mugikorra
Telefonia mugikorra haririk gabeko telefonia da, bi zati nagusiz osatuta dagoena:
Komunikazio-sarea
Komunikazio-sarea irrati-uhinak igortzen dituzten estazioez osatuta dago. Sare honek sakelakoak erabiltzea ahalbidetzen du, gailu eta estazioen artean komunikazioa sortzen baitu. Estazioek komunikazio-sisteman zehar igortzen dute mugikorretik jasotako informazioa, beste estazio batera eta beste mugikor batera helduz. Horrela, bi terminalen arteko komunikazioa sortzen da.
Telefonia mugikorreko estandarrak hauexek dira: 1G, 2G, 3G, 4G eta 5G.
LTDa
LTD (Lurreko Telebista Digitala), bideo eta audio-seinaleen kode bitarreko transmisio digitala da. Transmisio hau antena, kable edo sateliteen bidez egiten da. Teknologia digitala aplikatuz, hobekuntza handiak lortzen dira, hala nola kanal kopuru handiagoa, irudi-kalitate hobea, bereizmen handiko irudiak (HD 720p eta FullHD 1080p kanalak) eta soinu-kalitate oso onak (Dolby digital sistemekin: AC-3, Dolby Digital Plus: E-AC-3).
TDTaren estandarra DVB-T (Digital Video Broadcasting – Terrestrial) da. DVB-T estandar hau Europa osoan zehar erabiltzen da. Dena den, telebista digitaleko emisioak transmititzeko erabiltzen diren teknologien arabera bereizten dira estandar espezifikoak:
Brachymeles brevidactylus
Brachymeles brevidactylus Brachymeles generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Västervik udalerria
Västervik Suediako udalerria da. n kokatua dago. 3596,78 km² ditu eta 36,107 biztanle ditu.
Namaste
Namaste (devanagariz: नमस्ते, ahoskatua) jatorri sanskritozko agurra da, jada Rigvedako testuetan eta antzinako mandir edo tenplu hinduistetan agertzen dena. Namaste agurtzeko, agur esateko, eskatzeko, eskerrak emateko, errespetua edo begirunea erakusteko eta otoitz egiteko erabiltzen dute. Normalean, buruaren makurdura arin batekin laguntzen dute, esku-azpiak zabalik eta elkarri lotuta dituela, bularraren aurrean, otoitz egiteko posizioan. Keinuari Añjali Mudrā diote; eta zutik egiten den posizioari, berriz, Pranamasana.
Västervik udalerria
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Juana Salabert
Juana Salabert (Paris, 1962) idazle espainiarra da. Seix Barral argitaletxearen Liburutegi Laburra Saria irabazi zuen Velódromo de invierno-gatik 2001ean.
Biografia
Parisen jaio zen 1962an. Miguel Salabert idazle eta itzultzailearen alaba da. 1956an erbesteratu zen Frantzian, erregimen frankistatik eta Espainian jasaten zuen zentsuratik ihes egiteko. Juana Frantzia eta Espainia artean hazi zen, eta elebidun bihurtu zen. Letra Modernoetan lizentziatu zen Tolosako Unibertsitatean eta 1996an hasi zen eleberrigile lanetan Varaderorekin. Bere bigarren eleberria, Arde lo que será, urte berean idatzi eta argitaratu zena, finalista izan zen Nadal Sarian, eta Payot & Rivages argitaletxeak frantsesera itzuli zuen. 2001. urtean, Seix Barral argitaletxearen Liburutegi Laburra saria jaso zuen Velódromo de invierno-rekin, frantsesera ere itzuli zena.
Juana Salabertek hainbat egunkaritan kolaboratu du, eta literatur kritika eta itzulpena egin ditu. Bere eleberriak eta ipuinak oso ospatuak izan dira eta hainbat hizkuntzatara itzuli dira. Bere kontakizunak eta haurrentzako ipuinak hainbat antologiatan bildu dira.
Dima Bizirik Aurrera
Dima Bizirik Aurrera Espainiako Alderdien Legea onartu ondoren Diman sorturiko plataforma ezkertiar eta abertzalearen izena da. 2003an sortu zen Udal Hauteskundeetan aurkezteko, baina Espainiako Audientzia Nazionalak legez kanpo utzi eta partehartzea debekatu zion, Batasunaren ondorengoa zela argudiatuz.
Georges Marchais
Georges René Louis Marchais (La Hoguette, Calvados, Frantzia, 1920ko ekainaren 7a - Paris, Frantzia, 1997ko azaroaren 16a) politikaria izan zen.
Bizitza
Lehen mailako ikasketak amaitu zituenean, mekanikaren alorrera jo zuen, eta Issy-les-Moulineauxko Voisin aeronautika-lantegian hasi zen lanean. 1942an Municha bidali zuten lanera, eta han izan zen 1947 arte. Ondoren, egunkari liberalek nazitzat jo zuten, nahiz eta Marchaisek ukatu egin zuen salaketa hori. 1947an Frantziako Alderdi Komunistan sartu zen, eta handik bi urtera alderdi horretako XIX. Biltzarrean idazkari nagusi laguntzaile izendatu zuten. 1994an, azkenik, kargua bereganatu zuen.
1980an, Europako Legebiltzarrean istilu ugari izan zituen, sobietarrek Afganistanen zuten politikaren alde egiteagatik. Frantziako Errepublikako lehendakaritzarako hautagai izan zen 1981eko hauteskundeetan, baina lehenengo itzulian atzera egin zuen, François Mitterranden mesedetan. Marchais aurrena eurokomunista izan zen, ondoren Sobietar Batasunaren aldeko, eta Frantziako Alderdi Komunistaren XXV. Biltzarrean alderdiaren atal gogorrari eustea erabaki zuen.
Žitavce
Žitavce Eslovakiako udalerri bat da, Nitrako barrutian kokatuta. 8,29 km²ko azalera du eta 382 biztanle 2017ko datuen arabera.
Rio dos Cedros
Rio dos Cedros Brasilgo udalerri bat da, Santa Catarina estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Žitavce
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1232. urtekoa da.
Arnex-sur-Orbe
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Schwarzschild (kraterra)
Schwarzschild kraterra Ilargiko talka-krater bat da. LQ01 lau-angelukoan dago. 211 kilometroko diametroa du. Izena Karl Schwarzschildren omenez darama. Seares kraterra eta Gamow kraterrak dira gertuen dituen egiturak.
Schwarzschilden kanpoko ertz apur bat irregularra inpaktu-krater txikiago askok estali dute, bereziki Schwarzschild K-k hego-ekialdeko sektorea zeharkatuz eta Schwarzschild D-k ipar-ekialdean. Ertzak forma biribila du gutxi gorabehera, eta hego-mendebaldean kanpoalderantz egiten du. Ertza leundu eta aldatu egin da beste inpaktu batzuen higaduraren ondorioz, bereziki ipar-ekialdean. Schwarzschild K-ren ipar-ekialdean soilik dago krater txikien kate labur bat, Schwarzschilden ertzetik eta barne-hormatik barrena.
Schwarzschilden barneko lurzorua nahiko nibelatua da kanpoko lur malkartsuarekin alderatuta, eta bereziki laua da ipar-ipar-ekialdeko erdian. Gailur baxuak eta irregularrak ditu erdiko puntuaren mendebaldean. Lurraren hego-ekialdean Schwarzschild L krater satelitea dago, eta barruko krater horren inguruan arrapala bat dago, eratu bitartean eiektatutako materialetik abiatuta.
Krater sateliteak
Krater sateliteak krater nagusitik hurbil dauden krater txikiak dira, eta krater horren izen bera hartzen dute letra larri osagarri batekin (baita horien eraketa krater nagusiaren eraketatik independentea bada ere). Konbentzioz, egitura horiek ilargi-mapetan identifikatzen dira, eta dagokien letra krater nagusitik hurbilen dagoen ertzaren erdian kokatzen da.
Araia Peña
Araia Peña Macías (Gernika, Bizkaia, 1990eko azaroaren 8a) euskal saskibaloi-jokalaria da, eskolta postuan jokatzen duena. Gaur egun, Espainiako Emakumezkoen Saskibaloi Ligako Bigarren Mailan aritzen den HGB Ausarta Barakaldo taldean jokatzen du.
Twist (eleberria)
Twist Harkaitz Cano idazleak 2011. urtean plazaraturiko eleberria da, 2012ko Euskadi Literatura Sariak irabazi zuena. Eleberrian, erakunde armatu bateko kideak ziren Soto eta Zeberio bahitu, torturatu eta erail ondoren, horien izenak eman zituen Diego Lazkano idazleak bere ondorengo bizitza, galdutako lagunen itzalpean, kontatzen du. Istorioa Lasa eta Zabalaren hilketan oinarritzen da.
Istorio honen protagonista Diego Lazkano da. Diego, 80ko hamarkadan Soto eta Zeberiorekin batera komando batean zegoen eta haien artean lagun minak ziren. Diegorentzat dena aldatzen da torturapean bere lagunak salatzen dituenean. Guardia Zibilek Diegoren lagunak atxilotu eta torturatu dituzte. Soto eta Zeberiok jasotako tortura hain bortitza izan zen, non Guardia Zibilek biak akabatzea erabakitzen duten, beste erremediorik ez zegoelako. Momentu horretatik aurrera Diegok Soto eta Zeberioren presentzia sentituko du nahiz eta haiek Mediterraneotik hurbil lurperatuta egon. Presentzia horrek Diegoren bizitza baldintzatzen du eta gogoetak eragiten dizkio.
Diego eta Gloriaren arteko harremana kontatzen da, eta 80ko hamarkada urrun egon arren, Diegoren buruan Soto eta Zeberio oso bizirik daude. Diegok oso bizitza lasaia darama, itzultzailea da eta Gloriarekin arteaz eta bizitzaz hitz egitea gustuko du.
Autorea
Harkaitz Cano euskal idazlea da, Lasarten jaio zen, Gipuzkoan, 1975eko abuztuaren 4an. Zuzenbidea ikasi zuen, eta literaturan mota guztietako lanak idatzi ditu; eleberriak, ipuinak, haur literatura... Badirudi New York hiria bisitatu zuenetik nolabaiteko maitasuna duela hiri horrekiko. Hiri hori sarritan agertzen baita bere liburuetan. 1972. urtean Imagina ezazu Euskadi, 1993an Donostia hiria eta 1998 Ignacio Aldecoa sariak irabazi zituen. Gainera, Euskadi Saria bi aldiz jaso du Harkaitz Canok: 2005. urtean, Belarraren ahoa lanarekin, eta 2012. urtean Twist eleberriarengatik.
Autoreak nobela egiteko erabakia hartu zuen gertakizun latz hori gertatu zenean berak 8 urte zituelako, eta nolabait gertakizun horrek bere barneko sentimenduak hunkitu zituen "Lasa eta Zabalaren gertakizunak azalazten behartuta sentitu nintzen, gaztetasunetik barneratuta nituen, gertakizun latza izan zen Euskal Herriarentzat, eta nik herriaren sufrikari hori azalaratu nahi izan nuen."
Hala ere Harkaitz Canok nobela modu apal edo prudente batean idatzi zuen fikzioaren baliabideekin baliatuz, horrela gertakizun hartan parte zuten bi bandoak errespetatuz eta istorioari kutsu irreal bat emanez, teknika hau Lasa eta Zabalaren senideei edota beste bandoko pentsaerei minik ez egiteko erabili zuen.
= Estrategia narratiboa = Nobela artearekin erlazionatzen du autoreak, bere gustuko dituen arte lanak edota artistak aipatuz