cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
FC Barcelonako ereserkia
Fútbol Club Barcelonako ereserkia (katalanez Himne del Futbol Club Barcelona, jatorrizko izenburua: Cant del Barça, euskaraz Barçaren kanta) Kataluniako FC Barcelona futbol taldearen ereserkia da. 1975ean taldearen 75. urteurrena ospatu asmoz Camp Nou estadioan estreinatu zen. Hitzak Jaume Picas eta Josep María Espinàs idazleek idatzi zituzten, aldiz Manuel Valls i Gorina musikar eta konposatzaileak musika moldatu zuen.
Buru abstraktu
Buru abstraktu (Abstract Head) Alexei Jawlensky margolariaren 1921 inguruko margolan espresionista da. Artistaren hasierako lana da, 1917an giza irudia margotzen hasi baitzen. Esku pribatuetan gordetzen da.
Deskribapena
Margolanaren neurriak 30,8 x 24 zentimetro dira. Jawlenskyk olio teknika erabili zuen.
Lehen Mundu Gerraren amaieran (1918), Jawlensky "buru mistikoak" edo "santuen aurpegiak" marrazten hasi zen. Ilargiaren argia edo Barne begirada bezalako izenburu poetikoak jarri zizkien. Seriean lan egiten zuen Claude Monetek bezala, gai bakarrean kontzentratuta amaitu zuen. Haren itxurak, gutxi gorabehera, berdina izaten jarraitzen zuen, baina aldatu egiten zen pintzelaren erabileran, koloretan eta marrazkian.
Wassily Kandinsky ez bezala, Jawlensky ez zen inoiz abstrakzio hutsera mugitu eta beti naturan oinarritu zituen bere formak.
Komentu zesaraugustoarra
Komentu Cesaraugustoarra, (Conventus Caesaraugustanus latinez) Cesaraugusta hiria (egungo Zaragoza) hiriburutzat zuen erromatar komentu juridikoa izan zen, eta Tarrakonense (Hispania Tarraconnesis) zeritzan (lehen Hispania Ziterior zenari Zesar Augustok jarritako izen berria) probintziaren barruan zegoen.
Komentu juridiko deritzan zatiketa administratiboa Julio Zesarren garaian hasi zen, baina Klaudioren denboran zehaztu eta finkatu zen. Izaera administratibo, politiko, juridiko eta erlijiosoa zuen unitate bat zen, eremuz zatiketa naturalei edo biztanleen homogeneotasunari jarraiki zehaztu ohi zena. Dioklezianok 288. urte aldera egindako berrantolaketarekin, izateko arrazoia galdu zuten unitate horiek. Conventus honetan bi coloniae zuden, Colonia Celsa eta Caesaraugusta, eta hamazazpi municipii Ebro arroan denak: Ebro bera, Jalón, Segre, Cinca eta Henares ibaia. Municipii maila zuten hiri horeitatik nabarmenak, Augustoren garaian hauk ziren: Bilbilis (Calatayud), Ilerda (Lérida), Calagurris (Calahorra), Osca (Huesca), Turiaso (Tarazona), Ercavica eta Complutum (Alcalá de Henares).
Antón Reixa
Antón Rodríguez Reixa (Vigo, 1957ko apirilaren 17a -) galizierazko abeslari, idazle eta zinema zuzendari pontevedrarra da.
Galizierazko Filologia ikasi zuen Donejakuen. 1976an, beste lagun batzuekin batera, "Grupo de Comunicación Poética Rompente" taldea sortu zuen, literaturaren ibilbideari ekinez.
Musikaren arloan, ezaguna egin zen 1980ko hamarkadan arrakastatsua izan zen "Os Resentidos" taldearen abeslari moduan ("Fai un sol de carallo"). Taldea deseginda, "Nacion Reixa" proiektua osatu zuen Kaki Arkarazorekin. Hau ez da izan Euskal Herriko musikariekin kolaborazio bakarra, izan ere "Negu Gorriak" eta "Oskorri"rekin ere parte hartu izan zuen.
1998an, Mareas Vivas izeneko telesaila estreinatu zuten TVGn arrakasta handiz, Reixaren ekoizpena. Zinemaren arloan, Manuel Rivas idazlearen O lapis do carpinteiro lana pantailaratu zuen. Halaber, Hotel Tívoli pelikula ere zuzendu du.
Phelsuma abbotti
Phelsuma abbotti Phelsuma generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Mailope Aldizkaria
Mailope aldizkaria Araitz, Betelu, Larraun eta Lekunberri herri eta bailaretan argitaratzen den aldizkaria da. Eskualde honetako albiste, iritzi artikulu, iragarki,elkarrizketa, erreportaje, zorion agur, kultur ekimen, kirol eta abar tarteak dituen aldizkaria dugu. 1.600 ale argitaratzen ditu hilabeteroko aldizkariak.
Crossleyia xanthophrys
Crossleyia xanthophrys Crossleyia generoko animalia da. Hegaztien barruko Bernieridae familian sailkatua dago.
José Miguel Fernández López de Uralde
José Miguel Fernández López de Uralde, "Fote" ezizenez, (Gasteiz, Araba, 1972ko maiatzaren 3a) euskal herritar politikaria da. Lanbidez abokatua da.
Arabako batzarkidea izan zen, 1999tik hiru legegintzalditan zehar. Hala ere, 2008ko urtarrilaren 29ra Arabako batzarkidea izateari utzi zion eta Kontxi Bilbao ordezkatu zuen Eusko Legebiltzarrean.
Hardeman konderria (Texas)
Hardeman konderria (Hardeman County) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Quanah da. 2010eko zentsuaren arabera 4,139 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Erreologia
Erreologia materiaren deformazio eta jarioa aztertzen duen zientziaren adarra da. Eugene Binghamek 1929an sorturiko hitza da grekerazko rheō (isuri) eta logos (jakintza) hitzetatik.
Definizio modernoago baten arabera, jariakortasuna duten materialetan tentsio eta deformazioaren arteko erlazioa aztertzen duen fisikaren adarra litzateke. Ingurune Jarraien Mekanikaren barne hartzen da. Erreologiaren helburu garrantzitsuenetako bat materialen portaera modelizatuko duten ekuazioak topatzea da.
Ompok pabo
Ompok pabo Ompok generoko animalia da. Arrainen barruko Siluridae familian sailkatzen da.
Hardeman konderria (Texas)
Geografia
Hardeman konderriak 180,489 kilometro koadro ditu. Horietatik 455 ura dira. Beste 180,034 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 2,29 da.
Alkaiaga–Bera geltokia
Gaur egun, Bidasoako bide berdearen barruan dago.
Anaia Txiki Kaputxinoen Ordena
Anaia Txiki Kaputxinoen Ordena (Ordo Fratum Minorum Cappuccinorum; Kaputxinoak edo OFM.Cap. laburtua ) eskeko ordena katolikoa da, frantziskotar familiaren adarra.
Alkaiaga–Bera geltokia
Historia
Hasieran burdin mea garraiatzeko sortu bazen ere (1889. urtean onartu zen jatorrizko proiektua, Endarlatsa eta Irun artean), 1916. urtean Elizondo eta Irun lotuko zituen bidaiari eta ondasunak garraiatzeko linea hasi zen martxan. Jatorrizko linea The Bidasoa Railway and mines enpresak kudeatzen zuen eta ondasunak zenbaitetan eskuz aldatu ondoren, Compañia de los Ferrocarriles del Bidasoa izan zen behin betiko proiektua kudeatuko zuena. Proiektuak Iruñera luzatzeko baimena bazuen ere, luzaketa hau ez zen inoiz eman, eta Nafarroako hiriburua Gipuzkoarekin konektatuko zuena Plazaolako trena izan zen.
Hardeman konderria (Texas)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 4,139 pertsonetatik 3,827 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 889 dira. 217 beltzak edo afroamerikarrak. 15 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 12 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 1 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 67 pertsonek kokatzen zuten.
Anaia Txiki Kaputxinoen Ordena
Historia
Frai Matteo de Basciok eta Ludovico eta Rafaele di Fossombrone anaiek sortu zuten 1525ean, kontenplaziozko bizitza bilatuz.
I'm Gonna Be (500 Miles)
Zinema
1993ko Benny & Joon filmaren soinu bandaren abesti nagusia izan zen.
Anaia Txiki Kaputxinoen Ordena
Historia
Sortzaileak, erretiroko komentuetara joan ziren behatzaileak izan ziren, han, bizitza kontenplatiboago bat izan ahal izateko. Denborarekin, bere kopurua hazi egin zen, eta frantziskotar ordenaren erreforma bat egitea erabaki zuten. Hori oso ohikoa zen garai hartan, asko baitira behaketaren barruan dauden frantziskotarren erreformak. Behatzaileengandik banandu ziren eta komentualen ministro nagusiaren esanetara egon ziren, euren ministro nagusia izan arte.
Alkaiaga–Bera geltokia
Historia
1920. urtean izan zituen bidaiari gehien trenak, 171 000 guztira. Hamalau urte geroago, ordea, erdira baino gehiago jaitsi zen kopurua (78 000). Ondasunen garraioa ere gainbeheraren lekukoa izan zen: 1924. urtean 77 000 tona garraiatu ziren eta bederatzi urte geroago, 14 000 bakarrik. Erabilera gero eta gutxiagoak zekarren krisian murgilduta, 1953ko uholdeek gogor jo zioten zerbitzuari, azpiegitura kaltetuz. Hiru urte beranduago, 1956ko abenduaren 31an, behin betiko itxi zen trena.
Anaia Txiki Kaputxinoen Ordena
Historia
Frantziskotarren beste adarrak bezala, kaputxinoak, oro har, parrokien zaintzan aritzen dira. Hala ere, bizitza kontenplatiboa eta azterketa estimatzen dituzte.
Alkaiaga–Bera geltokia
Egoera
Geltokia Irun — Elizondo burdinbidearen 15,8 kilometro-puntuan zegoen, 37 metroko altueran, Zalain eta Lesaka–Etxalar geltokien artean. Tartea bide bakarra da eta ez zegoen elektrifikatuta.
Lohr
Lohr Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Anaia Txiki Kaputxinoen Ordena
Ordena Euskal Herrian
Misio- eta predikatze-lanetan jardun izan dute bereziki. Euskal Herrian hainbat etxe dituzte. Euskalgintzan eta euskal kulturan leku garrantzizkoa izan dute XX. mendean (Alejandro Bilbao, Aita Donostia, Jorge Riezukoa, Polikarpo Iraizozkoa, Damaso Intza, Buenaventura Oieregikoa, etab.).
XX. menden zehar kaputxinoek euskeraren aldeko lan eskerga egin zuten ete mende hasieran, euskara hutsezko izandako lehenbizikoetako aldizkariak argitaratzeri ekion zioten: Irugarrengo Prantziskotarra 1913an eta Zeruko Argia 1919an.
Lohr
Biztanleria
2007an Lohr udalerrian erroldatutako biztanleak 510 ziren. Familiak 192 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 56 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 80 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 229 etxebizitza zeuden, 194 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 21 hutsik zeuden. 219 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 194 etxebizitza nagusietatik 165 bere jabearen bizilekua ziren, 25 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 7 etxek bi gela zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 29 etxek lau zituzten eta 147 etxek bost zituzten. 177 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 67 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 104 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 321 ziren, horien artean 249 aktiboak ziren eta 72 inaktiboak ziren. 249 pertsona aktiboetatik 228 lanean zeuden (129 gizon eta 99 emakume) eta 21 langabezian zeuden (8 gizon eta 13 emakume). 72 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 25 ikasten zeuden eta 28 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Lohr udalerrian 190 unitate fiskal zeuden, 505 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.438 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 iturgina, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
SLC24A2
Zelula mintzari lotutako proteina eroalea (MATP) edo '''24. soluzio eroale familiako 2. kidea (Solute Carrier Family 24 member 2; SLC24A2') proteina bat da, gizakiengan SLC24A2'' geneak kodetzen duena. Proteina honek eragin nabarmena du larruazalaren kolorean.
Gillellus ornatus
Gillellus ornatus Gillellus generoko animalia da. Arrainen barruko Dactyloscopidae familian sailkatzen da.
Lohr
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Lohr udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 267 hektarea erabiltzen.
SLC24A2
SLC45A2 proteina eroalea da, melaninaren sintesian garrantzitsua. SLC45A2 proteina melanozitoen bereizte antigeno bat da, melanoma duten zelulatan ehuneko altuan aurkitzen da. Gizakiengan larruazalaren pigmentazioan paper garrantzitsua jokatzen du, baita Sri Lankako populazioaren bereizketa genetikoan.
Lohr
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Juià
Juià Kataluniako udalerria da, Gironès eskualdean eta Gironako probintzian kokatuta dagoena. 8,39 km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 326 biztanle zituen.
Banaketa administratiboa
Lau herritan banaturik dago:
Diporiphora ameliae
Diporiphora ameliae Diporiphora generoko animalia da. Narrastien barruko Agamidae familian sailkatuta dago.
Darcinópolis
Darcinópolis Brasilgo udalerri bat da, Tocantins estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Groningen (probintzia)
Groningen (, Grinslân) Herbehereetako probintzia bat da, iparraldeenen dagoena. 2005ean 575.234 biztanle zituen eta bere hiriburua Groningen da.
Bertako biztanleek Behe Saxoi dialekto bat hitz egiten dute, Groningera (Grönnegs / Grunnegs). Gaur egun hala ere ez dute gehiegik hitz egiten, batez ere Groningen hirian bertan, inmigrazioa dela eta.
Ekialdean Alemaniako Saxonia Beherea estatuarekin egiten du muga, hegoadean Drentherekin, mendebaldean Frieslandekin eta iparraldean Wadden itsasoa du.
Groningeneko eskualdea batez ere nekazaria da, baina gas naturala badute Slochterenen. XIX. eta XX. mendetan honetan klase gatazka handia egon da eta bertan izan da udalerri bakarra non Herbehereetako Alderdi Komunistak alkatetza bat lortu duen (Beerta udalerria).
Historia
Hasiera batean Frisiako atal bat, Groninga zuzenean zen kudeatua Erromatar Inperio Santutik X. mendean. XI. mendean burgo bat bilakatu zen eta Utrechteko Artzapezpikutzaren esku geratu zen. Maximiliano I, Erromatar Inperio Santukoak, Groninga eta Friesland Saxoniako Alberto Dukeari eman zion. 1514 eta 1515 artean Gueldersko dukerriaren esku geratu zen eta 1536an Habsburgoen Herbehereen esku. 1594an Herbehera Batuek konkistatu zuten.
Dulliken
Dulliken Suitzako udalerria da. Solothurn kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Radio Galega
Radio Galega (RG) Galiziako irrati kate publikoa da CRTVG kudeatzen duena eta galizieraz emititzen duena.
Informazio orokorra ematen dute.
Honetaz gain, irrati-formula eskaintzen duen Radio Galega Música aipatzekoa da, baita SonGalicia Radio ere, Galiziako musika emititzen duena.
Villamardones
Villamardones Arabako Gaubea udalerria osatzen duten herrietako bat da. Valderejoko Natur Parkearen barruan kokatzen da, eta beraz Valderejo herriko kontzejuetako bat da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herria hutsik dago.
Château-sur-Allier
Château-sur-Allier Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Château-sur-Allier udalerrian erroldatutako biztanleak 169 ziren. Familiak 80 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 107 ziren, horien artean 78 aktiboak ziren eta 29 inaktiboak ziren. 78 pertsona aktiboetatik 71 lanean zeuden (43 gizon eta 28 emakume) eta 7 langabezian zeuden (4 gizon eta 3 emakume). 29 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Château-sur-Allier udalerrian 83 unitate fiskal zeuden, 167 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.911 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 1 jatetxe.
2000. urtean Château-sur-Allier udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
One Wall Street
One Wall Street, Ameriketako Estatu Batuetako New York hirian dagoen bulego etxe orratz bat da. Guztira 199 metro eta 50 solairu dauzka eta 1931an amaitu zuten eraikitzen. Wall Street eta Broadway-ren arteko izkinan dago kokatua, eta sarreran daukan mosaiko ikusgarriarengatik da ezaguna.
2001ean dorrearen barruko eraberritzea burutu zen.
Fortaleza do Tabocão
Fortaleza do Tabocão Brasilgo udalerri bat da, Tocantins estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Harri
Lehengai gisa, harria aire zabaleko harrobi eta meatzeetatik ateratzen da. Harria da hobekien kontserbatzen den materiala, eta Paleolito garaiko lehen tresnak ekoizteko balio izan zutenen artean ezagunena, nahiz eta kontserbazio okerragoko materialak erabili zirela uste izateko arrazoiak ere badauden, zura, hezurra edo landare-zuntzak kasu.
Hitza
Jatorria *karr- erroan du, erromantze batzuetan ere erabili izan dena. Lehenego agerpena 1025koa da, Harrizavallaga (Araba) leku-izenean (h-rekin).
Randia pseudozosterops
Randia pseudozosterops Randia generoko animalia da. Hegaztien barruko Bernieridae familian sailkatua dago.
Harri
Hitza
Hitz-elkartearen bigarren parte denean, hitz zaharretan, maiz lotuta ageri da, eta gehienetan h-rik gabe: armarri, bataiarri, errotarri, hilarri, hareharri, oinarri, oroitarri... Hitz hasieran ordea, har forma hartu ohi du: harlandu, hargintza, harroina...
Harri pertsona-izena ere bada, epizenoa.
Geologian
Geologian harri motei arroka deritze. Arroka, lurrazaleko osagaia da, mineral batez edo gehiagoz osatua dagoena eta ezaugarri bereziak eta iraunkorrak dituena. Arroka gehienak solidoak dira. Petrolioa arroka berezia da alde horretatik, isurkaria delako. Arrokak silizez (kuartzoa), silikatoz (feldespatoak, mikak, piroxenoak..) eta karbonatoz (kareharria, dolomita..) daude osatuak, batez ere, eta jatorriaren arabera hiru multzotan sailka daitezke: arrokak igneoak (edo magmatikoak), sedimentarioak eta metamorfikoak.
Arroka sedimentarioak
Arroka sedimentarioak hainbat jatorrikoak dira: harkaitzetatik erauzi ondoren, haizeak edo urak garraiatu eta itsasoan hondoratu diren ekaiez eratutako arrokak (harearriak, buztinak, konglomeratuak..); itsasoetako urak lurruntzean, bertan urtuta zeuden gatzak jaulkitzean eratutako arrokak (gatz arrunta, igeltsua, kareharria..); landare eta animalia hilak pilatzean eta eraldatzean eratutako arroka organikoak (petrolioa eta harrikatza).
Arroka metamorfikoak
Arroka metamorfikoak, geosinklinalen hondoetan presio eta tenperatura handien eragina edo hurbileko magmena jasatean, beren egituran eta osaera kimikoan aldaketak izan dituzten arrokak dira. Harri metamorfiko ezagunenak arbelak, eskistoak, gneisak, kuartzitak eta marmolak dira.
Eraikuntzan
Harrizko egiturak aspaldi-aspalditik existitu dira, eraikuntza materialik iraunkorrena baita, eta, oro har, erraz eskura baitaiteke. Harri mota asko daude, erabilera jakinetan hobeak edo okerragoak direnak, ezaugarri ezberdinak baitituzte. Harria oso material trinkoa denez, babes handia ematen du; eraikuntza material gisa duen eragozpen nagusia pisua eta lantzeko zailtasuna da. Bere energia dentsitatea abantaila bezain desabantaila da. Harria berotzea zaila da energia kantitate handia kontsumitu gabe, baina, behin bero dagoenean, inertzia termikoari esker, beroa denbora luzez gorde ahal du.
Historian zehar, eta gaur ere bai, herri eta hiri gehienetan harrizko eraikinak ikus daitezke, eta Zibilizazio batzuetan batez ere harria erabiliz eraiki zen, hala nola azteken edo egiptoarren piramideak eta inken egiturak.
Arkitekturan, tradizionalki eraikinak osatzen dituzten elementuak gauzatzeko erabili izan da:
Kulturan
Historiaurrean, bada Harri Aroa izeneko garai bat, non harria tresnak sortzeko erabili izan zuen oinarrizko lehengai gisa erabili izan zuen. Harriak landuz, ertz zorrotzeko tresnak, puntak edo kolpatze gainazalak sortu ziren aro horretan. Neolitotik eta Brontze Arora arte, harlauza eta beste harri handiekin, megalito eginiko monumentuak altxatu ziren. Mota askotako eraikuntzak eta monumentuak biltzen dira megalitoetan, besteak beste trikuharriak, harrespilak edo zutarriak.
Harribitxia bere tasun bereziengatik oso baliozkoa den minerala da, ebaki eta leuntzean bitxigintzan eta beste apainduratan erabiltzen dena. Mendebaldeko kulturan erabili izan den sailkapena, Antzinako Greziatik hasita, bitan banatzen ditu harri baliotsu hauek: bitxiak eta erdi-bitxiak. Gaurko erabileran bitxiak dira diamantea, errubia, zafiroa eta esmeralda. Beste harribitxi guztiak erdi-bitxiak dira.
Zenbait kultura eta erlijiotan, harri batzuk sakratuak edo magikoak izan daitezke, horiek duten historia, itxura edo tasunegatik. Munduan ezagunak dira, adibidez, Japoniako Meoto Iwa harkaitz ezkonduak, Birmaniako Kyaiktiyo pagoda edo Jerusalemeko Arrokaren Kupula. Euskal Herrian aipatzekoak dira, besteak beste Urkiolako harria, Arretxinagako San Migel baseliza edo Harpeko Saindua.
Euskal Herrian, harri-jasotzea harri bat lurretik hartu eta sorbaldaraino jasotzean datzan herri kirola da. Jarduera honetan dabilen kirolariari harri-jasotzaile deritzo.
Esamoldeak
Ohiko materiala izanik, esamolde eta atsotitz ugari daude harri hitzarekin, besteak beste:
Arretxinaga
Arretxinaga Markina-Xemeingo auzo bat da, fusioa baino lehengo Xemeinen dagoena.
Jaiak eta ospakizunak
Arretxinagako jaiak irailaren 29an izaten dira, Mikel goiaingeruaren omenez. Egun horretan Xemeingo ezpata dantza (eguerdian) eta mahai gainekoa (gauerdian) dantzatzen dituzte herriko dantzariek.
Real Sociedad 2019-2020
Estatistikak
Jokalariak guztira: 29
Denboraldiko Hamaikakoa
Konpetizio guztiak kontutan harturik, hamaikakoetan geheien agertu diren jokalariak.
Ompok pinnatus
Ompok pinnatus Ompok generoko animalia da. Arrainen barruko Siluridae familian sailkatzen da.
Gillellus searcheri
Gillellus searcheri Gillellus generoko animalia da. Arrainen barruko Dactyloscopidae familian sailkatzen da.
Salmophasia sladoni
Salmophasia sladoni Salmophasia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Phelsuma berghofi
Phelsuma berghofi Phelsuma generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Jabloň
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1405. urtekoa da.
Lizard Point (Kornualles)
Lizard Point edo Lizard lurmuturra, 'An Lysardh', Ingalaterrako Kornualles konderriaren hego-mendebaldeko muturrean dagoen lurmutur bat da. Lizard herritik 800 metro hegoalder dago, Landewednack parrokia zibilean, eta eta Helston herritik 18 kilometro hego-mendebaldera.
Scilly uharteak ez beste, Ingalaterra eta Britainia Handia uhartearen lur lehorreko punturik hegoaldekoena da.
Rio Bonito do Iguaçu
Rio Bonito do Iguaçu Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Diporiphora paraconvergens
Diporiphora paraconvergens Diporiphora generoko animalia da. Narrastien barruko Agamidae familian sailkatuta dago.
Vibraye
Vibraye Frantziako udalerria da, Sarthe departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 1.438 etxebizitza zeuden, 1.196 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 77 bigarren erresidentzia ziren eta 165 hutsik zeuden. 1.258 etxeak ziren eta 173 apartamentuak ziren. 1.196 etxebizitza nagusietatik 803 bere jabearen bizilekua ziren, 375 alokairuan okupaturik zeuden eta 18 doan lagata zeuden; 9 etxek gela bat zuten, 103 etxek bi zituzten, 254 etxek hiru zituzten, 376 etxek lau zituzten eta 454 etxek bost zituzten. 840 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 593 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 428 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.484 ziren, horien artean 1.128 aktiboak ziren eta 356 inaktiboak ziren. 1.128 pertsona aktiboetatik 1.052 lanean zeuden (557 gizon eta 495 emakume) eta 76 langabezian zeuden (28 gizon eta 48 emakume). 356 pertsona inaktiboetatik 192 erretiraturik zeuden, 78 ikasten zeuden eta 86 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vibraye udalerrian 1.192 unitate fiskal zeuden, 2.585 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.719 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 139 komertzioetatik, 6 janari enpresak ziren, 9 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 20 eraikuntza enpresak ziren, 31 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 8 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 11 finantziazio enpresak ziren, 10 higiezinen enpresak ziren, 14 zerbitzu enpresak ziren, 21 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 47 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 6 banku bulegoak, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 autoeskolak, 4 igeltseroak, 2 margolariak, 6 zurginak, 4 iturginak, 2 argiketariak, 4 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 4 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 22 establezimendu komertzialetatik, 4 supermerkatuak, 3 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 2 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 2 zapata-dendak, 2 elektrotresna dendak, 1 altzari denda zen, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean Vibraye udalerrian 42 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.955 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Vibraye udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 387 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Innuendo (albuma)
Innuendo (euskaraz 'Intsinuazioa') Queen taldearen 13. estudioko diskoa izan zen, 1991n grabatu zutena.
«The Show Must Go On» edota «These Are the Days of Our Lives» abesti ospetsuak ditu.
Jo Jung-suk
Jo Jung-suk (조정석; Seul, 1980ko abenduaren 26a - ) Hego Koreako aktorea da.
Steven Chu
Steven Chu (Saint Louis, Missouri, ) fisikari teoriko estatubatuarra da. Claude Cohen-Tannoudji eta William Daniel Phillipsekin batera, Fisikako Nobel saria jaso zuen 1997an, laser izpiak erabiliz atomoak hozten eta harrapatzen egindako lan independente eta aitzindariagatik. 2008ko abenduan, Barack Obama presidenteak Chu aukeratu zuen bere kabinetean AEBetako energia idazkari postua betetzeko.
Eppenberg-Wöschnau
Eppenberg-Wöschnau Suitzako udalerria da. Solothurn kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Gillellus semicinctus
Gillellus semicinctus Gillellus generoko animalia da. Arrainen barruko Dactyloscopidae familian sailkatzen da.
Sainte-Sévère
Sainte-Sévère Frantziako udalerria da, Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Sainte-Sévère udalerrian erroldatutako biztanleak 541 ziren. Familiak 212 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 84 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 84 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 237 etxebizitza zeuden, 215 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 234 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 215 etxebizitza nagusietatik 184 bere jabearen bizilekua ziren, 21 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 7 etxek bi gela zituzten, 26 etxek hiru zituzten, 62 etxek lau zituzten eta 120 etxek bost zituzten. 177 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 79 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 124 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 354 ziren, horien artean 261 aktiboak ziren eta 93 inaktiboak ziren. 261 pertsona aktiboetatik 241 lanean zeuden (136 gizon eta 105 emakume) eta 20 langabezian zeuden (7 gizon eta 13 emakume). 93 pertsona inaktiboetatik 41 erretiraturik zeuden, 23 ikasten zeuden eta 29 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Sainte-Sévère udalerrian 216 unitate fiskal zeuden, 544,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.257 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 23 komertzioetatik, 4 janari enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 7 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa eta 2 iturginak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Sainte-Sévère udalerrian 33 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.320 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Valluerca
Valluerca Arabako Gaubea udalerria osatzen duten herrietako bat da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak zazpi biztanle ditu
Sainte-Sévère
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Jin Xing
Jin Xing (Shenyang, Txina, 1967ko abuztuaren 13a) txinatar emakumezko ballet-dantzari, dantzari moderno, koreografo eta aktore transgeneroa da. Shanghaiko Jin Xing Dantza Teatro dantza garaikideko konpainiaren jabea da. Jin sexua berresleitzeko ebakuntza egiteko Txinako Gobernuaren baimena lortu zuen lehenengo txinatar emakume transgeneroa izan zen.
Minamoto klana
Minamoto (源) Heian aroan Japoniako politika menperatu zuten lau klan handietako bat izan zen, beste hirurak, Taira, Fujiwara eta Tachibanatarrak zirelarik. Minamoto klanak Genji (源氏) izena ere bazuen, Minamotorako gen eta familiarako ji txinatar karaktereen ahoskera alternatiboa erabiliz.
Bere jatorria, Minamoto, Heian garaiko (794-1185) Japoniako enperadoreek euren seme eta bilobei errege meneko bezala onartu ondoren emandako ohorezko izen (edo kabane) bat zenean datza. Tradizioaren arabera, oinordetza inperiala errazteko eta tronurako lehiei aurrea hartzeko, hautaezinak ziren printzeei titulu bat eskaintzen zitzaien eta enperadorearen meneko bihurtzen ziren. Minamototarrak, euren aurkariak bezala Tairatarrak ere, tradizio honen mende zeuden.
Titulu hau eman zuen lehen enperadorea Saga enperadorea izan zen, bere 50 seme-alabetatik 33ri. Horrela, bada, familia inperialeko kide izateari utzi zioten, Saga Genji lerroa sortuz. Harrezkero, ondorengo enperadoreek oinordeko ez ziren ondorengoei titulu hori emateko ohiturari jarraitu zioten.
Eduardo Serra
Eduardo Serra Rexach (Madril, Espainia, 1946ko abenduaren 19a) espainiar abokatu eta politikaria da.
Biografia
Zuzenbideko lizentzia eskuratu zuen Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean, eta hango irakasle izan zen geroago, Zuzenbidearen Filosofiakoa eta Administrazio Zuzenbidekoa, hain zuzen.
1974an, Estatuko Abokatu Elkarteko kide egin zen; bera izan zen elkarte horretako lehenengo kidea. Handik hiru urtera, Industria eta Energiako Ministerioko batzordeburu izendatu zuten, eta kargu horretan iraun zuen, harik eta 1979an Industriako Institutu Nazionaleko administrazio-kontseiluko kide eta idazkari nagusi egin zuten arte. 1982an, Defentsako idazkariorde izendatu zuten; bera izan zen kargu hori bete zuen lehenengo zibila. Handik bi urtera, ministerio horretako estatu-idazkari izatera iritsi zen, eta aurrekontu nahiz azpiegituren ardura izan zuen bere gain.
1995ean, FAD Droga Mendekotasunaren kontra Laguntzeko Fundazioko lehendakari izendatu zuten, eta, hurrengo urtean, Aznarren gobernuko Defentsako ministro aukeratu zuten. Ekonomiaren alorrean, antolatzaile eta planifikatzaile handitzat hartua da, eta hainbat enpresatako lehendakari izan da (Cubiertas, Peugeot-Talbot España, Airtel).
Diporiphora phaeospinosa
Diporiphora phaeospinosa Diporiphora generoko animalia da. Narrastien barruko Agamidae familian sailkatuta dago.
Salmophasia untrahi
Salmophasia untrahi Salmophasia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Hardin konderria (Texas)
Hardin konderria (Hardin County) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Kountze da. 2010eko zentsuaren arabera 54,635 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Hardin konderriak 232,465 kilometro koadro ditu. Horietatik 1,809 ura dira. Beste 230,656 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 23,5 da.
Endarlatsako geltokia
Endarlatsa (lehen: Endarlaza) Irun-Elizondo burdinbideko tren-geltokia izan zen, Lesakako Endarlatsa auzoan zegoena, Nafarroa Garaian. Gaur egun, Bidasoako bide berdearen barruan dago.
Historia
Hasieran burdin mea garraiatzeko sortu bazen ere (1889. urtean onartu zen jatorrizko proiektua, Endarlatsa eta Irun artean), 1916. urtean Elizondo eta Irun arteko linea hasi zen martxan, bidaiariak eta ondasunak garraiatzeko. Jatorrizko linea The Bidasoa Railway and mines enpresak kudeatzen zuen eta, zenbait aldiz eskuz aldatu ondoren, Compañia de los Ferrocarriles del Bidasoa-k kudeatu zuen behin betiko proiektua. Iruñeraino luzatzeko baimena bazuen ere, luzapen hori ez zen eraiki. Nafarroako hiriburua Gipuzkoarekin konektatzen zuena Plazaolako trena zen.
1920. urtean izan zituen bidaiari gehien trenak, 171 000 guztira. Hamalau urte geroago, ordea, erdira baino gehiago jaitsi zen kopurua (78 000). Ondasunen garraioa ere gainbeheraren lekukoa izan zen: 1924. urtean 77 000 tona garraiatu ziren eta bederatzi urte geroago, 14 000 bakarrik. Erabilera gero eta txikiagoak ekarritako krisian murgilduta, 1953ko uholdeek gogor jo zioten zerbitzuari, azpiegitura kaltetu baitzuten. Hiru urte beranduago, 1956ko abenduaren 31an, behin betiko itxi zen trena.
Geltokia
Irun — Elizondo burdinbidearen 9,5 kilometro-puntuan zegoen, 41 metroko altueran, San Migel eta Zalain geltokien artean. Bide bakarreko tartea zen, eta ez zegoen elektrifikatuta.
599 Lexington Avenue
599 Lexington Avenue, Ameriketako Estatu Batuetako New York hirian dagoen bulego etxe orratz bat da. Guztira 199 metro eta 50 solairu dauzka eta 1986an amaitu zuten eraikitzen.
Edward Larrabee Barnes arkitektoak diseinatu zuen.
Laroque (Gironda)
Laroque Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Laroque udalerrian erroldatutako biztanleak 255 ziren. Familiak 100 ziren, horien artean 21 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 13 bakarrik bizi ziren emakumeak), 33 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 38 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 113 etxebizitza zeuden, 100 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 13 hutsik zeuden. 111 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 100 etxebizitza nagusietatik 84 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 19 etxek lau zituzten eta 68 etxek bost zituzten. 90 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 39 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 55 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 173 ziren, horien artean 120 aktiboak ziren eta 53 inaktiboak ziren. 120 pertsona aktiboetatik 106 lanean zeuden (60 gizon eta 46 emakume) eta 14 langabezian zeuden (5 gizon eta 9 emakume). 53 pertsona inaktiboetatik 22 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 27 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Laroque udalerrian 104 unitate fiskal zeuden, 260 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.663,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
2000. urtean Laroque udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 138 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Sacoglossa
Sacoglossa itsas-barraskilo eta itsas-bare klado bat da, Heterobranchia kladoaren barruan sailkatua, molusku gastropodoa. Algen zeluletako elikagaiak jaten dituzte. Batzuek sinpleki algen zelula barneko likidoak irensten dituzte, baina beste batzuek bertako kloroplastoak erabiltzen dituzte eta kleptoplastia izeneko fenomenoa erabilita fotosintesia egiten dute, animaliak izan arren.
Sacoglossa taldearen barruan bi klado ezberdin daude: Oxynoacea oskoldun familiak eta Plakobranchacea oskol-gabekoen familia. Lehenengoaren barruan lau familia daude: Cylindrobullidae, Volvatellidae, Oxynoidae eta Juliidae, kuxkubiko gastropodoak. Oskolik gabekoen artean sei familia daude, bi goi-faimiliatan banatuak: Plakobranchoidea eta Limapontioidea. Sacoglossa beste kladoetatik bereizten da radulan hortz lerro bakarra duelako.
Kathe R. Jensenen arabera 284 espezie baliagarri daude.
Sampaio (Tocantins)
Sampaio Brasilgo udalerri bat da, Tocantins estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Phelsuma guimbeaui
Phelsuma guimbeaui Phelsuma generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Neomixis tenella
Neomixis tenella Neomixis generoko animalia da. Hegaztien barruko Cisticolidae familian sailkatua dago.
Ompok platyrhynchus
Ompok platyrhynchus Ompok generoko animalia da. Arrainen barruko Siluridae familian sailkatzen da.
Petra De Sutter
Petra De Sutter (Oudenaarde, Belgika, 1963ko ekainaren 10a) ginekologia-irakasle Ganteko Unibertsitatean, Ganteko Unibertsitate Ospitaleko Ugal-medikuntza departamentuko zuzendaria eta Berdeak! alderdiko politikaria da.
Dortmund
Dortmund Alemaniako mendebaldean dagoen hiria da, Ipar Renania-Westfaliako estatuaren hiri nagusia dena eta herrialde osoko zazpigarren populatuena. Halaber, Essen hiriarekin batera osatzen du Europar Batasunako hirugarren metropolitar gunerik handiena, Paris eta Londres ostean. Hiriak 580.444 biztanle zituen 2010ean.
Sanagia velifera
Sanagia velifera Sanagia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Petra De Sutter
2014ko Europako Parlamenturako hauteskundeetan Flandriako Berdeak! alderdiko hautagai-zerrendan bigarren postuan aurkeztu zen. Nahiz eta alderdiak aurrekoetan baino boto gehiago lortu zituen, eserleku bakarra baino ez zuen lortu. Ordainetan, alderdiak Belgikako Senatuan eserlekua eskaini zion De Sutterri.
Senatari lanaz gain, 2014tik Belgikako ordezkaritzako kide da Europako Kontseiluko Asanblea Parlamentarioan.
Dortmund
Geografia
Ruhr ibaiaren alde bietan dago Dortmund kokatua. Dortmund–Ems kanalak hiria Ipar Itsasoarekin elkartzen du eta kanalaren bukaeran Dortmundko kaia dago, Europako barne-kairik handiena. "Westfaliako hiri berdea" deitzen zaio izan ere udalerriaren erdia baino gehiago ibaiek, basoek, nekazal eremuek eta parkeek osatzen baitute.
Historia
Agiri zaharrek diotenez gaur egun Dortmund dagoen tokian Throtmanni izeneko herrixka bat zegoen 880 inguruan, baina suak erre zuen erabat. Frederiko I.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoak 1152an herria berreraiki eta bertan bizi izan zen bi urtez. Erdi Aroan Hellweg merkatal bidean ezinbesteko geldialdia egin behar zen bertan. 1220an Hiri Inperial Askea bihurtu zen, Westfaliako hiri nagusia zen eta Hansa Ligan sartu zen. 1320ko agiri batean Dorpmunde izenaz agertzen da.
XIX mendean Prusiak Westfalia probintzian sartu zuen. Ikatz eta altzairu meategiek hiria aberastu zuten, bai eta garagardo lantegiek ere.
Bigarren Mundu Gerrako bonbaketek Dortmunden %60a suntsitu zuten. batez ere hiriaren erdialdea izan zen kaltetuena, %98ko suntsipenarekin. Hiria berreraikitzean parke zabalak diseinatu zituzten.
Kirolak
Hiriko futbol talde garrantzitsuena Borussia Dortmund da. Zazpi Liga eta bi Kopa irabazi ditu. 1997an UEFAko Txapeldunen Liga eta Kontinente arteko Futbol Kopa irabazi zituen.
Hiri senidetuak
Dortmund ondorengo hiriekin senidetuta dago:
Fulenbach
Fulenbach Suitzako udalerria da. Solothurn kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Hjørring
Hjørring, Danimarkako Iparraldeko Jutlandiako eskualdean dagoen hiria da, Vendsyssel-Thy uhartean dagoen handiena.
Historia
Aztarna arkeologikoek duela 10.000 urte jadanik populatua izan zela diote. Hjørring noiz sortu zen ezaguna ez bada ere, berau aipatzen den dokumenturik zaharrena 1243koa da. 1459an Kristian I.a Danimarkakoak bere babesean hartu zuen hiria.
Kirolak
Herriko kirol talde garrantzitsuena Fortuna Hjørring emakumezkoen futbol taldea da, Danimarkako 9 liga eta 8 kopa irabazteaz gain 2003an UEFA Emakumezkoen Kopako finalista izan baitzen.
Högestad gaztelua
Högestad gaztelua (Högestads gods) Ystad udalerriko jabegoa da, Eskanian (Suedia).
Historia
Erdi Aroan zehar jabegoa Lundeko Apezpikuarena zen. 1635ean Palle Rosenkrantz-en (1587-1642) eskuetara pasa zen. Honek eraikin nagusia altxatu zuen: bi solairu dituen harrizko etxe bat. Carl Piper (1647-1716) haren emaztea, Christina Piper (1673-1752) jauregia erosi zuten 1706an.
712 5th Avenue
712 5th Avenue, Ameriketako Estatu Batuetako New York hirian dagoen bulego etxe orratz bat da. Guztira 198 metro eta 52 solairu dauzka eta 1990ean amaitu zuten eraikitzen.
Solomon Equities enpresak sustatu zuen.
Gillellus uranidea
Gillellus uranidea Gillellus generoko animalia da. Arrainen barruko Dactyloscopidae familian sailkatzen da.
Tranpolining
Tranpolineko gimnasia edo trampolining gimnastikaren kirol diziplina bat da. Akrobazia protagonista nagusia den hainbat aparatu elastikotan gauzatutako errutina batzuk egitean datza. Nagusiki, hiru modalitatetan banatzen da: tumbling, mini-tramp bikotza eta ohe elastikoa, azken hau, Sidney 2000ko Joko Olinpikoetatik olinpikoa izanik, oso garrantzitsua da.
Historia
Tranpolineko gimnastika izeneko diziplina 1934an sortu zuten George Nissen eta Larry Griswold gimnasta estatubatuarrek. Beraiek izan ziren Iowako unibertsitatean (Ameriketako Estatu Batuetako ekialdean) lehen tranpolin modernoa sortu zutenak. Kirol hau astronautak entrenatzeko erabiltzen hasi zen, grabitaterik gabeko egoera batean dauden efektu anitzak ezagutzeko helburuarekin. 1948 urtera arte, aparailu hau lehen aldiz erabili zen arte, tranpolina Gimnasia Tradizionalaren barnean erabiltzen zen. 1955. urtean, tranpolina Europara iritsi zen Kurt Bachler-en eskutik.
Ompok pluriradiatus
Ompok pluriradiatus Ompok generoko animalia da. Arrainen barruko Siluridae familian sailkatzen da.
Tranpolining
Oinarrizko lurreratze posizioak
Tranpolin-lehiaketa errutinak tranpolinaren ohearekin egindako 10 kontaktuzko konbinaziotan oinarritzen dira, txandakatzeak, birak eta bestelako formak ondorengo lau posizioetako batean aireratzearekin eta lurreratzearekin konbinatzen dituztenak:
Errutinak beti zutik hasi eta bukatu behar dira. Errutina bateko ohearekin eginiko 10 kontaktuez gain, lehiakideek beren burua epaileen aurrean aurkeztu eta ondorengo 60 segundotan hasi behar dute errutina. “Out bounce” bat egiteko baimena ere badute, lurreratzea gertatu aurretik errutina baten amaieran altuera kontrolatzeko jauzi zuzen bat. Tranpolinistak erabat gelditu behar du, horrek esan nahi du ohea ere geldirik egon behar dela eta berriz mugitu aurretik 3 segundo egon behar dira biak geldirik.
Oinarrizko formak
Lehiaketetan, mugimenduak honako 3 oinarrizko formetako batean egin behar dira: Badago laugarren 'forma' bat 'puck' bezala ezagutzen dena, punta (pike) eta tolestura (tuck) arteko hibrido modukoa litzatekeena, tortsioa duten jauzi nagusi askotan erabiltzen da; normalean 'tolestura' baten ordez erabiltzen da, eta lehian, normalean, tolestura ireki gisa epaituko litzateke.
Zangalatraba edo hankalatraba pikaren aldaera bat da, besoak eta zangoak zabalik dituena, eta jauzi formako mugimendu gisa bakarrik ezagutzen da eta ez jauzi nagusiko mugimendu gisa.
Tranpolin trebetasunak FIG (Nazioarteko Gimnastika Federazioa) takigrafian idatz daitezke. FIG takigrafia errotazio-laurdenen kopurua adierazten duen digitu bat da, eta, ondoren, jauzi oso bakoitzean bira-bitartekoen kopurua adierazten duten digituak eta gaitasunaren posizioa adierazten duen sinboloa idazten dira. "/" ikurrak posizio zuzen bat adierazten du, "<"-k punta-posizio bat, eta “o”-k tolestura-posizio bat. Esate baterako, 42/ atzerakako itzulipurdi bat da, posizio zuzenean bira oso bat duena; 800o puntako-posizioan birarik gabe eta atzerantz egiten den itzulipurdi bikoitz bat da; eta 821/ itzulipurdi bikoitz bat da, lehen itzulipurdi osoan bira oso bat duena eta bira erdia bigarren itzulipurdi osoan, posizio zuzenean dagoen bitartean egiten dena.
Bakarka
Tranpolineko banakako lehen lehiaketak Estatu Batuetako ikastetxe eta eskoletan egin ziren, eta gerora, Europan. Lehiaketaren lehen urteetan ez zegoen formatu zehatzik, eta artistek errutina luzeak osatzen zituzten, baita berriro altxatu ere, bide erdian eroriz gero. Apurka-apurka, lehiaketak kodetuz joan ziren, harik eta 50eko hamarkadan 10 erreboteko errutina araua agertu zen arte. Modu horretan, Munduko 1. Txapelketarako bidea egin zen, Nissengo Ted Blakek antolatu eta 1964an Londresen ospatu zena. Munduko lehen txapeldunak estatubatuarrak izan ziren, Dan Millman eta Judy Wills Cline. Kurt Baechler (Suitza) eta Ted Blake (Ingalaterra) izan ziren Europako aitzindariak eta telebistan emandako lehen txapelketa nazionalak Ingalaterran egin ziren 1958an.
1973an, Ted Blakek Adineko Taldeen 1. Munduko Lehiaketa (WAG) antolatu zuen Picketts Lock-eko Kirol Zentroan; gaur egun, Munduko Txapelketekin batera egiten da. Blakek lehen WAGa Tranpolineko Segurtasunari buruzko Mundu Konferentzia bat antolatzeko ere erabili zuen, Londresko Bloomsbury hotelean egin zena, segurtasun kontuak kodetzeko helburuarekin. Honetaz gain, Munduko Kopako nazioarteko lehiaketen zirkuitu bat ere badago, urtero hainbat lehiaketa barne hartzen dituena. Hainbat herrialdetako taldeen arteko nazioarteko partidak ere badaude.