cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bosselshausen
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 103 ziren, horien artean 80 aktiboak ziren eta 23 inaktiboak ziren. 80 pertsona aktiboetatik 77 lanean zeuden (40 gizon eta 37 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 23 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bosselshausen udalerrian 38 unitate fiskal zeuden, 109,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.863 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra higiezinen agentzia zen.
Lavenay
Lavenay Frantziako udalerria da, Sarthe departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Paralepidocephalus guishanensis
Paralepidocephalus guishanensis Paralepidocephalus generoko animalia da. Arrainen barruko Cobitidae familian sailkatzen da.
Lavenay
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 247 etxebizitza zeuden, 164 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 65 bigarren erresidentzia ziren eta 18 hutsik zeuden. 245 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 164 etxebizitza nagusietatik 142 bere jabearen bizilekua ziren, 19 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 8 etxek bi gela zituzten, 43 etxek hiru zituzten, 48 etxek lau zituzten eta 65 etxek bost zituzten. 119 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 77 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 70 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 226 ziren, horien artean 156 aktiboak ziren eta 70 inaktiboak ziren. 156 pertsona aktiboetatik 141 lanean zeuden (75 gizon eta 66 emakume) eta 15 langabezian zeuden (6 gizon eta 9 emakume). 70 pertsona inaktiboetatik 33 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 3 igeltseroak eta 3 jatetxeak.
2000. urtean Lavenay udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden, 267 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Déols
Déols Frantziako udalerria da, Indre departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2007an 8.734 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Déols udalerrian erroldatutako biztanleak 8.734 ziren. Familiak 3.312 ziren, horien artean 907 pertsona bakarrekoak ziren (364 bakarrik bizi ziren gizonak eta 543 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.187 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.008 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 210 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 3.617 etxebizitza zeuden, 3.400 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 48 bigarren erresidentzia ziren eta 169 hutsik zeuden. 2.892 etxeak ziren eta 672 apartamentuak ziren. 3.400 etxebizitza nagusietatik 2.263 bere jabearen bizilekua ziren, 1.094 alokairuan okupaturik zeuden eta 43 doan lagata zeuden; 85 etxek gela bat zuten, 240 etxek bi zituzten, 607 etxek hiru zituzten, 1.196 etxek lau zituzten eta 1.271 etxek bost zituzten. 2.327 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.542 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.440 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekuatore Ginea
Ekuatore Ginea (Guinea Ecuatorial, ahoskatua; Guinée équatoriale, Guiné Equatorial), ofizialki Ekuatore Gineako Errepublika (República de Guinea Ecuatorial, République de Guinée équatoriale, República da Guiné Equatorial) Erdialdeko Afrikako estatu burujabea da, Ozeano Atlantikoaren ertzean dagoena, Gineako golkoan. Iparraldean Kamerun du, Gabon hegoalde eta ekialdean eta Sao Tome eta Principe uharteak hego-mendebaldean. 28.051 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 2015ean 1,2 milioi biztanle zituen. Malabo da hiriburua.
Déols
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 5.801 ziren, horien artean 4.339 aktiboak ziren eta 1.462 inaktiboak ziren. 4.339 pertsona aktiboetatik 3.955 lanean zeuden (2.296 gizon eta 1.659 emakume) eta 384 langabezian zeuden (176 gizon eta 208 emakume). 1.462 pertsona inaktiboetatik 530 erretiraturik zeuden, 389 ikasten zeuden eta 543 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekuatore Ginea
Mugak
Erdialdeko Afrikan dago, mendebaldeko itsasaldean, 4°N eta 2°S arteko latitudean, eta ekialdeko longitudeko 5° eta 12° artean. Herrialdea bi aldetan banatuta dago: uharte aldea (Bioko, Corisco, Elobey Grande, Elobey Chico eta Annobon) eta kontinente aldea, Rio Muni ere deitua. Kontinente aldean, hauek dira mugak: iparraldean, Kamerun; ekialdean eta hegoaldean, Gabon; mendebaldean, Gineako golkoa. Izenean agertu arren, Ekuatoreak ez ditu Ekuatore Gineako lurraldeak zeharkatzen.
Déols
Diru sarrerak
2009an Déols udalerrian 3.365 unitate fiskal zeuden, 7.760,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.238 euro zen.
Ekuatore Ginea
Erliebea
Kontinente aldea, muinoak muino, zelai samarra da eta baso trinkoez estalia. Mbini ibaiaren arroak lurraldearen % 60 hartzen du. Uharte nagusia Bioko da (2.017 kilometro koadro), kontinente aldearen iparraldean dagoena, Kamerungo kostatik hurbil. Sumendi jatorriko uhartea da, menditsua (Pico Basilé, 3.008 metro) eta oihantsua, eta oso lur emankorrak ditu. Uhartearen kostaldea, berriz, labartsua eta harkaiztsua da.
Klima
Bai kontinente aldeko bai uharteko klima tropikala da eta hezea, aldi labur lehorxeagoak izaten dituena. Kontinente aldean urteko 2.400-4.600 mm euri egiten du; barnealdean gutxiago, batez ere ekainetik abuztura bitartean. Bioko uharteko klima oso euritsua da, baina zertxobait lehorragoa azaroa-martxoa bitartean. Ekuatore Ginea munduko lurralderik euritsuenetako bat da. Urteko batez besteko tenperatura 26° C-koa da.
Déols
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 95 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 2 posta bulegoak, 5 banku bulegoak, 2 funerariak, 9 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 autoeskolak, 5 igeltseroak, 11 margolariak, 12 zurginak, 11 iturginak, 5 argiketariak, 7 ile apaindegiak, 2 aldi baterako lan enpresak, 13 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 4 apaindegiak.
2009an zeuden 28 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 5 okindegiak, 2 harategiak, 1 arropa denda zen, 2 etxerako tresna dendak, 1 zapata-denda zen, 3 altzari dendak, 3 kirol-dendak, 3 drogeria eta 4 lore-dendak ziren.
Ekuatore Ginea
Historia
Pigmeoak izan bide ziren kontinente aldeko lurraldeetan bizilekua hartu zuten lehenbizikoak. Orain nagusi diren fang eta bubi etniak bantua hitz egiten zuten etorkin oldeekin batera heldu ziren XVII. eta XIX. mendeetan, hurrenez hurren. XVIII. mendean portugaldarrek espainiarrei utzi zizkieten lurraldeetako bat da gaur egungo Ekuatore Ginea; garai hartan esklabo salerosle eta europar merkatari ugari inguratu ziren bertara. Britainiarrek 1827-1858 bitarteko urteetan gobernatu zuten, harik eta espainiarrak aginpideaz jabetu ziren arte (kontinente aldea 1926an hartu zuten). Garai hartan, kolonietara heldu ziren etorkinen lanari esker, kakao eta zur ekoizpen handiak lortu ziren.
Déols
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Déols udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.580 hektarea erabiltzen.
Ekuatore Ginea
Historia
1968. urtean iritsi zuten independentzia; alabaina, Francisco Macías Nguema diktadorearen aginpidean izualdia hedatu zen lurraldean, eta ekonomiak hondoa jo zuen. 1979ko abuztuan, estatu kolpe baten bidez, Francisco Macías Nguema kargutik kendu zuten, traizioz akusatu eta hiltzera kondenatu. Haren ilboa Teodoro Obiang koronelak gidatu zuen kolpea, eta berak hartu zuen lehendakari kargua. Haren agintaldian jazarpen, atxiloketa eta ustelkeria aldi berri bat hasi zen. 1982an, legegintzarako hauteskundeak deitu ziren lehenengo aldiz, baina hautesle zerrenda bakarra zegoen, alderdi ofizialistako kideez osatua. Handik lau urtera gobernuak estatu kolpe baten ahalegina zapuztu zuen. Teodoro Obiangek Erdialdeko Afrikako Ekonomia Batasunean sartu zuen herrialdea; erabaki hori mendebaldeko munduarekin harremanak estutu nahi zituen seinaletzat hartu zen eta, harrezkero, asko murriztu zen Sobietar Batasunetik eta Ekialdeko Alemaniatik jasotzen zuen laguntza. Estatu Batuek, Frantziak eta Espainiak kontrolatzen zituzten ekonomiaren baliabide nagusiak. Bien bitartean, Marokok soldaduak bidali zituen gobernu berriaren egonkortasuna ziurtatzeko. 1988ko ekainean, berriro egin ziren hautagai zerrenda bakarreko hauteskundeak, eta Teodoro Obiang hautatu zuten lehendakari. Urte hartan bertan lehendakaria Frantzian izan zen, eta bi herrialdeen arteko harremanak estuagoak izan ziren harrezkero. Geroago, Ekuatore Gineak herrialde frankofonoen artean sartzeko eskaria egin zuen, eta aldi berean Espainiak zorraren heren bat barka zekiola lortu zuen. Errepresioa, hala ere, ez zen amaitu, eta 1988ko irailean bi militar hiltzera kondenatu zituzten gobernuaren aurka konspiratzeagatik. Garaitsu hartan, oposizioaren buruzagietako bat, José Luis Jones, atxilo hartu zuten erbestetik itzultzean.
Déols
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 3 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
Ébréon
Ébréon Frantziako udalerria da, Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Ekuatore Ginea
Historia
1991ko hasieran, Oposizioko Alderdien Koordinadora Demokratikoa sortu zen Gabonen, eta maiatzean oposizioko buruzagi nagusietako bat hil zuten, Feliciano Moto. 1992ko hasieran, gobernuak amnistia orokorra eman zuen. Alderdi politikoen legeak ez zituen onartzen oinarri tribala, erregionala edo probintziala zuten alderdiak eta 158.000 dolar ordainarazten zituen legezkotasunaren truke. Lege horren arabera, lehendakaritzarako hautagaiak herrialdean hamar urtez bizi izana frogatu behar zuen, eta horrek jokoz kanpo uzten zituen erbesteratutako guztiak. Eragozpenak eragozpen, hamar alderdi politiko legeztatu ziren 1993ko hasieran. Bien bitartean, NBEk txosten bat zabaldu zuen oposizioko kideen oinarrizko eskubideak bortxatzen zirela salatuz. Estatu Batuetako Kanpo Harremanetarako Sailak legez kanpoko kartzelaldiak eta torturak salatu ondoren, Estatu Batuetako enbaxadore John Bennetten aurkako atentatua izan zen, eta NBEk Obiang bera akusatu zuen atentatuan zerikusia izateaz. Martxoaren bukaeran preso politiko guztiak aske geratu ziren, gobernuaren eta oposizioko alderdien koalizio baten artean egin zen Hitzarmen Nazional Demokratikoan jasotakoa betez. 1993. urtearen bukaeran legegintzarako hauteskundeak egin ziren, baina nazioarteko begiraleek zalantzan jarri zituzten. Hauteskunde emaitza ofizialen arabera, Alderdi Demokratikoak 80 aulkitatik 68 lortu zituen. 1994an, gobernuak Espainiako kontsula kanporatu zuen eta Espainiak erdira murriztu zuen Ekuatore Gineari ematen zion laguntza. 1995eko martxoan, bi urte eta erdiko espetxe zigorra ezarri zioten oposizioko eta Alderdi Progresistako buru Severo Motori, polizia ofizial bat erosi izanaz eta Obiangen izen ona zikindu izanaz akusatuta. Apirilean traizioz eta konspirazioz akusatu zuten eta 28 urteko kartzela zigorra ezarri zioten. Uztailean atxilo hartu zituzten Biokoren Autodeterminaziorako Mugimenduko kide batzuk. Bidegabekeria eta tortura akusazioen artean gobernuak lehendakaritzarako hauteskundeak deitu zituen 1996ko hasierarako. Otsailean, hauteskundeak baino pixka bat lehenago, gobernuak legez kanpo utzi zuen oposizio koalizioa, eta kideetako batzuk atxilotu zituen. Otsailaren 25eko hauteskundeetan, Obiangek botoen % 99 eskuratu zituen.
Ébréon
Biztanleria
2007an Ébréon udalerrian erroldatutako biztanleak 155 ziren. Familiak 68 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Déols
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ébréon
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ekuatore Ginea
Historia
Amnistia Internazionalek askotan salatu du Ekuatore Gineako gobernua legez kanpo atxilotzeaz, torturatzeaz eta hiltzeaz. 1998ko urtarrilean, segurtasun indarrek Bioko uharteko bubi etniako ehunka pertsona atxilo zituzten, militarren instalazioei eraso egiteaz eta Biokoren Autodeterminaziorako Mugimenduko kideak izateaz akusatuta. Amnistia Internazionalaren arabera, beren jatorriagatik atxilotu zituzten. 2002ko abenduko lehendakaritzarako hauteskundeetan, Obiangek berretsi egin zuen bere agintaldia 2009. urtera arte, nahiz eta oposizioak iruzurra salatu zuen. 2003an, Severo Motok Ekuatore Gineako gobernua osatu zuen erbestean, Obiangen kontrako oposizioaren babesarekin, eta Espainian hartu zuen bizilekua.
Ébréon
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekuatore Ginea
Biztanleria
2020an 1.403.000 biztanle zituen. Adineka, honela dago banaturik biztanleria: 0-14 urte bitartekoak % 38,7 dira, 15-24 urte bitartekoak % 19,9, 25-54 urte bitartekoak % 32,7, 55-64 urte bitartekoak % 4,7 eta 65 urtetik gorakoak % 3,9. Bizi itxaropena 65,7 urtekoa da; 64,4 urtekoa gizonezkoena eta 66,9 urtekoa emakumezkoena (2020ko zenbatespenak).
Ébréon
Diru sarrerak
2009an Ébréon udalerrian 74 unitate fiskal zeuden, 157 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.456 euro zen.
Ekuatore Ginea
Banaketa etnikoa
Biztanle gehienak bantuak dira: bubiak, Biokon, bengak, Elobey eta Coriscon, eta fangak, kontinentean. Gainerakoak europarren ondorengoak eta mulatoak dira. Annobon uharteko biztanleak portugaldar esklaboen ondorengoak dira eta portugesaren dialekto bat hitz egiten dute oraindik.
Hipersentikortasun
Hipersentikortasun edo hipersentsibilitatea antigeno baten aurkako immunitate-erantzun desegokia edo gehiegizkoa da, eta norberaren ehun ei eragiten die kalte. Ez da antigenoarekin lehenengo kontaktuan agertzen, ondorengo harremanetan baizik, sentsibilizazio aldiaren ostean. Erreakzio horiek oroimen immunologikoarekin lotuta daude, eta honi esker antigenoa ezagutuko du aurretik kontaktuan egon delako. Lau hipersentsibilitate mota bereizten dira 1963an Robin-ek eta P. Gell-ek (bi britainiar immunologoak) proposatu zuten moduan.
I. motako hipersentsibilitatea: anafilaktikoa
Erreakzio hauek eragiten dituzten alergenoak izaera ezberdinekoak izan daitezke, hala nola polena, janariak, akaro ak, intsektuen pozoina, sendagaia... Beraz, hainbat gertakizunen bitartez sartu daitezke gorputzean, eta hiru modutan bereizten dira sargune erak: inhalazioa, irentsiz edo zainen barnetik.
Ekuatore Ginea
Hizkuntzak
Mintzaira ofizialak gaztelania, frantsesa eta portugesa dira. Beste hizkuntza hauek ere erabiltzen dira, legez "izaera nazionalaren partetzat" jotzen direnak: fangera, bubiera, annobonera, igboera eta ingeles pidgina. Biztanle gehienek, % 67,6k, gaztelaniaz hitz egiten dute, bertako hizkuntza batekin batera, Malabo inguruan batez ere. Frantsesa 1998an bihurtu zuten hizkuntza ofizial, herrialdea Erdialdeko Afrikako Ekonomia eta Diru Batasuneko kide bihurtutakoan. Portugesa 2007ko uztailetik da ofiziala, herrialdea Lusofoniako kide bihurtzeko xedeaz.
Hipersentikortasun
I. motako hipersentsibilitatea: anafilaktikoa
Erantzun inmunitario ohiko eta I.motako hipersentsibilitate baten arteko desberdintasuna da zelula plasmatikoak IgE jariatzen dutela kontrolik gabe, gaindituz 100 U/I, kalkulu estandar bezala hartzen dena Ig mota honetan.
Ekuatore Ginea
Erlijioa
Biztanle gehienak, % 93, kristauak dira, katolikoak nagusiki. Askok kristautasuna eta sinesmen tradizionalak uztartzen dituzte.
Hipersentikortasun
Erreakzioa hiru etapetan ematen da:
Erreakzioa lokalizatua edo sistematikoa izan daiteke. Honek sortu ditzakeen bi gaixotasun hauek dira:
Ekuatore Ginea
Hiri nagusiak
Bata (290.000 biztanle 2015ean) eta Malabo (257.000 biztanle) dira hiririk handienak.
Hipersentikortasun
Erreakzioa hiru etapetan ematen da:
Honen diagnostikoa oinarritzen da IgE espezifikoaren detekzioa eta eragilearen testa. Erreakzio alergikoetan sendagai desberdinak erabiltzen dira, tratatu nahi dugun fasearen arabera; antihistaminikoak erreakzioa alergikoaren lehenengo faseei eragiten diete, eta kontikoesteroideen erabilera beranduagoko faseak eragozteko erabiltzen da.
Ekuatore Ginea
Ekonomia
1990eko hamarkadara arte, kakaoa eta kafea ziren Ekuatore Gineako ekonomiaren oinarri nagusiak. Kakaoa, kalitate handikoa, Biokon lantzen da gehienbat, eta kafea, berriz, kontinentean. Bertan kontsumitzeko lantzen diren gaien artean, berriz, juka eta kakahuetea dira aipagarrienak. Bertako dieta tradizionala arroza, bananak, batatak eta artatxikia da. Ez abeltzaintzak ez arrantzak ez dute pisu handirik ekonomian. Basogitzari dagokionez, ebanoa eta palisandroa dira zurarik garrantzitsuenak.
Hipersentikortasun
II. motako hipersentsibilitatea: antigorputz menpekoa
Inmunitate sistema sortutako antigorputzak, antigeniei lotzen dira paziente aren zelulen gainazalean. Antigeno hauek berezko jatorrizkoak izan daitezke (pazientearen zelula ren zati dira) edo estrintsekoa (antigeno batekin kontaktan egondakoan hartutakoak, beharbada patogeno baten infekzio batengatik). Zelula hauek makrofago edo zelula dendridiko ak antzematen dituzte, antigenoen mailegatzaile gisa jokatzen dutenak, eragiten duena B linfozitoak erantzutea antigorputz ak sortuz antigenoaren kontra. Erreakzioaren adibide bat penizilina da, non droga eritrozito ei elkartzen da, hauek gorputzarentzak arraroak bezala antzemateko. Hau B linfozitoak igaritzea eragingo du antigorputzen jarioarekin batera sendagai aren kontra. IgG eta IgM motako antigorputzak antigen hauei lotzen dira konplexuak osatuz konplementuaren bide klasikoa aktibatuz, sekuentzia bat hasiz, bukatuko duena ezabatuz antigeno arraroei, eta lisia eta zelularen heriotza eraginez. Hau da patogeno en eliminazioaren prozesu erregularra, ostalaria rentzako arriskutsua bihurtuz prozesua aktibatzen bada bere zelulen aurka. Erreakzioa orduak edo egunak iraun dezake burutu arte.
Zelularen zitotoxizitatea beste hipersentsibilitate mota bat da antigorputz en menpekoa dena. Kasu honetan, antigeno arraroekin kontaktuan dauden zelulak antigorputz eran markatzen dira (IgG edo IgM), hauek beranduago zelula hiltzaile natural eta makrofago bezala antzematen direnak, eta azkenik zelula markatuenak ezabatzen dituzte.
Ébréon
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Ébréon udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.100 hektarea erabiltzen.
Stokes konderria (Ipar Carolina)
Stokes konderria (Stokes County) Ipar Carolinako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Danbury da. 2010eko zentsuaren arabera 47,401 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Hipersentikortasun
III. motako hipersentsibilitatea: konplexu inmunea
3. motako hipersentsibilitatean, odol ean konplexu inmune disolbagarriak sortzen dira, hau da, IgG eta IgM antigorputzen gehigarriak, hainbat ehunetan ezartzen direnak (azalean, odol-odietan, giltzurrunetan eta artikulazio etan), non erantzun inmunitario bat botatzen du konplementuaren aktibazioaren bide klasikoan oinarrituta eta baskulitisa, glomerulonefritisa eta artritisa eragiten ditu. Koonplexu inmuneekin erlazionatuta bi etapa daude, lehenbizi konplexua sortzen da IgG eta IgM antigorputzak antigenoekin elkartzen direnean, gero konplexuak tamaina handiagoa hartzen dute gorputzetik eliminatuta izan ahal direnak. Formazio honen lehenengo etapan ezin dira antigenoak gorputzetik eliminatu: organismoaren gorputza, eta horregatik sakabanatzen dira eta aipatutako ehunetan ezartzen dira. Erreakzioa orduak edo egunak iraun dezake burutu arte.
Ébréon
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hipersentikortasun
IV. motako hipersentsibilitatea: atzeratua
4. motako hipersentsibilitatea atzeratua deitzen da, erreakzioa 2 edo 3 egun irauten duelako asegabetzen. Beste motak ez bezala, hau ez da neurtzen antigorputzekin, inmunitate zelulekin baizik.
T CD8 eta CD4 linfozito kooperatzaileak antigenoak antzematen dituzte konplexu batean, I. eta II. motako histokonpatibilitateko konplexu nagusiari. Antigenoa daramaten zelulak kasu honetan IL-12 jariatzen dituzten makrofagoak dira, T linfozito gehiagoren ugaritzea estimulatzen dutenak. CD4+ak IL-2 eta interferon gamma ere jariatzen dute, zitokin en askapena gehiago estimulatuz, inmunitate erantzuna igaroz. CD8 zelulek zelula dianak suntsitzen dituzte haiekin kontaktuan jartzen, makrofako aktibatuek hidrolisi entzimak ekoizten dituzten bitartean, eta patogeno intrazelular batzuen aurrean, zelula erraldoietan multinuklearretan eraldatzen dira.
Stokes konderria (Ipar Carolina)
Geografia
Stokes konderriak 118,007 kilometro koadro ditu. Horietatik 1,754 ura dira. Beste 116,254 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 40,17 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 47,401 pertsonetatik 44,701 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 1,254 dira. 1,897 beltzak edo afroamerikarrak. 138 amerikar natiboak ziren eta 7 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 125 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 39 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 494 pertsonek kokatzen zuten.
Leptobrachella
Leptobrachella anfibio genero bat da, Anura ordenaren barruko Megophryidae familian sailkatua.
Ekuatore Ginea
Ekonomia
1996an petrolioa aurkitu zenetik, ordea, Saharaz hegoaldeko herrialderik aberatsenetako bat bilakatu zen. 2005ean, esaterako, 2.000 milioi dolar lortu zituen, petrolioaren eta gasaren bitartez. Arazoa, baina, zera da: Teodoro Obiangek ez duela argitu nahi diru hori nora bideratzen duen. Estatuaren finantzak sekretuak direla argudiatzen du. Gobernuko iturrien arabera, irabazien zati bat 400 milioi urtean osasun zerbitzuetara, eraikuntzara eta hezkuntzara bideratzen dute. Hala ere, herritar gehienek ez dute heziketarik jasotzen, eta txaboletan bizi dira. Bestalde, Washingtongo iturrien esanetan, Obiangen familiak milioika dolar ditu gordeta Estatu Batuetako banketxeetan.
Iotichthys phlegethontis
Iotichthys phlegethontis Iotichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Bora Bora
Bora Bora (Bora-Bora; tahitieraz: Pora Pora) Ozeano Pazifikoan dagoen Frantziar Polinesian kokatzen den uharte bat da. Era berean Sozietate uharteak osatzen duten uharteetako bat ere bada. Tahiti uhartearen ipar-mendebaldean kokatzen da, Papeete uhartetik 260 kilometro ipar-mendebaldera. 29,3 km²-ko azalera du.
Daichi Matsuyama
Daichi Matsuyama (松山 大地, 1974ko urtarrilaren 11 - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Bellmare Hiratsuka.
Montillot
Biztanleria
2007an Montillot udalerrian erroldatutako biztanleak 280 ziren. Familiak 126 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 53 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 29 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 151 ziren, horien artean 97 aktiboak ziren eta 54 inaktiboak ziren. 97 pertsona aktiboetatik 79 lanean zeuden (48 gizon eta 31 emakume) eta 18 langabezian zeuden (7 gizon eta 11 emakume). 54 pertsona inaktiboetatik 22 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 20 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Montillot udalerrian 131 unitate fiskal zeuden, 292,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.717 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 18 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 igeltseroa, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Montillot udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 612 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Stenodus leucichthys
Stenodus leucichthys Stenodus generoko animalia da. Arrainen barruko Salmonidae familian sailkatzen da.
Urdiales del Páramo
Urdiales del Páramo Leongo Herriko udalerri bat da, Leongo probintzian kokatuta. eskualdean dago, itsas mailatik metrora, eta -ko azalera hartzen du.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 565 biztanle zituen. biztanle zituen.
Desclée de Brouwer
Desclée De Brouwer Bilbon 1945ean sortutako familia-argitaletxe bat da Jose Maria Gogeaskoetxea buru zuelarik. Gazteleraz hitz egiten den nazio guztietara hedatu da hiru belaunaldiz eta euskara mailan haur eta gazteentzako literaturan nabarmentzen da.
Gutxinaka-gutxinaka digitalizatzen hasi da bere edizio funtsa XXI. mendean gaudela jakinik eta irakurtzeko plataforma berriak plazaratu direla ikusita.
Pular sumendia
Pular sumendia Antofagastako eskualdean (Txile) dagoen geruza-sumendia da, Atacamako gatz-lautadaren hegoaldean ekialderantz. Antofagastako bigarren mendirik altuena da.
Herri guneetatik eta merkataritza-bideetatik isolatuta dagoenez, 1972an soilik eskalatu zen lehen aldiz. Aldi berean, erupzio bakarra gertatu zen bere historian, 1990ean.
Paralepidocephalus yui
Paralepidocephalus yui Paralepidocephalus generoko animalia da. Arrainen barruko Cobitidae familian sailkatzen da.
Gehiegizko pisu
Gehiegizko pisua edo gainpisua pertsona batek bere gorputzean osasuntsu izateko beharko lukeena baino gorputz gantz gehiago biltzen dueneko egoera da, gehienetan gerriaren inguruan, hainbat gaixotasun eta osasun arazo ekar ditzakeena. Gehiegizko pisuaren definizio anitz badago ere, Osasunerako Mundu Erakundearen arabera gorputz-masaren indizea 25-30 bitartekoa denean jotzen da pertsonak gehiegizko pisua duela. Gehiegizko pisuaren arrazoi arruntak dira egoneko bizimodua eta gehiegi jatea.
Kazuyuki Takahashi
Kazuyuki Takahashi (高橋 和幸, 1974ko maiatzaren 10a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Bellmare Hiratsuka.
Baby Face Nelson (filma)
Baby Face Nelson 1957ko Don Siegel estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.
Argumentua
Lester M. Gillis kartzelatik irten eta Lou Roccaren jarraitzaile bilakatuko da, baina hark poliziara eramango du erotuta dagoelako. Lesterren neska lagun Sue Nelsonek kartzelatik ihes egiten lagunduko dio. Chicagora itzuliko dira, Gillisek Rocca hilko du eta ondoren farmazia bat lapurtu.
Mikel Martin Conde
Mikel Martín Conde (Errenteria, 1954ko irailaren 21a - Errenteria, 2023ko martxoaren 2a ) LGTBI aktibista eta EHGAM, EMK, ZUTIK, Alternatiba eta EH Bilduko kidea izan zen.
Ibilbidea
16 urterekin hasi zuen militantzia politikoa.
1979 an Vicente Vadillo Santamaria Francis trabestia hil zuten Errenterian, eta handik hilabete batzuetara atera zen armairutik. Garai berean, EHGAMeko talde bat existitzen zela Bizkaian jakin zuen, eta hango kideekin harremanetan jarri zen.
Euskal Herriko Gay Askapen mugimenduaren aurpegi ezaguna eta erreferentea izan zen. EHGAM Euskal Herriko Sexu Askapenerako Mugimenduaren militantea izan zen, beste hainbat kiderekin batera.
Hies gaitzaren inguruko pedagogia lana egin zuen, eta estigmatizazioaren aurka borroka egin zuen.
Militar espainiarren erasoa
Horrez gain, kalte ordaina egin behar izan zioten Mikel Martín, beste bi akusatuekin batera. Orotara 7.600 euro ordainduko zizkioten, jasan zituen zauriengatik eta kalte psikologikoarengatik.
Alderdi politikoetan partaidetza
Zutik eta Munduan Elkarlanean elkarteetan aritu zen Martin, baita Alternatiba eta EH Bildu mugimendu politikoetan. Errenteriako Udaleko LGTBI+ Aholku Kontseilua sortzen ere lagundu zuen.
Aitortzak
Herrigintzari bere bizitzan ekarpen asko egin zizkion eta OaingozHau mugimenduak omenaldia egin zion 2018ko Madalena jaietan.
Leptobrachium
Leptobrachium anfibio genero bat da, Anura ordenaren barruko Megophryidae familian sailkatua.
Stenodus nelma
Stenodus nelma Stenodus generoko animalia da. Arrainen barruko Salmonidae familian sailkatzen da.
Yukiko Ueno
Yukiko Ueno, japonieraz 上野 由岐子 Ueno Yukiko, (Fukuoka, Japonia, 1982ko uztailaren 22a), hiru olinpiar domina irabazi dituen softbol jokalari japoniarra da ; eskuinean jokatzen duen jokalari profesionala da, jaurtitzale moduan Biccamera Takasaki eta Japoniako selekzio nazionalean jokatzen duena. Bere selekzioarekin, 2004ean, brontzezko domina lortu zuen 2004ko Udako Olinpiar Jokoetan Atenasen; 2008an, urrezkoa, 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan Beijingen, eta urrezkoa ere 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan Tokion. Joko perfektua bota zuen lehen jaurtitzailea izan zen, Atenasen, Txinaren aurka 128 km/h-ko (80 mph) bola bizkor batekin. Emakumezkoen softboleko jaurtitzailerik azkarren bezala dago aitortuta, nahiz eta bere ezaugarririk behinena bere aldaketa izan, askotan munduko onena bezala aipatzen dena.
Segundo Goikoetxea
Segundo Goikoetxea (Altsasu, 1946ko otsailaren 18a - ), euskal txirrindulari profesional ohia da, 1972 eta 1974 artean profesionala izan zena. Bere ibilbidean bi garaipen lortu zituen.
Palmaresa
1971 1972 1973
Yukiko Ueno
Iraunkortasuna 2008ko Olinpiar Jokoetan
[[2004ko Udako Olinpiar Jokoak|2004ko Udako Olinpiar Jokoetan, Japoniako selekzioak brontzezko domina lortu zuen Atenasen AEBko (urrezkoa) eta Australiako (zilarrezkoa) selekzioen atzetik sailkatuz.
Segundo Goikoetxea
Sailkapen orokorra Itzuli Handietan
-: ez zuen parte hartu
Yukiko Ueno
Iraunkortasuna 2008ko Olinpiar Jokoetan
2008ko Udako Olinpiar Jokoetan Beijingen, kanporaketan, berriro galdu zuten AEBren aurka, berdinketa hausteko bederatzigarren sarreran lau korrika utziz, aurkaria kanpoan utzi ostean aurreko sarrerara arte. Hala ere, finala, AEB berberaren aurka, irabazi egin zuten bere bosgarren partida osoa jaurtiz eta zazpi sarreratan korrika bakarra egiten utzi ondoren.
Segundo Goikoetxea
Sailkapen orokorra Itzuli Handietan
UT: utzi, ez zuen amaitu
Emaitzak lasterketa nagusietan
-: Ez zuen parte hartu Err.: Erretiratu zen
Yukiko Ueno
Iraunkortasuna 2008ko Olinpiar Jokoetan
Pekingo Udako Olinpiar Jokoetan, 600 jaurtiketa baino gehiago egin zituen 4 egunetan (413 azken bi egunetan, zeinetan hiru partida osatu zituen, horietako bi sarrera gehigarriak izanik). Bi egunez luzatu eta hiru partida izan zituen softbol ekitaldiko finalaurreko eta finaleko partidetan, Uenok 28 sarrera eman zituen munduko bi formazio onenentzat jotzen diren Estatu Batuen eta Australiaren aurka. Rob Baird NBCko iruzkintzaileak Uenoren balentria "azken oroitzapeneko jaurtitze emanaldi harrigarrienetako bat" zela deskribatu zuen.
Ueno Japoniako taldearekin bat egin zuen berriro 2020ko Olinpiar Jokoetan, 2021ean. Taldeak 2-0 egin zuen; hiru korrikaldi, 13 hit, 6 ibilaldi eta 26 bateatzaile kanporatu zituen, 0.95 ERA eta 0.86 WHIP-eko efektibitatearekin. AEBren aurka, 6 sarrera egin zituen urrezko dominarako partidan, Miu Goto taldekidearekin batera, estatubatuarrak 2-0 uzteko 2021eko uztailaren 27an. Softboleko Olinpiar Jokoetan, bi urrezko domina irabazi eta lortzen dituen lehen jaurtizaile ez-amerikarra da.
2020ko Tokioko Olinpiar Jokoetan Japoniako urrezko domina irabazi zuen taldeko kide izan zen. Urrezko dominaren partidako 6. sarreran, enbrage-joko bikoitzean lagundu zuen talde amerikarraren aurka, Japoniaren 2-0eko markagailuari eusteko. AEBk (zilarrezkoa) eta Kanadak (brontzezkoa) eskuratuko zituzten. Hauek osatu zuten Japoniako taldea: Haruka Agatsuma, Mana Atsumi, Yamato Fujita, Miu Goto Nodoka Harada, Yuka Ichiguchi, Hitomi Kawabata, Nayu Kiyohara, Yukiyo Mine, Sayaka Mori, Minori Naito, Yukiko Ueno Saki Yamazaki, Eri Yamada eta Yu Yamamoto-k.
Herri kultura
Uenoren abizenaren ahoskera, Hamish &amp; Andy bikote komediarraren arreta erakarri zuen Olinpiar Jokoetan. Izena Wayneren Australiako edo Strine ezizen estereotipatu baten oso antzekoa zelako izan zen: 'Wayno'. Wayne Ough beisbol jaurtitzaile nazionalaren modu berean ere ahoskatzen da. Segmentua Unessential Listening diskoan sartu zuten.
Manga
Manga (jatorriz 漫画) komikia izendatzeko erabiltzen den japonierazko hitza da. Hitzez hitz, "marrazki xelebreak" edo "zirriborroak" esan nahi du; Japoniatik kanpo, komiki japoniarrez aritzean bakarrik erabiltzen da. Katsushika Hokusai ukiyo-earen egileak honela sortu zuen manga terminoa: informalaren (漫 man) eta marrazkiaren (画 ga) kanjiak batuta. Mangagilea mangaka izenaz ezagutzen da eta irakurle zaletua, akiba-kei edo otaku izenez (azken hori erabiliagoa da, baina esanahi negatiboagoa du). Manga ukiyo-earen eta mendebaldeko marrazki estiloaren arteko nahasketa moduko batetik sortu zen eta Bigarren Mundu Gerratik gerora hasi zen bihurtzen, pixkanaka-pixkanaka, gaur egun den fenomenoa.
Gaur egun, manga edo komiki japoniarra mundu osoko estilo ezagunena da eta herrialde horretako literatur merkatuaren zati oso handia hartzen du. Genero guztietako mangak argitaratzen dira eta publiko guztientzakoak, beste formatu batzuetarako moldaketak ere bultzatuz: marrazki bizidunen serieak edo animea, irudi errealeko filmak eta bideo-jokoak.
Historia
Manga komikiaren adierazpenetako bat da. Arte japoniarrarekin duen lotura zehaztuta, XI. mendetik aurrerako bilakaera luze baten emaitza da. Hasiera batetik, xehetasunen sinpletasuna eta konposizioaren armonia nabariak dira.
Mangaren aurrekariak
Lehen arrastoak Chōjugiga eran agertu ziren (animalien marrazki satirikoak), Toba no Sōjōri egotziak (XI-XII. mendeak). Gaur egun zuri-beltzezko ale gutxi batzuk baino ez dira geratzen.
Edo aroan ukiyo-ea indarrez garatu zen, eta gaur egungo mangaren generoen oso urruneko antza zuten lehen narrazioak sortu zituzten. Gaiak askotarikoak ziren: historia edo erotismotik hasi eta komedia edo kritikaraino.
Manga modernoaren aitzindariak
Meiji garaia hasi zenean artista europarrak liluraturik zeuden ukiyo-eaz, irakurleari transmititzen zion edertasun exotikoaren ondorioz. Beraz, manga modernoaren hastapenak ez ziren Edo aroko artearen estetizismoari esker bakarrik gertatu, baita eragin europarrei eta, geroago, estatubatuarrei esker ere: batez ere, komikiaren teknikak sartzearekin.
XIX. mendean zehar, aro feudaletik industrializaziorako trantsizio bete-betean, Charles Wirgman eta George Bigot-ek (biak ere orduko gizarte japoniarraren kritikatzaileak) ezarri zituzten mangaren ondorengo garapenaren oinarriak. Bi marrazkilariak mangaken artean miretsiak izan ziren eta dira oraindik ere, Japoniako mangan izan duten garrantzia handiagatik.
XX. mendea iristean, gaurko mangaren aitzindari japoniarrak agertu ziren: Ippei Okomoto, Kiyochika Kayashi eta Rakuten Kitazawa, besteak beste. Denak aurrendariak izan ziren, beren obra Tokyo Pucken (1905) antzerako argitalpenetan zabalduz. Dena den, Tagosaku to Mokube na Tokyo Kenbutsu 『田吾作と杢兵衛の東京見物』hartzen da aro modernoko lehendabiziko mangatzat.
Manga 1945era arte
Japonian Europaren eragin kulturala handiagotzean, manga modernoa bizia hartuz joan zen marrazketa eta binetatze teknikak sartzen zihoazen heinean. Horren ondorioz produkzio geldo baina etengabea mantendu zen Kitazawa, Ichiro Suzuki edo Takeo Nagamatsu bezalako mangagilei esker.
1920ko eta 1930eko hamarkadak oso onuragarriak izan ziren, genero berrien sorrerarekin: kodomo manga (haurrentzako manga), esaterako. Argitalpenak ere hobetuz joan ziren Nagagatsu no Sanjushi, Speed Taro eta Ogon Baten moduko obretan (azken hori, lehenbiziko superheroia). Garai haietan, 1915az geroztik lehen saiakerak egiten ari ziren manga animaziora eramateko, horrek geroago animearen sorrera ekarriko zuelarik.
Bigarren Mundu Gerra iritsi eta politika militaristen ugaritzea heldu zenean, manga gerrako kontakizunen eragina hartzen hasi zen, pertsonaia perfektu eta garaitezinak erakusten baitzituzten. Manga propaganda helburuekin erabili zen 1945 arte; orduan okupazio indar estatubatuarrek komiki horiek era orokorrean debekatu zituzten.
Manga modernoaren sorrera 1945az geroztik
1945eko baldintzarik gabeko errendizioaren ondorioz, Japonia aro berri batean sartu zen. Denbora-pasa izan zena industria bilakatu zen, gerraoste gordinaren ondoren jendeak zuen ihesbide psikologikoaren beharraren ondorioz. Herri xehearen gehiengoak zuen baliabide faltak aisiarako bide merkeren bat izatera behartzen zuen.
Era horretara, aldizkarietan oinarrituriko manga industria tokiotarrari lehiakideak agertu zitzaizkion. Baldintza jakin batzuen ondorioz, Kamishibaia agertu zen, itsu baten elezahar moduko bat, bere ikuskizuna herriz herri eskaintzen zuena gozokien truke. Kamishibaiak ez zuen aldizkariekin lehiatzen, baina bai Osakan finkatu ziren beste bi formatu berriek:
Tezukaren arrakastak Tokioko aldizkarietara eraman zuen, zehazki Manga Shonen berrira (1947), mangara soilik emana zegoen umeentzako lehenengo aldizkaria. Bertan argitaratu zuen Tezukak Astroboy. Aldizkari hauetan bere epopeia eskema ezarri zuen kontakizun serieen eran, eta bere produkzioa genero askotan dibertsifikatu zuen. Horien artean nabarmentzekoak dira bere literatur moldaketak eta neskentzako manga edo shōjo manga. 50eko hamarkadaren erdialdera, Tezuka Tokio hiriburuko Tokiwasi izeneko eraikinera joan zen autore berriek egingo zuten bezala, orduan ezezagunak eta gaur egun izarrak direnak. Urtebete geroago, Shonen desagertu egin zen eta liburu gorriak azkenetan zeuden. Bi hauen artean, eta Osamu Tezukari esker, industria honen eta manga garaikidearen oinarriak ezarri zituzten. Bere heriotzatik denbora gutxira, Japoniako egunkari garrantzitsuenetako batzuk Literaturako Nobel Saria eman ziezaioten eskatu zuten, baina eskaera hau ukatua izan zen laster. 1997az geroztik urtero ospatzen da Osamu Tezuka Culture Award izenekoa, Tezukak manga modernoari egindako ekarpenaren ohoretan. Sariketa honetan Tezukaren bidea jarraitzen duten mangakak saritzen dituzte.
Kamishibaiarekin amaitu zen manga aldizkarien garaipena, eta bere autoreetako asko liburutegien sisteman babestu ziren. Manga aldizkari guztiak umeentzakoak zirenez, liburutegiek beren txokoa aurkitu zuten publiko helduago bati zuzenduriko manga mota bat sortuz: gekiga. Disneyren estiloa utzi eta beste bat hartu zuten, errealistagoa eta fotografikoagoa. Horrek bidea ireki zien genero berriei; indarkeriazkoak, eskatologikoak edo pornografikoak: ikara, samuraien istorioak, yakuzari buruzko mangak, erotismoa, etab. Denen artean aipatzekoa da Sanpei Shirato, 1964an mangaren historiako underground aldizkari bakarra babestuko zuena: Garo. Baita Monkey Punch (Kazuhiko Kato marrazkilari japoniarraren goitizena) maisua ere, "garai guztietako mangarik onena" deituriko Lupin III seriearen sortzailea. 70 urte beteak izan arren, egun ere lanean segitzen du. Gekigarekin arlo grafikoan lehiatu beharrak aldizkariak aldarazi zituen: testuaren presentzia gutxitu, orrialde kopurua gehitu eta tamaina handitu behar izan zuten, hobeto ikusi ahal izan zitezen.
Ekonomiaren gorakadarekin, jendea manga gehiago eskatzen hasi zen. Horri erantzuteko, Kodansha —argitaletxe nagusietako bat— aldizkarien merkatuan sartu zen 1959an. Bere Shōnen Magazine aldizkariak hilabetekari bilakatu eta produkzioa biderkatu zitzaion, egileei estajanovismoa inposatuta, soldatak milioi askotakoak baziren ere. Berehala, beste argitaletxe batzuk batu ziren: Shueisha, Shogakukan edo Futabasha. Produkzio sistema horrek koloreari, paperaren kalitateari eta gaien sofistikazioari uko egin zien, hori gutxi balitz, kritika politikoa ere jasan zuen. Kontuak kontu, salmentak ikaragarri emendatu ziren eta, horrekin batera, irabazi enpresarialak ere bai. Manga herrialde osoko ikusentzunezko komunikabiderik garrantzitsuena bilakatu zen Japonian.
Mendebaldera zabalkuntza
1988an, Akiraren zinerako bertsioak ospe handia lortu zuen. Filma Katsuhiro Ōtomo marrazkilariak (Kōdansha argitaletxearen Young Magazine aldizkarian) 1982an eginiko izen bereko mangan oinarritzen zen. Ospe horri esker, manga ordu arte inork amestu ez bezala nazioartean zabaltzen hasi zen. 90eko hamarkadaren azken urteetan, mangak eragina izan zuen Marvel Comics eta DC Comics komiki estatubatuar nagusien argitalpenetan: Kia Asamiya mangagile japoniarra kontratatzera ere iritsi ziren (arrakasta handirik gabe) Uncanny X-Men beren serie mitikorako.
Baina Akira ekoizpenak mendebaldera eraman zuen arrakasta handia ez zen gauetik goizera lortu: 1960ko hamarkadan, Osamu Tezukak bere lehen serie Astroboy telebistan emateko eskubideak saldu zizkion NBC kate estatubatuarrari. Umeen artean ikus-entzulego aski ona lortu zuen, gainera. 70eko hamarkadan, haren ondorengoak Mazinger Z, Great Mazinger eta Grendizer izan ziren (azkena Frantzian benetan ospetsua bihurtu zen, Goldorak izenaz): guztiak Gō Nagai mangagilearen komikietan oinarritzen ziren, egun argitaletxe inperio bateko handikia dena. 80ko hamarkadan beste era bateko serieak azkartzen hasi ziren: adibidez, Macross, mendebaldean Robotech izenaz ezagutu zena: Tezukaren Astroboyren berrikuspena, baina berriz kolorez filmatua eta itxura modernoagoaz. Horri Gundam saga epikoa gehitu zitzaion, mangan oinarritua halaber, eta denboraldi eta atal kopuruan Matt Groening en The Simpsons serie estatubatuarrak soilik garaitua.
Iranocypris typhlops
Iranocypris typhlops Iranocypris generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Manga
Mendebaldera zabalkuntza
80ko hamarkaren bukaerako eta 90eko hamarkadaren hasierako goren aldian, marrazkilaririk garrantzitsuenetako bat Akira Toriyama mangagilea izan zen, Dragoi Bola ospetsuaren eta Dr. Slump-en sortzailea. Bi serieak bereziak dira beren umore gordin, lotsagabe eta aldrebesagatik. Toriyamaren bi obrek arrakasta itzela lortu zuten; Europako zenbait herrialdetan, komiki salduenen zerrendetan estatubatuarren eta nazionalen gainetik egon ziren zenbait urtetan zehar. Shōnen Jump aldizkaria —une jakin batzuetan, bereziki Dragoi Bola serieko atal erabakiorrekin bat zetozen asteetan— bere ateraldien asteko kopurua 6 milioi aletan handiagotzera ere iritsi izan zen.
Egun, manga generoa erabat sustraituta dago mendebaldean, azken hamarkadetako lorpenen ondorioz, halaber egile europar eta estatubatuarrek imitatzen halaber, haren estetika landua eta ikuste-errekurtsoekin lehiatu nahi baitzuten. Mangaren garrantzia modu esanguratsuan handiagotu da, Mendebaldean gutxiengoen zerbait izatetik fenomeno komertzial eta kultural bilakatu den arte, Estatu Batuetako eta Europako nagusitasun narratiboarekiko lehian.
The Walt Disney Company boteretsuak ere ikusi du produkzio japoniarrak kalitatezko produktu komertzialak izan daitezkeela. Haren banatzaile Buenavistak Ghibli estudioaren filmen zinerako banatze-eskubideak eskuratu zituen. Estudio horrexetatik irten dira Japoniak eman dituen obrarik onenetariko asko, Hayao Miyazakiren eskutik. Haren arrakasta oso handia izan da: hainbesterainokoa, non Chihiroren bidaiak animaziozko film onenaren Oscarra irabazi zuen 2002an, ordu arte animazio film japoniar batek sekula irabazi ez zuen saria.
Mangaren estiloa
Manga estilo zabaldu eta ezagunena oso bereizgarria da. Ezaugarri berezienak askotan formaren gaineko lerroa, istorioa kontatzeko era eta mendebaldeko komikitik bereizten duen binetak ezartzeko era dira. Biñetak eta orrialdeak eskuinetik ezkerrera irakurri ohi dira, literatura tradizional japoniarraren antzera. Mangakentzat artea oso erreala izan badaiteke ere, sarritan ikusten dira begi handiak bezalako mendebaldeko arrastoak. Begi handiak mangaren eta animearen berezko ezaugarri bihurtu dira 1960ko hamarkadatik, Osamu Tezuka (Astroboyren egilea eta manga modernoaren aitatzat hartua) hala marrazten hasi zenean. Disneyren Estatu Batuetako komikien estiloa imitatu zuen Tezukak. Artea egiteko modu askotarikoa izan arren, mangagile guztiak ez dira mendebaldean ezagunenak diren estiloekin (Akira, Sailor Moon, Dragoi Bola, Ranma ½...) bat etortzen.
Manga aldizkariak
Manga aldizkariak asteroko edo hilabeteroko argitalpenak dira, 200 eta 900 oriialde bitartekoak. Aldizkari hauetan serie ezberdin asko etortzen dira, ale batean serie bakoitzak 20tik 40 orrialdera bitartean dituelarik. Aldizkari hauei "manga aldizkariak" edo "aldizkari antologikoak" deitzen zaie eta kalitate baxuan inprimatutako liburukiak izaten dira. Zuri-beltzeko argitalpenak izan ohi dira azala eta, batzuetan, hasierako orrialde batzuk izan ezik. Lau biñetetako komiki batzuk ere izaten dituzte. Manga serieek arrakasta handia lortzen badute, urteak eta urteak igaro ditzakete argitaratuz (horietako batzuk dira Dragoi Bola, One Piece, Naruto edo Shin-chan).
Serie bat denbora batez argitaratu denean, atalak tankōbon izeneko liburukietan biltzen dira (eskuarki 200 bat orrialdekoak eta aldizkarian atera diren 10-11 atal biltzen dituztenak). Papera eta tintak kalitate handiagokoak dira, eta aldizkariko istorio zehatz batek erakarri duen irakurleak tankōbon formatuan ateratzen denean erosiko du. Orain dela gutxi "luxuzko bertsioak" argitaratu izan dira, oraindik kalitate handiagoa eta zerbait berezia nahi duten manga zaleentzat. Adibide bat Dragoi Bolaren azken bertsioa edo Kanzenban dugu.
Gutxi gorabehera, aldizkariek 200 edo 300 yen (2 edo 3 euro baino gutxixeago) balio zuten 2004an eta tankōbon liburukiek 400 bat yeneko (3,50 euro). Europan, ordea, salneurriak asko igotzen dira: ez da harritzekoa izaten manga berak Japonian balio duenaren bikoitza balio izatea.
Internet bidezko artxiboen elkartrukatzearen ugaritzeak beste aldaera bat ere ekarri du, formatu digitala, alegia. Honek manga ordenagailu edo antzekoren batean irakurtzeko aukera ematen du, eta e-komiki deitzen zaio (bere mendebaldeko ahaidea den komikia bezala). Praktika horretarako formatu erabilienak .cbr eta .cbz dira, izatez artxibo konprimatuak direnak (.rar eta .zip-en, hurrenez hurren) eta barnean irudiak formatu arruntetan dituztenak (jpeg eta gif, batez ere). Irudi solte moduan edo .pdf nahiz .lit formatuetan ere banatzen dira.
Manga aldizkari ezagunenetako batzuk hauek dira: