cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Haurdunaldi
Haurdunaldiaren garapena
32. astean:
Fetuak pinaburu baten tamaina du. 40,5 cm neurtu eta 1,6 kg pisatzen ditu.
36. astean:
Fetua apio baten tamaina izatera heldu da. 46 cm ditu eta 2,5 kg pisatzen ditu.
[[Fitxategi:Haurdunaldien bataz besteko iraupena.jpg|thumb|408x408px|
40. astean:
Fetuak angurri baten tamaina du. 51 cm neurtzen ditu eta 3,4 kg inguru pisatzen ditu.
Aldaketa emozionalak
Ohikoa da haurdunaldian sentsibilitatea areagotzea, lehenengo hiruhilekoan gehienbat, nerabezarotik haurdunaldira arte emakumeak izan dituen aldaketa kopuru altuena baita. Nekea, antsietatea, estresa, emozio aldaketa latzak eta negargura dira ohikoenak.
Aldaketa hormonalak
Emakumezkoek jasaten dituzten aldaketa hormonalak bi hormonen bidez gertatzen dira; estrogenoa eta progesterona. Haurdunaldiko lehenengo asteetan, estrogenoa asko garatzen da. Honek babesa ematen dio enbrioiari odola umetokiraino eramanez. Bi hormonak bularreko esnea sortzeaz arduratzen dira.
Progesteronak hiru aldaketa garrantzitsu eragiten ditu gorputzean. Lehenengoari dagokionez, lehen hiruhilekoan ohikoa den nekea bere efektu lasaigarriek sortzen dute. Bigarrenari erreparatuz, muskuluak erlaxatzen ditu umetokia handitu ahal izateko. Azkenik, digestio-aparatua mantsotu egiten du, elikagaiak fetuari hel dakizkion.
Enbrioiaren garapena
Ernalketaren ondoren, zelula unitarioa enbrioi bihurtuko da. Hauek dira, etapa desberdinak:
Ernaldutako obulua ez da begi bistan ikusten. Behin blastozisto fasera helduta, ezberdintasun prozesua hasten da, non zelulak hiru kapa desberdinetan banatzen diren. Mesodermoa, ektodermoa eta endodermoa.
Behin blastozistoa horma uterinora itsatsita, barneko zelulak enbrioi bihurtzen hasten dira eta kanpokoak aldiz, plazenta.
Seigarren astean bihotz taupadak nabaritzen hasten dira, beraz, bihotza da fetuan lehenengo garatzen den organoa. Hurrengoak, burua, besoak eta hankak izango dira.
Arrisku-faktoreak
Haurdunaldi batzuek, beren egoera bereziengatik, zaintza eta jarraipen espezifikoa eskatzen dute. Horietan ezusteko konplikazioak edo arazoak sor daitezke, eta azkar eta profesionalki artatu behar dira, ama edo haurra arrisku-egoeran jartzea saihesteko. Arrisku-faktore horietako batzuk jarraian zerrendatzen dira.
Desnutrizioa
Desnutrizioa gorputzak ernalkuntzan elikagai nahikoa jasotzen ez dituenean sortzen da. Haurdunaldiaren aurretik, bitartean eta ondoren emakumea elikatzea funtsezkoa da haur osasuntsuak izateko. Ama ondo elikatu gabe bada haurdunaldian, erditze goiztiarraren arriskua areagotzen da, eta baita haurra ohikoa baino txikiago jaiotzea ere (2500 g. baino gutxiago). Haur hauek honako arriskuak ere dituzte:
Nerabezaroa
Nerabeetan haurdunaldiak ondorio kaltegarriak izan ditzake osasunean, bai epe laburrekoak, bai epe luzekoak. Epe laburrean haurdunaldiaren emaitza oso kaltegarria izango da ziurrenik. Arrazoi bat biomedikoa da: haurdun dagoen haur nerabeak joera handiagoa du haurdunaldiko toxemia eta desproportzio zefalo-pelbikoa izateko pelbiseko hezurrak osorik garatu ez direnean, eta aukera handiagoa du jaiotza-pisu txikia duen haur bat izateko. Epe luzerako beste ondorio batzuk fistula obstetrikoak dira; erditze luze edo buxatuaren ondorioz, baginaren eta maskuriaren edo ondestearen arteko zulo bat da, eta horrek inkontinentzia kronikoa eragiten dio emakumeari. Haurdun dauden nerabeek desnutrizioa izateko eta pisu txikia duten seme-alabak erditzeko aukera handiagoa dute. Arrazoi fisiko eta sozialengatik:
Anemia
Anemia aipagarria da globulu gorrien faltagatik, beraz, ez dute nahiko oxigeno garraiatzen gorputzeko ehunetara. Nekea edukitzea da ohikoena.
Amaren anemia arrisku faktore garrantzitsua da, eta haurdunaldiari eragin diezaioke, batez ere lehen hiruhilekoan. Pisu txikia eragin dezake haurrarengan jaiotzean.
Kardiopatia
Kardiopatia bihotzera odola eta oxigenoa garraiatzen duten odol-hodien estutzea da. Bihotzeko arazoak dituzten emakume gehienek haurdunaldi egonkorra daramate, nahiz eta batzuetan antibiotikoetara jo behar izaten duten erditzeko unean euren arteriak babesteko. Kardiopatia garrantzitsuren bat badu, kardiologoak jakinaraziko dio. Taupada-markagailua, bihotz-transplante a edo beste ebakuntza koronario bat duten emakumeek haurdunaldi segurua eta normala eraman dezakete. Muskulu-anormaltasunak dituztenek haurdun geratu aurretik kontsultatu behar dute.
Diagnostikatu gabeko zeliakia
Gaixotasuna baino gehiago, zeliakia kondizio bat da. Hala ere, ez du haurdun geratzeko ezintasuna areagotzen. Este-mehearen estalduran eragindako mina da. Hau glutenaren ingestioaren eraginez sorten da.
Maiz, ugalketa-nahasmenduak gaixotasun zeliakoa izatearen zantzu bakarra dira, hala nola hileroko irregularrak, ernalezintasuna edo ugalkortasunaren murrizketa, berezko abortuak, haurdunaldiko konplikazioak, umetoki barneko hazkundearen murrizketa, fetuaren heriotza, erditze goiztiarra, jaiotzean pisu txikia izatea eta edoskitzaroko nahasmenduak.
Hemorragiak
Hemorragiak dira haurdunaldiaren edozein momentutan gerta daitekeen odoltze baginala. Haurdunaldi ektopiko eta abortu baten sintoma izan daiteke.
24 aste bete baino lehen, baginako odoljario batek abortua eragin dezake. Gero, fetua bideragarritzat jotzen da, hau da, amaren umetokitik kanpo bizirik iraun lezakeela. 24 asteren ondoren gertatzen den odoljarioa erditze aurreko odoljarioa da, eta bi arrazoi nagusiak plazentatik datoz.
Hipertentsioa
Presio arteriala odolak denbora-unitateko arterien hormen kontra egiten duen indarra da eta presio hori oso altua denean, hipertentsioa deritzo. Hau, arriskutsua izan ahal da bihotz eta giltzurrunendako.
Haurdunaldiaren aurretik hipertentsioa badago, azterketa medikoa eta haurdunaldiaren aurreko tratamendua behar dira. Litekeena da farmakoak aldatzea eta giltzurrun-funtzioaren jarraipena egitea. Jarraipen egokiarekin haurdunaldi eta erditze normalak izatea posible da.
Haurdunaldian haurdunaldiko hipertentsioa garatzen badu, tratamendu anbulatorioa edo ospitalekoa behar izan dezake, larritasunaren arabera. Batzuetan, beharrezkoa da erditzea aurreratzea, indukzio edo zesarea bidez, amarentzat eta fetuarentzat konplikazioak saihesteko. Haurdunaldiaren 20. astetik aurrera arteria-presioa handitzea preeklampsiaren sintoma izan daiteke, haurdunaren eta jaioberriaren bizitza arriskuan jar dezakeen afekzioa.
Plazenta erortzea
Plazenta erditu baino lehen umetokiko paretatik laxatzen denean gertatzen da plazenta erortzea. Guztiz edo zatika banatu daiteke. Plazenta umetokitik askatzen bada, hemorragia gertatuko da. Odola umetokiaren lepotik isuri arte pilatzen da, eta min biziz eta umetoki-uzkurduraz lagunduta doa. Hau gertatzen bada, fetuak ez du nahikoa oxigeno izango.
Larrialdi obstetrikotzat jotzen da, amaren zein fetuaren bizia arriskuan jartzen duelako, eta oso kasu berezietan bakarrik ez delako amaitzen larrialdietako zesarean.
Aurre plazenta
Aurre plazenta, plazenta umetoki-lepotik gertu dagoenean gertatzen da, irekidura oztopatuz. Arriskutsua izan daiteke erditzean, odoljarioa eragiten duelako eta fetuaren odol-zirkulazioa eteten duelako. Arazoa ultrasoinuarekin antzematen da. Odoljarioa gertatzen bada, ospitalean sartuko dute, eta haurra zesarea bidez jaioko da.
Diabetesa
Haurdun dagoen emakumeak diabetes mellitusa badu, haurdun geratu aurretik bere egoera kontrolpean duela ziurtatu behar du, seme-alaba osasuntsuak eta erditze normala izateko aukerak ahalik eta altuenak izan daitezen. Litekeena da haurdunaldian intsulina kopuru handiagoa behar izatea; beraz, jarraipen mediko zorrotza egin behar da, fetuaren ongizatearen jarraipena egiteko, gluzemia mailak monitorizatzeko eta maneiu dietetikoa egiteko. Medikuaren jarraipen zehatz batekin haurrak ez du zertan arazorik garatu.
ETS (bakterianoak)
ETS bakterianoa dira :
Klamidiasi: ETS guztietatik ohikoena da. Gainera, jasaten duten ia guztiek ez dute sintomarik sumatzen. Infekzio bakteriano bat da.
Gonorrea: Emakumezkoei nahiz gizonezkoei eragiten die. Sexu-organoetan, ondestean eta eztarrian eragin dezake infekzioren bat. 15 eta 24 urte bitarteko pertsonetan gertatzen da batez ere.
Sifilis: Gaixotasun honek zauriak sortzen ditu sexu-organoetan. Normalean, zauri hauek ez dute minik eragiten, baina bai kutsakorrak dira. Kondoia erabiltzea da prebentzioa.
Girella zebra
Girella zebra Girella generoko animalia da. Arrainen barruko Kyphosidae familian sailkatzen da.
Haurdunaldi
ETS (birikoak)
Herpes: Transmisio sexualaren bidez hedatzen den gaixotasuna da. Erditze momentuan zesarearen bidez egiten da, haurrak inongo gaixotasunik ez edukitzeko. Hala ere, ez dago guztiz ziurtatua.
Giza Immunoeskasiaren Birusa: GIBa HIES aren eragilea da. Birus honek pertsonen defentsa immunologikoei erasotzen die. GIB a sexu-harremanen bitartez zabaltzen da, halere, kondoiak lagungarriak dira hau eragozteko.
Březová (Beroungo barrutia)
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1407 urtean egin zen.
Haurdunaldi
ETS (birikoak)
Giza papilomaren birusa: Garatxoak sortu ahal ditu gorputzeko edozein lekutan. 200 mota baino gehiago daude. Eta hauetatik guztietatik 40k sexu-organoetan eragiten dute. Pertsona infektatu batekin erlazio sexualak edukitzerakoan transmititzen dira. Hauetako batzuek minbizia sorraraz dezakete. Umetokiko lepoko minbizia, uzkiko minbizia, ahoko eta eztarriko minbizi batzuk, aluko minbizia, baginako minbizia edo zakileko minbizia.
GPBa daukaten pertsona gehienek ez daukate sintomarik eta osasuntsu sentitzen dira, beraz, gehienak ez dira konturatzen birusa dutela.
Haurdunaldiaren diabetesa (diabetes mellitus)
haurdun dauden emakumeetatik %1-4k Haurdunaldiaren diabetesa (diabetes mellitus) garatzen du. Organismoak zailtasunak edukitzen ditu elikagaiak energia bihurtzeko. Diabetes arrunt bat ez denez, ez du injekzioaren beharrik.
Erditze goiztiarrak
Umeen %6-8 jaiotzen dira 37 asteak baino lehen. Hau da jaioberrien %75en hiltzearen arrazoia nagusia. Halako 5 haurren osasun kostua, haurdun dauden 150 emakumeen kostuaren parekoa da. Estrategia onena, arazo hau probabilitate handiagoa duten emakumeei aurre antzematea da. Hala ere, ez da batere erreza erditze goiztiarra izango duten hauek identifikatzea.
Bikiak
Bikiak izatean arazoak bikoiztu egiten dira. Heriotza-tasa ohikoa baino altuagoa bihurtzen da. Umeak normalean baino pisu gutxiagorekin jaio daitezke. Erditze goiztiarra izateko hainbat aukera ere badaude, eta beste zenbait arazo gerta daitezke.
Ernalketa oztopa ditzaketen gaixotasunak
MOEk dioenaren arabera eta Merche Maiztegi ginekologoak ziurtatzen duen bezala, oso gazte edo oso nagusi haurdun geratzeak hainbat arazo edo gaixotasun ekar ditzake. Haurdun geratzeko adin ideala 25-35 urte bitartean dela esaten dute adituek.
Bomba
Bomba Italiako udalerri bat da. n kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Haurdunaldi
Obulutegi polikistikoen sindrome
Obulutegi polikistikoen sindrome hau hormonetan gertatzen den trastorno bat da, ugalketa adinean dauden emakumeetan gertatzen dena. Gaixotasun hau jasaten duten emakumeek oso hileko gutxi eta denbora luzean behin izaten dute. Likido multzo txiki asko sor daitezke obarioetan eta horrek obuluak askatzeko zailtasuna dakar. Gaixotasun honek, azkar eta asko argaltzeaz gain beste hainbat gaixotasun sor ditzake emakumean: diabetesa eta bihotzeko arazoak izan daitezkeenak.
Endometriosia
10 emakumetatik batek jasaten du endometriosia. Gaixotasun hau endometrioaren ehun zati bat umetokitik kanpo geratzen denean gertatzen da. Ondorioz, hileko askoz mingarriagoa da. Gainera, endometrioa handitzen da eta aldaketak sortzen ditu beste ehun eta organoetan.
Bomba
Mugakideak
Bombak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Haurdunaldi
Hantura pelbikoaren gaixotasuna
Hantura pelbikoaren gaixotasuna infekzio larri bat da, sexu-transmisiozko gaixotasunen bidez edo tratatu gabeko beste gaixotasun batzuen ondorioz agertzen dena. Min kronikoak eta antzutasuna sor ditzake.
Haurdunaldi ektopikoa
Haurdunaldi ektopiko edo lekuz kanpoko habiratze batean, ernaldutako obulu bati gorputzeko zati bat eransten zaio, umetoki-tronpari gehienbat. Gertakizun hau obario edo sabeleko beste leku batean ere gerta daiteke.
Oligospermia
Espermatozoide kopuru baxuari oligospermia deitzen zaio. Espermatozoideen gabezia osoari azoospermia deritzo. 15 milioi espermatozoide baino gutxiago baldin baditu semeneko milimetro batean, ez-ohikoa da. Sexu harremanak edukitzeko zailtasunak eragin ditzake.
Erditze naturala
Haurdunaldi naturalean, umea amaren bagina gurutzatuz jaiotzen da, teknologia gutxik edo ezerk ez lagundua. Ospitale gehienetan, baginako haurdunaldia izaten da ohikoena, bere bizkarraren gainean etzanda dagoela eta hankak alboetan irekita, gehienetan medikuari lana errazteko. Hala ere, badira hainbat kasu erditze naturaletan; adibidez, makurtuta jartzea grabitatearen laguntzaz umea errazago irten dadin.
Baginako erditze instrumentala
Kasu honetan, baginako erditzea instrumentu berezi batzuen laguntzarekin gertatzen da, “Vacuum edo Forceps” izan daitezkeenak. Hauek, umearen buruan indarra egiten dute baginatik errazago irten dadin, teknika hau erditze zailetan erabiltzen da maiz.
Zesarea
Herrialde garatuetan gehienbat, biztanleriaren haurdun dauden emakumeen %20ak zesarea bidez erditzen du. Abdomenean egiten den kirurgia baten bidez egiten da. Zesarea denak ez dira medikuak esandako arriskuarengatik gertatzen, askotan amaren eskaeraz egiten dira, ez baitu umea baginatik jaiotzerik nahi.
Erditze seinaleak
Erditze data baino aste batzuk lehenago abdomena pelbis eraino jaisten da. Prozesu honen bitartez, umea umetokitik ondo atera ahal izateko mugitu eta prestatu egiten da. Bularrak handitzen dira, eta lehen esnea irteten da, umearentzat aberasgarria izan daitekeena. Kontrakzioak gertatzen dira, eta normalean tarte irregularretan izaten dira. 30 segundo baino gutxiago irauten dute, eta egun osoan zehar 3-4 izaten dira.
Umetokia babesten duen mukosa tapoia jausten denean, marroi-arrosa kolorea duen gelatinazko jariaketa isuriko da umetokitik. Osorik edo pixkanaka atera daiteke, beti kasuen arabera. Erditzeko momentua iristen denean, emakume batzuek beherakoa izan ohi dute; hormonak lasaitzean eta umetokiari presioa egitean gertatzen da.
Normala da gernua egiteko gogo handia izatea, umea irteteko posizioan jartzen denean, maskurian presio handia egiten duelako. Ospitalera joateko beharra izaten da alde batetik, urak botatzen hastean eta, bestetik, 5 minuturo minutu bateko iraupena duten uzkurdurak jasatean.
Erditze-faseak
Erditzean lau fase bereizten dira: erditze-aurrea, dilatazioa, fetu-kanporaketa eta karen-egozpena.
Erditze-aurrea ez dago zehaztuta, baina sintoma eta seinale jakin hauekin batera hasten da: umetokia uzkurtzea, muki-zipotza kanporatzea eta pelbiseko mina agertzea. Hasten denetik amaitzen den arte bi aste iraun dezake erditze-aurreak; umetokiaren dilatazioarekin bukatzen da.
Dilatazioan, umetoki-lepoa laburtuz eta zabalduz doa. Fase hau hastean, umetoki-lepoko uzkurdurak agertzen dira, 3-15 minutuan behin eta 30 segundoko iraupenarekin. Denborak aurrera egin ahala intentsitatea areagotzen da. Fasearen iraupena ezberdina da emakumearen arabera, eta dilatazioa osoa gauzatzen denean amaitzen da (gutxi gorabehera 10 cm-ra heltzean).
Azkenik, karen-egozpena deritzon fasean, plazenta, zilbor-hestea eta mintzak kanporatzen dira. Normalean, 5 minutu eta 30 minutu artean irauten du.
Ama erditzetik guztiz bizkortzen ez den arte, "ama-berri" dagoela esaten da. Erditzea bukatutzat ematen da emakumea erabat suspertu denean.
Abortua
Abortatzeko eskubidea legezkoa da munduko 117 herrialdetan. Euskal Herrian ere legezkoa da, 12. astera arte, eta 22. astera, osasun arazoak agertzen badira.
Bigarren Italo-Etiopiar Gerra
Bigarren Italo-Etiopiar Gerra, Bigarren Italo-Abisiniar Gerra izenarekin ere ezaguna, 1935eko urriaren 3tik 1936ra artean jazotako gerra koloniala izan zen. Italiar erresuma eta Etiopiako Inperioak borrokatu zuten guda honetan. Etiopiak gerra galdu zuen eta ostean, Italiak berau anexionatu eta militarki okupatu zuen. Guda hau
Italiarren garaipenak Benito Mussoliniren eta Alderdi Nazional Faxista ospearen goienarekin egin zuen bat, bai etxean eta atzerrian. Etiopia, Eritrea eta Italiar Somaliarekin batera, Ekialdeko Afrika Italiarra osatzera pasa zen, 1941n, Bigarren Mundu Gerran, Ekialdeko Afrikako Kanpainan indar aliatuek okupazioari amaiera eman zioten arte.
Haurdunaldi
Abortua
Haurdunaldien %20k abortu bat jasatea ohikoa da. Lehenengo 23 asteetan haurdunaldian egin daitekeen etenaldia da, eta edozein emakumek jasan dezake. Alegia, emakume kopuruari dagokionez, erdiak baino gehiagok edukitzen du haurdunaldian zehar, nahiz eta gehienetan ez konturatu. Badira hainbat arrazoi haurdunaldi bat aurrera ez eraman ahal izateko, adibidez, ezarpen akatsa, emakumeak izan ditzakeen progesterona nibel baxuak, eta anomalia genetikoak. Fetua garatuago dagoenean sei emakumetik batek jasaten du abortu bat eta ehunetik bakarrak hiru abortu baino gehiago. Abortua izateko probabilitatea hainbat faktoreek areagotzen dute; adibidez, 35 urte baino gehiago izateak, tabakoak, drogak eta alkoholaren kontsumoak.
Borrello
Borrello Italiako udalerri bat da. n kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Borrellok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Apogon campbelli
Apogon campbelli Apogon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apogonidae familian.
Vielle-Louron
Vielle-Louron Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vielle-Louron udalerrian erroldatutako biztanleak 72 ziren. Familiak 32 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 71 etxebizitza zeuden, 32 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 34 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 63 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 32 etxebizitza nagusietatik 20 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 7 etxek hiru zituzten, 5 etxek lau zituzten eta 18 etxek bost zituzten. 22 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 16 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 14 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 46 ziren, horien artean 37 aktiboak ziren eta 9 inaktiboak ziren. 37 pertsona aktiboetatik 31 lanean zeuden (17 gizon eta 14 emakume) eta 6 langabezian zeuden (6 emakume eta 6 emakume). 9 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 3 administrazio publikoko enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
2000. urtean Vielle-Louron udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mate (landarea)
Mate (yerba mate, ahoskatua; erva-mate  ahoskatua; ka'a; Ilex paraguariensis) Aquifoliaceae familiako zuhaitza da.
Oso ezaguna da bertatik matea, chimarrão, tererea eta beste edari batzuk ateratzen dituztelako Hego Amerikan. Europarrak agertu baino lehen guaraniek eta tupiek ustiatzen zuten.
FAOren arabera, Brasil ekoizlerik handiena da (434.727 tona, %53a), Argentina bigarrena (300.000 tona, %37a) eta Paraguai hirugarrena (76.663 tona, %10a).
Cosmetra
Cosmetra Tortricidae familiako sits genero bat da. Bere espezie tipoa Cosmetra anthophaga da.
David Pérez Sañudo
David Pérez Sañudo (Bilbo, 1987ko apirilaren 12a- ) bizkaitar gidoilari eta zinemagilea da. ETB 1eko Alardea telesailean lan egin du. 2020an Ane bere opera prima estreinatu zuen.
Jiangmen
Jiangmen (txinera sinplifikatuz: 江门, pinyineraz: Jiāngmén Shì) Txinako Guangdong probintziako prefektura mailako hiria da, Perla ibaiaren deltako gune metropolitarraren mendebaldean. Hiriak 3.740.000 biztanle eta 920 kilometro koadroko azalera dauka.
Inguru naturala eta kokapena
Prefektura mailako Jiangmen hiriaren mugakideak honakoak dira: Yunfu ipar-mendebaldean, Foshan ipar-ekialdean, Yangjiang mendebaldean, Zhongshan ekialdean, eta Zhuhai hego-ekialdean.
Banaketa administratiboa
Hirigunea osatzen duten barrutiak honakoak dira
Hirigunearen inguruko herriak honakoak dira:
St. Helens (Oregon)
St. Helens Oregongo hiri bat da. Columbia konderrian kokatua dago. 2010ean 12,883 biztanle zituen, 11.73 kilometro koadrotan banatuta.
Wankel motor
Wankel motorra barne-errekuntzako motor mota bat da, Felix Wankelek asmatua. Aldizkako pistoiak erabili beharrean errotore batzuk erabiltzen ditu.
Wankelek motor birakari hau 1924an asmatu zuen, baina patentea 1929an lortu zuen. 40ko hamarkadan diseinua hobetzeaz arduratu zen. 50eko eta 60ko hamarkadetan esfortzu handiak egin ziren Wankel motor birakaria hedatzeko. Bereziki interesgarriak dira modu leun eta isilean funtzionatzen dutelako eta matxura gutxi dituztelako, diseinuaren soiltasunari esker.
Funtzionamendua
Wankel motorrak barne errekuntzako motorraren lau aldiak garatzen ditu: sarrera, konpresioa, espantsioa eta ihesa.
Errotorearen bira bakoitzeko hiru ziklo oso gertatuko dira. Ondorioz, esan liteke Wankel motorrak hiru zilindroko eztanda motor batek bezala funtzionatzen duela.
Piroxferroita
Piroxferroita silikato motako minerala da.
Wankel motor
Abantailak eta desabantailak
Biraketa-mugimendua pistoitik edo errotoretik eskuratzen da zuzenean, eta horixe da, hain zuzen ere, motor honen ezaugarri nagusia. Pistoia triangeluarra da, eta bere hiru ganbera erradialetan ondoz ondo sortutako errekuntzak bultzatuta egiten du bira.
Piroxferroita
Ezaugarriak
Piroxferroita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 - 5,5 da.
Wankel motor
Abantailak eta desabantailak
Errotorearen bira batean sarrerako, konpresioko, espantsioko eta iheseko prozesuak burutzen dira, errotorearen hiru aldeetako bakoitzean. Hiru zilindroko lau aldiko motorraren antzera jarduten du, baina motor birakarian hiru leherketa sortzen dira bira bakoitzean.
Atzera-aurrerako pistoiko motorrean mugimendu lerrozuzena lortzen da joan-etorrian, eta mugimendu hori, gero, biraketa bihurtzen da biela eta biraderaren mekanismoari esker.
2273 Yarilo
2273 Yarilo asteroide baten izena da. martxoaren 6an aurkitu zuen L. I. Chernykh-ek Nauchnij Behatokitik.
Wankel motor
Abantailak eta desabantailak
Pistoiaren atzera-aurrerako mugimenduaren bidez sortutako indarrek higadura irregularrak eta desorekak eragiten dituzte, eta horiek, era berean, bibrazioak sortzen dituzte motorrean, Motor birakariak, aldiz, abantaila nabarmenak ditu eremu horretan; izan ere, leunago dihardu, eta, horregatik, bira-kopuru handiagoa lor dezake.
2273 Yarilo
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1975 EV izena zeraman.
Wankel motor
Abantailak eta desabantailak
Errotorearen biraketak kontrolatutako leihoen bidez gauzatzen dira sarrerako eta iheseko prozesuak; ez da banaketa-sistemarik erabiltzen, beraz. Motor birakaria mekanikoki soil-soila da, eta pieza gutxi batzuk besterik ez ditu mugimenduan edukitzen.
Abraham Cowley
Abraham Cowley (Londres, 1618 - Chertsey, Surrey, 1667ko uztailaren 28a) ingeles olerkaria izan zen. Umetan hasi zen idazten (Poetical Blossoms, 1633, Lore poetikoak). Puritanoak nagusitu ondoren (1651), Frantziara jo zuen, eta obra erotikoa eta oparoagoa idatzi zuen Parisen. 1654 aldera, Pindaric Odes (Odak Pindaroren modura) poemak idatzi, eta arrakasta handia lortu zuen. Antzerki-lanak ere egin zituen. Autobiografia interesgarri bat idatzi zuen: My Self (1656, Ni neu).
2273 Yarilo
Orbitaren ezaugarriak
2273 Yarilo asteroidearen orbitak batezbeste 2,451 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,045 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,857 distantziara. Eszentrikotasuna 0,166 da, eta makurdura orbitala 0,39ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 13.4 da.
Wankel motor
Historia
Felix Wankel alemaniarrak, 1957an, pistoi birakariko motorra probatu zuen arrakasta handiz, eta asmatzailearen deitura eman zioten; hau da, Wankel motorra.
Motor birakariak 1588tik proposatu ziren, baina hirurehun urte gehiago itxaron behar izan zen haietako bat eraiki ahal izateko. Lehenengo, Otto zikloko motorra garatu zen 1876an, eta automobila asmatu zen 1896an.
1759an, James Watt-ek pistoi birakariak zituen lurrunezko motor bat fabrikatu zuen, 1903an Juan Cooleyk Wankel tipoko motor bat egin zuen, eta 1908an Umplebyk barne errekuntzari aplikatu zion. Ez zen inoiz burutu.
1936an Felix Wankelek patente bat eskuratu zuen bere motor birakariarentzat. 1959an N.S.U izeneko fabrika alemaniarrak Felix Wankel ingeniariak asmaturiko motorra egoera esperimental batera iritsi zen.
Motor horretan enpresa garrantzitsuek lan egin dute: Curtiss-Wright, Estatu Batuetan; Alemanian, Mercedes Benz; Fitchels-Sans eta Japonen Toyo-Kogyo. Gainera, Perkins, Rolls-Royce, Fiat, Renault, Citroën eta Volkswagen modu batera edo bestera interesatu ziren.
Zailtasun asko izan ditu, baina oraindik problema batzuk edukitzen jarraitzen du.
Hezkuntza
Hezkuntza ezagutzak, baloreak, ohiturak, pertsonen sozializazioa eta jokatzeko moduak transmititzen dituen bi norabideetako gizarte-prozesua eta horren emaitza da. Hezkuntza sozializazio eta kontzientziazio kultural, moral eta konduktualaren prozesu bezala ere uler daiteke. Horrela, belaunaldi berrietako gizabanakoek aurreko belaunaldikoen ikuspuntuak, jokamoldeak eta ezagutzak ikasi edo bereganatzen dituzte, horiek une historikora edo kulturalera egokituz. Hezkuntza sistema, biztanlea hezitzea ahalbidetzen duen hainbat osagairekin osatutako egitura da. Eskola k, unibertsitate ak, biblioteka k, irakasle ak, besteak beste, sistema honen parte dira.
Helburuak
Gaur egungo hezkuntzaren helburua honako hauek dira:
Kudeaketa
Estatua da  hezkuntza sistema ren gestio eta erregulazioaren  erantzule. Hezkuntza Ministerio aren edo antzeko organismoen bitartez, gobernatzaile ak, lurralde bakoitzeko hezkuntzaren garapenerako oinarriak finkatzen dituzte. Modu honetan ikasketa programak zehaztuko dira eta oinarrizko hezkuntzako praktikak finkatuko dira, besteak beste.
Hezuntza sisteman, Estatua ez da bakarrik aritzen. Estatu mailan kudeatzen diren instituzioak existitzen dira (hezkuntza publiko moduan ezagutzen dena). Baina hezkuntza zerbitzua eskaintzen duten eta korrituak bilatzen duten sektore pribatuak ere badaude. Hezkuntza sisteman,  eskola publikoak eta eskola pribatuak, unibertsitate publikoak eta unibertsitate pribatuak eta abar elkarbizitzen dira.
Hezkuntzarako sarbidea giza eskubideen parte denez, Estatuak, pertsona guztiek parte hartzen dutela bermatu behar du. Herritar guztiek derrigorrezko hezkuntza osatzeko, hezitzeko eta gizarte an egoki moldatzeko eskabide superiorretarako aukera izan behar dute.
Březová (Opava barrutia)
Březová Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.373 biztanle ditu eta 38,86 kilometro koadroko azalera. Opava barrutian dago.
Hezkuntza
Hezkuntzaren oinarriak
Hezkuntza, lau oinarrizko ikasketetan egituratzen da (Jacques Delors):
Březová (Opava barrutia)
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1543 urtean egin zen.
Hezkuntza
Hezkuntzaren oinarriak
- Ezagutzen ikasi: Ikasketa mota honek, garrantzi gehiago ematen dio materiaren erabilpenari, sailkatutako ezagupenei baino. Gizakion bizitzarako medio eta xede kontsideratu daiteke. Duintasunarekin bizitzeko, trebetasun profesionalak garatzeko eta besteekin komunikatzeko; pertsona bakoitzak inguruko munduan ulertzean oinarritzen da.
- Egiten ikasi: Ikasleak, hainbat interakzio eta taldean lan egitera trebatzen ditu. Honen helburua, beraien ingurunean modu positiboan eragitea da.
- Batera bizitzen ikasi: Besteekin kooperatzen eta bizitzen irakastean datza. Independentzia ezberdinak osatzeko, ulermena eta tolerantzia beharrezkoak dira.
-Izaten ikasi: Hezkuntzak pertsona bakoitzaren garapen globalean lagundu behar du.
Hezkuntza motak
Hiru hezkuntza mota daude: Formala, ez formala eta informala.
Hezkuntza formala
Hezkuntza formala ingurune egituratu batean antolatzen da, helburu zehatza izanik ikasleei irakastea. Gehienetan, hezkuntza formala eskola inguruan egiten da, hainbat ikasle hartzeko gaitasuna duten ikasgeletan, eta dagokion gaian kualifikatua eta graduatua den irakasle baten eskutik. Eskola sistema gehienak pentsatuak dira balio eta ideal batzuen inguruan; balio eta ideal horiek baldintzatzen dituzte sistema horren hezkuntza hautu guztiak. Hautu horiek dira curriculuma, antolaketa ereduak, ikasteko espazio fisikoen moldaketa, ikasle-irakasleen arteko elkartrukeak, ebaluazio metodoak, gelen tamaina, hezkuntza aktibitateak eta abar.
UNESCO-k hezkuntza moten nazioarteko sailkapena (ISCED) sortu zuen, hezkuntza sistemak konparatzeko asmoz. 1997an, zazpi irakaskuntza maila eta 25 sail zehaztu zituen. Gerora, sail horiek bereizi zituzten, beste proiektu bat sortzeko. Gaur egungo ISCED 2011 bertsioak bederatzi maila dauzka, eta ez zazpi. Hain zuzen, doktorego aurreko maila hiru mailatan zatitu zuten. Eta maila apalena zabaldu zuten, 3 urtetik beherako haurrentzako hezkuntza garapen programak ere kontuan hartzeko.
Haur hezkuntza
Haur hezkuntzaren helburua da haurren garapen goiztiarra laguntzea, eskolan parte hartzeari begira. Bi multzotan banatzen da. Batetik, 3 urtetik beherako haurrentzako hezkuntza dago, hala nola ISCED 01 maila. Horiek haurtzaindegiak dira.
Ama eskolak edo eskolaurreak izaten dira 3 urtetik 6 edo 7 urtera arteko umeentzat. Hori ISCED 02 maila da. Herrialde batzuetan 6 urtera arte irauten du eskola horrek, beste batzuetan 7 urtera arte. Adin tarte horretan, haurrek beren kideekin eta irakasleekin harreman erraza daukate. Ama eskola edo eskolaurre horiek eskola aurreko programak eskaintzen dizkiete 3 eta 5-7 urte bitarteko haurrei, alde fisiko, intelektual eta morala garatzeko.
Lehen hezkuntza
Lehen hezkuntza edo lehen maila (ISCED 1 maila) irakaskuntza formal eta egituratuaren lehen lau-zazpi urteetako fasea izaten da. Haurrei, letretako eta zenbakietako konpetentzia funtzionalak ematea du helburu, eta oinarri sendoa eskaini nahi du ezagutzen eta norbere garapenaren zein garapen sozialaren arlo gehienetan, bigarren hezkuntzarako bidea helburu.
Zenbait lekutan 5 urterekin, beste batzuetan 6 urterekin eta beste batzuetan 7rekin hasten dira lehen hezkuntzan. Hori aldakorra da herrialde batetik bestera, baina baita, kasu batzuetan, herrialde bereko leku batetik bestera ere.
2008an, mundu osoko 6 eta 12 urte bitarteko umeen %89 zegoen izena emanda lehen hezkuntzan, eta portzentai horrek gora egin du ordutik hona. UNESCO-ren “Hezkuntza guztientzat” programen baitan, herrialde gehienak engaiatu dira eskolatze unibertsala lortzera, eta beste hainbat herrialdetan derrigorrezkoa da.
Bigarren hezkuntza
Lehen eta bigarren hezkuntzaren arteko banaketa ez da denetan adin berean egiten, baina, gehienetan, 11-12 urteko adin tartean egiten da. Zenbait herrialdetan, bigarren hezkuntzak bi zati izaten ditu: middle school eta high school gisa izendatzen dira ingelesez; kolegioa eta lizeoa dira Ipar Euskal Herrian eta Frantzian; Bigarren Hezkuntza eta Batxilergoa Hego Euskal Herrian eta Espainian.
Hezkuntza eta instrukzioa
Instrukzioak edozein ezagutzari egiten dio erreferentzia. Pertsona batek edozein hezitzailerik gabe ikas dezake. Beste alde batetik, hezkuntzak, prezeptuak, ariketak eta pertsonen gaitasun intelektualen, kulturalen, fisikoen eta moralen adibideak garatzeko balio du.
Behin kontzeptuak zehaztuta, desberdintasunak agerikoak dira. Hezkuntzak gizabanakoaren pertsonalitate guztia barne hartzen du.
Esfortzua, ohitura eta metodoa izan dira mendeetan zehar norbait izatera iristeko bete beharreko zereginak (Montesquieu). Premisa hauetatik abiatuz, Locke bezalako pentsalari handiek argi zuten hezteko, ez dela irakurketan eta diktaketetan bakarrik oinarritu behar, baizik eta, behaketan eta errespetuan.
Heztea askatasunerako bidea bada, instrukzioa funtzio sozial bat betetzeko behar dugun irakaskuntzaren ezagutzan bihurtzen da.
Badirudi hezkuntza gaur egun, ikasleak ikasi behar duen edukietan oinarritzen dela, gerora begira demostratu ahal izateko, azterketa baten bidez dakiena nahiz eta memoriaz izan.
Hezkuntza prozesu ebolutibo eta konstantea da, non gizakiaren jokaera moldatzen du ezagutza eta esperientzien bidez. Honakoa, formal edo informala eta kontzientea edo inkontzientea izan daiteke.
Ebaluazioa
Ebaluazioa modu sistematiko eta objektiboan, pertinentzia, eraginkortasuna, efizientzia eta heziketa jardueraren inpaktua determinatzen duen prozesua da eta erabakiak zehaztu ahal izateko informazioaren bilketan datza. Honen ikuspuntutik, ebaluazioa ez da inoiz amaitzen, egiten den ekintza bakoitza ebaluatu behar baita. Era berean esan daiteke, ebaluazioa ikaskuntza esanguratsuan aldez aurretik helburuen betetze-maila ikertzera bultzatzen duen prozesua dela.
Ebaluazioak, jasotako ezaguerak neurtzea baimentzen du, eta jarritako aurreikuspenak betetzeko helburuarekin, ikasleek izandako aurrerapenen informazioa proportzionatzen du
Hezkuntza ebaluazioa, prozesu sistematiko eta bideratua da. Bertan, elementu multzo batek esku hartzen du: formazio profesionalaren entsegu edo praktika, proiektu integratzaile bat, eskola bateko antzerki emanaldia, ikasketa informatikoak, entsegu frogak, etab. Elementu hauek, subjektuak planteatutako helburuak ea betetzen dituen determinatzen du; horrela, bere jarreran aldaketa esanguratsuak izateko.
Ikasleak helburu bezala izateaz gain, kontuan hartzen ditu irakasle eta irakasle ez diren langileak, curriculum-a, baliabideak, planak, programak, proiektuak, estrategia metodologikoak eta helburu moduan, integralki ebaluatzea duten instituzioak.
Ebaluazioa, portaera eta errendimendu aldaketei bideratutako prozesu dinamiko, jarraia eta sistematiko bezala kontzeptualizatu daiteke. Horien bitartez, helburuen arabera egindako lorpenak egiaztatzen dira.
Definizio alternatiboa
Ebaluazioetarako hainbat sailkapen daude, baina aplikatzeko unean, hauek bereizten dira:
Historia
Hezkuntza hasi zen helduek gazteak entrenatzen zituztenean gizarterako ezagupen eta trebetasunekin. Gizartean tradizionalki, ahoz edo imitazioaren bitartez egin da transmisio hori. Istorioen narrazioak, ezagupenak, baloreak eta trebetasunak hurrengo belaunaldira pasatu zituzten. Munduan zehar, kulturek, beraien ezagupenak eta trebetasunak, imitazioaz gain, beste modu batzuetan erraz ikas zitezkeela zabaltzearekin, hezkuntza formala hasi zen garatzen.
Historiaurrea
Hezkuntza historiaurrean hasi zen, helduek umeei haien gizarterako beharrezkoak ziren konpetentziak irakatsi nahi zizkietelako. Alfabetatu aurreko gizarteetan, ikasketa hori ahoz eta imitazio bidez egiten zen. Narrazio horrekin jakintzak, balioak eta konpetentziak transmititu ziren belaunaldiz belaunaldi. Denborarekin, beren konpetentzietatik haragoko jakintzak eskuratu zituzten, eta ez zen gehiago nahikoa imitazio bidez ikastea. Horregatik, eskola formalak sortzen hasi ziren. Egiptoko Inperio Ertainean (K.a. 2500 - K.a. 1750) eskolak existitzen ziren.
Antzinaroan
Antzinaroaren hasieran, Indiako, Txinako, Egiptoko eta Hebrear kulturaren kontzepzio eta praktikak kokatu behar dira.
Europan
Antzinaron, Platonek Atenasko Akademia sortu zuen; hura zen Europako lehen goi mailako irakaskuntza erakundea. Egipton, Alexandria hiriak eman zion jarraipena Atenasko eskolari, K.a. 330ean. Garai hartan eraiki zuten Alexandriako liburutegi handia. Europako zibilizazioek, aldiz, alfabetatze eta antolaketa galera handia jasan zuen, Erromako Inperioa erori ondoren.
Txinan
Txinan, Konfuzio (K.a 551-479) izan zen herrialde hartan eragin handiena izan zuen antzinaroko filosofoa. Hark hezkuntzari buruz zuen ikuspegiak jarraitu du eragina izaten Txina, Japonia, Vietnam eta Koreako gizarteetan. Konfuzio ahalegindu zen buruzagi bat aurkitzen, bere gobernantza ereduaren idealak jarraituko zituena, baina ez zuen lortu. Hala ere, haren dizipuluek jarraitu zuten Ekialdeko Asian eragina izaten, Aro Modernora arte, Konfuzioren Analektak idatzi ondoren.
Hego Amerikan
Aztekek ere bazuten hezkuntzarako teoria garatu bat. Hitz bat bazeukaten horretarako, nahuatl hizkuntzan: tlacahuapahualiztli (“pertsona bat hezteko eta edukatzeko artea” edo “gizakiak indartzeko edo hezteko artea” . Haien arabera, hezkuntza era zabalean ulertzen zen: etxetik hasi, eskola formalean jarraitu eta komunitateko bizitzan indartzen zen zerbait zen. Historialarien arabera, haientzat, hezkuntza formala derrigorrezkoa zen guztientzat, hala nola klase sozial eta sexu-genero guztientzat . Hezkuntza praktika multzo konplexu baten bidez, garrantzia ematen zitzaion iraganeko esperientzia eta herentzia intelektuala hurrengo belaunaldiari helarazteari. Helburua zen norbanakoaren garapena eta komunitatean integratzea.
Europan
Erromako Inperioa erori ondoren, Eliza katolikoa izan zen Mendebaldeko Europako hezkuntzaren zabaltzaile bakarra. Elizak katedral-eskolak sortu zituen Erdi Aro hasieran, goi mailako hezkuntza zentro gisa. Horietako batzuk Erdi Aroko unibertsitate bihurtu ziren eta Europa modernoko unibertsitate askoren arbasoak izan ziren. Goi Erdi Aroan, Chartresko katedralak kudeatzen zuen Chartresko katedral-eskola, fama eta eragin handia zeukana.
Erdi Aroko Europa kristauko unibertsitate haiek oso ongi errotuta zeuden Mendebaldeko Europan. Ikerketarako askatasuna bultzatzen zuten, eta jakintsu eta filosofo andana bat sortu zuten, besteak beste Napoliko Unibertsitateko Tomas Akinokoa, Oxfordeko Unibertsitateko Robert Grosseteste eta Alberto Handia.
Boloniako Unibertsitatea 1088an eratu zuten, eta hura hartzen da gaur egun ere indarrean dagoen unibertsitate zaharrentzat.
Mandrevillars
Mandrevillars Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Mandrevillars udalerrian erroldatutako biztanleak 211 ziren. Familiak 75 ziren, horien artean 13 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 9 bakarrik bizi ziren emakumeak), 18 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 44 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Hezkuntza
Pizkundea
Pizkunde garaian, Europan, ikerketa zientifikoaren eta intelektualaren aro berri bat hasi zen. Halaber, greziar eta erromatar zibilizazio ohiak baloratzen ere hasi ziren. 1450ean, Johannes Gutenbergek inprimatzeko makina asmatu zuen. Horri esker, literatura lanak askoz azkarrago zabaldu ahal izan ziren. Inperioen aro europarraren garaian, Europako ideiak mundu osora zabaltzen hasi ziren, hezkuntza, filosofia, erlijioa, artea eta zientzien arloan. Misiolariek eta jakintsuek beste zibilizazio batzuetako jakintzak eta ezagutzak ere ekarri zituzten Europara, adibidez Txinatik itzuli ziren jesuitek. Jesuitek Europako jakintzak obrak (besteak beste Euklidesen Elementuak) itzuli zituzten txinerara, eta Konfuzioren pentsamenduak itzuli zituzten Europako publikoarentzat.
Mandrevillars
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Hezkuntza
Aro garaikidea
Hezkuntza garaikidean, Estatuak kontrolatutako gaur egungo hezkuntza sistema ordenatuak jaiotzen dira. Gaur egun, herrialde gehienetan, denbora osoko irakaskuntza derrigorrezkoa da haur guztientzat, adin batera arte. Derrigorrezko irakaskuntzaren hazkunde horregatik eta demografiaren hazkundearengatik, Unesco-ren kalkuluen arabera, hurrengo 30 urteetan hezkuntza formala jasoko duten pertsonak gehiago izango dira orain arte jaso duten guztiak baino.
Mandrevillars
Etxebizitza
2007an 86 etxebizitza zeuden, 77 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 74 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 77 etxebizitza nagusietatik 65 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 3 etxek hiru zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 60 etxek bost zituzten. 70 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 26 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 47 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Hezkuntza
Euskal Herriko hezkuntzaren historia
Zalantzarik gabe Euskal Herriko Unibertsitatearen sorrerak eta garapenak zuzenean eragin dute Euskal Herriko hezkuntzaren historiaren ikerketa bilakaeran (baita euskaraz burutu izan den ekoizpen historiografikoan), hain zuzen Pedagogiako ikasketen bultzadaz eta, bereziki, Euskal Herriko hezkuntzaren historiari buruz eskaini izan diren doktorego ikastaro eta doktorego tesien eraginez. Dena den, Euskal Herriko hezkuntzaren historiak baditu ezaugarri orokor batzuk.
Mandrevillars
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Hezkuntza
Euskal Herria
Hezkuntza Euskal Herrian nolakoa den ikusteko, Euskal Herrian bi hezkuntza sistema oso bestelakoak daudela jakin behar da, Espainia eta Frantziakoa. Espainiako estatuaren legedi pean dauden Hego Euskal Herriko Euskal Autonomia Erkidegoak eta Nafarroako Gobernuak hezkuntzaren gainean arauak sortzeko eskumena dute. Bertan euskarak ofizialtasun estatusa dauka EAE osoan eta Nafarroako iparraldeko zenbait lurraldetan. Ipar Euskal Herrian, ordea, Frantziako estatuak ez ditu hezkuntza eskuduntzak bertako erakunde politikoekin partekatzen, eta frantsesa da hizkuntza ofizial bakarra.
Mandrevillars
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 139 ziren, horien artean 108 aktiboak ziren eta 31 inaktiboak ziren. 108 pertsona aktiboetatik 103 lanean zeuden (54 gizon eta 49 emakume) eta 4 langabezian zeuden (2 gizon eta 2 emakume). 31 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Hezkuntza
Euskal Herria
Euskal Herriko hegoaldean, ikasleek ibilbide hau daukate:
Mandrevillars
Diru sarrerak
2009an Mandrevillars udalerrian 81 unitate fiskal zeuden, 222 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.462 euro zen.
Hezkuntza
Espainia
Espainiako hezkuntza sistema, bost hezkuntza mailatan osatzen da:
Mandrevillars
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren eta 3 administrazio publikoko enpresak ziren.
Hezkuntza
Frantzia
Frantziako hezkuntza sistemak bost maila dauzka: Irakaskuntza publikoan eskolatzen da ikasleen % 80a.
Mandrevillars
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 1 iturgina.
Hezkuntza
Frantzia
Estatuak erakunde pribatuen zati bat finantzatzen du itunen eta hitzarmenen bidez.
Amerikako Estatu Batuak
AEBko hezkuntza sistema, gehienetan, publikoa da; gobernuaren hiru mailen kontrolpean: federala, estatala eta tokikoa. Eskola garaiak hamabi urte irauten du. Haur Hezkuntza derrigorrezkoa da, baina haurtzaindegiko lehen urtea ez. Lehen Hezkuntzaren iraupena 6 urtetakoa da, eta beste hainbestekoa da Bigarren Hezkuntzaren iraupena ere.
Mandrevillars
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hezkuntza
Amerikako Estatu Batuak
Klaseak irailean hasten dira, eta ikasturteak bi seihileko izaten du: irailetik abendura lehena, eta urtarriletik ekainera bigarrena. Bigarren Hezkuntzako ikasleek, lau edo bost irakasgai dituzte, eta klaseen iraupena ordu batekoa edo bi ordukoa izan daiteke.
Eskolak eskolaz kanpoko jarduerak ere eskaintzen ditu: banda, orkestra, korua, dantza, klubak, kirolak, antzerkia, batzarrak eta abar.
Batxilergoa bukatu ondoren, goi mailako eskoletara joaten dira. Unibertsitatea ordainpekoa da. Askok maileguak egin behar izaten dituzte ikasketak ordaintzeko. Ikasle onei bekak ematen dizkiete.
Gur aintzira
Gur (ingelesez Lough Gur eta irlanderaz Loch Gair) Irlandako mendebaldean dagoen Limerickeko konderriko aintzira txikia da. Knockadoon muinoaren inguruan perra itxura hartzen du.
Hezkuntza
Finlandia
Bere ikasleak oso ongi formatuta egotea lortzen dituen hezkuntza sistema ospetsuenetakoa, munduan osoarentzat erreferentzia dena, Finlandia da. PISA txostenetan urtetan atera dituen emaitza onei esker, besteak beste.
Gur aintzira
Historia
K.a. 3000 urte inguruko hainbat monumentu megalitiko daude inguruan, besteak beste aipatzekoak dira Irlandako harrespil handiena, Grange harrespila, eta trikuharri bat. Kastro bat ere badago Knockadoon muinoan lakuari begira.
Hezkuntza
Finlandia
Hurrengo oinarri hauek dauzka:
Gur aintzira
Historia
Erdi Aroko bi gaztelu ere badaude, alde batetik Bourchier's Castle dorretxea eta bestetikBlack Castle gaztelu anglo-normandiarraren aztarnak.
Hezkuntza
Hego Korea
Finlandiako hezkuntza sistemaren ifrentzu bezala Hego Koreako hezkuntza sistema aurkezten da. Hego Korean ere oso emaitza onak atera izan dituzte urtetan PISA txostenetan. Hezkuntza sistema, ordea, Finlandiakoarekin konparatuta, oso bestelakoa da.
Koreako ikasleek denbora luze-luzea ematen dute jarduera akademikoekin. Eskola ordutegi luzea dute eta ikasle gehienek, berez nahiko luzea den ordutegi hori oraindik ere gehiago luzatzen dute akademia pribatuetan, etxeko lanak behar bezala egiteko, azterketak prestatzeko, etab.
Lehiakortasun handiko sistema dela esaten da, lehia handia egoten da ikastetxe eta unibertsitate ustez onenetan sartzeko, eta ikasleek, batez ere ziklo amaieretan, estres maila handia jasan behar izaten dute.
Aitzindari (argipena)
Aitzindari hitzak adiera zenbait ditu: