cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Le Freney-d'Oisans
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 195 ziren, horien artean 159 aktiboak ziren eta 36 inaktiboak ziren. 159 pertsona aktiboetatik 154 lanean zeuden (85 gizon eta 69 emakume) eta 5 langabezian zeuden (2 gizon eta 3 emakume). 36 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Le Freney-d'Oisans udalerrian 94 unitate fiskal zeuden, 229,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.032 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 7 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Norvegiarren zubia (Tolosa)
Norvegiarren zubia edota Mustad zubia, Gipuzkoako Tolosa udalerrian dagoen oinzubi bat da, Oria ibaia zeharkatzen du.
Izena, 1906an antzinako zubia norvegiarrek eraiki zutelako darama. Norvegiar kolonia hau Tolosan XX. mendearen hasieran bizitzen jarri eta metalurgia lantegi bat sortu zuten, gainera Euskal Herrian iraupen-eskiaren kirola ere lehenbizikoz sartu zuten.
1983ko uholdeek asko kaltetu zutenez erakutsia izan zen.
2009an hormigoi armatuzko egitura duen oinzubia eraiki zen. Asmatu enpresako Jon Izagirre, Pablo Lobera eta Pedro Idorretak diseinatu zuten, eta 476.094 eurotako aurrekostua izan zuen.
La Carrerako geltokia
La Carrera Asturiasko Printzerriko tren geltoki bat da, Siero udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Basandia
Basandia Tafallaldeko Uxue udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Erdialdea eskualdean.
XVI. mendean jada despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Uxueko Udalara pasa ziren.
Bertako biztanleak basanditarrak ziren.
Izena
Basandia toponimoa beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Historia
Hori da, hain zuzen ere, historiaurreko garaiaren eta Goi Erdi Aroaren artean Uxue mendilerroan zeuden herrixketako bat. VIII. eta IX. mendeen artean, Uxueko gotorlekua sortu zenean, bertako bizilagun asko hiribildu berrira aldatu ziren, batez ere defentsa-arrazoiengatik, musulmanekiko muga eremu lauan baitzegoen. Erdi Aroan zehar, populazioa eta erakargarritasuna galduz joan zen, Uxueren alde, eta, horren ondorioz, 1534. urterako jenderik gabe geratu zen.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Skama la Rede
Historia
Taldearen izena Asturiasko arrantzaleek erabiltzen duten "Escama la rede" (beste arrantzale baten saretik arrainak ostu) esamoldetik dator.
2006an, Premiu al Meyor Cantar n'Asturianu d'Asturies.com, Asturies.com-eko Asturierazko Abestirik Onenaren saria, irabazi zuten.
Diskografia
Maqueta, 2004
LP, L'Aguañaz, 2005
LP, L'Aguañaz, 2010
Gujarat
Gujarat (ગુજરાત ) India mendebaldeko estatua da.
Historia
Historikoki, estatuko iparraldea Anarta, Kathiawad penintsula "Saurastra" eta hegoaldea "Lata" zituzten izenak. Gujaratek ere Pratichya eta Varuna izenak izan ditu.
Mohandas Gandhi edo Sardar Vallabhbhai Patel bezalako Indiako independentziaren aldeko mugimenduaren buruzagiak Gujaratekoak ziren. Era berean, Pakistango lehendabiziko Gobernadore Orokorra zen Mohammed Ali Jinnahren aita ere bertakoa zen. Gujaraten ere mugimenduko zenbait herri matxinada ospetsuen hasiera izan zen, tartean Kheda, Bardoli eta Borsadko satyagrahak edo Gatzaren martxa famatua.
Wolfram Research
Wolfram Research software konpainia bat da, Stephen Wolfram matematikariak sortua, Mathematica sinbolo-kalkuluko programaren egilea. Wolfram Research enpresa Wolfram taldean garatu zen. Taldea lau enpresek osatzen dute: Wolfram Research Inc., Wolfram Media Inc., Wolfram Research Europe Ltd. Britainia Handian eta Wolfram Research Asia Ltd. Japonian. Enpresak honela laburbiltzen du bere heburua: "Pushing the Envelope of Technical Computing" ("Informatika teknikoaren mugak bultzatuz"). Bere produktu nagusiak, Mathematica-k, jadanik hainbat bertsio ditu, eta oso ezaguna da programazio teknikoaren inguruan.
Broxton (Georgia)
Broxton  Georgiako estatuko hiri bat da. Laurens konderrian kokatua dago. 2010ean 1,189 biztanle zituen, 8.39 kilometro koadrotan banatuta.
NGC 3176
NGC 3176 galaxia bat da, Hydra konstelazioan. Ormond Stoneek aurkitu zuen n.
Saint-Just (Cher)
Saint-Just Frantziako udalerri bat da, Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Just udalerrian erroldatutako biztanleak 586 ziren. Familiak 229 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (22 bakarrik bizi ziren gizonak eta 22 bakarrik bizi ziren emakumeak), 99 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 73 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 13 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 262 etxebizitza zeuden, 240 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 247 etxeak ziren eta 15 apartamentuak ziren. 240 etxebizitza nagusietatik 177 bere jabearen bizilekua ziren, 57 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 32 etxek hiru zituzten, 71 etxek lau zituzten eta 130 etxek bost zituzten. 185 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 71 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 155 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 404 ziren, horien artean 297 aktiboak ziren eta 107 inaktiboak ziren. 297 pertsona aktiboetatik 270 lanean zeuden (147 gizon eta 123 emakume) eta 27 langabezian zeuden (9 gizon eta 18 emakume). 107 pertsona inaktiboetatik 40 erretiraturik zeuden, 30 ikasten zeuden eta 37 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Just udalerrian 245 unitate fiskal zeuden, 615 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.044 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 3 zurginak, 2 iturginak, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2000. urtean Saint-Just udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.204 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
La Barge (Wyoming)
La Barge Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Lincoln konderrian dago, Wyoming estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Paroedura vazimba
Paroedura vazimba Paroedura generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Padergnone
Padergnone Italiako udalerri bat da. Trentoko probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Góra Świętej Małgorzaty udalerria
Góra Świętej Małgorzaty Poloniako Lodzeko voivoderriko landa-udalerri bat da, Łęczyca barrutian kokatuta. 90,26 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4412 biztanle zituen.
Liopropoma randalli
Liopropoma randalli Liopropoma generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
Ialtris
Ialtris Dipsadidae familiako narrasti genero bat da. Hispaniola uhartean bizi dira.
Bouclans
Bouclans Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bouclans udalerrian erroldatutako biztanleak 953 ziren. Familiak 360 ziren, horien artean 75 pertsona bakarrekoak ziren (51 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 107 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 158 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 399 etxebizitza zeuden, 361 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 29 hutsik zeuden. 340 etxeak ziren eta 58 apartamentuak ziren. 361 etxebizitza nagusietatik 267 bere jabearen bizilekua ziren, 80 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 9 etxek bi zituzten, 33 etxek hiru zituzten, 78 etxek lau zituzten eta 240 etxek bost zituzten. 315 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 146 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 191 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 608 ziren, horien artean 473 aktiboak ziren eta 135 inaktiboak ziren. 473 pertsona aktiboetatik 452 lanean zeuden (241 gizon eta 211 emakume) eta 21 langabezian zeuden (12 gizon eta 9 emakume). 135 pertsona inaktiboetatik 41 erretiraturik zeuden, 60 ikasten zeuden eta 34 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 40 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 7 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 1 funeraria, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 igeltseroak, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 argiketaria eta 1 ile apaindegia.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
2000. urtean Bouclans udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 897 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
João Goulart
João Belchior Marques Goulart (São Borja, 1918ko martxoaren 1a - Mercedes, Corrientesko probintzia, Argentina, 1976ko abenduaren 6a) brasildar politikaria izan zen. Brasilgo 24. presidentea izan zen 1961etik 1964ra.
Lur-jabe aberatsen familia batean jaio zen. Zuzenbidean lizentziatu zen Porto Alegreko Unibertsitatean, baina ez zuen inoiz lan egin eta 1945ean politikan sartu zen.
1951n diputatu federal hautatu zuten eta Getulio Vargasek Lan ministro izendatu zuen 1953an. Presidenteordea izan zen Juscelino Kubitschek eta Jânio Quadros presidenteekin. 1961eko abuztuaren 21ean Quadrosek presidentetzari uko egin zion eta Goulart presidente bihurtu zen. 1964ko apirilaren 1ean militarrak estatu-kolpea izan ziren eta diktadura militarra ezarri zuten.
Goulart Brasilgo azken presidente ezkertiarra izan zen Lula da Silva boterera iritsi arte. Argentinan hil zen 1976an, eta pozoitu izanaren zantzuak daude.
Zedalion
Zedalion (grezieraz Κηδαλιων), mitologia grekoan, Lemnos irlan, Hefestoren sutegian lan egiten zuen laguntzailea zen.
Horreraino iritsi zen Orion erraldoia, Enopion itsutu egin zuela bere alaba bat bortxatzeagatik. Hefesto erraldoiaz gupida izan zuen eta Zedalion eman zion itsumutil bezala bere sorbaldan eserita. Zedalion ekialderantz gidatu zuen, han Heliosekin topo egin zuten, eguzkia, eta bere izpiekin sendatu egin zuen.
Talgar
Talgar (Талғар, Талгар) Almatyko probintziako udalerria da, Kazakhstan. Udalerria Almatytik 25 kilometrora dago, Iessikerako bidean eta Birliken ekialdean.
Imantodes
Imantodes Dipsadidae familiako narrasti genero bat da. Erdialdeko Amerikan eta Hego Amerikan bizi dira.
Lophotidae
Lophotidae arrain lampriformeen familia zabala da, mundu osoko ur tropikal eta azpitropikaletan bizi dena.
Genero eta espezieak
Familiak 4 espezie inguru ditu, 2 generotan banaturik:
Goraj udalerria
Goraj Poloniako Lublingo voivoderriko landa-udalerri bat da, Biłgoraj barrutian kokatuta. 67,87 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4180 biztanle zituen.
Los Corrosko geltokia
Los Corros Asturiasko Printzerriko tren geltoki bat da, Siero udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Gorlice
Gorlice Poloniako Polonia Txikiko voivoderriko hiri-udalerri bat da, Gorlice barrutian kokatuta. 23,53 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 27903 biztanle zituen.
Doc Rivers
Glenn Anton "Doc" Rivers (Chicago, 1961eko urriaren 13a) NBAko estatubatuar saskibaloi jokalari ohi bat da. Atlanta Hawks (1983-1991), Los Angeles Clippers (1991-1992), New York Knicks (1992-1993) eta San Antonio Spurs (1994-1996) taldeetan jokatu zuen.
Ondoren entrenatzaile gisa honako taldeetan jardun du: Orlando Magic (1999-2003), Boston Celtics (2004-2013) eta Los Angeles Clippers (2013-gaur egun).
NOFX
NOFX 1983. urtean Fat Mike (Mike Burkett), Erik Sandin eta Eric Melvinek sortu zuten punk-rock musika taldea da. Taldeak oihartzun handia hartu zuen 1994 urtean Punk in Drublic diskoarekin.
Talde independenteen artean arrakastatsuenetarikoa da; estudioko 11 disko, 15 EP, eta hainbat single kaleratu dituzte. Sei milioi disko saldu dituzte mundu osoan, eta irrati handietan eta MTV katean agertu gabe lortu dute hori; elkarrizketak medio independenteei bakarrik eskaintzen dizkiote.
Liopropoma rubre
Liopropoma rubre Liopropoma generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
Epiglotitis
Epiglotitisa laringearen glotisaren gaineko zatiaren eta, bereziki, epiglotisaren hantura da. Arnas gutxiagotasun progresiboa sortzen du, eta, prozesua hasi eta ordu gutxira, asfixiaraino ere irits daiteke. Gehienetan bakterio batek- Haemophilus influenzaek- eragiten du baina beste organismoek ere- Streptococcus pneumoniae, Neisseria meningitidis edo estafilokokoek- sor dezakete.
La Bolt (Hego Dakota)
La Bolt Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Grant konderrian kokatuta dago, Hego Dakota estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Umorista grafiko
Umorista grafikoa publizio desberdinetan (aldizkariak, egunkariak) biñetak, komiki bandak, marrazki umoristikoak, karikaturak argitaratzen dituen artista da. Gaur egun asko ere komikilariak dira baina ez beti. Umore mota hau askotan politikoa izaten da baina ez beti. Ohikoa da baita ere gaurkotasunaren adierazpen ironikoa izatea.
Euskal Herriko umorista grafikoak
Azken urtetan, Franco hil ondorengo prentsa-askatasunarekin, Euskal Herrian umorista grafiko asko sortu da. Hemen batzuk.
La Conner (Washington)
La Conner Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Skagit konderrian dago, Washington estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Palù del Fersina
Palù del Fersina Italiako udalerri bat da. Trentoko probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Palù del Fersinak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Daría Vilariño Pintos
Daría Vilariño Pintos (Santiago de Compostela, Pontevedra, Galizia, 1928ko urtarrilaren 26a - ib., 2020ko urriaren 15a) galiziar liburuzaina, irakaslea, eta Santiago de Compostelako Unibertsitateko Liburutegia zuzentzen lehen emakumea izan zen.
Biografia
1950. urtean Filosofia eta Letretan lizentziatu zen Santiagoko de Compostelako Unibertsitatean (USC). Zientzia psikologiko eta sozialetan aditua (psikologia, historia, soziologia, etab.) eta artxibo eta liburutegietan espezializatua da.
Lan ibilbidea
Lehen lana Santiagoko Liburutegi Publiko zaharrean egin zuen (Casas Reais kalean). 1957an Santiago de Compostelako Unibertsitate Liburutegian (BUSC) sartu zen. 1970ean zuzendariordea eta 1973an zuzendaria izan zen, 1993an erretiroa hartu zuen arte.
Bibliologia-eskolak eman zituen USCn. Eta Galiziako Liburutegien Lankidetzarako Kontseiluan, Kultura Sailean, USCren liburutegiko zuzendari gisa, eta Galiziako Cidade da Cultura Fundazioan aditu gisa aritu zen.
Haren helburuetako bat «unibertsitate-liburutegi» kontzeptua gauzatzea izan zen. Etorkizuneko liburuzainak prestatzeko eskola jarri zuen abian, eta horrek Galizian sektore hori profesionalizatzen lagundu zuen. Aktiboki hartu zuen parte Conpostelako Kulturaren Hiriaren sorreran.
Lana
Gutxienez sei argitalpen egin zituen. Hauexek dira aipagarrienak:
Bizitza pertsonala
Bere familiaren artxibo pertsonala, Vilariño Pintos, Galiziako Artxiboari eman zion. XIX. eta XX. mendeetan familiako kideen ondare eta lanbide izaerako dokumentuak biltzen ditu, besteak beste, Eduardo Vilariño Pintos nebarenak. 2015. urtean Cidade da Cultura elkarteak ''Memorias de familia. O fondo Vilariño Pintos no Arquivo de Galicia'' izeneko erakusketa antolatu zuen, Vilariñok utzitako dokumentu-ondarearekin.
Julgoldita-(Fe3+)
Julgoldita-(Fe^{3+}) silikato motako minerala da eta pumpellyita taldearen kidea da.
Nansenia iberica
Nansenia iberica Nansenia generoko animalia da. Arrainen barruko Microstomatidae familian sailkatzen da.
Julgoldita-(Fe3+)
Ezaugarriak
Julgoldita-(Fe^{3+}) silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 da.
Buchanan (Georgia)
Buchanan  Georgiako estatuko hiri bat da. Gordon konderrian kokatua dago. 2010ean 1,104 biztanle zituen, 3.84 kilometro koadrotan banatuta.
Arblada lo Baish
Arblada lo Baish Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Arblade-le-Bas udalerrian erroldatutako biztanleak 130 ziren. Familiak 45 ziren, horien artean 11 pertsona bakarrekoak ziren (11 bakarrik bizi ziren gizonak), 19 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 15 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Etxebizitza
2007an 60 etxebizitza zeuden, 48 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 59 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 48 etxebizitza nagusietatik 44 bere jabearen bizilekua ziren, 2 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 3 etxek hiru zituzten, 16 etxek lau zituzten eta 28 etxek bost zituzten. 32 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 14 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 29 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 76 ziren, horien artean 53 aktiboak ziren eta 23 inaktiboak ziren. 53 pertsona aktiboetatik 51 lanean zeuden (31 gizon eta 20 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 23 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2000. urtean Arblade-le-Bas udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 250 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Leptodeira
Leptodeira Dipsadidae familiako narrasti genero bat da. Hego Amerikatik Ameriketako Estatu Batuetara aurki daitezke.
Autobus geltoki
Autobus geltoki (edo autobus-terminal) bat hiri barruko edo hiriarteko autobusak geldi daitezkeen egitura da, bidaiariak igo eta jaitsi ditzaten. Autobus-geltoki bat autobus-geraleku bat baino handiagoa da; normalean, geralekuak lekutxo edo berinape bat besterik ez dira errepidean, non autobusak gelditzen diren. Askotan, ibilaldiaren lehen eta azken paradak autobus geltokiak dira; erdikoak, ordea, autobus-geraleku batean.
Autobus-geltokietan, plataformak autobus-linea finkoei esleituta egon daitezke, edo aldakorrak izan (noski, bidaiariei behin-behineko lekuak komunikatuz pantaila batean). Egia da azken horrek plataforma gutxiago behar dituela ondo funtzionatzeko, baina bidaiarientzat askoz erosoagoa da plataforma aldez aurretik ezagutzea, han itxaro dezaten edota presa izatekotan nora joateko jakin dezaten.
Estazio irisgarria
Geltokiak irisgarrik direla esan ahal izateko, ezintasunak duten pertsonek, hala nola gurpil-aurkiak dutenek, erraz mugitzeko aukera eta berehalako sarbidea izan behar dute. Hortaz, ez lukete sarbidea debekatzen edo mugatzen duten oztopo fisikorik izan, hala nola eskailerak igogailu barik edo maila txikiak beharrezkoak ez badira.
Autobus geltoki handienak
150 000 m2 dituen Chennai Mofussil Bus Terminala, Chennain (India), Asiako eraikitako autobus geltokirik handiena da.
Halere, eraikitzen ari den Coimbatoreko Bus Terminal Integratua (India), leku hori ken diezaioke, 249 400 m2-ko azalera izango du eta. Woodlands-eko Singapurreko autobus-geltokia munduko erabilienetako eta lanpetuenetakoa da. Egunero 400 000 bidaiarik erabiltzen dituzte bere 42 autobus-zerbitzuak. Bedok, Tampines eta Yishuneko autobus-geltokiak ere antzeko bidaiari-kopurua jasotzen dute egunero.
Europan, lurpeko autobus geltokirik handiena Helsinkiko Kamppi zentrua da, 2006an osatuta. Terminala 100 milioi euro kostatu zituen, eta 3 urte behar izan zituzten diseinatu eta eraikitzeko. Gaur egun, 25 000 m2 ditu, eta Finlandiako autobus-terminalik erabiliena da. 700 bus irtetzen dira geltokitik egunero, eta 170.000 bidaiari inguru garraiatzen ditu. Prestoneko (Lancashire, Ingalaterra) autobus-geltokia 1969an eraiki zen. 2014. urtean, esan zen neurketaren arabera, munduko autobus-geltokirik zabalena, Europako bigarren handiena, eta Europako luzeena zela. Goitik beherako aldaketa jaso zuen 2018an.
Ipar Amerikako autobus-terminalik handiena Manhattango (New York) Port Authority autobus-terminala da. Mendebaldeko hemisferioko handiena da terminala, eta munduko handiena trafiko kopuruaren arabera. 8 000 autobus eta 225 000 pertsona inguruk erabiltzen dute, batez beste; urtero, 65 milioi pertsona baino gehiagok igarotzen dute bere 223 ateren bat. Estatu Batuetako hirien arteko busak eskaintzen ditu gehienetan; halere, bidai internazionalak ditu, batez ere Kanadarakoak. Azken hauek Greyhound bus-enpresak kudeatzen ditu, nagusiki.
Hego hemisferioan, autobus-geltokirik handiena Tietéko autobus-terminala da, São Paulon (Brasil). Munduko bigarren lanpetuena da ere. Izan ere, aste-egunero 90 000 lagun inguru erabiltzen dute geltokiaren 89 plataformaren bat (72 irteeretarako eta 17 iristeretarako). 300 bus-lerro baino gehiago daude, eta Brasil eta Hego Amerikako 1000 hirira joan daiteke handik. Terminala alboan dagoen metro-geltoki batera ere konektatuta dago.
Henry (unitatea)
Henrya NUSeko unitate eratorria da. Induktantzia neurtzen du eta bere ikurra H da.
Anpere bat segundoko aldatzen den intentsitateak volt bateko autoinduktantzia sortzen duenean Henry bateko induktantzia dagoela esaten da.
Unitate baliokideak: Guzti hauek NUS neurrietan.
Izena Joseph Henry fisikari estatubatuarraren omenez jarri zen.
Randy Wittman
Randy Scott Wittman (Indianapolis, 1959ko urriaren 28a) NBAko estatubatuar saskibaloi jokalari ohi bat da. Atlanta Hawks (1983-1988), Sacramento Kings (1988-1989), Indiana Pacers (1989-1992) taldeetan jokatu zuen.
Gaur egun Washington Wizards taldearen entrenatzailea da.
2000ko Espainiako Itzulia
2000ko Espainiako Itzulia Itzuli Handi honen 55. edizioa izan zen. 2000ko abuztuak 26 eta irailak 17 artean ospatu zen, sarrerako bat eta 20 etapatan banatutako 2904 kilometroko ibilbidea eginez.
Aurreko edizioko garailea izan zen Jan Ullrich zen edizio hau irabazteko faboritoetako bat. Beste faborito batzuk Alex Zülle, Pável Tonkov eta Abraham Olano ziren. Espainiarren artean, Fernando Escartín, Ángel Casero eta Roberto Heras ziren faboritoetako batzuk.
Alabaina, Olanok lidertza kendu zion 9. etaparen ondoren, erlojupeko bat, non anoetarrak ahuldade zantzuak erakusten ari zen suitzarrari bi minutu baino gehiago atera zizkion, hurrengo mendiko etapetan minutu asko galtzea eragin zizkiotenak.
11. etapan, Andorran amaitu zena, Ángel Casero jarri zen lider, faboritoen artean hautaketa berri bat egin zen etapa bat.
13. etapan, Jan Ullrichek lasterketa utzi zuen sailkapenean 4. zihoanean. Ez zuen etapa hasi.
Roberto Herasek Ángel Caserori lidertza kendu zion Covadongako aintziretan amaitu zen etapan, edizio honetako etapa erabakigarria 16.a izan zen arren, Anglirun amaitu zena, non Gilberto Simonik irabazi zuen. Alabaina, onura gehien jaso zuena Roberto Heras izan zen, bere arerio guztiekiko abantaila handia lortu baitzuen sailkapen nagusian, bigarren sailkatua hiru minutu baino gehiagora utziz. Jada lasterketako garaile birtuala, Herasek, oraindik azkenaurreko etapa irabaziko zuen.
Azken etapako erlojupekoa gora-behera, non bejartarrak nahiko denbora galdu zuen, Herasen lidertza ez zen sekula arriskuan egon. Ángel Casero izan zen bigarren eta Pável Tonkov hirugarren.
Soinu banda
Edizio honetarako TVEk OBK taldearen El cielo no entiende aukeratu zuen soinu banda bezala.
Maskotak
T.I.A.ko Mortadelo eta Filemon izan ziren edizio honetako maskotak.
Arrankudiaga
Arrankudiaga-Zollo Bizkaiko hegoaldeko udalerri bat da, Nerbioi ibarra eskualdekoa eta Hego Uribe azpieskualdekoa. Arabako mugan dago. . urtean 0 biztanle zituen.
1968an Zolloko udalerriari anexionatu zitzaion.
Ingurune naturala
Mendebaldean Ganekogortako mendilerroa dauka. Arrankudiaga ohiko abiapuntua da Goikogane (702 m), Kamaraka (800 m) edo Mugarriluze (735 m) mendietara igotzeko.
Udalerri mugakideak
Mugakide ditu ipar-mendebaldean Alonsotegi, ipar-ekialdean Arrigorriaga, ekialdean Ugao, mendebaldean Laudio eta Okondo (Araba) eta hegoaldean Arakaldo.
Politika
2015eko maiatzaren 24ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz Itziar Duoandikoetxea González (EH Bildu) da Arrankudiagako alkatea, bigarren aldiz alkatetza berrituz. Garcíak alkatetza berritu zuen bere taldearen baiezko botoei esker, gehiengo osoaz.
Euskara
Herriko berezko euskalkia mendebaleko euskararen aldaera bat da, sartaldeko multzoan kokatzen den Nerbioi ibarreko euskara. Aipatzekoa da, era berean, Arrankudiagako bertso-eskola.
Gorlice landa-udalerria
Gorlice Poloniako Polonia Txikiko voivoderriko landa-udalerri bat da, Gorlice barrutian kokatuta. 102,85 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 17165 biztanle zituen.
Baye (Marne)
Baye Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Baye udalerrian erroldatutako biztanleak 377 ziren. Familiak 150 ziren, horien artean 54 pertsona bakarrekoak ziren (27 bakarrik bizi ziren gizonak eta 27 bakarrik bizi ziren emakumeak), 50 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 31 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 15 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 188 etxebizitza zeuden, 160 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 19 hutsik zeuden. 169 etxeak ziren eta 17 apartamentuak ziren. 160 etxebizitza nagusietatik 121 bere jabearen bizilekua ziren, 31 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 7 etxek bi gela zituzten, 25 etxek hiru zituzten, 44 etxek lau zituzten eta 84 etxek bost zituzten. 121 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 87 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 58 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 244 ziren, horien artean 162 aktiboak ziren eta 82 inaktiboak ziren. 162 pertsona aktiboetatik 151 lanean zeuden (84 gizon eta 67 emakume) eta 10 langabezian zeuden (4 gizon eta 6 emakume). 82 pertsona inaktiboetatik 30 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 43 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Baye udalerrian 165 unitate fiskal zeuden, 358 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.173 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa eta 1 argiketaria.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Baye udalerrian 45 nekazaritza-ustiategi zeuden, 814 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Juan Iruarrizaga Agirre
Juan Iruarrizaga Agirre (Igorre, Bizkaia, 1898 - Madril, Espainia, 1936ko azaroaren 22a) bizkaitar musikagilea izan zen, Luisen anaia.
Biografia
1915. urtean Andre Mariaren Bihotz Guztiz Garbiaren Seme Misiolarien Kongregazioan sartu zen. Hamar urte geroago, Parisa jo zuen Espainiako Misioaren elizako organo-jotzaile izateko. Bere anaia Luis hiltzean, hark Madrilgo Ama Birjinaren Santutegian utzitako organo-jotzaile postua hartu zuen Juanek, baita Tesoro Sacro Musical aldizkarikoaren zuzendaritza ere.
Bus Éireann
Bus Éireann (irlanderaz "Irlandar Busa" esan nahi du) Irlandako Errepublikako autobus zerbitzua da. 1987an sortua izan zen eta ikurtzat irlandar setterra du.
Bere zerbitzuak Irlandako Errepublikan eskeintzen ditu, aldiz Ipar Irlandako Ulsterbus enpresarekin aliantza bat ere badu. Cork, Galway, Limerick eta Waterford hiriei, nahiz Athlone, Balbriggan, Drogheda, Dundalk, Navan eta Sligo udalerriei autobus zerbitzua eskeintzen die.
Dublingo portua eta Rosslare Europorterako autobus zerbitzuak ere eskintzen ditu.
Mariano Salvador Maella
Mariano Salvador Maella (Valentzia, 1739ko abuztuaren 21a - Madril, 1819ko maiatzaren 10a) espainiar margolaria izan zen. Espainiako errege Karlos III.aren ganberako margolari izan zen. Mengs eskolaren jarraitzaile izan zen, eta fresko asko margotu zituen. Horien artean aipagarriak dira Madrilgo Errege Jauregikoak (Hércules entre la Virtud y el Vicio, La apoteosis de Adriano, La Asunción), Pradoko Museoan eta Aranjuezeko Casa del Labrador deituan daudenak. Erlijio gaieko lanen artean San Carlos Borromeo dando la comunión a los apestados de Milán da ezagunenetakoa. Erretratuak ere egin zituen, Carlos III eta Infanta Carlota Joaquina, besteak beste.
Kantauriko Arraun Jokoak
Kantauriko Arraun Jokoak (Juegos el Cantábrico) 1964 eta 1973 artean jokatu zen estropada multzoa da.
James Madison
James Madison (1751ko martxoaren 16a - 1836ko ekainaren 28a), Estatu Batuetako laugarren presidentea (1809 - 1817) izan zen. Konstituzioaren aitatzat jotzen da, agiriaren autore nagusia izan baitzen.
Konstituzioaren lehenengo 10 zuzenketen arduraduna izan zen (Bill of Rights). Izan ere, Madisonek uste zuen botereen arteko oreka beharrezkoa zela gehiengoak gizabanakoen eskubideak zapal ez zitzan. George Washingtonekin batera lan egin zuen gobernu federala eratzeko, baina Alderdi Federalista delakoaren ekimenei aurre egin zien. Azken hauek Estatu Batuetako Lehenengo Bankua banku zentralaren (pribatuaren) aldekoak ziren. Thomas Jeffersonen agindupean, Madison Napoleonengandik Louisiana erosteaz arduratu zen.
Haren presidentaldian, Alderdi Errepublikanoko kidea zela (Ingalaterrari gogor egitearen aldekoa), 1812ko gerra egin zuen Erresuma Batuaren kontra. Artean gerra irabazi gabe zegoela (1815eko hasiera), betoa jarri zion 1814an Estatu Batuetako Bigarren Bankua sortzeko Kongresuaren proposamenari. 1815erako, armada indartsua sortzearen alde agertu zen, eta proposatu zuen mugetan tarifa altuak ezartzea, gerra garaian irekitako lantegi berriak babesteko. Gerra ondoko testuinguru berrian, ez zuen galarazi oraingoan Estatu Batuetako Bigarren Bankua sortzea (1816), Kongresuak hala erabakita.
Francesco Queirolo
Francesco Queirolo (Genova, 1704 - Napoli, 1762) XVIII. mendeko italiar eskultore barrokoa izan zen.
Bizitza
Antonio Corradini eskultore veneziarraren jarraitzailea zen eta hura Napolin bizi zenez Queirolo ere hiri hartara bizitzera joan zen.
Lanak
Aurreneko lanetako bat Klemente XII.a Aita Santuaren eskultura izan zen 1730. hamarkadan egin zuena. Florentziako Corsini galerian dago ikusgai.
Erroman bizi izan zen garaian Karlos Borromeoren eta San Bernardoren eskultura egin zituen Santa Maria Nagusiaren aurrealderako. Beste lan batzuk Kristina Suediakoaren bustoa (1740), Fontana di Treviko udazkenaren errepresentazioa (1749) eta Sant'Andrea delle Fratte basilikan Grillo dukesaren hilobia (1752) egin zituen.
1752an Napolira iritsi zenetik Sansevero kaperan egin zuen lan. Il Disinganno ("Desengainua") izan zen bere lanik aipagarriena. Arrantzale bat sareetatik askatzen laguntzen ari den aingeru bat ikusten da. Sare horrek akatsa irudikatzen du eta aigeruak jakintza. Marmol bloke bakarrarekin eginda dago eta zailtasun handiko elementuak ditu, sarea esate baterako. Italiako eskultore ugarik egin zioten uko lanari eta Queirolo izan zen ausartu zen bakarra. Zazpi urte behar izan zituen lana amaitzeko.
La Crosse (Virginia)
La Crosse Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Mecklenburg konderrian kokatuta dago, Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Ajman
Ajman (arabieraz: عجمان) Arabiar Emirerri Batuetako zazpi emirerrietako bat da, denetan txikiena. 259 kilometro koadroko eremua besterik ez du, eta 2010ean 263.000 biztanle zituen. Ajman hiria da hiriburua.
Turtziozko manifestua
Turtziozko manifestua Jose Antonio Agirre Eusko Jaurlaritzako lehen lehendakari jaunak euskal lurretan idatzi zuen azken manifestua izan zen. Manifestua 1937ko ekainaren 30ean idatzi zen, Eusko Jaurlaritzak euskal lurretan egin zuen azken bilera amaitu ondoren, Turtzioz udalerrian. Manifestuan Agirre lehendakaria euskaldun guztiei zuzendu zitzaien eta Eusko Gudarosteak zein Euskal Herriaren askatasunaren aldeko indarrek estatu kolpea jo zutenen aurka egin zuten lana eskertu zien, besteak beste.
Agirre lehendakariak Turtziozko La Puente jauregian irakurri zuen manifestua, euskal lurretatik irten aurretik. Manifestuan argi uzten du tropa frankistek ez dutela inoiz euskal lurraldearen arima menderatuko eta haiek izan zirela gudua hastearen erantzule bakarrak. Manifestua, orokorrean, goibela da, izan ere, garai horietan Bilbo eroria zen eta Eusko Jaurlaritzaren esanetara Enkarterrietako zenbait herri baino ez zauden, gainerakoak tropa konkistatzaileek menderatu zituzten eta. Hala ere, Agirre lehendakariak itxaropenezko azken mezu bat eskaintzen die euskaldunei: "Bera da [Eusko Jaurlaritza] euskaldunen Jaurlaritza zilegia, arraza baten sentimenduak eta izatea interpretatzen baititu, ez garaitua izan den arraza batena, behin-behinean menderatua eta laidotua izan den batena baizik. Eta gure aberkideen adiskidetasunak garaipenaren egunera arte lagunduko zaituztete.
Urkullu lehendakariak, laurogei urte beranduago, omenaldi bat egin zion Agirre lehendakariari manifestua idatzi zuen herri berean, urteurrena ospatu eta garai berrien inguruko balorazioa egiteko.
Liopropoma santi
Liopropoma santi Liopropoma generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
Cercosaura dicrus
Cercosaura dicrus Cercosaura generoko animalia da. Narrastien barruko Gymnophthalmidae familian sailkatuta dago.
T.I.A.
T.I.A. (Técnicos de Investigación Aeroterráquea) Francisco Ibáñezek sortutako Mortadelo eta Filemon komiki saileko fikziozko erakunde bat da. Bere betebeharra hiritarrak zerbitzatu eta gaizkileengandik babestea da.
Ibilbide editoriala
Erakunde hori komiki sailean agertu zen lehen aldia 1969ko El sulfato atómico abenturan izan zen: haren lehen abentura luze hartan, Mortadelo eta Filemon jada agertzen ziren bere ezkutuko agente gisan. Hasieratik, denbora askoan mantendu ziren beste ezaugarri batzuk (ezkutuko sarrerak, egoera penagarrian zeuden eraikinak...) eta Vicente Superintendentea eta Bacterio profesorea bezalako pertsonaiak agertu ziren.
Ezaugarriak
CIA estatubatuar erakundearen parodia bat T.I.A. Konpentsazio gisan, gaizkile agentzia etsaiek A.B.U.E.L.A. (Agentes Bélicos Ultramarinos Especialistas en Líos Aberrantes) edo S.O.B.R.I.N.A (Sindicato Organizador Bollos Reivindicantes Inter Nacionales Atléticos) bezalako izenak dituzte.
T.I.A.-k ezkutuko sarrerak gutxien uste den tokietan ere baditu, trafiko seinale soil bat edo zirko baten iragarpen kartela kasu, baita Lurretik ikus daitekeen eguzkiaren zirkulua ere, baina soilik agenteek dakite nola sartu, gainontzeko pertsonendako tranpak direlarik. Kartelak oso erabiliak dira sarrera bezala.
Ez da ezagutzen erakundeko agente kopuru zehatza: agian 50 izan litezke. Horien artean gehien erabiltzen direnetako bat Bestiájez agentea da. Bi hoberenak Mortadelo eta Filemon Pi dira, euren misioetako asko sekulako desastrean amaitzen diren arren.
Bryconamericus diaphanus
Bryconamericus diaphanus Bryconamericus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
El Remediuko geltokia
El Remediu Asturiasko Printzerriko tren geltoki bat da, Nava udalerrian kokatuta dagoena.
Abitibi-Témiscamingue
L'Abitibi-Témiscamingue Quebeceko eskualde administratiboa da. 08 kodea erabiltzen da eskualde hau identifikatzeko. Hiri nagusia Rouyn-Noranda da.
El Remediuko geltokia
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Abitibi-Témiscamingue
Geografia
Izenak adierazten duen bezala bi eskualdek osatzen dute; 5 MRCtik 4 Abitibin daude eta bakarrak, izen hori daramanak, Témiscaminguen. Azken honek bereziki Ontarioko zenbait herrirekin harreman estua dute eta New Liskeard eta aintziraren inguruko esparruari "Ontarioko Témiscamingue" deitzen zaio.
Historia
Europarren lehen espedizioa 1670ekoa da. Hala ere, orokorrean benetako kolonizazioa Quebeceko eskualde gehienetakoa baino askoz ere berantiarragoa da. Témiscaminguen apur bat lehenago: Ville-Marie 1886an eta Témiscaming 1888an jaio ziren.
Abitibiri dagokionez beranduago hasi zen; Amos, Abitibiko lehen hiria, 1910ean sortu zen. 1910-1930 artean nekazaritzarekin -eta 1929ko kraxak bultzatutako migrazioarekin- loturikoa (herri asko orduan sortuak dira) dugu eta 1920ko hamarkadatik aurrera meategien garapena: Rouyn-Noranda -hasieran bi hiri zirenak- 1926an jaio zen, Val-d'Or 1934an eta Malarticek 7 urre meategi zituen 1940ko hamarkadan.
1960 eta 1970eko hamarkadatik aurrera meategien ustiapenak segituko du eta beste aldetik iparraldeko Qubeceen garatu ziren proiektu hidroelektrikoek ere garrantzi handia izan zuten eta dute gaur egungo eskualdearen bizitzan.
Hizkuntzak
Etxean erabilitako hizkuntzak ehunekoetan:
Jatorriko herriak
Herri hau ("anishinabeg" beren hizkuntzan) minorizatuta bai baina desagertzeko zorian egotetik urrun dago; 7 komunitate ("indiar erreserba" edota kokaguneak) aitortzen zaizkio, batez ere eskualdearen hego eta hego-ekialdean daudenak eta, beraz, lu-eremu oso zabalaren gaineko nolabaiteko kontrola gorde dute. Hauexek dira anishinabegen guneak:
Banaketa administratiboa
Eskualdeak 5 "Eskualdeko konderriko udalerri" (MRC) eta 79 udalerri ditu. MRCak eta beren hiriburuak:
7 gune autoktonoak MRCetatik kanpo daude.
Partisan (telesaila)
Partisan 2020ko suediar telesaila da, Amir Chamdinrek Viaplayrentzat egina.
Sinopsia
Landa ingurune idilikoa: komunitate pribatu bat, produktu organikoak ekoizten, arrakasta handiko baserri batean. Gizon batek lan eskaintza bat onartuko du, eta berehala ohartuko da gune horretako arauak eta errutinak ez direla uste zuen bezalakoak.
Lupin (telesaila)
Literatura klasiko bat pantaila txikian eguneratu dute, bost ataleko telesail batean. Egungo Parisen girotua dago, eta Omar Syk jokatu du Arsène Lupin lapurraren rola. Joan den hamarkadan Frantziako zinemako aurpegi ezagun bilakatu da Sy. Europa garaikideko afera nagusietako batzuk txertatu dituzte, tartean arrazismoa.
Argumentua
Istorioak Assane Diop-en historia kontatzen du, aberastasuna eta baliabideak eskaintzeko gai den liburu misteriotsu bat –Arsène Lupin-en liburu bat– aurkitzen duen gizonarena. Hogeita bost urte lehenago, gaztea zelarik, Diopen aita hil egiten da gauzatu ez duen delitu batez akusatua. Orain, bere aitaren heriotza gauzatu zuen familia aberatsaz mendeku hartu nahi du Diopek. Bere legez kanpoko jarduerekin batera, Diop bere semea den Raoul gehiago zaintzen saiatzen da, zeina Claire bere emazte-ohiarekin bizi den.
Adolfo Guiard
Adolfo Guiard Larrauri (Bilbo, 1860ko abuztuaren 10a - ibidem, 1916ko martxoaren 8a) Euskal Herriko margolari inpresionista izan zen.
Antonio Lekuonarekin hasi ondoren, hasieran Bartzelonara eta 1878an Parisa joan zen. 1886an jaioterrira itzuli eta bertan lan egin zuen. Inpresionismoaren aitzindaria izan zen Euskal Herrian, nahiz eta bere lanetan kolorea baino marrazkia, irudia eta gauzen ingurua nabarmentzen ziren.
Biografia
Adolfo Guiard Larrauri, 1860ko apirilaren 10ean Bilbon jaio zen artista inpresionista izan zen. Bere gurasoak, Alphonse Guiard argazkilari frantsesa eta Juliana Larrauri izan ziren, eta 11 neba-arreba izan zituen. Familia aberatsa izan ez bazen ere, maila ekonomiko ona zutela esan daiteke Guiardrek izango duen ikasketa prozesurako oso lagungarri izan zena. Hala ere, zailtasun ekonomikoak ere igaro zituzten, batez ere 1865-1867 urteen artean aitaren argazkigintza-estudioa erre zenean eta 1874ko karlisten bonbardaketen ondorioz.
Artearekiko lehenengo hurbilketa, Nicolas Viar Eguzkitzaren amari esker egin omen zituen, familiako laguna izan zena. Euskal idazle eta abertzalea honen arabera “nire amak oparitu zion Guiardi bere lehenengo akuarela-kutxa. Hauekin, bi marina egin zituen nire amari oparitu zizkionak”. Hala ere, ziurtasunez dakiguna, arterako ibilbidea Antonio Lekuonaren estudioan hasi zuela da, Paco Durrio, Miguel Unamuno eta Anselmo Guinea rekin batera.
16 urterekin, Bartzelonara alde egin zuen bere ikasketekin jarraitzeko. Zenbait datuen arabera, aitaldeko aitona bertan jaioa omen zen, eta horrek artista erakarri zuela uste da, Erromara edo Madrila ikastera joateak oso garestia izateaz gain, dirulaguntzarik edo mezenasik izan gabe. Manuel Losadak esandakoaren arabera, Martin Alsina izan zuen irakasle hirian egon zen bitartean.
1878an, Parisa abiatu zen artista. Bidai hau, berebiziko garrantzia izan zuen artistaren garapenerako. Paris, momentu horretan Erromaren lekua hartzen ari zen artean erdigune moduan. Elementu piktoriko berrien bila abiatu zen, eta bertan ikasi eta barneratu zituen garatzen ari zen joera berria: inpresionismoa. Colaressiren akademian ikasi zuen eta Pierre-Paul Leon Glaize izan zuen tutore. Honen ustez, Guiard etorkizun oparoa izan zuen, “margotzeko jaioa” baitzen.
Gainera, garaiko artistekin harreman estua izan zuen Parisen egon zen bitartean, hala nola Monet, Bazille eta Degas bezalako artistekin. Azkeneko hau, eragin handia izan zuen artistaren lanetan.
1885-1886 inguruan Bilbora itzuli egin zen. Bertan Nicolas Viar, Oscar Rochelt eta Álvaro Alcalá Galianoren irakasle izan zen, eragin handia izanik, batez ere, azkenengoaren margolanetan. Beste bi ikasleek, batez ere Viarrek, ideia politiko nazionalistengana hurbildu zuten Guiard, Euskal-Erria elkartean sartuz. Elkartea 1891ean banatu egin zenean garatu zuen Guiardek nazionalismo sakonagoa, foruen defendatzaile sutsua izan baitzen. Garai honetan ezagutu zuen Sabin Arana, eta bere ideologiarengana hurbildu zen, nahiz eta gero liberalismoaren babesle izango denez nazionalismotik aldendu zen.
1887an Sociedad Bilbaina hiru margo-oihal agindu zizkion (iruzkinen atalean gehiago hitz egingo dugu hauetaz). Honen ostean, Bakiora joan zen, eta orduan hasi zen benetan inpresionismoa lantzen kritika zorrotzak jasoz estilo erabat berria baitzen lurralde honetan. Kritika zorrotzenak Antonio Truebarenak izan ziren El Noticiero Bilbaíno egunkarian. El aldeano margolan inpresionista kritikatu zuen, estilo hori lantzen zuten artista eta inguruko intelektualez gain besteak ez zutelako ulertuko, eta erabat estilo desatsegina bezala deskribatu zuen. Halaber, Unamuno bezalako artisten oniritzia ere jaso zuen. Aipagarria da ere urte hauetan izan zirela ere bere bakarkako lehenengo erakusketak Bilbon, 1887. Urtean Bilboko Sozietatean eta “Au monde elegant” eraikinean 1888an, baita ere oso kritikatuak.
1890ean, Murueta ingurura joan zen bizitzera. Bertan, Bakion bezala, ikuspegiak eta landa-eremuak hartu zituen eredutzat bere lanetarako. Ondoren, 1900. urte inguruan, Gorlizen bizi izan zen denbora labur batez Etxatxunera (Deustu) joan baino lehen. Urte horretan, Arte Modernistako lehenengo erakusketa egin zen Bilbon, guztira 6 erakusketa eginez 1900-1910 urteen artean. Guiard, Losada eta Guinea bultzatu zituzten batez ere erakusketa hauek eta bertan gure artistaren margolanak egon ziren erakusgai beste artista moderno ospetsuekin batera. Erakusketa hauek bere izena oraindik ere ospetsuago egiteko balio izan zuten kritika zorrotzak jaso zituen arren. Hala ere, guztiak ez ziren kritikak izan garaiko pertsona garrantzitsuen babesa ere izan zuen, hala nola Ramon de la Sotarena edo Alberto Aznarrena. 1902an, Parisen beste erakusketa kolektibo bat egin zuten artista moderno espainiarrek Silberbergen galerietan. Bien bitartean, Guiardek bakarkako erakusketak egiteko aukera izan zuen Regoyosekin idatzi zen gutun batzuetan ikusi daitekeen moduan, baina ez zuen inoiz aukera hau aprobetxatu.
1908. urtean, “El Coitao. Mal Llamao” aldizkaria argitaratu zen, artista bilbotarren saiakera artearen inguruko aldizkari bat sortzeko. Bertan, Guiarden presentzia handia igartzen da, aldizkari honetan bere ideiak eta bere izaera oso ondo islatu baitzuen beste artista eta idazle ospetsuen lankidetzarekin batera (Tomas Meabe, Charles Morice, Miguel Unamuno, Salaberria, José Arrue, Gustavo de Maeztu…).