cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Damaso Legaz
Idazle ibilbidea
Euskararen nafar unibertsoan nortasunez gailendu zen, arras lan gutxi argitaratu bazuen ere. Nafarroako Euskal Elkargoaren kidea sorreratik beretik, epaimahaikidea izan zen Nafarroako Foru Aldundiaren euskara katedraduna aukeratzeko, eta baita zenbait sariketa literariotan ere. Haren euskarazko lanik ezagunena Gaspar Asteteren katiximaren itzulpena izan zen, ''Cristauaren icasbidea, Aita Gaspar Astetec eguina cein centzatua eta berretua aguertzen da euscarara biurtua Dre. D. Jose Oliver eta Hurtado Iruñeco Obispo chit arguiaren aguindez bere menecoen oitzaraco'', Iruñean Jose Lordaren moldiztegian 1880an atera zena. Izenpetu gabe agertu arren, gauza jakina izan da itzulpen horren egiletasuna.
Eliz lanak ezezik, bestelako testuen itzulpenak burutu zituen; ezagunena Arturo Campionek amaitu gabe utzi zuen Los últimos navarros narrazio historikoaren aldaera izan zen, 1878ko Euskara aldizkarian "Baztandar batec" sinaturik agertu zena. Nafarroako konkistaren azkenengo egunetan giroturik, Baztango juradoak Gaztelaren kontra jo behar zutenentz erabakitzeko bozka egiten ari ziren, eta ezetz, borroka gehiagorik egin behar ez zutela onartu ostean, Zigako Martin Ulibarri honela mintzo da: "Egun da lembicico aldia Baztandarra izateaz alquetzen naicena. Uste dut mendiec eztali dutela goibeletan bere burua gu ez icusteatic; ez tugu beñere, beñere mancha au garbituco".
Malaierazko Wikipedia
Malaierazko Wikipedia Wikipediaren malaierazko edizioa da. 2003ko urriaren 26an jarri zen abian, eta 2009ko urriaren hasieran 52.000 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 39.a zen.
Otothyropsis marapoama
Otothyropsis marapoama Otothyropsis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Ramphotyphlops kimberleyensis
Ramphotyphlops kimberleyensis Ramphotyphlops generoko animalia da. Narrastien barruko Typhlopidae familian sailkatuta dago.
La Fayette (Illinois)
La Fayette  Illinoiseko herri bat da. Stark konderrian kokatua dago. 2010ean 223 biztanle zituen, 0.49 kilometro koadrotan banatuta.
Bolognola
Bolognola Italiako udalerri bat da. Maceratako probintzian kokatuta dago, Markak eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Bolognolak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Yiddish
Yiddisha germaniar hizkuntza bat da. Erdialdeko eta Ekialdeko Europan bizi ziren juduek hitz egiten zuten jatorriz. Hebreerazko alfabetoz idatzi ohi da. Egun hiztun gutxi ditu bere jatorrizko lurraldean, baina munduan zehar, herrialde askotan sakabanatuta, hiztunen komunitateak ditu.
Historia
Aldeak gorabehera, yiddisharen egoera Espainiako sefardita komunitateek erabiltzen zuten gaztelaniarekin konpara liteke: alegia, bi kasu horietan hizkuntza mendeetan zehar gorde da, batez ere familia barneko transmisioari esker. X. mendean Frantziako juduek Alsaziara abiatu zirenean, aleman hizkuntzaren aldaera bat hartu zuten. Aldaera hori garatzen joan zen, batez ere hebreeraren eraginagatik. Ordurako, judu haiek ez zuten hebreeraz hitz egiten, baina liturgiarako erabiltzen zuten.
Yiddishez idatzitako lehen testuak XIV. mendekoak dira. Geroztik, Ekialdeko Europara egin zituzten emigrazioak zirela medio, hizkuntza Bielorrusia, Ukraina, Lituania, Polonia edo Hungariara zabaldu zen.
Sobietar Batasuneko hizkuntza ofizialetako bat izan zen. Bigarren Mundu Gerraren ostean, yiddish hiztunak diasporara joan ziren, asko Estatu Batuetara edota Latinoamerikara, bereziki Argentinara.
Yiddisha literatur hizkuntza da. Idazle ospetsuenetakoa Isaac Singer estatubatuarra da, 1978ko Nobel Sariduna.
Hiztunak
Hiztunak 11 milioi inguru ziren XX. mendearen hasieran. Munduan sakabanatuta zeuden juduen artean hizkuntzarik zabalduena zen, beraz; baina bigarren Mundu Gerran Hitleren Alemaniak eragin zuen Holokaustoaren ondoren, hiztun kopurua ikaragarri murriztu zen.
Israel estatu berriaren sustatzaileek ez zuten yiddisharen aldeko erabakirik hartu, hebreera bizitzerritzearen alde baizik; izan ere, yiddishak ez zituen munduko judu komunitate guztiak ordezkatzen, Europa kontinentalekoa bakarrik. Sefardiak aurrez aurre zituzten. Kibbutzetan hebreera irakatsi zuten, eta yiddisharen alde judu ultraortodoxoek jo zuten. Pixkanaka yiddishak indarra galdu zuen, hebreeraren onuran.
Egun, hiru milioi inguru bide dira, gehienak Ekialdeko Europan. Beraz, eremu urriko hizkuntza da eta galtzeko arriskuan dago. Yiddish hiztun komunitateak dira hainbat herrialdetan: Ukraina, Errumania, Polonia, Hungaria, Lituania, Bielorrusia, Argentina, Australia, Belgika, Kanada, Estonia, Letonia, Moldavia, Panama, Puerto Rico, Errusia, Hegoafrika, Uruguai eta Estatu Batuak. Hiztun guztiak elebidunak dira, bizi diren herrialdeko hizkuntza ere hitz egiten baitute (errusiera, ingelesa, hebreera...).
Otothyropsis piribebuy
Otothyropsis piribebuy Otothyropsis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Caldarola
Caldarola Italiako udalerri bat da. Maceratako probintzian kokatuta dago, Markak eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Caldarolak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Panjas
Panjas Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Panjas udalerrian erroldatutako biztanleak 379 ziren. Familiak 164 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 44 bakarrik bizi ziren emakumeak), 68 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 248 etxebizitza zeuden, 175 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 40 bigarren erresidentzia ziren eta 33 hutsik zeuden. 237 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 175 etxebizitza nagusietatik 142 bere jabearen bizilekua ziren, 27 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 38 etxek lau zituzten eta 115 etxek bost zituzten. 124 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 74 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 79 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 222 ziren, horien artean 155 aktiboak ziren eta 67 inaktiboak ziren. 155 pertsona aktiboetatik 141 lanean zeuden (72 gizon eta 69 emakume) eta 14 langabezian zeuden (9 gizon eta 5 emakume). 67 pertsona inaktiboetatik 30 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 24 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Panjas udalerrian 173 unitate fiskal zeuden, 370 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.805 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 22 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 4 finantziazio enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 elektrotresna denda zen.
2000. urtean Panjas udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.022 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
NGC 5260
NGC 5260 galaxia bat da, Hydra konstelazioan. Lewis A. Swiftek aurkitu zuen n.
Ordenagailu bidezko Tomografia Axiala
Ordenagailu bidezko Tomografia Axiala (OTA) edo Eskanerra (Ingelesez computed axial tomography edo CT, frantsesez Tomodensitométrie edo TDM eta gaztelaniaz Tomografía Axial Computerizada edo TAC) proba osagarri erradiologikoa da, irudi ugari ordenagailuaren bidez prozesatzen dituena. Burua, toraxa, abdomena eta pelbisa aztertzen dira atalka normalean, konbinazioak egin daitezkeen arren.
Historia
Godfrey N. Hounsfield ingeniari britainarra eta Allan M. Cormack fisikari hegoafrikar-estatubatuarra aitzindariak izan ziren, eta antzeko makinak asmatu zituzten bakoitzak bere aldetik 1970eko hamarkadaren hasieran. Hori dela-eta, Medikuntzako Nobel Saria jaso zuten 1979an.
Cortevaix
Biztanleria
2007an Cortevaix udalerrian erroldatutako biztanleak 262 ziren. Familiak 120 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 147 ziren, horien artean 108 aktiboak ziren eta 39 inaktiboak ziren. 108 pertsona aktiboetatik 96 lanean zeuden (53 gizon eta 43 emakume) eta 13 langabezian zeuden (5 gizon eta 8 emakume). 39 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Cortevaix udalerrian 124 unitate fiskal zeuden, 273 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.859 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 garraio enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen eta 2 igeltseroak.
2000. urtean Cortevaix udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Ramphotyphlops ligatus
Ramphotyphlops ligatus Ramphotyphlops generoko animalia da. Narrastien barruko Typhlopidae familian sailkatuta dago.
Mount Orab (Ohio)
Mount Orab Ohioko herri bat da. Brown konderrian kokatua dago. 2010ean 3,664 biztanle zituen, 23.02 kilometro koadrotan banatuta.
Harbour Centre
Harbour Centre etxe orratz bat da, Vancouver (Kanada) hiriko finantza barrutian kokatua, Columbia Britainiarreko hiri populatuenean. Eraikinaren goikaldean kokatutako Vancouver Lookoutetik eskaintzen dituen ikuspegi panoramikoak Harbour Centre hiriko erakargarritasun turistiko garrantzitsuenetako bat bihurtzen du.
WMZH Architects Harbour Centre diseinatu zuen estudioa izan zen; eraikuntza 1974tik 1977ra arte iraun zuen, Vancouver-eko eraikinik garaiena bihurtu zen 177 metroko altuerarekin, 2008an, Living Shangri-La-k gainditu arte. Estrukturako gorputz arkitektonikoak 28 solairu eta 146 metro ditu. Hoiei Lookout (168 m-ra helduz) eta telekomunikazioen antena (177 m-ra helduz) gehitu behar dira.
Harbour Centre-k bere turismo ospea zor dio Lookout-i, eraikina koroatzen duena 360º-ko panoramika bat eskainiz, Neil Armstrong- ek inauguratua, 1977ko abuztuaren 13an. Era berean, Simon Fraser Unibertsitateko campus bat ere badago 1997tik.
Niahita
Niahita fosfato motako minerala da.
Ezaugarriak
Niahita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Abartan
Abartan Nafarroa Garaiko mendia da, 1095 metro ditu eta Abartango mendilerroan kokatuta dagoena.
Sagardo alkoholgabe
Sagardo alkoholgabea (apple cider, soft cider, sweet cider) Ameriketako Estatu Batuetan eta Kanadan sagarrez egiten den edari alkoholgabea, gozagarririk gabekoa eta iragazi gabea da. Ipar Amerikaz kanpo sagar zuku apartsu (cloudy apple juice) izenez ezaguna da sagar zukuarekin eta sagardoarekin ez nahasteko.
1989ko iraultzak
1989ko iraultzak Europako ekialdeko herrialdeetan sobiet gisako komunismoa boteretik kendu zuen mugimendua izan zen.
Gertaerak Polonian hasi ziren, eta Hungariara, Ekialdeko Alemaniara, Txekoslovakiara, Bulgariara eta Errumaniara hedatu ziren. Gobernu komunista Errumanian baino ez zen modu bortitzean uzkaili. Txinaraino iritsi zen nahigabea, Tiananmen Plazako protestekin.
Albaniak eta Jugoslaviak komunismoa 1991n utzi zuten, eta bigarrena 5 estatutan zatitu zen 1992rako: Eslovenia, Kroazia, Mazedonia, Bosnia-Herzegovina eta Jugoslavia Errepublika Federala (Serbia eta Montenegro). Sobietar Batasuna 1991ren bukaeran desegin zen, eta emaitza Errusiaren eta beste 14 nazioren sorrera (edo birsorrera): Armenia, Azerbaijan, Bielorrusia, Estonia, Georgia, Kazakhstan, Kirgizistan, Letonia, Lituania, Moldavia, Tadjikistan, Turkmenistan, Ukraina eta Uzbekistan. Ondorioak beste herrialde urrunetan ere sumatu ziren. Hala, sozialismoa Kanbodian, Etiopian edo Mongolian bertan behera geratu zen. SESBan komunismoa desagertzean Gerra Hotza amaitutzat jo zen.
Aurrekariak
1989ko iraultzen sintoma, Mikhail Gorbatxovek hasitako perestroika izan zen. Politika hori Sobietar Batasuneko politika eta ekonomia birgaitzeko erabili nahi zen.
Ekialdeko Blokeko zenbait herrialdek 1970eko hamarkadatik erreforma ekonomiko eta politiko batzukekin esperimentatu bazituzten ere, 1985ean, Mikhail Gorbatxov buruzagi erreformatzaile sobietarraren etorrerak liberalizazio handiagorako joera atzeraezina markatu zuen. 1980ko hamarkadaren erdialdean, burokrata sobietarren belaunaldi gazte bat, Gorbatxovek gidatua, funtsezko erreformaren alde hasi zen Brezhneven geldialdi-urteak iraultzeko. Sobietar Batasunak gainbehera ekonomiko larria pairatzen zuen, eta mendebaldeko teknologia eta herrialde kapitalisten kredituak behar zituen gero eta atzerapen handiagoa konpentsatzeko. Sobietar erregimenari eusteko gastuek -militar, KGB, estatu sateliteei dirulaguntzak ematea- are gehiago ahuldu zuten sobietar ekonomia.
Erreforma nagusiaren lehen zantzuak 1986an etorri ziren Gorbatxovek Sobietar Batasunean glasnost (irekiera) politika abiarazi zuenean, eta erreforma ekonomikoaren beharra areagotu zuen, perestroika (berregituraketa ekonomikoa). 1989ko udaberria baino lehen, SESBek, komunikabideetan etxeko politikari buruzko eztabaida bizia izateaz gain, hautagai ugarirekin egin zituen lehen hauteskundeak.
Gorbatxoven aldaketa-ekimenak Ekialdeko Europako herrialde guztietan errepikatuko lirateke, ezinbestean, eta, batzuetan, Gorbatxovek berak politika sobietarrak kopiatzeko eskatuko zien Varsoviako Ituneko beste herrialde batzuetako buruzagiei, ohartaraziz SESBek jada ez lukeela esku hartuko, presio politiko edo militarrekin, perestroika onartzen ez zuten atzerriko gobernu uzkur batzuk babesteko, eta, horrela, Sinatra Doktrina inauguratu zen.
Mikhail Gorbatxoven aldaketek eragina izan zuten Sobietar Batasunaren menpe zeuden Ekialdeko Europako herrialdeetan. Herrialde horiek, sobietarren laguntza ekonomiko eta militarrak galtzerakoan, beren iraultzak hasi zituzten, nahiz eta Gorbatxoven asmoa aldaketak Varsoviako Itunaren barruan egitea zen. SESBek herrialde sateliteei ematen zien laguntza ekonomikoa jasanezina zen krisian zegoen sobietar ekonomiarentzat; beraz, errusiar gobernuak adierazi zien harreman ekonomikoak munduko merkatuaren baldintzen araberakoak izango zirela. Horrela hasi zuten Poloniak, Alemaniako Errepublika Demokratikoak, Hungariak, Txekoslovakiak eta Errumaniak komunismoaren aurkako borroka.
Polonia
Elkartasuna legezko bihurtu ondoan (1989ko apirilean), hauteskundeetan parte hartzea izan zuen, ekainaren 4an, Txinako Tiananmen Plazako protestetan tankeak sartu eta biharamunean hain zuzen. Elkartasunaren garaipenak aurreikuspen oro gainditu zuen. Sejm ganberan ahal zituen eserleku guztiak eskuratu zituen, eta senatuan %99 (bestea hautagai independenteak erdietsi zuen). Komunista nabarmen anandak ez zuten beharrezko boza kopurua lortu ganberetan sartzeko. Hortaz, irailean, komunista ez zen lehenengo gobernua eratu zen ekialdeko blokean.
Hungaria
Poloniaren atzetik, Hungaria izan zen hurrengoa komunista ez zen gobernua osatzen. Nahiz eta 1980ko hamarkadan Hungarian zenbait erreforma ekonomiko eta nolabaiteko liberalizazio politikoa lortu, aldaketa garrantzitsuak iritsi ziren János Kádár Alderdi Komunistako burua 1988an ordezkatu zenean. Urte horretan bertan, parlamentuak "multzo demokratikoa" sartu zuen indarrean, tartean sindikatuen aniztasuna, elkartzeko eta prentsarako askatasuna, hauteskundeetarako beste lege bat eta konstituzioa eraberritzea.
1989ko urrian, Alderdi Komunistak azken bilkura egin zuen, eta bere burua Hungariako Alderdi Sozialista izendatu zuen berriz (egun ere existitzen dena). Parlamentuak alderdi politikoen aniztasuna bermatzen zuen legedia sartu zuen indarrean. Giza eskubideak bermatu ziren eta botereak banandu ziren instituzioen egituran.
Ekialdeko Alemania
Hungarian muga ireki ondoren, gero eta jende gehiago hasi zen Ekialdeko Alemaniatik Mendebaldera igarotzen. 1989ko irailerako, 30.000 lagunek baino gehiagok egin zuten ihes Hungariara bidaiatzeko debekua ezarri aurretik. Orduan, milaka alemaniarrak saiatu ziren mendebaldera iristen Mendebaldeko Alemaniak ekialdeko herrialdeetako egoitza diplomatikoen bidez, batez ere Pragako enbaxadako lorategiak okupatuz. Hortaz, Txekoslovakiako muga urrian itxi zen, eta Ekialdeko Alemania isolaturik geratu zen. Alde egiteko aukerak agortuta, astelehenero hasi ziren manifestatzen ekialdeko alemaniarrak herrialdeko zenbait hiritan, batez ere Leipzigen.
Ekialdeko Alemaniaren 40. urteurrena ospatzeko Gorbatxevek berak egindako bisitan adierazi zuen beharrezkoa zela aldaketak egitea. Nolanahi ere, Erich Honecker, herrialdeko burua, ez zen iritzi berekoa, eta barneko erreformari uko egin zion. Nahigabea gero eta zabalagoa izanik, alderdi sozialistak (SED) Honecker kargutik kendu zuen urriaren erdialdean, eta Egon Krenz jarri zuen haren ordez.
Txekoslovakiarekiko muga ireki zen berriz, baina berehalakoan bertako agintariek baimendu zuten Mendebaldeko Alemaniara joaten ikuskapen burokratikorik gabe. Horrela, Altzairuzko Oihala altxatu zen lehen aldiz. Iheslarien uholdeari eutsi ezin zitzaionez, azaroaren 9an Ekialdeko Alemaniako agintariek baimendu zuten Mendebaldeko Alemaniara zuzenean pasatzea. Prentsaurrekoan iragarri zen, nola edo hala, neurriak segituan sartuko zirela indarrean, eta horrek akuilatuta, milaka lagun atera ziren kalera. Berlingo harresia eta Mendebaldeko Alemaniarekiko muga ireki zen zenbait puntutan.
Horrek areagotu zuen erreforma prozesua Ekialdeko Alemanian. Abendurako Krenzek ez zuen jarraitzen eta SEDen monopolioa bukaturik zegoen. Azkenean, bi Alemaniak batu ziren 1990eko urriaren 3an.
Frumentzio Aksumgoa
Frumentzio Aksumgoa (, Tiro, ?- Aksum, 383) siriar jatorriko apaiza izan zen. Tradizioaren arabera, Aksumgo Erresuma kristautu zuen.
Ezana erregearen haurtzaroko tutorea, Etiopiar Elizaren lehendabiziko burua (Abuna) izan zen. Konstantzio II.a erromatar enperadore arrianoaren gutun batek, Ezana eta bere anaia Saizanari zuzendua, Frumentzio Alexandriara bidalia izan dadila eskatzen du, dotrina akatsengatik aztertua izan dadin eta Teofilo indiarrak ordezkatua izan dadin; Ezanak, eskaera hau baztertu zuela edo ez zuela aintzat hartu suposatzen dute.
1989ko iraultzak
Txekoslovakia
Beste gobernu komunistak erortzen ari zirenez eta kaleetako protestak areagotu zirenez, Txekoslovakiako Alderdi Komunistak azaroaren 28an adierazi zuen botereari uko egingo ziola eta alderdi bakarreko sistema bertan behera utziko zuela. Mendebaldeko Alemaniarekiko eta Austriarekiko mugan hesiak eta gainerako oztopoak kendu zituzten. Abenduaren 10ean Gustáv Husák presidenteak komunista ez zen lehenengo gobernua 1948z geroztik izendatu zuen eta kargua utzi. Alexander Dubček hautatu zuten parlamentu federalaren eledun abenduaren 28an eta Václav Havel herrialdeko presidente abenduaren 29an. 1990eko ekainean Txekoslovakiak 1946z geroztik lehen hauteskunde demokratikoak izan zituen.
Bulgaria
Berlingo Harresia urratu zen egun berean, azaroaren 10ean, Bulgariako agintean luze egon zen Todor Zhivkov kargutik kendu zuen herrialdeko politburok. Antza Moskuk onetsi zuen lider aldaketa, Zhivkov urteetan zehar sobietarren aliatu leiala izan bazen ere. Hala ere, aldaketa ez zen nahikoa izan demokraziaren aldeko mugimendua asetzeko.
Sobiet Batasunean Mikhail Gorbatxevek abian jarritako aldaketek eragina izan zuten Bulgarian, eta komunistek ez zuten behar adinako indar erreformen aldeko mugimenduari luze eusteko. 1989ko azaroan, ekologia dela-eta Sofian hasi zen protesta berehalakoan erreforma politikoaren aldeko kanpaina orokorra bilakatu zen. Petar Mladenov paratu zen herrialdeko burutzan, baina barealdia laburra izan zen. Kaleko istiluen aurrean, 1990eko otsailean, Alderdi Komunistak botereari uko egin zion eta 1990eko ekainean lehen hauteskunde libreak egin ziren 1931z geroztik, eta Alderdi Sozialistak, komunisten izen berriko alderdiak, irabazi zituen.
Zhivkov epaitu zuten 1991n, baina ez zuen Nicolae Ceauşescu ondoko Errumaniako kidearen amaiera bortitza izan.
Errumania
1989ko azaroan, 71 urteko Ceauşescu hautatu zuten berriz beste bost urtez agintaldian jarraitzeko, Errumaniako Alderdi Komunistako buru gisa. Ceauşescuk adierazi zuen Ekialdeko Europan zehar hedatzen ziren komunismoaren kontrako mugimenduak gaindituko zituela.
Iranera joatear zegoela, abenduaren 16an, Securitate poliziak László Tőkés artzain kalbinista hungarieraduna atzeman zuen, erregimenaren kontrako sermoiak botatzeagatik. Istiluak hasi ziren orduan, batik bat Timişoara hirian, 5 egunez.
Irandik itzulitakoan Ceauşescuk agindu zuen haren aldeko manifestazioa egin zedila Bukaresten. Hala ere, Ceauşescuren ustekaberako, jendea txistuka hasi zitzaion hitz egiten ari zelarik. Timişoara eta Bukarest hirietako gertaeren berri izan ondoren, urteetan metatutako nahigabea azaleratu zen errumaniar mordoren artean, baita gobernuko zenbait kideren artean ere. Manifestazioak herrialde osoan zehar hedatu ziren. Hastapenean, manifestarien kontra tiro egiteko aginduei men egin zieten segurtasun indarrek, baina abenduaren 22an, militarrek alderantziz jokatu zuten, eta gerra-gurdiak Komite Zentralaren eraikinaren aldera eraman zituzten. Ceauşescuk eta Elena haren emazteak lortu zuten ihes egitea helikoptero batean.
Nolanahi ere, eguberri egunean, Errumaniako telebistak erakutsi zuen Ceauşescu senar-emaztea epaitu ondoren, segituko exekuzioa izan zutela. Nazioaren Salbaziorako kontseilu batek boterea bereganatu zuen eta 1990eko maiatzaren 20an hauteskundeak egin ziren.
Albania
Albanian, lau hamarkadan agintean egon zen Enver Hoxha 1985eko apirilaren 11n hil zen.
1989an, lehendabiziko istiluak Shkodra hirian hasi ziren, eta handik beste tokietara zabaldu ziren. Azkenean, gobernuak liberalizazioaren aldeko neurriak jarri zuen martxan, tartean atzerrira bidaiatzeko erraztasunak. Kanpoko munduarekiko harremanak hobetzeko ahaleginak egin ziren.
Jugoslavia
Jugoslavia ez zegoen Varsoviako Itunaren barrenean, baina Josip Broz Tito buruaren komunismoari atxiki zion. Titoren heriotzaren ondoren, Jugoslavia osatzen zuten herrien arteko tirabirak areagotu ziren eta lehen gatazka Kosovon piztu zen.
Horrekin batera, Eslovenian liberalizazioa gero eta handiagoa zen 1984z geroztik. 1989ren hasierarako, zenbait alderdi antikomunistak ezkutatu gabe jarduten zuten, esloveniar komunisten nagusitasunari desafioan. Gauzak horrela, gizarte zibilak bultzatuta esloveniar komunistak Jugoslaviako burutza komunisten kontra egin zuten talka.
1990eko urtarrilean, Jugoslaviako komunisten biltzarra egin zen tirabirak bertan behera uzteko. Baina serbiarren nagusitasunak eragotzi zizkien esloveniarrei proposamenak aurrera egiten. Esloveniarrek, eta kroaziarrek ondoren, alderdia utzi zuten. Tokian tokiko oposizio-mugimenduekin negoziatu zuten alderdi anitzeko hauteskundeak egitea.
Hala, 1990eko udaberrian, Eslovenian Jugoslaviaren kontrakoa zen DEMOS koalizioak irabazi zituen hauteskundeak. Kroazian, nazionalistek garaipen itzela eskuratu zuten. Emaitzak askoz orekatuagoak izan ziren Bosnia Herzegovinan eta Mazedonian. Serbian eta Montenegron, aldiz, Slobodan Miloševićen alderdia finkatu zen boterean.
Eslovenia eta Kroaziako agintari berriek federaziotik independentzia erdiesteko planak prestatu zituzten. Hala, independentzia 1991ko ekainaren 25ean aldarrikatu zuten. Jugoslaviako Gerra piztu zen orduan. Mazedoniak urte bereko irailaren 8an aldarrikatu zuen independentzia, eta Bosnia Herzegovinak 1992ko martxoaren 1ean.
Sobietar Batasuna
Deszentralizazioa areagotuko zela agindu zitzaien, baina hauteskunde irekiagoak egindakoan Alderdi Komunistaren kontrako hautagaiak atera ziren irabazle. Mugimendu nazionalista horiek indartu ziren SESBen ekonomiaren gainbeherarekin. Gorbatxevek ezin zuen ekonomia suspertu eta aginpide egitura sobietarra behera zetorren. Banan banan, errepublika sobietarrek haien sistema ekonomikoak eratu zituzten, eta Moskuko legeak haien menpe jarri zituzten.
Aldaketak geldiarazi nahian, Gennadi Yanayev presidenteordea buru zuen talde batek estatu kolpe bat eman zuen 1991ko abuztuan Gorbatxev boteretik kentzeko. Boris Yeltsinek, Errusiako errepublikako presidenteak, gerra-gurdien gainetik lortu zuen herria eta armadaren zati handi bat kolpearen kontra jartzea. Gorbatxev bere kargura itzuli zen, baina haren autoritatea nabarmen kalteturik suertatu zen. Irailean, Baltikoko errepublikek independentzia erdietsi zuten. Abenduaren 1ean Ukrainak independentziaren alde bozkatu zuten. Hala, 1991ko abenduaren 26an, Sobiet Batasuna desegin zen ofizialki.
Portugesezko Wikipedia
Portugesezko Wikipedia Wikipediaren portugesezko edizioa da. 2001eko ekainean jarri zen abian, eta 2009ko urriaren hasieran 511.000 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 9.a zen.
Karatea 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 67 kg
'''Gizonezkoak 67. kg azpiko karatea''' 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan 2021eko abuztuaren 5ean ospatu zen Nippon Budokanen. Lehen aldia zen kirol hau olinpikoa zela.
Mount Pleasant (Ohio)
Mount Pleasant Ohioko herri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 478 biztanle zituen, 0.66 kilometro koadrotan banatuta.
Hego-ekialdeko lurmuturra
Nazioarteko Erakunde Hidrografikoaren arabera, lurmuturra Indiako ozeanoa eta Ozeano Barearen arteko bilgunea da.
La Grange (Illinois)
La Grange  Illinoiseko herri bat da. Cook konderrian kokatua dago. 2010ean 15,550 biztanle zituen, 6.53 kilometro koadrotan banatuta.
Firestarter (1984ko filma)
Firestarter (Suhasle) 1984ko Mark L. Lester estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko film bat da. David Keith, Drew Barrymore, Freddie Jones, Heather Locklear, Martin Sheen, George C. Scott, Art Carney eta Louise Fletcher aktoreek antzeztu zuten.
Stephen King estatubatuar idazlearen izenburu berdineko eleberrian (1980) oinarritua dago. Gainera, Firestarter: Rekindled (2002) telesail laburra ere izan zuen.
Argumentua
Charlie McGee (Drew Barrymore) bere gogoz suteak sor ditzaken naturaz gaindiko ahalmena duen zortzi urteko neskatoa da. Neskatoak gaitasun kontrolagaitz eta arriskutsu hau AEBetako gobernuaren babesaz burututako esperimentu baten ondorioz bereganatu zuen, dohaia arma sekretu gisa erabili nahi baitu.
Otothyropsis polyodon
Otothyropsis polyodon Otothyropsis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Víkingur Reykjavik
Vikingur Reykjavik (islandieraz Knattspyrnufélagið Víkingur) Islandiako futbol taldea da, Reykjavik hiriburukoa. Islandiako 5 Liga eta Kopa bat irabazi ditu.
Historia
Taldea 1908an sortu zen eta lehenengo hamar urtetan ez zuen partida bakar bat galdu, baina titulurik ere ez zuen irabazi, ez baitzuen txapelketa ofizialik jokatu. 1918an txapelketetan parte hartzen hasi zen eta 1920 eta 1924ko Islandiako Ligak irabazi zituen.
Islandiako Kopa bakarra eskuratu du, 1971koa. 1981 eta 1982an Liga berriak irabazi zituen. 1982-83 denboraldiko Europako Kopan Errealaren aurka jokatu zuen eta kanporatua izan zen, dena dela Atotxan bi gol sartzeko gai izan zen. Lorturiko azkenengo titulua 1991ko Liga izan zen.
Jusef Egiategi
Jusef Egiategi edo Juseff Eguiateguy XVIII. mendeko idazle eta filosofo zuberotarra izan zen.
Víkingur Reykjavik
Euskal taldeen aurkako partidak
Vikingurrek kanporaketa bakarra jokatu du euskal taldeen aurka:
Jusef Egiategi
Biografia
Datu gutxi ezagutzen dira bere bizitzaz. Lanbidez irakaslea (errejent diote testuek) izan zen.
Ideologia aldetik kristau erreformatzaile eta bere denborarako progresistatzat jo daitekeena da.
Saiakera
Hiru liburu idatzi zituen, antza denez entziklopedia bat egiteko asmotan; ezagutu gabe egon ziren denbora luzez. Txomin Peillenek topatu zituen Parisko Bibliothèque Nationale delakoan 1966an; Anton Abbadiak utzi zituen bertan. Hortik aurrera prestatu ziren argitalpenak.
Denak eskuz idatzita. Hizkuntza estiloari dagokionez "garbizale" eta Larramendiren jarraitzailea zen.
Clío & Crímen: Durangoko Krimenaren Historia Zentroko Aldizkaria
Clío & Crímen: Durangoko Krimenaren Historia Zentroko Aldizkaria Durangoko Krimenaren Historia Zentroak editatzen duen historia aldizkaria da. Lehen alea 2004. urtean argitaratu zen, eta ordutik urtean behin argitaratzen da. Dialneten, Espainiako aldizkari zientifikoen datu base elektronikoan indexatuta dago.
Gebre Mesqel Lalibela
Lalibela, Gebre Meskel errege-izena (1162 – 1221) izandakoa, Zagwe dinastiaren Etiopiako enperadorea izan zen. Taddesse Tamraten arabera, Jan Seyumen semea eta Kedus Harberen anaia zen. Tradizioak 40 urtez gobernatu zuela dio. Getachew Makonnen Hanenen arabera, bere erresuma 1181etik 1221era hedatu zen. Lalibelako eliza monolitikoak eraiki edo enkargatu zituen erregea izateagatik ere ezaguna da.
Eugenie Scott
1986tik 2014ra, Eugenie Scott Zientzia Hezkuntzako Zentro Nazionaleko zuzendari exekutiboa izan zen. Hau irabazi-asmorik gabeko hezkuntza zientifikoko erakundea da, eta zientzia ebolutiboaren irakaskuntzari laguntzen dio. 2013az geroztik, Scott bere aholku-kontseiluan ageri da.
Scottek doktoretza bat du Missouriko Unibertsitateko antropologia biologikoan. Biologoa da, eta bere ikerketak giza antropologia medikoan eta biologia eskeletikoan egin ditu. Scott Amerikako Estatu Batuetako Sindiko Batzordean ari da, Eliza eta Estatua Bereizteko. Bestalde, Scientific American argitalpenerako Aholkularien Batzordeko kidea da Scott. Ikerketa Eszeptikoko Batzordeko (CSI) eta GWUPeko kidea ere bada.
Clío & Crímen: Durangoko Krimenaren Historia Zentroko Aldizkaria
Historia
XV. mendean Fray Alonso de Mellak bultzatutako mugimendu heretikoaren zentroa izan zen Durango, Europa mailako erlijio-disidentziaren erakusle izanik. Durangoko Arte eta Historia Museoa, Krimenaren Historia Zentroa eta aldizkari hau Durangaldeko memoria historikoa eta ondarea babesteko eta ezagutzera emateko tresna da.
Sailkapena eta eragina
Dialneten arabera, 2021ean aldizkariaren eragina 0,08 puntukoa izan zen. Bestetik, Gizarte Zientzietako aldizkarien sailkapen bateratuaren arabera (gaztelaniaz, CIRD), D taldean kokatzen da, hau da, eragin maila txikiko eta ondorioz, maila zientifiko zalantzagarria duten aldizkarien multzoan kokatzen da.
Camerino
Camerino Italiako udalerri bat da. Maceratako probintzian kokatuta dago, Markak eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Camerinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ramphotyphlops longissimus
Ramphotyphlops longissimus Ramphotyphlops generoko animalia da. Narrastien barruko Typhlopidae familian sailkatuta dago.
NGC 5261
NGC 5261 galaxia bat da, Virgo konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Hans Hollein
Hans Hollein, (Viena, − ibidem, ) arkitekto post-moderno austriarra izan zen.
Holleinek Vienako Arte Ederren Akademian diplomatu zen 1956 urtean. Beste bi diploma lortu zituen 1959an Illinois Institute of Technology delakoan eta 1960an Kaliforniako Unibertsitatean. Suediako eta Estatu Batuetako hainbat lantokitan ibili zen, Vienara itzuli eta 1964an agentzia propioa ireki zuen arte.
Mönchengladbacheko museoa egin zuenetik (1985) arkitektura post-modernoko maisutzat hartu da.
1985. urtean Pritzker Saria jaso zuen.
Tibeteko eskualde autonomoa
Tibeteko Eskualde Autonomoa (Tibeteraz: ; txinera sinplifikatuz: 西藏; pinyinez: Xīzàng Zìzhìqū), Txinako Herri Errepublikako lurralde autonomo baten izena da.
1.228.400 kilometro koadroko azalera dauka eta 2004ko erroldaren arabera 2.840.000 biztanle bizi ziren bertan. Horietako soilik 1.700.000 mintzatzen dira tibeteraz. Dentsitate txikiena duen Txinako lurraldea da, bi biztanle kilometro koadroko bakarrik.
Inguru naturala eta kokapena
Tibeteko lurralde autonomoa, Txina mendebaldeko probintzia da, Xinjiang probintziaren atzetik, Txinako bigarren handiena. Lurraldearen mugakideak honakoak dira: Xinjiang lurralde autonomoa ipar-mendebaldean, Qinghai probintzia ipar-ekialdean, Sichuan probintzia ekialdean, Yunnan probintzia hego-ekialdean, eta Nepal eta India hegoaldean.
Lurralde autonomoaren hiriburu eta hirirk handiena Lhasa da, 250.000 biztanle inguru zituen 2004ko erroldaren arabera.
Politika
Tibeteko lurralde automoaren zuzendaria Qiangba Puncog da. Txinako Alderdi Komunistak probintzian duen ordezkaria Zhang Qingli da.
NGC 5262
NGC 5262 galaxia bat da, Ursa Minor konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Tibeteko eskualde autonomoa
Qingzang trenbidea
Qingzang trenbidea, Qinghai probintziako Xining hiria eta Tibeteko Lhasa hiriak batzen dituen trenbidea da. Xining eta Golmud arteko lehen fasea (815 kilometro luze) 1984. urtean zabaldu zen. Proiektuaren faserik luzeena eta zailena dena den, ez zen urte batzuk beranduagora arte hasi, eta Golmud eta Lhasa arteko 1.142 kilometroko trenbidea 2006ko uztailaren 1ean zabaldu zuen Txinako Herri Errepublikako Hu Jintao presidenteak.
Kanpo estekak
Tibeteko eskualde autonomoa
Lombrès
Lombrès Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Lombrès udalerrian erroldatutako biztanleak 82 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
FUBAR (telesaila)
FUBAR estatubatuar ekintzazko telesail komikoa da, Nick Santorak Netflixerako sortua.
Lombrès
Etxebizitza
2007an 56 etxebizitza zeuden, 38 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 51 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 38 etxebizitza nagusietatik 30 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 5 etxek hiru zituzten, 10 etxek lau zituzten eta 18 etxek bost zituzten. 22 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 11 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 18 etxetan bat baino gehiago zituzten.
FUBAR (telesaila)
Sinopsia
Erretiroa hartzeko atarian, bere alaba ere agente sekretu gisa dabilela jakin, Luke Brunnerrek azken misio bat martxan jarriko du.
Lombrès
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 47 ziren, horien artean 32 aktiboak ziren eta 15 inaktiboak ziren. 32 pertsona aktiboetatik 30 lanean zeuden (17 gizon eta 13 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 15 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
La Harpe (Illinois)
La Harpe  Illinoiseko hiri bat da. Hancock konderrian kokatua dago. 2010ean 1,235 biztanle zituen, 3.52 kilometro koadrotan banatuta.
Lombrès
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen eta 1 eraikuntza enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra margolaria zen.
2000. urtean Lombrès udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 129 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Aizkoa (Abartan)
Aizkoa Nafarroa Garaiko mendia da, 954 metro ditu eta Abartango mendilerroan kokatuta dagoena.
Ramphotyphlops lorenzi
Ramphotyphlops lorenzi Ramphotyphlops generoko animalia da. Narrastien barruko Typhlopidae familian sailkatuta dago.
3168 Lomnický Štít
3168 Lomnický Štít asteroide baten izena da. abenduaren 1ean aurkitu zuen A. Mrkos-ek Kleť Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1980 XM izena zeraman. Ondoren Lomnický Štít omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3168 Lomnický Štít asteroidearen orbitak batezbeste 1,892 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,766 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,018 distantziara. Eszentrikotasuna 0,067 da, eta makurdura orbitala 24,9ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.73 da.
Turkierazko Wikipedia
Turkierazko Wikipedia Wikipediaren turkierazko edizioa da. 2002ko abenduan jarri zen abian, eta 2009ko urriaren hasieran 136.000 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 19.a zen.
Joshua Cheptegei
Joshua Kiprui Cheptegei (Uganda; 1996ko irailaren 12a) Ugandako atleta da, munduko txapelduna 2019an 10.000 metroko lasterketan. 5000 metroko, 5 kilometroko eta 10.000 metroko lasterketetako munduko errekorrak ditu.
Kirol ibilbidea
Londres 2017ko Munduko Kopan zilarrezko domina irabazi zuen 10.000 metrotan, urrea irabazi zuen Mo Farah britainiarraren ondoren eta brontzea eskuratu zuen Paul Tanui keniarraren aurretik.
Valentzia 2019ko Trinidad Alfonso maratoian, errepideko 10 km-ko munduko errekorra hautsi zuen 26:38ko denborarekin, Leonard Komon-en ordura arteko errekorra gaindituz.
Cros-countryko munduko txapeldun izendatu zuten 2019an Aarhus hirian (Danimarka), Jacob Kiplimo herrikidearen aurretik.
10 km-ko errekorra galdu eta gutxira, 2020ko otsailaren 16an errepideko 5 km-ko munduko errekorra hautsi zuen, Monakon egindako lasterketan. Urte bereko abuztuaren 14an, Monakon ere eta Diamond Leagueko lasterketa batean, 5000 metroko munduko errekorra hautsi zuen 12:35,36 denborarekin. Bi hilabete geroago, 2020ko urriaren 7an, 10.000 metroko munduko marka haustea lortu zuen 26:11.00 denbora berriarekin NN Valencia World Record Day lasterketan, horrela Kenenisa Bekele etiopiarraren aurreko errekorra hobetuz.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan bi domina lortu zituen: urrezkoa 5.000 metroko lasterketan eta zilarrezkoa 10.000 metrokoan.
Euskal Herrian
2017. urtean Juan Muguerza Nazioarteko Krosa irabazi zuen Elgoibarren.
NGC 5263
NGC 5263 galaxia bat da, Canes Venatici konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Oxyropsis carinata
Oxyropsis carinata Oxyropsis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Sargori
Sargoria aireko hezetasun handiak eta beroak batera sorrarazten duten sentsazio fisikoa da. Kanpoan dagoen hezetasun eta bero maila altu horrek bi eragin hauek izaten ditu giza gorputzean: izerditzea eta gorputzeko beroa kanpora dadin eragoztea.
Oxyropsis acutirostra
Oxyropsis acutirostra Oxyropsis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Union Sport San Vicente
Union Sport San Vicente Barakaldoko futbol taldea da. 1923an sortu zen eta bi denboraldi egin zituen 3. mailan, 1964-65 eta 1965-66.
Datuak
2020-21 denboraldia barne.
Ramphotyphlops minimus
Ramphotyphlops minimus Ramphotyphlops generoko animalia da. Narrastien barruko Typhlopidae familian sailkatuta dago.
Auzkue
Auzkue Nafarroa Garaiko mendia da, 423 metro ditu eta Abartango mendilerroan kokatuta dagoena.
Phyllopoda
Phyllopoda edo filopodoak Branchiopoda krustazeo subklase bat dira. Haien artean Triops eta cladocerak daude.
Sailkapena
Martin & Davis-en arabera (2001) Phyllopoda azpiklaseak talde hauek ditu:
Sayonara (filma)
Oscar Sarietarako hamar izendapen jaso zituen, lau irabaziz: Taldeko emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Miyoshi Umeki), Taldeko gizonezko aktore onenaren Oscar Saria (Red Buttons), Zuzendaritza artistiko onenaren Oscar Saria eta Soinu onenaren Oscar Saria.
Argumentua
Koreako Gerra abian dela, Japoniara bidalitako estatubatuar militarrek debekatuta daukate emakume japoniarrekin ezkontzea. Horren harira, filmak bi debekatutako amodiozko istorio kontatzen ditu.
Mount Sterling (Ohio)
Mount Sterling Ohioko herri bat da. Madison konderrian kokatua dago. 2010ean 1,782 biztanle zituen, 4.47 kilometro koadrotan banatuta.
Nickenichita
Nickenichita fosfato motako minerala da eta alluaudita taldearen kidea da.
Camporotondo di Fiastrone
Mugakideak
Camporotondo di Fiastronek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Nickenichita
Ezaugarriak
Nickenichita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.
Platonic (telesaila)
Platonic estatubatuar telesail komikoa da, Francesca Delbancok eta Nicholas Stollerrek Apple TV+erako sortua.
Sinopsia
Behinola lagun min izan ziren emakume baten eta gizon baten bizitzako bideek berriz ere bat egingo dute urte luzez elkarren berri jakin gabe egon ostean. Elkarren arteko laguntasuna platoniko bilakatuko da, bien bizitzak desorekatzeraino.
Lake Barrington (Illinois)
Lake Barrington  Illinoiseko herri bat da. Lake konderrian kokatua dago. 2010ean 4,973 biztanle zituen, 15.18 kilometro koadrotan banatuta.
Nederlanderazko Wikipedia
Nederlanderazko Wikipedia Wikipediaren nederlanderazko edizioa da. 2001eko irailean jarri zen abian, eta 2009ko urriaren hasieran 562.000 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 5.a zen. 2016ko martxoan aldiz, bigarrena zen eta 1.865.000 artikulu zituen.
Run All Night (filma)
Run All Night (euskaraz Gau Guztiz Ihes Egin), 2015eko Jaume Collet-Serra kataluniarrak zuzendurako ekintza thriller film bat da. Liam Neeson, Ed Harris, Joel Kinnaman, Vincent D'Onofrio, Common eta Boyd Holbrook aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
AEB, New York, Jimmy Conlon (Liam Neeson) "hilobiratzailea" ezizenez ezaguna den mertzenario eskarmentudunak bere krimenengatik Brooklyngo Shawn Maguire (Ed Harris) mafiaburuaren irlandar mafia atzetik jarraika du, baina baita 30 urtez atzetik jarraika izan duen polizia ere. Jimmy bere seme Mike (Joel Kinnaman) arriskuan dagoela jabetzean, betidanik parte izan den irlandar klan kriminala eta aspaldi abandonatu zituen bere senideen artean hautatu beharko du.
Karnakeko Errege Zerrenda
Karnakeko Errege Zerrenda edo Arbasoen Ganbera Karnakeko Amon jainkoaren tenpluan zizelkatua izan zen, eta, gaur egun, Parisko Louvreko Museoaren gela batean dago.
Kronologikoko ordenatutako faraoi zerrenda bat du, jatorrian, 61 kartutxo zituena. Baina, gaur egun, horietatik, 50 baino ezin dira irakurri, Menesetik Tutmosis III.a arte. Egiptoko XIV. dinastia eta gobernari hiksoak ez dira aipatzen. XIII, XV eta XVI. dinastiatik, hogeita hamabost faraoi inguru baino ez dira aipatzen orotara. Haren garrantzia, Egiptoko bigarren tarteko aroko gobernari batzuek aipatzen dituen dokumentu ezagun gutxietako bat izatean datza (bestea Turingo Errege Kanona da).
Akhmenuaren ganbera txiki batean zizelkatua zegoen, Amonen tenpluan, Arbasoen Ganbera deritzona: Tutmosis III.a faraoia, bere aurretik Egiptoko faraoi izan zirenei, 61 orotara, eskaintzak egiten agertzen da.
Ganbera hau XIX. mendean aurkitu zen, eta, 1843an Prisse d'Avennesek bloke guztiak desmuntatu eta lapurtu zituen, Esnako gobernaria erosi zuen eta kontrabando bidez Parisera eraman. Karnakeko tenpluan, nahiko fidagarria den kopia batez ordezkatuak izan dira.
Castelraimondo
Castelraimondo Italiako udalerri bat da. Maceratako probintzian kokatuta dago, Markak eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Castelraimondok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Nickolayita
Nickolayita mineral bat da.
Ezaugarriak
Nickolayita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Fuzhou
Fuzhou (txinera sinplifikatuz: 福州, pinyineraz: Fúzhōu), Fujian probintzian dagoen prefektura mailako hiria da. Guztira, 6.609.000 biztanle inguru dauzka eta 12.000 kilometro karratuko azalera.
Inguru naturala eta kokapena
Prefektura mailako Fuzhou hiriaren mugakideak honakoak dira: Itsaso Horia ekialdean, Ningde iparraldean, Sanming mendebaldean, Quanzhou hego-mendebaldean, eta Putian hegoaldean.
Menorcako gudua (1756)
Menorcako gudua 1756ko maiatzaren 20an Frantzia eta Britainia Handiaren artean egondako itsas-guduaren izena da. Europan Zazpi Urteko Gerraren barruan egon zen lehenengo itsas-gudua izan zen. Britainia Handiak Borboiei gerra deklaratu eta gutxira bere indar armatuek talka egin zuten Mediterraneo Itsasoan. Gudu horretan frantziarrek irabazi zuten. Horren ondorioz, britainiarrek Menorca utzi eta Gibraltarrera ihes egin zuten. Frantziarren garaipen estrategikoa gertatu zen, eta Menorca erortzea ahalbidetu zuen.
Britainiarrek ezin izan zutenez Menorca babestu epaiketa militarra izan zen, eta John Byng amirala exekutatu zuten.
Euskal Herriko Bertsozale Elkartea
Euskal Herriko Bertsozale Elkartea (EHBE) bertsolaritza babesteko eta sustatzeko asmoz 1987an sorturiko elkarte kulturala da. Egoitza Amasa-Villabonan du, Subijana etxean, zehazki.
Lurraldeetan ere badira elkarteak: Arabako Bertsozale Elkartea, Bertsularien Lagunak elkartea – Baxenabarre, Lapurdi eta Zuberoa eremu dituena -, Bizkaiko Bertsozale Elkartea, Gipuzkoako Bertsozale Elkartea eta Nafarroako Bertsozale Elkartea. Egun, 2.500 bazkide inguru ditu. Hiru lan ildotan egiten du lan Bertsozale Elkarteak: belaunaldiz belaunaldiko transmisioan, bertsotarako plazen sustapenean eta hedapenean, eta bertsolaritzaren ikerketan. Proiektuen artean entzutetsuena Bertsolari Txapelketa Nagusia da egun.
Aipatutako herrialdeetako elkarteez gainera, bere ekosistema osatzen dute Xenpelar Dokumentazio Zentroak, Mintzola Ahozko Lantegiak eta Lanku Kultur Zerbitzuek.
Osasunako 2021-2022 denboraldiko lehen taldeko kideak
Entrenatzailea: Jagoba Arrasate (2018-Egun)
Estatistikak
Jokalariak guztira: 30
Denboraldiko Hamaikakoa
Konpetizio guztiak kontutan harturik, hamaikakoetan gehien agertu diren jokalariak.
Arnaldo Otegi
Arnaldo Otegi Mondragon (Elgoibar, Gipuzkoa, Euskal Herria, 1958ko uztailaren 6a) ezker abertzaleko politikari eta liderra da, Batasunaren bozeramaile izandakoa eta Eusko Legebiltzarreko kide ohia. Euskal Herria Bilduko koordinatzaile nagusia da egun. «Ezker abertzalea berrantolatzen saiatzeagatik» atxilotua, 2016ko martxoaren lehenbizikoan atera zen kartzelatik, 6 urte eta erdiko espetxealdiaren ondoren.
Bizitza
Otegi 1958ko uztailaren 6an jaio zen Elgoibarren (Gipuzkoa), eta Filosofia eta Letretako lizentziaduna da.