cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Urschenheim
Biztanleria
2007an Urschenheim udalerrian erroldatutako biztanleak 670 ziren. Familiak 238 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 87 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 111 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 249 etxebizitza zeuden, 243 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 238 etxeak ziren eta 11 apartamentuak ziren. 243 etxebizitza nagusietatik 211 bere jabearen bizilekua ziren, 23 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 15 etxek hiru zituzten, 42 etxek lau zituzten eta 185 etxek bost zituzten. 224 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 83 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 152 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Estopa
Estopa rumba katalana jotzen duen musika taldea da, David eta Jose Manuel Muñoz anaiek 1999an sortua. Taldea jatorriz Cornella de Llobregatkoa da, bere familia Extremadurakoa izan arren, Zarza-Capilla herrikoa hain zuzen.
Haien bost diskoetan formula berdina jarraitu dute, hainbat arrakasta eman diena: rumba zitalak eta kalekoak. Saldu dute guztira 3.100.000 baino gehiago maila nazionalean eta internazionalean (Allenrok kontuan izan gabe).
Urschenheim
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 469 ziren, horien artean 343 aktiboak ziren eta 126 inaktiboak ziren. 343 pertsona aktiboetatik 320 lanean zeuden (175 gizon eta 145 emakume) eta 23 langabezian zeuden (10 gizon eta 13 emakume). 126 pertsona inaktiboetatik 61 erretiraturik zeuden, 35 ikasten zeuden eta 30 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Estopa
Biografia
David (1976) bokalista da eta Jose (1978) gitarra-jotzailea eta ko-bokalista.
Haien haurtzaroa rumbako talde oso ospetsuak laurogeigarren urteetan entzuten pasatu zuten, bereziki Los Chichos, Los Chunguitos edo Bordón 4. Haien azken lana musikatik at automobileko piezak egitea izan zen SEAT-ko kontzesionario batean. Han sortu zituzten taldearen letra asko, adibidez haien lehenengo arrakasta, “La raja de tu falda” non SEAT Panda kotxea izendatzen den. Lantegi horretatik ere ateratzen da taldearen izena, “Estopa”, haien arduradunak asko errepikatzen zuelako ¡Dadle estopa! esaldia, gehiago lan egiteko haien emankortasuna handitzeko eta ez distraitzeko.
Urschenheim
Diru sarrerak
2009an Urschenheim udalerrian 239 unitate fiskal zeuden, 684 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.636 euro zen.
Estopa
Biografia
Garai horretan haien auzo inguruko lekuetan jotzen hasi ziren. Orduan, maketa bat grabatu zuten berrogei abestirekin, lagun baten etxean. Maketa hau kasetean hedatu zen eskuz esku Espainia osoan zehar. Ondoren, p2p sareetan, ospea lortu zutenean.
Urschenheim
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 6 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Estopa
Biografia
Haien karrera diskografikoan zehar sari asko lortu dute.
1999 arte: Maketa
Maketako abesti batzuk disko berrietan sartu dituzte berrargitaratutak.
Cadrezzate
Mugakideak
Cadrezzatek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Urschenheim
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 lore-denda zen.
Estopa
1999-2000: Estopa
Urte horretan 1.000.000 disko saltzea lortu zuten, errekor ez gaindituta Espainian talde hasiberri baterako. Urte horretan ducados 2000 ibilaldia hasi zuten Espainia osoa eta Latinoamerikako herrialde askotan zehar.
2001-2003: Destrangis
800.000 ale saltzea lortu zuten. Gero berrargitaratzea erabaki zuten Más Destrangis izenarekin, eta 200.000 ale gehiago saldu zituzten.
Urschenheim
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Urschenheim udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 387 hektarea erabiltzen.
Estopa
2004: ¿La calle es tuya?
300.000 kopia saldu zituzten lehenengo astean.
Ibilaldia, Muñoz vs Muñoz zeritzona, Espainiako probintzia guztietatik eraman zuten. Ibilaldi txiki bat Latinoamerikatik, non Estopa Argentinara, Mexikora, Txilera eta Perura joan zen.
2005: Voces de ultrarrumba
Egun bakar batean 200.000 kopia saltzea lortu zuen diskoak.
2008: Allenrok
Diskoaren izena haien herriaren izena da, Cornella, alderantziz idatzita eta K-rekin. Lehenengo astean 140.000 kopia baino gehiago saldu zituzten, platinozko diskoa lortuz.
Urschenheim
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Mesnil-Mauger
Mesnil-Mauger Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Urschenheim
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mesnil-Mauger
Biztanleria
2007an Mesnil-Mauger udalerrian erroldatutako biztanleak 236 ziren. Familiak 78 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 31 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 31 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 109 etxebizitza zeuden, 89 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 108 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 89 etxebizitza nagusietatik 80 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 3 etxek bi gela zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 29 etxek lau zituzten eta 50 etxek bost zituzten. 65 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 32 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 57 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 161 ziren, horien artean 122 aktiboak ziren eta 39 inaktiboak ziren. 122 pertsona aktiboetatik 114 lanean zeuden (66 gizon eta 48 emakume) eta 8 langabezian zeuden (4 gizon eta 4 emakume). 39 pertsona inaktiboetatik 23 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2000. urtean Mesnil-Mauger udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 690 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cryptoheros sajica
Cryptoheros sajica Cryptoheros generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Dataismo
Dataismoa datu handietatik sortzen ari den esanahiak sortutako pentsaera edo filosofia deskribatzeko erabili den terminoa da. David Brooksek erabili zuen lehenbizikoz New York Timesen, 2013an. Termino hori zabaldu egin da Yuval Noah Harari historialariaren Homo Deus: A Brief History of Future liburuan 2015az geroztik azaleratzen ari den ideologia edo erlijio-forma berri bat deskribatzeko, non "informazio-fluxua" "balio gorena" baita.
Historia
"Gaur egungo filosofian goranzko joera zein den esatea eskatzen badidazu, esango nuke Dataismoa dela", idatzi zuen David Brooksek The New York Timesen, 2013ko otsailean. Brooks-ek argudiatu zuen gero eta konplexuagoa den mundu batean, datuetan oinarritzeak joera kognitiboak murriztu eta "oraindik nabaritu ez ditugun portaera-ereduak argitu" ditzakeela.
2015ean, Steve Lohr Data-ism liburuan Big Data k gizartea nola aldatzen ari den aztertu zuen, Big Daten iraultza deskribatzeko terminoa erabiliz.
NGC 695
NGC 695 galaxia espiral bat da, Aries konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Dataismo
Historia
Yuval Noah Hararik 2016ko liburuan, Homo Deus: A Brief History of Future, argudiatzen du lehiatzen diren egitura politiko edo sozial guztiak datuak prozesatzeko sistematzat har daitezkeela: "Dataismoak adierazten du unibertsoa datu-fluxuak direla, eta edozein fenomeno edo erakunderen balioa datuen prozesaketan egiten duen ekarpenaren araberakoa dela" eta horrekin "giza espezie osoa interpreta dezakegula". Harariren arabera, Dataista batek "datuak maximizatu nahi ditu bitarteko are gehiagorekin konektatuz". Hararik iragartzen du prozesu horren ondorio logikoa gisa, inoiz baino gehiago, gizakiek autoritatea emango dietela algoritmoei beren bizitzako erabaki garrantzitsuenak hartzeko, hala nola norekin ezkontzeko eta zer karrera egiteko. Harariren arabera, Aaron Swartzi Dataismoareen "lehen martiria" da.
Kritikak
Dataismoaren inguruko Harariren deskribapena aipatzean, Daniel Miessler segurtasun-analistak uste du Dataismoak ez diola desafiorik egiten Hararik aldarrikatzen duen humanismo liberalaren ideologiari, gizakiak gai izango baitira aldi berean beren eta datuen garrantzian sinesteko.
Hararik berak kritika batzuk planteatzen ditu, hala nola kontzientziaren arazoa, non dataismoak ez duen argibiderik ematen. Gizakiek organismoak algoritmoak ez direla jakin dezaketela iradokitzen du. Dataismoak esan nahi du datu guztiak publikoak direla, baita datu pertsonalak ere, sistemak osotasun gisa funtziona dezan, eta faktore hori jada erresistentzia bat dela gaur egun.
Beste analista batzuek, hala nola Terry Ortleibek, aztertu dute zenbateraino den dataismoa mehatxu distopikoa gizateriarentzat.
Facebook–Cambridge Analyticaren datuen eskandaluak erakutsi zuen buruzagi politikoek Facebookeko erabiltzaileen datuak manipulatzen zituztela sarea manipulatzen zuten berariazko profil psikologikoak eraikitzeko. Datu-analisten talde batek Cambridge Analyticak Facebookeko datuen inguruan garatutako adimen artifizialaren teknologia erreproduzitu zuen, eta arau hauek topatu zituen: 10 "gustuko dut" markak makina bati pertsona bat lankide gisa ezaugarritzeko aukera ematen du, 70 "gustuko dut" lagun gisa, 150 "gustuko dut" aita gisa, 300 "gustuko dut" maitale gisa, eta, gainera, pertsona bat hark bere burua baina hobeto ezagutzeko aukera ematen du.
Father of the Bride (1991ko filma)
Father of the Bride (euskaraz Emaztegaiaren Aita) 1991ko Charles Shyer estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako komedia film bat da. Spencer Tracy eta Elizabeth Taylor aktoreek antzeztutako 1950ko izenburu berdineko filmaren berregokitzapena da. Steve Martin, Diane Keaton, Kimberly Williams, George Newbern, Martin Short, B. D. Wong eta Kieran Culkin aktoreek antzeztu zuten.
Father of the Bride Part II (1995) jarraipena izan zuen.
Argumentua
San Marino hiria, Kalifornia. George Banks (Steve Martin) adin helduko baina espiritu gazteko gizona da, horregatik bere 22 urteko Annie alaba (Kimberly Williams-Paisley) ezkontzera doala ezin sinisturik dago, berarentzat oraindik neskato bat baita. Denek Bryan MacKenzie (George Newbern) senargaia mutil zintzo eta bikaina dela uste duten arren, Grogentzat bere etsai bilakatuko da, haren alaba betiko galduko duela uste baitu. Horri ezkontzaren kostu ikaragarria gehitu behar zaio, senargaia Bel Air auzoko goi maila sozialeko famili bateko senidea baita.
Bornèl
Bornèl Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot eta Garona departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bournel udalerrian erroldatutako biztanleak 242 ziren. Familiak 100 ziren, horien artean 26 pertsona bakarrekoak ziren (7 bakarrik bizi ziren gizonak eta 19 bakarrik bizi ziren emakumeak), 41 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 26 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 7 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 150 etxebizitza zeuden, 103 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 41 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 144 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 103 etxebizitza nagusietatik 82 bere jabearen bizilekua ziren eta 22 alokairuan okupaturik zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 31 etxek lau zituzten eta 55 etxek bost zituzten. 98 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 47 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 51 etxetan bat baino gehiago zituzten.
2010eko Wimbledon txapelketako Mahut-Isner partida
2010eko Wimbledongo txapelketan, ekainaren 22a eta 24a artean, John Isner estatubatuar tenislariak eta Nicolas Mahut frantziar tenislariak elkarren artean tenisaren historiako partidarik luzeena jokatu zuten, bai denboraz (11 ordu eta 5 minutu) zein jokatutako joko kopuruaz ere (183). Azkenik, Isner 6–4, 3–6, 6–7(7), 7–6(3), 70–68 markagailuaz nagusitu zen.
Bornèl
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
2010eko Wimbledon txapelketako Mahut-Isner partida
Bi jokalariek jokatutako partida honetan teniseko errekor ugari hautsi zituzten.
Bornèl
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 146 ziren, horien artean 101 aktiboak ziren eta 45 inaktiboak ziren. 101 pertsona aktiboetatik 93 lanean zeuden (52 gizon eta 41 emakume) eta 9 langabezian zeuden (3 gizon eta 6 emakume). 45 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Elisabet I.a Jerusalemgoa
Elisabet I.a (Nablus, 1172 - Akre, 1205eko apirilaren 5a) Jerusalemgo erregina izan zen 1190etik hil zen arte.
2010eko Wimbledon txapelketako Mahut-Isner partida
Partidaren xehetasunak
Partida All England Lawn Tennis and Croquet Club kirol-elkarteko 18. pistan jokatu zen. Bosgarren setak 8 ordu eta 11 minutu iraun ditu, garai guztietako luzeena izan delarik. Izatez, set hau ordura arte jokatutako partida luzeena baino luzeagoa izan da.
Partida 2010eko ekainaren 22an hasi zen. Lau set igaro ondoren argi falta zela eta, hurrengo eguna arte atzeratu beharra izan zen. Behin Ekainaren 23an hasi eta gero, historia guztiko partidarik luzeena bilakatu zen. Egun horretan 14 linespeople delakoez osatutako bi talde eta 28 pilota-jasotzaileez osatutako lau talde partidan laguntzeko asmoz pistan atera eta sartuz jo eta ke ibili ziren.
Ekainaren 23ko 20:13etan partida bosgarren setean 59-59 markagailurekin zioan unean bigarrengo aldiz atzeratu zen. Partida hurrengo egunean berriz hasi zen, azkenean markagailua 70-68 gelditu zelarik.
Elisabet I.a Jerusalemgoa
Amalariko I.a Jerusalemgoa eta Maria Komnenaren alaba izan zen. Hunfredo IV.a Torongoarekin ezkondu zen 1183an. Ezkontza 1190ean deusez deklaratu zen eta Elisabet Konrado Montferratokoarekin ezkondu zen. 1192an koroatu zituzten biak, baina handik gutxira hil zuten Konrado. Hirugarren ezkontza Henrike II.a Xanpainakoarekin izan zuen eta laugarrena Aimery Ziprekoarekin. Jerusalemgo tronua bere azken hiru senarrekin partekatu zuen.
Maisons (Aude)
Maisons Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Languedoc-Rousillon eskualdean.
Eguzki-sistema
Eguzki-sistema orain dela 4.600 milioi urte sortu zen, molekula laino baten grabitazio-kolapsoaren ondorioz. Sistemaren masaren zatirik handiena Eguzkian dago eta, ondoren, geratzen denaren gehiengoa Jupiterren. Barneko lau planetak, Merkurio, Artizarra, Lurra eta Marte planeta telurikoak dira, batez ere arroka eta metalez osatuak. Beste lau planetak planeta erraldoiak dira, telurikoak baino nabarmen handiago. Bi handienak, Jupiter eta Saturno gasezko erraldoiak dira, batez ere hidrogeno eta helioz osatuak. Kanpoko bi planetak, Urano eta Neptuno izotzezko erraldoiak dira, batez ere ura, amoniako eta metanoz osatuak. Zortzi planetek orbita ia zirkularrak dituzte, ekliptika deitzen den planoa ia laua jarraituz.
Eguzki-sistemak beste objektu txikiago batzuk ere baditu. Asteroide gerrikoa Marte eta Jupiterren artean orbitatzen duten milaka objektuk osatzen dute. Objektu hauek, planeta telurikoek bezala, arroka eta metalak dituzte osagai. Neptunoren orbita igaro ondoren Kuiperren gerrikoa dago, Neptunoz haraindiko objektuz osatua. Hauek, batez ere, izotzez osaturik daude eta disko sakabanatu bat osatzen dute. Gerriko honen ostean berriki aurkitutako sednoideak daude. Populazio hauen artean dozena batzuek, eta agian hamarnaka mila objektu daude euren grabitateak biribildu dituenak. Objektu hauei planeta nano izena ematen zaie. Ezagutzen diren planeta nano batzuk Zeres asteroidea edo Pluton eta Eris dira. Bi eskualde hauez gain, badira beste populazio batzuk gorputz-txikien artean sailkatzen direnak, hala nola kometak, zentauroak edo planetarteko hauts-hodeiak. Guzti hauek eremu ezberdinen artean bidaiatzen dute, orbita eliptiko ezberdinekin. Sei planetek, gutxienez lau planeta nanok, eta beste gorputz-txiki batzuek satelite naturalak dituzte, askotan "ilargi" izena hartzen dutenak Ilargia dela eta. Kanpoko lau planeta erraldoiek eraztun planetarioa dute, hautsez eta objektu txikiz osatuak.
Eguzki haizeak, Eguzkiaren goi-atmosferatik kargatutako partikula (plasma) isuriak, burbuila itxurako gune bat sortzen du izar-arteko espazioan. Espazio honi heliosfera izena ematen zio. Heliopausa Eguzki haizearen presioa eta izar-arteko ingurunean presioa berdina den lekua da, eta disko sakabanatu baten mugaraino hedatzen da. Oorten hodeia, periodo handiko kometen iturritzat hartzen dena, heliosfera baino mila aldiz handiagoa den eremu bateraino heda daiteke. Eguzki-sistema Esne Bidea izeneko galaxian kokatuta dago, bere zentrotik 26.000 argi urtera, Orion besoa deitzen den eremuan.
Bornèl
Diru sarrerak
2009an Bournel udalerrian 100 unitate fiskal zeuden, 242,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.411 euro zen.
Eguzki-sistema
Aurkikuntza eta esplorazioa
Eguzkia, Ilargia eta bost planeta klasikoak, begi bistaz ikusten direnak, Antzinarotik izan dira ezagunak, eta eragin nabarmena izan dute mitologian, kosmologia erlijiosoan eta antzinako astronomian. Antzinaroko astronomoek ikusi zuten nola argi batzuk zeruan zehar mugitzen ziren, "izar finkoek" egiten ez zutena. Antzinako Grezian argi hauei πλάνητες ἀστέρες izena eman zieten, hau da, "mugitzen diren izarrak". Hortik eratorri zen gaur egungo "planeta" hitza. Antzinako Grezian, Antzinako Txinan eta Babiloniar Inperioan, eta zentzu zabalean modernoak ez diren zibilizazio guztietan, Eguzki-sistemaren zentroa Lurra zela uste zuten. Teoria honi teoria geozentriko izena ematen zaio. Teoria geozentrikoaren inguruan garapen ezberdinak egon dira historian zehar. Adibidez, Anaximandro presokratikoak adierazi zuen Lurra Unibertsoaren zentroa zela, eta danbor baten itxura zuela, lau puntu kardinaletan zutabe batean jarrita. Pitagorasek, ordea, Lurra esfera bat zela uste zuen, eklipseen forma ikusita. K. a. IV. mendean Platonek bere ikasle Aristotelesekin Anaximandro eta Pitagorasen teoriak batzeko testuak egin zituen. Klaudio Ptolomeo astronomoak bere II. mendeko Almagesto obran 1.300 urtez iraungo zuten astronomiaren arauak ezarri zituen, astronomo europar zein islamikoek jarraituko zituztenak.
Bornèl
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Eguzki-sistema
Aurkikuntza eta esplorazioa
Aristarko Samoskoak jada K. a. III. mendean heliozentrismoa proposatu zuen, eta Aryabhata matematikari hinduak berdina egin zuen aurrerago. Hala ere ez zen egon astronomorik eredu geozentrikoa benetan zalantzan jarri zuenik ahalik eta Nikolas Koperniko iritsi zen arte. Honen iraultza mundu osoraino heldu zen eta, horregatik, astronomia modernoaren aitatzat hartzen da. Bere obra, hasiera batean, pribatuan lantzeko lan bat izan zen, baina laster lortu zuen oihartzun publiko handia. Klemente VII.a aita-santuak testuaren inguruko informazioa eskatu zuen 1533an, eta 1539an Luterok "Lurra dela benetan biratzen duena desmotratu nahi duen astronomo gazte bat" zela esan zuen. Kopernikoren lanak bi mugimendu eman zizkion Lurrari, errotazioa bere ardatzaren gainean 24 orduan behin eta translazioa Eguzkiaren inguruan urtero. Bere biraketa eredua zirkunferentzia perfektu batena zen.
Bornèl
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa zen, 1 margolaria, 1 iturgina eta 1 jatetxe.
Eguzki-sistema
Aurkikuntza eta esplorazioa
XVII. mendean Kopernikoren lanari eutsi zion Galileo Galileik, asmakuntza berri bat baliatuz: teleskopioa. Bere lehenengo behaketetan ikusi zuen Jupiterren inguruan lau satelite naturalek biratzen zutela. Aurkikuntza honek Eliza katolikoaren eta zientzialarien arteko gatazka sortu zuen; Inkisizioak Galileo atxilotu zuen eta kondenatu, bere ideia erlijioaren ereduaren aurkako heresia zelako. Garai berdinean Johannes Keplerrek orbita zirkularrarekin planeten mugimendua azaltzeko saiakera egin zuen, baina ez zuen emaitzarik lortu. 1609an Keplerren legeak aurkeztu zituen bere Astronomia Nova obraren baitan. Liburu horretan planeten orbita elipse bat zela proposatu zuen, eta 1631ko Artizarraren trantsituan demostratu zen hala zela. Mende horretan bertan Isaac Newtonek planeten mugimenduaren azalpen matematikoa eman zuen, grabitazio unibertsalaren legea aurkeztuz.
Bornèl
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Bournel udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, 768 hektarea erabiltzen.
Eguzki-sistema
Aurkikuntza eta esplorazioa
1704an lehen aldiz agertu zen "Eguzki-sistema" kontzeptua. 1705ean Edmund Halley konturatu zen kometa baten agerpenak zikloak erakusten zituela eta, beraz, objektu berdina zela behin eta berriz ikusten ari zena. Hau izan zen planetak ez ziren beste objektu batzuek ere Eguzkiaren inguruan biratzen zutenaren lehen konfirmazioa. Teleskopioen hobekuntzak planeten eta bestelako objektuen ezaugarriak hobeto ulertzea ekarri zuen. 1781ean William Herschel Taurus (konstelazioa) behatzen ari zela kometa berri bat aurkitu zuela pentsatu zuen, baina Urano zen aurkitu zuena, historiaurretik aurkitutako lehen planeta. 1801ean Giuseppe Pazzik Zeres (planeta nanoa) aurkitu zuen. Hasiera batean Marte eta Jupiterren arteko planeta bat zela pentsatu zuen, baina beste ehunka objektu aurkitu ostean asteroideen kontzeptua definitu zen. 1846an Uranoren orbitan zeuden diskordantzia batzuek beste planeta handi baten existentzia teorizatzera eraman zuen Urbain Le Verrier astronomoa. Bere kalkuluetan oinarrituta aurkitu zen Neptuno (planeta).
1859an Robert Bunsen eta Gustav Kirchhoffek asmatu berria zen espektroskopioa erabili zuten Eguzkia ikertzeko eta aurkitu zuten Lurrean aurki daitezkeen material berberez osatua dagoela eta, beraz lotura bat zegoela Lurra eta zeruko objektuen artean. Ondoren, Angelo Secchi apaizak proposatu zuen Eguzkia izar bat bazen, beste izarrek ere sistemak eduki zitzaketela. 140 urte pasa behar izan ziren baieztapen honen konfirmazioa izateko.
1930ean Percival Lowellen kalkuluak jarraituta Clyde Tombaughek Pluton aurkitu zuen. Hasiera batean planeta gisa izendatu bazen ere, 2006an IAUk planeta nano izaera eman zion, berriki aurkituak izan ziren beste batzuekin eta aspalditik ezagutzen zen Zeresekin batera. 2005ean Eris (planeta nanoa) aurkitu zen, Pluton baino pisutsuagoa baina pixka bat txikiagoa.
1961eko apirilaren 21ean Juri Gagarin Vostok 1 espazio-ontzian Lurretik ateratzen zen lehen gizakia izan zen. 1969ko uztailaren 21ean Apollo 11 espazio-ontziak gizakia lehen aldiz eraman zuen Ilargira. Gizakia gaur egun espazioan etengabe bizi da, lehenago Mir erabilita eta, gaur egun, Nazioarteko Espazio Estazioa. Gizakirik gabeko satelite artifizialak Eguzki-sistemako planeta guztietara eta hainbat satelite, asteroide eta kometatara bidali dira, baita Pluton baino harantzago dauden objektuak behatzera. Marte, Ilargia eta Artizarra behatzen dituzten ibilgailuak ere bidali dira.
Egitura
Eguzki-sistemaren gorputz nagusia Eguzkia da, G motako sekuentzia nagusiko izarra. Eguzki-sisteman ezagutzen dugun masa osoaren %99,86 bertan dago eta bere grabitateak dominatzen du guztiz. Eguzkiaren inguruan dauden lau objektu nagusiak, planeta erraldoiak, geratzen den masaren %99 dira, Jupiter eta Saturno %90 direlarik. Beste lau planeta telurikoak, planeta nanoak, ilargi, asteroide eta kometek Eguzki-sistemaren masaren %0,002 baino ez dira
Objektu handi gehienek Eguzkiaren inguruko orbita Lurraren orbitaren plano berean egiten dute, ekliptika gisa ezaguna. Planetak ekliptikatik oso gertu daude, baina Kuiper gerrikoan dauden objektuek angelu handiagoa izan ohi dute. Planeta guztiek, eta objektu gehienek, Eguzkiaren biraketaren norabide berean egiten duten euren orbita (erlojuaren aurka Lurraren Ipar Polotik ikusita). Badira batzuk kontrako noranzkoan biratzen dutenak, Halley kometa kasu.
Eguzki-sistema ezagunaren egitura basikoa honakoa da: Eguzkia dago bere erdigunean, erlatiboki txikiak diren lau planeta daude berarengandik hurbil, asteroide gerriko batez inguratuta, eta beste lau planeta erraldoi daude gerriko horren eta Kuiperren gerrikoaren artean; azken hau batez ere izotzezko objektuz eratuta dago. Astronomoek, batzuetan, eskualde hauei banaketa izaera ematen diote, era informalean bada ere. Barneko Eguzki-sisteman egongo lirateke lau planeta harritsuak eta asteroide gerrikoa; kanpoko Eguzki-sisteman lau planeta erraldoiak. Kuiper gerrikoaren aurkikuntzatik, Eguzki-sistemaren kanpoko eremuak eskualde gisa hartzen dira, eta han dauden objektuei Neptunoz haraindiko izena ematen zaie.
Eguzki-sistemako planeta gehienak azpisistemak dira, bere baitan. Planeta gehienek satelite naturalak, ilargi ere deituak, dituzte euren inguruan. Bi satelite, Titan eta Ganimedes Merkurio baino handiagoak dira. Lau planeta erraldoiek eta  , gutxienez, Haumea planeta nanoak , hautsez eta partikula txikiz osatutako eraztunak dituzte inguruan. Satelite natural handi gehienek errotazio sinkronoa dute, euren sistemako planetari aurpegi bera erakusten denbora guztian.
Bornèl
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Eguzki-sistema
Egitura
Keplerren legeak objektuek Eguzkiaren inguruan duten orbitak definitzen ditu. Lege hori jarraituz, objektu guztiek foku batean Eguzkia duten elipse bat deskribatzen dute. Eguzkitik gertuago dauden objektuek (ardatzerdi handi txikiagoa dutenak) azkarrago mugitzen dira Eguzkiaren grabitatearen eragina handiagoa delako. Orbita eliptiko batean gorputz batek Eguzkiarekiko duen distantzia urtean zehar aldatzen da. Eguzkitik gertuen dagoen momentuari perihelio deitzen zaio, eta urrunen dagoen momentuari afelio. Orbita hauek ia zirkularrak dira, baina kometa, asteroide eta Kuiper gerrikoko objektuek orbita oso eliptikoak izan ohi dituzte. Eguzki-sisteman dauden gorputz ezberdinen posizioa matematikoki kalkulatzea posible da.
Eguzkiak sistema osoa dominatzen badu ere, bere momentu angeluarra %2 baino ez da. Planetek eta, bereziki, Jupiterrek, momentu angeluar gehiena dute, euren masa, orbita eta Eguzkiarekiko distantzia dela eta. Baliteke kometek ere momentu angeluar handiarekin laguntzea.
Konposizioa
Konposizioaren aldetik gradiente bat dago Eguzki-sisteman, Eguzkiaren beraren beroaren eta argiaren presioak sortua. Eguzkitik gertuen dauden objektuek beroaren eta argiaren presio handiagoa dute, eta urtze-puntu altua duten elementuz osaturik daude. Eguzkitik urrunago dauden beste objektuak urtze-puntu baxuagoa duten materialez osaturik daude. Substantzia hegazkorren kondentsazioa ematen den puntuari izozte lerro deitzen zaio, eta gutxi gorabehera Eguzkitik 5 UAra dago.
Eguzkia da Eguzki-sistemako materia zatirik gehiena duen gorputza, eta %98an hidrogeno eta helioz osatua dago. Jupiter eta Saturno, geratzen den materiaren zatirik handiena dutenak, batez ere hidrogeno eta helioz osaturik daude. Jupiterren aurkitu dira beste material batzuk, ehuneko oso txikietan, baita hidrokarburo edo amoniakoa ere. Jupiterren eta Saturnoren barnealdean harrizko nukleo bat dago, Lurraren konposizio antzekoa izan dezakeena.
Eguzkitik gertuen dauden gorputzak batez ere arrokaz osaturik daude, urtze-puntu altua duten konposatuekin, hala nola silikatoak, burdina eta nikela. Nebulosa protoplanetarioan gai guzti hauek egoera solidoan mantendu ziren. Lehen esan bezala Jupiter eta Saturno gasez osaturik daude, hein handi batean. Gas hauek fase horretan egon ziren nebulosan. Izotzek, izan urarenak, metano, amoniako, azido sulfhidriko edo karbono dioxidoarenak, oso tenperatura baxuetan dute urtze-puntua. Izotz, likido edo gas gisa aurki daitezke Eguzki-sistemako hainbat lekutan, eta nebulosan egoera ezberdinetan egongo ziren. Substantzia hauek dira Jupiter eta Saturnoren sateliteen osagai nagusiak, eta Urano zein Neptunorenak. Neptunoz haraindiko objektuen orbitan kokatzen diren gorputz gehienak ere izotzez osaturik daude.
Wallon-Cappel
Wallon-Cappel Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Wallon-Cappel udalerrian erroldatutako biztanleak 903 ziren. Familiak 316 ziren, horien artean 52 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 104 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 144 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 339 etxebizitza zeuden, 319 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 333 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 319 etxebizitza nagusietatik 280 bere jabearen bizilekua ziren, 35 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 15 etxek hiru zituzten, 40 etxek lau zituzten eta 261 etxek bost zituzten. 292 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 131 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 177 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 618 ziren, horien artean 457 aktiboak ziren eta 161 inaktiboak ziren. 457 pertsona aktiboetatik 432 lanean zeuden (247 gizon eta 185 emakume) eta 25 langabezian zeuden (13 gizon eta 12 emakume). 161 pertsona inaktiboetatik 55 erretiraturik zeuden, 64 ikasten zeuden eta 42 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Wallon-Cappel udalerrian 318 unitate fiskal zeuden, 914,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.230 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 21 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 7 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 4 administrazio publikoko enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 margolariak, 1 zurgina eta 1 argiketaria.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 drogeria zen.
2000. urtean Wallon-Cappel udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 279 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra anbulantzia zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Eguzki-sistema
Distantziak eta eskalak
Eguzkitik Lurreraino dagoen distantziari unitate astronomiko deitzen zaio, eta 150.000.000 kilometro ingurukoa da. Alderatzeko, Eguzkiaren erradioa 0,0047 UA da, hau da, 700.000 km. Beraz, Eguzkiak Lurraren orbitaren erradioa duen esfera baten bolumenaren 0,00001% (10−5 %) betetzen ditu. Lurraren bolumena, aldiz, Eguzkiaren milioiren bat da (10−6). Jupiter, planetarik handiena, Eguzkitik 5,2 unitate astronomikora dago, 780.000.000 km, eta bere erradioa 71.000 kilometrokoa da. Neptuno, planetarik urrunena, 30 unitate astronomikora dago, 4,5×109 km.
Itsuki Oda
Itsuki Oda (小田 逸稀, 1998ko uztailaren 16a - ) Japoniako futbolaria da.
Eguzki-sistema
Distantziak eta eskalak
Salbuespen batzuk kenduta, Eguzkitik urrunago, orduan eta distantzia handiago bere orbitatik hurrengo objektuaren orbitaraino. Adibidez, Artizarra Merkurio baino 0,33 UA urrunago dago Eguzkitik, eta Saturno 4,3 UA urrunago dago Jupiter baino; Neptuno Urano baino 10,5 UA urrunago dago. Saiakerak izan dira objektuen orbiten distantzien arteko harremanak aurkitzeko, adibidez Titius-Bode legea, baina teoria horiek ez dute onarpen osorik.
Itsuki Oda
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashima Antlers.
Eguzki-sistema
Distantziak eta eskalak
Eguzkia eta Neptunoren arteko distantzia futbol zelai baten luzera izango balitz, Eguzkiak 3 zentimetroko diametroa izango luke (golf pilota baten bi heren), planeta erraldoiek 3 milimetroko tamaina izango lukete eta Lurraren diametroa eta beste barneko planeten tamaina arkakuso baten tamaina izango lukete (0,3 mm).
Sorrera eta eboluzioa
Eguzki sistema orain dela 4.658 milioi urte sortu zen molekula laino baten eskualde oso baten kolapso grabitazionala dela eta Hasierako laino honek hainbat argi-urteko tamaina izango zuen, eta hainbat izarren jaiolekua izango litzateke. Molekula lainoetan ohikoa denez, gehiengoa hidrogenoa zen, helio kopuru nabarmen batekin, eta aurreko izarren hautsetik etorritako elementu astunagoen kopuru txikiekin. Eguzki-sistema osatuko zuen eskualdeari Eguzki-aurreko nebulosa izena ematen zaio. Eskualde honek kolapsoa izan zuenean, momentu angeluarraren kontserbazioaren ondorioz biraketa azkarrean sartuko zen. Zentroa, masa gehiena metatu zen gunea, geroz eta beroago zegoen, inguruan zuen disko baino nabarmen beroago. Uzkurtzen ari zen hodeiaren biraketa azkartzen zoan heinean, lauago egiten hasi zen, disko protoplanetario bat eratuz, gutxi gorabehera 200 UA zituena, protoizar bero eta dentso batekin bere erdialdean. Planetak disko honen akrezioz sortu ziren, grabitazio indarrak hautsa eta gasa elkartzen joan ahala, gorputz geroz eta handiagoa sortzeko elkartuz. Eguzki-sistemaren hasieran ehunka protoplaneta egongo ziren, baina gehienak batu edo suntsitu ziren, gaur egun dauden planeta, planeta-nano eta bestelako gorputz txikiak baino ez utziz.
Urtze-puntua dela eta, bakarrik metalak eta silikatoak egon zitezkeen era solidoan Eguzki-sistemaren barnealdean, Eguzkitik gertu. Material solido horiek sortuko zituzten, gerora, Merkurio, Artizarra, Lurra eta Marte. Elementu metalikoak lainoaren ehuneko txiki bat zirenez gero planeta hauek ezin izan zuten gehiago hazi. Jupiter, Saturno, Urano eta Neptuno Eguzkitik urrunago sortu ziren, izozte-lerroa pasata. Lerro hau Marte eta Jupiterren orbiten tartean dago eta izotza eratzen duten konposatuak egoera solidoan mantentzea posible den eremua adierazteko erabiltzen da. Izotz hauek eratzeko behar ziren molekulak ugariagoak ziren nebulosan eta, horregatik, planeta hauek nahiko hazteko aukera zuten, euren grabitate indarrarekin inguruan zuten hidrogeno eta helioa harrapatuz. Planetak sortu ez zituen materiak hainbat eraztun sortu zituen, asteroidez, zein izotzez (Kuiperren gerrikoa gisa). Eguzki-sistemaren mugan Oorten lainoa eratu zen. Planeten sorrera eta mugimenduen inguruko teoria interesgarria Nice ereduak eskaintzen du.
Almarza de Cameros
Almarza de Cameros Errioxako udalerria da, 2005ean 29 biztanle zituena.
Aspen (Colorado)
Aspen Coloradoko hiri bat da. Pitkin konderrian kokatua dago. 2010ean 6,658 biztanle zituen, 10.048 kilometro koadrotan banatuta.
Eguzki-sistema
Sorrera eta eboluzioa
Eguzki-sistema gaur egun ezagutzen dugun bezala mantenduko da (aurreikusten ez dugu zerbait gertatu ezean) Eguzkiak bere hidrogeno guztia helioan bilakatzen duen arte, hemendik 5.000 milioi urtera. Honen ostean sekuentzia-nagusiaren amaiera izango da. Momentu horretan Eguzkiaren nukleoaren kolapsoa gertatuko da eta bere energia sorrera gaur egungoa baino askoz handiagoa izango da. Eguzkiaren kanpo geruzak hedatuko dira, gaur egungo diametroa baino 260 aldiz handiago egin arte, eta Eguzkia erraldoi gorria izango da. Bere azalera handiagoa izango denez, gainazala hoztuko da, 2.600 Kelvin arte. Eguzki erraldoi horrek Merkurio lurrinduko du eta bizitza ezinezko egingo du Lurrean. Momenturen batean, nukleoan ez da egongo helio nahikorik fusio nuklearra emateko, helioa hidrogenoa baino askoz azkarrago bukatuko baitu. Eguzkiaren tamaina ez da nahikoa izango elementu pisutsuagoak sortzen hasteko eta, beraz, erreakzio nuklearrak murriztuko dira. Bere kanpo geruzek alde egingo dute espazioan, nano zuri bat utziz: objektu oso dentsoa, Eguzkiak gaur egun duen masaren erdiarekin, baina Lurraren tamainarekin. Kanpoko geruzen jaurtiketa horrek nebulosa planetario berria sortuko dute, hasierako elementuez gain karbonoa bezalako elementu ugari espaziora itzuliz.
Eguzkia
Eguzkia (edo ekia; ) plasma beroz osatutako esfera ia perfektua da, barne mugimendu konbektiboarekin, dinamo batek duen prozesu berarekin eremu magnetikoa sortzen duena. 1.390 milioi kilometroko diametroa du, hau da, Lurrarena baino 109 aldiz handiagoa. Bere masa Lurrarena baino 330.000 aldiz handiagoa da, Eguzki-sistema osoaren masaren %99,86. Eguzkiaren hiru laurden inguru (~%73) hidrogenoa da; gainontzeko ia guztia helioa da (~%25), eta kopuru txikiagotan beste elementu batzuk aurki daitezke, hala nola oxigenoa, karbonoa, neoia eta burdina.
Eguzkia G motako sekuentzia nagusiko izarra da (G2V), bere klase espektralean oinarrituta. Informalki nano hori gisa izendatzen da. Bere tenperatura ertaina da, izar beroagoak eta hotzagoak daudelarik. Hala ere, beroago eta distiratsuagoak diren izarrak ez dira hotzagoak direnak bezain beste. Esne Bidean dauden izarren %85 nano gorriak dira, Eguzkia baino hotzagoak. Eguzkia I biztanleria izarra da, hau da, helioa baino pisutsuagoak diren materialen ehuneko erlatiboki handia du.
Barne-planetak
Lau barne planeta edo planeta telurikoak dentsoak, arrokatsuak, ilargi gutxi edo ilargirik gabekoak eta eraztun sistemarik gabekoak dira. Batez ere urtze-tenperatura oso altua duten mineralez osaturik daude, silikatoak gehien bat, lurrazala eta mantua osatzen dutenak. Barneko nukleoa batez ere burdin eta nikelez osatua dago. Lau planetetatik hiru (Artizarra, Lurra eta Marte) klima sortzeko gaitasuna duten atmosferak dituzte. Guztiek dituzte inpaktu kraterrak eta tektonikak eragindako gainazaleko ezaugarriak, hala nola rift bailarak eta sumendiak.
Barne planeta terminoa erabiltzen da maiz, eta ez da behe planetarekin nahastu behar. Azken honekin Eguzkitik gertuago dauden Merkurio eta Artizarra izendatzeko erabiltzen da.
Merkurio
Merkurio (0,4 UA; ) Eguzkitik gertuen dagoen planeta da, eta Eguzki-sistemako txikiena, 0,055 Lurraren masa baino ez ditu. Merkuriok ez du satelite naturalik. Bere inpaktuzko kraterrez gain, rupes deituriko hegi batzuk baino ez ditu ezaugarri geologiko gisa. Rupes deritzon hauek, ziurrenik, planetaren uzkurtzeagatik sortuko ziren. Merkurioren atmosfera oso txikia da, Eguzki-haizeak bere gainazaletik kentzen dituen atomoz osatua. Mantu oso txikia du, eta burdinazko nukleo handia, eta honen arrazoia oraindik ezezaguna da. Hipotesi baten arabera, kanpo geruza oso bat galdu zuen inpaktu erraldoi baten ondorioz; edo ezin izan zela gehiago hazi Eguzkiaren eragina zela eta.
Gonda barrutia
Gonda barrutia Indiako barruti bat da, Devipatan dibisioan, Uttar Pradesh estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Sully–Morland (Parisko metroa)
Sully–Morland Parisko metroaren geltokia da, Paris udalerriko 4. barrutian dagoena.
Eguzki-sistema
Artizarra
Artizarra (0,7 UA; ) Lurraren antzekoa da tamainari dagokionez eta 0,815 Lurraren-masa ditu. Lurra bezala silikatozko mantu bat du burdinazko nukleo bat inguratzen, atmosfera nabarmena eta barne geologia jardueraren ebidentzia. Lurra baino lehorragoa da eta bere atmosfera 90 aldiz dentsoagoa da. Artizarrak ez du satelite naturalik. Planetarik beroena da, bere gainazala 400 °Cra dago, gehien bat atmosferan dauden berotegi-efektuzko gasen ondorioz. Artizarrean ez da aurkitu jarduera geologikorik, baina ez du atmosfera desagertzeaz babestuko zuen eremu-magnetikorik, beraz sumendien leherketek atmosfera berritzen dutela pentsatzen da.
McGrew (Nebraska)
McGrew Nebraskako herri bat da. Scotts Bluff konderrian kokatua dago. 2010ean 105 biztanle zituen, 0.93 kilometro koadrotan banatuta.
Eguzki-sistema
Lurra
Lurraren litosfera milioika urtetan gainazalean zehar higitzen diren plaka tektoniko izeneko hainbat atal zurrunetan banatuta dago. Lurraren gainazalaren % 71 urez estalita dago. Beste guztia kontinente eta uharteak dira, bertako aintzira eta ur-ibilguak kontuan hartuta. Poloak gehienbat izotzez daude estaliak, itsas-izotzak eta Antartikako izotz-geruza barne. Lurraren barnea oraindik ere aktibo dago, burdinazko barne-nukleo solidoarekin, eremu magnetikoa eragiten duen kanpo-nukleo likidoarekin eta mantu osatzen duen geruza lodi eta nahiko solidoarekin.
Marte
Marte (1,5 UA; ) Lurra eta Artizarra baino txikiagoa da (0,107 Lurraren masa). Bere atmosferan batez ere karbono dioxidoa dago, eta presio atmosferikoa zoruan 6,1 milibarrekoa da, Lurrarenaren %0,6 inguru. Bere gainazalean sumendi handiak daude, hala nola Eguzki-sistemako mendirik altuena den Olympus Mons, eta rift bailara handiak Valles Marineris gisa; ezaugarri hauek jarduera geologikoa erakusten dute, orain dela 2 milioi urtera arte, gutxienez, iraun zuena. Bere kolore gorria burdin oxidotik datorkio. Martek bi satelite natural txiki ditu, Fobos eta Deimos. Uste denez kapturatutako asteroideak izango lirateke.
Asteroide gerrikoa
Planeta nano gisa sailkatua dagoen Zeres kenduta, asteroide gerrikoko objektu guztiak Eguzki-sistemako gorputz txiki gisa sailkatzen dira. Batez ere arroka eta mineral metalikoz osatuak daude, izotz pixka batekin. Metro gutxi batzuk dituzte txikienek, eta ehunka kilometro handienek. Metro bat baino txikiagoak diren asteroideei meteoroide edo mikro-meteoroide izena ematen zaie, definizio nahiko arbitrarioen arabera.
Asteroide gerrikoak Marte eta Jupiterren arteko orbita hartzen du, 2,3 eta 3,3 UA artean Eguzkitik. Uste denez Eguzki-sistemaren formaziotik geratzen diren hondakinak dira, ez zutenak bat egitea lortu Jupiterren grabitatea handiegia delako. Asteroide gerrikoan hamarnaka mila, eta baliteke milioika, objetu daude kilometro bateko tamaina baino handiago direnak. Hala ere, asteroide gerrikoaren masa Lurraren milarena inguru izango litzateke. Asteroide gerrikoaren dentsitatea oso txikia da, eta asteroideen arteko distantziak handiak dira; zientzia fikzioan ohikoak diren asteroideen irudikapenaren ordez, sateliteak arazorik gabe pasa dira gerrikoa zeharkatuz.
Asteroide-taldeak
Asteroide-gerrikoaz gain, badira ere barne planeten artean Lurretik gertu dauden objektuak, horietako askok planeten orbitak gurutzatzen dituztenak. Horietako batzuk objektu potentzialki arriskutsuak dira.
Jupiter
Jupiter ( 5,2 UA) planetarik handiena da. Beste planeta guztiak batera baino 2,5 aldiz handiagoa da, eta 318 Lurraren masa ditu. Batez ere hidrogeno eta helioz osaturik dago, eta 69 satelite ezagutzen ditugu. Lau handienak Ganimedes, Kalisto, Io eta Europa dira, planeta telurikoekin hainbat antzekotasunekin, hala nola sumendiak eta barne beroketa. Ganimedes, Eguzki-sistemako sateliterik handiena, Merkurio baino handiagoa da.
Saturno
Saturno ( 9,5 UA) Jupiterrekin antzekotasun handiak dituen planeta da, baina bere eraztun-sistema dela eta nabarmena da. Konposaketa eta magnetosfera Jupiterrenaren antzekoa da, baina bere bolumena txikiagoa da, %60a, hiru aldiz txikiagoa da eta 95 aldiz Lurraren masa ditu. Eguzki-sistemako planeta bakarra da urak baino dentsitate txikiagoa duena. Eraztunak izotz eta arroka partikula txikiz osaturik daude. Batez ere izotzezko 62 satelite ezagun ditu. Horietatik bitan, Titan eta Entzelako, jarduera geologikoa dago. Titan da Eguzki-sistemako bigarren ilargirik handiena, Merkurio baino handiagoa da eta atmosfera nabarmena duen satelite bakarra da.
Urano
Urano ( 19,2 UA) Lurrak baino 18 aldiz masa gehiago du, baina kanpoko planetetatik txikiena da. Eguzki-sistemako planeta bakarra da alboz biratzen duena Eguzkiarekiko; bere makurdura axiala 90º baino handiagoa da ekliptikarekiko. Bere barneko nukleoa beste planeta handiena baino hotzagoa da, eta ez du ia erradiaziorik jaurtitzen espaziora. 27 satelite ezagun ditu, handienak Titania, Oberon, Umbriel, Ariel eta Miranda.
Neptuno
Neptuno ( 30,1 UA) Urano baino pixka bat txikiagoa da, baina dentsoagoa eta masa handiago du, 17 Lurraren masa. Barne-bero gehiago irradiatzen du, baina ez Jupiterrek edo Saturnok bezain beste. 14 satelite ezagutzen ditugu, horietatik handiena Triton da, nitrogeno likidozko geiserrekin. Triton da satelite handi bakarra orbita erretrogradoa duena. Neptunoren orbitan hainbat planeta nano daude, Neptunotar troiano izenarekin, berarekiko 1:1 erresonantzia dutenak.
Kometak
Kometak Eguzki-sistemako gorputz txikiak dira, normalki kilometro gutxi batzuetako zabalerarekin, izotz bolatilez batez ere osatuak. Orbita oso eszentrikoak dituzte, normalki perihelioa barne planeten orbiten barruan eta afelioa Plutonen orbita baino urrunago dutelarik. Kometa bat barne Eguzki-sisteman sartzen denean Eguzkiaren gertu egoteagatik bere izotzezko gainazala sublimatzen eta ionizatzen da, koma bat sortuz: gas eta hautsezko isats luze bat, askotan begi hutsez ikus daitekeena.
Periodo motza duten kometek berrehun urte baino txikiagoak diren orbitak dituzte. Periodo-luzeko kometek milaka urteko orbitak dituzte. Periodo-motzeko kometak Kuiper gerrikoan sortu direla uste da, periodo-luzekoak, Hale-Bopp gisa, Oorten hodeian sortu direla usten den bitartean. Kometa talde batzuk, adibidez Kreutz Eguzki-arraseko kometak kasu, gorputz bakarraren hausturaz sortu ziren. Kometa batzuek orbita hiperbolikoak dituzte, eta Eguzki-sistematik kanpo sortu ziren, baina euren orbita zehaztea oso zaila da. Kometa zahar batzuen gas eta likido bolatil guztiak Eguzkiak kendu ditu jada, eta asteroide gisa sailkatzen dira.
Neptunoz haraindiko eskualdea
Neptunoz haraindiko objektuak, osotasunean edo zati batean Neptunotik harago Eguzkia orbitatzen duten gorputzak dira. Neptunoz haraindiko objektuen artean banaketa batzuk daude; horietan nagusienak dira Kuiper gerrikoa eta Oorten hodeia. 2008ko ekainaren 11ean Nazioarteko Astronomia Elkarteak onartutako ebazpenari esker, gaur egun, Neptunoz haraindiko planeta nanoak plutoide deitzen dira.
Neptunoz haraindiko objektuak TNO (trans neptunian object) siglekin ere adierazten dira, bestalde, KBO (Kuiper belt object) siglekin ezin dira Neptunoz haraindiko objektu guztiak adierazi, Kuiper gerrikoan daudenak bakarrik adierazteko balio baitu. Gogoratu, Neptunoz haraindiko objektuak Kuiper gerrikokoan daudenez gain, Oorten hodeian daudenak ere berdin deitzen direla. Lehen aipatutako banaketez gain, TNOek, plutinoak eta cubewanoak deritzen banaketak ere badituzte.