cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Behe Tentsioko Erregelamendu Elektroteknikoa
Espainiako Behe Tentsioko Erregelamendu Elektroteknikoak edo BTEEak (Reglamento Electrotécnico para Baja Tensión edo REBT) behe-tentsioko elikatze-iturri bati konektatutako instalazio elektriko batek eduki beharreko baldintza teknikoak eta bermeak zehaztea du helburu, honakoa betetzeko: pertsonen eta ondasunen segurtasuna zaintzea, instalazioen funtzionamendu normala bermatzea, beste instalazioekin perturbazioak ekiditea eta azkenik, instalazioaren fidagarritasun teknikoari eta eraginkortasun ekonomikoari laguntzea.
Erregelamendu honek Espainian behe-tentsiotzat zer hartzen den zedarritzen du. Korronte alternoan 1.000 V baino txikiagoa edo berdina dena, eta korronte zuzenean 1.500 V baino txikiagoa edo berdina dena.
Lege esparrua
Gaur egungo erregelamendua 2002ko abuztuaren 2ko 842/2002 Errege Dekretuan onartu zen eta 2002ko irailaren 18an argitaratu zen 224 zenbakidun Espainiako Aldizkari Ofizialean.
Jarraibide Tekniko Osagarriak (JTOak)
BTEEak ondorengo Jarraibide Tekniko Osagarriak (JTOak edo ITC) biltzen ditu:
Kosuke Shirai
Kosuke Shirai (白井 康介, 1994ko maiatzaren 1a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shonan Bellmare.
Garniericeras
Garniericeras ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren, Berriasiarrean, hau da, orain dela 145 milioi urte inguru.
Gedrita
Gedrita silikato motako minerala da eta gedrite root name taldearen kidea da.
Laghouateko probintzia
Lahouat (ولاية الأغواط) Aljeriako wilaya edo probintzietako bat da. 25.057 kilometro koadro ditu eta 477.328 biztanle 2008ko zentsoan. Hiriburua Laghouat da. Guztira 11 barruti eta 24 udalerri ditu.
Gedrita
Ezaugarriak
Gedrita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 - 6 da.
Nord-Pas-de-Calais
Nord-Pas-de-Calais (nederlanderaz Noord-Nauw van Calais) Frantzia iparraldeko kostaldeko eskualdea zen, ipar-ekialdean Valonia (Belgika) mugakide duena, hegoaldean Pikardiako lurraldea eta ipar-mendebaldean Mantxako kanala (Ipar itsasoa). 2016 urtetik Frantzia Garaia eskualdeko zati da.
Nord (59) eta Pas-de-Calais (62) departamenduek osatzen dute. Hiri nagusiena Lille da.
Udalerri nagusiak
2010eko datuei dagokienez, haurk dira eskualdeko udalerririk populatuenak, beti ere 30.000 biztanletik gora dituztenak:
Hizkuntzak
Hizkuntza ofizial bakarra frantsesa da, baina pikardiera eta flandriera ere mintzatzen dira.
Fenix (mitologia)
Fenix greziar mitologian, (antzinako grezieraz Φοῖνιξ / Phoĩnix), Kiron zentauroarekin batera, Akilesen hezitzaileetako bat izan zen.
Mitoa
Fenix Amintor eta Hipodamia Beoziako errege-erreginen semea zen. Bere ama, bere aitaren ohaide edo maitale bat zen Klitiagatik jelosiak jota, Fenix, Klitia seduzitzeko konbentzitu zuen. Amintorrek hori jakin zuenean, Fenix itsutu egin zuen. Peleoren gortean babestu zen, eta, errege honek, Kiron zentauroarengana bidali zuen, nork ikusmena itzuli zion. Troiako Gerran, lehenik Akilesen laguntzaile eta babesle bezala parte hartzen du, eta, ondoren, honen seme zen Neoptolemorena bezala. Neoptolemorekin batera, Troiatik itzulera bidaia hasten du, baina bidean hiltzen da.
Kamila Valieva
Kamila Valerievna Valieva (Kazan, Errusia, ) errusiar patinatzaile-artistiko bat da, bakarkako modalitatean lehiatzen dena. 2022ko Europako txapelduna, 2022ko Errusiako txapelduna eta 2022ko Olinpiar Jokoetako patinaje artistikoan.
Valievak munduko errekorra du programa laburrean, patinaje librean eta emaitza osoan. Munduko bederatzi errekor finkatu ditu bere ibilbidean. Lehen emakumezko patinatzailea da 250, 260 eta 270 puntuen mugak gainditzen emaitza osoan, denboraldi bakarrean; lehenengoa 170 eta 180 puntuko muga gainditzen patinaje librean eta lehenengoa gainditzen 90 puntuak programa laburrean. Bigarren emakumea da historian toeloop laukoitza egiten, bere entrenatzaile Alexandra Trusovaren ostean, eta laugarren emakumea historian quad bat egiten, 16.a Axel hirukoitz bat egiten eta hirugarrena Axel hirukoitz bat eta quad bat egiten programa berean, Alysa Liu eta Sofia Akatevaren ostean.
Brycinus batesii
Brycinus batesii Brycinus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Alestidae familian.
Twin Peaks (2017ko telesaila)
Twin Peaksedota Twin Peaks: The Return (euskaraz Twin Peaks: Itzulera) AEBetako drama telesail bat da. Mark Frost eta David Lynch ekoizleek sortu zuten. 1990ko hamarkadaren hasierako Twin Peaks telesail ospetsuaren jarraipena da. 2017ko maiatzaren 21ean Showtime katean estreinatu zen.
Melungtse
Melungtse, tibeteraz Jobo Garu, txineraz: 乔格茹峰, Himalaiako mendi bat da, Tibeten. Rolwaling Himal mendilerroko gailurrik garaiena da. 7.181 metroko garaiera du.
Buru-hausgarri mekaniko
Buru-hausgarri mekanikoa elkarri lotuta dauden pieza mekanikoen talde gisa aurkezten den Buru-hausgarria da.
Melungtse
1992an Marko Prezelj eta Andrej Stremfelj esloveniar alpinistek lehenbizikoa igo zuten.
Buru-hausgarri mekaniko
Antzinatasuna
Ezagutzen diren buru-hausgarri mekaniko zaharrenetako bat Ostomachion da, loculus Archimedius (Arkimedesen kutxa) ere deitua, Greziatik dator eta K.a. III. mendean agertu zen. Jolasa proportzio geometrikoak betetzen dituzten 14 pieza txikiagoetan banatutako lauki batez osatuta dago eta helburua pieza horiekin forma desberdinak sortzea zen, jolasaren arauak zirela eta ez zen erraza egiten.
Ostomakionari buruz hitz egiten den eskuizkribu kopiarik osatuena Palinpsesto batean aurkitzen da, Arkimedesen palinpsestoa deiturikoa.
Ausoniok "Ostomachion" buru-hausgarriaren izen zuzena ematen digu (quod Graeci vocavere Ostomachion, "greziarrek Ostomachion deitzen zutena"). Ausoniok deskribatzen duen Ostomachion hori gero tangram deituko zenaren antzeko buru-hausgarri bat zen eta agian hainbat pertsonek hezurrez egindako piezekin jokatzen zuten.
Châteauroux-les-Alpes
Biztanleria
2007an Châteauroux-les-Alpes udalerrian erroldatutako biztanleak 1.097 ziren. Familiak 442 ziren, horien artean 137 pertsona bakarrekoak ziren (65 bakarrik bizi ziren gizonak eta 72 bakarrik bizi ziren emakumeak), 116 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 173 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Armeno
Armeno Italiako udalerri bat da. Novarako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Armenok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Buru-hausgarri mekaniko
XVII-XVIII. mendeak
Iranen K.o. XVII. mendearen hasierako buru-hausgarri mekanikoak aurkitu dira.
Châteauroux-les-Alpes
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Buru-hausgarri mekaniko
XVII-XVIII. mendeak
Buru-hausgarriaren hurrengo agerpen ezaguna Japonian dago. 1742an "sei Shona-gon Chie No-Ita" izeneko jolas baten aipamena dago liburu batean.
Châteauroux-les-Alpes
Etxebizitza
2007an 850 etxebizitza zeuden, 459 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 355 bigarren erresidentzia ziren eta 36 hutsik zeuden. 559 etxeak ziren eta 216 apartamentuak ziren. 459 etxebizitza nagusietatik 302 bere jabearen bizilekua ziren, 140 alokairuan okupaturik zeuden eta 17 doan lagata zeuden; 7 etxek gela bat zuten, 49 etxek bi zituzten, 98 etxek hiru zituzten, 135 etxek lau zituzten eta 170 etxek bost zituzten. 336 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 178 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 237 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Buru-hausgarri mekaniko
XVII-XVIII. mendeak
Aipagarriak dira, halaber, John Spilsbury Londresko ebanista eta mapagileak sortutako puzzleak, 1760an batzuentzat buru-hausgarri modernoen hasiera izan zena sortu baitzuen. Bere buru-hausgarria geografia irakasteko sortu zuen. Europako mapa bat zen, egurrezko plaka mehe batean itsatsia. Zerra batekin, Spilsbury-k herrialdeak zatitan ebaki zituen, beren mugetatik banatuz.
Châteauroux-les-Alpes
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Buru-hausgarri mekaniko
XVII-XVIII. mendeak
Geroago sorkuntza hau heziketa-denborapasa gisa erabili zen, hasieran britainiar hezkuntzan haurrei geografia irakasten laguntzeko diseinatua. Ideia didaktiko hori 1820. urtera arte iraun zuen.
Châteauroux-les-Alpes
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 715 ziren, horien artean 557 aktiboak ziren eta 158 inaktiboak ziren. 557 pertsona aktiboetatik 521 lanean zeuden (278 gizon eta 243 emakume) eta 36 langabezian zeuden (19 gizon eta 17 emakume). 158 pertsona inaktiboetatik 60 erretiraturik zeuden, 47 ikasten zeuden eta 51 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Buru-hausgarri mekaniko
XIX. mendea
1800. urte inguruan Txinako Tangram buru-hausgarri ezaguna egin zen eta 20 urte geroago Europa eta Amerika osora zabaldu zen.
Irudian agertzen den puzzlea, William Altekruse -k 1890. urtean egindako 12 pieza berdinekin egina, ezagunak bihurtu diren puzzleak dira.
1893an Hoffman irakasleak (Angelo Lewis ezizena) Puzzles; Old and New (Buru-hausgarriak; Zaharra eta Berria) izeneko liburua idatzi zuen. Besteak beste, irekitze mekanismo sekretuekin 40 buru-hausgarrien deskribapen baino gehiago zituen. Liburu hori buru-hausgarri jolasetarako erreferentziazko lana bihurtu zen eta ale modernoak eskuragarri daude interesa dutenentzat.
Buellton (Kalifornia)
Buellton Kaliforniako hiri bat da. Santa Barbara konderrian kokatua dago. 2010ean 4,828 biztanle zituen, 4.1 kilometro koadrotan banatuta.
Buru-hausgarri mekaniko
XX. mendetik aurrera
XX. mendearen hasieran buru-hausgarriak modan zeuden, eta Buru-hausgarrietako lehen patenteak erregistratu ziren.
Chlorospingus tacarcunae
Chlorospingus tacarcunae Chlorospingus generoko animalia da. Hegaztien barruko Emberizidae familian sailkatua dago.
Buru-hausgarri mekaniko
XX. mendetik aurrera
Polimero modernoak asmatu zirenean, buru-hausgarri askoren fabrikazioa erraztu eta merkeago bihurtu zen.
Geerita
Geerita sulfuro motako minerala da.
Phenacorhamdia provenzanoi
Phenacorhamdia provenzanoi Phenacorhamdia generoko animalia da. Arrainen barruko Heptapteridae familian sailkatzen da.
Geerita
Ezaugarriak
Geerita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 - 4 da.
Buru-hausgarri mekaniko
XX. mendetik aurrera
Tresna modernoek, hala nola, laser ebakitzaileek, bi dimentsiotako egurrezko edo plastiko akrilikozko buru-hausgarri konplexuak sortzea ahalbidetzen dute. Azkenaldian hori nagusitu da eta aparteko geometria apaingarriak diseinatu dira. Horrek arlo bat modu errepikakorretan banatzeko modu ugari erabiltzen du.
Gaur egun, diseinatzaileak ordenagailuz baliatzen dira buru-hausgarri berriak diseinatzeko. Ordenagailu batek soluzioen bilaketa sakona ahalbidetzen du, ordenagailu baten kalkulu-ahalmenarekin; buru-hausgarri bat ahalik eta irtenbide gutxien izateko moduan diseina daiteke, edo ahalik eta urrats gehien eskatzen dituen soluzio batean. Horren ondorioz, buruhausgarria konpontzea oso zaila izan daiteke.
Material gardenak erabiltzeak buru-hausgarriak sortzeko aukera ematen du, piezak bata bestearen gainean pilatu behar baitira. Helburua eredu, irudi edo kolore gradiente zehatz bat sortzea da soluzio gisa. Adibidez, buru-hausgarri bat hainbat diskoek osatzen dute, tamaina desberdinetako sekzio angeluarrak kolore desberdinetakoak baitira. Diskoak pilatu egin behar dira diskoen inguruan koloretako zirkulua (gorria-> urdina-> berdea-> gorria) sortzeko.
Henry Wilson
Henry Wilson, Jeremiah Jones Colbath jaioa (Farmington, New Hampshire, 1812ko otsailaren 16 - Washington, 1875eko azaroaren 22a) estatubatuar politikaria izan zen. AEBetako 18. presidenteordea izan zen 1873tik hil zen arte.
21 urterekin, legez aldatu zuen jaiotza-izena. 1848an Lurzoru Librearen Alderdia sortu zuen. Esklabotzaren aurkako borrokalari sutsua izan zen, eta esklabutzaren aurkako alderdien koalizio bat osatzeko borrokatu zuen. 1850eko hamarkadan Ameriketako Estatu Batuetako Alderdi Errepublikanoa sortzen lagundu zuen, bere alderdia desegin ondoren.
Ameriketako Estatu Batuetako Gerra Zibilean senatari, milizia bateko jenerala eta Batasuneko armadako erregimentu baten buru izan zen.
Gerraren ondoren, errepublikano erradikalen berreraikitze programa babestu zuen. 1872an Estatu Batuetako presidenteorde hautatu zuten Ulysses S. Grant presidentearen hautagaitzan. Bi urte geroago hil zen, agintaldia amaitu ezinik.
Garai hartan ezagunak ez ziren kausen banderaduna izan zen, hala nola esklabotzaren abolizioa eta zurien eta beltzen lan-eskubideen berdintasuna.
Châteauroux-les-Alpes
Diru sarrerak
2009an Châteauroux-les-Alpes udalerrian 486 unitate fiskal zeuden, 1.168 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.545,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 81 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 17 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 9 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren, 25 administrazio publikoko enpresak ziren eta 8 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 22 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 4 zurginak, 3 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 4 ile apaindegiak, 3 jatetxeak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Châteauroux-les-Alpes udalerrian 36 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.288 hektarea erabiltzen.
Quinconces (Bordeleko tranbia)
Quinconces Bordeleko tranbiaren geltoki bat da, Bordele udalerrian dago.
Phelsuma
Phelsuma Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Andaman eta Nikobar uhartetan bizi dira.
Celestus agasepsoides
Celestus agasepsoides Celestus generoko animalia da. Narrastien barruko Anguidae familian sailkatuta dago.
Barengo
Barengo Italiako udalerri bat da. Novarako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Barengok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Groebericeras
Groebericeras ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Jurasikoan eta Kretazeoan bizi ziren, Tithoniar eta Berriasiarrean, hau da, orain dela 145 milioi urte inguru.
Brycinus bimaculatus
Brycinus bimaculatus Brycinus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Alestidae familian.
Putra Perliskoa
Tuanku Syed Harun Putra ibni Almarhum Syed Hassan Jamalullail (Arau, Perlis, 1920ko azaroaren 25a - Kuala Lumpur, 2000ko apirilaren 16a) Perlisko 6. raja eta Malaysiako 3. erregea (Yang di-Pertuan Agong) izan zen. 1945eko abenduaren 4an Perlisko raja bezala Hamzahren oinordeko Britainiarrek izendatu zuten. 1960an Malaysiako errege aukeratu zuten bost urteko aldi baterako. Bere agintaldian Singapur Malaysiako Federaziotik independizatu zen. Sirajuddin bere semea Perlisko raja bezala bere ondorengoa da 2000tik.
Buena Park (Kalifornia)
Buena Park Kaliforniako hiri bat da. Orange konderrian kokatua dago. 2010ean 80,530 biztanle zituen, 27.2 kilometro koadrotan banatuta.
Pagny-la-Ville
Pagny-la-Ville Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Pagny-la-Ville udalerrian erroldatutako biztanleak 418 ziren. Familiak 170 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 59 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 63 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 232 etxebizitza zeuden, 172 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 49 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 218 etxeak ziren eta 14 apartamentuak ziren. 172 etxebizitza nagusietatik 139 bere jabearen bizilekua ziren eta 34 alokairuan okupaturik zeuden; 7 etxek bi gela zituzten, 34 etxek hiru zituzten, 55 etxek lau zituzten eta 76 etxek bost zituzten. 89 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 73 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 85 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 263 ziren, horien artean 187 aktiboak ziren eta 76 inaktiboak ziren. 187 pertsona aktiboetatik 166 lanean zeuden (94 gizon eta 72 emakume) eta 21 langabezian zeuden (5 gizon eta 16 emakume). 76 pertsona inaktiboetatik 26 erretiraturik zeuden, 18 ikasten zeuden eta 32 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Pagny-la-Ville udalerrian 166 unitate fiskal zeuden, 394 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.791 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen eta 1 eraikuntza enpresa.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra harategi bat zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Maria Federici
Maria Agamben Federici (L'Aquila, Italia, 1899ko irailaren 19a - Erroma, 1984ko uztailaren 28a) politika antifaxista izan zen, erresistentzia italiarraren buru. Demokrazia Kristauaren alderdiko diputatu izan zen 1946az geroztik Batzar Konstituziogilean.
Biografia
Maria Agamben Letratan graduatu ondoren, italiera eta historia irakatsi zituen bigarren hezkuntzan. Testuliburuak ere idaztzi zituen, eta kazetaritzan ere jardun zuen. Erroman, Mario Federici ezagutu zuen, L'Aquilan jaiotako antzerkigile eta antzerki-kritikaria, eta harekin ezkondu zen 1926an. Faxismoan, bikotea atzerrira joan zen, eta han italiera irakasten jarraitu zuen Sofia, Egipto eta Parisko kultur etxeetan. 1939an Erromara itzuli zenean, Federicik laster hartu zuen Mussoliniren boterearen aurkako erresistentzia italiarrarekiko konpromisoa.
Mariak UDACIren (Emakume Katolikoen Batasuna) ordezkari gisa, emakume langabeentzako arreta antolatu zuen. 1946ko ekainaren 2an Italiako Batzar Konstituziogilean hautatutako 21 emakumeetako bat izan zen, Kristau Demokrata talde parlamentarioaren barruan. Erroman hil zen, 1984ko uztailaren 28an.
Ibilbidea
Teresa Noce (PCI), Nilde Iotti (PCI), Lina Merlin (PSI) eta Angela Gotelli (Kristau demokrazia) emakumeekin batera, batzorde berezi bat osatu zuten bost emakumeetako bat izan zen, Meuccio Ruini buru zela, eta Batzar Konstituziogilearen Eraketa-proiektuari zuzenketak egiteaz eta idazteaz arduratu zen. 75eko Batzordea izenekoan, hirugarren azpibatzordean lan egin zuen, emakumeen eskubide eta betebehar ekonomiko-sozialei buruz.
1948tik, parlamentu errepublikanoaren lehen legegintzaldian, eta ondoren Perugiako barrutiak Diputatuen Ganberako ordezkari hautatu zuen. XI. Batzordeko (Lana eta Gizarte Aurreikuspena) eta langabeziari buruzko gaiak landu zituen Parlamentuko Batzordeko kidea izan zen. Bere ibilbide osoan lan kontuez eta gizarte segurantzaz arduratu zen.
Mark Légasse
Mark Légasse Zelaia (Paris, 1918ko apirilaren 19a - Ziburu, 1997ko martxoaren 21a) Euskal Herriko idazle eta historialari anarko-abertzalea izan zen. Ibilbide politiko-pertsonal zinez apartaren jabe, bizitza osoan zehar Euskal Herriko askatasunaren aldeko ekimen ugaritan protagonista izateagatik nabarmendu zen.
Biografia
Parisen jaio bazen ere beti mantendu zuen harreman estua Euskal Herriarekin, batez ere bizitokia izan zituen Lapurdi (familiak herrialde honetako herri batzuetan etxeak zituen) eta Bermeorekin. Aita Parisen bizi zen, Armadoreen Ganberako presidentea zelarik; aita itsasoarekin harreman luzea zuen Basusarriko familia dirudunetik zetorren eta Entreprises Maritimes Basques enpresako burua zen. Familiak Hendaian zuen etxean Santa Kruz apaiza aterpetu zuen muga pasatzeko beharra izan zuenean. Amaren familia Oreretatik zetorren. Ikasketak amaitu zituenean Itsasura bizitzera joan zen.
Gaztetandik ideia abertzaleak jaso zituen familian; Luis Arana Goirirekin tratu zuzena izan zuen, Gaudioso Zelaia bere senideak Sabin Aranarekin ikasi zuen Urduñako Jesusen Konpainiaren ikastetxean eta 1937an Markek berak, Santi bere anaiarekin batera, Luisekin elkarrizketa luzeak izan zituen Donibane Lohizunen. Baina JEL leloa barik Jaun gabe eta legerik ez akrata sortu zuen. 1936ko iheslariei babesa Ipar Euskal Herrian emateko "Sorospen Batzordea" izeneko elkartea sortu zuenetakoa izan zen.
1942an Aintzina aldizkariaren bigarren aroan bertan kolaboratu zuen eta 1944ko abuztutik Hordago aldizkari satiriko-politikoa editatzeari ekin zion; Hordagok 34 urte iraun zuen, nahiz eta irregulartasunez atera zen eta 1978an izen bereko argitaletxe donostiarrari bide eman zion. 1945ean Bigarren Mundu Gerraren amaieraren ostean sortutako giro berriarekin hauteskundeetara aurkeztu zen, arrakastarik gabe eta Ipar Euskal Herrirako autonomia estatutu baten proposamena -arlo horretan aitzindaria izanik- erredaktatu zuen; Jean Etxeberri-Aintxart baigorriar diputatu hautatu berriak Batzorde Konstituziogilean aurkeztu zuen baina inoiz ez zuten kontuan hartu. Légassek estatutua behin-behinekotzat jotzen zuen, Eusko Jaurlaritzak erbestetik Hego Euskal Herrira bultatzen zenean Parisekin autonomia hori negoziatuko zuela uste zuelako. 1946an isuna jarri eta kartzelaratu egin zuten: Hordago aldizkaria banatzeagatik Errepublikari lurralde frantses bat lapurtzen saiatzeagatik ; beste birritan egon izan zen espetxean, "propaganda separatista" eta "anarkismoa" bultzatzen zuelakoan.
Hurrengo hamarkadetan bost aldiz aurkeztu zen hauteskundeetara, beti ideia abertzale eta progresistetatik hurbil zeuden taldeen izenean: Enbata, EHAS eta EMA. Nahiz eta diruduna izan, beti erakutsi zuen ezkerreko ikuspegia eta gogotik kritikatu zituen bai EAJ bai Ipar Euskal Herriko eskuin tradizionala, beren jarrerek Euskal Herriaren askatasuna eta euskara aurrera ateratzea ahalbidetzen ez zutelakoan.
Hego Euskal Herritik Ipar Euskal Herrira alde egin behar izan zuen belaunaldi berriarekin -ETAren sorrerarekin alegia- ezkerreko abertzaletasunera berehala hurbildu zen. Erbesteratuen aldeko lau gose greba batzuetan esku hartu zuen eta Krutwig, Beltza, Ortzi, Txillardegi, Etxabe, Wilson, Ezkerra, Argala edo Peixoto bezalako intelektual eta ekintzaileekin harremana izan zuen. Eva Forestek Operación Ogro liburua (Luis Carrero Blancoren kontrako ekintzaz) idazteko ETAko Légasseren Ziburuko etxean Txikia taldearekin bildu zen.
1977an, Franco hil eta gero oso kutuna zuen Bermeora joan zen bizi izatera. 1979an Donostiako Zinemaldiko epaimahaiko kide bilakatu zen eta han ere bere ikutu iraultzailea eman zion. 1997an hil zen eta bere errautsak Orreagan bota zituzten lagunek urte bereko martxoaren 30ean.
Périco bere semea, Paris aldean jaio eta bizi dena, gastronomia eta politika alorrean kazetari ospetsua da.
Lanak
Frantsesez, euskaraz eta espainieraz idatzi izan du. Hauexek dira argitaratu dituen liburuak, jatorrizko bertsioan edota beste batzuek euskaratutakoak. Horietako asko ipuin edo artikulu txikiak dira eta maiz bildumetan aurki daitezke:
Hayato Michiue
Hayato Michiue (道上 隼人, 1991ko ekainaren 17a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Matsumoto Yamaga FC.
Gauri Sankar
Gauri Sankar edo Gauri Shankar, tibeteraz गौरीशंकर eta xerperaz Jomo Tseringma, Himalaiako mendi bat da, Nepal eta Tibeteko mugan. Rolwaling Himal mendilerroko bigarren gailurrik garaiena da. 7.134 metroko garaiera du.
1979an John Roskelley estatubatuar alpinistak eta Dorje Sherpak lehenbizikoz igo zuten.
Dixonius
Dixonius Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Asiako hego-ekialdean bizi dira.
Takifugu rubripes
Takifugu rubripes Takifugu generoko animalia da. Arrainen barruko Tetraodontidae familian sailkatzen da.
Hectoroceras
Hectoroceras ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren, Berriasiarrean, hau da, orain dela 145 milioi urte inguru.
Sisamón
Sisamón Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 60 biztanle zituen 41,6 kilometro koadroko azaleran. Calatayudeko Erkidegoan dago.
Ardon (Valais)
Ardon Suitzako udalerria da. Valais kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Senatuaren jauregia (Errusia)
Senatuaren jauregia (errusieraz Сенатский дворец, Senatski dvorets) edota Kremlingo senatua, Errusiako Mosku hiriburuan dagoen jauregi neoklasiko bat da. Kremnlinarren barnean dago.
1776an Katalina II.a Errusiakoak eraikitzea agindu zuen eta 1788an Matvey Kazakov arkitektoak amaitu zen, eta 1991 urteaz geroztik Errusiako presidentearen lan egoitza da.
Girovce
Girovce Eslovakiako udalerri bat da, Vranov nad Topľouko barrutian kokatuta. 2,75 km²ko azalera du eta 58 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1408. urtekoa da.
Ladis Galartza (argipena)
Ladis Galarza aita eta semea diren esku huskako bi pilotariren izen-abizenak dira:
Giovanni Verga
Eleberrigile, antzerkigile eta kontakizun laburren idazle gisa nabarmendu zen, eta Italiako verismoaren edo errealismoaren jarraitzaile nagusia izan zen. Literaturaren alorreko lehen saiakera Amore e patria (1856-1857, Maitasuna eta aberria) eleberriarekin egin zuen, ikasle garaikoa, baina 1861-1862an argitaratu zuen bere lehenengo obra ezaguna, eleberria hau ere: I carbonari della montagna (Mendiko ikazkinak), kontakizun-obra. Obra horretan Foscoloren eta Dumasen eragina antzematen zaio, eta etikari eta politikari buruzko bere pentsamenduak eman zituen aditzera bertan. Bi eleberri horiek eta Sulle lagune (1863, Paduretan) lanak abertzaletasunari buruzko trilogia bat osatzen dute.
1869an Florentziara joan zen, eta handik hiru urtera Milanen hartu zuen bizilekua. Milanen bizi zen garaian hasi zen beste idazle batzuen ideiak ezagutzen, eta sorterrira itzuli zenean murgildu zen literaturaren munduan.
Lehenengo urte haietako obretan erromantizismorako joera eta sentimentalismoa dira ezaugarri nagusiak. Aipagarriak dira, garai honetan, Una peccatrice (1866, Pekataria), idazle gazte batek karrera hasieran bizi dituen gorabeherei buruzko eleberria, eta La storia di una capinera (1871, Moja baten istorioa), Manzoniren eraginpean idatzitako eleberria, moja baten gorabeherak kontatzen dituena.
Horien ondoren behaketa psikologiko sakoneko eta elementu erromantiko ugariz hornituriko lanak eman zituen argitara, Pekataria obran erabilitako eskema beretsuan oinarriturik, adibidez Eva (1873), Tigre reale (1873, Tigre erreala) eta Eros (1875). Vergak berak gerora esan zuenez, dotoretasunaren eta adulterioaren eleberriak izan ziren haiek, eta Zolaren eragina nabarmentzen da bertan; Luigi Capuana siziliar eleberrigilearen laguna izan zen, eta Capuanaren eta frantses naturalisten eragina nabaria da hiru eleberri horietan.
Vergaren oparotasun-aldia
Obra haien ondoren trantsizio garai bat bizi izan zuen Vergak. 1874an eman zuen argitara Nedda kontakizuna, eta obra hori hartzen da Vergaren estiloaren heldutasunaren erakusgarritzat. Capuana Italian zabaltzen hasita zegoen naturalismoaren ezaugarriak bereganatzen hasi zen garai hartan Verga. Handik aurrera gero eta indar eta sendotasun handiagoa erakutsi zuen Vergaren estiloak, eta XIX. mende-amaierako europar idazle nagusietakoen mailara eraman zuten maisulanak idatzi zituen: Vita dei campi (1880, Landetako bizitza) eta Novelle rusticane (1883, Siziliako eleberri txikiak) kontakizun laburren saila, I Malavoglia (Zorigaiztokoak, 1881) eta Mastro-don Gesualdo (1889) eleberriak, eta Cavalleria rusticana (1884) antzerki-lana, aurretik Vergak berak Landetako bizitzan jasotako kontakizun labur baten bigarren bertsioa.
Cavalleria rusticana obrak arrakasta handia izan zuen, eta haren bidez hedatu zen verismoa antzerkiaren alorrera; baina aipagarria da Pietro Mascagnik musika jarri ziolarik Italiako musikan berebiziko eragina izan zuen verismo-joerako opera nagusietakoa bihurtu zelako ere.
Zorigaiztokoak (1881) eta Mastro-don Gesualdo (1889) eleberriak Vergak bost liburuz osatu nahi izan zuen ziklo bateko lehenengo bi lanak dira. Egilearen asmoa zen gizarteko maila apalenen bizitzaren deskribapenetik hasi eta eleberriz eleberri maila gorenengoetara iristea, garaituen (i vinti) ideiaren inguruan, aurrerapenetik baztertuta gelditzen diren gizakien ideiaren inguruan.
Ez zuen ziklo osoa idatzi (hurrengo obra, La ducbesa di Leyra, idazten hasi zen baina amaitu gabe utzi zuen), baina bi horiek aski dira Vergaren balioa erakusteko; bertan agertzen dira erregistro aniztasuna erabiltzeko zuen trebetasuna, verismoaren oinarri nagusiak, estilo inpertsonalaren erabilera...
I Malavoglia maisulanean zorigaiztoko familia pobre baten gorabeherak kontatu zituen, eta egileak hitzaurrean aditzera eman zuenez, handinahikeriak pobre zirenak are pobreago nola egin ditzakeen erakutsi nahi izan zuen. Bigarrenean, berriz, nekazari-munduan aberasten ari den diruzale baten istorioa idatzi zuen.
Ezaugarri nagusiak eta eragina
Vergak zehaztasun eta zorroztasun handiz idatzi zuen, eta trebetasun handiz adierazi zituen gizakiaren sentipenak. Horrek eman zion, hain zuzen ere, errealismo liriko berezi baten aitzindariaren ospea. Bizitzaren adierazpen errealistak eman zituen, batez ere Siziliako nekazari eta arrantzale pobreen bizitzatik harturiko pasarteen bidez. Siziliako bizitzari buruzko idatziekin Italiako literatura erregionalistaren sortzaile izan zen.
Vergak oso gazterik eman zuen argitara lehen obra, esan bezala, eta hasierako lanekin arrakasta handirik lortu ez zuen arren, gaur egungo kritikariek Italiako eleberrigile nagusitzat hartzen dute. Eragin handia izan zuen Bigarren Mundu Gerra ondoko idazleen belaunaldian, neorrealismoaren garaian; azpimarratzekoa da, besteak beste, Luchino Viscontik Vergaren I Malavoglia eleberrian oinarriturik egin zuen La Terra trema (1948, Lurraren dardara) filma.
Chlorospingus inornatus
Chlorospingus inornatus Chlorospingus generoko animalia da. Hegaztien barruko Emberizidae familian sailkatua dago.
Celestus bivittatus
Celestus bivittatus Celestus generoko animalia da. Narrastien barruko Anguidae familian sailkatuta dago.
Phenacorhamdia somnians
Phenacorhamdia somnians Phenacorhamdia generoko animalia da. Arrainen barruko Heptapteridae familian sailkatzen da.
Theerathon Bunmathan
Theerathon Bunmathan ((ธีราทร บุญมาทัน, Thirathon Bunmathan, ahoskatua), normalean Aum (อุ้ม, Um,  ahoskatua) deitua, Bangkok, 1990eko otsailaren 6a - ) Thailandiako futbolaria da.
Iving
Iving, eskandinaviar mitologiako ibai baten izena da. Eskandinaviar mitologian, ibai honek, Jotunheim eta Asgard munduak, erraldoiena eta jainkoena, banatzen zituen. Mitoen arabera, egiten zuen hotza egiten zuela, ibaia sekula ez zen izoztuko, eta denborararen amaierararte isurtzen jarraituko zuen.
Grand-Théâtre (Bordeleko tranbia)
Grand-Théâtre Bordeleko tranbiaren geltoki bat da, Bordele udalerrian dago.
Burlingame (Kalifornia)
Burlingame Kaliforniako hiri bat da. San Mateo konderrian kokatua dago. 2010ean 28,806 biztanle zituen, 11.4 kilometro koadrotan banatuta.
Erix
Greziar mitologian, Erix edo Erize (antzinako grezieraz Ἔρυξ Eryx), Butesen (edo Poseidon jainkoarena egilearen arabera) eta Afrodita jainkosaren semea, Siziliako elimoen erregea izan zen. Bere berebiziko indarraz eta boxealari bezala zuen ospeaz ziur, bere aurrean aurkezten zirenak desafiatzen zituen eta garaitutakoak hiltzen zituen. Heraklesen aurka indarrak neurtzen ere ausartu zen, une horretan Siziliatik zebilena Gerionen behiak eramaten, bere hamabi lanetako batean. Alde batetik, Zeusen semearen aldra, eta, bestetik, Erixen erresuma apustu egin zuten, nork hain ez pareko eskaintza onartu zuen, Heraklesek, behi eta idiekin batera, hilezkortasunaren itxaropena galduko zuela jakin zuenean, baina Erixek galdu egin zuen, eta bere ama Afroditari eskainitako tenpluan lurperatua izan zen, izena eman zion mendian (Erice herrian, Sizilian). Heraklesek, erresuma, bertako biztanleei utzi zien, bere ondorengoetako bat (heraklidak) berataz jabetzeko etorriko zela esanez.
Pain & Gain
Pain & Gain (euskaraz Mina eta Irabazia), 2013ko Michael Bay estatubatuarrak zuzendutako ekintza komedia film bat da.
Mark Wahlberg, Dwayne Johnson, Anthony Mackie, Tony Shalhoub eta Ed Harris aktoreek antzeztu zuten. 1999an Pete Collins kazetariak Miami New Times egunkarian argitaratutako artikulu sailean eta horien Pain & Gain: This Is a True Story (2013, Mina eta Irabazia: Hau Da Benetakoa Istorioa) bilduma-liburuan oinarritua dago, hauetan Sun gimnasioko taldeak bahiketa estorsio, tortura eta hilketak kontatzen dira. Bestalde, filmaren izenburuak fitness kirolean ohikoa den No pain, no gain (Minik gabe, ez dago irabazirik) esaldian oinarritua dago.
Argumentua
1990eko hamarkada, Miami, Daniel Lugo (Mark Wahlberg) eta Adrian Doorbal (Anthony Mackie) gimnasioan egunero gogor entrenatzen dira. Kulturismoa lanbidea dutenez, bere gorputzari ahalegin mentala behar duen beste edozerri baino denbora gehiago eskeintzen diote. Danielek fitness egitea eta irakastea maite du, baina diru askorik ematen ez duen lanbidea da, eta bizi osoa horretan jardungo duela pentsatzeak nazkatu egiten du, hortaz ekintzara pasatu eta kolpe handi bat ematera erabaki du. Biek, Paul (Dwayne Johnson) preso ohi eta kristauarekin batera, enpresaburu aberatsak bahitu eta estorsionatzeko talde bat osatuko dute. Egitasmoak emaitzak ematen ari dela dirudi, halere, beren garaipenaz gozatzen ari direnean, arazoak hasiko dira.
Haize-profilagailu
Haize-profilagailua eguraldiaren behaketa-tresna mota bat da, haizearen abiadura eta norabidea lurreko hainbat goragunetan hautemateko radarra edo soinu uhinak (SODAR) erabiltzen dituena. Datu horiek oso baliagarriak dira meteorologian eta hegazkintzan.
Hauru no Ugoku Shiro
Hauru no Ugoku Shiro, japonieraz ハウルの動く城 (euskaraz Howlen Gaztelu Mugikorra), 2004ko Hayao Miyazaki japoniarrak zuzendutako fantasiazko marrazki bizidun film bat da. Diana Wynne Jones britainiar idazlearen Howl's Moving Castle (1986) eleberrian oinarritua dago. Chieko Baisho, Takuya Kimura eta Akihiro Miwak ahotsez bikoiztu zuten.
Animaziozko film onenaren Oscar Sariaren izendapena jaso zuen.
Argumentua
Sophie (Chieko Baisho) atso itxura ematen dion madarikazio bat jasaten duen neska gazte bat da. Sophiek gazte mugikor batean bizi den Howl (Takuya Kimura) aztiari laguntza eskatzea erabakiko du, baina beharbada Howl bera izango da Sophieren laguntza beharko duena.
Junto Matsushita
Junto Matsushita (松下 純土, 1991ko maiatzaren 3a - ) Japoniako futbolaria da.
Brycinus brevis
Brycinus brevis Brycinus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Alestidae familian.
Geffroyita
Geffroyita sulfuro motako minerala da eta pentlandite taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Geffroyita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.
Ebenavia
Ebenavia Gekkonidae familiako narrasti genero bat da. Afrikako ekialdean bizi dira.
Takifugu snyderi
Takifugu snyderi Takifugu generoko animalia da. Arrainen barruko Tetraodontidae familian sailkatzen da.
Trizay
Trizay Frantziako udalerria da, Itsas Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Trizay udalerrian erroldatutako biztanleak 1.270 ziren. Familiak 473 ziren, horien artean 90 pertsona bakarrekoak ziren (51 bakarrik bizi ziren gizonak eta 39 bakarrik bizi ziren emakumeak), 170 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 193 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 537 etxebizitza zeuden, 472 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 28 bigarren erresidentzia ziren eta 36 hutsik zeuden. 529 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 472 etxebizitza nagusietatik 386 bere jabearen bizilekua ziren, 77 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 5 etxek gela bat zuten, 21 etxek bi zituzten, 38 etxek hiru zituzten, 139 etxek lau zituzten eta 269 etxek bost zituzten. 400 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 187 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 263 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 747 ziren, horien artean 544 aktiboak ziren eta 203 inaktiboak ziren. 544 pertsona aktiboetatik 499 lanean zeuden (264 gizon eta 235 emakume) eta 46 langabezian zeuden (13 gizon eta 33 emakume). 203 pertsona inaktiboetatik 88 erretiraturik zeuden, 42 ikasten zeuden eta 73 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Trizay udalerrian 479 unitate fiskal zeuden, 1.272 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.775 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 41 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 15 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 3 administrazio publikoko enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 16 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 5 zurginak, 3 iturginak, 1 argiketaria eta 3 jatetxeak.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
2000. urtean Trizay udalerrian 33 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.088 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ruffigné
Ruffigné bretainiako udalerria da. Administratiboki Frantziako Loira Atlantikoa departamenduan dago, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Ruffigné udalerrian erroldatutako biztanleak 692 ziren. Familiak 278 ziren, horien artean 70 pertsona bakarrekoak ziren (35 bakarrik bizi ziren gizonak eta 35 bakarrik bizi ziren emakumeak), 106 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 98 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 349 etxebizitza zeuden, 281 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 19 bigarren erresidentzia ziren eta 49 hutsik zeuden. 344 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 281 etxebizitza nagusietatik 214 bere jabearen bizilekua ziren, 54 alokairuan okupaturik zeuden eta 13 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 16 etxek bi zituzten, 68 etxek hiru zituzten, 76 etxek lau zituzten eta 120 etxek bost zituzten. 169 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 125 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 132 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 436 ziren, horien artean 325 aktiboak ziren eta 111 inaktiboak ziren. 325 pertsona aktiboetatik 305 lanean zeuden (180 gizon eta 125 emakume) eta 20 langabezian zeuden (4 gizon eta 16 emakume). 111 pertsona inaktiboetatik 44 erretiraturik zeuden, 32 ikasten zeuden eta 35 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Ruffigné udalerrian 282 unitate fiskal zeuden, 710 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.686 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 25 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 2 zurginak, 3 iturginak, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2000. urtean Ruffigné udalerrian 41 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.914 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Phenacorhamdia taphorni
Phenacorhamdia taphorni Phenacorhamdia generoko animalia da. Arrainen barruko Heptapteridae familian sailkatzen da.
Yalako parke nazionala
Yalako parke nazionala Sri Lankan dago. Ruhuna parke nazionala ere deitzen da Herrialdearen hego-ekialdean dago, Hego eta Uva probintzietan, hain zuzen ere. Gainera, 97 878 hektareako azalera du. 1938an, parke nazional izendatu zuten, eta animalia ugari dituelako da ezaguna. Alde horretatik, Sri Lanka ko elefantearen eta Zeilango lehoinabarraren populazio-dentsitate handiena duen tokietako bat da. Asia ko herrialdeetako hegaztiak kontserbatzeko ere eremu garrantzitsu bat da.
Bever (Grisonia)
Bever Suitzako udalerria da. Grisonia kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Yalako parke nazionala
Ezaugarri fisikoak
Era berean, haizearen abiadura orduko hamabost kilometrokoa da ipar-ekialdeko montzoian eta hogeita hiru kilometrokoa hego-mendebekoan. Ibai eta erreka asko hego-ekialdera isurtzen dira, eta Hambantotako barrutiaren ondoko lur garaietan edo erdiko muinoetan eta Uvan sortzen dira. Kumbukkan Oya ibaiak —ipar-ekialdean—, Menik eta bere ibaiak —mendebaldean— parkean zehar doaz eta ur-iturri bat ematen diete animaliei lehortean. Korronte horiek gorabeherak izaten dituzte urtaro lehorren eta euritsuen arteko isurketan. Alde horretatik, Kumbukkan Oya ibaiak zazpi aldiz ur gehiago darama euri garaian. Bestalde, laku batzuk daude eremu horretan, hala nola Buthuwa eta Udapothana.
Historia
Parke nazionalak bost blokek osatzen ditu. Horietako lehena 1938ko martxoaren 1ean ezarri zen, Yala Strict erreserba natural izendatua. Halaber, II. multzoa izan zena Yala parke nazional bihurtu zen. Bost urte geroago, parkearen ospea handitzeko ahaleginean, Yala izena Ruhuna bihurtu zen. Basa Bizitzaren Kontserbazio Departamentuak, 1949an, hura erabiltzeko ardura hartu ondoren, 1954. urtean parkerako erreserba egin zuen. Geroago multzo berriak gehitu ziren: III. multzoa 1967ko apirilaren 28an, IV. multzoa 1969ko urriaren 9an eta V. blokea 1973ko urriaren 5ean. Osatzen duten elementuen batura, guztira, 97 878 hektareakoa da, eta horietatik zatirik handiena III. multzokoa da, 40 774,2koa.
Babarrun
Babarruna (Phaseolus vulgaris), banabar ( GNaf. ), ilar ( Ipar. eta Naf. ) edo indaba ( Bizk. ) izenaz ere ezaguna, lekale mota bat da, lekatik ateratako ale lehor marroixka edo zuri kolorekoak direnak.
Yalako parke nazionala
2004ko Indiako Ozeanoko lurrikara
Parkea Indiako Ozeanoko lurrikarak 2004ko abenduaren 26an eragindako tsunamiaren norabidean zegoen. Tsunamiak eragin zuen Indiako Ozeanoko lurrikara, eta laurogeita hamar minutu geroago sartu zen herrialdean. Hala ere, 4 adierazle izan ziren fenomenoak eragindako kalteak, batez ere egitura-afekzioekin zerikusia zutenak, eta 5 metrotara iritsi ziren. Gainera, 250 metrotara iritsi ziren harresia, eta 6 bat kostaldetara.
Parkeko bi tokitan ukipenak kostatik 1,3 kilometrora gertatu ziren, eta ukitutako zelai, baso eta hezeguneek 5.000 hektareako azalera zuten. Bestalde, kostako eremuaren %60 inguru aldatu zen.5 Ikerketa batek bi elefantek arrasto-lepokoekin izandako portaera aztertu zuen, eta ikusi zuen haien mugimenduak tsunamiak sortutako berehalako seinaleek eragindako portaerekin bat etorri zirela, eta ez, esan bezala, «seigarren zentzuan».
Babarrun
Babarrun landarea belar urterokoa da, modu independentean Mesoamerikan eta Andeetan etxekotu zena, eta gaur egun mundu osoan lantzen da bere alea jateko, bai lehor, babarrun modura, bai freskoan leka modura. Inoiz hostoa ere jaten da, eta haren lastoa etxabereen bazka modura erabiltzen da. Babarrunak, kuiak, eta artoak Amerikako jatorrizko nekazaritzaren oinarria osatu zuten mende luzez.
Ikuspuntu botanikotik, babarruna dikotiledoneoa da. Lekaduna denez, nitrogenoa finkatzen du errizobioekin sortutako elkarteen bidez.
Babarrunen merkataritza ekoizpena mundu osoan dago hedaturik. Brasil eta India dira babarrun lehor gehien ekoizten dituztenak, eta Txina leka gehien ekoizten duena.
Deskribapena eta ezaugarriak
Phaseolus vulgaris oso espezie aldakorra da. Aldaera zuhaixkarek 20-60 cm garai izan daitezkeen zuhaixkak osatzen dituzte, eta aldaera igokariek 2-3 metro luze diren zurtoinak osatzen dituzte. Beste aldaera batzuk garaiera txikiko belarrak dira. Aldaera guztiek hosto txandakatu berde edo moreak dituzte, ertz leuneko hiru hostoxka obaletan bananduak, bakoitza 6-15 zentimetro luze eta 3-11 zentimetro zabal dela. Loreak zuriak, arrosak edo moreak dira; 1 cm luze, eta 8-20 luze eta 1-1,5 cm zabal diren lekak ekoizten ditu. Lekak berdeak, horiak, beltzak edo moreak dira, eta bakoitzak 4-6 ale gordetzen ditu. Babarrunak leunak, lodiak, giltzurrun formakoak eta 1,5 cm luze dira, kolore askotakoak izan daitezke eta sarritan bi kolore edo gehiagoz osatutako kolore nabarra dute.
Babarrun lehorrak
Babarrun lehorrek almidoi, proteina eta zuntz asko dute, eta dieta burdina, potasio, selenio, molibdeno, tiamina, B6 bitamina eta azido folikoz hornitzeko iturri bikaina dira.
Babarrun lehorrak betiko gorde daitezke toki lehor eta freskoan gordetzen badira, baina denbora igaro ahala elikadura balioa eta zaporea galtzen dute eta egoste denbora luzatu egiten da. Ia beti uretan egosita prestatzen dira, askotan hainbat orduz uretan beratu ondoren. Beratzea ez da derrigorrezkoa, baina egoste denbora laburtzen du eta ahoan homogeneoagoak den platera sortzen da. Bestalde, beratzeko erabili den ura botatzeak digeritzeko zailak diren eta haizeak sortzen dituzten azukreak kentzen ditu. Hala ere, babarrunak sarritan jaten dituztenek ez dituzte haizeak izaten, hesteetako mikrobioak babarrunetara moldatzen baitira.