cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Amin Maalouf
Amin Maalouf (أمين معلوف; Beirut, 1949ko otsailaren 25a) libanoar idazlea da, frantsesez idazten duena.
Biografia
Bere familia Libanoko mendialdeko Ain-Abou herrikoa zen. Amaren familia katolikoa eta frankofonoa zen. Aitak, jatorriz komunitate melkitakoa bazen ere, heziketa protestante eta ingelesa izan zuen. Amaren nahikariz, Aminek Jesusen Konpainiaren ikastetxe frantsesean ikasi zuen. Ondoren Beiruteko Unibertsitate frantsesean soziologia ikasketak egin zituen.
An-Nahar egunkarian lan egin zuen. Nazioarteko atalaren arduraduna zela, 60 estatu baino gehiagotan ibili zen, tartean Etiopia, Somalia, Bangladesh eta Vietnamen. Azken honetan Saigoneko batailaren lekuko izan zen. 1976an Libanoko gerra hasi zelarik, Parisera erbesteratu zen eta oraindik han bizi da. Jeune Afrique astekariko erredaktore-burua izana da. Les croisades vues par les Arabes liburuaren arrakastari esker, 1985etik idazteari ekin zion buru-belarri.
Maaloufen obran bere bizipenak nabarmentzen dira: bere arbasoen jatorri anitza, hizkuntza eta erlijio ezberdinekin izan duen harremana, komunitateen arteko gatazkak eta erbestealdia. Les Identités meurtrières (Nortasun hiltzaileak) liburuan, etnia, hizkuntza edo erlijio baten izenean, gizakiak elkar hiltzera eramaten dituen eromena salatzen du.
Berak idatzia da hau:
Piñal
Bi azpimodalitate ditu:
Thomas Mann
Politikoki, nabarmenena izan zen erregimen naziaren aurkako bere jarrera. Hainbat urtez Münchenen bizi ondoren, arteriosklerosiak jota hil zen Suitzan. Bere garaiko lekuko argia izan zen Thomas Mann, Alemaniako eleberrigile moderno handiena kritikari askoren ustez. Estilo patxadatsu eta aldi berean ironiko batez azaldu zuen Europako kultura tradizioaren gainbehera, tradizio horren funtsezko balioak ukatu ez bazituen ere.
Biografia
Thomas Mann merkataritza aristokraziako familia bikainenetako batean hazi zen eta bere anaia nagusi Heinrichek bezala literatur zaletasun handia erakutsi zuen gazte-gaztetandik. Jaioterrian bertan egin zituen oinarrizko eta lehen mailako ikasketak, baina aita hil zenean (1891), eta bere senitartea hartuta, Munichera joan zen bere ikasketak osatzera eta sakontzera. Munichen, Mann gaztea artisten arteko giroan murgildu zen eta anaia zaharraren urratsei jarraituz buru-belarri sartu zen literatur munduan, eta zenbait aldizkaritan parte hartzen hasi, Simplicissimus izenekoan, besteak beste. 1905ean Katia Pringsheimekin ezkondu zen, eta sei seme-alaba izan zituzten. Lehen Mundu Gerran nazionalismoaren alde egin zuen sutsuki,autoritarismoaren alde, baina gerra bukatu orduko jarreraz aldatzen hasi zen eta demokraziaren balioak onartu zituen azkenean. Betrachtungen eines Unpolitischen (1918, "Apolitiko baten aburuak") liburuan erakutsi zuen bere hasierako jarrera hura, anaia Heinrich progresista eta demokratikoarenari guztiz kontrajarria: liburuan Mannek aurrez aurre jarri zituen Alemaniaren Kultur-a (zibilizazio espirituala) eta sartaldeko herrien zibilizazio materiala. Bigarren Mundu Gerra aurreko urteetan nazismoaren aurkako jarrera garbia izan zuen.
1933an, Hitlerrek aginpidea eskuratu orduko, hitzaldiak egiten atzerrian zegoela aprobetxatuz, bere herrialdera ez itzultzea erabaki zuen. 1933 eta 1938 bitarteko urteetan Suitzan bizi izan zen denbora gehiena, 1938an Estatu Batuetara joan zen, Princetonera, han unibertsitatean irakasle lanpostua lortu baitzuen, eta 1940an Kaliforniara. Gerra bitartean Hitlerren aurkako propaganda egin zuen mezuak idatziz eta irrati bidez lau haizetara zabalduz. 1944an Estatu Batuetako herritartasuna hartzea erabaki zuen. 1952an Suitzara itzuli zen eta handik hiru urtera hil zen, Kilchbergen.
Nazien aurkako hainbeste hitzaldiren artean, beheko hau adibide garbia da bere ideologia irmoaren adierazgarri:
Lanak
Nahiz eta kontakizun molde klasikoei leial egon zen beti, Mannek konplexutasun berezi batez hornitu zituen beti moldeok.
Umorea eta ironia erabiliz ñabartu zuen bere idazkera aberatsa, eta kontatzen zituen historia sotilek sinbolismoz betetako edukia ikusten uzten zuten errealismo handiko itxuraren azpian. Analisia, zehaztasuna eta ironia izan ziren haren estiloaren ezaugarri nagusiak, eta artearen eta heriotzaren arteko harremana, eta eritasunarenaren eta osasunarenaren artekoa, gehien landu zituen gaiak.
Der kleine Herr Friedemann (1898, "Friedemann jaun txikia") kontakizun bildumaren ondoren, Thomas Mannek publikoaren eta kritikaren arreta bereganatu zuen Buddenbrooks eleberriarekin (1901, "Buddenbrooktarrak"). Liburu horretan (bere bizitzan oinarritua neurri handi batean), familia burges baten gainbeheraren kontakizuna egin zuen familiako lau belaunalditan zehar.
Mannek, bere literatura ibilbidearen hasierako urrats haietan, arteari eta sortzailearen eta honen langaia den bizitzaren arteko harremanari buruzko gogoetak egin zituen bere liburuetan, aipatu den horretan, eta baita bere hurrengoetan ere: Tonio Kröger (1903) eta Tristan (1903) ipuinetan, adibidez. Ezkondu eta urte batzuetara sortu zuen bere lanik hoberenetako bat: Der Tod in Venedig (1912, "Herioa Venezian", Xabier Mendigurenek euskaratua). Eleberri labur horretan -idazle aleman baten bizitzaren azkeneko egunak Venezian, hiria kolera izurriteak jota dagoen garai batean- Mannek oso modu tragikoan, dekadentismoz asetako hondamen giro batean, erabili zuen bere literaturgintzako gai nagusia: artearen eta bizitzaren arteko gatazka, duintasun burgesaren eta senen askapenaren artekoa.
Lehen Mundu Gerrak eragin handia izan zuen Mannen politika eta kultur pentsamoldean, eta pixkana-pixkana jarreraz aldatu zuen. Buruan zerabiltzan ideia berriak beste maisulan batean azaldu zituen: Der Zauberberg (1924, "Mendi magikoa"). Eleberria Suitzako tuberkulosi gaixoentzako erietxe batean girotuta dago eta Hans Castorp gaztearen zalantzak azaltzen ditu: edo erietxean gelditu, bere baitan bilduta, eritasunaren eta heriotzaren liluraren mende, edo izatearen errealitateak onartu. Azken erabakia, munduari aurre egitekoa, idazlearen jarrera espirituaren sinbolotzat har daiteke. Obra horretan, bestalde, Thomas Mannek Europan berpizten ari zen militarismoaren arriskuez ohartarazi zuen, eta elkarrekin kontraesanean dauden bi modutara agertu zuen eritasuna: balio espiritualen sortzaile gisa, batetik, eta anarkia eta degenerazio gisa, bestetik. Eleberrian aurrez aurre jarri zituen progresismo burgesa, batetik, eta nazionalismo neoerromantikoa (nazismoaren aitzinekoa), bestetik, eta berak aurrenekoaren alde egin zuen argi eta garbi.
Violeta Zúñiga
Violeta Zúñiga Peralta (Zúñiga, Colchagua, Txile, 1933ko apirilaren 12a - 2019ko otsailaren 2a) giza eskubideen aldeko ekintzailea izan zen. Txileko Diktadura Militarrak (1973-1990) Atxilotu eta Desagertutako Senideen Elkarteko kide izan zen hil zen egunera arte. Elkarte bereko folklore taldeko kidea ere izan zen. Ehun aldiz baino gehiagotan parte hartu zuen La cueca sola lanaren aurkezpenean dantzari gisa.
Pare minimo
Pare minimoa, fonologian, hizkuntza bateko bi hitz dira, unitate fonologiko bat bakarrik (fonema, tonema edo kronema) desberdina dutenak. Esate baterako, euskaraz: katu / patu; frantsesez: cal / mal / pal; gaztelaniaz: pero / perro; ingelesez: big / pig.
Thomas Mann
Lanak
Nazismoa zabaltzen hasi zenean aurre egin zion gogor, eta Hitlerrek aginpidea eskuratu zuelako Suitzara erbesteratu behar izan zuenez geroztik (1933), Thomas Mannek filosofia sustrai sakoneko alegoriak moldatu zituen gizarte modernoari buruz.
Erloju orratzen noranzko
Errotazioa bi noranzkotan eman daiteke. Erloju orratzen noranzko bereko errotazioa eskuinera bira egiten duena da, hau da: goitik eskuinera, gero behera eta azkenik gora berriro. Aurkako birari, erloju orratzen kontrako noranzkoa deritzo.
Violeta Zúñiga
Biografia
1933ko apirilaren 12an jaio zen Zúñiga hirian, Colchagua probintzian. Gurasoekin bizi izan zen bertan harik eta Santiago hiriburura emigratu zuen arte 13 urte zituela, Hirian ezagutu zuen bere bizitzako bikotekide bakarra izango zena, Pedro Silva, 1976ko abuztuaren 9an atxilotua eta desagertua.
Erloju orratzen noranzko
Batzuetan ez da "noranzko" hitza sartzen eta erloju-orratzen kontra (EOK) edo erloju-orratzen arabera (EOA) erabiltzen da soilik.
Thomas Mann
Lanak
Germaniar kulturaren suspertzaileen eredua aldarrikatuz eta aldi berean arrazoiaren aldeko deia eginez, Freud (1929), Goethe (1932) eta Wagner (1933) saiakerak idatzi ondoren, bere eleberri nagusietako hi idatzi zituen: batetik, Joseph und seine Brüder (1933-1943,"Jose eta bere anaiak") zikloa (lau liburu), mendebaldeko zibilizazioaren sustraiak arakatuz eta Bibliako historia beste era batera azalduz, eta bestetik, Doktor Faustus (1947, "Fausto doktorea"), nazismoa gerta zedin lagundu zuten gorabeheren azterketa psikologiko eta moral sakona, bere arima deabruari saltzen dion musikari bati buruzko kontakizunaren bidez egina. Azkeneko lanetan bere betiko ironiaz eta umoreaz azaldu zituen gauzak berriro: Der Erwählte (1951, "Aukeratua") eta ''Bekenntnisse des Hochstaplers Felix Krull. Der Memoiren erster Teil'' (1954, "Felix Krull iruzurgilearen aitorpenak").
Violeta Zúñiga
Giza Eskubideen aktibismoa
Laguna preso hartu eta haren bila hasi zen Zuñiga, Giza Eskubideen aldeko hainbat erakundetara joanez, diktaduraren aurka baitzeuden eta biktimei laguntzen baitzieten, besteak beste, Elkartasunaren Sailburuordetza, han egoera berean zeuden beste emakume batzuk ezagutu zituen eta Desagertutako Atxilotuen Senideen Elkartea osatzea erabaki zuten.
Pedro Maria Artola
Pedro Maria Artola Urrutia edo Pello Artola (Andoain, Gipuzkoa, 1948ko irailaren 6a) euskal herritar futbolari erretiratua da, 70eko eta 80ko hamarkadetan aritu zena.
Thomas Mann
Lanak
Zurichen hil zen, 1955eko abuztuaren 12an.
Erloju orratzen noranzko
Matematika
Iparrorratzetan, ordea, erloju orratzen noranzkoan egiten da irakurketa, iparretik (0° / 360°) hasita eskuinerako noranzkoan, non ekia 90°, hegoa 180° eta mendebala 270° diren.
Pedro Maria Artola
Real Sociedaden kirol ibilbideari ekin bazion ere, urte gehienak FC Barcelonan eman zituen, eta talde horretan txapelketa eta sari guztiak lortu zituen hain zuzen ere.
Scott Ross
Scott Ross (Pittsburgh, Pennsylvania, AEB, 1951ko martxoaren 1a - Assas, Montpellierko barrutia, Frantzia, 1989ko ekainaren 13a) estatubatuar piano- eta klabezin-jotzailea izan zen.
Violeta Zúñiga
Giza Eskubideen aktibismoa
Hala ere, mehatxuak, indarkeria fisikoa eta atxiloketak jasan zituenez, Zuñigak birritan atera behar izan zuen herrialdetik.
Scott Ross
Pianoarekin hasi zituen musikako ikasketak, eta bost urte zituela eskaini zuen lehenengo emanaldia. Baina, berehala, klabezinarekin zaletu zen. Hamabi urte zituela, aita hil zitzaion, eta Frantziara joan zen bizitzera amarekin. Nizako Kontserbatorioan (1965-1968), René Saorginekin organoa ikasi zuen eta Huguette Grémy-Chauliac-ekin klabezina. Bere lehenengo saria irabazi ondoren (1968), Parisko Kontserbatorioan sartu zen. Klabezina Robert Beyron-Lacroixekin landu zuen, baxua Laurence Boulayrekin, eta organoa Michel Chapuisekin. 1971n, Brujasko Nazioarteko Lehiaketako lehenengo saria irabazi zuen. Hurrengo urtean, Speciaal Hoger Diploma eman zioten Anberesen. Hura izan zen Scotten debuta kontzertuei dagokionez, eta orobat diskografiakoa. Rameauren lan osoa (1975), Scarlattiren hogeita hamar sonata (1976), Francois Couperinen lan osoa (1978) grabatu zituen. Horrez gainera, irakasle aritu zen 1973. urteaz geroztik Lavaleko Unibertsitatean (Quebec), eta Okzitaniako (1974-1980) eta Borgoinako (1980) antzinako musikako akademietan irakatsi zuen. Kenneth Gilbertekin batera Pièces de clavecin argitaratu zuen, eta Scarlattiren lan guztien bilduma. Diskografia etengabe aberastuz joan zen, organo eta klabezinekoa, batez ere. Zorroztasuna eta fantasia maisutasunez batzea lortu zuen Rossek.
Violeta Zúñiga
Giza Eskubideen aktibismoa
Desagertutako Atxilotuen Senideen Elkartearekin eta Bizitzaren Aldeko Emakumeen taldearekin batera (Diamela Eltit eta Lotty Rosenfeldekin, besteak beste), protesta-ekintza batzuk planifikatu eta gauzatzen zituen, horien artean, Kongresu Nazional ohiari kateatzea eta hainbat martxa baketsu.
Ez nazazu ahaztu
Argentinako "Siluetazo" 11 taldearen antzeko manifestazio bat egin zen Txilen, Mujeres por la vida taldeak antolatua; talde hau 1983an sortu zen Sebastian Acevedoren inmolaziotik abiatuta, eta zenbait esku-hartze antolatu zituen espazio publikoan, "Ekintza lasterrak" deitzen zituzten keinu labur baina esanguratsuetan; egunerokotasuna eten egiten zuten zentsura, desagerpena eta diktaduraren amaiera salatzeko.
Cueca Sola
Cueca Sola Gala Torresek sortutako Atxilotu Desagertuen Senideen Elkartearen folklore multzoko jatorrizko artelana da, letra eta musikaren egilea dena. Cuecaren dantza nazionalean, bikote batek oilar baten eta oilo baten arteko segizioaren antza du. Cueca Sola dantzan, dantzaria beti bakarrik dago, horrela, desagertutako atxilotutako lagunaren absentzia sinbolizatzen du.
Obra 1978ko martxoaren 8an estreinatu zen, Caupolicán Antzokian, Emakumearen Nazioarteko Eguna ospatzeko egindako ekitaldian, diktadura militarrean, desagertutako atxilotuen arazoa salatzeko eta bistaratzeko. Ehun aldiz baino gehiagotan erakutsi da estreinatu zenetik, diktaduraren aurkako bilera masibo askotan parte hartuz. Data berezietan, hala nola irailaren 11ko estatu-kolpearen egunean, abenduaren 10eko Giza Eskubideen Nazioarteko Egunean eta abuztuaren 29ko Nahitaezko Desagertzeen Biktimen Nazioarteko Egunean. Errepikapenaren eta errepikapenaren bidez, giza eskubideen urraketari buruzko kontzientzia sortzen duen memoria-ariketa bat da.
Grundsheim
Grundsheim Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Violeta Zúñiga
Cueca Sola
Hitzek senideen itxaronaldi tristea islatzen dute:
Amblygaster sirm
Amblygaster sirm Amblygaster generoko animalia da. Arrainen barruko Clupeidae familian sailkatzen da.
Tosse
Tosse Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Landak departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Tosse udalerrian erroldatutako biztanleak 2.142 ziren. Familiak 872 ziren, horien artean 234 pertsona bakarrekoak ziren (109 bakarrik bizi ziren gizonak eta 125 bakarrik bizi ziren emakumeak), 292 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 288 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 58 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.311 ziren, horien artean 967 aktiboak ziren eta 344 inaktiboak ziren. 967 pertsona aktiboetatik 883 lanean zeuden (485 gizon eta 398 emakume) eta 83 langabezian zeuden (26 gizon eta 57 emakume). 344 pertsona inaktiboetatik 160 erretiraturik zeuden, 73 ikasten zeuden eta 111 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Tosse udalerrian 964 unitate fiskal zeuden, 2.302,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.299 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 122 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 8 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 32 eraikuntza enpresak ziren, 19 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 8 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 6 higiezinen enpresak ziren, 22 zerbitzu enpresak ziren, 15 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 37 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 6 igeltseroak, 5 margolariak, 8 zurginak, 3 iturginak, 3 argiketariak, 2 ile apaindegiak, 2 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 2 apaindegiak.
Bessac
Bessac Frantziako udalerria da, Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Abres (A Veiga)
Abres, Espainiako Asturias autonomia erkidegoko A Veiga udalerrian dagoen parrokia bat da. 2004ko erroladren arabera 205 biztanle zituen.
Bessac
Biztanleria
2007an Bessac udalerrian erroldatutako biztanleak 127 ziren. Familiak 56 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Vérigny
Vérigny Frantziako udalerria da, Eure eta Loir departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Bessac
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Tosse
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Tosse udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 310 hektarea erabiltzen.
Vérigny
Biztanleria
2007an Vérigny udalerrian erroldatutako biztanleak 281 ziren. Familiak 100 ziren, horien artean 14 pertsona bakarrekoak ziren (5 bakarrik bizi ziren gizonak eta 9 bakarrik bizi ziren emakumeak), 41 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 45 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 117 etxebizitza zeuden, 99 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 117etxeak ziren. 99 etxebizitza nagusietatik 89 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 11 etxek hiru zituzten, 28 etxek lau zituzten eta 57 etxek bost zituzten. 80 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 41 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 57 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Tosse
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Vérigny
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 183 ziren, horien artean 142 aktiboak ziren eta 41 inaktiboak ziren. 142 pertsona aktiboetatik 129 lanean zeuden (74 gizon eta 55 emakume) eta 13 langabezian zeuden (8 gizon eta 5 emakume). 41 pertsona inaktiboetatik 17 erretiraturik zeuden, 18 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Laimosemion cladophorus
Laimosemion cladophorus Laimosemion generoko animalia da. Arrainen barruko Rivulidae familian sailkatzen da.
Vérigny
Diru sarrerak
2009an Vérigny udalerrian 104 unitate fiskal zeuden, 293 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.126 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 4 zerbitzu enpresak ziren.
Tosse
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Vérigny
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 zurgina eta 1 iturgina.
2000. urtean Vérigny udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 972 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bessac
Etxebizitza
2007an 80 etxebizitza zeuden, 62 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 80etxeak ziren. 62 etxebizitza nagusietatik 55 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 25 etxek lau zituzten eta 24 etxek bost zituzten. 52 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 30 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 28 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 75 ziren, horien artean 54 aktiboak ziren eta 21 inaktiboak ziren. 54 pertsona aktiboetatik 49 lanean zeuden (24 gizon eta 25 emakume) eta 5 langabezian zeuden (3 gizon eta 2 emakume). 21 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bessac udalerrian 63 unitate fiskal zeuden, 127 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.832 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra eraikuntza enpresa zen.
2000. urtean Bessac udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Michel Miyazawa
Michel Miyazawa (宮澤 ミッシェル, 1963ko uztailaren 14a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Fujita Industries eta JEF United Ichihara.
Atsuki Shimizu
Atsuki Shimizu (清水 敦貴) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Iwate Grulla Morioka.
Devario acrostomus
Devario acrostomus Devario generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Newmills
Newmills Ipar Irlandako udalerri bat da, Tyrone konderrian dagoena. Dungannon hiritik 3 miliatara eta Coalisland udalerritik 2 miliatara dago. Torrent ibaia bertatik igarrotzen da.
Aktashita
Aktashita mineral bat da.
Ezaugarriak
Aktashita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: Cu₆Hg₃As₄S₁₂. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak.
Laniarius sublacteus
Laniarius sublacteus Laniarius generoko animalia da. Hegaztien barruko Malaconotidae familian sailkatua dago.
Grünkraut
Grünkraut Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Genki Hirakawa
Genki Hirakawa (平川 元樹) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Iwate Grulla Morioka.
Prédefin
Prédefin Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Georg Jellinek
Georg Jellinek (Leipzig, 1851ko ekainaren 16a - Heidelberg, 1911ko urtarrilaren 12a) austriar legelaria izan zen.
Bederatzigarren olatua
Bederatzigarren olatua (errusieraz: Девятый вал) jatorri armeniera zuen Ivan Aivazovski margolari errusiarraren lan ezagunena da. 1850an bukatu zuen baina, antza, 1848an hasi zuen. Gaur egun San Petersburgoko Museo Errusiarrean ikus daiteke. Batzutan esan da hau dela Errusiako margolan ederrena. Ivan Aivazovski egin zituen itsas ikuspegiei esker oso ospetsua izan zen.
Deskribapena
Margolan honetan gauean izandako ekaitzaren ondorengo zazpi naufrago ikusten ditugu. Naufragoak salbatu nahian gelditu diren hondakinetara heltzen dute. Dena dela, protagonismoa ez da gizonena, eguzkiarena eta itsasoarena baizik.
Izenburua itsas tradizio batetik dator: olatu guztien artean txikizio handiago eragiten duena bederatzigarrena da. Orokorrean, margolanak kolore beroak erakusten ditu eta, moduz, itxaropena adierazten du, hau da, okerrena igaro da. Gaia erromantizismo garaian oso ohikoa zen: naufragio eta gizakiaren borroka izadiaren elementuen aurrean.
Ivan Aivazovskik, zuen ikus-memoria handiari esker, paisaiak buruz margotzen zituen, hauek aurrean izan gabe. Haren iritziz ezinezkoa zen zuzenean elementuen mugimendua pintzelen bitartez. Harentzat garrantzitsuago zen irudimena sentzazioak baino.
Georg Jellinek
Alemanian jaio zen familia judu batean. Zuzenbidea, artearen historia eta filosofia ikasi zituen Vienako Unibertsitatean. Filosofia, historia eta zuzenbidea ere ikasi zituen Heidelbergeko eta Leipzigeko unibertsitateetan. Zuzenbide publikoko irakaslea izan zen Vienako Unibertsitatean. Ondoren, Baselgo eta Heidelbergeko unibertsitateetan irakatsi zuen.
Eskubideen teoria unibertsala defendatu zuen, eta subiranotasuna estatuan dagoela, eta ez nazioan. Estatuaren teoria orokorra, 1907koa, izan zen bere lanik garrantzitsuena.
Blan
Blan Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 375 etxebizitza zeuden, 320 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 25 bigarren erresidentzia ziren eta 29 hutsik zeuden. 345 etxeak ziren eta 27 apartamentuak ziren. 320 etxebizitza nagusietatik 229 bere jabearen bizilekua ziren, 80 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 10 etxek bi zituzten, 23 etxek hiru zituzten, 74 etxek lau zituzten eta 213 etxek bost zituzten. 272 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 107 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 194 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 583 ziren, horien artean 456 aktiboak ziren eta 127 inaktiboak ziren. 456 pertsona aktiboetatik 394 lanean zeuden (218 gizon eta 176 emakume) eta 62 langabezian zeuden (25 gizon eta 37 emakume). 127 pertsona inaktiboetatik 37 erretiraturik zeuden, 49 ikasten zeuden eta 41 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Blan udalerrian 351 unitate fiskal zeuden, 989,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.699 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 39 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 12 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 arropa denda zen eta 1 elektrotresna denda zen.
2000. urtean Blan udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 623 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gloucester konderria (New Jersey)
Gloucester konderria (Gloucester County) New Jerseyko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Woodbury da. 2010eko zentsuaren arabera 288,288 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Prédefin
Biztanleria
2007an Prédefin udalerrian erroldatutako biztanleak 189 ziren. Familiak 72 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Gloucester konderria (New Jersey)
Geografia
Gloucester konderriak 87,329 kilometro koadro ditu. Horietatik 393 ura dira. Beste 83,399 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 330,12 da.
Prédefin
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Gloucester konderria (New Jersey)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 288,288 pertsonetatik 247,407 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 13,712 dira. 27,906 beltzak edo afroamerikarrak. 361 amerikar natiboak ziren eta 62 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 7,534 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 310 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 4,708 pertsonek kokatzen zuten.
Prédefin
Etxebizitza
2007an 96 etxebizitza zeuden, 77 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 93 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 77 etxebizitza nagusietatik 62 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 11 etxek hiru zituzten, 20 etxek lau zituzten eta 45 etxek bost zituzten. 62 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 38 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 27 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 110 ziren, horien artean 61 aktiboak ziren eta 49 inaktiboak ziren. 61 pertsona aktiboetatik 54 lanean zeuden (30 gizon eta 24 emakume) eta 7 langabezian zeuden (5 gizon eta 2 emakume). 49 pertsona inaktiboetatik 18 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 21 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Prédefin udalerrian 79 unitate fiskal zeuden, 201 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 11.411 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 argiketaria.
Alika Kinan
Alika Kinan Sánchez (Kordoba, Argentina, 1976ko ekainaren 24a) emakumeen eskubideen aldeko ekintzailea da, sexu-esplotaziorako gizakien salerosketatik bizirik atera dena. Prostituzioaren abolizionismoaren defendatzailea.
Prédefin
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Prédefin udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 486 hektarea erabiltzen.
Alika Kinan
Biografia
Gizakien salerosketaren delituaren ondorioz, 2012an Ushuaia hiriko El Sheik wiskeriatik erreskatatu zuten. Harrezkero, kausa penal bat garatu zuen bere kaptadoreen eta Estatuaren aurka. Estatuak tratularien jarduera babestu eta, gero, uko egin zion bere egoeran zeuden pertsonei dagokien laguntza emateari, legearen arabera. 2016. urtean, Tierra del Fuego Kriminal Federaleko Ahozko Auzitegiak zazpi urteko kartzela-zigorra ezarri zion bere bahitzaileari, eta Ushuaiako Udalaren erantzukizun zibila onartu zuen.
San Martin Unibertsitate Nazionaleko (UNSAM) Idazkaritza Akademikoko Gizakien Salerosketa eta Ustiapenari buruzko Azterlan, Ikerketa eta Prestakuntza Programa (PEFITE) zuzentzen du.
Prédefin
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Paul W. Merrill
Paul Willard Merrill (Minneapolis, 1887ko abuztuaren 15a - 1961eko uztailaren 19a) estatubatuar zientzialaria izan zen.
Michiganeko Unibertsitatean eta Neurrien Bulego Nazionalean hiruna urtez aritu ondoren, Wilson Mendiko Behatokian ((Mount Wilson Observatory, MWO) hasi zen lanean, eta lanpostu horri eutsi zion erretiroa hartu zuen arte, 1952an. Espektrokopista gisa lan egin zuen, izar bereziak aztertuz. Halaber, izar arteko ingurunea aztertu zuen, eta lehen espektro-analisiak egin zituen izpi infragorriak erabiliz. Erretiroa baino pixka bat lehenago egin zituen aurkikuntzarik aipagarrienak, Andromedako teknezio-lerroak eta beste izar-mota batzuk identifikatu zituenean.
Psikologiaren historia
Psikologia, gaur egun, izaera eta gogoaren prozesuak aztertzen dituen arlo zientfikoa da. Giza-gogoan eta jarreran interes filosofikoa aspalditik dator: hain zuzen ere, antzinako Egiptoko, Persiako, Greziako, Txinako eta Indiako zibilizazioetatik.
Psikologia filosofiaren atal bat izan zen, Pakistanen arlo zientifiko independiente bat bezala eratu zen arte, XIX. mendearen erdialdean. Saiakuntza-bidezko ikerketak 1854. urtean hasi ziren, Leipzig-en (Alemanian), Gustav Fechnerrekin: berak esperientzia sentsorialak nola epaitzen diren eta haiengan nola esperimentatu zitekeen azaldu zuen gaiari buruzko lehen teorian.
Lehen pentsakerak
Filosofo greziarrek, Tales Miletokoarekin hasita (k.a. 550. urtea) eta Erromatar Inperioaren garaira arte, psikeari (giza arimari) buruzko teoria bat garatu zuten. Horretaz gainera, psikologiarekin erlazionatutako beste kontzeptu batzuk asmatu zituzten: nous, thumos, logistikon... Hain esanguratsua izan zen haien lana, gizakiaren alderdi hau aztertzen duen zientzia "psikologia" deitu zela, psuchẽ hitz greziarretik abiatuta. Psikologiaren gaiak landu zituzten filosofo greziar esanguratsuenak Platon (batez ere Errepublika lanean), Pitagoras eta Aristoteles (De Anima lanean) izan ziren. Filosofia europearraren arimaren ikuspuntuak, batez ere, hiru kontzeptu greziarretan oinarritu ziren: Platonen hiru arimen teorian, gurdiaren alegorian eta eros (desioa, maitasuna) bezalako kontzeptuetan. Ideia hauetatik, lehen proposamenak egin ziren psikologian: adibidez, Sigmund Freuden id, ego eta super ego alde batetik, eta libidoa beste aldetik. 1920. urtean, Freudek esan zuen Platon izan zela bere teoriaren aitzindaria. Antzinako Greziara itzulita, beste filosofo helenista batzuk (adibidez, estoizismokoak eta epikureismokoak) ez zeuden ados Grezia Klasikoko ideia askorekin, batez ere arimari buruz zirenekin. Erromatar Inperioan, Galeno medikua izan zen arimari buruz gehien hausnartu eta idatzi zuena. Antzinako Grezian sortutako ideia guztiek geroagoko pentsamendu kristauean eta musulmandarrean eragina izan zuten.
Judutar eta kristau tradizioetan, Itsaso Hileko eskuizkribuetan (k.a. 21. urtea - k.o. 61. urtea) giza-izaera elkarren aurkakoak diren bi espiritutan banatuta dagoela esaten da: egiazkotasuna eta perbertsioa.
Giorgio Parisi
Giorgio Parisi (Erroma, 1948ko abuztuaren 4a) italiar fisikari teorikoa da. 2021eko Fisikako Nobel Saria jaso zuen Klaus Hasselmann eta Syukuro Manaberekin batera sistema fisiko konplexuen inguruan dugun ezagutzari egin dioten ekarpenagatik.
Laimosemion corpulentus
Laimosemion corpulentus Laimosemion generoko animalia da. Arrainen barruko Rivulidae familian sailkatzen da.
Giorgio Parisi
Parisik sariaren erdia jaso zuen eskala atomikoetatik eskala planetarioetara, sistema fisikoetan izaten diren desordenaren eta gorabeheren artean dagoen elkarrekintza aurkitzeagatik.
Partikulen fisikan, kromodinamika kuantikoan eta korden teorian ere lagundu du.
Diana Urrea
Diana Carolina Urrea Herrera, Diana Urrea bezala ezaguna, (Armenia, Kolonbia, 1987 ko abuzturen 5 a) militante feminista eta internazionalista eta politikari bizkaitarra da.
Ibilbidea
Kolonbian jaio bazen ere, umea zela familiarekin Bizkaia ra joan zen bizi izatera. Deustuko Unibertsitatea n Turismoa ikasi zuen, eta EHU n Emakume eta gizonen berdintasun masterra. Alternatiba alderdi politikoko kidea da. Eusko Legebiltzar reko kidea izan da EH Bildu koaliziotik, X. legealdian zehar eta XI.ean Jone Gorizelaia ordezkatuz. Emakunde ren kontseilu errektoreko kidea da.
Estatu eta Nazioarteko Erakundeen artean edo Nazioarteko Erakundeen artean egindako tratatuen zuzenbideari buruzko 1986ko Vienako Hitzarmena
Hitzarmen honetako 85. artikuluak dioenez, indarrean sartuko da 35 estatuk berresten dutenean. Gaur egunera arte, 33 estatuk besterik ez dute hitzarmena berretsi, eta beraz, ez dago oraindik indarrean.
Diana Urrea
Ibilbidea
ETB ko hainbat telebista saiotan tertuliakide eta iritzi emaile bezala aritzen da.
Estatu eta Nazioarteko Erakundeen artean edo Nazioarteko Erakundeen artean egindako tratatuen zuzenbideari buruzko 1986ko Vienako Hitzarmena
Aurrekariak
Hitzarmen honi esker, Nazioarteko Erakundeen eta Estatuen arteko harremanek lege hutsunea zutenez, 1986an Estatu eta Nazioarteko Erakundeen artean edo Nazioarteko Erakundeen artean egindako Tratatuen zuzenbideari buruzko Vienako Hitzarmena sortu zen.
Estatu parte hartzaileak
Gaur arte, 33 estatuk onartu dute hitzarmena: Mexiko, Kolonbia, Argentina, Uruguay, Senegal, Liberia, Gabon, Australia, Erresuma Batua, Danimarka, Suedia, Estonia, Bielorrusia, Moldavia, Bulgaria, Zipre, Grezia, Espainia, Alemania, Herbehereak, Belgika, Suitza, Liechtenstein, Italia, Austria, Kroazia, Hungaria, Txekiar Errepublika, Eslovakia, Malta, Albania, Portugal eta Palestina.
Horiez gain, nazioarteko 12 erakundek formalki onartu dute hitzarmena, baina hauek ez dute indarrean sartzeko baldintza betetzeko balio (35 estatuk berretsi behar dutela): Energia Atomikoaren Nazioarteko Agentzia edo EANA, Hegazkineria Zibilaren Nazioarteko Erakundea edo HEZINE, Interpol, Nazioarteko Lan Erakundea, Nazioarteko Itsas Erakundea, Arma Kimikoak Debekatzeko Erakundea, Saiakuntza Nuklearrak Erabat Debekatzeko Erakundea, Nazio Batuen Erakundea edo NBE, Industriaren Garapenerako Nazio Batuen Erakundea, Posta-Batasun Unibertsala edo UPU, Munduko Osasun Erakundea edo MOE eta Jabetza Intelektualaren Mundu Erakundea.
Estatu batzuek hitzarmena sinatu dute, baina ez dute berretsi: Boli Kosta, Kongoko Errepublika Demokratikoa, Ameriketako Estatu Batuak, Brasil, Bosnia eta Herzegovina, Hego Korea, Japonia, Serbia, Montenegro, Maroko, Egipto, Sudan, Burkina Faso, Benin, Zambia eta Malawi.
Azkenik, Nazioarteko Erakunde batzuek hitzarmena sinatu dute, baina ez dute onarpen prozedura guztiz bete: Europako Kontseilua, Elikadura eta Nekazaritza Erakundea, Telekomunikazioen Batasun Internazionala, Hezkuntza, Zientzia eta Kulturarako Nazio Batuen Erakundea edo UNESCO eta Munduko Meteorologia Erakundea.
Hitzarmenaren edukia
Hitzarmena zortzi zatitan banatzen diren 85 artikuluk osatzen dute. Zati bakoitza atal bakarrean edota atal ezberdinetan banatuta daudelarik. Lehenengo zatia Sarrera da, Hitzarmenaren nondik-norakoak, xedea eta zergatia biltzen dituenak 5 artikulu ezberdinetan.
Hirugarren zatia lau atal ezberdinetan banatzen da eta tratatuen betetzea, aplikazioa eta interpretazioaren nondik-norakoak zehazten dira. 1. atalean (26-27. artikuluak), tratatuak betetzeko betebeharra adierazten da eta barne zuzenbidearekin bateraezintasuna ezeztu egiten da, hau da ezingo da tratatuko xedapenen bat ez bete barne-zuzenbideko xedapen kontrajarri baten bidez justifikatuz. 2. atalean (28-30. artikuluak) Tratatuen aplikazioa zehazten da; tratatuen atzera eraginik eza, tratatua indarrean egongo den lurralde eremua eta gai beraren inguruko ondoz ondoko tratatuen aplikazioa zehaztu egiten dira. 3. atalean (31-33. artikuluak), tratatuen interpretazioa garatzen da, interpretaziorako arau orokorrak zehaztuz, interpretaziorako bitarteko osagarrietara jotzea ahalbidetzen du eta tratatuak hizkuntza guztietan interpretazio bera izango duela zehazten du eta desadostasunak egotekotan bietako bat gailenduko dela. 4. atalean (34-38. artikuluak), tratatuen eta hirugarren estatuen arteko harremana zehazten da. Tratatuak ez du ez eskubide ez betebeharrik sortzen adostasuna adierazi ez duen estatu batengan baldin eta hirugarren estatuentzat betebeharrak edo eskubideak aurreikusten ez baditu tratatuak berak eta hauek ezingo dira errebokatu tratatuaren parte diren eta hirugarren estatuaren arteko adostasunik gabe. Gainera, gerta daiteke hirugarren estatu batentzat tratatu batean adierazitako arau bat beharrezkoa bihurtzea nazioarteko ohiturazko zuzenbidearen arautzat aitorturiko arau gisa.
Laugarren zatian (39-41. artikuluak), tratatuen zuzenketa eta aldaketarako prozedura adierazten da. Honen arabera, tratatua alderdien adostasunez aldatu ahal izango da eta parte hartzaile guztiei helarazi beharko zaie aldaketa. Gainera, parte hartzaile izatera iristeko ahalmena duten estatu guztiek tratatu zuzenduan parte hartu ahal izango dute eta zuzenketa ezezten ez dutenek tratatu zuzenduaren parte ere direla presumituko da. Azkenik, bi estatuen arteko akordioaren bidez haiei bakarrik eragiten dien aldaketa burutu ahalko luke tratatuek hau egitea ahalbidetzen badu eta debekatzen ez badu, betiere, tratatuaren kontra ez badoa eta beste parte-hartzaileei eragiten ez badie.
Bosgarren zatian tratatuen deuseztatzea, amaitzea eta aplikazioa geldieran uzteko prozedura eta eman beharreko baldintzak biltzen dira. 1. atalean (42-45. artikuluetan), xedapen orokorrak biltzen dira. Honen arabera, tratatu bat ezingo da aurkaratu edota amaitu tratatuak berak horrela xedatzen ez badu. 2. atalean (46-53. artikuluetan) tratatuen deuseztasuna zehazten da. 3. atalean (54-64. artikuluetan), tratatuen amaiera eta tratatuen aplikazioa geldieran uzteko prozedura eta baldintzak zehazten dira, izan ere,  soilik amaituko da edo alderdi bat erretiratuko da baldin eta tratatuak hala xedatzen badu edota edozein unetan alderdi guztien adostasunaren bidez hala erabakitzen bada.
Ordea, tratatuak ez badu bere amaiera edo erretiratzea aurreikusten, hau ahalbidetuko da baldin eta tratatutik erretiratzea alderdien asmoa izan dela jaso den edota tratatuaren izaeraren ondorioz, erretiratzeko eskubidea dagoela ondorioztatzen bada. Geldieran utzi ahal izango da baita, tratatuaren xedapenen bidez edo alderdi guztien adostasunez, ordea amaiera ematen bazaio tratatuaren urraketa baten bitartez, gainerako alderdiek ahobetez erabaki beharko dute. Tratatu bat amaitzeko edo geldiera uzteko beste arrazoi batzuk tratatuaren xedea betetzeko ezintasuna, inguruabarren funtsezko aldaketa, harreman diplomatiko eta kontsularren haustea edota Ius Cogens arau baten agerpena direla biltzen du atal honek.
4. atalean (65-67. artikuluetan) prozedura zehazten da. Tratatu bat deuseztatzeko, amaitzeko, erretiratzeko edota aplikazioa geldieran uzteko, alderdiak jakinarazi beharko du eta jakinarazpenean arrazoiak eman beharko ditu. Jakinarazpen datatik hiru hilabetera eragozpenik jarri ez bazaio erabakia aurrera eramango du, ordea eragozpenen bat formulatu bada adostasuna bilatu beharko dute Nazio Batuen Gutuneko 33. artikuluak zehazten duen bide baten bidez. Hamabi hilabeteeteetan ez bada adostasunik lortu konponbide judizialera, arbitrajera edo adiskidetzeko prozedurara joko da.
5. atalean (69-72. artikuluetan) tratatu bat geldieran uzteak, amaitzeak edota erretiratzeak dakartzan ondorioak biltzen dira. Deuseza bihurtzen bada, tratatuak ez du indar juridikorik izango. Amaitzen bada alderdiak tratatuak inplikatzen dituen betebeharretatik aske uztiko ditu eta aurretik sortutako eskubide eta betebeharrei ez die eragingo hau amaitu izanak. Geldieran uztearen ondorioz alderdiak geldieran uzteko epearen bitartean hau betetzeko beharretik aske utziko ditu eta ez du eraginik izango alderdien harreman juridikoetan, baina ez dute oztoporik jarriko tratatua berriro aplikatzeko bidean.
Sofi Oksanen
Sofi Oksanen (Jyväskylä, Finlandia, ) finlandiar idazle bat da. Dramaturgia ikasi zuen Helsinkiko Antzerki Akademian. Oksanenek bost eleberri idatzi ditu eta guztietan sarituena Garbiketa (Puhdistus) izan da. Nazioarteko hainbat literatura sari irabazi ditu. Bere lanak 50 hizkuntzetara itzulia izan da eta guztira bi miliotik gora ale saldu ditu.
Estatu eta Nazioarteko Erakundeen artean edo Nazioarteko Erakundeen artean egindako tratatuen zuzenbideari buruzko 1986ko Vienako Hitzarmena
Hitzarmenaren edukia
Azkenik, seigarren zatian askotariko xedapenak biltzen dira eta 7. zatian Gordailuzainak, jakinarazpenak, zuzenketak eta erregistroa. Gordailuzainei dagokienez, estatu negoziatzaileek tratatu berean edo beste bide batez izendatu ahalko dute gordailuzaina eta 77. artikuluan zehazten dira gordailuzainen funtzioak. Jakinarazpenei eta komunikazioak zein eduki izan behar duten eta nola helarazi behar diren zehazten da. Bestalde, zuzenketak egiteko prozedura zehazten da. Azkenik, tratatuen erregistatzea eta argitaratzeko, tratatuak idarrean sartu ostean Nazio Batuen idazkaritzara bidaliko dira artxibatu eta inskriba daitezen eta egintza hau egiteko gordailuzain baten izendapenak emango dio baimena. 8. zatian Amaierako xedapenak biltzen dira.
Sofi Oksanen
Finlandian jaio zen eta aita finlandiarra eta ama estoniarra du.
Lana
Oksanen Stalinin lehmät eleberriari esker ezaguna egin zen ("Stalinen behiak") (2003), neska gazte baten jate nahasteei eta finlandiara emigratu zuten emakume estoniarren irudiari buruzko istoria. Runeberg sarietarako izendatua izan zen.
Bi urte geroago, bere bigarren eleberria Baby Jane (2005) argitaratu zuen, antsietate nahasteaz eta bikote lesbianen arteko indarkeriaz.
Oksanenen lehen antzerki lana Puhdistus ("Garbiketa") 2007an antzeztu zen Finlandiako Nazio Antzokian. Lan honetatik garatu zuen Oksanenek hirugarren eleberria, Puhdistus (2008). Finlandiako salduenen zerrendan lehen postuan sailkatu zen, eta sari ugari jaso zituen Finlandian eta atzerrian.
Garbiketa Estatu Batuean La MaMa Experimental Theatre Club antzokian estreinatu zen, New Yorken, 2011ko otsailaren 10ean. Testua Eva Buchwaldek itzuli zuen eta Zishan Ugurluk zuzendutako ekoizpena da. Data hortatik aurrera, 11 herrialdeetan ekoiztu da, Norvegia, Frantzia, Portugal, Espainia, Suedia, Islandia, Lituania, Alemania eta Hungaria. Londresen ere estreinatu zen, Arcola Antzokian, otsailaren 22tik martxoaren 24ra, Elgiva Fieldek zuzendutako ekoizpen berriarekin.
Antti Jokinen zuzendariak zinemara egokitu zuen eleberria 2012an, 85. Oscar Sarietarako Finlandiako aukeratzat hautatua izan zen, Atzerriko Hizkuntzan Film Onenari Sariarako. Garbiketa, Jüri Reinverek konposatutako opera batean egokitu zen eta 2012an Opera Nazionalean estreinatu zen.
Laugarren eleberriak Kun kyyhkyset katosivat ("Usoak desagertu zirenekoa") Finlandian argitaratu zen 2012an eta urteko eleberri finlandiar salduena izan zen. Izenburua, Estoniako alemaniar okupazioan, alemaniar soldaduek Tallinngo uso guztiak harrapatu eta jan zituztenekoari buruzkoa da.
Oksanen-ek nazioarteko egunkarietarako hainbat artikulu ere idatzi ditu. Ohiko gaiak ditu hitz egiteko askatasuna, emakumeen eskubideak, errusiar politika, informazioa gerra eta immigrazioa.
Pedagogia kritiko
Pedagogia kritikoa praktika multzo batzuk eta apustu pedagogiko alternatibo batzuk dira. Pedagogia kritikoa praktikaren eta teoriaren arteko erlazioa da (praxis), honen helburua pentsamendu kritikoa lortzean datza. Beraz, pedagogia kritikoa irakaskuntza proposamen bat da, ikasleen sinesmen eta praktikak zalantzan jartzeko eta horrela kontzientzia kritikoa sustatzeko.
Sofi Oksanen
Sariak
Finlandian, Oksanenek Finlandia Sari ospetsua (2008), Runeberg saria (2009) eta Ahhdistuseko Kontseilu Nazionalerako Literatura saria jaso zituen (2010) Garbiketa eleberriagatik.
Pedagogia kritiko
Pedagogia kritikoari buruz hitz egiten dugunean, gizartearen analisia eta aldaketa soziala barneratzen dituzten kontu guztiei buruz ari gara. Aitzindari bezala, aipatu beharreko bi izen garrantzitsu ditugu; lehenengoa, Paulo Freire Brasildarra eta bestea, Henry Giroux, beste batzuen artean.