cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
House (musika)
House dantza-estiloa Chicagon (Amerikako Estatu Batuak) 1981ean edo sortu zen dantza-musika elektronikozko estiloa da. Hasieran, laurogeiko hamarkadaren lehen erdian ospetsu egin zen afroamerikarrei zuzendutako diskoteketan, eta latindarra Chicagon, geroago New Yorken eta Detroiten. Gero, Europara iritsi zen, eta fenomeno masibo bihurtu zen, eta eragin nagusia izan zuen beste musika-estilo batzuetan, hala nola pop-ean eta orokorrean diskoteka-musikan, 1990eko hamarkadaren erdialdeaz geroztik.
House generoa erabat elektronikoa da, dance eta Techno delakoaren aitzindaria, eta four-on-the-floor patroia erabiltzen du horiekin. Musika-generoa da, bonbo-kolpe larriena eta markatuena duena. Hala ere, haren doinuak alaiak dira, eta horrek ez du technoa bezain astuna. Hala ere, genero bizia eta ez oso komertziala da, eta haren egiturak ez du beti ordena jakin bat edo zuzenean errepikapen etengabea da hasieratik bukaerara. Haren eragin nagusiak elektroan, hi-NRG musikan eta elektronikan daude, baina disko-musikaren soul eta funk aldaerek ere badute eragina. Disko-musikako elementu asko ere baditu, baina elektronikoagoa eta minimalistagoa da. Oro har, disko-musikaren perkusioa imitatzen du, bereziki beat bakoitzarekin gertatzen den bonbo-kolpea. Hala ere, behe-sintetizatuko linea indartsuak, bateria elektronikoak, elektro <i id="mwMw">funk</i> eta pop sampleak eta reverb edo delay iragazkiekin indartutako bokalak ere izan ditzake.
Onddo urdinkor
Onddo urdinkorra (Gyroporus cyanescens edo Boletus cyanesxens) Gyroporaceae familiako onddo espezie bat da. Zahartzean haragia harroegia bihurtzen da. Prestatzean haragiaren kolore urdina desagertu egiten da. Ondo garbitu behar dira, poroak pinudietako hondarrez beteta egoten baitira.
Deskribapena
Kapela: 6 eta 10 cm bitarteko diametrokoa, mamitsua, hemisferikoa eta gero ganbila, batzuetan irregularra; zurixka, baina lasto kolore, beix eta okre ñabardurekin, gainazal oso fibrilosoa du, tomentosoa, iletsua eta oso lehorra.
Tutuak: Ia libreak, zurixkak.
Tutu libreak: Oinera hurbiltzen diren tutuak, baina ukitzen ez diotenak.
Poroak: Txikiak, zuriak, limoi-horiz edo hori zikinez pixka bat tindatuak, eta hatzekin sakatuz gero urdindu egiten dira.
Hanka: 4 eta 10 cm bitarteko altuerakoa eta 1,5 eta 3 cm bitarteko lodierakoa. Betea, harroa, leizetsua, oinarrian lodituta, fibriloso-iletsua, kapelaren kolore berekoa.
Etimologia: Cyanescens epitetoa grekotik dator, urdin-morea esan nahi duen "kyanos" hitzetik. Bere haragia kolorez aldatu egiten delako.
Jangarritasuna
Jangarri bikaina, haragia urdindu arren.
Nahasketa arriskua
Gyroporus castaneus delakoa antzekoa da, baina honen haragia ez da urdintzen.
Sasoia eta lekua
Udan eta udazkenean, baso lehorrean, naiz erretxinadunetan nahiz hostoerorkorretan. Eskualde batzuetan ugaria eta oso arraroa beste batzuetan.
Banaketa eremua
Ipar Amerika, Europa, Errusia, Japonia, Australia.
Espeziearen egoera
Aranzadi Elkartearen arabera, Onddo urdinkorra desagertzeko arriskuan dauden onddoen eusko-kantauriar Zerrenda Gorrian dago. Azken urteotan mikologia adituek onddo batzuen beherakada kuantitatibo eta kualitatibo handia egon dela ohartarazi dute. Adituen esanetan, egoera honek hainbat eragile ditu, tartean klima aldaketa, pestiziden erabilera eta bilketa masiboak.
Bagzan zaldi
Bagzan zaldia, (tuareg hizkuntzaz: bagazan), Nigeriako Bagnaze mendietan jatorri duen zaldi arraza baten izena da.
Bere tamania zein gainontzeko ezaugarriengatik arraza ponien sailkapen taldean sartzen da.
Urdin koloreko zaldi dotorea da eta bertako tuareg herrien aldetik oso estimatua. Zela zaldia da.
Tuaregek botere handiak ematen dizkiete zaldi hauei eta akabatuz gero lurperatzen dituzte.
Arrazaren historia
Hainbat kontakizun mitikok zaldi hauen jatorria Istanbulen ezartzen dute.
Luisa Maria Orleanskoa
Luisa-Maria Teresa Karlota Elisabet Orleanskoa (Palermo, 1812ko apirilaren 3a - Ostende, 1850eko urriaren 11) Belgikako erregina ezkontidea izan zen 1832tik hil zen arte.
Luis Filipe Frantziakoa eta Maria Amalia Napolikoa eta Siziliakoaren alaba izan zen. 1832an Leopoldo I.a Belgikakoa erregearekin ezkondu zen, 1817tik alarguna zena.
Leopoldok eta Luisa-Mariak lau seme-alaba izan zituzten
Luisa Maria tuberkulosiak jota hil zen 38 urterekin.
Obdulio Lopez de Uralde
Obdulio Lopez de Uralde Villodas (Gasteiz, 1896ko irailaren 5a - ib., 1957ko uztailaren 9a) margolaria, marrazkilaria, ilustratzailea, kartelgilea, marrazki arkitektonikoen eta ebanisteriakoen proiektugilea eta arte aplikatuetako profesionala izan zen.
Gasteizko Arte eta Lanbide Eskolan marrazketa ikasi zuen Díaz Olanoren zuzendaritzapean, eta 1912an sari bat irabazi zuen. Marrazki linealean, irudian eta eredu bizian nabarmendu zen. 1914-1915 ikasturtean aparteko saria jaso zuen. Madrilera joan zen bizitzera, Arte Ederren Zirkulura joan zen, Casa Baquero-rako altzariak diseinatu zituen, Gasteizera itzuli zen eta olioz, akuarelaz eta marrazkiz praktikatu zuen paisaiazko koadroetan. Heraclio Fournier Arte Grafikoetarako litografia landu zuen, La Libertad de Vitoria aparteko zenbakietarako portadekin. Liburuak eta kartelak ilustratu zituen, hala nola 1918ko Gasteizko festetakoak —eta hurrengo urte askotan—, Los versos de Quejana (1923), Estibalizko Andra Mariaren ereserkiaren partiturarako azala (1923), El Clavecín de Bendaña rako portada, Revista Vitoria (1924). Perspektiba-marrazkiak egin zituen gero arkitektoen izenekin sinatu zirenak. Euskal Ikasketen IV. Kongresurako (Gasteiz, 1926), Revista Vitoria-rako (1926), Mendi Lehiaketetarako (1926), Musika Sakratuaren Kongresurako (Gasteiz, 1928), Estebanez biolinistarako (1930), Gasteizko Libro de la Ciudad-erako (1930) edo Euskal Liburuen Erakusketarako (Gasteiz, 1950)... hainbat lan argitaratu zituen.
Zeramikan marrazkiak egin zituen pertsonaia mitologikoekin Aguraingo Cerámicas de Salvatierra Ugarte fabrikan, Gasteizko La Antonia paradorerako (gaur egun desagertuta dago). Gasteizko Teodoro Aguirre eta Antonio Mendiren seme-alaben industria espezializatuetarako altzariak diseinatu zituen. Antzerkirako jantzi tradizionalen figurinak eta dekoratuak ere egin zituen, hala nola antzezlan hauetan Abesbatza (1935), Dantzarineako Dantzaria (1935), La Corte del rey Colorín (1940) eta Carmelín (1946). 1948an.
Hendrikus Colijn
Hendrikus "Hendrik" Colijn (Burgerveen, 1869ko ekainaren 22a - Ilmenau, Hirugarren Reicha, 1944ko irailaren 28a) herbeheretar politikaria izan zen. Herbehereetako lehen ministroa izan zen 1925etik 1926ra eta 1933tik 1939ra.
1984ko Azpeitiko Euskal Antzerki Topaketak
1984ko Azpeitiko Euskal Antzerki Topaketak gertakari honen 2. Edizioa izan zen. Azaroaren 30etik abenduaren 21era arte ospatu zen Soreasu Antzokian.
Hendrikus Colijn
16 urterekin Akademia militarrean sartu zen eta 1872an alferez mailarekin graduatu zen. Hamasei urte eman zituen Ekialdeko Herbeheretar Indietan, eta Acehko Gerran parte hartu zuen. Administrazio kolonialean ere zerbitzatu zuen.
Marisol Garmendia
Marisol Garmendia Beloki (Zaldibia, Gipuzkoa, 1963ko abenduaren 19a) PSE-EE alderdiaren militantea, kazetari gisa lan egin du. Politikaria.
Hendrikus Colijn
Alderdi Anti Iraultzaileko kide izan zen eta 1909an parlamentuko kide aukeratu zuten. 1911n gerra-ministro izendatu zuten, eta 1918an britainiarren eta alemaniarren arteko armistizioa lortzen eta Gilen II.a kaiserrari Herbehereetan babesten lagundu zion.
1984ko Azpeitiko Euskal Antzerki Topaketak
Azpimarratzekoa da edizio honetan lehen aldiz haurrentzako antzezlanak sartzen direla topaketetan, aurreko eta lehendabiziko edizioan horiek kanpo gelditu baitziren. Gainera, antzezlan eskaera gehiago izan ziren topaketetan zeuden antzezteko aukerak baino.
Marisol Garmendia
Biografia
Zaldibian jaioa, 1963an. Ezkonduta dago eta bi seme-alaba ditu. Euskalduna, Nafarroako Unibertsitatean Informazio Zientzietan lizentzia eskuratu zuen. Kazetari gisa Deia egunkarian eta El Diario Vascoren "Zabalik" euskarazko astekarian lan egin zuen. 2011-2015 agintaldian, Donostiako Udaleko Lehendakaritzako zinegotzia izan zen, eta 2016an Donostia Europako kultura-hiriburu izateko Hautagaitzaren arduraduna. 2015-2019 agintaldian, Mugikortasuneko eta Lurralde Antolaketarako foru diputatua, PSE-EE alderdikoa. 2016-2021 agintaldian, Donostiako Udalaren bigarren alkateordea eta Gune Publikoetako eta Hiri Proiektuetako zinegotzia izan da. Ekologia eta Osasun Publikoko zinegotzia izan da ere.
Hendrikus Colijn
1925ean lehen ministro hautatu zuten, baina hurrengo urtean dimisioa eman zuen parlamentuak Vatikanoarekiko harremanak etetea onartu zuenean, eta hori onartezina zen bera bezalako katoliko batentzat. Orduan senatura itzuli zen eta 1927tik 1929ra Herbehereetako ordezkaria izan zen Genevako Genevako Nazioen Ligan.
1984ko Azpeitiko Euskal Antzerki Topaketak
1984an sari ugari banatu ziren:
Marisol Garmendia
Biografia
2022ko urrian Odon Elorzarekin lehia izan zuen Donostiako Udalaren hauteskundeetan PSE-EE alderdiaren zerrenda-buru izateko. Azkenik, militanteen gehiengo batek haren alde bozkatu zuen, Donostiako Udalaren alkatetza eskuratzeko hautagi izateko. Marisol Garmendiak militanteen botoen %66 eskuratu zituen, Odon Elorza alkate ohi eta diputatuari nagusituta; 222 boto lehenak, eta 115 bigarrenak.
Hendrikus Colijn
1933an hauteskundeak irabazi eta lehen ministro bihurtu zen berriro. Depresio Handiari aurre egin behar izan zion, batez ere neurri protekzionistekin. 1939ko abuztuan dimititu zuen, Bigarren Mundu Gerra hasi baino hiru aste lehenago.
1984ko Azpeitiko Euskal Antzerki Topaketak
Kartelaren egileak A.Rodriguez, J.Beristain eta M.L.Aizpuru izan ziren, lehiaketa bidez.
Hendrikus Colijn
Alemaniaren inbasioaren ondoren, Europan alemaniar buruzagitza onartzea proposatu zuen, baina laster erresistentzia antolatzen saiatu zen eta 1941eko ekainean atxilotu eta Berlinera eraman zuten. 1943ko martxoan Ilmenau hiribildu menditsura bidali zuten etxean atxilotuta, eta han hil zen.
Julen Azkona
Julen Azkona ezizenez Neu Troia (Iruñea, 1993) abeslari nafarra da, Donostian bizi dena. Musika introspektiboa egiten du eta etxean grabaturiko EP-ak atera ditu.
1983ko Azpeitiko Euskal Antzerki Topaketak
Aipagarria da lehen urte honetatik interes handia piztu zutela antzerki topaketek, bai antzerki taldeek bertan antzeztu nahi izateko, baita ikusleen aldetik ere. Edizio hau arrakastatsutzat hartuta, etorkizun oparoko topaketak sortu ziren eta herriko udalak tinko heldu zion bere antolakuntzari.
Hipotesi nebular
Hipotesi nebularra da kosmogoniaren alorrean gehien onartutako eredua Eguzki Sistemaren eraketa eta eboluzioa azaltzeko (baita beste planeta sistema batzuena ere). Eguzki Sistema Eguzkiaren inguruan dabiltzan gasez eta hautsez osatuta dagoela Iradokitzen du. Teoria, Immanuel Kantek garatu zuen, eta bere Universal Natural History and Theory of the Heavens (1755) argitaratu zuen; 1796an, Pierre Laplacek aldatu zuen. Hasiera batean, Eguzki Sistemari aplikatua, planeta sistemaren eraketa prozesua unibertso osoan martxan dagoela uste da gaur egun. Teoria nebularraren aldaera modernoa, oso onartua, eguzkiaren disko-nebular eredua (SNDM) edo eguzkiaren nebular-eredua da. Eguzki Sistemaren hainbat propietateren azalpenak eskaini zituen, planeten orbita ia zirkular eta koplanarrak barne, eta haien mugimendua Eguzkiaren errotazioaren noranzko berean. Jatorrizko teoria nebularraren elementu batzuek oihartzuna dute planetaren eraketari buruzko teoria modernoetan, baina elementu gehienak ordezkatu egin dira.
1983ko Azpeitiko Euskal Antzerki Topaketak
1983an sari ugari banatu ziren:
Kartelaren egileak A.Rodriguez, J.Beristain eta M.L.Aizpuru izan ziren, lehiaketa bidez.
Hipotesi nebular
Planeta erraldoien eraketa prozesua korapilatsuagoa da. Izozte-lerrotik harago gertatzen dela uste da, non enbrioi planetarioak, batez ere, izotz mota ezberdinez osatuta dauden. Ondorioz, hainbat aldiz masiboagoak dira disko protoplanetarioaren barnealdean baino. Enbrioia eratu ondoren zer gertatzen den ez dago guztiz argi. Badirudi enbrioi batzuk hazten jarraitzen dutela eta, azkenean, 5-10 lur-masetara iristen direla, diskoko hidrogeno - helio gasa gehitzen hasteko beharrezkoa den atalase-balioa. Nukleoaren gas metaketa prozesua motela da hasiera batean, hainbat milioi urtez irauten duena, baina eratzen den protoplaneta 30 lur-masa ingurura (ML) iritsi ondoren, azeleratu egiten da, eta kontrolik gabe aurrera egiten du. Jupiter eta Saturno bezalako planetek beren masaren zatirik handiena 10.000 urtean soilik metatzen dutela uste da. Gasa agortzen denean akrezioa gelditu egiten da. Eratutako planetek distantzia luzeetan migra dezakete eratu bitartean edo ondoren. Urano eta Neptuno bezalako izotz erraldoiak huts egindako nukleoak direla uste da, diskoa ia desagertu zenean sortuak, beranduegi, alegia.
Dena (musika taldea)
Dena Ondarroan 2017. urtean sorturiko rock musika taldea da..
Hipotesi nebular
Historia
Badago ebidentziarik Emanuel Swedenborg-ek, 1734an, teoria-nebularraren lehen atalak proposatu zituela. Immanuel Kantek, Swedenborg-en lana ezagutzen zuenak, gehiago garatu zuen teoria 1755ean bere Historia Natural Unibertsala eta Zeruaren Teoria argitaratuz, non gas hodeiak (nebulosak) poliki-poliki biratzen ziren, pixkanaka amildu eta, grabitatearen ondorioz, berdindu egiten ziren, azkenean izarrak eta planetak sortuz.
Pierre-Simon Laplacek modu independentean garatu, eta antzeko eredu bat proposatu zuen 1796an Exposition du systeme du monden. Eguzkiak, jatorriz, atmosfera bero hedatua zuela aurreikusten zuen Eguzki Sistemaren bolumen osoan. Haren teoriak uzkurtu eta hoztu egiten zen hodei protosolar bat aurkezten zuen: nebulosa protosolarra. Hura hoztu eta uzkurtu ahala, berdindu eta azkarrago biratzen zuen, gasdun materialeko eraztun sorta bat botaz (edo isuriz), eta, Laplacen arabera, planetak material horretatik kondentsatu ziren. Haren eredua Kanten antzekoa zen, baina zehatzagoa eta eskala txikiagokoa. XIX mendean laplaziar eredu nebularra nagusitu bazen ere, hainbat zailtasunekin topatu zen. Arazo nagusia momentu angeluarra Eguzkiaren eta planeten arteko banaketa izan zen. Planetek momentu angelurraren % 99 dute, eta gertaera hori ezin izango litzateke modelo nebularrez azaldu. Ondorioz, astronomoek planetaren sorreraren teoria hori alde batera utzi zuten neurri handi batean XX. mendearen hasieran.
Planeta-eraketaren teoria modernoaren sorrera —eguzkiaren disko nebular-eredua (SNDM)— Victor Safronov astronomo sobietarrari dagokio. 1969an argitaratu zuen Evolution of the protoplanetary cloud and formation of the Earth and the planets eta 1972an ingelesera itzuli zuten liburuak, zientzialariek planeten eraketari buruz zuten pentsamenduan, eragin luzea izan zuen. Liburu horretan, planetaren eraketa prozesuko ia arazo nagusi guztiak formulatu ziren, eta horietako batzuk konpondu ziren. Safronoven ideiak are gehiago garatu ziren George Wetherill-en lanetan, zeinak akrezio iheskorra aurkitu zuen. Hasiera batean, Eguzki Sistemari soilik aplikatua bazen ere, SNDM unibertso osoan lanean zegoela pentsatu zuten gero teorikoek; 2022ko urriaren 1erako, astronomoek eguzkiz kanpoko 5,197 planeta aurkitu dituzte gure galaxian.
Mainlander
Mainlander 2021ean Azpeitian hainbat musikari beteranok sorturiko taldea da. Izena Philipp Mainländer filosofoaren omenez ezarri zioten taldeari.
1985eko Azpeitiko Euskal Antzerki Topaketak
1985eko Azpeitiko Euskal Antzerki Topaketak gertakari honen 3. Edizioa izan zen. Abenduaren 3tik 21era arte ospatu zen Soreasu aretoan eta Antxieta eraikinean, non antzerkiari buruzko erakusketa bat egin zen. Topaketak bere lehen hiru edizioak Soreasun egin bazituen ere, agertoki honetako eszenatokiak taldeentzat segurtasun neurriak betetzen ez zituenez, urte honetan Zelaitxo Zinema aretoa egokitzeko lanak hasten dira eta agertoki hori izango da topaketen gune nagusia 1986tik 2001era arte.
Azpimarratzekoa da edizio honetan, topaketei lehia ikutua kentzeko asmoz, saririk ez banatzea erabakitzen dela eta horrela izan zela bi urtez. 1987an berriro berreskuratu zen sari banaketa.
Gainera, antzerkia gai bezala harturik kongresu bat antolatu zen, honako hitzaldiekin:
Kartelaren egilea Beatriz Pozo izan zen, lehiaketa bidez.
Teka (biologia)
Teka terminoa (grekeraz: theke, latinez: thecam), oro har, estaldura mota bati dagokio biologian.
Egitura desberdinak
Mikrobiologiako teka, bereziki, zelulen kanpo-egitura gogorra da, oskol itxurakoa, eta zelula babesten du zenbait protistayan, hala nola diatomeetan eta dinoflagelatuetan. Organikoa edo minerala izan daiteke. Diatomeetan, teka kaxa bat osatzen duten bi piezaz osatu ohi da. Dinoflagelatuetan zenbait plaka motya daude. Armadura edo lorika ere esaten zaie egitura hauei.
Enbriologian, folikuluaren teka esaten zaio emeetan androgenoak sortzen diren guneari.
Maarten van Heemskerck
Maarten van Heemskerck edo Marten Jacobsz Heemskerck van Veen (Heemskerk, 1498ko ekainaren 1a - Haarlem, 1574ko urriaren 1a) herbeheretar margolaria izan zen.
Jan van Scorelen Haarlem-en ikasle izan zen eta italiar eragin estiloarekin margotzen ikasi zuen. 1532an Italiako iparraldetik eta erdialdetik bidaiatu zuen, eta bertan lan egin zuen 1536an Herbehereetara itzuli zen arte.
Marrazkiak egin zituen Herbehereetako lehen artistetako bat izan zen, ondoren merkatuan inprimatzeko. Munduko mirariei buruzko serie baterako marrazkiak egin zituen. Ohiko zazpi mirariei Koliseo Erromatarra gehitu zien zortzigarrena bezala.
Galaxien eraketa eta eboluzioa
Galaxien eraketa eta eboluzioaren azterketa arduratzen da hasiera homogeneo batetik unibertso heterogeneoa eratu zuten prozesuez, lehen galaxien sorreraz, galaxiak denboran zehar aldatzen diren moduaz eta inguruko galaxietan behatutako egitura aniztasuna sortu duten prozesuez. Galaxien eraketa egituraren sorreraren teorietatik gertatuko dela uste da, Big Bang-aren ondorengo gorabehera kuantiko txikien ondorioz. Behatutako fenomenoekin bat datorren eredu sinpleena Lambda-CDM eredua da, hau da, multzokatzeak eta bat egiteak galaxiei masa pilatzea ahalbidetzen diela forma zein egitura zehaztuz.
Galaxien propietate ohikoenak
Edwin Hubblek Hubbleren diapasoi-diagrama deritzon lehen galaxien sailkapen eskema sortu zuen. Galaxiak eliptikoetan, espiral normaletan, espiral barradunetan (Esne Bidea, esaterako) eta irregularretan banatu zituen. Galaxia mota horiek gaur egungo galaxien eboluzioaren teoriek azal ditzaketen propietate hauek dituzte:
Badago uste oker arrunt bat uste duena Hubblek gaizki uste zuela diapasoiaren diagramak galaxien eboluzio-sekuentzia bat —galaxia eliptikoetatik lentikularren bidez galaxia espiraletaraino— deskribatzen zuela. Ez da horrela; aitzitik, diapasoiaren diagramak sinpletik konplexurako bilakaera erakusten du denborazko konnotaziorik nahi gabe. Gaur egun, astronomoek uste dute litekeena dela disko-galaxiak lehenengo sortu eta gero galaxia eliptiko bihurtu zirela galaxien fusioen bidez.
Gaur egungo ereduek iragartzen ere dute galaxietako masa gehiena materia ilunez osatuta dagoela, zuzenean behatzen ez den substantzia, eta balitekeela —grabitatearen bidez izan ezik— elkarreragin ez izatea. Behaketa hori galaxiak ezingo zirelako sortu diren bezala sortu edo biratu ikusten diren bezala, ezpada zuzenean beha daitekeen baino askoz ere masa handiago eduki ezean.
Disko galaxien eraketa
Galaxien eboluzioaren hasierako etapa haien sorrera da. Galaxia bat sortzen denean, disko forma du, eta galaxia espiral deitzen zaio diskoan kokatutako «beso» espiral-itxurako egituren ondorioz. Teoria desberdinak daude izarren disko-itxurako banaketa horiek materia-hodei batetik nola garatzen diren jakiteko; hala ere, gaur egun, horietako inork ez ditu, zehatz-mehatz, iragartzen behaketaren emaitzak.
Goitik beherako teoriak
Olin Eggen, Donald Lynden-Bell eta Allan Sandage-k 1962an, disko-galaxiak gas-hodei handi baten kolapso monolitiko baten bidez sortzen diren teoria proposatu zuten. Hasierako unibertsoan, materiaren banaketa, gehienbat, materia ilunez osatutako multzoetan zegoen. Multzo horiek grabitazio bidez elkar eragiten zuten, elkarri une angeluar bat emateko eragiten zuten marea-momentuak jarriz, Materia barionikoa hoztu ahala, energia pixka bat xahutu eta erdialderantz uzkurtzen zen. Momentu angeluarra kontserbatuta, zentrotik gertu dagoen materiak bere errotazioa bizkortzen du. Orduan, pizza-orearen bola biratzailea bezala, materia disko estu batean eratzen da. Diskoa hozten denean, gasa ez da grabitazionalki egonkorra; beraz, ezin da hodei homogeneo berezi bat bezala geratu. Hausten da, eta gas hodei txikiago horiek izarrak sortzen dituzte. Materia iluna barreiatzen ez denez baizik eta soilik grabitazio bidez elkar eragiten duelako, diskotik kanpo banatuta geratzen da halo iluna deritzon horretan. Behaketek erakusten dute diskotik kanpo kokatutako izarrak daudela, eta hori ez dator bat «pizza orea» ereduarekin. Leonard Searle-k eta Robert Zinn-ek lehen aldiz proposatu zuten galaxiak arbaso txikiagoen bat-egitearen ondorioz sortzen zirela. Goitik beherako eraketa agertoki gisa ezagutua, teoria hori nahiko sinplea da, baina, jada, ez da oso onartua.
Behetik gorako teoriak
Teoria berrienek materia ilunaren haloak behetik gorako prozesuan biltzen dituzte. Gas hodei handiak kolapsatu beharrean gasa hodei txikiagoetan apurtzen dela galaxia bat osatzeko proposatzen da materia multzo «txikiago» horietan hasi zela (masa globularren ordenan) eta,gero multzo horietako asko batu zirela galaxiak eratzeko, eta, gero, grabitazioak erakarri zituen galaxia multzoak sortzeko. Horrek, oraindik, materia barionikoaren disko-itxurako banaketak eragiten ditu, materia ilunaren haloa osatzen duena, goitik beherako teoriaren arrazoi berarengatik. Prozesu mota hori erabiltzen duten ereduek galaxia txiki gehiago iragartzen dituzte handiek baino, eta horrek bat egiten du behaketekin.
Astronomoek, gaur egun, ez dakite zein prozesuk geldiarazten duen uzkurdura. Izan ere, disko galaxien eraketaren teoriek ez dute arrakastarik disko galaxien biraketa-abiadura eta tamaina ekoizteko. Eratu berri diren izar distiratsuen edo nukleo galaktiko aktibo baten erradiazioek osatutako disko baten uzkurdura moteldu dezaketela iradoki dute. Gainera, materia ilunaren haloak galaxiari tira egin diezaiokeela iradoki da, eta, horrela, diskoaren uzkurdura geldituko da.
Lambda-CDM eredua Big Bangaren ondoren unibertsoaren eraketa azaltzen duen eredu kosmologikoa da. Unibertsoan behatutako propietate asko iragartzen dituen eredu nahiko sinplea da, galaxia mota ezberdinen maiztasun erlatiboa barne; hala ere, unibertsoko disko meheko galaxia kopurua gutxiesten du. Arrazoia da galaxien eraketa-eredu horiek fusio kopuru handia aurreikusten dutela. Disko-galaxiak masa pareko beste galaxi batekin (gutxienez bere masaren ehuneko 15) bat egiten badute, litekeena da bat-egitea suntsitzea, edo, gutxienez, asko etengo du diskoa, eta ondoriozko galaxia ez da espero disko galaxia bat izango den (ikusi hurrengo atala). Astronomoentzat konpondu gabeko arazoa izaten jarraitzen duen arren, ez du zertan esan nahi Lambda-CDM eredua guztiz oker dagoenik, unibertsoko galaxien populazioa zehaztasunez erreproduzitzeko hobekuntza gehiago behar duela baizik.
Galaxien fusioak eta galaxia eliptikoen eraketa
Galaxia eliptikoak (eliptiko super-erraldoiak batez ere, DBH 306-17 adibidez) orain arte ezagutzen diren handienetakoak dira. Haien izarrak galaxiaren barnean ausaz orientatuta dauden orbitan daude (hau da, ez dira disko galaxien antzera biratzen). Galaxia eliptikoen ezaugarri bereizgarri bat da izarren abiadurak ez duela zertan galaxia berdintzen laguntzen, hala nola galaxia espiraletan. Galaxia eliptikoek erdiko zulo beltz supermasiboak dituzte, eta zulo beltz horien masak galaxiaren masarekin erlazionatzen dira.
Astronomoek, gaur egun, galaxia eliptikoak unibertsoko sistemarik eboluzionatuenetakoak direla ikusten dute. Oso onartuta dago galaxia eliptikoen bilakaeraren eragile nagusia galaxia txikien bat-egiteak direla. Unibertsoko galaxia asko beste galaxiei grabitazio bidez lotuta daude, eta horrek esan nahi du ez dutela elkarren arteko erakarpenetik ihes egingo. Galaxiak antzeko tamainakoak badira, ondoriozko galaxia ez da arbasoetako baten antzekoa izango, eliptikoa izango baita. Mota askotako galaxien fusioak daude, eta horiek ez dute, berez, galaxia eliptikoak sortzen, baina egitura-aldaketa bat eragiten dute. Esate baterako, Esne-Bidearen eta Magallaes-hodeien artean fusio-gertaera txiki bat gertatzen ari dela uste da.
Donazaharreko bide-gurutzea
Donazaharreko bide-gurutzea Nafarroa Behereko Donazaharre herrian dagoen bideko gurutzea da. 1971tik Monumentu Historiko gisa erregistratuta dago. Herriaren erdigunean dago kokatuta.
Galaxien eraketa eta eboluzioa
Galaxien fusioak eta galaxia eliptikoen eraketa
Halako galaxia handien arteko fusioak bortiztzat jotzen dira, eta bi galaxien arteko gasaren marruskadura-interakzioak grabitazio-uhinak eragin ditzake galaxia eliptiko berrian izar berriak sortzeko gai direnak. Talka galaktiko ezberdinen hainbat irudi sekuentziatuz, galaxia eliptiko bakar batean bat egiten duten bi galaxia espiralen denbora-lerroa ikus daiteke.
Tokiko Taldean, Esne Bidea eta Andromeda Galaxia grabitazio bidez lotuta daude, eta, gaur egun, elkarrengana hurbiltzen ari dira abiadura handian. Simulazioek erakusten dute Esne Bidea eta Andromeda talka bidean daudela, eta bost mila milioi urte baino gutxiagoan talka egingo dutela espero da. Talka horretan, Eguzkia eta Eguzki Sistemaren gainerako zatiak Esne Bidearen inguruan dagoen bidetik egotziko direla espero da. Hondarra galaxia eliptiko erraldoi bat izan liteke.
Donazaharreko bide-gurutzea
Deskribapena
Donejakue bidean kokatuta dago gurutze hau. Eskultura XVII. mendekoa izan daiteke. Gurutzea kapitel batean amaitzen den zutabe monolitiko baten gainean zigilatuta dago. Lau eskailerako idulki baten gainean dago eta bertan grabatuta dago nahiko berria den inskripzio bat. Bola itxurako erremateak ditu apaingari gisa. Gurutzearen besoak eusten dituzten aingeruen buruak hegoetan bilduta daude.
Galaxien eraketa eta eboluzioa
Galaxia itzaltzea
Galaxien eboluzioaren teoria arrakastatsu batek azaldu behar duen behaketa da (ikus goikoa) galaxiaren kolore-magnitude diagraman bi galaxien populazio desberdinen existentzia. Diagrama horretan, galaxia gehienak bi kokapen bereizietan erortzen dira: «sekuentzia gorria» eta «hodei urdina». Sekuentzia gorriko galaxiak, oro har, gas eta hauts gutxi duten izarrik sortzen ez duten galaxia eliptikoak dira, eta hodei urdinak, berriz, hautsez osaturiko izar-galaxia espiralak izan ohi dira.
Aurreko ataletan azaldu bezala, galaxiek espiraletik egitura eliptikora eboluzionatu ohi dute fusioen bidez. Hala ere, gaur egungo galaxien fusio-tasak ez du azaltzen galaxia guztiak nola mugitzen diren «hodei urdinetik» «sekuentzia gorrira». Ez du azaltzen galaxietan izarren sorrera nola gelditzen den ere. Beraz, galaxien eboluzioaren teoriek galaxietan izarren eraketa nola desaktibatzen den azaltzeko gai izan behar dute. Fenomeno horri galaxien «atentzea» deitzen zaio.
Izarrak gas hotzetik sortzen dira (ikus Kennicutt-Schmidt legea ere); beraz, galaxia itzaltzen da gas hotz gehiago ez duenean. Hala ere, uste da itzaltzea nahiko azkar gertatzen dela (1.000 milioi urteko epean); hau da, galaxia batek gas hotzaren biltegia besterik gabe agortzeko beharko lukeen denbora baino askoz laburragoa da. Galaxien eboluzio-ereduek hori azaltzen dute galaxia batean gas hotzaren hornidura kentzen edo eteten duten beste mekanismo fisiko batzuen hipotesia eginez. Mekanismo horiek, orokorrean, bi kategoriatan sailka daitezke: (1), prebentziozko berrelikadura-mekanismoak, gas hotza galaxia batean sartzea eragozten dutenak edo izarrak ekoiztea galarazten dutenak, eta (2), gasa kentzen duten mekanismo-ejektiboak, izarrak sortu ezin dezan.
"Estrangulazioa" izeneko prebentzio-mekanismo teoriko batek gas hotza galaxian sartzea ekiditen du. Litekeena da inguruko masa txikiko galaxietan izarren sorrera itzaltzeko mekanismo nagusia itotzea. Oraindik ezezaguna da itotzearen azalpen fisiko zehatza, baina baliteke galaxia batek beste galaxiekin dituen interakzioekin zerikusia izatea. Galaxia bat galaxia-multzo batera erortzen den heinean, beste galaxiekiko grabitate-interakzioek ito dezakete gas gehiago sortzea eragotziz. Materia ilun halo masiboa duten galaxietarako, «shock biraleko berokuntza» izeneko beste prebentzio-mekanismo batek ere saihes dezake gasa izarrak sortzeko adina hoztea.
Galaxietatik gas hotza kanporatzen duten prozesu ejektiboek galaxia masiboagoak nola itzaltzen diren azal dezakete. Mekanismo ejektibo bat galaxien zentroetan aurkitzen diren zulo beltz super-masiboek eragiten dute. Simulazioek frogatu dute zentro galaktikoetako zulo beltz super-masiboetan metatzen den gasak energia handiko zorrotadak sortzen dituela; askatzen den energiak nahikoa gas hotz kanpora dezake izarren sorrera itzaltzeko.
Gure Esne Bidea eta gertuko Andromeda Galaxia gaur egun izarrak sortzen diren galaxia urdinetatik galaxia gorri pasiboetara igarotzen ari direla dirudi.
Paulo Sérgio Pinheiro
Paulo Sérgio Pinheiro (Rio de Janeiro, 1944ko urtarrilaren 8a) jurista brasildarra da, lan garrantzitsuak izan ditu Nazio Batuen Sistemaren barruan.
Ipurditik ahora
Ipurditik ahora (ass to mouth, ATM edo A2M) pornografia industriako jargoiko termino bat da zeinak uzki-sexuaren ondoren aho sexura pasatzea deskribatzen baituen. Batez ere, zakil tentea sexukidearen uzkitik atera bezain laster kidearen ahora edo beste norbaiten ahora eramatean datza.
Paulo Sérgio Pinheiro
Biografia
Rio de Janeiron jaio zen. Ibilbide akademiko luzea du, eta kargu akademikoak izan ditu São Pauloko Unibertsitatean, besteak beste.
Nazio Batuen Sisteman, Myanmareko giza eskubideen egoerari buruzko kontalari berezia izan zen. Nazio Batuen kontalari berezia Burundin ere (1995 - 1999), eta Giza Eskubideak Sustatu eta Babesteko Azpibatzordearen kide zen.
2003an, Kofi Annan idazkari nagusiak aditu independente izendatu zuen Pinheiro, idazkariorde nagusiaren kategoriarekin, haurren aurkako indarkeriaren mundu-fenomenoari buruzko azterketa sakona prestatzeko, Batzar Orokorrari 2006an aurkeztua izan zena.
Ipurditik ahora
Osasun kezkak
Ipurditik ahora pasatzearen hartzaileak uzkian egondako zakil edo objektu bati felazioak egiten badizkio, osasun-arriskuan egon daiteke. Arriskuetako bat digestio-traktuan asaldurak agertzean datza; hau da, ondestetik ahora eta goi digestio-aparatura heste-flora normala sartzea. Hartzailearen uzkiko eta ondesteko eremua gonorrea bezalako sexu-transmisiozko gaixotasun batez kutsatuta balego, infekzioa pertsona horren ahora edo eztarrira transmititzeko arriskua legoke. Hesteetako parasitoak eta beste organismo batzuk ere kutsa litezke gorotzen bidez.
Horrenbestez, sexu-transmisiozko infekzioak eta parasitoak transmititzeko arriskua oso handia da kutsatutako pertsona baten gorotz-partikulak kutsatu gabeko baten ahora transmititzen direnan.
Paulo Sérgio Pinheiro
Biografia
2004-2011 aldian Amerikako Estatuen Erakundeko Amerikarteko Giza Eskubideen Batzordeko zazpi mandatarietako bat izan zen eta haurren eskubideen ardura berezia izan zuen. Nazio mailan, Brasilen, Giza Eskubideetarako Estatu Federaleko idazkari lanetan aritu zen, Fernando Henrique Cardoso presidentearekin.
2011an, Siriarako Nazioarteko Ikerketa Batzordeko lehendakari izendatu zuten Pinheiro.
2021eko Azpeitiko Euskal Antzerki Topaketak
2021eko Azpeitiko Euskal Antzerki Topaketak gertakari honen 39.Edizioa izan zen. Urriaren 15etik azaroaren 14ra ospatu zen Soreasu Antzokia n. Hala ere, Dinamoa Sormen Gunea n eta herriko zeinbait gunetan ere ekintza batzuk egin ziren.
Edizio hau ere COVID-19 pandemia k bete-betean kolpatu zuen baina antolatzaileek ez zuten bertan behera utzi eta, horren ordez, aldaketa nabariak izan ziren topaketetan. Hain zuzen, 38.edizioan bezala, ez zen eskola antzerkirik egon eta emanaldien ordutegian ere aldaketak izan ziren. Etxeratze-agindua zela eta, emanaldiak lehenago hastea adostu zen eta edizio honetan arratsaldeko zazpietan izan ziren guztiak.
2020ko Azpeitiko Euskal Antzerki Topaketak
2020ko Azpeitiko Euskal Antzerki Topaketak gertakari honen 38.Edizioa izan zen. Urriaren 31tik azaroaren 23ra ospatu zen Soreasu Antzokia n. Hala ere, Dinamoa Sormen Gunea n eta herriko zeinbait gunetan ere ekintza batzuk egin ziren.
2021eko Azpeitiko Euskal Antzerki Topaketak
2021eko Ikusleen saria Kamikaz Kolektiboa eta TTak Teatroa ren “3 kotse, azukre asko eta brandy gehiegi” lanak jaso zuen eta kartelaren egilea Azpeitiko Udala izan zen, pandemia zela eta ez baitzen lehiaketarik antolatu edizio honetan ere.
2020ko Azpeitiko Euskal Antzerki Topaketak
Urte honetan ere Corrado Masacci ren erakusketa bat ikusgai izan zen Betharram aretoan.
2020ko Ikusleen saria Horman Poster-ren “Antigone, edo ezetzaren beharra” lanak jaso zuen eta kartelaren egilea Azpeitiko Udala izan zen, pandemia zela eta ez baitzen lehiaketarik antolatu.
Ben Bernanke
Ben Shalom Bernanke (Augusta, Georgia, 1953ko abenduaren 13a) estatubatuar ekonomialaria da. 2022ko Ekonomiako Nobel Saria jaso zuen Douglas Diamond eta Philip Dybvigekin batera bankuei eta finantza-krisiei buruz egindako ikerketengatik.
1996tik 2002ra ekonomia irakaslea izan zen Princetongo Unibertsitatean. 2002tik 2005era Erreserba Federaleko Sistemako Gobernadoreen Batzordeko kidea izan zen, eta Bernanke doktrina formulatu zuen, Banku Zentralak deflazioari aurre egiteko diru-neurriak erabiltzeari buruzkoa. George W. Bush presidentearen ekonomia aholkularien kontseiluko buru ere izan zen. Bushek 2008an izendatu zuen Banku Zentraleko presidente, Alan Greenspan ordezkatzeko. 2010ean, Barack Obamak beste lau urtez mantentzea erabaki zuen.
Medusozoo
Medusozoo direlakoak (Medusozoa) knidarioen klado bat dira, eta askotan subfilum gisa hartzen dira. Beren garapen biologikoan medusa edo marmoka fase bat igarotzen dutelako ezagunak dira.
Beren barnean daude kubozoo, hidrozoo, eszifozoo eta staurozoo motak. Polipodizooak (knidario parasitoak) baren barne ote dauden eztabaidan dago.
Filogenia eta taxonomia
Kladograma hauetan, medusozousen kokapena ikus daiteke knidarion barruan: Goikoaren beste sailkapen alternatibo bat ere propisatu da, zeinaren arabera Medusozooen azpitaldeak dira:
Bizi-zikloa
Medusozoa azpifilumeko partaideen ezaugarri bereizgarria, beste knidarioekiko, marmoka edo medusa fasea biltzen duen bizi-ziklo konplexua da. Bizi zikloan fase sexual (marmoka bezala) eta asexualak (polipo bezala) igarotzen dituzte, denbora gehiena fase sexualean bizitzen dutelarik.
Scyphozoa taldeko planulak polipo sesil bilakatzen dira, asexualki ugaltzen direnak, kimutuz. Jarraian marmoka bilakatu edo estrobilazio deritzon prozesuan (asexualki) ugaltzen dira, haien gorputzak segmentatuz.
Cubozoa taldeko planulak polipo sesil bilakatzen dira (asexualki ugaltzen direnak) eta gero marmoka bilakatzen dira (sexualki ugaltzen direnak).
Staurozoa taldean, marmoka fasea ez da erabatekoa. Organismo helduak sustratuari eutsita mantentzen diren polipo handiak dira, baina partzialki desberdinztatzen dira marmoka helduetan. Ondorioz, sorturiko gametoek planula ez-igerilaritan bilakatzen dira, herresteka mugituz.
Hydrozoa taldeko organismoek bizi-ziklo forma dibertsoenak aurkezten dituzte. Normalean medusak lateralki eratzen edo kimutzen dira polipoetatik. Behin helduak direnean, arrabak eratzen dituzte gametoak uretara askatuz. Ondorioz sorturiko planulak polipo bezala gera daitezke sustratuan edo ur-zutabean mantendu marmoka moduan. Halaber, Hydrozoa talde batzuetan polipo edota marmoka fasea falta dira bizi-zikloan.
Dieta
Gainontzeko knidarioak bezala Medusozoak haragijale edo parasitikoak dira (heterotrofoak); gehienbat planktonaz (krustazeoak, arrain txikiak, arrain arrautzak eta larbak) eta batzuetan marmokaz elikatzen direlarik. Pasiboki ehizatzen dute elikagaiak eskuratzeko, haien tentakuluak erabiliz sare bezala. Tentakuloetan aurkitzen diren nematozistoek harrapakinak hil edo paralizatzen dituzte, eta behin eskuratuta, tentakuloan flexionatzen dituzte jana ahora eramateko. Gainera, marmoken igeri mugimenduak ehizan laguntzen die, kanpaia zabaltzean ura xurgatu eta harrapakinak 'xurgatuz' tentakuloetarantz.
Bioteknologian
1961ean, Osamu Shimomurak Proteina Berde Fluoreszentea (Green fluorescent protein, GFP edo avGFP) eta aequorina proteina erauzi zituen Aequorea victoria hidromedusa bioluminiszentetik. Naturan, GFP aequorinarekin batera aurkitzen da medusaren txapelaren ertzeko granulo baztuetan. Aequorinak erreakzio bioluminiszentea (argi urdina) eratzen du kaltzio ioiarekin (Ca2+) elkar-eragitean. Ostera, eratzen den argi horrek GFP kitzikatzen du, modu sekundarioan, argia berde bilakatuz. A. victoria espezieaz gain, GFP beste organismoetan (koral, anemona, zoantadio eta kopepodo, besteak beste) aurkitu da. Shimomurak proteina eskuratu eta hiru hamarkadatara, Douglas Prasher-ek GFP-aren genea sekuentziatu eta klonatu zuen. Jarraian, Martin Chalfie-ek GFP gene markatzaile edo  'reporter gene' bezala nola erabili asmatu zuen, beste zelula edo organismoetan adierazi eta erraz detektagarria den fenotipo bat (fluoreszentzia, esaterako) emango duten geneak. Roger Tsien-ek later chemically manipulated GFP to produce other fluorescent colors to use as markers. 2008an Shimomura, Chalfie eta Tsien-ek Kimikako Nobel Saria irabazi zuten GFP-arekin egindako ikerkuntzagatik.
Hala, gaur egun ekarpen hauek guztiak bateratu eta GFP ingeniaritza genetikoan erabiltzen da gene markatzaile bezala. Aztertzea interesatzen zaigun genea bektore batean barneratzen da GFP geneari lotuta. Hala, bektore hori zelula ostalari batean barneratzen da eta lerro zelular edo organismo bat eratu. GFP genea intereseko geneari lotuta dagoenez, bata adierazten denean, bestea ere bai. Ondorioz, intereseko proteina adierazten den ehun edo organoetan GFP adieraziko da (fluoreszentzia berde moduan).
Teka (argipena)
Teka terminoak hainbat adiera du:
San Bladi kapera (Donazaharre)
San Bladi kapera Nafarroa Behereko Donazaharre herrian dauden erorkinak dira. Herriko beste eraikin moduan, hau ere Erdi Arokoa da, XII. mendekoa, alegia. Leku honetan ezarritako ospitalearen eta komandariaren aztarna da. Monumentu Historiko gisa jasota dago.
Historia
Kapera multzo baten barruan zegoen, Apat Ospitaleakoa, alegia. Aztarnategia XII. mendetik Jerusalemgo San Joan Zaldunen Ordenaren komandaria, ospitale, kapera eta errota baten egoitza izan zen. Baionako Livre d'Or-ek 1194an "l'Hospitale et Oratorium de Apate" aipatzen du. Komanderia jabetza nazional gisa saldu zen Iraultzan. 1803an Donibane Zaharrean sartu zen Apat Ospitalearen parrokia. Ospitalea 1950eko hamarkadan suntsitu zuten. San Bladi kaperaren aztarnak bakarrik gelditzen dira, XII.mendeko eraikin erromanikoa. XVIII. mendeaz geroztik abandonatuta dago kapera hau; 1703an Baionako gotzainaren bisita pastoralak gaizki zaindutako eraikin bat deskribatu zuen. Izan ere, 1902an kaperaren absidea suntsitua izango zen. Lurraren mailan geratzen diren zimenduek oraindik posible egiten dute abside erdi-zirkularren trazadura berreraikitzea. 1922an, markoa berritu zen. Gaur egun, eraikina nekazaritza estalpe bihurtuta dago. Jabego pribatuaren eskuetan dago.
Michel Herjean
1960 maiatzeko matxinadetan parte hartu zuen Bresten. Strollad ar Vror alderdiarekin bat egin zuen eta Bresteko alkatetza lortu zuen, baina ez zuen lortu. Geroago, Front socialiste autogestionnaire bretonarekin bat egin zuen, eta borroka herrikoi antinuklearrak eta petrolio isurketen aurkakoak antolatu zituen.
Bretainiako Herri Fronteko kide izan zen, eta 1978an atxilotu zuten, Versaillesko Justizia Jauregian bonba bat jarri ondoren. 1979tik 1981ean François Mitterrandek amnistia eman zion arte egon zen kartzelan.
Emgannen sortzaileetako bat izan zen 1983an, eta idazkari nagusia hainbat urtez. Skoazell Vreizheko idazkari nagusia ere izan zen 1989tik 2003ra. 1984an José Luis Álvarez Santacristinarekin sare bat antolatu zuen Bretainian euskal errefuxiatuak hartzeko.
Gonzi
Álvaro González Crespo, futbolean Gonzi bezala ezaguna, (Iruñea, ) nafar futbolaria da, atezain moduan aritzen dena. Osasunako harrobian hezi da.
Kirol ibilbidea
''2022ko Ekainaren 8an eguneratua. Datu ofizialak.''
Anibal Echeverria
Anibal Echeverria (1988ko abuztuaren 14a) Salvadorko futbolaria da, United Premier Soccer Leagueko Western Nevada FC Coyotes taldean jokatzen duena.
Karrera
Echeverriak 2008an unibertsitateko futbolean jokatu zuen Feather River College-n, non taldeari CCCAA North Region kanporaketetara igotzen lagundu zion.
Echeverriak areto futboleko talde ugarirekin jokatu du, Sacramento Surge, San Francisco Stompers, Phenomenos FC eta Turlock Express barne. United Soccer League-ko Reno 1868 FC taldearekin sinatu zuen 2017ko otsailaren 9an.
Nazioartekoa
Echeverriak El Salvadorko areto futboleko selekzio nazionala ordezkatu du 2015eko Aretoko Munduko Kopako selekzioan.
Amooma
Amooma 2018. urtean Bilbon sortutako soul eta funk musika taldea da. 10 musikarik osatzen dute taldea.
Marvin Iraheta
Gaztea
Marvin Irahetak bere hasierako bizitza osoa El Salvadorren eman zuen Estatu Batuetara joan aurretik. Estatu Batuetara joatean, Estatu Batuetako futbol gazteen talentu nagusietako bat bezala ezarri zen. AEBetan hiru urte baino gutxiagoan U-17/U-18 US Soccer Development Academy Urteko Jokalari Nazionalaren ohoreak jaso zituen 2009 eta 2010. 2010ean, New Yorkeko Cosmos Academy-n sartu zen eta 23 urtez azpiko taldean eta lehen taldean jokatu zuen. Marvin Iraheta El Salvadorko U17 eta Estatu Batuetako U18 taldeetan jokatu du.
NY Cosmos vs Manchester United
18 urte zituela, Marvin Irahetak NY Cosmos taldean jokatu zuen, Fabio Cannavaro, Brad Friedel, Robbie Keane eta Patrick Vieira bezalako munduko jokalari onenen ondoan, 2011ko abuztuaren 5ean Manchester Uniteden aurkako Paul Scholes Tribute Match-ean. Partiduan sartzea Eric Cantona Manchester Unitedeko jokalari ohiaren eta Pelé NY Cosmos-eko ohorezko presidentearen gomendio batean oinarritu zen. Marvin Irahetak kapitainaren besokoa jantzi zuen NY Cosmosentzat eta Manchester Unitedeko Paul Scholes eta Nani jokalariak markatu zituen 75.000 ikusleren aurrean Manchesterreko (Ingalaterra) Old Trafford estadioan jokatu zen partidan.
Profesionala
19 urte zituela, 2012ko urtarrilaren 24an, Marvin Irahetak Chivas USA Major League Soccer taldearekin kontratu profesionala sinatu zuen. Denboraldi-aurreko ALG urratuta zegoela eta, lehen denboraldiaren zatirik handiena galdu zuen lesioengatik. 2013ko MLS denboraldiaren hasieran egin zuen debuta Columbus Crew taldearen aurka.
Chivas USAn lau entrenatzaile aldaketa jasan zituen 2013ko denboraldiaren ostean kaleratu zuten eta Chivas U-23 taldearekin entrenatzen jarraitu zuen.
2014ko maiatzean, 1. Mailako Salvadorko Alianza FC taldearekin sinatu zuen, El Salvadorko talde handi eta arrakastatsuenetako bat baita eta CONCACAF Txapeldunen Kopa irabazten duen lehen Salvadorko taldearekin.
Pertsonalak
Irahetak AEBetako txartel berdea du, MLSren zerrendarako etxeko jokalari gisa sailkatzen duena.
LTS bertsio
LTS bertsioa, euskaraz Epe Luzeko Laguntza izango duen bertsioa, (ingelesez eta nazioartean LTS Long-term support) produktuaren bizi-zikloa kudeatzeko politika bat da, eta software informatikoa modu egonkorrean askatzen da, edizio estandarra baino epe luzeagoan. Normalean, termino hori kode irekiko softwarerako gordetzen da, softwarearen edizio estandarra baino hilabete edo urte gehiagoz onartzen den softwarearen edizio bat deskribatzen baitu.
Epe laburreko laguntza (STS) softwarearen edizio estandarrerako laguntza-politika bereizten duen terminoa da. STS softwareak oso bizi-ziklo laburra du, eta LTS argitalpenetik kanpo geratzen diren ezaugarri berriak izan ditzake, LTSren askapenaren egonkortasuna edo bateragarritasuna arriskuan ez jartzeko.
Ezaugarriak
LTSk fidagarritasun-ingeniaritzako printzipioak aplikatzen ditu softwarearen garapen-prozesuan eta softwarearen merkaturatzearen bizi-zikloan. Epe luzeko laguntzak softwarearen mantentze-aldia luzatzen du; softwarearen eguneratze-mota eta maiztasuna ere aldatzen ditu, arriskua, gastuak eta softwarearen hedapena etetea murrizteko, eta, aldi berean, softwarearen fidagarritasuna sustatzen du. Ez du nahitaez laguntza teknikoa eskatzen.
Epe luzeko laguntza-aldi baten hasieran, software-garatzaileek ezaugarrien izoztea ezartzen dute: softwarearen akatsak eta ahultasunak zuzentzeko adabakiak egiten dituzte, baina ez dituzte ezaugarri berriak sartzen, eta horrek, epe jakin batean, erregresioa eragin dezake. Softwarearen mantentzaileak bakarka banatzen ditu adabakiak edo paketatu egiten ditu mantentze-lanetarako, puntu-jaurtiketetarako edo zerbitzu-paketeetarako. Berme-aldiaren amaieran, produktuak bere balio-bizitzaren amaierara iristen da edo berme-maila txikia jasotzen du denboraldi batez (adibidez, lehentasun handiko segurtasun-adabakiak soilik).
Justifikazioa
Softwarea eguneratu aurretik, erabakitzeko ahalmena duen batek kontuan har ditzake eguneratzearen arriskuak eta kostuak. Pentsatu beharko du ea merezi duen bertsio berria instalatzea, zenbait berrikuntzekin baina berme gutxiagoekin.
Software-garatzaileek ezaugarri berriak gehitu eta software-akatsak konpondu ahala, akats berriak egin ditzakete edo funtzionaltasun zaharra hautsi. Softwarean huts egiten duenean, erregresio deritzo. Softwarearen editore edo mantentzaile batek erregresio-arriskua murrizteko bi modu daude: maiztasun txikiagoarekin eguneratze garrantzitsuak askatzea eta erabiltzaileei softwarearen bertsio alternatibo eta eguneratu bat probatzea. LTS softwareak arriskuak murrizteko bi estrategia hauek aplikatzen ditu. Softwarearen LTS edizioa STS edizioarekin batera argitaratzen da (epe laburreko euskarria). STS edizioaren eguneratze nagusiak maizago argitaratzen direnez, LTSren erabiltzaileei LTS edizioan sar litezkeen aldaketen aurrebista eskaintzen die, aldaketa horiek kalitate nahikotzat jotzen direnean.
Softwarearen bertsio zaharragoak erabiltzeak hobekuntzari lotutako arriskuak eragotz baditzake ere, software zaharrarentzako laguntza galtzeko arriskua ekar dezake. Epe luzeko laguntzak gai horri heltzen dio, eta erabiltzaileei eta administratzaileei bermatzen die softwarea epe jakin batean mantenduko dela, eta argitaratzeko hautatutako eguneratzeek askoz ere erregresio-arrisku txikiagoa ekarriko dutela. LTS softwarearen mantentzaileek IT arrisku txikia duten edo IT arriskua murrizten duten eguneratzeak bakarrik argitaratzen dituzte (segurtasun-adabaki gisa). LTS softwarerako adabakiak argitaratu egiten dira, haiek instalatzea ez instalatzea bezain arriskutsua ez delako.