cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Miriam Urkia
Corpusgintzan eta lexikografia
Ikerlaria izan zen Ixa taldean eta aditua da euskararen corpusgintzan eta lexikografian. 1983an hasi zen lankidetzan UZEIn (Andoni Sagarna zuzendaria zela), gero 1988an lexikografo moduan hasi zen lanean bertan eta 1992tik Lexikografia Saileko burua da. UZEIn hainbat hizkuntza-baliabide sortu ditu: Atzekoz aurrera hiztegia (1994, 2005, 2017), Sinonimoen hiztegia (1999, 2002, 2011) edo Maiztasun hiztegia (2004). euLEMA lematizatzaile automatikoa (2007- ), euLEX euskararen datu-base lexikala, edota HOBELEX lexiko-zuzentzailea (2014, 2016). Gainera Euskaltzaindiaren Lexikoaren Behatokia egitasmoaren kidea izan da bere hasieratik. Lexikoaren Behatokia proiektua Euskaltzaindiaren ekimenez abiatu zen, 2007an, Hiztegi Batuko Lantaldeak egindako proposamen bati erantzunez, eta lankidetzan Ixa Taldearekin, UZEIrekin eta Elhuyarrekin. Lankide nagusiak hauek dira: Andoni Sagarna, Miriam Urkia, Antton Gurrutxaga, Xabier Artola, eta Nerea Ezeiza. Proiektuaren emaitza da izen bera duen corpusa, zeina web bidez kontsultatu baitaiteke. 65 milioi hitzeko testu-corpus bat eratu du 2018ra arte.[6] Corpusa automatikoki prozesatuta dago, eta linguistikoki etiketatuta, eta hizkuntza-corpusek ohikoa duten kontsulta-funtzionalitatea eskaintzen dio erabiltzaileari.[7][8]
Argitalpenak
Hainbat aldizkari eta egunkaritan idatzi ditu artikuluak, besteak beste hauetan: ASJU, Elhuyar: Zientzia eta teknika, Behavior Research Methods, Literary and Linguistic Computing, META: Journal des Traducteurs, Senez''. Euskal komunitate zientifikoaren Inguma datu-basean, berak sorturiko 15 lan baino gehiago bildu dira.
Euskaltzaina
Euskaltzaindiak euskaltzain urgazle izendatu zuen 2003an, eta euskaltzain osoa 2018an. 2019ko martxoaren 29an Hiztegitik kofradiara izenburuko sarrera-hitzaldia irakurri zuen Aretxabaletan. Andoni Sagarnak eman zion erantzuna Badator aire freskoa berbaldiarekin.
Aretxabaletako ikastolako lehen promoziokoa izan zen eta ikasketa guztiak euskaraz egin dituen lehen euskaltzain osoa izan da bera.
Euskaltzaindiaren Gipuzkoako ordezkaria da 2017tik. Aurrerantzean, Iker sailaren ardura hartuko du.
Irakaslea
Eskolak eta ikastaroak eman izan ditu Deustuko Unibertsitatean, Udako Euskal Unibertsitatean, Euskal Herriko Unibertsitatean, Mondragon Unibertsitatean eta Bordele Montaigne Unibertsitateko Baionako campusean.
Euskararen Aholku Batzordeko kidea
Eusko Jaurlaritzaren Euskararen Aholku Batzordeko kide da 2007tik, IKT azpiatal-batzordeko kide (2008-2016) eta Ingurune Digitala azpiatal-batzordeko kide 2017tik.
Nomi Ruiz
Nomi Ruiz (New York, Ameriketako Estatu Batuak, 1986a) puertorricar jatorriko estatubatuar abeslari eta ekoizlea da.
Eleotris fusca
Eleotris fusca Eleotris generoko animalia da. Arrainen barruko Eleotridae familian sailkatzen da.
Tasio Erkizia
Tasio Erkizia Almandoz (Lesaka, Nafarroa Garaia, 1943ko urriaren 23a) ezker abertzaleko politikaria, irakaslea eta apaiz ohia da.
1971tik Bilboko Karmelo ikastolan ibili zen irakasle jubilatu zen arte, eta udalerri hartako Herri Batasuneko kide izan zen alderdi horren sorreratik (1978) desegin eta Batasuna bihurtu zen arte (2001). Herri Batasunaren izenean zinegotzi izan zen Bilbon, zazpi urtez, 1980ko hamarkadan. Alderdi politiko horretako Mahai Nazionaleko kidea ere izan zen. 1984an, 1986an, 1990ean eta 1994an, eusko legebiltzarkide hautatua izan zen Bizkaian, alderdi horrekin berarekin.
1975eko maiatzaren 8an, frankismoaren amaieran, espainiar poliziek atxilotu zuten, eta gogor torturatu zuten Bilboko polizia etxean. Biharamunean ospitaleratu behar izan zuten, osasun egoera larrian. Mediku txostenaren arabera, kolpeek eragindako barne kalteak zituen, hematomak gorputz osoan, abdomena zanpaturik eta barea hautsita, eta bortxaketa saioaren ondorioz uzkia larri kalteturik. Bi hilabetez izan zen hilzorian, dialisi tratamenduarekin.
Basil Liddell Hart
Sir Basil Henry Liddell Hart (Paris, 1895eko urriaren 31 - Marlow, Buckinghamshire, 1970eko urriaren 29a) britainiar militar, hidtorialari militarra eta teoriko militarra izan zen.
Olaia Urtiaga
Olaia Urtiaga Etxeberria (Donostia, 1983) gipuzkoar kazetaria, irrati esataria eta telebista aurkezlea da.
Teledonostin lan egindakoa, gaur egun Euskal Irrati Telebistan egiten du lan. 2020az geroztik Baipasa izeneko magazin motako irratsaioa aurkezten du Euskadi Irratian.
Basil Liddell Hart
Cambridgeko Unibertsitatean ikasi ondoren, britainiar armadan izena eman zuen eta Lehen Mundu Gerran esku hartu zuen. Bere errejimenduarekin Mendebaldeko Frontean egon zen eta Sommeko guduan borrokatu zuen. Hainbat aldiz zauritu zuten gerran.
1927an armadatik erretiratu zen eta bizitza osoa teorikoa eta idazlea izan zen. Kirol berriemailea izan zen The Morning Post egunkarirako tenisari buruz. Ondoren, The Daily Telegraph (1925-35) eta The Times (1935-39) egunkarietako berriemaile militarra izan zen.
Biografia militar batzuk argitaratu zituen, eta bertan argudiatu zuen aurrealdeko erasoa porrotera bideratuta zegoela. Oinezkoak ibilgailu motordunetan garraiatzea ere proposatu zuen. Neville Chamberlainen aholkularia izan zen, baina bere ideiak baztertu egin ziren 1939an alemanek Polonia inbaditu zutenean.
Gerra amaitu ondoren, gerrako preso zeuden jeneral alemanak elkarrizketatu zituen. "Rommelen mitoa"" eta "Wehrmacht garbi" baten ideia zabaltzen lagundu zuen. 1954an bere lanik eraginkorrena argitaratu zuen: Strategy.
Hirugarren Koalizioko Gerra
Hirugarren Koalizioko Gerra 1805ean Frantzia Iraultzailea geldiarazteko Europako zenbait boterek zuzendutako ahalegin militarra da, Napoleon boteretik kentzea eta frantziar eragina gutxitzea asmoa zuena.
Garai hartan, "Inperio Handia" egitura zabalago baten elementu nagusi bihurtu zen: "Sistema kontinentala": honek Europa n zehar produktu ingelesak blokeatu nahi zituen, Ingalaterra errenditzeko helburuarekin. Horretarako, lehenik eta behin Napoleon ek aliantza bat egin zuen Espainia rekin -1808an hautsia-  Prusia rekin, Danimarka rekin eta Errusia rekin, eta urte batzuk beranduago, 1810ean, baita Suedia eta Austria rekin ere. Napoleon en anbizio mugagabeak une horretatik aurrera eraendu zuen, eta "Nazio Handiaren" ohorearen defentsak "nire Koroaren" defentsarako bidea utzi zuen. Beraz, diplomazia eta gerra ekintzak, bere kanpo politika ren orientazio dinastikoa finkatzera bideratu ziren.
Blokeoen gerra
Frantzia ren eta Ingalaterraren arteko bakeak 14 hilabete besterik ez zuen iraun. 1803an, Napoleonek kontinentean oso botere sendoa erakusten zuen. Britainia Handia k botere-oreka arriskuan ikusten zuen; gainera, merkataritza transatlantikoa eta mediterraneoa bereganatzeko bi herrialdeen arteko lehia agerikoa zen. Britainiarrak atsekabetuta zeuden Frantziak merkataritza itun bat sinatzeari uko egin ziolako eta ez ziren Napoleonen irrika inperialistez fidatzen. Azkenik, Amienseko Itun ean ezarritakoa gorabehera, Ingalaterrak ez zuen Malta erabat ebakuatu, ezta Frantzia ere, Italia ko hegoaldeko portu guztiak hutsik zeudelarik. Malta uhartea casus belli bihurtu zen eta maiatzean Britainia Handiak Frantziari gerra deklaratu zion. Hemen Napoleonek aukera erabilgarri bat ikusi zuen: bere estadista lana handitu zezakeela pentsatu zuen, eta frantziar burgesia k Britainia Handia suntsitzeko bide bakarra zela uste zuen.
Frantzia eta Ingalaterraren arteko gerra
Frantzia eta Britainia Handiaren arteko borroka Frantziaren aurkako Hirugarren Koalizioa bihurtu zen (1805eko uda). Horretarako, Britainia Handiak frantziaren laguntza izan zuen, potentzia kontinentalen artean kezka piztu zuena: Enghiengo dukea atzerrian harrapatu eta hil zuten (1804), konplot antinapoleoniko batean parte hartu izanagatik, frogarik gabe akusatua izan zen arren.
La Grande Armée Boulognen
Egun berean, abuztuaren 26an, Enperadoreak bere "uharrak" mugitzeko agindua eman zuen. Horiei, zalditeria erreserba eta Guardia Inperiala gehitu zitzaizkien. Armada honi, atzerritar, italiar eta batavoak ere gehitu zitzaizkion, dibisio bavariar bat eta etorkizuneko Rhingo Konfederazioa ren destakamendu batzuk gehitu zitzaizkielarik (bereziki Baden eta Württemberg ekoak). Armadak guztira 200.000 gizon baino gehixeago zituen, benetan ondo gainbegiratuak zeudenak, baina uste den bezain ongi entrenatuak eta hornituak egotetik urrun. 1805ean, la Grande Arméek 350.000 gizon zituen. Beraz, ondo hornitutako armada zen, behar bezala entrenatutako gizon eta ofizial trebeekin.
Frantziako hedapena Italian
Erregimenaren determinazioak barne oposizioa isilarazteko baliabiderik ez gutxiesteko agindua eman zuen; kanpo politikan hartutako xedapenek antzeko erabakia islatzen zuten, inperioaren hedakuntza helburu baitzuten: Italiako Errepublika herentziazko monarkia bihurtzea, Napoleonek bere burua Italiako errege koroatu zuelarik (1805eko maiatza), eta Eugenio, bere semeordea, erregeorde izendatuz; bere koinatua, Felice Baciocchi, bere arreba Elisarekin ezkondotuta zegoena, Piombino ko eta Lucca ko printze izendatuz (1805); azkenik, Genova Frantziako Inperiorari anexionatu zen (1805eko ekaina).
Prepotentzia honek, Errusia, Austria eta Napoli Britainia Handiarekin bat egitea erraztu zuen, beranduago Suediak egin zuen bezala, azken hau, britainiar eta errusiarrek presionatua, itsas-blokearekin eta Finlandia ren okupazioarekin mehatxatu zutena. Aitzitik, hegoaldeko estatu alemaniarrak, 1803an Frantziara hurbiltzeagatik onuradun izan zirenak, gerra hurbilaren aurrean Frantziarekin batu ziren, Prusiak neutraltasun zail bat mantendu zuen bitartean.
Aurrekariak
Napoleonen boterea arestikoa zen arren, Napoleonek Europan zuen nagusitasunaren aurka zegoen herrialde bat zegoen: Erresuma Batua. Napoleonen aurkako Bigarren Koalizioa n, Austria eta Errusia buru zituzten beste herrialde batzuk Erresuma Batuarekin bat egin zuten. Bi bandoen arteko kanpaina krudelen ondoren, Horatio Nelson ek Kopenhageko gudua n (1801) lortutako garaipenak Frantzia eta Erresuma Batuaren arteko su-etena ekarri zuen, Amienseko Itunaren bidez (1802).
Amienseko Ituna sinatu ondoren bake epe labur baten ondoren, Erresuma Batuak Frantziaren aurkako itsas gerrari berrekin zion William Pitt gaztea boterera iritsi ondoren. Napoleonek bere burua frantsesen enperadore izendatu zuen eta bere burua koroatu zuen 1804ko abenduaren 2an. Halako harrokeriaren aurrean, britainiarrek laster izan zuten Napoleonen aliatu beldurti boteretsuen laguntza. 1805ean, Errusia, Suedia, Austria eta Napoli Erresuma Batuarekin elkartu ziren Hirugarren Koalizioa osatuz.
Napoleonek, Europako jaun eta nagusi bilakatzeko asmoan, britainiar etsaiak behin betiko zapaldu behar zituen. Mantxako kanala Erresuma Batuaren defentsarik handiena zen, Frantzia eta Britainia Handiaren artean zegoena. Gainera, britainiar itsas armada rekin alderatuta (munduko boteretsuena), Frantziako flota askoz txikiagoa zen. Napoleonek aliatuak behar zituen hainbeste kezkatzen zuen herrialdea garaitu nahi bazuen. Enperadore frantziarrak Espainiaren laguntza bilatu zuen Erresuma Batuaren inbasio plana gauzatzeko. Horregatik, Espainiak gerra deklaratu zion Erresuma Batuari, Frantziaren alde borrokatuz. Hasierako helburua armada britainiarra Mantxako kanaletik aldentzea zen, Antilletan distrakzio maniobra bat eginez. Hala ere, plan honek porrot egin zuen frantziar-espainiar flotak Britainiar Armada ren aurka 1805eko uztailean Finisterre lurmutur reko guduan izan zuen porrotagatik. Boulogne kostaldeko herrian kantonatutako armada frantsesak alferrik itxaron zion inoiz iritsi ez zen ontzidi bati, Britainia Handirantz ontziratu zena. Porrot honen ondoren, Pierre Charles Silvestre Villenueve ko almiranteordeak Mediterraneo ra joateko agindua jaso zuen. Hala ere, dena edo ezer ez jokatzea erabaki zuen Cadiz eko uretan Britainia Handiko Armadaren aurkako beste itsas borroka batean. Villenuevek, ororen gainetik, Finisterre lurmuturrean izandako hondamenaren ordaina lortu nahi zuen.
Guduaren garapena
Frantziako Inperioarentzat, Trafalgarko pasartea kolpe gogor bat izan zen, behin betiko baztertu baitzuen Napoleon Bonapartek Erresuma Batua itsasoz inbaditzeko edo, gutxienez, blokeatzeko nahi zuen plana. Porrot honen ondorioz, Britainia Handia inbaditzea helburu zuten tropa frantziarrak Austriaren eta Errusiaren aurka borrokatzera abiatu ziren, non Austerlitzeko gudua n sekula ikusi ez zen garaipen bat lortu zuten. Nahiz eta Erdialdeko Europa n garaipena lortu zuen, Frantziako Inperioaren arazo nagusia Erresuma Batua zen oraindik, Napoleonen botereari aurre egiteko erresistentzia-gotorleku gisa jokatzen zuena. Britainiarrak militarki garaitu ezin zituenez, Napoleonek bere maltzurkeria bere merkataritzaren gaineko blokeo eraginkor bat ezartzeko erabili zuen, ekonomia hondatzeko asmoz.
Portugal, Erresuma Batuaren aliatu naturala, Frantziako enperadorearen eskakizunetara makurtzeari uko egin zion nazioetako bat izan zen. Halako laidoari erantzuteko, Napoleonek Portugalen inbasioa erabaki zuen, inoiz imajinatu ez zuen ondorio ikaragarriko higadura gatazka luze batean. Horretarako, 1807an, Fointanebleauko Ituna sinatu zuen, honen bidez, frantziar armadari, Espainia zeharkatzen uzten zitzaion Portugalera joateko eta, honela, britainiar merkataritza ixteko. Napoleonek, bere irrika inperialistek itsututa, aukera hau aprobetxatu zuen Espainia militarki okupatzeko. Hala ere, akats larri bat egingo zuen, zeren berak uste zuena, ibilaldi militar hutsa izango zela, inoiz imajinatu ez zituen ondorio latzen higadura-gatazka luze bat bihurtu baitzen.
Austerlitzeko gudua: Austria bakea sinatzera behartzen duen porrota
Napoleonen agindupean zegoen Frantziako botere militar gero eta handiagoaren beldur, 1803an, zenbait herrialdek Hirugarren Koalizioa bezala ezagutzen zen aliantza bat eratu zuten. Honek, Erresuma Batua, Austriako buruzagitzapean zegoen Germaniako Erromatar Inperio Santua, Errusia, Napoli, Sizilia eta Suedia barne hartzen zituen: herrialde hauen artean, Austria eta Errusia ziren Frantziaren mehatxua gehien sentitzen zutenak eta Napoleonentzat arazo nagusi bat izan zitezkeenak, eta, beraz, 1805ean, enperadore frantziarrak dozenaka mila soldadu eraman zituen Europako bihotzera.
Napoleonek, Cadizeko kostaldearen aurrean, itsasoen nagusitasuna galdua zuen, eta, garai hartan jakin ez arren, baita gerra ere. 1805eko abenduaren 2an, hiru armada handi aurrez aurre aurkitu ziren Austerlitz inguruan, egungo Txekiar Errepublika n. Alde batean, Napoleon Bonaparteren tropak zeuden, gutxi gorabehera 68.000 soldadu baino gutxiago; bestean, ia 90.000 soldadu errusiar eta austriar. Indar desproportzioak abantaila handia zutela pentsarazten zien ofizial errusiar eta austriarrei. Baina Bonapartek, estrategiarekin, bere zenbakizko gutxiagotasuna ordezkatu zuen, eta garaipena lortu zuen, ahulezia irudi faltsu bat sortaraziz. Bere tropen zati handi bat armadaren gorputz nagusitik bananduta mantendu zuen, bere desabantaila handiagoa izan zedin, eta Savary jenerala koalizioaren kuartel nagusiari mezu bat ematera bidali zuen, bakea negoziatzeko nahia adieraziz. Errusiar eta austriar ofizialek ahultasun nabariaren seinaletzat hartu zuten hau, eta euren komandanteei lehenbailehen eraso bat egitea proposatu zieten.
Azkenik, Napoleonek porrot umiliagarri bat garaitu zuen Austerlitzen, taktikaren maisulan baten ondoren; hemezortzi hilabetetan, kontinentearen nagusitasuna emango zioten kanpaina militar garaileak zuzendu zituen: austriarrak garaitu zituen (Ulm, 1805eko urria) eta, ondoren, tropa austorusak (Austerlitz, 1805eko abendua).
Austriak bakea sinatu behar izan zuen (Presburg, 1805eko abendua), Italia eta Alemania n izan zuen eraginaren desagerpena suposatu zuten baldintza gogorrenpean: Venezia, Ila eta Dalmazia ren galera (Italiako Erresuma n sartuak), Frantziaren aliatu ziren alemaniar estatuei lurralde kontzesioak. Posizio sendoago honetatik, Napoleon, alemaniar eta italiar espazioaren berrantolaketa bat egiteko prest egon zen, neurri batean, bere familiako kideak estatu berrietan kokatzean gauzatu zena. Alemanian, Prusiak Hannover (antzinako errege britainiarraren jabetza) onartzera behartua izan zen, Rhin etik gertu zegoen Cléveriseko dukerria uztearen truke, ordura arte Bavaria ko kide zen Bergeko dukerria rekin batera, Bergeko dukerri handi berria osatu zutenak, bere koinatu Murati emana.
Ondorioak
Hirugarren Koalizioarentzat, porrot hura oso garrantzitsua izan zen, eta, batez ere, ustekabekoa. Zatirik txarrena, Inperio Santuko Frantzisko II.a enperadoreak eraman zuen: denbora gutxian frantsesen esku jasaten zuen bigarren porrot handia zen, Austerlitzeko topaketa baino lehentxeago Viena ra iristea lortu zutenak. Lurraldeak Frantziari, Napoleonen aliatu ziren alemaniar estatuei eta Italiako Erresumari eman behar izan zizkien, Bonaparteren familiako erregeordea zen satelite estatu bat. Handik gutxira (1806ko uztailean), Inperio Santuaren amaiera eta Rhingo Konfederazioaren sorrera iritsi ziren.
Rhingo Konfederazioa 16 estatu alemaniarrek osatzen zuten, Frantziarekin aliantza militarrean, Napoleon babesle zela eta Prusia eta Austria kanpoan utzita. Ondoren, Presburgoko Ituna k Rhingo Konfederazioaren sorrera ekarri zuen. Konfederazioa 1806 eta 1813 artean existitu zen. Hitz gutxitan, konfederazioak Germaniako Erromatar Inperio Santu agurgarriaren amaiera suposatu zuen.
Aitzitik, Napoleonen garaipenak enperadore bezala zuen autoritatea sendotzen lagundu zuen, eta Frantzia garaiko botere inperial handi bezala sendotzen.
Ikuspegi historikotik begiratuta, Austerlitzen garrantzia militarra ez ezik psikologikoa ere izan zen. Napoleonek zenbakizko gehiagotasuna zuen koalizio handi bat garaitu izanak, estrategiaz baliatuz eta hain plan arriskutsuari eutsiz egin zuenak, bere garaiezintasunaren mitoa elikatu zuen, bere etsaiei, epe laburrean berari aurka egiten saiatzeko asmoa galaraziz.
Presburgoko Ituna (1805eko abenduaren 26a)
Handik gutxira, 1805eko abenduaren 26an, Frantzia eta Austriaren arteko Presburgoko Ituna sinatu zen. Hitzarmen hau, frantziar armadek Ulmeko gudua n (1805eko irailaren 25etik urriaren 20ra) eta Austerlitzeko guduan (1805eko abenduaren 2an) jasandako porroten ondorio zuzena izan zen. Su-eten bat adostu zen abenduaren 4an, eta itunaren negoziazioak hasi ziren, azkenean, Napoleonek eta Erromatar Inperio Santuko Frantzisko II.a enperadoreak Presburg jauregian (Bratislava, 1919tik horrela deitua) sinatu zutena. Presburgoko Laugarren Bakea bezala ere ezagutzen da. Bakea eta adiskidetasuna ezarri zituzten klausulez eta Austriako Hirugarren Koalizio tik erretiratzeaz gain, hitzarmenak Europako lurralde garrantzitsuak ere kendu zizkion Austriari. Aurreko Campo Formioko Ituna ren eta Lunévilleko Ituna ren konkistak (1801) errepikatuak izan ziren, eta Austriak Italia eta Bavarian zituen jabetzak Frantziari utzi zizkion. Austriako zenbait jabetza Alemanian, frantziar aliatuen esku geratu ziren: Bavariako Erresuma, Württembergeko Erresuma eta Badengo Hauteskundea.
Azkenik, Austria koaliziotik kanporatua eta Italiatik behin betiko kanporatua izan zen Presburgoko Itunaren bidez. Bestalde, Prusia 1806an sartu zen gerran, 1805eko kanpainan frantsesak bere lurraldea urratu zuela salatzeko. Orduan eman zen Laugarren Koalizioaren gerra ren hasiera.
Leutwil
Leutwil Suitzako udalerria da. Argovia kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Solea turbynei
Solea turbynei Solea generoko animalia da. Arrainen barruko Soleidae familian sailkatzen da.
Arkitektura neobarroko
Arkitektura neobarrokoa (Frantzian Bigarren Inperioko estilo, Erresuma Batuan Baroque Revival eta Alemanian Wilhelminism) arkitektura historizistaren estilo berantiarra izan zen. XIX. mendeko amaieran landu zen, batez ere 1880 urtetik aurrera; nolabait, neoklasizimoa ordezkatu zuen. Hasieran Europan garatu zen; ondoren munduko beste tokietan ere landu zen. Dena dela, arkitektura historizista barruan, ez da erraza "neo" desberdinak bereizi egitea.
Eraikin neobarrokoak Euskal Herrian
Gurean ere badira adibide batzuk:
Roteiro (Alagoas)
Roteiro Brasilgo udalerri bat da, Alagoas estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Zilupe udalerria
Zilupe udalerria (Zilupes novads) Letoniako udalerri bat da. 309 km²ko azalera du eta 2018ko datuen arabera 2766 biztanle zituen. Udalerriko hiriburua Zilupe da.
Acynodon
Aztarnategiak
Espezimenak egungo Frantzian, Euskal Herrian, Italian eta Eslovenian topatu dituzte. Euskal Herrikoak Lañun aurkitu zituzten.
Lañuko aztarnak Kretazeo Berantiarrekoak (campaniar berantiarretik behe maastrichtiaraino) dira. Garai hartako bizilekuari dagokionez, adituek badakite bertan txirikorda itxurako ibai bat zegoela, eta itsasoa ere gertu zegoela. Krokodiloak aztarnategian agertu direnez, garai hartako klima tropikala edo subtropikala zela jakin dezakegu. Aztarnategia dinosauro espeziek (Lirainosaurus, Struthiosaurus eta Rhabdodon), beste krokodilo aligatoroidek (Musturzabalsuchus), pterosauriok (Azhdarchidae) eta dortokak (Dortoka, Polysternon eta Solemys) partekatzen baitituzte.
Xenocyprioides carinatus
Xenocyprioides carinatus Xenocyprioides generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Filipina Karlota Prusiakoa
Filipina Karlota Prusiakoa (Philippine Charlotte von Preußen; Berlin, 1716ko martxoaren 13 - Brunswick, 1801eko otsailaren 16) Hohenzollern leinuko printzesa bat izan zen eta ezkontzaz Brunswick-Wolfenbütteleko dukesa. Frederiko Gilen I.a Prusiakoaren eta Sofia Dorotea Hannoverkoaren laugarren umea zen, Jurgi I.a Erresuma Batukoaren biloba. Bere anai-arreben artean Frederiko II.a Handia, Suediako erregina Luisa Ulrika eta Gilemina printzesa zeuden. Hezkuntza handikoa, bere garaiko Ilustrazioaren adibideetako bat da.
1733ko uztailaren 2an Karlos I.a Brunswick-Wolfenbüttelekoarekin ezkondu zen, Fernando Alberto II.aren seme nagusia. Karlos dukerriaren oinordekoa zen eta duke izendatu zuten bere aitaren heriotzarekin, 1735ean. Filipina Karlota dukesa ezkontidea izan zen. Ezkontza honekin batera Filipina Karlotaren anaia Karlosen arrebarekin ere ezkondu zen, Prusia eta Brunswicken arteko aliantza indartuz.
Filipinak Christian von Wolff filosofoarean frantsesezko idatziekin egin zuen lan. Johann Friedrich Wilhelm Jerusalem aholkulariaren laguntzarekin Alemaniako bizitza intelektuala oso gertutik jarraitu zuen. Salomon Gessner poetaren jarraitzailea, Friedrich Gottlieb Klopstockekin harreman pertsonala mantendu zuen. Gortean ere afariaren aurretik eta ondoren hizketaldiak antolatzen zituen, adituak gonbidatuz hitz egitera. Gortean operak eta dantzak ere antolatu zituzten.
1801eko otsailaren 16an hil zenean bere 4.000 liburuak Wolfenbüttel Liburutegiari eman zizkion.
Florida (Honduras)
Florida Hondurasko Copán departamenduko udalerri bat da. 345 km²ko azalera du eta 2013ko datuen arabera 26339 biztanle zituen.
Eleotris lutea
Eleotris lutea Eleotris generoko animalia da. Arrainen barruko Eleotridae familian sailkatzen da.
Scott konderria (Virginia)
Scott konderria (Scott County) Virginiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Gate City da. 2010eko zentsuaren arabera 23,177 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Scott konderriak 139,507 kilometro koadro ditu. Horietatik 805 ura dira. Beste 138,702 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 16,61 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 23,177 pertsonetatik 22,819 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 234 dira. 135 beltzak edo afroamerikarrak. 48 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 35 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 3 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 137 pertsonek kokatzen zuten.
Kaleidoscope (telesaila)
Kaleidoscope estatubatuar telesaila da, Eric Garciak Netflixerako sortua.
Sinopsia
Lapur beterano batek eta haren bandak 7.000 milioi dolar lapurtzeko kolpe ikusgarri bat antolatuko dute. Diru goseak, mehatxuek eta traizioek, ordea, planak kolokan jarriko dizkiete.
Heterophasia pulchella
Heterophasia pulchella Heterophasia generoko animalia da. Hegaztien barruko Leiothrichidae familian sailkatua dago.
Kortatu (diskoa)
Kortatu, Kortatu taldearen estudioko lehen diskoa da. Lehenagotik ordea, Cicatriz, Jotakie eta Kontuz Hi! taldeekin, elkarbanaturiko disko bat kaleratu zuten. Disko hau Soñua diskoetxearekin kaleratu zuten 1985ean, LP formatuan. Hala ere, 1998. urtean, Oihuka diskoetxeak berrargitaratu egin zuen CD formatuan. CD honetan ordea, bi abesti gehiago sartu zituzten, Mierda de ciudad eta El último ska abestiak. 2010eko urrian Elkar argitaletxeak diskoa berriz berrargitaratu zuen, 180 gramoko binilozko LP formatuan.
Kantu guztiak, gazteleraz abestuak dira, Sarri, Sarri eta Zu atrapatu arte izan ezik.
Soleichthys dori
Soleichthys dori Soleichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Soleidae familian sailkatzen da.
Kew zubia
Kew zubia, Kew Bridge, iraganean Eduardo VII.a Erregea zubia, Erresuma Batuko Londres hiriburuan dagoen zubi eseki bat da, eta Tamesis ibaia zeharkatzen du.
Londresko Kew Green eta Kew eremuak eta Brentford hiria elkarlotzen ditu.
La Pobla de Montornès
La Pobla de Montornès Kataluniako udalerria da, Tarragonès eskualdean eta Tarragonako probintzian kokatuta dagoena. 12,3 km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 2.852 biztanle zituen.
Juan Antonio Vallejo-Nágera
Juan Antonio Vallejo-Nágera Botas (Oviedo, - Madril, ) espainiar idazle eta sendagilea izan zen. Madrilen egin zituen medikuntza-ikasketak. 1956an Medikuntzako Sari Nazionala eman zioten, eta urtebete geroago, Madrileko Unibertsitate Zentraleko medikuntza fakultateko psikiatria katedrako irakasle laguntzaile zen. Haren aita zen katedraren jabe, eta hura hil zenean, 1959an, berak hartu zuen aitaren lekua. Leganesko Psikiatria Erietxeko zuzendari, Toledoko Arte Ederretako eta Zientzia Historikoko Akademiako kide eta, 1981etik aurrera, El Salvadorreko Unibertsitateko ohorezko irakasle izan zen, besteak beste. Sendagile-lanaz gainera, pintura eta literatura landu zituen. Jakintza eta denbora-pasa uztartzen zituzten liburuak idatzi zituen batez ere: Locos egregios (1977, Zoro ospetsuak); Mishima o el placer de morir (1978, Mishima edo hiltzeko plazerra); Yo, el rey (1985, Ni, errege, Planeta sariaren irabazlea), etab. Hil baino pixka bat lehenago bere autobiografia argitaratu zuen, bere lagun José Luis Olaizolarekin batera idatzia, La puerta de la Esperantza (Itxaropenerako atea) titulupean.
San Migelen basilika (Bordele)
San Migelen basilika (basilique Saint-Michel) Bordele hiriko izen bereko auzoan dagoen basilika gotiko bat da. XIV. eta XVI. mendeen artean eraikia, gotiko flamigero estiloko ikurretako bat da.
Basilikak, Ander Deunaren katedrala bezala, santutegitik independentea den kanpandorre bat izatearen berezitasuna du. 114 metroko garai, hegoaldeko Frantziako altuena eta Frantzia kontinentaleko altuenetako bat da. Bere basean denbora luzez hezurtegi moduan erabilitako kripta bat dago, eta, XIX. mendean, Meynard enparantza, antzinako hilerri parrokiala egokitu zenean hobitik ateratako "momiak" erakusteko lekua bilakatu zena.
Eliza, 1846an, monumentu historiko sailkatu zuten, eta, 1998tik aurrera, "Frantziako Donejakue bideetan" zerrendaturiko banako ondasunetako bat ere bada (UNESCOren Gizateriaren Ondarea). 2007an berriro Gizateriaren Ondare izendatu zuten, Port de la Luneko zerrendan hain zuzen ere.
1903ko apirilaren 1ean San Migelen eliza basilika txiki izendatu zuten.
Urrotz-Hiriko udaletxea
Urrotz-Hiriko udaletxea Urrotz-Hiria nafar udalerriko udaletxea da.
Urrotz-Hiriko Udalaren egoitza da eta Azoka enparantzaren parean kokatuta da.
Lygosoma productum
Lygosoma productum Lygosoma generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
La Jigua
La Jigua Hondurasko Copán departamenduko udalerri bat da. 2013ko datuen arabera 8999 biztanle zituen.
Kinyongia
Kinyongia Chamaeleonidae familiako narrasti genero bat da. Afrikako ekialdean eta Kongoko Errepublika Demokratikoan aurki daitezke.
And Soon the Darkness
And Soon the Darkness (euskaraz Eta Laster Iluntasuna), 1970eko Robert Fuest ingelesak zuzendutako thriller film bat da. Pamela Franklin, Michele Dotrice eta Sandor Elès aktoreek antzeztu zuten.
2010ean izenburu berdineko berregokitzapen filma izan zuen.
Argumentua
Frantzia, Jane (Pamela Franklin) eta Cathy (Michele Dotrice) oporraldian herrialdeko landa eremuan barna bidaiatzen ari diren Nottingham hiriko bi erizain gazte dira. Errepide bazterean atseden hartzera gelditzen direnean, Cathyk eguzkia hartzea erabakiko du, biek eztabaidatu eta Janek bidaia bakarrik jarraitzea erabakiko du. Handik gutxira, bere erabakia berpentsatu eta Cathyz banandu zen lekura itzuliko da, baina bertan ez du inor topatuko. Motorzale baten presentzia etengabeak aztoraturik, Janek bertako jendarmeari (John Nettleton) misterioa argitzeko laguntza eskatuko dio.
Bory (Leviceko barrutia)
Bory  Eslovakiako udalerri bat da, Leviceko barrutian kokatuta. 8,81 km²ko azalera du eta 324 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1135. urtekoa da.
Zwijndrecht (Herbehereak)
Zwijndrecht Herbehereetako Hego Holanda probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 44.401 biztanle zituen.
India Martínez
Jenifer Yésica Martínez Fernández, (Kordoba, Andaluzia, 1985eko urriaren 13a) ezagunagoa India Martínez izen artistikoarekin, flamenko eta pop estiloko abeslari espainiarra da. Bere izena 17 urterekin izan zuen lehen managerrak eman zion bere arrazazko fakzio eta gustu musikalengatik. 5 urte zituela Kordobako Nieves Camachoren eskutik jaso zituen dantza klaseen bidez izan zuen flamenkoarekin bere lehen harremana. 11 urterekin bere gurasoekin Roquetas de Marrera (Almería) joan zen bizitzera, eta urtebete geroago abesten hasi zenean La Niña del Puerto deitura jarri zioten.
Zwijndrecht (Herbehereak)
Kokapena
Borneren udalerri mugakideak honakoak dira: Hendrik-Ido-Ambacht eta Ridderkerk iparraldean, Barendrecht ipar-mendebaldean, Papendrecht ipar-ekialdean, Dordrecht hego-ekialdean eta Binnenmaas hegoalde eta hego-mendebaldean.
India Martínez
Lehen urteak
Bere lehen emanaldia 1998an izan zen Veo-Veo telebistan programan, Teresa Rabalek aurkeztua, eta bertan finalistetako bat izan zen. 2000. urtean sari bat lortu zuen finalista gisa eta Gazte Promesaren Sari Berezia lehiaketa lokal batean. 2001. urtean, taranto eta taranta lehiaketa batean parte hartu zuen eta I Certamen de Flamenco Entre Quejíos y Pitas San Josen (Almería), emanaldi onenaren saria eta publikoaren sari berezia lortu zituen. Azken lehiaketa horretan beka bat ere irabazi zuen, Cristina Heeren Fundazioak eskainia Sevillan flamenkoa ikasteko. Hurrengo urtean, Flamenco Peñas de Almeriaren IV. Topaketan parte hartzeko gonbidapena jaso zuen Roquetas de Mar-ko Playadulce hotelean, Triana Pura taldearekin batera.
2003an La Voz del Sur taldearekin kontratua sinatu zuen eta 2004an Azulejos de Lunares lehen diskoa kaleratu zuen. Lehenengo album honek José María Cortinaren bolero eta tango klasikoen hainbat musika-aldaketekin osatutako emanaldiak izan zituen.
2009-2016
2009an Latino Grammy sarietarako izendatu zuten artista berri onenaren kategorian. Cadena Dialen hiru sari irabazi zituen, lehena 2011n Trece Verdades bere albumagatik, bigarrena 2013an, eta hirugarrena 2017an Te Cuento Un Secretogatik. 2015ean, Daniel Monzonek zuzendutako El Niño filmeko abestirik onenaren Goya irabazi zuen.
2009an bere bigarren albuma atera zuen, Despertar. Bertan flamenkoaren atal guztiak batu eta fusionatu zituen eta horri esker, urte bereko Latino Grammy Sarietan artista berri onenaren hautagaitza lortu zuen. Album honetan abeslariak hildako aitona gogoratzen du eta omenaldia egiten dio: aitonaren oroimenak bere bigarren albumeko bi kantatan entzun daitezke; zehazki, abeslariak Antonio Molinaren Adios a España bertsionatu du oso atsegin zuelako eta La voz de un Marineron izendatu egiten du. Disko hau Produkzio Onenerako ere izendatu zuten.
2011n hirugarren diskoa Trece Verdades argitaratu zuen: Vencer el amor abestiarekin, disko berri honetako lehenengo singlearekin Indian Martinezek eragin sakona eragin zuen. 90 minutos abestia ere aipagarria da, eragin handia izan zuen musika eta bideoaren laguntzaz. Izan ere, abesti hauei esker lortu zuen Urrezko Diskoa. Urtebete geroago, 2012an, Luis Fonsi edo Camila artista ezagunen abestien bertsio propioak ditu Otras Verdades diskoak.
Azken hau platinozko disko gisa ere aitortu da eta Latino Grammyetan ere izendatu zuten ahots tradizionalaren pop album onenaren kategorian. 2013an Camino de la Buena Suerte diskoa atera zuen, berriro ere urrezko diskoa izatea lortu duena. 2014an, bere azken kaleraketak, Dual (platinozko diskoa), estatu mailako eta nazioarteko artistekin duetoak bildu zituen: David Bisbal Olvidé Respirarekin, Enrique Iglesias Locorekin edo Abel Pintos Corazón Hambientorekin.
2014an bere karrerako kontzertu garrantzitsuenetako bat ospatu zen Madrilgo Palacio de los Deportesen eta bere seigarren bira hasi zuen Dual diskoa sustatzeko. 2016an bere zazpigarren diskoa kaleratu zuen Te Cuento un Secreto izenekoa, Espainiako salmenten 1. postuan kokatu zena bere lehen astean. Disko honetan lankidetza berria egiten du Prince Royce abeslariarekin, Gris kantatuz.
Beste batzuk
2020ko otsailean La Resistencia izeneko saioan gonbidatua izan zen ta bertan azaldu zuen nola bere izena txarto idatzita zegoen. Izatez, berak "Jennifer Jesica" izan beharko luke, bi n-ez eta J-rekin; baina akats batengatik ez zuten honela inskribatu.
Polysternon
Polysternon Bothremydidae iraungitako familiaren dortoka genero bat da, Kretazeo Berantiarrean egungo Euskal Herrian bizi zena. Portisek espezie tipoa deskribatu zuten 1882an.
P. isonae espeziearen epitetoa Isona i Conca Dellàrekin lotuta dago, izan ere, bertan topatu zituzten espezimen tipoa.
Aztarnategiak
Espezimenak egungo Frantzian, Euskal Herrian eta Katalunian topatu dituzte. Euskal Herrikoak Lañun aurkitu zituzten.
Lañuko aztarnak Kretazeo Berantiarrekoak (campaniar berantiarretik behe maastrichtiaraino) dira. Garai hartako bizilekuari dagokionez, adituek badakite bertan txirikorda itxurako ibai bat zegoela, eta itsasoa ere gertu zegoela. Krokodiloak aztarnategian agertu direnez, garai hartako klima tropikala edo subtropikala zela jakin dezakegu. Aztarnategia dinosauro espeziek (Lirainosaurus, Struthiosaurus eta Rhabdodon), krokodilo aligatoroidek (Musturzabalsuchus eta Acynodon), pterosauriok (Azhdarchidae) eta beste dortoka espeziek (Dortoka eta Solemys) partekatzen baitituzte.
Costa Rica (Mato Grosso do Sul)
Costa Rica Brasilgo udalerri bat da, Mato Grosso do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
María del Carmen Reina Jiménez
María del Carmen Reina Jiménez, "Chicha Reina" izenez ezaguna (Kanaria Handiko Las Palmas, 1942ko abenduaren 8a), saiakeragilea, idazlea, ekintzailea eta politikaria da.
Eleotris macrocephala
Eleotris macrocephala Eleotris generoko animalia da. Arrainen barruko Eleotridae familian sailkatzen da.
María del Carmen Reina Jiménez
Ibilbidea
Chicha Reinak Haur eta Lehen Hezkuntzako irakasle gisa egin zuen lan profesionala eta 1991tik 1999ra Santa Brigidako Udaleko (Kanaria Handia) zinegotzi ere aritu zen, jarduera biak bateratuz. Ikertzaile gisa, emakumearekin eta kulturarekin zerikusia duten gaiak Kanarietako artxipelagoan zabaltzeko egindako lanak nabarmentzen dira. 2010ean, Mujeres y Cultura ikerketa-lan bat argitaratu zuen, non musikaren eta dantzaren, eskulturaren eta zeramikaren, pinturaren, literaturaren eta diseinuaren arloetan egindako lanagatik nabarmendu diren 98 emakume kanariarren biografiak bildu zituen
Salvador da Bahia
Ozeano Atlantikoko kostako penintsula batean dago kokaturik, Bahía de Todos los Santosen ondoan. Recôncavo Baiano hiribilduko zentru eta porturik garrantzitsuena da. 2002an 2.540.000 biztanle zituen, Brasileko hirugarren hiri bihutzen duena populazioaren arabera. Area metropolitarra, handi xamarra, hiriaren iparraldean dago garatuta gehienbat, Lauro de Freitas, Camaçari eta beste hainbat hiri irentsi dituelarik.
María del Carmen Reina Jiménez
Ibilbidea
2020ko martxoan, Kanaria Handiko Las Palmas Colón Etxean, 100 emakume kanariar idazleren Antologia liburua aurkeztu zuen, Kanariar Uharteetako 112 literaturgileren biografiak eta haien lanen laginak biltzen dituena.
Salvador da Bahia
Historia
1549 sortu zuen Tomé de Sousak, Brasileko porturik handiena bihurtuz eta koloniako lehen hiriburua, azukrearen industriako eta esklabuen salerosketarako hiriburua. Hiriburua izaten jarraitu zuen 1763 arte, Rio de Janeiroatik aldatua izan zenean. Hiria independentziaren aldeko mugimenduaren base bihurtu zen, 1812an portugaldarrek eraso zutelarik.
Demografia
Afrikar eragin handia duen hiria da, biztanle gehienek hango sustraiak baitituzte. Joruberaren, Candombléaren eta capoeiraren hiriburua da. Interes turistiko handia du baina hala ere, Brasilgo arazo sozial tipikoak nozitzen ditu, biztanlegoaren herena auzo txiroetan bizi delarik.
Iturria: Planet Barsa Ltda.
Loriges
Loriges Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Loriges udalerrian erroldatutako biztanleak 295 ziren. Familiak 110 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 35 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 39 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 142 etxebizitza zeuden, 117 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 18 hutsik zeuden. 140 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 117 etxebizitza nagusietatik 80 bere jabearen bizilekua ziren, 32 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 11 etxek hiru zituzten, 48 etxek lau zituzten eta 56 etxek bost zituzten. 78 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 49 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 54 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 183 ziren, horien artean 141 aktiboak ziren eta 42 inaktiboak ziren. 141 pertsona aktiboetatik 128 lanean zeuden (65 gizon eta 63 emakume) eta 13 langabezian zeuden (6 gizon eta 7 emakume). 42 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Loriges udalerrian 128 unitate fiskal zeuden, 337,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.934 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen.
2000. urtean Loriges udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 704 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
La Unión (Copán)
La Unión Hondurasko Copán departamenduko udalerri bat da. 215 km²ko azalera du eta 2013ko datuen arabera 15629 biztanle zituen.
Lambeth zubia
Lambeth zubia, Lambeth Bridge, Erresuma Batuko Londres hiriburuan dagoen zubi bat da, eta Tamesis ibaia zeharkatzen du. Westminster zubia eta Vauxhall zubiaren artean dago.
252,4 metro luze ditu. 1862an lehenbiziko zubia eraiki zen eta 1932an gaur egungoa.
Lambeth barrutia eta Westminster Hiria elkarlotzen ditu.
Menziken
Menziken Suitzako udalerria da. Argovia kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Shenandoah konderria (Virginia)
Shenandoah konderria (Shenandoah County) Virginiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Woodstock da. 2010eko zentsuaren arabera 41,993 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Shenandoah konderriak 132,652 kilometro koadro ditu. Horietatik 88 ura dira. Beste 131,772 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 31,66 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 41,993 pertsonetatik 40,463 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 2,577 dira. 699 beltzak edo afroamerikarrak. 71 amerikar natiboak ziren eta 6 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 210 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 28 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 516 pertsonek kokatzen zuten.
Lygosoma quadrupes
Lygosoma quadrupes Lygosoma generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Brhlovce
Brhlovce Eslovakiako udalerri bat da, Leviceko barrutian kokatuta. 13,38 km²ko azalera du eta 305 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1245. urtekoa da.
Marly-le-Roi
Marly-le-Roi Frantziako udalerria da, Yvelines departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2007an 16.606 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Marly-le-Roi udalerrian erroldatutako biztanleak 16.606 ziren. Familiak 7.052 ziren, horien artean 2.293 pertsona bakarrekoak ziren (768 bakarrik bizi ziren gizonak eta 1.525 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.914 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 2.204 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 641 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 7.693 etxebizitza zeuden, 7.160 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 165 bigarren erresidentzia ziren eta 368 hutsik zeuden. 1.531 etxeak ziren eta 6.101 apartamentuak ziren. 7.160 etxebizitza nagusietatik 4.869 bere jabearen bizilekua ziren, 2.108 alokairuan okupaturik zeuden eta 183 doan lagata zeuden; 311 etxek gela bat zuten, 797 etxek bi zituzten, 2.194 etxek hiru zituzten, 1.819 etxek lau zituzten eta 2.039 etxek bost zituzten. 5.630 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 4.013 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 2.145 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 10.621 ziren, horien artean 8.137 aktiboak ziren eta 2.484 inaktiboak ziren. 8.137 pertsona aktiboetatik 7.634 lanean zeuden (3.825 gizon eta 3.809 emakume) eta 503 langabezian zeuden (250 gizon eta 253 emakume). 2.484 pertsona inaktiboetatik 673 erretiraturik zeuden, 1.214 ikasten zeuden eta 597 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Marly-le-Roi udalerrian 7.199 unitate fiskal zeuden, 17.156,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 28.692 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 727 komertzioetatik, 7 janari enpresak ziren, 5 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 14 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 38 eraikuntza enpresak ziren, 112 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 22 garraio enpresak ziren, 38 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 38 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 37 finantziazio enpresak ziren, 37 higiezinen enpresak ziren, 191 zerbitzu enpresak ziren, 146 administrazio publikoko enpresak ziren eta 42 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 113 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa, 2 posta bulegoak, 8 banku bulegoak, 2 funerariak, 7 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 autoeskolak, 3 igeltseroak, 6 margolariak, 6 zurginak, 8 iturginak, 3 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 9 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 28 jatetxeak, 14 higiezinen agentziak, 3 tintoreriak eta 4 apaindegiak.
2009an zeuden 44 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 8 okindegiak, 2 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 6 liburu dendak, 6 arropa dendak, 6 etxerako tresna dendak, 1 zapata-denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 altzari denda zen, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen, 3 lurrin-dendak, 1 bitxi-denda zen eta 3 lore-dendak ziren.
2000. urtean Marly-le-Roi udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, 144 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1, psikiatriko 1 bat, 6 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an 6 haur-eskola eta 5 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Marly-le-Roi udalerrian1 Bigarren Hezkuntzako ikastetxea eta 2 hezkuntza orokorreko lizeo.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 986 ikasle zeuden eta hezkuntza orokorreko lizeoetan 937.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Joost van den Vondel
Joost van den Vondel (Kolonia, Germaniako Erromatar Inperio Santua, 1587ko azaroaren 17a - Amsterdam, 1679ko otsailaren 5a) herbeheretar olerkari eta antzerkigilea izan zen, XVII. mendeko garrantzitsuena.
Menonita familia batean jaio zen. 1596an Inperiotik bota zuten eta, azkenean,Amsterdamen kokatu zen. Holanderaz hezi zen eta frantsesa ere ikasi zuen. Aita hil zenean, zetaren familiako negozioan jarraitu zuen. 1623an argitaratu zuen bere lehen antzezlana eta garai hartan neolatina ere ikasi zuen. Erlijio-askatasunaren defendatzailea izan zen, eta gutxiengo erlijiosoetako beste kide batzuek bezala, Eliza Erreformatuak egindako errepresioa jasan zuen. 1641ean katolizismora bihurtu zen.
Bere lanak antzezten jarraitzen dira. Gijsbrecht van Aemstel Urteberri egunean antzeztu zen 1637tik 1968ra.
Heterophasia picaoides
Heterophasia picaoides Heterophasia generoko animalia da. Hegaztien barruko Leiothrichidae familian sailkatua dago.
Richard Wilbur
Richard Purdy Wilbur (New York, 1921eko martxoaren 1a - Belmont, Massachusetts, 2017ko urriaren 14a) estatubatuar olerkari eta itzultzailea izan zen. Bere lanean forma tradizionalak erabili zituen eta dotorezia du ezaugarri. Robert Frost eta W. H. Audenen tradizioa jarraitu zuen eta eguneroko esperientzietan inspiratu zen. Bi aldiz irabazi zuen Pulitzer Saria, 1957an eta 1989an. "Olerkari Ereinozduna" izan zen 1987an. Itzultzaile gisa XVII. mende frantsesan espezializatu zen.