cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ippling
Biztanleria
2007an Ippling udalerrian erroldatutako biztanleak 765 ziren. Familiak 288 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 104 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 124 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 300 etxebizitza zeuden, 292 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 258 etxeak ziren eta 41 apartamentuak ziren. 292 etxebizitza nagusietatik 237 bere jabearen bizilekua ziren, 49 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 32 etxek hiru zituzten, 58 etxek lau zituzten eta 198 etxek bost zituzten. 260 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 107 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 158 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 508 ziren, horien artean 358 aktiboak ziren eta 150 inaktiboak ziren. 358 pertsona aktiboetatik 332 lanean zeuden (178 gizon eta 154 emakume) eta 26 langabezian zeuden (10 gizon eta 16 emakume). 150 pertsona inaktiboetatik 45 erretiraturik zeuden, 43 ikasten zeuden eta 62 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Ippling udalerrian 310 unitate fiskal zeuden, 791 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.884 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 22 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 margolaria, 1 iturgina, 1 argiketaria eta 1 eraikuntza enpresa.
2000. urtean Ippling udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Baskofobia
Baskofobia mendez mende euskal ezaugarrien edo hizkuntzaren kontra agintariengandik, eskola sistemen kudeatzaileengandik edo pertsonaia publiko eta gizabanako batzuengandik izan den pertsekuzioa eta etsaigoa da. Euskaldunen etsaigoa Goi Erdi Aroan agertzen da esplizituki agirietan, Isidoro Sibiliakoaren idazlanetan nabarmenen (VII. mende hasieran). XII. mende erdialdean, Codex calixtinus idazlaneko V. atalean gogor gaitzetsi eta trufa egin zitzaien euskaldunei (baskoak zein nafarrak) haien ohitura eta hizkuntzagatik.
L'Alfàs del Pi
L'Alfàs del Pi Valentziako Erkidegoko udalerria da, Marina Baixa eskualdean eta Alacanteko probintzian kokatua.
Baskofobia
Bereziki hizkuntzaren aurkako jarrera denean, euskarafobia deitzen zaio. Honek debekuen, jazarpenaren edo bestelako neurrien zein adierazpenen forma hartu du historikoki. 2021eko uztailean, gizon batek kolpeak jasan zituen Donibane Lohizunen pertsona talde batengandik euskaraz mintzatzearren, Frantziako hizkuntza frantsesa dela esaten zuten bitartean.
WASP-17b
WASP-17b edo Ditsö̀, WASP-17 izarraren orbitan dagoen dentsitate baxuko planeta bat da. 2009ko abuztuaren 11an SuperWASP proiektuaren bidez aurkitua izan zen. Planeta honek bere izarraren errotazioaren aurkako norantzako orbita du. Saturnok baino 1,6 aldiz masa gehiago du eta Jupiter baino 1,5-2 bidez handiagoa da. Bere izarra 3,7 egunetako periodizitatean orbitatzen du.
1227ko aita santu hautaketa
1227ko aita santu hautaketa aita santua hautatzeko egindako bilera izan zen. Bileraren lekua Septizodium (Erroma) izan zen eta Gregorio IX.a hautatu zuten aita santu gisa.
Gerrhonotus liocephalus
Gerrhonotus liocephalus Gerrhonotus generoko animalia da. Narrastien barruko Anguidae familian sailkatuta dago.
Myleus pacu
Myleus pacu Myleus generoko animalia da. Arrainen barruko Serrasalmidae familian sailkatzen da.
David Kaufman
David Kaufman (Saint Louis, 1961eko uztailaren 23a) Estatu Batuetako aktore eta bikoiztailea da.
1241eko aita santu hautaketa
1241eko aita santu hautaketa aita santua hautatzeko egindako bilera izan zen. Bileraren lekua Septizodium (Erroma) izan zen eta Zelestino IV.a hautatu zuten aita santu gisa.
Horornis vulcanius
Horornis vulcanius Horornis generoko animalia da. Hegaztien barruko Cettiidae familian sailkatua dago.
Kota Minami
Kota Minami (南 光太, 1979ko maiatzaren 1a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Mito HollyHock.
Olho d'Água Grande
Olho d'Água Grande Brasilgo udalerri bat da, Alagoas estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Ipar Glaris
Ipar Glaris edo Glarus Nord Suitzako udalerria da. Glarus kantonamenduan dago. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Yoshifumi Kanakubo
Yoshifumi Kanakubo (金久保 好史, 1970eko apirilaren 19a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Mito HollyHock.
Grandes-Carrières
Grandes-Carrières (69), Frantziako Paris hiriburuan dagoen auzo bat da, Buttes-Montmartre (18) barrutian. 1999ko erroldaren arabera 67.152 biztanle zituen.
Colette Rabaté
Colette Rabaté (Frantzia, 1950) frantziar irakaslea eta hispanista da. XX. eta XXI. mendeetan espezializatua dago.
Biografia
Parisen doktoratu zen (1994), La femme espagnole et le mariage dans les écrits du milieu du XIX e siècle (1833-1863)/ ''Espainiako emakumea eta ezkontza XIX. mendearen erdialdeko idazkietan (1833-1863)'' tesiarekin, Jean-René Aymesek zuzendua. Espainiako Hizkuntza, Literatura eta Zibilizazioko irakasle titularra da Tourseko “François Rabelais 2008” Unibertsitatean.
Sorbonan CRECen (Centre de Recherche sur l'Espagne Contemporaine XVIII e-XIX e-XXe siècles) parte hartzen du eta batez ere Espainiako literatura eta historia kultural garaikidea ikertu ditu, eta Le Temps de Goya (1746-1828) (Nantes, 2006), ¿Eva edo María?. Ser mujer en la era isabelina (1833-1868) (Ediciones Universidad de Salamanca, 2007) eta Miguel de Unamuno. Biografia (Taurus, 2009) bezalako lanak idatzi ditu. Azken hori Claude Rabaté senarrarekin batera egin du, hura ere hispanista baita. Biografile bikoteren hitzetan:"«Unamuno bere garaiko Espainian presentzia publiko handiena zuen intelektuala da, eta ia Europakoa»."
The Curse of the Jade Scorpion
The Curse of the Jade Scorpion (euskaraz Jadezko Arrabioaren Madarikazioa) 2001eko Woody Allen estatubatuar zinema zuzendari, gidoigile eta aktorearen krimen eta umorezko filma bat da. Woody Allen, Helen Hunt, Dan Aykroyd, Brian Markinson, Wallace Shawn, David Ogden Stiers, Charlize Theron, Elizabeth Berkley, Peter Gerety eta John Schuck aktoreek antzeztu zuten.
Allenen filma askotan bezala soinu banda jazz musika arinaz eta erakargarriaz osatua dago, zuzendariaren estiloan hain ohikoak diren muturreko egoerak eta umore sardoniko ugari daudelarik, gainera bere aurreko filmetan baino freskotasun handiagoz. Filma honetako giro eta egoera askok Billy Wilder zuzendariaren filmeetan ematen diren antzekoak dira.
Argumentua
1940ko hamarkada. Briggs (Woody Allen) aseguruetxe batetako ikertzaile baldar, gonazale eta zinikoa baina bere lanean guztiz eraginkorra da, bertan lanean hasi den Betty Ann (Helen Hunt) izeneko emakume batekin etsaitu da. Gau batez, laneko lagun talde bat parranda egitera atera eta hipnosi ikuskizun batetara joaten dira, bertan denon barre eta txatxen artean Vortan aztiak (David Ogden Styers) Betty Ann eta bereziki Briggs hipnotizatzen dituelarik, baina aztiaren planak bestelakoak dira: hipnosiaren bidez Briggs kontrolpean izanik, Vortanek diru kutxa baten lapurreta egitea agintzen dio, lapurreta hau Briggsen asegurutxea ikertzen hasiko delarik, Briggs bera ikertzaile gisa jarririk.
Antzinako Greziako erlijioa
Antzinako Greziako erlijioa Antzinako Grezian egindako erritual eta sinesmenen bilduma da, greziar mitologian oinarrituak. Edonola ere, orduko Greziak, ohitura erlijiosoak hain ezberdinak izan ziren ezen ezin baita erlijio bakartzat hitz egin.
Antzinako greziarren tradizio kulturalak Grezia kontinentaletik haratuago zabaltzen ziren: Joniako kostalde eta uharteetara (Asia Txikian), Magna Greziara (Siziliara eta hegoaldeko Italiara) eta baita mendebaldeko Mediterraneon barreiaturiko greziar kolonietara ere. Gainera, antzinako Greziako erlijioak, etruskoen sinesmenez eralkia, antzinako Erromako erlijioa sortu zuen.
Egungo adituen arabera, jatorrizko greziar erlijioak erdialdeko Asiako estepetako xamanismoaren eragin handia (edo baita jatorria ere) izan zuen. Sinismen hauek Eszitian zegoen Olbia koloniatik Grezian barrena hedatu ziren.
Ezaugarri nagusiak
Antzinako Greziako erlijioaren erritu eta sinismen nagusiak aro arkaikoan (K.a. VIII. eta K.a. VI. mendeen artean) ezarri ziren, bere egitura politiko nagusia- polisa- sortu zuten ahala eta idazkera zabaldu zen ahala (K.a. 800 eta K.a. 700 artean). Garai hartan, greziar erlijioaren ezaugarri nagusiak sortu zituzten: jainko berrien politeismoa, ikur bereziak (tximista, hiruhortza, arkua, babesa, eta abar) zituzten jainko antropomorfiko ahalguztidunak eta mitoak. Edonola ere, jainko bakoitzak ez du berez existitzen; jainkotar sistema unibertsal baten zati bat besterik ez dira.
Greziarrek politeistak ziren, hau da, zenbait jainko gurtzen zituzten. Jainkoak (theoi) eta heroiak ohoratzen zituzten. Leku, beharra eta funtzioaren arabera, jainko bati laguntza eskatzen zioten. Naturaz gaindiko ahalmenak zituzten jainko hauek zeregin asko zituztenez gurtza-epiteto (epiklesi) ezberdinak erabiltzen zituzten. Adibidez Zeus Kéraunos (trumoitsu), Polieo (polisen babesle), Horkios (itunen bermatzaile), Ktesios (ondasunen babesle), Herkeios (korralearen guardia), Xenios (atzerritarren babesle) izan zen. Era berean, greziar panteoiaren beste jainkoek eskema bere jarraitzen zuten.
Kosmogonia
Greziarren ustez, jainkoak ez zeuden mundutik aparte, ez ziren unibertso eta gizakiaren sortzaileak baina bere burua sortu zuten. Ez ziren betidanik existitzen; hau da, ez ziren betierekoak, hasiera eta amaiera gabeak; baina bai hilezkorrak. Hilezkortasun honek bizitza berezi bat suposatzen zuen: anbrosiaz, nektarrez eta sakrifizioen keaz elikatzen ziren. Bere zainetan ez zegoen odolik baizik eta ikor izeneko likidoa. Patuaren eraginpean ziren eta giza arazoetan sartzen ziren etengabe. Bakoitzak beste jainkotik sortua, jainko asko zituzten, familia eta gizarte hierarkizatu bat osatzen zutenak.
Jainko gehienen izenak jada mizenastar zibilizazioaren taulatxoetan agertzen ziren, baita geroko Homero eta Hesiodoren lanetan ere. Ordurako bere kokapena eta funtzioak finkoak ziren. Greziar panteoia jada K.a. VIII. mendean finkoa zen. Mende horren amaieran, Hesiodo poeta beoziarrak bere Teogonian errituak eta mitoak ordenatu zituen. Jainkotar belaunaldien historia azaldu zuen eta baita subiranotasuna izateko bere gatazkak ere, azkenean Zeus inguruan olinpiar jainkoak ezarriz.
Lurra (kosmos) hiru boteretatik jaio zen: Kaos ("zuloa bete zuen hutsa"), Gea ( Lurra) eta Eros ("berriztatzea"). Bakoitzak beste botere sortu zituen bere kabuz. Gea eta Uranok Titanak, hiru ziklopeak eta hiru hekatonkiroak sortu zituzten. Gea eta Uranoren seme-alabak jainkotar botereak izan zituzten eta Kronosek aita zikiratu eta Rearekin batera errege-erregina bilakatu ziren. Bere seme-alabek ordezkatu ez izateko, jaio eta berehala irentsi zituen. Zeus, berriz, ihes egiteko gai izan zen eta, heldua zela, Kronosi seme-alabak oka egiteari behartu eta tronutik kendu zuen. Gero anai-arrebak (olinpiar jokoak) zuzendu zituen titanen kontra. Orduan, jainkoen familia Zeus inguruan antolatu zen: Zeusek Olinpo (zerua, jainkoen lurralde) zuzendu zuen, Hadesek azpimundua eta Poseidonek itsasoa. Ohore guztiak (timai) banatu eta bake eta justizia aro bat ezarri zuen.
Greziar debozioa: dogma eta instituziorik gabeko erlijioa
Greziar gizartean, erlijioa bizitzaren arlo guztietan (familiar, publiko eta soziala) erabat inbrikaturik zegoen. "Profanoa" eta "sakratua"-ren arteko lehia eta "laikoa" eta "erlijiozkoa"-ren arteko mugak ezezagunak ziren, baita ezegokiak ere. Bizitza familiar, sozial eta politikoaren ekintza eta ohiturek berez alde erlijioso bat zuten.
Greziar erlijioa ez zuen teofania baten laguntza behar izaten. Hiriak ez zuen erlijioa zuzentzen zuen instituzioak. Jarrera erlijiosoak, debozioa (eusebeia) eta erlijiogabetasuna (asebeia), ez zeuden finkaturik. Debozioa taldearen edo norbanakoaren sentimendua izaten zen. Komunitateak antzinako tradizioa errespetatu behar zuen. Norbanakoaren eginkizunak, berriz, mota askotakoak ziren: hiriko kultuetan parte-hartu, santutegietan eskaintzak egin, hildako arbasoak gurtu, errituetan lagundu... mota askotarikoak ziren debozioaren agermenak.
Tradizioaren kontrakoa, berriz, erlijiogabe izaten zen: hirian ofizialak ez ziren jainkoen gurtza sartzea, sinesmen tradizionalen kontrako ideiak, antzinako errituen aldaketak... Gainera, jainkotar ondasunen aurkako atentatuak (tenplu baten lapurketa, zuhaitz sakratuen mutilazioa...), zeremonien profanazio, imitazio edota faltsutzeak, apaizen aurkako biolentzia eta antzeko joerak fedegabeak ere baziren.
Debozioa ez zen jainkoaren harreman estua izatearen sentimendua, ezta errituak zehatz-mehatz betetzea ere. Hiriak gizaki eta jainkoen arteko harremanak antolatzeko sisteman zinez sinestea zen errukia izatea, baita era aktibo batean parte hartzea ere.
Orakuluak
Orakuluak greziar erlijio eta kulturaren oinarrizko ezaugarrietako bat izaten ziren. Orakuluen bidez, jainkoak etorkizunari buruzko galdera pertsonal baten erantzuna ematen zuen. Erantzunak jainko jakin batetik, leku jakin batean eta erritu jakin baten bitartez hartzen zituzten. Jainko igarle nagusia Apolo izan zen, Delfosen bere orakulua zituena.
Egungo gurtza: helenismoa
Greziar buruzagi neopaganoen esanetan, 2005ean 2.000 jarraitzaile inguru zituzten Grezian, baita 100.000 interesdun inguru ere.
Bob Denard
Bob Denard (Grayan-et-l'Hôpital, 1929ko apirilaren 7a - Paris, 2007ko urriaren 13a) frantziar mertzenarioa izan zen. Gilbert Bourgead edo Saīd Mustapha Mhadjou bezala ezagutu zen.
1960ko hamarkadatik aurrera gatazka postkolonial ugarietan parte hartu zuen (Yemen, Iran, Nigeria, Benin, Gabon, Angola, Kabinda, Zaire, Komoreak). Haietako hainbatetan Frantziako laguntza izan zuen.
1960 eta 1963 bitartean Katangako matxinadako nagusien bat izan zen, Moïse Tshomberen laguntzan. 1963-64an armada errealistaren laguntzako Yemenean parte hartu zuen. 1965ean Zairera itzuli zen matxino komunisten aurka borroka egiteko, 1975ean Angolan borroka egin zuen UNITAren alde eta 1977 estatu-kolpe bat saiatu zen Beninen.
1243ko aita santu hautaketa
1243ko aita santu hautaketa aita santua hautatzeko egindako bilera izan zen. Bileraren lekua Anagni izan zen eta Inozentzio IV.a hautatu zuten aita santu gisa.
Bob Denard
Protagonista izan zen Komoreetako lau estatu-kolpetan. 1975ean Ahmed Abdallah lehendakaria bota zuen. Beste hiru estatu-kolpetan parte hartu zuen: 1978, 1989 eta 1995ean.
Katolikoa jaiota judaismoa bihurtu zen, gero islamari eta azkenik katolizismora itzuli zen.
Puntius layardi
Puntius layardi Puntius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Gardea
Gardea Laudioko (Araba) auzo nagusietakoa da. Amurrioko bidean dago, baserriz betea. Auzoaren erdian eliza, gizartegunea eta hockeyko udal zelaia daude.
L'Alqueria d'Asnar
L'Alqueria d'Asnar, izen zaharraz Ràfol Blanc, Valentziako Erkidegoko udalerria da, Comtat eskualdean eta Alacanteko probintzian kokatua.
Gardea
Jaiak eta ospakizunak
Auzoko jaiak maiatzaren 3an ospatzen dira, Santa Gurutzeren omenez.
Gazi
Gazia oinarrizko bost zaporeetako bat da. Ahoan gazitasuna antzemateko hartzailerik sinpleena sodio kloruroaren hartzailea da. Gazitasuna sodio ioiek sortzen dute gehien bat. Alkalien taldeko beste ioiek ere zapore gazia dute, baina sodiotik are eta urrutiago egon, zapore gazi gutxiago dute.
Tirich Mir
Tirich Mir (paxtunera eta ترچ میر) edo Terich Mir, Terichmir eta Turch Mir, Hindu Kusheko mendi bat da, Pakistanen. 7.708 metrokorekin Hindu Kusheko mendirik garaiena da.
Olaetxea dorretxea (Altzola)
Olaetxea dorretxea Elgoibar ko Altzola auzoan dagoen eraikin bat da, gaur egun oso hondatua. Garai batean, dorretxe hau ermita, burdinola, biltegi eta errota z osatutako multzo arkitektonikoaren parte izan zen.
Kokapena
Olaetxea Altzolako auzunean kokatua dago, bilgunera iritsi aurretik eta Mixpilibar bihurgunea eta zubiaren artean.
Izendapena
Gaur egun Olaetxea izenarekin ezagunagoa bada ere, Altzolakoa ere esan izan zaio. Iturri batzuetan Andonaegi bezala ere aipatu izan da, baina badirudi auzoko beste dorre desagertu baten izenarekin konfusioa dela.
Historia
Altzola garraio ontzien portu garrantzitsua izan zen Deba ra arte doan ibaiaren tartean. Ibaian behera etorrita, Olaetxea portu flubial honen lehen eraikina zen, horko presa k gorago joatea galerazten baitzuen.
Ezaugarriak
Eraikinaren hiru fatxadetako harmora sendo batzuk bakarrik kontserbatzen dira, teilatu barik. Hondakinek erakusten duten modura, dorretxea handia zen: sotoa, hiru solairu eta ganbara.
Ekialdeko fatxadan, burdinola eta errotaren aztarnak ageri dira sotoan. Bertan, uraren irteeran tamaina handiko arku zorrotz bat ikus daiteke. Honen gainean, eskuin aldean eta ardatzean lau baogune dinteldun daude. Behekoa eta ganbarakoa antzekoak dira eta 2. eta 3. solairukoak berdinak. Fatxada horren ezker aldean eta arku zorrotzaren gainean harlanduzko hegalkin interesgarri bat dago hiru mentsuletan eutsia.
Ipar aldeko fatxadako sotoan, ibai alderantz irekitzen den erdi puntuko arkuz eraikitako atea erdi eroria dago, uretara jaisten den eskailerarekin. Ate arkudun honen behe aldeko ezker aldean leiho dinteldun txiki bat dago eta gaineko eskuin aldean pixka bat handiagoa den beste bat.
Dorrearen oinarriak uretan daude, eta haien artean irekitzen dira zamaketarako ojiba-arku handi biak (bata ibaian gora, bestea behera) eta korrontearen indarretik babesten duen kontra-horma bat.
Cublac
Cublac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Corrèze departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Cublac udalerrian erroldatutako biztanleak 1.622 ziren. Familiak 676 ziren, horien artean 181 pertsona bakarrekoak ziren (64 bakarrik bizi ziren gizonak eta 117 bakarrik bizi ziren emakumeak), 227 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 215 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 53 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 812 etxebizitza zeuden, 687 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 70 bigarren erresidentzia ziren eta 55 hutsik zeuden. 752 etxeak ziren eta 59 apartamentuak ziren. 687 etxebizitza nagusietatik 538 bere jabearen bizilekua ziren, 136 alokairuan okupaturik zeuden eta 13 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 38 etxek bi zituzten, 130 etxek hiru zituzten, 216 etxek lau zituzten eta 300 etxek bost zituzten. 541 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 290 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 341 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.018 ziren, horien artean 728 aktiboak ziren eta 290 inaktiboak ziren. 728 pertsona aktiboetatik 661 lanean zeuden (351 gizon eta 310 emakume) eta 67 langabezian zeuden (27 gizon eta 40 emakume). 290 pertsona inaktiboetatik 124 erretiraturik zeuden, 86 ikasten zeuden eta 80 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Cublac udalerrian 679 unitate fiskal zeuden, 1.630,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.718 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 33 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 9 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 13 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 funeraria, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 margolariak, 5 iturginak, 2 argiketariak eta 1 ile apaindegia.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Cublac udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 560 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Never Mind the Bollocks, Here's the Sex Pistols
Never Mind the Bollocks, Here's the Sex Pistols Sex Pistols punk rock taldearen albuma da, taldeak egin zuen estudio-album bakarra, hain zuzen ere.
Vicente Mortes Alfonso
Vicente Mortes Alfonso (Paterna, Valentzia, 1921eko irailaren 8a - Madril, 1991ko maiatzaren 22a) espainiar politikaria izan zen.
Madrilgo Unibertsitate Politeknikoan Bideetako Ingeniaritza-ikasketak egiten hasi zen, eta gero Lovainan, Belgikan, osatu zituen. Espainiako Gerra Zibilaren ondoren, Falangean sartu zen. 1940rako, oraindik oso gaztea zela, Valentziako Falange Españolako buruzagitzako zenbait kargu beteak zituen, eta handik gutxira Unibertsitateko Sindikatu Espainiarrean ere politika karguak hartu zituen bere gain. 1957an Etxebizitza saileko zuzendari nagusi izendatu zuten, eta 1960an Errepideetako zuzendari nagusi. Handik hiru urtera Herri Lanetako idazkariorde mailara igo zen, eta 1965ean, Laureano López Rodóren zuzendaritzapeko ekonomia-taldeko kide izatera igaro zen. Ordurako falangismotik urrunduta zegoen, eta Espainiako ekonomia zuzentzen zuen Opus Deiko eremu teknokratikoan sartuta zebilen. 1957az geroztik Gorteetako prokuradore zelarik, 1969an Francok Etxebizitzen ministro izateko deitu zuen; kargua hurrengo urtean hartu zuen, eta 1973an utzi. Ondoren, bere kontura jarri zen lanean: zenbait enpresatako presidentetza hartu zuen -Nestlé Española, Eurest, IASA-, eta negozio-gizon garrantzitsua izan zen hil arte.
Never Mind the Bollocks, Here's the Sex Pistols
Historia
Virgin Records ekoiztetxeak argitaratu zuen 1977ko urriaren 28an eta liskar bat baino gehiago sortu zuen berehala; Bollocks hitza izenburuan (barrabilak, ingelesez) probokazio ikaragarria zen garai hartan. Legez zentsuratu nahi izan zuten izena eta albuma diska-dendetan erakustea debekatu. 1977ko azaroaren 24an, John Mortimer defentsak bollocks hitzak apaiza ere esan nahi zuela frogatu zuen zinpekoen aurrean. Mortimerrek zinpekoak berera ekarri zituen eta hau izan zen sententzia:
Oraindik larriagoa izan zen Anarchy in the U.K. eta God Save the Queen abestien letrek ekarri zuten haserrea, Jamie Reidek azken honen singleari egin zion portadak bezala. Abesti hauek gizarte zibila eta monarkia iraintzen zuten eta God Save the Queen abestian Elisabet II.a Ingalaterrakoaren aurka zihoazen. Johnny Rotten bokalista eta Steve Jones gitarrak ez ziotela erreginari eraso nahi esan zuten, britainiar gobernuari baizik. Hala ere, gora-behera hauek ez zuten albumaren salmentak hazten lagundu besterik egin.
Zerrendak eta eragina
Berehala iritsi zen Never Mind the Bollocks lehen postura Erresuma Batuan gehien saldu ziren albumen artean, baina AEBetako Billboard zerrendan, 106.a izan zen.
1987an, Rolling Stone aldizkariak azken 20 urteetako albumen artean bigarrena ezarri zuen garrantzian, The Beatles bandaren Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band lanaren ondoren eta 41. postua eman zion 2003az geroztik izandako 500 album hoberenen artean.
Kerrang! aldizkariaren irakurleek, berriz, punkaren historian izandako albumik hoberena izendatu zuten.
Orokorrean, kritiko eta musiko askoren arabera, Never Mind the Bollocks, Here's the Sex Pistols punk rockaren historian izandako diskarik garrantzitsuenetakoa izan dela esan daiteke.
Gerrhonotus parvus
Gerrhonotus parvus Gerrhonotus generoko animalia da. Narrastien barruko Anguidae familian sailkatuta dago.
Horornis flavolivaceus
Horornis flavolivaceus Horornis generoko animalia da. Hegaztien barruko Cettiidae familian sailkatua dago.
Myleus rhomboidalis
Myleus rhomboidalis Myleus generoko animalia da. Arrainen barruko Serrasalmidae familian sailkatzen da.
Symphurus oligomerus
Symphurus oligomerus Symphurus generoko animalia da. Arrainen barruko Cynoglossidae familian sailkatzen da.
Tony Richardson
Royal Court Theatreren sortzaileetako bat izan zen; han John Osborneren Look Back in Anger eta The Entertainer antzezlanak zuzendu zituen, eta 1960 inguruan zinemaratu. Film labur batzuk egin ondoren, A Taste of Honey (1961, Ezti zaporea) eta The Loneliness of The Long Distance Runner (1962, Luzeko korrikalariaren bakardadea) filmak egin zituen, Free Cinemaren erakusgarri bikainak direnak. Tom Jones (1963) filmak oso harrera ona izan zuen nazioartean. Estatu Batuetan egin zituen filmetan Free Cinemaren ezaugarri etiko eta estetikoak baztertu zituen eta ez zion aurreko mailari eutsi, tartean arrakasta handiko filmak egin bazituen ere: The Charge of the Light Brigade (1968, Brigada arinaren erasoa), Ned Kelly (1970).
Quedas do Iguaçu
Quedas do Iguaçu Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Claudia Piñeiro
Claudia Piñeiro (Burzaco, Buenos Aires probintzia, Argentina, 1960ko apirilaren 10a) argentinar idazlea, telebistako gidoilaria, dramagilea eta kontadorea da.
Biografia
1978an, bigarren mailako ikasketak Burtzacoko San Jose ikastetxean amaitu zituenean, UBAren soziologia-ikasketetan izena ematea erabaki zuen, baina Argentinako azken diktadura zibiko-militarrak (1976ko martxoaren 24an egindako estatu-kolpearen korolario gisa ezarria) "susmagarritzat" zituen ikasketetarako sarrera itxi zuen. Hori dela eta, Ekonomia Zientzien Fakultatean (unibertsitate berekoa) eta Matematikako Ikasketetan sartzeko azterketa egin zuen. Ekonomia Zientzietako Kontadore Publiko ikasketak egiten hasi zen.
COVID 19 pandemian frantsesa, ingelesa eta portugesa ikasten hasi zen, gustuko libuurak bertsio originalean irakurtzeko.
Lan ibilbidea
1983an Buenos Airesko Unibertsitatean hartu zuten kontadore. Lanbide horretan hamar urte eman zituen idazten hasi baino lehen. Argitaratu zuen lehen eleberria gazteentzako bat izan zen, Un ladrón entre nosotros, 2004. urtean —baita lehen antzerki-estreinaldiaren urtea ere: Cuánto vale una heladera—, hurrengoan Kolonbiako Norma Argitaletxe Taldeak ematen zuen saria irabazi zuena, nahiz eta idatzi zuen lehena 1991koa izan: El secreto de las rubias, baina ez zen argitaratu, nahiz eta Sonrisa vertical Sariaren hamar finalisten artean geratu (lehenago haurrentzako beste liburu bat argitaratu zuen, Serafín, el escritor y la bruja 2000. urtean, baina nekez sailka liteke eleberri gisa). 2005ean, halaber, Clarín eleberri-saria jaso zuen Las viudas de los jueves lanak, eta, ondoren, beste batzuk. Lau urte geroago, Las viudas de los jueves lana Marcelo Piñeyro zuzendariak izen berarekin, zinemarako egokitzapena egin zuen. Handik gutxira, Alejandro Doria (1936-2009) Piñeroren Tuya eleberrian oinarritutako filmaren aurreprodukzioa hasi zuen, baina ustekabean hil zen, eta Piñeirok esan zuen eleberri horren egokitzapena Alemanian filmatu zitekeela. Tuya filma 2015. urtean filmatu eta estreinatu zen, Edgardo González Amer-ek gidoia zuzendu eta egokituz, eta Juanita Viale, Jorge Marrale eta Andrea Pietraren protagonista zirela Egokitzapena eleberriaren ia hitzez hitzeko bertsioa da. 2011n, Piñeirok Betibú argitaratu zuen. Pantaila handira eraman zuten 2014. urtean, Miguel Cohanek zuzendua eta Mercedes Morán, Daniel Fanego eta Alberto Ammann protagonista zituela.
Las grietas de Jara filma, izen bereko eleberrian oinarritua, 2018an estreinatu zen. Argentinako eta Espainiako koprodukzio hau Nicolás Gil Lavedrak zuzendu zuen. Gil gidoigilekide izan zen, eta pertsonaia protagonistak Oscar Martínez eta Joaquín Furrielek interpretatzu zituzten.
Piñeroren lanak hainbat hizkuntzatara itzuli dira.
Clarín egunkariko Revista Ñ-n argitaratutako elkarrizketa batean, Claudia Piñeirok 2005ean nola hasi zen idazle karrera kontatu zuen:"1991n, San Pablon sukurtsala zuen enpresa batean administrazio-kudeatzaile ari nintzen lanean. Aire-konpresoreak egiteko erabiltzen ziren torlojuen ikuskapena egiteko bidaiatu behar nuen; oso aspergarria zen. Ni hegazkinean nindoan, negarrez nindoala uste dut, eta egunkariko lauki batean 'La sonrisa vertical/ Irribarre bertikala', Tusquets argitaletxearen lehiaketa, irakurri nuen. Nik ez nekien literatura erotikoko lehiaketa bat zela. Pentsatu nuen gauza bakarra: Itzuli eta oporrak eskatuko ditut, eta horretarako nobela bat idatziko dut; bestela, nik porrot egingo dut'. Eleberriak El secretos de las rubias izena izan zuen eta hamar finalisten artean geratu zen, baina gero ez zen argitaratu. Konturatu nintzen idaztea indartsuegia zela eta, beti idatzi nuen arren, ezin nuen atzeratu. Une hartan bota ninduten salbabida gisa agertu zen." 2015eko uztailean La Voz del Interiorko Ciudad Equisek egindako elkarrizketa batean hauxe esan zuen Una suerte pequeña eleberriari buruz eta hark suspentsea nagusi dela bere lanetan esan zuen: "Gustuko dut suspentsea erabiltzea, irakurlea eramaten joatea kontatu nahi dudan istorio horretan lagun diezadaten. Ahozko narrazioari omenaldia egiten zaio. Batzuek zerbait interesgarri samarra kontatzen dute, eta batek adi entzuten du, amaierara iritsi arte jarraituta. Horrelako kontakizunak gustatzen zaizkit; istorio bat kontatzen du, eta bestea, berriz, jarraipenaren zain dago. Hori, polizia-eleberri batean edo hau bezalako nobela psikologiko batean gerta daiteke. Informazioa dosifikatzea gustatzen zait, hizkuntza jakin bat erabiliz, besteak kontatzen ari naizen istorio horretako 'bidaian' lagundu nahi izateko." 2018ko urrian, Quién no izeneko liburua aurkeztu zuen. Ipuin-multzoa bildu zuen, eta, "eguneroko eszena labur gisa, guztiok ezagutzen ditugun egoerak aztertu zituen. Batzuk bitxiak dira, oharkabean pasatzen direnak, eguneroko errutinaren erdian jolasten duten obsesio txikiak; beste batzuek krimena eragin dezakete, baina beti pertsonen isilpean habia egiten dute".
2022an, El tiempo de las moscas, nobela argitaratu zuen, eta Ines pertsonaia, Tuya lanaren protagonista, berriz agertzen da, gizarte-bidegabekeriak salatzen dituen argumentu kriminaleko kontakizun batean, bereziki emakumeei dagozkienak.
«Los días de Claudia Piñeiro» izeneko zutabea idazten du, izen bereko albiste-agentziaren Télam literatura-gehigarrian.
1254ko aita santu hautaketa
1254ko aita santu hautaketa aita santua hautatzeko egindako bilera izan zen. Bileraren lekua Napoles izan zen eta Alexandro IV.a hautatu zuten aita santu gisa.
Claudia Piñeiro
Lan ibilbidea
Piñeirok hiru seme-alaba ditu. Abortatzeko eskubidearen alde egin du jendaurrean.
2020an, Carmel ¿quién mató a María Marta miniserie dokumentalean parte hartu zuen, García Belsunce kasua aztertuz. 2021eko abuztuaren 13an, Argentinako El Reino telesaila estreinatu zuen Netflixek. Protagonista Diego Peretti, Nancy Dupláa eta Chino Darín dira, eta Piñeirok sortu eta idatzi zuen thriller politiko polemikoa da.
Feminismoa presente dago bere lan guztietan. Bere hitzetan:
Gizonezkoak gero eta irekiago daude eta mundua osatu nahu dute. Nire istorioek ez dute generorik, edonori gerta lekioke eta. Beharbada egunen batean genero gabeko klasifikazioak egingo ditugu.
J1407b
J1407b, eraztun-sistemadun exoplaneta edo nano marroi bat da, V1400 Centauri izarraren inguruan orbitatzen duena. 120 milioi kilometrotan hedatzen diren 120 eraztun dauzka, alegia, Saturnok dauzkanak baino 200 aldiz gehiago. Eraztunen artean hutsune bat bada, honetan Lurra edo Marteren tamainako satelite bat egon daitekeela uste da. Planetaren masa Jupiterrena baino 10-40 bider handiagoa dela uste da. 2012an topatu zen.
Oravský Podzámok
Oravský Podzámok Eslovakiako udalerri bat da, Dolný Kubíngo barrutian kokatuta. 35,25 km²ko azalera du eta 1372 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1267. urtekoa da.
Johnson konderria (Tennessee)
Johnson konderria (Johnson County) Tennesseeko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Mountain City da. 2010eko zentsuaren arabera 18,244 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Johnson konderriak 78,405 kilometro koadro ditu. Horietatik 11 ura dira. Beste 77,305 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 23,27 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 18,244 pertsonetatik 17,642 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 269 dira. 373 beltzak edo afroamerikarrak. 32 amerikar natiboak ziren eta 3 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 35 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 2 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 157 pertsonek kokatzen zuten.
Dios le Guarde
Dios le Guarde Salamancako probintzian dagoen udalerria da. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 175 biztanle zituen.
Sota Kasahara
Sota Kasahara (笠原 宗太, 1976ko maiatzaren 9a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Mito HollyHock.
Puntius lineatus
Puntius lineatus Puntius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Salado del Norte
Salado edo Salado del Norte Argentinako iparraldeko ibaia da, Paraná ibaiaren eskuinaldeko adarra. 2.000 km inguru luze da, eta Atacamako Punan sortzen da, Santa Maria, Calchaqui eta Toro errekastoen bilgunean. Neguan, idorteak izaten direnean, urik gabe iristen da askotan Parana ibaira; euri aldietan baizik, udan, beraz, ez du ura Parana ibaian isurtzen, Santa Fe eta San Lorenzo hirien artean, hain zuzen.
Erkiaga Erdikoa
Erkiaga Erdikoa Ispaster ko Soloaran auzoan dagoen baserri gotiko a da, barroko an itxura aldatua.
Izena
Erkiaga izeneko baserriak (Erkixa, herri hizkeran) hiru dira (Goikoa, Erdikoa eta Behekoa), eta Ispasterko Udalaren katalogoan argi bereizirik ageri badira ere, hainbat leku eta argitalpenetan Erkiaga Erdikoa eta Erkiaga Behekoa baserriak nahasiak aurkitzen ditugu, batenak diren ezaugarri edo irudiak besteari esleituz, etabar.
Historia eta ezaugarriak
Erkiaga Erdikoa berez 1500. urte ingurukoa da, fatxada zaharren ezaugarriek erakusten dutenez. Baina 1788an aurrealdea gehitu zitzaionean itxura erabat aldatu zioten: orain aurrealdea barrokoa da, pegora batera ematen duen arku eskartzano arekin; horren barruan ageri da antzinako fatxada gotikoa.
Where the Crawdads Sing
Where the Crawdads Sing Delia Owens zoologo estatubatuarrak 2018an argitaratutako misteriozko hilketa baten inguruko iniziazio-eleberria da. Istorioak pixkanaka elkarlotzen doazen bi denbora-lerro aurkezten ditu. Lehenak Kya izeneko neska gazte baten bizitza eta abenturak kontatzen ditu, Ipar Carolinako paduretan bakartuta hazten den bitartean. Bigarren denbora-lerroaren muina Chase Andrews-en ustezko erailketari buruzko ikerketa da. Andrews pertsona ospetsua zen Barkley Cove-n, Ipar Carolinako kostaldean kokatuta dagoen fikziozko herrian.
1. atala: Padura
Aitak edateari uzten dio tarte batez. Harekin bakarrik dagoela, Kyak arrantzan ikasten du. Artean irakurtzen jakin gabe, Kyak maskor eta luma horiek margotzen ditu, eta baita padurako izaki eta urertzak ere, amak utzitako akuarelak erabiliz.
Egun batean, Kyak eskutitz bat aurkitzen du postontzian. Korrika egiten du postontzitik bueltako bidea, azkenean amaren eskutitza jaso dutelako pozarren, baina aitak eskutik kentzen dio gutuna. Irakurri ostean, zeharo sumintzen da gizona, eta eskutitza erretzen du, amaren mihiseekin eta arropa gehienekin batera. Edaten hasten da berriz, eta maiz ateratzen da etxetik denbora luzean jokoan aritzeko. Halako batean, aita ez da itzultzen, eta Kyak hil egin dela ondorioztatzen du. Hala, hura da azkena Kya paduran bakarrik uzten. Dirurik eta familiarik gabe, baratzea zaintzeari esker eta muskuilu freskoak eta arrain ketua diruarekin eta erregaiarekin trukatzeari esker bizirauten du. Jumpin’ izeneko gizon beltzarekin egiten du trukea, hark gasolindegi bat baitauka portuan. Kyarekiko laguntasun-harreman oparoa sortzen dute hark eta Mabel emazteak, eta Mabelek dohaintzan jasotako arropak gordetzen dizkio Kyari.
Kya hazten doa, eta, bitartean, Barkley Coveko herritarren aurreiritziei egin behar die aurre: «Padurako Neska» ezizena ematen diote Ipar Carolinako herrixkako biztanleek. Eskolara doan egun bakarrean, ikasleek barre egiten diote, eta artzainaren emazteak «zikina» eta «koipetsua» dela esaten dio. Bestalde, Tate Walker-en lagun egiten da. Jodieren aspaldiko laguna da Tate, eta padurara joaten da arrantzan aritzera tarteka. Kya galtzen den batean, Tatek etxera eramaten du bere txalupan. Urte batzuk beranduago, hegazti arraroen lumak ematen dizkio, eta idazten eta irakurtzen irakasten dio. Maitasun-harremana mantentzen dute Tatek unibertsitatera alde egiten duen arte, Ipar Carolinako Chapel Hilleko Unibertsitatera. Zin egiten du itzuliko dela, baina gerora ohartzen da Kyak, hain basatia eta independentea izanik, ez duela lekurik Tateren mundu zibilizatuagoan. Hala, agur esan gabe egiten du alde.
2. atala: Zingira
1965ean, Kyak 19 urte ditu. Chase Andrewsek, Barkley Coveko futbol amerikarreko erdilari eta playboyak, piknik batera gonbidatzen du eta bertan harekin sexu-harremanak izaten saiatzen da. Gero barkamena eskatzen dio, eta maitasun-harremana osatzen dute biek. Chasek suteen aurkako zaintza-dorre abandonatu bat erakusten dio, eta Kyak larruzko lepoko bat ematen dio, han zuzen ere, Chasek piknikean aurkitu zuen itsas maskorrarekin egindakoa. Chasek harekin ezkonduko dela hitz ematen dio Kyari, eta hark sinesten dio, kontrako susmoak izan arren. Amodioa egiten dute Ipar Carolinako Asheville hiriko motel merke batean. Egun batean, Kya janari-dendatik irteten ari dela, Chaserekin eta haren emaztegaiarekin egiten du topo, eta ohartzen da haren ezkontzeko promesa sexua izateko azpijokoa besterik ez zela. Orduan, bien arteko harremana amaitzen du Kyak.
Tatek, jada unibertsitatean graduatuta, Kya bisitatzen du. Abandonatzeagatik barkamena eskatzen saiatzen da eta bere maitasuna aitortzen dio. Kya minduta dago oraindik traizioaren ondorioz, eta ezetz esaten dio. Hala ere, txabolan sartzen uzten dio, eta Tate liluratuta gelditzen da Kyaren itsas maskor bilduma handiarekin. Itsas maskorren gidaliburu bat argitaratzera bultzatzen du, eta horixe egiten du Kyak. Itsas hegaztiei buruzkoa ere argitaratzen du. Aparteko diruari esker, etxea zaharberritzen du. Urte berean, Jodie ere, Armadan egonik, Kyarengana itzultzen da. Bakarrik uzteagatik damutzen dela adierazten dio, eta kontatzen dio beren amak buruko gaitz bat pairatu zuela eta duela bi urte leuzemiaz hil zela. Kyak amari barkatzen dio alde egin izana, baina oraindik ezin du ulertu zergatik ez zen inoiz itzuli. Jodiek Kyari aholkatzen dio Tateri bigarren aukera bat emateko. Ondoren, ohar batean idatzita uzten dio bere telefono zenbakia eta helbidea, eta Georgiarantz abiatzen da.
Handik denbora batera, Kya senadi batean atseden hartzen dagoela, aldarte gatazkatsuan gerturatzen zaio Chase. Jarraian, eztabaidatzen hasten dira, eta Chasek eraso egiten dio Kyari; hura jo eta bortxatzen saiatzen da. Kyak bere burua defendatzen du, eta bakean ez uztekotan hura hiltzearekin mehatxatzen du ozenki. Inguruko bi arrantzale gertatutakoaren lekuko dira. Txabolara itzulita, Kya beldur da erasoa salatzea alferrikakoa izango ote den, herriko jendeak «lizuna» izatea leporatuko baitio. Hurrengo astean, Kyak Chase ikusten du txabolan ontzia uzten, eta bertan ezkutatzen da hark alde egin arte. Aitaren abusuak gogoan, Kya Chasen errepresalien beldur da; izan ere, badaki «horrelako gizonek azken kolpea eman behar dutela».
Argitaratzaile batek Ipar Carolinako Greenville hirian elkartzea proposatzen dio Kyari eta autobusez joaten da hara. Hurrengo egunean, Kya etxera itzuli ondoren, mutil batzuek Chase hilda aurkitzen dute, suteen aurkako zaintza-dorrearen behealdean. Ed Jackson sheriffak hilketa izan den ustea dauka, dorrearen inguruan ez baitago ez aztarnarik ez hatz-markarik, ezta Chaserenik ere. Informazio-iturrietara jotzen du eta adierazpen kontraesankorrak jasotzen ditu. Konturatzen da, gorpua aurkitu zutenean, Kyak Chaseri emandako itsas maskorraren lepokoa falta zela, nahiz eta hil zen gauean gainean zeraman. Batzuek Kya Barkley Covetik alde egiten ikusi zuten hilketa baino lehen, eta Chase hil eta ondorengo egunean itzultzen. Gainera, Chaseren jakak artile-zuntz gorriak zituen, eta zuntzok Tatek Kyari emandako kapela batekoak ziren. Chase hiltzearen erruduna Kya delako uste osoa du sheriffak, eta Jumpin’en kaitik gertu atxilotu, lehen graduko hilketaz akusatu eta bi hilabetez fidantzarik gabe espetxeratzen du.
1970ean, Kyaren epaiketan, frogak kontraesankorrak eta unean unekoak dira. Kyaren abokatuak, Tom Milton-ek, akusatzailearen argumentuak gezurtatu zituen, ez baitzegoen Chase hildako gauean Kya zaintza-dorrean egon zen frogarik. Epaimahaiak errugabetzat jotzen du. Etxera itzultzen da eta Taterekin bakeak egiten ditu. Elkarrekin bizi dira Kyaren txabolan, 64 urte dituela emakumea ontzian bakean hiltzen den arte. Geroago, Kyaren testamentua eta bestelako dokumentu batzuk bilatzen ari denean, Tatek ezkututako kaxa bat topatzen du. Kaxa horretan Kyaren ondasun zaharrak daude, eta konturatzen da Kyak Amanda Hamilton izenpean poemak idatzi zituela; alegia, liburuan zehar maiz aipatzen den poetarenean. Horrez gain, Chaseren erailketa deskribatzen duen poema bat aurkitzen du, argi eta garbi hiltzailearen ikuspuntutik idatzitakoa. Orduan, poemen azpian, Chasek hildako egunera arte zeraman itsas maskorraren lepokoa topatzen du. Argi dago, beraz, Kyak hil zuela Chase. Jarraian, Tatek larruzko soka erre eta maskorra hondartzan botatzen du. Kyaren irudiak orbainik gabe iraun dezan, haren sekretua betiko gordetzea erabakitzen du.
Izenburuaren esanahia
Argot estatubatuarrean, crawdad hitzak ibai-karramarro esan nahi du. Espezie horretako krustazeoek ezin dute abestu, baina Kyaren amak padura esploratzera animatzen zuenean, zera esan ohi zuen: «Joan zaitez ahal bezain urrun, karramarroek kantatzen duten lekura». Tatek esaldi bera erabili zuenean, Kyak zer esan nahi zuen galdetu zion, eta hark erantzun zuen: «Mendian urrun esan nahi du: animaliak basatiak diren lekuan, basapiztien moduan jokatzen duten horretan». Delia Owensek esaldi hori erabiltzea erabaki zuen bere amak hala zioelako txikia zenean.
Harrera
2018ko irailean, Reese Witherspoon-ek liburua bere Hello Sunshine Book Club-eko zerrendara gehitu zuen. 2018an ere, Barnes & Noble liburu-denda ospetsuaren Libururik Onenen artean egon zen.
2019ko abendurako, liburuaren 4,5 milioi ale baino gehiago saldu ziren; eta urte horretan, helduentzako liburuen artean (fikziozkoak zein ez-fikziozkoak) ale gehien saldu zituen lana izan zen. 2019an ere, Amazon.com webguneko Libururik Salduenen zerrendan lehena izan zen, fikziozko kategorian. The New York Times hedabidearen fikziozko lan salduenen zerrendan ere lehena izan zen 2019an eta 2020an. 2020ko abenduaren amaieran, The New York Timesek urte horretako seigarren postuan kokatu zuen, azal gogorreko bestsellerrei dagokienez. 2022an, Publishers Weekly astekariak 2021eko liburu salduenen zerrendan 14. postuan kokatu zuen, 625.599 ale saldu baitzituen; eta 2022ko otsailera arte 150 astez egon zen salduenen zerrendan. 2022ko apirilerako, liburuaren 12 milioi ale saldu ziren. 2022ko uztailerako, liburuaren 15 milioi ale saldu ziren, eta horrela historiako libururik salduenetako bat izatera pasa zen.
Crawdad termino erregional bat denez, liburuaren ospearen ondorioz, hitzaren esanahiari buruz sarean egindako kontsultak ugaritu ziren.
Dirudienez, Kyaren bizitzako eta eleberriaren narrazio-hautuetako zenbait alderdik, hala nola pertsonaia beltzekiko jarrerak, Owens Zambian egondako garaia ekartzen dute gogora. Bertan, bera, bere orduko senarra eta haren semea galdekatu nahi dituzte oraindik, 1996an ABC News-en erreportaje batean grabatutako isileko ehiztari baten erailketa dela eta.
Owens ez da susmagarria, baina bai lekuko potentziala.
Zinemarako egokitzapena
Sony Pictures Releasing-ek liburuaren eskubide zinematografikoak erosi zituen, eta Reese Witherspoonen Hello Sunshine produkzio-etxeak ekoitzi zuen, Witherspoon bera eta Lauren Neustadter produktore zirela. Lucy Alibar-ek liburua film-gidoira egokitu zuen. Daisy Edgar-Jones-ek Kyaren papera egiten du, eta Taylor John Smith-ek eta Harris Dickinson-ek Tate Walkerena eta Chase Andrewsena, hurrenez hurren. Filmazioa 2021eko apirilaren erdialdetik ekainaren bigarren hamabostaldira bitarte iraun zuen, New Orleansen eta Houman bertan eta inguruetan (Louisiana). 2021eko uztailaren 5ean, Cosmopolitan hedabideak filmazioa jada burutu zutela jakinarazi zuen. Filma 2022ko uztailaren 15ean estreinatu zen.
Villefargeau
Villefargeau Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Villefargeau udalerrian erroldatutako biztanleak 840 ziren. Familiak 335 ziren, horien artean 71 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 51 bakarrik bizi ziren emakumeak), 110 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 126 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Artaxo
Artaxo Longida ibarreko kontzeju bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioaurrea eskualdean.
Villefargeau
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak