cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sumer
Lehen biztanleak
Obeid Aroa (ca. K.a. 6500 - K.a. 3800) ere deitua. Mesopotamia beherean lehenengo giza-kokalekuak Neolitotik aurkitzen dira. Horrela dugu Jarmo (K.a. 6700. urtetik - K.a.6500 urtera). Kalkolitikoan edo Kobre Aroan Hassuna-Samarra kultura (K.a. 5500 - K.a. 5000), El Obeid (K.a. 5000-K.a. 4000), Uruk (K.a. 4000-K.a. 3200) eta Yemdet Nasr (K.a. 3200-K.a. 3000) ditugu. Garai horietatik ez dira idazkunik gelditzen eta aurkitutako kaskezurretatik ere ezin da informazio handirik atera herri horien jatorria kokatzeko: burezurren artean badira dolikozefaloak eta baita brakizefaloak ere. Badira arraza armeniarraren aztarnak ere. Aurkitutako eskulturetatik ere saiatu dira informazioa ateratzen, baina nekez jakin daiteke oso pertsona idealizatuak ziren edo benetan horrelakoak ziren. Sumertar herriaren jatorria eztabaidapena dago oraindik. Aditu batzuen ustez estepetatik etorritako herria izan liteke; beste teoriaren arabera, Indus ibaiaren ondoko Mohenjo-Daro hiriaren sortzaileak eta handik etorritakoak izan zitezkeen sumertarrak (K.a. 2600-K.a. 1800).
Uruk Aroa
Uruk Aroa K.a. 3800ean hasi eta K.a. 3200ean bukatzen da, eskualde honetan Kalkolitoaren azken milurtekoan. Egile batzuek aro honen azken etapatzat jotzen dute hurrengo aroa den Yemdet Nasr Aroa. Aro honetako aurkikuntzarik garrantzitsuenak Uruken daude, Obeidetik kilometro gutxira. Uruk Eufrates ibaiaren behe ibilguan dagoen herri txiki bat da, aroari izena eman diona. Uruk Biblia ko "Erec" da, eta arabieraz "Warka" izena jaso zuen. Garai eta inguru horietan gizateriarentzat ezinbesteko garrantzia izango duten bi aurkikuntza gertatu ziren: gurpila, K.a. 3500. urtean, eta idazketa, K.a. 3300. urtean; azken urte honetakoak dira idazkera kuneiformez idatzitako lehenengo buztinezko taulatxoak. Idazketa horietan sumertarrak indoeuroparrak ez zirela baieztatzen da, ezta kamitak, semitak edo elamitak ere zeren eta taulatxoen hizkuntza eranskaria baita.
Aro Dinastiko Zaharra
Nahiz eta idazkera ezagutu, garai honen historia oso gutxi ezagutzen da. Bada sumertar erregeen zerrenda bat, baina hor ageri diren datak ezinezkoak dira. Antza denez zerrenda horiek berantiarrak dira, hau da, K.a. XVII. mendean hasi ziren idazten eta sortzerakoan helburua historia gordetzea baino gehiago erregeen leinuen antzinatasuna azpimarratzea zen. Erregeen izenen inguruan ere zalantza handiak daude: batzuk benetan izan zirela ikusi baldin bada beste askorena historikoki ez da datu fidagarririk aurkitu. Beraz, aipatutako zerrendetan datu historikoekin batera, elezaharretakoak nahasten ziren.
Akadtar nagusitasuna
K.a. XXIV. mendean, K.a. 2350. urtearen inguruan, Sargon Akadekoak, akadtar jatorriko usurpatzaileak, Kish hiria menderatu zuen. Hiriburu berri bat sortu zuen, Agade eta gainontzeko sumertar hiriak konkistatu zituen, Lugalzagesiri, Ummako erregeari garaituz. Ordura arte Umma izan zen hiri nagusia baina garaipen horren ondoren boterea Sargonen eskuetara pasa zen. Hau izan zen historiaren lehen inperioa, Sargonen ondorengoek jarraituta. Inperioa mantentzeko errebolta askori aurre egin behar izan zuten, garrantzitsuena Naram-Sin konkistadorearen bilobak aurrera eraman zuena. Akadtarren nagusitasunarekin sumertar hizkuntza eta kulturaren dekadentzia hasi zen. Inperioak K.a.
K.a. 2340tik K.a. 2190 ingurura arte iraun zuen. Haren desagerpena matxinaden eta herri amorriten, bereziki guti (antzinako herria)gutien inbasioen ondorioa izan zen. Behin inperioa erorita lurralde osoa horrelako tribuen mende gelditu zen eta hiri-estatuetan bortxaz ezarri ziren ere bai. Batez ere txikitutako Agade hiriaren inguruan bildu ziren. Sumertar kronikek herri hauen deskribapenak eta balorazioak oso ezkorrak egin zituzten, barbaroen hordak moduan. Dena dela, agian errealitatea ez zen hain bortitza izan zeren eta hiri batzuetan arteen loratze berri bat eman zen, esaterako Lagash hirian, Gudea ensiren agindupean. Halaber, Lagashen urrutitik ekarritako materialak (diorita, urre, Libanoko zedro) aurkitu egin dira eta horrek merkataritza mantendu zela esan nahi du zalantzatik gabe. Hegoaldeko hiriek, bestetik, Uruk eta Ur, IV. eta II. dinastietan goraldi garaia ezagutu zuten. Beraz, gutiak ez bide ziren sumertarrek esaten zuten bezain basatiak.
Sumertar pizkundea
Garai hau K.a. 2112tik - K.a. 2004 urtera arte kokatzen da. Buztinezko taulatxo batean aurkitutako informazioaren arabera, K.a. 2100ean Utu-hengalek, Urukeko erregeak guti gobernatzaileak garaitu eta kanporatu zituen. Haren arrakasta, ordea, ez zen luzaro izan: Ur-Nammuk, Ur hiriko erregeak, lurralde osoaren hegemonia eskuratu baitzuen. Hori Ureko III. dinastia izan zen, baita ere sumertar pizkundea izenaz ezaguna. Hegemonia horren ondorioz sortu zen inperioa Sargon Akadekoak lortu zuen parekoa izan zen, agian gehiago. Sargonengandik inperio bateratzailearen ideia hartu zuten, alegia, eta haien erregeen denominazioan ere adkadiarrena imitatu zuten: "Sumer eta Akadeko erregeak".
Ur-Nammuren ondoren Shulgik, haren semea, boterea eskuratu zuen. Shulgik elamdarren inperioraren aurka borrokatu zen lehen eta, ondoren, Zagros mendietan babesten ziren tribu nomaden aurka. Shulgiren ondoren haren semea etorri zen, Amar-Suen, eta, geroago, honen anaia, Shu-Sin eta beste bat, Ibbi-Sin. Azken horren garaian Arabiatik amorreoen erasoak handitu ziren eta K.a. XXI. mendean azken sumertar inperioa erori zen. Hortik aurrera nagusitasuna akadtar kulturarena eta, geroago, Babiloniakoarena izango zen. Moduz batez hauek izan ziren sumertarren oinordekoak.
Sumerren amaiera
Ur hiriaren hirugarren dinastia, krisi politiko eta Elamen erasoa pairatu ondoren, K.a. 2004 inguruan erori zen. Poliki-poliki sumerieraren garrantzia itzaltzen joan zen. K.a.XIX. mendearen inguruan sumeriera Mesopotamian kanpoko hizkuntza bezalako trataera zuen eta erlijio-hizkuntza bezala baztertuta gelditu zen. Printzipioz, bestetik, sumertar hiri nagusiak (Nippur, Ur) hizkuntza eta kulturaren fokoak jarraitu zuten izaten eta Babiloniako lehen dinastiaren garaian (K.a.XVIII. mendean) berrindartu ziren modu batez. Baina matxinadetan parte hartu ondoren hiri hauek abandonatu zituzten eta Sumerreko eliteak Akad herriaren aldeko beste hirietara ihes egin zuten; han haien tradizioekin jarraitu zuten oraindik. Sumertar hiriak berriro jendeztatu zirenean, ordea, K.a. XV. mendea baino lehen, Babiloniako Kasita dinastiaren garaian, Sumer herriaren aztarnak eta hizkuntza desagertuak ziren.
Erlijioa
Sumerko erlijioa politeista zen. Bere, eta bere oinordekoen historia luzean hainbat aldaketa eman ziren haien panteoian eta jainko eta jainkosen funtzioetan eta garrantzian aldaketak eman ziren. Bestalde, mitoen moldaketa eta berridazketa ugari egin ziren, askotan, interes politikoei begira. Horregatik, epopeia baten protagonista bezala, pertsonai edo jaiko/jainkosa ezberdinak ager daitezke. Edo adibidez, aita-ama anai-arreba diferente egon daitezke mito batean edo bestean.
Badakigu sumertarrak garai historikoen hasieratik, semitak ziren akadtarrekin nahasita bizi izan zirela, Sargon I. errege akadtarra, 2300. urtean bere erreinua zabaldu haurretik, garai aurredinastikoetan, alegia. Sargon ondoren, akadiera izan zen Sumerko hizkuntza ofiziala. Akadieraz idatzi ziren erlijio-liburu, jainkoen zerrenda edo mito gehienak, nahiz eta sumeriera mantendu zen erlijio hizkuntza bezala. Horregatik saila da bereiztea zeintzuk diren sumertarrak eta zeintzuk akadtarrak. Nahasketa honetatik sortutako erlijioa gerora ere mantendu zen. Babiloniarrek (2000. urtea – 539 K.a.), akadtar eta sumertar haien nahasketa politiko-kulturala, Mesopotamiako ( Sumer - Akad - Asiria - Babilonia) erlijioaren azken jarraitzaileak izan ziren. Hauen garaietan idatzi ziren epopeia eta poema garrantzitsuenetarikoak nahiz eta aldaketa eta berrikuntza garrantzitsuak ere egin ziren.
Sumertarrak aitzindariak izan ziren erlijio kontuetan. Guk dakigula, haien mitoetan lehen aldiz agertu ziren Itun Zaharrean aipatzen diren hainbat istorio. Hala nola, Uholde Nagusia, lehen gizakia buztinaz egina izanarena, etab.
Hauek izan ziren jainko/jainkosa garrantzitsuenetarikoak:
Bi triada garrantzitsu zeuden:
Triada kosmikoa:
Izarretako triada:
Arkitektura
Tenplua zen sumertarren hirietan ekonomiaren eta erlijioaren erdigunea ; gainerako etxeak tenpluaren inguruan kokatzen ziren. Eraikuntza multzo bat zen, santutegiak, kaperak, biltegiak, lantegiak eta idazlarientzako bulegoak zituena. Eraikuntza multzoaren erdian, plataforma baten gainean, hiriko jainkoaren tenplua zegoen.
Hasieran, plataforma horiek ez ziren oso handiak, baina gero eta handiagoak egin zituzten, adreiluzko egitura erraldoi karratuak bihurtu arte: ziguratak. Ezagutzen den zigurat zaharrenetako bat Uruk hirikoa da, K.a. 3000. urte ingurukoa. Adreiluzko horma makurtuak dituen tontor txiki moduko bat da, 12 metro garai. Tenplua plataformaren gainean zegoen eta bertara iristeko eskailerak eta aldapak zituen. Santutegiko hormak oso sendoak ziren, karez zurituak eta uniformeki banatutako sakonunez eta irtenunez apainduak.
Cella zen tenpluko gune nagusia, tenpluaren luzera osoa hartzen zuen areto estu bat. Hego-mendebaleko aldean zuen sarrera, halako moduan non sinestunek angelu guztiak inguratu behar zituzten bertara iristeko (ardatz hautsiko sarbidea). Iparralderago, Diyalako eskualdean, Khafadjeko tenplua dago, Tenplu obala ere deitua, Urukekoa ez bezalako eredu baten arabera egina baita. K.a. 2700. urte aldera eraiki zen. 103 metroko luzera eta 74 metroko zabalera zuen, hiru mailatan mailakatutako plataforma garai baten gainean eraikia zen, eta inguru osoan zuen harresi obal bikoitz batez hiritik bereizia. Beste tenplu batzuek bezala, biltegiak, sukaldeak eta eskribauentzako langelak zituen barruan.
Hilobi arkitekturan, aipagarriak dira Ur hirikoak. Partikularren hilobiak hobi lauki-zuzen soilak ziren; han hondoan uzten zen hilaren gorpua, harenak izandako zenbait gauzarekin. Errege hobiak, berriz, konplexuagoak izaten ziren. Lau hobi mota bereiz daitezke: lau ganbera eta malda dituena; ganbera bakarra eta adreiluzko ganga dituena; lubakia duena eta ganberarik ez; eta ganbara bakarra eta barnean patioa duena. Guztiak dira harriz edo adreiluz eginak.
Eskultura
Sumertarren eskulturaren oinarrizko forma zilindroa eta konoa ziren. Egiptoarrena, berriz, kuboa izan zen. Mesopotamiako eskulturak oinarrizko forma horri eutsi zion beti, are forma konplexuagoak hartu zituenean ere.
Dinastien aurreko arotik egosi gabeko buztinez eta terrakotaz egindako buru batzuk besterik ez dira gorde, pintura hondakinak dituztenak. Guztietan aipagarriena Uruk hirian aurkitutako emakume burua da, gurtzeko eskultura batena, segur aski.
Osorik gorde diren eskultura zaharrenak Tell Asmarkoak dira. Handienak 75 cm ditu eta landarediaren jainkoa irudikatzen du, Abu. Gainerakoek, handienetik hasita, ama jainko bat, apaizak eta izaki jainkotiarrak irudikatzen dituzte. Estatuaren tamainarekin alderatuz, oso begi handiak dituzte denek, eta jainko-jainkosek besteek baino begi nini handiagoak gainera. Hala gorputzak nola aurpegiak eskematikoak dira, begiek beregana dezaten arreta osoa.
Metalgintza eta bitxigintza
Metalak lantzeko antzean brontzea beste material batzuekin konbinatzen zen, zur, urrezko xafla eta lapis lazuliarekin. Lanik aipagarrienetako bat Urko akerra da, Urko hilobietan aurkitua (K.a. 2600 urte inguru); metro erdiko goratasuna du, eta euskarri gisa erabiliko zen segur aski : aker bat da eta zutik dago, zuhaixka loratu batean bermaturik.
Real Club Deportivo de La Coruña
Real Club Deportivo de La Coruña 1906an sortutako A Coruñako futbol taldea da, gaur egun Lehen Maila RFEFen jokatzen duena.
Sorrera eta lehenengo urteak
Club Deportivo de la Sala Calvet izenarekin jaio zen 1906an. Hiru urte beranduago Alfontso XIII.a Espainiakoak A Coruñara egindako bisitan taldearen ohorezko presidente izatea onartu zuen eta horrela Real Club Deportivo de La Coruña bihurtu zen.
Gerra Zibilaren aurretik Galiziako Txapelketa ugari irabazi bazuen ere ez zuen Espainiako futbol ligako lehen mailan jokatzerik lortu.
Lehen mailan
Taldearen lehenengo igoera 1941ean izan zen eta lau urte egin zituen bertan. 1950 urtean Ligako bigarren postua ere eskuratu zuen. 1957 urterarte lehen mailako ohiko taldea izan zen, izan ere 14 urte goian eta bi baino ez baitzituen egin behean. Baina urte horretatik aurrera gauzak erabat aldatu ziren eta bigarren mailako taldea bihurtu zen.
Super Depor
Augusto César Lendoiro presidente izendatzearekin batera taldeak fitxaje onak egin zituen eta 18 urte jarraian bigarren mailan ibili ondoren 1991ean lehen mailara igo eta bere "urrezko aroa" ezagutu zuen. Taldeak berak ere Super Depor ezizena eskuratu zuen. Bebeto eta Mauro Silva brasildarrak taldeko izarrak izanik 1993an Ligako hirugarren portua eta 1994 eta 1995ean bigarrenak izan ziren. 1995ean gainera beren lehen titulua eskuratu zuten, Errege Kopa hain zuzen ere. Aipatzekoa da Arsenio Iglesias entrenatzailearen taldeak azken partiduko azken minutuan penaltia huts egitean galdu zuela Liga.
Hurrengo urteetan jokalari berriak iritsi ziren, Djalminha brasildarra eta Makaay holandarra besteak beste eta hauek bai lortu zuten Liga irabaztea 1999-2000 urtean. Orduan Javier Irureta euskalduna zen entrenatzailea. Garai hartan Deportivo Espainiar Estatuko talderik indartsuenetakoa zen eta urtero jokatzen zuen UEFAko Txapeldunen Ligan.
Krisi ekonomikoa
2006an klubaren ehungarren urteurrenarekin batera kluba krisi ekonomiko larrian sartu zen. Urte batzuetan lehen mailan larri ibili ondoren maila galdu zuen 2010-11 denboraldian. Urtebete behar izan zuen itzultzeko, bigarren mailako txapelketa irabaziz eta puntuen errekorra eginaz, 91 puntu. Hala ere hurrengo urtean ez du mantentzerik lortu, bukaeran Fernando Vazquez fitxatu eta partida ugari irabazi arren. Urtebete bigarren mailan egin ondoren, bigarren postuan gelditu eta lehen mailara itzuli zen 2013-14 denboraldiaren amaieran eta hurrengo urtean maila mantentzea lortu zuen, azken partidan Bartzelonan berdinketa lortuta. 2015-16an lehen itzuli bikaina egin zuen baina denboraldia luze egin zitzaion eta 15. postuan amaitu zuen. 2016-17 denboraldirako Gaizka Garitano entrenatzailea fitxatu zuen baina emaitzak ez ziren onak izan eta denboraldia amaitu aurretik kargutik kendu zuten. 2017-18an ere atzeko postuetan ibili zen eta Clarence Seedorf fitxatu duen arren ezin izan zion mailari eutsi. Okerrena 2019-20 denboraldian iritsi zen ordea, maila galdu eta 2. B mailara jeistean, ia 40 urteren ondoren. Azken partidua ezin izan zuen jokatu Fuenlabradako hainbat jokalarik COVID-19 gaixotasunaren positiboa eman zutelako. Fuenlabradak hala eskatuta (play-offetan sartzeko aukera baitzuen) azkenean jokatu zen baina irabazi arren Deportivori ez zion balio izan kategoria mantentzeko. 2021-22 denboraldian Lehen maila RFEFn jokatu zuen eta I multzoan bigarren egin bazuen ere ez zuen Bigarren mailara igotzerik lortu.
Nuevo Los Cármenes estadioa
Nuevo Los Cármenes estadioa, Espainiako Andaluzia autonomia erkidegoko Granada hirian dagoen futbol estadio bat da, Zaidín barrutian. Granada Club de Fútbol taldearen jokalekua da.
1995eko maiatzaren 15ean inauguratu zen eta 16.336 ikusleentzako edukiera du.
Real Club Deportivo de La Coruña
Uniformea
1907an kolore urdin eta zuria erabiltzea erabaki zen arren, kamisetarik izan ez eta lehenengo urteetan elastiko zuria eta galtza beltzak jantzita ateratzen zen partidetan. 1912-tik aurrera marra urdin bertikalak erabili zituen, hasieran finak baina 1924an marra lodiagoak erabiltzen hasi zen itxura "modernoagoa" izateko.
1990eko hamarkadan diseinu berritzaileak atera zituen, Espainiako Ligan aurrez ikusi gabekoak.
Datuak
2023-24 barne:
Espainiako txapelketak: 6
1999-2000 1995 eta 2002 1995, 2000, 2002
Galiziako txapelketak: 6
1926-27, 1927-28, 1930-31, 1932-33, 1936-37 eta 1939-40
Nazioarteko txapelketak: 1
final erdietan 2003-04 urtean. 2007-08
Lagunartekoak
1955, 1962, 1964, 1969, 1995, 1997, 1998, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2012, 2014, 2015, 2016, 2017, 2019, 2020, 2022 1998
FK Pelister
FK Pelister (mazedonieraz ФК Пeлистер, izen osoa Fudbalski klub Pelister) Ipar Mazedoniako Errepublikako futbol taldea da, Bitola hirikoa. Mazedoniako bi Kopa irabazi ditu.
Historia
Taldea 1945 urtean sortu zen eta Jugoslaviaren garaian lau aldiz irabazi zuen Mazedoniako Kopa, 1959, 1962, 1985 eta 1991, baina geheinez Jugoslaviako bigarren mailan aritu zen.
Mazedoniako txapelketak abiatu zirenean lehenengo bi denboraldi txukun egin zituen, Ligan laugarren eta Kopako finala jokatuta. Ordutik aurrera lehen eta bigarren mailen artean ibili da. Bi Kopa irabazi ditu, 2001 eta 2017an.
Kassios (Saint Seiya)
Kassios Masami Kurumadak idatzi eta marraztutako manga eta animea den Saint Seiyako pertsonaia bat da. Bere irakaslea [ [Shaina Ofiuchusekoa]] da.
Lehiaketa Galaktikoa baino lehen
Seiya Pegasokoa Greziara bidalia izan zen Pegasoko armajantzia lortzeko helburuarekin. Borroka eremuan, helburu horrekin, Shaina Ofiuchusekoaren ikasle zen Kassiosen aurka borrokatu behar izan zuen. Hasieran, bere indar fisikoa erakutsiz, Seiyari nagusitzen hasi zen, baina, azkenean, Seiyak garaipena lortu zuen, hala Pegasoko brontzezko armajantzia jantziz.
Leoko Tenplua
Kantzerreko tenplutik irten ondoren, Seiya Leoko tenplura iritsi zen, eta bertan Aioria Leokoarekin topo egin zuen. Aioria Saga Geminisekoak jaurti zion Satan Inperialaren mende zegoen, eta Seiya behin eta berriz eraso zuen. Bitartean, behin Death Mask Kantzerrekoa garaitu ondoren, Shiryu Dragoikoa, Shun Andromedakoarekin batera, Leoko tenplura abiatu ziren, baina bidean Kassiosekin topo egin zuten. Honek eskaileretan behera bota zituen. Jarraian, Leoko tenplura abiatu zen, eta, iritsitakoan, Aioria, oraindik Satan Inperialaren mende zegoena, Seiya hiltzeko prest zegoen. Baina Kassiosek bere besoen artean estutu zuen Leoko urrezko zalduna, baina honek erasotik libratzea lortu zuen. Kassiosek bere bidea jarraitzeko esan zion Seiyari, baina honek hantxe jarraitzen zuen. Aioria Seiya hiltzeko prestatu zen, baina Kassios bien artean sartu zen eta Leoko urrezko zaldunaren erasoak bete-betean jo zuen. Eraso horren ondorioz Kassios hil egin zen. Hala, Aioria Satan Inperialaren eraginetik askatu zen.
K.a. 326
K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 340ko hamarkada | K.a. 330ko hamarkada | K.a. 320ko hamarkada | K.a. 310ko hamarkada | K.a. 300ko hamarkada
K.a. 331 | K.a. 330 | K.a. 329 | K.a. 328 | K.a. 327 | K.a. 326 | K.a. 325 | K.a. 324 | K.a. 323 | K.a. 322 | K.a. 321
K.a. 327
K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 340ko hamarkada | K.a. 330ko hamarkada | K.a. 320ko hamarkada | K.a. 310ko hamarkada | K.a. 300ko hamarkada
K.a. 332 | K.a. 331 | K.a. 330 | K.a. 329 | K.a. 328 | K.a. 327 | K.a. 326 | K.a. 325 | K.a. 324 | K.a. 323 | K.a. 322
Crosville-sur-Scie
Crosville-sur-Scie Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Crosville-sur-Scie udalerrian erroldatutako biztanleak 247 ziren. Familiak 100 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 52 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 104 etxebizitza zeuden, 99 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 4 hutsik zeuden. 103 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 99 etxebizitza nagusietatik 90 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 21 etxek hiru zituzten, 23 etxek lau zituzten eta 53 etxek bost zituzten. 84 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 45 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 46 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 164 ziren, horien artean 109 aktiboak ziren eta 55 inaktiboak ziren. 109 pertsona aktiboetatik 103 lanean zeuden (52 gizon eta 51 emakume) eta 6 langabezian zeuden (3 gizon eta 3 emakume). 55 pertsona inaktiboetatik 26 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Crosville-sur-Scie udalerrian 99 unitate fiskal zeuden, 247 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.833 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2000. urtean Crosville-sur-Scie udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Martrois
Martrois Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Martrois udalerrian erroldatutako biztanleak 57 ziren. Familiak 32 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 50 etxebizitza zeuden, 31 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 39 etxeak ziren eta 11 apartamentuak ziren. 31 etxebizitza nagusietatik 21 bere jabearen bizilekua ziren eta 10 alokairuan okupaturik zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 9 etxek bi zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 6 etxek lau zituzten eta 7 etxek bost zituzten. 17 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 19 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 11 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 38 ziren, horien artean 32 aktiboak ziren eta 6 inaktiboak ziren. 32 pertsona aktiboetatik 31 lanean zeuden (16 gizon eta 15 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 6 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra lore-denda bat zen.
2000. urtean Martrois udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Vatnajökull
Vatnajökull (islandierazko Aintziren glaziarra, ahoskatua) Islandiako glaziar handiena eta Europako handienetako bat da.
Deskribapena
Vatnajökullek 8.100 kilometro karratuko hedadura du. Herrialdeko hego-ekialdean kokatua, haren hedadura osoaren % 8 hartzen du. Bolumenari dagokionez, Europako glaziarrik handiena da (3000 kilometro kubiko) eta bigarrena hedaduraz, aurretik Norvegiako Svalbard uharteetako Nordaustlandeteko Austfonna baino ez du.
Haren neurriak, gutxi gorabehera, 150 kilometrokoak dira, mendebaldetik ekialdera, eta 100 kilometrokoa, iparraldetik hegoaldera.
Izotzaren batez besteko lodiera 400 metrokoa da, eta gehienez ere milara iristen da. Islandiako sumendirik garaiena (Hvannadalshnjukur, 2.100 m) izotz-kaskoaren hegoaldeko inguruan dago, Skaftafell Parke Nazionaletik gertu, eta, hain zehazki ere, Öræfajökull izotz-kaskoa txikiaren azpian.
Iparraldeko, mendebaldeko eta ipar-ekialdeko ertzetarantz doazen glaziar mihiek 600 eta 800 metro arteko altuera hartzen dute; izotzaren batez besteko lodiera 400 metrokoa da, gehienez ere 900 metrokoa.
Glaziarraren azpian dagoen punturik sakonenak 300 metro sakon hartzen du, Skeidarajökullen arro glaziarraren azpian.
Urtean zehar gertatzen den elur prezipitazioa 4 eta 70 dezimetro artekoa da, hegoaldeko muturrean 4 metro gutxienez eta iparralderantz bat-batean jaisten da.
Bulkanismoa
Islandiako rift bolkanikoa herrialdearen hego-mendebaldetik ipar-ekialdera doa, aktibitate geologikorik handiena, hain zuzen ere Vatnajökull dagoen tokian gertatzen den arren. Bereziki, izotz-kaskoa horren azpiko sistema bolkanikoak aktibo egon dira garai historikoetan, eta, ondorioz, gertatu den aktibitate eruptiboari buruzko corpus luze bat dago.
Dinamika horretatik abiatuta, sarri, laku bolkaniko deritzenak sortzen dira, nahiko ohikoak diren agerkari glaziarren iturri direnak. Grimsvotn lakua, adibidez, 1996an, aztertuenetako baten jatorria izan zen. Azpian dagoen multzo bolkanikoak 2004ko azaroan erupzio indartsu baina laburra ere eragin zuen.
Egungo egoera
Vatnajökullek etengabeko atzerakada bat jasan du, ziur asko, berotze globalarengatik eta bertan berriki gertatzen ari den aktibitate bolkanikoaren ondorioz. 1980an, 8.300 kilometro karratuko hedadura zuen; aldiz, 1958an, 8.538 km2-koa.
René Lacoste
Tenislari bikain honek 1929an utzi zion lehiaketetan parte hartzeari. Harrezkero, bere ospe handiari esker arrakasta handiz merkaturatu ahal izan zituen bere izeneko jantziak, krokodiloa ikur gisa daramatenak.
Supererraldoi urdin
Supererraldoi urdin bat izar bero eta argitsu bat da, sarri OB supererraldoi deitua. I argitasun mota dute eta B9 espektro mota edo lehenagokoa.
Strömstad
Strömstad Suediako hego-mendebaldeko hiria da, Västra Götaland konderrian kokaturik dagoena, kostaldean. Aldi berean, Bohuslän probintzian dago. 2016ko erroldaren arabera Strömstad udalerriak 12.917 biztanle ditu, hauetatik 6.288 herrigunean bertan.
Supererraldoi urdin
Supererraldoi urdinak Hertzsprung-Russell diagramaren goiko ezkerraldera daude, sekuentzia nagusiaren gainean eta eskuinean. Gure eguzkia baino handiagoak dira, baina supererraldoi gorri bat baino txikiagoak, 10.000-50.000 kelvineko azaleko tenperaturarekin eta eguzkiarena baino 10.000 eta milioi bat aldiz argiagoekin.
Eraketa
Supererraldoiak masa handiko izar eboluzionatuak dira, sekuentzia nagusikoak baino handiagoak eta argitsuagoak. O klaseko izarrak eta B klaseko lehenak, 10-300 M ☉ko hasierako masak dituztenak, sekuentzia nagusitik kanpo eboluzionatzen dute milioi gutxi batzuetan, euren hidrogenoa kontsumitzen den heinean eta elementu astunak izarraren azaleratik gertu agertzen hasten diren heinean. Izar hauek, supererraldoi urdin bihurtzen dira, horietako batzuk, zuzenean, Wolf-Rayet izarretara eboluzionatzea posible den arren. Supererraldoi arora hedatzea, izarraren nukleoko hidrogenoa agortzen denean eta hidrogeno oskolaren errekuntza hasten denean gertatzen da, baina elementu astunak, konbekzio eta masa galeraren bidez, azalera arrastatzen direnean ere gerta daiteke, erradiazio presioa handitzearen ondorioz.
Strömstad
Geografia
Iparraldean eta Ekialdean, Ostfold konderri norvegiarreko herriarekin muga egiten du. Hegoaldean, Tanumekin, eta, mendebaldean, Skagerrak itsasoarekin. Tanum eta Dals-Ed herriekin batera, Västrä Götaland probintziak norvegiakin duen muga osatzen du.
Konderriko hiriburura, Göteborgera dagoen distantzia, 170 kilometrokoa da. Norvegiako hiriburura, Oslora dagoena, berriz, 154 kilometrokoa.
Supererraldoi urdin
Eraketa
Supererraldoi urdinek sekuentzia nagusitik eboluzionatu berri dute, argitasun oso altuak dituzte, masa galera tasa altuak eta orokorrean ezegonkorrak dira. Horietako asko aldakor urdin argitsu (LBV) bihurtzen dira, muturreko masa-galerarekin. Masa txikiagoko supererraldoi urdinek hedatzen jarraitzen dute supererraldoi gorri bihurtu arte. Prozesuan, denbora bat igaro behar dute supererraldoi horiak edo hipererraldoi horiak bezala, baina hedapen hau, soilik milaka urte gutxi batzuetan gertatzen da, eta, beraz, izar hauek arraroak dira. Masa handieneko supererraldoi gorriek, euren kanpoko atmosferak suntsitu eta supererraldoi urdin eta, ziuraski, Wolf-Rayet izar bihurtu arte eboluzionatzen dute. Supererraldoi gorri baten masa eta konposizio zehatzaren arabera, begizta urdin batzuk exekutatu ditzake II motako supernoba bezala lehertu aurretik, edo, azkenik, supererraldoi urdin bat izateko behar adina kanpo geruza desegin ditzake, lehen aldian baino argitasun gutxiagokoa baina ezegonkorragoa. Mota honetako izar batek huts ebolutibo horia zeharkatu badezake, argitasun txikieneko LBV bihurtzea espero da.
K.a. 328
K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 340ko hamarkada | K.a. 330ko hamarkada | K.a. 320ko hamarkada | K.a. 310ko hamarkada | K.a. 300ko hamarkada
K.a. 333 | K.a. 332 | K.a. 331 | K.a. 330 | K.a. 329 | K.a. 328 | K.a. 327 | K.a. 326 | K.a. 325 | K.a. 324 | K.a. 323
Supererraldoi urdin
Eraketa
Supererraldoi urdin masiboenak argiegiak dira atmosfera zabal bat mantentzeko, eta ez dira inoiz hedatzen supererraldoi gorri bihurtu arte. Banalerroa, gutxi gora-behera, 40 M ☉koa da, supererraldoi gorri hotz eta handienak, 15-25 M ☉ko hasierako masadun izarretatik garatzen diren arren. Ez dago argi supererraldoi urdin masiboenek, zahartzarora arte, Wolf Rayet izar bezala eta, azkenik, nano zuri bezala eboluzionatzeko adina masa gal dezaketen, edo Wolf Rayet arora iristen diren eta supernoba bezala lehertzen diren, edo supererraldoi urdinak diren bitartean supernoba bezala lehertzen diren.
Supernoben gurasoak supererraldoi gorriak izaten dira eta supererraldoi gorriak bakarrik supernoba bezala leher zitezkeela uste zen. Hala ere, SN 1987Ak astronomoak teoria hau berraztertzera behartu zituen, bere ama, Sanduleak -69° 202, B3 supererraldoi urdin bat baitzen. Orain, behaketaren bidez, masa handiko ia edozein izar eboluzionatu mota, supererraldoi urdin eta horiak barne, supernoba bezala eztanda egin dezakeela ezagutzen da, teoria oraindik xehetasunez nola azaltzen saiatzen den arren. Supernoba gehienak II-P mota nahiko homogeneokoak diren eta supererraldoi gorriek sortzen dituzten bitartean, supererraldoi urdinek argitasun, iraupen eta espektro mota ugari dituzten supernobak sortzen dituztela ikusi da, batzuetan SN 1987A bezalako azpi-argitsuak, batzuetan super-argitsuak, IIn motako supernoba asko bezala.
Propietateak
Bere muturreko masak direla eta, nahiko bizitza laburra dute, eta nagusiki egitura kosmiko gazteetan ikusten dira, kumulu irekiak, galaxia kiribilen besoak eta galaxia irregularrak kasu. Oso gutxitan ikusten dira galaxia espiralen nukleotan, galaxia eliptiko edo kumulu globularretan, horietako gehienak, izar zaharragoez osatuta daudela uste delarik, berriki, Esne Bidearen nukleoak, zenbait kumulu ireki masibo eta lotutako izar bero gazte dituela aurkitu den arren.
Adibiderik ezagunena Rigel da, Orion konstelazioko izarrik distiratsuena. Bere masa gure eguzkiarena baino 20 aldiz handiagoa da, eta bere argitasuna 117.000 aldiz handiagoa. Euren bakantasuna eta bizitza laburra gorabehera, oso irudikatuak daude begi hutsez ikus daitezkeen izarren artean, euren distira izugarria nahikoa da euren eskasia konpentsatzeko.
Supererraldoi urdinek izar haize azkarrak dituzte, eta argitsuenek, hipererraldoi deituak, jarraituak bultzatutako masa galera handi bat adierazten duten igorpen lerroek domeinatutako espektroak dituzte. Supererraldoi urdinek elementu astunen kantitate aldakorrak erakusten dituzte euren espektroetan, euren adinaren eta nukleosintesiaren produktuak nukleoan azaleran bihurtzen diren eraginkortasunaren arabera. Errotazio azkarreko supererraldoiak oso nahastuta egon daitezke eta helio proportzio altuak erakutsi ditzakete, baita elementu astunagoak ere nukleoan hidrogenoa erretzen jarraitzen duten bitartean; izar hauek Wolf Rayet izar baten espektroen oso antzekoak dituzte.
Supererraldoi urdinik garrantzitsuenak
Ziur asko, izar supererraldoi urdinik ezagunena, Rigel izango da, +0,12ko itxurazko magnitude batekin, gaueko zeruan ikus daitekeen mota honetako izarrik distiratsuena dena. Bere benetako argiztapena, gure Eguzkiarena baino 66.000 aldiz handiagoa da, eta bere masa, 20 eguzki masakoa da. Orion konstelazioan ere, supererraldoi urdinak, honako hauek dira: Alnilam, Alnitak eta Saiph. Gainera, SN 1987A supernoba sortu zuen izarra ere, supererraldoi urdin bat zen, Sanduleak -69º 202a izenekoa, Magallanesen Laino Handian.
Jarraian ikus daitekeen taulan, supererraldoi urdin ezagunenetako batzuk aipatzen dira:
Strömstad
Historia
Bohuslän probintzia Norvegiaren barnean egon zen harik eta Roskildeko Itunak 1658an Suediaren esku utzi zuen arte. Ordurako bazen Strömmen izeneko arrantzale herri bat eta Karlos IX.ak hiri agiria eman zion.
Deor
Historia
Bere herenaitona Aldor Zaharraren erregealdian jaio zen, etxe batean, elkarrekin, bost errege belaunaldi bizitzearen egoera bitxia sortuz. Bere aita Goldwine hil ondoren errege bihurtu zen, Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2699an.
Strömstad
Historia
Nabiera merkantearen egoitza izendatu zuten eta hortik datorkio armarria. Puntu estrategikoa izanik sarritan konkistatu eta galdu zuten daniarrek eta norvegiarrek. XVIII mendean 300 biztanleko hiri txikia zen ordea baina arrantzaren loraldia etorri zen eta 1805erako 1.100 biztanle zituen. Hondartza eta bainuetxeak erakarrita bisitari ugari jaso zituen eta 1917rako populazioa ia hirukoiztu egin zuen, 2.949 izateraino.
Gaur egun norvegiarrak etortzen dira alkoholdu edariak erostera, beren herrialdean garestiagoa baita.
Deor
Historia
Bere erregealdian, dunledinarrak, berriz arazoak sortzen hasi ziren, pixkanaka, Rohanen sartu ziren Goldwine erregearen erregealdian, Aldorrek, denbora asko lehenago kanporatu ondoren. Deor, iparralderantz joan zen, haien aurka borrokatzera, ondoren, Isengard gotorlekua galdu zuela ohartzeko, Gondorrena izaten zena, orain dunledinarrena zen.
Deor, 19 urteko erregealdi baten ondoren hil zen, 2718an. Bere oinordekoa, bere seme Gram izan zen.
Lijst van koningen van Rohan Królowie Rohanu
Legends of the Fall
Legends of the Fall (euskaraz Udazken Kondairak) 1994ko Edward Zwick estatubatuar zinema zuzendariaren maitasun drama filma bat da. Jim Harrison idazlearen Legends of the Fall eleberrian oinarritua dago. Bertan, Brad Pitt, Anthony Hopkins, Aidan Quinn, Julia Ormond eta Henry Thomas aktoreek antzeztu zuten.
Ingelesezko jatorrizko filmaren bertsioak nahiz eleberriak kornubierazko zenbait hitz edo esamolde ditu, Ludlows kolonela Kornuallesko etorkina naitzen.
filmak hiru Oscar Sarietarako izendapena jaso zuen, azkenik bakarra irabaziz: Argazkigintza onenaren Oscar Saria (John Toll).
Argumentua
Ludlow kolonela (Anthony Hopkins) amerindiarren aldeko kausarekin bat egindako kornuallestar militar ausart bat izan zen. Behin garaitu zutelarik, Armada laga eta Montanako arrantxo batera bizitzera joan zen. Han bere hiru semeak hazi ziren: Alfred, esanekoa eta arduratsua; Tristan (Brad Pitt), menderagaitz eta abenturazalea; eta Samuel, gazteena, idealista hutsa. Hiru anaiak elkarren artean oso lagunak dira, baina Lehen Mundu Gerraren hastapenak denen bizitzak erabat aldatuko ditu. Denak elkar topatu ziren azken aldia Samuelek bere neskalaguna Susannah (Julia Ormond) familia harrituari aurkeztu zionean izan zen. Neska erakargarriak laister egin zen anaien eta aitaren adiskide, Alfred eta Tristan haretaz maitemintzeraino. Txarrena gertatu litekeena pentsatuz, Tristan Susannahengandik urruntzea erabakitzen du. Hori lortzeko asmoz, munduan barna bidaiatuko du, betiere Samuel anai txiki eta maitatuaren heriotza nahiz bere maitasun debekatua ahaztu asmoz emozio berrien bila.
Crudités
Cruditésa (frantsesez, [kʁydite]; soilik pluralean) Frantziako janaurreko tipikoa da, barazki gordinez osaturikoa, normalean saltsa ezberdinekin edota ozpin-olioarekin aurkezten dena. Erabili ohi diren barazkien artean, besteak beste, apio-makiltxoak, azenario-makiltxoak, luzoker-makiltxoak, pipermorro-zerrendak, brokolia, azalorea, mihilua eta zainzuri-zerrendak aurkitzen dira.
Etimologia
Crudités hitz frantses bat da, lit. "gauza gordinak", XIV. mendeko crudité hitzetik datorrena (Frantses Ertaina) eta, hau, zuzenean, latineko cruditatem terminotik datorrena (cruditas modura nominalizatua), crudus hitzetik: "gogorra; ez-kosinatua, gordina, odoltsua". Hau proto-Indoeuropear *krue-do- -tik dator, *kreue- -tik ("haragi gordina"), ingeleseko raw ("gordin") hitzaren jatorri dena. Merriam-Webster hiztegiaren arabera crudités terminoa 1960 aldera erabili zen lehen aldiz, frantseseko crudité terminoaren pluralizazioz ("gordintasuna").
Itzulpena
Gaur egun, ez dago crudités terminorako itzulpen proposaturik Euskaltzaindiaren aldetik, Elhuyar Hiztegiak barazki(ak) eta ortuari(ak) itzulpenak proposatzen dituen arren. Bestelako hizkuntzetan, aldiz, erabaki ezberdinak hartu dira; hala, Katalan Herrietan cruatge terminoa proposatu da, Fundéu fundazioak crudités terminoa kurtsibaz idaztea proposatzen duen bezala. RAEk, ordea, Elhuyar Hiztegiaren bide berdinean, verdura terminoa erabiltzea defendatzen du.
Arriskuak
Janari gordin ororekin gertatzen den bezala, janari hau jateak toxoplasmosi-arriskua dauka, Toxoplasma gondii protozoo parasitikoak sortutako gaixotasuna, bereziki haurdun dauden banakoetan.
Léobard
Biztanleria
2007an Léobard udalerrian erroldatutako biztanleak 193 ziren. Familiak 88 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 44 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 125 ziren, horien artean 92 aktiboak ziren eta 33 inaktiboak ziren. 92 pertsona aktiboetatik 88 lanean zeuden (45 gizon eta 43 emakume) eta 4 langabezian zeuden (2 gizon eta 2 emakume). 33 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Léobard udalerrian 88 unitate fiskal zeuden, 206,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.975 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 igeltseroak, 1 margolaria, 1 iturgina, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
2000. urtean Léobard udalerrian 25 nekazaritza-ustiategi zeuden, 420 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Zuzendariari gutun
Prentsa idatziaren bezero batek, hedabidea irakurtzen duen irakurle batek, sinatu egin ohi du zuzendariari gutuna. Hedabide gehienek ez dute argitaratzen zuzendari igorritako gutunik egileak bere burua ondo identifikatzen ez badu. Halaber, hedabide gehienek, ohar batean, horrelako gutunetan agertzen diren informazioak eta iritziak egilearen ardurapean uzten dituzte.
Atalak
Gutun formal hauek, normalean hasierako azalpen batzuk izaten dituzte, gai nagusia aurkezteko; gutunaren sarrera. Gero gaiari eusten zaio azalpenak emanez edota iritziak, tesiren bat defendatzen; gutunaren gorputza. Azkenik, gaiari bukaera emateko ondorioren bat ateratzen da, eskaera bat egiten da edota besterik gabe kexa bat laburbiltzen da; gutunaren amaierako paragrafoa(k). Argitaratuko den testuarekin batera beste testu batzuk ere eransten dira. Hemen atarikoak deituko diegu.
Atarikoak
Askotan argitaratuko den testutik kanpo zenbait kontu aurkeztu ohi dira. Igorlearen identifikazio datuak esaterako. Argitaratuko den testua igorlearen zenbait datu pribaturekin aurkezteko ohitura egoten da: izen-deiturak, helbidea, telefono zenbakia, poste-e helbidea, pasaporte zenbakia...
Gutuna non eta noiz idatzi den idatzi ohi da, hau da zein herri edo hiritan idatzi den eta data baina datu horiek, gero, ez dira zertan argitaratu.
Gutun formaletan ohikoak diren adeitasun formulak, hasierako eta amairako agurrak ere eransten dira argitaratuko ez den aurkezpen testu labur batean.
Sarrera
Gutun formaletan ohikoak diren hasierako formulak erabiltzen dira hemen berriro ere. Gaurko euskaraz, esate baterako "Zuzendari hori,". Hasierako formula horren ostean zuzenean jotzen da gutuna igorri izanaren kausa nagusira eta gai nagusian edo tesi nagusian hasierako azalpenak ematen dira.
Gutunaren gorputza
Azalpen nagusiari edo tesi nagusiari eusten zaio. Normalean hiruzpalau paragrafotan azalduko da azaldu beharrekoa edo emango dira eman beharreko iritzi eta aholkuak.
Amaiera
Gutun formaletan ohikoak diren amaierako formulak erabiltzen dira hemen berriro ere. Gaurko euskaraz, esate baterako "adeitasunez," besalako esapideak oso ohikoak dira. Igorleek, normalean, bere sinadurarekin igorri ohi dituzte bere zuzendari gutunak. Sinaduraren ondoan izen-deiturak ondo ulertzeko moduan agertu ohi dira. Izen-deitura horiek, gehienetan, argitaratuko dira, igorleak aipatzen duen lekuaren izenarekin batera. Bide beretik, askotan, igorlearekin izen-deiturekin batera igorlearen karguaren edo arduraren berri ematen da, erakunde pribatu edo publiko baten duen kargua edo arduraren berri ematen da. Izan ere, askotan zuzendariari igorritako gutunak erakunde baten aldeko jarrera agertzeko igortzen dira, erakundea defendatzeko, eta igorleak erakundean duen lanpostua ez du ezkutatzen, eta nolabait, askotan, erakundearen izenean idazten du.
Hedabidearen oharrak
Zuzendariri gutunen espazioan hedabideek ohar batzuk argitaratu ohi dituzte. Nola bidali zuzendariari gutuna eta zein baldintzatan argitaratuko diren. Gutxieneko eta eta batez ere gehieneko karaktere edo hitz kopuruak markatu ohi dituzte. Hedabide bakoitzaren estiloaren arabera zuzendari gutuna idatzi duen igorlearen datuak ematen dira. Nondik idatzi den aipatzea, igorlearen herria edo hiria aipatzea, oso ohikoa da.
Argitaratzea
Hedabidearen kontu geratzen da zuzendariari igorritako zein gutun argitaratu eta zein ez. Hedabide bakoitzak bere politika izan ohi du kontu hauetan, eta jakina, politika horiek aldakorrak izan daitezke eta gerta daiteke argitaratze politika batzuetan kontraesanak sortzea. Ohikoa izaten da igorlea behar bezala bere burua identifikatzen ez denean gutuna ez argitaratzea. Hedabide bakoitzak igorlea ondo identifikatutzat jotzeko bere irizpideak zehazten ditu. Hedabide batzuk jasotako gutunak editatzeko eskubideari ez diote uko egiten eta igorritako gutuna laburtu, aldatu, orraztu egiten dute. Izenburu berri deigarriago bat erantsi ere egin ohi dute batzuek. Testuaren azken edizioa eta maketazioa hedabideko erredaktoreen esku geratu ohi da. Hedabide ia guztiek bere egiten dute argitaratzeko edo ez argitaratzeko eskubidea.
Saint-Lamain
Saint-Lamain Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Lamain udalerrian erroldatutako biztanleak 121 ziren. Familiak 52 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 66 etxebizitza zeuden, 54 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 61 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 54 etxebizitza nagusietatik 44 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 8 etxek hiru zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 32 etxek bost zituzten. 39 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 23 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 27 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 78 ziren, horien artean 60 aktiboak ziren eta 18 inaktiboak ziren. 60 pertsona aktiboetatik 59 lanean zeuden (30 gizon eta 29 emakume) eta 1 langabezian (1 gizon). 18 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Lamain udalerrian 55 unitate fiskal zeuden, 123 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.867 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Chémery
Chémery Frantziako udalerri bat da, Loir eta Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 491 etxebizitza zeuden, 403 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 57 bigarren erresidentzia ziren eta 31 hutsik zeuden. 458 etxeak ziren eta 32 apartamentuak ziren. 403 etxebizitza nagusietatik 279 bere jabearen bizilekua ziren, 117 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 7 etxek gela bat zuten, 24 etxek bi zituzten, 70 etxek hiru zituzten, 112 etxek lau zituzten eta 191 etxek bost zituzten. 318 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 188 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 177 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 552 ziren, horien artean 406 aktiboak ziren eta 146 inaktiboak ziren. 406 pertsona aktiboetatik 370 lanean zeuden (188 gizon eta 182 emakume) eta 37 langabezian zeuden (21 gizon eta 16 emakume). 146 pertsona inaktiboetatik 65 erretiraturik zeuden, 33 ikasten zeuden eta 48 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Chémery udalerrian 407 unitate fiskal zeuden, 904 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.474 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 46 komertzioetatik, 5 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 12 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.