cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Amancey
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 368 ziren, horien artean 285 aktiboak ziren eta 83 inaktiboak ziren. 285 pertsona aktiboetatik 271 lanean zeuden (136 gizon eta 135 emakume) eta 14 langabezian zeuden (8 gizon eta 6 emakume). 83 pertsona inaktiboetatik 32 erretiraturik zeuden, 30 ikasten zeuden eta 21 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Amancey udalerrian 283 unitate fiskal zeuden, 685,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.503 euro zen.
Tatiana Gutsu
Tatiana Gutsu (Тетяна Костянтинівна Ґуцу, Tatiana Guțu) (Odesa, Ukraina, -) gimnasta ohi ukrainarra da. 1992an Bartzelonako Olinpiar Jokoetan bakarkako txapelduna izan zen eta inoiz ikusi izan den saio zailenetakoa egin zuelako da ezaguna.
Antzinako greziera
Antzinako greziera edo greziera klasikoa (Ἀρχαία Ἑλληνική Arkhaía Hellēnikḗ) aro arkaikoan (K.a. IX. mendetik VI.era bitartean), aro klasikoan (K.a. V. mendetik IV.era bitartean) eta garai helenistikoan (K.a. III. mendetik K. o. VI. mendera bitartean) Antzinako Grezian hitz egiten zen hizkuntza da.
Albert Kesselring
Albert Kesselring (Marksted, Alemaniar Inperioa, 1885eko azaroaren 30a - Bad Nauheim, Alemaniako Errepublika Federala, 1960ko uztailaren 16a) alemaniar mariskala izan zen.
Le Verneil
Le Verneil Frantziako udalerria da, Savoia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Tatiana Gutsu
Biografia
Errumaniar arbasoak zituen familia ukrainar batean jaio zen eta sei urterekin hasi zen gimnasia egiten. 1988an Sobietar Batasuneko selekzioan sartu zen.
Aiurreneko garaipen handia 1991ean izan zuen Indianapolisko Munduko txapelketan, taldekako garraipena lortu baitzuen. Bakarkakoan bosgarren egin zuen eta bi aparatutan zilarrezko domina eskuratu zuen. Hasieratik erakutsi zuen ariketa zailak egiteko zaletasuna eta mundu mailan Yurchenko jauzia egin zuen aurrenekotako gimnasta izan zen.
1992an Munduko txapelketaran goia joko zuela zirudien eta nahiko ziurtzat jotzen zen hiru aparatutan urrea lortuko zuela, baina ekitaldi kaskarrak izan zituen eta ez zen gorietako final bakarrean sartu. Bartzelonako Joko Olinpikoetarako sailkapen probatan aurreneko hiruetan egin behar zuen baina ez zuen lortu. 15 urte baino ez zituen orduan. Entrenatzaileek ordea nahi zuten Tatiana Gutsuk parte hartzea eta sailkatua zen Rozalia Galiyeva lesionatu zela esan eta haren ordez sartu zuten. Emaitza harrigarria izan zen. Aparatu bakarraren faltan Shannon Miller estatubatuarrarekin berdinduta zegoen. Jauzien proba zen azkena eta Tatiana Gutsuk Yurchenko jauzi baten bidez 0'12 puntutako aldea atera zion Millerri. Taldekako urrezko domina ere eskuratu zuen. Galiyevarekin elkarbanatu zuen jasotako dirusaria.
Erretiratu ondoren Estatu Batuetara joan zen eta gaur egun Michiganen gimnasia entrenatzailea da.
Antzinako greziera
K.a. bigarren milurtekoan Balkanetatik joandako aitzinindoeuroparrek sorturiko greziera mizenikoan du iturria. Aro helenistikoan greziera helenista edo koinē bilakatu zen, nahiz eta oso hurbila izan hizkuntza ezberdintzat jo zutena. Greziera klasikoa ez zen hizkuntza batua, aldiz, dialekto asko zituen.
Le Verneil
Biztanleria
2007an Le Verneil udalerrian erroldatutako biztanleak 101 ziren. Familiak 42 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 13 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 13 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Nordahl Grieg
Eleberriak, olerkiak eta antzerki-lanak idatzi zituen 1922tik, urte horretan argitaratu baitzuen lehen olerkigintza-liburua. 1927an Txinako korrespontsala izan zen eta Txinako Gerra Zibilari buruzko informazioa eman zuen. Norvegiako Alderdi Komunistara batu zen eta Sobietar Batasunean bizi izan zen 1935etik 1937ra. Norvegiara itzuli zenean, Iosif Stalinen politikak defendatu zituen eta Sobietar Batasunaren Lagunak erakundeko presidentea izan zen. Leon Trotskiren aldekoei ere eraso zien.
Albert Kesselring
Biografia
Luftwaffe antolatzen parte hartu zuen 1934an, eta 1936an estatu nagusiko buru izendatu zuten. Polonian eta Frantzian Luftwafferen buruzagitza izan zuen. 1940an mariskal izendatu zuten. 1941ean Errusiako inbasioan parte hartu zuen, eta 1942an Siziliara bidali zuten hegoaldeko fronteko buru gisa. 1945eko otsailean Gerd von Rundstedten lekua hartu zuen mendebaldeko frontearen buruzagi nagusi gisa. Gerraren ondoren epaitu eta hiltzera kondenatu zuen epaimahai ingeles batek 1946an, baina azkenean betiko kartzela-zigorra ezarri zioten. 1952an zigorra kendu zioten.
Nordahl Grieg
Alemaniak Norvegia inbaditzearen aurka borrokatu zuen eta Ingalaterrara ihes egin zuen. Gerra-berriemailea izan zen orduan, eta Alemaniaren gaineko bonbardaketa-misio batean hil zen.
Joan XXIII.a
San Joan XXIII.a (Ioannes PP. XXIII), jaiotzez Angelo Giuseppe Roncalli (Sotto il Monte, Lombardia, Italia, - Vatikano Hiria, ) Eliza Katolikoko Aita Santua izan zen 1958ko urriaren 28tik bere heriotzaren egunera arte.
Antzinako greziera
Gizakien historia kulturalean oso hizkuntza garrantzitsua da, Homero eta beste hainbat idazle nabarmenek ez ezik, Periklesen Aroko historialari eta filosofoek eta Itun Berriaren sortzaileek erabili zutelako. Mendebaldeko hizkuntza guztietan, tartean euskaran, eragina handia izan du Pizkundeaz geroztik.
Joan XXIII.a
2014ko apirilaren 27an kanonizatu zuten eta San Joan XXIII.a izena hartu.
Familia eta lehen urteak
1881eko azaroaren 25ean jaio zen Bergamoko probintziako Sotto il Monte herrixkan. Hamalau seme-alabatatik laugarrena zen (semeen artean, lehenengoa). Haren gurasoak, Giovanni Battista Roncalli eta Mariana Mazzola, nekazari behartsuak ziren, errentan hartutako baserri baten bizi eta bertan lan egiten zutenak. Familia apal horren buru bere aitaren osaba zen, Zaverio, Angeloren aitabitxia. Dirudienez, Roncalli Erronkariko haranaren erdal izenetik dator, XVII. mendean Italian finkatutako Erronkariko gizon baten arabera.
1892an elizbarrutiko seminarioan sartu zen, herriko parrokoaren eta baserri jabearen diru-laguntzei esker. Garai horretan hasita, eguneroko bat idatzi zuen, bere gogoeta espiritualak jasoz. 1901ean Erromara bidali zuten, hango seminario nagusian ikasketak jarrai zitzan. Teologia ikasketak amaitu eta 1904ean apaiztu zen.
Le Verneil
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Antzinako greziera
Fonologia
Hona hemen greziera klasikoaren kontsonanteen soinu eta grafoak:
Idazkera
Antzinako greziera idazteko alfabeto grekoa erabiltzen zuten, dialektoen arabera aldaerak zituena. Hasieran horrelakorik egin ez bazen, aro klasikoan ezkerraldetik eskuinaldera idaztea estandar bilakatu zen.
Hona hemen adibide batzuk:
Platonek "Apologia" bere liburuan honela idatzi zuen:
Latindar alfabetoaren transliterazioa hau da:
Testua euskaratua:
Homerok Iliadan horrela idatzi zuen: <poem style="margin-left: 2em">
Amancey
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 42 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 20 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 2 zurginak, 1 iturgina, 2 argiketariak, 2 ile apaindegiak, 2 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 okindegi zen, 1 arropa denda zen, 1 zapata-denda zen eta 1 drogeria zen.
2000. urtean Amancey udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 648 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an osasun-zentro 1, botika 1 bat eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Amancey udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 80 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Joan XXIII.a
Apaizgoa eta apostolu jarduera
1905ean Bergamako gotzain Giacomo Radini Tedeschiren idazkari izendatu zuten, eta baita Bergamako seminarioan historia eta patrologia irakasle ere. Lan horretan aritu zen 1914an Tedischi hil zen arte.
Lehen Mundu Gerran mediku eta militarren kapilau jardun zen eta 1921 ean, Benedikto XV.ak Misioen erakunde goreneko batzarrean Italiako ordezkari izendatu.
Izarra (Tarot karta)
Deskribapena
Karta honetako protagonista guztiz biluzik dagoen dontzeila bat da, bi pitxer eskuetan daramatzan izakiaren funtsezko esentziaren errebelazioaren sinboloa. Ibai baten ertzean belauniko dago, mugimenduaren sinbolo, pitxerretako baten edukia korrontean isurtzen duen bitartean, eta bestearen edukia itsasertzeko lurrean, aurrekoa izaki berrian nola integratzen den sinbolizatuz, ibaira erortzen denean, eta beste zatia, berriz, ertzean erortzen denean. Kartan nagusi diren zazpi izarrek planetak irudikatzen dituzte. Itxaropena sinbolizatu ohi du (Belengo izarra, Daviden izarra, etab.).
Joan XXIII.a
Apaizgoa eta apostolu jarduera
1925ean Aeropoliko apezpiku jarri zuten (Obedientia et Pax zen haren goiburua) eta gero, Pio XI.ak Bulgariako ikuskatzaile apostoliko izendatu. Bertan katoliko eta ortodoxoen arteko harremanak hobetzen saiatu zen. 1934an Turkiako nuntziaturan hasi zen lanean, Istanbulen. Bigarren Mundu Gerran juduak salbatzeko lan egin zuen.
1944an Pio XII.ak Parisko nuntzio izendatu zuen. Bertan erregimen naziarekin kolaboratu zuten apaizen arazoa konpondu behar izan zuen. 1953an Veneziako patriarka izan zen.
Aitasantutza
1958an, 77 urte zituela, Aita Santu aukeratu zuten. Inork gutxik espero zuen Roncalli aita santu izatera iritsiko zenik, adinez oso aurreratuta zegoelako gehienbat. Pio XII.aren aitasantutza luzearen ondoren (1939-1958) kardinalek adineko Aita Santu bat nahi izan zuten, trantsizio lasai bat egiteko. Ez zuten uste Roncalliren karisma, gertutasun eta eskuzabaltasunak aparteko arrakastarik lortuko zuenik.
Joan XXIII.ak bestelako aitasantutza eredu bat ezarri zuen: Vatikanoko goi agintariei soldatak murriztu zizkien langile apalenei diru-sarrera duinagoak bermatzeko. Erromako parrokia guztiak banan-banan bisitatu zituen eta Eguberrietan ospitaletako haurrak eta espetxeetako presoak ere bisitatu zituen.
1959ko urtarrilaren 25ean Vatikanoko II. Kontzilioa deitu zuen eta kode kanonikoa eraberritzeko nahia azaldu zuen. 1960an Eliza Anglikanoko burua hartu zuen Vatikanoan, lau mendeko harremanik ezari amaiera emanez. 37 kardinal izendatu zituen, tartean, lehen aldiz, mexikar bat, tanzaniar bat, japoniar bat eta filipinar bat.
Zortzi entziklika idatzi zituen. Guztien artean miresmen eta eskerron gehien jaso zituztenak Mater et Magistra eta Pacem in Terris izan ziren. Haietan gizakiak Jainkoaren antz eta irudiko izateagatik dituen berezko duintasun eta eskubideak azpimarratu zituen.
1962ko urriaren 11n Vatikanoko II. kontzilioa hasi zen, Elizaren irudia eraberritzeko asmoz; liturgia berria (laikoengandik gertuago), ekumenismoa eta munduarengana gerturatzeko jarrera izan ziren haren ardatz garrantzitsuenak.
Joan XXIII.aren arabera, kontzilioaren helburua ez da okerreko doktrinak gaitzestea edo dogma berriak ezartzea, Ebanjelioa egungo munduan egoki aldarrikatzeko eliza eraberritzea baizik (aggiornamento). Kristau elizen arteko batasuna bilatu eta munduarekin lan egin, elkarrizketa bultzatu, "batzen gaituzten gauzetan arreta jarri, bereizten gaituztenetan jarri beharrean".
Kontzilioan begirale izan ziren beste kristau elizetako ordezkariak (ortodoxo, luterano, anglikano, etab.), baita beste erlijio batzuetako ordezkariak ere (musulmanak eta Amerikako indiarrak ere bai tartean).
Arrotza
Arrotza (jatorrizko izenburua: L'Étranger) Albert Camus frantziar idazlearen eleberria da, 1942an argitaratua. Hiru aldiz euskaratu da: Josu Zabaletak 2017an, Xabier Galarretak 2000n eta Jose Mari Agirrek 1970ean.
Argumentua
Pertsonaia nagusia, Meursault jauna, gizaki axolagabea da. Behin, hilketa bat egiten du eta, errugabea sentitu arren, ez du protestarik egiten, ezta damutzen ere. Denaren aurrean guztiz pasibo aritzen da. Arrotza da bere inguruan dagoen guztiarekiko.
Plasmodium vivax
Plasmodium vivax protozoo parasito bat da, giza patogenoa. Malaria sortzen du gizakian, eta beste hainbat animalietan ere gaixotasuna sortzen duen parasitoa da. Plasmodium generoko hamaika espezie deskribatu izan dira historian zehar, baina soilik 4 dira gizakia infekta dezaketenak: Plasmodium vivax, Plasmodium ovale, Plasmodium malarie eta Plasmodium falciparum.
Le Verneil
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 88 etxebizitza zeuden, 43 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 33 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 85 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 43 etxebizitza nagusietatik 35 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 9 etxek hitu gela zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 24 etxek bost zituzten. 35 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 21 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 18 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 63 ziren, horien artean 56 aktiboak ziren eta 7 inaktiboak ziren. 56 pertsona aktiboetatik 53 lanean zeuden (29 gizon eta 24 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 7 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen eta 1 eraikuntza enpresa zen.
Plasmodium vivax
Forma irregularreko protozooa da, ez du lokomozio estrukturarik aurkezten eta fasearen arabera morfologia ezberdinak garatzen ditu.
Le Verneil
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra margolaria zen.
Plasmodium vivax
Trofozito helduek forma ameboidala aurkezten dute. Handiagoak izaten dira, eritrozitoaren tamaina oso betetzera heltzen baitira.
Le Verneil
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Le Verneil udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Plasmodium vivax
Makrogametozitoak borobilak edo obalo formadunak izan daitezke. Zitoplasma homogeneo eta kromatina oso trinkoa dute, eta beraz, nahiko txikia. Orokorrean eszentrikoa da eta malariaren pigmentua oso kontzentratua aurkezten da.
Le Verneil
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Joan XXIII.a
Heriotza, beatifikazioa eta kanonizazioa
Haren ondorengoak, Paulo VI.ak, beatifikazio prozesua ireki zuen kontzilioa amaitu zenean. Joan Paulo II.ak beatifikatu zuen 2000ko irailaren 3an eta Frantziskok 2014ko apirilaren 27an santifikatu: haren jaieguna urriaren 11n ezarri zuen (kontzilioaren hasiera eguna).
Haren gorpua Vatikanoko San Petri basilikan dago. Katolikoez gain, protestante eta anglikano askok ere ohoratzen dute, Elizaren erreformatzaile gisa.
Mohammed bin Salman
Jarduera politikoa
Hainbat erreforma saiorekin propaganda egin izan du, besteak beste, polizia erlijiosoaren eskumenak mugatzen dituzten araudiak, emakumezko gidarien debekua kentzea 2018ko ekainean, eta emakumezkoen gaineko gizonezkoen tutoretza sistema ahultzea 2019ko abuztuan.
Baina aldi berean, kritikak jaso ditu nazioarteko iritzi emaileek eta giza eskubideen aldeko taldeen aldetik. Beraren edo Saudi Arabiako errege familiaren aurkako desadostasunerako inolako tolerantziarik gabeko buruzagi autokratiko gisa deskribatu dute. MBSren agintaldian atxiloketak ugaritzen ari direla salatu izan da, eta giza eskubideen aldeko ekintzaileak torturatu ere egiten dituztela. Yemengo gerra, krisi humanitarioa eta gosea areagotu izana ere leporatzen zaio, eta bere inguruaren partaidetza zuzena ere salatu izan da The Washington Post-eko kolaboratzaile Jamal Khaxoggiren hilketa.
Flussio
Flussio Oristanoko (Sardinia, Italia) udalerria da.
Plasmodium vivax
Mikrogametozitoan, ordea, txikiagoa da, kromatida zentral eta ez oso bereizia, eta pigmentuari dagokionez nahiko sakabanatua izaten da.
Patogenizitatea
Eltxoak ziztatzean gizakian P. vivax-en esporozitoak, hau da, parasitoaren forma inaktiboak, sartzen ditu gizakian. Zuzenean odolera edo bide linfatikotik sartu daitezke eta 45 minutu ondoren hapatozitoetara pasako dira. Hepatozitoetan hasten da fase asexuala (eskizogonia hepatiko edo tisular primarioa, ziklo exo- edo aurre-eritrozitario primarioa).
Esporozitoak eskizonte helduetara eboluzionatuko dute, hepatozitoak apurtuko dituztelarik eta merozitoak askatuko direlarik odol-zirkulaziora. Orain, fase hematikoa edo eskizogonia intraeritrozitikoa hasiko da.
Hainbat ziklo asexual ondoren, parasitoen parte bat gametozitoetara eboluzionatuko du, hau da, forma sexualera. Eltxoaren bigarren ziztada batean gametozito hauek irentsiko ditu eta eltxoaren barnean emango da ziklo sexuala esporozito gehiago sortuz.
Gaixotasuna
Malaria benignoa da mikroorganismo honek sortzen duen gaixotasuna. Ez da Plasmodium falciparum -aren malaria bezain hilgarria, baina bai hedatuagoa dago. Soilik eritrozito heldugabeak afektatzen dituenez, selektiboa dela esan dezakegu eta honen ondorioz ez ditu sintoma larriak sortzen.
Gainera, ez da gizakiaren gaixotasun ezpezifikoa. Beste hainbat tximio infektatzako ahalmena du eta hauetan askoz hedatuago dago gaixotasun hau.
Sintomak
Ez ditu sintoma espezifikorik, hau da, gripe baten sintoma berdinak izaten ditu: giharretako mina, sukar handia, beherakoak, goragaleak eta zefaleak.
=== Diagnostikoa === Parasitoaren presentzia detektatzeko, gaixoaren periferiako odoleko tindaketa eta behaketa mikrozkopiaz da diagnostikorik ezagunena. Ermamitik odol tanta hartuz eta honetan frotis edo tanta lodiaren teknika ( 3 edo 4 tantekin egiten da azken hau ) aplikatuz, parasitemiaren detekzio azkarra egiteko ahalmena ematen digu, nahiz eta odol zelulen lisiaren ondorioz ezin behatu espezie zehatza. Gaur egun, metodo hau erreferentzia bada ere, beste metodoak ere erabiltzen dira.
Antigeno parasitarioen detekzioa da oso metodo erraza azkarra eta sentikorra. Ez da mikroskopiorik behar, baina metodo honek ez du inolako kuantizaziorik ematen. Honen ondorioz, soilik mikroskopia erabilgarri ez denean erabiltzen da, gaixotasunaren egoera ezin baita jakin. Markatzaileen artean aipagarriak dira HRP-2 ETA lactato deshidrogenasa plasmodium malaria sortzaile guztietan aurkitu ahal duguna.
Azkeneko teknikak, molekularrak dira. Hauetan, PCR teknika erabiltzen da malaria sor dezaketen lau espezie parasitarioen DNA genomikoa detektatzeko. Teknika honen zehaztasunak parasitemiak, txikiak izan arren, erakusten ditu baita infekzioak mixtoak badiren. Gainera, hauen kuantifikazio potentziala egiteko ahalmena ematen digu, tratameduaren eraginkortazuna zehaztuz. Horrez gain, teknika honen komertzializazio eskasa, laborategi gehienen esku ez egoteak eta urgentzia kasutan geldoegia izateak erreserba teknika bezala izatea da ohikoena, mikroskopia eta antigenoen detekzioa erabilenak bezala utziz.
Gordelekua eta transmisioa
Anopheles generoko eltxoen listu guruinetan gordetzen dira esporozitoak.
Eskuarki, Anopheles eltxoen ziztadarengatik. Izan daiteke ere bide bertikaletik, hau da, amak semeari transmititzea, baita oso arraroa den arren odol transfusioz kutsa daiteke beste pertsona bat.
Prebentzioa
Neurri nagusia, P. vivax-en bektorea saihestea da; moskitoen ziztadak, larruazala estaltzen duen arropa eta txapela eramanez neurri handian ekidin daitezke. Gainera, eltxo uxagarria erabiltzea gomendagarria.
Herrialdearen arabera prebentziozko medikamentua, kimioprofilaxia, hartu behar da, bidaien hasieran, bitartean eta bukaeran.
Eltxo sare intsektizidekin tratatuak erabiltzea garrantzitsua da gaua hauek aktibatzen baititu. Gaur egun, ez da ezagutzen malariaren aurkako txerto eraginkorrik.
Saint-Saëns (Itsas Sena)
Saint-Saëns Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Saëns udalerrian erroldatutako biztanleak 2.524 ziren. Familiak 1.036 ziren, horien artean 320 pertsona bakarrekoak ziren (116 bakarrik bizi ziren gizonak eta 204 bakarrik bizi ziren emakumeak), 344 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 300 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 72 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.172 etxebizitza zeuden, 1.057 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 40 bigarren erresidentzia ziren eta 75 hutsik zeuden. 864 etxeak ziren eta 303 apartamentuak ziren. 1.057 etxebizitza nagusietatik 559 bere jabearen bizilekua ziren, 473 alokairuan okupaturik zeuden eta 25 doan lagata zeuden; 11 etxek gela bat zuten, 97 etxek bi zituzten, 224 etxek hiru zituzten, 322 etxek lau zituzten eta 403 etxek bost zituzten. 638 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 512 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 312 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.470 ziren, horien artean 1.050 aktiboak ziren eta 420 inaktiboak ziren. 1.050 pertsona aktiboetatik 947 lanean zeuden (515 gizon eta 432 emakume) eta 103 langabezian zeuden (46 gizon eta 57 emakume). 420 pertsona inaktiboetatik 149 erretiraturik zeuden, 114 ikasten zeuden eta 157 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Saëns udalerrian 1.048 unitate fiskal zeuden, 2.396 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.068 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 135 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 5 janari enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 19 eraikuntza enpresak ziren, 27 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 9 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 9 finantziazio enpresak ziren, 6 higiezinen enpresak ziren, 14 zerbitzu enpresak ziren, 14 administrazio publikoko enpresak ziren eta 17 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 39 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 3 banku bulegoak, 1 funeraria, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 2 igeltseroak, 2 margolariak, 5 zurginak, 2 iturginak, 3 argiketariak, 7 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 5 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 1 tintoreria.
2009an zeuden 16 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 3 okindegiak, 3 harategiak, 1 liburu denda zen, 2 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 1 drogeria zen eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean Saint-Saëns udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.105 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an psikiatriko 1, 2 botika eta anbulantzia 1  bat zegoen.
2009an haur-eskola 1  eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Saint-Saëns udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 486 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Brenda Song
Brenda Song (Carmichael, Kalifornia, Ameriketako Estatu Batuak, 1988ko martxoaren 27a - ) amerikar aktore, abeslari eta modeloa da. Disney Channelek eginiko Wendy Wu: Homecoming Warrior en parte hartu du nahiz eta urte batzuk lehenago hasi aktore lanetan adibidez, Zack eta Codyn eta bi horietan hartu zuen fama. Abeslari moduan, Headstrong izan da lehen diska.
Biografia
Brenda Song jaio zen Mia Song alaba moduan. 3 urterekin hasi zen antzerki lanetan. Urte horietan etxez aldatu zen Valenciara, Kalifornia, eta hor ikasi eta graduatu zen 2003. urtean.
Bizitza profesionala
Iragarkietan modelo moduan agertzeaz gain, Wendy Wu n papera lortu zuen eta hortik aurrera bere diskak salmenta gehiago izan du.
1990eko hamarkadaren bukaeran Brenda paper txikitxoak lortu zituen telesaioetan, adibidez "Zazpigarren zerua", filmean ere papertxo bat izan zuen. Bi urte beranduago "Zack eta Cody"ren kastinean aurkeztu zen eta London Tipton papera lortu zuen.
Leonor Cortés Moctezuma
Biografia
Leonor Hernán Cortésen eta Isabel Moctezumaren alaba izan zen. Amak ez zuen inoiz onartu, bortxaketa baten ondoriozko haurra izan baitzen, eta testamentutik kanpo utzi zuen. Cortesek alabaren ardura hartu zuen eta Juan Gutiérrez Altamiranori agindu zion bere zaintza.
1546an, Mexikotik Zacatecasera joan eta Juan Tolosarekin, Zacatecasko Bufa muinoko zilarrezko meategiak aurkitu zituenarekin, ezkondu zen. Senar-emazteak Nochistlánen bizi izan ziren. Leku hartan sortu zen Guadalajara, Teocalticheren (Jalisco) ondoan. 1547an, aita hil zenean, 10.000 dukatu utzi zizkion. Ama 1550ean hil zen, eta testamentuan aipatu ez zuen arren 1/5 jaso zuen.
Senar-emazteek hainbat seme-alaba izan zituzten:
Yacuma ibaia
Yacuma ibaia Boliviako Amazonian dagoen ibaia da. Bere ibilbide guztia Beni departamenduan egiten du. Ekologikoki balore handia du.
Geografia
Yacuma ibaia Andeetako azken mendietan sortzen da, La Paz departamendutik gertu, gutxi gorabehera koordenada hauetan: -14.85556°N, -66.91139°W. Ibaia iparraldera doa, Santa Rosa del Yacuma herritik gertu igarotzen; hortik ekialdera doa, Santa Ana del Yacuma hiritik. Ibaia beste batean ureztatzen da, Mamoré ibaian alegia (-13.65944°N, -65.3325°W).
Guztira 570 kilometro ditu. Haren ibilbidean beste ibai askoren urak jasotzen ditu, tartean, Rapulo, San Geronimo eta Bio ibaienak. Yacuma ibaiaren Arro hidrografikoak 17.200 km² ditu.
Ekologia
Ibai hau aberatsa da bai begetazioaren ikuspuntutik, baita ere faunaren ikuspuntutik. Espezie berezien artean Amazoniako Inia geoffrensis edo izurde arrosa dugu. Beste espezie bereziak Caimanak eta dortokak dira.
Cognet
Cognet Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Cognet udalerrian erroldatutako biztanleak 48 ziren. Familiak 16 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Eraser (filma)
Eraser (euskaraz Ezabatzailea) 1996ko Chuck Russell estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako akziozko thriller film bat da. Arnold Schwarzenegger, James Coburn, Robert Pastorelli, James Caan eta Vanessa L. Williams aktoreek antzeztu zuten.
Cognet
Etxebizitza
2007an 25 etxebizitza zeuden, 16 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 24 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 16 etxebizitza nagusietatik 15 bere jabearen bizilekua ziren eta 1 alokairuan okupaturik zegoen; 4 etxek hitu gela zituzten, 5 etxek lau zituzten eta 6 etxek bost zituzten. 15 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 5 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 9 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Eraser (filma)
1997ko Soinu edizio onenaren Oscar Sariaren izendapena jaso zuen (Alan Robert Murray eta Bub Asman).
Argumentua
John Kruger (Arnold Schwarzenegger), ezizenez Eraser, Lekukoen Babes Programa Federaleko ofizial nabarmen bat da. Oraingoan erronka profesional handi bati aurre egin beharko dio: Lee Cullen (Vanessa L. Williams) lekukoari nortasun berri bat ematea. Neska gazte honek AEBetako politika eta armagintza industriako pertsonaia nabarmenak sarturik dauden konspirazio bat topatu du, horregatik berau hil nahiko dute, eta Eraserrek hori eragotzi beharko du.
Cognet
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra eraikuntza enpresa batena zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
2000. urtean Cognet udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Two Rode Together
Two Rode Together (euskaraz Biak Elkarrekin Zaldiz) 1961eko John Ford estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako western filma bat da. Will Cook idazle eta gidoigilearen Comanche Captives ("Komantxeek Atzemanak") eleberrian oinarritua dago. James Stewart, Richard Widmark, Shirley Jones, Linda Cristal, Andy Devine eta John McIntire aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Mendebalde Urruna. AEBko Armada Federalak komantxeen esku dauden preso dauden zurien senideen presioak jaso ditu haiek aska ditzan. Frazer komandanteak (John McIntire) Tascosa herriko Guthrie McCabe (James Stewart) komisario zinikoa komantxeekin zurien askatasuna negoziatu dezan konbentzituko du. Betebehar horretan McCabek Gary tenientearen (Richard Widmark) laguntza izango du. Azkatzen duten zuri bakoitzeko diru sari bikaina jasoko dute. Gary tenientea ez dago McCabek erabiltzen dituen metodo ezohikoekin batere ados, hauen ondorioz bere komandanteak Armada Federala lagatzera behartuko du.
Nohant-en-Graçay
Nohant-en-Graçay Frantziako udalerri bat da, Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
V-2 (misila)
V-2 misila (Vergeltungswaffe 2, errepresaliarako arma), bere izen teknikoa A4 (Aggregat 4), Bigarren Mundu Gerraren hasieran Alemanian garatu zen misil balistikoa izan zen. Belgika eta Ingalaterrako hego-ekialdean erabili ziren batik bat suziri hauek. Irismen luzeko misila borrokarako lehenengo misil bilakatu zen eta hegaldi azpiorbitala estreinakoz burutu zuen lehenengo artefaktu gizatiarra izan zen. Kohete modernoen aitzindaria izan zen, Estatu Batuen eta Sobiet Batasunaren espazio programetan erabilitakoak barne. Zientzialari eta diseinatzaile alemaniarrek Paperclip Operazioa eta Osoaviakhim Operazioaren bidez kohete hauen inguruan informazioa bildu ahal izan zuten. Wehrmacht alemaniarrak 3.000 V2 kohete inguru jaurti zituen aliatuen aurka gudan, bereziki Londres eta Anberesen aurka, 7.250 biztanle erailiz (zibilak eta militarrak). 1942tik Bigarren Mundu Gerraren amaieraraino naziek arma hau propaganda gisa erabili zuten alemaniar hirien aurkako bonbardaketen erantzun bezala.
Nohant-en-Graçay
Biztanleria
2007an Nohant-en-Graçay udalerrian erroldatutako biztanleak 312 ziren. Familiak 136 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 56 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
V-2 (misila)
Wernher von Braunek diseinatu zituen misil hauek Frantziako kostaldetik Londresera jaurti ziren ahalik eta hondamendi handien eragiteko helburuarekin. V1 gurutzaldi-misilaren ondorengo hau guda amaieran erabiltzen hasi zen, beraz, ez zuen eduki garrantzia handirik guda beran. Gerra Hotzaren testuinguruan eduki zuen bere unerik oparoena amerikarren bandoan. Izan ere, V2 kohetea teknologia armamentistikoaren alorrean lorturiko aurrerapen handienetarikoa bilakatu zen. Hala ere, ezin izan zuen gudaren bilakaera aldatu 1944an aliatuek garaipenera oso hurbildu zirelako.
Nohant-en-Graçay
Etxebizitza
2007an 186 etxebizitza zeuden, 139 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 36 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 183 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 139 etxebizitza nagusietatik 124 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 10 etxek bi zituzten, 26 etxek hiru zituzten, 42 etxek lau zituzten eta 60 etxek bost zituzten. 88 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 68 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 63 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 185 ziren, horien artean 125 aktiboak ziren eta 60 inaktiboak ziren. 125 pertsona aktiboetatik 118 lanean zeuden (64 gizon eta 54 emakume) eta 7 langabezian zeuden (5 gizon eta 2 emakume). 60 pertsona inaktiboetatik 34 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 19 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Nohant-en-Graçay udalerrian 120 unitate fiskal zeuden, 277 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.508 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Nohant-en-Graçay udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.875 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Illoud
Illoud Frantziako udalerria da, Marne Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Illoud udalerrian erroldatutako biztanleak 292 ziren. Familiak 114 ziren, horien artean 23 pertsona bakarrekoak ziren (18 bakarrik bizi ziren gizonak eta 5 bakarrik bizi ziren emakumeak), 50 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 41 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 146 etxebizitza zeuden, 119 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 109 etxeak ziren eta 37 apartamentuak ziren. 119 etxebizitza nagusietatik 91 bere jabearen bizilekua ziren eta 28 alokairuan okupaturik zeuden; 16 etxek hitu gela zituzten, 26 etxek lau zituzten eta 77 etxek bost zituzten. 95 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 42 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 69 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
2000. urtean Illoud udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Orendain (argipena)
Orendain izen bereko toki asko izan daiteke:
Inazio Larrañaga
Inazio Gregorio Larrañaga Lasa (Aldaba, Tolosa, 1892ko urriaren 3a - Hondarribia, 1975eko otsailaren 19a) gipuzkoar idazlea izan zen.
Altsasun eta Zangozan egin zituen apaiz ikasketak, kaputxinoen ordenan. Iruñean apaiztu zen 1919an. Lekarozen bederatzi urte irakasle egon ondoren, 1927an, Txinara joan zen misiolari. Pingliangeko elizbarrutian zela, 1950ko ekainaren 25ean, hango gotzain izendatu zuten. 1953an, Txinako gobernuak handik egotzi eta Euskal Herrira itzuli behar izan zuen. Hondarribiko abade-etxean bizi izan zen harrezkero.
Txinan zela, Txina´tik Kronikak eman zuen argitara Zeruko Argia aldizkarian. 1957an Euskaltzain urgazle izendatu zuten. Pan-pin haurrentzako aldizkariaren sortzaileetariko bat izan zen 1960ean.
Bombus pullatus
Bombus pullatus erle espezie bat da, Bombus generoan eta Apidae familian.
Saint-Martin-de-Jussac
Saint-Martin-de-Jussac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Vienne Garaia departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Gardner (Wisconsin)
Gardner Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Door konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Saint-Martin-de-Jussac
Biztanleria
2007an Saint-Martin-de-Jussac udalerrian erroldatutako biztanleak 489 ziren. Familiak 194 ziren, horien artean 38 pertsona bakarrekoak ziren (15 bakarrik bizi ziren gizonak eta 23 bakarrik bizi ziren emakumeak), 57 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 84 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 15 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 234 etxebizitza zeuden, 196 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 23 hutsik zeuden. 229 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 196 etxebizitza nagusietatik 168 bere jabearen bizilekua ziren, 27 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 4 etxek bi zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 76 etxek lau zituzten eta 98 etxek bost zituzten. 162 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 57 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 119 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 327 ziren, horien artean 237 aktiboak ziren eta 90 inaktiboak ziren. 237 pertsona aktiboetatik 221 lanean zeuden (121 gizon eta 100 emakume) eta 18 langabezian zeuden (8 gizon eta 10 emakume). 90 pertsona inaktiboetatik 46 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 24 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Martin-de-Jussac udalerrian 209 unitate fiskal zeuden, 516 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.535 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 17 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 7 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 igeltseroak, 2 zurginak, 2 iturginak eta 1 ile apaindegia.
2000. urtean Saint-Martin-de-Jussac udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, 710 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Concello de Cangas Bandera
Concello de Cangas Bandera Galiziako estropada da, Cangas herrian jokatzen dena, Pontevedrako probintzian. Club de Remo Vila de Cangas taldeak antolatzen du eta gaur egun Galiziako Traineruen Ligako estropada da, 2013tik aurrera B Ligakoa.
Bothrops pirajai
Bothrops pirajai Bothrops generoko animalia da. Narrastien barruko Viperidae familian sailkatuta dago.
NGC 2720
NGC 2720 galaxia bat da, Cancer konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
Kanpo merkataritza
Herrialde ezberdinetan zehar eta beraien merkatuetan ematen den ondasun eta zerbitzu mugimenduari deritzo kanpo merkataritza edo nazioarteko merkataritza. Dibisak erabiltzen dira eragiketak egiteko eta elkartrukeko partaideek ezarritako ezaugarri osagarrien eta jatorriko herrialdeetako gobernuen menpe dago. Nazioarteko eragiketa komertzialak burutzean, parte hartzen duten herrialdeek elkarrengandiko onurak lortzen dituzte, merkatuan beraien produktuek posizio hobea lortzen dutelako eta atzerriko merkatuetan sartzen direlako. Kanpo merkataritzako ekonomiak ekonomia ireki bezala ezagutzen dira. Ireki kontzeptu horren hasiera XX. mendeko bigarren zatian gertatu zen eta modu esanguratsu batean zabaldu zen 1990eko hamarkadan, latinoamerikar, Europa Ekialdeko eta Asiar Ekialdeko ekonomiak sartu zirenean. Gero eta erlazio handiagoa dago nazioarteko merkatuetan eta herrialde zehatz bateko ekonomian gertatzen denaren artean.
Kanpo merkataritza ereduak
Kanpo merkataritzaren funtzionamendua azaltzen duten teoria ezberdinak daude; merkataritza horren kausak zeintzuk diren bilatzen saiatzen dira, zergatik gertatzen diren herrialdeen arteko salerosketak, produkzioaren gainean kanpo merkataritzak izan ditzakeen eraginak aztertzen dituzte eta baita herrialde eta eskualde ekonomikoen kontsumoa.
Adam Smithen abantaila absolutuaren eredua
Hazkunde prozesua defendatzen du eta abantaila absolutuan oinarritutako merkataritzaren jarraitzailea izanik, eragile produktiboen nazioarteko mugikortasunean sinesten du. Bere teorien arabera, abantaila absolutua duten herrialdeak, beste herrialde batzuek baino baliabide produktibo gutxiagorekin produktu bera eskaintzeko gai direnak dira.
Montevecchia
Montevecchia Italiako udalerri bat da. Leccoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Montevecchiak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Kanpo merkataritza
David Ricardoren eredua. Abantaila konparatzailearen teoria
Teoria hau, Adam Smithen teoriaren bilakaera bat da. David Ricardorentzat produkzioko kostu absolutuak ez dira erabakigarrienak, beste herrialde batzuekin konparatuz lortzen diren kostu erlatiboak baizik. Teoria horren arabera, kanpo merkataritzaren ondorioz herrialde batek beti lortuko lituzke abantailak; nahiz eta edozein produkturen ekoizpen kostuak besteenak baino altuagoak izan, herrialde horretako enpresak konparatiboki eraginkorragoak diren produkzioetan espezializatuko liratezkelako.
Heckscher-Ohlin eredua
David Ricardoren abantaila konparatiboaren teoriatik abiatzen da eredu hau. Herrialdeak, bertan ugariak diren baliabideekin eginiko produktuak esportatzen ditu eta ostera, inportatzen dituzten produktuak, herrialdeak ez dituen baliabideekin eginak izaten dira.
Merkataritzaren grabitate eredua
Herrialde biren arteko merkataritza, herrialde bi horien tamaina ekonomikoaren proportzionala dela dio ereduak; herrialde horien barne produktu gordinaren (BPGd) bidez neurtzen dena eta beraien arteko distantziarekin txikiagotzen dena, gainontzeko aldagaiak konstante mantentzen direlarik.
Kanpo merkataritzaren teoria berria eta politika komertzial estrategikoa
Goian aipatutako teorien oinarrizko euskarria konpetentzia perfektu bat izatea da, merkataritza libre bat jarraituz herrialdeen ongizatea handiagotzea ahalbidetzen duena. 70.hamarkadaren bukaeran eta 80.aren hasieran ekonomista berri batzuk agertu ziren Paul Krugman, Avinash Dixit, James Brander eta Barbara J. Spencer bezalakoak, bakoitzak beraien teoria berritzaileak zituztelarik.
Teoria berri horiek teoria ekonomikoen tresnak eta formalizazio matematikoa erabiltzen dituzte. Soziologia edota egitura ekonomikoko ekonomia arloko kritikak baino teoria neo-klasikoen kritika sakonago bat egiten dute. Era horretan bi galdera erantzuten dituzte: zergatik sal-erosten diren merkantziak eta azalpen berrien arabera nolakoa izan behar den politika.
Sainte-Marguerite (Loira Garaia)
Sainte-Marguerite Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Loira Garaia departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Kanpo merkataritza
Kanpo merkataritzaren teoria berria eta politika komertzial estrategikoa
Bestalde, Paretoren ezin hobetasuna ezin denean lortu, merkatuaren akatsak direla eta, beste egoera batzuk hautatu behar dira second best edo bigarren ezin hobeak deituak. Bigarren ezin hobeen aukera guztien artean, Estatuek, aukera batzuk beste batzuk baino nahiago izan ditzakete eta neurri ezberdinak hartzen badituzte, aurretiaz ezarritakoak ez diren bigarren ezin hobe ezberdinak lortu ditzakete. Merkataritza politika estrategikoa justifikatzen dituzten merkatu akatsak sektore ekonomiko bateko aparteko onuren eta eragin positiboko kanpo teknologien izatea dira.
Kanpo merkataritzaren arauketa
Merkataritza, tradizioz, herrialde biren arteko adostasunen bidez arautzen zen. Merkantilismoaren ustetan, mende askotan zehar aduana-zerga altuak eta kanpo merkataritzarekiko murrizte zorrotzak inposatzen zituzten herrialdeek. XIX. mendean, batez ere Britainian, merkataritza askea delako kontzeptua indartu zen eta gaur arte, mendebaldeko herrialdeetako kalkulu politikoetan nagusitu da. Bigarren Mundu Gerraz geroztik, hainbat hitzarmen aldeaniztunek merkataritza arauketaren egitura global bat sortzen saiatu dira.
Sainte-Marguerite (Loira Garaia)
Biztanleria
2007an Sainte-Marguerite udalerrian erroldatutako biztanleak 31 ziren. Familiak 12 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak) eta 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren.
Kanpo merkataritza
Kanpo merkataritzaren arauketa
Herrialde komunista eta sozialista gehienek autarkian sinesten dute, zeinak kanpo merkataritza eza eta buruaskitasun bidez beharrizan ekonomikoak betetzea suposatzen duen. Nahiz eta sinesmen hauek eduki, herrialde guztiek parte hartzen dute nazioarteko merkataritzan, oso zaila delako herrialde batentzat dituen beharrizan ekonomiko guztiak bere kabuz asetzea.
Sainte-Marguerite (Loira Garaia)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 40 etxebizitza zeuden, 13 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 17 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 35 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 13 Etxebizitza nagusi guztiak euren jabeen bizileku ziren;4 etxek lau gela zituzten eta 9 etxek bost zituzten. 7 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 4 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 6 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 14 ziren, horien artean 10 aktiboak ziren eta 4 inaktiboak ziren. 10 pertsona aktiboak lanean(7 gizon eta 3 emakume) zeuden.. 4 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2000. urtean Sainte-Marguerite udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.