cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Purge: Anarchy
The Purge frankiziaren filmeetako bat da, aurrez estreinatutako The Purge (2013) filmaren jarraipena, eta era berean The Purge: Election Year (2016) eta The First Purge (2018) jarraipenak izan ditu.
Argumentua
2023ko martxoaren 21a, AEBetan nonahi krimenak burutzen dira eta espetxeak gaizkileez lepo daude. Hortaz, AEBetako Gobernuak urtean behin gau batez eta hamarbi orduz, edozein jarduera kriminal, hilketa barne, legezkoa izango dela erabaki du. Ezin daiteke poliziari laguntza eske deitu, ospitaleek ez dute gaixo edo zauriturik onartzen eta estatubatuarrak beren kaxa bizirik mantendu beharrean daude, epe honetan burututako delituak zigorrik gabe gelditzen baidira.
Arriskuz beteriko gau honetan beren etxetatik kanpo gelditu diren 5 pertsonek bat egingo dute, elkarrekin batera bortizkeri griña asetzetu nahi duten hiritar basatiei aurre egiteko asmoz.
Eugenia de Montijo enperatrizaren gaztelua
Eugenia de Montijo enperatrizaren gaztelua edo Arteagako gaztelua Gautegiz-Arteagan dagoen gaztelua da, Urdaibai erreserban kokatuta. Eusko Jaurlaritzak, 2001eko ebazpen bati esker, Sailkatutako Kultura Ondasuna da. Gaur egungo gaztelua jatetxe eta hotela da.
Historia
Gazteluaren oinplanua antzinako dorre baten zimenduetan kokatuta dago. Dorrea, jadanik XV. mendeko idazlanetan aipatua, zaharkituta zegoen XIX. mendean, laborantzan erabilia zelako.
Dorrea Arteaga leinuarekin, Montijoen senideak, lotura omen zuenez Eugenia de Montijo enperatrizak gazteluaren berrikuntza bultzatu zuen Bizkaiko Batzar Nagusiek bere semeari «jatorrizko bizkaitarra» titulua eman ziezaioten.
Enperadoreek bere arkitektoak Arteagara bidali bazituzten ere, ez ziren inoiz han bizi izan. Eugenia de Montijo erbesteratua zenean, Alba leinuaren laguntzaz Madrilen edo Sevillan bizi zen, gaztelua baztertuz.
Ezaugarriak
Omentzeko dorre bat dirudien dorretzar neogotiko bat da, neo erdi-aroko jauregi bat da, arkitektura gotiko frantsesean inspiratua, Erromantizismoak duen estilo gotikoa berreskuratzeko ahaleginaren eragina duena.
Ojiba-arkuetan, animaliak irudikatzen dituzten gargoletan, bikoiztutako baoetan eta arkitektura militar gotikoaren elementu ezaugarriak (almenak, merloiak, matakoiak, etab.) erabiltzean adierazten da neogotizismo hori.
Mutxardadura duen marmol gris eta gorrizko silarrizko obran-aparejatua dago; bere lau fatxadetako bakoitzean, ojibazko bi arku altu ateratzen dira kanpoko aldeko zokalo edo frisotik goien dagoen erlaiza arteraino eta, horien artean, gustu bereko zortzi leiho ageri dira, bi solairu bakoitzerako eta nagusienak, armarri bikain bat erakusten du eta lau aldeetako goiko alde guztiak, eta dorretxoarenak, kanporantz irtendako zati bat dauka, almenatua eta beren soluetan irekitako dorretxo txiki batzuk dituztela.
Bigarren solairua zen enperadoreen logelarako zena eta margozko bi beirate eder dituen otoitz-leku bat badago. Goiko solairuak, goi mailako neskame/ morroientzat ziren eta dorretxoaren barruan dagoen eskailera eliptikoa da solairu guztiak lotzen dituena.
Víctor Cabedo
Víctor Cabedo Carda (Onda, Castelló, 1989ko ekainaren 15a - Almedíjar, Castelló, 2012ko irailaren 19a) espainiar txirrindulari profesionala izan zen.
2011n Orbea Continental taldean debutatu zuen. Euskaltel-Euskadi taldean aritu zen 2012an. Entrenatzen ari zela, auto batek jo eta istripuan hil zen.
Palmares
2011
Oświęcim
Oświęcim Poloniako Polonia Txikiko voivoderriko hiri-udalerri bat da, Oświęcim barrutian kokatuta. 30 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 38972 biztanle zituen.
Cerneux
Cerneux Frantziako udalerria da, Sena eta Marne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Waldorf entsalada
Waldorf entsalada fruituak eta itxaurrak dituen entsalada bat da, sagar freskoak, apioa, mahatsak eta intxaurrak, maionesarekin maneatuta eta uraza ohe batean zerbitzatuta aperitibo eta bazkari arin bezala.
Cerneux
Biztanleria
2007an Cerneux udalerrian erroldatutako biztanleak 284 ziren. Familiak 112 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 44 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Waldorf entsalada
Historia
Entsalada lehen aldiz 1893an sortu zen New Yorkeko Waldorf hotel famatuan, 1931. urtean inauguratu zen Waldorf-Astoria Hotelaren aitzindarian. Hoteleko jantokiburua, errezetaren asmatzailetzat hartzen dena, Oscar Tschirky da. nahiz eta gaur egun sorkuntzako egileak oraindik eztabaidan jarraitzen duten. Oscar Tschirkyk Waldorf-en eskainitako beste plater batzuen sorkuntza erreklamatzen zuen, besteak beste, Benedict arrautzak. 1896an, Waldorf entsalada (Waldorf Salad) The Cook Book by Oscar of the Waldorf liburuan agertu zen.
Cerneux
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 138 etxebizitza zeuden, 111 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 17 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 137etxeak ziren. 111 etxebizitza nagusietatik 93 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 2 etxek bi zituzten, 20 etxek hiru zituzten, 35 etxek lau zituzten eta 53 etxek bost zituzten. 89 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 47 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 54 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 186 ziren, horien artean 143 aktiboak ziren eta 43 inaktiboak ziren. 143 pertsona aktiboetatik 127 lanean zeuden (75 gizon eta 52 emakume) eta 17 langabezian zeuden (8 gizon eta 9 emakume). 43 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 17 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
NGC 4116
NGC 4116 galaxia bat da, Virgo konstelazioan. William Parsonsek aurkitu zuen n.
Cerneux
Diru sarrerak
2009an Cerneux udalerrian 120 unitate fiskal zeuden, 310 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.691 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria eta 1 argiketaria.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Boisset (Hérault)
Biztanleria
2007an Boisset udalerrian erroldatutako biztanleak 27 ziren. Familiak 16 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 38 etxebizitza zeuden, 13 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 35 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 13 etxebizitza nagusietatik 10 bere jabearen bizilekua ziren, 2 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 3 etxek hitu gela zituzten, 6 etxek lau zituzten eta 4 etxek bost zituzten. 8 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 7 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 6 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 21 ziren, horien artean 12 aktiboak ziren eta 9 inaktiboak ziren. 12 pertsona aktiboetatik 5 lanean zeuden (3 gizon eta 2 emakume) eta 7 langabezian zeuden (2 gizon eta 5 emakume). 9 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Vauxbons
Vauxbons Frantziako udalerria da, Marne Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Boisset (Hérault)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Vauxbons
Biztanleria
2007an Vauxbons udalerrian erroldatutako biztanleak 61 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Manorhamilton
(irlanderaz Cluainín) Irlandako udalerri bat da, Leitrim konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 1.336 biztanle zituen.
Vauxbons
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Sceloporus rufidorsum
Sceloporus rufidorsum Sceloporus generoko animalia da. Narrastien barruko Phrynosomatidae familian sailkatuta dago.
Manorhamilton
Sligo udalerritik 26 kilometrora dago, eta Enniskillen udalerritik 40 kilometrora.
Vauxbons
Etxebizitza
2007an 33 etxebizitza zeuden, 25 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 33etxeak ziren. 25 etxebizitza nagusietatik 24 bere jabearen bizilekua ziren eta 1 alokairuan okupaturik zegoen; 3 etxek hitu gela zituzten, 4 etxek lau zituzten eta 18 etxek bost zituzten. 18 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 13 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 9 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 31 ziren, horien artean 26 aktiboak ziren eta 5 inaktiboak ziren. 26 pertsona aktiboetatik 25 lanean zeuden (13 gizon eta 12 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 5 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2000. urtean Vauxbons udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, 788 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
San Esteban eliza (Arguedas)
San Esteban Nafarroako Arguedasen dagoen eliza da. Guztiz adreiluz eraiki zuten XVI. eta XVII. mendeen artean. Estilo gotiko eta errenazentista nahasten ditu. Bere dorrea azpimarragarria da.
Gipuzkoako errepideak
Gipuzkoako errepideak Gipuzkoako foru lurraldea osatzen duten errepide-sarea da. Gipuzkoako Foru Aldundiak kudeatzen du Gipuzkoa Errepideak izeneko foru zerbitzuaren bitartez.
Jabetza
Gipuzkoako errepide eta bideen jabetza honako erakunde hauei dagokie :
Eskumena
Gipuzkoako errepideen eta bideen plangintza, eraiketa, aldaketa, artapena, ustiaketa eta defentsa, haien jabe diren administrazioei dagozkie. Nolanahi ere, Batzar Nagusiek haien gainetik ahalmena dute denek bete beharreko arauak emateko, eta 1/2006 Foru Dekretuak berak ere eskumen jakin batzuk Batzar Nagusien esku uzten ditu.
Auzate
Auzatea jai edo ospakizun batean udal batek egiten duen ardo eta janariaren banaketa ekitaldia da. Ohitura handikoa da Sakanako herri askotan. Ardoa, kasu askotan, barkillo izeneko zilarrezko ontzian eskaintzen da.
Gipuzkoako errepideak
Jabetzari begiratuta
Jabetzari begiratuta, bitan banatzen dira Gipuzkoako errepideak eta bideak:
Auzate
Altsasu
Altsasun ohikoa da auzatea egitea jai gehienetan. Altsasuko inauterietan konpartsak eskaintzen du plazan, baina gehienetan udalak egiten du, Erkuden, San Juan, San Pedro zein Maiatzeko Gurutzearen egunean.
Gipuzkoako errepideak
Funtzionaltasunari begiratuta
Gipuzkoako errepideak, funtzionaltasuna zein duten, honako sare hauetan banatzen dira (Gipuzkoako Foru Aldundiaren Errepide Sarearen Katalogoa):
Auzate
Arbizu
Sanjuanetan Udalak aatea eskaintzen du egunero plazan, arratseko 8ak aldera, ardoa eta gazta debalde emanez. Aipatutako aatearen ohitura festetatik kanpo ere egiten da. Urtean lau egunetan (maiatzaren 13an, irailaren 8an, irailaren 15ean eta urriaren 12an) ardoa banatzen da plazan zilarrezko ontzi batzuetan (barkillo ak), baita gazta eta ogia ere, eta aukera baliatzen dute askok afaria edo ospakizun txiki bat egiteko.
Gipuzkoako errepideak
Funtzionaltasunari begiratuta
Udal jabetzako errepideak, funtzionaltasunari begira, Sare Lokalekoak dira, hau da, Sare Horikoak edo Sare Grisekoak.
Tipologiari eta ezaugarri teknikoei begiratuta
Tipologiari eta ezaugarri teknikoei begira, Gipuzkoako errepideak honela sailkatzen dira:
Auzate
Etxarri Aranatz
Etxarri Aratzen udalak diru kopuru bat ematen dio elkarte bakoitzari eta honek erabakitzen du zer preparatuko duen auzaterako. Gehienetan haragi gisatua, bakailaoa edo tripakiak... izaten da. Jaietan elkarteak arduratzen dira auzate hori antolatzeaz.
Ardoa banatzeko katiluak edo barkiluak erabiltzen dira Etxarrin. Ardoa banatzeaz arduratzen denari sisero deitze zaio. Ardoaren sisa lau jaietan banatu behar zuen: San Kiriko, San Adrian, Amaletai eta Ama Birjinaren egunetan. Etxarriko barkilua zilarrezkoa da, 150-160 zentimetro kubikoko edukiera du.
Gipuzkoako errepideak
Autobideak
a)Ibilgailu automobilak bakarrik ibil daitezke bertan.
b)Bi galtzada dituzte, zirkulazioaren noranzko bakoitzerako bana, biak elkarrengandik ongi bereiziak. Bereizketa, zirkulaziorako ez den lur zerrenda batez edo inoiz beste nolabait egina dute, puntu singular batzuetan edo aldi bateko egoeratan izan ezik.
c)Ez dute inolako errepide, bide, trenbide nahiz pasabiderekin maila bereko gurutzadurarik.
d)Aldameneko lurretara edo lurretatik autobidera sartzerik ez dago.
Autobiak
Autobiak, autobideen betebehar guztiak izan gabe, honako ezaugarriak dituzten errepideak dira:
a)Bi galtzada dituzte, zirkulazioaren noranzko bakoitzerako bana, biak elkarrengandik ongi bereiziak, puntu singular batzuetan edo aldi bateko egoeratan izan ezik.
b)Ez dute inolako errepide, bide, trenbide nahiz pasabiderekin maila bereko gurutzadurarik.
c)Aldameneko lurretara edo lurretatik autobiara sartzerik ez dago. Sarrera-irteera jakin batzuk dituzte, tokiaren eta distantziaren aldetik mugatuak.
Errepide arruntak
Aurreko sailetan aipatutako ezaugarriak betetzen ez dituzten errepideak dira.
Errepide arruntok erregelamendu bidez sailkatu ahal izango dira, eraikuntzaren eta diseinuaren aldetik zein ezaugarri dituzten begiratuta.
Loseyita
Loseyita karbonato motako minerala da.
Ezaugarriak
Loseyita karbonato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.
.cs
.cs Txekoslobakiari zegokion herrialdeentzako goi mailako domeinua izan zen, baina 1993an herrialdea banatu egin zenez, Txekiar Errepublika eta Eslovakia sortuz, hauentzako .cz eta .sk domeinu berriak sortu ziren. Ondorioz, bere erabilpena gutxitzen joan zela-eta, 1995eko urtarrilean ezabatu egin zen .cs domeinua.
Moenkhausia megalops
Moenkhausia megalops Moenkhausia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Schistura reidi
Schistura reidi Schistura generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
La Raulito
Argumentua
María Ester Duffou, "La Raulito" ezizena zuen emakume baten benetako bizitza kontatzen du, haurtzaroa umezurtz-etxe eta erreformatoriotan bizi izan zuena. Nerabezaroan mutil baten gisa janztea erabakiko du hanparen giro matxistan bizirik irauteko.
Oświęcim landa-udalerria
Oświęcim Poloniako Polonia Txikiko voivoderriko landa-udalerri bat da, Oświęcim barrutian kokatuta. 74,84 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 18208 biztanle zituen.
Kinosternidae
Kinosternidae dortoka familia bat da. Amerikan bizi dira.
Susana Fraile
2004ko Olinpiar Jokoetan hartu zuen parte.
Sombra y luz
Sombra y Luz (euskaraz: Itzala eta Argia) Triana talde andaluziarraren hirugarren albuma izan zen. 1979an plazaratu zen, Movieplay zigiluaren eskutik. Lehenengo urtean 100.000 album saldu zituzten.
María Antonia Zorraquino
Biografia
Bere familiak txokolate-fabrika bat zuen eta aita emakumeen hezkuntzaren alde zegoen. María Antonia hiru urtetik Señoritasko Goi Mailako Eskolara joan zen, eta hantxe ikasi zituen, besteak beste, frantsesa eta matematika. Beste eskola batzuetatik igaro ondoren, batxilergoa Zaragozako Institutu Orokorrean eta Teknikoan egin zuen.
1930ean doktoratu zen Zaragozako Unibertsitateko Zientzia Fakultatean, «Koloideen egonkortasunari eta karga elektrikoari buruzko ikerketak» tesiarekin, eta hogeita hiru gizon zituen promozio horretako emakume bakarra izan zen.
Ikerketa Biokimikoen Laborategian lan egin zuen, Gregorio Rocasolanoren zuzendaritzapean. 1931n, Juan Martín Sauras Zaragozako Unibertsitateko Kimikako katedradunarekin ezkondu zen, eta harekin hiru seme-alaba izan zituen: Juan, 1932an jaio zena, María del Pilar, 1933an jaio eta hil zena, eta M. Antonia, 1948an jaio eta Zaragozako Unibertsitatean Espainako Hizkuntza katedraduna dena.
Kimikako Laborategian lanean jarraitzea nahi zuen arren, ezin izan zuen, senarrak ez baitzuen egokitzat jo emakume ezkondu batek etxetik kanpo lan egitea. 1993ko azaroaren 22an hil zen.
Écurcey
Écurcey Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Écurcey udalerrian erroldatutako biztanleak 282 ziren. Familiak 116 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 44 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 40 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 134 etxebizitza zeuden, 119 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 125 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 119 etxebizitza nagusietatik 105 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 15 etxek hiru zituzten, 29 etxek lau zituzten eta 73 etxek bost zituzten. 105 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 46 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 65 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 179 ziren, horien artean 134 aktiboak ziren eta 45 inaktiboak ziren. 134 pertsona aktiboetatik 127 lanean zeuden (65 gizon eta 62 emakume) eta 7 langabezian zeuden (2 gizon eta 5 emakume). 45 pertsona inaktiboetatik 22 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Écurcey udalerrian 125 unitate fiskal zeuden, 300,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.404 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden2 saltokiak administrazio publikoko enpresenak ziren.
2000. urtean Écurcey udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Schistura rendahli
Schistura rendahli Schistura generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Kinosterninae
Kinosterninae Kinosternidae familiako narrasti familia bat da. Amerikan bizi dira.
Arauco (Txile)
Arauco Txileko erdialdeko komuna eta hiri bat da. Biobío eskualdeko Arauco probintzian kokatuta dago. 2002ko erroldan, 34.873 biztanle zituen.
Filosilikato
Filosilikatoak silikatoen azpiklase bat dira. Filosilikatoen artean giro oso ezberdinetan dauden mineral oso ezberdinak daude, amankomuneko ezaugarri bezala ohitura orritsu edo ezkatatsu bat dutena exfoliazio basal perfektu baten existentziaren ondorioz (exfoliazio norabide nagusi bat dute (001) norabidean). Hau bere egituran espazioko bi norantzatan dimentsionaltasun infinitoko tetraedro geruzen presentziaren ondorio da.
Arauco (Txile)
Toponimia
Arauco hitzak Mapudungunez ur kleraduna esan nahi du.
Filosilikato
Garrantzi handia duten talde bat da: alde batetik, buztin mineralen garrantzi ekonomikoa aipa genezake, keramikagintzan adibidez; bestetik, geologikoki interesgarriak dira eskistositatea markatzeaz gain gradu metamorfiko ezberdinak adierazten dituelako. Horrez gain, garrantzi ekonomiko zein geologikoa dute petrolioarekin batera agertzen direlako diagenesian zehar.
Ezaugarri orokorrak
Esan bezala, filosilikatoak oso xaflakorrak dira, eta oinarrizko egitura unitateak molekulek osatutako xaflak dira. Xaflak elkarren artean Van der Waals loturekin lotzen direnez, malguak dira. Mineral bigunak dira, pisu espezifiko baxua dutenak. Aire zabalean ezegonkorrak dira, hau da, errezki alteratzen dira. Bestalde, haien artean oso ezberdinak izan daitezke, adibidez, kolorean (moskovita-biotita) edo tamainan. Azken hau kontuan hartuta, bi filosilikato mota bereiz daitezke: buztinak, partikula finez osatuak, eta kristalak, partikula larriez osatuak.
Ugariak dira: arroka igneo, sedimentario eta metamorfikoetan topa ditzazkegu, baina baita lurzoruan ere buztin gisa. Mineral asko, alterazioa jasatean filosilikato bilakatzen dira (adb., olibinoak).
Egitura
Oinarrizko egitura SiO4-zko tetraedroek osatzen dute, silikato guztietan bezala. Tetraedro bakoitzak hiru oxigeno konpartitzen ditu (Si:O = 2:5), (Si2O5)2- oinarrizko formula emanez. Silikatu hauek hidratatuak dira, hau da, OH- taldea hartzen dute barne.
Oinarrizkoa
Xaflek simetria senarioa dute, hau da, tetraedro bat 6 aldiz errepikatzen da hexagono itxurako hutsune bat eratuz. Hidroxilo taldea (OH-), eraztun tetraedriko senarioaren erdian kokatzen da, konpartitzen ez diren oxigeno apikalen ber altueran.
Filosilikatuetan bi xafla mota ezberdin daude: orri tetraedrikoak (erpinetik loturik dauden tetraedroak) eta orri oktaedrikoak (ertzak partekatzen dituzten oktaedroak). Katioiak hutsune oktaedrikoen barruan edo bi orri moten artean kokatu ohi dira.
a)Orri tetraedrikoak
SiO4 tetraedroak mugagabeki elkartzen dira beste 3 tetraedrorekin. Horretarako, tetraedroaren oinean dauden hiru oxigenoak erabiltzen dituzte beste tetraedroekin konpartitzeko. Hartara, oxigeno apikala ("goiko" oxigenoa) libre geratzen da oktaedroekin lotzeko. Tetraedroak Si eta O elementuekin osaturik badaude ere, batzuetan aluminioa sar daiteke silizioaren ordez.
Sei tetraedrok eraztun bat osatzen dute, eta eraztun ezberdinen elkarketak xafla oso bat. Orri tetraedriko honi "T" izena ematen zaio eta trapezio baten gisa irudikatzen da.
b)Orri oktaedrikoak
Oktaedroak hurrengo elementu hauetaz daude osaturik: O, OH-, Mg2+, Al3+ eta Fe2+. Bakarka hartuaz gero (eta ez filosilikatu baten barnean), ez dira silikatuak baizik eta hidroxidoak. Eskema batean, orri oktaedrikoak laukizuzen gisa irudikatzen dira eta "O" izendapena daramate.
OH- eta oxigeno apikalak ber altueran daudela aipatu da lehen. Bai batak zein besteak katioiekin lotzen dira egitura oktaedrikoak sortuz; oxigeno apikalek oktaedroaren oinarriko hirukia definitzen dute. XO6, nun X = katioia eta O = anioia. Katioien tamainaren arabera, orri oktaedrikoen eta tetraedrikoen arteko loturak ez dira perfektuak.
Konposatua
Filosilikatoak osatzeko, aurreko atalean deskribatutako bi xafla ezberdin hauek konbinatzen dira, kontutan hartuta xafla oktaedrikoen barruan bi mota ezberdin daudela.
Orri tetraedriko eta oktaedrikoak elkartzeko, hidroxilo talde batzuk kanporatuak dira eta haien posizioa tetraedroetako oxigenoek hartzen dute. Sortzen diren egiturak "TO" edo "TOT" motakoak izango dira.
Si batzuen ordez Al sartzen bada, orri tetraedrikoak handitu egiten dira katioi handiagoa delako silizioa baino. Bestalde, "Z" deitzen den karga negatiboa sortuko du xaflan.
Orri elkarketa hauen ondorioz, orri tetraedrikoen simetria hexagonala monoklinikora murrizten da: hain zuzen ere, T-O eta T-O-T elkarketek desplazamendu bat eragiten dute T edo O xaflaren barnean, simetria apurtuz.
a)TO mota
TO mota, haren irudikapen eskematikoarengatik canapé ere deitua (frantsesez, "sofa"), tetraedro:oktaedro proportzioa 1:1 duen filosilikato mota da. Orri oktaedrikoa alde bakarretik dago lotua orri tetraedrikoari.
Sailkapenean, bi talde ezberdintzen ditugu:
Saia gaitezen Kaolinita lortzen batuketa bidez:
[T] Si2O5 + [O] Al2(OH)6 (Gibbsita) -> Al2Si2O5(OH)6
Batuketa hau, ordea, faltsua da: izan ere, Si bakoitzeko OH- bat joaten da, karga elektrikoa neutroa izateko:
Al2-ek, adibidez, 3+ x 2 = 6+ karga elektrikoa du, eta beste elementuek:
Ikusten dugunez, karga positiboak = 14+ dira eta negatiboak = 16-; formula desorekatua dago, beraz. Orekatzeko, bi karga negatibo kendu behar dira: hau da, bi hidroxilo. Horregatik, Kaolinitaren benetako formula hau da:
Al2Si2O5(OH)4
Beste horrenbeste gertatzen da Serpentinarekin: Silikatuen eta Bruzitaren arteko gehiketa orekatuak honako formula hau ematen du:
Mg3Si2O5(OH)4
"TO" motako filosilikatuek ez dute "Z" karga negatiborik, hutsune tetraedriko guztiak silizez beterik daudelako.
b)TOT mota
Irudikapen eskematikoaren ondorioz "sandwich" ere deitua, mota honetan tetraedro:oktaedro proportzioa 2:1-ekoa da.
Sailkapenean, lau talde ezberdintzen ditugu:
Kasu hauetan, 4 Si daudenez, 4 hidroxilok egiten dute alde eta formuletan (OH)2 agertzen da.
Adb., Talkoaren kasua:
2[T] Si4O10 + [O] Mg3(OH)6 -> Mg3Si4O10(OH)2
Exfoliazioa
Egitura orritsuaren ondorioz, exfoliazioa xaflakorra da: hau da, minerala lamina edo xafletan apurtzen da. Bestalde, basala eta (001) norabidearekiko [perpendikular]]ra ere bada.
TO egituretan, konposaketa baten orri oktaedrikoaren eta hurrengo konposaketaren orri tetraedrikoaren artean hausten da minerala, hau da: TO/TO, nolabait adierazteko. TOT egituretan aldiz, konposaketen artean dagoen katioietik mozten da: TOT/K+/TOT
Politipismoa
Fenomeno hau egitura laminarra duten mineraletan agertzen da. TOT xaflak desplazaturik jartzen dira elkarren ondoan, eta horrek simetria aldarazten du. Mineral politipoek, beraz, osaera berdina dute baina simetria ezberdina; eta hauek ikertuz ingurumenaren baldintzak ezagutu daitezke.
TO taldea
Talde honetan TO xafladun filosilikatuak sartzen dira; T:O proportzioa, beraz, 1:1 da. Serpentinaren eta Kaolinaren azpitaldeek osatzen dute.
Serpentinaren taldea
Talde honetako mineralik adierazgarriena serpentina da. Hau da bere formula kimikoa:
Mg3Si2O5(OH)4,
nun Mg3 eta (OH)4 "O" motako xaflak, eta Si2O5 berriz, "T" motako xafla. Orokorrean, alteraziozko minerala da. Hiru modu ezberdinetan era daiteke:
1) Marmoletan, arroka karbonatodunen (hau da, dolomien) metamorfismoaren ondorioz.
2) Arroka (ultra)basikoen berotze hidrotermalaren ondorioz.
3) Olibinoa hidratatu eta alteratzen denean:
Forsterita(2Mg2SiO4) + Ura(3H2O) → Serpentina(Mg3Si2O5(OH)4) + Bruzita(Mg(OH)2)
Serpentinaren polimorfoak:
Buztinaren taldea edo Kaolinaren taldea
Mineral garrantzitsuena Kaolinita ( Al2Si2O5(OH)4 ) da, filosilikato dioktaedrikoa eta triklinikoa. Bi jatorri eduki ditzazke:
1) Alteraziozkoa. Feldespato potasikoa desegitean ura bereganatuz sortua.
2) Diagenetikoa; arroka sedimentarioetan topatzen ahal da.
Talde honetako mineralak oso zuriak dira, ugariak arroka eta lurzoru askotan (batez ere tropikaletan).
Talde honen barruan kokatzen diren beste mineral batzuk:
TOT taldea
Talde honetan TOT xafladun filosilikatuak sartzen dira; T:O proportzioa, beraz, 2:1 da. Mikaren eta Kloritaren azpitaldeek osatzen dute.
Mikaren taldea
Talde honen barruan kokatzen diren mineralak:
Kanpo estekak
Silicate minerals
Maxa Ivaxintsova
Maria Jurievna (Maxa) Ivaxintsova (1942ko martxoaren 23a − 2000ko uztailaren 13a) San Petersburgoko errusiar argazkilaria izan zen (sobietar Leningrad izan zena). 1960-1980ko Leningradeko poesia eta argazki mugimendu undergroundean aritu zen.
Bizitza
Maxa Ivaxintsova Leningraden jaio eta bizi izan zen. Familia ariskratiko bateko kidea zen, Errusiar Iraultza boltxebikean jabego guztiak galdu zituena.
Leningraden, Maxa Ivaxintsova bizibide ugari izan zituen eta oso desberdinak: antzeki kritikaria, liburutegizaina, berokiak gordetzeko lekuan egin zuen lan, igogailu mekanikaria izan zen, segurtasun langilea, etab.
Noizean behin, alaba zuen Asya ikutera joan ohi zen Moskura, baina bizitza gehiena Leningraden egin zuen.
Maxa Ivaxintsova 2000. urtean hil zen 58 urterekin.
Lana
1960-1980 hamarkadetako Leningradeko azpikultura literario eta artistikoko kidea izan zen, bai poesiaren bai argazkigintzaren bidez.
Harremana izan zuen Boris Smelov argazkilariarekin, Viktor Krivulin poetarekin eta Melvar Melkumyan linguistarekin.
Argazki andana atera zituen bere bizitza guztian zehar, baina argazkien negatiboak bere etxeko ganbaran gorde zituen eta oso gutxi errebelatu zituen. Bere lana publikoa bihurtu zen 2017an, alaba Asyak 30.000 negatiboak topatu zituenean. Horren ondorioz, bere lana eta bizitza Vivian Maierrenarekin alderatu da antzeko gisa.
Buffy the Vampire Slayer
Buffy the Vampire Slayer Estatu Batuetako telebista programa izan zen, bertan vampiro-hiltzaile baten bizitza kontatzen da. Dena Sunnydale herrian gertatzen da, Kalifornian. Neska honen helburua mundua gaiztakeriatik salbatzea da eta hori lortzeko bere lagunen laguntza jasoko du.
El gran Carlemany
El gran Carlemany (katalanezko izen horren euskaratzea: Karlomagno handia) Andorrako ereserki nazionala da. Hitzen egilea Urgell udalerriko apezpikua eta Andorrako Joan Benlloch printze-ordea izan zen; aldiz, musikaren konposatzailea jaiotzez Sant Julià de Lòria udalerriko mosen Enric Marfany izan zen.
Buffy the Vampire Slayer
Argudioa
Belaunaldi bakoitzean banpiro-hiltzaile bat jaiotzen da. Bat besteen artean hautatzen da eta bakarrik bere mundua salbatu ahal du demonioetatik, banpiroetatik eta beste gauza txarretatik. Belaunaldi honetakoa Buffy Summers deitzen da eta bere amarekin joaten da Sunnydale herrira. Han ikusle bat jasoko du eta bere lagunen laguntzarekin mundua salbatuko du. Ere maiteminduko da, hil egingo da eta berpiztuko du.
El gran Carlemany
Ereserkia lehenbiziko aldiz Andorrako Meritxelleko Andre Maria santutegi nazionalean jo zen, bertako jai eguna ospatzeko abagunean, herrialdeko jai nazionala baita. Parada berezi hartarako, santutegia sagaratua izan zen.
Gard
Gard ( ahoskatua) Okzitania eskualdeko departamendua da. Prefetura Nîmes hirian dago.
Geografia
Rodanoren Ahoak, Ardèche, Vaucluse, Hérault eta Lozère departamenduak mugakideak ditu. Rodano, Gardon (edo Gard), Vidourle, Cèze, Vis, Hérault eta Ardèche ibaiek departamendua zeharkatzen dute. Étang du Roi bertoko aintzirarik handiena da.
Gardeko mendirik altuena Mont Aigoual (1.567 m.) da, D269 errepideak ia bere tontorretik igarotzen duena. Handik Mediterraneoko kostalderaino orografia beherantz doa. Montagne du Lingas (1.445 eta 1.410 m.), Montagne d'Aulas (1.417 m.) eta Saint-Guiral (1.366 m.) mendiak ere bertan daude. Azken urteotan uholde handik izan ditu eta, bere kokapen geografiko dela eta, Frantziako tenperaturarik beroenak izan ditu.
Demografia
2012, Gardek 694,323 biztanle zituen horietatik 10,000 biztanle baino gehiago zituzten 8 udalerritan bizi ziren:
Turismo
Cévennesko parke nazionalaren zati bat departamenduan dago. Nîmesek erromatar hondar ospetsuak ditu, baita Pont du Gard akueduktua ere.
Garden ere Perrier ur ospetsua ekoizten dute. Iturburua Vergèze udalerriko hego-ekialdean dago.
Clauzetto
Clauzetto Italiako udalerri bat da. Pordenoneko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Clauzettok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Eram lorategia
Eram lorategia (, Bāgh-e Eram) persiar lorategi historikoa da, Xiraz hirian (Iran). Lorategia eta barruan duen eraikina Koxkh ibaiaren iparraldean kokatzen dira, Fars probintzian.
2012ko uztailaren 18an, Unescok Gizateriaren Ondare izendatu zuen.
Historia
Lehen aldiz, lorategia eta eraikina XIII. mende erdialdean eraiki zituen Ilkhanerriak edo Parseko Kaxkai buruzagi batek. Hala ere, lorategiaren jatorrizko lau zatiko antolamendua XI. mendean ezarri zuten Seljukdarrek Bagh-e Xah izenarekin ("Erregeren lorategia" persieraz).
Bridgend (argipena)
Bridgend hau izan daiteke:
Cillamayorko geltokia
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Tallulah Bankhead
Tallulah Brockman Bankhead (Huntsville, Alabama, 1902ko urtarrilaren 31 - New York, 1968ko abenduaren 12a) estatubatuar aktorea izan zen.
Salinas de Pisuergako geltokia
Salinas de Pisuerga Espainiako Gaztela eta Leongo tren geltoki bat da, udalerrian kokatuta dagoena.
Tallulah Bankhead
Alabamako politikari-familia bateko kidea izan zen eta kausa liberalak babestu zituen. Bizitza alkoholismoak eta droga-mendekotasunak jota egon bazen.
Salinas de Pisuergako geltokia
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Cordenons
Cordenons Italiako udalerri bat da. Pordenoneko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Cordenonsk honako udalerri hauekin egiten du muga:
The dog among the bushes
The Dogs Among The Bushes (euskaraz Zakurra Sastraka artean) antzinako irlandar reel edo doinua da. The Chieftains talde ezagunak bere 1978ko The Chieftains 8 diskoaren barnean kaleratu zuen. Bere ezaugarria nagusia gaita doinu geldoaz hasi eta apika-apika biolina eta bodrham danborra sartuaz batera amaieran erritmo azkarrean bikatzean datza.
Mikel Arrizabalaga Arrizabalaga
Mikel Arrizabalaga Arrizabalaga (Mutriku, Gipuzkoa, 1988ko urriaren 24a) Euskal Herriko futbolaria da. Ezker Lateral postuan jokatzen du.
Estatistikak
''2015eko maiatzak 18an eguneratua. Datu ofizialak.''
Compertrix
Compertrix Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Compertrix udalerrian erroldatutako biztanleak 1.148 ziren. Familiak 440 ziren, horien artean 79 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 43 bakarrik bizi ziren emakumeak), 161 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 179 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 21 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 464 etxebizitza zeuden, 446 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 17 hutsik zeuden. 453 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 446 etxebizitza nagusietatik 403 bere jabearen bizilekua ziren, 37 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 29 etxek hiru zituzten, 95 etxek lau zituzten eta 317 etxek bost zituzten. 378 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 187 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 233 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Diru sarrerak
2009an Compertrix udalerrian 498 unitate fiskal zeuden, 1.367 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.691 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 23 komertzioetatik, 7 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2000. urtean Compertrix udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Castilla-La Mancha TV 2
Castilla-La Mancha Televisión 2 edo CMT 2 Gaztela-Mantxako Radiotelevisión de Castilla-La Mancha korporazio publikoaren bigarren telebista katea da. Katea 2009ko otsailean sortu zen, kate nahiko berria dugu.
Kate hau gehienbat umeentzako eta gazteentzako programak emititzen ditu, baita ere kirolak. Horien artean ACB Ligako partiduak eta futboleko bigarren mailakoak.
2011ko abenduaren 2an Gaztela-Mantxako Juntak katea ezabatzea erabaki zuen, 1.3 milioi euro aurrezteko.
Chapo Guzmán
Joaquín Archivaldo Guzmán Loera edo "El Chapo" Guzmán (La Tuna, Sinaloa, Mexiko; 1957ko apirilaren 4a) droga trafikatzaile eta kriminal mexikarra da, Sinaloako Karteleko burua izan zena. AEBtako Altxor Departamentuaren arabera, “El Chapo” munduko droga trafikatzaile boteretsuenetakoa da. 2003ko martxoan, Osiel Cárdenas atxilotu ostean, Joaquín Guzmán Mexikoko droga-trafikatzaile nagusia bihurtu zen. 1993 an, Guatemalan harrapatu zuten eta Mexikora estraditatu zuten. Halere, 2001ko urtarrilean, Jaliscoko Puente Grande seguritate goreneko espetxetik ihes egin zuen. 2001ko ihesaren ostean, FBIk eta Interpolek gehien bilatutako bigarren gizona bihurtu zen, Osama Bin Laden ondoren. 2014ko otsailaren 22an, Mexikoko lehendakariak, Enrique Peña Nietok, jakinarazi zuen Joaquín Guzmán harrapatu zutela.
Geroago, 2015eko uztailaren 11an, berriz ihes egin zuen, oraingoan Altiplano seguritate goreneko espetetxik (Almoloya de Juarez, Mexiko). CNS-ak berretsi zuen Guzmán izan zela seguritate goreneko espetxetatik birritan ihes egin zuen bakarra. 2016ko urtarrilaren 8an, Enrique Peña Nietok jakinarazi zuen Joaquín Guzmán beste behin harrapatu zutela. 2017ko urtarrilaren 9an, Estatu Batuetara estraditatu eta New Yorkeko Zentzategi Zentro Metropolitarrean kartzelaratu zuten. Epaiketaren ostean, 2019ko uztailaren 19an, ADX Florence-ra eraman zuten. Gaur egun, espetxe horretan jarraitzen du.
Bizitza goiztiarra
Joaquín Archivaldo Guzmán Loera familia txiro batean jaio zen, La Tunan (Badiraguato, Sinaloa, Mexiko), 1957ko apirilaren 4an. Bere gurasoak Emilio Guzmán Bustillos eta María Consuelo Loera Pérez dira. Bere aita “gomerarra” zen, lo-belarra ereiten zuen nekazaria. Hamaika seme-alaba izan zituzten, zortzi seme eta hiru alaba. Horietatik bost hil ziren.
Ez dago Guzmánen haurtzaroari buruzko xehetasun handirik. Garai hartan, Badiraguatotik hurbilen zegoen eskola 60km-tara zegoen. Hara joaten ziren Guzmán eta bere anai-arrebak, laranjen salmentan lan egiten hasi zen arte. Bere aitak sarritan kolpatzen zuen. Hori gertatzen zenean, bere amaldeko amonaren etxera ihes egiten zuen. Guzmán bere aitaren aurrean jartzen zen bere anai-arrebak jo ez zitzan. Bere amaren elkartasun isila zuen.
Nerabea zela, bere aitak etxetik bota zuen eta bere aitonarekin bizitzera joan zen. Badiraguatoko gehienek Sierra Madre Occidentaleko lo-belar zelaietan lan egiten zuten ia bizitza osorako, baina Guzmánek haren jaioterritik alde egin zuen aukera hoberen bila. Bere osaba Pedro Avilés Pérezekin joan zen, Mexikoko droga-trafikoaren aitzindarietako bat. Hogei bat urte zituenean, krimen antolatuaren parte izaten hasi zen.
Familia
Orain arte aitortu denez, Joaquín Guzmánek gutxienez hamar seme-alaba izan ditu hiru emazteekin, baina badira zeinek dioten seme-alaba gehiago dituela beste hainbat emakumekin. Bere lehen emaztea Estela Peña izan zen. Esan ohi da indarrez ezkondu zela Guzmánek bahitu ostean. 1977an Alejandrina Salazar Hernándezekin ezkondu zen eta lau seme-alaba izan zituzten: Jesus Alfredo, Iván Archivaldo, Alejandrina Giselle eta César. Griselda López Pérezekin, beste lau seme-alaba izan zituen: Joaquín, Édgar, Ovidio eta Griselda Guadalupe.
2007an, Emma Coronel Aispurarekin ezkondu zen, Durangoko edertasunaren erregina ohia, bere bazkide izandako Ignacio Nacho Coronelen iloba. 2011an, bi alaba bikiak izan zituzten, María Joaquina eta Emaly Guadalupe, Los Angelesen, Kalifornian. Guzmánen familia droga trafikoan sartuta dago. Sinaloaren aurkako kartelek, Los Zetas eta Beltrán Leyva erakundeak, bere familiako hainbat kide hil zituzten, hala nola bere anaia, semeetako bat eta iloba bat.
Karrera goiztiarra
Guadalajarako Karteleko buruzagiei Guzmánen merkataritzaren zorroztasuna gustatu zitzaien, eta 1980ko hamarkadaren hasieran Miguel Ángel Félix Gallardo “El Padrino” aurkeztu zioten, garai hartan Mexikon drogaren kapo nagusietako bat zena. Félix Gallardoren gidari gisa lan egin zuen logistikaren kargu egon aurretik. Guzmánek Kolonbiatik Mexikora lehorretik, airetik eta itsasotik bidalitako drogak koordinatzen zituen. Ospea lortu zuen eta Félix Gallardorentzat hasi zen lanean, orduan Guadalajarako Kartelaren liderra zena.
1989an, Félix Gallardo atxilotu zuten. Espetxean zegoen bitartean, zenbait ordezkarien bidez goi-bilera bat deitu zuen Acapulcon, Guerrero n. Bileran, Guzmán eta beste batzuk Mexikoko narkotrafikoaren etorkizuna eztabaidatu zuten. Guadalajarako Kartelarenak izan ziren lurraldeak banatzea adostu zuten. Arellano Félix anaiek Tijuanako Kartela osatu zuten, Tijuanako eta Kalifornia Behereko zatiak kontrolatzen zituena; Chihuahua estatuan, Carrillo Fuentes familiak kontrolatutako talde batek Juarezko Kartela sortu zuen; eta Sinaloa eta Ozeano Bareko kostaldea hartuta Sinaloako kartela eratu zuten Ismael "El Mayo" Zambadak, Héctor Palmak eta Guzmánek.
Urteak pasa ahala, kartelak gogorki lehiatu ziren. 1993ko maiatzaren 24an, Guadalajarako Nazioarteko Aireportuan kartelen arteko tiroketa mortala egon zen. Zazpi biktima egon ziren, horietako bat Juan Jesús Posadas Ocampo kardinala izan zen. Félix Gallardo atxilotu ostean, Guzmán Guadalajaran bizi izan zen, Jaliscon. Hala ere, bere beste operazio zentroetako bat Agua Prieta hirian zegoen, Sonoran. Guzmánek dozenaka jabetza zituen herrialdeko hainbat tokitan. Konfiantzazko pertsonek beretzat erosi zituzten jabetzak eta izen faltsuekin erregistratu zituzten. Gehienak bizitegi-auzoetan zeuden eta drogak, armak eta dirua gordetzeko balio zuten. Mexikon zehar zeuden hainbat arrantxo ere zituen, baina gehienak Sinaloa, Durango, Chihuahua eta Sonora estatuetan zeuden. Bertakoek lo-belarra eta marihuana kultibatzen zituzten narkotrafikatzailearentzat.
1987an, Estatu Batuetako agintariek Guzmán lehen aldiz antzeman zuten krimen antolatuan parte hartzeagatik. Babestutako lekuko batzuek auzitegi estatubatuar batean deklaratu zuten Guzmán Sinaloako Kartelaren buru zela. Arizonako estatuan egindako akusazio batek zioen 1987ko urriaren 19tik 1990eko maiatzaren 18ra, Guzmánek koordinatu zuela 2.000 kg marihuana eta 4.700 kg kokainaren bidalketa eta gutxi gorabehera, 1,5 milioi dolar irabazi zituela, jatorrizko estatura bidali zirenak. Beste akusazio batek zioen Guzmánek 100.000 dolar irabazi zituela 31.750 kg kokaina eta marihuana kopuru zehaztugabea trafikatzeagatik hiru urteko epean. Tecate eta San Luis Rio Colorado arteko mugan, Guzmánek bere gizonei agindu zien droga gehienak lurrez trafikatzeko, baina baita hegazkin gutxi batzuen bidez ere. Estrategia zatikatzailea deiturikoa erabiliz arriskuak murriztu ziren, maneiatzen ziren droga kopuruak txikiagoak baitziren. Guzmán ere aitzindaria izan zen tunel sofistikatuak erabiltzen drogak mugan zehar eta Estatu Batuetara mugitzeko. Horrez gain, Palmak eta Guzmánek txile latetan kokaina paketeak sartzen zituzten "La Comadre" markaren pean, Estatu Batuetara trenez bidali aurretik. Trukean, kapoei eskudirutan milioika dolarrez betetako maleta handiekin ordaintzen zieten. Maleta horiek Ameriketako Estatu Batuetatik Mexiko Hirira eramaten zituzten, eta aireportuko aduanetako agente ustelek ziurtatzen zuten entregak ez ikuskatzea. Txostenen arabera, diru horren kopuru handiak Fiskal Nagusiaren Bulegoko kideentzako eroskeria gisa erabili ziren.
Tijuanako Kartelaren gatazka
Félix Gallardo atxilotu zutenean, Tijuanako korridorea Jesús Labra Áviles "El Chuy" eta Javier Caro Payán "El Doctor" (Rafael Caro Quintero Guadalajarako Karteleko buruzagi ohiaren lehengusua) eta Arellano Félix anaien esku egon zen. Hala ere, estatu kolpe baten beldur, Caro Payanek Kanadara ihes egin zuen eta ondoren atxilotu egin zuten. Guzmán eta Sinaloako Karteleko gainontzeko buruzagiak, Arellano Félix klanarekin haserretu ziren horregatik. 1989an, Guzmánek Armando López "El Rayo", bere gizonik fidagarrienetako bat, Tijuanara bidali zuen Arellano Félix klanarekin hitz egiteko. Haiekin aurrez aurre hitz egiteko aukera izan aurretik, Ramón Arellano Félixek Armando López hil zuen. Hilotza hiriaren kanpoaldean desagerrarazi zuten eta Tijuanako Kartelak López familiako gainerako kideei kolpe bat eman zien, etorkizunean errepresaliak saihesteko.
Urte berean, Arellano Félix anaiek Enrique Rafael Clavel Moreno (Venezuelako narkotrafikatzailea) bidali zuten Héctor Luis Palmaren familian infiltratzeko eta haren emazte Guadalupe Leija Serrano limurtzeko. Emaztea konbentzitu ondoren haren senarrak San Diegon (Kalifornia) zuen kontu batetik 7 milioi dolar kentzeko, Clavelek emakumeari burua moztu eta Palmari bidali zion metalezko kutxa batean. Mexikoko droga-trafikoari lotutako moztutako lehen burua izan zen. Bi aste geroago, Clavelek Palmaren semeak hil zituen, Héctor (5 urtekoa) eta Nataly (4 urtekoa), Venezuelako zubi batetik botata. Orduan, Palmak bere gizonak Clavel hiltzera bidali zituen espetxean zegoen bitartean.
1991n, Ramónek Arellano Félixek Sinaloako Karteleko beste kide bat hil zuen, Rigoberto Campos Salcido ("El Rigo"), eta Guzmánekin gatazka gehiago sortu zituen. 1992. urtearen hasieran, Calle Treinta taldeak (Tijuanako Kartelean afiliatuta zegoen taldea) Guzmánen sei gizon bahitu zituen Tijuanan. Informazioa lortzeko torturatu zituzten eta ondoren, garondoan tiro egin zieten. Gorpuak hiriaren kanpoaldera eraman zituzten. Erasoa gertatu eta gutxira, bonba-auto batek eztanda egin zuen Guzmánen jabetzetako baten aurrean, Culiacanen. Ez zen zauriturik egon, baina Guzmán mezuaz jabetu zen.
1992ko irailaren 3an, Guzmánek eta Palmak Arellano Félix anaien aurka (Tijuanako Kartela) egin zuten kontraerasoa. Igualan bederatzi hilketa burutu zituzten, hildakoen artean Félix Gallardoren senideak eta abokatuak zeuden, Palmaren familiaren aurkako erasoa antolatu zuela uste baitzen. Mexikoko Fiskal Nagusiak unitate berezi bat eratu zuen hilketak ikertzeko, baina ikerketa bertan behera geratu zen unitateak jakin zuenean Guzmánek Mexikoko poliziako funtzionario nagusienetako batzuei 10 milioi dolar ordaindu zizkiela, poliziaren txostenen eta polizia ohien aitorpenen arabera.