cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Olentzero
Historia
Egun Euskal Herri osora zabaldu den pertsonaia eta ospakizuna izan arren, Lesaka da antzinatik Olentzeroren ohitura errotuena atxiki duen herria. Olentzeroren inguruko antzinako ohiturak inguruko herri eta eskualdeetan ere ziren zabalduak, hain zuzen Bidasoaldeak, Beterriak, Bortziriek, Larraunek eta Araxes bailarak mugatzen duten eskualdean. 1931n Olentzero jaia Donostian berrezarri zela jasoa da. Frankismo garaiko hainbat urtetan debekatua izan zen, agintariek euskal abertzaletasunaren ikur kontsideratzen zutelako. Beste batzuetan, Olentzero ospa zitekeen, baina data aldatuz: Ermuan, esaterako, Espainiako Gerra Zibilean abenduaren 31n ospatu behar izan zen eta eragozpen hori tradiziotzat hartu eta egun horretan ospatzen da egun ere. 1950eko hamarkadatik aurrera, ordea, debekuak ahulduz joan ziren eta Olentzeroak antolatzeko baimena eskuratu zen, erregimenaren onespenik gabe betiere. Garai hartan, 1957 an kaleratu zen lehen aldiz Iruñean, 1972an Tuteran eta 1973an Baztanen. Bizkaian, Deustun ospatu zen lehen aldiz 1968an. Ipar Euskal Herrian, 1972an ospatu zen lehen aldiz, Arrangoitzen hain zuzen. 1970eko hamarkadan zehar zabalduz joan zen tradizioa, ikastolen gizarte mugimenduari esker neurri handi batean. Egun, Euskal Herriko eguberrietako pertsonaia nagusia da eta ikastetxe, auzo eta herri gehienetan ospatzen dira horren inguruko ekitaldiak, Olentzero eguna ere deitzen den Gabon egunean gehienetan.
Olentzeroren eraldakuntza XX. mendeko bukaeratik
1970eko hamarkadatik Olentzeroren inguruko ohiturek berrinterpretazio sakona izan dute. Jesusen jaiotzaren mezulari gisa kristautasunarekin zuen lotura ezabatu (batzuen ustez, Olentzero kristautasunak usurpatutako pertsonaia izan da), neguko solstizioa eta eguzkiaren itzulera iragartzen dituen pertsonaia berreskuratu eta euskal identitatearen pertsonaia moduan berreraiki da. 1980ko hamarkadatik, ordea, Bizarzuri eta Errege Magoen ezaugarriak eta zereginak hartu ditu bere gain, bereziki haurrei opariak ematearena. Hori dela eta, maiz zaku bat bizkarrean irudikatzen da, haurrentzako opariez beteta, Bizarzuri bezala. Aldi berean, Olentzero zikin, pipa erretzaile eta jale eta edale porrokatua askoren moralarekin bat ez datorrela eta, Olentzero piparik gabe, abstemio eta dotore irudikatzen da hainbatetan, instituzio ofizialetatik antolatutako ekitaldietan gehienetan. Toki askotan, ordea, antzinako tradizioarekin segituz lastoz eta jantzi zaharrekin egindako Olentzero zarpailtsu eta zikina etxez etxe eramaten jarraitzen dute.
Mari Domingiren senar edo mutil-lagun
Olentzeroren ekitaldietan gizonezko pertsonaia horrek duen protagonismoa emakumezko batekin orekatzeko asmoz, Mari Domingi haren emaztearen edo neska-lagunaren rolean sartu da Olentzeroren ekitaldietan XX. mendearen bukaeratik. Adituen iritziz, ordea, Olentzeroren pertsonaia lagun berriak ez du tradizioan inongo zerikusirik Olentzerorekin eta antzinako eguberrietako kanta batean agertzen den pertsonaia femeninoa besterik ez da.
Olentzerori buruzko eztabaida politikoa
Beste alde batetik, Bizarzuriren antzeko pertsonaia izatea eta haurren kontsumismorako erakargarri izatea ere gaitzetsi da.
Olentzero eta generoa
Genero-parekotasun kontuari begiratuz ere, kritikak egon dira Olentzero/Mari Domingi bikote ustez eredugarri hori auzitan jartzen. Gizona protagonista dela eta emakumea bigarren planoan geratzen dela salatu dute zenbait ekintzailek.
Chodsigoa smithii
Chodsigoa smithii Chodsigoa generoko animalia da. Lehen Insectivora edo Soricomorpha deitzen zen taldearen barruan daude. Gaur egun Lipotyphla deitzen den taldearen barruko Soricinae azpifamilia eta Soricidae familian sailkatuta dago.
Aristokrazia
Aristokraziak (grekoz aristos = onena + kratos = boterea) onenen gobernua esan nahi du. Terminoak boterea gizartearen klase gorenen esku dagoen erregimena definitzen du. Izen bera nobleziaren sinonimo gisa erabiltzen da. Platon eta Aristotelesek hitza haren jatorriko adieran erabili zuten. Platonen ustez, "onenak" filosofoak ziren, egiaren eta sistema etiko garbi baten bilatzaileak. Aristotelen iritziz, aristokrazia ez zen monarkia (bakar baten gobernua) eta demokrazia (herriaren gobernua) bezalakoa. Teoria aristotelikoan, gutxiengoak boterea du, guztien mesedetan. Horrela ez denean, aristokrazia oligarkia bihurtzen da, fakzioaren gobernua. Jatorrizko esanahitik haratago, erromatar eta greziarren arabera, aristokraziak ondo definitutako gizarte-mailak izan ziren, boterea zutenak edo ezkutuan maneiatzen zutenak.
Aintzinatik, terminoa gizarteko mailarik gorenenarekin eta gutxienenarekin identifikatu da. Goi Erdi Aroan, monarkiek ez zuten aristokrazien hazkuntza ahalbidetzen. Gorteak garatzen ziren heinean, noblezia-tituluek erreinuen politikan eragin handia zuten aristokrata berriak ahalbidetu zituzten. Praktikan, ez da historian zehar "onenen gobernuaren" adibide garrantzitsurik egon, normalean boterea erregeek edota, Aro Garaikidean, herriak baitzuten. Erregela horren salbuespen gisan, Venezia eta Polonia aipa daitezke.
Tangaontzi
Tangaontzia edo andel-ontzia ontziratu gabeko likidoak garraiatzeko erabiltzen den merkataritza-ontzi mota da. Mota askotako tangaontzi daude; ezagunenak petrolio-ontziak, gas-ontziak eta kimiko-ontziak izanda.
Renville (Minnesota)
Renville Minnesotako hiri bat da. Renville konderrian kokatua dago. 2010ean 1,287 biztanle zituen, 3.61 kilometro koadrotan banatuta.
Tangaontzi
Erregaiak edo bestelako likidoak garraiatzeko itsasontziak, hala nola petrolio-gordina, finketa eta beste petrolio-produktu batzuk, gas likidotua (gas naturala, adibidez) eta produktu kimikoak. Baita likido jangarriak ere, hala nola olio begetalak, ardoa eta beste elikagai batzuk. Tankeen sektoreak munduko tonaren heren bat hartzen du.
Julia Balbila
Julia Balbila (Ἰουλία Βαλβίλλα; K.o. 72 - K.o. 130) erromatar emakume noblea eta poeta izan zen. Tebasen, Hadrianoren gorte inperialaren kide gisa Egipton barrena bidaian zela, orain arte iraun duten hiru epigrama ezagun idatzi zituen.
Familia eta bere bizitzaren lehen urteak
Balbilaren familia Komagene Erresumako errege familiako kide zen, Erromatar Inperioak anexionatutako erresuma zen, gaur egungo Turkian. Balbilaren arbasoak egiptiarrak, greziarrak, armeniarrak, mediarrak, siriarrak eta seleukotarrak ziren.
Gaio Julio Arkelao Antioko Epifanesen eta Klaudia Kapitolinaren bigarren umea izan zen Julia Balbila. Bere neba nagusia Gaio Julio Antioko Epifanes Filopapo izan zen, ekialdeko jatorria izanda Erromako kontsul bihurtu zen lehen gizonetako bat.
Balbilaren gurasoak urruneko lehengusuak ziren haien artean. Klaudia Kapitolina Alexandrian jaiotako emakume greziarra zen, eta Aka II.a Komenekoa bere aitaren aldeko amona zuen, Antioko I.a Teos Komagene-ren biloba. Balbilaren aita, berriz, Antioko IV.a Komagenekoaren eta Julia Iotapa Komagenekoaren lehen semea izan zen. Bai Antioko IV.a bai eta Iotapa, biak, Antioko I. Teos Komagenekoaren ondorengoak ziren baita ere.
Julia Balbilaren amaren aldeko aitona, Tiberio Klaudio Balbilo, egiptoar jatorriko greziarra zen eta haren omenez jarri zioten izena. Astrologoa eta jakintsua zen. Zaldun ordenako magistratu gorenetakoa zen eta prefektua izan zen Egipto n K.o. 55etik 59ra arte. Bai Balbilo bai eta bere aita, Trasilo Mendeskoa (Tiberio Klaudio Trasilo) —gramatikaria eta astrologoa—, erromatar lehen enperadoreen lagunak izan ziren: Tiberio, Klaudio eta Vespasianorenak, besteak beste.
Julia Balbilaren aitaren aldeko aiton-amonak, Antioko IV.a Komagenekoa eta Julia Iotapa erregina ziren, esan bezala, Erromaren menpeko txotxongilo agintariak. Julia Balbila Erroman jaio eta hazi zen haien etxean. Julia Balbilaren jaiotza baino lehen baina, Vespasianok Antioko IV.ari Komageneko tronutik abdikatzeko agindu zion, Erromarekiko ustezko desleialtasuna zela eta. Antioko IV.ari eta bere anaia Kalinikori leporatu zieten Partiako Erresumarekin bat egitea Erromaren aurka. Ez dago jakiterik salaketa horiek egiazkoak ziren ala ez. Dena den, Vespasianok Antioko IV.ari nahikoa diru sarrera eman zizkion Erroman luxuzko bizitza egin ahal izateko. Diru horrekin Julia Balbilak eta bere anaiak greziar hezkuntza tradizionala jaso ahal izan zuten.
Familia aurrerago Atenasera joan zen bizitzera, eta han hil zen Julia Balbilaren aita, Epifanes, 92 urterekin. Ondorioz, Klaudia Kapitolina, Julia Balbilaren ama, Alexandriara itzuli zen eta han Marko Junio Rufo erromatar politikariaekin ezkondu zen. Klaudia Kapitolinak Alexandrian egin zituen gainerako urteak. Julia Balbila amarekin bizi izan zen denbora batez, nahiz, handik denbora batera, bere anaia Filopaporen etxera itzuli zen Atenasera.
Bere bizitza aristokratikoa izan arren, Julia Balbilak ez zeukan bere estatusa ziurra Erroman, bere aita ez zelako senataria. Ostera, Filopapok lortu zuen senatari bihurtzea, eta kontsul gisa aritu zen K.o. 109 urtera arte. Filopapo hil zenean, 116. urtean, Julia Balbilak hilobi monumentala eraikiarazi zuen bere omenez, Filopapo Monumentua, Atenasko Akropoliaren hego-mendebaldean dagoen Musaios mendian.
Geroago, Balbilla Atenasko aristokrata batekin ezkondu zela.
Epigramak
Julia Balbila Hadriano enperadorearen gorteko poeta eta laguna zen eta haren emazte Vibia Sabina ren gorteko dama. K.o. 129an, Egiptora joan zen haiekin, Erregeen Haran era. Julia Balbilari eskatu zitzaion taldearen itzulera bidaia idatziz kontatuta jasotzeko 130eko azaroaren 19tik 21era. Balbilak hiru epigrama idatzi zituen ere eoliar grezieran,  'epigrammata' bezala ezagunak direnak, Memnon kolosoen hanketan. Baliteke, estatua haiek Balbilari gogoraraztea Nemrut mendiko eskulturak eta Antioko I Teos Komagenekoa bere arbasoaren mausoleoa, poemetan aipatzen baitu. Epigrama haiek erromatar familia inperialaren omenezko inskripzio publiko gisa onartu baziren ere, egitan grafiti antzekoak dira. Asmamen, historia eta mitologiako elementuak dituzte eta tonu homerikoan idatziak. Metaforak, hitzezko eta soinu jokoak erakusten dituzte ere hiru poemek. Safo ren lanetan inspiratuta, Julia Balbilak gai liriko tradizionalak ere erabili zituen: maitasun abestiak eta Musekiko zaletasuna.
Lehen eta bigarren epigramak Memnon Etiopiako errege mitikoaren istorioaren kontakizuna dira. Memnon Akiles ek hil zuen Troia n eta Zeus jainkoak hilezkor bihurtu zuen. Baina, Julia Balbila ez dago Memnoni buruz hizketan berez, baizik eta Hadriano eta Sabina goraipatzea da bere helburua.
Hadriano Augustoak Memnon entzun zuenean Memnon egipziarrak, jakin nuen, eguzkiaren errainuek berotzen dutenean,
Tebasko harritik hitz egiten du.
Hadriano, guztiaren erregea, ikusi zuenean, eguzki errainuak baino lehen
agurtu egin zuen, ahal izan zuen moduan.
Baina titana zeruetatik igaro zenean bere zaldi zuriekin,
ilundu egin zuen bere itzalarekin bigarren ordua,
eta brontze soinu gisa Memnonek berriro egin zuen hitz.
Tonu altuan, bere agurra egin zuen eta hirugarren aldiz orroa indartsu bat.
Hadriano enperadoreak orduan, agurra egin zion Memnoni eta hurrengo belaunaldientzat harrian idatzita laga zuen
inskripzio hau, ikusi eta entzun zuen guztia jasotzen duena.
Sabina Augustoarekin Memnon aurrean izan nintzenean Memnon, Aurora eta Titon sakratuaren semea,
Tebas Zeusen hiriaren aurrean eserita
edo Amenoth, Egiptoko errege, jakin zen moduan.
Apaizek antzinako istorioetatik kontatzen dituzte
agurrak eta kantuak, bada, ongietorria eman goxoki,
Hadriano enperadorearen emazte augustoari.
Barbaro batek zure mihia eta belarriak moztu zituen:
Kambises, fedegabeak; baina ordaindu egin zuen kaltea,
Apis jainkotiarra kupidagabe hil zuen ezpata beraren puntarekin jasotako heriotza txarraren bidez.
Ez dut uste zure estatua hau desagertuko denik,
Zure izpiritu hilezkorra betiko gorde dut nire buruan.
Nire gurasoak nobleak zirenez, bai eta nire aiton-amonak,
Balbilo jakintsua eta Antioko erregea.
Lehen egunean
ez genuenean Memnon entzun,
Atzo Memnonek [Hadrianoren] emaztea isiltasunarekin agurtu zuenean,
Sabina ederra berriro itzul zedin izan zen.
Gure erreginaren itxura ederra atsegin baituzu.
Iristen denean, bidali oihu jainkotiar bat,
erregea ez dadin zurekin haserretu. Orain dagoen moduan,
bat-batean hitz egin zuen, eta erregina entzuteaz poztu zen.
Julia Balbilak hirugarren epigrama bere gurasoei, aiton-amonei eta bere odol arbaso nobleei eskaini zien. Fededunak ziren nire gurasoak eta aiton-amonak:
Balbilo Jakintsua eta Antioko erregea;
Antioko erregea, nire aitaren aita. Haien lerrotik
dator nire odol noblea ere,
eta bertso hauek nireak dira, Balbila fededunarenak.
Ondoren, ez dakigu gehiago Julia Balbilaz.
Laugarren epigrama bat dago, kopla elegiarretan egina, "Demo" edo "Damo" izenburua duena eta agian egilearen izena ere badena, Musen omenez idatzia. Olerkia Julia Balbilaren lanekin argitaratu izan da tradizionalki, nahiz eta aztarnek beste egile bat iradokitzen duten. Poeman, Demok azaltzen du Memnonek errespetu berezia erakutsi diola. Horren truke, Demok poesiazko oparia eskaintzen dio, heroiari opari gisa. Epigrama honen amaieran, Memnonen jainkozko izaera nabarmentzen du, bere indarra eta sakratutasunari dei eginez. Aldiz, Memnonen hankaren barneko aztarnek iradokitzen dute poema hau 196. urtean edo geroago idatzi zela.
Demo Auroraren seme, agurtzen zaitut! Atseginez niregana zuzendu zarenez,
Memnon, ni zaintzen nauten Pierideen izenean,
Demo abestizalea. Eta opari atsegina daroat,
nire lirak beti abestuko du zure indarra, zu sakratu hori.
Philippe Soupault
Philippe Soupault (Chaville, Paris, 1897ko abuztuaren 2a - Paris, 1990eko martxoaren 12a) frantses poeta eta narratzailea izan zen.
XX. mendeko lehenengo abangoardietako kidea, eta Littérature aldizkariaren sortzailea (1919). Dada mugimenduaren kide izan zen (Tristan Tzarak sortua, Zurichen, 1916an); garai hartakoa du Rose des vents (1920, Haize-arrosa) obra. Urte hartan bertan, André Bretonekin batera, Les champs magnétiques (Eremu magnetikoak) idatzi zuen; idazkera automatikoaren lehen saioa izan zen hura. Mugimendu surrealistaren bultzatzaileetako bat izan zen, baina 1927an aldendu zen, Breton mugimenduaren sortzailea alderdi komunistari lotu zitzaionez gero. Hala ere, bere obra mugimenduaren joeretatik aldendua zen ordurako, Westwego (1922), Wang-Wang (1924) eta Georgia (1926) obrek erakusten duten bezala. Beste zenbait poesia-lan aipagarri: Il y a un océan (1936, Ozeano bat bada); L´arme secrète (1946, Arma sekretua); Chansons du jour et de la nuit (1949, Eguneko eta gaueko abestiak), eta Sans phrases (1953, Esaldirik gabe). Bere hitz lauzko produkzioa ere mugimendu surrealistari lotuta geratu zen: Le bon apôtre (1923, Apostolu ona); A la dérive (1924, Noraezean); Le négre (1927, Beltza); Les dernières nuits de Paris (1928, Parisko azkeneko gauak). Zinemarako eta antzerkirako idatzi zuen, eta literatura- eta arte-kritikari gisa ere saiakera gogoangarriak idatzi zituen: Profils perdus (1963, Profil galduak); L´amitié (1965, Adiskidetasuna). 1945ean, bestalde, ''Le temps des assassins. Histoire du detenu nº 1934 (Hiltzaileen denbora. 1934. zenbakidun atxilotuaren historia''), autobiografia idatzi zuen, Tunisian 1943an atxilotu zutenekoa gogoan.
Estatu Kontseiluaren ekitaldia 1901eko maiatzaren 7an, bere fundazioaren mendeurrena dela eta
Estatu Kontseiluaren ekitaldia 1901eko maiatzaren 7an, bere fundazioaren mendeurrena dela eta (Торжественное заседание Государственного совета 7 мая 1901 года в день столетнего юбилея со дня его учреждения) Ilia Repin margolari errealista errusiarraren lana da. 1903ko mihise gaineko olio-pintura da.
Gaia
Estatu Kontseiluak (Errusiar Inperioa) mendeurrena izan zuen Mariinsky jauregian eta Repinek ekintza margotzeko aukera izan zuen. Repinek, gelan zegoela eta, zirriborro azkar bat egin zuen; geroago hau margolan osora zabaldu zuen Boris Kustodiev eta Ivan Kulikov margolarien laguntzarekin. Margolanaren fotorrealismoa bere garaian azpimarratu zen.
Margolana San Petersburgoko Errusiar Museoan ikus daiteke gaur egun.
Studnice (Vyškov barrutia)
Studnice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 487 biztanle ditu eta 6,3 kilometro koadroko azalera. Vyškov barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1390 urtean egin zen.
Sarasibar
Sarasibar (artzibarreraz: Sarasiber) Esteribar udalerriko kontzeju bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Iruñerria eskualdeko Ibarrak azpieskualdean.
Izena
Sarasibar edo Sarasiber toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Etimologia
Sarasibar edo Sarasiber toponimoa izen gardena da. Sarats ("sahats") eta ibar ("haran") hitzeten arteko elkarketa da. "Sahatsen harana" bezala birformulatu liteke.
Armarria
Sarasibarko armarria Esteribarko armarria da. Armarri honek honako blasoi hau du:
Geografia
Sarasibar Esteriberran dago.
Ingurune naturala eta klima
Esteribarko udalerriaren azalera handia dela eta, klima alde handiak daude Esteribar iparraldearen eta hegoaldearen artean. Hala, udalerria klima kontinentalaren eta klima atlantikoaren mugan kokatzen da. Ezaugarri kontinental mediterraneoak ekialdean nabarmentzen dira, eta ezaugarri atlantikoak, berriz, mendebaldean. Urteko batez besteko tenperatura 8 °C eta 12 °C bitartekoa da, eta prezipitazioak 1 000 eta 1 600 mm bitartekoak. Urteroko egun euritsuak 120 - 140 inguru izaten dira.
Estazio meteorologikoak
Esteribarren dagoen Eugi kontzejuan, itsasoaren mailatik 617 metrora, Nafarroako Gobernuak 1968an jarritako estazio meteorologikoa dago. Gainera, 1975ean, beste estazio meteorologiko bat inauguratu zen Irotz lekuan, itsasoaren mailatik 479 metrora. Bestalde, 1995ean, beste estazio meteorologiko bat inauguratu zen Zubiri kontzejuan, itsasoaren mailatik 526 metrora. Zubiriko estazioa da Sarasibarrarako balio egokienak ematen dituena, hurbilen dagoena baita.
Historia
Antzinako jaurerri-leku erreengo bat, 1280an urtean 17 soldatako petxa bat zor zuena, diru bat gehi garagar eta olozko kuartal bat, "Afari" gisa legokiokeen zatia kontuan hartu gabe, ibarrak batera likidatua. Gero, Pedro Perez Agorretarenak izan ziren petxak, eta Orreagako Santa Mariari saldu zizkion 1324an.
1835-1845eko udal erreformetara arte ibarreko diputatuak eta herriko errejidoreak gobernatzen zuten tokia, txandaka bere etxeen artean aukeratzen zena (hamabi lanabes eta XIX. mendearen hasieran hondatutako bat; hamabi bizilagun mende honetan bertan). 1849an, Sarasibarreko haurrak Larrasoañako eskolara joaten ziren, eta auzotarrek erabiltzen zuten erretorearen aurkezpen-eskubidea.
Demografia
biztanle zituen Sarasibarrak.
Politika
Sarasibarreko kontzejua kontzejuburuak osatzen dute. Egungo kontzejuburua Enrique Garcia Murillo da.
Kontzejuburuak
2011tik, Sarasibarrek 2 kontzejuburu izan ditu:
Euskara
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Esteribarko herri guztiak sailkatu zituen, hegoaldeko goi-nafarrera euskalkian, Pirinio ibarretik Erroibar eta Artzibar ibarrekin hitz egiten zena.
Koldo Zuazok, 2010ean, Esteriberrak nafarrera euskalkian sailkatu zituen.
Ibar honetan hitz egiten den euskarak bere berezitasunak ditu. Horregatik sailkatzen daude Esteribarrera (iparesteribartar eta erdiesteribartar aldaerak) eta Artzibarrera (hegoesteribartar aldaera) azpieuskalkietan. Euskara batuaren itzalean alfabetatutako hainbat euskaldun baden arren, Esteribarko mintzaira zaharra oso hiztun gutxik dakite. 2007ko udazkenean, Esteribarren ez zegoen esteribarrerazko edo artzibarrerazko euskaldun gutxienik, eta, beraz, bi azpieuskalkiak hilda daude ibarran.
Euskararen Foru Legea
Nafarroako Gobernuak onartutako Euskararen Foru Legeari jarraituz, Esteribar eremu euskalduneko udalerria da. 2001eko erroldan, herritarren % 25ek zekien euskaraz.
1986tik geroztik, Esteribar udalerriaren izen ofiziala Esteribar da.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Revere (Minnesota)
Revere Minnesotako hiri bat da. Redwood konderrian kokatua dago. 2010ean 95 biztanle zituen, 1.49 kilometro koadrotan banatuta.
Studnice (Chrudim barrutia)
Studnice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 454 biztanle ditu eta 15,71 kilometro koadroko azalera. Chrudim barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1751 urtean egin zen.
Platyrinchus leucoryphus
Platyrinchus leucoryphus Platyrinchus generoko animalia da. Hegaztien barruko Tyrannidae familian sailkatua dago.
Amosita
Amosita mineral bat da.
Ezaugarriak
Amosita mineralaren formula kimikoa hau da:.
Halidesmus polytretus
Halidesmus polytretus Halidesmus generoko animalia da. Arrainen barruko Pseudochromidae familian sailkatzen da.
Shiawassee konderria (Michigan)
Shiawassee konderria (Shiawassee County) Michiganko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Corunna da. 2010eko zentsuaren arabera 70,648 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Shiawassee konderriak 140,105 kilometro koadro ditu. Horietatik 2,662 ura dira. Beste 137,442 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 50,43 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 70,648 pertsonetatik 68,935 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 1,695 dira. 305 beltzak edo afroamerikarrak. 303 amerikar natiboak ziren eta 22 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 247 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 36 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 800 pertsonek kokatzen zuten.
Csíkkozmás
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Rice (Minnesota)
Rice Minnesotako hiri bat da. Benton konderrian kokatua dago. 2010ean 1,275 biztanle zituen, 14.67 kilometro koadrotan banatuta.
Studnice (Náchodeko barrutia)
Studnice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.101 biztanle ditu eta 10,38 kilometro koadroko azalera. Náchodeko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1197 urtean egin zen.
Amiltxori txiki
Amiltxori txikia (Ixobrychus minutus) Ardeidae familiako hegaztia da. Eurasian eta Afrikan aurkitzen da. Euskal Herriko hezeguneetan uda aldean agertzen da.
Deskribapena
Europako koartza familiako ale txikiena da, 33-38 cm arteko luzera eta 52-58 cm arteko hego-zabalera ditu eta 59-150 gramo artean pisatzen du. Sexu dimorfismo badu. Arrak bizkarralde beltza, alboetan krema kolorea eta barnealdean eta lepoan tonu arroxak ditu. buruari dagokionez pileo beltza, masail grisak eta laranja koloreko moko luze eta zorrotza ditu. Emea antzekoa da baina kolore arreak nagusitzen zaizkio. Gazteak emearen antzekoak dira.
Lumaiari esker erraz kamuflatzen da ingurunearekin eta horregatik gizakiarengandik gertu bizi daiteke, gizakia ohartu ere egin gabe.
Arriskua somatzen dutenean geldi-geldi jartzen dira, mokoa zerura begira, harraparia inguruko landareekin nahas dadin. "Hesohol jarrera" esaten zaio horri. Haizeak lezkadia astintzen badu amiltxoriak lepoarekin lezkaren mugimendua imitatzen du.
Habitata
Hezegunetan aurkitzen da, aintzira, padura eta ibaiertzetako eremuetan. Landaretza sarria du gustoko, ihidiak eta lezkadiak bereziki.
Elikadura
Gainerako koartzak bezala, amiltxori txikiak arrainak, anfibioak, narrasti txikiak, moluskuak eta intsektuak jaten ditu.
Landare artean geldi geldi egoten da, postura bereziekin oreka mantenduz. Horrela aurkitzen ditu harrapakinak.
Ugalketa
Ez ditu koloniak eratzen ugalketarako garaian. Arrak hainbat habi egiten ditu eta emeak egokiena aukeratzen du. 20-25 cm-tako altuera eta 12-35 cm arteko diametroa du habiak eta adar eta zurtoinez eginda egoten da. Ekaina aldera bost edo sei arrautza jartzen ditu eta guraso biek txitatzen dituzte 17-19 egunetan zehar. Txitak jaio eta astebetera gai dira ihietan gora eta behera ibiltzeko. Guraso biek zaintzen dituzte 25-30 egunetan zehar.
Taxonomia
Carl von Linneok deskribatu zuen 1766. urtean Systema naturae liburuaren hamabigarren edizioan. Ardea minuta izena eman zion, "koartza txikia" esan nahi du. 1828. urtean Gustav Johann Billberg naturalista suediarrak Ixobrychus generoa sortu zuen eta bertan kokatu zituen amiltxoriak. Ixobrychus izena sortzeko grekerazko ixias (ihi) eta brukhomai (marruma) hitzak elkartu zituen, "ihi artean marruma egiten duena" esan nahi du. Gazteleraz avetorillo esaten zaio, zezenaren marrumaren antzeko soinuari erreparatzen baitiote.
Ixobrychus minutusek hiru azpiespezie ezagunak ditu :
Segalarien Gerra
Segalarien Gerra (guerra dels Segadors; guerra de los Segadores) edo, espainiar historiografian, Kataluniako matxinada (sublevación de Cataluña) Katalunian 1640 eta 1652 artean izandako gatazka izan zen. Gerraren ondorio iraunkorra Pirinioetako Hitzarmena izan zen, zeinaren bidez Frantziak Rossellóko konderria eta Cerdanyako konderriaren erdia bereganatu baitzuen.
1640ko ekainaren 7an Corpus de Sang izeneko istiluak gerra piztu zuen. «Visca la terra!», «Muiren los traïdors!», «Muira el mal govern!», «Visca lo rei!, nostre senyor» «¡Visca la fe de Crist!» edota «¡Visca Catalunya i els Catalans!» oihukatuz, Bartzelonan 12 eta 20 funtzionario artean erail zituzten eta baita Santa Colomako kondea erregeordea ere. Istiluen zergati nagusia mertzenarioz beteriko errege-armadak Katalunian azalduriko jarrera izan zen.
Pau Claris Generalitateko presidenteak Kataluniako Errepublika aldarrikatu zuen 1641eko urtarrilaren 17an. Baina, handik sei egunera, atzera egin eta Luis XIII.a Frantziako erregea izendatu zuen Bartzelonako konde. Harrezkero, Katalunia gudu-zelai bilakatu zen. Westfaliako Bakea eta gero, Frantziak interesa galdu eta espainiar armadak galdutakoa berreskuratu zituen, Bartzelona bera 1651n hartuz.
Orontze
Orontze Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta. Zangozako merindadean eta Pirinioak eskualdean dago, Iruñea hiriburutik 79,4 kilometrora. Altuera 703 eta 1237 metro artekoa da, eta 11,10 km²-ko azalera hartzen du. biztanle zituen.
Orontze Zaraitzu ibaxaren erdian dagoen herri txiki bat da. Ia pasabide hutsa da, bere tamaina txikiari herria bitan banatzen duen Zaraitzuko errepidean (NA-178) duen kokapena gehitu behar baitzaio. Hala ere, gasolindegi bat du, bakarra ibaxa osoan, eta hainbat hoteleko establezimenduak. Bere arkitektura zaraitzuar tradizionala da, altuera handikoa izan eta nabarmenagoak dira teilatuak, lau isurialde baitituzte. Ibaxa oso estua denez, etxeak elkarren ondoan daude eta altuera ezberdinak dituzte. Hormak zuriak dira, harri grisaxkaz apainduta daude eta zurezko elementuak dituzte, hala nola leihatilak edo habeak.
Zaraitzu ibaxan kokatuta da, Errartea kiñoian, baina 1846tik udalerri independentea da. Bertako biztanleak orontzearrak dira.
Izena
Orontze toponimoa beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Bandera
Orontzeko bandera Zaraitzuko bandera da. Armarria, gainean kasket bat eta bi aldeetan lanbrekinak dituela irudikatzen da, baita azpian "Azkenean konta" goiburua duela ere. Bandera honek Zaraitzuko armarri eskuinerantz biratzea dauka San Andresen gurutze gorri baten gainean, hiruki berdez inguratua. Bandera hau bera da Zaraitzu osatzen duten herri guztientzat, Otsagabiarentzat izan ezik; izan ere, herri honek bandera bera erabiltzen du, baina hiruki urdinak ditu.
Geografia
Orontze Zaraitzu ibaxan barruan dago. Ibar hau Pirinioetako ibarra da, Aezkoa eta Erronkaribar ibarren artean. Ibarra zeharkatzen du Zaraitzu ibaiak, Irati ibaiaren adarrak.
Inguru naturala eta kokapena
Orontze Zangozako merindadearen ipar-ekialdean kokatzen da. Orontze NA-178 errepideak zeharkatzen du, Ezpartza eta Ezkaroze udalerrien artean. Udalerriak dituen 11 kilometro koadroetatik 575 hektarea inguru larre moduan erabiltzen dira, eta gainontzekoak pinu basoek osatzen dituzte. Horrez gain, udalerriaren ekialdean harizti batzuk ageri dira. Herriko mendirik altuenak 1237 metroko Monterria eta 1042 metroko Ilarregia mendiak dira.
Klima eta landaredia
Orontzek klima atlantiko eta mediterraneoaren ezaugarriak dauzka, zenbat eta iparralderago edo hegoalderago egin tenperatura eta prezipitazioak gehiago aldatzen dira. Urteko batez besteko tenperaturak 6 eta 10 gradu bitartekoak dira, eta prezipitazioak 1.400 eta 1.800mm bitartekoak. Urteroko egun euritsuak 130 inguru izaten dira.
Estazio meteorologikoak
Zaraitzun dagoen Ezpartza udalerrian, itsasoaren mailatik 695 metrora, Nafarroako Gobernuak 1974n jarritako estazio meteorologikoa dago.
John Henry Coates
John Henry Coates (Possum Brush, Hego Gales Berria, Australia, 1945eko urtarrilaren 26a - Cambridge, 2022ko maiatzaren 9a) australiar matematikaria izan zen.
Bizitza
Australiako Unibertsitate Nazionalean egin zituen lehenengo ikasketak; gero Parisko École Normale Superieuren jarraitu zituen. Doktoregoa Cambridgeko Trinity Collegen egin zuen. Ikasketak bukatuta, irakasle-laguntzaile postu bat lortu zuen Harvard Unibertsitatean (1969). 1972an Standfordera joan zen, eta han irakasle-laguntzaile aritu zen 1975ean Cambridgera itzuli zen arte. 1977an, Australiako Unibertsitate Nazionaleko irakasle hautatu zuten; hala ere, urtebete geroago Frantziara itzuli zen. 1985ean Parisko École Normale Superieureko matematikako zuzendari eta irakasle hautatu zuten. Urte berean, Londresko Royal Societyko kide izendatu zuten. Emmanuel Collegeko kide izateaz gainera, Cambridgeko Matematikako Sadleiriar katedra ere lortu zuen. 1991n, Cambridgeko Matematika Huts eta Estatistika Matematikako saileko zuzendari izendatu zuten.
Coatesek ekarpenik garrantzitsuenak 1966-1967 bitartean egin zituen, funtzioen hurbilketa aljebraikoari buruz lau artikulu argitaratu baitzituen urte horietan, oso garrantzitsuak. Mahlerren zenbaki arrazionalei buruzko lanaren jarraipena (Alan Bakerrekin batera) eta K-teoriaren ikerketa ere egin zituen. Gainera, Weilen aieruaren kasu berezi batzuk frogatu zituen, eta Iwasawaren teoria landu ondoren zenbait artikulu idatzi zituen Andrew Wilesekin batera (1977-1978). Coatesen ikasle izan zen Wiles matematikariak Fermaten azken teorema frogatzea lortu zuen. 1988-1990 bitartean, Coates Londresko Elkarte Matematikoko buru izan zen; elkarte horren eskutik Senior Whitehead saria jaso zuen 1997an.
Orontze
Historia
Bertako bizilagunek lekuko gisa parte hartu zuten Jaurrietako Done Joanes Bataiatzailearen monasterioa Leireko abadiari dohaintzan 1068an, eta 7 Orhiko mendian kubilare batzuk 1072an besterendu zituztenean. Gizarte-egoera bilauko biztanleek Zaraitzu ibaxako gainerakoekin batera ematen zuten beren urteko bularra, harik eta honek 1469an kaparetasun pribilegio kolektiboa lortu zuen arte.
1793ko martxoan Frantziako Konbentzioak gerra deklaratu zion Espainiako Erresumari. Urte bereko udan Zaraitzu ibaxan liskarra izan zen. 1794ko urriaren 16an frantziarrak berriro sartu ziren, tropa asko zeramatzatela. Eskualdea Cagigal koronelak babesten zuen, baina erasoa gertatu zenean erretiratu egin zen, Hiriberri Aezkoara zihoala esanez. Egun bereko arratsalde erdian frantziarrak Otsagabia eta Itzaltzu okupatuak zituzten. Herrikideak Orontzeraino erretiratu ziren, eta han gau tragiko bat igaro zuten elikagairik gabe eta hiltzeko zain. Baina hurrengo goizean frantziarrak Otsagabira atzera egin zutela ikusi zuten. Hilabete bereko 28an, mugatik kanpora erretiratu ziren, eskualdea suntsituta utziz, eta 1000 gizon hurbildu ziren salaxenkoei laguntzera.
Ibaxaren barruan, Errartea kiñoian integratu zen Behe Erdi Aroan. 1846an ibaxa banandu egin zen eta Orontze banandutako udaletxe bihurtu zen. Elizbarrutiari dagokionez, herritarrek zuten parrokoa aurkezteko eskubidea, XIX. mendean oso sartua oraindik.
1847an, herriak zazpiehun errealeko eskola zuen; ferra-bidea zuen onena, Otsagabitik Irunberrira zeramana. Irin-errota batek funtzionatzen zuen.
Demografia
biztanle zituen Orontzek.
Ekonomia
Orontzeko jarduera ekonomiko nagusia nekazaritza da. Lurren ehuneko bera abelburuak elikatzeko larretarako erabiltzen da. Basogintzak ere garrantzia handia izan du historikoki, ibaxako beste udalerrietan bezala. Gaur egun, herriko basoetan pinuak daude batez ere.
Foru hauteskundeak
Hauek dira Nafarroako Parlamenturako hauteskundeen azken bi deialdiak:
Udala
Udalaren egoitza eta udaletxea herrigunean dago.
Egungo banaketa
Orontzeko Udala zinegotzik eta alkateak osatzen dute, demokratikoki hautatuak. Alkatea Iera Aranburu Alonso da, Andrasoroa zerrendakoa. Zinegotziak 2 daude:
Alkateak
1979tik, Orontzek 6 alkate izan ditu:
Garraioa
Nafarroako Autobus Konpainiak Zaraitzu Iruñekin batzen du. Autobus lineak honako ibilbidea egiten du:
Euskara
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Zaraitzuko herri guztiak sailkatu zituen, ekialdeko behe-nafarrera euskalkian, hegoaldeko Pirinio ibarretik bakarra.
Koldo Zuazok, 2010ean, Zaraitzuk atzerakada-eremuan sailkatu zen, non euskarak hain atzerakada handia izan duen, non bertako hiztunik apenas geratzen den.
Ibar honetan hitz egiten den euskarak bere berezitasunak ditu. Horregatik sailkatzen da Zaraitzuera azpieuskalkian. Euskara batuaren itzalean alfabetatutako hainbat euskaldun baden arren, Zaraitzuko mintzaira zaharra oso hiztun gutxik dakite. 2007ko udazkenean, 2 zaraitzuerazko euskaldun behintzat baziren Otsagabian eta Jaurrietan, 93 eta 86 urtekoak.
Janzkera
Ohiko janzkerari dagokionez, Zaraitzu ibaxak adierazpen aberatsa du, kanpoko modismoen eraginei aurre egin dien nortasun errotua transmititzen duena. Jantzi horietako batzuk egun seinalatuetan ikusten dira oraindik, jaiak, erromeriak eta beste ekitaldi batzuk direla eta. Nafarroako artxiboan dagoen 1817. urteko dokumentu baten arabera, Zaraitzu ibaxako bizilagunak eta bertakoak beren jantziagatik bereizten ziren. Oihal horiek beraiek egiten zituzten beren aziendaren artilearekin, eta beren etxeetan garbitzen, iruten eta ehuntzen zituzten. Oihalezko piezak, gero, batanatuak, ehunduak eta tindatuak izaten ziren. Haiek ebaki, josi eta egiten zituzten arropak.
Apretagileak
1860tik aurrera, Erronkaribar eta Zaraitzu ibarretako neskek Zuberoako Maulera bidaiatzen zuten abarketaren sasoia lantzeko. Lana gogorra zen. Urtez urte udazkenetik udaberrira arte lan egiten zuten, eta horregatik ziren ezagunak "enarak" bezala. Abarketaren merkatuak garai oso bat markatu zuen Maule-Lextarreko ekonomian, eta ibar horien emigrazioak biztanleria nabarmen handitu zuen. Apretagile batzuk 14 urterekin joaten ziren beren adinari buruz gezurretan lan egitera.
Maulera iristean, etxe beretan bizi ohi ziren, eta etxejabeei ordaindu egiten zieten lo egin eta jateagatik. Denek partekatzen zuten lehen platera, bigarrena neskek erosi behar zuten. Bertakoekin euskaraz komunikatzen ziren, euskalkiak nahiko antzekoak baitira. Tailerretan, bakoitzak lan bat egiten zuen. Batzuek oihala josten zuten, beste batzuek soka jartzen zuten, etab. Bizi zuenak dioenez, batzuetan besoetako minagatik ezin zuten lorik egin, egunean zehar egindako ahaleginagatik.
Gertaera bitxi eta garratzak gertatu dira abarketen inguruan. Eaurtar batek dioenez, urtebetez, nesketako batzuk Gabonak pasatzeko itzultzea erabaki zuten, baina ez ziren Jaurrietara iritsi, ezta Maulera itzuli ere. Handik irten eta ez ziren hona iritsi. Abodi mendilerroa, elur-ekaitz batekin, oztopo fisiko gaindiezina da. Udaberrian, elurra joan zenean, hilda agertu ziren denak Abodin, Paso Zabalean, eskutik helduta.
Tradizioak
Ogi bedeinkatuaren tradizioa, Zaraitzun, antzina-antzinakoa da, eta oraindik bizirik dirau ibaxako herri batzuetan (Otsagabia, Ezpartza, Jaurrieta, Ezkaroze, Orontze, etab.). Igandero, herriko familia batek eramaten du ogia xerratan moztuta igandeko mezara. Ogia, herriko etxe bakoitzetik astero txandakatzen joango den egurrezko artesa batean lekualdatzen da. Ogi hau mezaren sagaratzean bedeinkatzen da eta honen ondoren fededun bakoitzari banatzen zaio. Duela urte gutxi arte, Otsagabian, ogia gizonei bakarrik banatzen zitzaien, baina udalaren erabaki batek tradizioa aldatzea eragin zuen eta, gaur egun, gizonen eta emakumeen artean banatzen da. Ogia sagaratu ondoren, salacenkoek ekitaldiari buruzko abesti bat abesten dute. Ohitura da, halaber, ogi honen zati bat etxe bakoitzera eramatea. Entregatzeko unean, honela zioen bere artean: "Bakea eta ogia izan itzazu urte osorako".
Hildakoen argia duela urte gutxi arte mantendu den tradizioa da, ibaxako herrietan. Zaraitzuar baten hileta-egunean, familiak maindire zuri bat jartzen zuen elizaren albo batean. Bere gainean argizaiolak jartzen ziren, handiak eta txikiak. Argizari horiek oihal beltz batean bildutako egur zati bat -hildakoa heldua bazen behintzat- edo zuria -hildakoa haurra bazen ere- ziren, argizarizko kordoia biltzen zuena. Heriotzaren hurrengo urtean, senide batek egunero eraman behar zuen mezatara argizari txikia. Gantzudura Santuaren garaian ere, gaixoaren senide hurbilenek hildakoen argizaria edo argia eraman behar zuten.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Manuel Etxanobe
Manuel Etxanobe (Aretxabaleta, 1759 - ?, XIX. mendea) arkitekto eta ingeniaria izan zen, hainbat bide eraikitzeagatik ezaguna. Bere aita Francisco Etxanoberekin batera Urkiolako mendatea, Durango-Eibar eta Bidasoa-Eibar bideak egin zituen.
Euskalerriaren Adiskideen Elkarteak proiektu handi bat enkargatu zion, Deba ibaia eta Ebro ibaia Zadorratik batuko zuen kanal bat eraikitzea, inoiz egin ez zen proiektua. Kanal horrek Deban eta Tortosan izango lituzke portuak, bi itsasoak batuz.
Olympia (Paris)
Olympia Parisko ikuskizun aretoa da, 9. barrutian dagoena.
Historia
1888an, Joseph Oller - Pari Mutuel eta Moulin Rougeen sortzailea - errusiar mendiak zituen eraikinean. Henri Lozé prefetak errusiar mendiak kentzeko agindua eman zion eta Ollerrek 2.000 lagunentzako tokia zuen areto bat eraiki zuen: Olympia. Laster Parisko nagusienetariko bat bilakatu eta bertatik Édith Piaf, Georges Brassens, Jacques Brel, Amália Rodrigues, Frank Sinatra, Umm Kulthum, The Beatles edo The Rolling Stones pasa ziren.
1991n monumentu historiko izendatua, Vivendik 2001ean eraikina erosi zuen.
Diane Elson
Diane Rosemary Elson (Bedworth, Erresuma Batua, 1946ko apirilaren 20a) britainiar ekonomilaria, soziologo a eta gizarte ikertzailea da, genero a eta garapenean aditua.
Biografia
Filosofian, politikan eta ekonomian lizentziatu zen St Hilda's Collegen (Oxford), eta 1994an ekonomian doktoretza lortu zuen Manchesterko Unibertsitatean.
Soziologiako katedradun Essex-eko Unibertsitatean eta Garapen Ikasketetako irakaslea Manchester-eko Unibertsitatean.
Garapena eta giza eskubideen gainean egin ditue lanagatik ezaguna. Bere ikerketa-lerroak gizarte-aldaketa globala du ardatz, genero-desberdintasun ean eta eskubide ekonomiko eta sozialetan interes bereziarekin.
1998-2000 aldian ONUMUJERES erakundearentzat egin zuen lan aholkulari eta Milurtekoko Garapen Helburuei buruzko Nazio Batuen Lan -Taldeko kidea izan zen ere. Genero-ikuspegia aurrekontuetan txertatzeko hainbat metodologia garatu zituen, baita Garapen Jasangarriaren Helburuetan (GGE) ere.
2008tik 2010era Erresuma Batuko Ikerketa Ekonomiko eta Sozialeko Zentroan ikertzaile gisa ibili zen. Aurrekontu publikoen genero analisiaren aitzindarietako bat izan zen, eta hainbat aldizkari-artikulu, liburu-kapitulu eta txosten argitaratu ditu. Erresuma Batuko Women´s Budget Group zuzendu ere, berdintasun politikak proposatzen dituzte eta emakumeen eta emakume taldeen eztabaida ekonomikoetan parte hartzea sustatzen dute.
Male Bias in the Development Process, eta Budgeting for Women's Rights: Monitoring Government Budgets for Compliance with CEDAW (Concepts and Tools) liburuen egilea da.
2012az geroztik NBE ONUMUJERESen aholkularia da eta 2018an erretiroa hartu ondoren ekitaldi eta hitzaldi ugaritan parte hartzen jarraitzen du.
Belén Balerdi
Belén Balerdi Urrestarazu (Irura, Gipuzkoa, 1937eko uztailaren 7a -1982ko maiatzaren 20a) erraketista profesionala izan zen. Irura III izengoitiaz jokatu zuen, aurrelari postuan, Madrilgo eta Mexikoko frontoietan.
Erraketista ibilbidea
1961tik 1974ra Garbiñe Balerdik Madrilgo Madrid frontoian eta Mexikoko Metropolitano frontoian jokatu zuen bere ibilbidean zehar. Haren ahizpa Eladia eta Garbiñe ere erreketistak izan ziren, baita lehengusina Eladia Altuna ere.
Cullen
Cullen hauetako bat izan daiteke:
Belén Balerdi
Erraketisten historia
Erraketistak garaiko emakume aurreratuak izan ziren, familia eta herria utzi eta lanera alde egin eta mundu guztian zehar maila profesionalean pilotan aritu zirenak 1917 eta 1980 artean. Beren ibilbidearen berri, aitzitik, inork gutxik izan du oraintsu arte. Azken urteotan aldiz, hainbat erakusketa eta omenaldi ari dira antolatzen.
Harth-Pöllnitz
Harth-Pöllnitz Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Nartex
Nartexa, basilika erromanikoetan, gainontzeko nabeetatik banaketa finkoen bidez banatutako ataria da. Penitentziagile eta katekumeno edo bataiatu gabeentzako dena. Eredua, antzinako basilika paleokristauetatik dator.
Fatxaden kanpoaldean dagoenean, arkupe ireki bezala, exonartex edo kanpo nartex deritzo. Barnealdean bigarren nartex bat izanez gero, esonartex edo barne nartex deritzo, Istanbuleko Kora eliza bizantziarraren kasuan bezala.
Neopipo cinnamomea
Neopipo cinnamomea Neopipo generoko animalia da. Hegaztien barruko Tyrannidae familian sailkatua dago.
Qiqihar
Qiqihar (txinera sinplifikatuz: 齐齐哈尔; pinyineraz: Qíqíhā'ěr), Heilongjiang probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 6.011.000 biztanle inguru dauzka 2002ko erroldaren arabera eta 42.469 kilometro koadroko azalera.
Prefekturaren hirigunean bizi diren biztanleak 1.438.550 dira.
Inguru naturala eta kokapena
Prefektura mailako Qiqihar hiriaren mugakideak honakoak dira: Heihe iparraldean, Barne Mongolia eskualde autonomoa mendebaldean, Suihua ekialdean, Daqing hego-ekialdean, eta Jilin probintzia hegoaldean.
NBAko seigarren jokalaririk hoberenaren saria
NBAko seigarren jokalaririk hoberenaren saria (ingelesez, NBA Sixth Man of the Year Award) NBA-n titular gisa jokatzen ez duen saskibaloi-jokalaririk hoberenak jasotzen duen saria da.
Ameriketako Estatu Bat uetako (Los Angeles Lakers, Phoenix Suns, Sacramento Kings, Washington Wizards, Boston Celtics, Dallas Mavericks, Houston Rockets,  Brooklyn Nets, New York Knicks, Philadelphia 76ers, Memphis Grizzlies, New Orleans Pelicans, San Antonio Spurs,  Chicago Bulls, Cleveland Cavaliers, Detroit Pistons, Indiana Pacers, Milwaukee Bucks, Denver Nuggets, Minnesota Timberwolves,  Portland Trail Blazers, Oklahoma City Thunder, Utah Jazz, Atlanta Hawks, Charlotte Hornets, Miami Heat, Orlando Magic, Golden State Warriors, Los Angeles Clippers) eta Kanadako (Toronto Raptors ) frankiziek aukeratzen duten irabazlea da. Boto emaile bakoitzak lehen, bigarren eta hirugarren postuak hautatzen ditu eta bere ustez, zein izan den 6. jokalari postu honetan onena, bigarren onena eta hirugarrena. Boto emailearen lehen hautagaiari bost puntu esleitzen zaizkio, bigarrenari hiru eta hirugarrenari puntu bakarra. Seigarren jokalari onenaren saria puntu kopuru handiena eskuratzen duenari ematen zaio.
Aukeragarria izateko, jokalariak ordezkoa irtenda jokatu beharko du, titular bezala baino partida gehiagotan.
Bordic
Bordic Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gard departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bourdic udalerrian erroldatutako biztanleak 312 ziren. Familiak 128 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 44 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 44 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 186 etxebizitza zeuden, 127 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 57 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 164 etxeak ziren eta 20 apartamentuak ziren. 127 etxebizitza nagusietatik 94 bere jabearen bizilekua ziren, 28 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 38 etxek lau zituzten eta 69 etxek bost zituzten. 91 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 62 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 56 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 197 ziren, horien artean 148 aktiboak ziren eta 49 inaktiboak ziren. 148 pertsona aktiboetatik 134 lanean zeuden (74 gizon eta 60 emakume) eta 14 langabezian zeuden (4 gizon eta 10 emakume). 49 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 20 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bourdic udalerrian 126 unitate fiskal zeuden, 341 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.088 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2000. urtean Bourdic udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bassou
Bassou Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bassou udalerrian erroldatutako biztanleak 761 ziren. Familiak 316 ziren, horien artean 108 pertsona bakarrekoak ziren (52 bakarrik bizi ziren gizonak eta 56 bakarrik bizi ziren emakumeak), 84 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 104 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak