cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Irlanda
Literatura eta arteak
Nahiz eta uharteko biztanlegoa erlatiboki txikia izan, Irlandak Nazioarteko Literaturari bere genero guztietan egin dion ekarpena handia izan da, nagusiki ingelesez izan delarik. Irlanderazko olerkigintza Europako zaharrenetakoa da, bere jatorria VI. mendean duelarik. Jonathan Swift irlandarrak Gulliverren bidaiak eta A Modest Proposal idazlanak idatzi zituen, eta hauei esker gaur egun arte denon oroimenean gelditu da. Denboran hurbilago, Irlandak Literaturako Nobel Saridun idazle ugari eman ditu: George Bernard Shaw, William Butler Yeats, Samuel Beckett eta Seamus Heaney. Nahiz eta Nobel Saririk sekula irabazi ez izan, James Joyce irlandarra XX. mendeko idazle garrantzitsuenen artean kokatzen da; Samuel Beckett berak bere Nobel Saria jasotzeko ekitaldira joateari uko egin zion, ekintza honekin Joyceri sari hori ez eman izanaren aurkako protesta eginez. 1922ko Joycen Ulysses eleberria Literatura Garaikideko idazlan esanguratsuenen artean dago, eta bere omenez urtero ekainaren 16ean Dublin hirian Bloomsday eguna ospatu ohi da.
Irlandako artearen historia Historiaurreko harri tailaketekin hasten da, adibideak Newgrange bezalako lekuetan topa genitzazke. Brontze Aroko lanabesetan ere artearen arrastoa topa genezake, bereziki urrezko apaingarrietan. Gerora, Erdi Aroko eskuizkribu argiztatuek Europa Kristau guztia harrituko dute. Eskuizkribu hauen artean adibide ikusgarri eta bikainena Kellseko liburua da. XIX. eta XX. mendeetan zehar, bertako usadioan oinarritutako margolaritza sendo batek bere burua ezagutuarazi zuen, mugimendu honen barnean John Butler Yeats, William Orpen, Jack Yeats eta Louis le Brocquy nabarmendu daitezkelarik.
Irlandar Literatura Modernoa oraindik baserri edo landa giroari estuki loturik jarraitzen du, horren adibide John Millington Synge, John McGahern eta John B. Keane idazleak edota Seamus Heaney bezalako olerkariaren idazlan eta eleberriak dira.
Beste sonako irlandar idazle bat Oscar Wilde da, bere esaldi zorrotz eta biziak oso ospetsu bilakatu direlarik.
Antzerkigintzari dagokionez, Seán O'Casey, Brian Friel, Sebastian Barry, Conor McPherson eta Billy Roche bezalako antzerkigileek Irlanda munduko eszenatokian kokatzea lortu dute. Herrialde osoan zehar nolabaiteko Antzerkigintzaren kultura bat badago, antzerki ekitaldi eta jaialdiak antolatzen dira eta hauetan nazioarteko nahiz irlandar antzerkilanak taularatzen dira. Dublingo Abbey Theatre antzokia Irlandar Antzerkingintzaren tenplutzat hartu ohi da. Bestalde, Galway hirian An Taibhdhearc antzokia dago, 1928an sortutako Irlanderazko Antzokia da.
Musika eta dantza
Irlandako folk musika eta dantzen ondare herrikoia oso zabala da eta mundu osoan zehar aski ezaguna, Riverdance edo Lord of the Dance ikuskizunak oso ospetsuak bihurtu direlarik. .
XX. mendearen erdialdera, Irlandar gizartearen modernizatzen hasia zen, aldiz era berean musika herrikoiak gahinbehera bat pairatu zuen, bereziki hiriguneetan. 1960ko hamarkadan zehar, Amerikar folk mugimenduan oinarrituta, Irlandar usadio eta ohiturenganako interesaren berpizkunde bat jazo zen. Berpizkunde honen bultzatzaile nagusiak Ceoltóirí Chualann, The Clancy Brothers, The Dubliners, The Chieftains, Emmet Spiceland, The Wolfe Tones, The Irish Rovers, Sweeney's Men bezalako taldeak, edota Seán Ó Riada eta Christy Moore bezalako pertsonak izan ziren.
Gerora Horslips, Van Morrison eta Thin Lizzy bezalako talde eta musikariek irlandar musika herrikoiaren elementuak euren rock musika eta abestigintzan sartu eta berezko soinu berezi bat sortu zuten. 1970 eta 1980ko hamarkadan zehar, folk eta rock musikarien arteko muga lausotzen hasi zen, musikari askok bi musika horien muga alde batetik zein bestetik zeharkatzen hasi baitziren. Hau U2, Enya, Flogging Molly, Moya Brennan, The Saw Doctors, Bell X1, Damien Rice, Planxty, The Corrs, Aslan, Sinéad O'Connor, Clannad, The Cranberries, Rory Gallagher, Westlife, The Script, B*witched, BoyZone, Gilbert O'Sullivan, Black 47, Stiff Little Fingers, VNV Nation, Rob Smith, Ash, The Thrills, Stars of Heaven, Something Happens, A House, Sharon Shannon, Damien Dempsey, Declan O' Rourke, The Frames eta The Pogues talde eta musikarien abestigintzan argi eta garbi ikus liteke.
1990eko hamarkadan zehar Irlandan folk metal azpigeneroa gailendu zen, honen bidez heavy metal eta Irlandar eta Zeltiar musiken arteko batasuna eman zen. Azpigenero honetako aitzindariak Cruachan, Primordial eta Waylander taldeak izan ziren.
Bere jatorri edo iturburuetara itzuliaz, Irlandar musikak sekulako ospea eta entzutea bereganatu izan du. Oraindik gaur egun ere musika garaikideko talde asko nolabaiteko soinu "herrikoiari" atxikitu ohi dira, hauen artean Altan, De Dannan, Téada, Danú, Dervish, Lúnasa edota Solas aipa daitezkelarik. Beste talde batzuk kultura anitzen estilo bateraketa egin ohi dute, esate baterako Afro Celt Sound System eta Kíla taldeak.
Eurovision Abesti Txapelketan ere Irlandak izen ona bereganatu du, bertan parte hartzen duten herrialdeen artean garaipen gehien lortu duena baita, denera zazpi izan direlarik: 1970an Dana, 1980 eta 1987an Johnny Logan, 1992an Linda Martin, 1993an Niamh Kavanagh, 1994an Paul Harrington eta Charlie McGettigan, eta azkenik 1996an Eimear Quinn.
Zinema
Irlanda mundu osoan ospetsuak diren aktore askore jaioterria da: Maureen O'Sullivan, Maureen O'Hara, Barry Fitzgerald, Richard Harris, Peter O'Toole, T. P. McKenna, Gabriel Byrne, Fionnula Flanagan, Brenda Fricker, Seán McGinley, Ciarán Hinds, Patrick Bergin, Bob Geldof, Stephen Rea, Fiona Shaw, Kenneth Branagh, Liam Neeson, Colm Meaney, Pierce Brosnan, Brendan Gleeson, Liam Cunningham, James Nesbitt, Alison Doody, Colm Ó Maonlaí, Aidan Gillen, Colin Farrell, Cillian Murphy, Jonathan Rhys Meyers, Katie McGrath...
Daniel Day-Lewis jaiotzez ingelesa izan arren irlandar nazionalizatea duen aktorea da; Sam Neill zeelandaberriar aktorea berez Ipar Irlandako Omagh hirian jaioa da; aita alemaniarra eta ama irlandar duen Michael Fassbender aktorea Alemanian jaio eta haurtzarotik Irlandan bizi izan da.
Zinema zuzendariei dagokionez, bi nabarmenenak Jim Sheridan eta Neil Jordan dira. John Ford estatubatuar zinema zuzendaria ere irlandar jatorrikoa zen, ama Inishmore uhartekoa eta aita An Spidéal udalerrikoa baitzituen.
Irlandan filma ospetsu ugari ere girotu izan dira: Man of Aran (1934), The Informer (1935), The Quiet Man (1952), Captain Lightfoot (1955), Mise Éire (1959), Ryan's Daughter (1970), Barry Lyndon (1975), Excalibur (1981), The Dead (1987), Taffin (1987), My Left Foot (1989), The Field (1990), Hidden Agenda (1990), The Commitments (1991), The Crying Game (1992), The Snapper (1993), In the Name of the Father (1993), Circle of Friends (1995), Michael Collins (1996), Some Mother's Son (1996), The Van (1996), The Boxer (1997), The General (1998), The Nephew (1998), Angela's Ashes (1999), Agnes Browne (1999), Ordinary Decent Criminal (2000), Bloody Sunday (2002), Evelyn (2002), The Wind That Shakes the Barley (2006), Once (2007) eta The Shore (2011).
Irlanderaz filmatutako zenbait filma honako hauek dira: Yu Ming Is Ainm Dom (2003) eta ''No Béarla (2007).
Bestalde, 1992ko Far and Away filmako lehenbiziko zatia Irlandako Dingle penintsulan filmatu zen. Aldiz, 1993ko In the Name of the Father nahiz 1967ko The Italian Job filmetako espetxe-eszenak Kilmainham Gaol espetxe-museoan filmatu ziren. Eskozian girotutako Braveheart (1995) filmeko guduen eszenak ere Kildareko konderrian filmatuak daude, Saving Private Ryan (1998) filmeko hondartza eta landetako eszenak ere Irlandan filmatuak daude, Normandiako Lehorreratzea jazo zen lekua gertakizunak jazo ziren garaitik gaur egun arte aldatua eta etxebizitzez betea baitago.
Kirola
Irlandako kirol herrikoiena eta zaletu gehien dituena futbol gaelikoa da, herrialde honetan burutzen diren kirol ospakizunen %34a kirol honen ingurukoak direlarik. Ondorren %23arekin hurlingak jarraitzen dio, %16arekin futbolak eta %8arekin errugbiak. Futbol gaelikoaren urteko ospakizun garrantzitsuena den All-Ireland Football Final delakoa Irlandako urte osoko kirol egutegiko egunik garrantzitsuena da. Bestalde, Joko Gaelikoen artean irlandar pilota izeneko kirola ere, euskal pilotaren antza handia duelarik.
Guk futbola bezala ezagutzen duguna bertan Soccer edo Association Football izenez deitzen dute. Ipar Irlandan dagoen futbol liga (Irish Football Association Premiership) 1890ean sortu zen eta munduan Ingalaterrako Premier League baino ez da lehenago sortua. Hasiera batean uharte guztiko taldeek jokatzen zuten baina Irlanda bitan banatu zenean Irlandako futbol liga berria sortu zen Irlandako Errepublikarako. Bestela, Irlandako futbol selekzio nazionala 7. postuan gelditu zen 1990eko Munduko Futbol Txapelketan, Errumaniari penaltietan irabazita.
Errugbiari dagokionez, Irlandako errugbi selekzioak 14 aldiz irabazi du Sei Nazioen Txapelketa, 2021 arte. 1978an Munster Rugbyk irabazi zion All Black talde zeelandaberritarra.
Irlandan parte hartze nahiz federatu gehien dituzten kirolak honako hauek dira: igeriketa, golfa, aerobika, futbola, txirrindularitza, futbol gaelikoa eta billar/snookerra dira. Nazioarteko kirolei dagokienez futbola jaun eta jabea da.
Zaletu nahiz kirolari asko dituzten beste kirol batzuk hauek dira: saskibaloia, boxeoa, cricketa, arrantza, galgo lasterketa, eskubaloia, zaldi lasterketa, motor kirolak, zaldi jauziak eta tenisa dira.
2012ko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina bat lortu zuten irlandarrek. Katie Taylor boxeolaria izan zen 60 kg-z azpiko txapelketan garaipen handia lortu zuena. Bestela, Barry McGuigan 1985ean munduko txapelduna izan zen luma pisuaren kategorian.
Leku interesgarriak
Irlandako uhartean Gizateriaren Ondare diren hiru leku daude: Brú na Bóinne, Skellig Michael uhartea eta Giant's Causeway. Zerrenda horretan sartzeko ondorengo leku hauek sartzeko saiakera ere egin da: The Burren eskualdea eta Mount Stewart jauregia.
Irlandako leku bisitatuenen artean Bunratty gaztelua, Rock of Cashel, Cliffs of Moher edo Moherreko itsaslabarrak, Holy Cross abatetxea eta Blarney gaztelua daude. Historikoki garrantzitsuak izan diren Glendalough eta Clonmacnoise bezalako monasterioak ere badaude
Hockley konderria (Texas)
Hockley konderria (Hockley County) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Levelland da. 2010eko zentsuaren arabera 22,935 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Irlanda
Leku interesgarriak
Eskualderik turistikoena Dublin hiriburua eta Dublingo konderria dira, bertan Guinness garagardotegia eta Kellseko liburua daudelarik. Irlandako mendebaldea eta hego-mendebaldea (Killarneyko lakuak barne), Kerry konderrian dagoen Dingle penintsula, Galway hiria eta Aran uharteak ere turismogune oso ospetsuak dira.
XVII, XVIII eta XIX. mendeetan zehar Palladiar, Neoklasiko eta Neogotiko arkitektura eratan eraikitako etxaleku bikainak ere badaude, adibide gisa, turistentzak interesgarriak diren Ward gaztelua, Castletown etxea edota Bantry etxea este baterako, hauetako batzuk ostatu edo hotel bilakatu direlarik, adibidez Ashford gaztelua, Leslie gaztelua eta Dromoland gaztelua, bertan gelak alokatu daitezkelarik.
Hockley konderria (Texas)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 22,935 pertsonetatik 21,788 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 9,993 dira. 801 beltzak edo afroamerikarrak. 83 amerikar natiboak ziren eta 3 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 60 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 39 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 161 pertsonek kokatzen zuten.
Irlanda
Leku interesgarrien zerrenda
Hona hemen Irlanda osoan zehar aurki daitezkeen leku interesgarri edo erakargarrien zerrenda. Bertan lekuaren izena eta kokatzen den konderria agertzen direlarik:
Hiriak
Irlandako hiririk handiena Dublin da (Dublin Handiak 1.7 milioi biztanle ditu), bigarreba Belfast da (Belfasteko Gune Metropoliarrak 600.000 biztanle inguru ditu), ondoren eta biztanle kopuruaren arabera honela doaz: Cork (Cork Handian 380.000 ditu), Derry (Derryko Hiriguneak 110.000 biztanle), Limerick (bere auzuneak barne harturik 93.321 biztanle), Galway (71.983), Lisburn (71.465), Waterford (49.240 auzuneak barne), Newry (27.433), Kilkenny (23.967 auzuneak barne) eta Armagh (14.590).
Irlandako Errepublikako hiriak: Dublin/Baile Átha Cliath • Cork/Corcaigh • Limerick/Luimneach • Galway/Gallimh • Kilkenny/Cill Chainnigh • Dun Laoghaire • Killarney/Cill Airne • Cashel/Caiseal**
Ipar Irlandako hiriak: Belfast/Béal Feirste • Derry/Doire • Armagh/Ard Mhacha
Beste batzuk: Newry/Iúr Cinn Trá • Lisburn/Lios na gCearrbhach • Ballymena/an Baile Meánach • Bangor/Beannchor • Coleraine/Cúil Raithin • Downpatrick/Dounpatrick/Dún Pádraig • Enniskillen/Inis Ceithleann • Larne/Olderfleet/Latharna • Omagh/An Ómaigh • Portadown/Portadoun/Port an Dúnáin
Airez
Irlandan bost nazioarteko aireportu nagusi daude: Dublingo Aireportua, Belfasteko Nazioarteko aireportua (Aldergrove), Corkeko Aireportua, Shannon Aireportua eta Irlandako Mendebaldeko Knock Aireportua. Dublingo Aireportua Irlandako aireportu jendeztatuena da, bertatik urteko 22 milioi pertsona igarotzen direlarik ; orain terminal berri bat eta igarobidea eraikitzen ari dira, euren kostua 2 bilioi euro inguru izango dela aurreikusten delarik. Denek Britainia Handia eta Europar kontinentearekin zerbitzu eta loturak dituzte, aldiz Belfast, Dublin, Shannon and Irlandako Mendebaldeko Aireportuak (Knock) zerbitzu transatlantikoak ere eskaintzen dituzte. Garai batean Shannon aireportua Ozeano Atlantikoa zeharkatzen zuten hegaldien errepostaje postu garrantzitsua izan zen eta gaur egun oraindik Dublingo aireportuarekin batera Atlantikoa zeharkatzen duten hegaldien Irlanda eta Europarako sarreraguneak dira.
Beste zenbait eskualdeetako aireportu txikiagoak ere badaude: Belfasteko George Best aireportua, Derryko aireportua (Eglinton), Galwayko aireportua, Kerryko aireportua (Farranfore), Sligoko Aireportua (Strandhill), Waterfordeko aireportua eta Donegalgo aireportua (Carrickfinn). Eskualdeetako aireportu hauen zerbitzuak gehienetan Irlanda eta Britainia Handira mugatuak daude.
Irlandako hegazkin konpainiak honako hauek dira: Aer Lingus (Irlandako berezko hegazkin konpainia nazionala), Ryanair, Aer Arann eta CityJet.
Irlandarrak
Irlandar herritar ezagunen artean, Jonathan Swift, Oscar Wilde, eta James Joyce idazleak ditugu, William Butler Yeats, George Bernard Shaw, Samuel Beckett eta Seamus Heaney 4 Nobel saridunekin batera.
Politika munduan, Michael Collins iraultzaile independentista, Eamon de Valera presidentea, Ian Paisley unionista eta Gerry Adams errepublikarra eta John Hume eta David Trimble Bakearen Nobel saridunak nabarmentzekoak dira. Musikari eta abeslari ospetsuen artean, Liam O'Flynn, Van Morrison, Rory Gallagher, Bono (U2) eta Sinéad O'Connor ditugu.
Coronel Vivida
Coronel Vivida Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Erschwil
Erschwil Suitzako udalerria da. Solothurn kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Charles Trenet
Bizitza
Bigarren mailako ikasketak Perpinyàn egin zituen, eta Berlingo (1928) eta Parisko (1930) arte-eskoletan ikasi zuen. Dekorazio-arteetan lan egitea zen Treneten asmoa. Joinvilleko zinema-estudioetan hasi zen lanean margolari gisa, eta aldi berean, abestiak idazten zituen. Johnny Hessekin bikote bat osatu zuen eta 1936. urtera arte aritu ziren elkarrekin; urte horretan Trenet soldadutzara joan zen.
Bitarte horretan abestiak idazten jarraitu zuen, horien artean Y'a d'la joie ospetsua. Abesti horrek berebiziko bultzada eman zion Treneten karrerari, eta Maurice Chevalierren laguntzaz debuta egin zuen Parisko kasinoan.
1938an sari bat eman zioten Boum abestiarengatik. Bere abesti askok poesia surrealistaren kutsua dute, eta munduaren bere ikuspegia erakusteko bidea dira. Bere ospeak mugak gainditu zituen; horren erakusgarri, La mer (1945) abestia Tokio irratiko sintonia gisa erabili izana. Milaka abesti eta eleberri ugari idatzi zituen, eta pinturan ere aritu zen. 1979an Arte eta Letretako Frantziako Saria lortu zuen.
Parlavà
Parlavà Kataluniako udalerria da, Baix Empordà eskualdean eta Gironako probintzian kokatuta dagoena. 6,17 km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 394 biztanle zituen.
Banaketa administratiboa
Bi herritan banaturik dago:
Villaines-sous-Lucé
Villaines-sous-Lucé Frantziako udalerria da, Sarthe departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Villaines-sous-Lucé udalerrian erroldatutako biztanleak 691 ziren. Familiak 254 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (40 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 65 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 109 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 322 etxebizitza zeuden, 260 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 43 bigarren erresidentzia ziren eta 18 hutsik zeuden. 315 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 260 etxebizitza nagusietatik 190 bere jabearen bizilekua ziren, 69 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 21 etxek bi gela zituzten, 50 etxek hiru zituzten, 71 etxek lau zituzten eta 118 etxek bost zituzten. 182 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 91 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 139 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Villaines-sous-Lucé udalerrian 263 unitate fiskal zeuden, 692,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.112 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 18 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 9 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 3 zurginak, 2 iturginak, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra etxerako tresna denda bat zen.
Lata Mangeshkar
Lata Mangeshkar (लता मंगेशकर; Indore, Britainiar Raj, - Mumbai, 2022ko otsailaren 6a) indiar abeslaria izan zen, Bollywoodeko filmetan musika bikoizle aritzeagatik oso ezaguna zena. Meena Khadikar, Asha Bhosle, Usha Mangeshkar eta Hridaynath Mangeshkar abeslarien ahizpa nagusia izan zen. Bere aitak, Deenanath Mangeshkar abeslari klasikoak, bost urte zituenetik entrenatu zuen. Zazpi hamarkadatan Indiako 20 hizkuntzatan abestu zuen, batez ere hindiz eta maratheraz. Bengaleraz eta urduz abestu izanagatik, oso ezaguna izan zen Bangladeshen eta Pakistanen.
Villaines-sous-Lucé
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Villaines-sous-Lucé udalerrian 39 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.750 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Saint-Simon (Charente)
Biztanleria
2007an Saint-Simon udalerrian erroldatutako biztanleak 209 ziren. Familiak 93 ziren, horien artean 39 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 27 bakarrik bizi ziren emakumeak), 23 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 23 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Pterocryptis buccata
Pterocryptis buccata Pterocryptis generoko animalia da. Arrainen barruko Siluridae familian sailkatzen da.
Saint-Simon (Charente)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Spánverjavígin
Spánverjavígin (espainiarren sarraskia) Islandian XVII. mendean egindako sarraskia izendatzeko islandierazko esamoldea da. 1615ean Euskal Herriko baleazale batzuk, baleen bila Islandiaraino joanda Vestfirðir eskualdeko biztanleekin tirabirak izan ondoren, islandiarrek erail zituzten. Aditu batzuen ustez, Islandiako historiako sarraski bakarra izan zen baina beste batzuk ez daude ados. Edonola ere, azken sarraskia izan zen.
Aurrekariak
XVI. mendearen lehenengo zatian Euskal Herriko baleazaleek Ternuan lehendabiziko aldiz munduko historian bale-industria garatu zuten. Industria honen gune nagusiak Labrador penintsularen hegoaldeko kostaldean zeuden hamar portu izan ziren. Goren aldian, hau da, 1550 eta 1570eko hamarkaden artean, 30 itsasontziko ontziteria osatzen zuten bi mila arrantzale baino gehiagok urtero laurehun balea inguru harrapatzen zituzten. XVII. mendearen hasieran, euskaldunek arrantza-guneak Islandiaraino zabaldu zituzten.
Ipar Atlantikoan Euskal Herriko arrantzaleen lehendabiziko aipamena, berriz, 1412. urtekoa da. Urte hartan islandiarrek diotenez, Grundarfjörðuretik 500 itsas milia mendebaldera Euskal Herriko hogei baleontzi inguru dabiltza. Hain ziren ohikoak herri bien arteko harremanak, pidgin hizkuntza bat ere sortu zuten elkarri ulertzeko, euskara-islandiera izenekoa hain zuzen ere.
Euskal Herriko baleazaleen sarraskia
1615.a urte latza izan zen Islandian udaren bukaera arte bere kostaldeak izoztuta zeudenez azienda-galera handiak jasan zituztelako. Udaren erdialdera Euskal Herriko hiru itsasontzi baleazale Vestfirðir eskualdeko Reykjarfjörður herrira ailegatu ziren. Islandiarrek eta euskaldunek, aurretik hainbat aldiz egin zuten moduan, akordioa lortu zuten ehizan biek parte hartzeko. Irailaren bukaeran itsasontziak itsasora jotzeko prest zeudela, izugarrizko enbata hasi zen eta ekaitzak itsasontziak labarretara bultzatu zituen, bertan hondoratu zirelarik. Eskifaiaren gehiengoa — laurogei lagun inguru— bizirik atera zen. Pedro Agirre eta Esteban Telleria kapitainek zuzentzen zituzten lagunak Patreksfjörðurko Vatneyri herrixkan eman zuten negua eta hurrengo urtean etxera itzuli ziren. Martin Villafrancakoak zuzendutako eskifaia, berriz, bitan banandu zen: talde batek Ísafjarðardjúp fiordo alderantz jo eta besteak lehendabizikoz Bolungarvíkera eta gero Þingeyrirantz jo zuen. 1615eko urriaren 13an Martin Villafrancakoa, kapitain donostiarra, eta bere taldekideak ziren beste hamazazpi lagun Ísafjarðardjúpeko Æðey eta Sandeyrin herrixketan erail zituzten. Urriaren 5ean eskifaiaren beste zatia Fjallaskagin eraso zuten, 13 hildako izanik. Bat baino ez zen bizirik atera.
Saint-Simon (Charente)
Etxebizitza
2007an 150 etxebizitza zeuden, 100 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 36 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 150etxeak ziren. 100 etxebizitza nagusietatik 81 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 4 etxek bi zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 23 etxek lau zituzten eta 58 etxek bost zituzten. 69 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 56 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 33 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Lýsuhóll
Lýsuhóll Islandia mendebaldeko muturrean dagoen sumendia da.
Philodryas trilineata
Philodryas trilineata Philodryas generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
Lýsuhóll
540 metroko garaiera du eta sumendiaren azken erupzioa duela ehundaka urte izan zen.
Saint-Simon (Charente)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 128 ziren, horien artean 91 aktiboak ziren eta 37 inaktiboak ziren. 91 pertsona aktiboetatik 81 lanean zeuden (45 gizon eta 36 emakume) eta 11 langabezian zeuden (4 gizon eta 7 emakume). 37 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Simon udalerrian 100 unitate fiskal zeuden, 198 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.164 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
2000. urtean Saint-Simon udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 344 hektarea erabiltzen.
Gateside (Fife)
Gateside, Eskoziako herri txiki bat da, Fife konderrian.
Jack Kilby
Jack St. Clair Kilby (Jefferson City, Missouri, -Dallas, Texas, ) estatubatuar ingeniari eta fisikaria izan zen. 1958an zirkuitu integratuaren asmakuntzan parte hartu zuen Texas Instrumentsen lanean ari zela. Fisikako Nobel Saria jaso zuen 2000. urtean. Zirkuitu integratu edo mikrotxiparen asmatzaile bezala aitortua dago (Robert Noycerekin batera). Sakeleko kalkulagailuaren eta inprimagailu termikoaren asmatzailea ere bada.
The Matrix Revolutions
The Matrix Revolutions (euskaraz Matrix Iraultzak) 2003ko Wachowskitarrek zuzendu eta idatzitako zientzia-fikzio eta ekintza film bat da. Keanu Reeves, Laurence Fishburne, Carrie-Anne Moss, Hugo Weaving eta Jada Pinkett Smith aktoreek antzeztu zuten.
Matrix Trilogia osatzen duten hiru filmeetako bat da, gainontzeko biak The Matrix (1999) eta The Matrix Reloaded (2003) filmak dira.
Argumentua
Ziongo gudarosteak Zentinelen inbasioa geldiarazteko borrokatzen jarraitzen dute, Makinen gudarostea bere gotorlekuan barneratzen den bitartean. Beren borroka etsituak gizateriaren biziraupena edo desagertzea ekar dezake.
Aleksandr Suvorov
Aleksandr Vasilievitx Suvorov (Алекса́ндр Васи́льевич Суво́ров; Mosku, —San Petersburgo, ) errusiar militarra izan zen. Suvorov Rimnikeko konde eta Italiako printze izandakoa, inoiz gudu bat galdu ez zuen historiako jeneral handienetako bat izan zen. Ospetsu egin zen 'Garaipenaren zientzia' eskuliburuagatik, eta nabarmena "gogor entrenatzea, lasai borrokatzea" esaldiagatik.
Saurogobio gymnocheilus
Saurogobio gymnocheilus Saurogobio generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Dalatias licha
Dalatias licha Dalatias generoko animalia da. Arrainen barruko Dalatiidae familian sailkatzen da.
Erdialdeko Amerikako eta Karibeko III. Jokoak
'''Erdialdeko Amerikako eta Karibeko III. Jokoak''' El Salvadorko hiriburu San Salvadorren jokatu ziren, 1935eko martxoaren 16tik apirilaren 5 arte.
Historia
El Salvadorrek Erdialdeko Amerikako eta Karibeko Jokoak antolatu dituen lehen aldia da. Hirugarren joko haiek, berez, 1934an ospatu beharrekoak ziren, baina aurreko urtean jasandako denborale baten ondorioz, luzapen bat eskatu zuen, 1935ean antolatzeko.
Parte hartu zuten kirolari kopurua, 741ekoa izan zen, eta, kirolen artean, golfa, hipika, boxeoa eta borroka sartu ziren. Emakumeek, boleibolean, igeriketan eta saskibaloian parte hartzen jarraitu zuten.
Joko hauetan, Jamaikak ez zuen parterik hartu.
Modra nad Cirochou
Modra nad Cirochou Eslovakiako udalerri bat da, Humennéko barrutian kokatuta. 7,30 km²ko azalera du eta 1012 biztanle 2017ko datuen arabera.
Gauldry
, bertakoek The Gauldry deitua, Eskoziako herri bat da, Fife konderrian.
Xenagama zonura
Xenagama zonura Xenagama generoko animalia da. Narrastien barruko Agamidae familian sailkatuta dago.
Modra nad Cirochou
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1333. urtekoa da.
Our Brand Is Crisis (2015eko filma)
Our Brand Is Crisis 2015eko David Gordon Green estatubatuar zinema zuzendariaren komedia dramatikoa da.
Argumentua
Jane Bodine aholkularia, eskandalu lazgarri baten ostean, "Calamity" ezizena jarri zioten, eta lanik gabe gelditu zen. Orain, ordea, Boliviako Presidentetzarako hautagai batek kontratatu ditu bera eta bere taldea, inkestetan oso datu txarrak dituela-eta, bere irudia hobetzen lagundu diezaion. Lan honek, ordea, arazoak ekarriko dizkio Bodine aholkulariari, Pat Candy bere betiko etsaia aurkarietako baten kanpainan lanetan ari baita.
Gowkhall
, denboraldi batez Balclune deitua, 'Gowkhauch', Eskoziako herri bat da, Fife konderrian.
Erreparatzeko geralekua
Erreparatzea (lehen: Reparacea) Euskal Herriko Nafarroa Garaiko tren geraleku zahar bat da, Bertizarana ibarreko Oieregi herrian kokatuta dagoena.
Historia
Hasieran burdin mea garraiatzeko sortu bazen ere (1889. urtean onartu zen jatorrizko proiektua, Endarlatsa eta Irun artean), 1916. urtean Elizondo eta Irun lotuko zituen bidaiari eta ondasunak garraiatzeko linea hasi zen martxan. Jatorrizko linea The Bidasoa Railway and mines enpresak kudeatzen zuen eta ondasunak zenbaitetan eskuz aldatu ondoren, Compañia de los Ferrocarriles del Bidasoa izan zen behin betiko proiektua kudeatuko zuena. Proiektuak Iruñera luzatzeko baimena bazuen ere, luzaketa hau ez zen inoiz eman, eta Nafarroako hiriburua Gipuzkoarekin konektatuko zuena Plazaolako trena izan zen.
1920. urtean izan zituen bidaiari gehien trenak, 171 000 guztira. Hamalau urte geroago, ordea, erdira baino gehiago jaitsi zen kopurua (78 000). Ondasunen garraioa ere gainbeheraren lekukoa izan zen: 1924. urtean 77 000 tona garraiatu ziren eta bederatzi urte geroago, 14 000 bakarrik. Erabilera gero eta gutxiagoak zekarren krisian murgilduta, 1953ko uholdeek gogor jo zioten zerbitzuari, azpiegitura kaltetuz. Hiru urte beranduago, 1956ko abenduaren 31an, behin betiko itxi zen trena.
Egoera
Geralekua Irun — Elizondo burdinbidearen 41,3 kilometro-puntuan zegoen, 158 metroko altueran, Narbarte eta Oronoz-Mugairi geltokien artean. Tartea bide bakarra da eta ez zegoen elektrifikatuta.
Waldorf-Astoria Hotel
Waldorf-Astoria Hotel, Ameriketako Estatu Batuetako New York hirian dagoen hotel bat da. Eraikina Art Déco estiloko etxe orratz bat da, guztira 191 metro eta 47 solairu dauzkana; 1931n amaitu zuten eraikitzen. Hoteleko lobby oso handia da non marrubiak jan daitezke bertan.
Carlos Renato Frederico
Carlos Renato Frederico (1957ko otsailaren 21a - ) Brasilgo futbolari ohia da.
Waldorf-Astoria Hotel
Schultze & Weaver arkitekto taldeak diseinatu zuen.
Guardbridge
, 'Gaire Brig' eta 'Gairbrig', Eskoziako herri bat da, Fife konderrian.
Euprotomicroides zantedeschia
Euprotomicroides zantedeschia Euprotomicroides generoko animalia da. Arrainen barruko Dalatiidae familian sailkatzen da.
Pterocryptis burmanensis
Pterocryptis burmanensis Pterocryptis generoko animalia da. Arrainen barruko Siluridae familian sailkatzen da.
Halbeath
, 'Hawbeath', Eskoziako herri bat da, Fife konderrian.
Reykjaneshryggur
Reykjaneshryggur Islandia hego-mendebaldean dagoen uharte bateko sumendia da.
80 metroko garaiera du eta sumendiaren azken erupzioa 1970. urtean izan zen.
Peru Ansorena
Peru Ansorena Legarra (Donostia, Gipuzkoa, 1990eko apirilaren 30a) Txirri ezizenaz ezaguna, pailazo da. Jose Ignazio Ansorenaren semea, aita ordezkatu zuen Txirri, Mirri eta Txiribiton taldean. 2017 amaieratik eta gaur egun egiten du Txirriren pertsonaia.
Fehren
Fehren Suitzako udalerria da. Solothurn kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Laroche-près-Feyt
Laroche-près-Feyt Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Corrèze departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Laroche-près-Feyt udalerrian erroldatutako biztanleak 79 ziren. Familiak 32 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 69 etxebizitza zeuden, 35 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 28 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 66 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 35 etxebizitza nagusietatik 30 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 3 etxek bi zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 4 etxek lau zituzten eta 19 etxek bost zituzten. 20 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 12 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 17 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 43 ziren, horien artean 41 aktiboak ziren eta 2 inaktiboak ziren. 41 pertsona aktiboetatik 39 lanean zeuden (26 gizon eta 13 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 2 Pertona inaktibo guztiak erretiraturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
2000. urtean Laroche-près-Feyt udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saurogobio immaculatus
Saurogobio immaculatus Saurogobio generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Formoso do Araguaia
Formoso do Araguaia Brasilgo udalerri bat da, Tocantins estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Cisticola bodessa
Cisticola bodessa Cisticola generoko animalia da. Hegaztien barruko Cisticolidae familian sailkatua dago.
Ruina montium
Ruina montium antzinako Erroma n erabilitako meatzaritza-teknika zen. Urak mendi-eremu zabalak eraisteko duen indarra du oinarri, eta Plinio Zaharra k deskribatu zuen (Naturalis Historia 33, 21). Sistema horren bidez, meatzariek ur-hornidura natural edo presa artifizialak zeuden lekuetatik kanal-sarea eraikitzen zuten. Kanal horietako ura, bat-batean sarrarazten zuten lurrean egindako galerietan, desegin nahi zen muinora iristean; indar hidraulikoak lur- eta arroka-sektore handiak lehertzen zituen, uraren eta galerian harrapatutako airearen presioak eraginda. Hala askatutako lurra urarekin garbitu, eta urrea eskuratzen zuten.
Tradizioz, teknika hori ingeniaritza erromatarrari egotzi zitzaion; hala ere, kastro asturiar batzuen azterketetatik, non materialak Burdin Aroari bakarrik atxikitzen zaizkion (Castro de Ceruñales, Noceda del Bierzo, La Cogollina, Teberga), eta defentsak ruina montium teknikaren bidez hondeatu diren, gaur egun, asturr en sistema prerromatarra eta tradizionala zela baiezta daiteke.
Asko erabili zuten Las Medulasen, Espainian. Paraje hark, erromatarren garaian egindako lanen ondorioz, forma berezi eta bakarra hartu zuen. Euskal Herrian, esplotazio mota honekin bat datozen hondakinak identifikatu dira Baztan go Aritzakun eko parajean.
Mamborê
Mamborê Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Philothamnus battersbyi
Philothamnus battersbyi Philothamnus generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Burlington House (New York)
Burlington House, Ameriketako Estatu Batuetako New York hirian dagoen bulego etxe orratz bat da. Guztira 191 metro eta 50 solairu dauzka eta 1969an amaitu zuten eraikitzen.
Emery Roth arkitektoak diseinatu zuen.
Hood konderria (Texas)
Hood konderria (Hood County) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Granbury da. 2010eko zentsuaren arabera 51,182 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Hood konderriak 113,138 kilometro koadro ditu. Horietatik 4,192 ura dira. Beste 108,946 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 45,24 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 51,182 pertsonetatik 49,822 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 5,234 dira. 225 beltzak edo afroamerikarrak. 288 amerikar natiboak ziren eta 32 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 296 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 34 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 485 pertsonek kokatzen zuten.
Edivaldo Martins Fonseca
Edivaldo Martins Fonseca (1962ko apirilaren 13a - 1993ko urtarrilaren 13a) Brasilgo futbolaria izan zen.
Oteo
Oteo egun Kanpezu udalerria osatzen duten bost kontzejuetako bat da.
2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 21 biztanle ditu.
Latresne
Latresne Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Oteo
Deskribapena
Latsagia, iturria eta uraska bat dago erdiko eta beheko auzoen artean. Beheko auzoan frontoi bat nabarmentzen da, eta haren ondoan herriko txoko edo elkartea, San Mames izena duena.
Myslina
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1307. urtekoa da.
Latresne
Biztanleria
2007an Latresne udalerrian erroldatutako biztanleak 3.306 ziren. Familiak 1.298 ziren, horien artean 336 pertsona bakarrekoak ziren (133 bakarrik bizi ziren gizonak eta 203 bakarrik bizi ziren emakumeak), 418 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 430 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 114 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Oteo
Historia
XVI. mendean Mendoza familiarena zen. Ondoren Kanpezuko apezpikuaren jabego bihurtu zen. 1738tik 1965. urtera arte berezko udalerria izan zuen.
Latresne
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Oteo
Demografia eta biztanleria
2021. urtean bederatzi vecino zituen, Arabako gazteleran, biztanleak dituzten bederatzi etxe. Kanpezuko kontzejuetan erabili ohi diren goitizenetan, Oteokoei Charrines esaten diete (Bujandakoei bezala, bide batez).
Latresne
Etxebizitza
2007an 1.393 etxebizitza zeuden, 1.330 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 55 hutsik zeuden. 1.226 etxeak ziren eta 121 apartamentuak ziren. 1.330 etxebizitza nagusietatik 979 bere jabearen bizilekua ziren, 299 alokairuan okupaturik zeuden eta 51 doan lagata zeuden; 48 etxek gela bat zuten, 72 etxek bi zituzten, 161 etxek hiru zituzten, 285 etxek lau zituzten eta 763 etxek bost zituzten. 1.050 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 522 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 677 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Oteo
Garraioa
Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
Latresne
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Oteo
Ondasun nabarmenak
Balizko ondare arkeologikoaren babesaren sailkatuak : Kontzejuaren mendebaldeko mugan, Sabando ibaiaren ertzean errota zahar bat dago ur-jauzi eta ibaiko putzu baten ondoan (Oteoko Errotako ur-jauzia). Asmoak ba omen dira 2021aren inguruan ingurua eta errota konpontzekoa. Ibaia horretatik gorantz Sabando herrira joaten da, eta beherantz, Antoñanarantz bada beste urjauzi bat eta igeri egiteko toki bat, Aguaqué edo Aguake izenekoa.
Latresne
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.045 ziren, horien artean 1.456 aktiboak ziren eta 589 inaktiboak ziren. 1.456 pertsona aktiboetatik 1.336 lanean zeuden (702 gizon eta 634 emakume) eta 120 langabezian zeuden (63 gizon eta 57 emakume). 589 pertsona inaktiboetatik 191 erretiraturik zeuden, 237 ikasten zeuden eta 161 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Matrize irauli
m errenkada eta n zutabeko A matrizea izanik, honi dagokion matrize iraulia (A^t) honela defini daiteke:
Hill of Beath
, 'Hill o Beath', Eskoziako muino eta udalerri bat da, Fife konderrian.
Latresne
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 307 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 2 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 21 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 47 eraikuntza enpresak ziren, 63 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 10 garraio enpresak ziren, 10 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 11 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 13 finantziazio enpresak ziren, 23 higiezinen enpresak ziren, 39 zerbitzu enpresak ziren, 38 administrazio publikoko enpresak ziren eta 22 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Matrize irauli
Beste definizio batzuk
A matrize karratua simetrikoa izango da bere irauliaren berdina baldin bada, hau da, antisimetrikoa izango da bere negatiboaren berdina bada A matrizeko elementuak zenbaki konplexuak badira eta bere iraulia konjokatuaren berdina bada, matrizea hermitikoa dela esan ohi da eta antihermitikoa baldin eta hurrengoa betetzen bada
Euprotomicrus bispinatus
Euprotomicrus bispinatus Euprotomicrus generoko animalia da. Arrainen barruko Dalatiidae familian sailkatzen da.
Latresne
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 14 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 arraindegi zen, 2 liburu dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 2 kirol-dendak eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean Latresne udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 170 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zeuden 2 osasun-ekipamenduak botika ziren.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Þeistareykjarbunga
Þeistareykjarbunga Islandia iparraldean dagoen sumendia da.
564 metroko garaiera du eta sumendiaren azken erupzioa K.a. 750. urtean izan zen.
Carlos Ibarguren
Carlos Perfecto Ibarguren (Salta, 1877ko apirilaren 18a - Buenos Aires, 1956ko apirilaren 3a) akademiko, historialari eta politikari argentinarra izan zen. Politikoki, hasieran joera liberalarekin lotu zen, eta gero nazionalismo korporatibistarekin.
Biografia
Federico Eulogio Ibarguren eta Margarita Magdalena Uribururen semea zen.
1898an lizentziatu zen Buenos Aireseko Unibertsitateko Zuzenbide Fakultatean. Lanbidez akademikoa, Ibarguren Historiako katedraduna izan zen Colegio Nacional del Norte ikastetxean eta, 1902az geroztik, Zuzenbide Erromatarreko irakaslea Buenos Aireseko Unibertsitatean.
Kolonia (Alemania)
Kolonia (Köln, kolonieraz: Kölle, nederlanderaz: Keulen) mendebaldeko Alemaniako hiria da, Ipar Renania-Westfalia estatuko hiri nagusia eta herrialde osoko laugarren populatuena, Berlin, Hanburgo eta Munichen atzetik. 2015ean 1.060.582 biztanle zituen.
Carlos Ibarguren
Biografia
1904ko ekainaren 15ean María Eugenia Aguirre Lynchekin ezkondu zen, eta harekin bederatzi seme-alaba izan zituen; horien artean Carlos genealogista eta Federico bere aita bezalako historialaria nabarmentzen dira.
Kolonia (Alemania)
Etimologia
Erromatarren kolonia izan zen hasieran eta Colonia Claudia Ara Agrippinensium izena zeukan, Colonia Agrippina izenaz ezagutzen bazen ere.
Carlos Ibarguren
Biografia
1904tik aurrera gobernuko hainbat kargu izan zituen. Bere esperientzian oinarrituta, Roque Sáenz Peña presidenteak Justizia eta Instrukzio Publiko ministro izendatu zuen, kargu hori 1914ra arte bete zuen.
Kolonia (Alemania)
Geografia
Rhin ibaiak zeharkatzen du hiria. Alemaniako hirugarren hiri zabalena da, 405'15 kilometro koadroko eremua baitu. Ingurua nahiko laua da; punturik altuenak, babesturik dagoen Königsforst eremuak, 108 metroko garaiera du, eta punturik baxuenak, Worringer Bruchek, 37'5 metrokoa besterik ez.
Carlos Ibarguren
Biografia
Horren ondoren, Ibargurenek Unión Cívica Radical alderdiaren aldekoa izan zen denbora batez. Hala ere, Partido Demócrata Progresista alderdiaren sortzaileetako bat bihurtu zen 1914an eta alderdiko presidenteordea izan zen. Eginkizun horretan Hipólito Yrigoyenen gobernuaren kritikari sendoa bihurtu zen. 1920ko hauteskunde legegileetan hautagai izan zen Lisandro de la Torre eta Ezequiel Ramos Mexíaren garaiko intelektualen zerrenda integratuz, hautesleen sostengua lortu ez zutenak.
1922ko presidentetzarako hauteskundeetarako Partido Demócrata Progresista alderdiaren hautagaia aukeratu zuten eta botoen % 7,7 lortu zuen.
Une honetara arte Ibarguren liberalismoarekin lotua zegoen, baina 1920ko hamarkadan bere jarrera aldatu zuen. Bere liburuak, La literatura y la gran guerra, nazionalismoaren aldeko aldaketa erakutsi zuen. Masak jarduera erreakzionarioaren babesleku gisa erabiltzeko interesa piztu zitzaion eta, hala, faxismoaren ideietara hurbildu zen.
Kolonia (Alemania)
Erromatar kolonia
85. urtean, Germania Beherea erromatar probintziaren hiriburu bihurtu zen, eta 260-271 bitartean Galietako Inperioaren hiriburu. 310ean, Konstantino I.a Handia enperadore zela, Rhin ibaiaren gaineko zubia eraiki zen eta Alpeetatik iparraldera zegoen Europako merkatal hiri garrantzitsuena bihurtu zen. Enperadore erromatarrek egonaldi luzeak egiten zituzten bertan. 459an frankoak jabetu ziren hiriaz, erromatarren agintaldiari amaiera emanez.
Carlos Ibarguren
Biografia
José Félix Uriburu jeneralaren (Ibargurenen bigarren lehengusua) 1930eko estatu kolpearen ondoren, Kordobako probintziako kontrolatzaile federal izendatu zuten 1930 eta 1931 artean. Diktadoreari demokrazia ordezkatzailea korporatibismorako aldatzeko eskatu zion eta eredu ekonomiko hori bere pentsamendua menperatzera iritsi zen. 1948an, Ibargurenen aholkuz, Juan Domingo Perónen gobernuak korporazioei parlamentuko ordezkaritza ematea pentsatu zuen, baina proiektu hori ez zen 1949ko Argentinako Konstituzioaren barruan sartzen.
Peronismoarekin identifikatu arren, ez zuen beren gobernuen baitan kargu formalik izan, bere jarduera akademikoan arreta jarriz.
Kolonia (Alemania)
Erdi Aroa
Artzapezpikutza eskuratu zuen 785. urtean. Germaniako Erromatar Inperio Santuaren garaian, bertako artzapezpikua zazpi errege hautatzailetariko bat zen, baita hiru aita santu hautatzaileetariko bat ere. 1164an Rainald de Dassel artzapezpikuak Errege Magoen erlikiak Koloniako katedralean zeudela zabaldu zuen eta hirirako erromesaldiak hasi ziren.
Carlos Ibarguren
Biografia
Ibarguren Buenos Airesen hil zen 1956an, eta familiako mausoleoan lurperatu zuten La Recoleta hilerrian.
Kolonia (Alemania)
XIX eta XX mendeak
1794an oste frantsesek hartu zuten hiria. Napoleon Bonapartek Roer departamendu frantsesean sartu zuen. Vienako Batzarrak, 1815ean, Prusiako Erresumaren menpeko Germaniar Konfederazioan kokatu zuen. Prusiak, baina, Düsseldorfen aldeko apustua egin zuen, hau Koloniaren gainetik jarriz.
Carlos Ibarguren
Idazle lana
Argentinako Letren Akademiako presidente ere izan zen
Kolonia (Alemania)
XIX eta XX mendeak
Bigarren Mundu Gerran, 1942-1945 bitartean, Aliatuek bonbardatu zuten, garrantzi handiko hiri industriala baitzen. Bonbardaketek erabat kaltetu zuten hiria, %80a suntsitu zelarik. Katedral gotikoak zutik iraun zuen eta kalte txikiak baino ez zituen izan.
Ekonomia
Rhin eskualdeko ekonomia eta kultura hiri nagusia da. Oso garrantzitsua da industria: altzairugintza, automobilgintza, nekazaritzarako makineria, kimika eta janari industria, petrolio findegiak, papergintza eta larrugintza. Merkataritza eta finantza hiri garrantzitsua da orobat.
Ondasun nabarmenak
Bigarren Mundu Gerra garaian hiriaren parte bat suntsitu bazen ere, ondo kontserbatu ditu antzinako monumentuak. Aipagarriak dira, besteak beste:
Jaialdiak
Koloniako jairik handiena Kölner Karneval (inauteria) da. Azaroaren 11ko 11:11 direnean hasten da jaia, hiriko giltzak "zoroei" (Jecken) ematerakoan, eta sei egun irauten du. Astelehenean karroza koloretsuen Rosenmontagszug desfile erraldoia egiten da eta astertean Nubbel erretzen dute, sei egun horietan pekatu ugari egiteagatik.