cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Polinizazio
Polinizazio-prozesua
Polenaren ernetzeak hiru fase ditu: hidratazioa, aktibazioa eta polen-hodiaren sorrera. Polen alea deshidratatu egiten da, oso; beraz, bere masa murrizten da; hala, lorez lore errazago garraiatzeko aukera ematen du. Erneketa ondoren soilik gertatzen da; horrela, anteran ez dela ernetze goiztiarra ematen bermatzen da. Hidratazioak polen-alearen mintz plasmatikoa bere biko geruza antolakuntza arruntera eraberritzen du, mintz osmotiko eraginkor bat emanez. Aktibazioak, zelularen zitoplasma osoan, aktina-harizpiak garatzea dakar, eta, azkenean, polen-hodia aterako den puntuan kontzentratzen dira. Polen-hodia hazten den heinean jarraitzen dute hidratazioa eta aktibazioa. Konifero etan, ugalketa-egiturak konotatik sortzen dira. Konoak polen-konoak (arrak) edo obulatuak (emeak) dira, baina espezie batzuk monoikoak dira, eta beste batzuk dioikoak. Polen-kono esporofilo izeneko ugaltze-egiturak ehunka mikrosporangio ditu. Mikrosporangioetako esporen ama-zelulak meiosiaren bidez zatitzen dira mikroespora haploideak eratzeko, zeinak, bi zatiketa mitotikoren bidez, gehiago garatzen diren gametofito ar heldugabeetan (polen aleak). Sortzen diren lau zelulek osatzen dute: hodi-zelula handi bat, zeinak hodi polinikoa osatzen duen; mitosi bidez bi espermatozoide ekoitziko dituen zelula sortzaile bat, eta degeneratzen diren bi zelula protalial. Zelula horiek mikrogametofito oso murriztua dute, erresistenteen barruan dagoena. Polen aleak haizearen bidez sakabanatzen dira, gainjarritako ezkata ugariz (esporofiloak, eta, beraz, megasporofiloak) osatutako kono obulatu emeraino; bakoitzak bi obulu (hazi-hasikin) babesten ditu, horietako bakoitza, halaber, bi ehun-geruzatan bilduta dagoen megasporangio batez (nuzelula) osatuta (tegumentua eta kupula), zeinak arbasoen gimnospermoen adar oso eraldatuetatik eratorritakoak diren. Polen ale bat obulu baten muturretik aski hurbil erortzen denean, mikropiloen (obuluaren punta estaltzen duten tegumentuetako poro bat) bidez sartzen da, askotan, polinizazio tanta deritzon likido tanta baten bidez. Polena nuzelulotik hurbil dagoen polen ganbera batean sartzen da, eta han urtebete itxaron dezake ernetzeko eta ernalketa gertatzen den megasporangioaren (nuzeluloa) horman zehar hazten den hodi polenikoa eratu arte. Denbora horretan, megasporaren zelula ama meiosiaren bidez zatitzen da lau zelula haploide sortzeko, eta horietako hiru endekatu egiten dira. Bizirik irauten duena megaspora gisa garatzen da, eta behin eta berriz zatitzen da heldugabeko gametofito eme bat (arrautza zakua) sortzeko. Arrautza duten bizpahiru arkegonioa garatzen dira gametofitoaren barruan. Bien bitartean, bigarren urteko udaberrian, bi espermatozoide sortzen dira gametofito maskulinoaren gorputz-zelularen mitosiaren bidez. Polen-hodia luzatzen, zulatzen eta hazten da megasporangioaren horman, eta espermatozoideak barruko gametofito emeari helarazten dizkio. Ernalketa espermatozoideetako baten nukleoa megagametofitoaren arkegonioan obulu-zelulan sartzen denean gertatzen da.
Landare loredunetan, lorearen anterek mikrosporak sortzen dituzte meiosiaren bidez. Horiek mitosia jasaten dute gametofito arrak sortzeko, eta horietako bakoitzak bi zelula haploide ditu. Bien bitartean, obuluek, meiosi bidez, megasporak sortzen dituzte, eta horiek, zatiketa gehiagoren bitartez, gametofito femeninoak eratzen dituzte (oso murrizten direnak), bakoitza zelula gutxi batzuez osatuta, eta horietako bat arrautza da. Polen ale bat karpelo baten estigmari atxikitzen zaionean ernetzen da, estiloko ehunetan zehar hazten den polen-hodi bat garatuz eta mikropilotik obuluan sartuz. Hodia arrautza-zorrora iristen denean, bi espermatozoide igarotzen dira eme gametofitora, eta ernalketa gertatzen da. == Motak == Polinizazio mota nagusiak bi dira: anemogamoa eta entomogamoa.
Polinizazio anemogamoan, polen aleak haizeak garraiatzen ditu eta polinizazio mota hau duten landareen loreak ez dira oso ederrak, ez dituztelako intsektuak erakarri behar, normalean lore txikiak dira. Polen asko sortzen dute, izan ere, ale asko haizeak barreiatzen ditu eta gutxi batzuk bakarrik iristen dira beste loreetara.
Polinizazio entomogamoan, intsektuek lore batetik bestera eramaten dituzte polen aleak. Polinizazio mota hau duten landareak lore ederrak dituzte eta lore hauek substantzia azukreduna (nektarra) sortzen dute intsektuak erakartzeko, eta ez dute zertan polen asko sortu behar.
Landare entomogamoak edo polinizatzaile animaliak dituzten landareak eta animaliak elkarrekin eboluzionatzen joan dira espeziea bera sortu eta espezializatu zenetik. Hain da handia biek (landareak eta animaliak) batak bestearekiko duten beharra bata besterik gabe desagertuko zela. Beraz, oso garrantzitsua da bioaniztasuna kontserbatzea, animalia polinizatzaileak eta intsektuak kontserbatzea, horrekin landareen bioaniztasuna bera kontserbatzea lortzen delako.
Polinizazioak erakusten digu argi eta garbi zein kate ekologiko estuak dauden naturan, munduan bertan. Kate horiek dira mundua, bizitza aurrera eramaten dutenak.
Mekanismoak
Polinizazioa hiru bideren bidez lortu daiteke: polinizazio gurutzatutik, autopolinizaziotik edo kleistogamia bidez.
Motak
Polinizazio mota nagusiak bi dira: anemogamoa eta entomogamoa. Polinizazio anemogamoan, polen aleak ha izeak garraiatzen ditu eta polinizazio mota hau duten landareen loreak ez dira oso ederrak, ez dituztelako intsektuak erakarri behar, normalean lore txikiak dira. Polen asko sortzen dute, izan ere, ale asko haizeak barreiatzen ditu eta gutxi batzuk bakarrik iristen dira beste loreetara.
Polinizazio entomogamoan, intsektuek lore batetik bestera eramaten dituzte polen aleak. Polinizazio mota hau duten landareak lore ederrak dituzte eta lore hauek substantzia azukreduna (nektarra) sortzen dute intsektuak erakartzeko, eta ez dute zertan polen asko sortu behar.
Landare entomogamoak edo polinizatzaile animaliak dituzten landareak eta animalia polinizatzaileak elkarrekin eboluzionatzen joan dira espeziea bera sortu eta hau espezializatu zenetik. Hain handia da biek (landareak eta animaliak) batak bestearekiko duten beharra, ezen bata bestea gabe desagertuko zela. Beraz, oso garrantzitsua da bioaniztasuna kontserbatzea, animalia polinizatzaileak eta intsektuak kontserbatzea, horrekin landareen bioaniztasuna kontserbatzea lortzen delako.
Polinizazioak erakusten digu argi eta garbi zein kate ekologiko estuak dauden naturan, munduan bertan. Kate horiek dira munduan, bizitza aurrera eramaten dutenak.
Bi mota nagusi daude: polinizazio biotikoa, zeinean bizirik dauden polinizatzaileek polen aleak garraitzen dituzten lore batetik bestera; eta poinizazio abiotikoa, zeinean polena haizeak, urak edota euriak garraiatzen duen.
Polinizazio biotikoa
Angiospermoen %80-a polinizazio bektore biotikoak erabiltzen ditu. Bektore hauek, polena lore batetik beste baten estigmara garraiatzen duten organismoak dira. 100 000 eta 200 000 animalia espezie polinizatzaile bezala jarduten dute, gehiengoa intsektuak izanik. Era berean, txori eta ugaztunen 1 500 espezie inguru polinizatzaileak dira ere. Gainera, bektore gisa jarduten duten narrasti batzuk ere deskribatu dira, baina hauek minoria txiki bat dira eta askotan istripuz egiten dute.
Landare asko lore koloretsuak edota usain goxoak garatu dituzte intsektuak erakartzeko. Intsektuen bidezko polinizazioari entomofilia deitzen zaio, bereziki erleak eta liztorrak erakarriak izaten dira, baina baita inurri, kakalardo eta tximeleta bezalako beste intsektu batzuk ere. Erle, tximeleta eta zomorroetan lore-konstanzia behatu da, hau da, polinizatzaile hauek espezie bereko loreak bisitatzeko joera garatu dute nahiz eta beste batzuk gertuago izan.
Polinizazioa ornodunen bidez egiten denean zoofilia deitzen da. Ohikoena da txoriak eta saguzarrak bektore izatea, txorien kasuan prozesuari ornitofilia deitzen zaio eta saguzarren kasuan chiropterofilia. Aipagarria da saguzarren polinizazioari adaptatutako landareak petalo zuriak zein aroma gogorra dutela eta gauez loratzen dutela.
Orokorrean bektoreen bidez polinizatzen duten landareek bektore mota partikular bati espezializatzeko joera izaten dute. Adibidez, egunez polinizatzen duten loreak distiratsu eta koloretsuak izateko joera dute, eta era berean, bektorea ugaztun edo hegazti handi bat denean, loreak ere handiagoak izaten dira.
Polinizazio abiotikoa
Polinizazio abiotikoa polena lore batetik bestera bektore bizigabeen bidez eramatean datza, esate baterako, haizea, euria edo uraren bidez. Metodo honen bidez, landareek ez dute energia bideratzen polinizatzaile biotikoen erakarpenean, eta energia hau polenaren sorreran inbertitu dezakete.
Haizea
Anemofilia da haizearen bidezko polinizazioa, honek polinizazio abiotikoaren %98-a suposatzen du. Metodo hau oso efizientea da, landare anemofiloak polinizazio mota hau optimizatzeko eboluzionatu dute ezaugarri espezifikoak garatuz, esate baterako, altura jakin bat polena bertatik errazago garraiatzeko edo loreen estigma eta estaminen kokapen espezifikoak polenaren dispertsio eta transferentzia efizienteena aurrera eramateko.
Ura
Hidrofilia da uraren bidezko transferentzia. Orokorrean, metodo honetan polena uraren gainazalean garraiatzen da kaltetu gabe.
Euria
Euriaren bidezko polinizazioa oso landare ehuneko baxuak burutzen du. Eurite gogorrak daudenean lore eta polinizatzaile biotikoak zimurtu daitezke, baina baldintza gogor hauetara egokituta dauden landareen polena barreiatzen da.
Landare-polinizatzaile arteko koeboluzioa
Polinizazio abiotikoaren (izaki bizidunarik gabeko polinizazioa) lehenengo aztarna fosilak Karbonifero berantiarrean datatuta daude eta iratzeen antza zuten landare mota batzuenak dira.Gimnospermoak haizea erabiltzen hasi ziren polinizaziorako Triasiko ko garaian. Dena den, garai honetan, aztarna fosilek erakusten digute gimnospermo mota eskas batzuetan ere polinizazio biotikoa ematen zela. Polen-ale fosilizatu askok gaur egun biotikoki sakabanatuta dagoen polenaren antzeko ezaugarriak dituzte. Intsektu batek polen aleak biltzen zituenaren lehenengo ebidentzia Kretazeoan ematen da, heste-edukiak, hegoen egiturek eta kakalardoen eta euli fosilizatuen aho-aparatuaren morfologiak polinizatzaile goiztiar gisa jardun zutela iradokitzen dute.
Kakalardo eta angiospermoen arteko polinizazio harremana kretazeo goiztiarrean eman zenaren ebidentziak ditugu eta horrek intsektu eta landare-loredunen arteko aldaketa morfologiko, ekologiko eta elkarrekiko eboluzio sakon bat eragin zituen, polinizazioaren mutualismoaren hasiera izan zen hymenoptera ordenaren eta landare loredunen artean, bertan, landare-loredunek nektarra edo substantzia azukredunak ekoizten hasi zirelarik.
Erleak himenopteroen eta angiospermen artean dagoen mutualismoaren adibide onak dira. Loreek nektarra (energia-iturri bat) eta polena (proteina-iturri bat) ematen diete erleei. Erleak, lorez lore joaten direnean polena biltzen, aurretik jasotako polen-aleak ere uzten dituzte loreetan, hauek polinizatuz. Nahiz eta polena eta nektarra, kasu gehienetan, loreetatik lortutako saririk nabarmenena den, erleek loreak ere beste baliabide batzuen bila bisitatzen dituztela ikusi da, hala nola olioa, lurrina, erretxina eta argizaria.
Erleen kasuak angiospermen jatorriarekin edo dibertsifikazioarekin sortu ziren. Gainera, erleak, landare loredunen ezaugarri bereizgarrietara egokitu dira. Adibidez, hanka luzeak hautatzen dira Rediviva neliana-n, Diascia capsularis-en olioa biltzen duen erle batean. Horiek ezproi luzeak dituzte, olioa biltzen duen erlearengan polena uzteko hautatzen direnak, eta, aldi berean, hanka are luzeagoak hautatzen ditu. R. neliana-n, eta berriz ere ezproi-luzera luzeagoa hautatzen da D. capsularis-en, beraz, bakoitzaren bilakaera etengabe bultzatzeko.
Landare eta polinizatzaileen harreman-sareak
Animalia polinizatzaileek landare mota ezberdinei egiten diete bisita, landare hauek era berean, polinizatzaile askoren bisitak jasotzen dituzte. Honek guztiak harreman sare bat osatzen du, denboran eta espazioan oso aldakorrak direnak.
Harreman sare hori oso konplexua da, berezitasun eta espesifikotasunez betea baitago. Sarearen berezitasun honek biodibertsitatea areagotzen duela frogatu dute biologoek, konpetentzia murrizten delako eta baliabide zein irtenbide gahiago daudelako estres ekologikoa gertatzen denean, hau da, organismoen ohiko baldintzak txarrera aldatzen direnean, egoera hauek portaera-aldaketa txikiak edo kalte biologiko itzulezinak eragin ditzakete.
Sare konplexu hau espezie ugariz beterikoan, harreman ezberdinak ematen dira espezie ezberdinen artean, kasu askotan polinizatzaile mota batek landare mota bat baino ez du polinizatzen, biodibertsitatearen katea handituz.
Polinizazioa eta nekazaritza
Egungo nekazaritzan, landare gehienak haizeak polinizatuak izaten dira, zerealak dira adibide nagusia. Intsektuen %30-a polinizatuak izaten dira gure nekazaritzan; barazkiak eta fruta-arbolak horren adibide dira.
Akats bat da polinizatzaileek doaniko zerbitzu ekologikoa eskaintzen dutela pentsatzea. Polinizazio eraginkor bat izateko polinizatzaileek habitatak eta bizirauteko erraztasunak behar dituzte, eta horrek nekazaritza konbentzionalarekin talka egiten du. Polinizatzaileek argi erakusten dute prozesua eraginkorra eta errentagarria izateko nekazaritza sistema ekologikoak behar direla, habitatak, ekologiaren prozesuak eta biodibertsitatea kontutan hartzen dituztenak.
Erleak
Biodibertsitateari eta Ekosistemen Zerbitzuei buruzko Gobernu Arteko Plataformaren txostenak (IPBES, ingelesezko sigletan) ohartzen gaitu polinizatzaile ornogabeak (erleak, tximeletak eta abar) iraungitzear daudela. Honekin batera aipatzekoa da Europako erle-populazioaren %37-a murrizten ari dela.
Intsektuen polinizazio naturalak nekazaritza-laboreetan duen garrantzi ekologiko eta finantziarioa, haien kalitatea eta kantitatea hobetuz, gero eta gehiago baloratzen da, eta finantza-aukera berriak sortu ditu. Baso edo belardi basati baten inguruak, laborantzatik hurbil polinizatzaile autoktonoak dauzkatenak, hala nola sagarrak, almendrak edo kafea, %20 inguru hobetu dezake bere errendimendua. Bertako polinizatzaileen onurak ekar ditzake baso-jabeek ordainketa eskatzea laboreen emaitza hobetuetan, zerbitzu ekologikoen balio ekonomikoaren adibide soila. Nekazariek ere haz ditzakete bertako laboreak, bertako erleen espezie polinizatzaileak sustatzeko, Delawareko L. vierecki eta Virginiako hego-mendebaldeko L. leucozonium erleen izerdiarekin erakusten den bezala.
Elikagai-laboreen polinizazioa ingurumen-arazo bihurtu da, bi joeraren ondorioz. Monolaborantzarako joerak esan nahi du polinizatzaileen kontzentrazio handiagoak behar direla loratzeko unean inoiz baino; hala ere, eremua bazka gutxikoa da, edo erleentzat hilgarria ere bai, denboraldi osoan zehar. Beste joera polinizatzaileen populazioak murriztea da, pestiziden erabilera oker eta gehiegizkoagatik, erleen gaixotasun eta parasito berriengatik, mozketa zakarragatik, erlezaintzaren murrizketagatik, hiri inguruko garapenagatik, etxaldeetako heskaiak eta bestelako habitatak ezabatzeagatik eta erleekiko kezka publikoagatik.
Egoera batzuetan, nekazariak edo baratzezainak polinizazio naturala murrizten saia daitezke, gustukoen dituzten landare indibidualekin ugaltzea ahalbidetzeko. Polinizazio-poltsak erabiliz lor daiteke hori.
Erleen polinizazio komertzialaren ekonomia Espainar Estatuan
Polinizazioan laguntzen duten animalia-espezieak 200 000 eta 350 000 artean badira ere, erle meliferoak dira kontsumitutako laboreen polinizazio gehienaren erantzuleak.
Ministroen Kontseiluak Nekazaritza, Arrantza eta Elikadura Ministerioak proposatu eta eskatutako Nekazaritza Politiko Bateratu berrian erleen sektoreari laguntzeko programa bat onartu du. Aipatutako programa hau 2023ko urtarrilaren 1ean indarrean sartu egin zen, eta 19 milioi eurotako laguntza eskainiko da erleen sektore honi.
Estatu mailan eta ikuspegi sozioekonomiko batetik, erlezaintzak garrantzi handia du; izan ere, Europar Batasuneko lehen ezti-ekoizleak gara. Sektore honek 36 494 erlezain eta 2 952 951 erleontzi ditu.
Erlezaintza plan berri honekin, lehen aldiz kloma-fenomeno kaltegarriek eragindako kalteak prebenitzeko eta klima-baldintza aldakorretara egokitutako laguntzak eskaintzen ditu. Bestalde, eztiaren salmenta eta sustapena hobetzera bideratutako ekintzak bultzatu egin dira ekintza-plan berri honekin.
Espainiako erlezaintza-sektoreak Abeltzaintzako Azken Produkzioaren %0,44 inguru eta Nekazaritzako Adarraren Produkzioaren %0,17 suposatzen du. Eztia, argizaria eta polenaren ekoizpena urtero 62 millioi euro ingurukoa da, gainera erlezaintza oso garrantzitsua da natura-ingurunearen kontserbazioan, larreen polinizazioan eta biodibertsitatearen mantentzean.
Azken urteotan, sektorea asko hazi da, erlauntza, ustiategi eta erlezain kopuruari dagokionez. Espainiar Estatuaren erlauntzak Europar Batasuneko %16-a dira, eta hauen %80-a erlezain profesionalen esku daude (150 erlauntz baino gehiago kudeatzen dituzten erlezainak). Erlezain profesionalen kopurua eta produdukzio tasa handiek agerian usten dute sektore honen garrantzia herrialdean.
Estatuan, erlauntzen erroldaren eta ezti eta argizarien ekoizpenaren zatirik handiena Extremadura, Andaluzia, Gaztela eta Leon eta Valentziako autonomia-erkidegoetan biltzen da.
Azken hamarkadan, AEB-etako erlezainak AEB-ek jakinarazi zuten beren erle-kolonien hilkortasun-tasa konstante mantendu dela urtero, %30 inguruan, eta, ondorioz, erlezainentzat espero zen kostu komertziala heriotza dela. Fenomeno horren arrazoi zehatza ezezaguna bada ere, AEBetako Nekazaritza Sailaren kolapsoaren nahasmenduaren aurrerapenari buruzko txostenaren arabera, AEBetan, kutsadurari, pestizidei eta patogenoei egotz dakieke, kaltetutako kolonietako eremuetan eta kolonietan bertan aurkitutako ebidentzietatik abiatuta. Kutsadura eta pestizidak kaltegarriak dira erleen eta haien kolonien osasunerako, izan ere, erleek polinizatzeko eta beren kolonietara itzultzeko duten gaitasuna oso kolokan dago.
Ingurumenean ondorioak
Azkeneko urteetan polinizatzaileen beherakada kezkagarri bat eman da, biodibertsitatearen galera dela eta.
Horrek eragin eta kalte ekologikoez gain, eragin ekonomikoak ere ekarri ditu lehengo sektorean eta mundu mailako ekonomian.Ezin dugu ahaztu gizakion eta gure abereen jaki gehienek polinizatzaileen beharra dutela, beraz beherakada hau tendentzia honetan mantentzen bada gizakia beraren elikatzeko ahalmena da arazo larrian egongo dena, biodibertsitatearen galera berak dakarren gainontzeko arazoak kontuan hartu gabe, bata bestea bezain larria gizakiaren biziraupenerako.
Polinizatzaileen beherakada azaltzen duten faktore ezberdinen artean hauexek daude: larrialdi klimatikoa, intsektiziden eta pestiziden erabilera, biodibertsitatearen galera, habitaten suntsiketa…
Henniez
Henniez Suitzako udalerria da. Vaud kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Truchtersheim
Truchtersheim Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Truchtersheim udalerrian erroldatutako biztanleak 2.826 ziren. Familiak 1.053 ziren, horien artean 193 pertsona bakarrekoak ziren (83 bakarrik bizi ziren gizonak eta 110 bakarrik bizi ziren emakumeak), 324 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 454 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 82 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Quintanaélez
Quintanaélez Burgosko udalerria da, Bureba eskualdean dagoena.
Truchtersheim
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Quintanaélez
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 76 biztanle zituen.
Truchtersheim
Diru sarrerak
2009an Truchtersheim udalerrian 1.097 unitate fiskal zeuden, 2.894 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 24.836 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 160 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 21 eraikuntza enpresak ziren, 28 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 10 finantziazio enpresak ziren, 12 higiezinen enpresak ziren, 25 zerbitzu enpresak ziren, 29 administrazio publikoko enpresak ziren eta 14 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Azucena Vieites
Ikasketak Hernaniko institutuan egin zituen (1981-1985) eta Arte Ederrak Bilboko Fakultatean (1985-1991).
Gaur egun, Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko eta Salamancako Unibertsitateko Arte Ederretako fakultateetan irakasle elkartua da. 2019an Low-fi Praktika izeneko doktoretza tesia irakurri zuen. Una aproximación al contexto vasco (1985-2005).
Truchtersheim
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 10 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 2 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 altzari denda zen, 1 lurrin-denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Truchtersheim udalerrian 34 nekazaritza-ustiategi zeuden, 640 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Azucena Vieites
Euskal Herriarekin eta Hernanirekin lotura
Aspaldi honetan Azucena Vieites Madrilen bizi da nahiz eta Euskal Herrira askotan etorri. Andre kalea inauguratzeaz gain, emakumeen irudia eta pre­sentzia sinbolikoa aldarrikatzeko proiektua bultzatu zuen duela lau urte Hernaniko Kalandria taldeak, Komanditario Berriak egitasmoaren barruan. Vieitesek gertutik jarraitu zuen lantegi guzti hori. «Kalean ekitaldia egin zuten eta izenaren jatorrira bueltatu ziren. Emakumeari bere lekua eskainiz eta beraien papera aldarrikatuz. Lan oso interesgarria».
Truchtersheim
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1  eta lehen-hezkuntzako eskola 1  zegoen. Truchtersheim udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 712 ikaslekin.
Oligodon erythrogaster
Oligodon erythrogaster Oligodon generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Azucena Vieites
Erakusketa Reina Sofia museoan (2013).
Erakusketaren izena Tableau vivant (koadro bizia). 12 collage, al­diz­kari edo foiletoetatik  har­tutako irudiekin eginak, eta serigrafia bidez handituak. Horrela, beste norbaitek sor­tutako irudiak hartu, colla­ge bidez original bihurtu, eta ostera serigrafiarekin kopia itxura ematen die. Obraren izenak badu bere garrantzia. Tableau vivant fran­tsesez esaten zaio artistak era­biltzeari liburu edo koa­droe­tako gertaerak errepre­sen­­tatzeko. Alde horretatik «irudi izoztuak» direla dio Vieitesek, baina aldi berean ekintza bat irudikatzen du, «koa­dro bizi-biziak» direla dioenik ere badago.
Truchtersheim
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Azucena Vieites
Erakusketa Reina Sofia museoan (2013).
Bestalde, Vieitesen lanean beti izan du garrantzia kopiak. Kopiak, erre­pikapenak, fragmentu be­ra behin eta berriz erabil­tzeak. Vieitesek beti kendu nahi izan dio garrantzia irudi abso­lu­tuei edo narrazioak marra xuxen-xuxenekin egiteari. Birtuosis­moa­ri garrantzia kendu nahi izan dio. Do It Yourself filoso­fia­ri segika, punk garaiko edo dadaismo garaiko Egizu zero­rrek filosofia maite du Viei­te­sek, feminismoari oso lotua da­goena, baita ere. «Gitarra jo­tze­ko ez dago solfeoa jakin beha­rrik; nahikoa da gogoa izatea». Horrela, azpiegitura haundie­gi­rik gabe egin dezake lana ar­tistak, modu azkar, ekonomiko eta erraz xamar batean.
Kunihiro Shibazaki
Kunihiro Shibazaki (柴崎 邦博, 1985eko apirilaren 1a - ) Japoniako futbolaria da.
Azucena Vieites
Erakusketa Berlingo Arte Garaikidearen Bienalean (2020)
“Berlingo Bienalean egotea nazioarte mailan nire lanaren errekonozimendua edukitzea da”. Etxepare Euskal Institutuaren produkzio laguntzarekin, euskal sorkuntza garaikidearen nazioarteko proiekzioa bultzatzeaz eta euskal eszenaren eta nazioarteko testuinguruaren arteko loturak sendotzeaz arduratzen den erakundearekin, hartzen du parte bertan. Vieitesek, besteak beste, Coloring Book, Fundido Encadenado eta Break Out of your Shell proiektuen berrirakurketa edo remake prozesu batetik abiatzen den instalazio bat eraman  du Berlinera. Lantzen ditudan gaiak bienalekoekin bat zetozen: politika feministak, generoarekin lotutakoak, zaintzen ingurukoak, amatasuna, hezierak eta guzti honekin lotuta gai ekologikoak». Coloring Book-en haurrek adierazteko eta munduari begiratzeko duten moduarekiko interesa aipatzen du; Fundido Encadenado-k antzezpenaren gaia jorratzen du, egunerokotasunaren alderdi ludiko eta fantastikotik; eta Break Out of your Shell-ek estetika subkultural bati lotutako hizkuntzan eta fanzine feministak egiteko erabilitako Do It Yourself ekoizpen-moduetan sakontzen du, praktika artistikoaren eta edizioaren artean lan eginez.
Kunihiro Shibazaki
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Omiya Ardija eta Tochigi SC.
Azucena Vieites
Azucena Vieites Garcia 1967, Hernani
1991 Lizentziatu Arte Ederretan (EHU), Ikusentzunezkoak eta Pintura espezialitatean.
1992 Sorkuntza Beka jaso Gipuzkoako Foru Aldundiaren (GFA) eskutik, Arte Plastikoetarako.
1993 3. Saria Artista Hasiberrien Donostiako Sarian.
1993 Parte hartzaile, Artelekuko Uztaro erakusketan.
1994 Elkarte bat sortu Erreakzioa, E. Sadaba eta Y. De los Blueisekin batera. Artea eta feminismoa elkartzeko praktika artistikoa, kulturala eta aktibista sortu zuten.
1995 Artelekun hainbat tailerretan parte hartu. Adibidez, Serigrafia (P.Albacete) edo Elektrografia (J.R.Alcala eta J.Pastor).
1996 Mojácar-ko Arte Beka.
1996 Erakusketak: Dinamarkan, Humlebaek-eko Museum of Modern Art-en. Bizkaian, El puñalito y un puñao erakusketa - Emakumeen Dokumentazio eta Ikasketa Zentrua.
1997 Bakarka lehenengo aldiz, Galeria DV erakusketan.
1997 Sujetiles. Tres escenarios erakusketa ibiltarian parte hartu, Madril, Donostia, Barcelona...
1998 Promozio Beka, (GFA).
1999 Sorkuntza Beka (GFA), Arte Plastikoetarako.
2002 Arte Beka (Caja Madrid).
2004 Gure Artea Saria irabazi
2005 Erakusketa Rekalden (Bilbo)
2009 Erakusketa Fucares galerian (Madril), Collages.
2009 Erakusketa Montehermoson (Gasteiz), Break Out of Your Shell
2011 Erakusketa Madrilen, Coloring Book
2011 Erakusketa Moriarty-n (Madril) El momento es ahora
2012 Erakusketa MUSACen (Leon), Fundido encadenado.
2013 Erakusketa Reina Sofia museoan (Madril) “Collageak”
2020 Erakusketa Berlingo Arte Garaikidearen Bienalean (BB)
Stromeferry
, 'Port an t-Sròim', Eskoziako Highland eskualdeko udalerri bat da, Skye eta Lochalsh barrutian. Loch Carron aintziraren hego-mendebaldeko ertzean dago.
Artza pilotalekua
Artza pilotalekua Bermeoko pilotalekua da. 1912ko ekainaren 29an inauguratu zutenetik hainbat pilota-partidu nagusi jokatu dituzte bertan, final asko tartean.
Eraikin honetan kontzertuak eta beste ekitaldiak ere ospatu dituzte
Bakio Pausuz Pausu
Bakio Pausuz Pausu Espainiako Alderdien Legea onartu ondoren Bakion sorturiko plataforma ezkertiar eta abertzalearen izena da. 2003an sortu zen Udal Hauteskundeetan aurkezteko, baina Espainiako Audientzia Nazionalak legez kanpo utzi eta partehartzea debekatu zion, Batasunaren ondorengoa zela argudiatuz.
Plataformak zenbat boto lortu zituen jakitea ezinezkoa da, baliogabetu zirelako. Dena den, baliogabeko botoak zenbatuta gutxi gora-beherako kalkulua egin liteke; horrela, 2003ko hauteskundeetan 190 izan ziren boto nuluak, emandako botoen %14,09.
Helsingborg udalerria
Helsingborg Suediako udalerria da. n kokatua dago. 423,92 km² ditu eta 138,293 biztanle ditu. Helsingborg hirian du egoitza.
Autoglotonimo
Autoglotonimoa hiztunek bere hizkuntzari ematen dioten izenari esaten bazaio, kanpotarrek auzotarren hizkuntza jakin bati ematen dioten izenari heteroglotonimoa esaten zaio.
Adibidez, euskara hitza autoglotonimoa da, eta lekuan lekuko hitzaren aldaera guztiak ere bai. Aldiz, vasco, vascuence, basque eta auzoko hizkuntzetan erabili diren gainerako izenak heteroglotonimoak dira.
Spica
Spica (α Virginis bezala izendatua, latinizatuta Alpha Virginis eta laburtuta Alpha Vir edo α Vir) Virgo konstelazioko izarrik distiratsuena da eta gaueko hogei izar distiratsuenetako bat ere bada. Paralaxiaren analisiek erakutsi dute Eguzkitik 250 ± 10 argi-urtera kokatzen dela. Izar bitar bat da eta izar aldakor elipsoidal birakari gisa sailkatzen da. Azken sailkapen horren arabera, Spica sistema osatzen dute bi izarrak oso hurbil daude elkarrengandik, hain hurbil ezen itxura esferikoko bi izarren tankera izan beharrean, arrautza-itxurako izar bakar baten tankera dute eta soilik beraien espektroarengatik jakin daiteke independenteak direla. Sistemako izar nagusia Beta Cephei motako izar aldakorra da eta tamainari dagokionean, erraldoi urdina.
Zenbait iturriren arabera, Spica, Arturo eta Denebola izarrekin batera, Udaberriko Triangelua asterismoaren kide da, eta Diamante Handia ere osatzen du, Cor Caroli izarrarekin batera.
Nomenklatura
Arabiarrek hainbat izen tradizional ere eman dizkiote: Azimech /ˈæzɪmɛk/ arabieraz "armatu gabeko simāk' " (esanahi ezezaguna), Alarph, "mahats biltzailea" esan nahi duena eta Sumbalet (Sombalet, Sembalet eta hainbat aldaera ere badira), "gariaren galburua" adierazten duena.
Txinatar kulturetan Spica eta ζ Virginis izarrek osatzen duten asterismoari 角宿 (Jiǎo Xiù) izena ematen zaio, "Adarra" esan nahi duena. Txineraz Spicari 角宿一 (Jiǎo Xiù yī, euskaraz: Adarraren Lehen Izarra) izena ematen zaio. Astronomia hinduan, Spica Chitrā Nakshatra-ri dagokio.
Behaketen historia
Spica Eguzkitik hurbilen dauden izar bitar masiboetako bat da eta horregatik, hainbat behaketa egin zaizkio historian zehar.
Ustez, Hiparkori ekinozioen prezesioa aurkitzeko beharrezko datuak eman zizkion izarra Spica izan zen. Menat (lehenago Hathor) jainko egiptoarrarentzako Tebasen egin zen tenplua Spicarantz zuzenduta eraiki zen K. a. 3200. urtean. Denbora igaro ahala, poliki-poliki Spicaren kokapena aldatzen joan zen zeruan eta horrek eragin zuen gaur egun tenplua ez egotea zehatz zuzenduta izarrerantz. Hainbat mende beranduago, Nikolas Koperniko astronomo poloniarrak hainbat behaketa egin zizkion Spica izarrari berak egindako triquetrum-aren bidez, prezesioari buruzko ikerketak egiten zebilela.
Gaur egungo behaketa
Spica ekliptikatik 2.06 gradura kokatzen da eta Ilargiak estali dezake, baita planeta batzuk ere kasu jakin batzuetan. Artizarrak estali zuen azken aldiz izarra (Lurretik ikusita) 1783ko azaroaren 10ean eta planeta bera izango da hurrengo estaltzea egingo diona izarrari, 2197ko irailaren 2an. Urtero Eguzkia Spicatik bi gradu baino apur bat gehiago iparraldera pasatzen da, urriaren 16an hain zuzen. Izarraren eguzki-irteera aipatutakoa gertatu eta handik bi aste ingurura jazotzen da. Zortzi urtetan behin Artizarra Spicatik hurbil igarotzen da izar hura eguzki-irteera heliakala burutzen dabilela, 2009ko azaroaren 3an izarretik 3.5º iparraldera igaro zen.
Spica zeruan kokatzeko modu bat Zartaginaren Asterismoa kokatu eta horren heldulekuaren arkua jarraitzea da Arturo izarrera iritsi arte eta ondoren distantzia angeluar berdina egitea harik eta Spica aurkitu arte.
Izar-sistemari dagozkionak
Spica elkarrengandik hurbil dauden bi izar bitarrek osatzen duten izar-sistema bat da, bakoitzak bestea orbitatzen du lau egunetan behin. Bi izarrak oso hurbil kokatzen dira elkarrekiko, horregatik, teleskopio sendoenek ere ezin dituzte banatuta erakutsi. Orbita-higiduran dituzten aldaketak direla eta, Doppler efektua gertatzen da euren espektro-lerroetan eta horregatik lerro bikoitzeko izar bitar espektroskopiko gisa sailkatzen dira. Hasieran, izar-sistemaren parametro orbitalak neurketa espektroskopikoak egiten deduzitu ziren. 1966 eta 1970. urteen artean, Narrabri Izarren Intentsitate Interferometroa izar bitarra behatzeko erabili zen eta hala, zuzenean neurtzeko izarraren orbita-ezaugarriak eta izar nagusiaren diametro angeluarra. Diametro angeluar hori (0.90 ± 0.04) × 10−3 arkusegundokoa zela jakin zen eta orbitaren ardatzerdi handia (1.54 ± 0.05) × 10−3 arkusegundokoa.
Spica izar aldakor elipsoidal birakaria da, hau da, elkar eklipsatzen ez duten bi izar hurbilek osatzen duten sistema bat da, zeinetan osagai-izarrek elkar distortsionatzen duten euren elkarrekintza grabitazionala dela eta. Efektu horrengatik, izarraren magnitudea 0.03 puntutan aldatzen da periodikoki eta periodo hori orbita-periodoarekin bat dator. Magnitudearen gorabehera hori nabaritzea zaila da. Bi izarrek beraien orbita-periodo komuna baino bizkorrago errotatzen dute. Sinkronizazio falta horrek eta izarren orbiten eliptikotasun altuak, agian, izar-sistema gaztea dela esan nahi du. Denbora igaro ahala, baliteke bi izarren itsasaldien indarrek bi izarren sinkronizazioa areagotzea, hala, orbita biribilagoa bihurtuz.
2016an jakin zen Spica izar aldakor polarimetriko bat dela. Igorpen polarimetrikoaren iturri nagusia izar batek bestearengan islatzen duen argia da (eta alderantziz). Spica izar-sistemako izarrei islakortasuna (edo albedo geometrikoa) neurtu zitzaien eta neurketa hori jaso zuten lehenak izan ziren historian. Spica A eta Spica B-ren albedo geometrikoak, hurrenez hurren, ehuneko 3,61 eta ehuneko 1,31 dira. Planeten albedo geometrikoekin alderatuta, balio baxuak.
Izarren sailkapenaren baitan, Spica B mota goiztiarreko sekuentzia nagusiko izartzat hartzen da. Spica izar-sistemako izar kide bakoitzari espektro mota bat zehaztea zaila da, batez ere bigarrenarentzat. Izar Distiratsuen Katalogoak izar-sistemako izar nagusia B1 III-IV espektro-motakoa dela dio eta B2V motakoa bigarren izarra, baina beranduago egin ziren ikerketek sailkapen desberdinak egin dituzte.
Spica A
Spica A, izar-sistemako izar nagusia, B1 III-IV motako izarra da. Izar baten argitasun mota bat dator bere espektroarekin, baldin eta izar hori izar hori azpierraldoi eta erraldoi moten artekoa bada. Hala bada, ez da sekuentzia nagusiko izarra izango inoiz. Izar honen eboluzio-faseari dagokionean, uste da sekuentzia nagusiko fasea igaro duela. Izar honen masa Eguzkiarena halako hamar da eta bere erradioa Eguzkiarena halako zazpi. Izar nagusiaren argitasun bolumetrikoa Eguzkiarena baino 20.500 aldiz indartsuagoa da, eta bere bizilagun Spica B-rena baino bederatzi aldiz indartsuagoa. Izar nagusi hau Eguzkitik hurbilen dauden izarren artean II Motako supernoba bat eragiteko gaitasuna duenetako bat da, hartarako nahikoa masa baitu.
Spica A Beta Cephei motako izar aldakorra da, bere distira 0.1738 eguneko periodo batean behin aldatzen duena. Espektroak abiadura erradiala ere aldatzen duela erakusten du, periodo berdinean, horrenbestez, izarraren gainazala aldiro pultsatzen dabil, gero berriz ere uzkurtzeko. Izar hau bizkor biratzen dabil bere ardatzarekiko, 199 km/s-ko errotazio-abiadurarekin bere ekuatorean.
Spica B
Spica B izarra, sistemako izar sekundarioa, ezagutzen diren izarren artean Struve-Sahade efektua pairatzen duten apurretako bat da. Efektu horrek espektro-lerroetan ezohiko aldaketak eragiten ditu orbitak aurrera egin ahala, izan ere, lerroak ahulago bihurtzen dira izarra behatzailearengandik urrundu ahala. Efektu horren arrazoia, agian, izar nagusiaren eguzki haize indartsuak dira, zeintzuek izar sekundarioaren argia sakabanatuko luketen izar horrek atzera egin ahala. Bigarren izar hau nagusia baino txikiagoa da zentzu guztietan, bai masa aldetik (Eguzkiarenak halako zazpi ditu) eta baita erradio aldetik (Eguzkiarena halako 3,6koa du). Bere izar-sailkapena B2 V da, beraz, sekuentzia nagusiko izarra da.
Waspán
Waspán Nikaraguako Ipar Karibe Kostako Eskualde Autonomoko udalerri bat da. 2012ko estimazioen arabera 57320 biztanle zituen.
Pedro Júnior
Pedro Júnior Moreira Júnior (1987ko urtarrilaren 29a - ) Brasilgo futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Omiya Ardija eta Vissel Kobe.
Bilboko barruti judiziala
Bilboko barruti judiziala Bizkaiko lurraldearen justizia administrazioa osatzen duten 6 barruti judizialetako bat da.
Barruti judizialeko burua Bilbo da. Baita ere, bertan Bizkaiko Probintzia-Fiskaltza eta Probintzia-Auzitegiaz gain Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusiaren egoitza dago, Euskal Autonomia Erkidegoko eta Bizkaiko lurraldeko barruti judizialik garrantzitsuena izanik.
Höganäs udalerria
Höganäs Suediako udalerria da. n kokatua dago. 676,12 km² ditu eta 25,630 biztanle ditu.
Lamprotornis albicapillus
Lamprotornis albicapillus Lamprotornis generoko animalia da. Hegaztien barruko Sturnidae familian sailkatua dago.
Höganäs udalerria
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ancistrogobius dipus
Ancistrogobius dipus Ancistrogobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Missy
Missy Suitzako udalerria da. Vaud kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Herrie
Herrie Espainiako Alderdien Legea onartu ondoren Ean sorturiko plataforma ezkertiar eta abertzalearen izena da. 2003an sortu zen Udal Hauteskundeetan aurkezteko, baina Espainiako Audientzia Nazionalak legez kanpo utzi eta partehartzea debekatu zion, Batasunaren ondorengoa zela argudiatuz.
Plataformak zenbat boto lortu zituen jakitea ezinezkoa da, baliogabetu zirelako. Dena den, baliogabeko botoak zenbatuta gutxi gora-beherako kalkulua egin liteke; horrela, 2003ko hauteskundeetan 167 izan ziren boto nuluak, emandako botoen %27,15.
Quintanilla de la Mata
Quintanilla de la Mata Burgosko udalerria da, Arlanza eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 147 biztanle zituen.
Ryo Kanazawa
Ryo Kanazawa (金沢 亮, 1988ko urriaren 19a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako JEF United Chiba.
Cracking katalitiko
Cracking katalitikoa, FCC siglekin (ingelesezko Fluid Catalytic Cracking esaldiaren akronimoa) laburtua, petrolioaren fintze-prozesu bat da. Prozesuak katalizatzaile baten bidez petrolio-osagaien deskonposizio termala egiten du: hidrokarburo astunak krakeatzeko helburuarekin, zeinen irakite-puntua 315 °C edo handiagoa baita, eta kate laburreko hidrokarburo arin bihurtzen dira, zeinen irakite-puntua 221 °C-tik behera baitago. Katalizatzaile horiek forma granularrean edo mikroesferikoan agertzen dira. Katalizatzaileak silizio dioxidoz (SiO2) eta aluminaz (Al2O3) osatzen dira normalean. Horretarako gehien erabiltzen den minerala faujasita da.
Industriarako estimu handiko hidrokarburo arin gehien lortzea du helburu; haustura katalitikoko unitateetarako karga gehienak gasolioak dira, olio astunak, hala nola DMOH eta DMO (olio demetalizatu hidrogenatua eta olio demetalizatua, hurrenez hurren). Cracking katalitikoak oktanaje handiko gasolinak eta hidrokarburo aromatikoak sortzen ditu, hala nola bentzenoa (zikloalkanoak eta parafinak bihurtzearen bidez.
Cracking eta eraberritze katalitikoaren ondorioz, findegiak eskarian gertatzen diren aldaketei erantzun diezaieke. Ekoizpenaren programazioaren ardura duten pertsonak arduratzen dira bihurketa-prozesuen bidez destilazioan lortutako korronte desberdinen bidea definitzeaz, azken produktuen kantitatea eta kalitatea eskariaren arabera egokitzeko.
Austriako futbol selekzio nazionala
Austriako futbol selekzio nazionala herrialde haren futbol gizonezko talde nagusia da. Ernst-Happel-Stadion zelaian jokatzen ditu etxeko partidak, Viena hiriburuan.
Uniformea
Taldeak historikoki Alemaniaren kolore berak erabili izan ditu, elastiko zuria eta praka beltzak.Desberdintasun bakarra galtzerdietan zegoen, alemaniarrek zuria eta austriarrek beltza. 2004an Hans Krankl entrenatzaileak gehiago desberdintzeko helburuarekin Austriako banderaren koloreak hartu zituen etxeko ekipamenduarentzako eta aurreko koloreak bigarren uniformatarako utzi zituen.
Jokalari aipagarrienak
2021eko ekainaren 17an eguneratua.
Anna Sewell
Anna Sewell (Great Yarmouth, Norfolk, 1820ko martxoaren 30a - Old Cartton, Norfolk, 1878ko apirilaren 25a) ingeles eleberrigilea izan zen. 1877ko Black Beauty eleberriagatik da ezaguna, argitaratu zuen bakarra.
Kuakeroen familia batean jaio zen eta bere etxean hezi zen baliabide ekonomikorik ez zuelako. Hamalau urterekin orkatilak kaltetu zituen eta ibiltzeko zailtasunak izan zituen. Zalgurdien erabilerak zaldienganako maitasuna piztu zion. Familiak sarritan aldatu zuen bizilekua. 1836an Brightonen kokatu ziren, eta Anna eta bere ama anglikanismora bihurtu ziren. 1867an Sewelltarrak Old Cattonen kokatu ziren.
Anna Sewellek Black Beauty idatzi zuen 1871 eta 1877 artean, bere osasuna hondatzen ari zen bitartean. Liburua animalia baten ikuspegitik idatzitako lehen eleberri ingelesa da. Helduentzat idatzia, haur literaturako klasiko bihurtu zen. Liburua argitaratu eta bost hilabetera hil zen, eta eleberriaren arrakasta ezagutu ahal izan zuen.
São Luís do Quitunde
São Luís do Quitunde Brasilgo udalerri bat da, Alagoas estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Urduliz Futbol Taldea
Urduliz Futbl Taldea Urdulizen 1996 urtean sorturiko futbol taldea da.
Datuak
2023-24 denboraldia barne.
Oligodon forbesi
Oligodon forbesi Oligodon generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Potvorice
Potvorice Eslovakiako udalerri bat da, Nové Mesto nad Váhomeko barrutian kokatuta. 4,05 km²ko azalera du eta 654 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1263. urtekoa da.
María Flores
María Flores edo María Meca (Eivissa,1775 - XVIII. mendea) Espainian esklabutza indargabetu aurretik bere askatasuna eta bere alabarena lortu zuen emakumea.
Biografía
Mariaren gurasoak Oranen bahitu eta esklabu egin zituzten eta ondoren Eivissako Juan Tur-eri salduak izan ziren. Gurasoak bezala, Maria 1790. urtera arte Joan Tur Gotarredona abokatuaren esklabu izan zen. Hau hiltzean Bernat Guaschen jabetzara pasa zen, orduan Mariak 16 urte zituen eta jabez aldatzeaz gain izena ere aldatu zuen, María Meca izatetik María Flores izatera pasa zen.
Askatasunaren aldeko borroka gorteetan
1820an bere askatasunaren alde borrokatzen hasi zen, 1821ko martxoaren 28an Gorteek bilkura berezia ospatu zuten bere kasua eztabaidatzeko. Erabakia hartu bitartean, bera eta bere alaba, Rita, Eivissako nagusi politikoaren babespean jartzea eskatu zuen.
Desembocadura de Río Grande
Desembocadura de Río Grande Nikaraguako Hego Karibe Kostako Eskualde Autonomoko udalerri bat da. 2012ko estimazioen arabera 3.866 biztanle zituen.
María Flores
Askatasunaren aldeko borroka gorteetan
Legegintza Batzordeak esklabutza gobernu liberal batekin bateraezina zela eta penintsulan zein ondoko irletan indargabetu zezan proposatu zuen eta kolonietako pertsonen esklabutza indargabetzea proposatu ez bazuen ere, espainiar lurraldea zapalduz gero bertako agintarien babespean gera zitzatela proposatu zuen. Zenbait diputatuk erabaki hori lege bidezkoa izan behar zuela ohartu zuten.
Mariaren arabera, bere jabeak beraragatik ordaindutakoa aski ondo zegoen pagatuta. Baina Bernat Guaschek horrekin konforme ez eta bere alabaren jabe ere izan nahi zuen. Maria bidezkoa ez zen herentzia horren kontra egin zuen eta 32 urtean jaso gabeko soldata eskatu zuen. 1824ko azaroaren 24an, Fernando VII. aren dekretu batek ama eta alaba aske utzi zituen. Hamairu urte geroago, 1837an esklabutza modu ofizialean indargabetu zen Espainian.
1928an Estampa izeneko aldizkarian gertaera bildu zuten eta Espainiako azken esklabu zuria izan zela baieztatzen zen, baina gerora hori zalantzan jarri da. Izan ere, hiru urte geroago Josep Selleresek bi emakume esklabu zituen Eivissan, María Teresa eta bere alaba, baina zuriak ziren edo ez, ezin da jakin.
Saint-Maudan
Saint-Maudan (bretainieraz Sant-Maodan) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Tralee
Tralee (irlanderaz Trá Lí), Kerry Konderriko hiriburua da, Irlandan, uhartearen hego-mendebaldean kokatzen da. 23.693 biztanle ditu (2011).
Historia
Tralee badiako paduretan hainbat erreka elkartzen diren puntuan kokaturik dago Tralee. Antzinako bidegurutzea da eta XIII mendean anglo-normandiarrek sortu zuten herria. Desmondeko kondeen gotorlekuetako bat izan zen. Desmondarrak Elisabet I.a Ingalaterrakoaren aurka altxatu ziren eta 1580an borrokatan Tralee erre egin zen. 1587an erreginak Edward Dennyri eman zizkion inguruko lurrak eta 1613an herri agiria jaso zuen Traleek.
Gaur egungo Traleeren egitura XIX mendekoa da. 1826an Denny Street georgiar estiloko kale nagusia eraiki zen eta 1835ean epaitegia. Gurutze Santuaren eliza dominikarra ere mende hortakoa da.
Irlandar Independentzia Gerran eta ondoren etorri zen Gerra Zibilean istilu larriak izan ziren Traleen.
Lan-ekonomia
Lan-ekonomian sortzen diren arazo nagusien artean daude langabezia, soldata-maila, lanaren produktibitatea, kalitatea eta lanpostuen egonkortasuna, beste batzuen artean.
Orekako eta desorekako ikuspegiak
Lan-ekonomiaren barruan ikuspegi desberdinetarako eta hurbilketetarako taldeetan sailkatzea oso baliagarria izan daiteke, lan merkatua, orekari dagokionez edo desorekaren identifikazioaren funtzionamenduan jartzen duten enfasiaren ondorioz, ulertzen dutenaren arabera sailkatzeko. Oreka-teoriaren barruan, joera dominantea edo nagusia eskola neoklasikoak du. Hau egoerarik tradizionalena izango litzateke eta giza kapitalak ere hainbat ekarpen egin zituen.