cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gorvagh
(irlanderaz Garbhach) Irlandako Leitrim konderrian dagoen eremu txiki bat da. Mohill udalerritik 6,4 kilometrora eta Ballinamore udalerritik 9,7 kilometrora dago.
Ozorków
Ozorków Poloniako Lodzeko voivoderriko hiri-udalerri bat da, Zgierz barrutian kokatuta. 15,46 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 19809 biztanle zituen.
Alauiak
Alauiak (سلالة العلويين الفيلاليين, Sulālat al-ʿAlawiyyīn al-Fīlālīyn) egungo Marokoko errege-leinua da. Tafileteko jerife marokoarrek XVII. mendean eratutako dinastiako kideak, izena Ali ibn Abi Talib kalifatik datorkie, Sharif ibn Ali bere ondorengoa 1631n Tafilalteko printze bilakatu zelako.Mulay Al-Rashid (1664–1672) bere semeak herrialdea bateratu zuen eta Marokoko sultan bilakatu zen.
Marokoko sultanak
Frantziar protektoratua (1912–1956):
Independentzia (1956tik aurrera):
Fontanafredda
Fontanafredda Italiako udalerri bat da. Pordenoneko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Fontanafreddak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Armeria zubia (Tolosa)
Armeria zubia, Gipuzkoako Tolosa udalerrian dagoen altzairuzko oinzubi bat da.
Historia
1997an Injelan S.L. enpresako I. Laskurain eta M. Gisasola ingeniariek proiektatu zuten eta 41.477.922 pezetako aurrekontua izan zuen.
Antzina, leku honetan bertan Zubiberria zeritzon zubi bat bazen, Andre Maria elizaren atzealdetik hurbil. 1672an Errege Armategia eraiki baina lehenxeagotik eraiki zen, Arrameleko San Joango zelaietatik arma-fabrikara sarbide zuzena izateko helburuz.
1750ean harriz zaharberritua izan zen, gainera arku berria eta karelak gehitu zitzaizkion. Gerora zubiaren nahiz bere desagerpenaren erreferentzien berririk ez dago.
Hipoteka
Hipoteka obligazio bat etxebizitza, lursail edo beste ondasun higiezin baten bitartez bermatzen den kontratu bat da. Hipotekaren obligazioa gehienetan mailegu edo bestelako zor baten itzulketa da. Obligazioa betetzen ez bada, hartzekodunak bermeko ondasuna bereganatuz gauzatu dezake bere eskubidea. Ohikoa da pertsona batek etxebizitza bat erosteko, behar den dirua banku bati eskatu eta berme moduan erosten den etxebizitza bera erostea. Hipotekak XXI. mende hasierako Depresio Handiaren jatorrian daude, bankuek gehiegizko maileguak eman zituztenean gehiegiz baloraturik zeuden etxebizitzak erosteko.
Europan Euribor izeneko sistema erabili ohi da hipotekak kalkulatzeko, horren gaineko kopuru bat ezarriz interes tasa gisa. Kasu horretan interes-tasa aldakorra dela esango da. Interes-tasa ez bada aldatzen Euriborrarekin eta beti mantentzen bada finko, interes-tasa finko deitzen zaio.
Staurotypus
Staurotypus Kinosternidae familiako narrasti genero bat da. Mexiko, Belize, Guatemala, Honduras eta El Salvadorren bizi dira.
La Tor de Querol
La Tor de Querol (katalanez; ) Katalan Herrietako udalerri bat da, Cerdanya eskualdean kokatua. Administratiboki Frantziako Ekialdeko Pirinioak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Villaverde–Tarilonte geltokia
Villaverde–Tarilonte Espainiako Gaztela eta Leongo tren geltoki bat da, udalerrian kokatuta dagoena.
La Tor de Querol
Geografia
Herri barneaz gain badira beste auzo eta etxagune batzuk:
Villaverde–Tarilonte geltokia
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
La Tor de Querol
Historia
1837an Porta la Tor de Querolengandik banatu eta udalerri bihurtu zen.
Geltokia
La Tor de Querol-Enveig izena daraman tren geltokia, Enveig udalerrian, kasu bakarra da munduan hiru trenbide zabalera desberdinek bat egiten dutelako: nazioartekoa Tolosa Okzitaniarako bidean (1435 mm), estua Vilafranca de Conflenterako Tren groc delakoan (1.000 mm) eta RENFEren iberikoa Puigcerdà eta Bartzelonarakoan (1.668 mm); hiru tentsio elektriko desberdinetatik ere hartzen dute elektrizitatea.
Biztanleria
2007an la Tor de Querol udalerrian erroldatutako biztanleak 401 ziren. Familiak 163 ziren, horien artean 54 pertsona bakarrekoak ziren (33 bakarrik bizi ziren gizonak eta 21 bakarrik bizi ziren emakumeak), 42 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 50 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 17 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Terence Rattigan
Sir Terence Mervyn Rattigan (Londres, Ingalaterra, 1911ko ekainaren 10a - Hamilton, Bermuda, 1977ko azaroaren 30a) ingelesezko idazlea izan zen.
La Tor de Querol
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Terence Rattigan
Harrow eta Oxfordeko unibertsitateetan egin zituen ikasketak. Oso dramagile oparoa izan zen. Idatzi zituen obren artean aipagarriak dira French Without Tears (1936, Frantsesa ahalegin handirik gabe), The Winslow Boy (1946, Winslowtarren mutila), The Browning Version (1948, Browningen bertsioa), The Sleeping Prince (1953, Printze lotia), Separate tables (1954, Mahai bereiziak), The Prince and the Show-girl (1957, Printzea eta neska-dantzaria) eta Man and Boy (1963, Gizona eta gaztea).
La Tor de Querol
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 247 ziren, horien artean 184 aktiboak ziren eta 63 inaktiboak ziren. 184 pertsona aktiboetatik 176 lanean zeuden (91 gizon eta 85 emakume) eta 7 langabezian zeuden (3 gizon eta 4 emakume). 63 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 18 ikasten zeuden eta 25 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an la Tor de Querol udalerrian 157 unitate fiskal zeuden, 365 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.310 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 39 komertzioetatik, 5 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 7 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 funeraria zen, 1 igeltseroa, 1 zurgina, 3 eraikuntza enpresak eta 1 ile apaindegia.
2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen eta 1 kirol-denda zen.
Moenkhausia mikia
Moenkhausia mikia Moenkhausia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
La Tor de Querol
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Herritar ospetsuak
Vigo familia: Cerdanyan eta herrian jatorria duen sendi honetako zenbait kidek fama erdietsi dute.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
NGC 4125
NGC 4125 galaxia bat da, Draco konstelazioan. John Russell Hindek aurkitu zuen n.
Loughlinita
Loughlinita silikato motako minerala da eta sepiolita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Loughlinita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1 da.
Gonzalo Queipo de Llano
Gonzalo Queipo de Llano (Tordesillas, Espainia, 1875eko otsailaren 5a - Sevilla, Espainia, 1951ko martxoaren 9a) Espainiako Armadako militarra izan zen. Espainiako Gerra Zibilean, estatu kolpean parte hartu eta gerrak iraun bitartean zein gerraondoan, pertsona asko hiltzeko agindua eman zuen.
Terrore erregimena ezarri zuen Sevillan, eta giza eskubideen urratzea gerrako armatzat erabili zuen. Hargatik, ohorezko hilobi nabarmena izan du hamarkadetan Sevillako Macarena elizan, Elizaren eta bertako kofradia garrantzitsu baten babesaz. Memoria Legea aplikatzen ez zela eta, gai arantzatsua izan zen. Azkenean, 2022ko azaroan atera zituzten haren gorpuzkiak Macarena elizatik.
Bizitza
Monarkiaren aurkako matxinadan parte hartu ondoren (Cuatro Vientos, 1930), Portugalera alde egin behar izan zuen. Espainiako Gerra Zibilean, Francoren estatu kolpearekin bat egin zuen, eta Hegoaldeko gudarostearen buru egin zuten. 45.000 fusilamenduren arduraduna izan zen.
1939an, teniente jeneral izendatu zuten, eta, gero, Sevillako kapitain jeneral. Gerra garaian, oso ezaguna egin zen Andaluzian, Sevillako irratian egiten zituen hitzaldi beroak zirela eta. Hitzaldi haietan, Errepublikaren aldekoak hiltzera eta bortxatzera animatzen zituen bere soldaduak. Oso aipatua da irratiz emandako hitzaldi haietako pasarte hau:
1950ean, Francisco Francok Queipo de Llanoko markesa titulua eman zion, bere zerbitzura egindako lanagatik; eta 2012an Mariano Rajoyren gobernuko Justizia ministro Alberto Ruiz-Gallardónek titulu hori berritu zion Gonzalo Queipo de Llanoren bilobari. Eliza Katolikoak (frankismoarekin elkarlanean aritu baitzen) bere tenplu batean gorde ditu Queipo de Llanoren gorpuzkiak: Sevillako Macarena elizan, hain zuzen ere. 2022ko azaroan, haren gorpuzkiak eta haren emaztearenak atera zituzten Macarena elizatik, Espainiako Memoria Historiko eta Demokratikoaren Legea aplikatuz.
Frisanco
Frisanco Italiako udalerri bat da. Pordenoneko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Frisancok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Bir
Bir (बीर hindiz) Joginder Nagar haranaren mendebaldean dagoen herri bat da, Himachal Pradesh estatuan kokatua, Indiako iparraldean. 1960ko hamarkadaren hasieran Tibeteko errefuxiatuentzako kolonia bat sortu zen bertan, 1959ko Tibeteko Matxinadaren ondoren.
Bir ospetsua da monasterio tibetar budista asko dituelako, baita budismoko Nyingma, Karma Kagyu eta Sakya eskolen zentroak dituelako ere, Bir herrian edo inguruan daudenak. Estupa handi bat ere badago herri honetan. Ekoturismoa, ikasketa espiritualak eta meditazioa dira bisitariak erakartzen dituzten jarduerak.
Adrián Saez de Arregi
Adrián Sáez de Arregi Egurrola (Araia, 1986ko martxoaren 17a -) errepideko txirrindulari profesional euskalduna izan da. Orbea taldearekin egin zuen debuta profesional mailan 2010ean. 2012. urtean Euskaltel-Euskadi taldean aritu zen eta 2013an erretiratu zen.
Palmaresa
2006 2007 2009 2011
Emaitzak lasterketa nagusietan
-: Ez zuen parte hartu Err.: Erretiratu zen
Schistura rubrimaculata
Schistura rubrimaculata Schistura generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Rutherford (Tennessee)
Rutherford Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Gibson konderrian dago, Tennessee estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
2023ko O Gran Camiño
2023ko O Gran Camiño O Gran Camiño lasterketaren bigarren edizioa izan zen. Otsailaren 23 eta 26 bitartean jokatu zuten. Lugo eta Santiago de Compostela lotu zituen, guztira 506,8 km eginez lau etapatan.
1. etapa
Lehenbiziko etapa bertan behera utzi behar izan zuten eguraldiagatik.
Iurramendiko zubia
Iurramendiko zubia edota SAMeko zubia, Gipuzkoako Tolosa udalerrian dagoen zubi bat da.
Kokalekua
Tolosako hegoaldeko sarbidean dago, Eroski merkatalgunearen alboan, eta ibaiaren ezkerraldean dagoen Araba hiribidea eta eskuinaldean dagoen Iurramendi hiribidea elkartzen ditu, alegia, garai batean SAM paper-fabrikan zegoen eremua, hortik zubiaren bigarren izena.
XX. mendearen hasieran eraiki zen, Española paper-fabrikaren erabilera pribaturako bakarrik. Bertatik, paperez beteriko bagoiak igarotzen ziren, idiek bultzaturik. Ondoren erabilera publikoa izatera pasatu ziren.
1983ko uholdearekin kalte asko jasan zituen, hortaz erautsia izan eta berri batek ordezkatu zuen. Gaur egungo zubi berri hau hormigoizkoa eta aurrekoa baino diseinu arinagoa du, ur handiak datozenean oztopatu ez ditzan.
Ozorków landa-udalerria
Ozorków Poloniako Lodzeko voivoderriko landa-udalerri bat da, Zgierz barrutian kokatuta. 95,51 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6942 biztanle zituen.
Sant'Ippolito (aztarnategi arkeologikoa)
Neolitoko herrixka, ekialdeko isurialdearen ordoki batean aurkitu zuten, erreka txiki baten ondoan. Hor etxolen oinarriak, etxe hondarrak, harrizko aizkora, gezi puntak eta "Stentinello" motako zeramika zatiak eriden zituzten. Zeramika, motibo geometriko sinple grabatuekin edo erliebean apaindurik zegoen. Herriko nekropoliak, haitzulo-hilobi batzuk zituen, errekaren beste aldeko hegalean zulatuak.
Muinoaren tontorrean, Neolitotik bizi dena, Stentinelloko zeramika aurkikuntzek erakusten dute bigarren herrixka bat ezarri zela Kobre Aroan, aurrekoa baino handiagoa, dirudienez, Burdin Arora arte aktibo mantendu zena. Luigi Bernabó Brea arkeologoak 2000 eta 1800 AC artean datatutako kultur faziesa identifikatu zuen, Castelluccioren aurretik zegoena eta Egeoko eta Anatoliako kulturekin harremanak zituena. Zeramikazko ekoizpen tipikoa (Sant'Ippolitoko zeramika) agertu zen, lerro eta triangelu ilunez margotua, hondo hori gorrixka baten gainean. Ekialdeko ereduak gogorarazten dituzten forma tipikoak ziren: gorputz oboideko flasko bat, helduleku bakar batekin; tontor zilindrikoko esferaerdiko lorontzi bat, eta oin koniko baxuko fruta-ontzi bat. Erabilera ezezaguneko zatitutako anitz ontzi ere badaude. Hauek Sant'Ippolitoko buztingintza ondorengo Castellucciokoarekin lotuta egongo litzateke.
Bertan induskatutako materialak Paolo Orsi Sirakusako Eskualdeko Arkeologia Museoan gordetzen dira, eta Caltagironen bertan Zeramika-Museoan eta Museo Zibikoetako arkeologia sailean. Iparralderago, Montagna barrutian, Poggio Roccako 77 metroetatik hasi eta Valfà eta Mantina muinoetako 600 metroetaraino, sikulo-greziar garaiko nekropoli handi bat dago. Orain arte esploratutako hilobiak, K.a. VII. mendetik K.a. VII. mendera bitartekoak dira. Tholos hilobiak, harkaitzean zulatuak daude.
Antzinako herria eta nekropolia
Antzinako herrixka bat aurkitu zen maldaren behealdean, muinoaren ekialdean. Nekropoli bat ere aurkitu zen, 20 hilobi inguru zituena, a forno deitua, herriaren aurreko magalean zulatua. K.a. XIII. mendeko nekropolia eraiki zen terrazatik igarotzen zen errekastoaren parean.
Herria Kobre Aroan
Muinoaren tontorrean herrixka aurkitu zen, Kalkolitokoa dena, baina atal batzuk Stentinelloren kulturakoak izatean, frogtuta dago gune hau aurreko garaian ere populatua egon zela. S. Ippolito izeneko faziesak (K.a. 2000-1800) adierazten du zibilizazio Egeo-Anatolikoekiko harreman sakonak zituela.
1. eta 2. muinoak
Monte S. Mauro toki arkeologikoa hiru nekropoliz osatuta dago, eremu urbanizatu batez, eta gaur egun desagertu diren zenbait putzu sakratu z. Aurkikuntza arkeologikorik esanguratsuena da ondo margotutako lurrontzi multzoa. Zati hauek aldera daitezke Gela, Sirakusa, Selinunte eta Greziako Olinpia hirietan aurkitutako beste batzuekin. Aurkikuntza hauek guztiak K.a. XVI. mendearen amaierakoak dira. Duela gutxi, palmette eta kalypter egemoien beste zati batzuk aurkitu dira. Gainera, garrantzitsua da aipatzea Paolo Orsik emakumezko estatua botiboz osatutako toki botibo bat aurkitu zuela.
3. muinoa
Lehen esplorazioetan, Paolo Orsik, muinoaren ipar-mendebaldeko ertzearen luzeran, arroka proiekzioez tartekaturik, defentsa-hormen sistema bat identifikatu ahal izan zuen. Aurkitutako etxeen oinplano lauangeluarrak, espazio angeluzuzen handi batean banatuta zeuden, kanpora irekitzen ziren, eta, oro har, hegoalderantz biratuz. Gune honetan, beste bi gela karratu zeuden, angeluzuzena baino txikiagoak, sarritan, solairu gehigarri batekin. Hau guztia arkeologoek egindako behaketa eta ikerketei esker aurkitu da.
Oso interesgarria da pithoi handiak egotea janari kopuru handiak gordetzeko.
1994an, Paolo Orsik eraikin bat aurkitu zuen, oinplano angeluzuzenekoa, harrizko blokezko horma batek bi zatitan banatzen zuena. Indusketa horiek U. Spigo indusketa horiek jarritzean 1983an, konturatu zen eraikinaren mendebaldean beste espazio bat zegoela, eta horretatik gertu, bide luze bateko solairu gehigarri bat ere. Gela horren ezaugarria, pitxer zeramikazko zati ugari eta elikadurarako erabiltako platerak, fusarolak eta eskuzko ehungailuak izan ziren.
Nekropolia
Hirugarren muinoaren oinean, 1903-1904an, K.a. VII.-VI. mendeko nekropoli bat induskatzean, 58 hilobi inguru aurkitu ziren. Horietako gehienak tokiko nekazariek arpilatu zituzten. Hileta mota kaputxina izan zen, hilkutxa harlauzaz estalia zuena. Hilobi sinplea deitu zitzaion.
Kaputxina
Kaputxina, kremaziorik gabeko edo kremazio partzial batekin lurperatzeko modu sinple bat zen, Antzin -Arotik Erdi Aroa arte erabili zena. Hildakoa, kareharrian zulatutako hilobi batean jarri eta, ondoren, teilekin estaltzen zen. Batzuetan, teila kurbatuak alboetan jartzen ziren, hilobia lurraren mailan ixteko, teila eta lurraren artean. Beste batzuetan, teilak, forma inklinatuan jartzen ziren hilobian (denda bat bezala); alderik motzenean jarri ziren, alboetako ertzak gorantz, hurbilago; ertzetan, gorputzak jarri ziren eta beste teila batzuk erabili ziren teilen goiko izkina estaltzeko; azkenik, dena, hilobia lurrarekin estali zen.
Pithoi
Pithoiak buztinezko ontzi oso handiak ziren, antzinatean gordetzeko erabiltzen zirenak. Ardoa eta olioa bezalako likidoak zituzten, baita forma granularreko solidoak ere, esaterako, gatza.
Mardonio
Mardonio († K.a. 479an), persiar noble bat zen, persiar armadaren komandante garrantzitsua Greziara egin zituen bi espediziotan, K.a. V. mendearen lehen erdian, (K.a. 492an eta K.a. 480-K.a. 479an).
Testuinguru historikoa
Mardonio Gobriasen semea zen, K.a. 522an Gaumata usurpatzailea hilez, Dario I.ari tronua bereganatzen lagundu zioten sei persiar nobleetako bat. Kasu hauetan ohikoa zen bezala, lagunen arteko aliantza, ezkontza diplomatikoen bidez indartua izan zen: Dariok, emaztetzat, Gobriasen alaba bat hartu zuen, eta hau, erregearen arreba batekin ezkondu zen, Radušdukda izenekoa, Histaspesen alaba zena. Oso litekeena da Mardonio, Gobrias eta Darioren arrebaren lehen semea izatea, Gobriasen aitaren izen berbera baitu (Behistungo inskripzioagatik jakindakoa).
Taulatxo kuneiformeengatik, badakigu Mardonio Ardušnamuya izeneko emakume batekin ezkondu zela. Testua, K.a. 495eko martxoan idatzia izan zen, terminus ante quem bat ematen duena ezkontzarako. Honek, Herodoto historialariaren hitzak kontraesaten ditu, nork, Mardonio "oraindik gizon gazte bat zela, berriki Artozostra izeneko Darioren alabarekin ezkondu zena", K.a. 492an. Beste alde batetik, ez dago arrazoirik Artozostra/Ardušnamuya benetan Dario eta Artistona edo Irtašdunaren alaba zenik zalantzan jartzeko.
Lehenengo espedizioa
Darioren ordezkari berezi bezala, Mardonio Lidiarantz joan zen K.a. 499tik K.a. 494 arte gertatu zen Joniar Matxinadaren ondoren. Eskualdea berrantolatzeko lana zuen, oso neurriz egin zuena. Herodotok kontatzen duen bezala, kostaldean zehar nabigatu zuen, tirano guztiak euren postuetatik kendu eta, euren ordez, demokraziak ezarriz. Jokaldia, funtsean, oso azkarra zen, horrela, zailagoa baitzen hiriak berriz matxinatzea.
Lan hau amaitu zuenean, Mardonioren ontziteria Helespontorantz abiatu zen, non lurreko armadarekin batu zen. Orotara, 300 ontzi eta 20.000 soldadu osatzen zituzten. Lehen biktima Tasos izan zen, meatze garrantzitsuak zituen greziar uhartea, Akemenestar Inperioaren zergari bihurtu zena. Ontziteriak, ondoren, Mazedoniarantz jarraitu zuen, lurralde hau ere, Darioren inperioari gehitu zitzaiolarik. Kanpaina honetan (Herodotok, Atenas eta Eretriaren aurkakoa bezala interpretatu zuena joniar matxinadari lagundu izanagatik), Mardoniok ontzi asko galdu zituen, Athos menditik gertu ekaitz bortitz batek harrapatu zuenean. Hau, ziuraski, Asia Txikirantz itzultzen zihoala gertatu zen.
Mardoniok arrakasta handia izan zuen. Badaude zantzuak bere armada Danubio ibairaino heldu izanarenak. Mazedoniaren konkista oso garrantzitsua izan zen, urre meatzeak baitzituen, eta Europan beranduago egin beharreko konkistetarako abiapuntu bikain bezala har zitekeen
Lehen Mediar Gerra
K.a. 490ean, persiarrek Egeoko zenbait uharte konkistatu zituzten (Zikladak eta Eubea, azken honen hiriburua Eretria delarik), baina Mardonio, ia ontziteri oso bat galduta, ez zen espedizio honen buru. 600 ontziak Datis eta Artafernesek gidatuak zeuden. Espedizioaren helburu nagusiak, lortuak izan ziren (Egeon nagusi izatea, Naxosen konkista berezia, Zikladetako uharte nagusia zena, eta Asia Txikia eta Grezia artean segurtasun gune bat sortzea), baina porrot egin zuten persiarren aldekoa zen Hipias Atenaseko antzinako tiranoari boterea itzultzen saiatu zirenean, atenastarrek Maratongo guduan garaitu zituztenean.
Oinordekotza garaia
Baina, Egeoko uharteak eta Mazedonia konkistatu zituztenez, persiarrak, berriz saia zitezkeen Grezia erasotzen nahi zutenean. Dariok kontu handiz prestatu beharko zuen espedizio berria, greziar soldaduak, bereak baino askoz hobeto prestatuta zeudela ikusi ahal izan baitzuen. Horrela, beraz, persiarrek armada handi bat bildu beharko zuten, baina Dario hil egin zen espedizio hori abian jarri aurretik (K.a. 486an). Bere seme eta Mardonioren lehengusu eta koinatu zen Xerxes I.ak ordezkatu zuen persiar tronuan.
Herodotoren arabera, Mardonio, Greziarako espedizio berriaren aldeko porrokatua zen, baina hau atzeratua izan zen, Egipton gertatutako matxinada bategatik. Babilonian ere beste hainbeste gertatu zen, baina ez zuen horrenbeste denbora iraun. Megabizo II.a arduratu zen matxinada horretaz, K.a. 484an ezabatua izan zelarik. Matxinada hau amaitu eta berehala, Xerxes, Mardonio, Megabizo eta beste lau agintari garrantzitsuk, mendebalderantz abiatzea lortu zuten, Sardesera, non armada handi bat antolatzen ari zen.
Bigarren Mediar Gerra
Espedizioaren lehen urtean arrakasta itzela lortu zen. Persiarrak inongo presarik gabe joan ziren, sekulako armada baitzuten, 600.000 soldadu ingurukoa, eta Mazedonian eta Traziam uzten zain egon behar baitzuten. Uztailean eta abuztuan Therman, gaur egungo Tesalonikan egon ziren, eta, ondoren, hegoalderantz joan ziren, Greziarantz. Tesalia arazo handirik gabe konkistatu zuten, eta, irailak 17, 18 eta 19an (edo egun bat beranduago) gudu bikoitz bat gertatu zen. Alde batetik, ontziteria persiarra, greziarra Artemision lurmuturreko bere posiziotik botatzeko gai izan zen. Bestetik, armadak, erabat suntsitu zuen (zailtasun handiekin), Termopiletan utzitako greziar garnizioa (Termopiletako gudua). Beozia inperiora gehitua izan zen, eta irailak 27an, Atenas hartua izan zen. Hurrengo egunean, Akropolia erori zen, eta persiar ontziteriak Pireo hartzen zuen. Persiar zalditeriak, Poseidonen santutegia suntsitu zuen Korintotik gertu, eta suzko geziak jaurti zituen korintoar portuetako baten aurka.
Xerxesen garaipena ia erabatekoa zen. Greziar ontziteriak Salaminarantz ihes egin zuen, Atenasko portuaren aurrean dagoen uharte bat, itsasarte txiki baten bidez kontinentetik banandua. Zoritxarrez persiarrentzat, bere ontziteria, greziarrei, hauen posizio berrietan erasotzen saiatu zenean, galera handiak jaso zituzten (Salaminako gudua). Persiarrentzat, porrot hau, garrantzi handirik gabeko oztopo bat izan zen. Xerxesek, Artemisiongo itsas gudua eta Termopiletako lurrekoa irabazi zituen. Bere inperiora Beozia eta Tesalia gehitu zituen, eta Atenas hartu zuen. Salaminako galerak gora-behera, Xerxesek, gezurrik esan gabe, Daivako inskripzioan, greziar guztien artean gobernatzen zuela jar zezakeen.
Hala ere, Babilonia oraindik ez zegoen lasai. Egonezina sortzen zuten zurrumurruak zeuden, eta Xerxesek, hoberena Sardesera itzultzea zela erabaki zuen, nondik Grezia eta Babilonia zain zitzakeen segurtasunezko distantzia batetatik.
Mardonio armadaren buru
Bitartean, Mardonio, persiar espedizioko armadaren buru geratu zen. Bere armada, Grezia inbaditu zuenarekin alderatuz, oso txikia zen, 150.000 soldadu ingurukoa. Izan ere, armada handia behar zen Babiloniarako. Soldadu hauek elikatzeko, Tesaliara erretiratu zen eta Atenasekin negoziatzen hasi zen. Hiriari, akemenidar inperioan posizio nagusi bat eskeini zion, Xerxes erregearen domeinua onartzearen truke. Mugimendu azkar bat izan zen. Izan ere, atenastarrek onartzen bazuten, ez zen ontziteririk geratuko Grezia hegoaldea babesteko. Atenastarrek, irabazteko asko zuten, Greziako hiri-estatu garrantzitsuena bihurtuko baitziren, baina, edozein kasutan, eskaintzari uko egin zioten behin eta berriz.
Plateako gudua
Greziarrak, Beozia hegoaldean bildu ziren, Ziteron mendiaren magalean. 100.000 soldadu inguru ziren. Armak hartzeko adinean zeuden ia greziar guztiak aurkeztu ziren. Adibidez, atenastarrak, galera batzuk bakarrik tripulatzen geratu ziren. Gainontzeko arraunlari eta marinelak orain Ziteronen zeuden. Greziar armada han geratu zen, eta, itxuraz, etsaietako bakar batek ere aurrera egiten ez zuenez, nerbio gerra bat hasi zen.
Éric Cantona
Éric Daniel Pierre Cantona (Marseilla, 1966ko maiatzaren 24a-) futbolari frantziar erretiratua da.
Frantziako futbol selekzio nazionalarekin, bestela, 45 partida ofizialetan aritu zen (1987-1995), 20 gol lortuz.
Amigdalina
Amigdalina (ἀμυγδαλή, almendra) konposatu kimiko natural bat da, minbiziarentzako sendabide bezala modu faltsuan sustatua izateagatik ezagutzen dena. Landare askotan dago, baina, batez ere, albarikoke, almendra mingots, sagar, melokotoi eta aranen hazietan.
Amigdalina glukosido zianogeniko gisa sailkatzen da, amigdalinaren molekula bakoitzak nitrilo talde bat baitauka, beta-glukosidasa baten eraginez zianuro anioi toxikoa bezala aska daitekeena. Amigdalina jateak zianuroa askatzea eragingo du giza gorputzean, eta zianuro-intoxikazioa eragin dezake.
Sareta
Sareta burdinazko edo zurezko sare modukoa da, gehienetan leihoetan jartzen dena. Mugikorra bada, "pertsiana" ere deitu ohi zaio. Finkoa eta zurezkoa bada, zursare deitu ahal zaio.
Sareta funtzionala izan daiteke, adibidez, aire korrontea pasarazteko; egiturazkoa, habe handiagoak eta arinagoak egiteko; pribatutasuna hobetzeko, kanpotik ikusia izan gabe barnetik kanpoa ikusteko balio duena, latoizko pantaila baten bidez bezala; apaingarria; edo hauen konbinazioren bat.
Arkitektura
Harrizko saretak ohikoak ziren arkitektura bisigotiko eta asturiarrean. Motibo zelta eta germaniarrekin zizelkatuak zeuden, soka formako apaingarriekin eta arrosa-leiho txikiekin.
Iztuku, zur eta harrizko saretak asko erabili ziren arte hispanomusulmanean, fantasia geometrikoak edo kaligrafiak dituzten patroiei jarraituz. Islamdar arkitekturan, sareta artistiko mota honek "mašrabiya" (مشربية) edo "šanāšīl" (شناشيل) izenak jasotzen ditu.
Lorezaintzan maiz erabiltzen da landare igokarien euskarri gisa. Hormen gainean, itxituretan (hesietan), kioskoetan eta abarretan instalatzen da.
Egitura
Lehioetako saretarekin duen antzagatik, egitura mota bati ere sareta deritzo. Egitura hori erretikularra da, korapiloetan lotuz eta triangeluak eratuz atal zuzenez osatua. Atal zuzen konektatu hauek trakzioan edo konpresioan daude, egitura barneko esfortzuen transmisioaren arabera.
Hormigoizkoa edo zurezkoa izan badaitezke ere, ohikoena arima arindua duen altzairuzko habe aurrefabrikatua da. Makurdura ebakitze-esfortzua baino garrantzitsuagoa denean erabiltzen da, hau da, argi handiak eta karga ez oso handiak daudenean.
Errekalde etxea
Errekalde etxea Gipuzkoako Azkoitia udalerrian dagoen XVI. mendeko jauregi bat da. Azkoitiko Alde Zaharran dago, Balda plazan eta Iribe jauregiaren alboan. Behealdean, Errezil taberna dago, hortik herritarrek Errexil etxea deitua izatea re.
Azpeitia aldera ematen zuen atearen ondoan dago (egun ate hori desagertua dago), eta aurreko aldean ageri den Ama Birjinaren irudia ate hartan egon zen garai batean. Antzinako dorrearen elementu garrantzitsuak ditu, eta XVII. mendean eraldatu egin zuten.
Aurreko aldean, beheko solairua eta lehena harlanduz eginak daude, eta gainerakoak adreiluz eginak daude, eta igeltsuztatuak. Bao guztiak angeluzuzenak dira, sarbide nagusia izan ezik; zirkuluerdiko arkua du sarbide horrek, eta aski ederra da, dobela bikainekin egina. Ate horretatik barrena, ezkaratzera iristen da.
Errekalde etxeak lotura du Bakearen Markesen etxearekin.
Auzokoa baserria
Auzokoa Ajangizen (Bizkaian) dagoen baserria da, XVII. mendean eraikia.
2009ko martxoaren 17an, Eusko Jaurlaritzak monumentu izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.
Ezaugarriak
Fatxada nagusiak, E, bost ardatz bertikal ditu. Fatxada horretara heltzen da sarbidea eta aurrean, argi zabaleko arku karpanela du, okertu samarra, pilastra sendoek mugatuta. Pilastra horiek eta arkuak fatxadaren hormatik zertxobait -40 cm- ateratzen den eraikuntza-elementua osatzen dute: atariperako sarrera dira.
Beheko solairuan, arkuaren albo banatan, fatxada nagusiak harriz eta burdina-hesiz egindako baoak ditu.
Lehen solairuan, aipatutako fatxada nagusiko ateratako eraikuntza-elementua oinarritzat hartuta, erdiko hiru ardatzetako baoak betetzen duen balkoi korritua dago. Haren alboetan bi balkoi txiki daude, oinarri molduratuaren gainean zertxobait irtenda: gainerako ardatzetako baoen irteerak dira. Hiru balkoiek burdinazko baranda dute, letoizko bolez apaindua.
Sra begira dagoen fatxada sei ardatz bertikaletan antolatuta dago, eta bertan, beheko solairuan, baserriko sukalderako ate bat, burdinazko barrotez babestutako bi bao eta gezileiho bat daude. Lehen solairuak zazpi bao ditu guztira: balkoi kareldun bat eta balkoi irten bat (biak burdinazko barandadunak), gezileiho bat, proportzio bertikaleko hiru leiho eta beste leiho txikiago bat. Fatxada horrek, ganbararen solairuan eta teilatu-hegalpean beste bi bao ditu.
Mendebaldeko fatxadan, atzekoan alegia, beheko solairuak lau gezileiho ditu, barrurako lapranduradunak.
Iparraldeko fatxadan, sei ardatzetan antolatuta, bao hauek daude: beheko solairuan, mendebaldekoko ertzean kortara sartzeko ate handi bat, gezileiho bat eta barraz babestutako hiru leiho; lehen solairuan, ekialdean burdinazko barandadun balkoi kareldun bat, hiru leiho eta bi gezileiho; teilatu-hegalpean beste bi bao txiki.
Eraikinaren egungo egitura, eraikinarekin batera egin zen XIX. mendearen bigarren hamarkadan. Eraikinaren egitura honela eginda dago: perimetroan karga-hormak, barneko zeharkako karga-horma eta harroinen gaineko zutoin-ardatzak. Eraikinak dimentsio ezberdineko zeharkako 5 horma-arte ditu, eta luzetarako hiru horma-arte, erdikoa alboetakoak baino zabalagoa.
Etxebizitzako lehen solairuko forjatuak kanpoko eta barneko karga-hormak ditu euskarri, eta lehen solairurako eskailera erdiko ardatzean garatzen da, korta bereizten duen hormaren kontra ezarritako eskailera-atal bakarrean. Solairu horretatik teilatu-azpira, beste eskailera batetik hel daiteke. Eskailera horrek bi atal ditu eta zurezkoa da.
Teilatuak petralak, gapirioak, enlatatua eta teilak ditu; horrek guztiak perimetro-hormak eta zutabeak ditu euskarri.
Erabilerari dagokionez, eraikinaren bi herenek etxebizitza-erabilera dute: lehen solairuan gelak eta logelak daude, balkoi jarraitura irekitako egongela eta komun bat kortako simaurtegiaren gainean kokatua.
Beste herena atzeko korta eta lastategiari dagokio; eremu hori barneko zeharkako karga- eta suhesi-hormek banatzen dute etxebizitzatik. Horma horrek zenbait bao ditu abereentzako asketarako.
Auzokoa garai batean Ispizua-Auzokoa baserria zegoen orubean kokatutako baserri ederra da (XVII. mendetik datozkigu haren aipamenak). XIX. mendearen bigarren hamarkadan eraiki zen Bizkaiko eredu barrokoari jarraituz, eta eredu neoklasikoko arkudun ataripea du. Eraikinaren kalitatea eta haren dimentsio handiak direla tarteko, eta fatxada nagusia eta etxebizitza-funtzioa direla eta, eraikin horrek eredu berri bat ezarri zuen, baserri tradizionala eta landa-jauregitxoa batzen dituena.
Auch
Auch (Auch, gaskoieraz Aush) edo, izen historiko gisa, Auski Gers departamenduko hiriburua eta Gaskoniako hiriburu historikoa da. Gers ibaiak zeharkatua, eskuinaldean hiri berria ageri da, eta ezkerraldean altxatzen da hiri zaharra, karrika estu eta bihurriez osatua (pousterlos). 2011n 21.871 biztanle zituen.
Aipagarria da Santa Maria katedrala (XIV. mendea, azken gotikoa).
Historia
Auch hegoaldeko Ausci edo auskiarrak, lurralde hartako lehen biztanleak, akitaniar tribua zen, euskaldunen familiako herria beraz. Erromatarren garaian nolabaiteko garrantzia hartu ondoan, apezpikutegi bihurtu zen IV. mendean, eta Gaskoniako dukerriko hiriburua izan zen VII. mendetik aurrera. Gaskonia Euskal Herritik erabat bereizi ondoren, Auch hiriak hiriburu iraun zuen, Frantziako Iraultzaren poderioz Gaskonia desegin eta departamenduak sortu ziren arte.
Kinosternon arizonense
Kinosternon arizonense Kinosternon arizonense Kinosternon generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Sceloporus torquatus
Sceloporus torquatus Sceloporus generoko animalia da. Narrastien barruko Phrynosomatidae familian sailkatuta dago.
Lucrecia Arana
Lucrecia López de Arana Elorza (Haro, Errioxa, 1867ko azaroaren 23a - Madril, 1927ko maiatzak 9) tiple-kontralto abeslaria izan zen. Oso ezaguna egin zen zarzuela generoan egindako emanaldiengatik.
Biografia
1896an Zarzuelako antzokian aritu zen El Gaitero lanarekin, eta hurrengo urtean Echegaray eta Caballero maisuen La viejecita estreinatu zuen, Carlosen pertsonaia interpretatuz.
1898ko azaroaren 29an Madrilgo Zarzuela Antzokian Gigantes y cabezudos lan komikoa estreinatu zen. . Miguel Echegarayren testua eta Manuel Fernández Caballeroren musika zuen eta Lucreciarentzat bereziki idatzitako zarzuela zen, Pilarren paper nagusian. Genero lirikoaren zarzuelarik adierazgarrienetakoa izango zen.
Bakar batzuk soili aipatuta, 140 zarzuelatik gora estreinatu zituen eta eszenatokira irtetzeko orduan bereziki zaintzen zituen bai jantzia zein osagaiak, interpretatu behar zuen lanaren sasoiarekin fideltasuna errespetatze asmoz. Erabat diziplinatua bere ahotsa zaintze kontuetan, nagusituta ere bere onenean mantentzen jakin zuen. 1908 urtean erretiratu zen, kontzertu benefikoak ematen jarraitu zuen arren.
Lucrecia 1927an Madrilgo bere etxean hil zen garuneko enbolia baten ondorioz eta San Justo hilerrian lurperatu zuten. Senarrak domina bat zizelkatu zuen bere irudiarekin, orduz geroztik Madrilgo Kontserbatorioko abeslaririk nabarmenenari eman zaiona.
Bigarren mailako domeinu
DNS sistema hierarkikoan, bigarren mailako domeinu bat goi mailako domeinu baten ondoren dagoen domeinua da. Esate baterako, eu.wikipedia.org helbidean, wikipedia da bigarren mailako domeinua.
Bigarren mailako domeinuak orokorrean domeinu izena erregistratu duen erakundearekin izaten du zerikusia. Goi mailako domeinu batzuek ordea bigarren mailako hierarkia bat ere sortzen dute, erakunde mota definitu ahal izateko. .uk domeinuarekin gertatzen da hauxe, esate baterako, zeinak erakundeentzako .ac.uk eta enpresentzako .co.uk bigarren mailako domeinuak eskaintzen dituen, adibidez.
Aghamore (Leitrim konderria)
(irlanderaz Achad Mór) Irlandako Leitrim konderrian dagoen eremu txiki bat da. Dublin eta Sligo arteko N4 errepidean dago.
Uníos Hermanos Proletarios
"UHP" ( "Uníos Hermanos Proletarios", UHP ) Asturiasko Federazio Sozialistak, Unión General de Trabajadores (UGT) eta Asturiasko, Leongo eta Palentziako Lan Konfederazioko Eskualdeko Lan Konfederazioek ( CNT ) sinatutako lan aliantzan sinbolizatutako leloa izan zen. Langile eta Nekazari Blokea eta Espainiako Ezker Komunista 1934ko otsailean 1934ko martxoaren 28an Asturiasko CNT-UGTren artean sinatutako agiri bat egon zen.
Historia
Hasiera batean, UHP akronimoa sortu zen, berez, beste esanahi bat zuten talde sindikalen oinarrien artean: "Union Horse' Power". Izan ere, garai hartan erabiltzen zituzten makina gehienak fabrikazio ingelesekoa ziren, eta haren gaitasunetatik zetozen identifikazio teknikoko plakek eta legendak zuten potentzianabarmentzen zuten. Hortik sortu zen "Uníos Hermanos Proletarios" eslogana, Amador Fernándezek egina.
UHP, Asturiasko Federazio Sozialista, Langileen Batasun Orokorra (UGT) eta Asturiasko, Leongo eta Palentziako Eskualdeko Lan Konfederazioak, (CNTk), Langileen eta Nekazarien Blokea eta Espainiako Ezker Komunista. Irailean, Espainiako Alderdi Komunistak atxikimendua eskatu zuen. Hala ere, hori ez zen onartu harik eta bere eskaeratik antitrotskirekin zerikusia zuen guztia kendu zen arte; izan ere, sozialistek eta anarkistek ulertu zuten ekintza-batasuna funtsezkoa zela eta ez zela barne-alderdirik egongo.
Iraultzaileek Asturiasko Iraultzan hartu zuten eslogana 1934ko urrian, Asturiasko proletalgoaren ekintza-batasuna eta haren joerak ordezkatuz.
Geroago, Espainiako Gerra Zibilean errepublika rren eta haien aldekoen aldarrikapen erregularra izan zen. El Siglo Futuro  egunkarian agertu zen aipamen hau: "Elkar agurtzen dute ukabil itxi baten agurrarekin, eta susmagarriak atxilotzeko "gelditu" hitzaren ordez, abangoardian "PHU" pasahitza erabiltzen dute, "UHP" hitzarekin erantzuten dena. Badirudi hasierako horiek Unión Proletaria Hispana hitzei dagozkiela".
Argitalpena
UHPk egunkari bat argitaratu zuen Guadalajaran, UHP izenekoa, Milicias Alcarreñas Antifascistas. Geroago, UHP Guadalajarako Poloetako Armada deitzen zen. Lehen alea 1936ko abuztuaren 12an argitaratu zen eta 1937ko urtarrilera arte iraun zuen. Guztira 24 zenbaki atera ziren, eta haien prezioa 10-15 zentabo bitartekoa izan zen.
TUSEM Essen
2005 urtean Europako bigarren titulu bat irabazi zuen, EHF Kopa baina diru arazoengatik hurrengo urtean lizentzia galdu eta hirugarren mailaraino jeitsiarazi zuten.
Uniformea
Kamiseta zuria eta praka gorriak.
Palmaresa
Alemanian:
Nazioartean:
Niamh Ní Charra
Niamh Ní Charra (Killarney, Irlanda, 1974an) biolinista eta kontzertina-jole irlandarra da. Eskarmentu handiko musikaria da, Carlos Núñezen taldeko kidea izateaz gain, bakarkako ibilbideari ere ekin dio.
2009an eta 2010ean, euskal eta irlandar musikaren arteko fusioa landu zuen Ibon Koteron euskal albokariarekin eta Gavin Ralston gitarrajole irlandarrarekin, "The Basque Irish Connection" lemapean.
Maniago
Maniago Italiako udalerri bat da. Pordenoneko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Maniagok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Lewis Hamilton
Lewis Carl Davidson Hamilton  (Stevenage, Ingalaterra, Erresuma Batua, 1985eko urtarrilaren 7a) 1 Formulako gidaria da. 2007ko 1 Formulako denboraldiko txapeldunorde eta 2008, 2014, 2015, 2017, 2018, 2019 eta 2020 eko munduko txapelduna da.
Lourenswalsita
Lourenswalsita silikato motako minerala da.
Ezaugarriak
Lourenswalsita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak.
Arantza gaineko muskulu
Arantza gaineko muskulua edo muskulu supraespinosoa muskulu piramidala da, sorbaldaren alde posterosuperiorrean dagoena, eskapularen hobi supraespinosoan; triangelu formakoa.
Eskapulaz gaindiko nerbioak inbaditzen du, C4, C5 eta C6 nerbio-ekarpenekin, gehienbat C5.
Jatorria eta ezaugarriak
Eskapularen (edo omoplatoaren) espinoz gaindiko hobian sortzen da, eta tendoia akromionaren azpitik pasatzen da eta humeroaren tuberkulu nagusiaren puntan finkatzen da. Akromionarekin ez ukitzeko subdeltoidea poltsa (bere tendoiaren gainean dagoena) aprobetxatzen du. Muskulu sakon bat da (ezin da erraz haztatu), zati handi batean trapezioak estaltzen duena.
Funtzioa
Sorbaldako giltzaduraren abdukzio-mugimendu bat egiten du (karga arinekin eta abiadura gutxirekin egiten denean). Garai batean, sorbaldako abdukzioa hasten zuen muskulua zela uste zuten, baina azken aldiko ikerketek erakutsi dute bai deltoidea bai espinosoaz gaindikoa hasieratik daudela aktibo.
Papeles de Son Armadans
Papeles de Son Armadans (Son Armadans auzoko paperak) (1956–1979) Camilo José Cela idazleak 1956an sortu zuen aldizkari literarioa izan zen. Celak berak zuzentzen zuen eta haren erredakzioak Madrilen eta Palma de Mallorcan zeuden. Frankismo garaian, nahiz eta Celaren ideologia edo, agian, horregatik zeren eta lan eta artikulu askok Papeles kanpoan argitaratzeko zailtasun handiak izango baitzituzten, aldizkaria benetako kultura erreferentea izan zen. Izena Palmako Son Armadans auzotik dator.
Talde editoriala
Celarekin batera, besteak beste, erredakzio-idazkariak bezala izen hauek aipa daitezke: José Manuel Caballero Bonald, Antonio Fernández Molina eta Sergio Vilar.
Kolaboratzaileak
Bakarrik lehenegon garaiko zerrenda handia da. Hona hemen batzuk:Dámaso Alonso, José María Castellet, Gregorio Marañón, Moreno Galván, Carles Riba, Rafael Sánchez Ferlosio, Blas de Otero, Azorín, Benjamín Palencia, José Luis Aranguren. Aldizkarian ere erbesteko egileen lanak jaso ziren, askotan Celak berak propio eskatuta: Rafael Alberti, Max Aub, Américo Castro, Emilio Prados, Luis Cernuda, Manuel Altolaguirre, Ramón Gaya. Ideologikoki, beraz, oso irekia zen.
Aldizkariak ere egile desberdinen lan ineditoak argitaratu zituen: Antonio Machadorenak, María Zambranorenak...
Historia
1956ko apirilaren 1.an, Palma de Mallorcan, lehen zenbakia plazaratu zen. Urte haietan Cela Palmako Son Armadans auzoan bizi zen eta hortik aldizkariaren izenburua. 1956ko amaieran Cela beste auzo batera joango da, El Terreno auzora, eta aldizkaria ere hara joango da. 15 urtetan Palmako Mosén Alcover-en inprimategian egin zen; 1970tik aurrera Madrilen egin zen, Graficas Arabí inprimategian. Azkeneko urteetan berriro ere Palman egin zen, 1979ko martxoa arte, Miguel Ferreren Imprenta Politécnican.
Aldizkariak liburuaren formatua zuen. Lehenengo mantxetan Cela zuzendari bezala agertu zen, Caballero Bonald zuzendari ordea bezala eta Llompart idazkaria bezala.
1979ko martxoan, 276 zenbaki plazaratu ondoren, aldizkaria desagertu zen. Horren arrazoiak ekonomikoak izan ziren.
Monografikoak
Aldizkariak egile batzuen inguruko monografikoak argitaratu zituen, batzutan fankristek begi onez ikusten ez zituzten idazleenak:
Argitaletxea
Papeles de Son Armadans aldizkariak ere argitaletxe moduan funtzionatu zuen. Horrela, poesia bildumak argitaratu zituen: “Juan Ruíz” Espainiako poesiaz, “Juan Rodríguez” galegoz idatzitako poesiaz eta “Joan Roïç de Corella” katalanez idatzitako poesiaz. Celaren beraren edizioak egin zituen, besteak beste, Viaje a la Alcarria (1958), Gavilla de fábulas sin amor (1962, Picassoren marrazkiekin), edo La familia de Pascual Duarte (1964). Urteko almanakeak ere argitaratu zituen.
Renaud de Châtillon
Renaud de Châtillon (Châtillon-sur-Loire, 1125 aldean - Hattin, Siria, 1187ko uztailaren 4a) frantses buruzagi militarra izan zen. Gurutzadetako kristau militar nagusietako bat izan zen 1147-1187 bitartean.
Bizitza
Antiokiako printzea izan zen 1153-1160 urteetan, hango printzesa Konstantzarekin ezkondurik. Armeniarren, bizantziarren eta musulmanen aurka borrokatu zen. Haiek preso eduki zuten 1160-1177 bitartean. Ondoren Jordan ibaiaren haranzko lurretako jaun izan zen. Musulmanen karabanei eraso asko egin zizkien hurrengo urteetan. Tiberiadesko guduan berriro preso hartu zuten musulmanek, orduan Guy Lusignangoaekin batera, eta 1187an Saladinek bere eskuz hilarazi zuen.
Imad al-Din arabiar kronikariak honela deskribatu zuen Renaud de Châtillonen heriotza (arabiar kroniketan Renaud, Arnat izenez deitua da):
Guyri bizia barkatu zitzaion. Damaskon denbora batez preso egon ondoren, egoera onean zegoela askatasunean laga zuten.
Antio
Beloki mendiko hego magalean kokaturik, tenplu hau XII-XIII. mendeetako euskal estilo erromanikoan. Antio Zumarragako eliza nagusia izan zen 1575 arte, herrigunean Andre Mariaren Jasokundearen eliza berria eraikitzen hasi ziren arte.
Monumentu izendatua dago, Sailkatutako Kultura Ondasuna. Gipuzkoako Hiru Tenpluen Ibilbideko elizetako bat da, Arantzazu eta Loiolako Santutegiarekin batera.
Izazpi mendira igotzeko ohiko abiapuntua ere bada.
Lekua
Antiora iristeko Zumarragako kiroldegiaren parean dagon bide batetik bi goruntz kilometro egin behar dira.
Antio Beloki mendiaren magalean dago. Bertatik Zumarraga eta Urretxu nahiz Aizkorri eta Aralar mendilerroen ikuspegi bikaina dago. Bestalde, inguru honetan ehundaka urte dituzten arte eta agin daude, beharbada kristautasun aurreko antzinaroko druiden kultuen aztarnak liratekenak.
Historia
1366ko agiri batean ageri denez, Henrike II.a Gaztelakoak Lazkaoko Jaunari eliza honekiko agintea eman zion. 1384ko aipua:
Garai hartan, Antio edo Zumarragako Andre Maria Zumarragako parrokia zen.
Mendeetan zehar hainbat herri, auzo eta baserrien parrokia izan zen, tartean Zumarragakoa, baina 1576ean auzotarrek segurtasun arrazoiak argudiatuz parrokia haranera lekualdatzea lortu zuten. Ordutik aurrera eta antzinako parrokia zenez, Antio izena jaso zuen, gaztelaniazko Antiguo edo La Antigua hitzetatik eratorria.
Antion Migel Lopez Legazpikoa zumarragar esploratzailea bataiatu zuten, eta bertan San Inazio Loiolakoa eta San Frantzisko Borjakoak otoitz egiten zuten.
Eraikina
Bere atariagatik, leiho gotikoengatik eta absidearen kalbarioarengatik ez bada, kanpoaldetik oso itxura latz eta zakarra duela esan daiteke.
Hala ere, bere barnealdean, eraikuntzaren originaltasuna eta teknika goraipatzekoak dira, izan ere, oso zur-egitura bikain eta ederra du, eta ez dakigu gehien zer miretsi: sabaiko zur-armazoia, koruaren formak edo habeetan landutako tailak, non emakume-figurak eta mota askotako oso marrazki geometriko ederrak landu diren.
Louis Emmanuel Rey
Louis Emmanuel Rey (Grenoble, 1768ko irailaren 22an - Paris, 1846ko ekainaren 18a) Frantziako militar buruzagi bat izan zen. Errege-armadarekin bat egin zuen eta ofizial jeneralaren promozio azkarra irabazi zuen Frantziako gerra iraultzaileetan. Gerra Napoleonikoetan Lehen Frantziar Inperioaren zerbitzura jarraitu zuen. Penintsulako Gerran borrokatu zen eta Donostiako setioaren defentsa zorrotza zuzendu zuen 1813an. Garaipenaren Arkuan haren izena agertzen da.
Antio
Eraikina
1970eko hamarkadaren erdialdean sakristia eta elizari erantsitako etxe bat, seroretxea, bota zituzten. Elizako ipar fatxadako murrua agertu zen, oso-osorik; murru erromanikoa da, oso garrantzi arkeologiko handikoa, eta bertan dira bost itsu-leiho turuta-itxurakoak. Hormetan bada turuta-itxurako beste zenbait itsu-leiho.
Ohiturak
Urtero uztailaren 2ko jaiegunean mende luzez iraun duen erromeria ospatu eta jende ugari bertaratu ohi da. Santa Isabelek bere lehengusu zen Mariari egindako Ikustaldia gogoratzen denekoan, aldare aurrean Zumarragako ezpata-dantza ospetsua dantzatzen da, ate aurreko zelaian berriz ohitura legezko aurreskua.