cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nadaillac-de-Rouge
Etxebizitza
2007an 128 etxebizitza zeuden, 74 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 46 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 125 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 74 etxebizitza nagusietatik 58 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 10 etxek hiru zituzten, 23 etxek lau zituzten eta 36 etxek bost zituzten. 64 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 24 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 40 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
El Duesoko espetxea
1907an eraikia, Berria hondartzatik gertu dagoen eremu horretan XIX. mendeko hasieratik Inperial edo Napoleonen gotorlekua zegoen. Hasieran Afrikako espetxeetatik ekarritako presoez bete zuten. XX. mendean, kartzela horretatik hainbat preso politiko eta arruntak pasa ziren, batzuk famatuak, adibidez Rafael Mende madrildar politikari errepublikazalea, José Sanjurjo nafar militarra eta Antonio Buero Vallejo idazlea.
Nadaillac-de-Rouge
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 108 ziren, horien artean 71 aktiboak ziren eta 37 inaktiboak ziren. 71 pertsona aktiboetatik 64 lanean zeuden (33 gizon eta 31 emakume) eta 7 langabezian zeuden (2 gizon eta 5 emakume). 37 pertsona inaktiboetatik 22 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Nadaillac-de-Rouge udalerrian 71 unitate fiskal zeuden, 159 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.640 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
Trenčianska Teplá
Trenčianska Teplá Eslovakiako udalerri bat da, Trenčíngo barrutian kokatuta. 15,13 km²ko azalera du eta 4208 biztanle 2017ko datuen arabera.
Nadaillac-de-Rouge
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria, 1 zurgina eta 1 higiezinen agentzia.
Presio eta tenperaturaren baldintza normal
Baldintza normalak, kimikan, honako baldintza hauek dira:
Nadaillac-de-Rouge
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Nadaillac-de-Rouge udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Trenčianska Teplá
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1355. urtekoa da.
Presio eta tenperaturaren baldintza normal
Baldintza normalak egoera normal batean ingurugiroan dauden baldintzen eredutzat hartzen dira, eta ez dira baldintza estandarrekin nahastu behar.
Nadaillac-de-Rouge
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
La Cassa
La Cassa Italiako udalerri bat da. Turingo Hiri Metropolitanoan kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
La Cassak honako udalerri hauekin egiten du muga:
La Plata (Sevillako metroa)
La Plata (Zilarra, euskaraz) Sevillako metroaren geltokia da, Sevilla udalerrian dagoena, Rochelambert kiroldegia aurrean dago.
Geltokia 2009ko apirilaren 2an ireki zen.
Semidesintegrazio-periodo
Fisika nuklearrean eta partikulen fisikan, semidesintegrazio-periodoa edo erdibizitza sustantzia erradioaktibo bateko lagin bateko nukleoen erdia desintegra daitezen behar den denbora da. Euren erdia hartzen da kontuan guztiak desegiteko denbora infinitu bat beharko litzatekelako, desintegrazio nuklearra aleatorioa baita. Ez du zerikusirik batez besteko bizitzarekin, honek nukleo baten bizitzaren iraupen batazbestekoa adierazten baitu.
Kalkulua
Denbora bat egon behar du non nukleoen kopurua erdira murriztu den, (t_{1/2} \,), hau da:
Formulan aldaketak eginez:
Beraz sustantzioa baten periodoa (t_{1/2}) eta bere desintegrazio konstantearen ({\lambda}) arteko harremana da:
Honekin batez besteko bizitza zein den kalkula daiteke.
K.a. 20ko hamarkada
Kristo aurretiko 20ko hamarkadak K.a. 29etik K.a. 20. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
Valbelle
Valbelle Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Proventza Garaiko Alpeak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Valbelle udalerrian erroldatutako biztanleak 233 ziren. Familiak 98 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 35 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 35 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 163 etxebizitza zeuden, 98 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 57 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 155 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 98 etxebizitza nagusietatik 65 bere jabearen bizilekua ziren, 23 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 5 etxek bi zituzten, 23 etxek hiru zituzten, 39 etxek lau zituzten eta 28 etxek bost zituzten. 78 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 38 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 52 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 146 ziren, horien artean 105 aktiboak ziren eta 41 inaktiboak ziren. 105 pertsona aktiboetatik 93 lanean zeuden (58 gizon eta 35 emakume) eta 12 langabezian zeuden (1 gizon eta 11 emakume). 41 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 20 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Valbelle udalerrian 98 unitate fiskal zeuden, 257,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.717 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 iturgina eta 1 argiketaria.
2000. urtean Valbelle udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden, 396 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gretchen Daily
Gretchen C. Daily (Washington Hiria, AEB, 1964ko urriaren 19a) estatubatuar biologoa eta biogeografoa da, ingurumen-zientzietako irakaslea Stanford Unibertsitateko Biologia Sailean, Stanfordeko Kontserbazioko Biologia Zentroko zuzendaria, eta Silviculturako Stanford Institutuko kide seniorra. Ikerketa nagusien interesak hauexek dira: biogeografia, kontserbazioaren biologia eta ekologia.
Daily AEBko Zientzien Akademia Nazionaleko kide den Capital Natural Proiektuaren sortzaileetako bat da. AEB, Arte eta Zientzien Akademia amerikarra eta Elkarte Filosofiko Amerikarra. Daily Kontzejuko kidea da Ekonomia Ekologikoaren Beijer Institutuan, eta Nature Conservancy-koa.
Hezkuntza eta karrera
1986an, bere B.S. delakoa lortu zuen biologia-zientzietan, Stanford Unibertsitatean. Erakunde horretan bertan irabazi zuen bere M.Sc. biologian, 1987an, eta, Ph.D., diziplina berean, 1992an goi-mailako ikasketa etxe berean.
1992an, doktoratu ondoko Winslow/Heinz beka eman zioten UC Berkeleyko Baliabide eta Energia Taldean.
1995ean, Stanford Unibertsitateko Zientzia Biologikoen Sailean kontratatu zuten Diziplina arteko Ikerketetako zientzialari gisa. Kontratu horretan, halaber, "Nature's Services: Societal Dependence on Natural Ecosystems" argitaletxea izan zen. Ekosistemek gizarteari eman diezazkioketen onuren adibideak eta zerbitzu horien balioa zenbatesteko ideiak ematen ditu. Zenbait urte zientzialari gisa eman ondoren, 2002an, irakasle elkartu izendatu zuten Zientzia Biologikoen Sailean, eta senior kide Nazioarteko Ikasketen Institutuan (biak Stanford Unibertsitatean). Eta 2002an, Katherine Ellisonekin batera, The New Economy of Nature: The Quest to Make Conservation Profitable (Naturaren Ekonomia Berria: kontserbazioa errentagarri egiteko bilaketa) liburua idatzi zuen.
2005ean, Ingurumen Zientziako Bing irakasle izendatu zuten Stanford Unibertsitateko Biologia Sailean.
2005ean, Stanfordeko proiektu-buru gisa, Minnesotako Unibertsitateko The Nature Conservancyko parte-hartzaileekin eta Naturarentzako Mundu Funtsarekin batera, Natur Kapitalaren Proiektua ezarri zuen. Erakundearen xedea da "biodibertsitatearen eta giza ongizatearen egoera hobetzea, inbertsio handiagoak eta eraginkorragoak bultzatuz bietan." 2006an, Nature Conservancyren administrazio-kontseiluko kide bihurtu zen Daily. Humanitasen inaugurazioko irakasle gonbidatu gisa aritu zen Iraunkortasun Ikasketetan, Cambridgeko Unibertsitatean, 2013an.
Bere karrera akademikoan ohore eta sariak jaso ditu, besteak beste, XXI. mendeko Sari Zientifikoa (2000), Sophie Saria (2008), Cosmos Internacional Saria (2009), Heinz Saria (2010), Midori (2010) Volvo Ingurumen Saria (2012).
Dailyk 2018ko Ezagutzaren Mugak BBVA Fundazioaren saria jaso du, Ekologia eta Kontserbazioaren Biologia kategorian, Georgina Macerekin batera, ezagutza zientifikoan oinarrituta “espezieen galerari aurre egiten dioten politikak aplikatzeko” ezinbesteko tresnak garatzeagatik.
Ikerketa-arloa
Bere profil akademikoan, Kontserbazioko Biologia Zentroan, honako hau adierazten du: "bere ikerketa zientifikoak landa-biogeografian eta biodibertsitate-aldaketen etorkizuneko dinamikan daude". Elkarrizketa batean, honako hau azpimarratu zuen: "'landa-biogeografia kontzeptu-esparru berria da, 'landa-eremuko' populazioen, espezieen eta ekosistemen norakoak argitzeko - Lurreko azalera eraiki gabe gero eta zatiki handiagoa da, eta horren ekosistemak eragin handia du gizaterian.'                                           Gretchen Daily"Kapital Naturalaren Proiektuaren sortzaileetako bat denez, Dailyk bere ikerketa garatu du, "lur-jabe pribatuekin, ekonomialariekin, abokatuekin, enpresaburuekin eta gobernu-agentziekin lan eginez, ingurumen-kontuak merkataritza-jardueretan eta politika publikoetan txertatzeko".
Argitalpen batzuk
Bost liburu (bakarrik edo lankidetzan) idatzi eta argitaratu ditu. Eta 200 artikulu zientifiko eta ezagun baino gehiago argitaratu ditu; hainbat aldizkaritako artikuluak, hala nola Amerikako Estatu Batuetako Zientzien Akademia Nazionaleko Proceedings, Nature & Science.
Sariak eta aintzatespenak
Bere karrera akademikoan ohore eta sariak jaso ditu, besteak beste,
Bèlveser
Bèlveser Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lozère departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Belvezet udalerrian erroldatutako biztanleak 91 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 89 etxebizitza zeuden, 40 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 46 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 82 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 40 etxebizitza nagusietatik 32 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 9 etxek hiru zituzten, 10 etxek lau zituzten eta 20 etxek bost zituzten. 31 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 16 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 20 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 garraio enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2000. urtean Belvezet udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.232 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Wachau (Saxonia)
Wachau Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Tregardock and Treligga
, 'Tregaradek', Ingalaterrako Kornualles konderriko iparraldeko kostaldeko hondartza eta herrixka bat da, St Teath parrokian.
Tregarland
, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Morval parrokian.
Eldiario.es
Eldiario.es informazio orokorra lantzen duen hedabide digitala da. Gaztelera darabil, eta Madrilen sortu zen 2012 urtean Ignacio "Nacho" Escolarren eskutik. Estatu mailako zein nazioarteko edukiei heltzen die, gaurkotasunez. Etengabeko eguneratzea dauka, eduki berriak gertakariak jazo ahala argitaratzen direlarik.
Lerro editoriala
Lerro editorial eta ideologikoari dagokionez, hedabidearen webgunean zehazten denez, honen lehentasunak askatasunaren babesa, gizartearen aurrerapena, giza eskubideen defentsa, berdintasuna eta demokrazia dira. Halaber, balore guzti horiek kalitatezko kazetaritza baten testuinguruan ematen dira, egiarekiko errespetua aurretik ipiniko duena. Medioan bertan eta kolaboratzaileen artean ideologia ezkertiarra eta progresista da nagusi.
Enpresa
Eldiario.es-en enpresa argitaratzailea sozietate mugatu bat da, Diario de Prensa Digital S.L., hain zuzen. Enpresa horren %70a baino gehiago erredakzioan lan egiten duten hainbat pertsonaren eskutan dago, hedabidea sortu eta aurrera eramateko haien dirua eta lana eskaini zituztenak. Izan ere, eldiario.es fundatzean sortzaileek euren erredakzio propioaren jabe izan nahi zuten, honen lerro editoriala guztiz independentea izan zedin. Diario de Prensa Digital S.L. enpresaren zuzendari edo presidentea José Sanclemente da, eta zuzendari gerentea, Joan Checa. Ignacio Escolar, hedabidearen zuzendaria, enpresaren bazkide nagusia da aldi berean. Bazkideen artean beste asko daude, gehienak komunikazioaren profesionalak eta hedabidearen lagunak. Horien artean, Enric Lloveras, Daniel Bilbao, Belén Carreño, Montserrat G. Román, David Martínez, Alex García, Pablo Ascariz edo Carlos Lloret.
Negozio eredua
Eldiario.es-en eduki guztiak doakoak dira, ez dago ezer ordaindu beharrik bere edukiak kontsumitzeko. Hala ere, bazkide izateko aukera eskaintzen die bere irakurleei, jendearen laguntzarik gabe kazetaritza independenterik ez dagoela argudiatuta. Bazkide izateko prezioa 5 euro hilekoa da eta ordaintzeko bi modu eskaintzen dituzte aukeratzeko: 60 euro urteko edo 30 euro sei hilabeteko. Horretaz gain, ahal edo nahi duenarentzat diru kopuru handiagoa ordaintzeko aukera ere badute. Harpidedunak honako abantailen jabe dira: eldiario.es paperezko aldizkaria etxean jasotzea, webgunean iragarkirik gabe nabigatzea, haien iruzkinak nabarmentzea, topaketetan parte hartzea eta deskontu eta promozio bereziez gozatzea.
Aipatzekoa da 2016 urtean Google-en eskutik sortutako Digital News Initiative lehiaketak hedabideari eskaini zion diru-laguntza esanguratsua, Europako proiektu periodistiko berritzaileak aukeratu eta saritzea baitzen erakundearen xedea. Interneteko enpresa bilatzailearen ordezkarien esanetan, Eldiario-k kazetaritzaren barnean pentsaera desberdin bat erakusten edo bultzatzen omen du; gizartearekin uneoro harreman estuan dagoen kazetaritza modelo batena, hain zuzen.
Eldiario.es-ek bere webgunean argitaratzen duen informazioaren arabera, ez da posible jakitea zer alde izan duten irabazien eta irteeren artean, edo alde hori errentagarria izan ote den. Hala ere, irekiera urtetik (2012) joan den urtera arte izan duen bilakaera progresiboa oso nabarmena da. Lehen urtean sarrerak milioitik urrun zeuden bitartean, 2017. urtean aurreikuspena 4 milioi euroko fakturazioa gainditzea izan zen.
Jakinduriaren Izokina
Jakinduriaren Izokina edo Ezagutzaren Izokina (irlanderaz Bradán Feasa) Irlandar mitologiaren arabera Fenian zikloan agertzen den izaki bat da, zehazkiago Fionn mac Cumhaill gudari-ehiztariaren balentriak aipatzen dituen Fionnen Haurzatroko Balentriak izeneko kondaira bilduman agertzen da.
Kondaira
Kondairan aipatutakoaren arabera, bederatzi hurritzez inguratua zegoen Jakinduriaren Iturbura erori ziren bederatzi hur jan omen zituen izokin arrunt bat zen. Jakinduriaren Iturburutik bost ibaien sortzaileak ziren urak jariatzen omen ziren, haien artean Boyne eta Shannon ibaiak. Izokinak hur haiek jatean mundu osoko jakinduriaren jabe egin zen. Gainera, izokin haren haragitik jaten zuen hark, era berean jakinduria guztia bereganatuko luke.
Finn Eces edo Finnegas olerkariak izokin hura arrantzatzeko saiakeran zazpi urtez egon omen zen. Azkenik izokina arrantzatu eta bere ikaslea zen Fionn-i sukaldatu zezan agindu zion. Fionnek izokina sukaldatzen ari zen unean bere hatz potoloa izokinetik jario zen koipe beroz erre omen zuen, eta zer egin ez zekiela, bere mina moteltzeko asmoz hatz lodia izokinaren ahoan sartu omen zuen.
Fionnek bere maisu zen Finnegasi sukaldatutako izokian eramatean, Finnegasek bere ikasle gaztearen begiradak jada lehen ez zuen distirat zeukala ohartu zen. Finnegasek galdekatzean, Fionnek xalotasunez izokina ez zuela jan erantzun zion, baina bere maisuaren presiopean azkenik istripuz izokinaren koipea dastatu izana onartu zuen. Honela bada, Jakinduriaren Izokinaren eskutik lortutako jakintza eta ezagupenari esker Fionn gaztea Fianna gerlari taldeko buruzagi bialaktu zen, hauek irlandar mitologiako gerlari ospetsuez osatutako talde bat zen.
Eolifono
Eolifono, edo Haizearen makina, musika tresna bat da. Haren bidez haizearen soinua imitatu egiten da. Askotan kotoizko oihalez estalitako danborra izaten da; danborra biratu egiten dutenean haizearen soinua sortzen du.
Eolifonoa erabiltzen duten lanak
Musikagile batzuek, batez ere barroko garaikoek, horrelako tramankuluak erabili izan dituzte haien lanetan. Hona hemen batzuk.
Teresina de Goiás
Teresina de Goiás Brasilgo udalerri bat da, Goiás estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Eta kitto!
Eta kitto! euskarazko astekaria Eta kitto! euskara elkarteak Eibarren argitaratzen duen aldizkaria da. 7.950 aleko tirada eta 14.000 irakurle inguru ditu (AZTIKER 2008).
1988an kaleratu zen lehen aldiz. Garai hartan, Euskara batzordeak argitaratzen zuen, eta hilabetekaria zen. 1992 an euskara-elkartea sortu zenean, elkartearen esku geratu zen kudeaketa eta koordinazioa. Itxuraz aldatu ondoren, hamabostean behin kaleratzen hasi zen. Astekaria da 1994az geroztik.
28 orrialde izaten zituen normalean aldizkariak, baina ale berezietan orri-kopurua hazi egiten da. Hilean behin, gainera, Ermua, Elgeta eta Soraluzeko herri-aldizkariekin batera gehigarri berezi bat kaleratzen da. Herri-mailako informazioan oinarritzen da, batez ere, aldizkaria. Sei pertsonak egiten dute lan aldizkarian egun osoko dedikazioarekin; pertsona bik jardunaldi erdiko dedikazioarekin, eta 15 kolaboratzaile baino gehiago ditu astero.
Aleak eskuragarri daude aldizkariaren web-orrian.
Hasieran hilabetekaria (1988-1992)
1988ko abenduan jaio zen ...eta kitto!-ren hilabetekaria, egunkari formatuarekin. 1982an, Mikel Larrañaga alkatea zela, sortutako bandotik hartu zuen izena. Argitaratzailea Udaleko Euskara Zerbitzua zen. Hasieran domeketan banatzen zen kioskoetan, egunkariarekin batera. 21. aletik aurrera buzoietan banatzen hasi zen. 31 ale egin zituen hilabetekari moduan.
5.000 aleko tirada zuen. 4. alean, 1989ko apirilean, publizitatea sartu zen lehen aldiz. 5. alean, Candido Egureni buruz egindako artikuluarengatik Rikardo Arregi saria irabazi zuen ...eta kitto!-k. 15. alean, “Gazte gara gazte” atala estreinatu zen, gaur egungo “Gaztekitto!”-ren aitzindaria izan zena. 1992ko maiatzaren 28an kaleratu zen ...eta kitto! hamabostekariaren lehen alea (32. alea zena).
Hamabostekaria (1992-1994)
Urte horretan sortu zen ...eta kitto! Euskara Elkartea eta berak hartu zuen bere gain aldizkaria argitaratzeko ardura. 1993an egindako inkesta soziologikoaren arabera, garai hartan 14.000 irakurle zituen ...eta kitto!-k. 1993ko abenduan aurkeztu zen lehendabiziko Gida Komertziala eta 94ko urtarrilean kaleratu. Hamabostekari moduan 39 ale kaleratu zituen ...eta kitto! Euskara Elkarteak eta Markeskua jauregian izan zuen egoitza.
Astekaria (1994tik)
1994ko maiatzaren 13an kaleratu zen lehen astekaria (71. alea). Azala koloretan kaleratu zen lehen aldiz. A-4 formatuarekin jarraitu zuen astekariak. Markeskuatik Isasiko lokalera pasatu zen ...eta kitto! 1996ko martxoan, eta Isasitik Merkatu Plazara 1998. urteko abenduan.
1993ko ekainaren 6an ikusi zuen argia hauteskundeetako lehen ale bereziak. 1993ko otsailean, ...eta kitto!-k 100 ale argitaratu zituela-eta, hainbat ospakizun egin ziren; besteak beste, ...eta kitto!-ren jaia, irratsaio bereziak, erakusketak eta mahainguruak.
1995. urteko azken egunean, abenduaren 31n, lehen kirol sari-banaketa egin zuen ...eta kitto!-k, udaletxe zaharrean. Ekitaldia gero
Portalera pasatuko zen eta, azken aldian, Coliseoan egiten da. Astekari bihurtu zenetik tirada handitzen joan da ...eta kitto!: 100. zenbakian 6.300 ale kaleratzen baziren, 500. zenbakian 7.850 ziren dagoeneko.
1996ko urrian Txikitto! umeentzako hilabetekariaren lehen alea kaleratu zen. 154. alean (1996ko maiatzean) Euskal Bizikletaren porra sortu zen. 1996ko ekainean, astekariak urte bi betetzen zituela-eta, “Milla bateko herri-krosa” egin zen kluben arteko olinpiadak aprobetxatuz. 1997ko urtarrilean Kirolkitto!-ren lehen zenbakia argitaratu zen (179. alea). 1999ko abenduan diasporan dauden eibartarrak elkarrizketatu zituen astekariak; besteak beste, Australian, Suitzan, Ameriketan, Alemanian, Mexikon edota Londresen bizi diren eibartarrekin egon ginen.
Lehen webgunea (1999-2002)
Ukan Berrikuntza Saria 1999ko apirilaren 23an 10 urte bete zituen astekariak. Diseinua aldatu zuen, hainbat mahainguru ere antolatu ziren eta lehen web-orria aurkeztu zen.
Bigarren webgunea (2002tik)
2002ko apirilean 10 urte bete zituen elkarteak eta 391. alean Lorenzo Gabellak egindako logotipo berria aurkeztu zen (orain arte iraun duena), astekariak diseinua aldatu zuen eta web orria birdiseinatu zen, baita helbidea aldatu ere.
2004ko ekainean San Juanei buruzko argazki-albuma (“Bixamona”) kaleratu zen lehen aldiz. Urte hartako urriaren 22ko astekarian “Lapikotxiki” atal berria sortu zen, eta Gaztekitto! atala astero kaleratzen hasi zen aurretik argitaratutako “Teen-ajeak” sekzioaren lekukoa hartuz. Urte horretan etxez aldatu zuen ...eta kitto!-k, Merkatu plazatik Urkizura pasatzeko. 2008ko abenduaren 12an, 660. alearekin, astekaria koloretan kaleratzen hasi zen. 2009ko otsailaren 2an Ukan Berrikuntza Saria eman zion Eusko Jaurlaritzaren Hizkuntza Politikarako sailburuordetzak ...eta kitto!-ri; modu horretan saritu zuten hogei urtetan aldizkariak izandako aldaketak eta uneoro etorkizunera begira egotea.
1000. alea (2017)
2017ko urtarrilaren 20an 1.000. alea kaleratu zuen ...eta kitto!-k. Bertako azala pixka bat lehenagotik “Tutulumendi” komikia hamabostean behin kaleratzen hasi zen Idurre Iriondok egin zigun.
Pandemia garaian hiru astetan paperean ez (2020)
Pandemiarekin, lehenengoko hiru asteetan alea paperean ez bagenuen kaleratu ere (web-ean zintzilikatu zen), hurrengoa, 2020ko apirilaren 27koa, orain arteko azken diseinu-aldaketarekin etorri zen.
Logotipo eta irudi berria (2022)
Hiru hamarkada atzean lagata, ...eta kitto! Euskara Elkartea irudi korporatibo berria jarri zuen, bere historiako hirugarrena. Lehengoa 1992an izan zuen, Elkartearen sorreran. Handik hamar urtera (2002an) aldatu zuen.
Arlo digitalari indar gehiago emateko asmoz, paperezko astekaria formatu berri batera egokitzea erabaki zuten, tamainaz apurtxo bat txikiagoa. Alde estetikoa, diseinua, asko zaindu nahi izan zuten, produktu erakargarria, irakurterraza, bisuala eta modernoa egiteko. Paperezko aldizkariaren osagarri moduan webgunea, sare sozialak eta ikus-entzunezkoak eskaintzen jarraitzen zuten, baina geroz eta dedikazio handiagoarekin.
Agrocybe dura
Agrocybe dura Strophariaceae familiako onddo espezie bat da. Honen mikaztasuna areagotu egiten da egostean. Ez da jaten.
Sinonimoa: Pholiota dura.
Deskribapena
Kapela: 3 eta 8 cm bitarteko diametrokoa, ganbila, gero zabaldu egiten da; hasieran zuria, zahartzean okre-horixka argi kolorea hartzen du; ertza leuna, ia beti, errezel partzialaren hondarrengatik apendikulatua; azal leuna, denbora lehorrarekin erraz pitzatzen da.
Orriak: Zuri-grisaxkak, gero grisak, azkenean gris-arrexkak, estu, itsatsiak.
Hanka: Zilindrikoa, zurixka, 4 eta 7 cm bitarteko garaierakoa eta 1 eta 1,2 cm bitarteko lodierakoa, eraztun iheskor batekin, sarritan eraztun gabe, bada, kapelaren ertzeko urraduretan geratzen da.
Haragia: Zuria, gogorra, bai kapelarena eta bai oinarena. Usain ahula du eta zapore mikatza murtxikatzean.
Etimologia: Agrocybe hitza grekotik datorren hitz konposatua da, landa eta burua, zelai burua esan nahi du. Dura epitetoa berriz latinetik dator, gogorra, esan nahi duen, "durus" hitzetik. Haragiaren gogortasunagatik.
Jangarritasuna
Zelaian utzi beharrekoa, pixka bat mikatza delako, eta egositakoan mikatzagoa.
Nahasketa arriskua
Agrocybe praecox, delakoarekin nahas daiteke, baina hau txikiagoa da, okre kolorea du eta irinaren usaina.
Sasoia eta lekua
Udaberrian eta udazkenean, zelaietan eta lorategietan, oso gutxitan basoetan. Korro handiak osatzen ditu. Ez da oso ohikoa.
Banaketa eremua
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Kazakhstan.
Synodus lacertinus
Synodus lacertinus Synodus generoko animalia da. Arrainen barruko Synodontidae familian sailkatzen da.
Berber egutegia
Berber egutegia nekazaritzarekin lotuta Afrikako iparraldean erabiltzen den egutegi tradizionala da. Arabieraz ﻓﻼﺣﻲ fellāḥī "nekazaria" edo ﻋﺠﻤﻲ cajamī "ez arabairra" erabiltzen da. Nekazaritzako lanak antolatzeko erabiltzen da, islamiar egutegia ilargian oinarrituta dagoelako eta jai erlijiosoak ondo antolatzeko balio badu ere ez duelako inongo zentzurik lurra lantzeko garaian.
Gaur egun erabiltzen den egutegia ia-ia Juliotar egutegiaren berdina da. Hau Afrikan erromatarren garaian sartu zen. Hilabeteen izenak bai bereber zein arabieraz izen latinoekin konkordantzia dute, urteko lehen eguna egutegi gregoriotarreko urtarrilaren 14a da (Juliotar egutegia izango litzatekeen bezala gaur egun).
K.a. 30eko hamarkada
Kristo aurretiko 30ko hamarkadak K.a. 39etik K.a. 30. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
Antonio Catalán
Antonio Catalán Díaz (Corella, ) nafar enpresaburua da.
Nafarroako Unibertsitate Publikoan merkataritza ikasi zuen. Harrezkero, bere ibilbide osoa ostalaritzan egin du. 29 urte zituela, bere lehen hotela, "Ciudad de Pamplona" izenekoa, eraiki zuen. Hori esker, NH Hoteles katea sortu zuen.
1997an katea utzi eta AC Hotels sortu zuen.
Icterus graduacauda
Icterus graduacauda Icterus generoko animalia da. Hegaztien barruko Icteridae familian sailkatua dago.
Florensovita
Florensovita sulfuro motako minerala da eta carrollite subtaldearen kidea da.
Ezaugarriak
Florensovita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da:. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.
Trenčianska Turná
Trenčianska Turná Eslovakiako udalerri bat da, Trenčíngo barrutian kokatuta. 17,24 km²ko azalera du eta 3310 biztanle 2017ko datuen arabera.
K.a. 40ko hamarkada
Kristo aurretiko 40ko hamarkadak K.a. 49etik K.a. 40. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
Rie Kimura
Rie Kimura (木村 理恵) Japoniako futbolaria da.
La Loggia
La Loggia Italiako udalerri bat da. Turingo Hiri Metropolitanoan kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
La Loggiak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Anaitasuna Kirol Kluba
Anaitasuna Kirol Kluba Azkoitiko (Gipuzkoa) kirol kluba da, 1934an sortua. Futboleko, areto futboleko eta pilotako sailak ditu. Futbol talde nagusia Gipuzkoako Ohorezko Erregionalean dabil.
Historia
1934an Azkoitian sortu zenean, herriko hirugarren kluba zen Izarraitz eta Iraurgi taldeen ondoren.
1980tik 1990era Anaitasunak Hirugarren Mailan aritu zuen hamar denboraldiez, eta 1981 eta 1983 Espainiako Futbol Errege Kopan parte hartu zuen.
Berriro 1993 eta 2001ean Hirugarren Mailara igo zuen eta 2012-13 denboraldia ere bertan egin zuen baina azken urteetan Gipuzkoako Ohorezko Erregionalean ibili da nagusiki. 2016an ligako bigarren postua eskuratu zuen eta igoera play-offak jokatuko zituen, arrakastarik gabe. Azken urteetan hainbat alditan igo da 3. mailara. 2020ko abenduaren 17an Errege Kopako 1. itzulian lehen mailako Getafe taldea izan zuen eta 1-2 emaitzaz galdu zuen 93. minutuan penaltiz gola jaso ondoren.
Sailak
Anaitasuna kirol taldea da eta egun futbol, areto futbola eta pilota sailak ditu. Badaude zenbait sail (xake, mendia edo karate) orain klub independenteak direnak eta Anaitasuna izena dute. Lehen txirrindularitza saila ere bazuen.
Futbol Zelaia
Txerloia Futbol Zelaia, Azkoitian dagoena, 1975ean eraiki zuten. 1000 ikusleentzako lekua eta 108x69 metro ditu.
Datuak
2023-24 denboraldia barne.
Emakumezkoen taldea
Anaitasunaren emakumezkoen taldea Euskal Ligan ari da jokatzen.
Tetramorfo
Tetramorfo (Tetra, τετρα, "lau" + morfo, μορφη, "itxura") errepresentazio ikonografiko bat da, lau elementuz osatuta dagoena. Erabilera hedatuena kristautasunekoa da. Ezekielen ikuspegi batean lau izaki deskribatzen dira. Antzekoa agertzen da San Joanen Apokalipsian deskribatzen duen.
Erdi Arotik Ebanjelariak adierazteko ere erabili izan da:
Bonito (Pará)
Bonito Brasilgo udalerri bat da, Pará estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Waldhufen
Waldhufen Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Fossé (Loir eta Cher)
Fossé Frantziako udalerri bat da, Loir eta Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Fossé udalerrian erroldatutako biztanleak 986 ziren. Familiak 388 ziren, horien artean 68 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 36 bakarrik bizi ziren emakumeak), 176 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 136 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 411 etxebizitza zeuden, 390 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 393 etxeak ziren eta 17 apartamentuak ziren. 390 etxebizitza nagusietatik 320 bere jabearen bizilekua ziren, 66 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 13 etxek bi zituzten, 43 etxek hiru zituzten, 129 etxek lau zituzten eta 204 etxek bost zituzten. 277 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 112 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 260 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Fossé udalerrian 410 unitate fiskal zeuden, 1.064 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.371 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 51 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 12 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 6 finantziazio enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 2 margolariak, 2 iturginak eta 1 argiketaria.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Santo André (Paraíba)
Santo André Brasilgo udalerri bat da, Paraíba estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Mouzeil
Mouzeil bretainiako udalerria da. Administratiboki Frantziako Loira Atlantikoa departamenduan dago, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Mouzeil udalerrian erroldatutako biztanleak 1.658 ziren. Familiak 571 ziren, horien artean 104 pertsona bakarrekoak ziren (65 bakarrik bizi ziren gizonak eta 39 bakarrik bizi ziren emakumeak), 161 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 284 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 22 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 621 etxebizitza zeuden, 574 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 22 bigarren erresidentzia ziren eta 25 hutsik zeuden. 609 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 574 etxebizitza nagusietatik 465 bere jabearen bizilekua ziren, 105 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 16 etxek bi zituzten, 85 etxek hiru zituzten, 162 etxek lau zituzten eta 305 etxek bost zituzten. 485 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 203 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 345 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.048 ziren, horien artean 820 aktiboak ziren eta 228 inaktiboak ziren. 820 pertsona aktiboetatik 754 lanean zeuden (410 gizon eta 344 emakume) eta 66 langabezian zeuden (28 gizon eta 38 emakume). 228 pertsona inaktiboetatik 53 erretiraturik zeuden, 87 ikasten zeuden eta 88 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Mouzeil udalerrian 606 unitate fiskal zeuden, 1.764 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.322 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 38 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 1 zurgina, 3 iturginak, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Mouzeil udalerrian 37 nekazaritza-ustiategi zeuden, 984 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Felipe Alves
Felipe Guimarães Alves (1990eko azaroaren 18a - ) Brasilgo futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Matsumoto Yamaga FC.
Errotatiba
Errotatiba zilindro birakarizko inprimagailua da; mugimendu birakari horri esker bestelako inprimagailuak baino askoz azkarrago inprimatzen du. Egunkariak inprimatzeko erabiltzen da batez ere.
Synodus lobeli
Synodus lobeli Synodus generoko animalia da. Arrainen barruko Synodontidae familian sailkatzen da.
Sexu indarkeria
Sexu indarkeria indarkeria edo indarkeria erabiltzearen mehatxupean pertsona baten sexualitatearen aurka burututako sexu ekintzak, sexu ekintza baterako saioak, nahi gabeko sexu adierazpen eta jokabideak eta haren sexualitatearekin trafikatzeko ekintzak dira, edonork burututakoak, erasotutako pertsonarekin duen harremana gorabehera, edozein tokitan, lantokia eta etxea barne, horietara mugatu gabe. Bortxaketa, sexu jazarpena, pertsona gaigabe eta haurrei egindako sexu abusua, behartutako ezkontza, derrigortutako abortua, antisorgailuak erabiltzeko eskubidea mugatzea, mutilazio genitala, derrigortutako prostituzioa eta sexu esplotazioko beste moduak.
Lanzo Torinese
Lanzo Torinese Italiako udalerri bat da. Turingo Hiri Metropolitanoan kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Ixcán ibaia
Ixcán ibaiak Guatemalako Cuchumatanes mendilerroan du iturburua. Bere ibilbide nagusia Guatemalan egiten du, iparralderuntz, baina azkeneko kilometroak Mexikon egiteko. Mexiko Lacantún ibaiaren emaria da eta hori Usumacintarena. Ixcán ibaiaren arroak 2085 km²-ko eremua hartzen du Guatemalan.
Izenak
Ibai honek izen desberdinak hartzen ditu bere ibilbidean:
Tess Coady
Tess Coady (2000ko azaroaren 2a) Australiako snowboardlaria da, nazioartean lehiatzen dena, 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan slopestyle proban brontzezko domina izateaz gain.
Star Wars III. Atala: Sitharren Mendekua
'Izarretako Gerra III. Atala: Sitharren Mendekua' (ingelesez Star Wars Episode III: Revenge of the Sith) 2005eko George Lucas estatubatuar zinema zuzendariak eta gidoigilearen zientzia-fikziozko abentura filma bat da.
Tess Coady
Coadyk 2017ko FIS Freestyle Ski eta Snowboardeko Munduko Txapelketan parte hartu zuen Sierra Nevadan, Espainian, non big air eta slopestylean lehiatu zen.
Star Wars III. Atala: Sitharren Mendekua
2002ko Izarretako Gerra II. Atala: Klonen Erasoa filmaren jarraipena eta 1977ko Izarretako Gerra IV. Atala: Itxaropen Berria filmaren aurrekaria da.
Tess Coady
2018ko Neguko Olinpiar Jokoetan Australia ordezkatu zuen. 17 urte zituela, Coady PyeongChang-en Australiako Olinpiar taldeko atletarik gazteena zen. Slopestyle proban bere debut olinpiko bat egiteko prest zegoen, baina ACL-a hautsi zuen baldintza zailetan entrenamendu lasterketa bat egiten ari zela. Slopestyle probarako sailkapen kanporaketak bertan behera geratu ziren gero, haize bortitzak zirela eta.
2020az geroztik, Coady Drain Gang kolektibo artistikoarekin lotuta dago.
2022ko otsailaren 6an, brontzezko domina irabazi zuen slopestyle proban 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan.
Sergio I.a
Sergio I.a (Palermo, c. 650 - † ?, 701eko irailaren 8a) Eliza Katolikoaren 84. Aita Santua izan zen 687 eta 701 urteen bitartean.
Konstantinopolisen ospaturiko Quinisexto kontzilioaren erabakiak onartu ez zituenez, Justiniano II.ak bere atxiloketa eta kargutik kentzea agindu zuen (Konstante II.ak Martin I.arekin egin zuen moduan), baina Ravennako exarkerriaren laguntzari esker zigorra saihestu zuen.
Cocheras (Sevillako metroa)
Cocheras (Kotxetegiak, euskaraz) Sevillako metroaren geltokia da, Sevilla udalerrian dagoena, Cocheras parkea eta Musika auzoa aurrean dago.
Geltokia 2009ko apirilaren 2an ireki zen.
Weinböhla
Weinböhla Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Icterus galbula
Icterus galbula Icterus generoko animalia da. Hegaztien barruko Icteridae familian sailkatua dago.
Mikala
Mikala (Μυκάλη), Samsun Dağı (Sansonen mendia) edo Dilek Dağı Turkiako mendebaldeko Aydin probintzian kokatutako mendia da, 1265 metroko garaiera duena. Menderes ibaiaren bokalearen iparraldean dago, Samos uhartearen parean. Lidiako Mesogis mendikatearen parte da eta, bere aurrean, Mikalako itsasartea dago.
Petri Castelnaukoa
Petri Castelnaukoa (Montpellierko elizbarrutia, c. 1170 - Saint-Gillestik hurbil, 1208ko urtarrilaren 15a) zistertar fraidea eta inkisidorea izan zen. Zistertar ordenaren gurtza jaso zuen, martiri gisa. Martxoaren 5ean ospatzen da haren jaieguna.
Wabi-sabi
Wabi-sabi (transkripzioa japonieratik) Japonian jatorri sinpletasunean eta minimalismoan oinarritutako estetika korrontea da, horretarako naturako elementuak erabiliz.
Hizkuntza familia
Hizkuntza familia bat jatorritzat aitzin-hizkuntza bera duten hizkuntzek osatutako taldea da. Hizkuntza askoren kasuan, ezaguna da zein hizkuntza familiari dagokion; euskararen kasuan aldiz, ezezaguna da zein duen jatorriko hizkuntza; beraz, hizkuntza familiarik ez duela esan ohi da, eta hizkuntza bakartutzat jotzen da.
Petri Castelnaukoa
Bizitza
Fontfroideko abadia zistertarreko fraidea zen. Inozentzio III.a aita santuaren ordezkari izan zen kataroen heresiaren aurkako gurutzadan (1203). Gurutzadak huts egin zuen eta Petrik Raimundo VI.a Tolosakoa eskumikatu zuen. 1208. urtean hil zuten. Hilketa horrek Gurutzada Albitarra piztarazi zuen.
Yoshiki Yamamoto
Yoshiki Yamamoto (山本 祥輝, 1994ko azaroaren 16a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kataller Toyama.
K.a. 60ko hamarkada
Kristo aurretiko 60ko hamarkadak K.a. 69etik K.a. 60. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
Hizkuntza familia
Hizkuntzalaritza historikoak hizkuntzen arteko erlazioak irudikatzeko zuhaitzen metafora darabil. Hau August Schleicher izeneko hizkuntzalari alemaniarrak garatu zuen 19. mendean (Stammbaumtheorie). Honi zor zaio hizkuntza familia terminoa; pertsonen arteko erlazio biologikoak irudikatzeko erabiltzen diren zuhaitz genealogikoak hizkuntzen arteko erlazioak irudikatzeko erabiltzen dira. Hizkuntzalaritza konparatiboak ezartzen ditu hizkuntza familien barneko lotura genetikoak. Familia bereko hizkuntzak edo ahaideak erlazio “genetikoa” dutela esaten da. Familien barruan, badaude ahaide estuagoak diren hizkuntza taldeak; adibidez, indoeuropar hizkuntzen familiaren baitan ingelesa, errusiera eta gaztelania daude, besteak beste; hizkuntza hauek ordea, azpifamilia desberdinetan sailkatzen dira: ingelesa germaniarrean, errusiera eslaviarrean eta gaztelania hizkuntza erromantzeen azpitaldean. Hizkuntza hauek arkaismoak partekatzen dituzte sarri, hots, aitzin-hizkuntzaren ezaugarriak.
Aitzin-hizkuntzaren banaketa ardatz geografikoan gertatzea da ohikoena. Jatorrizko hiztun komunitate bateratua gutxinaka zatikatzen doa dialektalizazio prozesuaren bitartez eta amaieran hizkuntza berriak eta beregainak sortzen dira.
Hizkuntza familiak munduan
Ethnologue-ren arabera 7099 hizkuntza bizi daude munduan 141 hizkuntza-familiatan banatuta. “Hizkuntza bizia” deritzo pertsona talde batek egunerokotasunean komunikatzeko erabiltzen den tresna nagusiari. Aldiz, gaur egun hiztun komunitaterik ez daukaten hizkuntzei eta, beraz, egunero komunikatzeko erabiltzen ez direnei hizkuntza hilak deitzen diegu.
Familia nagusiak
Jatorri bera dutelako ahaide diren hizkuntzen familia horiez gainera, badira hainbat jatorritakoak baina eremu berekoak diren hizkuntzak bilduz eratutako familiak ere:
Hizkuntza bakartuak
Munduko hizkuntza gehienak harreman genetikoa dute beste hizkuntza bat edo gehiagorekin eta, beraz, hizkuntza familia baten parte dira. Baina badira hizkuntza familia baten koka ezin daitezkeen hizkuntzak, ezin izan baita ezarri beste hizkuntzaren batekin harreman genetikorik duten. Hizkuntza mota honi hizkuntza bakartua deitzen zaio, eta hizkuntza bakarreko familiak eratzen dituzte.
Hizkuntza bakartuak bi motatakoak izan daitezke. Lehenengo mota hizkuntza familia baten parte da eta bere bakartutasuna hizkuntza familia horren barneko adar bakartu bat izatean datza; esate baterako, armenierak familia indoeuroparraren barneko adar bakartu bat osatzen du. Bigarren hizkuntza bakartu motarako ezin izan da ezarri inolako harreman genetikorik beste hizkuntzaren batekin; adibidez, euskara. Bada euskararen inguruan eztabaida ea erromatar garaian hitz egiten zen akitanierak zein harreman zeukan euskararekin; batzuk diote euskararen arbaso edo aurrekari zela eta beste batzuk euskararen ahaide litzatekeela diote. Dena dela, euskara hizkuntza bakartu absolutuaren adibidetzat erabili ohi da hizkuntzalaritzazko lan ugaritan.
Hiztun taldeak
Munduko biztanleria 3.000 bat talde etnolinguistikotan banaturik sailkatu zen 1970eko hamarkadan egindako ikerketetan. Taldeok hiztun-kopuru oso ezberdinetan banatuta daude: hizkuntza anitz dago oso hiztun gutxi dituena; aitzitik, badaude ehunka milioi hiztun dituzten bakar batzuk ere.
Hiztun horien jatorrizko hizkuntza bakarrik aintzakotzat hartuta egindako hurbilpen estatistiko batek honelako zerbait emango liguke:
Banaketa geografikoa
Badirudi, hizkuntza familia handiak iraultza motaren baten bitartez zabaltzen direla, teknologikoak, nekazaritzazkoak edo bestelakoak. Iraultza neolitikoek hizkuntza familia handien hedapen handienak ekarri zituen: afroasiarrak Afrikan eta Ekialde Hurbil ean, sinotibetarrak Ekialde Urrune an eta indoeuropearrak mendebaldeko Eurasia n.
Gaur egun, bi hizkuntza familia handienen (indeuropearra eta sinotibetarra) artean munduko biztanleriaren % 75 hartzen dute. Honi kontrajarrita, beste familia batzuk, amerindiarrak adibidez, milaka hiztun batzuk besterik ez dituzte.
Familiak hiztun kopuruaren arabera
Ondorengo taulan munduko familia nagusiak, hauen hiztun kopurua eta euren bilakaera ikus daitezke. Taulako hizkuntzak 6533 dira guztira; horien artean desagertutako 310 hizkuntza (gaur egun hiztunik ez daukatenak), eta guztira 2 milioi hiztun dituzten 71 pidgin eta kreol era. Hauez gain, 75 keinu hizkuntza ezagutzen dira, hemen zenbatu ez ditugunak ez baitira zerrendatutako inongo hizkuntza familiren parte.
Espérance ST
Espérance ST (izen ofiziala, Espérance Sportive de Tunis), Tunisiako futbol talde bat da, Tunis hiriburukoa. Tunisiako liga gehien irabazi ditu eta lau aldiz eskuratu du Afrikako Txapeldunen Liga.
Mikala
Panjonio
Mendiaren iparraldean, antzinako Joniako Priene hiritik gertu, K.a. 800. urte ingurutik, Panjonio izeneko Poseidon Helikonioren santutegia zegoen, Joniar Ligaren biltokia eta non Panjonia izeneko jai erlijioso bat ospatzen zuten.
Jon Gotzon Aldaparena
Jon Gotzon Aldaparena Gaztea irratiko pertsonaia bat da. Mikel Fernandez aktoreak interpretatua, 2005 ingurutik astegun goizeroko irratsaioetan agertu izan da, euskaldun berri gay baten estilizazio hiperboliko eta parodikoa eginez.
Pertsonaiaren ezaugarriak
Burgos en jaioa, berezko izena Juan Angel de la Cuesta Díaz de Lombar du. Etorri handikoa, euskara eta gaztelera etengabe nahasten ditu modu estrabagantean, beste esatarien euskara txukun eta biziarekin kontrastatuz. Hauek, ordea, ez diote hizkera eredu horri jarraitzen; kontrara, sarritan hauetako batzuk -Edurne Garmendia k eta Ainhoa Vitoria k nagusiki- kontrapuntu papera jokatzen dute, Jon Gotzonek esandako "astakeriak" zuzenduz.
Homosexual bezala modu nabarmenean aurkezten da, sexu orientazio honi buruz dauden estereotipo ekin bat etorriz: hizkera ("luma", tonu altua, karrankaria...), gaiak (moda, arropa, tendentziak...). Etengabe sexu gaiei erreferentzia egiten die.