cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
1995eko Kontxako Bandera
1995eko Kontxako Bandera (Banderaren 100. ekitaldia, garai hartan 93. ekitaldia bezala aurkeztu bazen ere) urte honetako irailaren 3 eta 10ean jokatu zen, Donibaneko Arraunlariak taldeak bere Kontxako Bandera bakarra eskuratu zuen, Pasai Donibaneko traineruentzat 9.a ere bazena. Bi egunetako errekorra ere ezarri zuen, 39:14:88 eta hamarkada bat iraun zuen.
Kontakizuna
Donibaneko Arraunlariak lehen jardunaldian nagusitu zen eta orduan lortutako abantailari esker nahikoa izan zuen bigarren jardunaldian hirugarren egitearekin. Estropada azkarrak izan ziren, lehen lau traineruek ordurarteko bi egunetako errekorra gainditzea lortu baitzuten.
Donostiarren ordezkaria Ur-Kirolak izan zen, abuztuaren 17ko klasifikatorioan Fortuna gainditzeagatik.
Kontxako Banderarako Sailkapen estropadan 19 traineru aritu ziren lanean, 13 gipuzkoar, lau bizkaitar, bi kantabriar eta galiziar eta asturiar bana. Orio izan zen irabazlea San Pedro eta Ondarroaren aurretik.
Fibrazko traineruak
Urte honetan Arraunketako Euskal Federakuntzak fibrazko trainerua erabiltzen utzi zuen eta elkarteek honen aldeko apustu nabaria egin zuten. Ur-Kirolak izan zen lehen jardunaldian egurrezko Fontanen traineruaz arraun egin zuen bakarra. Bigarren jardunaldirako Cuestaren fibrazko trainerua utzi zion Santiagotarrak taldeak. Hona hemen elkarte bakoitzak erabilitako traineruaren egileak:
Jezersko (Kežmarokeko barrutia)
Jezersko  Eslovakiako udalerri bat da, Kežmarokeko barrutian kokatuta. 7,76 km²ko azalera du eta 94 biztanle 2017ko datuen arabera.
Arzúa-Ulloa gazta
Arzúa-Ulloa gazta Galiziako behi esnez ekoitzitako gazta bat da. Arzúako eskualdean eta Ulloako eskualdean ekoizten da eta Jatorrizko Izendapena du. Lugoko gazta, Chantadako gazta eta Curtisko gazta izendapenak ere badauzka.
Jezersko (Kežmarokeko barrutia)
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1611. urtekoa da.
1903ko Errege Kopako finala
1903ko Errege Kopako finala Errege Kopako lehen finala izan zen, Espainiako futboleko txapelketa. Partidua 1903ko apirilaren 8an izan zen, Madrilgo Hipodromoan. Partidua Athletic Bilbao eta Madrid FC taldeek jokatu zuten.
Madrid FC taldeak bi gol sartu zituen lehen zatian atsedenaldira 0-2ko desabantailarekin iristeko. Hala ere, Juan Astorkia kapitain eta Athleticeko presidenteak atsedenaldian erabakiorra izan zen motibazio mezua eman zien jokalariei, partiduari bigarren zatian buelta eman zion emoziozko erremontada egiteko. Horrela, lehen aldiz altxatu zuen garaikurra 3-2ko emaitzarekin Athleticek bere bigarren kopa dela aldarrikatzen du, baina Espainiako Futbol Federazioak ez du aurreko txapelketa ofizialtzat hartzen. Finala jokatu zuten Athleticeko sei jokalarik Koroatze Kopako txapeldun izendatu ziren aurreko urtean Bizcaya Klubarekin.
Partidu honen ondorioz, Club Atlético de Madrid izango zena sortu zen handik aste batzuetara, ikusleen artean Madrilen bizi ziren euskal ikasle batzuk Athletic Bilbaoren erremontadagatik inspiratuta sentitu eta klubaren tokiko filial bat osatzea erabaki ondoren.
The Fordham
The Fordham, Ameriketako Estatu Batuetako Chicago hirian dagoen etxebizitza etxe orratz bat da. Guztira 175 metro eta 52 solairu dauzka eta 2003an amaitu zuten eraikitzen.
Solomon, Cordwell, Buenz and Associates arkitekto taldeak diseinatu zuen.
Mira Estrela
Mira Estrela Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Juan José Crespo y Castillo
Juan José Crespo y Castillo (Huánuco, 1747 - 1812) Peruko Independentziaren heroi bat izan zen,1812ko Huánucoko matxinada ren buruzagietako bat bezala nabarmendu zena, hiri horretako kreole gailenek eta inguruko herrietako alkate indiar talde batek antolatua, indiar masak erregeordetzako edo errealisten indarren aurka mobilizatu zituztenak. Garaitua, exekutatua izan zen.
Biografia
= 1812ko Huánucoko matxinada =
Kilkhampton
, 'Kylgh', Ingalaterrako Kornualles konderriko herri eta parrokia zibil bat da.
Santa Mercedes
Santa Mercedes Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Schizothorax rotundimaxillaris
Schizothorax rotundimaxillaris Schizothorax generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Pinu-kaskabeltz
Pinu kaskabeltza (Periparus ater) paridae familiako hegazti paseriformea da, Europa eta iparraldeko Afrikako eskualde epel eta tropikaletan bizi dena.
Taxonomia
Pinu kaskabeltzak hainbat azpiespezie ditu:
Amilotx mottodun
Amilotx mottoduna (Lophophanes cristatus) paridae familiako hegazti paseriformea da, Europa osoko basoetan bizi dena.
Amilotx mottodunak bizkarralde arre-grisaxka eta sabelalde zurixka ditu. Lepoa, aurpegia eta burua zuri-beltzak eta buruan kolore bereko luma-mototsa. Intsektuak jaten ditu eta habia zuhaitzetako zuloetan egiten du. Euskal Herrian, eskualde atlantikoko hostozabalen eta koniferoen basoetan arrunta da, baina eskualde Mediterraneoko leku askotan ez da ageri.
Montague konderria (Texas)
Geografia
Montague konderriak 243,012 kilometro koadro ditu. Horietatik 1,909 ura dira. Beste 241,103 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 8,11 da.
Langenbruck
Langenbruck Suitzako udalerria da. Basilea Herrialdea kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Montague konderria (Texas)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 19,719 pertsonetatik 19,277 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 1,930 dira. 38 beltzak edo afroamerikarrak. 137 amerikar natiboak ziren eta 3 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 59 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 3 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 202 pertsonek kokatzen zuten.
Amilotx mottodun
Biologia eta ohiturak
Oso sedentarioa da, eta bere lurraldea apeu indartsu batekin markatzen du, eta basoko ibiltariei ere oparitzen die. Nahiko fidakorra, erraz ikusten da alarma-jarreran adar baten gainean, edo intsektuak bilatuz likenez jositako adar eta enborren gainean, non trebea den. Zuhaitzen izurriteen aurkako borrokan laguntzaile handia da, eta horrek merezi du gure zaintza eta errespetua. Ia intsektuak bakarrik jaten ditu, mota guztietako beldar defoliante eta minatzaileetatik hasi eta pinuaren beldar eta prozesionaria, eta askotariko zuraren intsektu zulatzaile eta minatzaileak (xilofagoak) eta hosto jale (fitofagoak). Neguan, bere izaera ez lagunkoia ahaztu egiten du, eta taldetan biltzen da beste parido batzuekin batera, erregetxo eta gerri-txoriekin, basoetan zehar mugituz pinazi eta hazien bila, dieta osatzeko. Nolanahi ere, leku irekietan hegan egiteari uko egiten dio, eta janari faltak bakarrik behartzen du horretara.
Oso sedentarioa da eta urteak joan urteak etorri kume leku bera aukeratzen du. Habia apirilaren erdialdean hasten du. Habia kokatzeko, zuhaitz zaharrak eta zuloak dituztenak aprobetxatzen ditu, eta aurkitzen ez baditu, habiak egiteko zuloak egin ditzake. Koniferoen basoetan dauden zulo naturalen eskasia ordezkatu dute txoritxo ekintzaile hauek, adar eta motzondo deskonposatuak haztatuz mokoaz barrunbe egoki bat zulatzen dute. Barrunbearen barruan goroldio eta likenezko katilutxo bat egiten dute, ilez, artilez eta amaraunez tapizatuta. Barrunbea eta habia emeak egiten ditu, eta bertan 4 - 8 arrautza zuri ipintzen ditu, pixka bat arrez zikinduak, uniformeagoa polo lodian.
Langenbruck
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Amilotx mottodun
Biologia eta ohiturak
Txitatzen duen bitartean, 13 - 18 egunez arrak emea elikatzen du. Txorikumeen eklosioaren ondoren, emea oraindik beste 6 - 7 egunez habian egoten da. Gero biak arduratzen dira elikaduraz, baina emeak ekartzen du gehien, agian aurreko alferkeria konpentsatzeko. Txorikumeek hori mate koloreko zintzurra dute, kaskabeltz txikiaren antzera, beste kaskabeltz batzuek laranjatua dute. Txorikumeen aho-barrunbearen kolorazio deigarri hori, beste hegazti batzuetan bezala, dei bat da, eta gurasoak elikatzera bultzatzen ditu.
Txorikumeek hiru astera uzten duten habia, baina oraindik 10 edo 15 egunez gurasoen beharra daukate. Ez da arraroa emeak bigarren errunaldia egitea, baina batzuetan gertatzen da, lehen txitaldia bere kabuz moldatzeko ez dela gai, horregatik, arraren esku uzten du, lehen txorikumeak eta bera elikatzea.
Hegazti hau erabat babestuta dago nekazaritzarako onuragarria delako, eta beste kaskabeltz batzuentzat hartutako babes-neurriek mesede egingo liokete
Banaketa, habitata eta estatusa
Bere banaketa eremua, Europa da soilik, ia kontinente osoa hartzen du, Iberiar penintsulatik Uraletaraino eta Mediterraneo aldetik Eskandinavia-Finlandiaraino, Italian falta den arren, eta Britainiar uharteetan Eskozian bakarrik agertzen da. Iberiar eskualde guztietan, hegoalderantz mendian.
Euskal Herrian ia banaketa orokorra du, baina ez da ugaria. Kantauri isurialdean eta Arabako mendebaldeko pinudietan da ohikoena. Europako eremu gehienetan badirudi koniferetako espezie ia esklusiboa dela, baina gure lurraldean, ez ugari, pagadi zaharretan ere ageri da, urriagoa beste hostozabal batzuetan. Pinuen landaketak mesede egin dion espezietako bat da, gaur egun kantauriar isurialdean oso ugariak dira, baina ez dirudi beste leku batzuetako pinudi naturaletan bezain arrunta denik, agian ustiategi-motagatik izango da, zahartu gabe mozketagatik.
A fortiori
A fortiori latinezko esamolde bat da. Euskaraz "are gehiago, indar handiagoz" esan nahi du. Askotan argumentum a fortiori gisa erabiltzen da, argumentazio baten inguruan ari garenean: kasu honetan esaten ari dena da bigarren argudio bat dagoela lehenengoa baino inplizituagoa dena, baina "ahulagoa" izan daitekeena ez badugu aurretik "indartsuagoa" den beste adibide bat jartzen.
Akan Parke Nazionala
Akan Parke Nazionala (阿寒国立公園) Japoniako Hokkaido uhartearen ekialdean dagoen Parke Nazionala da, Kushiro suprefeturan. 1934an ezarri zen.
Geografia
Akan eremu bolkanikoa da, sumendien krater eta basoz estalia eta ur gardeneko aintzirak dituena. Ezaguna da bertan marimo alga berdearen esfera handiak eratzen direlako.
Contigny
Contigny Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Hiroyuki Taniguchi
Hiroyuki Taniguchi (谷口 博之) Japoniako futbolaria da. 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen.
Contigny
Biztanleria
2007an Contigny udalerrian erroldatutako biztanleak 598 ziren. Familiak 236 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 88 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 96 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Akan Parke Nazionala
Geografia
Bi eremu bereizten dira parkean:
Contigny
Etxebizitza
2007an 283 etxebizitza zeuden, 238 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 21 hutsik zeuden. 273 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 238 etxebizitza nagusietatik 189 bere jabearen bizilekua ziren, 47 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 35 etxek hiru zituzten, 87 etxek lau zituzten eta 109 etxek bost zituzten. 188 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 87 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 130 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 392 ziren, horien artean 289 aktiboak ziren eta 103 inaktiboak ziren. 289 pertsona aktiboetatik 273 lanean zeuden (145 gizon eta 128 emakume) eta 16 langabezian zeuden (8 gizon eta 8 emakume). 103 pertsona inaktiboetatik 31 erretiraturik zeuden, 29 ikasten zeuden eta 43 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Contigny udalerrian 245 unitate fiskal zeuden, 610 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.393 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 17 komertzioetatik, 8 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 3 igeltseroak ziren, 2 margolariak, 1 zurgina, 1 iturgina eta 1 jatetxe.
2000. urtean Contigny udalerrian 27 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.052 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Como agua para chocolate (filma)
Como agua para chocolate (euskaraz Ura Txokolateari Bezala), 1992ko Alfonso Arau mexikar zinema zuzendari eta gidoilariak zuzendu eta idatzitako drama eta amodiozko film bat da. 1989ko Laura Esquivel mexikar idazlearen izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Marco Leonardi, Lumi Cavazos, Regina Torné, Ada Carrasco, Mario Iván Martínez eta Yareli Arizmendi aktoreek antzeztu zuten.
1993ko Oscar Sarietarako Ingelesa ez den hizkuntza batean egindako film onenaren Oscar Sariaren sailean Mexiko ordezkatzeko hautatua izan zen, baina ez zen ekitaldiaren finalerako hautagaien artean egoteko aukeratua izan.
Argumentua
1900ko hamarkada, Mexiko. Tita (Lumi Cavazos) eta Pedro (Marco Leonardi) gazteak elkar maiteminduak egon arren bere amodioa alde batera utzi beharko dute, Titaren ama den Ama Elenak (Regina Torne) bere alaba gazteena denez, bera zahartzaroan zain dezan alaba neskazahar gelditu behar duela erabaki baitu. Mexikar gastronomia herrikoiaren usain eta zaporeeen artean, Titak denboraz haratago doan maitasun baten ondorioz sufritu egingo du.
Killivose
, Ingalaterrako Kornualles konderriko etxalde bat da.
Apalis binotata
Apalis binotata Apalis generoko animalia da. Hegaztien barruko Cisticolidae familian sailkatua dago.
Santa Salete
Santa Salete Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Robert Freeman
Robert Freeman (Londres, 1936ko abenduaren 5a - ib., 2019ko azaroaren 7a) Ingalaterrako argazkilari eta diseinugile grafikoa izan zen, The Beatles taldearekin egindako lanagatik ezaguna. Haiekin lan egin zuen 1963 eta 1966 bitartean eta haien diskoetako bost azaletako argazkien egilea izan zen (With the Beatles, Beatles for Sale, Help!, Rubber Soul). The Touchables filma ere zuzendu zuen 1968an.
Kaito Yamamoto
Kaito Yamamoto (山本 海人) Japoniako futbolaria da. 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen.
Tomoru Honda
Tomuru Honda (Yokohama (Japonia), 2001eko abenduaren 31a) igeriketan aritzen den kirolari japoniarra da.
Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), domina bat eskuratu zuen: 200 m tximeleta estiloan, zilarrezkoa lortu zuen 1.53,73ko denborarekin, Kristóf Milák hungariarraren atzetik (urrezkoa, 1.51,25eko denborarekin OE) eta Federico Burdisso italiarraren aurretik (brontzezkoa, 1.54,45ekoarekin) sailkatuz.
Knave-Go-By
, baita Knave-go-bye eta Knave Go By izenez ere ezaguna, Ingalaterrako Kornualles konderriko herri bat da, Camborne udalerriaren kapoaldean.
Schizothorax sinensis
Schizothorax sinensis Schizothorax generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Amphiesma celebicum
Amphiesma celebicum Amphiesma generoko animalia da. Narrastien barruko Natricidae familian sailkatuta dago.
Trimaran
Trimaran-ontzia hiru kroskoz osatutako itsasontzi arina eta bizkorra da. Jatorria itsaso barean dauka. Polinesia, Melanesia eta hainbat herritako biztanleek trimaranak erabiltzen zituzten arrantzarako, materialak garraiatzeko, eta baita bidaiatzeko ere. Bela, arrauna edo motorrarekin nabiga dezake, krosko bakarreko itsas-ontziak bezala.
Mendebaldean trimaran gutxi ikusten dira, baina tarteka zenbait lekutan agertzen dira, arrantza arloan nahiz turismoan. Mendebaldeko zenbait ingeniarik diseinu interesgarriak sortzen dituzte trimaran-ontziaren filosofian oinarrituta.
Trimaran-ontziaren berezitasun nagusia
Mota eta tamaina guztietako itsasontziak daude. Nahiz eta denak itsasoaren azaleran ibiltzeko diseinatuta dauden, batzuek ez dute zerikusirik besteekin.Zamaontzien artean, adibidez, kontainer-ontzi baten diseinuak ez du balio minerala garraiatzeko erabiliko den itsasontzi bat eraikitzeko; izan ere, behar zeharo desberdinak bete behar dituzte. Kirol-nabigazioan ere desberdintasun handiak daude diseinuen artean.
Bela-ontzi bat zeharo desberdina da bapore batekin alderatuta, eta bela-ontzien artean ere itsasontzi mota asko aurkitu daitezke. Adibidez, duela hogei bat urte frantses batek munduari buelta eman zion 3,63 metroko luzera zeukan bela-ontzi batekin. Bela-ontzi horrek zituen berezitasunak berak bakarrik ditu, azken finean prototipo bat baitzen.
190 South LaSalle Street
190 South LaSalle Street, Ameriketako Estatu Batuetako Chicago hirian dagoen bulego etxe orratz bat da. Guztira 175 metro eta 42 solairu dauzka eta 1987an amaitu zuten eraikitzen.
Johnson Burgee Architects arkitekto taldeak diseinatu zuen.
Trimaran
Trimaran-ontziaren berezitasun nagusia
Aipatu ditugun itsasontzi motek eta munduan dauden gehienek ñabardura bat dute: krosko bakarrekoak dira. Bi kroskoz egindako itsas-ontziak ere badaude, katamaran-ontzi deitutakoak, eta hiru kroskoz egindakoak ere bai: trimaran-ontziak. Trimaran-ontzia hiru kroskoz egindako itsasontzia da; bat handia, eta beste biak txikiak. Krosko nagusia erdian kokatzen da eta txikiak alboetan.
Trimarana txikia baldin bada krosko nagusia materiala gordetzeko baliagarria izan daiteke, eta krosko txikiak soilik flotazioa  eta estabilitatea ematen diote itsas-ontziari. Trimarana handia baldin bada, krosko nagusian lo egiteko lekua egongo da, eta materiala gordetzeko ere bai. Trimaranaren tamaina handitzen den heinean, krosko txikiak ere handitzen dira, eta aukera ematen dute materiala gordetzeko.
Trimaran-ontziaren ezaugarriak
Trimaranaren kontzeptua oso desberdina da krosko bakarreko itsasontziarenarekin alderatuta. Kontuan hartu beharreko puntuak hauek dira: egonkortasuna, pisua eta flotagarritasuna.
Egonkortasuna eta pisua
Krosko bakarreko itsasontzi bat bere formaz eta pisuen kokapenaz baliatzen da egonkorra izateko. Funtsezko ideia hau da: pisuak beheraka bultzatzen du eta bolumenak goraka (puxika bat zenbat eta gehiago puztu, orduan eta gehiago flotatuko du). Krosko bakarreko itsasontziek gilaren gainean pisua (lasta) gehitu behar dute grabitate zentroa jaisteko eta nahikoa egonkortasun izateko. Horregatik krosko bakarreko itsasontziak astunak dira trimaranekin alderatuta. Gainera, pisuari eusteko, ontzi mota horiek estruktura sendoak -astunak, alegia-  behar dituzte jasotzen dituzten esfortzuei aurre egiteko.
Trimaranek ez dute lastarik behar, egonkortasuna alboetako krosko txikiei esker lortzen dutelako. Zenbat eta alboetako kroskoak urrutiago egon krosko nagusitik, orduan eta egonkortasun handiago izango du. Eta aldi berean, alboetako kroskoek zenbat eta bolumen handiagoa izan, orduan eta egonkorragoa izango da trimarana. Trimaranak egonkortasunari lotutako arazo bat dauka. Trimaranek egonkortasun handia dute beren kokapen naturalean itsasoaren azalean, baina  baita iraulita ere.
Horrenbestez, egonkortasun aldetik ondo diseinatutako krosko bakarreko itsas-ontzi bat irauliz gero (olatu baten eraginez, adibidez) bere kokapen naturalera itzuliko da, hau da, zutik jarriko da berriz. Trimaranekin hori ez da gertatzen. Trimarana, behin iraulita, ez da zutik jarriko bere kabuz eta iraulita geratuko da. Hau da trimaranen akats nagusiena. Horregatik tentuz ibili behar da trimaranekin, eta olatu handiak daudenean lehentasuna eman beharko zaio seguritateari.
Trimaranak  belarekin nabigatzen badu, haizearen indarra kontuan hartu beharko da, haizea indartsuegia izanez gero  trimarana iraul daitekeelako. Beste aldetik, lastarik ez izateak eta estrukturalki arinago izateak arinago bihurtzen du trimarana. Arinago izateak krosko estuak izatea ahalbidetzen dio trimaranari, eta modu horretan itsasontzi azkarrak lortzen dira.
Flotagarritasuna
Dena ez dira abantailak trimaran batean, krosko estuak izateak aukera txikiago ematen baitu materiala eta jendea ganberan babesteko, horregatik trimaran batean bizitzea  ez da krosko bakarreko itsasontzi batean bizitzea bezain erosoa izango. Gainera, krosko estuak erraz hondoratzen dira itsasontzia gehiegi zamatzen bada. Horregatik ekipajea asko murriztu behar da, trimarana itsasoan ondo mugitzea nahi badugu. Arina izateak eta bakarra izan ordez hiru krosko izateak beste abantaila bat dakar: oso zaila da trimaran bat hondoratzea. Hiru kroskoetako bat zulatzen bada beste biek eutsiko diote trimaranari, eta hau ez da hondoratuko. Gainera, arina izanda errazago da flotatzen mantentzeko.
Ezaugarri orokorrak
Orokorrean, trimaran-ontziak, arinak, ia hondoraezinak eta azkarrak direla esan daiteke, beti ere diseinua eta erabilitako teknikak eta materialak egokiak baldin badira. Trimaran-ontzi bat egiteko altzairua erabiltzea ez litzateke egokia, altzairua oso astuna dela kontuan hartuta. Mota honetako itsasontzi bat egiteko material gomendagarriak hauek izan daitezke: beira zuntza, karbono zuntza, egurrezko txapak edo aluminio, eta baita arina eta sendoa den beste edozein material ere.
Trimaran-ontzi ekologikoa
Goiko aldea eguzki-panelez estalita dauka, eta eguzki-energia xurgatuz helizeak mugitzen dira. Hau bezalako prototipo batek bira eman dio munduari. Momentuz ez dauka aplikaziorik merkatuan. Izan ere, lor dezakeen abiadura oso txikia da. Dena den, proiektuak martxan jarraitzen du eta prototipoa gero eta emaitza hobeagoak ematen ari da.
Lauwil
Lauwil Suitzako udalerria da. Basilea Herrialdea kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Paul Erdős
Paul Erdős (Erdős Pál ahoskatua; Budapest, Hungaria, 1913ko martxoaren 26a - Varsovia, Polonia, 1996ko irailaren 20a) matematikari ospetsua izan zen.
Bere bizitza kontatuz film bat egin zen: N Is a Number: A Portrait of Paul Erdős (euskaraz: 'N zenbaki bat da; Paul Erdősen erretratua').
1996ko irailaren 20an hil zen bihotzekoak jota, 83 urterekin, Poloniako hiriburuan.
Haurtzaroa
Paul Erdős Budapesten 1913ko martxoaren 26an jaio zen. Bere familia judutarra zen. Bere gurasoak Anna eta Lajos Erdős ziren. Bi alaba ere izan zituzten baina hil ziren Paul jaio baino egun batzuk lehenago, 3 eta 5 urte zituztelarik, sukar eskarlatagatik. Horregatik Paulen gurasoak umea gehiegi babesteko joera izan omen zuten. Hiru urterekin ba omen zekien gehiketak egiten eta lau urterekin zenbat segundo bizi izan duen pertsona batek kalkulatzeko gaitasuna omen zuen. Paulen gurasoak matematikariak ziren biak.
Paulek urte bat zuenean Lehenengo Mundu Gerra hasi zen. Horren ondorioz bere aita atxilotu zuten Errusiako armadakoek. Bere aita Siberian egon zen 6 urte gatibu. Anna, emaztea, Paulen ama, irakasle lan egiten zuen. Anna oso babeslea zelako-edo ez zion Pauli eskolara joaten uzten eta irakasle bat joaten zitzaion etxera irakasteko.
Lehenengo Mundu Gerra amaitu zenean. Miklós Horthy politikariak, eskuin-nazionalista, bere herriko boterea lortu zuen. Annak irakasle bezala zuen lana utzi behar izan zuen, bere bizitzagatik eta bere semearen bizitzagatik beldur zelako. Garai hartan Horthyren gizonak kaleetatik zehar ibiltzen ziren komunistak eta judutarrak hiltzen. 1920an Horthyk judutar kontra lege batzuk ezarri zituen eta 13 urte geroago Hitlerrek Alemanian eta Austrian ezarri zituen antzeko legeak ezarri zituzten Hungarian ere. Urte hartan Paulen aita Siberiatik heldu zen.
Jurské
Jurské Eslovakiako udalerri bat da, Kežmarokeko barrutian kokatuta. 7,36 km²ko azalera du eta 1192 biztanle 2017ko datuen arabera.
Paul Erdős
Gazteria eta erbestea
Gerren arteko garaian, Erdős hazi ahala, juduen kontrako etsaitasuna gero eta handiagoa zen. Erdősek Hungariatik irten behar izango zuela bazekien. Sei urte soilik zituenean, antisemitismoaren handiagotzearen, konbertsio bat egiteko iradoki zioten. "Nahi duenak egin dezake", esan omen zuen, "baina ni jaio nintzen bezala jarraitu dut (judu izaten)".
Jurské
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1294. urtekoa da.
Paul Erdős
Gazteria eta erbestea
Erdösentzat, judua izanda, Hungariako unibertsitateetan sartzeko aukera oso txikia zen. Judua izateak sarrera erabat murrizten zion baina Erdösi nazio-azterketako lehen postuaren irabazle zelako, 1930an, sartzeko aukera eman zioten. 21 urterekin, 1934an, bere doktoregoa lortu zuen. Horren ondoren, Hungaria utzi zuen eta Manchesterra, Ingalaterrara, joan zen. Bere egonaldian zehar, Ingalaterran, Erdősek asko bidaiatu zuen Erresuma Batuetan zehar.
Gero AEBn ibili zen urtetan.
Ibilbide profesionala
Erdős izan zen historian matematikari buruz artikulu gehien argitaratu zituen pertsonetariko bat. Lehia horretan Eulerrekin konparatzen dute. Erdősek artikulu gehiago argitaratu zituen Eulerrek baino, baina Eulerren artikuluak luzeagoak izan ziren, azken honek orrialde gehiago argitaratu zituen. Bere bizitzan zehar, Paul Erdosek gutxi gorabehera 1500 artikulu idatzi zituen, 500 bat egilekiderekin.
Bere ekarpenen artean nabarmentzen dituzte Ramseyen teoria eta probabilitate metodoaren aplikazioa.
Erdősen zenbakia
Bere ekarpen ugariengatik, bere kolaboratzaile eta lagunen batzuek, umorez, matematika-omenaldi bezala Erdősen zenbakia ezarri zuten: Erdősi 0 zenbakia esleitu zioten, artikuluren batean harekin zuzenean lanean ibili ziren kide guztiei —500 kide bati-edo— 1 zenbakia ezarri zieten, bere kolaboratzaileren bati lagundu zion norbaiti 2 zenbakia, eta horrela, elkarren segidan... Kalkulatzen da egungo matematikari aktiboen % 90ek 8 baino zenbaki txikiagoa dutela.
Oliveira (Minas Gerais)
Oliveira Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Urbeltz gorritzaile
Urbeltz gorritzailea (Coprinopsis atramentaria) onddo espezie bat da. Antzina tinta-iturri gisa erabili zen, bildu eta deskonposatzen uzten zuten, likido oretsu eta beltz bat sortzeko. Hobe ez kontsumitzea, ezta aleak gazteak direnean ere.
Sinonimoa: Coprinus atramentarius
Deskribapena
Kapela: 3 eta 8 cm arteko diametrokoa. Lehenengo oboidea, gero kanpai formakoa eta azkenik irekia, baina inoiz ez da zabaltzen, ezkata fin-finekin, ia erpinetik datozen ildo paraleloekin. Azal satinatua, kolore arre-gris argikoa edo gris-lur kolorekoa.
Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.
Hanka: Zurixka, zilindrikoa, hutsa, pixka bat mehetua goialdean. Oinaren behe aldea ezkata arreez zipriztinduta. Eraztuna iheskorra da, ia ez da ikusten, eta beltzaxka esporak geratzen diren lekuan.
Haragia: Zurixka, biguna, usain eta zapore nabarmenik gabea.
Etimologia: Coprinus hitza grezieratik dator, “cóprinus” hitzetik, eta esan nahi du: simaurrari dagokiona, simaurretan hazten dena. Atramentarius epitetoa berriz latinetik dator, “atramentum” hitzetik, eta tinta esan nahi du. Delikueszente beltzagatik.
Jangarritasuna
Jangarria gaztetan. Toxikoa edari alkoholdunekin batera kontsumitzen bada. Eretismo kardio-baskularra sortzen du, aurpegiaren azala gorritzea, izerdia, palpitazioak eta abar.
Nahasketa arriskua
Coprinus fuscescens perretxikoarekin, oso antzekoa da, eta litekeena da Coprinopsis atramentaria espeziearen aldaera bat izatea. Coprinellus domesticus espeziearekin, txikia da eta multzokatuta ateratzen da. Coprinellus truncorum espeziearekin, enbor hiletan hazten da. Coprinopsis insignis perretxikoarekin, oso antzekoa da.
Sasoia eta lekua
Udaberritik udazkenera. Multzotan estu, bideetatik hurbil, lurperatutako motzondoetan, belar-eremuetan, hainbat zuhaitz ipurdiren ondoan.
Banaketa eremua
Ipar Amerika, Europa, Afrika, Erdialdeko eta Hego Amerika, Asia, Australia, Zeelanda Berria.
Glaziar haran
Glaziar harana glaziarren higaduraren eraginez U itxura hartu duen harana da.
Izotzak egindako haran hauek oso ohikoak dira Alpeetan, Himalaian, Mendi Harritsuetan, Eskoziako Lur Garaietan, Eskandinavian edo Kanadan. Haranaren barrenean glaziarraren urtutako urak sortutako ibai bat izan daiteke.
Picking Up the Pieces (filma)
Picking Up the Pieces (euskaraz Jaso Hitzak Zatiak), 2000ko Alfonso Arau mexikar zinema zuzendariak zuzendutako umore beltzezko film bat da. Woody Allen, David Schwimmer, Maria Grazia Cucinotta, Kiefer Sutherland, Cheech Marin eta Sharon Stone aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Tex (Woody Allen), New York hiriko harakin judu bat da, eta arazo latza du: bere emazte Candy (Sharon Stone) erail berri du, hark Bobo (Kiefer Sutherland) sheriffarekin adarra jartzen zizkiola jakin ondoren. Mexikorako bidean, gorpuaren zati bat galduko du, eskua, eta bertako herri txiki bateko atso itsu batek topatuko du. Eta lehenbiziko miraria jazoko da: atsoak ikusmena berreskuratuko du. Herritarrek pozez txora-txora jarriko dira: milaka pertsonek "Ama Birjinaren esku miragarriak" lagundu ditzan herriko elizara bertaratuko dira, Aita Leo (David Schwimmer) herriko apaizaren harridurarako, azken hau bidebatez, herriko emagaldu (Maria Grazia Cucinotta) ospetsuenaz maitemindua dago.
Mirariak ugaritzen hasiko dira: hankamotz bati hanka berriak haziko zaizkio, nerabe bati aknea desagertuko zaio, eta gixaxo bati bere birilitatea handitu. Texek mirari hauen berri izan eta galdutako eskua nola edo hala berreskuratzen saiatuko da, bere krimena azaleratu eta atzeman ez dezaten.
Tetilla gazta
Tetilla gazta edo titi-gazta Galiziako behi esnez ekoitzitako gazta bat da. Coruñako probintzian ekoizten da eta 1993 urteaz geroztik Jatorrizko Izendapena du. Izena emakumezko bularraren itxura duelako du.
Behi esnez egiten da. Azal gogorra du, hori kolorekoa, baina barnetik bigun xamarra da eta zapore suabea du.
Edgar Wallace
Richard Horatio Edgar Wallace (Greenwich, Londres, 1875eko apirilaren 1a - Beverly Hills, Kalifornia, 1932ko otsailaren 10a) ingeles idazlea izan zen.
2018ko Belgikako Itzulia
2018ko Belgikako Itzulia txirrindularitza lasterketa honen 88. edizioa izan zen. 2018ko maiatzaren 23 eta 27 artean ospatu zen, 660,8 kilometro eginez 5 etapatan. Garailea Jens Keukeleire izan zen.
Edgar Wallace
Hamabi urterekin ikastetxe utzi zuen eta 21 urterekin gerra berriemailea izan zen Bigarren Boerren Gerran. Belgikar Kongori buruzko kronikak ere egin zituen. Londresera itzulita, misteriozko eleberriak argitaratzen hasi zen bere diru-sarrerak handitzeko. 1931n Hollywoodera joan zen eta gidoilari lanak egin zituen RKO Pictures konpainiarentzat. King Kongen sortzailea izan zen.
Afrikako eleberriak (Sanders of the River sailak)
Francis Gérard-ek saila jarraitu zuen -
Madawaska konderria (Brunswick Berria)
Madawaska konderria (frantsesez: Comté de Madawaska, eta ingelesez: Madawaska County) Kanadako Brunswick Berriaren ipar-mendebaldean dago. Madawaska, "New Brunswick Panhandle" (Brunswick Berriko zartagineko kirtena) deitua da. Biztanle gehienak (%93) frankofonoak dira. Hiriburua Edmundston da. 2011n 33.422 biztanle zituen. Hiriburua Edmundston da.
Geografia
Konderria koordenatu hauetan dago:
Lisburn
Lisburn (irlanderaz Lios na gCearrbhach) Ipar Irlandako hirugarren hiririk handiena da. Belfast hiriaren hego-mendebaldean kokatzen da, Lagan ibaiaren ertzean, ibai hau Antrimeko konderria eta Downeko konderriaren arteko muga delarik. 2001eko erroldaren arabera hiri honek 71.465 biztanle zituen.
Izena
Irlanderazko Lios na gCearrbhach izenak "jokalarien gotorlekua" esan nahi du. Herriaren izen inglestua hasieran Lisnagarvy izan zen baina 1641eko erreketaren ondorengo dokumentuetan jadanik Lisburn izena erabiltzen da. Badirudi izenaren bukaera ingelesezko burnt (erreta) hitzetik etor daitekeela.
Historia
Herria, gaur egungo Hill Street inguruan sortu omen zen. Gotorleku baten aztarnak ere aurkitu dira Castle Gardens-en iparraldean. 1611 urtean Jakue I.a Ingalaterrakoa eta VI.a Eskoziakoak inguruko lurrak eman zizkion galestarra zen Sir Fulke Conway-ri eta 1620 urterako jadanik gaur egungo kaleak eraikita zeuden.
1641eko irlandarren erreboltan herriaren zati handiak erreta gelditu ziren. Udaletxeak beste sute bat izan zuen 1707an, oraingoan istripuz, eta ez zen berreraiki. gertakari hauek direla eta, hiriaren armarrian Ex igne resurgam ("Suaren gainetik, gailenduko naiz") idatzia agertzen da.
XX mendeko 70 eta 80. hamarkadan bortxakeriazko ekintzak ezagutu izan zituen Lisburnek, bai IRAren eta baita paramilitarren aldetik ere.
Elizak
Lisburn famatua da eliza asko edukitzeagatik. 134 dira guztira, tartean katedrala.
Nakagin Capsule Tower
Nakagin Capsule Tower (中銀カプセルタワー) etxebizitza eta bulego dorre eraikin bat da, Kisho Kurokawa arkitektoak disinatua Minato barrutian (Tokio, Japonia). 30 egunetan bakarrik amaitua 1972an, eraikina Mugimendu Metabolistaren adibide bakanetakoa da, Bigarren Mundu Gerraren ondoren Japoniaren berpizte kulturalaren mugimendu arkitektoniko enblematiko bat. Eraikinak zutik jarraitzen du, baina egoera txarrean dago. 2012ko urrian, 140 kapsuletatik hogeita hamarrek apartamentu gisa erabiltzen jarraitzen zuten; besteak, berriz, biltegirako edo bulegoetarako erabiltzen ziren, edo abandonatuta eta hondatuta zeuden.
Testuingurua
1960ko hamarkadan Japoniak gerraondoko “mirari ekonomikoa” burutu eta munduko bigarren ekonomia bilakatu zen. Era berean, Tokiok 1964ko XVIII. Olinpiar Jokoak jaso bitartean eta hiriaren hazkuntza azeleratua zela medio, garaiera handiko lehen eraikuntzak egin zituen. Herrialde guztiak izan zuen susperraldi ekonomiko, kultural eta soziala zela eta, kolonien eremurako prestatuta zituzten hiri hedapen plangintzak, Kenzo Tange arkitektoarenak besteak beste, gerrak suntsitutako hiriak berreraikitzeko egokitu zituzten.
1970ean Kisho Kurokawa arkitektoak ideia guzti hauek batu zituen Nakagin Capsule Tower eraikinean, Tokioko finantza barrutian. Kapsula edo bizitegi bakoitza salaryman bakar baten bizitokia izateko diseinatu zen. Salaryman deritzonak (サラリーマン, sararīman, japonieraz asmatutako ingeles hitza) maila txikiko exekutibo japoniarrak dira, batzuetan gaitzesgarritzat erabilia.
Eraikina Japoniar Metabolismoaren ikur bihurtu da, mugimendu honen barruan burututako lan bakarretakoa baita.
Ezaugarriak
Eraikinak hormigoizko bi dorre ditu, bata 11 solairukoa eta bestea 13 solairukoa. Dorreek 140 modulu aurrefabrikatu (edo "kapsula") dituzte, eta unitate autonomoak dira. Kapsula bakoitzak 2,3 m x 3,8 m x 2,1 m neurtzen du, eta etxebizitza edo bulego txiki baten moduan funtzionatzen du. Kapsulak konektatu eta konbinatu egin daitezke espazio handiagoak sortzeko. Kapsula bakoitza bi nukleo nagusietako batera konektatuta dago erresistentzia handiko lau torlojuren bidez, eta ordezkagarriak izateko diseinatuta daude, nahiz eta hasieratik ez den unitaterik ordeztu.
Apartamentuek, etxetresna elektrikoen horma bat eta sartutako armairuak dituzte alde batean, hala nola su txiki bat, hozkailu bat, telebista bat eta bobina irekiko magnetofono bat barne. Txoko batean dago bainugela, hegazkin-bainu baten tamainakoa gutxi gorabehera. Ohe gaineko leiho biribil handi batek gelako beste aldea argiztatzen du.
Bertan eta lekutik kanpo egin zuten eraikuntza. Bertan egindakoak izan ziren bi dorreak eta euren energia sistemak. Kapsulak aldiz aurrefabrikatuak ziren eta fabrika batean muntatu ziren.
Kapsulak barne zerbitzu eta ekipamenduz hornitu ziren obrara eraman aurretik, non hormigoizko dorreetara konektatu ziren. Kapsula bakoitza bereiz eta hegalean konektatuta dago nukleora; horrela, erraz ken daiteke edozein kapsula, gainerakoei eragin gabe. Kapsulak altzairu galbanizatuzko panelez estalitako altzairuzko kutxa arinak dira. Prozesamenduaren ondoren, panelak herdoiltzearen aurkako pinturaz estali zituzten, eta Kenitex esprai distiratsuzko geruza batekin amaitu.
Nukleoak altzairuzko eta hormigoi armatuzko egitura zurrunak dira. Sototik bigarren solairura hormigoi arrunta erabili zen; solairu horien gainetik hormigoi arina erabili zen. Kofratuak solairu baten altuerako panel handiak dira.
Eraiste eta zaharberritze proposamenak
Kapsulak banan-banan kendu edo ordezkatu daitezke, baina kostu handiarekin: 2006an, beharrezko berrikuntza kapsula bakoitzeko 6,2 milioi yen inguru kostatuko zela kalkulatu zen.
Horregatik, 2007ko apirilaren 15ean, eraikineko biztanlen %80ak baino gehiagok, baldintza itogarriak eta amiantoaren inguruko kezkak aipatuz, eraikina eraistea erabaki zuten, eta dorre handiago eta modernoago batekin ordezkatzea.
Bere diseinua babesteko asmoz, Kurokawak, kapsulak "deskonektatzea" eta unitate eguneratuekin ordezkatzea proposatu zuen. Japoniako Arkitektura Elkarte nagusiek babestutako proiektua zen, Japoniar Arkitektoen Institutua barne; baina biztanleek ez zuten onartu, kezkatuta baitzeuden lurrikaren aurrean duen erresistentziarekin eta lurzoruaren balio ez-eraginkorrarekin alboko Ginza auzoarekin alderatuta. Kurokawa 2007an hil zen eta oraindik ez da eraikin berrirako sustatzailerik aurkitu, neurri batean 2008-2014ko krisi ekonomikoaren ondorioz.
Erreplika Euskal Herrian
2019an kapsula baten erreplika bat osatu zen Donostian, Mugak arkitektura bienalaren baitan. Kapsula ikusgai egon zen Nautikoko terrazan.
Schizothorax skarduensis
Schizothorax skarduensis Schizothorax generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Velia Vidal
Velia Vidal Romero (Bahía Solano, Kolonbia, 1982ko azaroaren 5a) afroindigena kolonbiar aktibista, idazlea, irakurketaren sustatzailea eta kultur kudeatzailea da. Motete hezkuntza-korporazio kulturaleko zuzendaria da eta FLECHO sortu zuen (Chocóko Irakurketa eta Idazketa Festa). BBCk 2022ko 100 emakume inspiratzaileen zerrendarako aukeratu zuen.
Ibilbidea
Velia Vidalek Gizarte Komunikazioaren Zientziak ikasi zituen Antiokiako Unibertsitatean, Gerentzia Sozialean espezialista Administrazioko Goi Eskolan.
Administrazio publikoan ingurumenaren eta kulturaren arloan lan egin du. Fernando Botero San Cristobaleko Korrejimenduko Liburutegi Parkeko zuzendaria izan zen. Telebistako aurkezlea eta komunikatzailea izan zen Medellingo alkatetzan. Cambio aldizkarian artikulugilea da, eta «Afluentes» proiektuaren ikertzailea, Museo Britainiarrarekin batera egindako ekimena.
Moteteren sortzailea da, Chocó eskualdean irakurketa eta alfabetatzea sustatzen duen komunitate-proiektua. Motete kultura-korporazioa da, eta pentsamendu kritikoa garatzea sustatzen du, Kolonbiako Chocó sektorean dagoen kultura chocoanoa aldarrikatzeko jardueren bidez. Ekimen horrek 1.500 familia ingururi laguntzen die, eta irakurketa sustatzen du, haur eta nerabeekin irakurketa-kluben bidez, bost auzotan.
2018az geroztik, urtero antolatzen du FLECHO (Chocóko Irakurketa eta Idazketa Jaia), eta 10.000 pertsonak baino gehiagok hartzen dute parte.
Egindako lanagatik Nazioartean desberdintasunaren eta arrazismoaren aurkako aktibista gisa onartu dute.
Mongo Beti
Mongo Beti (Mbalmayo, Kamerun, 1932ko ekainaren 30a - Douala, Kamerun, 2001eko urriaren 8a) frantsesez idatzi zuen idazle kamerundarra izan zen.
Biografia
Letra Klasikoetako irakasle izan zen Erruanen. Lehenengo eleberria 1954an idatzi zuen, Ville cruelle ("Bizitza krudela"), Eza Boto ezizenarekin. Ondoren idatzi zituen Le Pauvre Christ de Bomba (1956, "Bombako Kristo gaixoa") eta Mission terminée (1957, "Eginkizun amaitua"). Lan horietan, kolonizazioaren gehiegikeriak salatu zituen. La Ruine presque cocasse d'un polichinelle (1979, "Politxinela baten hondamendi ia barregarria") satiraren ondoren, Les Deux Mères de Guillaume Ismaël Dzewatama (1983, "Guillaume Ismaël Dzewatamaren bi amak") lanarekin nabarmen utzi zuen kultura frantsesaren eta afrikarraren artean bizi den afrikarraren drama. La Revanche de Guillaume Ismaël Dzewatama (1984, "Guillaume Ismaël Dzewatamaren mendekua") lanean, Afrikako arazo politikoak aztertzen ditu. Arazo horiek, bestalde, bi saiakera-lanen oinarri izan dira: Lettre ouverte aux Camerounais (1986, "Gutun irekia kamerundarrei") eta La France contre l'Afrique, retour au Cameroun (1993, "Frantzia Afrikaren kontra, Kamerunera itzulera"). Horretaz gainera, Dictionnaire de la négritude (1989, "Beltzen hiztegia"), L’Histoire du fou (1994, "Eroaren istorioa"), Trop de soleil tue l’amour (1999, "Gehiegizko beroak hil egiten du maitasuna") eta Africains si vous parliez (2005, "Afrikarrak, hitz egigno bazenute") lanak argitaratu zituen.
Ultron
Ultron, Marvel Comics komiki argitaletxearen superbilau bat da. Roy Thomas eta John Buscemak sortu eta lehenbiziko aldiz The Avengers komiki liburuaren 54. zenbakian agertu zen (1968ko uztaila). The Avengers superheroi taldearen etsai nagusienetako bat da.
Hank Pym superheroiak sortutako robot bat da, Pymen burmuin ereduetan oinarrituz. Baina denboraren poderioz bere bere kontzientzia eta adimena bereganatu eta matxinatu egingo da, nolabaiteko Edipo konplexu bat garatuz, horregatik Hank gorrotatu eta haren neskalaguna den Wasp (Janet Van Dyne) superheroiaz maiteminduko da. Bere helburua Gizateria suntsitzea da.
Bere ahalmenen artean honakoak daude: gizakiak baina indartsuagoa da, robot gorputzdun adimen artifiziala, muturreko erresistentzia, energia proiekzioa, bere trebezia diseinuaren araberakoa da eta hegan egin dezake.
Zinema
Zineman James Spader aktoreak ahotsa ipini zion.
Laddenvean
, Ingalaterrako Kornualles konderriko etxalde bat da.
Euskal herritarrak Munduko Futbol Txapelketan
Euskal herritarrak Munduko Futbol Txapelketan Espainiako futbol selekzioko jokalaritzat edo entrenatzailetzat edota Frantziako futbol selekzioko jokalaritzat aritu dira. Gehienek Espainiako selekzioarekin parte hartu dute, denetara 57 futbolarik. Munduko Futbol Txapelketa 4 urtetik behin jokatzen da. Uruguai izan zen lehen antolatzailea, eta lehen txapelduna ere bai, 1930ko urtean. Eta azkena Errusian jokatu zuten, 2018an, denetara 21 edizio kontatuz. Parte hartzaileak ere gehitzen joan dira: lehenengo edizioan 13 herrialde izan ziren, eta azkenengoan 32.
Parte-hartzaileak
Urtez urte, hauek izan dira Munduko Futbol Txapelketan aritu diren euskal herritarrak:
Osasunaren ereserkia
Osasunaren ereserkia Nafarroako Osasuna futbol taldearen ereserki ofiziala da. Manuel Turrillas musikagileak konposatu zuen eta Los Iruña'ko taldeak grabatu zuen bere bertsiorik ezagunena, Osasunaren etxeko partidetan bozgorailuetatik entzuten dena, hain zuzen.
A cappella
A cappella (, italieraz "kaperan bezala" edo "kaperan moduan"), giza ahots hutsez kantatzeko eta musika sortzeko modua da; ez da musika tresnarik erabiltzen soinuak, erritmoak eta harmoniak sortzeko. Jatorri erlijiosoa du baina egun edozein motatako kantak egiten dira horrela.
Jatorria
Izenak berak kanta mota horren jatorria ondo asko azaltzen du. Garai batean, eliza kristauetan musika-tresnen erabilera mugatu egin zen, ia Erdi Aroa bukatu arte; horren ondorioz, ahotsen erabilera areagotu zen. Hori kantu gregorianoren sorrerarekin gertatu zen eta Pizkundearekin berrindartu. Madrigalak ere a cappella musika mota izan zen Barroko a arte, orduan musika-tresnak hasi baitziren erabiltzen. XV. eta XVI. mendeak a capellaren urrezko aroa izan ziren, Palestrina, Orlando di Lasso eta Venosa bezalako musikagileei esker.
Kristautasunaren barruan, eliza askok a capella kantuak egiten dituzte, hala nola, amishek, Eliza ortodoxoak... Gospelen modalitatea tradizio horretan kokatu behar da. Nolanahi ere, musika erlijiosotik kanpo, musika genero horrek zabalkunde handia izan du. Ameriketako Estatu Batuetan, magnetofoiaren aurkikuntzaren ondorioz asko garatu zen, neurri batean, esklabuen kanten tradizioan oinarrituta. Tradizioak bizirik segitzen du eta, adibide moduan, hor ditugu Bobby McFerrin, Boyz II Men, Flying Pickets, Take Six, Neri Per Caso, Vocal Siete, Rockapella eta beste asko. Esan daiteke estiloa gorantz doala egun.
A cappella Euskal Herrian
Euskal Herrian kanta mota horrek tradizio handia du: abesbatzetatik hasita, bakarlariak, talde txikiak... Ziur aski ere a cappella kantagintza zabaltzean, bertsolaritzak eragina handia izan du. Aipagarria da bereziki bakarlarien tradizioa, batez ere Nafarroa Beherean eta Zuberoan; izen batzuk aipatzeagatik, hor ditugu Eñaut Larralde, Erramun Martikorena, Eñaut Etxamendi, Aire Ahizpak, Jean Bordaxar, Jean-Mixel Bedaxagar...
Osasunaren ereserkia
Historia
Turrillas maisuak ereserkia konposatu zuen eta 1960ko hamarkadan Los Iruñako musika taldeak grabaketa burutu zuen.
Hitzak
El "once" de Osasuna, valiente y luchador defiende
sus colores con brío arrollador
¡aúpa! que tú sabes triunfar.
De tu blusa y tu bandera, fuerte y rojo es el color de
tu blusa y tu bandera,
como el roble montañés y el vino de la ribera vibra
en ti Navarra entera
en donde quiera que estés.
Artistas en el juego, dominan el balón derrochan
valentía y luchan con tesón
y el público entusiasta así suele gritar: Osasuna
Osasuna valiente, no dejes de luchar que Navarra te
admira porque sabes jugar.
Osasuna valiente, juega con ilusión que jugando y
venciendo tú serás campeón.
Montgomery konderria (Texas)
Montgomery konderria (Montgomery County) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Conroe da. 2010eko zentsuaren arabera 455,746 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Montgomery konderriak 27,891 kilometro koadro ditu. Horietatik 9,102 ura dira. Beste 269,808 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 163,4 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 455,746 pertsonetatik 419,309 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 94,698 dira. 18,537 beltzak edo afroamerikarrak. 1,807 amerikar natiboak ziren eta 241 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 9,347 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 635 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 5,870 pertsonek kokatzen zuten.
Dyedkara Shemai
Dyedkara Shemai edo Dyedkara II.a, Egiptoko VII. dinastiako faraoi bat izan zen, K.a. 2170 inguruan gobernatu zuena, Egiptoko lehen tarteko aroan.
Ordena Zaharra, Egiptoko VI. dinastiaren amaieran hondoratu zen, eta Goi Egiptoko nomoetako gobernariek, euren lurraldeen gaineko nagusitasuna ezarri zuten. Gobernari hau, zailtasun ekonomiko edo politikoko garai batean sortutako denbora baterako agintari kontseilu batetakoa ere izan zitekeen. Egoerak, Menfisen, kaotikoa izan behar zuen, Manetonek, Sexto Julio Afrikanoren arabera, dinastia "Menfiseko 70 erregez, 70 egunez gobernatuz" osatu zela esan baitzuen.
Bere izena, Abidoseko Errege Zerrendan dago.
Bagarius yarrelli
Bagarius yarrelli Bagarius generoko animalia da. Arrainen barruko Sisoridae familian sailkatzen da.