cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Naroa Fernández
Naroa Fernández Rodríguez (Nafarroa Garaia, 2003ko abuztuaren 28a) nafar txirrindularia da. 2021ean Espainiako junior txapelduna izan zen.
Mugilogobius rexi
Mugilogobius rexi Mugilogobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Erlezaintza
Historia
Bicorpeko Armiarmaren haitzuloko (Valentzia) pintura batean gizakiak eztia biltzen agertzen dira, erleak inguruan biraka dabiltzala. Horregatik jakin da Historiaurrean gizakiek jakiak eztiz gozatzen zituztela, Neolitora arte erlezaintza garatu ez zen arren.
Antzinaroan ere, Mendebaldean behintzat, eztia zen gozagarri nagusia, beste bide batzuk ezagutzen baziren ere. Alexandro Handiaren almirante batek Indian ikusi zuen lehenengoz azukre kanabera: “Bada kanabera mota bat eztia erlerik gabe sortzen duena” idatzi zuen. Haren berri izanagatik, kanabera azukrea ez zen Erdi Arora arte nagusitu, eta Aro Modernoan hasi zen hedatzen erremolatxa azukrearen ekoizpena.
Coccopygia quartinia
Coccopygia quartinia Coccopygia generoko animalia da. Hegaztien barruko Estrildidae familian sailkatua dago.
Västra Götalandeko konderria
Västra Götaland Suedia hego-mendebaldeko konderria bat da. Göteborg da konderri honetako hiriburua. 2013ko erroldaren arabera 1.615.084 biztanle ditu konderriak.
Geografia
23.945 kilometro karraturekin, Suedia hegoaldeko konderririk handiena da.
Iparraldean, Värmland konderria du. Iparrekialdean, Örebro konderria. Ekialdean, Jönköping konderria eta hegoaldean, Halland konderria. Mendebaldean, Skagerrak izeneko itsasartea, eta, azkenik, Iparmendebaldean, Norvegiarekin egiten du muga, Ostfold konderriarekin hain zuzen ere.
Hidrografia
Konderriko lurraldean, bi laku daude. Iparraldean, Vänern, eta, ekialdean, Vättern.
Udalerriak
Suedia hegoaldeko konderririk handiena izateaz gain, udalerri gehien dituena ere bada. 49 udalerrik osatzen dute konderri hau.
Ryanggang
Ryanggang (량강도, Ryanggang-do) Ipar Koreako iparraldeko probintzia da. 14.317 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 719.269 biztanle zituen 2008an. Hiriburua Hyesan da.
Ribeiro Gonçalves
Ribeiro Gonçalves Brasilgo udalerri bat da, Piauí estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Woustviller
Biztanleria
2007an Woustviller udalerrian erroldatutako biztanleak 3.075 ziren. Familiak 1.215 ziren, horien artean 228 pertsona bakarrekoak ziren (116 bakarrik bizi ziren gizonak eta 112 bakarrik bizi ziren emakumeak), 418 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 443 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 126 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 1.281 etxebizitza zeuden, 1.227 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 54 hutsik zeuden. 950 etxeak ziren eta 329 apartamentuak ziren. 1.227 etxebizitza nagusietatik 855 bere jabearen bizilekua ziren, 353 alokairuan okupaturik zeuden eta 19 doan lagata zeuden; 5 etxek gela bat zuten, 78 etxek bi zituzten, 167 etxek hiru zituzten, 287 etxek lau zituzten eta 689 etxek bost zituzten. 1.101 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 482 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 679 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Woustviller udalerrian 1.234 unitate fiskal zeuden, 3.148,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.540 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 104 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 8 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 14 eraikuntza enpresak ziren, 30 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 9 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 8 zerbitzu enpresak ziren, 9 administrazio publikoko enpresak ziren eta 10 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 34 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 1 autoeskola, 3 igeltseroak, 2 zurginak, 5 iturginak, 1 argiketaria, 3 ile apaindegiak, 2 aldi baterako lan enpresak, 6 jatetxeak eta 3 apaindegiak.
2009an zeuden 8 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 3 okindegiak, 1 altzari denda zen eta 3 lore-dendak ziren.
2000. urtean Woustviller udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 380 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an 2 haur-eskola eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Peprilus medius
Peprilus medius Peprilus generoko animalia da. Arrainen barruko Stromateidae familian sailkatzen da.
Bonnœuvre
Bonnœuvre bretainiako udalerria da. Administratiboki Frantziako Loira Atlantikoa departamenduan dago, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bonnœuvre udalerrian erroldatutako biztanleak 552 ziren. Familiak 220 ziren, horien artean 80 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 56 bakarrik bizi ziren emakumeak), 48 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 92 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 261 etxebizitza zeuden, 231 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 16 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 254 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 231 etxebizitza nagusietatik 166 bere jabearen bizilekua ziren, 59 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 19 etxek bi zituzten, 39 etxek hiru zituzten, 72 etxek lau zituzten eta 100 etxek bost zituzten. 175 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 107 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 104 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 336 ziren, horien artean 256 aktiboak ziren eta 80 inaktiboak ziren. 256 pertsona aktiboetatik 225 lanean zeuden (129 gizon eta 96 emakume) eta 32 langabezian zeuden (14 gizon eta 18 emakume). 80 pertsona inaktiboetatik 18 erretiraturik zeuden, 26 ikasten zeuden eta 36 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bonnœuvre udalerrian 227 unitate fiskal zeuden, 565 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.732 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 13 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 margolariak, 1 iturgina, 1 ile apaindegia eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Bonnœuvre udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.340 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Sphenomorphus perhentianensis
Sphenomorphus perhentianensis Sphenomorphus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Sali Berisha
Sali Berisha ( ahoskatua; Viçidol, ) politikari albaniarra da. Albaniako Errepublikako lehendakaria izan zen 1992tik 1997 arte. Medikuntza ikasi zuen Tiranako Unibertsitatean. Lanaren Alderdiko kidea izan zen, eta, 1990ean, Alderdi Demokratikoa sortu zuen. Alderdi horren buru zela, Albaniako lehendakari hautatu zuten 1992an. Bigarren Mundu Gerraz geroztik, Berisha izan zen alderdi komunistakoa ez zen Albaniako lehen lehendakaria. 1997an, Estatuak babestutako zenbait inbertsio-funtsek porrot egin zuten, eta batere aurrezkirik gabe utzi zuten albaniar asko. Herritarrak gobernuaren aurka matxinatu ziren, eta istilu bortitzak izan ziren herrialde osoan. Berishak, herritarren eskakizunei men eginik, trantsizio-gobernua osatu eta hauteskundeak aurreratu zituen. Albaniako Alderdi Sozialistak (lehengo alderdi komunistak) irabazi zituen hauteskundeak, eta Berishak kargua utzi zuen.
Klenová (Sninako barrutia)
Klenová  Eslovakiako udalerri bat da, Sninako barrutian kokatuta. 20,01 km²ko azalera du eta 506 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1548. urtekoa da.
Montgallet (Parisko metroa)
Montgallet Parisko metroaren geltokia da, Paris udalerriko 12. barrutian dagoena.
Great Yarmouth
Great Yarmouth, herritarren artean Yarmouth izenez ezagutzen dena, Erresuma Batuko hiri eta barruti ez-metropolitarra da. Hiria, barruti homonimoaren hiriburua, Yare ibaiaren bokalean dago, Norfolk kostaldean, Ingalaterran, 32 km. Norwich ekialdean. 2001ean 68.317 biztanle biztanle zituen.
1760tik itsasertzeko helmuga turistikoa da, eta Norfolk Broads eta itsasoaren arteko lotura da. Ehunka urtez arrantza-portu garrantzitsu bat ere izan da, batez ere sardinzarrean zentratua, baina bere arrantza-industriak gainbehera handia jasan zuen XX. mendearen bigarren erdian, azkenean desagertu baino lehen. 1960ko hamarkadan Ipar Itsasoan petrolioaren aurkikuntzak hornikuntza-sektoreari lotutako industria sortu zuen petrolio-zulaketa-plataformak, eta gaur egun gas natural-plataformak zerbitzatzen ditu.
Toponimia
Hiriak Yare ibaitik hartzen du izena (Great= Handia, Yarmouth edo Yare Mouth= Yare-ren ahoa) eta horrek, aldi berean, zelta-britoiar hitzetik eratorritako zizakatzen duen ibaia da.
Erresuma Batuko ekonomia
2018an Erresuma Batuko ekonomia munduko 5. handiena izan zen.
Erresuma Batua munduko bostgarren herrialde indartsuena da ekonomiari dagokionez. Oso ekonomia aurreratua du, eta hirugarren sektorea da nagusia (langileen % 74 eta barne produktu gordinaren % 64,2). 1973-1995 urte bitartean industria ekoizpenak ez ziren % 6 baino gehiago hazi (zerbitzuak % 50 hazi ziren). Baina egiturak berritzeko egin diren saioen ondoren, britainiar industria goranzko bidean da berriz ere. Langabezia tasa asko jaitsi da, batetik biztanleriaren zahartzea dela-eta, eta, bestetik, ekonomiaren hazkundeari esker: 1992 eta 1993 urteetan % 10era iritsi zen, 1998an, berriz, % 5era jaitsi da. Hala ere, lanaren merkatuaren egoerak okerrera egin du, eta gizataldeen arteko desberdintasunak larriagotu egin dira. Behartsuen kopurua 12 milioira iritsi da. Barne produktu gordina 20.000 dolarrekoa da biztanleko, Zazpi Handien taldea osatzen duten herrialdeen artean ahulena.
Nekazaritza
Nekazaritzak ekonomiaren zati txikia hartzen du (langileen % 2,1); hala ere, industrializazio maila garaia da eta produkzio ahalmena handia; herrialdeko bertako beharren % 60 asetzen dira. Nekazaritza jarduera nagusia da Ingalaterraren mendebaldean, Galesen eta Ulsterren. Garia, garagarra, azukre erremolatxa, patata eta oloa dira nekazaritza gai nagusiak. Gaur egun Erresuma Batuan asko ugaritu dira barazkijaleak, eta horrek nekazaritza biologikoa ere haztea ekarri du. Abeltzaintzari dagokionez, Erresuma Batuak Europar Batasuneko ardi azienda handiena du, 29 milioi bururekin (bederatzigarrena munduan, zazpigarrena artileari dagokionez); behi azienda, berriz, 12 milioi buruk osatzen dute (Europar Batasuneko % 15).
Basogintza eta arrantza
2,4 milioi hektarea basok Ingalaterraren % 7 hartzen dute, Eskoziaren % 15, Galesen % 2 eta Ipar Irlandaren % 5. Haritza, pagoa, lizarra eta zumarra dira zuhaitz mota nagusiak. Zuraren ekoizpenak 6,5 milioi m3 hartzen ditu. Arrantza industriak Erresuma Batuko beharren % 55 asetzen du. Arrantza portu nagusiak hauek dira: Kingston-upon-Hull, Grimsby eta Plymouth, Ingalaterran; Aberdeen, Lerwick eta Ullapool, Eskozian.
Industria
Erresuma Batua XIX. mendearen erdialdean industrializatuta zegoen; munduko lehena izan zen. 1990eko hamarraldiaren hasieran industriak barne produktu gordinaren % 23 hartzen zuen. Hala ere, 1980ko hamarralditik aurrera jaisten ari da industrian diharduen langile kopurua. Teknologiaren inguruko industriek gorakada handia izan dute, eta 1990eko hamarraldiaren hasieran Europako ordenagailuen % 40 Erresuma Batuan egiten zen. Eskozia eta Ipar Irlanda whisky eta ehun ekoizle handiak izan dira betidanik. Ingalaterrako industriagune nagusiak Londres Handia eta Manchester, West Midlands (Birmingham), South Yorkshire, eta Tyne and Wear dira.
Meatzaritza eta energia
Erresuma Batuak lehengai asko du; Alemania, Belgika, Irlanda, Frantzia eta Italiak, guztiek batera ekoizten dutena baino energia gehiago ekoizten da bertan. Europako petrolio esportatzaile nagusia da, munduko bederatzigarrena. Inbertsio handiak egin dituzte Ipar itsasoko petrolio hobien produkzio ahalmena handitzeko: erauzketa plataformak, oliobideak, gasbideak. Gas naturalari dagokionez, energia kontsumoaren % 25 asetzen du. Gas hobi nagusiak Shetland, Northumberland eta Norfolken daude. Ikatzari dagokionez, Europako ekoizle nagusia da Erresuma Batua, eta Peninoen ekialdean, Yorkshire- eta Midlandsen ateratzen da ikatz gehiena.
Zerbitzuak eta merkataritza
Kanpo merkataritzak garrantzizko lekua du Erresuma Batuko gaur egungo ekonomian, ekoizpenaren erdia esportatu egiten baita. Hala ere, inportazioak ere hazi egin dira. Erresuma Batuak Europako kideekin ditu batez ere harremanak, eta bera da, hain zuzen, Europan atzerriko inbertsio gehien dituen herrialdea. Urteko 25 milioi bisitaritik gora izaten ditu (munduko bosgarrena), eta Londreskoa da Europako aireportu nagusia. 30 milioi britainiar joaten dira urtero atzerrira turista gisa. Hirugarren sektorea da gaur egun sektore nagusia; langileen hiru laurdenak sektore horretan dihardute lanean. Londres Europako finantzagune nagusi bihurtu da, Frankfurt eta Paris baino askoz aurrerago, eta munduko hirugarrena da New York eta Tokioren atzetik. Erresuma Batuan dago Europako petrolio merkatu bakarra, eta bertan dago munduko aseguru eta truke merkatu nagusia. Erresuma Batuan atzerriko 550 banku daude, eta 170 artekari etxe; horietan 625.000 langile inguru aritzen dira, eskaintzen dituzten zerbitzuek Erresuma Batuko barne produktu gordinaren % 20 osatzen dute, eta esportazioen parte handi bat, eskulaneko industriak baino gehiago.
Mesoclemmys perplexa
Mesoclemmys perplexa Mesoclemmys generoko animalia da. Narrastien barruko Chelidae familian sailkatuta dago.
Memoria (2021eko filma)
Memoria 2021eko Apichatpong Weerasethakul thailandiar zinema zuzendariaren fantasiazko film dramatikoa da.
Argumentua
Kolonbian egonkorturik dagoen botanikaria da Jessica. Gau batean, soinu arrotz batek esnatuko du. Soinu horren jatorriaren peskizan, ibilaldia abiatuko du oihanean barrena, eta ingurunearen memoria biltzen duen gizonarekin topo egingo du.
Hammersbach
Hammersbach Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugilogobius rivulus
Mugilogobius rivulus Mugilogobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Chapadão do Céu
Chapadão do Céu Brasilgo udalerri bat da, Goiás estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Jaguar
Jaguarra (Panthera onca) Panthera generoko panterinoen azpifamiliako felido handi haragijalea da, genero honetako espezie guztietatik Amerikan bizi den bakarra. Amerikako felidorik handiena eta munduko hirugarren handiena da (Tigrea eta lehoiaren atzetik). Katu handi honen hedapena Estatu Batuetako hegoaldetik Argentinako iparralderaino doa, Ertamerika osoa zeharkatuz. Arizonako populazio urri batzuk izan ezik, espezie hau 1900. urteko hamarkadatik Estatu Batuetatik desagertuta dago, eta Puma da Ipar Amerikan presentzia handia duen felido handi bakarra.
K.a. 22
K.a. I. mendearen taula (K.a. II. mende | K.a. I. mende | I. mende)
K.a. 40ko hamarkada | K.a. 30ko hamarkada | K.a. 20ko hamarkada | K.a. 10ko hamarkada | K.a. 0ko hamarkada
Jaguar
Lehoinabarrarekin ahaidetasuna du, eta fisikoki oso antzekoak izan arren, jaguarra lehoinabarra baina handiagoa da eta bere habitata eta portaerari dagokionez tigrearekin lotura estuagoa du. Ohian berde eta hezeak (zingiratsuak) gogoko baditu ere, baso lehorrago eta irekiagoetara ere erraz molda daiteke. Felido honek urarekin harreman erosoa du, eta tigrearekin batera, igerilari aparta izateagatik ezagutu ohi da.
K.a. 22
K.a. 27 | K.a. 26 | K.a. 25 | K.a. 24 | K.a. 23 | K.a. 22 | K.a. 21 | K.a. 20 | K.a. 19 | K.a. 18 | K.a. 17
Naia Amondarain
Naia Amondarain Gazañaga (Ibarra, 2001eko otsailaren 13a) gipuzkoar txirrindularia da. Errepidean ez ezik, pistan ere aritzen da.
Jaguar
Felido bakartia da eta harrapakina zelatatu eta enboskadak eginez ehizatzen du, horretarako garezurrean edo lepoan hozkada bakar eta zehatz bat emanez (felidoen eraso mota ohikoena ere erabiltzen du bere hozkada bereziaz gain). Harrapari handia izanki, bizi den ekosistemetan organismo erregulatzaile papera betetzen du, belarjale handiak ehizatuz.
Jaguarra IUCN-ren arabera ia arriskuan dagoen espezie bezala sailkatuta dago, bere kopuruak behera egiten jarraitzen duen bitartean. Horren guztiaren arrazoi nagusiak bere habitataren desagerpen azkarra eta legez kanpoko ehiza dira, animalia hau legez babestua izan arren, sarritan nekazari eta abeltzainen kontrako gatazketan tiroz hila eta ehizatua gertatzen baita.
Etimologia
Jaguar hitza Tupi-Guarani hitzetik eratorria izan daiteke, yaguara «bere harrapakina salto batez harrapatzen duen basapiztia» esan nahi duena. Ipar Amerikan, hitza disilabikoa da /ˈdʒæɡwɑːr/, ingeles britainieraz, berriz, hiru silabakoa /ˈdʒæɡjuːər/ den bitartean. Hitz hori beste animaliei ere aplikatzen zaienez, Guyanako indigenek jaguareté deitzen diote, eté atzizki erantsiarekin, benetako piztia esan nahi duelarik. Onca portugesezko onça izenetik dator katamotz bat baino handiagoa den katu orbandun batena ; Pantera hitza latinezko pantera klasikotik dator, eta, bide batez, antzinako grezieratik πάνθηρ (pánther).
Taxonomia
1758an, Carl Linnaeusek Systema Naturae bere lanean deskribatu zuen jaguarra, eta Felis onca izen zientifikoa eman zion. XIX. eta XX. mendeetan, jaguar motako zenbait ale izan ziren azpiespezieen deskribapenen oinarria. 1939an, Reginald Innes Pocockek zortzi azpiespezie ezagutu zituen jatorri geografikoan eta garezurraren morfologian oinarrituta. Pocockek, ordea, ez zuen haren egoera azpi-espezifikoa kritikoki ebaluatzeko adina ale zoologikorik eskuratu, baina hainbaten estatusari buruzko zalantzak azaldu zituen. Geroago, bere obrari buruzko kontsiderazioak hiru azpiespezie baino ez zirela kontuan hartu behar iradoki zen. P.o. Palustrisaren deskribapena burezur fosil batean oinarritzen zen.
2005ean, bederatzi azpiespezieen taxon jotzen ziren baliozkotzat.
Ezaugarrriak
Jaguarra felido handien taldekidea da. Katu handi honek gorputz sendoa du eta proportzionalki felido guztien artean indartsuena eta gihartsuena da (tigrea eta lehoiaren aurretik), baita hozkadarik indartsuena duena ere. Animalia honek 360 kiloko zezen bat arrastaka eraman dezake ohian hostotsuenatik zehar, eta bera baino 4 aldiz astunagoak diren harrapakinak uretan garraiatu eta ur-ertzetako lurrezko horma naturalak harrapakinarekin igo ditzake, lehorrera eraman ahal izateko. Era berean, bera baino 3 bider pisutsuagoak diren harrapakinak zuhaitz baten goiko adar lodietara garraia ditzake (lehoinabarrak bezala, baina pisu handiagoarekin), nahiz eta lehoinabarrek ez bezala, jaguarrek hori egiteko beharrik ez izan (bere habitataren elikadura-katearen goiko partean dagoelako). 70 kilo inguruko jaguar aleak 35 kilo pisatzen zituzten itsas dortokak eta kaimanak ohian hostotsuetan 100 metro inguru garraiatzen ikusi dira. Katu honen azala laranja-horixka kolorekoa da eta orban edo pikartadura beltz handi eta ugariez beteta dago, bere sabel ingurua eta lepoaren barnekaldea zuria da (baita orbanez edo pikartadurez betea ere). Melanismoa oso ezaugarri arrunta da jaguarretan, eta maiz jaguar beltzak ikusten dira ohianetan zehar, baita mundu osoko zoologikoetan ere. Albinismo kasu arraroagoak ere gertatzen dira (gainontzeko felidoetan bezala), pantera zuriak izenaz ezagutzen direnak gertatuz.
Tamaina
Bere tamaina arren kasuan 56 kg-tik 130 kg-rainokoa izan daiteke, eta emeak 10-20% txikiagoak dira. Aztertuta dago Brasilgo lur-zingiratsuenetako zonalde irekietan katu hauen tamaina handiena dela, bertako batez besteko pisua 100 kg-koa baita eta sarritan 130 kg-ra ere heltzen baitira (158 kg-ko arrak ere topatu dira), seguruenik harrapakin ugariko gunea delako azal daiteke hau dena, eta beraz, elikadura falta ez dutenez neurri handiagoa hartzen dute.
Bere luezera 163-183 cm bitartekoa da, 75 cm-ko buztana alde batera utzirik, eta bere altuera sorbaldetaraino 67-76 cm artean izan ohi da.
Hozkada
Felidoen artean ez ezik, munduko ugaztun guztien artean hozkadarik indartsuenetarikoa ere badu. Ikerketa batzuek ugaztunen artean bigarrena dela zehazten dute, hiena pikartaren atzetik, baina beste ikerketa batzuk hienen aurretik lehenengo postuan jartzen dute. Zehazki esatea zaila den arren, hiena pikartaren atzetik jartzen duen ikerketa fidagarriagoa da. Argi dagoena zera da, ugaztunen erreinuan hozkadarik indartsuena ematen duten bi animalien artean dagoela terminu absolutuetan, hienarekin batera (proportzionalki, hots, terminu erlatiboetan, Tasmaniako deabruak du hozkadarik indartsuena, hozkada indarra eta animaliaren pisua kontuan hartuz).
Ugalketa
Emeak 12-24 hilabeteen tartean heltzen dira heldutasunera, arrek sexu-heldutasunera iristeko 24-36 hilabete artean itxaron behar duten bitartean. Emeak heldutasunera azkarrago heltzea ugaztun guztien ezaugarrienetako bat da. Ugalketa urte osoan zehar eman daiteke, baina urtaro euritsuan areagotzen dira erditzeen kopuruak, harrapakin ugariago dauden urtaroan. Emeen araldiak 6-17 egun artean dirau, eta emankor dagoela zarata eta usaingarriak diren txisa-marken bidezadierazten du. Gorteiatze garaian bai arrek bai emeek beraien lurraldea zabaltzen dute.
Sphenomorphus sananus
Sphenomorphus sananus Sphenomorphus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Jaguar
Ugalketa
Ugaldu ondoren, bikoteak banatu ugiten dira berriro ere, eta emeak dira kumeen zaintzaz arduratzen diren bakarrak. Ernaldiak 93-105 egun artean irauten du eta 1-4 kume erditzen ditu, sarriena bikote bat izanik. Kumeen jaiotza ostean, emeak ez du jaguar arren presentziarik onartzen, kanibalismoa saiesteko bide bat izanda. Izan ere, arrek kumeak hiltzeko joera dute, emeak araldian sar daitezen (tigreek ere portaera hori erakusten dute).
Kumeak erabat itsu jaiotzen dira, eta amaren zaintzaren beharra dute. Poliki-poliki ikusmena garatzen hasten dira eta 3 hilabeteren buruan amak titiak kentzen dizkie haragia apurka jaten hasteko. 5-6 hilabetetan jada amarekin ehizara joaten dira, gutxinaka trebatu eta ehizatzeko behar diren doaiak bereganatzen joateko.
Bizitza askean 11-12 urtez bizi dira, gatibutasunean 25 urtez bizi daitezke eta 32 urtez bizi zen eme baten erregistroak daude, felidoen artean bizitza luzeenetarikoa duenen artean sailkatuz.
Habitata
Katu honi, tigreei gertatzen zaien moduan, ura asko gustatzen zaio eta bere bizitzaren hazkundea ur gune handiei esker ematen da, uretan bizi diren harrapakin askok osatzen baitute bere elikadura, eta beraz, bere habitat gehienak lur-zingiratsuek osatzen dituzte, urez beteta daudenak (Amazonaseko baso tropikaletan ale ugari daude), arrazoi horien guztiengatik igerilari aparta da, tigrea bezalaxe.
Jaguarra Amerika kontinenteko erdialdetik ia hegoalde osora hedatuta dagoen felidoa da, katu hau Ertain-amerikako habitat lehorragoetara (beti ere ur-gune nahikoa badaude) zein Hego-amerikako zonalde eta habitat heze eta basotsu zein ureztatuenetara (lur-zingiratsuz beterikoak adibidez) moldatuta dago.
Elikadura eta ehiza
Katu hau bere hozkada bortitzaz baliatzen da bere harrapakin ugariak ehizatzeko, normalean, beste katu handiek egiten ez duten bezala (lepoan edo muturrean hozkada egin harrapakina aire eta odol fluxurik gabe uzteko) katu honek sarritan buruan hozkada indartsu batekin hiltzen ditu bere harrapakinak, buruezurra eta burmuina zulatuz. Kaimanen, dortoken eta armadiloen azal gogorra edota oskola zulatu eta apurtzeko gai dira, arazo handiegirik gabe. Aipagarria da bere izenak "jauzi batez hiltzen duena" esan nahi duela bertoko tribuen hizkeraz.
Bere elikadura osatzen duten 80 harrapakin espezie ezberdin ehizatu ditzake, igeletatik hasita eta zerbido handi, basurde, kapibara, tapir, pekari eta kaiman edota anakonda suge erraldoietaraino, hegazti (arrano handiak barne) eta narrasti mota guztietatik igarota. Hori dela eta, kate trofikoko goreneko mailan egoten da bizi den ekosistemetan, eta elikadura malgua duenez, erregulatzaile papera betetzen du.
Garrantzia kate trofikoan
Bere habitat guztien superharraparia da, beraz berebiziko garrantzia duen animalia da, kate trofikoan eta bere biziguneen zikloetan. Animalia honek, bere habitateko kate trofikoan erregulatzaile papera du, belarjale ororen (batez ere ertain eta handien) populazioak orekatzeko ardura ekologikoa baitu. Harrapari honen desagerpenarekin, bere habitataren oreka eta habitat bera desagertuko litzateke, kate bateko oinarrizko osagaia kenduko bailitzateke. Harrapari handirik gabe, belarjaleak neurririk gabe ugaldu, biderkatu eta ohianean kalte larriak eragin litzakete, oreka guztiz aldatuz.
Populazioaren bilakaera
Aurreko hamarkadetan bortitzki ehizatua izan zen felidoa da, batez ere bere larruagatik. 1960. urteko hamarkadan 15.000 jaguar hil zituzten bere larruagatik bakarrik, hori dela eta bere hedapenaren %37 galdu zuen. Handik aurrera neurriak hartu ziren eta animalia babestutzat jota bere lurraldea eta kopurua berreskuratzen joan da. Datu baikor bat aipatzearren, egungo biziraupen probabilitate ikerketek, jaguarrak etorkizunean bizirauteko %70 probabilitateko aukerak dituela diote. Horretarako, ezinbestekoa da bere habitata babestea eta legez kanpoko ehiza guztiak etetea, baita abeltzainen arteko gatazkei irtenbide bat ematea ere.
Saint-Médard-sur-Ille
Saint-Médard-sur-Ille Bretainiako udalerri bat da. Administraiboki Frantziako Ille eta Vilaine departamenduan dago Bretainia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Coccopygia melanotis
Coccopygia melanotis Coccopygia generoko animalia da. Hegaztien barruko Estrildidae familian sailkatua dago.
Saint-Médard-sur-Ille
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 1.292 ziren. Familiak 464 ziren, horien artean 80 pertsona bakarrekoak ziren (52 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 148 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 224 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denborak, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 537 etxebizitza zeuden, 466 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 49 bigarren erresidentzia ziren eta 22 hutsik zeuden. 519 etxeak ziren eta 13 apartamentuak ziren. 466 etxebizitza nagusietatik 358 bere jabearen bizilekua ziren, 105 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 22 etxek bi zituzten, 55 etxek hiru zituzten, 92 etxek lau zituzten eta 294 etxek bost zituzten. 386 etxebizitzek parking plaza bat zuten azpialdean. 148 etxetan auto bat zegoen eta 291 bi edo gehiago zeuden
Activitats ecomòmiques
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 margolariak, 1 iturgina, 2 argiketariak, 1 ile apaindegia eta 2 jatetxeak.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Saint-Médard-sur-Ille udalerrian 31 nekazaritza-ustiategi zeuden, 966 hektarea erabiltzen.
Equipaments sanitaris i escolars
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden udalerriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Epigastrio
Anatomian, epigastrioa abdomena banatzen den bederatzi zatietako bat da. Mugakide hauek ditu: gorantz, bularrezurreko xifoides apofisiekin eta ertze kondralekin (saihetseko arkua osatzen dutenak); beherantz, mesogastrioarekin; eta alboetara, abdomeneko muskulu zuzenaren alboetako ertzekin. Eskuineko eta ezkerreko hipokondrioen artean dago.
Epigastrioak urdail osoa, gibeleko ezker lobulua, pankrearen burua eta toraxeko aortaren zati bat ditu.
Diptongo
Diptongoa silaba bakar batean bata bestearen ondoren dauden bi soinu bokalikoren multzoa da. Bokal itxiena erdibokal gisan gauzatzen da diptongoan, laburrago. Teknikoki, diptongo bat bi jomuga ezberdin dituen bokal bat da; hau da, bokala ahoskatzerakoan, mihiaren kokapena aldatzen da.
Euskaraz
Euskara batuan eta euskalki askotan, diptongoak beheranzkoak dira. Hau da, diptongoaren bigarren segmentuak ([j] eta [w] erdibokalak), lehenengo elementuak (bokal oso silabagile bat) baino ozentasun maila apalagoa du (adibidez, aita, euskara…).
Goranzko diptongoak maiz hiato gisan egiten dira, bokalak bi silabatan banatuz (adibidez, men.di.a, na.zi.o, bu.ru.a…); hala ere, egon badaude, ekialdeko euskalkietan batik bat: diat (/di'at/ nahiz /djat/), mendian (/'men'djan/, burua (/'bu'ru'a/ nahiz /'bu'ru'ja/)...
Euskarazko digtongoak hauek dira: /ai/ (ibai), /ei/ (hodei), /oi/ (lehoi), /au/ (gau), /eu/ (geure).
Kolbasov
Kolbasov Eslovakiako udalerri bat da, Sninako barrutian kokatuta. 15,97 km²ko azalera du eta 79 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1548. urtekoa da.
Floirac (Lot)
Floirac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Floirac udalerrian erroldatutako biztanleak 269 ziren. Familiak 108 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 236 etxebizitza zeuden, 120 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 110 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 233 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 120 etxebizitza nagusietatik 94 bere jabearen bizilekua ziren, 22 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 8 etxek bi zituzten, 29 etxek hiru zituzten, 34 etxek lau zituzten eta 49 etxek bost zituzten. 59 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 56 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 52 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 156 ziren, horien artean 104 aktiboak ziren eta 52 inaktiboak ziren. 104 pertsona aktiboetatik 94 lanean zeuden (51 gizon eta 43 emakume) eta 10 langabezian zeuden (5 gizon eta 5 emakume). 52 pertsona inaktiboetatik 31 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Floirac udalerrian 126 unitate fiskal zeuden, 268,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.444 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen eta 1 argiketaria.
2000. urtean Floirac udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 528 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kardamomo mendiak
Kardamomo mendiak edo Kravanh mendiak (khmereraz: ជួរភ្នំក្រវាញ, Chuor Phnom Krâvanh; ทิวเขาบรรทัด, Thio Khao Banthat, ahoskatua) hego-mendebaldeko Kanbodia eta ekialdeko Thailandia artean dagoen mendikatea da.
300 kilometroko luzera du eta bertoko mendirik altuena Phnom Aural da, 1.813 metro dituena. Izena ematen dion kardamomoa oraindik ekialdeko magaletan aurki dezakegu.
Sirakusako setioa (K.a. 311-309)
Kartagotarrek Sirakusari jarritako setioa (K.a. 311-309) Himera ibaia n izandako guduaren ostean gertatu zen, urte berean. Gudu horretan, Hamilkarrek, Giskonen semeak eta kartagotarren buruzagiak, Agatokles Sirakusakoa irabazi zuen. Greziarra Sirakusara erretiratu zen, irlako greziar hirien kontrola galduz. Arazoaren jatorria hasi zen greziar hiriek kartagotar eremuak inbaditzean. Hamilkarrek Sirakusa setiatu eta portua itxi zuenean, Agatoklesek aurre egin beharrean, erabaki zuen Libia erasotzea, kartagotarren aberria. Sirakusatik irtetzeko afrikarren blokeoa ekidin eta gero, nolabaiteko arrakasta izan zuen Libian. Hamilkarrek armada zati bat Kartago laguntzera bidali zuen, Sirakusako harresien kontrako lehenengo erasoen (K.a. 310) porrotaren ondoren. K.a. 309an, Hamikarrek, gaueko iluntasunez baliatuz, berriro erasotzeari ekin zion, baina oldarra desordenatua izan zenez, sirakusarrek kontraeraso bat egin zuten kartagotarrak sorpresaz hartuz. Nahiz eta kartagotar armada handiagoa izan, sirakusarrak gauaz eta eremua ezaguteaz baliatuz, kartagotarrak ihesan jarri zituzten. Hamilkar atxilotu eta hil zuten. Itsas blokeoari dagokionez, Agatokles gai zen hau apurtzeko aldi baterako Sirakusara itzuli zenean.
Aurrekariak
Hamilkarren eta Agatoklesen armadak elkarren kontra borrokatu zuten K.a. 311an Himera ibaiaren guduan. Agatoklesen porrota itzela izan zen armadaren parterik handiena kartagotarrek hil edo preso hartu zutenean. Sirakusarrak, bizirik zeudenak bildu ondoren, kanpalekua erre egin zuen eta Gelara abiatu zen. Han tarte batez egon zen asmo batekin: banatu nahi zuen kartagotar armada, honek Sirakusa eraso egin baino lehen. Estrategia horri esker, sirakusarrek uztak jaso zitzaketen. Pentsatuta zegoen moduan, Hamilkarrek lehenbizi Gela eraso zuen, baina amore eman zuen jakitean Agatoklesen anitz soldadu zuela eta ondo hornituta zegoela hiria defendatzeko. Ezintasun hori ikusirik, erabaki zuen Agatoklesen hiri aliatuak oldartzea, horren ondoren kartagotarren aldera pasatuko zirelakoan. Gelako setioa altxatu zenean, Agatokles Sirakusara abiatu zen gainonteko armadarekin. Eskualdeko aleez hornitu zuen hiria eta apurtutako harresiak konpondu zituen, baina Siziliako kontrola galdu zuen Kartago itsasoan eta lehorrean nagusitu zelako. Dirudienez, etorkizuna iluna zen Agatoklesentzat. Nahiz eta aukera guztiak haren kontra egon, erabaki zuen Libia, Kartagoren aberria, erasotzea. Lortu nahi zuena zen Sirakusan Kartagoren presioa ahultzea. Libian saiatu zen kartagotarren aliatuak matxinatzen eta Kartagoren eskualde aberatsa arpila zezaten. Greziar armadak pentsatzen zuen aukera gehiago izango zuela Afrikan kartagotarrak irabazteko, Sizilian geratu zirenak baino trebetasun eskasagoa zutelako.
Setioa
Agatoklesek eman zion Antander anaiari Sirakusa defendatzeko ardura eta horretarako garnizio egokia utzi zion. Hirian matxinadaren bat ez gertatzeko, Libian zegoen bitartean, familiak banandu zituen: batzuk Sirakusan zeuden, besteak, berriz, Libiako kanpainian. Modu horretan ez zen inor ausartuko Sirakusan matxinatzera beste senide batzuk Agatoklesekin jarraitzen zuten bitartean. Kanpainarako behar zuen dirua, umezurtzen jabegotik, tenpluen eskaintzetatik eta emakumeen bitxietatik hartu zuen. Helburu horrekin hiritar aberatsenak inbitatu zituen, (haren gobernuaren aurkakoak baziren ere) hiria modu baketsuan lagatzeko. Alde egiten zutenean, haien ostean mertzenarioak bidali zituen hiltzeko. Orduan, aberatsen ondasunak hartu eta horien esklabuak askatu zituen zerbitzu militarrerako egokiak zirelako. Honela aberastasun handia lortu zuen.
Agatokles Libiarantz abiatu zen
Kartagotarrek Sirakusako portua itxi zuten trirremezko flota batekin, Agatoklesena, 60 itsasontzi zituena, baino handiagoa zena. Agatoklesek itxaron behar izan zuen une egokia Sirakusa uzteko. Hau heldu zen Sirakusara aleez beteriko itsasontziak etortzean. Kartagotarrek formazioa apurtu zutenean itsasontziak harrapatzeko, Agatoklesek azkar utzi zuen portua. Hasieran, kartagotarrek uste zuten Agatoklesek hornidurazko itsasontziak berreskuratu nahi zituela eta horregatik gudu-formazioa hartu zuten. Konturatu zirenean greziar flotak alde egiten zuela, haren atzean abiatu ziren. Bitartean, ale zekarten itsasontziak portuan sartu ziren lasaitu ederra emanez populazio goseteari. Kartagotarrak greziar flotaren parera heldu ziren baina azken hauek, gauaz baliaturik, alde egin zekaketen. Orduko data, K.a. 310ko abuztuaren 15, jakin dezakegu gertaturiko eguzki-eklipse bati esker.
Sirakusan berririk gabe Agatoklesi buruz
Agatokles Libiara heldu zenean, itsasontziak erre zituen haren soldaduek ihes ez egiteko. Era berean, ez zuen nahi armadaren zati bat utzi trirremeak zainduz, eta are gutxiago kartagotarrek itsasontziak har zitzatela. Agatoklesek lehorreratu zen tokia utzi zuenean, kartagotarrek erretako trirremeen branken brontzezko puntak hartu eta, trofeo moduan, Kartagora eraman zituzten. Bitartean, Agatoklesek Megalepolis eta Tunis Zuria hiriak arpilatu eta suntsitu zituen eta urte berean, kartagotarrak Tunis Zuriako guduan irabazi zituen. Porrot horren ostean, kartagotarrek Hamilkarri, Sizilian zegoela, mezulariak bidali zizkioten. Laguntza eskatu zioten, ahalik eta azkarren, eta greziar itsasontzien bontzezko brankak helarazi zizkioten. Hamilkarrek branka hauek sirakusarriei erakutsi zizkion, froga baten gisa, adierazteko Agatoklesen tropak Libian garaituak izan zirela, beraz, Sirakusa errenditu beharko zen. Hiritar askok sinistu eta galdutako senideengatik dolu egin zuten. Hala ere, Sirakusako agintariek susmo txarrak zituztenez, kartagotar mezulariak egotzi zituzten. Bitartean, hiritar batzuk kartagotarrak sinistu eta Sirakusa utzi zuten Hamikarren bermea zutelako. Hamilkarrek uste zuenez bere ziriak eragina izan zuela, defendatzaileen morala amore emanda zegoela eta soldadu gutxi zeudela Sirakusa babesteko, harresien kontrako erasoa prestatu zuen. Hamilkarrek, hiria errenditzekotan, parkamena eskeini zien Antander eta beste buruzagiei. Erimon etoliarrak, buruzagitza partekatzen zuena Artanderrekin, liderrak konbentzitu zituen itxaroteko Agatoklesen berriak izan arte. Bitartean, Agatoklesek bi itsasontzi egin zituen Sirakusara bidaltzeko Libiako garaipenaren berria jakinarazteko, baina Siziliara hurbiltzean, kartagotarrek ikusi bezain pronto jazarri zituzten. Edonola ere, greziar itsasontziek lortu zuten portuan sartzen eta sirakusarrei Libiako berriak kontatu zizkieten.
Lehenengo kartagotar oldarraren errefusatzea
Hamilkar konturatu zen harresiak defentsarik gabe zeudela hiritarrak portura abiatu zirenean, tropak, eskailerak zeramatzatela, harresietan igo ziren nabarituak izan gabe. Hala ere, murruak eskuratzear zeudenean, defendatzaileek ikusi zituztela, beste hiritarren laguntzarekin, erasotzaileak egotzi zituzten. Hildako batzuk utzi ondoren, kartagotarrak erretiratu ziren. Hamilkar nabaritzean ez zela gai Sirakusa konkistatzeko, tropak kendu zituen harresietatik eta 5.000 soldadu bidali Kartagora mezularien eskaerari erantzuteko.
Ustekageko kontraerasoa bigarren oldarrean
K.a. 309an, Hamilkarrek Olinpieum inguruko eskualdea okupatu zuen (hiriko hegoaldean zegoena, Portu Handiko kostan, Anapo ibaiako bokalaren ondoan) eta bigarren erasoa prestatu zuen. Sirakusarrek, horretaz jabeturik, 3.000 oinezko eta 400 zaldun bidali zituzten Eurialo gaztelura, harresien osagarri bat zena. Kartagotar armada askoz handiagoa zen: 120.000 oinezko eta 5.000 zaldun. Baliospen berrien ustez, kartagotar infanteriak, 30.000-36.000 soldadu eta zalditeriak 4.000-4.500 izango zituela. Kartagotarrak, Hamilkarrek zuzenduta eta nabarituak ez izateko, gauez harresietarantz abiatu ziren. Hauen ostean, Dionekrates erbesteratutako sirakusarrak zalditeria zuzentzen zuen. Infanteria bi taldetan banatu zen: bata kartagotarrez osaturik eta bestea Kartagoren greziar aliatuez. Hauen atzean kanpalekuko jende zaratatsua zihoan Sirakusako arpilaketaz probetxu atera nahi zuena. Errepideak estuak eta egoera txarrean zeudenez, laster hasi ziren borrokak jarraitzaileen eta armadaren hornitzaileen artean erabakitzeko norena zen lehentasuna armadaren atzean joateko. Horrek nahaste-borraste eta anabasa eragin zuen kartagotar lerroetan. Eurialo gazteluko defendatzaileek aurreratze kaotiko hori hautematean goiko partetik etsaiak haserre bizian eraso zituzten. Gau iluna zenez, kartagotarrek uste zuten erasotzaileen indarra askoz handiagoa zela. Desordenaturik, desabantailan eta eremua ezagutu gabe, kartagotar armada sakabanatu zen. Bideak estuak zirenez, zalditeriak oinezkoak zapaldu zituen. Are gehiago, iluntasunean hauetariko batzuk elkarren kontra borroka hasi ziren etsaitzat hartu zituztelako. Hamilkarri dagokionez, bere lekuan egon zen baina sirakusarrek bizirik harrapatu zuten, afrikarraren soldaduek alde egin zutelako.
Ondorioak
Hurrengo egunean, hiritarrek Hamilkar Sirakusako kaleetatik paseatu eta gero lintxatu zuten. Gerora, burua moztu eta Agatoklesi bidali zioten Sirakusaren garaipenaz jakinarazteko. Hamilkar zenez armadari kohesioa ematen ziona, hau desagertzean, greziar aliatuek Deimokrates jeneral aukeratu ondoren, erabaki zuten alde egitea. Kartagotar armadaren aginteari zegokionez, Hamilkarren ordezkariei eman zieten. Akragas greziar hiria Kartagoko aliaturen bat zenak, gerra dela eta Kartago eta Sirakusa ahuldu zeudelakoan, uste zuen une egokia zela Siziliako buruzagitza lortzeko. Xenodiko jeneralak armada bat zuzendu zuen Gela, Enna eta Herbeso askatzeko kartagotar menpetik eta hiri horiei autonomia emateko, baina, K.a. 307an, sirakusarrek akragastarrak irabazi zituzten. Hala ere, kartagotar armadaren itsasontziek jarraitzen zuten portua ixten eta ale horniduraren ezaz, hiria hasi zen gosea pairatzen. Blokeoa apurtu zen K.a. 307an Agatokles aldi baterako Sirakusara itzuli zenean.
K.a. 24
K.a. I. mendearen taula (K.a. II. mende | K.a. I. mende | I. mende)
K.a. 40ko hamarkada | K.a. 30ko hamarkada | K.a. 20ko hamarkada | K.a. 10ko hamarkada | K.a. 0ko hamarkada
K.a. 29 | K.a. 28 | K.a. 27 | K.a. 26 | K.a. 25 | K.a. 24 | K.a. 23 | K.a. 22 | K.a. 21 | K.a. 20 | K.a. 19
Mallemoisson
Mallemoisson Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Proventza Garaiko Alpeak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Mallemoisson udalerrian erroldatutako biztanleak 1.051 ziren. Familiak 415 ziren, horien artean 126 pertsona bakarrekoak ziren (53 bakarrik bizi ziren gizonak eta 73 bakarrik bizi ziren emakumeak), 122 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 163 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 487 etxebizitza zeuden, 433 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 44 hutsik zeuden. 416 etxeak ziren eta 68 apartamentuak ziren. 433 etxebizitza nagusietatik 301 bere jabearen bizilekua ziren, 116 alokairuan okupaturik zeuden eta 16 doan lagata zeuden; 8 etxek gela bat zuten, 32 etxek bi zituzten, 83 etxek hiru zituzten, 134 etxek lau zituzten eta 177 etxek bost zituzten. 338 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 183 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 214 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 693 ziren, horien artean 522 aktiboak ziren eta 171 inaktiboak ziren. 522 pertsona aktiboetatik 491 lanean zeuden (258 gizon eta 233 emakume) eta 30 langabezian zeuden (14 gizon eta 16 emakume). 171 pertsona inaktiboetatik 62 erretiraturik zeuden, 57 ikasten zeuden eta 52 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Mallemoisson udalerrian 415 unitate fiskal zeuden, 999 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.338 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 43 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 9 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 7 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 autoeskola, 3 igeltseroak, 2 iturginak, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
2000. urtean Mallemoisson udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 380 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hasselroth
Hasselroth Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Intxortetako gudua
Intxortetako gudua 1937ko apirilean Intxorta mendietan eginiko gudua izan zen, Elgeta (Gipuzkoa) eta Elorrio (Bizkaia) artean, Espainiako Gerra Zibilean.
Frontearen egoera
1936ko irailera arte faxistek ia Gipuzkoa osoa hartuta zuten. Frontea Bizkaia eta Gipuzkoa arteko mugan zehar zegoen:
Camino de los Toldos izenekoa benetako fronte lerroa zen:
Karlistek 1937ko udaberria baino lehen jadanik eraso bazuten ere, ezin zuten fronte gainditu. 1936ko irailaren 25ean San Asensio ermitaraino heldu ziren baina atzera egin behar izan zuten. Era berean, urriaren 4an Gaztelumendi hartzea ere lortu zuten. Hala ere, bitan atzera botatak izan zirenez, posizioa mantendu zuten.
Baina Madril hartzeari utzi zutenean, iparraldeko frontea hausteari ekin zioten altxatutakoek, hau da, Bilbo hartzea helburu nagusia bilakatu zen. 1937ko martxoan, hegazkintza alemaniarrak errepublikarren posizioak bonbardatzeari ekin zion, martxoaren 31n Durango bonbardatu eta laster hasi zen gudua.
Gudua
Apirilaren 21an faxistek Aramaio eta Otxandio utzi eta Tellamendi konkistatu zuten, frontea Zabalandi parean hautsiz. Erasotzaileak Primera brigada del Batallón Navarra (euskaraz: "Nafarroa Batailoiaren Lehendabiziko Brigada") eta defendatzaileak Octubre (euskaraz: "Urria") ziren. Laster altxatuek Memaia hartu eta Udalaitz eta Kanpazar erasotzeari ekin zioten.