cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fernando Sánchez Dragó
Biografia
Filosofia eta letretan doktore zen. Espainiako unibertsitateetan irakasle izateaz gainera, Padua, Pescara eta Dakarren espainierazko irakasle izan zen, eta Espainiar hizkuntza eta literaturako irakasle Tokion eta Fezen.
Berriemaile gisa lan egin zuen atzerriko hainbat herrialdetan, eta irrati eta telebistarako saioak egin ditu Espainian, Italian eta BBC katean.
Ikasle Abertzaleak
"Autoritarismoari kaña!"
"Autoritarismoari kaña!" 90eko hamarkadaren azkeneko erdia okupatu zuen. Bertan Unibertsitateetan ematen ari ziren espedienteen aurkako borrokak, ikastetxeetan jartzen ari ziren greba eta batzartzeko eskubideen aurkako debekuen aurkako dinamikak eta polizien sarrerak salatzen ziren. Kanpaina honetan Borroka Egun bat antolatu zen, IAren aurkako iritziak sortu zituenak gerora.
Fernando Sánchez Dragó
Biografia
Garrantzi handiko lanak itzuli zituen. Aldebarán poesia-aldizkariaren sortzaile izan zen eta Biblioteca del Milenio (Libros Hiperión) bildumaren zuzendari. Hainbat aldizkari eta argitalpenetako lankide izateaz gainera, ipuinak, poesia, saiakera eta kritikak idatzi zituen.
Argitaratu zituen lan nagusiak hauek dira: Eldorado (1984); Las fuentes del Nilo (1986, Niloko iturriak); ''Gárgoris y Habidis. Una Historia mágica de España (1978, Gárgoris eta Habidis. Espainiaren historia magikoa), Saiakerako Sari Nazionala 1979an; La España mágica (1983, Espainia magikoa); Ideas para una nueva política cultural (1984, Politika kultural berri baterako ideiak); Del priscilianismo al liberalismo (1987, Priszilianismotik liberalismora); eta Volapié'' (1987).
Ikasle Abertzaleak
Nazioarteko harremanak
Ikasle Abertzaleek sorreratik garatu dute nazioarteko lana, baina 2000tik aurrera handiagotu egin du esparru hau. Espainian, Kataluniako SEPC eta Galiziako AGIR taldeekin elkarlana burutu du hainbat deklarazio komun egiteko.
Fernando Sánchez Dragó
Biografia
1992an Planeta saria irabazi zuen.
Ikasle Abertzaleak
Nazioarteko harremanak
2012an antolaturiko 11X12 mobilizazioen harira Para los Pueblos plataforma sortu zen; IA, SEPC (Herrialde Katalanak), Consejo de Estudiantes Independiente (Gaztela), Yesca (Gaztela), AGIR (Galizia), Liga estudiantil galega (Galizia), Seira (Aragoi), Xunta estudiantil asturiana (Asturias) eta SAT juventud (Andaluzia) antolakundeek osaturik. 2016an Para los Pueblos plataforma osatzen zuten antolakundeek Forum to Fight, europako ikasle mugimenduen foroa, antolatu zuten, Europako hainbat ikasle antolakunderekin batera. 2020an Forum to Fight plataforma berrantolatu zuten IAk eta europako hainbat ikasle antolakundek, nazioarteko burgesiaren erasoari modu koordinatu batean erantzuteko.
Fernando Sánchez Dragó
Biografia
1998an Época aldizkarirako idatzi dituen artikuluen hirugarren bilduma argitaratu zuen, El camino hacia Ítaca (Ítacarako bidea).
Ikasle Abertzaleak
Laudioko Foroa
2016ko otsailaren 26tik 28ra Laudion burutu zen Forum to Fight foroko antolatzaileetako bat izan zen IA, Para los Pueblos plataforma osatzen zuten antolakundeekin batera. Foro honetan Europa osoko ikasle mugimenduko hainbat antolakunde elkartu ziren, etorkizunean etor zitezkeen erreformei aurre egiteko modua pentsatzeko.
Antolatzaileez gain, foroanCUA (Turin), CUA (Palermo), CASP (Erroma), Noi Restiamo (Bologna), YXK (Kurdistan, Alemania), Vänsterns studentförbund VSF (Suedia), Aitzina (Euskal Herria), Ass. EduPsico URV (Tarragona), FEL (Madril), GERS (Segovia), CEC (Cuenca), CEPA (Aragoi), Solidaires étudiant-e-s (Pau), Left Unity students (Ingalaterra), National Campaingn against fees & cuts (Ingalaterra) eta CUAE (Genova) antolakundeek hartu zuten parte.
IA eta erakunde publikoak
Ikasle Abertzaleek jokamolde ezberdina izan dute erakunde publikoetan, garaiaren arabera. Honela batzuetan aurkeztu egin da, beste batzuetan abstentzioa bultzatu du eta baita boikotatzera deitu ere.
Azkeneko urteetan instituzioetan parte hartzeko apustua hartu du IAk eta horren ondorioz urtetik urtera ordezkaritza handitu du. Institutuetan Eskola Kontseiluetan parte hartu du, EAE eta Nafarroako eskola kontseiluetan gehiengo absolutua duelarik. Unibertsitateetan Klaustroetan, Fakultate Juntatan eta Ikasle Kontseiluetan parte hartu du.
2000tik aurrera gehiengoa osatu du Euskal Herriko Unibertsitatean (EHU) eta gehiengoa lortu du ere Nafarroako Unibertsitate Publikoan. 2001ean gehiengoa lortu zuen lehenbiziz Pauko Unibertsitateak Baionan duen campusean. Espainiako Gobernuak LOUa aprobatu zuenean boikota egitera deitu zuen eta horregatik EHUko Klaustroan 75 ordezkaritik 24 baino ez ziren hautatu, gainontzeko fakultateetan minimoa zen %90a baino abstentzioa handiagoa izan baitzen. NUPen ere %10a baino gutxiagok bozkatu zuen baina bertan ez dago quorum minimorik.
Hurrengo urteetan IAk parte-hartze erregularra izan du hauteskundeetan. Honela 2003/2004 ikasturtean, boikotaren ondorengo lehenengo ikasturtea, 60 ordezkaritik 35 lortu zituen IAk EHUko klaustroan. 2004/2005 ikasturtean 31 lortu zituen eta gehiengo osoa Nafarroako Unibertsitate Publikoan. Ikasturte honetan ere EHUko Ikasle Kontseilu zentralean Lurgorri eta Izquierda Universitaria ikasle taldeekin eta hainbat ikasle talde independenteekin batera hautagaitza bateratua aurkeztu zen. Hauteskunde hauetan Zerrenda honek irabazi zuen baina hautagaitza galtzaileak eginiko hainbat eskarien arabera bertan behera geratu zen.
Mondragon Unibertsitatean, instituzio ofizialen falta dela eta IAk Ikasle Biltzarra bultzatu zuen. 2012. urtean onartu zuen lehenbizikoz MUk ikasleen ordezkaritza errektoretza kontseiluan, eta 6 hautagaitik IAk 6rak lortu zituen.
2005/2006 ikasturtean 32 klaustrokide lortu zituen EHUn eta 30etik 16 UPNAn, bi unibertsitateetan gehiengo absolutua mantenduz.
2008eko maiatzaren 14an, NUPeko Ikasleen Kontseilurako batzordebururako kargurako aurkeztu ziren. Hautaketara aurkeztutako lau hautagaietatik, lehenengoak geratu ziren 51 botokin (guztira 94 ziren). Boto kopuru honekin Ikasleen Kontseiluko batzorde iraunkorrean sartu ziren.
Yasuaki Kato
Yasuaki Kato (加藤 泰明, 1976ko apirilaren 10a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Nagoya Grampus Eight.
Bathymyrus simus
Bathymyrus simus Bathymyrus generoko animalia da. Arrainen barruko Congridae familian sailkatzen da.
Televisión Española
Televisión Española (TVE) Espainiako telebista kate publikoa da, 1956ko urriaren 28an irekian emititzen hasi zena. Espainiar estatuan emititzen zuen lehen katea izan zen. 2007tik aurrera Radiotelevisión Española jabea du eta 2010ean finantzatzeko publizitatea ez erabiltzea erabaki zuen. Satelite bidezko bost kontinenteetan emititzen da Europa ko, Amerika ko eta Asia ko kable-operadore nagusien bidez.
2014ko urriaren 29an, La Razón egunkariko Iritzi arloko burua, TVEko albistegien zuzendari jarri zuten. Jose Antonio Alvarez Gundinek Julio Somoanoren lekua hartuko zuen.
Mountrail konderria (Ipar Dakota)
Mountrail konderria (Mountrail County) Ipar Dakotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Stanley da. 2010eko zentsuaren arabera 7,673 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Mountrail konderriak 502,864 kilometro koadro ditu. Horietatik 30,114 ura dira. Beste 47,275 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1,53 da.
Giza alu
Alua, bulba edo emakuntza ugaztun emearen kanpoaldeko sexu-organoen multzoa da. Gizaki emeen kasuan, pubis-mendian dago, baginaren sarreraren, klitoriaren eta gernu-meatuaren inguruetan.
Klitoria
Gizonezkoen zakilaren organo parekidea da, eta hortaz, sentikortasun handiko errai zutitzailea da. Zakilaren leize-gorputzek ezinbesteko papera jokatuko dute klitoriaren eraketan; izan ere, klitoriaren atal ezberdinak eratuko dituzte. Hainbat atal aztertu ahal izango ditugu:
Gorputz leizetsuak
Gorputz leizetsuek bi zutabe eratuko dituzte, perineo-mintzaren azalean kokatuz eta adar iskiopubianoetan ezarriz. Ondoren, bi zutabe hauek alde dortsalean bat egin eta klitoriaren gorputza eratuko dute. Azkenik, gorputzak protuberantzia moduko bat izango du, glandea izango dena. Glandea, gizonezkoenaren antzera,  sentsitiboki oso inerbatuta egongo da, eta gorputzarekin batera, prepuzioz inguraturik egongo da. Hala ere, gizonen eta emakumeen glandeen artean bada desberdintasun nagusi bat: gizonezkoen kasuan glandea ez da gorputzaren eratorria.
Horrez gain, zutabe leizetsuak muskulu iskiokabernosoez estalita egongo dira. Hauek iskioaren tuberositatetik abiatu eta alde dortsaleraino hedatzen dira, eta nerbio pudendoak (S2-S4) inerbatuko ditu. Hauen funtzio nagusia zutabeen inguruan estutu eta odola klitoriaren gorputzera bidaltzea izango da, azken hau zuti dadin.
Azkenik, aipatu behar da ezarrita ez dauden gorputzaren zatiak lotailu bidez eutsi behar direla. Hau bi sexuetan ematen da, baina klitorian, zakilan ez bezala, lotailu bakarra egongo da, alde dortsalean kokaturik, gorputzetik sinfisi pubikoaren beheko aldera lotuko dena. Honen izena klitoriaren euspen-lotailua izango da.
Sandovalina
Sandovalina Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Giza alu
Bestibulu erraboilak
Esan bezala, bestibulu-erraboilak muskulu bulboesponjosoz inguraturik egongo dira. Hauek perineoko zentro tendoitsutik aterako dira bagina-bestibuluaren alde banatara, eta klitoriaren alde dortsalean bat egingo dute berriro ere. Nerbio pudendoak (S2-S4) inerbatuko ditu, eta hauen funtzio nagusia bagina-zuloa estutzea izango da.
Ezpain handiak
Ezpain nagusiak egitura ektodermikoak dira, ehun fibroadiposodun larruazalaren tolespen iletsuak, eta eskroto-poltsaren parekideak direla esan genezake. Aipatu bezala bestibulu-erraboilen gainean daude kokatuta, eta bertan amaituko da lotailu biribila. Horrez gain, aipatzekoa da aurrealdean Venusen mendiarekin jarraiak izango direla, atzealdean ezpain arteko komisura eratzen duten bitartean.
Ezpain txikiak
Ezpain txikiak ehun fibroelastikodun larruazalaren tolespen oso finak dira, inerbazio handikoak, eta haien artean bagina bestibulua egongo da kokatuta. Ezpain txikiak aurrerantz banandu eta alboko eta erdialdeko tolesturak emango ditu, ondoren egitura desberdinak emango dituztenak. Alboko tolesturek bat egin eta klitoriaren prepuzioa eratuko dute; erdialdekoek, aldiz, bat egin, glandean ezarri eta klitoriaren frenulua emango dute. Azkenik, esan behar da ezpain txikiak atzerantz joan, bertan bat egin eta ezpainen frenulua eratuko dutela.
Seafield (Ayr)
Seafield, Eskoziako Ayr udalerriaren hegoaldean dagoen barruti bat da, Hegoaldeko Ayrshire konderrian.
Kokalekuak Ayr hondartzaren ikuspegi ederrak izateagatik ospea du.
Giza alu
Bagina-bestibulua
Uretraren kanpoko zuloaren alboetan guruin parauretralen edota Skene guruinen zuloak aurkituko ditugu. Horiez gain, bestibulu-erraboilaren amaieran guruin bestibular nagusiak edo Bartholin guruinak ere egongo dira, eta ezpain txikien barneko azaleran drainatuko dute. Guruin hauek perineo-mintzaren azalean egongo dira kokatuta, eta haien funtzioa lubrikazioa izango da: Skeneren kasuan uretra lubrikatuko dute, eta Bartholin guruinek mukia jariatuko dute bagina lubrikatu eta koitorako prestatzeko.
Odoleztapena
Emakumeen kanpo-genitalen odoleztapena barneko arteria pudendoaren adar desberdinek egiten dute; barneko arteria pudendoa berez perineoa odoleztatzen duen arteria nagusia da. Dakigun bezala, barneko pudendoa barneko iliakoaren aurreko enborraren bukaerako adarretako bat da, zulo ziatiko nagusitik ateratzen zena, piramidalaren azpitik. Ondoren, arantza ziatikoa inguratu eta hodi pudendo edo Alcocken hodiar i esker iritsiko da perineora. Hodi honetan pakete neurobaskularra eratuko du, nerbio pudendoarekin eta barneko zain pudendoarekin batera. Azkenik, adar ugari emango ditu; guk sailkapena zonaldearen arabera egingo dugu.
Uzki hirukian
Alcocken hoditik atera bezain laster, barneko pudendoak beheko ondeste-arteria emango du, uzki-esfinterra odoleztatuko duena.
Perineo azaleko eremuan
Bertan, perineo-arteria egongo da, muskulu bulboesponjosoak eta iskiokabernosoak irrigatuko dituena, gizonezkoen kasuan bezala. Honek bukaerako adarrak ematen ditu, atzeko ezpain adarrak, hain zuzen ere. (Gizonezkoen kasuan, hauek atzeko adar eskrotalak izango lirateke)
Perineo sakoneko eremuan
Bertan hainbat emango ditu. Lehenik eta behin, bestibulu-arteria izango dugu, bestibulu-erraboila irrigatzeko. Bestalde, klitoriaren arteria sakona ere izango dugu, gorputz leizetsuen barrena joango delarik hauek odoleztatuz. Azkenik, klitoriaren arteria dortsala izango dugu, klitoriaren gorputza, glandea eta prepuzioa odoleztatzeaz arduratuko dena.
Zain itzulera
Emakumezkoen perineoko eta kanpo-genitaletako zainek, gizonezkoetan gertatzen den moduan, arterien izen eta ibilbide berdinak izango dituzte. Zain denak barneko zain pudendoan amaituko dute, salbuespen bakarra egongo delarik. Hau klitoriaren zain dortsala izango da, eta maskuriko zain-sarean amaituko du. (Gizonezkoetan salbuespena azaleko zain dortsala izango da, eta kanpoko zain pudendoan drainatuko du)
Inerbazioa
Pakete neurobaskularra barruko arteria eta zain pudendoek eta nerbio pudendoak eratuko dute. Nerbio pudendoa izango da beraz kanpo genitalen inerbazioaren arduradun nagusia. Nerbio pudendoa (S2-S4) nerbio mixtoa da, aurreko adarrek inerbazio motorra bideratzen dute-eta (muskulu iskiokabernosoak inerbatzen dituzte, besteak beste), atzeko adarrak inerbazio sentsitiboaz arduratzen diren bitartean. Orain azken honetan zentratuko gara.
Nerbio pudendoak hainbat adar sentsitibo emango ditu:
Orokortasunak
Aluan hainbat gaixotasun ager daitezke, eta hauek barne genital etan ere eragina izan dezakete. Aluan ager daitezkeen patologien artean honako hauek aurki ditzakegu:
Infekzioak
Ezpain nagusi eta venusen mendia ren inguruko azala, ezpain txikietako azal fina, bagina-bestibuluko mukosa hezea eta bertako mikroklimaren ondorioz, aluan gorputzeko beste eremu batzuetan baino gaixotasun infekzioso gehiago garatzen dira.
Askotan, bertako infekzioek aluko hantura edo bulbitis a eragiten dute. Hala ere, ohikoagoak dira aluan eta baginan batera ematen diren infekzioak, kasu hauetan hanturari bulbobaginitis esango zaio.
Bulbitisak izan daitezke:
Eragile etiologiko hauetako batzuk infekzio lokaletaz gain beste gaixotasun larriago batzuk eragin ditzakete (Giza papilomaren birusa adibidez, bagina zein aluko minbizi ekin erlazionatu da).
Sortzetiko eragabetasunak eta sindrome hereditarioak
Ernal-sistema ren garapena bai kromosoma sexualekin zein autosomikoekin erlazionatuta dagoen prozesu konplexua dugu. Hasiera batean, ar eta emeen ernal-sistemaren garapena berdina bada ere, dimorfismo sexual baten ondorioz aldaketak emango dira bi sexuetan. Aldaketa horiek Y kromosoman dagoen gene-ezberdintzaile baten ondoriozkoak izango dira; SRY genea, alegia. SRY genearen adierazpena egonez gero, arren ernal-aparatuaren garapena emango da soilik, bestela, emearen ernal-aparaturako ezberdintzapena emango da. Aluari dagokionez, garapen enbrionarioan zehar zenbait akats eman daitezke, sinu urogenitala ren kanpoko ikuspegian aldaketa nabarmenak eragingo dituztenak:
Himen atresia edo perforaziorik-gabeko himena Bestibulu baginal aren eragabetasunik ohikoena da, jaioberri emeen %0,1 kasuetan ematen dena. Bagina ren sarrera-zuloa oztopatuta dago eta hilerokoaren kanporaketa-kanalaren buxadura emango da. 15 urte baino gutxiagoko emeetan lehenengo sintomak agertu egiten dira, hala nola, min abdominala, hilerokoa ren bidez jariatutako odol-fluxu zein koagulu edo odol-bilduak metatzen direlako. Gomendatutako tratamendua himenetomia da, bestibulutik himena erauziz sarbidea libre geratuko delarik.
Emakumezkoen sasi-hermafroditismoa: sindrome adrenogenitala edo giltzurrun gaineko guruinaren hiperplasia
Heredaturiko 21-hidroxilasa entzimaren gabezia izango dute pazienteek. Entzima honek giltzurrun gaineko guruinean edo guruin adrenalean kokatzen den kortex geruzaren atal faszikularrean glukokortikoide eta mineralokortikoideen sintesian parte hartzen du eta, gabeziaren ondorioz, hormona hauen eskasia egongo da.
Horregatik, hipotalamo-hipofisi-adrenal ardatzen erregulazio mekanismoa piztuko da, hipofisitik ACTH edo adenokorikotropina hormonaren jariaketa emanez. ACTH-k guruin adrenalean androgenoen gehiegizko ekoizpena eragingo du.
Kanpoko ernalkinen gizontze-maila zehazteko, Praderren estadioak erabiltzen dira:
Horiez gain, hirsutismoa, gantzaren pilaketa gorputz osoan zehar, hiponatremia, arritmiak eta hipotentsioa eman daitezke.
Tratamendua: glukokortikoideak, mineralokortikoideak eta, batzuetan, kirurgia.
Studio Ghibli
Studio Ghibli, Inc. (株式会社スタジオジブリ) animaziozko filmak egiten dituen Japoniako estudio bat da. Anime motako filmak egiteagatik da ezaguna. 1985eko ekainaren 15ean sortu zen, Kaze no Tani no Naushika ("Naushika, haizearen haranekoa") filmak izandako arrakastaren ondoren.
Izena
Ghibli izena Hayao Miyazakik sortutako izena da. Libiar-arabiar hitza da, herrialde horretako basamortuko haize beroa deskribatzeko erabiltzen dena. Ideia originala zen Ghibli estudioak "haize berri bat emango ziola anime industriari". Erreferentzia egiten dio hegazkin italiarrari, Caproni CA. 309 Ghibli. Hitz italiar originala zuzenean ギブリ (Giburi) bezala itzultzen da. Japonieraz, estudioaren izena ジブリ(Jiburi) da.
Historia
Kaze no Tani no Naushika Ghibli estudioaren lehen produkziotzat hartzen da askotan, eta sarritan estudioaren lanen bildumen barnean egoten da, baina egia esan, Tokuma Shoten, Hakuhodo eta Top Craft enpresen arteko koprodukzioa da, Studio Ghibli sortu baino urte bat lehenagokoa.
Kaze no Tani no Naushika Hayao Miyazakik zuzendutako eta Isao Takahatak ekoiztutako filma da, Toshio Suzuki produkzio batzordean lan egiten zuen bitartean egindakoa. Pelikularen arrakastak hirurak Studio Ghibli sortzera eraman zituen 1985an, haien hurrengo produkziorako, Tenkū no Shiro Rapyuta ("Gaztelua zeruan") deiturikoa.
Enpresaren hasierako asmoa bakarrik film luze originalak sortzea zen, baina sortu zenetik, hainbat telebistarako filmak, film labur eta telebista iragarkiak egin dituzte, haien 20 film luzeez aparte.
Studio Ghibliren 29 urteetan enpresak arrakasta handia lortu du bere filmekin, bai Japonian eta nazioarteko zine merkatuan, eta estudioaren 9 pelikula zinemaren historian etekin gehien lortu duten anime pelikulen artean daude.
Estudioaren benetako lehen arrakasta Majo no Takkyūbin ("Sorginaren posta zerbitzua") izan zen, 1989an Japonian etekin handienak bildu zituen filma. Hala ere, Studio Ghibiliren film handiena 2001eko Chihiroren bidaia izan zen, Hayao Miyazakik idatzi eta zuzendutakoa, eta Toshio Suzukik produzitarikoa. Chihiroren bidaia Japoniako film arrakastatsuena bihurtu zen, James Cameronen Titanic filmaren lekua hartuz.
2014ko abuztuan Studio Ghiblik pelikulak egiteari denbora batean utziko ziola esan zuen, Hayao Miyazakik erretiratzearen ondorioz. Hala ere, duela hilabete batzuk zuzendariak beste film luze bat egiten ari dela adierazi zuen Kimitachi wa Dou Ikiru ka (Zelan bizi zara?) deiturikoa.
Koprodukzioak
Dordoka gorria (2016)
Kitarō Kōsaka
1986an Oh! Production estudioa utzi zuen Hayao Miyazaki-ren eskumako eskua bihurtzeko (horrela ezagutzen dute Japonen). Ghibli estudioarekin egindako lanen artean, Haugu No Ugoku Shiro (“Gaztelu Ibiltaria”, 2004),  Sen to Chihiro no kamikakushi (“Chihiroren bidaia”, 2001) eta Mononoke-hime (“Mononoke Printsesa”, 1997) daude.
Masashi Ando
Sen to Chihiro no kamikakushi (“Chihiroren bidaia”, 2001) eta Mononoke-hime (“Mononoke Printsesa”, 1997) pelikuletan lan egin zuen Andok ere bai, haren ibilbide profesionalari hasiera emanez. Geroago, urte batzuez utzi zuen Ghibli estudioa, baina 2013an bueltatu zen Kaguya-hime no Monogatari (“Kayuga Printsesaren kondaira”, 2013) pelikulan lan egiteko.
Kenichi Yoshida
1990an sartu zen Yoshida Ghibli estudioan. Omoide Poro Poro (“Atzo Bakarrik”, 1991) eta Kureai no Buta (“Karmin-koloreko Txerria”, 1992) filmetan lan egin zuen. Hauek produzitu eta gero Ghiblitik atera eta freelance moduan hasi zen lanean.
Akihiko Yamashita
Ghibli estudioetako animatzailea da Yamashita, eta bertan egin dituen lan esanguratsuenak Haugu No Ugoku Shiro (“Gaztelu Ibiltaria”, 2004) eta Gedo Senki (“Ged-en gudu kronikak”, 2006)
Hideaki Anno
Ghibli estudioekin lan egin duen animatzailerik ezagunenetarikoa da Anno. 1984an, Ghibli estudioen iragarki bat ikusi zuen aldizkari batean, animatzaileen beharrean zeudela. Beraz, Anno Miyazakirekin batu zen estudioan, bere marrazkiak erakutsi, eta Miyazakik kontratatzea erabaki zuen. Kaze no Tani no Naushika (Haizearen Aranaren Naushika, 1984) pelikula sortu zuten horrela, Hayao Miyazaki-ren beraren manga batean oinarritu zena.
Miyazaki Formula
Aipatutako pelikula hauek Ghibli estudioaren ezagunenak dira. Argi dago, beraz, animatzaile hauen guztien laguntza garrantzitsua izan dela Hayao Miyazaki-ren delako formula hori aurrera eramateko. Baina, zer da, zehazki, Miyazaki-ren formula hau? Bada, Ghibli estudioen filmak aztertzean, eredu moduko bat jarraitzen dutela konturatu gaitezke. Horrek ez du esan nahi pelikula edo istorio guztiak berdinak direnik; baina egia da Ghibli estudioen filma gehienek eskema bat jarraitzen dutela. Protagonista gehienetan neska gazte bat da, eta beti du sidekick bat: animalia bat, mutiko bat, edo gauza biak. Miyazakiren pelikulen protagonistek haien bizitzan agertzen den oztopo bat gainditu beharko dute. Maitasuna beti da ageri, baina ez beti modu erromantikoan. Gainera, eta agian Ghibli estudioen filmen ezaugarri esanguratsuena dena, Miyazakik kondairazko giroak sortzen ditu haren animazioetan: lokalizazioak beti izugarri politak dira, ipuinetako bezalako lekuak; eta nolabaiteko magia dute haien baitan. Ezaugarri hauek guztian nahastean, Hayao Miyazakiren formula lortzen dugu; hainbat urtetan zehar filma arrakastatsuak produzitzea ahalbidetu diona.
Horretaz aparte, esan beharra dago Hayao Miyazakik inoiz ez dituela umeentzako filmak egin nahi izan. Izan ere, Ghibli estudioen pelikula gehienek gai etiko eta moral sakonak lantzen dituzte, eta batzuetan ulertzeko konplikatuak izan daitezke. Horrek nolabaiteko askatasuna eman dio sormen prozesuan, izan ere, ez du pelikula “sinpleak” sortzeko beharra izan, kontzeptu eta gai konplikatuagoekin jolasteko aukera izan du.
Libido
Libidoa (latinetik libīdo "desioa, pultsioa, lizuntasuna") pertsona baten sexu grina izendatzeko erabiltzen den hitza da, bereziki medkuntzan eta psikologia n. Sexu portaeran, libidoak lehen fasea hartuko du, gizabanakoak bikotekide potentzialaren arreta jasotzen saiatzen baita zenbait arau etiologiko garatuz.
Libidoak faktore biologiko, psikologiko eta sozialen eragina du. Biologikoki, sexu hormonek eta nukleo akumbens gainean jarduten duten neurotransmisor eek (nagusiki testosterona eta dopamina, hurrenez hurren) libidoa erregulatzen dute gizakiengan. Faktore sozialek, hala nola, lana eta sendia, barne faktore psikologikoak, hala nola, nortasuna eta estresa, eragina dute libidoan. Libidoan ere baldintza medikoek, botikek, bizimoduak harremanek eta adinak (adibidez, nerabezaroak) eragin dezakete. Sexu bulkadak oso sarritan dauzkan pertsonak hipersexualitatea izan dezake, aurkako egoera hipotsxualitatea den bitartean.
Pertsona batek sexu nahia izan dezake, baina ez du horren aurka jarduteko aukerarik, arrazoi pertsonalak, moral ak edo erlijiosoak oztopo bezala ager daitezke.
Europa uhartea
Frantziak 1897tik aurrera kudeatzen du, Frantziaren Lurralde Austral eta Antartikoen barnean, baina Madagaskarrek bere jabetza aldarrikatzen du.
Labeo sanagaensis
Labeo sanagaensis Labeo generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Libido
Psikologikoki, pertsona baten gogoa erreprimitu edo sublimatu daiteke. Alderantziz, pertsona batek jarduera sexuala aurrera eraman dezake benetako gogorik gabe. Faktore anitzek eragiten dute gizakiaren sexu unitatean, besteak beste, estresa, gaixotasuna, haurdunaldia eta beste batzuk. 2001eko azterketa batek aurkitu zuen, batez beste, gizonek sexuarekiko nahi handiagoa dutela emakumeek baino.
Sexu nahiak sarritan faktore garrantzitsuak dira gizakiengan harreman intimoak eratzeko eta mantentzeko. Nahi sexualaren gabeziak edo galtzeak harreman kaltegarriak eragin ditzake. Edozein bikotekideen sexu harremanen nahien aldaketek, eutsi eta konpondu ezean, harremanean arazoak sor ditzakete. Bikotekide baten desleialtasuna bikotekidea sexu-desirak aldatzen ari direla ezin da gehiago erlazionatu gaur egungo harremanaren barruan. Arazoak bikotekideen arteko nahi sexualen desberdintasuna edo sexu beharren eta lehentasunen arteko bikotekideen komunikazio urria sor daitezke.
Hala ere, kontzeptuaren definizio tekniko gehiago daude, esate baterako, indar edo energia aipatzen dituzten Sigmund Freud eta Carl Gustav Jung-en lanetan aurkitutakoak.
Sigmund Freud
Psikoanalisiaren aita deitzen diote askok, eta bere teoriak gaur egun ere indarrean dira, aurkakoak ere badituen arren. Hala eta guztiz ere, ukaezina da berak sortutako termino ugari nagusitu direla gure kulturan: Edipo ren konplexua, aro falikoa edo inkontzientea adibidez.
Zera alde biologiko eta instintiboa da, gure biziraupena bermatzen duena, nolabait. Barne bulkadak, beharrak eta oinarrizko nahiak barne hartzen ditu. Funtsezko behar fisiologikoak berehala asetzeko grinarekin harreman zuzena du, asetzeak ekarriko dizkigun ondorioetan pentsatu gabe. Bulkada multzo batzuei «bizi bulkadak» izena eman zien: gosea, egarria eta sexu grina asetzekoak. Beste batzuk, aldiz, «heriotza bulkadak» izenarekin bataiatu zituen, gizakian ere berezkoak direnak: oldarkortasuna eta suntsidura. Beraz, Zerak bulkada horiek berehala asebetetzea du helburu eta zeregin.
Hala ere, alde batetik gizarteko moralismoa eta bestetik elkarbizitza bermatzen duten arauak direla eta, ezinezkoa zaigu bulkada hauek agertzen zaizkigun une orotan adieraztea. Kontrara, nire zein besteen eskubideak bortxatu egingo genituzke etengabe, elkarbizitza ezinezko bihurtuz. Beraz, gure bulkadak menderatu ahal izateko, Supernia agertzen da jokoan. Kulturatik jasotako pentsamendu etikoak zein moralak hartzen ditu barnean. Kontzientzia moralak auto ebaluaketa eta kritika egitera eramaten gaitu.
Nia, bestalde, Zeraren eta Superniaren arteko zubi erregulatzailea da. Hau da, Zeraren nahiak era errealista batean betetzen ahalegintzen den aldi berean, Superniaren eskakizunekin bat etor daitezen ahalegintzen da; inguratzen duen errealitatea kontuan hartuta. Gauzatutako ekintza guztiak Niak aztertzen ditu, errealitatera gehien hurbiltzen den erabakia hartu ahal izateko.
Trinomio honen gaineko argibideekin amaitzeko, filmetan, marrazki bizidunetan eta literaturan sarritan erabilitako irudi baten bitartez azalduko dugu hiruon arteko harremana. Alde batetik gu gaude (Nia) eszenatoki, testuinguru jakin batean (errealitatea), erabaki bat hartu nahi dugu eta zalantzak ditugu guretzat hoberena zein izango ote den. Bat-batean, sorbalda batean izaki txiki bat agertzen da gure gogoei kasu egiten diona (Zera) eta hauek asetzera animatzen gaituena. Baina, bat-batean, beste sorbaldan, aurrekoa bezain txikia den beste izaki bat agertzen da, arauak eta epai moralak gogorarazten dizkiguna, eta hiruron artean elkarrizketa hasten da, oreka bilatu arte.
Jung
Carl Gustav Jung psikiatra suitzarraren arabera, libidoa energia psikikoaren osotasun gisa identifikatzen da, ez bakarrik nahi sexualari mugatuta. Jung-ek "Libidoaren kontzeptua"-n dioen bezala, edozein motatako aginteak, moralak edo bestelakoak «kontrolatu gabeko nahia edo bulkada adierazten du».
Libidoa bere egoera naturalean gosea da, alde genetikotik goseak, egarriak, loak, sexuak eta egoera emozionalak edo afektuak bezalako beharrak dira, libidoaren funtsa osatzen dutenak. Dualitateak (oposizioak) psikearen energia (edo libidoa) sortzen du, Jung-ek dioenez ikurren bidez bakarrik adierazten da: "Bizitza prozesuan manifestatzen den energia da eta subjektiboki ahalegina eta desira gisa hautematen da". (Ellenberger) Ikur hauek "fantasiazko irudiak" gisa ager daitezke libidoaren edukia gorpuzten duen psikoanalisi prozesuan, bestela inolako forma zehatzik gabe. Desira, mugimendu, desplazamendu eta egituratze psikiko gisa pentsatuta dago oro har, eta azterketa bidez harrapatutako forma definigarrietan ageri da.
Modu zehatzago batean, libidoak gizabanakoak sexu-jarduera bat burutzeko duen nahia da.
Libidoan ergiten duten faktoreak
Libidoa dopaminaren bide mesolimbikoan (ventral tegmental-eremuan eta nukleo accumbens-en) jarduten da. Horrenbestez, dopamina eta erlazionatutako azido aminak (nagusiki fenetilamina) dopamina neurotransmisioa modulatzen dutenak funtzio kritikoa dute libidoa erregulatzeko.
Bide neurologikoan jarduerak modulatzen dituzten neurotransmisoreak, neuropeptidoak eta sexu-hormonak hauek dira:
Faktore fisiko eta psikologikoak
Zenbait faktore psikologikok edo sozialek sexu nahia murriztu dezakete. Faktore horien artean, pribatutasun edo intimitate gabezia, estresa edo nekea, distrakzioa edo depresioa izan daitezke. Ingurugiro-estresak, esate baterako, goi-soinu mailaren edo argi distiratuaren esposizio luzea ere eragin dezake libidoan. Beste arrazoi batzuk gehiegikeria sexuala, erasoa, trauma edo utzikeria, gorputz irudiaren inguruko arazoak eta sexu jarduerarekin loturiko antsietatea dira.
Trauma osteko estresaren nahasmendu duten pertsonek nahi sexual murriztua izan dezakete. Plazera aurkitzeko ahaleginak egiteaz gain eta konfiantza arazoak izateaz gain, TOENek ahultasun, amorru eta haserrea eta itzaltze emozionalak izaten dituzte, eta hori TOEN dutenengan sexual nahia inhibitzen dela frogatu da. Sexu-murrizketa murriztua trauma biktimen kasuan ere egon daiteke, sexu-funtzioan sortutako arazoak direla eta. Emakumeen kasuan, tratamenduak sexu-funtzioa hobetu dezakeela aurkitu da, eta horrela nahi sexuala berreskuratzen lagunduko du. Depresioa eta libidoen gainbehera sarritan bat datoz, sexu-murrizketa depresioa sintometako bat baita. Depresioa jasaten dutenek sarritan libidoaren gainbehera beste sintomek baino nabarmenagoa dela salatu dute.
Weissach
Weissach Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Symposiachrus barbatus
Symposiachrus barbatus Symposiachrus generoko animalia da. Hegaztien barruko Monarchidae familian sailkatua dago.
Fameck
Biztanleria
2007an Fameck udalerrian erroldatutako biztanleak 12.468 ziren. Familiak 4.497 ziren, horien artean 989 pertsona bakarrekoak ziren (321 bakarrik bizi ziren gizonak eta 668 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.303 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.644 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 561 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 4.757 etxebizitza zeuden, 4.577 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 170 hutsik zeuden. 2.944 etxeak ziren eta 1.808 apartamentuak ziren. 4.577 etxebizitza nagusietatik 2.705 bere jabearen bizilekua ziren, 1.822 alokairuan okupaturik zeuden eta 51 doan lagata zeuden; 31 etxek gela bat zuten, 150 etxek bi zituzten, 864 etxek hiru zituzten, 1.277 etxek lau zituzten eta 2.255 etxek bost zituzten. 3.054 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 2.136 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.601 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 7.743 ziren, horien artean 5.009 aktiboak ziren eta 2.734 inaktiboak ziren. 5.009 pertsona aktiboetatik 4.087 lanean zeuden (2.283 gizon eta 1.804 emakume) eta 922 langabezian zeuden (475 gizon eta 447 emakume). 2.734 pertsona inaktiboetatik 566 erretiraturik zeuden, 869 ikasten zeuden eta 1.299 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Fameck udalerrian 4.657 unitate fiskal zeuden, 12.174 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.585 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 265 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 7 janari enpresak ziren, 9 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 43 eraikuntza enpresak ziren, 69 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 10 garraio enpresak ziren, 17 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 8 finantziazio enpresak ziren, 17 higiezinen enpresak ziren, 13 zerbitzu enpresak ziren, 41 administrazio publikoko enpresak ziren eta 25 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 90 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 5 banku bulegoak, 2 funerariak, 7 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 autoeskolak, 13 igeltseroak, 8 margolariak, 2 zurginak, 5 iturginak, 8 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 10 ile apaindegiak, 11 jatetxeak, 8 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 3 apaindegiak.
2000. urtean Fameck udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 4 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an 8 haur-eskola eta 4 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Fameck udalerrian1 Bigarren Hezkuntzako ikastetxea, 1hezkuntza orokorreko lizeoa eta 1lizeo teknologikoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 555 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 970 eta lizeo teknologikoetan 355.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Apatosaurus
Apatosaurus (grezieraz απάτη "engainatu" eta σαύρα "muskerra"; "musker engainagarria") dinosauroen genero bat zen. Hogeita hiru metro eta hamazortzi tona inguru zituen eta inoiz existitu diren dinosauro handienetakoa izan zen.
Jurasiko Berantiarrean bizi izan zen (duela 152-151 miloi urte inguru) eta bi espezie deskribatu dira; Apatosaurus ajax eta Apatosaurus louisae. Brontosaurus-a 2015. urterarte Apatosaurusaren generoaren barnean kokaturik zegoen baina gaur egun bi genero desberdin kontsideratzen dira. Gaur egungo Ipar Amerikaren mendebaldean bizi izan zen.
Tamaina
Apatosaurus-a animalia erraldoia zen, lau hankatan ibiltzen zena eta lepo luzea eta zartailu itxurako isats luzea zituena. Aurreko hankak atzekoak bino zerbait txikiagoak ziren.
Neurriak kalkulatzeko Apatosaurus louisae (CM 3018) alea erabiltzen da. 1936an bizkarrezurra neurtu zitzaion eta 21'8 metro luze zela ikusi zen. Aurkituriko beste fosil batzuekin ateratako batazbestekoak 21-22'8 metrotako luzera eta 16'4-22'4 tonako pisua dira. 2015ean Dreadnoughtus, Apatosaurus eta Giraffatitan generoen inguruko ikerketek ordea CM 3018 alearen pisua 21'8-38'2 tona artean kokatzen dute. Apatosaurus ajax ale batzuk %11-30 luzeagoak dira eta 32'7-72'6 tonako pisua kalkulatu zaie, CM 3018 alearen bikoitza.
Garezurra
BYU 17096 alearen garezurra bereziki ongi kontserbaturik dago eta diplodozidoen garezur tipikoa zela esan daiteke. Apatosaurus-aren garezurra oso txikia zen animaliaren tamainarekin konparatuz gero. Barailan zizelaren itxurako hortz lerroak zituen, belarjaleek ohi duten moduan. Apatosaurus-aren muturra errektangularra zen.
Bizkarrezurra
Bizkarreko 10 ornoetatik sahiets parea ateratzen zen alboetara. Isatsa oso luzea zen eta zartailu itxura hartzen zuen, gainerako diplodozidoen isatsen antzera.
Gorputz adarrak
Aurreko hanketan humeroa oso lodia zen eta Camarasaurus-aren eta Brontosaurus-aren oso antzekoa. Honekin erradioa eta kubitua artikulatzen ziren. 1936an Charles Gilmorek azken bi hauek gurutzaturik zeudela proposatu bazuen ere paraleloak zirela ikusi da. Aurreko hanka bakoitzean atzapar bakarra zuen.
Frouville
Frouville Frantziako udalerria da, Val-d'Oise departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Apatosaurus
Gorputz adarrak
Aldaka aldean iliona oso sendoa zen eta pubisa eta iskiona fusionaturik zeuden. Femurra oso lodia zen, sauropodoen artean lodienetakoa. Fibula tibia baino luzeagoa eta lirainagoa zen. Atzeko hanka bakoitzean hiru atzapar zituen Apatosaurus-ak.
Frouville
Biztanleria
2007an Frouville udalerrian erroldatutako biztanleak 372 ziren. Familiak 148 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 64 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Apatosaurus
Lehenengo aurkikuntzak
Hezurren Gerra esaten zaio Edward Drinker Cope eta Othniel Charles Marsh paleontologoek izan zuten lehiari. Copek aurkitu zituen Apatosaurus-aren aurreneko hezurrak baina Marsh izan zen 1877an generoa izendatu zuena, Gunnison konderrian (Colorado) aurkituriko ale batean oinarriturik. Apatosaurus izena eman zion, "musker engainagarria" esan nahi du, izan ere isatseko txebroi hezurrak gainerako dinosauroengadik desberdinak baitira, eta aldiz Mosasaurus dinosauro akuatikoaren txebroien nahiko antzekoak. Marshek Apatosaurus eta aurrez dekribaturik zegoen Atlantosaurus generoak desberdintzeko sakroko ornoen kopurua erabili zuen irizpide gisa. Bi urte beranduago Marshek ale handiago bat aurkitu zuen Morrison Formazioan (Como Bluff, Wyoming) eta espezie berria izandatu zuen, Brontosaurus excelsus. 1903an Elmer Riggs paleontologoak adierazi zuen Apatosaurus generoarengandik desberdintasun nahikorik ez zuela genero berria sortzeko eta Apatosaurus excelsus berrizendatu zuen. 2015ean Emanuel Tschopp, Octavio Mateus eta Roger Benson zientzilariek genero biak bereiztu arte horrela jarraitu zuen, gizartean ordea Brontosaurus izena Apatosaurus baino ezagunagoa zen.
Frouville
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 159 etxebizitza zeuden, 146 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 145 etxeak ziren eta 11 apartamentuak ziren. 146 etxebizitza nagusietatik 120 bere jabearen bizilekua ziren, 21 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 4 etxek bi zituzten, 27 etxek hiru zituzten, 22 etxek lau zituzten eta 91 etxek bost zituzten. 123 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 54 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 89 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 258 ziren, horien artean 203 aktiboak ziren eta 55 inaktiboak ziren. 203 pertsona aktiboetatik 193 lanean zeuden (95 gizon eta 98 emakume) eta 10 langabezian zeuden (7 gizon eta 3 emakume). 55 pertsona inaktiboetatik 17 erretiraturik zeuden, 22 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Frouville udalerrian 137 unitate fiskal zeuden, 379 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 30.132 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 17 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren eta 6 zerbitzu enpresak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Apatosaurus
Garezurraren auzia
1898an Wyomingen hezurdura ia osoa aurkitu zuen Walter Grangerrek eta uda osoa behar izan zuen hezur guztiak ateratzeko. Garezurra, hankak eta isats zati bat falta zituen. Hanka batzuk tokian bertan aurkitu ziren eta haiek erabili ziren hezurdura museoan eraikitzeko. Garezurra aldiz modelo bat eraiki zen garai hartan ezagutzen zen Camarasaurus-aren antzekoa. Adam Hermann-ek gidatu zuen eraikuntza. Osbornek gogor kritikatu zuen garezur hura erantsi izana.
Hurrengo hamarkadetan ez zen Apatosaurus-aren garezurraren inguruko berririk izan. 1970. hamarkadan John Stanton McIntosh eta David Berman paleontologoek ikerketa berria egin zuten eta Holland zuzen zegoela baieztatu zuten. Ikerketa honen emaitzak kontutan hartuta Diplodocus-arenak zirela uste izandako garezur ugari Apatosaurus-arenak gisa berrizendatu zituzten. 1979an azkenik McIntosh eta Bermanen ikerketa kontutan hartuta Carnegie museoan Apatosaurus-aren garezurra ezarri zen.
2011. urtean azkenik Apatosaurus baten garezurra aurkitu zen hasierako zerbikalak ere bazituena eta Apatosaurus ajax espeziearena zela ondorioztatu zen.
Baliozko espezieak
Historian zehar hainbat Apatosaurus espezie deskribatu eta izendatu izan dira baina 2015etik aurrera bi espezie baino ez dira baliozkotzat jotzen:
Elikadura
XIX. mendean eta XX. mendearen hasieran pentsatzen zen Apatosaurus-ak astunegiak zirela lehorrean bizi eta beren pisuari eusteko eta sakonera txikiko uretan biziko zirela uste zen, zingira eta paduretan hain zuzen ere, baina erabat lehortarrak zirela erakutsi dute azken urteetan egin diren ikerketek. Mutur zuzenak lurreko landaretaz modu ez selektiboan elikatzen zela adierazten du. Iratzeak, zikadak, azeri-buztanak eta algak jango zituen, bai eta ibaiertzetako ur azpiko landaretza ere, hori iradokitzen du Apatosaurus-aren lepoak hartuko zuen posturak. Carpenterrek eta beste zientzilari batzuek esan dute espero baino flexibilitate txikiagoa izango zuela lepoak, Kent Stevens eta Michael Parrishek aldiz "U" itxura hartzeko gai ere bazela diote.
Mugimendua
Apatosaurusaren antzerako sauropodoen arrastoak aztertu dira eta egunero 25-40 kilometrotako distantziak ibiltzen zituztela ondorioztatu da. Normalean motel ibiltzen baziren ere behar zenean 20-30 km/h abiadura maximoa har zezaketen. Gazte baten aztarnek bi hankatan ibil zitezkeela iradoki duen arren zalantza asko sortzen dituen datua da.
Fisiologia
Animalia hauen masa erraldoiak ohiko arnasketa oztopatuko zuen eta ikerketa ugari egin dira nola gertatzen zen jakiteko. Diafragmarik ez zeukaten eta espazio hila 0'184m3-koa zutela kalkulatu da. Badirudi gaur egungo hegaztien antzera parabronkioak izango zituztela, hau da, aire poltsa ugari biriketan.
Hazkuntza
Gazteek hazkuntza azkarra zuten eta hamar urtetan helduak izatera iristen ziren. Thomas Lehman aeta Holly Woodwarden arabera 15 urteko Apatosaurus batek dagoeneko 25 tona pisatuko zituen eta urteko hazkuntza pikoa 5.000 kilogramo ingurukoa izango zen. Eva Griebeler et al. (2013) taldearen arabera ordea 19 urterekin heldutasun sexuala lortuko zuketen eta 31 urte inguru zituztela hilgo ziratekeen.
Gainerako sauropodoekin alderatuta Apatosaurus gazte ugari aurkitu dira. Proportzionalki helduek baino lepo eta isats laburragoak zituzten.
Paleoekologia
Morrison Formazioan Apatosaurus-a bigarren sauropodo ugariena zen, Camarasaurus-aren atzetik. Badirudi Apatosaurus-a gainerako sauropodoak baino bakartiagoa zela. Brontosaurus-a eta Brachiosaurus-a ere Formazio berean aurkitu diren aurropodo erraldoiak dira. Ohikoa da Apatosaurus-aren inguruan Allosaurus-a aurkitzea, kate trofikoaren muturrean zegoen animalia zen hau.
Apatosaurus-a egungo kulturan
1990. urtean Michael Crichtonek Jurassic Park eleberria atera zuen eta Parkean "berpizturiko" 15 dinosauroetako bat Apatosaurus-a zen. 1995an atera zuen The Lost World bigarren liburuan ere aipatzen du. Filmak egiterakoan ordea Brachiosaurus-ak eta Mamenchisaurus-ak agertzen dira haien ordez. Jurassic World filmean agertzen dira aurreneko aldiz.
Mitsuru Mukojima
Mitsuru Mukojima (向島 満, 1976ko maiatzaren 5a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Pujayo
Pujayo, Espainiako Kantabria autonomia erkidegoko Bárcena de Pie de Concha udalerriko herri bat da. 2017ko erroldaren arabera 64 biztanle zituen.
Mitsuru Mukojima
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Nagoya Grampus Eight.
Hitz-bektoreak
Hitz-bektoreak, word embedding-ak edo bektore distribuzionalak hizkuntzaren prozesamendua n erabiltzen diren zenbakizko bektoreak dira, hitz edo esaldien esanahia modu abstraktuan errepresentatzeko balio dutenak. Corpuseko hitz bakoitzari bere esanahiaren errepresentazio abstraktu bat esleitzen diote, hitz bakoitza bektore-espazio batean kodetzen da. Gauzak horrela, eragiketa matematikoen bidez hitzen arteko antzekotasunak eta erlazioak erraz neurtu daitezke. Gainera, bektore-espazio horiek hizkuntza bat baino gehiagorekin lan egiteko aukera ematen dute, eta, ondorioz, ale desberdinen arteko eragiketak ahalbidetzen dituzte.
Mapaketa hau sortzeko neurona-sareak, probabilitate modeloak, zein beste metodo batzuk erabili ohi dira.
Hobekuntza nabarmenak izan dira hizkuntzaren prozesamenduaren alorretan hitz-bektoreak eta esaldi-bektoreak erabiliz, besteak beste, itzulpen automatiko neuronalean, sentimenduen analisian eta azterketa sintaktikoan.
Teknikaren garapena
Hizkuntzalaritzan hitz embedding-ak semantika distribuzionalaren ikerketa esparruan aztertzen dira. Testu-corpus erraldoietatik; hots, neurona-sareek, hipotesi distribuzionalean oinarrituta, corpuseko hitz bakoitzari bere esanahiaren errepresentazio abstraktu bat esleitzen diote. Oinarrian, "Hitz baten esanahia haren auzokideen bidez ezagutuko duzu!" Firth-ek esan bezala.
1960ko hamarkadan garatu zen hitzen errepresentazio bektoriala erabiltzearen teknika, informazioa berreskuratzeko bektore-eremu semantikoaren garapenarekin batera. 2000. hamarkadan Bengio et al artikuluaren bidez testuinguruko hitzen errepresentazioen dimentsioak murrizteko "hitzen errepresentazio distribuzionala ikasiz". Alorra garatzen joan zen eta 2010. hamarkadan aurrerapen handiak egin ziren, bektoreen kalitatearen hobekuntza eta ereduen entrenatzeko abiadurari esker.
Esanahi-bektoreak
Esanahi-bektoreak (thought vectors ingelesez) hitz-bektoreen luzapen bat dira, zeinen esaldi edo dokumentu guztiaren errepresentazioa diren. N dimentsioz osatutako bektoreak dira, zeinen dimentsio bakoitza ezaugarri abstraktu bat den. Bektore hauek hitzen auzokide guztien ezaugarriak jasotzen dituzte; honi esker, N dimentsiodun bektore-espazioan kokatzen dira, eta hitzen arteko antzekotasun eta ahaidetasunak aztertzea bideratzen du. Ikertzaile askoren arabera hizkuntza naturalaren prozesamenduaren kalitatea hobetuko da honi esker.
Erlazio semantiko eta sintaktikoa
Bektore distribuzionalen ezaugarri garrantzitsu bat erlazio semantiko eta sintaktikoen kontserbazioa da. Mikolov et al-ek bektore aritmetikoak erabiliz patroi semantiko eta sintaktikoak erreproduzitzea posible zela baieztatu zuten. Honi esker, harrigarria dirudien arren, eragiketa aritmetikoak erabili daitezke ondorengo erlazioak burutzeko, "Emakumea Gizonari Arreba Anaiari bezala da" bektoreak erabiliz, Arreba - Emakumea + Gizona = Anaia lortuko genuke. Hau oso erabilgarria izan da zuzentzaile automatikoak sortzeko, orainaldiko eta lehenaldiko aditzen arteko erlazioak mantentze baitira.