cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bujaleu
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hallelujah
2001 ean Shrek filmean agertu zenetik, are eta popularragoa egin zen abestia, eta artista askok bertsionatu dute kontzertu eta grabazioetan: oraingoz, 300 bertsio baino gehiago ezagutzen dira. Abestia sarri erabili da zinean eta telebistan, bai eta telentu lehiaketetan ere. 2016 ko azaroan Cohen hil zenean, jendeak interes handiagoa erakutsi zuen "Hallelujah" abestiarekiko, nazioarteko zenbait arrakasta-zerrendatan agertzeraino, hala nola American Billboard Hot 100 delakoa.
Hitzak
Hallelujah, Cohenek idatzi bezala, poema bat da oinarrituta Bibliaren istorioetan, aspaldiko kontakizunetan, fedean, ziurtasunik ezean eta kezka esistentzialetan. Cohenek sinbologia judua erabiltzen du adierazteko maitatzearen loria eta pena. Irati Jimenez euskal idazleak euskaratu zuen poema Nabarra aldizkarian.
José Eugenio Ellauri Obes
José Eugenio Ellauri Obes (Montevideo, 1834ko azaroaren 15a - Montevideo, 1894ko abenduaren 27a) Uruguaitar politikari eta legelaria izan zen, 1873 eta 1875 artean Errepublikako presidentea izan zena.
Hallelujah
Hitzak
Cohenen poesia lirikoa eta haren ikuspegia, alegia, “Aleluia asko daudela”, ispilatzen da bertsio barietate izugarrian, eta haien tonu diferenteetan, zeinen arabera abestia izan daitekeen “melankolikoa, hauskorra, bizkorgarria edo pozgarria”, nork abesten duen. John Cale kantautore galestarrak, berak egin baitzuen abestiaren lehen bertsioa 1991n, zabaldu zituen “neurritasuna eta zintzotasuna”. Jeff Buckley abeslari estatubatuarrarenak goibelagoa da, eta Buckleyk berak deskribatu zuen “aleluia orgasmiko”-tzat. Crowe-rentzat, abestia “oso sexuala” da, eta harreman bat du azpian. Wainwright-ek eskaini zuen interpretazio bat “purifikatzailea eta ia liturgikoa”, eta Guy Garvey Elbow banda britainiarreko kideak interpretazio erlijiozkoa eman zion.
Cohen hil eta berehala egindako elkarrizketa batean, k.d. lang abeslari kanadarrak adierazi zuen berak ulertzen zuela Hallelujah abestia “borroka baten antzekoa, giza desira eta zuhurtasun espiritualaren artekoa, bi polo horien artean harrapatuta”. Steven Page-k, aldiz, uste du abestia dela “beste batzuk nahigabetzeaz”.
Bertsioak
1991 ezkero, 300 bertsio baino gehiago egin dira "Hallelujah" abestiarena, hainbat hizkuntzatan. AEBetako, Kanadako eta Australiako musika-industriak zenbatuta, 2008rako abestiaren bost milioi kopia saldu ziren CD formatuan. BBC k irrati-dokumental bat eskaini dio, liburu bat kaleratu da hartaz, eta zenbait filmen eta telesailen soinu-bandan erabili da. Zenbait kasutan, eutsi egin zaio John Calek eta Jeff Buckleyk lortutako melodiari, baina hitzak ia erabat aldatuta, erlijiozko gorespena egiteko, batez ere beste hizkuntzetara itzuli denean. Kasu horietan, jatorrizko bertsiotik geratzen den elementu bakarra da leloaren "Hallelujah".
José Eugenio Ellauri Obes
José Longinos Ellauri Uruguaiko lehen Batzar Konstituziogileko presidentearen semea, abokatu graduatu zen 1857an. 1868an Lorenzo Batlle ren presidentetzan Kanpo Harremanetarako Ministerioan egon zen, beranduago Senatuko presidentea izan zelarik.
Hallelujah
John Cale
1991n John Cale kantari galestarrak, berau The Velvet Underground taldeko kide ohia, egin zuen "Hallelujah" abestiaren lehen bertsioa, ezagunenetako bat. I’m Your Fan albumean sartu zuen, Leonard Cohenen omenezko albuma. Agertu zen, halaber, Fragments of a Rainy Season albumean, zuzenean grabaturikoa zenbait artistaren artean. Calek Cohen ikusi zuen abestia kantatzen, eta haren hitzak eskatu zizkion. Cohenek 15 orri bete hitz bidali omen zizkion, eta gero berak aukeratu zituen bertsorik lotsagabeenak.
Caleren bertsioa izan da bertsio askoren oinarria, Leonard Cohen-ek berak 2008-2009 urteen artean egindako mundu-jirarena. Orobat, haren bertsioa erabili zen Shrek pelikulan (2001), eta Scrubs telesailaren soinu-bandaren lehen albumean.
Jeff Buckley
Jeff Buckley abeslari estatubatuarrak grabatu zuen Hallelujah abestiaren bertsiorik ezagunena eta, seguruenik, inportanteena, oinarritua John Caleren bertsioan, nahiz eta “erreforma” erabateko batekin. Grace estudioko albumean sartu zen, 1994an. Buckleyk erakutsi zuen zelako dohainak dituen interpretaziorako, bertsio malenkoniatsu eta sinple batekin. Bertan, musikariaren ahotsak soilik gitarra elektrikoaren laguntza jasotzen du, soinu erdiakustiko batekin. Haren bertsioa jo daiteke gaiaren inguruan egin den bertsiorik birtuosoena. 2003an, Rolling Stone aldizkariak aukeratu zuen bertsioa bere zerrendan, “Inoizko 500 abesti onenak, Rolling Stoneren arabera”, eta sailkatu zuen 250. tokian, albo batera utzita Leonard Cohenen originala bera.
2007 ko maiatzaren 29an, diskoetxeak erabaki zuen kaleratzea single moduan, gogoratzeko musikari gaztearen heriotza hamar urte lehenago, Wolf ibaian itota, Tennesseen, ustezko istripu batean.
Rufus Wainwright
Rufus Wainwrightek, haren arreba Martha Wainwrightek eta Joan Wasser-ek kantatu zuten abestia Leonard Cohen: I’m Your Man filmerako.
k.d. lang
2004an k.d. lang abeslari kanadarrak "Hallelujah" abestiaren bertsio bat grabatu zuen Hymns of the 49th Parallel albumean. Harrezkero, zenbait ekitaldi esanguratsutan interpretatu du, hala nola Juno sarietan, 2005ean, non “entzuleek bi minutuko txalo zaparrada eskaini zioten, zutik”. Beste horrenbeste egin zuen 2006an, Canadian Songwriters Hall of Fame ekitaldian, Cohen bertako kide egin zutenean. Anjani Thomas Cohenekin kantatzen zuen abeslariak esan zuen ondoren: “k.d. lang entzun ondoren […] elkarri begiratu eta esan genuen, ‘tira, uste dut utzi dezakegula kantu hori atsedena hartzen, perfekziora iritsi da-eta!’”. Langek berriro kantatu zuen 2010eko Neguko Olinpiar Jokoen irekitze-ekitaldian, Vancouverren, 3.000 milioi telebista-ikusleren aurrean. 2017an ere, kantatu zuen, Tower of Song: A Memorial Tribute to Leonard Cohen omenaldian.
Beste bertsio batzuk
1988an Bob Dylan kantari estatubatuarrak abestu zuen "Hallelujah" Montreal en emandako kontzertuan. 1993an, Surfin’ Bichos-en bertsioak jasotzen ditu zenbait abeslariren bertsioak. 1996an, Enrique Morenteren eta Lagartija Nick-en bertsioa Omega diskoan azaldu zen. 2008an Alexandra Burke-k abestiaren bertsio trinkoa grabatu zuen, eta Gabonetan number one izan zen Britainia Handian. 2015ean, Soledad Pastorutti abeslari argentinarrak kantuaren bertsioa gaztelaniaz grabatu zuen CD batean. 2016an Pentatonix a cappella taldeak Cohenen abestia bertsionatu zuen "A Pentatonix Christmas" Gabonetako diskorako.
Hammastunturiko Eremu Basatia
Bátneduottar (ipar samieraz; Bátneduoddara meahcceguovlu), Hammastunturi (finlandieraz; Hammastunturin erämaa-alue), Pää´nntuõddâr (skolt samieraz) edo Pänituodâr (inariko samieraz) Eremu Basatia Finlandia eta Lappi iparraldeko Kittilä, Sodankylä eta, gehien bat, Inari udalerrian dagoen natura eremu basatia da. 1991. urtean sortu zen eta 1.825 km²-ko azalera dauka.
Walchensee
Walchensee Alemaniako alpetar aintzira da, Bavariako Tölz barrutian dagoena. Kochel aintziratik gertu kokaturik, 7,5 kilometroko luzera eta 192,3 metroko sakonera ditu.
Hammastunturiko Eremu Basatia
Hammastunturi Eremu Basatia Urho Kekkonen eta Lemmenjoki parke nazionalen artean dagoen eta basoek estaltzen duten eremu muinotsuan dagoan. Gailur ezagunenak Kehäpää, Appistunturi eta eremuari izena ematen dion Hammastunturi dira, 500 m-ko muga gainditzen dutenak. Eremu basatiaren iparraldeko aldea pinudien esku dago, eta hegoaldekoa, aldiz, izei gorrien ingurunea da.
Eremu basatiaren azken bi mendeetako historia mamitsua izan da. Izan ere, Inari-Pokka bidea eraiki baino lehen, Hammastunturitik Lemmenjoki ibaira doan ingurunea Finlandiako errepide gabeko eremu handiena izan zen. Aspaldian, eremu honetan elur-orein zaintzan jardun zuten samiek; ondoren, urre sukarra iritsi zen bertako ibaietara; eta, azkenik, herrixkak eta errepideak eraiki ziren. Urre sukarrak iraun zuen bitartean, ehunka pertsona bizi ziren Ivalo ibaiaren ertzeko Kultala herrian (Hammastunturiren bihotzean dagoen herri hutsa). Biztanleen kopurua, hain zuzen, gaur egun Inari herrigunearenak duen antzekoa izan zen.
Hammastunturiko animalia ohikoenak Finlandiako baso borealetan aurki daitezkeen animaliak dira. Izeidietan, besteak beste, pinu-gailupak, okil hiruhatzak eta hontz gabiraiak ikus daitezke. Eskandinaviar lagopodoak, Laponiako kaskabeltzak eta siberiar eskinosoak ere eremu basati osoan zehar bizi diren hegaztiak dira. Mendi inguruetan, aldiz, zapelatz galtzadunek eta arrano beltzek izaten dute habia, eta bertan eta zingiretan ere kurlinta bekaindunak eta urre-txirri arruntak egon ohi dira.
Garapen Jasangarrirako 5. helburua: genero-berdintasuna
Gaur egun arte, genero ezberdintasun batean bizi izan gara eta oraindik ere emakumeen eta gizonezkoen arteko ezberdintasuna nabaria da bizitzako alderdi ezberdinetan. Genero berdintasuna ez da giza eskubide bat bakarrik, baizik eta beharrezko oinarria mundu baketsu, aberats eta iraunkor baterako. Gaur egun, iritsi da historian momentu bat, non hainbat gertakariren kumuluen ondorioz, honek ezin duen honela jarraitu. Helburua izango da gizonen eta emakumeen arteko berdintasuna lortzea. Horregatik, alor desberdinetan zentratuko gara, adibidez, sufragismoan, Martxoak 8ko greban, emakumeak duen rolean...
Sarrera
Genero-parekotasuna edo genero-berdintasuna genero-rolak baztertu eta emakume eta gizon arteko aukera-berdintasuna sustatzen duen helburua da. Genero indarkeria bezalako gertaerak gure gizartearekin eta munduarekin lotura zuzena dute asko ikusten direlako horrelako kasuak. Era berean, gizonezkoek eta emakumezkoek onura berberak eta errespetu berdina jaso beharko genuke gizakien eskubideak, erantzukizunak eta aukerak ez direlako gizontasunaren edo emetasunaren araberakoak izan behar.
Sargocentron ittodai
Sargocentron ittodai Sargocentron generoko animalia da. Arrainen barruko Holocentridae familian sailkatzen da.
Garapen Jasangarrirako 5. helburua: genero-berdintasuna
Historia
Genero berdintasuna bultzatzeko, egun badago horren ezaguna eta aldi berean horren ezezaguna zaigun terminoa, feminismoa. Kontzeptua emakumearen askapen-mugimenduei buruzkoa da, historikoki hainbat mugimendu bereganatu baitituzte. Beste mugimendu batzuek bezala, pentsamendua eta ekintza, teoria eta praktika sortu ditu. Feminismoaren sorrerari dagokionez, historian zehar feminismoak mugimendu eta aldaketa asko izan ditu. Idazle batzuk feminismoaren hasiera XIII. mendearen amaieran kokatzen dute, Guillermine de Bohemia-k emakume eliza bat sortzea aldarrikatu zuenean. Beste batzuek ordea XIX. mendearen erdialdean, borroka feminista antolatu eta kolektiboak hasten direnean. Emakumezkoek, azken mendeetan gertatutako hainbat gertaera historikoetan parte hartu dute, bai errenazimentuan, Frantziako iraultzan eta iraultza sozialistetan, baina beti ere bigarren maila batean, sufragiotik aurrera errebindikatzen baita emakumezkoen autonomia.
Dalby Söderskog Parke Nazionala
Dalby Söderskog Parke Nazionala (Dalby Söderskog nationalpark), Suediako parke nazional bat da, hegoalderen dagoena, Lund udalerrian dago, Eskaniako konderrian.
Geografia
Kareharri eta igeltsuzko lurzoruan hazten den basoak estaltzen du parkea. 1918an ezarri zen Natura parkea, uste baitzen jatorrizko basoaren aztarna bakarra zela. Dalby eskualdean kokaturik dago, Dalby Söderskog (hegoaldea) Parke Nazionala da eta Dalby Norreskog (iparraldea) Natura Erreserba.
Garapen Jasangarrirako 5. helburua: genero-berdintasuna
Historia
Gaur egun,  bizitzako zenbait alderditan genero ezberdintasuna islatua ikusi dezakegu, hala nola, zama handiagoa etxeko lanetan eta familiaren zainketan, hezkuntza eta osasuna eskuratzeko desberdintasunak .Beraz, feminismoaren beharra nabaria da. Halaber, gure esku ere badago aldaketa hau aurrera eramatea, besteak beste, egunerokotasuneko ekintza txikietan, hizkuntza ez-sexista erabiltzen saiatzean edo etxeko lanak eta seme-alaben zainketa banatzean.
Bellator militaris
Bellator militaris Bellator generoko animalia da. Arrainen barruko Triglidae familian sailkatzen da.
Garapen Jasangarrirako 5. helburua: genero-berdintasuna
Adierazleak
1893.urtetik 2017. urteraino izan den eboluzioa emakumeen boto unibertsalean aztertzen da. Sufragismoa XIX. mende amaieran izan zen herrialde mugimendu politikoa da, emakumearen bozkatzeko eskubidea aldarrikatzen duena. Clara Campoamor izan zen lehen diputatua hau onartzen. Izan ere,  Industria Iraultzak   eragindako ondorioen artean, emakumearen parte hartze sozial handiagoa zegoen. 1893. urtean, emakumeei eskubidea ematen hasi zitzaien botoa emateko baina ez aldiz hauteskundeetara aurkezteko. Finlandia, Norvegia, Danimarka eta Islandia izan ziren lehenak eskubide hau aitortu zuten herrialdeak. Lehen mundu gerraren amaieran, beste herrialde batzuk ere gehitu ziren eta eskubide hau onartu zuten. 1960.urtetik nabaria izan da eboluzioa herrialde gehienetan. 2017. urterako emakumeak eskubidea zuten botoa emateko herrialde gehienetan, Saudi Arabian izan ezik. Mapak honek adierazten diguna izango da 15 urte bitarteko emakume eta nesken proportzioa indarkeria fisiko, sexual edota psikologikoren bat jasan dutenak bere bikotekide batengatik 1990 eta 2017 urte tartetan. 1990. urtetik India izan da indarkeria gehien jasan duen herrialdea, ondoren Txinak jarraituta. 2017. urtean Indiak jarraituko du indarkeria tasa handiena izaten. Genero indarkeriaren aurkako borrokan, mugimendu feministak, ahotsa altxatu dute. Izan ere, azaroaren 25 ean genero indarkeriaren aurkako eguna ospatzen da arrakasta handiarekin. Bystandar intervention (lekukoaren esku-hartzea) deritzon ekintzak eraginkorrenak direla frogatu dira. Martxoak 8ko greba ere, Emakumearen Nazioarteko eguna bezala hartzen da.
Esplús
Esplús Huescako udalerria da.
Garapen Jasangarrirako 5. helburua: genero-berdintasuna
Adierazleak
2009.urtetik 2018 urte bitarteko Euskadiko datuen arabera, behin hazkunde-tasak eta zenbaki indizeak kalkulatuta, esango genuke indarkeriaren inguruko salaketak urtez urte handitzen joan direla. Esanguratsua da 2016tik 2017rako urtebete horretan, biolentziaren inguruko salaketa kasuak ia 1.000 aldiz handiagoak izan direla.
Irudiak
Argazkian ikusten dugun bezala, 1931ko Urriaren 1ean, Clara Campoamor (argazkiaren erdian ateratzen den emakumea) izan zen hauteskundeetan hautatua Partido Radical-en diputatu bezala emakumeen sufragioa onartzen. Bi urteetara, hau da, 1933ko hauteskundeetan, eskubide hori ofizialki eskuratu zuten Espainiako emakumeek. Clara Campoamor espainiar politikaria izan zen, emakumeen babeslea eta sufragio unibertsalaren bultzatzaile nagusia Espainian. Emakumeen sufragioak tamalez gutxi iraun zuen. 1936ko hauteskundeen eta Gerra Zibilaren eztandaren ondoren, diktadura iritsi zen eta edozein keinu demokratiko deuseztatu zen.
Emakume Langilearen Nazioarteko Eguna martxoaren 8an ospatzen da. Herrialde gehienetan Emakumearen Nazioarteko Eguna izenarekin ere ezagutzen da. Emakumeen Nazioarteko Eguna, lehenengoz, 1909ko otsailaren 28an ospatu zen, Ameriketako Estatu Batuetako (AEB) New York hirian, AEBetako Alderdi Sozialistak antolatuta. Egun hau, batez ere herrialde eta mugimendu sozialista eta komunistek ospatu izan zuten, harik eta 1975ean Nazio Batuen Erakundeak nazioarteko egun izendatu zuen arte. Urtero-urtero egun honetan milaka emakume ateratzen dira greba feminista hau ospatzera. Zorionez, eskubide asko eskuratu ditugu, nahiz eta oraindik lan asko geratu egiteke. Horrela emakumeari "ezeztatu" zaizkion eskubide guztiak historian zehar aldarrikatzen dira. Argazkian ikusten den bezala, pertsonek greba egiten dute egun hartan beraien eskubideak aldarrikatuz.
Mixcoatlus barbouri
Mixcoatlus barbouri Mixcoatlus generoko animalia da. Narrastien barruko Viperidae familian sailkatuta dago.
Karkemish
Karkemish (hititeraz: Kargamiš; antzinako grezieraz: Εὔρωπος; latinez: Europus) antzinako hiri-estatua da, gaurko Alepo eskualdean, Sirian. Mesopotamiaren, Siriaren eta Anatoliaren arteko karabana-bidean zegoen, Eufrates ibaia igarotzeko ibi batean. Lehenengo aztarnak Neolito garaikoak dira. Shubiluliuma I.a konkistatzaile hititak hartu zuen hiria (K.a. 1373 inguruan), eta Asiria, Mitanni eta Egiptoren kontra bere inperioa babesteko erabili zuen. Geroago itsasoko herriek konkistatu zuten, eta azkenik Asiriako Sargon II.aren mende geratu zen. Azkeneko gertaera nagusia K.a. 605ean Nabukodonosor II.a Babiloniako erregeak Nekao II.a Egiptoko faraoiaren kontra irabazi zuen gudua izan zen; gudu horren ondorioz, egiptoarrek Siriako lurraldeetatik alde egin zuten.
Homo floresiensis
Homo floresiensis orain dela 190.000 eta 50.000 urte bizi izan zen hominino bat izan zen. Hobbit ezizena jaso du bere tamaina txikiagatik, uharte-enanismoaren ondorio izan daitekeena. H. floresiensis intrigagarria da, bai tamainagatik, bai antzinatasunagatik, gizaki modernoekin partekatzen ez dituen ezaugarri deribatuak dituen Homo generoko espezie berriaren adibidea baita. Beste era batera esanda, H. floresiensisek gizaki modernoekin partekatzen du arbaso komun bat, baina giza leinu modernotik bereizi zen eta eboluzio-bide desberdin bati jarraitu zion. Aurkikuntza nagusia 30 urte inguruko emakume baten hezurdura izan zen. 2003an aurkitua, 18.000 urte ingurukoa da. Kalkuluen arabera, emakumeak metro bateko altuera eta 380 cm3-ko garun-bolumena zuen (txikitzat jotzen da txinpantze batentzat, eta H. sapiensaren batez bestekoaren heren bat baino gutxiago, 1.400 cm3-koa).
Hala ere, H. floresiensis benetan espezie banandua ote den eztabaidatzen ari dira. Zientzialari batzuek diote H. floresiensis H. sapiens modernoa zela, eta enanismo patologikoa zuela. Hipotesi hau, neurri batean, Floresen bizi diren gizaki moderno batzuk, eskeletoa aurkitu zen Indonesiako uhartean, pigmeoak direnean oinarritzen da. Honek, enanismo patologikoarekin batera, gizaki nabarmen ñimiño bat sor zezakeen. H. floresiensis espeziearen aurkako beste eraso handi bat da H. sapiensekin soilik lotutako tresnak aurkitu zirela bere inguruan.
Hala ere, enanismo patologikoaren hipotesiak ez ditu beste ezaugarri anatomiko batzuk azaltzen, gizaki modernoen (gaixoak izan ala ez) antzekoak ez direnak, baina bai gure generoko kide ohien antzekoak. Garezurreko ezaugarriez gain, ezaugarri horiek eskumuturreko hezurren forma, besaurrea, sorbalda, belaunak eta oinak barne hartzen dituzte. Gainera, hipotesi honek ez du azaltzen ezaugarri horiek berak dituzten gizabanakoen adibide asko aurkitu izana, eta horrek adierazten du populazio handi batenak zirela eta ez zirela gizabanako bakar batera mugatzen.
2016an, Mata Mengen, Liang Boatik 74 bat kilometrora, hortz fosilak eta ustez H. floresiensisen arbasoak ziren hominidoen masailezur partziala aurkitu ziren. Duela 700.000 urte ingurukoak dira eta, Gerrit van den Bergh arkeologo australiarraren arabera, ondorengo fosilak baino are txikiagoak dira.
Aurkikuntza
2003an, Liang Bua kobazuloaren aztarnen artean, 18.000 urteko eskeleto subfosil bat aurkitu zuten; besoetako hezurrak baino ez zitzaizkion falta.
Geroago, 2004an, beste bederatzi lagunen arrastoak aurkitu ziren leku berean; denak txikiak. Lanabes txikiak aurkitu zituzten ere, 90.000 urtetik 13.000rakoak direla estimatzen direnak.
Flores uhartea "mundu galdutzat" deskribatu dute Nature aldizkarian. Munduko gainerako lekuetan desagertutako animali batzuek irla horretan eboluzionatu zuten, eta itxura erraldoiak edo nanoak hartu zituzten. Esaterako, elefante nanoak eta sugandila erraldoiak (Komodoko dragoiaren antzekoak) zeuden irlan.
Jatorria
Adituek hobbit izenordea eman zieten espezie honetako kide txikiei, J.R.R. Tolkien idazlearen liburuetako pertsonaiak bezala. Homo floresiensis-ek 74.000 urte inguru ditu; haren arrastoak ez daude fosilizatuta; bigunak dira eta hezurrak aurkitu bezain laster lehortzen utzi behar dira, atera baino lehen. ADN mitokondrial egokia aurkitzea espero dute; horrela, Homo sapiens espeziearen ADNarekin alderatu ahalko dute. Hala ere, itxaropenak ez dira oso handiak, ADN mota hori klima tropikaletan ez baita oso ondo mantentzen.
Anatomia
Homo erectus espeziea, Homo floresiensis-aren arbaso zuzena omen zena, gizaki modernoaren altuera berekoa zen, gutxi gorabehera. Hala ere, adituen arabera, irlan elikagaien eskasia zegoen; eta ondorioz, hara ailegatutako Homo erectus-ak uharteetako nanismoa jasan omen zuen, han bizi ziren espezie askoren antzera.
Gorputz txikia izateaz gain, H. floresiensis espezieak oso burmuin txikia zuen. Aurkitutako espezimenarena 380 cm³-koa zen, txinpantzearen edo Australopithecus generoko espezieen antzera. Oso nabarmena da H. erectus-aren burmuinaren bolumena 980 cm³-koa izatea, eta haren ondorengoa omen den Homo floresisensis espeziearena horren erdia izatea. Dena den, ez da uste ezberdintasun handiak egon zirenik inteligentziari dagokionez bi espezieen artean, burmuin eta gorputz-masaren arteko erlazioagatik. Janariak prestatzeko sua erabiltzen zutela uste dute, baita harrizko erremintak ere.
Biziraupena
Homo floresiensis-a gizaki modernoekin batera bizi izan zen, baina haien arteko elkarrekintzak ezezagunak dira. Geologia analisiek diote erupzio bolkaniko baten ondorioz desagertu zela, duela 12.000 urte inguru, faunaren zati handi batekin batera (esaterako, Stegodon nanoa eta arratoi erraldoiak).
Hortaz, neanderthala eta beste hominidoak baino askoz denbora gehiago bizi izan zen.
Zenbait adituk uste dute espezie hau denbora gehiago bizi izan zela Flores uharteko beste leku batzuetan, eta agian hori dela herritarrek kontatzen dituzten istorio folklorikoen iturria.
NGC 1097
NGC 1097 galaxia espiral bat da, Fornax konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Txirla handi
Txirla handia (Ruditapes decussatus, Tapes decussatus edo Venerupis decussata) molusku kuskubiko bat da, Veneridae familiakoa. Gehienetan Txirla izen arruntarekin ezagutzen da, Euskal Herrian ohikoena delako.
Deskribapena
Izenak adierazten duen bezala tamaina handiko bibalbioa da, 6 eta 7 cm arteko luzera izan ohi du. Ildo erradial ugari ditu, bereziki nabarmenak maskorraren ertzean. Ildo hauek perpendikularki zeharkatuz hazkuntza-lerroak agertzen dira eta maskorrari sare egitura ematen diote.
Hazten den sustratuaren arabera oskolaren kolorea desberdina izaten da aletik alera. Zurixka, horixka edo arre koloreak hartzen ditu beti ere. Barnealdea zuria da, tono horixka batzuekin, eta unboaren aldera tono urdinxkak agertzen dira.
Bizimodua
Ura iragaziz elikatzen da, bertan aurkitzen dituen mikroorganismoak harrapatzen ditu. Horretarako gainerako bibalbioen antzera bi sifoi ditu, bata ura hartzeko eta bestea kanporatzeko. Hondartza eta estuarioetako hondo hareatsuetan barneraturik bizi da, eta sifoi luzeak dituenez asko barneratzen da, 15-30 cm artean. Horrek harrapariei ihes egiteko bakarrik ez, itsasbeheran eremu hezean jarraitzeko ahalmena ematen dio.
Banaketa
Ozeano Atlantikoaren ekialdean aurkitzen da, Britainiar uharteetatik hasi eta Senegal arteko kostalde guztia hartuz. Mediterraneoan ere aurki daiteke baina urriagoa da.
Sukaldaritza
Oso aintzat hartuak dira sukaldaritzan, hala nola, euskal gastronomiako ttoroan eta legatza saltsa berdean erabiliak.
Hala ere, gehiegizko arrantza dela-eta, askotan Venerupis philippinarum espeziea erabiltzen da sukaldaritzan, antzekotasuna dela eta. Jatorria Filipinetan du, baina Atlantikoko gune batzuetan etxekotu da.
Jairo Morillas
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako V-Varen Nagasaki.
Jamesburg (New Jersey)
Jamesburg New Jerseyko borough bat da. Middlesex konderrian kokatua dago. 2010ean 5,915 biztanle zituen, 2.27 kilometro koadrotan banatuta.
Elapsoidea guentherii
Elapsoidea guentherii Elapsoidea generoko animalia da. Narrastien barruko Elapidae familian sailkatuta dago.
Wataru Endo
Wataru Endo (japonieraz: 遠藤 航, 1993ko otsailaren 9a - ) Japoniako futbolaria da.
Haplochromis plagiodon
Haplochromis plagiodon Haplochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Mixcoatlus browni
Mixcoatlus browni Mixcoatlus generoko animalia da. Narrastien barruko Viperidae familian sailkatuta dago.
Alice Brady
Mary Rose Brady (New York, - ib., ) estatubatuar aktorea izan zen, antzerkian eta zineman aritutakoa. My Man Godfrey eta In Old Chicago filmetan egindako lanagatik hainbat sari lortu zituen.
Filmografia
Mutuak
Soinudunak
Mitridates IV.a Pontokoa
Mitridates IV.a Filopator Filadelfo (Mιθριδάτης ὁ Φιλoπάτωρ Φιλάδελφoς), Pontoko Erresumako seigarren erregea izan zen, K.a. 170 eta K.a. 150 bitartean.
Mitridates III.a Pontokoaren semea zen. Tronura noiz iritsi zen, misterio bat da, bere erregealdiaren frogak, soilik K.a. 154tik aurrera baitaude, urte honetan, Atalo II.a Pergamokoari, Prusias II.a Bitiniakoaren aurka laguntzeko armada bat bidali ziolako aipatzen delarik, Pontok Erromarekin eta honen aliatuekin izan zuen politika adiskidetsuaren hasiera adierazten duen gertaera, Mitridates VI.aren erregealdira arte.
Berari buruzko beste aipamen bakarra, K.a. 179koa da, bere izena, bera anaia Farnatzes I.a Pontokoarekin lotzen denean, honek, Eumenes II.a Pergamokoarekin adostutako hitzarmenean, eta, beraz, garai honetan, nolabait, erabakiak hartzen zituela suposatzen da.
Shunya Yoneda
Shunya Yoneda (米田 隼也, 1995eko azaroaren 5a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako V-Varen Nagasaki.
Folsom Prison Blues
Folsom Prison Blues 1955. urtean Johnny Cash estatubatuar kantautoreak konposatu eta argitaratutako abesti bat da.
Down To The River To Pray
Down To The River To Pray (euskaraz Ibaian Behera Errezatzera) Hegoaldeko Estatu Batuetako erlijio edo soul abesti herrikoi bat da.
Uste denez esklaboen abestia zen, hasiera batean 1867. urtean George H. Allan-ek The Good Old Way ("Bide On Zaharra") izenburuarekin idatzi omen zuen. Come, Let Us All Go Down ("Zatozte, Goazen Denok Beheruntz") izenburuaz ere ezaguna egin zen.
Zinema
2000. urteko O Brother, Where Art Thou? filmako soinu bandan agertu zen.
Chantuja
Chantuja Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Loira Garaia departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Chanteuges udalerrian erroldatutako biztanleak 412 ziren. Familiak 184 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 68 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 48 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 343 etxebizitza zeuden, 187 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 105 bigarren erresidentzia ziren eta 51 hutsik zeuden. 314 etxeak ziren eta 25 apartamentuak ziren. 187 etxebizitza nagusietatik 150 bere jabearen bizilekua ziren, 32 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 34 etxek hiru zituzten, 62 etxek lau zituzten eta 87 etxek bost zituzten. 113 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 81 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 85 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 255 ziren, horien artean 202 aktiboak ziren eta 53 inaktiboak ziren. 202 pertsona aktiboetatik 182 lanean zeuden (100 gizon eta 82 emakume) eta 20 langabezian zeuden (7 gizon eta 13 emakume). 53 pertsona inaktiboetatik 26 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Chanteuges udalerrian 194 unitate fiskal zeuden, 437,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.110 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 23 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Chanteuges udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, 513 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cerro Maggiore
Cerro Maggiore Italiako udalerri bat da. Milango probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Cerro Maggiorek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Kobaltozippeita
Kobaltozippeita sulfato motako minerala da eta zippeite taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Kobaltozippeita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 da.
Sargocentron lepros
Sargocentron lepros Sargocentron generoko animalia da. Arrainen barruko Holocentridae familian sailkatzen da.
NGC 1098
NGC 1098 galaxia bat da, Eridanus konstelazioan. Francis Preserved Leavenworthek aurkitu zuen n.
Coursegoules
Coursegoules Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Itsas Alpeak departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Coursegoules udalerrian erroldatutako biztanleak 440 ziren. Familiak 186 ziren, horien artean 54 pertsona bakarrekoak ziren (31 bakarrik bizi ziren gizonak eta 23 bakarrik bizi ziren emakumeak), 62 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 58 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Aulnoy-sur-Aube
Aulnoy-sur-Aube Frantziako udalerria da, Marne Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Coursegoules
Etxebizitza
2007an 346 etxebizitza zeuden, 193 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 136 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 309 etxeak ziren eta 35 apartamentuak ziren. 193 etxebizitza nagusietatik 143 bere jabearen bizilekua ziren, 41 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 25 etxek bi zituzten, 63 etxek hiru zituzten, 56 etxek lau zituzten eta 46 etxek bost zituzten. 102 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 80 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 95 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 305 ziren, horien artean 228 aktiboak ziren eta 77 inaktiboak ziren. 228 pertsona aktiboetatik 212 lanean zeuden (119 gizon eta 93 emakume) eta 16 langabezian zeuden (7 gizon eta 9 emakume). 77 pertsona inaktiboetatik 21 erretiraturik zeuden, 21 ikasten zeuden eta 35 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Aulnoy-sur-Aube
Biztanleria
2007an Aulnoy-sur-Aube udalerrian erroldatutako biztanleak 62 ziren. Familiak 26 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 9 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 9 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Coursegoules
Diru sarrerak
2009an Coursegoules udalerrian 195 unitate fiskal zeuden, 445,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.907 euro zen.
Aulnoy-sur-Aube
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 36 etxebizitza zeuden, 27 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 35etxeak ziren. 27 etxebizitza nagusietatik 18 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 2 etxek hiru zituzten, 4 etxek lau zituzten eta 18 etxek bost zituzten. 20 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 14 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 12 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Coursegoules
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 39 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria, 2 zurginak, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia, 3 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
Aulnoy-sur-Aube
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 40 ziren, horien artean 29 aktiboak ziren eta 11 inaktiboak ziren. 29 pertsona aktiboetatik 28 lanean zeuden (16 gizon eta 12 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 11 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Coursegoules
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Coursegoules udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.563 hektarea erabiltzen.
Aulnoy-sur-Aube
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Coursegoules
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Aulnoy-sur-Aube
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Aulnoy-sur-Aube udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, 484 hektarea erabiltzen.
Almirantearen gotorlekua (Pasai San Pedro)
Almirantearen gotorlekua Gipuzkoako Pasaia udalerriko Pasai San Pedro barrutian eta Donostiako mugan dagoen gotorleku baten hondakinak dira. Pasaiako badiaren bokalaren gain dago, Ulia mendian, eta Platako lurmuturra eta Platako itsasargitik hurbil, Gurutzeta izeneko muino batean dago kokatuta, 206 metrora itsas mailaren gainetik. Bi udalerrien arteko mugan kokatuta izanik, Donostiako eraikintzat ere hartua izan da. Antzinako kokaleku militarra da, XIX. mendean Karlistaldietan Donostia inguratu eta defendatzen duten liberalen gotorlekuetako bat izan zen. 1836ko apirilean Britaniar legio batek eraiki zuen forte horren aurrekari bat, gerizpe edo parapeto-gune modukoa Pasaiako badia zaintzeko eginkizunarekin. Almirante, Ingelesena edo Morales izenekin ere ezaguna izan zen orduan; hori dela eta, kokapenaren araberako izenarekin ere ezaguna da, hots, Gurutzetako fortea. Bigarren Karlistadan liberalek eraiki zuten fortea bera eta 1874 urtean kainoiez hornitu Pasaiako portutik. Ordurako Donostiak bere harresiak kenduta zituen eta Donostia liberala defendatu zuten tropek behin-behineko gotorlekuak eraiki zituzten hiru lerrotan, hiriaren inguruan presaka eraikiak ere. Hauek ziren lehenengo lerroko gotorlekuak: Hernandez, Farola, Lugaritz, Puio, Ametzagaina, Altza, Miracruz y Almirante. Halere, gero eta eginkizun xumeagoa izan zuen, Altza, Ametzagaina edo Arramendiko forteak egokiagoak baitziren eremua karlistengandik defendatzeko. .
Coursegoules
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Aulnoy-sur-Aube
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Almirantearen gotorlekua (Pasai San Pedro)
Egiturari dagokionez, oinplano karratua da itxuraz, baina neurtzean trapezio irregularra dela antzematen da. Uliako harearriz egina dago. Barrutian zenbait eraikin dokumentatu dira munizioa gordetzeko eta soldaduen aterperako. .
Estada
Estada Huescako udalerria da.
Historia
1981ean, erromatarren garai berantiarreko (IV. mendea) gotorleku bat aurkitu zen Noguerako partidan: Villa Stata. Izen hori Cinca errekaren ondotik Fragatik Olvenara eramaten erromatar bideko geralekuetako bati dagokio. Aztarnategi horretan mosaiko ikusgarri bat aurkitu zuten, Zaragozako Museo Probintzialean ikus daitekeena. Gainera, aztarnategiak beste material batzuk ditu, hala nola teilak (tegulae), harlanduak, adreiluak, marmolezko zutabe baten zati bat, zeramika, berunezko sarkofago bat eta eskaintza botiboetarako edalontziak.
Villa Stata (hortik datorkio Estada izena) nekazaritza-ustiategi gotortua izan zen, eta fundi izeneko lurrak eta eraikinak (villaeak) zituen, lana antolatzeko eta produktuak banatzeko.
Ernst Krenek
Ernst Krenek (Viena, Austria, 1900eko abuztuaren 23a - Kalifornia, AEB, 1991ko abenduaren 22a) Estatu Batuetako musikagilea izan zen, Austrian jaioa.
Biografia
Vienako Akademian eta Berlingo Kontserbatorioan egin zituen ikasketak. Musika-joera eta -teknika ugari landu zituen. Neorromantizismotik abiatu bazen ere, geroago idazkera atonalera iritsi zen, eta hori ere utzi zuen jazzaren eraginari jarraitzeko.
Xabier Madariaga
Xabier Madariaga Idirin (Bilbo, Bizkaia, 1981eko ekainaren 3a) euskal herritar kazetaria da. Ikasketak Nafarroako Komunikazio Fakultatean egin zituen (1999-2003). Graduko bigarren mailan zegoelarik, 2001-ean hasi zuen bere ibilbidea EITB-n. Euskadi Irratiko albistegi erredakzioan sartu zen uda hartan eta bekadun zegoela, irailak 11-ko New Yorkeko atentatuen berri emateko egin ziren albistegi bereziek bete-betean harrapatu zuten.
2001-2002 kurtsoa Lancaster University-n egin zuen Erasmus bekaldiari esker eta Erresuma Batutik Euskadi Irratia-rentzat kronikak bidaltzen piztu zitzaion korrespontsal lanarekiko bere grina.
Ernst Krenek
Biografia
Nazioartean arrakasta handia izan zuen Jonny spielt auf! (1927, Jo ezazu, Jonny) operarekin, disonantzia espresionista eta jazzaren eragina erakusten zuena.
Xabier Madariaga
Korrespontsal ibilbidea
2003ko ekainean unibertsitatea bukatu eta uztailan Jerusalemen zen Madariaga Ekialde Hurbileko EITB-ren korrespontsalia martxan jarri nahian, 22 urte besterik ez zituenean. Jerusalemen hiru urte oparotsu izan ziren Madariaga gaztearentzat: Irakeko inbasioaren lehenengo urteurrena kontatu zuen Bagdad-etik; Yasser Arafat-en heriotza eta haren hileta jendetsuen berri eman zuen Ramallah-tik; kolono israeldarren irteera kontatu zuen Gaza-tik eta Ariel Sharon-en buruko isuriak ekarritako ondorio politikoak aztertu zituen Jerusalem-etik. EITB-z gain, Berria egunkariarentzat eta RFI irratiarentzat hainbat kolaborazio egin zituen.
Madrilgo korrespontsaliara egin zuen salto 2006ko udazkenean. Bertan, ETA-k Barajasen egindako atentatuaren berri eman zuen eta Jose Luis Rodriguez Zapateroren bigarren legealdiaren hastapenak kontatu zituen.
Ernst Krenek
Biografia
Lan dodekafonikorik aipagarriena Karl V (1933) opera da. Geroagoko lanetan teknika atonal librea erabili zuen (Bosgarren Sinfonia) eta prozedura elektronikoak (1958, Spiritus Intelligentiae).
Xabier Madariaga
Korrespontsal ibilbidea
2009-an Paris-ko korrespontsalian hasi zen lanean. Nikolas Sarkozy-k presidente bezala egindako azken urteen lekuko izan zen, eta sozialista frantsesek Eliseora Francois Hollande-kin egindako itzulera kontatu zuen. 2015-eko azaroan, Paris-ek jasandako atentatuen kontakizuna egin zuen Madariagak hiriburu frantsesan egin zuen azken txanpan.
Korrespontsal lanetan emandako ia 13 urteetan, bidali berezi bezala egon da Cuban, Fidel Castro-rik gabeko lehenengo hauteskundeen kontakizuna egiten; AEB-tan, lehenengo presidente beltzaren, Barack Obama-ren, kargu hartze ekitaldian; Sheychelle-tatik "Alakrana" ontziaren askapenaren berri ematen; Hegoafrikan, Nelson Madela-ren hiletaren lekuko; Ukrainan, Euromaidan protestetatik kronikak egiten. Gainera hainbat hondamenditara bidali dute Madariaga: Cachemira-ko lurrikara, 2005; Pisco-koa, 2007; Haiti-koa, 2010. Elkarrizketa batean baino gehigotan esanda du Madariagak, atzerritik egin dituen kroniken artean gehien astindu duena Haitiko lurrikara izan dela.
Ur Handitan
2017ko urtarrilan hasi zen "Ur Handitan" gidatzen. Madariagak aurkeztutako ia 200 programaren ondoren, gizarte gaiak jorratzen dituen erreportaje-saioa kazetaritza konprometituaren eta zerbitzu publikoaren ikur bihurtu da.
Abiapuntua
"Abiapuntua" (2021) programa ere gidatu du. Gazteak aurreritziz betetako errealidade ezezagunetan murgiltzen dituen saioa da "Abiapuntua".
Azido 3-fosfoglizeriko
Azido 3-fosfoglizerikoa (edo 3-fosfoglizeratoa, protoia galtzen duenean) bizidunen metabolismoan agertzen den molekula garrantzitsua da. Glukolisian eta Calvin zikloan parte hartzen du, hots, bide kataboliko zein anaboliko batean.
Egitura kimikoari dagokionez 3 karbono dituen azido karboxilikoa da, OH taldea 2. karbonoan egonik eta fosfato taldea 3. karbonoan.
Glukolisi
Glukolisian azido 3-fosfoglizerikoa 1,3-difosfoglizerotik abiatuta sortzen da, fosfoglizerato kinasa izeneko entzimak katalizatutako erreakzio honetan:
Glukolisian ez ezik, glukoneogenesian ere parte hartzen du azido 3-fosfoglizerikoak.
Calvin zikloa
Fotosintesiaren ilunpeko fasean -Calvin zikloan- azido 3-fosfoglizerikoa funtsezko metabolitoa dugu. Pentosa batek -erribulosa 1,5 bifosfatoak- CO2 molekula bat hartzen du zikloaren hasieran, 6 karbono dituen molekula ez-egonkorra agertuz, segituan puskatzen dena bi molekula 3-fosfoglizerato agertuz. Hau da Calvin zikloaren lehenengo molekula egonkorra, funtsezko metabolito bat (glizeraldehido-3-fosfato) sortuko duena.
Bestalde, azpimarratu behar da serina aminoazidoaren sintesian ere parte hartzen duela azido 3-fosfoglizerikoak
Keansburg (New Jersey)
Keansburg New Jerseyko borough bat da. Monmouth konderrian kokatua dago. 2010ean 10,105 biztanle zituen, 2.77 kilometro koadrotan banatuta.
La Mothe-Saint-Héray
La Mothe-Saint-Héray Frantziako udalerria da, Deux-Sèvres departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an La Mothe-Saint-Héray udalerrian erroldatutako biztanleak 1.815 ziren. Familiak 695 ziren, horien artean 195 pertsona bakarrekoak ziren (85 bakarrik bizi ziren gizonak eta 110 bakarrik bizi ziren emakumeak), 223 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 220 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 57 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 834 etxebizitza zeuden, 709 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 57 bigarren erresidentzia ziren eta 68 hutsik zeuden. 755 etxeak ziren eta 75 apartamentuak ziren. 709 etxebizitza nagusietatik 468 bere jabearen bizilekua ziren, 223 alokairuan okupaturik zeuden eta 17 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 37 etxek bi zituzten, 101 etxek hiru zituzten, 199 etxek lau zituzten eta 368 etxek bost zituzten. 493 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 350 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 255 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.014 ziren, horien artean 750 aktiboak ziren eta 264 inaktiboak ziren. 750 pertsona aktiboetatik 648 lanean zeuden (355 gizon eta 293 emakume) eta 102 langabezian zeuden (51 gizon eta 51 emakume). 264 pertsona inaktiboetatik 85 erretiraturik zeuden, 85 ikasten zeuden eta 94 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Mothe-Saint-Héray udalerrian 733 unitate fiskal zeuden, 1.712 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.667 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 103 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 5 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 24 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 5 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 9 zerbitzu enpresak ziren, 17 administrazio publikoko enpresak ziren eta 8 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 34 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 3 banku bulegoak, 1 funeraria, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 6 igeltseroak, 1 margolaria, 2 zurginak, 1 iturgina, 1 argiketaria, 4 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 2 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 13 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 2 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 drogeria zen, 1 bitxi-denda zen eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean La Mothe-Saint-Héray udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 776 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
Boulleret
Boulleret Frantziako udalerri bat da, Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
La Mothe-Saint-Héray
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. La Mothe-Saint-Héray udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 154 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Boulleret
Biztanleria
2007an Boulleret udalerrian erroldatutako biztanleak 1.398 ziren. Familiak 589 ziren, horien artean 174 pertsona bakarrekoak ziren (73 bakarrik bizi ziren gizonak eta 101 bakarrik bizi ziren emakumeak), 214 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 161 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 40 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 750 etxebizitza zeuden, 605 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 87 bigarren erresidentzia ziren eta 58 hutsik zeuden. 726 etxeak ziren eta 18 apartamentuak ziren. 605 etxebizitza nagusietatik 488 bere jabearen bizilekua ziren, 101 alokairuan okupaturik zeuden eta 16 doan lagata zeuden; 5 etxek gela bat zuten, 33 etxek bi zituzten, 129 etxek hiru zituzten, 167 etxek lau zituzten eta 271 etxek bost zituzten. 473 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 283 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 251 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 819 ziren, horien artean 568 aktiboak ziren eta 251 inaktiboak ziren. 568 pertsona aktiboetatik 522 lanean zeuden (277 gizon eta 245 emakume) eta 46 langabezian zeuden (20 gizon eta 26 emakume). 251 pertsona inaktiboetatik 107 erretiraturik zeuden, 65 ikasten zeuden eta 79 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 51 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 11 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.