cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hizkuntza-interpretazio
Sektore publikoko interpretazioa
Komunitateko interpretazio izenez ere ezagutzen da. Legearen, osasunaren eta tokiko gobernuaren arloetan gauzatzen den interpretazio mota bat da; baita zerbitzu sozialen, etxebizitzaren, ingurumenaren eta hezkuntzaren arloetan ere. Komunitateko interpretazioan, hizkuntza eta komunikazioaren ekoizpena baldintzatzen dituzten hainbat faktore daude. Honako hauek dira faktore horiek: hitzaldiaren eduki emozionala, inguru sozial polarizatu edo tirabiratsu bat, sorrarazitako estresa, parte-hartzaileen arteko botere-erlazioak eta interpretearen gain geratzen den erantzukizuna (kasu askotan muturrekoa); batzuetan, beste pertsonaren bizitza ere interpretearen lanaren menpe egon daiteke.
Osasun arloko interpretazioa
Osasun arloko interpretazioa zerbitzu publikoetako interpretazioaren azpimota bat da, eta osasun-langileen eta gaixoaren nahiz familiaren arteko komunikazioa erraztean datza. Normalean, prozesu honetan parte hartzen duen interpreteak prestakuntza berezia duela egiaztatzen duen tituluren bat izan ohi du, eta zerbitzu mota hau emateko beharrezko baldintzak betetzen ditu. Egoera batzuetan, osasun-arloko profesional eleanitzek lanaldi partzialean lagun dezakete osasun-etxe barneko hizkuntza bankuetako kide gisa. Osasun arloko interpreteak medikuntzaren ezagutza handia izan behar du, eta ondo ezagutu behar ditu ohikoenak diren mediku praktikak, gaixo bat elkarrizketatzearen prozesua, osasun azterketak, eta lan egiten duen ospitalean edo klinikan egiten diren eguneroko zereginak. Gainera, oso garrantzitsua da kontutan hartzea, osasun arloko interpreteak lotura kulturalak direla askotan, hizkuntza alde batera utzita, ospitale edo mediku-etxeak ezagutzen ez dituzten edo halako lekuetan deseroso sentitzen diren pertsonentzat.
Keinu-hizkuntzen interpretazioa
Pertsona gorrek ere egin dezakete lan interprete gisa. Taldeak osatzen dituzte entzun dezaketen pertsonekin, herrialdean erabiltzen den keinu-hizkuntza estandarra partekatzen ez duten pertsona gorrei interpretazioa emateko helburuz. Hizkuntza-modu batetik bestera ere transmititzen dute informazioa.
Komunikabideetako interpretazioa
Bere izaera dela-eta, komunikabideetako interpretazioak aldiberekoa izan behar du. Bereziki zuzeneko telebista saioetan eskaintzen da: prentsaurrekoetan, politikoei, musikariei, artistei, kirolariei edota negozio munduko pertsona ospetsuei eginiko elkarrizketa grabatuetan edo zuzenekoetan. Interpretazio mota honetan, interpretea kabina intsonorizatu batean egoten da, ahal dela hizlariak pantaila batean ikusi ahal izateko moduan. Grabatu aurretik, tresneria ondo dabilela egiaztatu behar izaten da. Bereziki, satelite bidezko konexioak bi aldiz egiaztatu behar dira interpreteak bere ahotsa bueltan entzun ez dezan eta kanalak banan-banan entzun ditzakeela ziurtatzeko. Estudiotik kanpora grabatutako elkarrizketen eta gaurkotasuneko hainbat programaren kasuan, interpreteak telebistako pantailan ikusten duena interpretatzen du. Atzeko zarata arazo larria izan daiteke. Komunikabideetan lan egiten duen interpreteak telebistako aurkezle bat bezain trebea eta seguru dela erakutsi behar du.
Komunikabideetako interpretazioa nabariagoa eta agerikoagoa bihurtu da urteak pasa ahala, batez ere Golkoko Gerratik aurrera. Telebistako kanalak aldibereko interpretazioan aritzen den jendea kontratatzen hasi dira. Eremu honetan lan egiten duen interpreteak prentsaurrekoak, mezu telefonikoak, elkarrizketak eta zuzeneko beste saio batzuk interpretatu behar ditu. Gainerako interpretazioak baino estresagarriagoa da; izan ere, interpreteak arazo tekniko ugariri egin behar die aurre, baita zuzeneko emankizunetan kontrol gelan sortzen den iskanbilari ere.
Interpreteak Antzinaroan
Hainbat interpretazio mota daude, eta aldibereko interpretazioa, adibidez, Nurenbergeko epaiketetan sortu zen arren, badira historian zehar berebiziko garrantzia izan duten beste interpretazio motak ere, besteak beste, esan ostekoa eta xuxurlatua. Antzinaroko inperio handietan jada existitzen ziren interpreteak, eta pertsonaia anonimo horien bizitza eta garrantzia desberdina izan da kultura eta gizartearen arabera.
Antzinako Egipton, interpretea maila gorenean:
Hori dela eta, zerbitzu linguistikoak eskaintzeko gai ziren pertsonak estimu handikoak ziren Egiptoko gizartean, hainbeste non faraoiak maila goreneko interpreteen tituluak ematera iritsi ziren (garrantzi handikoak eta oinordetzakoak). Hasieran, lan horretarako esklabo eta gatibuak erabili ziren arren, denborarekin, kanpoan ikasketak egindako Egiptoko nobleziaren semeek hartu zuten ogibidearen ardura, baita atzerriko printzeen semeek ere. Antzinako Egipton interpreteen erregistro bat ere osatu zuten, eta inperioaren gainbehera heltzerakoan, interpreteek, desagertzetik urrun, lurraldea islamera bihurtzeko ardura izan zuten.
Grezia eta Erroma: bi ikuspuntu desberdin interpretazioaren inguruan
Antzinako Grezian eta Erroman ere aurki daitezke interpreteen arrastoak; kasu horretan baina, profesional horiek zuten ospea oso bestelakoa zen. Erroman berebiziko garrantzia zuten inperioaren, kolonien eta konkistatutako lurraldeen artean komunikazioa bermatu ahal izateko. Grezian, berriz, ez zuten inolako entzuterik, menderatutako herriekin komunikazioa bermatzen zuten arren, greziarrek herritar barbaroak baino gehiago zirela uste zutelako eta beraz, uste zuten haiek zutela greziera ikasteko ardura.
Erdi Aroa
Gurutzadekin batera, interpreteek lan diplomatikoetan hasi ziren lanean. Hala ere, Erdi Aroan zehar, ezaugarri bereziak zituen beste interprete mota bat ere sortu zen, arlo ekonomiko eta komertzialari lotuta. Figura horrek berebiziko garrantzia hartu zuen Mediterraneoko hegemonia politikoa eskuz aldatu zenean, arabiarren eskuetatik, kristauen eskuetara, hain zuzen ere. Bi herrialde horiek, haien artean erlazio komertzialak mantentzera behartuta ikusi ziren, eta bera zen bi kultura desberdin horien artean bitartekari lanak egiten zituena. Geroztik, arabiar eta europar kolonia eta herrialdeen arteko funtsezko bitartekari linguistiko bihurtu zen.
Bestetik, Amerikako kontinentearen konkistan interpreteek ere berebiziko garrantzia izan zuten. Konkista horretan eman zen ezagutzera garaiko lehen interpreteetako bat, Malintxe. Istorioak dioenaren arabera, Malintxe, printzesa azteka bat zen, bai maia bai nahuatl hizkuntzak hitz egiten zituena, eta Centla-ko gudaren ostean, Hernan Cortesi entregatu zioten. Harrez geroztik, Cortesen interprete, bitartekari eta aholkulari bilakatu zen, baita amorante ere eta  Mexikoko konkistan funtsezko papera jokatu zuen.
Aro Modernoa
Westfaliako bake itunaren ostean, frantsesa diplomaziaren hizkuntza ofiziala bihurtuko da Lehenengo Mundu Gerrara arte. Horretaz gain, XIX. mendetik aurrera, Amerikako Estatu Batuak potentzia moduan garatzen hasten dira eta, ondorioz, ingelesak ere indarra hartzen du. Gauzak horrela, interpreteen garrantzia arlo politiko eta ekonomikoan erabakigarria izango da eta lehen aldiz, anonimo izateari utziko diote.
Gerra arteko aroa
Garai horretan hasiko da gaur egun ezagutzen dugun interpretazioa garatzen: konferentzietako interpretea jaioko da eta interpretazioaren garrantzi historikoak gailurra joko du.
Lehenengo Mundu Gerran, hizkuntza desberdinak hitz egiten zituzten unitate militarren artean bitartekari linguistiko lanak egiten hasten dira interpreteak. Azken horiek, gerrako interprete deiturikoak dira, eta gerraren bilakaeran funtsezko papera jokatuko dute. Horietako askok, 1919. urtean, Parisen burututako Bake Konferentzian ere hartuko dute parte, bertan, Versailleseko ituna adostu eta Nazioen Liga sortuko dituzte.
Bilera horretan, frantsesa eta ingelesa izango dira hizkuntza ofizial bakarrak, eta beraz, interpreteek, esan-osteko interpretazioa egingo dute hizlarien diskurtsoak helarazteko. Bertan beraz interpreteek oso paper garrantzitsua jokatuko dute eta lehen aldiz historian, haiek izenak aditzera emango dira eta haien lana goraipatu. Bertan parte hartu zuten interpreteen artean, Paul Mantoux, Antoine Vellemane eta Jean Herbert azpimarratu daitezke, besteak beste. Lehenengoak interprete bikaina izatearen sona irabazi zuen, eta bada esaten duenik 2 orduko diskurtsoak ere interpreta zitzakeela. Antonine Vellemanek, bestetik, Ginebrako Interpreteen Eskola sortu zuen urte batzuk geroago. Azkenik, Jean Herbertek orduko Nazioen Ligan Batzar Nagusirako lehen interprete taldea eratu zuen.
Anselmo Fuerte
Biografia
Madrilgo El Batán auzoan hazi zen eta bizikleta fabrikazioko enpresa batean lan egin zuen. Profesional bezala 1984an Madrilgo Itzulia irabazi ondoren debutatu zuen. Eskalatzaile ona izan zen, baina erlojupekoetan denbora asko galtzen zuen eta horrek palmaresa handitzea eragotzi zion.
Lortu zituen emaitzari hoberenak 1988ko Espainiako Itzulian eta 1990eko Espainiako Itzulian lortutako 3. postuak izan ziren. Espainiako Vueltan, gainera, 1987an 7. eta 1986an 9. ere izan zen.
Callionymus doryssus
Callionymus doryssus Callionymus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Callionymidae familian.
Anselmo Fuerte
Biografia
Frantziako Tourrean lortu zuen emaitzarik hoberena 1987an izan zen, 8. amaituz. 1987 eta 1989ko edizioetan, bigarren ere izan zen mendiko etapa batzuetan.
1991n Anselmo Fuerte faboritoa zen Espainiako Vuelta irabazteko, baina bere taldekidea zen Melcior Mauri, maillot horia lehen etapan lortu zuena, izan zen edizio hartako garailea.
Hizkuntza-interpretazio
Gerra arteko aroa
Horretaz gain, 1926. urtean, aldibereko interpretazioa egiteko lehenengo patentea sortu zuten: “Hushaphone Filene-Finley IBM” deiturikoa. 1927. urtean erabili zuten lehen aldiz, Nazioarteko Lan Erakundean (NLE). Bertan, ingelesa eta frantsesaz gain, baziren beste hainbat hizkuntza ofizial eta esan osteko interpretazioa oso astuna egiten zenez saiatu ziren aldiberekoa erabiltzen. 1931 eta 1932 urteen bitartean, sistema Nazioen Ligan erabiltzea lortu zuten arren, ez zuen arrakastarik izan Nurenbergeko epaiketak burutu arte.
Halieutopsis bathyoreos
Halieutopsis bathyoreos Halieutopsis generoko animalia da. Arrainen barruko Ogcocephalidae familian sailkatzen da.
Hizkuntza-interpretazio
Nurenbergeko epaiketak eta aldibereko interpretazioa
Bigarren Mundu gerraren ostean, nazio aliatuek martxan jarri zituzten hainbat prozesu judizial erregimen nazionalsozialistako ordezkari, agintari, funtzionario eta kolaboratzaileak epaitzeko. Nurenbergeko epaiketak deituriko prozesu horretan, lau herrialde garaileek (Amerikako Estatu Batuak, Britania Handia, Frantzia eta Sobietar Batasuna) eta herrialde galtzaileek (Alemania) hartu zuten parte. Beraz, hizkuntza aniztasuna argia zen, eta egoera horren aurrean, kolokan jarri zen esan-osteko interpretazioaren funtzionaltasuna, epaiketak asko luzatzea eragingo zuelako.
Gauzak horrela, aldibereko interpretazioa erabiltzea proposatu zuten. Leon Dorstet izan zen proiektuaren arduraduna. Interprete izateko froga batzuk jarri zituzten martxan; aipatu beharra dago ez zegoela aldibereko interprete profesionalik, denak esan osteko interpreteak baitziren eta bien arteko desberdintasunak nabariak dira. Horregatik froga horien bidez 12 interprete hautatu eta prestakuntza azkar bat burutu zuten. Ondoren, hiru talde osatu ziren, bakoitza hizkuntza bateko interprete batekin: alemana, ingelesa, frantsesa eta errusiera. Aldibereko interpretazioaren arrakasta itzela izan zen, eta beste hainbat eremutara hedatu da geroztik. Aipatu beharra dago Dorstet berak osatu zuela Nazio Batuen Erakunderako (ONU) lehen interprete taldea. Nurenbergeko epaiketen ostean beraz jaio zen egun ezagutzen dugun  konferentziako interpretea.
Non egiten dute lan interpreteek
Nazio Batuek munduan dituzten ia egoitza guztietan erabiltzen dituzte interpreteak. Sei hizkuntza ofizial bakarrik dituen erakundea denez, Europar Batasunak baino kontratazio ahalmen txikiagoa du.
Interpreteek freelance gisa egin dezakete lan euren tokiko, eskualdeko eta nazioko komunitateetan, sarritan interpreteen agentzien bitartekaritzaz.
Ameriketako Estatu Batuetako Armadak ehunka interprete erabili ditu Irakeko eta Afganistango okupazioetan.
Le Moulinet-sur-Solin
Le Moulinet-sur-Solin Frantziako udalerria da, Loiret departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Le Moulinet-sur-Solin udalerrian erroldatutako biztanleak 140 ziren. Familiak 60 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 86 etxebizitza zeuden, 62 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 17 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 86etxeak ziren. 62 etxebizitza nagusietatik 50 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 14 etxek lau zituzten eta 37 etxek bost zituzten. 53 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 27 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 35 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Beverstedt
Beverstedt Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Anselmo Fuerte
Biografia
Txirrindularitza profesionaletik erretiratu ondoren, Fuerte txirrindularitza komentarista izan da SER irrati katearentzat eta "Asociación Deporte y Vida" elkartearekin lan egin du. Erretiratu eta hiru urtera kirol zuzendari titulua lortu zuen.
Palmaresa
1986 1987 1988 1990 1991 1992
Francisco Jiménez de Cisneros
Francisco Jiménez de Cisneros edo Cisneros kardinala (Torrelaguna, Madril, Espainia, 1436 - Roa, Burgos, Espainia, 1517ko azaroaren 8a) espainiar elizgizona eta politikaria izan zen.
Biografia
Familia handiki batean sortu zen. Alcala de Henaresen eta Salamancan egin zituen apaiz-ikasketak. Frantziskotar ordenatu, eta ordena horretako herrialde-burua (1494), Toledoko artzapezpikua (1495), kardinala eta Gaztelako Inkisidore Nagusia (1507) izan zen. Fernando Katolikoa erregea hil zenean, Aragoiko erregeorde egin zuten, 1516. urtean.
Le Moulinet-sur-Solin
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Francisco Jiménez de Cisneros
Biografia
1499tik aurrera, gogor jokatu zuen islamiarren aurka; Granadako eta Alpujarretako matxinadak gupidarik gabe zapaldu zituen (1502an arabiar guztiak kristautu egin behar zutela agintzen zuen errege-pragmatika eman zuen). Estatu-gizon nagusi bihurtu zen Elisabet Katolikoa erregina hil ondoren (1504). 1507tik aurrera, Ipar Afrika konkistatzeko ahaleginak egin zituen, Espainiako Inperioa Mediterraneo aldera zabaldu nahi izan zuen Fernando Katolikoaren gogoaren aurka. Espainiako Inperio katolikoaren babesle porrokatua zelarik, Nafarroaren burujabetasunaren aurkako erasoen alde azaldu zen, eta Ipar Afrikaren konkistari ekin zion, Bizargorri berbereak hutsean utziko zuen saioa gertatu bazen ere. 1516an Fernando erregea hil eta, erregeorde gisa, gogor zapaldu zuen Nafarroako erregea Joanes III.a Nafarroakoa Iruñera itzultzeko ahalegina. Cisneros kardinala 1517an hil zen, Karlos I.a Espainiako errege berria Espainiara etorri eta berehala.
Le Moulinet-sur-Solin
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 96 ziren, horien artean 76 aktiboak ziren eta 20 inaktiboak ziren. 76 pertsona aktiboetatik 72 lanean zeuden (37 gizon eta 35 emakume) eta 4 langabezian zeuden (2 gizon eta 2 emakume). 20 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Le Moulinet-sur-Solin udalerrian 65 unitate fiskal zeuden, 151 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.187 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.
2000. urtean Le Moulinet-sur-Solin udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Galbalcyrhynchus purusianus
Galbalcyrhynchus purusianus Galbalcyrhynchus generoko animalia da. Hegaztien barruko Galbulidae familian sailkatua dago.
Elbasan
Historia
Elbasanek Erromatarren Inperioaren sasoian hartu zuen garrantzia; hiriaren orduko izena "Masio Scampa" zen. Erromatarrek 300 m²-ko gotorleku handi bat eraiki zuten, dorrez hornitua. III. eta IV. mendeetan, "Hiskampis" izena zuen artean, merkataritza- eta garraio-gune garrantzitsu bihurtu zen, harik eta eslaviarrek VI. mendean lurraldea hartu zuten arte, haiek hiria hustu egin zutelako. XV. mendean otomandarrek ere euren gotorlekua eraiki zuten lehengoaren lekuan, eta Albaniako otomandarren hirigune garrantzitsu bihurtu zen: XVII. mendearen amaieran 2.000 lagun inguru bizi ziren hirian.
Industriaren garapena tabakoaren eta edari alkoholdunen industriarekin batera hasi zen. 1974an altzairugintzari ekin zioten, eta bestelako industrien garapenak inguruak erabat kutsatu zituen.
L'Isle-Verte (Quebec)
L'Isle-Verte Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Bas-Saint-Laurent eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Rivière-du-Loup konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 1,469 biztanle zituen 117.37 kilometro koadroko azaleran.
L'Isle-aux-Coudres (Quebec)
L'Isle-aux-Coudres Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Capitale-Nationale eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Charlevoix konderriko eskualde udalerria da. 2011ko zentsoaren arabera 1,279 biztanle zituen 30.12 kilometro koadroko azaleran.
Tindaris
Tindaris, antzinatean Tyndaris edo Tyndarion (Grezieraz: Τυνδαρίς, Estrabonek; Τυνδάριον, Ptolomeok.) hiri txiki bat da. Lehen apezpikutza, frazione (aldiria) Patti comune-an eta katoliko egoitza zen, Messinako metropoli-hirian, Siziliako ipar-ekialdean, Barcellona Pozzo di Gotto eta Cefalùren artean. Tindarisen santutegi famatuari Salvatore Quasimodok Vento a Tindari poema idatzi zion.
Nibelungoen kanta
Nibelungoen kanta Erdi Aroko olerki bat da XIII. mende inguruan idatzia, egile jakinik gabekoa eta germaniar jatorrikoa, 39 kantutan banatua dagoena.
Tindaris
Tindarisko Eliza-historia
Tindarisko elizbarrutia K.o 498an sortu zen. Zazpigarren mendearen hasieran, jadanik ez zen metropoli-egoitza izan. Nahiz eta politikoki Bizantziar inperioko zati bat izan, apezpikutzak Aita Santuaren esanetara zeuden elizbarruti sufraganeoak moduan. Ikonoklasiaren gatazkan, Bizantzio enperadorea Leon Isauriarra k, K.o. 732an, Sizilia osoko arazo erlijiosoak Konstantinoplatik bideratzen zituen. VIII. edo IX. mendean, Sirakusako artxielizbarrutia berriro sortu zen, baina siziliar apezpikutza guztiak sufraganteak izan ziren, Tindaris barne. Zoritxarrez, horko gotzoin baten izena ez zen erregistratu 647 arte. Nahiz eta Tindarisen izena Notitia Episcopatuum agertu, Leon VI.a Jakituna ren agintean (X. mendearen hasieran), oraindik aipatzen zen Tindaris Sirakusako sufraganteen artean, agian, teoria kanoniko bat baino ez zen izan. K.o. 836. urtean, Islamak Tindaris konkistatu zuen eta gehiago ez zen entzun elizbarruti horri buruz. Formalean, 880an kendu zen, ondorengo bat jarri gabe. 1082an, zenbait lurralde galdu zuen bizitza laburreko Troina elizbarrutia sortu zelako (1098an ezabatu zen Messinako elizbarrutia fundatzean). Normandiarrek Sizilia konkistatzean eta berriro kristiatzean, XI. mendean, Tindarisko artxiapezpikutza ez zen berrezarri, Tindarisko lurraldea Patti elizbarruri berrira eman zitzaiolako.
Nibelungoen kanta
Nibelungenlied bezala ere ezaguna da (alemanetik, idatzia dagoen hizkuntzatik, literalki, Nibelungoen kanta esan nahi du) edo Nibelunge Not (Suitzako Hohenems herrian aurkitutako eskuizkribuko azken hitz neurtuan agertzen diren hitzengatik, Nibelungoen pena edo beharra esan nahi duena).
Tindaris
Hondakinak
XIX. menderako Tindaris guztiz hutsik geratu zen, baina artean tokiaren izenarekin eliz bat zegoen. Eraikin hori altxatuta lehen zegoen hiriko tokian, gaur ere Tindaroko Ama deitzen da. Itsas mailatik 180 metrora izanik, marinelentzat erreferente bat da. Oraindik ere, agerikoak dira antzinako hiriko hondakinak. Gaineko lautada guztian zehar zabaltzen dira eta, tarteka, harresiak agertzen dira, beti amildegien ertzetan, kostaldearen inguruan izan ezik. Baliteke harresien atal batzuk erortzea, Pliniok zioen moduan. Oraindik ere, antzinako hiriko bi ate nabari daitezke. Gaur egun dirauten hondakinak honako hauek dira:
Elezahar
Tokiko elezaharren arabera, urmaela sortu zen erromes batek Ama Birjinari bisita bat egin ostean. Irudia beltza zela ikustean, muzin egin zion otoiz egiteari. Emakumeari, nahi gabe, semea itsasora erori zitzaion eta Birjinak, umea salbatzearren, lurra igo zuen. Marinelloren hareek Birjinaren profilaren itxura hartu zuten.
Nibelungoen kanta
Gesta kanta honek herri germaniarrei buruz existitzen diren elezahar asko biltzen ditu, gertaera historikoekin, eta sinesmen mitologikoekin nahastuak, bere edukiaren sakontasunagatik, konplexutasunagatik eta bere pertsonaia barietateagatik, alemaniar epopeia nazionala bihurtu zena, Mio Ciden eresiak Espainian eta Errolanen Kantoreak Frantzian duten hierarkia literario berarekin.
Kantore honetan, Sigfridoren gesta kontatzen da, zeinek, amarru batzuetaz baliatuz, Krimilda printzesaren eskua lortzen duen. Baina, zuhurtzia falta trakets femenino batek, mendeku sail izugarri bat eragiten du. Hagen traidoreak Sigfrido zauri ezinezkoa dela jakiten du, herensuge baten odoletan bainatua izan zela, bizkarreko zati batean izan ezik, non ezki hosto bat utzia izan zen eta odolak ez zuen bere larruazala ukitu. Puntu ahul hau probestuz, errekasto batean traizioz hiltzen du. Krimilda, orduan, Etzel erregearen gortean babesten da, eta denbora igarotzen uzten du, Etzelek deitutako oturuntza batean Krimildak, bere herri propioa traizioz ezabatua izatea lortzen duen arte. Hagen zein Krimilda, horren ondorengo sarraskian hiltzen dira.
Sigfridok nibelungoak garaitzen ditu
Nibelungoen erresuman, Nibelungo izeneko errege bat bizi zen, bi seme zituena: Schilbungo eta Nibelungo. Biak ala biak, Sigfridoren esku hil ziren. Egia esan, Sigfrido ibilian zihoala, altxor bat ateratzen ari diren gizon batzuekin dago, ikusten dutenean, Sigfrido deitu eta altxorra eramaten laguntzeko esaten diote, eta bera altxorraren zati batekin geratuko zela. Sigfridok, jada neka-neka eginda, harrapakina altxatzen jarraitzen du, aberastasun handietan pentsatuz, baina, helmugara iristear zeudenean, beste gizonek Sigfrido traditu egiten dute eta hiltzen saiatzen dira. Borroka honetatik, Sigfrido garaile irteten da, altxor osoarekin geratzen delarik, eta, gainera, 1000 gizonekin, bere erresumara eraman eta esklabo gisa erabiltzen dituenak.
Sigfridoren puntu ahula
Olerkiaren akzioa honako hau da: Sigfrido eta Krimilda erregeen bi seme-alaba dira. Gertaera anitzen ondoren, ezagutu eta ezkondu egiten dira. Beste alde batetik, Krimildaren neba nagusia, Gunter erregeak, Brunilda Islandiako erreginarekin ezkontzea nahi du, bere edertasunagatik, bere indar fisikoagatik eta bere bizitasunagatik ezaugarritzen dena. Sigfridok Gunterri laguntzen dio, eta bere mantu magikoarekin, borroka egiten du Brunilda ohartu gabe, honela, Gunterrek bere nahia lortzen du.
Beranduago, Sigfridok Fafner herensugea aurkitzen du, eta, garaitu ondoren, bere odoletan bainatzen da, tradizioaren arabera, horrek zauriezin bihurtuko bailuke.
Handik gutxira, Brunilda eta Krimildaren arteko etsaitasuna agertzen da, Sigfrido eta Gunterren artean egindako marrua argitara irtetzen denean, eta, hortaz, lehenak, Hagenen bidez mendekatzea erabakitzen du. Hagen, Gunterren gorteko zaldun bat da, Sigfridoren altxor nibelungoa bereganatu nahi duena. Eta traizioz egiten du, Krimildaren bidez, Sigfridoren puntu ahula zein den jakiten baitu, honen zauriezintasuna, bere gorputza bainatu zuen herensuge odolari ematen baitzaio. Hagenek, Sigfrido ehizaldi batean hiltzen du, Krimildari altxorra lapurtu eta ezkutatu egiten du. Sigfridoren aurkako heriotza erasoa posiblea da, herensugearen odolarekin bainatu zen unean, hosto batek estali baitzuen heroiaren bizkarra, bihotzaren altueran, zaurigarri utziz.
Hagenen mesfidantza
Bigarren zatia, gertaera hauetatik hamahiru urtera gertatzen da. Atila hunoen erregeak, Krimildarekin ezkontzea nahi du, honek, Sigfridoren hiltzailez mendekatzeko nahiarekin, onartu egiten duelarik. Krimilda Atilaren erresumara doa, berarekin ezkontzen da eta ume bat izaten dute. Hamahiru urte igarotzen dira eta Krimildak, bere senarrari, gortera, bere neba Gunter erregea eta honen segizioa gonbidatzeko eskatzen dio. Honek onartu egiten du, Hagenek halakorik ez egiteko ematen dizkion gomendioak gora-behera.
Krimildaren mendekua
Gunter eta Hagen, mila gerlarirekin lagunduta abiatzen dira, eta, bidaia luze baten ondoren, Atilaren gaztelura iristen dira. Iritsi eta handik gutxira, borrokak hasten dira, hasieran, bizitasun gutxirekin, baina ondoren orokortu egiten dira. Lehenik, garrantzi gutxieneko zaldunak hiltzen dira, eta, ondoren, garrantzitsuenak. Hagenek, Krimildaren eta Atilaren semea hiltzen du. Azkenean, Gunter eta Hagenek, garaituak eta preso hartuak amaitzen dute. Krimildak, Hageni, Sigfridoren altxorra non dagoen esateko exijitzen dio, eta honek ezezkoa ematen dio. Orduan, Krimildak hil egiten du. Atila erregeak, Hagen bere etsaiaren ausardia onartzen du, eta Krimildari, hil izana leporatzen dio. Atilaren pena Hildebrando zaldunak ere sentitzen du, Hagen mendekatzea erabakitzen duena, Krimilda hilez. Amaiera odoltsu honekin amaitzen da Nibelungoen kanta.
Eratorritako lanak
Wagnerren lanean, idazketa antisemitiko bat gehitu zuen operagileak. XVIII. mendean eskuizkribuaren aurkikuntzak piztu zuen gogo bizia piztu bazuen, 20. menderako, «Fanatismo» bihurtu zen lanagatiko miresmena Alemanian, bai Weimar errepublikaren garaian, eta baita Nazien agintaldian: literalki Nibelungoei interpretazio nazionalista bat eman zitzaien, eta legenda bidegabe erabili zen helburu ideologikoetarako. .
Zinean, Die Nibelungen izenburuko filma sorta zuzendu zuen Fritz Langek 1924an, bi parte bilduz: Die Nibelungen: Siegfried eta Die Nibelungen: Kriemhilds Rache lanak biltzen ditu. Garai hartan emazte zuen Thea von Harbouk atondu zuen gidoia.
Ermuko geltokia
Ermua Euskotrenen E1 (Bilbo-Donostia) lineari, eta horren azpi-linea diren 1D (Durangaldea) eta 1T (Ermua-Eibar Tranbia) lineei dagokien lurgaineko tren geltokia da, Bizkaiko Ermua udalerrian kokatuta dagoena. Jatorrizko geltokia 1910. urtean ireki zen, eta gaur egungoa 2019ko urtarrilaren 30ean ireki zen. Bizkaiko Garraio Partzuergoaren 5. tarifa-gunean eta Mugi sistemaren 4. tarifa-gunearen barruan dago.
Bilbo-Donostia trenbidearen barne, geralekuan eskualdeko zerbitzuak eskaintzen dira Bilboko Matiko eta Donostiako Amarako geltokien artean (E1 linea), eta Matiko eta Elgoibarko geltokien artean ere (1D linea). Zerbitzu horiez gain tranbia ezizenez ezagutzen den Ermua eta Eibar elkarlotzen dituen hiriarteko maiztasun altuko zerbitzua ere jasotzen du, (1T linea).
Sarbideak
Geltokiak sarbide bakarra du, kaleko kotan kokatzen den bestibulura. Bestibuluaren gainean nasa eta trenbideak daude, eta horietara igotzeko eskailerak zein igogailua erabil daitezke.
Geltoki zaharra eta trenbidea bikoizteko lanak
Jatorrizko geltokia 1910ean eraiki zen. 2012ko uztailaren 2an geltoki berri bat eraikitzeko lanak hasi ziren. Geltoki berria trenbidearen saihesbide bat eraikitzeko proiektuaren parte zen, trenbide bikoitzeko 1.025 metro luzerako tunel bat eraiki zelarik.
Pristimantis lemur
Pristimantis lemur Pristimantis generoko animalia da. Anfibioen barruko Craugastoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Ermuko geltokia
Ermua-Eibar tartea zaharberritzea
Euskal Trenbide Sareak Bilbo-Donostia trenbidearen barruan dagoen Ermua-Eibar tartean hainbat lan gauzatu ditu azken urteotan, eta horien artean hurrengoak daude:
2006an Ermuan Izelaietako pasonibela ezabatzeko lanak hasi ziren, eta 2007ko abenduaren 11n lanei amaiera eman zitzaien.
Pristimantis lentiginosus
Pristimantis lentiginosus Pristimantis generoko animalia da. Anfibioen barruko Craugastoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Ermuko geltokia
Ermua-Eibar tartea zaharberritzea
2008ko abenduan San Lorentzo-Unibertsitatea trenbide tartearen lanak hasi ziren, 800 metro luzeko trenbide bikoizketa egiteari ekinez, eta horrekin batera Olarreagako pasonibela ezabatu eta Unibertsitatea-Eibar geltokian moldaketak eginez, 6,7 milioi euroko inbertsioaz. 2010eko abenduaren 1.an tarte honetako lanak amaitu ziren.
2010eko udazkenean Txarakua-Azitain tartean 775 metrotan trenbidea bikoizteko, Txarakuako pasonibela kentzeko, Eibarko geltokia zaharberritu eta geltokiko pasonibela ezeztatzeko, eta Azitaingo geltokia birkokatzeko lanak hasi ziren. Lan hauek 2012ko irailaren 7an amaitu ziren.
2012ko ekainean Amaña-Ardantza tarteko lanak hasi ziren, 650 metro luzeko trenbide bikoizketa eta estaltzea eginez eta lurpean Amaña eta Ardantzako geltokiak eraikiz, geltoki zaharrak ordeztuz. Lanok 2015eko urriaren 24an amaitu ziren.
2012ko uztailaren 2an Ermuko behin-betiko geltoki berria eraikitzeko lanak hasi ziren.
2017ko martxoaren 11n behin-behineko geltokia martxan jarri zen, jatorrizkoa zerbitzuz kanpo utziz, eta 2019ko urtarrilaren 30ean behin-betiko geltokia ireki zen. Horrekin batera Oletxeko pasonibela kendu zen.
Geltoki berria
Lanen ondorioz nabarmen hobetu zen Ermua udalerriko trenbide sarbidea. Trenbide bikoitzeko trazadura berriak 1.500 metroko luzera du. Zaldibar udalerrian hasten den eta ia osorik tunel barruko trazadura duen trenbide saihesbidea eraiki zen, 1.025 metrokoa, Ermua udalerriko sarreraraino. Trazadura horren barruan sartzen da maniobrak egiteko 120 metroko mahuka-trenbidea. Horrek 2 minututan murrizten du ibilbidea egiteko denbora. Ermura sarreran errepidea gurutzatzen duen 40 metro luzeradun bidezubia eraiki zen, geltoki berrira iritsi aurretik. Ondoren, trazadurak trenbide zaharrarekin bat egiten du berriro, Izelaieta kaleko azpialdeko igarobidearen aurretik. Jarduketa honi esker Oletxeko pasonibela ezabatu zen.
Ermuko geltoki berria irisgarria da, erabat kristalezkoa, 80 metro luze den nasa zentral bakarra eta bi trenbide ditu, nahiz eta aldi batean trenen zirkulazioa trenbide bakarretik egiten den, udaberrira arte. Segurtasun handiagoa eskaintzen du, aurrekoa kurban zegoelako eta tren unitateetatik nasara zegoen tartea handiagoa zelako. Bestibulua kaleko kotan dago, trenbideen azpiko mailan, eta trenbideetara heltzeko eskaileraz zein igogailuz hornituta dago.
Geltoki berria eraikitzeko lanei esker, orain arte eskailera eta igogailu bitartez lotuta egon diren Valdespinako parkea eta errepidearen ondoko plaza bereizten zituen trenbideko ezponda kendu ahal izango da. Udaberritik aurrera aisiako bi leku horien lotura pertsona guztientzako irisgarria izango da, azpialdeko igarobideari esker.
Halieutopsis galatea
Halieutopsis galatea Halieutopsis generoko animalia da. Arrainen barruko Ogcocephalidae familian sailkatzen da.
Jean Langlais
Jean Langlais (La Fontenelle, Ille eta Vilaine, Frantzia, 1907ko otsailaren 15a - Paris, 1991ko maiatzaren 8a) frantses musikagilea eta organista izan zen.
Biografia
Hamar urte zituela itsu gelditu zen. 1917an Gazte Itsuen Institutu Nazionalean sartu zen, eta han organoa (André Marchalekin) eta biolina ikasi zituen. 1927an Parisko Kontserbatorioan onartu zuten, eta han, irakasle izan zituen Marcel Dupré organoan, Noël Gallon kontrapuntuan, eta Paul Dukas konposizioan. 1939. urtera arte, bestalde, inprobisazioa ikasi zuen.
Hainbat bira egin zituen munduan zehar, Estatu Batuetan, batez ere. Irakasle izan zen Gazte Itsuen Institutu Nazionalean (1930-1968), eta Schola Cantorumen (1961-1976). 1988an erretiratu zen, Londresko Royal Festival Hallen errezital bat eskaini ondoren.
Obrak
Langlais inprobisatzaile handia izan zen, eta maisutasun handiz egokitzen zizkion obrak jo behar zituen testuinguruari. Gregoriotar ondarearen alde egin zuen, liturgia berriaren kaskarkeria irizten zionaren aurrean. Horren isla da organorako idatzi zuen Sinesmenerako erregua (1970) lana. Kantatak, dozena bat meza (Meza nagusia, 1949; Missa Salve Regina, 1954), moteteak eta ganberako musika idatzi zituen. Hala ere, organorako idatzi zituen lanek eman zioten musikagile-ospea: Hiru poema ebanjeliko (1932), Bederatzi pieza (1941-1942), hiru sinfonia (1942,1977 eta 1979), hiru kontzertu organo eta orkestrarako (1949, 1961 et 1971), Frescobaldiri omenaldia (1951), American Suite (1959). Horrez gainera, oratorio bat osatu zuen, Pasioa (1957), eta suite bat biolontxelo eta orkestrarako (1936).
Presbytis siamensis
Presbytis siamensis Presbytis generoko animalia da. Primateen barruko Colobinae azpifamilia eta Cercopithecidae familian sailkatuta dago
Riencourt
Riencourt Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Riencourt udalerrian erroldatutako biztanleak 165 ziren. Familiak 64 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 78 etxebizitza zeuden, 66 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 77 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 66 etxebizitza nagusietatik 63 bere jabearen bizilekua ziren, 2 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 4 etxek bi gela zituzten, 10 etxek hiru zituzten, 17 etxek lau zituzten eta 35 etxek bost zituzten. 55 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 25 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 34 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 111 ziren, horien artean 77 aktiboak ziren eta 34 inaktiboak ziren. 77 pertsona aktiboetatik 75 lanean zeuden (43 gizon eta 32 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 34 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Riencourt udalerrian 74 unitate fiskal zeuden, 191,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.961 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen eta 1 eraikuntza enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2000. urtean Riencourt udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 356 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Rhipiduridae
Rhipiduridae Passeriformes ordena hegazti familia bat da. Bi genero daude, 48 espezie biltzen dituen Rhipidura eta Lamprolia victoriae espeziea.
Nafarroako Diputazioa
Nafarroako Diputazioa 1501ean eratu zen. Aristokraziako, elizako eta merindadeetako ordezkariek osatzen zuten. Nafarroako diputatu edo ahaldunak zergak biltzen zituzten errege-gizonak ziren jatorriz (XV. mendea). Diputazioaren helburua foruak begiratzea eta errege-gobernuaren antolamendu berria bideratzea zen.
Gaztelako koroaren mendean geratu ondoren, Nafarroa Garaiko Gorteek diputazioa, edo ahaldunez (bina ordezkari) osaturiko erakundea, sortzea erabaki zuten: Nafarroako Erresumako Diputazioa (1576). 1642an, zazpi diputatu izatea erabaki zuten: bat elizarena, bi militar, bi Iruñeak jarriak eta beste bi merindadeek, txandaka, aukeratutakoak. 1678an, herriek merindadeetako ordezkariak hiriburuetako ordezkari zuzenak ez izatea erdietsi zuten, eta honela osatu zen Diputazioa: diputatu bat elizaren aldetik (ordenetako abadeak ziren, txandaka, eta boto bat zuten); aitoren semeetako bi diputatu militar (bi boto); bi diputatu herrien aldetik (boto bat); eta bi diputatu Iruñeak aukeratuak (boto bat).
Nafarroako Diputazioak foruak eta legeak zaintzen zituen, herritartasuna eman ziezaiekeen atzerritarrei, justizia-arazoak bere gain zituen, mendi, bide eta herri lanak eta hezkuntza zituen ardurapeko, eta Espainiako erregearen edozein agindu onartzeko nahiz gaitzesteko ahalmena zuen. Diputazioak Gorteen aurrean azaldu behar zituen beti hartutako erabakiak eta asmo guztiak.
1841eko Foruak Eraldatzeko Legea delakoaren ondorioz, galdu egin ziren betiko Nafarroako Gorteak, Erresumako Diputazioa eta epaitegi bereziak, eta Nafarroa Probintziako Diputazioa sortu zen. Erabaki horren ondoren, arras murriztu ziren Nafarroak zituen eskubideak. Egungo Nafarroako Gobernua, 1982 arte Diputazioa, 1841eko aipatu legea oinarritzat hartzen duen Foruaren Hobekuntzarako Legearen arabera egituratua dago.
Presbytis thomasi
Presbytis thomasi Presbytis generoko animalia da. Primateen barruko Colobinae azpifamilia eta Cercopithecidae familian sailkatuta dago
Brachygalba salmoni
Brachygalba salmoni Brachygalba generoko animalia da. Hegaztien barruko Galbulidae familian sailkatua dago.
L'Islet (Quebec)
L'Islet Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Chaudière-Appalaches eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen L'Islet konderriko eskualde-udalerria da. 2011ko zentsoaren arabera 3,999 biztanle zituen 120.02 kilometro koadroko azaleran.
Javera
Javera (ꦧꦱꦗꦮ / Basa Jawa) Indonesiako Java uhartean mintzatzen den hizkuntza da. Hiru dialekto nagusi ditu eta horien artean hedatuena erdialdekoa da, Surakarta aldekoa bereziki. Lexikoa oso aberatsa da eta hizkuntza askotatiko maileguak ditu; horrez gain, hainbat trataera eta hizkuntza maila ditu. Hiztun askok indonesiera dute bigarren hizkuntza, bertoko hizkuntza ofiziala baita.
Literatura
XIII. mendean agertu ziren Nazio Kronikak eta horiekin nazio elementua literaturan. Gorteetan bizi ziren erlijio gizonek idatzi zituzten. Bali uhartean jaso dira erdi mailako javeraz idatzitako lan gehientsuenak. Surakarta garaiaren hasieran literatura eta hizkuntza berritzen eta eguneratzen saiatu ziren idazleak, baina geroztik eta gaur egun arte, Balai Pustakak agertu dituen berrikuntza asmo horiek ez dute izan eraginik, eta tradizionalista izaten segitzen du javerazko literaturak.
Halieutopsis ingerorum
Halieutopsis ingerorum Halieutopsis generoko animalia da. Arrainen barruko Ogcocephalidae familian sailkatzen da.
Banku elektronikoa
Banku elektronikoa banka mota bat da. Bezeroen eskura jartzen dira finantza zerbitzuak informatika zerbitzuen bidez, banku-merkataritza akordioak denbora errealean egin ahal izateko.
Manuel Martínez Valero estadioa
Manuel Martínez Valero estadioa Espainiako Valentziako Erkidegoko Elx hirian dagoen futbol estadioa da. Bere jabea eta etxeko taldea Elx CF da. 1976an inauguratua izan zen.
Xibeca
Xibeca kataluniar garagardo bat da. Damm garagardo enpresak Bartzelona hirian ekoizten du, eta gehienbat Kataluniako barne merkatuan kontsumitu ohi da. Katalunia ospe handia du. 1968. urtean ekoizten hasi zen.
Urroz (Malerreka)
Urroz ([uros̻]; Urrotz [urots̻] ofizialki) Nafarroako ipar-mendebaldean dagoen udalerria da eta Malerrekako ibarrean, Baztan Bidadoa eskualdean dago. 0 biztanle zituen. urteko erroldaren arabera. Nafarroako hiriburutik 60 kilometrora dago. Herrigunea 337 metroko garaieran dago.
Izena
Udalerri honen izena euskaraz beti Urrotz izan da. Halere, antzina gaztelaniaz Urroz de Santesteban deitzen zen. 1989ko urtarrilaren 31n izen ofiziala Urrotz hartu zen.
Mugak
Urrotz udalerriak iparraldetik Iturenekin du muga, hegoaldean Ultzamarekin, mendebaldean Beintza-Labaienekin, ekialdean Oitzekin eta hego-mendebaldean, berriz, Donamariarekin.
Inguru naturala eta kokapena
Herria Nafarroa ipar-mendebaldean kokatzen da. Udalerri honetan eta ingurugiro natural eder batez inguratuak Leurtzako urtegiak kokatzen dira.
Historia
Urrotzi buruzko lehen aipamena 1280. urteko dokumentu batekoa da. Udalerria Leringo Doneztebeko haranari loturik egon zen 1845era arte. Urte hartan, Nafarroako udalerrien erreforma administratiboa egin zenean, udalerri independente bihurtu zen.
Udalerriko armarrian San Migel Luziferren irudia ageri da.
Demografia
2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko bi etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %1,09 (Nafarroako batezbestekoaren azpitik).
Udal hauteskundeak
2007an Urrozko alkate kargurako Herriko Alkartasuna (HA) herri ekimeneko Ignacio Urroz Gragirena aukeratu zuten; haren taldeak udaleko bost ordezkariak lortu zituen. Baliogabeko botoak hiru izan ziren (emandako boto guztien %2,91) eta boto zuriak zortzi izan ziren (%8,00). Abstentzioa %33,55ekoa izan zen.
2011ko udal hauteskundeetan ez zen zerrendarik aurkeztu. Hortaz, Ignacio Urrozek jarduneko alkate segitu zuen.
Udaletxea
Udaletxea elizatik gertu dago eta 1970eko hamarkadan eraiki zen, (beheko solairua 1978 berriztu zen). Eraikuntzak bi solairu dauzka, eta fatxada nagusia harriz eginda dago. Udaletxean, udal bulegoez gain, ostatua eta taberna daude. Urrozko udaletxeko idazkaria Oitz, Donamaria eta Beintza-Labaiengo idazkari ere bada.
Azpiegitura eta garraioak
Mariano Vertiz autobus konpainiak Doneztebe eta Labaien arteko linea ustiatzen du, norabide bakoitzean bidaia bakarra egiten duena. Lineak honako ibilbidea egiten du:
Jaiak eta ospakizunak
Herriko jaiak San Miguelen omenez ospatzen dira, irailaren 29aren inguruan. Besteak beste, herri kirolak, pilota partiduak eta bertso bazkaria antolatzen dira.
Zerbitzuak
Urrotz "Malerrekako Zerbitzu Orokorren Mankomunitateko" kidea da. Erakundeak Donezteben du egoitza nagusia.
Pristimantis leoni
Pristimantis leoni Pristimantis generoko animalia da. Anfibioen barruko Craugastoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Callionymus draconis
Callionymus draconis Callionymus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Callionymidae familian.
Íñigo de la Serna
Íñigo Joaquín de la Serna Hernáiz (Bilbo, 1971ko urtarrilaren 10a) kantabriar ingeniari eta politikaria da. PPko kidea, 2007 eta 2016 artean Santanderko alkatea eta 2016ko azaroaren 4tik aurrera Espainiako Sustapen Ministroa da.
Bülkau
Bülkau Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
L'Épiphanie (Quebec)
L'Épiphanie Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Lanaudière eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen L'Assomption konderriko eskualde-udalerria da. 2011ko zentsoaren arabera 5,353 biztanle zituen 2.26 kilometro koadroko azaleran.
Kaldear
Kaldearra tribu semita izan zen, jatorri arabiarrekoa, Kristo aurreko lehen milurtekoaren lehen zatian hegoaldeko Mesopotamian kokatu zena. Eskualde horri Kaldea izena eman zitzaion. Beren hizkuntzagatik, aramearrekin erlazionatuta daudela onartzen da, aramearrak iparralderago (iparraldeko Mesopotamian eta Sirian) finkatu ziren arren.
Kaldear inperioa edo neobabiloniarra
Asiriak Babilonia mendean eduki zuen garaian, kaldearrek gogor aurre egin zieten. Asiriaren aginpidea ahuldu zenean, Nabopolasar kaldearra errege izatera iritsi zen. K.a. 626tik K.a. 539ra kaldear leinuak agindu zuen Babilonian. Izen hori ematen bazaio ere, azken bi erregeak asiriarrak ziren. Hauek izan ziren kaldear leinuko erregeak:
Beranduagoko erabilera
Erromatar egileek, kaldear deitu zieten Babiloniako matematikari eta astrologoei. Garai modernoetan, Mesopotamiako katoliko erromatarrei kaldear izena ematen zaie.
Paz Fernández Felgueroso
Paz Fernández Felgueroso (Donostia, 1937ko irailaren 28a) asturiar abokatu eta politikaria da. PSOEko kidea, 1999 eta 2011 artean Gijóngo alkatea izan zen.
L'Île-Cadieux (Quebec)
L'Île-Cadieux Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Montérégie eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Vaudreuil-Soulanges konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 105 biztanle zituen 0.57 kilometro koadroko azaleran.
Lehen Judu-Erromatar Gerra
Lehen Judu-Erromatar Gerra edo judu matxinada handia (Bellum Iudaicum; המרד הגדול ha-Mered Ha-Gadol), Judean bertokoek Erromatar Inperioaren aurkako egindako hiri matxinada nagusietako (Judu-Erromatar Gerrak) lehena izan zen, Kristo ondorengo 66 eta 73 urteen artean gertatu zena —bigarrena Kitosen Gerra (115-117) eta hirugarrena Bar Kojbaren matxinada (132-135) izan ziren—. 66. urtean hasi zen, erromatar eta juduen arteko tirabira erlijiosoek eragina. Zerga-objekzioak egoera zaildu zuen eta Gessius Florus gobernadoreak tenplua arpilatu zuen. Honek matxinada indarberritu eta Herodes Agripa II.ak eta erromatar ofizilek hiria utzi zuten. Beth Horongo guduan matxinoek 6.000 legionario erail zituzten eta XII Fulminata legioak bere arranoa galdu zuen. Gauzak horrela, Neronek Vespasiano jeneralari matxinada betiko amaitzea eskatu zuen eta honek 67an Galilea inbaditu zuen. Errefuxiatuek hiriburua bete zuten baina Erromaren egoera politiko nahasiak operazioak geldiarazi zituen. Matxinada 70. urtean amaitu zen, noiz Titok zuzendutako legioek Jerusalem setiatu eta erraustu zuten. Legionarioek Jerusalemgo tenplua arpilatu eta su eman zioten; judu gotorleku nagusiak, batez ere 73. urtean Masada, hondatu eta biztanleriaren zati handi bat sarraskitu eta esklabo bihurtu zuten.
Engin Günaydın
Engin Günaydın (Erbaa, Turkia, 1972ko urtarrilaren 29a) turkiar aktore eta umorista da.
Callionymus enneactis
Callionymus enneactis Callionymus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Callionymidae familian.
Brujasko matutiak
Brujasko matutiak (Brugse Metten, Matines de Bruges) 1302ko maiatzaren 18an gertatutako hilkintza izan zen. Egun hartako goizaldean, Brujasko eskulangileak matxinatu ziren frantziar garnizioaren aurka; etxez etxe ibili ziren, eta mila soldadu inguru hil zituzten ohean lo zeudenean.
1267 Geertruida
1267 Geertruida asteroide gerrikoan aurkitutako 1267. asteroidearen izena da. 1930eko apirilak 23an aurkitu zuen Hendrik Van Gentek Johannesburgotik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1930 HD zen.
Pristimantis leptolophus
Pristimantis leptolophus Pristimantis generoko animalia da. Anfibioen barruko Craugastoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Edmundo de Amicis
Edmundo de Amicis (Oneglia, Imperiako probintzia, 1846ko urriak 21- Bordighera, Imperia, 1908ko martxoak 11) idazle italiar bat izan zen, eleberrigilea eta bidaia liburuen egilea.
Biografia
Bere lehen kontaktua literaturarekin Cuneon izan zuen. Turineko lizeo batean ikasi zuen. 16 urterekin Modenako akademia militarrean sartu zen, non ofizial kargua lortu zuen.
Abertzale handi bat izan zen (Custozako guduan parte hartu zuen 1866an), bidaiari nekaezina eta liburu askoren egilea. Bere lana erromantizismo eta errealismo arteko nahasketa korapilotsu bategatik bereizten da, asmo etiko sakon batekin irakurlea beti onerantz zuzentzeko zentzuan.