cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pullman greba
Iritzi publikoa
Komunikabideek presente egon ziren greba eta liskarretan, baina hauen iritzia guztiz negatiboa izan zen. Ohikoa zen esatea kanpotarrak zirela boikotean murgilduta zeudenak, kanpotar askok lan egiten zutelako trenbidean. Editoreek kanpotarrez, anarkiaz eta legediaren kontrako ekintzez informatzen zuten. The New York times egunkariak "lan erakunde handiena eta trenbide-kapital osoaren bitarteko borroka" bezala definitu zuen. Chicagon, elizaren liderrek boikota kondenatu eta salatu zuten, baina ministro protestante gazteenek greba eta boikota babestu zuten.
Ondorioak
Debs kargu federalengatik, posta suntsitzeko konspirazioagatik eta Auzitegi Gorenaren agindua desobeditzeagatik (trenbideetan ipini ziren oztopoak ez kentzea eta boikota ez desegitea) atxilotua izan zen. Clarence Darrow-ek, abokatu ospetsua, zein Lyman Trumbull-ek defenditu zuten ARUren buruzagia. Konspirazioaren epaiketan, Darrow-k argudiatu zuen Debs eta bere sindikatuak ez zirela sekretuan bildu ezta haien arerioren aurka konspiraziorik egin. Fiskaltzat Debs-en aurkako karguak kendu zituen epaimahai bat gaixotu zelako. Hala ere, eta nahiz eta Dawrrow-k ere defentsa eraman, Estatu Batuetako Auzitegi Gorenak sei hilabetez zigortu zuen kartzelan.
1895. urtearen hasieran William M. Graham oroitzapenezko obelisko bat eraiki zuen San Franciscoko hilerri nazionalean, greba bitartean tren istripu batean hil egin ziren 5º artilleriako lau soldadu omentzeko, 1894ko uztailaren 11an. Trena uretara erori zen dinamitatuta omen zegoen zubi batetik. Obeliskoak "grebalariek erail zuten" esaldia dauka idatzita. Oroitzapena bertan dirau.
Pullman grebaren ostean, jabego erresidentzialak saltzeko behartu zuen estatuak konpainiari. Pullmanen heriotzaren (1897) hurrengo hamarkadetan, Pullman hegoaldeko beste auzo bat bilakatu zen. 1950. urtean itxi baino lehen, lanpostu gehien eskeintzen zituen enpresa izaten jarraitzen zuen. Eremua Nazio Momentu Historikoa da gaur egun eta Chicagoren eraikin enblematikoa.
Politika
1895. urtean Debs-en espetxetik askatuta izan zenean, ARUren presidentea sozialismoaren defendatzaile sutsua bihurtu zen, 1897. urtean sozialdemokrazia bultzatuz Amerikan eta Amerikako Alderdi Sozialistaren aurrekaria izanda. Alderdi sozialistarekin presidente hautagai bezala aurkeztu zen bost alditan, lehena 1900ean izanik.
Kargu zibil eta penalak aurkeztu ziren greba antolatzaileentzat, batez ere Debs-entzat. Illinoiseko gobernadore zen John P. Altgerd, Cleveland-ekin oldartu zen bere plana aurrera eraman ez zuelako, ordena mantentzeko indar federalak erabili ordez, estatala erabiltzea.
Cleveland-en administrazioak 1894ko erasoen kausak aztertzeko batzorde nazional bat antolatu zuen. Bertan George Pullman-en konpainiaren hiria "antiamerikarra" zela aurkitu zuten. 1898an, Illinois-eko Auzitegi Gorenak Pullman Konpainia behartu zuen hiriaz desegitea.
Flörsheim am Main
Flörsheim am Main Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Ganzhi zaldi
Ganzhi zaldia, (txinera sinplifikatuaz: 甘孜马; Txinera tradizionalez : 甘孜馬 ; pinyinez : Gānzī mǎ), Tibeteko bertako zaldi arraza bat da Bere tamaina zein gainontzeko ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean sartzen da.
Bom Jardim da Serra
Bom Jardim da Serra Brasilgo udalerri bat da, Santa Catarina estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Ganzhi zaldi
Arrazaren jatorria Garzê Tibetar Prefektura autonomoan zein Ngawa Tibetar eta Qiang Prefektura autonomoan kokatzen da, egun Txinako Herri Errepublikan.
Tibeteko poniaren aldaera bat da eta egun bere kopurua zabaltzean ari da, nahiz eta hau ohikoa ez izan bertako ponien arrazetan.
Stará Ľubovňa
Stará Ľubovňa Eslovakiako udalerri bat da, Stará Ľubovňako barrutian kokatuta. 30,79 km²ko azalera du eta 16333 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1292. urtekoa da.
Obra-lizentzia
Obra-lizentzia eraikuntzako edozein lan eta jarduera gauzatzeko eta lurraren edozein erabilera egiteko, aurretik behar den udal-baimen administratiboa da. Bere helburua lizentzia-eskaera hirigintza-araudian ezarritakoarekin bat datorrela egiaztatzea da.
Kasu gehienetan, eskualde bakoitzean indarrean dagoen legediaren mende egon arren, honako jarduera hauek daude obra-lizentziaren mende:
Anthus pseudosimilis
Anthus pseudosimilis Anthus generoko animalia da. Hegaztien barruko Motacillidae familian sailkatua dago.
Muki-pilaketa
Muki-pilaketa edo sudur-ixtea sudurreko arnasketa ixtea da, eskuarki, sudurreko muki-mintzeko odol-hodiak handiturik daudelako. Kasuen % 85etan, muki-pilaketak arnasketa ahora eramaten du, ez sudur-zulora. Era askotariko gaixotasunek sortzen dute: alergiek, hotzeriek edo gripeek, errinitis medikamentosoek, sinusitisek...
Inprimagailu termiko
Kostu txikia dutenez, kutxazain automatikoetan eta supermerkatuetan asko erabiltzen dira.
Inprimagailu mota hau inprimagailu gisa sailka daiteke: talkarik gabe; puntu matrizialeko karaktereak; karakterez karaktere; eta testu bakarreko inprimagailua.
Ponticola turani
Ponticola turani Ponticola generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
La Dolce Vita
La Dolce Vita (euskaraz "Bizitza Goxoa") 1960ko Federico Fellini italiar zinema zuzendariaren filma bat da. 1960ko Canneseko Zinemaldian Urrezko Palma eta Jantzi-diseinu onenaren Oscar Saria irabazi zituen.
Argumentua
Filmak usadiozko ziorik gabea edota ezohiko atalez osatutako egitura duelarik, bertan Marcello Rubini (Marcello Mastroianni) kazetariari jazotako gertakizunak azaltzen dira, gizarte eta maitasun albisteen inguruan lan egiten duen kazetaria da, goi mailako erromatar gizarteko eta izar ospetsuen gau giroan buru belarri murgildua, haien inguruko albisteei buruz berri eman nahian, izar horien artean Sylvia (Anita Ekberg) emakumezko aktore ederra dagoelarik. Erromatar aberatsen festa eta parrandek Ama Birjinaren agerpenaren mirariarekin bat egiten dute, euren ezjakintasuna eta miraria trikimailu bat dela ohartu gabe, maila xume eta apaleko jende andana bat ustezko agerpenaren lekura Ama Birjinari mesedeak eskatzeko asmoz bertaratzen delarik.
Filma ezkorra oso, zinemaren historiako hainbat eszena ahaztezinez osatua dago, tartean Anita Ekberg suediar aktorea Fontana di Trevi iturrian bainatzen denekoa, gainera satira bat izateaz gain, garai hartako erromatar gizarteari gupidarik gabe eginiko kritika bat ere bada.
Bitxikeri gisa, gaur egun nazioartean eskrupulurik gabeko argazkilari pisuak aipatzeko aski hedatua dagoen paparazzi izendapena, filma honetan agertu eta Paparazzo abizena duen pertsonaiarengandik eratorria da, hau Marcelloren laguna eta argazkilari-kazetaria da.
Quid pro quo
Quid pro quo erabilera bikoitza duen latinezko esaldia da: alde batetik, esaldiaren hitzez hitzeko esanahia harturik quid izenordea quo izenordearen ordez jartzearen akatsa adierazten du, eta hedaduraz hitz bat beste baten ordez jartzearen gramatika-errorea; beste alde batetik, gauza bat beste baten trukean adierazteko lokuzio moduan ere erabiltzen da, bereziki gizarte harremanetan eta pertsonen arteko negoziazioetan.
Henrike Grosmontekoa
'''Henrike Grosmontekoa, Lancasterreko I. dukea, Leicesterreko IV. kondea''' (Grosmonteko gaztelua, c. 1310 - Leicesterreko gaztelua, 1361ko martxoaren 23a), Derbyko konte gisa ere ezaguna, Ingalaterrako nobleziako kidea izan zen, eta soldadu, politikari eta diplomatiko ezaguna.
Anthus chloris
Anthus chloris Anthus generoko animalia da. Hegaztien barruko Motacillidae familian sailkatua dago.
Magny-Lambert
Magny-Lambert Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Etxebizitza
2007an 58 etxebizitza zeuden, 38 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 16 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 56 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 38 etxebizitza nagusietatik 33 bere jabearen bizilekua ziren eta 5 alokairuan okupaturik zeuden; 4 etxek hitu gela zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 25 etxek bost zituzten. 25 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 20 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 13 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 47 ziren, horien artean 35 aktiboak ziren eta 12 inaktiboak ziren. 35 pertsona aktiboetatik 32 lanean zeuden (20 gizon eta 12 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 12 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 higiezinen enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.
2000. urtean Magny-Lambert udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden, 489 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Altoona (Alabama)
Altoona Alabamako herri bat da. Etowah konderrian kokatua dago. 2010ean 933 biztanle zituen, 83.4 kilometro koadrotan banatuta.
Kinyongia excubitor
Kinyongia excubitor Kinyongia generoko animalia da. Narrastien barruko Chamaeleonidae familian sailkatuta dago.
Lisboako espetxea
Lisboako Espetxea (Estabelecimento Prisional de Lisboa) Portugalgo Lisboa udalerrian dagoen kartzela da. Bere ekpamenduari esker, 887 preso har ditzake, eta Lisboako Zigorrak Betearazteko Auzitegiaren babespean dago (Lisboako Execução das Penas Auzitegia). Goitik ikusita establezimenduak izar bat gogorarazten du. Estetikoki Erdi Aroko gaztelua ematen du. Eraikuntza 1885ean hasi zen.
Lisboako espetxea 2026an ixtea aurreikusten da. 2022an 880 presoak beste kate batzuetara transferitu ziren.
Szekszárd
Szekszárd (IPA: ; Sechshard, Seksar) hegoaldeko Hungariako hiria da, Tolna konderriko hiriburua. Budapestetik 142 km hegoaldera dago, eta Danubioren eskuineko ertzetik 5 km-ra. 2015ean 33.032 biztanle zituen.
Zitokina-ekaitz
Zitokina-ekaitza erantzun immunitario bortitza da, immunitate-zelulen eta zitokinen hiperprodukzioa eragiten duena. Hilgarria izan daiteke. Sintoma nagusiak sukar handia, hantura, gorritzea, muturreko nekea eta goragalea dira.
Porogobius schlegelii
Porogobius schlegelii Porogobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Hirigintza-zuzenbide
Hirigintza-zuzenbidea lurzoruaren antolamenduaz, urbanizazioaz, partzelazioaz eta eraikuntzaz arduratzen den zuzenbide administratiboaren atala da. Hirigintza-zuzenbidea egituratzen duten hiru adar nagusiak plangintza, kudeaketa edo exekuzioa eta hirigintza-diziplina dira.
Lasta
Nautikan, lasta ontziari egonkortasuna eta nahi duen sakoneraino murgiltzeko ahalmena ematen dion zama gehigarria da, behar den pisuarekin eta leku egokian jarrita. Era askotan egin daiteke: Euskal Herriko baleazaleek teilak eramaten zituzten baleontzietan lasta moduan erabiltzeko eta bela-ontzi txikietan marinelak maiz ateratzen dira kareletik kanpora haien pisuz ontziari egonkortasuna emateko.
Yu Yasukawa
Yu Yasukawa (安川 有, 1988ko maiatzaren 24a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Oita Trinita eta Matsumoto Yamaga FC.
K.a. 168
K.a. II. mendearen taula (K.a. III. mende | K.a. II. mende | K.a. I. mende)
Koldo Anasagasti
Biografia
1954an jaio zen, gurasoen erbestealdian, Cumaná-n (Venezuela). Bilbotarra 7 urte zituenetik eta algortarra azken 41 urteetan, Deustuko Merkataritza Unibertsitatean Ekonomia eta Enpresa Zientzietan lizentziatua lortu zuen. Metalurgia- eta kazetaritza-sektoreko enpresen administrazioan lehen lanak egin ondoren, ikus-entzunezkoen mundura bideratu zen, eta Euskal Telebista eta Donostiako Nazioarteko Zinemaldiaren zuzendari izan zen. Enpresaburu autonomo gisa, 3 Koma 93 S.A. lantegia sortu zuen, telebista-saioak eta telefilmak ekoizteko. 2019tik, erretreta hartu ondoren, autoedizioaren bidez, lau eleberri plazaratu ditu.
K.a. 168
K.a. 180ko hamarkada | K.a. 170ko hamarkada | K.a. 160ko hamarkada | K.a. 150ko hamarkada | K.a. 140ko hamarkada
K.a. 173 | K.a. 172 | K.a. 171 | K.a. 170 | K.a. 169 | K.a. 168 | K.a. 167 | K.a. 166 | K.a. 165 | K.a. 164 | K.a. 163
Koldo Anasagasti
Bibliografia
Orain arte lau eleberri plazaratu ditu:
Baita komiki bat ere plazaratu zuen:
Taktika militar
Taktika militarra guda jakin bat lurrean bertan gidatzeko arte da. Borrokarako dauden tresna eta baliabide guztiak egokitu eta konbinatuta. Estrategiaren alde exekutiboa da eta gudariak, armak eta garraioak biltzeaz eta lurraren eta etsaiaren ezaugarrien azterketaz arduratzen da.
Azido abszisiko
Azido abszisikoa edo ABA landareen hormona garrantzitsu bat da, hazkuntza, latentzia eta estomen itxitura kontrolatzen dituena, besteak beste. Beste fitohormona bat den giberelinaren aurkako eragina du.
Biosintesia
Landareen ehunetako plastidioetan ekoizten da baina sintesiaren azken urratsak zitosolean gertatzen dira.
Funtzioak
Inguruneko estresen aurrean erantzuna ematen duen ezinbesteko fitohormona da.
Gainontzeko izaki bizidunetan
Fitohormona garrantzitsua bada ere, onddo eta animalietan ere aurkitzen da.
Onddoen kasuan parasitatzen dituzten landareen erantzun inmunologikoari aurre egiteko erabiltzen dute. Animalien kasuan ikusi da ekoizpena badagoela baina honen funtzioa ez da ezagutzen.
Takaya Osanai
Takaya Osanai (小山内 貴哉, 1993ko ekainaren 15a - ) Japoniako futbolaria da.
Tomáš Rosický
Tomáš Rosický (Praga, Txekiar Errepublika, 1980ko urriaren 4a) txekiar futbolari profesional ohia da. Erdilari postuan jokatzen zuen eta bere futbol-ibilbidean Txekiako futbol selekzio nazionaleko kapitaina izatera iritsi zen.
Takaya Osanai
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Consadole Sapporo.
Tomáš Rosický
2017an utzi zuen futbol profesionala, bere lehen eta azken taldea AC Sparta Praga izanik. 10 urtez Arsenal Football Cluben jokatu zuen, eta 5 urtez Borussia Dortmunden.
Stráňany
Stráňany Eslovakiako udalerri bat da, Stará Ľubovňako barrutian kokatuta. 11,61 km²ko azalera du eta 191 biztanle 2017ko datuen arabera.
Murray Bookchin
Murray Bookchin (1921eko urtarrilaren 14a - 2006ko uztailaren 30a) AEBko historialaria, unibertsitateko irakaslea, ikertzailea, ideologoa eta ekintzaile ekologista izan zen, ekologia sozialaren (ekoanarkismoa) fundatzailea eta mugimendu ekologistaren aitzindaria.
Liburu asko idatzi zituen. Bookchinen ideologia, hasieran, marxismo tradizionalean koka dezakegu baina sozialismo libertariorantz eboluzionatu zuen, Kropotkinen tradizio anarkistan.
Bookchin antikapitalista nabarmena izan zen, gizartearen deszentralizazioa defendatzen zuen, norabide ekologiko eta demokratikoago baterantz.
Bizitza
Murray Bookchin New York hirian jaio zen, errusiar judutar emigranteen familia batean. Bronxen hazi zen. Bere amona Zeitelek ideia Sozialista Iraultzaileak zituen eta Murrayrengan eragina izan zuen. Murrayren gurasoak ere errusiar iraultzaile mugimenduan ekintzaile izan ziren. 1930ean amona hil ondorenean, bat egin zuen Young Pioneers, gazte erakunde komunistarekin (9-14 urte arteko haurrentzat) eta Young Communist League, (gaztetxo zaharragoentzat) Gazte Komunisten Ligarekin 1935ean. Union Squareetik gertu, Langileen eskolara joan zen eta han ikasi zuen marxismoa. Espainiako Gerra garaian, Suport Spain New Yorkeko mugimenduan parte hartu zuen, faxismoaren aurka. Gazteegia zen zuzenean parte hartzeko, baina bere lagun zaharrago batzuk Madrilgo frontean hil ziren. 1930. hamarkada bukaeran estalinismoarekin apurtu eta, Trotskismora hurbilduta, Langileen Alderdi Sozialistarekin bat egin zuen (SWP, Socialist Workers Party). 1940. hamarkada hasieran, Baionako, New Jersey, fundizio batean hasi zen lanean eta United Electrical Workers sindikatuko delegatu eta antolatzailea izan zen. Bertatik, SWPrentzat erreklutatzen zuen jendea. Ondorenean, ordea, Goldman-Morrow fakzioarekin egin zuen bat eta gerra bukatutakoan banandu egin ziren.
1947tik aurrera lehenagoko burkide trotskista batekin lankidetzan, deserriratutako Josef Weber alemanarekin, Movement For a Democracy of Contentean aritzen da, 20 bat trotskista ohi zituen taldean, aldizkari bat argitaratu zuten: Contemporary Issues – A Magazine for a Democracy of Content.
Aldizkariak foro bat eskaintzen zuen. Ideia nagusia zen, aurreko utopiek huts egin zutela lan astunean oinarritzen zirelako. Baina orain, teknologia modernoaren bidez, giza lan gogorra ez beharrezkoa bilakatuko, eta garapen askatzailea izan beharko luke. Gizarte mota hori lortzeko, Bookchinek deszentralizazio ekologikoaren teoria garatu zuen. Aldizkariak Bookchinen lehen artikuluak argitaratu zituen, horien artean "The Problem of Chemicals in Food" (1952), janarian produktu kimikoek zuten arriskua aztertzen zuena. 1958an bere burua anarkistatzat jotzen du, eta paralelismoak ikusten zituen anarkismo eta ekologismoaren artean. Bere lehen liburua Our Synthetic Environment, Lewis Herber ezizenarekin argitaratu zuen 1962an. Rachel Carsonek Silent Spring. Idatzi baino hilabete batzuk lehenago. Liburuak ingurugiroarekin lotutako gaitz andana deskribatzen zuen, baina hedapen gutxi izan zuen bere erradikaltasun politikoagatik.
1964an, Bookchinek bat egin zuen Congress of Racial Equalityrekin (CORE), eta arrazismoaren aurka protesta egin zuen 1964ko Munduko Ferian.
1964-1967 urte tartean New Yorkeko Anarkisten Federazioko sortzaileetako bat izan zen, eta kiderik garrantzitsuena dela esan dezakegu.
Bookchinek idatzitako entsegu aitzindarian, "Ecology and Revolutionary Thought", ekologia politika erradikalen kontzeptu gisa erabiltzen du.
From Urbanization to Cities lanean (1987an The Rise of Urbanization and the Decline of Citizenship bezala argitaratua), Bookchinek bere filosofia politikoan eragina izan zuten tradizio demokratikoak marraztu zituen eta udalgintza libertarioaren kontzeptuaren aplikazioa definitu zuen. Urte batzuk beranduago, The Politics of Social Ecology (Gizarte ekologiaren politika), Janet Biehl bere lankidearekin 19 urtez idatzitakoa, ideia hauek laburbiltzen zituen.
1988an, Bookchinek eta Howie Hawkinsek Left Green Network (Ezkerreko Sare Berdea) sortu zuten "Estatu Batuetako liberal berdeen alternatiba erradikal gisa", gizarte ekologia eta udal libertarioaren printzipioetan oinarrituta.
Atractodenchelys phrix
Atractodenchelys phrix Atractodenchelys generoko animalia da. Arrainen barruko Synaphobranchidae familian sailkatzen da.
Murray Bookchin
Bizitza
Bere idatzi politikoez gain, Bookchinek filosofiari buruz luze idatzi zuen, bere ideiei naturalismo dialektikoa deituz. Georg Wilhelm Friedrich Hegelen idazki dialektikoak, aldaketarako eta hazkunderako garapen filosofia bat artikulatzen dutenak, ikuspegi organiko eta anbientalistan oinarritzen zirela iruditzen zitzaion. Hegelek Bookchinengan "eragin nabarmena" izan zuen arren, ez zen, inola ere, hegeliar bat. Bere idazki filosofikoek Ilustrazioaren humanismoa, arrazionaltasuna eta idealak azpimarratzen dituzte. Argitaratu zuen azken lan garrantzitsua La tercera revolución izan zen, iraultza europar eta amerikarretako mugimendu libertarioen lau liburuko istorioa.
ISEn irakasten jarraitu zuen 2004 arte. Bookchin bihotz-gutxiegitasun kongestiboak jota hil zen 2006ko uztailaren 30ean, Burlingtongo bere etxean, 85 urte zituela.
Gizateriaren ingurumen-predikatua
Bookchinek Barry Commonerren ustea arbuiatu zuen, hots, ingurumen-krisia aukera teknologikoei egotz zekiekeela, Paul Ehrlichen iritzia gainpopulazioari egotz zekiokeela, edo krisi hau giza izaerari egozten dion ikuspegi are ezkorragoa. Bookchinek uste zuen gure ingurumen-predikua kapitalismoaren kantzerio-logikaren emaitza dela, giza bizitzak aberastu beharrean onurak maximizatzera bideratutako sistema: "Hazteko edo hiltzeko duen aginduaren logikagatik beragatik, kapitalismoak krisi ekologikoak eragin ditzake, planeta honetako bizitzaren osotasuna arrisku larrian jartzen dutenak".
Krisi honen irtenbidea, zioenez, ez da ehiztari-biltzaileen gizarteetara itzultzea, Bookchinek xenofoboak eta belikoak bezala bereizten baitzituen. Bookchinek, halaber, "Protesta-politika soil baten, eduki programatikorik gabeko baten, proposatutako alternatiba baten eta jendeari norabidea eta jarraipena emango dion mugimendu baten" aurka egin zuen. Onartu zuen gizarte jakin baten irrazionaltasuna sakonki errotuta dagoelako etengabeko kontzientzia behar dugula, haren patologia larriak ez direla pixkanaka sendatu daitezkeen arazo isolatuak, baizik eta aldaketa erradikalen bidez konpondu behar direla, eta, askotan, krisi bakar bati lotuta egon daitekeela.
Erantzuna, orduan, komunalismoan dago, modu zuzenean demokratikoan konfederatutako herri-batzarretan ainguratutako antolaketa politikoa, boterearen deszentralizazioa, edozein motatako dominaziorik eza eta kapitalismoaren ordez gizakia ardatz duten ekoizpen-moduak hartzen dituen sistema.
Ekologia soziala
Ekologismoaren historian, ekologia soziala ez da mugimendu bat, batez ere Bookchinekin lotutako teoria bat baizik, bere obran zehar landua. Giza eboluzioaren filosofia utopikoa aurkezten du, biologiaren izaera eta gizartea biokimikaz eta fisiologiaz haragoko hirugarren "natura pentsatzaile" batean konbinatzen dituena, bere ustez natura osoagoa, kontzienteagoa, etikoagoa eta arrazionalagoa dena. Gizadia, pentsamendu lerro honen arabera, Lurreko garapen organikoaren historia luzeko azken garapena da. Bookchinen ekologia sozialak printzipio etikoak proposatzen ditu gizarteak hierarkiarako eta menderaketarako duen joera demokrazia eta askatasunarengatik ordezkatzeko.
Bookchinek hiritartzeak giza bizitzan izan zituen ondorioei buruz idatzi zuen 1960ko hamarkadaren hasieran, eskubide zibiletan eta lotutako gizarte-mugimenduetan parte hartu zuen bitartean. Bookchin, orduan, ekologia eta gizarte gaien arteko lotura bilatzen hasi zen, bere libururik ezagunenarekin amaituz, The Ecology of Freedom, hamarkada batez garatu zuena. Bere argudioa, giza dominazioa eta naturaren suntsipena, gizakien arteko gizarte dominaziotik eratorriak direla, ekologiaren gero eta eremu handiagoaren posizio berritzaile bat izan zen. Bizitza autoantolaketaren eta lankidetza ebolutiboaren bidez garatzen da (sinbiosia). Bookchinek elkarren beharraren inguruan antolatutako gizarte preliterarioei buruz idazten du, baina azkenean hierarkia- eta dominazio-erakundeek inbadituta, hala nola hiri-estatuek eta ekonomia kapitalistek, zeinak gizakien gizarteei soilik egozten baitie, eta ez animalien komunitateei. Giza komunitateen arteko konfederazioa proposatzen du, demokraziaren bidez zuzendua eta ez logistika administratiboaren bidez.
Udalgintza libertarioa
1970eko hamarkadatik aurrera, Bookchinek gizarte aldaketa libertarioaren eszenatokia udal maila izan beharko zela argudiatu zuen. "The Next Revolution" lanean, udal libertarioak ekologia sozialaren aurreko filosofiarekin duen lotura azpimarratzen du Bookchinek. Hauxe idatzi zuen:"'Udalgintza libertarioa ekologia sozialaren politika da, ahalegin iraultzailea non askatasunak forma instituzionala hartzen duen, erabakitzeko organo bihurtzen diren batzar publikoetan'."Bookchinek proposatzen du forma instituzional horiek eskala desberdineko toki-eremuetan egin behar direla. 2001eko elkarrizketa batean honela laburbildu zituen bere iritziak: "Arazo nagusia gizartearen egitura aldatzea da, jendeak boterea irabaz dezan. 1980an, Bookchinek "munizipalismo libertarioa" terminoa erabili zuen zuzenean demokratikoak ziren biltzarren erakunde libertarioak Estatuaren aurka jarri eta udalerri libreen konfederazio batengatik ordezkatuko zuten sistema bat deskribatzeko". Udal libertarioak bi botereak -udal konfederazioak eta estatu-nazioa- batera existitu ezin diren egoera bat sortu nahi du. Bere aldekoek -komunalistak- gizarte arrazional bat lortzeko bidea dela uste dute, eta bere egitura gizartearen antolaketa bihurtzen da.
Ondarea eta eragina
Nahiz eta Bookchinek, berak aitortzen duenez, ez zuen lortu bere bizitzan zehar bere aldeko kopuru handi bat irabaztea, bere ideiek, hala ere, mundu osoko mugimendu eta pentsalariengan eragina izan dute.
Horien artean daude Kurdu Herriaren Babeserako Unitateak (YPG) eta Kurdistango Langileen Alderdia (PKK) Turkian, 1980ko hamarkadatik Turkiako Estatuaren aurka borroka egin dutenak herrialdeko kurduei eskubide politiko eta kultural handiagoak bermatzeko. PKK erakunde terrorista gisa izendatu dute Turkiako eta Estatu Batuetako gobernuek; YPG, berriz, ISIS en aurkako AEBen aliatutzat jo dute. Ideologia marxista-leninista zurrun baten gainean sortu bazen ere, PKK-k bere pentsamendua eta helburuak aldatu ditu 1999an bere buruzagia, Abdullah Öcalan, atxilotu eta espetxeratu zutenetik. Espetxean egon zen bitartean, Öcalan hainbat teoria politiko postmarxista irakurtzen hasi zen eta interes berezia aurkitu zuen Bookchinen lanetan.
2004ko hasieran, Öcalan Bookchinekin bilera bat hitzartzen saiatu zen bere abokatuen bidez, bere burua Bookchinen "ikasle" bezala deskribatuz, bere pentsamendua Ekialde Ertaineko gizartera egokitzeko gogoz. Bookchin gaixoegi zegoen eskaera onartzeko. 2004ko maiatzean, Bookchinek mezu hau helarazi zuen: "Nire itxaropena da herri kurduak egunen batean gizarte aske eta arrazional bat ezarri ahal izatea, bere distira berriro loratzeko. Zorionekoak dira Öcalan jaunaren talentuaren lider bat dutelako haiek gidatzeko ". Bookchin 2006an hil zenean, PKK-k pentsalari estatubatuarra "XX. mendeko gizarte zientzialari handienetako bat" zela esan zuen, eta bere teoria praktikan jarriko zuela agindu zuen.
"Konfederalismo demokratikoak", Öcalanek bere idazkietan garatu eta PKK-k onartu zuen komunalismoaren aldaerak, ez ditu kanpotik kurduen eskubideak bilatzen Turkiatik bereizitako Estatu independente baten eraketaren testuinguruan. PKK-k dio proiektu hau ez dela soilik kurduentzat, eskualdeko herri guztientzat baizik, jatorri etniko, nazional edo erlijiosoa alde batera utzita. Aitzitik, batzarren eta erakundeen eraketa aldarrikatzen du, oinarri-oinarritik, toki-eremuan hasten den estatuaz kanpoko esparru batean beren idealak aldarrikatzeko. Emakumeen eskubideak bermatzea eta sustatzea ere bereziki azpimarratzen du. PKK-k nolabaiteko arrakasta izan du bere programaren aplikazioan, besteak beste, Gizarte Demokratikoaren Kongresua (DTK), Turkiaren barruko jarduera politiko eta sozialak koordinatzen dituena, eta Koma Civakên Kurdistan (KCK), kurduak bizi diren herrialde guztietan.
Antso I.a Portugalgoa
Antso I.a Portugalgoa Populatzailea (Coimbra, 1154ko azaroaren 11 - Coimbra, 1211ko martxoaren 26a) 1185-1211 bitartean Portugalgo erregea izan zen.
Bizitza
1185. urtean errege izendatu zutenean, foruez gobernatzeko eskubidea eman zien hiri batzuei (Bragança eta Viseu hiriei, besteak beste), eta lurralde zabalak eman zizkien Tenplu, Malta eta Calatravako ordenei. 1189. urtean, frisiar eta daniarren laguntzaz, Algarveko zenbait hiri konkistatu zituen. Baina musulmanek aurrera egin zuten, eta Santaremen ezkutatu behar izan zuen Antsok.
1190. urtean Leon eta Aragoiko erresumekin hitzartu zuen Gaztelakoari aurre egiteko, baina 1196an Antsoren eta Gaztelako Alfontso VIII.aren arteko hitzarmena sinatu zen, eta Leongo erresumaren aurka abiatu zen. Antsok Galiziako lurraldeak konkistatu zituenean, Alfontso VIII.ak Bragança hiria setiatu zuen (1199). 1200. urtean Portugal eta Leonen arteko bakea sinatu zuten.
Karrantza (ibaia)
Kantauriar isurialdeko ibai honek izen bereko haran zabala sortzen du.
Ibilbidea
15 kilometroko luzera eta 122 km²ko azalerako azpiarroa ditu. Cuadro eta Escaleras ibaien lotunean, Torcachas auzoaren hego-ekialdean, jaioa, hasieran Callejo ibaiaren urak datozkio. Behin Kantabrian sartuta Gibaja inguruan eskuinaldetik Asonen du ahoa.
Geomorfologikoki hiru terrazako sistema du.
Hirigintza-partzelazio
Hirigintza-partzelazioa edozein lurzorutako orubeak, lurzatiak, finkak edo lursailak bi lote edo finka berri edo independentetan (edo gehiagotan) aldi berean zein hurrenez hurren zatitzeko edozein egintza da, udalaren esku-hartzearen menpe dagoena. Sortutako lote edo finka berriek hiri-lurzoruan edo lurzoru urbanizagarrian egon behar dute. Lurzoru urbanizaezinean badaude, nekazaritza-sektoreko legeriak gutxieneko unitate gisa eskatzen duen azalera baino txikiagoa izan behar dute, jardueretarako eta erabileretarako beharrezkoak diren azpiegiturak edo zerbitzu kolektiboak izan behar dituzte, edo, edozein kasutan, lurzorua urbanizatzeko helburua izan behar dute.
Anthus gutturalis
Anthus gutturalis Anthus generoko animalia da. Hegaztien barruko Motacillidae familian sailkatua dago.
Gersheim
Gersheim Alemaniako udalerria da. Sarre estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Boisseau (Loir eta Cher)
Boisseau Frantziako udalerri bat da, Loir eta Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Bradypodion melanocephalum
Bradypodion melanocephalum Bradypodion generoko animalia da. Narrastien barruko Chamaeleonidae familian sailkatuta dago.
Boisseau (Loir eta Cher)
Biztanleria
2007an Boisseau udalerrian erroldatutako biztanleak 94 ziren. Familiak 32 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 47 etxebizitza zeuden, 39 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 47etxeak ziren. 39 etxebizitza nagusietatik 32 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 10 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 19 etxek bost zituzten. 30 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 19 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 17 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 55 ziren, horien artean 42 aktiboak ziren eta 13 inaktiboak ziren. 42 pertsona aktiboetatik 40 lanean zeuden (21 gizon eta 19 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 13 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra eraikuntza enpresa batena zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2000. urtean Boisseau udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cabixi
Cabixi Brasilgo udalerri bat da, Rondônia estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
K.a. 170
K.a. II. mendearen taula (K.a. III. mende | K.a. II. mende | K.a. I. mende)
Atractodenchelys robinsorum
Atractodenchelys robinsorum Atractodenchelys generoko animalia da. Arrainen barruko Synaphobranchidae familian sailkatzen da.
Thomas McLeod (itsasgizona)
Thomas Frank McLeod Hego poloko hiru espediziotan parte hartu zuen Eskoziako marinel bat izan zen. Glasgow-n jaio zen Barbara McLeod-engandik, Stornoway-n, Kanpoko Hebridetako uharte batean hazi zen. 14 urterekin itsasora joan zen lehen aldiz, eta 1910. urtean Terra Nova espedizioan sartu zen, Robert Falcon Scott (AS) buru zela. Espedizioan, Scott eta beste taldekide batzuk hil ziren, eta Terra Nova Ingalaterrara itzuli zen 1913an. McLeod-ek eta beste marinel batzuek Polar Domina irabazi zuten.
Urte bat geroago, 1914an, McLeod Trans-Antartika Espedizio Inperialean sartu zen, Ernest Shackleton buru zela eta, berriro ere, marinel profesional gisa zerbitzatu zuen. Espedizio horretan, Endurance ontzia hondoratu egin zen itsasoaren izotzean harrapatuta. Horrek tripulatzaileak izotzean kanpatzera behartu zituen, eta, ondoren, segurtasun erlatiboko Elefante uhartera arraunez jarraituz, non Shackleton-ek erreskatatu zituen eta gizon batzuk Hego Georgietara arraunez iritsi ziren laguntza lortzeko. Garai hartan, McLeodek Shackletonek baztertu zuen biblia bat jaso zuen (orrialde batzuk kendu ondoren). McLeod-ek geroago bigarren Polar Domina lortu zuen.
McLeodek Hego polorako hirugarren espedizioan sartu zen 1921ean, Shackleton-Rowett espedizioan. Shackleton buru izan zen hasiera batean, baina geroago, Frank Wild izan zen, agintean bigarrena. Espedizioak ez zuen arrakastarik izan eta itsasontzia 1922an itzuli zen etxera.
1923an, McLeodek Kanadara emigratu zuen, hasieran arrantzale gisa lan egin zuen eta, ondoren, eskoletako laguntzailea eta gaueko zaindaria. Kingston-eko (Ontario) erretiro etxera joan zen bizitzera, eta bertan hil zen 1960ko abenduaren 16an, 87 urte zituela. Hilobia Cataraqui hilerrian dago.
Ehizko
Ehizko Zangozerria eskualdeko Bizkaia ibarreko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Zangozerria eskualdean. Ezporogi udalerrian da.
XVI. mendean despopulatu bezala agertzen zen.
Bertako biztanleak ehizkoarrak ziren. Ez dakigu non dagoen.
Geografia
Ehizko Bizkaia ibarran dago, Ezporogi udal-barrutian, Oibar ibarrean, Zangozerria eskualdean, Nafarroa Garaia herrialdearen ekialdean.
Klima eta landaredia
Ezporogiko klima mediterraneo motakoa da, nahiz eta iparraldean klima kontinentalaren ezaugarriak izan. Iparraldeko gune menditsuenetan prezipitazioak ugariagoak dira, urtero 800mm inguru, baina zenbat eta hegoalderago urriagoak, herrigunean, esaterako, 500mm euri baino ez dira jausten urtero. Batez besteko tenperatura 12 eta 13 gradu artekoa da eta urteroko egun euritsuak 80 eta 100 bitartekoak.
Ezporogiko basoak asko gutxitu dira denboraz, gaur egun, jatorrizko haritzen eta arteen hedadura 223 hektareakoa baino ez dela. Arteei eta haritzei XIX. mendetik birlandatutako pinu lariziar austriarrak batu arren, basoak herriko azaleraren %7,1 baino ez ziren XX. mendearen amaieran.
K.a. 169
K.a. II. mendearen taula (K.a. III. mende | K.a. II. mende | K.a. I. mende)
Ehizko
Historia
Ez dakigu zehazki non dagoen eremu hori, baina Ezporogiren barruan kokatu behar da. XVIII. mendeko Nafarroako mapa batzuek egungo Loia hustuaren parean jartzen dute. Izko Ibargoiti herria ez bezalakoa da, mapa horiek bi herriguneen kokapena jasotzen baitute.
Leku honetako historiaren berrosaketak ikerketa lan zehatza eskatzen du. Hasiera batean, Ehizko ofizialki ez dago dokumentatuta, baina badirudi nahastea izan dela, Ibargoiti ibarreko Izko herriari Eyzco-rekin zerikusia duen guztia esleitu zaiolako; bi herriguneak nahiko hurbil egon ziren, eta horrek nahasmendu hori ulertzen laguntzen du. Aski da Nafarroako Entziklopedia Handira joatea, Izko izena Eyzco formapeko dokumentuetan ere agertzen dela irakurtzeko; are gehiago, adierazten du Izko, 1835-1845eko udal-erreformen ondoren, Oibar ibarreko diputatuak gobernatzen zuela; eta erreforma horren ondoren, udaletxea osatu zuela, Ezporogi, Moriones, Gardalain, Getadar, Sabaitza, Loia, Julio eta Usunbeltzekin. Izen dantza horren barruan, aipatu entziklopedian argitaratu izan da 1835-1845eko erreforma administratiboen ondoren Loia herria Izkon integratu zela, geroago desagertuko zena.
Bixkarrea
Bixkarrea edo Bixkar (behe-nafarreraz: Bixkaarria) Luzaide udalerriko auzo bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioak eskualdean.
Prads-Haute-Bléone
Prads-Haute-Bléone Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Proventza Garaiko Alpeak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Bixkarrea
Bertako biztanleak luzaidarrak dira.
Prads-Haute-Bléone
Biztanleria
2007an Prads-Haute-Bléone udalerrian erroldatutako biztanleak 170 ziren. Familiak 88 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Bixkarrea
Geografia
Bixkarrea Luzaideko ibarran dago.
Prads-Haute-Bléone
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Bixkarrea
Ingurune naturala eta klima
Luzaide Pirinioen iparraldeko isurialdean dago. Egoera horrek, orografia gorabeheratsu baten erdian, Ibañetaren oinean eta altuera handiko mendiz inguraturik, Iruñarekin komunikatzea zailtzen du, errepide bihurgunetsu eta korapilatsu batean barrena egiten baitira. Klima epela eta hotza da. Luzaiden prezipitazio nabarmenak daude, Nafarroako gainerako zonalde piriniar ozeanikoan bezala. Hilabeterik lehorrenean ere euri asko egiten du. Hemengo klima Cfb gisa sailkatzen da Köppen-Geiger sistemaren bidez. Urteko batez besteko tenperatura 10,7°C da. Urtebetean, prezipitazioa 1 577 milimetrokoa da.
Ehizko
Historia
Ehizko Loiaren parean zegoela uste da, gaur egun baso bat dagoen lekuan. Manuel Apestegik, gaur egun Zareko okina denak, Ehizkori buruz dagoen dokumentaziorik ezaz ohartarazi zuen, XVIII. mendeko mapa batean kokatua zegoela egiaztatu baitzuen. Une horretatik aurrera, inguruko adinekoengandik jasotako ahozko testigantzen bidez ikertu da. Horiek bat datoz esatean mapak adierazten duen leku horretan bertan hainbat etxeren hondakinak ezagutzera iritsi zirela, harri-mendi bihurtuak; eta harri horiek berak, zaldizkoen bidez garraiatuak, urteetan zehar Artetako eskortak eta etxebizitzak altxatzeko aprobetxatu zirela (hilerriko pareta harri horiekin biltzen da, eta beste horma batzuetan). Pentsatzekoa da beste herriren batek ere etekina aterako ziela arrasto haiei.
Bixkarrea
Ingurune naturala eta klima
Luzaiden dagoen itsasoaren mailatik 320 metrora Nafarroako Gobernuak 1974an jarritako estazio meteorologikoa dago.
Ehizko
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Bixkarrea
Euskara
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Luzaide sailkatu zituen, behe-nafarrera euskalkian, Baigorri, Arberoa eta Ortzaize ibarretan hitz egiten zena.
Koldo Zuazok, 2010ean, Luzaidek nafar-lapurtera euskalkian sailkatu zituen.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
K.a. 169
K.a. 174 | K.a. 173 | K.a. 172 | K.a. 171 | K.a. 170 | K.a. 169 | K.a. 168 | K.a. 167 | K.a. 166 | K.a. 165 | K.a. 164
Prads-Haute-Bléone
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 109 ziren, horien artean 63 aktiboak ziren eta 46 inaktiboak ziren. 63 pertsona aktiboetatik 54 lanean zeuden (35 gizon eta 19 emakume) eta 9 langabezian zeuden (4 gizon eta 5 emakume). 46 pertsona inaktiboetatik 22 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Prads-Haute-Bléone udalerrian 92 unitate fiskal zeuden, 167,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.456 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 15 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 7 eraikuntza enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 4 administrazio publikoko enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 3 igeltseroak ziren, 2 zurginak eta 1 jatetxe.
2000. urtean Prads-Haute-Bléone udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 996 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Dominique Jackson
Dominique Jackson (Scarborough, Trinidad eta Tobago, 1975eko martxoaren 20a), Tyra Allure Ross izenez ere ezaguna, tobagotar emakumezko modelo, dantzari, aktore eta aktibista transgeneroa da.
Bizitza
Dominique Brebner jaiotza-izenez, Tobago uhartean sortu zen bere genero-nortasunarekin bat ez zetorren mutil gorputzarekin.
Bere amonarenean hazi zen. 15 urte zituenean Ameriketako Estatu Batuetara joan zen bizitzera, bere sorterrian bere genero-nortasunagatik zekarzkion arazoetatik ihesi. Behin Estatu Batuetan zegoela New York hirira joan zen eta etxegabe bizi behar izan zuen.
Sulín
Sulín Eslovakiako udalerri bat da, Stará Ľubovňako barrutian kokatuta. 20,10 km²ko azalera du eta 337 biztanle 2017ko datuen arabera.
Andalusia (Alabama)
Andalusia Alabamako hiri bat da. Covington konderrian kokatua dago. 2010ean 9,015 biztanle zituen, 177 kilometro koadrotan banatuta.
Jan-Michael Vincent
Jan-Michael Vincent (Denver, 1944ko uztailaren 15a - Asheville, Ipar Carolina, 2019ko otsailaren 10a) estatubatuar aktorea izan zen. Bere filmik ezagunenak The Undefeated, The Mechanic, Bite the Bullet eta Big Wednesday dira.
Priolepis agrena
Priolepis agrena Priolepis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Diabaly
Diabaly Maliko udalerria da, Ségou eskualdekoa, 29 herriz osaturik dagoena. Nionotik 50 kilometro iparraldera dago. 1.538 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 2009an 35.266 biztanle zituen.
Saint-Silvain-sous-Toulx
Saint-Silvain-sous-Toulx Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Creuse departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Silvain-sous-Toulx udalerrian erroldatutako biztanleak 144 ziren. Familiak 68 ziren, horien artean 22 pertsona bakarrekoak ziren (11 bakarrik bizi ziren gizonak eta 11 bakarrik bizi ziren emakumeak), 27 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 15 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Palestina de Goiás
Palestina de Goiás Brasilgo udalerri bat da, Goiás estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Saint-Silvain-sous-Toulx
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 123 etxebizitza zeuden, 72 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 32 bigarren erresidentzia ziren eta 19 hutsik zeuden. 120 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 72 etxebizitza nagusietatik 60 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 5 etxek bi zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 17 etxek lau zituzten eta 33 etxek bost zituzten. 43 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 33 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 28 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 92 ziren, horien artean 52 aktiboak ziren eta 40 inaktiboak ziren. 52 pertsona aktiboetatik 48 lanean zeuden (28 gizon eta 20 emakume) eta 4 langabezian zeuden (4 emakume eta 4 emakume). 40 pertsona inaktiboetatik 22 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Silvain-sous-Toulx udalerrian 76 unitate fiskal zeuden, 151 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.807 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
2000. urtean Saint-Silvain-sous-Toulx udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.001 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pernando Amezketarra
Pernando Amezketarra, jaiotzez Fernando Bengoetxea Altuna (Amezketa, Gipuzkoa, 1764ko urriaren 10a - 1823ko uztailaren 9a) bertsolaria eta plazagizona izan zen. Bere ateraldi umoretsuengatik, bizitasunagatik eta argitasunagatik oso famatua izan da Gipuzkoan bere garaitik, eta 1990eko hamarkadan argitaratutako marrazki bizidunen bitartez gaur egungo euskaldunen artean ere ospetsua. Oso bertsolari eta gizon berezia izan zen. Haren bitxikeriak eta ateraldi xelebreak Gregorio Mujika jaunak jaso zituen behin eta berriro berrargitaratu den Pernando Amezketarra izeneko liburuan.
Bizitza
Aita Martin Jose Bengoetxea Sarasola zuen, Adunakoa, eta ama berriz Josepa Antonia Altuna Oriozabala, Amezketakoa. Amezketan ezkondu arren, Adunan ezarri ziren bizitzen. Ezkontzatik bi hilabetera sortu zen haien lehen semea, Fernando. Uste izatekoa da ezkontzaz kanpoko harremanen ondorio izan zela, hain zuzen ezkontzaz konpondu behar izan zena. Antonio Zavalaren iritziz, gurasoak Adunan bizitzen ezarri baziren ere, Fernando Amezketan sortua zen, "istripua" izkutatzearren. Amezketan bataiatu zuten beraz Pernando, baina haurtzaroa Adunan igaro zuen, eta bere anai-arreba guztiak Adunan bataiatuak izan ziren. Pernandoren ama hil ondoren (17 urte zituen Pernandok) aita berriz ezkondu zen, eta jadanik zituen bederatzi haurrez gain beste sei ukan zituen.
Ez dago argi noiz joan zen Pernando Amezketara bizitzera. Baliteke gaztaroa han iragan izana, lehen jaunartzea han egin baitzuen, edo Amezketan artzain bezala ibili eta geroago Amezketara ezkondu izana, hala iradokitzen baitute ezkontza-agiriek.
Artzaintza izan zuen ogibide, bere garaiko herrikide gehienen modura. 1790ean ezkondu zen Maria Joxepa Sagastume amezketarrarekin, eta hamar seme-alaba izan zituzten; haietatik bi hil zitzaizkien, eta beste bi Miserikordiatik ekarri zituzten. Ixpille eta Azentzin Txikia baserrietan bizi izan ziren, eta azken horretan hil zen Pernando. Diotenez, aran gehiegi jan ondoren errekasto batetik edandako urak kalte egin eta gaixoturik hil zen. Hauek izan omen ziren hilzoriko hitzak :
Aralarren artzain eta bestelako lanbideetan aritu bazen ere, bere garaian ospea eman ziona bertsolari dohaina izan zen, Gipuzkoako onena omen zen eta. Hezur-mamizkoa izanik, ezin esan historikoa zela, ez baita historia-liburutara pasa. Haren oroitzapena, ordea, ez da galdu, herriak gordea baitu ahozko tradizioan, bere garaiko oso gutxik lortua dutena, agian historiarentzat garrantzitsuagoak izan arren. Bere bertso eta ateraldi xelebreak oraindik orain entzun daitezke.
Azpeitiko San Sebastianetara eraman zuten, beste bertsolari batekin indarrak neurtzera. Tolosako inauterietan Pernando, Zabala, Txabalategi eta Altamira Gipuzkoako onenak lehian egon ziren arratsalde osoan. Billabonan ere egon zen, Txabalategiren eta Zabalaren arteko apustuan, baina epaile bezala. Bi ordu bertsotan eman ondoren, ezin erabaki zein zen hobea eta epaileek bertso banatan berdinketa deklaratu zuten.
Dena den, taberna izaten zen bertsoak emateko giro aproposena, Pernandok berak aitortzen zuenez:
1990eko hamarkadan ETB-1ean bertsolari honi buruz marrazki bizidunetako telesaila eman zuten.
Alconchel de Ariza
Alconchel de Ariza (Alconchel de Fariza aragoieraz) Espainiako Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin. 2008an 109 biztanle zituen 34,9 kilometro koadroko azaleran.
Ane Miren Martínez de Lahidalga
Ane Miren Martínez de Lahidalga Beltrán de Guevara, "Ane Miren" bezala ezagutzen dena (Foronda, 1992ko irailaren 5a) arabar futbolaria da, erdilari postuan jokatzen du.