cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Theil-sur-Vanne
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Theil-sur-Vanne udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden, 780 hektarea erabiltzen.
Julio Villar
Hurrengo bidaiak
1986an Viaje a pie liburua argitaratu zuen. Bertan Karrika auzotik mediterranear kostara oinez egindako bidaia kontatu zuen. Euskal Herriko, Aragoiko eta Kataluniako mendiak zeharkatu zituen bakarka eta inguruari erreparatuz, "Bashōren ikasle umila bezala".
Roquevidal
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Theil-sur-Vanne
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola 1  eta inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola 1  zegoen.
Roquevidal
Etxebizitza
2007an 54 etxebizitza zeuden, 44 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 52 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 44 etxebizitza nagusietatik 36 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek hiru gela zituen, 16 etxek lau zituzten eta 27 etxek bost zituzten. 44 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 22 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 21 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Historia post-klasikoa
"Aro postklasikoa" terminoak, "Antzinate klasikoaren" garaiko izen eurozentrikotik datorren arren, eremu geografiko zabalagoa hartzen du. Aro hau Mendebaldeko Erromatar Inperioa V. mendean erori zenetik datatu ohi da, banandutako erresuma askotan zatitu zena, horietako batzuk beranduago Erromatar Inperio Santuan konfederatuko zirelarik. Bizantziar Inperioak bizirik iraun zuen aro postklasikoaren edo Erdi Aroaren amaiera arte.
Julio Villar
Bere bizitza antzeztokietara
2015ean, Astrolabium Teatroa taldeak Julio Villarren ''E, Petrel! Cuaderno de un navegante solitario liburua oinarri hartuta, E, petrel! Julio Villarrekin solasean antzerki obra aurkeztu zuen euskaraz eta gaztelaniaz (Eh, Petrel! Conversando con Julio Villar'').
Roquevidal
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 85 ziren, horien artean 57 aktiboak ziren eta 28 inaktiboak ziren. 57 pertsona aktiboetatik 55 lanean zeuden (31 gizon eta 24 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 28 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren eta 1 finantziazio enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 zurgina.
2000. urtean Roquevidal udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 475 hektarea erabiltzen.
Lukov (Bardejoveko barrutia)
Lukov  Eslovakiako udalerri bat da, Bardejoveko barrutian kokatuta. 28,59 km²ko azalera du eta 634 biztanle 2017ko datuen arabera.
Alfred Wegener
Alfred Lothar Wegener (Berlin, 1880ko azaroaren 1a - Clarinetania, Groenlandia, 1930eko azaroaren 2a) alemaniar zientzialaria izan zen, kontinenteen jitoaren Teoriaren sortzailea izan zen, plaken tektonikaren teoriara eraman zuena.
Scorpaenodes tredecimspinosus
Scorpaenodes tredecimspinosus Scorpaenodes generoko animalia da. Arrainen barruko Scorpaenidae familian sailkatzen da.
Alfred Wegener
Biografia
Wegenerrek hasiera batean astronomiaren alorrean egin zituen ikasketak eta Berlingo unibertsitatean astronomia doktoretza eskuratu zuen. Baina geroago meteorologia eta geofisika aztertu zituen; meteorologiaren arloan liburu bat idatzi zuen, meteorologiako erreferentzia liburu bat dena: Atmosferaren Temodinamika. 1911an Marburgoko liburutegian zegoela kontinente ezberdinetako fosilen antzekotasuna ikusi eta 1912an Kontinenteen jitoa defendatu zuen. Kontinenteek izandako mugimenduak aztertzeko, Wegenerrek XIX. mende hasierako mapak aztertu zituen, eta XX. mende hasieran egindako neurketekin alderatu. Horrela, mende batean Groenlandia Europarekiko kilometro eta erdi aldendu zela ikusi ahal izan zuen. Horrez gain, Paris eta Washington aldentzen ari zirela eta Shanghai eta San Diego hurbiltzen ari zirela ondorioztatu zuen.
Lukov (Bardejoveko barrutia)
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1264. urtekoa da.
Alfred Wegener
Biografia
Wegenerrek hainbat ikerketa egin zituen Groenlandian haize polarraren ibilbidearen inguruan, jet stream izeneko korronteak oso eztabaidatuak zirenean. 1924an Grazko unibertsitatearen meteorologia katedra onartu zuen. Sei urte beranduago, 1930ean, Groenlandiako bere azken espedizioan, izotzean harrapatutako lankide batzuk sorostera zihoala hotza zela eta bertan hil zen. Ironikoki Alfred Wegener gogoratuagoa da gaur egun kontinenteen jitoaren teoriengatik, urteetan zehar Groenlandian ikertzen egon ondoren proposaturiko teoria meteorologikoengatik baino.
1911.ean Marburgoko unibertsitateko irakaslea zen, eta bertako liburutegian ikertzen zegoela gauza bitxi batetaz konturatu zen: bi fosil berdin-berdinak ozeanoez separatutako bi leku ezberdinetan aurkitu zituzten. Bere garaian gauza horiek “lur zubiak” existitu zirela esanez azaltzen ziren, baina Wegener-ek bere burua konbentzitu zuen kontinente guztiak elkartuta egon zirela esanez; bat bakarra, Pangea izenekoa.
Cyclopsis tentacularis
Cyclopsis tentacularis Cyclopsis generoko animalia da. Arrainen barruko Cyclopteridae familian sailkatzen da.
Manuel Azaña
Manuel Azaña Diaz (Alcala de Henares, 1880ko urtarrilaren 10a - Montauban, Frantzia, 1940ko azaroaren 3a), espainiar politikari eta idazlea izan zen. Ministroen Kontseiluko Presidentea (1931-1933, 1936) eta Espainiako Bigarren Errepublikako Presidentea (1936-1939) izan zen.
Alfred Wegener
Biografia
1912.ean bere teoria publikoki azaldu eta defenditu zuen, esanez ozeano atlantikoko bi parteak egun batean elkartuta egon zirela. Gerraren ondorioz egindako zauri batengatik ohean egon behar izan zuen luzaroan, eta horrek pentsatzeko denbora dexente eman zion.
Hiru urte geroago, 1915.ean, kontinenteen jitoaren teoria azaltzen zuen liburua argitaratu zuen, Kontinenteen eta ozeanoen jatorria (Die Entstehung der Kontinente und Ozeane). 1920.ean beste liburu bat argitaratu zuen, froga multzo bat erakusten zuena.
Kontinenteek izandako mugimenduak aztertu ahal izateko –bere teoriaren frogak edukitzeko-, Wegener-ek XIX.mendearen hasieran egindako mapak aztertu zituen, eta XX.mendeko hasieran egindako neurketekin alderatu zituen. Horrela, mende batean Groenlandia Europarekiko kilometro eta erdi aldendu zela ikusi ahal izan zuen. Horrez gain, Paris eta Washington aldentzen ari zirela eta Shangai eta San Diego hurbiltzen ari zirela ondorioztatu zuen.
Ironikoki Alfred Wegener-ek gogoratuagoa da gaur egun kontinenteen jitoaren teoriarengatik, urteetan zehar Groenlandian ikertzen egon ondoren baino, eta hainbat teoria meteorologoak, arraskatatsuak eta oso inportanteak, egin ondoren.
Roquevidal
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Manuel Azaña
Biografia
Acción Republicana taldearen sortzailea (1924), eta Espainiako Bigarren Errepublika ekarri zuen batzorde iraultzailearen kide izan zen. 1931n, Errepublikaren behin-behineko gobernuan, Gerra ministroa izan zen eta armadaren eraberritzea abiarazi zuen. Hizlari ona, gobernuaren proiektuari buruzko eztabaidan nabarmendu zen, batez ere kleroaren aurkako klausulak aldezterakoan. 1931-1933 bitartean gobernuburua izan zen. 1933ko hauteskundeek ordura arteko politikaren gaitzespena ekarri zuten. Eskuineko gobernuaren bi urteetan esetsi egin zuten. Bere alderdia berriro antolatu zuen, eta Izquierda Republicana alderdia sortu. Fronte Popular delakoaren ardatz zen alderdi honek 1936ko hauteskundeak irabazi zituen, eta maiatzean Errepublikako Presidente izendatu zuten. Gerra Zibila amaitutakoan Frantziara erbesteratu zen, errefuxiatu politiko gisa.
Literaturagile fina izan zen, La pluma (1920) literatura aldizkariaren sortzailea eta 1923-1924 urteetan España aldizkariaren zuzendaria. Eleberri autobiografiko bat idatzi zuen: El jardín de los frailes (1926). Literatura kritikari gisa lan batzuk utzi zituen: La invención del Quijote (1934) eta Vida de Juan de Valera, Juan Valera idazleari buruzko azterketa kritikoa. Politika elkarrizketei buruzko obra bat idatzi zuen Gerra erdian: La velada de Benicarló. George Borrowen La Biblia en España itzuli zuen gaztelaniara.
Carlia nigrauris
Carlia nigrauris Carlia generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Historia post-klasikoa
Aro postklasikoak musulmanen lehen konkistak, ondorengo Urrezko Aro islamiarra eta esklabo arabiarren merkataritzaren hasiera eta hedapena ere hartzen ditu, ondoren Ekialde Ertaineko, Erdialdeko Asiako eta Ekialdeko Europako mongoliar inbasioak eta 1280 inguruan Otomandar Inperioa sortzea. Asiako hegoaldean Indiako erresuma ertainak agertu ziren, eta ondoren Indian inperio islamikoak ezarri ziren.
Afrika mendebaldean Maliko Inperioa eta Songhai Inperioa garatu ziren. Afrikako hego-ekialdeko kostaldean portu arabiarrak ezarri ziren, non urrearekin, espeziekin eta beste merkantzia batzuekin salerosten zen. Horri esker, Afrikak Asiako hego-ekialdeko merkataritza-sistemarekin bat egin zuen, Asiarekin harremanetan jarriz; horrek, kultura musulmanarekin batera, swahili kultura ekarri zuen.
Txinak Sui, Tang, Song, Yuan dinastiak eta Mingen hasierak ezagutu zituen. Ekialde Ertaineko merkataritza bideek Indiako Ozeanoan zehar, eta Zetaren Ibilbideak Gobi basamortuan zehar, harreman ekonomiko eta kultural mugatua eman zuten Asiako eta Europako zibilizazioen artean.
Aldi berean, Amerikako zibilizazioek, hala nola kultura misisipiarrak, Puebloarrak, wari eta inkek, maiek eta aztekek, goia jo zuten. Garai modernoaren hasieran, kolono europarrekin harremanetan jarri ziren, eta ondoren konkistatu egin zituzten.
Ekialde Hurbila, Iparraldeko Afrika eta Erdialdeko Asia
VII. mendean Islama iritsi aurretik, Ekialde Hurbila Bizantziar Inperioak eta Sasandar Inperioak menderatzen zuten, eta sarritan borrokan ari ziren hainbat eskualde kontrolatzen zituzten. Gudu kultural bat ere bazen, non kultura kristau bizantziarra Persiako tradizio zoroastriarrekin lehiatzen zen. Islamaren jaiotzak bi inperio hauek azkar gainditu zituen egoera berri bat sortu zuen. Erlijio berriak eragin handia izan zuen Mundu Zaharreko historia politikoan, ekonomikoan eta militarrean, batez ere Ekialde Hurbilekoan.
Arabiar Penintsulan duten erdigunetik, musulmanak aro postklasikoaren lehen urteetan hedatzen hasi ziren. 750. urtearen inguruan Ekialde Hurbileko zatirik handiena, Afrikako iparraldea eta Europako zati batzuk konkistatu zituzten, eta, bide batez, Islamiar Urrezko Aroa izenez ezagutzen den ikaskuntza-, zientzia- eta asmakizun-aroari ekin zioten. Musulmanek antzinako Ekialde Hurbileko, Greziako eta Pertsiako ezagutzak eta teknikak gorde zituzten garai postklasikoan, baina kanpotik zetozen berrikuntza berri eta garrantzitsuak ere gehitu zituzten, hala nola Txinako papergintza eta Indiako posizio-zenbaketa hamartarra.
Ikaskuntza eta garapen horren zati handi bat geografiarekin erlaziona daiteke. Islama agertu aurretik ere, Meka hiria merkataritzarako gune izan zen Arabian, eta Mahoma profeta islamiarra bera merkataria zen. Hajjeko tradizio islamiar berriarekin, Mekarako erromesaldiarekin, hiria are gehiago bihurtu zen ondasunak eta ideiak trukatzeko gune. Afrika eta Arabia arteko eta Arabia eta Asia arteko merkataritza-bideetan merkatari musulmanen eragina izugarria zen. Ondorioz, zibilizazio islamiarra bere merkataritza-ekonomian oinarrituta hazi eta hedatu zen, europar, indiar eta txinatarren kontrastean, beren gizarteak nekazaritzako lurjabe noblezian oinarritzen baitzituzten. Merkatariek ondasunak eta fede islamiarra eraman zituzten Txinara, Indiara, Asiako hego-ekialdera eta Afrika mendebaldeko erresumetara, eta aurkikuntza eta asmakizun berriekin itzuli ziren.
Gurutzaden mugimenduak, hasiera batean, motibazio erlijiosoak eta hedapen europarra garatu zituen lurralde musulmana atzerarazteko eta Lur Santuaren kontrola berreskuratzeko. Azkenean ez zuen arrakastarik izan eta Bizantziar Inperioa ahultzeko balio izan zuen, batez ere 1204ko Konstantinoplaren arpilaketarekin. Bizantziar Inperioa gero eta lurralde gehiago galtzen hasi zen turkiar otomandarren mesedetan. Eskualdeko arabiarren nagusitasuna XI. mendearen erdialdean amaitu zen, turkiar seljuktarren etorrerarekin, hegoaldera emigratu zutenak Erdialdeko Asiako turkiar lurretatik. XIII. mendearen hasieran, inbaditzaile-uholde berri batek, Mongol Inperioak, eskualdea zeharkatu zuen, baina, azkenean, turkiarrek eklipsatu zuten eta Otomandar Inperioaren sorrerak egungo Turkian, 1280 inguruan. Afrikako iparraldeak berbereek osatutako estatuak sortzen ikusi zituen, hala nola Marokoko Marindarrak, Aljeriako zayyaniar dinastia eta Tunisiako hafsidar dinastia. Kostaldea Berberiako kostaldea bezala ezagutzen zen. Ipar Afrikako portuetan basea zuten piratek merkataritza-ontziak harrapatzen zituzten eta kostaldeko kokalekuei eraso egiten zieten. Gatibu europar asko Ipar Afrikako merkatuetan saltzen ziren Berberiako esklabo-merkataritzaren zati gisa. Sui dinastiatik aurrera (581-618), txinatarrak Asia Erdialdeko ekialderantz hedatzen hasi ziren eta nomada turkiarrei aurre egin zieten, Erdialdeko Asiako talde etniko nagusiena bihurtzen ari zirenak. Hasiera batean, harremana lankidetza izan zen neurri handi batean, baina 630. urtean Tang dinastiak turkiarren aurkako erasoari ekin zion, Ordos mongoliar basamortuko eremuak harrapatuz. VIII. mendean, islama eskualdean sartzen hasi zen, eta laster bihurtu zen herritar gehienen fede bakarra, nahiz eta budismoak indartsu jarraitu zuen ekialdean. Arabiako basamortuko nomadek estepako nomadak berdindu zitzaketen militarki, eta Arabiar Inperio primitiboak Erdialdeko Asiako zatiak kontrolatu zituen. VI. eta VII. mendeetan, heftalitarrak ziren talde nomadarik boteretsuenak eta eskualdearen zati handi bat kontrolatzen zuten. IX. eta XIII. mendeen artean, eskualdea hainbat estatu boteretsuren artean banatu zen, hala nola Samandar Inperioa, Seljuktar Inperioa eta Khwarezmeko Inperioa. Asia Erdialdetik sortu zen inperio handiena Gengis Khanek Mongoliako tribuak batu zituenean garatu zen. Mongoliar inperioa Erdialdeko Asia osora eta Txinara hedatu zen, baita Errusiako eta Ekialde Ertaineko eremu zabaletara ere. Gengis Khan 1227an hil ondoren, Erdialdeko Asiako zatirik handiena ondorengo estatu batek menderatu zuen, Txagatai Khanerriak. 1369an, Timurrek, mongoliar tradizio militarreko turkiar buruzagi batek, eskualde gehiena konkistatu zuen eta Timurtar Inperioa sortu zuen. Hala ere, Timurren inperio handia erori egin zen hil eta gutxira. Lurraldea, orduan, uzbekiarrek ezarritako khanerri txikietan banatu zen, Bukharako khanerria eta Khivako khanerria, besteak beste.
Gerra bizantziar-sasaniden ondoren, Kaukasoak Armenia eta Georgia atzerriko subiranotasunetik aske zeuden erresuma independente gisa loratzen ikusi zituen. Bizantziarrak eta sasandarren gerra etengabeez nekatu zirenean, Rashidun kalifa-herria Kaukasora hedatzeko baliatu zen musulmanen lehen konkisten garaian. XIII. mendean, mongoliarren etorrerak eskualdea inbaditu zuen berriro.
Europa
Goi Erdi Aroko Europaren ezaugarri nagusiak despopulazioa, desurbanizazioa eta inbasio barbaroak izan ziren, eta hori guztia antzinaroaren amaieran hasi zen. Inbaditzaile barbaroek beren erresuma berriak sortu zituzten Mendebaldeko Erromatar Inperioaren hondarretan. VII. mendean, Afrikako iparraldea eta Ekialde Ertaina, lehen Ekialdeko Erromatar Inperioaren parte zirenak, Kaliferriaren parte izatera pasa ziren Mahomaren ondorengoek konkistatu ondoren. Gizartean eta egitura politikoetan funtsezko aldaketak gertatu ziren arren, erresuma berri gehienek ahal izan zituzten erakunde erromatar guztiak hartu zituzten. Kristautasuna Europa mendebaldean hedatu zen eta monasterioak sortu ziren. VII. eta VIII. mendeetan, frankoek, karolingiar dinastiaren menpean, mendebaldeko Europaren zati handi bat estaltzen zuen inperio bat ezarri zuten ; IX. mendera arte iraun zuen, inbaditzaile berrien presioaren mende erori zenean: bikingoak, magiarrak eta sarrazenoak.
Goi Erdi Aroan, 1000. urtearen ondoren hasi zenean, Europako biztanleria handitu egin zen, neurri handi batean, berrikuntza teknologikoek eta nekazaritzakoek merkataritzaren loraldia eta laboreen errendimendua handitzea ahalbidetu zuten heinean. Jaurerria, nobleei errentak eta lan-zerbitzuak zor zizkieten herrixketako nekazarien antolaketa, eta feudalismoa, Goi Erdi Aroan garatu ziren Erdi Aroko gizartea antolatzeko moduetako bi izan ziren. Egitura politiko horren bidez, zaldunek eta maila txikiagoko nobleek zerbitzu militarra eman behar zieten beren jaunei, lurren eta jaurerrien errentarako eskubidearen truke. Erresumak gehiago zentralizatu ziren Karolingiar Inperioaren desintegrazioaren ondorio deszentralizatzaileen ondoren. Gurutzaden mugimendua musulmanei Lur Santuaren kontrol katolikoa kentzen saiatu zen, eta Ekialde Hurbilean estatu kristau batzuk ezartzeko denbora nahikoan lortu zuen. Italiar merkatariek esklaboak inportatzen zituzten etxeetan lan egiteko edo azukrea prozesatzeko. Bizitza intelektuala eskolastikak eta unibertsitateen sorrerak markatu zuten, eta katedralak eta eliza gotikoak eraikitzea garaiko lorpen artistiko nabarmenetako bat izan zen.
Behe Erdi Aroan zailtasunak eta zorigaitzak izan ziren nagusi. Goseak, izurriak eta gerrak mendebaldeko Europako biztanleria suntsitu zuten. Izurri Beltzak bakarrik 75-200 milioi pertsona hil zituen 1347 eta 1350 artean. Gizateriaren historiako pandemia hilgarrienetako bat izan zen. Asian hasita, gaitza Mediterraneora eta Mendebaldeko Europara iritsi zen 1340ko hamarkadaren amaieran, eta dozenaka milioi europar hil zituen sei urtean; biztanleriaren herena eta erdia artean hil zen.
Erdi Aroa Europako iparraldeko eta mendebaldeko lehen urbanizazio iraunkorraren lekuko izan zen, eta XVI. mendean Aro Modernoa hasi zen arte iraun zuen, nazio estatuen sorrerak, mendebaldeko kristautasunaren zatiketak Erreforman, Italiako Errenazimenduko humanismoaren gorakadak eta itsasoz haraindiko Europaren hedapenaren hasierak markatuta, Kolondar trukaketa ahalbidetu zuena, munduko lehen globalizazioa. Mendebaldeko Europan Gaztelako Erresuma, Frantziako Erresuma eta Ingalaterrako Erresuma sortu ziren, hainbat mendez munduaren europar kolonialismoa bultzatuko zuten entitate nagusiak. Garai honetan ere erresuma txikia izan zen euskal lurretan, Nafarroako Erresuma.
Erdialdeko eta Ekialdeko Europan, 1386an, Poloniako Erresumak eta Lituaniako Dukerri Handiak (azken horrek egungo Bielorrusiako eta Ukrainako lurraldeak hartzen zituen barne), Ordena Teutonikoko harraparien eta, geroago, Moskoviako mehatxuen, Krimeako tatariarren eta Otomandar Inperioaren aurrean, Poloniako Jadwiga erreginaren eta Jogaila duke lituaniar handiaren arteko ezkontzaren bidez batasun pertsonal bat eratu zuten, zeinak Władysław II Jagiełło Poloniako errege bihurtu zuen. Hurrengo lau mendeetan zehar, eta Prusia, Errusia eta Austriak XVIII. mendean Poloniar-Lituaniako Mankomunitatea zatitu zuten arte, bi erakunde politikoek nagusitasun federatua zuzendu zuten, luzaroan Europako estaturik handiena, etnia eta erlijio ezberdinak hartu zituena, munduko judu gehienak barne, eta pentsamendu zientifikoa sustatu zuena (Nikolas Koperniko, adibidez).
Saharaz hegoaldeko Afrika
Erdi Aroko Saharaz hegoaldeko Afrikan zibilizazio ezberdin asko egon ziren. Aksum erresuma VII. mendean erori zen Islamak bere aliatu kristauengandik banatu zuenean eta bere herria Etiopiako Goi Ordokian sartu zen babes bila. Denborarekin, Zagwe dinastia sortu zen, Lalibelako harkaitzean zizelkatutako arkitekturagatik ospetsua. Zagwe dinastia Salomondar dinastiaren eskuetan erori zen, aksumitar enperadoreen ondorengotza aldarrikatu eta herrialdea, XX. mendea ondo sartu arte gobernatu zuena. Mendebaldeko Afrikako Sahel eskualdean inperio islamiar ugari sortu ziren, hala nola Ghanakoa, Malikoa, Songhaikoa eta Kanem-Bornukoa. Saharaz haraindiko urre, boli, gatz eta esklaboen merkataritza kontrolatzen zuten.
Sahel hegoaldean zibilizazioak sortu ziren kostako basoetan. Horien artean daude, besteak beste, bere arteagatik ospetsua den Iffen yoruba hiria eta Oyo Inperioa, Benin hirian zentratutako Edo herriaren Beningo Erresuma, Igbo de Nri Erresuma, Igbo-Ukwun brontzezko arte aurreratua sortu zuena, eta Akandarrak, arkitektura sutsuagatik nabarmentzen direnak.
Erdialdeko Afrikan hainbat estatu sortu ziren, Kongoko Erresuma, besteak beste. Gaur egun hegoaldeko Afrika modernoa den honetan, afrikar bertakoek hainbat erresuma sortu zituzten, Mutaparena kasu. Afrikako ekialdeko kostaldeko swahili herriarekiko merkataritzari esker loratu ziren. Harririk gabeko defentsa-egitura handiak eraiki zituzten, hala nola Zimbabwe Handia, Zimbabweko Erresumako hiriburua, Khami, Butuako Erresumako hiriburua, eta Danangombe (Dhlo-Dhlo), Rozvi Inperioko hiriburua. Swahiliak Afrikako ekialdeko kostako biztanleak ziren, Kenyatik Mozambikeraino, asiar eta arabiarrekin merkataritza asko egiten zutenak, hauek Islamean sartu zituztelarik. Portuko hiri asko eraiki zituzten, hala nola Mombasa, Zanzibar eta Kilwa, Zheng He nabigatzaile txinatarrek eta geografo islamiarrek ezagutu zituztenak.
Hegoaldeko Asia
Indiako iparraldean, Gupta Inperioaren erorketaren ostean (550. urtean) eskualdean erresuma ugari sortu ziren, egitura eta saretze oso konplexuekin. 712an Indiaren konkista musulmana hasi zen, Omeiatar Kalifa-herriak gaur egungo Pakistanen zatik handiak konkistatu zituenean. Arabiarren aurrerapena puntu horretan gelditu zen, baina Islamak aurrera egin zuen Indian, batez ere arabiar merkatarien ondorioz, kostaldeko hirietan.
IX. mendean Borroka Tripartitoa eman zen Indiaren iparraldearen kontrolaren inguruan. Pratihara Inperioa, Pala Inperioa eta Rashtrakuta Inperioak batera lehiatu ziren lur zati berberaren kontrolerako. Garai horretan ere Bahmani Sultanerria eta Vijayanagara Inperioa bezalako lurralde garrantzitsuak agertu ziren Indian.
Chaluky, Hoysala, Txola, Mogol eta Maratha dinastiak boteretsuak izan ziren Indiako historiaren zati honetan. Zientzia, ingeniaritza, artea, literatura, astronomia eta filosofia ugaritu ziren errege horien babespean.
Ipar-Ekialdeko Asia
Nolabaiteko desadostasun garai baten ondoren, Txina Sui dinastiak bildu zuen 589an eta, Tang dinastiaren ondoren (618-907), Txina Urrezko Aro batean sartu zen. Tang Inperioa Tibeteko Inperioarekin lehiatu zen (618-842) Asia barneko eta erdialdeko eremuen kontrolagatik. Hala ere, Tang dinastia zatitu egin zen eta, mende erdiko asalduraren ondoren, Song dinastiak Txina birbateratu zuen. William McNeillen arabera "lurreko herrialderik aberatsena, trebeena eta jendetsuena" izan zen. Iparraldeko inperio nomaden presioa gero eta larriagoa bihurtu zen. 1142an, Txinako iparraldea jurtxenen esku galdu zen Jin-Song Gerretan, eta Mongol Inperioak Txina osoa konkistatu zuen 1279an, Eurasiako lurreko masaren ia erdiarekin batera. Yuan mongoliar dinastiaren mende inguruko domeinuaren ondoren, Txinako etniak bere kontrola berretsi zuen Ming dinastiaren sorrerarekin (1368).
Japonian, leinu inperiala garai hartan ezarri zen, eta Asuka aroan (538-710) Yamato probintzia argi eta garbi zentralizatutako estatua bihurtu zen. Budismoa sartu zen, eta Txinako kulturaren eta konfuzianismoaren elementuak hartzea nabarmendu zen. Nara aroan, VIII. mendean, estatu japoniar indartsu baten sorrera izan zen, eta askotan urrezko aro gisa deskribatzen da. Garai honetan, Gobernu inperialak obra publiko handiak hasi zituen, hala nola, gobernu-bulegoak, tenpluak, errepideak eta ureztatze-sistemak. Heian aroa (794tik 1185era) botere inperialaren gailurra izan zen, eta, ondoren, japoniarren feudalismoaren hasiera. Japoniako historiaren garai feudala, eskualdeko jaun boteretsuak (daimyoak) eta gerrako jauntxoen gobernu militarra (shoguna) nagusi zirela, Ashikaga shogunerria eta Tokugawa shogunerria kasu, 1185etik 1868ra arte hedatu zen. Enperadorea mantendu egin zen, baina batez ere apaingarri gisa, eta merkatarien boterea ahula zen.
Korea postklasikoak Hiru Erreinuen aroaren amaiera ikusi zuen: Goguryeo, Baekje eta Silla. Sillak Baekje konkistatu zuen 660an eta Goguryeo 668an. Horrek Iparraldeko eta Hegoaldeko Estatuen garaiaren hasiera markatu zuen, hegoaldean Silla Bateratua eta iparraldean Balhae, Goguryeoren ondorengoa. 892an Hiru Erresumen sistema berrezarri zen, Goguryeorekin (Taebong deitua garai horretan) nagusi bezala agertu zen, 936an penintsula osoa bateratuz. Goryeoren dinastia fundatzaileak 1392ra arte gobernatu zuen, Joseon dinastiak ordezkatua, 500 urte inguruz gobernatu zuena.
Breage (Kornualles)
Breage, 'Eglosbrek', Ingalaterrako Kornualles konderriko herri eta parrokia zibil bat da.
Historia post-klasikoa
Hego-ekialdeko Asia
IX. mendetik aurrera, Pagan Erresumak garrantzia hartu zuen egungo Myanmarren. Haren kolapsoak zatiketa politikoa eragin zuen, eta XVI. mendean Toungoo Inperioa sortu zenean amaitu zen.
Garaiko beste erresuma aipagarri batzuk hauek dira: Srivijayan Inperioa eta Lavo Erresuma (biak VII. mendean nabarmendu ziren), Xanpa eta Hariphunchai (biak 750. urte inguruan), Đại Việt (968), Lan Na (XIII. mendea), Majapahit (1293), Lan Xang (1354) eta Avako Erresuma (1364).
Garai horretan islama hedatu zen gaur egungo Indonesian (XIII. mendetik aurrera) eta Malaysiako estatuak agertu ziren, Malakako sultanerria eta Bruneiko inperioa kasu.
Filipinetan hainbat estatu sortu ziren, Manilan, Cebun eta Butuanen.
Ozeania
Ozeanian, Tu'i Tonga Inperioa gure aroko X. mendean sortu zen eta 1200 eta 1500 artean hedatu zen. Kultura, hizkuntza eta nagusitasun tongarra zabal hedatu ziren ekialdeko Melanesia osoan, Mikronesian eta Polinesia zentralean aldi horretan, eta eragina izan zuten ekialdeko Uvean, Rotuman, Futunan, Samoan eta Niuen, bai eta Mikronesiako uharte batzuetan (Kiribati, Pohnpei...), Vanuatun eta Kaledonia Berrian, non Kanak herri melanesiarra aurki daitekeen.
Aldi berean, gutxi gorabehera, talasokrazia boteretsu bat agertu zen Ekialdeko Polinesian, Sozietate Uharteetan zentratua, zehazki Taputapuateako marae sakratuan, zeinak Ekialdeko Polinesiako kolonoak erakarri baitzituen Hawaii, Zeelanda Berria (Aotearoa) eta Tuamotu Uharteak, arrazoi politiko, espiritual eta ekonomikoengatik.
Amerikak
Mesoamerikan, Teotihuacango zibilizazioa erori eta Maya Klasikoaren kolapsoa gertatu zen. XIV. eta XV. mendeetan Azteken Inperioak Erdialdeko Amerikako zati handi bat menderatu zuen.
Hego Amerikan, XIV. eta XV. mendeetan inkek gora egin zuten. Tawantinsuyuko Inka Inperioa, bere hiriburua Cuzcon zuelarik, Ande guztietan zehar hedatzen zen, kolonaurreko zibilizazio zabalena bihurtuz. Inkak oparoak eta aurreratuak ziren, errepide sistema bikainagatik eta harlangaitz paregabeagatik ezagunak.
Fanzara
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 400 biztanle zituen.
Katsutomo Oshiba
Katsutomo Oshiba (大柴 克友, 1973ko maiatzaren 10a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Ventforet Kofu, JEF United Ichihara eta Vegalta Sendai.
Trub
Trub Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Typhlops anousius
Typhlops anousius Typhlops generoko animalia da. Narrastien barruko Typhlopidae familian sailkatuta dago.
Itaquara
Itaquara Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Hebesfenomegakoroa
Johnsonen solidoak 92 dira; eta Norman Johnson-ek izendatu eta deskribatu zituen, 1966an.
Galmisdale
, Eskoziako Eigg uharteko portu nagusia da, Barruko Hebridetan eta Highland eremuan. Small uhartedian dago.
Mycena vitilis
Mycena vitilis Mycenaceae familiako onddo espezie bat da. Ez du nahikoa haragi sukalderako.
Deskribapena
Kapela: 0,5 eta 2 cm bitarteko diametrokoa; konikoa edo kanpai itxurakoa, titiduna, higrofanoa, arrexka kolorekoa, ertzean argiagoa eta ildaskatua eguraldi hezean.
Orriak: Estu, goranzkoak, zurixkak edo zuri-grisaxkak, batzuetan erreflexu arrosekin.
Marlboro konderria (Hego Carolina)
Marlboro konderria (Marlboro County) Hego Carolinako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua McCormick da. 2010eko zentsuaren arabera 28,933 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Marlboro konderriak 125,685 kilometro koadro ditu. Horietatik 145 ura dira. Beste 124,235 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 23,02 da.
Aperregi
Aperregi (azentua bigarren silaban) Arabako iparraldean dagoen herri txikia da, Zuiako Kuadrillan. Gainera, Zuia eratzen duten herrietariko bat da, udalerriaren hegoaldean dagoelarik.
Marlboro konderria (Hego Carolina)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 28,933 pertsonetatik 12,457 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 800 dira. 14,652 beltzak edo afroamerikarrak. 1,265 amerikar natiboak ziren eta 3 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 74 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 23 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 459 pertsonek kokatzen zuten.
Aperregi
2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 44 biztanle ditu.
Garraioa
Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
Ondarea
San Esteban eliza, harraska-iturria eta burdinola zaharra ikustekoak dira eta herriko ondare arkitektonikoa osatzen dute zenbait baserri eta etxerekin batera.
Inguru naturala
Herria hegoaldean Badaiako mendilerroa eta iparraldean Atxabal-Oroko mendigunearen artean dago, Ganalto mendira igotzeko ohiko abiapuntua izanda.
Mycena vitilis
Deskribapena
Haragia: Zanpatzean iodo usaina jariatzen du.
Etimologia: Mycena terminoa latinetik dator "vitis" hitzetik, xirmendu, esan nahi du. Oin oso luze, mehe eta malguari egiten dio erreferentzia. Vitilis epitetoa ere latinetik dator, mahatsondo, xirmendu, esan nahi duen,"vitis" hitzetik. Oin mehe eta malguari erreferentzia eginez
Nahasketa arriskua
Kolore arre argi edo beixeko, genero bereko beste espezie batzuekin nahas daiteke.
Banaketa eremua
Europa, Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Errusia, Kazakhstan, Japonia.
Cetus (konstelazioa)
Cetus edo Balea —Cetus— hego hemisferioko konstelazio bat da, Aquarius, Pisces eta Eridanus bezalako beste konstelazio batzuetatik gertu Aqua bezala ezagutzen den eskualdean dagoena.
Cetusen izarrik dizdiratsuena β Cet hori-laranja eta G9.5III espektro motako erraldoia da, 96 argi-urteko distantziara dagoena. X izpietan eguzki sistematik gertu dagoen izarrik distiratsuenetako bat da, izar eremu magnetikoaren ondoriozko erradiazioa zenbait milioi kelvinera berotutako bere koroari esker.
Carlia peronii
Carlia peronii Carlia generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Scorpaenodes tribulosus
Scorpaenodes tribulosus Scorpaenodes generoko animalia da. Arrainen barruko Scorpaenidae familian sailkatzen da.
Pepi, Luci, Bom y otras chicas del montón
Argumentua
Pepi Madrilgo etxe batean bakarrik bizi den emakumea da. Marihuana landareak hazten ditu, hortaz jabetuta, bere auzotarra den polizia batek Pepi bortxatuko du. Pepi mendekua hartzeko asmotan lagunekin bildu eta polizia jipoituko dute. Baina ez dakite, egitan, honen anaia bikia dela.
Péreuil
Péreuil Frantziako udalerria da, Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Péreuil udalerrian erroldatutako biztanleak 414 ziren. Familiak 143 ziren, horien artean 33 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 25 bakarrik bizi ziren emakumeak), 51 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 51 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 178 etxebizitza zeuden, 150 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 175 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 150 etxebizitza nagusietatik 131 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 19 etxek hiru zituzten, 39 etxek lau zituzten eta 89 etxek bost zituzten. 125 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 80 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 63 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 221 ziren, horien artean 145 aktiboak ziren eta 76 inaktiboak ziren. 145 pertsona aktiboetatik 133 lanean zeuden (71 gizon eta 62 emakume) eta 12 langabezian zeuden (4 gizon eta 8 emakume). 76 pertsona inaktiboetatik 35 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 25 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 15 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 2 administrazio publikoko enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 igeltseroak, 1 zurgina eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra supermerkatu bat zen.
2000. urtean Péreuil udalerrian 32 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.372 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hémilly
Hémilly Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Hémilly udalerrian erroldatutako biztanleak 146 ziren. Familiak 52 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 57 etxebizitza zeuden, 55 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 2 hutsik zeuden. 51 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 55 etxebizitza nagusietatik 44 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 3 etxek bi zituzten, 3 etxek hiru zituzten, 10 etxek lau zituzten eta 38 etxek bost zituzten. 50 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 26 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 27 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 89 ziren, horien artean 57 aktiboak ziren eta 32 inaktiboak ziren. 57 pertsona aktiboetatik 55 lanean zeuden (29 gizon eta 26 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 32 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Hémilly udalerrian 54 unitate fiskal zeuden, 142 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.853 euro zen.
Bayin'gholin Mongoliar Prefektura autonomoa
Bayin'gholin Mongoliar Prefektura autonomoa (mongolieraz: Баянголын Монгол өөртөө засах тойрог ; uigurreraz:بايىنغولىن موڭغۇل ئاپتونوم ئوبلاستى; txinera sinplifikatuz: 巴音郭楞蒙古自治州; pinyineraz: Bāyīnguōlèng Měnggǔ Zìzhìzhōu), Xinjiang eskualde autonomoan kokatutako Prefektura autonomoa da. Guztira, 1.224.000 biztanle inguru dauzka 2007ko erroldaren arabera eta 470.954,3 kilometro koadroko azalera.
Pedro Salinas
Pedro Salinas (Madril, Espainia, 1891ko azaroaren 27a – Boston, Amerikako Estatu Batuak, 1951ko abenduaren 4a) espainiar idazlea izan zen. Letretan doktorea zen, eta Sevillako eta Madrilgo unibertsitateetan, eta Cambridge eta Sorbonakoetan irakasle. Estatu Batuetara joan zen 1936an eta literatura irakasle izan zen Wellesley eta Baltimoreko unibertsitateetan. 27ko belaunaldiko poeta nagusietako bat izan zen. Poesia lirikoa egin zuen, oso landua, neurri laburrekoa, eta maitasunaren gaiari eskaini zizkion bertsorik gehienak, hura baitzen Salinasen ustez, ezagupenerako eta arimaren mugimendu sekretuak adierazteko tresnarik egokiena. Juan Ramón Jiménezen eragina dute Salinasen poesiek, hasierakoek batez ere, eta Jorge Guillénen laguna izan zen.
Trubschachen
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Pedro Salinas
Lanak
Poesia bilduma nagusiak: Presagios (1923, "Zantzuak"), Seguro azar (1929, "Patu ziurra"), Fábula y signo (1931, "Alegia eta zeinua"), Razón de amor (1936, "Maitasuna dela eta"), La voz a ti debida (1934, "Zor zaizun ahotsa"). Ipuinak ere idatzi zituen: El desnudo impecable (1951).
Literatura azterketa garrantzitsuak egin zituen: Jorge Manrique o tradición y originalidad (1947), La poesía de Rubén Darío (1947), Poema del Cid en romance moderno (1925), eta La literatura española del siglo XX (1941). Antzerki lanak ere idatzi zituen.
Hémilly
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren eta 1 zurgina.
2000. urtean Hémilly udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Getzeko zubia
Getzeko zubia Ibargoiti ibarreko Getze kontzejuan Erdi Aroko harrizko zubi bat da, Elortzibai gainean.
Campina Verde
Campina Verde Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Cyclopteropsis bergi
Cyclopteropsis bergi Cyclopteropsis generoko animalia da. Arrainen barruko Cyclopteridae familian sailkatzen da.
Malcov
Malcov Eslovakiako udalerri bat da, Bardejoveko barrutian kokatuta. 18,88 km²ko azalera du eta 1596 biztanle 2017ko datuen arabera.
Super Mario Land
Super Mario Land (スーパーマリオランド) 1989ko Nintendoren plataforma bideo-joko bat da, Game Boy bideo-kontsolarako espresuki eginda. Garai guztietako bideo-jokorik salduenetariko bat da.
Malcov
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1338. urtekoa da.
Super Mario Land
Shigeru Miyamotok sortua, Mario eta Luigi Sarasaland Erresuman daude eta Daisy printzesa Tatanga estralurtarren atzaparretatik salbatu behar izango dute.
Phreatichthys andruzzii
Phreatichthys andruzzii Phreatichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Escaudes
Escaudes Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Escaudes udalerrian erroldatutako biztanleak 138 ziren. Familiak 63 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 35 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 94 etxebizitza zeuden, 66 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 21 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 92 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 66 etxebizitza nagusietatik 40 bere jabearen bizilekua ziren, 22 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 19 etxek hiru zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 27 etxek bost zituzten. 49 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 30 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 25 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 80 ziren, horien artean 53 aktiboak ziren eta 27 inaktiboak ziren. 53 pertsona aktiboetatik 47 lanean zeuden (21 gizon eta 26 emakume) eta 6 langabezian zeuden (2 gizon eta 4 emakume). 27 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Escaudes udalerrian 70 unitate fiskal zeuden, 151 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.799 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2000. urtean Escaudes udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bleda syndactylus
Bleda syndactylus Bleda generoko animalia da. Hegaztien barruko Pycnonotidae familian sailkatua dago.
Thor: The Dark World
Thor: The Dark World (euskaraz Thor: Mundu Iluna) 2013ko Alan Taylor estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako superheroi film bat da. Stan Lee, Larry Lieber eta Jack Kirby komikigileen Thor komikian oinarritua dago. Chris Hemsworth, Natalie Portman, Tom Hiddleston, Anthony Hopkins, Stellan Skarsgård, Idris Elba, Christopher Eccleston, Adewale Akinnuoye-Agbaje, Kat Dennings, Ray Stevenson, Zachary Levi, Tadanobu Asano, Jaimie Alexander eta Rene Russo aktoreek antzeztu zuten.
Thor (2011) filmaren jarraipena da, era berean Thor: Ragnarok (2017) jarraipena izan du.
Argumentua
Thorrek (Chris Hemsworth) kosmoan ordena berrezartzeko borrokatuko du, baina berriz ere unibertsoa ilunpetan barneratu nahi duen eta Malekith (Christopher Eccleston) mendekuzalea buru duen antzinako arraza bat itzuliko da. Asgardek eta Odin berberak (Anthony Hopkins) aurre egitea ausartzen ez diren etsaia da, horregatik, Thorrek bidai arriskutsu bati ekin beharko dio, hartan Jane Fosterrekin (Natalie Portman) berrelkartu mundua salbatzeko dena sakrifikatzera behartuko du.
Typhlops arator
Typhlops arator Typhlops generoko animalia da. Narrastien barruko Typhlopidae familian sailkatuta dago.
Sealand
Sealandeko Printzerria mikronazio bat da, estatu autoproklamatua, baina orain arte inongo gobernurik ez dio estatu izaera aitortu. Aldarrikatzen duenez, bere lurraldea Roughs Tower da, Erresuma Batuko itsas armadak itsas-gotorleku gisa erabiltzeko 1942an eraikitako itsas-plataforma. Plataforma Ipar Itsasoan dago, Erresuma Batuko Suffolk hiriko kostatik 10 kilometrora, 51° 53′ 40″ N 1° 28′ 57″ E koordenatuetan. Gainera, plataformaren inguruko hamabi itsas-milako ur territorialak ere beretzat hartzen ditu Sealandeko Printzerriak. Sealand Paddy Roy Bates-ek eta bere jarraitzaileek okupatzen dute. Batesek Sealandeko Roy Printzea izendatu du bere burua. Printzerriko lurzoru erabilgarriaren zabalera 550 m²-koa da, eta biztanleria nekez izaten da bost lagun baino gehiagokoa.
Subiranotasuna eta zilegitasuna aitortzen ez bazaizkio ere, Sealand munduko mikronaziorik ezagunenetakoa da, eta askotan erabiltzen da azaltzeko nola aplika daitekeen Nazioarteko Zuzenbidea lurraldetasunarekin lotutako gatazketan.
Historia
1942an, Bigarren Mundu Gerran, Erresuma Batuak HM Fort Roughs plataforma eraiki zuen, Maunsell Itsas Gotorlekuen parte gisa. Gotorlekua plataforma flotagarri batean oinarrituta dago. Plataformak dorre bi ditu, kuberta batez lotuta. Kuberta horren gainean bestelako egiturak gehitu ahal ziren.
Plataforma arrastaka eraman zen Rough Sandsera, Ingalaterrako Suffolkeko kostatik 10 kilometrora eta Essexekotik 13ra dagoen baizara. Han, urez bete zuten, hondoratzeko eta plataformaren oinarriaren kokapena finkotzeko. Gaur egun bistan dagoen egitura itsasontziaren gainegiturari dagokio. Aukeratutako kokalekua nazioarteko uretan zegoen, garai hartan Erresuma Batuak beretzat aldarrikatzen zuen bost kilometroko ur territorialetatik haratago.
Instalazioari Roughs Tower izena eman zitzaion, eta Bigarren Mundu Gerran itsas armadako 150 eta 300 soldadu artean aritu ziren bertan. Azken soldaduek 1956an alde egin zuten, eta dorrea abandonatu egin zen.
1968an Britainiako Armadaren itsasontzi baten aurkako erasoa gertatu zen Sealand inguruko uretan. Erasoaren ondorioz, Michael Bates, Royren semea, epaitu egin zuten. Garai hartako hainbat txostenen arabera, itsasontziko eskifaiaren helburua Bates familia gotorlekutik kanporatzea zen. Beste batzuen arabera, berriz, soldaduak inguru hartako buia bat konponketa lanetan ari ziren erasoa jasan zutenean. 1968ko azaroaren 25ean, Chelmsfordeko (Essex) epaitegiak epaia eman zuen: gertakaria Britainia Handiko ur territorialetatik kanpo jazo zenez, epaitegi hark ez zuen auziaren gaineko eskumenik. Batesek auzi hori aipatu du izatezko subiranotasuna frogatzeko.
1978an, Bates kanpoan zegoela, Sealandeko Lehen Ministroak, Alexander G. Achenbachek, Alemaniako eta Holandako beste zenbait lagunekin batera, dorrea indarrez hartu eta Michael Bates bahitu egin zuten. Egun batzuk geroago askatu zuten Herbeheretan.
Erbesteratua izan ondoren, Achenbachek “erbesteko gobernua” sortu zuen Alemanian, Roy Batesen aurka, eta “Chairman of the Privy Council” titulua eman zion bere buruari. Osasun arazoen ondorioz, Achenbachek karguari utzi zion 1989ko abuztuan. Bere ordez, gobernu iraultzailearen “Lankidetza Ekonomikorako Ministroa” zen JOhanes Seigerrek hartu zuen ardura, Lehen Ministro eta "Chairman of the Privy Council" karguaz. Seigerrek Sealandeko legezko agintaria dela aldarrikatzen du gaur egun ere.
Sealandek beretzat hartzen ditu dorrearen inguruko urak, 12 miliako zabaleran, eta esaten duenez, gutxienez behin atera behar izan da ur horiek fisikoki defendatzera. Izan ere, 1990ean Sealandek tiro egin zion Erret Armadako Golden Eye itsasontziari.
Garai batean, talde espainiar batek, ustez Seigerren erbesteko gobernuarekin lotura zuenak, Sealandeko pasaporteak egon eta saldu egin zituen. Pasaporte horiek zabalkunde handia lortu zuten, batez ere Ekialdeko Europan. Pasaporte horiek, Bates familiak onartu ez zituenak, tartean azaldu ziren profil altuko hainbat krimenetan, besteak beste, Gianni Versaceren hilketan. Legez kanpoko pasaporte kopurua ikusita (ustez 150.000 ere izan zitezkeen), Bates familiak Sealandeko pasaporte guztiak baliogabetu zituen 1997an, eurek azken 30 urteotan egindakoak barne.
1968an, Erresuma Batuak bere ur territorialen barruan sartu zuen Rough Sands ingurunea. 1990-1991 bitartean, Erresuma Batuak “Sealandeko Printzerririk”sekula izan ez delako frogak aurkeztu zituen Estatu Batuetako Administrazioko Gorte batean. Bates familiak sekula ez du auzi horren kontra jo.
Legezko egoera
AEBetako eta Alemaniako auzitegien epaiek argitu dute Sealandek ez duela legezko izaerarik, eta ingurunea Erresuma Batuari nazioartean aitortzen zaizkion ur territorialetan dagoela. Auzitegion arabera, Sealanden ustezko lurraldea, HM Fort Roughs, Erresuma Batuko Defentsa Ministerioarena da.
Sealanden aldarrikapena (Paddy Roy Bates eta haren familiarena, alegia), estatu independentea da, ondoko hiru baldintza hauetan oinarrituta: