cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
George Leigh Mallory
Biografia
1905eko urrian, Mallory Cambridge-ko Magdalene Collegen sartu zen historia ikasteko. Han ezagutu zuen John Maynard Keynes (zenbait urte geroago ekonomista xelebrea izango zena) eta eskalatzaile famatua Geoffrey Wintroph Young. Malloryk parte hartu zuen bere unibertsitateko gertaera soziala eta kulturala guztietan. Marlowe Dramatic Societya ezarri zuen eta Oxford-Cambridge arteko estropadetan hartu zuen parte 1906an, 1907an eta 1908an (azken urte honetan kapitaina izan zen). Garai honetan zenbait mirespena eta fama bereganatu zituen eskaladako munduan.
Ikasketak amaitu zituenean, Goldamingo Charterhouse eskolako irakasle bihurtu zen. Bere ikasleen artean Robert Graves egon zen (geroago idazle famatua izango zena). Lagun min bihurtu ziren biak eta Mallory bere ikaslea eskaladako munduan barneratu zuen.
1914aren uztailaren 29an Mallory, Ruth Turnerekin ezkondu zen. Hura Goldamingo arkitekto baten alaba zen. Handik denbora gutxira Lehen Mundu Gerra hasi zen eta Mallory frontera joan zen, Royal Garrison Artillery dibisioarekin, Armentieresen borrokatuko zuena. Etxera itzuli baino lehen Tenienteko mailara ailegatu zen.
Mallory eta Ruth hiru seme-alaba izan zuten: Frances Clare (1915), Beridge Ruth (1917) eta John (1920).
Europa
Mallory Galesko iparraldeko eskalada lekutara joan zen asko, han bere mendizale bizitza hasi izan zuela. Galesen zenbait lehen aldiko igoerak egin zituen Y Lliwedd mendira, Snowdon mendiko ondoan dagoen tontor bat dela. Bere igoeren zailtasun kalifikazioak 5.8 eta 5.9 artean zeuden. 1904an Mallory eta lagun bat Mont Velan mendia eskalatzea saiatu zuten, baina igoera utzi izan behar zuten altueraren gaixotasuna sentitu zutenean. Geroago mendikate horretara bueltatu zen asko eta Mont Blanc mendia eskuratu zuen ere 1920an.
1913an eskaladako komunitatearen mirespena erakarri zuen, English Lake Districteko Pilar Rock tontorrera ailegatu zenean laguntzarik gabe. Hori egiteko, gaur egun "Mallory bidea" deitzen den arruta erabili zuen. Bide hori 5a (5.9 Amerikan) bezala kalifikatuta izan zen eta urte askotan izan zen Britainia Handiko eskaladako bide zailena.
Everestera lehenengo espedizioa (1921)
Malloryk parte hartu zuen Everestera joan zen lehenengo espedizio britaniko ofizialean. Espedizioaren bultzatzailea, sir Francis Younghusband, garrantzi nazionaleko gaian bihurtu zuen proyektua. Taldearen misioa Everesteko inguruko erregioaren esplorazioa zen, ondoko espedizio batean eskalada ahalegina bideratzeko.
Espedizioaren Karabana, Darjeelingetik, Indian, atera zen 1921eko maiatzean. Nepaleko erreinuan sarrera debekatuta zutenez, buelta izugarria eman izan behar zuten Tibetera irizteko. Tibetean, ordea, sarrera lortu zuten Dalai Lama aliatu boteretsu bat bilatzen ari zelako Txinaren eraso kasuan erabiltzeko. Hurbilketa martxa erdian, Alexander Kellas hil zen, Everest ikusita zuen pertsona bakarra zela. Tontor guzti horien artean Everesta zein zela arakatzearen lana Malloryri eman zioten orduan. Beste aldetik, espedizioaren kideen arteko harremanak txarrera jo zuten. Mallory eta espedizioaren buruzagiaren artean, Howard-Bury, elkarreko ezinikusi handia jaio zen.
Les Bonnes Intentions
Les Bonnes Intentions 2018ko Gilles Legrand frantziar zinema zuzendariaren komedia dramatikoa da.
Sinopsia
Isabelle beti besteak laguntzeko prest izan da; hamaika ongintzazko ekintzatan parte hartu ohi du. Halako batean, bere posizioa arriskutan ikusiko du lankide berri bat iritsitakoan, eta horren aurrean beste egitasmo bat abiatzea pentsatuko du: bere kabuz migratzaileentzako eskola bat zabaltzea erabakiko du.
George Leigh Mallory
Everestera lehenengo espedizioa (1921)
Kanpamendu basea ezarri zutenean Rongbuk glaziarraren ondoan, espedizioa hiru taldetan zatitu zen inguruko lurrak esploratzeko. Malloryren taldea bere laguna Guy Bullock, E.O. Wheeler topografo kanadarra eta hamabi xerpak osatzen zuten. Elkarrekin mendiko sarbideak aztertu zuten, zenbait igoera garrantzitsua egin ere. Igoera horien artean Everesteko iparraldeko tontorrekoa (7066 mtk) zegoen. Khumbuko izotzezko jauzia, Mendebaldeko Arana (Isiltasunaren Arana bezala ezagututa ere) eta Rongbuk glaziarraren ekialdeko ahoa aurkitu ondoren, Khampa Arana inguratu zuten eta, azkenik, iparraldeko mendi-lepoa aurkitzeko zuten. Hau, mendiko tontorra eskuratzeko atea zen. Hala ere, azken oztopo bat zegoen: Rongbuk-ko glaziarra iparraldeko mendi-leporako sarbidea hertsitzen zuen. Wheeler, glaziarra kartografiatzeko arduraduna izan zen, eta Malloryk glaziarra zeharkatzen zuen bidea aurkitu zuen azkenean (Ipar-ekialdeko pasabidea). Horrela izan zen, Everesterako bidea irekita geratu zela ondoko ahaleginetarako.
Everestera bigarren espedizioa (1922)
1922an, Mallory Everestera itzuli zen, Charles Bruce gidatzen zuen espedizioaren kide bezala. Espedizioaren eskaladako buruzagia, ordea, E.I. Strutt zen. Aldi honetan, helburua tontorra zapaltzea zen. Hori egiteko, Longstaff asmatu zuen metodo polarra erabiltzea erabaki zuten. Hau, altuerako kanpamenduak ezartzean oinarritzen zen.
Polemika nagusia, oxigenozko botilen erabilpena erakarri zuen, ideiaren aldekoak eta aurkakoak bazirela espedizioan. Egia esanda, oxigenozko ekipo bakoitzak hamabost kilo gehiagorekin igotzea zekarren. Horregatik, Malloryk ekipoak alde batera uzteko asmoa zuen. Bere taldearekin, Somervell, Norton eta Morshead konposatzen zutena, 7.600 metroko altuera errekorrera igo ziren, han gaua emateko. Hurrengo egunean, Morshad atzean geratu zen, altuerazko gaixotazuna pairatzen ari zelako, eta 8000 metrotara iritzi ziren, historian lehenengo aldiz. Jaitsieran Malloryk Morshead lagundu izan behar zuen asko, beste moduz, honek hil egingo zelako.
Hurrengo egunean, George Finch australiarra eta Geoffrey Bruce britanikoa, Malloryren taldeak ezarri zuen marka hautsi zuten, 8300 metrotara ailegatu zirenean.
Malloryk azken ahalegin bat antolatzea saiatu zuen orduan, baina hurbilketa martxan, elurrolde bat aurretik eraman zuen taldea, zazpi xerpak hiltzen. Malloryk, aitzurtzeko indarrak zuen bakarra zela, bizirik gelditu zen xerpa bakarra aurkitu zuen. Gertakizun tragiko honek, espedizioaren amaiera ekarri zuen.
Azken espedizioa (1924)
Malloryk 1923. urtea Amerikan eman zuen, Himalaiara egingo zuen hurrengo espedizioa prestatzen. Han, Ingalaterratik urruti zebilela, jende askok ez zuen ulertzen igoeraren helburua. Haietako batek Everestera zergatik igo nahi zuen galdetu zionean, Malloryk erantzun zuen: Han dagoelako.
Azkenean, 1924. urtean britainiar espedizio bat Himalaiara iritsi zen. Haren buruzagia, bigarren aldiz, Charles Bruce jenerala zen. Baina Brucek laster gaixotu zen, eta erabakiak hartzeko erantzukizuna taldearen eskalatzaileetan erori zen. Hau da, Norton, Somervell eta Mallory. Andrew Irvine, espedizioaren kide berrietako bat zen, 22 urtekoa. Irvine oxigenozko sistemaren funtzionamendua ezagutzen zuen ondo eta, mendian esperientzia ez bazuen ere, Spitsbergen irletara joan zen aurreko espedizio batean jarraibidezko portaera izan zuen.
Edozein kordada tontorrera igotzea saiatu baino lehen, ekaitz bat hornikuntza lanak egiten ari ziren lau xerpak harrapatu zituen altuera handian. Lau egun harrapatuta egon ziren, Norton, Somervell eta Mallory, haiek laguntzera igo ziren baino lehen, nahiz eta denbora txarra irauten zuela.
Esperientzia hau leher eginda utzi zituen hiru gizonak. Hala ere denbora gutxi pasa zen tontorrera igotzea saiatuko zirela erabaki zutenean. Horretarako bi ahaleginak prestatu zuten. Lehenengoan, Norton eta Somervell iparraldeko ibilgutik abiatuko ziren (Norton Ibilgua deituko zela ordutik), oxigenozko botilarik gabe. Gero Mallory eta Irvine, oxigenoa eramaten, beste ahalera egingo zuten iparraldeko ertzetik, gorago ipar-mendebaldeko ertzarekin topatzen zela.
Planekin ados, lehenengo kordada atera zen lasaitasunezko zenbait egun geroxeago. Norton eta Somervell 8570 metrotara iritsi ziren oxigenorik gabe. Baina Norton eztarrizko mina zekarren eta biak bueltatu izan behar zuten.
Bigarren taldearen txanda zen. Mallory, 38 urte zituela, bazekien hau izango zela Everesta eskalatzeko azken oportunitatea. Hola azaltzen dute bere azken idazkerak: "Zortea botata dago. Berriro, azken aldiz, Rongbuk-ko glaziarretik zehar bagoaz, garaipen edo porrotaren atzean".
Ekainaren 7an Mallory eta Irvine, zenbait sherpen laguntzarekin, tontorrerantz atera ziren ipar-ekialdeko ertzetik. Espedizioaren beste bi eskalatzaileak, Noel Odell eta Hazzard, iparraldeko ertzean zegoen kanpamendu batean geratu ziren, Mallory eta Irvineren igoeraren laguntza bezala. Lehenengo egunean, taldeak 8160 metrotara igo zuen, han azkeneko kanpamendua eraikitzeko, C6 izenekoa. Gero, xerpak bueltatu ziren. Hurrengo egunean Mallory eta Irvine tontorrerantz joan ziren. Bere kanpamendutik, Noel Odell behatu zuen bi gizonen progresioa teleskopio batekin. Esan zuen: "Ertz guztia eta tontorra oskarbi zeunden. Nire begiak, arkaitzko irtenune baten azpian zegoen puntu beltz batean finkatu ziren; puntu hori mugitu zen. Orduan beste puntu bat agertu zen eta aurrera eginez, lehenengoarekin elkartu zen. Hau, arkaitzera hurbildu zen orduan eta ordutik gutxirago harkaitzaren gainean agertu zen; bigarrena imitatu zion. Orduan ikuspen hori desagertu zen hodeietan estalita."
Orduz geroztik ezer jakin zen Mallory eta Irvineri buruz. Hurrengo egunetan, Odell etsirik bilatu zituen bere lagunak. Bi alditan igo zen C6 kanpamendura, baina ez zeuden han. Berak, Mallory eta Irvinek bigarren maila gainditzea ikusi zituenez ziur zegoen (hori bai, planekin ados zerbait beranduago). Beraz, haiek tontorra zapaldu zutenaren tesia defendatu zuen beti.
Hirurogei ta hamabost urte berririk gabe
1960an, Xu Jing izeneko eskalatzaile txinar bat, bere ustez Andrew Irvineren gorputza zela ikusi zuela esan zuen. Baina bere testiguntza ez zen zehatza. Bi aldiz VI. eta VII. kanpamenduen artean aurkitu zuela esan zuen, baina gero ipar-ekialdeko ertzean, lehenengo eta bigarrengo mailen artean zegoela adierazi zuen. Geroz, 1979. urtean, beste eskalatzaile txinatar bat, Wang Hongbao izenekoa, 8100 metrotara hildako ingeles bat ikusi zuela esan zuen. Zoritxarrez, Hongbao hurrengo egunean hil zen elurolde bat harrapatu zionean. Beraz, ezin zen gorputzaren kokapena zehaztatu.
1999an, Eric Simonson gidatzen zuen espedizioa Everesteko iparraldeko ertzera joan zen, Mallory eta Irvinen gorputzak aurkitzeko asmoarekin, elur gutxi zegoela aprobetxatuz. Ea haiek tontorrera ailegatu ziren galderari erantzuna bilatu nahi zioten ere. Hilabete bat geroxeago, maiatzaren lehenengo egunean, espedizioa aurkitu zuen azkenez Malloryren gorputza. Ondo kontserbatuta zegoen, buruz bera, tontorretik 521 metro azpitik edo. Ezkerreko hankako tibia eta femurra hautsita zeuzkan. Aurkipen hau galderei erantzuten ez zuenez, espedizioaren gizonak jo ta ke bilatu zuten Malloryren argazki-kamera. Kodak-ko teknikoak pentsatzen zuten tenperatura hotzei esker argazkiak errebelatu zezaketen. Baina kamera ez zen inoiz agertu.
Malloryren gorputza aurkitu zuen talde bera, Everestera bueltatu zen 2001an. Urte horretan C6 kanpamendua aurkitu zuten, baina Irvinen gorputza eta argazki-kamera ez ziren agertu. 2004an eta 2005ean, beste espedizioak misterioari erantzuna ematen saiatu ziren, baina ez zuten ezer lortu.
Eztabaida jarraitzen du
Malloryren gorputza aurkitu eta gero, zenbait espekulazio berriak agertu dira, bi ingelesak tontorrera ailegatu ahal izan zirela demostratu nahian. Teoria hauen artean, importanteenak hauek dira:
Beste aldetik, batzuk ez dute uzten Mallory bigarren maila eskalatzeko gai zenik, hau zailtasun teknikoko munduko oztopo altuena baita. Horregatik, oztopo hau ezin izan zen eskalatuta 1960. urtera arte. Orduan lortu zuen eskalatzailea, Conrad Anker, 1999an Malloryren gorputza bilatu zuen espedizioaren kidea izango zen. Anker, oztopo horren zailtasuna 6b bezala kalifikatu zuen. Zailegia hamabost kiloko oxigenozko ekipoa badaramazu bizkarrean eta 8500 metrotan bazaude.
Tesi hau defendatzen duten artean, Reinhold Messner dago, Everesta oxigenorik gabe lehen aldiz eskalatu zuen gizona:
Bere aldetik, Edmund Hillary, Tenzing Norgayrekin batera Everesta lehen aldiz eskalatu zuen pertsona, hau galdetzen du:
Jacobina
Jacobina Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Santos López
José Santos López (1914-1965), peoi, jornalari eta militar iraultzaile nikaraguarra izan zen.
Hitman 3
Hitman 3 IO Interactive enpresaren third-person shooter motako bideo-joko bat da, 2021ean PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One, Xbox Series X/S, Nintendo Switch, Microsoft Windows eta Stadiarako sortua.
Sinopsia
Jokoaren protagonista hiltzaile profesional bat da, munduko hainbat lekutan hainbat helburu ezabatu behar dituena. Horretarako, jokalariak ekintza-askatasun osoa du helburu nagusiak planifikatzeko eta ezabatzeko, guardia, zibilak edo poliziak konturatu gabe. Jokoak sei kokapen ezberdin ditu: Dubai, Dartmoor, Berlin, Chongqing, Mendoza eta Errumaniako Karpatoak.
Siphlophis cervinus
Siphlophis cervinus Siphlophis generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
Gorka Aranberri
Gorka Aranberri Etxeberria (Donostia, 1987ko martxoaren 4a) 2010. hamarkadako traineru estropadetako patroi onenetakoa da. Dagoeneko Kontxako 7 Bandera irabazi ditu, bost Urdaibai Arraun Elkartearekin eta bana Orio eta Santurtzirekin.
Kirol ibilbidea
Zarautz Arraun Elkartean hasi zen eta herriko taldearen garai onenean trebatu zen patroigintzan. 2006 eta 2007an Kontxan laugarren postuak eskuratu zituzten zarauztarrek, 2006an euskaldunen artean lehenengoak izan ziren, eta 2007 eta 2008an TKE Ligan bosgarren egin zuten. 2007an lortu zuen gainera Zarautzek bere titulu bakarra trainerutan, Gipuzkoako txapelketa hain zuzen ere. 2010an Zarautzek maila galdu zuen eta 2011 denboraldirako Urdaibai Arraun Elkarteak fitxatu zuen.
Lehenengo denboraldian Lur Uribarrenekin txandakatu zen txopan. Itsasoa zailtzen zenean Gorka aritzen zen eta horrela irabazi zituen lehenengo Kontxa eta Euskadiko txapelketa. Hurrengo urteetan bera izan da Urdaibaiko patroia eta 2014 eta 2015ean txapelketa guztiak eta Kontxako Bandera irabazi ditu. 2016an laugarren Kontxako Bandera eta bere aurreneko Liga irabazi zituen.
Urumea (argipena)
Urumea Euskal Herriko toki desberdinak dira:
Gorka Aranberri
Kirol ibilbidea
2017 deboraldirako Oriora joan zen eta Kontxako Bandera eta Zarauzko Ikurrina irabazi zituen besteak beste. 2019an denborldi bikaina osatu eta TKE Liga irabazi zuen, Gorkak bigarren aldiz eta Oriok aurrenekoz.
2021 denboraldirako Santurtzik fitxatu zuen eta bere seigarren Kontxako Bandera irabazi zuen. Denboraldi amaieran hirugarren TKE Liga irabazi du, hiru talde ezberdinekin gainera. 2022an Urdaibaira itzuli zen eta zazpigarren Kontxako Bandera eta laugarren Liga irabazi zituen.
Inder Paredes
Inder Paredes Esnaola (Pasai Donibane, 1991ko irailaren 29a) traineru patroi bat da, bere kirol ibilbidean hainbat garaipen goren lortutakoa.
Kirol ibilbidea
2011 denboraldian hasi zen San Juango Batelerak traineruko patroi lanetan, eta 2012an lortu zuen lehenengo titulua, Gipuzkoako Traineru Txapelketa. 2014 denboraldia bikaina izan zen, eta dena irabazi zuten urte hartan arroxek: Kontxako Bandera, Euskotren eta Gipuzkoako Ligak eta Euskadiko eta Gipuzkoako txapelketak. 2015ean ez zen traineruan aritu. 2016an itzuli zen baina estropada gutxi batzutan gidatu zuen trainerua.
2018an, Donostiarra traineruaren patroi izatera pasatu zen, eta harekin ETE Ligaren lehen edizioa irabazi zuen, Euskotren ligarako igoera lortuz.
Samonac
Samonac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Stirlingeko zubiko gudua
Stirlingeko zubiko gudua 1297ko irailaren 11n egindako Lehen Eskoziako Independentzia Gerraren gudua izan zen. Bertan, Andrew Morayk eta William Wallacek zuzendutako eskoziarrek mendean hartu zituzten Surreyko dukea zen John de Warenne-k eta Hugh de Cressingham-ek zuzendutako ingelesak, Stirling inguruan, Forth ibaian.
Samonac
Biztanleria
2007an Samonac udalerrian erroldatutako biztanleak 399 ziren. Familiak 152 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 48 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 60 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Stirlingeko zubiko gudua
Gudua
Andrew Morayren eta William Wallaceren gudarosteek zubitik aldi berean 60 zaldun baino gehiago ezin zirela igaro aprobetxatu zuten. Hugh de Cressinghamek zuzendutako zaldunak eta 5.400 oinezko ingeles eta galestarrek osatutako abangoardia helduta, eskoziarrek mendean hartu zituzten.
Surreyk, nahiz eta hegoaldean leku ezin hobean egon, egindako sarraskia ikusita, atzera botatzea erabaki zuen. Bere armadaren zati bat errenditu egin zen; tartean, James Stewart eta Maol Choluim eskoziarrak.
Samonac
Etxebizitza
2007an 172 etxebizitza zeuden, 155 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 171 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 155 etxebizitza nagusietatik 128 bere jabearen bizilekua ziren, 24 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 6 etxek gela bat zuten, 5 etxek bi zituzten, 24 etxek hiru zituzten, 33 etxek lau zituzten eta 86 etxek bost zituzten. 130 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 56 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 89 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 266 ziren, horien artean 186 aktiboak ziren eta 80 inaktiboak ziren. 186 pertsona aktiboetatik 164 lanean zeuden (101 gizon eta 63 emakume) eta 22 langabezian zeuden (8 gizon eta 14 emakume). 80 pertsona inaktiboetatik 25 erretiraturik zeuden, 24 ikasten zeuden eta 31 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Stirlingeko zubiko gudua
Ondorioak
Eskoziarrek ia ez zituzten eroriak izan, Andrew Moray buruzagia izan ezik. Wallacek Ingalaterrako iparraldea erasotzea erabaki zuen eta 1298ko martxoan Eskoziako zaindari bihurtu zen. Eduardo I.a Ingalaterrakoak, Flandriatik itzuli, eta uda horretako Falkirkeko guduan Wallace hartu zuen.
Filmetan
Stirlingeko zubiko gudua 1995eko Braveheart filmean agertzen da, Mel Gibsonek zuzenduta. Hor, William Wallace jotzen da schiltron formazioaren asmatzailetzat, nahiz eta gudu hartan erabili ez zen (Falkirkeko guduan, berriz, bai).
Samonac
Diru sarrerak
2009an Samonac udalerrian 166 unitate fiskal zeuden, 424 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.683 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 20 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 4 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 zurgina, 1 iturgina eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Samonac udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 306 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Humberto Ortega
Humberto Ortega Saavedra (Managua, 1947ko urtarrilaren 10a) Nikaraguako enpresaburua, politikaria eta militarra da, Herri Armada Sandinistaren sortzailea eta lehen komandantea, eta Defentsa ministroa 1979ko uztailetik 1990eko apirilaren 25era arte.
Stokesen legea
Stokesen legeak Reynolds zenbaki txikien isuri laminar erregimen batean fluido likatsu baten barnean mugitzen ari diren objektu esferikoek jasaten duten marruskadura indarrari erreferentzia egiten dio. 1851n eratorri zuen George Gabriel Stokesek, Navier-Stokesen ekuazioen kasu zehatz bat ebatzi ondoren. Orokorrean, Stokesen legea baliogarria da abiadura txikietan mugitzen ari diren partikula esferiko txikien mugimenduan.
Stokesen legea honela deskriba daiteke:
non R esferaren erradioa, ν bere abiaudra eta η fluidoaren likatasuna
Humberto Ortega
Sandinismoaren Ikerketa Institutua sortu zuen, gaur egun Nikaraguako eta Erdialdeko Amerikako Historia Institutua (IHNC), Erdialdeko Amerikako Unibertsitatearen (UCA) instalazioetan egoitza duena.
Stokesen legea
Partikulak bertikalki erortzen ari baldin badira fluido likatsu batean euren pisu propioagatik, euren erorketa edo sedimentazio abiadura kalkula daiteke, marruskadura indarra grabitatearekin berdinduz.
non
Santa Cruz de Boedo
Santa Cruz de Boedo Palentziako udalerria da, Boedo eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 76 biztanle zituen.
Ounasjärvi
Ounasjärvi aintzira, Enontekiön, Finlandia iparraldeko udalerrian dagoen aintzira bat da, Hetta hiriburuaren magalean hain zuzen. Herrixka, aintziraren hertzean antolatzen da eta bertara, ur-kirolak praktikatu eta Pallas-Yllästunturi Parke Nazionalera joan nahi dituzten turista asko gerturatu ohi da urtero.
Ugaztun handi asko dago ere; hartz arreak, ipar-katamotzak, jatunak, otsoak eta altze nagusiak esaterako.
Bere urak, aldamenean dagoen Muotkajärvi aintzirarenak bezala, Ounasjoki ibaira isurtzen dira, handik, Kemijoki ibaira joateko eta azkenik, Bothniako Golkoan amaitzeko. Aintzira, arrantza-leku ospetsua da inguruetan, laponiako amuarrain artiko, amuarrain marroi eta izokin arrain asko baitago bertako ur emankorretan. Izotz arrantza, bertako ohitura zaharretariko bat da, aspaldiko samitarrek egin ohi zutena Sápmi herrialdeko aintzira izoztuetan.
Aintzirako uharte handi eta ezagunena, Karjalansaari uhartea da, non Enontekiöko lehen biztanleen jatorriari buruz aztertzeko balio izan duten antzinako hainbat aztarna aurkitu diren.
Burlorne Tregoose
, 'Boslowen Tregoos', Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da.
Muotkajärvi aintzira
Muotkajärvi aintzira (iparraldeko samieraz:Muotkejávri), Enontekiö udalerrian dagoen aintzira da. Aintzira finlandiar honen hertzean, izen bera duen herrixka bat dago, Enontekiöko aireportua eta iparraldeko sauna onenak dituena. Ounasjärvi aintziratik hurbil dago, eta honenbestez, bere hertzean dagoen Hetta hiriburutik. Enontekiö udalerriaren bihotzean dago, Pallas-Yllästunturi Parne Nazionalaren mugatik oso gertu. Herrialde osoko hegazti-espezie gehienak dute habia inguruetan, eta uda partean, 150 hegazti-espezie ezberdin baino gehiago batzen dira basoetan. Batetik, negua bertan igarotzen duten eper zuriak, eskinosoak, kaskabeltz borealak eta mokokerrak daude; eta bestetik, udaberri partean etortzen diren buztanzuri eta elur-berdantza dotoreak.
Ugaztun handi asko dago ere; hartz arreak, ipar-katamotzak, jatunak, otsoak eta altze nagusiak esaterako.
Bere urak, bizilagun duen Ounasjärvi aintzirarenak bezala, Ounasjoki ibaian isurtzen dira, handik Kemijoki ibaira joateko eta azkenik, Bothniako Golkoan amaitzeko. Aintzira, arrantza-leku ospetsua da inguruetan, laponiako amuarrain artiko, amuarrain marroi eta izokin arrain asko baitago bertako ur emankorretan.
Lepadichthys erythraeus
Lepadichthys erythraeus Lepadichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Gobiesocidae familian sailkatzen da.
Predator
Predator (euskaraz Harrapakari) 1987ko John McTiernan estatubatuar zinema zuzendariaren zienztia-fikziozko ekintza filma bat da. Bertan, Arnold Schwarzenegger, Carl Weathers, Bill Duke, Jesse Ventura eta Kevin Peter Hall aktoreek antzeztu zuten.
Osterøy
Osterøy Norvegiako udalerria da. Hordaland konderrian kokatua dago. 274.60 km² ditu eta 7,305 biztanle ditu.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Predator
Filmak arrakasta handia izan duenez, bi jarraipen ere baditu: Predator 2 (1990) eta Predators (2010), gainera Alien filmako izakiarekin ere hainbat filmetan parekatu eta bi izaki estralurtiarren arteko borroka filmatu da, Alien vs. Predator (2004) eta Aliens vs. Predator: Requiem (2007).
Argumentua
Estralurtar espaziontzi bat Guatemalako oihanean lur jo dut. Une berean, herrialde hartan preso dauden estatubatuar pilotu batzuk askatzeko helburuz CIAk kontratatutako mertzenario talde bat ohian berdinean barneratu da. Heuren misioa arrakastatsua da, presoak askatuz, baina itzulerako bidean ikustezina den zeozer hiei zelatan eta banaka-banaka modu bortitzean hiltzen ari dela jabetuko dira. Azkenik, aurreko espaziontzian etorritako estralurtar izaki-ehiztari edo harrapakari bat dela jakingo dute, Predator delakoa, bere zaletasun nagusia ehizatutako izakien garezurren bilduma osatzea delarik.
Sedimentazio
Geologian, sedimentazioa jalkitze-prozesu bat da, non uretan edo beste fluido batean esekitako material solidoa ibaibide, aintzira edo itsasoaren hondoan edo ertzetan metatzen den, materiala garraiatzen duen ur korrontearen emarian, abiaduran eta sekzio forman dauden aldaketengatik. Adiera zabalago batean, glaziar eta itsaslabarretan gertatzen diren materialen metaketari ere egiten dio erreferentzia.
Solidoak likidoetan sedimentatzea Stokesen legeak gobernatzen du, partikulak, euren diametroa eta, likidoarenarekin alderatuz pisu espezifikoa zenbat eta handiagoa eta likidoaren likatasuna zenbat eta txikiagoa izan errazago sedimentatzen direla dio. Horregatik, sedimentazioa erraztu nahi denean, partikulen diametroa gehitzen saiatzen da, batzuk besteei gehituaraziz, koagulazio eta flokulazio deritzon prozesuan.
Sedimentazio prozesua onuragarria izan daiteke, ur tratamenduan pentsatzen denean, edo kaltegarria, urtegien bolumen erabilgarriaren murrizketan pentsatzen denean, edo drainatze edo ureztatze kanal baten edukieraren murrizketan.
Sedimentazioa ur edangarritzearen eta hondakin uren garbiketaren zati den prozesu bat da.
Hondakin uren tratamenduaren kasuan, prozesu hau materia solido fina, organikoa edo ez, hondakin uretatik kentzeko erabiltzen da, hemen, ura, sedimentazio gailu batetik igarotzen da, non materialak metatzen diren gero kanporatzeko. Sedimentazio prozesuak, DBO5a %20tik %40rarte murriz dezake, eta zintzilik dauden solidoak %40tik %60rarte.
Mirkovce
Mirkovce Eslovakiako udalerri bat da, Prešoveko barrutian kokatuta. 9,55 km²ko azalera du eta 1308 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1320. urtekoa da.
Grandala coelicolor
Grandala coelicolor Grandala generoko animalia da. Hegaztien barruko Muscicapidae familian sailkatua dago.
Pilotu-izurde hegaluze
Pilotu-izurde hegaluzea (Globicephala melaena) Globicephala generoko zetazeoa da, mundu osoko ur hotz eta epeletan bizi dena, Bizkaiko golkoan ere bai, euskal kostaldean.
Baleen modukoa portarera badu ere, izurdeekin batera, Delphinidae familian sailkatzen da.
Beste kalderoi edo pilotu-izurdeen kasuan bezala, haren ezaugarri fisiko deigarrietako bat muturrik ez izatea da. Kolore beltz-beltza du eta 6,5 metro luze da inoiz. 60-80 partaideko talde handiak osatzen dituzte, harreman sozial estuekin: agian horrek azal lezake batzuetan egiten dituzten hondartze masiboak.
Ricarda Huch
Ricarda Huch (Brunswick, - Schönberg, egungo Kronberg im Taunus, ) alemaniar poeta eta historialaria izan zen. Hasierako poemak eta eleberriak neorromantizismoaren ildotik ondu zituen. Bi eleberritan artisten eta burgesen bizimoldearen aldea azaldu zuen: Erinnerungen von Ludolf Ursleu dem Jüngeren (1893, Ludolf Ursleu gaztearen oroitzapenak); Vita somnium breve (1903). Lehen aldiz italiar batekin ezkondu zelarik, herrialde hartan bizi izan zen eta hango historiari eta pertsonaiei dedikatu zien zenbait obra: Die Verteidigung Roms (1908, Erromako defentsa); Der Kampf um Rom (1908, Erromagatiko borroka). Italian, Triesteko auzo pobreak gertaleku dituen eleberri ezagun bat plazaratu zuen 1901ean: Aus der Triumphgasse (1901, Ospearen kalea). Bestalde, Die Romantik (1899-1908, Erromantizismoa) saioa guztiz ezaguna da. Idazle honen arrakastarik sonatuena hauxe izan zen: Der grosse Krieg in Deutschland (1912-1914, Gerra handia Alemanian).
Didogobius splechtnai
Didogobius splechtnai Didogobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Urris
Urris, irlanderaz Iorras, Irlandako Donegal konderriaren ipar-mendebaldean dagoen haran bat da, Inishowen penintsulan eta Clonmany parrokiaren mendebaldean.
Meland
Meland Norvegiako udalerria da. Hordaland konderrian kokatua dago. 92.54 km² ditu eta 6,233 biztanle ditu.
Siphlophis longicaudatus
Siphlophis longicaudatus Siphlophis generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
Meland
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Abiadura muga
Abiadura muga edo abiadura terminala amaigabeko fluido batean mugitzen ari den gorputz batek indar iraunkorpean hartuko lukeen gehienezko abiadura da. Adibide argi bat nahiko altueratik erorketa librean erortzen ari den paraxutista batek hartzen duen abiadura muga da.
Adibideak
non
Magnitude ordena
Erorketa librean doan gorputz batek, atmosfera batean, azeleratu egiten du grabitatearen ondorioz. Baina azelerazio hau geroz eta txikiagoa da, marruskadura indarra gehitu egiten baita abiadurarekin. Une bat heltzen da, non marruskadura indarra eta grabitatea berdinak diren, eta objektua abiadura iraunkorrean erortzen da. Erorketa librean erortzen ari den gizaki batentzat, posizio horizontalean eta gorputzadarrak luzaturik, abiadura muga, gutxi gora- behera, 55 m/sko da (200 km/h) eta ur tanta batentzat, gutxi gora-behera 9 m/s (32 km/h), bere tamainaren arabera.
Enbriogenesi
Enbriogenesia (enbrioi + genesi) enbrioia osatzen eta garatzen den prozesua da.
Zigotoa
Obulu eta espermatozoide bat elkartzerakoan zelula berri bat sortzen da, honek garapen prozesu bat jasaten du, enbrio garapena deritzona eta lau etapatan zatitua dago: segmentazioa, morfogenesia, bereizketa eta hazkundea.
Lehendabizi aploideak (esperma eta obulua) elkartu egiten dira diploidea (zigotoa, material genetikoa bi aldiz duena) sortuz.
Blastula eta gastrula
Zelula mitosia egiten hasten da kopia ugari sortuz, zelula hauek blastomeroak dira. Hasieran blastomeroek esfera itxurako masa zelular trinkoa eratzen dute, morula izenekoa. Morularen erdigunean hutsune bat sortzen da erdiguneko zelulak periferiarantz mugitzen direlako. Blastula izeneko egitura sortuz, erdiguneko hutsune hori blastozole izeneko likidoz beterik dago. Blastularen sorketarekin bukatzen da segmentazio fasea.
Zelulak zatitzen jarraitzen dute modu aktiboan, gastrulazio prozesua deritzo, eta prozesu honetan zelulak antolatuta birbanatzen dira eta gastrula izeneko egitura sortzen da. Gastrulan jada hiru geruza bereiz ditzakegu, kanpoaldeko zelulek ektodermoa eratzen dute, erdialdekoek mesodermoa eta barrualdekoek endodermoa. Hiru geruza hauek izango dira ehunak sortzeko arduradunak, hain zuzen ere ehunak gastrulan dauden hosto enbrionarioetatik sortzen dira.
Gastrulazioa, beraz, enbrioiaren oinarrizko egitura patroia mugatzea duen enbrioiaren garapen fasea da. Hiru geruza enbrionario edo blastodermikoetatik abiatuz animaliaren gorputzeko ehun, organo eta sistemak eratuz.
Organogenesia
Ondoren bereizketa fasean organogenesia gertatzen da.
1970eko Espainiako Itzulia
1970eko Espainiako Itzulia Itzuli Handi honen 25. edizioa izan zen. 1970eko apirilaren 23 eta maiatzaren 12 artean egin zuten, Cádizen hasi eta Bilbon amaituz 19 etapatan banatutako 3568 kilometroko ibilbidea egin ondoren.
Samuel Richardson
Samuel Richardson (Mackworth, Derbyshire, 1689ko abuztuaren 19a - Londres, 1761ko uztailaren 4a) ingeles eleberrigilea izan zen. Gutunen teknika erabili zuen maisuki eleberrietan; pertsonaien psikologia landu zuen bereziki. Horrela, gutunetatik abiatuta taxutu zuen lehen eleberria, berehalako arrakasta izan zuena: Pamela: or, Virtue Rewarded (1740, Pamela edo bertutea sariturik).
Bizitza
Samuel Richardson Mackworth izeneko herrian jaio zen, 1689 urtean. Hala ere, bizitza Londresen eman zuen, eta oso gutxitan atera zen hiri horretatik. Hamabi urteak bete arte egon zen eskolan, eta handik aurrera lanean ibili zen, beti ere inprimategi etan; hasieran ikastun moduan ibili zen eta geroago langile espezializatu moduan. Denborarekin bere inprimategi propioa ere sortu zuen, Londresen, Salisbury Court izeneko lekuan.
Bi aldiz ezkondu zen; lehenik, Martha Wilderekin, 1721 urtean (emaztea hamar urtera hil egin zitzaion); bigarren emaztearekin, Elizabeth Leakerekin, 1733 urtean. Biak imprimatzaileen alabak ziren.
Bere garaian Londresen Samuel Richardson ospe handiko idazlea izan zen. 1761 urtean hil zen, Parkinson gaixotasuna hogei urtez pairatu ondoren.
Tamon Machida
Tamon Machida (町田 多聞, 1982ko otsailaren 14a - ) Japoniako futbolaria da.
Samuel Richardson
Lehen nobela: Pamela
Inprimatzaile entzutetsuak berrogeita hamar urte zituelarik ustekabean literaturari ekin zion. 1740 urtean Pamela argitara atera zuen, jatorrizkoan Pamela: or, Virtue Rewarded (1740, Pamela edo bertutea sariturik). Nobela epistolarra da, hau da, gutunez osatua. Protagonista Pamela Andrews da, etxe aberats baten zerbitzari lanetan dabilen neska. Familia horretako semeak bere egin nahi du eta horrela saiatzen da behin eta berriro, batzuetan beste zerbitzarien laguntzarekin. Baina Pamelak erlazio horiek izateari uko egiten dio eta ez da erortzen gizonak prestatutako lakioetan. Zintzoa eta bertutetsua da, garai hartako ereduaren arabera. Azkenean, familiako semeak Pamelaren egunkaria irakurri ondoren berari ezkontzeko proposamena egiten dio.
Richardsonek ondo ezagutzen zuen bere garaiko emakumeen egoera eta psikologia, eta honela islatzen da bere liburuan. Pamela  nobelaren helburua moralizatzailea da, hau da, neskatila batek eduki behar duen portaera erakustea; honela, liburua neskatila eskarmentu gabeentzako aholku-sorta ere bada.
Tamon Machida
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Roasso Kumamoto.
Samuel Richardson
Beste lan batzuk
Pamela liburuaz aparte beste bi nobela epistolar idatzi zituen: Clarissa Harlowe: Or the History of a Young Lady (1747-1748) eta The History of Sir Charles Grandison (1753). Eleberri psikologiko nagusien artean daude Pamela eta Clarissa.
'O sole mio
'O sole mio (Ene eguzki, "'O" artikulua da) 1898ko napolitar abesti ospetsu bat da, hitzak Giovanni Capurrok idatzi zituen, aldiz, Eduardo di Capuak doinua konposatu zuen. Jatorrizko bertsioa napolieraz idatzia zegoen, gerora mundu osoko hizkuntza ugarietara itzulia izateaz gain opera abeslari askok abestu izan dutelarik, tartean honako hauek nabarmentzen direlarik: Enrico Caruso, Mario Lanza, Luciano Pavarotti, bai eta rock eta pop abeslari hauek ere: Elvis Presley, Bryan Adams, Vitas, Al Bano, Anna Oxa, Il Volo eta Andy Bell de Erasure (azken honek ITV britainiar telebista kateko Popstar to Operastar saioan).
Samuel Richardson
Beste lan batzuk
Hiruretatik, kritikoen ustez, Clarissa izan da obrarik hoberena. Bertan, Richardsonek forma epistolarra efizientzia handiarekin erabiltzen du, psikologikoki sinesgarriak diren pertsonaiak sorten ditu eta aldi berean XVlll. mendeko kontu moralak islatzen dituzte. Emakume baten barne-sentimenduetan sakondu nahi izan zuen eleberri honetan. Berebiziko eragina izan zuen haren lanak Europako geroztikako idazle batzuengan (Diderot, Rousseau, Goethe). Izan ere, publikatu eta gero, azkar itzuli zen frantsesera eta beste europar hizkuntzetara.
Gizonezkoen munduan barneratu zen gero, ondorengo nobelarekin: The History of Sir Charles Grandison (1754, Sir Charles Grandison-en historia). Charles gaztea bi emakumeren artean erabaki behar du, Inglaterrako Harryet Byron eta Italiako Clementina. Kritikoek diotenez, liburu honetan pertsonaia femeninoak hobeto eratuta daude maskulinoak baino. Gainera, tramak gertaera gutxiago ditu eta lezio moralak zalantzagarritasun gutxiago dauka Clarissan baino. Dena den, bere garaian, Sir Charles Grandison nobelak arrakasta izan zuen eta Jane Austenen gustuko eleberrien artean egon zen.
1577an bere hiru eleberrietako esaldien eta maximen bilduma argitaratu zuen:  A Collection of the Moral and Instructive Sentiments, Maxims, Cautions, and Reflections, Contained in the Histories of Pamela, Clarissa and Sir Charles Grandison.
Richardson bere garaiko nobelagileen artean garrantzitsuenetariko bat izan zen kontsideratua. Bere lanetan, moraltasun burgesa definitzen du eta kritika egiten dio giro arduragabeari eta goi mailako klasearen inmoralitateari. Bere nobelek egoera sozial errealak irudikatzen dituzte, sinesgarriak diren pertsonaiak deskribatuz, eta berauen psikologia, sentimenduak eta barneko tentsioak zehazki aztertzen ditu.
Telebista sailak
1991.urtean, BBC irrati eta telebista enpresak, Clarissa nobelaren adaptazio bat egin zuen, Sean Bean eta Saskia Wickham protagonista bezala. Italiar telebistan berriz, bi partetan zatitutako telebista-sail bat aurkeztu dute Pamela nobelan oinarritua, “Elisa de Rivombrosa” deitzen da eta Italian girotu arren, testu originala errespetatzen du.
Urumea (Arano)
Urumea Aranoko kontzejua da. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 35 biztanle dauzka.
Santervás de la Vega
Santervás de la Vega Palentziako udalerria da, Páramos - Valles eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 526 biztanle zituen.
Jardinópolis (São Paulo)
Jardinópolis Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Metabolito sekundario
Metabolito sekundarioak izaki bizidunek sintetizatzen dituzten produktu naturalak dira, organismoen hazkuntzan edo ugalketan parte hartzen ez dutenak, eta oinarrizko metabolismoaren emaitzak ez direnak. Metabolito primarioen aldean, metabolito sekundarioen ezak ez du organismoaren biziraupena konprometitzen, nahiz eta efektu kaltegarriak izan. Landareek, onddoek eta mikroorganismoek ekoizten dituzte batik bat.
Mikroorganismoen metabolito sekundarioak
Bakterioen metabolito sekundario asko industrian oso interesgarriak dira; ezagunenak antibiotikoak dira. Industrian, onuragarria da metabolito sekundarioen superprodukzioa, hazkuntza-fasean baldintza optimoak sortuz lortzen dena. Metabolito primarioak, aldiz, ezin dira kopuru handitan ekoitzi.
Antibiotikoez gain, hainbat pigmentu, toxinak eta limoak, bestak beste, metabolito sekundarioak dira. Baita bakterioen kapsulak osatzen dituzten molekula batzuk ere.
Luzinópolis
Luzinópolis Brasilgo udalerri bat da, Tocantins estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Dark Sector
Dark Sector Digital Extremes enpresaren third-person shooter motako bideo-joko bat da, 2008an [Xbox 360 eta PlayStation 3rako sortua.
Sinopsia
Hayden Tenno, indar berezietako estatubatuar agente bat Lasria nazio sobietarrera bidaltzen dute helburu arriskutsu batekin. Lankide ohi bat aurkitu behar du, birus arraro batek kutsatu omen duena. Lortzen duenean, laster jasoko du bigarren helburu bat: Robert Mezner akabatzea, Lasrian eragin duen infekzioa hedatzearen arduraduna. Bere bidean Hayden dozenaka etsairekin gurutzatuko da, eta borrokarako trebetasun handiak dituen arren, ez du lortzen aurkari boteretsu batek kutsatzea saihestea. Esnatzen denean, Hayden kutsatuta dago, baina bizirik. Antza denez, prestatu zituen lehergailuek bizia salbatu zioten, baina orain infekzioaren aurka borrokatu beharko du. Pixkanaka-pixkanaka, Hayden antiheroiak, berez, infekzioak emango dizkion trebetasunak deskubrituko ditu, baita infekzioaren albo-ondorioak ere.
Vieux-Montréal
Vieux-Montréal, ingelesez Old Montreal eta euskaraz Montreal Zaharra, Kanadako Quebec probintziako Montreal hiriaren auzo historiko edo alde zaharra da. San Laurendi ibaiaren iparraldeko ertzean dago. 2011n 4.351 biztanle zituen.
Berta, Montrealgo Portu Zaharra dago.
Øygarden
Øygarden Norvegiako udalerria da. Hordaland konderrian kokatua dago. 66.52 km² ditu eta 4,168 biztanle ditu.
Jota de Saura
Jota de Saura Carlos Saurak zuzendutako musika-filma da. Ibilbide antropologikoa egiten du, eta Espainiako zati handi batean zabaldutako jotari, dantzari eta kantari buruzko azterketa egiten du. Aragoiren identitatearen parte da.
Garapena
Filma Torontoko Zinemaldian aurkeztu zen 2016ko abuztuan,  Zaragozan estreinatu zen, eta, ondoren, Bartzelonan eta Madrilen, urte bereko urrian. Sauraren beraren 10 orrialdeko gidoi batetik abiatuta, Jotaren jatorri mudejarretatik abiatzen da filma, eta hemeretzi dantza- eta musika-koadrotan garatzen da. Espainiako, Italiako eta Mediterraneoko hainbat musikari eta dantzari garrantzitsuk hartu dute parte.
Jota berrabiarazteko eta “modernizatzeko” asmoz, zuzendariak jota plazetara itzuli nahi izan du eta cowboy-etan abesten eta dantzatzen saiatu da. Horretarako, ikerketa bat egin du, filmeko dantzari eta koreografoa den Miguel Ángel Berna Jota-adituarekin, Alberto Artigas musikari aragoiarrarekin eta Manuela Adamo dantzariarekin.
Koadroak
Miguel Ángel Berna Aragoiko Dantza Eskolako ikasleen lehen urratsekin hasten da filma, eta elkarrekin loturarik ez duten koadroetan garamatza denboran eta Mediterraneoko geografian zehar.
Ansoko jota pirenaikotik (Enrike Solinísen gitarra barrokoarekin) jota klasikora (Nacho del Ríok eta Beatriz Bernadek elkarrekin kantatua), Boccheriniko fandangoa (Giovanni Sollimaren txeloarekin eta Valeriano Pañosen dantzarekin),
jota tinarekin eta sustraietan sakontzen duen jota, konposizio korala sei dantzarirekin eta Lorena Palacioren eta María del Carmen Salinasen ahotsarekin.
Ibijoke Faborode
Ibijoke Faborode  (Oxun estatua, Nigeria, XX. mendea) Nigeriako ekintzailea da, gero eta emakume gehiago politika munduan aritu daitezen bultzatzen duena. 2022. urtean BBCk 100 emakume inspiratzaileen zerrendan sartu zuen.
Hezkuntza eta lana
Faborode Nigerian Historiako eta Nazioarteko Harremanetako goi-mailako ikasketak egin zituen, Frantzian proiektuen kudeaketan, eta Ingalaterranen presa-analisian London School of Echonomicsen. 2014. urtean Ibijoke The Africa Report aldizkarian hasi zen lanean, Pariseko egoitzan, Afrikako marka handientzako eta gonernuetarako komunikazio-kanpainak kudeatuz. 2017. urtean, Erresuma Batuko Kanpo Gaietako Sailaren ardurak hartu zituen, Mendebaldeko Afrikan politika harremanak, merkataritza eta inbertsioak bultzatuz.
Jota de Saura
Koadroak
Pixkanaka, hainbat koadrotan, dantzetan eta musikatan zabaltzen da filma: Listz jota, Miguel Ángel Remirorekin, pianoan; Sarasateren jota, Ara Malikianekin biolinean; eta Tárregako jota, Juan Manuel Cañizares gitarra-jolearekin.
Ibijoke Faborode
Aktibismoa
2019ko abenduan, Electher izeneko erakunde politiko panafrikarraren sorkuntzan parte hartu zuen, emakumeak kontzientziatu eta prestatu egiten dituena politika munduan lan egin dezaten. 2022an, Afrikako 2.000 emakume inguru prestatuak zituen. 2023ko hauteskunde orokorren aurrean, #Agender35 proiektuarekin aurrera egin zuen, US$ 10 milioi emateko 1.000 emakume ahalduntzeko eta 35 hautagai prestatzeko helburuarekin 2023rako. APP bat ere prestatu zuen Hauteskunde-datuak aztertzeko.
2021. urtean, London School of Echonomics erakundearen 2021eko Africa Summit bileraren zuzendarikidetza bereganatu zuen.
Jota de Saura
Koadroak
Hiru koadrok lau artista desagerturi omen egiteko balio dute, jotan presentzia nabarmena izan zutenak: Imperio Argentinari eskainitakoa, ibilbide ikonografikoarekin jotaren kartel eta argazki zaharretan barrena; Pedro Azoríni eta Paco Rabali egindako omenaldia, biak ere Saurak egindako Goya en Burdeos filmaren zati batean; eta José Antonio Labordeta poetari hil ondoren egindako omenaldia, gerraosteko eskola baten eszenografiarekin eta gerra zibilari buruz Buñuelek, Espainia leiala armetan egindako dokumentalarekin, Espagne 1937. Jota mudejarraren gisako konposizio ederrek María José Hernándezen eta Lahbib Lahmed-en ahotsekin eta erro mozarabiarrak jasotzen dituen Miguel Ángel Berna eta Manuela Adamoren dantzarekin. Aipatzekoa da, halaber, jotaren eta flamenkoaren arteko bat-egitea, Sara Baras dantzariak eta Berna koreografoak maisutasunez ordezkatua.
Bertenons
Bertenons Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Jota de Saura
Koadroak
Gainera, tarantela italiarrari omenaldia egiten dion tarantularen koadroa dugu, Manuela Adamoren dantzarekin eta Francesco Loccisanok gitarra battentearekin. Ondoren, Carlos Nuñezen gaita eta flautak zuzendutako crescendo batera pasatzen da. Galiziako jotak dantza horren itxura zelta eta zirkularra erakusten du. Dantza hori benetako jaia da, eta adinekoak, haurrak eta gazteak dantzan dituzten herrietako plazetan amaitzen da.
Bertenons
Biztanleria
2007an Bretenoux udalerrian erroldatutako biztanleak 1.322 ziren. Familiak 616 ziren, horien artean 228 pertsona bakarrekoak ziren (84 bakarrik bizi ziren gizonak eta 144 bakarrik bizi ziren emakumeak), 208 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 124 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 56 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Jota de Saura
Ekoizpena
Carlos Saurak zuzendutako filma hainbat kolaboratzaileren arteko ekoizpena da, besteak beste, Movistar+, Tresmonstruos Media eta Canon, Balay, Grandes Vinos, Ibercaja, Heraldo, Aragoiko Gobernua eta Aragón TV. Gabriel Arias-Salgadok, Leslie Calvok eta Saura Medranok ekoitzia, Sherlock Films eta Latido Filmsek banatzen dute.
Bertenons
Etxebizitza
2007an 799 etxebizitza zeuden, 630 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 131 bigarren erresidentzia ziren eta 38 hutsik zeuden. 639 etxeak ziren eta 158 apartamentuak ziren. 630 etxebizitza nagusietatik 386 bere jabearen bizilekua ziren, 217 alokairuan okupaturik zeuden eta 27 doan lagata zeuden; 6 etxek gela bat zuten, 45 etxek bi zituzten, 157 etxek hiru zituzten, 200 etxek lau zituzten eta 222 etxek bost zituzten. 435 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 291 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 230 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Jota de Saura
Ekoizpena
Talde teknikoan parte hartu dute Carlos Saura Medranok zuzendaritza eta muntatzaile laguntzaile gisa, Paco Beldak argazkigintza zuzendari gisa eta Jesús Espadak eta Kike Cruzek soinu arduradun gisa.
Bertenons
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 752 ziren, horien artean 536 aktiboak ziren eta 216 inaktiboak ziren. 536 pertsona aktiboetatik 495 lanean zeuden (248 gizon eta 247 emakume) eta 41 langabezian zeuden (15 gizon eta 26 emakume). 216 pertsona inaktiboetatik 88 erretiraturik zeuden, 44 ikasten zeuden eta 84 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.