cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eurre
Etxebizitza
2007an 503 etxebizitza zeuden, 443 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 28 bigarren erresidentzia ziren eta 32 hutsik zeuden. 465 etxeak ziren eta 34 apartamentuak ziren. 443 etxebizitza nagusietatik 376 bere jabearen bizilekua ziren, 57 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 7 etxek gela bat zuten, 12 etxek bi zituzten, 52 etxek hiru zituzten, 118 etxek lau zituzten eta 255 etxek bost zituzten. 366 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 165 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 259 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Bolinichthys indicus
Bolinichthys indicus Bolinichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Myctophidae familian sailkatzen da.
Eurre
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 734 ziren, horien artean 532 aktiboak ziren eta 202 inaktiboak ziren. 532 pertsona aktiboetatik 481 lanean zeuden (254 gizon eta 227 emakume) eta 50 langabezian zeuden (24 gizon eta 26 emakume). 202 pertsona inaktiboetatik 87 erretiraturik zeuden, 59 ikasten zeuden eta 56 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Eurre udalerrian 455 unitate fiskal zeuden, 1.167,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.494 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 52 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 14 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 10 zerbitzu enpresak ziren, 8 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 3 zurginak, 2 iturginak, 5 argiketariak, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra brikolaje denda handi bat zen.
2000. urtean Eurre udalerrian 39 nekazaritza-ustiategi zeuden, 792 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Merkatu-kuota
Enpresaren ekonomian, merkatu-kuota enpresa baten produktu edo zerbitzuen salmenten dagokien sektoreko salmenta guztiak duten proportzioa da, aldi edo une jakin batean zehar.
Adibidez, herri bateko okindegi guztietako salmentak urte batean 100.000€ izanik, okindegi bateko salmentak 15.000€ izan badira, okindegi horretako merkatu kuota 15.000/100.000=%15 da urte horretan. Salmentak dirutan neurtu ordez, unitatetan ere neur daitezke (saldutako euroak jaso ordez, saldutako unitateak alderatuz). Orobat, merkatu-kuotak salmentei buruzkoak izateaz gainera, sektoreko bezero kopuruari buruzkoak ere izan daitezke (A telefono-konpainiak abonatu guztien %40ko merkatu-kuota lortu du, adibidez).
Ohikoa da enpresek bere helburuak merkatu-kuota jakin bat lortzeari begira ezartzea (bi urteren buruan, merkatuaren %25 lortu behar dela, adibidez). Aldi berean, merkatu-kuotak enpresa bakoitzak sektore batean duen nagusitasuna adierazteko erabiltzen dira. Merkatu-kuoten banaketa nolakoa den, merkatu-mota ezberdinak bereizten dira. Horrela, monopolioa enpresa bakar batek merkatuaren kuota nagusiena duelarik gertatzen da. Duopolioan merkatua bi enpresen artean banatzen da, merkatu-kuotak ezberdinak izan daitezkeen arren. Merkatua enpresa gutxiren artean banatzen denean, merkatu-kuota nabarmenak lortuz, oligopolioa dagoela esaten da. Azkenik, merkatua enpresa askok osatzen dutenean, bakoitzak merkatu-kuota txikia dagoela, merkatua zatikatuta dagoela esaten da eta konkurrentzia perfektoko egoeraren ezaugarriak izango ditu.
Croth
Croth Frantziako udalerria da, Eure departamenduan dagoena, Normandia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Croth udalerrian erroldatutako biztanleak 1.288 ziren. Familiak 440 ziren, horien artean 82 pertsona bakarrekoak ziren (45 bakarrik bizi ziren gizonak eta 37 bakarrik bizi ziren emakumeak), 130 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 208 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 534 etxebizitza zeuden, 462 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 48 bigarren erresidentzia ziren eta 24 hutsik zeuden. 515 etxeak ziren eta 13 apartamentuak ziren. 462 etxebizitza nagusietatik 396 bere jabearen bizilekua ziren, 56 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 11 etxek bi zituzten, 63 etxek hiru zituzten, 143 etxek lau zituzten eta 242 etxek bost zituzten. 355 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 162 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 269 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 856 ziren, horien artean 641 aktiboak ziren eta 215 inaktiboak ziren. 641 pertsona aktiboetatik 580 lanean zeuden (310 gizon eta 270 emakume) eta 62 langabezian zeuden (31 gizon eta 31 emakume). 215 pertsona inaktiboetatik 72 erretiraturik zeuden, 76 ikasten zeuden eta 67 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Croth udalerrian 456 unitate fiskal zeuden, 1.296 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.467 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 32 komertzioetatik, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 margolaria, 1 zurgina, 2 iturginak, 4 argiketariak eta 1 ile apaindegia.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Euli-giro
Euli-giro Uxue Alberdiren helduei zuzendutako ipuin sorta baten izenburua da. 2013 urtean argitara ekarri zuen Susa argitaletxeak, Creative Commons 3.0 lizentziapean.
Izenburuari dagokionez, egilearen hitzetan, ipuinak idatzi ondoren erabaki zuen ipuin guztietan pisu handia daukalako atmosferak, lainoa bera idazten saiatu zen; euli-giroaren anabasa hori, etengabeko mugimenduan pertsonaiak inguratzen dituen zurrunbiloa paperean jasotzen. Era berean, errealismo magiko eta umore beltzaren osagaiak ere badituzte ipuinek.
Lanak ondoko 9 ipuin hauek biltzen ditu:
Frettemeule
Frettemeule Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Gura Teghii
Gura Teghii Errumaniako udalerri bat da, Buzau konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Frettemeule
Biztanleria
2007an Frettemeule udalerrian erroldatutako biztanleak 266 ziren. Familiak 99 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 33 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 42 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Gura Teghii
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Frettemeule
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 115 etxebizitza zeuden, 102 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 114etxeak ziren. 102 etxebizitza nagusietatik 80 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 12 etxek hiru zituzten, 29 etxek lau zituzten eta 59 etxek bost zituzten. 53 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 39 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 49 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 165 ziren, horien artean 127 aktiboak ziren eta 38 inaktiboak ziren. 127 pertsona aktiboetatik 116 lanean zeuden (71 gizon eta 45 emakume) eta 11 langabezian zeuden (1 gizon eta 10 emakume). 38 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 19 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Frettemeule udalerrian 113 unitate fiskal zeuden, 293 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.865 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
Loja
Loja leku hauen izena da:
Frettemeule
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak iturgina ziren.
2000. urtean Frettemeule udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 600 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Baza
Baza Granadako probintziako (Espainia) udalerria da. 2007an 22.718 biztanle zituen. Almeríako probintziarekin muga egiten du.
West and East Lealman (Florida)
West and East Lealman Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Pinellas konderrian dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Manuel Guzmán García
Manuel Guzmán García (Errenteria, 1878 - Campo da Rata, ) gipuzkoar politikari errepublikanoa izan zen. Santiago Casaresek bultzaturik, Izquierda Republicanan sartu zen. 1936an diputatu hautatu zuten Coruña ordezkatuz. Gerra Zibila piztu zenean, fusilatu zuten.
Second Life
Sarrerak
Ezer baino lehen, bere erabiltzaileek www.secondlife.com web-orrian kontu bat sortu eta Second Life Viewer programa jaitsi behar dute. Horrela, behin login-a eginda, AV letrekin ezagutzera emango zaie (avatar edo egoiliarrak). Hauek, AVak, egoiliarrek elkarren artean erlazionatzeko duten bidea dira. Bide batez, aipatzekoa da hain zuzen ere hau dela mundu birtual honen pizgarri esanguratsuena. Izan ere, hau da SL-ren helburu nagusia, erabiltzaileei bigarren bizitza batez gozatzeko aukera aske eta osoa ematea alegia, inongo menpekotasunik gabe. Hau dela medio, zera ahalbidetzen da, bigarren mundu horretan bertan bai ingurune bai beste erabiltzaileez zuzenean (AV-en bitartez beti ere) erlazionatzea, ekintza ezberdin eta anitzak burutuz, hala nola, sozializatu, leku ezberdinak bisitatu, kontzertuak ikusi, sexua izan... Bestalde, aipamen berezia merezi du era guztietako objektu edota produktuak ekoitzi eta salerosteko duen sistema berritzaileak, Linden Dolar ($L) deritzon diruan baloraturiko merkatu librean.
Ideiaren jatorriari dagokionez, badakigu Snow Crash zientzia-fikziozko Neal Stephenson idazlearen nobelan oinarrituriko mundu birtual guztietatik bat baino ez dela, Ziberpunk joera literarioaren nahitaezko segida alegia. Zehatzago joz, SL erabiltzaileek beraiek sorturiko mundu bat da, non elkar-erlazionatzea, jolastea, komunikatzea eta negozioak aurrera ateratzea ere posible den. Horretan, jada aipaturiko Linden Dolarrak ezinbesteko funtzioa betetzen du, berau gure mundu errealera itzulgarria baita. Ondorioz, egoiliar ugari dira SL oso serioski hartzen dutenak, beraien errenta errealari begira.
Esan beharra dago ere, SL-ri buruz ezer entzutean berau online jokotzat definitzea ohikoa bada ere, definizio hori labur geratzen da oso. Ikusitako ikusita, argi dago galtzaile-irabazle subjektuez gain (horretan oinarritzen dira online jokoak) beste asko ere badagoela. Azkenaldian iritsi duen tamaina aztertzera jotzen badugu, ikus dezakegu 2008ko martxorako SL-k erregistraturik 13 milioi pertsona inguru zituela. Halere, kopuru hori ez da fidagarria, inondik inora. Gauza da, erabiltzaile teoriko guzti horietatik gehiengo batek ez duela aktiboki parte hartzen. Arrazoia ondorengoa da: komunikabideetan SL-ri aurki eman zaion protagonismoa medio, interesatu askok programa jaitsi izan dutela, sarri softwareak eskatzen dituen baldintza eta estandar altuen jakinean egon gabe, eta berau exekutatu ezinean aurkitzen direla. Hori gutxi bada, SL-ko kontu bakar bat baino gehiago dutenak ere ez dira gutxi. Eta honek, nola ez, izen emateen kopurua puzten du.
Dena den, parte-hartze aktiboari dagokionez, batez beste 35.000-50.000 pertsona egon ohi dira konektaturik, noizbehinka 70.000-90.000 pertsona inguruko maximoak lortuz. Are zehatzago, azken 2 hilabeteetan 1.292.114 pertsona sartu dira.
Programazioari begira, jakin beharra dago mundu birtual hau erabat modu librean programatzea zilegi dela. Bederen, SL-ren kodeak edozer aldatu ahal izatea ahalbidetzen die erabiltzaileei, begien koloretik hasita ahotsa arte, 3D-tako nahi beste eraikin edo objektuak eraikitzeaz gain. Orokorrean, dena da posible SL-n.
Horrez gain, scripts-en sorrera eta manipulazioa erabiltzaileen eskura jartzen du, munduko aspektu oro eraldatzeko aukera emanez, esaterako, sms-ak mundu osoko mugikorretara bidaltzeko sistema bat garatzea.
Amaitu baino lehen, SL-ko jabetza intelektuala sortzaileen jabegokoa da, hots, onura ekonomikoak norberak lor ditzake (SL beharrean), bai Linden Dolar bai PayPal edo kontu korronte bitartez.
Azkenik, SL-ren lehiakideak ondorengoak dira: Red Light Center, Active Worlds,There, Entropia Universe, Multiverse eta Metaverse (kode libreko plataforma).
Prezioak
Printzipioz, SLn parte-hartze xinplea doakoa da. Halere, lurren jabe izan eta hauetan eraiki ahal izateko, 6-9$/hilean balio duen kontuan izena eman beharra dago. Honek askatasun osoa ematen baitu.
Doako erabiltzaileei begira, komenigarria da jakitea sandbox (harezko kaxa) deritzen leku konkretuetan eraikitzea posible dela, baina bertan sortutakoek ordu batzuk baino ez dute irauten. Ordaindu beharreko kontuan, inolako kostu gehigarririk gabe, beste erabiltzaileei lurrak errentan hartu edo erosteko aukera ematen zaigu, moneta lokala erabiliz beti ere.
Bitxikeri bezala, aipatzea 2006an irla pribatuak merkaturatu zirela, zeintzuk hilean 295$/hileko prezioa zuten. Alabaina, eskari handiak eraginda, prezioek joera gorakorra izan duten gaur egun arte.
Kultura
Bizitza errealean gertatzen den bezalaxe, SL-ek bizitza kultural indartsua du, eta ez da arraroa kontzertu nahiz erakusketak nonahi aurkitzea. Esaterako, Inter-Activa izan zen SLn lehen arte erakustokia sortu zuen erakundea, 2004. Urtean. Eta U2, ordea, lehenetariko kontzertua eman zuena.
Ekonomia
SL-ek ekonomia propioa du, lehen esan bezala, Linden Dolarretan baloratua. Moneta honen bitartez egoiliarrek ondasun nahiz zerbitzu oro saleros ditzakete. Kanbio tasa, egun, honakoa da: 250$L dolar amerikar bakoitzeko.
Duen garrantziaren erakusgai bikaina da, azkenaldian SL nazioarteko kanpaina eta promozioetara hedatu dela, Nissan, Starwood, Sony, BMG, Coca-Cola, Reebok, Dell, General Motors, Intel, Microsoft eta PSA Peugeot-Citroen bezalako enpresa erraldoiek bertan negozio eta publizitatea ezarri dituzten heinean (Guztira 45 nazioarteko enpresa daude). Gainera, 2007 urterako SLko negozioak orokorrean aztertzen baditugu, irabaziak izan zituztela ikusi ahal izango dugu.
Negozio eta erakundeak
Linden Lab-en eskutik egileen eskubideen bermeak eta dibisen elkarraldatze aske eta legalak lagunduta, metabersoaren barnean soilik garatzen diren negozioen hazkundea sustatu da. Halatan, eguneroko bizitzan oso entzutetsuak diren enpresa askok bertan ezarri dute beraien adarren ba, erakusle gisa.
Europako Neolitoa
Oinarrizko ezaugarriak
Ekialde Hurbilean sortu ziren bizimodu neolitikoak berehala zabaldu ziren inguruko herrialdeetara. Europara hedatzeko mugimenduak aurrerakako oldeak izan ziren, eta aldi berean, zorizkoak: batetik, belaunaldiz belaunaldi izan ziren hazkunde demografikoen araberakoak, eta bestetik, lurraren banaketaren eta aberastasunaren araberakoak.
Second Life
Aholkularitzak
Asko dira SL-ko mundu berrian modu egokian nola sartu azaltzeko sortu diren enpresak, funtsean laguntza eta aholkuak eskaintzen dutenak. Hauek, bizitza errealeko enpresen beharrei erantzun diete zuzenean, inbertsioa burutzerako orduan nolabaiteko segurtasuna bermatzen baitute. Izan ere, ez dira gutxi izan aholku edo esperientzia faltaren ondorioz arrakasta-gabeko saiakerak.
Europako Neolitoa
Oinarrizko ezaugarriak
Neolito aroak hiru hedabide nagusi izan zituen Europan, VI. eta V. milurtekoen artean: Egeo itsasoa (zeramika pintatua); Danubio ibaiaren arroa (zerrendak pintatuta dituen zeramika); eta Mediterraneo itsasoaren kostaldea (zeramikazko ontziak, cardium-ak grabatuak dituztenak).
Curtongo trikuharria
Curtongo trikuharria (Dolmen de Curton) Akitaniako Jugazan udalerrian kokatutako monumentu megalitiko erraldoia da. D128 errepidetik gertu dago, Le Pontrique izeneko lekuan.
Second Life
Bankuak
Banketxe oro (mundu errealean lizentzia berezi bat eskuratu zutenak izan ezik) 2008ko urtarrilaren 22an itxi ziren.
Flavin
Flavin Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aveyron departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Europako Neolitoa
Oinarrizko ezaugarriak
Neolito aroan Europako artea era askotakoa izan zen, hainbat faktoreren eraginez: Mesolito aroko kulturaren eragina, baldintza ekologikoak, eta baldintza horien arabera, nekazaritza edo abeltzaintzan oinarritzen zen ekonomia. Neolito aroan, eta haren ondorengo Eneolito (edo Kalkolito) aroan, hau da, metalak lantzen hasi ziren garaian, hainbat ohitura sortu zen, lekuan lekukoak: hornidurak, bizitokien formak, baliabideen erabilerak, ekonomia jarduerak… Dena dela, gizatalde guztiek zituzten guztiei zegozkien ezaugarri komunak: gizarte egiturak prestigioaren arabera antolatu eta mailakatzea; komunitateen arteko aliantzak, besteak beste, luxuzko gaiak banatzeko; produkzio ekonomia sendotzea (herriak zituen beharrak asetzeaz gainera, soberakinak lortzea bilatzen zen); jardueren espezializazioa; eta ehorzketen sistematizazioa. Ehorzketa ohituren artean ongien ezagutzen dena megalitismoa da, inondik ere; megalitoen analisiaren bidez, garai hartako egoera sozioekonomikoa azter daiteke. Megalitismoa izan zen Neolito aroaren amaierako adierazpen nagusia. Lehenengo eraikinak laugarren milaldiaren erdialdean eraiki ziren, Kalkolitoan zehar egiten jarraitu ziren, eta Brontze aroaren hasiera arte ere iritsi ziren. Bestalde, Europa osora zabaldu zen adierazpen modu bat izan zen megalitismoa, aurkikuntzen hedadura geografikoak behintzat hala adierazten du: iparraldeko herriak, Poloniako eta Alemaniako itsasbazterrak, Herbehereak, Britainiar uharteak, Frantzia osoa eta Italiako penintsula, eta baita Mediterraneoko hainbat uharte ere.
Flavin
Biztanleria
2007an Flavin udalerrian erroldatutako biztanleak 2.172 ziren. Familiak 848 ziren, horien artean 171 pertsona bakarrekoak ziren (73 bakarrik bizi ziren gizonak eta 98 bakarrik bizi ziren emakumeak), 298 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 342 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 37 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Europako Neolitoa
Oinarrizko ezaugarriak
Beraz, hainbat eta hainbat eraikin mota eta teknika dago; eta mota eta teknika horiek, bestalde, asko aldatu ziren mendetik mendera. Hilobi megalitikoak, oro har, ez ziren ikusten, harriz edo lurrrez estaltzen baitzituzten (cairns); eta estalkiaren azpian, bestalde, hilobi bat edo bat baino gehiago egon zitezkeen. Ganbara zen ehorzketa eraikin horien osagai nagusia: harlosez osatua zen, eta oina biribila, poligono formakoa edo laukia izaten zuen. Oinarrizko eraikin mota horiei trikuharri soil esaten zaie. Batzuek korridore moduko bat izaten dute ganbarara sartzeko, eta korridore hori areto batean baino gehiagotan bana daiteke: trikuharri korridoredun esaten zaie horiei. Batzuetan, ganbara eta korridorea ezin bereiz daitezke, batak zein besteak goratasun eta zabalera berdina izaten dutelako. Hala ere, hilobia era batekoa edo bestekoa izan, eraikinaren estalkia edo harlosa handiz osatua edo zurezkoa izaten zen, eta noiz edo noiz kupula faltsuak ere erabili zituzten. Nekropolis horiek guztiek ezaugarri komunak badituzte ere, herrialde bakoitzak zeinek bere ereduak landu zituen.
Flavin
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Europako Neolitoa
Oinarrizko ezaugarriak
Bretainian, esate baterako, cairns-ak aurkitu dira: hobi handiak, hilobi bat baino gehiago biltzen dituztenak. Barnenez-eko (Finistère) cairnsa bi cairnsek osatzen dute, bata bestearen gainean: behekoak 70 metroko luzera du eta dozena bat korridore hilobi ditu, kupula faltsuekin estaliak. Horiek eraikitzeko bertako lehengaiaz gainera (dolenita), herrialdetik kanpokoak ere erabili zituzten, Stere uharteko granitoa adibidez.
Flavin
Etxebizitza
2007an 943 etxebizitza zeuden, 854 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 51 bigarren erresidentzia ziren eta 37 hutsik zeuden. 848 etxeak ziren eta 92 apartamentuak ziren. 854 etxebizitza nagusietatik 716 bere jabearen bizilekua ziren, 121 alokairuan okupaturik zeuden eta 17 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 33 etxek bi zituzten, 74 etxek hiru zituzten, 237 etxek lau zituzten eta 508 etxek bost zituzten. 745 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 333 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 472 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Europako Neolitoa
Oinarrizko ezaugarriak
Carnaceko tumulu batzuk 100 metrotik gora dira luze, 50 metro zabal eta bost metro garai. Eraikin horietako asko “santutu” egin dituzte bertan elizak eraikiaz. Gavirins uhartean (Morbihan), izen bereko hilobiko harlosez egindako grabatu ugari dituzte: espiralak, sigi-sagak… dira irudi nagusiak.
Flavin
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Europako Neolitoa
Oinarrizko ezaugarriak
Irlandako megalitismoak eta Bretainiakoak antzekotasun handia dute, bai egituraz bai sinbologiaz.
Andromaka
Andromaka (Ἀνδρομάχη greziar mitologian Hektorren emaztean zen, Tebasko errege Aezioren alaba eta Podoren arreba. Bere izenak "gizonen aurkako gerra egiten duena" edo "gizonen gudua" esan nahi du.
Erfde
Erfde Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Anomoeotes
Anomoeotes Anomoeotidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Anomoeotes levis da.
Andromaka
Troiako Gerran, Akilesek Hektor hil zuenean eta hiria greziarrek hartu zutenean Taltibio greziar heraldoak esan zion Astianax hiltzeko plana zutela, Hektorrek eta berak zuten semea, hiriko harresietatik behera botaz. Hau Neoptolemok egin zuen eta, ondoren, Andromaka konkubina gisa eta Hectorren anaia Heleno esklabu gisa hartu zituen. Neoptolomorekin Moloso semea izan zuen, eta Pausanioren arabera Pielo eta Pergamo. Neoptolemo hil zenean Helenorekin ezkondu zen eta Epiroko Erreginan bilakatu zen.
Second Life
Nazioarteko diplomazia
Maldibak izan zen SL-n enbaxada ezarri zuen lehen estatua. Berau, “Diplomacy Island” delakoan kokaturik dago, non mundu osoko estatuek enbaxadore birtualak ezarri dituzten, elkarrizketa, merkataritza, bisatu, etab.ei buruz informazioa eskaintzeko. Diplomaziaren museoa eta akademia bartan aurki ditzakegu ere bai. Irla, DiploFoundation-ek sortu zuen Virtual Diplomacy Project-aren barruan.
Andromaka
Bere bizitzaren bukaeran Pergamon eman zuen.
Second Life
Nazioarteko diplomazia
2007ko maiatzean, Suediak SLko 2 enbaxada ezarri zituen, Suediar Institutuari esker, kultura suediarra nazioartean ezagutzera emateko helburuaz.
Flavin
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.413 ziren, horien artean 1.094 aktiboak ziren eta 319 inaktiboak ziren. 1.094 pertsona aktiboetatik 1.049 lanean zeuden (542 gizon eta 507 emakume) eta 45 langabezian zeuden (15 gizon eta 30 emakume). 319 pertsona inaktiboetatik 137 erretiraturik zeuden, 114 ikasten zeuden eta 68 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Europako Neolitoa
Oinarrizko ezaugarriak
Ingalaterrako eraikuntzek ezaugarri bereziak dituzte: Long barrow deitzen dira, eta lurrezko tumulu luzaranak dira, ehun metrotik gora luze, harlosez inguratuak, eta askotan, hilobi bat baino gehiagoz osatuak.
Iberiako penintsulako megalitoak ez dira oinarrian eredu klasikoetatik urruntzen.
Dena dela, penintsula horretako eraikuntzen artetik Andaluziako eredua nabarmentzen da gehiena, batez ere, neurriagatik: adibidez, Mengako leizekoa, korridore luzea eta ateburuak dituena; edo Romeralekoa, ganbara kupula faltsuez itxia duena.
Dena dela, trikuharriak ez dira arkitektura megalitikoaren eraikin bakarrak; hala, kontuan hartzekoak dira, besteak beste: menhir-ak, harri mokor handiak (zenbaitetan lau metrotik gorakoak); harrespilak, lurrean gune biribil bat osatzen duten harriez osatuak, eta biribilaren erdian, hildakoaren errautsa duen kutxa bat izaten dutenak; taulak eta nabetak, oin lauki zuzenak eta aurrealde trapezoideak dituztenak, eta harlosak elkarri itsatsita; hengesak (Stonehengeko aztarnategia da eraikin mota horien adibide argiena).
Eraikin megalitiko horien erabilera kontuan hartuta, ez da zalantzarik hildakoentzat eraikiak zirela. Hilobi horien indusketek erakusten dute gizatalde baten arbasoak, belaunaldiz belaunaldi, leku berean lurperatzen zituztela; hortaz, talde horiek leku berean bizi ziren, aldatu gabe. Ehorzten ziren gorputzak horniekin lurperatzen ziren; horni horiek, askotan, bereziki zeregin horretarako eginak ziren. Bestalde, denboraren joanean, asko aldatu ziren objektu horien formak eta materialak: zeramikazko ontziak, silexezko tresnak, tresna leunduak, metalezko objektuak (ziriak, sastakaiak) eta hainbat apaingarri (lepokoak, eskumuturrekoak, diademak, belarritakoak…).
Gorputz bat ehorzteko, hobi berean zeuden antzinagoko gorputzak alde batera pilatzen ziren, gorputz berriari lekua egin ahal izateko. Zenbaitetan, ganbara gorpuez bete-bete zegoenean, korridoreetan eta tumuluetan ere ehorzten ziren gorputzak. Horren guztiaren ondorioz, oso zaila da hilobi horien analisi antropologiko zehatza egitea edo hileta horniak gizaki bati edo besteari dagozkion zehaztea, izan ere, hezur nahastea handia izaten baita. Trikuharrietan, oro har, gorpuak ehortzi egiten ziren, nahiz eta, noiz edo noiz errausten ziren; zenbaitetan, eraikin osoa erretzen zen, nahita.
Flavin
Diru sarrerak
2009an Flavin udalerrian 878 unitate fiskal zeuden, 2.260 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.888 euro zen.
Europako Neolitoa
Oinarrizko ezaugarriak
Arkeologoek azterketa ugari egin dituzte trikuharrietan zein ehorzten zuten jakiteko.
Flavin
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 99 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 28 eraikuntza enpresak ziren, 17 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 11 zerbitzu enpresak ziren, 12 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Europako Neolitoa
Oinarrizko ezaugarriak
Baina galdera horrek ez du erantzun bakarra; izan ere, hileta prozesuak asko aldatzen baitziren herrialde batetik bestera, baita elkarren oso hurbil zeuden hilobien artean ere. Quanternesko hilobian (Orkada uharteetan), laurehun gorputik gora aurkitu dira: sexu eta adinaren araberako banaketak (%46 20 urtetik beherakoa, %17 20- 30 urte bitartekoa, eta %7 30 urtetik gorakoa) garai hartako gizarte eredua adierazten du.
Flavin
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 35 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 igeltseroak, 5 margolariak, 3 zurginak, 7 iturginak, 5 argiketariak, 2 ile apaindegiak, 2 jatetxeak eta 1 apaindegia.
Europako Neolitoa
Oinarrizko ezaugarriak
Dena dela, ezin zehatz daiteke arau orokorrik, batzuetan argi eta garbi ikus baitaitezke trataera desberdina izan duten taldeak. Zenbaitetan, aurretik ehortziak ziren gorputzak trikuharri batera aldatzen zituzten. Nekropoli mota horien garai berekoak dira haitzuloetako ehorzketa kolektiboak: gizatalde bereko arbasoak berdin-berdin ehorzten ziren trikuharrietan eta haitzuloetan, baina ezin azal daiteke zehatz-mehatz zergatik gertatzen den bitasun hori.
Flavin
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 2 okindegiak ziren.
Europako Neolitoa
Gizarte konplexua
Gizarte megalitikoen ezaugarrietatik atera daiteke gizarte haiek oso konplexuak zirela egituraz, eta antolamendu maila garaia zutela. Eraikin erraldoi haiek eraikitzeko zenbat lagun, zenbat denbora eta ahalegin behar izan zen, neurtzeko ustiatze arkeologikoak erabiltzen dira: 50 lagunez osatutako talde batek lanean aritu behar izan zuen 20 egunez, Wessexko eskualdeko tumulu zaharrenak eraikitzeko; haien ondorengo eraikinak egiteko, aurrekoak baino landuagoak, 10.000 bat ordu behar izan zuen berrehun eta berrogeita hamar lagunez osatutako talde batek, sei astetan lanean. Silbury Hill gunea eraikitzeko hemezortzi milioi lan ordu behar izan zituzten, eta bi urtez aritu bide ziren 3.000 bat lagun lanean. Stonehengeko monumentu handia hainbat alditan egin zen, eta ahalegin eta lan ordu asko eta asko behar izan ziren hura egiteko; izan ere, eraikitzeaz gainera, harlosak harrobitik atera eta eraikina jarri behar zuten lekura eraman behar baitziren.
Flavin
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Flavin udalerrian 94 nekazaritza-ustiategi zeuden, 4.050 hektarea erabiltzen.
Europako Neolitoa
Gizarte konplexua
Halako ahalegin handia, eta horrenbesteko lan ordu eta jende kopurua behar zuen inbertsio bat, gizarte nekazarietan gerta zitekeen bakarrik, urtean zehar hainbat aldi baitzituzten produkzio maila apalekoak; horrez gainera, zuzendaritza motaren bat edo beste beharko zuten eraikuntza lanak antolatzeko eta zuzentzeko. Gizarte megalitikoak taldeetan banatuta zeuden: nekazari-abeltzainak ziren, eta auzoko herriekin aliantzak egiten zituzten eta elkartzeko guneak eraikitzen zituzten. Taldeen arteko aliantzak arkeologiaren ikuspegitik aztertzeko, trukerako erabiltzen zituzten gaien analisia egiten da; luxuzkoak ziren gehienetan.
Flavin
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Europako Neolitoa
Gizarte konplexua
Era horretako gai askok eta askok zabalkunde handia izan zuten: kanpai itxurako zeramika, urrezko bitxiak, borrokarako aizkorak, itsasoko maskorrak… Dena dela, gaien hartu-eman hori ezin esan daiteke merkataritza zenik, ez behintzat zentzu hertsian, baizik eta berdinen arteko trukea.
Hortaz, nekropolisak, nortasun gune diren heinean, ez ziren bakarrik hildakoentzako monumentuak, bizientzako ere baziren.
Flavin
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Europako Neolitoa
Gizarte konplexua
Erreferentzia puntu gisa hartzen dira, komunitateek zeinek bere espazioa mugatzeko erabiltzen zituztenak. Taldea demografikoki hazten zen heinean eta beste taldeekiko harremanak sendotzeko lur emankorrak behar zituzten heinean, gero eta gauza garrantzitsuagoa zen talde horientzat lurraldeari mugak jartzea. Hildakoak eta arbasoak non dauden erakustea da lurralde baten jabe zarela ziurtatzeko modurik egokiena.
Baina ispilu megalitikoak, hala ere, erabat itxuraldatzen du errealitatea: monumentuak handiak eta ikusgarriak dira, baina bestelako eraikinak, aldiz, hauskorrak ziren. Gizatalde gehienak herri txikietan bizi ziren, eta eraikinak harrizkoak egin beharrean, landareak erabiltzen zituzten oinarrizko gai gisa. Horregatik, hobeto ezagutzen da hileta mundua eta horrekin zerikusia zuten luxuzko objektuen multzoa, eguneroko bizimoduko jarduerak eta tresnak baino.
Second Life
Nazioarteko diplomazia
Aipaturiko bi estatu hauek SLko enbaxaden hasiera baino ez zuten suposatu, segidan beste pila batek bide bera jarraitu dute eta: Colombia, Serbia (Serbia Island), Estonia, Israel (SL Israel), Mazedonia eta Filipinak, Albania (Nova Bay), Malta, HuttRiver eta Djibouti.
Hau ikusita, azaldu beharra dago SL-ren helburua ez dela soilik enbaxada edo kontsulatuen web-etara sarrera eskaintzea, baizik eta nolabaiteko enbaxada birtuala sortzea, zeinetan Gobernu ezberdinen onespenaz ezarritako funtzionarioei lana eskainiko zaien.
Erlijioa
Zenbait erakunde erlijioso ere, modernizazio bidean, beraien bilguneak ezartzeari ekin diote. 2007an, esaterako, LifeChurch.tv-ek (Edmond, Oklahomako eliza kristaua, AEBn 11 benetako campus dituena) bere 12. Kanpusa eraiki zuen, birtuala kasu honetan. Elizako arduradunak zioenez, beraien xedea zenbait gairi buruz hitz egiteko erraztasunak eskaintzea baino ez zen, noizbehinka zeinbaitzuri elizan deserosoak suerta litzaizkiekeen eta.
Kristauez gain, Islam Onlinek ere zenbait lur erosi ditu, musulman nahiz ez musulmanei Hajj erritua era birtualean egitea ahalbidetzeko, berau errealitatean egin aurretik, prestaketa gisa.
Egoiliar eta avatarrak
Gai honetan ezer sakondu baino lehen, jakin beharra dago Egoiliar eta Abatar kontzeptuak bereizten. Lehenengoa SL-ren erabiltzaileei deritze, eta bigarrena, berriz, 3Dko pertsonai birtualen itxurari. Hortaz, ohiko abatarra gizakia da, bai emakume bai gizonen formak har ditzakeena eta amaigabea den aukerako ezaugarri sorta duena. Nola ez, honek abatar gehienak beren erabiltzaileen itxura erreala imitatzera eramaten ditu (kalitate handiko irudiak dira) eta nola ez, zenbaiti bizitza errealean gustuko ez dituzten hainbat aspektu aldatzeko aukera ematen die. Are gehiago, nahi izanez gero, abatarrak animalia zein errobot itxura izatera hel daitezke.
Identifikazioaren arloan, jada esana dago erabiltzaile bakar batek kontu bat baino gehiago izatea zilegi dela (kasu honetan alt deritze), eta beraz, egoiliar ezberdin bezala konektatzea ahalbidetzen da. Hasiera batean pribilegio honek diru kantitate txiki baten ordainketa eskatzen bazuen ere, 2006ko maiatzetik aurrera konexioen baliagarritasuna behatzeari uztearekin batera, hau ez da horrela gertatu.
Alabaina, itxura birtual eta errealak inongo erlaziorik ez izatea suerta badaiteke ere, baiezta dezakegu SL-ko erabiltzaileak ez direla inolaz ere beste mundu birtual batzuetan ziratekeen bezain anonimoak. Izan ere, zenbait zerbitzuk erabiltzailearen datu errealak exijitzen dituzte. Puntu horretatik aurrera, norberaren esku dago norbere datuak nolabait publiko egitea edo ez.
Egoiliarren ekoizkinen gainean, aipagarria da Linden Lab-ek copyright eskubidea bermatzen duela, sortzaileei sortutakoaren gainean nolabaiteko mugak ezartzea ahalbidetuz, bere kopia eta distribuzioari dagokionean bahintzat. Hala nola, besteek berau jabetzan eduki ahal duten, aldatu, kopiatu edo distribuitu. Era berean, jarraibide hauek jarraiak (denboran zehar etengabeak, betiko) edo aldikoak (pertsona batetik hurrengorako transmisioan soilik) diren erabaki daiteke.
Hezkuntza
Enpresak egiten duten bezala, egungo unibertsitate anitza ari dira SL hezkuntzarako erabiltzen, Harvard eta Oxford bezalako ospetsuak barne.
Gainera, 2007an SL hizkuntzak irakasteko medio bezala ere ulertu zen. Esaterako, ingeleseko hainbat eskola ezarri dira bertan, gazteentzat bideratuak gehienak (Teen Grid). Guri gertuen suerta dakigukeen adibidea Cervantes Institutu espainiarrarena da, zeinek irla propio bat duen SL-n, non printzipioz, proiektu ezberdinez hornituriko zerrenda bat aurki dezakegun. Azkenik, bitxikeri bezala, aurten SLanguages 2008 lehen hitzaldia ospatuko da, hizkuntzen heziketa eta irakaskuntzan oinarritua berau (www.SLanguages.net).
<table border="5" cellspacing="0" cellpadding="0" width="625" style="width:468.8pt; border-collapse:collapse;border:none;mso-border-alt:solid windowtext .5pt; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt" bordercolor="#000000" bordercolorlight="#000000" bordercolordark="#000000">
Elsa (Texas)
Elsa Texasko hiri bat da. Hidalgo konderrian kokatua dago. 2010ean 5,660 biztanle zituen, 3.9 kilometro koadrotan banatuta.
Fort Myers Shores (Florida)
Fort Myers Shores Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Lee konderrian dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Hernán Crespo
Selekzioa
Gaur egun, Argentinako selekzioaren bigarren golegilerik nagusia da, Gabriel Batistutaren ondoren. 2008ko uztaila arte 36 gol sartu izan ditu.
Ikus, gainera
[Kategoria:Chelsea Football Clubeko futbolariak]]
Přílepy (Kroměřížko barrutia)
Přílepy Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 983 biztanle ditu eta 3,17 kilometro koadroko azalera. Kroměřížko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1365 urtean egin zen.
Grebănu
Grebănu Errumaniako udalerri bat da, Buzau konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Přílepy (Rakovníkeko barrutia)
Přílepy Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 199 biztanle ditu eta 6,63 kilometro koadroko azalera. Rakovníkeko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1220 urtean egin zen.
Bolinichthys longipes
Bolinichthys longipes Bolinichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Myctophidae familian sailkatzen da.
Dionisio Azkue Arregi
Dionisio Azkue Arregi, izengoitiz Dunixi (Bergara, Gipuzkoa, 1885 - Donostia, Gipuzkoa, 1964), idazle eta margolari gipuzkoarra izan zen.
Biografia
Euskaraz eta gaztelaniaz idatzi zuen Egan, B.S.V.A.P., Vida Vasca, Munibe, Yakintza eta beste aldizkari batzuetan. Arte-kritikari gisa nabarmendu zen. Dunixiren Mi pueblo ayer (1932) liburuak arrakasta handia lortu zuen. Donostiako Dunixi zinema aretoa ireki zuen Egian.
Xenoses
Xenoses Sesiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Xenoses macropus da.
Leyment
Leyment Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.
Ang Lee
Ang Lee (Chaozhou, Pingtung, 1954ko urriaren 23) Taiwango film zuzendaria da. Zinemagintzan Taiwanen hasi zen bazen ere, azken urteotan Hollywooden aritu da. Horko lanen emaitza biribilena Brokeback Mountain filma da, zeini esker Zuzendari onenaren Oscar saria saria irabazi zuen Ang Leek. Life of Pi filmagatik bigarrenez eskuratu zuen Zuzendari onenaren Oscarra.
San Carlos Park (Florida)
San Carlos Park Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Lee konderrian dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriko Alderdi Sozialista Iraultzailea
Herriko Alderdi Sozialista Iraultzailea (HASI) 1977an sortutako alderdi politiko independentista eta sozialista marxista izan zen. Bere jarduera-eremua Hego Euskal Herria izan zen. KAS erakundeko partaide izan zen eta Herri Batasunaren sorreran parte hartu zuen. Zatiketa askoren ostean, 1992ko V. Biltzarrean alderdia desegin eta bere kideak KASera pasa ziren.
Historia
Euskal Herriko Alderdi Sozialista (EHAS), Eusko Sozialistak (ES) eta zenbait independenteren batze-prozesu baten ondoren sortu zen 1977an. Marxista eta sozialista zen eta Euskal Herri batu eta independentea lortzea zuen helburu. Santi Brouard izan zen alderdiaren fundatzaileetako bat eta lehendakaria. HASI Koordinadora Abertzale Sozialistan sartu zen eta Herri Batasunaren sorreran parte hartu zuen 1978an.
1978ko Lehen Biltzarrean zatiketa gertatu zen HASI barruan: EKIA taldea alderditik irten eta Euskadiko Ezkerran sartu zen. Hirugarren Batzarra egin zenean (1987), ordura arte idazkari nagusi zen Txomin Ziluagak zuzendutako militante-talde bat alderditik bereizi zen. Bosgarren Biltzarrean (1992) alderdia desegitea eta militanteak KASen lanean jarraitzea erabaki zen.
Nafarroa Bai
Nafarroa Bai, NaBai, 2004an Nafarroa Garaiko koalizio abertzale bat zen. Hasiera batean, Aralar, Eusko Alkartasuna, EAJ, Batzarre eta hainbat independentek edo afiliazio gabek osatu zuten. Batzarrek 2011ko hauteskundeetarako, NaBai utziko zuela jakinarazi zuen 2010 amaieran, eta Nafarroako Ezker Batuarekin batera koalizio berria sortu zuen.
Krispeta
Krispeta edo kruspeta artoaren zenbait aldaeratik abiatuz egiten den janaurrekoa da.
Arto-haziaren azal gogorrak, haziaren endospermo gogor eta fekuladuna gordetzen du %14-20 hezetasunarekin, lurrun bihurtzen dena berotzen denean. Lurrunaren presioak gora jarraitzen du, azala hautsi arte, mamiaren jatorrizko tamaina 20-50 aldiz zabaltzea ahalduz eta, azkenik, hoztuz.
Nafarroa Bai
2011ko udal hauteskundeek utzitako emaitzen ondoren, Aralarrek akordioa lortu zuen Bildu koalizioa osatzen zuten kideekin hauteskundeetara elkarrekin joateko, Amaiur koalizio berrian. Horren ondoren, NaBai-n geratzen ziren gainerako eragileek (EAJ alderdia, independenteen Zabaltzen elkartea) Geroa Bai izeneko koalizio berria osatzea adostu zuten Nafarroarako.
Basidiomycota
Basidiomycota filumak, Ascomycota filumarekin batera, Dikarya azpierreinua osatzen du. Azpierreinu honetan "goi onddo" deitu izan direnak bildu dira. Talde honen baitan perretxikoak, astaputzak, poliporoak, boletoak, kantareloak, lizunak, legamiak eta beste hainbat onddo-mota daude. Funtsean, basidiomikotoak hifez osaturiko onddo harizpidunak dira (legamiak salbu), eta modu sexualean ugaltzen dira, borra formako muturra daukaten zelula espezializatuak, basidio izenekoak, eratuz. Basidioek meiosian espezializatutako kanpo-esporak, basidiospora deritzenak, ekoizten dituzte. Normalean lau basidiospora sortzen dituzte. Haatik, zenbait kasutan basidiomikotoak modu asexualean ugaltzen dira. Azken hauek filum honetan sailkatuak izateko hainbat arrazoi daude, hala nola egitura anatomiko berezien eraketa edo zelula-hormaren osagaien antzekotasuna, baina gaur egun irizpide nagusia ADN sekuentziatzeen bidez egindako analisi molekular filogenetikoak dira.
Krispeta
Zenbait arto barietate (Zea mays var. everta, da ohikoena) erabilpen honetarako landatzen dira.
Historia
Duela 10.000 urte inguru artoa etxekotu zen orain Mexiko denean. Arkeologoak krispetak milaka urtez ezagutzen direnaz ohartu ziren. Mexikon, esate baterako, K.a. 3600 garaiko krispeta arrastoak aurkitu ziren.
Hernán Cortés Amerikara iritsi zenean (1519) krispetek azteken artean zuten garrantziaz ohartu zen, jateaz gain, arropa eta apaingarriak egiteko ere erabiltzen zituzten.
1612. urtearen inguruan, esploratzaile frantziarrek Irokes indiarrek hare beroa buztineko lapikotan erabiliz artoa lehertzen zutela dokumentatu zuten. Halaber, Irokesek afari batean zehar, garagardoa eta krispetaz eginiko zopa jan zutela esan zuten. Irokesak Aintzira Handietan barna zabaldu zirenez, ondorioztatu daiteke krispetak egin zituzten lehen amerikar-europearrak New York, Vermont eta Quebectarrak izatea.
Estatu Batuetan, Cretors izeneko gozo saltzaile batek lurrinezko makina bat asmatu zuen intxaurrak erretzeko eta makina bera erabili zuen krispetak egiteko 1890ean. Mendea aldatzerako, Cretorsek krispetak egiteko lurrunezko makinaz hornitutako karroak kaleetan zabaldu zituen, baina ez zen Depresio Handirarte krispetak jendeartean hedatu zirela, poltsa 5-10 zentimotan saltzen bait zen. II. Mundu Gerra bitartean, gozokia egiteko azukre eskasiaren ondorioz, jendeak krispetak jaten zituen, normalean baino 3 aldiz gehiago. Ordurako, krispetak antzoki eta zinemarekin lotua zegoen eta telebistaren hedatzearekin krispeten beherakada etorri zen 1950eko hamarkadan.
1981ean, General Mills-ek mikrouhinean egiteko krispeten poltsen lehen patentea jaso zuen, ondorengo urteetan krispeten kontsumoa asko handituz.
Eztanda mekanismoa
Zereal ale guztiek bezala, krispeta arto ale bakoitzak hezetasun eta olio kopuru jakin bat dakar. Bere endospermo edo nukleoak %90 almidoia du eta beste ale mota batzuk ez bezala, kanpoko azala edo perikarpoa oso lodi eta iragazgaitza du.
Bi azalpen daude, nahiz eta tenperatura altuen eraginpean jarri, eztanda egiten ez duten aleentzat:
- Ale batzuk ez dute nahiko hezetasun beren barnean.
- Purdueko Unibertsitateko Bruce Hamaker doktorearen ikerketen arabera, eztanda egiten ez duten aleek azala zulatua izan dezakete, honek presio nahikoa ez lortzea eragiñez.
Prestaketa
Krispetak olio edo guriñaz prestatu ahal dira; sartai edo lapiko batean jarri eta txigortu egiten dira (normalean landare olioan) eztanda egin arte. Leherketak krispetak urrutira bota ditzakenez, arrunki tapadun ontzi batean prestatzen dira. Leherketan zehar, krispetek kolpetze eta soinu berezia sortzen dute, berezko usainarekin batera.
Badira mikrohuinean egiteko krispetak, modu berezian tolestutako paperezko poltsa batean saltzen dira, barruan egosteko beharrezkoa duten olio eta gatzarekin.
Orokorrean gatza eta guriñaz lagunduta jaten dira, edo karameluz estaliak, baina badira beste errezeta ugari txokolate, kurri eta abarrekin prestatzeko. Litxarreria hau oso gogokoa da zinema ikusleen artea eta, mundu osoko etxe eta zinematan zabaldua dago.
Nafarroa Bai
Helburua
Bere sorreran, Nafarroa Bai koalizioaren helburu nagusia Nafarroako Gobernutik nahiz udal gobernuetatik UPN ateraraztea zen, eta horretarako Nafarroako Ezker Batua (NEB) eta Nafarroako Alderdi Sozialista (PSN)rekin paktuak egiteko asmoa erakutsi zuen.
2004ko hauteskundeak
2004ko Espainiako hauteskundeetara aurkeztu zen lehen aldiz, lehen postuan Uxue Barkos zuela, eta diputatu eserleku bat lortu zuen, 61.045 sufragio, botoen % 18,84 alegia, lortuta. Beraz, Nafarroako Foru Erkidegoan aukera euskaltzale batek ordu arte lortu zuen emaitzarik onena izan zen. Horrekin batera, Espainiako Diputatuen Kongresuan, azken 18 urteetako lehen diputatu euskaldun nafarra lortu zuten. Herri Batasunak (HB) lortu zuen azkenekoz Nafarroako euskaldun bat diputatu izatea Madrilen, nahiz eta ez zuen eserlekua hartu.
Akordioa
Nafarroako Ezker Batua alderdiari koalizioan sartzeko gonbita egin zitzaion, baina haiek beren zerrenda propioa aurkeztea hobetsi zuten. Hala ere, UPN gobernutik kentzeko akordio batera iristea ongi ikusi zuten. Nahiz eta Batasunari ere gonbite bera egin, ez zen akordiorik lortu eta ez zen koalizioan sartu.
Nafarroako Parlamentuari dagokionez, Aralar taldeak aurkeztu zuen zerrendaburua (Patxi Zabaleta); eta Iruñeko Udalari dagokionez, EA-EAJk bere hautagaia aurkezteko aukera bazuen ere, Uxue Barkos independenteari utzi zioten zerrendaburu tokia.
Akordio horretan, Parlamentuko lehen 10 hautagaien artean independente bat egon zen, eta hiriburuko lehen 6 zinegotzietan, bertze independente bat.
Emaitzak
2007ko hauteskundeetan Foru Erkidegoan bigarren zerrenda bozkatuena izan zen NaBai, zerrenda abertzale batek bigarren postua lortzen zuen lehenengo aldia. Botoen % 23,7 lortu zuen eta 12 eserleku. Horrela, koalizioko alderdiek banandurik lortu zituzten emaitzak hobetu zituen (8 eserleku).
Iruñean botoen % 26,26 eta 8 zinegotzi lortu zituen. Udalerri askotan ere zinegotzi kopurua handitu egin zuen, eta hainbatetan zerrenda bozkatuena izatea lortu. Hauteskunde gauean, Patxi Zabaleta taldearen zerrendaburuak adierazi zuen NaBai Nafarroako bigarren indar politikoa zela eta etorkizunean lehena izan litekeela.
Emaitzak merindadeka
NaBaik Iruñeko merindadean lortu zituen emaitzarik onenak eta Tuterakoan, txikienak; hala ere, Nafarroako merindade guztietan 2003ko hauteskundeetan baino boto gehiago eskuratu zituen.