cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Elur-kentzeko makina
Poloetan, era berean elur-kentzeko makinak behar dira hegazkinak lurreratu ahal izateko. Lehendabizi, hegazkinetik makina jaurtitzen da, jausgailu batekin; horrela, elur-kentzeko makinak lurra prestatzen du, hegazkina lurrera eta airera dadin.
Eukene Arana
Eukene Arana Varas (Barakaldo, Bizkaia, 1971ko ekainaren 8a) Elkarrekin Podemosko politikari eta legebiltzarkidea da.
2016ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeetan legebiltzarkide hautatua izan zen Bizkaitik.
Rodome
Rodome Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aude departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Rodome udalerrian erroldatutako biztanleak 120 ziren. Familiak 60 ziren, horien artean 26 pertsona bakarrekoak ziren (13 bakarrik bizi ziren gizonak eta 13 bakarrik bizi ziren emakumeak), 21 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 13 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Etxebizitza
2007an 157 etxebizitza zeuden, 56 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 90 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 153 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 56 etxebizitza nagusietatik 48 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 33 etxek bost zituzten. 37 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 26 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 18 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 63 ziren, horien artean 46 aktiboak ziren eta 17 inaktiboak ziren. 46 pertsona aktiboetatik 35 lanean zeuden (19 gizon eta 16 emakume) eta 11 langabezian zeuden (6 gizon eta 5 emakume). 17 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Rodome udalerrian 52 unitate fiskal zeuden, 126,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 11.273 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 garraio enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 2 zurginak eta 1 iturgina.
Stethojulis marquesensis
Stethojulis marquesensis Stethojulis generoko animalia da. Arrainen barruko Labridae familian sailkatzen da.
Rodome
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
Xiphosura
Xiphosura itsas-kelizerateoen ordena da. Lehen familia asko izan arren, egun lau espezie baino ez dira geratzen (denak Limulidae familiakoak).
Rodome
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Rodome udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 275 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Daichi Matsuoka
Daichi Matsuoka (松岡 大智, 1999ko urtarrilaren 23a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Cerezo Osaka.
Erdialdeko Amerikako eta Karibeko X. Jokoak
Erdialdeko Amerikako eta Karibeko X. Jokoak Puerto Ricoko hiriburu San Juan de Puerto Ricon jokatu ziren, 1966ko uztailaren 11tik uztailaren 25 arte. Erdialdeko Amerikako eta Karibeko Joko guztietatik, parte hartzaile kopururik handienetakoa izan zuen, 1689 kirolarik parte hartu baitzuten, hemezortzi herrialderen ordezkari.
Hérard Abraham
Hérard Abraham (Port-au-Prince, 1940ko uztailaren 28a - Fermathe, Mendebaldeko departamendua, 2022ko abuztuaren 24a) haitiar militar eta politikaria izan zen. Haitiko jarduneko presidentea izan zen 1990eko martxoaren 10etik 13ra.
Gaztetan armadan izena emanda, teniente jeneralaren mailara igo zen. Jean-Claude Duvalier presidentearen gertuko zirkuluko militar gutxietako bat izan zen, baina 1986ko otsaileko estatu-kolpea babestu zuen. 1980ko hamarkadan, Informazio ministroa eta Kanpo Arazoetako ministroa izan zen Henry Namphyren gobernuan.
1990eko martxoaren 10ean Haitiko presidente bihurtu zen Prosper Avril presidentea erbestera joan ondoren. Hiru egun geroago, Ertha Pascal-Trouilloti utzi zion boterea bere borondatez. 1991ko urtarrilean estatu-kolpe saiakera bat zanpatzen lagundu zuen eta uztailean Jean-Bertrand Aristidek armadatik erretiratzera behartu zuen. Orduan Floridara joan zen.
2004an, Gérard Latortuek Barne ministro izendatu zuen, eta 2005etik 2007ra, berriz, Kanpo Arazoetako ministro. Jovenel Moïsek bost kideko batzorde bateko kide izendatu zuen 2019an, Haitirako konstituzio berri bat idazteko.
Dunning (Nebraska)
Dunning Nebraskako herri bat da. Blaine konderrian kokatua dago. 2010ean 103 biztanle zituen, 0.59 kilometro koadrotan banatuta.
San Diegoren Glorieta (Sevilla)
Bere izena, hala deituriko frantziskotar oinutsien antzinako komentu batetik dator. XVIII. mendetik utzia zegoen, ontze lantegi bezala erabilia XIX. mendearen lehen urteetan, eta, mende honen erdialdetik 1883 arte (urte honetan bota zelarik), San Telmoko jauregiaren zalditegi funtzioak egin zituen. Bere tokian, Erakusketako Kasinoa eta Lope de Vega Udal Antzokia eraiki ziren (Sevillaren pabiloia Iberoamerikar Erakusketan).
Bertako gauzarik erakargarriena, magnolia erraldoi batek ezkutaturiko eta irudiz apaindutako erdi ezkutatua dagoen iturria da, Hispania maiestatetsu bat irudikatuz espainiar erregetzaren armarriarekin eta hiriko NO8DO ospetsuarekin, Espainia sinbolizatzen dutena, lehoi batekin lagunduta. Albo banatako irudi alegorikoek, aberastasun izpirituala irudikatzen dute (bere eskuineko eskuan Andre Maria Guztiz Garbiaren irudi bat daraman tunikadun gazte eran) baita materiala ere (mahats sorta bat eta galburu batzuk daramatzan emakume bezala. Iturriko zurrutada, urak gordetegi handiago batera daramatzan alderantzikatutako maskor batetara doa.
Hemendik gertu, Arrazari Monumentua dago.
1929an egin zuten zenbait egilek: arku hirukoitza, Vicente Traverrek egina da, erdiko irudia, Manuel Delgado Brackemburyrena, eta, alboetako hutsunetan ikus daitezkeenak, Enrique Pérez Comendadorrenak.
Marmaduke (Arkansas)
Marmaduke Arkansasko hiri bat da. Greene konderrian kokatua dago. 2010ean 1,111 biztanle zituen, 3.4 kilometro koadrotan banatuta.
Basti barrutia
Basti barrutia Indiako barruti bat da, Basti dibisioan, Uttar Pradesh estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Parkin (Arkansas)
Parkin Arkansasko hiri bat da. Cross konderrian kokatua dago. 2010ean 1,105 biztanle zituen, 6.7 kilometro koadrotan banatuta.
Hideo Hashimoto
Hideo Hashimoto (橋本 英郎) Japoniako futbolaria da.
Copadichromis ilesi
Copadichromis ilesi Copadichromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Itoiz (diskoa)
Itoiz izen bereko musika taldeak 1978. urtean argitaratutako diskoa da, bere diskografiako lehena. Lau teilatu abesti ezaguna kenduta, gehienak folk-rock edo rock-progresibo generoko kantak dira. 1978ko apirilean grabatu zen Donibane Lohizuneko Bacchanales estudioan, eta taldeak lehen aldiz erabili zuen Itoiz izena, lehenago Indar Trabes erromeria taldea baitziren.
Txoka
Txoka Fringillidae familiako eta Carduelis generoko eta bere barnean dagoen Acanthis azpigeneroko zenbait txori txikiren izena da. 12 cm inguru luze izaten dira. Itxuraz txantxangorriaren antzekoak dira. Burua handi samarra dute, mokoa labur, sendoa eta isatsa bi puntakoa. Kolorez arreak izaten dira, baina urte-sasoiaren eta sexu-harremanetarako aldien arabera, buru-paparrak gorri edo gorrixkak eta sabelaldea zurixka edo arre zurixka izan dezakete.
Itoiz (diskoa)
Disko hau bereziki gogoratzen da Lau teilatu kanta dela eta, hainbat belaunaldiren ostean ereserki gisa ere kontsideratu dena. Abesti guztien musika Juan Carlos Perezek egin zuen, baina letren artean badira batzuk bereak direnak. Beste hitzen artean Phuntzionariat eta Astelehen urdin batean Joseba Garciarenak dira, Zati txiki bat La m'en eta Foisis jauna Joseba Alkalderenak, Hilzori II Angel Azkarragarenak.
Txoka
Europan, Afrikako iparraldean eta Asiako mendebaldean eta ekialdean bizi dira. Haziak eta intsektuak jaten dituzte batez ere. Txoka espezie ezagunenak hauek dira: txoka arrunta (Acanthis edo Carduelis cannabina), txoka txikia (C. edo A. flammea) eta txoka mokohoria (C. edo A. flavirostris).
Itoiz (diskoa)
Musika diskoa 1978ko apirilean grabatu bazen ere, Durangoko Azokan aurkeztu zen. Momentu horretan taldea jada disolbatuta zegoen, kide batzuk soldaduskara joan baitziren. Hala ere, urteko diskorik onenaren saria jaso zuen Espainiako Ozono aldizkariak, 1979ko urtarrileko zenbakian, "talde anglosaxoi askok baino maila hobea" zuela idatzi zuen, eta hilabeteko disko izendatu zuen.
Partaideak
Honako hauek grabatu zuten diskoa :
Abesti batzuetan Joseba Erkiagak flauta jotzen du.
Vicente Cutanda
Vicente Cutanda Toraya (Cella, Teruel, 1850-Toledo, 1925) margolari espainiarra izan zen. Aita Vicente Cutanda y Jarauta botanikari ospetsua izan zen. Euskal Herrian bizi izan zen. Bere obra asko errealismo soziala erakusten dute, esaterako Labe Garaiak lantegiaren bizimodua. Bere obraren beste joera margolaritza historikoaren inguruan sortu zuen.
Biografia
Seme bakarra izan zen baina, hala ere, bere haurtzaroa ez zen erraza izan. Arkitektura ikasketak hasi zituen baina laster utzi zituen, Madrilen margolaritza ikasteko. Bere lehen lanarekin, Un mercado de Ávila, Bosch etxearen erakusketan parte hartu zuen. Joaquín Sorolla eta Mariano Fortuny handiak ezagutu zituen. 1884an Toledoko Langileen Kooperatiba Elkartearen marrazki-irakaslearen lanpostua irabazi zuen. Toledo hiriak bere biografian garrantzi handia izan zuen, bai hiriaren paisaiei esker baita ere han ezagutu zituen pertsoneei esker. Lan finko izan zuenean bere betiko neskalagunarekin ezkondu zen, Luisa Salazar nafarrarekin alegia.
1887an Arte Ederren Erakusketa Nazionalean hirugarren domeina irabazi zuen Salbatzailearen oinetan margolanarekin. Toledoko giroarekin aspertuta Erromako Regio Instituto delle Belle Arteren ikasketa bekaren leihaketara aurkeztu zuen, lehen postua lortuz. Leon III.a aitasantuaren “Rerum novarum” (1891) entziklikak eragin handia izan zuen margolariarengan: une horretan langileen aldeko lanak hasi zituen. 1900. urtean Segovian klaseak eman zituen eta 1903 eta 1904an Logroñoko Arteak eta Lanbideak Eskolaren zuzendaria izan zen. Berriro ere Toledon Arte Industrialen Goi Mailako Eskolaren zuzendaria izan zen.
Teknikak
Vicente Cutanda teknika desberdinetan espezialista izan zen: arkatzez egindako marrazkiak, grabatuak, olioak, urmargolanak edo akuarelak... Bere nagusitasuna, dena dela, olioaz erakutsi zuen.
Sariak
Beste artean hauek izan ziren garrantzitsuenak:
Jonathan Pryce
Jonathan Pryce (jaiotzez John Price deitua; Holywell, Flintshire, 1947ko ekainaren 1a) galestar zinema eta antzerkiko aktore, eta abeslari bat da. Terry Gilliam zuzendariaren Brazil kultuzko filman, nahiz The Adventures of Baron Munchausen, Glengarry Glen Ross, The Age of Innocence, Evita, Ronin, Stigmata, Tomorrow Never Dies, Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl, The Brothers Grimm, Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest, The New World, Glengarry Glen Ross, Carrington eta G.I. Joe: The Rise of Cobra filmetan parte hartu du.
Innelita
Innelita silikato motako minerala da eta lamprophyllite taldearen kidea da.
Jonathan Pryce
Game of Thrones telesailean Txantxangorri Gorena pertsonaia antzeztu zuen.
Innelita
Ezaugarriak
Innelita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 - 5 da.
FC Lorient
Football Club Lorient-Bretagne Sud edo FC Lorient Frantziako futbol taldea da, Britainiako hegoaldeko kostaldean dagoen Lorient hirikoa. Etxeko partiduak Stade du Moustoir estadioan jokatu ohi ditu.
Caprezzo
Caprezzo Italiako udalerri bat da. Verbano-Cusio-Ossolako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Caprezzok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Bettye LaVette
Bizitza
LaVette Detroiten hazi zen, eta hantxe aurkitu zuen Johnnie Mae Matthews Detroiteko ekoizleak.
Ibilbidea
1962an, 16 urte besterik ez zituela, "My Man - He's A Lovin' Man" grabatu zuen Matthewsekin, zeinaren singlea arrakasta nazionala bihurtu zen Atlantic Records-ek eskubideak erosi ostean. Horrek, Clyde McPhatter, Ben E. King, Barbara Lynn, eta gero goranzko Otis Redding izarra bezalako rhythm and blues musikariekin bira bat egin zuen, baita James Brownekin bira txiki bat ere. Bere hurrengo singlea "Let Me Down Easy" izan zen, bere abesti enblematikoa bihurtu zena. Hainbat single berri grabatu zituen beste zigilu batzuentzat, artean kontraturik gabe. 1972an ekoitzitako Child of the Seventes izenburua izan zuen diskoa bertan behera geratu zen eta ez zuen argia ikusi 2000. urtera arte. Herrialde osoan jarraitzaile asko izan arren, LaVette diskoetxeek baztertuta utzi zuten. Sei urte eman zituen Broadwayn eta Cab Callowayrekin Bubbling Brown Sugar musikalean biran. Disko musika garaian, arrakasta txiki bat izan zuen "Doin' The Best That I Can" ("Doing it best I can", gaztelaniaz ) izenburu ironikoarekin.
Diana Rossek konpainia utzi zuenean, Motown dikoetxeak 1982an azkenean hutsunea betetzeko kontratua eskaini zion, eta LaVettek Tell Me A Lie grabatu zuen, arrakasta txikia izan zuen "Right in the Middle of Falling in Love" singlearekin. Garai hartan bere ibilbidea ez zegoen oso ondo, eta, beraz, Europako jaialdi zirkuitura jo zuen. 1991n, Not Gonna Happen Twice diskoa amaitu zuen Ian Levineren Motorcity zigiluarentzat.
1999an, Gilles Petard-ek, soul bildumagile frantsesak, hirurogeita hamarreko hamarkadako Child of the original kopia aurkitu zuen. Petard-ek Atlantic Records-en baimena lortu zuen eta 2000. urtean kaleratu zuen bere Art and Soul konpainiarekin Souvenirs izenarekin. Rhino Handmadek 2006an berrargitaratu zuen abesti gehigarriekin eta jatorrizko izenarekin. Horrek LaVette-ren berpizkundea ekarri zuen, ordura arte zuzeneko disko bat eta bi disko berri biltzen zituena, besteak beste, 2005eko I've Got My Own Hell to Raise, bere izenburua Fiona Apple "Sleep to Dream"-ren letrak hartu ziren, diskoan jasota dagoena. Beste konpositore aipagarri batzuk aurkitzen ditugu diskoan, hala nola Sinéad O'Connor, Lucinda Williams, Joan Armatrading edo Dolly Parton. Diskoa Anti-Records- ek kaleratu zuen eta Joe Henryk ekoiztu zuen.
2007an The Scene of the Crime izeneko diskoa kaleratu zuen, Muscle Shoals-eko (Alabama) Fame estudioetan grabatu zutena, Drive-By Truckers taldekide gisa. Child of the Seventies grabatu zuen berriro ez Fame-n, baina Muscle Shoals Sound Studios-en. LaVettek eta Patterson Hoodek elkarrekin idatzitako abesti bat ere eskaintzen du diskoak.
LaVette West Orangen ( New Jersey) bizi da.
Diskografia
Hauexek dira bere lan batzuk:
Vicq (Nord)
Vicq Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vicq udalerrian erroldatutako biztanleak 1.348 ziren. Familiak 488 ziren, horien artean 92 pertsona bakarrekoak ziren (23 bakarrik bizi ziren gizonak eta 69 bakarrik bizi ziren emakumeak), 130 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 213 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 53 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 524 etxebizitza zeuden, 491 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 30 hutsik zeuden. 512 etxeak ziren eta 11 apartamentuak ziren. 491 etxebizitza nagusietatik 332 bere jabearen bizilekua ziren, 154 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 35 etxek bi gela zituzten, 52 etxek hiru zituzten, 144 etxek lau zituzten eta 259 etxek bost zituzten. 365 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 198 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 217 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 887 ziren, horien artean 618 aktiboak ziren eta 269 inaktiboak ziren. 618 pertsona aktiboetatik 528 lanean zeuden (288 gizon eta 240 emakume) eta 90 langabezian zeuden (41 gizon eta 49 emakume). 269 pertsona inaktiboetatik 69 erretiraturik zeuden, 81 ikasten zeuden eta 119 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vicq udalerrian 515 unitate fiskal zeuden, 1.426 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.456 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 38 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 zurgina, 4 iturginak, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa eta 1 ile apaindegia.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
2000. urtean Vicq udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
NGC 532
NGC 532 galaxia espiral bat da, Pisces konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Hemitriakis falcata
Hemitriakis falcata Hemitriakis generoko animalia da. Arrainen barruko Triakidae familian sailkatzen da.
Tarawa
Tarawa Ozeano Barean dagoen atoloi bat da eta bertan Kiribatiko hiriburua dago (Hego Tarawa izenekoa). Uhartea Bigarren Mundu Gerran Tarawako gudua bertan borrokatu zelako da famatua.
Geografia
Tarawa 24 irlatxo nagusik osatutako atoloia da; gutxienez haietako zortzik biztanleak dituzte.
Teinainano hiriburu
Askotan Kiribatiko hiriburutzat atoloi osoa jotzen bada ere, zehatzago esanda atoloiko hegoaldea osatzen duten irlatxo-katea da, Teinainano edo South Tarawa izenekoa. Uhartexka-lerro hau Bonrikitik (atoloiko hego-ekialdeko bazterra) Betioraino (hego-mendebaldeko bazterra, hau bereizita) doa, hegoalde osoan zehar. Gaur egun gaineko pasabide batek Bairiki eta Betio lotzen ditu eta lehenago uhartexka bereiziak zirenak orain bakarrean bilduta daude Hego Tarawa osoaren lur-eremuan. Azpimarratzekoak:
Demografia
28.802 biztanle zituen 1990ean. Biztanleria gehienbat mikronesiarra da, kiribatiar taldekoak hain zuzen. Populazio hau gehiegizkoa da uhartearen baliabideetarako eta bizilagunek kanpotik ekarritako laguntza jasotzen dute, batez ere Erresuma Batua, Japonia eta Zeelanda Berriak bidalitakoa.
Administrazioa
Tarawa atoloiak hiru udal-administraziotan banatuta dago:
Historia
Britainiar Inperioaren barruan "Gilbert eta Ellice uharteak" izeneko koloniako hiriburua izan zen.
Biagrren Mundu Gerran japoniarrek atoloia okupatu zuten; 1943ko azaroaren 20an Tarawako gudu odoltsuaren hasiera izan zen. Egun horretan AEBetako marine asko hil zuten bertan lurreratu zirenean. 76 orduko borrokaldiaren ostean AEBetako tropek atoloia kontrolatu zuten; bi armadetako 6000 bat hildako egon ziren.
Ekonomia
Betio uhartetxoan atoloiko portu nagusia dago; bertatik kopra eta perlak esportatzen dira batez ere.
Estatuko administrazioa eta aireportuaz gain irakasle-eskola bat ere badago.
Casale Corte Cerro
Casale Corte Cerro Italiako udalerri bat da. Verbano-Cusio-Ossolako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Casale Corte Cerrok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Deoria barrutia
Deoria barrutia Indiako barruti bat da, Gorakhpur dibisioan, Uttar Pradesh estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Stethojulis notialis
Stethojulis notialis Stethojulis generoko animalia da. Arrainen barruko Labridae familian sailkatzen da.
Pista laburreko abiadura-patinajea 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak 3000 metro erreleboak
Pista laburreko abiadura-patinajeko emakumezkoen 3.000 metroko errelebo proba 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan otsailaren 9tik otsailaren 13ra bitarte lehiatu zen Hiriburuko Estadio Estalian.
Hego Korea da tituluaren defendatzailea, eta Italia eta Herbehereak bigarren eta hirugarren izan ziren 2018an. Herbehereak dira pista motzeko abiadurako patinajeko munduko txapeldunak 2021ean, eta Frantzia eta Italia zilarrezko eta brontzezko dominak, hurrenez hurren. Hala ere, atleta onenetako askok ez zuten txapelketan parte hartu. Holanda zen 2021-22ko Pista Motzeko Abiadura Patinajeko Munduko Kopako liderra, Olinpiar Jokoen aurretik lau proba beteta, eta ondoren Hego Korea eta Kanada.
400 Ducrosa
400 Ducrosa, asteroide gerrikoan aurkitutako 400. asteroidearen izena da. 1895eko martxoak 15ean aurkitu zuen Auguste Charlois astronomo frantziarrak Nizatik.
J. Ducros astronomoagatik jasotzen du bere izena.
Estatistika
Estatistika matematikaren adar bat da, datuak biltzeaz, sailkatzeaz, aztertzeaz, interpretatzeaz eta aurkezteaz arduratzen dena. Helburutzat du datu horien baitan dauden erregulartasunak eta erlazioak hautematea, horietarako ereduak eratzea, iragarpenak egitea, konklusio zehatzak ematea, eta erabaki egokiak hartzea. Labur, estatistikaren helburua da jasotako datuetatik informazio baliagarria eskuratzeko teknikak garatu eta aplikatzea. Horretarako, matematika, probabilitate teoria eta erabaki-teoria oinarritzat hartzen ditu. Estatistikaren teknikak maila bitan erabiltzen dira: estatistika deskribatzailean teknika sinple eta errazak erabiltzen dira datuak irudikatu eta laburtzeko; inferentzia estatistikoak, berriz, azterketa konplexuago eta zorrotzagoa egiten du, datuak eredu matematiko batera egokitu eta berarekin duten errore estatistikoa neurtuz, probabilitate kontzeptuan oinarrituz horretarako. Egun funtsezko metodologia da ikerketa zientifikoan eta alor guztietan zabaltzen da bere erabilera, hala nola ekonomian, medikuntzan, soziologian eta meteorologian. Hala ere, erabilera oker batengatik estatistika manipulazio eta erroreen iturburua izan da sarri; hori dela eta, estatistikaren emaitzak behar bezala interpretatzeko garrantzitsutzat jotzen dira estatistikaren jendarteratzea eta estatistika-hezkuntza zorrotza, estatistika teknikak eta horietarako programa informatikoen aukerak tentuz baliatzeko.
Beste alde batetik, estatistikak terminoa edonolako datu multzoak, baina gehienetan erakunde publikoek argitaratutako datu ofizialak, adierazteko ere erabili ohi da (langabetuen estatistikak eta osasun estatistikak, esaterako). Estatistika ez da, ordea, datuak jasotzera mugatzen, harago doa eta datuen azterketarako metodologia ere hartzen du bere baitan.
Historia
XVII. eta XVIII. mendeetan estatistika terminoa sortu eta oinarrizko metodologia zientifiko bilakatu aurretik, anitzetan burutzen ziren datu bilketak. Antzinako Egipton eta beste zibilizazio zaharretan ohizkoak ziren zentsuak. Erdi Aroan ere ezagunak dira egindako datu bilketa batzuk, Ingalaterran egindako Domesday Book delakoa esaterako. Estatistika datuen azterketa moduan ikusi zuen lehenengo bidegilea John Graunt ingelesa izan zen XVII. mendean; Londresko datu demografikoak erabiliz, aurresanak eta beste ondorioak ateratzen ditu datuetatik. Demografiari buruzko ikerketak eta estatuei buruzko datu ekonomiko eta politikoen bilketa eta azterketa ugaldu ziren XVIII. mendean, Alemanian sortu berria zen statistik arloaren, datu-bilketa hutsa zena, eta, datuak biltzeaz gainera, horiek aztertu ere egiten zituen aritmetika politikoa delakoaren baitan, William Petty ingeles zientza gizonak garatu zuena. XVIII. mendean probabilitate teoria garatu zen eta horrela XIX. mendearen hasierarako estatistika probabilitate teoriarekin uztartzeko teoria osaturik zegoen, Pierre-Simon Laplace zientzia gizonari esker, besteak beste, banaketa normalean eta beste kontzeptu batzuetan oinarrituz. XIX. mendea aplikazioak zientzia anitzetara hedatu ziren. Adolphe Quételet izan zen mende horretan estatistikaren erabileraren zabalkuntza bultzatzen dutenetako bat. XX. mendean, Ronald Fisher estatistikariak inferentzia estatistikoaren teoria garatu eta Andrei Kolmogorov sobietar matematikoak probabilitatearen axiomatika eratu zuen. Bayestar estatistika izeneko adarra ere mendean zehar garatutako erabaki-teorian oinarritzen da. Hainbat aldagai batera aztertzen duen aldagai anitzeko analisiko teknikak ere garatzen dira. Horiei guztiei eske, estatistikaren eraikin kontzeptuala osatu eta teknika eta eredu berrietarako oinarria finkaturik geratzen da XX. mendeko erdialderako. Hala ere, informatikaren garapenak aukera berriak zabaltzen ditu datu-multzo itzelak jaso eta aztertzeko, aldagai anitzeko analisiaren aplikazio masiborako bidea zabalduz eta datu-meatzaritza izeneko teknikak baliatuz.
Estatistika zientzian
Errealitatea ezagutzeko eta zientziaren garapenerako enpirismo eta positibismo korronte epistemologikoak dira estatistika tresna zientifiko moduan balioesten dutenak. Korronte horien arabera ezaguera zentzumenezko esperientzian oinarritu behar da eta esperientzia horren analisia da, logika induktibo batean oinarritua, errealitatearen fenomenoak ulertzen ahalbidetzen duena. Logika induktiboan gertaeren errepikapenak ezaguera sendoak eratzeko balio du, maiz azaldu den gertaera batek etorkizunean ere gertatzeko aukera handiak baititu, kondizio berdinak gauzatzen badira; hain zuzen ere, estatistikaren oinarria gertaeren maiztasun eta probabilitateetan datza, eta horrela, logika induktibozko teknika moduan, hartzen du metodo zientifikoaren funtsezko osagaia izateko zilegitasuna.
Akromegalia
Akromegalia (grezieratik: ἄκρος (akros) muturreko eta μεγάλος (megalos) handi) hipofisi guruinaren gehiegizko jardueraren ondorioz sortutako gaixotasuna da, gaixoengan hazkuntza handia eragiten duena. Kasu gehienetan hipofisiaren ez-ohiko jarduera hori tumore onbera baten ondorioa da. Horrek hazkuntza hormonaren gainprodukzioa eragiten du (gogoratu hipofisiak hormona hori ekoizten duela), hazkuntza exageratua sortzen duena.
Estatistika
Estatistikaren metodologia
Estatistika ikerketa bat populazio bat eta bertan jasoko diren aldagaiak zehatz definituz abiatzen da, ikergai den eremua zehaztuko dutena. Erabili beharreko estatistika teknikak zehazterakoan, aldagaiak kuantitatiboak edo kualitatiboak diren hartu behar da kontuan. Populazio horren gainean datuak jasotzerakoan bi prozedura izaten dira aukeran: zentsua, non populazioko elementu guztien datuak biltzen diren; eta laginketa, non populazioko elementu batzuk soilik jasotzen diren, lagin bat osatzeko. Datuek populazio bateko lagina osatzen dutenean, lagina populazioaren adierazgarria izan dadila saiatu behar da; horretarako lagina osatzen duten elementuak zoriz aukeratu behar dira, ikerketan izan daitezkeen alborapenak baztertuz. Datuak saiakuntzaz nahiz behaketaz (inkesta bat burutuz, adibidez) jaso daitezke. Saiakuntzaren kasuan, aldagaiak eta errore esperimentala kontrolatzeko teknika estatistiko bereziak daude; behaketazko ikerketetan, berriz, inkesta eta datu-bilketa zorrotz diseinatu eta planifikatu behar dira, datu bilketak zenbatespen estatistikoetan alborapenik ez sorrarazteko. Adibidez, etxez etxeko inkestak egiten badira etxe bakoitzean bizi den pertsona kopuruaz galdezka, pertsona asko bizi diren etxeetan atea zabaltzeko probabilitatea handiagoa da eta txikiagoa pertsona bakarra bizi den etxeetan; erantzunik jaso ez den etxeak baztertzen badira, etxeko pertsona kopurua gehiegiz zenbatesteko joera izango da.
Akromegalia
Akromegalia ez da erraldoitasunarekin nahastu behar. Biek ala biek hazkuntza hormonaren gainprodukzioa dute ezaugarri nagusia, eta hazkuntza handia eragin. Baina erraldoitasuna haurtzaroan agertzen da, hezurren hazkuntza oraindik osatu ez denean, eta akromegalia helduaroan azaltzen da, epifisia itxi ondoren (ohiko hazkuntza bukatuta dagoenean). Bizitzaren laugarren eta bosgarren hamarkadan agertu ohi da.
Estatistika
Estatistikaren metodologia
Nolanahi ere, datu bilketa zeharkako datuak (une jakin batean multzo bateko elementuen gainean datuak jasotzen direnean) nahiz luzetarako datuak (elementu berdinen gainean, datuak denboran zehar jasotzen direnean) osatuz egin daiteke; sailkapen horrek ere teknika estatistiko bereiziak ekartzen ditu. Beste irizpide baten arabera, azterketa estatistiko baterako hartzen diren datuak lehen mailakoak (estatistikaren erabiltzaileak berariaz jaso dituenak) nahiz bigarren mailakoak (beste ikerketa batean jasotakoak) izan daitezke: lehen mailako datuak ikertzaileak zehazturiko helburuei jarraiki jasotzen diren bitartean, bigarren mailako datuetara eta horiek jasotzeko erabili den metodologiara moldatu beharra dago, estatistikaren erabiltzailearen zeregina kondizionatuz horrela.
Akromegalia
Tratamenduari dagokionez hiru dira eskura dauden aukerak:
Estatistika
Estatistikaren metodologia
Datuak plazaratu eta azterketa sinple bat egiteaz haraindi, azterketa zorrotza burutu nahi bada, jasotako aldagaien arteko erlazio konplexuak bilatuz edota datuak probabilitatezko eredu batera egokituz, teknika estatistiko eta matematiko konplexuagoak baliatu beharko dira, aldagai anitzeko analisiaren edo inferentzia estatistikoaren baitan. Sarri, datuei egokitu beharreko eredua zehaztea da helburua, parametroak zenbatetsiz edo balio jakin zenbaitetarako kontrastatuz, ereduaren propietate eta ondorioak datuek islatzen duten fenomenora zabaltzeko. Teknika horiek aplikatzerakoan, maiz ezartzen dira datuei buruzko aldez aurretiko suposizio eta hipotesiak, hala nola datuak zoriz jaso direla eta populazio homogeneo batetik eratorritakoak direla; erabilitako tekniken bitartez eskuratutako emaitzak balioztatzeko, baldintza haiek ere egiaztatu egin behar dira.
Akromegalia
Migel Joakin Eleizegi euskaldun ospetsuak, Altzoko Handia goitizenez ezagutua, akromegalia jasan zuen.
Estatistika
Estatistikaren metodologia
Nolanahi ere, datu multzo baten azterketa estatistikorako teknika anitz izaten da aukeran eta zaila izaten da erabakitzea zein den egokiena. Beti hartu behar da kontuan prozedura estatistiko asko lortu behar diren aplikagarritasuna baldintzatzen duten emaitzen froga matematikoetan oinarritzen direla; froga matematiko horietako pausoak ezagutu gabe, azkenean emaitzak eskuratuko dira, baina ez dira fidagarriak izango. Azkenik, emaitza estatistikoak heldu nahi den hipotesi edo helburu zientifikoaren ikuspuntutik baloratu behar da eta ez emaitza soil moduan.
Estatistika deskribatzailea, probabilitate-teoria eta inferentzia estatistikoa
Estatistikaren eraketa teorikoa hiru hiru mailatan zatitu ohi da: estatistika deskribatzailea, probabilitate-teoria eta inferentzia estatistikoa. Zatiketa hori izaten da, gainera, estatistikaren irakaskuntzan modu ordenatuan jarraitzen dena, estatistika deskribatzailea estatistikaren sarrera moduan baliatuz. Probabilitate-teoria eta inferentzia estatistikoaren teknikak garatu eta horien baliozkotasuna frogatzeko matematika erabiltzen da. Hori dela eta, arlo horietako oinarri, kontzeptu eta teoremen multzoari estatistika matematiko deitu izan zaio.
Estatistika deskribatzaileak datuen deskribapen hutsa egiten du, teknika sinpleak erabiliz, datuak irudikatu eta laburtzeko. Aplikazio askotan ez da beharrezkoa zehaztasun handia eta datuen ezaugarri nagusienak lortu eta sinpletasunez erakusteko nahikoa izaten da. Datu diagramak, maiztasun-banaketak, batezbestekoen eta bariantzaren kalkulua (banaketen zentroa eta sakabanatzea neurtzeko, hurrenik hurren) eta bestelako estatistiko edo neurriak biltzen ditu estatistika deskribatzaileak. Aldagaien arteko erlazioak ere modu deskribatzaile batez azter daitezke, diagramak baliatuz nahiz korrelazio-koefizienteak kalkulatuz.
Estatistikak tresna sinpleak ere eskaintzen ditu datuak aztertzeko: batzuetan nahikoak dira datuen tabulazioa eta batezbestekoaren kalkulua datuak laburbiltzeko.
Adibidez, ikasgela bateko 25 haurren matematika-kalifikazioak jaso dira: 6-7-8-7-6-5-5-6-5-9-7-8-9-7-8-7-8-7-8-7-7-6-6-8-7; datuak maiztasun-taula batean bilduz gehien agertzen den kalifikazioa 7 dela ikus daiteke; barra diagraman ere ikus daitekeenez. Batezbesteko aritmetiko sinplearen emaitzak ere notak 6.96 balioaren inguruan biltzen direla erakusten du.
! Kalifikazioa ! Haurrak
Deskribapenaz haraindi doa estatistika: datuen aldakortasunaren iturburua zorizkotasuna denez, probabilitate-teoriak datuak eta populazioak matematika eta probabilitate kontzeptua erabiliz islatzen dituzten ereduak zehazten ditu. Eredu hauek zehaztu gabeko parametroak izaten dituzte, datuak aztertuz kuantifikatuko direnak. Probabilitate-teoriak eredu hauen propietateak, ondorioak eta beraien arteko erlazioak ere aztertzen ditu. Probabilitatearen eta datuen arteko lotura maiztasuna da: adibidez, ikasgela batean maila bat gainditu dutenak %70 badira, maila gainditzeko probabilitatea 0.7 dela zenbatesten da.
Horrela, inferentzia estatistikoaren xedea datuak aukeratutako probabilitate-eredura doitzea da. Horretarako, ereduaren parametroak zenbatetsi egin behar dira datuek osatzen duten laginean oinarrituz. Adibidez, 15 urteko mutilen altuerak eta pisuak, kartesiar diagrama batean jarrita, ez dira guztiz egokitzen zuzen batera, baina zuzena eredu onargarria eta erosoa izan daiteke datu multzoa deskribatu eta sakonago aztertzeko; zuzenaren ekuazioa, zuzenaren parametroak alegia, datuetan oinarrituz zenbatetsi behar dira. Parametroen zenbatespenek errorerik badute, noski, datuen zorizkotasunak eta populazio batetik eratorritako lagina izateak eragindakoa. Errorearen neurria izateko, konfiantza-tarteak erabiltzen dira. Parametro ezezagunak kuantifikatzeko beste modu bat horien balioa finkatu eta datuak balio horrekin bat datozen aztertzea da, hipotesi-kontraste baten bitartez. Parametroetan zentraturiko estatistikaren aukera moduan, estatistika ez parametriko izeneko arloa dago, datuei eredurik egotzi gabe, populazioen ezaugarriei buruzko hipotesiak egiaztatzen dituena.
Ikerketa zientifikoetan inferentzia estatistikoak eskaintzen dituen teknikak erabiltzen dira egun, zehatzagoak eta zorrotzagoak baitira, eta estatistika deskribatzailea datuak esploratu, zein eredu mota izan daitekeen egokiena erabakitzeko, edota publikora zabaltzeko soilik erabiltzen da. Esplorazio-helburua nabarmenduz, datuen azterketa esploratzaile izeneko teknika multzoa garatu zen XX. mendearen mendean, ereduen zurruntasuna kritikatu eta bereziki tresna grafikoak proposatzen dituena, ereduetan muturreko datuek duten eragina nabarmenduz eta horiek hautemateko prozedurak ezarriz.
Bariantza-analisia eta esperimentuen diseinua
Bariantza-analisia, nazioartean ANOVA izenez ezagutu ohi dena, aldagai baten aldakortasuna, bariantzaren bitartez neurtzen dena, faktore edo eragile zenbaiten efektuengatiko osagaietan zatitzen du. Hipotesi-kontraste baten bitartez, faktore bakoitza eragingarritzat jo edota hautemandako aldakortasuna zoriari egotzi behar zaion erabakitzen da. Bariantza analisia esperimentu-diseinuan erabiltzen da bereziki, non aztergai den aldagai bat kontrolatzen diren beste aldagai batzuen mendean aztertzen den. Kontrolatzen diren aldagaiak, elementuak eta beraien arteko erlazioak zein diren, esperimentu-diseinu mota asko daude, ordea; esperimentu-egoera bakoitzean, bariantza-analisiak azterketa estatistiko egokiena zehaztuko du.
Aldagai anitzeko analisia
Aldagai anitzeko analisiak aldagai kopuru handia (nahiz eta teorian aldagai bi eta bakarreko datu multzoetarako ere aplika daitekeen) jasotzen duten datu multzoak aztertzen dituzten teknika estatistikoak biltzen ditu. Helburua datu multzoak duen aldagai edo dimentsio-kopurua murriztea da, datu multzo osoa laburbiltzen duten faktoreak zehaztuz. Bide batez, datu multzoetan jaso diren elementuak (herriak, non aldagai sozioekonomikoen kopuru handia jaso diren, adibidez) modu sinplean irudikatu ere egiten dira, antzekoak diren elementuak hautemanez. Horretarako teknikak dira analisi faktoriala eta osagai nagusien analisia. Beste teknika batzuetan, dependentzia-erlazioak bilatzen dira, hala nola erregresio eredu orokorra, bi aldagai soilik lotzeaz haraindi aldagai independentetzat aldagai multzo bat hartzen duena eta MANOVA eta MANCOVA analisi motak, bariantza-analisiaren menpeko aldagai anitzeko bertsio direnak. Beste alde batetik, clustering edo multzokatze izeneko teknikan jasotako aldagai guztiei buruz antzekoak diren elementuak multzoetan sailkatzen ditu. Analisi diskriminatzailearen bitartez, berriz, elementu batera aurrez ezarritako multzoetako batera bilduko den aurresaten da. Eskalatze multidimensionalean elementuak bi dimentsioetako mapa batean kokatzen dira, hainbat aldagaitan hartzen dituzten balioak eta distantziak ahalik eta modu fidagarrienean azaltzeko. Korrespondentzia-analisian kontingentzia tauletan bildutako aldagai kategorikoak laburbildu eta irudikatzen ditu. Oro har, teknika hauek guztiek aljebra lineala modu intentsiboan erabiltzen dute, datuak euren matrize bidezko adierazpenetik aztertzen badira.
Laginketa
Populazio baten adierazgarri den lagin bat osatzeko, elementuak zorizko laginketaz jaso behar direla jakina da. Baldintza horrek datuak jasotzeko modu anitz uzten ditu zabalik. Laginketa-teoriak modu horiek garatu egiten dituen estatistikaren arloa da. Populazioaren ezaugarriak zein diren, laginketa geruzatua, konglomeratuzko laginketa, etapa anitzeko laginketa eta laginketa sistematikoa izeneko prozedurak asmatu eta aztertu dira. Baliatu beharreko laginketa prozeduraz gainera, laginketak errore eta zehaztasun jakin bateko zenbatespenetarako osatu beharreko lagin tamainaren kalkulua ere aztertzen du. Horren aplikazioak zabalak dira demoskopia eta beste ikerketa soziologiko eta demografikoetan, baina baita natura zientzietan ere (adibidez, biologian espezie bateko laginak osatzerakoan).
Denbora serieen analisia
Denbora serieak denboran zehar aldagai bat edo batzuen bilakaera adierazten duten datu multzoak dira. Estatistikak denbora serieen bilakaera aurresateko teknikak garatzen ditu bereziki, iraganeko bilakaeran oinarrituta. Horietan, ARIMA izeneko eredu konplexuak dira zientzia arloan gehien erabiltzen direnak baina azterketa sinpleagoak egiteko prozedura sinpleak ere badaude. Nola nahi ere, azterketarako denbora serie bat joera, zikloa eta urtarokotasun osagaiek zehazten dutela pentsatzen da, aurresanezina den zorizko osagai batekin batera.
Data mining edo datu-meatzaritza
Datu-meatzaritza XX. mendearen bigarren erdian garatu den diziplina arteko arloa da, estatistika, adimen artifiziala eta erabaki-teoria uztartuz. Bere helburua datu-base handien azterketarako metodo eraginkorrak bilatzea da, modu azkar batez datuetan egon daitezkeen egiturak hautemateko.
Estatistikaren erabilera okerra
Ezjakintasunez, estatistika manipulazio tresna moduan erabiltzeagatik nahiz modu egokian interpretatzen ez direlako, estatistikaren emaitzak mesfidantzaz hartu ohi dira publikoaren artean. Estatistikaren metodoak matematikoak dira, modu zientifikoan garatu dira eta erabat fidagarriak dira, ordea; horrela, estatistikaren erabilera okerra da, eta ez estatistika bera, zuzenak ez diren emaitzak eta konklusioak azaltzera eramaten duena. Ikerketetan eta hedabideetan agertzen diren akats estatistikoak saihesteko, bereziki estatistikan trebatutako adituen laguntza gomendatzen da, estatistikaren metodoak erabili nahiz horiek modu egokian plazaratzeko.
Hainbat dira estatistika gaizki erabili eta horren emaitzak gaizki interpretatzen direneko egoerak. Ohiko okerrak dira honako hauek:
Estatistika aplikatua
Estatistikak bi alde ditu: batetik, metodo estatistikoaren oinarriak eta teknikak garatzen dituen estatistika teorikoa edo estatistika matematikoa, jakintza arlo zientifiko bateratua dena; bestetik, metodo horiek egokitu eta aplikatu dituzten arloak, estatistika aplikatua. Aplikazioei dagokienean, estatistika metodo zientifikoa oinarritzen diren zientzia eta jakintza arlo guztietan erabiltzen da: datuak non, han baliatu behar da estatistika horien azterketa egiteko.
Aplikazio arloa zein den, metodo estatistiko bereziak erabili behar dira eta sarri metodo orokorrak egokitu egin behar izaten dira. Hori dela eta, jakintza arlo bakoitzean, horretarako metodo estatistiko bereziak garatu eta aztertzen dituzten diziplinak daude, hala nola, ekonometria, ekonomian; epidemiologia, medikuntzan; psikometria, psikologian; bioestatistika, biologian; astroestatistika, astronomian; merkatu-ikerketa, marketinen; geoestatistika, lur-zientzietan; antropometria eta abar. Izen berezirik gabe, estatistikak rol garrantzitsua betetzen ditu beste zientzia eta diziplina askotan, hala nola soziologian (pertsonak hautatzeko laginketa-metodoak baliatuz, adibidez), enpresa (kalitate-kontrolean, besteak beste), finantzetan (denbora serieak aztertuz, aktiboen kotizazioen aurresanak egiteko) eta ingeniaritzan (sistemen fidagarritasunari buruzko datuak jaso eta aztertzeko, besteak beste). Estatistika-metodoak baliatu eta garatu egiten dituzten diziplina arteko arlo aplikatuak ere sortu dira, hala nola ilara-teoria.
Ekonometria
Ekonometria teoria ekonomikoa, matematika eta estatistika bateratzen dituen arloa da, teoria eta behaketak uztartuz. Ziklo ekonomikoa (denbora serieen azterketaren bitartez), aldagai makroekonomikoen arteko erlazioak (adibidez, eskariaren erta prezioaren artean, erregresio-ereduen bitartez) eta prezioen bilakaera azaltzen duten zenbaki indizeen eraketarako metodologia aztertzen ditu. Teoria ekonomikoak garatutako ereduetako parametroen zenbatespena, diagnostikoa (datuak bat datozen zehaztutako ereduarekin) eta eredu horiek erabiliz, aurresanak ere egiten ditu.
Demografia
Demografia giza-populazioen egitura eta bilakaera aztertzen dituen jakintza-arloa da. Horretarako, bereziki metodo estatistikoak erabiltzen ditu, hilkortasun-indizea, bizi itxaropena, jaiotza-tasa, ugalkortasun tasa eta populazioen dinamika azaltzen duten beste hainbat adierazle eratu eta aztertzeko.
Epidemiologia
Epidemiologia, medikuntzaren baitan, gaixotasunek eta osasunarekin loturiko gertaerek populazioetan duten banaketa, adina, elikadura, ohiturak eta beste arrisku-faktoreak kontuan hartuz, aztertzen duen jakintza-arloa da. Osasun publikoaren baitan garrantzi berezia du, arduradunei osasun-politika eta prebentzio-neurriak hartzeko oinarrian baitago.
Psikometria
Psikometria, psikologiaren baitan, nortasun eta portaera-ezaugarriak jaso eta neurtzeko teknika estatistikoak garatu eta aplikatzen ditu. Garrantzia berezia hartzen dute neurketa-eskalek, hala nola Thurstone eskala eta Likert eskala, eta ezaugarri horiek jasotzeko galde sortaren diseinua aztertzen duten testen teoria klasikoa eta itemaren erantzun-teoria.
Bioestatistika
Bioestatistikak biologian (eta inguruko arlo aplikatuetan, agronomian kasu) sarri burutzen diren saiakuntza-diseinu bereziak aztertzen ditu, zoriaren eta faktoreen eraginak kontrolatuz. Orobat, genetikan herentzia aztertzeko adibidez, probabilitate-eredu bereziak garatu behar ditu, ondoren jasoko diren datuekin alderatzeko. Organismo nahiz populazioetarako eratzen diren hazkunde-ereduak datuekin kontrastatu behar dira. Populazioen dinamika (adinak, biziraupena, ...) ere estatistikatik, zehatzago demografiatik, hartutako tresnen bitartez aztertzen da. Demografian ez bezala, ordea, zentsuak ez dira posible izaten eta laginketa metodo bereziak garatu behar dira (harrapatutako banakoak markatuz eta horien ondorengo jarraipena eginez, esaterako).
Geoestatistika
Geoestatistikak geologia, ozeanografia, meteorologia, astronomia eta beste lur-zientzietan jasotzen diren datuak, gehienetan espazioan eta denboran zehar banaturik daudenak, aztertzen ditu. Horren baitan garatu den berariazko teknika bat kriging izenekoa da, datuak jaso diren puntuen arteko interpolazioak burutzen dituena. Datu horiek jasotzean izaten diren neurketa-erroreen azterketaz ere arduratzen da geoestatistika.
Astroestatistika
Aitzinean, behaketa astronomikoetan gertatzen ziren erroreak batezbestekoak eta beste zentro-neurriak erabiliz kontrolatzen ziren. Egun, astroestatistikak teleskopio eta beste behaketa-gailuek sortzen dituzten datu multzo itzelak aztertzeko teknikak, datu-meatzaritzaren baitan esaterako, baliatu behar ditu, unibertsoko objektuak fidagarritasunez aurkitu eta behar bezala sailkatzeko; orobat, estatistikaren altzotik asmatu diren irudien analisirako tresnak ere baliatu behar ditu.
Merkatu-ikerketa
Merkatu-ikerketan kontsumitzaileek profilak osatu eta lehiakideen analisia egiten da. Horretarako, inkesta bidez eta behaketa zuzenaz jasotzen diren datuak aztertzen dira, produktuen eta kontsumitzaileen arteko ezberdintasunak azalerazteko.
Estatistika ofiziala
Estatistikaren zeregina ere bada estatu bateko informazio ekonomiko, administratibo, demografiko eta ingurumenari buruzkoa, estatistikak alegia, jaso eta hedatzea. Horretarako, gobernuek estatistika-erakunde ofizialak kudeatzen dituzte, udal eta beste gobernu erakundeek ere euren estatistika-datuak plazaratzen dituzten arren. Nazioarteko erakundeek ere estatistiken hornitzaile nabarmenak dira. Informazio horren hartzaileak hiritarrak, euren informazio-eskubidea bermatuz, enpresak eta beste erakundeak, erabakiak hartzeko oinarri moduan, eta ikertzaileak dira. Historian zehar, zentsuak eta erroldak izan dira informazio hori biltzeko tresnak; egun laginketaren bitartez herri, eskualde nahiz herrialde bateko informazio fidagarria osatzen da. Horretaz gainera, estatistika ofizialaren jarduerak zenbait printzipio jarraitu behar ditu, hala nola pertsonen datuen konfidentzialtasuna atxikitzea; herrialde ezberdinetako alderagarriak izan daitezen, datuak nazioartean adostutako irizpide komunei jarraiki bildu eta plazaratzea eta datu bilketa eta estatistiken eraketa onartutako irizpide zientifikoetan oinarrituta burutzea, edonolako manipulazio politiko baztertuz.
Estatistika ofizialek honako hauek hartzen dituzte, besteak beste, bere baitan: biztanleria datuak (herri, sexu eta adinaren arabera), bizi-itxaropenak, BPG hazkundea, langabeziari buruzko datuak, ekoizpen eta prezioen bilakaerari buruzko datuak (Kontsumorako Prezioen Indizea, kasu) sektore ekonomikoaren eta produktu motaren arabera, enpresa-kopuruak eta horien tamaina sektorearen arabera, osasun arloko estatistikak (heriotza-adinak, gaixotasunen prebalentzia) eta hezkuntzari buruzko datuak (maila eta ikastegi-motaren arabera).