cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Emakume
Bereizkeria
Sakontzeko: Genero berdintasuna.
Emakumea politikan
Emakumeak politikan duen garrantzia urtetik urtera aldatzen da, eta, mendebaldeko herrialdeetan bezala ekialdekoetan ere, ohikoa da gaur egun kargu politikoak betetzen dituzten emakumeak aurkitzea. Nahiz eta oraindik aurreiritzi asko dauden muga kulturalen ondorioz, emakume batzuek goi-karguak lortu dituzte beren herrialdeetako gobernuetan, eta kasu batzuetan estatuburu izatera iritsi dira.
Emakumea literaturan
Emakumeak literaturan duen presentziak islatzen du, neurri handi batean, kultura eta gizarte bakoitzak esleitzen dion genero rola (feminitatea). Gizonezkoak idatzitako obretan pertsonaia femeninoak idealizatuak egon ohi dira, estilizazioak edo estereotipoak izan ohi dira; izan ere, gizarte androzentriko eta patriarkaletan, emakumeak berdintzat ikusten ez dituzten gizonek idealizatu egiten dituzte, eta, hala, objektu eder bihurtzen dituzte, musak diren bezala.
Adibidez, gizonek sortutako anitz lan, emakumea da sexu ikur nagusia, gizonak lortu behar duen saria: horrela agertzen da Helena Troiakoa Homeroren lanetan, maitagarrien ipuinen printzesa edo trobadoreen poematan eta zalduntza kontakizunen eme aingerua. Emakumearen funtzioa pasiboa da, edo ez da agertzen parte hartzen duen pertsonaia gisa, edo bere birjintasuna defendatzea da bere xede bakarra (Samuel Richardsonen Pamela eleberrian bezala). Izan daiteke, baita ere, gizonak erreskatatu behar izatea, herensugeak bahitutako printzesak bezala, arriskuan dagoen damatxoaren estereotipoaren adibide. Ezkondu ondoren, senarraren ohorearen parte da, drama barrokoetan ikusten den bezala.
Gizonek sortutako literaturan, emakumearen beste rol tradizional bat amarena da. Protagonistek ama idealizatuz gogoratzen dute maiz, babes eta maitasun ikurtzat hartuta, haurtzaroa inozentzia garai gisa hartuz. Ama galtzea, gainera, zoriontasun galeraren sinonimotzat jotzen da, hala nola Oliver Twist edo Errauskine ipuinetan. Ama ezezaguna izateak nortasun jokoak egiteko arketipo bat da (normalean, mutil edo neska pobre bat nobleen seme-alaba gisa agertzen da), edo Edipo bezalako tragediak sortzeko bide bat.
Alderantziz, Evaren eredu biblikoari jarraitzen dioten emakume tentagarriak erabili izan dira, maiz, vagina dentata edo emakume sexualki indartsu suntsitzailearen mitoa sortzeko. Emakume heroiak eta gerlariak (adibidez, Greziako amazona zaldunak) haien ezaugarrien oinordeko dira. Femme fatale kontzepzio beraren aldaera bat da.
Gizonek idatzitako literaturaren maitasun erromantikoan, gizarte zailtasunak edo pizgarri edo traba dira bikotearentzat, Romeo eta Julieta draman bezala. Eredu hartatik sortu zen erromantizismoaren ideala: gizonen narrazioen arabera, emakumearen bizitzaren erdigunean maitasuna dago, hura gabe ez baitu zoriontasunik lortzen (Madame Bovary). Idealizatutako maitasun horren kontrapuntu, XVIII. mendean, ezkontzaren eleberriak agertzen hasi ziren, eta emakumearen kokapen zaila, behin eta berriz tratatu izan zena hiru mendetan zehar: zorigaiztoko ezkontzak dituzten protagonistak dira, irtenbideak adulterioan edo komenentziako aliantzatan bilatzen dituztenak. Ikuspegi ezkor hori ez dator bat antzerkiak berezkoak dituen amodiozko intrigarekin.
Emakumearen dilema pertsonalak, bikote batekin izan dezakeen harremanak alde batera utzita, ez dira gizonezkoen literaturan agertzen XIX. mendearen erdialdera arte, eta XX. mendearen amaieran areagotzen dira, feminismoaren eta emakumearen rol sozialaren gorakadarekin batera. Mende horietan sortu ziren, batez ere, emakumeen protagonista independenteak, kulturaren hasieratik emakumeek idatzitako literaturan agertzen zirenak.
Pertsonaia gisa duen paperaz gain, badira emakumeentzako generotzat jotzen direnak ere. Eleberri sentimentalak edo «arrosa» eta ingelesez chick-lit deitzen dena emakumeentzat berariaz sortutako narrazioen bi adibide dira (klasikoa eta garaikidea), nahiz eta emakumeak diren, oro har, literatura guztiaren irakurle gehienak, oinarrizko hezkuntza orokortu zenetik.
Emakumeek egindako literaturari dagokionez, antzina, emakumeak bere maitasuna adierazten zuen lirikan, bai herrikoian (lagun kantak), bai kultuan (Saforen poemak). Emakumeek idatzitako literatura mota guztiak egon dira, poemak zein prosa, kultua edo herrikoia, fikziozkoa bezala ez-fikziozkoa, erlijiosoa eta paganoa, entseguak, ikerketa zientifikoak eta abar, Erdi Arotik hasi eta gaur egun arte. Gainera, XXI. mendean, ez dira emakume gutxi antzerki munduan, testu dramatikoak idazten dituztenak edo antzerki zuzendari direnak.
Emakumea zientzian
Emakumeek ekarpen garrantzitsuak egin dizkiote zientziari betidanik. Generoa eta zientzia aztertu duten historialariek nabarmendu izan dituzte emakumeek zientziaren azterketan eta lorpenetan egindako ekarpenak, aurre egin behar izandako oztopoak eta beren lanak izen handiko argitalpen zientifikoetan eta bestetan onartuak izateko erabili behar izan dituzten estrategiak. Arazo horien azterketa historikoa, kritikoa eta soziologikoa diziplina akademiko bat bihurtu da berez.
Emakumeak medikuntzaren arloan izan duen inplikazioa nabarmena izan da antzinako zibilizazio askotan, eta antzinako Greziako filosofia naturalaren azterketa irekia zegoen emakumeentzat. Emakumeek alkimiaren aurrerapenean lagundu zuten Kristo ondorengo lehen mendeetan. Erdi Aroan, komentuak emakumeentzako hezkuntzarako leku garrantzitsu izan ziren, eta komunitate erlijioso batzuek ikerketa akademikoan laguntzeko aukera eman zieten emakumeei. Lehenengo unibertsitateak sortu zirenean, emakumeak, oro har, unibertsitate hezkuntzatik kanpo utzi zituzten. Itxura denez, Italian jarrera liberalagoa izan zen emakumeek medikuntza ikasketak egin zitzaten, beste leku batzuetako baino. Zientziaren alorrean unibertsitate katedra bat lortu zuen lehen emakumea Laura Bassi izan zen, XVIII. mendeko zientzialari bat.
Genero rolak XVIII. mendean argi eta garbi zehaztuta zeuden arren, emakumeek aurrerapen handiak egin zituzten zientzian. XIX. mendean, emakumeak hezkuntza zientifiko formal gehienetatik kanpo zeuden, baina garai hartan hasi ziren onartzen eremu landuetan. Mendearen amaieran, emakumeentzako unibertsitateak sortu zirelarik, unibertsitate mailako lana eduki ahal izan zuten eta hezkuntzarako aukerak ere bai. Marie Curie 1903an Nobel sari bat, fisikakoa, irabazi zuen lehen emakumea izan zen, eta 1911n bigarren sari bat lortu zuen, kimikakoa, biak erradioaktibitateari buruzko ikerketengatik. Guztira, 40 emakumek lortu zuten Nobel saria 1901 eta 2010 artean; 16 emakumek lortu zuten Nobel saria fisikan, kimikan, fisiologian edo medikuntzan.
Emakumea erlijioan
Munduko erlijio handienek ―islamak, kristautasunak, judaismoak eta budismoak― emakumeak gizonezkoen mende ipintzen dituzte, oro har, eta, erabat baztertzen ez badituzte, bigarren mailako eginkizunak aitortzen dizkiete.
Diskriminazio egoera hori halakoa izanik ere, munduko herrialdeko askotan erlijio sinesmenak eta praktikak zabalduagoak daude emakumeen artean gizonen artean baino.
Emakumearen egoera kultura desberdinetan
Oro har, antzinatik kultura ezberdinetako sinismenek emakumearen tokia gizonezkoen menpe jarri izan dute, jainkoek hala nahi izango balute bezala, gauza naturala eta arautua bihurtuz: tratu txar onartuak, ezkontzera behartuta, senarraren baimena eduki behar gauza asko egiteko, haren jabetzakoa izatea…
Zibilizazio guztietan historian zehar emakumeak ahaztuak izan dira, zientzia eta kulturatik baztertuak. Alde batetik haien gaitasunak eta interesak aurrera eramateko oztopo itzelak izan dituztelako, eta bestetik lortu izan duten gutxiak liburu eta entziklopedietatik baztertuak izan direlako.
Zenbait tokitan emakumeen eskubideen alde denbora asko borrokatzen ari badira ere, gaur egun emakumeek emakumeak izateagatik munduko kultura guztietan nahiz eta maila desberdinetan izan, diskriminazio, injustizia eta ezberdintasuna jasan behar izaten dute.
Mendebaldeko kultura
Antzinako Grezian emakumeen egoera ez zen oso ona. Aristotelesek, adibidez, esaten zuen gizon ez-osatua zela, ahul eta naturako akatsa. Honek Erdi-Aroan eragin handia izan zuen. Osatu-gabeko gizakitzat hartzen zuten, zaindu, babestu eta gidatu beharrekoa. Guzti honek gizonarenganako menpekotasuna suposatzen zuen.
Erromatar emakumeek grekoek baina askatasun pixka bat gehiago izaten zuten, baina politikan eta hirietako partaidetza debekatuta izaten zuten. Heziketa jasotzen bazuten, aurrekoak bezala, emazte onak izatera bideraturik zeuden.
XIX. mendean idei ekonomiko eta gizarte esparruetan aldaketa sakonak izan ziren, emakumeengan biziki eragina izan zutenak. Emakume askok neskame eta prostituta moduan lan egiten zuten bizi ahal izateko. Mende honen erdian erizain lanbidea sortu zen. Finlandian 1878. urtean nekazari ziren emakumeen propietatearen erdiaren eskubidea onartu zen, hala nola ondasunarena. Espainian eta Frantzian, aldiz, ezkonduta zeuden emakumeek ez zuten autonomiarik eta beraien ondasunak eta dirua senarrek kudeatzen zituzten.
XIX.mendeko mugimendu feministak botoa lortzearen alde zuzendu ziren. 1920. urtean Estatu Batuetan emakumeen botoaren eskubidea lortu zuten, eta pixkanaka Errusia eta Europako herrialde guztiak atxiki ziren, Espainian 1931ean izan zelarik.
Emakumea Txinan
Antzinatik emakume txinatarrak haien aita, anaia, senar eta semeen menpe egon dira. Haien ezkontzak antolatuak ziren, bere eginbehar nagusia seme-alaben eta senarraren zaintza izan da.
Historian zehar emakume txinatarrek ez dute eskubide eta pribilegiorik izan, esklabo, ohaide eta prostituta moduan trataturik izan dira.
1949. urtean Mao Zedongek boterea hartu zuenean emakumeen eskubideen aldeko hainbat lege ezarri zituen. Hala ere,emakumearen egoerak oso latza izaten jarraitzen du.
Berri asko argitaratzen dira gaur egun matxismoaren ondorioz emakumea kaltetua dela esaten dutenak. Gobernua emakumearen eskubideen alde aldaketak egiten saiatu izan da, baina ez du arrakasta handirik izan. 1988an argitaratu zenez emakumearen egoera munduko 132. postuan aurkitzen da.
Esapide popular bat dago Txinan “zisneak heztea alabak izatea baino hobea” dela esaten duena. Esapide hori zaharra den arren, gaur egun ere erabilia da.
Emakumearen diskriminazioa jaio baino lehenago hasten da. Familia bakoitza seme-alaba bat izatera mugatzen da. Hori dela eta familiak semeak izatea nahiago du. 113 mutil daude 100 neskatoko. Neska asko jaiotzen direnean ez dira erregistratzen edo bestela haurdunaldian neska izango dela jakitean abortatzea erabakitzen dute. Txinan emakumea etxetiar, fisiko eta sexual biolentziara menderatuak dira. Honi aurre egiteko 1992an lege berri bat sortu zen emakumeen eskubideak onartzea oinarri duena. Pen Peiyunek, Txinako gobernuan zegoen mandatari batek dioenez, emakumea askotan jasan behar dituen gehiegikerietatik babestu nahi zen, baita neska bat erditzea txarra ez den ideia zabaldu nahi zuen.
Hala ere bortizkeriak eta dibortzio kasu kopuruak handitzen jarraitzen dute. 1994ko martxoan, 2100 familiari egindako galdetegi baten emaitzetan ikusi zuten dibortzioa % 15,2 igo zela 1990. urtean eta 19 portzentura jaitsi zela 1993an. Urte horretan gizon bat sei urtez kartzelatu zuten emakume bat jipoitzeagatik. Lehen kasua da Txinan gizon batek emakume baten kontra bortizkeria erabili eta kartzela zigorra asotzen dena. Emakume bahiketak eta salerosketak gertatzen dira gaur egun ere.
Gizon populazioa emakumeena baino askoz handiagoa denez, emaztea bilatzeko modu desberdina erabiltzen dute han. Errazagoa da emakumea erosi eta ezkongai izatea haientzat.
Emakumea Afrikan
Afrikan kultura asko aurki ditzakegu, bakoitzak ohitura desberdinak dituelarik. Afrikako kultura, beraz, lau multzo nagusitan bereiz dezakegu: arabiar kultura, beltzaran kultura, kultura europarra eta Egiptoko kultura.
Afrikan emakumearen ezberdintasun eta mozketak gizonarekiko oso nabarmenak dira. Afrikan emakume gehienak bere familiak eta komunitateak mantentzen dituzte. Gainera elkarbizitza sozialaren oinarriak dira. Hala ere, osasun eta ikasketa munduari eta jakinduriak emango dien botereari lorbidea ukatzen zaie; zer izan nahi duten, bere familia eta herrialdearentzako zer bilatzen duten erabakitzeko gai izango zirelako beldur.
Astakeriarik nagusiena klitoriaren ebakidura da. Hau Afrikan ez ezik,ekialde erdian ere gertatzen da. Somalian emakumeen % 98 sexualki moztuak dira. Egipton, berriz, % 97 aurkitzen da egoera horretan, Eritrea eta Etiopian ordea, emakumeen % 90ek hori pairatu behar izaten du.
Afrikarren artean mina azaltzea ahultasun adierazgarritzat hartzen denez, ebakuntza hau jasan behar duten neskak erakutsiak dira hori ez egiteko eta ondoren ebakuntzara eramaten dituzte. Esterilizatu gabeko laban edo harri zorrotz bat dira erabiltzen dituzten tresnak. Anestesiarik ez dute erabiltzen ohi. Neska ezin da kexatu bere familiaren ohorea galduko delakoan.
Gizonek esaten dutenez, modu honetan emakumearen sexu nahia murrizten da eta bakarrik haien sarketa jasaten dute, izan ere emakumearen baginaren ezpain handiak elkarren artean josten dituzte. Gizonak ez ezik, emakumeak ere hau egitera bultzatzen dituzte haien kideak; honen bidez haien familia harrotuko dutelako. Ondorioz, ekintza hau emakumeari egiten zaion eraso bat da. Hau asko izango ez balitz bezala,badaude ebakidura mota desberdinak: zirkunzisioa, klitoridektomia, eszisioa eta infibulazioa. Haurrek ondorio latzak jasotzen dituzte hau sufritzeaz gain. Batetik sexurako grina kentzen zaie, larrua jotzean min handia jasan behar izaten dute, infekzio pelbikoak sortzen dira ere. Hori gutxi ez balitz badaude odoltze handien ondorioz hiltzen direnak ere.
Psikologikoki depresioan sartzen dira emakume hauen edota antsietatea edo beldur atakeak izaten dituzte. Hau emakumea zapaltzeko bide bat da, sexualitatea deuseztatu eta gizonena handitzen baita. Gaur egun, hau ezagutza falta handiaren ondorioz gertatzen dela ondorioztatu dute GKE askok eta emakume nahiz gizonei gaiari buruzko informazioa emanez ebakuntza honen aurka borroka egiten saiatzen dira.
Ekintza hau praktikatzen den lekuetan debekatuta dago hori egitea baina jendeak egiten jarraitzen du; honek haien emakumea birjina dela adierazten baitu.
Afrikako herrialde askotan informazioa emateaz gain, bideoak ere jartzen dizkiete beren alabei zer gerta dakiokeen ikus dezaten. Bikote batzuk hau ikusi ondoren haien alabei ablazioa ez egitea erabakitzen dute. Neurri hauek Burkina Faso bezalako herrialdeetan ematen ari dira.
Musulman herrialdeetan ekintza hau Koranak bidaltzen duelako ustean egiten dute. Hori horrela ez denez,eskolak ireki dituzte liburu sakratua ondorioztatzen irakasteko. Argi dago guzti hau ohitura eta kulturaren barnean dagoela eta beraz zaila dela aldaketa nabarmenak izatea denbora gutxian. Hala ere aditu askok diote hiru belaunaldi pasa behar direla oraindik hau gertatzen ez jarraitzeko. Nelson Mandelak, Hegoafrikako lehendakari ohi izan zenak dioenez, askatasuna ezin da lortu emakume guztiak zapalkuntzatik aske dauden arte.
Emakumea Arabian
Emakumearen diskriminazioa Arabian etxeetatik hasten da. Ezberdintasun handiak daude seme eta alaben artean. Familia askok haien semea eskola pribatuetara eramaten dute eta alaba, berriz, estatuko eskoletara joan behar izaten dute. Horrela semeek hezkuntza hobeago bat izango dute. Semea bere etorkizunean nahi duena izateko prestatzen da alaba ordea, emazte ama eta amona izatera bideratua dago. Hainbat eskoletan neska eta mutilak bereizita daude. Eskola estataletan normalean hezkuntzak esanekoak izatera bideratzen ditu emakumeak eta izan ditzaketen pentsamenduen prebentzioa gizonezkoekin dutenaren bikoitza da.
Desberdintasunak daude ere lanean, emakumean neskame izaten da etxetik kanpo eta etxera bueltatzean kozinatu eta seme-alabak zaindu behar izaten ditu. Dirudun emakumeak izan ezik, hauek neskameak dituzte aurretik aipatutako eginbeharrak burutzen. Lanbide lege gehienak ez dituzte emakumearen eskubideak errespetatzen.
Haien elizgizonek ere zerikusi handia dute emakumea gizartean aurkitzen den egoerarekin. Esaten dutenez, emakumea haurdunalditik ezpurua da eta gainera ez da perfektua ez pentsamendu ez erlijioari dagokionez. Emakumea ahula dela eta bere emozioek gidatzen dutela ere esaten dute, baina gazteria hezteko ardura dauka. Emakumea tentazioa dela eta haien boterea Satanasena baino handiago dela diote. Emakumeak mugatua eta arduratsua izaten ez dakiela esaten dute ere.
Hala ere, haien liburu sakratuko Aixa profetak 9 urterekin ezkondua izan zen eta armada oso bat gidatu eta guda historiko bat sortzeko gai izan zen; «Ganbeluaren guda» izenarekin ezagutua da guda hau.
Catenoy
Catenoy Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Emakume
Emakumea Arabian
Honek emakumeak hasi zen zikloa deuseztatzen du baina gaur egun ere bekari bat bezala ikusten da eta gizona baina maila baxuago batean dago.
Catenoy
Biztanleria
2007an Catenoy udalerrian erroldatutako biztanleak 1.089 ziren. Familiak 371 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 40 bakarrik bizi ziren emakumeak), 101 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 194 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Emakume
Emakumea Arabian
Gizonak emakume bat jipoitu edo bortxatzen badu ez da ezer gertatzen, dena erlijioak justifikatzen duelako.
Placidochromis mbunoides
Placidochromis mbunoides Placidochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Brié-et-Angonnes
Brié-et-Angonnes Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Brié-et-Angonnes udalerrian erroldatutako biztanleak 2.288 ziren. Familiak 856 ziren, horien artean 150 pertsona bakarrekoak ziren (77 bakarrik bizi ziren gizonak eta 73 bakarrik bizi ziren emakumeak), 319 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 343 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 44 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Catenoy
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Brié-et-Angonnes
Etxebizitza
2007an 916 etxebizitza zeuden, 868 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 30 bigarren erresidentzia ziren eta 18 hutsik zeuden. 781 etxeak ziren eta 115 apartamentuak ziren. 868 etxebizitza nagusietatik 746 bere jabearen bizilekua ziren, 93 alokairuan okupaturik zeuden eta 29 doan lagata zeuden; 8 etxek gela bat zuten, 37 etxek bi zituzten, 78 etxek hiru zituzten, 152 etxek lau zituzten eta 592 etxek bost zituzten. 774 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 267 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 577 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Catenoy
Etxebizitza
2007an 395 etxebizitza zeuden, 373 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 382 etxeak ziren eta 13 apartamentuak ziren. 373 etxebizitza nagusietatik 321 bere jabearen bizilekua ziren, 36 alokairuan okupaturik zeuden eta 16 doan lagata zeuden; 15 etxek bi gela zituzten, 34 etxek hiru zituzten, 106 etxek lau zituzten eta 218 etxek bost zituzten. 296 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 125 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 224 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 729 ziren, horien artean 552 aktiboak ziren eta 177 inaktiboak ziren. 552 pertsona aktiboetatik 512 lanean zeuden (270 gizon eta 242 emakume) eta 39 langabezian zeuden (20 gizon eta 19 emakume). 177 pertsona inaktiboetatik 47 erretiraturik zeuden, 82 ikasten zeuden eta 48 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Catenoy udalerrian 374 unitate fiskal zeuden, 1.071 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.685 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 22 komertzioetatik, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Brié-et-Angonnes
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.417 ziren, horien artean 1.023 aktiboak ziren eta 394 inaktiboak ziren. 1.023 pertsona aktiboetatik 985 lanean zeuden (532 gizon eta 453 emakume) eta 38 langabezian zeuden (13 gizon eta 25 emakume). 394 pertsona inaktiboetatik 161 erretiraturik zeuden, 133 ikasten zeuden eta 100 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Brié-et-Angonnes udalerrian 863 unitate fiskal zeuden, 2.340 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 27.500 euro zen.
Catenoy
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 margolaria, 1 zurgina, 2 iturginak, 2 argiketariak eta 1 jatetxe.
Brié-et-Angonnes
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 108 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 20 eraikuntza enpresak ziren, 15 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 5 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 4 finantziazio enpresak ziren, 6 higiezinen enpresak ziren, 23 zerbitzu enpresak ziren, 13 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 31 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 5 igeltseroak, 3 margolariak, 6 zurginak, 3 iturginak, 3 argiketariak, 1 ile apaindegia, 3 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak eta 2 liburu dendak ziren.
2000. urtean Brié-et-Angonnes udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 416 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Catenoy
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
Emakume
Emakumea Indian
Indiako konstituzioak bi generoen berdintasunak biltzen ditu bere 14, 15 eta 16. artikuluetan. Hala ere egunero emakumeak jasan behar duen errealitatea konstituzioak esaten duenetik oso urrun dago.
Iñigo Chaurreau
Iñigo Chaurreau Bernardez (Pasaia, Gipuzkoa, Euskal Herria, 1973ko apirilaren 14an) euskal txirrindulari ohia da. Mikel Astarloza txirrindulari profesionalaren lehengusua da. Euskaltel-Euskadi taldea Frantziako Tourre ra joan zen lehenengo urtean bera izan zen taldeko hoberena, hamabigarren amaituta.
Itzuli handiak eta Munduko txirrindularitza txapelketa
Bere kirol ibilbidean zehar 13 itzuli handi (Frantziako Tour, Italiako Giro eta Espainiako Vuelta) eta Munduko Txirrindularitza Txapelketa bat korritu ditu eta ondorengo markak lortu zituen:
Emakume
Emakumea Indian
Indian oso ehuneko handi bat txiroa d, biztanleriaren %50a baino askoz gehiago. Txirotasun horretan bizi direnen artean (biztanleriaren % 34) 0,80 eurorekin bizi da egunero. Hortik dator familia askok beren alabak oraindik haurrak direla ezkontzearen beharra. Emakumearen papera gizartean, beraz, bigarren maila batera pasatzen da. Hasiera batean aitarena izango da ondoren anaiarena eta gero senarrarena. Senarrarekin ezkonduta dagoela hau hil egiten bada, hiru aukeren aurrean aurkituko da emakumea. Batetik senarrarekin bizirik erretzea aukeratu dezake edo bestela senarraren anai txikiarekin ezkondu daiteke. Azkeneko aukera Ashrama batean sartzea da. Ashrama honetan sartzea erabakitzen badu, emakumea sozialki hilko da. Indian alargunak oso gaizki ikusiak daude. Alargun gelditzean, jantzi txuriz jantzita egon beharko dira eta ilea moztu beharko dute; prostitutak izatera behartuak badira izan ezik. Alargunek dirua lortzeko bi modu dituzte,batetik eskari lana egitez edo bestetik prostituzioaren bidez.
Familia batek bere alaba beste familia bati ematean dirua ordaindu behar izaten du,edo bestela baliotsua den zerbaiten truke emango dio neska. Txiroak direnez,familia asko ez dira gai ordaindu behar dutena emateko eta beraz neska jaso berri duten familia horiek neskari ondorioak jartzen dizkiote. Jipoitu egiten dute, bortxatu edota metro karratu bateko gelan sartzen dute egun batzuez. Askok ere prostituta izatera behartzen dituzte, zor dieten dirua itzultzeko helburuarekin. Emakume batzuk egunean 50 bezero izatera iristen dira. Zoritxarrez asko ere hil egiten dituzte dirua ez emateagatik.
Emakumea Ameriketan
Amerikako emakumea familiako ardatza eta zutabe nagusia izan da. Hala eta guztiz ere, milaka emakumek bortizkeria mota asko jasotzen dute, eta eskubideak lortu badira ere, bazterkeria handia dago.
Hego Amerikako emakumea borrokalari handia izan da eta bere eskubide eta gizartearen eskubideen alde lan handia egin du.
Txilen emakumeen % 50ek biolentzia jasan behar izaten du bere senarrarengandik. Estatu Batuetan 9 segundoan behin emakume bat jipoitua da gizon batengatik, bai laguna, senarra,aita edo anaia izanik.
Emakume asko bortxaketa baten aurrean uko egiten saiatzeagatik bortxatu eta gero hil egiten dituzte.
Salbuespenak
Historian zehar izan dira hainbat herri non emakumezkoek gizonezkoek baino botere eta askatasun handiago izan duten. Naturarekin harreman zuzena izan duten gizarteek zintzotasunez eta berdintasunez jokatzen dute, adibidez Amazonian.
Brié-et-Angonnes
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Emakume
Feminismoa
Mugimendu feminista emakumeen aukera eta eskubide berdintasuna onartzeko borroka bat da. Aitorpen hori lortzeko zailtasuna faktore historikoen mende egon da, gizartearen usadio eta tradizioekin batera. Hamarkada luzetan mugimendu feministak egindako ahaleginari esker, herrialde gehienetan emakumeek prestakuntza eta lan ibilbide propioak dituzte, etxekoandre izatetik haratago. Eta, nahiz eta oraindik ere emakumeenganako diskriminazio handia egon, bai lanean bai familian, esan daiteke, oro har, emakumeen baldintzak hobetu egin direla.
Soziologia estatistikoa
Gizonezkoak baino emakume gutxiago jaio arren (proportzioa e 1/ g 1,05 inguruan dago), emakume gehiago dago helduen artean (e 1,04 / g 1 inguruan). Emakumeen heriotza tasa txikiagoa da gizonena baino, umetokitik hasita, eta batez beste bost urte gehiago bizi dira, faktore konbinazio baten ondorioz: genetika (emakumeen sexu kromosomek gene erredundanteak eta askotarikoak dituzte); soziologia (estatu gehienetan ez dute zerbitzu militarrik egin behar); osasuna (ehuneko txikiagoa suizidioan eta tabakoaren eta alkoholaren kontsumoan, nahiz eta mendebaldeko joera aldatzen ari den).
XXI. mende hasieran, 2001. urtean, munduko populazio osotik, 100 emakumeko 101,3 gizon zeuden.
Catenoy
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Catenoy udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden, 924 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Hiri independente
Hiri independente bat bestelako udal gobernu entitate baten parte hartzen ez duen hiria da.
Hiri independenteak ez dira hiri-estatuekin nahastu behar (adibidez, Singapur). Hiri-estatuak subirauak dira.
Erabilera AEBetan
Ameriketako Estatu Batuetan hiri independente bat konderririk ez duen hiria da. AEBetako historian konderriak udal gobernuan garrantzi izugarria izan dute. Hiri independenteak ez dira hiri-konderriekin nahastu behar; Denver esaterako.
Lepatze
Zuhaitza lepatzea adaburua edo erdiko adarra moztea da, lepogainetik albo adarrak haz daitezen. Lepatzea egin zaien zuhaitzei zuhaitz motz edo zuhaitz lepatu deritze Basoak ustiatzeko modu hau oso hedaturik egon zen Euskal Herrian eta Europa osoan; eta kaleetan egiten da gaur egun ere, baina ez zuhaitzak ustiatzeko, baizik eta zuhaitzei forma emateko.
Goi nafarrerako zenbait hizkeratan, ekintzari mugarratzea edo mugarraketa ere esaten zaio —lagunarteko ahoskeran, moarratzea edo moarraketa—;  eta zuhaitz lepatuari, zuhaitz mugarroa, zuhaitz mugarra edo zuhaitz mugarratua ere.
Helburuak
Kaleetan, zuhaitzak lepatzen dira eraikuntzetako leihoetara hurbiltzea galaraztearren, zuhaitzen itzala areagotzearren, edo adarren biomasa arintzearren.
Basoan, gehienbat bi mozkin hauetako bat nahi izaten da zuhaitza lepatzean: aziendentzako bazka (esate baterako, lizar hostoa) edo zura. Lehenbiziko helburu horretarako, adar berriak 2-6 urtetik behin mozten ziren. Helburua zura zenean, berriz, 8-15 urtetik behin lepatzen ziren.
Basoetan, gaur egun, galdu samartuta dago zuhaitzak lepatzeko ohitura, baina ahaleginak egiten dira berreskuratzeko. Izan ere, zuhaitzak lepatzeak badu abantaila bat: zuhaitza lehenago zahartzen da. Eta zuhaitz zaharrak, enbor lodiaz gain, zuhaitz gazteetan oso kasu gutxitan ikusten diren ezaugarriak ere baditu: hildako zura adaburuan, ur bideak enborrean... Horrela, bizilekua ematen zaie zuhaitz zaharren beharra duten espezieei (adibidez, koleoptero saproxilikoei), baso zaharrak honen bakanak ditugun Euskal Herri honetan. Zuhaitz motzekin, Euskal Herrian nagusi ditugun baso gazteen bioaniztasuna handitzen da, beraz.
Lepatutako espezieak
Euskal Herrian gehien lepatu izan den zuhaitza pagoa da, baina baita beste hainbat espezie ere, hala nola haritz kanduduna, haritz kandugabea, erkametza, artea, lizarra, makala, sahatsa, gaztainondoa, haltza. Gaur egun, kaleetan egiten zaie zuhaitzei lepatzea (bereziki, sasiakaziei eta alboei), zuhaitzak eraikuntzetako leihoetara hurbil ez daitezen, zuhaitzen itzala handiagoa izan dadin, edo adarren biomasa arinagoa izan dadin.
Europan zehar, basoko zuhaitzez gain, soro eta bide ertzetako zuhaitz bakanduak ere lepatu izan dira, batez ere xarma, haritza, lizarra, zumarra, makala eta sahatsa.
Historia, Euskal Herrian
Erdi Arora arte basogintzak ez zuen halako garrantzirik izan Euskal Herrian; baina, XIII. mendetik aurrera, zur eskaria areagotzen hasi zen, batez ere eraikuntzan, burdingintzan eta ontzigintzan erabiltzeko. Denboraren joan-etorrian, batez ere burdingintzak eta ontzigintzak hartu zuten garrantziagatik, basoak gogor ustiatzen hasi ziren. Zuhaitzak zorutik bertatik mozten zituzten; eta, urte batzuetan berriro ere kimu berriak sortzen zirenez, erabiltzeko moduko egurra lortzen zuten: txaradiak zeritzen.
Kudeaketa modu hark arazo nagusi bat zuen: kimu berriak ez jateko inguruan itxiturak egiten ziren, eta horrek liskar ugari sortu zituen zura ustiatu nahi zutenen eta abeltzaintza bultzatu nahi zutenen artean. Ondorioz, zuhaitzak kudeatzeko modu berria sortu zen: zuhaitz motzak. 2-3 metroko altueran mozten ziren, eta, kimu berriak altuera horretatik gora garatzen zirenez, abeltzainek animaliak mendian utz zitzaketen eta, aldi berean, zura ustiatu zitekeen. Modu hartan jarduera askori bidea ematen zitzaienez, zuhaitzak kudeatzeko era hura herri askotara hedatu zen. Hori dela eta, zuhaitz motzek osaturiko baso ugari ikus ditzakegu gure mendietan egun.
Pago lepatuak
Euskal Herriko pagadi ugari ustiatzeko, pagoak lepatzeko ohitura izan da. Ohitura hori bereziki hedatua izan da Gipuzkoan, pago motzez osatutako baso osoak baitaude; europar espezialista asko harritu egiten dira ikusirik Gipuzkoako mendietan barrena hedatzen diren ale zahar motzen kopurua. Lepatzea egin zaien pago horiei pago motzak edo lepatuak deritze. Lepatu gabe badira, pago tantai edo pagolizar deritze. Pago motzean, adarrak aldamenetara irteten zaion zatia pago-burua da.
Pago motzak 2-3 metroko enbor lodia dute eta lepogainetik ateratzen diren zenbait adar luze. Adarrak 10-15 urtetik behin lepatzen ziren, ontzigintzan erabiltzeko edo egur ikatza egiteko.
Peter Matthiessen
Peter Matthiessen (New York, 1927ko maiatzaren 22a - Sagaponack, New York, 2014ko apirilaren 5a) estatubatuar idazle, eleberrigile eta naturalista izan zen.
1953an The Paris Review literatur aldizkariaren sortzaileetako bat izan zen eta aldi berean CIAko langilea zen. 1954an Estatu Batuetara itzuli ondoren, sarritan bidaiatzen hasi zen.
Naturari eta bidaiei buruzko ez-fikziozko lanak idatzi zituen. 1973an espedizio bat egin zuen Himalayara, Elurretako lehoinabarra liburuan deskribatuta. Indiar amerikarren historiaz eta gertakariez ere idatzi zuen. National Book Award saria irabazi zuen fikzio eta ez-fikzio kategorietan.
Pantoja (hizkera)
Pantoja Kantabrian dagoen Trasmiera eskualdeko harginen gremio-hizkera izan zen. Hizkera honetan euskarak eragin handia izan zuen.
Jatorria
Markinako harginek Gaztela aldean askotan Trasmierakoekin batera lan egin zutenez bere hitz eta esamolde asko eman zizkieten. Hiztak ez ziren bakarrik hargintzan erabiltzen direnak baizik eta egoera sozial guztietan erabilitakoak. Hala ere, kantabriarrek nola edo hala jatorrizko euskarazko hitzak moldatu zituzten bereganatu zituztenean. Handik eskualdeko beste herritarrek ikasi zituzten baina ez zuen eragin sakonik izan bertoko montañeran. Egun, harginak desagertuak direnez, bere hizkera ere ia desagertuta dago eta hizkuntzalari batzuk baino ez dute berreskuratu.
Gremio-hizkerak
Iberiar penintsulan harginek beste gremio-hizkerak ere bazituzten, Asturiaskoek xíriga edo Pontevedrakoek fala dos arxinas erabiltzen zituzten. Beste gremioek ere bereak izan zituzten: galdaragileek, adibidez, gacería Segovian, barallete Galizian edo bron Asturiasen zituzten.
Saudi Arabiako futbol liga
Saudi Arabiako futbol liga Saudi Arabian jokatzen den futbol txapelketa nagusia da. Asiako Futbol Federazioaren barneko liga indartsuenetakoa da. Riad hiriburuko Al Hilal SFC da liga gehien irabazi dituena.
Historia
1968-69an izan zuen urreneko ekitaldia eta bigarrena 1974-75. Hurrengo urtean ez zen amaitzerik izan eta 1976-77koa kontsideratzen da ofizialki aurreneko ekitaldia. 2007an profesional bihurtu zen.
Irabiur (argipena)
Irabiur terminoari lotutako zenbait sarrera daude Wikipedian:
Bola eta katedun irabiur
Bola eta katedun irabiurra Erdi arotik Ernazimendura bitartean Europan gerran eta borroketan erabilitako arma hilgarri bat da, borrokarako irabiurraren bertsio bat, berau nekazaritzarako irabiur edo trailuaren bertsioa den bezala. Eskuz eusten zaion makila bat eta honi kate baten bidez lotutako punta zorrotzez osatutako bola bat dira arma honen osagarriak.
Historia
Ikonografian eta irudietan oso ohikoak izan arren arma honen agerpenak, eta arma bilduma zaharretan ere agertzen diren arren, historialari batzuek zalantzan jartzen dute bola metaliko puntadun horiek erabiltzen ote ziren benetan borroketan. Litekeena da amategietako aleak faltsuak edo apropos apaingarri gisa edo bildumako objektu gisa sortu izana.
Aldiz, badago antzeko beste arma bat benetan historikoki ziurtatua, historiagrafia batzuetan kisten izendatua, buru metaliko puntaduna izan barik, larruzko burua zuena. 10. mendeko Europako ekialdeko Rus herrian erabilian, eta handik mendebaldera hedatua 11. eta 13. mendeen artean.
Hain zuzen ere, halako armak daramatzaten gerlariak ikusten dira Alaitzako Andre Mariren Jasokundearen elizan, Araban.
Saint-Jean-de-la-Porte
Saint-Jean-de-la-Porte Frantziako udalerria da, Savoia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Jean-de-la-Porte udalerrian erroldatutako biztanleak 851 ziren. Familiak 335 ziren, horien artean 80 pertsona bakarrekoak ziren (40 bakarrik bizi ziren gizonak eta 40 bakarrik bizi ziren emakumeak), 84 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 131 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 40 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 421 etxebizitza zeuden, 331 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 52 bigarren erresidentzia ziren eta 38 hutsik zeuden. 402 etxeak ziren eta 19 apartamentuak ziren. 331 etxebizitza nagusietatik 259 bere jabearen bizilekua ziren, 57 alokairuan okupaturik zeuden eta 15 doan lagata zeuden; 17 etxek bi gela zituzten, 42 etxek hiru zituzten, 89 etxek lau zituzten eta 183 etxek bost zituzten. 304 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 129 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 176 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 31 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 11 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra lore-denda bat zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kaiku (jaka)
Kaikua (Bizkaian Mendigoizale ere deitua) Euskal Herriko usadiozko jaka bat da.
Jatorria
Kaikuaren jatorria mendia eta artzaintzari estuki lotua dago. XX. mendearen hasieran mendigoizale edo mendizaleak erabiltzen hasi ziren, eta Espainiako Gerra Zibilean Eusko Gudarosteko batailoien gudarien ohiko jantzia ere izan zen.
Motak
Oihal-diseinuaren aldetik bi motakoak izan ohi dira, batetik, oihalezkoak, kolore bat laukibeltzez gurutzatua, edo kolore laua oro har baina lerro batzuk (poltsikoetakoak adibidez) nabarmen beltzez markatuak. Bereziki hauek Mendigoizale eta gudari izenez ezagutzen direla dio Leire Narbaizak, eta aldiz, Narbaizaren ustez, espefizikoki kaiku deituak artilez eginiko jaka lodiak lirateke.
Artilezko kaiku ezberdinetakoak izan ohi dira, halere ohikoena urdin ilunak izatea da, eta ponpoiekin egoten dira apainduak. Euskal gaiei buruzko marrazkiak izan ohi dituzte, Lauburua, Zazpiak Bat edota euskal herrialdeetako armarriak. Artilezkoak izanda jertsetzat ere har daitezke.
Usadioa
Kaikuaren erabilera handiena Bizkaian kokatzen da. Halere, Euskal Herriko leku askoetan Gabonetan, Olentzeroaren etorrerarekin batera, ohikoa da haurrek kaikua janztea. Bestalde, jai egun nabarmenetan janzten duen jende heldua ere badago, adibidez Aberri Egunean.
Dantza eta abesbatza taldeek ere janzten dute, bereziki txistulari taldeek.
Dadyanos insignis
Dadyanos insignis Dadyanos generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.
Dardara (zantzu klinikoa)
Dardara gorputzeko atal bat edo gehiagotan gertatzen den muskuluen kontrakzio eta erlaxazio mugimendu erritmiko eta nahigabekoa da. Borondatezkoak ez diren mugimenduetatik arruntena da eta eskuetan, besoetan, begietan, aurpegian, buruan, ahoan, enborrean edo hanketan gerta daiteke. Zenbait kasutan dardara arazo medikoen zantzua izan daiteke.
Santa Klara uhartea
Santa Klara Donostiako badiaren erdian dagoen uharte malkartsu eta luzanga da, 48 metro garai eta 400 metro luze. Hego-mendebalde - ipar-ekialde lerroari jarraitzen dio.
Santa Klara uhartea Donostiako Udalaren jabetzako jabari publikoko ondasuna da. Espainiar Estatuak eman zion jabetza, 1938ko urriaren 31ko dekretu baten bidez.
Egoera
Uhartean ez da inor bizi. Gailurraren ondoan itsasargi bat dago; jatorrizko eginkizuna galduta, barrualdea hustu zioten, eta 2021az geroztik barnean dauka itsas leize bat irudikatzen duen Hondalea eskultura. Hego-mendebaldeko muturrean, badiaren barrualdera begira dagoen aldean, moila bat du; eta, haren alboan, taberna bat eta hondartza txiki bat, euskal kostalde osoan hegorantz begira dagoen bakarra Zierbenako hondartzarekin batera. Hondartza hori itsasbeheran baizik ez da azaltzen, baina badu sorosle zerbitzua. Udan itsasontzi zerbitzua izaten da, uhartera joan-etorria egiteko. Uhartearen goialdean, bada hainbat zelaitxo, mahaiz horniturik. XVI. mendearen bukaeran, Santa Klarara ekarri zituzten izurri bubonikoak jotako Donostiako gaixoak.
Flora
Gizakiaren eraginagatik, bertako landaredia dibertsifikatu egin da, eta orain espezie exotiko ugari bizi dira:
Fauna
Santa Klara uhartean —bai eta milaka urtean uharte izandako Urgull mendian ere—, isolamendu geografikoa dela eta, iberiar sugandilaren mota berezi eta endemiko bat dago, Donostiako iberiar sugandila edo Santa Klara uharteko sugandila deiturikoa, balio ekologiko handikoa.
Historia eta bitxikeriak
Txillardegiren liburuak zehatz dokumentatzen ditu uhartearen historiako hainbat pasarte, besteak beste, hauek:
Saint-Laurent-de-Brèvedent
Saint-Laurent-de-Brèvedent Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 552 etxebizitza zeuden, 535 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 529 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 535 etxebizitza nagusietatik 486 bere jabearen bizilekua ziren, 41 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 16 etxek gela bat zuten, 12 etxek bi zituzten, 57 etxek hiru zituzten, 130 etxek lau zituzten eta 319 etxek bost zituzten. 450 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 172 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 325 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Combarro
Combarro (San Roke Combarrokoa) Galiziako Pontevedrako eskualdean dagoen Poio udalerriaren kostaldeko parrokia bat da. Batez ere bere herrigunean dauden garai eder eta ugariengatik oso ezaguna da.
Glukokortikoide
Glukokortikoideak karbohidratoen metabolismoaren erregulazioan parte hartzen duten kortikosteroideen familiako hormonak dira, glukoneogenesiari eta glukogenolisiari mesede eginez; gainera, immunosupresio-jarduera dute. Bere ekintza erregulatzailea koipeen eta proteinen tarteko metabolismora ere hedatzen da. Glukokortikoideak batez ere gizakien azal suprarrenalean gertatzen dira: kortisola, kortisona eta kortikosterona. Kortisola glukokortikoide garrantzitsuena da gizakiarengan.
Combarro
Ondarea
San Rokeko elizaz gain, beste bi tenplu katoliko ere baditu: San Bernardoko eliza eta Rendako Ama Birjinaren kapera. Herrigunearen alderdi zaharra Multzo Historiko-Artistikoa aldarrikatua izan zen, eta kostaldeko etxeen aldamenko harrizko garai ederrak ditu.
Glukokortikoide
Ikuspegi farmakologikotik, erabilera sistemikorako kortikosteroideak dira, eta horien erreferentziazko farmakoa hidrokortisona da; horrek, kontzentrazio altuetan, hormona adrenokortikotropikoaren ekoizpena ken dezake adenohipofisian.
Saint-Laurent-de-Brèvedent
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 989 ziren, horien artean 678 aktiboak ziren eta 311 inaktiboak ziren. 678 pertsona aktiboetatik 644 lanean zeuden (338 gizon eta 306 emakume) eta 34 langabezian zeuden (15 gizon eta 19 emakume). 311 pertsona inaktiboetatik 125 erretiraturik zeuden, 113 ikasten zeuden eta 73 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Laurent-de-Brèvedent udalerrian 518 unitate fiskal zeuden, 1.432,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.625 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 30 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 iturgina zen, 1 argiketaria eta 1 higiezinen agentzia.
Combarro
Jaiak
2001. urtetik aurrera Combarrok abuztuaren 24ean Itsasoaren Jaia ospatu ohi du.
Saint-Laurent-de-Brèvedent
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Saint-Laurent-de-Brèvedent udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 520 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
NGC 2216
NGC 2216 galaxia espiral bat da, Canis Major konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Khoikhoi
Khoikhoi (afrikanerrek mespretxuz hotentote deitua ) Hegoafrikako mendebaldeko herri nomada da, gaur egun Namibiako hegoaldean soilik bizi dena. Boskimanekin batera, Hegoafrikako antzinako biztanleak diren arren, bantuen eta europarren eraso etengabeek haien kopurua murriztu eta Orange ibaitik iparraldera ihes egitera bultzatu zituzten. Abeltzain eta ehiztariak dira. Egun, 20.000 inguru dira guztira eta, egitura tradizionala hautsita, irauteko modu gutxi geratzen bide zaie. Haien hizkuntza khoe familiakoa da eta lau dialekto nagusi ditu: antzinako hotentoteena, nama, korana eta gona.
Los Zopilotes Txirriaos
Los Zopilotes Txirriaos, Iruñean (Nafarroa) sortutako rantxera taldea da. 2009an sortu zen Impekables taldearen ondoren eta hau bezala Napar-Mex estiloan kokatzen dira.
Capharnaüm
Capharnaüm (کفرناحوم‎) 2018ko Nadine Labaki libanoar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.
Cannesko Zinemaldian estreinatu zen 2018ko maiatzaren 17an, eta Epaimahaiaren saria jaso zuen.
Sinopsia
Zain izeneko 12 urteko mutil batek gurasoak salatzen ditu, bizia emateagatik.
Auspoa argitaletxea
Auspoa argitaletxea, baita ere Auspoa bilduma, Antonio Zavala (1928-2009) euskaltzain osoak sortu eta gidatutako liburu-bilduma da. Hasieran, izen bera zuten argitaletxeak eta bildumak. Baina 1994tik 2003ra Sendoa argitaletxeak hartu zuen Auspoa bildumako liburuak argitaratzeko ardura eta, azken data horretatik aurrera, Gipuzkoako Foru Aldundiak. Bilduman herri-literaturaren lanak bildu ziren, batez ere bertsolaritzarekin munduarekin lotuta zeudenak. Lehen liburua 1961ean plazaratu zuen eta argitxale gisa zein bilduma gisa 2009 arte mantendu zen.