cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Astrolabio
Egituraketa
Intsrumentuaren aurrean, edo ¨amaren aurpegian¨ (faz mater), -pixkat konkaboa dena-, honetan beste bi diska sartzen dira. Barnealdekoa, tinpanoa deritzona, plaka bat da, mugitzen ez dena. Honek, esfera zelestearen koordenadak ditu grabatuak latitude konkretu batzuen arabera, barnebilduz, zenita, ortzimuga, garaieraren lerroak, azimut-a, zeleste ekuatorea, ekliptikoa eta Kantzer eta Kaprikornnioko tropikoak.
Kanpokoari, armiarma edo sarea deritzona, mugikoarra da eta planisferio transparente bat errepresentatzen du, eguzkia, ilargia eta izar distiratsuenen posizioak edukiz. Armiarmaren gainean, orratz bat dago, ikuspuntu batekin. Hau erabiltzen da apuntatzeko bilatutako astrorantz. Eguzkiari apuntatuz gero, bertoko ordua adierazi nahi du.
Amaren atzeko partea balio du dorre bateko altuera jakiteko, honekiko distantzia eta zodiakoko sinboloa jakiteko. Hau jakiten zuten, eguzkiak zodiakoko posizio bat okupatzen zuelako.
Parte honen gainean orratz bat bakarrik zegoen, alidada bi ikuspuntu zituena irakurketak egiteko.
Astrolabio ezagunak
- al-Sahlî-ren astrolabioa.
- al-Tūsī-ren astrolabio lineala.
- al-Shatir-en alderantzizko astrolabioa (al‐āla al‐jāmiʿa).
- Pragako Erloju Astronomikoa.
Zefalexina
Zefalexina zefalosporinen taldeko lehen belaunaldiko antibiotiko bat da. Infekzio bakterianoak arnas traktuan (pneumonia, faringitisa), azalean, hezurretan eta belarrian (erdiko otitisa) tratatzeko erabiltzen dute. Penizilinarekiko hipersentikortasuna duten pazienteentzat baliagarria izan daiteke.
Quebrada del Toro
Quebrada del Toro, Campo Quijano (1521 m) herriaren eta Puerta Tastil artean kokatutako elementu geografikoa (errekastoa) da, Rosario de Lerma departamenduan, Saltako probintzian, Argentinan. General Manuel Belgrano trenbidearen C-14 adarreko Tren de las Nubes izeneko zati bat zirkulatzen da bertatik.
Zefalexina
Batez beste 0,10 orduko bizitza du, eta giltzurrunetik kanporatzen dute organismotik. Oro har, medikuaren errezeta beharrezkoa da saltzeko.
Pussy Riot
Pussy Riot emakumez osatutako punk-rock talde feminista errusiarra da.
Pussy Rioteko bost kidek 2012ko otsailaren 21ean kantatu zuten Moskuko katedral ortodoxoan, Errusiako presidentetzarako hauteskundeak baino bi aste lehenago. Aldarera igo, eta Ama Birjinari Putin boteretik bidaltzeko eskatu zioten. Taldearen saioak minutu bat baino gutxiago iraun zuen, zaindariek elizatik kanporatu baitzituzten. Bost abeslarietako hiru —Maria Aliokhina, Nadezhda Tolokonnikova eta Jekaterina Samutsevitx— martxoaren hasieran atxilotu zituzten, eta espetxeratu zuten. Beste biak zein ziren jakiterik ez zuen lortu Poliziak. Bost hilabetez behin-behineko espetxean eduki ondoren, 2012ko abuztuaren 17an bi urteko espetxe zigorra jasan zuten. 21 hilabetez espetxean izan eta gero, Tolokonnikova eta Alekhina 2013ko abenduaren 13an espetxetik atera ziren Estatu-Dumaren amnistiari esker.
Rivanazzano Terme
Rivanazzano Terme Italiako udalerri bat da. Paviako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Zubia (Oñati)
Zubia Oñatiko baserri-auzoa da, Araotz haranean kokatua eta Araozko auzo ere kontsideratu daitekeena. -a artikuluarekin osatutako izena da (deklinatzean, Zubira, Zubiko eta Zubixa bertako euskaran).
Rivanazzano Terme
Mugakideak
Rivanazzano Termek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Zubia (Oñati)
Deskribapena
Oñatitik Araotzen barneratzen den errepidean, ezkerretara lehena ikusten den auzoa da. Erreka eta errepide parean badira Zubiko etxe eta eraikin batzuk, hala nola baseliza zahar bat, baina baserri multzoa aldapan gora dago. Han, Argiñena baserriari itsatsita, auzoko latsarria dago. Auzotik gorantz abiatzen den bideari segika, Aitzulo leizera iristen da.
Biztanleak
Pertsona ospetsu zenbaitek auzoan jatorria dutela esan ohi da. Guillermo Zubia enpresarioa adibidez edo Enparantza familia, Txillardegiren arbasoetarik batzuk. Lope de Agirreren jatorria Araotzen kokatzen duten istorio erdi-mitikoen artean, auzo honetakoa zela diote batzuek (Lopena baserriagatik), baina beste batzuk Agerre auzoan kokatzen dute konkistadorearen jaiolekua. 21. mendeko biztanleen artean, Eugenio Barrena bertako artista autodidaktak eskulturaz eraikitako mausoleo bat (hildako senide eta lagun zenbait oroigarri multzoa) dago auzoan.
Yori Bertin
Catherine Chassin, Yori Bertin izen artistikoaz ezaguna, (Bidarte, 1940ko abenduaren 28a), euskal antzezle ohia da. Parisko artista familia batean jaioa, Emile Bertin bere aitona dekoratzailea izan zen. 1972an bere ibilbide profesionala utzi zuen.
Lasioglossum pacificum
Lasioglossum pacificum erle espezie bat da, Lasioglossum generoan eta Halictidae familian.
Pseudotropheus brevis
Pseudotropheus brevis Pseudotropheus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Letholycus microphthalmus
Letholycus microphthalmus Letholycus generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.
498 Tokio
498 Tokio, asteroide gerrikoan aurkitutako 498. asteroidearen izena da. 1902ko abenduak 2an aurkitu zuen Auguste Charlois astronomo frantziarrak Nizako behatokitik. Asteroide honen behin-behineko izendapen zientifikoa, 1902 KU zen.
Bere izena, Japoniako hiriburua den Tokiogatik jasotzen du.
Middletown (Delaware)
Middletown Delawareko herria bat da. New Castle konderrian kokatua dago. 2010ean 12,902 biztanle zituen, 30.48 kilometro koadrotan banatuta.
NGC 2300
NGC 2300 galaxia bat da, Cepheus konstelazioan. Alphonse Louis Nicolas Borrellyek aurkitu zuen n.
Sexu berekoen arteko ezkontza Euskal Herrian
Sexu berekoen arteko ezkontza Euskal Herrian legeztatuta dago gaur egun. XXI. mendearen hasieran legeztatu zen; ordu arte, ezkontza mota hori ez zegoen onartuta Euskal Herriko legedian, eta horrenbestez ezkonduen eskubide eta betebeharrik ezin zuten izan bikote homosexualek.
Ipar Euskal Herrian
Ipar Euskal Herrian, Frantziako Errepublikako legeek arautzen dutenez, 2013ko maiatzaren 18tik legezkoa da sexu berekoen arteko ezkontza. Legeak, halaber, haurrak adoptatzeko aukera eman zien bikote homosexualei. Neurri horrek talde kontserbadore eta erlijiosoen kritika gogorrak gainditu zituen. Hala ere, frantziar gehienek legea babestu zuten.
Frantzia bederatzigarren herrialde europar bihurtu zen sexu bereko pertsonen arteko ezkontza baimentzen. Ordutik, sexu bereko milaka bikote ezkondu dira Frantzian. Sexu bereko bikoteei ere eskubideak eta babesak ematen dizkie legeak, herentzia eta pentsioari dagokienez.
Hego Euskal Herrian
Hego Euskal Herrian, Espainiako Erresumako legeek arautzen dutenez, Iparraldean baino ia 8 urte lehenago lortu zen ezkontza mota honetarako eskubidea: 2005eko uztailaren 3an, zehazki.
Danville (Mendebaldeko Virginia)
Danville Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Boone konderrian kokatuta dago, Mendebaldeko Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Bilboko ura
Bilboko ura Bilbon xanpainari, eta baita cavari, ematen zaion izena da. Ideia honetan oinarritutako pasadizu ugari daude, gehienetan bilbotarren arrokeria erakusten duten gertaerak: bilbotarrentzat xanpaina ura bezain arrunta dela adierazteko, alegia. Antza denez tradizioa XX. mendearen hasieratik dator; urte haietan boom ekonomikoa bizi zuen hiriburuak eta, ondorioz, aberats berriek xanpain asko edaten zuten.
Sexu berekoen arteko ezkontza Euskal Herrian
Hego Euskal Herrian
Legeak aukera eman zien sexu bereko bikoteei ezkondu eta seme-alabak hartzeko, bikote heterosexualen baldintza beretan. Espainia izan zen sexu bereko pertsonen arteko ezkontza mugarik gabe onartu zuen lehen herrialdea. Neurria oso polemikoa izan zen eta Eliza Katolikoaren eta gizarteko sektore kontserbadore batzuen aurkakotasunari egin zion aurre.
Bilboko ura
Pasadizoak
Dena dela zaharragoa omen da beste hau: Madrilgo Palace hotelan, 1915eko abuztuan, Luis Landerak, bilbotar aberats berriak Bilboko Ura eskatu omen zuen gelara eramateko. Kamareroek mota desberdinetako urak eraman zizkioten eta, orduan, gizona haserretu zen, esanez mundu guztiak zekiela Bilbon xanpainari ura diotela.
Sexu berekoen arteko ezkontza Euskal Herrian
Hego Euskal Herrian
Hala ere, espainiar gehienek legea babestu zuten. Ordutik, sexu bereko milaka bikote ezkondu dira Espainian. Legea aurrerapauso garrantzitsua izan da LGBTQ pertsonen eskubideen berdintasunaren aldeko borrokan. Espainiak LGBTQ pertsonentzako beste babes- eta eskubide-neurri batzuk ere onartu ditu.
Bilboko ura
Aberats berrien hiztegia
Anekdota horiek sortu berria zen aberats berrien klase ba adierazten zuten, diru handikoa eta kultura eskasakoa. Bilboko uraren pareko beste metafora batzuek jartzen ziren haien ahoetan:
Yirrkala fusca
Yirrkala fusca Yirrkala generoko animalia da. Arrainen barruko Ophichthidae familian sailkatzen da.
Juliette Récamier
Jeanne Françoise Julie Adelaïde Récamier, Juliette bezala ezaguna (Lyon, 1777ko abenduaren 3a - Paris, 1849ko maiatzaren 11) frantziar socialite izan zen. Bere egongelak paristarrak erakarri zituen, politikariak eta literarioak, eta neoklasizismoaren musa bat izan zen.
Kontsulatuaren egunetatik Uztaileko monarkiara arte intelektualak eta politikariak hartu zituen Pariseko bere etxean. Haien artean antzinako monarkiko asko zeuden. Madame Staëlen laguna ere izan zen eta susmagarri bihurtu zen erregimenarentzat. Benjamin Constanten laguna ere izan zen. Napoleonek bere erbestea agindu zuen, eta bera Erroman eta gero Napolin bizitzen jarri zen. Parisera itzultzean, zahartu arte jendea hartzen jarraitu zuen. Kolerak jota hil zen 71 urterekin.
Anolis radulinus
Anolis radulinus Anolis generoko animalia da. Narrastien barruko Dactyloidae familian sailkatuta dago.
Sable (argipena)
Sable izan daiteke:
Krementxuk-eko urtegia
Krementxuk-eko urtegia (ukraineraz: Кременчуцьке водосховище, Kremenchuts’ke Vodoskhovyshche) Dnieper ibaiko urtegia da, Krementxuk hiriaren inguruan 1959an sortua.
Zefalotina
Zefalotina zefalosporinen taldeko lehen belaunaldiko antibiotiko bat da. Familiaren lehenengo medikamentua izan zen eta oraindik dago salgai. Zain barneko injekzio baten bidez ematen dute, ahoz ez baita ondo hartzen. Penizilinarekiko hipersentikortasuna duten pazienteentzat baliagarria izan daiteke.
Lasioglossum fratellum
Lasioglossum fratellum erle espezie bat da, Lasioglossum generoan eta Halictidae familian.
Zefalotina
Batez beste 0,7 orduko bizitza du eta C16H15N2NaO6S2 formula du.
Narcís Serra
Narcís Serra i Serra (Bartzelona, 1943ko maiatzaren 30a) politikari eta ekonomista katalana da. Bartzelonako alkatea, Espainiako defentsa ministroa eta Gobernuko presidenteordea izan da, bata bestearen segidan. PSC alderdi sozialistako kide da. Ekonomia zientzietan doktorea da.
Biografia
Lege eta hirigintza aholkularitzako bulego bat sortu zuen Miquel Roca i Junyentekin, eta katedra eskuratu zuen Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan. 1974. urtean hasi zuen karrera politikoa, Convergència Socialista de Catalunya alderdian sartu zenean (1976az gero Partit dels Socialistes de Catalunya). 1977an Kataluniako Generalitat edo gobernua berriro indarrean jarri zenean Lurralde Politikako eta Herrilanetako sailburu izendatu zuten eta handik bi urtera, 1979an, Bartzelonako alkate hautatu zuten.
Espainiako lehenengo agintaldi sozialistaren garaian Defentsa ministro izan zen (1982) eta 1991n gobernuko lehendakariorde kargua eskuratu zuen. 1995ean bertan behera utzi zuen kargu hura, CESID Espainiako inteligentzia zerbitzuek espainiar politikari zenbaiti egindako espioitzarekin ados ez zegoela eta.
Diputatu sozialista izan zen 1989, 1993, 1996 eta 2000 urteetako legealdietan.
Etilen oxido
Etilen oxidoa konposatu organikoa da C2H4O formula duena. Eter ziklikoa da eta epoxidoen artean sinpleena. Hiru erpineko eraztuna osatzen bi karbono atomo eta oxigeno atomo bat baliatuz. Gas kolorge eta sukoia da, usain gozo antza duena.
Robbio
Robbio Italiako udalerri bat da. Paviako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Etilen oxido
IUPACen nomenklaturaren arabera oxirano deitu beharko litzaioke.
Robbio
Mugakideak
Robbiok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Etilen oxido
Bere egitura osatzen duen eraztun tentsionatuak irekitzeko joera du eta, ondorioz, etilen oxidoak adizio-erreakzio askotan hartzen du parte.
Etilenoa oxidatuz zilar-katalizatzaile bat usatuz prestatzen da industrian.
Ezaugarriak
Etilen oxidoaren epoxido zikloak triangelu ia ekilateroa osatzen du, lotura-angeluak 60º ingurukoak direlarik. Horrek ez-egonkortasun erlatiboa damaio zikloari eta ondorioz adizio-erreakzioak aise ematen ditu.
Giro-tenperaturan (25 °C-tan) gas kolorgea da, baina 0 °C-tan likido mugikor bihurtzen da. Izan ere bere biskositatea urarena 5,5 bider txikiagao da. Gasak usain gozo antza du. Oso erraz disolbatzen da uretan, etanoletan, dietil eterretan eta disolbatzaile organiko askotan.
Etilen oxidoa konposatu askorekin erreakzionatzen eraztuna irekitzearen ondorioz. Nukleozaleekin erreakzionatzen du SN2 erreakziobidea medio bai ingurune azidoetan (nukleozale ahulekin: ura eta alkoholak) edo basikoetan (nukleozale sendoekin: OH−, RO−, NH3, RNH2, RR'NH, ...). Hau da erreakzioaren eskema.
Esan bezala etilen oxidoak konposatu-mota askorekin erreakzionatzen du. Segidan hainbat adibide:
Urarekin
(CH2CH2)O + H2O → HO–CH2CH2–OH
Alkoholekin
(CH2CH2)O + C2H5OH → HO–CH2CH2–OC2H5
Azido karboxilikoekin
(CH2CH2)O + CH3CO2H → HOCH2CH2–O2CCH3
Amoniakorekin eta aminekin
(CH2CH2)O + NH3 → HO–CH2CH2–NH2
(CH2CH2)O + RNH2 → HO–CH2CH2–NHR
(CH2CH2)O + HCl → HO–CH2CH2–Cl
Zianuro eta sulfuroekin
CH2CH2)O + HCN → HO–CH2CH2–CN
(CH2CH2)O + H2S → HO–CH2CH2–HS
Halaber, etilen oxido likidoa polimeriza daiteke poli(etilen glikol)ak eratuz. Polimerizazioak erradikal bidezko zein katioi bidezko erreakziobideak jarrai ditzake, baina bigarrenak bakarrik du erabilera zabala.
Produkzioa
Etilen oxidoa Charles-Adolphe Wurtz kimikari frantsesak prestatu zuen lehen aldiz 1859an. 2-kloroetanola potasio hidroxidoz tratatuz lortu zuen.
Denbora luzez hau izan zen etilen oxidoa prestatzeko metodo bakarra, nahiz eta saio asko egin ziren beste bide bat deskubritzeko. 1931an Theodore Lefort kimikari frantsesak lortu zuen azkenik. Zilar-katalizatzaile baten presentzian etilenoaren oxidazio zuzena egitea lortu zuen. 1940tik hau izan da etilen oxidoa industrialki sintetizatzeko manera nagusia.
Erabilerak
Produkzio kimiko industrialaren alorrean etilen oxidoa lehengai inportanteenetako bat da. Gehiena, ekoizpen globalaren % 75 inguru, etilen glikola, dietilen glikola eta trietilen glikola sintetizatzeko usatzen da. Beste produktu inportanteen artean etilen glikol eterrak, etanolaminak eta etoxilatoak daude.
Etilen oxido gaseosoa ospitaletan baliatzen ur-lurrun beroarekiko sentiberak izan daitezkeen ekipamenduak desinfektatzeko.
Sukoia eta oso lehergarria denez arma termobarikoen osagai nagusia da.
Tabako-landaketetan fungizida moduan eta tabako-hostoen heltzea azkartzeko baliatzen da.
NGC 2303
NGC 2303 galaxia bat da, Auriga konstelazioan. Lewis A. Swiftek aurkitu zuen n.
Derocrepis rufipes
Derocrepis rufipes Europako Chrysomelidae familiako intsektua da.
Girl, Interrupted (filma)
Girl, Interrupted 1999ko James Mangold estatubatuar zinema zuzendariaren film dramatiko bat da. Susanna Kaysen idazlearen izen bereko memorietan oinarritzen da. Winona Ryder, Angelina Jolie, Clea DuVall, Brittany Murphy, Whoopi Goldberg, Elisabeth Moss eta Vanessa Redgrave aktoreek antzeztu zuten.
Taldeko emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Angelina Jolie) irabazi zuen.
The Longest Yard (1974ko filma)
The Longest Yard (euskaraz Yardarik Luzeena) 1974ko Robert Aldrich estatubatuar zinema zuzendariak zuzendurako kirol komedia film bat da. Albert S. Ruddy idazlearen izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Burt Reynolds, Eddie Albert, Ed Lauter eta Michael Conrad aktoreek antzeztu zuten.
Film honetan amerikar futboleko benetazko hainbat futbolarik antzeztu zuten, tartean Green Bay Packers taldeko Ray Nitschke futbolari mitikoa.
Film hau gutxienez hirutan berregokitzatua izan da: Mean Machine (2011), 2005eko izenburu berdineko filma eta Captain Masr (2015).
Argumentua
Espetxean dagoela, Rudolph Hazen (Eddie Albert) zaindariak Pauli presoez osatutako amerikar futbol taldea osatu eta zaindariez osatutako talde batekin partidu bat jokatzea proposatuko dio.
Pseudotropheus crabro
Pseudotropheus crabro Pseudotropheus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
499 Venusia
499 Venusia, asteroide gerrikoan aurkitutako 499. asteroidearen izena da. 1902ko abenduak 24an aurkitu zuen Max Wolf astronomo alemaniarrak Heidelbergeko behatokitik. Asteroide honen behin-behineko izendapen zientifikoa, 1902 KX zen.
Thorigny-sur-le-Mignon
Thorigny-sur-le-Mignon Frantziako udalerria da, Deux-Sèvres departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Thorigny-sur-le-Mignon udalerrian erroldatutako biztanleak 77 ziren. Familiak 33 ziren, horien artean 11 pertsona bakarrekoak ziren (7 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 11 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 11 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 42 etxebizitza zeuden, 33 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 41 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 33 etxebizitza nagusietatik 27 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 7 etxek lau zituzten eta 18 etxek bost zituzten. 30 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 15 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 17 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 50 ziren, horien artean 35 aktiboak ziren eta 15 inaktiboak ziren. 35 pertsona aktiboetatik 34 lanean zeuden (16 gizon eta 18 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 15 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 informazio eta komunikazio enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
2000. urtean Thorigny-sur-le-Mignon udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Milford (Delaware)
Milford Delawareko hiri bat da. Kent konderrian kokatua dago. 2010ean 7,388 biztanle zituen, 24.82 kilometro koadrotan banatuta.
Leucogrammolycus brychios
Leucogrammolycus brychios Leucogrammolycus generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.
Anolis roquet
Anolis roquet Anolis generoko animalia da. Narrastien barruko Dactyloidae familian sailkatuta dago.
Yirrkala gjellerupi
Yirrkala gjellerupi Yirrkala generoko animalia da. Arrainen barruko Ophichthidae familian sailkatzen da.
Iso Lohijärvi (Kittilä)
Iso Lohijärvi aintzira Kittilä udalerri finlandiarrean dagoen aintzira bat da. Muonioko mugatik gertu dago, Kivijärvi aintziratik pare bat km-ra eta Pallas-Yllästunturi Parke Nazionalaren mugan, Lappi osoko hegazti-espezie ugarienak aurki daitezkeen parke nazionalaren mugan, hain zuzen; hala nola, borrokalariak, istingor arruntak, kuliska pikartak, mendebal-txori mokomeheak, laponiako berdantzak, elur-berdantzak, elur-hontzak, eper zuriak, txirri lepokodunak, zapelatz galtzadunak, larre-buztanikarak, mendi-txontak, negu-txirtak, papourdinak, txirritxo handiak, txoka gorriztak, urre txirri arruntak, ahate gorriztak, ahatebeltzak, beltxarga oihulariak, zerra txikiak eta antzara hankagorriztak, hankahoriak, muturzuriak eta nanoak bezalako hegaztiak aurki daitezke.
Beste ohiko biztanle batzuk azeri zuri eta gorriak, bisoi amerikarrak, elur-orein etxekotuak, erbinude arrunt eta zuriak, hartz arreak, ipar-katamotzak, jatunak eta otsoak dira.
Bizilagunak Kivijärvi eta Pallasjärvi mendebaldean eta Tepasto herria ekialdean dira. Gutxi gorabehera, azarotik maiatzera izoztua egon ohi da aintzira.
Aintzira oso ezaguna da arrantza munduan; izan ere, bertan, amuarrain marroi eta laponiako amuarrain artiko handienak arrantzatzera uda partean etorri ohi diren arrantzaleen kopurua handia da.
Darien (New York)
Darien Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Genesee konderrian kokatuta dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Kretako itsasoa
Kretako itsasoa (Κρητικό Πέλαγος) Egeo itsasoaren hegoaldean dagoen itsasoa da, Kretaren iparraldean eta Zikladen hegoaldean dagoena.
NGC 2305
NGC 2305 galaxia bat da, Volans konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Lema cyanella
Lema cyanella Paleartikoko ekozonaren Chrysomelidae familiako kakalardoa da.
Milango Triennale
Milango Triennale, (Triennale di Milano), Milanen antolatzen den nazioarteko erakusketa da. Erakusketa horretan artea, diseinu, arkitektura, moda, zinema, komunikazioa eta gizartea lotzen dira, arte garaikidearen benetako erakuslehioa antolatzeko. Garrantzia handia du, aldi berean, arte eta industria arteko loturak. Lehenengoa 1923an egin zen, biennale moduan.
Historia
Triennalea Palazzo dell'Arten egiten da. 1936tik 1996 hamahiru aldiz egin zen; hurrengoa, hogei urte pasa ondoren, 2016an egin zen. Jauregi horretan, Collezione Permanente izenburupean, Triennaleren bilduma iraunkorra ikus daiteke. Museo honek, bestetik, Tokioko Shiodome barrutian, La Triennale di Milano museoa gestionatzen du baita ere. Lehenengo Triennale 1923an egin zen eta gaur arte hogeita bat edizio egin dira; gutxi gorabehera hiru urtetan behin, hortik datorkio izena. Azken edizioa 2016an egin da eta bere eragina hiri osoan ezagutu da. Triennale Design Museuma, bestetik, 2007an sortu zuten.
Palazzo dell'Arte
Eraikuntza, Antonio Bernocchi eta bere anaiek finantziatuta, 1931tik 1933ra arte egin zen, Giovanni Muzioren diseinua jarraituz. Milango Sempione Parkean dago, Lombardian, Italiako iparraldean.
500 Selinur
500 Selinur, asteroide gerrikoan aurkitutako 500. asteroidearen izena da. 1903ko urtarrilak 16an aurkitu zuen Max Wolf astronomo alemaniarrak Heidelbergeko behatokitik. Asteroide honen behin-behineko izendapen zientifikoa, 1903 LA zen.
La guerra de Dios
La guerra de Dios 1953ko espainiar filma da, Rafael Gilek zuzenduta.
Sinopsia
Apaiz baten lehenengo parrokia meatzari-herri batekoa izango da. Bertan bere eliztarren aiherraren kontra egingo du.
Bombus griseocollis
Bombus griseocollis erle espezie bat da, Bombus generoan eta Apidae familian.
Micaela Chalmeta
Micaela Chalmeta i Martí (Valentzia?? 1858- Nogent-sur-Marne, Frantzia 1951), Amparo Martí izenez ere ezaguna, kooperatibista, sozialista, feminista izan zen, Bartzelonari eta Madrili lotua.
Bizitza
Micaela Chalmeta emakume aktiboa izan zen XX. mende hasierako Bartzelonako kooperatiben eta sozialisten munduan, eta Bartzelonako Emakumezkoen Elkarte Sozialistaren sortzaile izan zen. Joan Colomarekin ezkondua, hura ere kooperatibista, eta Joan Coloma i Chalmeta eta Empar Coloma Xalmetaren ama. Marina Ginestà i Colomaren amona.
Micaela emakume kultua zen, intelektuala, eta ingelesa eta frantsesa ezagutzen zituen. Hori frogatzen dute A. Honora Enfield-en Erosketa Saskia bezalako kooperatiba-gaietako opuskuluen gaztelaniarako itzulpenek.
Micaela Chalmetak La Internacional astekariaren zuzendaritzan parte hartu zuen. Astekari sozialista hori Katalunian argitaratu zen 1908an eta 1909an. Guerra Social-ean ere idatzi zuen, 1891-1893 eta 1901-1903an argitaratutako Kataluniako Federazio Sozialistaren (FSC) organoa. Amparo Martí izengoitiarekin, beste argitalpen sozialista batzuetan parte hartu zuen, hala nola La Justicia Social, non hogei artikulu baino gehiago argitaratu baitzituen “Emakumezkoen eta emakumezkoen elkarrizketak” sailean 1910 eta 1916 artean, baita Vida Socialista astekari madrildarrean ere. Lan-baldintza hobeen alde agertu zen Martí, eta fabriketako haurren esplotazioa salatu zueni.
Micaela Chalmetaren ekintza militanteak, gizarte-aldaketarekin konprometitua, 1920ko hamarkadako Katalunian gutxiengoa zen sozialismo batekin bat zetorren idearioa zabaltzen lagundu zuen. Chalmetaren ahotsa, feminismoaren alde, PSOEko gainerako militanteek gutxi babesten zuten jarrera zen, Maria Cambrils bezalako figurek izan ezik. Chalmeta izan zen Bartzelonako Elkarte Feminista Sozialistaren bultzatzailea 1911n, 1906an Madrilen eta 1904an Bilbon sortutakoen antzera; taldearen helburu nagusia zen sozialismoaren aldeko borrokan gizonen eta emakumeen arteko interesak artikulatzea.
Regina Lamo eta Victoria Kentekin batera, Micaela Chalmeta Espainiako kooperatibismoaren ordezkari esanguratsua izan zen. Chalmetak, Joan Coloma kidearekin batera, Hostafrancseko Ekonomia Soziala jarriko du martxan, eta, ondoren, 1901ean Modelo Siglo XX kooperatibako kide izango da. 1932an Propaganda Kooperatibistako Emakumeen Elkartea sortu zen, eta Chalmetak proposatuta, hasierako batzordea batzar bihurtu zen. Micaela, adineko emakumea izan arren, batzordeko kidea izango da, eta aktiboki lagunduko du, ekitaldi publikoetan eta kooperatibismoaren aldeko mitinetan parte hartuz, konbentzimendu osoa baitu kooperatibismoan, herri-klaseen bizi-baldintzak hobetzeko tresna gisa.
Kooperatiben Federazioaren propaganda-iturriak, Acción Cooperativistak, hiruzpalau zenbakitik behin Páginas Femeninas bilduma argitaratzen zuen, non Chalmetak, dagoeneko bere jatorrizko izenarekin sinatua, emakumeen kooperatibismoari buruz dituen iritziak idatzi eta adierazten zituen. Ideiak ekintza bihurtzen ditu, eta emakume-taldeak sortzea sustatzen du, betiere, kooperazioaren garapenerako emakumeak ezinbestekoak zirela kontuan hartuta, eta emakumeak hainbat erakundetan modu autonomoan elkartzea komeni zela defendatzen du, hasierako planteamenduak lortzeko. Ekarpen horiek direla eta, emakumeen historiografiak eta sozialismo hispanikoak aintzat hartu dute Chalmeta sexu-berdintasunaren aldeko pertsona nabarmenetako bat bezala.
Espainiako Gerra Zibilarekin, Montserrat Duch Planaren ikerketen arabera, bere pista galdu zen. Azken berria 1943koa da, Bartzelonan bildutako Kontsumo Kooperatiben Lurralde Batasuneko Batzordearen akta batean Chalmetaren egoera ekonomiko zaila eta betaurrekoak ordaintzeko erabakia aipatzen direnean.
Makirriain (Leotz)
Makirriain Orbaibarrako Leotz udalerriko leku bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Erdialdea eskualdean.
biztanle zituen.
Bertako biztanleak makirriaindarrak dira.
Izena
Makirriain beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
Lycenchelys alba
Lycenchelys alba Lycenchelys generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.
Makirriain (Leotz)
Izena
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Geografia
Makirriain Erdialdea eskualdean dago, Orbaibar ibarrean eta Leotz udalerrian.
Andrena suerinensis
Andrena suerinensis erle espezie bat da, Andrena generoan eta Andrenidae familian.
Makirriain (Leotz)
Inguru naturala eta kokapena
Leotz udalerria Nafarroa erdialdean dago Erriberriko merindadean eta Nafarroako hiriburutik 34 kilometrora.
Klima eta landaredia
Leotz udalerriko klimaren ezaugarri mediterraneoak bai batez besteko tenperaturan (12,5 gradu) bai batez besteko prezipitazioetan (600-900mm batez beste) ikusten dira. Aldaketa termikoa handia da, eta 20 gradurainoko aldea egon daiteke udaberriko eta udazkeneko egun askotan. Udan bi hilabete idor izaten dira, uztaila eta abuztua. Urteroko egun euritsuak 80 eta 100 bitartean dira.
Gizakiaren eragina dela eta, jatorrizko basoen azalera asko gutxitu da, eta mantendu den guneetan ameztiak nabarmentzen dira. Horrez gain, XIX. mendetik aurrera egindako birlandaketen ondorioz, Austriatik ekarritako pinu lariziarren (Pinus nigra) eta beltzen 351 hektarea daude.
Estazio meteorologikoa
Leotzen ez dago estazio meteorologikorik. Hala ere, Barasoain pareko udalerrian, estazio bat dagoen, itsasoaren mailatik 524 metrora, Nafarroako Gobernuak 1975ean jarritako estazio meteorologikoa dago.
Historia
Orbaibarrekoa izan zen, Makirriain Leotz udalerrian sartu zen administrazio-unitate gisa desagertu zen arte. XIX. mendearen lehen erdira arte, herriaren jurisdikzioa Iruñeko merkatuko alkateari zegokion, ibarreko gainerako herrietako alkateari bezala. 1847an, 1500 errealeko eskola zuen, eta parrokiako abadeak herria hornitzen zuen.
Demografia
biztanle zituen Makirriainek.
Garraioa
Nafarroako Hiriarteko Garraioa sareko linea zerbitzua ematen dio kontzeju honi. Herriak autobus geldialdi bakarra du herrian, Tafallarantz eta Olletarantz.
Autobus zerbitzuak lan egin dezan, linea eskariaren araberako linea baita, bidaia aurreko eguneko 19:00ak baino lehen erreserbatu behar da.
Euskara
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Leotz udalerria atzerakada-eremuan sailkatu zen, non euskarak hain atzerakada handia izan duen, non bertako hiztunik apenas geratzen den.
Koldo Zuazok, 2010ean, Leotz udalerria ez-euskal-eremuan sailkatu zen.
Nafarroako Gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera, Leotz eremu ez-euskalduneko udalerria da, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania da. 2001eko erroldaren arabera, herritarren %15,04k zekien euskaraz hitz egiten, 2010ean % 15,10k eta 2018n % 28,20k. Euskal hiztun gehien dituen Erriberriko merindadeko udalerria da.
2017ko ekainaren 22an Nafarroako Parlamentuak eremu mistora pasatzea erabaki zuen, beste 43 udalekin batean.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
The Fan (1996ko filma)
The Fan (euskaraz Zaletua) 1996ko Tony Scott ingeles zinema zuzendariak zuzendutako kirol thriller film bat da. 1995eko Peter Abraham estatubatuar idazlearen izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Robert De Niro, Wesley Snipes, John Leguizamo, Benicio del Toro eta Ellen Barkin aktoreek antzeztu zuten.
Alboraia
Alboraia (espainieraz Alboraya) Valentziako Erkidegoko udalerria da, Horta Nord eskualdean eta Valentziako probintzian kokatua.
The Fan (1996ko filma)
Kirol zaletasuna fanatismoan bilakatzeko arriskua eta jazarpenaren gaiak jorratzen ditu.
Alboraia
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 22.405 biztanle zituen.
Eduardo Arbide
Eduardo Arbide (Rosario Argentina, 1900eko abenduaren 4a- Madril, Espainia, 1987ko azaroaren 13a) eusko-argentinar futbolaria izan zen.
The Fan (1996ko filma)
Argumentua
Bobby Rayburn (Wesley Snipes) jokalaria beisbolean jaun eta jabe izan da. Bere kirol ibilbidearen gainbeheran San Francisco Giants taldera itzultzea ahalbideratzen dion kontratua sinatzea lortu du, honenbestez bere sorlekura itzuliz. Taldearen zaletu sutsu eta Rayburnen jarraitzaileetako bat, Gil Renard (Robert De Niro) da, bere eguneroko arazo pertsonalak (berau gorrotatzen duen emazte ohia, beldurra sion semea eta galtzear dagoen lanpostua) beisbolarekin ahazten ditu. Horregatik, Rayburn berriz ere onena izan dadin lortzeko edozer egiteko prest dago.
Eduardo Arbide
Ibilbidea
Argentinan jaioa izan arren bere gurasoekin Euskal Herrira itzuli zen haur txikia zela. 1918tik 1925era Real Sociedadean jokatu zuen, hainbat txapelketa erregional irabaziz.
1922an Euskal selekzioak Hego Amerikan egin zuen jira baten parte izan zen. Espainiako selekzioarekin ere jokatu zuen behin.
Simeon Ginda Apeztegi
Simeon Ginda Apeztegi (Ezpartza, Nafarroa Garaia, Euskal Herria, 1660 - Sant Julià de Lòria, Andorra, 1737ko abuztuaren 27a) nafar apaiza izan zen. Ginda Andorrako printzekide eta Urgellgo apezpikua izan zen 1714 eta 1737 artean.
Teologian doktore Iruñean, Orreagako kolegiataren kanonigo eta Leongo San Isidoroko kolegiataren abadea izan zen, biak agustindarrenak. Espainiako agintari berriek Andorrako eskubideak eta pritzekideak defendatzeko jarrera argia hartu zuen, 1716ko Filipe V.aren Oin Berriko dekretuaren ondoriozko presioen aurrean eta haren aplikazio zalantzagarriaren aurrean.
STAR Si35
Si 35 subfusila, Bonifacio Echeverría S.A. etxeak STAR izenpean eginiko arma familia bateko lehen modeloa da. Produkzioa 1935 urtean hasi zen eta hiru arma klase egin ziren, RU 35 modeloak 300 tiro minutuko su abiada du, TN 35 modeloak 700 tiro minutukoa eta Si 35 modeloak bien artean aukeratzeko palanka bat du. 9 mm luze kalibreko kartutxoak erabiltzen dituzte.
Estatu-Duma
Estatu-Duma (Государственная дума, Gosudárstvennaya duma, ohiko laburdura: Госдума, Gosduma) Errusiako Biltzar Federaleko behe ganbera da. Estatu-Duma 450 diputatuek osatzen dute. Sufragio unibertsalez aukeratzen dira eta ganberako burua presidentea da.
STAR Si35
Blowback bidezko sistema erabiltzen du zikloa osatzeko, palanka bidezko sistema konplikatu bat erabiltzen duelarik. Oso bukaera oneko armak dira bai burdinazko zatian, bai egurrezkoan.
Balada
Balada hitz neurtuzko kontakizuna, gaitzat antzinako gertaera bat edo duena.. Erdi Aroan, dantzarako kantu moduan jaio ziren. Gerora, literatur baladak akonpainatzeko edo giro liriko edo dramatikoa iradoki nahi duen musika-obra instrumental edo bokala izan ziren. Izena Erdi Aroko frantziar chanson balladée edo dantzarako abestietatik dator.
Euskal Herrian ahozko euskal literaturaren genero bat osatu zuten: euskal baladak.
Pseudotropheus cyaneorhabdos
Pseudotropheus cyaneorhabdos Pseudotropheus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Estatu-Duma
Errusiako goi ganbera Kontseilu Federala da.
Eva Illouz
Eva Illouz (אווה אילוז; Fez, Maroko, 1961eko apirilaren 30a) franko-israeldar soziologo eta irakaslea da sentimenduen eta kulturaren soziologian berezitua dagoena. École des Hautes Etudes en Sciences Sociales (EHESS) unibertsitateko ikasketa zuzendaria da.
Robecco Pavese
Robecco Pavese Italiako udalerri bat da. Paviako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Robecco Pavesek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Seif Eissa
Seif Eissa, arabieraz, سيف عيسى– (1998ko ekainaren 15a -) taekwondolari egiptoarra da.
Tokio 2020ko Olinpiar Jokoetan, esku hartu zuen, eta brontzezko domina lortu zuen –80 kiloko kategorian. 1 Joko Panafrikarretan, bi domina lortu zituen: 2015ean eta 2019an.
Bi domina irabazi zituen Afrikako Taekwondo Txapelketan 2016an eta 2018an.
Rocca de' Giorgi
Rocca de' Giorgi Italiako udalerri bat da. Paviako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Rocca de' Giorgik honako udalerri hauekin egiten du muga:
George Eastman
George Eastman (Waterville, New York estatua, Ameriketako Estatu Batuak, 1854ko uztailaren 12a - Rochester, New York estatua, Ameriketako Estatu Batuak, 1932ko martxoaren 14a) asmatzailea eta industrialaria izan zen. 1878. urtean zilarrezko gelatina-bromuroz eginiko lehen argazki-plakak egin zituen, eta 1880an Kodak enpresa sortu zuen. Pelikula bilgarria asmatu zuen 1884an, eta eskuko argazki-makinak 1888an. 1889. urtean nitrozelulosazko pelikula gardena egin zuen. 1932. urtean bere buruaz beste egin zuen; dirutza handia utzi zuen karitate-lanetarako.
NGC 2307
NGC 2307 galaxia espiral bat da, Volans konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Simoselaps
Simoselaps Elapidae familiako narrasti generoa da. Australian bizi dira.
Emakumezkoen Traineru Ligako 2014ko denboraldia
Historia
Zazpi traineru aurkeztu ziren jadanik sailkatua zegoen Zumaiarekin batera ligan aritzeko. Urtebeteko hutsunearen ondoren galiziarrak ligara itzuli eta bi taldek eman zuten sailkapen estropadetan parte hartzeko izena, Samertolameuk eta Cabo da Cruzek. Uztailaren 12 eta 13an izan ziren sailkapen estropadak, Pedreñan eta Donostian, eta San Juan, Hibaika eta Samertolameu sailkatu ziren.
Hasieran sanjuandarren eta errenteriarren arteko lehia gogorra izan zen baina azken bost estropadak irabazita San Juanek eraman zuen liga.
Kusku (pupa)
Kuskua edo zibota babes-zorro edo kaxa da, intsektu holometabolo batzuren larba inguratzen duena pupa bihurtu aurretik.
Château-Chinon (Campagne)
Château-Chinon Frantziako udalerria da, Nièvre departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Château-Chinon udalerrian erroldatutako biztanleak 623 ziren. Familiak 291 ziren, horien artean 84 pertsona bakarrekoak ziren (40 bakarrik bizi ziren gizonak eta 44 bakarrik bizi ziren emakumeak), 111 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 72 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 433 etxebizitza zeuden, 293 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 94 bigarren erresidentzia ziren eta 45 hutsik zeuden. 414 etxeak ziren eta 15 apartamentuak ziren. 293 etxebizitza nagusietatik 246 bere jabearen bizilekua ziren, 33 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 27 etxek bi zituzten, 49 etxek hiru zituzten, 102 etxek lau zituzten eta 112 etxek bost zituzten. 228 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 146 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 118 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 387 ziren, horien artean 292 aktiboak ziren eta 95 inaktiboak ziren. 292 pertsona aktiboetatik 275 lanean zeuden (148 gizon eta 127 emakume) eta 17 langabezian zeuden (6 gizon eta 11 emakume). 95 pertsona inaktiboetatik 39 erretiraturik zeuden, 18 ikasten zeuden eta 38 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Château-Chinon udalerrian 292 unitate fiskal zeuden, 635 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.283 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 22 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 8 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2000. urtean Château-Chinon udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.424 hektarea erabiltzen.
Penne-d'Agenais
Penne-d'Agenais Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot eta Garona departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Penne-d'Agenais udalerrian erroldatutako biztanleak 2.429 ziren. Familiak 1.013 ziren, horien artean 287 pertsona bakarrekoak ziren (121 bakarrik bizi ziren gizonak eta 166 bakarrik bizi ziren emakumeak), 360 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 289 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 77 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Afrikako deskolonizazioa
Afrikako deskolonizazioa inperio kolonialek Afrikan zituzten lurraldeek emantzipazioa lortzeko eta herrialde independente bihurtzeko Bigarren Mundu Gerraren osteko prozesua izan zen.
Penne-d'Agenais
Etxebizitza
2007an 1.289 etxebizitza zeuden, 1.014 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 180 bigarren erresidentzia ziren eta 95 hutsik zeuden. 1.090 etxeak ziren eta 170 apartamentuak ziren. 1.014 etxebizitza nagusietatik 670 bere jabearen bizilekua ziren, 307 alokairuan okupaturik zeuden eta 37 doan lagata zeuden; 18 etxek gela bat zuten, 80 etxek bi zituzten, 217 etxek hiru zituzten, 295 etxek lau zituzten eta 404 etxek bost zituzten. 709 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 507 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 408 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Afrikako deskolonizazioa
Aurrekariak
XIX. mendeko Afrikaren banaketan, europar potentziek 1884-85eko Berlingo konferentzian Afrika eta bere baliabideak erdibanatu zuten. 1905. urterako, Afrika osoa europar gobernuen agindupean zegoen, Liberia (afroamerikar esklabo ohiek kontrolatuta zegoela) eta Etiopia (Italiaren ahaleginei aurka egin zizkiona) izan ezik. Erresuma Batuak eta Frantziak inperio nagusiak bazituzten arren, Alemaniak, Espainiak, Italiak, Belgikak eta Portugalek koloniak zituzten. Kolonialismo eta inperialismoaren eraginez, Afrikak epe luzeko ondorioak jasan zituen eta jasaten ditu: baliabide naturalen galera, suntsipen ekonomikoa, hondamen kulturala, banaketa geopolitikoa, eta abar. Hala ere, orduko europarren ikuspegitik, kolonizazioa bere zibilizazio-esfortzuaren helburuetako bat besterik ez zen.
Penne-d'Agenais
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Afrikako deskolonizazioa
Kausak
Bigarren Mundu Gerran koloniek bere metropoliren alde borrokatu zuten etsai ezezagun baten kontra eta independentzia aipatu gabe. Hendrik Verwoerd eta B.J. Vorster Hegoafrikako lehen ministroak izango zenek Adolf Hitlerren alde egin zuten, frantziar gobernadoreek 1943ra arte Vichyko gobernuaren alde egin zuten moduan. Orduko Alemaniako propagandak britainiar aginteari erronka botatzeaz gain, Japoniar Inperioak Ekialde Urruna konkistatzean, Afrikatik mea gehiago ateratzera behartu zieten. U-boot itsaspekoek Ozeano Atlantikoko bideak kontrolatuta zituztenez, Afrikan lantegiak sortu zituzten bertoko ekonomia bultzatuz.
Épizon
Épizon Frantziako udalerria da, Marne Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Épizon udalerrian erroldatutako biztanleak 138 ziren. Familiak 60 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Afrikako deskolonizazioa
Kausak
1941ean Franklin D. Roosevelt eta Winston Churchillek Atlantikoko eskutitza adostu zutenean, kolonien autonomia bultzatzea erabaki zuten. Churchillek eskutitza Legebiltzarrera eraman zuenean, koloniak idaztea akats bat izan zela esan zuen zuzena Alemaniak konkistaturiko herrialdeak zirela esanez. Izan ere, gerra ondorengo afrikar koloniak oraindik ume eta heldugabetzat hartzen zuten europarrek.
Saint-Martin-de-la-Porte
Saint-Martin-de-la-Porte Frantziako udalerria da, Savoia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Afrikako deskolonizazioa
Kausak
Hala ere 1930eko hamarkadarako, indar kolonialek bere Unibertsitateetan jadanik hezita zuten afrikar buruzagi-elite bat, autodeterminazio eskubidea ezagutzen zuena. Tartean bazeuden independentzia lortzeko borrokatu zuten abertzale batzuk: Jomo Kenyatta (Kenia), Kwame Nkrumah (Urrezko Kosta, Ghana), Léopold Sédar Senghor (Senegal) edo Houphouët-Boigny (Boli Kosta).
Kronologia
1 Espainiak Mendebaldeko Saharan (orduan Rio de Oro deitua) zuen de factozko aginte koloniala bukatu zenean, Marokok herrialde osoa okupatu zuen, eta aldarrikatu berria zen Saharako Arabiar Errepublika Demokratikoa indargabetu.
Saint-Martin-de-la-Porte
Biztanleria
2007an Saint-Martin-de-la-Porte udalerrian erroldatutako biztanleak 705 ziren. Familiak 301 ziren, horien artean 82 pertsona bakarrekoak ziren (33 bakarrik bizi ziren gizonak eta 49 bakarrik bizi ziren emakumeak), 103 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 91 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 25 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Penne-d'Agenais
Diru sarrerak
2009an Penne-d'Agenais udalerrian 1.015 unitate fiskal zeuden, 2.330,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.645 euro zen.
Saint-Martin-de-la-Porte
Etxebizitza
2007an 448 etxebizitza zeuden, 304 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 136 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 376 etxeak ziren eta 67 apartamentuak ziren. 304 etxebizitza nagusietatik 252 bere jabearen bizilekua ziren, 42 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 7 etxek bi zituzten, 41 etxek hiru zituzten, 76 etxek lau zituzten eta 178 etxek bost zituzten. 238 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 110 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 154 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Penne-d'Agenais
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 134 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 6 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 19 eraikuntza enpresak ziren, 25 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 15 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 6 higiezinen enpresak ziren, 16 zerbitzu enpresak ziren, 13 administrazio publikoko enpresak ziren eta 12 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Saint-Martin-de-la-Porte
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Penne-d'Agenais
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 40 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 igeltseroak, 4 margolariak, 3 zurginak, 4 iturginak, 4 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 3 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 8 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 9 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 3 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen eta 1 drogeria zen.
Saint-Martin-de-la-Porte
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 405 ziren, horien artean 291 aktiboak ziren eta 114 inaktiboak ziren. 291 pertsona aktiboetatik 276 lanean zeuden (160 gizon eta 116 emakume) eta 14 langabezian zeuden (5 gizon eta 9 emakume). 114 pertsona inaktiboetatik 41 erretiraturik zeuden, 28 ikasten zeuden eta 45 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Martin-de-la-Porte udalerrian 311 unitate fiskal zeuden, 722 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.849 euro zen.