cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ernest Rutherford
Ernest Rutherford, Nelsongo lehenengo baroia (Brightwater, Tasman eskualdea, Zeelanda Berria, 1871ko abuztuaren 30a - Cambridge, Ingalaterra, 1937ko urriaren 19a) fisika nuklearraren aita izan zen. Alfa eta beta partikulak azaltzeaz gain, erradiazioak elementuen desintegratzea zekartzala ere azaldu zuen, eta horregatik 1908an kimikako Nobel saria eman zioten. Atomoen teoria orbitalaren aitzindaria izan zen urre xafla saiakuntzan gertatutako Rutherford sakabanaketan oinarrituta.
Henriville
Henriville Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Ernest Rutherford
Rutherfordek atomoaren inguruan egindako ikerketa eta aurkikuntzak Darwinek eboluzio teorian, Newtonek mekanikan, Faradayk elektrizitatean edo Einsteinek erlatibitatean egindakoen parekoak dira.
Henriville
Biztanleria
2007an Henriville udalerrian erroldatutako biztanleak 745 ziren. Familiak 301 ziren, horien artean 62 pertsona bakarrekoak ziren (21 bakarrik bizi ziren gizonak eta 41 bakarrik bizi ziren emakumeak), 132 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 99 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Ernest Rutherford
Gaztaroa
Rutherford Spring Groven jaio zen, (gaur egun Brightwater) Zeelanda Berrian. Nelson College-n ikasketak egin eta gero, Zeelanda Berriko Cambridgeko unibertsitatean ikasteko beka bat irabazi zuen. 1895an, ikasketak bukatu ostean eta bi urtez teknologia elektrikoari buruz ikerketak egin eta gero, Rutherford Inglaterrako Cambridge Unibertsitateko Cavendish laborategira posgraduatu bat egitera joan zen. Zeelanda Berria utzi zuenerako, elektrizitate eta uhin teorian egindako saikuntzak direla eta, ikertzaile azkar eta bikainaren fama zuen. Thomson, geroago elektroiaren aurkitzailea izango zela, hau entzun eta Rutherford erreaktibitateari buruz egiten ari ziren frogetara gonbidatu zuen. Rutherford erreaktibitatean bere bizitzako pasioa aurkitu eta telegrafoaren aurkikuntzak Marconiren etorrerararte itxoingo zuen.
Henriville
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ernest Rutherford
Helduaroa
1898an Rutherford Kanadako McGill unibertsitatearen fisikari nagusi izendatua izan zen eta bertan egin zituen 1908an kimikan Nobel saria irabaziko zion aurkikuntza: erradiatibitatea atomoen berezko desintegratzea da. Ideia honek ordurarte atomoaren ezaugarri funtseskoenetariko batekin apurtzen zuen, hau da, atomoak izaera egonkorra duela. Gutxira, elektroiaren aurkikuntzarekin, atomoak erdibituezinak direla ere frogatu egin zuen Rutherforden lankide Thomsonek.
Henriville
Etxebizitza
2007an 323 etxebizitza zeuden, 310 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 12 hutsik zeuden. 279 etxeak ziren eta 40 apartamentuak ziren. 310 etxebizitza nagusietatik 273 bere jabearen bizilekua ziren, 30 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 46 etxek lau zituzten eta 242 etxek bost zituzten. 296 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 133 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 155 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Belémgo dorrea
Belémgo dorrea edo San Bizenteren dorrea (Torre de Belém edo Torre de São Vicente) Portugalgo Lisboa hiriburuko Belém auzoan dagoen dorre bat da. Tajo ibaiaren iparraldeko ertzean dago, Belem auzoan.
Henriville
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Belémgo dorrea
Historia
Manuel I.a Portugalgoaren erregealdian eraiki zen. 1514an hasi ziren lanak, Francisco de Arruda arkitekto zela, baina Jeronimotarren monasterioa ondoan eraikitzen ari zen Diogo Boitaca arkitektoak bukatu zuen 1520an.
1983an UNESCO erakundeak gizateriaren ondare izendatu zuen.
Henriville
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 500 ziren, horien artean 328 aktiboak ziren eta 172 inaktiboak ziren. 328 pertsona aktiboetatik 293 lanean zeuden (156 gizon eta 137 emakume) eta 35 langabezian zeuden (13 gizon eta 22 emakume). 172 pertsona inaktiboetatik 71 erretiraturik zeuden, 23 ikasten zeuden eta 78 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ernest Rutherford
Helduaroa
Nobel saria kimikan jasotzea harrigarria izan zen benetan, Rutherfordek kimika sazizientziatzat hartzen baitzuen. Beraren esanetan: "Zientzian bi arlo daude, fisika eta seilu bildumatzea".
Belémgo dorrea
Ezaugarriak
Manueldar estiloan eraikia dago, berez Erdi Haroko dorretxea da baina eragin islamiar nabaria du. Portugalgo artilleriadun lehenengotako gotorleku bat izan zen.
Henriville
Diru sarrerak
2009an Henriville udalerrian 295 unitate fiskal zeuden, 745,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.697 euro zen.
Belémgo dorrea
Ezaugarriak
Bi egiturak osatzen dute eraikina: dorreak berak eta azpiko gotorlekuak. Gotorlekuak behatoki itxiak ditu erpinetan, bakoitza laranja aleen itxurako kupulaz ornitua.
Henriville
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 27 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Belémgo dorrea
Ezaugarriak
Dorreak ere apaindura bikaina du, harrian landutako sokak, galeria irekiak, mozarabe estiloko dorreak eta ezkutu itxura duten almenak ditu. Elementu naturalistak ere ugariak dira, tartean errinozero bat, urrutiko aurkikuntzak sinbolizatzen dituena. Barnealdea ordea gotikoa da, eta oso soila.
Ernest Rutherford
Helduaroa
1907an Manchesterreko unibertsitateko fisikari nagusitzat zegoenena, atomoen izaera nuklearra aurkitu zuen, oxigenoa nitrogenotik sortu eta gero. Niels Bohrekin lanean hari zela, neutroien existentzia beharrezkoa zela burutatzen hasi zen, protoien karga positiboen indar aldaratzaileak orekatu eta atomoaren nukleoaren sakabanaketa aurrezainduko zuen partikula.
Henriville
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 margolaria, 1 iturgina, 1 argiketaria, 2 jatetxeak eta 1 apaindegia.
Ernest Rutherford
Azken urteak
1914an Ingalaterran zaldun bilakatu zuten. 1917an Cavendish laborategira zuzendari moduan bueltatu zen eta berarekin lanean zenbiltzan hainbat Nobel sariak ere jaso zituzten, esaterako Chadwick 1923an neutroia aurkitzeagatik, Cockcroft etaWalton partikula azeleratzaile batekin atomo bat banatzeagatik eta Appleton ionosferaren existentzia frogatzeagatik. 1925an Rutherford Merituaren Ordenean sartzen utzi zioten eta 1931an Cambridgeko "Baron Rutherford of Nelson" bilakatu zen. Titulu hau bere heriotzarekin desagertu zen.
Henriville
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Ernest Rutherford
Azken urteak
Bere ohorez rutherfordium elementua izendatu zuten 1997an, bai eta Marte eta ilargiko hainbat krater, eta pare bat eraikin Cavendish laborategi (Ingalaterra), Canadan eta Zeelanda Berrian. Peter Kapitza, Rutherforden lankide bat kokodrilo baten sakongrabatu bat dago ere bere ohorez. Badirudi Rutherfordek oso abots ozena zuela eta norabait zihoanean bere abotsa bera baino askoz lehenago iristen zela, Peter Pan filmean kokodriloek egiten zuten antzera.
Henriville
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ernest Rutherford
Azken urteak
Rutherford Zeelanda Berriko 100 dolarreko diru paperean agertzen da, bai eta hainbat nazioetako seiluetan: Unitate Sobietikoan 1971an, Suezian 1968 eta Zeelanda Berrian 1971 eta 1999.
Rutherford ere ezaguna da 1933an egin zuen adierazpenagatik: The energy produced by the atom is a very poor kind of thing. Anyone who expects a source of power from the transformation of these atoms is talking moonshine. edo euskeraz, "Atomoak igortzen duen energia oso txikia da. Atomoen transformaketatik energia atera nahi duen edonor ahuntzen gauerdiko eztulaz ari da".
Zarate
Zarate Araban kokatuta dagoen herri bat da, Zuiako Kuadrillan. Gainera, Zuiako udalerria eratzen duten herrietariko bat da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 33 biztanle ditu.
Richie Zito
Richie Zito (Los Angeles, 1952ko abuztuaren 21a) disko-ekoizle eta estudioko musikari estatubatuarra da. Ospe handiko talde eta abeslariekin lan egin du, haien albumak ekoizten, besteak beste, White Lion, Poison, Mr. Big, Neil Sedaka, Yvonne Elliman, Eric Carmen, Art Garfunkel, Leo Sayer, Diana Ross, Marc Tanner, Elton John, Cher, The Motels, The Cult, Cheap Trick, Eddie Money, Heart, Juliet Simms eta Bad English.
Zarate
Zarate Murgiatik 3 kilometrora dago eta Zuia udalerriko herririk altuena da. Hain zuzen ere, itsas-mailatik 730 metrora dago.
Les Coves de Vinromà
Les Coves de Vinromà Valentziako Erkidegoko udalerria da, Plana Alta eskualdean eta Castellóko probintzian kokatua. Baix Maestrat eskualde historikoan ere kokatu izan da.
Wy-dit-Joli-Village
Wy-dit-Joli-Village Frantziako udalerria da, Val-d'Oise departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Richie Zito
Honetaz gain, zerrendetan agertu diren 38 single ekoitzi ditu Zitok. 1990ean Billboarden Urteko Ekoizle izendatu zuten. Zitok 1986ko Project A-Ko anime japoniar filmaren partitura ere osatu zuen Joey Carbonerekin batera. Zitoren ekoizpen-estiloa "panoramikoa eta kosmikoa" dela deskribatu zuen AllMusicko Doug Stonek 1988ko Lap of Luxury albumeko Cheap Trickekin egindako lanari buruz.
Les Coves de Vinromà
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 2.052 biztanle zituen.
Clacy-et-Thierret
Clacy-et-Thierret Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Thor (komikia)
Thor Marvel Comics estatubatuar komiki argitaletxeko superheroi bat da. Stan Lee eta Jack Kirby komikigileek sortu zuten eta lehenbiziko aldiz 1962ko Journey into Mystery #83 komiki alean agertu zen, berehala Avengers superheroi taldeko kide bilakatu zen. Berez, eskandinaviar mitologiako Thor jainkoak oinarritua dago.
Eskandinaviar mitologiako Thor jainkoaren antzera, Thor superheroia ere Odin eta Freyja jainko-jainkosen semea da, Mjölnir mailu magikoaren jabea da, Asgarden jaio eta hezitua izan zen, bere haurtzaroko jolaskide eta lagunik onena Loki anaiordea izan zuen, baina laisterrera arerio eta etsaio porrokatuak bilakatu ziren.
Wy-dit-Joli-Village
Biztanleria
2007an Wy-dit-Joli-Village udalerrian erroldatutako biztanleak 335 ziren. Familiak 126 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 41 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 49 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Clacy-et-Thierret
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 354 ziren. Familiak 133 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 65 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Wy-dit-Joli-Village
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Thor (komikia)
Baina mitologiako jainkoa ez bezala, Thor superheroia gizakien munduan bizitzen jarri eta New York hirian Donald Blake mediku mainguaren nortasunarekin bizi da.
Clacy-et-Thierret
Etxebizitza
2007an 138 etxebizitza zeuden, 132 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 137 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 132 etxebizitza nagusietatik 109 bere jabearen bizilekua ziren, 21 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 12 etxek hitu gela zituzten, 31 etxek lau zituzten eta 89 etxek bost zituzten. 108 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 51 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 78 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Salome Campos Beotegi
Salome Campos Beotegi (Bermeo, Bizkaia, 1893ko martxoaren 13a -1974 ) Bermeoko enpresaburua, arrain-kontserbetan artisau-lanaren aitzindaria izan zen, kontserba fabrika bat zuzendu zuen lehen emakumea izan baitzen. Pedro Campos Lartitegui eta Juliana Beotegui Yspizua bikotearen bosgarren alaba zen: Juliana (1882-01-09), Francisca (1883-10-10/1884-05-19), Feliciano (1885-07-22) eta Ponciano (1888-11-20) aurretik zituela; baina bere ondoren Dionisio (1895-11-18), Feliciana (1898-06-09) eta Eufemia (1900-09-16) etorri ziren.
Wy-dit-Joli-Village
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Beta partikula
Beta partikulak askatzen dituzten atomoak erradiaktiboak dira, potasio-40ren antzekoak eta prozesu honi beta desintegrazioa deritzo, beta izki grekoarekin izendatuta (β). Bi beta desintegrazio prozesu ezberdin daude, elektroiak (β−) edo positroiak (β+) emititzen dituzten arabera.
Zarate
Garraioa
Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
Clacy-et-Thierret
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 246 ziren, horien artean 175 aktiboak ziren eta 71 inaktiboak ziren. 175 pertsona aktiboetatik 162 lanean zeuden (86 gizon eta 76 emakume) eta 13 langabezian zeuden (8 gizon eta 5 emakume). 71 pertsona inaktiboetatik 24 erretiraturik zeuden, 22 ikasten zeuden eta 25 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Salome Campos Beotegi
Ibilbide enpresariala
Julia, Felicia eta Eufemia ahizpekin batera, Salome Bermeoko arrain-kontserbetan artisau-lanaren aitzindaria izan zen.
XX. mendeko 20ko hamarkadan kontserba fabrika bat zuzendu zuen lehen emakume bermeotarra izan zen. Nortasun handiko emakumea izanik, saiatua eta emakumeen gaitasunen defendatzaile porrokatua zen Salome.
1960. urtean Espainiako Boletin ofizialean irakurri daitekeenez, hojalatako xaflak inportatu eta arraina kontserbatzeko latak egiteko eskaria egin zuen Komertzioko ministeritzan.
Wy-dit-Joli-Village
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 228 ziren, horien artean 178 aktiboak ziren eta 50 inaktiboak ziren. 178 pertsona aktiboetatik 168 lanean zeuden (94 gizon eta 74 emakume) eta 10 langabezian zeuden (6 gizon eta 4 emakume). 50 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 21 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Beta partikula
β− desintegrazioa (elektroia)
Neutroi gehiegi dituzten nukleo atomiko ezegonkorrek β− desintegrazioa jasaten dute. Neutroia protoi, elektroi eta elektroi antzeko antineutrino batean bilakatzen da, antineutrinoa neutrinoaren antipartikula delarik:
Tina Anselmi
Tina Anselmi (Castelfranco Véneto, 1927ko martxoaren 25a -ibídem, 2016ko azaroaren 1a) Italiako politikaria izan zen, eta, gainera, erresistentziaren parte izan zen Bigarren Mundu Gerran. Italiako historiako lehenengo emakume ministroa izan zen.
Alophoixus phaeocephalus
Alophoixus phaeocephalus Alophoixus generoko animalia da. Hegaztien barruko Pycnonotidae familian sailkatua dago.
Thor (komikia)
Zinema
Zineman Chris Hemsworth aktoreak antzeztu du.
Ermo
Ermo Brasilgo udalerri bat da, Santa Catarina estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Clacy-et-Thierret
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 18 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Errotabarri (Aramaio)
Errotabarri Aramaioko (Araba) auzo bat da, Ibarreko elizatean barne dagoena. Auzoak Salgoko auzoarekin egiten du muga.
Tumuk Humak mendiak
Tumuk Humak mendiak (Toemoek-Hoemakgebergte, Serra do Tumucumaque, Monts Tumuc Humac) Hego Amerikako mendikate bat da. 120 kilometro luze da ekialde-mendebalde, Brasil, Surinam eta Frantziaren arteko mugan. Apalam eta Wayana herrien hizkuntzan, Tumucumaque hitzak "xamanaren eta espirituen arteko borroka sinbolizatzen duen mendiko arroka" esan nahi du. Mendikatea oso urruna da eta ia ez da irisgarria.
Errotabarri (Aramaio)
Inguru naturala
A-4023 herri bideak auzoa bitan banatzen du. Auzoa laupabost etxe inguruk osatzen dute, baserrien artean Errota-barri etxea eta Arbel etxea ageri dira. Errotabarri Ibarreko elizatearen erdigunetik gertu dago.
Typhlops khoratensis
Typhlops khoratensis Typhlops generoko animalia da. Narrastien barruko Typhlopidae familian sailkatuta dago.
Beta partikula
β− desintegrazioa (elektroia)
Prozesu hau indar nuklear ahularen bitartez gertatzen da. Neutroia protoi bilakatzen da partikula birtualak igorriz, W− bosoia. Prozesu hau quark mailan aztertuz gero, W− igorketak "down" motako quark bat "up" motara aldatzen du eta beraz neutroi bat (up quark bat eta bi "down" quark) protoi bilakatzen da (bi "up" eta down quark bakarra). W− bosoia, bestalde, elektroi eta antineutrino bikote batean bilakatzen da.
Tina Anselmi
Biografia
Tina Anselmi familia katoliko eta antifaxista batean jaio zen, Treviso probintzian. Gaztaroan, erresistentzia italiarraren parte izan zen partisana gisa. Literaturan lizentziatu zen Milango Unibertsitate Katolikoan eta CGIL sindikatuko kide izan zen.
Wy-dit-Joli-Village
Diru sarrerak
2009an Wy-dit-Joli-Village udalerrian 137 unitate fiskal zeuden, 344 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 27.613 euro zen.
Beta partikula
β− desintegrazioa (elektroia)
Fisio erreaktore nuklearretan gertatzen diren neutroi aberatseko azpiproduktuen nukleotan oso arrunta da, eta hortik fisio erreaktoretan sortzen diren elektroi eta antineutrinoen kopuru altuen arrazoia. Naturan aske dauden neutroiek ere beta desintegrazioa pairatzen dute.
β+ desintegrazioa (positroia)
Protoi gehiegi dituzten nukleo atomiko ezegonkorretan gertatzen da. Beta desintegrazioaren alderantzizkoa dela esaten den prozesu honetan protoia, neutroi, positroi eta elektroi motako neutrino batean bihurtzen da. Izarretan gertatzen diren fusio nuklearretako pauso bat dugu beta positiboaren desintegrazioa.
Beta desintegrazioaren erabilerak
Egun begi eta hezurren minbizia sendatzeko erabiltzen da, bai eta isotopo-salatari bezala ere. Estrontzio-90 beta partikulak sortzeko erabiltzen den materialik arruntena da. Beta partikulak industriako hainbat produktuen kalitatea egiaztatzeko ere erabiltzen dira, adibidez paper edo zilindro sistema batetik pasatzen den edozein materialaren lodiera aztertzeko. Beta erradiazioaren parte bat produktuak xurgatzen du. Produktua meheegi edo lodiegi izanez gero, xurgatutako erradiazioa desberdina izango da eta sistema egiaztatzen duen ordenagailuak zilindoak lekuz aldatuko ditu produktuaren lodiera zuzena izan arte.
Betaren alderantzizko desintegrazioa positroi igortzeko prozesuetan erabiltzen da, adibidez tomografian.
Tina Anselmi
Biografia
Tina 89 urte zituela hil zen Italiako iparraldean, Castelfranco Vénetoko etxean, bertako hedabideen arabera.
Wy-dit-Joli-Village
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak igeltseroa ziren.
Beta partikula
Erreferentziak
http://www.epa.gov/radiation/radionuclides/strontium.htm
Wy-dit-Joli-Village
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra harategi bat zen.
2000. urtean Wy-dit-Joli-Village udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Tumuk Humak mendiak
Hidrografia
Maroni eta Oyapock ibaiak Tumuk Humak mendietan sortzen dira. Maronik Surinam eta Guyana Frantsesaren arteko muga osoa osatzen du, eta Oyapock-ek (Oiapoque) Guayana Frantsesaren eta Brasilen arteko muga gehiena.
Salome Campos Beotegi
Ospea
Bermeoko jendeak kontatzen duenez: "Egun batean eztabaida bat izan zen portuan, gizonen eta emakumeen arteko trebetasunei buruz. Salomek orduan apustu bat egin zuen arrantzaleen aurrean: Bermeoko portutik Izaro uharteraino igeri egiten joango zela.
Wy-dit-Joli-Village
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Tumuk Humak mendiak
Biogeografia
Tumuk Humak mendiak Guyanako ezkutuaren parte dira. Geografikoki garrantzitsuak dira, Amazoniako arroaren sistema biogeografikoaren eta Guyanetako kostalde atlantikoaren arteko banaketa osatzen baitute. Tumuk Humakeko goi-lautada batez ere behe-lurrez eta goi-lautadaz estalita dago.
Inguru babestuak
Brasilgo Tumucumaque Mendien Parke Nazionalak Tumuk Humak Mendiak izena du eta herrialde horretako mendikatearen sekzioa estaltzen du, Pará eta Amapako estatuetan. 2002an sortu zen, eta Brasilgo parke nazional handiena eta munduko baso tropikal babestu handiena da. Amapako estatuko punturik altuena han dago, 701 metrora.
Kulturan
Tumuc Humac (1970) film frantsesak, Jean-Marie Périerrek zuzendua, mendikatearen izena darama.
Salome Campos Beotegi
Ospea
Bertan egon zirenek kontatzen zutenez "barreak Mundakaraino entzun ziren".
Iraileko goiz batean, txintxorro txiki baten hainbat lagunekin batera, Salome portura bota eta Izarorantz abiatu zen. Bi milia gogor haiek, ahalegin eta izaera handiz bete zituen. Apustua irabazi egin zuen Salomek, baita errespetua, onarpena eta mirespena ere Bermeoko herri osoaren aurrean. Bere bizitza 1974ko Martxoaren 22an bukatu zen, 81 urte zituela.
Kirol Froga
Emakume ausart honen lorpena gogoratzeko, azken urteetan Bermeon, irailaren hasierako egunetan, ospatu ohi da Salome Campos izeneko igeriketa froga bat, igerilarien artean arrakasta handia lortuz.
Gaur egun ohikoa denez, Instagram bihurtu da kirolari askoren erreferentzia grafikoa; eta froga honen antolatzaileek ere kontu ba irekita, APP horretan, Salomenre historiaren laburpen txiki bat eskainiz: "bere garaietara aurrea hartu zien emakume bat izanik, XX. gizaldiko hasieretan emakumeen gaitasunen defendatzaile sutsua zen Salome.
Giltzurruneko koliko
Giltzurruneko kolikoa harri bat (litiasia) edo harri-hondarra gernu-bide etatik barrena mugitzeak eragindako min-koadroari deitzen zaio; askotan, harria ureterretik (giltzurruna maskuriarekin lotzen duen hodia) igarotzean sortzen da min hori. Atsedenak ez du hobetzen eta harria bota ondoren mina desagertzen da.
Underwater (filma)
Underwater 2020ko William Eubank estatubatuar zinema zuzendariaren beldurrezko filma da.
Clacy-et-Thierret
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 iturgina, 1 ile apaindegia eta 1 higiezinen agentzia.
Underwater (filma)
Sinopsia
Bizirik irautea dute helburu akzioa eta izua uztartzen dituen film honetako sei protagonistek. Ur azpiko instalazio batean harrapatuta geldituko dira, eta pixkanaka urperatzen ari da; horren ondorioz, ihesbide bat aurkitzen saiatuko dira. Bidean, ordea, itsasoko munstroekin borrokatu beharko dute.
Giltzurruneko koliko
Kanpo morfologia ,
Giltzurrunek honako atalak dituzte: Giltzurrunak kapsula fibrotsu batez estalita daude eta horren inguruan giltzurrun inguruko gantza dago. Gantza horren kanpoko aldean, giltzurruneko faszia kokatzen da. Giltzurrun parenkiman bi atal nagusi bereizten dira: Giltzurrunen unitate funtzionalak nefronak dira. Giltzurrun bakoitzean 1-3 milioi artean aurkituko ditugu eta horien atalak muinean eta kortexean agertuko dira. Nefronetan giltzurrunen sistema iraizlea eta biltzailea jarraiak dira. Sistema iraizlean, odola iragazi eta gernua ekoiztuko da, sistema biltzailean berriz, gernua bilduko da.
Clacy-et-Thierret
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 kirol-denda zen.
2000. urtean Clacy-et-Thierret udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Giltzurruneko koliko
Etiologia ,
Giltzurrunetako kolikoen mina kristalezko harriak ureterrean sartzearen ondorioz sortzen da. Hau da, kristalezko harri horiek sortzen duten ureterraren buxadurak mina sorraziko du, nahiz eta buxadura hori ez osoa izan eta fluxu guztia ez eten. Buxadura horrek, ureterreko hobi barnean sortzen duen presioaren ondorioz, prostaglandinak sortu eta askatuko dira. Honek ureterreko muskulu lisoetan espasmoak sortuko ditu, mina sortuz. Harri horien jatorria odoletik etor daiteke, giltzurrunetatik iraiztean, gernuan prezipitatzen direnak harri horiek eratuz. Hau kasuen %90aren kausa izango da. Sustantzia hauek ondorengoak izan daitezke : Azkenik aipatu beharra dago, traumatismoek eta farmakoek ere kolikoak sor ditzaketela, baina hauek ez dira oso ohikoak.
Klinika edo sintomak
Giltzurrunetako kolikoen klinikari dagokionez, orokorrean osasun egoera egoki batean aurkitzen diren indibiduoetan, aldez aurreko inolako abisurik gabe, leku desberdinetan min bortitza (egun ezagutzen den min-eskalaren punturik goienetan aurkitzen den min mota) ager daiteke bat-batean: Giltzurrun kolikoetan seinale begetatibo desberdinak gertatzen dira, hala nola bihotz maiztasunaren igoera, presio arterialaren alterazioak, zurbiltasuna, okak, izerditze hotza, goragaleak, sukarra, gernuaren kolore anormala, beherakadak (hesteetara mina zabaltzearen ondorioz), odola gernuan edota goragalea. Sintoma horiek pairatzen dituzten indibiduoak bereziki gaizki sentitzen dira, ezin dira geldirik egon, askotan ahituta aurkitzen dira, eta ekintza arruntetan, adibidez, lo egitean, ohean posizio egokia lortzeko ezintasuna erakusten dute. Min horrek, duen intentsitatearen ondorioz, osagarri emozional altu bat aurkezten du, eta erreakzio desberdinak eragiten ditu indibiduoan; izan ere, ezinezkoa izago da lasai egotea, eta horrek medikazio intrabenosoaren admisitrazioa eragotziko du. Nauseak izatea eta oka egitea askotan giltzurrun koliko zorrotz baten ondorio dira eta gutxienez pazienteen %50ean betetzen da. Goragaleak ardatz zeliakoaren eta nerbio bagoaren (X. bikote kraneala) urdaileko, hesteetako eta pelbis errenaleko inerbazioaren ondorioz agertzen dira.
Diagnostikoa
Diagnostikoa egiterako orduan historia klinikoa eta pazienteari ikerketa fisiko bat egitea zeharo beharrezkoak dira, horrela, giltzurruneko koliko sinple edo konplexua den kalifikatu ahal izateko. Egin daitezkeen proba diagnostikoak ondorengoak dira: Aipaturiko diagnostiko guztiez gain, urografia (giltzurrunak baimenduz gero), giltzurruneko gammagrafia eta pielografia atzeratua zein aurreratua ere erabil daitezke.
Tratamendua ,
Tratamendua orokorrean, asko hidratatzea izaten da. Tradizionalki, pazientearen bizkarrean zapi epelak jartzen ziren, baina honen eraginkortasuna ez dago zientifikoki baieztatuta. Tratamendu farmakologikoari dagokionez, farmako espasmolitikoak gomendantzen dira: Batzuetan, asko hidratatzeak kontrako efektuak izan ahal ditu, izan ere, obstrukzio baten aurrean diuresiaren igoerak gernu hodiaren apurketa eragin dezake. Bestalde, gaur egun jakina da, giltzurrun kolikoek eragiten duten mina ez dela soilik muskuluek jasaten duten distentsioagatik baizik eta obstrukziotik gertu gertatzen den distentzioa dela eta. Hori dela eta, tratamendu espasmolitikoak ez dira oso erabilgarriak izango eta gainera, giltzurrun-kalkuluak botatzeko gaitasuna gutxitu egingo dute (peristaltismoa).
Tratamendurik eraginkorrena, asko hidratatzeaz gain, minaren kontrola AINE bezalako analgesiko konbentzionalak erabiliz izaten da. Kasu larriagoetan ordea, indar handiko analgesikoak erabili ahal dira.Hala ere, tratamenduak harriaren kokapenaren araberakoak izaten dira:
Datu estatistikoak
Giltzurrunetako kolikoak patologia urinario ohikoenen artean hirugarren postua dauka, infekzio eta patologia prostatikoen jarraiki. Espainiako prebalentzia %5,06koa da (Europako %10 eta AEBetako %8,8arekin alderatuta),. Egun, gizonezkoetan prebalenteagoa izanten jarraitzen du emakumezkoetan baino (1,6/1 ratioarekin), nahiz eta arriskua maila berdinera heltzen ari den, seguruenik bizimodu aldaketa eta poblazio obesoaren handitzea dela eta. Aldi berean, prebalentzia handiagoa da pertsona zurietan ez direnetan baino. Bere intzidentzia 20 urteren ostean handitu egiten da eta 40 eta 60 urte bitartean lortzen ditu balio maximoak gizonezkoen kasuan, eta emakumezkoetan bimodala da, bigarren piko bat jasaten baitute 60 urte bete ostean (beharbada estrogeno en efektu babeslearen jaitsieragatik). Errekurrentzia-tasa %26 eta 53 artean kokatzen da 10 urterekin, eta %60 eta 80 artean bizitzan zehar, aurrekari familiar eta arrisku-faktore ekin erlazionatuta egoten da.
Narew
Narew (Narew; Нараў, Naraŭ; lituanieraz: Narvė, Narevas, Naruva, Naura; Нарва, Narva) ekialdeko Europako ibaia da, Vistularen adarra, mendebaldeko Bielorrusia eta ipar-ekialdeko Polonia zeharkatzen dituena. 484 kilometro luze da, eta 75.175 kilometroko koadroko arroa drainatzen du. Białowieżan du iturburua, eta Modlin herrian isurtzen da Vistulara.
Clacy-et-Thierret
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Nobuhiro Shiba
Nobuhiro Shiba (柴 暢彦, 1974ko apirilaren 18a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Albirex Niigata.
Louis Blanc (Parisko metroa)
Louis Blanc Parisko metroaren geltokia da, Paris udalerriko 10. barrutian dagoena.
Pogobrama barbatula
Pogobrama barbatula Pogobrama generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
José María Ruiz-Mateos
José María Ruiz-Mateos (Rota, Cádiz, Espainia, 1931ko apirilaren 11 - Puerto de Santa María, Cádiz, 2015ko irailaren 7a) espainiar enpresaburua izan zen, Rumasa enpresaren jabea.
Biografia
Txikitan Jerez de la Fronterara aldatu zen familiarekin, eta hango Merkataritza Eskolan egin zituen merkataritza-irakasle izateko ikasketak.
1961ean, enpresa-talde bat sortu zuen, Rumasa (Ruiz Mateos Sociedad Anónima), eta enpresa haren nagusi gisa hasi zen ospea irabazten. Izan ere, 1967an Madrila aldatu zen, eta bultzada handia eman zion bere enpresari. Sortu eta handik hamar urtera, esaterako, bazituen 8 banku, 59 enpresa eta 15.000 langile, eta hurrengo hamarraldian ere (1971-1982) izugarrizko bilakaera izan zuen: Ruiz-Mateosen beraren arabera, 400 enpresa, 60.000 langile eta 100.000 akziodun. Espainiako enpresa pribatu handienetakoa izatera iritsi zen Rumasa.
1980ko hamarraldiaren hasieran, ordea, gorabeherak zituela zabaldu zen (200.000 milioiko zorra zuela esan zen), eta gobernuak jabetza kendu zion 1983an. José María Ruiz-Mateosek ihes egin behar izan zuen, eta, harrezkero, eztabaida eragin izan du beti, eta gogor eraso die erakundeei. Auzi ugari izan zituen: 1997an, merkataritza-agiriak faltsutzeaz salatu zuten, baina epaileak aske utzi zuen.
Ruiz-Mateosek bere inperioa, osorik ez bada ere, berreraiki egin zuen Nueva Rumasa izenarekin. 2011n, Nueva Rumasak hartzekodunen konkurtsoa prestatu zuen taldeko zenbait enpresarentzat.
Warlus (Pas-de-Calais)
Warlus Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Warlus udalerrian erroldatutako biztanleak 364 ziren. Familiak 144 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 44 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 60 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 162 etxebizitza zeuden, 148 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 14 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 161etxeak ziren. 148 etxebizitza nagusietatik 135 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 32 etxek lau zituzten eta 101 etxek bost zituzten. 124 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 53 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 77 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 238 ziren, horien artean 163 aktiboak ziren eta 75 inaktiboak ziren. 163 pertsona aktiboetatik 153 lanean zeuden (79 gizon eta 74 emakume) eta 10 langabezian zeuden (6 gizon eta 4 emakume). 75 pertsona inaktiboetatik 31 erretiraturik zeuden, 28 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 eraikuntza enpresa eta 1 ile apaindegia.
2000. urtean Warlus udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Uebeschi
Uebeschi Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Scorpaenopsis oxycephala
Scorpaenopsis oxycephala Scorpaenopsis generoko animalia da. Arrainen barruko Scorpaenidae familian sailkatzen da.
Cyrtodactylus buchardi
Cyrtodactylus buchardi Cyrtodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Ikus, gainera
Gekkonidae
Poliakovce
Poliakovce Eslovakiako udalerri bat da, Bardejoveko barrutian kokatuta. 7,53 km²ko azalera du eta 369 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1414. urtekoa da.
Irajuba
Irajuba Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Aravir
Aravir, Tolkienen legendarium ospetsuan eta Eraztunen Jauna eleberriaren eranskinetan agertzen den fikziozko pertsonaia bat da. Dunadan bat da, Aranuirren semea. Bere izena sindarinezkoa da, eta "errege bitxia" bezala itzul daiteke.
Historia
Rivendelen jaio zen Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2156. urtean. Bere aita 2247. urtean hil ondoren, Iparraldeko Dunedainen laugarren kapitaina bihurtu zen. Bere agintaldian, ez zen garrantzizko gertaerarik izan, Zaintzapeko Bakea deritzona nagusi baitzen.
72 urteko agintaldia izan zuen eta 2319. urtean hil zen, 163 urte zituela, bere oinordekoa, bere seme Aragorn I.a izan zelarik.
Kanpo estekak
Wodzowie Dúnedainów
York konderria (Hego Carolina)
York konderria (York County) Hego Carolinako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua York da. 2010eko zentsuaren arabera 226,073 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
York konderriak 180,213 kilometro koadro ditu. Horietatik 394 ura dira. Beste 176,273 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 125,45 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 226,073 pertsonetatik 174,446 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 10,075 dira. 42,608 beltzak edo afroamerikarrak. 1,777 amerikar natiboak ziren eta 72 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 3,394 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 255 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 3,521 pertsonek kokatzen zuten.
Shinichi Fujita
Shinichi Fujita (藤田 慎一, 1973ko apirilaren 10a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Albirex Niigata eta Ventforet Kofu.
The Crazy Wheels Band
The Crazy Wheels Band 2012an sortutako musika taldea da, Soraluzetarren eta bilbotar musikarien artean.
1960 eta 1970 hamarkadetako rock and rolla jotzen dute blues eta countryaren eraginekin. Euskaraz kantatzen dute.
Eumicrotremus spinosus
Eumicrotremus spinosus Eumicrotremus generoko animalia da. Arrainen barruko Cyclopteridae familian sailkatzen da.
Gure Jarrera
Gure Jarrera, Negu Gorriak taldearen estudioko bigarren diskoa da eta 1991ean kaleratua izan zen. Disko hau, taldearen historian oso garrantzitsua izan zen bi arrazoiengatik. Lehena, hiru partaide izatetik, bostera pasa zirelako, Mikel Abrego (BAP!!) eta Mikel Kazalis (Anestesia) musikariak gehitu baitziren eta bigarrena, beraien zigilu diskografiko propioa (Esan Ozenki) estreinatu zutelako.
Diskoaren grabaketan, beste musikari batzuen laguntza ere izan zuten. Eneko Abregok adibidez, "Ez dezagun sal" kantuak koroak sartu zituen eta Jon Maia Bertsolariak, "Lehenbiziko bala", "Ez dezagun sal", "Zipaioen Matxinada", "NG, geurea da garaipena" eta "Gora herria" abestietan letren sorkuntzan lagundu zuen.
Musika kritikarien harrera positiboa izan zen. El País edo Diario 16 (urteko bost album onenen artean sailkatu zuena) espainiar egunkariek eta Rockdelux aldizkariak (urteko diskorik onen izendatu zuena) albuma goraipatu zuten taldearen ibilbidean.
1993ko maiatzean, Guardia Zibileko Teniente-Koronela zen Enrique Rodriguez Galindok taldea eta Angel Katarain soinu teknikaria salatu zituen "Ustelkeria" abestiagatik. Bertan, Negu Gorriak taldeak Galindo droga kontuengatik salatu zuen. Hasiera batean, taldea 15 milioi pezeta (90.000 euro) ordaintzera kondenatu zuten. Honez gain, abesti hau zuzenean jotzera edota edizio berriren batean sartzea debekatu zioten. Hala ere, 2000. urteko ekainaren 7an, Espainiako Auzitegi Gorenak taldea absolbitu egin zuen.
Taldekideak
Laguntzaileak
Cyrtodactylus bugiamapensis
Cyrtodactylus bugiamapensis Cyrtodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Ikus, gainera
Gekkonidae
Carlyon Bay
, 'Caryones', Ingalaterrako Kornualles konderriko badia eta hiru hondartzez osatutako etxalde bat da.
Llucena
Llucena (valentzieraz; espainieraz ofizialki Lucena del Cid) Valentziar Erkidegoko udalerria da, Alcalatén eskualdean eta Castellóko probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.585 biztanle zituen.
Acritillas indica
Acritillas indica Acritillas generoko animalia da. Hegaztien barruko Pycnonotidae familian sailkatua dago.
Scorpaenopsis papuensis
Scorpaenopsis papuensis Scorpaenopsis generoko animalia da. Arrainen barruko Scorpaenidae familian sailkatzen da.
Barkillero
Barkilleroa barkilloak egiten dituen gozogilea da, edo haiek saltzen dituen pertsona, eta baita saltzaileak tradizionalki barkilloak eramateko garraiatu izan duen ontzia, poto gorri apaindu bat ohikoan. Barkilleroak oso ezagunak izan ziren XIX. mendean eta XX.aren hasieran.
Espainiarekin eta bereziki Madril hiriko ohiturekin lotu izan da barkilleroaren tradizioa, baina Euskal Herrian ipar zein hegoaldean ezagutu izan dira barkilleroak. Vladimir Nabokovek First Love ipuinean (Biarrizko bere haurtzaroko oroitzapenetan oinarritua) deskribatzen du barkilleroaren lana eta erruleta jolasa, 20. mendearen hasierako pasartea.
Erruleta jolasa
Barkilloak gordetzeko potoak, barkilleroak kale salmentarako erabiltzen zuenak, erruleta bat izaten zuen tapan, larruzko xingola batekin. Salmenta tradizional honetan, beraz, barkilloak ez zuen prezio finkorik, eta zoriaren arabera erabakitzen zen zenbat hartu jokalariak. Zenbakiak izaten ziren biribilean erruletan, eta normalean, hark adierazten zuen zenbat barkillo eramango zituen erosle edo jokalariak. Izaten omen ziren, gainera, posizio batzuk non batere barkillorik gabe gelditzea zenuen.
Esklerito
Eskleritoa (grezieraz: σκληρός, sklēros, “gogorra”), biologian, gogortutako kutikula-plaka da. Esate baterako, izen hori ematen zaio artropodoen exoeskeletoaren zati bat eratzen duen kitinazko plaka bakoitzari.
Setornis criniger
Setornis criniger Setornis generoko animalia da. Hegaztien barruko Pycnonotidae familian sailkatua dago.
Jardinópolis (Santa Catarina)
Jardinópolis Brasilgo udalerri bat da, Santa Catarina estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Eumicrotremus taranetzi
Eumicrotremus taranetzi Eumicrotremus generoko animalia da. Arrainen barruko Cyclopteridae familian sailkatzen da.
129 Antigona
129 Antigona, asteroide gerrikoan aurkitutako 129. asteroidearen izena da. 1873ko otsailak 5ean aurkitu zuen Christian Heinrich Friedrich Petersek New York estatuko Clinton hiritik.
Typhlops lazelli
Typhlops lazelli Typhlops generoko animalia da. Narrastien barruko Typhlopidae familian sailkatuta dago.
Ballygrant
, 'Baile a' Ghràna', Eskoziako Islay uharteko udalerri txiki bat da, Barruko Hebridetan eta Argyll eta Bute eremuan. Killarow eta Kilmeny parrokien artean dago.
Agostinho Neto
António Agostinho Neto (Bengo, 1922ko irailaren 17a- Mosku, Errusia, 1979ko irailaren 10a) angolar politikari, poeta eta medikua izan zen. Angolako Errepublikako lehenbiziko presidentea izan zen 1975–1979 bitartean. Komunista eta nazionalista zen, eta Angolaren Askapenerako Herri Mugimenduaren (MPLA) fundatzaileetakoa. Poesia liburuak argitaratu zituen.
Jun Mizukoshi
Jun Mizukoshi (水越 潤, 1975eko urtarrilaren 15a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Agostinho Neto
Bizitza
Lisboan (Portugal) ikasi zuen medikuntza. Angolaren Askapenerako Herri Mugimendua (MPLA) izenekoaren sortzaileetako bat izan zen 1956an. Espetxean bi urtez egon ondoren, 1962. urtean Marokora ihes egin eta MPLA-ren lehendakari aukeratu zuten. 1975eko urtarrilean, Angolak burujabetasuna lortu zuenean, Netok behin-behineko gobernuan parte hartu zuen. Urte bereko azaroan, Angolako Gerra Zibila hasi ostean, errepublikako presidente aukeratua izan zen. 1979an, gibeleko minbiziak jota zegoela, Moskura eraman zuten, eta bertako eritegi batean hil zen irailaren 10ean. Gerra zibilak 2002 arte iraun zuen.
Oneka Santxitz
Oneka Santxitz —Onneca— (? - 931ko ekaina) Iruñeko infanta eta Leongo erregina ezkontidea izan zen.
Biografia
Aita Antso I.a Gartzeitz eta ama Tota Aznar izan zituen. 925ean Alfontso IV.a Leongoarekin ezkondu eta bi seme-alaba izan zituzten:
Pogonichthys macrolepidotus
Pogonichthys macrolepidotus Pogonichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Pré-Saint-Gervais (Parisko metroa)
Pré-Saint-Gervais Parisko metroaren geltokia da, Paris udalerriko 19. barrutian dagoena.
Hegoafrikar rand
Rand (ISO 4217 kodean: ZAR) Hegoafrikako dibisa da. Bere izena Johannesburg ondoan dauden Witwatersrand muinoetatik dator, bertan urre asko topatu zutelako.
Hegoafrikan ez ezik Common Monetary Arean kideak diren Namibian, Eswatinin eta Lesothon ere erabiltzen dute. Zimbabwen ere, de facto erabiltzen dute, bertako zimbabwetar dolarrai balioa asko gutxitu zaio-eta.
Uetendorf
Uetendorf Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cyrtodactylus caovansungi
Cyrtodactylus caovansungi Cyrtodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Ikus, gainera
Gekkonidae
Unterlangenegg
Unterlangenegg Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Avenue 5
Avenue 5 2019ko estatubatuar telesaila da, Armando Iannucciek HBOentzat egina.
KiVa (eskola)
KiVa Finlandiako Turkuko Unibertsitatean sortutako eskola jazarpenaren aurkako programa da. Izan ere, izen hori Vastaan Kiusaamista terminoaren akronimoa da (eskola jazarpenaren aurkako borroka). Eskola jazarpena murriztea baino, jazarpena desagertaraztea da helburua.
Testuingurua
Jakina denez, eskola-jazarpena jarrera kaltegarria, gaitzustekoa eta errepikakorra da. Era berean, ondorio kaltegarriak ditu inplikatutako alde guztientzat. Gaur egun, eskola orotan eskola jazarpenik eman ez dadin prebentzio programak daude, baina, jazarpena errotik desagerraraztea ezinezkoa den heinean, jazarpen kasuei aurre egiteko programak beharrezkoak dira, horrelako kasu bat ematen denean egoerari aurre egiteko tresnak egon daitezen.
KiVaren oinarri nagusiak hiru dira. Lehenik, prebentzio edo aurre hartzea, hots, ikasleak eskola-jazarpenen aurrean izan behar duen rolaz jakinaraztea edota rol horren inguruan heztea. Bigarren oinarria esku-hartzea izango litzateke, ekidin ezin izan diren eskola-jazarpenen aurrean izan beharreko jokabidea. Azkenik, gainbegiratzea, hau da, ikastetxean arazo horren aurrean eman den egoeraren eta hobekuntzen jarraipen zuzena egitea. Beraz, KiVa proiektuak eskola-jazarpenen prebentzioa nabarmendu nahi duen arren, erabakitasunean ere zentratzen da.
Nahiz eta eskola jazarpenaren kontrako hainbat programa existitzen diren –TEI, AVE, Zero, Be-Prox eta abar–, KiVa da horietatik eraginkorrena. Izan ere, beste programek erabiltzen duten metodotik aldendu da; erasotzailea zigortu eta biktima kontsolatu beharrean, lekukoak diren gainontzeko ikasleek biktimaren alde egin dezaten eragiten du, eta jazarpenaren berri duten momentuan abisua eman dezaten. Metodo berri honen helburua erasotzaileari jakinaraztea da gainontzeko ikasleen onarpenik ez duela, eta, are gehiago, beste ikasleak biktimaren alde daudela.
Helburu nagusiak
KiVa proiektuak ez ditu ikasleak erasotzailearen kontra jartzen, aldiz ikasleei jazarpenaren kontrako jarrera egokia gararazten die, lagun arteko giroa bultzatuz eta ikasgelan bizikidetza bermatuz. Izan ere, KiVa programaren eraginkortasuna ikaskideen parte hartzean datza.
Ludiente
Ludiente (valentzieraz Lludient) Valentziako Erkidegoko udalerria da, Alto Mijares eskualdean eta Castellóko probintzian kokatua.
KiVa (eskola)
Helburu nagusiak
Programa honetan protagonistak ikasleak badira ere, irakasle guztien laguntza eskatzen du, ikasleak beraien artean dituzten gatazkei adi egon dakizkien eta jazarpenerako protokoloa martxan jar dezaten. Horretarako, lehendabiziko pausua irakasle zein eskolako heldu guztiak, hala nola, jantokiko pertsonala, zaintzako pertsonala, gurasoak… jazarpenari buruzko informazioaren berri izan behar dute. Horretarako bilera informatiboak egingo bai guraso zein eskolako pertsonalarentzako. Bigarren pausua, eskolako heldu guztiak informazioaren berri jasotzen dutenean, batez ere irakasleak, jolas orduetan denentzat ikusgarriak diren KiVa txalekoak eramango dituzte, arazo baten aurrean ikasleek norengana jo jakin dezaten.
Ludiente
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 192 biztanle zituen.
KiVa (eskola)
KiVa metodoak proposatzen dituen ekintzak
Gaur egun ikastetxeetan eskola-jazarpenaren aurkako programa gehienek KiVa ikasgaiak dituzte oinarrian. Programa hori ikasturtean zehar garatzen diren 10 ikasgaiz eta jardueraz osatuta dago. Era berean, ikasgai horiek eskola-jazarpenaren inguruko solasaldiak ez ezik bestearenganako errespetua eta talde lanaren garrantzia ere badituzte ardatz. Ikastetxeko eta gelako elkarbizitzaren kudeaketan funtsezko puntua da azken hori, talde-kohesioa lortzea, hau da, elkar ezagutzea, sentimenduak eta emozioak identifikatzea norberarengan eta besteengan, besteak ulertzea eta bestearen lekuan jartzeko gai izatea.
KiVa metodoa lantzeko orduan bi motatako ekintzak uztartzen dira. Alde batetik, ekintza orokorrak dira, hala nola, ikaslearen ikasgaiak edo online jokoak. Hauek ekintza hauen jazarpena prebenitzeko helburuarekin abiatzen dira eta oro har, ikasle guztiekin lantzen dira. Bertan, ikasleek jazarpena ekiditeko neurriak aztertzen dituzte eta ondoren egindakoaren ebaluazioa jasotzen dute. Beste alde batetik, berariazko ekintzak ere badira. Ekintza mota hauen helburua jazarpena jada burututa ematen denean kaltea geldiarazi eta konpontzea da. Lehendabizi biktima eta erasotzailea nortzuk diren detektatzea, eta ondoren lekuko izan diren ikasleak biktimari babesa ematera animatzea da ekintza honen xede nagusia, betiere helburua jazarpena gelditzea delarik.