cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Andre Mariaren Jasokundearen eliza (Segura)
Andre Mariaren Jasokundearen eliza edo Ama Jasokundearen eliza Seguran dagoen eliza nagusia da, XVI. mendeko euskal gotikoko adierazgarria. Areto eliza edo hallenkirche motakoa da, garaiera bereko hiru nabez osatua baitago. Errestaburu, Armendia eta Juan Lizarazu maisuak izan ziren bertako lan garrantzitsuenak gauzatu zituztenak.
Eliza eta erretaula nagusia monumentu izendatuak daude. Gipuzkoako kultura ondasuna izendatua dago.
Patriarken haitzuloa
Patriarken haitzuloa edo Makpelako haitzuloa (מערת המכפלה, Me'arat ha-Machpela}, "hilobi bikoitzaren haitzuloa"), musulmanentzat Abrahamen santutegia edo Abrahamen meskita (الحرم الإبراهيمي, Al-Haram Al-Ibrahimi) Hebrongo eraikin erlijiosoa da.
Andre Mariaren Jasokundearen eliza (Segura)
Erretaula nagusia
Rokoko estiloko erretaula da, oin kurboduna, eta zizeiluaz, bost kaleko atal bakarrez eta oskol itxurako errematez osatua. Miguel Irazustarena da trazaera eta Luis Salvador Carmonarenak irudiak. 1747an amaitu zen erretaula eta 1749an, berriz, urreztadura.
Patriarken haitzuloa
Herodes I.a Handiaren garaiko eraikin baten azpian, Hebrongo hiri zaharrean (Al-Khalil), hilobiak dituen kobazuloa dago. Hasiera eta Koranaren arabera, Abrahamek kobazulo eta inguruko landak erosi zituen eta bertan Abraham bera, Isaak, Jakob, Sara, Rebeka eta Lea lurperatuta daude. Umarrek hiria konkistatu zuenean, bertan meskita bat eraiki zuen.
Bibliaren aipamena
Bibliak (Hasiera 23:1,20) honela azaltzen du haitzuloaren erosketa:
Agindutako Lurraldearen erositako lehenengo zatia denez, juduentzat bigarren lekurik sakratuena da, Jerusalemgo tenpluaren ondoren.
Andre Mariaren Jasokundearen eliza (Segura)
Erretaula nagusia
Erretaula honek ildaskaz landutako fusteez eta itsatsitako dekorazioz jantzitako zutabe handiak ditu kaleen banaketa osatzeko. Zutabeak dekorazio oparoz apaindutako mentsuletan bermatzen dira, eta profil hautsi konplexuko eta hegalkin moduko idulki batez osatutako taulamenduari eusten diote. Erdiko kalea zabalagoa da gainerakoak baino eta rokoko estiloko dekorazio ikusgarria du. Bertan santutegiaren erakus-horma aberats-aberatsa agertzen da zizeiluaren erdigunea eta gorputz bakarreko erdiko kalearen zati handi bat hartuz, eta alboetara zutabe apainduak eta eskulturaz osatutako errematea duen horma-hilobi bat osatuz. Tabernakuluko horma-hilobi honen gainean, argia sartzen uzten duen pieza gardenaz osatutako Jasokundearen ganbaratxoa kokatuta dago. Ganbaratxoak gorputzaren solairua gainditzen du eta hautsi egiten du taulamendua, oskoleraino helduta. Alboko kaleetan irudiak agertzen zaizkigu mentsula batzuen gainean erdiko kaletakoak, eta muturreko kaleetakoak, berriz, gorago, eta erdi-puntuko eta atzealde lauko horma-konketan. Zizeilua profil lerronahasiz osatua dago, eta dekorazio oparoz jantzitako idulkiak ditu. Oskolak ere dekorazio oparoa du, eta goiko aldean, aingeruen irudiak agertzen dira, uso baten irudiarekin batera. Usoa, Izpiritu Santuaren ikurra dugu, eta apaingarri ugariz hornitutako izpiez osatutako eguzki baten barruan agertzen zaigu.
Erretaula honen ikonografian Andre Mariaren Jasokundea irudikatzen duen multzo ikusgarria nabarmentzen da, erretaula osoaren erdigunea osatzen baitu, gainerako irudi guztiak irudi nagusi honen mende agertzen direlarik. Piramide-itxurako eskema gisa taxutua dago erretaula, eta osaketak efektismo eta dinamikotasun handia lortzen ditu. Bertan, hamabi apostoluak agertzen dira hilobiaren inguruan, eta haien gainean "Andre Mariaren Jasokundea" hodei eta aingeruen artean. Multzo honen gainean, Jainko Aita eta Jesukristo ageri dira, aingeruez inguratuta. Multzo nagusiaren azpian, gorputz bakarreko alboko kaleetan, San Joan Bataiatzailea eta San Joseren irudiak ikus ditzakegu, eta gorago, alboko kaleetan San Joakin eta Santa Anaren irudiak.
Erretaula honetako urreztadura Manuel Alkizaletek egina da 1749an, eta tailen polikromia ere eskultore honen lantegian egingo zen ziurrenik. Biak ere maila on-onekoak dira, eta hala arkitektura eta eskultura bikaineko altzari bat osatzen dute denen artean.
Saint-Clément (Cantal)
Saint-Clément Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Clément udalerrian erroldatutako biztanleak 73 ziren. Familiak 32 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 73 etxebizitza zeuden, 32 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 29 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 72 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 32 etxebizitza nagusietatik 26 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 14 etxek bost zituzten. 30 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 18 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 12 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 41 ziren, horien artean 29 aktiboak ziren eta 12 inaktiboak ziren. 29 pertsona aktiboak lanean(19 gizon eta 10 emakume) zeuden.. 12 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
2000. urtean Saint-Clément udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Paradoxoglanis cryptus
Paradoxoglanis cryptus Paradoxoglanis generoko animalia da. Arrainen barruko Malapteruridae familian sailkatzen da.
Mount Vernon (Virginia)
Mount Vernon Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Fairfax konderrian kokatuta dago, Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Křenov
Křenov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 395 biztanle ditu eta 10,46 kilometro koadroko azalera. Svitavyko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1351 urtean egin zen.
Eurycea junaluska
Eurycea junaluska Eurycea generoko animalia da. Anfibioen barruko Plethodontidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Allegro Grandi
Allegro Grandi (San Pietro in Casale, 1907ko 17a - Caracas, 1973ko apirilaren 23a), italiar txirrindulari bat izan zen. 1926. urtean Italiako Txapelduna izan zen amateur mailan eta hurrengo urtean profesionala izan zen. Hiru aldiz izan zen lehenengo hamarren artean, Italiako Giroan.
Laterallus leucopyrrhus
Laterallus leucopyrrhus Laterallus generoko animalia da. Hegaztien barruko Rallidae familian sailkatua dago.
Tylomys bullaris
Tylomys bullaris Tylomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Tylomyinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Pertika
Pertika 4 eta 5 metro arteko luzera duen barra bat da, pertika jauzian erabiltzen dena. Antzina, banbu edo metalezkoak izaten ziren. Egun, berriz, beira zuntz eta karbonoarekin egiten dira. Erabilienak, beira zuntzezkoak dira, hauek, karbonoz eginikoak baino malgutasun handiagoa baitute.
1971ko Euskal Herriko Itzulia
1971ko Euskal Herriko Itzulia txirrindularitza lasterketa honen 11. edizioa izan zen. 1971ko apirilak 21 eta 25 artean ospatu zen. 875 kilometroko ibilbidea egin zuten 5 etapatan banatuta.
Edizio honetan lau espainiar taldek (Kas, Fagor-Mercier, Werner eta Orbea) eta bi atzerriko taldek (Coelima Benfica eta Bic), orotara 59 txirrindularik parte hartu eta proba soilik 35ek amaitu zuten.
Garailea Luis Ocaña izan zen.
Erabateko guda
Erabateko guda edo guda osoa XX. mendeko terminoa da, gerra mota bat deskribatzen duena, zeinean herrialde edo nazioek dituzten baliabide guztiak mobilizatzen eta muturreraino bultzatzen dituzten, izan gizakiak, militarrak, industrialak, nekazaritzakoak, naturalak, teknologikoak, zientifikoak edo beste edozein motatakoak, beste herrialde edo nazio batek gerra egiteko gaitasuna erabat suntsitzeko. Erabateko gerraren praktika mendeetan zehar erabili izan da, baina XIX. mendearen erdialdera arte ez zen onartu erabateko gerra gerra egiteko beste modu bat zela.
Williamsburg (Kentucky)
Williamsburg Kentuckyko hiri bat da. Whitley konderrian kokatua dago. 2010ean 5,245 biztanle zituen, 12.46 kilometro koadrotan banatuta.
Erabateko guda
Erabateko gudaren kontzeptuaren garapena
Erabateko gudaren kontzeptua askotan Carl von Clausewitz-i egozten zaio, baina errealitatean Clausewitz-ek guda absolutuaren kontzeptu filosofikoa interesatzen zitzaion, inolako murrizketa politikorik gabeko gerra, Clausewitz-ek ezinezkotzat jotzen zuena. Bi terminoak, guda absolutua eta erabateko guda, askotan nahasten dira. Christopher Bassfordek, National War College-ko estrategiako irakasleak, honela deskribatzen du aldea: "Garrantzitsua da, gainera, Clausewitz-en guda absolutuaren kontzeptua "erabateko guda" kontzeptutik nahiko ezberdina dela. Erabateko guda Erich Ludendorff ( I. Mundu Gerran Alemaniako guda-esfortzuaren kontrola hartu zuen) jeneralaren ideiek adierazitako gudarako preskripzioa izan zen. Zentzu horretan, erabateko gudak politika gerraren menpekotasun osoa esan nahi zuen, Clausewitz-ek erabat baztertu zuen ideia eta erabateko garaipena edo erabateko porrota zirela aukera bakarrak. Erabateko gerrak ez zuen denboraren eta espazioaren ondorioak etetea suposatzen, Clausewitz-en gerra absolutuaren kontzeptuak bezala.».
Volsemenhusen
Volsemenhusen Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Roberto Gómez Bolaños
Roberto Gómez Bolaños (Mexiko Hiria, 1929ko otsailaren 21a - Cancún, Quintana Roo, 2014ko azaroaren 28a), ezagunagoa Chespirito ezizenez, mexikar aktore, idazle, gidoilari, musikagile, zuzendari eta telebista ekoizlea izan zen. Besteak beste, El Chavo del Ocho eta El Chapulín Colorado pertsonaiak sortu eta antzeztu zituen.
Leopoldo Nobili
Leopoldo Nobili (Trassilico, Gallicano, - Florentzia, ) italiar fisikaria izan zen. Galbanometroa hobetzeko sistema bat asmatu zuen 1826an, Astatiko deitu zuena. Bi orratz imandu zituen, eta zehaztasun handiko galvanometroak egin ahal izan ziren haren bidez. 1830ean, lehenengo pila termoelektrikoa asmatu zuen, eta hartaz baliatuta bero irradak aztertu zituen Mellonirekin batera.
Paradoxoglanis parvus
Paradoxoglanis parvus Paradoxoglanis generoko animalia da. Arrainen barruko Malapteruridae familian sailkatzen da.
8 fois debout
8 fois debout 2009ko Xabi Molia lapurtar zinema zuzendariaren filma da. Donostiako Zinemaldian eman zuten.
Argumentua
Elsa langabezian dago eta gorriak ikusten ditu dirua lortzeko. Mathieu auzokoa ere egoera berean dago.
Křenovice (Vyškov barrutia)
Křenovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.947 biztanle ditu eta 8,84 kilometro koadroko azalera. Vyškov barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1339 urtean egin zen.
Annandale (Virginia)
Annandale Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Fairfax konderrian dago, Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Poblana ferdebueni
Poblana ferdebueni Poblana generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Atherinopsidae familian.
Williamstown (Kentucky)
Williamstown Kentuckyko hiri bat da. Grant konderrian kokatua dago. 2010ean 3,925 biztanle zituen, 42.56 kilometro koadrotan banatuta.
Farah Pahlavi
Farah Pahlavi, Farah Diba bere jaiotza-izenarekin ere ezaguna (Teheran, 1938ko urriaren 14a ) Irango azken enperatriza eta xahbanua izan zen. Farah Mohammad Reza Pahlaviren hirugarren emaztea izan zen, Fawzia Egiptoko printzesaren eta Soraya printzesaren ondoren.
Jaiotza eta hezkuntza
Teheranen jaio zen Farah Diba, Sohrab Diba kapitainaren eta haren emaztearen, Farideh Ghotbiren, alaba bakarra. Aita, bere haurtzaroan hil zena, erregimen inperialeko militar garrantzitsu bat izan zen.
Teherango Frantziako Eskolan eta Parisko Arkitektura Eskola Berezian ikasi zuen 1957 eta 1959 artean, non Albert Bessonen ikasle izan zen.
Ezkontza eta ondorengoak
Ardeshir Zahedik bere suhiak aurkeztu zion xahari, eta 1959ko abenduaren 21ean ezkondu zen.
Xah Mohamed Reza Pahlavi eta Farah Diba seme-alaba hauek izan zituzten:
Parte-hartze politikoa eta soziala
Irmoki onartzen zuen xaharen modernizazio-politika, "iraultza zuria" deitua: latifundioen desjabetzea, emakumeen sufragioa, mendebalderatzea, etab. Azkenean erreforma horiek biztanleriaren zati txiki batera baino gehiagora iritsi ez baziren ere, petrolioari lotutako politika ekonomikoak botereari lotutako klasearen neurrigabeko aberastearen eta biztanleriaren geruza zabalen pobretzearen alde egin zuen.
Iraultza eta erbestea
1979ko Irango Iraultzaren ondoren, Farah enperatrizak Xaharekin batera joan zen erbestera Maroko, Bahamak, Mexiko, Estatu Batuak, Ekuador, Panama eta Egipton, non Anwar el-Sadat presidenteak hartu zituen eta azkenean Xaha hil zen. 1980ko uztailaren 27an. Gaur egun, Connecticut-en (Estatu Batuak) bizi da bere bilobengandik hurbilago egoteko, Noor, Iman eta Farah printzesak, bere lehensemearen alabak. Parisen ere bizi da tarteka. Haren alaba gazteena, Leila printzesa, anorexia eta depresioa pairatzen zuena, hilik aurkitu zuten Londresko hoteleko logelan 2001ean. 2011ko urtarrilaren 4an, bere hirugarren semea, Ali Reza, maiz depresioaren biktima ere, Bostonen (Massachusetts) bere buruaz beste egin zuen alaba bakarraren jaiotzaren zain zegoela (adierazpen ofiziala).
Křenovice (Přerov barrutia)
Křenovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 432 biztanle ditu eta 9,04 kilometro koadroko azalera. Přerov barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1337 urtean egin zen.
Émile Reuter
Émile Reuter (Bofferdange, 1874ko abuztuaren 2a - Luxenburgo, 1973ko otsailaren 14a) luxenburgoar politikaria izan zen. Luxenburgoko lehen ministroa izan zen 1918tik 1925era.
Zuzenbide ikasketak egin zituen Estrasburgon, Nancyn eta Parisen, eta gero abokatu gisa lan egin zuen bere herrialdean. 1903an Herri Katoliko Elkarteko lehendakari bihurtu zen eta 1911n diputatu hautatu zuten. 1914an Eskuinaren Alderdiaren sortzaileetako bat izan zen.
1918ko irailean, Lehen Mundu Gerra amaitu baino lehentxeago, lehen ministro izendatu zuten. 1925ean dimisioa eman zuen Ganberak trenbide konpainiak batzeko gobernuaren proposamenari uko egin zionean.
1926tik 1959ra Diputatuen Ganberako presidentea izan zen, alemaniar okupazioaren urteetan izan ezik. 1964 arte Alderdi Herrikoi Sozial Kristauko presidentea izan zen eta 1957an Luxenburgoko enbaxadore izendatu zuten Egoitza Santuan.
Giovanni Cazzulani
Giovanni Cazzulani (Pandino, 1909ko abuztuaren 5a - Varzi, 1983ko urriaren 22a), txirrindulari italiarra izan zen. Bi garaipen soilik lortu zituen, baina Italiako Giro ko podiumean izan zen, behin, eta 1934ko Milan-San Remo n bigarren egin zuen.
Palmaresa
1933
1934
1936
Scalloway
Scalloway (Skálavágr; Schaldewage) Eskoziako Shetlandak eskualdeko herrixka da, Mainland uhartean kokaturik dagoena. 2011ko erroldaren arabera 1.159 biztanle ditu.
Etimologia
Antzinako eskandinavierazko Skálavágr izenak "etxe handien badia" esan nahi du.
Historia
Shetlandetako lehen hiriburua izan zen. Hansako ligako hiriekin merkatal harremanak izan zituen eta hauek Schaldewage izenaz ezagutu zuten.
XVI. mendean Norvegiako itsasontzi egileek ontziola bat ezarri zuten bertan eta 1600 inguruan Patrick Stewart Orkadetako Earlak Scallowayko gaztelua eraiki zuen. 1708an Lerwicken aurrean garrantzia galdu zuen eta hau bihurtu zen hiriburu berri.
Bigarren Mundu Gerran Norvegiarren erresistentziaren parte zen The Shetland Bus bertan izan zen.
Bartolome Ertzilla
Bartolome Ertzilla Rementeria (Durango, Bizkaia, 1863ko abuztuaren 24a - ib., 1898ko azaroaren 14a) musika-konpositore bizkaitarra izan zen. Mesias Sarritan gabon kantaren egilea da. Horrez gain beste 61 konposizio aurkitu ditu Luis Orduña ikertzaileak.
Bere familiak ospea zeukan: aita Durangoko alkatea izan zen, eta Bernardino anaia ere bai. Ibilbide profesional garrantzitsua izan zuen Bartolomek, Durangoko Banda sortu zuen, eta bertako zuzendaria izan zen. Horrez gainera, pianoa ere jotzen zuen, oso ondo antza, eta orfeoiko zuzendaria izatera iritsi zen; Bilbon Amistad elkarteak antolatzen zituen jardunaldi musikaletan ere parte hartzen zuen. 35 urterekin hil zen baina. Hain heriotza goiztiarra izan ez balu, haratago joango zela sumatu daiteke.
Mesias Sarritan abestia
1892ko Gabonetan, Durangoko Santa Ana parrokiako koruan estreinatu zen, gero euskal lurralde guztiak zeharkatu ditu eta herrikoitzat hartzen da eta Gabonetako bileretan ohiko abestia da.
Ertzillak gabon-kantari gaztelaniazko titulua jarri zion: ‘Al nacimiento del hijo de Dios’, nahiz eta osorik euskaraz idatzi. Horregatik, konposizioari hasiera ematen dioten bi hitzen izenarekin ezagutu da beti: “Mesias sarritan agindu zana…”.
Ertzilla izan zen musikaren egilea, eta Balbino de Garitaonandia izan zen testuaren arduraduna. Partiturak Cástor de Gorrichategi jaunari, irakasle berriztarrari, eskainia dio, haren dizipulua izan baitzen.
Honela hasten da abestia:
Hator hator abestia
Hator hator abestiaren jatorria konplexua da. Antonio eta Juan Kruz De la Fuente anaiek jarri zuten abiapuntua Gabon kantak sortu zituztenean XVIII. mendearen hondarretan. Durangar horiek abesti mordoxka sortu zuten.
Herriaren memorian iraun zuen ehun urtez, eta Bartolome Ertzillak partituran jarri zuen gero. Hala ere, XX. mendearen hasieran ez ziren oso ezagunak. Resurreción Mª Azkuek Otxandion bertako bi laguni bertsio bat jaso eta, ohi zuen bezala, hizkuntza aldetik zuzenketa batzuk jarri zizkion. Jesús Guridik, 1920aren inguruan, ahots eta pianorako bertsioan argitara eman, eta geroago abesbatzetarako harmonizatu (Cantos populares vascos 3.ª serie"). Azken egokitzapen honen bitartez zabaldu eta itsatsi da Euskal Herri osoko memoria musikalean
Hau da partitura sinplifikatu bat, errepikaldiak kontuan hartzen ez dituena, dena jarraian doa:
Neuvy-au-Houlme
Neuvy-au-Houlme Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Angey
Biztanleria
2007an Angey udalerrian erroldatutako biztanleak 214 ziren. Familiak 80 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 26 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 34 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Neuvy-au-Houlme
Biztanleria
2007an Neuvy-au-Houlme udalerrian erroldatutako biztanleak 233 ziren. Familiak 88 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Angey
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Neuvy-au-Houlme
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 128 etxebizitza zeuden, 92 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 21 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 123 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 92 etxebizitza nagusietatik 60 bere jabearen bizilekua ziren, 22 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 4 etxek bi zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 22 etxek lau zituzten eta 53 etxek bost zituzten. 66 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 41 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 47 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 145 ziren, horien artean 112 aktiboak ziren eta 33 inaktiboak ziren. 112 pertsona aktiboetatik 107 lanean zeuden (63 gizon eta 44 emakume) eta 5 langabezian zeuden (5 gizon). 33 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Neuvy-au-Houlme udalerrian 92 unitate fiskal zeuden, 234,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.801 euro zen.
Barkenholm
Barkenholm Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Neuvy-au-Houlme
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
Angey
Etxebizitza
2007an 108 etxebizitza zeuden, 77 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 108etxeak ziren. 77 etxebizitza nagusietatik 68 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 19 etxek lau zituzten eta 51 etxek bost zituzten. 63 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 23 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 53 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 144 ziren, horien artean 120 aktiboak ziren eta 24 inaktiboak ziren. 120 pertsona aktiboetatik 110 lanean zeuden (63 gizon eta 47 emakume) eta 10 langabezian zeuden (5 gizon eta 5 emakume). 24 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Angey udalerrian 80 unitate fiskal zeuden, 232,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.597 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 zurgina eta 1 argiketaria.
2000. urtean Angey udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 318 hektarea erabiltzen.
Neuvy-au-Houlme
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Neuvy-au-Houlme udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.352 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Stjepan Mesić
Zuzenbidea ikasi zuen Zagrebeko Unibertsitatean eta udal auzitegietan lan egin zuen. 1967an Orahovicako alkate eta Kroaziako parlamentuko kide hautatu zuten. 1970eko hamarkadan Jugoslaviako erregimen komunistak kartzelatu zuen "Kroaziako Udaberrian" parte hartzeagatik.
1990ean politikara itzuli zen Kroaziako Batasun Demokratikoko kide gisa, Bigarren Mundu Gerraz geroztik egin diren alderdi anitzeko lehen hauteskundeetan. 1990eko maiatzetik abuztura Kroaziako lehen ministro izan zen.
Ordezkari kroaziarra izan zen Jugoslaviako txandakako presidentetza kolektiboan eta 1991ko uztailaren 1ean Jugoslaviako presidente karguaren zina egin zuen. Jugoslavia desagertu zenean bete zuen kargua. 1991ko abenduaren 5ean dimisioa eman zuen eta Jugoslavia jada existitzen ez zela adierazi zuen.
1992tik 1994ra Kroaziako parlamentuko presidentea izan zen. 2000. urtean Kroaziako presidente hautatu zuten eta 2005ean berriro hautatu zuten. Franjo Tuđmanen aurreko politika autoritarioak kritikatu zituen eta Kroazia NATOn sartzea sustatu zuen. AEBek 2003an Iraken egindako inbasioa ere kritikatu zuen.
Toni Collette
Toni Collette-Galafassi (Blacktown, Hegoaldeko Gales Berria, Australia, 1972eko azaroaren 1a), Toni Collette izenez ezagunagoa, aktore eta abeslari australiarra da.
Vira (Ariège)
Vira Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vira udalerrian erroldatutako biztanleak 150 ziren. Familiak 68 ziren, horien artean 21 pertsona bakarrekoak ziren (7 bakarrik bizi ziren gizonak eta 14 bakarrik bizi ziren emakumeak), 29 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 18 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 85 etxebizitza zeuden, 67 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 80 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 67 etxebizitza nagusietatik 51 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 10 etxek hiru zituzten, 23 etxek lau zituzten eta 29 etxek bost zituzten. 42 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 32 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 33 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 104 ziren, horien artean 83 aktiboak ziren eta 21 inaktiboak ziren. 83 pertsona aktiboetatik 71 lanean zeuden (39 gizon eta 32 emakume) eta 12 langabezian zeuden (6 gizon eta 6 emakume). 21 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vira udalerrian 66 unitate fiskal zeuden, 154,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.765 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Chalette-sur-Voire
Biztanleria
2007an Chalette-sur-Voire udalerrian erroldatutako biztanleak 140 ziren. Familiak 60 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 71 etxebizitza zeuden, 60 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 71etxeak ziren. 60 etxebizitza nagusietatik 55 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 3 etxek bi gela zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 16 etxek lau zituzten eta 35 etxek bost zituzten. 24 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 26 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 27 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 79 ziren, horien artean 64 aktiboak ziren eta 15 inaktiboak ziren. 64 pertsona aktiboetatik 62 lanean zeuden (35 gizon eta 27 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 15 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Chalette-sur-Voire udalerrian 56 unitate fiskal zeuden, 133 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.980 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2000. urtean Chalette-sur-Voire udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 486 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Agrobacterium
Agrobacterium generoa bakterio Gram negatiboz osatuta dago, bazilo itxura dutenak. Aerobio hertsiak dira, eta mugikorrak. Genero honetako bakterio gehienek landareak infektatzen dituzte, eta haientzat patogenoak dira.
Beste landare-patogenoen aldean, landareak zimeltzen dituztenak (Erwinia, Xanthomonas...), Agrobacterium tumoreak sortzen ditu. Bakterio honek zezidio izeneko egiturak eragiten ditu infektatutako landareetan.
Kontsumitzeko joera marjinal
Ekonomian, kontsumitzeko joera marjinala pertsona, familia edo beste eragile ekonomiko bati buruz, horren errentan izandako aldaketa baterako, kontsumoan izandako aldaketa zati errentan izandako aldaketa da.
Agrobacterium
Agrobacterium tumefaciens da ondoen ezagutzen dugun espeziea. Bakterio honek plasmido bat dauka, Ti izenekoa, landare-tumoreak eragiten dituena. Bakterio patogenoa landarean sartzen da zauriak aprobetxatuz (batez ere erro eta zurtoinaren arteko loturan). Behin sartuta, mikrobioaren Ti plasmidoa landarearen kromosoman integratzen da, eta bakterioaren ADN zelula eukariotoaren ADNn txertatzen da, beraz. Horren ondorioz, plasmidoak zelula normala zelula tumoral bihurtzen du.
Agrobacteriumek landareen ADNn bere material genetikoa txertatzeko duen gaitasun horri etekina ateratzen zaio, eta bakterioa erabili da landareen ezaugarriak aldatzeko, ingeniaritza genetikoaren bitartez. Modu horretan genetikoki eraldatutako landareak lortzen dira, landare basatiak baino interesgarriagoak direnak ikuspuntu ekonomiko edo industrial batetik (landare transgenikoak).
Erabilera bioteknologian
Esan bezala, Agrobacteriumek duen plasmidoa (Ti) erabiltzen da landare transgenikoak eskuratzeko. Horretarako, baina, lehenik eta behin plasmidoari tumoreak sortzen dituen geneak kendu behar zaizkio. Gero, landarean txertatu nahi diren geneak plasmidoan sartzen dira, markadore batekin batera (antibiotiko batekiko erresistentzia, esaterako); markadore horrek genetikoki eraldatutako landareak aukeratzeko balio izango du. Azkenik, eta Ti plasmidoak landarea infektatu ondoren, landareak antibiotikoa duen ingurune batean jartzen da, plasmidoaren geneak ez dituztenak hil daitezen (eta interesatzen zaizkigunak gera daitezen).
Taxonomia
Azken urteotan Agrobacterium generoak aldaketa taxonomiko sakonak ezagutu ditu. Genero honetako espezie asko Rhizobium generoan txertatu dira (esaterako, garai bateko Agrobacterium tumefaciens orain Rhizobium radiobacter da). Izan ere, Agrobacteriumek eta Rhizobiumek ezaugarri fisiologiko, ekologiko eta genetiko asko partekatzen dituzte.
Willisburg (Kentucky)
Willisburg Kentuckyko hiri bat da. Washington konderrian kokatua dago. 2010ean 282 biztanle zituen, 1.78 kilometro koadrotan banatuta.
Teresa Táboas
Ibilbidea
Mexiko Hirian jaio zen. Carballiñoko eta Bearizko emigratzaile ourensetarren alaba da. Lau neba-arrebetatik zaharrena da.
Formakuntza
Lehen ikasketa-etapak igaro ondoren, arkitektura hautatu zuen, eta Luis Barragán izan zuen prestatzaile. Mexikoko Unibertsitate Nazional Autonomoan karrera amaitu ondoren, bere gurasoen lurraldera itzuli zen, sei urtez César Portelaren estudioan lanean jardun zuen, eta bi urtez Concello de Marinen.
1990ean, Portelako Estudiotik bereizi zen, eta bere estudio propioa sortu zuen, "Teresa Táboas Estudio de Arquitectura" izenaz, non eraikuntza- eta hirigintza-proiektu ugari garatu dituen.
Doktoretza César Portela arkitektoak zuzendutako El Color en Arquitectura doktore-tesiarekin eskuratu zuen, eta bikain "cum laude" kalifikazioa lortu zuen. Epaimahai buru Félix Candela arkitektoa zela.
Karguak
2021eko uztailean Arkitektoen Nazioarteko Batasuneko (UIA) kide hautatua. 2003ko deialdian Espainiako Arkitektura Sari Nazionala ematen duen epaimahaikidea izan zen.
Bizitza pertsonala
Bi seme-alabaren ama da.
Křenovice (Písekeko barrutia)
Křenovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 165 biztanle ditu eta 6,11 kilometro koadroko azalera. Písekeko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1331 urtean egin zen.
Tylomys fulviventer
Tylomys fulviventer Tylomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Tylomyinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Arrosa
Arrosa Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Beherea lurraldean kokatuta. Baigorri-Ortzaize eskualdean dago, Donibane Garazi hiriburutik 12,7 kilometrora. Altuera 100 eta 810 metro artekoa da, eta 18,43 km²-ko azalera hartzen du. 2018. urtean 538 biztanle zituen.
Bertako biztanleak arrosatarrak dira.
Izena
Arrosa beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Etimologia
Arrosa euskaraz kolore edo lore bati erreferentzia egin diezaiokeen hitza da. Udalerri honen kasuan, ez dago argi bi kontzeptuetatik zein dagoen bere izenaren jatorrian, nahiz eta hasiera batean herria Sainct-Martin de Osses ("Ortzaizeko Done Martin") deitzen zenez, XIX. mendean sartu zela esan daitekeen. Hori dela eta, herriko etxeak eraikitzeko erabiltzen den harriaren koloretik datorrela pentsa daiteke, bertako lurraren kolorearen eraginez, tonu arrosazeokoa.
Frantses eta okzitanierazko izenak, Baigorri edo Donamartiri bezalako beste kasu batzuetan, tokiko santuaren (kasu honetan, Done Martin) eta euskal izen tradizionalaren (kasu honetan, Arrosa) elkartzetik datozela.
Geografia
Arrosa Ortzaizeko ibarran dago.
Historia
Arrosa Ortzaize udalerriko kide izan zen 1923ko uztailaren 2ra arte.
Erakunde publikoak
2017ko urtarrilaren 1era arte, Arrosa Garazi-Baigorri herri elkargoaren kide zen. Une horretatik aurrera, sortu berria zen Euskal Hirigune Elkargoaren parte izatera pasa zen.
Garraioa
Euskal Hirigune Elkargoaren esku dago Car Express hiriarteko autobus sareak zerbitzatzen du herria. Guztira, linea batek eskaintzen du zerbitzua.
Gainera, Baiona-Donibane Garazi burdinbideak zerbitzua ematen du Arrosa udalerriri, Txik Txaken 54. linearen bidez.
Euskara
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Ortzaizeko ibarreko herri guztiak sailkatu zituen, mendebaldeko behe-nafarrera euskalkian, Arberoa eta Aldude ibarretan hitz egiten zena.
Koldo Zuazok, 2010ean, Arrosak nafar-lapurtera euskalkian sailkatu zituen.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Laterallus xenopterus
Laterallus xenopterus Laterallus generoko animalia da. Hegaztien barruko Rallidae familian sailkatua dago.
Eurycea longicauda
Eurycea longicauda Eurycea generoko animalia da. Anfibioen barruko Plethodontidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Lorton (Virginia)
Lorton Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Fairfax konderrian kokatuta dago, Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Xosé Lluis García Arias
Xosé Lluis García Arias (Teberga, Asturiasko Printzerria, 1945eko maiatzaren 6a) asturiar filologo eta idazlea da. Asturiasko Hizkuntzaren Akademiako lehendakaria izan zen 1981ean sortu zenetik 2001 arte.
Ibilbide akademikoa
Palentzian eta Pontevedran batxilergoa egin ondoren, Filosofia eta Letretan lizentziatu zen Oviedoko Unibertsitatean. Urte batzuk beranduago, Filologia Erromanikoko doktore-titulua lortu zuen. Oviedo, Valladolid eta Leongo unibertsitateetan irakasle izan zen. Gaur egun, García Arias Filologia Hispanikoko katedradun erretiratua da Oviedoko Unibertsitatean.
2020an, Asturiasko Aurrerapenaren Aldeko Elkarteak Banakako Aurrerabidearen Saria eman zion.
Macrognathus aculeatus
Macrognathus aculeatus Macrognathus generoko animalia da. Arrainen barruko Mastacembelidae familian sailkatzen da.
Imanol Alguacil
Imanol Alguacil Barrenetxea (Orio, Gipuzkoa, 1971ko uztailaren 4a) futbolari profesional ohia eta futbol entrenatzaile euskalduna da. Gaur egun Real Sociedad-eko gizonen lehen mailako taldea zuzentzen du. Jokalari bezala, talde berean eta Villarreal CF-n eskuineko hegalekoa izan zen 1990eko hamarkadan, 9 denboralditan 121 partidu jokatu izanik goi-mailan.
Jokalari bezala
Bere ibilbidea bere herriko Orioko Futbol Taldean hasi zen. Bere azken urtean, Real Sociedad taldeak erosi egin zuen, eta 1989. urtean bigarren taldearekin jokatzen hasi zen bi denboraldiz. 56 partidu egin zituen.
Imanolek 1990ko irailaren 29an egin zuen bere debuta lehen mailan, Oviedoko (Asturias) Carlos Tartiere estadioan. Hala ere, hau behin-behineko erabakia izan zen, eta 1991ko amaierara arte ez zuen lehen mailako partidarik jokatu. Urte hartan, John Toshack entrenatzaileak lehen mailako taldera igo zuen, Bittor Alkiza, Luis Pérez eta Andoni Imaz bezalako jokalariekin batera.
Errealeko lehen taldearekin lehen denboraldietan arrakasta izan zuen Imanolek, lehenengoan 23 partidutan jokatuz, eta 30 hurrengoan. Hala ere, lesioekin arazoak edukitzen hasi zen eta geroz eta partidu gutxiago jokatzen hasi zen, bere azken denboraldian (1997-1998) 4 partidu soilik jokatuz.
7 denboraldiz izan zen Errealeko lehen taldeko jokalaria, eta haietan zehar 131 partidu ofizial jokatu zituen, horietako 113 Ligako lehen mailan izan zirelarik. 7 gol sartu zituen: haietako nabarmenena Real Madril taldeari sartutako bat izan zen Santiago Bernabéu zelaian, Errealari garaipena emanez. Bera jokalaria zen bitartean Erreala bi aldiz sailkatu zen UEFAko Koparako, 1991-1992 denboraldian eta 1997-1998 denboraldian, hain zuzen ere.
1997-1998 denboraldia amaitzean Erreala utzi egin zuen eta Villarreal CF taldera joan zen. Garai hartan talde hau lehen aldiz igo zen Ligako lehen mailara, eta bere taldea indartu egin nahi zuen esperientzia zeukaten jokalariekin. Hala eta guztiz ere, José Antonio Irulegui entrenatzaileak ez zuen Imanol ia kontuan hartu eta 8 partidutarako bakarrik aukeratu zuen 1998-99 denboraldian. Amaieran Villarreal CF bigarren mailara jaitsi zen. Hurrengo denboraldian, Imanolek minutu gehiago jokatu zituen eta taldea lehen mailara berriz igotzea lortu zuen, baina hurrengo urtean taldetik bota egin zuten.
2000. urtean Real Jaénera joan zen, bigarren mailara igo berria. 30 partidu jokatu zituen talde horrekin, gehienbat ordezko izanik. 2001-02 denboraldian FC Cartagenak erosi zuen, bigarren mailan baita ere. Azkenik, Burgos CF taldera joan zen, eta bertatik erretiratu zen 2002-03 denboraldian, 32 urte betetzera zihoala.
Euskal Selekzioarekin hiru partidu jokatu zituen: 1994an Errusiaren aurka, 1995 ean Paraguaien kontra, eta 1997an Jugoslavia ren kontra. Ez zuen inoiz Espainiako selekzioan parte hartu.
Entrenatzaile bezala
2011n sartu zen Zubietako harrobiko futbolera. Erreleko bi talde jubenilak gidatu zituen eta 2013/2014 denboralditik Sanseko bigarren entrenatzaile bezala aritu zen. 2014ko azaroan Real Sociedad B taldearen entrenatzailea bilakatu zen. 2014/2015 denboraldia amaitzean, Alguacilek entrenatzaile lanetan jarraitzea erabaki zuen Errealak.
Diane Arbus
Diane Arbus (New York, 1923ko martxoaren 14a - Greenwich, New York, Estatu Batuak, 1971ko uztailaren 26a ) argazkilari estatubatuarra izan zen, eta hasieran gaztetan argazkilaritza bere senarrarengandik eta alaben aitarengandik ikasi zuen. Allan Arbusek eman zion bere lehen kamera, Graflex bat. Bere ibilbide profesionala Guggenheim Fundazioaren beka batekin lagundu zen eta Veneziako Bienalak eta MOMAk aintzatetsi dute bere lana, besteak beste. Frikien argazkilari gisa ezagutzen da. Bere familia jatorri judua zuen Ekialdeko Europatik.
Datu biografikoak
Diane Nemerov izenarekin jaioa New Yorkeko familia judu aberats batean. Bere aita, David Nemerov, poloniar jatorriko judua zen, moda negozio oparoa eraiki zuena, Dianeri horrekin lehen harreman zuzena eta hurbila izatea erraztuz. Bere anaia nagusia, Howard Nemerov, poeta saritua bihurtu zen. 14 urterekin, Dianek 18 urte zituela ezkondu zen Allan Arbusekin hasi zuen bere harremana, bere abizena hartuz eta harekin argazkilaritza ikasten. Bi alaba izan zituzten, Doon (1945) eta Amy (1954) Arbus.
1940ko hamarkadan, bikoteak Esquire, Vogue eta Harper's Bazaar bezalako aldizkarietarako moda argazkilaritza egin zuen. 1945ean Diane & Allan Arbus argazki estudioa sortu zuten. Azpimarratzekoa da bera, garai hartako emakumea izanik, estudioaren izenean agertzen dela. Geroago, bere lanak argitaratzen hasi zenean, azkar aintzatetsi zuten eta Guggenheim-ek beka eman zion artista eta argazkilari gisa bere ibilbidea garatzen jarraitzeko.
1955etik 1957ra, Diane Arbusek Lisette Model argazkilari austriarrarekin ikasi zuen, eta horrek eragin handia izan zuen bere geroko lanean. Model-ek Arbus-ek argazkiekin teknikoki lan egiteko modu berriak eta fotografiatutako objektuak eta subjektuak begi berriekin ikusteko modu berrietara bideratu zuen. Inoiz izan duen ikaslerik onena zela ust ezuen.
1959an Allanengandik banandu zen bera beste batekin maitemindu zenean. Pertsonalki suntsitzailea izan zen, baina bere argazki-lanak irabazi egin zuen. 1969an dibortziatu ziren.
Modelenaz gain, Arbusen beste eragin batzuk Berenice Abbott- engadik jaso zituen, norekin argazkilaritza ikasi zuen eta Robert Frank-engandik, Louis Faurer-engandik edo Alex Brodovitch-engandik ere. 1960ko hamarkada bere karrerako hamarkadarik emankorrena izan zen, bere helburua erabat aldatuz. New Yorkeko bazterreko auzo arriskutsuak bisitatu zituen erretratatutako pertsonaiak hautatzeko, besteak beste, nanoak, erraldoiak, izaki bitxiak, nudistak, strip-teaseko artistak, transexualak eta prostitutak. Frikien argazkilari gisa ezaguna egin zen.
1967an hogeita hamar argazkirekin parte hartu zuen John Szarkowskik New Yorkeko Museum of Modern Art-erako John New Documents (Dokumentu Berriak) erakusketan, talentu handiko Lee Friedlanderrekin eta Garry Winograndekin batera. Erakusketa horrek jende gehienari ezagutarazi zion. Arrakasta iritsi zen eta bere lanak Frantziako Liburutegi Nazionala bezalako erakundeek eskuratu zituzten. Norman Mailer, Mae West eta Jorge Luis Borges bezalako pertsonaia ospetsuak erretratatzen dituzten aldizkari garrantzitsuetan jarraitu zuen lanean.
Bere azken urteetan erakundeetan sartuta zeuden adimen urritasuna zuten pertsonen irudietan jarri zuen arreta. 1971n, depresio luze baten ondoren, Diane Arbusek bere buruaz beste egin zuen 48 urte zituela. Urtebete geroago, hil ondoren, bere lana Veneziako Bienalean parte hartzeko hautatu zuten, estatubatuar hau erakusketa entzutetsurako hautatu zuten lehen argazkilaria izanik. New Yorkeko MoMAk bere lehen atzera begirako handia antolatu zuen 1972an.
Bere heriotza
Arbusek bere amak izandakoen antzeko trastorno emozionalak eta depresio- pasarteak bizi izan zituen, Eta agian okerrera egin zuten hepatitis baten ondorioz. 1968an, Arbusek "ni gora eta behera nabil asko" idatzi zuen eta aldaketa emozional bortitzak zituen. 1971ko uztailaren 26an, New Yorkeko Westbeth Artists Community komunitatean bizi zela, Arbusek bere burua hil zuen barbiturikoak jan eta zainak moztuta. Marvin Israelek aurkitu zuen bi egun geroago. 48 urte zituen.
Bere lana
Model-ek eta Tod Browningen Freaks (Frikiak) filmak eraginda, Diane Arbusek moda aldizkarietako eredu dotoreak alde batera utzi eta pertsona marjinalak eta desberdinak aukeratu zituen erretratatzeko: bikiak, gaixo mentalak, erraldoiak, familia disfuntzionalak, zirkuko fenomenoak, etab. Pertsonaiak zuzenean kamerari begira zeuden eta horrek flashak bere akatsak agerian uzten ditu. Bere asmoa ikuslearengan "beldurra eta lotsa" sortzea zen.
Flash betegarriaren (eguneko flasha) aitzindaria izan zen.
Dianeren argazkiak normala munstro gisa irudikatzen du: mina fotografiatzen zuenean, jende normalarengan aurkitzen zuen. Ustez jende normala anormal agertzea eragiten zuen. Konposizioa hautsi zuen, pertsonaia erdian kokatu zuen. Bere begirada beti zuzena zen, tentsioz eta indarrez. Harentzat ez zen une erabakigarririk egon, denbora espazio jarraituan lan egiten zuen eta erretratatutakoak erretratatzen ari zirela jabetzera behartu zituen. Itxura berri baten bila zebilen, aspertzetik lilurara pasatuz.
Bere lanak hurrengo sortzaileen belaunaldietan eragina izan du, hala nola Cindy Sherman, Nan Goldin, Robert Mapplethorpe, Gillian Wearing edo Joel-Peter Witkin.
Bigarren Mundu Gerrako Aliatuak
Aliatuak Bigarren Mundu Gerran borrokan zihardun alderdi bat izan zen, Ardatzaren aurkakoa.
Hasiera batean, herrialde aliatu nagusiak ondoko hauek ziren: Erresuma Batua, Frantzia (Frantzia Askea 1940ko uztailetik aurrera), Polonia, Kanada, Hegoafrika, Australia eta Zeelanda Berria. Txina Japoniaren kontrako borrokan zebilen 1937tik. Alemaniaren inbasioak zirela eta, Norvegiak (1940ko apirilean), Herbehereek eta Belgikak (1940ko maiatzean) nahiz Greziak (1940ko urrian, Italiak eraso egindakoan) bat egin zuten. Sobiet Batasunak, nahiz eta Alemaniarekin ituna sinatuta izan, 1941eko ekainean Alemaniaren inbasioa pairatu behar izan zuen ondoren, Aliatuekin bat egin zuen. 1941eko abenduan Japoniak Pearl Harbor bonbardatu zuten, gerran AEBen parte-hartzea eraginez. Horietako guztietakoak, AEBak, Sobiet Batasuna eta Erresuma Batua ziren, ekonomikoki zein militarki, boteretsuenak. Frantzia ere, askatutakoan, Aliatu nagusietakotzat jo zen.
Liviu Rebreanu
Liviu Rebreanu (Târlișua, Transilvania, 1885eko azaroaren 27a - Pitesti, Errumania, 1944ko irailaren 1a) errumanierazko eleberrigilea izan zen, Errumaniako gaur egungo eleberrigintzaren sortzailea. Nekazari artean girotutako eleberriak idatzi zituen: Ion (1920) eta Rascola (1932, Matxinada). Lehen Mundu Gerrak Transilvanian izan zuen eragina azaldu zuen Pădurea spânzuraților (1922, Urkabe basoa) eleberri dramatikoan.
Buzancy (Aisne)
Buzancy Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 179 ziren. Familiak 68 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 32 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 135 ziren, horien artean 92 aktiboak ziren eta 43 inaktiboak ziren. 92 pertsona aktiboetatik 85 lanean zeuden (47 gizon eta 38 emakume) eta 7 langabezian zeuden (4 gizon eta 3 emakume). 43 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.