cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Saulgond
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 19 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 8 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren eta 5 zurginak.
2000. urtean Saulgond udalerrian 47 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.785 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gasaren plaza
Plaza
2003ko otsailean Bilboko Udalak UTE Bami-Jaureguizahar sustatzaileek eremu honetako berrantolaketarako burutzeko adostasuna sinatu zuten, eta 2007ko urrian proiektua gauzatu egin zen, eta Gasaren plaza Etxebarria parkea eta Bilboko udaletxearen arteko pasabide natural gisa berreskuratu zen.
Erika Hilton
Diputatu federala
2022an, São Paulo estatuak Diputatuen Ganberarako hautagai aurkeztu zen, aulki bat lortu zuen eta diputatu federal hautetsia izan zen, 256.903 botorekin. Duda Salabert eta Robeyoncé Limarekin batera, Brasilgo lehen trans diputatu bihurtu zen.
Himantura jenkinsii
Himantura jenkinsii Himantura generoko animalia da. Arrainen barruko Dasyatidae familian sailkatzen da.
Beaufort (Nord)
Beaufort Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Larruazal
Arrainak
Arrainen epidermia oro har zelula biziz osatuta dago eta ia ez du keratinarik. Oro har geruza iragazkora osatzen dute zelula horiek. Arrain hezurdunen (osteiktiea k) dermiak tetrapodoenak duen ehun konektibo kantitate oso txikia du, baina horren ordez, espezie askotan egitura oseo babesleak ageri ohi dira, ezkatak hain zuzen ere. Buruhezurraren parte diren hezur dermiko handi batzuez gain, ezkatak ere galdu egin dira tetrapodo gehienetan, narrasti askok eta pangolin a bezalako salbuespenek izaera ezberdineko ezkatak dituzten arren. Arrain kartilaginotsuek (kondriktie ak) aldiz, ezkaten ordez hortz itxurako dentikulu ugari dituzte larruazalean.
Izerdi- eta gantz-guruinak ugaztunen ezaugarri esklusiboak dira, baina beste mota batzuetako guruinak ager daitezke gainontzeko ornodunetan. Arrainen kasuan, mukosak jariatzen dituzten guruinak agertzen dira, zeinak isolamenduan, babesean eta uraren aurkako marruskaduraren murrizpenean hartzen duten parte. Horrez gain, pozoin-guruinak, fotoforoak edota substantzia urtsu-serotsuak jariatzen dituzten guruinak ere aurki daitezke.
Melanina izeneko pigmentua espezie askoren larruazalean agertzen bada ere, arrainetan (eta beste zenbait animalia-taldetan) epidermia ia koloregabea izan ohi da melaninaren presentziari dagokionez. Hala ere, dauzkaten koloreak dermiko kromatoforo ei esker sortzen dira, zeinak guanina edota pigmentu karotenoide ak gordetzen dituzten.
Anfibioak
Anfibio askoren kasuan, larruazala da arnasketa-organo nagusia. Bi guruin mota izan ohi dituzte larruazalean, mukitsuak eta granulotsuak (serosoak) zehazki. Bi motak elkarrekin kontaktuan dauden 3 sekzio ezberdinetan banatuta daude eta ondorengoak dira: konduktua, erdiko gunea eta albeoloa edo zakua. Konduktua keratinozitoetatik eratortzen da eta larruazalaren geruza ezberdinak zeharkatuz epidermiaren azaleraino iristen da, eta bertan jariakinaren sekrezioa ahalbidetzen du. Albeoloa zaku itxurako egitura da eta guruinaren azpialdeako gunean agertzen da, eta bertako zelulak sekrezioan espezializatuta egoten dira. Albeoloaren eta konduktuaren artean erdiko gunea dago eta hori, gainontzeko bi egituren konexioaz arduratzen da. Oro har, guruin granulotsuak handiagoak izaten dira guruin mukitsuak baino, baina hala ere, guruin mukitsuak kantitate askoz ere handiagoan aurki daitezke anfibioen larruazalean.
Hegaztiak eta narrastiak
Hegazti eta narrastien epidermia ugaztunenaren antzekoa da: kanpo-azalean zelula hil keratinodunen geruza dute uraren galera sahiesteko. Antzeko egiturak aurkitu dira lehortarragoak diren anfibioetan: igeletan besteak beste. Hala eta guztiz ere, ez dago epidermiaren geruza ezberdinen diferentziaziorik animalia horietan guztietan: zelula moten aldaketa graduala da. Bestalde, ilea ugaztunen ezaugarri bereizgarria da eta, hegaztietan, aldiz, lumak dira elementu bereizgarria. Hegaztiek eta narrastiek azaleko guruin gutxi edukitzen dituzte. Hala ere, funtzio espezifikoetarako egitura batzuk dituzte: zelula feromona-sekretatzaileak narrasti batzuetan, edo guruin uropigeoak hegazti guztietan.
Beaufort (Nord)
Biztanleria
2007an Beaufort udalerrian erroldatutako biztanleak 977 ziren. Familiak 378 ziren, horien artean 80 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 52 bakarrik bizi ziren emakumeak), 125 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 145 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Schizothorax labiatus
Schizothorax labiatus Schizothorax generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Beaufort (Nord)
Etxebizitza
2007an 401 etxebizitza zeuden, 385 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 399etxeak ziren. 385 etxebizitza nagusietatik 327 bere jabearen bizilekua ziren, 51 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 13 etxek bi zituzten, 26 etxek hiru zituzten, 84 etxek lau zituzten eta 260 etxek bost zituzten. 310 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 166 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 189 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Lignan-de-Bordeaux
Lignan-de-Bordeaux Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
50 States of Fright
50 States of Fright Sam Raimik sortutako estatubatuar beldurrezko telesaila da.
Evil Dead saga mitikoaren sortzaileak AEBetako estatu bakoitzeko kondaira urbano bat baliatu du 10 minutu baino gutxiagoko atal entretenigarriak osatzeko.
Beaufort (Nord)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Lignan-de-Bordeaux
Biztanleria
2007an Lignan-de-Bordeaux udalerrian erroldatutako biztanleak 716 ziren. Familiak 279 ziren, horien artean 58 pertsona bakarrekoak ziren (33 bakarrik bizi ziren gizonak eta 25 bakarrik bizi ziren emakumeak), 98 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 119 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Beaufort (Nord)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 673 ziren, horien artean 459 aktiboak ziren eta 214 inaktiboak ziren. 459 pertsona aktiboetatik 435 lanean zeuden (243 gizon eta 192 emakume) eta 24 langabezian zeuden (10 gizon eta 14 emakume). 214 pertsona inaktiboetatik 81 erretiraturik zeuden, 58 ikasten zeuden eta 75 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Beaufort udalerrian 384 unitate fiskal zeuden, 980 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.511 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 25 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 7 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 2 administrazio publikoko enpresak ziren.
Odds BK
Odds Ballklubb edo Odd Norvegiako futbol taldea da, Skien hirikoa. Norvegiako futbol ligarik irabazi ez duen arren Kopa gehien dituena da, 12 hain zuzen ere.
Beaufort (Nord)
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 margolaria, 3 zurginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa eta 4 jatetxeak.
Arno Kamminga
Arno Kamminga (Katwijk (Herbehereak), 1995eko urriaren 25a) igeriketan aritzen den kirolari herbeheretarra da.
Erika Hilton
Sariak
BBCren "Munduko 100 emakume inspiratzaile eta eragingarrienak 2022an" saria jaso zuen.
Beaufort (Nord)
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Beaufort udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lignan-de-Bordeaux
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 307 etxebizitza zeuden, 284 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 297 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 284 etxebizitza nagusietatik 222 bere jabearen bizilekua ziren, 53 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 34 etxek hiru zituzten, 57 etxek lau zituzten eta 185 etxek bost zituzten. 233 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 98 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 172 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 483 ziren, horien artean 359 aktiboak ziren eta 124 inaktiboak ziren. 359 pertsona aktiboetatik 338 lanean zeuden (184 gizon eta 154 emakume) eta 20 langabezian zeuden (8 gizon eta 12 emakume). 124 pertsona inaktiboetatik 51 erretiraturik zeuden, 37 ikasten zeuden eta 36 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Lignan-de-Bordeaux udalerrian 269 unitate fiskal zeuden, 684 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.965,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 38 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 12 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 8 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 4 igeltseroak ziren, 1 margolaria, 3 iturginak, 2 argiketariak, 1 ile apaindegia eta 1 apaindegia.
2000. urtean Lignan-de-Bordeaux udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 210 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Odds BK
Historia
Taldea 1885ean sortu zen IF Odd izenarekin baina futbolaren atala 1894koa da. Izena Viktor Rydbergen Seierssverdet eleberri arrakastatsutik atera zuten, bertako heroia Orvar Odd baitzen.
Norvegiako Kopa 1902an hasi zen jokatzen eta 1937an Liga hasi arte berau izan zen herrialdeko txapelketarik garrantzitsuena. Odds BK-k 1931 artean 11 kopa oirabazi zituen eta Norvegiako erreferentzia taldea bihurtu zen. Ordutik aurrera profesionalismoa iritsi zen eta taldearen lehiakortasuna nabarmen jeitsi zen. 1951 eta 1957an ligan bigarren gelditu zen, orain arteko emaitza onena du, eta 1960an kopako final berri bat jokatu zuen baina galdu egin zuen.
Jose Zabala Arana
Jose Zabala Arana (Nabarniz, 1894 - San Vicente de la Barquera inguruan, Kantabria, 1936) bizkaitar idazlea izan zen.
Biografia
Ama Birjinaren Bihotzeko Seme Misiolarien kongregazioan sartu zen oso gazte zela. Donostian egon zen hamaika urtez, eta beste hiruz Valladoliden. 1934an, San Vicente de la Barquerako (Kantabria) ikastetxeko nagusi izendatu zuten. Espainiako Gerra Zibila piztu zelarik, Bilbora alde egin zuen, bizitza arriskuan zuelako. Hala ere, bere kideak bakarrik utzi nahi ez, eta atzera, Kantabriara itzultzeko trenera igo, eta bidean desagertu zen. Ez zen berriz agertu.
Euskal adizkerari eta euskarari buruzko lan bereziak argitaratu zituen Euskera, RIEV, Euzkerea eta Ekin agerkarietan. Obra nagusiak: La conjugación en el Euskera Bizkaino (1919), ''Edesti Deuna. Ume ikaslariyentzat (1921), Euzko lutelesti txikia (1922), Daneurtiztia (1922), Zenbakiztiya (1922), Aste Gurena euzkeraz ta lateraz (1924), Euzkerazko Zenbakera (1928), Gramática Vasca (1930) eta Josutxo. Umientzako otoi-idaztiñua'' (1931). Aita Clareten deboziozko liburua euskaratu zuen, 1935ean: Donokirako bide zuzena. Zabala Aranaren hizkera neologismoz betea da, irakurgaitz bihurtzeraino betea ere.
Odds BK
Historia
XXI mendea hastearekin batera talde indartsua osatu zuen eta 2000 urtean Kopa berria irabazi zuen, garaipen gehien dituen taldea bihurtuz. 2002an jokatu zuen orain arteko azken finala baina Vålerengak 1-0 irabazi zion.
1994 Odd Grenland izena hartu zuen, Skienetik haratago Grenland barruti osoaren ordezkaria izateko, baina 2013an aurreko Odds BK izenera itzuli da. 2014an ligako hirugarrena izan da eta kopako finala jokatu du. 2016an ere hirugarrena izan da berriz.
Prinia flaviventris
Prinia flaviventris Prinia generoko animalia da. Hegaztien barruko Cisticolidae familian sailkatua dago.
Ilha Solteira
Ilha Solteira Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
The End (The Doors)
The End (euskaraz Amaiera) The Doors talde estatubatuarrak 1967an The Doors diskoaren barnean kaleratu zuen abestia da.
Toshihiro Matsushita
Toshihiro Matsushita (松下 年宏, 1983ko urriaren 17a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Gamba Osaka, Albirex Niigata eta Vegalta Sendai.
Lower Largo
edota Seatown of Largo, Eskoziako udalerri bat da, Fife konderrian eta Largo parrokian.
Ilava
Ilava Eslovakiako udalerri bat da, Ilavako barrutian kokatuta. 24,30 km²ko azalera du eta 5456 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1229. urtekoa da.
Lipscomb konderria (Texas)
Lipscomb konderria (Lipscomb County) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Lipscomb da. 2010eko zentsuaren arabera 3,302 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 3,302 pertsonetatik 3,220 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 1,007 dira. 7 beltzak edo afroamerikarrak. 22 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 10 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 2 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 41 pertsonek kokatzen zuten.
Vilaboa
Vilaboa Galiziako kostaldeko udalerria da, Pontevedrako probintzian eta Pontevedrako eskualdean kokatuta dagoena. 2003an 5.839 biztanle zituen.
5 parrokiatan banatuta dago.
Ashikaga Yoshimitsu
Ashikaga Yoshimitsu (足利 義満) Ashikaga shogunerriko hirugarren shoguna izan zen. Bere agintaldia, 1368an hasi zen, eta 1394an kargua utzi zuen. Bigarren shoguna izan zen Ashikaga Yoshiakiraren semea zen.
Bederatzi urterekin izendatu zuten shogun, bere aita hil ondoren. 1378an, hiriburua zen Kiotoko Muromachi sekzioan eraiki zuen bere egoitza, eta, horregatik, batzuetan, shogunerri hau, Muromachi shogunerria bezala deitua da, eta, aroa, Muromachi bezala.
Iparraldeko Gortea eta Hegoaldeko Gortea elkartu zituen, Nanboku-chō aroari amaiera emanez 1392an. Shogunerriaren autoritatea berretsi eta daimyōen boterea ezabatu zuen.
1394an, bere seme Ashikaga Yoshimochiren mesedetan utzi zuen kargua, boterea, hil arte erabili zuen arren. 1404an, Zheng He nabigari txinatarrak, Japoniara bidaiatu zuen Yoshimitsurekin hitz egiteko, txinatarrek, "Japoniako Erregea" bezala ikusten zutena.
Bere bizitzako azken egunak, Kinkaku-ji tenpluan igaro zituen, 1397an eraiki zena, soilik bere erretiro toki bezala. 1408an hil zen.
Bestaldean. Euskal iheslari politikoen bizipenak
'Bestaldean. Euskal iheslari politikoen bizipenak' Jaione Doraik eta Ernesto Pratek idatzitako euskarazko saiakera da. 1960tik 2010era bitartean, jazarpen politikoa zela eta, hiru mila euskal herritar ezkertiar inguruk ihes egin zuten. Egileek beraiek ere multzo horretan zeuden.
Edukia
Liburu honek, zenbait iheslariren lekukotzaren bitartez, hamarkadatan luzatu den eta oraindik askorentzat amaitu ez den deserriaren bidaian murgiltzeko tresna izan nahi du. Beste kasu askotan deserrian heriotza aurkitu dute eta horiek ez dira itzuliko.
Phyllodactylus clinatus
Phyllodactylus clinatus Phyllodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Phyllodactylidae familian sailkatuta dago.
Häfelfingen
Häfelfingen Suitzako udalerria da. Basilea Herrialdea kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Riders on the Storm
Riders on the Storm (euskaraz Zaldunak Ekaitzan) The Doors talde estatubatuarrak 1971an L.A. Woman diskoaren barnean kaleratu zuen abestia da.
Leziñana
Leziñana (ofizialki Leciñana del Camino / Leziñana) Arabako Lantaron udalerria osatzen duten herrietako bat da. 1978 arte Salcedo udalerriaren zatia zen.
André Bruyère
André Bruyère —jaiotza-izena: André Bloch— (Orléans, Frantzia, 1912ko apirilaren 17a - Paris, 1998ko apirilaren 12a) arkitektoa izan zen.
Bizitza
Arkitekturako eskola berezian izan zen ikasle. Bruyère ezizena klandestinitatean hartu zuen. Frantziak nazien okupaziotik askatasuna lortu ondoren, Frantziako Erresistentziarekin edo deportazioarekin lotura zuten erakundeetan lan egin zuen. Gerra-garaiko biktimen monumentu nazionalaren proiektua egin zuen (1946), Mathausen kontzentrazio esparruaren frantses monumentua (1950) eta Fleury-Mérogisen deportatuen erresistentziako kideen Federazio nazionalaren zentroa (1948).
André Bruyèrek Architecture d´aujourd´hui aldizkariaren bigarren alea (Premiazko soluzioak gaiaren ingurukoa) zuzendu zuen eta aldizkari horretako erredakzio batzordeko kide izan zen 1975. urtera arte. Dekoratzaile gisa altzariak sortu zituen, apartamentuak eta dendak antolatu eta laurogei banketxetik gora apaindu zituen BNPrako. Hainbat etxebizitza pribatu eraiki zuen, Maussannen batez ere. Sausset-les-Pinsen (1967) etxebizitza sail bat eraiki zuen, Quibéroneko talasoterapia zentroa, Saint-Cyreko zientzia-fakultatea (1968), etab. Arrautza-itxurako etxe orratz baten proiektua proposatu zuen Beaubourg lehiaketan (1971).
Leixlip
Leixlip (irlanderaz Léim an Bhradáin) Irlandako Kildareko konderrian kokatzen den udalerria da. Liffey eta bere ibaiadarra den Rye ibaiak elkartzen diren lekuan kokatzen da, antzinako Leinster eta Bregako erresumak topatzen ziren tokian.
Izena
Udalerri honen izena bikingoen hizkuntzako Lax Hlaup hitzetik dator, euskaraz "Izokinaren Jauzia" esan nahi duelarik, hortatik gaur egungo udalerri honen irlanderazko Leim An Bhradain ("Jauzi Aurrera") goiburua, gai honetan hausnartzen duelarik.
Schizothorax labrosus
Schizothorax labrosus Schizothorax generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
77 West Wacker Drive
77 West Wacker Drive, Ameriketako Estatu Batuetako Chicago hirian dagoen bulego etxe orratz bat da. Guztira 204 metro eta 49 solairu dauzka eta 1992an amaitu zuten eraikitzen.
Ricardo Bofill arkitektoak diseinatu zuen.
Roquetas de Mar
Roquetas de Mar Almeriako udalerria da. 2005ean 71740 biztanle zituen.
Udalerriko herriak
Udalerriko populazioa hurrengo gunetan zatitzen da.
Mugak
Mugakide hauexek ditu:
Vallejuelo de Mena
Vallejuelo de Mena edo Vallejuelo Mena Haraneko herria da, Burgosko probintzian. Espainiako Estatistika Institutuaren arabera, 2007an 28 biztanle zituen.
Cadagua ibaiak zeharkatua, Floridablancaren erroldaren garaian, Asturias de Laredo eskualdearen barnean zegoen.
Susana Ester Damborenea
Susana Ester Damborenea (1950eko apirilaren 28a) geologo eta ikerlari argentinarra da, Lur Zientzien Merituari Konex-Diploma Saria irabazi zuen 2013an.
Biografia
Susana Damborena geologian lizentziatua eta Natur Zientzietan (Geologia) doktorea da La Platako Unibertsitate Nazionalean (1983) eta Galeseko Unibertsitatean (Britainia Handia, 1991). La Platako Unibertsitate Nazionaleko Natura Zientzien Fakultateko eta Museoko irakaslea eta Ikerketa Zientifiko eta Teknikorako Kontseilu Nazionaleko (CONICET) ikerlari nagusia da, paleontologian eta bioestratigrafian espezializatuta.
35 urtez Argentinako itsas Mesozoikoan, batez ere bibalbioetan, ikerketa jarduerak garatu ditu La Platako Natura Zientzien Museoan.
Valentziako Unibertsitateko UNESCO Katedrako irakasle gonbidatua izan zen. Argentinako Paleontologia Elkarteko presidentea eta Ameghiniana aldizkariaren eta Argentinako Geologia Elkartearen Aldizkariaren zuzendaria izan zen. 2006an Nazioarteko Geologia Zientzien Batasuneko Argitalpen Batzordeko kide hautatu zuten.
Sariak
2013an Konex Saria - Lurraren Zientziak diziplinako Meritu Diploma jaso zuen bere jardunbideagatik.
Argitalpenak
Damborenea, SE; Echevarría, J., Ros: S. Hego Hemisferioaren Paleobiogeografia Itsas Bibalbio Triasiko-Jurasikoak. Dordrecht, 2012.
Lucklawhill
, Eskoziako herri bat da, Fife konderrian. Balmullo udalerritik 1,6 kilometro ipar-mendebaldera dago.
Alicún de Ortega
Alicún de Ortega Espainiako udalerria da, Granadako probintziakoa. 2008an 539 biztanle zituen. Jaéngo probintziarekin muga egiten du.
Taranco
Taranco Mena Haraneko herria da, Burgosko probintzian.
Floridablancaren erroldaren garaian, Asturias de Laredo eskualdearen barnean zegoen. Gaztelanismoaren ikuspegitik, Gaztelaren sorterria da, izan ere, 800ko irailaren 15eko agiri batean Alfontso II.a Asturietakoak bere eremua zela adierazi zuen. Gainera, Donemiliaga Kukulako monasterioaren Vitulo abadeak, agiri batean, honako dohaintza egin zuen:
Hori dela eta, urtero irailaren 15ean bertan erromeria egiten dute urtebetetzea ospatzeko.
Karmelo
Karmelo honakoa izan daiteke:
Bikuinen eta euskaldunen arteko gerra
Aurrekariak
Potosi Cerro Rico (kitxuaz: Sumaq Urqu) mendiaren magalean dago. Eta Cerro Rico zilarrez beteta zegoen garai hartan. Gatazka hasi baino 60 bat urte inguru lehenago hasi ziren zilar meak ustiatzen eta hasieratik euskaldunak izan ziren nagusi negozio horretan. Bartolome Arzans de Ursua y Vela Potosiko kronikagilearen esanetan, bailarako 132 ingenioetatik 80 “nazio horren” esku zeuden, euskaldunen esku, alegia (de 132 cabezas de ingenios, que tenía la ribera, las 80 eran de aquella nación). Zilarra erauzteko instalazioei eta makinei esaten zieten ingenio. Hala, kopuruz gutxiengoa izanagatik, euskaldunen esku zegoen botere ekonomikoa eta, ondorioz, baita politikoa ere.
Bikuinak nagusiki andaluziarrak, gaztelarrak, extremadura eta portugaldarrak ziren. Arzansek berak “euskal hegemonia” hitzekin definitutakoa hausten saiatu ziren, modu baketsuan hasieran. 1620an, ordea, zorrak zirela medio, euskaldunak ez ziren askori bozkatzeko eskubidea ukatu zitzaion. Era horretan, 1622an euskaldunak berriz ere nagusitu ziren Potosiko kabildorako hauteskundeetan. Orduan, bikuinek beste bide batetik jotzea erabaki zuten.
Hastapena
1622ko ekainaren 8an, Juan Urbieta euskalduna hil zuten, eta bikuinen eta euskaldunen arteko gerra piztu zen. Biharamunean, euskaldunak kalera atera ziren hilketa mendekatzeko asmoz. Arzansen hitzetan, “diziendo en su lengua ¡el que no responda en vascuense muera!”, euskaraz egiten ez zuen oro hilko omen zutela, alegia.
Antonio Xeldres izan zen bikuinen buruzagia, eta haiekin egin zuten bat kreole, mestizo eta amerindiar gehienek. Bi aldeen arteko oldartzeak gertatu ziren, eta bake saiakera bat ere izan zen ekainaren 22an. Ondoren istiluek jarraitu zuten, gorabeherekin; hasieran bikuinen alde, hauek gerlariak baitziren, diruaren truk borrokatzen ziren gudariak, armak erabiltzera ohituak. Euskal buruzagiek Potosi utzi eta La Platan kokatu behar izan zuten, agintariengandik hurbil. 1623an, euskaldunak une hartan jasaten ari ziren gehiegikeriei buruzko gutuna idatzi eta Gipuzkoako Batzarretara bidali zuten.
Barealdia
1623ko maiatzean, Felipe Manrique korrejidore berriaren etorrerak egoera aldatu zuen, bikuina "arloteetako" bost urkatu eta gainontzekoei hiltzeko mehatxua egin baitzien. Iheslariak itzuli, euren postuak berreskuratu, eta bikuinek mendira jo zuten babes bila, handik kontraerasoak egiten bazituzten ere. Baina Manriqueren aurkako atentatuak (irailaren 6an tiroka zauritu zuten etxean zegoelarik) eta euskaldunen kontrako istilu eta liskarrek ezerezean utzi zuten San Francisco elizako itxurazko berradiskidetzea.
Bigarren gudaldia
Euskaldunek berriz ere ihes egin behar izan zuten, meatzeak bertan behera utzi eta leku sakratuetan aterpea hartu. 1623ko azaroaren 6an euskaldunen aurkako hilketa eta arpilatzeak gertatu arren, nekez egiaztatu ahal izan ziren, lekukoak beren aurkako ekintzen beldur baitzeuden. Felipe Manriquek erregeordeari adierazi zionez, Mujeres, indios y niños apellidaban contra esta desdichada nación ("Emakumeek, indiarrek eta haurrek jotzen zuten nazio dohakabe horren aurka"). Erregeorderriko funtzionarioak (Charcasko Entzutegiko lehendakaria eta epaileak, diruzaintzako funtzionarioak, Potosíko korrejidorea eta bisitaria) zatiturik zeuden, batzuk euskal hegemoniaren aldekoak baitziren, eta matxinatuekin adostearen aldekoak besteak.
Amaiera
Gertakari larri horien ostean, ordura arte zalantzati ibilia zen Marqués de Guadalcázar erregeordeak esku hartzea erabaki zuen; izan ere, legez kanpokoa izateaz gain, bikuinen matxinadak ahuldu egiten zuen Espainiako erregearen agintea Indietan (eta baita ekonomia ere). Erabaki horren ondorioz, 1624an bikuinak zatitzen hasi ziren, mantxatarrak, extremadurarrak, kriolloak eta portugaldarrak alde batetik, eta gaztelarrak eta andaluziarrak bestetik, eta borroka odoltsuak izan ziren haien artean. Era berean, errege funtzionarioak batu ziren, eta Charcasko Entzutegiko lehendakari Diego Portugalgoak eta Astete korrejidoreak bikuinak azpiratzea lortu zuten. Betiere, Potosítik kanporatuak izan aurretik, odolezko desmasiak egin zituzten bikuinek, hala nola Jeronimo Berastegi erailtzea 1625eko urtarrilaren 20an.
Bikuinen taldean kriolloak izan ziren lehenbizkoak amore ematen. Peruko euskaldunek Gernikako Batzar Nagusiei eskatu zieten Bizkaia eta Gipuzkoa haien defentsan atera zitezen. 1624ko abuztuan, Bizkaiko Batzar Nagusiaren ordezkaritza bat Espainiako erregearengana joan zen. Haien gestioa ez zen alferrikakoa izan: justizia zorrotza izan zen bikuinen aurka, gertatutakoari buruzko ikerketa sakonik gabe; en españoles es el mayor castigo que se ha hecho en las Indias ("espainiarrei dagokienez Indietan eman den zigorrik handiena da") idatzi zion erregeordeak Filipe IV.a erregeari. Azkenean, hiru urteko liskar, arpilatze eta kontu-garbitzeen ondoren, 1625eko apirilaren 19an barkamen orokorra deklaratu zuten. Berdinketa teknikoak ez zuen aldaketarik ekarri eta, praktikan, euskaldunek aurrez zuten nagusitasunari eutsi zioten.
Ezkontza baten bidez, bi taldeetako ordezkarien familiak lotzeko konpromiso politikoa ere eskuratu zen. Francisco Oianume euskaldunaren semea eta Francisco Castillo gaztelarraren alaba ezkondu zituzten, itun baten emaitzaren ondorioz.
Carlos Eduardo Soares
Carlos Eduardo Soares, Ataliba (1979ko martxoaren 2a - ) Brasilgo futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vissel Kobe eta Kyoto Sanga FC.
Touch Me (The Doors)
Touch Me (euskaraz Ikutu Nazazu) The Doors talde estatubatuarrak 1968an The Soft Parade diskoaren barnean kaleratu zuen abestia da.
Alice Doesn't Live Here Anymore
Alice Doesn't Live Here Anymore (euskaraz Alice Jada Ez Da Hemen Bizi), 1974ko Martin Scorsese estatubatuar zinema zuzendariaren amodiozko drama-komedia film bat da. Ellen Burstyn, Kris Kristofferson, Billy "Green" Bush, Diane Ladd, Valerie Curtin, Lelia Goldoni, Vic Tayback, Jodie Foster, Alfred Lutter eta Harvey Keitel aktoreek antzeztu zuten.
Emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Ellen Burstyn) irabazi zuen, eta Taldeko emakumezko aktore onenaren Oscar Sariaren (Diane Ladd) eta Jatorrizko gidoi onenaren Oscar Sariaren (Robert Getchell) izendapenak jaso.
Argumentua
AEB, Mexiko Berria, Socorro udalerria. Alice Hyatt (Ellen Burstyn) hogeitamar urte inguruko emakumea Donald Hyatt (Billy "Green" Bush) kamioilariarekin ezkondua dago eta biak Tommy (Alfred Lutter) 12 urteko mutikoaren gurasoak dira. Egun batez, Alicek bere senarra trafiko istripu batean hil berri delako albistea jasoko du.
Bidaian zehar, bera eta bere semeak bizi ahal izateko hainbat lan burutuko ditu, azkenean Arizonako Tucson hirian Dave (Kris Kristofferson) ezagutu eta elkar maiteminduko dira.
Barreirinha
Barreirinha Brasilgo udalerri bat da, Amazonaseko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
UBS Tower
UBS Tower, Ameriketako Estatu Batuetako Chicago hirian dagoen bulego etxe orratz bat da. Guztira 199 metro eta 50 solairu dauzka eta 2001ean amaitu zuten eraikitzen.
Himantura kittipongi
Himantura kittipongi Himantura generoko animalia da. Arrainen barruko Dasyatidae familian sailkatzen da.
UBS Tower
Lohan Associates arkitekto taldeak diseinatu zuen.
Phyllodactylus gilberti
Phyllodactylus gilberti Phyllodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Phyllodactylidae familian sailkatuta dago.
Prinia socialis
Prinia socialis Prinia generoko animalia da. Hegaztien barruko Cisticolidae familian sailkatua dago.
Hemmiken
Hemmiken Suitzako udalerria da. Basilea Herrialdea kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Lumphinnans
, 'Lann Fhìonain', Eskoziako herri bat da, Fife konderrian. Cowdenbeath eta Lochgelly udalerrien artean dago.
Bellecombe
Bellecombe Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Leandro Ferreira
Leandro Ferreira Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Bellecombe
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 73 etxebizitza zeuden, 33 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 36 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 65 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 33 etxebizitza nagusietatik 22 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 4 etxek hiru zituzten, 7 etxek lau zituzten eta 21 etxek bost zituzten. 22 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 15 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 16 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 55 ziren, horien artean 42 aktiboak ziren eta 13 inaktiboak ziren. 42 pertsona aktiboetatik 41 lanean zeuden (21 gizon eta 20 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 13 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2000. urtean Bellecombe udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 512 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Shusuke Tsubouchi
Shusuke Tsubouchi (坪内 秀介, 1983ko maiatzaren 5a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vissel Kobe, Omiya Ardija eta Albirex Niigata.
Molinilla
Molinilla Arabako Lantaron udalerria osatzen duten herrietako bat da. 1978 arte Salcedo udalerriaren zati izan zen
Pedro Egillor plaza
Pedro Egillor plaza Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen plaza bat da.
Plaza
Hiruki itxurako oinplanoa duen plaza txiki bat da.
Abaroa Jauregia
Abaroa Jauregia, Agustindar Errekoletoen Komentu zaharra, 1891n Lekeition (Bizkaia) eraikitako jauregi dotorea da. Frantziako Bigarren Inperioko eraikina A. Feiner arkitektoak diseinatu zuen Jose Maria Abaroarentzat. Egituratik aipagarriena arbelezko teilatuak, fatxadaren goikaldeko apaindurak, eta eta balkoi korrituak dira.
Pedro Egillor plaza
Eraikin interesgarriak
Pedro Egillor plazaren inguruan honako eraikin nabarmen hauek daude:
Abaroa Jauregia
Jauregiaren barrukaldea bitan banatzen zen, ohikoa zen moduan, batetik alde nagusia, eta bestetik zerbitzarien eremua, horrez gain, eraikin barruan kapera ere kokatzen zen. Abaroa jauregiaren elementu garrantzitsu bat aireztapen-sistema da, XX. mendea izateko nahiko aurreratua. Etxearen inguruan lorategi handi bat eta lan eraikinak zeuden, lorazainaren etxea esaterako.
1940ko hamarkadaz geroztik, jauregia Agustindar Errekoletoen egoitza da, eta bertan dauden erlijiosoek euren beharrizanetara egokitu zuten jatorrizko eraikina. Gaur egun, eraikina hutsik dago, erabilpen berriak ikertzen ari diren bitartean.
2015eko urriaren 6an Eusko Jaurlaritzak monumentu izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.
Deskribapena
Puntu kardinaletara begirako eraikin koadrangularra da, arbelezko txapitula estalkidun sabaia duena. Zerbitzu-solairua, goiko hiru solairu eta estalkipeko solairua ditu.
Fatxada nagusiaren altxaera hierarkizatutako bost hutsarte-ardatzen bidez antolatua dago, erdiko ardatza apur bat aurreratua delarik. Bertan kokatua dago sarrerako ate handia, zerbitzu-solairuaren eta sarrera-solairuaren arteko erdiko altueran. Erdiko ardatzak bertikalean jarraitzen du harrizko balkoi baterako irispide batekin. Irispide horrek erdian txarro bat duen frontoi triangeluar, zatitu eta kiribilduaz koroatutako burualde zuzena du. Hutsune horren gainetik, bi hutsarteak zirkulu erdiko bi arkutxoren bidez ixten dituen leiho geminatuarekin jarraitzen du ardatzak. Hori guztia harriz eginda dago eta zutarri atxikiak eta harrizko kapitelak ditu alboan.
Fatxada horren beste hutsarteak eta izkinak ere zutarri atxikiz eta harrizko kapitelez inguratuta daude. Hutsarte guztiak balkoi erakoak eta irtenxeak dira. Sarrera-solairukoak giltzarri nabarmendun arku deprimitu lerrozuzen baten pean irekita daude. Gainerako solairuetan burualde zuzenekoak dira.
Ekialdeko albo-fatxadak hiru hutsarte-ardatz ditu, zutabe atxikiez inguratuak, eta erdiko ardatza pixka bat aurreratua dutela, zein friso oso apaindua duen frontoi lerromakur batek osatzen baitu. Fatxada horrek, lehen solairuan, erdiko balkoi bat du, toskaniar ordenako bi zutabe dotoreren artean. Solairu horretako alboko hutsarteak, bestalde, bi arku deprimitu zabalen pean kokatuta daude. Gainerako hutsarteak zirrimarratuak eta burudunak dira, eta zutabe atxikiz inguratuta daude. Estalkiak fatxadaren hiru ardatzak osatzen dituzten hiru txapitula ditu.
Mendebaldeko albo-fatxadak aurrekoaren osaera bera du, baina erdiko balkoirik gabe.
Egoitza-egitarauaren garapena funtsezko bi alderdik baldintzatzen dute, jabearen eta zerbitzuaren ibileren banaketa zorrotzak eta funtzio ezberdinen goitik beherako antolaketak.
Feine arkitektoak, jabeen eta zerbitzuaren ibilerek talkarik ez egiteko, hiru eskailera ezarri zituen: bi zerbitzukoak batak solairu guztiak zeharkatzen ditu erdisototik teilatuperaino, eta bestea erdisototik beheko solairura doa eta nagusia beheko solairutik hirugarren solairura igotzen dena. Nagusiak eta erdisotoko bigarrenak egurrezko egitura dute eta zerbitzukoak beltzez margotutako burdinurtuzko baranda eta egurrezko zangoak ditu.
Egitarauaren funtzioak bost mailatan antolatuta daude:
Erabilitako materialei dagokienez, nabarmentzekoa da kareharri grisa, kanpoko eskailera, beheko solairuko harlandu-lan ildokatua, lehen eta bigarren solairuko balkoiak, eraikinaren eskantzuak, fatxadetan sartutako zutarri atxikiak, estalkiaren kiribildura guztia eta errematea emateko balkoi perimetrala estereotomia egokiz egiteko erabilia. Fatxadako elementu batzuk, balkoietako barandetako balaustradak eta ekialdeko fatxadako zutabeak, besteak beste, Ereñoko marmol gorriz eginda daude. Azken bi solairuetan fatxadek harlangaitz errebokatu eta margotuz egindako tarte bertikalak dituzte.
Estalkia osatzeko materialak arbela eta zinkezko (jatorrian berunezko) xafla dira.
Barrenean, bi jabe ezberdinek egindako aldaketak izan arren, eraikinak Feine arkitektoak asmatutako hasierako banaketa fideltasun handiz gorde du, gorde diren planoen azterketa eginez egiazta daitekeen bezala.
Bestalde, barreneko apainketan, arkitektura-diseinuari zor zaion dotorezia mantendu da, atartean, kaperan eta eskailera nagusiko kasetoiduran, hasieran bezala gorde diren guneetan ikus daitekeen legez.
Abaroaren botere ekonomikoa erakutsi nahi den sarreragunea da atartea. Kalitate handiko eta margo ikusgarrizko kolore ezberdineko marmolak, eskaiolak eta estukoak materialekin egindako apainketa zainduari esker eta barrenean solairu t'erdiko garaiera-aldea duen monumentu-eskailera eraikiz lortu da hori. Garaiera-aldea atartearen eszenografia-efektua indartzen duen eskailera-zatiarekin konpontzen da.
Etxebizitza burgesaren egituraren osagai bereizgarria da kapera eta, kasu honetan, fatxada nagusiaren antolaketaren barrenean erdiko lekuan kokatua dago. Apainketa oso landua du: diseinu eklektikodun eskaiolak sabaietan, egurrezko panelak zokaloetan eta kromatismo ikusgarriko beirateak leihoetan eta sarrerako atean.
Abaroa etxearen barreneko giroan, familia burges bakarreko egoitza handia denez, garrantzitsuak dira egur-lanaren kalitatea eta noblezia, hutsarteen, zoruen, zokaloen, sarrera-ateen, armairuen, eta eskailera nagusiaren eta eskailera irudikatzailearen kasetoiduraren arotz-lanean agertzen direnak.
Erdizka bada ere, jantokiaren diseinua ere gorde da, sabaiaren egurrezko kasetoiduran, itsas-zalditxo itxurako leihoen heldulekutan eta jatorrizko berokuntzaren saretxo batzuetan egiazta daitekeen bezala. Diseinu arruntagokoak izan arren, eremu publiko eta pribatuko geletan jatorrizko heldulekuak ere gorde dira.
Eskaiolak marrazki soilekoak dira, bai eremu partekatuan, bai gauekoan, gehiegi apainduak dauden argi-sabaietan izan ezik.
Lorategia eta eraikin atxikiak
Harriaren gainean, ixteko burdin-hesiak diseinu eklektiko egokia du.
Lorategiaren elementu bereizle eta monumentu-multzoari dotorezia handiagoa ematen laguntzen duten bi eraikuntza gorde dira lorategian: glorieta edo te-gunea, alde batetik, eta bestetik, erremate-dorreak eta zaintzailearen etxeak osatzen duten multzoa. Bi horiek lorategiaren itxitura-hormaren ipar-ekialdeko erpinean kokatuta daude. Glorieta, berriz, mugatutako eremuaren ipar-mendebaleko erpinean kokatua dago; horren sototik abiatzen da tunela, alboko kalearen beste aldean kokatua dagoen lursaila eta Abaroa jauregiaren lorategia lotzen zituena. Gaur egun, tunela itxita dago.
Lorategiaren plano antolatzaileari dagokionez, eta urteetan zehar izan dituen aldaketak gorabehera, neurri handi batean antzeman eta berregin daiteke, lorategian bertan eraikitako eta aipatutako elementuen sarbideak marrazten diren jatorrizko planotik datoz-eta lorategiko ibilbideak.
Babesteko elementuen artean, lorategiko zati dira gaur egun lorategian dauden 100 cm-ko edo gehiagoko enbor-perimetroa duten zuhaitz guztiak, baita Piedadeko (Aitta Piela) baseliza ren kalea zabaltzeko itxitura-horma lekuz aldatzeagatik lorategitik kanpo geratu dena ere.
Mondariz
Mondariz Galiziako udalerria da, Pontevedrako probintzian eta O Condadoko eskualdean kokatuta dagoena. 2007an 5.320 biztanle zituen.
12 parrokiatan banatuta dago.
Herria 2000 Eliza (aldizkaria)
Herria 2000 Eliza Euskal Herriko kristau mugimendu katoliko herritarraren inguruan 1978. urtean sortutako aldizkari elebiduna (euskaraz eta gaztelaniaz) zen. Izen bereko taldearekin batera sortu zuten Kristau Elkarte Herritarrak eta Euskal Herriko Apaiz Koordinakundeak. Kristau ikuspuntu askatzaile batetik, Euskal Herriko eta munduko gertakari eta joeren azterketa kritikoa egiten zuen, bakea eta giza eskubideak landuz bereziki.
Aldizkaria argitaratzeaz gain, Herria 2000 Eliza taldeak beste ekimen batzuk ere egin izan zituen, hala nola, liburuak, kongresuak, foroak, jardunaldiak.
Sedea Santutxuko Bilboko auzoan izan zuen eta 40 urte igarota, 2018ko udan 268. zenbakia argitaratu eta gero, desagertu zen.
Historia
Trantsizioaren garai zurrunbilotsu hartan Euskal Herriko egoera politiko eta kulturala jorratzeko sortu ziren aldizkari ugarietatik —Punto y Hora, Ere, Euskadi Sioux eta abar— Herria 2000 Eliza izan zen 2018ra iraun zuen bakarra. 2000 Eliza aldizkaria sentsibilitate politiko eta sozial zehatz bat ordezkatzen zuen, espiritu kristaua eta pentsamendu abertzale eta aurrerakoia uztartzen saiatu dena eta ekarpen oparoa egin zuena mobilizazio, jardunaldi, argitaratutako liburu eta bestelakoen bidez.
Jexuxmari Zalakain kazetari eta EHUko irakasleak zioenez, erabakia ez da oraingoa. «Aldizkariaren hastapenetan ibilitako jendea iritsi da bukaeraraino, baina azken sei edo zortzi urtean ikusten genuen oro har betiko jendea zebilela, ez genuela lortzen jende berria erakartzea eta ez ginela belaunaldi gazteagoetara iristen. Biologikoki azken ziklora iristen ari ginen, eta aldizkaria ere bai».
Diotenez, aparteko arazo ekonomikorik ez dute izan —«ez genuen ezer kobratzen, eta kolaborazioak ere musu truk hartzen genituen; horrela zaila da zuloa egitea»—, ezta kolaboratzaileak topatzeko ere; «beraz, orain arte jarraitzeko modua bazegoen, baina pentsatu dugu hobe zela orain bukatzea, eta ez geroago, ezinean eta arrastaka ibili ondoren.
Bi taldek sustatua
1978ko apirilaren 5ean sortu zen aldizkaria. Bi taldek sustatu zuten hasiera-hasieratik: Euskal Herriko Apaizen Koordinakundeak eta Euskal Herriko Kristau Elkarte Herritarrek. «Herria 2000 Eliza ez zen inoiz bataren edo bestearen bozeramaile izan, bakoitzak bere agerkariak zituelako, baina bi multzo horiek egon dira beti aldizkariaren atzean». Martin Orbe apaiz eta idazleak dioenez, Kristau Elkarteek ateratzen zuten berripapera izan zen nolabait aldizkariaren ernamuina.
Felix Bergara apaizak jarri zion izena. «Nik uste dut izenak ondo jasotzen duela zein zen garai hartan gure asmoa», esan du Orbek. «Guk Eliza nahi genuen, baina herriarekin engaiatua. Askotan esan izan da Elizaren helburua dela Jainkoaren erreinua munduan ezartzea, baina hori ezin da munduko erreinutik aparte egin, ez dira ukitzen ez diren bi lerro paralelo. Elizak ezin du bakarrik beraren bidea egin herria beste bide batetik baldin badoa».
Elizaren eta herriaren aipamenaz gain, 2000. urtea ere agertzen da aldizkariaren izendapenean: «Garai hartan [1978an] urrun ikusten zen 2000 urtea, eta askoren begietara etorkizuna irudikatzen zuen horrek», dio Zalakainek.
Baina, aldizkariaz gain, Euskal Herriko sentsibilitate politiko zehatz baten adierazpide ere izan da Herria 2000 Eliza: kristautasunean oinarrituta ikuspegi abertzale eta aurrerakoia zuten gizon eta emakumeena. «Herrian sustraitutako talde bat izan gara», azaldu du Zalakainek, «nor bere konpromisoekin, eta konpromiso kolektiboekin ere bai, kultura kristauaren ukitu horrekin betiere, herri honek bizi izan dituen egoeretan gure ikuspegia emateko asmoz».
Horregatik, haien lorratza ez da argitaraturiko 268 zenbaki horiek utzitakoa soilki. 1978an, Euskadi, la paz es posible (Euskadi, bakea posible da) izeneko liburua argitaratu zuten, ehun eragile eta adituren iritziak zekartzana euskal gatazkaren konponbidearen inguruan: Espainiako agintariek bahitu egin zuten liburua.
Hari beste liburu batzuek jarraitu zioten; ezagunenak, beharbada, Negociar izenekoa [Negoziatu, 1983] eta 1985ean Autodeterminazioa izenburuaz argitara- tu zituzten bi liburukiak, urte hartan Europako nazio minorizatuen eskubide kolektiboen inguruan antolatu zuten biltzarraren jiran plazaratutakoak.
Penny Dreadful: City of Angels
Penny Dreadful: City of Angels John Loganek sortutako estatubatuar fantasiazko telesaila da.
Hiru denboraldi izan zituen Penny Dreadfulek, baina orain istorio berri batekin itzuli, eta antologiazko telesail bilakatu da. Londres viktoriarretik 1930eko hamarkadako Los Angelesera igaro dira sortzaileak, Depresio Handiaren eta Bigarren Mundu Gerraren arteko garaira.
Herria 2000 Eliza (aldizkaria)
Bi taldek sustatua
Biltzarrak —dozena bat baino gehiago— eta jardunaldiak ere usu antolatu ditu Herria 2000 Eliza-ko taldeak. Argitalpenetan zein eztabaidaguneetan, antzeko gogoeta gaiak agertu izan dira beti: bakegintza, euskal presoen egoera, gizarte arazoak eta, oso modu berezian, autodeterminazio eskubidearen inguruko hausnarketak.
«Horretan aitzindariak izan ginela uste dut», esan du Jexuxmari Zalakainek. «Garai hartan batzuek esaten ziguten autodeterminazioa gainditutako kontzeptua zela eta herri honek independentzia behar duela».
Hasieran, kioskoetan saltzen zen aldizkaria, eta hilabetekaria zen; geroago, kioskoetatik desagertu eta harpidetzaren bidea lehenetsi zuten; unerik gorenean 2.000 harpidedun inguru izatera iritsi ziren, eta azken aldi honetan zenbaki bakoitzeko 800 bat ale banatu izan dituzte. Maiztasuna ere aldatu zen, eta urtean sei zenbaki argitaratzen hasi ziren.
Poztasunak eta arrangurak
«Gure helburua gehiago izan da herriaren borroka eta eskakizunei argibide eta laguntza batzuk ematen. Nire ustez, Eliza eta gizartea beti eraikiz joan behar dira. Utopiaren alde egin behar da, baina utopia hori ezin da izan ezer ez egiteko aitzakia, ezpada lanerako pizgarri. Borrokatzeak berak ematen du halako poztasuna» esan zuen aldizkariko Martin Orbek.
Bat zetorren horretan Zalakain: «Guk poztasun hori badugu: sinesten genuena egin dugu, gatazka hauetan argi izpi bat jartzen ahalegindu gara, parte hartu dugu, herriarekin sufritu dugu eta herriari eman diogu ahal izan duguna».
Poztasuna badute, baina arrangura bat ere bai: belaunaldi berriak erakartzen asmatu ez izana, «ez aldizkarira, ezta gure kristautasun ikuspegira ere», Zalakainek dioenez. «Gu Vatikanoko II. Kontzilioko seme-alabak gara, eta ikuspegi horretan eta herriaren borroketan murgilduta hezi gara, baina orain ikusten dugu Elizak buelta eman diola horri guztiari, eta gero eta gehiago lerratzen dela eskuinera».