cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Saint-Salvy-de-la-Balme
Diru sarrerak
2009an Saint-Salvy-de-la-Balme udalerrian 253 unitate fiskal zeuden, 591 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.601 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 62 komertzioetatik, 10 erauzte enpresak ziren, 26 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 3 igeltseroak, 2 margolariak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Saint-Salvy-de-la-Balme udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 335 hektarea erabiltzen.
Symphurus undecimplerus
Symphurus undecimplerus Symphurus generoko animalia da. Arrainen barruko Cynoglossidae familian sailkatzen da.
Saint-Salvy-de-la-Balme
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Masahiro Kano
Masahiro Kano (加納 昌弘, 1977ko apirilaren 4a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Ventforet Kofu.
Oropeza probintzia
Oropeza probintzia (Provincia de Oropeza) Boliviako Chuquisaca departamenduko probintzia bat da. 3943 km²ko azalera du eta 2001eko erroldaren arabera 241376 biztanle zituen.
Bessay-sur-Allier
Bessay-sur-Allier Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bessay-sur-Allier udalerrian erroldatutako biztanleak 1.417 ziren. Familiak 582 ziren, horien artean 162 pertsona bakarrekoak ziren (69 bakarrik bizi ziren gizonak eta 93 bakarrik bizi ziren emakumeak), 186 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 222 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 657 etxebizitza zeuden, 580 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 21 bigarren erresidentzia ziren eta 56 hutsik zeuden. 621 etxeak ziren eta 34 apartamentuak ziren. 580 etxebizitza nagusietatik 388 bere jabearen bizilekua ziren, 184 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 27 etxek bi zituzten, 95 etxek hiru zituzten, 185 etxek lau zituzten eta 271 etxek bost zituzten. 439 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 238 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 280 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 922 ziren, horien artean 690 aktiboak ziren eta 232 inaktiboak ziren. 690 pertsona aktiboetatik 639 lanean zeuden (331 gizon eta 308 emakume) eta 51 langabezian zeuden (20 gizon eta 31 emakume). 232 pertsona inaktiboetatik 88 erretiraturik zeuden, 74 ikasten zeuden eta 70 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Brassaï
Brassaï, Gyula Halasz-en izengoitia (Brassó, 1899ko irailaren 9a - Beaulieu-sur-Mer, 1984ko uztailaren 7a) franko-hungariar argazkilari, eskultore, dominen-egile, idazle eta zinemagilea izan zen.
Bessay-sur-Allier
Diru sarrerak
2009an Bessay-sur-Allier udalerrian 579 unitate fiskal zeuden, 1.426,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.386 euro zen.
Brassaï
Aita hungariara zuen eta ama armeniarra. Gyula hazi egin zen hungarieraz eta errumanieraz hitz egiten. Margolaritza eta eskultura ikasi zituen Budapesten, Hungariako Arte Ederren Akademian. Lehen Mundu Gerran austro-hungariar armadako zaldun-errejimendu batean parte hartu zuen.
1920tik 1924ra Berlinen egon zen, kazetari lanetan eta artea ikasten. 1924an Parisen kokatu zen eta Montmartreko artisten zirkuluan ibili zen. Parisko argazkiak egiten hasi zen bere artikuluak ilustratzeko, baina laster espezializatu zen argazkigintzan André Kertészen laguntzarekin. Hiriaren esentzia islatu zuen 1932ko Paris de nuit liburuan. Bere lagun artistei ere argazkiak atera zizkien. Nazioarteko ospea lortu zuen bere argazkiekin eta nazioarteko erakusketak egin zituen.
Bessay-sur-Allier
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 funeraria, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 3 margolariak, 1 iturgina, 3 argiketariak, 1 ile apaindegia eta 2 jatetxeak.
2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 4 okindegiak ziren.
2000. urtean Bessay-sur-Allier udalerrian 30 nekazaritza-ustiategi zeuden, 3.050 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Manduri (São Paulo)
Manduri Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Charles Demuth
Charles Henry Buckius Demuth (Lancaster, 1883ko azaroaren 8a - 1935eko urriaren 23a) estatubatuar margolaria izan zen.
Akuareletan espezializatu zen eta olio-margolaritzara aldatu zen bere ibilbidearen amaieran, prezisionismo izeneko estiloa garatuz.
Pennsylvaniako Arte Ederren Akademian eta Parisko Colarelli Akademian eta Julian Akademian ikasi zuen. Paristik Estatu Batuetara itzultzean, kubismoaren alderdi asko mantendu zituen. Georgia O'Keeffe eta Charles Sheelerrekin batera, prezisionismoaren kide nagusietako bat izan zen. Hiri- eta landa-paisaiak margotu zituen, askotan zubiekin eta etxe orratzekin.
Adriana Barraza
Adriana Barraza González (Toluca, Mexikoko estatua, Mexiko, 1956ko martxoaren 5a) mexikar lehen aktore, irakasle eta zuzendari ezaguna da. Zineman eta telebistan karrera luzea du, 1972tik bost hamarkada, Amerikan zein Europan proiektuak eta 1978tik hona aktore-irakaskuntzan lau hamarkada. Oscar sarietarako izendatu zuten 2006an, aktorerik onena izateko. Ohorezko saria irabazi zuen Riviera Mayan egindako Platino 2018 Sarietan.
Sud Cinti probintzia
Sud Cinti probintzia (Provincia de Sud Cinti) Boliviako Chuquisaca departamenduko probintzia bat da. 5484 km²ko azalera du eta 2001eko erroldaren arabera 24321 biztanle zituen.
Adriana Barraza
Biografia
Goi-mailako ikasketak Kimika Zientzien Fakultatean hasi zituen, baina interpretaziorako bokazioa aurkitu ondoren, karrera aldatzea erabaki zuen. Ezkondu ondoren, Chihuahua hirira joan zen bizitzera, eta hantxe jarraitu zuen ikasten Chihuahuako Unibertsitate Autonomoko Arte Ederren Sailean. 1985ean, Mexiko Hirira joan zen, eta han lana lortu zuen Televisa enpresan, 10 urtez aritu baitzen lanean aktore-hobekuntzako lantegian.
Ibilbide artistikoa
Bere bi lan garrantzitsuenak Amores perros eta Babel izan dira. Aktore onenaren Oscar sarirako izendatu aurretik, Urrezko Globo Sarietan eta Broadcast Film Critics Association-en kategoria bereko hautagaia izan zen, eta Aktoreen Sindikatuko Sarirako hautagaia, "Film bateko aktore onena". Mexiko, Miami eta Kolonbiako emanaldi-irakaslea da. Televisaren Aktoreen Hobekuntzarako Tailerrean nabarmendu zen; bertan, Sergio Jiménezek, aktore, zuzendari, ekoizle, idazle eta emanaldi-irakaslearekin batera, hamarkada bat baino gehiagotan eskolak eman zituen. Jiménezekin batera, "Jarduketa Teknikoa" izeneko jarduketa metodo bat diseinatu eta konpilatu zuen. Telenobela eta programa batzuetako aktorea izan zen; gainera, Televisako haurrentzako telenobeletako zuzendaria izan zen urte askoan, baina natez ere maistra nabarmendu da (emanaldikoa, testuen azterketakoa eta azentuaren neutralizaziokoa) eta zinemako nazioarteko aktore gisa egin du lan gehien.
Jean Béraud
Jean Béraud (San Petersburgo, 1849ko urtarrilaren 12a - Paris, 1935eko urriaren 4a) frantziar margolari inpresionista izan zen. Bere lanetan Parisko ikuspegi orokorra eman zuen.
Biografia
Jean Béraud San Petersburgon jaio zen bere biki Mélanierekinbatera. Bere aita, eskultorea, ziurrenik San Isaak katedralean lanean aritu zen. 1853an aita hil ondoren, bere ama Geneviève Eugénie Jacquin Parisera itzuli zen bere lau seme-alabekin. Parisen Jeanek zuzenbide ikasi zuen eta lanean hasi zen abokatu gisa. Hala ere, prusiarrek hiriburura okupatu zutenean bere ibilbide profesionala eten egin zen.
1872an, garai hartako artistarik garrantzitsuenetako bat zen Léon Bonnaten klaseetara joatea erabaki zuen, Montmartre auzoko tailer batean. Hurrengo urtean tailerra utzi eta artearen urteroko hitzordu nagusia zen Salon de peinture et de sculpture erakusketan aurkeztu zen. Bere lehen lanen gaiak gizonen, emakumeen eta haurren erretratuak ziren, 1875ean gai mitologiko batekin arriskatu aurretik.
1876ra arte itxaron behar du bere obra nabarmentzen hasteko. Arrakasta Parisko kaleko eszena bati buruzko koadro bati zor dio, Hiletatik itzulera, alegia. Hiletatik itzulerak originaltasun handia du: hileta-elizkizunaren ondoren, hildakoaren gurasoak eta lagunak beren arazoetara itzultzen dira, gizon batek puru bat pizten du, besteak solasean aritzen dira. Bizitzak bere bideari ekiten dio.
1886an, ama Parisen hil zitzaion. Hurrengo urtean, Ohorezko Legioko zaldun izendatu zuten. Erakusketetan gero eta presentzia handiagoa izan zuen, besteak beste, Frantziako Akuarelisten Elkartean, 1889ko Nazioarteko erakusketan... Oso aktiboa zen artearen munduan. 1890ean Arte Ederren Elkarte Nazionalaren sorreran parte hartu zuen, Auguste Rodin, Jean-Louis-Ernest Meissonier eta Pierre Puvis de Chavannesekin batera.
Bere artea berritzeaz arduratuta, harridura sortu zuen Madeleine Pharisienen margolana aurkeztuz, non Bibliako irudiak eta Ernest Renan edo Eugène Chevreuil bezalako pertsona garaikideak nahasten ziren. Paris modernoaren eszenak hautsiz, Ebanjelioaren irakurketa ausart bat proposatu zuen, bere garaiko gizartera egokitua. Kritika nahasi zuen koadro hori erlijio-koadroen serie bateko lehena izan zen. 1894an, Ohorezko Legioko funtzionario bihurtu zuten. Garai horretan, normalean, erakusketak atzerrian egin zituen.
1897ko otsailean, Marcel Proustek bere lekukoetako bat izatea eskatu zion, Jean Lorrain idazlea aurkari zuen duelu baterako. XX. mendearen hasieran, Arte Ederren Elkarte Nazionalean jardun zuen, baita erakusketak eta epaimahaiak antolatzeko batzordeetan ere, eta denbora gutxiago eman zion bere pinturari. 1909an Coquelin Mayor hil zen, bere lagun handienetako bat. 1935eko urriaren 4an hil zen, Parisko bere etxean, eta Montparnasseko hilerrian lurperatu zuten.
Bouafle
Bouafle Frantziako udalerria da, Yvelines departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bouafle udalerrian erroldatutako biztanleak 2.159 ziren. Familiak 813 ziren, horien artean 169 pertsona bakarrekoak ziren (56 bakarrik bizi ziren gizonak eta 113 bakarrik bizi ziren emakumeak), 249 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 359 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 36 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 866 etxebizitza zeuden, 819 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 34 hutsik zeuden. 761 etxeak ziren eta 98 apartamentuak ziren. 819 etxebizitza nagusietatik 650 bere jabearen bizilekua ziren, 157 alokairuan okupaturik zeuden eta 12 doan lagata zeuden; 8 etxek gela bat zuten, 57 etxek bi zituzten, 105 etxek hiru zituzten, 243 etxek lau zituzten eta 405 etxek bost zituzten. 710 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 343 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 417 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.399 ziren, horien artean 1.099 aktiboak ziren eta 300 inaktiboak ziren. 1.099 pertsona aktiboetatik 1.037 lanean zeuden (551 gizon eta 486 emakume) eta 62 langabezian zeuden (32 gizon eta 30 emakume). 300 pertsona inaktiboetatik 101 erretiraturik zeuden, 123 ikasten zeuden eta 76 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bouafle udalerrian 817 unitate fiskal zeuden, 2.185,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 24.909 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 125 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 33 eraikuntza enpresak ziren, 24 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 6 finantziazio enpresak ziren, 8 higiezinen enpresak ziren, 16 zerbitzu enpresak ziren, 6 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 41 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 9 igeltseroak, 3 zurginak, 6 iturginak, 5 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 2 ile apaindegiak, 2 jatetxeak eta 3 higiezinen agentziak.
2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 2 okindegiak, 2 harategiak eta 1 drogeria zen.
2000. urtean Bouafle udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Karakorum mendatea
Karakorum mendatea, uigurreraz قاراقۇرۇم ئېغىزى, Karkorum mendikatean dagoen mendate bat da, 5.540 metroko garaieran, eta India eta Txinako mugan.
Jon Egiarte
Jon "Tati" Egiarte (Zornotza, 1960ko abuztuaren 7a - 2018ko irailaren 25a), euskal txirrindulari profesionala izan zen 1983tik 1990 arte. Garaipen bakarra lortu zuen.
Ibilbidea
Tamalez, profesional mailan ez zuen zorte handirik izan eta azken urteetan ziklo-krossari ekin zion.
Iktus baten ondorioz hil zen.
Palmaresa
1980 1981 1982 1985 1986 1987 1989 1990
Barreiadura troposferiko
Mikrouhinen bidezko transmisio konbentzionalean, igorgailuak ikusmen-lerroan eduki behar du hargailua, eta 48-64 kilometro bitarteko irispidea izaten du. Distantzia handiagoak direnean, errelebo-estazioak beharrezkoak dira. Barreiadura troposferikoko sisteman, berriz, zerumugaren gainetik uhin-sorta estua igortzen da estazio hartzailerako norantzan. Uhin-sorta barreiatu egiten da goi-troposfera zeharkatzean, eta parte bat lurrerantz joaten da; horrek ahalbidetzen du estazio hartzaileak seinalea jaso dezan.
1950eko hamarkadan sorturik, Troposcatter sistemak komunikazio militarrerako erabili ziren, 1970eko hamarkadan komunikazio-sateliteek ordeztu zituzten arte. Era honetako instalazio militarrak izan ziren Nafarroa Garaiko Gorramendin eta Lapurdiko Artzamendin.
Puntius semifasciolatus
Puntius semifasciolatus Puntius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Puente Agueroko geltokia
Puente Aguero Espainiako Kantabriako probintziako tren geltoki bat da, udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Vicq-Exemplet
Vicq-Exemplet Frantziako udalerria da, Indre departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vicq-Exemplet udalerrian erroldatutako biztanleak 334 ziren. Familiak 156 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 36 bakarrik bizi ziren emakumeak), 48 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 40 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 277 etxebizitza zeuden, 158 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 96 bigarren erresidentzia ziren eta 23 hutsik zeuden. 274 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 158 etxebizitza nagusietatik 141 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 8 etxek bi gela zituzten, 32 etxek hiru zituzten, 45 etxek lau zituzten eta 73 etxek bost zituzten. 105 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 95 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 57 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 185 ziren, horien artean 138 aktiboak ziren eta 47 inaktiboak ziren. 138 pertsona aktiboetatik 129 lanean zeuden (69 gizon eta 60 emakume) eta 9 langabezian zeuden (5 gizon eta 4 emakume). 47 pertsona inaktiboetatik 28 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vicq-Exemplet udalerrian 158 unitate fiskal zeuden, 348 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.327,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 15 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 zurgina eta 1 argiketaria.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra lore-denda bat zen.
2000. urtean Vicq-Exemplet udalerrian 29 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.320 hektarea erabiltzen.
Acanthocercus branchi
Acanthocercus branchi Acanthocercus generoko animalia da. Narrastien barruko Agamidae familian sailkatuta dago.
Vicq-Exemplet
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Transmisio sinkrono
Transmisio sinkrono datu transmisiorako igorgailua eta hargailua seinale (erloj) baten bidez sinkronizatzen diren transmisio-modua. Erlojupeko komunikazioa ere deritzo. Transmisio asinkronoari erkatzen zaio.
Sarrera
Datu-transmisiorako igorlearen eta hartzailearen erlojuak sinkronizatzen dira. Transmisioak irauten duen bitartean etengabe sinkronizatuta mantentzen dira komunikazioaren partehartzaileak.
Transmisio sinkronoan bit sekuentzia trinkoa bidaltzen da, trama deritzona.
Datu-bloke marduletarako, transmisio sinkronoa asinkronoa baino eraginkorragoa da.
Sinkronismo moduak
Sinkronismoa gauzatzeko bi modu daude:
Manchester kodeketak datuen artean sinkronismorako erabilgarriak diren seinaleak tartekatzen ditu.
Transmisioaren hasieran atariko seinale batzuk erabiltzen dira:
Atariko seinalearen eginkizunik nagusiena, hartzaileari datuen etorreraz ohartaraztea da.
Erloju-seinaleek transmititzeko edo jasotzeko abiadura zehaztuko dute.
Natura-ereduak
Natura-ereduak ingurune natural batean dauden forma erregularrak dira. Eredu horiek testuinguru desberdinetan errepika daitezke, eta, batzuetan, matematikoki deskriba daitezke. Eredu matematikoen artean, hauek aurki ditzakegu: zuhaitzak eta fraktalak, simetriak, uhinak eta dunak, burbuilak eta aparra, teseladunak, pitzadurak, marrak eta puntuak.
Platon (Ka 427-347), Pitagoras (Ka 569-475) eta Enpedokles (Ka V.mendea) eredu horiek aztertzen hasi ziren, naturaren ordena azaldu nahi zutelako. Handik aurrera, zientzialari askok eredu horien ikerketa egiten jarraitu dute, hala nola Joseph Plateau (1801-1883) fisikari belgikarrak eta Ernst Haeckel (1834-1919) biologo alemanak. Matematikak, fisikak eta kimikak naturako prozesuak maila desberdinetan deskribatzen dituzte. Izaki bizidunetan diren patroiak prozesu biologikoen bidez azaltzen dira. Patroiak eratzeko azterketek ordenagailu-ereduak erabiltzen dituzte patroi mota asko simulatzeko.
Historia
Antzinako Greziako filosofoak naturak islatzen zuen ordena azaltzen saiatu ziren, kontzeptu modernoetara aurreratuz. Adibidez, Platon (Ka 427– 347) filosofoak naturan agertzen ziren formen ideia perfektuak existitzen zirela adierazten zuen. Teofrastok (Ka 372– 287) nabari zuen hosto lauak zituzten landareek serie erregularretan zituztela antolatuta. Plinio Zaharrak (Ko 23–79) antzeman zuen patroi zirkularra jarraituz antolatuta zeudela. Mende batzuk geroago, Leonardo Fibonaccik (1170-1240) Fibonacciren segida aurkeztu zuen mundura, berak idatzitako Liber Abaci liburuarekin. Esperimentu bat egin zuen, irudizko untxi-familia baten ugalketa azaltzeko.
1658. urtean, Sir Thomas Browne(1605–1682) fisikari eta filosofo ingelesak naturaren eredu geometrikoa eztabaidatu zuen "The Garden of Cyrus" izeneko hitzaldian. Ernst Haeckelek (1834–1919) itsasoko organismoen hainbat marrazki egin zituen, bereziki Radiolaria izeneko protozooaren marrazkiak. Marrazki horietan nabaria zen haien simetria. Wilson Bentley(1865–1931) argazkilari amerikarrak elur-maluta baten lehenengo mikrografia egin zuen 1885.urtean. 1952.urtean, Alan Turingek (1912-1954), "The Chemical Basis of Morphogenesis" liburua idatzi zuen (euskaraz "Morfogenesiaren Oinarri Kimikoa"). Liburu horretan, izaki bizidunetan patroiak sortzeko gertatzen diren mekanismoen analisia egin zuen; hau da, morfogenesia izeneko prozesua azaldu zuen. Morfogenesia deritzo organismoek haien izaera garatzeko egiten duten prozesuari. Erreakzio kimiko oszilatzaileak iragarri zituen, Belousov-Zhabotinsky erreakzioa hain zuzen. Mekanismo aktibatzaile-inhibitzaile horiek, marren eta puntuen patroiak sortzen dituzte animalietan eta landareen espiral gisako filotaxian dute eragina, Turingen arabera.
1968.urtean, Aristid Lindenmayerek (1925-1989), Hungariako biologo teorikoak, L-sistema garatu zuen, landareen hazkuntza fraktalak erabiliz deskribatzen dituen gramatika formal bat. L-sistemek sinboloen alfabeto bat daukate, eta sinbolo hauek konbina daitezke sinboloen kate luzeagoak sortzeko. Bestalde, sortutako kateak egitura geometrikoetan bihurtzeko mekanismoak dauzkate. Mendeetan zehar, matematikaren atal honen aurrerakuntzak oso motelak izan ziren, baina matematikari hauei esker burutu ziren: Gottfried Leibniz(1646-1716), Georg Cantor(1845–1918), Helge von Koch(1870-1924), Wacław Sierpiński(1882–1969). Hala ere, 1975.urtean, Benoît Mandelbrotek (1924–2010) "How Long Is the Coast of Britain? Statistical Self-Similarity and Fractional Dimension" izeneko artikulua plazaratuz argi utzi zuen fraktal kontzeptuaren gogoeta matematikoa.
Kausak
Matematikaren bidez, mota guztietako patroiak aurkitzen eta azaltzen saiatzen da gizakia. Gizakiok erraz ikus ditzakegun patroiak kaosaren teoriaren, fraktalen, espiral logaritmikoen edo topologiaren bidez azaltzen dira. Adibidez, L-sistemek hainbat zuhaitzen hazkunde-patroien eredu sendoak osatzen dituzte.
Matematikaren abstrakzioak fisikaren legeen bidez ikusten dira naturan, perfektuak balira bezala. Adibidez, kristal bat perfektua da erabat simetrikoa bada; hau da, haren egiturak akatsik ez badu. Hala ere, perfekzio matematiko zehatzak objektu errealen hurbilketa bat baino ezin du egin. Naturan ikusgai ditugun patroiak fisikaren legeek ezartzen dituzte; adibidez, meandroak fluidoen dinamika erabiliz azal daitezke.
Simetria
Simetria nonahi aurki daiteke izaki bizidunen artean. Animalia gehienek, hostoek eta hainbat landareek (orkideak, adibidez) aldebiko simetria dute. Landare eta lore askok, eta zenbait animalia taldek (anemonak adibidez) simetria errotazionala daukate. Bestalde, badaude simetria boskoitza daukaten izaki bizidunen taldeak, adibidez, ekinodermoak. Talde horren barruan itsas izarrak, itsas trikuak eta komatulak daude.
Zuhaitzak eta fraktalak
Leonardo Da Vincik (1452-1519) zuhaitzen adarkaduraren patroia deskribatu zuen Italiar Errenazimenduan. Honako hau adierazi zuen: "Garaiera berreo zuhaitz-adar guztiak batuz gero, haien lodiera adarren azpiko zuhaitz-enborraren lodieraren bezalakoa izango da." Adierazpen horren bertsio orokorrago bat ere badago: zuhaitz bateko adar bat bi adar edo gehiagotan banatzean, adar horien azalera-eremuak batuz, lehenengo adarraren azalera-eremua lortuko dugu. Beste adierazpen-baliokide bat hau litzateke: zuhaitz baten adar bat bi adar txikiagotan banatuz gero, haien zehar-diametroak eta adar handiaren zehar-diametroak triangelu angeluzuzena osatzen dute. Ezaugarri horri esker zuhaitzek haize-bolada handiak jasan ditzakete. Eredu biomekanikoak erabiliz egindako simulazioak lege honekin bat datoz.
Fraktal moduko ereduak oso ugariak dira naturan; adibidez, hodeietan, ibai-sareetan, faila geologikoetan, mendietan, kostaldeetan, animalien koloreetan, elur-malutetan, kristaletan, odol-hodien adarkaduran, aktina-zitoeskeletoetan eta itsas uhinetan.
Kiribilak
Kiribilak landare eta animalietan maiz aurki daitezke, batez ere moluskuetan. Adibidez, nautilo izeneko molusku zefalopodoan, haren oskolaren ganbera bakoitza hurrengoaren gutxi gorabeherako kopia da, kiribil logaritmiko baten moduan antolatuta. Landareetan aurkitutako landare-kiribilak hainbat leku ezberdinetan aurki daitezke: haien filotaxian, hostoen antolakuntzan, eta beste atalen antolakuntzan. Filotaxien kiribilak matematikaren bidez azal daitezke Fibonacciren segidaren bidez. Segida honetan zenbaki bakoitza aurreko bi zenbakien batura da. Beste filotaxietan, eguzkiloreetan eta bitxiloreetan kukuluak Fermaten kiribila jarraituz daude antolatuta, lorea heldua denean eta elementu guztiak neurri berekoak direnean. Fibonacciren proportzioak urrezko angelua hurbiltzen du. Angelu horren balioa 137.508°, eta Fermaten kiribila zuzentzen du.
Uhinak eta dunak
Uhinak mugitzen diren heinean energia garraiatzen duten perturbazioak dira. Uhin mekanikoak uraren edo airearen bitartez hedatzen dira eta haietatik pasatzean oszilatzea eragiten dute. Haize-uhinak itsasoaren azaleko uhinak dira, edozein ur-gorputz handiren patroi kaotiko bereizgarria sortzen dutenak. Uhinak harea gainetik pasatzen direnean, uhin-patroiak sortzen dituzte. Haizea harea-gorputz handien gainetik pasatzean, dunak sortzen dira; batzuetan duna-eremu zabalak, Taklamakan basamortuan bezala. Dunek patroi mota asko sor ditzakete, haien artean ilargierdiak, lerro zuzen oso luzeak, izarrak, kupulak eta parabolak.
Burbuilak eta aparrak
Xaboi-burbuila batek esfera bat osatzen du, baina bi burbuilek forma konplexuagoa sortzen du: bi burbuilen kanpoko gainazalak esferikoak dira eta beste gainazal esferiko batez lotuta daude, burbuila txikia handienean pixka bat sartuz. Aparra burbuila-masa bat da, eta naturan hainbat materialetako aparrak ager daitezke. Xaboi-geruza mehez sortutako aparrak Platoien legeak jarraitzen dituzte; lege hauek diote geruzak lauak eta jarraituak izan behar dute eta haien batez besteko kurbatura konstantea puntu guztietan. Zelula bizietan ere agertzen dira aparren patroiak; adibidez, itsas trikuen kaltzita eskeletoetan.
Pitzadurak
Pitzadurak materialetan sortzen diren irekidura linealak dira, tentsio mekanikoa askatzeko. Material elastiko bat bere haustura-indarrera iristen denean, pitzadura norabide askotan joan daiteke. Hala ere, material inelastiko bat hausten denean, pitzadura zuzenak sortzen ditu tentsio mekaniko hori askatzeko. Beraz, arrailduraren patroiak materiala elastikoa den ala ez adierazten du. Material haritsuenetan, pitzadurek askatzen dute tentsioa, baina ez dira asko handitzen, zuntz elastiko sendoek eteten baitituzte. Material bakoitzak bere egitura duenez, pitzadura bakoitzak patroi desberdinak eratuko ditu.
Marrak eta puntuak
Lehoinabarrak pikardatuak dira; zebrak eta aingeru-arraina, berriz, marratuak. Patroi horiek azalpen eboluzionarioa dute: patroiak dituzten animalien kumeen ugaltzeko aukerak areagotzen dituzten funtzioak dituzte. Funtzio bat kamuflajea da; adibidez, ikusten zailagoa den lehoinabar batek harrapakin gehiago harrapatuko ditu. Beste funtzio bat seinaleak dira; hegazti harrapariek marigorringo gutxi harrapatzen dituzte, ohartarazpen-kolore ausartak baditu, mikatzagoak izaten baitira. Txori batek marigorringoa jaten badu, ez du errepikatuko. Orduan, patroiak dituzten lehoinabar-kumeek eta marigorringoek bizirik irauteko aukera gehiago dituzte. Hala ere, eboluzio-argudio horiek azaltzen dute zergatik behar dituzten animalia horiek zenbait eredu, baina ez dute azaltzen nola eratzen diren.
Patroien eraketa
Sabanetan, adibidez, patroiak arrazoi ezberdinengatik agertzen dira. Kasu zehatz honetan, pitzadurak mendi-hegal lehorretan agertzen dira eta pitzadura hauen bidez landareek euri-ura jasotzen dute.
Beste kasu batzuetan, patroiak animaliek sortzen dituzte. Adibidez, Namibian fairy circle izeneko patroi naturalak bertako termita taldeen lehiaketen ondorioz sortzen dira.
Markos Gimeno
Markos Gimeno Vesga (Ermua, 1974 – Eibar, 2018ko abenduaren 7a) artista polifazetikoa eta hitz-joko egilea izan zen. Sormenerako gaitasun handiko gizona izan zen. Ingurukoak alaitu, entretenitu eta pentsatzen jartzeko dohaina zeukan, baina depresio ak ere jotzen zuen tarteka, eta 44 urterekin, bere buruaz beste egin zuen Eibarren.
Tximistako zubia
Tximistako zubia, Gipuzkoako Ordizia udalerrian dagoen zubi bat da, Goierri eskualdean. Oria ibaia zeharkatzen duten udalerriko zubietako bat da. Gudarien etorbideak zubia zeharkatzen du. Bestalde, berarekiko paraleloki eta metro eskasera oinzubi bat du.
Markos Gimeno
Hitzak
1998tik aurrera, Gimenok hitz-jokoak, homonimia k, palindromo ak (autore erotua esaten zion bere buruari) eta asmakizun linguistikoak jorratu zituen euskara z, espainiera z edo hizkuntzak nahasiz; arlo hori jorratzen duten nazioarteko foroetan euskaldun bakanetako bat zen. “131 AZA” (2014) eta “SkizopozikS” (2016) liburuak autoekoitzi zituen, eta Twitter ren #hitzokei jolas kolektiboaren sortzailea izan zen.
Serrasalmus altispinis
Serrasalmus altispinis Serrasalmus generoko animalia da. Arrainen barruko Serrasalmidae familian sailkatzen da.
Tximistako zubia
Izena
Tximista errotatik hartu du izena. Garai batean, Errotazar izeneko errota Itsasondo eta Ordiziako indar elektrikoa edo argindarra lortzeko erabili zen eta horregatik errotak Tximista errota izena jaso zuen.
Zubia
Ordizian herriguneko ibilgailu trafikoarentzat ezinbesteko garrantzia duen zubia da, orain dela gutxi arte herrigunean Oria ibaia zeharkatu eta Ordiziako herrigunea eta Bustuntza, Otegi Enea eta Altamira auzoak elkarlotzen zituen zubi bakarra baitzen, bide batez, baita Ordiziako herrigunea eta Zaldibia eta Gaintzara doan errepidea ere.
Ondoren, XXI. mendearen hasierarekin batera, Ordiziako iparraldean, Bustuntza eta San Joan auzoak Oria ibaia zeharkatuz elkarlotzen dituen ibilgailu trafikoarentzako beste zubi bat eraiki da, bai eta hirugarren oinzubi bat ere.
Markos Gimeno
Antzezle
Juanma Rodriguezekin, “Hipo y Kondrias” eta “Macho-maris” bikote artistikoa osatu zuen, 2011tik aurrera. Azkenaldian “SkizopozikS” errezitaldi hitzperimentala antzezten ari zen bakarka.
Omenaldiak
Bere heriotzaren albisteak Gimenoren inguruko lagun eta artisten bat-bateko erantzuna ekarri zuen, hala nola 2019an Espainiako Goya sarietan egin zitzaion aipamena; haren heriotzaren 404garren egunean Ermuan egin zen ekitaldia ("404 días sin Markos Gimeno Vesga"); edo Gimenoren ordenagailuaren material argitara gabea sailkatzen hasitakoan egindako audiobisuala.
Anstruther
, 'Ànsruthair' eta 'Ainster', Eskoziako udalerri bat da, Fife konderrian.
WeTransfer
WeTransfer fitxategiak ostatatzeko zerbitzua da. Enpresak Amsterdamen fundatu zuen Bas Beerens and Nalden-ek, erabileraren sinpletasuna eta diseinu zaindua helburu. Finantza aldetik autosufizientea da. Zerbitzuaren negozio-eredua publizitate-pantailaren hondoa proiektatzean oinarritzen da, finantziazio-iturri gisa, eta Plus zerbitzua merkaturatzean, erabiltzaile hartzaileak ikusiko duen pantaila-hondoa pertsonalizatzeko aukera ematen baitu.
WeTransfer Pro
2019az geroztik, "We Transfer Plus"en alternatiba bat eskaintzen die zerbitzuak erabiltzaileei. We Transfer Pro du izena aplikazioak. Aplikazioak eskaintzen duen aukera berri horri esker, hautatutako dokumentuak 50 pertsona bitarte bidal daitezke aldi berean. Dokumentu horiek guztiek 20 GB hartu ditzakete mezu bakoitzeko; beraz, partekatu beharreko irudien eta bideoen bolumena handitu egiten da. Beste abantaila bat da Pro erabiltzaile izateko 1TB arte gorde daitekeela, hau da, bidali nahi diren ikus-entzunezko dokumentuak gorde daitezkeela, beste une batean erabiltzeko.
Bidali beharreko URLaren izena zein izango den erabakitzeko eta kontuaren beraren profila diseinatzeko aukera ematen du We Transfer Prok. Pantaila-hondo bat erantsiz diseina daiteke, enpresaren irudia erakusteko edo hartzaile edo igorleei edukiaren lehen inpresioa iradokitzeko.
Antzeko zerbitzuak
Fitxategiak ostatzeko behin behineko zerbitzua ere eskaintzen dituzte hauek:
Segurtasuna
Zerbitzuaren segurtasuna handia da; izan ere, fitxategien transferentzia egiten denean, enkriptatze-teknika bat erabiltzen da, eta, horri esker, bidaltzailearen postatik eta transferentzien hartzaileetatik bakarrik sar daiteke fitxategietara.
Gonydactylus nepalensis
Gonydactylus nepalensis Gonydactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Aegithalos leucogenys
Aegithalos leucogenys Aegithalos generoko animalia da. Hegaztien barruko Aegithalidae familian sailkatuta dago.
Terminal (argipena)
Terminal hitzak adiera zenbait ditu:
Maury konderria (Tennessee)
Maury konderria (Maury County) Tennesseeko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Selmer da. 2010eko zentsuaren arabera 80,956 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Maury konderriak 159,434 kilometro koadro ditu. Horietatik 632 ura dira. Beste 158,802 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 50,78 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 80,956 pertsonetatik 68,828 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 3,909 dira. 10,076 beltzak edo afroamerikarrak. 232 amerikar natiboak ziren eta 21 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 482 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 62 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1,255 pertsonek kokatzen zuten.
Auchtermuchty
, 'Uachdar Mucadaidh' eta 'Auchtermuchtie' edota Muchtie, Eskoziako udalerri bat da, Fife konderrian.
Symphurus urospilus
Symphurus urospilus Symphurus generoko animalia da. Arrainen barruko Cynoglossidae familian sailkatzen da.
Nossa Senhora do Socorro
Nossa Senhora do Socorro Brasilgo udalerri bat da, Sergipe estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Bizitza Triste eta Ederra
Bizitza Triste eta Ederra, Joxe Ripiau taldearen estudioko laugarren eta azken diska da. Diskaren izena, Tom Waitsen abesti baten izenburuan oinarritua dago. 2000. urtean argitaraturiko disko honek, gainontzeko diska guztiak baino tonu melankolikoagoa du.
Serieko transmisio
Distantzi handietan transmititzeko erabiltzen da. Seinale bat bidaltzeak ez du esan nahi bit edo datu bakarra bidaltzen dela. Modulazio teknikek, seinale bakoitzeko bit bat baino gehiago transmititzea ahalbidetzen dute.
Serieko transmisioa:
Igorle 1 0 0 0 1 0 0 1 1 1 0 1 0 ... Hartzaile
Berg (Neumarkt)
Berg Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Maruco Antônio Urunau
Maruco Antônio Urunau (1970eko azaroaren 16a - ) Brasilgo futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Ventforet Kofu.
Puntius snyderi
Puntius snyderi Puntius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Borne (argipena)
Borne hitzak adiera zenbait ditu:
Tomina probintzia
Tomina probintzia (Provincia de Tomina) Boliviako Chuquisaca departamenduko probintzia bat da. 3947 km²ko azalera du eta 2001eko erroldaren arabera 37482 biztanle zituen.
Mers el-Kebir
Mers el-Kebir (المرسى الكبير, "Portu handia") Aljeriako hiria da, Orango probintzian dagoena.
Aiur Illarreta
Aiur Illarreta Beñaran(Lezo, 2005eko otsailaren 11), Kayak surflari euskalduna da. 2022an munduko txapelduna izan zen Buden. Bi katergoriatan irabazi zuen; long kayak eta short kayaken.
Mers el-Kebir
Historia
Antzinako Erromako hiria, XII. mendean almohadeen portu nagusi bilakatu zen. XV. mendean abdaluadien eskuetan zegoen eta laster piraten gotorleku bihurtu zen. 1505ean Cisneros kardinalak Gaztelarrentzat hartu eta Mazalquivir izena eman zion. 1708ra arte egon ziren.
Aiur Illarreta
Traiektoria 8 urtekin hasi zen, bere aitak bultzatua. Hasieran piraguan aritzen zen bakarrik, baina ez zuen asko tardatu kayak surfeko munduan sartzen.
Saint-Amant-de-Nouère
Saint-Amant-de-Nouère Frantziako udalerria da, Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Aiur Illarreta
Txapelketak hasi zenetik sari asko irabazi ditu, haien artean bi munduko txapelketa eta europako beste bat.
Saint-Amant-de-Nouère
Biztanleria
2007an Saint-Amant-de-Nouère udalerrian erroldatutako biztanleak 383 ziren. Familiak 150 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 65 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 57 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Mers el-Kebir
Historia
1732an José Carrillo de Albornoz Montemarreko dukeak espainiarrentzat berreskuratua, 1792an Karlos IV.a Espainiakoak Aljerreko beyri saldu zion.
1940an bertan frantziar itsas-gudarostea zegoen, ingelesek Mers El Kébirreko guduan hondoratua.
Saint-Amant-de-Nouère
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 175 etxebizitza zeuden, 160 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 170 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 160 etxebizitza nagusietatik 134 bere jabearen bizilekua ziren, 18 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 4 etxek bi zituzten, 18 etxek hiru zituzten, 47 etxek lau zituzten eta 89 etxek bost zituzten. 112 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 70 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 78 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 235 ziren, horien artean 175 aktiboak ziren eta 60 inaktiboak ziren. 175 pertsona aktiboetatik 152 lanean zeuden (91 gizon eta 61 emakume) eta 22 langabezian zeuden (8 gizon eta 14 emakume). 60 pertsona inaktiboetatik 23 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 23 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Amant-de-Nouère udalerrian 164 unitate fiskal zeuden, 405,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.116 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.
2000. urtean Saint-Amant-de-Nouère udalerrian 25 nekazaritza-ustiategi zeuden, 912 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Tarbert (Harris)
Berta, Eskoziako Elizaren eliza bat dago, bai eta Eskoziako Presbiteriar Askeen beste eliza bat ere.
Rio Bom
Rio Bom Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
1523ko konklabea
1523ko konklabea aita santua hautatzeko egindako bilera izan zen. Bileraren lekua Jauregi Apostolikoa (Erroma) izan zen eta Klemente VII.a hautatu zuten aita santu gisa.
Fumiyuki Kanda
Fumiyuki Kanda (神田 文之, 1977ko irailaren 28a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Ventforet Kofu.
Lazkaibar zubia (Ordizia)
Lazkaibar zubia, maiz herri hizkeraz Malkaskoko zubia edo Malkasko zubia, Gipuzkoako Ordizia udalerrian dagoen zubi bat da, Oria ibaia zeharkatzen du.
Malkasko eta Lazkaibar auzoak elkarlotzen ditu, gainera Ordizia eta Lazkao arteko errepidearen pasabidea izateaz gain, CAF enpresaren lantegietara bertaratzeko sarbideetako bat da.
Lakeith Stanfield
Lakeith Lee Stanfield (San Bernardino, Keith Stanfield bezala ere ezaguna, 1991ko abuztuaren 12a) estatubatuar aktorea eta musikaria da.
Stanfielden beste lan nabarmenen artean Get Out (2017), Uncut Gems (2019) edo Knives Out (2019) daude. 2016tik FX kateko Atlanta telesaileko protagonistetako bat izan da.
Sertralina
Sertralina, marka komertzialen arabera, "Zoloft", "Sertex" edo "Besitran" izenekin ere ezagutu egiten da. Serotoninaren Birkaptazioaren Inhibitzaile Selektiboak (SBIS)-en taldean sartzen den antidepresiboa da. Konposatu honek egiten duena serotoninaren rekaptzaioa gune intersinaptikoan neurona-bidaltzailearen bidez inhibitzea da, honen erabilgarritasuna igo egiten duelarik. Sertralina efektu ahulak izaten ditu noradrenalinaren (norepinefrina) eta dopaminaren rekaptazioarengan, eta ez du funtzioarengan efektua izaten. Gainera, ez du inolako lasaitze eraginik ezta eragipen estimulagarririk.
Indikazioak
Sertralina depresioaren kontrako sendagai gisa, antsietate egoerekin zuzenean erlazionaturik egon ez arren; depresio post-traumatikoko trastornoen edo TOEN en kontrako sendagai gisa; nahasmendu obsesibo-konpultsiboaren (NOK) kontrako sendagai gisa; beldur-ikaraldien kontrako edo fobia sozialaren kontrako sendagai gisa erabiltzen da gehienbat. Dosiak trastorno mota eta mailaren arabera eman egiten dira, honen arabera, TEPT eta fobia sozialaren kasuan 25 mg/egun-ekin gomendatzen da tratamendua hastea eta TOC-aren kasuan hasierako dosia 50 mg/egun-ekoa izaten de normalean. Sertralina sexu harremanetarako arazoetan (eiakulazio goiztiarrean) erabiltzen da ere bai, eta honen kasuan erabilitako dosia 50 mg/egun-ekoa izaten da. Hala ere, trastorno guztietarako erabiltzen den mantenimenduaren dosia pertsonaren arabera aldatu egiten da, dosi maximoa 200mg/egun-ekoa izanik. Dosia egokitu egin behar da dosi ahalik eta txikienarekin eraginkortasunik handiena lortzearren. Eri pediatrikoekin hasierako dosia 25 mg-egunera erreduzitu egiten ohi da, eta mantenamenduko dosia 59mg/egun-era, hauetan ematen den gorputzeko masa txikiagoa dela eta. 65 urte-gorako erien kasuan pertsona helduen edo gazteen erabiltzen diren dosiak erabili ahal dira ere. Gutxiegitasun hepatikoren bat duten erien kasuan dosifikazio asko kontrolatu egin behar da, sertralina gibelean dagoen citocromo P-450-ren bidez metabolizatzen baita. Gernuaren bidez ematen den erredukzioa oso txikia denez, giltzurrunetako funtzioan arazoak dituzten gaixoak arreta berezia hartu beharko dute.
Farmakozinetika eta farmakodinamia
Serotoninaren erabilpenak aldentzen du zonalde intersinaptikoan, eta horrela bere disponibilitatea handiagotuz. Konposatu honek ez du afinitatea aurkezten hartzaile kolinergikoetan, serotoninergikoetan, dopaminergikoetan, adrenergikoetan, hiztaminergikoetan edota GABAergikoetan. Droga honen farmakozinetika proportzionala da kontsumitzen dugun dosiarekin, eguneko 50 / 200 mg eguneko. Heldu bati bi asteko tratamendua egin eta gero, ikus dezakegu kontzentrazio plasmatiko maximoa, droga hartu eta 4 eta 8 orduren artean ematen da. Setralinaren bizi iraupena 22 eta 36 orduen artekoa da, eta gehienetan n-desmetilsertralinak metabolizatzen du. N-desmetilsertralina, metabolito bat da eta honen aktibitate fisiologikoa sertralinarena baino 20 aldiz txikiagoa da. N-desmetilsertralinak duen bizitza 60 eta 100 orduko araberakoa da. Bai sertralina, bai n-desmetilsertralinak, portzentaje altu batean metabolizatzen dira eta gorotzetatik eta gernutik kanporatzen dira. Hori gertatzerakoan %0.2a gure gorputzaren barnean geratzen da. Medikamentu honen metabolismoa gibelean egiten duenez, funtzio hepatikoa duten gaixoak kontuz ibili behar dira, setralinaren bizitza eta efektuak luzatu ahal daitezkeelako. Pentsatzen denez, droga hau janariekin nahazten bada, bere biodisponibilitatea handitzen da. Beraz komenigarria izaten da droga hartzea jatorduekin batera.
Kontraindikazioak
Setralinak, bi kontraindikazio garrantzitsu ditu; Disulfiram eta monoaminooxidasa ren inhibidoreak (IMAOs) eta hauetan daukagu selegilina eta moklobemida. Beraz, haurdunaldian, edoskitzean eta 6 urte baino txikiago umeetan. Hauetan gutxienez 3 eta 5 asteko periodoa egon behar du ISRS eta IMAO hartzerakoan. Pareko erabilera eduki eta gero, sindrome serotoninergikoa eman ahal da. Serotoninergiaren sintomak hurrengokoak dira: Hipertermia ( gorputzaren tenperaturaren igoera ), zurruntasuna, mioklonia, bizitzeko konstanteen ezegonkortasuna, anabasa, narritatzea eta gure gorputzaren astintzea koma izango bagenu bezala. Horregatik hiru aste behar dira sendagai batetik bestera pasatzeko. Ez dira ezagutzen setralinaren dependentzia kasuak. Setralinak alkoholaren metabolismoan esku hartzen du, hura aldatuz, beraz ez da gomendagarria alkohola edatea setralinarekin tratamendua egiten den bitartean. Proteina plasmatikoetan batzen diren sendagaietan, warfarina, tolbutamida, diazepam.... Kontuan hartu beharra dago sentralinak ere proteina plasmatikoetara batzen dela, organismotik hobeto transmititzeko. Honek diazepamaren farmakozinetikan eta tolbutamidan aldaketak izan ditzake.
Gaindosia
Nahiz eta sertralinako 6 gramoko irensteak eman diren ondorio larriegirik gabe (somnolentzia, antsietatea, goragaleak, pupila dilatatuak), heriotza sortu izan dituzten kasuak eman dira ere (sertralina eta alkoholaren irenste handiekin erlazionatuta). Hau dela eta, gaindosiko kasuetan gogor aritu behar izaten da, hidratatuz eta ikatz-aktiboa erabiliz.
Puntius sophore
Puntius sophore Puntius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Ménières
Ménières Suitzako udalerria da. Friburgo kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Serrasalmus altuvei
Serrasalmus altuvei Serrasalmus generoko animalia da. Arrainen barruko Serrasalmidae familian sailkatzen da.
Ménières
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Symphurus vanmelleae
Symphurus vanmelleae Symphurus generoko animalia da. Arrainen barruko Cynoglossidae familian sailkatzen da.
Acanthocercus guentherpetersi
Acanthocercus guentherpetersi Acanthocercus generoko animalia da. Narrastien barruko Agamidae familian sailkatuta dago.
Velebit
Velebit mendilerroa Kroaziako luzeena da, ez ordea altuena, mendirik garaiena den Vaganski Vrh mendiak 1757 metro baititu. Dinariar Alpeen parte da, kostaldeko mendilerroa Velebit delarik eta barnekoa Lika.