cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Matrize zabaldu
Aljebra linealean, A matrize baten matrize zabaldua beste matrize bat da, matrize hartatik zutabeak erantsiz lortzen dena. Esaterako, izan bitez A eta B bi matrize hauek:
Jaime Albisu
Jaime Albisu Moso (Sestao, 1953ko urtarrilaren 29a), Euskal txirrindulari ohia da. Gaztetan, espainiako txapelduna izan zen.
Matrize zabaldu
Orduan (A|B) matrize zabaldua honela adierazten da:
Jaime Albisu
Palmaresa
1975 1977 1978 1979
Matrize zabaldu
Matrize baten alderantzizkoa kalkulatzeko erabilgarria da.
Adibidea
Izan bedi C 2x2 dimentsioko matrize karratu hau:
C matrizearen alderantzizkoa kalkulatzeko, (C|I) sortzen da, non I 2x2 dimentsioko identitate matrizea den. Gero, (C|I) matrizearen C-ren zatia identitate matrize bihurtu behar da, matrizeen oinarrizko bihurtze teknikak soilik erabiliz.
Matrize zabaldua Gaussen ebazpen metodoan eta matrize karratuen bidez emandako ekuazio linealen sistemen ebazpenean ere erabiltzen dira, besteak beste. Kasu horretan, Matrize zabalduak, aldagaien koefizienteez gain, zutabe gehigarri batean ekuazioen gai konstanteak ere jasotzen ditu.
eta konbinatuz matrize zabaldua hau da:
Majlinda Kelmendi
Majlinda Kelmendi (Kosovo, 1991 ko maiatzaren 9a) kosovar judo borrokalaria da.
Biografia
Majlinda Kelmendi 1991ko maiatzaren 9an jaio zen albania r familia batean, Peja​ hirian (orduan Jugoslaviako Errepublika Federal Sozialista zen Kosovo).
Ibilbide profesionala
2016ko Rio de Janeiroko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, urrezko domina bat lortuz – 52 kg.1 mailan. Eta 2019-ko Minsk eko Europeoko jokuetan urrezko domina bat lortu zuen maila berean.
Hiru domina irabazi ditu munduko yudo txapelketan 2013 eta 2019 artean, eta beste bost domina Europako Yudo Txapelketan 2013 eta 2019 artean.
NGC 900
NGC 900 galaxia bat da, Aries konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
Kazakh
Kazakhak (қазақ, қазақтар) Turkiar jatorriko Erdialdeko Asiako jendea da (batez ere Kazakhstanen bizi dira, baina baita ere Uzbekistan, Txina, Errusia eta Mongoliako zenbait zonaldetan). Nortasun kazakha erdia aroan du jatorria eta 1456 eta 1465 bitarteko Kazakh Khanerriak eragin handia izan zuen horretan. Garai hartan, Janybek eta Kerey sultanen menpean zeuden hainbat tribuk Abu'l-Khayr Khan-eko Khanerritik irten zirenean.
Kazakhak Turkiar herrietako tribuen ondorengoak dira: Argyn herria, Khazariarrak, Qarluq-ak, Kiptxak-ak eta kumandarrak, eta baita Hunoak bezalako tribuak eta Europako Ekialdetik atera eta Itsaso Beltza eta Siberia arteko eremua populatu zuten Saka, Eszita eta Sarmaziarherri nomadak ere.
Kazakhak 1931-1933ko sobietar goseteak gehien pairatu zuten nazioetakoa izan zen, populazio osoaren %37a hil baitzen.
Kazakh hitzaren etimologia
Uste da kazakhak izen hori XV. edo XVI. mendean hasi zirela erabiltzen. Hainbat teoria daude Kazakh edo Qazaq hitzaren jatorriaren inguruan. Batzuk diote qaz aditz turkiarretik datorrela, ibili esan nahi duena, izan ere, kazakhak estepako ibiltariak edo nomadak baitziren. Beste batzuek diote hitza prototurkiarreko khasaq hitzetik datorrela (kazakhek bidaiatzeko erabiltzen zuten gurdiaren izena).
Hizkuntza
Kazakhera hizkuntza turkiar hizkuntza familiaren barruan kokatzen da, inguruko hainbat beste hizkuntza bezala: uzbekera, kirgizera, tartarera, uigurrera, turkiera, azerbaijanera, turkmenera, eta Europako Ekialdean, Erdialdeko Asian, Xinjiang eta Siberiako hainbat beste hizkuntza bizi eta historiko.
Kazakhera turkiar hizkuntzen familiaren barruan Kiptxak (ipar-ekialde) taldean kokatzen da. Turkiar gainerako hizkuntzen aldean, kazakheraren ezaugarri nagusiak hauek dira: ren presentzia proto-turkiar berreraikiaren lekuan; eta ren presentzia, ren lekuan; horrez gain, Kazakherak  erabiltzen du beste turkiar hizkuntzak  erabiltzen duten lekuan.
Kazakherak arabiar alfabeto a erabili zuen XIX. mendean zehar, izan ere, garai hartan, eskola islamikoetan hezitako poeta multzo batek Errusia ren aurkako errebolta bultzatu zuen. Errusiak erantzun bezala eskola sekularrak ezarri zituen eta berarekin alfabeto zirilikoa inposatu zuen, nahiz eta, zenbaitetan, onarpen gutxi izan zuen. 1917an arabiar alfabetoa berriro jarri zen indarrean eskoletan eta tokiko gobernuetan.
Trichomycterus brasiliensis
Trichomycterus brasiliensis Trichomycterus generoko animalia da. Arrainen barruko Trichomycteridae familian sailkatzen da.
Beowulf (2007ko filma)
Beowulf, 2007ko Robert Zemeckis estatubatuar zinema zuzendariaren fantasia eta abenturazko konputagailu bidezko animaziozko 3D film bat da. Beowulf anglosaxoi olerkian oinarritua dago. Ray Winstone, Anthony Hopkins, Robin Wright, Brendan Gleeson, John Malkovich, Crispin Glover, Alison Lohman eta Angelina Jolie aktoreek beren ahotsez bikoiztu zuten.
Argumentua
507, Heroien Garaia, Danimarka. Beowulf (Ray Winstone) heroi ausartak Grendel (Crispin Glover) deabrua akatu eta Grendelen ama (Angelina Jolie) beldurgarri baina erakargarriaren sumina piztuaraziko du, une honetatik aurrera errege bat kondaira batean bilakatuko duen gatazka bati hasiera emango zaio.
Ouray (Colorado)
Ouray Coloradoko hiri bat da. Ouray konderrian kokatua dago. 2010ean 1 biztanle zituen, 2.282 kilometro koadrotan banatuta.
Pinakulu
Pinakulua (latinez: pinaculus) elementu arkitektoniko bat da, apaingarri- eta egitura-funtzioa duena, batez ere arkitektura gotikoan erabilia. Zutabe itxura du eta goiko aldean piramide edo kono antzeko egitura batek koroatzen du. Batez ere harriz eginak ziren, nahiz eta batzuetan beruna ere erabili.
Pinakuluaren erabilerari esker, eraikinak altuagoak dirudi eta itxura estilizatuagoak dutela ematen du. Nolanahi ere, egitura funtzioa ere badu; izan ere, arku arbotanteen alboko indarrak orekatzen dituzte; hau da, pinakuluaren pisuak sortzen dituen indar bertikalei esker, horma-bularretan sor daitezkeen zeharkako indarrak orekatzen ditu.
Locate Varesino
Locate Varesino Italiako udalerri bat da. Comoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Locate Varesinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Stand-up
Stand-up komedia genero bat da, non aktore eta umorista zuzenean zuzeneko audientzia batera zuzentzen den. Komiko bakar batez irudikatzen denean, bakarrizketa komiko izenaz ere ezagutzen da. Antzerki tradizionalean ez bezala, stand-up komediagileak publikoarekin elkarreragiten du kasu batzuetan, elkarrizketa mota desberdinak ezarriz. Bakarrizketa umore beltzazkoa izan ohi da, eta hipokresia, ironia eta eguneroko bizitzako egoerak modu entretenigarrian aipatzea, politikoei, gizarteari, kulturari, balioei, ohiturei edo tradizioei edo baita bere buruari ere iseka eginez.
Euskal Herrian, azken boladan, genero hau gehien aldarrikatu duen umoregilea Antton Telleria da; 2021eko udaberritik aurrera, "Nekatutak" izeneko ikuskizunarekin, stand-up-en bidea egiten hasi da.
Mirari Martiarena, Idoia Torregarai, Aitziber Garmendia, Jon Plazaola eta Zuhaitz Gurrutxaga ere genero horretan koka ditzakegu. ETB1 eko "Barre Librea" saioak (Bi denboraldi, 2021eko ekainera arte) bultzada handia eman die umorezko bakarrizketak egiten dituzten euskal sortzaileei.
Cataplana
Cataplana Portugalgo sukaldaritzako tresna bat da, Algarbe eskualdean erabilia batik bat, jakiak lurrunetan prestatzeko ontzi mota bat. Metonimiaz terminoa bera erabiltzen da ontzi honetan prestatzen diren platerak izendatzeko, adibidez, txirlen cataplana.
Deskribapena
Lapiko eta zartagin baten arteko erdibidean dagoen tresna da, bi zati ahur ia berdinak dituena, bata bestearen gainean ixten dena gontz bati esker, eta sarritan bi alboko itxitura izaten ditu.
Jatorriz, cataplanak kobrez edo letoiz eginak zeuden. Gaur egun aluminiozkoak izaten dira, eta, askotan, kobrezko estaldura izaten dute, itxura berezia emateko. Hainbat tamainatako cataplanak daude, prestatu nahi den janari-kopuruaren arabera, eta, horrez gain, altzairuz eta elektrizitatez dabiltzan cataplanak ere badaude, zerbitzu bera egiten dutenak baina formatuari dagokionez tradiziotik aldentzen direnak.
Normalean, elikagaiak (batez ere itsaskiak eta arrainak, baina baita txerrikia tipularekin, espeziekin, patatekin eta barazkiekin) gordinik jartzen dira cataplanaren barruan, eta lurrunetan egosten uzten dira, su motelean itxita.
Cataplanak tajin arabiarrean du jatorria, lurrunetan kozinatzeko ontzia, eta filosofia berari jarraitzen dio.
Anhidro
Anhidro deritzo urik ez duen substantziari edo inguruneari. Horrela gatz edo disoluzio anhidroei buruz mintza gaitezke. Urak prozesu kimiko askok behar izaten dituzten erreaktibo edo ingurune anhidroei kalte egiten die. Hortaz, ura kentzeko prozesuak abian jarri behar dira lanari ekin aurretik.
Adibidez, igeltsua naturan gatz hidratatu moduan moduan egoten da, CaSO4 2 H2O. Alabaina, eraikuntzan edo medikuntza erabiltzen den igeltsua lortzeko minerala partez deshidratatu egin behar da hemihidratoa sortzeko (CaSO4 1/2 H2O) hauts dena eta ura eranstean gogortu egiten dena. Hemihidratoa berotuz, kaltzio karbonato anhidroa lortzen da, CaSO4, beste erabilera batzuk ere dituena, elikagai-gehigarri moduan adibidez.
Anton Bruckner
Josef Anton Bruckner (Ansfelden, Austria, 1824ko irailaren 4a - Viena, Austria, 1896ko urriaren 11) austriar organo-jotzaile eta musikagilea izan zen.
Biografia
Musika-irakasle titulua 1861ean lortu zuen Vienan. Kontserbatorioko irakasle eta gorteko organo-jotzailea 1868tik aurrera. Wagner aurkitu arte (1863) erlijiozko musika besterik ez zuen idatzi (mezak, salmoak eta kantatak).
Bederatzi sinfoniak dira, azkena amaitu gabea, Brucknerren lan nagusiak. Schubert, Schumann eta, batez ere, Wagnerren eragina dutelarik, Beethovenen moldeari atxikiak, haren sinfoniek elementu berriak dakartzate hala ere: soinuen loturak, fugaren antzea eta kontrapuntu aberatsak, organo-jotzailearen maisutasunak sorraraziak denak.
Bere garaiko musikagilerik behinenen artean dago Bruckner.
The Good Earth
The Good Earth (Lur ona) Pearl S. Buckek 1931n argitaratutako liburua da. 1932n Fikzioko Pulitzer Saria eskuratu zuen eleberri hau dela eta. Bi urte horietan zehar Ameriketako Estatu Batuetako best-sellerra izan zen, eta 1938an Buckek Literaturako Nobel Saria irabazi izanaren arduradun nagusia da. Sons eta A House Divided eleberriekin batera trilogia bat eratzen du.
Eleberrian Lehen Mundu Gerra baino lehen familia txinatar baten bizitza dramatizatzen du. 1924-1944 arteko liburu nabarmenen artean jarri zuen Life Magazinek. 2004an Oprah Winfreyk liburua hautatu zuen bere liburu kluberako eta berriro ere best-seller izatera iritzi zen. 1930ko hamarkadan zehar AEBk Txina Japoniaren aurkako aliatu izaten lagundu zuen.
Asier Muniain
Asier Muniain (Zarautz, 1982ko urtarrilaren 2a - ) euskal surflaria da, olatu handietan aditua. 2007an Playa Grisen bere kabuz munduko olaturik handiena surfeatu zuelako Billabong XXL Saria lortu zuen.
Maimónides Unibertsitatea
Maimonides Unibertsitatea Buenos Airesen, Argentinan, kokatutako unibertsitate pribatua da. Felipe Fiorellino Fundazio Zientifikoak sortu zuen 1990eko ekainaren 20an. Bere funtzionamendua urte bereko ekainaren 20an baimendu zuen Argentinako Nazioaren Hezkuntzako Ministerioak 1097/90 Ebazpenaren bidez. Sorkuntzako estatutuan, Ikerketa Goi Institutua sortu zuen.
Ezagutza arlo guztietan ikasleen jakintza-alorrarteko prestakuntza da bere helburu sortzailea, ikerketarako eta ezagutza sortzeko bokazioa sorraraziz. Era berean, gizartea modu osorako erantzutea proposatzen da, artea, kultura, zientzia, gizarte eta produkzio sektoreekin loturak eta komunitateari dibulgazioa emanez, osasuna sustatzeko eta zaintzeko programekin.
Ekintza horiek jarduera-agenda zabalari esker, puntako azpiegiturak, nazioko eta nazioarteko hezkuntzako hainbat erakunderekin hitzarmenak eta unitate akademiko bakoitza osatzen duten profesionalen ekimenei esker lortzen dira.
Heziketa-Eskaintza
28 graduko karrera eta graduondoko 36 programez gain 60 ikertzaile baino gehiago dituzten 4 ikerketa-zentro gehitzen dira. Horrela, zientziarekin, osasunarekin eta humanitateekin lotutako gaietan ikasketa eta ekintza unibertso bat osatuko dute, balio etikoen oinarria.
Unitate akademikoak
Ikerketa zentroak
Ikerketa Biomedikoko, Oinarrizko Aplikatu eta Garapenerako Zentroa (CEBBAD); Albaitaritza Zientzien Zentroa (CCV); Zientzia, Teknologia Gizartea Zentroa(CCTS) eta Natur eta Antropologia Zientzien Zentroa (CCNA).
Masaki Tozaki
Masaki Tozaki (登崎 雅貴, 1994ko abuztuaren 27a - ) Japoniako futbolaria da.
Motohiro Yamaguchi
Motohiro Yamaguchi (japonieraz: 山口 素弘, 1969ko urtarrilaren 29a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Sumner (Nebraska)
Sumner Nebraskako herri bat da. Dawson konderrian kokatua dago. 2010ean 236 biztanle zituen, 0.76 kilometro koadrotan banatuta.
A-24
A-24 edo Jilokako Autobia Calamocha eta Burgos lotuko duen autobia izango da. Ez da eraikitzen hasi, baina proiektua dago autobia hau egiteko. Dirudienez, lehentasuna duten tarteak Calamocha - Daroca eta Daroca - Calatayud dira, <font style="background-color:#003399;color:#ffffff">  A-23  eta <font style="background-color:#003399;color:#ffffff">  A-2   lotzeko.
Tréclun
Tréclun Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Tréclun udalerrian erroldatutako biztanleak 295 ziren. Familiak 118 ziren, horien artean 26 pertsona bakarrekoak ziren (13 bakarrik bizi ziren gizonak eta 13 bakarrik bizi ziren emakumeak), 35 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 48 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 9 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 123 etxebizitza zeuden, 117 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 4 hutsik zeuden. 122 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 117 etxebizitza nagusietatik 102 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 11 etxek hiru zituzten, 31 etxek lau zituzten eta 74 etxek bost zituzten. 91 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 42 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 60 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 199 ziren, horien artean 143 aktiboak ziren eta 56 inaktiboak ziren. 143 pertsona aktiboetatik 130 lanean zeuden (79 gizon eta 51 emakume) eta 13 langabezian zeuden (5 gizon eta 8 emakume). 56 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 24 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Tréclun udalerrian 130 unitate fiskal zeuden, 359,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.329 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa eta 1 apaindegia.
2000. urtean Tréclun udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 365 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
NGC 901
NGC 901 galaxia bat da, Aries konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
Sanlucarreko Jaurerria
Sanlucarreko Jaurerria, ahoz, Antso IV.a Gaztela eta Leongoa erregeak, 1295eko apirilak 4an, Alonso Pérez de Guzmán Onari, Tarifa heroi bezala defendatzeagatik agindu zion noblezia titulu espainiar bat izan zen. Erregea, bere jaurerria baliatu gabe hil zen, eta, ondorioz, bere seme Fernando IV.a Gaztela eta Leongoak, Guzmáni, "Sanlucarreko hiribildua, bertako biztanle, toki eta jabetza guztiekin eta han zituen eta egon behar zuten petxo eta eskubideekin" eginiko dohaintza berretsi zion. Sanlucarreko Jaurerriaren dohaintza pribilegioa, Toron sinatu zen 1297ko urriak 13an, eta Medina-Sidoniako Etxearen Artxibategian kontserbatzen da.
José Manuel Villarejo
José Manuel Villarejo Pérez (El Carpio, Kordoba, 1951ko abuztuaren 3a - ) espainiar enpresaburu eta polizia ohia da, gaur egun erretiratua. 1972an ETAren aurkako lanean hasi zen Donostian, probintziako komisario gisa. 2017an Madrilgo mediku batek salatu zuen sastakatu egin zuela.
Biografia
1972an Donostiako polizia etxean hasi zen lanean, terrorismoaren aurkako talde batean. Bere lan nagusia ETAren aurkakoa zen. Horregatik Polizia Merituen domina zuria jaso zuen. 1983an Madrilen izan zen lanean, eta, ondoren, beste 10 urtez polizia izateari utzi eta 46 enpresa ezberdin kudeatu zituen, 16 milioi euroko kapitalarekin. 1993an polizia izatera itzuli zen, agente sekretu gisa.
1990eko hamarkadaren erdialdean Véritas txostena egiten izan zen, José Luis Corcueraren aginduz hainbat pertsonaren bizitza pribatua ikertzen, hala nola Baltasar Garzón edo Javier de la Rosa.
Epaitegietan Nicolay kasuan izandako lana aztertzen ari dira, hainbat polizien barne konbertsazio baten difusioa dela eta. 2017an Joan Karlos I.a Espainiakoaren eta Centro Nacional de Inteligenciaren informazioa iragazi zuen, bere prozesatzea ekidin nahian. Notario baten aurrean ere Katalunia Operazioaren partaide izan zela adierazi zuen, Kataluniako prozesu independentista geldiarazteko Espainiako Barne Ministerioaren ezkutuko lan bat.
Woodworthia maculatus
Woodworthia maculatus Hoplodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Diplodactylidae familian sailkatuta dago.
Edukien banaketarako sarea
Edukien banaketarako sarea (ingelesez Content delivery network edo Content distribution network, CDN) datuen kopiak gordetzeko ordenagailuen sare handiak dira. Helburua interneteko bezeroen datu hauetarako atzipena azkartzea da banda zabalera maximizatuz. Bezero batek zerbitzari bateko edukiak zerbitzaritik bertatik jaitsi beharrean, posible da CDN sarean dagoen makina batetik zerbitzarian dagoen edukiaren kopia bat jaistea. Honek botila lepoak ekiditen ditu edukien hornitzaile den zerbitzari ondoko sareetan.
Edukien banaketarako sare hauek nahiko ezagunak egin ziren 1990. hamarkada azkenetara. CDN-ek web cache bezalako edukien banaketa sistemak ez bezala, beste filosofia bat jarraitzen dute. Kasu honetan ordaintzen duten bezeroak ez dira ISP bezeroak, baizik eta edukien banatzaileak. Edukien banatzaile batek (Yahoo, MSN edo dena delakoa) CDN konpainia bati (Akamai esaterako) ordainduko dio bere edukiak zerbitzariari atzerapen gutxiagorekin helarazteagatik.
Edukien artean, hala nola, web objektuak, aplikazioak, denbora errealeko multimedia fluxuak, software-a, dokumentuak eta interneteko bestelako datuak (DNS eta bideraketa taulak esaterako) aurki ditzakegu.
CDN konpainia batek, normalean, honela eskaini ohi du bere zerbitzua:
Hortaz, lehenik eta behin, edukien banatzailea den CDN bezeroak hedatzea nahi duen edukien berri eman beharko du. CDN zerbitzariak behin eduki hauek jaso ondoren, bere zerbitzari guztietan zehar hauen kopia bat banatuko du. Posible da CDN konpainiak sare pribatu bat izatea bere zerbitzari desberdinak lotzeko.
Edukien hornitzaileak CDN zerbitzarietan zehar banatua duen edukiren baten aldaketaren bat egiten badu, bertsio berritua CDN nodo batera bidaliko du eta hau arduratuko da azken honen kopia bat CDN zerbitzari guztietara helarazteaz.
CDN zerbitzarien erabilera
Hasiera baten, eta adibide sinple bat jartzearren, demagun arakatzaile batek HTML objektu baten (oinarri orrialdea) eskaera bidaltzen diola zerbitzari bati (demagun www.zerbitzari.com) zeinek HTML objektuarekin erantzungo dion. Orduan, arakatzaileak HTML orria irakurri eta ondorengo objektuari erreferentzia aurkituko duela suposatuko dugu: www.cdn.com/www.zerbitzari.com/irudi.gif
Behin erreferentzia hau irakurrita, arakatzaileak CDN bilaketa bati ekingo dio. DNS zerbitzariak www.cdn.com kontsulta guztiak zerbitzari autorizatu berdinera bidaltzeko konfiguratuko dira. CDN zerbitzari autorizatuak eskaera egiten duen arakatzailearen IP helbidea irakurriko du eta barne sare mapa bat kontsultatuz bezero horrentzako egokiena den CDN zerbitzariaren IP helbidea bidaliko dio (orokorrean gertuen aurkitzen dena).
Bezero DNS-ak DNS erantzuna jasoko du eskaturiko IP helbidearekin. Behin helbide hau ezagututa, arakatzaileak HTTP eskaera bat bidaliko dio IP helbide hori duen CDN zerbitzariari, irudi.gif objektua lortuz.
Honen ondoren www.cdn.com –i egin beharreko eskaera guztiak IP honi egingo zaizkio, helbide hau DNS cache-an gorde baita.
Laburbilduz, eskaera luzatu duen host-ak lehenik eta behin web zerbitzarira joko du HTML oinarri objektua lortzeko. Ondoren CDN-aren DNS zerbitzari autorizatura joango da, bertan berarentzako hoberena den CDN zerbitzariaren IP helbidea lortzeko. Azkenik, CDN zerbitzari horretara joango da lortu nahi duen objektua jaisteko.
Adibide honetan CDN web edukien testuinguruan deskribatu da. Alabaina, CDN oso erabilia da, esaterako, audio eta bideo banaketan ere.
Edukien banaketarako zerbitzua eskaintzen duten konpainiak
Edukien banaketarako zerbitzua eskaintzen duten konpainiarik garrantzitsuenak aipatzen dira ondorengo lerroetan:
Donemiliaga Kukula
Donemiliaga Kukula (gaztelaniaz eta ofizialki, San Millán de la Cogolla) Errioxako mendebaldeko udalerri bat da, 2005ean 298 biztanle zituena.
Nahiz eta Donejakue bidean kokatua ez egon, erromes ugari joaten zen hara, bidearen zatitzat. 1997. urtean UNESCOk Gizateriaren ondare izendatu zituen Susoko eta Yusoko monasterioak.
Geografia
Demanda mendilerroaren magalean dago, ekialdeko isurialdean, itsas mailatik 728 metro gorago. Cárdenas ibaiaren eskuineko ertzean luzatzen da herria.
Historia
473 eta 574 artean Millan Deuna eremiten Suso komunitatean bizi izan zen eta hark ematen dio izena herriari.
VI. mendearen amaieran eraiki zuten San Millán de Susoko monasterioa. X. menderarte hainbat aldaketa izan zituen. X. mendekoak dira bertan hasi zen monasterioaren inguruan. IX. mendean "Santurde" auzoa sortu zen monasterioaren inguruna. 1053an Yusoko monasterioa sortu zen haranaren azpialdean eta auzo berria eratuz joan zen, "Barrionuevo" izenekoa. Gaur egun herriaren gehiengoa hartzen du. Beranduago sorturiko auzoak dira "Prestiño", Yusoko monasterioaren iparraldean eta "Lugar del Río", ibaian gora herritik bi kilometrotako distantziara.
Donemiliagako glosak
Aipagarriak dira Donemiliagako glosak deiturikoak, X. mendean prediku-liburu baten ertzetan idatzitako glosa edo iruzkinak, alegia. Glosa hauek erromantzez idatziak ziren, baina banaka batzuk euskaraz ere bazeuden. Izan ere, garai hartan Errioxaraino ere heltzen zen euskara. Hitz solte hauek euskararen idatzizko aztarnarik zaharrenetarikoak dira.
Trichomycterus brunoi
Trichomycterus brunoi Trichomycterus generoko animalia da. Arrainen barruko Trichomycteridae familian sailkatzen da.
2010eko Haitiko lurrikara
2010eko Haitiko lurrikara seismo suntsigarria izan zen, Gizateriaren historiako hondatzaileenetako bat, 2010eko urtarrilaren 12an, asteartean, 16:53:09 tokiko orduan (21:53:09 UTC) gertatu zena. Epizentroa Leoganen izan zuen, Mendebaldeko departamentuan, Haitiko hiriburu Port-au-Prince tik, 25 kilometrora. USGSren arabera, 7,0 Mw magnitudea izan zuen, eta 13 kilometroko sakoneran sortu zen.
Uropterygius marmoratus
Uropterygius marmoratus Uropterygius generoko animalia da. Arrainen barruko Muraenidae familian sailkatzen da.
Wittersdorf
Wittersdorf Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Wittersdorf udalerrian erroldatutako biztanleak 808 ziren. Familiak 308 ziren, horien artean 76 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 44 bakarrik bizi ziren emakumeak), 80 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 140 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 353 etxebizitza zeuden, 318 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 25 hutsik zeuden. 307 etxeak ziren eta 45 apartamentuak ziren. 318 etxebizitza nagusietatik 268 bere jabearen bizilekua ziren, 40 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 15 etxek bi zituzten, 48 etxek hiru zituzten, 64 etxek lau zituzten eta 189 etxek bost zituzten. 266 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 126 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 168 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
San Román de Cameros
San Román de Cameros Errioxako udalerria da, 2005ean 171 biztanle zituena.
1974eko Munduko Alpetar Eski Txapelketa
'''XXIII. Munduko Alpetar Eski Txapelketa''' Alpeetako Saint-Moritz (Suitza) herrian ospatu zen, 1974ko otsailaren 3a eta 10a bitartean, Nazioarteko Eski Federazioak (NEF) eta Suitzako Eski Federazioak antolatuta.
Fisio nuklear
Fisio nuklearra atomo baten nukleoa bi nukleo txikiagotan edo gehiagotan banatzea ahalbidetzen duen erreakzioa da. Fisioan nukleo arinak ez ezik, azpiproduktu batzuk ere lortzen dira, hala nola neutroi libreak, fotoiak (normalean gamma izpiak) eta nukleoa ren beste zati batzuk, adibidez, alfa partikulak (helio-nukleoak) eta beta partikulak (energia handiko elektroiak eta positroiak), energia asko lortzen da. Fisioa Otto Hahn eta Lise Meitner-en aurkikuntza izan zen arren, lehenengoak bakarrik jaso zuen Nobel saria. Elementu astunen fisio nuklearra 1938ko abenduaren 17an aurkitu zuten Otto Hahn alemanak eta haren laguntzaile Fritz Strassmann-ek, Lise Meitner fisikari austro-suediarrak proposaturik. Hahnek ulertu zuen nukleo atomikoen "leherketa" bat gertatu zela. 1939ko urtarrilean, Otto Robert Frisch-ek, ilobarekin batera, azalpen teoriko bat eman zuen. Nukleido astunen kasuan, erreakzio exotermikoa da fisioa, eta energia-kantitate handiak aska ditzake, bai erradiazio elektromagnetiko gisa, bai zatien energia zinetiko gisa.
Fisioa transmutazio nuklear mota bat da, sortzen diren zatiak ez direlako jatorrizko atomoaren osagaiak. Lortutako bi nukleoak (edo gehiago) tamaina konparagarrikoak izan ohi dira, eta normalean 3tik 2ra bitarteko produktuen masa-erlazioa dute. Fisio gehienak bitarrak izaten dira, baina batzuetan, positiboki kargatutako hiru zati sortzen dira: fisio hirutarra.
Neutroi batek eragindako fisioaz gain, berezko desintegrazio erradioaktiboko forma natural bati fisio ere esaten zaio, eta masa handiko isotopoetan gertatzen da bereziki. Berezko fisioa 1940an aurkitu zuten Flyorov, Petrzha-k eta Kurchatov-ek Moskun.
Aurresanezinak diren produktuen konposizioak, (modu probabilistikoan eta kaotikoan aldatzen direnak) tunel-efektuko prozesuetatik bereizten du, hala nola protoi-emisio, alfa-desintegraziotik eta luku-desintegraziotik, horiek produktu berak ematen baitituzte aldi guztietan. Fisio nuklearrak sortzen duen energia batez ere energia nuklearrerako erabiltzen da eta, horrez gain, arma nuklearren leherketarako erabiltzen da. Bi erabilera horiek posible dira erregai nuklear izeneko substantzia batzuen fisio-neutroiek elkarren artean talka egin eta fisioa jasaten dutelako. Bestalde, neutroiak igortzen dituzte hausten direnean. Horri esker, kate-erreakzio bat sortzen da, energia askatzen duena, erreaktore nuklearretan, erritmo kontrolatuan eta, arma nuklearretan, aldiz, oso azkar eta kontrolik gabe.
Erregai nuklearrean dagoen energia askearen kantitatea gasolinaren antzeko erregai kimikoko masa batean dagoen energia askearen kantitatea baino milioika aldiz handiagoa da. Ondorioz, fisio nuklearra energia-iturri oso boteretsua da. Hala ere, fisio nuklearreko produktuak, batez beste, eskuarki erregai gisa fisionatzen diren elementu astunak baino askoz erradioaktiboagoak dira, eta, denbora luzean horrela irauten dutelarik, arazo handiak eragiten dituzte hondakin nuklearrak biltegiratzeko orduan. Hondakin nuklearren pilaketak eta arma nuklearraren suntsitzeak kalte larriak eragiten dituzte ingurumenean.
Historia
Fisio nuklearraren aurkikuntza 1938an gertatu zen Kaiser Wilhelm Society for Chemistryren eraikinetan. Gaur egun, Berlingo Unibertsitate Askearen zati da, eta erradioaktibitatearen zientziari eta atomoen osagaiak deskribatzen zituen fisika nuklear berria egiteari eskainitako lau hamarkada baino gehiagoko lanaren ondoren egin zen. 1911n, Ernest Rutherford-ek atomoaren eredu bat proposatu zuen: protoi-nukleo oso txiki bat, dentsoa eta positiboki kargatua orbitatutako eta negatiboki kargatutako elektroiz inguratuta zegoena (Rutherford-en eredua). 1913.urtean Niels Bohr-ek aurrez aipatu den eredu hori hobetu zuen, elektroien portaera kuantikoa bilduz (osatuz) (Bohr-en eredua). Henri Becquerel-en, Marie Curie-ren, Pierre Curie-ren eta Rutherford-en lanek azaldu zutenez, nukleoak, estu lotuta egon arren, gainbehera erradioaktiborako hainbat modu izan ditzake, beste elementu batzuetara eraldatuz.
Garai horretan, Leó Szilárd fisikari hungariarra ohartu zen atomo astunen neutroietan oinarritutako fisioa erabil zitekeela kate nuklearreko erreakzio bat sortzeko. Fisikariak 1933.urtean formulatu zuen neutroiak erabiliz egindako erreakzioa, eta horretarako Rutherford-ek bere ikerketa-taldearekin 1932.urtean protoien laguntzaz litioa zatitzea egin zuen esperimentutik abiatu zen. Hala ere, Szilárd-ek ezin izan zuen lortu neutroiek bultzatutako kate-erreakzio bat neutroi askoko argi-atomoekin. Teorian, neutroiek bultzatutako kate-erreakzio batean sortutako bigarren mailako neutroien kopurua bat baino handiagoa balitz, horrelako erreakzio bakoitzak hainbat erreakzio gehigarri eragingo lituzke, eta erreakzio kopuru esponentzialki gorakorra eragin. Beraz, konturatu ziren uranioaren fisioak energia-kantitate handiak sor zitzakeela helburu zibil edo militarretarako, hau da, energia elektrikoa edo bonba atomikoak sortzeko.
Uranio-235-a isolatzeko aukera teknikoki etsigarria izan zen, uranio-235-a eta uranio-238-a kimikoki berdin-berdinak direlako eta masa hiru neutroiren pisuan bakarrik aldatzen delako. Hala ere, nahikoa uranio-235 kantitate isolatuko balitz, horrek neutroi-fisioaren kate-erreakzio azkarra ahalbidetuko luke. Hori izugarria litzateke, benetako "bonba atomikoa". Plutonio-239-a erreaktore nuklear batean gerta zitekeela jakiteak neutroi azkarren fisio-bonba baten beste ikuspegi bat eman zuen.
Lehenengo erreaktore nuklearrek ez zuten isotopikoki aberastutako uraniorik erabiltzen eta, ondorioz, oso purifikatutako grafito-kantitate handiak neutroien neurrizko material gisa erabiltzeko eskatu zitzaien. Erreaktore nuklearretan ur-korrontea erabiltzeko, ur astuna erabili beharrean, erregai aberastua behar da, 238U isotopoaren 235U isotopo arraro baten bereizketa partziala eta aberaste erlatiboa. Oro har, erreaktoreek kimikoki puruak diren neutroien material moderatzaileak ere behar izaten dituzte, hala nola deuterioa (ur astunean), helioa, berilioa edo karbonoa, azken hau grafito gisa erabili ohi da.
Uranioaren isotopoak
Uranio naturalak hiru isotopo ditu: 234U (%0,006), 235U (%0,7) eta 238U (%99,3). Erabili behar den abiadura fisio-gertaera bat eta ez harrapaketa-gertaera bat lortzeko, desberdina da isotopo bakoitzerako.
Uranio-238 ak abiadura ertaineko neutroiak atzitzeko joera du, eta 239U-a sortzen du. 239U-a plutonio-239 bihurtzen da, azken hori fisionagarria da. Material fisionagarria sortzeko duten gaitasuna dela eta, horrelako materialei emankor esaten zaie. Uranio-235-a fisiona daiteke 238U-a baino neutroi-abiaduraren tarte askoz zabalagoarekin.
Uranio-238 ak fisioa eragin gabe neutroi askori eragiten dienez, nahastea kaltegarria da fisioa sustatzeko. Izan ere, 235U-ak abiadura handiko neutroiekin talka egiteko probabilitatea nahikoa handia izan daiteke, 238U-a kendu ondoren, moderatzaile baten erabilera beharrezkoa ez izateko.
Mekanismoak
Nukleo astunen fisioa prozesu exotermikoa da eta, beraz, energia kantitate handiak askatzen ditu. Ohiko erreakzio kimikoetan askatutakoa baino askoz ere energia gehiago sortzen du prozesuak. Erreakzio horietan, elektroi-azalak daude nahasita. Energia bai gamma erradiazio gisa, bai fisioaren zatien energia zinetiko gisa igortzen da eta, hala, fisioa gertatzen den espazioaren inguruko materia berotu egiten da.
Fisioa hainbat metodoren bidez eragin daiteke, besteak beste, energia zuzenaren partikula duen atomo fisionagarri baten nukleoaren bonbardaketaren bidez; partikula, eskuarki, neutroi askea da. Neutroi aske hori nukleoak xurgatzen du, eta ezegonkor bihurtzen du. Orduan, nukleo ezegonkorra bi zatitan edo gehiagotan zatitzen da: fisioaren produktuak, bi nukleo txikiago dituztenak, zazpi neutroi askeraino (batez beste bi eta erdi erreakzio bakoitzeko) eta zenbait fotoi. Fisioaren produktu gisa jaurtitako nukleo atomikoak hainbat elementu kimiko izan daitezke. Sortzen diren elementuak zoriaren ondorio dira, baina estatistikoki probableena da jatorrizko atomo fisionatuaren protoien eta neutroien erdiak dituzten nukleoak aurkitzea. Fisioaren produktuak, oro har, oso erradioaktiboak izaten dira: ez dira isotopo egonkorrak ; isotopo horiek, orduan, desintegrazio-kateen bidez txikiagotzen dira.
Energiaren eragina
Nukleo astun baten fisioak 7 - 8 milioi elektronvolteko (MeV) sarrera-energia eskatzen du guztira, nukleoak hasiera batean mantentzen duen indar esferikoa edo ia esferikoa gainditzeko eta, ondoren, bi lobuluko gorputz batean deformatzeko non lobuluak elkarrekiko karga positiboarekin eta karga fisikoarekin bereizteko gai diren. Lobulu nuklearrak distantzia kritiko bateraino bultzatu ondoren, eta distantzia horretatik haratago, irismen laburreko indar sendoak ezin ditu lotuta eduki, eta bien arteko bereizketa-prozesua zatien arteko aldarapen-energia elektromagnetikotik dator. Horren emaitza bi fisio-zati dira, bata bestetik energia handiz urruntzen direnak.
Haizea Martiartu
Haizea Martiartu Garcia (Markina-Xemein, Bizkaia, 1991ko martxoaren 10a) saxofoi-jotzailea, moldatzailea eta konpositorea da baita saxo irakaslea ere.
Biografia
Haizea 8 urte zituela hasi zen saxoa jotzen, Markina-Xemeingo bandagaz hasi zen musika munduan, herrietako jaiak eta ekitaldi publikoak girotzen. Hantxe garatu zuen doinu eta dantza herrikoiekiko grina eta maitasuna. Eta 18 urte zituela Bartzelonan joan zen Kataluniako Taller de Musics Goi Mailako Musika Eskolan lizentizatu zen Saxo Jazz sailean. Bartzelonan bertan grabatu du bere diskoa eta beste zortzi musikariren laguntzarekin. Elkarlan horretan, Lucia Fumero (pianoarekin), Joan Mar Sauque (tronpetarekin), Jofre Alemany (saxo tenorrarekin), Sergio del Campo (zeharkako flautarekin eta piktoloarekin), Pol Ribo (bateriarekin), Eneko Urrestarazu (tronboiarekin) Julio Marin (klarinete soprano zein klarinete baxuarekin) eta Carla Gonzalez (kontrabaxuarekin) izan ditu bidelagun. Diskoaren azala Jone Sastraka ilustratzaileak egin du.
José Luis Sampedro
José Luis Sampedro Sáez (Bartzelona, 1917ko otsailaren 1a - Madril, 2013ko apirilaren 8a) gaztelaniazko idazlea eta ekonomialaria izan zen.
Bizitza
Jaio eta urte batetara bera eta bere familia Tangerra joan ziren, bertan 13 urte bete arte bizi izan zen.1936an errepublikanoek gerrara bidali zuten Espainiako Gerra Zibilean. Gero nazionalen aldean sartu zen. Gerra Melillan, Katalunian, Guadalajaran eta Hueten egin zuen.
Gerra bukatuta, Santanderren aduanako funtzionario lanpostua lortu zuen. Gero, Madrila joan zen, eta han 1944an Isabel Pellicerrekin ezkondu zen. Ekonomia ikasketak egin zituen: 1947an bukatu zituen, sari berezia lortuta.
Banco Exterior de Españan hasi zen lanean eta unibertsitateko irakasle ere hasi zen. 1955an Madrilgo Complutense Unibertsitatean katedradun izendatu zuten. Postu horretan jardun zuen 1969 arte, eta Banco Exterior de Españan zuzendariorde nagusia izatera iritsi zen.
1965ean eta 1966an Salforden eta Liverpoolen eskolak eman zituen.
1968an Ann Howard Shaw Lecturer izendatu zuten Bryn Mawr College estatubatuar unibertsitatean.
Espainiara itzulita, El caballo desnudo liburuan Espainiaren egoera satirizatu zuen.
Kosuke Nishi
Kosuke Nishi (西 晃佑, 1998ko apirilaren 8a - ) Japoniako futbolaria da.
José Luis Sampedro
Bizitza
Urte haietan ekonomialari eta irakasle lanei idazlearena erantsi zien, Conciencia del subdesarrollo eta La inflación en versión completa liburuak argitaratuta.
1977tik 1979 arte politikari ere izan zen, frankismoaren ondorengo lehen Gorteetan senatari izan baitzen.
Kosuke Nishi
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kataller Toyama.
José Luis Sampedro
Bizitza
Erretiratzean idatzi ditu eleberri arrakastatsuenak: Octubre, octubre, La sonrisa etrusca eta La vieja sirena.
Emaztea, Isabel, 1986an hil zitzaion.
1990an Real Academia Españolako akademiko izendatu zuten.
1990aren bukaeran Olga Lucas idazle, olerkari eta itzultzailearekin ezkondu zen.
Bere bizialdiaren azken urteetan mendebaldeko kulturaren, gizartearen eta moralaren gainbehera salatu zuen, neoliberalismo eta kapitalismoa kritikatuz.
2009an Sevillako Unibertsitateko honoris causa doktore izendatu zuten.
Salles-d'Aude
Salles-d'Aude Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aude departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Salles-d'Aude udalerrian erroldatutako biztanleak 2.486 ziren. Familiak 998 ziren, horien artean 215 pertsona bakarrekoak ziren (66 bakarrik bizi ziren gizonak eta 149 bakarrik bizi ziren emakumeak), 415 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 302 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 66 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.286 etxebizitza zeuden, 1.018 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 175 bigarren erresidentzia ziren eta 93 hutsik zeuden. 1.195 etxeak ziren eta 82 apartamentuak ziren. 1.018 etxebizitza nagusietatik 840 bere jabearen bizilekua ziren, 157 alokairuan okupaturik zeuden eta 20 doan lagata zeuden; 8 etxek gela bat zuten, 25 etxek bi zituzten, 148 etxek hiru zituzten, 373 etxek lau zituzten eta 463 etxek bost zituzten. 756 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 441 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 486 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Elektrozavodskaia
Elektrozavodskaia (Электрозаводская) Moskuko metroaren Arbatsko-Pokrovskaia lineari dagokion lurpeko geltokia da. Garraio-sistemako geltokirik ezagunenetakoa izateaz gain, ikusgarrienetako bat ere bada. Bigarren Mundu Gerran zehar 1944ko maiatzaren 15ean zabaldu zuten eta oso ezaguna da bere dekorazio arkitektonikoa dela eta, Vladimir Stxuko eta Vladimir Gelfreikh arkitektoek bere ikaslea Igor Rozhinekin egina.
Blanzac (Loira Garaia)
Blanzac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Loira Garaia departamenduan dago, Borgoina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Blanzac udalerrian erroldatutako biztanleak 298 ziren. Familiak 124 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 44 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Plateresko
Platereskoa (gaztelaniaz: plateresco) Espainiako Pizkundean garatutako arkitektura estiloa izan zen. XV. mendearen hasieran agertu eta hurrengo bi mendeetan hedatu zen. Oso apaindutako fatxadengatik bereizten da, zilargintza lanak bailiran (hortik bere izena), eraikinen barnealdea estilo gotikoan eraikia izaten den bitartean.
Platereskoa, arte mudejarra eta gotiko flamigeroaren arteko elkarketa da. Berezitasunetako batzuk, koroa, armarri edo pinakuluak gehitzea edo hiru zatitan banatutako fatxadak (Pizkundekoak bitan banatuak izaten ziren bitartean) dira. Baina Pizkundeko osagaiak ere erabiltzen ditu, zutabeak edo apaindura osagai batzuk kasu.
Platereskoko eraikin azpimarragarri batzuk, honako hauek dira:
2013ko Turkiako protestaldiak
2013ko Turkiako protestaldiak Istambul hirian (Turkia) 2013ko maiatzaren 28an hasitako eta gero Turkiako beste hiri batzuetara zabaldutako protestaldiak dira. Maiatzaren 28an ekologista manifestazio txiki batek (50 pertsona inguru), Taksim Gezi Parkearen aldeko protesta egin zuen; hirian oso parke gutxi daude, eta horretan saltoki gune berri bat eraikitzeko proiektua iragarri zen. Poliziak protesta hori gogor erreprimitzeari ekin zion. Herritarren erantzunak gobernua ezustean harrapatu zuen: sare sozialen bitartez mugimendu zabal bat joan zen egituratzen eta, hasieran helburu ekologista zuen protestak, laster izaera politikoa hartu zuen, Recep Tayip Erdogan gobernuaren aurka. Erdogan, AKP alderdiko kidea da eta 2002tik dago boterean.
Taksim Gezi parkeko protestaldiak
2013ko maiatzaren 28an hasi ziren protestaldiak izan ziren. Hasiera batean Istanbulen ingurugiroaren aldeko taldeek egindako protesta izan zen, Taksim Gezi Parkea dagoen lekuan 1940an eraitsitako militarren kuartel bat berreraiki nahi zutelako, zentru-komertzial bat eraikitzeko. Protestaldiak laster gatazkak sortu zituen, poliziak parkean kanpaldia eginez zeudenak erasotu zituenean. Honen ondoren sorturiko protestaldiak parkea bera gainditu zuen eta gobernuaren aurkako protestak areagotu ziren, beste hiri batzuk ere okupatuz.
Protestaldiek aldi beren Tahrir plazako moldeak eta Occupy Wall Street mugimenduko bideak hartzen zituen. Laster hedatu zen Istanbuletik Ankara, Bursa, Eskişehir, İzmir, Mersin, Adana, İzmit, Konya, Samsun eta Bodrumera.
2013ko maiatzaren 31an poliziak gas negar-eragilea erabili zuen eta 60 pertsona atxilotu zituen. Honek sortutako haserreak İstiklal etorbidea hartzea ekarri zuen, milaka manifestarirekin, gau osoan zehar.
Cruet
Cruet Frantziako udalerria da, Savoia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Cruet udalerrian erroldatutako biztanleak 1.043 ziren. Familiak 412 ziren, horien artean 96 pertsona bakarrekoak ziren (44 bakarrik bizi ziren gizonak eta 52 bakarrik bizi ziren emakumeak), 136 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 148 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 32 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 469 etxebizitza zeuden, 417 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 26 bigarren erresidentzia ziren eta 26 hutsik zeuden. 429 etxeak ziren eta 31 apartamentuak ziren. 417 etxebizitza nagusietatik 346 bere jabearen bizilekua ziren, 57 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 6 etxek gela bat zuten, 25 etxek bi zituzten, 56 etxek hiru zituzten, 105 etxek lau zituzten eta 225 etxek bost zituzten. 371 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 154 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 240 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 694 ziren, horien artean 503 aktiboak ziren eta 191 inaktiboak ziren. 503 pertsona aktiboetatik 474 lanean zeuden (259 gizon eta 215 emakume) eta 29 langabezian zeuden (15 gizon eta 14 emakume). 191 pertsona inaktiboetatik 74 erretiraturik zeuden, 76 ikasten zeuden eta 41 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Estitxu Estremo
Estitxu Estremo (Irun, - ) euskal surflari profesional ohia da. Longboarden aditua, Europako txapelduna izan da.
San Torcuato
San Torcuato Errioxako udalerria da, 2005ean 105 biztanle zituena.
Kazuki Hattori
Kazuki Hattori (服部 一輝, 1995eko martxoaren 26a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kataller Toyama.
Ovid (Colorado)
Ovid Coloradoko herri bat da. Sedgwick konderrian kokatua dago. 2010ean 318 biztanle zituen, 0.42 kilometro koadrotan banatuta.
Superior (Nebraska)
Superior Nebraskako hiri bat da. Nuckolls konderrian kokatua dago. 2010ean 1,957 biztanle zituen, 4.88 kilometro koadrotan banatuta.
Leiopython bennettorum
Leiopython bennettorum Leiopython generoko animalia da. Narrastien barruko Pythonidae familian sailkatuta dago.
Besaudun daus Aups
Besaudun daus Aups Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Itsas Alpeak departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bézaudun-les-Alpes udalerrian erroldatutako biztanleak 172 ziren. Familiak 74 ziren, horien artean 27 pertsona bakarrekoak ziren (23 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 19 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 131 etxebizitza zeuden, 76 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 40 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 108 etxeak ziren eta 20 apartamentuak ziren. 76 etxebizitza nagusietatik 60 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 3 etxek gela bat zuten, 9 etxek bi zituzten, 20 etxek hiru zituzten, 22 etxek lau zituzten eta 22 etxek bost zituzten. 50 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 37 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 31 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 110 ziren, horien artean 81 aktiboak ziren eta 29 inaktiboak ziren. 81 pertsona aktiboetatik 72 lanean zeuden (45 gizon eta 27 emakume) eta 9 langabezian zeuden (6 gizon eta 3 emakume). 29 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Haplochromis bwathondii
Haplochromis bwathondii Haplochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Lomazzo
Lomazzo Italiako udalerri bat da. Comoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Lomazzok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Trichomycterus cachiraensis
Trichomycterus cachiraensis Trichomycterus generoko animalia da. Arrainen barruko Trichomycteridae familian sailkatzen da.
NGC 902
NGC 902 galaxia espiral bat da, Cetus konstelazioan. Francis Preserved Leavenworthek aurkitu zuen n.