cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Txingudi Ikastola
Txingudi ikastolaren publifikazioa
Txingudi Ikastolako publifikazioaren dekretua atera zenetik egoera administratibo berria gauzatu zen arte, bi urte pasa ziren beharrezko tramitazioak egiten ziren bitartean (1994-1996). Eztabaida handiko hilabeteak izan ziren haiek. Hezkuntza Sailak Ikastola Haur eta Lehen hezkuntzako (6-12 urte) ikastetxea izatea erabaki zuen, eta Ikastolako batzordeak, berriz, ordura arte izandako irizpideari jarraituz, bertan Oinarrizko Hezkuntza osoa (6-16 urte) izatea eskatzen zuen. Hezkuntza Sailaren erabakia gailendu zen, eta bi ikstetxe egin ziren.
Ikastolaren izenak
Irungo Ikastolak, bere ibilbidean, izen desberdinak izan ditu, eta izen aldaketa horiek bere ibilbide legala islatzen dute.
Eraikina
Ikasleria handitzen zihoan einean, gela gehiago ireki ahal izateko, leku berriak bilatu behar ziren. Gehienetan, Irun eta Hondarribiko udalei eskatuz, eskola publikoek utzitako gela zaharrak baliatu zituen horretarako,. Eskola publikoek gelak ezin erabilezkoak zirelako uzten zituzten; ikastolako gurasoak, ordea, uda hasieran sartu, eta kurtso berriaren hasierarako txukun-txukun jartzen zituzten.
1970. urtean, Espainiako hezkuntza legeak ikastola legeztatzea ahalbidetu zuen, baina, horretarako, legea bete behar zen.
Hori dela eta, Irun eta Hondarribian ikastola osatzen zuten komunitate guztiarentzat eraikin egoki bat behar zela garbi zegoen.
1970eko azaroaren 29an egindako Batzar Orokorrean, lurrak erostea erabaki zen, eta beste aukerak aztertu ondoren, 1971ko maiatzean eginikoan, Jaitzubiako parajean zegoen orubea erostea erabaki zen. Lehenengo erosketa 20.000 m2-ko orubea izan zen, eta bigarrena, 16.000 m2-koa; denera, bederatzi milioi pezeta ordaindu zituen ikastolak.
Miguel Garai eta Jose Ignazio Linazasorori —garaian, Euskal Herriko Arkitektoen Elkargo Ofizialeko arduradunak kultura arloan— ikastola eraikitzeko aurreproiektua eskatu zitzaien 1972. urtean, eta 1975ean, behin-betiko proiektua aurkeztu zuten.
1975ko abenduaren 14an, eraikin berria egitea erabaki zuen Batzar Orokorrak. Miguel Garai eta Jose Inazio Linazasorok Europan gailentzen ari zen Teoria Arrazionala premisen eraginpean proiektatu zuten Jaitzubian egindako eraikina, eta 70. hamarkadako kultura eta arkitektura pizkundearen ikono bilakatu zen Euskal Herrian. Nazioarteko arkitekturari buruzko aldizkari eta publikazioetan aipamena egin zitzaion; halaber, Arkitektura Eskoletako irakasle, eta ikasle askok bisitatu zuten Jaitzubiako eraikina.
Hona hemen Txingudi Ikastolako eraikinari buruz aritu ziren zenbait publikazioren izenak: Rational Architecture - Bruxelles 1978; Architecture Espagnole Contemporaine, Toulouse 1983; Controspazio, Roma 1979; Young Spanish Architecture, Madrid 1985; The Histori Of Western Architecture; 20Th-Century Architecture David J Warkin. British Encyclopedia; Txingudi Ikastola, Arquitectura racional. Olatz Ocerin. LUKT 2013.
Kilometroak88
1988ko urriaren 2an, Kilometroak 88 festa antolatu zuen MUGARIK EZ, EUSKARARI lemapean. Antolatzaileek bi helburu izan zituzten: Irungo herria euskal giron murgiltzea, eta dirua biltzea Txingudi Ikastolarako ez ezik, Iparraldeko eta Nafarroako Ikastolentzat ere. Irungo Elkarte gehienek zabaldu zituzten beren egoitzak laguntzeko; txaranga, bertsolari, eta parte hartzileei bazkaria emateko edo antolatzaileei gauzak errazteko. Brasil gozodendak pastel berria asmatu zuen, KILOMETROAK izenarekin; Mikel Garikoitz abeslariak K88 abestia asmatu zuen, Jexux Mari Mendizabal "Bizargorri"ren hitzekin.
Egun handia girotzeko, irailaren 16tik urriaren 1era, hamabostaldi kulturala antolatu zen, eta zenbait espektakulu eta emanaldi eskaini ziren, nola hala Donostia-Azkoitia herri arteko pilota partida; Trinkete partidak; Real Union eta Real Sociedaden arteko futbol partida; Ametsa Abesbatzaren kontzertua, Tomas Aragues maixuaren gidaritzapean; Joxerra Garziak zuzendutako bertso jaialdia, zeinean Amuriza, Mañukorta, Peñagarikano, Eguzkitze eta Gorrotxategik hartu zuten parte; Bidasoa-Arrate eskubaloi partida; Lluis Llach eta Mikel Laboaren emanaldia; "Agur eire Agur" antzerkai Ttanttaka taldearen eskutik; Kortatu eta Ruper Ordorikaren kontzertua (Kortatu taldearen agur kontzertua) San Martzialera moto karrera; Lehenengo Hiri-milia lasterketa, Irungo Pasealekuan; Akelarre Taldearen kontzertua, eta abar. Helburuetako bat Euskara Irundik barreiatzea zenez, zirkuitua ia erabat urbanoa izan zen, eta ia 100.000 lagunek hartu zuten parte. Bigarren helburua ere, (diruarena, alegia) ongi bete zen 31.523.853 pezeta jaso ziren (189.462,17 €).
50. Urteurrena
2012an 50. urteurrena betetzen zuen Txingudi Ikastolak, eta hori ospatzeko, 2012-2013 urteetan zenbait jaialdi antolatu ziren. Berrogeita hamar urte horien ibilbidea irudikatzeko liburuxka bat argitaratu zuen Ikastolak. Dena den, interesgarria deritzogu "Irunabar" Irungo Bertsoaren Bilguneak paratutako bertso sortaren berri izatea.
Nestor Basterrechea
Nastor Basterretxea eskulturagileak, berriz, «Sunbilla» izeneko eskultura eskaini zion ikastolari, opari modura. Obra egiterakoan, Sunbilla herriko zubian oinarritu zen eskuturagilea.
Versaugues
Versaugues Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Versaugues udalerrian erroldatutako biztanleak 199 ziren. Familiak 88 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 109 etxebizitza zeuden, 86 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 108etxeak ziren. 86 etxebizitza nagusietatik 73 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 24 etxek lau zituzten eta 41 etxek bost zituzten. 50 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 36 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 44 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 122 ziren, horien artean 88 aktiboak ziren eta 34 inaktiboak ziren. 88 pertsona aktiboetatik 83 lanean zeuden (51 gizon eta 32 emakume) eta 5 langabezian zeuden (2 gizon eta 3 emakume). 34 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Versaugues udalerrian 84 unitate fiskal zeuden, 219 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.918 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 2 iturginak.
2000. urtean Versaugues udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 610 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Tamin
Tamin armiarma Araneomorphae generoa da, Miturgidae familiakoa. Sarawaken eta Sulawesian aurkitzen da.
Espezieak
The World Spider Catalog 12.0ren arabera:
Cañada de Benatanduz
Cañada de Benatanduz Teruelgo udalerria da, Maestrazgo eskualdean dagoena.
Wallaceton (Pennsylvania)
Wallaceton Pennsylvaniako borough bat da. Clearfield konderrian kokatua dago. 2010ean 313 biztanle zituen, 1.98 kilometro koadrotan banatuta.
Cañada de Benatanduz
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 48 biztanle zituen.
Finn E. Kydland
Finn Erling Kydland (Ålgård, ) norvegiar ekonomialari eta unibertsitate irakaslea da. 2004an Ekonomiako Nobel Saria jaso zuen, Edward C. Prescottekin batera, makroekonomia dinamikoaren alorrean egindako ekarpenengatik.
Lebanon Junction (Kentucky)
Lebanon Junction Kentuckyko hiri bat da. Bullitt konderrian kokatua dago. 2010ean 1,813 biztanle zituen, 14.61 kilometro koadrotan banatuta.
OCN (telebista katea)
OCN CJ ENM-k duen Hego Koreako kable bidezko telebista katea da.
Trebiñuko Eskualdeko Garraioa
Eskualdeko Garraioak Trebiñuko kuadrillan 2 linea ditu, guztira 101 kilometro luze eta 51 geltoki.
2019ko uztailaren 1ean inauguratu zen, sareko linea gehienekin batera.
Historia
Eskualdeko Garraioko eta lineak 2019ko uztailaren 1ean inauguratu zen, Aiaraldea, Añana, Errioxa, Gorbeialdea eta Mendialdea kuadrillen lineetarekin.
Txartelak
Hiru tarifa mota daude:
Prezioak
Prezioak Eskualdeko Garraioa sarekoak dira. Bidaiaren prezioa 2,50 €-koa da, baina BAT txartela dutenek 1,70 € ordaintzen dituzte, eta BAT Berezi dutenek 1,30 € besterik ez. Gainera, familia ugariek % 20ko edo % 50eko deskontua dute txartelaren prezioan. Bestalde, 6 urtetik beherako haurrak eta ikusmen-, adimen-, zentzumen- edo adimen-desgaitasuna edo mugikortasun murriztua duten pertsonen laguntzaileak doan sar daitezke sarean, baldin eta baldintza horiek betetzen dituztela egiaztatzen badute.
Eleutherodactylus grabhami
Eleutherodactylus grabhami Eleutherodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Eleutherodactylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Lantano
Lantanoa elementu kimiko bat da, La ikurra eta 57 zenbaki atomikoa dituena.
Ezaugarri nagusiak
Elementu metaliko zuri zilarkara da, taula periodikoko 3. taldekoa eta lantanidoen taldekoa. Zenbait mineral arrarotan ageri da, gehienetan zerioarekin eta beste elementu arraro batzuekin batera. Lantanoa xaflakorra, harikorra eta biguna da; laban batekin moztu daiteke. Metal arraroen artean erreaktiboenetakoa da. Zuzenean erreakzionatzen du karbonoarekin, nitrogenoarekin, boroarekin, selenioarekin, silizioarekin, fosforoarekin, sufrearekin eta halogenoekin. Berehala oxidatzen da airearekin kontaktuan. Ur hotzak apurka erasaten dio, eta ur beroak azkarrago.
European Credit Transfer and Accumulation System
European Credit Transfer and Accumulation System (euskaraz, Kredituak ekar-eramateko eta pilatzeko Europako Sistema) Europako unibertsitateek erabiltzen duten sistema da, Bolonia Prozesua k ekarri zuena, Europako Goi Hezkuntzako Esparrua ri lotutako graduetan lan egiten duten ikasleen lana kuantifikatzeko. ECTS Kreditu izenarekin ezagutzen da.
Crenshaw (Pennsylvania)
Crenshaw Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Jefferson konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Lutjanus peru
Lutjanus peru Lutjanus generoko animalia da. Arrainen barruko Lutjanidae familian sailkatzen da.
Zuzenbidea Gradua (Espainia)
Zuzenbide Gradua Espainian zuzenbide unibertsitate-ikasketak amaitu dituztenei ematen zaien gradu-mailako titulua da, 4 urteko formakuntza duena.
Bi gradu mota ezberdindu behar ditugu: Boloniako prozesua baino lehen zegoena eta egun dagoena. Bolonia aurrekoa lizentzitura-gradua zen 5 urteko formakuntza zuen, espezialitatearekin eta praktikarik gabe. Egunekoak 4 urteko formakuntza du, praktikekin eta espezializaziorik gabe, horretarako masterra egitea beharrezkoa da.
Zuzenbidean Lizentziatura Gradua (Bolonia aurreko egoera)
Bolonia aurrekoa lizentzitura-gradua Licencitura en Derecho zuen izena eta zuzenbidean lizentziatura bat zen, 5 urteko formakuntza zuen. Master-maila zuen lizentzitura-gradu honek (doktorego bat baino beheragoko maila bat).
Lizentzitura-gradu honek 300-400 kreditu ko lan-karga suposatzen zuen   eta horren ikasketa egitura 1953. urtean ezarri zen.
Boloniako prozesua k lizentziatura-gradu hau kendu zuen eta Gradu + Master sistema ezarri zuen.
Zuzenbidean Gradua (Bolonia ondorengo egoera)
Bolonia k Gradu + Master sistema ezarri zuen, lizentziatur-graduarekin lortzen zen maila akademikoa, baina bi gradu ezberdinetan. Egun Grado en Derecho du izena eta 4 urteko formakunzta du. 240 kreditu ko lan-karga suposatzen du.
Egungo Zuzenbidea Graduak hautazko praktikak egiten aukera ematen du (unibertsitate bakoitzak erabakitzen du praktika horiek nahitaezko bihurtzea edo ez ikasketa planean), eta 6 kreditu ko lan-karga suposatzen dute.
Ikasketa plana eta ikasgaia
Zuzenbide Graduko ikasketa plan baten adibidea
1. Ikasturtea:
3. Ikasturtea:
4. Ikasturtea:
Oxymycterus angularis
Oxymycterus angularis Oxymycterus generoko animalia da. Karraskarien barruko Sigmodontinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Spizaetus tyrannus
Spizaetus tyrannus Spizaetus generoko animalia da. Hegaztien barruko Accipitridae familian sailkatua dago.
Aclou
Aclou Frantziako udalerria da, Eure departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Aclou udalerrian erroldatutako biztanleak 244 ziren. Familiak 102 ziren, horien artean 14 pertsona bakarrekoak ziren (7 bakarrik bizi ziren gizonak eta 7 bakarrik bizi ziren emakumeak), 59 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 29 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 133 etxebizitza zeuden, 105 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 20 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 132etxeak ziren. 105 etxebizitza nagusietatik 82 bere jabearen bizilekua ziren, 19 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 31 etxek lau zituzten eta 57 etxek bost zituzten. 85 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 49 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 50 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 159 ziren, horien artean 114 aktiboak ziren eta 45 inaktiboak ziren. 114 pertsona aktiboetatik 102 lanean zeuden (56 gizon eta 46 emakume) eta 12 langabezian zeuden (6 gizon eta 6 emakume). 45 pertsona inaktiboetatik 29 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Aclou udalerrian 113 unitate fiskal zeuden, 267 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.193 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 zurgina.
2000. urtean Aclou udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Zuzenbidean Masterra
Zuzenbidean Masterra zuzenbide ko graduondoko titulua da, Zuzenbide Gradua ren ondoren egiten dena.
Ez da nahastu behar Abokatutza Masterra rekin.
San Nikolas eliza (Capbreton)
San Nikolas eliza (église Saint-Nicolas) Capbreton herriko parrokia-eliza da, ziur asko XVI. mendean estilo gotikoan eraikia.
2000an Frantziako gobernuak monumentu historiko izendatu zuen.
St. Ives (1976ko filma)
St. Ives, 1976ko J. Lee Thompson britainiar zinema zuzendariak zuzendutako ekintza film bat da. Charles Bronson, John Houseman, Jacqueline Bisset eta Maximilian Schell aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Raymond Ives (Charles Bronson) kazetaria, eleberri idazlea eta polizia ohia da. Behinola, negoziogizon batek agiri garrantzitsu batzuk eramateko kontratatuko du, baina hark agiriak bilatzen dituen bitartean, eraila izango da. Ivesi jakinmina piztu eta hilketa ikertzeari ekingo dio.
Walnutport (Pennsylvania)
Walnutport Pennsylvaniako borough bat da. Northampton konderrian kokatua dago. 2010ean 2,070 biztanle zituen, 1.87 kilometro koadrotan banatuta.
Cañizar del Olivar
Cañizar del Olivar Teruelgo udalerria da, Cuencas Mineras eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 117 biztanle zituen.
Leonid Leonov
Leonid Maximovitx Leonov (Леони́д Макси́мович Лео́нов; 1899ko maiatzaren 31 — 1994ko abuztuaren 8a) sobietar eleberrigilea izan zen. Sobietar gudarostean 1922 arte egon ondoren eman zuen argitara lehen eleberria, Barsuki (1924, Azkonarrak). Sobietar Batasuneko iraultza ondoko giroa islatzen du bere obretan. 1943an Stalin saria jaso zuen eta 1957an Lenin saria. Obra nagusiak: Vor (1927, Lapurra), Sot (1935) eta Russky les (1953, Errusiako oihana).
Dewart (Pennsylvania)
Dewart Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Northumberland konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Leitchfield (Kentucky)
Leitchfield Kentuckyko hiri bat da. Grayson konderrian kokatua dago. 2010ean 6,699 biztanle zituen, 28.11 kilometro koadrotan banatuta.
Cabarga Haitzaren mendiguneko natura parkea
Cabarga Haitzaren mendiguneko natura parkea (Parque natural Macizo de Peña Cabarga) Kantabriako natura-gune babestua da, 1989an natura parke izendatu zutena. Peña Cabarga inguruan hedaturik, Liérganes, Medio Cudeyo, Penagos eta Villaescusa udalerrietan zehar zabalduta dago.
Bere estatus juridikoa ez da guztiz zehatza, izan ere, 2005ean Kantabriako Auzitegi Nagusiak bere izendapen-dekretua baliogabetu zuen antolamendu-plana ez zuelako.
Bere barnean Cabárcenoko karst ikusgarria dago, non harizti eta baso mistoak dauden.
Paquito el Chocolatero
Paquito el Chocolatero 1937an Gustavo Pascual Falcók moldatutako pasodoble bat da, Francisco Pérez Molina egilearen koinatuaren omenez sortua. Concentainako Moros y cristianos jaietarako espresuki egina, oso ospetsu bilakatu zen. SGAEren esanetan, hainbat urtez gehien jotako abestia izan da.
Irkutsk oblasta
Irkutsk oblasta (errusieraz: Ирку́тская о́бласть, Irkutskaya oblast) Errusiako subjektu federal bat da, Siberiako Barruti Federalean kokaturik dagoena. 767.900 km²ko eremua du, Angara, Lena eta Tunguska Beherea ibaien arroetan, eta 2010ean 2.428.750 biztanle zituen. Zentro administratiboa Irkutsk hiria da.
Dario III.a
Dario III.a Kodomano (, Dāriyūsch;, Dārayavausch; antzinako grezieraz: Δαρεῖος; Darius; Persia, K.a. 380 aldean - Baktriana, K.a. 330), jaiotza izena Artaxata, Persiako erregea izan zen K.a. 522 eta K.a. 486 bitartean, Akemenestar dinastiaren azkena.
Bizitza
Artaxata Arsames eta Sisigambisen semea, eta Artaxerxes II.a Mnemonen biloba zen; zehar ahaidetasuna zuen, beraz, Persiako erregeren familiarekin. Baina K.a. 336an tronuratu egin zen, Bagoas bizirrak Artaxerxes erregea eta honen seme Arses hil ondoren. Errege bihurtu ondoan hartu zuen Dario izena.
Persiar Inperio ez-egonkorrean kontrola ezartzen saiatu zen errege izendatu berria. Pribilegiorik galdu nahi ez zuten satrapen agintepean zeuden lurralde asko; mendeko kontentagaitz eta altxamendurako prest zeudenak ere asko ziren. Kanpora begira, Filipo II.a Mazedoniakoa zen mehatxurik handiena, baina K.a. 336ko urrian hil zuten, eta horrek bertan behera utzi zuen persiarren aurkako kanpaina.
K.a. 334an Alexandro Handiak, Filiporen ondorengoak, Asia Txikia inbaditu zuen, greko-mazedoniar gudarostearen buru zela. K.a. 333an Dariok berak hartu zuen persiar armadaren gidaritza, mazedoniar erregeari aurre egiteko; baina Issosko guduan, K.a. 333ko azaroaren 12an, izugarrizko porrota jaso zuen, eta ihesari eman zion, familia eta gainerako guztia atzean utzita. Gaugamelako zelaian, Mesopotamian, berriz egin zion buru Alexandroren gudarosteari. Baina desegigoa itzela pairatu zuen Gaugamelako guduan ere, K.a. 331ko urrian. Horren ondoren, satrapa talde batek bahitu zuen Dario eta, Alexandroren osteak hurbil zirela-eta, hilaraztea erabaki zuten. Rayn hil zuten, gaur egungo Teherandik ekialdera.
Gaztelaniaren bilbotar dialektoa
Bilbotar dialektoa, txirenea edo txinboa XIX. mendean Bilbon hitz egiten zen gaztelaniaren ustezko aldaera bati emandako izena da. Txinboa, hortaz, dialekto zehaztu bat baino, lexiko txiki batean eta ahoskera jakin batean oinarritutako hizkera zen. Bai lexikoaren eta baita ahoskeraren aldetik ere, euskararen eragina zuen hizkuntza-aldaera horrek. Erdara horren adibide ezagun bat, hein batez estereotipatua, Una ronda de barregarris izeneko kantua da. Hona ahapaldi bat:
Hola, bilbotar dialektoan ohikoa zen "seseoa" (Bizkaiko euskaldunen artean bezala), baita euskarazko hitzak eta esamoldeak baliatzea edo moldatzea ere beren gaztelanian (haser chalos adibidez, 'txalo egin'). Bilbotar erdaldunek erabiltzen zituzten euskal jatorriko berba gehienak Bilbo aldeko euskaratik hartutakoak ziren. Hona horietako batzuk: achur (aitzur), amaiquetaco (hamaiketako), arlote, bustina (buztin), cacati (kakati), carramarro (karramarro), chalo (txalo), chimino (tximino), chiquito (txikito), chirloras (txirlora), chocholo (txotxolo), furrustada (purrustada), gangarra (gangar), ichulapico (itsulapiko), iñurri, jaunchu (jauntxo), (larri), moscorra (mozkor), quiliquili (kili-kili), saguchu (sagu), sapaburu (zapaburu), saran, sensumbaco, sirimiri, urrecha (urra).... XX. mendean zehar Bilboko erdararen ezaugarri horietako asko galduz joan ziren gaztelania estandarragoaren fabore. Baina berba berezi batzuk oraindik ere entzun litezke Bilbo aldean.
Batzuen ustez, txinboa Bilbon oraindik mintzatzen den gaztelaniaren forma berezia da, galtzeko arrisku larrian dagoena.
XIX. mendean, obra batzuk idatzi ziren bilbotar dialekto horretan, garaiko literatura kostunbristari loturik. Horren erakusgarri dira Miguel Unamunoren El Custión de Gabalasa (1880) edo Emiliano Arriagaren Lexicón Etimológico, Naturalista y Popular del Bilbaino Neto (1896). Autore batzuen ustez, Jon Juaristiren arabera esaterako, txinboa idazle batzuek sortutako hizkera litzateke, kalean hitz egiten zen mintzaira batean oinarritzen ez zena. Beste ikuspegi baten arabera, txinboa Bilbora zihoazen herritar euskaldunek gaztelaniaz egiteko zuten eraren parodia zen.
Eleutherodactylus grahami
Eleutherodactylus grahami Eleutherodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Eleutherodactylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Moeris
Moeris edo Meris (antzinako grezieraz: Μοἵρις) antzinako idazle greziarrek Egiptoko gaur egungo El Fayum eskualdeko laku bati emandako izena da, laku honen urak, K. a. XIX. mendean erregulatu zirelarik, Egiptoko Inperio Ertaineko XIX. dinastiako faraoi izan zen Amenemhat III.aren erregealdian. Gaur egun, ur gazizko laku bat da, txikiagoa, Birket Qarun deitua.
Etimologia
Antzinako egiptoarrek emandako izena mer-uer zen, "laku handia. Beste izen batzuk ere jaso zituen. Honako hauek, adibidez: "Osirisen lakua", "laku garbia" edo "Lakua". Herodotok, nork K. a. V. mendean bisitatu zuen, Meris deitu zuen. Gaur egungo eskualdearen izenak, El Fayum izenak, alegia, "Itsasoa" esan nahi du, antzinako izenak gogoraraziz.
Historia
Eskualdean, jendea jada historiaurrean bizi zen arren, Inperio Ertainean kolonizatu zen eskualde hau sistematikoki, lurreko eremurik emankorrenetako bat bihurtuz, Egiptoko XII. dinastiaren garaian, eremu ereingarri erraldoi bat sortzea ahalbidetu zuten bideratze lanak hasi zirenean.
Maletto
Maletto Italiako udalerri bat da. Cataniako probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Moeris
Historia
Lakuaren ingurua, lur zingiratsuz osatua zegoen, eta nekazaritza lur bihurtzeko, drainatu eta Niloren emaria erregulatu behar izan zen, eta hori izan zen Amenemhat III.a faraoiaren teknikoen lorpen handia, antzinateko mundu osoa harriturik utzi zuen kanal sare erraldoi bat egin zutenak. Herodotok honela deskribatzen du:
Herodoto
Maletto
Mugakideak
Malettok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Moeris
Historia
Amenemhat III.ak, lakutik gertu, eraikin multzo handi bat eta nekropoli handi bat ere eraiki zituen, Dahshurren zegoena bertan behera utziz. Herodotok, tokia bisitatu zuena, "Labirintoa" deitu zuen, multzoaren handitasuna eta konplexutasunagatik. Ondorengo egiptoarrek, bere oroitzapena ohoratzeko, jainkoa bailitzan gurtu zuten Antzinako Egiptoren historia amaitu zen arte. Herodoto.
Zoritxarrez, tokiko hezetasun handiak eta gizakiaren suntsipenak, Amenemhatek eraikitako piramidearen hondarrak baino ez zituen utzi, baina ez zen ia ezertxo ere geratu, Herodoto horrenbeste harritu zuen Labirintoaz.
Salomėja Nėris
Salomėja Nėris, jaiotzaz Salomėja Bačinskaitė - Bučienė (Kirsai, Lituania, 1904ko azaroaren 17agreg./azaroaren 4ajul. - Mosku,1945eko uztailearen 7a) lituaniar irakaslea eta poeta ezagunenetako bat da.
Biografia
Salomėja Nėris Kirνain jaio zen, gero Vilkaviνkis barrutian. Lituaniako Unibertsitatean graduatu zen eta Lituaniera, Alemana eta Literatura ikasi zituen. Ondoren, irakasle izan zen Elizdijin, Kaunasen, eta Panevhiriak. Bere lehen olerki-bilduma, Anksti ryt izenekoa (goizean goiz), 1927an argitaratu zen.
1928an, unibertsitatean graduatu zen eta alemaneko irakasle izendatu zuten Sejny éiburys' institutuan (Elizdijai). 1931ra arte, Nėris argitalpen nazionalista eta katolikoetan lagundu zuen. Vienan alemanez ikasten ari zela, 1929an, Bronius Zubrickas (medikuntzako ikaslea) ezagutu zuen eta hark erakarrita sentitu zen. Zubrickasek ideologia sozialista zuen, eta, beraz, Nėris jarduera sozialistekin elkartu zen.
1931n, Neris Kaunasera joan zen, eta han lezioak eman eta lituaniko herri-ipuinak argitaratu zituen. Bigarren poesia-bilduman, Las huellas en la arena, krisi espiritual nabarmena zegoen. Urte berean, gai iraultzaileko bertsoak argitaratu zituen Trečias frontas (Hirugarren frentea) egunkari komunistan. Komunismoaren alde lan egiteko hitza ere eman zitzaion. Hala ere, ez zuen berak idatzi, baizik eta Trečias frontas-eko editore buruak, Kostas Korsakasek, eta Valys Drazdauskas ekintzaile komunistak (Nėris interesatuagoa zegoen poesia idaztean, arteari buruzko adierazpen politikoetan edo teorietan baino).
Nėrisek Literatura Sari Nazionala jaso zuen 1938an.
Sobietar okupazioko jarduerak
Iritzi eztabaidagarriak daude Sobietar Okupazioarekin duen erlazioari buruz. Liaudies Seimas-eko ("Dieta del Pueblo") diputatu izendatu zuten. Sobietarrek bultzatuta, Lituania independentea SESBeko Errepublika bihurtzeko aho bateko erabakia hartu zuen, eta Sobietar Batasunean Lituania Sobietar Batasuneko Errepublika bat izan zedin eskatzera joan zen Seimasen ordezkaritzako kide izan zen.
Stalinen omenez poema bat idazteko eskatu zioten, eta, ondoren, Stalin saria eman zioten (hil ondoren, 1947an). Ondoren, pieza gehiago idatzi zituen gaiari buruz, Sobietar Batasuneko Alderdi Komunistako funtzionarioek bultzatuta. Bigarren Mundu Gerra igaro zen Errusiako Errepublika Sozialista Sobietarrean.
Nėris Kaunasera itzuli zen, baina gaixotu egin zen eta gibeleko minbiziaz hil zen 1945ean Moskuko ospitale batean. Bere azken poemek Lituaniarekiko zaletasun sakona erakusten dute. Kaunas-en lurperatu zuten, Kulturaren Museoko plazan, eta, ondoren, Petraνiοnai hilerrian.
Izengoitia
Hasierako izengoitia Neris zen, Lituaniako bigarren ibai handienaren izena. 1940an, ikasleen gutun bat jaso zuen: bere aberriari traidorea deitu zion eta Neris ibaiaren izena ez erabiltzeko eskatu zion. Orduan, diakritiko bat gehitu zion "e"-ri, eta, ordutik aurrera, Nėris sinadurak erabili zuen, ordura arte ez baitzuen esanahi berezirik.
Txekiar triku
Txekiar trikua Frisiako zaldiaren aldaera bat da, Bigarren Mundu Gerra hastear zegoela eta Alemaniaren erasotik babesteko, Txekoslovakiak bi estatuen arteko mugako gotorlekuak indartzeko paratu zituenak. Angelu zuenean lotutako barra metalikoz osatuta egoten dira eta tankeei aurre egiteko diseinatu ziren. Bigarrean Mundu Gerran zehar bi aldeek erabili zituzten. Sobietarrek esaterako hirietako kaleetan jarri zituzten tankeen aurrerabidea eragozteko eta kale-gerra pizteko. Alemaniarrek Atlantikoko kostaldeko hondartza askotan paratu zituzten lehorreratzeak zailtzeko asmoarekin.
Defiance (Pennsylvania)
Defiance Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Bedford konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Miren Agur Meabe
Miren Agur Meabe Plaza (Lekeitio, Bizkaia, 1962ko urriaren 7a) euskal idazlea da. Derioko Irakasle Eskolan ikasi zuen, Giza Zientzietan espezializaturik, eta Euskal Filologiako ikasketak egin zituen ondoren. Bilboko Kirikiño ikastolan hainbat urtez ibili zen irakasle, eta 1990 urteaz geroztik Giltza-Edebé argitaletxean argitalpen zuzendaritzako eta kudeaketako lanetan ere aritu zen. Egun, literatura-sorkuntzan, itzulpengintzan eta idazkuntzari lotutako jardueretan ari da buru-belarri. Idazle gisa, arlo bitan da ezaguna: poesian eta haur eta gazte literaturan. Landu ditu beste genero batzuk ere: ipuingintza eta eleberria, adibidez.
2006. urtetik euskaltzain urgazlea da.
2021ean, Miren Agur Meabek Espainiako Poesia Saria jaso zuen Nola gorde errautsak kolkoan lanagatik; euskarazko liburu batek sari hori jasotzen zuen lehen aldia izan zen.
Lewisburg (Kentucky)
Lewisburg Kentuckyko hiri bat da. Logan konderrian kokatua dago. 2010ean 810 biztanle zituen, 3.01 kilometro koadrotan banatuta.
Miren Agur Meabe
2023ko uztailaren 8an Meaberen bizitza aldatu zuen Kristalezko begi bat liburua irakurri zuten 200 lagunek Bilboko Arriaga Antzokian Klasikoen Irakurketa Jarraian. Azken 16 urteetan, besteak beste, Axularren Gero, Mogelen Peru Abarka, Saizarbitoriaren Hamaika pauso, Atxagaren Obabakoak irakurri dira. Laugarren emakume idazlea izango da, aurretik Arantxa Urretabizkaia, Itxaro Borda eta Mariasun Landaren lanak irakurri baitziren.
Literatur ibilbidea
Bere lehen lana, ipuingintzaren barnean kokatua, 1986an eman zuen argitara, Uneka... Gaba. Bertan, sinbolismoaren zantzuak eta ondoren, postmodernitateak eratuko duen ideia nagusia ageri dira: uneak bakarrik bizi ditugula eta uneak bizi gaituela. Ideia nagusi horri bidea emateko, Miren Agur Meabek hizkera lirikotik oso hurbil dagoen idazkera erabili zuen, nitasunari eta uneei nagusitasuna emanda.
Ondoren, poesian murgildu zen, eta Lasarte-Oriako Udalaren Saria irabazi zuen (1991), Oi hondarrezko emakaitz lanarekin. Peneloperen mitoaren inguruko poema bilduma da, Idatz & Mintz Labayru ikastegiko aldizkariak argitaratua (1999), nahiz eta liburuko testu batzuk Miren Agur Meaberen poema libururik ezagunenean, Azalaren kodea (2000) delakoan, agertu. Lan horretan, bere poetikak adierazten duenez, gorputzean oinarrituriko hizkera berria aurkeztu zuen. Liburuaren sailen izenburuek ere adierazten dute gorputzaren inguruan egindako idazkera desberdinak: Oharrak, Orbainak, Tatuajeak eta Kontrazeinuak. Egileak zehaztasunaren, laburtasunaren eta zuzentasunaren aldeko estiloan dabilela erakusten du.
Hizkera berri horrek, emakumearen gorpuzkerari loturik agertzen delarik, zerikusia du keinuz osaturiko komunikazio nahiarekin, nahiz eta hitzez eman. Egilearen bizitza da bere poemen abiapuntua. Testuetako batzuk, gaztelaniara, katalanera, ingelesera, etab. itzuli dira.
Bere hirugarren poema liburuan, Bitsa eskuetan (2010), bere konstante poetikoak azaleratzen dira: identitatearen bilaketa, eguneroko testuinguruaren erreferentziak, emakume subjektuaren kontzientzia, desiraren esplizitazioa, eta abar.
Kritikaren Saria jaso zuen 2001 eta 2011n aipaturiko bi liburuengatik.
Haur eta Gazte literatura
Haur eta gazte literaturan ere jardun du Miren Agur Meabek. Arlo horretakoak dira: Bisita (2001), Joanes eta Bioletaren bihotza (2002), Etxe bitan bizi naiz (2003), Nola zuzendu andereño gaizto bat (2003), Amal (2003), Supositorioak otsoarentzat (2006) eta Izar bat zopan (2008). Ikusten denez, 2000tik aurrera egin du egileak bidea. Liburu horietako batzuen katalanezko, gaztelaniazko eta galizierazko bertsioak ere aurkitzen dira.
Hala ere, Gazte Literaturan izan du oihartzunik zabalena. Hainbat lan argitaratu ditu eta horietatik hiruk irabazi dute Euskadi Saria. Hirurak itzuli dituzte gaztelaniara.
Itsaslabarreko etxea (2001) nobelak, abentura, amodioa eta izua konbinatzen ditu. Urtebete itsasargian (2006) liburuan gerra zibila da gaia, mutiko baten ikuspuntutik kontatua. Lan horrek, eguneroko bizitzaren pasarteei eta mutikoaren sentiberatasunari ematen die garrantzia. Gai berari buruz Joseba Sarrionandiak idatzitako lana gogora ekar dezakeen arren, Sarrionandiak idatzitakoarekin alderatuz, Miren Agur Meaberen lanak arreta handiagoa jartzen die eguneroko gorabeherei eta gaztearen barne-munduari, hala nola maitasunaren ezagutzari.
Zer da, ba, maitasuna? (2008) liburuan, kontakizuna eta poesia uztartuz, gai intimistak eta sozialak jorratu zituen.
Lanak
Oso luzea eta oparoa da Miren Agur Meabe idazlearen liburuen zerrenda. Poesia, Haur eta Gazte Literatura, narrazioa... denetarik idatzi du.
Tschernichita
Tschernichita silikato motako minerala da eta zeolita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Tschernichita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 da.
Linguaglossa
Linguaglossa Italiako udalerri bat da. Cataniako probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Etimologia
Izenak "hizkuntza hizkuntza" esan nahi du, izan ere lingua latinez grezierazko glossa hitzaren sinonimoa da.
Geografia
Hiria itsasoaren mailatik 550 m-ra dago, Estatuko 120 errepidean. Mareneve errepideak erdigunetik Ragaboko pinarantz eta Piano Provenzana eski-estaziora darama, 1800 m-ko altitudean (Ipar Etna). Circumetnea trena ere Linguaglossatik pasatzen da.
Cedrillas
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 612 biztanle zituen.
Salma Hayek
Salma Hayek (Coatzacoalcos, Veracruz, Mexiko, 1966ko irailaren 2a - ) aktore mexikarra da. Oscar Sari baten hautagaitza jaso duen lehen emakumezko aktore mexikarra da.
Eleutherodactylus grandis
Eleutherodactylus grandis Eleutherodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Eleutherodactylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Celadas
Celadas Teruelgo udalerria da, Comunidad de Teruel eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 443 biztanle zituen.
Termografia
Termografia giza gorputzak igortzen dituen erradiazio infragorrien erregistroan oinarritzen den diagnosi-metodoa. Termografiaren bidez, gorputzeko atalen arteko tenperatura-diferentziak ezagutu daitezke, eta, era horretan, odolaren berri zehatz jakiten da. Gorputz-azaletik hurbil dauden odol-hodien gaixotasunak eta zenbait tumore diagnostikatzeko oso baliagarria da.
Mascali
Mascali Italiako udalerri bat da. Cataniako probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Mascalik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cornwells Heights (Pennsylvania)
Cornwells Heights Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Bucks konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
José Agüero
Biografia
Aita errioxarra eta ama bilborra zituen, Martín eta Manuel bere anaiak, hurrenez hurren, nobillero eta banderillero izan ziren. 1929ko maiatzaren 30ean debutatu zuen eta 1934ra arte aritu zen.
Lutjanus purpureus
Lutjanus purpureus Lutjanus generoko animalia da. Arrainen barruko Lutjanidae familian sailkatzen da.
Saturno (mitologia)
Erromatar mitologian, Saturno (Saturnus, ahoskatua), nekazaritzaren eta uztaren jainkoa zen. Antzinatean, Kronos titan grekoarekin identifikatu zen, eta, maiz, bien mitoak nahasi egin ziren.
Neguko solstizioaren aurreko aroko jainko nagusia zen.
Mitoa
Saturno Coelusen (Zerua) eta Tellusen (Lurra) semerik gazteena zen. Aita uzkaili ondoren, haren anaia nagusi Titanengandik haren ordez erregetzea lortu zuen, baina Titanek baldintza bat jarri zion: Saturnok bere ondorengo guztiak hil egin beharko zituen, tronua Titanen ondorengoentzat izango zela ziurtatzearren.
Saturnok Opsekin (Rea) ezondu zen, eta zenbait ume izan zituzten, baina Saturnok denak jan zituen. Hala ere, Ops-ek Jupiter salbatzea lortu zuen. Jupiter, heldutasunera iritsi zenean, aitaren kontra borrokatu zen, garaitu eta aita zerutik egotzi zuen. Hala, Saturnoren ondorengotza nagusitu zen, eta ez Titanena.
Saturnok, orduan, hilkor bihurtuta, Laziora jo zuen, eta han ordena jarri zuen gizaki basatien artean, eta legeak eman zizkien.
Saturnalia
Saturnalia Saturnoren omenezko jaialdi bat zen. Abenduaren 25ean ospatzen zen. Jaialdian, gizakien arteko antzinako berdintasuna irudikatzen zen. Abenduaren 24an hasten zen eta, hasieran, egunbete irauten zuen. Zesar Augusto enperadoreak hiru egunez ospatzea eskatu zuen, eta, geroago, Kaligulak laugarren eguna erantsi zuen.
Jaialdian, jabeek esklaboen gainean zuten boterea eten egiten zen, eta esklaboek libre hitz egiteko eta jokatzeko eskubidea zuten. Eskolak eta epaitegiak itxi egiten ziren, ezin zen gerra egin, eta opariak egiten ziren eta oturuntzak antolatzen.
Spizaetus melanoleucus
Spizaetus melanoleucus Spizaetus generoko animalia da. Hegaztien barruko Accipitridae familian sailkatua dago.
Buire-sur-l'Ancre
Buire-sur-l'Ancre Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 204 ziren, horien artean 152 aktiboak ziren eta 52 inaktiboak ziren. 152 pertsona aktiboetatik 134 lanean zeuden (76 gizon eta 58 emakume) eta 17 langabezian zeuden (7 gizon eta 10 emakume). 52 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 26 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Buire-sur-l'Ancre udalerrian 125 unitate fiskal zeuden, 326 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.572 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2000. urtean Buire-sur-l'Ancre udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Karl August Friedrich Mahn
Karl August Friedrich Mahn (Zellerferd, 1802ko irailaren 9a - Steglitz, 1887ko urtarrilaren 27a) alemaniar erromanista eta euskalaria izan zen. Berlingo Akademiako hizkuntza-irakaslea zen. Leizarraga, Axular, Oihenart, Garibai eta Mogelen idazlanetan oinarrituriko Denkmaeler der Baskische Sprache (Euskal hizkuntzaren monumentuak) obra argitaratu zuen 1857. urtean. Berlingo Euskara agerkariko laguntzailea izan zen, bestalde.
San Bizente eliza (Donostia)
San Bizente Martiria, San Bizente izenaz ere ezaguna, Donostiako Parte Zaharrean dagoen eliza gotikoa eta parrokia da. Erlijio kultuaz aparte, Musika Hamabostaldiak bertan dauka egoitza nagusietarikoa.
Done Jakue eliza (Tartas)
Done Jakue eta San Martin eliza (église Saint-Jacques-et-Saint-Martin) Tartas herriko parrokia-eliza da, 1849 eta 1854 artean estilo neogotikoan eraikia.
San Bizente eliza (Donostia)
1984ko abuztuaren 4an, Eusko Jaurlaritzak monumentu izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.
Done Jakue eliza (Tartas)
1999an Frantziako gobernuak monumentu historiko izendatu zuen. Louis Anselme Longa landatar margolariak bere horma-irudia egin zuen.
San Bizente eliza (Donostia)
Eraikuntza
1489 inguruan izandako sute baten ondoren, San Bizente eliza berreraikitzeko lanak hasi ziren. 1507an ebatzi eta esleitu zen diseinu berria eta 1574 inguruan amaitu ziren lanak. Diseinu asmoak ez ziren sekula guztiz amaitu, iparraldeko horma ez zen guztiz errematatu, eta agerian dauden hainbat koska ikus daitezke hor. Koska horietatik omen datorkie eliza horretan bataiatuei eta Parte Zaharreko zati horretan bizi direnei koxkero goitizena.
Erretaula nagusia
Erretaula erromanista da, lauki eta kaletartez nahasitako oina du; 1583 eta 1592 bitartean egina berau. Tailatutako harrizko oinarria du, predela bat, hiru gorputz eta atikoa. Hiru kale eta lau kaletartetan antolatua dago, gainera alboetan eta kaletarteetan nitxoak dauzka zutabe klasikoez inguratuta, lehenengo gorputzeko zutabeak joniarrak dira eta gainontzekoetakoak korintiarrak eta ordena konposatukoak (kaletarteetakoak ordena konposatukoak soilik dira). Zutabeetako fusteak ildaxkatuak dira, eta atikoan izan ezik, beheko zatia (beheko herena) groteskoz apainduta dute, estilo platereskoan. Erdiko kalea aldameneko kaleetatik bereizten duten zangoak Pizkundeko apaindura apalez hornituak ditu. Ateburudun, puntu erdiko eta lauki kurbatuko nitxoak ditu; eta frontoia, berriz, lehenengo gorputzean okerra da, bigarrenean, erpinetan beheratua, eta hirugarrenean triangeluarra. Atikoaren burua erdizirkular zatitua da.
Frisoak, arkitrabeak eta tinpanoak aingeruen buruez eta Pizkundeko irudi ugariz apainduta ditu. Lehenengo gorputzaren euskarri diren zutabeek oinarritzat dituzten mentsulak oparotasunez apainduta ageri dira; goragoko gorputzetan, frontoiaren isurkietan biluztutako aingeruen irudikapena egiten da; gorago, dohainen alegoriazko irudiak daude; eta erretaularen zatirik garaienean, itsatsitako aingeruek hirukia osatzen dute fruitu eta adakera artean.
Erretaula hau Anbrosio Bengoetxea eskultorearen lan gorena da eta Juan de Villarrealen arkitekturak osatzen du. Erretaulak programa ikonografiko osoa azaltzen du. Predelan eta lehenengo gorputzeko oinean (azken horretan Juan Iriartek, idulkiko erliebeen egileak, parte hartu zuen) Jesusen Nekaldiko hainbat pasarte kontatzen dira, honela banatuta kontatu ere: predelako bost paneletan, Azken afaria, Oinen garbiketa, Apostoluak lotan, Getsemaniko baratzeko irudia, Jaunaren atxilotzea eta Kristo Pilatosen aurrean; frisoan, Zigortzea, Arantzez koroatzea, Jesus Anasen aurrean, Gurutz bidea, Kristo gurutziltzatua eta Gurutzetik jaistea; erretaulako kaletarteetan hamabi apostoluak irudikatzen dira eta kaleetan Kristoren bizitzako hainbat pasarte, bai eta San Bizente eta San Sebastianen hagiografiak ere. Zehaztuz, kaleetan gai hauek dira ikusgai: lehenengo gorputzean, bi alboetan Deikundea eta Artzainen jaurespena eta erdiko kalean Salbatzailearen irudia; bigarren gorputzean, San Bizenteren martiritza eta gurutziltzaketa, erdiko hormakonkan San Bizenteren irudia agertzen delarik; goiko oinean San Sebastianen epaiketa eta martiritza ikus daitezke alboetan eta bere irudia erdian; atikoan, Jasokundea agertzen da irudikatua, aingeruez inguratuta eta alboetan bi martirien irudiekin; buruan, berriz, Kalbarioa, Ama Birjina, San Joan, eta alboetan Sendotasunaren eta Justiziaren dohainak dituelarik irudikatuta.
Polikromiaren egilea ezezaguna da. Kontrarreformako kanonak jarraitzen ditu, kalitate handikoa da nabarmentzekoa delarik erretaularen arkitektura estaltzen duen urre-geruza aparta.
Oxymycterus caparoae
Oxymycterus caparoae Oxymycterus generoko animalia da. Karraskarien barruko Sigmodontinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Giuseppe Mercalli
Giuseppe Mercalli (1850eko maiatzaren 21a - 1914ko martxoaren 19a) italiar bulkanologoa izan zen. Apaiza izendatu zuten eta irakasle izan zen Milango seminarioan, baina bere ideia liberalak zirela eta kanporatua izan zen. Ondoren Italiako gobernuak irakasle izendatu zuen.
150 liburu idatzi zituen sismologiari buruz, euretariko batzuk 28 hizkuntzatara itzuli direnak, baina bere ekarpenik ezagunena Mercalli eskala asmatzea izan zen, lurrikarak neurtzeko gaur egun ere erabiltzen den sistema.
Parafinazko lanpara bat erortzean erreta hil zen, baina garaiko poliziaren arabera erailda izan zen.
Thomas Voeckler
Thomas Voeckler (1979ko ekainaren 22a) frantziar txirrindulari ohia da.
2000
Ardenetako Gezia
La Tour-du-Crieu
La Tour-du-Crieu Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Thomas Voeckler
2003
Luxemburgoko Tourra eta bi etapa
La Tour-du-Crieu
Biztanleria
2007an La Tour-du-Crieu udalerrian erroldatutako biztanleak 2.333 ziren. Familiak 935 ziren, horien artean 209 pertsona bakarrekoak ziren (79 bakarrik bizi ziren gizonak eta 130 bakarrik bizi ziren emakumeak), 307 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 332 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 87 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Thomas Voeckler
2003
Etorkizuneko Tourr eko etapa bat
2004
Frantziako Txapelduna
La Tour-du-Crieu
Etxebizitza
2007an 999 etxebizitza zeuden, 938 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 49 hutsik zeuden. 935 etxeak ziren eta 59 apartamentuak ziren. 938 etxebizitza nagusietatik 700 bere jabearen bizilekua ziren, 218 alokairuan okupaturik zeuden eta 20 doan lagata zeuden; 5 etxek gela bat zuten, 23 etxek bi zituzten, 97 etxek hiru zituzten, 343 etxek lau zituzten eta 470 etxek bost zituzten. 720 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 402 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 476 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Thomas Voeckler
2005
Dunkerkeko Lau Egunetako etapa bat
La Tour-du-Crieu
Diru sarrerak
2009an La Tour-du-Crieu udalerrian 1.006 unitate fiskal zeuden, 2.540,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.824 euro zen.
Angels & Demons (filma)
Ángels & Demons (euskaraz Aingeruak eta Deabruak) Estatu Batuak eta Hego Euskal Herrian maiatzaren 15ean estreinatutako filma da, Ipar Euskal Herrian berriz maiatzaren 13an estreinatu zen. 2000. urtean Dan Brownek idatzitako Angels & Demons liburuaren kontakizunean oinarrituta dago. Filma honen zuzendaria den Ron Howardek lehendik idazle berdinaren izenburu berdineko liburuan oinarritutako The Da Vinci Code ("Da Vinci kodea") filma ere zuzendua zuen. Liburuaren zaleek irrikaz itxaroten ari ziren honi zagokion bertsio zinematografikoa, hau azkenik 2009ko maiatzean estreinatu zelarik.
Thomas Voeckler
2006
Euskal Herriko Itzul iko etapa bat