cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sodio sulfato
Salgaien industriak
Sodio sulfatoa garrantzitsua da ehungintzan, Japonian batez ere, non aplikaziorik handiena baita. Sodio sulfatoa disoluzioaren indar ionikoa handitzeko gehitzen da, eta, beraz, «berdintzen» laguntzen du ehun-zuntzetan karga elektriko negatiboak murrizten, koloratzaileak uniformeki barneratu daitezen (ikus Gouy-k eta Chapman-ek landutako geruza bikoitzaren difusioaren (DDL) teoria). Sodio kloruro alternatiboak ez bezala, ez ditu tindaketan erabiltzen diren altzairu herdoilgaitzezko ontziak herdoiltzen. Japoniako eta AEBko aplikazio horrek, 2006an, 100.000 tona inguru kontsumitu zituen.
Elikagaien industria
Sodio sulfatoa elikagaien koloreetarako diluitzaile gisa erabiltzen da. E zenbakia E514 gehigarri gisa ezagutzen da.
Biltegiratze termikoa
Bero biltegiratzeko ahalmen handia solidotik likidora aldatze fasean eta 32 °C (90 °F)ko fase-aldaketaren tenperatura abantailatsua bereziki egokia egiten du material hori gradu baxuko eguzki-beroa gordetzeko eta gero espazioa berotzeko aplikazioetan askatzeko. Aplikazio batzuetan, materiala teila termikoetan sartzen da, eta, beste aplikazio batzuetan, gatza eguzki-plakaz berotutako urez inguratutako zeluletan sartzen da. Fase-aldaketak, bero-biltegiratze eraginkorra izateko, beharrezkoa den materialaren masa nabarmen murriztea ahalbidetzen du (sodio sulfato dekahidratoaren fusio-beroa 82 kJ/mol edo 252 kJ/kg da ), tenperaturaren koherentziaren abantaila gehiagorekin, fase egokian material nahikoa eskuragarri dagoen bitartean.
Hozteko aplikazioetarako, sodio kloruro gatz arruntarekin (NaCl) nahasketa batek urtze-puntua 18 °C-ra (64 °F) jaisten du. NaCl·Na2SO4·10H2O-ren fusio-beroa apur bat handitu da, 286 kJ/kg-raino.
Eskala txikiko aplikazioak
Laborategian, sodio sulfato anhidroa oso erabilia da, lehortzeko agente geldo gisa, disoluzio organikoetatik ur arrastoak kentzeko. Magnesio sulfato antzeko agentea baino eraginkorragoa da, baina motelagoa. 30 °C-tik behera baino ez da eraginkorra, baina material ezberdinekin erabil daiteke, kimikoki nahiko geldoa baita. Disoluzioari, sodio sulfatoa gehitzen zaio kristalak elkarri lotzen ez diren arte; bi bideoklipek (ikus goian) kristalak bustita daudenean nola biltzen diren erakusten dute, baina kristal batzuk aske isurtzen dira lagin bat lehortzen denean.
The Magic of Belle Isle
The Magic of Belle Isle (euskaraz Belle Isleko Magia) 2012ko Rob Reiner estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako drama film bat da. Morgan Freeman, Virginia Madsen, Emma Fuhrmann, Madeline Carroll, Kenan Thompson, Nicolette Pierini, Kevin Pollak eta Fred Willard aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Monte Wild (Morgan Freeman) duela sei urte hil zen bere emaztearen heriotzaren kolpe latza gainditzeke duen western eleberrien idazle adindun ospetsu bat da, horrek idazteko griña kendu dio, hori gutxi balitz eserleku batean ezindua dagoenez bizitza eta mundu osoarekin kasketan eta ozpindua bizi da eta bere nahigabeak zurrutean bultzarazten du.
Sodio sulfato
Eskala txikiko aplikazioak
1953an, sodio sulfatoa eguzki-berogailu pasiboko sistemak beroa biltegiratzeko proposatu zen. Horrek bere disolbagarritasun propietate ezohikoak eta kristalizazio bero handia aprobetxatzen ditu (78.2 kJ/mol).
Sodio sulfatoaren beste erabilera batzuk dira: leihoak desizoztea, almidoia ekoiztea, alfonbra girotzaileetan gehigarri gisa eta ganaduaren pentsurako gehigarri gisa.
Gutxienez konpainia batek, Thermaltake-k, Ordenagailu eramangarri bat (iXoft Notebook Cooler) hozteko esterilla bat egiten du, sodio sulfato dekahidratoa erabiliz, plastikozko kusinetxo baten barruan. Materiala, poliki-poliki, likido bihurtzen da, eta birzirkulatzen du ordenagailu eramangarriaren tenperatura berdinduz eta isolamendu gisa jokatuz.
Segurtasuna
Sodio sulfatoa, oro har, ez-toxikotzat hartzen den arren, kontu handiz maneiatu behar da. Hautsak aldi baterako asma edo begietako narritadura eragin dezake; arrisku hori begi-babesak eta paperezko maskara erabiliz saihestu daiteke. Garraioa ez da mugatua, eta ez da arrisku esaldirik edo segurtasun esaldirik aplikatzen.
Ile-larru fetitxismo
Ile-larru fetitxismo, nazioartean Furry, furry fandom edo ploch, fikziozko animalia antropomorfismoetan interesa duen azpikultura bat da. Animalia antropomorfikoen interesa gizakiak lehen zibilizazioetatik izan badu ere, furry terminoa zientzia fikzioari lotuta agertzen da, 1980ko hamarkadatik aurrera. Bere jatorria, Fred Patten historialariaren arabera, Steve Gallacciren Albedo Anthropomorphics komikiaren inguruko eztabaidan dago.
Kea (argipena)
Kea hitzak adiera zenbait ditu:
Polizia Federala (Belgika)
Belgikako Polizia Federala (nederlanderaz Federale Politie, frantsesez Police Fédérale edo alemanieraz Föderale Polizei) Belgikako herrialde osoko segurtasun publikoaz arduratzen den polizia federal nazionala da.
Halaber, Interpol eta Europol nazioarteko poliziek ere Belgikan dute egoitza nagusia.
São Pauloko metroa
São Pauloko metroa (portugesez: Metropolitano de São Paulo,), Brasilgo São Paulo hiriko garraiobide publikoa da. 1974ko irailaren 14an zabaldu zen eta gaur egun metro-sareak bost linea eta 74,1 kilometro dauzka.
2008an 684 milioi bidaiarik erabili zuten.
Faverolles (Indre)
Faverolles Frantziako udalerria da, Indre departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Faverolles udalerrian erroldatutako biztanleak 346 ziren. Familiak 156 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 36 bakarrik bizi ziren emakumeak), 68 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 251 etxebizitza zeuden, 161 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 57 bigarren erresidentzia ziren eta 33 hutsik zeuden. 239 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 161 etxebizitza nagusietatik 130 bere jabearen bizilekua ziren, 26 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 10 etxek bi zituzten, 38 etxek hiru zituzten, 42 etxek lau zituzten eta 70 etxek bost zituzten. 118 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 74 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 64 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 184 ziren, horien artean 119 aktiboak ziren eta 65 inaktiboak ziren. 119 pertsona aktiboetatik 110 lanean zeuden (65 gizon eta 45 emakume) eta 9 langabezian zeuden (6 gizon eta 3 emakume). 65 pertsona inaktiboetatik 32 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Faverolles udalerrian 167 unitate fiskal zeuden, 356 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.750,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 igeltseroak eta 1 ile apaindegia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Faverolles udalerrian 38 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.232 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
The Seven Year Itch
The Seven Year Itch 1955eko estatubatuar komedia erromantikoa da. Billy Wilder izan zuen zuzendari, eta aktore nagusiak Marilyn Monroe eta Tom Ewell ziren. Filmaren eszena gogoangarriena Marilyn Monroek antzeztu zuen, noiz aireztatze-nabar batek bere jantzi zuria altxatu zuenean.
Troësnes
Troësnes Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 95 etxebizitza zeuden, 79 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 95etxeak ziren. 79 etxebizitza nagusietatik 76 bere jabearen bizilekua ziren, 2 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 9 etxek hiru zituzten, 19 etxek lau zituzten eta 49 etxek bost zituzten. 57 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 32 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 41 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 143 ziren, horien artean 109 aktiboak ziren eta 34 inaktiboak ziren. 109 pertsona aktiboetatik 96 lanean zeuden (52 gizon eta 44 emakume) eta 13 langabezian zeuden (4 gizon eta 9 emakume). 34 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Troësnes udalerrian 82 unitate fiskal zeuden, 248 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.439 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen eta 2 eraikuntza enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Viḷḷamanín
Viḷḷamanín (leonesez) edo Villamanín (gaztelaniaz) Leongo Herriko udalerri bat da, Leongo probintzian kokatuta. eskualdean dago, itsas mailatik metrora, eta -ko azalera hartzen du.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.125 biztanle zituen. biztanle zituen.
Arkada Social
Arkada Social 1997an Arrasaten sortu zen punk-rock taldea da.
Historia
1999an Cirik taldea utzi zuen, ondorioz, Hodei abeslari bezala hasi zen baxua jotzen jarritu zuelarik eta Juliok koruak egin zituen. Beranduago 2001ean Unaik taldea uztea erabaki zuen. Honela taldea hirukote bezala gelditu zen.
2001. urtearen erdialdean, Euskal Herrian zehar 50 kontzertu eman ondoren, abesti zahar asko alde batera utzi eta berriak egiten hasi ziren. Kantu berri hauekin 2001ko gabonetan beraien lehen diskoa grabatu zuten "Sin sufrimiento no hay gloria" izenekoa. Disko hau 2003an argitaratu zen Guns of Brixton Records zigilupean.
2006an taldea desegin zenean gelditu ziren 3 taldekideek agur kontzertu batzuk ematea pentsatu zuten. 3 kontzertuko bira txiki bat egin zuten Añorgan (Gaztetxean), Arrasateko Monterron parkean (2006-06-10) eta azkena Arrasaten berriz ere, 360 Aretoan (2006-09-21). Kontzertuek izugarrizko arrakasta izan zuten, horrenbestekoa izan zen, ezen azken kontzertuan (kontzertu berezia izan zena) aretoa txiki gelditu zen eta jende asko kanpoan gelditu zen. Hau ikusita beste azken kontzertu bat egitea erabaki zuten, oraingoan Bergarako Jam aretoan (2006-11-18).
2008 otsailean taldea berriz ere agertokira igo zen. Oraingo honetan Des-kontrol taldeari ezarritako isun bati aurre egiteko jo zuten. Kontzertua Arrasateko Uarkape pilotalekuan izan zen. Hurrengo urteetan kontzertu batzuk jotzen jarraitu zuten, batez ere 2011. urtean. Azken kontzertu hauen harrera onagatik eta taldekideek izandako sentipen onengatik disko berria grabatzea erabaki zuten. Gainera, taldean aldaketa egon zen, bigarren gitarra jotzeko Arri (Never Surrender) sartu zen, taldea laukote bezala geldituz. "Beste istorio bat" diskoa 2012ko martxoan kaleratu zen, oraingoan Mauka Musikagintzarekin. Diskoa 8 kantuz osatua dago, horietatik bi abesti zaharrak dira (aurretik argitaratu gabeak), eta "Nafarroa hilezkorra" abestia "Nafarroa 1512-2012" bilduman ere sartu zuten.
Hurrengo urtean kontzertuak ematen jarraitu zuten Euskal Herri osoan zehar. Emanaldi aipagarrienetako bat 2013an Iruñeko San Ferminetakoa izan daiteke, agertokira San Ferminetako jantziarekin igo baitziren 4000 pertsonen aurrean kontzertua jotzeko. Honetaz gain, urrian disko berria grabatzen hasiko zirela iragarri zuten. Disko berri hau, "Hil orduko bizi", abenduaren 3an kaleratu zen berriz ere Mauka Musikagintzaren eskutik. Disko honen birarekin ia bi urtez kontzertuak ematen jarraitu zuten. 2015eko urrian estudioan sartu ziren abesti berriak grabatzeko. Saio honetako abestiak "Sin mirar atrás" diskoan argitaratu zituzten. Gainera beste abesti bat "Mauka vol1 coverrak & ineditoak" bilduman sartu zuten. Taldearen 5. lana abendu hasieran kaleratu zen, Durangoko Azokaren atarian, non arrakasta handia izan zuen, ia 1000 ale saldu baitzituzten.
2016ko apirilaren 22an taldearen 4. diskoa berrargitaratu zen. Oraingo honetan CROM Records zigilu espainiar-frantziarrak binilozko LP formatuan argitaratu zuen.
Lucas Torreira
Lucas Torreira (Fray Bentos, 1996ko otsailaren 11-) uruguaitar futbolaria da. UC Sampdorian jokatu zuen, aurrelari gisa.
2015eko uztailaren 1ean, Torreira Sampdoriara 1,5 milioi euroren truke pasatu zen, baina Pescaran 2015-16 denboraldirako maileguan geratu zen lehen taldeko esperientzia irabazteko.
Pescararen mailegua iraungi zenean, jokalariak Sampdoriara itzuli zen 2016. urteko uztailaren 1ean. 2016ko abuztuaren 21ean, Torreirak bere Serieko debuta egin zuen Empoliren aurka, Carlo Castellani estadioan. Partida hasi eta 90 minutuko osotasunean jokatu zen eremuan.
Cavalier konderria (Ipar Dakota)
Cavalier konderria (Cavalier County) Ipar Dakotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Langdon da. 2010eko zentsuaren arabera 3,993 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Cavalier konderriak 391,078 kilometro koadro ditu. Horietatik 5,493 ura dira. Beste 385,585 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1,02 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 3,993 pertsonetatik 3,914 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 24 dira. 4 beltzak edo afroamerikarrak. 35 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 9 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 1 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 29 pertsonek kokatzen zuten.
Fontenay-en-Parisis
Fontenay-en-Parisis Frantziako udalerria da, Val-d'Oise departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Fontenay-en-Parisis udalerrian erroldatutako biztanleak 1.925 ziren. Familiak 599 ziren, horien artean 92 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 56 bakarrik bizi ziren emakumeak), 125 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 330 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 52 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 647 etxebizitza zeuden, 616 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 25 hutsik zeuden. 573 etxeak ziren eta 70 apartamentuak ziren. 616 etxebizitza nagusietatik 506 bere jabearen bizilekua ziren, 98 alokairuan okupaturik zeuden eta 12 doan lagata zeuden; 18 etxek gela bat zuten, 37 etxek bi zituzten, 67 etxek hiru zituzten, 136 etxek lau zituzten eta 357 etxek bost zituzten. 520 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 246 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 321 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.285 ziren, horien artean 1.008 aktiboak ziren eta 277 inaktiboak ziren. 1.008 pertsona aktiboetatik 943 lanean zeuden (501 gizon eta 442 emakume) eta 64 langabezian zeuden (31 gizon eta 33 emakume). 277 pertsona inaktiboetatik 61 erretiraturik zeuden, 147 ikasten zeuden eta 69 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Fontenay-en-Parisis udalerrian 600 unitate fiskal zeuden, 1.816,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 23.411 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 77 komertzioetatik, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 21 eraikuntza enpresak ziren, 11 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 4 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 10 zerbitzu enpresak ziren, 8 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 20 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 igeltseroak, 6 margolariak, 3 zurginak, 3 iturginak, 2 argiketariak eta 2 jatetxeak.
2000. urtean Fontenay-en-Parisis udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Polizia Federala
Polizia Federal hitzek honako polizia talde ezberdinak izan daitezke:
Fontenay-en-Parisis
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Onddoen konposatu bioaktiboak
Onddoen konposatu bioaktiboak, laborategian in vitro edo in vivo egindako oinarrizko ikerketen arabera, organismo bizidunetan, baita euren ehunetan eragina duten substantzia kimiko batzuk dira.
Aztarnak
Argumentua
Dokumentalaren jomuga nagusia «galderak egitea» da. Bide horretan, guraso izatear diren eta izan berri diren bikoteen lekukotzek, ur nahiz geruza askoko paisaien irudiek eta adituei egindako elkarrizketek osatzen dute Aztarnak, langai guztiak off-eko ahotsarekin jantziaz.
Onddoen konposatu bioaktiboak
Konposatu hauek jatorri naturala edo sintetikoa izan dezakete, eta ikusi da ondorio fisiologiko positibo ugari dituztela; hala nola, propietate antioxidatzaileak, antiinflamatorioak edo neurobabesleak.
Alkaloideak
Alkaloideak konposatu organiko nitrogenatuak dira, onddo askotan aurkitzen direnak eta propietate farmakologikoen barietate handia dutenak. Onddo-alkaloide batzuk, hala nola psilozibina, medikuntza tradizionalean erabili dira gaixotasun psikiatrikoak tratatzeko.
Terpenoideak edo isoprenoideak
Terpenoideak konposatu organikoak dira, landare eta onddo askotan aurkitzen direnak eta propietate antioxidatzaileak eta antiinflamatorioak dituztenak. Onddoetan aurkitzen diren terpenoideen adibideak azido ganoderikoa dira, Ganoderma lucidum onddoan aurkitzen dena eta medikuntza tradizionalean hainbat gaixotasun tratatzeko erabili dena.
Esteroideak
Onddoek esteroide barietatea ere badute, hala nola ergosterola, D2 bitamina bihurtzen dena eguzki-argiaren eraginpean jartzen denean. D2 bitamina funtsezkoa da kaltzioa ren xurgapenerako eta hezurren osasunerako.
Polisakaridoak
Polisakaridoak azukre-konposatu konplexuak dira, onddoetan aurkitzen direnak eta propietate immunomodulatzaileak eta antiinflamatorioak dituztenak. Polisakaridoen adibideak beta-glukanoa eta lentinanoa dira, medikuntza tradizionalean hainbat gaixotasun tratatzeko erabili direnak.
Aminoazidoak
Onddoak aminoazido en iturri aberatsa dira, proteinen monomeroak. Onddo-aminoazido batzuek, ergotioneinak, adibidez, propietate antioxidatzaileak eta neurobabesle dituztela frogatu da.
Konposatu bioaktiboetatik eratorritako produktuak
Aurretik aipatutako konposatu bioaktiboetatik eratorritako produktuen artean, antibiotikoak, agente farmakologiko gehigarriak, minbiziaren aurkako drogak, droga immunosupresoreak, agente hipokolesterolemikoak, mikotoxinak, pigmentuak, edulkoratzaileak, proteinak eta bioerregaiak daude.
Antibiotikoak
Urteetan zehar, gaixotasun ez-infekziosoak batez ere konposatu sintetikoekin tratatu izan dira. Produktu sintetiko berriak bilatzea zaila bihurtu zenean, produktu mikrobianoak sartu ziren jokoan. Mikroorganismoak egituraz askotarikoak diren metabolito bioaktiboen hain iturri oparoa direnez, urteetan zehar, industria farmazeutikoak antibiotikoak eskuratzeko programak zabaldu zituen, medikuntzan eta nekazaritzan antibiotikoen aplikazio gehigarriak bilatzeko. Mugimendu horren ondorioz, farmazia-industriaren produktu garrantzitsuenetako batzuk lortu ziren. 1955ean ezagutzen ziren 12.000 antibiotikoetatik, %22 onddoetatik zetozen. Beta-laktamikoak antibiotiko klaserik garrantzitsuena dira erabilerari dagokionez eta antibiotikoen merkatuaren zati handi bat dira, penizilina k, zefalosporinak, azido klabulaniko a eta karbapenemikoak barne. Horietatik, onddoak arduratzen dira penizilina eta zefalosporinak ekoizteaz. Adibidez, G Penizilina, Penicillium chrysogenum onddotik eratorria, bakterioek sortutako infekzioak tratatzeko erabiltzen da eta C Zefalosporina, Acremonium chrysogenum onddotik eratorria, birusek sortutako infekzioak tratatzeko.
Agente farmakologiko gehigarriak
Saccharomyces cerevisiae eta Pichia pastoris produktu biofarmazeutikoak egiteko erabiltzen dira. Biofarmaziako produktuek izaten dute hazkunderik handiena merkatuan, S. cerevisiae delakoak hauen %20 sortzen baititu. 2011n onartutako 211 produktu biofarmazeutikoetatik 31 legamiek ekoitzi zituzten, 30 S. cerevisiae delakoek eta bat P. pastorisek. S. cerevisiae legamia intsulina eta intsulinaren antzekoak egiteko erabiltzen da.
Minbiziaren aurkako drogak
Erabilera klinikoko minbiziaren aurkako medikamentu asko landareetatik eta onddoetatik lortutako bigarren mailako metabolito en eratorriak dira, adibidez, taxola eta kanptotekina.
Taxolaren kasuan, landare ostalariaren molekula kimiko bera osatzen duten onddo bidez sortu daiteke; Fusarium maire eta Pestalotiopsis microspora espezieek taxola sortzen dute. Taxolak, abiadura deskontrolatuz zatitzen diren ugaztunen minbizi-zelulak inhibitzen ditu, tubulinaren polimerizazioa sustatuz eta zelula-zatiketan mikrotubuluen deskonposizio normalean eraginez.
Saint-Léger (Pas-de-Calais)
Saint-Léger Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Onddoen konposatu bioaktiboak
Droga immunoezabatzaileak
Immunoezabatzaile deritzo, txertaketa edo transplanteen errefusatzea saihesteko erabiltzen diren immunitate-erantzun errepresoreei, erradiazio edo farmako bidezkoa. A ziklosporina adibidez, Tolypocladium nivenum onddoetatik eratorritako 1970an aurkitutako droga immunoezabatzailea da. Metabolito sekundarioaren jarduera immunoezabatzailearen aurkikuntzaren ondorioz, bihotza, gibela eta giltzurruna transplantatzeko erabili zen, eta organoen transplanteen eremuan arrakasta handia izan zuen.
Saint-Léger (Pas-de-Calais)
Biztanleria
2007an Saint-Léger udalerrian erroldatutako biztanleak 404 ziren. Familiak 158 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 53 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 69 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Onddoen konposatu bioaktiboak
Droga immunoezabatzaileak
Agente hipokolesterolemikoak Hainbat onddoetatik eratorritako estatinak kolesterola murrizteko erabiltzen dira, kolesterolaren biosintesiaren mebalonato-tasa mugatzen duen entzima inhibituz. Kolesterol plasmatiko totala %20 eta %40 artean murriztu dezakete. Kolesterolaren efektu murriztaileari esker, gaixotasun kardiobaskularren arriskua gutxitzen dute, iktusa prebenitzen dute eta gaixotasun baskular periferikoen garapena murrizten dute. Gaur egun hainbat estatina daude erabilera klinikoan, horien artean, konpaktina eta lobastatina. Konpaktina, Penicillium brevicompactum eta Penicillium citrinum produktu antibiotiko gisa isolatu zen eta lobastatina Monascus rubra eta Aspergillus terreus taldeetan isolatu zen.
Saint-Léger (Pas-de-Calais)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Onddoen konposatu bioaktiboak
Mikotoxinak
Substantzia pozoitsuak dira, antzinako medikuntzan erabiliak izan direnak. Adibidez, Claviceps purpurea-ren alkaloideak ergotismo edo zekale-ainoa gaixotasunaren eragile dira. Claviceps purpurea onddoak (Ascomycota dibisiokoa) ogia egiteko erabiltzen zen irin garauak kutsatzen zituenez, honen erabilerak hainbat animali eta gizaki hil zituen. Hala ere, mikotoxinak erabilgarriak suertatu ziren bularreko angina, hipertonia, eta serotoninarekin erlazionaturiko desorekak bezalako zenbait gaixotasun sendatzeko. Gainera, Claviceps purpurean dauden alkaloide batzuk antibiotikoak egiteko erabiliak izan dira. Alkaloideak ekoizteaz arduratzen direnak, onddoetan agertzen diren esklerozioak dira.
Saint-Léger (Pas-de-Calais)
Etxebizitza
2007an 165 etxebizitza zeuden, 158 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 164 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 158 etxebizitza nagusietatik 133 bere jabearen bizilekua ziren, 21 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 36 etxek lau zituzten eta 102 etxek bost zituzten. 127 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 54 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 90 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Onddoen konposatu bioaktiboak
Mikotoxinak
Gibberella generoko onddo batzuk ere alkaloideak ekoizten dituzte, zearelanona (mikotoxina F2) eta giberelinak, hain zuzen. Zearelanona estrogeno bat da Gibbberella zeae (sin.: Fusarium graminearum) onddoak sorturikoa. Honen deribatuak, abeltzaintzan, esate baterako, behi eta ardien hazkuntza eta elikadura efizientzia areagotzen du.
Saint-Léger (Pas-de-Calais)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Onddoen konposatu bioaktiboak
Mikotoxinak
Giberelina edo azido giberelinikoa, Gibberella fujikuroi onddotik eratorritako mikotoxina da. Honek arrozaren landarea infektatzen duen Bakanae (bakanae-ren gaixotasuna – “foolish rice seedling” –, japonieratik “plantula tontoa”) izeneko gaixotasuna sortarazten du. Giberelinaren erabilerei dagokienez, garagar-malta azkartzea, maltaren kalitatea hobetzea eta barazkien errendimendua handitzea daude. Era berean, loraketa, hazien ernetzea eta zurtoinaren luzapena kontrolatzen dute.
Pigmentuak
Monascus purpureus koji edo Angkak izeneko arroz gorria egiteko erabiltzen den lizuna da. Arrozak hartzen duen kolore gorria Monascus purpureus-ek sortzen du, duen pigmentu gorri disolbagarriarengatik. Asian, elikagai gehigarri natural moduan edota ardoa, soja-gazta, haragia eta arraina prestatzeko erabili ohi da. Bai Japonian bai Txinan elikagaigintzarako baimenduta dago.
Pigmentu gorri honetaz gainera, 54 pigmentu (Monascus generokoak) ezagutzen dira eta horien artean badaude antimikrobianoak, minbiziaren aurkakoak, antiinflamatorioak, etab.
Bestalde, hain ezagunak diren karotenoideak daude. Karotenoideak pigmentu tetraterpenoideak dira eta antioxidatzaile bikainak dira. Hauen erabilera ugaria da; elikagai osagarri modura, animalien elikagai bezala, medikamentuak sintetizatzeko eta janariari kolorea emateko erabil daitezke.
Saint-Léger (Pas-de-Calais)
Diru sarrerak
2009an Saint-Léger udalerrian 155 unitate fiskal zeuden, 403 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.239 euro zen.
Hans Holbein Gaztea
Hans Holbein Gaztea (c. 1497 — 1543) artista alemaniarra izan zen, Iparraldeko Pizkundeko estiloan lan egiten zuena, XVI. mendeko erretratugilerik ospetsuenetakoa. Arte erlijiosoa ere landu zuen, baita satirak eta Erreformaren aldeko propaganda ere, eta liburu diseinuetan ekarpen handiak egin zituen.
“Gaztea” deitzen zaio Hans Holbein Zaharra aitarengandik bereizteko, hura Gotiko Berantiarraren eskolako margolaria izan baitzen.
Augsburgen jaioa, Baselen egin zuen lan gazterik. Hastapenean, muralak eta lan erlijiosoak egiten zituen, eta diseinuak sortzen zituen beirate eta liburuetarako. Erretratuetan, Rotterdamgo Desiderio Erasmo humanistarenarekin hasi zen nabarmentzen. Haren estilo gotikoa Italiako, Frantziako eta Herbehereetako estiloekin aberastu zen, eta, horren ondorioz, estetika bere-berea garatu zuen.
1526an Ingalaterrara joan zen, Erasmok gomendaturik eta Tomas Morok harturik. Bertan, ospe handia erdietsi zuen berehala. 1532an itzuli zen, eta erregearen familiarako egin zuen lan. Erretratuez gain, diseinuak egin zituen harribitxi, plater eta luxuzko beste produktuetarako.
Holbeinen erretratuak hasieratik izan ziren goraipatuak. Hil ondoren, erretratugile handienetakotzat jo zen. Harten estiloa errealistatzat jo da hainbatetan, xehe-xehe margotzen baitzuen, eta bere garaian, erretratuen antzekotasuna goresten zen. Hala ere, kanpoko itxura ez zuen aski, eta sinbolo ugari sartzen zituen bere lanetan, ikertzaileen lilurarako.
Saint-Léger (Pas-de-Calais)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 apaindegia.
2000. urtean Saint-Léger udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Onddoen konposatu bioaktiboak
Pigmentuak
Gainera, zientziak aurrera egin duen heinean, laborategiek ere aurrera egin dute, hori dela eta, genetikoki eraldatutako S. cerevisiae andui batean karotenoideen ekoizpena handitzea lortu da. Nahiz eta karotenoideen ekoizpen gehiena kimikoki egiten den, Blakeslea trispora onddoa oso erabilia izan da, 3 gramo karotenoide ekoitz baititzake litroko.
Skagengo margolariak
Skageneko margolariak Eskandinaviako artisten kolonia izan ziren, Skagen herrian, Danimarkan, 1880ko eta 1890eko hamarkadetan. Skagenen pintura-eskola artearen historiari buruzko eskuliburuetan ezagutzen da, batez ere, kanpoaldeko lanengatik. Bertan, argiaren kontraste handiak nabarmentzen dira. Barbizongo eskola frantsesaren eredu errealista eta naturalistari jarraitu zioten, eta arte inpresionistarekiko hurbilketa batzuk egin zituzten. Artistak 1908an finkatu ziren Anna Ancherren familiako hotel batean: Brøndum hotelean. Ondoren, hotela Skagengo museoa bihurtu zen. 1928an, margolan-bilduma instalazio berrietara lekualdatu zen.
Skagen herria
Skagen udako helmuga bat zen, zeinaren izaera eszenikoak, tokiko inguruneak eta bere komunitate sozialak iparraldeko artistak erakartzen zituzten aire zabalean margotzeko, frantziar inpresionistak emulatuz, nahiz eta Skageneko koloniako kideek Barbizongo eskola bezalako mugimendu errealisten eragina ere bazuten. Danimarkako Arte Ederren Errege Akademiaren eta Suediako Arteen Errege Akademiaren tradizio nahiko zurrunak hautsi zituzten, Parisen ikasitako azken joerak hartuz.
Sauli Niinistö
Sauli Niinistö (Salo, Finlandia, 1948ko abuztuaren 24) Finlandiako 12. eta gaur egungo presidentea da.
Skagengo margolariak
Skagen herria
Skagen, Jutlandiako iparraldeko muturrean, Danimarkako arrantza-komunitaterik handiena zen, biztanleriaren erdia baino gehiago tartean zela. Bertakoen artean, arrantzaleak izan ziren, neurri handi batean, Skageneko margolarien gairik ohikoena. Skageneko hondartza luzeak taldearen paisaietan ustiatu ziren; PD Krøyer, Skageneko margolari ezagunenetako bat, arratsaldeko "ordu urdinaren" argian oinarritu zen, urak eta zeruak bat egiten zutela ematen baitzuen. Hau bere margolan ospetsuenetako batean harrapatzen da, udako arratsaldea Skagen hondartzan: Artista eta bere emaztea (1899). Nahiz eta margolariek beren estilo indibidualak izan ikuspegi edo manifestu komun bati atxikitzeko inolako baldintzarik gabe, beren interes komunetako bat beren bilera sozialetako eszenak margotzea zen, kartetan jokatuz, ospatuz edo elkarrekin bazkalduz.
Onddoen konposatu bioaktiboak
Pigmentuak
Karotenoide garrantzitsuenetariko bat astaxantina da eta hau prestatzeko Phaffia rhodozyma (Xanthophyllomyces dendrorhous) legamia erabiltzen da. Astaxantina elikaduran, farmazeutikoak egiteko, kosmetikan, etab. erabiltzen da. Gainera, oso antioxidatzaile ona da. Pigmentu karotenoide oxigenatu hau krustazeo egosien oskol gorrixkaren eta izokinaren kolore laranjaren arduraduna da. Astaxantinak immunitate-sistema indartzen du, eta larruazala babesten du erradiazioak eragindako lesioetatik eta minbizitik.
Skagengo margolariak
Historia
Skagenen margotu zuen lehen artista nabarmena Martinus Rørbye (1803–1848) izan zen, Danimarkako Urrezko Aroa egile nagusietako bat. Bere lehen bisita 1833an izan zen, baina bere bizitzaren amaiera aldera itzuli zen 1847 eta 1848an. Bere Skageneko Gizonengatik udako arratsalde ederrean (1848) gogoratzen da bereziki. Beste itsas-paisaien margolari bat, Vilhelm Melbye (1824 – 1882), Skagen bisitatu zuen 1848an eta bere Skagengo ikuspegia margotu zuen. Karl Madsenen arabera, Peter Raadsig (1806 – 1882) margolariak ere behin baino gehiagotan bisitatu zuen hiria, 1862 eta 1870 bitartean, dunak eta arrantzaleak margotuz. Bere eraginaren ondorioz, Holger Drachmann poeta eta antzerkigileak lehen aldiz 1871n hiria bisitatu zuen.
Onddoen konposatu bioaktiboak
Gozagarriak
Onddoetatik eratorritako edulkoratzaileen artean, taumatina eta xilitol dira aipagarrienak. Taumatina Thaumatococcus danielli landareak ekoitzitako proteina bat da, baina Penicillium roqueforti k eta Aspergillus niger-ek ere ekoitz dezakete. Taumatina oso gozoa da (sakarosa baino 3.000 aldiz gozoagoa) eta elikadura-osagai gisa onartzen da.
Skagengo margolariak
Historia
1860 eta 1870eko hamarkadetan, Europan joera aldakorrak izan arren, bereziki Parisen, errealismoa eta inpresionismoa onartuz, Danimarkako Arte Ederren Errege Akademiak eta Suediako Arteen Errege Akademiak uko egin zioten beren ikuspegia aldatzeari, beren ikasleek historizismo eta neoklasizismo estilo gustukoenetan margotzen jarraitu behar zutela azpimarratuz. Ikuspegi horrekin gero eta frustratuago zeudenen artean Michael Ancher, Karl Madsen eta Viggo Johansen zeuden, 1870eko hamarkadaren hasieran Kopenhageko Danimarkako Errege Akademian ikasten ari zirenak. Madsenek, 1871n osabarekin Frederikshavnen ostatu hartzen ari zela, Skagen bisitatu zuen. Ancher berarekin biltzera gonbidatu zuen 1874an, bertako arrantzaleak margotzeko. Brøndum familiaren lagun egin zen, zeinak denda bat baitzuen taberna batekin, laster zabaldu zena Brøndums Gastgiveri, apopilo etxe bihurtzeko. Anna 15 urteko alabaren sendotzara gonbidatu zuten, eta Madsenek berehalako interesa agertu zuen harengan. Hurrengo urtean, Michael Ancher Skagenera itzuli zen Madsenekin eta Viggo Johansenekin. Hauek inpresionismo frantsesaren eragin handia izan zuten; bereziki, Johansen aire zabaleko eszenak margotzen hasi zen, inpresionismoa eta errealismoa uztartuz. Michael Ancherrek inguruko erakargarritasunez ohartarazi zuen bere Vil han klare pynten? (1885) lana Kristian IX.a erregeak erosi zuenean. Anna Brøndum Skageneko taldeko emakume kide bakarrarekin ezkondu zen, eta artista aitzindari bihurtu zen, emakumeei Danimarkako Errege Akademian ikasteko aukera ematen ez zitzaien une batean. 1876an eta bereziki 1877an, beste artista batzuek uda Skagenen igaro zuten, Hotel de los Brøndum ostatua erabiliz eta bere ohiko bileretarako. Michael Ancherrek egin zuen Skagen bere etxe berria. 1878an Anna Brøndumekin konprometitu zen eta 1880an berarekin ezkondu zen. Bere etxea artistentzako erreferentzia bihurtu zen orduan. Anna Ancher biziki interesatu zen pinturaz, artistak bere familiaren ostatuan geratzen hasi eta lehen aldiz, egunean zehar ateratzen zirenean bere pinturak bere geletan lehortzen utziz. Arretaz aztertu zituen eta 1875ean Vilhelm Kyhnen Kopenhageko arte eskolara joan zen. Beranduago, Christian Krohg-en eragina izan zuen, bere eguneroko bizitzan pertsonak margotzen eta kolorearen erabilera osoa egiten irakatsi ziona. Krohg 1878ko udan iritsi zen lehen aldiz Skagenera, Georg Brandesek, Berlinen ezagutu zuenak, animatuta. Nazioarteko azken joera artistiko asko ekarri zituen, eta horrek eragina izan zuen gainerako taldekideengan.
Saint-Jean-de-Crieulon
Saint-Jean-de-Crieulon Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gard departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Skagengo margolariak
Historia
1890ean, trenbidea Skagenera iristeak, herriaren hedapenera eramateaz gain, turista ugari erakarri zituen. Hein handi batean, artisten udako ohiko bilerak etetearen erantzule izan zen, ezin baitzuten bileretarako ostatu edo leku egokirik aurkitu. Hala ere, horietako batzuek etxeak erosi zituzten Skagenen: P.D. Krøyerrek 1894an, Laurits Tuxenek 1901ean eta Holger Drachmannek 1903an.
Saint-Jean-de-Crieulon
Biztanleria
2007an Saint-Jean-de-Crieulon udalerrian erroldatutako biztanleak 205 ziren. Familiak 82 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 31 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 31 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Skagengo margolariak
Historia
Annak eta Michael Ancherrek, Krøyerrek eta Tuxenek pintatzen jarraitu zuten Skagenen XX. mendea ondo sartu arte, eta, noizbehinka, lehen lagunak elkartu zitzaizkien. Taldeko bi kide nagusi, Drachmann eta Krøyer, 1908an eta 1909an hil ziren, hurrenez hurren, taldearen ohiko bilerei amaiera emanez. Hala ere, izan ziren beste margolari batzuk, batzuetan Skageneko margolari gazteak deituak, ingurua bisitatzen jarraitu zutenak. Horien artean zeuden Jørgen Aabye, Tupsy eta Gad Frederik Clement, Ella Heide, Ludvig Karsten, Frederik Lange eta Johannes Wilhjelm, horietako batzuk 1930eko hamarkadara arte edo geroago finkatu zirenak. 1906az geroztik Skagen bisitatu zuen beste artista nabarmen bat Jens Ferdinand Willumsen izan zen, 1909an Haurrak Skagengo hondartzan bainatzen margotu zuena.
Mahai-tenis
Mahai-tenisa edo ping-ponga banaka edo bikoteka jokatzen den kirol bat da, errektangularra den pista batean jokatzen da, sare batek bi zelai zeharka banaturik. Erraketa joko bat da, eta pilota zelai batetik bestera txandaka kolpekatu behar dute jokalariek, aurkariari tantoa egiteko helburuarekin. 1988az geroztik kirol olinpikoa da. Mundu osoan zehar parte-hartzaile gehien dituen kirola da, 40 milioi lagun lehiatzen baitira mundu osoan. NASAk egindako ikerketa batek dioenez, gizakiak egin dezakeen kirol profesionalik zailena da. Era berean, beste hainbat ikerketek frogatu dute kirol hau praktikatzen duten pertsonek, besteak beste, erreakzio ahalmena eta denbora, begi-esku koordinazioa, kontzentrazioa eta memoria hobetzen dituztela.
Skagengo margolariak
Partaideak
Taldearen partaideak batez ere udan biltzen ziren. Margolari ospetsuenak hauk ziren:
Mahai-tenis
Kirol hau mundu osoan arautzeko ardura duen erakundea Mahai Tenisaren Nazioarteko Federazioa da (ITTF, ingelesezko siglak). Nazioarteko federazio horretan bilduta daude estatu eremuko 200 erakunde eta 33 milioi federatu baino gehiago dituen maila guztietako lehiaketak, kluben arteko txapelketak eta munduko txapelketak; bai eta World Tour deritzona ere, ITTFk antolatutako torneo multzoa, kontinente guztietan jokatua eta eliteko kirolari hoberenak biltzen dituena.
Skagengo margolariak
Partaideak
Talde honekin nolabait lotuta ere beste hauek zeuden: Holger Drachmann, Karl Madsen, Marie Krøyer, Viggo Johansen, Thorvald Niss eta Eilif Peterssen. Jens Ferdinand Willumsen, garai hartan margolari sinbolista, komunitatearen bisitaria izan zen ere bai. Martinus Rørbye ere hurbildu zen batzutan.
Mahai-tenis
Historia
Nahiz eta mahai-tenisa sarritan Asiako herrialdeekin lotzen den, onartuta dago tenisetik eratorritako kirol hau Ingalaterran sortu zela, XIX. mendearen bukaeran. Kondairak dioenez, eguraldi txarra zela eta tenisetik moldatutako miniaturazko kirol bat asmatu zuten tenis klub batean. Jokatzeko arauzkoa ez zen materiala erabiltzen zutela esaten da. Unibertsitate ikasleek berehala bereganatu zuten Ingalaterra osoan, une hartan areto jokotzat hartzen zena. 1985eko urriaren 9an James Devonshire britainiarrak patentatu zuen, table tennis izenaz. Historian lehenengo aldiz erabili zen mahai-tenis terminoa.
Saint-Jean-de-Crieulon
Etxebizitza
2007an 109 etxebizitza zeuden, 81 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 18 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 107 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 81 etxebizitza nagusietatik 68 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 4 etxek hiru zituzten, 28 etxek lau zituzten eta 47 etxek bost zituzten. 70 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 32 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 47 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Skagengo margolariak
Partaideak
Skagengo bileretan ere idazle danimarkarrek haren tokia izan zuten: Georg Brandes, Holger Drachmann eta Henrik Pontoppidan estareako. Hugo Alfvén musikagilea ere taldekidea zen.
Saint-Jean-de-Crieulon
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Kontsonante belar
Kontsonante belarrak mihiaren gibeleko partearekin ahoskatuak dira, aho-sabai bigunaren aurka''. ''
Ahoaren sabai bigun edo beloa nahiko zabala denez, eta mihiaren bizkarraren mugimenduak oso zehatzak ez direnez, artikulazio belarrek asimilazioa jasateko joera dute hizkuntza askotan. Asimilazioa hots bat inguruneari egokitzea da, horrekiko antza areagotuz. Asimilazio hori jasatean, ahoskunea mugitzen da, gibelera edo aitzinera, alboko bokalen kalitatearen arabera. Aitzineko bokalekin kontaktuan dauden kontsonante belarrak automatikoki aitzaneratu egiten dira usu, partzialki edo osoki sabaikaritzen direla. Modu berean, atzeko bokal batekin kontaktuan dauden belarrak atzeratu daitezke, partzialki edo osoki ubular bihurtuz.
Belar sabaikarituak (ingelesezko /k/ bezala keen edo cube hitzetan) batzuetan sabai-belar deituak dira. Hizkuntza anitzek ere belar ezpainkarituak dituzte, [kʷ] bezala, non ezpainen biribiltzea herskariaren askatzearekin batera gertatzen den. Kontsonante biezpainkari-belarrak ere existitzen dira, aldiberean aho-sabai bigunean eta ezpainen gunean ahoskatuak direnak, [k͡p] bezala. Bereizketa hori [w] kontsonante hurbilkarian desagertzen da, honetan belarizazioa eta ezpainkarizazioa maiz loturik daudelako, diakronikoki /u/-ren ondorengo izateagatik kasu. Hauek usu ezpain-belarrak deituak dira.
Dardarkari edo ttak belarrik ezin da ebaki Nazioarteko Alfabeto Fonetikoaren arabera. Belarraren ahoskunean, mihiak gaitasun oso mugatua du dardara anitz edo bakun moduko mugimenduen gauzatzeko, eta mihiaren gorputzak ez du aski fite mugitzeko askatasunik dardarkari belar baten sortzeko.
Euskaraz:
Euskarak hurrengo kontsonante belarrak ditu, Nazioarteko Alfabeto Fonetikoaren arabera irudikatuak:
Saint-Jean-de-Crieulon
Diru sarrerak
2009an Saint-Jean-de-Crieulon udalerrian 82 unitate fiskal zeuden, 209 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.057 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
2000. urtean Saint-Jean-de-Crieulon udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 301 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mahai-tenis
Historia
1891. urtean, Charles Barterrek patente berri bat erregistratu zuen, kortxozko pilotekin. Urte berean, James Gibb-ek, bi posteri lotutako sare bat inprobisatu zuen. Poste horiek zurezko gainazala zuten eta lurretik metro bat altxatuta zegoen objektu bati lotuta zeuden. Horrez gain, 21 puntura jokatzen zen joko bat asmatu zuen, gomazko pilotekin jokatua. Gibbek zeluloidezko pilotak aurkitu zituen Ameriketan, eta jokoan barneratzea lortu zuen, lortutako bat-bateko arrakasta ikusi ondoren. Joko horri ping-pong deitzea erabaki zuen, palak pilota eta mahaia jotzean ateratzen duen soinuarengatik.
Gorputz zetoniko
Gorputz zetonikoak gibelean sortzen diren molekula hidrosolugarriak dira, lau karbono atomo dituztenak. Egitura kimikoari dagokionez, zetonak edo zeto azidoak dira, eta azetil-CoA da beren sorreran parte hartzen duen aitzindaria.
Mahai-tenis
Historia
1901. urtean Ingalaterran, ping-pongeko hainbat txapelketa egin ziren, non 300 pertsona inguruk parte hartu zuten eta diru sari mardulak banatu ziren, 25 librakoak hain zuzen. Urte berean ping-pong elkartea sortu zen Ingalaterran. Erakundeak 500 jokalari zituen bere baitan.
Gorputz zetoniko
Azido azetil azetikoa (azetoazetatoa), azido beta hidroxibutirikoa eta azetona dira gorputz zetoniko nagusiak.
Mahai-tenis
Historia
1902an lehenengo aldiz kirol honen inguruan aldizkari bat hasi zen argitaratzen, "The Table Tennis and Pstines Pioneer" deiturikoa hain zuzen. Astero argitaratzen zen, eta urte horretan 20.000 ale saltzera iritsi ziren. Mahai-tenisaren mundu osoko garapenean zerikusi handia izan zuten garai hartako jokalari ingeles hauek: A. Parker, P. Bronfield, P. E. Warden, G. J. Ross, J. J. Payme, J. Thompson, E. C. Goode eta A. T. Finney.
Gorputz zetoniko
Katabolizatzen direnean (Krebs zikloaren bidez) energia kimikoa (ATP) sortzen dute.
Mahai-tenis
Nazioartekotzea eta araudia
1922an jada kirol berri hau ezaguna zen Europan eta Indian. Hainbat herrialdetan erregulatuta zegoen eta txapelketak jokatzen ziren maiztasunez. 1926. urtean Ingalaterrako Mahai-Tenis Elkartea sortu zen eta Ivor Montagu aukeratu zuten presidente. Montagu arduratuko zen Londresen jokatuko zen Mundu txapelketa antolatzeaz. Zuzendari horrek kongresu bat egin beharra ikusi zuen, eta kongresua egin ostean ofizialki Mahai-Tenisaren Nazioarteko Federazioa (ITTF) sortu zen, non Igor Montagu aukeratu zuten lehendakari; eta presidenteorde, Bill Pope.
Tang dinastia
618an Li Yuanek boterea hartu zuen Gaozu enperadore moduan, Tang dinastia ezarriz. 624an bere semeetako batek bere bi anaiak erail zituen Xuawuren atean, Chang'anen eta aitaren abdikazioa behartu ondoren bigarren Tang enperadore bilakatu zen, Taizong.
Gorputz zetoniko
Esan liteke gorputz zetonikoak gantz-azidoen degradazioaren emaitza direla, prozesu horretan (beta oxidazioan) azetil-CoA -gorputz zetonikoen aitzindaria- sortzen delako. Diabetean gantz-azidoen degradazioa areagotzen da, zelulak energia lortzeko lipidoak katabolizatu behar dituelako (ezin baitu glukosa erabili, diabetean zelulak glukosa eskura ez duelako). Ondorioz, diabetean azetil-CoA asko sortzen da, eta gorputz zetonikoak ere gehiegizko kontzentrazioan agertzen dira odolean (zetosi izeneko asaldura arriskutsua agertuz).