cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Paulo V.a
Eliz karrera
1593an Klemente VIII.ak ohiz kanpoko ordezkari izendatu zuen Filipe II.a Espainiakoa erregearen aurrean. Itzultzean, 1596ko ekainaren 15ean, kardinal egin zuen; hurrengo urtean Jesiko gotzain izendatu zuen, eta 1603an Erromako kardinal bikario bihurtu zen.
Aitasantualdia
Leon XI.a 1605eko apirilaren 27an hil zen. Haren ondorengoa hautatzeko konklabean faboritoak Cesar Baronio eta Roberto Bellarmino baziren ere, azkenean Camilo Borghese aukeratu zuten, alderdi eta fakzio ezberdinen artean zuen ekidistantziari esker. Paulo V.a izena hartu zuen, bere aitaren babeslea izan zen Paulo III.aren omenez. Bizar osoa zeramaten haren aurreko aita santuek ez bezala, Paulo V.ak kokospeko bizarra baino ez zuen utzi; bere ondorengo aita santu guztiek, Inozentzio XII.a arte, gauza bera egin zuten.
Paulo V.a oso gizon gogoetazalea zen, itsumustuan jokatzea gogoko ez zuena; beraz, arazoak oso astiro konpontzen zituen. Aitasantutzara iritsi orduko, Trentoko Kontzilioan erabakitakoari jarraiki, Erroman bizi ziren gotzain guztiak, nor bere elizbarrutira itzul zitezen agindu zuen.
Gatazka Veneziarekin
Eliz jurisdikzioa malgutasunik gabe defendatu zuenez gero, Paulo V.ak liskarrak izan zituen zenbait estaturekin. Gatazkarik larriena Veneziako Errepublikaren aurkakoa izan zen. Izan ere, Veneziak Erromako kuriaren aurkako bi lege onartu zituen; lehenbizikoak ondasun higiezinak kleroaren alde besterentzea debekatzen zuen, eta bigarrenak botere zibilaren onarpena galdatzen zuen eliza berriak eraikitzeko.
Aita Santuak bi lege horiek baliogabetzeko eskatu zuen, baina Veneziak uko egin zion. 1600eko apirilaren 17an Paulo V.ak Veneziako duxa, senatua eta gobernua eskumikatu zituen. Aita Santuaren alde agertu ziren ordenak (jesuitak, teatinarrak eta kaputxinoak) Veneziatik egotziak izan ziren, baina gainerako elizgizonek, bai erregeladunek, bai sekularrek, Errepublikarekin bat egin zuten.
Gatazka konpontzeko Espainia eta Frantziaren bitartekaritza beharrezkoa izan zen, baina ez arlo militarrean, Aita Santuak eskatzen zuen bezala, baizik eta bide diplomatikoaren bidez, bi estatuek tropak bidaltzeari uko egin baitzioten. 1607ko martxoaren 22an, Paulo V.ak veneziarren aurkako anatemak baliogabetu zituen, eta horiek kaputxinoak eta teatinarrak (ez jesuitak) itzultzea baimendu zuten; baina gatazkaren arrazoia ziren legeak ez ziren indargabetuak izan.
Gatazka Ingalaterrarekin
Gertakari batek, lehendik txarrak ziren Erromako Elizaren eta Ingalaterraren arteko harremanak, are gehiago okertu zituen: 1605ean, Guy Fawkes izeneko katoliko sutsu batek Ingalaterrako Parlamentuaren egoitza eztandarazteko zuen plana zapuztua izan zen. Fawkesek, bere etxeko sotoan, hamaika kupel bolbora pilatu zuen atentatua egin ahal izateko, baina azken momentuan atxilotua izan zen. Gertakari honi Bolboraren konspirazioa izena ematen zaio.
Atentatu saiakera horren ondoan, Jakue VI.a Eskoziakoa eta I.a Ingalaterrakoak bere mendeko guztiei leialtasun zina exijitzea erabaki zuen. Baina, leialtasun zinaren klausuletako batean aita santuak erregea kargugabetzeko eskumenik ez zuela adierazten zenez gero, Paulo V.ak zin egitea debekatu zien katoliko ingelesei. Hauek oso egoera zailean geratu ziren, eta haien artean tirabirak sortu ziren.
Galileo Galilei
1616an Galileo Galilei astronomo ospetsuarekin elkartu eta hura isilarazten saiatu zen. Galileok Kopernikoren teoria heliozentrikoa aldarrikatzen zuen eta, Liburu Santuekiko kontrakotasunean, Lurrak Eguzkiaren inguruan ematen zuela bira frogatu nahi zuen.
Azkenik, bere aitasantualdian Karlos Borromeo kanonizatu eta Teresa Avilakoa, Ignazio Loiolakoa, Filipe Neri, Frantzisko Xabierkoa eta Isidro Nekazaria dohatsutu zituen. Beste aita santu askorekin gertatu zen bezala, nepotismoa egotzi zioten: bere ilobak, Scipione Borghesek, botere handia izan zuen, eta Borghese familiaren ibilbidea sendotu zuen.
San Malakiasen profeziak
San Malakiasen profeziek Gens perversa (Herri maltzurra) erreferentzia egiten diote Paulo V.ari, dirudienez, bere aitasantualdian Bohemiako heresiari aurre egin behar izan ziolako. Profeziaren beste irakurketa batek, Aita Santuaren armarrian herensuge bat eta arrano bat agertzeari erreferentzia egiten diola iradokitzen du, herri sineskeriak gaiztotzat hartzen baitzituen izaki horiek.
Origny-le-Sec
Origny-le-Sec Frantziako udalerria da Aube departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Origny-le-Sec udalerrian erroldatutako biztanleak 606 ziren. Familiak 252 ziren, horien artean 69 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 41 bakarrik bizi ziren emakumeak), 81 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 98 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 398 ziren, horien artean 288 aktiboak ziren eta 110 inaktiboak ziren. 288 pertsona aktiboetatik 241 lanean zeuden (142 gizon eta 99 emakume) eta 46 langabezian zeuden (17 gizon eta 29 emakume). 110 pertsona inaktiboetatik 45 erretiraturik zeuden, 36 ikasten zeuden eta 29 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Origny-le-Sec udalerrian 264 unitate fiskal zeuden, 653 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.870 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 garraio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 zurgina eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Origny-le-Sec udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.100 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Borsfleth
Borsfleth Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Upuat
Upuat edo Upuaut "bideak irekitzen dituena", Duateko jainkoa da, hil jainkoa eta gerrarena egiptoar mitologian.
Clifden
Clifden, irlanderaz An Clochán, Irlandako Errepublikako Galway konderrian dagoen udalerria da. Connemara eskualdeko udalerririk handiena da, batzuetan "Connemarako hiriburua" deitu ohi zaio. Horrela Connemara Parke Nazionalerako sarrera bertan dago.
Owenglen ibaia Clifden badian itsasoratzen den lekuan kokatzen da. Udalerri hau Galway hiriarekin N59 errepidearen bidez lotzen da eta Connemara eskualdera doazen turisten helburu garrantzitsua ere bada.
Upuat
Mitologia
Upuat, jatorriz, Abidoskoa da, Goi Egipton, baina Bi Lurren batasuna sinbolizatu zuen, Osiris zen hil jainkoa, nekropolietako eta Duatekoa, baina, XII. dinastiaren hasieran, bere funtzioak, Duatera mugatu zituzten, Upuatek, hil jainko bezala bere funtzioak hartuz.
Gerlari bezala, Osirisi, honen urrutiko lurraldetarako bidaiara lagundu zion. Soldaduek deitzen zuten, babes zitzan eta bideak ireki ziezazkien, Raren eguzki txalupan eta Duatean egiten zuen bezala.
Upuatek, neguko solstizioa sinbolizatzen zuen.
Sinkretismoa
Abidosen, Isis eta Osirisen semea da, Horusekin sinkretismo argian. "Abidosko Jaun" bezala, Anubis ordezkatzen du hiri honetan. Osirisen forma bat bezala barneratua izan zen, eta itxura honekin, Sekhem-Tauy deitzen zaio, "Bi Lurren Aita".
Epitetoak
"Bideak irekitzen dituena" deitua izan zen, hildakoen izpirituen mendebaldeko basamortutik Duaterako gidari bezala, eta "Lur Sakratuko Jauna", nekropoliei erreferentzia eginez.
Gurtza
Bere gurtza, Asiut edo Likopolisen jatorria duena, Abidosen ere praktikatu zen, Jenti-Amentiu bezala, "Mendebaldeko Jauna". Sais, Heliopolis, Menfis eta zenbait nekropolitan ere gurtua izan zen. Manifestazio militar, erlijioso eta zibil guztien buru zihoan. Honela, ospakizunik garrantzitsuenen aurretik zihoan, Heb Seda eta "Osirisen Misterioak", Abidosen.
Bitxikeriak
Upuaut, (Wepwawet), bere etimologia dela eta, lehen aldiz, Keopsen piramideko erreginaren ganberako aireztatze hodiak esploratu zituen urrundik gidatutako robotarentzat aukeratu zen izena da. National Geographicen dokumental ospetsu batean erakutsia izan zen.
Blenniella periophthalmus
Blenniella periophthalmus Blenniella generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Blenniidae familian.
Nîmeseko barrutia
Nîmeseko barrutia departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 457.769 biztanle ditu 3.133 kilometro koadrotan. Guztira 177 udalerri ditu. Bere hiriburua Nîmes da.
Bridport (Vermont)
Bridport Vermont estatubatuar estatuko Addison konderrian dagoen herria da. 2010. urtean 1.218 biztanle zituen eta 10,17 pertsona/km²-ko dentsitatea.
Peer
Peer Belgikako ipar-ekialdean dagoen hiria da, Flandriako Linburgo probintzian dagoena. 2008an 16.194 biztanle zituen. Udalerriaren barruan herri hauek daude: Peer, Grote-Brogel, Kleine-Brogel, Wauberg, Erpekom eta Wijchmaal.
Klima
Udaran, Peer-ek nahiko tenperatura atsegina izaten du, 20 gradu inguru. Neguan arrunta izaten da elurra egitea.
Muddus Parke Nazionala
Muddus Parke Nazionala (Muddus nationalpark), Suedia iparraldeko parke nazional bat da, Gällivare udalerrian dagoena, Norrbottengo konderrian. UNESCOk Gizateriaren Ondare izendaturiko Laponiako eskualdearen barnean dago.
Geografia
Mudduseko lautada (Muddusjaure) hartzen du parkeak. 385 metrotako garaieran dagoen goi-ordokia da. Muino isolatu batzuk ere baditu, altuenak Sör-Stubba (661 m) eta Storvuosmo (650 m). Hegoaldean Luleälven ibaiak arroilak eta labarrak eratzen ditu. Eremu honetan Muddusfallet ur-jauzia aipatzekoa da.
Baso zaharrak eta zohikaztegiak tartekatzen dira parkean. Suediako pinurik zaharrena ere bertan aurkitu da, 710 urteko adina duela estimatu baita.
Loweina terminata
Loweina terminata Loweina generoko animalia da. Arrainen barruko Myctophidae familian sailkatzen da.
Corno do Bico Paisaia Babestua
Corno do Bico Paisaia Babestua Portugalgo iparraldeko naturagune babestua da. Paredes de Coura herrian dago, Viana do Castelo barrutian.
Balioak
Bere basoek oso ondo gordeta eta balio handia dute. Basoetan haritzak dira nagusi.
Flora
Zuhaitzen artean:
Beste espezien artean hauek ditugu:
Metelectrona ahlstromi
Metelectrona ahlstromi Metelectrona generoko animalia da. Arrainen barruko Myctophidae familian sailkatzen da.
Pleșoiu
Pleșoiu Errumaniako udalerri bat da, Olt konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Pielești
Pielești Errumaniako udalerri bat da, Dolj konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Forpus xanthops
Forpus xanthops Forpus generoko animalia da. Hegaztien barruko Psittacidae familian sailkatua dago.
Ashland Heights (Hego Dakota)
Ashland Heights Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Pennington konderrian dago, Hego Dakota estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Le Viganeko barrutia
Le Viganeko barrutia departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 31.595 biztanle ditu 1.398 kilometro koadrotan. Guztira 75 udalerri ditu. Bere hiriburua Le Vigan da.
Yeatmanita
Yeatmanita silikato motako minerala da.
Ezaugarriak
Yeatmanita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 da.
Francesc Orella
Espainiako aktore bat da, telebista, zinema, antzerki eta bikoizketetan lan egiten duena. Batez ere TV3ko telesail batengatik egin zen oso ezaguna, Katalunian ekoiztu zen Merli telesailagatik.
Bizitza
Bartzelonan jaio zen 1957an eta interpretazio munduan sartu zen. Horretarako bere formakuntza egin zuen Institut del Teatren, baina geroago Estatu Batuetara joan zen Herbert Berghoff Studion ikasten jarraitzeko, New Yorken, non beste aktore famatu batzuekin ikasi zuen.
Patau sindrome
Patau sindromea, 13. kromosomaren trisomia da. Bere agerrera 1:25.000 da, eta patau sindromedun haurdunaldi gutxi gauzatzen dira guztiz. Jaiotzera heltzen direnak oso goiz hiltzen dira, 2-3 hilabeteen artean. Patauk aurkitu zuen 1960an eta amaren meioisian emandako akatsa izan ohi da. Arriskua amaren adinarekin bat igotzen da.
Francesc Orella
Bizitza
Azkenik, Merli telesailean agertu zen non 3 sasoi eman zituen protagonista moduan eta, besteak beste, Zapping saria lortu zuen.
Blennius normani
Blennius normani Blennius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Blenniidae familian.
Bristol (Vermont)
Bristol Vermont estatubatuar estatuko Addison konderrian dagoen herria da. 2010. urtean 3.894 biztanle zituen eta 35,66 pertsona/km²-ko dentsitatea.
Changshou Barrutia
Inguru naturala eta kokapena
Barrutiaren mugak honakoak dira: Diangjiang konderria iparraldean, Fuling Barrutia ekialde eta hegoldean, Fuling Barrutia hegoaldean, eta Yubei Barrutia mendebaldean.
Jeison Guzmán
Jeison Guzmán,, (Santo Domingo, Dominikar Errepublika, 1998ko urriaren 8a), beisbolean lehiatzen den kirolari dominikarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta brontzezko domina lortu zuen Dominikar Errepublikaren taldearekin, Japoniaren eta AEBko taldeen atzetik.
Taldea, honako hauek osatzen zuten: Darío Álvarez, Gabriel Arias, Jairo Asencio, Luis Felipe Castillo, Jumbo Díaz, Junior García, Jhan Mariñez, Cristopher Mercedes, Denyi Reyes, Ramón Rosso, Ángel Sánchez, Raúl Valdés, Roldani Baldwin, Charlie Valerio, José Bautista, Juan Francisco, Jeison Guzmán, Erick Mejia, Gustavo Nuñez, Emilio Bonifácio, Melky Cabrera, Johan Mieses, Yefri Pérez eta Julio Rodriguez-ek.
Babyrousa bolabatuensis
Babyrousa bolabatuensis Babyrousa generoko animalia da. Artiodaktiloen barruko Suinae azpifamilia eta Suidae familian sailkatuta dago
Lund (Nevada)
Lund Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. White Pine konderrian kokatuta dago, Nevada estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mureteko barrutia
Mureteko barrutia departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 154.872 biztanle ditu 1.639 kilometro koadrotan. Guztira 126 udalerri ditu. Bere hiriburua Muret da.
Yecoraita
Yecoraita sulfato motako minerala da.
Ezaugarriak
Yecoraita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da:. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.
Moria
Moria (hebreeraz מוריה, Mōriyyā, "ikuskaria") Abraham bere seme Isaakekin igo zen mendia da, azken hau, Jainkoari sakrifikatzeko. Abramek (Jainkoak gero Abrahamgatik aldatu zion izena, Nazioen aita) mendiaren tontorreraino joan zen egurrarekin. Azken unean, aingeru batek gelditu zuen Abraham, bere semea hiltzeko prest zegoena, eta ahari baten existentzia adierazi zion, bere adarrak sastraka artean nahastuta zituena. Ahari hau, Isaaken ordez sakrifikatua izan zen, Moria mendia, Sion mendiaren aurrean dago. Biek ala biek, Jerusalemeko Tenpluaren zelaigunea osatu zuten, bien artean zegoen lepoa behar zen bezala lautu ondoren. Moria mendiaren magaletako batean, Golgota dago, Jesus gurutziltzatua eta sakrifikatua izan zen tokia.
Zigoitiko ermandadea
Zigoitiko ermandadea Mendozako taldeko ermandade ohia izan zen (Gorbeialdea, Araba). Herri hauek osatzen zuten Zigoitiko ermandadea: Akosta, Apodaka, Berrikao, Buruaga, Zestafe, Etxaguen, Etxebarri-Biña, Erbie, Gopegi, Larrinoa, Letona, Maurga, Mendarozketa, Murua, Olano, Ondategi eta Zaitegi.
Sunnyside (Georgia)
Sunnyside Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Ware konderrian kokatuta dago, Georgia (AEB) estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Plopii-Slăvitești
Plopii-Slăvitești Errumaniako udalerri bat da, Teleorman konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Luc-la-Primaube
Luc-la-Primaube Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aveyron departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Luc-la-Primaube udalerrian erroldatutako biztanleak 5.417 ziren. Familiak 2.285 ziren, horien artean 637 pertsona bakarrekoak ziren (290 bakarrik bizi ziren gizonak eta 347 bakarrik bizi ziren emakumeak), 843 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 717 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 88 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 2.514 etxebizitza zeuden, 2.312 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 68 bigarren erresidentzia ziren eta 134 hutsik zeuden. 1.809 etxeak ziren eta 702 apartamentuak ziren. 2.312 etxebizitza nagusietatik 1.623 bere jabearen bizilekua ziren, 660 alokairuan okupaturik zeuden eta 30 doan lagata zeuden; 27 etxek gela bat zuten, 288 etxek bi zituzten, 331 etxek hiru zituzten, 648 etxek lau zituzten eta 1.019 etxek bost zituzten. 2.035 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.007 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.174 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Luc-la-Primaube udalerrian 2.357 unitate fiskal zeuden, 5.597,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.175 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 369 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 7 janari enpresak ziren, 4 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 15 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 61 eraikuntza enpresak ziren, 103 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 20 garraio enpresak ziren, 10 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 19 finantziazio enpresak ziren, 21 higiezinen enpresak ziren, 36 zerbitzu enpresak ziren, 36 administrazio publikoko enpresak ziren eta 32 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 110 zerbitzu publikoetatik, 2 banku bulegoak ziren, 1 funeraria, 20 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 autoeskolak, 10 igeltseroak, 12 margolariak, 14 zurginak, 12 iturginak, 4 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 11 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 6 jatetxeak, 5 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 5 apaindegiak.
2009an zeuden 39 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 2 brikolaje denda handika, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 4 okindegiak, 2 harategiak, 4 liburu dendak, 7 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 4 zapata-dendak, 2 altzari dendak, 5 kirol-dendak eta 4 lore-dendak ziren.
2000. urtean Luc-la-Primaube udalerrian 66 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.862 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta 4 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Luther (2003ko filma)
Luther, 2003ko Eric Till eta Marc Canosa zuzendariaren biografia film bat da. Martin Luther alemaniar teologoa eta protestantismoaren sortzailearen bizitzan oinarritua dago. Joseph Fiennes, Alfred Molina, Jonathan Firth, Claire Cox eta Peter Ustinov aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
1505. urtea, Germaniako Erromatar Inperio Santua. Martin Luther (Joseph Fiennes) alemaniar agustindar fraideak Kristautasunean zisma bat sortuarazi du, monasterio batean Bibliari buruzko irakurketa eta gogoeta sakon bat egin ondoren, hainbat erlijio gai berrenplateiatu baiditu.
1517an, Alemaniako Wittenberg udalerriko elizaren atean 95 tesi zintzilikatu ditu, zenbait dogma katoliko ukatzeaz gain, gainera Elizak Erromako San Petri basilika eraikitzeko asmoz dirua bereganatzeko indulgentzia bulen salmentak kondenatzen ditu. Wormseko Dieta Inperialaren aurrera eramango dute, baina Lutherrek erretraktatzera uko egingo dio, baldin eta berau zigortu nahi dutenek Biblian oinarrituz bere tesiak faltsuak direla frogatzen ez badiote. Ondoren herexia leporatuko diote eta Leon X.a Aitasantuak eskumikatu egingo du.
Egoera latz honetan, Luther ihes egitera derrigortua egongo da eta Itun Berria latinetik alemanera itzultzen duen bitartean legezkanpo eta ezkutuan biziko da. Lutherren erresistentzia jarrerak alemaniar nekazariak jauntxoen aurka matxinatu eta elizak erretzera bultzaraziko ditu. Bere hitzek haren jarraitzaileen artean duten ohiartzunak izuturik, Lutherrek dagoen kaosa amaitzeko modua topatu beharko du.
Òdena
Òdena Kataluniako udalerria da, Anoia eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 52,65 km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 3.334 biztanle zituen.
Aguilar
Aguilar Nafarroa Garaiko ibarra da, Lizarrako merindadearen erdialdean kokatua, Arabako mugan. Honako udalerriek osatzen dute: Aguilar Kodes, Azuelo, Cabredo, Desoio, Esprontzeda, Genevilla, Lapoblación, Torralba del Río eta Marañón. Nekazaritza eta abeltzaintza.
Dracula: Prince of Darkness
Dracula: Prince of Darkness (euskaraz Drakula: Iluntasunaren Printzea), 1966ko Terence Fisher britainiarrak zuzendutako beldurrezko film bat da. Christopher Lee, Andrew Keir, Francis Matthews eta Barbara Shelley aktoreek antzeztu zuten.
Hammer Film Productions ekoiztetxeak ekoitzitako Drakula pertsonaiari buruzko hirugarren filma izan zen.
Argumentua
1895, Transilvania, Charles Kent (Francis Matthews) eta Diana Kent (Suzan Farmer senar-emazteak eta haren anaia Alan Kent (Charles Tingwell) eta Helen Kent (Barbara Shelley) emaztea Karpatoetan barna bidaiatzen ari diren ingeles turista batzuk dira, Aita Sandor (Andrew Keir) Kleinbergo abatearekin topo egin eta inguruan dagoen Karlsbad gaztelura ez joateko ohartuko die. Halere, Kentarrak oharpenari muzin eginez bidaiarekin jarraitu eta gaztelutik pasatzea erabakiko dute. Gaua iristean, Kentarrak daramatzan zaldigurdiko gidariak (John Maxim) Karlsbad gaztelura joateari uko egin eta basoaren erdian lagako ditu. Egoera honetan, zaldi gurdi beltz eta misteriotsu bat agertuko zaie, Kentarrak honetan sartu eta Karlsbad gaztelu handi eta beldurgarrira eramango ditu. Bertan, Klove (Philip Latham) morroiak harrera egingo die, Drakula kondea (Christopher Lee) zenaren menpeko gizasemea.
Metelectrona herwigi
Metelectrona herwigi Metelectrona generoko animalia da. Arrainen barruko Myctophidae familian sailkatzen da.
Pont-d'Ain
Pont-d'Ain Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.
Brotogeris tirica
Brotogeris tirica Brotogeris generoko animalia da. Hegaztien barruko Psittacidae familian sailkatua dago.
Leptopelis rufus
Leptopelis rufus Leptopelis generoko animalia da. Anfibioen barruko Arthroleptidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Belosogoiti
Belosogoiti Iruñeko Beloso-Erripagaña barrutian dagoen Beloso auzoko zati bat da.
Belosoko erriparen gainean dago, Belosobeitirekin kontrajarrita, Arga ibaiak inguratzen duen terraza batean dagoena.
San Martiño de Mondoñedoko basilika
San Martiño de Mondoñedoko basilika (basílica de San Martiño de Mondoñedo; basílica de San Martín de Mondoñedo) Foz izen bereko parrokiako eliza erromanikoa da. Espainiako katedralik zaharrenentzat hartzen dute eta jada IX. mendean Galiziako Erresumako bi apezpikutzaren egoitza izan zen, bata Dumiotik, Bragako barrutian, eta bestea Bretoñatik ekarriak.
Egungo eraikina XI. mendekoa da eta hormabular handiak XVIII. mendekoak. 1931n kultura ondasun eta 2007an basilika izendatu zuten.
Leona (Texas)
Leona Texasko hiri bat da. Leon konderrian kokatua dago. 2010ean 175 biztanle zituen, 5.76 kilometro koadrotan banatuta.
Wentzeslao I.a Bohemiakoa
Wentzeslao I.a Bohemiakoa (Václav; Praga, 907 - Stará Boleslav, Bohemia, 935eko irailaren 28a) 921-935 bitartean Bohemiako dukea izan zen. Eliza katolikoak eta Eliza ortodoxoak santutzat dute eta Bohemiako zaindaria da.
Bizitza
Wentzeslao Vratislao I.a Bohemiakoa eta Dragomiraren semea zen. Garai hartan Bohemia lurralde paganoa zen eta kristautasunak hedapen txikia zuen arren, amona Ludmila Bohemiakoak kristau heziketa eman zion. 922an Bohemiako duke bilakatu zenetik, erlijio berriari babesa eman zion, Alemaniako misiolariak ekarrarazi zituen eta latindar erritua sustatu zuen antzinako eslaviarraren kaltetan.
Kristautasunaren aurka agertu ziren Bohemiako jauntxo ugariren aurka borrokatu behar izan zuen. Haien artean bere senitarteko hurbilekoenak zeuden: Dragomira, ama, eta Boleslao, anaia. Boleslao hainbat aldiz saiatu zen Wentzeslao hiltzen. Azkenik, Wentzeslao Stará Boleslav hirian zegoela, morroi batzuk bertara bidali eta mezara zihoala hil zuten.
Gurtzea
Kondaira baten arabera Wentzeslaoren odola egurezko lurzoruan finkatu zen, eta inoiz ez zen lortu bertatik garbitzea. Praga jaioterriko San Vito katedralean lurperatua izan zen eta gaur egun bertako San Wentzeslao kaperan gurtu ohi da. Txekiar Errepublika eta Eslovakiako santu zaindaria da. Praga hiriko erdigunean bere omenezko San Wentzeslao enparantza kokatzen da.
Plopșoru
Plopșoru Errumaniako udalerri bat da, Gorj konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Klukwan (Alaska)
Klukwan Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Hoonah–Angoon Census Arean kokatuta dago, Alaska estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Babyrousa celebensis
Babyrousa celebensis Babyrousa generoko animalia da. Artiodaktiloen barruko Suinae azpifamilia eta Suidae familian sailkatuta dago
Chalaroderma capito
Chalaroderma capito Chalaroderma generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Blenniidae familian.
Mintz potentzial
Mintz potentziala zelula baten mintzaren kanpo eta barnealdearen arteko boltai aldaketa da. Potentzial diferentzia hau mintza zeharkatu dezaketen ioien kontzentrazio ezberdinak sortzen du, eta ezinbestekoa da zelulen aktibitate egokirako. Bere funtzio nagusia ekintza potentziala burutzea da, honen bidez, besteak beste, nerbio garraioa edo muskuluaren uzkurketa gertatzen baita. Atseden egoeran gizaki zelula gehienetan -70 mV eta -90 mV artean egoten da. Mintz potentziala mintz plasmatikoa zeharkatzen duten proteinek sortzen dute gehien bat. Bigeruza lipidikoa zeharkatzen duten kanalek eta ponpek ioien iragazkortasuna eta, ondorioz, barne eta kanpoaldearen arteko kontzentrazio ezberdintasuna kontrolatzen dute. Sodio, potasio eta kloro dira kontzentrazio altuenean agertzen diren ioiak, eta ponpen artean Na^+/K^+ ponpa da garrantzitsuena. Honek etengabe kanporatzen ditu 3 Na^+ eta 2 K^+ barneratu, ziklo bakoitzean ATP molekula bat gastatuz eta karga positibo bat gehiago kanporatuz. Energia gastu honen bidez atseden potentziala mantendu daiteke egoera egonkorrean. Ioi eta ponpa hauez gain garrantzia handia dute zelula barruko ioi negatibo handiek. Hauek normalean proteinak dira, negatiboki kargatuak, eta ezin dute mintza zeharkatu. Kitzikagarriak ez diren zeluletan atseden potentzial honek balio konstantea mantentzen du, baina zelula ziztaberetan mintz potentziala asko aldatzen da. Honen adibide garbiena neuronak dira: kitzikapen nahikoa jasoz gero ekintza potentziala sortu eta garraiatzeko gai dira. Mintz potentziala -90 mV inguruko atseden baliotik despolarizatu eta balio positibo batera iritsi arte aldatuko da, eta honen ostean atseden balioa berreskuratu. Aldaketa bortitz hau boltai menpeko kanalen menpe dago, eta dena edo ezer ez motakoa da, atari potentzial bat gainditu behar da gertatu ahal izateko.
Mintz plasmatikoa
Mintz plasmatikoa zelulen estalkia da eta beharrezkoa da euren biziraupen eta funtzionamendurako. Bizitza garatu ahal izateko ezinbestekoa izan zen zerbaitek ixtea, sustratu ezberdinen artean erreakzio kimikoak gertatu ahal izateko. Ondorioz bizitzaren oinarrian dago mintza eta hainbat funtzio betetzen ditu zelularen bizitzan. Gaur egun mosaiko bat bailitzan deskribatzen da: bigeruza lipidikoa da oinarria eta honen inguruan hainbat proteina eta egitura ezberdin antolatzen dira. Oso aldakorra da.
Mintz plasmatikoa bigeruza lipidiko bat da, eta fosfolipidoz osatua dago.
Urarekin kontaktuan duten portaeraren arabera substantzia hidrofobikoak eta hidrofilikoak ezberdindu daitezke. Lehenengoak saiatuko dira ura sahiesten, eta bigarrenak urarekin kontaktua bilatuko dute. Substantzia anfipatikoek zati hidrofobiko eta hidrofilikoa dute, eta berez bigeruza artifiziala sor dezakete indar kimikoen eraginaz, hau da, elkarrekintza hidrofobikoarengatik. Fosfolipidoen kasuan gantz azidozko bi buztanak hidrofoboak dira eta burua molekula hidrofiliko bat izaten da.
Ura eta olioa berez ez dira elkartzen disoluzio batean, ur molekulek entropia gehiago izango luketelako olio tanta txiki bakoitzaren inguruan antolatzerakoan. Izan ere, ur molekulek lotura sendoagoak lortzen dituzte beste ur molekulekin, hidrogeno zubien bidez, olioarekin baino. Ur molekulak olioarekin kontaktuan jartzerarkoan hidrogeno zubiak ez apurtzeko norabidean jartzen dira, mugitzeko askatasun pixkat galduz eta euren entropia txikituz. Ondorioz entropia gehiago lortzen da olio eta uraren arteko azalera kontaktua gutxituz. Tentsioaktiboak substantzia anfifilikoak dira eta gainazal tentsioa jaisten dute. Tentsioaktiboa ura eta olioarekin elkartzean, bi substantzien artean jarriko da: uretan disolbagarriagoa den zatia uretan eta lipofilikoa oliotan. Tentsioaktibo nahikoa badago ur-olio interfase guztian zehar hedatuko da, olioa eta uraren arteko kontaktua ekidinez.
Tentsioaktibo gehiagorekin ur-olio azalera handituko ahalko da, tentsioaktibo gehiago egongo delako tartean jartzeko, eta tamaina ezberdineko tantak eratuko dira. Ondorioz ura eta olio disoluzioa homogeneizatuz joango da. Hau da maionesa egiterakoan lezitinak (arrautzako fosfolipidoa) egiten duena.
Uretan tentsioaktiboak botata hauek mizela izeneko egituran antolatzen dira berez. Alde hidrofilikoa urarekin kontaktuan gelditzen da, esfera baten itxura hartuz, eta zati hidrofobikoa esferaren barnealdean gelditzen da. Modu honetan zati hidrofobikoa ez dago kontaktuan urarekin.
Mizelak antolatzeko tentsioaktiboek itxura konikoa izatea oso garrantzitsua da. Modu honetan buru zabalagoa urarekin kontaktuan geldituko da eta esfera itxiko du, barnean buztana utzita.
Mintz plasmatikoa, ordea, ez da mizela batean antolatzen, bigeruzan baizik. Izan ere, mintzeko fosfolipidoek bi buztan dituzte, bi gantz azido. Hortaz, buztan bakarreko mizelak baino energia bikoitza irabaziko lukete. Bigeruzaren alboan gantz azidoak urarekin kontaktuan ez gelditzeko bigeruzak ixteko joera dauka, eta bixikula handiak sortzera irits daitezke. 10 \mu m-ko bixikulak ere egin daitezke, zelula eukariotikoaren tamaina gutxi gora-behera. Zelularentzat bigeruzak beste abantaila batzuk ere baditu:
Fosfolipidoak lortzea erraza da.
Fosfolipidoek mugatzen dute mintzaren lodiera buztanen luzeraren bidez, eta honek zehaztuko du substantzia ezberdinekiko iragazkortasuna, kapazitate elektrikoa, eta ezaugarri mekanikoak.
Gainera egitura honek ahalbidetzen du zati hidrofiliko eta hidrofobikoak duten substantziak sartzea. Hau funtsezkoa da zelularen biziraupenerako beharrezkoak diren proteina asko zati hidrofobiko eta hidrofilikoak dituztelako, eta bere funtzioak betetzeko mintzan sartuta kokatu behar direlako. Proteinak batzuk mintzan ezarri eta alde baterantz utziko dute zati hidrofilikoa, eta beste batzuk mintz guztia zeharkatuko dute, mintzaren kanpo eta barnealdeko komunikazioa eginez.
Mintzak bigeruza lipidikoa eratzeagatik kapazitantzia bat dauka, kargatua dagoelako. Artifizialki eratutako bigeruzak eta biologikoak antzeko kapazitantzia dute,. Hau neurtuz mintzaren lodiera lor daiteke: Hemengo A_m mintzaren azalera litzateke cm^2-tan, L mintzaren lodiera eta konstantea. Mintz artifizialek biologikoak baino askoz erresistentzia gutxiago jartzen dute, konduktantzia handiagoa. Honen arrazoia mintza zeharkatzen duten proteinak dira. Proteina hauen adibide gero ikusiko diren boltai menpeko kanalak izan daitezke.
Mintza mosaiko bat bezala deskribatzen da. Bigeruza lipidikoa da eta fosfolipidoen artean proteinak, kolesterola eta beste hainbat molekula egongo dira ezagupenerako, loturetarako, ... Gainera etengabeko mugimendua izango dute fosfolipidoek: euren buruen inguruan biratuko dute eta baita alborantz ere. Batzuetan geruzaren alde batetik bestera salto ere egin dezakete. Mintza oso aldakorra izango da, eta inguruneko aldaketei erantzungo dio.
Gainazaleko karga
Mintzaren barnekaldea negatiboki kargatua dago. Izan ere mundu mikroskopikoan errazagoa da molekulak ionizatzea: Demagun ur tanta baten molekulen ehuneko bat ionizatzen direla, tanta baten geruzean geldituz elkarrengandik aldentzeko. Honetarako behar den energia izango da. Tantaren kargaren balioa ur molekulen dentsitate, bider tantaren bolumena bider protoiaren karga, bider ionizatzen diren partikulen ehunekoa izango da. Tantaren erradioa milimetro batekoa hartuz eta partikulen ehuneko bat ionizatzen bada lortzen da. Ondorioz, energia asko behar da ur tanta bat airean ionizatzeko. Kalkulo berdina eginez gero uretan, non den, energia gutxiago beharko da. Kasu honetan, mikrometro bateko erradioko tanta hartuta lortzen da. Nanometro bateko erradioa erabiliz gero balio txikiagoa lortzen da:. Ondorioz, mundu mikroskopikoan ez da horren zaila molekulak ionizatzea, ez da horrenbeste energia behar, eta soilik energia termikoaren eraginez molekula neutro bat hautsi daiteke bi zati kargatuetan. Honek frogatzen du zelularen mintzaren inguruan karga askeak ibiliko direla. Hala ere, ikuspegi makroskopikotik ikusita elektroneutralitatea mantentuduko, hau da, karga positibo eta negatiboen kopurua berbera izango da. Izan ere, mintzaren inguru nahiko txikia aukeratuz gero ez makroskopiko kontsideratu daiteke eta gaur egungo tresneriarekin potentzial diferentzia neurtu.
Helmholtz-en eredua
Disoluzioan ionizatzea errazagoa denez mintzatik karga positiboak askatuko dira, eta negatiboki kargatua geldituko da. Honek ez du elektroneutralitatea apurtzen, mintzeko katioiak disoluzioan geldituko direlako, eta makroskopikoki begiratuta karga kopuru negatibo eta positibo berbera mantenduko dela. Mintza negatiboki kargatua egoteagatik katioiak erakarriko ditu. Katioiek disoluzioan ur molekulak dituzte inguruan. Batzuk euren inguruan antolatutako ur molekula geruza galduko dute eta mintzan lotuko dira, eta beste batzuk ez dute energia nahikoa izango horretarako. Azken hauek euren hidratazio geruzak ahalbidetzen dien distantziara geldituko dira, hidratazio erradiora hain zuzen ere. Mintzaren distantzia batera mintzaren karga negatiboak konpensatzeko katioi geruza antolatuko da. Gainazaleko kargak potentziala sortuko du, eta hau linealki jaisten joango da katioien hidratazio erradiora arte. Hemendik aurrera potentziala zero izango da. Helmholtz eredu hau hurbilketa ona da gainazaleko potentzialerako, baina honetarako suposatu da katioiek ez dutela higidura termikorik jasaten eta hidratazio erradioko distantzia finkora geldi mantentzen zirela.
Azalpen matematikoa
Poisson-en legearen arabera:, 3 dimentsiotan. Hemen \rho soberako katioiak izango dira, mintzetik hurbil geldituko direnak. Zelula gehienek diametro erlatibo handia dutenez mintza xafla lau kargatua bezala har daiteke. Gainera, kontuan izanda mintz gainazaletik bi norabideak baliokideak izango direla dimentsio bakarreko problema bezala azter daiteke. Azkenik, mintzaren gainazalean zehar karga modu homogeneoan banatzen dela suposatuz: Potentzial kimikoa espezie ioniko batentzat ondokoa izango da: Hemengo ze ioiaren karga izango da, e elektroiaren karga izanda. V potentziala izango da, K_b Boltzmannen konstantea, T tenperatura eta a aktibitatea. Disoluzioa idealtzat hartuta aktibitatea (a) ioiaren kontzentrazioarekin (c) ordezkatu daiteke.
Mintzatik urrun potentziala anulatuko dela kontuan hartuta: Adierazpen hau goikoan ordezkatuz, eta kontzentrazioa bakanduz honakoa lortzen da: Hau Boltzmannen banaketa da. Honekin karga dentsitatea kalkulatu daiteke: Karga dentsitatea Poissonen legean ordezkatuz: Honen muga baldintzak honakoak izango dira:
Pozán de Vero
Pozan de Vero (gaztelaniaz eta ofizialki Pozán de Vero, aragoieraz Pozán de Bero) Huescako Somontano de Barbastro eskualdean dagoen udalerria da.
Mintz potentzial
Azalpen matematikoa
Poisson-Boltzmann ekuazioa sinplifikatu daiteke denean (z=1 eta T=300 K izanda V=25mV-erako gutxi gora-behera) Orduan, potentziala txikia den kasuetan, e^A=1+A hurbilketa egin daiteke, ekuazioa errazteko. Hurbilketa honekin Poissonen ekuazioa honela gelditzen da: eta honen soluzioak zuzenean lortzen dira: Ekuazio honen arabera potentziala esponentzialki murriztuz joango da gainazaleko baliotik, Debye luzeran V_0/e lortuz.
Geruza hodeitsuaren karga
Mintzaren gainazaleko karga eta disoluzioaren katioiek eragindakoa erlaziona daitezke. Mintzaren gainazalak -\sigma gainazaleko karga izango duela kontuan hartuz, geruza hodeitsu horretan +\sigma egongo da. Hortaz, soberako katioi guztien batura, mintzatik infinitura +\sigma eman beharko du.
Hau integratuz 0-tik infinitura:
V_0 oso handia denean izango da eta gainazaleko potentziala gainazaleko kargaren nepertarrarekiko proportzioanala izango da. Potentziala txikia denean, berriz, hurbilketa hau egin daiteke:
Hortaz, gainazaleko karga eta potentziala zuzenki proportzionalak dira.
Laburbilduz, gainazal kargatuarengatik geruza hodeitsu bat sortuko da, karga positibokoa. Geruza honek mintzaren karga negatiboak sortutako potentziala estaliko du. Modu honetan zelulatik dabiltzan ioiak ez dira ohartuko gainazal kargatuaz mintzara asko hurbildu arte, \lambda_D distantziara geruza hodeitsua gurutzatu arte. Debye-ren luzera 0.1 M-eko kontzentraziorako 1 nm-koa da. Mintzetik bi edo hiru \lambda_D-ra disoluzioa elektroneutrala kontsideratu ahalko da, gainazaleko kargek ia eraginik izango ez dutelako. Hau da makroskopikoki espero daitekeena. Funtsean energiaren eta entropiaren arteko lehia bezala azter daiteke ioien banaketa. \ln c entropiaren ekarpena litzateke eta zeV(x) energiarena. Sistemak joko du energia askea minimizatzera. Disoluzio ez idealen kasuan gai hauek mantentzen dira baina zuzenketak behar dituzte kontuan hartu delako molekulek tamainarik ez dutela eta euren arteko elkarrekintzak arbuiatu direlako. Azken hurbilketa hau soilik erabil daiteke ioien kontzentrazioa baxua denean.
Pozán de Vero
2007an 251 biztanle zituen.
Mintz potentzial
Bi ereduak elkartuta
Zeluletan bi ereduetan deskribatutakoa gertatuko da aldi berean. Katioi batzuk mintzara elkartuko dira. Gainazaletik hona modu linealean aldatuko da potentziala. Beste katioi batzuk distantzia batera mantenduko dira ur molekulez inguratuta, geruza hodeitsua osatuta, eta hemendik aurrera modu esponentzialean apalduko da potentziala mintzetik urruntzean. Debye luzeratik aurrera potentziala oso txikia izango da, eta asko urruntzean anulatuko da.
Ioi garraioa
Ioi garraioa eta mintz potentziala estuki erlazionatuta daude. Ioien mugimenduak mintz potentziala sortzen du, eta mintz potentzialak ioien garraioa. Garraio hau gertatzeko bigeruza lipidikoa zeharkatzen duten proteina batzuk daude, ioi kanalak eta ponpak. Garraio mota ezberdina daude:
Grives
Grives Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Saint-Gaudenseko barrutia
Saint-Gaudenseko barrutia departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 71.959 biztanle ditu 214 kilometro koadrotan. Guztira 236 udalerri ditu. Bere hiriburua Saint-Gaudens da.
Grives
Biztanleria
2007an Grives udalerrian erroldatutako biztanleak 122 ziren. Familiak 56 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 97 etxebizitza zeuden, 56 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 35 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 88 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 56 etxebizitza nagusietatik 44 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 4 etxek hiru zituzten, 16 etxek lau zituzten eta 34 etxek bost zituzten. 52 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 27 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 27 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 61 ziren, horien artean 53 aktiboak ziren eta 8 inaktiboak ziren. 53 pertsona aktiboetatik 49 lanean zeuden (28 gizon eta 21 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 8 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Grives udalerrian 54 unitate fiskal zeuden, 121 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.864 euro zen.
Mintz potentzial
Garraio pasiboa
Ioi batzuk mintza zeharkatu dezakete difusioz, gradiente elektrokimikoaren alde, energia gasturik gabe. Kloroa da honen adibide.
Garraio aktiboa
Garraio aktiboa energia gastatzen duena da. Mintza zeharkatzen duen proteina baten bidez burutzen da, ATP erabiliz. Hau da sodio eta potasioa jasaten dutena gradiente elektrokimikoaren kontra mugitzeko Na^+/K^+ ATPasaren bidez.
Arabako kuadrillak
Kuadrilla Araba historikoki banatzen den zazpi barruti administratibo nagusietako bakoitza da. Kuadrillen araberako zatiketa XVI. mendekoa da, nahiz eta egungo banaketa 1983koa den, 1989ko foru arau batek emana:
Mintz potentzial
Bigarren mailako garraio aktiboa
Kasu honetan gradientearen aldeko ioi baten mugimendua baliatzen da beste molekula bat gradientearen kontra eramateko mintza zeharkatzen duen proteina baten bidez. Energia gastua gradientearen alde joan den ioiaren egoera berreskuratzeko gertatzen da. Honen adibide bat sodio eta azukrearen kogarraioa da: sodioa gradientearen alde sartzen da zelulara eta aldi berean azukre molekula bat gradientearen kontra sartzea ahalbidetzen du. Gero sodio potasio ponpak sodioa berriz kanporatzeko ATP erabiliko du. Sodioa aminoazidoak, kaltzioa edo hidrogeno ioiak ere gradientearen kontra eramateko erabiltzen da.
Arabako kuadrillak
Trebiñar askoren aldarrikapena Trebiñuko barrendegia zortzigarren kuadrilla izatean datza, gaur egun ofizialki Burgosko probintziaren zati bada ere.
Mintz potentzial
Gibbs-Donnan oreka eta oreka potentziala
Zelula barnean molekula asko dago, ur disoluzio antzeko batean. Kanpoan, ordea, askoz molekula gutxiago egon ohi da, itsaseko uraren antzeko disoluzioa baita. Ondorioz, zelula barneko molekulek kanpora irteteko joera izango dute, kontzentrazioak berdintzeko, hau da, euren entropia ahalik eta handien egiteko. Zelula barnean hainbat molekula mota ezberdindu daitezke: kargarik gabeko molekulak (glukosa,...), molekula kargatu txikiak (ioiak), molekula kargatu handiak (proteinak, DNA, ...), eta ura. Zelularen tamaina gutxi gora-behera konstante mantentzen dela suposatuz uraren mugimendua mintzean zehar arbuia daiteke. Izan ere, ur asko sartzen bada zelulak eztanda egin dezake, eta gehiegi aterako balitz zimurtu eta hil egingo litzateke. Kargarik ez duten molekulek ez dute mintz potentziala eragingo, eta horregatik ez dira kontuan hartuko eredu honetan. Mintz potentziala sortzeko molekula kargatuak dira garrantzitsuenak, eta horiek aztertuko dira. Proteina edo DNA bezalako molekula kargatu handiek ezin dute berez mintza zeharkatu, eta zelula barnean geratzen dira. Bestelako ioi txikiak, berriz, mintza zeharka dezakete. Zelula barneko ioiak difusioz irtengo dira zelulatik, euren entropia handitzeko. Fick-en 1. legearen arabera:
Arabako kuadrillak
Kuadrilla izena
Gaur egun euskara batuan kuadrillak deritza, nahiz eta lehenago taldeak ere deitu izan zaien (Arabaren goiburuak hauxe dio: Zazpi taldek Araba bat).
Mintz potentzial
Gibbs-Donnan oreka eta oreka potentziala
D difusio konstantea eta c kontzentrazioa izango dira. Ondorioz J hau kontzentrazio ezberdintasunak eragindako fluxua izango da. Ioiek mintza zeharkatzerakoan barnekaldea negatiboki kargatua geldituko da, negatiboki kargatutako proteinek ezin dutelako atera. Ondorioz katioiak barrurantz bultzatuak izango dira. Katioien irteerak, beraz, eremu elektriko bat sortu du, eta honen eragina katioiengan ondokoa izango da: Abiadura hau eremu elektrikoarengatik katioiaren abiadura maximoa izango da eta \eta "marruskadura koefizientea". q katioiaren karga izango da. K^{+}-n kasuan q=ze=+1e izango da. Aterako diren ioiak mintzatik oso hurbil geldituko dira, mintzatik urrun bi disoluzioen karga neutralitatea mantenduz. Eremu elektrikoak eragindako fluxua J_q izendatuz: Bi fluxuak batuta ondokoa geratuko da: Hemen Einsten-en erlazioa erabiliz, \eta D=K_bT Oreka egoeran ez da fluxurik egongo eta J=0 izango da: Hau integratuz: eta hemendik, q=ze eginez, eta EL=\Delta V Ondorioz ioien kontzentrazio ezberdinak potentzial diferentzia bat sortzen du oreka egoeran. Potentzial diferentzia honi Nernst potentziala deritzo, eta mintza gurutzatu dezakeen edozein ioik eratuko du. Zeluletan Na^+, Cl^- eta K^+ dira mintza gehien zeharkatzen dutenak. Hauek eta barruan kargaturiko makromolekulak (proteinak batez ere) kontuan hartuz, honela idatz daiteke karga neutralitatearen baldintza mintzaren bi aldeetan: Kanpoan: Barruan: Kanpoko disoluzioaren kontzentrazioak ezagututa, barruko kontzentrazioak eta lor daiteke. Honetarako aurreko bi ekuazioak eta ioi bakoitza orekan dagoelako erabili daiteke.
Arabako kuadrillak
Arabako eskualde geografikoak
Bestalde, Araban sei eskualde geografiko edo natural bereiz daitezke:
Grives
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
The Rainmaker (1997ko filma)
The Rainmaker John Grishamen eleberri batean oinarritutako 1997ko filma da. Francis Ford Coppolak zuzendua, Matt Damon, Danny DeVito, Claire Danes eta Jon Voight zeuden paper nagusietan.
Grives
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 1 iturgina.
Roiffé
Roiffé Frantziako udalerri bat da, Vienne departamenduan dagoena, Akitania Berria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Roiffé udalerrian erroldatutako biztanleak 668 ziren. Familiak 259 ziren, horien artean 80 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 60 bakarrik bizi ziren emakumeak), 68 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 95 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.