cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gilbert du Motier de La Fayette
Independentzia Gerrako lehen fasea
1778an Frantziako ofizialki ezagutu zuen Ameriketako Estatu Batuen independentzia, eta Lafayettek planak egin zituen britainiarren kontrako gerra beste eskenategi batzuetara eroateko, baita Europara ere. Baina plan horiek ez zizkioten onartu, eta baimena eskaturik, Frantziara itzuli zen 1779an.
Ouilly-le-Vicomte
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gilbert du Motier de La Fayette
Bigarren bidaia
Frantziara itzultzean zigortu egin zuten lehen bidaia baimenik gabe egiteagatik, baina zortzi eguneko atxiloaldi sinboliko bat baizik ez zen izan. Izatez, heroi famatu bat zen Lafayette garai hartan Frantzian. 1780ko martxoan, beste untzi batean (Hermione) Rochefortetik abiaturik Ameriketara itzuli zen.
1781ean, Virginia estatuan zehar zenbait kanpainatan ibili ondoren, amerikarrek britainiarren indar nagusia eta Cornwallis jenerala setiatu zituzten Yorktown-en, eta bertako batailan parte-hartze zuzena izan zuen Lafayettek, George Washington eta Alexander Hamiltonekin batera. Cornwallis errenditu zenean, britainiarrek azken bataila garrantzitsua galdu zuten, eta AEBen independentzia ia ziurtatua geratu zen. Hala ere, Frantziaren babesa oraindik funtsezkoa izango zelakoan, bereziki itsasoan, Washingtonek eskatuta Frantziara itzuli zen Lafayette, egiteko diplomatikoekin batik bat.
1782ko hasieran iritsi zen Frantziara, eta hurrengo urtean AEBen independentzia eta gerraren amaiera ziurtatu zituen Parisko Itunaren negoziazioetan parte hartu zuen.
Frantziako Iraultza
1787an, krisi fiskalari aurre egiteko, Frantziako Erregeak Estatu Orokorrak deitu zituen. Hiru estatutan antolatuta zeuden: elizgizonak, nobleak, eta gainerakoak; eta Lafayette, eskubide aristokratikoz, nobleen estatukoa zen. Organu honen bozketa modua estatuka zen eta, hortaz, elizgizon eta nobleak gailendu ohi ziren bi botorekin politika tradizionalenak aurrera ateratzeko.
Estatuak 1789an elkartu aurretik, “Hogeita hamar laguneko batzordea” osatu zen, Parisko liberalen talde bat, eta haietako bat izan zen Lafayette. Komiteak boto pertsonala eskatu zuen, zeinak emaitza "herrikoiagoak" edo demokratikoagoak eman zitzakeen. Noble gehienek ez zuten bat egin ideiarekin, baina azkenean, nukleo honetatik bultzatutakoa gailendu zen eta Estatu Orokorrak bilakatu ziren Frantziako Nazio Biltzarra.
Nazio Biltzarraren lehen emaitzetako bat Gizonaren eta Herritarraren Eskubideen Adierazpena izan zen, zeinaren lehen zirriborroetako bat Lafayettek idatzi zuen. Era berean, gorputz armatu bat ere sortu zuten iraultzaileek, Guardia Nazionala, eta haren komandante izendatu zuten Lafayette. Programa iraultzaile eta demokratikoekin bat egin arren, monarkiaren jarraipenaren auzian ez zen argi geratu Lafayetteren papera, eta 1791ko urrian utzi egin zuen Goardia Nazionala.
1792an, errege-erreginak atxiloatzearekin batera, Lafayette ere atxilotzeko arriskuan egon zen, baina ihes egin zuen Austriar Herbeheretara (gaurko Belgikara). Austriar agintariek atxilotu egin zuten, eta era bateko edo besteko espetxealdian igaro zituen zenbait urte 1797an AEBen eraginez askatu zuten arte.
Bonapartismoa eta ondorengo urteak
Napoleon Bonapartek eta Lafayettek harreman deseroso bat izan zuten. Napoleonek Lafayetteren izena bere alde erabili nahi izan zuen, Frantzian zein atzerrian: senatuan posizioa eskainiz, Ohorezko Legiorako izendatuz, edo AEBetara enbaxadore izendatuz. Baina Lafayettek uko egin zien eskaintza horiei, ez baitzuen gogoko Napoleonen absolutismoa. Bonapartismoak iraun zuen bitartean, La Grange etxaldean bizi izan zen, Paristik gertu (Courpalayn), protagonismo publiko gutxirekin.
Borboien berrezarkuntzaren garaian, zenbait ekimen askatzaile edo anti-absolutistatan parte hartu zuen, baina ez lehen mailako protagonismoz.
Bienvenue chez les Ch'tis
Ch'tis delako izenburua Frantziako iparraldeko Nord-Pas-de-Calais departamenduan mintzatzen den pikardieraren aldaeraren izena da, hortik Bienvenue chez les Ch'tis izenburua (hitzez hitz, Ongi etorri Ch'tisenera), hots, Ongi etorri Nord-Pas-de-Calaisa. Filmak Frantziako eskualdeetako izaera ezberdinen arteko ezberdintasunak umorez ukitzen ditu, batez ere Frantziako ipar eta hegoaldearen arteko ezberditasunak.
Gaurko egunez, Frantziako inoizko filma arrakastatsuena izan da, denera herrialde hartan 20,5 milioi lagunek ikusi dutelarik, Belgikan ere jorratzen zuen gaiari esker ikusle kopuru handia izan zuen. Bitxikeria gisa, Italian tankera berdineko Benvenuti al Sud ("Ongi etorri Hegoaldera") eta Benvenuti al Nord ("Ongi etorri Iparraldera") filmak ere baude. Eta antzeko gaia jorratzen duen Ipar Euskal Herrian girotutako Mission Pays Basque filma.
Argumentua
Phillippe Abrams (Kad Merad) Frantziako hegoaldeko Proventza eskualdean dagoen Salon-de-Provence udalerriko postaria bere gogoz kontra iparraldeko Bergues udalerrira lan egitera bidalia da, Belgikaren mugan dagoen Nord-Pas-de-Calais departamenduko udalerria, hasiera batean hegoalde eguzkitsua ez bezala iparraldea euritsua eta Ch'tis (hegoaldean "cheutimi"") delako hizkuntza "harrotzean" mintzatzen den jende hotzez beterik dagoela pentsatzen baitu. Baina, bertaratzean, berak uste ez arren leku eta jende zoragarria topatuko du. Dena den, berarengandik nahiko banandua dagoen emaztearen (Zoé Félix) harreta piztu asmoz leku hartan sekulako infernua bizitzen ari dela kontatuko dio. Egun batez, senarra ikusi asmoz emaztea iparraldera joango da. Orduan Abramsek bere adiskide eta auzokide berriei iritsi berria den emaztearen aurrean udalerri hartan bere bizitza sekulako amesgaiztoa delako antzezpena burutzen lagundu dezaten eskatuko die.
Juzet-de-Luchon
Juzet-de-Luchon Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Garona Garaia departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Juzet-de-Luchon udalerrian erroldatutako biztanleak 389 ziren. Familiak 168 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 48 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 48 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 270 etxebizitza zeuden, 174 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 92 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 229 etxeak ziren eta 39 apartamentuak ziren. 174 etxebizitza nagusietatik 141 bere jabearen bizilekua ziren, 27 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 4 etxek bi zituzten, 31 etxek hiru zituzten, 41 etxek lau zituzten eta 96 etxek bost zituzten. 143 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 81 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 83 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 239 ziren, horien artean 161 aktiboak ziren eta 78 inaktiboak ziren. 161 pertsona aktiboetatik 154 lanean zeuden (79 gizon eta 75 emakume) eta 7 langabezian zeuden (2 gizon eta 5 emakume). 78 pertsona inaktiboetatik 34 erretiraturik zeuden, 28 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Juzet-de-Luchon udalerrian 176 unitate fiskal zeuden, 397 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.884 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 19 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 3 administrazio publikoko enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 2 igeltseroak, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa eta 2 higiezinen agentziak.
Osterberg
Osterberg Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Juzet-de-Luchon
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Juzet-de-Luchon udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 174 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Osterzell
Osterzell Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Sanctórum de Lázaro Cárdenas (udalerria)
Sanctórum de Lázaro Cárdenas Mexikoko udalerri bat da. Tlaxcala estatuan kokatua dago. 2010ean 0 biztanle zituen 0 km²ko azaleran. Herriburua da.
Mouzay (Meuse)
Mouzay Frantziako udalerria da, Meuse departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Mouzay udalerrian erroldatutako biztanleak 732 ziren. Familiak 313 ziren, horien artean 99 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 67 bakarrik bizi ziren emakumeak), 99 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 107 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 374 etxebizitza zeuden, 317 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 25 bigarren erresidentzia ziren eta 31 hutsik zeuden. 361 etxeak ziren eta 13 apartamentuak ziren. 317 etxebizitza nagusietatik 266 bere jabearen bizilekua ziren, 35 alokairuan okupaturik zeuden eta 17 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 3 etxek bi zituzten, 31 etxek hiru zituzten, 65 etxek lau zituzten eta 215 etxek bost zituzten. 233 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 122 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 145 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 467 ziren, horien artean 319 aktiboak ziren eta 148 inaktiboak ziren. 319 pertsona aktiboetatik 268 lanean zeuden (159 gizon eta 109 emakume) eta 51 langabezian zeuden (24 gizon eta 27 emakume). 148 pertsona inaktiboetatik 59 erretiraturik zeuden, 29 ikasten zeuden eta 60 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Mouzay udalerrian 312 unitate fiskal zeuden, 738 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.887 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 20 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 igeltseroak, 1 margolaria eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Mouzay udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 465 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gambusia longispinis
Gambusia longispinis Gambusia generoko animalia da. Arrainen barruko Poeciliidae familian sailkatzen da.
Ottenhofen
Ottenhofen Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Panotla (udalerria)
Panotla Mexikoko udalerri bat da. Tlaxcala estatuan kokatua dago. 2010ean 0 biztanle zituen 0 km²ko azaleran. Herriburua da.
Ottensoos
Ottensoos Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Natívitas (udalerria)
Natívitas Mexikoko udalerri bat da. Tlaxcala estatuan kokatua dago. 2010ean 0 biztanle zituen 0 km²ko azaleran. Herriburua da.
Gambusia lemaitrei
Gambusia lemaitrei Gambusia generoko animalia da. Arrainen barruko Poeciliidae familian sailkatzen da.
Murvaux
Murvaux Frantziako udalerria da, Meuse departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Murvaux udalerrian erroldatutako biztanleak 149 ziren. Familiak 64 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 85 etxebizitza zeuden, 66 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 80 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 66 etxebizitza nagusietatik 56 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 3 etxek hiru zituzten, 16 etxek lau zituzten eta 45 etxek bost zituzten. 44 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 33 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 20 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Chaetodon kleinii
Chaetodon kleinii Chaetodon generoko animalia da. Arrainen barruko Chaetodontidae familian sailkatzen da.
Murvaux
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 95 ziren, horien artean 63 aktiboak ziren eta 32 inaktiboak ziren. 63 pertsona aktiboetatik 49 lanean zeuden (34 gizon eta 15 emakume) eta 14 langabezian zeuden (8 gizon eta 6 emakume). 32 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Murvaux udalerrian 71 unitate fiskal zeuden, 155 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.101 euro zen.
Greziar gurutze
Greziar gurutzea edo crux inmissa quadrata neurri bereko lau besoz osatutako gurutze bat da, angelu zuzenean mozten direnak.
Murvaux
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra eraikuntza enpresa batena zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra margolaria zen.
Greziar gurutze
Arkitekturan
Gurutze greziarreko oinplanoa, bizantziar arkitekturan ohikoa da: prototipo edo eredua, jada suntsitua dagoen Konstantinopoliseko Apostolu Santuen eliza da, ondoren Italian berregina Goi Erdi Aroan, baina ia erabat gurutze latindarragatik ordezkatua erromanikoa iritsi zenean. Bizantziar inspirazioko gurutze greziar oinplanoko eliza baten adibide ospetsu bat, Veneziako San Marko Basilika da.
Murvaux
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Murvaux udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Kansas City (Missouri)
Kansas City, Ameriketako Estatu Batuetako Missouri estatuko hiri nagusia da, 482.299 biztanle baitzituen 2009ko erroldan.
Murvaux
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Greziar gurutze
Arkitekturan
Gurutze greziarreko oinplanoa, berriz hartu zen Italian Pizkunde garaian, oinplano zentraleko zenbait eraikin eraiki zirenean: Filippo Brunelleschik esperimentatu zuen San Lorenzo basilika (Florentzia)ren Sakristia Zaharrean eta Capilla dei Pazzin erabili zuen. Emaitzarekin sugestionatuak geratu ziren da Sangallo anaiak: lehenik, Giulianok, Santa Maria delle Carceri Basilika eraiki zuen Praton, ondoren, Antoniok, San Biagio eliza proiektatu zuen Montepulcianon; garai berekoak dira, baita ere, Todiko Kontsolazioaren Andre Mariaren Tenplua (zehazki norena den ezagutzen ez dena), eta Bramante eta Michelangelok Vatikanoko San Petri basilikarako egin zuten jatorrizko egitasmoa. Bramantek, mota hau, Italia iparraldean ere sartu zuen. Gurutze greziardun eliza baten beste eredu bat, Cellere herrian ikus daiteke, Viterbo probintzian, non Sant'Egidio eliza altxatzen den, Sangalloren eliza bezala ezagunago, berak proiektatu baitzuen.
Kansas City (Missouri)
Hiri senidetuak
Kansas City ondorengo hiriekin senidetuta dago:
Greziar gurutze
Arkitekturan
Erromako Gesúren Elizarekin eta San Petriko egitasmoaren aldaketarekin, gurutze greziardun oinplanoko esperimentuak amaitu egin ziren, pizkundeko armonia bereizgarria, gurutze latindar formako oinplanoen bidez hobeto aplikatzeko. Baina, barroko garaian, Pietro da Cartonak, Luca eta Martina santuen eliza eraiki zuen Erroman, pixkat luzatutako gurutze greziar bat erabiliz. Gainera, gurutze greziar formako oinplano bezala har daitezke Erromako San Carlo ai Catinariko eliza eta Sorbonako kapera, Parisen.
Arte ortodoxoan eta Europa ekialdeko artean, gurutze greziarra, egundaino erabili da.
Chaetodon interruptus
Chaetodon interruptus Chaetodon generoko animalia da. Arrainen barruko Chaetodontidae familian sailkatzen da.
San Pablo del Monte (udalerria)
San Pablo del Monte Mexikoko udalerri bat da. Tlaxcala estatuan kokatua dago. 2010ean 0 biztanle zituen 0 km²ko azaleran. Herriburua da.
Teolocholco (udalerria)
Teolocholco Mexikoko udalerri bat da. Tlaxcala estatuan kokatua dago. 2010ean 0 biztanle zituen 0 km²ko azaleran. Herriburua da.
Otterfing
Otterfing Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Gambusia marshi
Gambusia marshi Gambusia generoko animalia da. Arrainen barruko Poeciliidae familian sailkatzen da.
Chaetodon larvatus
Chaetodon larvatus Chaetodon generoko animalia da. Arrainen barruko Chaetodontidae familian sailkatzen da.
Otting
Otting Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Gambusia manni
Gambusia manni Gambusia generoko animalia da. Arrainen barruko Poeciliidae familian sailkatzen da.
Banaketa
Bahametan aurki daiteke.
Chaetodon leucopleura
Chaetodon leucopleura Chaetodon generoko animalia da. Arrainen barruko Chaetodontidae familian sailkatzen da.
Santa Cruz Tlaxcala (udalerria)
Santa Cruz Tlaxcala Mexikoko udalerri bat da. Tlaxcala estatuan kokatua dago. 2010ean 0 biztanle zituen 0 km²ko azaleran. Herriburua da.
Chaetodon lineolatus
Chaetodon lineolatus Chaetodon generoko animalia da. Arrainen barruko Chaetodontidae familian sailkatzen da.
Gambusia melapleura
Gambusia melapleura Gambusia generoko animalia da. Arrainen barruko Poeciliidae familian sailkatzen da.
Ottobeuren
Ottobeuren Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Juzet-d'Izaut
Juzet-d'Izaut Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Garona Garaia departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Terrenate (udalerria)
Terrenate Mexikoko udalerri bat da. Tlaxcala estatuan kokatua dago. 2010ean 0 biztanle zituen 0 km²ko azaleran. Herriburua da.
Juzet-d'Izaut
Biztanleria
2007an Juzet-d'Izaut udalerrian erroldatutako biztanleak 202 ziren. Familiak 88 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 154 etxebizitza zeuden, 89 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 58 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 150 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 89 etxebizitza nagusietatik 76 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 29 etxek lau zituzten eta 39 etxek bost zituzten. 64 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 49 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 33 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 125 ziren, horien artean 81 aktiboak ziren eta 44 inaktiboak ziren. 81 pertsona aktiboetatik 76 lanean zeuden (45 gizon eta 31 emakume) eta 5 langabezian zeuden (1 gizon eta 4 emakume). 44 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Juzet-d'Izaut udalerrian 80 unitate fiskal zeuden, 166 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.119 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 zurgina, 1 iturgina eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
2000. urtean Juzet-d'Izaut udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ottobrunn
Ottobrunn Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Tetla de la Solidaridad (udalerria)
Tetla de la Solidaridad Mexikoko udalerri bat da. Tlaxcala estatuan kokatua dago. 2010ean 0 biztanle zituen 0 km²ko azaleran. Herriburua da.
Gambusia myersi
Gambusia myersi Gambusia generoko animalia da. Arrainen barruko Poeciliidae familian sailkatzen da.
Tetlatlahuca (udalerria)
Tetlatlahuca Mexikoko udalerri bat da. Tlaxcala estatuan kokatua dago. 2010ean 0 biztanle zituen 0 km²ko azaleran. Herriburua da.
Chaetodon litus
Chaetodon litus Chaetodon generoko animalia da. Arrainen barruko Chaetodontidae familian sailkatzen da.
Tlaxcala (udalerria)
Tlaxcala Mexikoko udalerri bat da. Tlaxcala estatuan kokatua dago. 2010ean 0 biztanle zituen 0 km²ko azaleran. Herriburua Tlaxcala de Xicohténcatl da.
Pierrepont (Meurthe eta Mosela)
Pierrepont Frantziako udalerri bat da, Meurthe eta Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Pierrepont udalerrian erroldatutako biztanleak 948 ziren. Familiak 394 ziren, horien artean 108 pertsona bakarrekoak ziren (56 bakarrik bizi ziren gizonak eta 52 bakarrik bizi ziren emakumeak), 129 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 133 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 449 etxebizitza zeuden, 401 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 45 hutsik zeuden. 326 etxeak ziren eta 123 apartamentuak ziren. 401 etxebizitza nagusietatik 283 bere jabearen bizilekua ziren, 111 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 42 etxek bi zituzten, 58 etxek hiru zituzten, 94 etxek lau zituzten eta 206 etxek bost zituzten. 263 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 175 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 169 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 628 ziren, horien artean 465 aktiboak ziren eta 163 inaktiboak ziren. 465 pertsona aktiboetatik 426 lanean zeuden (236 gizon eta 190 emakume) eta 38 langabezian zeuden (23 gizon eta 15 emakume). 163 pertsona inaktiboetatik 39 erretiraturik zeuden, 61 ikasten zeuden eta 63 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 igeltseroa, 1 iturgina eta 1 ile apaindegia.
2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 harategi zen, 2 elektrotresna dendak eta 1 drogeria zen.
2000. urtean Pierrepont udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Chaetodon lunulatus
Chaetodon lunulatus Chaetodon generoko animalia da. Arrainen barruko Chaetodontidae familian sailkatzen da.
Otzing
Otzing Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Tocatlán (udalerria)
Tocatlán Mexikoko udalerri bat da. Tlaxcala estatuan kokatua dago. 2010ean 0 biztanle zituen 0 km²ko azaleran. Herriburua da.
Birmingham (Alabama)
Birmingham Ameriketako Estatu Batuetako Alabama estatuko hiririk handiena da. 2007an 229.800 biztanle inguru zituen.
Hiri senidetuak
Birmingham ondorengo hiriekin senidetuta dago:
Caunar
Caunar Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Landak departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Cauna udalerrian erroldatutako biztanleak 404 ziren. Familiak 148 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 48 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 48 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Pablo Gurpide
Pablo Gurpide Beope (Otsagabia, 1898ko urtarrilaren 25a - Bilbo, 1968ko azaroaren 18) euskal apezpikua izan zen, Bilboko elizbarrutiaren bigarren apezpikua izan zena. Karlistatzat zuen bere burua.
Caunar
Etxebizitza
2007an 173 etxebizitza zeuden, 155 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 166 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 155 etxebizitza nagusietatik 112 bere jabearen bizilekua ziren, 40 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 15 etxek hiru zituzten, 28 etxek lau zituzten eta 104 etxek bost zituzten. 93 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 61 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 82 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Pablo Gurpide
Biografia
1951ko irailaren 23an Sigüenzako apezpiku ordenatu zuten. 1955eko abenduaren 19an, Bilboko elizbarrutiaren apezpiku bihurtu zen Casimiro Morcillo ordezkatuz.
Caunar
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 248 ziren, horien artean 179 aktiboak ziren eta 69 inaktiboak ziren. 179 pertsona aktiboetatik 155 lanean zeuden (79 gizon eta 76 emakume) eta 24 langabezian zeuden (11 gizon eta 13 emakume). 69 pertsona inaktiboetatik 28 erretiraturik zeuden, 22 ikasten zeuden eta 19 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Pablo Gurpide
Biografia
Francoren diktaduran, bizitzako azken hilabeteetan, Derion entzierroa egiten zebilen Gogor taldeko elizjendearen kontra borrokatu zen eta etenaldian ezarri zituen a divinis.
Caunar
Diru sarrerak
2009an Cauna udalerrian 155 unitate fiskal zeuden, 405 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.767 euro zen.
Oy-Mittelberg
Oy-Mittelberg Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Caunar
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 margolaria.
2000. urtean Cauna udalerrian 27 nekazaritza-ustiategi zeuden, 627 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Totolac (udalerria)
Totolac Mexikoko udalerri bat da. Tlaxcala estatuan kokatua dago. 2010ean 0 biztanle zituen 0 km²ko azaleran. Herriburua da.
Gambusia nicaraguensis
Gambusia nicaraguensis Gambusia generoko animalia da. Arrainen barruko Poeciliidae familian sailkatzen da.
Chaetodon madagaskariensis
Chaetodon madagaskariensis Chaetodon generoko animalia da. Arrainen barruko Chaetodontidae familian sailkatzen da.
Bridgeport
Bridgeport Ameriketako Estatu Batuetako Connecticut estatuko hiririk handiena da. 2006an 137.912 biztanle inguru zituen.
Gambusia nobilis
Gambusia nobilis Gambusia generoko animalia da. Arrainen barruko Poeciliidae familian sailkatzen da.
Chaetodon melannotus
Chaetodon melannotus Chaetodon generoko animalia da. Arrainen barruko Chaetodontidae familian sailkatzen da.
Ziltlaltépec de Trinidad Sánchez Santos (udalerria)
Ziltlaltépec de Trinidad Sánchez Santos Mexikoko udalerri bat da. Tlaxcala estatuan kokatua dago. 2010ean 0 biztanle zituen 0 km²ko azaleran. Herriburua da.
Viana do Castelo
Geografia
Iparraldean Caminha, ekialdean Ponte de Lima, hegoaldean Barcelos eta Esposende eta mendebaldean Ozeano Atlantikoa mugakide ditu.
Historia
Indusketa arkeologikoek erakutsi dute Mesolito garaian jadanik Viana populatua izan zela, baina lehenengo asentamendua Santa Luzia mendiaren inguruan eraiki zuten erromatarrek.
1258an Alfontso III.a Portugalgoak foru gutuna eman zion Viana da Foz do Lima herriari. XV mendean katedral erromanikoa eraiki zen. XVI mendean itsas-portuak garrantzi handia hartu zuen Aurkikuntzen Aroko exploratzaile portugaldarren erreferentziazko kaietako bat bihurtu baitzen. Ardoa, fruitak eta gatza exportatzen zituen eta teilak, ehunak eta beira inportatu. Gaur egun ikus daitezkeen eraikin historiko gehienak garai hartan eraikiak dira, esate baterako Misericórdia etxea, 1589ko flamenko estilokoa. Harresiak eraiki zituen Galizia eta Ipar Afrikatik zetozen piraten erasoei aurre egiteko.
Hurrengo mendeetan aberasten jarraitu zuen hiriak, Maria II.aren garaian goia jo zuelarik. 1852an erreginak Associação Comercial de Viana do Castelo elkartea eratu zuen, mota honetako laugarren elkarte publiko zharrena da. Aurrez 1848ko urtarrilaren 20an hiri estatusa jaso zuen eta gaur egungo izenaz bataiatu zen, Viana do Castelo.
Ekonomia
Itsas portua da Vianako ekonomiaren sustatzailea. Bereziki aipatzekoak dira ontziolak, Estaleiros da Viana do Castelo izenekoak.
Ondasun nabarmenak
Beste hainbat monumenturen artean, hurrengo lekuak ikustekoak dira Vianan:
Herri eta hiri senidetuak
Viana do Castelo ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:
Tzompantepec (udalerria)
Tzompantepec Mexikoko udalerri bat da. Tlaxcala estatuan kokatua dago. 2010ean 0 biztanle zituen 0 km²ko azaleran. Herriburua da.
Kontsumitzaile
Kontsumitzailea bere beharrak betetzeko ondasunak eta zerbitzuak erosi eta xahutu egiten dituen pertsona da, kontsumoa gauzatzen duena alegia.
Pähl
Pähl Alemaniako udalerri bat da. Bavariako estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kontsumitzaile
Kontsumitzailearen portaera bereziki marketinean ikertzen da, produktu bat aukeratzeko dituen irizpideak aztertzearren. Jokabide hori ikuspuntu psikologiko (motibazioak aztertuz), soziologiko (kontsumoa gizarteratzeko ere baden heinean) nahiz ekonomikotik (bere errentak ematen dion ahalmen ekonomikoa zenbatetsiz eta nola aukeratzen duen ikertuz) azter daiteke. Era berean, kontsumitzailea legez babesten den pertsona ere bada, produktua erosi eta xahutzean eskubide batzuk baititu.
Kontsumitzailearen eskubideen sustapen eta babesa
Kontsumitzaileak denbora luzez egon dira legearen babesik gabe, zentzuz jokatzen ez bazuten kexu izateko eskubiderik ez zutela argudiatzen baitzen. 1960ko hamarkadan hasi ziren kontsumitzaileen eskubideak babesten, hiru arrazoirengatik: lehena, produktu beraren aldaera ugari egotea, kalitate- eta segurtasun-maila desberdinekoak; bigarrena, gobernuek enpresa eta sindikatuekin tratuak egiten zituzten bitartean, kontsumitzaileak bigarren mailan utzi izana; eta hirugarrena, kontsumitzaileak zorrotzagoak izaten hasi izana, produktuei buruzko argibideak eskatzen hasi baitziren hobeto aukeratu ahal izateko.
Pixkanaka, kontsumitzaileen eskariei eta kontsumitzaileen defentsarako erakundeei arreta handiagoa eskainiz joan dira gobernu eta enpresak. Herrialde askotan jarri dira indarrean produktuei buruzko segurtasun- eta kalitate-baldintza zorrotzak ezartzen dituzten legeak. Kontsumitzaileen eta konkurrentziaren presioei esker, enpresak kalitatea, balioa eta erabilgarritasuna aintzat hartzen hasi dira. Azken hamarkadetan aldaketa handiak gertatu dira, gaur egun ia ez baitago alderik antzeko salneurria duten produktu bertsuen kalitatean, eta bata edo bestea erosteko erabakia itxura, neurria edo erosleak nahi duen beste ezaugarriren baten araberakoa izan ohi da. Europako erdialdeko eta ekialdeko herrialde komunista ohietan eta garapen bidean daudenetan, merkatu-ekonomiara pixkanaka-pixkanaka egokitzen ari direnez, kontsumitzaileen defentsa ere apurka-apurka ari da garatzen, kontsumorako gaien eskaintza ugaritzearekin batera.
Kontsumitzaile Elkarteak
1978ko Espainiako Konstituzioaren 51. artikuluak zioenari jarraituz sortu ziren elkarteok; horren arabera, botere publikoek kontsumitzaile eta erabiltzaileentzat informazioa eta heziketa bultzatuko dituzte, haien erakundeak sustatuko dituzte, eta haiei dagozkien auziak entzungo dizkiete erakunde horiei, legeak ezarritako moduan.
Kontsumitzaile eta Erabiltzaileen Erakundea
Espainiako elkarterik garrantzitsuena da. 1975ean sortu zen, nazio mailako erakunde pribatua da eta Madrilen du egoitza bakarra. Bazkideak 240.000 baino gehiago dira, eta horiek ez ezik, oro har kontsumitzaile guztiak ere informatzea, hezitzea, defendatzea, eta haien interesak ordezkatzea dute helburutzat. OCU-Compra Maestra hilabetekaria eta Dinero y Derechos bi hilabetekariak argitaratzen dituzte, gai juridiko eta ekonomikoei buruzkoak. Lege-, finantza- eta teknika-aholkularitzako zerbitzuak eskaintzen dizkiete dohainik bazkideei.
Espainiako Kontsumitzaileen Batasuna
890 ordezkaritza ditu, eta 75 bulego 17 autonomia erkidegotan. Bazkideak 211.000 baino gehiago dira. Informazio-zerbitzuen barruan, Consumo y Calidad de Vida datu-basea dauka Ibertex sistemari konektaturik. Aholkularitza juridikoa eskaintzen du, eta baita epaiketaz kanpoko bidetik erreklamazioak bideratzeko zerbitzua ere. Ciudadano aldizkaria argitaratzen du, beste talde batzuekin batera.
Kontsumitzaileen Elkarte Orokorra
150.000 kide baino gehiago ditu, eta zenbait lekutan elkartearen ordezkari-zeregina betetzen duten Kontsumitzaile eta Erabiltzaileen Kooperatibari atxikirik daude horietako gehienak. Ciudadano aldizkariaren argitaldarietako bat izateaz gainera, Ibercoop bihilabetekaria ere argitaratzen du elkarteko kooperatibentzat.
Kontsumitzaile eta Erabiltzaile Independenteen Federazioa
1989an sortu zen. 175.000 kide ditu 54 elkarte federatuetan, eta 1.002 ordezkaritza, tokian tokiko federazioetan elkartzen direnak. Ciudadano aldizkaria argitaratzen parte hartzeaz gainera, kontsumoari buruzko monografia eta liburuxkak ere ematen ditu argitara.
Espainiako Kontsumitzaile eta Etxekoandreen Hiri Elkarte Nazionala
Federazio hori etxeko kontsumoaz arduratzen da, eta etxekoandrearen irudia hartzen du etxeko ekonomiaren administratzailetzat. Dohainik eskaintzen ditu aholkularitza eta defentsa juridikoko zerbitzuak; heziketa- eta informazio-ikastaroak antolatzen ditu, eta etxekoandreentzat aurreikuspen-mutualitateak ezartzen ditu bazkideen eskura. Ciudadano aldizkariaren argitaldarietako bat da. 67 elkarte federatu eta lurralde-ordezkaritza dauzka 11 autonomia-erkidegotan banatuta. 125.000 kide dira.
Etxekoandre, Kontsumitzaile eta Erabiltzaileen Elkarteen Konfederazio Espainiarra
Etxekoandre, Kontsumitzaile eta Erabiltzaileen Elkarteen Federazio Espainiarra izenez sortu zuten 1968an 17 probintziatako etxekoandreen elkarteek. 320.000 afiliatu inguru dauzka, 945 elkarte eta ordezkaritzatan banaturik. Inkesta nazionalak antolatzen ditu, sentsibilizazio-kanpainak sustatzen ditu, aholkularitza tekniko eta juridikoa eskaintzen du, eta Día a Día aldizkaria kaleratzen du, hiru hilabetetik behin. Estatuko 17 erakundetan du ordezkaritza, eta nazioartean seitan.
Chaetodon marleyi
Chaetodon marleyi Chaetodon generoko animalia da. Arrainen barruko Chaetodontidae familian sailkatzen da.
Xaloztoc (udalerria)
Xaloztoc Mexikoko udalerri bat da. Tlaxcala estatuan kokatua dago. 2010ean 0 biztanle zituen 0 km²ko azaleran. Herriburua da.
Painten
Painten Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Udako Euskal Unibertsitatea
Udako Euskal Unibertsitatea edo UEU lukuru-asmorik gabeko kultur elkartea da eta Onura Publikoko aitormena du 1990etik. 1973an sortu zen Donibane Lohizunen antolatutako Udako Ikastaroetan.
Orobat euskaraz eta unibertsitate mailakoak diren atal hauek sustatzen ditu: ikastaroak, liburu-argitalpenak, Internet-zerbitzuak, kongresuak, profesionalen bilkurak, eta graduondoko-ikasketak.
Udaz gain, beste urte sasoietan ere antolatzen ditu ikastaroak, baita jardunaldiak ere (esaterako, Informatikari euskaldunen bilkurak, edo Natur Zientzietako Topaketak).
Euskal komunitate zientifikoa ezagutarazteko eta trinkotzeko zenbait datu-base (Inguma, Artizarra...) eta foro (Ikergazte, Txiotesia...) eskaintzen ditu.
Helburuak
UEUren helburu nagusia Euskal Unibertsitatea sortzea da. Horretarako, hiru ardatz nagusi ditu:
Kataluniako Universitat Catalana d'Estiuren lana aurrekari sendoa izan zen Udako Euskal Unibertsitatearentzat. Izatez, Katalanen aurrerapausoen berri izan eta hiru urtera sortu baitzen UEU 1973an.
Chaetodon melapterus
Chaetodon melapterus Chaetodon generoko animalia da. Arrainen barruko Chaetodontidae familian sailkatzen da.
Udako Euskal Unibertsitatea
Antolaketa
UEUko zuzendariak honako hauek izan dira: Manex Goihenetxe (1973-1976), Martin Orbe (1976-1983), Baleren Bakaikoa (1983-1987), Inaki Irazabalbeitia (1987-1991), Kepa Altonaga (1991-1996), Mikel Aizpuru (1996-2000), Xabier Isasi (2000-2004), Aitzpea Leizaola (2004-2005), Lore Erriondo (2005-2010), Karmele Artetxe (2010-2014), Iñaki Alegria (2014-2018), Kepa Sarasola (2018-2023), eta 2023ko otsailetik Aitor Bengoetxea da zuzendaria.
Historia
1970an unibertsitatean euskara ez zen bat ere erabiltzen. Orduan utopia moduan ikusten zen euskara etorkizunean arlo guztietara naturaltasunez zabaldu ahal izango zela. Baina 1970-72an Baionako Euskal Erakustokian antolatu ziren Euskal Asteak izan zuten arrakasta ikusirik, 1972ko ekitaldian Karlos Santamariak Euskal Unibertsitatea sortzeko premiaz emaniko hitzaldiaren bidetik, Euskaldunen Biltzarra, Ikas eta Fededunak elkarteek UEU antolatzea erabaki zuten 1973ko udan, Euskaltzaindiaren babespean. Lehengo ekitaldi biak Donibane Lohizunen egin ziren, ondorengo biak Uztaritzen, eta 1977tik Iruñean. Geroago, urteak pasa ahala, hainbat urrats kualitatibo egin dituzte etengabe euskarazko unibertsitatea eraikitzeko bidean.
1975ean hasi ziren liburuak argitaratzen. urtero 10 bat liburu argitaratu dira harrezkero.
1990an Uztaro aldizkari zientifikoa sortu zuten, geroago sortu ziren Historiari buruzko Kondaira aldizkaria (2003-2013), arkitekturari buruzko Aldiri aldizkaria (2009-2022), eta osasungintzari buruzko Osagaiz aldizkaria (2017).
1996an Informatikari Euskaldunen Bilkurak antolatzen hasi ziren kongresu moduan. Geroago beste hainbat arlotara zabaldu zuten kongresuen formula: Natur Zientziak, Hizkuntzalaritza, Arkitektura...
Gambusia panuco
Gambusia panuco Gambusia generoko animalia da. Arrainen barruko Poeciliidae familian sailkatzen da.
Udako Euskal Unibertsitatea
Historia
2000. urtean Inguma datu basea sortu zuten, unibertsitate mailako euskarazko produkzioa erraz atzitzeko helburuarekin. Euskarazko komunitate akademikoa koordinatzeko antzeko beste sei zerbitzu informatiko sortu zituzten geroago.
2001etik Hizkuntza Teknologia berezko titulua antolatu zuten, lankidetzan Euskal Herriko Unibertsitatearekin. Geroago 10 baino gehiago izan dira honela antolatu diren graduondokoak edo berezko tituluak.
2001ean bertan hezkuntza-komunitatearekin lankidetzan hasi ziren irakasleak prestatzeko Ulibarri programan. Geroago Prest Gara eta Haur Eskolak programetan ere parte hartu dute.
2003tik on-line ikastaroak ematen hasi ziren eta 2013an on-line irakaskuntzarako eredu pedagogikoa definitzen hasi zen. Eredu hori sortu zuen taldean zeuden Abel Camacho, Ireide Arriolabengoa, Rakel Gamito, Maite Larrañaga, eta Maialen Urbieta.
2015ean euskarazko ikerkuntza sustatzeko eta ikertzaile gazteak koordinatzeko asmoz Ikergazte kongresua antolatu zuten lehenengoz. Helburu bera zuen Txiotesia lehiaketa 2013az gero euskarazko tesiei ikusgarritasuna emateko.
2019an GOI ikastegia sortu zuten Euskal Herriko Unibertsitatearekin batera, eta azpiegitura horrekin urte bat geroago 2020ean online eta euskaraz martxan jarri zuten Irakaskuntza ertainetan irakaslea izateko behar den master ofiziala.
2022an 50 urte bete zituen, eta horretarako ospakizun sortari ekin zion urte horretako maiatzean.
Ikastaroak
1973z gero 2.000 baino gehiago dira unibertsitateko gaiak irakasteko antolatu dituen ikastaroak. 2003an hasi zen on-line ikastaroen eskaintza, eta 2013an euskarazko lehen MOOC ikastaroa (Android programazioaren hastapenak). Sailetan egin izan da beti ikastaroen antolaketa, sailak hauek izan direla:
Liburuak
UEUk 1975tik 2020ra bitarte unibertsitate mailako 458 liburu (saiakerak eta testu-liburuak) argitaratu ditu, urtero 10 liburu gutxi gorabehera.
UEUn sortutako liburu gehienak Buruxkak liburutegi digitalean kontsulta daitezke.
Aldizkariak
2018an hiru aldizkari ere plazaratzen zituen: Uztaro (giza-zientziak, 1990ean sortua), Aldiri, Arkitektura eta abar (arkitektura, 2009an sortua), eta Osagaiz (osasun-zientziak). 2003 eta 2013 urteen artean Kondaira aldizkaria ere argitaratu zuen historiako gaiekin.
Udako ikastaroetan Udaro izeneko barne-buletina argitaratzen du UEUk. Bertan, ikastaroen inguruko informazioa, elkarrizketak eta argazkiak izan ohi dira.
Inguma datu-basea euskarazko produkzioa unibertsitatean
Inguma datu-basea euskara batuaren garaian unibertsitate mailan euskaraz zer egin den eta nork egin duen azaltzen du. 2021ean guztira 206 erakunderen lana katalogatuta zegoen. 45.000 erreferentziatik gora eta 12.506 egileen lana eskaintzen ditu. Euskal Komunitate Zientifikoaren argitalpenak, hitzaldiak, ikastaroak, tesiak eta irakasgaiak biltzen ditu.
Artizarra sare soziala
Artizarra euskaldunen sare sozial tekniko-zientifiko-profesionala da. 500dik gora profesional euskaldunen arteko harremanak errazten ditu. Profesional bakoitzak Inguma datu-basean duen ekoizpenaz gain uneko bere jarduera profesionalaren datuak ere erakusten ditu. Mundu mailako LinkedIn sarearen antzerakoa da, baina euskaraz eta euskararen alorrean lokalizatuta. Hor agertzen diren komunitate zientifiko-profesionalei elkarren berri eman nahi die.
Tesiker, euskarazko doktorego-tesiak
Tesiker datu-baseak euskaraz argitaratu diren 550 doktorego-tesien datuak eskaintzen ditu, baita tesi-txostenak ere. UEUk jasotako datuak Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzaren webgunetik. 550 doktorego-tesi digitalizatu eskaintzen ziren 2019an eta urtez urte eguneratzen da.
Buruxkak liburutegi digitala
Buruxkak liburutegi digitalean UEUk argitaratutako liburu guztiak eskaintzen ditu formatu digitalean (2018an 380), azken urteetan plazaratutakoak ezik. Liburu guztiak partekatu daitezke CC-BY-SA lizentziarekin. Buruxkak izenburu horixe jarri zion 1910. urtean Jean Etxepare medikuak bere idazki bildumari; aitzindari hura gogoan, UEUk bere liburutegi digitalari Buruxkak izena jarri zion.
Apunteen Otarrea
Buruxkak liburutegian dauden liburu guztiz zuzenduak izan gabe, unibertsitate alorreko diren lan, txosten, apunte eta bestelako dokumentuak partekatzeko gunea da. Besterk esan ezean Otarreko dokumentu guztiak partekatu daitezke CC-BY-SA lizentziarekin.
Unibertsitatea.net unibertsitarioen ataria
Unibertsitatea.net atariak albisteak argitaratzen ditu komunitate unibertsitario euskaldunarentzat (besteak beste elkarrizketak ikerlariekin, 140 gora), eta zenbait blog biltzen ditu hainbat zerbitzu emateko asmoarekin (ekonomia, Hizkuntzaren prozesamendua, artea, ingurumena...).
Iparrorratza unibertsitatean sartzeko orientazioa
Iparrorratza zerbitzua unibertsitatera ikastera ailegatzen diren ikasleentzako aholkularitza-zerbitzua da, zer ikasiko duten erabakitzen laguntzeko.
Kongresuak eta profesionalen bilkurak
1996tik antolatu dituen profesionalen bilkurak 100 baino gehiago izan dira. Besteak beste hauek:
Ikerlari gazteen komunitatea
Unibertsitatean eta euskaraz aritzen diren ikerlari gazteek elkarren artean ezagutzeko eta beren arteko komunikazioa eta lankidetza errazteko zenbait ekinbide plazaratu ditu UEUk 2012z geroztik:
Ikergazte kongresua
Ikergazte kongresua bi urterik behin antolatu da 2015etik, ikerlari gazteen topalekua izateko. 200 baino gehiago izaten dira partaideak eta 140 artikulu inguru aurkeztu izan dira aldi bakoitzean.
Txiotesia lehiaketa
Helburu bera dauka 2013z geroztik bi urterik behin antolatzen den #txiotesia lehiaketak. Parte hartzaileek Twitterreko 6 txiotan azaldu behar dute beren tesi-lana. Lehenengo lehiaketan 86 ikerlariren 516 txio argitaratu ziren.
Elkarrizketak unibertsitarioen atarian
Unibertsitatea.net atariak 130 baino gehiago dira unibertsitateko gazteekin argitaratu dituen elkarrizketak.
Juan San Martin beka
Juan San Martin beka 2001 urtean jarri zen abian Eibarko Udalaren eta Udako Euskal Unibertsitatearen arteko lankidetzan. Bekaren helburua euskarazko ikerketa sustatzea da. Lantzen diren ikerketa-esparruak Juan San Martinek bere bizitzan zehar landu zituenak dira: Antropologia, linguistika, filologia, toponimia, filosofia, literatura, botanika, artea, historia, kazetaritza, etnologia, mendizaletasuna eta zuzenbidea.
Berezko tituluak eta graduondoak
2001ean hasita 18tik gora titulu antolatu ditu UPV/EHUrekin batera, Horietan gutxienez 280 pertsona titulatu dira. Hauek izan dira titulazioak eta zein urtetan hasi ziren:
Lankidetza Hezkuntza-Komunitatearekin
2001 urteaz geroztik Euskal Herriko ikastetxeen normalkuntza plangintza programen aholkularitza ematen ari da UEU Ulibarri proiektuan, Lore Erriondoren zuzendaritzapean.