cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arrasate
Izena
XX. mendearen bigarren erdian, eta Francisco Francoren heriotza eta demokraziaren itzulerarekin batez ere, euskararen sustapena indartzearekin batera, herrien euskarazko izenen erabilpena handituz joan zen poliki-poliki. Horien artean, Arrasate euskarazko izen ofizial bezala erabiltzea proposatu zuten, Mondragoe ordeztuz. Proposamen horrek onarpen zabala izan zuen, bai herritarren artean eta bai Euskal Herri osoan ere. Horrenbestez, Euskaltzaindiak euskarazko izen ofizialtzat onartu zuen Arrasate. Gaur egun, Arrasate da euskaraz gehien erabiltzen dena, Mondrague edo Mondrau ere erabiltzen den arren.
Euskaltzaindiak bere 140. arauan azaldu duenez, Arrasate da udalerriaren euskarazko izena. 2004an arau hori onartu zen arte, Euskaltzaindiak ontzat ematen zuen Mondragoe izena ere, berak argitaratutako hainbat izendegitan.
Geografia
Arrasate Gipuzkoako Debagoiena eskualdearen mendebaldean kokatuta dago, Araba eta Bizkaiarekin mugan. Udalatx (1.117 m) mendiaren magalean dago, haren hegoaldean. Herria mendiz inguratuta dago, aurrekoaz gain Murugain (778 m) eta Kurtzetxiki (532 m) ere ditu gertu. Udalerriak, mendi horien guztien artean, eta beste hainbat udalerrirekin batera Leintz harana osatzen du.
Euskal Autonomia Erkidegoari erreparatuz gero, jabetzen gara erdi-erdian dagoen herria dela Arrasate, hiru herrialdeen lotunean. Gertuen duen euskal hiriburua Gasteiz da, 39 kilometrora, eta horren ondoren Bilbo, (48 km.)ra, Donostia (78 km.)ra eta Iruñea (109 km.)ra daude. Herria Deba ibaiak zeharkatzen du, baina izen bera duen herritik datorren Aramaio ibaia ere Arrasatetik igarotzen da, herrian Deba ibaiarekin bat egiten duela.
Auzoak
Arrasatek herrigunetik kanpo dauden bost auzo ditu:
Udalerri mugakideak
Arrasateko udal barrutiak hurrengo udalerriak ditu mugakide:
Historia
1260ko maiatzaren 15ean Alfontso X.a Jakitunak hiri-gutuna eman zion bertan zegoen Arrasate edo Arresate herrixkari, Leintz eta Aramaioko haranak elkartzen diren tokian, baita Mondragoe (Mondragon) izen berria ipini ere. Bizitoki hori Santa Barbara mendixkaren magalean kokatu zen. Tontorrean gaztelu zaharra zegoen, Deba ibarrean oso leku estrategikoan, iberiar goi-lautada eta kostaldearen arteko komunikabiderik garrantzitsuena baitzen ibar hori. Erdi Aroko hasieran hiriak sortzeko ahaleginari jarraituta, Deba ibarraren buruan eratu zen hiribildua, Gipuzkoako barneko aldeko beste haran eta ibar batzuetan egin zen antzera.
Bando-gerren garaian eraso asko izan zituen Arrasatek. Oñatiko jaunak erre egin zuen hiribildua 1448ko ekainaren 23an, guraiatarren (oinaztarrak) eta baineztarren (ganboatarrak) arteko liskarrak zirela eta. Ia erabat hondatuta geratu zen horren ondorioz. Ondorengo mendeetan Mondragoeko hiribilduak izen handia izan zuen bertako burdinoletan egiten zen altzairua zela eta. Burdinolak garrantzi handikoak izan ziren XV. eta XVI. mendeetako garai hartan, armagintzan bereziki, eta Mondragoeko altzairua ezaguna zen Espainian, Frantzian, Herbehereetan, Ingalaterran eta Italian, besteak beste. Gaur egun, horren lekukoa da bertako kale nagusietako batek izen hori berori daukala. Halaber, Meatzerreka auzoaren izenak garbi erakusten du meatzeek herrian edukitako presentzia eta garrantzia. XIX. mendearen amaieran, bestela, 1897an Antonio Canovas del Castillo Espainiako lehen ministroa Santa Agedako bainuetxean hil zuen Michele Angiolillo anarkista italiarrak.
1950eko hamarkadan Jose Maria Arizmendiarrietak sortutako kooperatiba mugimenduaren hasiera, Fagor (orduan ULGOR izenez) eta Euskadiko Kutxaren (orduan Lankide Aurrezkia izenez) sorrerarekin batera. 1960-1970ko hamarkadetan herriko biztanleriak izugarri egin zuen gora, kooperatibismoak bultzatuta. Horren harira, J.M. Uranga Arregik hau idatzi zuen Mondragón trayectoria y anecdotario lanean, 1970ean:
1966an Bedoña auzoa Arrasate udalerriaren parte izatera pasatu zen, eta urte hartan bertan Lagun Aro erakundea sortu zuten. 1991an MCC kooperatiben korporazioa abian ipini zuten, eta sei urte geroago Mondragon Unibertsitatea.
2013an krisialdiak jo zuen Fagor enpresa, herriko eta bailarako ikurra zena.
Euskara
Arrasateko euskara mendebalekoa da (bizkaiera), sortaldeko azpieuskalkian kokatzen den Debagoieneko euskara , hain zuzen. Deba eskualdeko hainbat herrik osatzen dute Debagoieneko hizkera: Gipuzkoako Aretxabaletak, Arrasatek, Eskoriatzak, Leintz Gatzagak eta Oñatik eta Arabako Aramaiok. Leintz haranak esparru berezia osatzen du Deba ibarrean, oso estua delako Arrasate, Aretxabaleta, Eskoriatza eta Leintz Gatzaga herrien arteko batasuna. Aramaioko hizkera ere ez da asko urruntzen hauetatik, baina bai Oleta auzokoa, Oletako hizkera sartaldeko eta sortaldeko hizkeren arteko tarteko hizkeratzat hartzen baita. Oñatiko hizkera ere berezia da. Oñati ez zen Gipuzkoan sartu 1845 urtera arte eta bertako hizkerak oraindik ere nortasun berezia du. Oro har, Debagoieneko hizkerak Arabako euskararen eragina duela esan daiteke. Debagoienak Gasteizekin eduki du hartu-emanik estuena eta, dirudienez, hango ezaugarriak eta hango berrikuntzak iritsi dira bertara
Arizmendi ikastola Arrasateko San Frantzisko Xabier, San Viator eta Umezaintza, eta Eskoriatzako Almen ikastolek 1999tik osatzen duten kooperatiba da. 2005ean Aretxabaletan ospatu zuen Kilometroak jaia, 1981ean berriz, Arrasaten antolatu zuten.
Hizkuntzaren normalizazioaren alde, Goiena Komunikazio Taldea 1999an sortu zuten, Arrasaten egoitza nagusia duena. Horren aurrekaria Arrasate Press aldizkaria izan zen herri horretan 1988an abiatua, AED euskara elkartearen ekimenez eta Joxe Aranzabal, blogari moduan geroago nabarmenduko zena, tartean zuela. Debagoieneko beste herri aldizkariekin batera Goienkarian bat egin zuen 2000. urtean, Goiena K.T. taldearena den aldizkarian. Hedabide elkarte horretan, Arrasate Irratia eta Goiena Telebista ere badaude, aurretik Arrasate Telebista 1990etik emititzen aritu zela, beste batzuen artean Maider Egues kazetari zeukana. Euskarazko idazleen artean, aipatzekoak dira Euskal Pizkundearen garaian Seber Altube euskaltzain, filologo eta idazlea, eta Juan Arana "Loramendi" fraide kaputxino eta olerkaria. Urteak aurrera, Jokin Zaitegi josulaguna izandakoa eta euskaltzaina nabarmendu zen 1950eko hamarkadan bereziki, Euzko-gogoa literatura aldizkaria sortuz eta idazle klasikoen hainbat obra euskaratuz. Azkenik, Eneko Barberenak XXI. mendearen lehenengo urteetan idazteari ekin zion, eta komikien munduan Julen Ribas marrazkigilea eta Igor Leturia blogaria aipatzekoak dira.
Gaur egungo euskalgintzan, nabarmentzekoak dira Julen Arexolaleiba soziolinguista eta Xabier Letona kazetaria (Argia).
2016an herritarren %57,1 euskalduna zen.
Ekonomia
Arrasate Gipuzkoako gune industrial nagusia da, eta baita Euskal Herriko nagusienetakoa ere. Euskal kooperatibismoaren erdigunea da, XX. mendearen bigarren erdialdean kooperatiba ugari sortu zuen mugimenduari esker. Kooperatiba horietako gehienak Mondragon Corporacion Cooperativa taldearen barnean daude eta askok eta askok egoitza nagusia Arrasaten dute.
Arrasaten 12.000 lanpostu inguru daude kooperatibismoari lotuak; horri esker, herriko biztanleek ez ezik, inguruko herri eta eskualdeetako pertsona askok bertan lan egiten dute.
Demografia
2019an Arrasatek 22.058 biztanle zituen. Horietatik %24,92k 65 urte edo gehiago zituen. Atzerrian jaiotakoak %10,29 ziren.
Udal hauteskundeak
2011n Inazio Azkarraga-Urizar (Bildukoa) hautatu zuten alkate, Bildu eta Aralarren botoekin.
2015eko udal hauteskundeen ondoren, EAJ aderdiko Maria Ubarretxena hautatu zuten Arrasateko alkate. Alkate hautatua izateko aurkeztutako bost izangaietako inork ez zuenez lortu erabateko gehiengoa, hauteskundeetan boto gehien jaso zuen hauteskunde zerrendako burua hautatu zuten alkate.
2019ko udal hauteskundeetan honakoak izan ziren emaitzak: EAJk 4.474 boto, EH Bilduk 4.103 boto, PSE-EEk 1.373 boto, Podemos-IU-Equok 881 boto, Independenteek 271 boto eta PPk 253 boto. Maria Ubarretxena (EAJ) izendatu zuten alkate berriro.
Alkateak
Hauek izan dira Arrasateko azken alkateak: a Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu, bere kontra aurkeztutako zentsura mozioa galdu ondoren.
Garraioa
Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio udalerri honi:
Musika taldeak
Arrasaten musika talde ugari sortu dira, batzuk oso ezagun bihurtu direnak, esate baterako RIP, Ekon‎, Des-kontrol‎ eta Gose. Hona hemen Arrasateko hainbat musika talderen zerrenda:
Ondasun nabarmenak
Erdi Aroko hiriguneak hasierako egitura eta ezaugarriak gordetzen ditu oraindik. Erdi Aroko kale-egituraketa paradigmatikoa da tipologiari dagokionez eta lur-sailen zein orubeen banaketa gotikoaren amaierakoak dira. Hiriguneak egitura eliptikoa du eta lurraren aldatsetara egokituta dago. Hiru kale nagusi ditu eta beste bi kale txiki zeharretara. Erdiko kalea da ardatza, antzina errepide izandakoa. Hiriguneko beheko aldean hasi eta iparretik hegora doa. Alde banatan, Iturriotz eta Burdinola kaleak eta, goitik behera, Zurgin eta Olarte kantoiak Burdinola kalea gurutzatu eta antzinako harresiraino doaz. Harresi barruko etxe-multzoak bikoitzak dira eta ingurukoak, berriz, bakunak. Neurri handi batean, Erdi Aroko orube banaketa gordetzen da: oinarria luzea eta estua, batez ere, Burdinola kalean.
Hirigunearen erdian, antzinako hilerriaren gainean, plaza dago. Alde banatan, Arrasateko herri-eraikinik esanguratsuenak: San Juan Eliza Nagusia eta Udaletxea. Jatorrizko harresiko sarrera-ateetarik hiru kontserbatzen dira, Beheko Atea edo Portaloia 1768koa da. Beheko aldean dago eta bertan elkartzen dira harresi barruko hiru kale nagusiak. Iturriotz kantoiko Atea edo Kontzezinoko atea ere XVIII. mendekoa da; eta Zurgin-kantoikoa, berriz, XVI.ekoa.
Hirigune honetan nagusitzen den eraikin-moldean hiru-lau solairuko etxeak ikusten dira, elkarren ondoan, bata besteari itsatsita. Teilatuaren bizkarra, gailurra fatxadaren parean, bi isurialde eta teilatu-hegalak, airean. XIX. mendean eraikitako etxeak nagusi diren arren, garai pizkundetarrean eta barrokoan eraikitako jauretxe eta jauregiak ere badira bertan, Bainez de Artazubiaga etxea nabarmen daiteke Iturriotz kalean. Eliza Nagusia eta Udaletxea oso eraikin esanguratsuak dira hiribilduan. Lehena, eraikin gotikoa da. Dorrea, gotorleku motakoa da, XVI. mendekoa. Udaletxea, berriz, Martin Karrera arkitektoak egindako eraikin barroko ederra da. Harresi barruko esparrutik kanpo baina oso hurbil beste eraikin multzo bat dago: San Frantzisko eliza, kalostra eta komentua.
1997ko otsailaren 11n, Eusko Jaurlaritzak kultura ondasun izendatu zuen Arrasateko alde zaharra, monumentu-multzo sailkapenarekin.
Eraikin nagusiak
Arrasate osatzen duten eraikinen artean, nabarmentzekoak dira honako hauek, duten garrantzi eta historiagatik:
Agilera kiroldegia
Agilera Kiroldegia Biarritzen dagoen estadioa da. Frantziako Errugbi Txapelketa jokatzen duen Biarritz olympique Pays Basque taldearen ohiko zelaia da eta gutxi gorabehera 15.000 ikusle izateko gaitasuna du.
Bere izena ofizialki Leon Larribau Estadioa da (Stade Léon Larribau), 1916an Verdun-en hil zen Biarritz Olympique-ko jokalari baten izena da, baina herri giroan Agilera Estadioa deitzen zaio, José Agilera y Chapin jauna baitzen gaur egun estadioa dagoen lursailen jabea.
Kiroldegiaren handitze eta zabaltze lanen bidez bere ikusle gaitasuna 18.000ra gehitzeko asmoa dute, hau dena 2010 urtera begira.
Mauthausen
Mauthausen azoka herri bat da, Austriako Austria Garaia eskualdean dagoena, Linz hiritik 20 bat kilometro ekialdera. Mauthausenek 4.850 biztanle zituen 2001. urtean.
Bigarren Mundu Gerran, Mauthausen eta Gusen herrien inguruan egin zuten Mauthausen-Gusenetako kontzentrazio esparruen multzoa.
Lehen Txina-Japonia Gerra
Lehen Txina-Japonia Gerra (1894-1895), Txina eta Japoniaren arteko gerra bat izan zen, nagusiki Korearen kontrola lortzeko. Txineraz, Bigarren Txina-Japonia Gerratik bereizteko, Jiawu Gerra (甲午戰爭) izenaz da ezaguna, izen hori daraman txinatar urtean gertatu baitzen.
1895eko martxoan, bi herrialdeek, Shimonosekiko hitzarmena sinatu zuten, eta Txinak, Taiwan, Penghu uhartedia eta Liaodong penintsula Japoniari ematea onartzen du.
Baina, urte horretan bertan, Errusiak, Japoniaren hedapenak gune hartako bere interes geopolitikoak arriskuan jartzen zituela ikusita, Frantzia eta Britainia Handiaren laguntzarekin, japoniar gobernua presionatu zuten modu "adiskidetsuan", Shimonosekiko hitzarmenaren bidez lortutako abantailak berrikus zitzan.
Japoniak, une horretan, bere burua, Errusiari aurre egiteko gai ikusten ez zuela, batez ere azken herrialde honek frantziarren eta britainiarren laguntza zuela jakinda, etsi egin zuen, eta, Errusiaren mesedetan, lortutako Liaodong penintsularen gaineko eta bertako Port Arthur gune estrategikoaren gaineko eskubideei uko egin behar izan zien. Gertaera honek, Japoniak, Shimonosekiko hitzarmenaren bidez lortutako gainontzeko lurraldeak mantentzen zituen arren, japoniarrengan mendeku nahi bizia sortu zuen. Hamar urte beranduago, ez zuten mendeku hori hartzeko aukera alferrik galduko Errusia-Japonia Gerraren bidez.
Bradley Beach (New Jersey)
Bradley Beach New Jerseyko borough bat da. Monmouth konderrian kokatua dago. 2010ean 4,298 biztanle zituen, 1.58 kilometro koadrotan banatuta.
Notre-Dame-du-Parc
Notre-Dame-du-Parc Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Amblainville
Biztanleria
2007an Amblainville udalerrian erroldatutako biztanleak 1.718 ziren. Familiak 630 ziren, horien artean 100 pertsona bakarrekoak ziren (44 bakarrik bizi ziren gizonak eta 56 bakarrik bizi ziren emakumeak), 251 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 263 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Notre-Dame-du-Parc
Biztanleria
2007an Notre-Dame-du-Parc udalerrian erroldatutako biztanleak 157 ziren. Familiak 58 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 27 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 27 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Elçin Sangu
Elçin Sangu (Izmir, Turkia, 1985eko abuztuaren 13a) turkiar aktorea eta modeloa da.
Notre-Dame-du-Parc
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Amblainville
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Notre-Dame-du-Parc
Etxebizitza
2007an 68 etxebizitza zeuden, 60 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 9 bigarren erresidentzia ziren. Etxebizitza guzti hauek 68etxeak ziren. 60 etxebizitza nagusietatik 54 bere jabearen bizilekua ziren eta 6 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 8 etxek hiru zituzten, 19 etxek lau zituzten eta 32 etxek bost zituzten. 45 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 25 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 30 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Amblainville
Diru sarrerak
2009an Amblainville udalerrian 659 unitate fiskal zeuden, 1.766,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.676 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 70 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 17 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 8 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Notre-Dame-du-Parc
Diru sarrerak
2009an Notre-Dame-du-Parc udalerrian 59 unitate fiskal zeuden, 154 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.577 euro zen.
Alex Angulo
Alejandro Angulo León (Erandio, 1953ko apirilaren 12a - Fuenmayor, Errioxa, 2014ko uztailaren 20a ), ezagunagoa Alex Angulo izen-deiturez, bizkaitar aktorea izan zen. Besteak beste, El día de la bestia eta Muertos de risa filmetako protagonista izateagatik eta hiru aldiz Goya Sarietara deitua izanagatik da ezaguna.
Amblainville
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 22 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 igeltseroak, 1 margolaria, 1 zurgina, 2 iturginak, 1 argiketaria, 4 eraikuntza enpresak, 2 ile apaindegiak eta 2 jatetxeak.
Notre-Dame-du-Parc
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Notre-Dame-du-Parc udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 282 hektarea erabiltzen.
Amblainville
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 arropa denda zen eta 1 drogeria zen.
Alex Angulo
Biografia eta lana
Alejandro Angulo León Erandion jaio zen, Bizkaian, 1953ko apirilaren 12an.
Amblainville
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Amblainville udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Notre-Dame-du-Parc
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Alex Angulo
Biografia eta lana
Gaztetatik eduki zuen artista sena, baina hala ere, Irakasle ikasketak burutu zituen, eta behin amaitutakoan, urtebetez aritu zen lanbidean. Baina fakultateko ikasle garai haiek bere etorkizuna landu zuten, eta ez soilik pedagogia arloari dagokionez; 18 urte besterik ez zituen, aktore izateko ametsa jarraituz, Karraka antzerki-taldearen casting-era aurkeztu zenean; Ramón Barearen esanetar jarri zen eta haren ibilaldi profesionaleko ondorengo proiektu ugaritan ere horrela izango zen. Talde hartan onartua izan ondoren, Angulok hurrengo hamarkada antzeztokitik aztzeztokira igaro zuen.
Amblainville
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Alex Angulo
Biografia eta lana
Hiru urte zinematik urrun ibili ondoren, Angulok Alfonso Arandiaren El anónimo (1990) filman hartu zuen parte, Enrique Urbizuk Todo por la pasta (1990) filma berriko partaide izateko eskatu baino lehen. Azken honetan, Antonio Resines, Kiti Manver eta María Barrancorekin egin zuen lan, besteak beste. Todo por la pastaren zuzendaritza artistikoa Álex de la Iglesia gazte euskaldunak egin zuen. Bera izan zen Angulo konbentzitu zuena zuzendariaren Mirindas asesinas (1991) izeneko lehen film laburreko protagonista izateko. Garai hartan, bikoizle lanetan ere aritu zen Alex.
Angulok eta Álex de la Iglesiak batera egin zuten lan geroago ere, Acción mutante (1993), El día de la bestia (1995) eta Muertos de risa (1999) filmetan adibidez. Garbi dago pelikula hauetan izan zuen partaidetzak Goya Sarietara deitua izateko balio izan ziola, gizonezto aktore onenaren mailan eta gizonezko bigarren aktore onenaren mailan. 2010ean, azken maila horretara deitua izan zen berriro Óscar Aibarren El gran Vázquez filman egindako paper bikainarengatik. Bitxikeria gisa, Goya Sarietara deitua izan zen pelikula guztietan, Santiago Seguraren alboan egin zuen lan.
Amblainville
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Alex Angulo
Biografia eta lana
1990eko hamarkadaren bukaeran, Blas Castellote pertsonaia interpretatzen hasi zen Periodistas telesailan. Lau urtez egin zuen lan bertan, ia ehun kapitulu grabatu zituelarik eta protagonismoa José Coronado, Amparo Larrañaga edo María Pujalterekin partekatuz. Hori izan zen bere bizitzan zehar telebistan izan zuen paper nabarmenena.
Telesailaren garaian, ez zuen zinema alde batera utzi, Daniela Fejerman eta Inés Parísen A mi madre le gustan las mujeres (2002), edo Jordi Mollàren No somos nadie (2002) filmetan parte hartu zuelarik.
Geroago, Ramón Barearen El coche de pedales (2004) pelikularen partaide izan zen; baita Guillermo del Tororen El laberinto del fauno (2006), Max Lemckeren Casual Day (2007), Fernando González Molinaren Fuga de cerebros (2009) eta Gorka Merchánen La casa de mi padre (2009).
2006an telebistara itzuli zen Aquí no hay quien viva telesailean kolaboratuz eta Telecincoko Tirando a dar telesail berrian. Baina, azken hau kapitulu gutxi batzuen ondoren, baztertua izan zen.
Morrison Hotel
Morrison Hotel The Doors taldearen musika diskoa da, 1970an argitaratutakoa.
Alex Angulo
Biografia eta lana
2007 eta 2008 artean, Manuel Serrano komisarioa interpretatu zuen Hermanos y detectives telesaiaren bertsio espainiarrean, Telecincon emandakoan. Gainera, Cuéntame cómo pasó telesaileko hamargarren denboraldiko azken kapituluan ere atera zen, TVEn, 2008ko abenduaren 25ean, Florencio pertsonaiari bizia emanez eta, era berean, Charles Dickensen Cuento de Navidad eleberriari keinu bat eginez.
2010ean, El gran Vázquezen esku hartu zuen, Manuel Vázquez kondairalariaren bizitza kontatzen zuena, La familia Cebolleta, Las hermanas Gilda eta Anacleto, isileko agente telesailen sortzailearena, alegia. Ana de Mendozaren (Eboliko printzesa) miniserie bateko partaide ere izan zen.
2011n 14 de abril. La República telesaila filmatu zuen, TVEren eskutik, espainiar historian sekulako garrantzizkoa izan zen egunkari historiko baten bilakaera islatzen duena. Pelikula ugari ere filmatu zituen, Paula Ortizen debuta azpimarratuz, De tu ventana a la mía. Baita José Luis García Sánchezzen Los muertos no se tocan, nene (2011), Rafael Azconaren obra homonimoan oainarritua, 1958an hasitako El pisito eta El cochecito trilogia osatzen duena, bere garaian, zentsura zela-eta, zinemara ez zirenak iritsi. Urtea amaitzeko, Angulok Radio Nacional de Españan, Drácula eta Brianen bizitza fikzio soinudunetan ere parte hartu zuen.
2012. urte hasieran, Antena 3en Toledo: Cruce de Destinos telesaiarekin itzuli zen.
2014ko uztailaren 20an, auto istripu batean hil zen Fuenmayorren (Errioxa) AP-68 errepidetik ateratzean.
Istripuaren unean, Bendita calamidad ari zen filmatzen; 6 egun besterik ez zeramatzan eta, ordu gutxi batzuk geroago, bertan behera geratu zen. Abuztuaren 4tik 2014ko irailaren 5era arte, aurrera jarraitzea erabaki zuten eta Luis Varelak Angulo ordezkatu zuen.
Goya Sariak
Horietaz gain, 2010ean Donostiako Zinemaldiko 58. edizioan Zinemira Saria jaso zuen eta baita Ponferradako Zinema jaialdiko Retina Saria ere.
Lygodactylus broadleyi
Lygodactylus broadleyi Lygodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Haplochromis lividus
Haplochromis lividus Haplochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Monzón (argipena)
Monzón izenak erabilera hauek ditu:
Dausse
Dausse Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot eta Garona departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Dausse udalerrian erroldatutako biztanleak 487 ziren. Familiak 212 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 40 bakarrik bizi ziren emakumeak), 69 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 71 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 236 etxebizitza zeuden, 206 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 16 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 216 etxeak ziren eta 19 apartamentuak ziren. 206 etxebizitza nagusietatik 166 bere jabearen bizilekua ziren, 36 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 8 etxek bi zituzten, 25 etxek hiru zituzten, 72 etxek lau zituzten eta 99 etxek bost zituzten. 166 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 77 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 103 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Júcar
Júcar edo Xúquer (Júcar gaztelaniaz eta Xúquer katalanez) Espainiako ekialdea zeharkatzen duen ibaia da, bertako nagusietakoa. Iberiar penintsulako seigarren luzeena da 497,5 kilometrorekin.
Cuenca, Albacete eta Valentziako probintziak zeharkatu ondoren Mediterraneoan itsasoratzen da.
Ibaiadarrak
Cabriel (nagusia), Valdemembra, Cantabán, Magro, Albaida, Escalona, Sellent eta Cáñoles ibaiak. Baita ere, María Cristina kanala eta Abengibre erreka.
Dausse
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 270 ziren, horien artean 212 aktiboak ziren eta 58 inaktiboak ziren. 212 pertsona aktiboetatik 191 lanean zeuden (98 gizon eta 93 emakume) eta 21 langabezian zeuden (7 gizon eta 14 emakume). 58 pertsona inaktiboetatik 28 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Dausse udalerrian 193 unitate fiskal zeuden, 475 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.647 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 26 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 kirol-denda zen.
2000. urtean Dausse udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 496 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Herio-dantza (antzezlana)
Herio-dantza (Dödsdansen) August Strindberg idazle suediarrak plazaratutako antzezlana da. 1900 urtean Harriet Bosse emakumearekin ezkondu zen August Strindbergek; ezkontza porrot bat izan zen eta horretan oinarritu zen lan goibel hau idazteko garaian.
Euskarazko bertsioa
1985ean Xabier Mendigurenek antzezlana euskaratu zuen. Bertsioa Antzerti aldizkarian 1985eko 74.zenbakian plazaratu zuen.
La Verna
La Verna izeneko kobazuloa (zuzenagoa litzateke gela esatea) Zuberoako Urdatx / Santa Grazi udalerrian kokatua dago, eta San Martin Harriko lurrazpiko sistemaren partea da. 1953. urtean aurkitu zuten eta 2010eko udan ireki zen publikoak bisita zezan.
Neurriak
La Verna munduan bisita daitekeen gela handiena da. Tamainari dagokionez, 194 metro altu eta 245 metro zabal, 5 hektareako azalera eta 3,6 milioi metro kubikotako espazioa ditu.
Dimentsio hauek Frantziako lurraldeko handiena bihurtzen dute. Euskal Herrian ere handiena da bolumenean (azaleran bigarrena, Torca del Carlistaren ostean), eta munduan hogeita bigarrena.
Dimentsio hauekin hobeto jabetu gaitezke kontuan hartzen badugu 2003 urtean globo aerostatiko bat hegaldatu zela La Vernan, barruan lau pertsona zituela.
Geomorfologia
San Martin Harriko Sistema urak kareharria disolbatzean sortua da. Saint Vincent izeneko ur korrontea eskisto geruza iragazgaitzaren gainean irristatuz doa, harik eta La Verna gelan harri mota aldatzen den arte. Honek zorua hondoratzea ekarri zuen (duela 194.000 eta 211.000 urte artean) eta, gaur egunean, puntu horretan ibaia 100 metrotako ur-jauzian erortzen da; aurreko horman, oraindik jatorrizko ubidea ikus dezakegu (Aranzadi Galeria). Gela barreneko harrien artean iragazi eta gero, Saint Vincent ibaia 1500 metro beherago ateratzen da lurrazalera, Bentako urbegian (Urdatx – Santa Grazi).
La Verna gelaren tamaina hain da handia, ezen Herziniarreko diskordantzia ere gainditzen duen. Leizearen behealdean modu ia bertikalean agertzen dira Devoniar garaiko arroka kalkareoak eta horien gainean Karboniferoko pelitak. Diskordantzia bat eginez, orogenia herziniarrekoa, Santoniar garaiko kareharriak agertzen dira. Guztiaren gainean Kuaternarioko arrokak daude nonahi.
Ikerketaren historia
1950 eta 1956 artean, Fernand Ravier hidrogeologoak Larra inguruko uren ikerketa egin zuen EDF enpresa hidroelektrikoaren enkarguz. Mendi multzoa zeharkatu behar zuten lurpeko ibaien nondik norakoa deduzitu zituen, bere semeen izenak emanaz: Saint Vincent eta Saint Georges. Max Cosynsen gidaritzapean, espeleologoek Ravierren ikerketa hauek jarraitu zituzten; horrela aurkitu zuen Georges Lepineuxek San Martin Harriko Sistemaren lehen leizea, 1950ean. “Lepineux Leizea” 1951ean jeitsi zen, eta -340 m. neurtu ziren: artean munduko bertikalik handiena. 1952an kobazuloaren esplorazioarekin jarraituz -550eko kotaraino iritsi ziren,  Marcel Loubens istripuan hil zenean.
1953 urtean berrekin zitzaion esplorazioari; espeleologoek, erreleboka, Saint Vincent ibaia beherantz esploratzen aritu ziren; abuztuaren 13an Georges Lépineux, Jimmy Théodor, Daniel Eppely, Michel Letrône eta Georges Ballandraux La Verna gela aurkitu zuten; -734ko sakonera neurtu zuten, artean munduko leizerik sakonena. Jacques Labeyriek La Vernako ur-jauzi handia hidroelektrikoki aprobetxatzeko aukera zegoela ikusi zuen, eta Norbert Casteretek EDF-ri proposatu zion; interesa agertu zuten, eta hauxe izan zen 1956 urtean tunela zulatzen hasteko motiboa. Halere, 1953ko topografia ez zen zehatza (brujulaz eta zinta metrikoz egin zen) eta ez zuten La Verna aurkitu, beste kobazulo bat baino (Arphidia); tunela zulatzeko lanak eten ziren.
2000. urtean SHEM elektrika enpresak ura hartzeko egitasmoa bere gain hartu zuen; horren ondorioz, gaur egunean ezagutzen dugun instalakuntza proiektatu eta burutu zen. Gelatik metro kubiko bat ur hartzen da, eta honek Santa Grazin elektrika zentrala elikatzen du. Bidea eta tunela ere konpondu dira, La Vernan pasarela eraikiz. Herriaren baliabideak erabiltzeagatik enpresak Helburu Bakarreko Herri Elkargoari (SIVU delakoa) ematen dion diruari esker harpea bisitatua izan ahal izateko moldaketak egin dira (orotara 900 000 euro), eta 2010. urtetik aurrera La Verna publikoarentzat irekia da,  64 Departamentuko Espeleologia Komitearen ardurapean.
Gaur egunean, San Martin Harriko Sistemako esplorazioek aurrera jarraitzen dute, La Verna gelakoak barne.
Biologia
La Vernako biztanle endemikoak kakalardo txiki batzuek  dira, Carabidae familiakoak, denak itsuak eta pigmenturik gabekoak. 1960ean 21 animalia espezie aurkitu zituzten, euren artean Aphoenops eta Hydraphaenops generoetakoak. Bi espezie ugarienak Aphoenops loubensi eta Aphoenops cabidochei dira.
Hasierako urteetan, La Vernako azterketa bioespeleologikoa Michel Cabidochek eraman zuen, Madeleine Guillemet emaztearen laguntzaz. Gelan bost estazio instalatu zituzten, lau urtez datuak hilero jasoaz. Lan berritzailea izan zen, in situ egindako lehen ikerketa bioespeleologikoa izan baitzen (ordura arte mota horretako jarraipenak laborategian egiten ziren).
2010ean turismoari ireki ostean, fauna hau ikertzearen ardura Arnaud Faille irakasleak zuzendutako taldeak darama (Muséum National d'Histoire Naturelle).
L.A. Woman
L.A. Woman The Doors taldearen musika diskoa da, 1971an argitaratutakoa.
Talairan
Talairan Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aude departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Talairan udalerrian erroldatutako biztanleak 360 ziren. Familiak 161 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 57 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 48 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Caires
Caires Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Loira Garaia departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Talairan
Etxebizitza
2007an 285 etxebizitza zeuden, 164 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 105 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 277 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 164 etxebizitza nagusietatik 120 bere jabearen bizilekua ziren, 36 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 2 etxek bi zituzten, 36 etxek hiru zituzten, 38 etxek lau zituzten eta 83 etxek bost zituzten. 100 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 91 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 47 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Caires
Biztanleria
2007an Cayres udalerrian erroldatutako biztanleak 715 ziren. Familiak 246 ziren, horien artean 65 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 53 bakarrik bizi ziren emakumeak), 66 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 103 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Talairan
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Caires
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Branchville (New Jersey)
Branchville New Jerseyko borough bat da. Sussex konderrian kokatua dago. 2010ean 841 biztanle zituen, 1.53 kilometro koadrotan banatuta.
Caires
Etxebizitza
2007an 453 etxebizitza zeuden, 262 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 149 bigarren erresidentzia ziren eta 42 hutsik zeuden. 396 etxeak ziren eta 56 apartamentuak ziren. 262 etxebizitza nagusietatik 198 bere jabearen bizilekua ziren, 53 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 15 etxek bi zituzten, 27 etxek hiru zituzten, 72 etxek lau zituzten eta 147 etxek bost zituzten. 185 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 99 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 130 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Talairan
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 196 ziren, horien artean 139 aktiboak ziren eta 57 inaktiboak ziren. 139 pertsona aktiboetatik 119 lanean zeuden (72 gizon eta 47 emakume) eta 19 langabezian zeuden (9 gizon eta 10 emakume). 57 pertsona inaktiboetatik 17 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 24 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Caires
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 436 ziren, horien artean 325 aktiboak ziren eta 111 inaktiboak ziren. 325 pertsona aktiboetatik 313 lanean zeuden (179 gizon eta 134 emakume) eta 12 langabezian zeuden (3 gizon eta 9 emakume). 111 pertsona inaktiboetatik 42 erretiraturik zeuden, 34 ikasten zeuden eta 35 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Cayres udalerrian 267 unitate fiskal zeuden, 642,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.114 euro zen.
Talairan
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 19 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 7 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Other Voices
Other Voices The Doors taldearen musika diskoa da, 1971an argitaratutakoa.
Talairan
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 5 igeltseroak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
Caires
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 harategi zen eta 1 drogeria zen.
2000. urtean Cayres udalerrian 47 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.710 hektarea erabiltzen.
Talairan
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
Caires
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Talairan
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Talairan udalerrian 42 nekazaritza-ustiategi zeuden, 900 hektarea erabiltzen.
Caires
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Talairan
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Tsukasa Umesaki
Tsukasa Umesaki (japonieraz: 梅崎 司, 1987ko otsailaren 23a - ) Japoniako futbolaria da.
Riku Kobayashi
Riku Kobayashi (小林 里駆, 2001eko abuztuaren 2a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Tokyo.
Chittagong
Chittagong (চট্টগ্রাম, Chôţţogram) Bangladeshko hego-ekialdeko hiria eta portua da. Karnaphuli ibaiaren bokalean dago, Bengalako golkoaren ertzean, Indiako ozeanoan. Chittagong bibhagaren hiriburua da. 2011n 2.582.401 biztanle zituen.
Hypnale
Hypnale Viperidae familiaren barruan dagoen narrasti genero bat da. Sri Lankan eta Indiako hegoaldean bizi dira.
Chittagong
Klima
Hiriak klima montzonikoa du, Am, Köppen klima sailkapenaren arabera.
Historia
K.a. X. menderako ezaguna zen Mendebaldean. Portugaldarrek eta veneziarrek Porto Grande izena ematen zioten.
Ekonomia
Burdinbide eta errepide-gune garrantzitsua da. Merkataritza (arroza, tea eta jutea esportatzen dira portutik) eta industria (ehungintza, papergintza, janari-industria, kimika-industria, metalurgia, altzairugintza, petrolio-findegiak) dira ekonomia-jarduera nagusiak. Lehen mailako finantza-gune ere bada (aseguru-etxeak, bankuak). Aireportua dauka.
Trebetasun sozialak
Trebetasun sozialak: beste pertsona batzuekin erlazionatzeko erabiltzen ditugun gaitasunak dira. Definizio zabal eta zehaztu gabekoa dugu hori. Trebetasunak aipatzean, pluralean, eta ez trebetasuna, gaiaren konplesutasuna azpimarratzen dugu.
Esapide hori psikiatrian erabili zen lehendabizi, gaixoen sintomen eta haien jokamolde sozialaren artean lotura argia zegoela konturatu zirenean. Beste gaixoekin harreman eskasa zuten, eta antsietate sozialaren menpean zeuden paziente eskizofrenikoek izan ziren trebetasun sozialak lantzeko programen lehen erabiltzaileak. Ondoren, depresioan, adimen-urritasunean eta drogazaletasunetan erabil zen. Horren ostean, klinikoa ez zen esparrura zabaldu zen, etengabe aldatzen ari zen mundu batera egokitzeko baliabide gisa. Kasu horretan, terapia gisa baino gehiago, laguntza gisa gauzatu zen, arazoak zituzten umeekin lan egiteko. Ondoren, nerabeekin eta adinekoekin emaitza onak izan zituzten trebetasun sozialetan egindako lanek.
Trebetasun sozialak ikertzen dituztenak ez datoz bat jokabide soziala aztertzean. Inguruneak baldintzatzen du trebetasun sozialen definizioa; izan ere, jokabide sozial baten egokitasuna inguruneak erabakitzen du. Ingurunearen eragin horretan zerikusia dute: sexua, adina, gizarte-klasea eta heziketa ere.
Trebetasun sozialak hiru taldeetan sailka daitezke:
1.- Jokabidezko osagaiak Trebetasun sozialek beste motatako osagaiak dituzten arren, jokabidezkoak izan dira trebetasun horien erreferentzia, hautemangarriak direlako eta modu objektiboan neur daitezkeelako. Trebetasun sozialen osagaien elementurik erabilienak aukeratu behar bagenitu, honako hauek aipatuko genituzke: - Begirada edo ikus-kontaktua - Ahotsaren ezaugarriak - Elkarrizketaren iraupena - Elkarrizketaren hitzen bidezko edukia Jokabidezko osagaiak bitan bereiz daitezke:
1.1. Umearengan, gizaki primitiboarengan gertatzen den moduan, gorputz-hizkuntza da lehenengo hizkuntza. Gero, hizketa bidezko komunikazioa bereganatzen du, eta horren barruan, ahozkoa da lehendabiziz bereganatzen duena. Horrek giza harremana errazten du. Beranduago lortzen duen idatzizko lengoalari esker, berriz, denboran zein espazioan luza dezake komunikazioa. Elkarrizketaren edukia aztertuz gero, hizketaren elementu hauek aurkituko genítuzke:
• Galderak: galderen bitartez, ahozko jokabidean eragin dezakegu, erantzunak sorraraziz. Galderek, halaber, interesa adierazten dute beste pertsonarengan. Adibidez: NoIa sentitzen zara gaur?”. • Hizketa egozentrikoa; nork bere buruarekiko hizketa. • Gizarte-ohiturak: agur esateko; kaixo esateko; eskerrak emateko eta abar, esaerak daude. • Iruzkinak, iradokizunak edo informazio gehigarria • Jarraibideak: aginduetatik iradokizunetara bitarteko maila ezberdintasunetan. • Hizketa ez formala: txisteak, aldian aldiko elkarrizketak eta abar. Horietan, informazio gutxi trukatzen da, eta ez du eraginik jokabidean. • Mezu sorrak, esaldietan ezkutatuak • Esaera eraginkorrak, hau da, esan bezain pronto bat-bateko eragina dutenak, adibidez: pertsonen izenak aipatzean, zin egitean, barkamena eskatzean eta abarretan. • Emoziozko egoera edo jarreraren adierazpena: hitzik gabeko jokabideak horiek indartuko ditu bereziki.
Velars-sur-Ouche
Velars-sur-Ouche Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Boardwalk Empire
Boardwalk Empire HBO telebista kateak 2010ean emandako estatubatuar telesaila da, Atlantic Cityn lege lehorraren garaian kokatuta. Steve Buscemik protagonizaturik, honek Enoch "Nucky" Thompson antzezten du, orduko buruzagi politiko eta mafiosoa. Terence Winterren Boardwalk Empire: The Birth, High Times, and Corruption of Atlantic City liburuan oinarrituta dago.
Velars-sur-Ouche
Biztanleria
2007an Velars-sur-Ouche udalerrian erroldatutako biztanleak 1.658 ziren. Familiak 635 ziren, horien artean 121 pertsona bakarrekoak ziren (43 bakarrik bizi ziren gizonak eta 78 bakarrik bizi ziren emakumeak), 212 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 235 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 67 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Boardwalk Empire
Pilotua Martin Scorsesek zuzenduta zegoen eta historiako atalik garestiena bilakatu zen (18 milioi dolar). Lehen Mundu Gerraren osteko garaian girotutako telesail honek aldeko zein kontrako iritziak jaso zituen, baina, oro har, harrera ona izan zuen. Hainbat sari eskuratu zituen; besteak beste, telesail dramatiko onenaren Urrezko Globoa, 2011n.
Velars-sur-Ouche
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 695 etxebizitza zeuden, 646 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 38 hutsik zeuden. 596 etxeak ziren eta 99 apartamentuak ziren. 646 etxebizitza nagusietatik 528 bere jabearen bizilekua ziren, 108 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 22 etxek bi zituzten, 73 etxek hiru zituzten, 148 etxek lau zituzten eta 400 etxek bost zituzten. 543 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 245 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 371 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Myripristis astakhovi
Myripristis astakhovi Myripristis generoko animalia da. Arrainen barruko Holocentridae familian sailkatzen da.
Velars-sur-Ouche
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.115 ziren, horien artean 825 aktiboak ziren eta 290 inaktiboak ziren. 825 pertsona aktiboetatik 778 lanean zeuden (404 gizon eta 374 emakume) eta 47 langabezian zeuden (18 gizon eta 29 emakume). 290 pertsona inaktiboetatik 152 erretiraturik zeuden, 107 ikasten zeuden eta 31 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Velars-sur-Ouche udalerrian 645 unitate fiskal zeuden, 1.687,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.336 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 55 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 10 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 okindegi zen, 1 arropa denda zen eta 1 etxerako tresna denda zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1  eta lehen-hezkuntzako eskola 1  zegoen.
Ongailu
Ongailua zapore berezia emateko edo platera osatzeko janariari eransten zaion gozagarri, saltsa edo espezia da. Sarritan zapore bizikoa izanik, kantitate txikietan erabiltzen da. Euskal sukaldaritzan ongailurik erabilienak gatza, azukrea, oliba olioa, ozpina, berakatza eta perrexila dira.
Normalean janaria mahaigaineratu baino lehen edo justu mahaigainean dagoenean eransten dira. Beste batzuk janaria prestatzean erabiltzen dira.
Ongailu desberdinak
Alkoholdun edari Lurrin bereziak eman eta zaporeak indartzeko, Whiskya, brandya, rona, eta mota guztietako likoreak erabiltzen dira. Batzuk prestaketan zehar erretzeko, eta beste batzuk amaieran erabiltzen dira.
Chutney: Fruta, azukrea eta ozpinarekin egiten dira saltsa gazi-gozoak. Normalean, haragien plateretan erabiltzen dira. Indian dute jatorria.
Ernatutako hazi usaintsuak eta loreak: Gaur egun modan jarri dira, lurrina emateaz gain, platera edertzen dute.
Espezia k: Prestaketa bati zapore berezia ematen dioten osagaiak dira eta ongailu hitzaren barruan denak sar genitzake: espezia, belar usaintsuak eta bestelako ongailu motak
Gatza: Mineral jatorrikoa, gaur egun mota asko eta toki askotakoak aurki genitzake. Fina, itsasokoa, kristalak.... gatza kontserbagarri izateaz gain, zaporea emateko ezinbestekoa da.
Jengibre: Ozpinetan marinatutako jengibre xafla finak dira. Kolore arrosa edo zuriagoa izango du marinatzeko erabili ditugun osagaien baitan. Japoniar sukaldaritzan oso ohikoa da, normalean sushi mota desberdinetan edo sashimi-an ongailu moduan aurkezten dira.
Ketchup Tomate saltsa du oinarri, karamelu eta ozpinarekin nahastuta besteak beste, saltsa gazi-gozoa dugu eta haragi eta patatekin asko jaten da.
Laranjondo lore ura: Alkoholik erabili ezin duten lurraldeetan erabiltzen da. Laranjondoko lorearen lurrinak usain bikaina du eta azkenburukoetan erabiltzen da gehienbat.
Limoi: Fruitu azidoa dugu, prestaketa askotan bere zukua edo azala erabiltzen da. Zaporeak indartu eta kolorea mantentzen du.
Miso a: Soja saltsa egin ondoren gelditzen den soja pasta hartzituari deitzen zaio misoa. Bereziki japoniar jatorriko zopak prestatzeko erabiltzen da.
Olio ak: Oliba olioa, sesamoarena, ekilorearena,...azken urte hauetan ohitura handia hartu da olioak espezia edo belar usaintsuekin beratzeko;hartara, olio lurrintsuak lortuz.
Ozpin: Ardoarena, sagarrarena, arrozarena, karameluarekin edo espeziekin.... olioaren moduan asko ugaritu dira. Jerez inguruko ardoarekin egindako ozpina oso erabilia da entsaladetako ozpin-olioak prestatzeko.
Soja saltsa edo tamaria: Soja egosi eta hartzitzen jartzen da gatzarekin, eta sortzen den saldari deitzen zaio horrela. Tamaria soja saltsa da, baina ohiko soja saltsa baino indartsuagoa zaporean eta lodiagoa.
Tabasko: Pipermin edo txile freskoa, ozpina eta gatza oinarri dituen saltsa. Zapore mina emateko erabiltzen da.