cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ninox sumbaensis
Ninox sumbaensis Ninox generoko animalia da. Hegaztien barruko Strigidae familian sailkatua dago. Bere habitataren galera dela eta, mehatxu-egoeran dago.
Syrmadaula
Syrmadaula Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Syrmadaula automorpha da.
Grand Bassa
Grand Bassa Liberiako 15 konderrietako bat da. 1839. urtean eratu zen. Liberiako erdi-mendebaldean kokaturik dago. Herrialdeko bosgarren konderririk populatuena da, 2008ko datuen arabera 224.839 biztanle zituen 7.936 km²-ko azaleran.
Barrutiak
Hauek dira Grand Bassa konderriko 8 barrutiak 2008ko biztanleria datuarekin:
Urbano VII.a
Urbano VII.a (Erroma, 1521eko abuztuaren 4a - † ibidem., 1590eko irailaren 27a) Eliza Katolikoaren 228. Aita Santua izan zen 1590ko hamahiru egunen bitartean. Elizetan tabako kontsumitzea galarazi zuen, eskumikatze zigorpean.
Basamortua (eleberria)
Basamortua (frantsesez, Désert) Le Cléziok, 2008ko Literaturako Nobel saridunak, 1980an idatzitako eleberria da. 2009an Luis Berrizbeitiak euskaratu eta Elkar argitaletxeak argitaratu zuen.
Argumentua
Basamortua eleberrian, Le Cléziok bi istorio independente kontatzen ditu:
Lake Wylie (Hego Carolina)
Lake Wylie Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. York konderrian dago, Hego Carolina estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Microbatrachella capensis
Microbatrachella capensis Microbatrachella generoko animalia da. Anfibioen barruko Pyxicephalidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Antoñanako zentral hidroelektrikoa
Antoñanako zentral hidroelektrikoa Arabako Kanpezu udalerriko Antoñana herrian dagoen indarretxea da. Arabako Elektrohidraulika Elkarteak (Sociedad Electra Hidráulica Alavesa) eraiki zuen 1905ean Gasteizko argindarrez hornitzeko. Zentralak Izki eta Ega ibaietatik ura hartzen du energia elektrikoa ekoizteko. 2011n Barbo Renovables enpresak indarretxea erosi zuen eta eraberritze-lanei ekin zion. Lanok amaituta, 2015eko maiatzean jarri zuen abian berriro urtean 2.000.000 kwh-ko energia ekoitzi ahal duen zentrala.
Tatum (Texas)
Tatum Texasko hiri bat da. Panola konderrian kokatua dago. 2010ean 1,385 biztanle zituen, 9.8 kilometro koadrotan banatuta.
Rieupeyroux
Rieupeyroux Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aveyron departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Rieupeyroux udalerrian erroldatutako biztanleak 2.073 ziren. Familiak 879 ziren, horien artean 270 pertsona bakarrekoak ziren (111 bakarrik bizi ziren gizonak eta 159 bakarrik bizi ziren emakumeak), 306 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 247 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 56 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.119 etxebizitza zeuden, 901 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 118 bigarren erresidentzia ziren eta 100 hutsik zeuden. 844 etxeak ziren eta 232 apartamentuak ziren. 901 etxebizitza nagusietatik 648 bere jabearen bizilekua ziren, 225 alokairuan okupaturik zeuden eta 28 doan lagata zeuden; 10 etxek gela bat zuten, 73 etxek bi zituzten, 150 etxek hiru zituzten, 262 etxek lau zituzten eta 406 etxek bost zituzten. 672 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 445 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 343 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.154 ziren, horien artean 855 aktiboak ziren eta 299 inaktiboak ziren. 855 pertsona aktiboetatik 785 lanean zeuden (436 gizon eta 349 emakume) eta 70 langabezian zeuden (39 gizon eta 31 emakume). 299 pertsona inaktiboetatik 143 erretiraturik zeuden, 74 ikasten zeuden eta 82 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Rieupeyroux udalerrian 859 unitate fiskal zeuden, 1.988 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.403 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 173 komertzioetatik, 9 erauzte enpresak ziren, 5 janari enpresak ziren, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 20 eraikuntza enpresak ziren, 34 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 9 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 8 finantziazio enpresak ziren, 9 higiezinen enpresak ziren, 23 zerbitzu enpresak ziren, 33 administrazio publikoko enpresak ziren eta 10 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 40 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 3 banku bulegoak, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 igeltseroak, 1 margolaria, 7 zurginak, 6 iturginak, 2 argiketariak, 4 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 4 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 17 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 brikolaje denda handia zen, 2 okindegiak, 4 harategiak, 1 liburu denda zen, 2 arropa dendak, 1 elektrotresna denda zen, 1 altzari denda zen, 1 kirol-denda zen, 1 bitxi-denda zen eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean Rieupeyroux udalerrian 116 nekazaritza-ustiategi zeuden, 3.731 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Rieupeyroux udalerrian 2 Bigarren Hezkuntza ikastetxe zeuden 239 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gregorio XIV.a
Gregorio XIV.a (Somma Lombardo, 1535eko otsailaren 11 - † Erroma, 1591ko urriaren 16a) Eliza Katolikoaren 229. Aita Santua izan zen 1590 eta 1591 urteen bitartean. Henrike III.a Nafarroakoa Frantziako errege izendatua ez izateko lan egin zuen.
Bekoki lobulu
Lobulu frontala, lobus frontalis, ornodunen garun azalaren eremu bat da. Gizakien garunean aurrealdean dago. Lobulu tenporalak azpian eta atzean daude. Lobulu frontalak filogenetikoki "modernoenak" dira. Horrek beren modu garatuenean animalia konplexuenak bakarrik dutela esan nahi du, alegia, ornodunak eta bereziki gizakiak. Lobulu frontala Brocaren eremuan dago, garunaren hizkuntza eta hizketaren eremua. Organo fonoartikulatorioen mugimenduen eragilea ere bada.
Bekoki lobulua borondatezko mugimendu, arrazonamendu, hizkuntza, emozio eta izaerarekin lotura duen lobulua da. Garuneko lobulurik garatuena da, animalia konpexuenetan agertzen baita, ornodunetan esaterako, eta bereziki hominidoetan. == Egitura anatomikoa == Bekoki lobulua anatomikoki aztertzeko, hainbat ikuspegi izan behar dira kontuan, bertan dauden bihurgune eta ildo nagusiak ikusi ahal izateko.
Alboko ikuspegia
Zentroko ildoa (Rolandoren ildoa) hartzen da erreferentziatzat, bekoki eta pareta-lobuluak bereizten dituena. Ildo horrekiko paraleloki, beste ildo bat agertzen da: zentro aurreko ildoa. Bi ildoen artean zentro aurreko bihurgunea dugu.Zentroko ildoak, zentro aurreko ildoak eta zentro aurreko bihurguneak koroa norabidea daukate. Hortik aurrera, gainontzeko ildo eta bihurguneek, luzetarako norabidea izango dute: Goiko eta beheko bekoki ildoek 3 bihurgune banatzen dituzte:
Operkulo eta hiruki zatiak Brocaren eremua osatzen dute, hau hizkuntzarekin erlazionatuta dagoelarik.
Erdialdeko ikuspegia
Zentro alboko ildoa (parazentrala) hartzen da erreferentziatzat. Honen eta zentroko ildoaren artean aurreko zentro aldeko bihurgunea (aurreko parazentrala) dugu. Hau, zentro aurreko bihurgunearen jarraipena da.
Chantecoq
Biztanleria
2007an Chantecoq udalerrian erroldatutako biztanleak 480 ziren. Familiak 196 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 68 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 64 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Judoa 2008ko Olinpiar Jokoetan
Judoa 2008ko Olinpiar Jokoetan abuztuaren 9tik abuztuaren 15ra arte jokatu zen Beijingo Beijing Zientzia eta Teknologia Unibertsitateko Gimnasioan. 14 modalitate daude eta guztira 92 herrialde ezberdinetako 385 kirolarik hartu zuten parte.
Bekoki lobulu
Erdialdeko ikuspegia
Zentro alboko ildoaren aurrean erdialdeko bekoki bihurgunea izango dugu, alboko ikuspegian aipatutako goiko bekoki bihurgunearen jarraipena dena.
Chantecoq
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Judoa 2008ko Olinpiar Jokoetan
Dominak
14 modalitate ditu kirol honek, gizon eta emakumeen artean kopuru berdina.
Trichembola
Trichembola Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Trichembola segnis da.
Chantecoq
Etxebizitza
2007an 290 etxebizitza zeuden, 201 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 73 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 289 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 201 etxebizitza nagusietatik 178 bere jabearen bizilekua ziren, 20 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 11 etxek bi zituzten, 44 etxek hiru zituzten, 46 etxek lau zituzten eta 96 etxek bost zituzten. 167 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 101 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 87 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Bekoki lobulu
Oinaldeko ikuspegia
Erdialdean 2 hemisferioak banatuz luzetarako ildoa izango dugu eta honekiko paralelo, usaimen ildoa. Usaimen ildo honetatik, usaimen erraboila eta usaimen traktua igaroko dira.
Bestalde, betzulo ildoak ditugu: gainontzeko gainazaleko ildoei deritze. Antolakuntza desberdina hartzen duten ildoz osatuta dago, X, H edo Y hizki forma hartzen dutela esaten delarik. Betzulo ildoek betzulo bihurguneak bereizten dituzte.
Chantecoq
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Bekoki lobulu
Odoleztapena
Bekoki lobulua garunaren aurreko arteriak eta garunaren erdiko arteriak odoleztatzen dute. Bi arteria hauek barruko arteria karotidaren adarrak izango dira.
Chantecoq
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 279 ziren, horien artean 183 aktiboak ziren eta 96 inaktiboak ziren. 183 pertsona aktiboetatik 168 lanean zeuden (94 gizon eta 74 emakume) eta 15 langabezian zeuden (7 gizon eta 8 emakume). 96 pertsona inaktiboetatik 34 erretiraturik zeuden, 26 ikasten zeuden eta 36 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Bekoki lobulu
Garunaren aurreko arteria
Garunaren aurreko arteriak batez ere bekoki lobuluaren goiko era erdialdeko aurpegiak irrigatuko ditu eta illisen poligonoaren parte izango da. Arteria luzetarako ildotik sartuko da eta aurreko arteria komunikatzailearen bidez, beste aldeko arteriarekin komunikatuko da. Aurreko arteria komunikatzailetik aurre erdialdeko arteria zentralak sortuko dira, inguruko egiturak odoleztatzeaz arduratuko direnak.
Chantecoq
Diru sarrerak
2009an Chantecoq udalerrian 229 unitate fiskal zeuden, 537 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.101 euro zen.
Bekoki lobulu
Garunaren aurreko arteria
Horrez gain, garunaren aurreko arteriak bi adarkadura emango ditu: aurre erdialdeko arteria talamoildaskatua eta arteria zentral luzea.
Chantecoq
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 21 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Bekoki lobulu
Garunaren aurreko arteria
Aurre erdialdeko arteria talamoildaskatua erdirantz bideratuko da talamoa eta gorputz ildaskatua odoleztatuz. Arteria zentral luzea, aldiz, atzerantz bideratuko da eta aurreko gai zulatutik barneratuko da nukleo buztandunaren burua, barneko kapsularen aurreko besoa eta nukleo lentiformea odoleztatuz.
Chantecoq
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 igeltseroa, 2 zurginak, 1 iturgina eta 1 argiketaria.
Bekoki lobulu
Garunaren erdiko arteria
Bestalde, garunaren erdiko arteria bekoki lobuluaren beheko eta alboko aurpegiak odoleztatzeaz arduratuko da. Arteria Silvioren ildorantz abiatuko da eta bertara ailegatu baino lehen adar zulatzaile batzuk emango ditu, aurre-alboko arteria zentralak, hurrengo egiturak odoleztatzeko: nukleo buztanduna, putamena, nukleo zurbila eta barneko kapsula.
Silvioren ildora ailegatzean arteria adarkatuko da eta bekoki eta pareta lobuluak odoleztatzeko hainbat arteria sortuko dira:
Chantecoq
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 elektrotresna denda zen.
Bekoki lobulu
Garunaren erdiko arteria
Loki lobulua odoleztatzeko aurreko, erdiko eta atzeko loki adarrak emango ditu baita.
Chantecoq
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Chantecoq udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.032 hektarea erabiltzen.
Bekoki lobulu
Zain itzulia
Bekoki lobuluaren zain itzulia goiko garun zainen bidez emango da, eta odola goiko zabalgune sagitalera drainatuko du. Zain hau azaleko sistemaren parte izango da eta beheko garun zainekin konektatuko dira anastomosien bidez. Adar anastomotiko ugari egongo dira baina garrantzitsuenak goiko zain anastomotikoa (goiko eta beheko zainen artean) eta beheko zain anastomotikoa (azaleko erdiko zain eta zeharkako zainen artean) izango dira.
== Funtzioa   == Pertsonen %85etan ezkerreko lobulo frontalak hizkuntza eta hitz egiteko prozesuak kontrolatzen ditu, eta eskuinaldeak, berriz, aurpegiaren mugimenduak kontrolatzen ditu. Halaber, pertsona ezkerti eta eskumakoen artean zein emakume eta gizonezkoen artean funtzio-asimetria horri dagokoinez desberdintasunak daudela ikusi da.
Chantecoq
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Bekoki lobulu
Zain itzulia
Funtzio orokorrak hurrengoak izango dira:
Microcaecilia rabei
Microcaecilia rabei Microcaecilia generoko animalia da. Anfibioen barruko Siphonopidae familian sailkatuta dago, Gymnophiona ordenan.
Bekoki lobulu
Zain itzulia
Behin funtzio orokorra aztertuta, lau gune funtzionaletan banatu dezakegu lobuloa, zeregin espezifikoagoak izango dituztenak:
Gustavo Adolfo Printzearen itsasoa
Gustavo Adolfo Printzearen itsasoa (Prince Gustav Adolf Sea) Kanadako ipar-ekialdeko itsasoa da, Nunavuten dagoena, Kanadako Uhartedi Artikoan. Otto Sverdrup norvegiar esploratzaileak eman zion izena 1898an, orduan printze gaztea zen Gustavo VI.a Adolfo Suediakoaren omenez.
Chantecoq
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bekoki lobulu
Zain itzulia
Bekoki lobulura talamo nukleoetako eferentzia batzuk ere ailegatzen dira, talamoaren erdialdeko nukleoetakoa, besteak beste. Honela, egoera emozionalaren berri izango dugu eta konsziente egingo da egoera animikoa.
Broca eremua: bekoki lobuluaren hirugarren zirkunboluzio frontalean kokatzen da eta hizkuntzaz arduratzen da. Brodmann 44 eta 45-ek osatzen dute.
== Lesioak == Tumoreek, traumak, istripu zerebrobaskularrek, neuroebakuntzek, neuroendekapenezko gaixotasunek edo garunaren garapenean emandako arazoek bekoki lobuluaren funtzionamenduaren asaldurak eragin ditzakete.
Asaldura hauetan topatzen ditugun sintomen multzoari sindrome disejekutibo deritzogu. Honek osagai emozionalak (depresioa, besteen emozioak ulertzeko eta norberarenak kudeatzeko arazoak…), mugimenduzkoak (dardarak, ibilkera anormala, distonia, apraxia…) zein jarrerakoak (tresnen erabilera arraroa, desinhibizio soziala, jarrera burugogorra, afasia…) ditu, baina paziente bakoitzean sintomen agerpena aldagarria izan daiteke. Horrez gain, bekoki lobuluko kalteak dituzten pazienteek nortasunean, jarrera sozialean, lengoaian, motibazioan eta planifikazio gaitasunean asaldurak pairatu ohi dituzte.
Lesioa nagusitzen den gunearen arabera sintoma desberdinak nagusituko dira:
Sabel-erdialdeko bekoki kortexaren lesioa
Bekoki lobuluaren beheko bihurguneek, oinaldeko luzetarako eta usaimen bihurguneek osatzen dute zonalde hori. Brodmann-en 10, 11, 12 eta 47 eremuen lesioek nortasun aldaketak eta jarrera asaldurak eragiten dituzte. Inpultsibitate handiko, arranzomendurik gabeko jarrera oldarkorra nagusitu ohi da lesio hauek dituzten pazientetan.
Egoera horren adibide argia Phineas Gage -ren kasua da: lanean zebilela burdin xafla batek, ezkerreko betzulotik sartuz eta garezurretik irtenez,  garuneko bekoki lobulua zeharkatu zion. Phineasek ez zuen desgaitasunik ezta bestelako ageriko asaldurarik pairatu, baina epe luzean bere jarrera eta nortasuna zeharo aldatu zirela konturatu ziren: pertsona lasaia izatetik, jarrera oldakorra izatera pasatu zen. Halaber, burmuin iskemiek edo neoplasiek ere halako sintomak sor ditzakete ere.
Zingulu-aurreko eta Bizkar-alboaldeko kortexeko lesioak
9 eta 46. Brodmann eremuen ingurua lesionatzen denean, hurrengo gaitasunen urritasunak ager daitezke:
Azkenaldiko ikerketetan ikusi da Bizkar-Albokaldeko Kortex Pre-Frontala (DLPFC: dorsolateral prefrontal cortex) funtsezkoa dela lan-memoriaren funtziorako, batez ere lan-memoriaren edukia monitorizatu eta eraldatzeko. Gainera, arretan ere eragina izan dezake. Honen kalteak nahaste psikiatrikoekaz ere erlazionatu dira, eta aurretiaz aipatutako urritasunak eragin ditzakete.
Zingulu aurreko kortexa arretagaz erlazionatutako motibazioan garrantzitsua da eta hurrengo nahaste psikiatrikoekaz erlazionatuta egon daiteke:
Achiet-le-Grand
Achiet-le-Grand Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Bekoki lobulu
Fisiopatologia
Aipagarria da lesio bilateralek urritasun larriagoak eragin ohi dituztela. Bestalde, ezker eta eskuin aurrealdeko lesioen arteko desberdintasunak ikusi dira: ezkerraldeko lesioak depresioa bezalako sintomekaz erlazionatu dira, eta eskuinaldekoak aldiz mania gaz.
On the Edge (2001eko filma)
On the Edge (euskaraz Amildegiaren Ertzean), 2001eko John Carney irlandar zinema zuzendariaren drama film bat da. Cillian Murphy, Tricia Vessey, Jonathan Jackson eta Stephen Rea aktoreek antzeztu zuten.
Achiet-le-Grand
Biztanleria
2007an Achiet-le-Grand udalerrian erroldatutako biztanleak 1.053 ziren. Familiak 359 ziren, horien artean 76 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 40 bakarrik bizi ziren emakumeak), 84 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 167 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 32 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Bekoki lobulu
Broka afasia
Halaber, bekoki lobuluan dagoen broka eremua kaltetzen bada, Broka afasia deritzoguna pairatuko du pazienteak. Lesio honetan, pazienteak ez du hitz egingo, bere ulermen gaitasunak normal egon arren bere ideiak azaleratzeko ez delako gai hitzen aukeraketa egiteko.
On the Edge (2001eko filma)
Argumentua
Irlanda, Dublin. Jonathan (Cillian Murphy) depresioa eta bere buruaz beste egiteko joera duen 19 urte dituen mutilak auto istripu suizida bat izan ondoren psikiatriko batera osatzera bidali dute. Bertan, bere egoera berdinean dagoen jendea ezagutuko du, tartean Rachel (Tricia Vessey) neska gaztea, hartaz maitemindu, eta Figure (Stephen Rea) doktorea ere ezagutuko du, hark itxuraz haratagoko Jonathan ezagutzea lortuko du.
Bekoki lobulu
Histopatologia
Bekoki lobuluaren sindromea eritasun neurodegeneratiboen ondorioz ematen denean, 2 histopatologien ondorioz gertatu ohi da: alfa-sinukleina eta tau proteina.
Tau proteina hiperfosforilatu ezkero, mikrotubuluetatik disoziatzen da, disolbagaitzak diren agregatuak eratuz. Haril neurofibrilar hauen mailaren arabera gaixotasunak klasifikatzeko Braaken estadioak erabiltzen dira. Bekoki lobulua kaltetzen duten tauopatiak hurrengoak izango dira:
Bestalde, alfa-sinukleina atrofia multisistemikoa, Parkinson-en eritasuna eta Lewi gorputzen dementzia difusoa bezalako gaixotasunekin erlazionatu ohi da.
Sergio Pereira
Sergio Pereira Zumalakarregi (Pasaia, 1979-) gaztelaniaz idazten duen idazlea da.
Bizitza
Sergio Pereira Pasaian jaio zen 1979an. Irakurle sutsua izan da gaztetatik eta literatura, historia eta bere herria ditu zaletasun bizi bezala. Interruptus izeneko antzerki talde amateurean aritu da zenbait urtez.
Ipuinak eta kontaera laburrak idazten hasi zen eleberrira pasa aurretik. La memoria de las sombras (Ttarttalo, 2014), bere lehen eleberri argitaratua, Donostia eta Pasaia artean girotzen da gerraosteko garaian. Lan hau Euskadi Literatur Sariarako finalisten artean izan zen 2015ean, gaztelerazko nobelen artean.
Bigarren eleberria El hijo del capitán (Ttarttalo, 2017) izan da. XVI. mendean girotzen da, San Juan itsasontziak Terranovara egin zuen bidaia oinarritzat hartuta. Pasaian, Albaola Itsas Kultur Faktorian, baleontzi honen errepika egiten ari direla eta bururatu zitzaion nobela.
2019n La bahía bajo la niebla argitaratu du, berriz ere 80ko hamarkadako Donostian eta inguruko herrietan girotua. Honakoan, intriga eta misterioa ditu ardatz.
Achiet-le-Grand
Etxebizitza
2007an 402 etxebizitza zeuden, 378 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 21 hutsik zeuden. 381 etxeak ziren eta 18 apartamentuak ziren. 378 etxebizitza nagusietatik 271 bere jabearen bizilekua ziren, 105 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 11 etxek bi zituzten, 32 etxek hiru zituzten, 87 etxek lau zituzten eta 248 etxek bost zituzten. 291 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 178 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 151 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Nycticeius humeralis
Nycticeius humeralis Nycticeius generoko animalia da. Chiropteraren barruko Vespertilioninae azpifamilia eta Vespertilionidae familian sailkatuta dago
Sergio Pereira
Bizitza
La maldición de los inocentes (Universo de Letras, 2021) eleberri beltza da, XIX. mendearen bukaeran Bilbon kokatua.
Achiet-le-Grand
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 683 ziren, horien artean 513 aktiboak ziren eta 170 inaktiboak ziren. 513 pertsona aktiboetatik 449 lanean zeuden (252 gizon eta 197 emakume) eta 64 langabezian zeuden (36 gizon eta 28 emakume). 170 pertsona inaktiboetatik 49 erretiraturik zeuden, 59 ikasten zeuden eta 62 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Henri Castro
Moïse Henriques de Castro, ezagunagoa Henri Castro bezala (Baiona, 1786ko uztailaren 17a - Monterrey, ) lapurtar konde, diplomazialari eta empresario-a izan zen, Texas ko (Ameriketako Estatu Batuak) kolonizazio an parte hartze garrantzitsua izan zuena.
Achiet-le-Grand
Diru sarrerak
2009an Achiet-le-Grand udalerrian 378 unitate fiskal zeuden, 1.025,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.864 euro zen.
Henri Castro
Jatorria
Henriques de Castro familia sefardi a zen, 1492tik Espainia tik egotzi ostean Portugal en kokatua. XVIII. mende hasieran Inkisizio aren jazarpenarengatik Portugaldik ere alde egin behar izan zuten, munduko hainbat lekutan kokatuz: Britainia Handia, Herbehereak, India, Alemania, Danimarka, Suedia, Frantzia... Portugaldik herrialde hauetara iritsitako familia sefardi gehienak aberatsak ziren (bidaia ordaindu ahal izan zutenak); horrela ziren Baionara ailegatutako Henriques de Castrotarrak ere, judu asko bezala, Santizpirita auzoan kokatu zirenak.
Achiet-le-Grand
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 36 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 12 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 iturgina, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak eta 1 higiezinen agentzia.
Henri Castro
Frantziar Inperioaren garaia
1806ean, Napoleonek deituriko bilera batean parte hartu zuen, juduen erlijio-kultuari buruz hitz egiteko: Sanedrin Handia, eta Pirinio Apaletako eta Landetako juduen ordezkaritzak bildu ziren; eta azken honen ordezkari bezala joan ziren Henri Castro, Patto gaztea eta Abraham Andrade Santizpiritako errabino a.
Castro Frantziar Inperioa ren armadan sartu zen, 1806an bertan mobilizatu zelarik. Iberiar Penintsulako Gerra n Jean de Dieu Soult generalaren aginduetara borrokatuz, Jose I. erregea koroatu zen garaian. 1813an Marie Amelia Mathias alargun aberatsarekin ezkondu zen, zeinak 50.000 libera tako dotea ezarri zuen. 1814ean Paris eko Goardiaren 1. Legioan ofiziala zen, eta Parisko batailan Bon-Adrien Jeannot de Moncey generalaren aginduetara borrokatu zen Clichyko Langa n. Bonapartista askok egin bezala, Enperadorearen porrotaren ostean Castrok Ameriketako Estatu Batuetarantz jo zuen.
Diplomazia eta enpresa giroa
1820ean joan zen emaztearekin, eta urte batzuetan bere berririk ez dago. Hurrengo albisteak 1827koak dira: urte horretan estatubatuar herritartasuna eskuratu zuen eta Napoliko Erresuma ren kontsul-orde lana betetzen zuen Providence hirian, Rhode Island estatuan. Garai honetan, itxuraz, enpresarien giroan murgildua zebilen.
Achiet-le-Grand
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Achiet-le-Grand udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Henri Castro
Diplomazia eta enpresa giroa
1838an Frantziara itzuli zen, Jacques Laffitte herrikidearen banketxe ospetsuan lanean hasiz, besteak beste Luis Filipe erregearentzat lan egiten zuena. James Hamilton Texasko mandatariak haiengana jo zuen, Texasko Errepublika sortu berriarentzako mailegu bat eskuratu nahian; Castro bitartekari lanean aritu zen, eta maileguarenak aurrera egin ez bazuen ere, bere ahalegina eskertzeko Sam Houston lehendakariak Parisen Texasko kontsul orokor izendatu zuen. Garai horretan Castro Frantziarentzako lurrak kolonizatzearen proiektuetan sartu zen; eta proiektu horien enbaxadore legez joan zen Texasera.
Achiet-le-Grand
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Henri Castro
Texasko kolonizazioa
1842an, Houston lehendakariaren eskutik zenbait lur lortu zituen San Antonio hego-mendebaldean, Bexar probintzia n, Medina ibaia ren ibarrean: 271000 akre, zeinetatik 38000 berarentzat izango ziren, kolonizazio prozesua gauzatzeko baldintzarekin. Castrorekin batera, beste zenbait empresariok ere (Pirson belgiarra, Fischer alemana, Bourgeois d'Orvanne frantsesa eta William Kennedy ingelesa) tamaina bertsuko lur sailak eskuratu zituzten.
Achiet-le-Grand
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Henri Castro
Texasko kolonizazioa
Beraz empresario bihurtzeaz gain. Castro armadore bihurtu zen, etorkinez betetako itsasontziak fletatuz: lehenengoa 1843an (Ebro ontzia, Le Havre tik); 1847ra arte beste 6 ontzi fletatu zituen. Guztira gutxienez 2134 kolono europar ekarri zituen: 485 familia eta 457 gizon ezkongabe. Haiekin Castroville (1844), Quihi (1845), Vandenburg (1846, gaur egun abandonatua ) eta D'Hanis (1847) herriak sortu zituen.
Kolonoei zenbait aurre-baldintza eskatzen zitzaizkien: besteak beste, ez zuten aurrekari kriminal ik izan behar eta "karakter ona" izan behar zuten. Hortaz gain, 32 dolar ordaindu behar izaten zuten itsasontzi bidaiarengatik, eta beraien erreminta k ekarri behar zituzten. Debekatuta zuten indigenei pattar ra, bolbora eta su-arma k saltzea. Castroren aldetik, lehorreko bidaia ordaintzen zien, eta familia bakoitzari 640 akretako lur saila ematen zien Medina ibaiaren ondoan (gizon ezkongabeei, 320 akre ). Etxe bat eraikitzeko adinako materiala ere ematen zien (Castroville izango zenaren etxeak eraiki ziren artean, kolonoentzat aterpe amankomun bat prestatu zuen ), eta lehen uzta jaso ahal izan arteko janaria bermatzen zien. Baldintza horiek bete ezkero, kolonoek lurraren zati baten jabe bihurtzeko aukera zuten. Empresarioek Administrazioarekin eginiko kontratuaren arabera, kolonizazio prozesua ez bazen gauzatzen, lurrak Texasko Estatura itzuli behar zitzaizkion; kolonizazioa ongi joan ezkero, berriz, empresarioek ordain bezala kolonoek landutako lurraren erdia jasotzeko eskubidea zuten.
Prozesu honetan Castrok arazoak izan zituen: Frantziaren lehentasuna Aljeriako kolonizazio prozesua zen; bestalde, Mexiko eta AEBen artean piztutako gerrak kolonoen etorrera oztopatu zuen; honek Castrori Administrazioarekin arazoak ekarri zizkion, kolonizazio kontratua bete ezinik. Gainera, indigenen erasoak jasan zituzten; baita plagak eta kolera-izurria ere. Bestalde, handik urteetara, kolono batzuek ez zioten zegozkien lurrak itzuli nahi izan. Gainera, azkenean, kolonoentzat izan behar ziren lurretatik asko espekulatzaile en esku erori ziren.
Kolonizazio jardueran Castro Texasko bigarren empresario garrantzitsuena izan zen, Stephen F. Austinen ondotik; gainera, honen aldean, Castrok kolonoekiko ardura gehiago erakusten zuen ("seme-alabak bezala" hartzen zituen, eta kontratuan adostutakoa baino lur gehiago eman ohi zien ), bere ondasun pertsonalak kolonizazio prozesua errazteko erabiltzeraino. Honek, lehengo arazoei gehituta, bere enpresa porrot ekonomikora eraman zuen 1845ean; orduan kolonizazio esleipena eskualdatu zuen, belgiar enpresa baten mesedetan.
Henrik eta Mariek adopzioan gartutako lau haur ekarri zituzten Frantziatik; hasieran Castroville herrian bizi izan ziren; 1860rako familia San Antoniora aldatu zen. Gero Henri eta Lorenzo semea Eagle Pass era joan ziren familiaren merkataritza negozioan lan egitera. Ameriketako Estatu Batuetako Gerra Zibil ean, jatorri europarreko beste texar asko bezala, Castrok Mexikora ihes egin zuen. 1865ean Monterrey n hil zen.
Kolonoen jatorria
Kontratua eskuratu zuenean, Castrok errekrutatu zituen lehen kolonoak Meuse, Doubs, Saona Garaia eta Paris ingurukoak ziren. Baina kolonoak ezin izan ziren esleitutako lurretaraino ailegatu, urte horietan mexikarrak Rio Grande igarota texarrekin borroka gogorretan aritu zirelako zona horretan. Honek Castro texar-frantziar Administrazioetako arduradunen aurrean gaizki utzi zuen, plana ezin beteta; Castrok urtebeteko luzapena eskatu zion Texasko Jaurlaritza ri. Orduan, kolonoak errazago errekrutatzeko, Frantzia ekialdeko probintzietara jo zuen, tradizionalki Ameriketara emigratu izan zutenak. Ordutik aurrera, Castrok propaganda batez ere Renania inguruan (Alsazia) egin zuen, eta hango kolonoak nagusitu ziren. Castroren bidez etorritako kolonoen ondorengo askok alsaziar ohiturak, folklorea, arkitektura eta hizkuntza mantendu dute.
Omenaldiak
1876an, Texasko Panhandle ko Castro Konderria bere omenez izendatu zuen.
Bestelako jakingarriak
Gerran Mexikora joan zenean, Castrovillen familiak izan zuen lehen etxea Lorenzo semearen esku geratu zen; honek 1872an saldu zuen, eta gaur egunean bed & breakfast motako ostatua da.
Cantalojas
Cantalojas Guadalajarako udalerria da, Sierra norte eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 152 biztanle zituen.
The January Man
The January Man (euskaraz Urtarrileko Gizona), 2001eko Pat O'Connor irlandar zinema zuzendariaren komedia-thriller film bat da. Kevin Kline, Susan Sarandon, Mary Elizabeth Mastrantonio, Harvey Keitel, Danny Aiello eta Rod Steiger aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
AEB, New York, Gabonzaharra. Bere biktimak logika bitxi batez hautatzen dituen serieko hiltzaile batek hiritarren artean izua hedatu du. Ondorioz, Nick Starkey (Kevin Kline) izaera xelebreko polizia ohiak kasua argitu eta hiltzailea atzemateko ardura jasoko du.
Castelsarrasineko barrutia
Castelsarrasineko barrutia departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 68.656 biztanle ditu 1.602 kilometro koadrotan. Guztira 103 udalerri ditu. Bere hiriburua Castelsarrasin da.
Zerra-arrain arrunt
Zerra-arrain arrunta (Pristis pectinata) pristidoen familiako itsas arrain handia da, 4,5 m inguru luzea eta zerra itxurako muturra, 1,20 m inguru luzea, duena. Gorputzez marrazoaren antzekoa da. Azala pikorrez estalia izaten du, eta kolorez bizkarrean eta alboetan arrea edo grisaxka, eta sabelaldean zurixka. Ozeano Atlantikoko tropiko aldean bizi da. Denborarik gehiena itsaspean ematen du. Arrainak eta ornogabeak jaten ditu.
Moras-en-Valloire
Moras-en-Valloire Frantziako udalerri bat da,Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Moras-en-Valloire udalerrian erroldatutako biztanleak 604 ziren. Familiak 248 ziren, horien artean 88 pertsona bakarrekoak ziren (44 bakarrik bizi ziren gizonak eta 44 bakarrik bizi ziren emakumeak), 68 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 76 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 302 etxebizitza zeuden, 264 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 20 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 251 etxeak ziren eta 49 apartamentuak ziren. 264 etxebizitza nagusietatik 179 bere jabearen bizilekua ziren, 74 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 18 etxek bi zituzten, 52 etxek hiru zituzten, 62 etxek lau zituzten eta 129 etxek bost zituzten. 199 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 128 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 113 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 375 ziren, horien artean 290 aktiboak ziren eta 85 inaktiboak ziren. 290 pertsona aktiboetatik 263 lanean zeuden (147 gizon eta 116 emakume) eta 27 langabezian zeuden (8 gizon eta 19 emakume). 85 pertsona inaktiboetatik 30 erretiraturik zeuden, 26 ikasten zeuden eta 29 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Moras-en-Valloire udalerrian 267 unitate fiskal zeuden, 633,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.951 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 funeraria, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 margolariak, 1 zurgina, 1 argiketaria eta 2 jatetxeak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Moras-en-Valloire udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 272 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Julien Saubade
Julien Saubade (Baiona, ) lapurtar errugbilaria da, errugbi XV. modalitatean aritzen dena.
Moras-en-Valloire
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Taylor (Texas)
Taylor Texasko hiri bat da. Williamson konderrian kokatua dago. 2010ean 15,191 biztanle zituen, 44.54 kilometro koadrotan banatuta.
Scartichthys crapulatus
Scartichthys crapulatus Scartichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Blenniidae familian.
Symbatica
Symbatica Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Symbatica cryphias da.
Lignières-en-Vimeu
Lignières-en-Vimeu Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Lignières-en-Vimeu udalerrian erroldatutako biztanleak 114 ziren. Familiak 37 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 21 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 43 etxebizitza zeuden, 37 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. Etxebizitza guzti hauek 43etxeak ziren. 37 etxebizitza nagusietatik 32 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 2 etxek hiru zituzten, 16 etxek lau zituzten eta 16 etxek bost zituzten. 30 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 12 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 23 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Amundsen golkoa
Amundsen golkoaren itsasertzean ia ez da herririk; nagusiak Sachs Harbour, Ulukhaktok and Paulatuk dira. Haize bolada zakarrak izaten dira. Artikoko tundra da bertako landaredia. Bere uretan belugak, itsas txakurrak, amuarrain artikoak eta bakailaoak bizi dira.
Lignières-en-Vimeu
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 67 ziren, horien artean 57 aktiboak ziren eta 10 inaktiboak ziren. 57 pertsona aktiboetatik 54 lanean zeuden (28 gizon eta 26 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 10 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 zerbitzu enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra ile apaindegia zen.
2000. urtean Lignières-en-Vimeu udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Itsas energia
Itsas energia itsasoko olatu eta itsasaldietatik lor daitekeen energia berriztagarria da. Kontuan hartu behar da urak Lurraren %70 inguru estaltzen duela. Uraren mugimendu konstantea, energia zinetikoa sortzen du uneoro eta metodo desberdinak erabiliz, energia zinetiko hori elektrizitate bihur daiteke. Ikerketa askok diote ozeano baten energia guztiak (Olatuena,mareena...) ondo aprobetxatuz gero, beste energia berriztagarri guztien arteko lortzen den adina energia aterako litzatekeela.
Energia iturriak
Itsasotik hiru energia mota lor daitezke:
Marea-energia
Itsasaldiak aprobetxatuz lortzen den energia da. Uretan zentral bat eraikitzen da dike bat sortuz. Itsasgora dagoenean dikearen uhateak irekitzen dira, ura sar dadin. Orduan, itsasgoraren punturik altuenean uhateak itxi egiten dira. Hortaz, itsasbehera heltzen denean itsas maila urtegiaren uraren mailaren azpitik kokatzen da eta bien arteko aldea gehienezkoa denean, uhateak ireki eta metatutako ura askatzen da turbinetatik pasaraziz eta energia elektrikoa lortuz. Marea-energia kostaldea oso laua duten lekuetan erabiltzen da.
Olatu-energia
Olatuen mugimenduek sortutako energia mota da. Energia lortzeko pelamis izeneko egitura artikulatua erabiltzen da. Olatuen indarrak artikulazioak mugitzen ditu. Ondoren, sorgailu batzuek energia zinetikoa energia elektriko bihurtzen dute eta geroago, ur-azpiko kable batzuen bidez energia elektrikoa itsasertzera bidaltzen da.
Olatu asko dituzten herrialdeetan (Frantzia, Hawaii, Kalifornia,Euskal Herria...) aukera asko daude energia hau aprobetxatzeko eta etekin on bat ateratzeko.
Energia maremotermikoa
Energia maremotermikoa ur-azalaren eta ur-sakonen arteko tenperaturaren aldeko gradiente termikoan oinarritzen den energia berriztagarria da. Metodo hori makina termiko bat mugiarazteko eta lan produktiboa egiteko erabil liteke.
Diego Pérez de los Cobos
Diego Pérez de los Cobos Orihuel (Yecla, Espainia, 1964) Espainiako Guardia Zibileko koronel bat da, Barne Ministerioari atxikia. Egun, Madrilgo Guardia Zibilaren Komandantziako Burua izan zen 2020ko maiatz arte, eta Segurtasuneko Estatu Idazkaritzaren Bulego Teknikoko zuzendari lanetan aritu zen lehenago.
Marqués de Larios kalea
Marqués de Larios kalea edo soilik Larios kalea Málagako XIX. mendeko kale bat da. Kalearen izena Manuel Domingo Larios y Lariosen omenezkoa da, Lariosko II. markesa, XIX. mendean zehar ehungintzaren garapena bultzatu zuena.
Historia
Kalea garai hartan Sebastián Souviron Torres alkate zela inauguratu zen, 1891ko abuztuak 27an. Bedeinkapena, elizbarrutiko gotzaina zen Marcelo Spínola y Maestrek egin zuen, beranduago Sevillako Artzapezpiku izendatua izan zena.
1880ko maiatzak 1ean, Alarcón Luján alkate zela, Malagako udalak publiko egin zituen Larios kalea bere omenez erakitzea bultzatzeko elkarte anonimo baten oinarriak. Horren kapitala milioi bat pezetatan ezarri zen, bakoitzak 25.000 pezeta balio zituen 40 akziotan banatuta, horietako gehienak Larios familiak erosi zituelarik, familia hau proiektuaz arduratuz. Esker on bezala, udalak Lariosko Markesaren omenezko monumentu bat altxatu zuen. 1931n Espainiako Bigarren Errepublika aldarrikatua izan ondoren, kalea Apirilak 14 kalea bezala berrizendatua izan zen, markesa omentzen zuen estatua jendetzak eraitsi eta uretara bota zuelarik. Bere ordez langilearen estatua jarri zen, ordurarte markesaren estatuaren oinpean zegoena.
Espainiako Gerra Zibila Francisco Francoren garaipenarekin amaitu ondoren, kaleari bere jatorrizko izena itzuli zioten, eta markesaren estatua itsasotik berreskuratu eta bere tokian jarri zuten, gaur egun hala jarraitzen duelarik, Málagako irudirik tipiko eta ezagunenetako bat delarik.
Erakusketak
Larios kalea erakusketa publikoen ohiko tokia da. Hauen artean, Manolo Valdés, Baltasar Lobo edo Auguste Rodinenak nabarmentzen dira, azkenaren kasuan, bereziki Pentsalaria, baita zine gidoiei buruzko erakusketa bat ere hiriko zinemaldiaren 12. edizioaren omenez.
Merkatal bidea
Larios kalea Espainiako bosgarren merkatal biderik garestiena da, soilik Portal de l'Àngel, Preciados, Serrano eta Gràcia pasealekuak gainditua. Urteroko zenbakiek Larios kalean ezarritako komertzioentzat bertan lokal bat alokatzeak suposatzen duen garrantziaren ideia bat ematen dute, urtero, alokatutako metro karratu bakoitzeko 1740 euro ordaintzen baitituzte. Europa mailan, Larios kalea kontinente osoko 50 garestienen artean dago.
Diego Pérez de los Cobos
Francisco Pérez de los Cobos Auzitegi Konstituzionaleko 2011 eta 2017 arteko presidente eta epailea anaia du. 2017ko urriaren 1eko Kataluniako independentziari buruzko erreferenduma eragozteko Polizia Nazionalaren eta Guardia Zibilaren operazio burua izan zen.
Ibilbidea
Gaztetan, aitak bezala (hura Fuerza Nuevako kidea baitzen), 1978ko Espainiako Konstituzioa onartzearen kontrako kanpainan parte hartu zuen, eta eskuin muturrari lotuta ibili zen. Oso gazterik, 1981eko otsailaren 23ko Espainiako estatu kolpe ahaleginean, boluntario aurkeztu bide zen Yeclako Guardia Zibilaren kuartelera harekin bat egiteko. ETAk bahitutako Ortega Lara espetxe funtzionarioa askatzeko Guardia Zibilaren operazioan parte hartu zuen (1997). 2017ko urriaren 1eko Kataluniako independentziari buruzko erreferenduma eragozteko ardura izan zuen; Espainiako Fiskaltzak Kataluniako Mossoen, Guardia Zibilaren eta Poliziaren errepresio lana koordinatzeko agintari bakar izendatu zuen.
Erreferendumaren antolatzaileen kontra hasitako prozesuan, 2018ko otsailean, adierazi zuenez, "legea herritarren bizikidetzaren gainetik zegoen". 2020ko maiatzaren 25ean, Grande-Marlaska barne ministroak kargugabetu egin zuen Madrilgo Guardia Zibilaren buru zuen postutik, "konfiantza galdu izana" argudiatuta; izan ere, berak ondutako txosten baten bidez gobernuari Covid-19aren krisian "krimenak egitea" leporatu zioten.
Toxotacma
Toxotacma Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Toxotacma meditans da.
Diego Pérez de los Cobos
Tortura salaketak
1992an, Kepa Urrak jasandako torturetan ustez parte hartzeagatik prozesatu zuten, baita Guardia Zibileko haren hiru lankide kondenatu ere horregatik; bera, ordea, errugabe atera zen, froga faltagatik. Biktimaren hitzetan, aldiz, Pérez de los Cobos ahoa eta sudurra itxi zizkion ospitalean zaurituta zetzala. 2004an, ETArekin lotura zuelakoan atxilotutako euskal kamioizale batek, halaber, torturak salatu zituen Madrilgo inkomunikazioan, eta 2020ko ekain hasieran adierazi ere bere torturatzailearen aldamenean ikusita identifikatzen duela Perez de los Cobos.
Hohenfelde (Steinburg)
Hohenfelde Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Sceloglaux albifacies
Sceloglaux albifacies Sceloglaux generoko animalia zen, jada iraungia. Hegaztien barruko Strigidae familian sailkatzen zen.
Grand Cape Mount
Grand Cape Mount Liberiako 15 konderrietako bat da. 1844. urtean eratu zen. Liberiako erdi-mendebaldean kokaturik dago. Herrialdeko zortzigarren konderririk populatuena da, 2008ko datuen arabera 129.055 biztanle zituen 5.162 km²-ko azaleran.
Barrutiak
Hauek dira Grand Cape Mount konderriko 5 barrutiak 2008ko biztanleria datuarekin:
Casa de Uceda
Casa de Uceda Guadalajarako udalerria da, Campiña del Henares eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 87 biztanle zituen.
Montaubaneko barrutia
Montaubaneko barrutia departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 137.378 biztanle ditu 2.117 kilometro koadrotan. Guztira 92 udalerri ditu. Bere hiriburua Montauban da.
The Interview (2014ko filma)
The Interview (euskaraz Elkarrizketa) 2014ko Seth Rogen kanadar eta Evan Goldberg estatubatuar zinema zuzendari, ekoizle eta gidoigileen politika satira komedia filma bat da. Seth Rogen eta James Franco aktoreek antzeztu zuten.
Estreinatu aurretik, sekulako nazioarteko polemika piztu zuen, Ipar Koreako Kim Jong-un estatuburuaren irudi ezkor edo satirikoa eman baitzen, ondorioz 2014ko ekainean jada Columbia Pictures ekoiztetxeak filmaren estreinarekin aurrera jarraitu ezkero AEBen aurkako "gupidarik gabeko" neurriak hartuko zirelako mehatxuak ere aipatu ziren.
Bestalde, Sony Pictures Entertainmenten aurkako zibererasoa ere jazo zen.
Argumentua
Dave Skylark (James Franco) AEBtako telebistako elkarrizketa saio ospetsu bateko aurkezleari eta saio beraren Aaron Rapoport ekoizleari(Seth Rogen) Ipar Koreako Kim Jong-un diktadorearekin elkarrizketa bat burutzeko abagunea suertatu zaie. Honen aurrean, CIAk Kim diktadorea erailtzeko aukera ezinobea ikusiko du. Baina zinez, Dave eta Aaron ez dira mota honetako erailketa bat burutzeko gizaseme aproposenak.
Scartichthys gigas
Scartichthys gigas Scartichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Blenniidae familian.
Ekaterinita
Ekaterinita borato motako minerala da.
Ezaugarriak
Ekaterinita borato-mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1 da.
Microcaecilia supernumeraria
Microcaecilia supernumeraria Microcaecilia generoko animalia da. Anfibioen barruko Siphonopidae familian sailkatuta dago, Gymnophiona ordenan.
Taylor Lake Village (Texas)
Taylor Lake Village Texasko hiri bat da. Harris konderrian kokatua dago. 2010ean 3,544 biztanle zituen, 2.91 kilometro koadrotan banatuta.
Savage-Guilford (Maryland)
Savage-Guilford Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Howard konderrian kokatuta dago, Maryland estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.