cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Marsha Hunt
Marsha Hunt (Chicago, Illinois, 1917ko urriaren 17a - Los Angeles, 2022ko irailaren 6a), Marcia Virginia Hunt jaiotza-izenez, estatubatuar aktore eta modeloa izan zen. 73 urtez egin zuen lan aktore. 1950eko hamarkadan Hollywoodeko zinema-ekoiztetxetako zerrenda beltzean egon zen ustez komunismoarekin lotura zuelakoan.
Bere ibilbidean zehar hainbat film ezagunetan antzeztu zuen: Born to the West (1937), Pride and Prejudice (1940), Kid Glove Killer (1942), Cry 'Havoc' (1943), The Human Comedy (1943), Raw Deal (1948), The Happy Time (1952) eta Johnny Got His Gun (1971).
Poplar Hills (Kentucky)
Poplar Hills Kentuckyko hiri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 362 biztanle zituen, 0.07 kilometro koadrotan banatuta.
Igurzkari hobiosteko ahostun
Igurzkari hobiosteko ahostuna kontsonante mota bat da, hizkuntza zenbaitetan erabilia dena. Hots klase bati erreferentzia egiten dio, eta ez soinu bakar bati. Mota zenbait ager daitezke, pertzeptualki nabarmen ezberdinak direnak:
Nazioarteko Fonetika Elkarteak igurzkari hobiosteko ahostun izena soilik erabiltzen du soinuarentzat.
Igurzkari sabai-hobikari ahostun
Igurzkari sabai-hobikari ahostuna edo igurzkari hobiosteko kakotu ahostuna kontsonante mota bat da, hizkuntza zenbaitetan erabilia dena.
Transkribapena
Nazioarteko Alfabeto Fonetikoan ezh ⟨Ʒ ʒ⟩ letraren ikur xeheak irudikatzen du, eta bere X-SAMPA ikurra  da. Beste transkribapen alfabeto zenbaitetan ⟨ž⟩ erabili izan da. Beste alfabetoetatik latindar alfabetora egokitzerakoan ⟨zh⟩ digrafoaren bidez transkribatu izan da.
Hizkuntza zenbaitetan, frantsesez eta ingelesez kasu, hots honek aldibereko ezpainkaritasuna izan dezake, nahiz eta transkribapenetan inoiz gutxi irudikatzen den.
Ezaugarriak
Igurzkari sabai-hobikari ahostunak hurrengo ezaugarriak ditu:
D’Alembert irizpidea
D'Alemberten irizpidea (edo zatiduraren irizpidea) gai positiboetako serientzat erabiltzen da, hauen izaera aztertzeko. Demagun \sum a_n gai positiboetako seriea daukagula, eta demagun ondorengo limitea existitu egiten dela:
Igurzkari hobiosteko ahostun
Euskaraz
Igurzkari hobiosteko ahostuna edo igurzkari sabai-hobikari ahostuna euskalki zenbaitetan agertzan da, gehien bat lehen [j] hurbilkari sabaikari ahostuna zenaren indartzearen ondorioz.
D’Alembert irizpidea
(i) Baldin eta l<1 bada, orduan \sum a_n konbergentea da.
Igurzkari hobiosteko ahostun
Euskaraz
Adibideak: bizkaieraz mendije edo txikije eta zubereraz jin edo jinko.
D’Alembert irizpidea
(ii) Baldin eta l>1 bada, orduan \sum a_n dibergentea da.
Bestetik, l=1 bada, orduan \sum a_n konbergentea zein dibergentea izan daiteke.
Lehenengo atala
Lehenik eta behin lehengo atala frogatuko dugu:
l<1 denez, hartuko dugu, eta bestetik badakigu gai positiboetako seriea denez
Ezkerretan daukagun "-l" hori eskubira gehitzen pasaz gero ondorengo adierazpena geratzen zaigu:
Edo beste era batera esanda:
bakandutako adierazpenari q deituko diogu (q<1 izango dena l<1 delako), eta badakigu dela, beraz:
Hau da bada, a_n<Aq^n, beraz konparazio irizpidea ren ondorioz:
\sum a_n eta \sum b_n gai positiboko serieak,
Beraz lehengo atala frogatuta geratzen da.
Bigarren atala
Orain bigarren atala frogatuko dugu:
Kasu honetan l=+\infin edo izan daiteke.
Beraz, a_{n+1}>a_n, hau da, gai positibotako segida gorakorra dugu eta ondorioz, ezin da 0 izan eta, hortaz, \sum a_n dibergentea da.
Bigarren atala ere frogatu dugu.
Adibidea
konbergentea da.
Lehenik eta behin a_n finkatuko dugu:
Sinplifikatuz:
Eta lehenengo atalaren ondorioz badakigu l<1 bada, orduan \sum a_n konbergentea dela. Beraz,  konbergentea da.
The Boys of Barr na Sráide
The Boys of Barr na Sráide (euskaraz Barr na Sráideko Mutilak) Irlandako abesti herrikoi bat da. Abesti honen hitzak Sigerson Clifford (1913–1985) olerkariak idatzi zituen. Abestiaren izenburuak Kerry konderriko Cahersiveen udalerriko kale bati aipamen egiten dio, izan ere, Barr na Sráide irlanderaz Goenkale esan nahi du, literalki "goiko kalea". Clifford jaiotzez Cork hirikoa izan arren, gurasoak Kerry konderriak zituen.
Olerkiak olerkariaren haurtzaroa eta bere lagunei buruz mintzatzen da, bai eta Irlandako Independentzia Gerra eta Black and Tans britainiar indar paralimitarrei buruz ere.
1950eko hamarkadan Seán Ó Síocháin abeslariak RTÉ Radio irratiko The Balladmakers Saturday Night irratsaioan lehenbiziko aldiz jendaurrean abestu zuen, 1970ko hamarkadan Christy Moore abeslariak herrialde osoan ezagun bilakatuarazi zuelarik.
Vouillé-les-Marais
Vouillé-les-Marais Frantziako udalerri bat da, Vendée departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2007an 658 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vouillé-les-Marais udalerrian erroldatutako biztanleak 658 ziren. Familiak 245 ziren, horien artean 74 pertsona bakarrekoak ziren (23 bakarrik bizi ziren gizonak eta 51 bakarrik bizi ziren emakumeak), 66 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 78 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 27 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 353 etxebizitza zeuden, 258 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 65 bigarren erresidentzia ziren eta 30 hutsik zeuden. 349 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 258 etxebizitza nagusietatik 183 bere jabearen bizilekua ziren, 72 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 12 etxek bi gela zituzten, 54 etxek hiru zituzten, 76 etxek lau zituzten eta 117 etxek bost zituzten. 247 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 117 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 116 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 371 ziren, horien artean 275 aktiboak ziren eta 96 inaktiboak ziren. 275 pertsona aktiboetatik 248 lanean zeuden (142 gizon eta 106 emakume) eta 27 langabezian zeuden (8 gizon eta 19 emakume). 96 pertsona inaktiboetatik 32 erretiraturik zeuden, 24 ikasten zeuden eta 40 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Vouillé-les-Marais udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 832 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Braux (Aube)
Biztanleria
2007an Braux udalerrian erroldatutako biztanleak 109 ziren. Familiak 56 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 64 etxebizitza zeuden, 52 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 61 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 52 etxebizitza nagusietatik 44 bere jabearen bizilekua ziren eta 8 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 6 etxek hiru zituzten, 12 etxek lau zituzten eta 32 etxek bost zituzten. 32 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 23 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 18 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Amrullah Saleh
Amrullah Saleh (darieraz eta paxtuneraz: امرالله صالح) (Panjshir, 1972ko urriaren 15a) Afganistango de iure presidentea da 2021eko abuztuaren 17tik, Afganistango Konstituzioaren arabera. Aurretik, Afganistango presidenteordea izan zen 2020tik, bai eta eta Afganistango barne-ministro 2018-2019 urteen artean. Segurtasun Zuzendaritza Nazionaleko (NDS) buru izan zen ere 2004tik, 2010ean dimisioa eman zuen arte.
Braux (Aube)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 64 ziren, horien artean 50 aktiboak ziren eta 14 inaktiboak ziren. 50 pertsona aktiboetatik 45 lanean zeuden (28 gizon eta 17 emakume) eta 5 langabezian zeuden (1 gizon eta 4 emakume). 14 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Braux udalerrian 54 unitate fiskal zeuden, 121 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.593 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa eta 1 zurgina.
2000. urtean Braux udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 888 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Joseba Garmendia
Joseba Garmendia Elorriaga (Basauri, 1985eko urriaren 4a - ) euskal herritar futbolaria da, Athleticeko jokalari ohia. Puntaerdi moduan jokatzen du.
Ig Nobel sariak
Ig Nobel sariak Nobel Sariaren parodia estatubatuarra dira. Urtero, urriaren hasieran banatzen dira, hamar zientzialari-talderen lorpenak aitortzeko: «Lehenik jendeari barre eragiten diote, eta gero pentsarazi». Annals of Improbable Research (AIR) umore zientifikoko aldizkariak antolatuta, benetako Nobel saridunak biltzen dituen kolaboratzaile sorta batek aurkezten ditu sariak, Harvard Unibertsitateko Sanders Theatre antzokian antolatutako zeremonia batean. «Sariek ezohikoa dena ospatu nahi dute, irudimenezkoa dena ohoratu eta denek zientziarekiko, medikuntzarekiko eta teknologiarekiko duten interesa suspertu». Beraz, nahiz eta umorea adierazi, sari hauek benetako ikerketak saritzen dituzte. Ig Nobel bat jasotzeak ez du zerikusirik ikertzeko gaitasunarekin edo bikaintasun zientifikoarekin; izan ere, Andrey Gueimek, 2000. urtean Fisikako Nobel saria (Of Flying Frogs and Levitrons) irabazi zuenak, fisikako Nobel saria jaso zuen 2010ean, grafenoari buruz egindako lanengatik.
Historia
Kasu gehienetan Ig Nobel sariak benetako zientzia-lorpenetarako dira. Dena dela, batzuetan, oso kritikoak dira, hala nola homeopatiari buruzko ikerketei emandako bi sarietan edota «Kansas eta Coloradoko hezkuntzako estatu-batzarrei emandako hezkuntza zientifikorako sarietan, eboluzioaren irakaskuntzari buruz duten jarreragatik, kreazionismoaren alde egiten dutelako eta hori elektromagnetismoarekin edo Newtonek grabitateari buruz egindako azterketekin pareka daitekeelako».
Saritutako proiektuak
Askotan, ordea, umorezko edo ustekabeko itxura duten artikulu zientifikoek jasotzen dute sarien atentzioa. Hona hemen adibide batzuk:
Zeremonia
Sariak Nobel sarien benetako irabazleek aurkezten dituzte. Hasiera batean, Massachusetts Institute of Technology (MIT) hitzaldi areto batean egindako ekitaldia izan zen, baina orain Harvardeko Unibertsitateko Sanders Theaterren egiten da. Giro umoretsoan egiten da dena; esaterako, Miss Sweety Poo izeneko pertsonaiak, saridunek denbora luzez hitz egiten badute, behin eta berriz «mesedez, amaitu. Aspertuta nago» ahots zorrotzean errepikatzen du. Sari-banaketa tradizionalki honako hitzekin ixten da: «Sari bat irabazi ez baduzu, -eta bereziki irabazi baduzu- zorte hobea izan datorren urtean!»
Mortrée
Mortrée Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Ig Nobel sariak
Zeremonia
Paperezko hegazkinak eszenatokira botatzea aspaldiko tradizioa Ig Nobel sarietan. Hala ere, 2006ko zeremoniaz geroztik, joko hau bertan behera utzi zen segurtasun arrazoiengatik. Aurreko urteetan, Roy Glauber fisika irakasleak eszenatokia eskobatu zuen hegazkinez garbitzeko. Hala ere, Glauberrek ezin izan zuen 2005eko ekitaldira joan, Estokolmora joan baitzen benetako Fisikako Nobel Saria jasotzera.
Mortrée
Biztanleria
2007an Mortrée udalerrian erroldatutako biztanleak 1.000 ziren. Familiak 426 ziren, horien artean 136 pertsona bakarrekoak ziren (44 bakarrik bizi ziren gizonak eta 92 bakarrik bizi ziren emakumeak), 139 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 127 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 531 etxebizitza zeuden, 440 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 48 bigarren erresidentzia ziren eta 43 hutsik zeuden. 492 etxeak ziren eta 39 apartamentuak ziren. 440 etxebizitza nagusietatik 313 bere jabearen bizilekua ziren, 112 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 21 etxek bi zituzten, 81 etxek hiru zituzten, 124 etxek lau zituzten eta 212 etxek bost zituzten. 330 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 215 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 162 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Branchiostegus semifasciatus
Branchiostegus semifasciatus Branchiostegus generoko animalia da. Arrainen barruko Malacanthidae familian sailkatzen da.
Mortrée
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 577 ziren, horien artean 424 aktiboak ziren eta 153 inaktiboak ziren. 424 pertsona aktiboetatik 376 lanean zeuden (200 gizon eta 176 emakume) eta 48 langabezian zeuden (25 gizon eta 23 emakume). 153 pertsona inaktiboetatik 60 erretiraturik zeuden, 41 ikasten zeuden eta 52 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Mortrée udalerrian 458 unitate fiskal zeuden, 1.045,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.336 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 23 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 4 banku bulegoak, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 margolariak, 2 zurginak, 6 iturginak, 2 ile apaindegiak, 1 albaitaria eta 1 jatetxe.
2000. urtean Mortrée udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.564 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Basilichthys australis
Basilichthys australis Basilichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Atherinopsidae familian.
Latin klasiko
Latin klasikoa (lingua latina) Erromatar Inperioaren garaian literatura egiteko erabiltzen zuten latin mota zen, latin arruntaren aurrean.
Kronologia
K.a. I. mendearen erdialdetik K.o. I. mendearen hasiera arteko (Augustoren heriotza, K.o. 14) latina da, letra erromatarren gailurra, Urrezko Aroa ere esaten zaiona, politika erromatarraren gorakadarekin bat datorrena. Gaur egun latin klasikoa deitzen dena, izan ere, literatur hizkuntzaren oso forma estilizatua zen, latina arkaikotik hautabidez eraikia.
Alfabetoa
Aro klasikoko latindar alfabetoak 23 karaktere zituen:
Babanekita
Babanekita fosfato motako minerala da.
Ezaugarriak
Babánekita fosfato-mineralaren formula kimikoa hau da: Cu3(AsO4)2 · 8H2O. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Latin klasiko
Bokalak
Baziren bost bokal latin klasikoan [i], [e], [a], [o], [u] laburrak edo luzeak izan zitezkeenak. Iraupen horrek balio fonologikoa zuen: ablatiboa nominatibotik bereizteko aukera ematen zuen bereziki lehen deklinabidean. Hitz batzuk bokal baten iraupenagatik baizik ez ziren ezberdintzen: horrela pŏpulus "herri" eta pōpulus "makal", edo mălum "gaitz" eta mālum "sagar". Laburrak irekiagoak ziren eta giharretako tentsioa ez zen hain garrantzitsua.
Baziren hiru diptongo: [au̯], [ae̯] eta [oe̯].
Kontsonanteak
Latin klasikoaren kontsonante ak:
Morfologia
Latin arkaikotik ezberdintzen da, bigarren deklinabidearen azken -os (nominatibo singularra) eta -om delakoak -us eta -um izatera iragaten direlako, eta hitz batzuen lerratze semantikoa ere ez da dibergentea.
Latinaren deklinabidea
Literatura
Latin klasikoa eta latin literarioaren aurreko formak era askotara bereizten dira. Bereziki ezberdina da Katon Zaharra k, Plauto k eta, neurri batean, Lukrezio k erabiltzen zuten hizkuntza. Latin klasikoaren garaia letra erromatarren gailurra da, Urrezko Aroa ere esaten zaiona. Idazlerik nabarmenenak honako hauek lirateke:
Alex Raymond
Lanak
Lan nagusia: Flash Gordon (1934).
Polizia-eleberria (X-P agente sekretoa, 1934; Rip Kirby, 1946), abenturazkoa (Jungle Jim, 1934) eta gisako generoak ere landu zituen.
Roffiac
Roffiac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Roffiac udalerrian erroldatutako biztanleak 577 ziren. Familiak 222 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 36 bakarrik bizi ziren emakumeak), 61 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 93 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 266 etxebizitza zeuden, 231 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 19 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 238 etxeak ziren eta 28 apartamentuak ziren. 231 etxebizitza nagusietatik 188 bere jabearen bizilekua ziren, 39 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 12 etxek bi zituzten, 35 etxek hiru zituzten, 62 etxek lau zituzten eta 121 etxek bost zituzten. 175 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 86 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 127 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 380 ziren, horien artean 316 aktiboak ziren eta 64 inaktiboak ziren. 316 pertsona aktiboetatik 293 lanean zeuden (163 gizon eta 130 emakume) eta 22 langabezian zeuden (7 gizon eta 15 emakume). 64 pertsona inaktiboetatik 23 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 21 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina, 2 iturginak eta 3 jatetxeak.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 1 harategi zen eta 1 kongelatu-denda zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Roxana
Roxana, ( Rauxâna, "izar eder" (? - Anfipolis-en hila, K.a. 310) Alexandro Handiaren emaztea izan zen.
Biografia
Oxiartes Baktrianako satraparen alaba zen, eta greziarrek bahitu egin zuten aitarekin batean (327). Alexandro Handiarekin ezkondu zen eta seme bat izan zuen harekin, Alexandro IV.a Aigos (323). Kasandrok bahitu zituen Roxana eta semea Pidnan 316. urtean eta sei urte geroago hilarazi zituen.
Deskonfinamendu
Deskonfinamendua (batzuetan, deseskalatzea Hego Euskal Herrian) ofizialki konfinamendua kentzen joatea da. Kontzeptua 2020ko COVID-19 pandemiaren testuinguruan agertu zen, eta 2020ko maiatz hasieratik hasi zen ezartzen Espainian eta Frantzian. Hego Euskal Herrian, Espainiarako ezarritako egutegiaren arabera, astebete eta bi asteko fasetan hasi zen aplikatzen, eta ekainaren hondarrean amaitu zen.
Dena den, deskonfinamenduak erritmo desberdinak ditu tokian tokiko egoeraren eta ezaugarri demografikoen arabera. Euskal Autonomia Erkidegoan, maiatzaren 4an hasi zen 0 fasea, ekonomia jarduera mugatu batzuk eta ordutegi murritz batean kalera ateratzeko aukeraz. maiatzaren 11n hasi zen deskonfinamenduko lehen fasea. Maiatzaren 25ean, konfinamenduaren ordutegi mugak kendu ziren Hego Euskal Herrian, baina Euskal Autonomia Erkidegoan maskara edo musukoaren nahitaezko erabilera ezarri zen etxeaz kanpoko barnealde guztietan eta bi metroko urruntze sozialari eutsi ezin zitzaion toki guztietan.
Nafarroan ere deskonfinamenduaren 2. fasea hasi zen maiatzaren 25ean. Nafarroako Gobernuak erabakitako neurrien artean, ibai-erreketan bainatzea eta mendiko kirolak ordutegirik gabe egin ahal izatea zeuden. Ipar Euskal Herrian, deskonfinamenduaren 2. fasea ekainaren 2an zen hastekoa, Frantzia osorako planaren arabera. Jatetxeak eta ostatuak ireki zitzaketen ordutik aurrera. Ekain hasieran, EAEko lehendakari Iñigo Urkulluk deskonfinamenduan euroeskualdea osatzen duten EAE, Nafarroa eta Akitania Berriaren arteko joan-etorriak baimentzea eskatu zien Espainiako eta Frantziako gobernuei, baina galdea errefusatua izan zen.
Bolizko dorre
Bolizko dorre bat leku edo giro bat da non jendea mundutik aldenduta dagoen bere jarduera propioen mesedetan, gehienetan intelektualak edo esoterikoak izan ohi direnak. XIX. mendetik aurrera, eguneroko bizitzako kezka praktikoetatik deskonektatutako bilaketa intelektualeko ingurune bat izendatzeko erabili izan da. Terminoaren erabilera garaikide gehienak herrialde askotako akademiak edo unibertsitate-sistemei buruzkoak dira.
Le Spectre de la rose
Le Spectre de la rose (Arrosaren espiritua) ballet laburra da. Bere lehen dantzalditik oroigarri arrosa baten izpirituarekin dantza egitearekin amesten duen neska gazte bati buruzkoa da. Jean-Louis Vaudoyerrek balletaren istorioa idatzi zuen. Théophile Gautierren bertso batean oinarritu zuen.
Balleta Monte Carlon aurkeztu zen lehen aldiz 1911ko apirilaren 19an. Nijinskyk Arrosa dantzatu zuen eta Tamara Karsavinak Neska Gaztea dantzatu zuen. Arrakasta handia izan zuen. Spectre nazioartean famatua bihurtu zen Nijinskyk balletaren amaieran leiho batetik egindako jauziagatik.
Jatorria
1911n, Sergei Diaghilev Ballet Russeseko ekoizleak Nijinskyren L'Après-midi d'un faune balleta aurkeztea espero zuen (Fauno baten arratsaldea). Ez zegoen eszenatokirako prest, eta, beraz, beste ballet bat behar zuen haren lekua hartzeko. Ballet hura Jean-Louis Vaudoyer idazlearen ideia izan zen. 1910ean, ballet baterako ideia bat bidali zion Léon Bakst Ballets Russes eszenografoari eta jantzi-diseinatzaileari. Haren ideia Théophile Gautierren Le Spectre de la rose lanean eta Aufforderung zum Tanz, Carl Maria von Weberren pianorako lanean, oinarritu zen. Diaghilev-i Vaudoyerren ideia gustatu zitzaion. Fauneren lekua erraz har zezakeela uste zuen. Vaudoyerren ideia garatzen jarri zuen berehala. Diaghilev-i Gautierren Espektroan oinarritutako balletaren ideia gustatu zitzaion, Gautierren jaiotzaren mendeurrenari lotu zitekeelako.
Musika
1819an, Carl Maria von Weberrek Aufforderung zum Tanz izeneko pianorako lana idatzi zuen. Lan honetarako dantzaldi batean elkartzen, dantzan eta parte hartzen duten gazte eta emakume bati buruzko programa bat ere idatzi zuen. Aufforderung-en hasierako musika lasaiak vals doinu eder (eta animatua) batera eramaten ditu lana hasierako musikarekin amaitu aurretik. 1841ean, Hector Berliozek Aufforderung orkestratu zuen. Musikaren [bertsio] hau Weberren Der Freischütz operako ballet labur baterako erabili zen Parisko Operan. Berliozen bertsioa izan zen Le Spectre de la rose balleterako erabili zena.
Dantza
Michel Fokinek hiruzpalau entsegutan osatu zuen dantza. Geroago idatzi zuen balleta ia inprobisazio bat zela. Grace Robert-ek The Borzoi Book of Ballets-en idazten du Spectre pas de deux bat dela, baina ez XIX. mendeko teknika eta birtuosismo] konplexuari begiratzen dion pas de deux modukoa. Horren ordez, aurrera begirako dantza modernoa da, etengabeko mugimendua eta adierazkortasuna duena.
Fokinek ballet klasikoaren port de bras (besoen posizioa) utzi zuen Nijinskyren dantzak diseinatzean. Horren ordez, besoen eta atzamarren mugimendu kurbatuak, zartaginak, erabili zituen. Nijinsky ballet honetan pertsonaia androgino bihurtu zen, hanketan botere maskulinoa eta besoetan fintasun femeninoa erakusten zuena. Bere keinuetako batzuk, Ostwaltek Nijinsky-n idatzi zuen: Eromenerako jauzia, "aura femenino bat (indar ikusezina)" eman zion pertsonaiari.
Nijinskyren jantzia
Nijinskyren zetazko jantzia elastikoa Léon Bakst-ek diseinatu zuen. Jantzia zetazko arrosa petaloz estalita zegoen. Nijinsky jantzian josi zuten ikuskizun guztietan. Erakusketa bakoitzaren ondoren, armairuko andreak petaloak ukitzen zituen bere kizkurdun burdinaz. Nijinskyren makillajea jantzien diseinuaren zati garrantzitsu bat izan zen. Romula de Pulszkyk, gero bere emaztea izango zenak, idatzi zuen "zeruko intsektu baten antza zuela, bere bekainek kakalardo ederren bat iradokitzen zutela". Ostwaldek idatzi du Nijinskyren jantzia dantzari baten modukoa zela. Batzuetan, petaloak askatzen ziren eta eszenatokira erortzen ziren. Nijinskyren zerbitzari Vasili petaloak bildu eta oroigarri gisa saltzen zituen. Le Château du Spectre de la Rose izeneko etxe handi bat eraiki omen zuen petaloen salmentatik ateratako irabaziekin.
Nijinskyren jauzia
Balleta famatu egin zen Nijinsky-k eszenatokiaren atzealdeko bi leiho handietako batetik egindako jauziagatik. Jauziaren altuera ilusio bat zen ordea. Nijinskyk bost urrats korrika egiten zituen eszenatokiaren erditik eta leihotik salto egiten zuen seigarren urratsean. Leihoaren azpiko zola-ohola (oinarri-ohola) oso baxua zen, jauzia hura baino altuagoa zelako ilusioa emanez. Multzoaren atzean, lau gizonek airean harrapatzen zuten Nijinsky eta eskuoihal beroak jartzen zizkioten. Inork ez zuen Nijinsky lurra hartzen ikusi. Betiko hegan egingo zuela zirudien. Azken akordeari eutsi zion orkestra-zuloko zuzendariak lagundu zion ilusioari. Hori horrela, jauziari luzera eta altuera handiko sentsazioa eman zitzaion.
Balletaren istorioa
Gortina altxatzen da neska baten logelan. Neska Gaztea txapel zuriz eta txabusinaz jantzita sartzen da gelara. Lehen dantzalditik etorri da etxera. Arrosa bat dauka arratsaldeko oroigarri gisa. Aulki batean erori eta lo hartzen du. Arrosa behatzetatik lurrera erortzen da. Arrosaren Espiritua ikusten da leihoan. Lurrera jaitsi eta Neska Gaztea hurbildu da. Oraindik lotan, jaiki eta berarekin dantza egiten du. Aulkira itzuli, musu ematen dio, gero leihotik eta gauera jauzi egiten du. Neska Gaztea esnatu eta jaikitzen da. Jausitako arrosa hartu eta musu ematen dio. Gortina erortzen da.
Lehenengo gaua eta jendeak pentsatu zuena
Spectre 1911ko apirilaren 19an aurkeztu zuen Diaghileven Ballets Russes-ek Monte-Carloko operan, Monte Carlon. Tamara Karsavinak Neska Gaztea dantzatu zuen eta Nijinskyk Arrosa. Grace Robertek idatzi zuen Spectrek "berehalako arrakasta" izan zuela. Diaghilev harrituta zegoen; Spectre merezi ez zuen huskeria iruditu zitzaion., baina ballet txikia Ballets Russes-en produkziorik maitatuenetako bat bihurtu zen.
Nijinskyren ondoren
Dantzari asko Nijinsky Arrosa gisa parekatzen saiatu ziren, baina porrot egin zuten. Azken finean, balleta Nijinskyren talentu oso berezientzat diseinatu zen. Neska Gazteari" balletaren emakume ahaztua" deitu izan zaio eta, denbora pasa ahala, zatia errutina bihurtu zen. XXI.mendearen erdialderako, Spectre akrobazia-ballet bat baino ez zen bihurtu: jendeak jauzia leihotik ikusteko bakarrik ordaintzen zuen.
Spectre Rudolph Nureievek Errusia utzi ondoren Mendebaldean dantzatu zuen lehen balletetako bat izan zen. Hau Alemaniako telebistarentzat izan zen 1961ean. Arrosa dantzatu zuen lehen aldiz New Yorkeko eszenatokian (24 aldiz), Joffrey Ballet-en Diaghilev programarako, 1979an. Spectre Nureiev eta Margot Fonteyn elkarrekin dantzatu zuten azken balleta izan zen. Hori 1979ko ekainean izan zen, dantzariak 60 urte zituela. Parisen Arrosa dantzatu zuen 1981 eta 1982an, eta azkenekoz 1987ko abuztuan dantzatu zuen Londresko Coliseum-en Nancy Ballet-ekin.
Balleta Australian ikusi zen lehen aldiz 1936an, Monte Carloko Russian Ballet programaren parte zenean. 1962an, Margot Fonteynek Neska Gaztea dantzatu zuen 1962an Australian egindako biraren barruan. 2006an, The Australian Ballet-ek balleta aurkeztu zuen Fokineren lana erakusten duten hiruetako bat bezala.
Zenvo
Zenvo 2007an sortutako Daniar auto fabrikatzailea da. Kirol-ibilgailuak ekoizten ditu.
Qingshuihe konderria
Qingshuihe Konderria (txinera sinplifikatuz: 清水河县; pinyineraz: Qīngshuǐhé Xiàn), Hohhot osatzen duten konderrietako bat da. 2003ko erroldaren arabera 140.000 pertsona bizi ziren 2.859,0 kilometro koadroko azaleran.
Haur kanta II-III
Haur kanta II-III Imanol Larzabal abeslariak 1989an Muga beroetan albumean argitaratu zuen lo-kanta da, Mikel Arregi idazlearen bertsotik osatua. Bolona-molona: Imanol in memoriam album antologian ere (Elkar, 2004) txertatu zuten Imanolen beste hamaika seaska-kantarekin.
Kantuaren hitzak
Mikel Arregiren bertsoak zortziko txikiaren neurrian idatzita daude. Hauek dira lehengo biak:
Camps-en-Amiénois
Camps-en-Amiénois Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Camps-en-Amiénois udalerrian erroldatutako biztanleak 171 ziren. Familiak 64 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 108 ziren, horien artean 81 aktiboak ziren eta 27 inaktiboak ziren. 81 pertsona aktiboetatik 76 lanean zeuden (40 gizon eta 36 emakume) eta 5 langabezian zeuden (2 gizon eta 3 emakume). 27 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Camps-en-Amiénois udalerrian 76 unitate fiskal zeuden, 186 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.849 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 2 administrazio publikoko enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gilfach
, Galesko barruti txiki bat da, Caerphilly konderrian. Bargoed eta Pengam udalerrien artean dago.
Eleutherodactylus rivularis
Eleutherodactylus rivularis Eleutherodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Eleutherodactylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Kirkwall
Kirkwall (Baile na h-Eaglais, Kirkwaa, Kirkjuvagr) Eskoziako Orkadak eskualdeko hiriburua da, Mainland uhartean kokaturik dagoena. 2011ko erroldaren arabera 7.045 biztanle ditu.
Branchiostegus serratus
Branchiostegus serratus Branchiostegus generoko animalia da. Arrainen barruko Malacanthidae familian sailkatzen da.
Kirkwall
Historia
Herriaren lehen aipamena Orkneyinga sagan agertzen da, 1046an. Bertan norvegiarren Orkadetako konkista kontatzen da eta Kirkwalli buruz dio Rögnvald Brusason Orkadetako Earlaren egoitza zela, zeina Thorfinn "boteretsua" osabak hil zuen. XII mendean St Magnus Katedrala eraiki zen eta ondoan apezpikuaren jauregia.
1468an Eskoziako koroaren esku gelditu zen uhartedia eta 1486an Jakue III.a Eskoziakoak errege burgo izendatu zuen. XVII mendean jauregi berria eraiki zen herrian. Patrik Orkadetako Earlak altxatu zuen Earlaren jauregia beharturiko langileak erabiliz. Earl honek Eskoziako historiako noble gaiztoenaren fama du.
Garraioa
Ferriek Aberdeen eta Lerwickekin lotzen dute, bai eta uhartediko gainontzeko uharteetako herriekin ere. Aireportu bat ere badu.
Horst
Horst bat geologian bi faila normalez inguratuta geratzen den bloke altxatu bat da. Altxatutako lurralde geldi geratu da besteak hondoratu diren bitartean.
Horst egiturak ingurune estentsionalen ondorioa izan ohi dira, adibidez Rift Haran Handia.
Horst baten kontrako egitura graben bat da.
Powderly (Kentucky)
Powderly Kentuckyko hiri bat da. Muhlenberg konderrian kokatua dago. 2010ean 745 biztanle zituen, 4.13 kilometro koadrotan banatuta.
Zalakain abenturazalea
Zalakain abenturazalea (Zalacaín el aventurero) delakoa La casa de Aitzgorri (1900) eta El mayorazgo de Labraz (1903) eleberriekin batera Pío Baroja idazle donostiarraren Tierras Vascas trilogia osatzen zuen azken eleberria izan zen. Martin Zalakain gaztearen bizipenak eta abenturak kontatzen ditu, Bigarren Karlistaldiaren garaian. Lehenbiziko argitalpena 1908an inprimatua izan zen. 2001an Espainiako El Mundo egunkariak XX. mendeko ehun eleberri onenen artean sartu zuen.
Argumentua
Martin Zalakain Urbia izeneko fikziozko herriko gazte euskalduna da. Mutil bihurria da. Ama hil ondoren, Migel Tellagorri zahar ostatuzaleak hezitzen du. Karlos Ohando herriko jauntxoa gorrotatzen du. Ohando Martinen arrebaren atzetik dabil eta honek engainatu ez dezan, Martinek bere laguna den Bautista Urbiderekin ezkontzea lortzen du. Senar-emazte berriak Zaro izeneko Iparraldeko udalerri batera bizitzera joango dira, baina gerora Bautista Martinekin batera abenturetan murgilduko dira.
Abenturak Bigarren Karlistaldian girotuta daude, Zalakain eta Bautista, Kapistun deituriko gizon batekin batera Iparralde eta Hegoaldearen arteko mugan estraperlo negozioetan dabiltza. Lan hauetan dabiltzalarik, Zalakain eta Bautista Santa Kruz apaizaren taldearekin elkartuko dira, behartuta, baina azkenean biek ihes egitea lortuko dute.
Lizarran eta jeneral karlistak engainatu nahian, espetxeratu egingo dute. Zalakainek espetxetik ihes egin, Katalina andregaia hango komentutik erreskatatu eta harekin ezkonduko da. Karlisten erretiradan Karlos Ohandoren morroi batek erailtzen du eleberriaren amaieran.
Cumberland Hill (Rhode Island)
Cumberland Hill Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Providence konderrian dago, Rhode Island estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Sudur-hobi
Sudur-hobiak sudur-trenkadak berezitutako bi barrunbe dira, buruan (ahoaren gainean) daudenak. Arnas aparatuaren lehenengo atala osatzen dute, airearen sarrera eta irteera egokituz. Usaimena ere bertan dago. Hegazti eta ugaztunek sudur-maskorrak izeneko adarkatutako hezur eta kartilagoak dituzte, inhalatutako airea berotzeko eta arnasa egitean hezetasuna mantentzeko. Arrainek ez dute sudurren bidez arnasarik egiten baina bertan usaimena badute.
Janez Drnovšek
Janez Drnovšek (Celje, 1950eko maiatzaren 17a - Zaplana, 2008ko otsailaren 23a) esloveniar politikaria izan zen. Ekonomian lizentziatu zen Ljiubljanako Unibertsitatean. Jugoslaviako Presidentetza Kolektiboko presidentea izan zen 1989-1990 urteetan eta Alderdi Komunistako kidea Esloveniak independentzia lortu arte. Ondoren, Alderdi Liberal Demokratikoko kide izan zen. 1992an Esloveniako lehen ministro hautatu zuten. Hamar urteko agintaldian herrialdearen berreraikuntza ekonomikoa lortu zuen. 2002 eta 2007 bitartean Esloveniako presidente izan zen.
Basilichthys microlepidotus
Basilichthys microlepidotus Basilichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Atherinopsidae familian.
Eleutherodactylus rogersi
Eleutherodactylus rogersi Eleutherodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Eleutherodactylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Scolomys melanops
Scolomys melanops Scolomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Sigmodontinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Rafflesia arnoldii
Landarea
Tetrastigma generoko landareen parasitoa da eta ez du hostorik, zurtoinik ez eta sustrairik ere. Klorofilarik ere ez du. Landarearen gorputza ostalariaren barnean dagoen zuntz sare batek osatzen du, rhizomatoide izena hartzen duena.
Lorea
Raffesiak munduko lore bakan handiena ateratzen du, metro bateko diametroa duena eta 11 kilogramo pisatzen dituena. 30 cm-ko diametroa duen kimu batetatik ateratzen da. Lore handiagoak badirela esan izan da (esate baterako, Amorphophallus titanum) baina kasu horretan infloreszentzia bat da. Rafflesiaren lorea gorrixka da eta puntu argiagoak ditu. Bost petalo lodiz osaturik dago.
Habitata
Oihan primarioetan eta sekundarioetan aurkitzen da, Tetrastigma leucostaphylum dagoen lekuetan, landare horren bizkarroia baita. Era berean, Tetrastigma bera ere inguruan dituen landareen indarraz eta hazkuntzaz baliatzen da basoko goiko geruzetara iritsi eta eguzki argia eskuratzeko. Rafflesiaren inguruan aurkitzen den landare ohikoena Coffea canephora (robusta kafea) da, bertako landarea ez den arren, Afrikatik ekarritakoa baita.
Uretatik gertu aurkitzen da Rafflesia, 490 eta 1.024 metrotako altuera artean.
Ugalketa
Loreak bost eta zazpi egun artean irauten du eta hainbat urtetan bahin soilik ateratzen du. Haragi ustelaren usain gogorra jariatzen du eta beroa ere irradiatzen du. Hilda dagoen animalia delakoan intsektuak erakartzen ditu eta hauek polinizatu egiten dute. Fruitua aldiz karraskariek sakabanatzen dute.
Tolmud Ezkerreko bandera
Tolmud Ezkerreko bandera (txinera sinplifikatuz: 土默特左旗; pinyineraz: Tǔmòtè Zuǒ Qí), Hohhot osatzen duten konderrietako bat da. 2003ko erroldaren arabera 350.000 pertsona bizi ziren 2.712,0 kilometro koadroko azaleran.
Kori basoilo
Kori basoiloa (Ardeotis kori) Ardeotis generoko animalia da. Hegaztien barruko Otididae familian sailkatua dago. Afrikan baino ez da bizi. Kori bere epitetoa tswanerazko bere izenetik (Kgori) hartu zuten.
Prestonsburg (Kentucky)
Prestonsburg Kentuckyko hiri bat da. Floyd konderrian kokatua dago. 2010ean 3,255 biztanle zituen, 32.9 kilometro koadrotan banatuta.
Kung Fu Fighting
Kung Fu Fighting (euskaraz Kung-Fua Borrokatuz) Carl Douglas jamaikar disco-funky abeslariaren abesti bat da. 1974ko Kung Fu Fighting and Other Great Love Songs diskoaren barnean plazaratu zuen. 1970eko hamarkadan abestiak sekulako ospea izan zuen, batez ere diskoteka eta dantzalekuetan, garai hartan mendebaldeko gizartean Bruce Leeren filmeei eta David Carradine aktorearen kung Fu telesailari esker esker ezagutzera ematen hasi eta puri-purian zegoen kung-fu arte martziala gaitzat hartu zuelarik, gaur egun arte film nahiz marrazki bizidun ugarien soinu bandetako abestia izan delarik.
Cheiracanthium erraticum
Cheiracanthium erraticun armiarma Araneomorphae generoa da, Cheiracanthiidae familiakoa. Paleartikoan aurkitzen da, Irlandatik Asiaraino.
Ezaugarriak
Arrak 6 mm. ditu; emea zetxobait handiagoa da, 8mm. arte. Larretan bizi dira, altura gutxiko landare eta graminietan. Opistosoma edo abdomen gris kolorekoa du, hori eta gorri ilun den zerrenda batekin. Prosoma edo cefalotorax marroi eta gris da. Gorputz indartsua du eta haren hoskada mingarria zein arriskutsua da. Pozoin nekrosantea du.
Arrek emeak ezagutzeko haien babestokietan kolpeka aritzen dira.
Otto Wallach
Otto Wallach (Königsberg, Prusia —gaur Kaliningrad—, 1847ko martxoaren 27a - Göttingen, Alemania, 1931ko otsailaren 26a) alemaniar kimikaria izan zen.
Weltpolitik
Weltpolitik hitza alemanieratik dator eta "Mundu politika" esan nahi du. Hitz horrekin Gilen II.a Alemaniako enperadoreak nazioarteari begira ezarri zuen politika berria. Realpolitika ordezkatu zuen.
Otto Wallach
Biografia
Bonngo eta Göttingengo Unibertsitateetako irakasle izan zen. Terpenoa, kanforra eta esentzia-olioak ikertu zituen batez ere. Kimika organiko eta industrialaren zabalkundean eragin handia izan du. 1910ean Kimikako Nobel saria eman zioten konposatu aliziklikoen alorrean egindako azterketengatik.
Weltpolitik
Ezaugarriak
Politika berri hori estrategia armamentista oldakor batez oinarritzen zen. Alemaniaren indar ekonomia eta industriala handitzen ari zen eta politika horren bidez Europan indar horren araberako espazioa lortu nahi zuten. Azken buruan inperio kolonial bat nahi zuten lortu, beste potentziek zuten parekoa. Politika berri honen ondorioz gatazka diplomatiko desberdinak sortu ziren eta, azkenik, Lehen Mundu Gerra bera ere.
Planteamenduaren jatorria
Alemaniak batasunaren prozesua amaituta zuen eta garai berri bati aurre egin behar zion: nazioarteko boterea indartzeko fasea. Planteamendu horretan Kolonialismoa ezinbestekoa zen. Modu batez darwinismo izaditik estatuei aplikatu zuten, gizarte-darwinismo: estatu bat handitzen saiatzen ez bazen, ahulduta, azkenean desagertuko zen. Edo, beste modu batez esanda, bakarrik indartsuenak aurrera ateratzen dira.
Prestonville (Kentucky)
Prestonville Kentuckyko hiri bat da. Carroll konderrian kokatua dago. 2010ean 161 biztanle zituen, 0.57 kilometro koadrotan banatuta.
Emakumezkoen Espainiako Errugbi Superkopa
Emakumezkoen Espainiako Errugbi Superkopa (Supercopa de España de Rugby Femenino) Espainiako emakumezkoen errugbi txapelketa da, Ligako txapeldunaren eta fase erregularreko lehenbizikoaren artean jokatzen dena. 2022an jokatu zen lehenbiziko aldiz, Aranda de Dueron, eta C.R. Majadahondak irabazi zuen.
Eguzki-oihal
Eguzki-oihala itzal emateko edo eguraldi txar eta haizearen kontra babesteko zabaltzen den oihal gogorrezko estalki modukoa da.
Orga olanadunetan eguzki-oihalak ere erabiltzen dira euriagatik edo eguraldiagatik eramaten dena kaltetzea saihesteko (edo tarrantaren kasuan bidaiariak).
Eleutherodactylus ronaldi
Eleutherodactylus ronaldi Eleutherodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Eleutherodactylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Lhünzhub konderria
Lhünzhub Konderria (txinera sinplifikatuz: 林周县; pinyineraz: Línzhōu Xiàn), Lhasa osatzen duten konderrietako bat da. 1999ko erroldaren arabera 54.000 pertsona bizi ziren konderrian.
Ardeotis nigriceps
Ardeotis nigriceps Ardeotis generoko animalia da. Hegaztien barruko Otididae familian sailkatua dago.
Melilli
Melilli Italiako udalerri bat da. Sirakusako probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Melillik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Branchiostegus vittatus
Branchiostegus vittatus Branchiostegus generoko animalia da. Arrainen barruko Malacanthidae familian sailkatzen da.
Valley Falls (Rhode Island)
Valley Falls Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Providence konderrian dago, Rhode Island estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Scolomys ucayalensis
Scolomys ucayalensis Scolomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Sigmodontinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
2012ko The Rugby Championship
2012ko The Rugby Championship Errugbi txapelketa honen lehenengo ekitaldia izan zen (Hiru Nazioen Txapelketa kontuan hartuta 17. ekitaldia). 2012ko abuztuaren 18an hasi eta urriaren 6an amaitu zen. Zeelanda Berriak bere 11. txapelketa eskuratu zuen partida guztiak irabazita.
Palmaresa
2012 arteko txapelketak.
Whakaari/White uhartea
Whakaari/White uhartea (maorieraz ahoskatua), normalean White uhartea edo Whakaari deitua, Zeelanda Berriako andesitazko geruza-sumendia da, Ipar uhartetik 48 kilometrotara dagoena. Taupō eskualde bolkanikoaren zati da, jarduera bolkaniko handiko eskualde bat, hegoaldean Ruapehutik, Taupō eta Rotorua barrutien bidez, Whakaariraino hedatzen dena. Gertuen dauden hiriak Whakatane eta Tauranga dira.
Uhartearen maorierazko toponimo osoa Te Puia edo Whakaari da, euskaraz "sumendi dramatikoa" esan nahi duena. James Cook kapitainak 1769ko urriaren 1ean White (zuri) izendatu zuen, beharbada zerion lurrun zuriagatik. Baina, beharbada, behin uhartea estali zuten guano-biltegiegatik ere izan liteke.
Greenville (Rhode Island)
Greenville Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Providence konderrian dago, Rhode Island estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Whakaari/White uhartea
Uhartea zirkularra da ia, 2 kilometroko diametrokoa, eta itsas mailatik 321 metroko altuerara igotzen da. Hala ere, hau itsaspeko mendi askoz handiago baten tontorra besterik ez da, 1600 m inguruko itsas hondotik.
2019ko abenduaren 9an, uhartea bisitatzen ari ziren turisten artean hainbat hildako eta zauritu eragin zituen erupzioa gertatu zen.
Ping An International Finance Center
Ping An International Finance Center dorrea (txinera sinplifikatuz: 平安國際金融中心, Txinako Herri Errepublikako Shenzhen hiriko erabilera anitzeko etxe orratz proposamen bat da. Guztira 115 solairu ditu eta 646 metroko altuera. 2009an eraikitze lanekin hasi ziren eta 2015erako amaitu. Dorrea, Txinako Herri Errepublikako eraikinik bigarren altuena da, Shanghai Dorrea gaindituz.
Etxe orratza Ping An Insurance enpresaren egoitza nagusia izango da.
Eraikuntza
2013ko apirilaren 14an Txinako telebista publikoan Shenzhenen hainbat egitasmoetan kalitate baxuko porlana erabiltzen ari zela salatu eta gero, dorrearen eraikuntza astebetez bertan-behera geratu zen.
Egun batzuk beranduago, hiriko gobernuak porlan laginak hartu zituen hiriko hainbat eraikuntza egitasmoetan, tartean Pingan dorrean, eta porlana kalitate onekoa zela eman zen jakitera.
Arrazubi
Arrazubi Orbaibarrako Oloritz udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Erdialdea eskualdean.
Bertako biztanleak arrazubitarrak ziren.
Izena
Arrazubi beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
Zaragozako erromatar antzokia
Caesaraugustako erromatar antzokia Espainiako Aragoi autonomia erkidegoko Zaragoza hiriburuan dagoen erromatar antzoki bat da.
Graben
Graben bat geologian bi faila normalez inguratuta geratzen den bloke hondoratu bat da. Grabenak orokorrean horsten ondoan agertzen dira.
Arrazubi
Izena
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Zaragozako erromatar antzokia
I. mendean, Caesaraugusta erromatar hirian eraiki zen (gaur egungo Zaragoza), Tiberio eta Klaudio enperadoreen agintaldietan. III. menderarte antzoki gisa erabilia izan zen, baina ondoren bere materialak hiriko harresia eta beste raikin batzuk eraikitzeko berrerabiliak izan ziren. 1973an burututako arkeologia indusketa natzuk azaleratu zuten, eta gaur egun Caesaraugusta Museo Antzokiaren barnean bisitatu daiteke. 2001eko urriaren 8an kultura-ondasun izendatua izan zen.
Graben
Graben egiturak ingurune estentsionalen ondorioa izan ohi dira, adibidez Rift Haran Handia.
Grabenak faila normal paraleloek sortzen dituzte, eta gutxitan ikusten da graben simetrikorik.