cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
New Strawn (Kansas)
New Strawn Kansasko hiri bat da. Coffey konderrian kokatua dago. 2010ean 394 biztanle zituen, 2.03 kilometro koadrotan banatuta.
Atzeraldi Handia
Espainia
Espainiako krisialdiaren faktore nagusia Espainiako higiezinen burbuilaren leherketa izan zen, 2008 urtearen bukaeran 1.000.000 etxebizitza berri saldu gabe eta eraikuntzako enpresari eta bankuen eskuetan utzi zituena. 1998. urtetik 2007. urtera etxebizitza eta beste ondasun higiezinekin izandako espekulazioak prezio gorakada izugarria ekarri zuen. Prezioen gorengo maila 2007ko udan izan zen eta 2008 urtean prezioak nabarmen jaisten hasi ziren herrialde osoan. Etxebizitza berrien eraikuntza bertan behera geratu zen berehala. Ondorioz, 2008 urtean zehar Martinsa-Fadesa eta Habitat eraikuntza enpresa handiek porrot egin zuten: inoiz Espainian izandako bi enpresa-porrot handienak izan ziren, 7.000 eta 2.300 milioi euroko zorrak utziz.
Sistema katadioptriko
Réflex objektibo eta ispilu-objektibo deituak ere, objektibo katadioptrikoak leiar eta ispilu kurboen konbinaziorekin diseinatuta daude, foku-distantzia handiak helburu txiki batean egiten ahalbidetzen dutenak.
Sistema katadioptriko goiztiarrak
Konbinazio katadioptrikoak lehen sistema optiko askotan erabili izan dira. 1820ko hamarkadan, Augustin-Jean Fresnel- ek lanpara katadioptrikoetarako hainbat islatzaile garatu zituen. Léon Foucault-ek, berriz, mikroskopio katadioptriko bat garatu zuen 1859an, leiarren erabiltzeak potentzia handiko objektuak irudikatzeko dituen aberrazioei aurre egiteko. 1876an, A. Mangin ingeniari frantses batek Manginen ispilua deitu izan dena asmatu zuen, kristalaren atzealdean zilarrezko gainazala zuen kristalezko islatzaile ahurra. Bi islatzaile gainazalek erradio desberdinak dituzte ispilu esferikoen aberrazioa zuzentzeko. Argia beiratik bi aldiz igarotzen da, eta sistema osoa leiar hirukoitz gisa jardutea eragiten du. Fokuetan, Mangin ispiluak erabiltzen ziren, ia benetako izpi paraleloa sortzen zutenak. Teleskopio katadioptriko askok lente negatiboak erabiltzen dituzte, atzealdean estaldura islatzailea dutenak eta Mangin ispilu izenez ezagutzen direnak, nahiz eta ez diren jatorrizko Mangin bezalako elementu bakarreko objektiboak, eta batzuk Manginen asmakuntza baino lehenagokoak ere badira.
Ezaugarriak
Oso objektibo arinak dira, oso txikiak beren foku-distantziarekiko; ez dute aberrazio kromatikorik sortzen, eta oso merkeak dira. Eragozpen gisa, diafragma irekidura finkoa dute; ez dira distiratsuak (f:8 da ohikoa), eta gutxi estimatzen den desfokuratze ezaugarri bat dute.
Atzeraldi Handia
Espainia
Horren guztiaren ondorioz bankuek izan zituzten arazoek kredituaren erabateko etena ekarri zuen. Horrek eragin latza izan zuen eraikuntza sektore osoan eta ekonomia osoan, ondoren, sekulako konfiantza-krisia sortuz. 2009ko martxoaren 29an, Espainiako Bankuaren esku-hartzea gertatu zen, CCM aurrezki kutxaren porrota galerazteko.
Espainiak ELGAko herrialdeetako langabezi tasarik altuena izatera heldu zen, %21.2ko tasarekin hain zuzen alegia.
Sistema katadioptriko
Ezaugarriak
Diafragmaren irekiera finkoa izanik, eremu-sakonera ez da erregulagarria. Esposizioa obturadorearen abiaduraren bidez edo iragazki gris batekin doitzen da.
Formatu txikiko kameretarako, foku-luzera 200 mm-tik 2000 mm-ra bitartekoa da.
Atzeraldi Handia
Espainia
Era berean, kontsumoaren beherakada nabarmena izan zen Espainian, eta kontsumoaren jaitsierarekin batera, KPIa berrogei urteko mailarik baxuenera jaitsi eta deflazioaren atarira heldu zen.
Euskal Herria
Krisiaren eragina inguruko herrietara baino beranduago iritsi zen Euskal Herrira. Batez ere, eraikuntzaren sektoreak Euskal Herriko BPGan duen garrantzia txikiarengatik. Dena den, eraikuntza sektoreko hainbat enpresek egin zuten porrot, garrantzitsuenen artean Ereaga eta Urazca taldeak. Ereaga Taldeak ordainketak etetean, 160 milioi euroko zorra utzi zuen ordaindu gabe hainbat hartzekodunekin, horien artean, 15 banku.
Langabezia Euskal Herrian
Espainiako Estatistika Institutuak hiru hilean behin egindako Biztanleria Aktiboaren inkestaren arabera, 2007tik 2009rako langabezi datuak honakoak izan ziren.
Egoera honen aurrean LAB, ELA, ESK, STEE-EILAS, HIRU eta EHNE sindikatuek greba orokorra deitu zuten maiatzaren 21erako.
Herbehereak eta Belgika
Belgika eta Herbehereetako gobernuek Fortis bankua nazionalizatu behar izan zuten, Luxenburgoko gobernuen laguntzaz, diru-falta larriak bankua porrotera ez eramateko. Horrez gain, 2008ko amaieran ING bankuak gobernuaren 10.000 milioi euro jaso zituen dirulaguntza moduan.
Hungaria
2008ko urriaren 10ean Hungariako Forint indizeak balioaren %10a galdu zuen. Sei egun beranduago, Europako Banku Zentralak 5.000 milioi euroko diru-laguntza onartu zuen Hungariako gobernuari laguntzeko. Erabakia historikoa izan zen, izan ere, Europako erakundeak euro gunetik kanpoko herrialde bat laguntzen zuen lehen aldia izan baitzen.
Hungariak kanpotik datorren finantzaketaren menpekotasun handia zuen, eta egoera okertu egin zen, nazioarte mailan bankuen likidezia erabat agortu zenean. Horrez gain, herrialdeak, Europako defizit publikorik handienetakoa dauka.
Islandia
Islandiako finantza krisialdia 2008an Islandiako finantza sistemak porrot egin eta gobernuak herrialdeko banku guztiak nazionalizatzean gertatu zen. Krisialdiak Islandiako txanponaren kolapsoa eragin eta euroaren aurrean balioaren erdia baino gehiago galdu zuen 2008. urtean zehar.
Ukraina
Ukrainak 2008an hasi zen krisialdiaren eragina jasaten, batez ere, lehengaien prezioen beherakada hasi zenean, bere auzokide Errusia bezalaxe. Altzairuaren prezioaren beherakadak, herrialdeko bankuen arazoak, eta Errusiaren gas mozketek egoera gaiztotu egin zuten 2008ko udazkenean. Metalurgia eta makinak eraikitzen dituzten enpresak langileak kanporatzen hasi ziren, eta soldatak izoztu edo apur bat egin zuten behera, lehen aldiz 10 urtetan. Langabeziaren hazkundeak eta soldaten murrizteak azken hamar urteetako oparotasunean maileguak eskatu zituzten milaka ukrainar kaltetu zituzten. Mailegu gehienak dolarretan jaulki baziren ere, herritar gehienek Ukrainako txanponean, Hryvnya deritzonean, irabazten zuten euren soldata. Krisialdiak Hryvnyaren balioa asko gutxitu duenez, dolarretan itzuli beharreko dirutza gero eta handiagoa da.
Ukrainako banku guztiek mailegu berrien jaulkitzea erabat eten dute eta bezero asko bankutik diru guztia ateratzera joan ziren. Gordailuek azkar egin zuten behera eta egoera kontrolatzeko Ukrainako Banku Nazionalak gordailuen dirua ateratzeko debekua ezarri zuen.
2008ko abenduan Nazioarteko Diru Funtsak Ukrainaren 2009ko aurreikuspen ekonomikoa %2,5eko hazkundetik, %5eko gutxitzera murriztu zuen. Hilabete bat lehenago, erakunde berdinak, 16.500 milioi dolarreko mailegua eman zion Ukrainako gobernuari.
Japonia
2008ko azken hiruhilekoan, Japoniak 1970eko hamarkadatik izandako beheraldi ekonomikorik sakonenean zegoela eman zen argitara.
Txina
2008. urtearen amaieran, Txinaren hazkunde ekonomikoa asko moteldu zen, aurreko urteetan BPGa %10 baino gehiago hazi bazen ere, urte amaierarako hazkunde tasa %6ra murriztu zen.
Lake Roesiger (Washington)
Lake Roesiger Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Snohomish konderrian dago, Washington estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Basilea Hiria
Basilea Hiria (alemanez: Basel-Stadt, frantsesez: Bâle-Ville, italieraz: Basilea Città) Suitzako 26 kantonamenduetako bat da. Herrialdearen iparraldean dago. 37 km²ko eremua du eta 2012an 187.425 biztanle zituen. Hiriburua Basilea da.
Hizkuntza nagusia alemana da: 2012an biztanleen %80,2 aleman hiztuna zen.
Udalerriak
Basilea Hiria kantonamendua ondorengo 3 udalerriek osatzen dute:
Husinec (Prachaticeko barrutia)
Husinec Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.436 biztanle ditu eta 10,34 kilometro koadroko azalera. Prachaticeko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1436 urtean egin zen.
Beauquesne
Biztanleria
2007an Beauquesne udalerrian erroldatutako biztanleak 1.281 ziren. Familiak 453 ziren, horien artean 108 pertsona bakarrekoak ziren (60 bakarrik bizi ziren gizonak eta 48 bakarrik bizi ziren emakumeak), 127 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 186 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 32 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 508 etxebizitza zeuden, 477 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 22 hutsik zeuden. 490 etxeak ziren eta 17 apartamentuak ziren. 477 etxebizitza nagusietatik 408 bere jabearen bizilekua ziren, 62 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 20 etxek bi zituzten, 61 etxek hiru zituzten, 123 etxek lau zituzten eta 272 etxek bost zituzten. 306 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 205 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 223 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Beauquesne udalerrian 503 unitate fiskal zeuden, 1.343,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.484 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 35 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 8 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 8 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 4 igeltseroak ziren, 1 margolaria, 2 iturginak, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak eta 1 albaitaria.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Beauquesne udalerrian 30 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.995 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Neotoma floridana
Neotoma floridana Neotoma generoko animalia da. Karraskarien barruko Neotominae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Guijuelo
Guijuelo Salamancako udalerria da.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 5.971 biztanle zituen.
Maria Velho da Costa
Maria de Fátima de Bivar Velho da Costa (Lisboa, 1938ko ekainaren 26a - ib., 2020ko maiatzaren 23a) portugaldar idazlea izan zen. Portugalgo mugimendu feministako kide izan zen Maria Isabel Barreno eta Maria Teresa Hortarekin. Hirurek idatzi zuten "Novas cartas portuguesas" "(Portugaldar gutun berriak)" 1972an, debekatua izan zena, diktaduraren errepresioa agerian utzi baitzuen.
2002an Camões saria irabazi zuen.
Santxo Eltso
Santxo Eltso, Elsoko Antso, Sancius de Elso (1522, Latasa, Nafarroa - ?? ) Nafarroako fraide teatinoa eta idazlea izan zen. Ez da ezaguna non eta noiz sortu zen. Euskaraz idatziriko lehen dotrina eman zuen argitara Doctrina christiana y pasto espiritual del alma para los que tienen cargo de almas y para todos estados, en castellano u vascuence izenburupean. Ez da ordea liburuaren alerik geratu, eta haren aipamen batzuk baizik ez dira ezagutzen.
Alde batetik, Lope Martinez de Isasti apaiza eta historialariak idatzi zuen Compendio Historial de Guipúzcoa lanean aipatu zuen eta, bestetik, Nicolas Antonio Sevillako liburuzaleak bere Bibliotheca Hispana Nova lanean. Aipamen horien arabera, liburua 1561 urtean inprimatu zen Iruñean eta Lizarran.
Sadyr Zhaparov
Sadyr Nurgozhoievitx Zhaparov (Садыр Нургожоевич Жапаров; Keng-Suu, Issyk-Kul, Kirgiziako SES, Sobietar Batasuna, 1968ko abenduaren 6a) kirgizistandar politikaria da. Kirgizistango presidentea da 2021eko urtarrilaren 28tik.
Ibilbide politikoa
2005ean sartu zen politikagintzan, diputatu aukeratu zutenean. Ibilbidea, ordea, eten egin zuen 2013an, presidentearen jauregian indarrez sartu eta "istiluak" bultzatzeagatik espetxeratu zutenean. 2020ko urrian, parlamenturako bozen ostean, protestak lehertu ziren herrialdean. Manifestariek salatu zuten iruzurra egon zela, eta jende multzo batek Zhaparov espetxetik ateratzea lortu zuen. Hortik aurrera, azkarra izan zen haren igoera. Auzitegi Gorenak haren aurkako zigorra indargabetu ostean, lehen ministro izendatu zuten, eta, jarraian, presidente, Sooronbai Zheenbekovek kargua utzi eta gero.
2020ko azaroan, dimisioa eman zuen, bozetara aurkeztu ahal izateko. 2021eko urtarrilaren 10ean egindako hauteskundeetan gailendu zen, botoen % 79 eskuratuta.
Condofuri
Condofuri Italiako udalerri bat da. Reggio di Calabriako probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Condofurik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Milu
Milu izan daiteke:
.tp
.tp Ekialdeko Timorri 1997an esleitutako herrialdeentzako goi mailako domeinua da, Timor Português izenean oinarrituz. ISO 3166-1 estandarrak tl onartu zuenez lurralde honen laburdura ofizial bezala, .tl domeinua sortu zen, .tp domeinuaren erabilera gutxituz joanez; jada ez dira domeinu honetako erregistro berriak onartzen.
Bubulcus coromandus
Bubulcus coromandus Bubulcus generoko animalia da. Hegaztien barruko Ardeidae familian sailkatua dago.
.tp
Kanpo estekak
Toppdomän
Careproctus rotundifrons
Careproctus rotundifrons Careproctus generoko animalia da. Arrainen barruko Liparidae familian sailkatzen da.
Supereroankortasun
Supereroankortasuna tenperatura oso txikian material batzuek daukaten propietate fisikoa da, zeinak material hauen erresistentzia elektrikoa zero bihurtzen du eta Meissner efektuaren bidez bere barneko eremu magnetikoa kanporatu egiten du.
Eroale metaliko baten erresistentzia elektrikoa tenperatura txikietan monotonoki jeitsi egiten da baina zero absolutuaren inguruan, kobrea adibidez, erresistiboa da. Aldiz, supereroale baten erresistentzia T_c tenperatura kritiko baten azpitik hoztean zerora joaten da zuzenean. Erresistentzia elektrikoa ez da batere desiragarria energia galerak sortzen dituelako korrontea garraiatzen den bitartean, aldiz supereroale batek eragindako energia galera zero (edo "ia-ia" zero) dugu. Adibidez, eroale zirkular batean korronte bat jarriko bagenu elektroiak etengabe higitzen egongo lirateke, naturan etengabeko higiduraren aproximazio onena izango litzatekelarik. Ferromagnetismoa eta atomoen lerro espektroaren antzera, gertaera kuantiko makroskopikoa dugu supereroaletasuna.
Propietate hau material mota desberdinetan gertatzen da, arruntzat ditugun aluminio edo eztainuan adibidez, hala nola beste zenbait aleazio eta astunki dopatutako erdieroaleetan. Aldiz propietate hau ez dugu material ferromagnetiko edo metal nobleetan aurkitzen (zilarra edota urrea).
1986. urtetik aintzinerat material exotiko berriak aurkitu dira, zeramika bereziak, zeinen tenperatura kritikoa T_c nitrogeno likidoaren tenperatura baino altuagoa den. Aurkikuntza honen bidez, ikerlarien interesa supereroalengana zuzendu da era harrigarrian, material mota hauetan ez baitakigu supereroankortasun propietatearen zergatia oraindik azaltzen. Gainera T_c altuko materialek erraztu egiten dituzte gure eguneroko bizitzan garrantzitsuak izan daitezkeen aplikazioak bilatzen.
Propietate fisikoak
Supereroaleen propietate gehienak material batetik bestera aldatzen dira, tenperatura kritikoa eta bero ahalmena esate baterako. Baina beste batzuk orokorrak dira, eta horregatik esan dezakegu supereroankortasuna fase termodinamikoa dugula.
Erresistentzia elektrikoa zero da
Erresistentzia elektrikoa korronte elektrikoaren garraiapenari material batek jartzen dion traba da. Ohmen legearen bidez kalkula daiteke R=V/I, non V eta I potentzial tentsioa eta korronte elektrikoa diren hurrenez-hurren. Erresistentziaren unitatea nazioarteko sisteman ohmnioa dugu, Georg Simon Ohm fisikari alemaniarraren omenez, ikurra \Omega. Berau neurtzeko korronte bat pasarazten da materialetik eta tentsioa erorketa neurtzen da, V=0 bada orduan erresistentzia zero dugu eta material hori egoera supereroalean dagoela esan genezake.
Supereroaleek korronte elektriko bat mantendu dezakete tentsiorik aplikatu gabe, elektroimanak egiteko erabiltzen den propietatea dugu, adibidez medikuntzan erabiltzen diren erresonantzia magnetiko nuklearrak egiteko makinetakoak. Neurketek diote 100.000 urtez iraun dezakela korronte batek harila batean biraka, beste kalkulu teorikoek diote unibertsoaren adina baino luzeagoa den denbora periodo batean egotera irits zitekeela.
Supereroankortasunera fase trantsitzioa
Supereroaleek tenperatura kritiko baten azpitik soilik jokatzen dute era berezi horretan. T_c hori materialetik materialera aldatzen da, adibidez supereroale arruntetan, merkurioa kasu, 1 K eta 20 K arteko balioak hartzen ditu tenperatura kritikoak, merkurioan zehazki 4.2 K. 2001 urterarte MgB_2 zen 39 K-etako tenperatura kritikoarekin material arruntetako tenperatura kritiko handiena zuena, eta dirudiena baino exotikoagoa da, beste boranoekin konparatuz T_c oso altua baitauka.
Kobrearen oxidoekin osatutako supereroaleek 92 K-eko tenperatura kritikoak dituzte, adibidez, eta merkurioz egindakoak 130 K-etako tenperatura kritikora heldu dira. Badirudi 150 K-etakoa dela gaur egungo errekorra. Material supereroale arruntetarako (lehengo motakoetarako) badago azalpen teorikorik propietate hau azaltzeko, aldiz ezin da azken hauetara hedatu (bigarren motakoak). Supereroankortasunera daramatzan prozesua fase trantsiziotzat hartzen da beste propietate fisiko batzuk aldatu egiten direlako ere bai. Materialaren bero espezifikoak, kasu, jauzi bat jasaten du; supereroale izatera pasatzen den trantsizioan lineala izatetik bezalako menpekotasuna izatera pasatzen da, \alpha konstante arbitrarioa izanik.
Meissner efektua
Supereroale bati \vec{B} eremu magnetiko ahul bat aplikatzen badiogu, eremua materialean \lambda distantzia bat sartuko da, Londonen sartze-sakonera deritzona, baina segituan eremua barruan zerora joango. Meissner efektua deritzo supereroaleen barruan eremu magnetikoak egotearen ezintasunari, baina ez da diamagnetismo perfektuarekin nahastu behar, supereroaleen propietate esklusiboa baita. Egia da supereroaleak suszeptibilitate magnetiko perfektua dutela,, iragazkortasuna zero balitz bezala. Baino Meissner efektua haratago doa.
Diamagnetismo perfektuarekin duen ezberdintasuna zera da, Lenz-en legeari esker material diamagnetiko perfektu bat magnetizatzen saiatuko bagina, honek kontrako eremu magnetikoa sortuko lukeela bere gainean aplikatutakoa deuseztatzeko. Baina egoera supereroalera iritsi aurretik materialaren barruan eremu magnetikorik balego hortxe jarraituko luke. Aldiz Meissner efektuagatik, supeeroalearen barruan, hozketa aurretik zuen eremua kanporatuko luke, guk aplikatuko geniokenaz aparte.
Meissner efektuaren azalpen teorikoa Maxwellen ekuazioetako bat eta Londonen ekuazioa erabilita lortzen dugu:
Hauxe dugu Maxwellen ekuazioa.
Hala bada, berdinduz:
Ekuazio hori xafla erdi-infinitu batean ebazten badugu, dimentsio bateko emaitza ondokoa dugu:
Ekuazio horretan ikus dezakegunez \vec{B} eremu magnetikoa zerora jaisten da xaflan sartzen den bitartean. Lambdaren magnitude ordena nanometro ingurukoa dugu, esan daiteke benetan azkarra izan daitekela ekuazio horren abiadura. Beraz argi dago eremua barnean, Londonen lambdako sakoneratik barrura, \vec{B} = 0 dugula eta sakonera hori arbuiatu dezakegu orokortuz barruan eremua zero dela.
Efektu hau da fisikako dibulgatzaileek erabiltzen dutenetako bat jendea erakartzeko esperimentu harrigarri baten bidez. Material supereroale bat, T_c altukoa, hoztu egiten dute nitrogeno likidoa erabiliz eta magneto txiki bat jartzen dute gainean, argi ikusi daiteke nola iman txiki horrek lebitatu egiten duen sarritan jendea ahozabal utzirik, gainera guztiz geldi egon daiteke edo mugitzen aritu marruskadurarik gabe.
I motako supereroaleak
Mekanika kuantikoaren arabera elektroi bikoteen fluidoaren energia espektroak tarte debekatu bat dauka. Hau da, \Delta E minimo bat gainditu behar da fluidoa kitzikatzeko, energia hori sarearen energia baino handiagoa bada, sareak ez du fluidoa sakabanatuko eta Cooperren elektroi pareetako fluido hori superfluidoa izango da marruskadurarik gabe ibili ahalko delarik sarean barna. Honela azaltzen du lehenego motako materialen supereroankortasuna mekanika kuantikoak.
Material hauen gainean supereroankortasun egoeran daudenean eremu magnetiko handiegia aplikatzen bada, balio kritiko batetik gorakoa, Meissner efektua eta berarekin supereroankortasuna desagertu egiten dira zuzenean.
Beruna, merkurioa, indioa, lantanoa, eztainua, uranioa, titanioa, kromoa, galioa, aluminioa besteak beste dira lehenego mota hontakoak. Ingurugiro tenperaturan eroankortasun handiena aurkezten duten metalek aldiz, kobrea, zilarra, urrea, ez dira supereroaleak. Presio altuak aplikatuz beste elementu batzuk supereroale izatera pasa daitezke, adibidez fosforoa 2.5 Mbar-etako presioan T_c handiena duen I motako materiala da.
II motako supereroaleak
Vanadio, teknezio eta niobioaz aparte bigarren motako supereroaleak konposatu eta aleazio metalikoak dira. Orain dela gutxi aurkitutako perovskiten taldea hemen sartzen da, perovskitak metal oxidotaz osatutako keramikak dira, topatu ziren arte oxidoek erresistibo fama zeukaten, eta ez edonolakoa, baina gaur egun material hauen propietate supereroaleek txunditurik ditu ikertzaileak eta ezin izan dute oraindik teorikoki argitu.
Materialaren egitura mikroskopikoa dela eta, tarteko egoerak sortzen dira bigarren motako konposatuetan. Egoera konbinatuak non supereroale diren zatiak eta eroale arrunt direnak nahasten diren. Hau da, meissner efektua soilik egituraren atal batzuetan gertatzen da guztiz supereroale izan arte
Gainera, supereroale egoerara iristeko gradualki joaten da euren suszeptibilitatea lehenego motakoak ez bezala, hauen erresistibitatea kolpean jaisten da. Bigarren motako materialak supereroaletasuna lortzeko tarteko egoera batean egon behar dute lehenik, lehen azaldu duguna hain zuzen.
Supereroaleen historia
Propietate honen aurkikuntzarako ezinbestekoa izan zen helioa likidotzea, eta hau 1908. urtean urtean Heike Kamerlingh Onnes zientzialariak egin zuen. Onnesek ere supereroankortasuna topatu zuen merkurio solidoaren erresisentzia neurtzen ari zela tenperatu baxuak lortzeko helio likidoa hozgarritzat erabiliz. 4.2 Ketako tenperaturan erresistentzia zerora zuzenean jaisten zela ikusi zuen.
Hurrengo hamarkadetan aurrerapen txikiak egon ziren oraindik ere tenperatura kriogenikoetako supereroaleak topatu zituztelarik.
1950eko hamarkadan supereroankortasuna azaltzeko Ginzburg eta Landauren teoria agertu zen, makroskopikoa, 2003an nobel saria jaso zuten horregatik. Azkenik 1957an supereroaleen propietateak mikroskopikoki azaltzen zituen teoria osotua sortu zuten, Bardeen, Cooper eta Schrieffer zientzialariek. Teoriari BCS deritzo, sortzaileen abizenen lehenengo hizkiekin. Horregatik 1972. urtean Fisikako Nobel Saria jaso zuten.
Supereroaleak modan jarri ziren eta elementu eta konposatu desberdinetarako egoera honen bilaketa sistematikoari ekin zitzaion. 1980 hamarkadara arte supereroankortasuna 30 K azpiko tenperaturan soilik ematen zela suposatzen zen, baina konposatu bereziak agertu ziren muga horren gainetik, lantanoz osatutako kobre oxidoaren perovskiten supereroankortasun egoera 35 Ketan topatu zen. Orokorrean metalen oxidoak, eta oxidoak orokorrean eroale ezin txarragotzat hartzen ziren, baina hamarkada horretatik aintzinerat mota honetako (ondoren bigarren motakoak deituak) material mordoa topatu dira, bilaketa sistematikoan jardun baitute zientzialariek. Hala ere, oraindik argitzeke dago zergatik ematen den propietate harrigarri hau bigarren motako materialetan.
2007ko martxorarte gutienez topatu izan den tenperatura altueneko supereroaleak 138 Ketakoa da.
Neke politikoa (musika taldea)
Neke politikoa 2013an Bilbon sorturiko hardcore musika taldea da.
Supereroankortasun
Garraioa
Lebitazio magnetikoa, Maissner efektuarekin ulertzen dena, oso erabilgarria da gaur egun. Batez ere propietate honen erabilerak garraioan topatu daitezke. Magneto poteretsuek tren bat lebitatzen jar dezakete eta marruskadurarik gabe trena higiarazi itzelezko abiadurak lor daitezkelarik energia gastu urriarekin. Trenen trakatra ezeroso hori desagertu egingo litzateke mota honetako trenetan. Japonen egun horrelako tren experimentala topa dezakegu, Yamanashi Maglev Test Line deritzona. Hau bera ere iman arruntekin egin zitekeen baina energia elektriko handia xahutuko litzateke bero modura. 2003ko abenduan MLX01 ibilgailuak 581 Km/H abiadura lortu zuen, supereoaleen bidez lebitatzen duen trenetako prototipo batek hain zuzen ere. 1997. urtean Birmingham hiri inglesean 11 urtez era komertzialean ibilitako munduko lehenego MAGLEV trenak itxi behar izan zuen horrexegatik. Shangain, Pudong International Airporten maglev motako tren bat dabil 30 Km-ko ibilbidea eginez.
Medikuntzako aplikazioak
Medikuntzarako oso erabiliak dira supereroaleen bidez egindako elektroimanak. Erresonantzia magnetikoak egiteko adibidez, gorputzari eremu magnetiko bat aplikatzen zaio eta gure barneko hidrogeno atomoak (uran daude) eta beste zenbait molekula astunek erradiazio detektagarria igortzen dute. Honela gure gorputzeko atal desberdinen barruko irudiak ikusi ditzazkegu X-izpiak aplikatu ezin daitezken tokietan, edo X-izpiek ikusten ez dituzten gauzak ikusi. Magnetoenzefalografiak egiteko erabiltzen dira ere bai. Korea Research Institute of Standards ans Science, KRISS delakoaren barruko supereroankortasunaren aplikazioak ikertzen dituen taldeak SQUID (Superconducting QUantum Interference Device) delako makinaren bidez, gauss bat baino ehun miloi aldiz ahulagoa den eremu magnetiko baten aldaketa topa dezake, hau da, 10^{-15} teslatako zehaztasuna du. Honen bidez gure gorputzean eremu magnetiko txikiak aplikatuta ere SQUIDaren bidez detaile txikienak ere ikus daitezke, arrisku biologikoa minimizatuz.
Oinarrizko fisikan aplikazioak
Partikula azeleragailuetan, nola ez, elektroimanen erabilera zilegi da, eta elektroiman hauek egiteko supereroaleak erabiltzen dituzte. Adibidez CERN famatuan, Large Hadron Collider, edo LHC delako partikula azeleragailuak honelako imanak erabiltzen ditu partikulak argiaren abiadurarekin konparagarriak diren abiadetara irits daitezen, energia handiko talkak gertarazteko. Talka hauen bidez partikula berriak sortzen dira, eta horiek dira detektagailuetan ikusten direnak, gero euren ibilbidea eta beste zenbaitatu prozesatuz ikertu egiten dute euren natura, eta identifikatu egiten dituzte teoriak osatu, eraiki edo frogatzeko.
Eguneroko bizitzarako aplikazioak
T_c altuko supereroaleez egindako sorgailu elektrikoak oso eraginkorrak dira gaur egun. Kobrezko hariaz egindakoak baino askoz etekin handiagoa lortzen dute, %99 baino handiagoa. Gainera euren tamaina, sorgailu arrunten erdia da.
Itaka
Hiriburua Vathí da, badia natural handi baten ertzean kokatua. Itaka turismogunea da.
Historia
Kondairaren arabera, uhartearen izenaren eponimoa Itakos heroia izan zen.
K.a. IV milurtekoan bazituen biztanleak, Pilikatan aurkitutako grabatu batzuek frogatzen dutenez. K.a. XI. mendean, Itakako erresumak Joniako beste uharte batzuk eta Akarnaniako kosta mendean zituen.
Itsas krokodilo
Itsas krokodiloa (Crocodylus porosus) Crocodylidae familiako narrasti-espezie bat da. Munduko krokodilo-espezierik handiena da, baita munduko narrastirik handiena ere. Asiako hego-ekialdeko eta Australiako iparraldeko eskualde zingiratsuetan bizi da.
Itaka
Historia
K.a. 180. urtean Erromaren mendeko Iliria probintziaren barnean sartu zuten. Bizantziar Inperioaren mende egon zen garaian portu bat (Polis edo Jerusalem) eraiki zen uhartean, baina, 967. urtean, hondarrak estali zuen lurrikara baten ondoren. 1086an agertu ziren lehenengoz normandiar piratak inguruetan; 1185ean normandiarrek uhartea bereganatu zuten.
1479an otomandarrek arpilatu eta txikitu zuten. Uharteko biztanle asko esklabo eraman zituzten, eta beste askok alde egin zuten. 1504an ia ez zen inor bizi uhartean, eta veneziarrek zerga-salbuespenak eta pribilegioak eman zituzten uhartea berriro populatzearren. 1569an, lehen gotorlekua eraiki zen. Veneziarren mende egon zen garaian, uharteak, pixkanaka, populatuz eta aberastuz joan zen. Hala ere, 1648an eta 1766an lurrikara gogorrak jasan zituen, eta kalte handiak izan ziren.
Itsas krokodilo
Ezaugarriak
Ustez inoiz aurkitutako krokodilorik handiena 1957an harrapatua izan zen Queenslanden, Australian; 8,5 m luze zen, eta 1.700 kg pisatzen zuen, baina ez dago egiaztatuta. Egiaztatutako handiena 2011n harrapatu zen Filipinetan: 6,43 m eta 1.075 kg.
Newton (Kansas)
Newton Kansasko hiri bat da. Harvey konderrian kokatua dago. 2010ean 19,132 biztanle zituen, 32.64 kilometro koadrotan banatuta.
Itaka
Historia
1797an, frantsesek okupatu zuten, baina 1798ko urriaren 25ean errusiarrek eskuratu zuten, eta errusiarren eta otomandarren mende egon zen 1807 arte, berriro frantsesek hartu baitzuten; 1809an, ingelesek eraso eta uhartea eskuratu zuten. 1815ean Joniako Uharteetako Errepublika osatu zuten estatu-uharteetako bat izan zen (Errepublika britainiar protektoratu bat zen).
Itsas krokodilo
Ezaugarriak
Itsas krokodiloak oso azkar higitzen dira uretan; 43 km/h-ko abiadura lor dezake igerian, eta isatsarekin emandako bultzakada bakar batek lau metro aurrerantz bultza dezake. Lehorrean ere aski azkarrak dira, distantzia laburretan.
Itaka
Historia
1864ko ekainaren lehenean, uharteak Greziarekin bat egin zuen. Uharteak lurrikara bortitzak jasan ditu 1876an, 1912an, 1918an eta 1953an.
Itaka, Ulisesen sorterria
Antzinatik, Itaka uhartea Odiseo (Ulises) heroi mitologikoaren sorterriarekin identifikatu izan da. Homeroren Odisea obran, Itaka deskribatzen da; zehazki, 26 toki aipatu eta deskribatzen dira, eta badirudi toki horietako bat ere ez datorrela bat gaur egungo Itakarekin. Hori dela eta, era askotako teoriak agertu dira horri azalpena eman nahian, baina batere ez da nagusitu. Aditu batzuen ustez, bestalde, baliteke Itaka Homeroren beraren sorterria izatea.
Itsas krokodilo
Ezaugarriak
Itsasoan maiz barneratzen da, eta lehorretik urruti ere ibiltzen da. Urpean oso ondo ikusten du, begiak babesten dizkion mintz bati esker.
Itsas krokodiloa da, munduko animalia guztien artean, hozkadarik indartsuena duena. Bere nilotar krokodilo lehengusua bigarren postuan jarraika duelarik.
Elikadura
Lehorrean dagoenean, karniboro oportunista da, eta uretara edatera hurbiltzen diren animaliei erasotzen die. Bere baraila indartsuak erabiliz, uretara eraman eta ito egiten ditu. Sarraskia ere jaten du. Gizakiei ere erasotzen die: Bigarren Mundu Gerran, Birmanian, krokodiloek japoniar soldadu ugari ehizatu zituzten zingiretan, Ramree uhartean.
Harrapakinen artean, mota guztietako zerbidoak, ungulatuak, bobidoak (asiar bufalo eta Gaur handiak barne), arrainak, hegaztiak, narrastiak (dortoken oskolak erraz apurtu ditzakete hozkada batekin) eta despistatuak harrapatuz gero, lehoinabar, asiar txakur basatiak eta tigreak (nahiz eta tigreek krokodiloak gehiago ehizatzen dituzten alderantzizkoa baino, eta orokorrean biek elkarri errespetua izanik distantzia gordetzen duten) dira.
Ugalketa
Ugaldu ondoren, emeak 90 arrautz inguru erruten ditu (tenperaturaren arabera ar edo eme jaioko dira) eta jaio ondoren, ahoan minik egin gabe uretara eramaten ditu.
Harrapari naturalak
Jaio berri eta gazte direnean, narrasti guztiak bezala, edozein harrapari ugaztun, hegazti, narrasti (beste krokodiloen kanibalismoa barne) edo anfibio (edo urlehortar) handien erasoetan harrapakin gisa eror daitezke. Baina helduak direnean, soilik tigreek ehizatu ditzakete (krokodilo oso handiak izan ezik), beti ere lehorrean edo oso sakonera gutxiko uretan. Dena den, 700-1.000 kilotara iristen diren ar erraldoiek ez dute harrapari naturalik.
Tigre baten erpeak eta ilea aurkitu dira itsas krokodiloen sabeletan (biak bata bestearen ehizan eror daitezkela erakutsiz). Hala eta guztiz ere, tigreak sarritan krokodilo hauei erasotu eta ehizatzen ikusi eta filmatu da. Dena den, ikerketek diote tigreen erasopean erortzen diren itsas krokodiloen gehienezko tamaina 500 (tigrea baino 2 bider handiagoa) kilo ingurukoa dela, horrek erakuts diezaguke 600 kilotik gorako (zeresanik ez tona bateko) krokodilo erraldoiak agian handiegiak eta arriskutsuegiak liratekeela 250 kiloko tigre batek ehizatu ahal izateko. Orokorrean, lehorrean tigreak abantail handia du eta ur sakonetan krokodiloak.
Islandiako finantza krisialdia
Islandiako finantza krisialdia 2008an Islandiako finantza sistemak porrot egin eta gobernuak herrialdeko banku guztiak nazionalizatzean gertatu zen. Krisialdiak, Islandiako txanponaren kolapsoa eragin du, eta euroaren aurrean, balioaren erdia baino gehiago galdu zuen 2008. urtean zehar. Islandiako gobernuak Landsbanki eta Glitnir bankuen gaineko kontrola hartu behar izan zuen, eta 2008ko urriaren amaieran, Islandiako Finantza Merkatuen kontrolerako aginteak Kaupthing bankua nazionalizatu zuen.
Gordailuen galera eta krisialdiak, Islandia ez ezik, Europa iparraldeko herrialde askotan izan du eragina, hala nola, Erresuma Batua, Herbehereak eta batez ere Suedia, Norbegia eta herrialde baltikoak.
Karlos V.a Mühlbergen
Karlos V.a Mühlbergen Tizianok 1548ko apiriletik irailera egindako margolana da, artista Augsburgeko gorte inperialean zegoela. Karlos V.a enperadorearen erretratua eta omenaldia da, 1547an garaipena lortu baitzuen Mühlbergeko guduan armada protestanteen aurka.
Erretratuak bere zuzentasunari eta botere neurritsuari esker lortzen du bere eragina. Karlos V.a zaldi gainean agertzen da, baina zaldiaren indarra eutsita dago eta enperadorearen armadura distiratsuak eta pinturaren gorriek gudua eta heroismoa ekartzen dituzte gogora. Benetako batailatik hartu zituen Tizianok zaldiaren elementuak eta zaldunaren armadura. Armadura eta uhala Madrilen gordetzen dira egun.
El Prado museoak 1827an eskuratu zuen margolan hau.
Diogenidae
Diogenidoek (Diogenidae) krustazeo anomuraen familia bat osatzen dute, karramarro ermitauen (Paguroidea) sei familietako bat da.
Sistematika
Hauek dira:
Herguijuela de Ciudad Rodrigo
Herguijuela de Ciudad Rodrigo Salamancako udalerria da, Campo de Agadones eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 109 biztanle zituen.
.dd
Kanpo estekak
Toppdomän
Tiroa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan
Parisko 2024ko Udako Olinpiar Jokoetako tiro-lehiaketak 2024ko uztailaren 27tik abuztuaren 5era izango dira Châteaurouxeko Tiro Zentro Nazionalean. Aurreko Joko Olinpikoetan ez bezala, Joko hauetan hamabost proben artean parte hartzen duten tirogileen kopurua 360tik 340ra murriztu da, gizonen eta emakumeen arteko banaketa orekatuarekin. Gainera, tiro olinpikoko programan aldaketa esanguratsu batzuk egin dira, besteak beste, finaleko formatu berria eta skeet-eko talde misto proba trap mistoaren ordez jartzea.
North West Mounted Police (filma)
North West Mounted Police (euskaraz: "Ipar-mendebaldeko Zaldizko Polizia") abentura filma da, Cecil B. DeMille estatubatuar zinemagileak 1940an zuzendu eta ekoitzi zuena. R. C. Fetherstonhaugh idazlearen The Royal Canadian Mounted Police ("Kanadako Errege Zaldizko Polizia") eleberrian oinarriturik dago. Gary Cooper, Madeleine Carroll, Paulette Goddard, Preston Foster, Robert Preston, George Bancroft, Akim Tamiroff eta Lon Chaney Jr izan ziren aktore nagusiak.
Izenburuak ongi adierazten duen bezala, Kanadako Zaldizko Polizia da protagonista nagusia da. Kanada aldeko Mendi Harritsuetan filmatu zen, eta Cecil B. DeMillek Technicolor sistemaz egin zuen lehenbiziko filma izan zen. Oscar sarietarako 5 izendapen jaso arren, bakarra irabazi zuen, muntatze onenarena (Anne Bauchens).
Argumentua
1880ko hamarkada, Kanada. Hiru abenturazale eta mugalarik diren Riel maisua (Francis McDonald), Corbeau (George Bancroft) whiskey trafikatzailea eta Duroc (Akim Tamiroff) ehiztariak Britainiar Errege Koroaren aurkako Métis indiarren matxinada bultzaraziko dute. Lurralde urrun haietan, Zaldizko Polizia bakarrik izango zaio leial Koroari, eta matxinada nola edo hala geldiarazten saiatuko da. Ronnie Logan (Robert Preston) zaldizko polizia Corbeauren alaba Louvette-z (Paulette Goddard) maitemindurik dago, baina laister Texasetik iritsi berri den eta hilketa kasu batengatik Corbeauren bila dabilen Dusty Rivers (Gary Cooper) Texasko rangerrarekin lehiatu beharko du neskaren maitasunarengatik.
Rosegreen
Rosegreen (irlanderaz Faiche Ró) Irlandako hegoaldeko Tipperary konderrian dagoen udalerri bat da. Cashel udalerritik 6,4 miliatara dago, Clonmel udalerrira doan errepidean.
Ronald (Washington)
Ronald Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Kittitas konderrian kokatuta dago, Washington estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Victoria Barrera Ocerin
María Victoria Barrera Ocerin (?- Donostia, Gipuzkoa, 2020ko urriaren 11) Euskadiko Alderdi Popularreko arabar politikaria izan zen. Zuzenbidean lizentziaduna zen. 2019ko maiatzetik heriotza egunera arte Arabako batzarkidea izan zen.
Carlos Urkijo politikariarekin ezkondua, bi alaba izan zituen. 2020ko urriaren 11n hil zen gaixotasun luze baten ondorioz 53 urte zituela.
Maggie Smith
Lehen urteak
1952an Oxford Playhouse antzokian hasi zuen bere aktore ibilbidea eta 1954ean lehen aldiz antzeztu zuen Broadwayen. Zinemarako saltoa Child in the House filmarekin egin zuen, 1956an.
Open Shortest Path First
Open Shortest Path First (OSPF) barne-pasabideko bideratze-protokoloa bat da, lotura-egoeran oinarritutako algoritmoa erabiltzen duena, ingelesez Internal Gateway Protocol (IGB) deritzona. Praktikan, sistema autonomo batean dauden bi nodoren arteko biderik aproposena kalkulatzeko erabiltzen da.
Ezaugarri nagusiak
OSPF protokoloak ez du TCP edo UDP bezalako garraio-protokolorik erabiltzen, baizik eta informazioa IP pakete batean kapsulatzen du zuzenean, beraren IP protokolo zenbakia 89a izanik. Esandakoak bereizten du Bideratze Informazio Protokoloa (RIP) bezalako bestelako bideratze-protokoloetatik, OSPFk errore-detekzioko eta errore-zuzenketako mekanismoak inplementatzen dituen garraio-geruza propioa izatea ahalbidetzen duelako. Bestetik, informazioa sarean zehar banatzeko, multicast bideraketa erabiltzen du, horretarako helmugako IP helbide gisa 224.0.0.5 edo 224.0.0.6  hautatuz.
Sare baten tamaina handitzean, handitu egiten dira, halaber, datu-baseen tamaina, bideratze-erabakiak hartzeko behar den denbora eta mezu-kopurua; zenbat eta sarearen tamaina handiagoa izan, hainbat eta kaltegarriagoak dira faktore horiek. Arazo horri konponbidea emateko, OSPFk zatitu egiten du sarea elkarri lotutako azpisareetan, eraztun tronkal baten bidez, azpisare bakoitzak sare independente baten portaera edukiz. Modu horretan, alboratu egiten du datu-base handi bakar baten beharrizana, sarea datu-base anitzen bidez kudeatuz eta azpisare bakoitzeko datu-base bat egonik. Hartara, nodoek edozein aldaketaren ondorioz azkar gaurkotuko den sare-mapa bat mantentzen dute. Horrez gain, uholde-mekanismoak azpisarearen mugaraino soilik helarazten ditu mezuak.
Azpi-protokoloak
OSPF protokoloa hiru azpiprotokoloz dago osatuta: Hello, Exchange eta Flooding izenekoez, hain zuzen. Hello protokoloak loturak ea operatibo dauden baieztatzeko balio du. Exchange protokoloa, aldiz, datu-baseen hasierako sinkronizaziorako erabiltzen da. Azkenik, Flooding protokoloa ibilbideen gaurkotzeari buruzko informazioa bidaltzeko erabiltzen da, baita datu-baseak sinkronizaturik mantentzeko ere, baina soilik lotura baten egoera aldatzen denean.
OSPFren eta RIPren arteko desberdintasuna
OSPFren eta RIPren arteko desberdintasunik nabarmenena tamainan dago, zeren RIP sare txikietarako erabiltzen den bitartean, OSPF sare handiagoetarako erabiltzen baita. Horrez gain, OSPF protokoloa RIP baino askoz konplexuagoa da, kudeaketarako informazio gehiago behar duelako eta inplementazioek kode luzeagoa dutelako.
Oro har, lotura-egoerako protokoloek beharrizan handiagoak dituzte, hala nola memoria, CPU eta banda-zabalera handiagoa hasierako startupean. Hartara, zergatik erabili hain konplexua den protokolo bat? Arrazoia, sare-bideratzeak duen garrantzian datza, horretarako OSPF askoz eraginkorragoa baita, ibilbideak hobeto kalkulatzen dituelako eta mezu gutxiago erabiltzen dituelako.
Distance Vector Routing eta Link State Routing-en arteko desberdintasuna
Alboko taulan azaltzen dira bi sistema horien bereiztasunak:
Barietate aljebraiko
Barietate aljebraikoak geometria aljebraikoa aztertzeko objektu nagusiak dira, matematikaren azpieremu bat. Oro har, aldaera aljebraiko bat zenbaki erreal en edo konplexu en gainean ekuazio polinomiko en sistema batek dituen ebazpen-multzoa da. Definizio modernoek kontzeptu hori hainbat modutan orokortzen dute, eta, aldi berean, jatorrizko definizioaren azpian dagoen intuizio geometrikoa zaintzen saiatzen dira.
Barietate aljebraikoa definitzeko konbentzioak zertxobait ezberdinak dira. Adibidez, definizio batzuek barietate aljebraiko bat murriztezina izatea eskatzen dute, eta horrek esan nahi du ez dela Zariskiren topologian itxitako bi multzo txikiagoren batura. Definizio horren arabera, murriztu ezin diren barietate algebraikoak multzo aljebraikoak dira. Beste konbentzio batzuek ez dute murrizketarik eskatzen.
Aljebraren oinarrizko teoremak lotura bat ezartzen du aljebraren eta geometriaren artean, frogatzen baitu zenbaki konplexuen koefizienteak dituen aldagai batean polinomio moniko bat (objektu aljebraiko bat) plano konplexuko erroen multzoak zehazten duela (objektu geometriko bat). Emaitza hori orokortuz, Hilberten Nullstellensatzek funtsezko korrespondentzia ematen du eraztun polinomikoen idealen eta multzo aljebraikoen artean. Nullstellensatz eta antzeko emaitzei esker, matematikariek elkarrekikotasun estua ezarri dute multzo aljebraikoei buruzko gaien eta eraztunen teoriaren artean. Korrespondentzia hori geometria aljebraikoaren ezaugarri bereizgarria da.
Sandrine Gruda
Sandrine Gruda (Cannes, Frantzia, 1987ko ekainaren 25a), saskibaloi jokalari frantziarra da, eta hegal-pibota postuan jokatzen du. Frantziako taldeko jokalari garrantzitsuenetakoa eta Europako jokalari onenetakoa ere bihurtu zen, eta, hala, Errusiako Superligan sartu aurretik, Europako klub onenen nahiak erakarri zituen. FIBA Europek 2009ko Europako jokalaririk onena izendatu zuen.
Selekzio frantziarrarekin, Europako titulua lortu zuen 2009an, zilarrezko domina 2013, 2015, 2019 eta 2021, eta brontzezko domina 2011n, eta bi domina olinpiar: zilarra 2012an eta brontzea 2020an.
Klubetako ibilbidea
Frantzia metropolitarrean jaio zen. Hiru urte zituela, ama hil ondoren, Ulises aitak Martinikara eraman zuen ahizpekin batera. Aita, pibote bezala jokatu zuen nazioarteko saskibaloian. Golden Lion Basket Ball-en eta Martinikako itxaropen taldean prestakuntza jaso ondoren, 2002an, martinikar gazteak (15 urte) metropolirantz egin zuen hegan, eta sektore federalean hasi zuen bere bidea. Hiru urte geroago hasi zen Valenciennes-en 18 urteko emakumezkoen txapelketa profesionalean. Laugarren hegal-pibote gisa kontratatuta, oso azkar bihurtzen da elementu garrantzitsua, bai txapelketa nazionalean (15 puntu % 63, % 81eko arrakasta jaurtiketa libreetan eta 6,3 errebote) zein Euroligan. Laurent Buffard-ek honela zioen: «18 urterekin, laugarren hegal-jokalari gisa kontratatu zuten, baina laster nagusitu zen, eta, jada, aparteko dimentsio atletikoa du». 2006ko Euroligan USVO Brnon jokatutako Lauko Finalera iritsi zen, eta bertan Basketbalovi Klub Brno klubaren aurrean huts egin zuen 61-54ko emaitzarekin, Grudak 14 puntu eta 8 errebote egin zituen 35 minututan. Frantziari dagokionez,, Valenciennesek Bourgesen aurrean galtzen du: 2-1 (68-56, 66-85 eta 71-58), 2005-2006ko LFBko (Frantziako Liga) finalean eta federazioko txapelketan (65-72), beti ere aurkari beraren aurrean. Pibote gaztea ligako Frantziako jokalari onena (MVP) izendatuko dute, eta itxaropeneko joklari onenaren titulua eskuratu du. .
2007ko urtarrilaren 17an, FIBAk 2006ko Europako jokalari gazte onena izendatu zuen. Sailkapen hori zaleek Interneten bitartez eta hainbat adituk, hala nola kazetariek, jokalariek eta entrenatzaileek egiten dute.
2007ko martxoan, kontratu bat sinatu zuen UMMC Ekaterinburg klub errusiarrarekin hurrengo denboraldirako, eta, hala, Valenciennesen kirol-zuzendaritza hartu berria zuen Laurent Buffard entrenatzailearekin bat egin zuen. Apirilean, WNBA 2007ko draft zela eta, frantziarra, 13. postuan aukeratu zuen Connecticuteko Sun taldeak. Frankiziarekin hiru urteko kontratua sinatu zuen. 20 urte besterik ez zituela, entrenaitzaileari jarraitu zion Jekaterimburgen. Honela azaltzen du: «Siberian, oso egun laburrak eta muturreko tenperaturak (45°C artekoak) goi-mailako saskibaloirako ingurune egoki batek konpentsatzen dit. Bizitza sinplea eta gustuko dudan hiria da». Sabine Juras prestatzaile fisikoak, Buffardekin Errusiara joandakoa eta Valerie Garnier-en Frantziako taldera itzuliko zenak: «Hura berehala ohartu zen zer zen lana eta zorroztasuna. Egokitzapenerako gaitasun izugarria erakutsi du. 20 urterekin Siberian, ez zituen nahastu, ezta distraitu ere kanpoko baldintzek» esan zuen.
Denboraldia amaitzeko, txapelketaren finala jokatuko da: 21 puntu (10/17tik) eta 7 errebote 36 minututan egingo ditu Bourgesen joaneko partidan 64 eta 55 arteko emaitzarekin; gero, Valenciennesen, 11 puntu eta 7 errebote 35 minututan, 70-61eko emaitzak garaipena emango zien, eta horrek titulua emango die bere koloreei. Aurreko denboraldian bezala, urteko MVP frantziarra (atzerritarraren titulua Hamchétou Mayga-Ba-rengana itzultzen da) eta gazteen arteko itxaropeneko handien izango da. Udan, talde nazionalari lehentasuna ematea erabaki du, eta ez da WNBAra itzuliko.
Kolore errusiar berrien azpian, lekua bilatu behar du banakotasun aberatsa duen plantillan. Brnoko Lauko Finalerako sailkatzen da taldea. Halere, finalaurrekoetan, klubak huts egiten du tituluaren defendatzailearen aurrean, Spartak Moskuko eskualdeko taldea, errusiarra hura ere. Partidan, zeinak 68-78 bukatzen duen, Grudak 8 puntu (4 8tik) eta 2 errebote aterako ditu 26 minututan. Jekaterinburgek hirugarren amaitu zuen Bourgesi irabazi ondoren. Superligako finalean, huts egingo du taldeak, Spartak taldearen aurka berriro.