cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Linas
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 336 komertzioetatik, 4 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 15 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 70 eraikuntza enpresak ziren, 100 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 18 garraio enpresak ziren, 15 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 9 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 10 finantziazio enpresak ziren, 14 higiezinen enpresak ziren, 37 zerbitzu enpresak ziren, 20 administrazio publikoko enpresak ziren eta 22 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 94 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 14 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 ibilgailuen alokairu bulegoak, 1 autoeskola, 11 igeltseroak, 9 margolariak, 6 zurginak, 11 iturginak, 7 argiketariak, 13 eraikuntza enpresak, 2 ile apaindegiak, 8 jatetxeak, 4 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 15 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 3 okindegiak, 1 harategi zen, 2 arraindegiak, 1 liburu denda zen, 2 elektrotresna dendak, 2 altzari dendak, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Linas udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zeuden 2 osasun-ekipamenduak botika ziren.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bernex (Suitza)
Bernex Suitzako udalerria da. Geneva kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Blaison-Gohier
Blaison-Gohier Frantziako udalerria da, Maine eta Loira departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Blaison-Gohier udalerrian erroldatutako biztanleak 1.050 ziren. Familiak 423 ziren, horien artean 91 pertsona bakarrekoak ziren (51 bakarrik bizi ziren gizonak eta 40 bakarrik bizi ziren emakumeak), 158 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 142 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 32 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 500 etxebizitza zeuden, 423 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 59 bigarren erresidentzia ziren eta 18 hutsik zeuden. 491 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 423 etxebizitza nagusietatik 347 bere jabearen bizilekua ziren, 73 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 19 etxek bi zituzten, 51 etxek hiru zituzten, 92 etxek lau zituzten eta 260 etxek bost zituzten. 319 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 152 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 245 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 667 ziren, horien artean 485 aktiboak ziren eta 182 inaktiboak ziren. 485 pertsona aktiboetatik 457 lanean zeuden (239 gizon eta 218 emakume) eta 29 langabezian zeuden (16 gizon eta 13 emakume). 182 pertsona inaktiboetatik 87 erretiraturik zeuden, 50 ikasten zeuden eta 45 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Asiar lehoi
Asiar lehoia (Panthera leo persica) gaur egun Afrikatik kanpo bizi den lehoi-subespezie bakarra da. Munduan desagertzeko arriskurik handiena duten ugaztunetako bat da, libre bizi direnak Indiako Gujarat estatuaren hegoaldeko 1.412 km²-ko gune babestu batean bakarrik bizi baitira, Gir oihanean. Uste da 400 bat espezimen besterik ez direla (2010).
Blaison-Gohier
Diru sarrerak
2009an Blaison-Gohier udalerrian 432 unitate fiskal zeuden, 1.105,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.921 euro zen.
Asiar lehoi
Ezaugarriak
Jateko eta ugaltzeko ohiturak ere Afrikako lehoiarenak bezalakoak dira. Bakarka nahiz taldeka ehizatzen dute, eta haien harrapakin ohikoenak oreinak, antilopeak, basurdeak eta bufaloak dira. Oro har, lehoi asiarren taldeak txikiagoak izaten dira Afrikakoenak baino, eme-pare bat baino ez dira izaten, eta ez 4 edo 6 eme, Afrikako lehoien taldeetan gertatzen den moduan. Beharbada, harrapakinak txikiagoak direlako Afrikakoak baino.
Historia
Azterketa genetikoek adierazten dute lehoi asiarraren eta lehoi afrikarraren arteko bereizketa ez dela oso zaharra, duela ehun bat mila urtekoa gehienez ere. Lehoia, Afrikatik atera ondoren, azkar hedatu zen. Garai historikoaren hasieran, ohikoa zen Balkanetan, Anatolian, Kaukason, Ekialde Hurbilean, Persian eta Indian. Gilgameshen epopeiak (k. a. XXVII. mendekoa) dioenez, lehoia oso ugaria zen Mesopotamian, eta Ekialde Hurbileko zibilizazioen artelanetan maiz agertzen da. Indian bertan ere, lehoien marrazkiak ugariagoak dira tigreenak baino. Gaur egun, Indiako armarrian hiru lehoi agertzen dira, K.a. IV. mendeko Maurya Inperioko erregeen sinboloa baitziren.
Indian, 1948tik, guztiz debekatuta dago lehoiaren ehiza. 1969an Gir oihaneko 5.000 kilometro karratuetatik 1.412 kilometro karratu natura-erreserba izendatu ziren, eta 1975ean parke nazional bilakatu zen. Gobernuaren babesari esker, lehoien populazioa hazi egin da pixkanaka, baina subespeziearen kontserbazioa ez dago ziurtatuta.
Blaison-Gohier
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 39 komertzioetatik, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 4 finantziazio enpresak ziren, 8 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria, 1 zurgina, 3 iturginak, 2 argiketariak, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
Astaburuaga ibaia
Astaburuaga ibaia La Jarilla mendatean jaiotzen den ur-ibilbide naturala da, Atacama eskualdeko nazioarteko mugatik oso gertu dago eta iparralderantz isurtzen da Negro Francisco aintzirara hustu arte.
Blaison-Gohier
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Blaison-Gohier udalerrian 33 nekazaritza-ustiategi zeuden, 966 hektarea erabiltzen.
Astaburuaga ibaia
Ibilbidea
La Jarillako mendatean jaiotzen da, iparralderantz doa, arro estu eta zingiratsu batean Vidal Gormaz ibaia hartu aurretik, eta ondoren 3 km zabaleko haran batean zabaltzen da, zeinaren ertzetan belarra hazten ez den. Trakita harearekin. behealdean; kalitate oneko ur emari ugari eratzen duten errekasto txiki asko jasotzen ditu, El Desahue lepora iritsi arte, eta, horren bidez, urak uholdeetan bidaltzen dituela dirudi. Garai normaletan mendebalderantz egiten du eta bere ibaia hondoko belaki trakitikan murgiltzen du, Negro Francisco aintzirara iritsi baino lehen, isurtzen denera.
Historia
Francisco Solano Astaburuaga y Cienfuegos-en omenez bataiatu zuten, Txileko Errepublikako lehen Hiztegi Geografikoa idatzi zuena.
Blaison-Gohier
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Molitor igerilekua
Molitor igerilekua, baita Auteuil-Molitor igerilekuak edota Auteuilko Bainutegi Instalazio Handiak bezala ere ezaguna, Frantzialo Paris hiriburuan dagoen abandonatutako igerileku konplexu bat da, Parisko 16. barrutian.
Marmotaren eguna
Marmotaren eguna (Groundhog Day; Kanadako Jour de la Marmotte; Pennsylvaniako alemanez: Grundsaudaag, Murmeltiertag) urtero otsailaren 2an ospatzen den jaieguna da. Herri meteorologiaren arabera, egun horretan marmota bere zulotik ateratzen denean, zerua lainotuta badago, udaberria hastekotan dago; aldiz, egun eguzkitsua bada, neguak beste sei astez iraungo du.
Molitor igerilekua
Bere art deco estiloarengatik ezaguna da.
Marmotaren eguna
Eguneko ezaugarrien arabera, negua luzatuko den iragartzea, Euskal Herriko eta Europa osoko tradizio batzuekin lotua dago, besteak beste. Euskal Herrian zehazki, data berean ospatzen den Kandelario egunarekin. Hibernatzen duten ugaztunek lozorroari uzteko edo ez uzteko aukerarekin bat dator tradizio hori, Euskal Herrian hartz baten esnatzearekin lotu izan ohi da, normalean Inauterien zikloarekin erlazionatuta. Bestetik, zenbait lekutan tenporak erabiltzen dira, kontuan izanik osteguna, ostirala, eta igandea iragarriko dutela hurrengo hiruhilabeteko eguraldia.
Molitor igerilekua
1929an Aileen Riggin eta Johnny Weissmuller olinpiar igerilariak estreinaldian zuten.
Mutualismo (biologia)
Mutualismoa bi espezien arteko harreman ekologikoa da, elkartutako bi espeziei onura ematen diena.
Molitor igerilekua
1946ko uztailaren 5eran Louis Reardek jendaurrean bikiniaren aurkezpena egin zuen.
Marmotaren eguna
Horretaz gain, Ipar Amerikako hainbat lekutan ere ospatu arren, hego-ekialdeko Pennsylvanian oso jaialdi herrikoiak dira, Fersommling izenekoak. Bertan Pennsylvaniako alemane z baino ez dute egiten eta norbaitek ingelesez egiten badu, isuna ordaindu behar du. Guztietan ezagunena Punxsutawney herriarena da, Punxsutawney Phil marmota erabiltzen dute jai horretan. Jaialdi hau 1993ko Groundhog Day filmari esker ospetsu bilakatu zen.
Mutualismo (biologia)
Sinbiosia mutualismo mota bat da, zeinean elkartutako bi espeziek harreman oso estua mantentzen duten, lotura anatomiko-funtzionala osatuz sarritan. Harreman sinbiotikoan espezien arteko elkarrekintza guztiz beharrezkoa da, batak bestea gabe ezin baitu bizi.
Harreman mutualistak, gehienetan, helburu nutritiboak ditu.
Molitor igerilekua
1989an itxia eta abandonatua izan zen, eta 1990eko martxoaren 27an Frantziako Monumentu Historikoa izendatua izan zen.
Yann Martell idazlearen Piren Bizitza eleberrian Pi protagonistak izena Molitor igerilekuari zor dio: frantsesez Piscine Molitor = Piscine = Pi.
Mutualismo (biologia)
Lehiaren aldean, mutualismoak espezien arteko lankidetza ezartzen du. Parasitismoaren aldean, berriz, bi espeziei onura ematen die, inor kaltetu gabe.
Harreman mutualistak ere biozenosi osoari onura ekar ahal dio. Adibidez, bakteriorrizen kasuan, lekadun landareen erroetan txertatzen diren bakterioek atmosferako nitrogenoa finkatzen dute, lurzorua aberastuz elementu horrekin. Horregatik, sinbiosi hori garatzen duten landareak lurzoru pobreen kolonizazioan aitzindariak izaten dira.
Mutualismoren bi adibide
Mutualismoaren adibide bat likenena da: likenetan, onddo batek babes fisikoa ematen dio alga bati bere gorputzaren barnean, ura emateaz gain; algak, aldiz, fotosintesian sortutako elikagaiak onddoaren eskura jartzen ditu.
Beste harreman mutualista bat Rhizobium generoko bakterioek hainbat landare lekadunekin dutena da. Bakterioak landareen sustraietako noduluetan hazten dira. Bertan, babesa dute landarearen ehunetan, eta trukean landareari finkatzen duten nitrogenoa ematen diote
Likenak
Likenen kasuan alga eta onddoaren harreman mutualista hain da estua, ezen ezinezkoa den kasu askotan elkarteko bi kideak (onddoa eta alga) modu isolatuan aurkitzea. Likenaren banakoak elkartze horretatik kanpo aurki daitezkeenean, normalean morfologia oso desberdinak izaten dituzte, elkartuta daudenean ez bezala.
Abiadura bakarreko bizikleta
Abiadura bakarreko bizikleta da martxak aldatzeko sistemarik ez duena, engranaje bakarreko bizikleta. Bizikleta horiek ez dute erabiltzen aldaketa-desbideragailurik, barne-aldaragailurik edo bestelako metodorik bizikletaren transmisio-erlazioa aldatzeko.
Mutualismo (biologia)
Likenak
Bestalde, harreman horrek erresistentzia handia ematen die likenei ingurugiroaren baldintza gogorrekiko. Horregatik hain zuzen, likenak gure planetako bizidun hedatuenak dira: eremu polarretan egon daitezke, tundraren osagaiak izanik, eta baita eremu lehorretan ere, goi-mendietako harkaitzetan eta eguzkiaren intsolazioa jasoz. Muturreko ingurugiro-aldaketa horiek ezin izango lituzkete jasan algak edo onddoak bakarrik baleude (onddoak, esaterako, leku laiotz eta hezeetan soilik bizi direlako)
Abiadura bakarreko bizikleta
Piñoi askeko abiadura bakarreko bizikleta, okerreko eran, fixie edo fixed deitzen dira, piñoi finkokoekin duten antzekotasunagatik ("martxa finkoa" edo "fixed gear"). Termino hori piñoi finkoa duten bizikletei baino ez zaie aplikatzen. Piñoia aske badago, "Abiadura bakarreko bizikleta" edo "single-speed" terminoak erabiliko dira.
Mutualismo (biologia)
Rhizobium eta landare lekadunak
Rhizobium generoko bakterioek nitrogenoaren finkapena burutzen dute harreman mutualista (sinbiosi) ezartzen dutenean landare lekadunekin. Rhizobium-ek landare lekadunekin bakarrik egiten du sinbiosia (soja, ilarra, alpapa, leka, babarruna...). Landarearen eta Rhizobiumaren arteko sinbiosiarekin egiten den nitrogenoaren finkapenak garrantzia handia du nekazaritzan, lurraren emankortasunari eragiten baitio. Nitrogeno organikoz era naturalean hornitzen da lurzorua, eta landareak ez du ongarri nitrogenatuaren beharrik.
Abiadura bakarreko bizikleta
Bizikleta mota horiek, batzuetan, atzeko gurpilaren alde banatan engranaje batekin beste abiadura bat izatea ahalbidetzen dute. Beharra izanez gero, gurpilari buelta eman eta piñoiak trukatzen dira.
Mutualismo (biologia)
Rhizobium eta landare lekadunak
Rhizobium landareen erroetan hazten da. Bertan nodulu batzuk eratzen ditu, eta nodulu horietan nitrogenoaren finkapena burutzen da. Noduluetan ingurugiro anaerobio dago, finkapena egiteko egokia dena (oxigenoaren aurrean ez baita finkapenik garatzen, oxigenoak finkapena prozesuan parte hartzen duen nitrogenasa izeneko entzima inhibitzen baitu).
Abiadura bakarreko bizikleta
Batzuek ez dute piñoi askerik, piñoi finkoa baizik. Biek eraginkortasun handiagoa dute pedalei eragiten, ez baitute katea gurutzatzen eta ibilbidea garbiagoa baita.
Cochranella orejuela
Cochranella orejuela Cochranella generoko animalia da. Anfibioen barruko Centrolenidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Camila Bordonaba
Camila Bordonaba Roldán (El Palomar, Buenos Aires, 1984ko irailaren 4a) zinemako eta telebistako aktore eta abeslari argentinarra da.
Chiquititas telesailean Camila Bustillo eta Rebelde Way-en Marizza Pía Spirito izateagatik da ezaguna. Azken telesail honetan oinarrituriko Erreway musika taldeko kidea izan zen.
Biografia
Hiru urte baino ez zituela Canta Niño musika programan agertu zen Melina ahizparekin batera.
Arrakasta
2008an Atracción x4 en Dream Beach telesailean hartu zuen parte eta Luisana Lopilatorekin berriz egin zuen lan.
Bestelako proiektuak
2009an arrakasta eta fama alde batetara uztea erabaki zuen eta bestelako proiektuei ekin zien. Buenos Airesko San Telmo auzoan "Arcoyrá" kultur zentroa ireki zuen, baina Buenos Aires bizitzerik ez zuela nahi eta lagunen kargu utzi zuen proiektua. "Teodoro" karabanarekin Argentinako luze zabalak ezagutzea erabaki zuen, zelaietan lo egin eta kanpingasean kozinatuz. Beranduago Bahía Blanca hirian "El Peladero" espazioa ireki zuen, arte independenteari dedikaturikoa, eta bertan bizi zen.
Ebensburg (Pennsylvania)
Ebensburg Pennsylvaniako borough bat da. Cambria konderrian kokatua dago. 2010ean 3,351 biztanle zituen, 4.28 kilometro koadrotan banatuta.
Aiarako Andre Mariaren santutegia
Aiarako Andre Mariaren santutegia Dulantziko baseliza bat da, herrigunetik kilometro eskas bat iparraldera dagoena.
Brincones
Brincones Salamancako udalerria da, La Ramajería eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 74 biztanle zituen.
Aiarako Andre Mariaren santutegia
Historia
Hurrengo mendeetan hainbat berriztatzen lan egin ziren eta gaur egun ongien kontserbaturiko monumentuetako bat da.
Trakita
Trakitoa arroka igneo bolkanikoa da, potasio feldespato eta beste mineral batzuk ditu, hala nola plagioklasa, biotita, piroxeno eta hornblenda. Trakitaren baliokide plutonikoa sienita da.
Aiarako Andre Mariaren santutegia
Egitura
Estilo erromaniko berantiarrean eraiki zen. Habearte bakarra du, eremu presbiterar errektangularra eta abside semizirkularrarekin. Absidea bera oso soila da, bi aspilera estu baino ez ditu. Teilatuaren azpian irudi ugari erakusten ditu, gia buruak, irudi zoomorfoak eta geometrikoak, landa eremuko tenplo erromanikotan ohikoa den legez.
Hegoaldeko horman leiho gotiko bat agertzen de, beranduago egindakoa dudarik gabe. Sarrerako atea ere gotikoa da eta giza buruen eskulturez horniturik dago. Ataria bera hegoaldera zabaltzen den arkupe batek babesten du. Arku bat puntu erdikoa da, erromaniko berantizarrekoa, eta beste bi arkuak gotikoak dira. Arkupe honetan herriko biltzarrak egingo zirela proposatu izan da.
Bettlach (Suitza)
Bettlach Suitzako udalerria da. Solothurn kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Synodontis notatus
Synodontis notatus Synodontis generoko animalia da. Arrainen barruko Mochokidae familian sailkatzen da.
Bihotz salataria
2000an Koro Navarrok euskarazko itzulpena Poeren kontakizun laburrez osatutako Kontakizunak liburuan Bihotz salataria izenburupean argitaratu zuen.
Albion (Kalifornia)
Albion Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Mendocino konderrian kokatuta dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
X hauskorraren sindrome
X hauskorraren sindromea (ingelesez Fragile X Syndrome, FXS) atzerapen mentala sortzen duen arrazoi genetiko nagusia da. X kromosomaren beso luzean kokatua dagoen FMR1 genearen mutazioaren ondorioz ematen da. Genearen 5’-UTR eremuan CGG errepika kopurua gehiegizkoa denean promotoreko CpG uharteak metilatu egiten dira, FMRP proteinaren transkribapena eragotziz.
Gaixotasuna diagnostikatzeko teknikarik erabiliena Southern Blot-a da gaur egun, metilazio maila eta errepika kopurua aldi berean aztertzen baititu. Gene eragilea aurkitu zen arte, kariotipo bidezko analisi zitogenetikoak erabiltzen ziren, bertan X kromosomaren beso luzean haustura puntu bat ikus daitekeelako.
Intzidentzia
Emakumezkoetan eta gizonezkoetan desberdina da X kromosomaren inaktibazioaren ondorio.
Ondoretasuna
X-ri loturikoa eta monogenikoa. Ez dago argi gainartzailea edo azpirakorraa den, sarkortasuna eta X-ren inaktibazioa dela eta. Kromosoma mutatua daramaten emakumeen artean gaixo zein osasuntsuak topatzen dira.
Mutazio dinamikoa izanik, hirukoteen hedapena gerta daiteke zatiketa zelularrean. Hedapena meiosian ematerakoan premutatu egoera batetik mutazio osoko egoerara igaro daiteke. Hala ere, gizonezkoetan gertatzen den espermatozoideen aukeraketaren ondorioz, espermatozoide akasdunak baztertu egiten direla diote azken ikerketek. Beraz, soilik ama premutatuak pasa dakieke mutazio osoa bere ondorengoei.
Fenotipoa
Gaixotasuna definitzen duen ezaugarria atzerapen mentala da (IQ 30-50). Bizi itxaropen normala dute. Hala ere beste hainbat ezaugarri aurkezten dituzte. Portaerari dagozkionen artean txaloka ibili edo eskuak koskatzeko joera, begi kontaktu eskasa, umore aldaketak, hiperaktibitatea, haserrealdiak, jokaera erasotzaileak, ikasteko arazoak, epilepsia, lotsa eta hizketa azkar, errepikakor eta etengabea azaldu ohi dituzte.
Ezaugarri fisiko aipagarrienak honakoak dira: konbultsioak, sinusitisa, aurpegi luze eta estua, balbula mitralaren prolapsoa, otitis errekurrenteak, belarri prominenteak, giltzadura hipermugikorrak, oin lauak, kokots eta kopeta prominenteak, ikusmen arazoak eta makroorkidia.
Girard (Kansas)
Girard Kansasko hiri bat da. Crawford konderrian kokatua dago. 2010ean 2,789 biztanle zituen, 6.21 kilometro koadrotan banatuta.
X hauskorraren sindrome
Mutazioa
Mutazio dinamikoak eragiten duenez hirukoteen errepika kopurua esanguratsua izango da fenotipoa finkatzerako orduan. Honela hiru fenotipo desberdin bereizten dira.
Atzerapenaren zergatia
FMRP proteinaren eginkizuna hainbat proteinen itzulpena inhibitzea da. Proteina hauen mRNAk G-laukote deritzon motiboa daramate eta glutamato hartzaile metabotropikoak (mGluR) euren itzulpena aktibatzen du.
Proteina hauen artean bi oso garrantzitsuak dira sinapsia behar bezala garatu dadin: zitoeskeletoaren erregulazio proteinak eta glutamatoaren hartzaile ionotropikoen barneratzea eragiten dutenak. FMRP sintetizatzen ez denean proteina hauek gehiegi adierazten dira, zitoeskeletoaren antolaketa kaltetuz eta hartzaile ionotropikoen presentzia mintzean nabarmen gutxituz.
Tratamendua
Atzerapen mentala tratatzerik ez badago ere, beste ezaugarriei aurre egiteko hainbat metodo daude. Alde batetik, psikofarmakoen bidez euren portaera kontrolatu daiteke, eta bestetik, estimulu eta bestelako heziketa berezia eskainiz euren gaitasunak areagotu egiten dira. Hala ere, gaur egun ikerkuntzan dago itxaropena, mGluR-ren antagonistak aztertuz eta hartzaile ionotropikoen barneratzea saihestuz.
Euskal populazioa
Azken ikerketen arabera, euskal populazioko maiztasunak beste tokietakoen berdinak dira. Hala ere, CGG errepika kopuruei dagokienez, 30 errepika populazioaren erdian ikusi dira eta 20 errepikakoa %20an.
Amish
Amish edo amishsak (Pennsylvaniako alemanieraz Amisch, alemanez Amische) anabaptismo doktrinako kristau talde bat da. Gehienbat euren bizimodu xehe, usadiozko jazkera, eta gaur egungo erosotasun zein teknologia bereganatzeko jartzen duten erresistentziarengatik ezagunak dira. 362.000 pertsona inguru dira, batez ere Estatu Batuetako Pennsylvania eta Kanadako Ontario estatuetan.
Amishek estuki lorturiko kultura eta etnia talde bat osatzen dute, nagusiki Suitzatik joandako aleman hiztun emigranteen ondorengoak dira. Mugimendua Jacob Amman suitzarrak sortu zuen, XVII. mendearen amaieran, bere Elizaren lasaikeria moraltzat jotzen zuenari erantzunez. XVIII. mendean, amish askok Ameriketako Estatu Batuetara emigratu zuten. Itun Berrian oso modu literalean sinisten dute eta kanpoaldeko mundutik isolaturik bizitzen saiatzen dira. Bakezaletasuna eta bizimodu xehearen zaleak dira. XVI. eta XII. mendeko jazkeraz jazten dira. Gehienak aleman garaieraren dialekto batez mintzatzen dira: Pennsylvaniako alemana, nahiz eta euren buruei "suitzar amishak" deitzen dietenak "suitzeraz" (Swiss) mintzatzen diren. Pennsylvania Dutch talde ugarietako bat besterik ez da, orokorrean alemaniar jatorrikoak dira (Dutch hitza —"hebehere tarra" eta "nederlandera", ingelesez— behinolako Deutsch —"alemania rra" eta "aleman a"— hitzetik eratorria da).
Komunitateko arauak ez dira berak leku batzuetan eta besteetan; komunitate batean debekatuta dagoena baimenduta beste batean egon liteke baina, oro har, denek aurrerapen teknologikoak eta gizarte-garapena baztertzen dituzte eta gehienek, estatuaren laguntzak eta gizarte-zerbitzuak ere bai. Beachy Amish izenekoak "aurreratugoak" dira, bereziki 1960eko hamarkada ondoren jaiotakoak: adibidez, etxean ingelesez mintzatzen dira. Aipatzekoa da amishek gainontzeko estatubatuar ingeles hiztunei English ("ingeles") deitzen dietela.
Zinema
Nazioartean, Peter Weir zuzendariak zuzendutako Witness filmak amish jendea ezagun bilakatu zuen. Film horretan, Harrison Ford, Kelly McGillis, Lukas Haas, Danny Glover, Alexander Godunov, Josef Sommer eta Viggo Mortensen aktoreek parte hartu zuten.
Francavilla Marittima
Francavilla Marittima Italiako udalerri bat da. Cosenzako probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Nicolas Chamfort
Sébastien-Roch Nicolas, Nicolas Chamfort izenez ezaguna (Clermont-Ferrand, 1741eko apirilaren 6a - Paris, 1794ko apirilaren 13a) frantziar idazlea izan zen.
Ospea irabazi zuen bere aforismo eta epigramengatik eta Goi Gizarteko kideek estimatu zuten. Elisabeten idazkari izatera iritsi zen, Luis XVI.a erregearen arreba.
Frantziako Iraultzaren hasierak bizitza aldatu zion. Errepublikarra egin zen, Bastillaren hartzean parte hartu zuen eta Jakobino klubeko idazkaria izan zen.
Hala ere, Marat eta Robespierren gobernuan espetxeratu zuten bere kritiken ondorioz. Aske utzi zuten, baina beste atxiloketa baten beldurrak eragin zuen 1793ko irailean bere buruaz beste egiten saiatzea. Ez zen osatu eta hilabete batzuk geroago hil zen.
Starkeyita
Ezaugarriak
Starkeyita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 - 3 da.
OTC urritasun
OTC urritasuna jaiotzetiko gaixotasun metabolikoa da, urearen zikloko afekzioen (UCD) artean ohikoena eta bere intzidentzia 1:30 000-koa da. Gaixotasuna X-ri lotua eta errezesiboa da, eta OTC (ornitina transkarbamilasa) entzimaren urritasunean datzanez, entzimopatia bat da. Beraz, sintomak pairatzeko entzima honen aktibitatea nulua izan behar da, edota 0-tik oso gertu egon. Orokorrean, sintomak arazo hepatiko eta neurologikoetan laburbil daitezke: letargia, goragaleak, dieta proteikoekiko anorexia, kalte hepatikoak, krisi konbultsiboak, edema zerebrala, atzerapen mentala, koma eta, kasu larrienetan, heriotza.
Akats biokimikoa
Urearen zikloa gibelean gertatzen den prozesua da, eta amoniaren eliminaziorako biderik garrantzitsuena da. Izan ere, amonioa metabolito toxikoa da (200μmol- etik gora kalte zerebralak sor ditzake).
Palafre
Palafrea bere ibilera berezia dela eta, gainean eroso ibiltzeko erabiltzen den zaldia da. Bereziki Erdi Aroan hazten zen, erregina, printzesa, dama eta nobleziaren beste andereak gainean ibiltzeko eta bidaia luzeak nekerik gabe egiteko. Abere otzanak izaten omen ziren. Palafre hitza abere hauek izendatzeko gerra zaldien abere motaren aurkaritzan erabiltzen zen.
OTC urritasun
Akats biokimikoa
OTC entzimak zikloaren bigarren erreakzioa katalizatzen du, ornitina eta karbamilfosfatoa erabiliz zitrulina sintetizatuz. Entzimaren defizientzia dagoenean, amonioa odolean pilatu ( hiperamonemia) eta kalteak sortzen ditu gibel eta Sistema Nerbioso Zentralean. OTC 354 aminoazidoko entzima homotrimeroa da, mitokondriaren matrizean dagoena, eta soilik gibelean adierazten da.
Akats genetikoa
OTC genea Xp 21.1 eskualdean kokatzen da, 10 exoi eta 9 introiez osatua, luzera 73 kb-takoa izanik. Hau hot- spot eskualde bat denez, bertan “de novo” mutazio puntual ugari gertatzeko joera dago (orain arte 341 mutazio desberdin aurkitu izan dira). Ez da mutazio mota zehatzik nagusitzen. Mutazio gehienak bi taldetan banatzen dira:
Alelo nulua/amorfoa sortzen dutenak: hauek batez ere “de novo” mutazioak dira, agerpen neonatala izaten dutenak. Gizonezkoetan gertatu ohi dira eta, ondorioz, letalak izaten dira. Izan ere, gizonezkoak X kromosomarako hemizigotoak dira.
Alelo hipomorfoa sortzen dutenak: batez ere kasu heredatuak dira. Entzimaren aktibitate erresidual bat mantentzen da eta, beraz, agerpen berantiarra azaltzen dute. Kasu honetan, gaixotasunak multifaktorial gisa jokatzen du, inguruneko faktoreek eragin baitezakete sintomen agerpena (aminoaziodo kantitate handien degradazioa eskatzen dutenak: erditzeak, dieta proteikoek, kirurgiak…). Batez ere emakumeengan gertatzen da ,X-aren inaktibazioa gertatzen delarik (Lyon-en hipotesia). Beraz, emakumeek tarteko fenotipoa agertzen dute.
Hau guztia kontutan hartuta, gaixotasun honek fenotipo oso heterogeneoa azaltzen du.
Diagnostikoa
Odoleko amonio kontzentrazioa (hiperamonemia–maila eta iraupena zuzenki proportzionalak dira sortuko dituen kalteen larritasunarekiko) eta gernuko metabolitoak (azido Orotiko eta Uridina altuak) neurtuz detekta daiteke gaixotasuna. Emakume heterozigotoetan detekzioa Allopurinol Test-aren bidez burutzen da.
Jaioaurretiko diagnostikoa:
Tratamendua
Amonio kontzentrazioaren jaitsieran datza. Dietaren bidez proteinen kontsumoa murriztu egiten da. Kasu larrietan, amonioa urearen zikloarekiko independienteak diren beste bide batzuen bidez eliminatzen da. Aipagarrienak: fenilbutirato eta amonul intrabenosoa.
Felix Bilbao Ugarriza
Felix Bilbao Ugarriza (Bakio, - Tortosa, ) bizkaitar apaiz katolikoa izan zen, Tortosako apezpikua izandakoa.
OTC urritasun
Tratamendua
Aurreko tratamenduak nahikoak ez direnean hemodialisia eta transplante hepatikoa egiten dira. Gaur egun, garatzen ari den tratamendua terapia genikoa da, gene ordezkapenean datzana.
Garrodia nereis
Garrodia nereis Garrodia generoko animalia da. Hegaztien barruko Hydrobatidae familian sailkatua dago.
Buchwaldoboletus lignicola
Buchwaldoboletus lignicola Boletaceae familiako onddo espezie bat da. Sukaldaritzako baliorik gabea. Jangarritasuna ez da ziurtasunez ezagutzen. Galzorian dagoen espeziea da.
Sinonimoa Pulveroboletus lignicola.
Bonifazio III.a
Bonifazio III.a (Erroma, ? - † ibidem., 607ko azaroaren 12a) Eliza Katolikoaren 66. Aita Santua izan zen 607 urtean. Aita santu gisa hilabete gutxi batzuk egon bazen ere, Eliza Katolikoaren antolaketan paper garrantzitsua izan zuen.
Buchwaldoboletus lignicola
Deskribapena
Kapela: 4 eta 12 cm bitarteko diametrokoa, hemisferikotik lau-ganbilera, ertz inkurbatua (gaztetan) eta izurtua. Azal bereizgarria, marroi-herdoil koloretik hori-marroira doana, belusatu fin batekin gaztetan, gero pitzatu daiteke.
Tutuak: Laburrak (0,3 eta 1,2 cm bitarteko luzerakoak), dekurrenteak.
Tutu dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.
Poroak: Txikiak, angelutsuak, hori-okre kolorekoak (zahartzean hori-arre kolorekoak)
Hanka: 4 cm luze, mardula, kapelaren kolorekoa, batzuetan oinarrian meheagoa eta mizelio horiarekin
Haragia: Lodia, gogorra, trinkoa, hori-irasagar kolorekoa ebakitzean, igurztean edo zahartzean berde-urdin kolorea hartzen joaten da poliki-poliki. Espora jalkina hori-oliba kolorekoa.
Etimologia: Lignikola epitetoak, zurean bizi dela, esan nahi du.
Jangarritasuna
Jangarritasuna aztertzen ari dira oraindik.
Nahasketa arriskua
Pulveroboletus hemichrysus delakoarekin nahas daiteke, honek neurri txikiagoak ditu (3-9), hanka luzeago eta azala ez da erraz pitzatzen.
Sasoia eta lekua
Udazkenean. Galzorian dagoen espeziea. Phaeolus schweinitzii onddoa parasitatzen du, eta, aldi berean, honek pinuen eta alertzeen zura parasitatzen du, baita hostogalkor bakanak ere (gerezi basatia).
Banaketa eremua
Europa, Kanada, Ameriketako Estatu Batuak.
Espeziearen egoera
Aranzadi Elkartearen arabera, Buchwaldoboletus lignicola desagertzeko arriskuan dauden onddoen eusko-kantauriar Zerrenda Gorrian dago. Azken urteotan mikologia adituek onddo batzuen beherakada kuantitatibo eta kualitatibo handia egon dela ohartarazi dute. Adituen esanetan, egoera honek hainbat eragile ditu, tartean klima aldaketa, pestiziden erabilera eta bilketa masiboak.
Holubice (Prague-West barrutia)
Holubice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1,896 biztanle ditu eta 8.01 kilometro koadroko azalera. Prague-West barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1293 urtean egin zen.
Itsu-txakur
Itsu-txakurra edo txakur gidaria itsuak edo ikusteko desgaitasuna duten pertsonak gidatzeko edo etxeko lanetan laguntzeko trebatutako txakurra da. Itsu-txakurra laguntza-txakur mota bat da, ziurrenik zaharrena eta ezagunena. Gaur egun legez onartuta dagoen bakarra da, eta horrek gainerako txakurren artean aitortu gabeko eskubide eta pribilegioak ahalbidetzen dizkio, hala nola garraio publikoan nahitaez onartzea.
Ikusteko desgaitasunak kontrolatzeko garaian, txakurrak jabearentzako balizko arriskuez ohartzeko gaitasuna izan behar du, oztopo arkitektonikoen ondorioz, eta animaliaren adimen-gaitasun handia eta entrenamendu-maila aurreratua behar dira.
Txakurrak hainbat oztopo saihesteko entrenatu daitezkeen arren, ez dira gai berdea eta gorria bezalako koloreak bereizteko, eta, beraz, ezin dute semaforo bat interpretatu.
Britainia Handiko lehen txakur gidariak artzain-txakur alemanak ziren. 1931ko urriaren 6an Wallaseyn, Merseysiden, Lehen Mundu Gerrako beterano itsuek lau txakur- Flash, Judy, Meta eta Folly izenekoak- hartu zituzten. 1934an, Britainia Handiko The Guide Dogs for the Blind Association erakundeak bere operazioak hasi zituen, eta bere lehen instruktore iraunkorra Nikolai Liakhoff errusiar militarra izan zen.
Espainian eta hego Euskal Herrian, txakur gidari gehienak ONCE erakundeak entrenatu eta ziurtatzen ditu. Erakunde horrek hain trebakuntza bereziaren kostu handiaz ere bere gain hartzen du. Txakur-arrazei dagokienez, tradizionalki labrador retriever aukeratu izan dute, bere izaera baketsuagatik, eta txikitatik zikiratuta badago oso eroa ez delako. Azken urteotan, beste arraza batzuetako txakurrak trebatzeko hainbat ekimen abiarazi dira, baita nahasketak eta kalean utziak ere, aldi berean bi gizarte-arazo konpontzeko modu gisa: txakurtegietako txakurrak eta animalien babesleak aukeratzea eta edozein desgaitasun duten pertsonei laguntzeko trebatzea, adimenekoak barne (iraunkorrak izan ala ez).
Katherine Anne Porter
Katherine Anne Porter (Indian Creek, Texas, 1890eko maiatzaren 15a - Silver Spring, 1980ko irailaren 18a) Estatu Batuetako idazlea izan zen.
Idilio (Léon Bonnat)
Idilio (Idylle) Léon Bonnat lapurtar margolariaren margolan bat da, oihal gaineko olio pinturaren teknikarekin 1890ean egina. Gaur egun Baionako Léon Bonnat museoan dago ikusgai. Parisko 1900eko Nazioarteko Erakusketan erakutsi zen. Neurri hauek ditu: 202 (altuera) × 122 (zabalera) cm.
Katherine Anne Porter
Kontakizun laburretan trebea izan zen, estilo-, forma- eta hizkera-aldetik. Obra nagusiak Flowering Judas (1930), Pale Horse, Pale Rider (1939) eta Collected Short Stories (1965, Pulitzer saria) dira. Ship of Fools eleberria (1962, Zoroen itsasontzia) alegoria moral bat da, 1931n alemaniar itsasontzi batean kokatuta dagoena.
Idilio (Léon Bonnat)
Deskribapena
Gai mitologikoa du. Eszenan, emakume bat eta gizon bat biluzik ageri dira. Bikote gaztea izadiko leku babestu batean dago, zuhaitz handi baten babesean, dantza antzeko mugimendu batean, nahiz eta emakumea oso estatiko egon. Aurrez aurre jarrita, eskuak altxatuta eta elkartuta dituzte. Biak, baina batez ere neska, argi bizi baten azpian daude; eta hori da margolanaren ezaugarri nagusia, argia. Mutilaren aurrealdea ikusten da, sexu organoak landarez estalita dituela. Neska, aldiz, bizkarrez ikusten dugu.
Behean, ezkerraldean, margolariaren izena dago idatzita.
Dalhousie gaztelua
Dalhousie gaztelua (Dalhousie Castle) Eskoziako Midlothian eskualdean kokatzen den gaztelua da, Bonnyrigg herrian. Edinburgh hiriburutik 13 kilometro hegoaldera kokaturik dago. A mailako eraikina izendaturik dago.
Historia
David I.a Eskoziakoaren menpeko Simundus de Ramesie (Simon of Ramsey) zaldunak bere erregeari eskoziako koroa eskuratzen lagundu izanagatik 1140an Dalwolsey-ko lurraldea eman zion eta Ramsay leinua abiatu zuen. Berak eraiki zuen lehenengo Dalhousie gaztelua.
1298an bertan bildu ziren Eduardo I.a Ingalaterrakoa eta Sir William Wallace Falkirkeko guduan zehar. 1400an ingelesek gaztelua setiatu egin zuten eta 1650an Oliver Cromwellek Eskoziako inbasiorako egoitza gisa erabili zuen.
Ramsay familia iparralderago dagoen Brechingo gaztelura aldatu zen baina Dalhousieko jabegoa 1977 arte mantendu zuen. 1972an hotel bihurtua zegoen jadanik. 2004an sute batek teilatuaren zati bat erre zuen.
Economy (Pennsylvania)
Economy Pennsylvaniako borough bat da. Beaver konderrian kokatua dago. 2010ean 8,970 biztanle zituen, 46.32 kilometro koadrotan banatuta.
Anchor Bay (Kalifornia)
Anchor Bay Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Mendocino konderrian kokatuta dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Polizia-txakur
Polizia-txakurra polizia-lanetan laguntzeko trebatutako txakurra da; gauzak detektatzeko, pertsonak aurkitzeko edo horiei segika ibiltzeko trebatuta dago.
Arrazak
Lan hauek egiteko erabiltzen dituzten arrazarik garrantzitsuenak artzain-txakur alemana, rottweilerra eta dobermana dira. Defentsa edo erasoa barne hartzen ez duten lanetarako, aireportuetan edo leku publikoetan drogak detektatzeko labrador retrieverra edo artzain-txakur malinastarra bezalako arrazak ere erabil daitezke.
Ellobius talpinus
Ellobius talpinus Ellobius generoko animalia da. Karraskarien barruko Arvicolinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Buia (nautika)
Buia itsaso edo ibai batean kokatzen den baliza edo objektu flotatzailea da. Orokorrean itsas edo ibai hondoan aingura dezake eta askotariko helburuak betetzen ditu, batez ere itsasontziak orientatzeko eta urperatuta dauden objektuak seinalatzeko.
Deskribapena
Buiak orokorrean hutsak izaten dira eta sarritan aire edo gas neutro batez beterik daude, baina ohikoa izaten da ura baino material solidoago batez beterik dauden buiak aurkitzea, esate baterako, poliestireno aparrez. Teknika honen helburua edukia urez ez betetzea edo airea ez galtzea da, eraginkortasuna gal ez dadin, zulaketa edo ihesa gertatzen bada itsasontziek talka egiten dietenean.
Buien flotagarritasuna Arkimedesen printzipioaren ondorioa da, bere masa uraren bolumenaren baliokidea baino gutxiago delako.
Seinaleztapen buiak
Buiak sarritan itsaspeko objektuen kokapena deboraldi baterako edo etengabeki markatzeko erabiltzen dira.
Urpekaritza
Urpekariek zenbait buia mota erabil ditzakete:
Glade (Kansas)
Glade Kansasko hiri bat da. Phillips konderrian kokatua dago. 2010ean 96 biztanle zituen, 0.64 kilometro koadrotan banatuta.
Bitsch (Suitza)
Bitsch Suitzako udalerria da. Valais kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Frascineto
Frascineto Italiako udalerri bat da. Cosenzako probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Frascinetok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Gacé
Gacé Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.