cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cabrièras d'Egues
Biztanleria
2007an Cabrières-d'Aigues udalerrian erroldatutako biztanleak 845 ziren. Familiak 340 ziren, horien artean 80 pertsona bakarrekoak ziren (42 bakarrik bizi ziren gizonak eta 38 bakarrik bizi ziren emakumeak), 109 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 126 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 25 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 434 etxebizitza zeuden, 339 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 64 bigarren erresidentzia ziren eta 30 hutsik zeuden. 377 etxeak ziren eta 54 apartamentuak ziren. 339 etxebizitza nagusietatik 214 bere jabearen bizilekua ziren, 106 alokairuan okupaturik zeuden eta 19 doan lagata zeuden; 6 etxek gela bat zuten, 22 etxek bi zituzten, 77 etxek hiru zituzten, 105 etxek lau zituzten eta 129 etxek bost zituzten. 260 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 182 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 144 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 540 ziren, horien artean 402 aktiboak ziren eta 138 inaktiboak ziren. 402 pertsona aktiboetatik 357 lanean zeuden (203 gizon eta 154 emakume) eta 45 langabezian zeuden (21 gizon eta 24 emakume). 138 pertsona inaktiboetatik 29 erretiraturik zeuden, 59 ikasten zeuden eta 50 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Cabrières-d'Aigues udalerrian 331 unitate fiskal zeuden, 826 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.591 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa zen, 6 igeltseroak, 2 margolariak, 1 argiketaria, 3 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 1 etxerako tresna denda zen eta 1 elektrotresna denda zen.
2000. urtean Cabrières-d'Aigues udalerrian 39 nekazaritza-ustiategi zeuden, 576 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra anbulantzia zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Roquefixade
Roquefixade Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Roquefixade udalerrian erroldatutako biztanleak 144 ziren. Familiak 65 ziren, horien artean 27 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 19 bakarrik bizi ziren emakumeak), 15 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 19 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 112 etxebizitza zeuden, 71 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 33 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 108 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 71 etxebizitza nagusietatik 56 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 40 etxek bost zituzten. 46 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 31 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 33 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 100 ziren, horien artean 74 aktiboak ziren eta 26 inaktiboak ziren. 74 pertsona aktiboetatik 62 lanean zeuden (38 gizon eta 24 emakume) eta 13 langabezian zeuden (3 gizon eta 10 emakume). 26 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Roquefixade udalerrian 75 unitate fiskal zeuden, 142,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.840 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Balentzia
Balentzia elementu kimiko batek bere azken energia maila osatzeko hartu edo utzi behar dituen elektroi kopurua da. Elektroi hauek lotura kimiko ak osatzeko edo erreakzio kimiko ak emateko erabiliko ditu. Kontzeptua XIX. mende erdialdean garatu zen, gai kimikoen formulak arrazionalizatzeko asmoz. Gaur egun, goi mailako ikerketan ez da erabiltzen, gai kimikoen elkarketaren teoria asko aurreratu baita. Hala ere, oinarrizko ikasketetan erabiltzen da, hurbilketa aproposa baita.
Manheim (Pennsylvania)
Manheim Pennsylvaniako borough bat da. Lancaster konderrian kokatua dago. 2010ean 4,858 biztanle zituen, 3.58 kilometro koadrotan banatuta.
Roquefixade
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Roquefixade udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.127 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Taholah (Washington)
Taholah Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Grays Harbor konderrian dago, Washington estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Lurzoruaren mekanika
Ingeniaritza zibileko obra guztiak lurrean daude era batera edo bestera, eta haietako askok lurra eta harriak ere erabiltzen dituzte lubetak, dikeak eta, oro har, betelanak eraikitzeko elementu gisa; horren ondorioz, bere egonkortasuna eta portaera funtzionala eta estetikoa, beste faktore batzuen artean, sortutako tentsioen eragin-sakonetan kokatutako ohantze-materialaren errendimenduaren araberakoa izango da, edo betegarriak eratzeko erabilitako lurzoruaren araberakoa.
Ondorioz, beti behatu behar dira lurzoruaren baldintzak euskarri eta eraikuntza-elementu gisa eta zimenduarenak haren eta azpiegituren arteko trantsizio-gailu gisa. Nahiz eta lurzoru arruntetan oinarritutako proiektu txikietan egin, datu estatistikoak ikusita eta tokian tokiko esperientzietan oinarriturik, garrantzi ertain edo handiko proiektuetan edo zalantzazko lurzoruetan, hutsegiterik gabe, lurzoruaren mekanika zuzen baten bidez begiratu behar dira.
Hasiera
Lurzorua sortzeko mekanismo nagusia arroken higadura da. Arroka mota guztiak (igneoak, metamorfikoak eta sedimentarioak) partikula txikiagotan zati daitezke lurra sortzeko. Higadura-mekanismoak agentearen araberakoak dira, eta fisikoak, kimikoak eta biologikoak izan daitezke. Indusketa, leherketak eta hondakinak eta materialak metatzea bezalako giza jarduerek ere sor ditzakete lurzoruak. Denbora geologikoan zehar, lurzoruak presioaren eta tenperaturaren eraginez alda daitezke arroka metamorfiko edo sedimentario bihurtu arte, edo berriro urtu eta solidotu daitezke, berriro igneo bihurtuz eta arroken zikloa itxiz.
Higadura fisikoak tenperatura, izoztea, euria, haizea, inpaktua eta beste mekanismo batzuen ondorioak barne hartzen ditu. Meteorizazio kimikoak arroka konposatuaren disoluzioa eta beste mineral baten formako prezipitazioa bere baitan hartzen ditu. Buztina, adibidez, feldespatoaren meteorizazioaren bidez sor daiteke, arroka igneoetako mineral ohikoenetako bat dena. Hondarretan ohikoena den minerala kuartzoa da, arroka igneoen osagai garrantzitsua dena, eta Silizio (IV) oxidoa deitzen zaio. Laburbilduz, munduko lur guztiak harrietatik datozen partikula txikiagoak dira. Partikula handiagoei legar deitzen zaie. Legarrak zati txikiagotan apurtzen badira, harea bihur daitezke, horretatik lohia eta horretatik buztina, zatirik txikiena dena.
Lurzoruaren Sailkapen Sistema Bateratuaren arabera, lohi partikulak 0,002 mm eta 0,075 mm bitartekoak dira, eta harea partikulak 0,075 mm eta 4,75 mm bitartekoak. Legar-partikulak, berriz, 4,75 mm-tik 76,2 mm arteko tartean hartzen dira, eta, horien gainetik, arroka deitzen zaie.
Garraioa
Lurzoru gordailuak garraio eta deposizio-mekanismoak eragiten ditu kokatu arte. Garraiatu ez diren lurzoruei, baina azpian dauden hondoko harkaitzetik datozen lurzoruei, hondar lurzoru deitzen zaie. Deskonposatutako granitoa hondar lurzoruaren adibide arrunta da. Garraio-mekanismorik ohikoenak grabitatearen, izotzaren, haizearen eta uraren ekintza dira. Haizearen prozesuen artean, hareazko dunak eta loessa daude. Urak tamainaren eta uraren abiaduraren arabera garraiatzen ditu partikulak, hortik, lagina hartzen den puntuaren arabera, ibai askotan agertzen den banaketa granulometrikoa. Buztina eta lohia, oro har, ibaiaren zati geldoenetan edo aintziretan eta paduretan pilatzen dira, eta harea eta legarra ibaiaren ibilguetan metatzen dira. Glaziarren higadura harri-bloke handiak desplazatzeko eta bokaleko bidean zatitzeko gai da. Grabitatea ere gai da material kantitate handiak mendien gailurretik haranetara garraiatzeko. Mendien magaletan sortutako gordailu horiei, kolubio deritze (ibai-korronte txikiek metatutako materiala). Garraio-mekanismoak partikulen forman ere eragiten du, adibidez, ibaietako partikulak biribildu ohi dira, eta kolubioek haustura freskoak izaten dituzte.
Lurzoruaren mineralogia
Buztinak, lohiak, hareak eta legarrak tamainaren arabera sailkatuta daude, baina mineral desberdin ugari izan daitezke. Kuartzoa beste arroka mineral batzuekiko egonkorra denez, harea eta lohia osatzen duen materialik ohikoena da. Mika eta feldespatoa dira harea eta lohiaren beste mineral batzuk. Legarrak osatzen dituzten mineralak harri amaren mineralen oso antzekoak izaten dira.
Lurzoruetako mineralak batez ere oxigeno, silizio, hidrogeno eta aluminio atomoek osatzen dituzte, forma kristalinoetan antolatuta. Elementu horiek, kaltzioarekin, sodioarekin, potasioarekin, magnesioarekin eta karbonoarekin batera, Lurraren masa solidoaren ehuneko 99 baino gehiago osatzen dute.
Masa-zoru erlazioa
Lurzoruaren airearen, uraren eta solidoen proportzio erlatiboak deskribatzeko parametro ugari erabiltzen dira. Atal honek parametro horiek eta horien arteko erlazio batzuk definitzen ditu. Oinarrizko notazioa honako hau izango litzateke:
Adarbakarraren sekretua
Adarbakarraren sekretua izenekoa, Hergék idatzi eta marraztutako Tintinen abenturak kontatzen dituen komiki bat da. Atalka argitaratu zen, zuri-beltzean Le Soir egunkarian 1942ko ekainak 11 eta 1943ko urtarrilak 14 bitartean, eten labur batekin. 1943an kolorezko lehen edizioa argitaratu zen.
Istorioa
Hurrengo egunean, etxea berriz ordenatzen ari denean, Tintinek klabean idatzitako mezu bat duen pergamino bitxi bat topatzen du. "Adarbakarra" itsasontziaren mastan ezkutatua zegoela ebazten du, eta Haddock kapitainaren etxera doa bere aurkikuntzaren berri emateko. Iristen denean, atea itxita dago eta Haddockek ez die Tintinen deiei erantzuten, honek, azkenean, atea behera botatzea erabakitzen duelarik, eta ondoren, bere laguna mozkor-mozkor eginda eta margolanean agertzen den bere arbasoak duen antzerako kapela bat jantzita topatzen du, baita sable bat duelarik ere. Haddockek Hadoqueren memoriak irakurtzen aritu dela kontatzen dio eta pattar botila batetik zenbait trago emanez, bere arbasoak Rackham Gorria pirata ospetsuarekin izan zuen borroka kontatzen (eta antzezten aldi berean, batzuetan altzarientzako kalte handiarekin) hasten da. Istoriotik, Hadoque zaldunak Rackham Gorria pirataren altxorraren kokapena ezagutzen zuela ebazten da. Gainera, Hadoque zaldunaren memorietan testamentu moduko bat dago, non bere semeei Adarbakarra itsasontziaren hiru maketa uzten dizkien, masta nagusia mugituz gero, egia osoa jakingo dutela adieraziz.
Tintinek, berehala ebazten du bere etxean aurkitu duen pergaminoa hiru maketa horietan ezkutatuta dauden hiruretako bat dela, eta hirurek batera altxorraren kokapena ezagutzeko balioko dutela. Baina, Haddocki erakustera dihoanean, lapurtu egin diotela jakiten du, kartera lapurtu baitiote. Orduan, Tintinek eta Haddockek Sakharine bisitatzea erabakitzen dute, Adarbakarra itsasontziaren beste maketetako bat duena, baina honen etxera iritsitakoan lurrean korderik gabe topatzen dute eta Adarbakarra itsasontziaren bere maketaren masta hutsik dagoela ikusten dute: batenbatek han barruko pergaminoa eraman du. Sakharinek kordea berreskuratzen duenean Tintinek Azoka Zaharrean bere itsasontzia erosi nahi ziona ezagutzen duen gizon batek bisitatu diola kontatzen die. Handik irteterakoan, gizon hori etortzen zaie, baina kotxe batetik tirokatzen dute eta larriki zauritua erortzen da. Kordea galdu aurretik, modu enigmatikoan adierazten ditu txori batzuk.
Dupontek eta Dupondek lapurtutako karteretako zenbait berreskuratzea lortzen dute, Tintinena horien artean, honek, honela, Adarbakarraren bere maketan zegoen pergaminoa berreskuratzen duelarik. Hala ere, handik gutxira bahitzen dute, kripta batean, zelaiaren tokiren batean giltzaperatzen duten pertsonaia misteriotsu batzuk. Kriptatik ihes egitea lortzen du eta antzinatasunez beteriko biltegi bat topatzen du. Txori Anaiak eta hauen etxezaina zen Nestor (hurrengo komikiaren amaieran Haddock kapitainaren etxezain bihurtuko dena) Tintin harrapatzen saiatzen dira, baina lortu gabe. Tintinek kapitainari deitzea lortzen du laguntza eskatzeko eta gaztelutik ihes egiten du, bere bahitzaileek eta Nestorrek gertutik jazarrita. Zenbait gertakariren ondoren, kazetariak bere bahitzaileak domeinatzea lortzen du Miluren eta azken unean agertu den Haddock kapitainaren laguntzarekin. Txori Anaietako batek ihes egitea lortzen du.
Kartera lapurra azkenean Dupont eta Dupondek atxilotzen dutenean (karterak lapurtzeko tentazioari eutsi ezin dion kleoptomano bat), Tintinek Txori Anaietako baten kartera topatzen du, honela hiru pergaminoak biltzea lortzen duelarik. Elkarrekin latitude eta longitudeko koordenatu batzuk adierazten dituzte, Haddocki eta Tintini Rackham Gorria pirataren altxorraren bilaketa ahalbidetzen dietenak. Jarraian datozen abenturak eta gertakariak Rachkam Gorriaren altxorra izeneko komikian kontatzen dira.
Peromyscus levipes
Peromyscus levipes Peromyscus generoko animalia da. Karraskarien barruko Neotominae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Lurzoruaren mekanika
Masa-zoru erlazioa
V_a, V_w, eta V_s lurzoruen nahasketa batean dagoen aire, ur eta solidoen bolumena adierazten du;
W_a, W_w, eta W_s airearen, uraren eta solidoen pisua adierazten du solidoen nahasketa batean;
M_a, M_w, eta Ms airearen masa, ura eta solidoen nahasketako solidoak irudikatzen ditu;
\rho_a, \rho_w, eta \rho_s osagaien (airea, ura eta solidoak) dentsitateak adierazten ditu lurzoru-nahasketa batean;
Kontuan izan pisua, W, masa, M, grabitatearen azelerazioarekin biderkatuta lor daitekeela, g, adib. W_s = M_s g
Larritasun espezifikoa materialaren dentsitatearen eta ur puruaren dentsitatearen arteko ratioa da
Solidoen larritasun espezifikoa
Ohartu pisu-unitate konbentzionalak ) dentsitatea biderkatuz lor daitezke \rho grabitateak eragindako azelerazioagatik, g.
Dentsitate edo dentsitate hezea \rho) nahasketaren dentsitateari ematen zaizkion izen desberdinak dira, hau da, airearen, uraren eta solidoaren guztizkoa zati uraren, airearen eta solidoen bolumena (airearen masa zerora hurbiltzen da helburu praktikoetarako):
Dentsitate lehorra, \rho _d, solidoen masa da, airearen, uraren eta solidoen guztizko bolumenarekin zatituta:
Flotazio-dentsitatea, edo urpeko dentsitatea, \rho ', honela definitzen da: nahasketaren dentsitatea ken uraren dentsitatea, eta hori baliagarria da urpeko lurzoruetan: non \rho _w uraren dentsitatea den.
Ur edo hezetasun edukia, w, solido-masarekiko ur-masaren ratioa da. Erraz neurtzen da, lagin naturalaren eta labean lehortu eta berriro pisatutako laginaren arteko zatidura baita. Prozedura ASTMk estandarizatzen du.
Baoen indizea, e, edo hutsen erlazioa, solido bolumenaren araberako baoen bolumen-tartea da:
Porositatea, n, baoen bolumenaren eta bolumen osoaren arteko ratioa da, eta baoen indizearekin lotuta dago:
Saturazio-maila, S, ur-bolumenaren eta bao-bolumenaren arteko ratioa da; horrela, S = 1 lagin bat erabat heze egongo da, eta ez du ur gehiago onartuko:
Goiko definizioetatik honako hauek ondoriozta daitezke:
Tentsio eraginkorra eta kapilaritatea: baldintza hidrostatikoak
Lurzoruen mekanika ulertzeko, faseen arteko tentsio normal eta eraginkorrek nola jokatzen duten ulertu behar da. Fase likidoak eta gaseosoak ez dute tentsio ebakitzailearekiko erresistentzia esanguratsurik ematen. Lurzoruaren ebakitzaile-erresistentzia partikulen marruskaduratik eta barne-blokeotik dator. Frikzioa partikula solidoen arteko kontaktu-tentsioen araberakoa da. Bestalde, tentsio normalak fluido eta partikula guztietan banatzen dira. Aire-poroak nahiko konprimagarriak diren arren, poroak ez dira urez beteak, eta, beraz, esfortzu normala eginez gero, partikulak tentsio guztia fluidoen bidez banatuz berrantolatuko dira partikulak are gehiago elkartuz.
Tentsio efektiboaren printzipioak (Karl Terzaghik sartua) adierazten du tentsio efektiboa (hau da, partikula solidoen arteko granuluen arteko batez besteko tentsioa) presio osoaren poroen presioaren kenketa soil baten bidez kalkula daitekeela:
non σ tentsio osoa eta u poroaren presioa diren. Ez da praktikoa σ zuzenean neurtzea, beraz, praktikan tentsio bertikal eraginkorra poroen presiotik eta tentsio bertikal osotik kalkulatzen da. Presio- eta tentsio-terminoen arteko bereizketa ere garrantzitsua da. Definizioz, puntu bateko presioa berdina da norabide guztietan, baina puntu bateko tentsioa desberdina izan daiteke norabide desberdinetan. Lurzoruen mekanikan, presioak- eta konpresio-tentsioak positibotzat jotzen dira, eta tentsio-presioak negatibotzat hartzen dira, solidoen mekanikan erabilitako konbentzioaren alderantziz.
Presio osoa
Lurzoruaren mailako baldintzetarako, presio bertikal osoa puntu batean, \sigma_v, batez beste, area-unitateko puntu horretatik gora geratzen den guztiaren pisua da. Tentsio bertikala, dentsitatea duen gainazaleko geruza uniforme baten azpian, \rho eta H lodiera, adibidearengatik da:
non g grabitazioak eragindako azalpena den eta \gamma goiko geruzaren masa-unitatean. Dentsitate edo ur-geruza desberdinen gainean geruza bat baino gehiago badago, guztizko balioa lor daiteke geruza guztien biderkadura batuz. Tentsio osoa handitu egiten da sakonera handituta, goiko geruzetako dentsitateekiko proportzioan. Guztizko tentsio horizontala kalkulatzeko, beste formula batzuetara jo behar da, tentsio bertikalean oinarrituta.
Baldintza hidrostatikoak
Poroen artean ur-fluxurik ez balego, ur-poroen presioa hidrostatikoa izango litzateke. Ur-taula edo maila freatikoa ur-presioa presio atmosferikoaren berdina den sakoneran dago. Baldintza hidrostatikoetarako, uraren presioa linealki handitzen da sakonerarekin freatikoaren azpitik.
non \rho_w uraren dentsitatea eta z_w maila freatikoaren azpiko sakonera diren.
Ekintza kapilarra
Gainazal-tentsioa dela eta, ura lurrean sortzen diren zulo txikien bidez igo daiteke. Horrela, ura ur-taularen gainetik igo daiteke lurzoru-partikulen arteko poro txikietatik. Izan ere, zorua erabat ase daiteke ur-taularen gainetik. Kapilarraren asetasun-altueraren gainetik, lurzoruko ur-edukia murriztu egin daiteke kotarekin. Kapilarraren eremuan ura mugitzen ari ez bada, uraren presioak ekuazio hidrostatikoa orekatzera behartzen du, hala ere, z_w negatiboa da maila freatikoaren gainetik. Beraz, uraren presio hidrostatikoak maila freatikotik gora negatiboak dira. Kapilaritate-eremuaren lodiera lurzoruko partikulen tamainaren araberakoa da, baina, oro har, altuerak zentimetro batetik (lurzoru hareatsu baterako) hamarnaka metrora (lurzoru buztintsu edo lohia denerako) alda daitezke.
Lurzoruaren sailkapena
Ingeniari geoteknikoek lurzoruko partikula motak hainbat esperimenturen arabera sailkatzen dituzte (lehortzea, bahetik igarotzea eta moldekatzea). Esperimentu horiek beharrezko informazioa ematen dute horiek osatzen dituzten lurzoru-aleen ezaugarriei buruz. Esan behar da lurzoruan dauden ale moten sailkapenak ez duela informaziorik ematen lurzoruaren egiturari edo fabrikari buruz. Baldintza horiek partikulen trinkotasuna eta partikulak karga-eremu batean kokatzeko eredua deskribatzen dute, bai eta poroaren tamaina edo poroetako fluido-banaketa ere. Ingeniari geologikoek ere lurraren sorreraren edo estratifikazio-historialaren arabera sailkatzen dute lurra. Sailkapen ohikoena SUCS. da.
Lurzoruaren aleen sailkapena
Estatu Batuetan eta beste herrialde batzuetan, Lurzoruak Sailkatzeko Sistema Bateratua erabiltzen da (Unified Soil Classification System edo USCS). Erresuma Batuan, British Standard BS5390 araua erabiltzen da, eta AASHTOren lurzoruaren sailkapena ere oso ezaguna da. Espainian, berriz, PG-3 sailkapena erabiltzen da errepideetako obretarako.
Hareen eta legarren sailkapena
USCSan, legarrak (G ikurra dutenak) eta hareak (S ikurra dutenak) alearen tamainaren eta banaketaren arabera sailkatuta daude. USCSrako, legarrak honela sailka daitezke: GW (legar ongi graduatua), GP (legar gutxi gradatua), GM (legarra lohi kantitate handiarekin), edo GC (legarra buztin kopuru handiarekin). Era berean, hareak SW, SP, SM edo SC gisa sailka daitezke. Kopuru txiki baina garrantzitsua duten hareek eta legar xehe-xeheek (% 5 eta % 12 artean) sailkapen bikoitza izan dezakete, adibidez, SW-SC.
Atterberg-en mugak
Buztinak eta lohiak, batzuetan xehen zoruak deitzen direnak, Atterberg-en mugen arabera sailkatzen dira; erabilienak dira: Muga likidoa (LL edo w_l) bidez denotatua), Plastikozko muga (PL edo w_p) eta uzkurdura muga (SLz adierazia). Uzkurdura muga uraren edukiari dagokio, zeinaren azpitik lurra ez den uzkurtzen lehortzen bada.
Plastikotasun-indizea lurzoru-estraktuaren muga likidoaren eta muga plastikoaren arteko aldea da. Lurzoruak zenbat ur har dezakeen adierazten du.
Lohien eta buztinen sailkapena
Lurzoruak sailkatzeko sistema bateratuaren arabera, lohiak eta buztinak plastikotasun-indizearen eta muga likidoaren balioen arabera sailkatzen dira, plastikotasun-grafiko batean. Grafikoaren A lerroak buztinak (C) eta lohiak (M) bereizten ditu. % 50eko muga likidoak plastikotasun handiko lurzoruak (H letra gehitzen da) eta plastikotasun txikikoak (L letra gehitzen da) bereizten ditu. Lohien eta buztinen beste sailkapen batzuk ML, CL eta MHk ematen dituzte. Atterbergen mugak jatorritik gertu dagoen grafikoko puntu batean erortzen badira CL-ML sailkapen duala jaso dezakete.
Likidezia-indizea
Urak lurzoru saturatuen erresistentzian dituen ondorioak kuantifikatu daitezke likidezia- edo esne-indizea erabiliz:
Dentsitate erlatiboa
Harea-dentsitateak (kohesiorik gabeko lurzoruak), batzuetan, dentsitate erlatiboa du ezaugarri: D_r
Arroka eta lurra
Arroka eta lurzoru terminoek, ingeniari zibilak erabiltzen dituen adieretan eta lurrazala osatzen duten elementu guztiei arroka dakarkien kontzeptu geologikoan ez bezala, bi material moten arteko desberdintasun argia dakarte.
Arroka indar kohesibo handien bidez elkartutako partikula mineralen agregatu naturaltzat hartzen da. Arroka esaten zaio erresistentzia handia dakarren material orori eta zorua, aldiz, indar gutxiko bitarteko mekanikoen bidez bereiz daitezkeen korpuskulu mineralez osatutako elementu natural orori, hala nola uretan eragindako agitazioari eta eskuko behatzen presioari.
Arroka bat zorutik bereizteko, ura duen prezipitatuzko edalontzi bat erabil daiteke. Bertan, sailkatu beharreko lagina sartu, eta astindu egiten da. Denboraren buruan, materiala desintegratzeak lurzoruaren kalifikatzailera eramaten du, eta, kontrako efektuen kasuan, arrokatzat hartzen da. Konpresioaren bidez, zenbakizko muga ezar daiteke; materiala 14 kg/cm² baino gutxiagora hausten bada, lurzorutzat hartzen da, kontuan hartuz muga hori arbitrarioa dela, eta, batzuetan, laborategian, adierazitako esfortzua gainditzen duten laginak lurzoruaren irizpideekin maneiatzen dira.
Denborak aurrera egin ahala eta meteorizazio-fenomenoen ondorioz, arrokak erresistentzia mekanikoa galtzen du pixkanaka, eta zoru bihurtzen da.
Lurzoruak aztertzeko metodoak
Lurzoruen mekanikari buruzko azterlan batek datu multzo bat lortzera eraman behar gaitu eraiki behar dugun lurzoruak dituen ezaugarriei buruzko ideia hobea izateko. Ezaugarri horiei buruz ari garela, ingeniari zibil batek edo proiektugileak lurpearen propietate fisikoak behar ditu. Horretarako, lurzoruko laginak hartu behar dira, eta laborategi batera eramango dira. Bertan, gaian prestatuta dagoen pertsona batek behar ditugun datuak emango dizkigu. Bi zundaketa mota daude, atarikoak eta behin betikoak.
Earlswood (Monmouthshire)
Earlswood, 'Coed-yr-iarll', Galesko baserri giroko eremu bat da, Monmouthshire konderrian.
Karlos III.a Frantziakoa
Karlos III.a (879ko irailaren 17a – 929ko urriaren 7a), Bakuna (latinez Karolus Simplex izena zuelako) ezizenaz ezaguna, Lotaringia (911–919/23) eta Mendebaldeko Frantziako erregea (898–922) izan zen. Luis II.a Frantziakoaren hirugarren semea izan zen, hilondokoa.
Umea zela ezin izan zuen tronua aldarrikatu, frankoen alderdi batek sahestu ziolako. Ranulfo II.ak babestuta, 893an Reimesko katedralean koronatua izan arren, Oto Frantziakoa 898an hil arte ezin izan zuen botere guztia izan
911 bikingoen buruzagia zen Hrolf Ganger menderatu ondoren, Saint-Clair-sur-Epteko itunaren bitartez, hau Normandiako duke eta bere basailu bilakatu zuen. Urte batzuk geroago Lotaringiako errege hautatu zuten.
Roberto Neustriakoak zuzendutako matxinada batek 923an Soissons inguruan menderatua izan ondoren, atxilotu eta Péronneko gazteluan hil zen. 936an Luis IV.a Frantziakoa bere semeak tronua berreskuratu zuen.
Preston (Kansas)
Preston Kansasko hiri bat da. Pratt konderrian kokatua dago. 2010ean 158 biztanle zituen, 1.21 kilometro koadrotan banatuta.
Saint-Hilaire-le-Vouhis
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 415 etxebizitza zeuden, 352 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 30 bigarren erresidentzia ziren eta 33 hutsik zeuden. 404 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 352 etxebizitza nagusietatik 250 bere jabearen bizilekua ziren, 99 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 13 etxek bi zituzten, 57 etxek hiru zituzten, 94 etxek lau zituzten eta 188 etxek bost zituzten. 271 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 141 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 192 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 610 ziren, horien artean 495 aktiboak ziren eta 115 inaktiboak ziren. 495 pertsona aktiboetatik 443 lanean zeuden (242 gizon eta 201 emakume) eta 52 langabezian zeuden (23 gizon eta 29 emakume). 115 pertsona inaktiboetatik 45 erretiraturik zeuden, 35 ikasten zeuden eta 35 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Hilaire-le-Vouhis udalerrian 359 unitate fiskal zeuden, 954,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.601 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 1 zurgina, 2 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak eta 1 ile apaindegia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Saint-Hilaire-le-Vouhis udalerrian 51 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.028 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra anbulantzia zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Castelsilano
Castelsilano Italiako udalerri bat da. Crotonako probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Castelsilanok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Manns Choice (Pennsylvania)
Manns Choice Pennsylvaniako borough bat da. Bedford konderrian kokatua dago. 2010ean 300 biztanle zituen, 1.3 kilometro koadrotan banatuta.
Errotonda pentagonal
Geometrian, errotonda pentagonala Johnsonen solidoetako bat da (J6), ikosidodekaedro bat erditik moztuz eraiki daitekeena.
Johnsonen solidoak 92 dira; eta Norman Johnson-ek izendatu eta deskribatu zituen, 1966an.
Formulak
Errotonda pentagonalaren aurpegi guztiak erregularrak badira, eta ertzaren luzera a, gainazalaren azalera (A), bolumena (V) eta esfera zirkunskribatuaren erradioa (R) formula hauen bidez kalkula daitezke:
Poliedro duala
Errotonda pentagonalaren dualak 20 aurpegi ditu: 10 hiruki, 5 erronbo eta 5 kometa.
Lidingö
Lidingö uhartea Stockholmgo barne uhartedian dago, Suediako Stockholm hiriaren ipar-ekialdean. 2010ean, 31.561 biztanle zirela zenbatetsi zen. Lidingö udalerriko gobernuaren egoitza da, Stockholmeko probintzian.
Klimatologia
Lidingöko eguraldiak biztanle aberats asko erakarri ditu. Lidingöko uda maiatza eta abuztua bitartean izaten da, orduan tenperatura 25 ° C-tik gorakoa izaten baita. Itsasoko uraren tenperaturak 20 ° C-ra iristen dira, uztailaren erdialdean, artxipelagoaren barnealdean.
Peromyscus madrensis
Peromyscus madrensis Peromyscus generoko animalia da. Karraskarien barruko Neotominae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Xabier Zaldua
Xabier Zaldua (Zumarraga, 1977ko abenduaren 21a) gipuzkoar aizkolaria da, Euskal Pentatloi Saria hirutan irabazi duena. Herri kiroletan apustuak jokatu ditu eta marka saiakerak ere egin izan ditu. Telebistan ere aritu izan da, Gailurra Xtreme saioan esate baterako.
Aizkora
2007an hasi zen aizkora txapelketetan parte hartzen. 2018. urtean Lehen Mailan lehiatu zen. 2021ean, bigarren postua erdietsi zuen Euskadiko Aizkolari Txapelketan.
Kataolatza
2019ko ekainaren 22an, Xabier Zaldua "Kataolatza"ren lana egitera animatu zen. 125 kiloko kubikoa 25 aldiz altxatu, 6 oinbiko eta 6 kilometro korrika. 30 urtez inguru inorrek ez ditu lan hauek egin. Bere lana 90 minutu eta 24 segundutan egin zuen. Errekorra Arria II.ak dauka. Gutxik lortu dute lan hau amaitzea, Olasagasti, Nemesio Arregi, Mendizabal, Kataolatza, Txikia, Arria II.a eta Zaldua bera.
Apustuak
2010-05-09 AZPEITIA: ANDER ERASUN - XABIER ZALDUA. 10 kanaerdiko eta 10 kilometro korrika. Zaldua garaile.
2010-04-03 DONEZTEBE: RAUL CASTRO - XABIER ZALDUA. 18 kanaerdiko. Zaldua garaile.
2011-10-30 AZPEITIA: JOSEBA OTAEGI - XABIER ZALDUA. 10 kanaerdiko, 6 60 ontzako eta 8 kilometro korrika. Zaldua garaile.
2012-04-22 TOLOSA: JOSE MARI OLASAGASTI - XABIER ZALDUA- Olasagastik 22 kanaerdiko eta Zalduak 20 kanaerdiko. Olasagasti garaile.
2013-01-27 TOLOSA: JON IRAZU - XABIER ZALDUA. 10 kanaerdiko eta 4 oinbiko. Irazu garaile.
2013-10-08 ZEGAMA: JOSE MARI ESNAOLA eta IMANOL BERASATEGI - XABIER DORRONSORO eta XABIER ZALDUA. 14 60ontzako. Dorronsoro eta Zaldua garaile.
2013-12-22 TOLOSA: XABIER ORBEGOZO ARRIA Va - XABIER ZALDUA. 20 kanaerdiko eta 8 kilometro korrika. Arria Va garaile.
2017-03-12 AZKOITIA: LUIS TXAPARTEGI - XABIER ZALDUA. 20 kanaerdiko. Zaldua garaile.
2017-12-03 AZPEITIA: XABIER ORBEGOZO ARRIA Va - XABIER ZALDUA. 10 kanaerdiko eta 10 kilometro. Arria garaile.
2017-12-30 AZPEITIA: JOXEAN ETXEBERRIA - XABIER ZALDUA. Zalduak 10 kanaerdiko eta 10 kilometro eta Etxeberriak 10 kanaerdiko eta 8 kilometro eta 600 metro. Etxeberria garaile.
2021-06-26 LEITZA: JULEN GABIRONDO - XABIER ZALDUA. 20 kanaerdiko (16 Gabirondok eramanda, Zalduak 4) eta bi ordu osatu arte segan. Gabirondo garaile
Fundamentalismo
Fundamentalismoa doktrina baten tradiziozko edukiari tinko atxikitzen zaion muturreko joera da, gizarteko arlo sozial, ekonomiko, politiko, kulturala eta bizimodua, oro har, erlijiozko sineste eta dogmen arabera neurtu eta xedatu nahi dituena. Gehienek integrismoa fundamentalismoaren sinonimotzat jotzen dute; hala ere, badaude hitz bien esanahia bereizten dituztenak. Horien ustez, fundamentalismoa joera modernoa da, gizartearen sekularizazioaren aurkakoa; eta integrismoa, berriz, historikoa, erantzun tradizionalista bultzatzen duena. Era berean, badaude milenarismo edota mesianismoarekin nahasten dutenak, doktrina horietan fanatismo edo estremismoarekin lotura dagoelako. Fundamentalistek barne eta kanpo taldeak bilatzen dituzte  euren purutasuna mantentzeko.
Integrismoak erlijioa hartzen du biziaren gunetzat, eta, haren ustetan, fedea da erantzun iturri bakarra gizartearen nahiz gizabanakoaren arazo guztientzat. Hala, integrismoak ez du ontzat hartzen bizitzan eta gizartean alor desberdinak daudenik, eta erlijio buruen mendeko jartzen ditu bizitzaren alderdi guztiak; hau da, erlijioaren ikuspuntutik erantzun osoa ematen dio gizonaren eta gizartearen arazo orori.
Integrismoa indarberritu egin ohi da erlijio krisialdietan, hots, erlijio barnean joera desberdinak sortzen direnetan; hala gertatu zen G. Lefebvre apezpiku frantsesak zisma bati ekin zionean Paulo VI.a Aita Santuaren kontra (XX. mendearen bukaera aldera). Hitzaren esanahia hizkuntzaz hizkuntza aldatu arren, gehienetan, gutxiespen-zentzua du.
Hitzaren jatorria
Fundamentalismoa kontzeptu modernoa da, gizarte modernoa giza legeek gidatzen hasten denean eta jainkozkoak albo batera uzten dituenean erreakzio gisa sortzen dena ohiturei eta bizimoduari eraginez. Hitza XX. mendearen hasieran sortu zen Estatu Batuetan, eta, azkar, kristau protestanteen ideologia definitzera iritsi zen, Bibliaren hutsezintasunari eutsiz kristautasunaren sorrerako posizioetara itzultzea bilatzen zutenak, kasu askotan ideia erreakzionarioetan oinarrituta.
Hortik, hitza munduko erlijio ia guztien azken mugimendu askotara hedatu da, zeinak dagozkien sinesmenen korronte nagusiaren aurka predikatzen duten bere oinarrietatik desbideratu dela edo komunitatearen zati handi batek onartu dituen ideia aurrerakoiak onartzeari uko egiten diotela baieztatuz.
Liparis fabricii
Liparis fabricii Liparis generoko animalia da. Arrainen barruko Liparidae familian sailkatzen da.
Xochipilli
Xochipilli azteka mitologian maitasunaren, jokoen, edertasunaren, dantzaren, loreen, artoaren, gozamenaren, arteen eta kantuen jainkoa zen. Nahuatlezko xochitl (lorea) eta pilli (printzea) hitzez osatua, Loreen printzea esan nahi du, lore eder edo lore noble bezala ere interpreta daitekeen arren.
Haren gurtza artoaren, emankortasunaren eta uztaren beste jainko batzuenarekin lotzen da, euriaren jainkoa zen Tlalocenarekin eta artoaren jainkoa zen Cinteotlenarekin, kasu.
Fundamentalismo
Hitzaren jatorria
Gaztelania munduan, anglosaxoian baino are berriagoa da bere erabilera: Diccionario de la Lengua Españolaren (DRAE) 1992ko argitalpenean, oraindik ez zen jasotzen. Larousse izeneko erreferentziazko entziklopediak ere ez zuen sartu 1984an berrikusi arte eta islamiar fundamentalismoari soilik aplikatuz. RAE corpusean, garai guztietako testuak biltzen dituen datu-bankuan, ez da 1950. urtera arte agertzen, tratatu juridiko batean, eta agerraldi gehienak azken hamarkadakoak dira. Esparru anglosaxoian gertatzen denaren aurka, haren sarrera eta dibulgazioa musulmanen fundamentalismoaren suspertzearekin lotuta dago esklusiboki. DRAEren azken edizioak (2001), Bibliaren zein Koranaren irakurketa literalistei aplikatuta, fundamentalismoa jasotzen du jada. Gaztelaniazko termino tradizionala integrismoa da, erlijioari ez ezik XIX.mendean jaiotako korronte politiko tradizionalista batzuei ere erreferentzia egiten diona. Azkenik, DRAEk hirugarren esanahi orokorrago bat ere barne hartzen du, eta ez du inolako erlijioarekin loturarik: Ezarritako doktrina edo praktika bati men egiteko baldintza intransigentea. Zentzu horretan, Peter L. Berger soziologoak dio fundamentalismoa ez dela erlijiotik soilik sortzen: ​​Oro har, fundamentalismoa demokraziarentzat txarra dela uste da demokraziak ahalbidetzen duen neurritasuna eta konpromisorako borondatea oztopatzen duelako (... ). Baina garrantzitsua da ulertzea badirela erlijioso bezain fundamentalistak diren sekularistak: biak bat datoz beren iritziak zalantzan jartzeko prest ez egotean, baita haiekin ados ez daudenenganako militantzian, oldarkortasunean eta mespretxuan ere.
Xochipilli
Macuilxochitlekin («bost lore») lotua dago, joko eta apustuen jainkoarekin. Bere emaztea Mayahuel zen, eta bere arreba bikia, Xochiquetzal.
Xochilhuitl («loreen jaia», nahuatlez) zen jainko honi lotutako jai erlijiosoa. Jai horretan, jaki ofrendak egiten ziren, eta Teotihuacandik gertuko herriek gatibuak eramaten zituzten sakrifikatuak izateko.
Fundamentalismo
Hitzaren jatorria
Euskarari dagokionez eta XX. mendeko Euskararen Corpus Estatistikoak dioenez, Fundamentalismo hitza Sirimiri 6, Irakurgaiak obran agertu zen lehen aldiz, 1991. urtean: «Fundamentalismoa gora doa Estatu Batuetan gerra hasi...». Euskaltzaindiaren Hiztegi Batuko Lantaldeak, berriz, 1999ko maiatzaren 12an onartu zuen Euskaltzaindiaren Hiztegian sartzea.
Wignicourt
Wignicourt Frantziako udalerri bat da, Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Fundamentalismo
Fundamentalismoa politikan
Ekimen fundamentalista orok, bere izaera moralista eta erreformistagatik, Estatuaren politikan sartu beharra du. Estatuak hezkuntzaren monopolioa edo, gutxienez, kontrola duenez ia mundu osoan, fundamentalistek etengabe aurre egiten diote beren doktrinak alde batera uzten direnean edo, normalean gertatzen den bezala, irakaskuntzan erabat kritikatzen direnean. Argi dago horrelako edozein mugimenduk bere ideien hedapen handiagoa bilatuko duela publiko zabalaren artean, eta hortik jakintzaren bideak kontrolatzeko beharra. Fundamentalistak aurretik zeuden pentsamendu-eskoletan oinarritzen dira, eta beren neurrira aldatzen dituzte, edo beren eskolak sortzen dituzte.
Erlijio-fundamentalismoak, kontserbadurismoaz eta modernitatearen arbuioaz gain, oro har, atzera egitea bilatzen du arlo ekonomikoan, politikoan eta kulturalean. Joera atzerakoi horri besteen sinesmen eta ohiturekiko intolerantzia irekia gehitzen zaionean, espektro politikoaren eskuin muturrean kokatutako ideologiekin parekatzen da. Muturreko kasuetan eta kasu intrusiboenetan, horrek erregimen totalitarioak ezartzera eraman dezake.
Fundamentalismo kristaua
Kristau testuinguruan, fundamentalista hitzak kristautasunaren barneko mugimendu bati egiten dio erreferentzia, fede horren oinarrienganako atxikimendua baieztatzen duena. Hainbat kristau konfesiotan, fundamentalistak ez dira, berez, deitura bat, kristautasuna osotasunean zehar egiten duen mugimendua baizik. Deitura jakinaren arabera ezaugarri bereziak ditu baina, oro har, Eliza kristauaren hegal kontserbadoretzat hartzen da.
Fundamentalismo kristauari egotzi ohi zaizkion ezaugarri deigarrienetako batzuk dira: Genesiaren interpretazio literala eta Darwinen espezieen eboluzioaren teoriaren arbuioa.
Me Too mugimendua
Me Too mugimendua (traolarekin ere sarri idatzia, #MeToo, euskaraz: "Ni ere bai") sare sozialetan traol bezala modu biralean hasitako mugimendu baten izena da. 2017ko urrian, sexu erasoak eta sexu jazarpena salatzeko sortu zen, Harvey Weinstein estatubatuar zinema ekoizle eta exekutiboaren aurkako sexu abusu salaketen ondorioz. Mugimendu nagusiki feminista da, baina botere posizioetan harreman homosexualak izatera behartu izan dituzten biktimek ere salatu izan dituzte pertsona boteretsu abusatzaileak. Bereziki botere-harremanekin lotutako abusuak dira Me Too mugimenduaren ardatza, ingurune korporatibo edo instituzionaletan jazarpen matxista zein hedatua dagoen salatzeko saio bat da.
Jatorria
Tarana Burke aktibista eta antolatzaile komunitarioak "Me Too" ("ni ere bai") esaldia erabili zuen Myspace sare sozialean 2006an, "enpatiaren bidez ahalduntzea" sustatzeko. Kanpaina bideratu nahi izan zuen Burkek, sexu abusua jasan zuten emakume beltzen artean, bereziki komunitate behartsuenetan, salaketa egitera animatuz bitkimak.
2017ko urriaren 15ean, Alyssa Milano aktoreak esaldi hau erabiltzera animatu zuen kontzientziazio kanpaina baten barruan, arazoaren hedadura salatzeko. Milanoren Twitterreko txioak zioen: "Jazarriak izan diren edo sexu erasoak jasan dituzten emakume guztiek txio bat egingo balute "me too "hitzekin, jendeari arazoaren magnitudea erakutsi ahal izango genioke".
Weinstein efektua eta salaketen hedapena
Milanoren deia bat etorri zen Harvey Weinstein jazartzaileari buruzko informazioen lehen andanarekin, eta #MeToo traol-kanpainak gero eta pertsona gehiago bultzatu zituzten isilpean jasandako esperientziak partekatzera. Hainbat industriatan salaketak hedatu ziren, Estatu Batuetan nahiz mundu osoan botere-posizioetan zeuden gizon asko konprometitu zituztenak. Weinstein efektua ere esan izan diote honi.
Wignicourt
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Pretty Prairie (Kansas)
Pretty Prairie Kansasko hiri bat da. Reno konderrian kokatua dago. 2010ean 680 biztanle zituen, 1.45 kilometro koadrotan banatuta.
Sar'ayet
Sar'ayet, En secret (frantsesez) edo Circumstance (ingelesez eta nazioarteko banaketa) persierazko filma da, Irango gizartea gaitzat duena, baina Frantziako eta AEBetako ekoizpen bat da nagusiki, Libanon grabatu zena. Maryam Keshavarzek idatzi eta zuzendu zuen eta aktore protagonistak dira Nikohl Boosheri, Sarah Kazemy, Reza Sixo Safai eta Keon Alexander. Lesbianismoa eta errepresio sexuala Iranen, horixe gaia.
Wignicourt
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 45 ziren, horien artean 32 aktiboak ziren eta 13 inaktiboak ziren. 32 pertsona aktiboetatik 30 lanean zeuden (21 gizon eta 9 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 13 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen eta 1 eraikuntza enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
2000. urtean Wignicourt udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden, 267 hektarea erabiltzen.
Sar'ayet
Argumentua
Atafeh eta bere anaia Mehran musikaz, arteaz eta jakin-min intelektualaz inguratuta hazi izan dira. Atafehek fama eta abentura ditu amets, eta bere lagunik onena Shireenekin batera Teherango azpimundua arakatzen ari dira gaztetasunak ematen duen bizitasunarekin eta diren bezalaxe izateko erabaki irmoa hartuta. Mehran etxera itzuli da droga-adikzioagatik errehabilitazioan egon ondoren, eta oso aldatuta etorri da, gainbeheran den munduaren, egoera hartara eraman zuen munduaren aurka borrokatzen ahaleginduz. Ez du batere gustuko Atafehek eta Shireenek daramaten bizimodua ezta euren artean sortzen hasia den harremana ere.
Wignicourt
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Fundamentalismo
Jatorria
Lehendabizikoz, XIX. mendearen bukaeran eta XX. mendearen hasieran, presbiterianismoaren barruan sortu zen kristauen integrismoa, liberalismo teologikoa erasotzeko asmotan. Haren ezaugarri nagusiak hauek izan ziren: Aita Santuaren aginduei mendekotasun itsua izatea; moralaren aldetik puritanismoa, eta borroka gogorra naturalismoaren, laikotasunaren, iraultzaren eta sozialismoaren kontra.
Me Too mugimendua
Weinstein efektua eta salaketen hedapena
Estatu Batuetan, 2017ko azken hilabeteetako epe laburrean, Kevin Spacey aktoreak, Louis C.K. komedianteak eta Brett Ratner zinemagileak proiektuak bertan behera utzi zituzten akusazioen ondoren. 200 emakumek baino gehiagok sexu jazarpena leporatu zioten James Toback zinemagileari. Zinearen munduan izan zuen eragina Me Too mugimenduak hasieran, baina hortik hedatu egin zen. Beste industria batzuetan John Besh sukaldaria jo zuen mugimenduak, eta hedabideen alorrean, Roger Ailes Fox News kateko presidentea salatu zuten. Iraganeko kasuak ere argitara etorri ziren berriro, abusu akusazio zaharrak berriz argitara ekarriz, hala nola Jeffrey Epsteinen kasua.
Susan la Flesche Piccotte
Susan la Flesche Piccotte (Erreserba india Omaha, Nebraska, 1865eko ekainaren 17a – Walthill, 1915eko irailaren 18a) Omahako mediku eta erreformatzailea zen XIX. mendearen amaieran. Medikuntza gradua eskuratu zuen lehen indigena estatubatuarra izan zen. Osasun publiko eta Omaha herriaren legezko lurren banaketaren aldeko kanpaina egin zuen.
Biografia
Haren ama, Waooo-Winchatcha (Mary Gale), frantziar-omaharra zen, eta haren aita, Joseph La Flesche, Iron Eye/Ojo de Hierro, erdi omaharra, azken omahar-burua izan zen. Susan lau alaben arteko gazteena zen: Susette (1854-1903), Rosalie (1861-1900), Marguerite (1862-1945) eta bera. Francis La Flesche antropologoaren arreba-erdia zen, eta Standing Bear ponka-buruaren iloba.
Erreserbako eskola amaitzean, Institut Hampton, Hamptonen (Virginia) eta Pensilvaniako Emakumearen Eskola Medikora joan zen ikastera. 1889ko martxoan lizentziatu zen eta erreserbara itzuli zen mediku gisa lan egiteko. Susan La Flesche Picotte Estatu Batuetako lehen mediku indigena izan zen, eta funtsezkoa izan zen bere herriari, Omahari, laguntza medikoa eta higiene hobea emateko. Haren ahizpa Margueritek erreserba-eskolaburu zuen. Charles eta Henry Picotte anaiekin ezkondu ziren.
Gainera, ekintzaile soziala izan zen indigenei saldutako lurren erosketa kontuetan, eta alkoholismoari edo tuberkulosiari aurre egiteko kanpainak sortu zituen.
Me Too mugimendua
Espainian eta Frantzian
Espainian oso isilpean joan dira salaketa hauek, harik eta AEB-etako ikerketa batek Placido Domingo opera-kantaria salatu zuen.