cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Konstante kosmologiko
Ekuazioa
Einsteinen ekuazioetan konstante kosmologikoa era honetan ageri da:""Konstantea, hau da,, zero denean ekuazioa erlatibitate orokorraren jatorrizko ekuazioa bihurtzen da. Behaketa astronomikoen arabera, haren balioa hurrena da:""Einsteinek konstante kosmologikoa eremu grabitatorioaren ekuazioetan termino independente bat bezala txertatu zuen arren, konstante hau hutsaren energia edo presio negatibo bat bezala uler daiteke. Hutsa energia-bulkada tenkatzaile bat bezala adierazita datorrela suposatzen bada, honela adierazi genezake: ""Era horretan, konstante kosmologikoa hutsaren energia intrintsekoaren dentsitatearekiko baliokidea izango litzateke: ""Dagokion presioa egoera-ekuazioaren bidez kalkulatzen da: Ekuazio honetan W konstantearen balioa -1 da. Horrenbestez, konstante kosmologikoari atxikitzen zaion presioa negatiboa da, horregatik bere eragina alboratzailea da eta ez, grabitatearena bezala, erakarlea: ""Konstante kosmologiko positibo batek energia-dentsitate positibo bat dakarrela ikus dezakegu, baina presio negatibo batean. Konstante kosmologikoa hutsaren energia baten ondorio gisa har dezakegu, baldin eta hau zeroz bestelakoa bada. Energia honen existentzia gaur egun bolo-bolo dabil zientzialarien artean, energia iluna deitzen zaio ustezko energia honi eta ezer gutxi dakigu hari buruz. Dakigun gauza apurretako bat unibertsoaren hedatze azeleratuaren erantzulea dela da. Azelerazio hau lehen 7.600 milioi urtetan negatiboa izan zen, duela 6.200 milioi urte ordea, positibo izatera igaro zen, egun ikus ditzakegun ondorioak eraginez.
Fingerville (Hego Carolina)
Fingerville Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Spartanburg konderrian dago, Hego Carolina estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Peruri
Peruri Leioako (Bizkaia) auzoa da, herriko goiko aldean dagoena eta baserri ingurukoa dena.
Leioako alderdi garaienean eta Nerbioi-Ibaizabalen itsasadarretik leku urrunenean Leioa osatzen duten auzoak hauek dira: Zuatzu, Peruri, Sarriena, Santsoena eta Lertutxe. Goialde hau udalerriaren erdialdearekin lotzen duten lehen auzo garrantzitsuak hauek dira: Telleria, Basaez, Artatzagana (Koreabarri) eta Aldekoena. Erdialdeko gunean auzo jendetsuenak daude: Artatza, Elexalde, Udondo, Mendibile eta Santi Mami. Itsasadarretik gertuen dauden auzoak, industrializazioari esker lehen pertsona-taldeak finkatutakoak dira: Pinueta, Lamiako, Txopoeta, Ondiz, Txorierri, Aketxe eta Ibaiondo.
Demografia
2012ko hasieran 112 lagun bizi ziren auzoan.
Anezka tren
Anezka trena guztiz automatikoki distantzia motzak lotzen dituen burdinbide garraioa da. Aireportuetan aurkitzen dira gehienbat. People mover ingelesezko izena orokorra da eta besteak barne errailbakarrei edo Maglevari dagokie. Sare nagusiko geltoki batetik beste geltokira joan-etorrian dabiltzan anezka trenak badira. Abiadura Handiko Trenen kasuan, geltoki nagusia hiritik kanpo egonagatik, anezka zerbitzua ezartzen da hiriguneko geltokiraino. Zerbitzu bertsua izaten da hirigunetik gehienetan kanpoaldean kokatua dagoen aireporturaino.
Euskal Herrian Bilboko metroko Santurtziko geltokitik Mamarigako geltokira doan Mamarigako anezka dago.
Zomergem
Zomergem (nederlanderazko ahoskera: ) Belgikako ipar-mendebaldeko udalerri bat da, Ekialdeko Flandria probintziakoa. Udalerriak herri hauek hartzen ditu barnean: Oostwinkel, Ronsele eta Zomergem bera. 2013ko urtarrilaren 1ean 8214 biztanle zituen.
Weibullita
Weibullita mineral bat da.
Ezaugarriak
Weibullita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 - 3 da.
Angel Zelaieta
Angel Zelaieta Gisasola (Mallabia, 1940ko urriaren 1a - ) euskal idazlea eta irakaslea da. 2018ko urriaren 26an, Anaitasuna aldizkariari emandako Rikardo Arregi Kazetaritza saria jaso zuen Andoainen, sariaren 30. urteurrenean. Ahoztar Zelaieta kazetaria bere semea da.
Biografia
Filosofia eta Filologia Hispanikoan lizentziatua eta hiru urtez apaiz jardun ondoren, Bilboko Verdes liburudendan lan egin zuen, non Bernardo Atxaga gaztea ezagutu eta haren lehen lana irakurri eta Gabriel Arestiri eman zion irakurtzeko. Anaitasuna aldizkariko zuzendaria izan zen 1969-1972 bitartean. Geroztik, Lauro Ikastolako irakasle moduan lan egin du. 1992-1994 urte bitartean Bergarako UNEDeko irakasle ere izan zen. Gabriel Arestiren biografia bat idatzi du.
2018ko urriaren 26an, Anaitasuna aldizkariari emandako Rikardo Arregi Kazetaritza saria jaso zuen Andoainen, sariaren 30. urteurrenean. Saria Begoña Arregik eman zion, Rikardo Arregi zenaren arrebak.
Gallicolumba keayi
Gallicolumba keayi Gallicolumba generoko animalia da. Hegaztien barruko Columbidae familian sailkatua dago.
Opatovice nad Labem
Opatovice nad Labem Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 2.556 biztanle ditu eta 12,01 kilometro koadroko azalera. Pardubiceko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1347 urtean egin zen.
Aracillumgo setioa
Aracillumgo setioa k. a. 25eko neguan gertatutako blokeo armatua izan zen, noiz Gaio Antistio Vetok zuzendutako erromatar armadak Aracillum izeneko kantabriar kastroa setiatu zuen. Kantabriar Gerretako gudu nagusia eta erromatarrentzat garaipen erabakigarria izan zen. Tradizioaren arabera, Aracillum egungo Campoo de Enmedioko Aradillos herrixka da baina bertan ez dute inolako aztarnategirik topatu.
Antistioren bost legioek hiru kanpamentu eraiki zituzten kantabriar kastroa inguratzeko. Erromatarrek hogei kilometroko baino gehiagoko luzera zuten harresi, lubaki eta latesi eraiki zituzten etsaien alde-egitea ekiditeko. Aracillum gogor eutsi zuen setio latz honen kontra baina azkenean amore egin behar izan zuen. Setioan gerlari gehienak esklabotza eta gose baino suizidio aukeratu zuten.
Notophycis marginata
Notophycis marginata Notophycis generoko animalia da. Arrainen barruko Moridae familian sailkatzen da.
Cetățeni
Cetățeni Errumaniako udalerri bat da, Argeș konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Zarauzko Ikurrina
Zarauzko Ikurrina Zarauzko Udalak eta Zarautz Arraun Elkarteak antolatzen duten estropada garrantzitsua da, abuztuaren 14 eta 15ean jokatzen dena. Gaur egun Kontxako Banderarekin batera bi jardunaldi dituen ekitaldi bakarra, eta bi saioen denborak batuta azkarrena izan den traineruak eskuratzen du ikurrina, nahiz eta jardunaldi bakoitza TKE Ligarako independentea den. 2009an Emakumezkoen Ikurrina ere jokatzen hasi zen.
Historia
40, 50 eta 60 hamarkadetan Zarautzen trainerilla estropada garrantzitsuak antolatu izan ziren. Gipuzkoan ordea traineru estropada gutxi antolatzen zirela eta, Kontxako Banderak eta Gipuzkoako Traineru Txapelketak baino ez zuten jarraipenik, klasikoa bihurtuko zen estropada antolatu zen 1976an. Kantabria, Bizkaia eta Gipuzkoako elkarte onenek hartu izan dute parte eta palmaresak ongi erakusten du urtez urte arraun munduak izan duen bilakaera. Hasierako ekitaldietan esaten zen Santurtziren bandera zela, ia beti berak irabazten baitzuen, orain aldiz Oriorena dela esaten da, askogatik garaipen gehien baititu.
Hasieran egun bakarreko froga izan zen. Lehenengo bi ekitaldietan zortzi traineruk hartu zuten parte, 1978tik aurrera hamabik, hiru txandatan banatuta. 1990an bi egunetako froga bihurtu zen, lehenengo zortziak bigarren jardunaldira sailkatzen zirelarik gero bi egunetako denboren batuketak postuak finkatzen zituela. Bi urtetan ez da Zarauzko Ikurrinik jokatu. 1986an sortu berri zen Euskadiko Arraun Federazioarekin izandako desadostasunengatik eta 1987an Zarautzen Euskadiko Traineru Txapelketa jokatu zelako.
2009an Emakumezkoen Traineru Liga abiatzearekin batera sortu zen Emakumezkoen Zarauzko Ikurrina. Ligaren amaiera izaten da gainera eta bertan ematen zaio bandera Ligaren irabazleari.
Emakumezkoen Ikurrina
Emakumezkoen Traineru Ligaren bukaera izaten da eta gizonezkoetan bezala bi jardunaldiek Ligarako independenteki puntuatzen duten arren, denboren baturak erabakitzen du Ikurrinaren irabazlea. 2010an bigarren egin zuen Gipuzkoa deskalifikatua izan zen arauturikoa baino ez-propio gehiago eramateagatik eta Kantabriak erretiratu beharra izan zuen. 2011ean Ligaren finala jokatu zen sailkaturiko lau kluben artean.
Oplany
Oplany Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 104 biztanle ditu eta 5,8 kilometro koadroko azalera. Praga-Ekialdeko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1048 urtean egin zen.
José Urkullu
Biografia
Mateo Urkullu Sámano Santurtzin 1741ean jaiotako merkatari eta itsas-kapitain aita eta Josefa Baterruri ama izan zituen. Armadan sartu eta infanterian kapitain izendatu zuten. 1818tik aurrera eta Hirurteko Liberalean (1820-1823) zehar liberalismoaren aldeko antzerki-lan ugari idatzi zituen. Margarida Allen britainiar-portugesa ezkondu eta alaba bakarra izan zuten: 1822ko uztailean jaiotako María da Glória Urkullu Allen. Cádizko Konstituzioa 1823an kendu zutenean, Londresera erbesteratu zen. Bertan itzultzaile moduan lan egin zuen Rudolph Ackermann alemaniar inprimatzailearentzat. Fernando VII.a 1834an hil zenean, Iberiar Penintsulara itzuli eta Portugalen bizi zen non Pedro I.aren aldeko panfleto bat idatzi zuen. 1851n Espainiara pasa arren, hurrengo urtean Lisboan hil zen.
Chevillard (Ain)
Chevillard (Ain) Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.
Tarik Elyounoussi
Tarik Elyounoussi (1988ko otsailaren 23a - ) Norvegiako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Fredrikstad FK, SC Heerenveen, Rosenborg BK, TSG 1899 Hoffenheim eta AIK Fotboll.
Karmni Grima
Carmela Grazia Giuseppa Grima, Karmni Grima ezizenez ezagunagoa (Għarb, Malta, 1838ko otsailaren 2a – Għarb, Malta, 1922ko otsailaren 25a) maltar nekazaria izan zen. Tradizio katolikoaren arabera, Andre Mariaren agerraldiaren lekukotzat jotzen zen.
Bizitza
Għarb-en jaio zen 1838ko otsailaren 2an. Bere familiak ezizen kolektiboa ta’ Pari zuen. Bere gurasoek Thomas Grima eta Antonia Apap deitu zuten eta zortzi seme-alaba izan zituzten:
Tradizio katolikoaren arabera, 1883 ko ekainaren 22a n Karmni Grima kaperaren ondotik pasatu eta ahots misteriotsua entzun zuen: «Sartu ... sartu hemen. Urte oso batez ezin izango zara hona itzuli». Sartu zenean ahots bera entzun zuen: «Agur Maria hiru aldiz hirakurri ilobian igaro nituen hiru egunen oroimenez». Horren ondoren, Karmni gaixotu egin zen. Urtebete geroago kapera itzuli zen. Gertatutakoa Ġużeppi Cefai apaizari eta Francesco Portelli bizilagunari bakarrik kontatu zien. Bizilagunak erantzun zion berak ere entzun zuela ahots hori, eta ondoren bere ama sendatu egin zela. Karmni eta Francescorekin izandako elkarrizketen ondoren, Pietru Pace apezpikuak ondorioztatu zuen fenomenoek jainkozko izaera dutela.
Bizitzako azken hamabost urteetan, Karmni Grima ohean egon zen. 1922ko otsailaren 25an hil zen.
Omenaldia
1931 ean, eliza bat eraiki zen agerraldiaren lekuan.
Karmni Grimaren etxea museo bihurtu zen.
Joan Paulo II.a Aita Santu ak Karmni Grima aipatu zuen 1983 ko abuztuaren 26 an Maltako eta Gozoko apezpikuei idatzitako gutunean. Hala ere, «neska gazte» deitu zion, nahiz eta 1883an berrogeita bost urte zituen.
Aljerren inbasioa (1775)
Aljerren espainiar inbasioa 1775eko uztailean Ipar Afrikako Aljer hiria hartzea helburua zuen lehorreratze militarra izan zen. Karlos III.a Espainiakoak Alejandro O'Reillyri eskatu zion konkista egitea, eta O'Reillyk berrogeita hamar itsasontzi eta hogei mila soldadu baino gehiago zituen plana betetzeko. Aljer pirata berbereen "hiriburua" zen, eta hiria jakinaren gainean zegoen. Hori zela eta, segada bat prestatu zuten, eta espainiar erasoa erabateko porrot bilakatu zen. Kolpea iraingarria izan zen espainiarrentzat, eta haien berpizte militarra geldiarazi zuen.
1461 Jean-Jacques
1461 Jean-Jacques asteroide gerrikoan aurkitutako 1461. asteroidearen izena da. 1937ko azaroak 30ean aurkitu zuen Marguerite Laugierrek Nizatik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1937 YL zen.
Koki Tachi
Koki Tachi (舘 幸希) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shonan Bellmare.
Weilerita
Ezaugarriak
Weilerita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak.
Oplocany
Oplocany Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 311 biztanle ditu eta 5,45 kilometro koadroko azalera. Přerov barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1344 urtean egin zen.
Fremont (Utah)
Fremont Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Wayne konderrian kokatuta dago, Utah estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Krogaspe
Krogaspe Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Gallicolumba menagei
Gallicolumba menagei Gallicolumba generoko animalia da. Hegaztien barruko Columbidae familian sailkatua dago.
Vanmanenia crassicauda
Vanmanenia crassicauda Vanmanenia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Balitoridae familian.
Physiculus andriashevi
Physiculus andriashevi Physiculus generoko animalia da. Arrainen barruko Moridae familian sailkatzen da.
Kirten
Kirtena edo giderra lanabes eta tresnetan, bereziki ontzietan, eusteko duten zatia edo eskutokia da.
Julius Koch
Julius Koch, ezagunagoa Constantine erraldoia (Le Geant Constantin) ezizenarekin (Reutlingen, – Mons, ) oso gizaseme garaia izan zen; akromegalia deritzon gaixotasunaren ondorioz, 2,459 metro garai izatera heldu zen.
Nahasiak dira Constantine erraldoiari buruzkoak. Garaiko kronikek diote munduko pertsonarik altuenetakoa izan zela, harena baita inoiz neurtu den femurrik handiena: 76 cm. Erraldoitasuna zeukan, eta ibiltzeko arazoak. Hausturak izan zituen hanketan: gangrenatu, eta moztu behar izan zizkioten. Haren hezurdura Monseko museoan dago (Belgika).
Langwedel
Langwedel Alemaniako udalerri hauetako bat izan daiteke:
Srilankamys ohiensis
Srilankamys ohiensis Srilankamys generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Taiga Hata
Taiga Hata (畑 大雅) Japoniako futbolaria da.
Hypodactylus dolops
Hypodactylus dolops Hypodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Craugastoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Taiga Hata
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shonan Bellmare.
Zonhoven
Zonhoven Belgikako iparraldean dagoen hiria da, Flandriako Linburgo probintzian dagoena, Hasseltik gertu. 2007an 20.887 biztanle zituen. Udalerriaren barruan herri hauek daude: Halveweg, Termolen eta Terdonk.
Kirola
Superprestigearen bigarren itzuliko Zonhoveneko ziklo-krosa udazkenean egiten da.
Sarriena
Sarriena Leioako (Bizkaia) auzoa da, herriko goiko aldean dagoena. Euskal Herriko Unibertsitatearen (EHU) Bizkaiko Campusa auzo honetan dago. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 1.782 biztanle ditu.
Urraketa (mekanika)
Urraketa igurzketaz material edo pieza batean eragindako gastatzea da. Igurzketarako erabiltzen den materiala urratzailea dela esaten da.
Las Ribas
Las Ribas Sopuertako auzoetako bat da (Bizkaia), auzo nagusia den Mercadillotik hurbil dagoena. 107 metroko altueran dago Galdames udalerriaren bidean.
Sarriena
Mugakideak
Mugakide ditu iparraldean Peruri eta Errotaetxe, hegoaldean Elexalde, ekialdean EHU eta mendebaldean Artatzagana. Azken urteotan eraikitako Aldekoena auzoa ere mugan dauka.
Hezkuntza
Auzoan hezkuntza pribatuaren zentro bi daude: Ahizpa Irlandarrena alde batetik eta bestetik Askartza Claretekoa.
1463 Nordenmarkia
1463 Nordenmarkia asteroide gerrikoan aurkitutako 1463. asteroidearen izena da. 1938ko otsailak 6an aurkitu zuen Yrjö Väisäläk Turkutik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1938 CB zen.
Albeștii de Muscel
Albeștii de Muscel Errumaniako udalerri bat da, Argeș konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Aitor Francos
Aitor Francos Ajona (Bilbo, 1986) bizkaitar medikua eta idazlea da. Euskal Herriko Unibertsitatearen Medikuntza lizentziaduna, poeta bezala ezaguna egin da. 2007an Adonáis Olerki Sarian finalista gelditu zen eta 2010an Coria del Río herriaren XIV.edizioko "Surcos de la poesía" saria irabazi zuen Igloo liburuarekin. Gaztelaniaz idazten du. Zurgai aldizkariaren kolaboratzailea da.
Cicănești
Cicănești Errumaniako udalerri bat da, Argeș konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Vanmanenia gymnetrus
Vanmanenia gymnetrus Vanmanenia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Balitoridae familian.
Santsoena
Santsoena Leioako (Bizkaia) auzoa da, herriko goiko aldean dagoena. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 70 biztanle ditu.
Weilita
Weilita fosfato motako minerala da.
Ezaugarriak
Weilita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Édouard Beaupré
Édouard Beaupré, ezagunagoa Willow Buncheko erraldoia (Willow Bunch Giant) ezizenarekin (Willow Bunch, Saskatchewan, – St. Louis, Missouri, ) oso gizaseme garaia izan zen; akromegalia deritzon gaixotasunaren ondorioz, 2,51 metro garai izatera heldu zen.
Hogei seme-alaben artean zaharrena zen Édouard Beaupré, eta familiari laguntzeko ibili zen Kanadako eta AEBetako izaki arraroen azoketan Willow Buncheko erraldoia. 23 urterekin hil zen; erraldoitasuna zuen.
1462 Zamenhof
1462 Zamenhof asteroide gerrikoaan aurkitutako 1462. asteroidearen izena da. 1938ko otsailak 6an aurkitu zuen Yrjö Väisäläk Turkutik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1938 CA zen. Bere izena Ludwig Lazarus Zamenhofgatik jasotzen du, esperantoaren sortzailea izan zena.
Indar zentrifugo
Mekanika newtondarrean, indar zentrifugoa inertzia-indar bat da (indar irudikariak, indar fiktizio edo sasi-indar terminoak ere erabiltzen dira), biraka ari den erreferentzia-sistema ez-inertzial batetik Newtonen legeak aplikatzen direnean kontuan hartu beharrekoa, gorputzen higiduraren dinamika aztertzeko. Erreferentzia-sistema inertzial batetik, ordea, ez da indar zentrifugoa kontuan hartu behar. Horregatik esaten da “indar irudikari”, “indar fiktizioa” edo “sasi-indarra” dela; nolanahi ere, sistema ez-inertzialean efektu errealak ditu. Indar zentrifugoaren norabidea erreferentzia-sistema ri dagokion biraketa-ardatz arekiko perpendikularra da, eta kanporanzko noranzko erradiala du. Hortik datorkio "zentrifugo" izendapena: latineko centrifugus terminotik, hau da, “zentrotik ihes egiteko” noranzkoa duena. Izan ere, ardatz bertikal baten inguruan biraka ari den plataforma batean (zaldiko-maldiko batean, adibidez) geldi dagoen behatzaileak indar zentrifugoaren eragina sentitzen du, erradialki kanporantz bultzatzen duena, biraketa-zentroranzko indar zentripetua egin ezean.
Urradura (argipen)
Urradura hitzak adiera zenbait ditu:
Indar zentrifugo
Indar zentrifugoaren kontzeptuak aplikazio praktiko asko ditu, hainbat motatako tresnatan, (indar zentrifugoan oinarritzen dira zentrifugagailuak, ponpa zentrifugatzaileak, erregulagailu zentrifugoak eta enbrage zentrifugoak, besteak beste), eta funtsezko garrantzia du zenbait higiduratan, hala nola planeten orbitetan, edo ibilgailuetan goazenean bihurguneetan sentitzen dugun kanporanzko indarrean edota errepideetako peraltedun bihurguneetan.
Gallicolumba rufigula
Gallicolumba rufigula Gallicolumba generoko animalia da. Hegaztien barruko Columbidae familian sailkatua dago.
Indar zentrifugo
Eskuineko argazkian Parisko inguruetan 1903an zirko batean eskainitako ikuskizunean bi ziklista ari dira biraka hezitzaileak xaxaturiko lehoien kaiolaren gainean, higidura zirkular rean duten indar zentrifugoari esker behera erortzeko “benetako” arriskurik gabe. Ikuskizunari “heriotza bikoitzeko zirkulua” deitu zioten.
Indar zentrifugoaren historia
Christian Huygens-ek (1629-1695) erabili zuen lehen aldiz indar zentrifugo terminoa 1659an: vis centrifuga deitu zion bere testuan. Beraz, Isaac Newton-ek (1642-1727) dinamikaren legeak eman aurretik eta indarren kontzeptua ongi argitu baino lehenago aipatu zuen Huygensek; dena den, 1659an berak idatzitako testua ez zen argitaratu 1703. urtera arte, hil ostean hamarkada bat pasatu arte.
Terminoa izendatu ondoren, indar zentrifugoari buruzko zenbait proposamen argitaratu zituen 1673an Horologium oscillatorium izeneko liburuan. Bertan, abiapuntu modura hartu zuen Galileo-ren garaitik ezaguna zen ideia bat, zeinaren arabera erorketa libre an jausten ziren gorputzek higidura uniformeki azeleratua zuten. Huygensek proposatu zuen ezen hari batetik zintzilikatutako gorputzaren pisuak harian sortutako tentsioak eta, bestetik, hari beraren muturrean zirkularki biraka dabilen masak sortutako tentsioak(indar zentrifugoaren kausaz), biek eragin berbera zutela; indarrak, alegia. Konparazio horretatik zenbait ondorio garrantzitsu atera zituen higidura zirkularreko indar zentrifugoari buruz, bereziki hiru proposamen hauek:
Gaur egungo notazioa erabiliz, badakigu indar zentrifugoaren modulua dela; bestalde, h altueratik libreki erotzean lortzen den abiadura  da. Formula horretan (diametroaren laurdena) ordezkatuz, hauxe litzateke Huygensek proposaturiko indar zentrifugoaren balioa:
Harrigarria benetan! Huygensek zehazki kalkulatu zuen indar zentrifugoaren balioa, Newtonek bere legeak eman baino lehen.
Bestalde, indar zentrifugoari (eta inertzia-indarrei, oro har) “indar fiktizio” edo "irudikari" deitzea Coriolis en lanetan agertu zen lehen aldiz 1844an.
Biraka ari diren erreferentzia-sistema ez-inertzialetako indar zentrifugoa
Erreferentzia-sistema ez-inertzialetan Newtonen bigarren legea aplikatzean, kontuan izan behar dira sistema inertzialetan ageri ez diren indar berezi batzuk, inertzia-indarrak deritzenak, sistema ez-inertzialaren azelerazio linealei eta biraketari dagozkionak. Horietako bat da indar zentrifugoa.
non  sistema ez-inertzialaren abiadura angeluarra den.
Higidura zirkular uniformeko kasua
Kasu honetan \omega abiadura angeluarra eta R biraketa-erradioa, biak ala biak, konstanteak dira, eta indar zentrifugoaren modulua honako hau da:
Beraz, indar zentrifugoa abiadura angeluarraren karratuaren proportzionala eta biraketa-erradioaren proportzionala da. Bestalde, bektorialki kontsideraturik, norabide erradiala du eta biraketa-zentroranzko aurkako noranzkoa. Hortaz, honelaxe adierazten da indar zentrifugo bektorea:
Vellicako gudua
Vellicako gudua k. a. 25 inguruan gertatutako gudua izan zen, non Zesar Augusto enperadoreak zuzendutako erromatar armadak Vellica izeneko kantabriar kastroa hartu zuen. Kantabriar Gerretako gudu nagusienetariko bat eta erromatarrentzat garaipen erabakigarria izan zen. Kastroa egungo Cildá mendian zegoen, Palentziako Olleros de Pisuerga herrixkan.
Indar zentrifugo
Higidura zirkular uniformeko kasua
bertan hori erradioaren norabideko bektore unitarioa izanik; bektore unitario hau biraketa-ardatzaren perpendikularra da, eta kanporanzkoa.
Vellicako gudua
Floro eta Orosioren esanetan, gudua Vellicaren azpian zegoen ordokian, k. a. 25 edo 26an izugarrizko gudua izan zen eta enperadoreak berak parte hartu zuen. Litekeena da ordokia egungo Mave herrixka ingurukoa izatea. Kantabriar Gerretako beste guduetan ez bezala, kantabriarrek erromatar armada lur zabalean borrokatu zuten, agian kastroan setioa eusteko arma eta hornigairik ez zituztelako.
Garaipena Segisama Iulian zegoen Legio IV Macedonicak erdietsi zuen Bernorio mendiko kastrorako bidean baitzegoen. Baina, gudu handia izanda, litekeena da Legio IX Hispanak ere parte hartzea. Garaipena eta gero, erromatarrek hiria suntsitu eta horren ondorioz, kantabriarrak Vindio mendiraino (Europako Mendiak) atzeratu ziren.
Indar zentrifugo
Higidura zirkular uniformeko kasua
Hau da, indar zentrifugoaren balioa sistema inertzialeko higidura zirkular uniformeari dagokion abiadura linealaren karratuaren proportzionala da eta biraketa-erradioaren alderantziz proportzionala.
Indar zentrifugoaren eta indar zentripetuaren izaeren bereizketa
Indar zentrifugoa eta indar zentripetua bi kontzeptu erabat desberdin dira; halere, sarri nahastu egiten dira. Horregatik, oso garrantzizkoa da biak ondo bereiztea eta bien arteko desberdintasuna zein den argitzea.
Berezitasun eta desberdintasun horiek alboko irudi eskematikoan daude azaldurik. Irudi horretan, abiadura angeluar konstantez biraka ari den plataforma horizontal batean geldi dagoen gorputz baten azterketa dinamikoa egiten da bi erreferentzia-sistematatik. Gorputza marruskadurarik gabe dago platafoma gainean, geldi, biraketa-ardatzari soka batez lotuta, biraketaren ondorioz kanporantz irten ez dadin, plataformako puntu finkoan egoteko moduan. Ikus dezagun nola egiten duten higidura horren azterketa dinamikoa bi erreferentzia-sistema hauetako behatzaileek:
Fenomeno fisiko berberak (alegia, bakarra) interpretazio koherente bi ditu, nondik behatzen den arabera, bestela esanda, erreferentzia-sistema inertziala izan ala ez izatearen arabera.
Indar zentrifugoa, tokiko bertikala, grabitate eraginkorra eta objektuen pisua
Gu bizi garen tokiko erreferentzia-sistema Lurrarekin batera ari da biraka, egun bakoitzean birabetea osatuz, alegia, abiadura angeluar honekin:Abiadura hori txikia da, baina biraketa-erradioa handia denez, kontuan hartu beharreko indar zentrifugoa sortzen du. Indar zentrifugo horrek eragin zuzena du lurrazalean neurtzen den grabitatearen balioan. Izan ere, Lurrean neurtzen dugun "pisuak" bi osagai ditu:
Indar zentrifugoa eta Lurraren forma
Indar zentrifugoa erlatiboki txikia den arren, efektu neurgarriak ditu gure planetaren forman. Izan ere, biraketa-higiduraren eraginez sorturiko indar zentrifugoaren kausaz, gure planetaren forma ez da esfera bat, elipsoide edo esferoide bat baizik, zapaldurik baitago poloetatik. Hain zuzen, Lurreko tokiko bakoitzeko erradioa latitude aren funtzioa da, eta adibidez,
Hortaz, erradio nagusiaren eta txikienaren arteko desberdintasunak  balio du. Bi erradio horien bidez, honelaxe definitzen da elipsoidearen zapaldura: Dena den, sistema geodesikoan alderantzizko zapaldura ere erabiltzen da: 1/f. Lurraren kasuan balio hau du:Eguzki-sistema ko zenbait astroren zapaldurak hauexek dira: Jupiter rena, f=1/16; Saturno rena, f=1/10; Ilargia rena,  f = 1/900. Eguzkia rena 1/1000 baino txikiagoa da.
Noiztik ezagutzen da Lurraren zapaldura?
Isaac Newtonek 1687an argitaraturiko Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica liburuan aipatu zuen lehen aldiz ezen gorputz fluido autograbitatorio bat biraka ari bazen, orekan biraketa-elipsoide oblato (hots, esferoide) baten forma hartuko zuela. Zer esanik ez, zapalduraren tamaina materiaren dentsitate aren eta erakarpen grabitatorioaren eta indar zentrifugoaren balioen neurri erlatiboen araberakoa izango da.
Indar zentrifugoa eta azelerazio zentrifugoa
Sistema ez-inertzialean batean aztertzen den m masadun objektu batean, batera kontsideratu ohi dira bertan eragiten ari diren pisua (mg) eta indar zentrifugoa (m\omega^2 r), biak ala biak m masaren proportzionalak direnak, baliokidetza-printzipioaren arabera. Praktikan, indarrak erabili ordez, indarrei dagozkien azelerazioak kontsideratzen dira: F/m=a.
Bestalde, Lurrean bizi garenez, pisu-sentsazioa dugu etengabe (grabitatearen azelerazioa da gutxi gorabehera), eta ohituta gaude gorputzaren pisuari eusten zutik, eserita edo oinez goazela. Horregatik,  biraketa-higiduran indar zentrifugoaren eraginpean ditugun sentsazioekin konparatzeko, ohitura dago azelerazio zentrifugoa g horren multiplo modura emateko; hortaz, azelerazio zentrifugoa era honetan emango dugu grabitatearen azelerazioaren funtzioan:, non n zenbaki erreal bat den. Ikus dezagun zein den n faktorearen balioa zenbait higidura zirkularren kasuan.
Azelerazio zentrifugoen magnitude-ordenak
Indar zentrifugoa pairatzen duten objektuen abiadura angeluarren (edo linealaren) eta kurbadura-erradioaren arabera, balio hauek lortzen dira:
Adibide praktikoak
Biraka dabiltzan objektuetan sortzen den indar zentrifugoa funsezkoa da hainbat mekanismo eta tresnaren kasuan. Gure eguneroko bizitzan aplikazio asko dituen efektu zentrifugoaren adibideak aipatuko ditugu jarraian.
Likido heterogeneoen bananketa
Printzipio berbera erabiltzen da likido heterogeneoen elementuak banantzeko. Indar zentrifugoaren eraginez, dentsitate desberdineko osagaiak banandu daitezke. Teknika hori odolarekin erabiltzen da.
Beste maila batean, “uranioa aberasteko” ere erabiltzen da teknika berbera, baina kasu horretan askoz korapilatsuagoa da prozesua, zeren lehenik uranio “metalaren” atomoak susbtantzia likido edo gaseoso batean barneratu behar baitira, hala nola uranio hexafluoruroan.
Mailu-jaurtitzaileen teknika
Atletismoan efektu zentrifugoa erabiltzen da burdinazko pisu astunak ahalik urrunen jaurtitzeko, bereziki disko- edo mailu-jaurtiketetan (batzuek antzeko teknika darabilte pisu-jaurtiketan ere). Teknika sinplea da: oinak tokitik alde egin gabe, jaurtitzaileak eskuekin oratuta daukan kable baten beste muturrean dagoen bola biraka jartzen du soka tenkatuz, eta bospasei birabete osatuz gero eta bizkorrago (hots, abiadura angeluarra areagotuz, erradioa konstante izanik), harik eta une egokian eskuak askatzen dituen arte, bola norabide egokian libre utziz, ibilbide parabolikoa osa dezan,eta ahalik eta urrunen irits dadin.
Aske dagoen une horretako abiadura linealak v=\omega r balio du; beraz, abiadura angeluarraren eta eta biraketa-erradioaren proportzionala da (esan behar da biraketa-ardatza bertikala dela eta atletaren oinetatik pasatzen dela). Eta bola biraka edukitzeko atletak egin beharreko indar zentripetua da; alegia, abiadura angeluarraren karratuaren eta erradioaren proportzionala. Gauzak horrela, ondo ulertzen da zergatik diren jaurtitzaileak hain garai, besoluze eta indartsu.
Errepideetako peralteak indar zentrifugoaren aurka
Errepide etan edozein motatako ibilgailu an goazela, bihurgune batera iristean, kontuan izan behar da bihurgunea osatzean ibilgailuaren sisteman jasaten den indar zentrifugoa, zeinari aurre egin behar zaion, ibilgailuak irrist egin ez dezan eta "tangentetik irten" ez dadin, istripua izateko arriskuaz. Nola egiten da hori? Bi bitarteko eginbide izango dira horretan: batetik ibilgailuen gurpilen eta errepideko asfalto aren arteko marruskadura; bestetik, bihurguneetan errepideetan eraikitzen den peraltea edo goragunea.
Alboko irudian ikus daitekeenez, honako indar erreal hauek eragiten dute bihurgunea v abiaduraz osatzen ari den autoan:, pisua; , zoluak eginiko indarraren osagai normalak; eta , zoluak eginiko marruskadura-indarra, zeina indar normalaren proportzionala den. Hiru indar horien erresultantea autoaren biraketa ahalbidetuko duen indar zentripetua da,, eta horrek sortuko du ibilbide zirkularra osatzeko azelerazio zentripetua, , kanpotik autoari begira dagoen erreferentzia-sistema inertzialeko behatzaileak neurtuko duena.
Baina autoko erreferentzia-sistema ez-inertzialetik behatuta, gauzak bestela interpretatuko dira, zeren biraketari dagokion indar irudikari bat hartu beharko baita kontuan, indar zentrifugoa alegia, eta autoaren barrutik autoa bera geldi ikusten denez, horrek esan nahi du indar zentrifugo horrek anulatu egiten duela indar erreal guztien erresultantea.
Erpurutxo
Erpurutxo ahozko tradizioan sortu eta Grimm anaiek bildu eta zabaldutako ipuin bat da. Zehatzago, Erpurutxo eta Erpurutxoren bidaiak Grimm anaiek egindako ipuin bildumako 37. eta 45. ipuinak dira, hurrenez hurren.
Haria
Jarraian, Grimm anaien ipuin bildumako Erpurutxo 37. ipuinaren haria jasotzen da.
Nekazari behartsuak diren senar-emazteak triste bizi ziren haurrik gabe. Eta bakarra eta txikia izan arren, pozik hartuko lukete haur bat. Andrea ondoezik jarri eta zazpi hilabetera, erpurua bezain txikia izan arren, erabat osatua zegoen mutiko bat izan zuen. Erpurutxo izena jarri zioten eta behar bezala elikatu arren, ez zen hazten.
Erpurutxo mutil bizkorra zen. Aita egurretarako basora joan zen egun batean, zaldiaren belarrien gainera igo eta bertatik aginduak ematen hasi zitzaion zaldiari, arre eta so, harako eta honako bidea har zezan, aita zegoen tokira heltzeko.
Halako batean ordea, bi arrotz ikusi zituen baso bazterrean. Zaldia itxuraz bakarrik zihoala eta, Erpurutxoren ahotsa soilik adituz, guztiz harritu ziren eta zaldiaren atzetik abiatu ziren, harik ta Erpurutxo bere aitarengana joan zen arte. Erpurutxo aitaren laguntzaz zalditik jaitsi zenean, bi arrotzak txunditurik geratu ziren Erpurutxoren tamaina ikusita. Beraiei saltzeko proposatu zioten aitari baina honek ezezko borobila eman zuen. Erpurutxok ordea, berarengana itzultzeko aukera aurkituko zuela esanez, aita konbentzitu zuen azkenean.
Erpurutxo bietako baten kapelaren gainean eseri eta iluntzean pixa egiteko jaitsi behar zuela esan zion gizonari. Honek ezetz, gainetik egiteko, ohituta zegoela txorien pixak ere jasaten. Erpurutxok azkenean konbentzitu, jaitsi eta jauzi batzuk eginez, untxitegi batean ezkutatu zen. Gizonak Erpurutxo makilaz harrapatzen saiatu baziren ere, ezin izan zuten eta azkenean, etsita, alde egin behar izan zuten. Erpurutxo atera zenean, gaua pasatzeko barraskilo bateko kusku huts batera sartu zen.
Orduan apaizaren etxean lapurtu nahi zuten bi lapurren ahotsak entzun zituen. Erpurutxo ezkutalekutik atera eta lagunduko ziela esan zien, bera hain txikia izanda aise sar baitzitekeen etxera. Erpurutxo etxera sartu eta garrasika hasi zen: Dena lapurtu nahi duzue? eta antzekoak. Lapurrek isiltzeko esan arren, horrela jarraitu zuen Erpurutxok garrasika, harik eta etxeko neskameak jaiki eta lapurrak uxatu zituen. Neskameak ez zuen ordea Erpurutxo bertan zegoela erreparatu eta ohera itzuli zen.
Erpurutxok etxeko lastategian lo egin zuen gau hartan, belar onduaren gainean. Biharamun goizean, neskamea haziendarentzako belarra hartzera hurbildu zen eta Erpurutxo lo zegoen belar sorta hartu zuen. Hain lo seko zegoen, non behiaren hortzen tartean izan arte ez baitzen esnatu. Urdailera irristatu eta bertan, ilunaren beldurrez eta zilipurdika, behiari belar gehiago ez emateko egin zuen garrasi. Neskameak, ahotsa entzutean, bildutako esne guztia isurtzen du. Apaiza inguratu eta Erpurutxoren ahotsagatik ikaratuta behia akabatzeko agindua eman zuen. Urdaila, Erpurutxorekin batera, zakarretara bota zuten ordea.
Edmund Cartwright
Edmund Cartwright (Nottinghamshire, - Hastings, Sussex ) ingeles apaiz asmatzailea izan zen.
Lehenengo ehungailu mekanikoa asmatu zuen. Asmakizun honen bidez, haria egiteko makinetan hobekuntzak egitearen ondorioz, lan hau erraztu zuen. Pertsona batek makina bat baino gehiagoren ardura hartuko zuen eta ondorioz, hariz egindako lana merketu eta produktibitatea handitu zuen. Hari eskaintzaren gorakada bere gain hartu ahal zuen ehunaren industriak.
Aipatu behar da bere lehenengo asmakuntza hainbeste akats izan zituela eta beraz, makina hauek beranduago hobetu behar izan zituela.
1785ean patentatu zuen bere asmakizuna eta Manchesterren ohial fabrika handi bat sortu zuen bostehun ehungailurekin.
Oxfordeko Unibertsitatean lizentziatu zen eta Elizabeth McMacekin ezkondu zen Edmundek 19 urte zituenean. Elizaren anglikanoko apaiza ere izan zen izan ere bertako apaizak ezkondu ahal dira.
Polis Massa
Polis Massa Star Warseko unibertsoko fikziozko kolonia bat da. Star Wars III. Atala: Sithen mendekua filmean agertzen da, sagako III. atala dena.
Polis Massa merkataritza eta galaxiarteko bidaia ibilbide garrantzitsuenetatik aldenduta dago. Asteroide gerriko batek osatzen du.
Biztanleak eta jatorrizko historia
Polis Massatarrak arraza estralurtar bitxi bat dira. Euren batez besteko altuera 1,40 metrokoa da. Galaxia osoan ezagunak eta errespetatuak dira mediku bezala duten ospeagatik. Hasiera batean arkeologo bezala iritsi ziren aurretik mundu bat izan zenaren suntsipena esploratzeko, baina denborarekin polis massatarrak egokitu eta erosotu egin ziren eta mendeak pasa ondoren suntsitutako planetako jatorrizko biztanleen ondorengo bezala hartu zuten euren burua.
Sithen mendekua
Naboo planetako senataria zen Padmé Amidala hemen hil zen bere seme-alaba bikiak ziren Luke Skywalker eta Leia Organa erditu ondoren, polis massatar mediku kualifikatuen eta hauen droideek bizi zedin egin zituzten ahalegin guztiak egin arren. Kolonia honetan jaso zituen Obi-Wan Kenobik bere lehen irakaspenak Qui-Gon Jinnen izpirituagandik.
Darth Maul
Obi-Wanen aurkako mendeku bila ari dela, Darth Maul Polis Massara iristen da. Mehatxu bat izan zen polis massatarrentzat, Obi-Wan Kenobi non zegoen esan behar izan ziotenak, eta hau jakin ondoren planeta utzi zuen Tatooine planetara abiatzeko. Ondoren polis massatarrak bakean bizi izan ziren.
Inperio Galaktikoa
Polis massatarrek jediak hartu eta urte betera, inkisitore inperial bat, zuzenean Enperadorearen aurrean erantzuten zuena eta indarra kontrolatzen zuena, Malorum izenekoa, Padméri eta honen semearen patuari buruzko pista bila iritsi zen. Baina Obi-Wan Kenobi jedi maisua orduan iritsi zen erditzearen datu oro ezkutatzeko. Handik gutxira Malorum ezer garrantzitsurik jakin gabe hil zen Ferus Olin jedi ohiaren esku Naboo planetan.
Polis massatarrek hamasei urte beranduago, Yavineko gudua baino lehenxeago, eraso bortitz bat jasan zuten euren koloniak matxinada eta amu bat baino ez ziren Heriotzaren Izarraren gezurrezko plano batzuk hartu zituztenean. Darth Vaderrek berak eta bere 501 Legioak errebeldeekin amaitu zuten eta bertako biztanleria menderatu zuten, bere onera itzultzen denbora asko emango zuena.
Hipotentsio
Hipotentsioa presio arterialaren ezohiko jaitsiera da. Hau gaixotasun bat baino gehiago egoera fisiologiko bat bezala ulertzen da. Hipertentsioaren aurkakoa da.
Presio arterial baxuegiak ehun eta organoetara ez dela odol nahikoa helduko esan nahi du. Presio hau oso baxua denean, zorabioak edota heriotza gerta daitezke.
Nerbio-sistema autonomoa da presio hau balio normaletan mantentzeaz arduratzen dena, nerbio-sistema sinpatikoak igo eta nerbio-sistema parasinpatikoak jaitsi egiten duenez, oreka bilatzea baitu helburu honek. Hala ere, ez du beti bere helburua lortzen eta kasu horietan hipotentsioa edo hipertentsioa agertuko da.
Hipotentsio ortostatiko edo jarrerazko hipotentsioa, pertsonak gorputzaren posizioa aldatzean agertzen den hipotentsioa da, normalean eserita egotetik zutitzen denean agertzen dena. Iragankorra izan ohi da eta gehienetan sendagaien erabilerarekin erlazionatuta egoten da.
Eragileak
Hipotentsioa faktore desberdinek sortua izan daiteke:
Dendermonde
Dendermonde (nederlanderazko ahoskera: ; frantsesez: Termonde) Belgikako ipar-mendebaldeko udalerri bat da, Ekialdeko Flandria probintziakoa. Udalerriak herri hauek hartzen ditu barnean: Dendermonde hiria bera, Appels, Baasrode, Grembergen, Mespelare, Oudegem, Schoonaarde, eta Sint-Gillis-bij-Dendermonde. Izenak aditzera ematen duen bezala, Dendermonde Dender ibaiaren bokalean kokatzen da, Eskalda ibaian isurtzen dena.
Stenocephalemys albipes
Stenocephalemys albipes Stenocephalemys generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Hipotentsio
Sintomak
Hipotentsioak hainbat sintoma izaten ditu:
Gilgo (New York)
Gilgo Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Suffolk konderrian dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Hypodactylus elassodiscus
Hypodactylus elassodiscus Hypodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Craugastoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Chevroux (Ain)
Chevroux (Ain) Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.
Lertutxe
Lertutxe Leioako (Bizkaia) auzoa da, herriko goiko aldean dagoena. Auzoak Udondo ibairen ibaiadarra den Lertutxe errekastotik hartzen du izena.
Urtegia
Lertutxen urtegi txiki bat dago.
Mihály Babits
Mihály Babits (Szekszárd, Austria-Hungaria, 1883ko azaroaren 26a - Budapest, Hungaria, 1941eko abuztuaren 4a) hungarierazko olerkari eta eleberrigilea izan zen. Bere garaiko beste hungariar idazleek bezala, politikan bizi izan ziren gertariak islatu zituen bere lanetan. Shakespeareren, Sofoklesen eta beste hainbaten lanak itzuli zituen. Virgilio Timarren semea (1922) eta Herioren semeak (1927) idatzi zituen besteak beste.
Opočnice
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1195 urtean egin zen.
Oplot
Oplot Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 312 biztanle ditu eta 6,87 kilometro koadroko azalera. Plzeň-Hegoaldea barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1073 urtean egin zen.
Couvains (Mantxa)
Couvains Frantziako udalerria da, Mantxa departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Couvains udalerrian erroldatutako biztanleak 429 ziren. Familiak 170 ziren, horien artean 38 pertsona bakarrekoak ziren (19 bakarrik bizi ziren gizonak eta 19 bakarrik bizi ziren emakumeak), 54 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 70 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Orango inbasioa (1732)
Orango espainiar inbasioa 1732ko ekainaren 15etik uztailaren 2ra artean Oran eta Mers el-Kebir hiriak berreskuratzea helburua zuen lehorreratze militarra izan zen. 1708tik aurrera, Espainiako Ondorengotza Gerra aprobetxatuz, Otomandar Inperioak hiri biak hartu zituen. Blas Lezok Genovan bi milioi peso bereganatzea lortu ondoren, espedizioa finantzatu eta itsas-armada José Carrillo de Albornoz eta Francisco Cornejoren eskuetan utzi zuten. Espainiarrek hiri biak berreskuratu zituzten eta 1792ra arte bere jabetza mantendu zuten.
Couvains (Mantxa)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 288 ziren, horien artean 218 aktiboak ziren eta 70 inaktiboak ziren. 218 pertsona aktiboetatik 202 lanean zeuden (112 gizon eta 90 emakume) eta 16 langabezian zeuden (9 gizon eta 7 emakume). 70 pertsona inaktiboetatik 36 erretiraturik zeuden, 21 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Couvains udalerrian 174 unitate fiskal zeuden, 453 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.896 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 19 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria eta 1 iturgina.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Couvains udalerrian 28 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.224 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gangurenganako mendilerroa
Gangurenganako mendilerroa Bizkaian kokatuta dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Ganguren mendia da, 477 metrorekin.
Mendilerroan dagoen Ganguren mendiak ematen dio izena mendilerroari.
Hypodactylus fallaciosus
Hypodactylus fallaciosus Hypodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Craugastoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Sainte-Gemmes-d'Andigné
Sainte-Gemmes-d'Andigné Frantziako udalerria da, Maine eta Loira departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Txinatar
Txinatarrak Txinarekin edo Txina Handiarekin lotutako pertsonak edo taldeak dira. Adjektibo honek oso adiera zabala du:
Sainte-Gemmes-d'Andigné
Biztanleria
2007an Sainte-Gemmes-d'Andigné udalerrian erroldatutako biztanleak 1.539 ziren. Familiak 551 ziren, horien artean 124 pertsona bakarrekoak ziren (60 bakarrik bizi ziren gizonak eta 64 bakarrik bizi ziren emakumeak), 188 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 218 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 21 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Gallicolumba tristigmata
Gallicolumba tristigmata Gallicolumba generoko animalia da. Hegaztien barruko Columbidae familian sailkatua dago.
Goodyear Village (Arizona)
Goodyear Village Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Pinal konderrian dago, Arizona estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Sainte-Gemmes-d'Andigné
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 613 etxebizitza zeuden, 557 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 44 hutsik zeuden. 571 etxeak ziren eta 36 apartamentuak ziren. 557 etxebizitza nagusietatik 378 bere jabearen bizilekua ziren, 170 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 9 etxek gela bat zuten, 21 etxek bi zituzten, 76 etxek hiru zituzten, 131 etxek lau zituzten eta 320 etxek bost zituzten. 429 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 249 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 254 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 897 ziren, horien artean 683 aktiboak ziren eta 214 inaktiboak ziren. 683 pertsona aktiboetatik 640 lanean zeuden (340 gizon eta 300 emakume) eta 42 langabezian zeuden (19 gizon eta 23 emakume). 214 pertsona inaktiboetatik 90 erretiraturik zeuden, 78 ikasten zeuden eta 46 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Sainte-Gemmes-d'Andigné udalerrian 553 unitate fiskal zeuden, 1.484 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.173 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 60 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 10 eraikuntza enpresak ziren, 20 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 8 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 16 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 igeltseroak, 3 margolariak, 4 zurginak, 1 iturgina, 2 ile apaindegiak, 2 jatetxeak eta 1 tintoreria.
2009an zeuden 9 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 1 supermerkatua zen, 1 brikolaje denda handia zen, 1 okindegi zen, 1 arropa denda zen, 1 etxerako tresna denda zen, 1 zapata-denda zen, 1 altzari denda zen eta 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen.