cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Saint-Germain-de-Marencennes
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 margolaria, 2 zurginak, 2 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Saint-Germain-de-Marencennes udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.485 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Elur-bola
Elur-bola honakoa izan daiteke:
Darro
Darro Granadako udalerria da, Guadix eskualdean dagoena.
Dysomma muciparus
Dysomma muciparus Dysomma generoko animalia da. Arrainen barruko Synaphobranchidae familian sailkatzen da.
Ouro Fino
Ouro Fino Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Claville-Motteville
Claville-Motteville Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Claville-Motteville udalerrian erroldatutako biztanleak 249 ziren. Familiak 104 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 106 etxebizitza zeuden, 103 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 105etxeak ziren. 103 etxebizitza nagusietatik 82 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 16 etxek hiru zituzten, 27 etxek lau zituzten eta 59 etxek bost zituzten. 89 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 42 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 55 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 165 ziren, horien artean 132 aktiboak ziren eta 33 inaktiboak ziren. 132 pertsona aktiboetatik 124 lanean zeuden (68 gizon eta 56 emakume) eta 8 langabezian zeuden (5 gizon eta 3 emakume). 33 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Claville-Motteville udalerrian 107 unitate fiskal zeuden, 271,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.034 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 13 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 3 iturginak eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Claville-Motteville udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lomagne
Lomagne (Lomagne; Lomanha) Gaskoiniako antzinako probintzia da, egungo Gers eta Tarn eta Garona departamenduetan kokaturik. Hiri nagusia Lectoure du.
Laktorate izeneko akitaniar herriaren egoitza, X. mendean bizkonderri bilakatu zen. 1325an Armañaceko kondeek bereganatu zuten.
Sanba
Sanba Brasilgo dantza eta musika genero bat da, Bahiako estatuan sortua, erroak Rio de Janeiro hirian eta Afrikan dituena, Mendebaldeko Afrikatik bortxaz ekarritako esklaboak eta Afrikako erlijio ohiturak direla bide. Brasilgo kultura adierazpide herrikoienetakoa da, eta Brasilgo nazio nortasunaren ikono bihurtu da. Bahiako Samba de Roda (dantza-biribila), 2005ean, gizateriaren ondare izendatu zuen UNESCOk, eta Rio de Janeiron jotzen eta dantzatzen den samba carioca delakoaren erro nagusia da.
Losheim am See
Losheim am See Alemaniako udalerria da. Sarre estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Paul Puhallo von Brlog
Brlog hirian jaio zen 1856ean, Kroazian. Bere aita ofiziala zen. Mährisch Weißkirchen eskola teknikoan ikasi zuen, Vienako akademia teknikara pasa baino lehen. Ikasketak 1877ean amaitu zituen eta kanpainako artileriako 11.erregimendura pasa zen. Urte batzuk geroago, 1883ean Linz-eko zalditeriako 2. dibisiora pasa zen. 1886ean, Estatu Nagusiko kapitaina izendatu zuten, eta hurrengo urtean, ezkondu zen. 1892ean, 3. dibisiora pasatu zen Linz-eko infanteriako nagusi bezala.
Nukus
Nukus (uzbekeraz: Nukus / Нукус; karapalkakeraz: No‘kis / Нөкис; errusieraz: Нукус) Uzbekistango hiria da. Karakalpakstango Errepublikako hiriburua, Amu Dariaren ertzean dago.
Paul Puhallo von Brlog
1894tik 1896ra, Austria-Hungariako armadako Estatu Nagusiko operazioetan lan egin zuen. 1896tik 1898ra, Puhallo tenente koronelak serbitzu aktiboan aritu zen, bataila komandante bezala, Tarnopolko infanteria-ren 55. erregimenduan, Galizian. 1898ean, Vienako gerra eskolara bidali zuten klaseak ematera, eta koronel izatera pasa zen.1902. urtean Estatu Nagusiko operazioetara bueltatu zen, eta hurrengo urtean, hemengo nagusia bilakatu zen. 1905ean, general nagusia bilakatu zen.
Bere agintepean, gerra eskola berritu egin zen. 1908. urtean baroi titulo nobiliarioa eskuratu zuen eta hurrengo urtean Feldmarschalleutnant izendatu zuten. 1910ean, Krakobiara joan zen Landwehr-ko 46. dibizioaren nagusi izateko. 1913ean, Feldzeugmeister bihurtu zen. Azaroan Geheimer Rat ere izendatu zuten.
Lehen mundu gerra
Gerra hasi zenean, Armadako V. Batailoia Viktor von Dankl-ik komandatzen zuen lehenengo Armadara bidali zuten, eta Galitziako mugara bidali zuten. Krasnikeko guduan parte hartu zuen. Gudu honek ekialdeko frontearen lehen hilabetetako gudurik garrantzitsuenetakoa izan zen, eta Austria-Hungariar armadaren hasiera ez hain ona hobetu zuen. Puhallo fronte honetan iraun zuen urte horretako azken egunetara arte. Momentu horretan 3. armadaren aginpean ezarri zuten.
Atzapar
Atzaparrak zenbait animaliak dituzten azazkal luze, zorrotz eta gogorrak dira. Zenbait ornodunek, batz ere hegaztiek, narrastiek eta zenbait ugaztunek (gehienetan, Carnivora, Insectivora, Rodentia, Lagomorpha, Chiroptera eta Edentata ordenakoek) dituzte.
Paul Puhallo von Brlog
Lehen mundu gerra
Neguko Karpatoetako guduan parte hartu zuen 1914ko azken egunetatik aurrera. Gero, Przemyslgo gotorlekuaren defentsan borrokatu zuen baina porrotean amaitu zuen. Disenteriaz jota aste batzuk eman zituen serbitzu aktibotik kanpo. 1915eko maiatzean itzuli zen Armadako 5. batailoiarekin. Bug hiriko guduan parte hartu zuen orduan. Uztailean, Leopoli hiria aske utzi zuen eta Sokal hiriaren konkistan lagundu zuen.
1916ko udaberrian, Generaloberst izendatu zuten bere adinagatik.
Gerra ostean, bere jaio herrian bizi izan zen denbora labur batez. Momentu horretan bere herria estatu berri batean zegoen Eslovenia, Kroazia eta Serbia bateratzen zituena; Jugoslavia. Hala ere, Vienara itzuli behar izan zuen estatu berri horrek pensio oso baxua ematen baitzion eta. Vienan militar lagun baten laguntzarekin bizi izan zen. 1926an hil zen 70 urterekin.
Atzapar
Atzaparrek bi geruza dituzte: Unguisa subunguisa baino azkarrago hazten denez, atzaparrek muturrean ardatz-itxura ematen dute.
Cleidothaerus albidus
Cleidothaerus albidus Pholadomyoida ordeneko bibalboen Cleidothaeridae familiako espezie bakarra da. Australiako hegoekialdean, Zeelanda Berria eta Chatham Uharteetan baino ez da bizi.
Baso-igel jauzkari
Baso-igel jauzkaria (Rana dalmatina) Ranidae familiako igela da, Europan bizi dena.
Baso-igel jauzkaria anfibio mehatxatua da eta populazio bakarrak Urduñan, Araban eta Nafarroan bizi dira. Bere basoko habitatean, atzerapen handia egon da, hariztiak landazabalean egokitu direlako. Baina Aranzadi Zientzia Elkarteak sinatutako hitzarmen bati esker hauen ugalketa ziurtatzeko urmaelen eratze proiektu bat lortu da.
Deskribapena
Baso-igel jauzkariaren larben eklosioa nahiko berandu ematen da, dagoeneko larbak igeri egiteko gai direnean. Brankia txikiak dituzte, gorputzera itsatsiak eta adarkatu gabeak. Begien arteko distantzia, distantzia internasala baino bi bider handiagoa da. Gandor dortsala dute, nahiko altua (bereziki lehen herena) eta espirakuluraino luzatzen dena. Gandor honek mutur zorrotza du. Isatsa, burua eta enborra baino luzeagoa da eta alboetan kolore iluneko orban nabarmenak ditu, irregularki kokaturik, eta enborreraino zabaltzen direnak. Sabelalde iluna dute, pigmentatua.
Leize-hiena pikarta
Leize-hiena pikarta (Crocuta crocuta spelaea) Iberiar penintsula eta ekialdeko Siberia artean bizi zen iraungitako animalia harraparia izan zen. Hasiera batean espezie desberdin gisa kontsideratu bazen ere DNA azterketek erakutsi dute desberdintasunak ez direla hainbestekoak eta hiena pikartaren azpiespeziea da gaur egun.
Baso-igel jauzkari
Deskribapena
Igel lirainak dira, oso hanka luzekoak eta mutur zorrotzekoak. Ar helduak ez dira 6,5 cm baino handiagoak, emeak aldiz, 8 cm-rainokoak izan daitezke. Kolore arre argiko sabelaldea dute, orbanik gabea, eta bizkarraldea orban ilunekin eta batzuetan, oso ondo definitu gabeko lerro ilunekin, gehienetan etenak direnak. Araldian zehar, arrek kolore ilunagoak hartzen dituzte. Hankak nabarmenki luzeak dira eta lerro ilunagoak dituzte, luzera osoan zehar, horizontalki kokaturik. Berna-bizkarra gorputza baino 1,5 aldiz motzagoa da eta atzeko hankak gorputza aldera luzatzean, muturraren luzera gainditzen dute. Homoesternoia eta esternoia osifikatuta dituzte. Atzeko hanketako behatzak palmatuak dira baina aurrekoek ez dute mintzik azaltzen. Araldian zehar, arrek lehen behatzean disko itsaskor moduko bat azaltzen dute. Hiruki formako orban marroi ilun bat du begi bakoitzaren inguruan, begi-nini horizontalak dituzte eta irisa bi koloretakoa: gainaldean argiagoa eta azpialdean urre kolorekoa. Tinpanoa, begiaren tamainakoa da gutxi gorabehera. Hortz bomeriarrak dituzte eta mingainaren atzealdea askea eta bifurkatua. Arrek ez dute aho-zakurik.
Leize-hiena pikarta
Basazaldiak, estepako bisonteak edo errinozero iletsuak jaten zituenez, hainbat leize eta torkatan hauen aztarnak utzi zituen. Duela 12.500 urte inguru Europako zelai zabalak desagertzearekin batera iraungi ziren leize-hiena, hobeto moldaturiko harrapari espezieek (otsoak, gizakiak) ordezkatuta.
XVIII-XIX mendeetako aurkikuntzak
XVIII. mendeko zientzia literaturan azaltzen dira leize-hienaren hezurduren zatiak, baina normalean gaizki identifikaturiko hezurrak dira. Aurreneko aipamena 1737koa da, Rariora Naturæ et Artis liburuan egiten du Kundmannek. Baraila zati bat da, baina txahal batena dela esaten du. 1774. urtean Eugenius Johann Christoph Esper naturalista alemaniarrak Gailenreuth-en aurkituriko hiena hortzak deskribatu zituen lehoiarenak zirela esanez eta 1784an Cossimo Collini italiarrak hiena baten garezurra itsas txakur batena balitz bezala deskribatu zuen.
Crotalus aquilus
Crotalus aquilus Crotalus generoko animalia da. Narrastien barruko Viperidae familian sailkatuta dago.
Mazinghien
Mazinghien Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Baso-igel jauzkari
Banaketa
Euskal Herrian bereziki Araban aurki daiteke, isurialdeen banalerrotik Kantabriako mendilerroko iparraldeko hegaleraino eta Nafarroaraino hedatuz. Bizkaian, Urduñan baino ez da agertzen eta Nafarroan, Kantauriar mendikatean Iruñeko arroan, Ultzamako haranean eta Sakanan. Eremuotan irregularki banatzen da.
Habitata
Baso-igel jauzkari heldua, izenak dioen moduan, hosto erorkorretako baso eta harizti zimelkorretan aurki daiteke, garaturik dagoen eta txilardi nahiz bestelako belar-zuhaixka multzoak dituen edozein oihanperi loturik, erruteko aukera eskaintzen dioten ur-masa geldoekin. Europan espezie honentzat oinarrizko habitat diren hosto erorkorreko basoetan ez ezik, hezegune eta larre hezeetan dago. Hala ere, lehorteak eta tenperatura altuak hoberen jasaten dituen igeletako bat da eta urik gabeko baso-ertzetan ere aurkitu ohi da maiz.
Elikadura
Zapaburuak algaz elikatzen dira.
Aldiz, helduek batik bat lur-intsektuak jaten dituzte, eta oso gutxitan zizare, armiarma, miriapodo eta abarrak.
Ugalketa eta ontogenia
Araldian, 'rog...rog...rog...' moduko soinu leuna egiten dute arrek, 12 segundoz luza daitekeena. Ur azpian ere soinua egiten dute maiz. Araldian zehar ar talde handiak batu baitezte ur gainazaletan emeak erakarri nahian.
Mazinghien
Biztanleria
2007an Mazinghien udalerrian erroldatutako biztanleak 328 ziren. Familiak 128 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 48 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Leize-hiena pikarta
XVIII-XIX mendeetako aurkikuntzak
Britainia Handian ere aurkitu ziren hienen aztarnak. William Buckland paleontologoak Kirkdale leizean aurkituriko hezurrak aztertu zituen eta leize horiek leize-hienen babeslekuak izan zirela ikusi da. Plymouth alboan Cliff eta Whidbeyk ere aurkikuntza berriak egin zituzten.
Baso-igel jauzkari
Ugalketa eta ontogenia
Emeek 450-1800 arrautza jartzen dituzte gauez, uretara eroritako enborretan eta ur-landareetan, 5-40 cm-tako sakoneratan eta beraz, maiz hondoratu egiten dira. Rana arvalis eta Rana temporariak ez bezala, baso-igel jauzkariaren arrautzak ez dira multzo bakar batean pilatuta agertzen. Arrautza bakoitzaren diametroa 1,5-2,1 mm-koa da.
Mazinghien
Etxebizitza
2007an 141 etxebizitza zeuden, 125 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 140etxeak ziren. 125 etxebizitza nagusietatik 104 bere jabearen bizilekua ziren, 16 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 5 etxek bi zituzten, 19 etxek hiru zituzten, 36 etxek lau zituzten eta 63 etxek bost zituzten. 100 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 61 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 52 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Leize-hiena pikarta
XVIII-XIX mendeetako aurkikuntzak
1812an Georges Cuvier paleontologo frantsesak identifikatu zituen hezurrok, hiena hezurrak zirela esanez. Gaur egungo hiena pikartarekiko desberdina zen espezie gisa identigikatu zituen, tamaina handiagoa baitzuten, eta Europan zehar aurkituriko hiena hezurren aztarnategien zerrenda egin zuen. 1823ko Ossemens Fossiles liburuan deskribapen zehatzagoa egin zuen eta leize hienaren hatzak laburragoak eta sendoagoak zirela esan zuen hiena-pikartarenak baino. Crocuta spelaea izena eman zitzaion, "leizeetako hiena" hain zuzen ere. XIX. mendean zehar Cuvierren iritzia erabat onartua izan zen eta garaiko beste hainbat paleontologok ere sakondu zuten bide horretan, de Blainvillek eta Richar Owenek esate baterako. Hagin karnasiala gehitu zitzaion hiena bien arteko ezaugarri desberdinei.
Baso-igel jauzkari
Bizimodua
Baso-igel jauzkaria eguneko lehen orduetan eta ilunabarretan da bereziki aktiboa. Araldian zehar, ordea, egun osoan zehar azaltzen dute aktibitatea. Udazken hasieran hibernazioa hasten dute, urtarrila-martxorarte luza daitekeena. Emeek ur azpian hibernatu ohi dute eta arrek buztinetan lurperatuta.
Mazinghien
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Leize-hiena pikarta
XVIII-XIX mendeetako aurkikuntzak
William Boyd Dawkins izan zen aurreneko zientzilaria Cuvierrek baieztapena zalantzatan jarri zuena. 1865ko idazki batean aipatu zuen hagin karnasialaren itxura ez dela nahikoa espezieak bereizteko, espezie barneko aldaera bat izan zitekeela, alegia. 1877an berriz aztertu zituen hiena bien garezurrak eta espezie arteko diferentzia markatuko lukeen osagairik ez zuela aurkitu berretsi zuen.
Larry Sanger
Lawrence «Larry» Mark Sanger (Bellevue, Washington, AEB, 1968ko uztailaren 16a) filosofoa da, Jimmy Walesekin batera Wikipedia sortu zutenetako bat. Komunitate libre eta irekia antolatzen lagundu zuen, eta entziklopediaren politikan oinarri diren ideiak garatu zituen. Citizendium ere sortu zuen.
Baso-igel jauzkari
Kontserbazioa
Baso-igel jauzkaria "Kaltebera" kategorian dago sailkatuta EAEko espezie mehatxatuen katalogoan eta "Sentikorra" kategorian Nafarroakoan. Ugaritasuna desberdina da leku batzuetatik besteetara. 1950eko hamarkadan jasotako datuak 1980ko hamarkadakoekin alderatzen baditugu, populazioen beheranzko joera ikus daiteke, Arabako Lautadako erdigunean hainbat populazio desagertu direlarik. Beste bi populazio-nukleoetan egonkorra da antza, espezieak hainbat herritan erabilitako urmaelak desagertu egin diren arren. Nafarroako Rana dalmatina igelaren populazioa elkarri lotu gabe dauden 4 bizigunetan banatuta dago, eta hezegune gutxi izaten du ugalketarako (2 eta 15 bitartean area bakoitzeko). Eme helduen populazioa 1.000tik 1.500 alera bitartekoa izaten da urtean, Sakanako bizigunea kontuan hartu gabe oraindik ikertu gabe baitago. Espeziearen kontserbazioa hezeguneen kudeaketari lotuta doa.
Mazinghien
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 199 ziren, horien artean 144 aktiboak ziren eta 55 inaktiboak ziren. 144 pertsona aktiboetatik 121 lanean zeuden (76 gizon eta 45 emakume) eta 23 langabezian zeuden (8 gizon eta 15 emakume). 55 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 27 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Leize-hiena pikarta
Azterketa modernoak
2005. urtean bildutako hiena espezie bien aztarnen DNA azterketak egin ziren. Mitokondrioetako b zitokromoa kodetzen duten geneak aztertu dira eta erakutsi dute espezie berari dagozkiola hiena pikarta eta leize-hiena pikarta. Koprolitoetan aurkituriko aztarnetatik ateratako genoma ere aztertu zen 2012. urtean eta emaitza bera eman zuten. Horrela beraz, leize-hiena pikarta gaur egun Afrikan aurkitzen den hienaren azpiespeziea da, Crocuta crocuta spelaea.
Larry Sanger
Bizitza
Lawrence «Larry» Mark Sanger Bellevuen jaio zen, Washingtonen (AEB), 1968ko uztailaren 16an. Anchoragen hezi zen, Alaskan, eta 1991n lizentziatu zen filosofian Reed Collegen. 2000n lortu zuen filosofiako doktoretza Kanadako Uunibertsitate Publikoan.
Leize-hiena pikarta
Deskribapena
Gaur egun Afrikan aurkitzen den hiena pikarta baino handiagoa zen leize-hiena. 102 kg-tako pisua har zezakeen, gaur egungo handienek baino 10-15 kg gehiago. Animalia bien arteko gainerako desberdintasunak gorputz adarretako hezurretan identifikatu dira. Leize-hiena pikartak humeroa eta femurra luzeagoak zituen, hatzetako metakarpo eta metatarso hezurrak aldiz laburragoak eta sendoagoak ziren.
Baso-igel jauzkari
Kontserbazioa
Euskal Herriko populazioak, espeziaren hegoaldeko muga markatzen duenak, penintsulako populazioaren %70 suposa dezake. Ha-ko 6,5 eta 405 errunaldiko dentsitateak eman izan dira Nafarroan. Europan, Belgikako populazioen desagertzea eta Suitzakoen murriztea bakarrik deskribatu da.
Larry Sanger
Bizitza
Graduko tesiari izen hau eman zion: Metodo kartesiarrak eta oinarri teorikoak. Doktoretza-tesia, berriz, hau izan zen: Zirkularitate epistemikoa: Metajustifikazioaren arazoari buruzko saiakera.
Nupedia eta Wikipedia
Sangerrek Jimmy Walesen Bomis enpresan egin zuen lan. Nupediaren erredaktore nagusi izan zen, handik 6 urtera porrotera joan zen arte. Proiektuak aurrerapen exkaxa zuela-eta, 2001eko urtarrilean, artikuluak sustatuzeko wikia sortzeko proposamena egin zuen eta hortik etorri zen gero Wikipedia —halaber, Larry Sangerrek proposatu zuen izen hori—, gizarteari ezaguera unibertsala eskura jartzeko xedean, harmonia eta mundu-bakearen etengabeko bilaketan.
Leize-hiena pikarta
Deskribapena
Gainerakoan Afrikan aurkitzen diren hiena pikarten itxura zuten. Emeak arrak baino handiagoak ziren eta haitzuloetako hormetan aurkituriko marrazkiek erakusten dute orban beltzak zituztela gorputzean, gaur egungo hienen antzera. Begiratu batera kanidoen itxura duten arren felidoen taldearekin erlazio handiagoa dute. Gorputza sendoa zen, lepo luzea eta garatua, eta atzeko hankak laburragoak aurrekoak baino.
Elikadura
Leize-hiena pikarta harrapari oportunista zen, bai eta sarraskijalea ere. Europan zehar aurkituriko leize-hienan hondarrek erakusten dute hura baino animalia handiagoak ehizatzen zituela, hala nola, batez ere basa-zaldiak, baina baita estepako bisonteak eta errinozero iletsuak ere. Horietaz gain oreinak, elur-oreinak, irlandar oreinak, Europar basastoak, sarrioak eta alpetar basahuntzak ere ehizatu zituzten.
Bohemiako eremu karstikoetako hiena babeslekuetan elikaduraren inguruan ikerketa interesgarria egin zen eta honako emaitzak eman zituen. Przewalski zaldia zen harrapakin ugariena, %16-51. Afrikan gaur egungo hiena pikartak zebra ehizatzea hobesten duten bezala, leize-hienek ere zaldiak ehizatzeko joera zuten. Haien harrapakin handiena errinozero iletsua zen, eskualde batzutan harrapakinen %25-20 izatera ere iristen zen. Elur oreinek %7-15 osatzen zuten eta gainerakoak gutxiago.
Hienen zuloetan inoiz otsoaren hezurrak ere aurkitu izan dira, izan liteke jateko ehizatu zituztela edota espezie bien arteko lehiagatik, izan ere ez baita arrunta haragijaleak haragijaleaz elikatzea. Haitzuloetako lehoien eta hartzen hondarrak ere aurkitu izan dira, baliteke sarraski gisa jan izana. Hiena hezurrak ere sarritan hautsita azaltzen dira eta baliteke haien espeziearekiko sarraskijaleak izatea ere.
Etologia
Jokaera sozialen inguruan ez da askorik ezagutzen. Leizeetan babesa bilatzen zuten, baita espazio zabaletan ere. Dirudienez klan handirik ez zuten osatzen, baina animalia handiagoak ehizatzeko talde lana beharrezkoa izango zuten. Hala ere itxura sendoagoa izateaz adieraz dezake indarrean oinarritzen zituztela erasoak, ez abiaduran, eta animalia hil ondoren babeslekura eramango zutela lasai jateko. Dena dela talde lanaren ebidentzia zehatzik ez da ezagutzen oraindik.
Lehiaketa harremana
Neandertalak izan ziren leize-hienakin aurreneko lehia gogorra izan zutenak. Harrapakin beraren hondarretan neandertalen eta hienen arrastoak aurkitu dira, eta badirudi elkarrik harrapoakina lapurtzen ziotela. Biek ala biek babesleku gisa erabiltzen zituzten leizean eta horrekiko lehia ere nabarmena zen, bataren eta bestearen txandakako okupazioak aurkitu dira leize berean. Hienek erdi-kontsumituriko neandertal hezurrak ere aurkitu dira, bai eta gizakiek zatikaturiko hiena hezurrak ere.
Gizaki modernoaren eta hienen artean ere izan zen lehiarik. Gizakiek ehizaturiko animaliak harrapatzen zituzten eta inoiz kanpalekutan ere sartuko ziren haurrak edo gaixoak ehizatzera, gaur egungo hienek Afrikan egin izan duten bezala.
Hainbat paleontologok iradoki dute gizakiak Amerika kolonizatzea oso berandu gertatu izana leize-hienekiko lehiarengatik izan zitekeela. Siberia aldean oso ugariak baitziren hienak eta hauen iraungipena gertatu zen garaian baino ez zen gai izan gizakia Bering itsasartea zeharkatu eta kontinente berrian barneratzeko.
Paleolitoko artea
Goi Paleolito garaiko Frantziako leize ugaritan agertzen dira hienen irudiak. Chauvet leizean duela 20.000 urte margoturiko leize-hiena baten profila ikusten da, gorputza eta bi hanka, eta gorputzaren aurrealdea puntuz margoturik dauka. Lascauxeko leizean gorriz eta beltzez margoturiko hiena bat dago, lau hanka ikusten zaizkio eta honek ere puntuan margoturik ditu. Dordoina eskualdeko Le Gabillou leizean aurrez aurreko marrazkia dago. Begi borobilak eta belarri txiki borobilduak ditu elkarrengandik urruti, eta irribarrea iradokitzen duen aho bat ere bai.
Ez dira oso ugariak ordea hienen irudiak leizeetan. Badirudi animalien iruditegiko hierarkian bigarren mailakoak zirela hartzen, lehoiek, mamuten eta errinozeroen aurrean.
Iraungipena
Ez da zehazki ezagutzen zergatik iraungi zen leize-hiena. Klima aldaketa aipatu izan da sarritan baina ez dirudi hain hedatua zegoen animalia iraungitzeko arrazoi bakarra izan zitekeenik. Iparraldeko Europan arrazoi nagusia izan liteke, hotz handiaren eraginez populazioa nabarmen jeitsiko baitzen eta populazioa Afrikako hienarekin banatzea ekarriko zuelako.
Europa hegoaldean ordea garaiko faunak iraun zuen (oreinek, basahuntzek...). Klima ladaketak ordea habitaten aldaketa handia ekarri zuen Europa mendebaldera. Belardi zabalak nabarmen gutxitu ziren eta basoek hartu zuten haren lekua. Dirudienez otsoak eta gizakiak hobeto moldatu ziren ingurune berrira eta horrek ekarri zuen leize-hienen desagerpena. Duela 20.000 urte hasi zen hienen gainbehera eta 14.000-11.000 urte dela iraungi ziren.
Leize-hienak Euskal Herrian
Euskal Herriko leizeetan ere aurkitu dira leize-hiena pikarten aztarnak. Oñatiko Arrikrutzeko kobatan Pleistozenoko faunaren aztarna ugari bildu dira, tartean hienarenak ere bai. Zestoako Erlaitz eta Danbolinzulo leizeetan egindako indusketatan ere hienaren baraila bat aurkitu zen. Olaztiko Koskobilo koban ere aurkitu dira hondarrak.
Mazinghien
Diru sarrerak
2009an Mazinghien udalerrian 121 unitate fiskal zeuden, 315 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.442 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 iturgina.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Mazinghien udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 650 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Larry Sanger
Nupedia eta Wikipedia
Jimmy Walesek horrela ez badu ikusten ere, Sangerrek Wikipediaren sortzaileetako bat dela dio, 2005era arte, behintzat, kontsideratzen zuten bezala. Walesek dioenez, Sangerrek garrantzia izan zuen, baina bere agindupean zegoen langile bat besterik ez zen. Sangerrek, ordea, bere burua Wikipedian zegoen bitartean, Wales Bomisen ari zela dio.
Wikipedia utzi ondoren, Ohio State unibertsitatera itzuli zen eta filosofiako doktoretza egin zuen.
2006an, Wikipediaren jarraipen bat iragarri zuen, Citizendium, oinarri berekoa, baina izen errealak erabili behar zituzten editoreen lanaz egina.
Autaugaville (Alabama)
Autaugaville Alabamako herri bat da. Autauga konderrian kokatua dago. 2010ean 870 biztanle zituen, 44.1 kilometro koadrotan banatuta.
Renato Cajá
Renato Adriano Jacó Morais, Renato Cajá (1984ko irailaren 15a - ) Brasilgo futbolaria da.
Gueberschwihr
Gueberschwihr Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Errege Magoak
Mateoren ebanjelioak kopururik zehazten ez badu ere, tradizionalki hiru zirela finkatu zen historian zehar, eta VI. mendetik Meltxor, Gazpar eta Baltasar izenak eman zizkieten.
Gueberschwihr
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Errege Magoak
Epifania
Aztiekin lotutako jaieguna ospatzen da urtarrilaren 6an batez ere Espainian eta gazteleraz egiten duten herrialdeetan. Horren arabera, ume txintxoei opariak ekartzen dizkiete horiek aurretik idatzitako eskaera gutunen arabera. Aurreko egunean, urtarrilaren 5ean, tradizio handia daukate espainiar hirietan Erregeen kabalgata edo desfilea, Hego Euskal Herriko hiriburuetan ere oso arrakastatsua dena. Alcoi (Alacant) herrian horrelako desfilerik zaharrena egiten omen dute.
K.a. 181
K.a. II. mendearen taula (K.a. III. mende | K.a. II. mende | K.a. I. mende)
Gueberschwihr
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Amaurocichla bocagii
Amaurocichla bocagii Amaurocichla generoko animalia da. Hegaztien barruko Motacillidae familian sailkatua dago.
Gueberschwihr
Etxebizitza
2007an 424 etxebizitza zeuden, 324 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 52 bigarren erresidentzia ziren eta 48 hutsik zeuden. 359 etxeak ziren eta 59 apartamentuak ziren. 324 etxebizitza nagusietatik 255 bere jabearen bizilekua ziren, 53 alokairuan okupaturik zeuden eta 16 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 14 etxek bi zituzten, 48 etxek hiru zituzten, 75 etxek lau zituzten eta 183 etxek bost zituzten. 258 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 120 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 175 etxetan bat baino gehiago zituzten.
K.a. 181
K.a. 200ko hamarkada | K.a. 190ko hamarkada | K.a. 180ko hamarkada | K.a. 170ko hamarkada | K.a. 160ko hamarkada
Gueberschwihr
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 512 ziren, horien artean 378 aktiboak ziren eta 134 inaktiboak ziren. 378 pertsona aktiboetatik 364 lanean zeuden (175 gizon eta 189 emakume) eta 14 langabezian zeuden (7 gizon eta 7 emakume). 134 pertsona inaktiboetatik 53 erretiraturik zeuden, 43 ikasten zeuden eta 38 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
K.a. 181
K.a. 186 | K.a. 185 | K.a. 184 | K.a. 183 | K.a. 182 | K.a. 181 | K.a. 180 | K.a. 179 | K.a. 178 | K.a. 177 | K.a. 176
Ďurková
Ďurková Eslovakiako udalerri bat da, Stará Ľubovňako barrutian kokatuta. 3,98 km²ko azalera du eta 244 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1427. urtekoa da.
Los Bravos
Los Bravos, Espainiako rock musika talde bat izan zen. 1965ean Michael Kogel, Antonio “Tony” Martínez, Manolo Fernández, Miguel Vicens eta Pablo Sanllehí musikariek sortua.
Magny-lès-Aubigny
Magny-lès-Aubigny Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Gueberschwihr
Diru sarrerak
2009an Gueberschwihr udalerrian 322 unitate fiskal zeuden, 803 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 24.339 euro zen.
Magny-lès-Aubigny
Biztanleria
2007an Magny-lès-Aubigny udalerrian erroldatutako biztanleak 201 ziren. Familiak 80 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Los Bravos
Bere ibilbidea ez zen oso luzea izan, 1965-1971 artekoa, baina Michael Kogel (Mike Kennedy, bere bakarkako ibilbidean) alemaniar abeslariaren ingeles ahoskera ona eta haren karisma handiak taldeari onura handia ekarri zion, Erresuma Batuan eta nazioartean benetazko oihartzuna izan zuen lehenbiziko espainiar pop-rock taldea izan baizen, bereziki Black Is Black abestiari esker.
Magny-lès-Aubigny
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 93 etxebizitza zeuden, 81 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 92 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 81 etxebizitza nagusietatik 73 bere jabearen bizilekua ziren eta 8 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 4 etxek hiru zituzten, 27 etxek lau zituzten eta 48 etxek bost zituzten. 68 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 31 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 41 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Mattin Artiach
Mattin (jaiotzez Mattin, Bilbo, 1977 - ) nagusiki zaratarekin eta inprobisazioarekin lan egiten duen euskal artista bizkaitarra da. Musika inprobisazioaren, software librearen eta anti-copyright-aren inguruan hainbat saiakera idatzi du. Mundu osoko hainbat diskoetxe deberdinetan 50 diska baino gehiago argitaratu ditu. w.m.o/r eta Free Software Series diskoetxeak eta Desetxea netlabela zuzentzen ditu. Bere lan oro anti-copyright ez-lizentziarenpean argitaratzen du. Asia, Amerika, Ozeania eta Europan ehundaka kontzertu eskaini ditu.
Biografia
2001ean Sakada taldea sortu zuen Eddie Prévost musikari ingelesarekin eta talde honekin hainbat diska argitaratu zituen Rosy Parlane, Alan Courtis edo Xabier Erkizia bezalako musikariak behin behineko partaide bezala izanik. Geroztik Deflag Haemorrhage/Haien Kontra, NMM, Billy Bao, La Grieta eta Josetxo Grieta bezalako taldeetako kide da.
Magny-lès-Aubigny
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 127 ziren, horien artean 98 aktiboak ziren eta 29 inaktiboak ziren. 98 pertsona aktiboetatik 93 lanean zeuden (51 gizon eta 42 emakume) eta 5 langabezian zeuden (3 gizon eta 2 emakume). 29 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Magny-lès-Aubigny udalerrian 81 unitate fiskal zeuden, 195 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.198 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen eta 2 eraikuntza enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 zurgina.
2000. urtean Magny-lès-Aubigny udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 456 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gueberschwihr
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 zurgina eta 4 jatetxeak.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 1 elektrotresna denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Gueberschwihr udalerrian 77 nekazaritza-ustiategi zeuden, 246 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Sixt-sur-Aff
Sixt-sur-Aff Bretainiako udalerri bat da. Administraiboki Frantziako Ille eta Vilaine departamenduan dago Bretainia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 2.069 ziren. Familiak 826 ziren, horien artean 238 pertsona bakarrekoak ziren (119 bakarrik bizi ziren gizonak eta 119 bakarrik bizi ziren emakumeak), 262 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 278 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 48 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denborak, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Pterodaktilo
Pterodaktilo edo izen zientifikoa Pterodactylus (πτεροδάκτυλος, pterodaktylos, hatz hegalduna ) pterosauroen generoa izan zen. Identifikaturiko aurreneko narrasti hegalaria izan zen. Fosil gehienak Alemania hegoaldean aurkitu dira, Solnhofen kareharrian (Bavaria), eta Jurasiko Berantiarrekoak dira (duela 150,8–148,5 milioi urte inguru). Europako beste hainbat tokitan eta Afrikan ere aurkitu dira pterodaktiloaren aztarna zatikatuak.
Sixt-sur-Aff
Etxebizitza
2007an 1.015 etxebizitza zeuden, 846 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 88 bigarren erresidentzia ziren eta 81 hutsik zeuden. 986 etxeak ziren eta 27 apartamentuak ziren. 846 etxebizitza nagusietatik 649 bere jabearen bizilekua ziren, 192 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 12 etxek gela bat zuten, 55 etxek bi zituzten, 150 etxek hiru zituzten, 230 etxek lau zituzten eta 399 etxek bost zituzten. 619 etxebizitzek parking plaza bat zuten azpialdean. 335 etxetan auto bat zegoen eta 399 bi edo gehiago zeuden
Pterodaktilo
Haragijalea zen eta arrainak eta animalia txikiak ehizatzen zituen. Pterosauroen artean txikienetakoa zen eta Pteranodon eta Quetzalcoatlus baino lehenago bizi izan zen. Hegan egiteko muskulu eta azalezko mintz bat zeukan besoetako laugarren hatzetik hanketaraino zabaltzen zena.
Mannheimgo fosila
Espezimen tipoa Pterodactylus antiquus da, aurkituriko fosil zaharrena hain zuzen ere. Cosimo Alessandro Collini zientzialari italiarrak deskribatu zuen 1784. urtean. Collini Mannheimgo "Naturalienkabinett" ("naturako bitxikerien kabinetea", natur historia museoen aitzindaria) instituzioko komisarioa zen eta Friedrich Ferdinand zu Pappenheim kondeak ekarri zion fosila 1780an azter zezan. "Naturalienkabinett" hau Bavariako Karlos Teodororen jauregian zegoen, Mannheimen. Aurrez, 1779an, perodaktiloen beste fosil bat deskribatu zen baina hasiera batean krustazeo gisa sailkatu zen harik eta 1856an Hermann von Meyerrek pterodaktiloa zela erabaki zuen arte. Pterodactylus micronyx izena eman zitzaion.
Sixt-sur-Aff
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.309 ziren, horien artean 986 aktiboak ziren eta 323 inaktiboak ziren. 986 pertsona aktiboetatik 910 lanean zeuden (504 gizon eta 406 emakume) eta 76 langabezian zeuden (34 gizon eta 42 emakume). 323 pertsona inaktiboetatik 153 erretiraturik zeuden, 82 ikasten zeuden eta 88 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Sixt-sur-Aff udalerrian 840 unitate fiskal zeuden, 2.002 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana 16.290€ zen.
Pterodaktilo
Mannheimgo fosila
1800an Johann Hermann naturalista alemaniar-frantsesak Georges Cuvier geologo handiari Colliniren fosilaren berri eman zion, izan ere Napoleonen ejerzitoak fosila hartu eta Parisera eraman zuela uste baitzuen. Bidalitako eskutitzetan esan zion berak zuzenean aztertzeko aukerarik ez zuela izan, baina ugaztuna zela pentsatzen zuela. Egin zuen marrazkian saguzar baten antzeko mintza egin zion eta pterodaktiloari hegoak ezarri zizkion aurrenekoa izan zen. Cuvier ados zegoen interpretazioarekin eta horrela argitaratu zuen: "Zalantzarik ez dago hatz luzeak mintz bati eusteko balio zuela, eta besoaren luzapenarekin hego handi bat egiten zuela". Cuvierren ustetan ordea pterodaktiloak narrastia izan behar zuen.
Sixt-sur-Aff
Activitats ecomòmiques
2007an zeuden 72 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 23 eraikuntza enpresak ziren, 11 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 8 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Pterodaktilo
Mannheimgo fosila
Fosila ez zegoen ordea frantsesen eskuetan. Karlos Teodoro 1802an hil zen eta Johann Paul Carl von Moll baroiak Munichera eraman zuen. 1809an Cuvierrek von Moll-i fosila erakusteko eskatu zion baina honek galduta zegoela erantzun zion. Benetan ez zegoen galduta, Samuel Thomas von Sömmerringek zeukan hartuta berak ere aztertu nahi zuelako. 1812an Sömmerringek konferentzia bat eman zuen eta Ornithocephalus antiquus izenarekin deskribatu zuen, saguzar antzirudikoa, hegazti eta ugaztunen arteko espezie bat bailitzan. Cuvierrek ados egon gabe jarraitzen zuen eta urte berean Ossemens fossiles izeneko lanean narrastia izatearen argudio zabalak eman zituen.
Sixt-sur-Aff
Activitats ecomòmiques
2009an zeuden norbanakoentzako 24 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 igeltseroak, 2 margolariak, 7 zurginak, 3 iturginak, 2 argiketariak, 2 ile apaindegiak, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
Pterodaktilo
Adostasunaren bila
1817an bigarren pterodaktilo bat aurkitu zen eta Sömmerringek Ornithocephalus brevirostris izena eman zion, mutur motzagoa baitzuen. Gaur egun argi dago pterodaktilo gaztea zela. Sömmerringek hezurduraren ilustrazio zehatza egin zuen eta pterodaktilo baten aurreneko deskribapen osoa izan zen. Bere pentsaerari jarraituz saguzarraren itxura eman zion ordea.
Sixt-sur-Aff
Activitats ecomòmiques
2000. urtean Sixt-sur-Aff udalerrian 73 nekazaritza-ustiategi zeuden, 3.024 hektarea erabiltzen.
Equipaments sanitaris i escolars
2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.
Pterodaktilo
Azken aurkikuntzak
1998an Perodactylus kochi izeneko fosila aurkitu zen eta ehun bigunak zituen aurreneko fosila izanik informazio askoz zehatzagoa atera zuten zientzialariek. Lepoan piknozuntz tenteak zituela ikusi zen, hankako behatzen eta buztanaren artean "uropatagio" izena duen mintza zegoela aurkitu zen eta pelikanoen antzeko zaku bat ere bazuela ikusi zen.
Garai berean JME SOS 4784 zenbakidun fosila argi ultramorez aztertuta garezurrean gandor bigun marratu bat zuela ikusi zen eta erpeak estaltzen zituen keratina uste baino askoz luzeagoa, kurbatua eta zorrotza zela. Baraila luzeen puntan moko txiki bat bazuela ere ikusi zen.
Sixt-sur-Aff
Gertuen dauden udalerriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pterodaktilo
Tamaina
30 fosilen hezurdura osoak gorde dira, gehienak pterodaktilo gazteak dira. Pterodactylus antiquus pterosauroen artean txikia zen, 1'04 metrotako batez besteko hego-zabalera zuen aurkitu den heldu bakarrak. Aurkituriko gainerako pterodaktilo "espezieak" txikiagoak ziren, nahiz eta gaur egun jakina den espezie beraren ale gazteak zirela.
Garezurra
Pterodaktiloaren garezurra luzea eta fina zen eta 90 hagin handi eta koniko zituen. Barailen muturretako hortzak ziren handienak eta atzerantz joan ahala txikiagoak ziren. Garezurra eta barailak zuzenak ziren, ez goraka kurbatuak. Garezurraren gainean gandor bigun bat zuen, heldu ahala handitzen eta gogortzen zihoana. Heldutasun sexuala adierazteko elementu bat izango zela pentsatzen da, izan ere pterodaktilo gazteetan oso txikia baita.
Gorputza
Lepoa luzea zen eta ile gogorrez estalia zeukan atzealdea. Pterosauro guztien antzeko gorputza zuen. Enborra laburra zen eta beso oso luzeak zituen. Eskuetan hiru hatz aske zeuden eta laugarren hatzetik hasten zen muskuluz eta azalez egindako mintz zabala, hatzeko hankekin bat egiten zuena. Mintzari eusteko barnean kolageno zuntzak zituen eta kanpoaldean keratinazko konkor txikiak.
Hankak besoak baino askoz laburragoak ziren eta behatzen eta isatsaren artean ere mintza zeukan. Isatsa laburra zen eta horri esker lurrean mugitzea errazagoa egiten zitzaion eta airean hegaldia kontrolatzeko egokia ere bazen.
Hazkuntza
Kumatze sasoia izaten zuen eta urtebete baino lehenago hegan egiteko gai zen. Bi urtetako pterodaktiloek heldutasun sexuala lortzen zuten eta hauek baino zaharragoak oso gutxi izango zirela pentsatzen da. Patroi honek krokodiloen antz handiagoa du txoriena baino.
Bizimodua
Pterodactylus antiquus-en eta gaur egungo hegazti eta narrastien eraztun esklerotikoak konparatuta egunezko jarduera zutela ikusi da. Beste pterosauro gautarrekin toki berean biziko zen, txoko ekologiko desberdina beteko baitzuen.
Mugimendua
Hezurdura eta fosilen postura behatuta ikusten da pterodaktiloa lau hankatan ibiltzen zela, baina gai zen aurrealdea altxatu eta bi hankatan jartzeko, batez ere aireratzeko eta lurreratzeko orduan.
Besoak hegan egiteko eraldatuak zituen eta hegalari trebea zen, izan ere hegaldia kontrolatzeko hegoen tamaina eta forma erregulatzen zuen eta hankak eta isatsa ere mugitzen zituen. Hegalari akrobatikoa zen, planeatzen ere bazekiena.
Elikadura
Animalia txikietan espezializaturiko haragijalea zen. 2020ko ikerketa batzuek erakutsi dute ornogabeez elikatuko zela eta beraz elikadura estrategia generalista izango zuela.
Historian zehar izendaturiko espezieak
Berrehun urtetan zehar pterodaktiloak aldaketa handiak izan ditu sailkapen taxonomikoari dagokionez. Espezie ugari izendatu izan badira ere, gaur egun Pterodactylus antiquus da onartzen den espezie bakarra. Taula honetan duzue aurkituriko fosil guztien izendapena:
Kokapena Pterosauroen barnean
2014an Steven Vidovic eta David Martill paleontologoek filogenetikoki gertu zeuden archaeopterodactyloideak aztertu zituzten eta 2017an argitaratu zuten egindako sailkapena:
2018. urtean Longrich, Martill eta Andresek sailkapen berri bat egin zuten :
Pterodaktiloa egungo kulturan
Historiaurreko animalien artean ezagunenetako bat da eta hainbat liburu, film, telesail eta bideojokotan agertzen da.
Pteranodon izeneko pterosauroari ere sarritan Pterodaktilo esaten zaio eta hori akatsa da. Pteranodon-a askoz handiagoa zen, 7 metrotako hego-zabalera baitzuen, eta hezurrezko gandor luze bat burutik atzerantz ateratzen zena. Horregatik hainbat filmetan pterodaktilo esaten bazaio ere Pteranodon-a da benetan ikusten dena .
There Is No Evil
There Is No Evil 2020ko Mohammad Rasoulof irandar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.
Sinopsia
Lau istorioren bidez eraiki du pelikula Rasulofek, lau gizon hartuta protagonistatzat, guztiak, aldez edo moldez, galdera batek zeharkatuak: Zein puntura arte da gizakia bere erabakiak hartzeko askea, mehatxuz eta arriskuz betetako erregimen batean? Giro estu horretan, euren burua beste batzuk hiltzera kondenatuta ikusiko dutenen begirada jaso du zinemagileak.
Priolepis cyanocephala
Priolepis cyanocephala Priolepis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
LeBron James
LeBron Raymone James (Akron, Ohio, Ameriketako Estatu Batuak, ) NBAko Los Angeles Lakers taldean jokatzen duen saskibaloi jokalari profesionala da. 2,06 metro luze da, eta hegaleko posizioan jokatzen du. Hirugarren aldiz Mr. Basketball saria eman ziotenean, Ohioko eskolan, oraindik ez zegoen bere sophomore denboraldian St. Vicent – St. Mary-n, orduan hedabideek NBAko hurrengo jokalaririk hoberena izango zela uste zuten. NBAn jokatu aurretik 90 milioiko kontratu bat sinatu zuen Nike konpainiarekin. 18 urterekin, James NBAko 2003. urteko draftean lehenengoa izan zen; beraz, Cleveland Cavaliersekin jokatu zuen hurrengo denboraldian. Cavaliersekin baieztatu zuen bere talentua, eta bere lehenengo denboraldian urteko hasiberri onenaren saria irabazi zuen. NBAra iritsi bezain laster hainbat errekor lortu ditu: adibidez, 10.000, 15.000 eta 20.000 puntu lortu dituen jokalaririk gazteena izatea.
2005. urtetik aurrera All-Star taldean sartu dute beti, eta NBAko boskoterik hoberenean parte hartu du 6 aldiz. 2006. urtean 2. gelditu zen denboraldiko jokalari baliotsuenaren saria lortzeko. Bere sari indibidual garrantzitsuena 2009ko maiatzaren 4an iritsi zen, denboraldiko jokalari baliotsuenaren saria eman baitzioten, eta hurrengo denboraldiko sari hori bera ere irabazi zuen. 2011/2012 denboraldian NBAko titulua irabazi zuen (finalean jokalari baliotsuenaren saria ere lortuta). 2012/2013 denboraldian ere irabazi zuen NBAko titulua. Jamesen laguntzaz Cavsek bere lehenengo finalera iristea lortu zuten 2007. urtean baina galdu zuten San Antonio Spurs-en aurka.
Estatu Batuetako selekzioarekin 2006.urtean bronzeko domina lortu zuten, eta 2008 eta 2012. urteetan urrezko domina lortu zuten, biak Espainako selekzioaren aurka.
2,03 metrorekin bere posizioa hegoaldekoa (3) da, baina bere gaitasunengatik eta bere fisiko onarengatik oinarritzat (1) edo hegaleko-pibotzat (4) jokatu dezake.
Freshman (1. urtea)
Jamesek St. Vincent-St. Mary Institutuan ikasi zuen Akron-en.