cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pablo Picasso
Ikuspegi politikoak
1962an, Bakearen Lenin saria jaso zuen. John Berger biografo eta arte kritikariak, bere gaitasuna artista bezala, komunistak "alferrik galtzen" zutela sentitzen zuen. Bestalde, Jean Cocteau ren egunerokoaren arabera, Picassok komunimoari buruz erreferentzia eginez behin hOnakoa esan zion: "Familia baten sartu naiz, eta familia guztiak bezala, kakaz beteta dago."
Estiloa eta teknika
Picasso ikaragarri emankorra izan zen bere bizitza luzean zehar. Egindako artelanen kopurua 50.000koa dela kalkulatu daː 1.885 margolan, 1.228 eskultura, 2.880 zeramika, 12.000 inguru marrazki, milaka grabatu, eta tapiz zein alfonbra ugari.
Picassok egin zuen ekarpenik garrantzitsuena margolaritza n izan zen. Bere margolanetan, Picassok kolorea elementu adierazle gisa erabiltzen zuen, baina marrazketa n oinarritzen zen, kolorearen ñabarduretan baino, forma eta espazioa sortzeko. Batzuetan pinturari harea gehitzen zion, bere testura aldatzeko. Besaulki gorrian (1931), Argonne Laborategi Nazionalean fisikoek 2012an egindako nano-froga batek baieztatu zuen arte historialarien ustea, hau da, Picassok margolan askotan ohiko etxerako pintura erabiltzen zuela. Gehitu behar da margolan asko gauez egin zituela, argi artifizialaz baliatuz.
Picassoren lehen eskulturak egurretik zizelkatu, edo argizari edo buztinarekin modelatu ziren, baina 1909-1928 bitartean modelizazioa utzi eta eraikuntza eskultorikoak egin zituen material desberdinak erabiliz. Adibide bat Gitarra da (1912), Jane Fluegelek, txapa eta alanbrez egindako erliebe-eraikuntza, honakoa zioen, "pintura kubistaren hiru dimentsioaren aurkako-zati planoa", zera esan nahi duena "irteera iraultzailea markatuz ikuspegi tradizionaletatik, modelizaziotik eta zizelkapenetik".
Bere ibilbidearen hasieratik, Picassok mota guztietako gaietan interesa agertu zuen, eta aldi berean hainbat estilo tan lan egiteko ahalmena erakutsi zuen, aldakortasun estilistiko handiarekin. Adibidez, 1917ko bere Emakumea mantelinarekin margolanak teknika puntillista erabili zuen, eta berriz Besaulki bateko irudia kubista zen, eta Arlekina naturalista (guztiak Bartzelonako Picasso museo an daude). 1919an, marrazki ugari egin zituen postaletatik eta argazkietatik abiatuta, izaera konbentzionalen eta izaera estatikoen gaineko interesa islatzen zutenak. 1921ean, aldi berean hainbat pintura neoklasiko handi eta Hiru musikari konposizio kubistaren bi bertsio margotu zituen (New Yorkeko Arte Modernoaren Museoan-MoMA, eta Filadelfiako Artearen Museoan daudenak). 1923an argitaratutako elkarrizketa baten, Picassok honakoa zioen: "Nire artean erabili ditudan hainbat modu ez dira eboluzio bezala hartu behar, ezta pinturaren ideal ezezagun baterako urrats gisa ere ... Esan nahi izan ditudan gaiek iradoki badute adierazpen modu desberdinak, ez dut sekula zalantzarik izan horiek erabiltzeko."
Bere lan kubistek abstrakzio ra hurbiltzen diren arren, Picassok ez zion sekula utzi mundu errealeko objektuak gaitzat hartzeari. Bere margolan kubistetan, erraz ezagutzen diren formak daude, hala nola gitarrak, biolinak eta botilak. Picassok eszena narratibo konplexuak irudikatu zituenean, grabatuak, marrazkiak eta eskala txikiko lanak izan ohi ziren. Gernika (1937) izan zen bere margolan narratibo handi bakanetako bat.
Picassok irudimenetik edo memoriatik margotu zuen gehienbat. William Rubinen esanetan, "Artelan bikainak egin zezakeen benetan parte hartzen zuen gaiengandik ... Matisse ez bezala, Picassok bere bizitza helduan ia modelo barik aritu zen, nahiago zuelako bizitzaren ukituak zituzten pertsonak, eta benetako garrantzia ematen zien." Arthur Danto arte kritikariak esan zuenez, Picassoren obrak "autobiografia piktoriko zabala" osatzen du, eta kontzeptu herrikoian onartuta dago "Picassok emakume berri batekin maitemintzen zen bakoitzean, estilo berria asmatzen zuela". Picassoren artearen izaera autobiografiko a bere obretara datorkion ohiturari esker indartzen da, artelan guztiei data jartzen zielako. Hala azaldu zuen: "Ahalik eta osatuena izango den dokumentazioa utzi nahi dut etorkizunerako. Horregatik da, egiten dudan guztiari data jartzearena."
Ondare artistikoa
Picassoren eragina oso zabala izan zen eta izaten jarraitzen du, orokorrean bere miresle eta aurkarien artean ere. 1939an MoMAn egindako atzera begirakoa zela eta, Life aldizkaria k honako hau idatzi zuen: "Europa ko arte modernoan nagusia izan zen 25 urtetan, eta etsaiek esaten zuten eragin ustelgarria izan zuela. Indar berdinarekin, lagunek bizirik zegoen artistarik handiena zela zioten. 1998an Robert Hughes arte kritikriak honela idatzi zuen: "XX. mendean Pablo Picassok mendebaldeko artea menderatu zuela esatea da ohikoena ... Oraindik ez da izan margolari edo eskultore bat, ezta Michelangelo bera ere, hau bezain ospetsua izan denik bere bizitza propioan ... Marcel Duchampek, ironia kontzeptualeko azeri zahar maltzurrak, zalantzarik gabe azken 30 urteetan Picasso baino eragin nominal handiagoa izan zuen abangoardia ko artean. Baina espainiarra izan zen azken sinesteduna margolanen eta eskulturen mintzaira garrantzitsua zela jende guztiarentzat, ez soilik jarraitzaile sutsuentzat.
Picasso hil zenean koadro asko berak zituen gordeta, izan ere arte-merkatuan saltzeko premiarik ez zuenean, mantendu egiten zituen. Gainera, Picassok beste artista ospetsu batzuen lanen bilduma garrantzitsua zuen, batzuk garaikideak, adibidez Henri Matisserekin trukatu egin zituen lanak. Picassok testamenturik utzi ez zuenez, bere heriotza-betebeharrak (ondarearen gaineko zergak), Estatu frantsesari bere artelanekin eta bildumako beste batzuen lanekin ordaindu zitzaizkion. Lan horiek Parisko Picassoren Museoko bilduma ikaragarri eta adierazgarriaren muina dira. 2003an, Picassoren senideek jaioterrian Picasso Málaga Museoa inauguratu zuten.
Bartzelonako Picasso Museo ak aurreneko lanak biltzen ditu, Espainian bizi izan zen garaian sortutakoak. Hor badira gutxi azaldutako artelan batzuk, teknika klasikoetako oinarri tinkoa azaleratzen dutenak. Museoan baita, bere aitaren tutoretzapean gaztaroan egindako figuren zenbait ikerketa zehatz gordetzen dira. Eta halaber, Jaime Sabartés adiskide minaren eta idazkari pertsonalaren bilduma zabala.
Gernika margolana, New Yorkeko Arte Modernoaren Museoan (MoMA) egon zen ikusgai urte askotan. 1981ean Espainiara itzuli zuten, eta Prado Museoko Erretiro Oneko Etxean erakutsi zen. 1992tik ordea, koadroa Madrilgo Sofia Erregina Museo an dago ikusgai.
1996an Picassori bizirauten filmean, Anthony Hopkins aktoreak bete zuen Picassoren rola. Bestalde, Picasso pertsonaietako bat izan zen Steve Martinen 1993ko Picasso Lapin Agilen antzezlanean. Ernest Hemingway ren  Festa Mugikorrean, Hemingwayk Gertrude Stein i esan ziono gustatuko litzaiokeela Picassoren artelan batzuk izatea, baina ezin zituela ordaindu. Geroagoko liburuan, Hemingwayk Picassoren koadroetako bat behatzen du, ziurrenik Neska biluzia lore saskiarekin. 2010eko urrian, Picasso: Parisko Museo Nazionaleko maisulanak erakusketa inauguratu zen Seattle ko Arte Museoan, Washington en, 150 pintura, eskultura, marrazki, grabatu eta argazkiekin. Ondoren, erakusketa hainbat hirietara eraman zuten, hala nola, Virginia ko Arte Ederretako museora, San Frantzizko ko M.H. de Young Memorial Museora, Hego Gales Berriko Art Galleryra, Australiako Sydney n, eta Kanadako Ontario ko Arte Galeriara.
2015. urteaz geroztik, Artearen Merkatuaren Joerak elkarteak egindako txostenaren arabera, Picasso punta-puntako artista izaten jarraitzen du (enkante etan egindako artelanen salmentetan oinarrituta). Bere margolan asko lapurtuak izan dira, beste edozein artistarenak baino gehiagotan. 2012an, Galdutako Arte Erregistroak, bere 1.147 artelan zituen lapurtuen zerrendan. "Picasso Administrazioa" da bere ondarearen kudeatzailea, AEBetako copyright ordezkaria Artisten Eskubideen Elkartea izanik (Artists Rights Society).
Basileako botoa
40. hamarkadan, Suitzako Basilea ko aseguru konpainia batek, Picassoren bi koadro erosi zituen bere inbertsioak dibertsifikatzeko eta aseguratutako arriskuen berme gisa. 1967an aireko hondamendi baten ondoren, konpainiak itzulketa handiak ordaindu behar izan zituen, eta erabaki zuen Baseleko Kunstmuseumen gordeta zeuden bi koadroekin ordaintzea. 1968an, Basileako herritar ugarik Basel-Stadt kantonamendurako Picassoren koadroak erosteko tokiko erreferenduma eskatu zuten. Arrakasta izan zuen, eta historia demokratikoan lehen aldiz hiri bateko biztanleek erosketaren alde bozkatu zuten, artelanak museo publiko baten geratzeko. Beraz, margolanak Basileako museoan jarraitu zuten. Horren berri izan zuenean, Picassok hiru koadro eta zirriborro bat eskaini zizkion hiriari eta museoari, eta ondorioz hiriko ohorezko herritar izendatu zuten.
Enkanteen historia
2016ko ekainean, Picassoren Emakumea eserita margolana (1909) 43,2 milioi liberatan (63,4 milioi dolar) saldu zuen Londres ko Sotheby's-ek, estimazioa ia 20 milioi dolarretan gaindituz, eta mundu mailako errekorra ezarriz enkantean inoiz ordaindutako prezio altuenarena lan kubista batengatik.
2017ko maiatzean, The Jerusalem Post egunkariak honako artikuluan "Naziek lapurtutako Picassoren lan bat 45 milioi dolarretan saldu da enkantean", hain zuzen Bigarren Mundu Gerra ko urteetan Picassok margotutako Emakumea eserita-ren beste erretratu bat saldu zuten. Margolana berreskuratu zenetik, eskuz hainbat aldiz aldatu zen, berriena 2017ko maiatzean enkante bidez Christie's-ek New Yorken salduta.
2018ko martxoan, bere Emakumea txapelarekin eta soineko karratuekin margolana (1937), hain zuzen Marie-Thérèse Walterren erretratua, Londresko Sotheby's-en 49,8 milioi dolarretan saldu zen.
Bizitza pertsonala
Bere bizitzan zehar Picassok emazte edo lehen bikotekideaz gain, hainbat maitale izan zituen. Bi aldiz ezkondu zen, eta honako lau seme-alaba izan zituzten hiru emakumekin: • Paulo (1921eko otsailak 4 - 1975eko ekainaren 5a, Paul Joseph Picasso) - Olga Khokhlovarekin,
• Maya (1935eko irailaren 5ean jaioa, Maria de la Concepcion Picasso) - Marie-Thérèse Walterrekin,
• Claude (1947ko maiatzaren 15ean jaioa, Claude Pierre Pablo Picasso) - Françoise Gilotekin,
• Paloma (1949ko apirilaren 19an jaioa, Anne Paloma Picasso) - Françoise Gilotekin.
Dora Maar argazkilari eta margolaria Picassoren lagun eta maitale etengabea izan zen. Beraien harremanak 1930ko hamarkadaren amaieran eta 1940ko hamarkadaren hasieran izan ziren estuenak, eta Maarrek dokumentatu zuen Gernika margolana.
Picassoren bizitzan emakumeek alderdi emozionalean eta erotikoan paper garrantzitsua izan zuten, eta harreman horien izaera iskanbilatsua ezinbestekotzat jo da bere prozesu artistikorako. Emakume horietako asko musa k bezala izan ziren beretzat, eta lekua eman zien artearen historian. Bere lanetan gehien errepikatzen den motiboa emakumezkoen forma da. Harremanen aldaketek karreran zehar, bere estilo aurrerabidearekin talka egiten zuten. Adibidez, Olga lehen emaztearen erretratuak estilo naturalistaz egin zituen bere garai neoklasikoan. Marie-Thérèse Walterrekin zuen harremanak inspiratu zuen bere pieza surrealistetako asko, eta baita "Mirarien urtea" deitzen denekoak ere. Halaber, litekeena da Fernande Olivier bere maitale goiztiarrak, Garai urdinetik Garai arrosara aldatzera bultzatu izana.
Picasso eskuarki emakumezale amorratua eta misogino bezala hartua izan da. Françoise Gilot maitaleari behin honela esan omen zion: "Emakumeak sufritzeko makinak dira". Geroago, esan zion, "Niretzat bi emakume mota baino ez daude, jainkosa k eta lanpasa k." Marina Picassok bere memoria liburuan Picasso nire aitona, emakumeen trataeraz ere idatzi zuen: "Emakumeak bere sexualitate animaliara menperatu zituen, otzanduz, sorginduz, irentsiz, eta margo-oihalean zapalduz. Gau asko igaro ondoren beraien esentzia ateratzen, behin odolusten zirenean, kanporatu egiten zituen.”
Bere bizitzako hainbat emakume garrantzitsuetako bik, Marie-Thèrése Walter maitaleak eta Jacqueline Roque bigarren emazteak, bere buruaz beste egin zuten. Beste batzuk, horien artean Olga Khokhlova lehen emaztea eta Dora Maar maitalea, nerbio krisialdietan jausi ziren. Paulo semeak, alkoholismo hilgarria garatu zuen depresioaren ondorioz. Eta biloba Pablitok ere bere buruaz beste egin zuen, Jacqueline Roquek Picassoren hiletan sartzea debekatu zionean.
Katalogo arrazoitua eta lan nagusiak
Picassok Christian Zervosi eman zion bere obraren katalogo a osatzeko (margotua eta marraztua) ardura. Katalogoaren lehen liburukia, 1895etik 1906ra egindako lanak, 1932an argitaratu zen, eta Zervosen finantza hondamendia ekarri zuen, Cahiers d'art izenarekin auto-edizioa egin zuelako. Bere artelan bildumaren zati bat enkantean saltzera behartuta agertu zen, porrota saihesteko.
1924tik artistaren adiskidea zenez, bere konpainian Zervosek obra guztien katalogoa osatu zuen 1932tik 1978ra. Zervos hil ondoren, Mila Gagarinek gainontzeko 11 liburukien argitalpena gainbegiratu zuen 1970etik 1978ra. . Liburukiok 1895tik 1972ra egindako lan osoa jasotzen dute, 16.000 inguru argazki zuri-beltzekin, artistaren borondatearen arabera.
Lan nagusiak honakoak izan ziren:
Elektrodo
Elektrodoak dira zirkuitu elektrikoak konektatzeko erabiltzen diren eroaleak. Elektrodoak metalikoak (zilarra, kobrea, platinoa, zinka...) edo ez-metalikoak (karbonoa) izan daitezke. Elektrodoen adibiderik ezagunenak pilen poloak dira.
Irigoien
Irigoien eta Hirigoien izenek hainbat adiera dituzte:
Deitura
Euskaltzaindiak Irigoien eta Hirigoien deiturak onartzen ditu. Hirigoyen, Irigoyen eta Yrigoyen frantsesezko eta espainierazko grafiak dira.
Sitta formosa
Sitta formosa Sitta generoko animalia da. Hegaztien barruko Sittidae familian sailkatua dago.
José Napoleón Duarte
José Napoleón Duarte (San Salvador, 1925eko azaroaren 23a - San Salvador, 1990eko otsailaren 23a) salvadortar politikari eskuindarra izan zen. El Salvadorko presidentea izan zen 1984-1989 bitartean.
Terschelling
Terschelling (frisieraz: Skylge) Herbehereetako Frisiako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 4.724 biztanle zituen.
José Napoleón Duarte
Bizitza
1984an El Salvadorko lehendakari aukeratu zuten, Alderdi Kristau Demokratak bultzatuta eta armadaren laguntzaz. Haren agintaldian Nazio Askapenerako Farabundo Martí Frontea (FMLN) gerrillaren aurkako borroka indartu zen, eta Estatu Batuetan prestaturiko nekazaritzaren erreforma bat gauzatzen saiatu zen. Neurri horiek ez zuten emaitza onik izan: gerrillaren aurkako gerran, Estatu Batuek lagunduriko El Salvadorko armadak ez zuen inolako garaipenik lortu; herritarren artean milaka lagun hil eta erbesteratu behar izan zuten, eta bertako oligarkiak ezezko biribila eman zien Duarteren gobernuak proposaturiko berrikuntza txikiei. 1984an hasi zen gerrillarekin hitz egin nahian, baina politika ezertan ere aldatu gabe. Ondoko lehendakariak, eskuin-muturreko ARENA alderdiko Alfredo Cristianik, gerrillarekin negoziatu behar izan zuen, Duarteren bide beretik hasi bazen ere (1991ko Abenduko Bakea).
Eldakar
Eldakar, Tolkienen legendarium ospetsuan, Gondorreko hogeitabatgarren erregea da. Valakar eta Vidumaviren semea da, Iparraldeko Gizakien printzesa bat, Rhovanioneko Erresumakoa.
Alepocephalus agassizii
Alepocephalus agassizii Alepocephalus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Alepocephalidae familian.
Eldakar
Eguzkiaren Hirugarren Aroko 1255. urtean jaio zen, Rhovanionen. Bere izena quenyazkoa da, eta "Errege Elfoa" bezala itzul daiteke. Bere amak, Vinitharya izena eman zion, eta hala ezagutua izan zen Gondorreko tronura iritsi zen arte, Eguzkiaren Hirugarren Aroko 1432an.
Way of a Gaucho
Argumentua
1875, Argentina, Pampetako lurjabe boteretsua zen Martín (Rory Calhoun) gautxoakharen nagusi berriaren ohoreaz gaizki esaka dabilen gizon batekin duelua izan eta hil egingo du. Espetxe zigorra ez betetzearen truk Argentinako Armadan Salinas maiorraren (Richard Boone) zerbitzupeko gudarostean soldadu gisa zerbitzatzera derrigotuko dute.
Eldakar
Kastamirrek hartu zuen Gondorreko tronua, baina errege ona ez zela frogatu zuen. Ondorioz, Eldakar, Anorien eta Ithilieneko Feudoen matxinada baten buru izan zen, hauei, Kalenardhon eta Iparraldeko Gizakiak batu zitzaizkielarik, eta Kastamir garaitu zuen Eruiko gurutzeen guduan, hau hilez eta, errebeldeak, setiatua izan zen Pelargirren babestera behartuz. Eguzkiaren Hirugarren Aroko 1448an, errebeldeek oraindik itsas boterea zutenez, Pelargir utzi eta Unbarrera ihes egin zuten.
Królowie Gondoru
Stretavka
Stretavka Eslovakiako udalerri bat da, Michalovceko barrutian kokatuta. 4,87 km²ko azalera du eta 181 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1266. urtekoa da.
Thamnomys schoutedeni
Thamnomys schoutedeni Thamnomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Muridae familian sailkatuta dago.
Davidlloydita
Davidlloydita mineral bat da eta hopeite taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Davidlloydita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 - 4 da.
Hernaniko Gazte Olinpiadak
Hernaniko Gazte Olinpiadak 1988an hasi ziren. Gazteen arteko lehiaketak dira, 1998. urtean etenaldi bat eta gero berreskuratu ziren, eta berriz ere 2010. urtean. Ordutik aurrera 2 urtetan behin egin dira.
Garaiko testuingurua
Zenbait gaztek politikoki antolatzeari ekin zioten arren, gehienak kuadrillaka antolatzen ziren. Ez zegoen inolako konexiorik kuadrilla ezberdinen artean, hau da, lagun taldeak itxiak ziren eta neska eta mutilen arteko bereizketa ere nabaria zen. Beraz, garaiko gazteriaren arteko harremana oso urria zen eta haien arteko hizkuntza nagusia gaztelania.
Garaiko eta lekuko testuinguruan drogen kontsumoa aipagarria da. Heroinaren kontsumoa nahiko zabalduta egon zen herrian, hutsune handiak ekarriz.
Urte haiek konplexuak izanda ere, garai emankorra izan zen, egunera arte iraun duten hainbat gizarte mugimendu sortu zituena nazio zein herri mailetan.
Gazte olinpiaden hasiera
Testuinguru horretan, Hernaniko gazteek aisia ldirako beste ekintza batzuen beharra sumatu zuten eta horren harira sortu ziren oraindik herrian nagusi diren hainbat jarduera; hala nola, Akelarrea eta Gazte Olinpiadak.
Helburuak
Jarduera hauen helburuak herriko gazte talde ezberdinak antolatzea, euskara bultzatzea eta drogen kontsumoa murrizten saiatzea ziren.
1988ko olinpiadak:
Antolatu ziren lehen Gazte Olinpiadak 1988. urtean izan ziren. Parte hartzea kuadrilaka izan zen eta, 4 bat pertsona dena antolatzen eta jendearen atzetik ibilitzen nagusi izan baziren ere, azken finean denak izan ziren koordinatzaileak. Astero batzarrean biltzen ziren, kuadrilla parte-hartzaileetako bakoitzak ordezkari bat eramaten zuelarik. Batzar hauetan, besteak beste, egindako proba edo ekintzen inguruan hitz egiten zen eta haien balorazioa egiten zen.
Lehen urte hartan, 20 kuadrilla inguruk hartu zuten parte. Lagun talde bakoitzak proba edo ekintza bat antolatu zuen, era honetan kuadrilla guztien arteko elkarlana lortzen zelarik. Kuadrilla bakoitzak sorturiko eta antolaturiko frogak irabazle bakarra zuen; hala ere, jarduera ezberdin ugari zeudenez gero irabazle anitz egon ziren. Aipatzekoa da irabazteari ez zitzaiola garrantzi ematen; emakumeek Olinpiadetan parte hartzeak, adibidez, garrantzi handiagoa zuen, eta kuadrillak emakume eta gizonetan banatuak zeudenez, hainbat talde elkartu egin ziren parte hartzeko.
Olinpiadek 90 egun inguru iraun zuten, 4 hilabetetan zehar, eta hainbat proba ezberdin egin ziren, batez ere kirolak; saskibaloia, futbola, xakea... Amaiera ekitaldi gisa, kiroldegian ospakizun handi bat egin zen kontzertuekin eta hainbat sariren banaketarekin. Sari hauek eskuz egindakoak ziren, zeramika eta beste hainbat materialekin.
Ondorio gisa, herriko kuadrillek elkarren arteko harremana sustatzea lortu zuten, hau da, bere helburua lortu izan zuen.
1998ko olinpiadak
10 urteko etenaldiaren ostean, Hernaniko hainbat gaztek berriro Olinpiadak antolatzea erabaki zuten. Garai artan, egoera politikoa ezberdina zen. Bazegoen herrian nolabaiteko gazte antolaketa: gazte asanblada, aisialdi taldeak... Hau da, gazte mugimenduek indar handiagoa zuten. Ordura arte olinpiada berririk egon ez bazen ere, Gazte Asanbladak ekimen ezberdinak eraman zituen aurrera, herria berriro ere mugitzen hasteko asmoz. Asanbladako kideek karaoke bat antolatu zuten, eta bertan jende asko animatu zela ikusi zutenean, iruditu zitzaien ideia ona zela 88koak bezalako Olinpiada batzuk antolatzea.
Behin erabakia hartuta, kaleetan zehar kartelak jarri zituzten laguntzeko prest zeudenak bilera batera gonbidatuz. Asanbladako kideak eta hitzarmen hartara azaldutako gainerakoak hasi ziren ekimena antolatzen. Udalaren aldetik ez zen laguntza jaso, lekuak uzteko oztopoak jartzen baitzituen. Hala ere, ikastolek, tabernek eta herriko beste hainbat eragilek haien instalazioak eskaini zituzten.
Olinpiada haietan ere jende askok parte hartu zuen: aurreko Olinpiadetako garaiak gogoratu nahi izan zituztenek eta belaunaldi berriek. Izatez, hainbesteko arrakasta izan zuen deialdiak non udaltzainen taldea ere sortu zen.
Bi hilabete inguru iraun zuten, eta frogak asteburu nahiz astean zehar izan ziren. Olinpiaden amaierako ekimena Oialume biltokian izan zen eta, bertan, parte hartu zuen lagun talde bakoitzak “play-back” bat prestatu zuen.
Aipatzekoa da, 88ko Olinpiaden antza izanda ere, berezitasunak ere bazituela; aipagarriena balore ezberdin eta berri batzuetan oinarritu izan zela izanik. Taldeak mistoak izan behar zuten eta ez zen inolako bereizketarik egin kiroletan emakume eta gizonen artean, 88an ez bezala. Era berean, betiko kiroletatik aldentzen eta proba berriak antolatzen hasi ziren.
Hauen ostean, 2000 urtean antolatzaileak berriro saiatu ziren jarduerarekin jarraitzen, baina herriko gazteen aurkako sarekada baten ondorioz bertan behera uztea erabaki zen.
2010eko olinpiadak
Gazte Olinpiadak berriz ere 2010ean abiatu ziren. Gazte Asanbladaren eta 98ko olinpiaden antolakuntzan ibilitakoen artean harremana sortu ostean, berriro ere olinpiadak antolatzen hastea erabaki zen. Hasieran, ideia oso handia zenez, nola antolatu ikusteko mini-olinpiada batzuk antolatzea erabaki zen. Mini-olinpiada hauek aurrera ateratzeko egindako lehen biltzarrean ehundik gora pertsona azaldu ziren eta Gazte Asanbladako kideek olinpiada handiago batzuk antolatu beharko zituztela ikusi zuten. Hori horrela, talde bakoitzetik bozeramaile bat aukeratu eta Olinpiadak antolatzeari ekin zioten.
Gazteek emandako erantzuna espero ez bezalakoa izan zen, eta hainbat taldek probak prestatzeko konpromisoa hartu zuten.
Gaur egungo olinpiadak
2010etik geroztik 2 urtean behin izan dira Olinpiadak, 2012, 2014, 2016 eta 2018 urteetan. Hauetan, 500 pertsona inguruk hartu izan dute dute parte. 2020. urtean ziren ospatzekoak hurrengo Olinpiadak, baina COVID-19 ekarrituako egoeraren ondorioz bertan behera utzi ziren.
Jokoen antolaketa
Olinpiadak bertan parte hartzen duten taldeetako partaide guztien artean antolatzen dira. Esan bezala, bi urtetan behin egiten dira eta, antolatzen hasteko garaia denean, herriko gazte guztiak gonbidatzen dira. Hala ere, egindako lehen bilera horretara ordura arte Olinpiadak antolatzen ibilitako KOI taldeko hainbat kide joaten dira ere, nondik hasi eta plangintzaren nondik norakoak azaltzeko asmoz. Hala ere, bilera horretan sortzen da hurrengo jardunaldia antolatuko duen KOI talde berria.
KOI herriko gazteek osaturiko taldea da, proposatutako probak, jokoak eta beste hainbat ekitaldi bideragarriak ote diren esateaz, materialak lortzeaz eta egitarau erregularra egiteaz arduratzen dena.
Probak asteburu eta ostegun iluntze-gauetan egiten dira eta haien artean guztiz ezberdinak dira. Gaur egun, 80ko hamarkadan ez bezala, jolas kooperatiboen aldeko apostua egin da, patin lasterketa bezalako klasikoak oraindik egiten badira ere.
Olinpik news
Olinpik news 2014 urtean sortutako komunikazio sare bat da. Proiektu berri honen helburua Hernaniko Olinpiaden jarraipena egitea eta hau sareetan zabaltzea dira. Hori horrela, YouTube bezalako plataformetan topatu daitezke urte ezberdinetako proba anitz.
Morges
Morges Suitzako udalerria da. Vaud kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Indie rock
Indie rocka rock alternatiboaren azpigenero bat da. 1980ko hamarkadaren hasieran AEBetan eta Erresuma Batuan sortu zen. Azpigenero oso zabala da, bere barnean beste askoren artean lo-fi, post-rock, math rock, indie pop, dream pop, noise rock, space rock, sadcore, riot grrrl estiloak barne hartzen ditu.
Hasiera batez, izendapena diskoetxeak izendatzeko erabiltzen zen, baina handik gutxira diskoetxe berek ekoizten zuten musika izendatzeko erabili zen.
1980ko hamarkadan AEBetan indie rock talde nabarmenenak hauek ziren: Hüsker Dü, Sonic Youth, Minutemen, Meat Puppets, Dinosaur Jr., Pixies, The Replacements eta R.E.M.. Erresuma Batuan aldiz: Aztec Camera, Josef K eta Orange Juice.
Saint-Marcel-en-Murat
Saint-Marcel-en-Murat Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Marcel-en-Murat udalerrian erroldatutako biztanleak 134 ziren. Familiak 47 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 23 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 67 etxebizitza zeuden, 52 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 66 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 52 etxebizitza nagusietatik 37 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 7 etxek hitu gela zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 27 etxek bost zituzten. 43 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 25 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 25 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Diru sarrerak
2009an Saint-Marcel-en-Murat udalerrian 56 unitate fiskal zeuden, 135 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.953 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2000. urtean Saint-Marcel-en-Murat udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.944 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Piet (programazio lengoaia)
Piet programazio lengoaia esoterikoa da, David-Morgan-Mar programatzaileak diseinatutakoa, non bere programak bitmap-ak diren eta arte abstraktu bezala ikusten diren. Erakusle batek programa konpilatzen du kolorez kolore mugitzen. Aginduak burutuko dira erakuslea kolore batetik irtetzean.
Lengoaiaren izena Piet Mondrian margolariari egiten dio erreferentzia.
Sintaxia eta koloreak
20 kolore ezberdin erabiltzen ditu lengoaia honek. 18 kolore koloretsuak (6 kolore nagusi, eta hauen aldaketak, argia eta iluna), txuria eta beltza. Kolore koloretsuak zenbaki osoak gordetzeko gai dira. Kolore beltza programaren fluxuaz arduratuko da. Irudiaren kanpoko eremuak, kolore beltza bezala jokatzen dute. Txuriak ez ditu eragiketak egiten, baina erakuslea beste kolore batera joateko ahalbidetzen du. 20 kolore hauen artean beste bat balego, konpiladoreak edo interpretatzaileak ez dio kasurik egingo.
Auto (zuzenbidea)
Zuzenbidean, autoa auzi judizial batean zehar jaulkitzen den epailearen erabaki mota bat da, auziaren gai nagusiari buruz erabakitzen ez duena, harekin zerikusia duten gaien inguruan.
Cupido minimus
Cupido minimus Lycaenidae familiako tximeleta espezie bat da. Hainbat tokitan tximeleta "urdin txikia" esaten bazaio ere ez da berez urdina. Europan eta Asia iparraldean aurkitzen da, Siberian eta Mongolian.
Johann Kaspar Füssli entomologoak deskribatu zuen 1775. urtean.
Deskribapena
Hegalen azpialdea zilar kolorekoa da eta eraztun zuriko puntu beltz solteak agertzen ditu.
Bizi zikloa
Arrak oso lurraldekoiak izaten dira eta haien lurraldetan sartzen diren emeak gorteiatzen dituzte. Bikotea duen emeak gainerako arrak uxatu egingo ditu. Kopularen ondoren emeak arrautzak jarriko ditu landare osasuntsu batean. Beste tximeleta batzuek landare berean arrautzak jar ez ditzaten abdomena igurtzi egingo du haren usaina bertan uzteko.
Arrautzetatik beldarrak jaioko dira. Beldar hauek kanibalak dira eta gainerako arrautza eta beldarrak jango dituzte. Beldarrak urdin argiak dira, ia zuriak, eta heldu ahala oso iletsuak bihurtzen dira. Ondoren pupatu eta udan tximeleta helduak agertzen dira.
Habitata
Kareharrizko lurzoruetako belardietan bizi dira, basoen irekigunetan eta bertan behera utzitako harrobietan.
Astarac
Astarac (Astarac) Okzitaniako lurralde historikoa da, egungo Gers eta Pirinio Garaiak departamenduen artean dagoena.
Ipar-mendebaldean Armañac, mendebaldean Rivière-Basse eta Bigorra, hego-ekialdean Magnoac eta ekialdean Savès ditu. Mirande, Masseube, Miélan, Pavie, Idrac-Respaillès, Castelnau-Barbarens, Berdoues, Ponsampère, Mont-d'Astarac, Miramont-d'Astarac, Laas d'Astarac eta Fontrailles udalerriek osatzen dute.
Denboraren Muinoak
Denboraren Muinoak, Tolkienen legendariumean eta Eraztunen Jauna eleberrian, Eriadorren kokatutako muino kate bat zen, Ekialdeko Bide Handiaren iparraldean eta Iparraldeko Kebraden hegoaldean. Iparraldetik hegoaldera hedatzen ziren, eta, bertako muino nagusia, aldi berean, hegoalderen zegoena ere bazena, Amon Sûl zen.
Savès
Savès (Savés) Okzitaniako lurralde historikoa da, egungo Gers eta Garona Garaia departamenduen artean dagoena.
Mendebaldean Astarac, hego-mendebaldean Nébouzan, ekialdean Volvestre, ipar-ekialdean Gimois, iparraldean Lomagne eta hego-ekialdean Bourjac ditu.
Denboraren Muinoak
Handik pasa ziren Aragorn, Frodo eta gainontzeko hobbitak Rivendelerako euren bidaian, eta bertako muino nagusian eraso zituzten Nazgûlek.
Pausu (Urruña)
Pausu, maiz Behobia ere deitua (frantsesez Behobie) Lapurdiko Urruña udalerrian dagoen auzo bat da.
Kokalekua
Bidasoa ibaiaren ertzean dago, Behobiako zubiaren parean, eta Lapurdi eta Gipuzkoako mugan. Berez, Urruñaren lursailetan egon arren herrigunetik oso urruti dago, Hendaiako mugan, eta Bidasoaren beste bazterrean Irungo Behobia auzoa parez-pare duela. Bestalde, auzo honetan Urruña, Hendaia eta Biriatu udalerrietara doazen errepideak elkartzen diren biribilgunea dago.
Calligrammes
'Calligrammes, poèmes de la paix et de la guerre 1913-1916' ("Kaligramak, bakea eta gerra poemak 1913-1926") Guillaume Apollinairek 1918. urtean kaleratu zuen, ohiko poemekin batera, ikuste-poesiaren antologia da. Poemak gerra-frontean idatzi zituen.
Ezaugarriak
Liburu honetan Apollinairek, joera esperimentalean interesaturik, bere kaligramen bilduma bat aurkeztu zuen. Kaligramen ezaugarriak hitzen eta letren antolaketa tipografikoarekin lotuta dago. Elementu horiek poemak marrazkiak bihurtzen dituzte, testuari beste esanahai emanez. Marrazkiak hitzak bezain garrantzitsuak dira. Horren arabera, kaligramak ikuste-poesia eta poesia zehatza bezala definitu daitezke. Halaber, Apollinaire abangoardismoaren aitzindari izanik mugimendu horren barruan koka daitezke. Modu batez ere idazkera automatikoaren eta surrealismoaren aurrekari moduan har daiteke.
Pepe Iglesias
José Ángel Iglesias Sánchez, ezagunagoa Pepe Iglesias gisa (Buenos Aires, Argentina, 1915eko otsailaren 11 - Santiago, Txile, 1991ko martxoaren 4a), argentinar antzezle komikoa izan zen.
Biografia
Buenos Airesko vaudevilletan hasi zen antzerki-lanak egiten, baina Espainian lortu zuen osperik handiena, 1950eko hamarraldiaren erdialdera, Servicio Español de Radiodifusión irratiko irratsaioen bidez.
El Zorro goitizena erabiliz, El Hotel de la sola Cama irratsaioa sortu zuen. Bertan, desarrollismo garaiko Espainiako arazo sozialen parodia egiten zuen. Berak interpretatutako pertsonaiarik ezagunena Finado Fernández izan zen. 1960ko hamarraldia arte irratiko errege izenaz ezagutzen zuten, baina handik aurrera, telebistaren eraginez, bere ospea itzaliz joan zen.
Telebistako saioetan eta film kaskar batzuetan parte hartu zuen arren, ez zuen telebistaren mundura egokitzen jakin. Urte batzuk lehenago Argentinako irrati eta telebistarako lanak ere egiten hasi zen. Bihotzeko gaitz batek jota hil zen, Txileko ospitale batera zeramatela, eta Buenos Airesen lurperatu zuten.
Cabeceiras do Piauí
Cabeceiras do Piauí Brasilgo udalerri bat da, Piauí estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Aurélien Paret-Peintre
Aurélien Paret-Peintre (Annemasse, Savoia Garaia, 1996ko otsailaren 27a) frantziar txirrindulari bat da. Gaur egun AG2R taldean korritzen du.
2023ko Italiako Giroan 4. etapa irabazi zuen.
Fétigny (Jura)
Fétigny Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Fétigny udalerrian erroldatutako biztanleak 92 ziren. Familiak 32 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 58 etxebizitza zeuden, 35 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 21 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 55 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 35 etxebizitza nagusietatik 27 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 3 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 20 etxek bost zituzten. 23 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 18 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 13 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 51 ziren, horien artean 35 aktiboak ziren eta 16 inaktiboak ziren. 35 pertsona aktiboetatik 33 lanean zeuden (20 gizon eta 13 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 16 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Zeberioerreka
Zeberioerreka Murga mendian jaio eta behin Ugaotik gertu Nerbioi ibaira bere urak isurtzen dituen ibaia da. Zeberioerrekaren arroak 48 kilometro karratu ditu eta itsasoaren mailatik 300 metrora jaiotzen da Zeberio udalerrian. Haranari ematen dio izena.
Fétigny (Jura)
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra ile apaindegia zen.
Zeberioerreka
Ibaiadarrak
Zeberioerrekaren ibaiadarrak honakoak dira:
Fétigny (Jura)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Zeberioerreka
Ingurumena
Bizkaiko beste ibaiekin alderatuta, Zeberio ibaiak mineralizazio ertaina eta eutrofia urria du.
Margin Call
Margin Call (euskaraz Marjin Deia), 2011ko J. C. Chandor estatubatuar zinema zuzendariaren drama film bat da. 2007–2008ko finantza krisialdiaren hastapenean 24 orduko epean Wall Streeten girotua dago. Kevin Spacey, Paul Bettany, Jeremy Irons, Zachary Quinto, Penn Badgley, Simon Baker, Demi Moore eta Stanley Tucci aktoreek antzeztu zuten.
Izenburuak Ekonomian marjina deritzon terminologiari aipamen egiten dio.
Sundanceko Zinemaldian estreinatu zen, eta Jatorrizko gidoi onenaren Oscar Sariaren (J. C. Chandor) izendapena jaso zuen.
Argumentua
2008. urtea, Wall Street, New York. Peter Sullivan (Zachary Quinto) analista hasiberriak bere enpresa hondamendira eraman dezaketen datuak jakitera ematean, berehalako hondamenan parte hartuko dutenen bizitzetan lurrikara bat sortuko duten finantza eta moral erabaki sail bati hasiera emango zaio.
Liolaemus nigromaculatus
Liolaemus nigromaculatus Liolaemus generoko animalia da. Narrastien barruko Liolaemidae familian sailkatuta dago.
Préverenges
Préverenges Suitzako udalerria da. Vaud kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Corme-Royal
Corme-Royal Frantziako udalerria da, Itsas Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Antonina Rodrigo
Antonina Rodrigo García (Granada, 1935eko otsailaren 4a) 1970tik Bartzelonan bizi den idazle eta historialari ezaguna da. Bere lanak askotan emakumeen eta oroimen historikoaren inguruan garatu egin dira. Garantzi berezia dute bere lan biografiak, esaterako Josep Trueta, Margarita Xirgu, Anna Maria Dalí, Salvador Dalí, María de Lejárraga, Amparo Poch, María Teresa Toral edo Federico García Lorcarenak. Euskal Herriaren ikuspuntutik Aurora Arnaizi buruzko testua aipatu daiteke.
Corme-Royal
Etxebizitza
2007an 717 etxebizitza zeuden, 603 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 57 bigarren erresidentzia ziren eta 58 hutsik zeuden. 678 etxeak ziren eta 32 apartamentuak ziren. 603 etxebizitza nagusietatik 471 bere jabearen bizilekua ziren, 108 alokairuan okupaturik zeuden eta 23 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 28 etxek bi zituzten, 89 etxek hiru zituzten, 163 etxek lau zituzten eta 320 etxek bost zituzten. 507 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 281 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 283 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Antonina Rodrigo
Biografia
Granadako Albaicínen 1935ko otsailaren 4ean jaio zen. Autodidakta izanik oso goiz hasi zen idazten. Haren lehenengo lanak Granadako Patria eta Ideal egunkarietan agertu ziren. Horietan hasi zen iadanik kazetaritza ikerketa eta historia uztartzen. Urteen poderioz, beste hedabideetan hasi zen kolaboratzen: Diario de Granada, Triunfo, Historia y vida, Norma, Caracol eta Ínsula.
Idazle moduan 1960an Retablo de Nochebuena argitaratu zuen. Izenburu horrek modu batez bere hurrengo interesa adierazten du: antzerkiaren mundua. Horren ondorioz zenbait liburu argitaratu zituen: Almagro y su corral de comedias (1970), María Antonia la Caramba: el genio de la tonadilla en el Madrid goyesco (1972) y Margarita Xirgú y su teatro (1974).
Corme-Royal
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 917 ziren, horien artean 693 aktiboak ziren eta 224 inaktiboak ziren. 693 pertsona aktiboetatik 629 lanean zeuden (342 gizon eta 287 emakume) eta 63 langabezian zeuden (23 gizon eta 40 emakume). 224 pertsona inaktiboetatik 82 erretiraturik zeuden, 66 ikasten zeuden eta 76 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Corme-Royal udalerrian 630 unitate fiskal zeuden, 1.561 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.771 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 86 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 8 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 18 eraikuntza enpresak ziren, 23 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren, 13 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 20 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 igeltseroak, 3 margolariak, 2 zurginak, 1 iturgina, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa eta 3 ile apaindegiak.
2000. urtean Corme-Royal udalerrian 55 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.196 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ars antiqua
Ars antiqua, baita Ars veterum edo Ars vetus deitua, Europan Erdi Aroaren amaieralderan konposatutako musika da, gutxi gorabehera, 1170-1310 artekoa, Notre Dameko eskolako polifonia eta ondorengo garaia. XII. eta XIII. mendeetan.
Pepita Enbil
Bere senarra Plácido Domingo Ferrer izan zen, baritono lirikoa. Bere semea Placido Domingo Enbil da, opera abeslaria.
Bizitza
Bere hasierak lauso samarrak dira eta hauen bertsio asko daude. Ez ziren oso garrantzitsuak izango: oso denbora gutxian artista ospetsua izan arren eta Bartzelonako Lizeoan debuta egin arren, hogeita hamarreko hamarkadan musikan ia ez zen halakorik izan. Hala ere, gerra zibila amaitzean, soprano arin oso preziatu bihurtu zen berrogeiko hamarkadan. Bere aurkitzailea ez zen Federico Moreno Torroba maisua izan, Sor Navarra (1939) estreinatzeko kontratatu zuena, baizik eta Donostiako Orfeoian animatzera bultzatu zuen euskal maisu ospetsu bat.
40 urte Espainian
Bere ahotsari esker, 1940tik 1945era Madrilgo Calderon antzokiko konpainiako kide izatea lortu zuen. Lagun talde horretan sortu zen Ases Líricos, hamarkada askotan arrakasta handia izan zuten zarzuela-artistez osatutako konpainia, eta Zarzuela-artista nazional onenak igaro ziren bertatik.
Lehen denboraldi serioa Pepitarentzat, bere seme Placido jaio ondoren, Salvador Videgain Garcíaren eskutik lortu zuena izan zen, Quiroga maisuaren konpainian ehiztari aditua zena; han zarzuela ugari antzeztu zituen eta La Reina fea (1941) estreinatu zuen. Lehen aipatutako Calderón Antzokiaren konpainian (1942), El desfile del amor estreinatu zuen, Antonio Mediorekin batera. Azken honekin Black el payaso eta Don Manolito (1943) estreinatu zituen. Antoniorekin lagunartea osatuz eta Jacinto Guerrero maisuaren babespean, Madrilgo Coliseum Antzokian estreinatu zuen, Loza, Lozana eta En el balcón de Palacio (1943). Bere azken estreinaldi handia Tiene razón Don Sebastián izan zen, 1945eko maiatzaren 22an; generoa gainbehera zihoan, eta argi ikusten zen, data horretatik aurrera, gustuak aldatu egin zirela eta egileek jada ez zutela eskatzen zitzaiena ematen. Esan daiteke Pepitak garai hartan estreinatu zituela azken zarzuela handiak.
Amerikako etapa
Penintsulan zehar turne sail bat Ases Liricos taldearekin amaitu ondoren, Salamancako Gran Vía bezalako antzokiren bat estreinatuz (1946), bira batean murgiltzea erabaki zuten Moreno Torroba maisuaren konpainiarekin, artistikoki Espainiatik ia bizitza osorako urrunduko zituena. Bere arrakastak Puerto Ricoko publiko amerikarretan izan ziren, non 1950 ean Tapia Antzokian aritu zen, Miguel de Grandyren konpainian, Kuban, Mexikon, Venezuelan eta Kolonbian. Hori erabakigarria izango zen 1948an senar-emazteek Arbeu Antzokian jotzeko konpainia propioa osatu eta Mexikon behin betiko finkatzeko. Hurrengo urteetan eszenatoki hartan aritu ziren denboraldi batez, Luisa Fernanda, La viuda alegre, Marina, La Tabernera del puerto, El orgullo de Jalisco eta beste hainbat lan berrituz. Ondoren, Mexikon zehar ibiliko ziren Vedette Rosita Fornés (1951) taldearekin batera, eta urtez urte bikotea Mexikoko agertokietatik berragertuko zen, batzuetan bertan abesten zuten espainiar zarzuela ahots ospetsuekin lotutako enpresari bezala, beste batzuetan abeslari soil bezala.
Espainiara itzultzea
Familia bere lurraren nostalgia izaten hasi zen eta Espainiara ekitera etortzeko eskaintzak onartzea planteatu zuen. 1966an, Pepita eta bere senarra José de Lunaren konpainiarekin agertzera etorri ziren, Kanariar Uharteak eta herrialdearen iparraldea zeharkatuz. Geroago, Madrilgo Zarzuela Antzokian jo zuten, beste garai eta arrakasta batzuk gogoratuz. Jendeak oraindik gogoan zituen. 1974an Bartzelonara itzuli ziren, bere seme Placido Domingo Embilek zuzenduta, eta lizeoan Francisquita andrea antzeztu zuten. Hau izango zen Pepita Embilen karreraren eta bere agurraren azken lana.
Telebista
Mexikoko telebistaren II. kanalean, 60 eta 70eko hamarkadetan, bere zarzuela emanaldi batzuk grabatu ziren bere senar Placido Domingo Ferrerrekin batera, oso ezagun egin zutenak.
Suaren triangelu
Suaren triangelua edo errekuntzaren triangelua su gehienetan beharrezko diren osagaiak ulertzeko eredu erraztu bat da.
Triangeluak irudikatzen ditu su batek pizteko behar dituen hiru osagaiak: beroa, erregaia eta agente oxidatzailea (oxigenoa, oro har). Sua berez pizten da osagaiak proportzio egokian agertzen eta nahasten direnean, eta sua prebenitzeko edo itzaltzeko modua da suaren triangeluko osagaietako edozein kentzea. Adibidez, sua suaren kontrako tapaki batez estaliz gero, triangeluan agente oxidatzailea deritzon osagaia kentzen da, eta sua itzali ahalko da.
Ispiluen Galeria (Versailles)
Ispiluen Galeria (Galerie des Glaces) Frantziako Versaillesko jauregiaren alde ospetsuenetariko bat da. Jauregiaren barnealdean dago, grands appartements deituriko aldean, alegia. Luis XIV.a Borboikoak agindu zuen egitea; bisitariak liluratzeko asmoz eraikitako galeria dotorea da. Ispiluen Galeria 73 metro luze da, eta jauregiko aretorik arranditsuena irizten zaio. Alde batetik lorategira ematen du. Beste aldea, ordea, 17 ispilu-panelez estalita dauka.
Jatorria
Jules Hardouin-Mansart arkitektoak asmatu zuen eta 1678 eta 1684 artean eraiki zen. Aurretik toki berean Luis Le Vauk pentsatutako terraza bat zegoen, nolabait mendebaldeko, hegoaldeko eta iparraldeko fatxadak lotzeko. 1678an Jules Hardouul-Mansartek bi hegalen artean zegoen terrazaren ordez Ispiluen Galeria deritzana jarri zuen, fatxadari irudi apur bat monotonoa eman ziona. Asko errepikatzen dira arkudun leihateez betetako guneak, eta horrek eremu amaigabearen irudipena ematen du. Versaillesko jauregia kanpoko espazioaren eta barrukoaren arteko lotura izan zen ; barrukoa espazio intimoa da, argiz eta kolorez betea, eta espazio hori kristalezko egitura handiei esker bereizten da kanpokotik.
Ezaugarriak
Barroko estilokoa da, 73 metro luze eta 10,50 metro zabal. Hamazazpi leihok ematen dute argia, aurrez aurre jarritako 357 ispilutan islatzen dena. Halako galeria XVII. mendeko gertaera bat izan zen, lehen aldiz, pertsonak gorputz osotik ikus zitezkeelako. Galeriak, halaber, luxu ikaragarria erakutsi zuen, garai hartan ispilu bat oso garestia zelako.