cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Olatz Alberdi Etxeberria
Kirol ibilbidea
2022-2023ko taldeko kideak hauexek izan ziren: Atean (Olatz Alberdi Etxeberria eta Izar Zubiaga Iriarte), defentsan (Desiré Guardado Mingo, Irati Uriarte Gómez, Izaro Sanz de Vicuña Arego, Maite Huerta Martínez eta Sara Igartua Agirre), zelai erdian (Alaine Marcos Larrañaga, Elene Arando Esnaola, Eneritz González Arruti, Irene Azkune Ansa, Jone Alas Ugarte, Itsasne Larruskain Antxia, Maider Jorge Gabilondo eta María López Castillo), aurrean (Miriam Exposito García, Irune Parras Noval, Izarra Arredondo Barturen, Janire Ibarluzea Moto, Laura Romero Vilarchao, Matxalen Fondado Eriz eta Nerea González Guerrero), entrenatzailetzan, besteak beste, Gontzal Arana Eriz.
Discordipinna griessingeri
Discordipinna griessingeri Discordipinna generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Miguel Pereira
Miguel Pereira Brasilgo udalerri bat da, Rio de Janeiroko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Mary Ann Nichols
Mary Ann "Polly" Nichols (London, 1845ko abuztuaren 26a - 1888ko abuztuaren 31) ustez Jack Tripa-ateratzailearen lehenengo biktima eta prostituta zen. Haren gorpua heriotzaren gauean bertan aurkitu zuten, goizaldeko 3:40etan.
Tombelaine
Tombelaine (frantsesez: îlot Tombelaine) Normandia Behereko kostaldean dagoen itsasgorako uhartea da. Mont-Saint-Micheleko badian, Sée ibaiaren bokalean, dago, Mont-Saint-Micheletik iparraldean. Uhartetxoa granitozko haitza da, 250 metroko luzera, 150 metroko zabalera eta 45 metroko altuera dituena.
1933an Frantziako Gobernuak erosia, 1936an monumentu historiko izendatu zuten. 1985ean hegazti-erreserba bilakatu zen.
Van (Llanidloes)
Van, 'Y Fan', Galesko merkatu herrixka bat da, Powys konderrian. Llanidloes udalerriaren mendebaldean dago.
Lindås
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Katioi
Katioia ioi bat da (atomoa edo molekula) karga elektriko positiboa duena, hau da, behar baino elektroi gutxiagoekin. Katioiak, oxidazio egoera positibo batekin deskribatzen dira.
gatzak, tipikoki, katioi eta anioiekin osatuta dago (lotura kimikoa, sekula lotura ionikoa bakarrik ez den arren, beti dago lotura kobalente bat).
Katioi garrantzitsuak
Ion Jon
Gaztela eta Leongo Gorteak
Gaztela eta Leongo Gorteak (gaztelaniaz Cortes de Castilla y León) Gaztela eta Leongo autonomia erkidegoko lurralde parlamentua da. Gorteetako parlamentariak lau urteko eperako hautatzen dira sufragio unibertsalez. Egoitza Valladolideko Gorteen plazan dago. Egungo presidentea Luis Cifuentes Ciudadanos alderdikoa da. Gaztela eta Leongo Juntaren gaineko kontrola du.
Osaketa
2011ko Hauteskundeak 2015eko Hauteskundeak 2019ko Hauteskundeak
Mitsuhiro Seki
Mitsuhiro Seki (関 光博, 1982ko maiatzaren 8a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Giravanz Kitakyushu eta Kagoshima United FC.
Potsdam eta Berlingo jauregi eta parkeak
Potsdam eta Berlingo jauregi eta parkeak (alemanez: Stiftung Preußische Schlösser und Gärten Berlin-Brandenburg) Berlinen eta Potsdamen dauden jauregi eta parkeen multzoa da
Berez ez da eremu finko bat baizik eta 1990ean UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zituenean erabilitako izena. Prusiako Erresumak jauregi eta lorategien estiloaren ikurra dira.
Hasieran 500 hektarea eta 150 eraikin zituen bere barnean, 1730 eta 1916 artean eraikiak. Gero, bitan zabaldu zuten zerrenda, 1992an eta 1999an hain zuzen ere.
Gaoth Dobhair
Gaoth Dobhair, ingelesez Gweedore, Irlandako ipar-mendebaldeako Donegalgo konderrian dagoen udalerri bat da, 2002an 1.400 biztanle zituen. Inguru guztia kontuan hartuta, 5.000 pertsona bizi dira han. Bertako kaitik kilometro eskasera Gola uhartea kokatzen da.
Gaeltachten barruan dagoen leku esanguratsua da, Irlanda osoko irlandera hiztun gehien dituen udalerririk handiena baita. Bertan dauka egoitza nagusia Raidió na Gaeltachta irrati kateak. Halaber, udalerri honek musika herrikoiari dagokionez giro bikaina du, Clannad eta Altan musika taldeak nahiz Enya abeslari ezaguna ere bertakoak direlarik. 2003tik, gaelerazko izena da ofizial bakarra.
Herriko toponimia
Irlandako beste herri batzuetan bezala, hemen ere bitxia da nola ingelestu dituzten hainbat lekuren izen gaelikoak. Fenomeno hau ez da oso desberdina beste hizkuntz gutxituen toki batzuekin konparatuz gero.
Musika
Udalerri honetan musika herrikoiak ikaragarrizko eragina eta indarra du. Adibidez, bertakoak Irlanda osoan ospetsu bilakatu diren Gleanntáin Ghlas' Ghaoth Dobhair eta Báidín Fheilimí abestiak eskualde honetan jatorria dute. Gainera, Clannad, Enya, Altan, Proinsias Ó Maonaigh edota Mairéad Ní Mhaonaigh musikariak udalerri honetan jaioak dira.
Enicurus ruficapillus
Enicurus ruficapillus Enicurus generoko animalia da. Hegaztien barruko Muscicapidae familian sailkatua dago.
Avignongo tranbia
Avignongo tranbia (Tramway d'Avignon, frantsesez, Tramvai d'Avignoun edo Tramvai d'Avinhon, okzitanieraz) Okzitaniako Avignon udalerrian dagoen tranbia sarea da. Sarea bi linea osatzen du, "Y" formako erradiazioa, eta Transdev enpresak kudeatuta.
Tranbia 2019ko urriaren 19an inauguratu zen, linearekin Saint-Roch–Université des Métiers eta Saint-Chamand–Plaine des Sports geltokien artean, eta 2023an linea jarriko da martxan.
Aurrekariak
Avignongo tranbia zaharra XIX. mendearen amaieran jarri zuten martxan. Sare horrek, Okzitaniako hiri ertain batek zabaldu zuen lehenengoetakoa, bere biltegiak, Clos-des-Tramsen, eta bere fabrika elektrikoa zituen.
Urtean bi milioi bidaiari garraiatu zituen, eta 17 kilometrotan zerbitzatu zuen: erdigunea, auzo periurbano guztiak eta Avignongo aldirietako zati bat. Sare honen ustiapena 1932an amaitu zen.
Sare berria
2010eko irailaren 27an, Avignon Handiak hautetsiek aho batez onartu zuten tranbia sare berri bat sortzea, bai eta garraio sare osoaren berregituraketa ere. 2011ko apirilaren 18an, Eztabaida Publikoaren Batzorde Nazionalak bi trenbide-linea eraikitzeko proiektua onartu zuen, 250 milioi eurokoa.
2011ko udan, Avignon Handiak herritarrei kontsulta egin zien bi tranbia lineen zirriborroei buruz. 2012ko maiatzean ezagututako azken zirriborroak adierazten du 9,2 kilometroko A linea sortu dela mendebaldeko ardatz batean, hamasei geltoki eta 10 geltokirako 5,2 kilometroko bidea duen B linearekin.
2012ko irailean egin zen, eta Citadis Compact 24 arraun ditu, 24 metroko luzera maximoan, Alstomek eraikitako 2,40 metroko zabaleran.
Proiektuaren aldaketa
2013. urtearen amaieran, lanak hasi nahi dira 2016rako. 2014an, ordea, Cécile Helle Avignongo alkate izendatu zuten eta tranbiaren proiektua bertan behera uztea erabaki zuen.
Hiriaren eta enfrentamenduaren arteko negoziazioen ondorioz, tranbiaren proiektua ez da bertan behera geratu, baizik eta aldatu egin da, Igarotze azkarreko autobus lineak, Chron'hop izenekoak, tranbia osatzeko egiten diren lanak barne hartuta. Proiektu berria 2015eko urtarrilaren 10ean bozkatuko dute Avignon Handiko hautatuek.
Eraikuntza
2016ko urriaren 17an, linearen eraikuntza-lanak hasi ziren ofizialki, eta, horren bidez, hainbat muga ezarri ziren erriberako erriberan, hala nola, Saint-Ruf eta Tarascon hiribideak erabat ixtea.
Lanak hiru fasetan egiten dira: lehenengo fasean, trenbidearen gaineko sareen berritzeak eta desbideratzeak sartu ziren, 2017ko apirilean amaitu ziren; bigarren fasean, trenbideen, aire-lineen eta hiri-antolamenduen eraikuntza sartu zen, eta 2018ko abenduan amaitu zen; azken eraikitze-fasea material gurpilduna probatzea eta gidariak trebatzea da, eta 2019ko urtarrilean abiatu zen, baina, hala ere, 2019ko urtarrilean hasi zen. Linearen eraikuntzako atzerapena 2019ko maiatza arte ez zen probatu, 4 hilabeteko atzerapena sortuz.
linea 2019ko urriaren 19an inauguratu zen, Mireille Mathieu, Renaud Muselier Provence–Alpes-Côte d'Azur eskualdeko presidentea, Cécile Helle Avignongo alkatea eta Jean-Marc Roubaud Avignon Handiko presidente ohia bertan zirela.
Bigarren linea
2018ko martxoaren 9an, Avignon Handiko hautatuek tranbiaren linearen proiektuaren balorazioa bozkatu zuten. Linearen ikerketak 2019an hasiko dira, eta linea hori eraikitzeko lanak 2021ean hasiko dira.
Stalker gaztelua
Stalker gaztelua (Castle Stalker; Caisteal an Stalcaire) Eskoziako Argyll konderrian dagoen gaztelu bat da. A mailako eraikina izendaturik dago.
Avignongo tranbia
Bigarren linea
Epe luzera, lineak Avignon eta Le Pontet lotu beharko lituzke, 2010eko hasierako proiektua gauzatzeko.
Stalker gaztelua
Itsasgorako uharte batean dago, Loch Linnhe aintziran, honek lurrez bertaratzea asko zailtzen du, itsasbeheran bakarrik egin daitekelarik. Appin udalerriko portutik 2,4 kilometro ipar-ekialdera dago. 1320an eraikia izan zen.
Avignongo tranbia
Ustiapena
Sarea Transdev usiatzen du Avignon Handiak kudeatutako trenbide eta geltokietan.
Stalker gaztelua
1975ko Monty Python umorista taldearen Monty Python and the Holy Grail ("Monty Python eta Graal Santua") filmean agertzeagatik ospea bereganatu zuen.
Merv
Seleukotarren ondoren, bertan ezarri ziren partiarrak, eta, hauen ondoren, sasandarrak. Sasandarren garaian, budista, zoroastroar eta kristau nestoriotarren arteko elkarbizitza ahalbidetu zuen erresuma tolerante baten hiriburua izan zen.
Avignongo tranbia
Flota
2017ko martxoaren 9an, Jean-Marc Roubaud Avignon Handiko presidenteak kontratua sinatu zuen Alstomekin, guztira 25 milioi euro. 2019rako Alstom Citadis Compact 24 metroko luzera izango duten hamar arraun ekoiztea aurreikusten du Avignongo Maintenance Zentroan zuzenean handitzeko; eta 2023rako, lau arraun gehiago.
Merv
VII. mendean, arabiarrek kolonizatu eta ordura arte ezezaguna zen oparotasun mailara igo zuten: hiriak 130 km²-ko azalera hartu zuen, gaur egungo Bartzelonak (2008) baino %30 gehiago.
Avignongo tranbia
Flota
Kolore zuriko eta barrualde urdin-grisako arraunak, eserleku guztiak laranja, berde anis, urdin eta gorri fuscia dituztenak, Arroxelako Alstom lantegian eraiki ziren eta 2018ko abendua eta 2019ko abendua bitartean Avignonen.
14 arraun hauek, bakoitzak, Avignonekin lotura duen nortasun artistiko baten arabera bataiatzen dira, plaka biografiko batekin eta arraunen barruko obren laburpen batekin. Beraz, berez, Mireille Mathieuk bere izenean arraun bat inauguratu zuen 2019ko urriaren 19an. Hauexek dira aukeratuak: Daniel Auteuil, Jeanne de Flanreysy, Henri Bosco, Jean Vilar, Gerard Philipe, Elsa Triolet, Camille Claudel, Maria Casares, Pierre Boulle, René Girard, Agricol Perdiguier, Nicolas Mignard eta Olivier Messiaen.
Haizemaile
Haizemaile edo abaniko norbera freskatzeko, eskuaz eragiten zaion orri modukoa, gehienetan toles daitekeena.
Avignongo tranbia
Tarifak
Orizo sarean tarifa-sistema bakarra dago.
Haizemaile
Txinan asmatua, oso erabilera erraza du.
Merv
Hiria, timuritarrek, safavidek eta turkomanoek berreraiki zuten, baina Mervek ez zuen sekula galdutako loria berreskuratuko.
Avignongo tranbia
Tarifak
Bidaia sinple batek 1,40 euro balio du, eta egun batek 3,50. 10 bidaiako txartela 12,50 euro da. Korrespondentziak doakoak dira ordubetez, txartela bete ondoren.
Txartel eta txartel guztiak ez daude harremanetan. Sarrerak 5 bider eguneko 24 orduetan eta asteko 7 egunetan artean kargatzeko modukoak dira.
Line berria
2023rako tranbiaren bigarren linea martxan jartzea espero da, , Avignongo alde zaharra inguratuz.
Jean Jaurès geltokia
lineak, sortu zenetik, iparraldeko terminoa zuen Jean Jaurès geltokian, lehen fasean behintzat. Lanak dekretatu ondoren, geltoki hori linearen ondoan eraikitzea erabaki zen, Saint-Roch–Université des Métiers izan ezik, linearen behin-behineko ipar terminoa izango zena 2023ra arte, orduan Jean Jaurèsekin trukatuko zelarik.
Lehen lineko luzapena
Epe luzera, linea iparraldera luzatu beharko zen, Avignongo udaletxea eta Avignongo opera dauden Place de l'Horloge aldera.
Santibáñez de la Peña
Santibáñez de la Peña Palentziako udalerria da, Cervera de Pisuerga eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.281 biztanle zituen.
Tylwch
, Galesko merkatu udalerri txiki bat da, Powys konderrian.
Max Payne (bideo-jokoa)
Max Payne Remedy Entertainment enpresaren third-person shooter motako bideo-joko bat da, 2001ean Xbox, PlayStation 2, Macintosh eta Game Boy Advancerako sortua.
Sinopsia
2001. urtearen hasieran, New York hiriko historiako elur-ekaitzik larriena jasaten ari da. Sarrerako sekuentzian, Max Payne, DEAko agente bat eta New Yorkeko polizia-agente ohia, eraikin baten goialdean zutik polizia harengana doan bitartean (jokoa amaierako zinematika batean hasten da), Maxek duela hiru urteko oroitzapena du, 1998ra itzuliz. Max etxera itzultzen ari zen lanegun arrunt batez, baina etxera sartzen ari zela, Michelle emaztea entzun zuen goiko solairutik bere izena oihukatzen etsipenez. Payne tokira iristen denean, bera eta Rose bere haurtxoa Valkyr diseinuko drogazale batzuek erailda aurkitzen ditu, akabatuko dituenak. Orain dela gutxi galdu izanaren oinazeak jota, ekintza anker horren atzean nor dagoen ikertzea erabakitzen du.
Estoizismo
Estoizismoa (grezierazko στωα hitzetik, "estoa") garai helenistikoan garatu ziren eskola filosofikoetako bat da, eszeptizismoarekin eta Epikurok sortutako eskolarekin batera. Estoizismoaren jarraitzaileei estoiko deritze. Etikan eragin handiko joera filosofikoa izan da. K. a. III. mendean abiatu zen Zenon Zitiokoaren eskutik eta bere eragina zabala izan zen III. mendera arte, sei mendetan zehar. Erromako inperioan garrantzi handia izan zuten Seneka eta Marko Aurelio filosofia horren jarraitzaileak izan ziren. Halaber, filosofia modernoan ere zabaldu da pentsaera estoikoa. Gizartean zorigaitza eta ezbeharrak etsipenez onartzen duen bizitza-jarrera gisa ere ulertzen da. Estoizismoaren pentsaeraren arrastoak egun gizarteak ekintzak eta gertaerak zentzutasunez eta jakinduriaz baloratzeko moduan ere hauteman daitezke.
Zenon Zitiokoa (K.a. 335-264) filosofoak Atenasen sortu zuen eskola honen arabera, eta epikuroek uste ez bezala, jainkozko plan bat dago unibertsorako. Unibertsoak aurrez definituriko xede unibertsal bat duela diote, eta gizakia horren barruan sartzen dela. Xedea aldaezina eta ez-malgua da, eta pertsona bertutetsuak horretara egokitu behar du, hori baita zoriontsu izateko modu bakarra. Bestetik, estoikoak kosmopolitak dira, pertsonen arteko anaitasun unibertsala aldarrikatzen dute eta herrialdeen arteko mugak ezabatzearen alde daude.
Kronologia eta pertsonaiak
Zenon Zitiokoari zor zaio estoizismoaren sorrera. Txipreko Zitio hirian jaioa K. a. 332 urtean, Atenasera heldu eta zinikoen eta megarikoen ikasbideak jarraitu zituen. 40 urte zituelarik Estoa izeneko eskola sortu zuen eta bere ideiak bere bizitzarekin uztartzeko zuen jarrera dela-eta, ospetsu bihurtu eta estoan jarraitzaile asko, estoikoak alegia, bildu zituen. Zenon Zitiokoa hil eta gero, K. a. II. mendean estoikoen aurrealdean jarraitu zuten hurrenez hurren Kleantesek eta Krisipok. Krisipo izan zen estoizismoaren irakaspen eta ideiak finkatu zituena, estoikoen baitan zabaltzen ziren joera heterodoxoen aurka. Euren ideiekin jarrera zorrotz eta itxia zutelarik, aurreko hirurek antzinako estoizismoa osatzen dutela esan daiteke, eklektikoa eta aristotelismoaren aurka moderatuagoa izan zen estoizismo ertainari bide emanez. Irekiagoa zen estoizismo ertainaren ordezkari nagusiak, K. a. II. eta I. mendean bilakatuko zena, Posidonio eta Panezio izan ziren. Garai honetan, Zizeron ere estoikotzat hartu behar da, baina zentzu zabalean. Epikteto, Seneka eta Marko Aurelio izan ziren Stoa erromatar eta berriaren pertsonai nagusiak I. eta II. mendeetan. Azken garai honetan, estoizismoak kezka moral eta erlijiosoa erakusten ditu batez ere.
K. a. II. eta I. mendean, estoizismo ertainaren baitan, Panezio eta Posidonio estoiko nagusietaz gain, aipatu behar dira Dardano Atenaskoa eta Mnesarko Atenaskoa Atenasko Stoako buruak izan zirenak Panezio hil eta gero. Paneziok estoizismoa Erromara ekarri eta hortik aurrera estoizismoa Erromako filosofoa nagusia bilakatuko zen. Hekato Rodasekoa ere aipatu behar da garai berean. Diodoto estoikoa Zizeronen irakaslea izan zen. Gemino Rodasekoa astronomian eta matematikan nabarmendu zen estoikoa izan zen. Athenodoro Kananeakoa izeneko estoikoa Zesar Augusto izango zenaren irakasle izan zen. Antipater Tirokoa garai bereko beste estoiko bat izan zen.
I. eta II. mendeetan kokatzen da azken estoizismoa. Seneka Erromatar Inperioako kultura eta politiko pertsonaia nabarmena estoikoa izan zen eta estoizismoaren pentsaerari buruzko lan anitz utzi zituen, Luziliorentzako Gutunak esaterako. I. mendean, Neron enperadorearen agintepean, Kornuto filosofoak eskola estoiko bat eratu zuen bere etxean eta garai berean Musonio Rufo filosofia estoikoa irakatsi zuen. Garai beretsuan, Eufrates estoikoa eta Kleomedes astronomoa ere estoiko nabarmenak izan ziren. Pentsalari estoiko handia izan zen Marko Aurelio enperadorearen irakasleak izan ziren Sexto Keroneakoa eta Kinto Junio Rustiko estoikoak. Historian zehar, Epikteto eragin handiko estoikoa izan da, bere pentsaera jasotzen duten Diatribai edo Eztabaidak eta Enkhiridion edo Eskuliburua lanen bitartez.
Filosofia
Estoizismoak historian zehar izan zuen sei mendeko hedadura dela-eta, oso irakaspen, ideia eta korronte ezberdinak bildu arren, estoizismoak lortu zuen sistema filosofiko bateratu bat eratzen. Filosofia bizimodu edo praktika bat (askesis) zela uste zuten gainera, zorion-bizitzarako jarduera alegia, zientziak berez baliorik ez duela baieztatuz, Sokrates, Platon eta Aristotelesek ez bezala. Horrela jakintsua bizitzen dakien hura dela irizten zuten estoikoek.
Hiru ataletan banatu zuten filosofia hasierako estoikoek, orduko filosofia korronte nagusiei jarraiki : fisika, etika eta logika. Hiru atalen batasuna eta sistema izaera onartzen zuten arren, estoizismoak ordea ordena bat ezarri omen zuen hiru atal hauetan, logikatik abiatuz eta etika helmuga izanik.
Logika
Logikak egia ezartzeko irizpideak finkatu behar ditu, estoikoen ustetan. Epikurearrek bezala, ezagutzaren oinarria objektuek zentzumenean uzten zuten arrastoetan, aisthesis edo sentsazioetan alegia, dagoela pentsatzen zuten. Sentsazioetatik irudikapen kataleptiko edo esperientziazko ezagutzara heltzeko ariman edo izpirituan dugun aurretiko arrazoimenaren sinkatáthesis edo onarpena behar da gainera. Onartzen da, beraz, sentsazioei egin dakiekeen kritika edo hauekiko askatasuna, prolepsi edo berezko arrazoimeneko kontzeptuen aurkakoak direla pentsatzen denean. Horrenbestez, estoikoak enpiristak direla esan daiteke. Irudikapen kataleptikoak bilduz eta esperientziaz, gizakiak unibertsalak eta kontzeptuak eratzen ditu. Estoikoen ustetan, unibertsal hauek ordea ez dute errealitaterik, gizakiaren buruan bakarrik existitzen dira eta horrela estoikoak nominalistatzat jo behar dira. Proposizio-logikan ere oso ekarpen interesgarriak egin zituzten eta horretan batez ere Krisipok egindako lan itzela aipatu behar da.
Fisika
Estoikoen esanetan printzipio aktiboa den logos edo arrazoiak printzipio pasiboa den materiari pneuma edo haizea eraginez physis edo dagoen guztia sortzen du. Aktiboak diren su eta haize, pasiboak diren lur eta urez osaturik, gauzak peuma delako hats edo indarraz hartzen dute bere izaera. Gizakietan gainera arima piztu eta adimena ematen duen indarra da. . Natura hainbat eratara gauzatu eta aniztasuna erakusten du, bertan dauden atal edo zati infinituetatik abiatuz logos delako arrazoi edo indarraren ereintza anitzari esker (logos spermatikoi). Estoikoak, dena den, monistak dira, unibertsoa osotasun bezala defendatzen baitzuten. Aldi berean, panteistak dira, logos-Jainkoa guztian eta guztia baitiote. Errealitatea telos erakoa edo xedezkoa da gainera: gertatzen den guztia logos-jainkoak ezarri bezala gertatzen da, akatsik gabe erabateko arrazionaltasunez eta beraz, gizakiak ez du askatasunik logosak eraiki duen inongo eremutan. Jarrera determinista hau izan zen estoikoen etikaren oinarria finkatu zuena, gauzak datozen bezala onartu behar direla esaterako.
Unibertsoak betiereko bilakaera ziklikoa izan eta azkenik unibertso osoa suak hartuko zuela (ekpyrosis) uste zuten, eta su hori itzaltzean unibertso berri bat sortuko zela (palingenesis), betiereko eite berdinez (apokatastasis) eta zikloari bira berri bat emanez.
Etika
Fisikan defendatzen duten determinismoak eragiten dio estoikoen etikari. Izatez arrazionala, bere arrazoia hazi eta goratzen duen hori egin behar du bizitzan, gizakiak bere oikeiosis edo senak esaten dien bezala bilatzen baitu beretzat ona dena. Jakintsua gizaki handiena eta aberatsena, esklaboa, txiroa, zaharra eta gaixoa izan arren. Mundua den bezala denez, sophos edo gizaki jakintsuak, bertutea duenak, halabeharra onartzen du, ona baita berez mundua, logosak eraiki zuelako. Naturaren arabera bizi behar da, beraz. Hori da modu bakarra eudaimonia edo zoriontasuna lortzeko. Giza natura okertzen denean, bertutera heltzeko ekidin behar den pathos edo grina sortzen da. Lau motako grinak bereizi zituen Krisipok: oinazea (indarrean dagoen ezbehar batengatik), beldurra (etorkizuneko ezbehar batengatik), plazera (indarrean dagoen zorion batentgatik) eta desira (etorkizuneko zorion batengatik). Atsekabea gainditu eta zoriontsua izateko, gizakiak apatheia delako jarreraz bizi behar du, grinak baztertuz eta bertutez, naturaren arabera alegia, jokatuz.
Estoikoen iritziz, gizakiak izaera bikoitza du: animala eta arrazionala. Logosak piztutako izaera arrazionalean kokatzen dira ongia eta gaizkia. Ongia logosak sortutako adimen eta arrazoiaren hazkundea eragiten duen bertutea da. Gaizkia arrazoiaren akatsa besterik ez da. Gizakiaren baitan ez dauden gauzak (osasuna, aberastasuna, edertasuna, ...) ordea ez dira ez onak ez txarrak baizik eta arduragabeak. Erabateko ongia ezagutu eta burutzen dutenak dira benetako jakintsuak. Logos delakoaren aurka jotzen dutenak ergelak dira. Hasierako estoikoek jakintsuen eta ezjakinen arteko bereizketa erabatekoa defendatu bazuten ere, gerora guztizko ongia jakintsu bakan batzuen esku zegoela aitortuz, gizakien gehiengoak gauzak era onargarri edo komenigarri batez egin zezakeela onartu zuen, arrazionaltasunez, kathekon delakoa betez.
Gizakiaren askatasunaren gaiari buruz, errealitateari egozten zaion determinismoa dela eta, gizakiaren erabakimen askearen eza arbuiatu zaio estoizismoari. Estoikoek benetako askatasuna logos delakoaren araberako bizitzan datzala diote, norberaren baitan dauden gauzetan erabakiz eta gure baitan ez dauden gauzak onartuz. Horrela, natura onartuz bizi den jakintsua da egiazko askea eta ergela egiazko esklabo. Ildo horretatik, suizidioa aukera erreal gisa agertzen da estoikoen pentsamenduan, betiere arrazionaltasunez planteatzen bada: Senekak gizakiaren benetako ekintza askea dela aipatu zuen.
Gizarte etikari dakogionez, zinikoengandik jasotako pentsaera dela medio, hasiera batean estoikoek indibidualismoa zorrotza defendatzen bazuten ere, denborarekin gizartearekiko jarrera ireki baten alde agertu ziren, gizakia berez komunitatean bizi den izakia dela dioen ideian oinarrituz. Krisipok berak esan zuenez, jakintsuak politikan parte hartu behar du, ezer aurka ez badu. . Aldi berean, gizaki guztiak logos beraren seme alabak direnez, gizakia beste gizakiak maitatu behar ditu eta bere aberria mundu osoa da. Estoikoa beraz kosmopolita da eta guztientzat estatu eta lege bakarra defendatzen ditu.
Iturri historikoak
Estoikoen sistema filosofikoa osotasunez aztertzeko, beharrezkoa litzateke beraien idazkien bilduma osoa edukitzea. Estoiko zaharren idazki guztiak, zoritxarrez, galdu dira, eta Seneka, Epikteto eta Marko Aurelioren jatorrizko lanak soilik iritsi zaizkigu, gehien bat etikari buruz bestalde. Estoiko zaharren berri izateko, lehenengo mendeetan idatziriko zenbait doxografiatan oinarritu behar da: pseudo-Plutarkoren Filosofoen ikasbideak, III. mendean Diogenes Laerzioren Filosofoen bizitzak (VII. atalean daude filosofo estoikoei buruzko azalpenak) eta Estobeoren Laburpenak (V. mendea). Garai beretik datoz estoikoen pentsaeraren gainean zenbait filosofok eta kristau apologetikok idatziriko iruzkinak: Alexandro Afrodisiakoa, Patuaren gainean lanean, non estoikoak kritikatzen dituen; Platonen jarraitzailea zen Plutarko Keroneakoa (I-II mendeetan), Estoikoen barneko kontraesanak eta Estoikoen aurka kontzeptu arruntei buruz idakietan; Galeno sendagilea ((II. mendea), Sexto Enpiriko, Plotino, Eusebio eta Nemesio gotzai kristauak (III-IV mendeak) eta Sinplizio (V. mendea). Zizeronek, berriz, estoizismoaren irakaspenen berri ematen duelarik, estoikoen moraltasuna goraipatzen du bere lanetan. Iturri modernoei buruz, H. Von Arnim ikertzailearen Stoicorum Veterum Fragmenta (1903-1905) lan itzelak estoikoen idazkiak eta aipuak biltzen ditu.
Saucats
Saucats Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saucats udalerrian erroldatutako biztanleak 1.980 ziren. Familiak 722 ziren, horien artean 117 pertsona bakarrekoak ziren (52 bakarrik bizi ziren gizonak eta 65 bakarrik bizi ziren emakumeak), 230 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 343 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 32 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 762 etxebizitza zeuden, 727 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 743 etxeak ziren eta 12 apartamentuak ziren. 727 etxebizitza nagusietatik 599 bere jabearen bizilekua ziren, 113 alokairuan okupaturik zeuden eta 15 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 21 etxek bi zituzten, 62 etxek hiru zituzten, 150 etxek lau zituzten eta 493 etxek bost zituzten. 616 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 215 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 481 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Nisa (Turkmenistan)
Nisa (Νῖσος eta Νίσα eta Νίσαιον), Parthaunisa ere deitua, antzinako hiri bat da, Turkmenistango Ahalgo probintzian dagoena.
Nisako gotorlekuak UNESCOren Gizateriaren Ondarearen zerrendari gehitu zitzaizkion 2007an. 77,90 hektareako eremu babestua eta 400,3 hektareako errespetuzko eremua hartzen dute.
Autore batzuek, Nisa, partiarren lehen hiriburuetako bat izan zela diote. Tradizionalki, Arsazes I.ak sortu zuen. Errege partiarren nekropolia izan zen, errege egoitza edo mausoleo bat izan zitekeenik sekula ezarri ez duten arren.
Mitridates I.a Partiakoaren garaitik aurrera, Mithradatkirt (partieraz: 𐭌𐭕𐭓𐭃𐭕𐭊𐭓𐭕 edo Mitridatesen Gotorlekua) bezala ezagutu zuten. K.a. I. mendean gertatutako lurrikara batek suntsitu zuen.
Saucats
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.384 ziren, horien artean 1.060 aktiboak ziren eta 324 inaktiboak ziren. 1.060 pertsona aktiboetatik 991 lanean zeuden (545 gizon eta 446 emakume) eta 68 langabezian zeuden (27 gizon eta 41 emakume). 324 pertsona inaktiboetatik 98 erretiraturik zeuden, 122 ikasten zeuden eta 104 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saucats udalerrian 785 unitate fiskal zeuden, 2.141 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.118 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 113 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 22 eraikuntza enpresak ziren, 19 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 7 finantziazio enpresak ziren, 8 higiezinen enpresak ziren, 15 zerbitzu enpresak ziren, 12 administrazio publikoko enpresak ziren eta 8 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 28 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 igeltseroak, 3 margolariak, 5 zurginak, 2 iturginak, 3 argiketariak, 4 ile apaindegiak, 1 jatetxe, 2 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 3 okindegiak, 1 liburu denda zen eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean Saucats udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 900 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Annie Chapman
Annie Chapman (London, 1841eko iraila - 1888ko irailaren 8a) ustez Jack Tripa-ateratzailearen bigarren biktima izan zen. Haren gorpua heriotzaren gauean bertan aurkitu zuten, goizaldeko 5:50etan.
Chilabothrus gracilis
Epicrates gracilis Epicrates generoko animalia da. Narrastien barruko Boidae familian sailkatuta dago.
Lepadichthys minor
Lepadichthys minor Lepadichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Gobiesocidae familian sailkatzen da.
Botines Etxea
Botines Etxea edo Fernández y Andrésen Etxea, Espainiako León hirian dagoen eraikin modernista bat da, Gaztela eta Leon autonomia erkidegoko Leóngo probintzian. Guzmandarren jauregiaren aldamenean dago, eta Santo Domingo plazaren parean.
1891-1892 artean Antoni Gaudí kataluniar arkitektoak diseinatu eta eraikiarazi zuen eta hark Kataluniatik kanpo eraikitako hiru eraikinetako bat da, beste biak Astorgako Jauregi Episkopala eta El Capricho (Comillas, Kantabria) jauregia dira.
Nemcovce (Prešoveko barrutia)
Nemcovce  Eslovakiako udalerri bat da, Prešoveko barrutian kokatuta. 5,74 km²ko azalera du eta 473 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1364. urtekoa da.
Austrheim
Austrheim Norvegiako udalerria da. Hordaland konderrian kokatua dago. 57.44 km² ditu eta 2,569 biztanle ditu.
Drombus dentifer
Drombus dentifer Drombus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Beaumont etxea
Beaumont etxea Nafarroako Erresumako etxe noblea izan zen, XIV. mendean Karlos Beaumontekoak eraiki zuena. Aratzuriko gaztelua izan zuen egoitza. Vianako printzearen alde jarri zen Nafarroako Gerra Zibilean (1451-1464), eta Fernando II.a Aragoikoaren alde Nafarroako konkistan (1512-1521). Beaumondar izena ematen zitzaien Beaumont etxearen aldekoei.
Brengas
Brengas Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Brengues udalerrian erroldatutako biztanleak 224 ziren. Familiak 93 ziren, horien artean 25 pertsona bakarrekoak ziren (21 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 34 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 21 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 13 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 162 etxebizitza zeuden, 93 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 57 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 146 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 93 etxebizitza nagusietatik 70 bere jabearen bizilekua ziren, 21 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 8 etxek bi gela zituzten, 15 etxek hiru zituzten, 23 etxek lau zituzten eta 47 etxek bost zituzten. 68 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 36 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 50 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 130 ziren, horien artean 105 aktiboak ziren eta 25 inaktiboak ziren. 105 pertsona aktiboetatik 93 lanean zeuden (50 gizon eta 43 emakume) eta 11 langabezian zeuden (3 gizon eta 8 emakume). 25 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Brengues udalerrian 77 unitate fiskal zeuden, 183 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.170 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 15 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen eta 4 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina eta 1 eraikuntza enpresa.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Brengues udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 348 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Chilabothrus subflavus
Epicrates subflavus Epicrates generoko animalia da. Narrastien barruko Boidae familian sailkatuta dago.
Lepadichthys sandaracatus
Lepadichthys sandaracatus Lepadichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Gobiesocidae familian sailkatzen da.
Donald Crisp
Donald William Crisp (Londres, 1882ko uztailaren 27a - Los Angeles, 1974ko maiatzaren 25a) ingeles aktore, ekoizle, zuzendari eta gidoilaria izan zen.
1906an Estatu Batuetara joan zen eta operan eta antzerkian aritu zen. David W. Griffithen laguntzailea izan zen eta zinema mutuko filmak zuzendu zituen. 1930eko hamarkadatik aktore lanera itzuli zen eta 400 film baino gehiagotan agertu zen eta zinemaren industriako kide aberatsenetako bat bihurtu zen.
Auppegard
Auppegard Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Auppegard udalerrian erroldatutako biztanleak 674 ziren. Familiak 232 ziren, horien artean 38 pertsona bakarrekoak ziren (15 bakarrik bizi ziren gizonak eta 23 bakarrik bizi ziren emakumeak), 72 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 114 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 267 etxebizitza zeuden, 237 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 17 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 266etxeak ziren. 237 etxebizitza nagusietatik 210 bere jabearen bizilekua ziren, 25 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 28 etxek hiru zituzten, 76 etxek lau zituzten eta 129 etxek bost zituzten. 228 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 90 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 129 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Erantzungailu automatiko
Erantzungailu automatikoa pertsona batek telefono-deiak erantzun ezin dituenean, automatikoki erantzuteko eta mezuak grabatzeko balio duen gailua da.
Erantzungailu automatiko zaharrek zinta magnetikoak erabiltzen zituzten mezuak grabatzeko, baina gaur egun memorien bitartez gordetzen dira.
Auppegard
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 432 ziren, horien artean 321 aktiboak ziren eta 111 inaktiboak ziren. 321 pertsona aktiboetatik 297 lanean zeuden (155 gizon eta 142 emakume) eta 23 langabezian zeuden (9 gizon eta 14 emakume). 111 pertsona inaktiboetatik 40 erretiraturik zeuden, 30 ikasten zeuden eta 41 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Trewern
, 'Tre-wern', Galesko merkatu udalerri eta hautes-barruti bat da, Powys konderrian.
Auppegard
Diru sarrerak
2009an Auppegard udalerrian 248 unitate fiskal zeuden, 712 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.038 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 21 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 3 zurginak ziren, 2 iturginak eta 1 eraikuntza enpresa.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Amonio
Amonioa katioi monobalente bat da, amoniakoaren molekulatik abiatuta eratuta dagoena (NH3), non nitrogenoak, erdialdeko atomoa dena, bere banatu gabeko elektroi parea, protoi batekin (H+) lotura kobalente datibo bat osatzeko erabiltzen dituen, honela, amonio ioia sortuz: NH4+. Molekulako nitrogenoak hibridazioa aurkezten du sp3:
Esfera-sektore
Geometrian, esfera-sektorea zirkulu-sektore batek bere zirkuluaren diametro baten inguruan biratuz eratzen duen solidoa da. Ardaztzat hartzen den diametroa zirkulu-sektorearen barnekoa bada, esfera-sektorea kono esferiko itxia izango da; bestela, oinarrian kono-itxurako sakonune bat duen antzeko bolumen bat izango da.
Esfera-sektorearen bolumena hau da:
Non r esferaren erradioa eta h sektoreari dagokion segmentuaren altuera baitira.
Correllengua
Correllengua urtero antolatzen den sentsibilizazio kultural eta politikorako kanpainia da, katalana sustatzera eta bultzatzera bideratuta. Coordinadora d'Associacions per la llengua Catalana (CAL, Hizkuntza Katalanaren Aldeko Elkarteen Koordinadora) da Katalan Herrietako lurralde guztietan Correllengua antolatzen duena Valentzian izan ezik, non Acció Cultural del País Valencià arduratzen baita.
Amonio
Amonioa gernuaren osagaietako bat ere bada, urea, sodio eta kloruroarekin batera.
Correllengua
Korrikan dauka ideia honek bere sorburua. Mota honetako ekimen bat burutu zen Mallorcan 1993n, 1995ean Valentzian hasi zen eta 1996tik aurrera katalana hitz egiten den beste lurralde guztietara zabaldu zen.
Amonio
h2 → H+
Moskuko Estatu Unibertsitatea
Moskuko Estatu Unibertsitatea, bere izen osoa Moskuko Estatu Unibertsitatea M. V. Lomonosov delarik (errusieraz Московский государственный университет имени М. В. Ломоносова, МГУ MGU laburtua), egungo Errusiako unibertsitaterik handi eta antzinakoena da, 1755ean sortua izan zena. 1940an, unibertsitatea, bere sortzailea izan zen Mikhail Lomonosov zientzialariaren izenarekin berrizendatua izan zen. 1953tik, Txolarren Muinoetan (Vorobyovy Gory) kokatutako Moskuko etxe orratzik (Vysotniye Zdaniya) enblematikoenetako bat hartzen du. 2004an, unibertsitate honek, 4000 irakasle, 31.000 ikasle eta doktoratzen ari ziren beste 7.000 pertsona zituen.
Esfera-sektore
Honela ere idatz daiteke:
Correllengua
Lau zutabetan egituratzen da, bakoitza katalan kultura eta hizkuntzaren aldeko lanean nabarmendu den pertsona baten omenez.
Esfera-sektore
Non \varphi kono angeluaren erdia den.
Esfera-sektorearen azalera:
Amonio
h1 — H
Correllengua
Correllenguarekin batera hainbat ekimen ludiko, pedagogiko eta aldarrikatzaile eta jaiak antolatzen dira. Guztietan adierazgarriena lurraldeetako herrietatik lekukoaren (garraren) igarotzea izaten da.
Antolatzaileen esanetan helburuak katalanaren aldeko ekimen ireki, parte-hartzaile, herritarra eta alaia egitea eta helduberriei eta katalanez ez dakitenei katalana eta Kataluniako kultura erakustea dira.
Amonio
Amonioa uretan, orekan dago honako erreakzio honen arabera:
NH4+ ⇔ NH3 + H2O
(NH4 ⇔ <i>NH3 + H+)
Brønsted-Lowryren azidoa da, protoi hau inguruneari uzten baitio. Honako azidotasun konstantea duen azido ahula da: Ka = 1,8·10-5
Moskuko Estatu Unibertsitatea
Historia
Unibertsitatea, 1755eko urtarrilak 25ean sortu zen juliar egutegiaren arabera, edo urte horretako urtarrilak 12an gregoriotar egutegiaren arabera, Petri I.a Handiaren alaba zen Elizaveta Petrovna enperatrizaren dekretu baten bidez. Ordutik, urtarrilak 25, Ikasleen eguna bezala ospatzen da Errusia osoan. Gainera, egun horretan, unibertsitateko udazkeneko seihilabeteko azterketak amaitzen dira, eta, Tatyanaren urtemugarekin bat egiten duenez, egunak, Tatyanin Dyeñ izena ere jasotzen du. Katalin II.a Errusiakoaren erregealdian, unibertsitatea, Mojovaya kaleko eraikin neoklasiko batzuetara eraman zen.
Fedje
Fedje Norvegiako udalerria da. Hordaland konderrian kokatua dago. 9.32 km² ditu eta 596 biztanle ditu.
Moskuko Estatu Unibertsitatea
Historia
1905ean, erakunde sozial demokratiko bat sortu zen unibertsitatean tsarra boteretik bota eta herrialdea errepublika bihurtzeko. Tsarraren gobernuak, erantzun bezala, zenbait alditan itxi zuen unibertsitatea. 1911n, protesta handiak egon ziren tsarraren tropak unibertsitateko kanpusean sartu zirenean zenbait irakasle atxilotuz. 130 zientzialari et irakaslek modu masiboan dimititu zuten, horien artean, Nikolai Dmitrievitx Zelinski, Piotr Nikolayevitx Lebedev eta Serguei Alekseyevitx Chaplygin bezain azpimarragarriak. Zenbait milaka ikasle ere, unibertsitatetik kanporatuak izan ziren urte horretan.
Fedje
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Moskuko Estatu Unibertsitatea
Historia
1917ko iraultza sozialistaren ondoren, unibertsitatea, klase herrikoientzat ere ireki zen, eta ez soilik burges aberatsentzat. 1919an, matrikula kostuak ezabatu eta klase apaleko ikasleek, Unibertsitatera joateko azterketak presta zitzaketen instalakuntzak abildu ziren. 1940an, unibertsitatea, bere sortzailea izan zen Mikhail Lomonosov zientzialariaren izenarekin berrizendatua izan zen.
Elizabeth Stride
Elizabeth Stride (Elisabeth Gustafsdotter) (Torslanda, Suedia, 1843ko azaroaren 27a - 1888ko irailaren 30a) ustez Jack Tripa-ateratzailearen hirugarren biktima izan zen. Bere gorpua heriotzaren gauean bertan aurkitu zuten, gaueko 1:00etan.
Guzmandarren jauregia
Guzmandarren jauregia, Casa de los Guzmánes, Espainiako León hirian dagoen jauregi bat da, Gaztela eta Leon autonomia erkidegoko Leóngo probintzian, San Martzelo plazan.
Botines Etxearen aldamenean dago, eta Santo Domingo plazaren parean. Gaur egun Leóngo Probintzia Aldundiaren egoitza da.
Enicurus immaculatus
Enicurus immaculatus Enicurus generoko animalia da. Hegaztien barruko Muscicapidae familian sailkatua dago.
Ana Frantziakoa
Ana Frantziakoa (Genappe, 1461eko apirilaren 3a - Chantelle, 1522ko azaroaren 14a) printzesa kapetarra izan zen. Luis XI.aren alaba, Petri II.a Beaujeukoarekin ezkondu zen hamabi urte zituela. Bere anaia Karlos VIII.a adin txikiko zen bitartean, erregeorde izan zen.
Fagor (argipena)
Fagor hainbat enpresaren izena da. Denak arlo industrialean aritzen dira, eta denak dira Mondragon korporazioaren parte.
Besgte batzuk:
Serra Redonda
Serra Redonda Brasilgo udalerri bat da, Paraíba estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Luz Marina Hache
Luz Marina Hache Contreras (Bogota, Kolonbia, 1955) kolonbiar sindikalista eta giza eskubideen defendatzailea da, Kolonbiako Estatu Krimenen Biktimen Mugimendu Nazionalaren (MOVICE) bozeramailea.
Ibilbidea
Hache Bogotan jaio zen 1955ean, eta 4 seme-alaba ditu. 1986ko azaroaren 20an, bikotekidea, Eduardo Loffsner Torres, "beltza", desagertze behartuaren biktima izan zen; 1986an, Kolonbian desagertutako 120.000 lagunetatik bat.
45 urtez bankuen sektoreko sindikatu bateko buruzagi sindikala izan zen, eta 1994an nazioko fiskaltza nagusiarekin lotu zen, bertan giza eskubideen arduradun bihurtu zelarik. ASONAL Judizialeko buruzagia izan zen 24 urtez. 2005ean Estatu Krimenen Biktimen Mugimendua (MOVICE) sortzea bultzatu zuen, eta haren bozeramaile bihurtu zen, bortxazko desagertzearen, epaiketaz kanpoko exekuzioen eta Kolonbiatik lekualdatzearen biktimen 200 erakunde baino gehiago ordezkatuz.
Paramilitarren atentatu bat izan zuen Hachek, eta horrek bere osasunari eragin zion. 2000. urtean, José Alvear Restrepo (CAJAR) abokatu-taldeari eta Amnistia Internazionalari esker atera zen Kolonbiatik, eta Lyon hiri frantsesean erbesteratu zen.
Aintzatespenak
2018an, Frantziako Errepublikaren Giza Eskubideen Askatasuna – Berdintasuna – Anaitasuna Saria eman zioten, MOVICE plataforman egindako lana aitortzeko.
Orka
Orka edo ezpalarta (Orcinus orca) Orcinus generoko zetazeo bakarra da, eta mundu osoko itsasoetan bizi da.
Izurdeekin batera, Delphinidae familian sailkatuta dago. IUCNek ezin izan du bere iraute egoera sailkatu, baina leku jakin batzuetan arriskuan dago. Ingelesez balea hiltzailea izenez ezagutzen den arren, ez da gizakientzat arriskutsua.
Ezaugarriak
Hamar bat metro luze da, beltza baina zuriuneak dituena sabel, lepo eta buruaren bi aldeetara (begi faltsuen itxura hartuz). Bizkar-hegal zorrotza izaten du; zenbaitetan, 1,80 metroraino iristen da. Emea arra baino txikiagoa izaten da. Barailetan 40-50 hortz koniko izaten ditu eta ar handi eta ondo haziak 5,5 tonako pisura irits daitezke; emeak, aldiz, normalean ez dira 4 tonako pisura heltzen.
Ohiturak eta bizi-zikloa
Itsaso guztietan bizi da, Iparburutik Hegobururaino. Hamar ale inguruko taldeetan ibiltzen da. Uretatik kanpora jauzi egiten du batzuetan. Erasokor fama du: ehiztari bikaina da eta itsaso zein ozeanoetan dagoen harraparirik indarstuena da, denetarik jaten du eta ez dago ihes egin diezaiokeen animaliarik. Superharraparien artean dago eta ez du etsai naturalik. Superharraparietako bat izanik, ozeano guztietako berebiziko espeziea da kate trofiko eta itsas habitaten osasunerako.
Elikadura
Ozeanoetan ez dago orka talde bati aurre egiteko gai den animaliarik, eta handienak ere haren menuan sartzen dira, kaxalote a, marrazo zuri a, itsas elefante a eta itsas krokodilo a barne. Haren harrapakinak askotarikoak dira: arrain sarda handiak, mota guztietako itsas ugaztunak (balea urdinak —batez ere kumeak—, izurdeak, itsas txakurrak...), itsas narrastiak, itsas hegaztiak eta abar.
Munduko hainbat lekutan, orka taldeak harrapakin zehatzak ehizatzeko trebatu dira eboluzioaren poderioz. Esaterako, Europako iparraldean soilik arrainak jatea gustatzen zaie; eta beste hainbat lekutan, zetazeoak, itsas lehoiak edota pinguinoak nahiago dituzte.
Ehiza-teknikak
Munduan barrena, orkek ehizatzeko teknika ezberdinak erabiltzen dituzte, bizi diren inguruneari ondo moldatu eta egokituta, baina argentinar Patagoniako kostaldeetako orken ehizatze teknika arriskutsu eta eraginkorrak ospea eman die: pinguinoak eta itsas lehoiak harrapatzeko, kostaldera azkar igeri egin eta gorputz erdia (eta osoa, kasu askotan) ateratzen dute uretatik hondartzarako bidean harrapakinak harrapatzeko, lehorreratuta edo hondartuta hilik gertatzeko arriskuarekin. Dena den, arriskuak merezi omen du, ehizatzeko eraginkortasuna handia denean.
Adimena
Adimentsutzat jotzen dira: zetazeo guztien artean, orka bigarrena da burmuinaren tamainari dagokionez, kaxalotearen atzetik.
Animalia taldekoiak dira, ehiza, eraso edota defentsa estrategia landuak gara ditzaketelako eta gizakiak gatibu harturik, erraz treba ditzakeelako.
Gizabanako eta taldearen trebetasuna eta jakintza belaunaldiz belaunaldi igarotzen dutela frogatuta dago, amak bere kumeari ondo irakatsitako prozesu luzean.
Horretaz guztiaz gain, orkak hirugarrenen aldetik egoerari probetxua ateratzeko gai direla ere badakigu: esate baterako, arrantzaleen sareak bere onura edo etekinerako baliatzeko gai dira, eta iruzurrak etekina ekartzen badie, iruzur egiteko gai ere badira.
Haien komunikazioa garatua dela ere frogatuta dago, hizkera edo komunikatzeko era zein soinu anitzez osatua. Orken dialekto gisa ezagutzen den ideia nahiko zabalduta dago munduan alor biologikoan.