cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ptolomeotar Erresuma
Arkitektura
Hobekien gorde den tenplua Edfukoa da. Horus jainkoari eskaini zitzaion, eta Luxorren eta Asuanen tartean dago. Aurretik, toki berean, Inperio Berriko tenplu bat zegoen eta hango materialak berrerabili zituzten, batez ere, sarrerako patioa lauzatzeko. Bai sarrerako atarteetan eta bai bi hipostiloetan zutabe konposatuak eraiki zituzten. Pilonoaren barnealdeko hormetan Edfuko Horusen eta Denderako Hathor jainkosaren elkar topatzea ospatzen zuen festa dago irudikatuta. Hipostiloak launa zutabeko hiru ilara zituen, eta agerpenen atartea deitzen zitzaion, hantxe agertzen baitzen jainkoa jendartera. Esparru sakratuaren barruan, baina bakartuta,Jaiotzen etxea dago, hantxe ospatzen baitzen Horus jainkoaren jaiotza. Eraikin horren areto nagusia zutabez hornitutako galeria batek inguratzen du, eta esandako zutabeek kapitel loredunak eta Bes jairakoaren formako abakoak dituzte. Hormetan, jainkoaren haurtzaroko pasarteak daude irudikaturik.
Hator jainkosari eskainitako Denderako tenplua 34. urtean sagaratu zen, eta adierazgarria da hori egiptoar artearen iraupenaren ideia bat osatzeko. Hipostiloko zutabeek -Tiberio enperadorearen aginduz erantsi ziren- Hatorren irudia antzezten duten kapitelak dituzte. Bigarren hipostiloak agerpenen atartearen funtzioa betetzen zuen. Bada, mammisi bat ere, Trajanok, Nektanebo I.aren eraikin batean oinarrituta, eraikiarazia. Aintzira sakratu baten hondakinak ere badaude, izan ere, aintzira hori eta Sanatorium bat erabiltzen zuten jainkosak sendatzeko itxaropenez bertaratzen ziren gaixo fededunek.
Edfu eta Asuanen tartean, Nilo ibaiaren ertz-ertzean dago Horusi eta Sobeki (krokodilo jainkoa) eskainitako Kom Ombo tenplua. Oso hondatuta dago gaur egun, eta hondakin erromantiko batzuen itxura du. Nilometro interesgarri bat ere badu tenpluak, zeinari esker ezagutzen baitzuten ibaiak haztean harrapatzen zuen neurria, eta hala kalkulatzen zuten zenbat zabaleko lur eremuak landu.
Asuanen hegoaldean, Isis jainkosari eskainitako File tenplua dago (aipatzekoa da Erromatar Inperio guztian hedatu zela jainkosa harenganako gurtza). Tenplu hau uharte batean zegoen, ibaiaren erdian, eta zegoen tokitik atera eta beste leku batean berreraiki behar izan zuten Asuango urtegiak estaliko ez bazuen. Tenpluaren bitxikeria aipagarriena sarrerako prozesioetarako zutabedia da, asimetrikoa izateaz gainera eslaian ezarria baitago. Trajano enperadoreak kiosko estali bat eraikiarazi zuen Filen, erdi alturan murruarekin batzen ziren lorez apaindutako 14 zutabe zituena, gaur estalkia galduta badago ere. Nilotik zetozenentzat eraikin hori zen tenplurako sarbidea, eta sarrerako zutabediaren funtzioa betetzen zuen.
Eskultura eta pintura
Greko-erromatar aldiko eskulturan egiptoar eta greziar artea nahasten dina. Eskultoreek greziar jatorriko pertsonak irudikatu behar izan zituzten, horiexek baitziren Egiptoko agintari berriak. Lehen aldiz, ile kizkurrak agertu zien ptolomeotarrak irudikatzen dituzten egiptoar eskulturetan. Erromatarren agintaldian greziar artearen eragina indartu egin zen, bara eskulturek beti gorde izan zuten Egiptoko estiloaren zenbait ezaugarri.
Aldi horretako eraikin garrantzitsuak egiptoar tradiziozko erliebez apainduak zeuden. Garai horretako erliebeek irudiaren kanpoko ertza ez dute hain markatua, baina barrua landuagoa dute. Aipatzekoak dira Edfuko Horusen tenpluko erliebeak eta Karnakeko Filipo Arrideoren kaperakoak.
Greko-erromatar garaiko pinturak, momia erretratuak deitzen zaienetan izan zuen goren puntua. YVIII. dinastiatik hasita, giza formako sarkofagoan antzezten ziren hildakoaren hazpegiak. Zurezko edo kartoikizko sarkofagoek bendaz bildutako momiak gordetzen zituzten. Greko-erromatar aldian, ohol baten gainean margotzen zen hildakoaren erretratua eta gero sarkofagoari eransten zitzaion, edota momia berari lotzen zitzaion bendaz. Erretratuak errealistak dira eta leialtasunez antzezten dituzte -zertxobait idealizatuta, hala ere- hildakoaren hazpegiak.
Pintzelez eta espatulaz margotzen zituzten.
Nesle-la-Reposte
Nesle-la-Reposte Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Nesle-la-Reposte udalerrian erroldatutako biztanleak 95 ziren. Familiak 44 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Etxebizitza
2007an 74 etxebizitza zeuden, 49 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 22 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 73 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 49 etxebizitza nagusietatik 39 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 10 etxek lau zituzten eta 24 etxek bost zituzten. 32 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 29 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 15 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 62 ziren, horien artean 42 aktiboak ziren eta 20 inaktiboak ziren. 42 pertsona aktiboetatik 38 lanean zeuden (30 gizon eta 8 emakume) eta 4 langabezian zeuden (2 gizon eta 2 emakume). 20 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2000. urtean Nesle-la-Reposte udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saint-Lary (Gers)
Saint-Lary Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Lary udalerrian erroldatutako biztanleak 231 ziren. Familiak 84 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 112 etxebizitza zeuden, 87 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 108 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 87 etxebizitza nagusietatik 74 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 3 etxek bi zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 57 etxek bost zituzten. 75 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 27 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 56 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Doumea sanaga
Doumea sanaga Doumea generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Amphiliidae familian.
Vallerotonda
Vallerotonda Italiako udalerri bat da. Frosinoneko probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Vallerotondak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Saint-Lary (Gers)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 150 ziren, horien artean 103 aktiboak ziren eta 47 inaktiboak ziren. 103 pertsona aktiboetatik 99 lanean zeuden (49 gizon eta 50 emakume) eta 4 langabezian zeuden (3 gizon eta 1 emakume). 47 pertsona inaktiboetatik 22 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Lary udalerrian 83 unitate fiskal zeuden, 219 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.291 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 1 finantziazio enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak jatetxe ziren.
2000. urtean Saint-Lary udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 624 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Nikolai Basov
Nikolai Genadievitx Basov (Никола́й Генна́диевич Ба́сов; Usman, 1922ko abenduaren 14a - Mosku, 2001eko uztailaren 1a) sobietar fisikaria izan zen. Bigarren Mundu Gerran parte hartu zuen Ukrainiako Lehen Frontean. Moskuko Ingeniaritza Fisikoko Institutuan graduatu zen eta Lebedevko Institutuan lan egin zuen eta bertako zuzendaria izan zen 1973 eta 1988 bitartean. 1964an Fisikako Nobel Saria jaso zuen Alexander Prokhorov eta Charles Hard Townes fisikariekin batera, kuantikoen elektronika eta maser-laser printzipioaren inguruan egin zituen azterlanengatik.
Tennessee (Illinois)
Tennessee  Illinoiseko herri bat da. McDonough konderrian kokatua dago. 2010ean 115 biztanle zituen, 1.12 kilometro koadrotan banatuta.
Agustindarren Museoa
Agustindarren Museoa Tolosa Okzitania n dagoen Arte ederren museoa da, Frantzian. Hiri bereko Agustindarren komentua zen eraikinan dago kokatuta eta hortik izena. Instituzio honetan Frantziako arte-bilduma garrantzitsuenetariko bat gordetzen da.
Bildumak
Museo honen bildumak aberatsak dira batez ere Frantziako Iraultzaren ondorioz, lan asko jabeei kendu ondoren, hemen bildu baitziren. Académie royale de peinture et de sculpture de Toulouse erakundearen funtsak, bestetik, hemen berreskuratu ziren; azken horri esker lau mila baino gehiagoko objektuen bilduma eskuratu zuten.
Veroli
Veroli Italiako udalerri bat da. Frosinoneko probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Verolik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Francisco Javier Saenz de Oiza
Francisco Javier Saenz de Oiza (Kaseda, Nafarroa, 1918ko urriaren 12a − Madril, Espainia, 2000ko uztailaren 18a) arkitektoa izan zen.
Askok arkitektura modernoaren maisutzat zuten eta hainbat arkitekto espainiarrengan eragin handia izan zuen. Artikulu asko idatzi zituen egunkari eta aldizkaritan. Hitzaldiak ere sarri eman zituen eta epaimahaikide izan zen hainbat lehiaketa eta saritan.
Madrilgo Arkitektura Eskolan diplomatu zen eta "Anibal Alvarez Saria" jaso ikasketa espediente onenari. 1947 urtean Estatu Batuetara joan zen bi urtez ikasketak jarraitzera, Arte Ederretako Akademiak dirulaguntza eman baitzion. Madrilera itzuli eta 1949an Arkitektura Eskolan Osasuna eta Higiene ikasgaia ematen hasi zen, 1952an Proiektuak irakasten hasi zen arte. 1968an irakasgai honetako Katedra eskuratu zuen eta 1981-83 tartean eskolako zuzendari izan zen. Gero, irakasle emeritu izan zen hil arte.
Lan garrantzitsuak
Beste proiektu batzuk:
Pacific Rim (filma)
Pacific Rim, 2013ko Guillermo del Toro mexikar zinema zuzendariak zuzendutako zientzia-fikzioko film bat da. Charlie Hunnam, Idris Elba, Rinko Kikuchi, Charlie Day, Burn Gorman, Robert Kazinsky, Max Martini eta Ron Perlman aktoreek antzeztu zuten.
Pacific Rim Uprising  (2018) jarraipena izan du.
Argumentua
Kaiju (japonieraz 怪獣 kaijū, "Pizti Erraldoi") deritzoten monstruo izaki andana itsaspetik ateratzean miloika gizaki hilko diren eta gizateriaren baliabideak urte luzez agortuko dituen gerra bati ekingo zaio. Kaiju erraldoiei aurre egiteko gizakiek arma mota berezi bat diseinatu dute: Jaeger (alemanez "Ehiztari") robotak, bi pilotuek beren burmuinak zubi neuronal batez blokeatuz kontrolatutak. Baina Jaegerrak ere Kaijuen aurka defentsa eskasa direla ikusiko da.
Kaijuek gizateak garaitzear daun unean, gizateriak bi heroiei aukera ematea beste biderik ez du izango: Raleigh Becket (Charlie Hunnam) lurjotako pilotu ohia eta oraindik proban jarri ez den Mako Mori (Rinko Kikuchi) pilotugaia. Biak elkartu eta iraganeko Jaeger mitikoa ekartzen saiatuko dira, gizateria jada badatorren Apokalipsiari aurre egiteko azken itxaropena baidira.
Anadarko (Oklahoma)
Anadarko Oklahomako hiri bat da. Caddo konderrian kokatua dago. 2010ean 6,762 biztanle zituen, 18.47 kilometro koadrotan banatuta.
Doumea stilicauda
Doumea stilicauda Doumea generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Amphiliidae familian.
Lammasu
Mesopotamiako mitologian, Lammasua edo (Lamasua), izaki mitiko bat da, giza burua, lehoi gorputza eta arrano hegoak dituena. Tenpluak zaintzen zituzten (orokorrean bikoteka), eta hurbiltzen zen oro hiltzen zuten, erabat onak edo gaiztoak ziren pertsonak izan ezik. Honen antzerako izakiak dira esfingea, shedua eta serafina.
Ford Torino
Ford Torino 1968-1976 bitartean Ford Motor Company enpresak EEBB eta Kanadan merkaturatu zuen auto modelo bat izan zen. EEBB eta Kanadako autozaleen artean dezenteko estimua eta bildumazaleen artean ospea bereganatu ditu.
Izena
Auto modelo honek bere izena Italiako Turin (Torino) hiriari zor dio. Hiri honen izena aukeratzeko arrazoia Turin hiria auto ekoizpenari dagokionez Italiako Detroit ezizenaz ezaguna izatean datza, gainera kontutan izan behar da Detroit hiria Ford enpresaren egoitza nagusiaren kokalekua dela, horregatik bi hiri hauek automobilgintzaren bidez duten elkarlotura azpimarratu nahi izan zen.
Historia
Torino gehienak auto arruntak izan ziren, orokorrean autozaleen artean ospe gehiena bereganatu zuten modeloak lau atedun eta estalki gogorreko lau atedun sedan modeloak izan zirelarik. Halaber, Ford etxeak Torino autoaren goi errendimenduko bertsioak ere merkaturatu zituen, hauei indar handiko honako motorrak ezarri zizkiolarik: 428 cv (7 L) eta 429 cv (7 L) "Cobra-Jet". Auto hauek Muscle car izendapenaz sailkatu ohi dira. Gainera Ford etxeak NASCAR auto lehiaketako bere taldekideentzat Torino modeloa oinarritzat hartu zuen, ondorioz auto lasterketa ugari irabazitako modeloa da.
Zinema
Auto modelo hau EEBB eta Kanadan kultura herrikoian oso ospetsua da. Halere, zinemari esker herrialde horietatik kanpora ere ezagutzera eman izan da.
Adibidez, 1970eko hamarkadan oso ospetsua izan zen Starsky and Hutch telesailan agertzen den autoa 1975. urteko Ford Gran Torino modeloa da. Bestalde, 2008an Clint Eastwood aktore eta zinema zuzendariak antzeztu eta zuzendutako Gran Torino filmako autoa ere Gran Torino modelo bat izateaz gain, filma berari ere izena eman zion.
3506 French
3506 French asteroide baten izena da. otsailaren 6an aurkitu zuen E. Bowell-ek Anderson Mesa Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1984 CO izena zeraman. Ondoren French omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3506 French asteroidearen orbitak batezbeste 2,545 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,214 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,875 distantziara. Eszentrikotasuna 0,13 da, eta makurdura orbitala 5,69ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.5 da.
Fruela I.a Asturietakoa
Fruela I.a Asturietakoa (722-Cangues d'Onís, 768) Asturietako erregea izan zen.
Biografia
Alfontso I.a Asturietakoaren semea, Munia arabarrarekin ezkondu zuen. Egungo Asturiasko hiriburu den Oviedoko hiriaren fundatzailea izan zen.
Gaiztoa ezizena zuen. Euskaldunen matxinada bortizki zapaldu zuen, baita galiziar nobleena ere (766. urtean). Asturietako kleroa erreformatu zuen: elizgizonei ezkontza debekatu zien, eta ezkonduek ere beraien emazteak utzi behar izan zituzten.
Erroi
Erroia (Corvus corax) corvidae familiako eta passeriformes ordenako hegazti handiena da. 52-69 zentimetroko luzera izaten du, 120-130 zentimetroko hego luzera, eta 0,7-1,7 kiloko pisua. Moko beltza, sendoa eta apur bar makotua du, buztan luze samarra eta, hegan doalarik, kuneiformea (belearen buztana biribilkara da). Lumadia beltza da, distira irisatuekin. Era askotako hotsak egin ditzake: ohikoenak prruk eta ko-rook karraka errepikatuak dira.
Erroiak 10-15 urtez bizi izaten da, baina batzuk 40 urte bizitzera iritsi dira. Gazteak saldoka ibil daitezke baino helduak lurraldekoiak dira eta osatzen duten bikoteak bizi osoa irauten du.
Orojaleak eta oso oportunistak dira. Toki eta aukeren arabera, zereal-bihiak, fruituak, ornogabeak, anfibioak, narrastiak, ugaztun txikiak eta hegaztiak (berek harrapatuak edo hilik aurkituak) jaten dituzte.
Ipar Hemisferio osoan aurki daiteke: Artikoan, Europan, Ipar Amerikan, Asian, Afrika iparraldeko basamortuetan eta Pazifikoko uharteetan, itsas bazterretik goi mendietaraino. Corvidae familiako espezierik hedatuena da. Habia gehienetan harkaitzetan egiten badu ere, besterik ezean harrobi edo zuhaitzetan egin dezake.
Azpiespezieak
Gaur egun zortzi subespezie onartuta daude:
Deskribapena
Erroia corvidae familiako eta passeriformes ordenako hegazti handiena da: askotan belabeltzekin nahasten da, fisikoki oso antzekoak direlako eta kolore aldetik, berdinak, baina tamaina aldetik ez dute inolako zerikusirik. Belabeltzak ertain-handiak dira, baina erroia korbido handia-oso handia da, bai hego zabaleraz, bai luzeraz eta baita pisuz ere, itxura trinko batekin.
Heldua 52-69 cm luze da eta 1,50 cm-ko zabalera gaindi dezake (115-160 cm); beraz, kaio hankahoriaren tamainakoa da eta aztore arruntaren eta zapelatz arrunt harrapari indartsuak baino apur bat handiagoa, batez ere Europa erdi eta iparraldeko aleak, hegoaldekoak baino zertxobait handiagoak baitira.
Pisu handiko hegaztia da, 0,7-1,7 kg artekoa eta moko sendo, indartsu eta apur bat kurbatua du. Erabat beltza da, belabeltza modukoa baina tamainaz nabarmen handiagoa. Mokoa, begiak, gorputzeko lumak eta hankak beltzak ditu.
Elikadura
Erroia hegazti orojalea eta oportunista da. Haren dieta tokiaren, momentuaren eta aukeraren araberakoa da, sarraskiak, karraskari txikiak, txori txikiak, zomorroak, muskerrak eta moluskuak jaten ditu. Horrekin batera, landare haziak eta fruituak ere kopuru handian jaten ditu. Orokorrean, udazkenean eta neguan, hilik dauden animalien sarraskiak eta landare fruitu zein haziak jaten dituzte; udaberrian eta udan, berriz, intsektuak, txitak, arrautzak eta ugaztun zein narrasti txikiak ehizatzeko gai dira.
Adimena
Ikerketa ugari egin dira urteetan zehar herrialde askotan haiekin: hainbat proba egin zaizkie haien adimena neurtzeko eta beti frogatu da haien adimen ikaragarri handia, ikasteko gaitasuna argi erakutsita. Ikasteko ahalmena askotan frogatua izan da lehendik konpondu ezin zuten arazoak, behin konponbidea erakutsita, azkenean bakarrik konpontzea lortzen zutenean; halaber, zailtasuna areagotu ahala, konpontzeko haien gaitasuna areagotzen zenean ere.
Oroimen handiko animaliak ere badira, aurpegiak eta soinuak ezagutzeko gai dira, urte luzeak pasa ostean berebat. Oroimen ahalmen handia dela eta, ezagunak dituzten soinu beldurgarriekin izutzen dituzte nekazaritzako guneetan haziak eta fruituak jan ez ditzaten, baita txorimaloak jarri (gogoratzen duten forma beldurgarri bat) ere. Dena den, hain dira adimentsuak, ezen azkar konturatzen diren soinuak eta txorimaloak faltsuak direla, gizakiak jarriak. Beraz, nekazariak soinuak eta txorimaloen formak aldatzen joan behar dira, erroiak izutzeko bide berriak aurkitzeko. Oroimenari, intuizioari, imitazioari eta arazo konplexu batzuk konpontzeko gaitasunari, zenbait jokorekin gozatzeko erakustaldi argia gehitu behar zaie, gozatu baino bestelako helbururik ez duen jokoetan ibiltzen ikusi baitira.
Erramintak erabiltzeko gai dira, baita helburu bat lortzeko asmoz bestelako animaliak engainatzeko gaitasuna agertzeko ere. Soinu asko imitatzeko kapaz dira, gizakiaren ahotsa barne.
Ugalketa
Gazteak parekatze erritualak oso goiz hasten dituzte baina ugalketa 2-3 urteren ondoren izaten da. Ugaldu aurreko erritualen artean hegaldi akrobatikoak, adimenaren erakustaldia eta janariaren eskaintza daude. Estalaldia denean, bikotea betirako da. Ugaldu eta habia eraiki aurretik, erroi bikoteak lurraldea ondo aukeratua izan behar du, behin aukeraketa eginda eta habia eraikita, normalean, betirako izaten baita. Habia egiten duten momentutik oso lurraldekoiak dira eta hil arte defendatuko dute beraien lurraldea eta habia lehiakide zein harraparien aurrean.
Habia zuhaitz baten gainean edo labar zein itsaslabar batean eraikitzen dute, baita eraikin eta instalazio hutsetan ere.
Emeak 3-7 arrautz artean erruten ditu otsailaren bukaeran, orban marroiz beteriko azal urdin-berdexka kolorekoak. Txitaldia emeak egiten du eta 18-21 egun artean irauten du. Txita jaio berriek 35-42 egunen artean habia uzten dute. Dena den, behin habia utzita, gurasoekin 6 hilabetean geratzen dira, beraien lurraldean bizirauteko beharrezkoa izango duten guztia ikasteko.
Banaketa eremua
Erroia ipar hemisferio osoan hedatzen da, klima guztietan. Ipar Amerikan, Erdialdeko Amerikan, Europan, Afrika iparraldean eta Asian oso espezie arrunta da, tundra eta taigatik Erdialdeko Amerikako, Afrika iparraldeko eta Asia hegoaldeko lur epeletaraino hedatzen da.
Euskal Herrian
Euskal Herriko lurralde guztietan da: Uribe Kosta, Busturialdea, Debabarrena, Donostialde eta Lapurdiko kostaldeko itsaslabarretatik, Urkiola, Gorbeia, Valderejo, Aiako Harria, Larhun, Urbasa, Arbaila mendigunetik eta Arbaiungo zein Burgiko arroiletatik erraz ikus daiteke.
Habitata
Kostaldeko itsaslabarretan eta mendiguneko arroil zein labarretan egiten du habia; beraz, inguru horietan barrena bizi da, baita eremu ireki zabaleko basoetan ere.
Migrazioa
Erroia egoiliarra da leku guztietan, Artikoan izan ezik, bertan gazteenek migrazio txikiak egin ditzakete.
Diplodactylus kenneallyi
Diplodactylus kenneallyi Diplodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Diplodactylidae familian sailkatuta dago.
Teutopolis (Illinois)
Teutopolis  Illinoiseko herri bat da. Effingham konderrian kokatua dago. 2010ean 1,530 biztanle zituen, 4.22 kilometro koadrotan banatuta.
San Pedro (Txile)
San Pedro, edo San Pedro de Melipilla izenaz ere ezaguna, Txileko erdialdeko komuna bat da. Santiagoko metropolitar eskualdeko Melipilla probintzian kokatuta dago. 2002ko erroldan, 7.549 biztanle zituen.
Fay Bainter
Fay Okell Bainter (Los Angeles, Kalifornia, 1893ko abenduaren 7a - Ib., 1968ko apirilaren 16a) aktore estatubatuarra izan zen.
Antlers (Oklahoma)
Antlers Oklahomako hiri bat da. Pushmataha konderrian kokatua dago. 2010ean 2,453 biztanle zituen, 7.07 kilometro koadrotan banatuta.
Messy
Messy Frantziako udalerria da, Sena eta Marne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Fay Bainter
Gaztetatik aritu zen interpretazioaren munduan, nahiz eta 1934ra arte ez zuen zinemagintzan debuta egitea lortu This Side of Heaven filmarekin. Saria berehala iritsi zen, eta 1938an Oscar sarietarako izendatu zuten lehen aldiz, White Banners filmagatik. Urte berean bigarren izendapen bat lortu zuen Jezabelengatik. 1961ean hirugarren aldiz izendatu zuten The Children's Hour filmagatik.
Messy
Biztanleria
2007an Messy udalerrian erroldatutako biztanleak 1.081 ziren. Familiak 407 ziren, horien artean 82 pertsona bakarrekoak ziren (39 bakarrik bizi ziren gizonak eta 43 bakarrik bizi ziren emakumeak), 110 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 188 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 27 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Fay Bainter
Pneumonia baten ondorioz hil zen 75 urterekin. Hollywoodeko Ospearen pasealekuan duen izarra Hollywood Boulevardeko 7021ean dago kokatuta. Bere senarra, Reginald Venable, militarra zenez, biak, Arlingtongo Hilerri Nazionalean lurperatuta daude.
Messy
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Badmintona 2008ko Olinpiar Jokoetan
Badmintona 2008ko Olinpiar Jokoetan abuztuaren 7tik abuztuaren 17ra arte jokatu zen. 5 modalitate daude: gizonezkoak banak, emakumezkoak banaka, gizonezkoak binaka, emakumezkoak binaka eta binakako talde mistoak.
Messy
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 435 etxebizitza zeuden, 406 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 21 hutsik zeuden. 359 etxeak ziren eta 76 apartamentuak ziren. 406 etxebizitza nagusietatik 288 bere jabearen bizilekua ziren, 113 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 12 etxek gela bat zuten, 47 etxek bi zituzten, 60 etxek hiru zituzten, 89 etxek lau zituzten eta 199 etxek bost zituzten. 354 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 148 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 239 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 748 ziren, horien artean 591 aktiboak ziren eta 157 inaktiboak ziren. 591 pertsona aktiboetatik 574 lanean zeuden (302 gizon eta 272 emakume) eta 17 langabezian zeuden (5 gizon eta 12 emakume). 157 pertsona inaktiboetatik 63 erretiraturik zeuden, 56 ikasten zeuden eta 38 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Svetlana Fedotkina
Svetlana Alexandrovna Fedotkina (Krasnoiarsk, SESB, 1977ko uztailaren 22a) izotz-gaineko abiadura patinajean lehiatu zen atleta errusiarra da. 1994ko Lillehammerreko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, 1500 metroko proban zilarrezko domina lortuz.
Valeri Gerasimov
Valeri Vasilievitx Gerasimov (errusieraz, eta ofizialki: Валерий Васильевич Герасимов edo Valery Gerasimov) (Kazan, Sobietar Batasuna; 1955eko irailaren 8an jaioa) Errusiako Armadako Jeneraletako bat da, gaur egun Errusiako Federazioko Indar Armatuen Estatu Nagusiko burua eta lehen Defentsa ministrordea, Nikolai Makaroven ordez. Vladimir Putin presidenteak izendatu zuen 2012ko azaroaren 9an.
Vicalvi
Vicalvi Italiako udalerri bat da. Frosinoneko probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Valeri Gerasimov
Gerasimov da, ustez, taktika militar, teknologiko, informatibo, diplomatiko, ekonomiko eta kulturalak uztartzen dituen "Gerasimov doktrina" sortu zuen estratega. Jatorrizko artikuluaren egileak, Mark Galeottik, itzulpen akatsen ondorioz AEBetako prentsan proposamen estrategiko gerrazale eta ez defentsibo gisa gaizki ulertu zen hitzaldia zela adierazi zuen. . 2023ko urtarrilaren 11n Gerasimov Ukrainako "operazio militar bereziko" buru izendatu zuten. Sergei Surovikin jenerala, operazioaren aurreko arduraduna, bere laguntzaile bihurtu zen.
Vicalvi
Mugakideak
Vicalvik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Messy
Diru sarrerak
2009an Messy udalerrian 400 unitate fiskal zeuden, 1.070,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 25.219 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 29 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 5 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 igeltseroak, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 eraikuntza enpresa eta 1 apaindegia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Messy udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden, 945 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Eskinita
Eskinita hiru mineral ezberdinen izena da, duten elementuen araberakoak:
Lozorro (argipena)
Lozorro hitzak adiera zenbait ditu:
Domino
Jokatzeko era anitz dago, baina gehienetan jokalariei pieza kopuru bat banatzen zaie eta txandaka mahai-gainean piezak jartzen joaten dira, bata bestearen ondoan, jartzen duten piezako zenbakia mahaiko piezen multzoko muturretako zenbaki berdin batekin lotuz; azkenean, piezarik gabe geratzen den jokalariak irabazten du.
Dominoa aski hedatua den jokoa da, eta federazioak eta lehiaketa ofizialak existitzen dira.
Historia
Txinakoak dira domino jokoaren erreferentzia zaharrenak, XIII. mendekoak. Sei aldeko dado parearen ondorengo zuzentzat jotzen da. Txinako domino zaharrek fitxa bikoitz pare bat zuten zenbakiko, eta ez zuten balio zurikorik (1etik 6ra zihoazen balioak). Mah Jong izeneko jokoarekin lotura zuela uste da.
Motor-kirol
Motor-kirolak (singularra: motor-kirola), nazioartean Motorsport izenarekin ere ezagutzen direnak, motordun ibilgailuekin praktikatzen diren kirol diziplina multzoa dira. Motor lasterketak autoekin praktikatzen dira, eta, luzapenez, kamioiekin eta buggiekin ere bai, motoziklismoa motozikletekin eta, era berean, elur-motorrarekin eta quadekin; motonautuka eta aeronautika motako kiroletik kanpo daude nolabait, auto eta motozikletetara bideratuta baitago.
Domino
Historia
Dominoa XVIII. mendean italian sartu zen eta gerora europa osora zabaldu zen. Orduan hartu ei zuen gaur egungo itxura. Ameriketara ere heldu zen, espainiar konkistatzaileen eskutik. Gaur egun tradizio handiko jokoa da bertako herrialdeetan.
Motor-kirol
Ibilgailu mota eta lehiaketa mota ugariak direla eta, modalitate bakoitzeko txapelketa ugari dago munduko, kontinenteko eta munduko federazioetan. Motor-kirolak Olinpiar Jokoetatik kanpo daude espresuki, nahiz eta mota horretako gertaerak erakusketa gisa landu ziren 1900eko Parisko Olinpiar Jokoetan.
Domino
Jokalariak
Aldaera batzuetan binaka aritzen diren lau jokalarik jokatzen dute, baina badira banakako taldetan jokatzen direnak ere. Hasi aitzin, fitxa guztiak jokalarien artean banatzen dira.
Jokoaren mekanika
Aurrez erabakitzen da zein jokalarik hasiko duen jokoa. Normalki txandaka egiten da, baina lehen errondan ohikoa da seiko bikoitza duen jokalaria hastea.
Jokalariek, txandaka, fitxak ezarriko dituzte mahai gainean kate bat sortuz. Fitxa bat katearen muturreko zenbakiarekin bat egiteko moduan soilik ezar daiteke. Ohituraz, fitxa bikoitzak zeharka ezartzen dira.
Joko eraginkorra burutzeko, jokalariek jokatzeke dauden piezak gogoan ukan behar ditu, eta besteek jokatutakoaren arabera jokalari bakoitzak zeintzuk dituen ondorioztatu.
Orokorrean, guztiz debekatua da norbere piezei buruzko informazioa beste jokalariei helaraztea.
Amaiera
Erronda bi kasutan buka daiteke:
Erronda bukatzean irabazleak arerioen puntuak kontatuko ditu eta horren araberako puntuazioa izanen du. Behar beste erronda jokatuko dira aurrez ezarritako puntu kopuru bat erdietsi arte.
Txandaka jokatzen denez, erronda hasten duen jokalariak berezko abantaila du, inork pasorik egin ezean bera izango baita irabazlea. Erronda hasten duenari esku deitzen zaio.
Fitxen izenak
Piezek bi alde dituzte eta bakoitzean kopuru bat adierazten da. Beraz, kasu honetan fitxa bakoitzaren izena bi zenbakiz osaturik dago. Handitik txikira izendatuta honela deitzen dio Santi Angulok: Seiko seiari seiko bikotea ere esaten zaio; bosteko bostari bosteko bikoitza... eta horrela beste guztiekin ere bai.
Thawville (Illinois)
Thawville  Illinoiseko herri bat da. Iroquois konderrian kokatua dago. 2010ean 241 biztanle zituen, 0.85 kilometro koadrotan banatuta.
Domino
Binakako dominoa
Aldaera gehienetan bi jokalariko bi talde elkarren kontra arituko dira. Pieza guztiak banatuko dira, 28 piezako jokoan bakoitzari zazpi suertatuko zaizkiolarik. Taldekideetako bat bere azken pieza jokatzeko gai baldin bada, bera eta taldekidea izango dira errondaren irabazleak, taldekideak eskuetan zernahi pieza dituela ere. Taldekideek elkarri lagundu behar diote bietako bat pieza guztiak kokatzen lehena izan dadin, eta aurkariei piezak jokatzea oztopatzeko.
Aerinita
Aerinita (Ca4(Al,Fe,Mg)10Si12O35(OH)12CO3·12H2O) mineral urdin edo urdin-berdexka bat da, inosilikatoen taldean sailkatua. Sistema monoklinikoan kristaltzen da, zuntzetan eta beste mineral batzuen estalki gisa. Distira ilun eta beirakara du, eta 2,48 g/cm3ko dentsitatea.
Domino
Aldaerak
Tokiaren arabera puntuen kontaketa eta lortu beharreko puntu kopurua aldatzen dira. Jokoaren beste elementu aldakor bat katea ixtean errondaren irabazlea hautatzeko moduan datza. Susma daitekeen moduan, aldaera horiek ez dute jokoaren mekanikan eragin ikaragarririk, baina badira aldaera bereziagoak ere:
Aerinita
Zeolitaren faziesan sortzen da, arroka mafikoetan, tenperatura baxuko mineral hidrotermal gisa. Prehnita, eskolezita eta mesolitarekin batera agertu ohi da.
Domino
Domino bereziak
Ohiko dominoa 0tik 6ra doazen zenbaki pareak dituzten pieza laukizuzenek osatzen duten arren, badira beste motatakoak ere:
Beste erabilera batzuk
Jokotzat har daitekeen eztabaidagarria den harren, dominoen erabilera ikusgarriena "domino-efektua" baliatuz sortzen diren ikuskizunak dira.
Pemba Kanala
Pemba Kanala (Pemba Channel) Pemba uhartea eta Afrikako kontinentea bereizi egiten duen itsasartea da. Alde nagusia Tanzaniakoa bada ere, iparraldeko aldea Kenia parean dago.
Fauna
Pembakoa oso itsasarte aberatsa da faunaren ikuspuntutik: arain mota askorekin batera inguru horretan marlinak, marrazoak, hegaluzeak, barrakudak ohikoak dira ur horietan. Baita ere izurdeak, itsas dortokak, baleak, dungogoak... Aberastasun horren ondorioz, ur horietan Ernest Hemingway idazleak arrantza egin zuen. Kenya aldean, bestetik, Shimonin, Afrikako arrantza klub ospetsuenetariko bat dago: Pemba Kanalaren Arrantza Klub (Pemba Channel Fishing Club).
Doumea thysi
Doumea thysi Doumea generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Amphiliidae familian.
Konstruktibismo (pedagogia)
Pedagogian, konstruktibismoa ikaskuntza-prozesuaren garapena azaltzen duen teoria bat da, euskaraz ikuspegi eraikitzailea ere deitua. Teoria honen arabera, ikaslea bera da bere ikaskuntza-prozesua eraikitzen duena, aurreko jakintza eta trebezietan oinarrituta, elementu berriak eskema orokorragoetan txertatuz. Horrela, konstruktibismoa hauek izanik ikaskuntza egoki baten gakoak: ikaskuntza adierazgarria, ikaslearentzat esanguratsuak diren edukiak, ikasgai berriak aurrekoekin modu egokian integratu behar baitira; ikasgaiaren erabilgarritasuna eta ulergarritasuna.
Ikaskuntza prozesu aktibo eta indibidual moduan ere eratzen du, ikaslea baita bere ikaskuntzaren protagonista, ikasgaiak bere bizitza-esperientziarekin lotuz. Alde horretatik, ikastea barne-prozesu bat da, kanpotik baino ikasle bakoitzaren barnetik zuzendu beharrekoa. Horrela, irakaslearen eginkizun nagusia ikaslea bera ezagutzea da, ikasi beharrekoa ahalik eta egokien barnera dezan.
Konstruktibismoaren funtsezko irudi gisa Jean Piaget eta Lev Vigotski nabarmentzen dira. Jean Piagetek ezagutza nola eraikitzen den aztertu zuen, ingurunearekiko elkarreraginetik abiatuta. Aitzitik, Lev Vigotskik gizarte inguruneak barne berreraikuntza nola ahalbidetzen duen aztertu zuen.
Konstruktibisten ustez, ikaskuntzaren instrukzioa jokabide-psikologiaren aplikazioetatik sortzen da, non ezagutzaren irakaskuntza programatzeko jokabide-mekanismoak zehazten diren.
Jean Piaget filosofo eta psikologoa bere lanak, XX. mendearen erdialdean osatu zituen epistemologia genetikoaren teorian oinarrituz. Geroztik, hezkuntza ofizialaren paradigma bilakatu da. Egun bestelako ekarpenekin uztartu badira ere (ikaskuntza dialogikoarekin, esate baterako).
Konstruktibismoa eta IKTen erabilera hezkuntzan
Informazioaren eta Komunikazioaren Teknologiak (IKTak) eguneroko bizitzaren eremu guztietan (pertsonalean eta lanekoan) sartu dira XXI. mendean, eta aldaketak eragin dituzte interakzio-dinamiketan hainbat eremutan, besteak beste, hezkuntza-arloan.
IKTekin, besteak beste, Web 2.0 eta Web 3.0 aplikazioei egiten zaie erreferentzia. Haien ezaugarriek egoki egiten dituzte irakaskuntza-ikaskuntza prozesua eskola eta unibertsitateetan eraldatzeko. IKTek aldaketa curricular, pedagogiko, didaktiko eta ebaluatzaile batzuk eragin ditzakete; izan ere, ikaskuntza-esperientziak sortzen eta zabaltzen lagundu dezakete, ikasleak ezagutza autonomiaz eta erantzukizunez eraikitzeko, eta irakasleak hezkuntza-materialak eta -esperientziak diseinatzeko aukera izan dezan.
Pedagogo batzuen ustez, IKTak hezkuntzaren helburu eta bitarteko gisa ikus daitezke: helburu bat dira IKTek jada lekua duten gizarte batean aktiboki parte hartzen lagundu ahal izango duten tresna teknologikoei buruzko ezagutzak eta trebetasunak eskaintzen dituztenean; eta bitarteko dira, irakaskuntza-lanak eta ikaskuntza-prozesua babesten dituzten heinean.
Konstruktibismoa eta IKTak. Tresna batzuk
Irakaskuntza konstruktibistaren tresna gisa erabiltzen diren oinarrizko aplikazioak Sare sozialakl, Wikiak eta blogak dira, baina ikasleek euren ezagutza eraikitzeko beste hainbat tresna erabil ditzakete, aplikazio komertzialekin diseinatuak zein software librearekin garatuak. Wikipedia bera multzo honetan sar liteke.
Irakasleek laguntzeko aldamio-egitura sistemak eraiki beharko lituzkete ikasleek euren ezagutza eta jakintza eraikitzen duten bitartean.
Aplikazio horien erabilera eraginkorra izan dadin, honako hauek hartu behar dira kontuan:
Diplodactylus mitchelli
Diplodactylus mitchelli Diplodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Diplodactylidae familian sailkatuta dago.
Fontes Linguae Vasconum
Fontes Linguae Vasconum: Studia et documenta (FLV) hizkuntza ikerkuntzako aldizkari bat da, 1969an sortua. Vianako Printzea Erakundeak argitaratzen du. Euskararen gaineko ikerketa filologiko linguistiko eta literarioak argitaratzen ditu, bai eta hizkuntzaren lekukotasun anitz ere, euskalkien berri edo eta beste alderdi historikoena ere ematen dutenak.
Jose Esteban Uranga Galdeano izan zen lehen zuzendaria. Gero Vicente Galbete Guerendiáin etorri zen, eta ondoren —epe laburrez— Jose María Yárnoz. Ondotik Julio Caro Baroja etorri zen eta hari, urte luzez, Jose Maria Satrustegik hartu zion segida. Patxi Salaberri Zaratiegi izan zen arduraduna gero, eta 2016 bukaeratik Ekaitz Santazilia da zuzendaria.
Open Access
Aldizkariak dohako eta mugarik gabeko on line sarbidea jartzen du eskura beren aldizkarien eduki guztietara, argitaratzen diren puntutik, Creative Commons Reconocimiento-NoComercial 4.0 Internacional lizentzia baten azpian.
Gordailuak, datu baseak eta sailkapen sistemak. Oihartzunaren neurgailuak
Capes; Centro de Documentación César Borgia; COPAC; Copernicus International (ICI); Dialnet; DICE; DOAJ; ERIH Plus; Generalif; INGUMA; InRech; ISOC; ISSN Register online; Latindex; Linguist List; MIAR; MLA-Modern Language Association database; NPI-Norwegian Register for Scientific Journals; Recolecta; REGESTA IMPERII; ResearchBib; RESH; Road; Scientific Indexing Services; Scopus; SJIF; SUDOC; ULRICH’s; ZDB.
ICDS (MIAR) 2021 = 10
Dialnet Métricas 2019: 0,063 (C2)
Aberri
Aberria da herri edo nazio komunitate baten atxikimendu emozionala eskuratzen duen lurralde bat eta lurralde horretan gorpuzten den ideia kolektiboa, kultura, hizkuntza edo/eta politika ezaugarri batzuetan oinarritua. Lurralde edo herrialde horretan jaio edo hura hautatzean, toki hori eta haren ezaugarriak aberri bihurtzen dira pertsona batentzat. XX-XXI. mendeko erabileran, aberriaren oinarrian nazio bat dago, askotan estatu subirano baten baliokidetzat hartua.
Fontes Linguae Vasconum
Gordailuak, datu baseak eta sailkapen sistemak. Oihartzunaren neurgailuak
ANEP eta CIRCeko C kategorian sailkatua; CARHUSeko D kategorian sailkatua.
ICV (ICI) 2019 = 76.78
ISSN kodea
Paperezko bertsioa: 0046-435X
Bertsio elektronikoa: 2530-5832
ISSN-L: 0046-435X.
DOI kodea
10.35462/flv
Aberri
Aberria hitza neologismo bat da, Sabino Aranak asmatua, aldameneko estatuetan erabiltzen ziren izen baliokideen irudira sortua (patria, patrie), eta Euskal Herriaren testuinguruan Euskadi da haren proiekzio politikoa, "euskotarren aberria", Aranak adierazi zuen bezala. Aberriaren baliokide despolitizatua sorterria da, pertsona bat jaio edo bizi izandako herri bat, eskualde bat edo herrialde osoa izan daitekeena. Norberaren aberri identifikazioan, historiak, kulturak, tradizioak dute zerikusia, baina baita haren hezkuntzak eta bizipenak ere.
Aberria sentimendu abertzaleari edo nazionalismoari hertsiki lotuta dagoen kontzeptua da eta, beraz, XIX. mendean izan zuen bere goraldia. Komunitatearen pertzepzioaren zentzua goratzen du, eta ideia komun horren maitasuna. Horrenbestez, nazio edo estatu bateko buruzagiek eta politikariek aberria hartzen dute ahotan baldin eta komunitatearen ekinbide bateratuaren beharra, arrisku irudipen bat eta salbuespen-neurrien eta ahalegin berezien premia transmititu nahi badute, tartean nazioaren segurtasuna, gerra giroa edo barne etsaien mehatxua aipatuz.
Euskarazko hitzaren jatorria
Aberri hitza XIX.mendean Sabino Aranak sortutako neologismoa da.Bi erro ditu: "aba" eta "herri", lehen lexemak ustez aita esanahikoa, nahiz eta hemen asaba (arbaso) adieraz erabili zen. Hitz berri hau oso azkar zabaldu zen eta gerra zibilaren aurrean aberri hitza pertsona-izenez erabiltzen zen.
1939.urtean, baina, beste euskal izen guztiak bezala, debekatu egin zuten. Gainera, beste izenekin gertatzen ez zen bezala, gaztelaniara itzultzean, aberri hitzak arazo asko ekartzen zituen. Horregatik, horrela deitzen ziren emakumeei, agintari frankistek, izena aldarazi zieten.
Aipamenak
- Gratien Andema Zaldubik 1893an idatzi eta Urkok zein Oskorrik musikatutako Gauden gu euskualdun poemak, gerora Lauaxetak, Lizardik, Orixek zein Mixel Labegeriek erabiliko zuten Euzkadiren aurrekari den Eskual Herria zer den argiro definitu zuen:
Zazpi probintzia, euskarak banaezin bihurtzen dituena. Hizkuntza, lurra, herria: Aberria.
- Joseba Sarrionaindia ,hitzen ondoeza bere hiztegian hauxe dio “: Aberri hitza berria da euskaraz, zulo bat tapatzeko erabiltzen da.Badirudi lehenagoko euskaldunek bazutela “herria” eta ez zutela aberri beharrik. Herria galdu arte ez zuten, euskaldunok,aberria asmatu behar izan. Guzi hori dela- eta badira euskaldunek lotsa apur batekin esaten ditugun hitzak, aberria, euzkadi…”  Lehen poema liburuan; “ aberria hautatuta egiten da, eta emakumea edo, bakardadeak edo besterik ezak ezarten derauku”
- Xabier Lizardi ; “ Egizute nerekin, aberri bidea.Bildu dezagun nun nahi asaban lorea.Ta gaurdanik goritu Gure sukaldea. Ni nor naizen?Asmatu ! Euskal Pizkundea!"
- Ruper Ordorikak eta Joseba Sarrionaindiak 2006an argitaratu zuten Memoriaren mapan diskoan,aberriari erreferentzia zuena egiten diotenak.
- Antton Valverdek Lauaxeta zein Lizardiren poemekin osatutako disko bana argitaratu zituen 1978an eta 1986an, hurrenez hurren. Gasteizen fusilatu aurreko egunetan, ziegan idatzi zuen Lauaxetak Agur, Euzkadi eta bertan, Mendigoxaliarena poeman esandakoak berresten ditu, heriotzaren bezperan. Dena eman behar zaio maite den askatasunari, dena herriari.
-Mixel Labegeriek, euskal kantagintza modernoaren aitapontekotzat jotzen dugunak, oso garbi aldarrikatu zuen aberria zer den “Gazteri berria “ 1970eko hamarkadan ipar zein hego euskal herriko gazteriaren ereserki bilakatu zen kantan:
- Xabier Lete, urrats desbideratuak 1981 " ez gaitu maitasunak batzen, ikara larriak baizik. Horregaitik natzaio agian leial aberri dohakabe honi."“Urrats desbideratuak (1981) izan zen Leteren hirugarren liburua, eta handik hartua da Aberria, orain poema. Lexikoan joera berri bat ekarri zuen: hitz atzizkidun ugari sortzen eta sartzen ditu, bere adierazpidearen ñabardurak hobeto zaintzeko eta esateko modu biribilago, ozenago baten bila ere bai agian. Bestalde, olerki hau Letek Euskal Herriarekiko sentitzen duen harreman gatazkatsu eta agonikoaren adibide ere bada; harreman kontraesankor hori hobeto ulertzeko interesgarria da jakitea, nola, poema honen kontrapuntu bezala, geroko liburu batean (Zentzu antzaldatuen poemategia, 1992), bukaera hauxe eman zion beste olerki bati: «Nor izango zaio oraindik leial aberri dohakabe honi?”
- Gabriel Aresti. Euskal asto-lasterrak 1972 "abertzaletasun gaizki gidatuak, batzutan, endelegurik prestuenak ere itzutzen ditu"
- Gabriel Aresti, joxe azuermendiri eginiko gutuna, 1961 "ni gausa guztien gainetik euskaldu abertzalea naiz. Nire aberria, sortean kabitu zaitan aberri tristurazko hau, nik autatu ez dudan aberri gutti hau kontentatuko da, zeren hain kristaua eta elisako ama santuaren alaba fidel eta leial izanik, haren semerik gaiztoena komertitu den, bai eta, gainera, azkenean komertitu. Gaxoa! Horretan atzegina ematen diot. Lastima da aberrietan sinisten ez dudana."
Hitz-elkartuak
Berdin gertatzen da abertzaletasun eta nazionalismo kontzeptuekin:
SQL
SQL (ingelesez Structured Query Language; euskaraz, bilaketa-hizkuntza egituratua) domeinu espezifikoko lengoaia da. Datu-base erlazionalak kudeatzeko, sistemetako informazioa administratzeko eta berreskuratzeko erabiltzen da. Ezaugarri nagusietako bat aljebra maneiatzea eta kontsultak egiteko kalkulu erlazionala da. Izan ere, datu-baseetako informazioa modu errazean berreskuratzeko eta horietan aldaketak egiteko erabiltzen da.
Hasiera batean, erlazio-aljebran eta erlazio-kalkuluan oinarrituta zegoen, baina SQL datuak definitzeko, manipulatzeko eta kontrolatzeko lengoaia da. SQLren barruan datuak sartzea, kontsultak eguneratzea eta ezabatzea, eskemak sortzea eta aldatzea eta datuetarako sarbidea kontrolatzea sartzen dira. SQL ere, batzuetan, adierazpen-hizkuntza gisa deskribatzen da, eta prozesuko elementuak ere baditu.
SQLren ezaugarri orokorrak
SQL datu-baseetan sartzeko lengoaia da, harreman-sistemen malgutasuna eta potentzia ustiatzen ditu, eta horren ondorioz, eragiketa ugari egiteko aukera ematen digu.
Raman Galoutxenka
Raman Aliaksandravitx Galoutxenka edo Roman Alexandrovich Golovtxenko  (bielorrusiarrez: Раман Аляксандравіч Галоўчэнка; errusiarrez: Роман Александрович Головченко) (Zhodzina, Sobietar Batasuna; 1973ko abuztuak 10) Bielorrusiako Lehen Ministroa den Bielorrusiako politikaria da, 2020ko ekainaren 4tik.
SQL
SQLren ezaugarri orokorrak
Datuak definitzeko lengoaia: SQLren DDLak komandoak ematen ditu erlazio-eskemak definitzeko, erlazioak ezabatzeko eta erlazio-eskemak aldatzeko.
Datuak manipulatzeko lengoaia interaktiboa: SQLren DMLIak kontsulta-lengoaiak barne hartzen ditu, aljebra erlazionalean zein tuplen kalkulu erlazionaletan oinarrituta.
Osotasuna: SQLren DDLak datu-basean biltegiratutako datuek bete beharreko osotasun-murrizketak zehazteko komandoak barne hartzen ditu.
Ikuspegiak definitzea: DDL bistak definitzeko komandoak ditu.
Transakzioen kontrola: SQLk transakzio baten hasiera eta amaiera zehazteko komandoak ditu.
SQL txertatua eta dinamikoa: Programazio-lengoaietan SQL jarraibideak sar daitezke, hala nola: C++, C, Java, PHP, COBOL, Pascal eta Fortran erabilita.