cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cruzeiro Esporte Clube
Historia
Minas Gerais estatuko etorkin italiarren koloniaren kirol ordezkari soil bat izatetik, Cruzeiro Esporte Clubek azkar eboluzionatu du brasildar futboleko talde handietako bat bihurtu arte, bai bere zalego ugariagatik, baita dituen titulu guztiengatik ere.
Belo Horizonteko italiar koloniako kirolariek sortua Societá Sportiva Palestra Itália izenarekin. Jantziko koloreak italiar banderako berberak ziren: berdea, gorria eta zuria. Taldearen lehen jantzia kamiseta berde batez, praka zuriz eta galtzerdi gorriez osatua zegoen. Taldean soilik kolonian bizi zirenentzat mugatua egon zen 1925 arte, nazionalitate orotako kirolarientzat ireki zenean.
1942an Brasil Bigarren Mundu Gerran sartu zen, eta gobernu federalaren dekretu batek herrialde etsaien izenak debekatu zituen entitate, erakunde, denda etab...etan. Honen ondorioz, italiar izena kendua izan zen, eta taldearen zuzendariek 10 hilabete eman zituzten taldearentzat izen eta ikur berri bat sortu nahian, erabat brasildarra zena. Urte horretako urrian, direktibako kideek aho batez Cruzeiro Esporte Clube izena jartzea erabaki zuten. Cruzeiro hego hemisferioko konstelazio bat da, eta soilik hego hemisferiotik ikus daiteke, eta, beraz, Italiarekin lotuta ez zegoena. Jantzia kamiseta urdin batera eta praka eta galtzerdi zuri batzuetara aldatu zen.
Kirol ibilbidea
Nazioarte mailan, Cruzeiro titulurik gehien duen brasildar taldeetako bat da. Orotara, 7 titulu ditu, eta Libertadores Kopa, Hegoamerikako txapelketarik garrantzitsuena, 1976 eta 1997an irabazi zuen.
Minas Geraiseko taldeak Hego Amerikako Superkopa 1991n eta 1992an, Superkopa Masters eta Nicolás Leoz Urrezko Kopa 1995ean eta Hegoamerikako Errekopa 1998an.
Nazio mailan, Cruzeirok Brasilgo Kopa azken 14 urteetan 4 aldiz irabazi duela aipatu behar da, eta Taça Brasil 1966an, garai hartako nazio mailako txapelketa bakarra.
Cruzeiro Txapelketa Mineiroan ere nagusi izan da 1990eko hamarkadatik, bere historian zehar 35 aldiz irabaziz, bere ohiko arerioa den Atletico Mineiroren atzetik bigarren postuan dagoelarik, 39 aldiz irabazi duena.
Urteetan zehar, Cruzeirok Brasilgo liga irabazteko lehiatu zen, baina arrakastarik gabe. Hiru aldiz bigarren izan ondoren, 2003an, azkenean, ordurarte ez zuen titulu bakarra irabaztea lortu zuen. Denboraldian zehar 100 puntu lortuta, eta 100 gol inguru sartuta, denbora asko pasako da beste talde batek Cruzeirok 2003an lortutako arrakasta berdindu arte.
2003an, Brasilgo Futbol Txapelketa irabazteaz gain, Brasilgo Kopa eta Estatuko Liga ere irabazi zuen, hala Koroa Hirukoitza irabazi zuen lehen brasildar taldea bihurtuz.
Liudmila Stal
Liudmila Nikolaievna Stal (Людмила Николаевна Сталь; Dnipro, 1872ko martxoaren 14a - Mosku, 1939ko apirilaren 23a) Ukrainan jaiotako boltxebikea izan zen.
Biografia
1897tik politikan murgildua, eta 1899an Errusiako Langileen Alderdi Sozialdemokratako kide izan zen, eta 1903tik aurrera, fakzio boltxebikearekin lerratu zen. Dnipro (orduan, Jekaterinoslav), Mykolaiv, Odesa, Kursk, Mosku eta San Petersburgon lan politikoa egindakoa izan zen, eta tsarismoaren garaian, hainbat aldiz atxilotua izan zen; hori dela eta 1907an erbesteratu behar izan zuen. Erbestean Parisen ibili zen.
Stalinen gertuko laguntzailea izan zen. 1912an Pravda egunkarian lanean hasi zen. 1914an Rabotnitsa (“Emakume Langilea”) aldizkari boltxebikearen sortzaileetako bat izan zen. 1917an, Errusiara itzuli zen. Lenin zekarren trenari ongi-etorria egin zion Finlandia eta Errusiaren arteko mugan, emakumeen ordezkaritza baten buru zelarik. Apirilean Alderdi Boltxebikearen konferentzian parte hartu zuen, eta abuztutik aurrera, Kronstadteko Komite Boltxebikeko eta Kronstadteko Sobietaren Komite Exekutiboko kide izan zen, eta han ere kazetaritzan jarraitu zuen, Kronstadteko boltxebikeen Proletarskoie Dielo (“Kausa Proletarioa”) aldizkarian lanean.
Concepción Arenal
Concepción Arenal Ponte (Ferrol, 1820ko urtarrilaren 31 - Vigo, 1893ko otsailaren 4a) idazle eta emakumeen eskubideen alde borroka egin zuen emakume galiziarra zen.
Zuzenbide eta kazetaritza ikasketak burutu zituen, poemak, zarzuelak eta bestelako lan dramatikoak idatzi zituen.
Bizitza
Aita hil zitzaionean, Concepción Arenal Madrilera joan zen gainontzeko senideekin eta han ikasten jarraitu zuen. Madrilen borroka egin zuen garai horretako erregimen patriarkalaren aurka, entzule moduan Unibertsitate Zentraleko Zuzenbideko Fakultatean parte hartu zuenean. Emakumeek ezin zuten hezkuntza eta politikaren eremuan parte hartu; hori dela-eta, bere itxura ezkutatu behar izan zuen eta gizon arropak jantzi zituen. Gizon jantzita joaten zen bai unibertsitatera, bai garai horretako politika eta literatura arloko zen baita hizketalditara; horrela prestatu zen idazle moduan eta eremu sozial eta juridikoan espezializatu zen.
Bere obretan eta praktika sozialean, gizarte-eremu guztietan emakumeek izan behar duten berdintasunaren alde egin zuen, eta baita emakumeen bazterketaren aurka ere.
Springside (Ayrshire)
Springside, Eskoziako udalerri bat da, Dreghorn parrokia zibilean eta Iparraldeko Ayrshire konderrian.
Kanbio-letra
Kanbio-letra edo truke-letra diru-kopuru bat hartzaileari bere mugaegunera leku zehaztuan ordaintzea egiteko agindu ez-baldintzatu eta abstraktua daukan baliozko balio-titulu formal eta betea da, solidarioki lotuz bertan parte hartzen duten guztiak. Erdi Aroaren amaieran sortu zen kanbio-letra, diru-merkataritzaren beharrarekin eta errenta feudalaren aurkako metaketa mugagabearekin. XVIII. mende erdialdean, Ipar Amerikako Louisebourgetik Euskal Herrira (Baiona eta Donibane Lohizune) dirua igortzeko erabili zen, letra xanja izenaz.
Bonnée
Bonnée Frantziako udalerria da, Loiret departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 316 etxebizitza zeuden, 273 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 22 bigarren erresidentzia ziren eta 21 hutsik zeuden. 302 etxeak ziren eta 12 apartamentuak ziren. 273 etxebizitza nagusietatik 223 bere jabearen bizilekua ziren, 47 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 13 etxek bi gela zituzten, 51 etxek hiru zituzten, 77 etxek lau zituzten eta 132 etxek bost zituzten. 219 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 123 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 123 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 417 ziren, horien artean 314 aktiboak ziren eta 103 inaktiboak ziren. 314 pertsona aktiboetatik 290 lanean zeuden (157 gizon eta 133 emakume) eta 24 langabezian zeuden (6 gizon eta 18 emakume). 103 pertsona inaktiboetatik 38 erretiraturik zeuden, 28 ikasten zeuden eta 37 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bonnée udalerrian 277 unitate fiskal zeuden, 670 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.845 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 35 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 18 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 2 arropa dendak, 1 elektrotresna denda zen, 2 altzari dendak eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Bonnée udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 803 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Augustus John
Augustus Edwin John (Tenby, Pembrokeshire, 1878ko urtarrilaren 4a - Fordingbridge, Hampshire, 1961eko urriaren 31) galestar margolari, marrazkilari eta grabatzailea izan zen.
Oso gazterik interesatu zitzaion marrazkia, eta bere belaunaldiko marrazkilari trebeenetakotzat jo zuten. Londresen eta Parisen ikasi zuen eta 1901ean arte irakasle postua hartu zuen Liverpoolgo Unibertsitatean.
1910ean bere lagun James Dickson Innesekin Arenig haranean margotu zuten, Arenig Fawr mendia bereziki. 1910etik 1928ra Martigues hirian etxea izan zuen. 1917ko abenduan gerra-margolari izendatu zuten Kanadako armadan.
XX. mendearen hasieran bere marrazki eta grabatuengatik ezaguna bazen ere, bere lan gehienak erretratuak izan ziren.
Coccyzus euleri
Coccyzus euleri Coccyzus generoko animalia da. Hegaztien barruko Cuculidae familian sailkatua dago.
Saide Príncipe de Viana zinemak
Saide Príncipe de Viana zinemak Nafarroako Iruñea hiriburuan zegoen zinema areto bat izan zen. Hiriburuko zinema areto dotorena izatearen ospea zuen.
Kokalekua
Iruñeko Bigarren Zabalgunean zegoen, García Castañón kalearen 6. zenbakian, eta Bahía Kafetegia eraikinaren parean.
Historia
1940ko ekainean inauguratu zen eta José Yarnoz iruindar arkitektoak diseinatu eta eraiki zuen. 1942an Serapio Zozaiak sortutako Saide enpresaren jabetzakoa izan zen, garai honetan nafar hiriburuan Novedades zinemak, Gaiarre zinemak eta Olimpia zinemak aretoetako jabetza ere bazuena, eta gerora baita Saide Karlos III zinemak aretoarena ere.
2005eko uztailaren 14an bere ateak behin-betiko itxi zituen. 2007an zinema aretoaren egoitza zen eraikin ederra erautsia izan zen eta bere solairuan apartamentuz osatutako etxebizitza berria eraiki zen, gaur egun behealdean italiar jatetxe bat dago.
Aretoa
Barne itxura apain eta dotoreko zinema aretoa zen.
Behe solairuan 700 ikusleentzako eserlekuak zituen eta armailak eta goiko solairuko eserlekuak kontuan hartuz gero denetara 1.200 pertsonentzako edukiera. Hormak Eduardo Santonja Rosales margolariaren margolanez apainduak zeuzkan, hauetan Bianako printzea ehizatzen edota Erdi Aroko jauregi bateko musikariak eta euren musika-tresnak irudikatuak zeuden.
Paleobiologia
Paleobiologia aitzinako organismoak aztertzen dituen paleontologia eta biologiaren adarra da. Fosilen eta beste aztarna batzuen bidez desagerturiko bizidunak deskribatu eta sailkatzen ditu.
Adar anitz hartzen ditu, paleozoologia (aitzinako animaliei dagokiona), paleobotanika (aitzinako landareei dagokiona), eta abar.
Litoria gularis
Litoria gularis Litoria generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Ore City (Texas)
Ore City Texasko hiri bat da. Upshur konderrian kokatua dago. 2010ean 1,144 biztanle zituen, 5.38 kilometro koadrotan banatuta.
Husson
Husson Frantziako udalerria da, Mantxa departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Husson udalerrian erroldatutako biztanleak 233 ziren. Familiak 108 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 135 etxebizitza zeuden, 107 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 135etxeak ziren. 107 etxebizitza nagusietatik 91 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 13 etxek bi gela zituzten, 21 etxek hiru zituzten, 35 etxek lau zituzten eta 38 etxek bost zituzten. 76 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 63 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 39 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 146 ziren, horien artean 92 aktiboak ziren eta 54 inaktiboak ziren. 92 pertsona aktiboetatik 86 lanean zeuden (50 gizon eta 36 emakume) eta 6 langabezian zeuden (3 gizon eta 3 emakume). 54 pertsona inaktiboetatik 26 erretiraturik zeuden, 17 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren eta 1 higiezinen enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina eta 1 higiezinen agentzia.
Bogdand
Bogdand Errumaniako udalerri bat da, Satu Mare konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Husson
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Husson udalerrian 54 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.189 hektarea erabiltzen.
Les Ableuvenettes
Les Ableuvenettes Frantziako udalerria da, Vosgeak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Bogdand
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Husson
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Les Ableuvenettes
Biztanleria
2007an Les Ableuvenettes udalerrian erroldatutako biztanleak 62 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 33 etxebizitza zeuden, 30 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 2 hutsik zeuden. 32 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 30 etxebizitza nagusietatik 25 bere jabearen bizilekua ziren, 2 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 5 etxek hiru zituzten, 5 etxek lau zituzten eta 19 etxek bost zituzten. 20 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 14 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 14 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Villacid de Campos
Villacid de Campos Valladolideko udalerria da, Tierra de Campos eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 93 biztanle zituen.
Les Ableuvenettes
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra higiezinen enpresa batena zen.
2000. urtean Les Ableuvenettes udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Trihas Gebre
Etiopia Utopia fundazioaren bidez Donostiara 2010ean etorri zen bere herrialdeko beste lau atletarekin batera, Behobia-Donostia lasterketan parte hartzeko. Gainontzeko kideak itzuli egin ziren, baina bera Euskal Herrian geratu eta donostiar petotzat du bere burua.
Jose Joakin Urbieta
Jose Joakin Urbieta, Kaskazuri (Oiartzun, Gipuzkoa, 1873 - ib., 1932) euskal idazlea eta bertsolaria izan zen. Hargina zen bizibidez. Ez zen plaza agerikoan asko ibili baina, fama handia hartu zuten Oiartzun bailara guztian Kaskazuriren ateraldiek.
Trihas Gebre
Ibilbidea
Hona hemen bere emaitzak txapelketa ofizialetan:
Jose Joakin Urbieta
Bertsoa
Kaskazuriren bertso famatuenak dira:
Butroe (familia)
Butroe familia edo Butroe Etxea Bizkaiko Erdi Aroko leinu noblea izan zen. Ahaide Nagusien arteko gerretan (XIII-XV. m.), Butroe etxea oinaztarren alde borrokatu zen eta Ibaizabal ibaiaren eskuinaldean zen nagusi, Larrabetzutik Plentzia eta Gatikaraino.
Literaturako aipuak
Butroe familia behin baino gehiagotan aipatu zen testu zaharretan. Horra aipu batzuk:
Joan Perez Lazarragaren (1567) eskuizkribuan ere aurki dezakegu leinu honen aipua:
Baita Ibarguen-Cachopin kronikan ere.
Eptatretus multidens
Eptatretus multidens Eptatretus generoko animalia da. Arrainen barruko Myxinidae familian sailkatzen da.
Great River (New York)
Great River Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Suffolk konderrian kokatuta dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Litoria havina
Litoria havina Litoria generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Commercyko barrutia
Commercyko barrutia departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 43.845 biztanle ditu 1.932 kilometro koadrotan. Guztira 136 udalerri ditu. Bere hiriburua Commercy da.
Bideo-joko garatzaile
Bideo-jokoen garatzailea software garatzailea da (norbanakoa edo enpresa bat), hainbat plataformatarako (bideokontsola edo ordenagailu pertsonala) bideo-jokoak sortzen dituena.
Garatzaile batzuk joko mota batzuetan ere espezializatuta daude, hala nola, RPG edo FPS-ak. Batzuek jokoak sistema batetik bestera eramatea bideratzen dute. Beste batzuk hizkuntza batetik bestera jokoak itzultzen dituzte, batez ere japonieratik ingelesera. Ezohiko talde batzuek jokoez gain beste software-garapen mota batzuk egiten dituzte.
Bideo-jokoenbanatzaile gehienek, hala nola Electronic Arts, Activision, Krafton, Nintendo, Sony eta Microsoft-ek garapen estudioak mantentzen dituzte, baina enpresa horiei, oro har, banatzaile deitzen zaie eta ez garatzaile, banatzea baita enpresa horien negozio nagusia.
Banatzaileez gain, gaur egun 1.000 bideo-jokoen enpresa garatzaile baino gehiago ere badaude. Horietako asko 1 edo 2 pertsonaren eragiketa txikiak dira, sarerako Flash jokoak edo telefono mugikorretarako jokoak sortzen dituztenak. Beste batzuk estudioak hainbat tokitan dituzten enpresa handiak dira, eta ehunka langile. Arau orokor gisa, garatzaileak kotizatu gabeko enpresak dira; Banatzaileak ez diren garatzaile gutxi batzuk baino ez dira kotizatuak.
Blue Point (New York)
Blue Point Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Suffolk konderrian kokatuta dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Andra Maria eliza (Lemoiz)
Andra Maria eliza Lemoizko Urizar auzoan dagoen eliza da, Mariaren omenez sagaratua. Barneluzego bakarra du, gangarik gabe, hiru aldare dituena, sarrera elizataria eta aurreko aldean dorre zabala. XII. mendearen lehenengo erdialdekoa omen da. Erromanikoaren garaian eraikitako landa-parrokia honek jatorrizko portada eta absidean leiho eder itsua gorde ditu sasoi hartatik.
Diplomazia
Diplomazia estatuen edo nazioarteko erakundeen arteko harremanei dagokien politikaren adarra da, bai eta harreman horiek bideratzen dituzten pertsona eta erakundeen multzoa ere. Diplomazia, oro har, nazioarteko negoziazioei dagokio, eta nazioarteko harremanak bideratzean datza. Adar honek antzen dituen gai ohikoenak bakea, gerra, salerosketak, ekonomia eta kultura dira. Diplomazian jarduteko egitekoa duenari diplomazialari esaten zaio.
Diplomazia kanpo-politikaren tresna nagusia da, estatu batek munduarekin dituen harremanak bideratzen dituzten helburu eta estrategia zabalagoak ordezkatzen dituena. Nazioarteko itunak, hitzarmenak, aliantzak eta kanpoko politikaren beste erakusgaiak negoziazio eta prozesu diplomatikoen emaitza izan ohi dira. Diplomazialariek estatu baten kanpo-politika egokitzen ere lagun dezakete, gobernamenduko langileei aholkuak emanez.
Metodo, praktika eta printzipio diplomatiko modernoak Europako XVII. mendeko ohituretatik sortu ziren neurri handi batean. Mendearen hasieran, diplomazia profesionalizatu egin zen; munduko estatu burujabe gehienek berretsitako 1961eko harreman diplomatikoei buruzko Vienako Hitzarmenak prozedura, metodo eta jokabide diplomatikoen esparrua eskaintzen du. Diplomazia gehienak egiaztatutako funtzionarioek zuzentzen dituzte, hala nola kontsul eta enbaxadoreak, atzerriko gaietarako bulego zehatz baten bidez. Diplomatikoek misio diplomatikoen bidez egiten dute lan, gehienetan kontsulatuen eta enbaxaden bidez, eta laguntza-langile ugariren mende daude; beraz, zenbaitetan diplomazia hitza langile diplomatiko eta kontsularrei eta atzerri-ministerioko funtzionarioei ezartzen zaie.
Villaco
Villaco Valladolideko udalerria da, Páramos del Esgueva eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 108 biztanle zituen.
Bevern (Schleswig-Holstein)
Bevern Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Bi Bala
Bi Bala, Ataungo Aitzol Barandiaran eta Orioko Iñaki Gurrutxaga bertsolariek sortutako rock taldea da.
Bi diska plazaratu dituzte eta 2016an Euskadi Irratiko Hiru Erregeen Mahaia saiorako kanta grabatu zuten Tolosako Bonberenea etxe okupatuan, Ezpatak buru gainean abestia hain zuzen ere.
Nafarroako Kontuen Ganbera
Nafarroako Kontuen Ganbera (gaztelaniaz Cámara de Comptos de Navarra) Nafarroako Foru Erkidegoaren sektore publikoaren kudeaketa ekonomiko eta finantzarioa aztertzen duen erakundea da. Nafarroako Kontuen Ganbera eraikinean kokatzen da.
Espainiako Kontu Auzitegirik zaharrena da.
Historia
1365eko otsailaren 18an Karlos II.a Nafarroakoak aldarrikatutako ordenantzak sortu zuen. 1274 eta 1328 artean Nafarroako Erresuma Frantziarekin lotura dinastikoa izan zuen eta bertan jadanik gastu publikoa kontrolatzeko erakundeak existitzen ziren.
Erakundea ofizialki eratu baino lehen Nafarroako Erresumak jadanik aditzaile eta Kontuen Maisuak zituen erreinuko finantzen egoera noizean behin kontrolatzeko. Izan ere, lehendabiziko kontuen liburu ezaguna 1258koa da. Karlos II.aren ogasunak gorriak ikusi zituen inguruko erresumekin gerrak eusteko, hori zela eta behin behineko erakundea finkatu eta behin betiko bilakatu zuen.
Lehendabiziko erakunde hori sei lagunek osatzen zuten: lau Aditzaile Orokor, "gizon zintzo eta zuzenak", eta elizgizon bi notario-lanetan aritzeko. Bere aginduak betearazteko Atezaina eta Erreinuko Ofizialak kontratatzen zituzten.
Lehendabiziko betebeharrak honakoak izan ziren:
The Worst Journey in the World
The Worst Journey in the World (euskaraz Munduko Bidaiarik Txarrena) 1910-1913 bitartean Robert Falcon Scott esploratzailearen zuzendaritzapean Antartikara burututako Terra Nova espedizioaren memoria edo oroitza-txostena da. 1922an espedizio hartako bizirik irten zen Apsley Cherry-Garrard taldekideak idatzi eta argitaratu zuen. Espedizio hartako zailtasunak modu zintzoan eta argitasunez deskribatzeagatik goraipamen ugari jaso zituen: bai espedizioaren amaiera tragikoaren kausak, nahiz muturreko egoeretan gizakiaren sufrimendu edo oinazearen esanahia (baldin badago).
Nafarroako Kontuen Ganbera
Historia
Epeka-epeka Kontuen Ganberak beste eginkizun batzuk hartu zituen bere gain, ziur asko lortutako izen ona zela-eta. Horrela, hasieran aditzea eta aholkuak emateari lotu bazizkion ere, laster Ogasun kontuetan auzitegi bihurtu eta Kontuen Ganberaren Auzitegia hartu zuen izena. Bestetik, zerga-bilketaz (epeak eta kopurua), monetaz eta kargu ofizialen zinez arduratu zen.
Bere agiri eta liburuek Artxiboa osatu zuten egun Nafarroako Agiritegi Orokorrean daudenak eta Nafarroako historia zehazki ezagutzeko laguntzen dutenak.
Kontuen Ganberak denbora pasa ahala, bere eskumenen, profesionaltasuna eta independentziagatik, gero eta garrantzi handiagoa lortu zuen Erresumaren egitura politikoan, batez ere gainetik Kontseilua eta Erregea besterik ez zituelako.
The Worst Journey in the World
2001an National Geographic Adventure aldizkariak The Worst Journey in the World liburua "garai guztietako abentura liburu onena" izendatu zuen.
2007ko apirilean BBC telebita kateak liburuan oinarritua eta izenburu berdina zeraman dokumental bat aireratu zuen. Dokumental hau Mark Gatiss gidoigile, aktore eta idazleak zuzendu zuelarik.
Hypsoblennius maculipinna
Hypsoblennius maculipinna Hypsoblennius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Blenniidae familian.
Nafarroako Kontuen Ganbera
Historia
XIX. mendean zentralismoa indartzearekin batera Kontuen Ganbera desagerrarazteko saiakerak ere ugaritu egin ziren. Horrela 1836ko martxoaren 18ko Isabel II.a Espainiakoak ezarritako errege-agindu batek erakundearen deuseztatzea agindu zuen.
1841ko Lege Hitzartuak egoera berretsi zuen.
Coccyzus minor
Coccyzus minor Coccyzus generoko animalia da. Hegaztien barruko Cuculidae familian sailkatua dago.
Nafarroako Kontuen Ganbera
Historia
1980ko urtarrilaren 28an Foru Parlamentuak "Erakundearen Birrezarpenerako Araua" onetsi eta organo tekniko gisa berrezarri zuen Ganbera. Hala ere, 1982an "Nafarroako Foru Eraentza Birrezarri eta Hobetzeari buruzko Lege Organikoa" onartu eta "de jure" Nafarroak berriro kontuak ikuskatzeko erakundea izan zuen, Karlos II.ak sortutako erakundearen izen bera zuena. Egungo Ganbera Parlamentua du gainean eta 19/1984 Foru Legeak antolatuta dago.
Eptatretus nanii
Eptatretus nanii Eptatretus generoko animalia da. Arrainen barruko Myxinidae familian sailkatzen da.
Nafarroako Kontuen Ganbera
Helburua
Ganberaren helburu nagusia Nafarroako Foru Erkidegoaren funtsa publikoak legearen arabera eta gero eta era eraginkorragoa erabil ditzatela da. Horretarako txostenak eta agiriak egiten ditu.
Eginkizunak
19/1984 Foru Legeak ezarritako eginkizunak bi dira :
Antolaketa
Ganberaren kideak Presidentea, Auditoreak eta Idazkaritza Nagusia dira.
Egoitza
Egoitza Iruñeko Ansoleaga kaleko hamarrean dute, hiriko arkitektura gotiko zibilaren eraikuntza bakarra eta 1868an Kultura Ondasun deklaratua.
XIII. mendeko etxea 1524an Karlos V.a Nafarroakoak erosi zuen lehen egoitza finkoa omen ez zelako. Bertan eta 1836an erakundea deuseztatu arte moneta ere egiten zuten.
Ganbera desagertu ondoren, bere artxiboa Nafarroako Agiritegi Orokorrera eraman zuten eta bertan hasieran Monumentu Historiko eta Artistikoen Batzordea, 1919tik aurrera Nafarroako museoa, 1941 eta 1994 artean Vianako Printze Erakundea izan ziren.
1995ean Vianako Printze Erakundeak egoitza berria lortu eta Comptos Ganberak 1524 eta 1836 artean izandako egoitza berreskuratu zuen.
Comptos Artxiboa
Artxiboak eduki ezberdineko 25.000 dokumentu ditu: udal foruak, tituluak, eskriturak, bulak, itunak, zinak, eta abar, gehienak, Nafarroako Erresumaren barne eta kanpoko harremanekin lotuak.
Gainera Kontuen Ganberak egindako agiri eta txostenak, bai aztertzaile bai Kontu Auzitegi moduan egindakoak.
Artxiboan ere Comptosen Erregistroak (gaztelaniaz: Registros de Comptos) daude, hau da, diruzaina, bost merindadeetako (1407 eta gero sei) atezainak, hiri eta hiriburu nagusietako bailie eta beste ofizial publikoek eramandako kontu-liburuak.
1258 eta 1836 arteko Erregistroak mantentzen dira, bi kapitulutan ordenatuak: diru sarrerak (recepta) eta gastuak (expensa). Gehienak denbora pasa ahala mantendu ziren baina badaude batzuk gai zehatz batzuei buruzkoak direnak.
Beste hiru liburu nagusiak daude:
Dilpreet Singh
Dilpreet Singh, (Butala, Amritsar, Punjab, India, 1999ko azaroaren 12a), belar-hockeyan lehiatzen den kirolari indiarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta brontzezko domina eskuratu zuen belar-hockeyan Indiako taldearekin, Belgikaren eta Australiaren atzetik.
Lavaur (Dordoina)
Lavaur Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Lavaur udalerrian erroldatutako biztanleak 81 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Etxebizitza
2007an 77 etxebizitza zeuden, 38 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 25 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 73 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 38 etxebizitza nagusietatik 35 bere jabearen bizilekua ziren eta 3 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 14 etxek lau zituzten eta 16 etxek bost zituzten. 25 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 17 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 17 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 42 ziren, horien artean 28 aktiboak ziren eta 14 inaktiboak ziren. 28 pertsona aktiboetatik 26 lanean zeuden (17 gizon eta 9 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 14 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
2000. urtean Lavaur udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 33 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Verduneko barrutia
Verduneko barrutia departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 83.953 biztanle ditu 2.829 kilometro koadrotan. Guztira 253 udalerri ditu. Bere hiriburua Verdun da.
Saint-Just (Ain)
Saint-Just (Ain) Ain departamenduko Frantziako udalerria da, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.
Boghiș
Boghiș Errumaniako udalerri bat da, Sălaj konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Overton (Texas)
Overton Texasko hiri bat da. Rusk konderrian kokatua dago. 2010ean 2,554 biztanle zituen, 17.35 kilometro koadrotan banatuta.
Litoria humboldtorum
Litoria humboldtorum Litoria generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Gerrako ume
Gerrako ume izan daiteke:
Torturas, el crimen mejor escondido
286.000 lagunek ikusi zuten, eta saioak ordura arte izandako ikusle kopuru handiena bereganatu zuen dokumentala izan zen.
North Babylon (New York)
North Babylon Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Suffolk konderrian dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Ovilla (Texas)
Ovilla Texasko hiri bat da. Dallas konderrian kokatua dago. 2010ean 3,492 biztanle zituen, 15.04 kilometro koadrotan banatuta.
Kurigalzu II.a
Kurigalzu II.a, Babiloniako dinastia kasitarreko errege bat izan zen, K.a. XIV. mendean, K.a. 1332 eta K.a. 1308 bitartean.
Braniștea
Braniștea honakoa izan daiteke:
Kurigalzu II.a
Kharakardashen anaia, babiloniar nobleek hil zutena bere jatorri asiriarragatik, Ashur-uballit I.a errege asiriarrak ezarri zuen, bien aitona zena. Hala ere, Ashur-uballit hil zenean, Kurigalzu Asiriaren aurka altxatu zen, baina garaitua izan zen eta bi herrialdeen arteko muga zuzentze bat egin zen. Jarraian, Elamen aurka borrokatu zuen, Babiloniaren beste etsai tradizionala, Khurpatila erregea garaile irten zelarik eta Susa okupatuz.
Estela batean, Kurigalzuk, gerlari bati, honek Asiriaren aurkako gerran agertu zuen ausardiaren opari bezala eginiko lur emate bat kontatzen du. Praktika honek, ohikoa bihurtu zena, emaitza bezala, lurraren jabeen klase pribilegiatu baten agerpen eman zuen, erregearekin, mendekotasun eta leialtasun loturekin lotuak. Ziuraski, gerra gurdiak gidatzen zituzten eliteko tropa babiloniarrak osatu zituen klasea izan zen.
Erreferentziak
Historia Universal Siglo XXI.Los Imperios del Antiguo Oriente.El fin del segundo milenio ISBN 84-323-0041-1
Santo Tomas eliza (Lemoiz)
Santo Tomas eliza Lemoizko Armintza auzoan dagoen eliza da, Santo Tomasen omenez sagaratua. Eraikuntza garaikidea da eta baseliza zaharra eraikia zegoen tokitik metro gutxira aurkitzen da.
Toxoplasma gondii
Toxoplasma gondii toxoplasmosi gaitza eragiten duen protozoo patogenoa da. Toxoplasmosia orokorrean ez da gaitz larria, baina hainbat kasutan ondorio gaiztoak dakartza haurdun dauden emakumeengan, umekia nabarmen kaltetu baitezake. Immunitate-sistema ahula dutenengan ere toxoplasma gondiiren infekzioa arriskutsuagoa da pertsona osasuntsuengan baino.
Toxoplasmosia zoonosi bat da, katua izanik gizakia kutsatu ahal duen animaliaren bat.
Protozoo hau zelula barneko parasitoa da, eta hiru morfologia ezberdinak ditu bere bizi-zikloan:.
Litoria hilli
Litoria hilli Litoria generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Coccyzus ferrugineus
Coccyzus ferrugineus Coccyzus generoko animalia da. Hegaztien barruko Cuculidae familian sailkatua dago.
Fontaine-Heudebourg
Fontaine-Heudebourg Frantziako udalerria da, Eure departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Fontaine-Heudebourg udalerrian erroldatutako biztanleak 672 ziren. Familiak 260 ziren, horien artean 42 pertsona bakarrekoak ziren (23 bakarrik bizi ziren gizonak eta 19 bakarrik bizi ziren emakumeak), 101 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 98 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 19 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 284 etxebizitza zeuden, 264 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 274 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 264 etxebizitza nagusietatik 221 bere jabearen bizilekua ziren, 36 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 14 etxek bi gela zituzten, 24 etxek hiru zituzten, 82 etxek lau zituzten eta 144 etxek bost zituzten. 221 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 92 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 159 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 432 ziren, horien artean 334 aktiboak ziren eta 98 inaktiboak ziren. 334 pertsona aktiboetatik 299 lanean zeuden (157 gizon eta 142 emakume) eta 35 langabezian zeuden (12 gizon eta 23 emakume). 98 pertsona inaktiboetatik 50 erretiraturik zeuden, 19 ikasten zeuden eta 29 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Fontaine-Heudebourg udalerrian 277 unitate fiskal zeuden, 721 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.546 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 17 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa eta 1 apaindegia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra kirol-denda bat zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bevern (Saxonia Beherea)
Bevern Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Eptatretus nelsoni
Eptatretus nelsoni Eptatretus generoko animalia da. Arrainen barruko Myxinidae familian sailkatzen da.
Hypsoblennius paytensis
Hypsoblennius paytensis Hypsoblennius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Blenniidae familian.
Petershagen
Petershagen Alemaniako udalerri bat da, Ipar Renania-Westfalia estatuan eta Minden-Lübbecke barrutian kokatua.
Geografia
Petershagen, Weser ibaiaren ibarrean dago, Mindenetik 10 kilometro iparrekialdera, gutxi gora-behera
Udalerriaren banaketa
Petershagen udalerria, 29 barrutitan banatzen da. Honako hauek dira herriko barrutiak:
Carlos Tobalina
Carlos Tobalina Aspirez (Castro Urdiales, 1985eko abuztuaren 2a - ) bizkaitar atleta da, pisu jaurtiketan aditua.
Ibilbidea
Hona hemen bere emaitzak txapelketa ofizialetan:
Villafrades de Campos
Villafrades de Campos Valladolideko udalerria da, Tierra de Campos eskualdean dagoena.
Musikaren Festa
MUSIKAREN FESTA
Musikaren Festa ekainaren 21ean ospatzen da mundu osoan zehar, hau da, ipar-hemisferioan udako lehen eguna eta hego-hemisferioan neguko lehen eguna izaten den horretan. Festa arratsaldean hasi ohi da eta gau osoa irauten du, egunsentira arte, alegia. Urtez urte hedatzen den jai hau, momentuz, ehun bat herrialdetan ospatzen da tokian tokiko jaialdi eta ekimenenekin.
Izendapen bat baino gehiago du festa honek; Batzuetan World Music Day (Musikaren nazioarteko eguna) adierazpenaz izendatzen da, baina, Fête de la Musique ere herrialde anglofono askotan erabiltzen da, baita alemana hitz egiten den herrialdetan ere. Beste herrialde batzuetan literalki itzuli dute festaren izena, esaterako: Fiesta de la Música (gaztelania), Musikaren Festa (euskara), Festa della Musica (italiera), Święto Muzyki (poloniera), Praznik Muzike (bosniera), Dünya Müzik Günü (turkiera). Frantziako logoaren antzeko irudia erabiltzen da herrialde gehienetan.
Bilakaera
Joel Cohen musikari amerikarrak proposatu zuen lehen aldiz festa hori ospatzea, 1976an. Cohenek Saturnales de la Musique –Saturnoren jai musikakoak- egitea planteatu zuen, udako eta neguko solstizioekin bat eginez, hau da, ekainaren 21ean eta abenduaren 21ean.
1981ean, Cohenen ideia egokitu zuen Maurice Fleuret  musikari eta kultura sustatzaile frantsesak, eta hala, Jack Langek, garaiko kultura ministroak Musikaren Festa abiarazi  zuen. 1982ko ekainaren 21ean ospatu zen lehen aldiz, baina, hurrengo urtera arte ez zen ofizialki aldarrikatu.
Abiapuntua Frantzian izan arren, 2011rako guztiz nazioartekoa zen festa; urte hartan bost kontinenteetako 110 herrialdetan ospatu zen, eta hemisferio bietako 340 hirik baino gehiagok hartu zuten parte. Harrez gero, ospakizunak hedatzen eta ugaritzen joan dira.
Zergatik ekainaren 21a?
Egun hori aukeratu zen, ipar hemisferioan udako solstizioarekin bat egiten duelako normalean (hau da, urteko egun luzeenetarikoa; edo, bestela esanda, gau motzena duen eguna). Bestalde, udarekin bat egiteak badu beste esanahi bat, izan ere, naturaren goraipamenaren sinbolo baita, naturaren edo uztaren omenez antzinatik egiten diren festa paganoen antzera.
Ospakizunak
Festak bi modutan suspertzen du musika. Alde batetik, musikari amateurrak kalean eta espazio publikoetan borondatez jotzea sustatzen da. Horretarako, frantsesezko izenarekiko —Fête de la Musique— homofonoa den eslogana erabiltzen da: «Faites de la musique!»; literalki «egin musika» esan nahi du, eta zenbait herrialdetan ingelesera itzuli dute eslogana: Make Music! Bestalde, bai amateurren, bai profesionalen doako kontzertuen bitartez, publiko zabal batek mota eta jatorri anitzeko musika entzuteko aukera dauka (musika klasikoa, jazz, rock, munduko musika, tradizionala …), baita hizkuntza guztietako kantak entzuteko ere.
Musikaren festa Euskal Herrian
Frantzian oso indartsua da festa, baina Euskal Herrian ere badu bere lekua. Oraindik, ordea, hiri jakin batzuetan bakarrik ospatzen da. Azpimarratzekoa da, neurri handi batean, antolatzaileen borondatearen eta baliabideen araberako dela festa.
Iparraldean, esaterako, Baionan eta Urdiñarben ospatzen da musikaren festa.
Donostian ere ospatu zuten musikaren festa 2015eko ekainaren 20an. Festaren egunean, kontzertuak egon ziren Loiola kalean. Donostian, gainera, Musikaren eguna dela aprobetxatuz, Adarra Saria entregatzen dute (2014an sortu zuen  Donostia Kulturak euskal musikari egindako ekarpena saritzen da, sustatzailea musikari bat dela, ekimen bat dela.
Bizkaian ere ospatu izan dute musikaren festa, hala nola, Bilboko hirigunean eta zenbait auzotan.
Horrez gain, 2013az geroztik Musikaren aldeko agiria bat plazaratzen da musikaren festarako. 2013an Rikardo Arregi Diaz de Herediak (Adi gure musikari!) idatzi zuen; 2014ean, Edorta Jimenez (Hezurren mintzoa) izan zen arduraduna; eta 2015ean, ordea, Anjel Lertxundiri (Notak eskala musikalean) egokitu zitzaion ardura.
Manifestuak:
2013ko manifestua: http://www.euskadi.eus/contenidos/noticia/gv_sectormusical_2013/eu_berria/adjuntos/dossier%20prensa%20baja.pdf
2014ko manifestua: http://www.euskadi.eus/contenidos/noticia/musika_eguna_2014/eu_def/adjuntos/Musika-eguna-PRENTSA-doss-EUSK.pdf ////
2015eko manifestua: http://www.mieelkartea.com/ek/21-de-junio-dia-europeo-de-la-musica/
Jose Antonio Uriarte
Jose Antonio Uriarte Adaro (Arrigorriaga, Bizkaia, 1812ko maiatzaren 28a - Zarautz, Gipuzkoa, 1869ko otsailaren 20a) euskal idazlea eta itzultzailea izan zen.
Biografia
1829an frantziskotar sartu zen. Bastidan (Araba) eta Bilbon egin zituen apaiz ikasketak. 1836an apaiz egin zen. Markinan eta Bermeon bizi izan zen batez ere. 1856an Bonaparte printzeak laguntzaile gisa hartu zuen. 1858an, printzearen mandatuz, San Mateoren ebanjelioa itzuli zuen, Londresen argitaratu zena. Ondoren, Biblia osoaren gipuzkerazko itzulpena egiteko agindu zion printzeak, eta lehenengo hiru liburuak (Hasiera, Irteera, eta Lebitarrena) argitaratuak izan ziren Biblia edo Testamentu zar eta berria Aita Fray Jose Antonio de Uriartec latiñezco Vulgatatic lembicico aldiz Guipuzcoaco euscarara itzulia izenburupean 1859an, Duvoisinen itzulpenarekin aldi berean. Argitalpen osoa eten egin zen, ordea, nahiz eta Uriartek hamar urtetan lana bukatu zuen.
Uriarterenak dira halaber: Marijaren illa edo Maijatzeco illa (1850), Jesus Sacramentaduari eta Ama Doncella Mariari Visitac (1856), Iturriagaren Elkarrizketak (1857), Marija Jangoicuaren Amac bere vijotz santu eta garbico Cofradijan sarturik dagozanai iracatzi ta consejuac (1862). Bestalde, aipatu Bibliaren itzulpen osoaz gainera, argitaratu gabeko lan asko utzi zuen, horien artean ''Poesía Bascongada. Dialecto vizcaíno'' izeneko kantu bilduma bat, ia gaur egun arte argirik ikusi ez duena. Gutun trukaketa jakingarria gordetzen da Uriarteren eta Bonaparte printzearen artekoa. Alegia batzuk ere idatzi zituen Uriartek, Manterolak bere Cancionero-n bildu zituenak.
Villafranca de Duero
Villafranca de Duero Valladolideko udalerria da, Tierra del Vino eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 488 biztanle zituen.
Martin Ugarte
Martin Ugarte Azurmendi "Saletxe" (Legazpi, Gipuzkoa, 1916ko otsailaren 14a - 1996ko uztailaren 18a) euskal idazlea izan zen. Legazpiko Telleriarte auzoko Saletxe baserrian jaio eta bizi izan zen, eta handik datorkio goitizena.
Gaztetan artzain ibili zen aitarekin batera, eta, hamazazpi urte zituela, Legazpiko Patrizio Etxeberria lantegian sartu eta han egin zuen lan berrogei bat urtez. 1972an On egiñaren obaria izeneko eleberria argitaratu zuen. 1959 eta 1969 artean Olerti poesia aldizkarian eta Zeruko Argia aldizkarietan argitaratu zituen bere olerki eta idazlan gehienak. 1993an Legazpi barrutiko itzen bilduma argitaratu zuen, herriko hizkera, hiztegia eta adizkera biltzen dituena.
Litoria hunti
Litoria hunti Litoria generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Estela Navascués
Sorian bizi da eta Abel Antón entrenatzailea du. Sevillako maratoian Rioko Jokoetan aritzeko marka lortu zuen.
360º (telebista saioa)
360º edota 360 grados, ETB2 kateko ikerketa kazetaritza eta dokumental saio bat da. Igandero, gaueko 22:00etan aireratzen da eta Eider Hurtado kazetariak aurkeztu eta zuzentzen du. 2018ko urriaren 28an estreinatu zen.
Urrezko ahari-larrua
Urrezko ahari larrua greziar mitologian, Krisomallo hegodun ahariaren larrua zen. Jason eta argonauten istorioan agertzen da. Hauek, ahari larruaren bila abiatu ziren, Jason, Tesalian, Iolkosen tronura igo zedin. Istorio hau oso antzinakoa da (Homeroren garaian oso ospetsua zen K.a. IX.-VIII. mendeak), eta, beharbada, K.a. XIII. edo XIV. mendekoa da, eta, beraz, forma ezberdinetan kontserbatzen da, euren artean, xehetasunen batzuk aldatzen direlarik. Modu honetan, istorioaren beranduagoko bertsioetan, aharia, Poseidon eta Temistoren (ez hain sarri, Nefele) semea zela esaten zen.
Atamantek, Beoziako Orkomeno hiriko erregeak, lehen emaztetzat Nefele hodei jainkosa hartu zuen. Honekin, Hele eta Frixo izeneko bi seme izan zituen. Beranduago, Inotaz maitemindu eta honekin ezkondu zen. Ino Kadmoren alaba zen. Ino bere semeordeetaz jeloskor zegoen eta haiek hiltzea pentsatu zuen. (Bertsio batzuen arabera, Atamante, Frixo sakrifikatzea gosete batekin amaitzeko modu bakarra zela konbentzitu zuen.) Nefele edo bere izpiritua, umeei agertu zitzaien, urrezko artilea zuen hegodun ahari batekin. Umeek, ahariaren gainean eserita ihes egin zuten, baina Hele erori eta ito egin zen, gaur egun, Helesponto edo Dardanelos izeneko itsasartean. Ahariak onik eta salbu eraman zuen Frixo Kolkidaraino. Frixok, orduan, aharia sakrifikatu eta bere larrua zuhaitz batetik zintzilikatu zuen (batzuetan, haritz bat), Aresi sagaraturiko baso batean, non herensuge batek zaindu zuen. Han egon zen Jasonek bereganatu zuen arte. Aharia, Aries konstelazioan bihurtu zen.
Interpretazioak
Saiakerak egon dira, urrezko ahari larrua, mito batetako ez ohiko objektu bat bezala ezezik, benetako kultura praktika bezla interpretatzeko. Honela, adibidez, hainbat alditan, urrezko ahari larruaren istorioak, ekialdetik Greziara zetorren abeltzaintzaren iritsiera bezala proposatu izan da, baita garia edo eguzkia ere.
Beste interpretazio baten oinarria, oihal purpura edo purpuraz tindaturikoan dago. Murex generoko marraskiloetatik ateratako tindu purpura, oso garestia zen antzinatean, eta tindu horretaz tindaturiko oihalarekin eginiko arropa, aberastasun eta posizio altuaren seinale zen (hortik purpura erregeekin lotzearena). Beraz, urrea eta purpuraren arteko harremana naturala da, eta sarri gertatzen da literaturan.
Interpretazio zabalduago batek, urrezko ahari larrua, erreketatik urrea ateratzeko modu batekin lotzen du. Euskarri sendoak ditu (baina K.a. V. mendetik) bakarrik, Georgia inguruan, Itsaso Beltzaren ekialdean. Ardi larruak, batzuetan zurezko markoetan zabalduak, ur korrontean sartzen ziren, eta errekan gora zeuden plazereetatik jeisten ziren urre pipitak, bertan biltzen ziren. Ardi larruak, orduan, zuhaitzetan zintzilikatzen ziren lehortzeko, urrea astindu aurretik.