cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Montmaur (Aude)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 194 ziren, horien artean 142 aktiboak ziren eta 52 inaktiboak ziren. 142 pertsona aktiboetatik 126 lanean zeuden (76 gizon eta 50 emakume) eta 16 langabezian zeuden (2 gizon eta 14 emakume). 52 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 21 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Montmaur udalerrian 122 unitate fiskal zeuden, 306 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.205 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 zurginak eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Montmaur udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 759 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pouillé (Loir eta Cher)
Pouillé Frantziako udalerri bat da, Loir eta Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 429 etxebizitza zeuden, 345 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 62 bigarren erresidentzia ziren eta 22 hutsik zeuden. 425 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 345 etxebizitza nagusietatik 299 bere jabearen bizilekua ziren, 43 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 80 etxek hiru zituzten, 108 etxek lau zituzten eta 150 etxek bost zituzten. 307 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 155 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 164 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 460 ziren, horien artean 345 aktiboak ziren eta 115 inaktiboak ziren. 345 pertsona aktiboetatik 319 lanean zeuden (173 gizon eta 146 emakume) eta 26 langabezian zeuden (11 gizon eta 15 emakume). 115 pertsona inaktiboetatik 61 erretiraturik zeuden, 25 ikasten zeuden eta 29 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 27 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 8 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 igeltseroak, 2 margolariak, 2 zurginak, 1 argiketaria eta 2 jatetxeak.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 drogeria zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Crabioules Mendebaldea
, Pirinioetako hirumilako mendi bat da, 3.106 metroko garaiera du. Espainiako Aragoi autonomia erkidegoko Ribagorza eskualdea eta Frantziako Garona Garaia departamenduan dago.
Cnemaspis whittenorum
Cnemaspis whittenorum Cnemaspis generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Burgüeno
Burgüeno Ordunteko mendilerroan dagoen tontorra da, Burgos eta Bizkaia arteko mugan dagoena.
My Own Private Idaho
My Own Private Idaho (euskaraz Neure Idaho Pribatua) 1991ko Gus Van Sant estatubatuar zinema zuzendariaren drama filma da. William Shakespeare ingeles antzezkigilearen Henrike IV.a, 1. zatia antzerkilanean oinarrituta dago. Bertan, River Phoenix, Keanu Reeves, James Russo eta Udo Kier aktoreek antzeztu zuten.
Kultuzko film bilakatu zen, batez ere gay komunitatean.
Argumentua
Mike Waters (River Phoenix) eta Scott Favor (Keanu Reeves) AEBetako Portland hiriko kaleetan beren gorputzak salduz bizi diren bi prostitutu homosexual dira. Mikek narkolepsia du; horren ondorioz, bat-bateko lo sakonak edonon har dezake.
Esenboğa nazioarteko aireportua
2012an 9.273.108 pertsonek erabili zuten.
Felipe VI.a Espainiakoa
Felipe Borboi eta Greziakoa (Madril, 1968ko urtarrilaren 30a), Espainiako erregea da, Juan Carlos I.a Espainiakoaren eta Sofía Greziakoaren semea. Felipe VI.a errege izena du. Konstituzioaren arabera, Espainiako errege denez, estatuburu kargua ere badu, bai eta Indar Armatuetako komandante gorenarena ere.
Bizitza
1968an, bataiatzean, Felipe Juan Pablo Alfonso de Todos los Santos de Borbón y Grecia izena ezarri zioten. Espainiako Armadan karrera egin ondoren, Madrilgo Unibertsitate Autonomoan Zuzenbidea ikasi zuen. 1992an Bartzelonako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, non belako soling klasean 6.a izanik diploma lortu zuen. 2004ko maiatzaren 22an Letizia Ortiz Rocasolano ezkondu zuen. Bi alaba izan dituzte; nagusiena, Leonor printzesa, Feliperen ondorengoa izango da tronuan.
2014ko ekainaren 19an bere aita Juan Carlos I.a ordezkatu zuen Espainiako Errege gisa, Juan Carlosek abdikatu ostean.
Asnières-en-Poitou
Asnières-en-Poitou Frantziako udalerria da, Deux-Sèvres departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Vitsebsk
Vitsebsk (bielorrusieraz: Віцебск, errusieraz: Витебск ) Bielorrusiako ipar-ekialdeko hiri bat da, Vitsebskeko oblasteko hiriburua. Minsketik 220 km iparraldera dago. 2004an 342.381 biztanle zituen.
Asnières-en-Poitou
Biztanleria
2007an Asnières-en-Poitou udalerrian erroldatutako biztanleak 205 ziren. Familiak 82 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 37 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 29 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Rocklin (Kalifornia)
Rocklin Kaliforniako hiri bat da. Placer konderrian kokatua dago. 2010ean 56,974 biztanle zituen, 50.6 kilometro koadrotan banatuta.
Asnières-en-Poitou
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Falling in Love (1984ko filma)
Falling in Love (euskaraz Maitemintzea) 1984ko Ulu Grosbard belgikar zinema zuzendariaren amodiozko drama filma bat da. Robert De Niro, Meryl Streep, Dianne Wiest, David Clennon, Jane Kaczmarek, George Martin eta Harvey Keitel aktoreek antzeztu zuten.
Asnières-en-Poitou
Etxebizitza
2007an 125 etxebizitza zeuden, 85 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 31 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 125etxeak ziren. 85 etxebizitza nagusietatik 68 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 9 etxek hiru zituzten, 17 etxek lau zituzten eta 56 etxek bost zituzten. 69 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 49 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 34 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Falling in Love (1984ko filma)
Argumentua
Frank Raftis (Robert De Niro) arkitektoa eta Molly Gilmore (Meryl Streep) artista grafiko ederrak Eguberrietan heuren senideentzako opariak erosten ari direnean elkar ezagutu eta ustekabean heuren Eguberri opariak nahastuko dituzte. Adiskidetasun jator bat bezala hasitakoa elkarren arteko maitemintzean amaituko da. Biek ezkonduak daudenez egiten ari direna zuzena ez dela sentitzen dute, biak pertsona zintzoak dira, ez dituzte heuren senar-emazteak mindu edo kaltetu nahi, halere denen gainetik elkarrenganako maitasun sakona ere sentitzen dute eta elkarrekin daudenean une ederrak bizitzen dituzte. Heuren ezkontzek aspaldi funtzionatzetik utzi zuten. Horregatik elkar maiteminduta jarraitzen dute eta ezin izango diote maitasun horri uko egin.
Saint-Armou
Saint-Armou (okzitanieraz Sent Armon) Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da.
Saint-Waast
Biztanleria
2007an Saint-Waast udalerrian erroldatutako biztanleak 588 ziren. Familiak 204 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 56 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 100 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Montjay (Alpe Garaiak)
Montjay Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Alpe Garaiak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Asnières-en-Poitou
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Saint-Waast
Etxebizitza
2007an 244 etxebizitza zeuden, 214 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 20 hutsik zeuden. 241 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 214 etxebizitza nagusietatik 179 bere jabearen bizilekua ziren, 29 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 16 etxek hiru zituzten, 43 etxek lau zituzten eta 154 etxek bost zituzten. 174 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 81 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 113 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Asnières-en-Poitou
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 120 ziren, horien artean 87 aktiboak ziren eta 33 inaktiboak ziren. 87 pertsona aktiboetatik 74 lanean zeuden (45 gizon eta 29 emakume) eta 13 langabezian zeuden (5 gizon eta 8 emakume). 33 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Montjay (Alpe Garaiak)
Biztanleria
2007an Montjay udalerrian erroldatutako biztanleak 98 ziren. Familiak 48 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Saint-Waast
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Montjay (Alpe Garaiak)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Asnières-en-Poitou
Diru sarrerak
2009an Asnières-en-Poitou udalerrian 90 unitate fiskal zeuden, 197 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.675 euro zen.
Saint-Waast
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 399 ziren, horien artean 259 aktiboak ziren eta 140 inaktiboak ziren. 259 pertsona aktiboetatik 235 lanean zeuden (140 gizon eta 95 emakume) eta 24 langabezian zeuden (14 gizon eta 10 emakume). 140 pertsona inaktiboetatik 31 erretiraturik zeuden, 53 ikasten zeuden eta 56 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Asnières-en-Poitou
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Montjay (Alpe Garaiak)
Etxebizitza
2007an 125 etxebizitza zeuden, 48 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 73 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 119 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 48 etxebizitza nagusietatik 37 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 18 etxek hiru zituzten, 12 etxek lau zituzten eta 15 etxek bost zituzten. 28 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 24 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 20 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Saint-Waast
Diru sarrerak
2009an Saint-Waast udalerrian 228 unitate fiskal zeuden, 618,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.392 euro zen.
Asnières-en-Poitou
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 2 argiketariak.
Montjay (Alpe Garaiak)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Saint-Waast
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Asnières-en-Poitou
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Asnières-en-Poitou udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 936 hektarea erabiltzen.
Saint-Waast
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 margolaria, 1 iturgina eta 2 jatetxeak.
Kiichi Tomori
Kiichi Tomori (友利 貴一, 1991ko apirilaren 22a - ) Japoniako futbolaria da.
Saint-Waast
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
Torre Bormida
Torre Bormida Italiako udalerri bat da. Cuneoko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Kiichi Tomori
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Ryukyu.
Asnières-en-Poitou
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Montjay (Alpe Garaiak)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Torre Bormida
Mugakideak
Torre Bormidak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Montjay (Alpe Garaiak)
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
2000. urtean Montjay udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bergüzar Korel
Bergüzar Gökçe Korel ( ahoskatua; Istanbul, 1982ko abuztuaren 27a) turkiar aktore eta abeslaria da. 2006 eta 2009 bitartean Binbir Gece turkiar telesailean Şherazade Evliyaoğlu pertsonaia antzezteagatik egin zen ezagun. Bere antzezpena oso goraipatua izan zen eta hainbat sari irabazi zituen, horien artean Urrezko Tximeleta saria (Altın Kelebek Ödülleri).
Saint-Waast
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saint-Waast udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 602 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra osasun-zentro zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Guilmécourt
Guilmécourt Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Guilmécourt udalerrian erroldatutako biztanleak 257 ziren. Familiak 96 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 48 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 115 etxebizitza zeuden, 99 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 112 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 99 etxebizitza nagusietatik 75 bere jabearen bizilekua ziren, 21 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 9 etxek bi gela zituzten, 24 etxek hiru zituzten, 33 etxek lau zituzten eta 32 etxek bost zituzten. 59 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 47 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 41 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 160 ziren, horien artean 116 aktiboak ziren eta 44 inaktiboak ziren. 116 pertsona aktiboetatik 100 lanean zeuden (62 gizon eta 38 emakume) eta 16 langabezian zeuden (6 gizon eta 10 emakume). 44 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 21 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Guilmécourt udalerrian 108 unitate fiskal zeuden, 287 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.527 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 1 higiezinen enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 2 zurginak eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Guilmécourt udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 400 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Haggertyita
Haggertyita oxido motako minerala da eta magnetoplumbite taldearen kidea da.
Saint-Boès
Saint-Boès (okzitanieraz Semboès) Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da.
Haggertyita
Ezaugarriak
Haggertyita oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.
Tibalten jauregia
Tibalten jauregia (Jauregi Zaharra ere deitua) Nafarroa Garaiko Erdialdea eskualdeko Erriberri udalerrian kokatutako XV. mendeko jauregi bat da, I. mendeko eraikuntza erromatar baten gainean eraikia.
1966az geroztik "Bianako Printzea" paradore gisa erabiltzen dena, edo, besterik gabe, Erriberriko paradore gisa. Eraikin zaharra Erriberriko Errege Jauregi gisa ezagutzen den multzoaren barruan dago. Jauregi Berria Erriberriko Errege Jauregiari egokituko litzaioke, eta gaur egun bisiten xedea da, Karlos III.a Nobleak XV. mendean eraikia. Bi multzoen artean Erreginaren Jauregia edo Merinoaren Jauregia izenaz ezagutzen den hirugarren multzo bat egon zen, gero aletegi bihurtuta, eta 1361. urtearen inguruan beste obra batzuk ere bazeuden, Luis Nafarroakoa infantearena, eta hori guztia orubea da bi eraikuntzen artean.
Antzinaroa
Jauregi Zaharrak oinplano angeluzuzena du, lau izkinetan dorreak dituena. Praetoriumarekin edo kuarteleztatze zentroarekin identifikatu da, defentsarako sistema osoaren indargunea baita. Horretarako, kuxin-antzeko teknika erabili da. Hala, dorreetan eta hormetan jatorri aren ebidentziak ageri dira, erromatarren garaikoak, I. mendekoak zehazki.
Eraikin garaikidea litzateke, beraz, Erriberriko jatorrizko gunea inguratzen duen harresi-barrutira. Lur malkartsu batean zegoen, Zidakos ibaiaren ondoan, leku pribilegiatu batean. Lautada erriberritarra zen nagusi begiz. Haren interes estrategikoa, batez ere, galtzada erromatarrak gurutzatzen ziren puntua zen, zehazki, Kara Pompaelorantz zetorrena, eta Ilumberritik Santakrizera eta Cascantum eta Calagurriserantz zetorren perpendikularra.
Erdi Aroa
Kokaleku erromatar hori bisigodoaren garaian aprobetxatuko zen, Isidoro, Sevillako gotzaina, aipatzean Suintilaren erregealdian Erriberriren sorrera.
Antso VII.a Nafarroakoak lehen jauregia eraiki zuen, eta haren ondorengoek, Xanpainako kondeek, hobetu zuten. XIII. mendearen erdialdera egingo da gaur egun ezagutzen den lehen dokumentu-aipamena. Badakigu Tibalt I.ak eta, bereziki, Tibalt II.ak hainbat egonaldi egin zituztela bertan. Hor dago Tibalten Jauregia. XIV. mendean zehar, Filipe II.a Nafarroakoak, Joana II.a Nafarroakoak eta Karlos II.a Nafarroakoak ere sarritan aipatzen dituzte egonaldiak, eta haiek egokitu zituzten. Erregerik ez zegoenean, Nafarroa zuzentzen zuten seneskal, gobernadore eta lekukarien egoitza izan zen, hala nola Clement Launay, Hugo Conflans, Alfonso Rovray, Pedro Ramon Robastens edo Luis Beaumontekoa infantea, Karlos II.aren anaia.
Karlos III.a Nafarroakoak berak, hamar urtez, Jauregi Berriko obrak hasi baino lehen, jauregi horretako gelak konpondu eta berregokitu zituen. 1388an, jauregi zaharra deskongestionatu eta handitzeko lehen etxeak erosi zituen, eta 1399an Erreginaren Jauregiko obrak hasi, lorategiak zabaldu eta beste hobekuntza batzuk egin zituen.
Gaur egungo barne-antolamendua guztiz berria da, nahiz eta Erdi Aroko dokumentu batzuek jatorrizko banaketari buruz hitz egiten duten: erdiko patio bat, angeluzuzena, aletegiak, zalditegiak eta jakitokia dituena. Erdiko dorre handi bat zegoen, edo Mirarien Dorrea, 1414an eraitsia. Izen bereko dorrearen ondoan Sanduzelaiko kapera dago.
Gaur egungo fatxada nagusian bi leiho gotiko handi daude, 1414an Ganbera Luze deiturikoarentzat eraikiak eta Janin Lomme Tournaikoaren laguntzaileek eginak. Fatxada nagusiaren ondoan ere, beheko solairu batean, Gortearen gela edo Erregearen auzitegia handia zegoen.
Aro Modernoa
Badakigu Katalina I.a eta Joanes III.a Nafarroakoa erregeek ere erreforma garrantzitsuak egin zituztela eraikinean. 1556an, Cortesko markesei 50 000 margo ematen zaizkie urtean, behar diren konponketak egiteko. Baina 1579tik 1589ra bitartekoa izango da eraldaketa garrantzitsuak egiten direnean. Ate nagusi berria, horren lekuko bakarra, Nafarroako erregeordeak, Almazango markesak, egin zuen 1584an. Antzinako ate nagusia leihateen azpian zegoela dirudi.
Hala, bada, XVI., XVII. eta XVIII. mendeetan konponketa ugari egin ziren, eta teilatuak pixkanaka eraitsi ziren beruna kenduz. XVIII. mendean ere besterentzea proposatzen da, dirua biltzeko. Konbentzioaren Gerran, 1794an, lehen sutearen berri izan zen, arina, Kartzelako Dorrean, baina, hala eta guztiz ere, 1802an, nahiz eta oso prekarioa izan, gela gehienak gorde ziren.
Crabioules Ekialdea
, Pirinioetako hirumilako mendi bat da, 3.116 metroko garaiera du. Espainiako Aragoi autonomia erkidegoko Ribagorza eskualdea eta Frantziako Garona Garaia departamenduan dago.
Léon Degrelle
Léon Joseph Marie Ignace Degrelle (Bouillon, Valonia, 1906ko ekainaren 15 – Málaga, 1994 martxoaren 31) Belgikako eskuin muturreko buruzagia eta ondoren Waffen SS guda-talde nazien ofizial valoniarra izan zen.
1930eko hamarkadan ideologia ultrakontserbatzaile eta katolikoa zuen Christus Rex (rexismo) mugimendu politikoa sortu zuen. Geroago, nazismora bildu eta hauen alde borrokatu zuen II. Mundu Gerran Waffen SS direlakoen Valonia Legioaren barnean. Gerra bukatu ondoren, Espainian aurkitu zuen babesa eta bertatik jarraitu zuen eskuin muturreko ideologia bultzatzen hil zen arte.
Léon Degrelle Donostiara iritsi zenekoa
II. Mundu Gerra bukatu eta egun batzuetara, 1945eko maiatzaren 7an, ihesari eman zion Oslotik, Luftwaffeko Heinkel III hegazkin batean eta bere laguntzaile eta bi piloturekin batera. 1945eko maiatzaren 8ko goizaldean Donostia aurreko itsasaldera heldu ziren, erregai ia guztiz bukaturik zutela. Bi frantziar ontzi atzetik zituztela eta larrialdietarako bi suziri jaurtiki ondoren, Urgull eta Santa Klara tartetik pasa eta Kontxako badian zehar Igeldo mendiko magalera jo ondoren, Kontxako hondartzan lurreratu ziren 250 km orduko abiaduran eta hegazkinaren motor bat sutan zutela. Léon Degrelle erredura batzuk jasan zituen istripuan eta piragua batez eraman zuten orduko ospitale militarrera. Hegazkinak 2100 km autonomia zuen eta Oslotik Donostiara 2150 km daude, baina guztira hegazkinak gutxigorabehera 2300 km egin zituela zenbatetsi da. Asilo politikoa eskatu zion Espainiako Gobernuari, orduan Francoren mende eta bertan bizi izan zen hil arte. Pilotoetako bat Oreretan bizi izan omen zen urte batzuetan zehar.
Gizonezko zinema-aktore onenaren Zilarrezko Fotogramas saria
Gizonezko zinema-aktore onenaren Zilarrezko Fotogramas saria (Fotogramas de Plata al mejor actor de cine) espainiar zinema arloan gizon batek egindako lanari saritzeko saria da.
Andinoacara pulcher
Andinoacara pulcher Andinoacara generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Naruhiko Higashikuni
Naruhiko Higashikuni (東久邇宮稔彦王) printzea (Kyoto, Japonia, 1887ko abenduaren 3a - Tokio, Japonia, 1990eko urtarrilaren 20a) militarra eta politikaria izan zen. Japoniako Lehen Ministro izan zen 1945eko abuztuaren 17tik urriaren 9ra. Japoniako familia inperialeko kideen artetik, ministro kabinetearen buru izan den bakarra da. Hirohito enperadorearen osaba zen.
Tokioko Eskola Militarrean ikasi ondoren, Frantziako Aireko Armadaren Akademian zenbait ikastaro egin zituen. 1937an Japoniako Armadako koronel egin zuten, eta 1939an jeneral mailara igo zen. Bigarren Mundu Gerran Pearl Harbourko estatubatuarren baseen aurkako erasoa erabaki zuen Defentsa Kontseiluko kidea zen. 1945ean, japoniarrak errenditu zirenean, Hirohito enperadoreak behin-behineko lehen ministro izendatu zuen, Washingtonen onespenaz. Ondoren, kargu horretan bertan berretsi zuten, estatubatuarren ikuskapenaren pean Japoniako Armada desegiteko, baina orduan kargua uztea erabaki zuen. 1947an errege-familiako kide izateari uko egin, eta monasterio budista batean sartu zen.
Cortinarius odorifer
Cortinarius odorifer Cortinariaceae familiako onddo espezie bat da. Ez da jangarria.
Deskribapena
Kapela: 5 eta 10 cm bitarteko diametrokoa, hasieran erdiesferikoa, gero ganbila, azkenean zabaldu egiten da, marroi-horixka kolorekoa edo marroi-larru kolorekoa. Gaztaroan ertzean, luze irauten duten ondo markatutako tonu lilak izaten ditu. Azal likatsua, distiratsua eguraldi lehorrean eta zuntz txiki erradialekin.
Hanka: 3 eta 9 cm bitarteko garaierakoa eta 1 eta 2 cm bitarteko lodietakoa, trinkoa, lehorra, zetaduna, hori-berdexka argi kolorekoa, oinarrian marroi-gorrixka koloreko erraboil baztertu batean amaitua. Hori-berdexka koloreko gortina ugarirekin.
Haragia: Lodia, trinkoa, hori-limoi kolorekoa kapelan eta hori-urre kolorekoa oinean. Zapore ahulekoa eta anis usain sendo eta iraunkorrarekin.
Etimologia: Cortinarius hitza, gortinatik dator, gortina eta guzti, errezelaren hondakin bereizgarriak direla eta.
Jangarritasuna
Ez da jangarria.
Nahasketa arriskua
Cortinarius orichalceus eta Cortinarius xanthophyllus oso antzekoak dira, baina anis usain onak eta pinuetan hazteak, nahastezina egiten dute.
Sasoia eta lekua
Udazkenean, kare lurretako pinuen basoetan.
Banaketa eremua
San Laurendi ibaiaren eremua, Europa.
Caroline Boujard
Caroline Boujard (Saint-Cloud, Senako Gainak, 1994ko urtarrilaren 6a) frantziar errugbilaria da, atzelari eta hegaleko postuetan aritzen dena. Montpellier taldean jokatzen du 2014tik, eta 2015ean egin zuen debuta Frantziako selekzioarekin.
Ogiontzi
Ogiontzia ogia eta beste labeko produktu batzuk gordetzeko eta fresko mantentzeko edukiontzia da.
Urrutiko Hezkuntzarako Unibertsitate Nazionala
Urrutiko Hezkuntzarako Unibertsitate Nazionala (UHUN; Universidad Nacional de Educación a Distancia edo UNED) Espainiako unibertsitate bat da, 1973an hasi zelarik hezkuntza lanetan. Bertaratu beharrik gabe ikasgaiak burutzeko aukera eskaintzen du, Internet eta ikus-entzunezkoen bitartez.
Ezaugarriak
Goi mailako ikasketak egiteko aukera eskaintzen du, eskoletara joateko beharrik gabe. Erakunde honen helburua hezkuntza eta ikerkuntza bitarteko desberdinen bidez aurreratzea eta hedatzea da: besteak beste, irrati eta telebista programen bidez, material didaktikoen bidez, posta bidezko ikastaroen bidez eta bitarteko informatikoen bidez. Urrutiko Hezkuntzarako Unibertsitatea 1973. urtean sortu zen. Madrilen du egoitza nagusia, baina Espainiako estatuko lurralde osoan ditu adarrak. Hiru irakasbide nagusi erabiltzen ditu: ikasleari ikastetxean bertan eskaintzen zaion tutoretza, irakaskuntza eta aholkularitza sistema; ikus-entzunezko bitartekoak (irratia eta telebista gehienbat), gai jakinei buruzko eskolak eta erreportajeak eskaintzen dituztenak; eta hitzaldi sistema, ikastetxean bertan edo bideo bitartez jaso daitekeena. Azkenik, Unibertsitateak berak bere unitate didaktikoak argitaratzen ditu.
UHUNi atxikitako Euskal Herriko ikastetxeak
Euskal Herrian UHUNi atxikitako unibertsitate ikastetxeak ondoko hauek dira:
1902ko Home Nations Txapelketa
1902ko Home Nations Txapelketa Errugbi txapelketa honen hogeigarren ekitaldia izan zen. 1902ko urtarrilaren 11n hasi eta martxoaren 15ean bukatu zen. Gales izan zen txapeldun partida guztiak irabaziz gainera.
Puntuazio sistema
Entseguak hiru puntu balio zituen eta gauzatzeak beste bi. Dropak eta markako goalak lau puntu balio zituzten eta zigor kolpeak hiru.
Txapelketako sailkapenari dagokionez irabazitako partidak bi puntu balio zituen, berdindutakoak bat eta galdutakoak zero.
Historia
Galesek hiru partidak irabazi eta hirugarrenez eskuratu zuen Koroa hirukoitza. Aipatzekoa da aurreko ekitaldian oso nagusi izan zen Eskoziak 1902an partida guztiak galdu izana.
Palmaresa
1902 arteko bakarkako garaipenak. (*) 1889ko garaipena kontuan hartuta
Aretusa
Aretusa (antzinako grezieraz Αρέθουσα Aréthousa), greziar mitologiako zenbait pertsonairen izena da:
Cirrhilabrus rubrisquamis
Cirrhilabrus rubrisquamis Cirrhilabrus generoko animalia da. Arrainen barruko Labridae familian sailkatzen da.
NGC 65
NGC 65 galaxia espiral bat da, Cetus konstelazioan. Frank Mullerek aurkitu zuen n.
Dédée Bazile
Dédée Bazile, Défilée edo Défilée-La-Folle izenez ere ezaguna, jaiotzaz Marie Sainte Dée Bazile (Saint-Domingue, Haiti, XVIII. mendea - XIX. mendea (fl. 1806)) Haitiko Iraultzaren heroia izan zen. Guraso esklaboen kaleko zerbitzaria zen. Gogora ekartzen dute, Jean-Jacques Dessalines enperadorearen gorpua lurperatu zuelako, Pont Larnagen hil ondoren.
Biografia
Dée Bazile Haitiren lurmuturretik hurbil jaio zen. Guraso esklaboen alaba zen, eta Dessalinesko armadan kantinera lan eginda bizi zen. Bere eromenaren erregistroak daude; kondairaren arabera, Déé Bazilek buru-nahaste bat garatu zuen 18 urterekin nagusiak bortxatu ondoren, edo, bestela, Donatien Rochambeau jeneralak Dessalinesko armadaren porrotaren ondoren, senide batzuk hil zituenean.
Dessalinesen hilketa
1806ko urriaren 17an, kide izandako Alexandre Pétion, Pierre Boyer, André Rigaud eta Bruno Blanchet lankideek Dessalines enperadorea segada edo enboskada batean sartu zuten. Ondorioz, zoritxarreko tiroa jaso zuen Port-au-Prince iparraldean. eta hatzak moztu zizkioten urrezko eraztunak kentzeko. Gorpua hirira eraman zutenean, jendetzak harrikatu egin zuen. Nahasmendiaren erdian, Dédée Bazilek enperadorearen gorpua hartu eta Port-au-Prince hilerrian lurperatu zuen, Pétion jeneralak eta soldadu-talde batek lagunduta. "“Ume askok, alaitasunezko oihu handien erdian, harriz oihukatzen zituzten Dessalinasen arrasto zorigaitzak, Gobernuko plazan, eta Desfile izeneko emakume eroa igaro zen. Haurren erakarpenera hurbildu zen [...]. Dessalinas zela esan zioten. Begi urratuak bat-batean lasaitu ziren; arrazoimen-izpi batek distira egin zuen bere ezaugarrietan. Bera poltsa baten bila joan zen arin batean, plazara itzuli zen, gorpuzkiak odoleztatu zituen eta hiriko hilerrira eraman zituen. Pétion jeneralak hainbat militar bidali zituen hara, eta, batuketa txiki baten truke, lurperatu zuten. "
Eragina
Bazile 1816 inguruan hil zen eta Port-au-Princen lurperatu zuten, baina haren hilobia galdu egin zen. Haren seme-alaba ugariek bizirik iraun zuten; horietako bat Condol Bazile koronela izan zen, Faustin Soulouque presidentearen polizia-ofiziala. Haitiko independentziaren lau heroi sinbolikoetako bat da, Sanité Belair (askatutako esklaboa eta armadako teniente), Catherine Flon (bandera diseinatu zuen jostuna) eta Cécile Fatiman (sacerdotisa, Haitiko Iraultzaren abiapuntuko vudu-zeremonian partaidea) heroiekin batera.
Cnemaspis wynadensis
Cnemaspis wynadensis Cnemaspis generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Ondartzape
Bizkaiko hondartza. Mundakako udalerrian kokatzen da.
Ezaugarriak
Mundakatik Bermeora doan errepidean dagoen gasolindegi ondoan dagoen bide batetik heltzen da hondartza hontara. 300 metroko jaitsiera egin behar da oinez. Arrokak eta hondarra ditu hondartzak, nahiz eta itsasgora denean ia desagertu egiten den. Hondartzak 50 metroko zabalera dauka. Itsasbehera denean, 2.000 m2-ko azalera dauka eta 830 m2-ko azalera itsasgora denean.
Arriskugarritasun txikia dauka, eta uraren kalitatea oso ona da. Urpekaritza praktikatzeko egokia da. Hondartzara joaten den batez besteko jende kopurua ertaina da.
Los Angeles Times
Los Angeles Times estatubatuar egunkari beteranoa da, egunero Los Angelesen argitaratua. Egunero 600 mila ale baino gehiago saltzen dituenez, Estatu Batuetako laugarren egunkaririk salduena da.
Saint-Castin
Saint-Castin (okzitanieraz Sent Castin) Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da.
Francis Crozier
Francis Rawdon Moira Crozier (Banbridge, Down konterria, Irlanda 1796ko abuztuaren 16a - 1848 inguruan) Erregeren Itsas Armadako ofizial anglo-irlandarra izan zen, eta parte hartu zuen sei espediziotan Artikora eta Antartikara. 1845ean, kapitain gradua zuela, bera zen HMS Terror ontziko burua Sir John Franklin-en aginduetara, zeinak HMS Erebus ontziaren agintea eta oro har talde osoarena baitzuen, Ipar-mendebaldeko Pasaia aurkitzeko asmoarekin antolatutako espedizioan, geroago ezagunagoa egingo zena Franklinen espedizio galdua izenarekin, espedizio osoa desagertu baitzen, 129 gizonekin.
Lehen urteak
Francis Crozier Branbridge herrian jaio zen, Down konterrian, orduko Irlandako Erresuma (gaur egun Ipar Irlanda). Hamaikagarren haurra zen, hamahiru seme-alabaren artean, aita George Crozier fiskala zuela. Aitak izendatu zuen semea Francis Rawdon-Hastings Moirako bigarren kondearen ohoretan, berau haren lagun handia. Crozier gaztetxoak Banbridgen egin zituen lehen ikasketak, William eta Thomas anaiekin batera, eta Avonmore etxean bizi izan zen familiarekin, aitak 1792an eraikitakoa Banbridgen erdigunean.
Rowettia goughensis
Rowettia goughensis Rowettia generoko animalia da. Hegaztien barruko Thraupidae familian sailkatua dago.
Francis Crozier
Zerbitzua itsasoan
1821 ean Crozierrek bat egin zuen William Edward Parry kapitainak Artikora egin zuen bigarren espedizioarekin, Ipar-mendebaldeko pasaia zeharkatzeko. HMS Hecla ontzian zerbitzatu zuen, Parry-k HMS Fury agintzen zuen bitartean. 1824 an Iparrera itzuli zen bigarren aldiz Parry-rekin batera, eta espedizio hartan Fury ontzia hondoratu egin zen Somerset uhartearen inguruan. 1826 an Crozier lotinant izendatu zuten, eta urtebete geroago berriro elkartu zen Parry-rekin, Ipar Polora iristeko asmoarekin, hura ere ahalegin ustela.
Bere bidaietan, Crozier bihurtu zen James Clark Ross esploratzailearen lagun min. 1827 an Royal Astronomical Society elkarteko kide izateko hautatu zuten, Parry-rekin ibilitako hiru espedizioetan egindako ikerketa astronomiko eta magnetiko baliagarriengatik
Ross espedizioa
1839 an Crozierrek bat egin zuen Sir James Clark Ross-ekin Ross espedizioan bigarren agintari moduan lau urteko bidaia batean, Antartika esploratzeko HMS Erebus eta HMS Terror ontzietan. Crozier HMS Terror ontziko burua zen, eta 1841 ean kapitain izendatu zuten. Erebus eta Terror 1843 an itzuli ziren, ordura arte inor baino gehiago barruratu ondoren Antartikaren izotz hesian, eta kontinente hartako zati handiak aurkituta, Ross itsasoa eta Ross uhartea barne, baita Erebus mendia eta Ross izotz-plataforma ere.
1843 an Royal Society elkarteko kide izendatu zuten, magnetismoaren inguruan egindako lan bikainagatik.
Franklin espedizioa
1845 ean Crozier kapitainak bat egin zuen Sir John Franklin kontralmirantearekin HMS Terror ontziko buru gisa Franklin espedizioan, zeinak, HMS Erebus ontziarekin batera, berau Franklinen agindupean, antolatu zen Ipar-mendebaldeko pasaia zeritzan pasabidearen nabigatu gabeko azken tartea. Badirudi espedizioaren ardura Franklini eman aurretik, Sir John Barrow-k Crozier ere izan zuela gogoan lan hartarako, baina hau irlandarra eta jatorri apaleko samarrekoa izaki, baztertu egin zuen azkenean. 1847 an Franklin hil zenean, Crozierrek hartu zuen espedizioaren ardura, eta haren patua eta espedizioko beste guztiena misterio bat izan zen, harik eta 1859 an Sir Francis McClintock-ek gidatutako espedizioak Gilen Erregearen uhartean aurkitu zen arte ohar bat Crozierrek eta James Fitzjames-ek sinatua, artean Erebus ontziko kapitaina. 1848 ko apirilaren 25ean sinatua, oharrak zioen abandonatu egin zituztela ontziak. Ordurako bederatzi ofizial zeuden hilda, John Franklin eta 15 eskifaikide barne, eta bizirik zeudenek asmoa zuten apirilaren 26an Back’s Fish River ingururantz abiatzeko, Kanada kontinentalean.
Ontzien kokapena
2014 ko irailaren 1ean, Kanadak “Victoria Itsasarteko Espedizioa” izenarekin antolatutako espedizioak bi objektu aurkitu zituen Hat uhartean, Queen Maud golkoan, oso gertu Gilen Erregearen Uhartetik, Nunavut-en: bata egurrezkoa, eta bestea metalezkoa. 2014ko irailaren 9an espedizioak iragarri zuen irailaren 7an aurkitu zuela Franklinen bi ontzietatik bat. Ontzia oso egoera onean zegoen, eta sonarraren albo-eskanerrak gainaldearen oholak ere erakusten zituen. Urriaren 1ean, Stephen Harper Kanadako Lehen ministroak Ottawako Parlamentuan baieztatu zuen aurkitutako ontzia HMS Erebus zela. 2016 an HMS Terror ontzia aurkitu zuten Terror izeneko badian, Gilen Erregearen uharteko hegoaldeko kostaldean.
Crozier izena toponimian
Hona hemen Crozierren omenez izendatutako zenbait geografia-izen:
Crozier fikzioan
Francis Crozier protagonista eta narratzaile nagusia da 2007ko The Terror nobelan, berau Dans Simmnos idazlearena, Franklinen espedizio galduaren kontakizun fikzionatu bat, eta baita 2018ko izenburu berdineko telesailan, non Jared Harris aktoreak Crozierren errola antzezten duen. Bai nobelak eta baita telesailak ere aurkezten dute Crozier espediziotik bizirik irauten duen bakarra; beraren herrira itzuli ordez, elkartu egiten da inuiten tribu batekin.
Halaber, Crozier narratzaile moduan argertzen da Du bon usage des étoiles (Izarren erabilera onaz) nobelan, berau 2008koa, Dominique Fortier-ek idatzia, eta Governor General’s sarietako finalista.
Häggita
'''Häggita]] =
Ezaugarriak
Häggita oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Torre Mondovì
Torre Mondovì Italiako udalerri bat da. Cuneoko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Torre Mondovìk honako udalerri hauekin egiten du muga:
Rohnert Park (Kalifornia)
Rohnert Park Kaliforniako hiri bat da. Sonoma konderrian kokatua dago. 2010ean 40,971 biztanle zituen, 18.1 kilometro koadrotan banatuta.
Laudio Kirol Kluba
Laudio Kirol Kluba Laudioko futbol taldea da. 2002an sortua, egun Bigarren B mailaren II. Multzoan dabil.
Historia
CD Laudio 2002an Udalak bultzatutako Laudioko klub bien bat-egiteak sortu zuen: Llodio Kirol Elkartea eta Salleko Lagunak Kirol Kluba. Hasieran Club Deportivo Llodio-Salleko izena hartu bazuen ere, orain Club Deportivo Laudio izena du.
2003 eta 2013 artean Hirugarren Mailan ibili zen Bigarren B mailara igotzea lortu duen arte. 2014 urtean ordea arazo ekonomikoen erruz jeitsiera administratiboa izan zuen eta 2015-16 denboraldian Arabako Erregional Preferentean jokatu behar izan zuen.
Futbol Zelaia
Ellakuri udal estadioa 1978an ireki zuten. 3.500 ikusleentzako tokia eta 100x63 metro ditu.
Datuak
2021-22 denboraldia barne.
Sasi-dortoka
Sasi-dortoka Aliceren abenturak Lurralde Miresgarrian liburuko pertsonaia bat da. Izena eta ezaugarriak XVIII. mendeko plater ingeles batetik datoz: sasi-dortoka zopa (mock turtle soup). Plater hori egiteko ez zuten dortokarik erabiltzen, hauxe baizik: zekorraren garunak, apatxak, hankak eta buztanak.
Lewis Carrolli asko gustatzen zitzaion viktoriar gizarteari iseka egitea. John Tennielek horrela marraztu zuen Sasi-dortoka: dortokaren enbor, oskol eta hegatsekin, eta zekorraren buru, buztan eta hankekin.
Liburuan pertsonaia malenkoniatsua da Sasi-dortoka.
Opera
Opera antzerki mota bat da. Testua (librettoa) abestien bidez antzezten dute abeslariek eta musika-talde batek akonpainamendua egiten die ahost-atalei. Italiar hitza "opera"-ren esanahi "lana" da.
Opera mendebaldeko antzerki musikalen usadioaren baitan kokaturik dago. Analogiaz, munduko beste eskualde batzuetan egiten diren antzeko zenbait antzerki musikalei ere opera deritze, esaterako opera txinatarra, baina ohitura haiek ez dute mendebaldeko operaren jatorri bera. Hala ere, opera ez da mendebaldeko antzerki musikal bakarra: antzinako Grezian bazegoen abesturik eta musikaz lagundurik egiten zen drama greziarra, eta aro modernoan antzeko beste adierazpide batzuk sortu dira, esaterako musikala.
Operak hitzezko antzerkiaren elementu askori eusten die, hala nola aktuazioa, eszenaratzea eta jantziak, eta zenbaitetan dantza ere barne hartzen du. Antzezpenak opera-antzokietan egiten dira gehienetan, orkestra batek edo musika-talde txiki batek lagundurik.
Paris La Défense Arena
Paris La Défense Arena (U Arena 2018ko ekainaren 12ra arte) Nanterren kokatutako areto modularra eta erabilera anitzekoa da, Defense Arkutik gertu, Pariseko iparraldean, 2017ko urriaren 16an Rolling Stonesen kontzertu batekin inauguratua eta 2017ko abenduaz geroztik balio duena, Racing 92 Frantziako Top 14 errugbi taldearen egoitza eta egoitza gisa.
Opera
Deskribapena
Oratorioa ez bezala, opera antzeztu beharreko obra da. Antzerki musikaleko genero batzuk oso lotuta daude operarekin, hala nola zarzuela espainiarra, singspiel alemana, opereta vienarra, opéra-comique frantsesa eta musikal ingelesa eta estatubatuarra. Antzerki musikalaren aldaera horietako bakoitzak bere ezaugarriak ditu, pribatiboak izan gabe, eta, askotan, genero horien arteko mugak ez dira argiak. Operan, antzerki musikalaren beste genero batzuetan bezala, honako hauek batzen dira:
Opera antzerki musikaleko beste generoetatik bereizten da, eta onartzen da opera erabat musika lagun duen antzezpena dela. Generoaren historiak erakusten du baieztapen hori ez dela zuzena. Bere eraketan musikaren parte hartze apartak opera errezitatutako antzerkitik bereizten duen arren, jada barrokotik ezagutzen ziren forma mugakideak, hala nola maskarada, balada-opera, zarzuela eta singspiel, kasu askotan operarekin nahasten direnak. Horrela, Wolfgang Amadeus Mozarten singspieleak operatzat hartzen dira, José de Nebraren zarzuelak bezala, eta Kurt Weillen Die Dreigroschenoper (Lau soseko opera), berriz, errezitatutako antzerkitik operatik baino askoz hurbilago dago. Azkenik, operaren inguruko beste genero batzuk daude, hala nola barroko frantseseko opera-balleta eta XX. mendeko obra neoklasizista batzuk, hala nola Igor Stravinskiren obra batzuk. Hala ere, lan horietan, dantzaren zati nagusia da adierazgarria, eta kantuak, berriz, bigarren mailako papera du. Opera eta zarzuela, opereta, singspiel eta musikal ingeles eta estatubatuarraren arteko desberdintasunari dagokionez, mugaketa desberdintasun formal batetik sortzen da.
Paris La Défense Arena
Gehienezko 40.000 ikusleko edukierarekin, U Arena Europako erabilera anitzeko areto handienetakoa da.
Etorkizuneko Paris 2024ko Olinpiar Jokoetan igeriketa eta waterpolo probak hartuko ditu.
Opera
Historia
Operak Erdi Aroko drama liturgikoetan izan zuen hasiera. Ondoren, XVI. mendearen amaieran, Florentziako kameratak (Camerata Bardi) antzinako greziar drama berpiztu nahian, opera berria sortu zuen Berpizkundeko ahozko genero desberdinetan oinarrituta: ahots baterako madrigala, antzerki madrigala, pastorala eta intermezzoa. Jacopo Peri k, 1598an, "Dafne" musika-lana aurkeztu zuen Florentzian. Zoritxarrez, musika ez da kontserbatu. Antzinako Greziaren drama berreskuratzeko lehenengo saiakera izan zen, Berpizkundeko helburu artistikoekin bat joateko. Cameratako kideek uste zuten greziar dramen "koroak" jatorriz abestuak zirela, eta agian pertsonaia guztien atalak. Beraz, opera sortu zuten egoera hori "berrezartzeko". Perik, 1600, beste opera bat aurkeztu zuen, "Euridice" eta gaur egun arte kontserbatu den lehenengo partitura da.
Jacopo Peri, Jacopo Corsi, Francesco Cavalli eta Claudio Monteverdi izan ziren lehen operagileak, eta Dafne, Ulises, Orfeo eta antzeko mitoak izan ziren gai nagusiak. Italiako hiri batzuetan operarako antzokiak zabaldu ziren eta XVII. mendean musikagileak garai hartako gaiak erabiltzen hasi ziren.
Opera serioa izan zen Italiako opera-formarik entzutetsuena, Christoph Willibald Gluckek haren artifizialtasunaren aurka erreakzionatu eta 1760eko hamarkadan erreformatu zuen arte; beste berrikuntza garrantzizko batzuen artean, kantarien zeregina murriztu eta drama gehiago azpimarratu zuen. Mozart da XVIII. mendeko operako irudirik ezagunena. Opera serioa egiten hasi zen, baina laster opera komikoaren ezaugarriak tartekatu zituen; haren Figaroren ezkontza, Don Giovanni eta Cosi fan tutte, eta Alemaniako tradizioaren mugarri izan zen Xirula magikoa-ren mailako lanei esker, aro berri batean sartu zen opera.
Bitartean abertzaletasunak eragin handia izan zuen Errusian; Mikhail Glinka, Nikolai Rimski-Korsakov, Modest Musorgski, Aleksandr Borodin eta Piotr Ilitx Txaikovski izan ziren opera egile nagusiak. Txekoslovakian, Bedrich Smetanaren lan abertzaleen ondoren, Antonín Dvořákek opera lirikoagoak egin zituen.
XX. mendean Leoš Janáčeken lan errealistek gero eta arrakasta handiagoa izan zuten herrialde berean. Berak egindako izenbururik garrantzitsuena Jenufa izan zen (1904). Hungarian Béla Bartók, (Bizar-Urdinaren gaztelua) eta Espainian Manuel de Falla (La vida breve eta El retablo de Maese Pedro) nabarmendu ziren. Italian, XX. mendearen hasieran, verismoaren eskolaren barruan, Giacomo Puccini, (Madama Butterfly edo Turandot lan esanguratsuen egilea), Ruggiero Leoncavallo (Pagliacci/ Pailazoa) eta Pietro Mascagni i(Cavalleria rusticana/Herri zintzotasuna) izan ziren nagusi. Alemanian, Richard Strauss (Salome edo Elektra izenburuen egilea) da aipagarria, eta Frantzian Claude Debussy (Pelleas et Melisande) eta Maurice Ravel (L'enfant et les sortileges/Umea eta sorginkeriak).
XX. mendean zehar estetika aniztasuna biderkatu zen eta opera estilo desberdinak sortu ziren: atonalitate eta serialismoarekin (Arnold Schönbergen Moses und Aron eta Alban Bergen Wozzeck eta Lulu), neoklasizismoarekin (Igor Stravinskiren The Rake’s Progress/Lizunaren ibilbidea) edo minimalismoarekin (Philip Glass (Einstein on the Beach/Einstein ondartzan) eta John Coolidge Adams Doctor Atomic lanaren egilea). Kurt Weillen lan satiriko politikoak (Die Dreigroschenoper/ Hiru zentimoen opera) nabarmendu ziren gerren arteko Alemania aztoratuan, eta Britain Handian Benjamin Brittenen Peter Grimes edo Billy Budd ere aipagarriak dira. Azken opera hauek hizkuntza "klasikoa"goa daukate baina Brittenek egindako gizarte ingelesaren irakurketa kritikoa azalarazten dute.
Azken hamarkadetan operaren unibertsalizazioaren prozesuak ez du izan gelditzerik. Estetiken aniztasuna ere areagotu da eta horrela honako egile eta izenburuak ezagutu ahal izan ditugu: Olivier Messiaen eta bere Saint François d'Assise espitiruala, György Ligeti eta bere Le gran macabre apurtzailea edo Thomas Ádesen Powder her Face (Apaindu bere aurpegia) erotikoa.