cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anna May Wong
Bizitza
1951n, Wongek historia egin zuen The Gallery of Madame Liu-Tsong telebista-saioarekin, asiar-amerikar jatorriko protagonista zuen lehen film estatubatuarra izan zelarik. Flower Drum Song-en parte hartzeko asmoa zuen, baina 1961ean, 56 urte zituela, bihotzekoak jota hil zen.
Bere heriotzaren ondorengo hamarkadetan zehar, Wong, nagusiki, asiar emakumeei ezarri ohi zaien "Dragon Lady" estereotipoari lotuta oroitua izan zen. Bere jaiotzaren mendeurrenean bere bizitza eta karrera berrikusi eta berraztertuak izan ziren, ordea.
Boiu Mare
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Francisco Egea
Francisco Egea Garcia edo Paco Egea (Elgoibar,Gipuzkoa 1950eko abuztuaren 28a - 2021eko ekainaren 11 ) euskal ingeniari eta politikaria izan zen. Justizia, Ekonomia, Lan eta Gizarte Segurantza Sailburua izan zen Jose Antonio Ardanza lehendakariarekin (1997-1998).
Anna May Wong
Lanak
Bere bizitzan osoan zehar 60 edo 61 film egin zituen Wongek, horietatik 40 zinema mutuaren garaian. Graham Russell Gao Hodges biografoak adierazi duenez, Just Joe, egozten zaion azken filma, baliteke Marie Yang aktoreak egin izana, Wong-en izena usurpatuz.
Francisco Egea
Biografia
Ingeniaritza Industriala ikasketak egin zituen, eta hainbat enpresatan ibili zen: Mondragon taldean, Alfan eta FEVE Espainiako Trenbideen Enpresa Publikoan. Kutxan, Sprin eta EuskoTrenen kontseilari izan zen ere, eta Gipuzkoako Foru Aldundian, Ekonomia zuzendari. 1997an Jaurlaritzako Justizia, Ekonomia, Lan eta Gizarte Segurantza kontseilari izendatu zuten, EAJ-PSE gobernuan; 1998an utzi egin zuen, PSE Jaurlaritzatik ateratzean.
Anna May Wong
Lanak
Wongek izar bat jaso zuen Hollywoodeko Ospearen pasealekuan 1960ko otsailak 8an.
Francisco Egea
Biografia
Egea Ramón Jáureguiren konfiantzazko gizona izan zen, nahiz eta ez zegoen afiliatuta; Justizia eta Ekonomia sailburua izan zen EAJk eta PSEk Ardantzarekin egin zuten koalizioko azken gobernuan, eta PSEko kontseilariek Lizarrako Itunaren bidez dimisioa eman ondoren, politika utzi eta enpresa pribatura pasatu zen.
Oryzias luzonensis
Oryzias luzonensis Oryzias generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Adrianichthyidae familian.
Antrim konderria (Michigan)
Antrim konderria (Antrim County) Michiganko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Bellaire da. 2010eko zentsuaren arabera 23,580 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Francisco Egea
Txillarreko elkarrizketa politikoak
1999az geroztik, ordea, bakegintzarekin lotuago azaldu zen haren izena, Txillarreko elkarrizketa politikoak sustatu baitzituen.
Arnaldo Otegi eta Jesus Egiguren urteetan bildu ziren Elgoibarko Txillarre baserrian, baina Paco Egeak, Pernando Barrenak (hilabete batzuk geroago hasi zen) eta Pello Rubiok (Txillarreko baserrikoa) ere hartu zuten parte solasaldi horietan. Paco Egeak berak proposatu zien 2000. urte amaiera aldera biltzeko, eta Arnaldok gustura hartu zuen. 2001. urte hasieran hasi zen biltzen. Helburua ez zen bakeaz edota ETAz hitz egitea. Mahai batean bueltan solastea baizik.
Antrim konderria (Michigan)
Geografia
Antrim konderriak 155,858 kilometro koadro ditu. Horietatik 32,651 ura dira. Beste 123,206 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 15,13 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 23,580 pertsonetatik 22,950 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 404 dira. 35 beltzak edo afroamerikarrak. 224 amerikar natiboak ziren eta 8 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 47 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 11 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 305 pertsonek kokatzen zuten.
Arenac konderria (Michigan)
Arenac konderria (Arenac County) Michiganko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Standish da. 2010eko zentsuaren arabera 15,899 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 15,899 pertsonetatik 15,456 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 225 dira. 29 beltzak edo afroamerikarrak. 183 amerikar natiboak ziren eta 9 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 29 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 8 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 185 pertsonek kokatzen zuten.
Soiuz 5
Soiuz 5 1969ko urtarrilak 15ean Baikonurreko kosmodromotik jaurtitako Soiuz 7K-OK ontzi baten misio tripulatu bat izan zen. Hiru astronautak osatutako tripulazioa zuen eta bere misioa jada orbitan zegoen Soiuz 4rekin elkartzea zen.
Jaurtiketa baino 25 minutu lehenago arazo bat gertatu zen ontziko sistema elektrikoaren zatietako batekin, ordezkatua izan zelarik. Ontziko eskotilako lau pernoetako hiru bakarrik jarri zirela ere aurkitu zen, baina hala ere airera zitekeela erabaki zen.
Soiuz 5a orbitan aurkitu eta elkartu zen Soiuz 4rekin, bere tripulatzaileetako bi beste ontzira pasatuz eta bertan Lurrera itzuliz bertako jatorrizko tripulatzailearekin batera.
Itzulera saiatzean, Soiuz 5eko bersarrera kapsula zerbitzu modulutik banatzerik lortzen ez zela aurkitu zen, aurrealdea aurrean zuela bersartu izan behar zuelarik, potentzialki hondagarria, ezkutu termikoak babestu gabeko zatia baitzen. Azkeneko unean, bersartze modulua zerbitzukoarekin elkartzen zuten pernoak urtu egin ziren bersarreraren beroagatik, eta bersarrera modulua berorientatu egin zen ezkutu termikoa aurrean jartzeko, bertako tripulatzaile bakarra zen Boris Volinov salbatuz, bersarrera mota balistikokoa izan zen eta grabitatearen azelerazioa bederatzigatik biderkatu zen arren. Volinovek zenbait hortz hautsi zituen lurreratzean lurreratzea leunago egiten duten suziri sistemaren akats bategatik. Soiuz 5 Ural mendietan lurreratu zen, aurreikusitako lurreratze puntutik ehunka kilometrotara. Volinovek kapsulatik bere kabuz irtetea erabaki zuen, erreskate taldeak hara iristeko orduak behar izango zituela eta tokiko tenperatura -38 °Ckoa zela bai baitzekien. Hango biztanle baten etxean babestu zen erreskate taldea iritsi zen arte.
Tripulazioa
Jaurtiketan
Lurreratzean
Parisko Opera (erakundea)
Parisko Opera (Opéra national de Paris) Frantziako musika erakunde bat da, 1669an Luis XIV.ak Parisen Académie Royale de Musique izenarekin sortu zuenaren ondorengoa. Europako bere klaseko erakunderik zaharrenetakoa da. Hasiera batean, Palais-Royal Antzokian zuen emanaldi-aretoa, baina hamar aldiz baino gehiagotan aldatu du haren egoitza. Gaur egun bi leku ditu:
Historia
Hasieran «Operako Akademia» izenarekin ezaguna, «Musikako Errege Akademia» 1669an sortu zen, Colberten ahaleginez eta Dantzako Errege Akademiari erantzunez. Frantziako opera publikoari zabaltzeko xedearekin, ez bakarrik Parisen, baita erresumako beste hiri batzuetan ere, «Opera» deitzen zaio. Ikusleen sarrerak soilik finantza-baliabidetzat hartuta, Operak pribilegioa lortzen du musika antzezteko, sortzaileen baimenik gabe antzeko zerbait egiten duenarentzat debekuarekin. Pribilegioez baliatu ziren lehenak Pierre Perrin eta Robert Cambert izan ziren. Azken honek zorrengatik espetxeratua, 1672an bere pribilegioa Jean-Baptiste Lullyri ematera behartuta egon zen, ezagutzen den arrakastarekin. Lullyk eta bere ondorengoek, gainera, pribilegioaren transferentzia negoziatu zuten zati batean edo osorik, probintziako kontratistekin: Pierre Gautierrek 1684an Marseillan musika-akademia bat irekitzeko baimena erosi zuen; gero, Lyon, Ruan, Lille eta Bordele hiriek antzeko zerbati egin zuten hurrengo urteetan.
Musikako Errege Akademiak hamahiru aldiz aldatu zuen emanaldien lekua XVIII. mendean, iraultzarekin batera «Arteen Antzokia» bihurtu zen arte, gaur egun arte «Parisko Opera Nazionala» deitzen dena. Parisko Opera zorpetuta egon zen sarritan. 1875ean, erakundea Garnier Operara aldatu zen, eta gero, 1990etik, Bastillako Opera ere hartzen du.
Erakundearen izenak
Konpainiak izen ofizial desberdinak izan ditu:
Parisko Operak izan dituen aretoak
Haien ikuskizunak antolatzeko hamabost areto ditu Parisko Operak. Hemen bakarrika areto itxiak sartzen dira, ez aire librean egiteko erabilitako espazioak:
Lewiston (Minnesota)
Lewiston Minnesotako hiri bat da. Winona konderrian kokatua dago. 2010ean 1,620 biztanle zituen, 2.98 kilometro koadrotan banatuta.
Cuscomys
Cuscomys Abrocomidae animalia familiako generoa da, karraskarien barruan sailkatua.
El Herrumblar
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 745 biztanle zituen.
Soutice
Soutice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 251 biztanle ditu eta 10,87 kilometro koadroko azalera. Benešoveko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1360 urtean egin zen.
Pseudocolopteryx acutipennis
Pseudocolopteryx acutipennis Pseudocolopteryx generoko animalia da. Hegaztien barruko Tyrannidae familian sailkatua dago.
Sovětice
Sovětice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 214 biztanle ditu eta 4,8 kilometro koadroko azalera. Hradec Královéko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1360 urtean egin zen.
Groși
Groși Errumaniako udalerri bat da, Maramureș konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Sovínky
Sovínky Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 330 biztanle ditu eta 4,35 kilometro koadroko azalera. Mladá Boleslaveko barrutian dago.
Pablo García Baena
Pablo García Baena (Kordoba, 1921eko ekainaren 29a - ibidem, 2018ko urtarrilaren 14a) espainiar olerkaria izan zen.
Biografia
1947. urtean argitara ematen hasi zen Cántico aldizkariaren inguruan bildutako taldeko kidea izan zen Juan Bernier, Ricardo Molina, Julio Aumente eta Mario Lópezekin batera. Talde hark estetika barroko andaluziar moduko bat sortu zuen, balio liriko garbiak nabarmenduz eta zentzuen sentimenean oinarriturik.
García Baenaren olerkigintzan etengabe agertzen dira maitasunaren, heriotzaren eta saminaren gaiak; gai horien inguruan osatu zuen bere obra, hain zuzen ere, olerki luzeak eta barrokoaren eta sinbolismoaren arteko adierazmolde poetikoa erabiliz.
Bere lehen liburua Rumor oculto (1946, Zurrumurru ezkutua) izan zen. Obra elegiakoa da, eta Juan Ramón Jiménezen kutsua nabari du. 1948an Mientras cantan los pájaros (Txoriak kantari ari diren bitartean) obra argitaratu zuen, molde klasikoetatik aske idatzitako bertsoez eta adierazmolde preziosista erabiliz osatua. Haien ondotik idatzi zituen Antiguo muchacho (1950, Aspaldiko mutila), olerkariaren lehen heldutasun-aroaren erakusgarritzat hartua, eta Óleo (1958, Olioa), aurreko lanetako joeraren aurrean damua erakusten duena. Eta handik urte batzuetara idatzi zituen Almoneda (1971, Enkantea) bilduma eta Antes que el tiempo acabe (1978, Denbora amaitu aurretik), García Baenaren hizkera poetikoan berrikuntza nabarmenak erakusten dituena, sakontasunari dagokionez batez ere.
1984. urtean, Letren Asturiasko Printzea Saria irabazi zuen, eta baita Kordoba Hiriko domina. 1992. urtean, Andaluziako Letren Saria irabazi zuen, eta 2004. urtean, Malagako Urrazko Domina. Bere lana Poesía completa (1940-2008) (Madrid, Visor, 2008) bilduman jasota dago. 2008. urtean, Reina Sofía saria jaso zuen.
Roquefort-sur-Garonne
Roquefort-sur-Garonne Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Garona Garaia departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Roquefort-sur-Garonne udalerrian erroldatutako biztanleak 767 ziren. Familiak 341 ziren, horien artean 123 pertsona bakarrekoak ziren (56 bakarrik bizi ziren gizonak eta 67 bakarrik bizi ziren emakumeak), 119 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 87 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 432 etxebizitza zeuden, 345 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 37 bigarren erresidentzia ziren eta 50 hutsik zeuden. 409 etxeak ziren eta 20 apartamentuak ziren. 345 etxebizitza nagusietatik 255 bere jabearen bizilekua ziren, 76 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 12 etxek bi gela zituzten, 38 etxek hiru zituzten, 107 etxek lau zituzten eta 189 etxek bost zituzten. 267 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 136 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 156 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 464 ziren, horien artean 330 aktiboak ziren eta 134 inaktiboak ziren. 330 pertsona aktiboetatik 302 lanean zeuden (166 gizon eta 136 emakume) eta 28 langabezian zeuden (11 gizon eta 17 emakume). 134 pertsona inaktiboetatik 46 erretiraturik zeuden, 39 ikasten zeuden eta 49 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Roquefort-sur-Garonne udalerrian 338 unitate fiskal zeuden, 775,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.203 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 25 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 6 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 1 iturgina, 1 ile apaindegia eta 1 apaindegia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Roquefort-sur-Garonne udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 265 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lewisville (Minnesota)
Lewisville Minnesotako hiri bat da. Watonwan konderrian kokatua dago. 2010ean 250 biztanle zituen, 0.75 kilometro koadrotan banatuta.
Oryzias marmoratus
Oryzias marmoratus Oryzias generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Adrianichthyidae familian.
Cynwyl Gaeo
, Galesko parrokia eta komunitate bat da, Carmarthenshire konderrian.
2011ko erroldaren arabera 940 biztanle zituen.
Suncus aequatorius
Suncus aequatorius Suncus generoko animalia da. Lehen Insectivora edo Soricomorpha deitzen zen taldearen barruan daude. Gaur egun Lipotyphla deitzen den taldearen barruko Crocidurinae azpifamilia eta Soricidae familian sailkatuta dago.
Dactylomys
Dactylomys Echimyidae animalia familiako generoa da, karraskarien barruan sailkatua.
Pseudocolopteryx flaviventris
Pseudocolopteryx flaviventris Pseudocolopteryx generoko animalia da. Hegaztien barruko Tyrannidae familian sailkatua dago.
25 antzerki labur
25 antzerki labur Santiago Onaindiako paratutako antzerki antologia da, 1985. urtean plazaratuta. Izenburua azaltzen duenez, antzerki-lan labur dira, gehienak 1936ko gerra aurrekoak, euskalki desberdinetan idatzitza.
Ezaugarriak
Bildutako hogeita bost lantxo hauek orokorrean antzerki tradizionaleko parametrotan biltzen dira. Zenbait kasutan, lehen oso ohikoa zen moduan, ezizenez sinatuta daude eta horrek benetako egileen izenak ezagutzea zailtzen du. Santiago Onaindiak aitortzen duenez, bildumaren jatorria antzerki-elkarte eta talde txikien testuen beharrari erantzutzea zen. Lanak bide desberdinetik jasota daude: Antzerki aldizkaria, Argiaren egutegia, liburu desberdinetatik...
Latrille
Latrille Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Landak departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Latrille udalerrian erroldatutako biztanleak 168 ziren. Familiak 68 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 72 etxebizitza zeuden, 68 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 4 hutsik zeuden. 68 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 68 etxebizitza nagusietatik 57 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 2 etxek hitu gela zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 53 etxek bost zituzten. 55 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 26 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 39 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 114 ziren, horien artean 81 aktiboak ziren eta 33 inaktiboak ziren. 81 pertsona aktiboetatik 78 lanean zeuden (46 gizon eta 32 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 33 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Latrille udalerrian 68 unitate fiskal zeuden, 167 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.165 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen eta 2 finantziazio enpresak ziren.
2000. urtean Latrille udalerrian 27 nekazaritza-ustiategi zeuden, 726 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Francis Bell
Sir Francis Henry Dillon Bell (Nelson, 1851ko martxoaren 31 - Wellington, 1936ko martxoaren 13a) zeelandaberritar politikaria izan zen Zeelanda Berri lehen ministroa izan zen 1925eko maiatzaren 14tik 30ra.
Wellingtongo alkatea izan zen 1891tik 1893ra eta 1896tik 1897ra. Legebiltzarreko kide izan zen 1893tik 1896ra, eta gero abokatu lanbidera itzuli zen. 1912an Kontseilu Legegileko kide hautatu zuten, Erreformaren Alderdia ordezkatuz. William Masseyren gobernu erreformistan parte hartu zuen Barne Arazoetako ministro (1912 – 1915), Immigrazio ministro (1912 – 1920), Fiskal Nagusi (1918 – 1926), Osasun ministro (1919 – 1920) eta Kanpo Arazoetako ministro (1923 – 1926) karguetan.
1925eko maiatzaren 14an Massey hil zen eta Bellek ordezkatu zuen karguan. Lehen ministro postua hartu zuen lehen zeelandaberritarra izan zen. Bere alderdiko hautagaia izateari uko egin zion eta hamasei egunen ostean Gordon Coatesi utzi zion postua.
Dyffryn Cennen
, Galesko komunitate bat da, Carmarthenshire konderrian. 2011ko erroldaren arabera 1.176 biztanle zituen.
1920 Sarmiento
1920 Sarmiento asteroide gerrikoan aurkitutako 1920. asteroidearen izena da. 1971ko azaroak 11n aurkitu zuten Carlos Ulrrico Cescok eta Gibson J.k El Leoncitotik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1971 VO zen. Bere izena Domingo Faustino Sarmiento argentinar presidente ohiagatik jasotzen du.
Terebești
Terebești Errumaniako udalerri bat da, Satu Mare konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Lexington (Minnesota)
Lexington Minnesotako hiri bat da. Anoka konderrian kokatua dago. 2010ean 2,049 biztanle zituen, 1.77 kilometro koadrotan banatuta.
Real Unión 2020-2021
Entrenatzailea: Aitor Zulaika (14-16,20-Egun)
Rulyrana saxiscandens
Rulyrana saxiscandens Rulyrana generoko animalia da. Anfibioen barruko Centrolenidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Ernstthal am Rennsteig
Ernstthal am Rennsteig Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Sovolusky
Sovolusky Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 127 biztanle ditu eta 4,34 kilometro koadroko azalera. Pardubiceko barrutian dago.
Ancy-le-Franc
Biztanleria
2007an Ancy-le-Franc udalerrian erroldatutako biztanleak 1.062 ziren. Familiak 462 ziren, horien artean 195 pertsona bakarrekoak ziren (89 bakarrik bizi ziren gizonak eta 106 bakarrik bizi ziren emakumeak), 140 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 102 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 25 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 648 etxebizitza zeuden, 466 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 69 bigarren erresidentzia ziren eta 113 hutsik zeuden. 570 etxeak ziren eta 76 apartamentuak ziren. 466 etxebizitza nagusietatik 298 bere jabearen bizilekua ziren, 149 alokairuan okupaturik zeuden eta 19 doan lagata zeuden; 15 etxek gela bat zuten, 41 etxek bi zituzten, 123 etxek hiru zituzten, 127 etxek lau zituzten eta 160 etxek bost zituzten. 298 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 220 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 133 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 562 ziren, horien artean 378 aktiboak ziren eta 184 inaktiboak ziren. 378 pertsona aktiboetatik 331 lanean zeuden (180 gizon eta 151 emakume) eta 46 langabezian zeuden (25 gizon eta 21 emakume). 184 pertsona inaktiboetatik 90 erretiraturik zeuden, 41 ikasten zeuden eta 53 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Ancy-le-Franc udalerrian 454 unitate fiskal zeuden, 949,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.659 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 63 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 15 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren, 7 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 22 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 3 banku bulegoak, 1 funeraria, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 2 igeltseroak, 1 margolaria, 2 zurginak, 1 argiketaria, 3 ile apaindegiak, 1 jatetxe eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 8 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Ancy-le-Franc udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola 1 eta inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Ancy-le-Franc udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 236 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Velaines
Velaines Frantziako udalerria da, Meuse departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Velaines udalerrian erroldatutako biztanleak 954 ziren. Familiak 388 ziren, horien artean 77 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 57 bakarrik bizi ziren emakumeak), 170 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 117 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 420 etxebizitza zeuden, 397 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 19 hutsik zeuden. 414 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 397 etxebizitza nagusietatik 374 bere jabearen bizilekua ziren, 16 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 29 etxek hiru zituzten, 84 etxek lau zituzten eta 281 etxek bost zituzten. 300 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 160 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 195 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 613 ziren, horien artean 420 aktiboak ziren eta 193 inaktiboak ziren. 420 pertsona aktiboetatik 392 lanean zeuden (210 gizon eta 182 emakume) eta 28 langabezian zeuden (12 gizon eta 16 emakume). 193 pertsona inaktiboetatik 99 erretiraturik zeuden, 54 ikasten zeuden eta 40 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 2 zurginak, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Velaines udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Literatura Unibertsala bilduma
Literatura Unibertsala bilduma euskarara itzulitako literatur lanen bilduma bat da. 1989an jarri zen abian EIZIE k (Euskal Itzultzaile, Zuzentzaile eta Interpreteen Elkartea) eta Eusko Jaurlaritzako Kultura Sailak sinatutako lankidetza-hitzarmen bati esker, eta urtez urte zabalduz joan da. Bilduma honen xedea euskal irakurleei literatura unibertsaleko lan adierazgarrienak euskaraz irakurtzeko aukera ematea da, eta era berean, itzultzaileei egiten duten lana aitortzea. Lan horien itzulpena zein itzultzaileren esku utziko den erabakitzeko, EIZIEk lehiaketa bat antolatzen du. Proiektua martxan jarri zenetik, argitaletxe ezberdinek hartu dute obrak argitaratzeko ardura: lehen fasean (1990-2002) Ibaizabal argitaletxeak; bigarren fasean (2002-2010), berriz, Elkar eta Alberdania k; eta gaur egun, Erein eta Igela argitaletxeek.
Oryzias matanensis
Oryzias matanensis Oryzias generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Adrianichthyidae familian.
Mont Blanceko mendigunea
Mont Blanceko mendigunea (Massif du Mont-Blanc; Massiccio del Monte Bianco) Alpeetako mendikate bat da, Frantzia, Italia eta Suitza artean dagoena.
Geografia
Beren dotorezia eta edertasunagatik aho batez Alpeetako ikurtzat hartzen dira. Lau mila metrotik gorako berrogei tontor biltzen ditu, mendizerra osoko azaleraren herena eta hiru mila metrotik beherakoa ez den kota bat ere ez duena. Bere tontorrak arku alpetar osoko altuenak dira.
Bere mendietan, higadura-agenteek, denboran zehar, izotzez estalitako alpetar eremu zabalenetako bat eratu dituzte. Bere glaziarrek, guztira 101, 177,69 km²-ko azalera hartzen dute.
Gertuko mendateak Mont Blanceko tunelaren eta hiru alpetar pasabide nagusien- San Bernardo Txikia hego-mendebaldean, Colle des Montets ipar-ekialdean eta Col Ferret ekialdean- bidez lotuta daude.
Marchezais
Marchezais Frantziako udalerria da, Eure eta Loir departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2007an 280 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Marchezais udalerrian erroldatutako biztanleak 280 ziren. Familiak 98 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 23 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 47 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 108 etxebizitza zeuden, 95 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 103 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 95 etxebizitza nagusietatik 84 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 7 etxek hiru zituzten, 15 etxek lau zituzten eta 73 etxek bost zituzten. 88 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 33 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 62 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 190 ziren, horien artean 139 aktiboak ziren eta 51 inaktiboak ziren. 139 pertsona aktiboetatik 135 lanean zeuden (73 gizon eta 62 emakume) eta 4 langabezian zeuden (4 emakume eta 4 emakume). 51 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 19 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Marchezais udalerrian 101 unitate fiskal zeuden, 307,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 23.681 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 13 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen, 1 iturgina, 1 ile apaindegia eta 1 apaindegia.
2000. urtean Marchezais udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Baraga konderria (Michigan)
Geografia
Baraga konderriak 27,681 kilometro koadro ditu. Horietatik 44,163 ura dira. Beste 232,647 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 3,2 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 8,860 pertsonetatik 6,691 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 86 dira. 635 beltzak edo afroamerikarrak. 1,130 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 13 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 6 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 385 pertsonek kokatzen zuten.
Kannabateomys
Kannabateomys Echimyidae animalia familiako generoa da, karraskarien barruan sailkatua.
Rulyrana spiculata
Rulyrana spiculata Rulyrana generoko animalia da. Anfibioen barruko Centrolenidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Maurizio Fondriest
Maurizio Fondriest (1965eko urtarrilaren 15a) erretiratutako italiar txirrindulari bat da.
Ibilbidea
Maurizio Fondriest Clesen jaio zen, Trentinon, eta 1987 txirrindulari profesionala bihurtu zen Ecoflam taldearekin. Geroago 1988an Alfa-Lum taldera pasa zen, beraiekin irabazi zuen
Munduko Txirrindularitza Txapelketa Suitzako Itzuliko eta Tirreno-Adriatikoko etapak irabazita. 1991an Munduko Errepideko Txirrindularitza Txapelketa irabazi zuen Parasonic taldearekin.
Hipnosi
Hipnosia kontzientziaren egoera berezia da, artifizialki eragina, erlaxazio sakon batekin eta aparteko sugestionagarritasunarekin agertzen dena. Herri-irudipenak lo egoera batekin lotu badu ere, hipnosiak ez du zerikusirik lo fisiologikoarekin.
Maurizio Fondriest
Ibilbidea
1993an, Lampare taldearekin, Milan-San Remo, La Fleche Wallone, Züri-Metzgete eta Emiliako Giroa irabazi zituen klasifikazio orokorrerako eta beste bi etapa Tirreno-Adriatiko lasterketan, hiru etapa eta klasifikazio orokorra Midi Libreren Sari Nagusian, eta etapa bat Italiako Giroan eta Munduko Errepideko Txapelketa. Inoiz ez zuen horrelako denboraldirik edukiko, nahiz eta nahiko denboraldi arrakastatsua izan zuen 1995ean Lampare taldearekin; urte horretan Italiako Giroko etapa bat irabazi zuen eta bigarren gelditu zen lasterketa kopuruan (Tirreno-Adriatiko, Milan-San Remo, La Fleche Wallone, eta etapa bat Giro d'Italian)
Erretiroa
1998an erretiratu zen, Cofidisekin hiru urtetan ibili ondoren, eta bizikleta fabrikatzaile bat sortu zuen, Fondriest izenekoa, bertan karbono zuntzezko bizikletak egiten dituzte.
Hipnosi
Prozedura mekanikoak, fisikoak edo psikikoak -sugestioak- erabiliz beste batengan sortzen da egoera hipnotikoa. Nerbio sistemaren gain eragina duten zenbait eragileren ondorio da. Hipnotizatua dagoen pertsona oso sugestionagarria da eta hipnotizatzailearen aginduak betetzen ditu, bere kode moralaren aurka joaten ez baldin badira (hipnotizatuak ez baitu guztiz galtzen bere buruaren kontrola).
Hipnosian hiru fase bereizten dira:
Hipnosiaren inguruko teoria asko fenomenoaren deskribapena burmuinaren aktibitatearen bitartez azaltzen saiatzen dira. Beste batzuk aldiz, esperientzia fenomenologikoetan zentratzen dira.
Historia
Antzinako Egipton, eta baita Grezian ere, "loaren tenpluak" deitutakoak egon ziren, non apaizek hipnosia edo antzeko teknikak erabiltzen zituzten helburu terapeutikoekin. Izan ere, Imhotepen tenpluan hipnosi bezalako prozedurak praktikatzen dituzten pertsonak agertzen dira hainbat hieroglifikotan.
Baina hipnosiaren aro modernoa XVIII. mendean hasten da, Franz Mesmer (1734-1815) sendagile alemaniarrak bere "animalien magnetismoa"ren teoria asmatu zuenean. Funtsean, Mesmerrek gizakiok magnetismo fisikoaren antzeko energia bat dugula defendatzen zuen, pertsonen artean transmititu zitekeena eta ezaugari terapeutikoak izango zituena. Imanak erabiliz, eta baita bere gorputzeko ustezko "magnetismoa", Mesmerrek sendaketa ikusgarri batzuk lortu zituen. Bere saioetan, haren bezeroak krisi ikusgarrietan erortzen ziren sarritan, krisi histerikoen parekoak, sendatu baino lehen.
1784an, Frantziako Luis XVI erregeak eskatuta (Mesmerrek Parisen lan egiten baitzuen), ikerketa batzorde bat "animalien magnetismoa" existitzen ote zen ikertzen hasi zen. Batzordeko kideek Mesmerren emaitza batzuk egiazkoak zirela ondorioztatu zuten, baina plazeboz egindako esperimentuetan antzeko fenomenoak sortzen zirela ere azpimarratuz. Batzordeak "magnetismo" berezirik ez zegoela baieztatu zuen, eta Mesmerren emaitzak pazienteen irudimena eta sinesmenaren ondorioak zirela (sugestioaren ondorioa, esango genuke gaur) berretsi zuen.
Mesmerrek jarraitzaile asko izan zituen. Horietako batek, Puysegur markesak, nekazari gazte bat "magnetizatu" zuen 1784an, eta gaztea lo sakon batean sartzen zela ikusi. Lotan zegoela gaztea mugitzeko eta hitz egiteko gai zenez, Puysegur markesak "sonambulismo magnetiko" bat gertatu zela ondorioztatu zuen. Magnetismora jo gabe, gaur egun nekazari gaztea hipnosi sakonean sartu zela sugestioaren ondorioz esango genuke.
1843an James Braid zirujau eskoziarrak hipnosi hitza erabili zuen lehenbizikoz. Braid garai hartako magnetizatzaile baten (La Fontaine) saio batera joan zen, eta harrituta geratu zen pertsona batzuk "sonambulismo magnetikoan" sartzen zirela ikusterakoan. Ustezko magnetismo horretan sinisten ez zuenez, Braidek sonambulismoaren arrazoia beste bat izango zela susmatu zuen, eta saio batzuk burutu zituen bere kasa etxekoekin.
Zirujau eskoziarrak hipnosiari buruzko lehenengo hipotesi arrazionala proposatu zuen. Bera konturatu zen pertsona batek arreta osoa objektu distiratsu batean jartzen baldin bazuen, horrek begien nekea eta kontzientziaren nolabaiteko ahultze iragankor bat eragiten zuela. Bere hitzetan: "Begiradaren finkapen iraunkorrak objektu batean begien nerbio-zentroak eta haien inguruko guneak geldiarazten ditu, nerbio-sistemaren oreka suntsituz, fenomenoa (egoera hipnotikoa) eragiten duena".
XIX. mendearen erdialdean beste zirujau eskoziar batek, James Esdailek, hamaika ebakuntza egin zituen Kalkutan "sonambulismo magnetikoa" erabiliz. Esdailek anestesia hipnotikoa eragiten zuen bere gaixoengan, laguntza handikoa zena ebakuntzak egin ahal izateko (garai hartan kloroformoa eta anestesia kimikoa ez baitziren ezagutzen). Anestesia hipnotikoari atal bat eskainiko dio artikulu honek aurrerago
Hortik aurrera, eta Braid-i esker irudi magikorik gabe, beste zientzialari batzuk hipnosiaz interesatu ziren. Bi mediku frantziar ospetsuk, Bernheim-ek eta Liébeault-ek, "Nancy-ko eskola" sortu zuten, funtsean hipnosiaren atzean sugestioa eta beste elementu psikologiko batzuk daudela defendatzen zuena. Braid-ek egoera hipnotikoa prozesu fisiologiko baten emaitza zela esaten zuen bitartean, Bernheim-ek eta Liébeault-ek prozesu psikologiko baten ondorioa zela baieztatzen zuten. "Loaren sugestio errepikatuak loa eragiten du", Liébeault-en esanetan.
Jean-Martin Charcot (1825-1893) neurologo frantziarrak hipnosiari ikuspegi fisiologiko hutsa eman zion. Parisko La Salpêtrière ospitale ospetsuan emakume histerikoekin lan egin zuen Charcotek, eta hipnosiaren bidez histerikoek zituzten patologia psikosomatiko batzuk sendatzeko gai izan zen. Charcotek uste zuen gaixo histerikoak soilik hipnotizatu zitezkeela (akats larria) eta krisi histerikoa eta egoera hipnotikoa antzeko gauzak zirela (okerra hau ere). Hala ere, hipnosiaren erabilera terapeutikoan aitzindaria izan zen Charcot, eta lehenengo aldiz hipnosia ospitaletan eta unibertsitatean sartu zuen neurologo frantziar ospetsuak (1878-1884).
Ikasle asko izan zituen Charcotek. Besteak beste, Sigmund Freud psikiatra austriarra, psikoanalisiaren sortzailea. La Salpêtrièren ikusi zituen Freudek hipnosiaren ahalmenak, eta geroago Josef Breuer neurologoarekin prozedura hipnotikoetan sakondu zuen. Breuerrek eta Freudek hipnosia erabili zuten, arrakasta handiz, gaixo neurotikoen sintomak ezabatzeko, memoria traumatikoak berreskuratuz erregresio hipnotikoaren bidez. Prozesu horri "metodo katartikoa" deitu zioten. Hala ere, Freudek hipnosia baztertu zuen geroago gaixo neurotikoak artatzeko, bere ustez teknika hipnotikoak egokiak ez zirelako terapia analitiko sakon baterako; horrek psikoanalisia asmatzera eraman zuen.
XX. mendean zehar asko izan dira hipnosia ikertu eta bere potentzialtasunetan interesa agertu duten psikiatra, psikologo, mediku eta ikertzaileak. Ezagunenak aipatzeagatik, Pierre Janet psikologoa, Ivan Petrovich Pávlov neurofisiologo ospetsua, Milton Erickson estatubatuarra -jarraitzaile asko dituena gaur egun, eta American Society of Clinical Hypnosis erakunde prestigiotsuaren sortzailea-, Alfonso Caycedo psikiatra -hipnosia eta fenomeno hipnotikoak sofrologia izeneko zientzia berri batean sartu zituena-, eta abar luze bat.
Cămin
Cămin Errumaniako udalerri bat da, Satu Mare konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Hipnosi
Historia
Azkenik, aipatu behar da XX. mendeko bigarren erdian hipnosia mundu osoko fakultate eta unibertsitateetan ikasgai gisa sartu zela. APA ospetsuak (American Psychiatric Association) hipnosiari duen balio terapeutikoa aitortzen dio, eta gaur egun American Psychological Association-en atal batek bere ikerketan jarduten du. Mundu osoan hamaika dira hipnosia ikergai duten erakunde zientifikoak: British Medical Association, American Medical Association, American Institute of Hypnosis, American Society of Clinical Hypnosis, International Hypnosis Research Institute, etab.
Cămin
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Hipnosi
Hipnosiaren psikofisiologia
Egoera hipnotikoak ez du zerikusirik lo fisiologikoarekin, ikuspuntu psikologiko zein fisiologikoaren aldetik. Loan subjektuak konexio guztiak apurtzen ditu inguruarekin, eta bere mundu propioan (eta ametsen munduan) murgiltzen da. Hipnosian, aldiz, subjektuak ez du harremana hausten inguratzen duenarekin: hipnosi sakonean ere, hipnotizatua hipnotizatzailearen bidez kontaktuan dago beti kanpoko errealitatearekin. Horrez gain, gauza jakina da hipnosipean erreflexu errotulianoa badagoela, eta lo fisiologikoan ez.
Esteban Arrizabalo
Esteban Arrizabalo Etxebarria edo futbolean ezagunagoa 'Deva' ezizenarekin (Deba, Gipuzkoa, 1910eko urriaren 21a - 1976ko apirilaren 13a) euskal herritar futbolaria izan zen. Atzelari lanetan aritzen zen.
Hipnosi
Hipnosiaren psikofisiologia
Hipnosipean dauden gizabanakoen burmuinen jarduera ikertu da, eta ikerketa horrek agerian jarri du fisiologia ezberdina dela egoera hipnotikoan edo lo fisiologikoan. Esaterako, burmuinak lau uhin mota sortzen ditu, elektroentzefalogramaren bidez erregistratzen direnak: alfa uhinak (8-13 ziklo/segundoko), erlaxazio-egoeretan agertzen direnak, begiak itxita; beta uhinak (13-30 ziklo/segundoko), esna gaudenean gure eguneko ohiko egoeran agertzen direnak; theta uhinak (4-8 ziklo/segundoko), logura fasean agertzen direnak; eta delta uhinak (0,1-4 ziklo/segundoko), lo fisiologikoan sortzen direnak. Bada, hipnosi sakonean theta uhinak dira nagusi (hipnosiaren 1. graduan alfa uhinak), eta ez lo fisiologikoari dagozkion deltak.
Hipnosiaren neurofisiologia ulertzen saiatu zen lehenengo zientzialaria Pavlov Nobel sariduna izan zen. Bere ustez, estimulu monotono baten errepikapenak (estimulu fisikoa edo psikologikoa -sugestioa, adibidez-) burmuinaren alde kortikalaren inhibizioa eragiten du, fenomeno hipnotikoa agertuz. Pavlovek animaliekin egindako esperimentuetan oinarritu zuen bere hipotesia (nahiz eta animalien hipnosia eta giza hipnosia oso ezberdinak izan).
Jakina denez, burmuinaren aurrealdeko eremu kortikala kontzientzia eta pentsamendu analitikoaren egoitza da. Eremu horren inhibizioak funtzio analitikoaren itzalaldia dakar, eta horrek areagotzen du hipnotizatuaren hipersugestionagarritasuna.
Hipnosiaren neuroirudiek burmuineko patroi ugari agerian jarri dute, patroi bakar baten ordez. Hori azal daiteke sugestio desberdinek burmuinaren arlo ezberdinetan eragina dutelako.
Esaterako, ikerketa batek frogatu du hipnosian dauden subjektuei emandako kolore-haluzinazioko sugestio batek azal okzipitalaren kolore-prozesamenduko eremuak aktibatu zituela
Erresonantzia magnetiko funtzionalarekin egindako ikerketa batzuetan aurkitu zen subjektu oso hipnotizagarrietan, egoera hipnotikoan, aurreko kortex zingulatuan, erdialdeko eta goiko aldebiko bira frontalean eta ezkerreko erdiko bira frontalean aktibitatea murrizten zela. Behatutakoa bezalako jardueraren murrizketa arreta-lanak egiterakoan baino ez da gertatzen, baina kasu hauetan hori gertatzen da beste eremu batzuetako jardueraren hazkundearekin, hipnosian gertatzen ez dena
Sugestioa
Sugestioa da, zalantzarik gabe, tresnarik eraginkorrena egoera hipnotikoa subjektu batean eragiteko. Estimulu fisikoen garrantzia gutxietsi gabe (ikusmen, entzumen edo ukimen estimuluak, adibidez) hipnosia sortzeko prozesuan, sugestioa da burmuineko eremu espezifikoetara hobekien iristen den estimulua, fenomeno hipnotikoa eragiteko egokiena.
Sugestioaren erabilerak, hain zuzen, animalien hipnosia eta giza hipnosia bereizten ditu. Animalien hipnosia eragiteko nerbio-sistema blokeatzen duten estimulu fisikoak erabiltzen dira, animalia egoera kataleptiko edo letargiko batean sartzen dutenak. Hitzaren ahalmenak, bistan da, giza hipnosian besterik ezin dira aplikatu. Hitzaren bitartez, hipnotizatzaileak aldaketa fisiologikoak zein psikologikoak eragin ditzake sugestionagarria den subjektu batengan.
G.R. Rager kardiologo frantziarrak, hipnosian eta sofrologian adituak, honela definitzen du sugestioa : "Sugestioa prozesu psikologiko bat da, zeinaren bidez ideia bat onartzen dugun, horretarako inolako arrazoi logikorik egon gabe"..... "subjektu bati eskaintzen zaion ideia da sugestioa, modu ez kritikoan onar dezan". Era berean, sugestionagarritasuna zenbait subjektuk erresistentzia psikologikorik eskaini gabe sugestioa onartzeko duten gaitasuna da. Esan gabe doa subjektu sugestionagarriak direla errazen hipnotizatzen direnak.
Sugestioa beti gizabanakoaren subkontzientera zuzenduta dago. Eta alde kontzienteak zenbat eta gutxiago esku hartu sugestio prozesuan, orduan eta eraginkorragoa izango da sugestioa.
Emile Coué psikologo frantziarrak bere izena daraman printzipio psikologikoa formulatu zuen XX. mendearen hasieran: "Gizabanako batek bere arreta osoa ideia batean kontzentratzen duenean, ideia horrek gauzatzeko joera du"
Hipnotizatzaile trebe batek sugestio egokiak erabiliko ditu egoera hipnotikoa subjektu sentikor eta sugestionagarri batengan eragiteko.
Hipnosiarekiko sentikortasuna
Hipnosiarekiko sentikortasuna oso aldakorra da populazio batean. Gizabanako batzuk egoera hipnotikoan erraz sartzen diren bitartean, beste batzuk hipnotizatzea lan nekeza da.
Oinarri zientifiko handirik ez duten hainbat hipnosi-libururen arabera hipnosiarekiko sentikortasuna gorputzaren edo aurpegiaren itxuran islatzen da. Gizabanako argalak eta aurpegi triangeluarrekoak, adibidez, erraz hipnotizatuko lirateke. Egia esan, hipnosiarekiko sentsibilitatea faktore psikologikoen mende dago, ez faktore morfologikoen mende. Eta batez ere subjektuaren sugestionagarritasun-mailaren menpe dago sentikortasun hori.
Ohikoa da saio hipnotikoa egin aurretik medikuak edo terapeutak proba batzuk egitea hipnotizatu behar duen pertsonaren sugestionagarritasun-maila ezagutzeko. Psikiatrek eta psikologoek asko erabiltzen dute eskala standard bat, Stanford eko sentikortasun hipnotikoaren eskala, hain zuzen. Hamabi itemek osatzen dute Stanford eko eskala.
Ausaz hartutako populazio batean, oso erraz hipnotizatzen diren gizabanakoak daude, eta baita hipnosiarekiko guztiz erresistenteak direnak. Jagot-ek dio gizabanakoen %20a oso erraz hipnotizatzen direla, %60a egoera hipnotikoan ahalegin gutxiago edo gehiagorekin sartzen direla, eta beste %20 bat oso erresistentea dela hipnosiarekiko eta nekez hipnotiza daitekeela. Antzeko ehunekoak erabiltzen dituzte gaian adituak diren beste egile batzuek.
Zer esanik ez dago saio hipnotikoa arrakastatsua izan dadin guztiz beharrezkoa dela hipnotizatuaren kooperazioa. Bere gogoaren aurka inork ezin du hipnotizatua izan. Hain zuzen, hipnotizatuak izateko motibazio eta gogo gehien dutenak (terapia bat burutzeko, adibidez) dira hipnosian errazen sartzen direnak.
Charcoten eta Freuden garaietatik badakigu pertsona histerikoak eta neurotiko mota batzuk oso sugestionagarriak direla eta, beraz, erraz hipnotizatzen direla.
Tipologia psikologikoaren arabera, hauek dira egoera hipnotikoan errazago sartzen direnak:
Bestalde, kontuan hartu behar da saio hipnotiko baten arrakasta, hein handi batean, hipnotizatzailearen eta hipnotizatuaren artean ezartzen den harremanaren araberakoa dela. Hipnosi klinikoan edo medikoan, esaterako, medikuaren eta gaixoaren arteko harremana, "aliantza terapeutikoa", oso garrantzitsua da, haien arteko lotura. Hipnotizatzaileak hipnotizatuan itxaropen handia eta inpresio ona sortzea lortzen badu, hau askoz sentikorragoa izango da haren eragina hipnotikoarekiko.
Batzuetan saio hipnotikoak porrot egiten du subjektuak duen erresistentzia inkontzienteagatik. Oso aldeko eta motibatua izan arren, beldurrak edo beste faktore inkontziente batzuek ezkutuko erresistentzia hori sor dezakete subjektuarengan, eta halakoetan hipnosi lortzea oso nekeza da.
Hipnosiaren egiak eta gezurrak
Hipnosiaren irudi oso desitxuratua du kaleko jendeak, hipnotismoaz dakiena ez baitator aldizkari mediku edo zientifikoetatik, pelikuletatik, literaturatik edo antzokiko ikuskizunetatik baizik. Horrenbestez, mito anitz eta kontzeptu oker asko kaleratu dira hipnosiaz. Jarraian horietako batzuk aztertuko ditugu:
Gezurra. Ezinezkoa da egoera hipnotikotik atera ahal ez izatea. Hipnotizatzailea joango balitz eta hipnotizatua bakarrik utziko balu, hau berez "esnatuko" litzateke minutu edo -asko jota- ordu batzuren buruan, baita hipnosi sakonarekin ere.
Gezurra. Hipnotizatuak ez ditu aginduak jasotzen, sugestioak baizik. Hipnosi sakonean ere hipnotizatuak ez ditu inoiz bere borondatea eta kontrola galtzen, eta ez du inoiz obedituko bere kode moralaren aurka emandako sugestioak.