cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Debako udal pilotalekua
Debako Udal pilotalekua Debako pilotalekua da. 2010eko maiatzaren 14an inauguratu zutenetik hainbat pilota-partidu nagusi jokatu dituzte bertan, final asko tartean.
Eraikin honetan kontzertuak eta beste ekitaldiak ere ospatu dituzte
Ferra-saguzar
Ferra-saguzar edo errinolofo Rhinolophus generoko saguzarren izen arrunta da. Chiropteraren barruko Rhinolophidae familian sailkatuta dago.
Kloromenita
Kloromenita oxido motako minerala da.
Ezaugarriak
Kloromenita oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1,5 - 2,5 da.
Katedral gotiko
Katedral gotikoa arkitektura gotikoaren erakusgarri gorena da, bertan aurki baitaitezke arkitektura pentsamolde honen ezaugarri nagusiak.
Aurrekariak
Erdi Aroan, edertasunaren kontzeptua, splendor veritatis delakoarekin guztiz erlazionatuta zegoen; hau da, arkitektura, egia unibertsala bereganatzeko tresna zen, ilusioan jausi gabe.
Arte gotikoa, beste arteez ezberdintzen duena, argiaren erabilpena eta forma eta funtzioaren arteko harreman zuzena da. Hortaz, eraikuntza gotikoak guztiz gardenak eta diafanoak dira. Hauetan, sistema arkitektonikoa da protagonista (estetika arkitekturaren menpe dago). Geometriak zuzentzen du traza gotikoa. Grafismo geometrikoa edo printzipio geometrikoak arduratzen dira eraikuntza gotikoaren egitura edo hezurdura antolatzeaz.
Katedral gotiko edozeinek, Jerusalem Zerutiarraren ideia irudikatzen zuen, eliza erromanikoak bezala; hala ere, erakusteko era eta arrazoiak ezberdinak izan ziren. Katedral gotiko guztietan, geometriaren legeak nagusitzen ziren, Villard Honnecourtekoa izeneko arkitekto gotikoak bere tratatuan argi utzi zuen bezala.
Historia
Gotikoaren sorreran, hiru eraikuntzek parte hartu zuten: Sensko katedrala, Saint-Denisko abadia eta Chartresko katedrala.
Yi etnia
Yi etnia (txineraz: 彝族; pinyineraz: Yí Zú), Txinako Herri Errepublikan bizi diren 56 talde etnikoetako bat da.
Katedral gotiko
Saint-Denisko basilika
San Denis protagonista garrantzitsuenetariko bat dugu. Frantziako patroia zenez gero, santurik ospetsuena zen. Bere erlikiak bere izeneko abadian gordeta zeuden. Hortaz, Saint-Denisko abadia hura Frantziako erromesaldi gunerik bisitatuena zen. Gainera, 1124tik aurrera, Lendita (Frantziako jaialdi erlijioso bat) ospatzen hasi zen bertan. Hau egundoko diru sarrera izan zen abadiarentzat, egun horretan feria handi bat eratzen baitzen Saint-Denisen. Denis santuaren erlikietaz aparte, Karlomagno erregeak Lur Santutik ekarritako Nekaldiaren erlikiak gordeta omen zeuden ere. Suger abadeak guzti hau aprobetxatu zuen kondaira patriotikoak idazteko, kronika historikoak balira bezala. Ondorioz, abadiak geroz eta ospe gehiago hartuz joan zen.
Yi etnia
Azken erroldaren arabera, Yi etniako 7.762.286 pertsona bizi ziren Txinan, batez ere, ondoko probintzietako nekazal guneetan: Sichuan, Yunnan, Sichuan, Guangxi eta Guizhou.
Katedral gotiko
Saint-Denisko basilika
San Denisko katedral berria kontuan izan behar dugu. Suger eraikuntza berri bat egiteko beharrean aurkitu zen, gero eta erromes gehiago mugitzen baitzen bertara. 1124tik aurrera proiektu berrirako dirutza biltzen hasi zen. 1140an burualdea eraikitzen hasi zen. Sugerrek jakituria teknikoak ez zituen arren, berritze arkitektonikoen alde apostua egin zuen eraikuntza honetan. Gotikoaren ernamuina Sugerrek bere barnean zeramatzala esan daiteke. Hiru fasetan eraiki zen Saint-Denis berria, aurreko eliza karolingiarra bota ondoren. Lehendabizi, mendebaldea eraiki zen; ondoren burualdeari ekin zioten (burualde argitsu bat lortuz); azkenik nabe nagusia proiektatu zuten (Suger hil eta gero bukatu zen). Esan daiteke, sistema metafisikoak, diseinu artistikoa zeharo eragindu zuela eraikuntza honetan. Sugerri esker izan zen hau. Abade honek, normandiar arkitekturaren zenbait ezaugarri bereganatu zituen eta Saint-Denisen islatu: Porta Caeli kontzeptua esaterako (mendebaldeko sarrerari garrantzia eman eta ez honen dorreei) edo gurutze gangaren erabilpena. Proventzatik, ikonografia hartu zuen (Azken Epaiketaren gaia). San Bernardok zer egina izan zuen baita Sugerren proiektu arkitektonikoan: eraikuntzari sinbologia edo espiritualitatearen zentzua ematea. Sugerren nahia izan zen, eraikuntza miresgarri hori begi fisikoekin ikusi ordez, “arimaren begiekin” ikustea, benetako eta azkenengo egia somatu ahal izateko. Baina zalantzarik gabe, elizgizon honen benetako berritzapena, argiaren erabilpena izan zen. Mirespen hau, ezaguna den Pseudo-Aeropagitatik zetorkion. Teologo horren influentzia jasan zuen eta hortaz, Saint-Denis beiratez bete zuen, gune sakratu batean bihurtuz. Arkitektura mistiko bat martxan jarri zuen. Katedral horretan, sistema proportzionalak eta lumenarekin erlazionatutakoak elkar nahastu ziren eta Suger, “teologia eraikitzen zuen arkitekto” batean bihurtu zen. Azken finean, Sugerrek ez zituen Gotikoaren formak asmatu, baina bai sinbolismo teologiko indartsu bat eman forma horiei. Hori izan zen Gotikoaren arrakastaren arrazoia Frantzian. Espiritu eta estilu berri hau, ondorengo katedral guztientan aplikatu zen: Chartres, Reims, Amiensen...
Yi etnia
Txinako Herri Errepublikaz gain, Vietnam iparraldearen ere bizi dira.
Katedral gotiko
Sensko katedrala
Sensko katedrala, lehenengo katedral gotikotzat hartzen da, 1130 ingurukoa. Honetan ezaugarri gotikoak jadanik aurki ditzakegu: gurutze gangak, nerbioen batasun sentsazioa (lurretik aterata baleude) edo altxaera hirukoitza triforio faltsuarekin (borgoinar eragina), besteak beste.
Chartresko katedrala
Chartresko katedrala gotikoaren lehenengo fase haren gailurra izan zen. 1194an egondako sutearen ondoren eraiki zen Chartresko Notre Dame berria. Honi esker posiblea izan zen Mariaren gurtzarekin jarraitzea, Chartres baitzen Ama Birjinaren egoitza edo “palatium”a. Sutearen ondoren, mirarizko era batean, Maria Birjinaren sancta camisia edo tunika sakratua aurkitu zen erre gabe eta hortaz, Notre Dameko katedral berri horrek ospe handiagoa lortu zuen.
Eraikuntza berria egiteko dirua, azoka edo ferietatik atera zen. Chartresen lau feria garrantzitsu zeuden urtero, Mariaren bizitzaren pasarteekin elkartuak zeudenak (Purifikazioa, Deikundea, Jasokundea eta Jaiokundea). Erromes eta merkatari anitzak elkartzen ziren horietan eta dohaintzak, izugarriak ziren. Azoka hauek interes erlijiosoak izateaz aparte, interes ekonomikoak zituzten. Chartres berria, Renaud Mouçonekoa izeneko gotzainaren zuzendaritzapean eraiki zen. Lehen aipatutako azokei esker eta baita Chartres hiriko esfortzu ekonomikoari esker, eraiki ahal izan zen, Ama Birjinaren Egoitzan ez ezik, izaera nazionaleko monumentu batean bihurtuz.
Ez da Chartresko maisuaren (arkitekto edo hargin buruaren) izena ezagutzen; hala ere, eraikuntza hau daukagu bere sinadurarik argiena. Deanbulatorio bikoitzak, gurutze gangak, kontrahormak, arbotanteak, hiru mailako altxaera eta beste zenbait elementu aurki ditzakegu honetan. Lehengo aldiz, piliers cantonnés erabili ziren (lau kolomatxo erdiko pilarea inguratuz osatutako euskarria). Hauekin Gotikoaren batasuna edo homogeneitatea hobeto lortzen zen (ez baitzen euskarriaren erritmoa apurtzen). Baina gehien hunkitzen zuen elementuak Chartresen, argiaren erabilpena izan zen. Murrua guztiz desmaterializatua aurkeztu zigun Chartresko maisuak. Beirate hauetan datza katedralaren edertasuna. Guzti honen ondorioz, katedral hau, lehen aipatu egia unibertsalaren kontenplaziorako sinboloa izan zen. Lehenengo katedral gotiko klasikoan bilakatu zen, bai eta Erdi Aroko arimaren islan ere.
Villa d'Este
Villa d'Este Tivoliko pizkundetar villa da. Bere lorategiei esker, UNESCOk 2001ean Gizateriaren Ondare izendatu zuen.
Este leinuko Hipolito II.a kardinalak eraiki zuen 1550 eta 1572 artean. Egun, museoa da.
Herbert George Wells
Herbert George Wells (1866ko irailaren 21a - 1946ko abuztuaren 13a) idazle eta filosofo britaniarra izan zen, idatzitako zientzia fikziozko eleberriengatik ezaguna, zeinaren aitzindarietako bat izan zen.
Sliven
Sliven (bulgarieraz: Сливен) erdialdeko Bulgariako hiria da, Sliven probintziako hiriburua dena.
Herbert George Wells
Bere lehen lanek fantasia zientifikoa, teknologiaren garaipenari buruzko deskripzio profetikoak eta XX. mendeko gerren krudeltasuna izan zituen gaitzat: “Denboraren Makina” (1895), zientzia, abentura eta politika nahasten ziren bere lehen eleberria, arrakasta bat izan zen, “Gizon Ikusezina” (1897), “Munduen Gerra” (1898), “The First Man in the Moon” (1901). Film asko egin dira lan hauek oinarri hartuta.
Garaiko errealitate soziologikoaz ere arduratu zen, batez ere erdi mailako klasearenean, marjinatuen eskubideak defendatuz eta “Love and Mr. Lewisham” (1900), “Kipps, the Story of a Simple Soul” (1905) eta “Mr. Polly” (1910) bezalako eleberrietan humorez eta errukiz isladatu zuen garaiko hipokresiaren aurka eginez.
Bere zenbait liburu itzuli dira euskarara.
Lanak
Bere lanetako batzuk honakoak dira:
Vlorë
Vlorë —Vlora izenaz ere ezaguna; italieraz, Valona— Albaniako hegoaldeko hiria eta portua da, izen bereko probintziako hiriburua, Vlorës badiaren ertzean, Sazan uhartearen parez pare dagoena; 93.812 biztanle zituen 2006an. Albaniako bigarren itsas porturik garrantzitsuena da eta Albaniako Itsas Armadaren basea. Arrantza, nekazaritzako produktuen merkataritza (olibak, olioa) eta industria (janari-industria, kimika-industria, eraikuntzarako gaiak, larrugintza) dira ekonomia-jarduera nagusiak.
Historia
Antzinako Greziaren eta Antzinako Erromaren mendeko kolonia izan zen. XV. mendean, Veneziako Errepublikaren esku geratu zen. Alemaniako Itsas Armadarako basea izan zen Bigarren Mundu Gerran.
Zohra Drif
Zohra Drif, زهرة ظريف, (Tiaret, Aljeria, 1934ko abenduaren 28a ), Aljeriako independentzia gerrako mujahida izan zen; abokatu eta politikoa, Aljeriako senataria eta Nazioaren Kontseiluko lehendakariordea izan zen.
Rabah Bitat-en emaztea izan zen, FLNko bederatzi buru historikoetako bat. Bera ere, bere herrialdean, Aljeriako Iraultzaren eta Frantziako kolonizazioaren aurkako independentzia-gerraren heroinatzat jotzen dute; Aljerreko guduan Réseau bombes (Bonben sarea) antolakundean parte hartu zuen, lehergailuak jarriz, Ali la Pointe, Hassiba Ben Bouali eta Yacef Saâdi Aljerreko barruti autonomoaren buruarekin batera.
Haurtzaroa eta ikasketak
Zohra Drif familia burges batean jaio zen. Umetan Vialarren bizi izan zen. Aita bertako kadia zen. Zohrak Aljerren egin zituen Bigarren hezkuntzako ikasketak, Fromentin lizeoan, eta Unibertsitatekoak, Zuzenbide Fakultatean.
Literatura frantsesa ikasi zuenean, Argien Mendea, 1789ko Frantziako Iraultza eta norbanakoaren askatasunak ezagutu zituen, eta horrek eraman zuen Aljeriako egoerari buruz gogoeta egitera. Zohra suminduta sentitu zen kolonizazioagatik eta kolonizazioak Aljeriako populazioan ezarritako desberdintasunengatik: batetik ziren kolonoak eta bertako juduak eta, bestetik, musulmanak; eta haien arteko desberdintasunak ez ziren desagertu ez 1944ko martxoaren 7ko ordenantzarekin, ez eta 1947ko Estatutuarekin ere.
Militantzia eta espetxea
1954ko azaroan matxinada hasi ahala, Zohra Drifek bat egin zuen FLNren sareekin, eta unitate aktibo baten kide izan zen Aljerreko barruti autonomoan.
1956ko irailaren 30ean, Drifen unitateak hiru lehergailu jarri zituen: bat Maurétanian jarri zuten, eta ez zuen eztanda egin, eta beste bat Michelet kaleko kafetegian; hirugarrena Drifek berak jarri zuen Pied-Noir-ak ohiko bezero zituen Milk-Bar izeneko taberna-kafetegian. Atentatuak hiru emakume gazte hil zituen eta dozena bat zauritu eragin zituen, tartean haur asko.
1957ko urtarrilean, Frantziako agintariek hasiera eman zioten "Aljerreko guduari". Massu jeneralaren agindupeko paraxutisten ekintzek eragin handia izan zuten ZAAn (Aljerreko barruti autonomoa): Larbi Ben M'hidi atxilotu zuten eta FLNren CCE (Comité de coordination et d'exécution) batzorde eragileak Tunisera alde egin behar izan zuen.
1957ko uztailaren 4an eta abuztuaren 9an, Zohra Drif Yacef Saâdi eta Germaine Tillionen artean izan ziren bi elkarrizketetan izan zen.
Kartzela
1957ko irailaren 22an, Yacef Saâdirekin batera atxilotu zuten Caton kaleko babeslekuan, Aljerreko kasbah-n; 1958ko abuztuan, Aljerreko auzitegi militarrak terrorismoagatik kondenatu zuen hogei urtez bortxazko lanak egitera.
Hasieran, Barberousseko espetxeko emakumeen sailean egon zen preso, baina geroago Frantziako hainbat kartzelatara eraman zuten. Garai hartan, obsesionaturik bizi izan zen heriotza-zigorra gogoan zuelarik etengabe. 1960an bere testigantzak jaso zituen La mort de mes frères izenburuko liburuan.
1962an, Aljeriak independentzia lortu zuenean, de Gaulle jeneralak indultua eman zion.
Independentziaren ondoren
Zohra Drif abokatua eta irakaslea zen. Horrez gain, Batzar Konstituziogileko diputatua izan zen, eta, ondoren, Nazioaren Kontseiluko kidea. Bertako lehendakariorde izendatu zuten, eta Kontseiluan izan zen 2016ko urtarrilera arte, Errepublikako lehendakariak ez baitzuen haren agintaldia luzatu. 1984an ezarritako Familiaren Kode berria kritikatu zutenen artean izan zen.
Nazioaren Kontseiluan, Aljeria eta Frantziaren arteko Adiskidetasun Taldearen buru izan zen; bere ustez, taldearen zeregina zen “Frantziako herriarekiko adiskidetasun-harremanak” eta Aljeriako eta Frantziako parlamentarien arteko “konfiantzazko harremanak” sustatzea eta “bi herriek komunean zituzten arazoen gaineko eztabaida zintzoa” bideratzea. Horrez gain, Drifek hau adierazi zuen: “1954ko azaroaren 1eko Adierazpenetik aurrera, FLNk esan zuen indar kolonialen aurka borrokatu ginela, ez Frantziako herriaren aurka, eta horrek bere horretan dirau”.
Aljeriako independentzia-gerra garaia bizi izan zutenek heroinatzat jotzen dute Zohra Drif, baina belaunaldi berriek zalantzan jartzen dute herrialdeko politikan duen lekua. 2014ko urtarrilean, Yacef Saâdi burkide ohiak Ali La Pointe salatzea leporatu zion. Berak bere burua defendatu zuen bere kontrako frogak armada kolonialaren Ekintza Psikologikoko Departamentuak asmatu zituela argudiatuz.
Marseillako eztabaida (2012ko apirila)
Zohra Drifek Marianne aldizkariak, France Inter irratiak eta El-Khabar egunkariak Marseillan 2012ko martxoaren 30ean, 31n eta apirilaren 1ean antolatutako "La guerre d 'Algérie, cinquante ans après" izeneko eztabaida-foroan parte hartu zuen. Drifek han agertzeak bertaratatukoen haserrea eragin zuen. Haien artean Danielle Michel-Chich zegoen, Milk Bar-eko atentatuaren biktimetako bat, garai hartan bost urte zituena:
Zohra Drifek honela defendatu zuen bere burua:
Urte berean, Danielle Michel-Chichek Lettre à Zohra D. liburua argitaratu zuen (Flammarion, 2012). Bere jokabidearen zilegitasunaz galdetu zionean, Zohra Drif-ek honela erantzun zion:
Ekintza horiek garai hartako gerra-egoeran ulertu behar zirela esaten jarraitu zuen, Aljerian izan ziren biktima zibilak Dresdengo bonbardaketakoak bezain saihestezinak izan zirela argudiatuz.
Madame d'Aulnoy
Madame d'Aulnoy (jaiotza-izena: Marie-Catherine le Jumelle de Barneville) (Barneville, 1650 inguruan - Paris, 1705) frantses idazlea izan zen. Senarra hiltzen saiatzea leporatu zioten eta erbesteratua bizi behar izan zuen, Espainian lehenbizi eta Ingalaterran gero (1669-1685). Egonaldi horiek gai harturik oroitzapen-liburuak ondu zituen: Mémoires de la cour d´Espagne (1690), Relation du voyage en Espagne (1691) eta Mémoires de la cour d´Angleterre (1695). Frantziara itzulirik, arrakasta handia izan zuen eleberri bat argitaratu zuen: Histoire d´Hippolyte, comte de Douglas (1690). Ezagunak dira, bestalde, haren Conts de fées edo Les Fées à la mode (1697), haurrei zuzenduriko ipuin xarmagarriak.
Javier Rey
Javier Rey (Noia, ) galiziar zinema, antzerki eta telebistako aktore eta aurkezle bat da. Gehienbat Hispania, la leyenda, Velvet eta Fariña telesailetan antzeztu izaganatik ezaguna da.
San José departamendua
San José departamendua Uruguai osatzen duten departamenduetako bat da, hegoaldean kokatutakoa. Hiriburua San José de Mayo da.
Bertan 103.104 pertsona bizi ziren 2004an 4.992 kilometro koadroko azaleran.
Typhlopidae
Tiflopido (Typhlopidae) ezkatadunen ordenako izen bereko familiako suge motez esaten da. Zizare baten edo ziraunaren itxurakoak eta 20-80 cm luzeak izaten dira. Burualdea eta isatsaldea ia bereiz ezinak dituzte. Gorputza eta begiak berak ere ezkata gardenez estaliak dituzte. Hortzak (goiko barailean) eta ahoa oso txikiak dituzte. Lurpean edo hostopean ibiltzen dira. Bost kontinenteetako eskualde bero eta epel guztietan bizi dira.
Triportheus angulatus
Triportheus angulatus Triportheus generoko animalia da. Arrainen barruko Triportheidae familian sailkatzen da.
Luis Mariano
Luis Mariano, benetako izenez Mariano Eusebio González y García, (Irun, Gipuzkoa, 1914ko abuztuaren 13a - Paris, Frantzia, 1970eko uztailaren 14a) tenorra izan zen. Batez ere Frantzian egin zen ezaguna, 1945etik aurrera La Belle de Cadix operetarekin, bai eta Le Chanteur de Mexico lanarekin ere. Horrela, operetaren printze bihurtu zen, antzokietan, telebistan eta zineman.
Hilobia Arrangoitzen dago, oraindik ere hainbat zalek bisitatua eta lorez apaindua.
Operetak
Luis Marianoren opereten musika Francis Lopez konpositorearenak dira, Chevalier du ciel lanarena izan ezik, Henri Bourtayrerena baita.
Filmak
Film ugari operetatik egokitu ziren, dagoeneko arrakasta izandakoak batez ere.
West Cape May (New Jersey)
West Cape May New Jerseyko borough bat da. Cape May konderrian kokatua dago. 2010ean 1,024 biztanle zituen, 3.02 kilometro koadrotan banatuta.
Marcusenius stanleyanus
Marcusenius stanleyanus Marcusenius generoko animalia da. Arrainen barruko Mormyridae familian sailkatzen da.
Labidochromis mbenjii
Labidochromis mbenjii Labidochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Adamsville (Tennessee)
Adamsville Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Hardin konderrian dago, Tennessee estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Tomate
Tomatea barazki mota bat da, Solanum lycopersicum, eta landare horren fruitua. Munduko labore garrantzitsuen artean dugu tomatea. Kontsumoaren arabera, bi tomate mota bereiz daitezke: % 75 kontsumo freskorako (entsaladarakoa) eta % 25 industrian prozesatzeko (kontserbak egitekoa).
Historia
Espainiarrek ekarri zuten Europara. Mexikotik Iberiar Penintsulara XVI. mendean iritsi zen. Europan Italian erabili zen lehenengo aldiz jangai gisa 1550. urtearen inguruan. Gatza piper beltza eta olioz lagunduta jaten zen. XX. mendearen ia hasiera arte toki askotan pozoitsua zela kontsideratzen zen, belladonarekin zuen antza zela eta. Horregatik, saltsa moduan hedatu zen lehenik, eta mendeetan ez zen gordinik jateko ohitura sustraitu.
Konposaketa
Bere konposaketaren % 92 ura da eta proteinak % 1 soilik. Energia-kopuru txikia du: 100 g-ko 17 kilokaloria. 100 gramo tomatetan, 17 miligramo C bitamina, 1,2 miligramo E bitamina, eta 1.715 mikrogramo karoteno biltzen dira. Likopenoa zelula karotinoide bat da, kolore gorria duen konposatu kimiko bat, karotenoaren antzekoa, tomatearen pigmentu edo klorofilaren barruan dago eta kolore berezia ematen dio. Likopenoa oxidazioaren kontrakoa da. Gorputzean erradikal askeek sortarazten dituzten estres oxidatzaileei aurre egiten die eta, bide batez, zelulak babesten ditu. Hori dela eta, zenbait zientzialarik egiaztatu dutenez Yamamoto jaunak, Japoniako Kobeko Unibertsitatekoak edo Indiako Delhi Berriko Zientzia Medikoko Institutukoak, adibidez tomateak duen likopenoa minbiziari kontra egiteko guztiz ona da.
Laborantza
Tomateak edozein sasoiretan (negutegian) landatzen dira. Nafarroan, 1998an lehenengo bost uzta-makinak erosi baziren ere, egun, industriarako tomatearen biltze lana erabat mekanizatuta dago.
Sukaldean
Geure-geureak diren plater batzuk tomaterik gabe ezingo lirateke prestatu: txipiroiak saltsa beltzean edo zamari erako baratxuria, esaterako. Tomate gordina, tomate-saltsa edo tomate-zukua oso arruntak dira. Oraingo euskal eta Mendebalde guztiko sukaldea tomaterik gabe beste zerbait izango lirateke.
Entsaladaren osagai nagusietakoa da urazarekin batera.
Westerdale (Highland)
Westerdale, 'An Dail Shuas', Eskoziako Highland eskualdeko baserriz osatutako udalerri bat da, Caithness barrutian. Thurso ibaiaren bazterrean dago, Halkirk udalerritik 5 milia hegoaldera.
Tomate
Errekor batzuk
Tomate landare luzeena 19,8 metro, landare zabalena 85,46 metro koadro, ale gehien batera zituenak 1.355 koxkor; ale gehien eman zituenak 32.194 hazi zituen; ale handienak 5 kiloko pisua zuen; tomate barietate gehien dituen elkarteak 241 ditu.
Tujia etnia
Tujia etnia (txineraz: 土家族; pinyineraz: Tǔjiāzú), Txinako Herri Errepublikan bizi diren 56 talde etnikoetako bat da.
Azken erroldaren arabera, Tujia etniako 8.028.133 pertsona bizi ziren Txinan, batez ere, Txinako Hunan, Hubei eta Guizhou probintzietan, eta Chongqing udaltasunaren ekialdean.
NGC 1278
NGC 1278 galaxia bat da, Perseus (konstelazioa) konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Pahang ibaia
Pahang ibaia (malaysieraz Sungai Pahang) Pahang estatua (Malaysia) zeharkatzen duen ibaia da. 459 km luze da eta Malaysiako penintsulako ibairik luzeena da. Jelai eta Tembeling ibaiak Titiwangsa mendietan elkartzen diren tokian hasten da ibaia, eta Hego Txinako itsasoan amaitzen da.
Emaria
Pahang ibaia da Malakako penintsulako handiena. Ibaiaren drainatze eremua edo arroa 29.300 km² da gutxi gorabehera. Batez besteko emaria 557,5 m³/s-koa da, eta bokalean 596 m³/s-koa.
Historia
Pahang ibaiaren ertzak 1400ean kolonizatu zituzten Asiako hego-ekialdeko gerlari eta marinelek, besteak beste, Aceh, Riau, Palembang eta Sulawesi.
Triportheus auritus
Triportheus auritus Triportheus generoko animalia da. Arrainen barruko Triportheidae familian sailkatzen da.
Colere
Colere Italiako udalerri bat da. Bergamoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Colerek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Tiberio
Tiberio (latinez Tiberius Caesar Dīvī Augustī Fīlius Augustus; Erroma, K.a. 42ko azaroaren 16a - Miseno, Bacoli, K. o. 37ko martxoaren 16a) erromatar enperadorea izan zen 14 eta 37 bitartean. Augustok, lehen enperadoreak, semeordetzat harturik, bere izenak eman zizkion. Hala ere, jaiotzez, Klaudia familiakoa zen Tiberio: Tiberio Klaudioren eta Liviaren semea zen. Hori dela-eta, julio-klaudiarra deitzen zaio leinu horri.
Bizitza
Tiberio Klaudioren eta Liviaren semea zen. Livia Augustorekin ezkondu zen bigarrenez, eta enperadorearen familiako kide bihurtu zen horrela Tiberio. Giro militarrean hezi zen, eta Panonian eta Dalmazian lortutako garaipenei esker ospetsu egin zen Erroman. K.a. 12. urtean, Augusto enperadoreak bultzatuta, bere emaztearengandik banatu eta haren alaba Juliarekin ezkondu zen. Sei urte geroago tribuno egin zuten baina, emaztearekin izan zituen arazo batzuk zirela-eta, Rodas uhartera erbesteratu zen. Enperadorearen kargua betetzeko legezko oinordekoak hil eta Julia atzerriratu zutenean, Erromara itzuli zen Tiberio eta garaipen sonatuak lortu zituen Germanian. Augustok, ondorioz, semetzat hartu zuen eta hura hil zenean, K. o. 12an, enperadore izendatu zuen senatuak.
Agintaldiko lehen urteetan sendotu egin zituen inperioko ekonomia eta erakundeak eta, horretarako, mugak zehazteaz gainera, gastu publikoak murriztu zituen. 23. urtean, Druso semea hil zenean, kontseilarien esku utzi zuen aginpidea eta ustelkeria nagusitu zen gobernuan. 27. urtean Capri uhartera erretiratu eta, Luzio Sejano pretorearen bidez, Erroma gobernatzen jarraitu zuen; historialari batzuen iritziz, ustelkeria, bortizkeria eta etikarik eza asko hedatu ziren garai hartan. 31. urtean, ordea, Sejano hiltzeko agindua eman zuen Tiberiok, eta hil aurretik oso erresuma sendoa antolatu zuen. Hil baino lehen, bere iloba Kaligula hautatu zuen oinordeko, eta berau izan zen Erromako hurrengo enperadorea.
Espainiako Justizia Ministerioa
Espainiako Justizia Ministerioa (ofizialki eta Ministerio de Justicia) estatu osoan justiziaz arduratzen den ministerioa da. CGPJaren, Fiskaltzaren eta Justizia Administrazioaren arteko lotune gisa funtzionatzen du.
Egungo Justizia Ministroa Juan Carlos Campo da.
Aurreko izenak
Ministerioak aurretik izandako izendapen ofizialak:
Kritika
Espainiako justizia sistemaren antolamenduak kritika handiak jaso ditu gizarte, politika eta arlo judizialetik, ustelkeriari lotuta ikusten den neurrian. Espainiako Justiziaren organo konstituzionalak despolitizatzeko premia ikusi da. Espainiako Parlamentuak berak Espainiako Justizia Ministerioa, Estatuaren Fiskaltza Nagusia eta Ustelkeriaren kontrako Fiskala gaitzetsi egin zituen, agerian utziz oso zabala dela horiek Botere Betearazle eta Gobernuarekiko mendekoak direlako iritzia 2018an: haren gaineko sinesgarritasunaren haustura Espainiako gizartean.
2008an, Enrique Arnaldok, 2021eko azaroan PPk Konstituzio Auzitegirako proposatutako hautagaia Concha Espejelekin batera, doilortzat jo zuen Espainiako alderdi nagusiek nola erdibitzen zuten Konstituzio Auzitegia eta Botere Judizialaren Kontseilu Nagusia eta, ondorioz, aukeratu zituzten alderdien zorpekoak zirela haien erabakiak. Hargatik, berak hainbat aldiz eman zituen gai politikoei buruzko iritziak, eta FAES elkartearen ekitaldietan agertu.
Eresbil
Eresbil musika-artxiboa bat da, Euskal Herriko konpositoreen obra bildu, jaso eta zabaltzeko helburua duena. 1974an sortu zuten, Errenterian (Gipuzkoa).
Errenteriako Andra Mari Abesbatza arduratzen da Euskal Herriko musikagileen lanak zabaltzeko egiten den Musikaste jaialdia antolatzeaz, eta abesbatza harena izan zen, hain zuzen, musika-artxibo bat sortzearen ekimena. Eresbilek, sortu zen une beretik hasita, garai guztietako Euskal Herriko musikagileen partiturak bildu ditu. 1974ko irailean 300 musikagileren zerrenda osatu zuen, 1990an 1.162ra igo zen kopurua, eta 1998an jadanik 1.387 ziren Eresbilen izena emandako musikagileak.
Artxibo horrek Espainiako Kultura Ministerioak ematen duen Medalla de Plata al Mérito en las Bellas Artes delakoa jaso zuen, 1990ean. Sabino Arana saria, Gizartea modalitatean, jaso zuen 1998an.
Triportheus brachipomus
Triportheus brachipomus Triportheus generoko animalia da. Arrainen barruko Triportheidae familian sailkatzen da.
Antiguoko pilotalekua
Antiguoko pilotalekua Donostiako Antigua auzoan dagoen pilotalekua da. Mikel Laboa plaza eta Antiguoko elizaren artean dago.
Inauguratu zutenetik hainbat pilota-partidu nagusi jokatu dituzte bertan, final asko tartean. Eraikin honetan kontzertuak eta beste ekitaldiak ere ospatu dituzte.
Westfield (New Jersey)
Westfield New Jerseyko herri bat da. Union konderrian kokatua dago. 2010ean 30,316 biztanle zituen, 17.4 kilometro koadrotan banatuta.
2006ko 1 Formulako denboraldia
Palmaresa
Gidari txapelduna: Fernando Alonso Renault taldearekin
Villiers-le-Duc
Villiers-le-Duc Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Villiers-le-Duc udalerrian erroldatutako biztanleak 118 ziren. Familiak 52 ziren, horien artean 19 pertsona bakarrekoak ziren (5 bakarrik bizi ziren gizonak eta 14 bakarrik bizi ziren emakumeak), 14 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 14 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 5 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
2006ko 1 Formulako denboraldia
Gidarien sailkapena
{| width="100%" border=0
Villiers-le-Duc
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 68 etxebizitza zeuden, 51 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 67 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 51 etxebizitza nagusietatik 41 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 2 etxek hitu gela zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 31 etxek bost zituzten. 30 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 26 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 17 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Afton (Wyoming)
Afton Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Lincoln konderrian dago, Wyoming estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Villiers-le-Duc
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 88 ziren, horien artean 61 aktiboak ziren eta 27 inaktiboak ziren. 61 pertsona aktiboetatik 56 lanean zeuden (30 gizon eta 26 emakume) eta 4 langabezian zeuden (2 gizon eta 2 emakume). 27 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Abronia oaxacae
Abronia oaxacae Abronia generoko animalia da. Narrastien barruko Anguidae familian sailkatuta dago.
Villiers-le-Duc
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Marcusenius thomasi
Marcusenius thomasi Marcusenius generoko animalia da. Arrainen barruko Mormyridae familian sailkatzen da.
The Rookie (1990eko filma)
The Rookie (euskaraz Hasiberria) 1990eko Clint Eastwood estatubatuar zinema zuzendari eta aktoreak zuzendu eta antzeztutako polizia film bat da. Berak, Raul Julia, Sonia Braga, Lara Flynn Boyle eta Tom Skerritt aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Nivk Pulovski (Clint Eastwood) Los Angeles hiriko polizia beterano eta odolbero bat da. Aldiz, David Ackerman (Charlie Sheen) polizia hasiberri eta zalantzatia. Nahiz eta nortasun ezberdineko gizasemeak izan, Pulovskiren kolaboratzaile baten hiltzaileak (Raúl Juliá eta Sônia Braga) atzemateko biek elkarrekin lan egin beharko dute. Hiltzaile hauek luxuzko autoak lapurtu eta berriz ere saltzen dituen gaizkile talde boteretsu bateko kideak dira.
Bilboko Udalaren I. Ipuin Lehiaketa
Bilboko Udalaren I. Ipuin Lehiaketa 1980an, Jon Castañares alkatea zen garaian, Bilboko Udalak izen horrekin antolatu zuen lehenengo eta azken lehiaketa izan zen. Gaztelaniazko lehen sariduna zela eta, polemika handia eta gogorra eragin zuen. Azkenean, sarituak eta aukeratutako ipuin batzuk biltzen zituen liburua Artigasko erraustegian erre egin ziren (100 bakarrik libratu ziren) eta, ondorioz, erreakzio ugari sortu ziren, tartean Cuentos incombustibles (Ipuin erregaitzak) ekimena.
Gertaerak
1980an sari honen lehenengo edizioa egin zen eta argitalpena oso polemikoa izan zen. Urte horren azaroan epai-mahaiak gaztelaniazko sailean Juan Jesus Fernández de Retana idazle nafarrari eman zioten lehenengo saria, "Epitafio del desalmado Alcestes Pelayo" ipuinarekin. Euskarazko saria garai hartan preso zegoen Joseba Sarrionandiari eman zioten, Enperadore eroa ipuinarekin. Hauek ziren epaimahaikideak:
Aurkeztutako ipuinekin Bilboko Udalak edizio bat prestatu zuen. Hitzaurrea, alkateak berak, Jon Castañares, EAJkoak, idatzi zuen. Baina, ondoren, alkateari ipuin irabazlea biraodun iruditu zitzaion eta, EAJren udal taldearen laguntzaz, edizio osoa erretzeko agindua eman zuen. Bakarrik ehun ale libratu ziren.
Ekintza hori aurrera eramateko EAJren justifikazioen arabera, lehiaketa haur-ipuinak saritzeko zela eta, ipuin irabazleak zituen biraoekin, ezinezkoa zen ikastetxeetan liburua banatzea. Erantzuna ez zen beste taldeen gogokoa izan eta, batez ere ezkerreko taldeek gogor kritikatu zuten; talde horiek gertatutakoari buruz Eusko Jaurlaritzari galdera bat egin zioten eta guardia-auzitegian salaketa bat aurkeztu zuten. 1983ko otsailaren 23an, Bilboko epaile batek alkatearen erabakia baliogabea deklaratu zuen, askatasun adierazpenaren aurkakoa izateagatik. Castañaresek gertatutakoaz ardura onartu zuen nahiz eta, urte batzuk geroago, liburuen erretzearen erabakia funtzionario baten ardurari leporatu zion.
II. Ipuin Lehiaketa ez zen egin, EAJ-k, beste alderdien iritzien aurka, haur-ipuinen lehiaketa bihurtu nahi baitzuen. Gabriel Aresti Ipuin Lehiaketak ordezkatu zuen. 1990. urtean, bestetik, Bilboko Udalak berak, ipuin irabazleak Bilbao Hiria ipuinak 1980-1989ko edizioan jaso zituen, modu batez hanka-sartzea zuzendu nahirik.
Treinta y Tres departamendua
Treinta y Tres departamendua Uruguai osatzen duten departamenduetako bat da, ekialdean kokatutakoa. Hiriburua izen bereko hiria da.
Aberarder
, 'Obar Àrdair', Eskoziako Highland eskualdeko herrixka bat da. Loch Ruthven aintziraren hegoaldean eta Loch Ness aintziaren ekialdean dago, B851 errepidean.
NGC 1279
NGC 1279 galaxia bat da, Perseus (konstelazioa) konstelazioan. John Louis Emil Dreyerek aurkitu zuen n.
Panthera
Hibridoak
Panthera generoko bizi diren lau espezieek elkar ugalduz gero hibridoak sor ditzakete. Hibrido hauek izen konposatuak ematen zaizkie, bere izaera hobeto adieraz ditzaten, beste batuetan, izen tradizionalagoak hartzen dituzte.
Raimunda Royo
Raimunda Royo Landajuela (Bilbo, Bizkaia, 1899ko ekainaren 28a - ?) emakume mendigoizale aitzindaria ian zen. Euskal Mendizaleen Federazioak 1914tik antolatzen duen Ehun mendien txapelketa burutzea lortu zuen lehenengo andrazkoa izan zen, 1930ean.
Bilboko Ledesma kalean jaio zen Tomas Royo Varas zaragozarra eta Raimunda Landajuela Manzanos, Menoioko arabarraren alaba hau. Aita industria-gizona zela dio bere jaiotza-agiriak eta Abandoko San Bizente parrokian izan zela bataiatua, jaio eta egunak beranduago.
Bilbo inguruan jaio zen euskal alpinismoa XX. mendeko hasieran. Orduan sortu ziren lehenengo klubak: Club Deportivo (Antxon Bandresek eraginaz) eta Bilboko Club Alpino (1924an). 1912tik aurrera antolatu ziren lehenengo igoera kolektiboak (Gorbeiara eta Pagasarrira, esaterako), eta orduan sortu zen Euskal Mendizale Federazioa ere (1924).
1924an Bilboko Club Alpinoa sortu zuten hamabi bazkide sortzaileetako bat izan zen Raimunda Royo. Garai haietan baziren beste hainbat emakume mendigoizale; Antonio Ferrer mendizaleak 1930ean Esperanza Alvarez, Agustina Saez eta Raimunda Royo bera aipatu zituen.
Txerkessk
Hasieran kosakoek Batalpashinskaya izena eman zioten, Batal Pasha turkiar jeneralaren omenez. 1931 hiri izendatu zutenean, Batalpashinsk (Баталпашинск) izendatu zuten; 1934an Sulimov (Сулимов) eta 1937an Yezhovo-Txerkessk (Ежово-Черкесск) bilakatu zen. 1939an egungo izena hartu zuen.
Diane Tell
Diane Tell, jaiotza izenez Diane Fortin Pelletier (Quebec Hiria, 1959ko abenduaren 24- ) Quebecen jaiotako kantari, musikari, musikagile, ekoizle eta argazkilaria da. Biarrizko familia ezagun batekoa den Pierre Aroztegirekin ezkondua, Angelun (Lapurdi) bizi da. Gehienbat frantsesez kantatzen du.
Hastapenak Quebecen
Quebec Hirian jaio zen; Michel Fortin aita mediku quebectarra eta Gloria Pelletier ama irakasle eta teologo estatubatuarra ditu. Bizitzako lehen urteak Quebeceko Abitibi-Témiscamingue eskualdean dagoen Val-d'Or hirian pasatu zituen.
Val-d'Orreko kontserbatoriora sei urterekin sartu zen; han eta geroago Montrealgoan Luis Rebellorekin biolina eta gero Marie Prévelekin gitarra klasikoa ikasteari ere ekin zion. Musika ikasketak Montrealgo Saint-Laurent auzoko Cégepen amaitu zuen Sam Baldermanekin harrezkero bere estilo kutuna izango den jazzerako gitarra landu eta gero. Lehen kanta 12 urterekin egin zuen. 1977an bere lehen diskoa grabatu zuen (Ipar Amerikan lau grabatu ditu); bertako kanta guztiak eta beren hitzak berak eginak dira. 1981n musikaren munduko urteko pertsonaia izan zen Quebecen eta herrialde honetan egile eta interprete gisa benetako arrakasta popularra izan den lehen andrazkoa izan da. 1982an Si j'étais un homme kantak dagoeneko arrakasta izan zuen Frantzian.
Europara
1983an Parisen plantatu zen bere karrera musikalarekin segitzeko. Bere lehen kolaborazioak egin zituen eta kantak idatzi zituen Boris Bergman, Maryline Desbiolles, Maryse Wolinski edota Françoise Hardyrekin; 1985ean arrakastatsua izan zen Hardyren Faire à nouveau connaissance kantaren hitzak egin zituen 1991n Michel Berger eta Luc Plamondonek La Légende de Jimmy komedia musikalean paper garrantzitsuenetakoa eskaini zioten; James Deanen bizitzari buruzko ikuskizun hau Jérôme Savaryk prestatua da. Komediari izenburua eman zion kantak bere arrakastarik handiena bilakatu zen eta oraindik ere hedabideetan gehien errepikatzen den bere abestia da. Horren ostean beste komedia musikal bat egin zuen, Marilyn Montreuil (hau ere Savaryrena, Tellen musikarekin), 1992an Chailloteko antzoki nazionalean sortua.
1990eko hamarkadaren erdialdean frantsesez eta ingelesezko kantez egindako beste disko bat argitaratu zuen Londresen. Hor Robbie McIntosh Pretenders eta Paul McCartneyk osatutako Wings taldeetako gitarra jotzaile-ohia ezagutu zuen; harrezkero berarekin kolaboratu zuen bai zuzeneko emanaldietan bai grabaketetan.
2001ean BMG diskoetxearekin (gaur egun Sony BMG bihurtua) kontratua sinatu zuen eta bere aurreko lanen berrargitalpenari ekiteaz gain Popeline lan berria grabatu zuen. Lon (Landak, bizitokia duen Ipar Euskal Herritik hurbil) eta Londresen nazioarteko musikaren munduan entzutetsuak diren musikari eta teknikarien laguntza izan zuen.
2008ko urriaren 2tik 2009ko urtarrilaren 4a arte Parisko Théâtre du Gymnase Marie Bell antzokian Je m’voyais déjà komedia musikalean Francesca Laviren rola bete zuen. Zazpi kantariek abestutako kanta guztiak Charles Aznavourren errepertoriotik ateratakoak dira. 2009ko azaroan Docteur Boris & Mister Vian diskoa atera zuen. Laurent de Wilderen lan teknikoaren laguntzaz Boris Vianek frantsesera egokitutako jazzaren maisu handien lan batzuen bertsioak egiten ditu.
Euskal Herrian
1988an Diane Tell Angelun bizi izaten hasi zen. Azken urteetan bere ospea tokiko GKE batzuekin kolaboratzeko erabili du; horretarako hegazkinak gidatzeko 1996an atera zuen baimena baliagarri izan zaio: horren laguntzaz Afrikara laguntza humanitarioa bidaltzeko zenbait bidaia antolatu ditu 1996an sortu eta egun desagertuta dagoen "Zeruko Txalupa" elkartearentzat; talde hau ASI (Action de Solidarité Internationale) GKErekin lotuta zegoen. Adibidez 1998an Zanzibarrera Gabriel Dartaguiette kopiloto eta hegazkin-irakaslearekin egindako bidaia azpimarra daiteke, Air Solidarité izeneko ekimenaren barruan antolatua zen: Liptougoun (Burkina Faso) eskola bateko jantokia eraikitzen ere laguntza bildu zuten.
1999an kontzertu akustiko bat egin zuen Bidarraiko elizan Robbie McIntosh (gitarra), Pino Palladino (baxua) eta Paul Beavisen (bateria) laguntzaz ; Tout de Diane (2003, BMG) bilduman bere zati bat sartu zuten.
2004ko irailaren 24an Pierre Aroztegirekin ezkondu zen; Biarrizko Maison Arostéguy janari-denda ospetsu eta historikoaren -1875ean zabaldu zen- jabea da. 2008an Anne Etxegoien donapaleutarrak atera zuen Pachamama diskoan parte hartu zuen.
Aragua (estatua)
Aragua Venezuelako erdialdean dagoen estatua da. Araguako hiriburua Maracay da. Estatua Venezuelaren erdialdean dago, eta horregatik herrialde hartako bide guztien bidegurutzea dela esaten dute.
Ezaugarriak
7.014 kilometro koadro ditu, eta 1.735.981 biztanle. Iparraldean Karibe itsasoarekin egiten du muga, ekialdean Miranda eta Vargas estatuekin, hegoalde osoan Guárico estatuarekin, eta mendebaldean Caraboborekin. Estatuaren izenaren jatorria cumanagoto herriak Chaguaramo zuhaitza izendatzeko erabiltzen zuen izena da.
Estatua Venezuelaren erdialdean dago, eta horregatik herrialde hartako bide guztien bidegurutzea dela esaten dute. Bertatik Aragua ibaia igarotzen da, Valencia aintziraren emaile nagusia. Kostaldeko mendilerroaren erdialdeak gurutzatzen du. Ekonomiaren oinarriak nekazaritza (kakaoa, kafea, azukre kanabera) eta abeltzaintza dira.
Udalerriak
Araguan 18 udalerri daude, 50 parrokiekin.
Villegly
Villegly Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aude departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Villegly udalerrian erroldatutako biztanleak 860 ziren. Familiak 334 ziren, horien artean 66 pertsona bakarrekoak ziren (31 bakarrik bizi ziren gizonak eta 35 bakarrik bizi ziren emakumeak), 130 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 114 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 398 etxebizitza zeuden, 343 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 44 hutsik zeuden. 382 etxeak ziren eta 16 apartamentuak ziren. 343 etxebizitza nagusietatik 262 bere jabearen bizilekua ziren, 73 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 8 etxek bi gela zituzten, 38 etxek hiru zituzten, 107 etxek lau zituzten eta 190 etxek bost zituzten. 189 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 148 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 167 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 545 ziren, horien artean 394 aktiboak ziren eta 151 inaktiboak ziren. 394 pertsona aktiboetatik 356 lanean zeuden (183 gizon eta 173 emakume) eta 38 langabezian zeuden (17 gizon eta 21 emakume). 151 pertsona inaktiboetatik 61 erretiraturik zeuden, 46 ikasten zeuden eta 44 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Villegly udalerrian 373 unitate fiskal zeuden, 916,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.605 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 41 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 17 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 igeltseroak, 1 margolaria, 2 zurginak, 3 iturginak, 2 ile apaindegiak, 1 jatetxe eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak eta 1 harategia zen.
2000. urtean Villegly udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 264 hektarea erabiltzen.
Squanto
Tisquantum edo Squanto (1585eko urtarrilaren 1a - 1622ko azaroaren 30a) Aita Erromesak Ipar Amerikan ezartzen lagundu zuen Amerindiar bat izan zen. Historiaren arabera Ingalaterratik etorritako Mayflower itsasontziko kolonoek behar-beharrezko izan zuten euren biziraupenerako. Patuxet leinuaren parte zen, Wampanoag Konfederazioaren parte zen herria. Bere bizitzan zehar sei aldiz gurutzatu zuen Ozeano Atlantikoa.
Lehenengo urteak eta esklabutza
Bere jaiotza data ez da ezaguna, baina 1585ko edo 1592ko urtarrilaren 1ean zehaztu dute hainbat historialarik. Gaur egungo Plymouth (Massachusetts)etik gertu jaio zen. 1605ean George Weymoth kapitainak Ingalaterra Berriaren esplorazioa egiten ari zelarik Ferdinando Gorgesentzat, sei amerindiar bahitu zituen, tartean Squanto. Ingalaterrara eraman zuen eta ingelera erakutsi zion, gida eta interprete izan zedin.
Villegly
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Typhlops
Typhlops Typhlopidae familiako narrasti genero bat da. Europa, Afrika, Asia, Hego Amerika eta Erdialdeko Amerikan bizi dira.
Villegly
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Squanto
Lehenengo urteak eta esklabutza
1614an berriro eraman zuten Ingalaterra Berrira John Smithen espedizioan. Patuxetera berriro zihoala Thomas Huntek harrapatu zuen. Bere asmoa arraina, artoa eta esklabuak Málagan saltzea zen, Squantorengatik 20£ eskatuz.
Itzulera Ipar Amerikara
Malagako fraide batzuek egoera zein zen deskubritu eta Amerindio guztiak (Squanto barne) hartu zituzten katolizismoa irakasteko. Squantok fraideak konbentzitu zituen berriro etxera joaten uzteko. Lehenengo Londresera joan zen, eta John Slanyrekin bizitzen hasi zen, urte batzuk lehenago ezagutu zuen itsasontzi-gile bat. Slanyk ingelera gehiago irakatsi zion eta Cuper's Covera eraman zuen, Ternuan, 1617an. Ingalaterra Berriara zihoan espedizio batean parte hartu zuen, baina Thomas Dermerrek berriro bidali zuen Londresera, 1618an, Ferdinando Gorges ezagutu eta etxera joateko baimena eman ziezaion.
1619an Squanto berriro bere etxera itzuli zen, John Smithen itsasontzian, Dermer Kapitainaren esplorazio espedizio batean. Hara iristerakoan ikusi zuen Patuxet leinua eta Wampanoag eta Massachusett herrietako ordezkari gehienak epidemia baten ondorioz hil zirela, ziurenik baztanga, nahiz eta baliteke leptospirosia izatea. Amerindioek ez zuten inmunitaterik Europak eramandako gaixotasunen aurka.
Harremana Erromesekin
1621eko martxoaren 22an Abenakien sagamorea zen Samosetek Wampanoag herriaren nagusia zen Massasoiti bisita egiten ari zela Squanto eta Plymoutheko kolonizatzaileak aurkeztu zituen.
Folk historiaren arabera Squantok kolonoei irakatsi zien artoaren nekazaritza metodo tradizionala zein zen, Hiru Ahizpak izenekoa. Kondairak dio menhaden izeneko arrain bat erabiltzen zuela uzta fertilizatzeko. Kondairak berak dio menhadena arrantzatzeko metodo tradizionala erakutsi ziela, hala nola bertan zeuden beste animalia batzuk ehizatzeko bidea.
1621an Squantok gida eta itzultzaile lana egin zuen Stephen Hopkins eta Edward Winslowentzat, hauek Wampanoagen sachemekin bilerak egiten zituzten bitartean. Ondoren William Bradford gobernariarekin beste misio bat egin zuen Corbitant sagamorearen informazioa biltzen, Nemasket herrian. Bertan Wampanoagek atxilotu zuten. Myles Standish kolonoak, hamar gizonekin batera, espedizioa egin zuen Squanto erreskatatzeko, edo hilik bazegoen mendekua egiteko. Bizirik eta ondo zegoen eta Plymouthera eraman zuten berriro, koloniako asistenten lanak egiten.
Valentí Huch
Datu biografikoak
Sant Joan de les Abadesses-en (Girona) jaio bazen ere (1919ko azaroaren 25ean ), bost urte zituela bere familiarekin Bartzelonara bizitzera joan zen.
Haur denboran eskola 5 kilometrotara zuen, eta korrika joan-etortzen zen, egunero 4 bider. 16 urterekin Vicera bizikletan joaten hasi zen (65 kilometrotako distantziara), astean behin 20 kilotako patata zaku bat ekarri behar izaten zuelako.
Squanto
Harremana Erromesekin
Aliantzetan eta diplomazian lanean jarraitu bazuen ere, Massasoit nagusiak ez zuen jarraitu konfidntza beragan jartzen. Hori dela eta Hobomok izeneko beste indiar bat jarri zuen Squantorekin batera ordezkari gisa.
Cologno al Serio
Mugakideak
Cologno al Seriok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Squanto
Heriotza
Wampanoag eta Erromesen arteko harremanak konpontzen saiatzen ari zela Squantok sukarraz gaixotu zen, eta sudurretik odoletan hasi zen. Historialari batzuen ustez Wampanoagek pozoitu zuten, euren sachemari leialtasun falta erakutsi izanagatik. Squanto egun batzuk beranduago hil zen, 1622an, Chathamen. Ziurenik Plymoutheko hilerrian lurperatu zuten. Bi taldeen arteko bakeak beste 50 urte iraun zituen, hala ere.