cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ouhans
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 226 ziren, horien artean 186 aktiboak ziren eta 40 inaktiboak ziren. 186 pertsona aktiboetatik 180 lanean zeuden (101 gizon eta 79 emakume) eta 6 langabezian zeuden (2 gizon eta 4 emakume). 40 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Ouhans udalerrian 136 unitate fiskal zeuden, 383 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.268 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 21 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 4 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 igeltseroak, 2 zurginak, 2 iturginak eta 1 jatetxe.
2000. urtean Ouhans udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 780 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Norland (Florida)
Norland Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Miami-Dade konderrian dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
3420 Standish
3420 Standish asteroide baten izena da. martxoaren 1ean aurkitu zuen E. Bowell-ek Anderson Mesa Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean, asteroideak 1984 EB izena zeraman. Ondoren, Standish omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3420 Standish asteroidearen orbitak batez beste 3,056 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,752 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,36 distantziara. Eszentrikotasuna 0,099 da, eta makurdura orbitala 0,41ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.4 da.
Piz Badile
Piz Badile, italieraz Pizzo Badile, Alpeetako mendi bat da, Val Bregaglia haranean, Suitza eta Italiako mugan. 3.308 metroko garaiera du.
1867ko uztailaren 27an W. A. Coolidge eta F. eta H. Dévouassoud mendizaleek lehenbizikoz igo zuten.
Ctenotus lancelini
Ctenotus lancelini Ctenotus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
St. Johns (Illinois)
St. Johns  Illinoiseko herri bat da. Perry konderrian kokatua dago. 2010ean 219 biztanle zituen, 1.88 kilometro koadrotan banatuta.
Lariano
Lariano Italiako udalerri bat da. Erromako probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Larianok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Liobagrus kingi
Liobagrus kingi Liobagrus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Amblycipitidae familian.
West Leipsic (Ohio)
West Leipsic Ohioko herri bat da. Putnam konderrian kokatua dago. 2010ean 206 biztanle zituen, 0.62 kilometro koadrotan banatuta.
Metamorfosi (argipena)
Metamorfosia — grekotik μετα- (meta), alterazioa da bere esanahia, eta μορφή (morphè), forma— objektu baten forma edota entidadea aldatzen den prozesu bat da; gehienetan sustraien baliokide latina transformazioa eman duena honako hizkuntzetan hizkuntza erromanikoak.
Esanahi ezberdinak ditu:
Zientzia
Literatura eta musika
Besteak
Anggun
Anggun Cipta Sasmi (Jakarta, Indonesia, 1974ko apirilaren 29a - ) abeslaria da. 1986ko udan Dunia Aku Punya izeneko abestia kaleratu zuen.
Diskografia
- Dunia Aku Punya (1986)
Libia (aztarnategi arkeologikoa)
Libia, Livia edo Lybia beroien hiria izan zen, egungo Errioxako Herramélluritik gertu zegoena.
Aztarnategi arkeologikoa Reláchigo ibaiaren bokalean dago, Tirón ibaiaren eskuinaldean. Beroien mendebaldeko muga babesten zuen eta litekeena da bere historian zehar autrigoiena ere izatea. Antoninoren Ibilbideak Tritium Magallumetik 18 milia mendebalderantz zegoela zioen.
K.a. 178an Tiberio Sempronio Grako erromatar pretoreak konkistatu zuen. Erromatarrek Hispania Citeriorrean sartu zuten. Sertorioren gerran Ponpeio Estrabonen alde egin zuen. Hala ere, berandu erromatartu zen eta antzinako tradizioak mantendu zituen. Bisigodoen garaian hustu zuten.
1966 eta 1971 artean Alejandro Marcos Pousek indusketa lanak egin eta hainbat objektu, txanpon, eraikinen aztarnak eta nekropoli bat topatu zituen.
Magna (Utah)
Magna Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Salt Lake konderrian kokatuta dago, Utah estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Greenacres (Washington)
Greenacres Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Spokane konderrian dago, Washington estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mikel Nieve
Palmaresa
Profesional gisa hiru garaipen handi lortu ditu, 2010eko Espainiako Vueltako 16.etapa, Cotobello mendatean (Kantabria) amaitutako etapa erregina, 2011ko Italiako Giroko 15. etapa, Giroko menditsuena, Gardeccia val di Fassan amaitu zena. eta 2016ko Giroko mendiko sailkapenaz gain 13. etapa.
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
Mondement-Montgivroux
Mondement-Montgivroux Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Mondement-Montgivroux udalerrian erroldatutako biztanleak 46 ziren.16 zeuden familia guztiak seme-alabarik gabeko bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 20 etxebizitza zeuden, 16 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 4 bigarren erresidentzia ziren. Etxebizitza guzti hauek 20etxeak ziren. 16 etxebizitza nagusietatik 15 bere jabearen bizilekua ziren eta 1 alokairuan okupaturik zegoen; 1ek bi gela zituen, 2 etxek hiru zituzten, 3 etxek lau zituzten eta 10 etxek bost zituzten. 10 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 9 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 6 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 31 ziren, horien artean 28 aktiboak ziren eta 3 inaktiboak ziren. 28 pertsona aktiboetatik 27 lanean zeuden (17 gizon eta 10 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 3 pertsona inaktiboetatik 1 erretiraturik zegoen, 1 ikasten zegoen eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2000. urtean Mondement-Montgivroux udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Txip
Txipa, zirkuitu integratua edo zirkuitu integratu monolitikoa (IC, txip bat edo mikrotxip bat esaten zaio) zirkuitu elektroniko miniaturizatu bat da, material erdieroalezko elementu batean egina, eskuarki siliziozkoa. MOSFET txiki asko (Metal oxido erdieroalezko eremu-efektuko transistoreak) txip txiki batean integratzen dira. Hori gertatzen da osagai elektroniko diskretuekin eraikitakoak baino txikiagoak, azkarragoak eta merkeagoak diren zirkuituetan. Zirkuitu integratu batean milakatik milioikatara dispositibo elektroniko egon daitezke. Txipetan batez ere diodoak eta transistoreak egoten dira, baina elementu pasiboak ere izaten dira, adibidez, erresistentziak. Zirkuitu txertatuak ia tresna elektroniko guztietan erabiltzen dira, eta beraien erabilera izugarrizko iraultza izan da elektronikaren munduan. Txipa masan ekoizteko gaitasuna, haren fidagarritasuna eta zirkuitu integratuen diseinua erabat blokeatzeko ikuspegia direla eta, azkar hartu dira txip estandarizatuak, transistore diskretuak dituzten diseinuen ordez. Txipa ekipo elektroniko guztietan erabiltzen da orain, eta elektronikaren mundua goitik behera aldatu dute. Ordenagailuak, sakelako telefonoak eta etxeko beste aparatu batzuk gizarte modernoen egituraren zati banaezinak dira orain, eta zirkuitu integratuak txikiak eta merkeak dira, hala nola prozesadore informatiko modernoak eta mikrokontrolagailuak. Hauen ekoizpen merkeak eragin du gaur egungo gizarte modernoan hain erabiliak diren ordenagailu, mugikor eta beste tresna digitalak eskuragarri izatea.
Eskala handiko integrazioa praktikan jarri zen, MOS gailu erdieroaleen fabrikazioan izandako aurrerapen teknologikoengatik. 1960ko hamarkadan sortu zirenetik, txipen tamainak, abiadurak eta gaitasunak izugarri egin dute aurrera, eta aurrerapen teknikoek bultzatuta, gero eta MOS transistore gehiago sartzen dira tamaina bereko txipetan – txip moderno batek milaka milioi MOS transistore izan ditzake giza azazkal baten tamainako eremu batean. Aurrerapen horiek, Mooreren legeari jarraituz gutxi gorabehera, gaur egungo ordenagailu-txipek hirurogeita hamarreko hamarkadaren hasierako ordenagailu-txipen ahalmena halako milioika eta milaka aldiz izatea eragiten dute.
Zirkuitu integratuek bi abantaila nagusi dituzte zirkuitu diskretuen aldean: kostua eta errendimendua. Kostu txikia dute, osagai guztiak dituzten txipak fotolitografiako unitate gisa inprimatzen baitira, aldi berean transistore bat eraiki beharrean. Gainera, zirkuitu integratu ontziratuek askoz material gutxiago erabiltzen dute zirkuitu diskretuek baino. Errendimendua handia da, zirkuitu integratuaren osagaiak azkar aldatzen direlako eta potentzia nahiko txikia kontsumitzen dutelako, tamaina eta hurbiltasun txikia dutelako. Zirkuitu integratuen desabantaila nagusia da oso garestia dela haiek diseinatzea eta behar diren fotomaskarak egitea. Hasierako kostu handi horrek esan nahi du honen ekoizpen handia aurreikusten denean baino ez dela bideragarria.
Historia
1949ko apirilean, Werner Jacobi ingeniari alemaniarrak, erdieroaleak dituen eta anplifikagailuz osatutako zirkuitu txertatuak dituen dispositiborako lehenengo patente-eskaera egin zuen. Jacobik audifono txiki eta merkeak erakutsi zituen bere patentearen ohiko aplikazio industrial gisa. Kontzeptuaren ideiaren lehen defendatzaileetako bat Geoffrey Dummer izan zen (1909–2002), Britainia Handiko Defentsa Ministerioko Real Radar Establishment-entzat lan egiten zuen radar-zientzialaria. Honek, zirkuituen txertaketa asmatu zuen eta 1940ko hamarkadaren amaieran eta 1950ko hamarkadaren hasieran, Dummer-ek Erresuma Batuko Ministerioko Royal Radar Establezimenduan lan egin zuen. Dummer-ek 1952ko maiatzaren 7an Washingtonen osagai elektronikoen kalitatearen aurrerapenari buruzko sinposioan aurkeztu zion ideia jendeari.
Sinposio asko egin zituen jendaurrean bere ideiak zabaltzeko, eta 1956an zirkuitu hori eraikitzen saiatu zen, arrakastarik gabe. 1953 eta 1957 bitartean, Sidney Darlingtonek eta Yasuo Taruik (Laborategi Elektroteknikoa) antzeko txipak proposatu zituzten, non transistore batzuek eremu aktibo komun bat parteka zezaketen, baina ez zegoen isolamendu elektrikorik elkarrengandik bereizteko.
Têche
Têche Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Têche udalerrian erroldatutako biztanleak 524 ziren. Familiak 192 ziren, horien artean 42 pertsona bakarrekoak ziren (25 bakarrik bizi ziren gizonak eta 17 bakarrik bizi ziren emakumeak), 71 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 71 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 229 etxebizitza zeuden, 203 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 210 etxeak ziren eta 17 apartamentuak ziren. 203 etxebizitza nagusietatik 170 bere jabearen bizilekua ziren, 25 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 57 etxek lau zituzten eta 129 etxek bost zituzten. 175 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 79 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 111 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Txip
Lehenengo zirkuitu integratuak
Zirkuitu integratuaren ideia aitzindari bat zeramikazko substratu txikiak sortzea zen (SO izeneko mikromodoak), bakoitza osagai miniaturizatu bakarrarekin. Orduan, osagaiak bi dimentsioko edo hiru dimentsioko sare trinko batean integratu eta kableatu daitezke. Ideia hori, 1957an oso itxaropentsua zirudien arren, Estatu Batuetako armadari proposatu zion Jack Kilbyk, eta iraupen laburreko mikromoduluen programara eraman zuen (1951ko Tinkertoy proiektuaren antzekoa). Hala ere, proiektua bultzatzen ari zen heinean, Kilbyk diseinu iraultzaile berri bat asmatu zuen: zirkuitu integratua. Texas Instruments-ek erabili berri duen Kilbyk 1958ko uztailean integratutako zirkuituari buruzko hasierako ideiak erregistratu zituen, eta 1958ko irailaren 12an zirkuitu integratu baten funtzionamenduaren lehen adibidea arrakastaz erakutsi zuen. Zirkuitu txertatu hau sei transistorez osatutako germaniozko dispositibo bat zen. 1959ko otsailaren 6ko patente-eskaeran, Kilbyk honela deskribatu zuen gailu berria: "material erdieroalez egindako gorputz bat…, non zirkuitu elektronikoaren osagai guztiak guztiz integratuta baitaude. Asmakizun berriaren lehen bezeroa Estatu Batuetako Aire Indarra izan zen. Kilbyk, berriz, 2000 Fisikako Nobel saria irabazi zuen zirkuitu integratuaren asmakuntzan. Hala ere, Kilbyren asmakuntza zirkuitu integratu hibridoa zen (zirkuitu integratu hibridoa), zirkuitu integratu monolitikoko txiparen ordez (zirkuitu integratu monolitikoa). Kilbyren zirkuitu integratua kanpoko kable-konexioak zituen, eta horrek produzitzea zaildu zuen. Kilby gertatu eta urte erdira, Robert Noycek-ek Fairchild Semiconductorren benetako zirkuitu integratu monolitikoaren lehen txipa asmatu zuen. Sei hilabete behar izan zituen sortzeko, eta gero, patentatu zuen. Zirkuitu integratu berri bat zen, Kilbyren inplementazioa baino praktikoagoa non Kilby-ren zirkuituaren zenbait arazo praktikori irtenbidea eman zien, adibidez, osagai guztien interkonexioarena. Noyceken diseinua silizioz eginda zegoen, eta Kilbyren txipa, berriz, germanioz. Noycek-ek zirkuitu integratu monolitikoak siliziozko txip batean jarri zituen osagai guztiak, eta kobrezko lerroekin konektatu zituen. [18] Noyceken zirkuitu integratu monolitikoa prozesu planarra erabiliz fabrikatu zen, Jean Hoerni lankideak 1959aren hasieran garatua. Txip modernoak Noyceken txip monolitikoan oinarritzen dira, Kilbyren txip hibridoaren ordez. Noycek zirkuitu txertatuen aurrelaria eta gaur egungo zirkuitu txertatuen ekoizle famatuaren, Intel Corporation, kofundatzailea izan zen.
Têche
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 344 ziren, horien artean 250 aktiboak ziren eta 94 inaktiboak ziren. 250 pertsona aktiboetatik 236 lanean zeuden (126 gizon eta 110 emakume) eta 14 langabezian zeuden (8 gizon eta 6 emakume). 94 pertsona inaktiboetatik 39 erretiraturik zeuden, 29 ikasten zeuden eta 26 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Têche udalerrian 208 unitate fiskal zeuden, 548 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.872 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 18 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 2 administrazio publikoko enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 2 zurginak, 1 iturgina, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
Txip
Lehenengo zirkuitu integratuak
Zirkuitu txertatuak gaur egungo gailu elektroniko guztietan topa daitezke, erlojuetan, autoetan, telebistetan, MP3 erreproduzitzaileetan, telefono mugikorretan, ordenagailuetan, medikuntzako ekipamenduetan eta abar. Erdieroaleek huts-balbulen zenbait funtzio egin zezaketela esperimentalki frogatu zenean, teknologia honen garapena posiblea izan zen. Egiaztapen hauek, saiakuntza-ikerketa batzuen ondorioz lortu ziren.
Têche
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Têche udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 132 hektarea erabiltzen.
Abaurrepea
Abaurrepea (aezkeraz: Aurrepea edo Aburrepea) Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta. Zangozako merindadean eta Pirinioak eskualdean dago, Iruñea hiriburutik 65,4 kilometrora. Altuera 780 eta 1472 metro artekoa da, eta 10,89 km²-ko azalera hartzen du. biztanle zituen.
Txip
Lehenengo zirkuitu integratuak
Aurrerapen izugarria gertatu zen transistore kopuru handiak txip txikietan txertatzea lortu zenean.
Têche
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Abaurrepea
Abaurrepea herri txiki bat da, Aezkoa ibarraren eskema tradizionalari ezin hobeto jarraitzen diona, kale-herriaren antolamenduarekin, harrizko ukitu grisaxkak dituzten fatxada zuriko etxeekin eta zurezko dekorazioarekin. Teilatuak bi isurialdekoak dira, baina inklinazio nabarmena dute elurte ugarien ondorioz. Inguruko mendiek babesten dute, eta ibarraren ikuspegi onenetako bat du, batez ere hegoaldekoa.
Txip
Lehenengo zirkuitu integratuak
Balbulez eta osagai diskretuz osaturiko zirkuituak azkar ordeztu ziren. Ordezkapen hau hiru arrazoi nagusiengatik gertatu zen: zirkuitu txertatuen ekoizpen masiboa, beraien fidagarritasuna eta hauei konplexutasuna gehitzeko erraztasuna.
Abaurrepea
Aezkoa ibarran kokatuta da, baina 1845etik udalerri independentea da. Bertako biztanleak abaurrepetarrak (aezkeraz: aurrepetarrak) dira.
Txip
Lehenengo zirkuitu integratuak
Hiru dira zirkuitu txertatuen abantailak zirkuitu tradizionalekiko: kostu baxua, efizientzia energetiko hobea eta tamaina txikia. Zirkuitu hauek siliziozko olata batean fotolitografiaz inprimatzen direnez, beraien kostua baxua da. Prozesu honi esker, zirkuitu txertatuak kate-produkzioan kantitate handietan ekoiztu daitezke akats gutxiekin. Zirkuituen osagaiak oso txikiak direnez efizientzia hobea ematen da, eta hauen energia-igorpena osagai diskretuz osatutako zirkuituen igorpena baino askoz txikiagoa da. Zirkuitu txertatuen eta zirkuitu tradizionalen tamainan desberdintasun handia dago. Osagai diskretuz osaturiko zirkuitu batean transistore batek milimetro karratu batzuk hartzen ditu eta zirkuitu txertatu batean, aldiz, milioika transistore sartu daitezke milimetro karratu batzuetan. XX. mendearen erdialdean gailu erdieroaleen ekoizpenean egondako garapenek ahalbidetu zuten zirkuitu txertatuen garapena.
Abaurrepea
Izena
Abaurrepea edo Aurrepea edota Aburrepea beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
Txip
Lehenengo zirkuitu integratuak
Mikroprozesadoreak dira zirkuitu txertatu konplexuenak eta garatuenak. Hauek gailu ugari kontrolatzen dituzte, telefono mugikorretatik eta mikrouhinen labeetatik ordenagailuetaraino.Memoria digitaletako txipak zirkuitu txertatuen familiakoak dira, eta gaur egungo gizarte modernorako garrantzia handia daukate. Zirkuitu txertatu bakarra diseinatzea eta ekoiztea oso garestia da, baina milioika unitate fabrikatzerakoan kostua minimora jaisten da. Zirkuitu txertatuen efizientzia oso altua da, hauen tamaina txikiagatik. Honek konexio laburrak eta abiadura altukoak izatea baimentzen du, eta horrela, erabilitako logika kontsumo baxukoa da, adibidez CMOS. Urteak pasa ahala, zirkuitu txertatuak asko garatu dira: ezaugarri, prestakuntza, errendimendu, energia-kontsumo, efizientzia eta eraginkortasun hobeekin (ikus Mooreren legea).
Abaurrepea
Izena
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Txip
Lehenengo zirkuitu integratuak
Nahiz eta erabiltzaileak ez hauteman aldaketa azkar hauek, fabrikatzaileen artean konpetentzia izugarria dago. Adibidez, hurrengo urteetan zirkuitu txertatuen munduan gertatuko diren aldaketak International Technology Roadmap for Semiconductors delakoak adierazten ditu.
Abaurrepea
Etimologia
Bai herri hau bai pareko Abaurregaina Abaurrea aurreko izenetik abiatzen dira. Horri -pea edo -gaina gehitu zitzaion, "beherekoa" eta "garaikoa" esan nahi baitute, hurrenez hurren, kokapen geografikoaren arabera bereizteko. Aburrepea eta Aurrepea formak aezkera bertako euskalkiri dagozkio, eta ahoz erabiltzen dira ibarra osoan, nahiz eta Abaurrepea horretatik abiatzen diren.
Txip
TTL zirkuitu integratuak
James L. Buiek garatu zuen transistore-transistore logika (TTL) 1960aren hasieran, TRW Inc-ean. TTL izan zen zirkuitu integratuaren teknologia nagusia 1970eko hamarkadan, 1980aren hasieran.
La Chapelle (Ardenak)
La Chapelle Frantziako udalerri bat da Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Txip
TTL zirkuitu integratuak
Dozena zirkuitu integratu TTL miniordenagailu eta ordenagailu zentralen prozesadoreetarako eraikuntza-metodo estandarra izan ziren. Mainframes IBM 360, PDP-11 miniordenagailuak eta Datapoint 2200 idazmahaia zirkuitu integratu bipolarren bidez eraiki ziren, bai TTL bidez, bai akoplatutako emisio-logika are azkarragoa erabiliz (ECL).
Abaurrepea
Etimologia
Abaurrea zalantzazko esanahiaren toponimoa da. Mikel Belaskoren arabera, bere esanahia "zuhaitzaren aurrean" edo "zutabearen aurrean" izan liteke, eta (h)abe aurre(a) esamoldetik etorriko litzateke. Habe hitza, "zuhaitz" edo "zutabe" esan nahi zuena, arkaikoa da egungo euskaran, eta bizkaiera zaharrean erabiltzen zen, Bizkaiko foruan aipatua. Filologo honek uste du Nafarroan ere erabil zitekeela eta Abaurrea edo Abaigar bezalako lekuizenak sortu. Bigarren terminoa gardena da (aurre); izan ere, aurre hitzak "aurrean" edo "aurreko zatia" esan nahi du. Amaierako a artikulua da.
La Chapelle (Ardenak)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Abaurrepea
Etimologia
Abaurrea jatorrizko izenak Abaurrepeari egiten zion erreferentzia, eta 1719an bereizi zen lehen aldiz bi herrien artean (Abaurrea la Baxa eta Abaurrea la Alta). Euskaraz, Abaurrepea eta Abaurregaina dira. Bereizketa hori inguruko hizkuntza erromantzeetan ere badago: Abaurrea de Chuso eta Abaurrea de Suso nafar erromantzez eta Abaurrea Baja eta Abaurrea Alta gaztelaniaz (nafar erromantzearen itzulpen soilak).
Underworld (musika taldea)
Underworld Galeseko musika elektronikoko taldea da, 1987an sortu zen Cardiffen, eta gehien bat Karl Hyde eta Rick Smithen lankidetza-proiektua da. Antzinako kide garrantzitsuen artean, Darren Emerson (1991tik 2001era) eta Darren Price (2005etik 2016) daude. Beren lanik ezagunena Trainspotting filmeko soinu bandako zati bat.
Txip
MOS zirkuitu integratuak
Fabrikatzeko lehen MOS zirkuitu integratu esperimentala 16 transistoreko txip bat izan zen, Fred Heimanek eta Steven Hofsteinek RCA n 1962an eraikia. Ondoren, General Microelectronics-ek MOS zirkuitu integratu komertziala sartu zuen 1964an, Robert Normanek garatutako 120 transistoreko truke-erregistro bat. 1964an, MOS txipek transistore dentsitate handiagoa zuten, eta fabrikazio-kostuak txip bipolarrak baino txikiagoak ziren. MOS txipak are konplexuagoak izan ziren Mooreren legeak aurreikusitako erritmoan, eta, ondorioz, eskala handiko integrazioa (LSI) egin zen, ehunka transistorerekin MOS txip bakar batean 1960aren amaieran.
Underworld (musika taldea)
Diskografia
Estudioetan grabatutako albumak
Txip
MOS zirkuitu integratuak
Robert Kerwin-ek, Donald Klein-ek eta John Saracek Bell Labs-en MOSFET ate autolerrokatua (silikonazko atea) garatu ondoren, 1967an, Fairchild Semiconductorren 1968an zirkuitu integratu guztien oinarria den silikonazko atedun MOS txipa lehen teknologia garatu zuen Federico Faggin. Konputazioari MOS LSI txipak aplikatzea izan zen lehen mikroprozesadoreen oinarria, ingeniariak onartzen hasi baitziren prozesadore informatiko oso bat MOS LSI txip bakar batean egon zitekeela. Horren ondorioz, 1970eko hamarkadaren hasieran, mikroprozesadorearen eta mikrokontrolatzailearen asmakuntzak sortu ziren. 1970eko hamarkadako lehen urteetan, MOS zirkuitu integratuen teknologiari esker, 10.000 transistore baino gehiago txip bakar batean integratu ziren eskala handian (VLSI).
Abaurrepea
Armarria
Abaurrepeko armarria Aezkoako armarria da. Armarri honek honako blasoi hau du:
Txip
MOS zirkuitu integratuak
Hasieran, MOSetan oinarritutako konputagailuek zentzua zuten dentsitate handia behar zenean, hala nola kalkulagailu aeroespazialak eta sakelako kalkulagailuak. TTLtik aurrera, 1970eko Datapoint 2200 bezala, osoki eraikitako konputagailuak askoz azkarragoak eta ahaltsuagoak izan ziren txip-bakarreko mikroprozesadoreak baino, hala nola 1972ko Intel 8008, 1980ko hasiera arte.
Abaurrepea
Bandera
Abaurrepeko bandera Aezkoako bandera da. Bandera honek Aezkoako armarria dauka hondo gorri baten gainean. Armarria, gainean kasket bat eta bi aldeetan lanbrekinak dituela irudikatzen da, baita azpian "Aezkoa" inskripzioa duela ere.
Txip
Ospea
Mende erdi bat besterik ez da igaro zirkuitu txertatuak garatzen hasi zirenetik, eta gaur egun nonahi aurki ditzakegu. Ordenagailuak, mugikorrak eta beste hainbat aplikazio digital gizarte modernoaren parte bilakatu dira. Informatika, komunikazioak, manufakturak, garraio-sistemak eta internet besteak beste, zirkuitu txertatuen menpe daude. Gainera, hainbat adituk diotenez, zirkuitu txertatuek sorturiko iraultza gizakiaren historiako handienetarikoa izan da.
Abaurrepea
Geografia
Abaurrepea Aezkoa ibarran barruan dago. Ibar hau Pirinioetako ibarra da, Erroibar eta Zaraitzu ibarren artean. Ibarra zeharkatzen du Irati ibaiak, Aragoi ibaiaren adarrak.
La Chapelle (Ardenak)
Etxebizitza
2007an 81 etxebizitza zeuden, 73 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 74 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 73 etxebizitza nagusietatik 60 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 6 etxek bi gela zituzten, 5 etxek hiru zituzten, 22 etxek lau zituzten eta 40 etxek bost zituzten. 62 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 31 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 36 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Abaurrepea
Inguru naturala eta klima
Orografia menditsua du, guztiak 1 500 metrotik beherakoak. Pirinio Garaiaren eta Pirinio Beherearen arteko trantsizio-eremu bat da, eta, beraz, mendietan txertatutako mendigune harritsuak ere badaude. Haritz eta pago baso izugarriek erakargarri egiten dute Aezkoako paisaia, Irati ibaiaren ur biziak osatzeko.
Halo: Reach
Halo: Reach Bungie etxeak sortutako Halo saileko azken bideo-jokoa da. Halo Combat Evolveden prekuela bat da. Honetan Noble Six Spartan-aren pertsonaiaren papera hartzen du jokalariak, Noble taldearen azken kidea. Reach kolonian, gizakiaren indar militarraren ikurra dena, hasieran matxinatuen eraso bat dirudiena Cobenant inbasio bat bilakatuko da berehala.
Abaurrepea
Inguru naturala eta klima
Neguak elurte oparoak eskaintzen ditu Aezkoan, eta udak, berriz, leunak eta atseginak.
Estazio meteorologikoak
Aezkoan dagoen Abaurregaina udalerrian, itsasoaren mailatik 1050 metrora, Nafarroako Gobernuak 1931an jarritako estazio meteorologikoa dago. Gainera, 1971an, beste estazio meteorologiko bat inauguratu zen Aribe udalerrian, itsasoaren mailatik 701 metrora. Aribeko estazioa da Abaurreperako balio egokienak ematen dituena, hurbilen dagoena baita.
Historiaurrea
Paleolitoaren amaierako presentziari buruzko datuak daude (Zatoiako leizean aurkitutako 10 000 urteko antzinatasuneko aztarnak eta Aizpeakoa 8 000 urtekoak). Neolito garaikoak monumentu megalitiko ugari daude. Inguruko metal aberastasuna eta Orbaizeta eta Ezterenzubi arteko Azpegi mendatean aurkitutako aztarnak kontuan hartuta, metalurgia ezagutu zutela uste da. Jarduera horrek XIX. mendera arte iraun zuen Burdinezko Munizioen Fabrikan.
Erdi Aroa
Aezkoako herri guztiek bezala, Abaurrepeak urteroko petxa ordaindu beharra zeukan. Abaurrearen idatzizko lehenbiziko aipamena 1237koa da, eta Tibalt I.a erregeak jaulkitako dokumentu batean ageri da. Agiri horretan erregeak baimena ematen zuen herri berri bat sortzeko Abaurrearen gainean, Zazaoz izeneko lekuan. Aipatzen den Abaurrea hori Abaurrepea zen, inongo zalantzarik gabe, eta herri berria Abaurregaina izan zitekeen. Beti ere, XVI. mendera arte, batera zenbatzen zen bi herrietako biztanleria. XIX. mende hasierara arte, Aezkoako alkateak eta herritarrek aukeraturiko erregidore batek gobernatzen zuten herria.
Ibarreko elizei dagokienez, ustez Antso Larrosa (1134-1135) gotzainak Orreagako ospitalera transferitu zituenak eta erromatar aita santuek (1137, 1203 eta 1218) horrela berretsi zituztenak, jasota dago Abaurregaineko, Abaurrepeko eta Garaioako elizak benetan Eugenio IV.a aita santuak 1441ean kolegiatari gehitu zizkiola. Erregearen laguntza jaso zuen 1319an, haranak urtean 600 soldata ordaintzen baitzituen afari gisa.
XV. mendearen bigarren erdian agaramondarren eta beaumondarren arteko borrokek ondorio tamalgarriak ekarri zizkioten ibarrari, agaramondarren bandoan mantendu baitzen. Beaumondarrek herriak erre, ondasunak lapurtu eta jende asko hil zuten.
La Chapelle (Ardenak)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Abaurrepea
Aro Modernoa
Abaurregainak aurrea hartu zion Abaurrepeari demografian. 1797an, errate baterako, Abaurregainak 272 biztanle zituen, eta Abaurrepeak 143. Aezkoak goranzko joera demografikoa izan zuen XVI-XVIII. mendeetan. XVI. mendean jazarritako sorginkeria-praktiken eszenatoki izan zen. Eremu horretan, Nafarroako konkistaren ondoren, goinabartarren eta baxenabartarren arteko harremanen historiaren ezaugarri diren mugako istiluak gertatu ziren, bereziki larreen kontuengatik. 1595ean, zehazki, berrogeita hamar garazitar banda batek Hiriberri eraso zuen, Joan Iriarte hilez zauritu eta Martin Berria eskribaua hil zuen. Abizenaz, Hiriberri, Garralda eta Garaioako kanpaiez, ibarreko alkate eta kapitain Antso Elizondoren aginduz deiturik, sarkinak preso hartu zituzten. Mugako posizio horrek aukera ematen zien, hala ere, muga-zergen legedia errazago urratzeko. 1612an erregeordeak aetzak eta mugako beste ibarra batzuetako bizilagunak indultatu behar izan zituen ogia eta ardoa esportatzeagatik jarritako isunengatik.
La Chapelle (Ardenak)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 111 ziren, horien artean 78 aktiboak ziren eta 33 inaktiboak ziren. 78 pertsona aktiboetatik 70 lanean zeuden (38 gizon eta 32 emakume) eta 8 langabezian zeuden (5 gizon eta 3 emakume). 33 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Abaurrepea
Aro Modernoa
Frantziarekiko gerretan, beren mendiak defendatzeko obligazioa zuten, beren alkate eta kapitainaren agindupean, eta harana uztera behartu gabe. Horregatik, XVIII. mendearen hasieran, Erresumako Gorteei memoria bat aurkeztu zieten, erregeordeak Auritz eta Orreagako mendiak defendatzera eta, ondoren, Zangoza defendatzera joateko aginduen aurka. Mende honetan ibarreko bizitza markatzen duten hiru gertaera nabarmentzen dira. Lehena, 1774tik 1775era bitarteko azienda-izurritea da, Nafarroako ia behi-azienda guztia deuseztatu zuena. Bigarrena, Orbaizetako Munizio Fabrikaren eraikuntza izan zen, eta, horren ondorioz, ibarreko mendien gaineko jabetza eta eskubideak galdu ziren, 1984ra arte itzuli ez zirenak. Hirugarrena, Konbentzioaren Gerra da (1793-1795), non ibarreko herri gehienak suntsituak izan ziren, baita setioen xede nagusi izan zen munizio-fabrika ere. 1794ko udan frantziarrek 247 etxe, eliza, garai eta borda erre zituzten. Aezkoako herriek gero Nafarroako Foru Aldundira eraman zituzten memorialek ez dute, antza, handik gutxira 1802ko Historiaren Akademiaren Hiztegian irakur daitekeena puzten. Hiztegi horretan esaten denez, ibar osoan 208 etxe zeuden, eta gerran ia erabat hondatuak izan ziren; beraz, jabeak berreraikitzen saiatzen diren arren, haietako asko oraindik ere etxolatan bizi dira.
Daubentonia
Daubentonia primate genero bat da, lemuriformeen barruan sailkatua eta Madagaskarren bakarrik bizi dena. Gaur egun Daubentonia madagascariensis espeziea bakarrik bizi da, 1920an Daubentonia robusta desagertu zenetik.
La Chapelle (Ardenak)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Txip
Motak
Gutxienez hiru mota ezberdineko zirkuitu txertatuak daude:
Abaurrepea
Aro Garaikidea
Iratiren gainean, XXI. mendearen hasieran, bi irin-errota eta beste hainbeste batan zeuden. Bere abeltzaintza-ekonomiaren garrantziak azaltzen du 1724an Nafarroako Gorteetara eraman zuen memoriala, Gaztelako, Aragoiko eta Frantziako azienda txikiak sartzea debekatzeko.
1807an, erregeren aginduz, Aezkoako eta beste ibar batzuetako nobleak arma-zerbitzutik kanpo utzi zituzten. Baina, hurrengo urtean, frantziarren inbasioa jasan zuen Nafarroako lehen lurraldeetako bat izan zen, Iberiar Penintsulako Gerra hasi zenean. Orbaizetako ola izan zen Aezkoako inbaditzaileen helburu nagusia, nahiz eta honek ere tropak eta Frantzisko Espotz Minako gerrillariak mantentzen lagundu behar izan.
Txip
Motak
Beste aldetik, Integratutako funtzioen arabera zirkuitu integratuak sailka daitezke analogikoan, digitalean eta seinale mistoan, hots, seinale analogiko eta digitaletan, txip berean.
Abaurrepea
Aro Garaikidea
XX. mendea mende osoan iraun zuen emigrazio geldiezin batekin hasi zen, hein batean abeltzaintza sektorearen galera ekonomiko handi eta etengabeak eraginda (ibarran inplanterik handiena duena). Biztanleria izugarri murriztu zen mendean zehar, 1 000 biztanle inguru izateraino.
Demografia
biztanle zituen Abaurrepeak.
Ladispoli
Ladispoli Italiako udalerri bat da. Erromako probintzian dago, Lazio eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Txip
Zirkuitu txertatu digitalak
Zirkuitu integratu digitalek milaka milioi ate logiko, biegonkor, multiplexadore eta beste zirkuitu batzuk izan ditzakete milimetro karratu gutxi batzuetan. Zirkuitu horien tamaina txikiari esker, abiadura handia, potentzia txikiko disipazioa eta fabrikazio-kostu txikia lor daitezke, junturan integratuta dagoenarekin alderatuta. Zirkuitu digital horiek, eskuarki mikroprozesadoreak, DSP eta mikrokontrolagailuak, aljebra boolearra erabiltzen dute "bat" eta "zero" seinaleak prozesatzeko. Oinarrizko ate logiko batzuetatik (AND, OR, NOT) mikroprozesagailu edo mikrokontrolatzaile batzuetaraino izan daitezke. Zirkuitu integratu aurreratuenen artean mikroprozesadoreak edo "nukleoak" daude, ordenagailu pertsonaletan, zelularretan, mikrouhin-labeetan eta abarretan erabiltzen direnak. Zenbait nukleo sar daitezke txip edo zirkuitu integratu bakar batean. Memoria digitaleko txipak eta aplikatzeko zirkuitu integratu espezifikoak (ASIC) zirkuitu integratuen beste familia batzuen adibideak dira.
Ladispoli
Mugakideak
Ladispolik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Abaurrepea
Ekonomia
Nafarroako goi Pirinioaldeko berezko laboreak. Mendiak eta larreak dira nagusi, eta horien aberastasun nagusiak abeltzaintza eta baso-ustiapena dira. XX. mendearen hasierara arte, orraziak, koilarak eta egurrezko eta zapi zakarrezko sardexkak egiten ziren tokiko janzkera tradizionalerako.
Txip
Zirkuitu txertatu digitalak
Zirkuitu integratuek zirkuitu analogikoak eta digitalak txip batean konbinatu ditzakete, bihurgailu analogiko-digitalak eta bihurgailu digital-analogikoak sortzeko. Seinale mistoko zirkuituak zirkuitu horiek baino txikiagoak eta merkeagoak dira, baina kontuan izan behar dute seinalearen interferentzia. Laurogeita hamarreko hamarkadaren amaiera baino lehen, irratiak ezin ziren mikroprozesadoreen kostu txikiko CMOS prozesu beretan fabrikatu. Baina 1998az geroztik RF CMOS prozesuak erabiltzen dituzten irrati-txipak garatu dira. Adibidez, Intelen DECT haririk gabeko telefonoa edo Atherosek eta beste enpresa batzuek sortutako 802.11 txipak (Wi-Fi).
Abaurrepea
Ekonomia
Baso asko daude oraindik, nahiz eta gehiegizko ustiapena jasan duten, batez ere azken urteetan. Pagoek eta haritzek estaliko lukete, egoera naturalean, ibarraren zatirik handiena; Abaurrean bakarrik agertzen da pinu gorria, Zaraitzu eta Erronkaribar ibarraren proprioa. Ibarraren iparraldeko eta hegoaldeko mendietan pagadi garrantzitsuak daude, Garralda, Aria eta Aribeko behealdeetan hariztiak.
Txip
Zirkuitu txertatu digitalak
Orokorrean zirkuitu txertatuen fabrikazioa konplexua da, osatzen duten osagaien integrazioa espazio oso txiki batean egin behar delako. Bestalde, zirkuitu zaharragoekin alderatuz, muntaia eraginkorragoa eta azkarragoa da.
West Liberty (Ohio)
West Liberty Ohioko herri bat da. Logan konderrian kokatua dago. 2010ean 1,805 biztanle zituen, 2.9 kilometro koadrotan banatuta.
Txip
Belaunaldiak
Txipak erabilitako osagai-kopuruaren arabera sailkatu daitezke:
Abaurrepea
Politika
Abaurrepeak ez du udaletxe bat bere horretan, baizik eta Abaurregainatik kontrolatzen dute herriari dagokiona, idazkaria bera baita bientzat. Udalbatza udalerriko alkateak eta bi zinegotziak osatzen dute. Egungo alkatea Txaro Salon Arotzarena da, San Martin hautagai gisa aurkeztu zena.
Txip
Eskala txikiko integrazioa (SSI)
Lehenengo zirkuitu integratuek transistore batzuk baino ez zituzten. Dozenaka transistore zituzten lehen zirkuitu digitalek ate logiko gutxi batzuk eman zituzten, eta lehenengo zirkuitu integratu linealek, hala nola Plessey SL201 edo Philips TAA320, bi transistore baino ez zituzten. Zirkuitu integratu bateko transistore kopurua izugarri handitu da ordutik. "Eskala handiko integrazioa" (LSI) terminoa IBM Rolf Landauer-eko zientzialariak erabili zuen lehen aldiz kontzeptu teorikoa deskribatzean; termino horrek honako termino hauek sortu zituen: "eskala txikiko integrazioa" (SSI), "eskala handiko integrazioa" (MSI), "eskala handiko integrazioa" (VLSI) eta "eskala ultra handiko integrazioa". Lehenengo zirkuitu integratuak SSI izan ziren.
Oxibanita
Oxibanita oxido motako minerala da.
Txip
Eskala txikiko integrazioa (SSI)
SSI zirkuituak funtsezkoak izan ziren lehen proiektu aeroespazialetarako, eta proiektu aeroespazialek teknologiaren garapena inspiratzen lagundu zuten. Bai Minuteman misilen programak bai Apollo programak ordenagailu digital arinak behar zituzten inertzia-orientazioko sistemetarako. Apollo Guidance konputagailuak zirkuitu integratuaren teknologia gidatu eta bultzatu zuen arren, Minuteman misilak bultzatu zuen masa ekoizpena. Minuteman misil-programak eta Estatu Batuetako Itsas Armadako beste programa batzuek $4 milioi zirkuitu integratuen merkatua osatu zuten 1962an, eta 1968rako, Estatu Batuetako Gobernuak espazioari eta defentsari dagokienez egindako gastua $312 milioiko ekoizpen osoaren %37 zen artean.
Abaurrepea
Udal hauteskundeak
Herri txikia izan arren, ibarran jarduera politiko gehien duen herria da. Lehenengo bi legegintzaldietan bost zinegotzi egon ziren, alkatea kontuan hartuta, eta gaur egun hiru daude. 1987 eta 1999 artean ez zen zerrendarik aurkeztu, eta, beraz, aurreko alkatea kudeaketa-batzorde buru jarri zen, harik eta 1999an Juan Jose Salon Arotzarena aurkeztu zen arte. Juan Jose Salon Arotzarena alkate izango zen 2019ra arte, lehenengo eta behin beste bi zinegotzirekin batera. 2019an, Txaro Salon Arotzarena arrebak ordezkatu zuen.
St. Joseph (Illinois)
St. Joseph  Illinoiseko herri bat da. Champaign konderrian kokatua dago. 2010ean 3,967 biztanle zituen, 5.49 kilometro koadrotan banatuta.
Abaurrepea
Foru hauteskundeak
Hauek dira Nafarroako Parlamenturako hauteskundeen azken bi deialdiak:
Txip
Eskala erdiko integrazioa (MSI)
Zirkuitu integratuak garatzeko hurrengo urratsean, txip bakoitzean ehunka transistore zituzten gailuak sartu ziren, "eskala ertaineko integrazioa" (MSI) izenekoak.
Oxibanita
Ezaugarriak
Oxibanita oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 7 - 7,5 da.
Txip
Eskala erdiko integrazioa (MSI)
MOSFET eskala-teknologiari esker, dentsitate handiko txipak eraiki ziren. 1964an, MOS txipek transistore dentsitate handiagoa zuten, eta fabrikazio-kostuak txip bipolarrak baino txikiagoak ziren.
Abaurrepea
Egungo banaketa
Abaurrepeko Udala zinegotzik eta alkateak osatzen dute, demokratikoki hautatuak. Alkatea Txaro Salon Arotzarena da, San Martin zerrendakoa. Zinegotziak 2 daude:
Txip
Eskala erdiko integrazioa (MSI)
1964an, Frank Wanlass-ek 16 biteko desplazamendu erregistro bat erakutsi zuen, 120 MOS transistore zituen txip bakar harrigarri batekin. Urte berean, General Microelectronics-ek MOS zirkuitu integratuko lehen txip komertziala sartu zuen, PA kanaleko 120 MOS transistorekoa. 20 biteko erregistroa izan zen, Robert Norman eta Frank Wanlass-ek garatua. MOS txipak are konplexuagoak izan ziren Mooreren legeak aurreikusitako erritmoan, eta, hala, 1960aren amaieran, ehunka MOSFET zituzten txipak sortu ziren txip batean.
Abaurrepea
Alkateak
1979tik, Abaurrepeak 3 alkate izan ditu:
Txip
Eskala handiko integrazioa (LSI)
Garapen handiago batek, MOSFET eskalako teknologia eta faktore ekonomiko berak bultzatuta, 1970eko hamarkadaren erdialdean "eskala handiko integrazioa" (LSI) ekarri zuen, dozenaka mila transistore txip bakoitzeko.
Abaurrepea
Garraioa
Autobuses Artieda autobus konpainiak Aezkoa Iruñekin batzen du. Autobus lineak honako ibilbidea egiten du:
Txip
Eskala handiko integrazioa (LSI)
SSI, MSI eta LSI eta VLSI goiztiarrak prozesatzeko eta fabrikatzeko erabiltzen diren maskarak (adibidez, 1970eko hamarkadako lehen urteetako mikroprozesadoreak) eskuz sortu ziren, sarritan zinta itsasgarria edo antzekoak erabiliz. Zirkuitu integratu handi edo konplexuetarako (memoriak edo prozesadoreak, esaterako), zirkuituen banaketaz bereziki kontratatutako profesionalek egin zuten maiz, eta ingeniari-talde batek gainbegiratuta jarri ziren; hark, zirkuituen diseinatzaileekin batera, maskara bakoitzaren zehaztasuna ikuskatu eta egiaztatuko zuen.
Abaurrepea
Euskara
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Aezkoako herri guztiak sailkatu zituen, behe-nafarrera euskalkian, hegoaldeko Pirinio ibarretik bakarra.
Txip
Eskala handiko integrazioa (LSI)
1K-biteko RAMak, kalkulagailuko txipak eta lehen mikroprozesadoreak, 1970eko hamarkadaren hasieran neurrizko kantitatean hasi zirenak, 4.000 transistore baino gutxiago zituzten. LSIko benetako zirkuituak, 10.000 transistore ingurura hurbiltzen direnak, 1974 inguruan hasi ziren, ordenagailuaren memoria nagusientzat eta bigarren belaunaldiko mikroprozesadoreentzat.
Abaurrepea
Euskara
Ibar honetan hitz egiten den euskarak bere berezitasunak ditu. Horregatik sailkatzen da Aezkera azpieuskalkian. Euskara batuaren itzalean alfabetatutako hainbat euskaldun baden arren, Aezkoako mintzaira zaharra oso hiztun gutxik dakite. 2007ko udazkenean, hamar bat aezkerazko euskaldun behintzat baziren, baina horietako bat besterik ez zen 50 urtetik beherakoa.
Txip
Eskala oso handiko integrazioa (VLSI)
"Eskala oso handiko integrazioa" (VLSI) 1980. urtearen hasieran hasi zen garatzen, ehunka mila transistorerekin, eta, 2016. urtetik aurrera, transistoreen kontaketak hazten jarraitzen du, txip bakoitzeko hamar mila milioi transistore baino gehiago.
Abaurrepea
Janzkera
Nafarroako artxiboan dagoen 1817. urteko dokumentu baten arabera, Aezkoa ibarreko bizilagunak eta bertakoak beren oihal zuri-beltzezko jantziagatik bereizten ziren. Oihal horiek beraiek egiten zituzten beren aziendaren artilearekin, eta beren etxeetan garbitzen, iruten eta ehuntzen zituzten. Oihalezko piezak, gero, batanatuak, ehunduak eta beltzez tindatuak izaten ziren. Haiek ebaki, josi eta egiten zituzten galtzerdiak, txupak, basapiztiak eta golillak, kaputxa txikiarekin erabiltzen zituztenak, mahuka bikoitzekoak, bizidun haragitsuekin, eta haietako batzuk eliza, ezkontza, bataio eta Ibarreko Batzarretako eginkizunetarako gala-jantziak ziren.
Txip
Eskala oso handiko integrazioa (VLSI)
Hainbat garapen behar ziren dentsitatea handitzeko. Fabrikatzaileak MOSFET diseinu-arau txikiagoetara eta fabrikazio-instalazio garbiagoetara eraman ziren. Prozesuetako hobekuntzen ibilbidea Erdieroaleentzako Nazioarteko Ibilbide Teknologikoaren Orriak (ITRS) laburbildu zuen. Orduz geroztik, Gailu eta Sistemetarako Nazioarteko Ibilbide Orriak (IRDS) egin du.
Abaurrepea
Musika
Resureccion Maria Azkuek bere Euskal Kantutegi Herrikoia argitaratu dituen narrazio, maitasun, areka, erlijioso, elegia eta erronda kantu batzuk jaso ditu. Eguberrietako kantak aipa daitezke aipagarritzat. Guztiak aezkeraz daude. Hauek dira: Eguberri, Birjiña Arantzazukoa, Ama Birjiña, Nora zoazun erran daztazu, Abu nina, Katalina, Ea Mea, Gure Jesus, Kristi on batek, Ttakur ttiki gorritto bat, Sugea dabil bularrez, Kantatzen bear det asi, Arrosaren botigak eta Sujet eder bat.
Txip
Eskala oso handiko integrazioa (VLSI)
Diseinu elektronikoko tresnak hobetu egin ziren, eta diseinuak arrazoizko denboran bukatzea praktikoa izan zen. Energiaren ikuspegitik eraginkorrenak diren CMOSek NMOS eta PMOS direlakoak ordezkatu zituzten, eta energiaren kontsumoa ez zen nabarmen handitu. VLSI gailu modernoen konplexutasuna eta dentsitatea ez zen posible maskarak egiaztatzea edo jatorrizko diseinua eskuz egitea. Ingeniariek, berriz, EDA tresnak erabiltzen dituzte egiaztapen funtzionaleko lan gehiena egiteko.
Nicolas Cazalé
Nicolas Cazalé (Paue, Frantzia, 1977ko apirilaren 24a) Frantziako aktorea eta modeloa da.
Txip
ULSI, WSI, SoC eta 3D-IC
Konplexutasunaren hazkunde handiagoa islatzeko, ULSI hitza proposatu zen, hau da, "eskala ultra handiko integrazioa", milioi bat transistore baino gehiagoko txipetarako.
Abaurrepea
Mitologia
Hainbat pertsonaia mitologiko ezagun daude ibarran:
Txip
ULSI, WSI, SoC eta 3D-IC
Wafer eskalan integrazioa (WSI) oso zirkuitu integratu handiak eraikitzeko bitarteko bat da, siliziozko olata oso bat erabiltzen dutenak "supertxip" bakarra sortzeko. Tamaina handiko eta ontzi txikietako konbinazioaren bidez, WSIk kostuen murrizketa bortitza eragin lezake sistema batzuentzat, bereziki modu masiboan paraleloak diren superordenagailuentzat. Izena Integrazio handia terminotik hartzen da, WSI garatzen ari zen teknikaren egungo egoera.
Abaurrepea
Jaiak
Hauek dira udalerriko xei (aezkeraz; jai) nagusiak:
Txip
ULSI, WSI, SoC eta 3D-IC
Txip bateko sistema bat (SoC edo SOC) zirkuitu integratu bat da, eta bertan ordenagailu edo sistema baterako behar diren osagai guztiak txip bakar batean sartzen dira. Horrelako gailu baten diseinua konplexua eta garestia izan daiteke, eta, errendimendu-onurak, berriz, beharrezkoak diren osagai guztiak txip bakar batean integratuz lor daitezke; lizentziaren kostua eta txip bakarreko makina baten garapena, berriz, gailu bereiziak baino handiagoak dira oraindik. Lizentzia egokiekin, eragozpen horiek konpentsatu egiten dira fabrikazio- eta muntaketa-kostu baxuagoekin eta energia-aurrekontu oso txikiarekin: osagaien arteko seinaleak mugitzen direnez, askoz energia gutxiago behar da. Gainera, seinale-iturriak eta helmugak fisikoki hurbilago daude txipetik, kableatuaren luzera murriztuz eta, beraz, baita latentzia, transmisio-kostuak eta moduluen arteko komunikazioaren hondar-beroa ere, txip berean. Horren ondorioz, Novo-on-Chip (NoC) gailuak aztertu dira. Gailu horiek txipetako sistemak diseinatzeko metodologiak aplikatzen dituzte komunikazio digitaleko sareetan, ohiko bus en arkitekturen ordez.
Abaurrepea
Oharrak
<references group="lower-alpha" />