cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Camilo Villavaso
Camilo Felipe Villavaso Etxebarria (Bilbo, - † ib., ) bizkaitar kazetari, historialari eta politikaria izan zen.
Bizkaiko Batzar Nagusietan izandakoa, 1876 Durango ordezkatu zuen Espainiako Diputatuen Kongresuan. Lanbidez kazetaria, Irurac bat zuzentzeaz gain, El Noticiero Bilbaíno, El Diario de Bilbao, Euskal-Erria, Revista de Vizcaya, Madrilgo El Día, La Ilustración Católica eta La Ilustración de Álava y Vizcaya agerkarietan ere idatzi zuen.
Indiar elefante
Indiar elefantea (Elephas maximus indicus) Asiar elefante espeziaren azpiespeziea da; azpiespezieak lau dira. Indiarra tamainuz bigarren handiena da eta haien altura Sri Lankako parekoa da. Animalia gehienek betortzak dituzte. Azpie espezie hau ugariena da: Indiatik Malaka penintsuleraino aurki daiteke.
Hifuyo Uchida
(japonieraz: 内田 一二四) Japoniako futbolaria izan zen.
Sin-le-Noble
Biztanleria
2007an Sin-le-Noble udalerrian erroldatutako biztanleak 16.746 ziren. Familiak 6.363 ziren, horien artean 1.689 pertsona bakarrekoak ziren (582 bakarrik bizi ziren gizonak eta 1.107 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.730 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 2.146 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 798 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 6.947 etxebizitza zeuden, 6.482 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 460 hutsik zeuden. 5.338 etxeak ziren eta 1.569 apartamentuak ziren. 6.482 etxebizitza nagusietatik 3.457 bere jabearen bizilekua ziren, 2.755 alokairuan okupaturik zeuden eta 269 doan lagata zeuden; 49 etxek gela bat zuten, 476 etxek bi zituzten, 1.158 etxek hiru zituzten, 1.843 etxek lau zituzten eta 2.957 etxek bost zituzten. 3.716 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 3.352 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.491 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 10.679 ziren, horien artean 6.851 aktiboak ziren eta 3.828 inaktiboak ziren. 6.851 pertsona aktiboetatik 5.500 lanean zeuden (3.038 gizon eta 2.462 emakume) eta 1.352 langabezian zeuden (728 gizon eta 624 emakume). 3.828 pertsona inaktiboetatik 843 erretiraturik zeuden, 1.276 ikasten zeuden eta 1.709 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Sin-le-Noble udalerrian 6.344 unitate fiskal zeuden, 16.388 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.537 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 111 zerbitzu publikoetatik, 2 poliziaren kasernak ziren, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa, 2 posta bulegoak, 8 banku bulegoak, 1 funeraria, 12 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 3 autoeskolak, 7 igeltseroak, 6 margolariak, 4 zurginak, 12 iturginak, 7 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 17 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 14 jatetxeak, 4 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 2 apaindegiak.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 3 osasun-zentro, 6 botika eta 2 anbulantzia zegoen.
2009an 5 haur-eskola eta 8 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Sin-le-Noble udalerrian1 Bigarren Hezkuntzako ikastetxea eta 1hezkuntza orokorreko lizeoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 736 ikasle zeuden eta hezkuntza orokorreko lizeoetan 1.141.
Astatotilapia desfontainii
Astatotilapia desfontainii Astatotilapia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Halichoeres notospilus
Halichoeres notospilus Halichoeres generoko animalia da. Arrainen barruko Labridae familian sailkatzen da.
Nekazaritza intentsibo
Nekazaritza intentsiboa lan edo kapital (azpiegiturak, teknologia, ...) ekoizpen-faktoreak neurri handian, nekazal jarduera garatzen den lur-eremuen aldean, baliatzen dituen nekazal-jarduera bat da, nekazaritza estentsiboaren aurkakoa. Gehienetan, langile kopuru handiagoak eskatzen dituen nezakaritza mota bat da, ongarriak eta ekoizpena gehitzeko bestelako gai kimikoak erabili eta instalakuntza eta makineria konplexuak (negutegiak, adibidez) behar dituena, betiere ekoizpena maximotzeari begira. Horrela, nekazal jarduera intentsiboak jarduera estentsiboak baino lur eremu txikiagoa beharko du ekoizpen bera lortzeko, lan eta teknologiazko ekoizpen faktoreen erabilera intentsiboari esker.
1687 Glarona
1687 Glarona asteroide gerrikoan aurkitutako 1687. asteroidearen izena da. 1965eko irailak 19an aurkitu zuen Paul Wildek Zimmerwaldetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1965 SC zen. Bere izena Glarus Kantoiagatik jasotzen du.
Yosuke Kamigata
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako V-Varen Nagasaki.
Rideau ubidea
Rideau ubidea (Rideau Canal) Ontarioko hego-ekialdeko ubidea (Kanada) da, Ottawa eta Kingston lotzen dituena. Ia 200 kilometro luze da; Rideau ibaiari jarraitzen dio Rideau aintziraraino eta handik Cataraqui ibaia baliatuz Ontario aintziraraino iristen da. 1826-1832 urteetan eraiki zen, eta kolonoak garraiatzeko erabili zen aurrenik; gerora merkantzia garraiorako erabili da.
NGC 216
NGC 216 galaxia bat da, Cetus konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
FINA
FINA edo Igeriketaren Nazioarteko Federazioa (Fédération Internationale de Natation) mundu osoko igeriketa federazioak elkartzen dituen konfederazioa da. Egoitza nagusia Lausanan (Suitza) dago kokatuta eta presidentea Julio César Maglione da.
FINAren konpetentziak igeriketakoak dira, hau da: igeriketa, igeriketa ur irekietan igeriketa sinkronizatua, waterpoloa, tranpolin jauzia eta garaiera handiko tranpolin jauzia.
Brontze Aroko urrezko kapeluak
Brontze Aroko urrezko kapeluak (Goldhüte, singularra: Goldhut, tipologikoki Goldhüte vom Typus Schifferstadt ere deituak kapeluetako baten aurkikuntza-izenagatik) Brontze Aroko Europako artefaktu arkeologiko oso berezi eta arraroak dira, kono luzeko forma duten urrezko kapelu batzuk. Orain arte, objektu horietako lau ezagutzen dira. Formaz aparteko tipologian, materialean, apainduren estiloan, eta seguruenik apropos lurpean ezkutatu izanarekin lotura dute Europako Mendebaldean aurkitutako beste hainbat objektuk; urregintza estilo hau partekatzen dutelarik, adibidez, Axtrokiko ontziek, Gipuzkoan aurkituak 20. mendean.
Aleak
Hona ezagutzen diren lau aleak:
Ezaugarriak
Kapeluak Brontze Aroko Tumuluen kultura berantiarrarekin eta Errauts-kutxatilen zelaietako kulturarekin lotzen dira. Sinbolismoan eta fabrikazio-tekniketan dituen antzekotasun estuak Brontze Aroko kultura koherente baten adierazgarri dira. Brontze aroko urrezko kapeluen urregintza estiloa, mendebaldeko eta erdialdeko Europan garrantzi handia duen lurralde baten adierazgarri. Horien artean, Axtrokiko ontziak, Eskoriatzan lurpean azaldu zirenak.
Detailetan beguratuta, lotura hori argia da:
Kapeluen aurkikuntzen testuinguru arkeologikoak ez dira oso argiak (Berlingoaren kasuan guztiz ezezaguna da)., baina ezagutzen diren bi adibide gutxienez (Berlin eta Schifferstadt) nahita eta arretaz lurperatuak dirudite. Nahiz eta bat ere ezin den zehatz-mehatz datatu, haren teknologiak iradokitzen du K.a. 1400 eta 800 urteen artean egin zirela seguruenik.
Objektuak urrezko xafla mehez eginda daude, eta kanpotik lotu ziren material organikoz egindako kapelu koniko luze batzuei. Kapeluaren oinarria material organikoren batez eginda egon zitezkeen eta kanpoko urrezko orriek egonkortzeko balio izan zuten. Urrezko konoak apaingarriz estalita daude luzera osoan, banda horizontaletan. Apaingarriak batez ere disko eta zirkulu zentrokideak, gurpiltxo, zigilu, biribilki edo orraziekin zulatu zirela dirudi. Adibide zaharrenek (Avanton, Schifferstadt) geroagokoek baino apaingarri-sorta murritzagoa erakusten dute.
Egutegien hipotesia
Berlingo adibidearen azterketa batek iradokitzen du Ilargi-egutegi bat irudikatzen duela objektuak. Objektuak ilargi- eta eguzki-egutegietan datak edo aldiak zehazteko aukera emango zukeen.
Egutegi funtzio horrekin identifikatu den apaingarrietako elementu bat dira biribil batzuk, eraztun kopurua desberdinaz inguratuak, banda bakoitzean eraztun kopuru finko bat gordetzen delarik. Irudian ikus daiteke Ezelsdorfekoan biribil-eraztun horiek duten aniztasuna. Axtrokiko ontzietan ere bada eraztun bariabilitate hori, baina orain artean ez da egutegi-funtziorik proposatu hauentzako.
WiiConnect24
Wii bideokontsolaren internet bidezko 24 orduko doako zerbitzua da. Kontsolaren ezaugarri hau E3 2006 ferian aurkeztu zen lehendabiziko aldiz. Mugatuta, baina kontsolaren kaleratzearekin batera martxan hasi zen, honako ezaugarriak batzen dizkiolarik azken honi:
Larunbat santu
Larunbat santua (Sabbatum Sanctum) Aste Santuko larunbata da. Pazko hirurrenaren hirugarren eguna da eta, gaua heltzean, urteko kristau ospakizunik nagusiena egiten dute: pazko gaubeila.
Robert Robinson
Robert Robinson (Bufford, Chesterfield, 1886ko irailaren 13a - Great Missenden, Buckingham, 1975eko otsailaren 8a) britainiar kimikaria izan zen. Manchesterren ikasi zuen, eta Sydneyko Unibertsitateko irakasle izan zen (1912).
Larunbat santu
Aurreko egunean, Ostiral Santuan, Kristo gurutzean kondenatu egiten dute, hurrengo egunean, Igande Santuan edo Berpizkuntzako igandean, berpizteko.
Robert Robinson
Britainia Handira itzuli ondoren Kimika organikoa irakatsi zuen Liverpoolgo, Londresko eta Oxfordeko Unibertsitateetan, eta 1935ean Shell enpresako zuzendari egin zuten. 1945ean Londresko Errege Elkartearen lehendakari izendatu zuten. Hasieran biologiarentzat garrantzia zuten landareen alkaloideak eta loreen koloregaiak aztertzen hasi zen; lan horren ondorioz, brazilina eta hematoxilina lortu zituen sintesi bidez. Lotura kimikoetan parte hartzen duten elektroiei buruzko teoria interesgarri eta garrantzitsua eman zuen. 1947an Kimikako Nobel saria eman zioten.
Inflazio kosmiko
Inflazioa kosmologiaren eredu estandarraren, hots, Big Bang beroaren teoriaren eranspenik garrantzitsuenetakoa da.
Inflazioa Unibertsoak oso gaztea zenean jasandako zabalkunde esponentziala eta oso bortitza da. Teoria hau zenbait arazo konpontzeko sortu zen, besteak beste Unibertsoaren lautasunaren arazoa, monopolo magnetikoen arazoa eta horizontearen arazoa.
Inflazio garaia Big Bang beroko singularitatetik 10^{-36} segundora hasi  eta segundora bitartean amaitu zen. Inflazio garai honetan Unibertsoko eskala faktorea gutxienez 10^{27} faktoreaz handitu zen. Ondoren, Unibertsoak zabaltzen jarraitu du energia ilunari esker, baina erritmo geldoago batean.
Sarrera
Inflazioaren lehen proposamena Alan Guth fisikari eta kosmologoak egin zuen 1981. urtean. Era independentean, Andrei Linde, Andrea Albrecht eta Paul Steinhard izan ziren teoria honi forma modernoa emateaz arduratu zirenak.
Inflazioaren erantzule den mekanismo zehatza ezagutzen ez den arren, oinarrizko irudiak emandako zenbait aspektu behaketen bidez baieztatuak izan dira. Ondorioz, inflazio kosmikoa kosmologiaren eredu estandarra den Big Bang beroaren teoriaren ataltzat hartzen da.
Funtsean, teoria honek zabalkunde esponentziala aurresaten du. Hots, bi behatzaile finko baditugu espazioko puntu desberditan, bien arteko distantzia fisikoa era esponentzialean handituko da.
Inflazioak Unibertso oso gaztea inflatoi izeneko eremu eskalar batez menperatua dagoela dio. Eremu honetan gorabehera kuantikoak sortuko dira eta hauek inflazioarekin eskala kosmologikoetara zabalduko dira. Ondoren, grabitatea ren indarpean gaur egun ezagutzen dugun eskala handiko egitura sortuko dute (galaxia k kasu).
Motibazioa
Aipatu bezala, inflazio kosmikoaren teoria 70. hamarkadan aurkitutako zenbait arazo konpontzeko sortu zen. Arazo hauen jatorria behaketen berezitasunean zegoen, izan ere, gaur egun behatutako Unibertsoa sortzeko hasierako baldintzak ikaragarri berezi eta inprobableak izan beharko lukete. Inflazioak arazo hauek konpontzeko aukera ematen digu, Unibertsoa hasierako egoera hain berezi honetara eramango duen mekanismo fisiko bat proposatuz.
Lautasunaren arazoa
Behaketen bidez gure Unibertsoaren eskala handiko kurbadura nulua dela edo ia nulua dela dakigu. Noski, lokalki espazio denbora aztertzen badugu, masadun objektuek espazio-denbora hau kurbatuko dute erlatibitate orokorra ren teoriak aurresan bezala, baina eskala kosmologikoetan hau arbuiagarria da.
Unibertsoaren lautasun hau problematikoa izan daiteke, izan ere, oso inprobablea da kasualitate hutsez kurbadura hau nulua izatea; izan ditzakeen kurbaduraren balio posible guztiak kontuan hartuz.
Heterogenita
'''Heterogenita]] =
oxido motako minerala da.
Ezaugarriak
Heterogenita oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 - 5 da.
Inflazio kosmiko
Lautasunaren arazoa
Gauzak honela, inflazioak eskaintzen digun soluzioa era intuitibo batean ulertzea erraza da. Hasierako egoeran espazio-denborako perturbazioak existitzen badira ere, kurbadura ez nulua hortaz, espantsio honek metrika zabaldu eta kurbadura hauek deuseztatuko ditu. Hau ulertzeko puxika baten gainazala irudikatu dezakegu gure espazio-denbora bezala, orduan, inflazioak puxika hau ikaragarri puztuko du, gainazalean kurbadura hautemanezin bat lortu arte.
Horizontearen arazoa
Mikrouhinen hondo kosmiko ko behaketei esker, ikusten da Unibertsoa estatistikoki homogeneo eta isotropoa dela, printzipio kosmologikoa k agindu bezala. Honetarako ordea, Unibertsoko puntu desberdinak kontaktu kausalean egon beharko lirateke. Edukiontzi batean dugun gas baten antzera, honen heterogeneitateak disipatuko dira oreka termodinamikoa lortzean, baina horretarako denbora bat igaro beharko dute kontaktuan gasa osatzen duten partikulak.
Inflazio gabeko Unibertso batean ez da lortuko oreka hau, horizonte kausaletatik kanpo geratzen diren eremuak existituko baitira gure Hubble-en esfera n. Inflazioarekin ordea, hasierako aldiunean gure Hubble esfera osoa kontaktu kausalean egongo da,  itxuraz kontaktuan egon ez diren eremuen arteako oreka lortuz eta homogeneotasun eta isotropotasun harrigarri hau azalduz.
Monopolo magnetikoaren arazoa
Unibertso gaztea oso bero balego, monopolo magnetiko pisutsu ugari sortuko lirateke bateratasun handiaren teoria ren arabera. Teoria honek proposatzen du indar elektromagnetiko, nuklear bortitz eta nuklear ahulak ez direla oinarrizko indarrak, gauge teoria baten simetria elektroahularen bapateko apurketa baten ondorio bazik.
Teoria hauek zeinbait defektu topologiko aurresaten dituzte, hauetatik garrantzitsuena monopolo magnetikoa bera delarik. Hala ere, zehaztasun handiz, badirudi ez dela monopolo magnetiko rik existitzen gure Unibertsoan, nahiz eta inflaziorik gabeko Big Bang-aren teroriek hauen existentzia aurresan.
Arazo hau lautasunaren arazoa ren antzera konpontzen du inflazio kosmikoak, defektu topologiko hauek zabalkunde esponentzial bortitzarekin deuseztatuz.
Egoera esperimentala
Inflazioa mekanismo egokia da gure eredu kosmologikoaren oinarri den printzipio kosmologikoa azaltzeko. Hau izango baita Unibertsoaren homogeneotasun eta isotropotasunaren erantzule. Behaketei dagokienez, mikrouhinen hondo kosmikoa ren neurketa zehatzek eta neurketa hauen analisiak inflazioarekin bat datozen emaitzak eman dizkugu. Neurketa hauek besteak beste COBE, WMAP eta Planck teleskopio espazialei esker ditugu, batetik bestera emaitzen zehaztasuna nabarmen hobetuz. Plank satelitea ren datuen analisiak Unibertsoa  %0,5 eko erroreaz laua dela dio, eta homogeneo zein isotropoa dela 100.000tik zati batean.
Gainera, inflazioak gaur egun ikusgai diren inflatoi eremuko gorabehera kuantikoen ondorioa sortutako perturbazio kosmologikoen kolapso grabitazionalaren ondorioz sortutako egiturak aurresaten ditu. Perturbazio goiztiar hauen egitura ia eskalarekiko inbariantea izango da, eta banaketa Gaussiarra jarraituko du. Hortaz, bi parametrorekin soilik deskribatu dezakegu, batetik espektroaren anplitudea eta bestetik indize espektrala. Bigarren honek eskalarekiko inbariantea den espektroarekiko desbideraketa arinaren balioa ematen digu. Inflazioak perturbazio goiztiar hauek elkarren artean oreka termikoan egon behar direla aurresaten du, hau da perturbazioak hasierako baldintza adiabatikoak izango dituzte. Perturbazioen ezaugarri hau esperimentalki baieztatua izan da mikrouhinen hondo kosmikoaren behaketei eta galaxien neurketei esker. Hau inflazio teoriaren baieztapen garrantzitsutzat jotzen da.
Etorkizunean inflazioaren inguruan behaketak gauzatzeko proiektuak martxan dira. Bereziki CMB ko polarizazioaren B modoen neurketa zehatzagoak, izan ere, hauek inflazioan sortutako uhin grabitazionalei buruzko informazioa emateaz gain, inflazioaren eredu sinpleenek iragarritako energia eskala zuzena den esan lezake.
Egoera teorikoa
Guth-en hasierako inflazioaren proposamenean, inflatoia Higgs eremua zela uste zen, oinarrizko partikulen masa azaltzen duen eremua hain zuzen ere. Gaur egun ordea, uste da inflatoi a ezin dela Higgs eremu bat izan, nahiz eta duela gutxi CERN-en aurkitutako Higgs bosoia k, Higgs eremua baliatzen duten inflazioaren eredu berriak ekarri ditu. Beste inflazioko eredu batzuk bateratasun handiko teorian oinarritzen dira, baina mota honetako inflazio-eredu askok huts egin dutenez, fisikari askok inflazioae teoria supersimetriko batean oinarritu litekeela uste dute, soken teoria adibidez. Proposamen esparantzagarri bat brana-inflazioa litzateke. Ondorioz, nahiz eta dagoeneko inflazioak froga esperimental zorrotzak igaro dituen, teoriaren inguruko galdera asko daude zabalik.
Doiketa finaren arazoa
Inflazioarentzak erronka handienetako bat ereduen doiketa finaren beharrean dago, hots, parametroen zehaztasun oso altua behar da fenomeno hau azaltzeko. Inflazioko eredu berrienetan, biraketa geldoko eredu ko baldintzak bete behar dira inflazioa gertatzeko. Baldintza hauek inflatoi eremuko potentziala laua (hutseko energiarekin alderatuta) eta inflatoi partikulek masa gutxi izan behar dutela diote.
Baldintza hauek ezartzeko proposamenak gauzatu dira, adibidez eskala inbarianteko eremu teoria klasikoak, non eskala inbariantzia efektu kuantikoek hautsiko duten. Kasu honetan, inflatoi eremuko potentzial laua lortuko da perturbazio teoria aplikagarria bada.
Andrei Linde fisikariak inflazio kaotiko deituriko eredua proposatu zuen, bertan inflaziorako baldintzak orokorrean beteko dira, eta hortaz inflazioa gertatuko da energia handiko egoera kaotiko batetik hasten den eta eremu eskalar mugagabedun edozein Unibertsotan. Hala ere, eredu honetako inflatoi eremuak derrigorrez Planck-en unitatearen baina balio handiagoak hartuko ditu. Honen ondorioz, eremu handiko eredu deitzen zaie hauei. Bestalde, hauekin lehiatzen duten inflazioaren eredu berriak eremu txikiko eredu deritze. Egoera honetan, eremuen teoria efektiboak egindako iragarpenak zuzenak ez direla uste da, bernormalizazioak zuzenketa haundiak sortu litzakeelako, eta hauek inflazioa ekiditu. Arazo honi gaur egun ez zaio konponbiderik aurkitu, eta kosmologo gehienak eremu txikiko eredu en alde jarri dira, izan ere eredu hauek ez dute energia eskala hain haundia behar inflazioa sortzeko. Inflazioak eremu kuantikoen teoria rekiko menpekotasuna duen arren, oraindik ere ez da lortu biak bateratzea.
Inflazio eternala
Inflazio eternaleko eredu guztiak multibertso hipotetiko bat sortzen dute, infinitua eta fraktal itxurakoa. Multibertsoaren teoria k komunitate zientifikoan desadostasuna sortu du inflazio eredu honen inguruan. Izatez, lehen aldiz inflazio eternala proposatu zuen Paul Steinardt-ek, berak multibertsoaren sorrera inflazioaren akats bat izan zitekeela argudiatzen du.
Inflazio eternalean, inflaziodun eremuak esponentzialki hazten den bolumen bat dute, inflazio gabeko eremuak ordea ez. Ondorioz, Unibertsoaren inflaziodun bolumena inflazioa amaitutako eremuen bolumenarekin alderatuz ikaragarri handia izango da.
Bestalde, frogatua izan da muga gabeko potentzialdun inflazio ereduak eternalak izango direla. Badaude teoremak egoera geldikor hau ezin dela denboran atzerantz nahibeste eraman singularitate grabitazional, hots, dentsitate infinituko puntu bat sortu gabe. Ondorioz, beharrezkoa da Unibertsoaren hastapen baldintzak ematen dizkigun teoria bat.
Hastapen baldintzak
Fisikari batzuek hastapen baldintzen arazoa ekidite aldera, jatorri gabeko inflazio eternaleko ereduak proposatu dituzte. Eredu hauek nahiz eta Unibertsoa eskala handienetan esponentzialki hazten den, beti espazialki infinitua izan dela eta betidanik eta betirako existituko dela proposatzen dute.
Beste proposamen batzuk Unibertsoa ezerezetik sortua dela argudiatzen dute, kosmologia kuantikoa ren bidez.
Printzipio holografiko a erabiliz, inflazio espontaneoa ikaragarri inprobablea dela argudiatu da ere.
Beste lan batean, gaur egun ditugun datu esperimentalei erreparatuz, kosmosa inflazioduna izateko probabilitatea inflazio gabekoa izateko baina askoz ere handiagoa dela argudiatu da, energia eta entropiaren ikuspuntutik.
Inflazio hibridoa
Hortaz, eremu eskalar bat energia dentsitateaz arduratzen da (zabalkundeaz) eta bestea biraketa geldoaz (inflazioaren luzeraz eta amaieraz). Honela, eremu eskalar bateko gorabeherek ez dute bestearengan eraginik izango eta ez da eredu eternala izango. Hots, inflazioari amaiera jar diezaiokegu.
Berberoketa
Inflazioaren amaiera berberoketa edo termalizazio bezala ezaguna da. Inflatoi eremuko energia potentzial ikaragarri handiak Unibertsoa beteko duen partikuletan deskonposatzen da eta Unibertsoa erradiazioz betetzen du. Inflatoia oraindik ez denez ongi ulertzen, prozesu honen ñabardurak ez dira ezagutzen, baina erresonantzia parametriko baten ondorio izan daitekeela uste da.
Alternatibak
Beste hainbat eredu proposatu dira inflazioaren ordez arazo hauek konpontzen saiatzeko.
Errebote handia
Hipotesi hau singularitate kosmikoa kontrakzio eta errebote batez azaltzen saiatzen da, era honetan Big Bang-erako hasierako baldintza egokiak azalduz. Lautasunaren eta horizontearen arazoak era naturalean konpontzen dira bestelako eremu edota aldagai aske gehiago txertatu behar izan gabe Einstein-Carten-Sciama-Kibble-en grabitazio teoria rekin.
Eredu zikliko eta ekpirotikoak
Eredu hauek horizontearen arazoa Big Bang-a baina lehenagoko zabaltze garai batekin konpontzen dute, eta ondoren hasierako dentsitate perturbazioen baldintzak "Big Crunch" izeneko kontrakzio fase batekin azaltzen ditu. Eredu hauek hasierako Unibertso oszilatzailearen bertsio berri bat dira, baina eredu berri hauetan Unibertsoaren adina infinitua izan daiteke. Monopolo magnetiko en arazoa ere konpondu dezakete eredu hauek, izan ere Big Crunch/Big Bang trantsizioan ez dira tenperatura hain handiak sortuko eta ondorioz partikula exotiko hauen sorrera ez da emango. Gaur egun, ez dugu zabalkundearen mantsotzerik behatu, baina eredu honekin bat etor liteke, izan ere ziklo baten denbora eskala 10^{12} urtekoa litzateke eta Big Bang-etik 10^{10} urte inguru pasa dira. Eredu hauen arazoa Big Crunch/Big Bang trantsizioan dago, kosmologo askok ez baitute prozesu hau bideragarritzat hartzen.
Gas-soka kosmologia
Korden teoria k, ezagutzen ditugun 3 dimentsio espazialez gain, dimentsio espazial gehiago behar ditu. Dimentsio gehigarri hauek trinkotuta egongo lirateke eta horregatik ez ditugu neurtzen. Baina zergaitik behatzen ditugu bakarrik hiru dimentsio espazial hauek eta besteak ez? Galdera hau erantzuteko saiakera da gas-soka kosmologia.
Eredu honek Unibertso gazteko dinamika gas-soka bero batez deskribatzen du. Espazio-denbora ko dimentsioak espantsioa jasango dute soilik inguruko sokak elkar desuseztatu badaitezke. Soka bakoitza dimentsio bakarrekoa izango da eta soka hauek gurutzatu (eta deuseztatu) daitezkeen dimentsioen gehiengoa hiru da. Hortaz, dimentsio espazial ez-trinkoen kopurua hiru izango da. Egun, eredu honekin lanean ari direnak trinkotutako dimentsioen tamaina egonkortzen eta dentsitate perturbazioen espektro aproposa lortzen dihardute. Eredu hauek ez duituzte oro har horizontearen eta lautasunaren arazoak konpontzen, horregaitik sarritan errebotedun Unibertsoarekin batera inplementatzen dira.
Tarentola caboverdiana
Tarentola caboverdiana Tarentola generoko animalia da. Narrastien barruko Phyllodactylidae familian sailkatuta dago.
Farnadjom Iberiakoa
Farnadjom Iberiakoa edo Parnajom, Iberiako errege izan zen K.a. 112 eta K.a. 93 bitartean. Parnavaziar dinastiako laugarrena izan zen. K.a. 93an hil zen.
Villafranca d'Asti
Villafranca d'Asti Italiako udalerri bat da. Astiko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Villafranca d'Astik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Farnadjom Iberiakoa
Bere aita Mirian I.aren oinordeko bihurtu zen, hau, K.a. 112an hil ondoren.
Zaden jainko jentilaren idolo bat eraiki zuen herrialdeko hiriburu zen Miskheta eta Mtskhetan, eta Nekresi hiria sortu zuen.
K.a. 93an, tronutik kanporatu eta hil zuen Arshak Armeniako printzeak, Iberiako hurrengo errege eta Arsazidar dinastiaren sortzaile bihurtu zena.
Urte beteko bere semea zen Mirianek, bizirautea lortu zuen eta Partiako gortean aurkitu zuen babesa. Bere aitaren tronua berriz hartu zuen K.a. 32an
Lurren Nekazari Bankua
Lurren Nekazari Bankua (errusieraz, Крестьянский поземельный банк) Errusiar Inperioko Finantza Ministerioak sortu zuen 1883an. Urte hartan errusiar nekazariei mailegu merkeak eman zizkien, lurrak erosteko eta nekazaritza metodoak hobetzeko.
1883tik 1915era bitartean milioi bat nekazari familiek 17,6 akre lur erosi zituzten, Lurren Nekazari Bankuak emandako maileguak erabiliz. 1917an Stolypinek nekazaritzan egindako birmoldaketaren ondoren, bankuaren ondasun guztiak nekazarien artean banatu ziren; eta, urte bereko azaroan, Lurren Nekazari Bankua bertan behera utzi zuen gobernu komunistak emandako dekretu batek.
Inflazio kosmiko
c aldakorra
Beste eredu batzuk argiaren abiadura ren aldakuntza bat proposatzen dute horizontearen arazoa konpontzeko. Hauetan, Unibertso gaztea n argiaren hutseko abiadura egungoa baina handiagoa izango da partikula horizontea handiagotuz, eta honela CMB ko eskala handietako istoropia maila lortu daiteke inflazio gabe.
Kritikak
Alan Guth-ek inflazioa 1981. urtean proposatu zuenetik, inflazioaren paradigma onartua izan da, azalpen errazak ematen baitizkio Big Bang ereduako arazoei. Hala ere, fisikari, matematikari eta filosofo askok kritikatu dute, aurreikuspen ez egonkorrak eta berme enpiriko falta leporatuz. Jarraiki zenbait kritikaren aipuak egingo ditugu:
"Kosmologiaren nukleo estandarrean inflazioaren eredu bat bera ere onartzeko arrazoi baliagarririk ez dugu oraindik "
"Hasierako Unibertsoaren uniformitatea termalizazio prozesu baten ondorio dela azaltzen saiatzea ez da onargarria... Izan ere, termalizazioa zerbait egiten ari bada entropiaren gehikuntza bat da. Hortaz, Unibertsoa are bereziagoa izango zen termalizazioaren aurretik gero baino."
Maya Burhanpurkar
Ibilbidea
Burhanpurkar Orillian jaio zen eta Barrie North Collegiate Institute-n amaitu zuen bigarren hezkuntzako eskola 2016. urtean.
10 urte zituela, Burhanpurkarrek mikrobiologia-laborategi bat eraiki zuen bere etxeko sotoan, Indiako ospitale batean boluntario gisa lan egin ondoren, esperimentu zientifikoak egiteko. Bi urte geroago, antibiotiko adimendun bat garatu zuen, <a href="./Bakterio" rel="mw:WikiLink" data-linkid="undefined" data-cx="{&quot;userAdded&quot;:true,&quot;adapted&quot;:true}">bakterio</a> patogenoak selektiboki hiltzen dituena, hala nola escherichia coli, baina era berean, hesteetako mikrobiota zaintzen duena.
13 urte zituela, Platinum saria jaso zuen Kanadako Zientzia Azokan, Alzheimer gaixotasunerako bi sendagairen bihotz eta urdail-hesteetako segurtasunari buruzko lanagatik. Alzheimer gaixotasunagatik aitona hil ondoren, Burhanpurkarrek Alzheimer gaixotasunaren aurkako sendagaien segurtasuna aztertzeko inspirazioa lortu zuen.
14 urte zituela, Burhanpurkarrek funtsezko fisikari buruzko ikerketa bat egin zuen, eta Kanada ko zientzia-azokan Platinum saria jaso zuen berriro. Absentismo kontzeptuaren lehen detekzio fisikoa egin zuen Steve Mann-en laborategian, Intel-eko Nazioarteko Ingeniaritza eta Zientzia Azokan parte hartu zuen, eta eskualdeko finalista hautatu zuten Google 2013ko Zientzia Azokarako.
2017an sartu zen Harvardeko Unibertsitatean. Urte horretan bertan, gurpil-aulki elektrikoetarako kostu txikiko autozuzenketa-teknologiari buruzko artikulua aurkeztu zuen IEEEren Zaharberritze Robotikari buruzko Nazioarteko Konferentzian.
Gloria Barron nazioarteko saria jaso zuen berotze globala ren eraginei buruz dokumental bat egin zuen, inuit komunitateetan izan zituen ondorioetaz Chris Hadfield eta Margaret Atwooden ekin batera Artikora egindako espedizio baten ondoren.
Zalla Klub Bazkuna
Zalla Klub Bazkuna Zallako futbol taldea da. 1925ean sortua, azken urteotan Hirugarren Mailan dabil.
Historia
Zallako taldeak, 1913an sortutako La Unión eta 1914an sortutako El Español, 1922an desagertu ziren. Hori dela eta, 1925ean Sociedad Deportiva Zalla Unión Club sortu zuten talde bietako jokalariak batuz. Urte bereko irailaren 20an sortutako El Baular futbol zelaian jokatzen zuen.
1932-33 denboraldian jokatzeari utzi zion eta 1946an itzuli zen 1947ko irailaren 14an irekitako San Miguel futbol zelaian jokatuz.
1983-84 denboraldian Hirugarren Mailara eta 1996an Bigarren B Mailara igo zen, baita 2005ean ere, baina bietan urtebeterako. 2017 artean hirugarren mailan ibili zen eta ondoren Bizkaiko mailatan.
Futbol Zelaia
Landaberri Futbol Zelaiak 3.000 ikusleentzako tokia du.
Datuak
2023-24 denboraldia barne.
Gibibyte
Gibibyte (giga, bitarra eta byte-ren kontrakzioa) konputagailuen biltegiratze ahalmenean 230) byte adierazten duen informazio unitatea da. Bere laburdura GiB da. 1 Gibibyte = 230 byte = 1.024 mebibyte
Gibibyteeta gigabyte
Gibibytek gigabyte-rekin zerikusia du, baina berdintzat hartzen diren arren, desberdinak dira. Gigabyte batek 109 byte da, berriz Gibibytek 230 byte.
Sistema internazionala (SI) eta byte terminoaren bilakaera
Aurrizki bitarra eta hamartarra bereizteko IEC estandarizazio erakundeak IEC 60027-2 dokumentuan zehazten den bezala kibi terminoa asmatu zuen, 1024-ren balioa duen neurria sortuz Kibibyte ( 1 KiB=1024 byte ). Baina bere erabilera ez da zabaldu oraindino.
Biltegiratze produktuetan nahasmena
Gaur egun (2007), biltegiratze gailuetan eta euskarrietan biak nahasten dira askotan. Esate baterako, 80 GBko disko gogor batek 80.000.000.000 byte ditu, baina sistema eragileak 74 GB dituela esango du, 1.024ko multiploak erabiltzen dituelako. Beste adibide esanguratsuak:
1688 Wilkens
1688 Wilkens asteroide gerrikoan aurkitutako 1688. asteroidearen izena da. 1951ko martxoak 3an aurkitu zuen Miguel Itzigsohnek La Platatik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1951 EQ1 zen.
Villanova d'Asti
Villanova d'Asti Italiako udalerri bat da. Astiko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Villanova d'Astik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Astatotilapia flaviijosephi
Astatotilapia flaviijosephi Astatotilapia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
La Chapelle-Chaussée
La Chapelle-Chaussée (bretainieraz Chapel-ar-Galc'hed) Ille eta Vilaine departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Kohei Kitagawa
Kohei Kitagawa (北川 滉平, 1995eko apirilaren 29a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako V-Varen Nagasaki.
Montaut–Bètharram geltokia
Montaut Okzitaniako Bearno eskualdeko tren geltoki bat da, Montaut udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Arctiidae
Arctiidae lepidopteroen familia zabala eta anitza da, barnean 11.000 espezie baino gehiago dituena. Gaur egun, sailkapen hau ez da guztiz zuzena, Arctiidae familiako kideak Erebidae familian sailkatu dira, Arctiinae azpifamilia gisa.
Espezie hautatuak
Hona hemen Europan bizi diren espezie batzuk:
Donostia Arena 2016
Erainkinak aldamenean Ilunbeko aparkalekua du.
Historia
Eraikin hau Illunbe aisialdi guneko eraikin nagusia da, bertan ostalaritzako guneak, jatetxeak, multizinemak eta abar daude. Ezaugarri esanguratsuenetako bat eraikinak duen estalki bilkorra da, hau beharren arabera zabaldu edota bildu egiten delarik.
Bere lehenbiziko erabilera zezenketetan oinarritzen zen, baina denbora igaro hala bere eskaintza zabalduz joan da. Gaur egun eraikinaren jarduera nagusia saskibaloia da.
Jarduerak
Saskibaloia, zezenketa, herri kirolak, musika emanaldi eta kontzertuak, freestyle motorrak, etab.
O Pino
O Pino Galiziako A Coruñako probintzian dagoen Arzúako eskualdean kokatzen den udalerria da.
Ōtani Yoshitsugu
Ōtani Yoshitsugu (大谷 吉継) Japoniako historiako Sengoku aroko eta Azuchi-Momoyama aroko samurai bat izan zen.
Yoshitsugu, Toyotomi Hideyoshiren basailu bihurtu zen, eta, beraz, Kyushuren baketze kanpainan parte hartu zuen. Sekigaharako guduan, Yoshitsuguk Ishida Mitsunariren alde egin zuen, Tokugawa Ieyasuren aurkaria zena. Guduan zehar, Yoshitsuguk, Kobayakawa Hideakiren erasoa jaso zuen, nork, guduaren erdian, aldez aldatu eta Tokugawaren "Ekialdeko Armada"ren alde egitea erabaki zuen. Etsaien eskuetan erortzea eragozteko, Yoshitsuguk, bere zerbitzarietako bati, burua mozteko eskatu zion, eta burua, etsaiak garaikur bezala ez hartzeko moduan ezkuta zezala, eta bere zerbitzariak hala egin zuen.
Yoshitsugu, legenarra jasan zuelako ere ospetsua da. Gudu zelaira ere, palankin batean iritsi zen.
Aiguebelette-le-Lac
Aiguebelette-le-Lac Frantziako udalerria da, Savoia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Aiguebelette-le-Lac udalerrian erroldatutako biztanleak 224 ziren. Familiak 108 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Halichoeres orientalis
Halichoeres orientalis Halichoeres generoko animalia da. Arrainen barruko Labridae familian sailkatzen da.
Aiguebelette-le-Lac
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 167 ziren, horien artean 131 aktiboak ziren eta 36 inaktiboak ziren. 131 pertsona aktiboetatik 119 lanean zeuden (76 gizon eta 43 emakume) eta 12 langabezian zeuden (1 gizon eta 11 emakume). 36 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Aiguebelette-le-Lac udalerrian 111 unitate fiskal zeuden, 238 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.451,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 18 komertzioetatik, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa eta 2 jatetxeak.
2000. urtean Aiguebelette-le-Lac udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Jiro Miyake
(japonieraz: 三宅 二郎, ? - 1984ko azaroaren 30a) Japoniako futbolaria izan zen.
Aiguebelette-le-Lac
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
NGC 217
NGC 217 galaxia espiral bat da, Cetus konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Mentuhotep II.a
Nebhepetra Mentuhotep edo Mentuhotep II.a, Egiptoko XI. dinastiako bosgarren faraoia izan zen, eta 50 urte inguruz gobernatu zuen, K.a. 2046tik K.a. 1995 arte, Jürgen von Beckerathen arabera, eta, historialariek, Egiptoko Inperio Ertainaren sortzailetzat jotzen dute.
Bere aita Intef III.aren oinordekoa izan zen. Bere jaiotza izena Mentuhotep zen, eta "Montu pozik dago" esan nahi du. Nebhepetra, "Raren lemazain jauna" bezala koroatua izan zen, bere erregealdian, titulatura hiru aldiz aldatu zuen arren.
Egipto guztia bere agindupean bateratzeko gerra hasi zuen, Tiniseko nomoko matxinada zanpatu zuen, Asiuteko nomoko gobernaria kargutik kendu zuen, Niloren delta inbaditzen saiatzen ari ziren asiar beduinoak kanporatu zituen eta Tebas, erresumako hiriburu politiko bihurtu zuen.
Herrialdea bateratu ondoren, erregearen autoritatea berrezarri zuen. Zentralizazio gogorreko politika bat hasi zuen eta funtzionario altu talde bat izan zuen, konfiantza osokoak, administrazio zentrala eta probintziala kontrolatzeko: chaty kargua berragertu zen, botere zentrala zuzentzen zuena eta Iparraldeko Gobernaria kargua sortu zen, agintaritza banatzen zuena Hegoaldeko Gobernaria eta Ekialdeko Basamortuetako Gobernariarekin.
Nomo gobernari leialak saritu zituen, eta, erregeak errespetatuak izan zirenez, euren lurraldeetako benetako jauntzat hartzen zuten euren burua, euren pribilegioak mantentzen baitzituzten eta autonomia handiarekin jokatzen jarraitzen baitzuten, nominalki, faraoia, gobernari goren eta Raren seme bezala onartzen zuten arren.
Egoera ekonomikoak oparotasun garai bat bizi izan zuen, batez ere Goi Egipton.
Mendebaldeko basamortuko libiarren aurka borrokatu zuen, baita Sinaiko nomaden aurka ere, Sinaiko eskualdearen domeinua ziurtatuz, baita bertako meatzeen ustiaketa ere. Itsaso Gorrirako karabana ibilbideak ere berrireki zituen. Nubian kanpainak antolatu zituen Uauat eskualderaino eta bigarren ur-jauziraino ezarri zuen kontrola. Niloko deltako eta Nubiako mugak sendotu zituen.
Beranduagoko garaietan, Mentuhotep, Tebasen, jainko bezala gurtua izan zen.
Bere garaiko testigutzak
Mentuhotepek, Elefantinan bere aita Intef III.ak hasitako zaharberritze lanekin jarraitu zuen. Abidosen, Osirisen tenpluko eraikin erantsiak eraiki zituen. Tod eta Hermontiseko Montu jainkoaren tenpluak edertu zituen. Eraikinak
Bere izena, honako hauetan grabatua aurkitu da
Dxun
Dxun, Star Warseko fikziozko unibertsoan, Bomak edo Cannokak bezalako pizti handiak bizi diren oihanez beteriko ilargi bat da. Sistema txiki hau mandaloriarrentzat babesleku bihurtzen da Malachor Ven gertatutako gerraren ondoren.
Exiliatuak bisitatzen duen eta Onderon planetara joateko Mandaloreren laguntza lortzen duen planetetako bat da. Ilargi hau ia denbora guztian lur zingiratsu eta euritsu bat izateagatik bereizten da.
List of Star Wars moons Liste des lunes de Star Wars
Villa San Secondo
Villa San Secondo Italiako udalerri bat da. Astiko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Heteromorfita
Heteromorfita mineral bat da eta plagionite taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Heteromorfita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 - 3 da.
Villa San Secondo
Mugakideak
Villa San Secondok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Tarentola crombiei
Tarentola crombiei Tarentola generoko animalia da. Narrastien barruko Phyllodactylidae familian sailkatuta dago.
Shoto Suzuki
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Roasso Kumamoto.
Clément Méric
Clément Méric frantziar ekintzaile antifaxista gaztea izan zen, 2013ko ekainaren 5ean Parisen eskuin muturreko talde batekin izandako borroka baten ondorioz hil zena. Gaztea Brest hirikoa zen eta Parisen zientzia politikoa ikasten ari zen. Heriotzak erreakzio biziak eta mobilizazio ugari sorrarazi zituen Frantziako gizartean; bereziki indarkeriarako deia egiten duten eskuin muturreko taldeak legez kanpo jartzea eskatu zen. Erasoaren ondoren ihes egin arren, erasotzailea biharamunean atxilotu zuten, berarekin zihoazen beste zenbait lagunekin batera.
Sachi Kagawa
Sachi Kagawa (香川 幸) Japoniako futbolaria izan zen.
Barmaktarrak
Barmaktarrak edo barmaktarren dinastia ( Barmakīyān; البرامكة al-Barāmikah) irandar beso luzeko familia izan zen, Balkh hirian jatorria duena. Jatorriz, Baktriako budistak, Bagdadeko abbastar kalifen agintaldian potere handia lortu zuten. Khalid Al Saffahen bisirra izan zen. Yahya semeak Harun Al-Rashid lagundu zuen tronua bereganatzeko. Mila gau eta bat gehiagon aipatzen dute.
Sent Pèr de Bigòrrako geltokia
Sent Pèr de Bigòrra Okzitaniako Bigorra eskualdeko tren geltoki bat da, Sent Pèr de Bigòrra udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Niceto Zamacois
Juan Niceto de Zamacois y Urrutia (Bilbo, - † Mexiko Hiria, ) bizkaitar kazetari, eleberrigile eta poeta izan zen.
1840an Mexikora joan zen eta bertan argitaratu zituen bere lehenengo poemak. 1857an itzuli eta Irurac bat egunkarian lan egin zuen. 1860an berriro Mexikora joan eta, Espainiako Lehenengo Errepublikaren garaian ez ezik, bertan eman zuen bizitza. La golondrina abesti ospetsuaren hitzen egilea da.
Wakizaka Yasuharu
Wakizaka Yasuharu (脇坂 安治) Japoniako historiako Sengoku aroaren amaierako Awaji uharteko daimyo bat izan zen.
Yasuharu, hasieran, Oda Nobunagaren basailu bat zen Akechi Mitsuhideren agindupean egon zen. 1581ean, Nobunagaren tropen buruetako bat izan zen Hijiyamako setioan. Hurrengo urtean, Mitsuhidek Nobunaga traditu zuen, Honnō-jiko gertakaria bezala ezagutu zen gertaera, eta, bi aste beranduago, Yamazakiko guduan garaitua izan zen.
Yasuharu, orduan, Toyotomi Hideyoshirekin elkartu zen, Nobunagaren agindupean pertsonarik nagusienetako bat bihurtu zena. 1583ko Shizugatakeko guduan, Shizugatakeko zazpi lantzetako bat bezala ezagutua izan zen, aipaturiko guduan izan zuen partehartze nabarmenagatik. Yasuharu, 1585ean, 30.000 kokuko balioa zuen Awaji uharteko han batekin saritua izan zen.
Hideyoshiren flotaren zati baten komandante bihurtu zen, eta, beraz, 1587ko Kyushuko kanpainetan, 1590eko Odawarako setioan eta Korearen japoniar inbasioetan parte hartu zuen.
Korearen desastrezko inbasioan, Yasuharuk, porrot ugari jasan zituen Yi Sun Sin almirantearen aurka, horietatik aipagarriena, Hansandoko gudua delarik, non flota osoa eta 10.000 soldadu inguru galdu zituen.
1600ean, Wakisaka, Tokugawa Ieyasuren ondoan borrokatzeko prest zegoen, baina Ishida Mitsunariren aldera batzera behartu zuten, honek, Yasuharuren armada handitu baitzuen Osakan egon zenean. Urriak 21ean, Sekigaharako guduan, Yasuharuk aldez aldatu zuen Kobayakawa Hideakirekin batera, eta Ōtani Yoshitsuguren armada garaitu zuten, Tokugawaren garaipenean lagunduz.
Gudu honen ondoren, Tokugawak. Yasuharuri, honen Awaji uharteko domeinua gobernatzen jarraitzen utzi zion. Hurrengo urteetan, bese han bat eman zioten, Ozun, Iyo probintzian, 53.000 kokuko balioa zuena.
Bere semeak, Wakisaka Yasumotok, bere aitaren domeinuak oinordetu zituen hau 1626an hil ondoren.
Papillon (filma)
Papillon 1973ko Franklin J. Schaffner zinema zuzendariaren filma bat da. Filmaren argumentua Henri Charrière idazlearen Papillon eleberrian oinarritua dago. Bertan Steve McQueen eta Dustin Hoffman aktoreek antzeztu zuten.
Espainiako Gerra Zibila Karrantza Haranean
Militar afrikanistek egindako eta Eskuin Autonomoen Espainiar Konfederakuntzako (CEDA) alderdi politikoek lagundutako estatu-kolpearen ondorioz, Gerra Zibila hasi zen 1936ko uztailaren 18an, eta Karrantza Haranean tropa frankista matxinatuek herria militarki hartu zuten arte iraun zuen; hau da, 1937ko abuztuaren 24ra arte.
Papillon (filma)
Bitxikeria gisa, filmaren lehenbiziko eszena, hain zuzen ere presoak frantziar herri bateko kaleetan barna itsasoz haratagoko espetxera eramango dituen ontzira doazen eszena, Euskal Herriko Hondarribia udalerriko alde zaharreko kaleetan filmatu zen.
Argumentua
Henri Papillon Charrière (Steve McQueen) egin ez duen krimen baten ondorioz bizitza osorako espetxera zigortua izan da, zigor hau Guyana Frantsesan bete beharko duelarik. Bertan, donde Degà (Dustin Hoffman) izeneko preso bat ezagutuko du, biek han dituzten muturreko bizi baldintza latzak ez jasateko ihes egitea erabakiko dute..
Espainiako Gerra Zibila Karrantza Haranean
Aurrekariak
XX. mendeko 30eko hamarkadaren erdialdean, Karrantza Haranak 4.800 biztanle inguru zituen, gehienak nekazari eta abeltzainak. Gizarte kontserbadorea zen eta korronte politiko nagusiak tradizionalismo monarkikoa eta Euzko Alderdi Jeltzalearen nazionalismoa ziren.
Bestalde, ezkerreko alderdi errepublikazaleek Izquierda Republicana (IR), Alderdi Sozialista eta Euskadiko Partidu Komunista- presentzia nabaria zuten. Hala ere, gerra hasi baino lehen, haien presentzia nabarmen hazi zen 1936ko otsaileko hauteskunde orokorretan, hamarkada horretan estatu osoan zehar egon ziren langile-borroken ondorioz.
Estatu-kolpea
1936ko uztailaren 18an estatu-kolpea hasi zenean, Karrantzan anabasa izugarria zegoen, eta inork ez zekien zehazki zein mugimendu-mota zen. Gobernuko irratien arabera, egoera kontrolpean zegoen, eta lasaitasuna eskatzen zuten. Beste irrati batzuek, berriz, aurkakoa zioten. Herrian inork ez zuen argi, eta egun batzuk igaro arte ez zen jakin kolpe militarra zela.
Bizkaiko Gobernadore Zibilak eta alderdi politikoek boluntarioen miliziak sortzeko agintea eman zuten, Errepublika defendatzeko. Horrela, 1936ko uztailaren 24an udalbatzak egindako ezohiko bilkuran, jarduneko alkate Víctor Santibáñez Ocejo buru zela, Errepublikaren Defentsa Batzordeak egindako proposamena eztabaidatu eta aho batez onetsi zen.
“...haraneko herritarren artean harpidetza zabaltzeko, Fronte Popular eta Euzko Alderdi Jeltzalearekin batera, lehenengo entrega gisa 300 pezetarekin hasita”.
Tokiko Errepublikaren Defentsa Ekimen hori Batzordeak zuzenduko zuen, eta bildutako dirua mantenu-gastuak eta ezarritako boterearen defentsan ibiltzen ziren milizianoen beste gastu partikular batzuk ordaintzeko erabiliko zen.