cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Chard (Creuse)
Biztanleria
2007an Chard udalerrian erroldatutako biztanleak 194 ziren. Familiak 72 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 142 etxebizitza zeuden, 88 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 39 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 136 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 88 etxebizitza nagusietatik 74 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 6 etxek bi zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 29 etxek lau zituzten eta 45 etxek bost zituzten. 53 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 39 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 38 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Chard udalerrian 76 unitate fiskal zeuden, 172 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 11.940,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2000. urtean Chard udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 744 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Erresuma Batuko Komunen Ganbera
Erresuma Batuko Komunen Ganbera (ingelesez House of Commons) Erresuma Batuko Parlamentuaren behe ganbera da, goi ganbera Lorden Ganbera izanik. Egoitza Londresko Westminster jauregian dauka.
Pogonocichla stellata
Pogonocichla stellata Pogonocichla generoko animalia da. Hegaztien barruko Muscicapidae familian sailkatua dago.
Elena Rivera
Elena Rivera Villajos (Zaragoza, ) espainiar aktorea eta abeslaria da. Cuéntame cómo pasó telesailean Karina Saavedraren papera egiteagatik ezaguna.
Abeslari gaztea
Elena Riverak 1997an abiatu zuen ibilbide artistikoa eta 1999-2000 denboraldian Antena 3ko Menudas estrellas gazteen abesti lehiaketan finalaurrekoetara iritsi zen. Paloma San Basilioren "Juntos" abestia kantatu zuen orduan. Urte amaierako programan ere abestu zuen. 8 urte baino ez zituen oraindik. 2001ean garaiko abeslari ezagun askorekin egin zituen duetoak; David Civera, Carlos Baute, Tamara, Raúl eta Malú izan zituen bikote besteak beste. 2002an Se busca una estrella saioko txapelduna izan zen eta Elenarentzat berariaz hautaturiko abestiekin Locos por el ritmo diskoa atera zuen.
Stockholmeko argitaletxe baten gaztelerazko ikastarorako pertsonai baten ahotsa egin zuen eta Locos por el ritmo diskoko "Encadenada al ordenador" abestia ere erabili zuten proiektuan.
Aktore lana
2005ean Cuéntame cómo pasó telesailean Karina Saavedra izanik arrakasta itzela izan zuen. 13 urtez egon zen telesailean lanean. 2010tik aurrera aktore lanetan ari zen bitartean Haur Hezkuntzako ikasketak egin zituen Zaragozako Hezkuntza Fakultatean.
2011tik aurrera Cuéntame como pasó telesailaz gain beste batzuetak ere aritu zen, protagonista izan zen gainera. Los Quién, Toledo, La verdad...
2014an antzerkian egin zuen debuta El arte de la entrevista lanarekin eta 2015ean zinemarako filmean hartu zuen parte, Perdiendo el norte komedian hain zuzen ere.
Anna Moï
Anna Moï, benetako izena TRẦN Thiên Nga (Ho Chi Minh Hiria, Vietnam, 1955eko abuztuaren 1a) frantses idazle eta diseinatzailea da. Egun Frantzia eta Vietnamen artean bizi da.
Obra motak
Anna Moïk frantsesez idazten du, baina bere narrazio gehienek sorburua dute Vietnamen, hots, bere jaioterrian.
Bere lanak Vietnam garaikideari buruzkoak dira, eta bi motatakoak dira: batzuek egoera latzak eta umoretsuak erakusten dituzte; besteek, berriz, eguneroko elementu ñimiño batetik abiatzen dira eta hortik dimentsio poetiko eta filosofiko bat lortzen dute.
Poliglota izanik, Anna Moïk hitzak material artistikotzat jotzen ditu, eskultorearentzako marmol lehengai den gisa edo margolariarentzako olio-pintura bezala. Anti-konfuzianista, frantsesa hizkuntza aukeratu zuen idazteko, bere adierazpen askatasuna bermatzen duelakoan.
Le Venin du papillon eleberriak Literatura-Mundu Saria irabazi zuen Saint-Maloko Étonnants Voyageurs jaialdian.
Ocotepeque (Hondurasko departamendua)
Ocotepeque Hondurasko 18 departamenduetako bat da. Bere hiruburua Nueva Ocotepeque da. 1.680 km²ko azalera du eta 2005eko kalkuluen arabera 118.558 biztanle bizi ziren.
Udalerriak
Departamendua 16 udalerritan banatzen da:
Amartya Sen
Amartya Sen (অমর্ত্য সেন; Mendebaldeko Bengala, India, - ) ekonomilari hindua da. Oxfordeko Unibertsitateko irakaslea da. Hainbat gairi buruz egindako lanengatik da ezaguna; goseteak, giza garapenaren teoria, ongizatearen ekonomia eta pobreziaren mekanismoak aztertu ditu.
"Garapena eta askatasuna" liburuan azaltzen duenez, lotura estua dago, tiraniaren eta gosearen artean, eta demokraziaren eta oparotasunaren artean. Tiranietan, dio Senek,, gosetea izaten da: ≪Agintari autoritarioek ez dute pairatzen goserik ezta arazo ekonomikorik, et ez daukate goseteen aurkako neurriak hartzeko pizgarririk≫. Demokrazietan aldiz, gobernuek presio handiagoa dute ardura hori hartzeko.
Amartya Sen pobrezian, ongizatearen ekonomian eta gizarte hautaketan berezitutako ekonomialari ospetsua da. Arlo horietan egindako ikerketengatik Ekonomiako Nobel Saria jaso zuen 1998 urtean.
Hurdal
Hurdal Norvegiako udalerria da. Akershus konderrian kokatua dago. 284.95 km² ditu eta 2,581 biztanle ditu.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
José Gabriel Peris Sornosa
José Gabriel Peris Sornosa (Valentzia, 1989ko ekainaren 11a) Valentziako futbolaria da. Ezkerreko atzelari gisa jokatzen du Atlético Balearesen.
Gaurama
Gaurama Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
La Côte-aux-Fées
La Côte-aux-Fées Suitzako udalerria da. Neuchâtel kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Hranovnica
Hranovnica Eslovakiako udalerri bat da, Popradeko barrutian kokatuta. 32,66 km²ko azalera du eta 3193 biztanle 2021 datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1294. urtekoa da.
Gigantactis watermani
Gigantactis watermani Gigantactis generoko animalia da. Arrainen barruko Gigantactinidae familian sailkatzen da.
Ipojuca
Ipojuca Brasilgo udalerri bat da, Pernambuco estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Esku Huskako Binakako Pilota Txapelketa Nagusia (2010)
2010eko Binakako Txapelketa esku huskako pilota profesionalean 2010ean jokatutako binakako txapelketa nagusia da. Asegarce eta Aspe enpresetako pilotariek parte hartu zuten.
Hôrka
Hôrka Eslovakiako udalerri bat da, Popradeko barrutian kokatuta. 11,35 km²ko azalera du eta 1946 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1311. urtekoa da.
Spondylurus
Spondylurus Scincidae familiaren barruan sailkatzen den narrasti genero bat da. Antilletan bizi dira.
Les Verrières
Les Verrières Suitzako udalerria da. Neuchâtel kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Alsophylax tadjikiensis
Alsophylax tadjikiensis Alsophylax generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Juanita Spinelli
Evelita Juanita Spinelli ( - ), Dukesa ezizenarekin ezaguna, gangster eta borrokalari profesionala izan zen. Kaliforniako estatuak exekutatutako lehen emakumea izan zen.
Banns (Kornualles)
Banns, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da.
Juanita Spinelli
San Frantzisko eta inguruan lapurretan antolatzen zituen banda bateko liderra izan zen. Bere taldeko kide batek, bahiketa batean, barbakoa postu bateko jabea hil zuen; ondoren, Robert Sherrard 19 urteko taldekide gaztea hil zuten, ez zezan salaketarik egin. Gorpua ibaira bota zuten.
Chriolepis lepidota
Chriolepis lepidota Chriolepis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Juanita Spinelli
Gas bidez exekutatu zuten, 1941eko azaroaren 22an.
Arkitektura barrokoa
Arkitektura barrokoa europako arkitekturaren garai zehatz batean sortu zen arkitektura estilo bat da, barroko mugimendu orokorraren baitan. Pizkundearen ondorengoa, Erroman sortu zen XVII. mendean eta XVIII. mendea arte Europako estatu absolutistetan hedatu zen.
Barroko hitza, portugesetik eratorrita, forma ez-perfektuko perla esan nahi du eta hasiera batean erdeinuzko moduan erabiltzen zen estilo honen erregulartasun eta ordena falta kritikatzeko. Estilo honen karakteristikarik aipagarriena elipse, kurba eta espiralen erabilera da. Margolaritzaz, eskulturaz eta beste hainbat teknikaz baliatzen da konposizio artistiko joriak sortzeko lan hauek enkargatu zuten monarkak goraipatzeko.
Europako hainbat herrialdeetan, hala nola, Frantzian eta Erresuma Batuan, beste estilo arrazionalistago bat sortu zen berpizkundeko arkitekturatik eratorrita, Klasizismo barrokoa.
XVIII. mendean, Frantzian sortu zen barrokotik eratorritako beste estilo berri bat, gehiegikeriaz eta erakuskeriaz betea: rokoko estiloa.
Ezaugarriak
Sakontasuna lantzen duen konposizio modua, itxurazko efektuak —trompe l’oeil delakoa—, obra bere osotasunean hartzea —eta ez bere osagaiek banan banan harturik osatzen duten multzo gisa— dira barrokoaren ezaugarri formal batzuk. Apaindurazko oparotasuna nabarmena da, eraikuntzaren kanpoko aldetik eta barne aldetik, halako moldez non apaingarriak guztiz nagusitzen baitzaizkie eraikuntzazko osagaiei. Lerro bihurriak eta apaindura zutabeak erruz agertzen dira. Ekaietan kolorezko marmola, urreztadura eta iztukuak ugari erabiltzen dira.
Barrokoa Euskal Herrian
Arte barrokoak XVII. mendearen bukaeran egin zuen sarrera Euskal Herrian. Gerrek eta kolonietako gehiegikeriek lehen krisi larria ekarri zuten XVI. mendearen bukaeran Espainiara eta, honen barnean, Hego Euskal Herrira; diru eskasia zela kausa, beheraldi handia izan zuen arteak. Kontrarreformaren izpiritua jaso zuten erlijio ordenei esker, ordea, Jesusen Lagundiari ezker bereziki, berpiztu egin zen. Euskal barrokoaren gorena XVIII. mendean etorri zen, Indietako Konpainiak eta Caracasko Errege Konpainiak bultzatuta.
Lehen barrokoan (XVII. mendeko lehen bi herenak), eraikuntzak ez dira hain aberatsak (Lazkanotarren jauregia Lazkaon eta Lohobiaga etxea Donibane Lohizunen). XVII. mendearen bukaeratik aurrera Hego Euskal Herriko barrokoa churrigueresco izeneko estilo oparoaren bidetik abiatu zen, eta orduantxe iritsi zuen gorena euskal barrokoak. Euskal Herriko erlijio eraikuntza barroko handiena, Loiolako Santutegia, garai honetakoa da (1681. urtean eraikitzen hasia). Frantzian nagusitu zen Luis XIV.a estiloak eragin eskasa izan zuen Hego Euskal Herrian. Azken barrokoan (XVIII. mende hasieratik aurrera), rokoko eta Luis XIV.a estiloetan erabilitako elementuak nahasi ziren, Italiatik aurrez ekarritakoekin batera (Zumaran etxea Eibarren; Urizaharreko elizako korua). Loiolako Santutegiaz eta eraikuntza zibil ugariez gainera, aipagarriak dira Donostiako Santa Maria eliza (1743), Nafarroako Sorladako San Gregorio Ostiense eliza (1765) eta Tuterako San Jurgi eliza (1749).
Katinka Bock
Katinka Bock (Frankfurt am Main, 1976) alemaniar eskultore eta artista bisuala da. Paris en eta Berlin en bizi eta lan egiten du.
Ibilbidea
Katinka Bock Frankfurt am Main-en jaio zen eta eskultura eta arte bisualak ikasi zituen Berlingo Arte Akademian. 2002an diploma jaso zuen eta Inge Mahn-en master ikaslea izan zen 2004 arte, Berlin-Weissensee-ko Arte Ederren Akademian. 2005ean Lyon-go École nationale supérieure des beaux-arts de Lyon -eko graduondoko titulua jaso zuen. Erroma ko Villa Medici egoitzan artista izan da. Pariseko Galerie Jocelyn Wolff-ek ordezkatzen du, Berlingo Meyer Riegger-ek eta Brusela ko Karlsruhe eta Greta Meert-ek.
Lan artistikoa
Eskulturaren, arkitekturaren eta hizkuntzaren arteko etengabeko trukatzeak gorpuzten du eskultorearen ibilbidea. Bere lanetan, espazioak garrantzi handia dauka. Artelanak txertatu egiten diren lekuak aldatzen ditu artistak, ateak, leihoak edo tunelak irekiz, edo lan horietara hurbiltzen denaren pertzepzioa aldatzen duten elementu berriak gehituz. "Bockek testuinguruarekin egiten du lan, bertako artisauekin, jendearekin edota merkatariekin elkarlanean. Haren proiektuak norbanakotik kolektibora doaz, eta espazioak, arteak eta praktika artistikoak eraldatzeko duen gaitasunaz egiten du hausnarketa. (Beatriz Herraez, Artiumeko zuzendaria)"Izan ere, Katinka Bocken lana oinarritzen da nagusiki elementu naturalen eta gizakiak sortutakoen artean gertatzen diren prozesu eraldatzaileetan, alderdi bakoitzak bestea eraldatzen duen prozesua aztertuz. Bock-ek hiri paisaien eta elementu naturalen arteko harremana aztertzen du, bere lanak espazio irekietan kokatzen ditu elementuei aurre egiteko eta maiz bere esperientziak inprimatzen ditu bere materialen bidez. Bere lanaren zati handi bat mugimendu fluidoetan oinarritzen da; hautsi, zizelatu edo hackeatu beharrean, bere materialek forma dute, tolestuta, ebakita edo, besterik gabe, testuinguruaren konstelazio edo eraikuntza zehatz batean kokatuta. Bock-ek material naturalak integratzen ditu, hala nola larrua, zura, harria, ehuna, igeltsua, zeramika edo grafito a, baita aurkitutako edo ezohiko objektuak ere. Bere lanetan ura behin eta berriro erabiltzeak garrantzia du ez sortzen dituen efektu fisikoengatik, sinbologiagatik baizik. Hiri- eta landa-paisaien artean lehendik zeuden ur iturriak birbideratuz, piezen eta kokatutako testuinguruaren arteko erlazio sinbiotikoa sortzen duten egiturak eraikitzen ditu. Euri ura, iturri publikoetako ura, ibaietako edo itsasoko ura sartuz, eskulturak animatu, aldatu edo elkarreragiten duten espazioen fluxura egokitzen dira. Bideogintzan ere aritu izan da.
Artium, 2021
Artium ek, Euskal Herriko Arte Garaikidearen Museoak, 'Katinka Bock. Logbook' [Ontziko liburua] erakusketa aurkeztu du. Estatuan artistari eskainitako lehen erakusketan bere ibilbidearen funtsezko ezaugarriak dituzten azken urteetako lanak esploratzeko aukera eskaini du. Erakusketak balea baten sabela bezalako museo bat irudikatzen du, eta bertan pilatzen dira Moby Dick, Selma Huxley, kaskoak, hezur kurbatuak, koilarak, protesiak, zapatak, arrainak eta orkidea k loretan, erakusketaren ondoko espazioan gordetzen diren bildumako 2.500 artelanekin batera. Artistak bertako artisauei proposatutako trukeen eta Museoaren espazioarekin eta arkitekturarekin egindako lanaren ondorioz sortutako piezak daude.
Bockek Artium museoaren sotoan dagoen erakusketa espazioa ezagutu zuenean lurpeko espazio hura eraldatzea erabaki zuen: aretoko hormetan irekidura zabalak eginarazi zituen, panelen eta saihets hezurren barne egitura agerian utziz, espazioak elkarrekin lotuz eta erakusketa ikusteko modua erabat aldatuz. Estalita zeuden tamaina handiko leiho borobilak ireki zituen, aretoa argi naturalez bete da, eta museoaren kanpoaldetik artelanak ikusteko aukera sortu. Erakusketan Bocken eta Albaola ko artisauen arteko elkarlanetik eta museoko espaziotik sortutako zortzi metroko pieza bat dago: Segment With Unknown Radius. Zetazeo baten barrualdearen eta lurpeko museo baten espazioaren artean dauden analogiak biltzen ditu artelanak. Confusions Possibles artelanaren ekoizpenean ere artisauekin aritu zen elkarlanean. Errementari eta jostun batek praka erdia, soineko erdia eta kobrezko hiru pieza (zapata bat, koilara bat eta kasko erdia) egin eta gero, beste zati erdiak Parisen ekoiztu zituen artistak. "Albaolan ikusi nuen zuhaitzak modu jakin batean landatzen dituztela, gerora zurak ontzien forma izan dezan. Okertzea, moztea, mugatzea, behartzea... ontziak egiteko ekintzak dira, baina baita zuzenketa sozialak ere. (Katinka Bock)"
Irma Grese
Irma Ida Ilse Grese ( - ) Schutzstaffeleko guardia izan zen Ravensbrück eta Auschwitzeko kontzentrazio-esparru nazietan, eta Bergen-Belsenko emakumeen ataleko zaindaria izan zen.
Auschwitzeko eta Bergen-Belsenko esparruetan presoak tratatzeko moduarengatik eta bertan egindako erailketarengatik heriotza zigorra jaso zuen Belsengo epaiketan. 22 urterekin exekutatu zuten, XX. mendean britainiar legepean judizialki hildako gazteena. Auschwitzeko presoek "Auschwitzeko Hiena" ezizena eman zioten.
Swynnertonia swynnertoni
Swynnertonia swynnertoni Swynnertonia generoko animalia da. Hegaztien barruko Muscicapidae familian sailkatua dago.
Louisiana (Espainia Berria)
Louisiana (Luisiana) Espainia Berriaren erregeordetzaren barruko administrazio barrutia izan zen, 1762tik 1802ra. Mississippi ibaiaren arroa eta New Orleans ziren lurralde honen mugak. Espainiak lurraldea Frantziatik eskuratu zuen. Hauek 1682an Luis XIV.a Frantziakoaren omenez izendatu zuten La Louisiane gisa. Batzuetan Espainiar Louisiana ere deitzen da. Lurraldea beranduago Frantziari itzuli zion Espainiak, San Ildefonsoko hirugarren itunarekin, 1800ean eta Aranjuezeko itunarekin 1801ean. Karlos IV.a Espainiakoak 1802ko urriaren 15ean sinatu zuen itzulera agiria.
Hala ere Espainiak jarraitu zuen kudeatzen ahalik eta Frantzia bertara iritsi eta 1803an formalki kudeatu arte. Zeremonia bat egin zen 1803ko azaroaren 30ean New Orleanseko El Cabildon. Handik hiru astera Louisianaren erosketa eman zen eta AEBren esku geratu zen lurraldea.
Cliff Morgan
Clifford Isaac "Cliff" Morgan, CVO, OBE (Trebanog, Rhondda, 1930eko apirilaren 7a - Bembridge, 2013ko abuztuaren 29a) galestar errugbilaria izan zen, joko zabaltzaile postuan aritzen zena. Galesko errugbi selekzioan 29 aldiz jolastu zuen eta British and Irish Lions taldearekin bidaiatu zuen Hegoafrikara 1955ean. Bere erretiraten ondoren telebista aurkezlea izan zen.
Bareppa
, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da.
Euskal Akuarelarien Elkartea
Euskal Akuarelarien Elkartea akuarela teknika erabiltzen duten margolariek Bilbon, 1945ean sortu zen. 2001etik ECWS edo European Watercolour Exhibition & Symposium erakundearen partaidea da. Bere helburu nagusia teknika hau zabaltzea eta ezagutaratzea da; horretarako erakusketak eta tailerrak antolatzen dituzte. 2020an bere 74 urtemuga ospatu zuten.
Historia
1945ean hamalau margolarik, tartean Juan Arostegi Barbier, erakundea sortu zuten. Poliki-poliki bazkideak biltzen joan ziren eta gaur egun 250 bazkide ditu. Haien egoitza Bilboko Mazarredo zumarkalearen 35ean dago. Egungo presidentea Isabel Sanjuán da. Elkartearen aktibitate ezagunetariko bat Gabonetan egiten duten erakusketa kolektiboa da.
Kongsvinger
Kongsvinger Norvegiako udalerria da. Hedmark konderrian kokatua dago. 1036.14 km² ditu eta 17,361 biztanle ditu.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Papanduva
Papanduva Brasilgo udalerri bat da, Santa Catarina estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Charles Dickens
Charles John Huffam Dickens (Portsmouth, Hampshire, 1812ko otsailaren 7a – Gad's Hill Place, Higham, Kent, 1870eko ekainaren 9a), idazle ingeles ezaguna izan zen. Narrazioan maisu, umorez eta ironiaz kritika sozial zorrotza egin zuen. Boz ezizena erabili zuen batzuetan. Haren lanen artean ezagunenak dira Oliver Twist, Eguberri kanta eta David Copperfield eleberriak. Halaber, hainbat istorio laburren egilea ere bada.
Arrakasta handia lortu zuen Dickensek bere garaian, eta oraindik ere bere lanak argitaratzen dituzte. Garai hartan ohikoa zen bezala, kapituluka argitaratzen zituen eleberriak Dickensek. Denek ez zuten liburuak erosteko ahalmenik; hori dela eta, irakurleak irrikaz egoten ziren zain, hurrengo kapitulua noiz argitaratuko. Gaur egun ere, mundu osoko idazleek miresten dute.
Lehen urteak
Charles 1812ko otsailaren 7an jaio zen Landporteko barrutian, Portsmouthen. Aita John Dickens (1786–1851) zen eta Portsmoutheko kaiko armategian egiten zuen bulegari lana, Armadaren ordaintze bulegoan. Amak Elizabeth Barrow (1789–1863) zuen deitura. 1814an, Charlesen familia Londresera joan zen bizitzera, Somerset Housera, Norfolk Streeteko 10. zenbakira.
Idazleak 5 urte bete zituenean, familia berriro aldatu zen bizitokiz, oraingoan Kent konderrian dagoen Chatham herrira. Charlesen ama erdi mailako familia batekoa zen eta aita beti zebilen zorretan. Bederatzi urte bete arte ez zuen ikasteko inolako aukerarik izan, eta orduan hasi zen Rome Lanen zegoen eskola batera joaten. Gero, William Gile eskolan ikasi zuen eta, ondoren, Oxforden graduatu zen. Denbora luzea ematen zuen etxetik kanpo, irakurtzen: Robinson Crusoe, Kixote Mantxakoa... bezalakoak zituen gogokoen.
1823an berriro aldatu zen hiriz Dickens familia, Londresera oraingo honetan, Bayham Streeteko 16.enera, Camden Town auzoan, hiriko pobreenetako batean. Charlesen bizitza erabat aldatu zen, ordaindu gabeko zorrak zirela-eta, aita salatu eta Marshalseara preso eraman zutenean. Senide gehienak aitarekin bizitzera joan ziren kartzelara, garaiko legeak hori ahalbidetzen baitzuen. Dickens, Roylance anderearen gidaritzapeko Little College Streeteko etxe batean hartu zuten harreran, eta igandero joan ohi zen bere aita bisitatzera.
Hasierako idatziak
1827ko maiatzean, Dickens Ellis & Blackmore prokuradoreen abokatu-langelan hasi zen abokatu-laguntzaile lanetan eta, gerora, epaiketetako takigrafo egin zen. 1828an, Doctor´s Commonsen kazetari jardun zuen eta, gero, True Suneko kronikari bilakatu zen. Londresko antzerkian interesatuta, interpretazio klaseak ere hartu zituen; alabaina, casting-a egin beharreko egunean ezin izan zuen proba egin, gripea harrapatu baitzuen, eta antzezle izateko ametsa orduantxe itzali zitzaion.
1836ko apirilaren 2an, Catherine Thompson Hogarthekin (1816–1879) ezkondu zen eta Bloomsburyn bizi izan ziren. Hamar seme-alaba izan zituzten: Charles Culliford Boz Dickens (1837-1896), Mary Dickens (1838-1896), Kate Macready Dickens (1839-1929), Walter Landor Dickens (1841-1863), Francis Jeffrey Dickens (1844-1886), Alfred D'Orsay Tennyson Dickens (1845-1912), Sydney Smith Haldimand Dickens (1847-1872), Henry Fielding Dickens (1849-1933), Dora Annie Dickens (1850-1851) eta Edward Bulwer Lytton Dickens (1852-1902).
1836an, Bentley's Miscellanyn hasi zen lanean ediziogintzan eta hantxe aritu zen 1839an zuzendariarekin haserretu zen arte. Household Words eta All the Year Round izan ziren Dickensek kolaboratu zueneko beste bi egunkari. 1842an, Estatu Batuetara joan zen bere emaztearekin. Kristau Unitarismoak interesa piztu bazion ere, anglikanoa izan zen bere bizitza osoan. Dickensen idatziak oso estimatuak izaten hasi ziren eta, 1856an, arrakasta hark Gad's Hill Place erosteko aukera eman zion. Kent konderriko Higham herrian kokaturiko etxe bat zen, garrantzi berezia zuena idazlearentzat, bere ametsetako egoitza baitzen.
Arrakasta
Dombey and Son (1846–1848) nobelak aldaketa handia ekarri zuen bere jardunean: inprobisaziotik, dena planifikatuta izatera aldatu zen, literatur-baliabideen maneiuan maisu izan zelarik. 1849an, Household Words astekaria sortu zuen, idazle ezezagunei aukera ugari emanez. Han argitaratu zituen Bleak House (1852–1853) eta Hard Times (1854) eleberriak.
Gizartea azaleratzen zuen maisua zen. Hala ere, lanaren zamak eta irakurleen presioak, laster sartuko zuten Dickens krisian. Editoreekin hautsi zuen, diru gehiago eskatzen baitzien. Dickens Italiara hainbat bidaia egite hasi zen; horrela ezagutu zituen Alexandre Dumas eta Jules Verne idazleak. Ingalaterrara itzuli zenean, bizibidea bilatu behar eta, beste lan batzuk ere egin behar izan zituen: antzezlanak antolatu, Daily News sortu, aktore izan, hitzaldiak eman (autore eskubideak, prostituten defentsa, heriotza-zigorraren aurkakoak...) eta abar. David Copperfield lan autobiografiakoa izan zen bere maisulana eta 100.000 ale saldu zituen oso denbora gutxian.
Dorrit txikiaren urte zoriontsuak (1857) eta Great Expectations (1862) lanetan kritika gogorra egin zion Britania Handiko garaiko gizarte industrialaren bidegabekeriari eta injustiziari. A Tale of Two Cities (1859) eleberriaren ondoren idatzi zuen Our Mutual Friend (1868) lana, burgesiaren progresismoan zuen itxaropena guztiz galduta zuela idatzi zuen nobela desesperatuenetakoa da.
Azken urteak
1850 aldera, Charlesen osasunak txarrera egin zuen eta bere aitaren, alabaren eta arreba Fannyren heriotzekin, gehiago okertu zen oraindik.
1858an, emaztearengandik banandu zen. Garai hartan, ezin zen dibortzioan pentsatu, batez ere, bera bezalako pertsona ospetsuen kasuetan. Bikotea hautsi bazen ere, hurrengo 20 urteetan, Charlesek emazte ohia eta bien etxea izandakoa mantentzen jarraitu zuen, Catherine hil zen arte. Zoriontsu bizi izan ziren elkartu zireneko lehen urteetan, baina Catherinek ez zuen Charlesen neurririk gabeko energia hura konpartitzen. Bere lana 10 seme-alabak zaintzea izan zen eta senarraren mundu osoko ospeak ez zion asko laguntzen lan horretan. Georgina, Catherinen ahizpa, Dickenstarren etxera aldatu zen, ilobak zaintzen laguntzeko xedearekin, baina esamesak berehala hasi ziren, Charles eta Georginak amodiozko harremana zutela esanez.
Santa Bárbara (Hondurasko departamendua)
Santa Bárbara Hondurasko 18 departamenduetako bat da. Bere hiruburua Santa Bárbara da. 5.115 km²ko azalera du eta 2006ko kalkuluen arabera 341.000 biztanle bizi ziren.
Charles Dickens
Azken urteak
Bikotea jasaten ari zen krisia agerian geratu zen 1855ean, idazlea bere lehen amodioa izandako Maria Beadnellekin elkartu zenean. Garai honetan, Maria ere ezkonduta zegoen, baina aldatuta zegoen erabat eta ez zeukan zerikusirik Charlesen oroimen erromantikoarekin. Une horretatik aurrera, Dickensek beste bat ematen zuen, izan ere izaera guztiz aldatu zitzaion lagunen esanetan, baina idazten jarraitu zuen eta baita hitzaldiak ematen ere. Bere lagun Wilkie Collinsen etxean egoten zen, istorioak idatzi zituzten elkarrekin eta ideiak ematen zizkioten batak besteari. 1859an, Bi Hirien Istorioa idatzi zuen.
Santa Bárbara (Hondurasko departamendua)
Udalerriak
Departamendua 28 udalerritan banatzen da:
Charles Dickens
Azken urteak
1865eko ekainaren 9an istripua izan zuen Dickensek, Staplehursteko trenen talka ospetsuan: zubia konpontzen ari zirela, trenaren lehen zazpi bagoiak handik behera erori ziren. Erori ez zen bagoian zihoan Dickens. Zaurituei eta hilzorian zeudenei lagundu zien, eta istripuaren gunetik alde egin aurretik gogoratu zuen oraindik bukatu gabe zegoen Gu bion laguna lanaren eskuizkribua bagoian utzi eta haren bila joan behar zuela. Dickensengan ohikoa zen bezala, geroago, esperientzia hura erabiliko zuen istorio labur baten oinarria gisa, The Signal-Man.
Istripuaren inguruko ikerketak saihestu zituen Dickensek, Ellen Ternan eta bere amarekin baitzihoan trenean talka gertatu zenean: hori eskandalu handia izango zen garai hartan, izan ere, elkarrekin zebiltzan Ellen eta Charles. Ellen aktorea zen, eta Dickens emaztearengandik banandu eta gero ezagutu zuten elkar, 1857an. Hil zen arte izango zen idazlearen bikotekide, bere garaian datu hau ezezaguna bazen ere. 1939an, Dickens and Daughter argitaratu zenean zabaldu zen harreman haren berria. Charlesen alaba zen Kate Gladys Storeyrekin aritu zen lanean liburuan eta Dickensek eta Ternanek seme bat izan zutela esan zuen, umetan hil bazen ere. Beste ebidentziarik ez dago.
Staplehursteko istripuan, Charlesek ez zuen minik hartu, baina psikologikoki ez zen sekula sendatuko. Denbora luzea eman zuen bere liburuen jendaurreko irakurketak egiten. Viktoria Erresuma Batukoa izan zen bere jarraitzaile sutsuetako bat.
1869an, Birmingham and Midland Instituteko zuzendari izendatu zuten, hango hamaseigarren zuzendaria izan zelarik.
Istripua gertatu eta 5 urtera, 1870eko ekainaren 9an, apoplexiak hil zuen. Rochesterreko katedralean hobiratzea nahi zuela adierazita zuen, baina Westmnister Abadiako Poeten izkinan ehortzi zuten. Bere hilartitzak hau dio:
Hitzartua utzi zuen ez zuela bere omenerako monumenturik nahi. Dagoen estatua bakarra, 1981ean Francis Edwin Elwellek egindakoa da eta Clark Parken dago, Filadelfian (AEB).
Literatura-estiloa
Dickensek erabiltzen zuen estiloa poetikoa, apaingarri askokoa eta komikoa zen. Ezagunak dira britainiar aristokraziaren esnobismoari buruzko satirak. Ironiaren ironiaz, umezurtzak akziodunekin alderatu ohi ditu edo otordua jaten ari direnak altzariekin.
Pertsonaiak
Dickensen pertsonaiek ospea dute literatura ingelesean: Ebenezer Scrooge, Fagin, Mrs. Gamp, Charles Darnay, Oliver Twist, Micawber, Pecksniff, Miss Havisham, Wackford Squeers... Bizitza propioa dutela dirudi. XVIII. mendeko erromantze gotikoaren estiloa gustuko zuen. Londres da ongien deskribatzen duen lekua, Tamesis ertzeko hiri horren tabernak, bere kaleak... hiria maite eta askotan kaleetan gora eta behera ibiltzen zenaren seinale.
Kapituluka argitaratutako eleberriak
Dickensek idatzi zituen nobela gehienak zatika argitaratu zituen, hilero edo astero, Master Humphrey's Clock edo Household Words bezalako egunkarietan. Ondoren osatu zituzten liburuak.
Istorioak merkeago ateratzen ziren horrela eta jarraitzaile amerikarrak New Yorkeko portuan zain egon ohi ziren, ontzian zetozenei galdetzeko irrikaz, "Hilda ote dago Nell txikia?". Great expectations, David Copperfield, Oliver Twist, A tale of two cities, Nicholas Nickleby edo Eguberri kanta horrela zabaldu ziren.
Jendearen arreta mantentzen bazekien. Esate baterako, hilero ateratzen zen Oliver Twisten ale bat eta, horietako batean Oliverrek tiroa jaso zuela kontatzen zen. Hurrengo alea argitaratu arte itxaron behar izango zuten, bada, irakurleek mutikoa bizirik aterako zen ala ez jakiteko; hala ere, hurrengo alea iritsi zenean, ez zen kontu hau argitu, eta bi hilabete eman behar izan zituzten irakurleek protagonistaren patuaren berri jaso arte.
Gogoan izan behar dugu, gainera, Dickensek azken orduan idazten zituela atalak. Jendearen itxaropenen berri bazuen eta istorioaren jarraipena alda zezakeen nahieran.
Kritika soziala
Dickensen obra kritika soziala zen beti. Pobrezia eta klaseen arteko aldeak kritikatzen zituen sutsuki. Dickensek Oliver Twist idatzi zuenean (1839), Londresko errebala garbitu zuten. Nancy prostitutak gizatasuna eman zien lanbide horretan zebiltzan emakumeei. Bulegoetan zegoen ustelkeria salatu zuen, merkatuetako espekulazioa ere bai.
Literatura-teknikak
Askotan, Dickensen pertsonaiak idealizatuak dira eta pasarte sentimentalek, karikatura eta gizarteko egia krudelekin kontrastatzen dute. Oliver Twisten zintzotasuna ez da batere erreala eta umezurztegiak, berriz, errealitate bortitza erakusten digu.
Dickensek kointzidentzia harrigarriak ere erabiltzen ditu: Oliver Twist goi mailako familia baten iloba galdua da, adibidez. Kointzidentzia hauek ohikoak dira XVIII. mendean eta beste autore batzuk ere erabiltzen dituzte. Charlesen bizitza bera ere hurbiltzen da eredu honetara: 12 urterekin lanean zebilen ume txiro hura, Ingalaterrako idazlerik ospetsuena bihurtu zen 27 urterekin.
Ukitu autobiografikoa
Autore orok egin ohi duen lez, Charlesek ere bere bizitza islatu zuen bere idazlanetan. Dorrit txikiaren urte zoriontsuak lanean, Marshaleako presondegian egiten zen bizitzaren deskribapen latza egin zuen. Nell txikiaren oinarria bere koinata izan zen eta Nicholas Nickleby edo Wilkins Micawberren aitak bere aita propioa dela dirudi, Nickleby eta Micawber andereek bere amaren antza duten bezala.
Oso gutxik zekiten bere bizitzaren berri, John Forsterren biografia argitaratu arte. Ordurako, sei urte ziren Charles hil zela.
Euskaratuak
Charles Dickensen A Christmas Carol eleberria euskarara itzulpen gehien dituen liburua da, Biblia salbu. 1931ean lehenengoz Ander Arzelusek itzulita, hainbat itzulpen eta moldaketa egin dira:
Beste lan batzuen itzulpen eta egokitzapenak:
Cepedako gudua (1820)
1820ko otsailaren 1eko Cepedako gudua Argentinako gerra zibiletan gertatu zen. Cepeda errekako abelbidean burututako bi guduetan lehena izan zen. Cepeda erreka, Buenos Aires eta Santa Fe probintziak banatzen dituen Arroyo del Medioren ibaiadarra da, Mariano Benítez herritik 5 kilometro ekialdera, Buenos Aires probintziaren iparraldean.
Peru Askatzeko Armada Batua
Peru Askatzeko Armada Batua, modu deskriptiboan Peru Askatzeko Perutar-Kolonbiar Armada Batua bezala izendatua Simón Bolívar ren esku-hartzean, Peruko Independentzia ren talde militar bat izan zen, bere jatorria Peru Askatzeko Espedizioa n duena, honen komandante burua José de San Martín zelarik, hauei Txiletik datozen errefortzuak gehituko zaizkie, eta gerra amaitu arte elkarren segidan antolatzen diren Peruko formazio berriak, Peru Askatzeko Espedizioko unitateetan oinarrituta sortutakoak. Azkenik, Peruko Independentziaren azken kanpainetarako, Simón Bolívar eta Antonio José de Sucre k zuzendutako Kolonbia Handitik iritsitako dibisioak gehitu dira.
Rhynchactis leptonema
Rhynchactis leptonema Rhynchactis generoko animalia da. Arrainen barruko Gigantactinidae familian sailkatzen da.
Chriolepis minutillus
Chriolepis minutillus Chriolepis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Barkla Shop
, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da.
Crossover thrash
Crossover thrash, maiz crossover bakarrik deitua, thrash metal eta hardcore punk musika azpigeneroen nahasketatik sortutako estilo edo azpigeneroa da. Estiloa heavy metal eta punk rockaren artean kokatzen da.
Euskal Herrian azpigenero edo estilo honetako musika talde ezagunena Soziedad Alkoholika da.
Jánovce
Jánovce Eslovakiako udalerri bat da, Popradeko barrutian kokatuta. 9,68 km²ko azalera du eta 1662 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1312. urtekoa da.
Serbia
Serbia, izen ofiziala Serbiako Errepublika (Република Србија), Europako estatu itsasgabe bat da, Balkanetako penintsulakoa. Hiriburu eta hiri nagusia Belgrad da. Jugoslavia zena desegitetik sortu diren sei estatuetatik bat da. Hiru lurraldek osatzen zuten Serbia: Kosovoko probintzia, Voivodinako probintziak eta Erdialdeko Serbiak. 2008ko otsailaren 17an Kosovoko Parlamentuak Serbiarekiko independentzia aldarrikatu zuen alde bakarretik eta ordutik herrialde independentea den arren, Serbiako gobernuak ez du estatu berria onartu.
Bere mugak hauek dira: ipar-ekialdean, Bulgaria eta Errumania; hegoaldean, Ipar Mazedonia eta Albania; mendebalean, Montenegro, Bosnia-Herzegovina eta Kroazia, eta iparraldean, Hungaria.
Geografia
Orografiaren aldetik bi eskualdetan bereizten da Serbia: hegoaldea menditsua da: Dinariar Alpeak mendebalean, Šar mendiak hego-mendebalean eta Balkan mendiak ekialdean. Iparraldea, berriz, Belgrad inguruko eskualdea, eta Voivodina osoa ordokiak dira.
Danubio ibaia eta horren adarrak (Tisa eta Morava Handia) igarotzen dira Serbiatik.
Klima kontinentala da, neguan oso hotza goialdeetan (-38 °C egin dezake), eta udan nahiko beroa, 38 °C gehienera. Euri asko egiten du urte osoan.
Banaketa administratiboa
Serbiaren banaketa administratiboa 24 barrutitan eta Belgradoko Hirian egiten da. Barrutiak eta Belgradeko hiria, gainera, udalerritan banatzen dira. Serbiak 2 probintzia autonomo ditu: Voivodina, 7 probintzia eta 46 udalerritan, eta Kosovo eta Metohia. Kosovok independentzia aldarrikatu du baina oraindik orain ordezkatuta dago Nazio Batuen kudeaketarekin.
Historia
Bi aldi nagusitan bereiz daiteke Serbiako historia: Erdi Aroa eta otomandarren mende eman zuen garaia, eta burujabetasuna lortu ondorengoa.
Sorrera eta Erdi Aroa
Gaurko Serbiako eskualdea osatzen duten lurraldeetan iliriarrak, traziarrak eta zeltak bizi ziren erromatarrak sartu zirenean (K.a. II. mendean). VI. mendean herri eslaviarrak hasi ziren sartzen eta bertan bizilekua hartzen. Haien mende jarri nahi ez zutenak mendietara edo eslaviarren eskua iristen ez zen haranetara jo zuten, eta lurraldeka jupa izeneko egituretan antolatu ziren, leinu-elkarteetan alegia. Elkarte zabalagoetan, rasca izenekoetan, bateratzen ziren. Tarteka jupan izeneko itzal handiko buruzagiren bat, Vlastimir (850), Ceslav printzea (930-960) edo Voïslav printzea esaterako, agertu zen eta estatu moduko batzuk antolatu ziren, baina betiere aldian aldiko auzoko inperioen mende egon behar izan zuten, bulgariarraren mende (893-927), mazedoniar-bulgariarren mende (XI. mendearen hasieran) edo bizantziarren mende.
IX. mendean sartu ziren eslaviar liturgia eta alfabeto zirilikoa. 1159an, Eztebe Nemanja jupan handiak bizantziarren agindupetik atera zuen Serbia, baina Erdi Aroko goren aldia 1331-1355 bitartean iritsi zuen Eztebe Uroš IV.a Dušan erregearekin. 1346an Pec hirikoko (Hungaria) artzapezpikuak serbiarren eta greziarren enperadore izendatu zuen Skopjen (Mazedonia). 1389an, Kosovoko gudua galdu ondoren, turkiarren mende geratu zen Serbia osoa, printzerri bat izan ezik, eta lau mendez erabat otomandarren mende egon zen, XVII. mendeaz gero haïduk legez kanpora jartzen zirenen hainbat matxinada izan zen arren.
Burujabetasuna
Burujabetasunaren aldeko matxinadak 1804an hasi ziren. XVIII. mende bukaerako Otomandar Inperioaren gogorkeriarekin ernegaturik, haren beheraldiaz, eta Errusia ortodoxoen alde jarri zela baliatuz, hasi zen matxinada, Karađorđe edo Jorge Beltza, zerri-tratuan aberastutako nekazaria buru izan zuela. Belgrad eta Smederevo hartu ere egin zituzten matxinatuek, baina 1812an, Napoleonen aurkako gerrarekin, Errusiaren laguntza galdu zutenean matxinadak ere porrot egin zuen.
1815ean berriz ekin zioten matxinadari eta 1817an turkiarrek Morava ibaiaren behealdeko ibarrean printzerri autonomoa onartu zuten, zergak pagatzearen eta turkiar gudaroste batzuk han geratzearen truke; matxinada horien buruzagi izan zen Miloš Obrenović printze hautatu zuten batzar batean. Serbiako mugei eta printzearen oinordekotza eskubideari buruz hainbat tirabira izan ondoren, eta zenbait matxinadari esker, Serbia autonomoaren mugak hedatuz joan ziren, eta azkenik, 1876an, gerra deklaratu zion Turkiari. Errusiak hartan eskaini zion laguntzari esker, Serbia estatu burujabe gisa ezagutu behar izan zuen Turkiak, Berlingo batzarrean (1878).
Country rock
Country rock delakoa country musikaren azpigenero bat da, berez eta izendapenak adierazten duen bezala, country eta rock musikaren arteko nahasketatik sortua. 1960ko hamarkadaren amaieran eta 1970eko hamarkadaren hasieran rock musika talde eta abeslari multzo batek country estiloko diskoak grabatzen hasi zirenean sortu zen, tartean Bob Dylan eta The Byrds taldea zeuden. 1970eko hamarkadan izan zuen bere urrezko aroa, batipat, Emmylou Harris eta Michael Nesmith musikariak, Eagles, Poco eta Pure Prairie League taldeekin.
Serbia
XX. mendea
1918an serbiarrak, kroaziarrak eta esloveniarrak erresuma batean elkartu ziren, Jugoslaviako Erresuman. Bigarren Mundu Gerran alemaniarrak Serbia okupatu zuten, eta Kroazia erresuma burujabe bihurtu. Gerraren bukaeran, herri fronteak, sobietar gudarostearen laguntzarekin, Belgrad hartu zuenean, orduan errege zegoen Petri II.ak erbestera joan behar izan zuen eta gobernu berri bat osatu zen Jugoslavian, Tito buru zuena.
Country rock
Beste musika generoetako musikari eta taldeen musika estiloan ere eragina izan du, tartean The Band, Grateful Dead, Creedence Clearwater Revival, The Rolling Stones eta George Harrison musikariaren bakarkako ibilaldian. Southern rock azpigeneroaren bilakaeran ere eragina izan du.
Serbia
XX. mendea
1992an, Eslovenia, Kroazia, Bosnia-Herzegovina eta Mazedonia bereizi ondoren, Jugoslaviako Errepublika Federala eratu zen, Serbiak eta Montenegrok osatua. 1992ko hauteskundeetan, Milosevic aukeratu zuten berriz ere lehendakari. Milosevicen agintaldia gero eta autoritarioagoa bihurtu zen eta bere agindupean Serbiak izan zituen hiru gerretan Milosevicen aginduz egindako sarraskiek, hilketek eta giza eskubideen aurkako urraketek gaitzespen handia ekarri zioten nazioartean. Gerrako urte horietan blokeoa ezarri zitzaion Serbiari, eta Daytoneko bake hitzarmena sinatu ondoren eta, bereziki, 1995eko abenduan, Estatu Batuek indarrik gabe utzi zituztenean Jugoslaviari ezarritako zigorrak, Milosevicek arrakasta handia izan zuen bere herritarren artean, blokeoak iraun artean milioi eta erditik gora serbiarrek lana galdu baitzuten.
2002an, Montenegrok eta Serbiak hitzarmen bat sinatu zuten Jugoslavia izena kentzeko eta Serbia eta Montenegro zeritzan estatu berri bat sortzeko. 2004an Boris Tadic hautatu zuten Serbiako lehendakari.
2006. urtean, Montenegron egindako erreferendum batean, botoen %55a, errepublika hau Serbiarekiko independizatzeko aldekoak izan ziren. 2008an, Kosovoko probintziako legebiltzarrak independentzia deklaratu zuen, baina serbiar agintariek ez zuten independentzia hori onartu. Estatu Batuek eta beste herrialde boteretsu batzuek Kosovoren independentzia aintzat hartzeak manifestazio eta istilu gogorrak eragin zituen Serbian.
2014ko urriaren 14an, 2016ko Europako Futbol Txapelketarako sailkatze partidak jokatu ziren, tartean Serbia-Albania partida, baina, bertan behera utzi behar izan zuen Martin Atkinson epaile britainiarrak lehen zatiko 41. minutuan. Izan ere, partida jokoan zela, futbol-zelaian drone batetik eskegita agertu zen Albania Handiko bandera batek sutan jarri zituen 25.000 ikusle serbiarrak, eta liskarrak eragin zituen. Antzina Serbiako probintzia izan zen Kosovok (gehiengo albaniarra du) independentzia aldarrikatu zuen 2008an, baina Serbiak ez zuen horren independentzia onartzen.
Azaroaren 7an, Jugoslavia ohirako Nazioarteko Auzitegiak Vojislav Seselj Serbiako alderdi erradikaleko buru ohia aske uzteko agindu zuen, osasun arazoengatik.
Azaroaren 10ean, Edi Rama Albaniako lehen ministroa Belgradera joatean, Kosovoko auziarengatik, prentsaurreko bateratuan haserretu egin zen Aleksandar Vucic Serbiako lehen ministroa, Ramak Kosovoren independentzia onartzeko eskatu baitzion.
Ekonomia
Voivodina eta Erdialdeko Serbia eskualdeek nahiko ekonomia aurreratua dute, nahiz Jugoslaviako gerraz geroztik, NBEen blokeoaren ondorioz, enpresen % 10 baino ari ez zen normaltasunez lanean, eta langileen erdia lanik gabe zegoen.
Voivodinako zelaiak nekazaritzako oso egokiak eta emankorrak dira; artoa lantzen da batez ere. Hala ere, Serbiako ekonomian garrantzi handiena meatzaritzak (lignitoa, kobrea, antimonioa) eta eskulanek dute. Industrian makineria, nekazaritzako tresneria, papera, kristala, ehunak eta kimika gaiak lantzen dira. Urezko energia iturriak laguntza handia eskaini dio Morava eta Danubio ibaien haranetako industriari. Burdinbide nagusiak Belgrad Niš eta Vranje hiriekin (hegoaldea) lotzen duena, Belgrad Subotica hiriarekin lotzen duena eta Belgradetik Montenegrora doana dira.
Biztanleak
Errepublikako talde etnikoak honako hauek dira:
Hizkuntzak nagusiak serbokroaziera (serbiera da hizkuntza ofiziala), albaniera, hungariera eta erromaniera dira. Erlijioei dagokienez, kristau ortodoxoa da nagusi, nahiz eta hainbat gutxiengo ere badiren: musulmanak, katolikoak, protestanteak eta juduak.
Ringsaker
Ringsaker Norvegiako udalerria da. Hedmark konderrian kokatua dago. 1281.08 km² ditu eta 32,144 biztanle ditu.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Dobsonia crenulata
Dobsonia crenulata Dobsonia generoko animalia da. Chiropteraren barruko Pteropodidae familian sailkatuta dago.
Stiphrornis erythrothorax
Stiphrornis erythrothorax Stiphrornis generoko animalia da. Hegaztien barruko Muscicapidae familian sailkatua dago.
Castrillo de Don Juan
Castrillo de Don Juan Palentziako udalerria da, Cerrato eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 275 biztanle zituen.
Passa-Vinte
Passa-Vinte Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Val-de-Travers
Val-de-Travers Suitzako udalerria da. Neuchâtel kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Lepidoblepharis hoogmoedi
Lepidoblepharis hoogmoedi Lepidoblepharis generoko animalia da. Narrastien barruko Sphaerodactylidae familian sailkatuta dago.
Essarois
Essarois Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Essarois udalerrian erroldatutako biztanleak 91 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 77 etxebizitza zeuden, 44 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 32 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. Etxebizitza guzti hauek 77etxeak ziren. 44 etxebizitza nagusietatik 33 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 1ek hiru zituen, 10 etxek lau zituzten eta 32 etxek bost zituzten. 34 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 26 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 15 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 49 ziren, horien artean 37 aktiboak ziren eta 12 inaktiboak ziren. 37 pertsona aktiboetatik 34 lanean zeuden (21 gizon eta 13 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 12 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Trevi (Erroma)
Trevi Erroma hiriko alde historikoa (I municipioa) osatzen duten hogeita bi rionietan bigarrena da. Fontana di Trevi eta Kirinal jauregia dira bertan kokaturiko ondasun ezagunenak.
Essarois
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra higiezinen agentzia zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Trevi (Erroma)
Geografia
Tiber ibaiaren eskuinaldean kokaturik dago, ibaia eta Kirinal muinoaren arteko eremuak osatzen du auzoa. Trevi izena latinezko trivium ("hiru kale") hitzetik datorrela uste da, Crociferi enparantzan elkartzen diren hiru kalek osatzen baitute auzoaren erdigunea.
Historia
Antzinako Erroman etxe pribatuez osaturiko auzunea zen. Bi ataletan banatzen zen, Via Lata Tiber ibaiaren ertzean eta Alta Semita muinoaren goikaldean. Ibaiaren ertzeko eremua hiriaren merkatalgunearen barnean zegoen eta goialdekoa aberatsen eremu lasaia zen. Erromatar Inperioaren amaieran muinoetako biztanleak behera jeitsi ziren eta goialdea hustu egin zen.