cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Karmen kalea (Iruñea)
Kokalekua
Nabarreria kalean hasi, Nabarreriako iturria dagoen lekuan, eta Barquilleros kalea eta Redin pasealekuaren elkargunean amaitzen da, Frantziako edo Zumalakarregiren ate parean.
Bere ibilbidean zehar Aldapa kalea eta Maiatzaren Bia kalea elkartzen zaizkio.
Fukushimako istripu nuklearra
Ondorioak
Istripua gertatu eta egun batzuetara iodo erradioaktiboa aurkitu zen Tokioko uran eta erradioaktibitate maila handia Fukushimaren inguruan produzitutako esnean ere. Aste bat geroago, Kalifornian Japoniatik zetozen partikula erradioaktiboak agertu ziren, Ozeano Barea zeharkatu zutenak. 2021eko apirilaren 13an, Japoniako gobernuko buru Yoshihide Sugak iragarri zuen istripuan nukleoak hozteko baliatutako ur kutsatua itsasora isurtzea erabaki zutela, eta bi urtetan egingo zutela hori. Erabaki hori zentral nuklearraren Tokyo Electric Power kudeatzailearekin, Japoniako energia nuklearra arautzeko erakundearekin (OIEA) eta Fukushimako tokiko agintariekin bildu ondoren hartu zuen.
Le Mesnil-Villeman
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 149 ziren, horien artean 111 aktiboak ziren eta 38 inaktiboak ziren. 111 pertsona aktiboetatik 95 lanean zeuden (52 gizon eta 43 emakume) eta 16 langabezian zeuden (9 gizon eta 7 emakume). 38 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Fukushimako istripu nuklearra
Istripuaren kritikak
Istripu larria gertatu zela ikusi ondoren mundu osoan zehar ikaragarrizko eztabaida ireki zen, duela denbora askotik entzun izan ahal duguna: zentral nuklearren segurtasuna. Horretaz gain, Fukushimako zentral nuklearraren hirugarren erreaktoreak kritika gogorrak jaso zituen, oxido ezberdinen nahasketaz osatutako erregaia erabiltzen zuelako, ikaragarri kutsagarria dena.
Le Mesnil-Villeman
Diru sarrerak
2009an Le Mesnil-Villeman udalerrian 101 unitate fiskal zeuden, 238 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.580 euro zen.
Courcy-aux-Loges
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 zurgina, 1 eraikuntza enpresa, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Courcy-aux-Loges udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Fukushimako istripu nuklearra
Biktimak
2014ko abuztuaren 25ean zabaldu zenez, istripu garaian 14 urte inguru zituzten 300.000 pertsona ikertu zituzten adituek, eta horietatik 57tan aurkitu zuten tiroideko minbizia, eta beste 103 lagunek gaitza gara zezaketela ohartarazi. Lortutako emaitzen arabera, inguru horretan 100.000 lagunetik 30ek garatu zuten minbizia mota hori; aldiz, Japoniako beste eskualde batzuetan, 100.000tik 1,7k soilik garatzen zuten.
Unaso
Unaso Amendüze-Unaso udalerriko herria da, Nafarroa Behereko Amikuze eskualdean. Herri honek 1846 arte aparteko udalerria osatu zuen.
Herritarrei "unastar" deitzen zaie. Donibane Garazi herrialdeburura 34 km daude.
Izenaz
Dokumentazio historikoan lekuizen hau forma desberdinetan agertzen da: Sanctus Petrus de Onas (1160an), Onnaçu (1249an), Oneyx (1316an), Honeis (1350ekoa), Onasso (1394an), Oneys, Onex (1472an Okzitaniako Bastidaxarreko notarioen idakzietan), Onecx (1513an Iruñeko dokumentazioan) eta Oniz (1621ean Martin Bizkaikoak aipatua).
Kokapena
Aipatu herri guztiak amikuztarrak dira.
Mikel Odriozola
Mikel Odriozola Domínguez (Errenteria, 1973ko maiatzaren 25a) euskal atleta da, ibilketa espezialitatean aditua.
Olimpiar Joko behin hartu du parte, 2008an hain zuzen ere. 2004an Espainiako Federakuntzak ez zuen eraman.
Le Mesnil-Villeman
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak zurgina ziren.
Mikel Odriozola
Real Sociedad taldean ibili ondoren, Errenteriako Atletismo Taldean dabil.
Le Mesnil-Villeman
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Le Mesnil-Villeman udalerrian 31 nekazaritza-ustiategi zeuden, 810 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mikel Odriozola
Markak
Bere markarik onena 50 kilometroko ibilketan 3:41:47 da, eta 2005eko otsailaren 27an lortu zuen El Prat de Llobregaten.
Hauville
Biztanleria
2007an Hauville udalerrian erroldatutako biztanleak 1.258 ziren. Familiak 469 ziren, horien artean 79 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 51 bakarrik bizi ziren emakumeak), 154 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 193 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 43 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Luma gorakor
Prozesu magmatiko anomaloak (ozeano-gandorretatik eta subdukzio-eremu etatik urrun gertatzen direnak) azaltzeko XX. mendean iradoki zen eredua da luma gorakorren eredua. Honek, hasiera- hasieratik eztabaidak sortu izan ditu munduko geologo ezberdinen artean.
Plaka-tektonikoaren teoria plazaratu zenean, konbekzio-korronteen eredua izugarri trinkotu zen eta honek, plaka-tektonikoaren jokaera askori azalpen logikoa eman zion, batez ere, konbekzio-korronte gorakor eta beherakorrak izan ziren azalpenetarako erabilienak. Hala ere, zenbait prozesu magmatiko anomalo azalpen hauetatik kanpo geratu ziren, beraz, hauei irteera logikoa emateko luma gorakorren eredua proposatu zen. Proposatu zen egunetik gaur egun arte, eredu honek zenbait hobekuntza eta aldaketa jasan ditu.
Luma gorakorren eredua prozesu magmatiko anomaloak azaltzeko teoria bezala proposatu zuen J.T.Wilsonek 1963. urtean. Honen arabera, mantuan kokatzen zen puntu bero baten gainean plaka tektoniko bat kokatzen zenean, Hawaii bezalako kate bolkanikoak sortzen ziren. Ideia horri azalpen fisikoa ematen saiatu zen Morgan, Honek kontuan hartu zuen, luma gorakorrak mantu tik azaleraino igotzen ziren mantuko arroka multzoak zirela, orduan, puntu beroak luma gorakorren azaleko ondorioak zirela adierazi zuen.
West End (New York)
West End Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Otsego konderrian dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Luma gorakor
Morganen arabera, plaka tektoniko ak luma gorrakorrek litosferaren aurkako talken ondorioz eta plaken mugetan sortzen ziren esfortzuen ondorioz jasaten zuten mugimendua. Orduan, luma gorakorrak konbekzio-eredu nagusi bezala finkatu ziren. Beraz, mantuko arroka beroen tximiniak kontsidera daitezke luma gorakorrak, non tenperatura altuek mantuko materia solidoaren dentsitatea jaisten dute eta horrek materiaren igoera ahalbidetzen du, litosferara iritsi arte.
Cádiz Club de Futbol
Historia
Taldea Cádiz Foot-Ball Club izenarekin sortu zen 1910an. Lehenengo hamarkadetan maila apletan aritu zen. 1940an Bigarren mailan lehenengo postua eskuratu zuen baina ez zuen igoera ligaxkan hirugarren gelditu eta ez zuen lehen mailara igotzeko ametsa gauzatu. 1955 urtean bigarren mailarako igoerarekin batera Ramon de Carranza estadioa inauguratu zuen eta urte horretan hasi zen jokatzen Ramón de Carranza Trofeoa, udako txapelketen artean garrantzitsuenetakoa dena.
Yversay
Yversay Frantziako udalerri bat da, Vienne departamenduan dagoena, Akitania Berria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Yversay udalerrian erroldatutako biztanleak 258 ziren. Familiak 102 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 43 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 35 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 112 etxebizitza zeuden, 101 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 111 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 101 etxebizitza nagusietatik 94 bere jabearen bizilekua ziren eta 8 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 7 etxek hiru zituzten, 23 etxek lau zituzten eta 69 etxek bost zituzten. 71 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 34 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 64 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 174 ziren, horien artean 137 aktiboak ziren eta 37 inaktiboak ziren. 137 pertsona aktiboetatik 130 lanean zeuden (65 gizon eta 65 emakume) eta 7 langabezian zeuden (5 gizon eta 2 emakume). 37 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Yversay udalerrian 104 unitate fiskal zeuden, 265 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.838 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren eta 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen.
Cádiz Club de Futbol
Historia
1977an bigarren mailan bigarren postua eskuratu eta lehen mailara igotzea lortu zuen, urtebeterako baino izan ez bazen ere. 1982 eta 1984an ere lehen mailan aritu zen. 1985ean berriz igo eta zortzi denboraldi egin zituen jarraian gforen mailan, beti ere azken jardunaldietan egindako azken ahaleginari esker mantenduz. Urte hauetako izarra Mágico González jokalari salvadortarra izan zen. 1990an Errege Kopako finalerdietara iritsi zen baina Real Madrilek kanporatu zuen.
Yversay
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
Cádiz Club de Futbol
Historia
1993an maila galdu eta hurrengo urtean 2.B mailara jeitsi zen. 2003an bigarren mailara itzuli zen eta 2005ean berriz ere lehen mailara, baina urtebeterako oraingoan ere.
Yversay
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Yversay udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Cádiz Club de Futbol
Historia
Azken urteak bigarren B mailan egin ditu baina 2016an bigarren mailara igotzea lortu zuen eta 2017an 5. postuan amaitu zuenez igoera play-offak jokatu zituen, arrakastarik gabe ordea.
Yversay
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Unaso
Auzoak
Herrian ezarrita dagoen panel batean herriko kaskoaz gain beste auzo hauek nabaritzen dira: Bordaberri, Gapunteia edo Gapontegia (biak Garrüze eta Donapaleuren artean, D 11 errepidean), Arla edo Arlania eta Etxetoa; denak herriko lurretako hegoaldean, ia Donapaleuko aldiri gisa, non bai jarduera ekonomikoak bai biztanleria azken urteetan handitzen ari diren. Are gehiago, hazkuntza hori dela medio gaur egun Unasok aurrea hartu dio udalerri mailan Amendüze Herriko Etxea kokatuta dagoen herriari.
Orografia
Altuera apaleko lurrak dira baina etengabeko gorabeherak daude. Herria bera 130 mtan dago eta punturik altuenak (hegoaldean Garrüzerekiko mugan) 168 m ditu; baxuena (39 m) Behotegi eta Biduze elkarren oso hurbil geratzen diren zonaldean dago, herritik ipar-ekialdera.
Demografia
1695eko erroldan 20 etxerekin ageri zaigu.
Azken urteotan Donapaleuren gerizpean bizi izan duen hazkuntza -apala, betiere- dela eta, herri honek aurrea hartu dio Amendüze udalburuari biztanlerian eta horrek, besteak beste, bien arteko ika-mikak areagotu ditu.
Politika
Egun udalerriko Armel Drouilhet auzapeza Unasokoa da eta aipatu demografiari segituz herri honek 7 udal kontseilari baditu ere, Amendüze udalburuak 4 baino ez ditu.
Errepideak
Departamendu mailako errepide nagusi batek (D 11k, Donapaleu-Bidaxune) bere lurrak zeharkatzen ditu, eskualdeburuarekin uztartuta dauden hegoaldeko auzo eta industria-guneetatik hain justu; herri-kaskotik adar bat pasatzen da, D 511 baina hori apur bat iparraldera D 124an desagertzen da, Amendüzera heldu eta iparralderantza jotzeko. D 511tik paraleloan, bere ekialdean Amendüzetik Unasoko hegoaldera doan tokiko beste errepide bat dago, Arla auzoa, beste batzuen artean, bisitatzen duena.
Udalerri-aldaketak
Udalerri modernoak sortu baino lehen, erlijio aldetik ere orain udalkide direnek harreman bereziki hurbila zuten, parrokia berean bilduta baitzeuden.
1846 arte herri honek udalerri propioa izan zuen. Urte horretan Amendüzerekin fusionatu zen; harrezkero Amendüze-Unasoren barruan dago.
Ekonomia
Nekazaritza eta abeltzaintza izan dira herritar gehienen lanbideak. Azken urteotan, Amiküze osoan bezala, industria batzuk ere garatu dira; herri honen kasuan eraikuntza sektorean Ipar Euskal Herriko enpresa inportanteenetakoen artean kokatzen diren bi daude:
Hauville
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Scolopsis affinis
Scolopsis affinis Scolopsis generoko animalia da. Arrainen barruko Nemipteridae familian sailkatzen da.
Hauville
Etxebizitza
2007an 530 etxebizitza zeuden, 475 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 32 bigarren erresidentzia ziren eta 22 hutsik zeuden. 522 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 475 etxebizitza nagusietatik 411 bere jabearen bizilekua ziren, 51 alokairuan okupaturik zeuden eta 13 doan lagata zeuden; 11 etxek bi gela zituzten, 91 etxek hiru zituzten, 143 etxek lau zituzten eta 231 etxek bost zituzten. 387 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 172 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 280 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Luciano De Cecco
Luciano De Cecco, (Santa Fe, Argentina, 1988ko ekainaren 2a), boleibolean lehiatzen den kirolari argentinarra da.
Miren Ibarluzea
Miren Ibarluzea Santisteban (Mungia, Bizkaia, 1984) bertsolaria, itzultzailea eta Euskal Herriko Unibertsitateko irakaslea da.
Luciano De Cecco
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta brontzezko domina eskuratu zuen boleibolean Argentinako taldearekin, Frantziaren eta ROC taldearen atzetik.
Tokion, honako hauek osatzen zuten taldea: Facundo Conte, Santiago Danani, Luciano De Cecco, Agustín Loser, Bruno Lima, Nicolás Méndez, Ezequiel Palacios, Federico Pereyra, Cristian Poglajen, Martín Ramos, Matías Sánchez eta Sebastián Solé-k.
Luma gorakor
Luma gorakorrak 2 zati nagusitan banatzen zirela. Lehenik eta behin, tximinia edo zutabearen burua, litosferarekin kontaktuan jartzen dena eta bataz beste 1000 km- ko diametroa duena. Bestetik, zutabea, sorrera-eremuarekin, nuklleo eta mantuaren arteko muga, burua lotu egingo duena. Gainera, ikerketa ezberdinek adierazi dute lumaren eta inguruko arroken arteko tenperatura diferentzia 200 °C.koa dela gutxi gora behera. Horrez gain, lumen buruak litosferara heltzean norabide guztietan erradialki zabalduko dira eta basalto-plataforma erraldoiak eratuko dituzte (LIP). Ondoren, burua difuninatu eta zutabea izango da litosfera ren kontra bukatuko dena. Zutabean tenperatura aldaketak gune mugatuan emango dira eta Hawaii bezalako bolkan-kate ak eratuko dira.
Laura Ingalls Wilder
Laura Ingalls Wilder (Pepin konderria (Wisconsin), Ameriketako Estatu Batuak, 1867ko otsailaren 7a - Mansfield (Missouri), 1957ko otsailaren 10a) estatubatuar idazlea izan zen. Bere lanik ezagunena Little House on the Prairie haurrentzako literatura seria izan zen, 1932tik 1943ra bitarte argitaratua. Bere haurtzaroko amerikar pionero bizitzan oinarritutako liburuak dira.
1970 eta 1980ko hamarkadako Little House on the Prairie telesaila bere liburuetan oinarritu ziren, eta Melissa Gilbertek egin zuen Laura Ingallsen papera, Michael Landonek bere aita antzeztu zuen.
Zazpi mendiak (Bergen)
Zazpi mendiak (norvegieraz: De syv fjell) Bergen, Norvegia, inguratzen duen mendi taldea da. Ulriken (altuena),Fløyen, Løvstakken, Damsgårdsfjellet, Lyderhorn, Sandviksfjellet, Rundemanen, eta Askøyfjellet mendiekin osatua dagoena. Hala ere, 7 mendi horiek zeintzuk diren ez dago guztiz argi, hauetako batzuk mendigune berdinekoak direlako.
Cádiz Club de Futbol
Historia
2019-2020 denboraldian ordea sekulako denboraldi hasiera egin zuen eta hamalau urte pasa ondoren Lehen mailara igo zen. Hurrengo denboraldian taularen erdialdean ibili zen eta azkenean 12. postua eskuratu zuen.
Nymphargus griffithsi
Nymphargus griffithsi Nymphargus generoko animalia da. Anfibioen barruko Centrolenidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Cádiz Club de Futbol
Historia
== Uniformea ==
Datuak
2023-24 barne:
West Valley (New York)
West Valley Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Cattaraugus konderrian dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Cádiz Club de Futbol
2023/2024 taldea
2023ko uztailaren 10ean eguneratua.
Hauville
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 845 ziren, horien artean 636 aktiboak ziren eta 209 inaktiboak ziren. 636 pertsona aktiboetatik 590 lanean zeuden (308 gizon eta 282 emakume) eta 47 langabezian zeuden (22 gizon eta 25 emakume). 209 pertsona inaktiboetatik 90 erretiraturik zeuden, 63 ikasten zeuden eta 56 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Neoromicia nanus
Neoromicia nanus Neoromicia generoko animalia da. Chiropteraren barruko Vespertilioninae azpifamilia eta Vespertilionidae familian sailkatuta dago
Hauville
Diru sarrerak
2009an Hauville udalerrian 489 unitate fiskal zeuden, 1.308,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.366 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 24 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Tosarhombus octoculatus
Tosarhombus octoculatus Tosarhombus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bothidae familian.
Hauville
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
Agapornis
Agapornis Psittacidae familiako genero bat da. Afrikako isats motzeko papagai txikiak dira. Lumak berdeak izaten ditu, buruan izan ezik. Bana-ezinak ere deitu izan zaie mota horretako papagaiei.
Hauville
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
1833 Shmakova
1833 Shmakova asteroide gerrikoan aurkitutako 1833. asteroidearen izena da. 1969ko abuztuak 11n aurkitu zuen Liudmila Txernikhek Nauchnyjetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1969 PN zen. Bere izena Marina Valentina Shmakovagatik jasotzen du.
Chaetura pelagica
Chaetura pelagica Chaetura generoko animalia da. Hegaztien barruko Apodidae familian sailkatua dago.
Herentzia genetiko
Herentzia genetikoa edo ondoretasun genetikoa izakien artean ondorengoei transmititzen zaien ezaugarriak dira, hauek, morfologikoak, fisikoak edo biokimikoak izan daitezke. Transmititu ahal den edozein ezaugarriari herentziazko bereizgarria deitzen zaio edo hereditarioa dela esaten da. Herentzia genetikoaren ikerkuntzaren aitzindaria Gregor Mendel izan zen.
Printzipioak
Eboluzioa organismoetan heredatu daitezkeen ezaugarrien gainean gertatzen da. Gizakiengan, adibidez, begi-kolorea heredatu daitekeen ezaugarri bat da, adibidez norbaitek bere gurasoen "begi-marroien ezaugarria" heredatu dezake. Heredatutako ezaugarri hauek geneek kontrolatzen dituzte. Organismo baten genoman (material genetikoa) dauden geneen kopuru osoari genotipo deitzen zaio.
Organismo baten egitura eta portaera behagarria osatzen duten ezaugarri guztien baturari fenotipo deritzo. Ezaugarri hauek genotipoaren eta ingurumenaren arteko harremanen ondorio dira. Ondorioz, organismo baten fenotipoaren aspektu asko ez dira herentziaren ondorio. Adibidez, larruazala beltzaran jartzea pertsona baten genotipoaren eta eguzki argiaren interakziotik sortzen da; honela, beltzaran egotea ez da zerbait pertsona batek bere kumeei pasatzen diena. Hala ere, pertsona batzuk beste batzuk baino errazago jartzen dira beltzaran, euren genotipoan dagoen bariazioaren ondorioz; adibide argi bat albinismoarena da, inoiz beltzaran jartzen ez diren, baina oso erraz erretzen diren pertsonak.
Saint-Hippolyte (Aveyron)
Saint-Hippolyte Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aveyron departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Herentzia genetiko
Printzipioak
Gregor Mendelek unitate konkretutan herentzia gertatzen zenaren inguruko lehenengo lanak argitaratu zituen. Lan horretan agertzen zen ideia nagusia ilarretan egindako esperimentuetan ezaugarri batzuk modu batean ala bestean gertatzen zirela ohartarazi zuen (adibidez, ilarrak biribilduak edo zimurtuak izan daitezke. Ezaugarri horiek herentzia bidez pasatzen ziren (gurasoetatik hurrengo belaunaldira); diskrezionalak (gurasoetako bat biribildua bazen eta bestea zimurtua, seme-alabak ez ziren erdibidekoak, baizik eta biribildu ala zimurtuak); eta hurrengo belaunaldietara modu zehatz batean igarotzen ziren. Bere ikerketaren ondorioz ezaugarri horiek nola heredatzen ziren azaldu zuen, gaur egun gene deitzen diogu. Mendelen lana 1900ean berraurkitu zenean ezaugarri poligenetikoetan eragina ere bazuela aurkitu zen, eta ez bakarrik ezaugarri bakunetan.
Herentzia genetikoa belaunaldi batetik hurrengora DNAren bidez igarotzen da, informazio genetikoa kodetzen duen molekula bat. DNA biopolimero luze bat da, lau base mota ezberdinekin. DNA molekula batean zehar dauden baseen sekuentziak informazio genetikoa zehazten du, esaldi batean letren sekuentziak esanahia kodetzen duen modu antzekoan. Zelula bat zatitu aurretik, DNA guztia kopiatzen da, ondoren sortuko diren bi zelulek informazio genetiko berdina dutela ziurtatuz. DNA molekulan unitate funtzional bakar bat eratzen duten zatiei gene izena ematen zaie; gene ezberdinek base sekuentzia ezberdina dute. Zelulen barruan, geneen hari luzeak DNA egitura kondentsatuak sortzen dituzte, kromosoma izenekoak. DNA sekuentziak kromosoma batean duen kokapen zehatzari locus izena ematen zaio. Locus batean dagoen DNA sekuentzia ezberdina bada izaki ezberdinen artean, sekuentzia honetako forma bakoitzari alelo izena ematen zaio. DNA sekuentziak mutazio bidez alda daitezke, alelo berriak sortuz. Mutazioa gene baten barruan gertatzen bada, sortutako alelo berriak geneak kontrolatzen duen ezaugarrian eragin dezake, organismoaren fenotipoa aldatuz. Hala ere, alelo baten eta ezaugarri baten arteko harreman sinple honek kasu batzuetan modu sinplean funtzionatzen badu ere, ezaugarri gehienek egitura konplexuagoa dute eta locus ezberdinen eta geneen elkarrekintza kuantitatiboaren ondorio dira.
Saint-Hippolyte (Aveyron)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Herentzia genetiko
Historia
Gizakiaren historian zehar zenbait teoria plazaratu dira herentzia azaltzeko. Antzinako Grezian, Aristotelesek pangenesiaren teoria proposatu zuen. Teoria horren arabera, gorputzean zehar barreiaturiko partikulak (pangene izenekoak) bildu egiten ziren arrautza eta esperma osatzeko. Horren ondorioz, gorputzaren ataletan gertatutako aldaketak hurrengo belaunaldietara pasa zitezkeen. Teoria horrek onarpen handia izan zuen, eta nagusi izan zen XIX. mendean.
XVII. mendean, Anton van Leeuwenhoekek homunculus delakoa behatu zuen, izaki ñimiño bat gizakiaren zelula espermatikoetan. Leeuwenhoekek eta haren jarraitzaileek emakumea homunculusaren inkubatzaile soila zela uste zuten, eta bai ezaugarri guztiak aitarengandik jasotzen zirela ere. Bestelako iritzia ere bazegoen. Regnier de Graffek, folikulu obarikoak lehen aldiz ikusi ondoren, obuluan gizaki oso bat zegoela eta semenak haren hazkuntza estimulatzen zuela proposatu zuen.
Saint-Hippolyte (Aveyron)
Etxebizitza
2007an 420 etxebizitza zeuden, 218 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 185 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 380 etxeak ziren eta 38 apartamentuak ziren. 218 etxebizitza nagusietatik 167 bere jabearen bizilekua ziren, 43 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 11 etxek bi zituzten, 37 etxek hiru zituzten, 58 etxek lau zituzten eta 108 etxek bost zituzten. 155 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 100 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 85 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Herentzia genetiko
Historia
Herentzia-modu horiek baztertu egin ziren beste teoria berri bat agertu zenean. Landareen hazkuntzan behatutakoan oinarrituta, XIX. mendeko ikerlariak ohartu ziren parental biak ondorengoen ezaugarrietan eragina zutela, eta herentzia konbinatua proposatu zuten. Teoria horren arabera, aitaren zein amaren material heredagarria nahastu egiten da ondorengoak osatzeko, eta, behin nahastuta, ezin da bereizi. Hori ez dator bat behatutako zenbait gertaerekin, besteak beste, ezaugarri batzuk ez direla belaunaldi jakin batean agertzen, baina hurrengo batean ager daitezkeela.
Saint-Hippolyte (Aveyron)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Herentzia genetiko
Herentzia-patroiak
Geneen eta haiekin asoziaturiko ezaugarrien transmisioa herentzia-patroiak aztertuz determinatzen dute genetistek.
Elizabeth Banks
Elizabeth Banks (jaiotza izena: Elizabeth Irene Mitchell; Pittsfield (Massachusetts), Ameriketako Estatu Batuak 1974ko otsailaren 10a - ) amerikar aktore, zinema-zuzendari eta ekoizlea da. Bere lehen filma Surrender Dorothy (1998 izan zen, baina ezaguna da Wet Hot American Summer (2001), Sam Raimiren Spider-Man en trilogia (2002–2007), Seabiscuit (2003), The 40-Year-Old Virgin (2005), Zack and Miri Make a Porno (2008), Role Models (2008), The Next Three Days (2010), Pitch Perfect (2012), The Lego Movie (2014), edo The Hunger Games filmeetan (2012–2015) egindako paperengatik. 2014an Pitch Perfect 2 zuzendu zuen eta 69M$ eskaratu zituen, inoiz zuzendari berri baten lehen filmak lortutako emaitzarik onena.
Saint-Hippolyte (Aveyron)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 257 ziren, horien artean 170 aktiboak ziren eta 87 inaktiboak ziren. 170 pertsona aktiboetatik 149 lanean zeuden (82 gizon eta 67 emakume) eta 21 langabezian zeuden (11 gizon eta 10 emakume). 87 pertsona inaktiboetatik 49 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 23 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Herentzia genetiko
Herentzia-patroiak
Populazioaren barruan, gene jakin baterako zenbait alelo egon daitezke. Alelo bereko kopia bi dituzten indibiduoei homozigoto esaten zaie, eta heterozigoto, aleloak desberdinak direnean. Ezaugarri jakinerako behatutako herentzia-patroiak desberdinak izango dira bi faktoreren arabera: batetik, aztergai dugun genea kromosoma autosomiko batean edo kromosoma sexual batean kokatuta egotea; bestetik, gene horren aldakien izaera, hots, aleloa dominantea edo errezesiboa izatea.
Saint-Hippolyte (Aveyron)
Diru sarrerak
2009an Saint-Hippolyte udalerrian 206 unitate fiskal zeuden, 447,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.414 euro zen.
Chaetura meridionalis
Chaetura meridionalis Chaetura generoko animalia da. Hegaztien barruko Apodidae familian sailkatua dago.
Herentzia genetiko
Herentzia-patroiak
Oro har, herentzia-patroien artean, patroi mendeldarrak eta ez-mendeldarrak desberdindu daitezke.
Saint-Hippolyte (Aveyron)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 20 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
Herentzia genetiko
Herentzia autosomiko dominantea
Fenotipo bati asoziaturiko gene jakin baten aldakia indibiduoak aleloaren kopia bakarra duenean beha badaiteke, aleloa autosomiko dominantea dela esan daiteke. Fenotipoa ikusgaia izango da indibiduoak aleloaren kopia bat izanda (heterozigotoa) edo bi izanda (homozigoto).
Saint-Hippolyte (Aveyron)
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 3 igeltseroak, 2 zurginak, 1 iturgina eta 2 jatetxeak.
Herentzia genetiko
Herentzia autosomiko errezesiboa
Gene jakin baten aldakiarekin erlazionatutako fenotipoa indibiduoak bi kopia dauzkanean soilik beha badaiteke, aleloa autosomiko errezesiboa izango da. Alelo bakarra duen indibiduoak ez du fenotipoa erakutsiko, baina hurrengo belaunaldira pasatu ahal izango du aleloa. Horrela, indibiduoa eramailea dela esaten da.
Zizazuri
Zizazuria (Calocybe gambosa) Lyophyllaceae familiako perretxikoa da. Hasieran, Agaricus gambosus deitu zion 1821an lehen aldiz espezie hau deskribatu zuen Elias Magnus Friesek. Gambosa hitza latinetik dator, eta hanka puztua duela adierazten du.
Morfologia
Txapelaren tamaina 5 eta 12 cm artekoa da. Haragitsua eta sendoa da, eta batzuetan ertz uhindua dauka. Kolore zuri-kremakoa izan ohi da, eta ale gazteetan ertza barrurantz kiribildua dago. Azpian orri asko dauzka, argalak eta estuak, oso trinkoak, muxarratuak, zuriak edo kremak horiek ere.
Hanka zurixka dauka, zilindrikoa edo oinarrian lodiagoa, mardula, laburra eta haritsua, batez ere ale zaharretan.
Haragi zuria, sendoa eta konpaktua dauka.
Wolcott (Colorado)
Wolcott Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Eagle konderrian kokatuta dago, Colorado estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Zizazuri
Morfologia
Espora zuriduna da.
Saint-Hippolyte (Aveyron)
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
Zizazuri
Ekologia
Udaberrian agertzen da gehienetan, baina eguraldi aproposa egiten badu udazkenean ere irten daiteke. Toki irekiak ditu gustuko: larreak, heskaiak, elordiak eta txilardiak.
Gastronomia
Oso estimatua da, batez ere Araba aldean. San Prudentzio jaiaren egunean ohitura da Gasteizen perretxiko hau eta barraskiloak jatea. Gordinik ere jaten da. Europako mendebaldeak kantitate handiak inportatzen ditu Errumaniatik. Udazkenean hartzen bada, arretaz jokatu behar da Entoloma sinuatum espeziearekin ez nahasteko. Azken hau udazkeneko espeziea bada ere, inoiz edo behin udaberrian ere ager daiteke.
Beste izen arruntak
Calocybe gambosa tokiko euskarazko testuetan: buxeu (muxeru) ; maiatzeko ziza; muxuloin (moxolon) ; udaberri-ziza; udaberriko-ziza; ziza (sisa, susa, xixa, zuza, zusa) ; zizazuri.
Fløyen
Fløyen edo Fløyfjellet (jatorriz Fløien idatzia) Bergengo hirigunea inguratzen duten zazpi mendietatik bisitatuena da, funikular bidez igo daiteke Fløibanen izenaz ezagutzen dena, beronek, erdigunetik 320 metroko altueraraino eraman zaitzake, 8 minutu inguru, punturik altuena 425 metro diren arren. Hiritarrek eta turistek garraio mota hau urte osoan zehar erabiltzen dute.
Herentzia genetiko
Sexuari loturiko edo X kromosomari loturiko herentzia
Izaki askotan, sexuaren determinazioa luzeran eta osaketa genetikoan desberdinak diren kromosoma-bikote batean oinarrituta dago; adibidez, XY sistema gizakietan eta beste mamalio batzuetan.
X kromosomak ehunka gene ditu, horietako asko sexuaren determinazioarekin erlaziorik ez dutenak. Y kromosomak, aldiz, txikiago izanda, ar-izaera izateko eta mantentzeko gene asko ditu, baina ez dauka X kromosoman dauden gene askoren kopiarik. Ondorioz, X kromosoman kokaturiko gene askok herentzia-patroi berezia dute, sexuari loturiko edo X-ari loturiko herentzia deiturikoa.
Emeek (XX) X kromosoman dauden geneen bi kopia dituzte, eta, hortaz, homozigotoak edo heterozigotoak izan daitezke gene jakin baterako. Arrak (XY), aldiz, X kromosoma bakarrean duten aleloa espresatuko dute, betiere amarengandik jasotakoa. Arren kasuan, aleloa dominantea edo errezesiboa izateak ez du eraginik adierazpenean. Bakarra denez, beti adieraziko da.
Zenbait giza ezaugarri eta gaixotasun X kromosoman kokatutako geneekin erlazionatuta daude: hemofilia, distrofia muskularra eta koloreekiko zenbait itsutasun-mota.
Herentzia konplexua eta multifaktoriala
Zenbait ezaugarrik aldakuntza jarraitua aurkezten dute, hau da, klase diskretutan banatu ezin daitekeen fenotipoen tartea. Kasu askotan, fenotipo finala faktore genetikoen eta ingurunearen eraginaren arteko elkarrekintzen ondorio da. Gizakiaren altuera edo pisua har daitezke adibidetzat. Indibiduo baten zenbait faktore genetikok altuera- edo pisu-tarte batean egotera bideratuko dute, baina behatutako altuera eta pisua geneen arteko elkarrekintzaz eta gene eta inguruneko faktoreen (adibidez, elikadura) elkarrekintzaz finkatuko da. Mota horretako ezaugarriei konplexu edo multifaktorial deritze.
Herentzia zitoplasmatikoa
Animalien eta landareen zelulek mitokondrioak dituzte, eta euren jatorria duela bilioika urte zelulekin erlazio sinbiotikoa ezarri zuten protobakterioetan dago. Bestalde, landare-zeluletan, kloroplastoak daude. Bai mitokondrioek bai kloroplastoek euren genoma propioa daukate. Genoma horietan kokaturiko geneek duten herentzia-motari herentzia zitoplasmatiko deritzo. Genoma nuklearrarekin konparatuz, herentzia zitoplasmatikoa amatiarra izaten da, gehienetan zitoplasmak obuluan duelako jatorria.
Inpronta genikoa
Material genetikoaren adierazpen diferentziala, herentzia amarengandik edo aitarengandik izatearen arabera.
Transmisioa
Herentzia genetikoa gurasoek hornitutakoagatik transmititzen da, hau da, izaki berriaren genotipoa bien genetikaren nahasketa izango da. Eta berdina gertatzen da fenotipoarekin.
Beraz, argi dago gaixotasunak, begi eta ile koloreak gurasoetatik jasotzen dugula, baina berdina gertatzen al da izaerarekin? Albert Rothenberg, psikiatria irakaslea Harvard Unibertsitatean, eta Grace Wyshak, psikiatria irakaslea unibertsitate berdinean, Nobel saria irabazi zuten 435 zientzialarien zuhaitz genealogikoa, eta horrekin batera, sari bera irabazi zuten 50 idazleena aztertzeagatik. Ikerketaren emaitzak Francis Galton-en teoria «Hereditary Genius» liburuan publikatuta.
Scolopsis bilineata
Scolopsis bilineata Scolopsis generoko animalia da. Arrainen barruko Nemipteridae familian sailkatzen da.
Serbomotor
Historia eta garapena
1970. eta 1980. hamarkadetan iman iraunkorreko korronte zuzeneko serbomotorra asmatu zen. Motor hauek posizionaketa begizta itxian egiteko gai ziren jada, zehaztasun hobea lortuz. Gaur egun, kostu eta potentzia txikiko aplikazioetan erabiliak izaten jarraitzen dute aipatutako arrazoiagatik. Potentzia ertain eta handietan, ordea, ez dira erabiltzen gaur egun, errendimendu kaxkarragatik. Korronte zuzeneko Brushless motorra ere sortu zen. Bere abantaila nagusia korronte zuzeneko gainontzeko serbomotor arruntek baino 10 aldiz inertzia txikiagoa duela da. Motor honen arazo nagusia momentuaren kizkurtasuna da, hau da, momentu egonkor bat sortzeko zailtasuna.
1990. hamarkadan korronte alternoko Brushless motorrak sortu ziren. Hauek ere posizio-kontrola begizta itxian egiten dute, baina beraiekin kontrol digitala erabiltzen hasi zen lehen aldiz. Ezaugarri dinamikoak nabarmen hobetzen dira denbora gutxian, errendimendua handitzea lortzen da, eta prezioak jaisten hasten dira, batez ere kontrolagailuei dagokionez.
Gaur egun ezaugarri geroz eta hobeagoak lortzen ari dira. Alde batetik, potentzia lorgarriaren tartea zabaltzen doa (30 W eta 60 kW bitartekoak existitzen dira), errendimendua handituz doa eta kontrolagailuen (driver-en) prezioa jaisten doa. Aipatutako arrazoien ondorioz, serbomotorrak geroz eta aplikazio gehiagotarako aproposak bihurtuz. Gainera, ez dute ia mantentzearen beharrik, korronte alternoko motorrekin gertatzen den bezala.
Kontrol-zirkuitua
Serbomotor baten kontrol-zirkuitua honako elementuetaz osatuta dago: kontrol-sistema, potentzia-bihurgailua eta sentsorea. Enkoder izeneko sentsoreak posizioa detektatzen du, agindua bidali eta errore kontagailura sartzen da, non une horretan duen posizioaren eta agindutakoaren arteko errorea kalkulatzen den aginduaren eta berrelikaduraren arteko diferentziaren bitartez. Errore hau transformazio-bloketik pasatzen da. Bertan, irteerako gailua kontrolatzeko behar den seinalea interpreta ahal izateko, potentzia-bihurgailutik transformazio batzuen bitartez eraldatzen da. Potentzia- bihurgailu honek duen atal elektronikoak driver izena du, eta momentuaren, abiaduraren eta posizioaren kontrol zehatza lortzen du.
Potentzia-bihurgailua inbertsore trifasiko bat da eta pultsuen zabalera modulazio-teknika (PWM, pulse-width modulation) erabiliz motorra elikatzen du. Potentzia-bihurgailua artezgailuaz, birsorkuntzako balaztaz eta inbertsoreaz osatua dago.
Artezgailuak korronte trifasikoa korronte zuzen bihurtzen du. Gero birsorkuntzako balaztak tentsioa egonkortzen du ondoren inbertsore ataletik korronte zuzena korronte trifasikoan bihurtzeko.
Atal egonkorra (estatorea)
Bertan harildua ezartzen da. Honek Joule efektuaz sortutako bero-kanporatze hobeagoa eta motorraren tamaina txikiagoa lortzea ahalbidetzen du.
Modifikazioak
Bi modifikazio mota egin daitezke kontrol-sisteman. Lehenbizikoa kontrol sistema guztia deuseztatzean datza, korronte zuzendun motorra eta engranaje-sistema erreduzitzailea soilik mantenduz. Horrela, posizionaketaren kontrola behar ez duten aplikazioetarako baliagarria izango den beste edozein korronte zuzendun motor baten moduan funtzionatuko luke, engranaje-sistema erreduzitzailea akoplatua izatearen abantailarekin.
Bigarren aukerak ere kontrol-sisteman aldaketa bat sortzen du, baina abiaduraren kontrola mantentzen da. Hau lortzeko, potentziometroa motorraren ardatzetik banatzen da, posizio finko batean mantenduz. Horrela, kontrol-sistemaren errore-seinalea une bakoitzean ajustatzen den balioaren menpe geratzen da soilik. Posizioaren kontrola galtzen da, baina esandako bezala abiadurarena mantentzea lortzen da. Hala ere, balio hau iraupen aldakorreko pultsoen bitartez definitzen jarraitzen da. Dena den, bi kasuetan beharrezkoa da kaxa erreduzitzailean kokatzen den topetxoa fisikoki kentzea.
Ezaugarri teknikoak
Serbomotorrek posizioa, abiadura eta momentua independenteki kontrolatzeko gaitasuna dute, hortaz, lan eremuko edozein puntutan jardun dezakete. Serbomotorrak lan ziklo motz eta errepikakorrak egiteko erabili ohi diren arren, bestelako zikloak egiteko ere gai dira. Motorrak emango duen momentua driverrak motorrari elikatzen dion tentsioaren araberakoa izango da, eta abiadura maiztasunaren araberakoa. 1 zonaldean motorra etengabean aritu daiteke, momentu izendatua baino txikiagoa emanez, eta ez da gehiegi berotuko. Motorra egoera horretan lan egiteko prest baitago. 2 zonaldean tarteka aritu daiteke, aplikazioak eskatutako momentu-pikoak emateko. Baina luzaroan bertan aritzea eskatu ezkero, berotzen joango da eta erretzera hel daiteke. Aplikazio baterako hautatutako motorrari batezbesteko momentu nominala baino balio handiagoa eskatzen bazaio, erre egingo da, berak duen gaitasuna edo potentzia nahikoa ez delako. Hau gertatuko den jakiteko, momentu termiko baliokidea erabiltzen da. Zikloa analizatzen da (geldiune denborak ere kontuan edukiz) eta kalkulu errez baten bitartez batezbesteko momentu nominala gaindituko duen aztertzen da. 3 zonaldea momentu iraunkorreko zonaldea da, motorra frekuentzia altuarekin elikatzean lortzen den zonaldea.
Serbo digitalak
Serbo digitalak ohiko serbomotorren (analogikoen) antzekoak dira funtzionamenduari begira, baina hainbat abantaila dituzte. Alde batetik, momentu handiagoa sortzeko gai dira. Bestalde, zehaztasun hobea dute, eta seinalea bidaltzen zaienetik erantzuten duten arte denbora gutxiago igarotzen da. Gainera, hainbat parametro erregulatzeko aukera ere ematen dute, laneko angelu maximo eta minimoak, erantzuteko abiadura, biraketaren zentzua eta posizio zentrala, batik bat. Desabantaila bezala, garestiagoak izateaz gain, errendimendu mekaniko txikiagoa eskeintzen dute. Azken desabantaila hau kritikoa bihurtzen da motor hauek erabiltzen diren aplikazio batzuetan, robotetan edo urrunetik gidatutako hegazkin edo Tripulaziorik gabeko aireko ibilgailu“drone”-en kasuan, adibidez.
Mugimendu motak eta aplikazioak
Serbomotor batek hainbat mugimendu mota eragin eta kontrolatu ditzake:
Orokorrean, posizionaketa zehatza eta bizkorra behar den aplikazio gehienetan erabiltzen dira serbomotorrak.
Pont-de-l'Isère
Pont-de-l'Isère Frantziako udalerri bat da,Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Pont-de-l'Isère udalerrian erroldatutako biztanleak 2.622 ziren. Familiak 991 ziren, horien artean 198 pertsona bakarrekoak ziren (72 bakarrik bizi ziren gizonak eta 126 bakarrik bizi ziren emakumeak), 324 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 393 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 76 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.059 etxebizitza zeuden, 1.020 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 29 hutsik zeuden. 918 etxeak ziren eta 138 apartamentuak ziren. 1.020 etxebizitza nagusietatik 786 bere jabearen bizilekua ziren, 221 alokairuan okupaturik zeuden eta 13 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 27 etxek bi zituzten, 107 etxek hiru zituzten, 315 etxek lau zituzten eta 570 etxek bost zituzten. 811 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 439 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 530 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.796 ziren, horien artean 1.286 aktiboak ziren eta 510 inaktiboak ziren. 1.286 pertsona aktiboetatik 1.144 lanean zeuden (617 gizon eta 527 emakume) eta 143 langabezian zeuden (57 gizon eta 86 emakume). 510 pertsona inaktiboetatik 175 erretiraturik zeuden, 137 ikasten zeuden eta 198 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Pont-de-l'Isère udalerrian 1.087 unitate fiskal zeuden, 2.907,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.092 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 174 komertzioetatik, 6 erauzte enpresak ziren, 7 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 11 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 19 eraikuntza enpresak ziren, 63 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 8 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 7 finantziazio enpresak ziren, 7 higiezinen enpresak ziren, 9 zerbitzu enpresak ziren, 16 administrazio publikoko enpresak ziren eta 12 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 34 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 9 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 autoeskolak, 4 igeltseroak, 2 margolariak, 5 zurginak, 3 iturginak, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak, 3 jatetxeak eta 1 apaindegia.
2000. urtean Pont-de-l'Isère udalerrian 31 nekazaritza-ustiategi zeuden, 540 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Agustín Loser
Agustín Loser, (General Alvear, Argentina, 1997ko urriaren 12a), boleibolean lehiatzen den kirolari argentinarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta brontzezko domina eskuratu zuen boleibolean Argentinako taldearekin, Frantziaren eta ROC taldearen atzetik.
Tokion, honako hauek osatzen zuten taldea: Facundo Conte, Santiago Danani, Luciano De Cecco, Agustín Loser, Bruno Lima, Nicolás Méndez, Ezequiel Palacios, Federico Pereyra, Cristian Poglajen, Martín Ramos, Matías Sánchez eta Sebastián Solé-k.
Bois-de-Champ
Bois-de-Champ Frantziako udalerria da, Vosgeak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bois-de-Champ udalerrian erroldatutako biztanleak 111 ziren. Familiak 40 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Erredin pasealekua
Erredin pasealekua Nafarroako hiriburua den Iruñeko Alde Zaharreko kale bat da.
Kokalekua
Barquilleros kalea eta Karmen kalearen elkargunean hasi, Frantziako edo Zumalakarregiren ate parean, eta Iruñeko harresiaren ibilbidea jarraituz eta Moja Karmeldar Oinutsen komentuaren albotik igaroz, Zaldi Zuriaren ostatuan amaitzen da, Redingo bastioiaren parean, izkina horretantxe Barbazan Apezpikuaren ingurubidearekin bat egiten du.
Nymphargus laurae
Nymphargus laurae Nymphargus generoko animalia da. Anfibioen barruko Centrolenidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Chaetura chapmani
Chaetura chapmani Chaetura generoko animalia da. Hegaztien barruko Apodidae familian sailkatua dago.
Maitia, nun zira
Maitia, nun zira Zuberoako euskal abesti herrikoia da. Jose Tomas Uruñuela gasteiztarrak harmonizatu zion orain ezagunena dugun musika, 1930. urtearen inguruan.
Abestiaren azalpena
Piarres Lafittek argitaratu zuenez, 1701eko azaroaren 9an Hauzeko elizan bataiatutako Jeanne Ündüreine emakumeari eginiko kanta da. Aitoren semea zuen aita, Ündüreineko jauna; eta ama ere, aitoren alaba, Zibozekoa.
Abestiaren hitzak
Hitzen argigarri, zati bakoitzean nor mintzo den adierazi dugu. Lafittek jasotako antolamendu tradizionalean, zortzi lerro (6, 7, 7, 6, 12, 7, 7 eta 6 silabakoak, hurrenez hurren) ditu bertso bakoitzak. Hemen, berriz, Uruñuelak bezala antolatu ditugu bertsoak, antolamendu tradizionaleko bertso bakoitza bitan zatiturik eta lerrorik luzeena (12 silabakoa) erdibiturik. Bestalde, Jeanneren azken mintzaldia eta Jeanneren aitarena ez daude Uruñuelaren bertsioan (horregatik ez diegu «bis» marka ezarri bertso bakoitzeko azken lerroaren ondoan).
Mixel:
Jeanne:
Jeanneren aita:
Partitura eta doinua
Salaberrik doinu eta partitura hau jaso zuen 1870ean:
MAITIA, NUN ZIRA ?
Bois-de-Champ
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 65 etxebizitza zeuden, 42 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 17 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 55 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 42 etxebizitza nagusietatik 31 bere jabearen bizilekua ziren eta 11 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 8 etxek hiru zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 25 etxek bost zituzten. 32 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 15 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 26 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 79 ziren, horien artean 51 aktiboak ziren eta 28 inaktiboak ziren. 51 pertsona aktiboetatik 41 lanean zeuden (26 gizon eta 15 emakume) eta 10 langabezian zeuden (10 emakume eta 10 emakume). 28 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Boiseko euskal etxea
Boiseko euskal etxea (ingelesez Basque Center) Estatu Batuetako Idaho estatuko Boise hirian kokatzen den euskal etxea da. Bere aldamenean Boiseko Euskal Museoa kokatzen da.
Maitia, nun zira
Istorioaren bukaera
Lafittek eginiko ikerketen arabera, aitak barkatu zion alabari: azkenean, Jeanne gaixoa ohorezki ezkondu zen.