cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Massiges
Massiges Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Massiges udalerrian erroldatutako biztanleak 50 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 33 etxebizitza zeuden, 27 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 31 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 27 etxebizitza nagusietatik 25 bere jabearen bizilekua ziren, 1 alokairuan okupaturik zegoen eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 9 etxek hiru zituzten, 7 etxek lau zituzten eta 9 etxek bost zituzten. 19 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 16 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 5 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 24 ziren, horien artean 19 aktiboak ziren eta 5 inaktiboak ziren. 19 pertsona aktiboetatik 15 lanean zeuden (9 gizon eta 6 emakume) eta 4 langabezian zeuden (2 gizon eta 2 emakume). 5 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra eraikuntza enpresa batena zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2000. urtean Massiges udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden, 570 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Oloroeko Andre Maria katedrala
Oloroeko Andre Maria katedrala (catedrau de Senta Maria d'Auloron; Cathédrale Sainte-Marie d'Oloron) Biarnoko hiri horretako katedral katolikoa da, 1939tik Frantziako monumentu historikoa eta 1999tik UNESCOren Gizateriaren ondarea dena.
1102an, Gaston IV.a Biarnokoak eraiki zuen, 1802ra arte Oloroeko elizbarrutiaren egoitza izan zen.
Itun-kutxa
Itun-kutxa (hebreeraz: אָרוֹן הַבְּרִית ʾĀrôn Hā b ərî t , egun Aron Habrit ahoskatua), Irteeraren arabera Hamar Aginduak idatzirik zituzten legearen harlauzak barnean zituen kutxa izan zen. Irteera, Zenbakiak, eta Hebrearrei liburuen arabera, Aaronen makila, mana-pitxer bat eta Moisesek idatzitako lehendabiziko Torah-biribilkia ere bazituen; hala ere, Erregeen lehenengo liburuak Salomonen erreinaldian bi harlauzak besterik ez zituela dio. . Irteeraren arabera, Jaungoikoak Moisesi Sinai mendian kutxa egiteko agindua eman zion. .
Bibliaren arabera, israeldarrak Egiptotik irten zirenean, apaizek herria eta armadatik 2.000 besabete aurrean itun-kutxa zeramaten. Jordan ibaiatik gertu zeudela, honen urak ireki eta israeldarrak pasatzeko gai izan ziren (Josue. 3:15-16; 4:7-18). Jeriko hiria ere, itun-kutxari esker hartu zuten (Josue. 6:4-20). Ez dago garai haietako iturririk itun-kutxari buruz Biblia baino.
Bosniako
Bosniakoak (serbokroazieraz Bošnjaci) eslaviar etnia bat dira, hegoaldeko eslaviarren azpitaldekoa.
Gehienbat Bosnia-Herzegovinan bizi dira, eta lurralde horrekin zuzeneko lotura historikoa dute. Jugoslaviako Errepublika Federal Sozialistako erroldan "musulman nazionalitatea" eman zitzaion baina 1990eko hamarkadatik aurrera eta Bosnia-Herzegovinako independentziarekin eskualdean fededunak izan ala ez tradizio musulmana duten eslaviarrek "bosniako" izendapena lehenetsi dute. Bosnia-Herzegovinaz gain Serbia eta Montenegron ere bizi dira, batez ere bien artean banatuta dagoen Sandžak aldean; Jugoslavia zaharreko beste eremuetan (Kosovo, Kroazia, Eslovenia) ere topatzen dira eta bai arrazoi ekonomikoengatik bai Bosniako gerragatik Europar Batasunean (bereziki Alemanian), Ipar Amerikan edota Australian ere jatorri bosniakoa duten ganorazko jende taldeak daude.
Bosnia-Herzegovinan bertan gerrako garbiketa etnikoak asko murriztu zuen bere zabalpena eta gaur egun oso gutxi dira Bosniako Serbiar Errepublikan bizi direnak.
Jatorria
Izendapenik zaharrena Bošnjanin (latinez Bosniensis) da; Erdi Aroko Bosniako Erresumako biztanleak deitzeko erabiltzen zen. Otomandar Inperioan berriro baliatu zen, turkieraz Boşnak zelarik. Inperioaren garaian Bosniako eslaviarrek -erlijio guztietakoek- izena beren buruarentzat hartu zuten; turkierazko formatik Bošnjak (pl. Bošnjaci) sortu zen.
XIX. mendean alemanieraz (Bosniake), frantsesez (Bosniaque) eta ingelesez (Bosniak) Bosniako biztanle oro deitzeko erabiltzen hasi zen eta hala gorde zen hizkuntza hauetan 1990eko hamarkadan Jugoslavia estatu desberdinetan banatzen hasi arte. Aldiz, Bosnian bertan XX. mendearen hasieran Bošnjak terminoa bazterrean geratu zen eta serbokroazierazko izen propioen egitura gramatikala hobeto errespetatzen duen Bosanac erabiltzeari ekin zitzaion. Gaur egun ere Bosanac hitzak Bosnia-Herzegovinako bizilagun guztiak izendatzeko baliatzen da.
Jugoslavian
1974 baino lehen Jugoslavian nazio kroaziar, serbiar, mazedoniar, montenegroar eta esloveniarrak ofizialki onartuta bazeuden ere, nazionalitate bosniakoak ez zuen honelako onarpen mailarik; horren ondorioz Bosnia-Herzegovinako eta oro har Jugoslavia osoko musulman gehienek erroldetan ez zuten beren burua inongo kolektibitate nazionaletan kokatzen, gutxiengoak serbiar edota kroaziarrak zirela adierazten bazuten ere.
1974an Jugoslaviako konstituzio berriak Musulman ("M" letra larriz, fedea baino kolektibitate nazionala adierazteko) nazionalitatea sartu zuen; beste aukera hoberik ezean musulman gehienek erabili egin zuten eta 1990eko hamarkada arte nahiko zabalduta egon zen. Garai honetan Bosnia aldeko musulmanek bere herria nazio oso gisa onartua izateko eskubidea eskatzeari ekin zioten. Hala ere, Bosniako gerran kroaziar eta serbiarrekin lehian egon zen komunitatea izendatzeko mendebaldeko hedabideek erabilitako hitza "musulman" izan zen. Gerraren hasieran taldeko buruzagiek, ordea, "musulman" hitza baztertu eta aspalditik erabiltzen ez zen Bošnjak hitza berrartu zuten. Erabaki hau polemikoa izan zen, arestian azaldu bezala garai zaharretan hitzak Bosniako biztanle guztiak izendatzeko balio zuelako. Beste bi herrientzat hala egiteak bosniakoak lurraldeko "benetako" biztanle bakarrak zirela azpimarratzen zuen; bosniakoentzat, ordea, "musulman" izendapenak zekarren distortsio erlijiosoa ekidin eta kolektibo nazionala osatzen zutela jakinarazteko erremedio bakarra zen.
Gaur egun
Azken urteetan batzuetan bosniakoak deitzeko "bosniar" edo "bosniar musulman" esamoldeak ere erabili dira; baina horrek konfusiorako aukera ematen du eta horregatik bi hitzak desberdintzea komeni da, baita euskaraz ere:
Ikurrak
Bosniakoek sarritan erabili duten ikurra lili-hori lorea (fleur de lys edo Lilium bosniacum) da. Bosnia-Herzegovina independenteko lehen banderan eta armarrian zegoen baina ez dago 1998tik aurrerako banderan, hau beste bi talde nagusiekiko neutralagoa delako.
Taldekideen artean eta oro har Jugoslavia-ohiko musulmanen artean oso zabaldua dauden beste ikur batzuk Islamaren bandera berdean oinarritutako bertsioak dira. Administratiboki banatuta badaude ere, Serbia eta Montenegroren artean barreiatuta dagoen Sandžak eskualde auzokidean gehiengo bosniakoa -nagusiki izen hori erabiltzen dute- dago eta han erabiltzen dituzten ikurrek aurretik aipatutako biak konbinatzen dituzte.
3333 Schaber
3333 Schaber asteroide baten izena da. urriaren 9an aurkitu zuen C. S. Shoemaker-ek Palomar Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1980 TG izena zeraman. Ondoren Gerald Gene Schaber omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3333 Schaber asteroidearen orbitak batezbeste 2,612 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,284 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,939 distantziara. Eszentrikotasuna 0,125 da, eta makurdura orbitala 13,3ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.0 da.
Numeriano
Artikulu hau enperadoreari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Marko».
Marko Aurelio Numeriano (Marcus Aurelius Numerianus; 253 - Emesa, 284ko azaroa), erromatar enperadorea izan zen, 283tik hil zen arte.
Karo enperadorearen seme gazteena izan zen, eta, hortaz, Karinoren anaia. Aitarekin batera pertsiarren kontrako kanpaina batean ari zela, Karo hil zen. Numeriano 283ko abenduan izendatu zuten enperadore.
Europara bueltatzea erabaki zuen. Baina bidean egoera ezezagunetan hil zen Numeriano. Aitaginarrebak hil izanaren susmoa hedatu zen. Nolanahi ere, Dioklezianok, aldarrikatutako enperadoreak, hil zuen Numerianoren aitaginarreba.
Karino
Karino (Marcus Aurelius Carinus; 257 - 285) erromatar enperadorea izan zen, 283ko uztailetik hil zen arte.
Karo enperadorearen semea izan zen. Aitak mendebaldeko erdiko gobernatzailea izendatu zuen. Postu horretan arrakasta lortu zuen germaniarren aurka. Baina berehala utzi zuen Rhin ibaiko defentsa laguntzaileen esku eta Erromara itzuli zen, non luxu zein gehiegikeriei eman zien.
Karoren heriotzaren ondoren, ekialdean zegoen armadak Europara itzultzea eskatu zuen. Numerianok, Karoren seme gazteenak, beste erremediorik ez zuen. Bueltatzeko bidean, Numeriano hil zuten. Diokleziano, Pretoriar Guardiako burua, enperadore aldarrikatu zuten soldaduek.
Karino Erromatik abiatu zen Dioklezianoren aurka egitera. Bide batez, Juliano usurpatzailearen matxinada bertan behera utzi zuen. Mesia probintzian bi armadek egin zuten topo. Morava ibaiko batailan, Karino hilik suertatu zen. Diokleziano Inperioko buru bakarra bezala geratu zen.
Durakogain-Murugain mendilerroa
Durakogain-Murugain mendilerroa Gipuzkoa eta Araba artean dagoen mendilerro bat da. Mendilerroan dagoen Durakogain mendiak ematen dio izena mendilerroari. Kruzetako mendatetik, Arangio eta Arlabango mendilerroen mendien segida da
Bere punturik altuena Durakogain mendia da, 814 metrorekin.
Aita Patxi (argipena)
Aita Patxi izenak adiera zenbait ditu. Kontuan hartu behar da, oraintsu arte Euskal Herrian izena baino lehen, "aita" edo sarritan "Don" aurrizkia jartzen ziotela herriko apaizei.
Patoka (Illinois)
Patoka  Illinoiseko herri bat da. Marion konderrian kokatua dago. 2010ean 584 biztanle zituen, 2.87 kilometro koadrotan banatuta.
Wilma urakana (2005)
Wilma urakana 2005ko 24. ekaitza, eta denboraldiko hamairugarren urakana izan zen, denboraldiko bosgarren kategoriako laugarrena.
Basket Zaragoza 2002
Basket Zaragoza 2002 S. A. D., normalean CAI Zaragoza izenaz ezaguna, Zaragozako saskibaloi talde profesionala da, egun ACB ligan dagoena. Príncipe Felipe pabilioian du egoitza.
Historia
Basket Zaragoza 2002 S. A. D. elkartea 2002an sortu zuten 1996an ACB utzi zuen CB Zaragoza ordezkatzeko. LEB Ligan hasi zen CB Coruñaren postua hartuz. Bost urte pasa eta gero, ACBra igotzea lortu zuen.
NGC 5531
NGC 5531 galaxia bat da, Boötes konstelazioan. Heinrich Louis d'Arrestek aurkitu zuen n.
3335 Quanzhou
3335 Quanzhou asteroide baten izena da. urtarrilaren 1ean aurkitu zuen Purple Mountain Behatokia-ek Nanking Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1966 AA izena zeraman. Ondoren Quanzhou omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3335 Quanzhou asteroidearen orbitak batezbeste 2,843 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,627 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,058 distantziara. Eszentrikotasuna 0,076 da, eta makurdura orbitala 1,99ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.4 da.
South Salem (Ohio)
South Salem Ohioko herri bat da. Ross konderrian kokatua dago. 2010ean 204 biztanle zituen, 0.53 kilometro koadrotan banatuta.
Ominelita
Ominelita silikato motako minerala da.
Ezaugarriak
Ominelita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 7 da.
Cnemaspis ornata
Cnemaspis ornata Cnemaspis generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Rosoy-en-Multien
Rosoy-en-Multien Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Rosoy-en-Multien udalerrian erroldatutako biztanleak 485 ziren. Familiak 160 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 39 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 82 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 23 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Rineloricaria pentamaculata
Rineloricaria pentamaculata Rineloricaria generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Rosoy-en-Multien
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Rosoy-en-Multien udalerrian 162 unitate fiskal zeuden, 463 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.880 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra eraikuntza enpresa zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra harategi bat zen.
2000. urtean Rosoy-en-Multien udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Paw Paw (Illinois)
Paw Paw  Illinoiseko herri bat da. Lee konderrian kokatua dago. 2010ean 870 biztanle zituen, 1.52 kilometro koadrotan banatuta.
Rosoy-en-Multien
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Sérézin-de-la-Tour
Sérézin-de-la-Tour Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Sérézin-de-la-Tour udalerrian erroldatutako biztanleak 800 ziren. Familiak 288 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 84 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 116 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 44 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 308 etxebizitza zeuden, 287 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 298 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 287 etxebizitza nagusietatik 257 bere jabearen bizilekua ziren, 28 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 4 etxek bi zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 88 etxek lau zituzten eta 176 etxek bost zituzten. 250 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 80 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 191 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 523 ziren, horien artean 414 aktiboak ziren eta 109 inaktiboak ziren. 414 pertsona aktiboetatik 397 lanean zeuden (208 gizon eta 189 emakume) eta 17 langabezian zeuden (4 gizon eta 13 emakume). 109 pertsona inaktiboetatik 38 erretiraturik zeuden, 43 ikasten zeuden eta 28 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 20 komertzioetatik, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 2 igeltseroak, 1 margolaria, 1 zurgina eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra drogeria bat zen.
2000. urtean Sérézin-de-la-Tour udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 555 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Poggio Moiano
Poggio Moiano Italiako udalerri bat da. Rietiko probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Poggio Moianok honako udalerri hauekin egiten du muga:
NGC 5532
NGC 5532 galaxia bat da, Boötes konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Rineloricaria parva
Rineloricaria parva Rineloricaria generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Roquelaure (Gers)
Roquelaure Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 273 etxebizitza zeuden, 212 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 44 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 263 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 212 etxebizitza nagusietatik 178 bere jabearen bizilekua ziren, 28 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 21 etxek hiru zituzten, 66 etxek lau zituzten eta 122 etxek bost zituzten. 154 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 75 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 131 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Roquelaure udalerrian 222 unitate fiskal zeuden, 566 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.721 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 24 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
Jack Nicklaus
Jack William Nicklaus (Upper Arlington, Ohio, Ameriketako Estatu Batuak, 1940ko urtarrilaren 21a) Estatu Batuetako golf jokalaria da. 1962. urtean hartu zuen golfa lanbidetzat eta ordudanik nazioarteko 18 txapelketatik gora irabazi ditu (besteak beste 6 master edo maisuen lehiaketa). Golfak izan duen jokalari handienetako bat da.
Roquelaure (Gers)
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Roquelaure udalerrian 27 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.512 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Cnemaspis phuketensis
Cnemaspis phuketensis Cnemaspis generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Područje bez signala
Područje bez signala kroaziar telesaila da, 	Ankica Jurić Tilićek eta Dalibor Matanićek HTV 1erako sortua.
Sinopsia
Oleg eta Nikola, Zagrebko bi hiritar, Balkanetan galduriko herri txiki batera helduko dira. Komunismoaren amaiera eta Jugoslaviaren banaketa ezin gaindituta bizi dira bertan, miserian eta itxaropenik gabe. Baina bi protagonistek proiektu handi bat dute, abandonaturiko fabrika baterako.
Pawnee (Illinois)
Pawnee  Illinoiseko herri bat da. Sangamon konderrian kokatua dago. 2010ean 2,739 biztanle zituen, 3.26 kilometro koadrotan banatuta.
Beta urakana (2005)
Beta urakana 2005ko 27. ekaitza, eta denboraldiko hamalaugarren urakana izan zen.
Erich von Manstein
Fritz Erich Georg Eduard von Manstein, von Lewinski jaioa (Berlin, Prusiako Erresuma, Alemaniar Inperioa, 1887ko azaroaren 24a - Irschenhausen, Bavaria, 1973ko ekainaren 10a) alemaniar mariskala izan zen. Noblezia prusiarreko familia batean jaio zen. Lehen Mundu Gerran Mendebaldeko Frontean eta Ekialdeko Frontean borrakatu zuen. 1939an Poloniaren inbasioan parte hartu zuen Gerd von Rundstedten laguntzaile gisa. 1940 maiatzean Adolf Hitlerrek Guderianen plana erabili zuen Frantziaren inbasiorako. Bizargorri Operazioa, Sebastopoleko Setioan eta Leningradeko Setioan ere parte hartu zuen. Stalingradeko Guduan huts egin zuen erreskate bat egiten saiatu zen. 1943an Kharkoveko Hirugarren Gudua irabazi zuen eta Kurskeko Guduan komandanteetako bat izan zen. Hitlerrekin zituen desadostasunak kargugabetzea ekarri zuen 1944ko martxoan. Britaniarrek preso hartu zuten 1945eko abuztuan eta kartzelera kondenatu zuten eta 1953an askatu zuten. Ondoren, Alemaniako gobernuaren aholkulari militarra izan zen 1950eko hamarkadan.
Recoleta (Txile)
Recoleta Txileko erdialdeko komuna eta hiri bat da. Santiagoko metropolitar eskualdeko Santiago probintzian dago. 2002ko erroldan, 148.220 biztanle zituen.
Misionesko departamendua
Misionesko departamendua (Departamento de Misiones) Paraguaiko hamazazpi departamenduetako bat da. San Juan Bautista hiriburua eta hiririk populatuena du.
Banaketa administratiboa
Departamendua hamar barrutitan banatuta dago:
Nods (Doubs)
Nods Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 229 etxebizitza zeuden, 205 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 196 etxeak ziren eta 33 apartamentuak ziren. 205 etxebizitza nagusietatik 162 bere jabearen bizilekua ziren, 36 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 5 etxek bi zituzten, 21 etxek hiru zituzten, 58 etxek lau zituzten eta 119 etxek bost zituzten. 174 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 94 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 96 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 312 ziren, horien artean 234 aktiboak ziren eta 78 inaktiboak ziren. 234 pertsona aktiboetatik 224 lanean zeuden (116 gizon eta 108 emakume) eta 9 langabezian zeuden (4 gizon eta 5 emakume). 78 pertsona inaktiboetatik 25 erretiraturik zeuden, 28 ikasten zeuden eta 25 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Nods udalerrian 211 unitate fiskal zeuden, 548 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.779 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 19 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 2 administrazio publikoko enpresak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Industrializazioa Euskal Herrian
Industrializazioa Euskal Herrian XIX. mendean abiatu zen, aurretik metalurgiari lotutako burdinola asko bazeuden ere. Industrializazioa bereziki Bizkaia eta Gipuzkoan hasi zen, jada zituzten portuak, burdina eta azpiegiturak baliatuz, XIX. mendearen bigarren erditik aurrera, batez ere Bigarren Karlistaldiaren ondoren. Bizkaian bereziki, meatzaritzari eta portuari lotutako industriak aldaketa sakonak eragin zituen demografian eta politikan. Siderurgian oinarritutako industria Bizkaian gehien garatu zen; Gipuzkoan, aldiz, papergintza eta ehungintza izan ziren.
XX. mendean Araba, Nafarroa Garaia eta Lapurdi ere industrializatu ziren, baina Nafarroa Beherea eta Zuberoan apenas izan zen industrializaziorik. Industrializazio horren ondorioz, gaur egun ere bigarren sektoreak garrantzi handia du.
Antzinako Erregimenaren gainbehera
Antzinako Erregimena nekazaritzan oinarritutako sistema-ekonomikoa izan zen. XVII. mendeko krisiaren eraginez, politika ekonomikoa zeharo aldatu zen Europan. Sistema horretan ogiaren beharra zegoen, eta garia edo irina funtsezko elikagaiak ziren biztanleriaren gehiengoarentzat. Familia normal bati gastuaren % 60 eta % 75 artean joaten zitzaion elikaduran, eta diru sarreren herenaren eta erdiaren artean garia erosteko erabiltzen zen. Bi eredu ekonomiko ezberdin zeuden lehian Antzinako Erregimenaren amaiera fase horretan. Alde batetik ekonomia morala deitutakoa zegoen. Haren oinarria da morala eta ekonomia loturik daudela, eta ez dela bidezkoa soberakinak dituen ekoizle batek berauek kanpoan saltzea garestiago sal dezakeelako, haren inguruan norbaitek beharra badu.
XVIII. mendean aristokraziaren boterea gutxitzen joan zen, sortzen ari zen burgesia berri baten aurrean. Hauek liberalismo ekonomikoa defendatzen zuten, euren negozioak egiteko, eta ez zuten lurraren errenten gaineko interes ekonomiko handirik, aristokratek, kleroak eta monarkiak zuen bezala. Horregatik, merkatuak irekitzeko pausoak ematen joan ziren XVIII. mendean eta, bereziki, XIX. mendean zehar. Irekitasun honek merkataritza areagotu zuen, eta berarekin batera putting-out sistemako etxe-produkzioa. Laster, mekanizazioak, indar hidraulikoak, lurrun-makinak eta trenbideak aukera zabaldu zuten produkzio industriala egiteko.
Euskal Herrian aldaketa hori graduala izan zen, baina XIX. mendean zehar nabarmena izan zen, bereziki karlistaldi bakoitzaren ondotik. Mugen aldaketak, fiskalitate aldaketa eta zerga-sistemaren aldaketak hasiera batean Bilbon zentralizatu zen industrializazioa piztu zuen Bigarren Karlistaldiaren ondotik, foruen amaiera Hego Euskal Herrian gertatu eta gero.
Burdinolak eta meatzaritza
Euskal Herria, eta bereziki Bizkaia eta Gipuzkoa burdinola ugari zituen eremua zen. Burdin mea aberatseko guneak dira euskal mendiak, antzinatik ustiatu den minerala. Eremu horretan garrantzi berezia zuten Trianoko mendiek. 1826ko aduana zergak erraztu egin zuen Hego Euskal Herriko burdin produktuak Espainiako lurralde komunera ateratzea, Espainian atzerriko produktuei ezarritako zerga larriak nabarmen garestitzen baitzituen produktu horiek.
Meatzeak lur komunaletan zeuden, eta edonork zuen aukera ustiatzeko, baina erregimen aldaketekin eta desamortizazioekin lur horiek jabetza pribatura igaro ziren. Aldi berean, Bizkaiko Batzar Nagusien 1827ko Uztaileko Legeak, Meatzeei buruzkoak, mea-hornitzaile handien kontzentrazioa babesten zuen, eta ustiatzaile txikiak uxatzen, lehiakideen kopurua gutxituz.
Urte horretan, Probintzia Baskongadoetako hornitzaile nagusiak, lau handiak (Nicolás Maria Llano, Jose Txabarri, Jose Antonio Mier, Jose Antonio Ybarra), konpainia batean elkartu ziren: Ybarra, Mier y Compañía, monopolio bat de facto. Gainera, lege horren ondorioz, meatzariak pasa ziren autonomo izatetik soldatapeko izatera.
Ipar Mazedoniako futbol kopa
Ipar Mazedoniako futbol kopa (mazedonieraz Куп на Македонија) Ipar Mazedoniako Errepublikan jokatzen den kanporaketa bidezko futbol txapelketa da. Vardar Skopje da garaipen gehien lortu dituen taldea. Aipatzekoa da Vardar dela Jugoslaviako Kopa irabazi zuen talde mazedoniar bakarra, 1961ean hain zuzen ere.
Industrializazioa Euskal Herrian
Burdinolak eta meatzaritza
Burdinolak ikatz eta mea garestiak bultzatuta zorpetzen hasi ziren hornitzaileekin. Lehen Karlistaldiaren amaierarako, burdinola askorenak egin zuen; beste burdinola batzuek, berriz, asko jaitsi zuten ustiapena. Burdinoletako jabeek burdinola eta ondasun higiezinak uzten zieten zorretan mea-hornitzaile hartzekodunei. Ybarra, Mier y Compañíak utzi egin zion diru sarrerak nagusiki burdinoletatik izateari, eta negozioa dibertsifikatzen hasi zen, erregai eta mea esportazioetako itzulerako bidaietan (Baionatik, adibidez) kanpoko produktuak (irina eta garia ere tartean) Hego Euskal Herrira eta, bereziki, Bilbora eramanez, eta horien salmentaz irabazi gehiago lortuz. Burdinolek, historian zehar, obra hidrauliko garrantzitsuak egin zituzten; obra hidrauliko horiek garrantzi berezia izango dute industrializazio prozesuan, gero ikusiko dugunez.
Industria Iraultza Erresuma Batuan
Industria Iraultza XVIII. mendearen bukaeran eta XIX. mendearen hasieran Britainia Handian sortu eta mundu osora zabaldu zen aldaketa teknologiko, sozioekonomiko eta kulturala izan zen. Horren ondorioz, industrian eta makinerian oinarritutako ekonomiak eskulan tradizionalaren lekua hartu zuen. Oihalgintzan zein altzairua ekoizteko tekniketan hasita, kanalen nahiz errepideen (eta, geroago, burdinbideen) sorkuntzak eta hobekuntzak produktu berrien salerosketa erraza eta azkarra ahalbidetu zuten. Hasiera batean ikatzez hornitutako lurrun makinek zein oihal industriako mekanizazioak ekoizpen ahalmena handitu zuten. Metal hutsezko makineriak eta lanabesek beste industriak mekanizatzeko prozesua erraztu zuten XIX. mendeko lehen bi hamarkadetan.
Euskal Herrira prozesu hau askoz beranduago iritsi zen. Ipar Euskal Herriaren kasuan, Frantziako Iraultza eta ondorengo denboran euskal lurraldeak ez zirelako garatu ; Hego Euskal Herrian, foruen desagerpena eman arte gizarte-egitura ez zelako industrializaziorako onena, eta Espainiak ez zuelako errepide eta garraio sare egokirik industria garatu ahal izateko. Hala ere, metalurgiaren beharrek jada Bilbon existitzen zen negozio bati bultzada eman zion; Bessemer prozesuaren garapenarekin batera, industrializazioa izugarri azkartu zen.
Bizkaia
Bizkaiko burdinak garrantzi berezia izan zuen industrializazio prozesuan. Lehen aipatu diren burdinolek, eta Somorrostrotik ateratzen zen kalitate handiko metalak merkatu ona zuten Europako Atlantikoan. Gainera, Bilboko portua leku estrategikoa zen nazioarteko merkataritza hori egiteko: produkzio lekutik gertu, Gaztelako artilearen portu naturala zen, Europan asko kontsumitzen zen produktua. Barkuek artile hori garraiatzen zuten, eta burdina pisua emateko erabiltzen zuten, bereziki Ingalaterrara , baina baita Amerikara ere. Burdina zeramatzaten itsasontziek bueltako bidean beste produktu batzuk ekartzen zituzten, eta bide horretan garrantzia hartu zuen Bilbo-Cardiff bideak: Galesera burdina eramaten zen eta bueltan ikatza ekarri, Asturiasen produzitzen zena baino kalitate hobea zuena. 1856an egoera guztiz aldatu zen: Henry Bessemerrek bere izena daraman prozesua patentatu zuen. Bizkaiko burdinak askoz emaitza hobeak ematen zituen, fosforo gutxi zuelako; Erresuma Batura egindako esportazioak biderkatu ziren. 1863tik aurrera burdinaren salmenta erraztu zen, fiskalitatea aldatzearen ondorio.
Abuztuaren 7
Abuztuaren 7a gregoriotar egutegiaren urteko berrehun eta hemeretzigarren eguna da, 220.a bisurteetan. 146 egun falta dira urtea amaitzeko.
Omongwaita
Omongwaita sulfato motako minerala da.
Industrializazioa Euskal Herrian
Meatzaritza: industrializazioaren oinarria
Egoera horretan, Bizkaiko meatzaritzak gorakada handia izan izateko aukera guztiak zituen. Ingalaterrak minerala eros zezan azpiegitura antolatu zen lehenengo: burdina meatzetatik itsasontzietara eraman behar zen, eta horretarako idien bidez gurdietan eramateko sistema hobetu behar zen. Meatzaritza enpresei, garraio enpresak eta mearen salerosketa enpresak gehitu zitzaizkien. Sistemaren antolaketan bost maila zeuden: meatzeen jabeak, burdina erauzten zuten enpresak, meatzetik portura minerala zeramaten enpresak, esportazio enpresak eta ontzigileak. Maila guzti horietan atzerriko eta Bizkaiko enpresen kapitala nahastu zen, baina denborarekin atzerritarren kapitala handituz joan zen.
Dracy-lès-Couches
Biztanleria
2007an Dracy-lès-Couches udalerrian erroldatutako biztanleak 173 ziren. Familiak 76 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Abuztuaren 7
Kanpo estekak
Abuztuaren 6 | Urteko egutegi | Abuztuaren 8
Dracy-lès-Couches
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Industrializazioa Euskal Herrian
Meatzaritza: industrializazioaren oinarria
1873an The Orconera Iron Ore Cp. Limited sortu zen Londresen eta 1876an Cie Franco-Belge des Mines de Somorrostro, biak Ybarra familiaren eta nazioarteko kapitalarekin. Orconeraren kasuan Dowlais eta Consett britainiarrak eta Krupp alemaniarra zeuden akzionisten artean, %25 Ybarra familiarena zen bitartean. 1886an The Luchana Mining Co eta The Parcocha Iron Ore and Railway Co. Ltd. sortu ziren, biak kapital ingelesarekin. Enpresa horietako bakoitzak bere trenbide eta kargalekuak eraiki zituen, baita aire bidezko tranbiak ere. Lehen trenbideak 1865tik aurrera eraiki ziren: Foru Aldundiaren esku zegoen Trianoko trenbidea izan zen lehenbizikoa. Horrela deskribatzen du egoera González Portillak:
Omongwaita
Ezaugarriak
Omongwaita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Dracy-lès-Couches
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Industrializazioa Euskal Herrian
Meatzaritza: industrializazioaren oinarria
Aldundiaren trenbideaz gain, beste batzuk hasi ziren proiektatzen eta sortzen: Galdamesera zihoan 20 kilometroko Bilbao River & Cantabrian Railway Co. Ltd. izan zen garrantzitsuena, Bigarren karlistaldiarekin batera amaitu zena. Tren hori zen bakarra Galdamesko minerala har zezakeena, eta Sestaoraino eramaten zuen, garaian hondartza deitzen zen guneraino. Pablo Alzolak "The Orconera Iron Ore Cp. Limited" enpresarako beste trenbide bat diseinatu zuen, eta Errekatxora zihoana 1872an amaitu zen. Parte hartu zuten enpresa gehienek bazekiten trenbidearen eraikuntza atalik garestiena zela eta, horregatik, holding moduan elkartu ziren, arriskuak eta irabaziak partekatzeko.
Arte Islamikoaren Nazioarteko Eguna
Arte Islamikoaren Nazioarteko Eguna UNESCOren Konferentzia Orokorraren 40. saioan aldarrikatu zen 2019an, eta urte bakoitzeko azaroaren 18an ospatzen da. Egunaren helburua Islamaren iraganeko eta gaur egungo adierazpen artistikoak ezagutaraztea da, baita Islamdar artearen bidez kultura horrek zibilizazioari egiten dion ekarpena ere plazaratzea. Egun honen ospakizuna herrien arteko tolerantzia sustatzeko eta artearen indarrari esker hurbilketa kulturalean laguntzeko modua ere bada.
Balkanetako frontea Lehen Mundu Gerran
Lehen Mundu Gerraren esparruan, Balkanetako fronteak Balkanetako penintsulan burututako kanpaina militar batzuei egiten die erreferentzia. Potentzia Zentralen aldetik ziren: Austria-Hungaria, Alemania, Bulgaria eta Otomandar Inperioa; aliatuen aldetik, berriz: Serbia, Montenegro, Errusia, Britainia Handia eta Frantzia; geroago, Errumania eta Grezia aliatuen alde egingo zuten.
Industrializazioa Euskal Herrian
Metalgintza eta burdingintza
Bizkaiko lehen enpresa siderurgikoa Santa Ana de Bolueta izan zen, 1841ean Begoñako Bolueta auzoan ireki zena, aduanak kostaldera eraman ziren urte berean. Burdin lingoteen bigarren fusioa egiten hasi zen 1843tik aurrera, Ingalaterratik ekarritako mearekin, Asturiastik ekartzen zen ikatz begetala erabiliz berotzeko, Ibaizabalen egindako presaren indar hidraulikoarekin. Prozesua garestia zela eta, lehen fusioa egiten hasi ziren ere 1848an eraikitako labe garaiarekin. 1860an lehen 200 langile zituen, hiru labe garai eta langileentzat eraikitako lehenengo etxea. Bertan eraiki zen, adibidez, 1847ko Areatzako zubia.
Piton
Greziar mitologian, Piton (Πύθων, Pýthôn) suge handi bat zen, Gea Ama Lurraren alaba, euri jasa handiaren ondoren lurrean geratu zen lokatzetik jaioa. Munstroa Delfostik gertu zegoen leize batean bizi zen, Parnaso mendiaren gainean, eta han zaintzen zuen orakulua. Apolo jainkoak hil zuen Piton sugea, berarentzat aldarrikatu zuen orakulua eta, ordutik, Apolo Pitio bezala ezagutua izan zen. Esaten denez, jainkoak, Pitiar Jokoak, bere garaipena ospatzeko ezarri zituen.
Balkanetako frontea Lehen Mundu Gerran
Deskribapen orokorra
Kontuan edukita Lehen Mundu Gerraren kausa nagusia Austria-Hungaria eta Serbiaren arteko etsaitasuna zela eta hori, 1914ko ekainean Sarajevon, Franz Ferdinand artxidukearen hilketaren ondoren zabaldu zela, ez da harritzekoa lehen borroketako batzuk Serbia eta Austria-Hungaria artekoak izan zirela.
Industrializazioa Euskal Herrian
Metalgintza eta burdingintza
XX. mendearen hasieran metal horiek guztiak berrerabiltzen zituzten hainbat enpresa sortu ziren Bilbo Handian, krisi ekonomikoa nabarmena bazen ere, emaitza onekin: Talleres de Deusto, Sociedad de Tubos Forjados, Talleres de Construcción de Zorroza, Talleres Chavarri, Petrement y Cía, Alambres del Cadagua, Santa Águeda, Franco-española de Trefilería, Sociedad de Tubos y Metales de Lejona, Talleres de Construcción de Vagones de don Mariano Corral...
Balkanetako frontea Lehen Mundu Gerran
Deskribapen orokorra
Austria-Hungariak, gerra Serbiari 1914ko uztailaren 28an deklaratu bazion ere, Balkanetako frontean, borrokak abuztuaren 12an hasi ziren Austriako tropek Drina ibaia zeharkatu eta Serbia inbaditu zutenean. Serbiarrek atzera bota zituzten Austriako lehen erasoak; hala ere, azkenean, 1915eko amaieran, garaituak izan ziren Alemania eta Bulgaria frontean sartu ostean eta Serbiako armada Mazedoniara erretiratzera behartuta.
Industrializazioa Euskal Herrian
Metalgintza eta burdingintza
1918an Babcock & Wilcox enpresak Galindon fabrika bat ireki zuen, Sestao eta Trapagaran artean. Enpresa honek Bizkaiko Labe Garaiei materiala erosten zion zuzenean, eta horrekin kalderak, elektrizitaterako tresnak, eraikuntza metalikoko produktuak eta lokomotoreak egiten zituzten. Laster hasi ziren ere metalezko tutuak egiten. 1929an, Trapagan, Babcock & Wilcoxen lehiakide izan zen General Eléctrica Española sortu zen, General Electric eta Alstomen patenteak garatzen zituen enpresa.
Balkanetako frontea Lehen Mundu Gerran
Deskribapen orokorra
1915eko udazkenean, mendebaldeko aliatuek serbiarren laguntzan etortzea erabaki zuten, Greziako Tesalonikako portuan ezarri zen espedizio franko-britainiarra antolatuz. Aliatuen plana zen hegoaldeko serbiarrei laguntza ematea Mazedonian fronte bat irekiz. Fronte hori nahiko egonkor mantendu zen gerra osoan, Albaniako kostaldetik Bulgariako Struma ibairaino. 1916an, austriarrek 45.000 soldadu bidali zituzten Montenegro behin betiko garaitzera, eta, borroka gogorren ostean, Montenegroko hiriburua errenditzea lortu zuen.
Industrializazioa Euskal Herrian
Ontziolak
Bilbok ontziolei lotutako negozio asko izan ditu historian zehar. Hasiera batean, barkuak Areatzan bertan konpontzen ziren; Estufa zeharkaleak horrixe zor dio izena, bikea berotzeko lekua baitzegoen. Bilbo osoan zehar, eta Abraraino, ontziola ugari zeuden, baina aro aurreindustrialean famatuena Real Astillero de Zorroza izan zen; hala ere, horrek ateak itxi zituen industrializazioa hasi baino lehen. XIX. mendearen hasieran ontziolak hedatzen joan ziren itsasadarrean zehar, La Salve, La Vega, Deustuko Unzueta, Aranatarrena Erripan edo Kortabitarte familiarena Uribitarten. 1841etik 1874ra bitarte, 1.000 itsasontzi handi egin ziren bertan, baina denak zur eta belazkoak. Baporeak egiten hasteko asmoz, 1868an "Sociedad Empresa Diques Secos" sortu zen.
Burdinaren negozioak eragindako pizkundeak itsasontzi gehiago izatea eskatzen zuen. 1891ean "Astilleros del Nervión" sortu zen Sestaon, armadarako barkuak egiteko asmoarekin. Negozioa ez zen ondo atera eta Armadak hartu zuen, 1900era arte, ontziolaren ardura. 1908an, Espainiako gobernuak "Sociedad Española de Construcción Naval" delako elkartea sortu zuen, Espainiar armadarentzako gerraontziak eraikitzeko asmoarekin. 1915ean ontziolak bestelako ontzien eraikuntzari ekin zion, Lehen Mundu Gerrak eragin zuen egoeraz baliatuta. Urte berean, Sestaoko ontziola berria eraiki zen, gaur egun La Naval ontziola gisa ezagutzen duguna. 1920an Alfontso XIII.a erregeak, ontziola berriak egindako lehen ontzia inauguratu zuen, erregearen izena zeraman Alfonso XIII 1.809 bidaiarirentzako transatlantikoa (gero Errepublika garaiean Habana bezala berrizendatuko zena. 1924ean La Naval ontziolak Nerbioiko Ontziola erosi zion Bizkaiko Labe Garaiei, ontziolaren alokairua urte pare batez ordaintzen ibili eta gero. Euskal Herriko ontziolarik handiena izan zen geroztik.
Balkanetako frontea Lehen Mundu Gerran
Deskribapen orokorra
1916an, Errumania botere zentralen aurkako gerran sar zedin konbentzitzea lortu zuten aliatuek, baina erabaki hori, errumaniarrentzat, hondamendia izan zen. Gerra deklaratu eta gutxira, Alemania, Austria, Hungaria, Bulgaria eta Otomandar Inperioaren ofentsiba konbinatuak herrialdearen bi heren konkistatu zituen 1916ko abenduan amaitu zen kanpaina azkar batean. Hala ere, Errusiako eta Errumaniako armadek frontea egonkortzea, eta, Moldavian, egonkor mantentzea lortu zuten.
Dracy-lès-Couches
Etxebizitza
2007an 146 etxebizitza zeuden, 78 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 47 bigarren erresidentzia ziren eta 21 hutsik zeuden. 143 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 78 etxebizitza nagusietatik 67 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 4 etxek bi zituzten, 20 etxek hiru zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 34 etxek bost zituzten. 59 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 37 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 36 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Industrializazioa Euskal Herrian
Papergintza
Gipuzkoan bezala, XVIII. mendean zehar itxitako burdinola batzuk papergintza tailer bilakatu ziren. Irekitzen lehenengoa Berrizkoa izan zen, 1779an ; ondoren etorri ziren Zallakoa (1782), Etxebarrikoa (1830) eta Basaurikoa (1848). 1892an Arrigorriaga eta Zallan bi enpresa sortu ziren: Sociedad Papelera Vizcaína eta Papelera del Cadagua. 1900ean enpresa askoren batasun prozesua eman zen, 1901ean Papelera Española sortuz; enpresa horren baitan zeuden aipatutako bi papergintza enpresa hauek.
Ehungintza
Ehungintzak ez zuen izan Gipuzkoan izandako garrantzia, baina izan ziren enpresa garrantzitsu batzuk ere. 1892an Boinas La Encartada ireki zen Balmasedan. Bere produktu nagusia txapelak izan ziren, baina artilezko beste produktu batzuk ere egin zituzten. Marcos Arena Bermejillo indianoak sortu zuen, Ameriketak egin eta gero. Santos López de Letona eta Domingo Otaola bilbotarrek, Martín Mendia eta Bautista Hernandez balmasedarren kapitalarekin batera ireki zen. Bere unerik gorenean, fabrika horrek 130 langile zituen, eta artilearen prozesu osoa egiten zuen.
Santos López de Letonak beste enpresa bat ireki zuen Galdakaon: La Josefina, gaur egungo Bridgestone dena. Enpresa horren eta López de Letonan Indautxun zuen etxearen artean instalatu zen Euskal Herriko lehenengo telefono linea pribatua. .
Beste industria batzuk
Bizkaiko lehen enpresa kimikoa Galdakaon sortu zen Sociedad Anónima Española de la Pólvora Dinamita izan zen, 1872an, Alfred Nobelen baimenarekin eta Bizkaiko meatzaritzari lotuta. Industria kimikoa ez zen, hala ere, gehiegi garatu lehen urteetan, baina "La Dinamitak" bere negozioak hedatzen jakin izan zuen. 1885ean Pirotécnica Astondoa sortu zen, bolbora egiteko helburuarekin. 1903an Sociedad General de Industria y Comercio sortu zen Bilbon, amonio sulfatoaren ekoizleentzat, horixe baitzen Espainiako nekazariek eskatzen zuten ongarriaren osagai nagusia. 1913an L'Èglise et Cie. sortu zen, beranduago "Maderas y Alquitranes" deituko zena, bikea eta galipota egiten zuena Bizkaiko Labe Garaietatik zetorren lehengaiarekin. 1950eko hamarkadara arte ez zen finkatu Bizkaian Dow Chemical enpresa garrantzitsua, azido sulfurikoa piritatik lortzen zuen fabrika. Bere soberakinak burdinan aberatsa zen minerala zen, Labe Garaiek erosten zutena. 1940ean Sefanitro ireki zen Lutxanan, hau ere Labe Garaien eta Bizkaiko burgesiaren babesarekin.
Elikagai industrian Artiach sortu zen Bilbon 1907an. 1920an erre zen eta ondoren Deustun izan zuen egoitza. 1902an Iralan Harino Panadera sortu zuen Juan Jose Iralak, ogia modu industrialean egiteko; 1.000 langile zituen hiriari ogia emateko lanean. 1920an Grandes Molinos Vascos sortu zen Zorrotzan, lehenago ontziolak egondako lekuan. 1923tik aurrera itsasadarretik iristen zen zereala jaso eta modu industrialean irina egiteari ekin zioten.
Poggio Nativo
Poggio Nativo Italiako udalerri bat da. Rietiko probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Industrializazioa Euskal Herrian
Beste industria batzuk
1913ko otsailaren 7an Astra enpresa armagilearen lehenengo harria jarri zen Gernikan (hasiera batean "Esperanza y Unceta" izenarekin). Eibartar ugarik egin zuten lan enpresa hartan, baita greba antolatu ere urte horretako udazkenean.
Poggio Nativo
Mugakideak
Poggio Nativok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Industrializazioa Euskal Herrian
Gipuzkoa
Bigarren Karlistaldiaren bukaerarekin bat, fiskalitatea aldatu zen Gipuzkoan. Dirua zutenek egoera probestu zuten sozietate anonimoak eta industrialak sortzeko. 1886 eta 1890 artean 102 sozietate merkantil osatu ziren Gipuzkoan, baina 1914 baino lehen 986 ziren jada. Elkarte horiek guztiak sortuta, XIX. mende bukaeran, Gipuzkoako industria prozesua etengabea izan zen. Gipuzkoako industrializazioak, trinkoa eta sendoa izanik ere, ez zituen enplegatu asko, halere. 1915ean, hiru enpresak bakarrik ("Construcciones Metálicas", "Unión Cerrajera" eta "La Papelera Española" Tolosan) zituzten bostehun langileetatik gora. Gainera, Bizkaian ez bezala, hiriburua ez zen bereziki industrializatu, eta bere ekonomia turismoan oinarritu zuen.
Dracy-lès-Couches
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 96 ziren, horien artean 71 aktiboak ziren eta 25 inaktiboak ziren. 71 pertsona aktiboetatik 67 lanean zeuden (39 gizon eta 28 emakume) eta 4 langabezian zeuden (2 gizon eta 2 emakume). 25 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Industrializazioa Euskal Herrian
Papergintza
Aurrekari industrial batzuk izan ziren Bigarren Karlistaldia baino lehenago. Papergintzak, askotan, lehenagoko burdinolen azpiegiturak erabiltzen zituen, bereziki hidraulikari dagokionez. Lehenago ere ireki ziren beste paper-enpresa batzuk, baina gehienek eskuz egiten zuten lan. XIX. mendearen hasieran ireki ziren Alegría de Oria eta Nemesio Uranga paper-enpresak Tolosan, edo burdinolaren azpiegitura-hidraulikoa erabiltzen zuena Legazpin. 1841ean aduanak kostaldera eraman ziren, eta horrek merkatu eta inbertsore berriei ateak ireki zizkion. 1842an La Esperanza fabrika ireki zen, paper jarraitua egiten zuen lehenengo lantegietako bat, Brunet, Guardamino eta Tantonat enpresarien diruarekin. Hortik aurrera papergintza enpresa berriak ireki ziren, bereziki Oria ibaiaren arroan. Alegia eta Tolosaz gain, Iruran Echezarreta, Larion y Aristi (1844) enpresa ireki zen. Donostian Rousson eta Mayorrek paper-margotu enpresa ireki zuten 1846an.
Hala ere, enpresa hauek ez ziren oso eraginkorrak, izan ere burdinolen mailu-sistema erabiltzen zuten, Europan pila holandarra erabiltzen zen bitartean. Azken honek 8-10 ordutan egiten zuen lanak 24-30 ordu artean behar zituen mailu bidezko sisteman.