cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Livet-et-Gavet
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Livet-et-Gavet udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an osasun-zentro 1 eta botika 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Parigny-les-Vaux
Parigny-les-Vaux Frantziako udalerria da, Nièvre departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Parigny-les-Vaux udalerrian erroldatutako biztanleak 974 ziren. Familiak 382 ziren, horien artean 76 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 52 bakarrik bizi ziren emakumeak), 129 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 153 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 452 etxebizitza zeuden, 391 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 33 bigarren erresidentzia ziren eta 28 hutsik zeuden. 441 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 391 etxebizitza nagusietatik 341 bere jabearen bizilekua ziren, 43 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 17 etxek bi zituzten, 48 etxek hiru zituzten, 138 etxek lau zituzten eta 186 etxek bost zituzten. 284 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 133 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 227 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 669 ziren, horien artean 501 aktiboak ziren eta 168 inaktiboak ziren. 501 pertsona aktiboetatik 452 lanean zeuden (243 gizon eta 209 emakume) eta 49 langabezian zeuden (22 gizon eta 27 emakume). 168 pertsona inaktiboetatik 66 erretiraturik zeuden, 48 ikasten zeuden eta 54 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Parigny-les-Vaux udalerrian 393 unitate fiskal zeuden, 1.003 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.227 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 20 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 8 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 2 margolariak ziren, 2 zurginak, 1 argiketaria, 1 jatetxe eta 2 higiezinen agentziak.
2000. urtean Parigny-les-Vaux udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.770 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Larrialdi medikuntza
Larrialdi medikuntza larrialdi mediko batean edo une akutuan dagoen edozein gaixotasunetan diharduen medikuntzaren espezialitatea da. Larrialdia pertsona baten bizitzarako berehalako mehatxua dakarten lesio edo gaixotasuna da, eta haren asistentzia ezin da atzeratu. Mediku-arretarik ez izatea pazientearen osasunerako arrisku larria, gorputzeko funtzioen narriadura larria, eta edozein organoren edo gorputzeko atalen disfuntzio larria izan daiteke.
Larrialdi mediko bati ematen zaion edozein erantzun egoeraren, pazientearen eta laguntza emateko baliabideen araberakoa izango da. Larrialdia ospitale baten barruan gertatzen den edo ospitale batetik kanpo gertatzen den (adibidez, kalean) ere aldatuko da; kasu horretan, ospitaleratu aurreko medikuntzaz ari gara.
Ospitaleetan larrialdietako zerbitzuak daude: Larrialdietako Medikuntzan espezialista den mediku bat dute buru, eta laguntza talde osoari orientazio akademikoa zein asistentziala emateko gaitasuna dute, edozein larrialdiri erantzuteko. Nazioarteko espezialitatea kontinente guztietan hazi da, eta eragin handia izan du paziente akutu eta kritikoaren arreta integralean. Kontinente guztietan daude espezialitatearen hazkundea sustatzen duten elkarteak, eta nazioartean, International Federation for Emergency Medicin erakundeak biltzen ditu.
Khinita
Khinita oxido motako minerala da.
Ezaugarriak
Khinita oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.
Andrajos
Andrajos hego-ekialdeko Espainiako sukaldaritzako plater tipikoa da. Albacete, Granada, Jaen, Almeria eta Murtziako errezeta tipikoa, funtsean irin-opil gisatu bat da,, tipula, baratxuri, piper gorri, batzuetan bakailao eta untxi-okela, eta tomate sofritu batekin egina. Baserritar-errezeta bat da, neguan eta Pazkoan kontsumitzen dena.
Plater honen izena irin-masa zatiak irinak eginez zatitzeko moduari dagokio. Gaztelaniaz arropa listuari andrajo esaten batiote.
Patxi Uribarren
Aita Patxi Uribarren Leturiaga (Etxaguen, Aramaio, Araba, 1942ko urriaren 31 - ) Uribarren baserrian jaiotako euskal karmeldar, idazle, irakasle, itzultzaile eta euskaltzaina da. Santutxun bizi izan zen unibertsitatean ikasten hasi zen garaitik, Bilbon, 2010era arte. Une honetan Markina-Xemeinen bizi da.
Ikasketak
Ikasketa orokorrak hainbat tokitan burutu zituen: Zornotza, Alesbes, Markina, eta Gasteizko karmeldarren etxeetan. Teologiako lizentziatura Bilbon burutu zuen 1969an, Begoñako Karmelo komentuan eta Deustuko Unibertsitatean urte bina ikasiz. Geroago Filosofia eta Letren lizentziatura ere eskuratu zuen Deustuko Unibertsitatean 1974an; lizentziatura-txostena Aramaioko toponimiaz egin zuen Koldo Mitxelenaren zuzendaritzapean. Lizentziatura bien txostenak euskaraz idatzi zituen, garai haietan hori ohikoa ez bazen ere. 1972an Euskaltzaindiko D eta B irakasle tituluak bereganatu zituen.
Virginia Bolten
Virginia Bolten ( San Luis, 1876ko abenduaren 26a - Montevideo, 1960 ) Argentinako aktibista anarkista, sindikalista eta feminista izan zen, Buenos Aires, Rosario eta Montevideo hirietan ekintzaile ibilbide luzea izan zuena. 1899an Argentinako La Voz de la Mujer egunkari anarkofeminista ren Rosarioko edizioa zuzendu zuen, eta Montevideoko La Nueva Senda, Juana Rouco Buelak ezkutatu behar izan zuenean poliziaren jazarpenaren ondorioz. La Protesta Humana egunkari anarkistan erredaktore eta berriemaile aktiboa izan zen. Argentinako Langileen Federazioaren, geroago FORA izango zenaren, ordezkaria eta sustatzailea izan zen. 1910eko hamarkadan Virginia Bolten anarkobatllismora hurbildu zen, José Batlle y Ordóñez Uruguaiko presidentearen (1903-1907 eta 1911-1915) lan legeak onartzen zituen joerara,.
Patxi Uribarren
Langile eta ekintzailea
Bizkaiko Foru Aldundian itzultzaile lanak egiten aritu zen 1983 eta 2007 bitartean, erretiratu zen arte. Bera izan zen lehiaketa bidezko lehen itzultzaile ofiziala Bizkaiko Foru Aldundian.
Virginia Bolten
Historia eta mitoaren artean
Virginia Bolten emakume feminista, sindikalista eta anarkistaren bizitza, garai bereko beste emakume militante batzuekin alderatuta, oso ezaguna izan da. Duela gutxi, Agustina Prieto (Rosario), Laura Fernández Cordero (Buenos Aires) eta Pascual Muñoz (Montevideo) ikerlariek Virginia Boltenen bizitzarekin lotutako dokumentu historikoen ikerketa hasi zuten, eta 2014ean, Tras los pasos de Virginia Bolten, hau da, Virginia Boltenen urratseen atzetik, izenburupean argitaratu zuten. Aztertu zuten dokumentazioaren artean aurkitutako jaiotza agiriak Bolten 1876ko abenduaren 26an San Luisen jaio zela adierazten du, beraz, nekez izango zuen parte hartze nabarmenik 1890ean Rosarioko langileen manifestazioan. Bere lehen alabaren bataio katolikoaren agiriaren arabera, umea 1896an izan zen bataiatua, María Milagra Zulema izenarekin. Bere lehen alabari emandako izenak, eta bataioak berak, aldaketa esanguratsu baten berri ematen dute hurrengo seme-alabez jakin izan denarekin konparatzean: bataio agiririk ez dago eta haien izenak Urano Líber, ziurrenik 1898an jaiotakoa, eta Acracia, data zehaztugabean jaiotakoa, dira.
Dokumentuetan aurkitutakoen ondorioz, lanaren egileek zalantzan jartzen dute Virginia Bolteni 1890eko hamarkadan egotzitako gertakizunen egiazkotasuna, hala nola,1890eko maiatzaren 1eko ekintzetan parte hartu edo liburuxkak banatzeagatik atxilotu izana. Honetaz guztiaz, egileek ondoko hau diote:"...hainbeste zalantzaren artean, ziurtasun bat: Virginia Bolten mito indartsua da, lan talde honek ez du horretaz dudarik. Baina atzera egin nahi dugu irudi mitiko haiek eraikitzeko bidean eginiko urratsetan, Boltenen biografia politikoaren beste dimentsio batzuk berreskuratzeko. Ibilbide horretan, prentsan eginiko lana eta haren idatziak ere errekuperatu egingo dira."
Patxi Uribarren
Langile eta ekintzailea
Euskal alorrean lan ugari egindakoa da gehienetan antolatzaile eta irakasle moduan.
Santutxuko Gau-eskolak antolatu zituen Jose Ramon Etxebarria eta beste adiskide batzuekin Karmelo elizako lokaletan, eta hamabost urtez eman zituen eskolak bertan. Hurrengo urteetan, gau-eskola haietako irakasleen artean euskara ikasteko Euskalduntzen metodoa (hiru liburuki) eta Alfabetatzen liburua prestatu zituzten.
Garai hartan Deustun zegoen EHUko Irakasle Eskolan euskarari lekua egiteko planak gertatzen aritu zen; Hezkuntza Zientzien Institutuaren (HEZI) laguntzaz Irakasle Eskolako ikasleentzat udako ikastaro trinkoen antolatu zituen; eta Euskaltzaindiko "D" eta "B" tituluetarako ikastaroen antolatzaile, irakasle eta epaimahaiko kide izan zen, jardun hori 1091ean Eusko Jaurlaritzaren esku utzi zen arte.
1976an hasi zen beharrean Leioako Zientzia Fakultatean eta Deustuko Irakasle Eskola hartan, euskararen irakaskuntza antolatzen. Geroago 1978an, Euskal Filologia espezialitatea abian jartzeko ekimenean ere parte hartu zuen. Zazpi urtez Euskal Filologiako irakasle izan zen Irakasle Eskolan; alfabetatze, dialektologia eta morfosintaxi eskolak eman zituen bertan.
Virginia Bolten
Biografía
Haurrak nerabeak zirela, senar-emazteek banatzea erabaki zuten. Ganadutegia nork bere aldetik utzi —alemaniarrak kale saltzaile gisa lan egingo zuen— eta lau seme-alabak bakarrik utzi zituzten estantzian. Bolten anaia-arrebek denbora batez San Luisen egon ondoren, emigratzea erabaki zuten. Manuel eta Dominga zuzenean joan ziren Rosariora bizitzera, eta Enrique eta Virginia "bizimodu bohemioari atxiki zitzaizkion eta hainbat toki korritu zituzten".
Virginia, azkenean Rosario hiriaren iparraldean (Santa Fe probintzia) errotu zen, 1889an inauguraturiko Argentinako Azukre Findegiaren industria gune handiaren ondoan altxatutako langile auzoan, egungo Refinería auzoa. Aipatu findegian lana lortu zuen eta zapatarien sindikatuko ekintzailea zen Márquez (edo Manrique) izeneko anarkista uruguaitar batekin ezkondu zen. Izeba findegian hasi zen lanean, eta patronalari aurre egin zion langileek pairatzen zituzten bidegabekeriengatik. Izarretik izarrera lan egiten zuten, eta bera hasi zen lankideei harenga egiten bidegabeko egoera hori aldatzeko. Oso zaila zen sindikatuez eta eskubideen defentsaz hitz egitea. Zerbaitengatik protesta egiten zuena anarkistatzat hartzen zuten eta preso hartu behar zen. Uste dut Virginiaren ideiak aurreratuak zirela bere garaian, baina ez zen anarkista, langileentzako askatasun handiagoaren alde borrokatu besterik ez zuen egin.
Patxi Uribarren
Euskaltzaina
1971z gero, euskaltzain urgazle izan da, 2008ko irailaren 26an euskaltzain oso izendatu zuten arte, Henrike Knörrek utzitako tokia betetzeko. "Izan zirelako gara, eta garelako izango dira” izeneko sarrera hitzaldia irakurri zuen Aramaion 2010eko maiatzaren 28an. 2017an Euskaltzaindiak euskaltzain oso emeritu izendatu zuen Joan Mari Torrealdairekin batera.
Virginia Bolten
Biografía
1890eko maiatzaren 2ko La Capital egunkariak dioenez, langile-zutabe bat, Virginia Bolten buru zuela, joan zen lehen aldiz Lopez Plazara (Rosario hiriko hego-erdialdean) Maiatzaren lehena, Lanaren eguna, Chicago Martyrs-en omenez ospatzera. Boltenek zeraman bandera beltzak, letra gorriz idatziak, honela zioen: «Maiatzaren 1a, Anaitasun Unibertsala. Rosarioko langileek Parisko Langileen Nazioarteko Batzordeak xedatutakoa beteko dugu». Hitzaldi iraultzailea eskaini eta bertaratutako langileen artean propaganda anarkista zabaldu ondoren, orden sozialari eraso egitea leporatuta atxilotu zuten. Langile-elkarretaratze batean hizlari aritu zen lehen emakumea izan zen. Atxilotu egin zuten, baina uruguaitar gisa aurkeztu zenez, Egoitza Legea aplikatu zitzaion eta Uruguaira kanporatu zuten. Montevideon bere familiarekin, Márquez (edo Manrique) eta haien seme-alabekin, elkartu zen. Montevideon, Buenos Airesen 1909ko maiatzaren 1eko errepresio basatiaren aurka egingo ziren protestak antolatu zituen; ekintza haietan, Ramón Falconen polizia indarrek dozena bat langile hil zuten. 1911n Emantzipazio Emakumeen Elkartean lan egin zuen emakume antiklerikalak eta telefono operadoreak (gehienak emakumeak) antolatzen. Emakumezko sufragisten aurka ere jardun zuen. 1923an Gizarte Zientzien Nazioarteko Zentroan, Montevideoko elkarte libertarioan, parte hartu zuen. Geroago, 1950ean, adinekoa zela, Argentinara itzuli zen. Argentinan, Eva Duarterekin elkartu zen, emakumeei sufragio femeninoa emateko proiektuari bere elkartasuna emanez.
Rosarion bada hitz kementsu eta menderatzailea duen neska puritano bat, jendetza erakartzen duena; Louise Michel (Parisko Komunako heroina) baino kementsuagoa izanik, zalantzarik gabe berak baino manera hobeak ditu.
Mikhail Larionov
Mikhail Fiodorovitx Larionov (Tiraspol, 1881eko ekainaren 3a - Fontenay-aux-Roses, 1964ko maiatzaren 10a) errusiar margolaria izan zen. Errusiako arte abstraktuaren aitzindaria izan zen.
Virginia Bolten
Biografía
Juan Bialet Massék adierazia bere Barnealdeko langileriaren egoerari buruzko txostenean (1904)
Kazetaritza
1896ko urtarrilaren 8tik 1897ko urtarrilaren 1era arte La Voz de la Mujer egunkari anarkofeministaren bederatzi zenbakiak argitaratu zituen. Argentinako lehen egunkari anarkofeminista izan zen eta bere lema "Ez Jainkorik, ez nagusirik, ezta senarrik ere". Zapata fabrika batean operadore gisa irabazten zuen soldata apurrarekin finantzatu zuen. Egunkariak berak ohartarazten zuen: "Ahal denean argitaratzen da".
Egunkari hartan komunismo libertarioaren idealak, langileen aurkako injustiziak, batez ere emakumeen kontrakoak, zabaldu ziren. La Protesta egunkariaren orrialdeetan ere kolaboratu zuen.
Mikhail Larionov
1898an Moskuko Pintura, Eskultura eta Arkitektura Eskolan sartu zen. Han irakasle izan zituen Isaac Levitan eta Valentin Serov. 1900ean Natalia Gontxarova ezagutu zuen eta bien arteko harremanak bere bizitzaren amaierara arte iraun zuen.
Patxi Uribarren
Euskaltzaina
1976tik zenbait batzordetan parte hartu izan du, batzordekide lanetan edota aholkulari lanetan: irakaskuntza, euskalduntze-alfabetatzea, hiztegigintza, onomastika, euskalkiak, euskararen sustatzea, eta abar.
Mikhail Larionov
1902an bere estiloa inpresionismoa zen. 1906an Parisera egindako bidaia baten ondoren, postinpresionismora aldatu zen, eta gero estilo neoprimitibora. Bi talde artistiko sortu zituen Errusian: "Diamantezko baleta" («Бубновый валет»), (1909-1911) eta "Astoaren buztana" (Ослиный хвост), (1912-13). Gontxarovarekin raionismoa sortu ondoren 1913an Errusia utzi zuen 1915ean. Parisen Sergei Diagilev eta Errusiar Balletekin kolaboratu zuen. Frantzian egon zen hil arte, eta frantziar herritartasuna jaso zuen.
Patxi Uribarren
Idazlanak
Bostak bat lantaldearen bost sortzaileetako bat izan zen 1981ean. Taldeak Adorez hiztegi-sorta bultzatu zuen. Hainbat lagunen artean sorturiko Hizkuntzaz jabetzen (0-6) liburua ere aipagarria da (2012).
Honetaz gainera, Zeruko Argia, Anaitasuna, Jakin, Karmel, Herria 2000 Eliza, Euskara, Mahatsondo eta Txirritola aldizkarietan hainbat artikulu eta itzulpen argitaratu izan ditu. Euskaldunon Egunkaria eta Berria egunkarietan ere argitaratu ditu hainbat gogoeta euskaraz.
Gogoz, karmeldar ikasleen aldizkariaren sortzailea eta zuzendaria izan zen 1965-1969 urteetan Bilboko Karmelon.
Euskal komunitate zientifikoaren Inguma datu-basean, berak sorturiko 125 lan baino gehiago bildu dira.
Ikerlanak
Bostak bat lantaldeko zenbait ikerketan ere parte hartu izan du. Ikerlan ugari egin ditu, gehienak Adorez taldearekin eginda: 1) Aramaioko toponimia (1973-1974), 2) Elizako irakurgaietako lexiko bateratua, 3) Bizkaierarako lexiko propioa, eta 4) Lino Akesoloren lexikoa.
Euskal Itzultzaile, Zuzentzaile eta Interpretarien Elkarteko kide izanik Klasikoak pentsamendu sortarako itzuli beharreko liburuak aukeratzeko sortutako batzordean aritu zen 1992 eta 2009 artean.
1231 Auricula
1231 Auricula asteroide gerrikoan aurkitutako 1231. asteroidearen izena da. 1931eko urriaren 10ean aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1931 TE zen.
Virginia Bolten
Militantzia
Hizlari gisa parte hartu zuen hainbat hiritan, hala nola, San Nicolás de los Arroyos, Campana, Tandil eta Mendozan, ekitaldi anarkistetan. Emakumeentzako lan baldintza hobeak eskatzeagatik kaleratu zuten findegitik. 1900eko azaroan Rosarion atxilotu zuten, Teresa Marchisio eta beste lau anarkistarekin batera, "Harkaitzaren Ama Birjinaren" prozesio katolikoa gaitzesteko kontra-martxa antolatzeagatik. Herriaren Etxea ere antolatu zuen beste anarkista batzuekin batera; bertan, ekitaldi politiko-kulturalak, eztabaidak, debateak, poesia irakurketak eta antzerkia antolatzen zituzten langileentzat.
1901eko urriaren 20an atxilo hartu zuten Argentinako Findegiaren aurrean (Rosario iparraldean) propaganda anarkista banatzeagatik. Poliziak langileei eraso egin eta haietako bat hil zuen, Cosme Budislavich anarkista. Bolten hilketaren lekuko izan zen.
1902an Uruguain errefuxiatu zen. 1902ko maiatzaren 1ean Montevideon Langilearen Eguna ospatzeko egindako manifestazioan parte hartu zuen, eta hizlari gisa, Argentinan ezarritakoEgoitza Legea eta langile mugimenduaren errepresioa salatu zituen. Urte berean, San Martin antzokian (Montevideo) Portuko Sindikatuaren ekintzetan ere parte hartu zuen.
1902an, Rosarion, tranbietako gidarien greban liderra izan zen.
1904an Buenos Airesera itzuli zen. Han, FORAk (Argentinako Langileen Federazioa) antolatutako Emakumezkoen Greba Batzordeko kide izan zen eta Buenos Aireseko Fruta Merkatuko langileak mobilizatu zituen. Boltenen osasuna ahuldu egin zen jarduera nekagarri horien guztien ondorioz. Horregatik, Germinal antzerki taldeko bere lankideak dirua biltzen hasi ziren Bolteni laguntzeko. Manuel Quintana presidenteak Alderdi Erradikalak 1905ean burututako altxamendu zibil-militarra aitzakiatzat hartu zuen langileen arteko sektorerik engaiatuenak erreprimitzeko. Anarkismoak matxinadan parte hartu ez zuen arren, haren buruzagiak atxilotu, jazarri eta deportatu ere egin zituzten. Bolten eta bere bikotekide Márquez (edo Manrique) berriro atxilotu zituzten. Márquezi Egoitza Legea aplikatu eta Uruguaira deportatu zuten, bere seme-alaba txikiekin batera. Bolten Buenos Airesen gelditu zen.
1907an, Boltenek, Emakumeen Zentro Anarkistaren kide zela, maizterren greban hartu zuen parte. Berriro axilotu zuten, eta uruguaitar gisa aurkeztu zenez, Egoitza Legea aplikatu zitzaion eta Uruguaira kanporatu zuten. Montevideon bere familiarekin, Márquez (edo Manrique) eta haien seme-alaba txikiekin, elkartu zen. Uruguaiko hiriburuan finkatu zen behin betiko. Bere etxea Argentinatik deportatutako anarkisten ekintza-gunea bihurtu zen.
1909an Juana Rouco Buelak zuzendutako La Nueva Senda egunkari anarkofeministarekin (1909 -1910) kolaboratu zuen. Montevideon, Buenos Airesen 1909ko maiatzaren 1ean izan zen errepresio basatiaren aurkako protestak antolatu zituen, protesta horietan Ramón Falcónen polizia indarrek dozena bat langile hil zuten. Urte berean, Montjuichen fusilatutako Francisco Ferrer Guardia hezitzaile libertarioaren aldeko kanpainan ere parte hartu zuen. 1911n, Emakumeen Emantzipaziorako Elkartean lan egin zuen emakume antiklerikalen eta telefono operadoreen (gehienak emakumeak) antolaketa bultzatzen, eta emakume sufragisten aurka jardun zuen.
Francisco Berri, Adrián Zamboni eta Orsini Bertanirekin batera, anarkobatlismoa deituriko mugimenduan parte hartu zuen. Anarkista horiek Uruguaiko presidente erreformista José Batlle y Ordóñezen (1856-1929) erregimenaren alde egin zuten, bere bigarren agintaldian hasi zen erreforma programa erraldoiagatik:
Prozesu horretan, anarkismoak protagonismoa galdu zuen, 1916 eta 1917 urteetan, bizimoduaren garestitzeak eta Errusiako Iraultzaren eraginak mugimendua berriz ere suspertu zuen arte. 1913ko uztailean, El Socialistak (alderdiaren egunkari ofiziala) gogor eraso zien Bolten eta bere taldeari, langile mugimendua traizionatu izana leporatuta.
Azken urteak
Oso ezezagunak dira bere bizitzaren azken urteak. 1923an, Gizarte Zientzien Nazioarteko Zentroan, Montevideoko elkarte libertarioa, parte hartu zuen. Antza denez, Manga auzoan (Montevideon) bizi izan zen, 1960 inguran hil zen arte.
Rosario (Santa Fe) hiriko Lopez plazan plaka bat jarri dute bere omenez.
Bere bizitzari buruzko filma
Esther Goris aktoreak (1963-) Nora Usenky eta Mariana Fontanaren (Rosarioko historiako irakasleak eta ikerlariak) lana hartu zuen erreferentziatzat Ez jainkoa, ez patroia, ezta senarra ere filmaren (2009) gidoia Graciela Maglie-rekin batera idazteko. Pelikula horretan, Eugenia Tobal aktoreak antzezten du Virginia Boltenen papera.
Virginia Bolten saria
Santa Fe udalbatzak, 2018ko martxoaren 7an, Virginia Bolten saria ezarri zuen Genero ikuspegia duten kazetaritza lanak balioesteko.
Pedro Pujana
Pedro Pujana Agirregabiria (Aramaio, Araba, 1915eko ekainaren 29a - 2001) Olaeta auzoko Kortazarrena baserrian jaiotako apaiza eta euskal idazlea zen. 1944. urtean apaiztu egin zen. Euskararen alde gogotik lan egin zuen. 1979an euskaltzain urgazle izendatu zuten, eta geroago, 1995ean, euskaltzain ohorezko. 2000. urtean, Bilboko Liburu Azokak omenaldia egin eta Urrezko Luma saria eman zion.
Gaztetan hasi zen euskarazko hainbat aldizkaritan kolaboratzen. Besteak beste, Euzkadi, Zeruko Argia, Agur, Zer, Karmel, Kardaberaz edota Euskerazaintza aldizkarien bidez zabaldu zituen hainbat urtez bere idazlanak. 1970ean eman zuen argitara bere lehen liburua, Euskal aditza bizkaieraz. 1977an bere sorterriko euskara aztertu zuen, Oletako euskal aditza libururako, eta 1979an Oletako euskal aditza/Flexiones hika del Valle de Leitz, del valle de Angiozar, Bergara, de Zeanuri y de la zona de Vitoria argitaratu zuen. Izan ere, Arabako jatorrizko euskara gehien eta sakonen aurkeztu duenetakoa izan zen Pedro Pujana. Itzultzaile gisa ere nabarmendu zen. Azken urteetan euskalgintzaren inguruko elkarte eta erakunde askoren esker oneko omenaldiak jaso zituen. 1995ean ohorezko euskaltzain izendatu zuen Euskaltzaindiak, eta 1999. urtean Aramaioko Seme Kuttun izendatu zuen bere jaioterriko Udalak. Euskal Herriko argitaletxeek ere omen egin zioten 2000. urteko Bilboko Liburu Azokan, euskararen alde egindako lan oparoagatik, Urrezko Luma emanez.
Idazlanak
Betidanik Aramaio aipatu izan du bere lanetan:
Champagney (Doubs)
Champagney Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Champagney udalerrian erroldatutako biztanleak 268 ziren. Familiak 91 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 29 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 42 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 106 etxebizitza zeuden, 99 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 6 hutsik zeuden. 100 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 99 etxebizitza nagusietatik 87 bere jabearen bizilekua ziren eta 11 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 6 etxek hiru zituzten, 28 etxek lau zituzten eta 63 etxek bost zituzten. 85 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 36 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 57 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 177 ziren, horien artean 131 aktiboak ziren eta 46 inaktiboak ziren. 131 pertsona aktiboetatik 121 lanean zeuden (69 gizon eta 52 emakume) eta 10 langabezian zeuden (4 gizon eta 6 emakume). 46 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 23 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Champagney udalerrian 104 unitate fiskal zeuden, 278 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.125 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 9 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 2 zurginak, 1 iturgina eta 1 eraikuntza enpresa.
2000. urtean Champagney udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Alvarez Quintero Anaiak glorieta (Sevilla)
Alvarez Quintero Anaiak Glorieta, Sevillako Maria Luisa Parkean kokatua, parke honetako glorietarik handienetako bat da, Hernan Cortesen etorbidearen amaieran kokatua. Santiago Martinez margolariak Sevillako udaletxeari eginiko proposamen bati esker egin zen, eta Iberoamerikar Erakusketaren batzordeak onartu zuen 1925ean. 1927an inauguratu ahal izan zen, Anibal Gonzalezek eginiko proiektuaren ondoren.
Laukizuzen formakoa, eta erdian urmael nahiko zabal bat duelarik, alderik luzeenetako bakoitza hartzen duten bi eserleku ditu, hauen luzera osoan zehar azulejuz apainduak, euren lanen izenburu ugari eta bi anai idazleen erretratuak dituztenak.
Atzean eta aldeetako bat zirkuluerdi eran itxiz, bi zutabe platereskoren artean, "Hats berak, bi oihalak bultzatzen ditu" legenda duen bi egileen ex librisa irudikatzen duen erliebeekin apaindutako zeramikazko iturri bat duen erdigune bat ikus daiteke. Iturriaren alboetan, liburuentzako zapalda batzuk daude, puttoen irudiek, egituraren gainaldea apaintzen dute, baita aurrekoak bezalako eserlekuekin apainduak baina euren gainean, honako hau dioen eskaintza batekin:
Glorieta guztia, eukalipto (Eucalyptus) erraldoiz, Judasen arbolaz (Cercis siliquastrum), pitosporoz (Pittosporum tobira), japoniar arbustuz (Ligustrum japonicum), bi palmondoz, akaziaz (Robinia pseudoacacia) eta bugainbileaz inguratua dago. Furkreak (Furcraea selloa), eta Gurugu mendirantz, intxaurrondo amerikar bat (Junglans nigra) eta Amerikako intxaurra (Caria illinoensis) ikus daitezke, hauek, jatorria, Ipar Amerikan dutelarik.
Gurugu mendiaren ondoan kokatua dago, eta Toreadoreen Iturria justu atzean du.
Glorieta, azken aldiz, 2002an zaharberritu zen.
Christinus marmoratus
Christinus marmoratus Christinus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Rojas
Rojas Burgosko udalerria da, Burebako eskualdean dagoena.
2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 83 biztanle zituen.
Jaiak eta ospakizunak
Apirilaren 9an Santa Casildaren jaieguna ospatzen da.
Nihilismo
Gizatasunaren eta animalien arteko desberdintasunaren iturri bihurtu den transzendentzia gainbehera dago, porrotaren arrazoiak barnean dituelako. Kristautasunak goiari eusteko gomendatzen die nahigabean eta itolarrian bizi direnei, eta horregatik mantsotasuna bizi-eredutzat hartzen duen heinean, bizitzari berari eraso egiten dio. Ondorioz bizitza tinkoa ukatuz nihilismoa lehen aztarnak ezartzen dira moraltasun tradizionalaren eskutik. Historiako gertakizunek halako helbururik ez duela ikustean, etsipena sortzen da, ondoren sumina eta azkenik nihilismoaren sentikizunak jota munduak azalpenik ez duela ohartzen da gizakia, eta kale gorrian balego bezala gelditzen da, hutsa. Metafisikak mundu honen haraindian atzeman zuen benetako mundua ezerezean gelditu denez gero, aterpetik gabe gelditu zen gizakia.
Kontzeptu filosofikoa
Nihilismoak aurrekari oso antzinakoak ditu eta testu filosofiko hebrearretan aurki daiteke, esate baterako Eclesiastés-en. Gai honen inguruan idatzi duten beste filosofo batzuen artean dauzkagu, Friedrich Nietzsche, Jean-Paul Sartre eta Martin Heidegger. Nietzschek kristautasuna erlijio nihilista gisa deskribatu zuen lurreko biziari zentzua aurkitzeaz paso egiten zuelako. Horren ordez, proiekzio espiritual bat sortzen du, non hilkortasuna eta sufrimendua ezabatzen diren, traszendituak izan ordez. Nietzscheren aburuz, nihilismoa Jainkoaren heriotzaren ondorioa da, eta hau gainditzea beharrezkoa zela zioen, errealitateari zentzu berri bat emanez. Idealismo pragmatiko bat nahiago izan zuen, Schopenhauer en idealismo kosmikoaren ordez.
Heidegger-ek nihilismoa “izatearen zantzurik ez dagoen” momentua edo egoera bezala deskribatu zuen. Izatearen erredukzionismoan oinarritzen dela nihilismoa argumentatu zuen. Nihilismoa gizaki okzidentalak jarraitzen duen honako prozesu hau litzateke:
Heideggerrek bi egia mota existitzen direla zioen. Batetik, Jainkoak esandako egia; bestetik, gizakiak haren ezagutza mailara egokituz ulertzen duena, beraz, egia absolutuarekin zerikusirik ez daukana. Heideggerrentzat garrantzitsuena egia existentziari loturik dagoela da, horregatik, egia galtzen bada, izatea ere galtzen da. Ondorioz, ezerk ez dauka esentziarik edo egia propiorik, pertsonaren kontzepziora moldaturik baitago. Nietzscheren arabera, filosofia berria eraiki behar da oinarri berria izateko. Lehenik, gizakiak eragiten du Jainkoaren heriotza edo balio zaharren suntsipena. Bigarrenik, gizakiak balio zaharkitu horiek amaitu direlako kontziente izan behar du. Hirugarrenik, aurrekoaren ondorio gisa, botere nahia aitortu behar du eta horrekin balio berri batzuk sortzeari ekin.
Terminoaren ospea
Termino hau ospetsu bilakatu zen Ivan Turguenev idazle errusiarrak Fathers and sons (1862) nobelan intelektual erradikal errusiarren ideiak deskribatzeko erabili zuenean. Dena den, Friedrich Heinrich Jacobik (1743-1819) sartu zuen diskurtso filosofikora Fichteri 1799 an bidali zion gutun batean.
Jacobik arrazionalismoa karakterizatzeko, bereziki Immanuel Kant en filosofia kritikoa erabili zuen, reductio ad absurdum eginez arrazionalismo oro nihilismoarekin berdinduz. Ondorioz, ideia hauek saihestuak eta ordezkatuak izan behar direla zioen.
Turguenev idazleak deskribatu zituen intelektualak klase altuko ikasleak ziren nagusiki, erreformismoaren geldotasuna ikusita ilusioa galduta zutenak. Bere nobelan “nihilista edozein autoritateren aurrean makurtzen ez den pertsona da, sinesmen gisa printzipiorik onartzen ez duena” idatzi zuen nihilistak pertsona kritikoak zirela aditzera emateko. Filosofia berri honen bozeramailea Dmitri Pisarev (1840-1868) izan zen.
Hitza laster burla egiteko hitz bilakatu zen belaunaldi gazte erradikalentzat. Askotan, egian, edertasunean, maitasunean edo antzeko balioetan sinesten ez duten banakoek osatutako talde filosofikoa deskribatzeko erabiltzen da; horrez gain aipatutako balioenganako errespeturik zein sentsibilitate moralik erakusten ez dutenak.
Zinismoa
Nihilismoaren aurrekari historikoak zinikoen eskola-filosofikoan daude, Antistenesek K. a. IV. mendearen bigarren erdian Grezian sortu zuena. Eskola honen adierazle nagusiena Sinopeko Diogenes izan zen. XIX. mendearen erdialdeko nihilista errusiarren antzera, zinikoek euren garaiko ordena eta morala kritikatzen zuten. Horretarako greziarren ohituren hondatzea eta bizioen inguruko satirak erabiltzen zituzten, "anaideia" deituriko jokabide lotsagabea praktikatuz. Antistenes Gorgiasen dizipulua izan zen bere eskola filosofiko propioa sortzea erabaki zuen arte. Atenas kanpoaldean kokatzen zen Cinosargo izeneko gimnasio batean egin zuen, "txakur zuria" esan nahi du. Bere jarraitzaileei kinicos ("txakurra" grezieraz) dei egiten hasi zitzaien, euren portaerak animalia horien jokabidearen antza baitzeukan. Antistenes bere legearen arabera bizi zen, berak bere buruari jarritakoa, alegia. Zinikoek arauak, instituzioak, ohiturak eta gizakiarentzat lotura bat suposatzen zuen gauza oro errefusatzen zituzten.
Diogenes Sinopekoa Aristenesen dizipulua izan zen eta bizitza estilo soila zeukan, zinikoen janzkera eramatea aukeratu zuelarik, bere maisuak bezala. Bere hastapenetatik aldarte grinatsua agertu zuen eta Antistenesen teoria guztiak modu erradikalean praktikan jartzen zituen. Adierazpen askatasuna muturreraino eramaten zuen, gizakia mugatzen duen edozein gauza kritikatzea eta salatzea zen bere egitekoa, bereziki instituzioak. Balorazio berri bat proposatzen du ordura arte indarrean zegoen balorazio tradizionalaren ordez eta arau sozialen aurka joaten da uneoro. Kosmopolitatzat hartzen du bere burua; hau da, munduko biztanle kontsideratzen da; edozein lekutan etxean bezala aurkitzen da eta gauza bera ikusten du besteengan. Kondairaren arabera, nahitaezkoak ez ziren gauza guztiak alde batera utzi zituen, bere katilua ere utzi zuen, mutiko batek ura eskuekin edaten zuela ikusi zuenean.
Krates Tebaskoa posizio sozial oneko biztanle diruduna zen, bere dirutzari uko egin ziona filosofo zinikoa bihurtzeko. Diogenesen ikaslea eta Zenon Zitiokoaren maisua izan zen. Krates, bere maisua ez bezala, gizon jator eta lasaia zen, "filantropo" ezizena jasotzea eragin zuena. Beste batzuek "ate irekitzaile" ere deitzen zioten, jendeak bere etxeko atea jotzen baitzuen aholkuak eskatzeko eta harekin solasteko. Kratesentzat, filosofiak kanpoko esklabotzaz libratzeko balio du (familia, jabetzak edo ohitura sozialak); barneko esklabotzaz (bere ideia propioak), aldiz, askatasun indibidualak libratzen dute.
Garapena
Nihilismo gisa ezagutzen den fenomeno kultural errusiarra Alexandro II.aren agintaldian zehar garatu zen, ezaugarri liberal eta erreformistako tsarra zena. 60ko hamarkada nihilismoaren hamarkadatzat hartzen da. Krimeako Gerra (1854-1856) galtzea, erregimenaren irekiera (ekonomikoa ez ezik, kultural eta ideologikoa ere bai) eta tsarrak aitortutako askatasun erlatiboek (esate baterako, prentsan) azpikultura honen garapena bultzatu zuten. Mugimendu intelektuala izan zen nagusiki, ikuskera erlijioso, metafisiko eta idealista zaharkituen aurkako erreakzio bat izan zena. Nihilista gazteak, zakar eta ziniko gisa deskribatu ohi direnak, euren gurasoen ideiak borrokatu eta barregarri utzi zituzten. Beraien onestasuna ia ofentsa eta gustu txartzat har zitezkeen askotan, beraz, jokabide honek definitu zuen mugimendu nihilista. Portaera despektibo eta negatiboa ederki erretratatu zuen Ivan Turguenevek Bazarov pertsonaiaren bidez.
Kritika egiten zioten artearen posizio estetizistei; izan ere, arte hau abstraktutasunaren edertasunean zentratzen zen eta ez zeukan erabilgarritasun sozial errealik. Posizio etiko utilitarista hartu zuten “egoismo arrazionala” izendatzen dena, honen bidez harreman sozialei definizio berri bat eman nahi zieten laguntasuna, maitasuna eta lana bezalako alorretan.
Rússkoe Slovo: lehen etapa (1859-1862)
Tendentzia nihilista garaiko erradikalismo errusiarraren zati bat izan zen. 1859 an sortutako Russkoe Slovo (Русское слово) izeneko argitalpen batean eduki zuen adierazpen mediorik handiena. Dena den, Dmitri Pisarev gaztearen etorrerarekin, 1860 an, bilakatu zen tendentzia horren adierazle. Pisareven formakuntza letren alorrekoa izan arren, natur zientzietako aurrerapenak popularizatu zituen, bereziki fisiologiaren alorrean. Bere erreferente ideologiko nagusiak materialista alemanak izan ziren, euren erredukzionismo eta muturreko determinismoagatik gutxiesten zirenak. Büchner, Moleschott eta Vogt-ek osatutako triunbiratoa azpimarratu zuen. Pisarevek pertsonen arteko harreman afektibo edo laboralak zein garapen historikoa ikuspegi fisiologiko batetik interpretatu zituen. Moleschotten inguruko artikulu batean, garapenarekiko errefusa dieta ez nutritibo baten ondorioa zela baieztatu zuen; bestalde, dieta orekatu batek ahalmen intelektual osoa garatuko lukeela esan zuen. Idealismoaren aurka zegoen Pisarevek zioen korronte hau ezin zela zentzumenen bitartez aztertu. Mugimenduaren beste oinarrietako bat positibismoa izan zen, gazte hauek euren gogo ilustratzailea eta pentsakera zientifikoaren apologia partekatu zuten. Comte edo Buckle bezalako autore positibistak Pisareven eta gazte nihilista askoren erreferente garbia izan ziren.
“Bazarov” deituriko 1862 ko otsaileko artikuluan, Pisarev Fathers and Sonseko pertsonaiarekin identifikatu zen, nobelako protagonistaren muturreko indibidualismoa eta prozesu zientifikoa jarraitzeko tendentzia partekatzen zituelako. Artikulu honetan, Pisarevek inongo ezagutza edo sinesmen ez litzatekeela absolututzat hartu behar defendatzen zuen. Soilik zentzumenek ezarri zezaketen oinarria ezagutzaren eraikuntzarentzat, espekulazio eta teorizazio hutsak alde batera utzita. Metodo zientifikoak, behaketa eta esperimentazioarekin, ezagutza fisiologikoki barneratzeko beharrarekin bat zetorren berarentzat.
Kontzepzio sentsualista ere erabiltzen zuen giza banakoen portaera justifikatzeko. Hauek inpultsu naturalez eta kalkulatutako egoismo batez gidatzen dira, edozein motatako sinesmen edo tradizioak despreziatuz. Aurrejuzgu eta betebehar erlijioso, familiarteko edo sozialak ere errefusatuak izan beharko lirateke. Horrela, Bazarov  aldizkariaren erreferente bilakatu zen, “bazarovismoa gaixotasun bat bada, gure garaiko gaixotasuna da” zion Pisarevek. Bazarovismoa edo nihilismoa koleraren moduan zabaltzen zen, inork ezin zuen gelditu.
Urte berean gertatu zen instituzio eta argitalpenen aurkako errepresio bolada batek Pisareven atxiloketa eragin zuen, Russkoe Slovoren itxieraz ekarriz. Pisarevek anonimotasunetik protesta egin zuen eta Herzen intelektuala defendatu zuen Shedo-Ferroti izeneko agente tsarista batek zabaldutako kalumnietatik. Oraingo honetan hartu zuen tonua biolentoegia izan zen, izan ere, esku-paperaren amaieran gazteak tsarraren suntsiketara gonbidatzen zituen, hau “korruptoa eta ustela” baitzen. Hala ere, zeukaten legez kanpoko inprenta deskubritu zuten eta Pisareven identitatea agerian geratu zen. Ondorioz, San Pedro eta San Pabloko Gotorlekuan atxilotu zuten, 4 urte (1862-1866) pasa zituen bertan.
Hau guztia gertatu arren, hilabete batzuk beranduago Russkoe Slovo berriro irekitzea onartu zitzaion eta kartzelatik argitaratzen jarraitzea ahalbidetu zitzaion Pisarevi.
Rússkoe Slovo: bigarren etapa (1863-1866)
Aldizkariaren bigarren aldia Varfolomei Zaitsev gaztearen etorrerak, 1862an, markatzen du eta garaiko Sovremennik aldizkari erradikalarekin gertatutako hauste ideologikoak. Zaitsevek Pisareven antzeko orientazioa jarraitu zuen, haren oinarri ideologiko berak partekatuz, baina tonu zakarragatik nabarmendu zen. Dibergentzia Pisarev Bazarovekin identifikatu zenean abiatu zen, Maksim Antonovichek (Sovremennikeko idazle batek) pertsonaia hotz eta sentimendu gabea bezala ikusten zuen, hau da, garaiko gazteriaren karikatura gaiztoa. Mijail Saltykov-Shchedrin eta Zaitseven arteko gatazkak determinatu zuen azkenik bi argitalpenen arteko banaketa. Gazte nihilistak hiztun pesimista eta negatibo huts batzuk bezala agertzen ziren Saltykov populistaren begietan. Zaitsev eta Pisareventzat, ordea, ikuspegi populista (nekazari analfabeto eta ezjakinak babestea Errusian aurrerapenak etortzeko) tontakeria handia zen. Bestalde, ez zetozen bat erreferente ideologikoetan: Sovremennik-ek Hegelen filosofia (zehazki Feuerbachek aurkeztutako hegelianismo ezkertiarra eta bere erlijio humanista) eta Russkoe Slovok materialismo eta zientifismo erradikala jarraitzen zituzten. Pisarev eta Zaitseventzat, Hegelen filosofia eta dialektika zentzurik gabeko abstrakzioak ziren.
Russkoe Slovo-ko gazteak “egoismo arrazionala”-gatik ziren ezagunak, beste aldizkariko jendeak eta 70eko hamarkadako populistek erakusten zuten altruismo eta sakrifizio pertsonalari kontrajartzen zitzaiona. Pisarevek Darwinen obraren inguruko idazkietan egoismo hori justifikatzen zuen; izan ere, espezie guztiek jokatzen zuten euren interes propioaren arabera. Zaitsevek darwinismo sozialari loturiko postura bat hartu zuen, koloreko arrazek maila baxuagoa zeukatela defendatuz (gehienbat Karl Vogt-ek eraginda) eta historian funtzio garrantzitsua izan ez dutela baieztatuz. Bi aldizkari erradikalen arteko beste gatazka bat artearen inguruan izan zen. Antonovichentzat, adibidez, plazer estetikoa behar natural bat zen. Pisarev eta Zaitsevek, aldiz, artearekiko ikuspegi estetizistak kritikatu zituzten (“artea arteagatik” esanez) eta erabilgarritasun sozialik ez zuela zioten.
Pisarevek egoismo arrazionalaren inguruko teoria oso bat garatu zuen eta utilitarismoaren aldaera bilakatu zen. Alde batetik, “pertsonalitatearen askapena”, bere lehen artikuluetan norbanakoaren egoa artifiziala den ororengandik eta kanpoko agenteek inposatzen dutenagandik (esate baterako, betebeharrak) askatzea adierazten zuena. Beste aldetik, egoismo arrazionalaren ulerkera berri hau, pixkanaka tonu utilitarista hartzen joango dena, hasiera bateko ikuspegi hedonistak atzean uzten joango da. Pisarevek zioen egoismoak, arrazionalki ulertuz gero, ez duela zertan humanitatearekiko maitasunarekin borrokan egon behar eta interes indibidualak ongizate komunarekin bat egin zezakeela. Gizon emakume berriek erabilgarritasun sozialeko lanetan jardungo balute, kontraesanak ezabatuta geratuko lirateke. Pisarevek emakumearen askapena, Errusiak behar zuen industrializazioa edo natur zientzien dibulgatzaileen beharra bezalako gaiak tratatu zituen. Ez zen “ilustrazio masibo” garaia oraindik, Errusiara aurrerapena ekarri zezaketen bakarrak zientzialari, tekniko eta beste “proletario pentsatzaile” batzuk ziren.
Ikuspegi sentsualista, positibista, darwinista eta egoistak zituzten Russkoe Slovoko gazteek, eta horrek Sovremennikeko gazteengandik desberdintzen zituzten. Azken hauek altruismoan jarduten zuten, herria mitifikatzen zuten eta Nikolai Dobroliubov publizistaren tradizio moralista jarraitzen zuten.
Pisarev eta Zaitsevek puntu askotan bat egiten bazuten ere, Txernishevskiren inguruan ez zeuden ados. Beranduago, Txernishevskik gazte horien ikuspegi positibista eta darwinistak kritikatu zituen. Gizon hau mir-ean edo nekazal komuna errusiarrean oinarritutako sozialismo agrarioaren aldekoa izateagatik da ezaguna. Pisarev, ordea, Saint-Simonen eraginpean, ikuspegi industrialista batean erori zen. Beti ere dimentsio apolitiko batetik, garapen ekonomiko eta sozial baketsua defendatu zituen, hezkuntza eta modernizazioaren bidez lortuko zirenak. Zaitsevek ez zuen gogoko errusiar nekazarien hezkuntza eta ezagutza maila baxua eta, populisten kontrara, eszeptikoa zen klase honen inguruan, proletario okzidentalean maila askoz aurreratuago bat ikusten zuelarik. Zaitsevek, Russkoe Slovoko ekonomia alorreko bere kide Sokolovek bezala, Pierre Joseph Proudhonen pentsamolde anarkistarekin identifikatu zen.
Rússkoe Slovo-ren amaiera eta ondorengo eraginak
Azpikultura nihilistak horrela bere espresio medioa eta ordezkari nagusiak galdu zituen. Dena den, Pisareven obrak errusiar gazteengan eragina izaten jarraitu zuen XX. mendearen hasierara arte. Nihilismoa gaztaroaren lehen etapa gisa kalifikatzera ere iritsi ziren. Pisareven jarraitzaileak edo “pisarevtsyak” Narodnaya Voliako kideen eskutik kritikatuak izan ziren 70eko hamarkadan. Nikolai Mijailovskik, poeta erradikal entzutetsuak, korronte hau populismoaren aurkako egoismo eta solipsismo izpiritu bezala ikusten zituen. Narodnaya Voliako terroristak, Lev Tijomírov-ek, Pisareven jarraitzaileak kritikatu zituen gauza guztiak inpultsu pertsonaletan oinarritzeagatik, herria alde batera utzita. Gainera, nihilismoa pretentsio aristokratikotzat zeukan, noblezia dekadente baten itzalean sortutakoa zena. Utilitarismo ingelesaren egokitzapen bat baino gehiago, Tijomírov-ek kontsideratzen zuen nihilismo errusiarra haren karikatura zela eta utilitarismoa ezmoraltasunarentzako aitzakia zela soilik.
Literatura
"Nihilismo" terminoari ospea Ivan Turguenev idazle errusiarrak eman zion bere nobela Fathers and sons-en. Obra honetako heroia, Bazarov, beste pertsona batzuk filosofia honen jarraitzaile bihurtzen dituen nihilista da. Maitasunak soilik lortzen du bere printzipioen inguruan dudak izatea.
Anton Chejov-ek nihilismoa irudikatu zuen bere Hiru ahizpak obran. Nobelako gertakari askori erantzuna emateko, pertsonaiek "Zer axola dio?" esaldia eta bere aldaerak desberdinak erabiltzen dituzte momentu askotan. Gertakari hauen esanahiak adierazten du pertsonaiek nihilismoa errealitatea jasateko erabiltzen zutela. Horrez gain, Chejov ezaguna da "pieza" izenez ezagututako literatura generoaren adierazle nagusia izateagatik. Genero honetako protagonistek desira bat izan ohi dute, baina hura lortzeko aukera aurkezten zaienean ez dira gai izaten errealitate bihurtzeko. Istorio hauek, beraz, hasi ziren moduan bukatzen dira "ezer ez gertatu denaren" itxura ematen dutelarik. Pertsonaien bizitzetan ez dago aldaketa nagusirik denbora igaro arren.
Ayn Rand-ek sutsuki salatu zuen nihilismoa, arrazoimenari eta zoriontasunaren bilaketari uko egitea dela argudiatuz. Harentzat, bi hauek dira bizitzaren moralaren helburua, horregatik, bere nobeletako gaizkileak nihilistak ziren. Honen adibide dira Ellsworth Mockton Toohey Manantiala obrakoa, nihilista gisa definitzen dena eta Atlaseko matxinada-n agertzen den gobernu ustela. Gobernukideak nihilismoaz gidatzen direla erakusten da idazleak amerikar gizartea irudikatzen duen moduan, horretarako "Nor da John Galt?" esaldia erabiltzen dute etsita dauden pertsonaiek, "Nork daki?" edo "Nori axola zaio?" esapideen forma desafiatzaile gisa.
Telebista
Rick and Morty animazio telesailak ideia nihilista ugari aurkezten ditu; hala nola, "meeseeksak" (6. kapitulua), euren biziarekin akabatu nahi duten izakiak, bizitzea tortura bat baita eurentzat. Rick izeneko protagonistak ere hainbat momentutan egingo du Jainkoa metaforikoki hiltzeko saiakera, telesailak erakusten duen bezala, ez baitu ezerengan sinesten.
Daria izeneko beste telesail animatu batek neskato nerabe nihilista bat dauka protagonista gisa. Dariak motibazio falta dauka bere ingurua eta pertsonekiko.
Zinema
Lebowski handia (1997) filmeko hiru antagonistak esplizituki deskribatzen dira nihilista hitza erabiliz. Dena den, ez zaie jokabide nihilistarik antzematen metraian zehar. Nihilisten inguruan, Walter Sobchak pertsonaiak zera dio: "nahi dutena esango dute nazionalsozialismoaren inguruan, baina gutxienez dotrina bat da".