cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sabela Arias Castro
Pintura-lanak
Telesail honetako protagonistak bi dira: batetik, gorria, eta, bestetik, galegozko "cuncas" izeneko lurrezko-objektuak.
Miedo, serie labur bat da, oso-osorik El Salvadorren egina. Marrazki espresionista bat eta ezohiko materialak erabiltzen dira, hala nola kromoa, lurra, kafea. Lan horien guztien formatua oso txikia da, material faltari eta berretsitako gogortasunari egokitua.
Erromatarren aurreko urrezko pieza hauek deskribatzen dituzten obrak dira: urre-koloreko torke urdinak, Arias Castroren obrako orojakite gorriaren erretina lasaitzen dutenak.
Agian, telesail horrek, ""LLuvias, nieblas y otras veladuras atmosféricas/ Euriak, lainoak eta beste" izenekoak, paleta "galiziarrago" bat erakusten du. Lan gris eta berde horiek paisaia erakusten dute, ikusi ezin denean.
1987an hasi zen serie hau, eta konstante bat izan da sortzailearen lanean. Kolorez bete eta espazioan dantza bat eskaintzen duten emakume eta gizonak.
Zalantzarik gabe, oihartzun handiena izan duen serieetako bat da. Galizian agertzen diren galeriaz eta kolorez betetako hiri-paisaia da, gehienetan gorria, baina lanen bat urdinez eta berdez agertzen da.
Testu hori lehen aldiz agertu zen 2005eko Ateneoko Ferrolán banakako galerien erakusketan. Eta koadro horiek ikusi ondoren, niregana hurbiltzen zara, tonu gorri hori niretzat zer den galdetzeko...
''Eta, egia esan, ezin dut esan mundua ikusteko nire moduarentzat tonalitate hori ezer berririk ez denik zuretzat; izan ere, “Sorgo gorria” beti maitasunez gogoratzen dudan filma da, edo cocaa-colak aukeratutako kolorea. Gorria odol birjinalaren kolorea da, inozentziarena... (Testu osoa artistaren web orrian ikus daiteke.)''
El próximo otoño
El próximo otoño (euskaraz, hurrengo udazkena) 1967an Antxon Ezeiza donostiarrak zuzendutako film dramatikoa da. Espainiako Zinema Berria mugimenduaren barruan sartu da, mugimendu horren aitzindari gisa, nahiz eta oso zabalpen eskasa izan zuen.
Ekoizpena
Antxon Ezeizarem filmografia urriko ale bakan bat, Elias Kerejetak lagundu zuen ekoizpenean eta Víctor Erizek ere gidoian kolaboratu zuen zuzendari-laguntzailke gisa lan egin ere bai.
Ekoizpena 1963 amaitu zuten baina filma ez zen aretoetara iritsi 1967. urtea arte.
Maitasun harreman iniziatiko baten historia da, zeinak hasiera batean “El Primer Verano” (lehenbiziko uda) izenburua izan behar zuen, eta kokatua ere udatiar ingurune baten kokatu zen, Espainiako mediterranear kostaldeko Almuñecar herrian.
Charroux (Vienne)
Charroux Frantziako udalerri bat da, Vienne departamenduan dagoena, Akitania Berria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
El próximo otoño
Ekoizpena
Bertako eguzkia nabarmen agertzen da filman, baina zuri-beltzak eta interpretazioek psikologia atormentatu eta segurtasunik gabeko marrazten dute, batez ere Manuel Manzanequek gorpuztatuko gizonezko protagonistaren kasuan.
Charroux (Vienne)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
El próximo otoño
Sinopsia
Monique Espainian dago oporretan eta Juan pilotua ezagutuko du. Tamalez etxera itzuli behar da, unibertsitateko klaseak hastekotan daude eta.
Jean de Meung
Jean de Meung —jaiotza-izena: Jean Clopinel edo Chopinel— (Meung-sur-Loire, Frantzia, c. 1240 - 1304) Erdi Aroko frantsesezko olerkaria izan zen. 10.000 bertso erantsi eta amaiera eman zion Gilen Lorriskoaek hasitako Roman de la Rose alegoria-poemari. Erromatar Eliza Katolikoaren eta jauntxoen, emakumeen, ezkontzaren eta bizioen aurkako satira bertsoak dira Meungek egindakoak.
Charroux (Vienne)
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 695 ziren, horien artean 477 aktiboak ziren eta 218 inaktiboak ziren. 477 pertsona aktiboetatik 432 lanean zeuden (248 gizon eta 184 emakume) eta 45 langabezian zeuden (21 gizon eta 24 emakume). 218 pertsona inaktiboetatik 103 erretiraturik zeuden, 36 ikasten zeuden eta 79 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Charroux udalerrian 569 unitate fiskal zeuden, 1.173,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.608 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 78 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 15 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 8 zerbitzu enpresak ziren, 11 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 31 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 2 banku bulegoak, 2 funerariak, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 2 zurginak, 4 iturginak, 5 argiketariak, 3 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 1 jatetxe, 2 higiezinen agentziak eta 1 tintoreria.
2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Charroux udalerrian 48 nekazaritza-ustiategi zeuden, 3.944 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta 2 anbulantzia zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mariano Izeta
Biografia
Aita gipuzkoarra zuen, Zarauzkoa, eta ama baztandarra. Elizondoko Mutilenea etxean jaio zen, zortzi anai-arreben artean zaharrena zela. 1930ean, hamabortz urte zituela, eskolako ikasketak bukatu ondoren aitarekin erlojugintzan hasi zen. Urteak joan, urteak etorri, lanbide horretan aritu zen 1984an erretiroa hartu zuen arte. Alabaina, ondoren ere, erloju-dendara joaten segitu zuen, jendearekiko harremana oso maite zuelako. Gabriela Goñi Olaetxea lekaroztarrarekin ezkondua, bi alaba izan zituen, Maria Ines eta Juana Mari.
Ezaguna da Mariano Izetak euskara eta euskal kulturaren alde egindako lan nekagaitza. Garai hartan Elizondoko karriketan erdara nagusi izan arren, bera euskal kulturan hazi eta hezi zen. Oso gazte zenetik euskararen aldeko lanetan murgildu zen. 1936an, Gerra Zibila hasi baino lehen, Nafarroan egin zen lehenbiziko Bertsolari Txapelketaren antolakuntzan lagundu zuen. Handik aurrera bertsolaritza hurbil-hurbiletik jarraitu zuen eta frankismo garaiko giro zailean bertso saio asko antolatu zituen. Gai-jartzaile eta, txapelketak berriz hasi zirenean, epaile ere aritu zen. 1992ko urtarrilaren 19an, Euskal Herriko Bertsolari Elkarteak omendu zuen, Emile Larre eta Teodoro Hernandorenarekin batera.
1957 aldera hasi zen idazten. Handik aurrera Zeruko Argian, Herrian, Principe de Viana aldizkariko Erriz-Erri sailean, Diario de Navarran, Euskaldunon Egunkarian, Deian, Navarra Hoyn eta Diario de Noticiasen argitaratu zituen artikuluak, gai ugari jorratuz. Urte luzez Xorroxin Irratiko Elizondoko berriemailea izan zen. Nafarroa Behereko Irulegi Irratian ere mintzatzen zen.
Bi eleberri karrikaratu zituen: Dirua galgarri (1962) eta Nigarrez sortu nintzan (1982). Beste idazlan batzuk 1999ko Baztango kontuak liburuan argitara eman zituen. Aipagarria da Baztango euskal hitzak «baztandarren ahotik, ez liburuetatik» biltzen egin zuen lana. Horren emaitza da Baztango hiztegia (1996). 1961etik euskaltzain urgazlea izan zen eta 2000. urtean euskaltzain ohorezko izendatu zuten. Herrian aski ezaguna zen mutildantzari fina zelako. Elizondoko jaietan, Santiago egunean dantzatzen den mutildantzan, bera izan ohi zen aitzindari. Beste hainbat alorretan ere aritu zen, beti eskuzabal: kirol ikuskizunak antolatzen, Elizondoko Koralean abesten, era guztietako idazkiak euskaratzen, haur zein helduei euskaraz erakusten... 1957-1958an Elizondoko zinpeko-alkatea izan zen eta 1980-1984 bitartean Baztango Udaleko zinegotzia. 1997ko maiatzean Batzar Nagusiak, aho batez, Baztango Seme Kutun izendatu zuen. Urte bereko uztailaren 25ean Mariano Izeta Erreboteko plaza inauguratu zen Elizondon.
Jō
Jōa (杖:じょう), gutxi gora-behera, 1,20 metroko luzera duen bastoi bat da, Japoniako arte martzial batzuetan erabiltzen dena, jojutsu edo aikidoan, adibidez. Bastoi labur bezala ere ezagutzen da, bōa edo bastoi luzearen oposizioz, azken hau, 1,80 metroko luzeraduna.
Oso zabaldua dagoen elezahar baten arabera, XVII. mendearen hasieran, Musō Gonnosuke Katsuyoshik asmatuko zuen joa, Miyamoto Musashi ospetsuaren aurka borrokatu eta galdu ondoren, Katsuyoshik, Musashiren bi sableen aurka bo bat erabiliz. Arma laburrago baten abantailak ikusirik, Katsuyoshik, beranduago, beste behin borrokatu zuen Musashiren aurka, oraingo honetan, bastoi labur berria erabiliz irabaziz.
Katsuyoshik sortutako eskola Shintō Musō-ryū deitu zen.
Idoia Mendia
Idoia Mendia Cueva (Bilbo, 1965) Euskadiko Alderdi Sozialistako idazkari nagusia da 2014 urtetik. Aurretik VII., VIII. eta IX. legegintzaldietako PSE-EEko eusko legebiltzarkidea izan zen. 2000 eta 2002 bitartean PSE-EEko Euskadiko Batzorde Exekutiboan aritu zen. Barrika udaleko zinegotzia ere izan bada.
Zuzenbidean lizentziatu zen Deustuko Unibertsitatean. Amaitu eta gero Amsterdamgo Unibertsitatean International and European Relations masterra egin zuen (1991-1992). Geroago, Bizkaiko PSE-EE ko Batzorde Exekutiboan sartu zen, Enplegu eta Formazioko Idazkaritza eramaten.
2009ko maiatzaren 9an Herri Administrazio eta Justizia sailburu eta Eusko Jaurlaritzako bozeramaile izendatu zuen Patxi Lopez EAEko lehendakariak.
Poesiaren Nazioarteko Eguna
Poesiaren Nazioarteko Eguna, Unesco erakundeak 1998an proposatua. Martxoaren 21ean ospatzen da gure denborari buruzko funtsezko hitza eta hausnarketa zabaltzeko. Munduko kultura indartzen duen ekitaldi hau munduko hiriburu garrantzitsuetan egiten da, hala nola Paris, Amsterdam, Berlin edo Bogotan. Europan (Poeten Udaberria), eta, Kolonbian (Poeten Presentzia Arrunta), duela bi hamarkadatik poesia-unibertsoa sustatzen lan egiten duen izen bera duen Fundazioak eratua Hispanoamerikan.
Poesiaren Nazioarteko Eguna
Hain gertakari garrantzitsua ospatzeko, ekitaldi ugari eta irakurketa anitzekin, ekintzak egiten dira planetako latitude ezberdinetan literatura genero horrentzat, bizitza antzemateko muturreko modu horrentzat. UNESCOk adierazpen bat aurkeztu zuen Poesiaren Mundu Egunaren ospakizuna munduak onar zezan eta ondare hori munduarentzat ezarriz:
Bogotako ospakizun garrantzitsua munduko ezagunenetakoa da, eta nazioartean ospea duten 20 poeta baino gehiagoren irakurketak hartzen ditu. Horrez gain, mundu osoan zehar ibili diren esaldi eta mezuengatik poesiaren alde topa egiten duten laurehunka pertsonak parte hartzen dute. Munduko hiri garrantzitsuenetako leku enblematikoetan, olerki-maratoiak egiten dira. Parisen (Vaca Azul eta beste esparru batzuetan), Berlinen (Brandeburgoko Atean), Bogotan (Moderno gimnasioan), La Platan (Pasaje Dardo Rocha areto kulturalean), Bilbon (Boulevard kafetegian), Amsterdamen, Mexiko Hirian eta Habanan, non poetak martxoaren 21ean elkartzen diren parke eta auditorio handietan bere ahots sakon eta ikusgarria ezagutzera emateko, guztiontzako mundu hobeago baten itxaropenean inspiratuta, Venezuelan, hainbat taldek Atentado Politico Venezuela deitu izan den ekitaldian ospatzen dute egun hori, eta hainbat pertsona, herrialdeko hiri nagusietan, kalera ateratzen dira ahalik eta poema gehien oparitzera eta errezitaldi espontaneoak egitera.
Fundéutik, Poesiaren Mundu Egunaz gehiago hitz egiteko eta ezagutarazteko, material erabilgarriekin idazteko gida sortu da.
Ekimenaren jatorria
Ekitaldiaren data posibleak eztabaidatu eta apirilaren 23a aukeratu ondoren, lehen gutuna egin eta urtebetera, UNESCOko zuzendari nagusiak, Antonio Pastor Bustamanteren iradokizunagatik, hauxe ondorioztatu zuen: egun berean egiten zen Liburuaren Nazioarteko Eguna zela eta, Poesiaren Nazioarteko Eguna ospatzeko beste egun bat bilatuko zela:
Aldarrikapena
Unescok, 1999an Parisen egindako 30. bilkura-aldian, Poesiaren Nazioarteko Eguna Martxoaren 21ean ospatzea erabaki zuen.
Krepidoma
Arkitektura klasikoan, tenplu bateko harrizko basamentu mailakatuari deritzo krepidoma ( κρηπίδωμα, grezieraz).
Hontanares de Eresma
Hontanares de Eresma Segoviako udalerria da, Comarca de Segovia eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 993 biztanle zituen.
Apollo programa
Apollo programa 1960ko hamarkadan Ameriketako Estatu Batuetan NASAk garatu zuen espazio-programa tripulatua izan zen, Sobietar Batasunarekin lehiatzen zen espazioko lasterketaren garaian. Proiektua 1960ko uztailean hasi zen, estatubatuarrak lehenengo aldiz espaziora eraman zituen Mercury proiektuaren ondorengo gisa aurkeztu zutenean. Programaren hasierako helburua hiru pertsonako espazio-bidaia arrakastatsuak lortzea zen, baina, gerora, gizakia Ilargira eramatea bilakatu zen bere helburu nagusia.
Helburu hori Apollo 11 misioak lortu zuen, hain zuzen, 1969ko uztailaren 20an, Neil Armstrong eta Buzz Aldrin astronautak Ilargian lurreratu zirenean, Michael Collins Ilargiaren orbitan zegoen bitartean. Beste bost misiok lortu zuten helburu bera. Hala bada, Apollo programaren baitan, hamabi astronauta lurreratu ziren Ilargian.
Apollo programak espazio-bidaien eta espazioaren ikerkuntzaren hainbat mugarri ezarri zituen. Hala nola, Lurraren orbita baxutik haratago astronautak bidali dituen bakarra da. Lurra ez zen gorputz baten inguruan tripulatutako espazio-ontzi bat orbitan ipintzen lehendabizikoa Apollo 8 misioa izan zen. Gainera, Apollo 11 gizakia Ilargira eraman zuen lehenengo misioa izan zen. Horrez gain, programa guztian zehar Ilargiko 382 kg harri eta lur ekarri ziren Lurrera, Ilargiaren konposizioa eta historia geologikoa ulertzen lagundu zutenak.
Programaren jatorria eta testuinguru politikoa
1960ko uztailean, espazio-ontziak izan beharko zituen ezaugarriak aurkeztu zituen NASAko Hugh L. Dryden-ek, eta, urte bereko abuztuan, bideragarritasun-planen lehiaketa hasi zuten hiru enpresa pribatuk: General Dynamics/Convair-ek, General Electric-ek eta Glenn L. Martin Company-k. Hala ere, NASAk bere kasa espazio-ontziaren diseinuan lanean jarraitu zuen, Maxime Faget ingeniariaren zuzendaritzapean.
1960ko azaroan, John F. Kennedy bihurtu zen Ameriketako Estatu Batuetako presidente. Kennedy-ren hauteskunde-kanpaina Sobietar Batasuna espazio-ikerkuntzan eta misil-defentsaren garapenean gainditzeko beharrean oinarritu zuen. Bere eta beste hainbat senatariren ustetan, Eisenhower-en gobernuaren utzikeriaren ondorioz, misil-kopuruaren arteko alde handia zegoen bi superpotentzien artean. Horrez gain, Kennedy-rentzat teknologia aeroespaziala herrialdearen izen onaren erakusgarria zen. Hitzak hitz, hasieran behintzat ez zuen erabaki garrantzitsurik hartu Apollo programa bultzatzeko. 1961eko apirilaren 12an, ordea, Juri Gagarin kosmonauta sobietarra espaziora iritsi zen lehendabiziko pertsona bihurtu zen. Gertakizun horrek Ameriketako Estatu Batuak SESBen atzean gelditzen ari ziren ustea indartu zuen, eta presio politiko oso handia ezarri gobernuaren gainean. Kongresukide askok espazio-programa bultzatzeko talka-plan sendo bat eskatu zuten. Maiatzaren 25ean, Kennedy-k Ameriketako Estatu Batuetako Kongresuan Ilargira espazio-bidaia tripulatua bidaltzeko asmoa aurkeztu zuen. Horrek, Apollo programaren helburu nagusi berria finkatu zuen.
NASAren garapena
Programaren zuzendaritza bilduko zen Espazio-ontzi Tripulatuen Zentroa (Manned Spacecraft Center, MSC) eraikitzeko lanak hasi zituzten, 1961eko irailean, Houstonen, lehenagoko instalazioak txiki geratuko zirela ikusita. Gainera, espazio-ontziekin irrati bidezko harremanerako Misioen Kontrolerako Zentroa ere bertan ezarriko zela erabaki zuten. 1963ko irailean burutu zituzten eraikitze-lanak.
Espazio-ontzia
NASAk espazio-ontzi propioa diseinatzeko ikerketak egin zituen, Maxime Faget ingeniari mekanikoak zuzenduta. Faget-ek, egindako lehenengo estudioan, aginte-modulua diseinatu zuen, kono eitekoa zena. Behin Kennedy-ren ilargiratze helburua publiko egin zela, diseinu zehatz batean lan egiten hasi ziren. Diseinu hori aginte- eta zerbitzu-modulu batean zetzan.
Lau misio mota proposatu ziren. Garrantzitsuenak igoaldi-zuzena eta Ilargi-orbitako elkartzea ziren. Hasierako planteamenduan, igoaldi-zuzena misioa aukeratu zuten. Igoaldi-zuzena misioan, modulu bakar bat erabiliko zen misioaren eginkizun guztietarako, aginte- eta zerbitzu-modulua. Bertan, eskifaiak bidaia osoa emango zuen.
Geroago, misioaren bilakaera aldatu zen, eta, horrekin batera, aginte- eta zerbitzu-moduluaren betebeharra. Igoaldi-zuzena misioa bertan behera geratu eta Ilargi-orbitako elkartzea aukeratu zuten. Misio mota horretan, aginte- eta zerbitzu-modulua eta ilargiratze-modulua batera sartuko ziren Ilargiaren orbitan. Behin orbitan zeudela, ilargiratze-modulua desakoplatu eta, pixkanaka-pixkanaka jaitsiz, ilargiratu egingo zen. Modulu horretan, bi astronautak bakarrik bidaiatuko zuten. Azkenik, modulua Ilargitik aireratu eta aginte- eta zerbitzu-moduluarekin berriro elkartuz, Lurrera itzuliko ziren.
Aginte- eta zerbitzu-modulua
Eite konikodun aginte-moduluaren helburu nagusia hiru astronautak aireratzetik Ilargi-orbitara eramatea eta, itzultzeko bidaian, ozeanoan itsasoratzea zen. Espazio-ontzia aldatuz joan zen Apollo programan zehar. Aginte-moduluak, ordea, aldaketa txiki batzuk soilik jasan zituen. Kanpoaldean bero-ezkutua zuen, kanpo-tenperaturetatik babesteko. Horrez gain, erreakzio-kontrol sistemako (Reaction Control System, RCS) eragileak zituen haren orientazioa eta atmosferarako sarrera-bidea kontrolatzeko. Halaber, jaitsiera-abiadura kontrolatzeko paraxutak zituen. Hauek ziren moduluak zituen dimentsioak: 3,48 m-ko altuera, 3,91 m-ko diametroa eta 5.560 kg-ko pisua.
Zilindro formako zerbitzu-modulu batek laguntzen zion aginte-moduluari, erreakzioak kontrolatzeko propultsio-sistema baten eta propultsio-motor baten bidez. Zerbitzu-moduluak erregai-pila energia sortzeko sistema bat ere erabiltzen zuen, hidrogeno eta oxigeno likidozko erreaktiboekin. Etekin handiko S-banda antena erabiltzen zuen distantzia handiko komunikazioetarako. Zerbitzu-moduluaren dimentsioak ondorengoak ziren: 7,5 m-ko luzera eta 3,91 m-ko diametroa eta hasieran, 23.300 kg-ko pisua izango zuen. Baina, azkenean, gailu zientifiko batzuen gehikuntzarekin 24.000 kg-ko pisua izan zuen.
North American Aviation enpresak lortu zuen aginte- eta zerbitzu-modulua eraikitzeko kontratua, baita Saturn V suziriaren bigarren etapa eraikitzearena ere. Hasierako diseinuan, aginte- eta zerbitzu-moduluak Ilargiko gainazaletik aireratu behar zuenez, bukaerako moduluarekin alderatuz, propultsio-motor indartsuagoa zeukan. Gainera, ez zuen ilargiratze-moduluarekin elkartzeko modurik. Hasierako diseinu hori probak egiteko besterik ez zen erabili.
Ilargiratze-modulua
Apollo ilargiratze-moduluak Ilargi-orbitatik bi astronauta Ilargiraino eramatea eta berriro orbitara itzultzea zuen helburu. Modulua ez zegoen Lurreko atmosferan zehar bidaiatzeko diseinatuta, ezta Lurrera itzultzeko ere. Horregatik, fuselajea ez zen inolako aerodinamikako printzipiorekin diseinatu. Horrez gain, bi motor desberdin zituen beheratze- eta igoaldi-faseetarako.
Beheratze-faserako moduluak beheratze-propultsatzaileak, astronautek Ilargiaren gainazalean kontsumitu beharrekoak eta gainazala esploratzeko ekipamendua zituen. Igoaldi-faserako moduluak, berriz, kabina, igoera-propultsatzaileak eta erreakzio-kontrol sistema zituen. Hasierako ilargiratze-moduluak 15.100 kg-ko pisua zuen, eta, Ilargi gainazalean hogeita hamalau ordu egoteko diseinatuta zegoen. Aurrerago erabili zenak 16.400 kg-ko pisua eta hiru egun baino gehiago egoteko aukera ematen zuen.
Ilargiratze-moduluaren eraikuntza Grumman Aircraft Engineering Corporation enpresari egokitu zitzaion, eta proiektuaren zuzendaria Thomas J. Kelly izan zen.
Suziriak
Apollo programa hasi baino lehen, Wernher von Braun eta bere ingeniari aeroespazial taldea suziri mota desberdinetako planak diseinatzen hasi ziren: Saturn seriea eta Nova seriea. Hasieran, Ilargira bidaiatzeko misioa igoaldi-zuzena misioa zenez, Nova motako suziria beharrezkoa zen hori gauzatzeko. Azkenean, ordea, Ilargi-orbitako elkartze misioa aukeratu zuten. Horrek, Saturn V suziria erabiltzea ahalbidetzen zuen eta Saturn suziri-familia proiektua garatzen hasi ziren.
Little Joe II
Apollo programarako, Mercury programan jaurtiketarako garatu zen ihes-sistemaren antzeko diseinua egitea erabaki zen. Horretarako, Mercury programan erabilitako Little Joe suziria oinarritzat hartuz, Little Joe II suziria diseinatu zen. Garapena General Dynamics eta Convair enpresen esku geratu zen.
Saturn I
Jaurtiketarako Estatu Batuetan sortu zuten lehenengo suziria izan zen. Hasieran, guztiz hornitu gabeko aginte- eta zerbitzu-modulua Lurraren inguruko orbita baxuetan orbitan jartzeko prestatu zuten. Lehenengo probak Cañaveral lurmuturreko LC-34 jaurtiketa-gunean egin zituzten. 1964 eta 1965 urteetan bost aginte- eta zerbitzu-modulu ipini zituzten orbitan. Azkenengo hiru probetan, Pegasus sateliteak ere eraman zituzten, mikro-meteoritoen eta horien inpaktuen kantitatea neurtzeko.
1962ko irailean, lau aginte- eta zerbitzu-modulu tripulatu orbitan ipintzea erabaki zen, Gemini proiektuaren barruan. Dena den, ideia hau bertan behera geratu zen Saturn I suziriak zuen pisu muga zela-eta. Orduan, suziria garatzea erabaki zen, eta hartara, Saturn IB suziria diseinatu.
Saturn IB
Saturn I suziriaren ondorengoa zen Saturn IBa. Igoerako bi etapa desberdinetarako, bi motor zeuzkan: 7.120 kN indarreko motorra eta 890 kN-ekoa. Saturn IB suziriak Lurreko orbita baxuetan 18.100 kg jartzeko gaitasuna zuen, depositua partzialki beteta zuen aginte- eta zerbitzu-moduluarentzat ala ilargiratze-moduluarentzat nahikoa zena.
Tripulatu gabeko hegaldiak
Lehenengo hegaldiek aginte- eta zerbitzu-modulu eta bero-ezkutu berriak probatzeko helburua zuten. 1966ko otsailaren 26an, AS-201 misioa egin zen. LC-34 jaurtiketa-gunetik aginte- eta zerbitzu-modulu bat bidali zuten Saturn IB suziria erabiliz. 492,1 kilometroko altuerara iritsi zen eta Ozeano Atlantikoan jaso zuten. Bigarren jaurtiketa bat egin zuten urte bereko abuztuaren 25ean, AS-202 misioa, eta 1.429 kilometroko altuerara heldu zen espazio-ontzia. Ozeano Barean berreskuratu zuten.
Hirugarren proba-hegaldi bat ere egin zuten, AS-203 a. AS-202 baino pixka bat lehenago izan zen, 1966ko uztailaren 5ean. Apollo espazio-ontzia oraindik prest ez zegoelako egin zen lehenago. Gerora Saturn V-ean erabiliko ziren suziriaren atal batzuk probatzea zen bere helburua. Hegaldia arrakastatsua izan zen.
Hegaldi tripulatuak
Bi hegaldi tripulatutarako prestaketak hasi zituzten, orduan: AS-204 eta AS-205. Hiru astronautarako gaitasuna zeukan Apollo espazio-ontziak eta ondorengoak izango ziren eskifaiaren postuak: Aginte Pilotua, Pilotu Seniorra eta Pilotua. Gemini espazio-jantziaren aldaera bat eramango zuten astronautek. Azkenean, AS-205 misioa bertan behera uztea erabaki zuten, AS-204 misioaren berdina izango zela eta informazio osagarririk emango ez zuela iritzita.
Apollo 1
Gus Grissom, Ed White eta Roger Chaffee aukeratu zituzten AS-204 misiorako. Euren hegaldiari Apollo 1 izena ipintzea erabaki zuten, lehen hegaldi tripulatua izango zelako, garrantzi handiagoa emateko eta fokua hegaldiarengan ipintzeko. Astronautek espazio-ontzi probak eta entrenamenduak egin zituzten Espazio-ontzi Tripulatuen Zentroan (Manned Spacecraft Center, MSC). 1967ko urtarrilean jaurtiketa-proba egitea erabaki zuten. Proba horretan atzerako kontaketa simulatuko zuten eta suziriaren atal batzuk ondo zebiltzan ikusi. Lehen proba ondo ateraz gero, beste bat egingo zuten otsailean, zorrotzagoa eta suziria eta espazio-ontzia erregaiz hornituta. Urtarrilaren 27ko goizean hasi zuten lehenengo proba. Hasieratik arazoak izan zituzten. Lehenbizi, eskifaiak usain arraroa sumatu zuen espazio-jantzietan. Horregatik, ateak ixtea pixka bat atzeratu zen. Benetako arazoa atzerako kontaketan heldu zen, ordea. Komunikazio-arazoak gertatu ziren atzerako kontaketa hasi zenean, eta gelditu egin zuten. Geldialdian, arazo elektriko batek sua piztu zuen kabinan, eta, %100eko oxigeno-atmosfera zuenez, oso arin zabaldu zen. Presioaren eraginez, kabinaren horma bat apurtu eta sua kanpora zabaldu zen, jaurtiketa-plataformaraino, hain zuzen. Erreskate-saiakera guztiak zapuztu zituen suak. Hiru astronautak itota hil ziren, kanpotik atea zabaldu zutenerako.
NASAk istripua aztertzeko ikerketa-batzordea sortu zuen, Kongresuak gidatuko zuena. Istripuaren errua norena zen adieraztea oso konplexua zela iritzita, aginte-moduluaren diseinuan, kalitatean eta kontrolean akatsak egon zirela ondorioztatu zuten. Programako arduradun batzuk aldatu egin zituzten, hala nola aginte-moduluaren programaren arduraduna eta Apollo Espazio-ontziaren Programa Idazkaritza-arduraduna (Apollo Spacecraft Program Office, ASPO).
Horrez gain, espazio-ontziaren hurrengo bertsioan (Block II deiturikoan) aldaketak egin zituzten. Hasteko, kabinako atmosfera oxigeno hutsezkoa izatetik nitrogenozkoa eta oxigenozkoa izatera pasatu zen. Halaber, kabina eta espazio-jantzien materialak aldatu egin zituzten, sukoiak izan ez zitezen. Atea ere aldatu zuten, irekitzeko errazagoa izan zedin.
Misio-sekuentzia berria
1967ko irailean, Ilargirako misio tripulatura arteko plana onartu zuen NASAk. Misio-sekuentzia bat zenez, misio batetik hurrengora pasatzeko aurrekoa modu arrakastatsuan egin behar zen. Beraz, misio bakoitzean ez zekiten zenbat saiakera egingo zituzten. Erabaki zuten Apollo 4 izatea sekuentziako lehen misioa eta handik jarraitzea. Misio kontaketan, Apollo programako lehen tripulatu gabeko hiru misioak hartu zituzten kontuan. Hala ere, erabaki zuten hildako astronautekiko errespetuz eta euren alargunen nahiei erreparatuz, euren misioak Apollo 1 izena manten zezala.
Misio bakoitzari letra bat esleitu zioten, esan bezala, ez baitzekiten zenbat saiakera beharko zituzten hurrengora pasatzeko. Ondorengoak ziren misioak:
A - Saturn V suziria baliozkotzea.
C - Aginte- eta zerbitzu-modulu tripulatua Lurraren orbitan ipintzea, Saturn IB suziriaren bidez.
D - Aginte- eta zerbitzu-moduluaren eta Ilargiratze-moduluaren hegaldi tripulatua egitea.
E - Aginte- eta zerbitzu-modulu eta ilargiratze-modulu tripulatuak Lurraren orbitan ipintzea.
F - Lehenengo Ilargi-misioa egitea, baina astronautarik ilargiratu gabe.
G - Lehen Ilargi-misio tripulatua egitea.
Horien segidan, H, I eta J misioak ere bazeuden, Ilargiaren ikerkuntzan sakontzen zutenak.
1967ko azaroaren 9an, Apollo 4 misioak bete zuen A helburua. Hurrengo urteko urtarrilaren 22an B misioa bete zen, Apollo 5 hegaldian. Hala ere, arazo batzuk izan ziren Ilargiratze-moduluan. Proba ez errepikatzea erabaki zuten, baina. Apollo 6 misioak eman zion jarraipena sekuentziari, 1968ko apirilaren 4ean. Pogo efektuagatik kalteak jasan zituen suziriak. Kalteek ez zuten eragin porrotik. Misioko kontrolatzaileak gai izan ziren irtenbide bat aurkitzeko eta, espazio-ontziaren beraren motorra erabiliz, misioa burutzeko. Orduan, Saturn Va prest zegoela eta beste tripulatu gabeko probarik ez egitea ebatzi zuten.
1968ko urriaren 11n, Apollo 7 misioa egin zen. Walter M. Schirra, Donn F. Eisele eta Walter Cunningham astronautak LC-34 jaurtiketa-gunetik bidali zituzten aginte- eta zerbitzu-moduluak probatzeko. Hamaika egunez egon ziren Lurraren orbitan. Arrakasta hutsa izan zen misioa.
Apollo 8 misioa D helburua betetzeko pentsatua zegoen eta 1968ko abenduan egingo zen. Hala ere, udan argi geratu zen ilargiratze-modulua ez zela prest egongo data horretarako. Horregatik, Apollo Espazio-ontziaren Programa Idazkaritzako arduradun George Low-k proposatu zuen Saturn V suziri bat zuzenean Ilargiaren orbitara bidaltzea, beste aginte- eta zerbitzu- modulu bat Lurraren orbitan ipintzeko misio batean alferrik ez erabiltzeko. Gainera, 1968ko irailean, Sobietar Batasunak bi dortoka, euli eta zizare batzuk eta beste zenbait izaki bizidun jarri zituen Ilargiaren orbitan, eta, kosmonautak laster bidaliko zituela aurreikus zitekeen. Erabaki bihurtu zuten, orduan, proposamena. 1968ko abenduaren 21ean, Frank Borman eta Jim Lovell, Gemini proiektuko beteranoak, eta William Anders hasiberria hogei orduz egon ziren Ilargiaren orbitan. Telebistarako Ilargi-gainazaleko irudiak grabatu eta bidali zituzten.
Hurrengo urteko martxoan, Apollo 9 misioan, ilargiratze-modulua ondo zebilela segurtatu zuten. Halaber, gerora Ilargian erabiliko zuten espazio-jantzia probatu zuen Russell L. Schweickart astronautak, ilargiratze-modulutik irten zenean. F helburua, berriz, 1969ko maiatzean konplitu zuten Thomas P. Stafford, John Young eta Eugene Cernan astronauta beteranoek. Ilargiaren gainazaletik 15 kilometrora eraman zuten ilargiratze-modulua.
Apollo 11
G helburua Apollo 11 espazio-hegaldian bete zuten, espazio-programa osoko misio sonatuenean. 1969ko uztailaren 16an jaurti zituzten. Neil Armstrong, Michael Collins eta Buzz Aldrin astronautek osatu zuten eskifaia. Armstrong eta Aldrin Lasaitasunaren Itsasoan ilargiratu ziren uztailaren 20an; Collinsek orbitan jarraitu zuen. 21 orduz egon ziren Ilargiaren gainazalean. Horietako 2 ilargiratze-moduluaren kanpoan pasa zituzten, ibiltzen, argazkiak ateratzen, materialen laginak hartzen eta ikerketa-gailuak martxan jartzen. Prozesu osoaren zuri-beltzezko telebista-emankizuna egin zuten. Uztailaren 24an itzuli ziren hiru astronautak Lurrera.
Ikerketarako hegaldiak
Espazio-programaren helburu nagusia bete zuten arren, misio gehiago egin zituzten. Apollo 12 misioan, 1969ko azaroan, Charles "Pete" Conrad eta Alan L. Bean astronautak ilargiratu egin ziren, Ekaitzen Ozeanoan. Koloretan grabatzen zuen kamera eraman zuten, baina hondatu egin zen ezer grabatu orduko.
1970eko apirilean, Jim Lovell, Jack Swigert, eta Fred Haise jaurti zituzten Apollo 13an. Bigarren egunean, baina, oxigeno-tanga batek eztanda egin zuen eta zerbitzu-modulua hondatu zuen. Hartara, ilargiratze-modulua erabili behar izan zuten Lurrera itzultzeko, salbamendu-kapsula gisa. Oxigeno-tanga birdiseinatu, eta handik aurrera horrelako bi eramatea erabaki zuten.
1971ko otsailean, Apollo 14an, Alan Shepard-ek, Stuart Roosa-k eta Edgar Mitchell-ek misioa errepikatu zuten, era arrakastatsuan, oraingoan. Hogeita hamahiru orduz egon ziren gainazalean, horietako bederatzi modulutik kanpo. Ordura arteko denbora luzeena izan zen.
Beste hiru misio egin ziren, Apollo 15, Apollo 16 eta, azkena, Apollo 17. Hiru horietan Lunar Roving Vehicle ibilgailua eraman eta erabili zen, mugitzen eta laginak biltzen laguntzen zuena. Ikerketa izan zen azken misioen helburua.
Misioen laburpen-taula
*C.S.M: Command and Service Module (Aginte- eta zerbitzu-modulua)
**L.M: Lunar Module (Ilargiratze-modulua)
Laginak
Apollo programak Ilargiko harrien eta lurraren 382 kg lagin ekarri zituen. Gaur egun, lagin horien %75a Ilargiko Laginen Laborategi Instalazioetan daude artxibatuta.
Datazio erradiometrikoko teknikekin egindako neurketen arabera, Ilargian jasotako arrokak, Lurrekoekin alderatuta, oso zaharrak dira. 3,2-4,6 mila milioi urteko eskalakoak dira. Eguzki-sistemaren garapen goiztiarreko garaiaren adibide dira. Apollo 12 misioak KREEP izeneko osagai geokimiko bat aurkitu zuen, zeinak Lurrean ez duen homologorik.
Arroka ia denek talka-efektuen frogak agertzen dituzte. Gainera, arroken zati askok mikro-meteroideek eragindako zuladurak dituzte. Hori Lurreko arroketan ez da gertatzen atmosferaren babesaren ondorioz.
Kostuak
Apollo programaren kostu totala 25,4 mila milioi dolar amerikar izan zen ( inflazioa kontuan hartuz gero, gaur egungo 156 mila milioi dolar amerikar).
Kantitate horretatik 20,2 mila milioi dolar Apollo espazio-ontzian, espazio-jantzietan, esperimentu zientifikoetan, misio-lanetan eta Saturn suziri-familiaren diseinu, garapen eta produkzioan gastatu ziren. Bestetik, Apollo programarekin erlazioa zuten instalazioen eraikuntzak eta erabilerak beste 5,2 mila milioiko gainkostua eragin zuten.
1973ko udaberrian, Amerikako Estatu Batuetako Kongresuari aurkeztu zioten NASAren kostuen sailkapen ofiziala: 1960ko hamarkadan, espazio-hegaldien kostuaren estimazio zehatz bat egitea oso zaila zen, zuzendaritzaren esperientzia faltagatik. NASAk egindako aurrekontuen analisian 7-12 mila milioi dolarreko estimazioa egin zen tripulatutako ilargiratze-saiakerentzako. NASAko James Webb administratzaileak estimazio hori 20 mila milioi dolarreraino igo zuen.
Lehenengo ilargiratzearen ostean, interes politiko eta publikoa murriztu egin zen, baita Nixon presidentearena ere. NASAren aurrekontuek ezin zuten Apollo misioen (bakoitzak batez beste 445 milioi dolar kostatzen zuen ) eta transbordadore espaziala ren garapenaren kostua jasan.
Zientzia eta ingeniaritza
Apollo programarako beharrezko teknologia eta teknikak Gemini proiektuari esker garatu ziren.
Eragin kulturala
Apollo 8ko eskifaiak, Lurrerako itzuleran, Lurraren eta Ilargiaren lehenengo zuzeneko irudiak eta Genesis liburuko kreazio istorioa errezitala bidali zituen, 1968ko gabon gauean. Kalkuluen arabera, gabon gaueko emankizuna munduko populazioaren laurdenak ikusi zuen, eta Apollo 11ren zuzeneko Ilargi-paseoa munduko populazioaren bostenak ikusi zuen. Apollo programak mugimendu ekologistetan ere eragina izan zuen 1970eko hamarkadan, astronautek egindako argazkien ondorioz. Argazki horien artean ezagunenetakoak dira: Earthrise, Wiliam Anders-ek egina, eta The Blue Marble, Apollo 17ko astronautek egina. Azken hori ikur ekologista bilakatu zen, Lurraren hauskortasunaren, ahultasunaren eta espazio zabaleko isolamenduaren irudikapen gisa.
The Economisten arabera, Apollo programak Sobietar Batasunari espazioko lasterketan irabazteko Kennedy presidentearen helburua lortu zuen, merkatu-librearen nagusitasuna frogatuz. Argitalpenak ironikoki argitzen zuenez, helburua lortzeko, programak sekulako baliabide publikoen bultzada behar izan zuen.
Apollo 11ren emisio-datuen zaharberritze proiektua
Apollo 11ren 2009ko 40. urteurrena baino lehenago, NASA Ilargi-paseoaren zuzeneko emankizunaren bideokasete originalak bilatzen saiatu zen. Hiru urteko bilaketa sakon baten ondoren, ez zituzten agertu. Horregatik, kaseteak ezabatuak izan zirela ondorioztatu zuten. Ikusteko egoera onenean zegoen telebista-emankizuna digitalki birmasterizatutako bertsio berri batean argitaratu zen.
Juan Garaizabal
Juan Garaizabal (Madril, 1971ko martxoaren 20a) artista kontzeptual, eskultore eta grabatzailea da.
Artista polifazetikoa, marrazkiarekin, bideoartearekin, argi- eta soinu-instalazioekin ere esperientzia izan du. Nazioartean ezaguna da bere eskultura publiko monumentalengatik.
Ibilbidea
Marrazketa ikasi zuen IB 67an, Madrilen, eta goi-mailako ikasketak egin zituen CESEMen, Reimsen eta Frantzian. Sorkuntza-hastapenak espazioak eta loftak eraldatzearekin uztartu zituen, eta hainbat materialekin esperientzia hartu zuen. Gaur egungo etapan, Berlinen eta Madrilen artean lan egiten du espazio publikoei buruzko esku-hartze kontzeptualean.
Grenoble
Monumentu aipagarriak dira: katedrala (XII. mendea), S. André eliza (XIII. mendea) eta unibertsitatea (1339an sortua). Ekonomiaren alorrean, nekazaritza-azoka garrantzitsua eta metal-industria du, baita eraikuntza mekaniko eta elektrikoak, kimika, jakiak eta ehunak ere. Ikerketa nukleareko laborategiak ere baditu.
Historia
Alobrogoen hiria zen (Cularo), baina IV. mendean Graziano enperadorearen izena hartu zuen (Gratianopolis). IX.-XI. mendeetan Burgundia-Proventzako erresumako hiria izan zen. XIII. mendean elkartu zitzaion Frantziari. Bertan egin ziren 1968ko Neguko Olinpiar Jokoak.
Herri eta hiri senidetuak
Grenoblek honako herri senidetuak ditu:
Cristobal Colon (ontzia)
Cristobal Colon Sestaoko La Naval ontziolan 2007 eta 2009. urteen artean eraikitako zurgapen draga da. Guztira 223 metro luze ditu eta 46.000 metro kubikoko edukiera. Jan de Nul enpresa luxenburgoarra da dragaren jabea, eta munduan eraikitako zurgapen dragarik handiena da. Ontziolako kaitik Bilboko itsasadarrerako itsasoratzea 2008ko uztailaren 4ean egin zen.
La Naval ontziolan eraikitako 332. ontzia da.
Ontziaren etorkizuna
Berez, Dubain uharte artifizialak eraikitzeko erabiliko zutela uste zen arren, krisialdi ekonomikoak eragindako beheraldi ekonomikoa dela eta, Singapur eta Kanadara joango zela uste zen. Baina azkenik Qatarrera eraman zuten 2009an.
2010ean Bilboko portuko AZ-2 eta AZ-3 kaiak eraikitzeko lanetan aritzea espero zen, La Arena hondartzatik gertuko kostaldean harea hartu eta Zierbenako kai barrura eramanez. Dena den, Bilboko portuaren Agintaritzak Simon Stevin dragaren egonaldia luzatu eta azkenik ez zuten Cristobal Colon dragaren beharrik izan.
Lukavec (Pelhřimoveko barrutia)
Lukavec Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 995 biztanle ditu eta 21,49 kilometro koadroko azalera. Pelhřimoveko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1412 urtean egin zen.
José Luis Egea
José Luis Egea Vila (Donostia, 1940) gipuzkoar zinema zuzendari eta gidoigilea da.
Biografia
Madrilgo Complutense Unibertsitatean zientzia politikoak ikasi eta gero, zinemagile bilakatu zen Madrilgo Zinema-eskola ofizialean. Hainbat zuzendariekin lan egin du eta 1969an zilarrezko maskorra lortu zuen Los desafíos lanari esker. Telebistarako telesailak eta hainbat film labur dokumental egin ditu, tartean Ikuska sailerako ere.
Donnement
Donnement Frantziako udalerria da Aube departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Donnement udalerrian erroldatutako biztanleak 91 ziren. Familiak 48 ziren, horien artean 22 pertsona bakarrekoak ziren (13 bakarrik bizi ziren gizonak eta 9 bakarrik bizi ziren emakumeak), 18 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 56 etxebizitza zeuden, 47 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 54 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 47 etxebizitza nagusietatik 34 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 7 etxek hiru zituzten, 16 etxek lau zituzten eta 23 etxek bost zituzten. 44 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 23 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 16 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra administrazio publikoko enpresa batena zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Vireo
Vireo hegazti genero bat da. Vireonidae familiaren barruan sailkatzen dira.
Amanda Seyfried
Amanda Michelle Seyfried (Allentown, Pennsylvania, Ameriketako Estatu Batuak, 1985eko abenduaren 3a) aktorea da. Ezaguna da Hollywooden egindako hainbat filmengandik, besteak beste Mean Girls, Dear John, In Time, Letters to Juliet, Mamma Mia!, Jennifer's Body, Les Misérables eta Red Riding Hood.
Lanak
Aktore gisa, lan hauetan parte hartu du:
Mayte Toca
Maria Teresa "Mayte" Toca (Donostia, 1967) idazlea, hizkuntza-irakaslea, itzultzailea, bidaiaria, enpresaburua eta bidaia-gidaria da. EUTGn geografia eta Historia ikasi zuen. Oso gaztetandik mundua zeharkatu du, eta denboraldi luzez Australian, Madagaskarren eta Londresen (Ingalaterra) bizi izan da.
Un bosque de sangre en Madagascar
Un bosque de sangre en Madagascar Círculo rojo argitaletxeko nobela honetan, Eliza izeneko emakumearen istorioa kontatzen du. Bruselan itzultzailea, Europatik alde egiten du, bere senar ezkonberriarekin Madagaskarren bizitzeko. Han, hasieratik, bikote harremanak ez du funtzionatzen. Horrek krisi gogor bat sortzen dio, eta horrela inguruko gizartea, paisaiak eta madagaskartarrak era berri batean ezagutzen hasiko da. Madagaskarren baso naturalen ustiaketa salatzen duen aktibista batekin maiteminduko da, baina ezkontzaz kanpoko harremana ilunki bukatuko da.
Hyalinobatrachium lemur
Hyalinobatrachium lemur Hyalinobatrachium generoko animalia da. Anfibioen barruko Centrolenidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Oster-Ohrstedt
Oster-Ohrstedt Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Macruronus capensis
Macruronus capensis Macruronus generoko animalia da. Arrainen barruko Merlucciidae familian sailkatzen da.
Mystus pulcher
Mystus pulcher Mystus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bagridae familian.
Devise
Devise Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Devise udalerrian erroldatutako biztanleak 62 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 32 etxebizitza zeuden, 25 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 32etxeak ziren. 25 etxebizitza nagusietatik 19 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 5 etxek hiru zituzten, 10 etxek lau zituzten eta 8 etxek bost zituzten. 14 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 13 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 8 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 garraio enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lukavec (Litoměřiceko barrutia)
Lukavec Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 367 biztanle ditu eta 3,35 kilometro koadroko azalera. Litoměřiceko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1348 urtean egin zen.
Farkhana
Farkhana (ⴼⴰⵔⵅⴰⵏⴰ; فرخانة; Farjana) Nador probintzian dagoen herria da, Marokoko Ekialdeko eskualdean dagoena. Tres Forcas lurmuturretik gertu kokaturik, Melillarekin muga egiten du. 2004ko zentsuaren arabera 10.994 biztanle zituen.
Leon-Gijon burdinbidea
Leon — Gijon abiadura handiko burdinbidea Iberiar penintsulako burdinbide bat da, Leon eta Gijon geltokiak lotzen ditu.
Benton Heights (Michigan)
Benton Heights Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Berrien konderrian dago, Michigan estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Leon-Gijon burdinbidea
Burdinbidea lanean da, eta bere inaugurazioa 2021. urtera izango da.
Leon - Robla tartea
Abiadura handiko burdinbide berriaren zati ez den arren, Venta de Baños eta Gijon artean dagoen linearen zati bat denez, moldaketa bat behar du harekin funtzionatzeko. Valladolidetik datorren abiadura handiko burdinbidea Leoneraino iristen da. Asturiasera arteko eraikuntza berria Roblan hasten da, eta, beraz, beharrezkoa da adarretako bi burdinbideak lotzea, 20,2 kilometroko luzera duen zati bat aldatuz. Proiektuak bi norabideetan hiru errei sartzea aurreikusten zuen, hau da, lau bide guztira (bi iberiar zabaleran eta bi nazioarteko zabaleran; bi Asturiaserako noranzkoan eta bi Leonerako noranzkoan), bi zabaleren zirkulazioak jasateko eta elektrifikazioa 25 kVCAra aldatzeko. Trenbide-pasaguneak ere kenduko lirateke.
Gainera, tarte hori Leongo geltokiarekin lotu beharko litzateke iparraldetik, eta pasabide bihurtu; izan ere, gaur egungo kokapenak hegoaldetik soilik sar daitezke, eta 15 minutu behar dira itzulinguru bat egiteko. Horretarako lanak 2015ean hasi ziren.
Gallinago stenura
Gallinago stenura Gallinago generoko animalia da. Hegaztien barruko Scolopacidae familian sailkatua dago.
Leon-Gijon burdinbidea
Payaresko saihesbidea
Payaresko saihesbidea burdinbidearen zati bat da, Leongo Herria Asturiasko Printzerriarekin lotzeko ardura duena. Trazadura berri hau, Atlantikoko ardatzarena denez, Europako elkarreragingarritasun ezaugarriekin diseinatu zen, hau da, nazioarteko bide zabalerarekin (1 435 mm), 25 kV AC elektrifikazioarekin eta ERTMS kontrol sistemarekin.
Gustav Hasford
Jerry Gustav Hasford (Russellville, Alabama, 1947ko azaroaren 28- Egina, Grezia, 1993ko urtarrilaren 29a) estatubatuar idazle, gidoilari eta gerra-berriemailea izan zen. Ameriketako Estatu Batuetako Marineen Gorputzaren kidea zela, Vietnamgo Gerran aritu zen.
Leon-Gijon burdinbidea
Payaresko saihesbidea
49,7 kilometroko luzera du, eta, bertan, Payaresko tunelak nabarmentzen dira. Azpiegitura horri esker, Payaresko mendate zaila gainditu ahal izango da, historikoki Asturias eta Gaztela eta Leongo ordokiaren arteko komunikazioa zaildu baitu.
Robla eta Ḷḷena arteko distantzia jatorrizko ibilbidearekiko 34 kilometro laburtuko da, eta gainera trenek 250 kilometro ordukoko abiaduran zirkulatu ahal izango dute; beraz, beharrezkoa den denbora 15 minutukoa izango da.
2013an, Payaresko tunelen mendebaldeko hodian ur-filtrazioekin izandako arazoen ondorioz, Robla eta Ḷḷena arteko ekialdeko hoditik zabalera iberiarreko bide bakar bat martxan jartzea pentsatu zen.