cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Depeche Mode
Historia
Hastapenean, Kraftwerk gisako taldeek eragin handia izan zuten haiengan, Ingalaterran garai hartan sortutako olatu futuristan sartuta. Denborak aurrera egin ahala, rockaren zenbait elementu, gitarrak eta bateria esaterako, berenganatu zituzten, eta haien letrak ilunago bilakatu ziren. Hori ez zen oztopo izan arrakasta handiko kantu eta diskoak grabatzeko. Horien artean, Music For The Masses (1987) eta Violator (1990).
Augher
2001eko erroldaren arabera 399 biztanle zituen.
Panoramix
Panoramix, Asterixen abenturetan agertzen den fikziozko pertsonaia bat da. Herrixkako druida edo intxixua da. Ospetsua, berak bakarrik egiten dakien neurrigabeko indarra ematen duen edabe magikoagatik. Herrixkako aholkularia ere bada, eta, batzuetan, irakasle bezala ere aritzen da, 2003an, Frantzian, jatorrizko izenez Astérix et la Rentrée gauloise istorio labur bildumako istoriotako batean agertzen den bezala.
Garbikundeko Andre Mariaren eliza (Indurain)
Eraikina
Herrian, Garbikundearen parrokia nabarmentzen da. Landa-izaerako eraikin berantiar-erromanikoa da, nabe bakarrekoa, zirkuluerdi-formako absidea eta kanoi-erdiko ganga zorrotza ditu, mentsuletan zurkaizten dituzten arku fajoien gainean. Portada apaingarririk gabeko arkibolten bidez antolatuta dago.
Barruan, Biurrunek Jorge Flandriakoari egotzitako XVI. mendeko erretaula bat dago, Ama Birjinaren bizitzari eskainia. Balaustrez eta bost kalez osatutako bi gorputz ditu, kalbarioaren kaxarekin amaitzen dena, eta gainean Aita Betierekoa. Eskultura talde txikiz osatuta dago, eta Kristoren Haurtzaroaren eszenak irudikatzen ditu lehenengo bi gorputzetan, eta santuen eszenak -San Migel eta San Jorge, besteak beste- hirugarrenean. Eserita dagoen Birjina eder batek kale nagusia hartzen du. Erretaula oso berrmargotuta dago. Alboko bi erretaulak XVIII. mende hasierakoak dira eta Juan de San Miguelek eginak dira. Ostilamenduaren artean, intsentsu-ontzi errenazentista bat nabarmentzen da.
Taizhou (Jiangsu)
Taizhou (txinera sinplifikatuz: 泰州; pinyineraz: Tàizhōu), Jiangsu probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 5.031.000 biztanle inguru dauzka 2001eko erroldaren arabera eta 5.790 kilometro koadroko azalera.
Panoramix
Edabe magikoa
Neurrigabeko indarra ematen duen edabe magikoa, druida baten ahotik beste baten belarrira baino ez da pasatzen. Bere funtsezko osagaien artean, sekula falta ez dena, mihura da. Eta, Asterixen Odisea abenturan, petrolioa ere agertzen da, osagaietako bat bezala, baina, azkenean, erremolatxa zukuarekin probatzen du eta eragin berdina eta zapore hobea duela ikusten du. Otarraina eta marrubiak ere botatzen dizkio, baina hauek, zapore hobea emateko baino ez dira. Ohi, edabe magiko hau, soilik herrixkako biztanleek edaten dute (Obelixek izan ezik, txikitan edabe magikoz beteriko pertzean erori eta beregan, edabearen eragina iraunkorra delako) baina herrixkatik kanpoko jendeak ere hartu izan du, erromatarrengandik ihesi zihoan esklabo talde batek, adibidez, baita erromatarrek ere, Kaligula Minusek, adibidez, Asterix galiarra abenturan. Bere errezetarik ezagunena, hau duen arren, baditu beste hainbat ere. Edo efektu ezberdinak ere izan ditzake. Astérix et Obélix contre César filmean ikus daitekeen bezala, adarbakar esnea gehituz gero, edabe magiko honek, jendea bikoiztu egin dezake.
Taizhou (Jiangsu)
Inguru naturala eta kokapena
Prefektura mailako Taizhou hiriaren mugakideak honakoak dira: Yancheng iparraldean, Nantong ekialdean, Yangzhou mendebaldean, eta Wuxi hegoaldean.
Yangtze ibaia udalerriaren hegoaldetik igarotzen da.
Manis culionensis
Manis culionensis Manis generoko animalia da. Pholidota ordenaren barruko ugaztuna da. Manidae familian sailkatuta dago.
Barceló Bilbao Nervión hotela
Barceló Bilbao Nervión Bilbon dagoen hotela da, Campo Volantin pasealekuan dagoena.
Hotelak 4 izar eta 350 logela ditu, eta asko berritu zuten 2013 eta 2015 artean. Bilboko erdigunean dago, udaletxearen ondoan, eta Guggenheim Museotik, Zazpikaleetatik eta Kale Nagusitik gertu.
Cyprinion tenuiradius
Cyprinion tenuiradius Cyprinion generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
NYX Hotel Bilbao
NYX Hotel Bilbao Bilbon dagoen hotela da, Areatzako parkearen aurrean dagoena.
NYX Hotel Bilbao Israelgo Leonardo Hotels konpainiak sustatutako lau izarreko establezimendua da. Kateko estatuko bigarren hotelaren ezaugarriak tokiko sukaldaritza eta artea dira. 109 logela, jatetxea eta "Clash" taberna, terraza teilatuan eta negozio bileretarako hitzaldi gela zabala ditu.
Batasun Marxistaren Langile Alderdia
Batasun Marxistaren Langile Alderdia (Partit Obrer de d'Unificació Marxista; Partido Obrero de Unificación Marxista, POUM) Espainiako alderdi politiko komunista izan zen, estalinismoaren aurkakoa. Bere eragin-eremu nagusia Katalunia izan zen, Lleidako probintzia batez ere.
1935ko irailaren 29an sortu zen Bartzelonan Bloc Obrer i Camperol eta Esquerra Comunista alderdien baturarekin. Zuzendarien artean Joaquim Maurín, Andreu Nin, Jordi Arquer i Saltor, Pere Bonet i Cuito, Enric Adroher, Julián Gorkin, Juan Andrade, Albert Masó eta Salvador Clop zeuden.
Bere buruzagirik ezagunena Andreu Nin izan zen eta 1937ko udaberrian Bartzelonan komunisten eta anarkisten artean izandako istiluetan sobietar polizia politikoak atxilotu zuen. Sobietar polizia politikoak errepublikaren eremuan lan egiten zuen ezkutuan, agintari komunistekin elkar hartuta. Madrila eraman eta hil egin zuten, Orlov jeneralaren aginduz. Orlovek Stalinen izenean lan egiten zuen.
Éric Caritoux
Jean de Gribaldy profesionaletara eraman zuen. Bere garaipen handiena 1984ko Espainiako Vuelta izan zen, bigarren sailkatuarekiko sei segundoko aldearekin bakarrik.
Palmaresa
1982
1984
1985
1988
1990
Gonzalo Suárez
Gonzalo Suárez (Oviedo, Espainia, 1934ko uztailaren 30a) zinema-zuzendaria eta gaztelaniazko idazlea da.
Éric Caritoux
Palmaresa
1991
Gonzalo Suárez
Bizitza
Filologia-ikasketak egin zituen, eta unibertsitatean bertan izan zuen antzezle-karrera hasteko aukera. Gero hedabideetan hasi zen lanean, irratian, kirol-kazetari gisa. 1960ko hamarraldian zenbait eleberri idatzi zituen: De cuerpo presente (Gorpua bertan dela). Bere eleberrietako batzuk filmetarako baliatu izan zirenez, film-gidoiak idazten hasi zen, eta filmak zuzentzen gero.
Zuzendari gisa, 1967an egin zuen debuta, Ditirambo filmarekin. Hasieran ohi ez bezalako filmak egiten hasi zen, edertasun handiko irudi oniriko eta fantasiazkoak, batetik, eta errealitatekoak, bestetik, nahasiz. Esperientzia horren porrotaren ondoren, zinema tradizionalera itzuli zen, literatura-lanak zinemara egokituz.
1994an El asesino triste (Hiltzaile tristea) kontakizun-liburua argitaratu zuen, hamar urte ezer argitaratu gabe igaro ondoren, eta 1999an Ciudadano Sade, XVIII. mendeko aristokrata libertinoaren eleberri gisako biografia.
Beste film aipagarri batzuk: El extraño caso del doctor Fausto (1969, Fausto doktorearen kasu harrigarria); Aoom (1970); Morbo (1971); Al diablo, con amor (1973, Deabruari, maitasunez); La loba y la paloma (1974, Otsemea eta uso-emea); La regenta (1974); Beatriz (1976); Don Juan en los infiernos (1990, Don Juan infernuetan); La reina anónima (1992, Erregina anonimoa); Mi nombre es sombra (1995, Nire izena da itzala).
Liburuak
De cuerpo presente, 1963.
Los once y uno, 1964.
El roedor de Fortimbrás, 1965.
Rocabruno bate a Ditirambo, 1966.
La zancada del cangrejo, 1969.
Operación Doble Dos, 1974.
Gorila en Hollywood, 1980.
La reina roja, 1981.
El asesino triste, 1994.
La literatura, 1997.
Ciudadano Sade, 1999.
Yo, ellas y el otro, 2000.
El cine: de las cavernas a la pantalla, 2001.
El hombre que soñaba demasiado, 2005.
La suela de mis zapatos, 2006.
Dos pasos en el tiempo. De Aoom a El Genio tranquilo, 2006.
[https://web.archive.org/web/20120111154757/http://www.fve.es/fichas2/el_secreto.htm El secreto del cristal. Aforismos y desafueros de Gonzalo Suárez.], 2008.
Gidoiak
1965 Fata Morgana.
1975 Operación Doble Dos.
Zuzendutako antzezlanak
2000. Arsénico por favor
Hego Korea
1950-1953 urteetako Hego Korearen eta Ipar Korearen arteko gerra gogorraren ondoren, eta armistizioa izenpeturik, lerro militar bat ezarri zen 38. paralelotik gertu, bi Koreak banatzen zituena. Ordutik aurrera, Hego Koreak ekonomia hazkunde harrigarria izan zuen, eta per capita errenta Ipar Korean baino hamahiru bider handiagoa izatera iritsi zen.
Mugak
Koreako penintsularen hegoaldea hartzen du, 38. paralelotik behera; Ipar Koreak hartzen du penintsularen iparraldea. Japoniako itsasoa dauka ekialdean, Itsaso Horia mendebaldean, eta Koreako itsasartea eta Ekialdeko Txinako itsasoa hegoaldean. Itsaso Horiaren beste aldean Txina dago, eta Koreako itsasartea igarota Japonia. Luze-zabalean 100.210 kilometro koadro ditu.
Eskualde naturalak
Lau eskualde geografiko nagusi daude:
Horiez gain, hiru bat mila uharte daude; gehienak txikiak eta biztanlerik gabeak dira eta ekialdeko zein hegoaldeko kostaldeetatik hurbil daude. Jejudo, uharterik handiena, 100 kilometro hegoalderantz dago eta 1.845 kilometro koadroko eremua du; bertan dago Hallasan (1.950 metro), sumendi izandakoa eta estatuko mendirik garaiena.
Erliebea
Mendiak eta goi-ordokiak dira nagusi Hego Korean. Ekialdeko itsasertzari jarraituz 257 kilometroz luzatzen diren Taebaek mendiak dira mendilerro nagusia; bertako mendirik garaiena Seoraksan (Seorak mendia, 1.708 metro) da. Taebaek mendietatik sortzen dira Sobaek mendiak eta beste mendilerro txiki batzuk penintsulako barnealderantz. Hego Koreako mendirik garaiena Halla mendia (1.950 metro) da, Jeju uharteko sumendia.
Hidrografia
Ibai nagusiek ekialdetik mendebalderako norabidea dute: Taebaek mendietan jaio eta Itsaso Horira isurtzen dira. Salbuespena Nakdong ibaia da, iparraldetik hegoalderako norabidea duena. Izan ere, Nakdong da herrialdeko ibairik luzeena, 523 kilometroko ibilbidea egiten baitu Taebaek mendietatik Koreako itsasarteraino. Han ibaia, Seuletik pasatzen dena, 514 kilometro luze da, eta nabigagarria 200 kilometroan.
Klima
Hego Koreako klima kontinentala da, negu hotzak eta uda beroak dituena. Neguko batez besteko tenperatura -3,6 °C da iparraldean, 2 °C hegoaldean eta 4,4 °C Jeju uhartean; udan, berriz, 21 °C iparraldean eta 25-27 °C, hegoaldean. Montzoiek ekarritako zikloiek euri ugari eragiten dute uda partean, eta urtean 1.000-1.400 mm euri izaten da Hego Korean.
Landaredia
Tropikopeko oihana da Hego Koreako lurraldearen bi herenetan, nahiz eta azken urteotan baso ugari desagertu diren. Herrialdeko lur sail gehienak ipar-mendebaldean (Han ibaiaren arroan), hego-ekialdean (Nakdongen arroan) eta hego-mendebaldean (Yeongsanen arroan) daude, eta lurraldearen heren bat hartzen dute, gutxi gorabehera.
Historia
XX. mendean Japoniaren mende egon zen Koreako penintsula, baina Bigarren Mundu Gerran Japonia galtzaile atera zenean, Korea bi partetan banatu zen, 38° paraleloak bereizita: Sobietar Batasunak okupatu zuen Koreako iparraldea, eta Estatu Batuek, berriz, hegoaldea.
Syngman Rheek 14 urtez gobernatu zuen herrialdea, konstituzioa eta legeak eraldatuz eta oposizioa gogor erreprimituz. Estatu Batuek laguntza osoa eman zioten, nekazaritza erreforman batez ere; Mao Zedongen Txinako Herri Errepublikan ez bezala, desjabetutako lurjabeek kalte ordainak jaso zituzten. 1960an, Rheek dimisioa eman zuen, ikasleen protesta higikundeak beharturik. Yun Bo-seon lehendakari berriak ustelkeriaren kontra borrokatu eta garapen ekonomikoa bultzatu nahi zuen. Baina militarrek zapuztu zituzten herriaren desirak, estatu-kolpe baten bidez. Horren ondoren, Park Chung-heeren diktadura iritsi zen.
Diktadurak komunismoaren eta ustelkeriaren aurka borrokatu zuen. Ekonomiaren plangintza zentralizatua ezarri zuen, eta Hego Korea herri esportatzaile bilakatu zen. Garapena, ordea, kapitalismo basatian oinarritu zen; herri lantegi bihurtu zen, atzerriko kapitalei zabaldua: langile asko eta merkeak eskaintzen zituen, eta gizarte aurrerakuntza industriaren hazkundearen mesedetan sakrifikatu zuen. Langileen eskubideak ukatuak izan ziren (greba eskubidea, esate baterako). Nekazaritza produktuen prezio apalak zirela eta, nekazari ugarik gune industrialetara emigratu zuten. Alabaina, oso azkar, atzerriarekiko mendekotasuna murriztu eta produkzio aparatu zabala osatu zuen herrialdeak.
1979ko urrian Park Chung-hee erail zuten. Choi Kyu-hahek irabazi zituen hurrengo presidentetzarako hauteskundeak. Baina militarrek beste estatu-kolpe bat eman zuten, eta Chun Doo-hwan jenerala bilakatu zen de facto herrialdeko buru. 1980 hasieran, Gobernu eredu demokratikoago baten aldeko protestak zabaldu ziren. Chun Doo-hwan-en erantzuna, ordea, gerra legea ezartzea izan zen, horrek protestariak etxera bidaliko zituelakoan. Maiatzean, Gwangjuko kaleetan protestan zebiltzan ikasle eta gainerako zibilei oldartu zitzaien armada, ehunka lagun hilez (Gwangjuko Sarraskia). Abuztuan, Choi Kyu-hah kargugabetua izan zen, eta Chun Doo-hwan izendatu zuten presidente.
Chun Doo-hwan-en gobernu autoritarioa 1987an amaitu zen. Urte horretako konstituzio berriak hauteskundeak onartu zituen, eta Roh Tae-woo hautatu zuten presidente. Harrezkero, Nazio Biltzarrak du legegintza ahalmena, eta lehendakariak legea betearaztekoa. 1988an, Seulek Olinpiar Jokoak antolatu zituen, eta 1991n bi Koreak onartu zituzten Nazio Batuen Erakundean.
1993ko hauteskundeetan, Kim Young-sam hautatu zuten presidente. 1996an, diktadurako agintari ohiak epaitzen hasi ziren. Urte bereko abenduan, lanaren legedia berriztatu zelarik (jendea kaleratzeko bide errazagoak onartu eta 1996-2000 urteetan sindikatu berriak sortzea debekatu, besteak beste) protesta handiak izan ziren herrialde osoan, eta zapalkuntza gogorra. 1997an, Hanbo siderurgia taldean finantza eskandalu handia izan zelarik, Lee Soo-sung lehen ministroak eta haren gobernuak dimisioa eman behar izan zuten. Kontserbadoreen joera nagusitik urrundu nahiz, Kim Young-sam presidenteak Goh Kun ipini zuen gobernu berriaren buru.
Jan Železný
Jan Železný (Mladá Boleslav, Txekoslovakia, 1966ko ekainaren 16a) txekiar xabalina jaurtilari ohia da. Hiru aldiz izan zen olinpiar txapelduna, Bartzelona (1992), Atlanta (1996) eta Sydneyn (2000), eta beste hirutan munduko txapelduna, 1993, 1995 eta 2001ean. Munduko errekorraren jabea da, 1996an Jenan lortutako 98,48 mko markarekin.
Hego Korea
Historia
1997ko abenduan, Kim Dae-jung, Korea Berrirako Alderdiaren (NCNP) hautagaia, Errepublikako presidentetza iritsi zuen oposizioko lehen kidea izan zen, hogeita hamar urteren ondoren. Agintera heldu zenean, bete-betean zegoen 1997ko Asiako finantza krisia: enpresa askok kiebra jo zuten, langabezia handia zen, kontsumoa ikaragarri erori zen, esportazioek behera egin zuten. Presidente berriak, liberal sutsua izanik, ekonomiaren berrikuntza estrukturalerako plangintza zabala jarri zuen abian eta, hasieratik bertatik, krisiak eragindako gizarte arazoei irtenbideak ematen saiatu zen. 1999ko maiatzean, berrikuntza sakonak egin zituen ministerioetan, eta ez zuen zalantzarik izan ekonomiarekin zerikusia zuten ministerioko karguen ia erdiak berriztatzeko. 2000. urtean, Hego Koreako presidentea Ipar Koreara bisitaldi ofizialean joan zen aurrenekoz; bi herrialdeen adiskidetzearen lehen seinalea izan zen.
2014ko apirilean, 304 pertsona hil ziren Sewol ferrya hondoratu zelarik. 36 urteko kartzela-zigorra ezarri zioten itsasontziko kapitainari, tragediaren erantzule gisa. Kapitainak ontzitik alde egin zuen istripua gertatu zenean, bidaiariei lagundu ordez. Abuztuaren 5ean, Kwon Oh-sung Hego Koreako armadaburuak dimititu zuen, azkenaldian eztanda egin zuen jazarpen auziarengatik. Hainbat soldadu hilak ziren azken hilabeteetan, eta armadan ohikoak diren jazarpenak aireratu ziren. Apirilean 23 urteko soldadugai bat hil zen, beste batek ostikoa emanda bularrean. Ekainean, jazarpenak sufritzen zituen beste soldadugai batek bost kide hil zituen. Urriaren 15ean, Ipar eta Hego Koreak zazpi urteetan lehenengo aldiz jeneralen mailako bilera militar bat egin zuten. Seulen arabera, Piongiangek hiru eskaera egin zizkion tentsioa baretzeko, baina Seulek ez zituen baldintzak onartu.
2016an, protesta mugimendu azkarra sortu zen Park Geun-hye presidentearen aurka, eroskeria sare bat sortzea leporatzen zion informazioa argitaratu ondoren. Abenduan, legebiltzarrak haren aurkako auzi politikoa hasi zuen, eta 2017ko martxoan Konstituzio Auzitegiak kargutik kendu zuen. Maiatzeko hauteskundeak Moon Jae-in liberalak irabazi zituen.
Politika
Hego Korea ordezkatze-demokrazia da. Presidentea da estatuburua eta indar armatuen buruzagi gorena. Zuzeneko sufragio bidez hautatzen da, bost urteko agintaldi bakarrerako. Presidentearen eskumena da lehen ministroa izendatzea. Aginpide legegilea legebiltzarraren esku dago; ganbera bakarrekoa da, eta Nazio Biltzarra edo Gukhoe izena du.
Banaketa administratiboa
Hego Korea zortzi probintzia, probintzia autonomo berezi bat, sei metropoli-hiri, hiri berezi bat eta metropoli-hiri autonomo batean banaturik dago. a Koreeraren erromanizazio berrikusia. b 2016ko ekainean.
Biztanleria
Hego Koreak 51.269.554 biztanle zituen 2016an. Biztanleen dentsitatea munduko handienetakoa da: 514 biztanle kilometro koadroko. Adinka, honela dago banaturik biztanleria: 0-14 urte bitartekoak %13,2 dira, 15-24 urte bitartekoak %12,7, 25-54 urte bitartekoak %45,5, 55-64 urte bitartekoak %14,5 eta 65 urtetik gorakoak %14,1. Bizi itxaropena 82,5 urtekoa da; 79,3 urtekoa gizonezkoena eta 85,8 urtekoa emakumezkoena (2017ko zenbatespenak).
Biztanle gehien-gehienak hegoaldeko eta mendebaldeko kostaldean bizi dira. Hazkunde tasak behera egin du, erregulartasunez, 1960ko hamarkadaz gero, 2017ko %0,48ra iritsi arte. Herrialdearen urbanizazio prozesuak gora egin zuen 1970eko hamarkadatik aurrera, eta handia izan da landaldeko migrazioa eremu urbanoen alderantz; gaur egun, biztanleriaren %82tik gora urbanoa da.
Banaketa etnikoa
Hego Korea, Ipar Korea bezala, etnien aldetik munduko herrialde homogeneotako bat da. Alde batera utzirik bertan egoitza hartu duten atzerritarrak (1.413.758 lagun 2016ko erroldaren arabera, txinatarrak gehienak), ez dago Korean ez arraza ez hizkuntza gutxiengorik. Korearrek ezaugarri etniko mongoloideak dituzte, baina mongoliarrak baino garaixeagoak eta azal-argiagoak dira.
Hizkuntzak
Koreera da hizkuntza ofiziala eta nagusia. Ikasle gehienek ingelesa ikasten dute eskolan, eta batzuek japoniera edo mandarinera ere ikastea hautatzen dute.
Ekonomia
1970-1990 urteetan Hego Korea azpigarapenetik atera eta industria herrialdea bilakatu zen. 1960ko hamarkadaren hasieran, bertako per capita errenta Asiako eta Afrikako herrialde pobreenetakoaren parekoa zen. 2016an, berriz, 27.539 dolarrekoa zen; alegia, Indiakoa halako hamasei, eta Europar Batasuneko zenbait herrialdeetakoaren parekoa. Garapen ekonomikoa 1960ko hamarkadan hasi zen, gobernuaren esku hartze zuzenaren laguntzaz, esportaziora bideratutako industriak ezarri zirenean. Herrialdeak langile asko eta merkeak eskaintzen zituen. Alabaina, oso azkar, atzerriarekiko mendekotasuna murrizturik (ez ordea energia eta lehengaiena), produkzio aparatu zabala osatu zuen, eta oso korear enpresa talde indartsuak agertu ziren, munduko merkatuan lehiakide gogorrak direnak.
Burdingintza, kimikagintza, ontziolak, automobilak, hornidura mekanikoak eta elektrikoak, eta kontsumo gaiak dira korear industriaren zutabe nagusiak; orobat lantzen dira etorkizun handia duten adarrak, hala nola, elektronika eta bioteknologia. Luzaroan industriaren mende, ia baztertua egon ondoren, nekazaritza asko aurreratu da (arroza, garagarra, fruituak, tabakoa); hala ere, oraindik elikagai asko inportatu behar du, eta handia da nekazaritza balantzaren defizita. 2016an biztanle aktiboen %4,9 enplegatzen zituen.
Hazkundea zerbait moteldu zen 1992-1993 aldian, baina 1994an gora egin zuen, berriz, nahiz eta soldatak handitu eta korear diruaren balioa gehitu amerikar dolarrari buruz. 1995ean egin zen “globalizazio” kanpainarekin, Kim Young-sam lehendakariak ekonomia mugen pixkanakako desagerpenak eragindako aldaketetara egokitzera bultzatu zituen korearrak, eta industria estatuekin lehia zuzenean jarri zuen herrialdea. Hala, ekonomian izan ziren emaitza onak eta hazkunde etengabeak (1981-1989 urteetan, hiru aldiz biderkatu zen barne produktu gordina), soldatak igoarazi zituen, baina orobat igo zen inflazioa (%9,5 1997. urtean). 1997ko Asiako finantza krisiak Hego Koreako garapenaren ereduaren ahultasunak jarri zituen agerian, atzerriko mailegu gehiegizkoak eta finantza sektore sendotasunik gabea, besteak beste. 1998 amaierarako berreskuratu zuen finantzen oreka, eta hasi ziren antzematen ekonomia berpiztearen lehen seinaleak.
Kultura
Koreako kulturak Txinakoaren eragin handia du, baina ezaugarri bereziak gordetzen ditu, eta xamanismoa, budismoa eta konfuzianismoa du oinarritzat. Gaur egungo literaturak gizarte eta politika gorabeherak lantzen ditu. Koreako arkitektura, Txinaren eragin nabarmena duena, ingurumenera eta herriaren beharrizanetara egokitu da. Zeramikak eta kaligrafiak garrantzi handia dute Korean. Bertako dantzak eta musikak ospakizun berezietan agertzen dira.
Hego Korearen industrializazioak eta urbanizazioak aldaketa asko eragin ditu hegokorearren gaur egungo bizimoduan. Ekonomiaren eta bizimoduaren aldaketaren ondorioz, biztanleria kontzentratu egin da hiri nagusietan, batez ere Seulen hiriburuan, familia nuklearren moldaketetan bereizten diren belaunaldi anitzeko etxeak baitaude. Euromonitor 2014ren azterketa baten arabera, Hego Koreako biztanleek astean alkohol gehiago edaten dute munduko gainerako herrialdeekin alderatuta. Hego Koreako biztanleek astean batez beste 13,7 likore-trago edaten dituzte, eta aztertutako beste 44 herrialdeetatik, Errusiak, Filipinek eta Thailandiak atzetik jarraitzen dute.
Artea
Koreako arteak eragin handia jaso du budismotik eta konfuzianismotik; pintura tradizional, eskultura, zeramika eta arte eszenikoetan ikus daiteke. Zeramika eta portzelana korearra, hala nola Joseontarren baekja eta buncheonga, eta Goryeotarren zeladoia oso ezagunak dira mundu osoan. Koreako tearen zeremonia, pansori, talchum eta buchaechuma, arte eszeniko nabarmenak ere badira.
Gerraosteko korear arte modernoa 1960 eta 1970. urteetan loratzen hasi zen, Hego Koreako artistak forma geometrikoez eta gai ukiezinez interesatu zirenean. Gizakiaren eta naturaren arteko harmonia ezartzea ere garai hartako gai faboritoa izan zen. Ezegonkortasun soziala zela eta, gizarte-gaiak 1980ko hamarkadan agertu ziren gai nagusi gisa. Hainbat nazioarteko ekitaldi eta erakusketek eragin zuten artea Korean, eta aniztasun handiagoa ekarri zuen. 1988ko Eskultura Olinpikoko Lorategia, 1993ko Whitney Biurtekoaren transposizioa Seulera eramatea, Gwangjuko Biurtekoaren sorrera eta Koreako Pabilioia 1995ean Veneziako Biurtekoan gertaera nabarmenak izan ziren.
Douglas konderria (Nevada)
Douglas konderria (Douglas County) Nevadako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Las Vegas da. 2010eko zentsuaren arabera 46,997 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Douglas konderriak 191,048 kilometro koadro ditu. Horietatik 7,232 ura dira. Beste 183,816 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 24,6 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 46,997 pertsonetatik 44,197 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 5,103 dira. 174 beltzak edo afroamerikarrak. 759 amerikar natiboak ziren eta 60 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 699 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 64 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1,044 pertsonek kokatzen zuten.
Santa Monicako estatu-hondartza
Santa Monicako estatu-hondartza (Santa Monica State Beach) Santa Monicako Udalak kudeaturiko estatu-parkea da.
Deskribapena
Hondartza Ozeano Bareko kostaldean dago. 5,6 kilometroko luzera du, eta parkeak, piknik-guneak, jolastokiak, atsedenlekuak, sorospen-estazioak, Muscle Beach, bizikletak alokatzeko establezimenduak, hotel batzuk, bizikleta bide bat eta egurrezko bideak (egun beroetan ezinduek erabil ditzaten) ditu. Boleibola, surfa, paddleboardinga eta igeriketa egiteko leku aproposa da. Debekatuta dago hondartzan erretzea.
Colorado etorbidearen ondoan, arku eta ikur ospetsuak zeharkatuz, Santa Monicako kai historikoa dago, 1909an eraikia. Kaia Mugarri Historiko Nazionala da.
Kaiko boleibol kantxetatik hegoaldera, Nazioarteko Xake Parkea dago, xake-mahai publikoekin eta espaloian giza eskalako xake-taula batekin.
Palisades parkea Santa Monicako itsaslabarren gainean dago, Santa Monica hondartza eta Ozeano Barea ikusteko leku paregabe bat eskaintzen duena.
2028ko Udako Olinpiar Jokoetan, Hondartzak hondartzako boleibola eta surfa hartuko ditu.
Church Stoke
, 'Yr Ystog', Galesko komunitate eta udalerri bat da, Powys konderrian.
2011ko erroldaren arabera 1.691 biztanle zituen.
Auçac
Auçac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 113 etxebizitza zeuden, 104 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 110 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 104 etxebizitza nagusietatik 84 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 6 etxek hiru zituzten, 26 etxek lau zituzten eta 71 etxek bost zituzten. 85 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 38 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 58 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 169 ziren, horien artean 129 aktiboak ziren eta 40 inaktiboak ziren. 129 pertsona aktiboetatik 121 lanean zeuden (68 gizon eta 53 emakume) eta 8 langabezian zeuden (1 gizon eta 7 emakume). 40 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Aussac udalerrian 102 unitate fiskal zeuden, 277 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.149 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 zurgina.
2000. urtean Aussac udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 490 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Jameson (Missouri)
Jameson Missourieko herri bat da. Daviess konderrian kokatua dago. 2010ean 133 biztanle zituen, 0.58 kilometro koadrotan banatuta.
Cyprinion watsoni
Cyprinion watsoni Cyprinion generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Swinton (Scottish Borders)
Swinton, Eskoziako herri txiki bat da, Scottish Borders eremu administratiboan.
1957ko Espainiako Traineru Txapelketa
1957ko Espainiako Traineru Txapelketa (txapelketaren 10. ekitaldia) urte honetako irailaren 15ean jokatu zen Coruñan, eta San Juanek irabazi zuen.
Historia
Francok Coruñan urtero egiten zuen egonaldia aprobetxatuz 1941etik aurrera Generalisimoaren Kopa jokatu izan zen traineru galiziarren artean eta estropadaren garrantzia handituz zihoanez 1953tik aurrera euskal traineruren bat ere gonbidatu izan zuten.
Bestalde, 50eko hamarkadaren hasieran Espainiako txapelketak ez zuen jarraitasun handirik izan eta parte hartzaile gutxi izan zirenez emoziorik ere ez. Hori horrela izanik, 1957an diktadorearen omenez estropadarik handiena antolatzea erabaki zuten eta Generalisimoaren Koparekin batera Espainiako Txapelketa ere jokatu zen. Sari handiak eskaini zituzten eta Euskal Herritik San Juan eta Iberia joan ziren Galiziaraino. 1957an Kantauri itsasertz guztian bi estropada baino ez ziren jokatu, bata hau eta bestea Kontxako Bandera, eta Donostian nahikoa lan izan zuten estropada osatzeko, hiru traineru gipuzkoar baino ez ziren izan.
1961 arteko Espainiako Txapelketak Coruñan izan ziren.
Henri Hell
Henri Alexandre Hell (Biarritz, -Billy-sur-Oisy, ) lapurtar saskibaloi jokalaria izan zen. Société Athlétique de Montrouge taldean aritutakoa, 1930eko hamarkadan Frantziako selekzioan jokatu zuen. Gero, entrenatzaile bilakatu zen.
Jocelyn Bell Burnell
Susan Jocelyn Bell Burnell (Lurgan, 1943ko uztailaren 15a), Susan Jocelyn Bell izenaz jaioa eta Jocelyn Bell Burnell bezala ezaguna dena, Erresuma Batuko astrofisikari bat da, Ipar Irlandakoa zehazki. Graduondoko ikasketak burutzen ari zela, pulsarren lehenengo detekzioa egin zuen 1967an. Pulsarrek igorritako seinaleen azterketa oso erabilgarria da kosmologian. Erresuma Batuko zientzialari garrantzitsuenetako bat kontsideratzen da, sari ugari jaso dituena, bere lana XX. mendeko aurkikuntza esanguratsuenetako bat izanik. Izatez, pulsarren aurkikuntzak Fisikako Nobel Saria eskuratu zuen 1974. urtean, baina Bell ez zen sarituetako bat izan.
Bost autore zituen pulsarren aurkikuntza argitaratzen zuen artikuluak. Bell ageri zen arren, bere tesi zuzendaria zen lehengoa, Antony Hewish, eta honek jaso zuen 1974ko Fisikako Nobel saria, Martin Rylerekin batera. Zientzialari ugarik kritikatu zuten Bell saritua ez izatea, Fred Hoyle astrofisikariak esaterako. Suediako Zientzien Errege Akademiak 1974an Fisikako Nobel Saria Ryleri eta Hewishi eman zien, bi horiek erradioastrofisikan egindako aurkikuntzak aipatuz. Rylek irekidura sintesirako tekniketan egindako lana eta Hewishek pulsarrak aurkitu izana azpimarratzen ziren.
Aughnacloy (Tyrone konderria)
Aughnacloy edota Auchnacloy (Achadh na Cloiche) Ipar Irlandako udalerri bat da, Tyrone konderrian dagoena. Irlandako Errepublika eta Monaghan konderriaren mugatik hurbil dago, Dungannon udalerritik 20 kilometro hego-mendebaldera eta Ballygawley udalerritik zazpi kilometro hego-ekialdera.
Flein
Flein Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Aughnacloy (Tyrone konderria)
2001eko erroldaren arabera 801 biztanle zituen.
Jocelyn Bell Burnell
Bellen lanari dagokionez, 2002 eta 2004 bitartean Royal Astronomical Societyko presidentea eta 2008tik 2010era, Erresuma Batuko Fisikako Instituko presidentea izan zen. Gero, 2011n Marshall Stoneham bere ondorengoaren heriotza zela eta, bitarteko presidente izendatu zuten.
2018an Oinarrizko Fisikako Breakthrough Sari Berezia jaso zuen. 2,3 milioi librako saria eman zioten, eta osorik donatzea erabaki zuen. Fundazio bat sortu zuen fiisikako ikerkuntzan lan egin nahi zuten emakumeei, minoriei eta ikasle errefuxatuei laguntzeko helburuarekin. Erresuma Batuko Fisikako institutuak kudeatzen du.
2021ean, Copley Domina eman zioten, sari hau jaso zuen bigarren emakumea izanik.
Gainera, 2022an Honoris causa doktore izendapena eman zion Euskal Herriko Unibertsitateak.
Aurtzaroa eta heziketa
Lurgan herrian jaio zen, Ipar irlandan 1943an. Bertan bizi zen bere gurasoekineta hiru anai arrebekin. Bere gusaroak, M. Allison and G. Philip Bell ziren. Senideen artean zaharrena zen eta neba bat eta bi ahizpa zituen. Bere aita arkitektoa zen eta Armagheko Planetarioa diseinatzen lagundu zuen. Jocelyn planetarioa bisitatzera joan ohi zen, eta bertako langileek animatu zuten astronomian lan egitera. Bere aitak astronomiaren inguruko liburu asko zituen eta Jocelyni asko gustatzen zitzaion liburu horiek irakurtzea.
Lurganeko Eskolako Prestakuntza Departamentuan ikasi zuen 1948 eta 1956 artean. Garai artan, mutilek ikaskuntza teknikoak aurrera eraman zitzaketen arren, neskek ez zuten zientzia ikasteko aukerarik, sukaldatzen eta josten irakasten zieten horren ordez. Gurasoen kexak zirela eta, eskolako politika aldatu zen eta zientzia ikastea lortu zuen.
Eleven-plus azterketa suspenditu zuen eta ondorioz, bere gurasoek Mount School Quaker nesken eskolara eraman zuten, Yorken (Ingalaterra). Bertan bigarren ezkuntzako ikasketak aurrera eraman zituen, 1961ean bukatu zituenak, eta bere fisikako irakasleak txundituta utzi zuela aipatu izan du. Honakoa esan zuen:"«Ez dituzu datu guztiak buruz ikasi behar; funtsezkoak diren gutxi batzuk soilik, eta … orduan haiek aplikatu ditzakezu, erabiliz eta garatuz… Irakasle ona izan zen eta fisika, errealitatean zeinen erraza den erakutsi zidan»."Ondoren, Glasgowko unibertsitatean ikasi zuen, 1965. urtean lizentziatu zen arte, Natur Zientzia Filosofikoan (fisika), ohorezko matrikularekin. Gero, Cambridge unibertsitateko New Hall eskolan doktoratu zen 1969an. Bertan, Anthony Hewishekin batera, kuasarren inguruan lan egin zuen, garai hartan aurkitu berriak zirenak, planeten arteko dizdira matrizeak aztertuz.
BBC Four kateko hiru ataleko Beautiful Minds dokumentalaren lehengo atala, Jacqui Farnhamek zuzendua,  Bellen ingurukoa izan zen.
Karrera profesionala eta ikerketak
1967ko azaroaren 28an, Cambridgeko unibertsitatean graduondoko ikasle bezala lanean ari zela anomalia bat detektatu zuen, izarrek igorritako seinaleen grafikoetan. Abuztuan detektatu zen seinale hori, baina grafikoak banan-banan eskuz aztertu behar zirenez, hiru hilabete beranduago topatu zuen anomalia. Seinale horrek pultsuak igortzen zituela ikusi zuen, eta guztiz ziklikoak zirela, pultsu bat igorriz segundu bat eta heren pasatzen zen bakoitzean.
Gara hartan, seinale horren iturria “Little Green Man 1” gisa izendatu zuten (LGM-1), eta gerora PSR B1919+21 izen ofiziala eman zitzaion. Urte batzuk beranduago, errotazio azkarreko neutroi-izar bat bezala identifikatu zuten. BBC kateko Horizon telesaioan dokumentatu zen hau gero. 2020an, Harvard en emandako hitzaldi batean, garai hartako elkarrizketetan sortutako arazoak adierazi zituen. Kontatu zuen, nola Hewishi astrofisikaren inguruko galderak egiten zizkioten eta berari aldiz galdera pertsonalak: zenbat mutil-lagun izan zituen, zer koloretako hilea zuen… Gainera, alkandorako botoiren bat askatzeko ere eskatu zioten argazkiak ateratzeko orduan. Daily Telegraph saioko erreportari batek "pulsating radio source" gisa izendatu ordez, pulsar izena erabili zuen.
1968 eta 1973 bitartean, Southampton Unibertsitatean lan egin zuen. Gero, 1974tik 1982ra Londresko Unibertsitatean. Jarraian, Edinburgheko Errege Behatokian aritu zen 1982tik 1991ra. Horrez gain, 1973 eta 1987 bitartean tutore, kontsultari, azterlari eta hizlari lanak egin zituen Open Unibertsitatean. 1986an James Clerk Maxwell Teleskopioko proiektu baten zuzendari bihurtu zen, Mauna Kean, Hawaiin, 1991ra arte. Fisikako irakaslea izan zen 1991tik 2001era Open Unibertsitatean. Horrez gain, irakasle bisitaria izan zen Estatu Batuetako Princeton Unibertsitatean eta Zientzien Dekano Bath Unibertsitatean 2001etik 2004ra. 2002 eta 2004 artean Royal Astronomical Societyko presidentea izan zen.
2007an astrofisikako irakasle bisitaria izan ze Oxford Unibertsitatean, Mansfield Collegeko kidea izanik. 2008tik 2010era Erresuma Batuko Fisikako Institutuko presidentea ere izan zen. 2018ko otsailean, Dundee Unibertsitateko Kantzelario izandatu zuten. Urte berean, Parkes bisitatu zuen, Hegoaldeko Gales Berrian, Australian. Bertan, Jonh Boltonen hitzaldi nagusia zuzendu zuen Central West Astronomical Socyetyko AstroFest ekitaldian.
Bestalde, 2022ko uztailean Ulster Bankuak 50 librako bilete berriak egin zituen eta zientzialari desberdinen irudiak jarri zizkion. Jocelyn haietako bat zen. Bere hitzak izan ziren: “Oso pozik nago beste emakume batzuei zientzian lan egitera bultzatzeaz eta Iparraldeko Irlandarentzat oso garrantzitsua dela iruitzen zait. Gorantza doan sektore bat da. Karrera zientifiko bat egiten duten emakumeek hazkunde jarraitu hau bultzatuko dute.”
Iragarpen (argipena)
Pronostiko, prognosia edo iragarpena terminoek adiera eta erabilera zenbait dituzte:
Jocelyn Bell Burnell
Nobel sariarekin gatazka
Feryal Özel Arizonako Unibertsitateko astrofisikariak honela ezaugarritu zituen Bell Burnellen ekarpenak:"Behaketa egiteko erabili zuen tresneria eraikitzen lagundu zuen. Bera izan zen konturatu zena. Berak argudiatu zuen benetako seinalea zela. Graduondoko ikasle batek bere proiektua aurrera ateratzen duenean, zaila da horri garrantzia kentzea."Ondorengo urteetan, Bell Burnellek ondorengoa argudiatu zuen: "graduondoko ikasle eta emakume izateak, elkarrekin, Nobel sari bat jasotzeari zegokionez, nire maila zapuzten zuela". Erabakiak gaurdaino dirau eztabaidagai.
Bizitza pertsonala eta ez akademikoa
Bell Burnell, Burnell etxeko zaindaria da Cambridgeko Gramatika Eskola n, Ballymenan. Emakumeen estatusa eta kopurua hobetzeko kanpaina egin du postu profesional eta akademikoetan, fisika eta astronomia arloetan.
Adiskideen Erlijiozko Elkarteko jarduerak eta sinismenak
Bere eskola-garaietatik aurrera, Adiskideen Erlijiozko Elkarteko kide aktiboa izan da, eta idazkari gisa jardun zuen Britain Yearly Meeting bilkuretan, 1995, 1996 eta 1997an. Bell Burnellek ere Adiskideen Munduko Batzordearen Batzorde Exekutibo Zentraleko idazkari gisa jardun zuen 2008tik 2012ra. Swarthmore hitzaldi bat eman zuen, Broken for Life izenburupean, Aberdeen en 1989ko abuztuaren 1ean egindako Urteko Bileran, eta hizlari izan zen US Friends General Gathering Biltzarrean, 2000n. Bere historia eta sinesmen erlijiosoez hitz egin zuen Joan Bakewell-ek 2006an egindako elkarrizketa batean.
Bell Burnellek Adiskideen Erlijioko Elkarteko Bake eta Lekuko Sozialen Lekukotasunen Batzordean lan egin zuen, "Engaging with the Quaker Testimonies: a Toolkit" sortzeko 2007ko otsailean. 2013an, James Backhouse hitzaldi bat eman zuen, ondoren "A Quaker Astronomer Reflects: Can a Scientist Also Be Religious?" izenburuko liburuan argitaratu zena. Bertan, Burnellek gogoeta egiten du ezagutza kosmologikoa Bibliarekin edo Estatu Kristauekin erlaziona daitekeenari buruz.
Ezkontza
1968an, bigarren eta hirugarren pultsarraren aurkikuntzaren artean, Bell Martin Burnell-i ezkon-hitza eman zion, eta handik gutxira ezkondu ziren; bikotea 1993an dibortziatu zen, 1989an banandu ondoren. 2021ean Bedfordshireko Unibertsitatean emandako online hitzaldi batean, Bell Burnell-ek astronomi-behatokira konpromiso-eraztun batekin joaten izandako lehen esperientziari buruz hausnartu zuen. Bere eraztunaz harro zegoen eta berri onak bere lankideekin partekatu nahi zituen arren, kritikak jaso zituen, izan ere, bere garaian, emakumeek lan egitea lotsagarria zen, beren bikotekideek familia aurrera emateko gai ez zirela ematen baitzuen.
Senarra tokiko gobernuko funtzionarioa zen, eta bere karrerak Britainia Handiko hainbat lekutara eraman zituen. Denbora partzialean lan egin zuen urte askoan euren semea, Gavin Burnell, hazten ari zen bitartean, Leedseko Unibertsitateko materia kondentsatuaren fisika taldeko kidea dena.
Glioxisoma
Glioxisoma landaren zelula eukariotoetan eta onddo batzuetan agertzen den peroxisoma berezia da. Arto, soja, ekilore, kakahuete eta kuia hazietan bereziki ugariak dira.
Funtzioa
Hazietan lipidoak pilatzen diren zeluletan egoten da, haziaren hoziketa garaian lipido horiek oxidatu eta karbohidrato bihurtzen baitituzte. Landareak karbohidrato hauek erabiltzen diru energia iturri gisa fotosintesia egiteko gaitasuna eskuratzen duen artean.
Glioxisometan gantz azidoak degradatu egiten dira beta oxidazioaren bidez eta azetil-CoA molekulak ekoizten dira. Molekula hauek glioxilatoaren zikloan sartzen dira, hortik organuluaren izena. Glioxilatoaren zikloaren bidez glukoneogenesia burutu eta glukosa ekoizten da. Hazietan oso garrantzitsua da ziklo hau, glukosa ekoizteko beste modurik ez baitu zelulak. Glioxisometan gainera ziklo hau burutzeko beharrezkoak diren bi entzima ere gordetzen dira, isozitrato liasa eta malato sintasa.
Heteroclinus tristis
Heteroclinus tristis Heteroclinus generoko animalia da. Arrainen barruko Clinidae familian sailkatzen da.
Jamesport (Missouri)
Jamesport Missourieko hiri bat da. Daviess konderrian kokatua dago. 2010ean 524 biztanle zituen, 1.45 kilometro koadrotan banatuta.
Frédéric Bulot
Frédéric Bulot Wagha (Libreville, 1990eko irailaren 27a - ) Gabongo futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Gifu.
Yuki Aizu
Yuki Aizu (会津 雄生) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Gifu.
Helena
Helena hitzak hainbat adiera ditu:
Tormeseko Itsumutila (filma)
Tormeseko Itsumutila marrazki bizidunetako euskal film bat da, izen bereko telesailean oinarritua.
JuanBa Brasategiren zuzendaritzapean Lotura Films enpresak 2012an marrazki-bizidunetako film luze bat egin zuten ETB eta Canal Sur telebisten laguntzarekin. 2014an zinemetarako ere egokitu zuten filma. Orixek egindako itzulpena erabili zuten euskarazko bertsioan.
Argumentua
Tormesko itsumutila liburuan oinarrituta dago.
Eduardo Mendoza
Eduardo Mendoza Garriga (Barcelona, 1943ko urtarrilak 11 ) espainiar idazlea da.
Bere lehen liburua Estatu Batuetan idatzi zuen, 1975 urtean NBEn itzultzaile lanetan ziarduenean; La verdad sobre el caso Savolta (jatorrizko izenburua los soldados de Cataluña zen, zensurak ordea ez zuen onartu). Nobelak XX. mendearen hasierako sindikatuen borrokak eta garai hartako Bartzelonako gizartea islatzen ditu. Franco hil hosteko urtean kritikaren saria jaso zuen.
Nobela beltza eta gotikoa nahastuz trilogia parodiko bat idatzi zuen (El misterio de la cripta embrujada, El laberinto de las aceitunas eta La aventura del tocador de señoras), eroetxe batean lotu duten izen ezezaguneko detektibe bat protagonistatzat duena. Antzerkia ere landu du. 1990an plazaratu zen Restauració gerora gaztelaniara itzuliko zuena. Urte berean El País egunkarian zatika agertu zen Sin noticias de Gurb, urte batzuk geroago gauza bera egin zuen el ultimo trayecto de Horacio Dos lanarekin.
1986an idatzi zuen La ciudad de los Prodigios, bere lanaren gailurtzat jo dena. 1888 eta 1929 arteko Bartzelonan girotua. Ondoren, bertsio zinematografikoa izan zuen, Mario Camusek moldatua eta girotua 1999 urtean. Ondoren beste lan batzuk ere moldatu ziren. . Parodia eta umorea etengabeak dira haren lanetan.
Alfontsismo
Alfontsismoa espainiar mugimendu edo ideologia monarkikoaren izan zen, 1931n Espainiako Bigarren Errepublika sortu ondoren Alfontso XIII.a Espainiakoa errege gisa berrezartzea bultzatu zuena. Bere aldekoak alfontsino edo alfontsozale dute izenondoa. Alfontsinoak lehian aritu ziren Espainiako tronua lortzeko monarkiko aurkariekin, karlistekin hain zuzen ere.
Politikoki, 1923a baino lehen, Alfontso XIII.ak eta bere aldekoek 1876ko erregimen konstituzionala babestu zuten oro har, baina, bere baitan hainbat joera bizi ziren, demokrata liberaletik, tradizionalista katolikoekin batera, Charles Maurrasen ideien gertu zegoen talde autoritario minoritario bateraino. Monarkia eraitsi ondoren, alfontsinoak italiar faxismoaren elementu autoritarioak, Action françaiseren postulatuak, eta portugaldar integralistenak, beren kausara egokitzen hasi ziren.
Miguel Primo de Rivera Ministro Kontseiluko presidente kargutik kendu ondoren, Batasun Monarkiko Nazionala alderdia eratu zuten; erregeak alderdiaren alde egin ez bazuen ere, erregimen monarkikoa aldarrikatu zuen politikoki antolatutako alderdi ia bakarra izan zen. Alfontso XIII.aren monarkia boteretik kendu ondoren, alfontsozaleek Espainiar Berrikuntza eratu zuten, eragin ekonomiko handia zuen alderdi politiko monarkikoa. Bere barnean Espainiako Armadara hurbiltzearen aldekoak baziren ere, Espainiar Berrikuntzak ez zuen horrelakorik egin. Alfontsinoek babes txikia jaso zuten jarraitzaile gutxitik kanpo, eta aurkariak — karlistak — Espainian masa-mugimendu bihurtzeraino hazi ziren.
Espainiar Berrikuntza José Antonio Primo de Rivera buru zuen Espainiako Falangea alderdi faxistarekin lankidetzan aritu zen, alderdiaren helburuetarako tresna gisa lankidetzan aritzeko itxaropenarekin. 1937an eta Francisco Francoren zuzentarau bati jarraiki, Espainiar Berrikuntzako alfontsinoak Falangearekin, karlista tradizionalistekin, eta CEDArekin elkartu ziren Espainiako Gerra Zibilean mugimendu nazionalista batua eratzeko, Ofentsiba Nazional-Sindikalistako Batzordeen Espainiako Falangea (FET-JONS) izenarekin ezagutu zena.
Cherré (Sarthe)
Cherré Frantziako udalerria da, Sarthe departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.052 ziren, horien artean 782 aktiboak ziren eta 270 inaktiboak ziren. 782 pertsona aktiboetatik 722 lanean zeuden (366 gizon eta 356 emakume) eta 61 langabezian zeuden (22 gizon eta 39 emakume). 270 pertsona inaktiboetatik 154 erretiraturik zeuden, 72 ikasten zeuden eta 44 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 99 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 4 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 26 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 14 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 10 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 2 zurginak, 3 iturginak, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 2 harategiak eta 1 altzari denda zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.