cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Andatza (mendia)
Erroizpeko arrain haztegia
1915ean haztegitik ihes egindako 100 izokin inguru harrapatu zituzten Erroizpe errekan. Errekan gehienez eman zuten urtebetean asko hazi ziren, haietako batzuk kilo erditik gorako pisua zuten. Arrainek garai hartako ehunka pezetako balioa zuten.
1931ko apirilaren 14an Araba, Bizkaia, Gipuzkoa eta Nafarroako arrain-hazkuntzarako zerbitzuaren buruzagitzak 1.200 pezetako gastua onartu zuen haztegiaren mantentze-lanetarako.
Txulalai
Ezaugarriak
Dantzan hiru atal bereiz daitezke.
Andatza (mendia)
Erroizpeko arrain haztegia
1949an mailakatutako lau urmael zeuden haztegian. Azaro aldera Gipuzkoako ibaietan harrapatutako amuarrainak ekartzen zituzten urmaeletara ugaltzeko. Urmaeletan 300 amuarrain inguru edukitzen zituzten. Urtarril aldera, amuarrainek sexu heldutasuna iristen zutenean, harrapatu eta ugalketarako urmaeletara eramaten zituzten. Urtero 120.000 arrainkume inkubatzeko gaitasuna zuten 24 aska zeuden baina orokorrean 50.000-60.000 soilik hazten zituzten, batzuetan 90.000. Emearen sabelaldean behatzekin presio eginez arrautzak lortzen zituzten. Arraba hori ontzi batean jartzen zuten eta amuarrain arretatik modu berean eskuratutako hazia isurtzen zuten gainean. Ar bakoitzak 1.000 arrautza inguru ernaldu ditzake. Ernalketa amaitutakoan arrainak ibaietara itzultzen zituzten. Arrautzak pintzel batekin nahasten zituzten eta bost minutura urarekin garbitu ondoren inkubazio asketara eramaten zituzten. Aska hauetan milimetro gutxiko tartearekin zeharka jarritako beirazko hagatxoz osatutako hondoa zuten erretiluak zeuden. Arrautzak erretilu horietan banatzen zituzten. Ondoren askak urarekin betetzeko iturriak irekitzen zituzten. 45 egun inguru igarotakoan jaiotzen ziren arrainkumeak. Jaio ahala hagatxoen artetik irristatuz asken hondora erortzen ziren. Lehen 35 egunetan sabelaldetik zintzilik zuten biteloaz elikatzen ziren. Denbora hori igarotakoan arto-irinez edo arrautza gorringoz egindako ahiz elikatzen zituzten ibaietan askatzeko moduko indar eta tamaina izan arte.
1951ko otsailean haztegi honetako amuarrainen 8.000 arrautza erein zituzten Goizueta inguruan Urumea ibaian eta bere Mandoegi eta Asura ibaiadarretan. Vibert kaxekin egindako lehen entsegua izan zen. 1.000 arrautzako 8 kaxa sartu zituzten ibaiaren ibilguaren erdian ohantzean egindako zuloetan. Kaxen gainean harriak jartzen zituzten korronteak eraman ez zitzan eta harriekin inbutu antzeko egiturak sortzen zituzten kaxen inguruan korrontea azkartu eta lohia pilatzea saihesteko. Emaitzak ikusteko lehen probetan Urumearen ibaiadarretako kaxetan jaiotze tasa handia izan zela ikusi zuten baina Urumea ibaikoetan kaxa batzuk ez zituzten aurkitu edo oso jaiotza gutxi izan ziren. 1951ko uztailaren 12an kaxak jaso zituzten. Lehen entsegu honen emaitza erdipurdikoa izan zen. Prozeduraren eraginkortasuna ontzat jo zuten baina kaxa gutxi aurkitu zituzten. Horretarako eman zituzten arrazoien artean zeuden lehen entsegua izanik kaxak jartzeko esperientzia gutxi izatea eta uretan denbora luzeegian eduki izana. Lehen behaketetan bezala ibaiadarretako kaxetan arrainkume asko zeudela ikusi zuten baina Urumean aurkitu zituzten kaxa gutxietan arrautzak deseginda zeuden, Hellineko berun meategien isurketen eragin kaltegarria aipatu zuten arrazoi bezala.
Erroizpeko urtegia
Erroizpeko urtegia Usurbilgo Udalaren edateko uraren hornidura-sarearen parte da. Erroizpe errekako eta hiru iturburutako urak biltzen dira Erroizpen. Erroizpe errekak 75 litro/segundoko emaria du eta iturburuek 3,7 litro/segundokoa bakoitzak. 2018ko uztailetik aurrera iturburuetako ura soilik erabiltzen da. Udalak 2036. urtera arteko kontzesioa du horretarako. Usurbilgo hainbat eremu hornitzen dira Erroizpeko urarekin: Santuenea, Urdaiaga, Txoko Alde, Aginaga, Zubieta, Kaxkoko zati bat (kale nagusitik behera), eta Osinalde, Zumartegi eta Ugaldea industrialdeak. Gainerako tokietara Añaberko ura iristen da.
Michelingo ur-bilketa
XX. mendearen lehen herenean Lasarte-Oriako Michelin lantegiaren ur beharrak asetzeko ur-bilketa sistema bat eraiki zuten. Abalozko sakanean Atxulondoerrekako urak Osinbeltzako urtegian biltzen dira eta 1.500 metroko tunel batean zehar Amidi baserri inguruko erreka-zokora ekartzen dira hodi batean. Hortik, lurrazpiko hodi batean Zubieta zeharkatuz, Goiaran baserriaren goiko aldean dagoen ur-biltegira doaz urak. Azkenik, hodia ur-biltegitik Michelingo instalazioetara doa Oria ibaiaren gaineko zubi batetik igaroz.
Gaur egun oraindik martxan dago ur-bilketa sistema hau eta Michelin urez hornitzeaz gain Lasarte-Oriara ere iristen da Abalozko ura.
Tontorreko irrati-amateur antena
Andatza Gipuzkoako Foru Aldundiaren eskuetara pasa ondoren irrati-amateurrek antena bat jarri zuten mendi tontorrean eta porlanezko aterpe txiki bat eraiki zuten haren ondoan. Aterpearen zati nagusia irekia dago mendizaleentzako babesleku bezala. Antenak VHF hedagailu bezala funtzionatzen du R1 kanalean. Bere identifikatzailea EA2A da eta irrati-amateurrean erabiltzen den QTH locator koordenatu geografikoen sisteman IN83WF kodea du.
Biribillondoko antena
96 metroko altuera duen Radio Nacional de Españaren antena Biribillondo izeneko gainean kokatua dago, 400 metroko altueran.
2004an Radio Nacional de Españak Andatzan antena jartzeko baimena eskatu zuen eta Usurbilgo Udalak eman zion. Hasierako proiektuan Urdaiaga zen antenarainoko bidearen abiapuntua.
Txulalai
Kantak
Letra desberdinak ezagutzen dira, guztiak gaztelaniazkoak. Letra hauek burla eta satira kutsua dute. Hona hemen Arabako Dantzarien Elkarteak jasotako testu batzuk:
2013ko The Rugby Championship
2013ko The Rugby Championship Errugbi txapelketa honen bigarren ekitaldia izan zen (Hiru Nazioen Txapelketa kontuan hartuta 18. ekitaldia). 2013ko abuztuaren 17an hasi eta urriaren 5ean amaitu zen. Zeelanda Berriak bere 12. txapelketa eskuratu zuen partida guztiak irabazita.
Andatza (mendia)
Biribillondoko antena
2005eko urrian antenarainoko bidea zabaltzen hasi ziren, Zubietako Artzabaletatxiki baserritik Andatza aldera 4 kilometroko luze eta 4 metro eta erdiko zabalerakoa. Urriaren 14an, ostirala, Zubietako lur-jabe batek lanak gelditu zituen, ez zuela abisurik jaso argudiatuz. Urriaren 17an, astelehena, lanei berrekin zieten baina Zubietako Herri Batzarreko kideek obra geldiarazi zuten, Imanol Azpiroz, Zubietako alkateak adierazi zuenez azken proiektuaren berririk ez zutelako eta enpresak hasiera batean aurkeztutakoan bidearen abiapuntua Urdaiaga zelako. Obraren ardura zuen enpresari proiektuaren idatzizko agiria eskatu zioten, baina enpresak Donostiako Udalean aurkeztua zuela eta Herri Batzarrari erakusteko beharrik ez zuela erantzun zuen. 2005eko azaroaren 2an, pista eraikitzen ari zen enpresak Olaiko trikuharria txikitu zuen, seinaleztatuta egon arren.
2007ko irailaren 12an hasi ziren antena jartzen.
Andatza eguna
Andatza eguna maiatzeko lehen igandean ospatzen da. 2014an Usurbilgo Andatza Mendizaleen Kirol Taldeak Andatza egunaren antolakuntzan laguntzeari utzi zion mendiaren egoera salatzeko. 2018an berriz ekin zioten antolatzeari.
2020ko Andatza eguna bertan behera geratu zen COVID-19 pandemiaren eraginez. Aurreko urtean mendigunean Aranzadi Zientzia Elkarteak egindako azterketa arkeologikoa eta Asier Agirresarobe, Joseba Alonso eta Javi Castrok mugarri eta errotarri-harrobien inguruan egindako ikerketaren inguruko hitzaldi eta bisitak aurreikusita zituen Usurbilgo Udalak, baina horiek ere ezin izan zituzten egin. 2021ean ezohiko moduan ospatu zen Andatza eguna COVID-19 pandemiarengatik. Usurbilgo zein Zizurkilgo antolatzaileek eta Usurbilgo Udalak bi zirkuitu antolatu zituzten, tontorraz haratago Andatzako txokoak ezagutzeko. Andatzara joateko deia egin zieten herritarrei, beti ere segurtasun neurriak errespetatuz. Une horretan Usurbil konfinamendu perimetralean zegoen. Ez zen hamaiketakorik egon, ezta trikiti doinurik ere, eta ia hutsik egon zen babesleku parea. Herritarrak talde txikitan ibili ziren, gehienak oinez, beste batzuk bizikletan edo lasterka. Aurreko egunean kartelak jarri zituzten, Urdaiagatik hasita zirkuitua bakoitzak bere kasa egiteko. Horretaz gain, aurreko urteetan Asier Agirresarobe eta Javi Castrorekin batera Andatzako mugarri eta errotarriak aztertzen aritutako Joseba Alonso ikerlariak gidatutako ibilbidea abiatu zen Ziortziatik 10:00etan ondarea ezagutzeko.
Urteberri-eguna
Urteberri-egunean Andatzara igotzeko ohitura dago Usurbilen. Lasarte-Oria Trail taldeko kideek ere urte berria txokolate eta croissantekin ospatzen dute Andatzan.
"Andatzako txokoak" argazki lehiaketa
2011ko udazkenean Usurbilgo Andatza Mendizale Elkarteak 1. argazki lehiaketa antolatu zuen, baldintza bakarra argazkiak Andatzan ateratakoak izatea zen. Lehiakide bakoitzak 20x30 cm-ko argazki bakarra aurkeztu zezakeen. 26 lan aurkeztu ziren lehiaketara eta hiru onenak saritu zituzten 2011ko abenduaren 2an, Mendi Astearen barne. Kami Vidalen "Iragana" izan zen lehen saritua, bigarren Joxe Mari Ikutzaren "Oiardo" eta hirugarren Kerman Errekondoren "Naturaren oparia". 100, 75 eta 50 euro jaso zituzten hurrenez hurren. Sari banaketaren aurretik Andatza Mendizale Elkarteak urtean zehar antolatutako irteeren irudi eta bideoak eman zituzten auditorioan eta ondoren erakusketa aretoan parte hartu zuten argazki guztiak ikusgai zirela luntxa dastatu zuten.
Irisasi BTT Hotzak Akabatzen
Irisasi BTT Hotzak akabatzen urtero urtarrileko azken igandean ospatzen den mendi bizikleta martxa ez-konpetitibo herrikoia da, ez da denbora neurketarik eta irabazlerik izaten. Usurbilgo Andatza Mendizaleen Kirol Taldearen barruan sortutako Irisasi BTT taldeak antolatzen du. 2012ko urtarrilaren 29an antolatu zuten lehen aldiz eta elur-giroan ospatu zen. Geroztik urtero antolatzen da.
2021eko urtarrilaren 31n ospatzekoa zen 10. edizioa 2022ra atzeratu zuten antolatzaileek COVID-19 pandemiaren eraginez. Hala ere, aurreko urteetan bezala, erdi utzita, ezkutuan zeuden pista zaharrak berreskuratzeko lanetan aritu ziren, aurrez baimenak eskatuta. Asmo horrekin mendira egin zuten lehen irteeran Usurbilgo gazte talde bat pistak garbitzen aurkitu zituzten.
Lasarte-Oriako BTT trabesia
Lasarte-Oriako BTT trabesia urtero apirilean ospatzen den mendi bizikleta trabesia ez-konpetitibo herrikoia da. Lehen edizioa Lasarte-Oriako Saiatuz Kirol Taldeak antolatu zuen 2008ko apirilaren 6an eta 186 txirrindularik parte hartu zuten. Bigarren edizioa 2010eko apirilaren 18an antolatu zuten eta 271 parte hartzaile izan ziren. Hirugarren edizioa 2011ko apirilaren 10ean ospatu zen. Laugarren edizioa 2014ko apirilaren 6an ospatu zen eta 412 txirrindulariko tropelak parte hartu zuen. Geroztik urtero antolatzen da.
Lasarte-Oriako mendi festa
Lasarte-Oria Trail klubak antolatzen du. Korrika egitea baimendua dagoen arren, ez da lasterketa bat eta ez dago inolako sailkapenik. Helburua mendiaz eta inguruneaz gozatzea da. 2019ko irailaren 29an ospatu zen lehen edizioa. Parte hartzaileek bi ibilbide izan zituzten aukeran: 12,5 kilometroko ibilbide bat familientzat (Lasarte-Oria - Buruntza - Lasarte-Oria) eta 25 kilometrokoa helduentzat (Lasarte-Oria - Buruntza - Andatza - Lasarte-Oria).
Bigarren edizioa 2020ko irailaren 27an ospatu zuten. COVID-19aren pandemiaren eraginez protokolo zorrotz bat aplikatu zuten: irteeran ilaran abiatu ziren, distantziak mantenduz, eta tenperatura hartu zieten parte hartzaile guztiei. Maskara derrigorrezkoa izan zen hiriguneetan eta anoa postuetan. Hiru ibilbide egongo zirela iragarri zuten hasiera batean: Ttipi-ttapa (8 km, Azkorteko ermita), Laburra (13,5 km, Buruntza) eta Luzea (28,5 km, Andatza, Belkoain eta Buruntza), baina Ttipi-ttapa bertan behera utzi zuten arduragatik. Lehen edizioan martxa motza parte-hartzaile batzuei gogorregia iruditu zitzaienez, aldapa batzuk kendu zituzten, ibilbidea leuntzeko.
Orientazio probak
2011ko ekainaren 18an Andatza Mendizale Elkarteak Usurbilgo I. orientazio proba antolatuko zuen Irungo Mendizaleen Orientazio Saila (IMOS) taldearen laguntzarekin.
2015eko apirilaren 26an mendi bizikleta gaineko orientazio proba (O-BTT) jokatu zen Andatzan.
2017ko martxoak 19an Gipuzkoako Orientazio Taldeak antolatutako Gipuzkoako II. Orientazio Liga herrikoiko (GOL) 4. proba jokatu zen Andatzan. GOLeko proba izateaz gain Euskal Herriko Unibertsitateko txapelketa ere izan zen.
Usurbilgo Kultur Birako ibilaldi neurtua
2020ko uztailaren 5ean ospatu zen Urdaiagatik Andatzarako ibilaldi neurtua Usurbilgo Kultur Biraren baitan, Covid19 pandemiak baldintzatuta. Usurbilgo Kultur Bira Covid19ak eragindako osasun krisian udako kultur eskaintza bermatzeko antolatu zuten Usurbilgo hainbat eragilek Udalarekin elkarlanean. San Estebango Jai Batzordeak bideratu zituen ibilaldi neurtuaren izen ematea eta prestaketa lanak. Gehienez 10 pertsonaz osatutako 13 talde txikik egin zuten ibilbidea, eguraldi eguzkitsuarekin. Talde bakoitzak ordu zehatz bat zuen Urdaiagako plazara igo, antolatzaileen argibideak jaso eta txangoa abiatzeko. Mendi ibilaldia egiteko finkatutako denborara gehien hurbildutako taldea saritu zuten. Amaieran piknik modukoa egin zuten, norberak eramandako janariarekin eta antolakuntzak banatutako ura eta sagardoarekin. Ekimen hau tarteko, Urdaiagara igotzeko bidea ibilgailuentzat itxita egon zen egunean zehar, bertako bizilagunentzat izan ezik.
Uxue Trail
2019ko uztailaren 6an ospatu zen lehen aldiz Uxue Trail, Pheland-McDermid sindromea duen 9 urteko Uxue usurbildarraren omenezko Andatzako lasterketa solidarioa. Gaixotasuna ezagutzera emateko helburuarekin antolatu zuten eta lortutako dirua Pheland-McDermid Fundazioari bidali zitzaion. Ia 300 lasterkarik hartu zuten parte, 143 lagunek ibilbide motza egin zuten, 11 kilometrokoa, eta 134k 20 kilometroko ibilbide luzea. Luzera bakoitzeko hiruna emakume eta gizon saritu zituen antolakuntzak.
Igoerak
Igoera azkarrena Usurbilen hasten da, Santu Enea eta Urdaiaga auzoetatik, Igartzazabal eta Puela Berri baserrietan zehar. Hegoaldetik, Zizurkildik hain zuzen, Zarateko Bentatik igaroz, ere egin daiteke egoera.
FARC
FARC akronimoarekin honakoak izendatzen dira:
2013ko The Rugby Championship
Palmaresa
2013 arteko txapelketak.
Luzifer
Luzifer (latineko lux, "argi", eta fero, "eramale": "argiaren eramalea") erromatar mitologian Eosforo (Έωσφόρος) edo "Goizargiaren eramalea" ezizenez ezagutzen zen jainko greziarraren parekidea da. Mitologia klasikoan artizarrari deitu ohi zioten hala.
Deabruari deitzeko erabiltzen den izena da. Kristautasunaren lehenengo mendeetan Kristori eman zioten izen hori, baina Erdi Aroan zabaldu zen adierari hori deabruaren eponimo edo goitizen gisa, Vulgata itzulpenak Isaiasen ahotan, Babiloniako erregeari buruz ari zela, ezarri zituen hitz batzuetan oinarrituta.
Ingurune (enpresa)
Erakundeen kudeaketan, ingurunea erakunde baten jardueran eragina duten elementu eta faktore ekonomiko, politiko, teknologiko, soziologiko eta psikologikoen multzoa da. Kudeaketa estrategikoan funtsezko elementua da; hain zuzen, enpresaren ingurunearen azterketa kudeaketa prozesuaren lehenengo fasea da, inguruneak eskaintzen dituen aukerak eta mehatxuak zehazteko.
Inguruneko faktoreak bi sail nagusietan banatzen dira:
Vèbre
Vèbre Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vèbre udalerrian erroldatutako biztanleak 139 ziren. Familiak 64 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 130 etxebizitza zeuden, 64 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 64 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 117 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 64 etxebizitza nagusietatik 47 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 9 etxek hiru zituzten, 19 etxek lau zituzten eta 34 etxek bost zituzten. 45 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 23 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 27 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 83 ziren, horien artean 63 aktiboak ziren eta 20 inaktiboak ziren. 63 pertsona aktiboetatik 58 lanean zeuden (31 gizon eta 27 emakume) eta 5 langabezian zeuden (2 gizon eta 3 emakume). 20 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vèbre udalerrian 65 unitate fiskal zeuden, 131 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.469 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2000. urtean Vèbre udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Kováň
Kováň Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 150 biztanle ditu eta 1,63 kilometro koadroko azalera. Mladá Boleslaveko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1318 urtean egin zen.
Eleutherodactylus sciagraphus
Eleutherodactylus sciagraphus Eleutherodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Eleutherodactylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Caulolatilus guppyi
Caulolatilus guppyi Caulolatilus generoko animalia da. Arrainen barruko Malacanthidae familian sailkatzen da.
Oi lur, oi lur
Oi lur, oi lur José María Aguirre poetak ("Xabier Lizardi") 1929an idatiztako olerki bat da, "Bultzi-leiotik" izenarekin. Gerora Benito Lertxundik doinua moldatu eta abesti ezagun bilakatu zuen.
Benito, olerkia musikatzerakoan, Wagner konpositorearen Tannhäuser operaren zati batean inspiratu zen oso modu nabarmenean. Hain zuzen, "Pilgerchor" (Pelegrinen abesbatza) eta Oberturan.
Mastermind
Zenbait margo eta paper bat aski dira jokatzeko. Jokalarietako batek 4 (edo beste kopuru bat) biribil margotzen du paper zati batean zenbait koloretan, berak nahi duen bezala, koloreak errepika daitezkeela, zerrendan eta era ordenatuan, eta beste jokalariari erakutsi gabe. Beste jokalariaren helburua margo zerrenda ordenatua edo kode sekretoa ebatzi edo asmatzea da, aurrez finkaturiko saialdi kopuru bat pasa baino lehen. Horretarako, asmatu behar duen jokalariak kode sekretoa asmatzen saiatzen da beste paper batean kode bat jarriz eta kode sekretoa duen jokalariak zenbat kolore asmatu duen, bere lekuan behar bezala kokaturik (irudian, ale beltzez) eta beste leku batean (irudian, ale zuriz), adierazten dio. Bi kopuru horiek zein diren jakinik eta logika erabiliz, beste jokalariak, saialdi kopurua gainditu baino lehen, asmatu behar du kode sekretoa zein den.
Egun, Mastermind jokoa merkatal marka bat da. Merkatal bertsioan, ohizko bertsioa ere badena, 6 kolore ezberdin daude aukeran eta kodea kolore laukote ordenatu bat da. 10 edo 12 saialditan ebatzi behar da kodea.
Ebazpena
Aukerako 6 koloreko bertsioan, 4 koloreko kode baterako, 64=1296 aukera ezberdin daude kodea osatzeko, aukerako kode bakoitza errepikatuzko aldakuntza bat izanik.
Mesias sarritan
Mesias sarritan euskal gabon kanta herrikoi bat da.
Bartolome Ertzillak gabon-kantari gaztelaniazko titulua jarri zion: ‘Al nacimiento del hijo de Dios’, nahiz eta osorik euskaraz idatzi. Horregatik, konposizioari hasiera ematen dioten bi hitzen izenarekin ezagutu da beti: “Mesias sarritan agindu zana…”.
Ertzilla izan zen musikaren egilea, eta Balbino de Garitaonandia izan zen testuaren arduraduna. Partiturak Cástor de Gorrichategi jaunari, irakasle berriztarrari, eskainia dio, haren dizipulua izan baitzen.
Partitura eta audioa
Honela hasten da abestia:
Amfreville-sur-Iton
Amfreville-sur-Iton Frantziako udalerria da, Eure departamenduan dagoena, Normandia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Amfreville-sur-Iton udalerrian erroldatutako biztanleak 776 ziren. Familiak 275 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 93 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 130 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 322 etxebizitza zeuden, 284 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 33 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 322etxeak ziren. 284 etxebizitza nagusietatik 251 bere jabearen bizilekua ziren, 25 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 36 etxek hiru zituzten, 73 etxek lau zituzten eta 171 etxek bost zituzten. 241 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 100 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 171 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 529 ziren, horien artean 399 aktiboak ziren eta 130 inaktiboak ziren. 399 pertsona aktiboetatik 376 lanean zeuden (210 gizon eta 166 emakume) eta 22 langabezian zeuden (11 gizon eta 11 emakume). 130 pertsona inaktiboetatik 47 erretiraturik zeuden, 46 ikasten zeuden eta 37 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Amfreville-sur-Iton udalerrian 279 unitate fiskal zeuden, 778 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 23.066 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 17 komertzioetatik, 6 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen eta 4 zerbitzu enpresak ziren.
2000. urtean Amfreville-sur-Iton udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Nubiar basoilo
Nubiar basoilo (Neotis nuba) Neotis generoko animalia da. Hegaztien barruko Otididae familian sailkatua dago.
St Magnus Katedrala (Kirkwall)
St Magnus katedrala (St Magnus Cathedral) Eskoziako Kirkwall herriko katedrala da, Orkadak uhartedian. A mailako eraikina izendaturik dago.
Historia
Norvegiako erregeak Anglesey (Gales) erasotu zuenean San Magnusek borroka egiteari uko egin eta zutik salmoak kantatuaz aurre egin zion erasoari. Eystein II erregeari miresgarria iruditu zitzaion eta Orkadetako agintari ezarri zuen Håkon lehengusuarekin batera. Biak Orkadetako Earl bihurtu ziren eta 1105etik aurrera lagun gisa agindu zuten bertan, harik eta 1114an haserretu egin ziren arte. 1117an bakea sinatu zuten baina Håkonek ituna hautsi eta San Magnus hil egin zuen.
1135ean San Magnus kanonizatu egin zuten eta apirilaren 16a bihurtu zen San Magnusen eguna. Bere hezurrak Kirkwalleko elizara eraman zituzten eta 1137an katedrala eraikitzen hasi ziren. Kirkwall ondoko harrobi batetako hareharri gorria erabili zuten. Aldi berean apezpikuarentzako jauregia eraikitzen hasi ziren katedralaren ondoan. XII mendean bukatu zituzten lanak baina XIII eta XIV mendeetan gahikuntzak egin zizkioten. XX mendean berriztatze lanak egin ziren.
Agengo Santa Feren kantua
Canczon de Sainta Fed d'Agen (okzitanieraz), Canczon de Sainta Fides (XI. mendeko testuan bertan gehien erabili ziren hizkuntza formez idatzia), Cançó de Santa Fe d'Agen (katalanez), XI. mendeko poema hagiografiko anonimo bat da. Erdi Aroko testu aipagarria da Okzitanierako literatura-testu zaharrenetako bat da, 1054-1076. urteen inguruan datatua eta egile ezezagun batek idatzia.
Okzitaniera / katalana
Olerki hagiografiko honen erromantzea ren definizioa hipotesi ezberdinei lotua izan da, Frantziako bibliografian ia beti, eta munduan zabalduen dagoen ikuspegiaren arabera, abestiaren erromantzea okzitaniera zaharra da. Baina beste alde batetik, katalan zahartzat ere jo izan da. Erdi bidean, defendatu da katalan a eta okzitaniera XIII. mendea baino lehen oso ezberdinak ez zirela. Martí de Riquer rek defandatu zuen Cançon Santa Fe hau katalanez idatzitako literatura testurik zaharrena zela, eta Robert Lafontentzat, berriz, okzitanieraz idatzitako literatur testurik zaharrena zela.
Joan Coromines erromanista ospetsuak “oc hizkuntza ren hasierako monumentutzat” jotzen du.
Dakriozistitis
Dakriozistitisa dakriozistoaren hantura da. Gaixotasun hau agertzen denean azkura sortzen da begian. Ez da larria izaten, baina kornean nolabaiteko gaitzik izanez gero dakriozistitisa sortzen duten mikrobioek infekzioren bat ekar dezakete.
Agengo Santa Feren kantua
Obra
Poemak 593 zortziko ditu. Santa Fe d'Agenen bizitza kontatzen dut, Ageneko alaba gaztearena eta haren 303. urteko martirio a, eta nola torturatzaileek eman zioten zigorra. Daziano prokontsula eta Maximiano enperadorea hilketaren errundun bezala aipatzen dira.
Uste da testu hau latinez idatzitako testu zaharrago baten bertsio erromantzea dela, Passio sanctorum Fidis et Caprisii testuaren bertsioa, De mortibus persecutorum lanean aipatua, Laktantziorena, gaur egun galdua.
Eskuizkribu bakar bat gorde da, Leidenen gordeta, Herbeheretan, eta José Leite de Vasconcelosek argitaratu zuen lehen aldiz 1902an.
Elisabeth P. Work-ek bi zatitan banatzen du obra: lehenengo zatia hagiografia konbentzional bati dagokio, lehen 41 serieetan, iturri tradizionaletan oinarrituta, eta gaiztakeria itzelak kontatzen dituen abesti original bati dagokio. Lehen zatia adierazgarria eta fina da, eta bigarren zatia kaskarragoa eta astunagoa. Azken zati honek narratzailearen haserrea erakusten du deskribatzen diren gertakari kriminalengatik. Nolanahi ere, hizkuntza beti ere koherentea da ortografiari eta lexikoari dagokienez, eta beti da erritmikoa poema bati dagokionez.
Data eta jatorria
Poemaren datazioak 1060 eta 1070 artean kokatu dute. Poeta anonimoaren aberriak hainbat hipotesi izan ditu: Narbona ren eskualdea, “erreserba guztien azpian” (Antoine Thomas editorearen arabera), Cerdaña edo, hobeto esanda, Cuxaren abadia Conflent-en (Hoepffner eta Alfaric), Conques eta Rouergue (Denis Grémont, Androé Sogue)... Abestiaren dialektoaren isoglosek Ernest Nègre eskualde bat izendatzera eraman dute, Agenetik Saint-Pons-de-Thomières arte, Tarn inguruan. Frédéric de Gournay-ren aburuz, poetak, Conquesen abadiari lotua, publiko pirenaiko batentzako konposatuko zuen abestia, agian Morlaàsen. Robert Lafonti dagokionez, poemaren dialekto aldaeran “Bideko hizkuntza” ikusten du, Conquesen abadiak Nafarroan duen eraginari lotua. Poeta Pierre d'Andouque inguruko parte izango litzateke, Albigeois iparraldeko Conques monje ohia, Iruñeko apezpiku bihurtuta 1082tik 1114ra.
Pasarteak
Akitania eta garai hartako Baskoi edo euskaldunak aipatu ziren abestian.
Pixide (zeramika)
Pixidea ( latinez pyxis, -ĭdis, 'kutxa txikia', eta hau grezieratik πυξίς, -ίδος, pyxís-ídos ) oin gabeko zeramikazko ontzi bat da, ukenduak, kosmetikoak, beira-aleak edo bitxiak edukitzeko erabiltzen zena. Morfologikoki, ontzi edo kutxa zilindriko bat da, estalkia duena baina heldulekurik gabea, eta oso tamaina, forma eta apaingarri ezberdinekoak izan arren, apainduran eszena femeninoak dira nagusi, hala nola ezkongaien prozesioa.
Antzinako Greziako kulturan agertu ziren, eta Erroma klasikoak ere erabili zituen. Baliteke haien aurrekaria korintoar kutxak izatea, haiek ere estalkia zutelarik, Atenasko garai protogeometrikoak lirateke haiek. Atenasko pixideek bi barietate dituzte: hondo konikoa dutenak, k.a. IX. mendekoak, eta hondo laua dutenak, estilo geometrikoa jarraitu zutenak, eta tamainaz handitu zirenak.
Moulicent
Moulicent Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Moulicent udalerrian erroldatutako biztanleak 286 ziren. Familiak 128 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 40 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 195 etxebizitza zeuden, 126 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 58 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 184 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 126 etxebizitza nagusietatik 104 bere jabearen bizilekua ziren, 17 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 12 etxek bi zituzten, 21 etxek hiru zituzten, 33 etxek lau zituzten eta 57 etxek bost zituzten. 103 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 57 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 62 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Xabier Agirre Lopez
Xabier Agirre Lopez (Gasteiz, 1951ko apirilaren 8a - Iruñea, 2021eko otsailaren 13a ) arabar politikaria izan zen. Teknikari administraria lanbidez, Gasteizko Aurrezki Kutxan lan egin zuen, Euzko Alderdi Jeltzalearekin (EAJ) bere ibilbide politikoari ekin zion arte.
Moulicent
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Xabier Agirre Lopez
Ibilbide politikoa
EAJko eusko legebiltzarkidea izan zen VII. eta VIII. legegintzaldietan lehenengo, eta X. legegintzaldian, ondoren.. EAJko Araba Buru Batzarreko lehendakari eta Euskadi Buru Batzarreko idazkari eta bozeramaile izan zen 1983tik 1987 arte.
Moulicent
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 194 ziren, horien artean 128 aktiboak ziren eta 66 inaktiboak ziren. 128 pertsona aktiboetatik 117 lanean zeuden (62 gizon eta 55 emakume) eta 11 langabezian zeuden (4 gizon eta 7 emakume). 66 pertsona inaktiboetatik 36 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 19 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Xabier Agirre Lopez
Ibilbide politikoa
Herrizaingoko sailburuordea, Nekazaritza eta Arrantzako sailburuaren aholkularia eta Arabako Batzar Nagusietako prokuradorea ere izan zen.
Moulicent
Diru sarrerak
2009an Moulicent udalerrian 130 unitate fiskal zeuden, 309 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.436 euro zen.
Xabier Agirre Lopez
Ibilbide politikoa
2007tik 2011 arte, Arabako Foru Aldundiko ahaldun nagusi izan zen.
Moulicent
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 18 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 zurgina, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe eta 1 apaindegia.
2000. urtean Moulicent udalerrian 24 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.352 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Leopold von Buch
Alexander von Humboldtekin batera ikasi zuen Abraham Gottlob Werner maisu zutela eta asko bidaiatu zuen. Bulkanismoa, fosilak, estratigrafia... izan ziren besteak beste bere interesak. Berak definitu zuen lehen aldiz Jurasikoa.
Alemaniako Elkarte Geologikoak bere izena darama eta 1842an Wollaston Domina eman zioten.
Brévonnes
Brévonnes Frantziako udalerria da Aube departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Brévonnes udalerrian erroldatutako biztanleak 676 ziren. Familiak 264 ziren, horien artean 67 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 47 bakarrik bizi ziren emakumeak), 83 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 98 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Naas Botha
Hendrik Egnatius "Naas" Botha (Breyten, 1958ko otsailaren 27a) hegoafrikar errugbilari ohia da, zabaltzaile postuan jokatzen zuena.
Brévonnes
Etxebizitza
2007an 325 etxebizitza zeuden, 271 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 31 bigarren erresidentzia ziren eta 22 hutsik zeuden. 313 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 271 etxebizitza nagusietatik 190 bere jabearen bizilekua ziren, 80 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 13 etxek bi gela zituzten, 39 etxek hiru zituzten, 89 etxek lau zituzten eta 130 etxek bost zituzten. 232 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 110 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 132 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 393 ziren, horien artean 308 aktiboak ziren eta 85 inaktiboak ziren. 308 pertsona aktiboetatik 276 lanean zeuden (150 gizon eta 126 emakume) eta 32 langabezian zeuden (13 gizon eta 19 emakume). 85 pertsona inaktiboetatik 34 erretiraturik zeuden, 22 ikasten zeuden eta 29 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Brévonnes udalerrian 276 unitate fiskal zeuden, 719 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.627 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 19 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
Riverwood (Kentucky)
Riverwood Kentuckyko hiri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 446 biztanle zituen, 0.54 kilometro koadrotan banatuta.
Brévonnes
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Brévonnes udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 980 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bons-en-Chablais
Bons-en-Chablais Frantziako udalerria da, Savoia Garaia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bons-en-Chablais udalerrian erroldatutako biztanleak 4.609 ziren. Familiak 1.761 ziren, horien artean 440 pertsona bakarrekoak ziren (212 bakarrik bizi ziren gizonak eta 228 bakarrik bizi ziren emakumeak), 519 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 664 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 138 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Gigatrón
Gigatrón heavy metal musika talde espainiarra da. Lau taldekidez osatuta dago: Charly Glamour (Ahotsa), Frank el Tachas (gitarra), Miki Ferralla (bajo) eta Bestia Indomable (bateria). Geroago Vinnie The Butcher eta Mazinguer Molina batu ziren taldekide giza.
Bons-en-Chablais
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 2.030 etxebizitza zeuden, 1.821 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 98 bigarren erresidentzia ziren eta 111 hutsik zeuden. 1.403 etxeak ziren eta 625 apartamentuak ziren. 1.821 etxebizitza nagusietatik 1.267 bere jabearen bizilekua ziren, 501 alokairuan okupaturik zeuden eta 53 doan lagata zeuden; 45 etxek gela bat zuten, 141 etxek bi zituzten, 292 etxek hiru zituzten, 473 etxek lau zituzten eta 871 etxek bost zituzten. 1.598 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 731 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 977 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 3.116 ziren, horien artean 2.434 aktiboak ziren eta 682 inaktiboak ziren. 2.434 pertsona aktiboetatik 2.283 lanean zeuden (1.206 gizon eta 1.077 emakume) eta 151 langabezian zeuden (65 gizon eta 86 emakume). 682 pertsona inaktiboetatik 209 erretiraturik zeuden, 237 ikasten zeuden eta 236 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Gigatrón
Oraingoz, 2 album baino ez ditu argitaratu Gigatronek.
Historia
Musika talde hau Valentzian sortu zen. 1997 garren urtean, Huracanes del metal (live in Donington 97) izeneko maketa bat grabatu zuten, horrela, Balentzia aldean ezagunak izaten hasi ziren. 1999ren maiatzean beraien lehenengo diskoa argitaratu zuten, maketan erabili zuten bateria samples berak erabiltzen, abesti berak birgrabatzen eta tema berri batzuk gehitzen. Los Dioses han llegado zezala izenpetu zuten non diskografiko faltsu bat iragartzen zuten eta Estatu Batuetako rock izarrak bezala azaltzen ziren.
Bons-en-Chablais
Diru sarrerak
2009an Bons-en-Chablais udalerrian 1.860 unitate fiskal zeuden, 4.761 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 23.251 euro zen.
Gigatrón
Historia
Freak Metal munduan, talde garrantzitsu batean bihurtu da Espainian, eta hainbat istorio faltsu sortu dira beraien inguruan. Adibidez, pijo talde bat zela esaten zen, heaviez burla egiten zutenak. 2003garren urtean, Gigatronen taldekideak, kotxe istripu bat izan zutela eta hil egin zirela esan zen.
2005 garren urtean beraien bigarren diskoa argitaratu zuten,Mar de cuernos. Aldi berean, Interneten, Hittrashit izeneko disko bat igo zuten, non beste talde batzuen abestiak entzuten ziren. Urte bereko Abenduan, 'Bestia Indomable' eta 'Frank el Tachas' taldea hutsi zuten.
Bons-en-Chablais
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 237 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 8 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 16 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 40 eraikuntza enpresak ziren, 49 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 12 garraio enpresak ziren, 12 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 13 finantziazio enpresak ziren, 15 higiezinen enpresak ziren, 26 zerbitzu enpresak ziren, 26 administrazio publikoko enpresak ziren eta 14 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Gigatrón
Historia
Taldearen banaketa eta gero, Gigatronen 3 taldekide, Tortilla de Patatas izeneko taldean daude.
Bons-en-Chablais
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 71 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 3 banku bulegoak, 9 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 5 igeltseroak, 2 margolariak, 8 zurginak, 7 iturginak, 6 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 4 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 7 jatetxeak, 7 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 2 apaindegiak.
Gigatrón
Letrak
Letren gaiak, heavy metalen topikoak dira: pijoen kontrako letrak, alkohola, drogak, sexua eta emakumeak, satanismoa, bikingoak eta estetika.
Bons-en-Chablais
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 21 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 6 okindegiak, 3 harategiak, 2 liburu dendak, 1 arropa denda zen, 1 zapata-denda zen, 2 kirol-dendak eta 4 lore-dendak ziren.
2000. urtean Bons-en-Chablais udalerrian 41 nekazaritza-ustiategi zeuden, 396 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 osasun-zentro eta botika 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Bons-en-Chablais udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 553 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kovanec
Kovanec Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 118 biztanle ditu eta 3,77 kilometro koadroko azalera. Mladá Boleslaveko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1210 urtean egin zen.
Caulolatilus hubbsi
Caulolatilus hubbsi Caulolatilus generoko animalia da. Arrainen barruko Malacanthidae familian sailkatzen da.
Eupodotis senegalensis
Eupodotis senegalensis Eupodotis generoko animalia da. Hegaztien barruko Otididae familian sailkatua dago.
Julio Llamazares
Julio Llamazares (Vegamián, Leon, 1955) idazle espainiarra da.
Banda Batxoki
Banda Batxoki, txantreako musika talde punkomunista, horrela definitu dute haien burua behin baino gehiagotan. 2000 urtean sortua, nahiz eta publikoki 2002 urtean kontzertuak ematen hasi. Lehenengo kontzertua 2002ko martxoaren 23an eskaini zuten, Txantreako "Ezkaba" gaztetxean, Gura eta Erre zetak taldeekin batera. Kontzertu hartan "talde sorpresa" iragarrita zegoen, eta sorpresa Banda Batxokiren lehen agerpena izan zen, gehien bat haien partaideak nahiko ezagunak zirelako auzoko herri mugimenduan eta 2000 urtetik entsaiatzen ari zirelako zurrumurrua zegoelako. Hortik aurrera "kinki tour" izeneko birari hasiera eman zioten, Kematxen taldearekin batera, eta horrela hasi ziren Euskal Herrian zehar jotzen eta ezagutzera ematen: Leioa, Ibarra, Iruñerria (Donibane auzoko festak, San Fermin, Antsoaingo festak, Txantreako eguna...) eta Madrilgo Navalkejigo herri okupatuan ere kontzertua eskaini zuten 2002ko azaroan.
Julio Llamazares
Gaur egun desagerturik dagoen herri batean jaio zen, eta horixe da bere lan ezagunenetarikoaren gaia, "La lluvia amarilla" liburuarena, nekazari-munduaren gainbehera alegia.
Eleutherodactylus semipalmatus
Eleutherodactylus semipalmatus Eleutherodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Eleutherodactylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Robards (Kentucky)
Robards Kentuckyko hiri bat da. Henderson konderrian kokatua dago. 2010ean 515 biztanle zituen, 7.84 kilometro koadrotan banatuta.
Juantxo Zeberio
Juantxo Zeberio Etxetxipia (Tolosa, Gipuzkoa, 1968)  Ibilbide luzeko pianojole, arreglista eta konpositorea. Interes berezia du musika ulertzeko modu desberdinak eta estilo anitzak uztartzen dituzten proiektuetan.
Pertuis (Vaucluse)
Pertuis Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Vaucluse departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2007an 18.680 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Pertuis udalerrian erroldatutako biztanleak 18.680 ziren. Familiak 7.596 ziren, horien artean 2.280 pertsona bakarrekoak ziren (851 bakarrik bizi ziren gizonak eta 1.429 bakarrik bizi ziren emakumeak), 2.184 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 2.380 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 752 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Juantxo Zeberio
Donostiako Udalaren Musika eta Dantza Eskolako irakaslea.
Pertuis (Vaucluse)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Juantxo Zeberio
Maddi Oihenart kantariarekin batera Hari-biru eta Baldi diskoak pazaratu ditu.
Benito Lertxundiren pianista da 2.000. urteaz geroztik zuzenean nahiz grabaketetan -Nere ekialdean, 40 urtez ikasten egonak, Itsas ulu zolia, Oroimenaren Oraina-, eta azken urtetan Pettirekin ere badabil (Manipulazio estrategiak)
Pertuis (Vaucluse)
Etxebizitza
2007an 8.393 etxebizitza zeuden, 7.714 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 160 bigarren erresidentzia ziren eta 519 hutsik zeuden. 5.392 etxeak ziren eta 2.822 apartamentuak ziren. 7.714 etxebizitza nagusietatik 4.272 bere jabearen bizilekua ziren, 3.219 alokairuan okupaturik zeuden eta 223 doan lagata zeuden; 288 etxek gela bat zuten, 1.059 etxek bi zituzten, 1.544 etxek hiru zituzten, 2.365 etxek lau zituzten eta 2.458 etxek bost zituzten. 5.330 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 3.709 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 2.901 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 11.916 ziren, horien artean 8.195 aktiboak ziren eta 3.721 inaktiboak ziren. 8.195 pertsona aktiboetatik 7.179 lanean zeuden (3.846 gizon eta 3.333 emakume) eta 1.016 langabezian zeuden (433 gizon eta 583 emakume). 3.721 pertsona inaktiboetatik 1.013 erretiraturik zeuden, 1.222 ikasten zeuden eta 1.486 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Pertuis udalerrian 8.046 unitate fiskal zeuden, 19.602,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.068 euro zen.
Juantxo Zeberio
Tenpora taldeko sortzaile, talde honekin hiru disko kaleratu ditu jada: Mundu berria, Itzulika eta Berriro asma nazazu.
Pertuis (Vaucluse)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 1.505 komertzioetatik, 9 erauzte enpresak ziren, 27 janari enpresak ziren, 12 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 56 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 177 eraikuntza enpresak ziren, 410 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 28 garraio enpresak ziren, 76 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 30 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 54 finantziazio enpresak ziren, 78 higiezinen enpresak ziren, 208 zerbitzu enpresak ziren, 231 administrazio publikoko enpresak ziren eta 109 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 364 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa, 1 lan bilaketa bulegoa, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 14 banku bulegoak, 4 funerariak, 40 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 3 ibilgailuen alokairu bulegoak, 6 autoeskolak, 47 igeltseroak, 23 margolariak, 14 zurginak, 13 iturginak, 27 argiketariak, 5 eraikuntza enpresak, 34 ile apaindegiak, 5 albaitariak, 4 aldi baterako lan enpresak, 55 jatetxeak, 38 higiezinen agentziak, 7 tintoreriak eta 16 apaindegiak.
Juantxo Zeberio
Askotariko musikak jo ditu: klasikoa, latinoa, jazza... Euskal kantari ugarirekin lan egin izan du eta baita hauentzat moldaketak idatzi ere: Imanol, Pello Ramirez, Iñaki dieguez Juantxo Arakama, Mice, Anari, Eñaut Elorrieta, Chill Mafia...
Elkarlan estuan dabil hainbat euskal idazlerekin eta bere kantuen ohiko letragileak dira Harkaitz Cano, Karlos Linazasoro eta Leire Bilbao. Eider Rodriguez eta Yolanda Arrieta idazleekin emanaldi literarioak eskaini izan ditu.
Pertuis (Vaucluse)
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 171 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 5 brikolaje denda handika, 3 120 m2 baino gehiagoko dendak, 8 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 22 okindegiak, 7 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 9 liburu dendak, 37 arropa dendak, 8 etxerako tresna dendak, 8 zapata-dendak, 5 elektrotresna dendak, 11 altzari dendak, 7 kirol-dendak, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 12 drogeria, 8 lurrin-dendak, 4 bitxi-dendak eta 12 lore-dendak ziren.
2000. urtean Pertuis udalerrian 152 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.680 hektarea erabiltzen.
Juantxo Zeberio
Musika eta mendizaletasuna batu zituen Urmuga ekitaldiaren sortzaileetako bat da.
Pertuis (Vaucluse)
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu laburretarako ospitale 1, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, 10 botika eta 4 anbulantzia zegoen.