cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hipnosi
Hipnosiaren egiak eta gezurrak
Gezurra. Egia bada ere antzokiko hipnotizatzaileek hipnosiaren azaleko irudi okerra ematen dutela, hipnosiak aplikazio praktiko asko ditu psikologian eta medikuntzan, gero aztertuko denez. Eta hamaika dira munduan zehar, bereziki herrialde aurreratuenetan, hipnosia ikuspuntu zientifiko batetik ikertzen duten erakundeak eta unibertsitateak. Zientzialari ospetsu askok (Charcotek, Pavlov-ek, Freudek, Ericksonek…) hipnosia sakon aztertu eta aplikatu zuten euren arlo profesionaletan
El Hito
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 184 biztanle zituen.
Hipnosi
Hipnosiaren egiak eta gezurrak
Gezurra. Goian aipatu denez, egoera hipnotikoak eta lo fisiologikoak ez dute zerikusirik.
Gezurra. Inork ezin du hipnotizaturik izan berak nahi ez badu. Egoera hipnotikoa eragiteko funtsezkoa da subjektuaren kooperazioa eta laguntza, hipnosi guztiak -hein handi batean- auto-hipnosi prozesu bat direlako.
Zalantzazkoa. Emaitza kontrajarriak daude ikerlarien artean honi dagokionez
Gezurra. Hipnosia burutu ahal izateko ez dira "ahalmen paranormalak" eduki behar. Hipnosia teknika bat da, eta -arlo guztietan bezalaxe- pertsona batzuk hobeak eta trebeagoak dira beste batzuk baino teknika hori garatzerakoan
Egia. Hipnosian -eta batez ere hipnosi sakonean- hipermnesia dago, hau da, subkontzientean ahaztuta dauden oroitzapenak berreskuratu daitezke. Honek aplikazio kliniko eta praktiko asko ditu psikologian
Sugestio post-hipnotikoak
Sugestio post-hipnotikoak (agindu post-hipnotikoak ere deituak) hipnosiaren alderdi interesgarrienetako bat dira, aplikazio praktiko asko dituztenak.
Hipnosian dagoen bitartean subjektuak jasotzen dituen aginduak dira agindu post-hipnotikoak, hipnosiaren ostean (esna egoeran, beraz) bete behar direnak.
Zer esanik ez dago sugestio post-hipnotikoa ondo ematen badela, eta subjektua hipnosiaren 3. graduan badagoela (hipnosiaren gradu arinetan sugestio post-hipnotikoak ez baitu funtzionatzen), hipnotizatuak baso bat ur eskatuko duela hipnotizatzailearen eztula entzutean (eta oso egarri zegoela argudiatuko du).
Sugestio post-hipnotikoak, beraz, hipnosiaren ondoren gauzatzen dira. Subjektua egoera hipnotikotik atera eta minutu, ordu edo baita egun batzuen ondoren ere. Hipnosiaren 3. graduan (hipnosi sakonean) amnesia post-hipnotikoa lortu daitekeenez, hipnotizatzaileak agindu post-hipnotikoa ematean subjektuari esango dio ez duela agindu horretaz ezer gogoratuko esnatzerakoan. Agindu post-hipnotikoa, hortaz, hipnotizatuaren subkontzientean ezkutatuko da, bere eremu kontzientetik kanpo. Funtsezkoa da hipnotizatzaileak agindu post-hipnotikoaren exekuzioa seinale bati lotzea. Seinale hori aktibatzen denean, subjektuak bulkada inkontziente bat sentituko du (ez baitu kontzienteki gogoratzen agindu post-hipnotikoa), eta bulkada inkontziente horrek agindua betearaziko dio (ura edatea, gure adibidean).
Stokvis-ek oso ohikoa den aplikazio bat deskribatzen du jarraian: sugestio post-hipnotikoaren erabilera erretzeari uzteko :
"Saioaren ondoren, gaixoak zigarro bat pizten du eta, hain zuzen, sugestioa egia bihurtzen da. Tratamenduarekin jarraitzen da, sei astez, astero hiru saio. Lau asteren buruan, zigarro bat pizten saiatzen den bakoitzean goragaleak etortzen zaizkio, eta fenomeno horrek urte eta erdi iraungo du, senarrak azaldu zigunez.".
Sugestio post-hipnotikoak ere erabiltzen dira hurrengo egoera hipnotikoak errazago lortzeko, eta egoera horiek sakonagoak izan daitezen. Edota subjektuak berak auto-hipnosian sartzeko, aldez aurretik hipnosian eman zaion "seinale-zeinu" bat exekutatzean.
Hipnosiaren "egoera"ren eta "ez-egoera"ren teoriak
Hipnosia eragiteko subjektuaren arreta osoa ideia batean edo objektu batean zentratu behar da. Hainbat hipnotizatzailek hipnotizatuaren arreta objektu distiratsu batean kontzentratu arazten dute. Edo atsedena hartzeko ideia batean, sugestioaren bidez. Beraz, egoera hipnotikoa gainkontzentrazio baten bidez sor daiteke: horrek subjektuaren alde kontzientea ahultzen du hein handi batean.
Hipnosiaren teoria batzuk fenomeno hipnotikoa burmuineko jardueraren parametroetan deskribatzen saiatzen dira; beste batzuk, berriz, esperientzia fenomenologikoetan kontzentratzen dira gehiago. Horretan datza "egoera" eta "ez-egoera" hipnotikoaren, hurrenez hurren, planteatzen den eztabaida.
"Egoera"ren aldekoek uste dute hipnosia egoera fisiologiko objektiboa dela, lo edo esna egoeraren antzekoa, berezia. Fisiologo askok (Pavlov, Wickramásekera, Völgyesy….) eta Milton Erickson bezalako psikiatra eta hipnologo handiek teoria hau defendatzen zuten. Egoera hipnotikoan aldaketa fisiologikoak eta burmuineko aldaketak ere daudela argudiatzen zuten.
"Ez-egoera"ren aldekoek, aldiz, ez dagoela hipnosia baieztatzen duen egoera fisiologiko berezirik proposatzen dute. Lo fisiologikoan, esaterako, burmuinak delta uhinak sortzen ditu; esna egoeran, beta uhinak. Haatik, egoera hipnotikoaren uhin espezifikoak ez daude (hipnosian alfa uhinak eta theta uhinak ager daitezke, baina uhin horiek ez dira egoera hipnotikoan bakarrik agertzen). Haien ustez, hipnosia prozesu psikologiko berezia da, non hipnotizatua inguruko errealitatetik hein batean isolatzen den eta sugestionagarritasunaren maila areagotua erakusten duen.
Gizarte eraikuntzaren teoria eta rolaren teoria
"Ez-egoeraren" teoriaren azpi-teoria da. Honen arabera, subjektuek rol bat bereganatzen dute, eta modu honetan, hipnotizatzaileari ahalbidetzen diote haientzako errealitate bat sortzea. Harreman hau, hipnotizatzailearen eta hipnotizatua izan den subjektuaren arteko narrazio kopuruaren araberakoa da. Ikerketa askok, desiragarritasun sozialaren papera azpimarratu izan dute, esperientzia hipnotikoen sorkuntzan garrantzi handikoa delako. Hau da, subjektuek esperientzia hipnotikoak sortzen dituzte, ñabardura eta igurikapen sozialak asetzeko helburuarekin. Oso gutxi dira teoria hau defendatzen duten zientzialariak, funtsean hipnosia "iruzur psikologiko" bat dela planteatzen duena, zaila baita iruzur horrek azaltzea hipnosi sakonean gertatzen diren fenomeno batzuk: anestesia hipnotikoa, esaterako.
Hipnosiaren sakontasun mailak
"Egoera" eta "Ez-egoera"ren eztabaidak harreman handia du hipnosiaren maila desberdinekin. Izan ere, ez da gauza bera hipnosiaren 1. maila, non subjektua oso erlaxatuta besterik ez dagoen (alfa uhinak EEGan), edo hipnosiaren 3. maila, non subjektua hipnosi sakonean dagoen eta amnesia, anestesia eta mota guztietako haluzinazioak senti ditzakeen.
Horrenbestez, egoera hipnotikoa ez da bakarra eta uniformea. Hipnosipean, subjektuak sakontasun hipnotikoaren maila ezberdinak izan ditzake, hipnosi arinetik (non kontzientzia esna egoeran ia bezain aktiboa dagoen) hipnosi sakoneraino (non alde kontzientearen ia erabateko desagerpena gerta daitekeen). Eta muturreko bi egoera horien artean tarteko maila batzuk daude.
Hipnologo batzuek hipnosiaren bi gradu besterik ez dituzte bereizten: hipnosi arina eta hipnosi sakona. Hipnologo klasikoek eta gaur egungo gehienek, ordea, hiru gradu lehenesten dituzte: hipnosi arina, tarteko gradua eta hipnosi sakona, batzuetan 1., 2. eta 3. gradu ere deituak, hurrenez hurren. Gradu edo mailei buruzko sailkapen hau ez da guztiz absolutua, gradu desberdinen arteko mugak ez baitira zorrotzak, oso lausoak baizik. Horrenbestez, balio zientifikoa baino gehiago balio praktikoa du sailkapen xume horrek.
Spálené Poříčí
Spálené Poříčí Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 2.760 biztanle ditu eta 57.842 kilometro koadroko azalera. Plzeň-Hegoaldea barrutian dago.
Hipnosi
Hipnosiaren sakontasun mailak
Hipnosiaren hiru gradu horien ezaugarriak honako hauek dira:
Spálené Poříčí
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1372 urtean egin zen.
Hipnosi
Egoera hipnoidea edo hipnosiaren 1. gradua
Erlaxazio eta introspekzio egoera honetan hipnotizatuaren kontzientzia ez da aldatzen, esna egoeraren antzekoa da. Subjektua egoera hipnotiko honetan sartzen da indukzio hipnotiko baten bidez ikusmenaren nekea lortzen denean eta, ondorioz, begiak ixten dituenean.
Hipnotizatuta guztiz kontzientea denez, ez du egoera honetatik irtendakoan hipnotizatuta egon den sentsaziorik. Egia esan, egoera honetan nekez hitz egin daiteke "kontzientziaz eraldatutako egoera"z. Hortaz, hipnosia egoera hipnoide honetan soilik geratuko balitz "ez-egoera"ren teoriaren aldekoek arrazoi osoa izango lukete: hipnosiak ez luke izango aldaketa neurofisiologi ko edo psikologiko berezirik.
Gradu honetan hipnotizatuak sarritan dardara arin bat erakusten du betazaletan.
Tarteko maila edo hipnosiaren 2. gradua
Hipnosi arina eta sakonaren artekoa. Subjektuak bere barneko munduan murgiltzeko joera du, baina ez du bere alde kontzientea galtzen. Sugestionagarritasuna areagotzen da, sugestioak errazago gauzatzen dira. Hipnotizatuak hitz egin dezake egoera hipnotikotik irten gabe. Aurreko mailan zegoen betazalen dardara desagertzen da.
Gradu honen zantzuak: erlaxazio sakona, gorpua oso astun dago. Hipnotizatuak inguruko zaratek intentsitate handiagoa dutela dio. Denboraren kontrakzioa, (subjektuak gradu honetan 60 minututan egon ondoren uste du askoz denbora gutxiago igaro dela). Hipermnesia.
Hipnoterapia psikologikoa egiteko batzuetan nahikoa da sakontasun hipnotikoaren 2. gradu hau.
Hipnosi sakona edo 3. gradua
Hipnotizatuaren alde kontzientea gutxituta dago hipnosi sakonean, eta sugestioak errazago eta zuzenago iristen dira subkontzientera egoera honetan. Aipatu behar da pertsona guztiak ez direla sartu ahal hipnosi sakonean; hipnologoek gizabanako guztien %20-%50ren artean soilik sar daitezkeela -lehenengo saio batean- diote.
J. Dynes-en ustez, hipnosi sakonak berezko hiru ezaugarri ditu: amnesia, anestesia eta sugestio post-hipnotikoen exekuzioa. Hipnologo batzuentzat, benetako hipnosia 3. gradukoa besterik ez da, egoera hipnotiko objektibo bakarra.
Hipnosi sakonari "sonambulismo hipnotikoa" ere deitzen zaio, hipnotizatuak begiak ireki ahal dituelako eta horrez gain bera ere mugi daitekeelako hipnositik irten gabe, somnanbuluen antzera.
Gradu honen zantzuak:
Aipatu den bezala, ez dira asko lehenengo saio batean hipnosi sakonean sartzen diren subjektuak. Normalean, saio batzuk burutu behar dira pertsona bat hipnosi sakoneraino eramateko. Eta hala ere, gizabanakoen kopuru handi batekin inoiz ez da lortuko hipnosiaren 3. gradua.
Hipnosiaren aplikazioak
Askotarikoak dira hipnosiaren aplikazioak. Mesmerren garaietatik medikuntzan erabili da, eta gaixotasun psikosomatiko askoren tratamenduan tresna oso baliagarria da. Psikologia eta psikiatriaren esparruan asko erabiltzen da psikoterapiaren tekniken artean. Hipnosiaren erabilera terapeutikoari, oro har, hipnoterapia deritzo.
Hipnoterapia subjektua sakonera hipnotikoko bigarren edo hirugarren mailan dagoenean praktikatu ohi da. Egoera hipnoidea (1. gradua) erlaxatzeko eta estresa gutxitzeko baino ez da egokia.
Kontuan hartu behar da trantze hipnotikoa berez ez dela terapeutikoa, baina trantzean dauden hipnotizatuei emandako sugestioek eta irudi espezifikoek asko alda dezakete haien portaera. Horiek dira hipnoterapiaren oinarriak.
Anestesia eta minaren tratamendua
Hipnosiaren 3. graduan, sugestioaren bidez, anestesia hipnotikoa (psikogenoa) eragin daiteke. Honi etekina ateratzen diote antzokiko hipnotizatzaileek, ohikoa baita haien ikuskizunetan orratz zorrotz batekin subjektu hipnotizatuaren azala nola zeharkatzen duten ikustea, ikusleen harridurarako.
Jakina da hipnosiak efektu analgesikoak eduki ditzakeela, zentzumen-pertzepzioa eta minaren pertzepzioa errotik aldatzen dituelako. Teknika hipnotikoen erabilera anestesian XIX. mendean hasi zen. Mundu anglosaxoian aurkitzen ditugu hipnosiaren erabileraren aitzindariak anestesian, garai hartako "sonambulismo magnetiko"aren bitartez. J. Elliotson (1843an) eta J. Esdaile (1846an) zirujauek ebakuntza kirurgikoak burutu zituzten prozedura honen bidez.
Frantzian, Eugène Azam eta Paul Broca doktoreek anestesia hipnotikoarekin egindako ebakuntza baten berri eman zioten 1859an Zientzien Akademiari.
Ezohiko egoeretan hipnosia anestesiko bakar gisa, beraz, erabili da kirurgiarako: behazun-xixkuaren erauzketan, anputazioetan, zesaretan, hortz-ebakuntzetan eta histerektomian ere. Hipnosia anestesiko bakar gisa erabiltzeko arrazoiak honako hauek izan daitezke: anestesia kimikoa kontraindikatuta dagoenean; arazo organikoek (bihotz-arazoek, esaterako) kimioanestesia erabiltzeko arriskua areagotzen dutenean; edota pazienteak zirujauaren galderak edo jarraibideak erantzun ahal izatea egokia denean.
B. Stovkis-ek bi kasu adierazgarri deskribatzen ditu:
G. R. Ragerrek Bigarren Mundu Gerran gudu zelaietako zirujauek anestesiarik ez zutela aipatzen du, eta horietako batzuk hipnosira jo zutela emaitza nabarmenekin, Woodruf eta Sampinon, kasu.
Ospetsu bihurtu zen mundu osoan Pierina Menegazzo gazte italiarraren kasua, 1961ean. Hemeretzi urteko gazte honi apendizitis ebakuntza bat egin zioten anestesia hipnotikoa erabiliz. Mundu osora zabaldu ziren argazkietan eta telebistako irudietan gazte italiarra irribarrez agertzen da ebakuntza-gelan, medikuek apendizea erauzten dioten bitartean.
Anestesia hipnotikoak anestesia kimikoak baino askoz abantaila gehiago dituela jakinarazi da. Gaixoek ebakuntza egin eta berehala ibili, edan eta jan dezakete. Ebakuntzaren ondorengo errekuperazioa azkarragoa da. Anestesia hipnotikoak ez du erreakzio toxikorik eragiten, ezta errefusik ere. Zenbait autorek esan dute hipnosi bidezko ebakuntzetan gaixoak odol gutxiago ere galtzen duela (agian hipnosi sakonean nolabaiteko baso-konstrikzioa gertatzen delako).
Anestesia hipnotikoaren erabilera asko murrizten du datu batek: gizabanakoen heren bat soilik, gutxi gorabehera, murgil daiteke hipnosi sakonean, lehen aipatu den bezala.
Hipnosia aplikatzen da min kronikoaren tratamenduan ere. Jakina da min fisiko orok osagai emozional eta psikiko bat duela, eta horrek mina larritu egin dezakeela. Hipnosiaren bidez askotan emaitza onak lortzen dira minaren tratamenduan.
International Journal of Clinical and Experimental Hypnosis erakundeak aditzera eman zuen zuen hipnosiak 27 esperimentu ezberdinetan parte hartu zuten 933 subjekturen %75en mina arindu zuela.
Mina neutralizatzen duen prozesu psikologikoa ezagutzeko, jakin behar da egokitze psikologikoko prozesu guztiak kontzientetik subkontzientera pasatzen direla denborarekin. Hasieran, gidari hasiberriak kontzentrazio handia behar du bere autoa gidatzen duenean. Baina hilabete batzuen buruan gidatu dezake hitz egin eta erretzen duen bitartean. Automatismo batzuk eskuratu ditu, eta jada ez du bere kontzientziaren esku-hartzearen beharrik. Era berean, minik handiena bigarren maila batera pasa daiteke, subjektuaren arreta bere ahalmen guztiak ukitzen dituen egoera berri batek mugiarazten badu. Hau hipnosiaren bitartez lortzen da.
Hipnosia eraginkorra da minbiziaren tratamenduan agertzen den beldurra gutxitzeko, minbiziaren mina gutxitzeko eta minbiziari eta beste afekzio kroniko batzuei aurre egiteko. Gaixotasun sendaezinekin lotutako goragaleak eta bestelako sintomak ere hipnosiarekin tratatu daitezke. . Profesional batzuek adierazi dute hipnosiak minbizia duten pertsonen immunitate-sistema estimulatzen lagun dezakeela. Hala ere, Minbiziaren Amerikako Estatu Batuetako Elkartearen arabera, "Eskura dagoen ebidentzia zientifikoak ez du babesten hipnosiak minbiziaren garapenean edo progresioan eragin dezakeenaren ideia".
Hortz-kirurgian ez ezik (anestesiko gisa), hortzetako min akutuaren tratamenduan ere hipnosia erabili dute hainbat sendagilek.
Amerikako Psikologia Elkarteak hipnosiak, sugestio arruntak eta plazeboak mina gutxitzeko dituzten eraginak alderatzen dituen ikerketa bat argitaratu zuen. Ikerketak ondorioztatu zuen pertsona oso sugestionagarriengan hipnosiak mina murriztu zuela plazeboak baino gehiago; sugestionagarritasun maila txikia dutenengan, aldiz, hipnosiak ez zuen plazebo baino gehiago mina gutxitzen.
Hipnosia eta medikuntza
Askotarikoak dira hipnosiaren aplikazioak medikuntzan. Ez dago zalantzarik gaitz organiko askoren jatorria psikosomatikoa dela eta, jatorri organiko hutsa duten gaixotasunetan ere bada osagai psikiko garrantzitsu bat, psikoterapiaren bidez hobetu daitekeena.
Arlo hauetan frogatu du hipnosiak bere eraginkortasuna :
Hipnosia psikologian eta psikiatrian
Hipnosia psikoterapiaren tresna zaharrenetako bat da, XIX. mendearen erdialdean erabiltzen hasi baitzen. Hain zuzen, psikoterapia hitzaren asmatzailea (1891ean), Hippolyte Bernheim neurologo frantziarra, prestigio handiko hipnologo bat zen, Nancyko eskolaren sortzaileetako bat.
Hipnosiak subjektuaren subkontzientera iristea ahalbidetzen du, hau da, subjektuaren nortasunaren sakoneko geruzetara ailegatzeko aukera ematen du. Horrek zirrikitu asko irekitzen ditu psikologia sakonean aplikatzeko
Hipnosia ez da aplikatu behar, aldiz, psikosi eta depresioen tratamenduan
2001eko urtarrileko artikulu batean, Psychology Today-n, Harvard-eko Deirdre Barrett psikologoak hau idatzi zuen :
"Trantze hipnotiko bat berez ez da terapeutikoa, baina trantzean dauden bezeroei emandako sugestio eta irudi espezifikoek sakonki alda dezakete haien portaera. Pentsatu eta sentitu nahi dituzten modu berriak entseatzen dituzten bitartean, etorkizuneko ekintzetan aldaketak egiteko oinarriak ezartzen dituzte".
Psikoterapia hipnotikoa funtsezko hiru norabidetan mugitzen da:
Lehena hipnosiak berez duen efektu lasaigarria da, sugestiorik gabekoa. Hipnosiak erlaxazio sakona eragiten du, loaren nahasmenduak, hipertentsioa, estres edo antsietate kasuak eta abar tratatzeko oso egokia dena. Hipnoterapia hau batzuek "loaldi sendagarria" deitzen dute, nahiz eta lehen esan dugunez lo hitza ez dela hipnosiari erreferentzia egiteko egokiena. Atseden, lasaitasun eta laxotasun sugestioek hipnosi mota honen efektu terapeutikoa indartzen dute.
Terapia estaltzailea
Bigarren funtsezko norabidea hipnosi estaltzailearena da. Terapia hipnotiko horren helburua patologia psikikoaren sintomak desagerraraztea da, horien zergatien bila joan gabe. Charcot-en eta Freud-en garaitik badakigu, adibidez, sintoma histeriko deigarrienak (itsutasuna, paralisia, espasmoak, etab.) hipnosiak senda ditzakeela, sugestio egokiak erabiliz. Ikus dezagun Stokvis-ek kontatutako adibide hau .:
"''Leidengo poliklinikan hipnoterapiak konpondutako tortikoli kasu latz bat ikusi genuen. 37 urteko emakume bat uztailaren 18an etorri zen, eta 5 hilabete lehenago garondoan min handi bat sumatu zuela adierazi zuen. Min hori gero eta handiagoa zen, batez ere atsekabetzen zenean. Noizean behin bihotz-taupada bortitzak ere izaten ditu. Egun, ezin du lanik egin, eta amaren etxean dago. 1946an soldadu ingeles bat ezagutu zuen, eta seme bat izan zuen harekin. Miaketa fisikoa eta neurologikoa negatiboa da. Pazientea ez da burua zuzentzeko gai, burua ezkerrerantz okertuta baitu. Abuztuaren 1ean bere egoerak okerrera egin zuen, eta ia ezin dio buruari eutsi. Hipnoterapia hasten da, eta hirugarren saioan pazienteak hobekuntza nabaritzen du. Hiru asteren buruan burua ez da okertuta egoten. Aurrerapenak etengabeak dira.Hasieran, astean hiru saio hipnotiko egiten zaizkio; gero, bi, eta azkenik, bat. Guztira, 16 saio. Azaroaren 2an alta ematen zaio, minik gabe baitago''".
Jakina da gizabanako neurotikoengan gatazka psikiko erreprimituak inkontzientera pasatzen direla. Hortik, karga emozional handia dutenez eta kontzientera azaleratu ezin dutenez, sintoma fisiko moduan azaltzen dira (tortikoli moduan, goiko adibidean).
Terapia aurkitzailea
Hipnosia gatazka psikiko latenteak aurkitzeko ere erabil daiteke, psikoanalisia edo beste metodo analitiko batzuk bezalaxe. Breuer eta Freud izan ziren metodo "katartikoaren" asmatzaileak, hipnosia erabiliz. Bide horren bidez, erreprimitutako gatazka psikikoak, zentsurak kontzientziari pasatzen utzi ez zizkionak, berreskuratu nahi zituzten. Gaixo neurotikoa oroimen erreprimituez jabetzen zenean, sintoma fisikoek desagertzeko joera zuten.
Adikzioen tratamenduan
Kaleko jendeak gehien ezagutzen dituen hipnosiaren aplikazio praktikoen artean, zalantzarik gabe, erretzeari uztearena dago. Hipnosiak tabakoarekiko mendekotasuna tratatzeko orduan bere eraginkortasuna frogatu du.
Hipnosiaren bitartez tabakoa utzi nahi duenaren motibazioa indartzen da, eta bere jokaera aldatzeko sugestio positiboak ematen zaizkio. Garai batean usu erabiltzen ziren nazkaren teknikak (terapia abertsiboa) gutxiago lantzen dira egun, hainbat kasutan eraginkorrak izan arren. Hauetan, sugestio post-hipnotikoen bidez tabakoarekiko nazka edo higuin sentimenduak sortzen dira, erretzeko esperientzia subjektuarentzat atsegina izan ez dadin, desatsegina baizik.
Era berean hipnosia laguntza handikoa da alkoholismo edo droga-menpekotasunen arazoei aurre egiteko. Kasu hauetan terapia abertsiboaren erabilpena lehenesten da.
Narkohipnosia
Narkohipnosia farmakoen bitartez hipnosiaren antzeko egoera bat sortzeari deritzo. Hainbat kasutan psikiatrian erabiltzen da ahaztutako oroitzapenak berreskuratzeko edo terapia analitiko bat burutzeko.
Pentotal sodikoa, dosi txikietan eta zain barneko bidetik sartuta, gehien erabiltzen den farmakoa da narkohipnosia burutzeko. Sartu eta segundo gutxitan egoera hipnoide bat sortzen du. Pentotali "egiaren seruma" ere deitu zaio, ustez bere eraginpean subjektuak ezin duelako gezurrik esan (botika horrek nerbio-sistemaren goiko funtzio kortikalak deprimitzen ditu, zailagoa izanik gezurraren asmatze prozesua burutu ahal izatea).
Narkohipnosia alkohol-mozkorkeriaren antzeko koadro baten ekoizle gisa deskribatu izan da: inhibizioen galera, larritasunik eza, sugestionagarritasunaren areagotzea eta nolabaiteko hipermnesia. Pentotal sodikoaren erabilerak gaixoarekin harreman komunikatibo edo "rapport" bat mantentzea ahalbidetzen du, hipnosian bezala, subjektua ez baita lotan geratzen. Horrek terapiarako zirrikitu asko irekitzen ditu. .
Spálov
Spálov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 873 biztanle ditu eta 19,31 kilometro koadroko azalera. Nový Jičíngo barrutian dago.
Suncus ater
Suncus ater Suncus generoko animalia da. Lehen Insectivora edo Soricomorpha deitzen zen taldearen barruan daude. Gaur egun Lipotyphla deitzen den taldearen barruko Crocidurinae azpifamilia eta Soricidae familian sailkatuta dago.
Lilydale (Minnesota)
Lilydale Minnesotako hiri bat da. Dakota konderrian kokatua dago. 2010ean 623 biztanle zituen, 1.49 kilometro koadrotan banatuta.
Olallamys
Olallamys Echimyidae animalia familiako generoa da, karraskarien barruan sailkatua.
Gherța Mică
Gherța Mică Errumaniako udalerri bat da, Satu Mare konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Pseudocolopteryx citreola
Pseudocolopteryx citreola Pseudocolopteryx generoko animalia da. Hegaztien barruko Tyrannidae familian sailkatua dago.
Oryzias mekongensis
Oryzias mekongensis Oryzias generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Adrianichthyidae familian.
San Martin Unx
San Martin Unx edo Donamartiri Untz (hegoaldeko goi-nafarreraz: Sanmartiñe) Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta. Erriberriko merindadean eta Erdialdea eskualdean dago, Iruñea hiriburutik 52,4 kilometrora. Altuera 389 eta 894 metro artekoa da, eta 50,14 km²-ko azalera hartzen du. biztanle zituen.
Herri hau mendi baten inguruan dago, 650 metroko altueran, eta San Martin eliza da nagusi, eliza erromaniko nabarmena. Malda handiko herria da, eta 100 metro baino gehiagoko aldea du eremu baxuenaren eta altuenaren artean, hori guztia herrigunean bertan. San Martin edo Donamartiri Nafarroako herri ardogile nagusia da, eta bereziki nabarmentzen da bere ardogorri-ekoizpenagatik. Gaur egun bere jarduera ekonomiko nagusia da. Udalerria oso eremu malkartsuan dago, Gerindako eta Uxueko mendilerroen arteko elkargunean, eta horrek mahastiak landatzeko terraza egokiak sortzen ditu. Gerindaren goialdean Gerindako errota dago, Euskal Herrian ohikoa den haize errota bakarra.
Bertako biztanleak sanmartindarrak edo donamartiritarrak dira.
Izena
San Martin Unx edo Donamartiri Untz edota Sanmartiñe toponimoa beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Etimologia
Udalerri honetako toponimo guztiek jatorri bera dute, baina beren hizkuntzetara egindako itzulpenak dira. Martin Tourskoa santua herriko patroiaren izena herriaren jatorrizko izenari (Unx, Untz, Uncs) batzetik datoz.
Herriaren antzinako izenaren jatorria eztabaidatua da, untxia euskal hitzetik etor litekeelakoan, unsea edo unxie tokiko hitzetik abiatuta, honako bilakaera honekin: Unse(a) > Unsi(a) > Unxi(a) > Untzi(a), -a artikulua eta -i bokala galduz. Horrela, herrian dagoen eremuan dauden untxien ugaritasuna aipatuko luke hitzak.
Batzuetan, San Martin edo Donamartiri bakarrik esaten du.
Armarria
San Martin Unx edo Donamartiri Untz herriko armarriak honako blasoi hau du:
Bandera
San Martin Unx edo Donamartiri Untz herriko banderak herriko armarri dauka hondo gorri baten gainean.
Eschenbergen
Eschenbergen Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
San Martin Unx
Geografia
San Martin Unx edo Donamartiri Untz Gerindako eta Uxueko mendilerroen arteko banalerroan dago, Tafallaldea eskualde naturalean, Erdialdea (eskualdea)n.
Inguru naturala eta kokapena
Herria Nafarroa Garai erdialde-hegoaldean kokatzen da, NA-132 errepidea Zangoza-Tafalla norabidean hartuta. Gainera, NA-5300 errepideak San Martin Unx edo Donamartiri Untz eta Erriberri lotzen du.
Klima eta landaredia
Herria, klima mediterranearraren eraginpean dago, eta herrigunearen inguruko landaredia horren adibide da. Urteko batez besteko tenperatura 12,5 gradukoa da, eta prezipitazioak 500 eta 800mm artekoak. San Martin Unxeko gunerik menditsuenetan 800mm baino gehiago jausten dira urtero. Urteroko egun euritsuak 75 inguru izaten dira.
Landarediaren eraldaketa erabatekoa izan da udalerri gehienean, eta horrela, gaur egun herriko landaredi gehiena XIX. mendean hasitako pinuen birlandatzeen ondorio da. Zuhaitz espezie ugarienen artean, Alepo pinua eta Austriatik ekarritako larizio pinua daude, bien artean 383 hektarea inguru hartzen dituzte. Birlandaketa hauek udalerriaren iparralde eta ipar-mendebaldean egin ziren. Pinuen inguruan, ameztiren bat kontserbatzen da, duela mende asko udalerria estaltzen zituzten zuhaitzen arrastoak.
Estazio meteorologikoa
San Martin Unx edo Donamartiri Untz herrian ez dago estazio meteorologikorik. Hala ere, Uxue pareko udalerrian, estazio bat dagoen, itsasoaren mailatik 829 metrora, Nafarroako Gobernuak 1991n jarritako estazio meteorologikoa dago.
Historia
San Martin Unx edo Donamartiri Untz udalerriaren mugartean, Brontze Aroko aztarnak aurkitu dira, Santa Kruzen eta Fonblankoko ubidean esaterako. Gainera, San Martin elizaren inguruan, hego-mendebaldeko galtzada erromatarraren aztarnak kontserbatzen dira. Galtzada hori Erriberrira iristen zen Tuteratik, Ebroren ezkerreko ertza inguratuz. Hilarri zati bat eta bi bozka arare aurkitu dituzte Santa Kruz lekuan.
Errege-jaurerriko antzinako hiribilduak XII. mendean Nafarroako Erresumako barrutietako bat eratu zuen, eta honako hauen esku geratu zen, hurrenez hurren: Aznar Azearitz senataria (1116), Martin Lehet (1137-1143), Semeno Almorabide (1171), Bartolome Arradakoa (1191), Aznar Pardo (1195) eta Gonzalo Baztan senataria (1197), Semeno Garmorabide (1127), eta Semeno Arradakoa. Antso VII.a Nafarroakoak 1197n erregearen tokiko iltze-ontzia eta errege-errikostearen iltze-ontzia beti hiribilduko bizilagunak izatea xedatu zuen; ondoren, bertako uren eta larreen aprobetxamendu tradizionalerako bermeak eman zizkion 1204n, eta, azkenik, urteko petxa eguneratu zuen 1206. urtean, 400 kahitze gari eta 1600eko beste hainbeste saritzat zenbatuta, 1280koa. Nahiz eta Joan II.ak Bernardo Ezpeletari 1457n tokiko jaurerria eta jurisdikzioa transferitu, hau Koroaren ondarera itzuli zen. Jasandako kalteak kontuan hartuta, bizilagunek 1480n beren petxen herena barkatu zieten; aurretik, Karlos III.a Nafarroakoaren 1401n alde egin zioten uko tokiko elizaren patronatuari, eta ondoren 1457n Belateko priorerriari atxiki zioten. Leireko monasterioak lursailak bereganatu zituen XI. mendearen hasieran.
Fernando Katolikoak, Nafarroako konkista burutu ondoren, 1512tik aurrera nafar gotorleku ugari suntsitzeko agindu zuen, Erresumaren segurtasunerako kaltegarriak zirelakoan. Horien artean, Untzekoa. 1514. urtean, 16 urteko epean kuartelik eta alferrekorik gabe geratzeko pribilegioa eman zien bertako biztanleei, bakea lortzeko eta Nafarroara erakartzeko politikaren barruan.
1513an Donamartiri Petri Nafarra mariskalaren esku zegoen, baina egun horretan herriak berarekin zuen zorra ordaindu eta koroara itzuli zen, errege gisa; koroak hamasei urtez kuarteletatik salbuetsita saritu zuen. Hala eta guztiz ere, menpekotasun harremana ez zen erabat hautsi edo berriro hasi, 1543an San Martinek berrehun gari lapurreta, beste hainbeste garagar eta hogei florin ordaintzen baitzizkion Nafarroako mariskalari. Jurisdikzioa, ordea, berenganatu egin zen; hala, 1802an, hiribildua gobernatzen zuten alkate bat, erregeordeak hiribilduak berak proposatuta izendatua, eta bi errejidore, herrikoen artean aukeratzen zirenak.
Udalerriko Santa Zita baselizak 23 zereal eta mahasti lapurtu zituen 1795ean, eta 20 bat ardo karga eragiten zituzten. 1776an egindako inbentario batean, baselizak honako hauek zituen: sei kasula, kaliza bat, azofatzeko lanpara bat, makilazko lau argimutil, zilarrezko koroa bat, sei soineko eta kultuko beste objektu batzuk. Bi erlikia-ontzi ere bazeuden, zilarrezko bitxi bat eta metal bereko bihotz bat. Beheko gelan mahaiak, eserlekuak, trillo bat eta lastategirako eskailera bat zeuden gordeta. Ermitak, gainera, sukaldea eta hiru upel zituen, handiena bederatzi zamakoa.
Bigarren Karlistaldian, Untz populazio prokarlistaren aurkako errepresalia izugarriak gertatu ziren. 1875eko martxoaren 29an, goizaldean, Tirso LacallekZiraukiko herrena zeritzonak, hainbat tropel egin zituen herritarren gainean, batzuk hil eta besteak lapurtu zituen. Mendiry jeneralak, herrena entregatzea eskatu eta eskaera ukatu ondoren, hainbat soldadu liberal fusilarazi zituen Bilatorta eta inguruko herriak erre izana egotzita.
XX. mendearen erdialdera bi eskola zituen: bata mutikoena (laurogeita hamar joaten ziren), maisuak 1952 erreal jasotzen zituen garian eta 1400 dirutan, eta, bestea, neskena, berrogeita hamar aldiz ibiltzen zena eta irakasleak 960 erreal kobratzen zituena. Tafallara eta Erriberrira zihoazen bideak, besteak bezala, egoera txarrean zeuden. Irin-errota batek funtzionatzen zuen. 1906an Landa Kutxa bat eratu zen, mugimendu honetan ez ezik kooperatibismoan aitzindarietako bat izan zena. 1920ko hamarkadan indar hidraulikoa zuten bi irin-errota eta indar elektrikoa zuten bat, bost dolare eta bost txokolate-fabrika zeuden. 1914an Upeltegi Kooperatiboa sortu zen eta 1916an Cosecheros Batasunekoa.
Ekonomia
San Martin/Donamartiri herrian ezaugarri nagusia, historian zehar, kooperatibismoaren arloan oso herri aktiboa izatea izan da, eta fundazioaren berri aurrezki-kutxa baten, upategi baten, irin-denda baten, dolare baten, zentral elektriko baten eta inspirazio kooperatibista berdineko zirkulu katoliko baten sistema kooperatiboaren bidez izaten da. Kooperatibismoak XIX. eta XX. mendeetan zehar inguruko gainerako herriek baino maila ekonomiko nabarmen altuagoa izatea ahalbidetu zion herriari.
Parke eolikoa
Udalerriaren iparraldean, Gerindako mendilerroan, Nafarroako Gobernuak eraikitako "San Martín de Unx" izeneko parke eolikoa dago. Parkeak duen instalaturiko potentzia 24,60 megawattekoa da. Parkearen jabea Acciona da gaur egun.
Politika
San Martin Unx edo Donamartiri Untz herriko udaletxea herrigunean dago, eta idazkaria, era berean, Uxueko Udalako idazkaria da. Udalbatza udalerriko alkateak eta sei zinegotzik osatzen dute. Egungo alkatea Francisco Javier Leoz Guillen da, San Martingo Talde Independenteko hautagai gisa aurkeztu zena.
Foru hauteskundeak
Hauek dira Nafarroako Parlamenturako hauteskundeen azken bi deialdiak:
Udala
Udalaren egoitza eta udaletxea herrigunean dago.
Udaletxea XVIII. mendearen amaieran eraiki zen, 1785. urtearen inguruan. Eraikinak hiru solairu dauzka, eta inguruko eraikuntzen estilo bera jarraituz altxatu zuten. Udal bulegoez gain, udaletxean, herriko liburutegia, anbulategia, eta udaletxeko langileentzako etxebizitzak daude. 1980ko hamarkadan 8,5 milioi pezetako eraberritze proiektuak, eraikinaren kanpoaldea eta barrualdea berriztu zituen (proiektuak Nafarroako Gobernuaren laguntza jaso zuen).
Egungo banaketa
San Martin Unx edo Donamartiri Untz herriko Udala zinegotzik eta alkateak osatzen dute, demokratikoki hautatuak. Alkatea Francisco Javier Leoz Guillen da, San Martingo Talde Independentea zerrendakoa. Zinegotziak 6 daude:
Alkateak
1979tik, San Martin Unxek edo Donamartiri Untzek 9 alkate izan ditu:
Garraioa
Nafarroako Hiriarteko Garraioa sareko linea zerbitzua ematen dio udalerri honi. Herriak bi autobus geldialdi du zeharkarrikan: bat Uxuerantz eta beste bat Tafallarantz. Autobus zerbitzuak lan egin dezan, linea eskariaren araberako linea baita, bidaia aurreko eguneko 19:00ak baino lehen erreserbatu behar da.
Hirigintza
San Martin Unx edo Donamartiri Untz Erdi Aroko hiribilduaren adibide tipikoa da, mendeetan zehar trazadura ia aldatu ez duena. Malda nabarmeneko muino batean kokatzeak baserri mailakatu bat ezarri zuen, ondoko Uxuen bezala, lursailaren maila ezberdinetara egokitzen diren kale zentrokideetan kokatua. Beste bide batzuk, haietara irrati gisa doazenak, aldapa handietan igotzen dira San Martin eliza dagoen eta desagertutako gaztelua egon zen goialderaino. Hirigune zahar hori hirigune harresitu baten barruan zegoen, eta barruko lerroa Kale Nagusiarekin bat dator; kale horretan, oraindik ere, atari eta pasabide zaharrak daude. Hiribilduaren sarrera nagusia portaletik egiten zen, Poloko elizaren ondoan. Hortik abiatzen da San Migel karrika, bere ibilbide bihurgunetsuarekin parrokiarantz doana. Nukleo zahar horretan Erdi Aroko eraikin batzuk kontserbatzen dira oraindik, nahiz eta ugariagoak diren XVI. mendeko etxeak, fatxada altuak dituztenak, zirkuluerdiko arkuak dituztenak edo apur bat zorrotzak, harrizko dobela sendoekin. Herriko eraikin batzuek XVI., XVII. eta XVIII. mendeetako armarriak dituzte, eta horietako batzuek Leoztarren armak errepikatzen dituzte.
Euskara
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, San Martin Unx edo Donamartiri Untz atzerakada-eremuan sailkatu zen, non euskarak hain atzerakada handia izan duen, non bertako hiztunik apenas geratzen den.
Koldo Zuazok, 2010ean, San Martin Unx edo Donamartiri Untz ez-euskal-eremuan sailkatu zen.
Nafarroako Gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera, San Martin Unx edo Donamartiri Untz eremu ez-euskalduneko udalerria zen, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania zen. 2001eko erroldaren arabera, herritarren % 0,68k zekien euskaraz, 2010ean % 0,68k eta 2018n % 3,00k.
Herri senidetuak
San Martin Unx edo Donamartiri Untz ondorengo herriekin senidetuta dago:
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Pedro Vargas
Pedro Vargas Gerendiain (Gipuzkoa, - ?) gipuzkoar abokatu eta politikaria izan zen.
Lindstrom (Minnesota)
Lindstrom Minnesotako hiri bat da. Chisago konderrian kokatua dago. 2010ean 4,442 biztanle zituen, 9.33 kilometro koadrotan banatuta.
Bernardino Rivadavia
Bernardino Rivadavia (Buenos Aires, 1780ko maiatzaren 20a - Cádiz, Espainia, 1845eko irailaren 2a) argentinar politikaria izan zen. 1826-1827 bitartean Río de la Platako Probintzia Batuetako presidentea, alegia Argentinako Errepublikako lehen presidentea, izan zen.
Biografia
Ingelesen aurka borrokatu zen Buenos Airesen 1806an, eta Argentinako independentziaren aldeko batzordeko idazkari egin zuten 1810ean. 1811n batzordeko buruzagi nagusi bihurtu zen, eta haren aginduetara eratu zen La Platako gudarostea, desegin ziren espainiarrek ezarritako gorteak, prentsa-askatasuna aldarrikatu eta esklabotza kendu zen.
1814an Europara jo zuen, Río de la Platako Probintzia Batuen alde, britainiarren laguntza eske. Sozialismo utopikoaren ideiak ezagutu zituen Europan, eta Amerikan ildo horretako neurriak bideratzeko erabakia hartu zuen. 1821ean itzuli zen Argentinara, gobernuko ministro gisa. Gizarte-alorrean, Elizaren pribilegioak murriztu eta laborariak lurren jabe egitea erraztu zuen; politikan, hauteskunde-bidezko ordezkaritza bat abiarazi zuen, eta kultura-alorrean Buenos Airesko Unibertsitatea sortu zuen.
Río de la Platako Probintzia Batuetako lehendakari egin zuten 1826an, batasunerako konstituzio berria aldarrikatu ondoren. Halaz ere, 1827an utzi behar izan zuen kargua, batasun berri haren joera zentralistaren aurka, Buenos Airestik kanpoko herrialdeetan altxatu ziren federalisten eta geroko Uruguaiko lurrak beretzat nahi zituen Brasilen aurkako gerretan buru ezin emanik zegoela. Europara joan zen, eta 1834an itzuli bazen ere, betikoz utzi behar izan zuen ondoren sorterria, epaiketa baten ondoren. Brasila joan zen, lehenengo, eta Espainiara ondoren.
Becky ekaitza
Becky ekaitza edo zikloia 2010eko azaroaren 6an Ozeano Atlantikoan sortu eta hurrengo egunetan Erresuma Batua eta beste zenbait herrialde zeharkatu zuen behe presio gune indartsu bat izan zen. 180 km/h-tik gorako haize-boladek, sortutako itsaso zakarrak eta euri jasa gogorrek bi hildako eragin zituen.
Morena (abeslaria)
Morena (Margaret Camilleri bezala ezagutua, bere benetako izena Margerita Camilerri Fenech den arren), 1984an, Maltako Gozo uharteko Sannaten jaiotako abeslari bat da. Bere izen artistikoa, bere itxura fisikoagatik hartu zuen, eta "Mediterranear Sumendia" bezala ere ezagutzen da.
Morena Eurovision jaialdian
2006an, Malta Song for Europen parte hartu zuen (Eurovision Kanta Txapelketan Malta ordezkatuko zuen kantuaren hautaketa), Paul Giordimainarekin batera, "Time" abestia kantatuz. 9. postuan amaitu zuen, 3046 bozkekin.
Bi urte beranduago, 2008an, berriz parte hartu zuen, bi abesti aurkeztuz: Casanova eta Vodka. Biak pasa ziren finalera, Casanova 5. geratu zelarik, publikoaren 3607 bozkekin eta epaimahaiaren 40kin. Vodka, berriz, garaile izan zen, publikoaren 16.979 bozkekin (%33a) eta epaimahaiaren 49rekin.
Carol Reed
Sir Carol Reed (1906ko abenduaren 30a - 1976ko apirilaren 25a) Ingalaterrako zinema zuzendaria zen, Oscar sariaren irabazlea.
Biografia
Hasieran antzezle izan zen antzerkian. 1935ean egin zuen bere lehen filma, It Happened in Paris (Parisen gertatua). Teknikari bikaina zen, kontalari zehatza, antzezleak ongi gidatzen zekiena, baina biribiltasuna falta izan zitzaion askotan. Bigarren Mundu Gerra ondoren arrakasta handia izan zuen hiru film bikaini esker: Odd Man Out (1947), The Fallen Idol (1948, Idolo eroria) eta The Third Man (1949, Hirugarren gizona), azken biak Graham Greene-ren eleberrien egokitzapenak. Azken garaiko filmak eskasagoak dira. Beste film batzuk: Night Train to Munich (1940, Gaueko trena Municherantz), Outcast of the Islands (1951, Uhartetik erbesteratua), Our Man in Havana (1959, Gure gizona Habanan), Oliver! (1968), Follow Me (1972, Jarrai nazazu).
Txema Indias
José María Indias Tello (Donostia, Gipuzkoa, 1971eko irailaren 20) futbolari ohia eta kirol zuzendaria da. Aurrelari edo eskuin atzelari moduan aritzen zen.
Mennevret
Mennevret Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 666 ziren. Familiak 260 ziren, horien artean 68 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 40 bakarrik bizi ziren emakumeak), 76 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 80 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 36 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 316 etxebizitza zeuden, 262 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 36 bigarren erresidentzia ziren eta 18 hutsik zeuden. 314 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 262 etxebizitza nagusietatik 199 bere jabearen bizilekua ziren, 54 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 11 etxek bi zituzten, 50 etxek hiru zituzten, 95 etxek lau zituzten eta 105 etxek bost zituzten. 174 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 132 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 91 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 414 ziren, horien artean 275 aktiboak ziren eta 139 inaktiboak ziren. 275 pertsona aktiboetatik 227 lanean zeuden (138 gizon eta 89 emakume) eta 48 langabezian zeuden (24 gizon eta 24 emakume). 139 pertsona inaktiboetatik 44 erretiraturik zeuden, 35 ikasten zeuden eta 60 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 17 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 2 administrazio publikoko enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 igeltseroak eta 1 jatetxe.
2000. urtean Mennevret udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden, 327 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Oriole Park at Camden Yards
Historia
Oriole Park at Camden Yards Oriole Park zaharra ordezkatzeko pentsatu zen. Estadio hau HOK Sportek planeatu zuen. Eraikuntza 1989an hasi zen eta 2 urte eta 9 hilabete iraun zuen. Estadioak Oriole Park zaharraren izena jasoko zuen, baina garaiko Marylandeko gobernatzaileak estadioa Camden Yards izendatzea egokiagoa zela uste izan zuen. Eztabaida luze baten ondoren estadioak bi izenak erabil zitzala erabaki zen, hala, Oriole Park at Camden Yards deituz.
Estadioa 1992ko apirilak 6an ireki zen Baltimore Orioles eta Cleveland Indians taldeen arteko partida batekin. Estadio honek eragina izan du AEBetako zenbait beisbol estadioren eraikuntzan. Honakoak esate baterako:
Cruz Azul FC
Cruz Azul Fútbol Club Mexikoko futbol talde nagusietakoa da, Mexiko Hirian egoitza daukana, hasiera batean Hidalgoko Ciudad Cooperativa Cruz Azul-en sortu bazen ere. 1996an aldatu zen hiriburura. Sei aldiz irabazi du CONCACAF Txapeldunen Liga, inork baino gehiago.
Antonio Gamoneda
Antonio Gamoneda (Oviedo, 1931ko maiatzaren 30a) espainiar olerkari berritzailea da. 1950eko belaunaldian kokatzen zaio. 2006an Cervantes saria eman zioten.
Bizitza
Oviedon jaioa den arren Leonen bizi izan da 1934. urteaz geroztik, eta kulturaren alorrean garrantzi handiko lanak egin ditu bertan. Gamoneda inongo eskola edo joeretan sailkatzen zaila da benetan, baina baditu zenbait bereizgarri nagusi: bere kasa ikasia da, bakar lanean jardun du, oso jarrera kritikoa erakutsi du bere lanetan eta kalitate handiko obrak eman ditu argitara.
1998an El cuerpo de los símbolos (Sinboloen gorputza) argitaratu zuen, oroitzapenari buruz mintzo den idatzia, eta 1992an La edad del frío (Hotzaren adina) XX. mendeko olerkigile handienen mailako idazle gisa berretsi duena. Zenbait eskultore eta pintoreri buruzko monografiak idatzi ditu, adibidez, José Luis Sánchez (1981), Julio Hernández (1981), Francisco Echanz (1978) eta Juan Barjola (1980).
Diktadura
Diktadura gobernu era bat da, zeinetan pertsona edota ideologia bereko talde jakin baten eskuetan botere guztia dagoen, estatuaren hiru botereak (legegilea, eragilea eta judiziala) kontrolatuz.
Esperstedt (Turingia)
Esperstedt Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Diktadura
Boterea eskuratzeko bideak
Diktadoreek era askotan lor dezakete boterea. Ohikoa da militarrek gauzatutako estatu kolpe baten bidez lortzea, gerora armadak bere karguan mantenduz, baina posible da baita ezaugarri zibilak edukitzea. Aukeratuak izan daitezke, alderdi bakarrak edo hierarkia agintariak izendatuak edota boterea zuen ahaidearen heriotzaren ostean oinordetuta.
Diktadura batean, buruzagia ez dira aldizka sufragio unibertsal aske, zuzen eta sekretuaren bidez berritzen. Horrela, nahiz eta diktadoreak boterea hauteskundeen bidez lortu (Adolf Hitlerrek bezala), epe laburrean gainerako alderdi politikoak legez kanpo uzten ditu eta ondorengo hauteskundeak eragozten ditu, aldiro, arrazoi propagandistikoengatik, sasi hauteskunde manipulatu batzuk antolatzen diren arren, gobernuari patina demokratiko bat emateko eta herriaren aldeko debozioa erakusteko. Bozketa hauetan diktadorean hautagai bakarra izan ohi da eta ustelkeria eta hertsadurengatik emaitza ikusgarriak jaso ohi ditu.
Diktadura motak
Barbara Geddes-en arabera, diktadurak bost motetan sailkatu daitezke: diktadura militarra, alderdi bakarreko diktadura, diktadura pertsonalista, diktadura monarkikoa eta diktadura hibridoa, aurrekoen konbinaketa.
Banhòus de Céser
Banhòus de Céser Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gard departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2007an 18.512 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bagnols-sur-Cèze udalerrian erroldatutako biztanleak 18.512 ziren. Familiak 8.069 ziren, horien artean 2.919 pertsona bakarrekoak ziren (1.206 bakarrik bizi ziren gizonak eta 1.713 bakarrik bizi ziren emakumeak), 2.274 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.961 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 915 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du: