cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Korfbol
Historia
Korfbolaren nazioarteko aurkezpena 1920ko Olinpiar jokoetan egin zen, Anberesen, Belgikan. Hamarkada pare bat lehenago jokatzen zela dokumentatuta dago. Aurkezpen olinpikoaren ondorioz Korfboleko Belgikako Elkartea sortu zen arren, nazioarteko onarpena mantso ibili zen. Onarpena eta hedapena pixka bat hobetu zen II. Mundu Gerra amaitu eta gero.
Garapen motel horren arrazoia izan zitekeen kirol jarduera lehiakorretan gizonak eta emakumeak bereizteko zegoen joera. II. Mundu Gerraz geroztik, bi faktorek azal dezakete korfbolak gero eta ospe handiagoa izatea nazioarteko kirol-testuinguruan: alde batetik, amerikar saskibaloiaren sarrera unibertsala (Europan eta beste kontinente batzuetan apenas ezagutzen zen kirola Ameriketako indar armatuek munduan hedatu zuten); eta bestetik, gerraostea berreraikitzeak estalitako kirol-instalazio askoren ezarpena barne hartzea.
Lehen, futbolaren antzeko zelai batean jokatzen zen korfbola, gero saskibaloi kantxa baten antzeko dimentsioetara egokitu behar izan zena. Saski-baloiaren eredua hedatu zenean, korfbol jokoak saski-baloi kantxen neurriko esparruetan jokatzen hasi ziren. Saski-baloiren eredura, joko-zelaiak txikiagotu eta taldekideen kopurua ere murriztu egin zuten. Talde bakoitzean hamabi jokalarik jokatu beharrean (sei gizon, sei emakume), talde bakoitzean zortzi jokalari izatera igaro ziren (lau gizon, lau emakume). Aldaketa horien emaitza jokoaren erritmoa bizkortzea izan zen zen. Partida bakoitzeko markatutako tanto kopuruak gora egin zuen, eraso-defentsa txandakatzeak maizago gertatzen ziren eta jokoa bizkortu egin zen orokorrean.
Dobšiná
Dobšiná Eslovakiako udalerri bat da, Rožňavako barrutian kokatuta. 82,72 km²ko azalera du eta 5657 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1326. urtekoa da.
Ekonomia informal
Ekonomia informala edo ezkutuko ekonomia estatuaren kontrolpetik at egiten den jarduera ekonomikoa da. Ekonomia informala ez da sartzen estatistika ofizialetan, ez eta zirkuitu fiskaletan ere, protagonistak (herritarrak, enpresaburuak, langileak) eta emaitza (produkzioa, kostuak, irabaziak) ez direlako aitortzen.
Ekonomia informalean sarturik daude bai legezkoak diren zenbait ekonomia jarduera (hala nola truke informala), bai ezkutuko ekonomia edo merkatu beltza izenez ezagunak diren legez kanpoko ekonomia jarduerak (hala nola droga trafikoa eta arma trafikoa).
Ekonomia informala garrantzi handikoa da edozein herrialdetan, batez ere langabezia-tasa altua duten herrialdeetan. Europan egin diren azterketetan kalkulatu da hala Espainiak nola Italiak barne produktu gordinaren % 20 dutela ezkutuko ekonomian, eta Greziak aldiz % 30.
Etorkinak, emakumeak eta haurrak dira ekonomia informalean aritzen diren langileen ehuneko handiena. UNICEFek emandako datuen arabera, 246 milioi haurrek egiten du lana ezkutuko ekonomian; hiru laurdenek (171 milioi), arrisku egoeran.
Louis Mountbatten
Louis Francis Albert Victor Nicholas George Mountbatten (1900eko ekainaren 25a – 1979ko abuztuaren 27a) Erresuma Batuko amirala izan zen, Indiako azken erregeordea, eta Indiako Batasun independentearen lehen gobernatzaile nagusia (1947-1948). 1979an, Behin-behineko IRAk hil zuen, haren itsasontzian jarritako bonba batez.
Biografia
Lehen Mundu Gerran Jutlandiako bigarren itsas guduan hartu zuen parte. Bigarren Mundu Gerran Norvegia eta Frantziako indargune alemaniarren kontrako operazioak zuzendu zituen. 1943ko abuztuan, Asiako hego-ekialdean aliatuen aginte nagusia eman zitzaion. Japoniarrak Birmaniatik eta Singapurretik egoztea lortu zuen.
Diplomatiko nabaria ere izan zen. Lord Wavell ordezkatu zuen Indiako azken erregeordea izateko, eta independentzia prozesua burutzea egokitu zitzaion. India independenteko lehen gobernatzaile nagusia ere izan zen, Jawaharlal Nehru lehen ministroak eskatuta.
Heriotza
Mountbattenek udako oporrak Donegal konderrian pasa ohi zituen, Irlandako ipar-mendebaldeko kostaldean. Garda Síochának segurtasunaren inguruan emandako aholkuak eta ohartarazpenak gorabehera, 1979ko abuztuaren 27an arrantza egitera irten zen. Aurreko gauean, Thomas McMahon IRAko kideak urruneko kontroleko bonba bat paratu zuen 10 metroko txalupan. Ezezagun batek leherrarazi zuen bonba, Mountbatten eta beste batzuk barruan zirela.
McMahonek bizitza osorako kartzela zigorra jaso zuen 1979ko azaroaren 23an.
Gerry Adamsek ondokoa adierazi zuen Mountbattenen heriotzari buruz:
Pietà (Malta)
Pietà, Maltako udalerria da. Udalerriaren azalera 0 km2 da eta 2005eko erroldaren arabera, 0 biztanle zituen.
Kataluniako kontsulta-legea (2014)
2014 urtean Katalunian jalgitako kontsulta-legea, euskaraz izen osoz Berresteko ez diren kontsulta herrikoiei eta herritarren parte hartzeari buruzko legea (katalanez Llei de consultes populars no referendàries i participació ciutadana) 2014ko irailaren 19an Kataluniako Parlamentuak bereziki 2014ko azaroaren 9an egin zen Kataluniaren autodeterminaziorako kontsultarako onartutako legea izan zen. Espainiako Gobernuak lege horren aurka azaldu eta bere indarrean sartzea eragozten saiatuko zela adierazi zuen. Legea Kataluniako Parlamentuaren gehiengoaren botoa jaso zuen, PP eta Ciutadans alderdi politikoen aurkako botoarekin eta CiU, ERC, ICV-EUiA eta CUP alderdien baiezko botoarekin.
1271 Isergina
1271 Isergina asteroide gerrikoan aurkitutako 1271. asteroidearen izena da. 1931ko urriak 10ean aurkitu zuen Grigory Neujmijnek Simeisetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1931 TN zen.
Almatyko metroa
Almatyko metroa (errusieraz: Алматинский метрополитен), Kazakhstanko Almaty hiriko garraiobide publikoa da. 2011ko abenduaren 1ean zabaldu zen. Lehen linearen lehen tarteak 11,3 kilometro ditu.
Egitasmoa
Hiriko arduradunek pentsatutako metro-sareak 45 kilometro izango ditu. Hasieran hogei tren ibiliko dira lehen lineako lehen tartean. Gerora, linea guztiz amaitzean 52 tren erabiliko dira, batez beste 40 kilometro orduko abiaduran ibiliko direnak.
Lehen linea amaitzean, bigarren eta hirugarren bat eraikitzen hastea espero da.
Unanuko inauteriak
Unanuko inauteriak, Ergoienako Unanu herrian ospatzen direnak, Nafarroa Garaiako inauteri tradizional ikusgarri eta ospetsuenetakoak dira. Mamoxarroak eta muttuak dira pertsonai nagusiak. Mamoxarroak zuriz jantzitako gazteak dira, gerriko beltz edo gorriz, pazpalin edo kriskitinak soinean, aurpegia metalezko kattola edo maskara batez estalita; inaute-astearteko arratsaldean kalera irteten dira makilaz armaturik, kalean harrapatzen duten edonor jotzeko. Muttuak emakumez jantzitako pertsonaiak dira, orobat makilaz armaturik baina kolore biziekin jantzita eta kriskitinik gabe, jo beharreko jendearen berri mamoxarroei emateko. Jendeak esaldi honekin zirikatzen ditu:
Mamuxarroekin eginiko ezkutaketa eta korrika saioen ondoren, auzate edo herri afari batez bukatzen da inauteria. Inaute-astearteaz gainera, inaute-igandean mamoxarro txikien eguna ospatzen da, modu beretsuan, baina haurrak protagonista izanik.
Astronesthes chrysophekadion
Astronesthes chrysophekadion Astronesthes generoko animalia da. Arrainen barruko Stomiidae familian sailkatzen da.
Newton Stewart
, 'Baile Ùr nan Stiùbhartach', Eskoziako burgu ohi eta udalerri bat da, Dumfries eta Galloway eremu administratiboan.
Joseph Schildkraut
Joseph Schildkraut (Viena, 1896ko martxoaren 22a - New York, 1964ko urtarrilaren 21a) austriar-estatubatuar aktorea izan zen.
Austrian jaio zen familia judu batean eta 19w0an Estafos Unidos enpresara joan zen. Zineman, antzerkian eta telebistan aritu zen eta 1937an Iscar saria irabazi zuen The Life of Emile Zola filmean egindako lanagatik.
Circus (Britney Spears)
Circus Britney Spearsen 6. studio-albuma da. 2008ko azaroaren 28an kaleratu zen, Jive Recordings-en eskutik. Spears 2008ko hasieran hasi zen albumean lanean, produktore berriekin ( Bloodshy & Avant eta Danja-rekin), electropop and soinu urbanoak landuz (Blackout-en egin zuen bezala; baita hasierako pop hit-ak sortu zituztenekin ere, esate baterako Max Martin-ekin.
Albumak kritika positiboak jaso zituen musika kritikarien ikuspuntutik. Billboard 200-an, 1. postua lortu zuen, eta honela Spears historiako 1. emakume gaztea izan zen 5 album 1. postuan edukitzean. Honela, Guinness Book of World Records-en satu du bere burua.
Albumeko 1. singlea, "Womanizer", nazioarteko hit-a izan zen, hamar herrialdetan zerrendetako 1. postua lortuz (besteak beste Ameriketako Estatu Batu-etako Billboard Hot 100). Bigarren singlea, "Circus", 3. postuan geratu zen Ameriketako Estatu Batu-etaneta lehen 10 postuetan geratu zen munduarteko 7 herrialdetan. Ondorengo singleak "If U Seek Amy" eta "Radar" izan ziren. Spears-ek albumak promozionatu zuen, zuzeneko emanaldiak eskainiz, eta mundu mailako tour arrakastasuarekin: The Circus Starring Britney Spears. Lehendabizikiko singleak, "Womanizer", Grammy sarietarako nominazioa jaso zuen, abestia dantzagarria izanagatik.
500eko hamarkada
500ko hamarkadak 500etik 509. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
Giuseppe Ungaretti
Giuseppe Ungaretti (Alexandria, Egipto, 1888ko otsailaren 8a - Milan, 1970eko ekainaren 1a) italiar poeta izan zen. Ikasketak Frantzian egin zituen, eta Literaturako irakasle izan zen Brasilgo Sao Pauloko Unibertsitatean (1937). Popolo d´Italia eta Gazzetta del popolo egunkarietan idatzi zuen. Frantziako dekadentismoaren eragina (Rimbaud, Mallarmé, Valéry eta abarrena) nabari da haren obretan, eta haren ondorioz Italian sortu zen hermetismoaren aitzindaria izan zen. Obra nagusiak: Il porto sepolto (1916, Urperatutako Kaia); Allegria (1931, Poza Eduardo Gil Berak 1992an euskaratua); Sentimento del tempo (1933, Denboraren sendimendua); Il dolore (1947, Mina); La terra promessa (1950, Agindutako lurra); Un grido e paesaggi (1952, Oihu bat eta ikuspegi batzuk). Saiakera-bilduma bat Il deserto e dopo (Basamortua eta gero) egin zuen, halaber. Shakespeareren, Luis de Góngoraren, Stéphane Mallarméren eta William Blakeren obra batzuk italierara itzuli zituen.
Old Luce
, Eskoziako parrokia zibil bat da, Dumfries eta Galloway eremu administratiboan.
Bennwihr
Bennwihr Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bennwihr udalerrian erroldatutako biztanleak 1.304 ziren. Familiak 496 ziren, horien artean 102 pertsona bakarrekoak ziren (61 bakarrik bizi ziren gizonak eta 41 bakarrik bizi ziren emakumeak), 160 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 209 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 25 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 552 etxebizitza zeuden, 501 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 19 bigarren erresidentzia ziren eta 32 hutsik zeuden. 439 etxeak ziren eta 110 apartamentuak ziren. 501 etxebizitza nagusietatik 378 bere jabearen bizilekua ziren, 107 alokairuan okupaturik zeuden eta 15 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 13 etxek bi zituzten, 46 etxek hiru zituzten, 81 etxek lau zituzten eta 356 etxek bost zituzten. 445 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 190 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 268 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 795 ziren, horien artean 616 aktiboak ziren eta 179 inaktiboak ziren. 616 pertsona aktiboetatik 581 lanean zeuden (314 gizon eta 267 emakume) eta 33 langabezian zeuden (14 gizon eta 19 emakume). 179 pertsona inaktiboetatik 69 erretiraturik zeuden, 61 ikasten zeuden eta 49 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bennwihr udalerrian 493 unitate fiskal zeuden, 1.302,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.398 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 111 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 5 janari enpresak ziren, 4 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 2 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 17 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 17 eraikuntza enpresak ziren, 23 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 6 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 16 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 18 zerbitzu publikoetatik, 2 banku bulegoak ziren, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 4 zurginak, 3 iturginak, 2 argiketariak, 1 ile apaindegia eta 2 jatetxeak.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 arraindegi zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Bennwihr udalerrian 119 nekazaritza-ustiategi zeuden, 511 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Qormi
Qormi, Maltako udalerria da. Udalerriaren azalera 0 km2 da eta 2005eko erroldaren arabera, 0 biztanle zituen.
Blackout (Britney Spears)
Blackout Britney Spearsek 2007. urtean kaleratu zuen diskoa da. Disko honen lehenengo singlea Gimme More izan zen, bigarrena Piece Of Me, hirugarrena eta azkena Break The Ice izan da.
Stenodactylus sthenodactylus
Stenodactylus sthenodactylus Stenodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Henwood (Kornualles)
Henwood, 'Koosyar', Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Linkinhorne parrokian.
Cinnyris shelleyi
Cinnyris shelleyi Cinnyris generoko animalia da. Hegaztien barruko Nectariniidae familian sailkatua dago.
Ervália
Ervália Brasilgo udalerri bat da, Zona da Mata estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Ninjutsu
Ninjutsua, shinobi-jutsu eta ninpō izenekin ere ezaguna, espioitzaren borroka-arte japoniarra da.
Penninghame
, Eskoziako parrokia zibil bat da, Dumfries eta Galloway eremu administratiboan.
Ninjutsu
Borroka-arte hau, bi multzotan sailkatzen da: teknika multzoa eta taktika multzoa. Bi multzo horiek 20 diziplinetan zerrendatzen da. Ninjak teknika eta taktika hauek bataila eremuetan erabili izan zituzten. Dauzkagun lehen datuak V. mendekoak dira, non ikusi ahal dugun antzinateko bizimodura Japoniar nekazariengan. Hasierako ninjak nekazariak ziren.
Borroka estilo hauek antzinateko ideia bat ematen digu, gainera trebetasun berriak nola ikasten zituzten erakusten du. Trebetasun hauek oso baliagarriak ziren espioi bikaina izateko. Borroka artearekin batera ninja gerlariei antzezten eta karakterizazio bikainak lortzen edo dokumentuen faltsuketa irakasten zitzaien. Mykkyo irakaslearen praktika sekretuak eta japoniar sistema espiritualak ere bai.
Oda Nobunagaren heltzearekin, ninjak jarraituak izan ziren ez zutelako nahi haien presentzia Japonian soldatapeko hiltzaileak zirelako. Baina ninja desagerrarazteko saio horrek kontrako efektua sortu zuen, horrek eragin zuen Japonia osotik elkarte sekretuak sortzea Igatik alde egiteko. XVII. mendean izan zen azken aldia ninjak erabili zirenean, talde handietan kristauteriaren kontrako gerran 1637. urtean Kyushun. Edo Aroaren amaieran, Shinobiren erabilera hasten da gehiago erabiltzen, Tokuwaga familiak ezarritako bakealdi handi baten ondoren. XVII. eta XIX. mendeen artean debekatuta izan zen ninja artea erabiltzea, baina gerlari batzuek, isilpean, sekretuan, teknika hauekin baliatzen segitu zuten talde txikietan.
XX. mendean Japoniako armadak erabili izan zuen Ninjutsu artea elite tropak entrenatzeko. Baina tropa erregularrak ziren, entrenamendu berezi bat ikasita ere, ez zituzten onartu ninja terminoaz. Azken erregistro ofiziala non esaten den noiz izan zen japoniar gobernuak ninjak erabili izan zituen azken aldia, bigarren mundu gerra garaian izan zen (1939-1945).
Munduak ezagutzen du ninjutsu Maasaki Hatsumi izenarekin, Japoniako (Ryu) bederatzi arte martzial tradizio antzinateko oinordea dena. Horien barruan hiru tradizio ninja daude eta beste sei samurai tradiziozkoak.
Orotariko Euskal Hiztegia
Orotariko Euskal Hiztegia (OEH siglaz eta Orotarikoa izen laburtuaz ere ezaguna) euskararen aro eta euskalki guztietako idazkietako lexikoa jaso eta antolatzea xede duen hiztegi historiko deskriptibo bat da, Euskaltzaindiak egin duen lanik handienetako bat. Koldo Mitxelenaren ardurapean hasi zen egiten, eta lantaldearen burua Ibon Sarasola izan da. 1987an argitaratu zen paperean lehen liburukia, eta 2005ean azkena, hots, 16.a. Euskaltzaindiak Internetez eskaintzen du hiztegiaren oinarrizko bertsio elektronikoa, Creative Commons lizentziapean (CC-BY-NC-CA), paperezko bertsioa osatu (adibidez, geroago agertu zen Lazarragaren eskuizkribua rekin) eta zuzendu duena. Hiztegirako hitzak biltzeko —hau da, corpusa osatzeko—, 1970eko hamarkada arterainoko 310 obra oso aukeratu zituzten. Hortik, 5.800.000 hitzeko testu-corpusa sortu zuten. Orotariko Euskal Hiztegiaren corpus moduan ezaguna dena. Hiztegiko sarrera bakoitzean xehetasun hauek ageri dira: hitza, hitzaren aldaerak, aldaera bakoitzaren euskalkiak, aldaeraren idatzizko lehen erabileraren urtea, hitzaren esanahia eta erabileraren adibideren batzuk. Orotariko Euskal Hiztegia 310 idazki horietan oinarritzen da gehienbat, baina bestetako iturriak ere (hiztegiak, lexiko bilduma dialektalak, etab.) erabili ditu; jakina, munduko hiztegi guztiek bezala, ez ditu euskaraz izan diren eta diren hitz guzti-guztiak jaso, ezinezkoa da eta.
Lindenau (Alemania)
Lindenau Alemaniako udalerria da. Brandenburgo estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Orotariko Euskal Hiztegia
Orotariko Euskal Hiztegia Hiztegi Batuaren oinarri nagusia da, baina ez bakarra.
OEH Corpusa
Orotariko Euskal Hiztegiko corpusak garai, toki eta mota guztietako euskal hitz-ondarea bildu nahi du. Hots, tradizioaren bilketa-lanean oinarritzen da proiektua.
Orotariko Euskal Hiztegia corpus diakroniko itxia da, 1970. hamarkada arte iristen baita. 310 obra oso "aukeratu" biltzen ditu, 5.800.000 hitzek osatua; kodetu eta lematizatu gabea. Hala ere, euskararen historiaren altxor ezinbestekoa da. Sailkapen orokorra du: epea, euskalkia, eta testu mota zabala. 2020ko bertsioak 146.134 sarrera eta 56.781 azpisarrera biltzen ditu, eta 485.168 adibide erakusten ditu (hiztegiak dituenetatik % 80 inguru). Hiztegiaren egitura formala Text Encoding Initiative (TEI) gidalerroen arabera definitu da. Creative Commons lizentziapean banatzen da (CC-BY-NC-CA).
Osloko Eskuliburua
Eskuliburaren bilakaera
Zer da berrikuntza eta nola neurtu behar da? Berrikuntza jardueren eskala, enpresa berritzaileen ezaugarriak eta berrikuntzan eragin dezaketen barne faktore eta sistemikoak ezagutzea ezinbestekoa da, berrikuntza sustatzera zuzendutako politikak bilatu eta aztertzeko.
Historia
1991 ean, Oslo ko hiria lekuko izan zen ELGAko (Organisation for Economic Co-operation and Development) Zientzia eta Teknologiako aditu nazionalen lan-taldeko profesionalen lehen komunitateak, negozioen berrikuntza kontzeptualizatzeko eta neurtzeko moduaren adierazleak adosten. Jarraibide hauek, 1992 an argitaratu ziren lehenengo aldiz Osloko Eskuliburua izenarekin. Europar Batasuna k babestu egin zuenez, proban jarri zen berrikuntzaren inguruko datuak bildu eta erabiltzeko. Eskuliburuaren proposamenen adopzio eta difusio azkarra eman zen, ELGAren eta Europear Batasunaren barnean zein kanpoan, nazioarteko erreferentziako gida bilakatuz. Balio horren adierazlea da ekimena; izan ere, orain arte 80 herrialde baino gehiagotan egin dira berrikuntza-inkestak.
2018ko edizioa
2018 an argitaratu zen laugarren edizioa, eskuliburua eguneratuz, berrikuntzarekin lotutako fenomeno sorta zabalagoa kontutan hartzeko, eta baita ELGAko herrialdeetan eta bazkideen ekonomia eta erakundeetan, berrikuntza inkesten azken txandetatik lortutako esperientzia ere.
Halaber, Eskuliburu estatistiko gisa, bertsio elektronikoa doakoa da, arakatze ko eta deskargatzeko goiko taulan edo ELGAko iLibrary-n.
Definizioak
Osloko Eskuliburuaren funts ezko oinarria berrikuntza neurtzea posible dela da. Neurgarritasun eskakizuna betetzeko, ezinbesteko irizpidea da kontzeptuak, definizioak eta sailkapen ak hautatzea. Ezaugarri honek eskuliburu hau beste dokumentu batzuetatik aparte geratzen da.
Berrikuntza termino ak jarduera eta emaitza adieraz ditzake. Eskuliburuak bi definizioak ematen ditu.
Berrikuntzaren definizio orokorra honako hau da: "Berrikuntza produktu edo prozesu berri edo hobetu bat da (edo horien konbinazioa), aurretik zeuden produktuak edo prozesuak nabarmen bereizten dituena, eta balizko erabiltzaileen (produktu a) eskuragarri jarri dena edo unitateak (prozesu a) erabili dituena."
Kontzeptua berez subjektiboa izan arren, aplikazioa nahiko objektiboa eta konparagarria da, berritasun eta erabilgarritasun erako erreferentzia puntu komunak aplikatuz.
Horrek herrialde desberdinetako enpresentzako berrikuntza eta lotutako jarduerei buruzko datu konparatiboen bilketa eta berri ematea errazten du, industria eta tamaina zein egitura desberdinetako enpresak izan arren, produktu bakarreko enpresa txikietatik hasita, ondasun edo zerbitzu ugari sortzen dituzten multinazional handien enpresetaraino.
Produktu eta negozio-prozesu baten oinarrizko berrikuntza definizioak honako hauek dira:
"Produktuen berrikuntza, merkaturatu den enpresaren aurreko ondasun edo zerbitzuetatik nabarmen aldatzen den ondasun edo zerbitzu berri bat da."
"Negozio-prozesuaren berrikuntza bat, negozio-prozesu berria edo hobetua da, enpresaren aurreko negozioarengandik nabarmen aldatzen dena, eta enpresako arlo baten edo gehiagotan erabiltzen dena."
Negozio-prozesuaren berrikuntzak enpresaren sei funtzio desberdinetan daude. Bi eginkizun enpresaren ekoizpen jarduera nagusiari buruzkoak dira, produktuak ekoiztu eta salmentarako entregatzea, eta gainerako laurak laguntza-eragiketa ri dagozkien funtzioak.
Berrikuntzaren neurketa
Ondorengo boi atalak garatzen ditu Eskuliburuak: berrikuntza estatistike tarako sarrera, eta berrikuntza neurtzeko kontzeptu ak. Zortzi jarduera mota ezberdin identifikatzen ditu, enpresek berrikuntzaren arloan egin ditzaketenak, nahiz eta batzuk beste arloetara ere bideratu daitezke. Honakoak dira: I+G+b jarduerak, ingeniaritza, diseinua eta sormen ezko bestelako jarduerak, marketin eta marka berdintasuneko jarduerak, jabetza intelektuala ri (IP) lotutako jarduerak, langile en prestakuntza jarduerak, software-garapena eta datu-base aren jarduerak, aktibo materialak eskuratzea edo errentatzearekin lotutako jarduerak, eta berrikuntza kudeatzeko jarduerak.
Neurtzeko jarraibideak
Berrikuntza jardueren antolamendu a asko aldatzen da enpresen artean. Zenbait enpresek ondo zehaztutako berrikuntza proiektu edo programen bidez kudeatzen dituzte beren berrikuntza jarduerak, aurrekontu espezializatuekin; horientzat, berrikuntza bat bitarteko edo amaierako mugarri bat da. Beste enpresa batzuk ordea, beren berrikuntza jarduerak ohiko negozioetan integratzen dituzte, eta beren produktuak eta negozio prozesuak etengabe hobetzeko lan egin dute, berrikuntza jardueren bidez.
Kasu biak kontutan hartuz, Osloko Eskuliburuak sei kapitulutan zehazten ditu enpresen berrikuntza neurtzeko kontzeptu ak eta definizio ak, enpresen berrikuntzako jardueren neurketa, berrikuntzarako negozio gaitasune n neurketa, negozioen berrikuntza eta ezagutza fluxu ak, enpresen berrikuntzan eragina duten kanpoko faktore en neurketa, eta rnpresen berrikuntzaren helburuak eta emaitzak.
Estatistikak biltzeko metodoak
Eskuliburua berrikuntzari buruzko estatistika-datuen ekoizle ei eta baita erabiltzaile aurreratuei ere zuzenduta dago, denek ulerditzaten berrikuntza datuak nola sortzen diren. Horretarako hiru arlo garatzen ditu, hots, negozioen berrikuntzari buruzko datuak biltzeko metodoak, berrikuntza neurtzeko objektu metodoa, eta berrikuntzako datuak erabiltzeko adierazle estatistikoak eta analisiak.
Nazioarteko onarpena
Eskuliburua nazioarteko baliabide ezinbesteko bilakatu da, UNESCO k, Munduko Bankua k eta hainbat eskualdeko garapenerako bankuak egindako ekarpenei esker. ELGA bezala, biziki hartu dute konpromisoa berrikuntzari zuzendutako inbertsioak laguntzeko, garapen ekonomikoa eta soziala bultzatzearen oinarrian daudelako.
Gorogobius stevcici
Gorogobius stevcici Gorogobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Naoyoshi Fukumoto
Naoyoshi Fukumoto (福本 尚純, 1987ko maiatzaren 10a - ) Japoniako futbolaria da.
Jacqueline Auriol
Jacqueline Auriol (Challans, Vendée, Frantzia, 1917ko azaroaren 5a – Paris, 2000ko otsailaren 11) frantziar hegazkinlaria izan zen. Frantziako emakumezkoen lehen proba-pilotua izan zen, eta munduko abiadura-errekor batzuk lortu zituen.
Naoyoshi Fukumoto
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Fagiano Okayama.
Jacqueline Auriol
Biografia
Jacqueline Douet, Jacqueline Marie-Thérèse Suzanne Douet, ezkongabe izena, ontzigile aberats baten alaba zen. Nantesen bigarren mailako ikasketak egin ondoren, Artea ikasi zuen École du Louvreko Parisen.
1938an, Paul Auriolekin ezkondu zen, Vincent Auriolen semearekin (Frantziako laugarren Errepublikako lehendakari izango zena). Bigarren Mundu Gerran, Jacqueline Auriolek Frantziako okupazioaren aurkako Frantziako erresistentziarekin kolaboratu zuen.
Kirolarekiko erronka eta gustu gisa, Jacqueline Auriolek Stampe biplano batean hegan egiten ikasi zuen, eta lehen eta bigarren mailako diplomak lortu zituen pilotu gisa 1948an. Trebetasun akrobatikoen alde egin zuen eta proba-pilotu bihurtu zen.
1949ko uztailaren 11n, istripu larria izan zuen Senak Meulan-en-Yvelines eta Les Mureaux artean, eta S.C.A.N. hidrohegazkin-prototipo baten kopilotua zela. 30, Société de Construction Aéronavalek eraikia. Probako hegaldi horretan, hegazkina oso baxu ibili zen eta kaskoak ura jo zuen. Ontzian zeuden hiru bidaiarien artean, Jacqueline Auriolek izan zituen zauri larrienak, garezurreko eta aurpegiko haustura ugarirekin, eta desitxuratuta utzi zuten. Bi urtez, berreraikitzeko hainbat ebakuntza kirurgiko egin zizkioten. Bere burua betetzeko, aljebra, trigonometria, aerodinamika eta Pilotuaren Goi Mailako Ziurtagiria lortzeko beharrezkoak ziren beste gai batzuk ikasi zituen. 1951n Estatu Batuetako helikoptero-pilotu titulua lortu zuen, eta BELL 47 batekin egin zuen proba. Probetako lehen emakume pilotuetako bat izan zen.
Soinu-langa hautsi zuen Europako lehen hegazkinaria izan zen, 1953ko abuztuaren 15ean MYSTÈRE II bat pilotatuz, eta munduko abiadura-errekor batzuk lortu zituen.
Haren bizitzaren historia Hegaz egiteko bizirik (1970) autobiografian argitaratu zen, frantsesez eta ingelesez.
Jacqueline 1967an banandu zen senarragandik, eta 1987an berriro ezkondu zen berarekin. Bi seme-alaba izan zituzten. 1983an, Académie de l'air et de l'espace frantsesaren kide sortzaile bihurtu zen.
Errekorrak
Jacqueline Auriolek abiadura-errekor hauek erregistratu zituen:
1964ko ekainaren 1ean, Cochranek 1963ko ekaineko Aurioleko errekorra hautsi zuen, eta batez besteko abiadura 2.097,27 km/h (1.303,18 mph ) lortu zuen 100 km-ren gainean (62,1 milia), FAIk berretsia, zirkuitu itxian, Lockheed F-104 G Starfighter batean.
510eko hamarkada
510eko hamarkadak 510etik 519. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
Astronesthes cyaneus
Astronesthes cyaneus Astronesthes generoko animalia da. Arrainen barruko Stomiidae familian sailkatzen da.
1276 Ucclia
1276 Ucclia asteroide gerrikoan aurkitutako 1276. asteroidearen izena da. 1933ko urtarrilak 24an aurkitu zuen Eugène Joseph Delportek Uccletik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1933 BA zen. Bere izena aurkitua izan zen hiriagatik jasotzen du, bertan baitago Belgikako Errege Behatokia, asteroide hau handik aurkitu zelarik.
Campendut
Campendut Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Languedoc-Rousillon eskualdean.
Franciscópolis
Franciscópolis Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Judith eta Holofernes (argipena)
Judith eta Holofernes izenekin, hainbat artikulutara zuzendu gaitezke:
Haien historian oinarriturik, hainbat lan egin dira:
Elementu finituen metodo
Elementu finituen metodoa (EFM) ingeniaritza eta fisika arloetan ekuazio diferentzialak ebazteko gehien erabiltzen den zenbakizko metodoa da.
Metodo honek ahalbidetzen du elementu fisiko baten diseinuarekin eta portaerarekin lotutako ekuazioak ebaztea. Hori dela eta, metodoa erabili daiteke hasierako inkesta bat egiteko eta ordenagailu simulazioaren bidez diseinu optimo bat aukeratzeko.
Aurkezpena
Metodo honek, konponbide numeriko bat lortzeko aukera ematen du "elementu finituak" izeneko azpidomeinu ugaritan zatituz.
Elementu bakoitzen barruan, "nodo" izeneko puntu adierazgarriak bereizten dira, eta nodo multzoari "sare" deitzen zaio.
Elementu finituen metodoa oso erabilia da bere orokortasunagatik eta kalkulu-domeinu konplexuak sartzeko erraztasunagatik.
Tradizionalki, diseinu “intuitibo” batean eta prototipo ugaritan oinarritutako testetan fundatzen da. Prototipoen erantzuna ona izan bada, diseinua behin betiko moduan eman zen. Aitzitik, erantzuna ez bada ona, saiatu ziren arazoak konpontzen diseinuan ahalik eta aldaketa gutxien sartuz, garapen-denbora gehiegi kostatu ez dadin.
Gaur egun, gastuak eta garapen-denbora murrizteko helburuarekin eta produktu hobeak sortzeko ere. Horretarako, oinarrizko tresna ordenagailuen analisia da, prototipoaren probak baino azkarrago eta kostu txikiagoan produktuaren portaera ulertzeko aukera emanez. Horrela, prototipoen probak egiaztatzeko funtzioa baina ez du.
Arazo hauen konponbide analitikoa aurkitzeko ezintasuna praktikoa izanik, askotan ingeniaritzan praktikatzen dira metodo numerikoak eta, bereziki, elementu finituak, kalkuluaren alternatiba praktiko bakarra bihurtzen du.
Metodoaren abantailak
Domeinu oso bat zati sinpleagotan banatzeak hainbat abantaila ditu, besteak beste:
Aplikazioak
Ingeniaritza mekanikoko ingurunean, hainbat espezializaziok erabiltzen dute EFM integratua beren produktuen diseinuetan eta garapenetan. Ordenagailuetako zenbait softwarek, osagai espezifikoak barne hartzen dituzte, hala nola lan termikoak, elektromagnetikoak, fluidoak eta egiturazko lan-inguruneak. Simulazioaren bidez, elementuaren zurruntasuna, indarra eta pisua neurtzen daiteke metodo tradizionala baino lehenago eta merkeago.
Elementu finituen metodoak egiturak okertu edo bihurritu egiten diren ikusteko aukera ematen du desplazamenduen banaketa adierazten duen bitartean. Simulazio-aukera ugari eskaintzen direnez,  diseinu osoak eraiki, findu eta optimizatu daitezke diseinua fabrikatu aurretik.
Historia
EFMren oinarrizko ideia XIX. mendean sortu zen. 1943.urtean, Richard Courant matematikariak Ritz metodoa erabili zuen bibrazio-sistema bati soluzioa emateko. Handik gutxira, 1956an, M. J. Turner, R. W. Clough, H. C. Martin eta L. J. Topp irakasleek ezarri zuten zenbakizko analisiaren definizio zabalago bat.
Hala ere, 50eko hamarkadara arte, EFM ez zen oso erabilgarria izan ordenagailurik ez zegoelako. Lehen ordenagailuak etortzearekin batera, egituren kalkulu metrikoa finkatu zen. Metodo honek, etengabeko ertaina elementu finituetan dekretatzerakoan oinarritu zen.
EFMren gorakada 1950eko hamarkadaz geroztik gertatu zen lehen ekipamendu informatikoen etorrerarekin.
Ordenagailuaren etorrerak eskuz kalkulatzeko zailtasunengatik baztertuta gelditu ziren eta horrek ekarri zuen hainbat bidaiatze-metodoen berrerabilera.
Ordenagailuek ereduak eta emaitzak modu eroso eta arinean ikusteko gaitasun grafikoa eskaintzen dute.
Gaur egun, ingeniaritza arloan, EFM eta matrize metodoa gehien erabiltzen diren aukerak dira. Hori dela eta, hainbat software-k aurreko bi teknikak erabiltzen dituzte elementuak aztertzeko.
Circus
Circus terminoak hainbat adiera ditu:
Stenodactylus yemenensis
Stenodactylus yemenensis Stenodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Circus
Musika
Horretaz gain ingelesez zirko esan nahi duenez gero hainbat izenen parte ere bada.
Drnava
Drnava Eslovakiako udalerri bat da, Rožňavako barrutian kokatuta. 26,90 km²ko azalera du eta 716 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1364. urtekoa da.
Céreste
Biztanleria
2007an Céreste udalerrian erroldatutako biztanleak 1.196 ziren. Familiak 537 ziren, horien artean 192 pertsona bakarrekoak ziren (106 bakarrik bizi ziren gizonak eta 86 bakarrik bizi ziren emakumeak), 188 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 118 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 39 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Port William (Dumfries eta Galloway)
Port William, 'Cill na Tràghad' eta 'Kilantrae', Eskoziako kostaldeko arrantzale herri bat da, Dumfries eta Galloway eremu administratiboan.
Ounans
Ounans Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Céreste
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ounans
Biztanleria
2007an Ounans udalerrian erroldatutako biztanleak 334 ziren. Familiak 135 ziren, horien artean 37 pertsona bakarrekoak ziren (25 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 45 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 49 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Grallenia arenicola
Grallenia arenicola Grallenia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Ounans
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
1633 Chimay
1633 Chimay asteroide gerrikoan aurkitutako 1633. asteroidearen izena da. 1929ko martxoak 3an aurkitu zuen Sylvain Arendek Uccletik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1929 EC zen. Bere izena Chimay hiriagatik jasotzen du.
Ounans
Etxebizitza
2007an 179 etxebizitza zeuden, 137 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 26 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 153 etxeak ziren eta 23 apartamentuak ziren. 137 etxebizitza nagusietatik 103 bere jabearen bizilekua ziren, 32 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 9 etxek bi zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 38 etxek lau zituzten eta 73 etxek bost zituzten. 114 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 69 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 50 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 215 ziren, horien artean 152 aktiboak ziren eta 63 inaktiboak ziren. 152 pertsona aktiboetatik 130 lanean zeuden (78 gizon eta 52 emakume) eta 21 langabezian zeuden (11 gizon eta 10 emakume). 63 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 36 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 26 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 2 zurginak, 1 argiketaria, 1 aldi baterako lan enpresa eta 5 jatetxeak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Ounans udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 864 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Céreste
Etxebizitza
2007an 867 etxebizitza zeuden, 549 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 284 bigarren erresidentzia ziren eta 34 hutsik zeuden. 774 etxeak ziren eta 83 apartamentuak ziren. 549 etxebizitza nagusietatik 407 bere jabearen bizilekua ziren, 122 alokairuan okupaturik zeuden eta 21 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 39 etxek bi zituzten, 149 etxek hiru zituzten, 190 etxek lau zituzten eta 169 etxek bost zituzten. 336 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 290 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 197 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 689 ziren, horien artean 463 aktiboak ziren eta 226 inaktiboak ziren. 463 pertsona aktiboetatik 381 lanean zeuden (212 gizon eta 169 emakume) eta 82 langabezian zeuden (40 gizon eta 42 emakume). 226 pertsona inaktiboetatik 102 erretiraturik zeuden, 37 ikasten zeuden eta 87 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Céreste udalerrian 558 unitate fiskal zeuden, 1.193,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.081 euro zen.
Cantongo New Yorkeko Unibertsitate Publikoa
Cantongo New Yorkeko Unibertsitate Publikoa (SUNY Canton) St. Lawrence konderriko Canton hirian (New York, AEB) dagoen unibertsitate publiko eta hezkidetzailea da. Herrialdearen iparraldean dago, Adirondack mendietatik, San Laurendi ibaitik eta Kanadako Ottawa eta Montreal hiri garrantzitsuenetatik gertu.
Céreste
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 83 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 16 eraikuntza enpresak ziren, 13 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 7 higiezinen enpresak ziren, 11 zerbitzu enpresak ziren, 14 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Cantongo New Yorkeko Unibertsitate Publikoa
Unibertsitateak New Yorkeko Unibertsitate Publikoko Institutu Politeknikoarekin (SUNY Poly) lankidetzan dihardu, ikasleei hiru master programa eskainiz. SUNY Cantoneko 14 kirol taldeak NCAA Division III eta USCAA taldeko kide gisa lehiatzen dira.
Céreste
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 30 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 6 igeltseroak, 4 margolariak, 3 zurginak, 2 iturginak, 2 argiketariak, 1 ile apaindegia, 2 jatetxeak, 4 higiezinen agentziak eta 2 apaindegiak.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Arabako Bertsolari Txapelketa
Arabako Bertsolari Txapelketa bertsolaritzaren arloan herrialde honetan antolatutako ekimen garrantzitsuena da.
Historia
Gasteizko eta Aiarako bertso-eskolak Arabako zaharrenak dira, eta horien eskutik probintzia mailako lehen Txapelketa Nagusia antolatu zuten 1984an. Geroago, 1987tik 2000ra "Araba-Bizkaiko txapelketa" burutu zuten eta azkenik 2002tik aurrera urtero Arabako Bertsolari Txapelketa bera abiatzen dute, finala beti ere Gasteizen egiten dutelarik. Asier Otamendi da txapel gehien jantzi izan duen bertsolaria.
Cinnyris hofmanni
Cinnyris hofmanni Cinnyris generoko animalia da. Hegaztien barruko Nectariniidae familian sailkatua dago.
Zigor Enbeita
Zigor Enbeita (Abornikano, Urkabustaiz, Araba, 1971-) bertsolaria da. Arabako Bertsolari Txapelketa bi alditan irabazi du, 2003an eta 2006an. Horrez gain, Prudentzio Deuna bertso lehiaketa beste bitan irabazi du.
Arabako Bertsolari Txapelketa
Historia
Bestela, Arabako Bertsozale Elkartea 1993an sortu zuten, eta 1990etik 2001era paraleloki "Prudentzio Deuna-Estibalizko Ama" bertso sariketa antolatu zuten, tarte hartan Araba mailako sari nagusia izan dena. Araba-Bizkaia txapelketan irabazle guztiak bizkaitarrak izan ziren eta ondorioz Prudentzio Deuna Txapelketaren irabazleak kontsideratzen dira urte haietako Arabako txapeldun.
Naoki Miyata
Naoki Miyata (宮田 直樹, 1987ko azaroaren 6a - ) Japoniako futbolaria da.
Arabako Bertsolari Txapelketa
Historia
2010tik aurrera bi urtean behin Arabako Kuadrila arteko txapelketa jokatzen da. 2014an eta 2016an ordea ez zen txapelketa gisa antolatu eta beraz urte horietako irabazlerik ez dago. 2018an berriz ekin ziote lehiaketa formatuari. 2021eko bakarkako txapelketarako sailkapen fasea burutu ondoren COVID-19 pandemiak eragindako murrizketek txapelketaren martxa egokia oztopatuko zutelakoan formato berri bat inprobisatu zen, binakako txapelketa. 2022ko negurako planteatu zen Banakako Txapelketa berria eta hau ere udaberrira atzeratu behar izan zen.
Naoki Miyata
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Fagiano Okayama.
Arabako Bertsolari Txapelketa
Txapelak
Txapelketa guztiak kontutan hartuta (Arabako txapelketa + Prudentzio Deuna sariketa):
Anamorph (filma)
Anamorph, 2007ko Henry S. Miller estatubatuarrak zuzendutako thriller psikologiko bat da. Willem Dafoe, Scott Speedman, Peter Stormare, Clea DuVall, James Rebhorn eta Mick Foley aktoreek antzeztu zuten.
Gas idealen konstante
Gas idealen konstante unibertsala bariable desberdinak lotzen dituen konstante fisiko bat da; bereziki bolumena, presioa, tenperatura eta materia kantitatea lotzen ditu.
Anamorph (filma)
Anamorfosiaren kontzeptuan oinarritua dago.
Argumentua
Bere hilketa izugarri bakoitza burutu ondoren, serieko hiltzaile batek ia ahaztezina den aztarna utzi ohi du: bere biktimen gorpuak artelan beldurgarrien kopiak bilakatzen ditu. Horretarako, anamorfosiaren kontzeptuan oinarritzen da, konposizio berdin baten bi ikuspuntu ezberdin sortzeko perspektiben legeak manipulatzean datzan teknika piktorikoa.
Gas idealen konstante
Gehienetan konstantea gas idealen ekuazioan erabiltzen da. (R)
PV=nRT
Gas idealaren modeloan molekulen bolumena zero dela onartzen da, eta partikulak euren artean interakzionatzen ez dutela.
Wilhelm von Humboldt
Bizitza
Familia aberats batean jaio zen. Aitaren aldetik, Pomeraniako familia burges batekoa zen. Aitona Prusiako armadako ofiziala izan zen eta 1738an noble izendatu zuten meritu militarrengatik eta berak hala eskatuta. Haren semea, Alexander Georg (Wilhelmen aita) ere armadan egon zen eta Elisabeth von Holwede alargunarekin ezkondu zen 1766an. Horrela, Tegel jauregia eskuratu zuen.
Wilhelm Tegelen (Prusia) jaio zen. Gurasoek pertsona jakintsuen eskuetan utzi zuten semeen irakaskuntza. Abantaila hori izan zuten biek eta erreferentziazko intelektualak bilakatu ziren berak ere. Alexander von Humboldt zientzialari naturalista ospetsua izan zen. Wilhelm von Humboldt, berriz, bere garaiko intelektual handienetako bat izan zen, eta haren ikerlanak oraindik ere ezinbesteko erreferentzia dira hainbat arlo zientifikotan, hizkuntzalaritzan, esaterako. Besteak beste, makroekonomia, estatistika eta filosofia ikasi zituten unibertsitatera joateko ikasketetan. Neguan Berlinen ikasten zuten eta udan Tegelen. Bere Irakasleetako bat Gottlieb Johann Christian Kunth izan zen. Hark Humboldt familiaren aldamenean pasa zuen bizi osoa eta familiaren panteoian ehortzi zuten 1829ean zendu zenean.
Hamahiru urterekin Wilhelmek ederki egiten zuen grekeraz, latinez eta frantsesez eta hizkuntza horietako idazle famatuenak ezagutzen zituen. Ikasteko zuen ahalmenak helduak ikaratu zituen. Markus Herz sendagilearen etxea ere bisitatzen zuten bi anaiek, filosofia eta fisika klaseak ematen baitzituen. Bertan, Wilhelmek Henriette Herz ezagutu zuen eta maitemindu egin zen. Hala ere, geroago Caroline von Dacheröden ezagutu zuen eta hura bilakatu zen haren emazte.
Gobernuan lan egiteko prestatu nahi zituen amak, eta horregatik izan zuten heziketa hori. Wilhelm abokatua izatea, hori zen asmoa, eta anaiak, Alexanderrek, ekonomia ikasketak egitea. Biak Fráncfort der Oderko unibertsitatean hasi ziren, baina Wilhelmek utzi egin zuen lehenengo hilabeteetan eta 1788ko udaberrian Gotingako unibertsitatean matrikulatu zen.
Gotingako unibertsitatean bere gogoko gaiak landu zituen: filosofia, historia eta antzinako hizkuntzak ikasi zituen. Irakasle handiekin ikasi zuen, hala nola Georg Christoph Lichtenbergekin eta Christian Gottlob Heynerekin. Urte horretan ezagutu zuen Caroline von Dacheröden. Bion arteko eskutitzak familien eredu bilakatu ziren burgesia alemanarentzat XIX. eta XX. mendeetan.
1790ean, ikasketak burutu ostean gobernuarentzat lanean hasi zen.1791ko Ekainaren 29an ezkondu zen eta Turingian zegoen Dacheröden etxean bizitzera joan ziren. Biek grekera kultura, artea eta filosofia landu zuten eta Halleko antzinako hizkuntzen filologoarekin (Friedrich August Wolf) eskutitzak partekatu zituzten.
1794ean Jenara joan zen bizitzera familiarekin, Schiller lan egiten ari zen hirira. Lehenik Schillerekin eta gero Goetherekin harreman estuak izan zituen eta bien lanetan eragina izan zuen. Bere eragina Schillerren Wallenstein-ean etaGoethen Herrmann und Dorothean antzematen da.
Ama (Elisabeth von Humboldt) hil egin zenean (1797) dirua semeei utzi zien eta Schillerekin zuten harremana amaitu egin zen. Wilhelm Tegeleko jauregiaren kargu egin zen eta Alexanderrek Ameriketara bidaia zientifiko bat egiteko erabili zuen dirua.
Wilhelm bere familiarekin Parisera bizitzera joan zen eta hango pertsona garratzitsuak ezagutu zituen, David margolari iraultzailea, Abate Sieyés edo Madame de Staël adibidez. Handik abiatu zen gurera etorri zenean.
Hizkuntzalaria, poeta, literatur kritikaria eta politikaria izaki, orduko kulturaren gizon sonatuenekin harremanak izan zituen, hala nola Goethe edo Schillerrekin, eta Euskal Herrian, Mogel, Astarloa edo Prestamerorekin.
1799an Euskal Herria lehen aldiz zeharkatu zuen, Madrilera bidean. 1801ean lehen bidaian sorrarazitako jakin mina ase ahal izan zuen, eta gure herrian zehar hara eta hona ibili zen hizkuntzaz, kulturaz, paisaiaz, ohiturez, erakundeez ohar ugari hartuta. Haien ondorioz idatzi zuen hizkuntza askotara itzulitako "Euskaldunak".
Frantsesek Jena eta Auersted hiriak hartu zituztenean, Prusia mendean hartu zuten. Berlin hiria 1806an hartu zuten, baina hau guztia Humboldt Erroman zegoela gertatu zen. Nahiz eta berari ez zitzaion ezer gertatu, oso txarto hartu zituen bere herrialdetik ailegatzen ziren berriak. Udazkenean eskutitz hau (zati bat da) idatzi zion Karl August Kanpo Ministroari:
"Ich war niemals ehrgeizig oder interessiert und zufrieden mit dem Posten in dem Lande, das ich bewohne und das ich liebe und habe weder gesucht noch gewünscht, in eine andere Lage zu kommen, aber jetzt ist es mir peinlich, hier müßig zu sein und nichts für das bedrängte Vaterland tun zu können"