cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lehen Mundu Gerra
Egoera kolonietan
Gerran egindako inteligentzia esfortzuen ondorioz, 1919ean Afganistanek Britainiar Rajaren aurkako gerra abiatu zuen Hirugarren Anglo-Afgandar Gerra. Hau ez zen munduan zegoen gatazka bakarra: Henry Wilson britainiar armada buruak idatzi zuenez, munduan 20 eta 30 gatazka artean zeuden denbora horretan. Irlandar Independentzia Gerraren barruan Irlandako Armada Errepublikarra 1917tik 1921era aktibo egon zen, Irlandaren independentzia Anglo-irlandar itunean jaso zen arte. 1919ko Egiptoko Iraultzak ere britainiar dominazioarekin amaitzeko asmoa zuen. 1920ean Mesopotamian altxamendua hain zen handia, ezen 60.000 soldadu bidali zituztela altxamendua itotzen saiatzeko.
Taurus (astrologia)
Zeinuaren irudiak irudikatzen duenari buruz bi bertsio daude: Kretako zezenarena, Kretako uhartean bizi zen piztia mitikoa, eta Zeusek hartutako forma bat.
Erromako historia
Aro Modernoa
XVII. eta XVIII. mendeetan, kontraerreformako katolikoen hiriburua izan zen Erroma, eta baita arte eta musika hiri nagusia ere. 100.000 biztanle zituen XVIII. mendean.
Lehen Mundu Gerra
Egoera kolonietan
Frantziak izan zuen hildako kopurua hain handia izan zen, ezen koloniak mantentzeko militarrik gabe geratu zen. Lehen Mundu Gerra ondotik Frantzian mugimendu anti-kolonialistak biderkatu ziren. 1920ko hamarkadaren erdialdean, Siriako Matxinada Handia eman zen Frantziak ezarritako kontrolaren aurka. Berdina gertatuko zen Marokon, Espainia eta Frantzia ukituko zuen Rifeko Gerrarekin. Abd el-Krim lider zuen matxinada itotzeko inoiz matxinada anti-kolonialista batean ikusi gabeko neurri militarrak hartu ziren. Hamarkada bat beranduago berdina gertatu zen Frantziar Indotxinan, bertan sortutako Alderdi Komunistak erresistentziaren bidea hartu zuenean. Eskala txikiko beste gatazka batzuk ere izan ziren Afrikan, adibidez Kongo Wara matxinada.
Taurus (astrologia)
Bi jaiotza-tarte banatzen dira zeinu honen azpian jaiotzen direnen artean:
Erromako historia
Aro Garaikidea
1798an, Frantziako Iraultzaren ondoren, oste frantsesak sartu ziren Erroman, eta Pio VI.a aita santuak ihes egin behar izan zuen. Pio VII.ak enperadore izendatu zuen Napoleon Bonaparte 1804ean eta 1808an beretzat hartu zituen Frantziako Inperioak Elizaren Estatuak. Napoleonen ondoren, gatazka giroa berritu zen aita santuen eta Italiako liberalen eta nazionalisten artean. 1848. urtean, errepublika ezarri zuten Erroman, baina oste frantsesek aita santuei itzuli zioten agintea urtebete geroago.
Lehen Mundu Gerra
Osasun-ondorioak
Gerrak eragin handia izan zuen soldaduen eta zibilen osasunean. Gerran parte hartu zuten 60 milioiko pertsonetatik 8 milioi hil, 7-8 milioi desgaitu eta 15 milioi zauritu ziren. Alemanian, heriotza zibilak bake garaian baino 474.000 aldiz handiagoak izan ziren, batez ere janari gabeziak eta malnutrizioak gaixotasunekiko erresistentzia ahuldu zutelako.
Gallinago macrodactyla
Gallinago macrodactyla Gallinago generoko animalia da. Hegaztien barruko Scolopacidae familian sailkatua dago.
Erromako historia
Aro Garaikidea
1870ean, Frantziako Napoleon III.a aginpidetik kanpo utzi zutenean, Erromarantz abiatu ziren italiar nazionalistak. Viktor Emanuel II.aren tropek hiria hartu zuten, Vatikanoko I. kontzilioak aita santuak hutsezinak direla onartzen ari zen une berean. Italiarrek Erroma izendatu zuten Italiako Erresumaren hiriburu; 200.000 lagun bizi ziren bertan, baina ez zuen behar bezalako azpiegiturarik.
XIX. mendearen bukaeran hiri plangintza bereziak abiarazi ziren, eta 1922. urtean Erroma handi berri bat eraikitzen hasi zen Mussolini. 1929ko itunaren arabera (Letrango hitzarmena), Vatikanoko Hiriko Estatua sortu zen. Mussolinik gobernari berezi bat hautatu zuen Erromarako eta lan handiak egin zituen: Agro Romano edo Erromako etxaldeen egokitzapena; Stazione Termini geltokiaren eraikuntza; Esposizione Universale di Roma eta etorkinak jasoko zituen hainbat borgate edo aldiriren antolamendua. Era horretan, 1936an 1.150.589 biztanle izatera iritsi zen.
Lehen Mundu Gerra
Osasun-ondorioak
Lehen Mundu Gerratik bizirik irten ziren milioika pertsonen beharrak - alargunak, umezurtzak, zaurituak, desgaituak - presio handia sortu zuten ongizate estatua hedatzeko. Gerraosteko estatuek gerrarekin lotutako pentsioak igotzeko aurreikuspenei aurre egin behar izan zioten. Britainia Handian, gerra pentsioek 1924/1925 urteko aurrekontu osoaren % 8,7 hartzen zuten, eta 1931/1932an %5,9 oraindik ere. Frantzian, 1931-1932 urteetako aurrekontuaren % 13,5. Alemanian, ordainketak eskuzabalagoak izan ziren baina hala ere ez ziren beharrak asetzeko nahikoak. Urte berdinetan, Reicharen aurrekontuaren bosten bat suposatzen zuten.
Erromako historia
Aro Garaikidea
Bigarren Mundu Gerran Italiako jende askok hartu zuen babesa Erroman. 1943ko irailean, italiarrek eta Aliatuek armistizioa izenpetu ondoren, alemaniarrak sartu ziren Erroman eta aliatuen bonbardaketak jasan behar izan zituzten erromatarrek, 1944eko ekainean aliatuek hiria hartu zuten arte. Gerra amaituta, 1946an, erreferendum baten bidez, Italiako Errepublika aldarrikatu zen, Erroma hiriburua zela. Ondoko urteetan, ahalegin bereziak egin ziren hiri berreraikitzeko, eta Italiako mirari ekonomikoaren isla nagusietakoa izan zen. 1957an, bertan sinatu ziren Mendebaldeko Europako Ekonomia Elkarterako lehen erabakiak; 1960an, Olinpiar Jokoen egoitza izan zen, eta 1962-1965 bitartean, katoliko guztien hiriburu bihurtu zuen Vatikanoko II. kontzilioak. 1960ko eta 1970eko hamarkadetan, modan jarri zen, la dolce vita («bizitza goxoa») delakoaren garaia izan baitzen.
Lehen Mundu Gerra
Osasun-ondorioak
Gerrarekin erlazionatutako pentsioen eskaera Europatik kanpo ere nabaria izan zen. Australian, adibidez, 70.000 eta 80.000 ezgaitutako soldaduek pentsio bat jaso zuten 1920 eta 1930 hamarkadetan zehar. Gerrak sortutako alargunak eta umezurtzak gehituta, kopurua milioi laurden ingurukoa zen. Sei milioi baino gutxiagoko biztanleria zeukan herrialde batentzat, kostuak izugarriak izan ziren.
Billy Hughes lehen ministro australiarrak Lloyd George lehen ministro britainiarrari idatzi zion: "Termino hobeak lortzea ezinezkoa zaizula ziurtatu diguzu. Damu naiz, eta espero dugu hala ere, Britainiar inperioak eta bere aliatuek egindako sakrifizio izugarriekin bateragarria den akordio bat lortzeko modu bat aurkitzea posible izango dela". Australiak 5.571.720 libera eskuratu zituen gerra osteko erreparazioetarako, baina Australiarentzat gerraren kostu zuzena 376.993.052 liberakoa izan zen, eta, 1930eko hamarkadaren erdialderako, aberriratzeen pentsioak, gerrako ordainketak eta interes-funtsak 831.280.947 libera suposatzen zuten.
Erromako historia
Aro Garaikidea
Biztanle gehien 1980ko hamarkadaren erdian izan zuen Erromak, 2.800.000ra iritsita. Hortik aurrera, populazioak emeki emeki aldendu zen hiriburutik aldameneko hirietara joateko. Izan ere, jendeak somatu zuen bizi-kalitateak behera egin zuela, eten gabeko trafiko-ilarak edo kutsadura zirela medio.
Lehen Mundu Gerra
Osasun-ondorioak
Lehen Mundu Gerrak milaka gizonen osasunean eragin kaltegarria izan zuen, baina era berean medikuntzan aurrerapauso garrantzitsuak ematea ahalbidetu zuen baita ere. Tratamendu eta droga berriak probatzeko aukera izan zuten medikuek. Gerra laborategi bihurtu zen, sozialki erabilgarriak baina batzuetan etikoki zalantzagarriak ziren medikuntza ikerketak aurrera eramateko. Gatazkaren izaerak darwinismo sozialaren joerak sendotu zituen, hainbat medikuk armada, nazio edota arrazaren osasuna norbanakoaren gainetik zegoela pentsatzen baitzuten. Espezialitate medikoak sortu ziren eta ospitale berriak sortu ere. Instituzio hauetan berrikuntza medikoak garatu ziren eta tratamendu eta teknika berriak probatzeko aukera eman zuen gerrak. Zauritutako soldaduak gudu zelaitik ateratzeko anbulantziak, infekzioak tratatzeko Carrel-Dakin metodoa edota nitrogeno-oxido eta oxigenoarekin egindako anestesiatze metodo bat gerra honetan hasi ziren erabiltzen.
Umezurtzak
Gerrak milioika pertsona hil zituen, eta zenbat zurtz utzi zituen jakitea ere ez da erraza. Errusian, Lehen Mundu Gerrari gehitu behar izan zitzaion ondoren egondako gerra zibila eta gosetea. 1920eko hamarkadaren hasieran, milioika umezurtz zeuden Errusian zehar; boltxebikeen ustez 7 milioi izan zitezkeen. Ume hauek besprizornye izena ematen zitzaien, eta asko eskale izateaz edo krimen txikiak egiteaz bizi ziren. Batez ere neskek prostituziora jo zuten, biziraun ahal izateko. Pedagogia komunistak egoera honi aurre egin nahi izan zion, eta gobernuak hainbat instituzio ireki zituen ume hauetaz kargu egiteko.
Frantzia eta Belgikako umezurtzak artatzeko, mundu osoan zehar laguntza sareak osatu ziren. Britainiak milaka ume bidali zituen (aurretik ere egiten zuen bezala) Kanada edo Australiako nekazal-gunetan lan egitera.
Ipar Euskal Herria: Frantsestu eta gizonez hustu
Euskal Herriari ere sekulako hondamendia eragin zion Lehen Mundu Gerrak: Lapurdin, Nafarroa Beherean eta Zuberoan «belaunaldi oso bat desagertu zen», Iñaki Egaña historialariak dioenez. Soldadu joan behar izan zuten euskal herritarretatik, 6.000 hil ziren.
Antzinate klasikoa
Antzinate klasikoa Antzinaroko greziar-erromatar aroa deitzeko historiografian erabiltzen den izendapena da. Goi Antzinarotik Antzinaro Berantiarrera doan aldia barne hartzen du, eta Antzinako Grezia eta Antzinako Erromako zibilizazioak sortu, garatu eta eragin izan zuten Mediterraneoaren inguruko lurraldean jazo zen.
Iraupena
Antzinate klasikoaren iraupena K. a. VIII. mende tik K. o. V. mend ea bitartean kokatu daiteke, greziar eta erromatar zibilizazioen aroan.
Lehen Mundu Gerra
Ipar Euskal Herria: Frantsestu eta gizonez hustu
Gainera, ipar euskal herritarrak frantsestu zituen: Frantziaren propaganda mezuak barreneraino sartu ziren Ipar Euskal Herrian, eta hildakoak ohoratzen zituzten, «aberriaren alde» hil zirelakoan. Frantziako herri gehienetan —eta Ipar Euskal Herriko gehienetan ere— jarri zituzten «combattants morts pour la patrie» (aberriaren alde hildako gudariak) zioten plakak, gerran hil ziren herritarren zerrendarekin. Eta, 1918an gerra hura bukatu zenez geroztik, urtero-urtero ekitaldia egiten da hildakoen monumentuen aurrean, Frantziako bandera, himno, armadaren desfile eta guzti.
Hubert Peres historialariak hildakoen monumentuak eta ospakizunak aztertu ditu, hainbat ikerlan, liburu eta artikulutan. Haren ustez, gerran hildakoak omentzeaz harago, hildako horien izenak harri berean eta herriz herri jartzeak kolektibotasun bat ematen die hil horiei. Helburu komun baten alde hil zirela azpimarratzen dute, hots, Frantziaren alde hil zirela. Urrats kualitatiboa izan zen hori, Frantzia «batzeko». Lehen Mundu Gerrak bihurgune handia markatu zuen Frantziaren historian, «frantses nazioa eraikitzeko» bidean, Peio Etxeberri-Aintxart historialariaren arabera. 18 eta 45 urte arteko gizon guztiak gerrara deituak izan ziren, eta Ipar Euskal Herriko herriak eta baserriak laneko on ziren gizonez hustu ziren. Armak hartu zituzten, eta Frantziaren eta Alemaniaren arteko mugara igorri zituzten, lubakietan borrokatzera.
Baina ez zen frantses armada edo Frantziako Gobernuaren ordezkaritza mezu hori zabaltzen zuen bakarra. Ipar Euskal Herriko euskaldunak, apaizak eta apaizen ingurukoak, etengabe ari ziren, euskara hutsez, Frantzia goraipatzen, eta «herriaren alde» hil zirenak omentzen. Eskualduna astekariak modu horretan idazten zituen gerran hildakoen berriak. Lubakietatik berriak igortzen zituzten euskaldunen artikuluak ere argitaratzen zituen Eskualdunak. Gerraren gogortasuna ez zuten aise erakusten, zentsura zela bitarteko. Aldiz, gerrarako motibazioa, alemanak hiltzeko gogoa eta Frantziaren goraipatzea nabari gelditzen ziren. Ipar Euskal Herriko baserrietan bakarrik gelditu ziren emazteen lekukotasunak ere agertzen ziren batzuetan. Laborantza gizonen laguntzarik gabe sufritzen zutenen sakrifizioa ere goraipatzen zuen, eta «Frantziaren alde alargun izateko prest» ziren emazteak txalotzen. Frontetik Jean Elizaldek kronikak idatzi zituen, LVII.a gerlan liburuan jasotzen direnak.
Gerra hark frantses sentiarazi zituen Ipar Euskal Herriko euskaldun gehienak. Anitzek desertore izateko bidea hautatu zuten; Nafarroako mugatik hurbil zirenek, bereziki. Baina gehienek gerra egin zuten, eta haiek biziki frantses itzuli ziren lubakietatik. Gainera, euskaldun anitz frantsesa ez jakiteagatik hil ziren, aginduak ez zituztelako ulertzen. Ondorioz, euskara jakitea «kaltegarria» zela pentsatu zuten. Horrek ere euskaldunen frantsestea erraztu zuen. Gauza bera jasan zuten bretainiarrek eta korsikarrek ere.
Antzinate klasikoa
Mugarriak
Homero ren poemak, lehen Olinpiar Jokoak (K. a. 776), Erromaren fundazio mitikoa (K. a. 753) eta kristautzea (K.o IV. mendea) edo Mendebaldeko Erromatar Inperioaren erorketa ( (K. o. 476).
Lehen Mundu Gerra
Ipar Euskal Herria: Frantsestu eta gizonez hustu
Geroztik, euskararen transmisioan etenaldi luze bat izan zen Ipar Euskal Herrian. Ez bakarrik gerraren ondorioz, baina euskaldun izatea zama gisa bizi izan zuten anitzek. Lehen Mundu Gerrak Frantziako Iraultzak baino eragin handiagoa izan zuen euskal nortasunaren zutabeetan.
Hego Euskal Herria
1914ko uztailaren 28an gerra hasi zenean, Espainia ekonomikoki garatu gabeko estatua zen, iparraldeko eskualdeetan industria xumea zuena. Politikoki ere koloniak galdu zituen herrialde etsia zen, monarkia kontserbadore batek zuzenduta. Gauzak horrela, abuztuaren 7an Alfontso XII.a Espainiakoaren Dekretu Lege batek herrialdearen neutraltasuna ezarri zuen, jadanik Eduardo Datoren gobernuak hartutako erabakia berretsiz. Dena den, politikariek eta hiritarrek gerrako alderen baten kontra edo aldeko iritziak agertu zituzten: Dato neutrala izan zen; erregea bera, Álvaro de Figueroa Romanonesko kondea, Maura eta Lerroux aliatuen zaleak ziren; Juan Vázquez de Mella karlista, berriz, germanofiloa. Armada ere bi zatitan banatu zen.
Hasierako eragin negatiboa pasa ondoren, ekonomia azkar hazi zen. Gerra-egileek elikagaiak, armak, metalak eta ikatza behar zituzten eta Bizkaiko siderurgiak ondo aprobetxatu zuen egoera hori. Ontzigintza ere izugarrizko gorakada izan zuen eta, istripuak eta hondoratzeak alde batera utzita, Bilboko itsasontziak Europako zama-itsasontzi bilakatu ziren. Egoera horretan dirutza egin zuenetako bat Ramon de la Sota jeltzalea izan zen; lortutako dirutzarekin bere alderdia (garai horretan Euzko JEL-Batza] deitzen zen) egonkortu eta hedatu zuen. Armagintzan, Astra, Unceta y Cia S.A. gernikarrak egiten zuen 9 mm-ko Campo-Giro modeloa arauzko bilakatu zen Frantziako armadan, eta 100.000 unitate baino gehiago saldu zituen. Oparoaldia aprobetxatuz, negozio berriak ere ezarri zituen: Banco Urquijo Bilbon, Babcock Wilcox Trapagaranen, eta abar.
Baina dena ez zen ederra, gerrak ekoizpenaren eta esportatzearen gorakada ekarri zuen, baina ez barne-eskaintzarena edota soldatena, eta inflazioa eta merkataritza zein industria espekulazioa areagotuz joan ziren, baita 1917ko krisia eregin ere.
Antzinate klasikoa
Etorkizunean izandako eragina
Mundu klasikoaren kultura-ondareak Erdi Aro ko "mende ilunak" gainditu zituen berriro indar hartu zuen arte. (K. o. 500-1000). Aro Moderno ko zenbait unetan biziberritu zen, gaur egunera arte iritsiz:
Lehen Mundu Gerra
Oroimena
Lehen Mundu Gerrako oroitarriak gatazkaren izaera traumatikoaren eta gizabanako zein komunitateetan izandako eraginaren arabera eraiki ziren. Oroitarri hauek oroitarri zibil zein pribatuak, monumentu nazional handiagoak, gerra hilerriak eta diseinu utilitarioak (esate baterako, aretoak eta parkeak) barnebiltzen dituzte, gatazkan parte hartu zutenen oroigarri gisa. Lehenak gerra garaian sortzen hasi baziren ere, memorial ugari eraiki ziren 1920ko eta 1930eko hamarkadetan: Frantzian soilik 176.000 inguru eraiki zituzten. Hau fenomeno sozial berri bat izan zen eta nazioek gatazkak oroitarazteko zituzten moduetan kultura aldaketa garrantzitsu bat markatu zuten. Lehen Mundu Gerra eta bere memorialekiko interesa Bigarren Mundu Gerraren ondoren desagertu zen eta ez zen berriro handitzen hasi 1980. eta 90. hamarkadetara arte. Orduan hasi ziren hainbat monumentu berritzen eta gune berrien inauguratzen. Oroitarri askotako bisitarien kopuruak nabarmen handitu dira, eta oroitarri nazional zein zibil handienak gerra oroitzeko urtemugen egoitzak izan ohi dira.
Arkitektonikoki, gerra-oroitarri gehienen diseinua nahiko kontserbatzailea izan zen, ezarritako estiloak erabili zituzten gerran hildakoen oroitzapen tragiko baina aldi berean kontsolagarri, noble eta iraunkorra sortzeko. Gai klasikoak oso arruntak ziren, XIX. mendearen bukaerako estilo nagusiak hartu eta sinplifikatuz, oroitarri garbiago eta abstraktuagoak sortzeko. Ezaugarri alegoriko eta sinbolikoak, kristau irudietan maiz oinarrituak, auto-sakrifizioa, garaipena eta heriotzaren gaiak komunikatzeko erabiltzen ziren. Memorial batzuek Erdi Aroko gaiak hartu zituzten, iragan seguruago batera atzera begiratuz ; beste batzuek, berriz, sortzen ari ziren errealismo eta Art Déco estilo arkitektonikoak erabili zituzten gerraren gaiak komunikatzeko.
Antzinate klasikoa
Etorkizunean izandako eragina
"Gaur egun, teorikoki, kultura eta tradizio klasikoarekiko hurbilketa berri bat egiteko aukera zabaltzen da, jarraitu beharreko eredu gisa ez ezik, produktu historiko gisa ere azter daitezkeenak, historikoki azal daitezkeen balio positibo eta negatiboekin, eta horien artean kultur ezagutza unibertsal baten zati gisa onar daitezkeen elementuak eta erabat arbuiagarriak diren beste batzuk bereizi ahal izango ditugu. Aristoteles ek esklabotza naturalari buruz egiten dituen gogoetak, Atenasko demokrazia inperialista eta bere populazioko sektore garrantzitsuen baztertzaile baten ifrentzua, edo Virgilio ren bertso horiek islatzen duten borondate inperialista, gure egungo sentiberatasunetik oso urrun daude, baina Antzinate greko-erromatarra izenez ezagutzen dugun errealitate historiko horren zati banaezina eta ukaezina dira. (Antonio Duplá)"
Lehen Mundu Gerra
Oroimena
Memorialak nazio eta tokiko erakunde askoren bidez jarri ziren martxan, tokiko tradizio politikoak islatzen zituztenak. Finantzaketa ere oso heterogeneoa izan zen, herrialde gehienek tokiko karitate ekarpenak erabili zituzten eraikuntzen kostuak ordaintzeko. Gerra hilerriak eta gudu bereziki esanguratsuen oroitarriak ordea, estatuak kontrolatu eta finantzatu zituen. Gerrak memorial forma berrien sorrera bultzatu zuen. Oroimenerako izen zerrendak, galeren eskala handia islatzeko, egitura ohikoak bihurtu ziren. Baita Soldadu ezezagunaren hilobiak, zeinean identifikatu gabeko gorputz hautatu bat egon ohi zen eta zenotafio hutsak, identifikatzeko ezinezkoak ziren gorpuen eta aurkitu gabeko gorpuen omenez. Ekitaldiak askotan oroitarrietan ospatzen ziren, hala nola Armistizioaren Eguna, Anzac Eguna eta Fêtes de la Victoire bezalakoak. Gatazka lekukoetara egindako erromesaldiak ohikoak izan ziren gerra arteko urteetan.
Oroitarrietan erabilitako sinbologia askok tonu politikoa zuen, eta politikak eraikuntzan parte garrantzitsua izan zuen. Memorial asko tokian tokiko tentsio erlijioso eta etnikoetan katramilatu ziren: bai oroitarriek talde zehatz batzuen ekarpena islatzen zutelako eta baita beste batzuek guztiz baztertzen zituztelako. Herrialde askotan, komunitateko ikuspegi erlijioso eta politiko guztiak barnebiltzen zituzten oroitarriak egitea zaila izan zen. Gerra arteko garaian Italia eta Alemanian boterera iritsi ziren gobernu faxistek memorialak eraikitzea haien programa politikoko zati garrantzitsu bilakatu zuten. Hori dela eta, 1930. hamarkadan nazio ikuspegi indartsua zuten oroitarri handiago asko egiteko programak garatu ziren. Ikuspuntu bakezalea oroitarri gutxi batzuk erabili bazuten ere, gerraren aurkako aktibistek oroitarriak manifestazioak eta mitinak egiteko erabili zituzten. Gerra arteko garaiko tentsio politikoetako asko XX. mendearen amaieran gutxitu egin ziren, eta zenbait herrialdek lehen aldiz gerrako gertakariak oroitarrien bidez gogoratu ahal izan zituzten. Lehen Mundu Gerraren mendeurrenean, gerraren oroitzapena ikertzaile eta museoentzako gai garrantzitsu bihurtu da.
Ons Heemecht
Ons Hémécht (euskaraz: Gure lurra) Luxenburgoko ereserkia da. 1895ean bihurtu zen ereserki ofizial. Baina, ereserki erreala De Wilhelmus da, kontuan izan ez duela Het Wilhelmus Herbehereetako ereserkiarekin loturarik.
Musika
1864an Jean-Antoine Zinnenek moldatu zuen
Hitzak
1859an Michel Lentzek idatzi zituen luxenburgeraz.
Luxenburgeraz
Wou d'Uelzécht durech d'Wisen zéit,
Duurch d'Fielsen d'Sauer brécht,
Wou d'Rief laanscht d'Musel dofteg bléit,
Den Himmel Wäin ons mécht:
Dat as onst Land, fir dat mer géif
Heinidden alles won,
Ons Hemechtsland dat mir so déif
An onsen Hierzer dron.
(2)
An sengem donkle Bëscherkranz,
Vum Fridde stëll bewaacht,
Sou ouni Pronk an deire Glanz
Gemittlech léif et laacht;
Säi Vollek frou sech soë kann,
An 't si keng eidel Dreem:
Wéi wunnt et sech sou heemlech dran,
(3)
Gesank, Gesank vu Bierg an Dall
Der Äärd, déi äis gedron;
D'Léift huet en treie Widderhall
A jidder Broscht gedon;
Fir, d'Hemecht ass keng Weis ze schéin;
All Wuert, dat vun er klénkt,
Gräift äis an d' Séil wéi Himmelstéin
An d'A wéi Feier blénkt
(4)
O Du do uewen, deem séng Hand
Duurch d'Welt d'Natioune leet,
Behitt du d'Lëtzebuerger Land
Vum frieme Joch a Leed;
Du hues ons all als Kanner schon
De fräie Geescht jo ginn,
Looss viru blénken d'Fräiheetssonn,
Déi mir so laang gesinn!
Ofizialki, ereserkia 1. eta 4. estrofak dira.
Frantsesez
Itzultzailea: Jean-Claude Muller
(1) Où l'Alzette arrose champs et prés La Sûre baigne les rochers; Où la Moselle, riante et belle Nous fait cadeau du vin C'est notre pays pour lequel Nous risquons tout sur terre; Notr'chère et adorable patrie Dont notr'âme est remplie. Notr'chère et adorable patrie Dont notr'âme est remplie.
(4) Ô Toi aux cieux qui nuit et jour Diriges les nations du monde; Écarte du pays de Luxembourg L'oppression étrangère Enfants nous avons reçu de Toi L'esprit de la liberté; Permets au soleil de liberté De luire à tout jamais. Permets au soleil de liberté De luire à tout jamais.
Alemanieraz
Itzultzailea: Joseph Groben
(1) Wo die Alzette durch die Wiesen zieht, Durch die Felsen die Sauer bricht, Die Rebe längs der Mosel blüht, Der Himmel Wein verspricht: Dort ist das Land, für dessen Ehr Kein Opfer uns zu schwer, Die Heimat, die als teures Gut In unseren Herzen ruht. Die Heimat, die als teures Gut In unseren Herzen ruht.
Margarita Pisano
Biografia
Txileko Punta Arenasen jaio zen 1932ko urriaren 28an. Txikitan amak berari zegokion Santiagon arte ikasteko beka (Gabriela Mistral poetak eta Laura Rodig eskultoreak antolatutzen zutena) anaiari ematea erabaki zuen eta hori izan zen lehenengo arrazoietako bat, urte batzuk geroago, feminista izatera bultzatuko zuena. 1950eko hamarkadan, Santiagora joan zen bizitzera eta arkitektura ikasten hasi zen Pontificia Universidad Católica de Chile-n. Urte haietan Simone de Beauvoir-en The Second Sex irakurri zuen, eta Virginia Woolf-ek bezala, liburu hori irakurtzea "bere ideologia katoliko eta genero menpekotasunetik ihesaldi handia" izan zela esan zuen. Arkitektura ikasketak amaitu zituenean, Gaggero y Pisano izeneko estudioan lan egin zuen, Hugo Gaggero senarrarekin batera. Geroago José Medina ere sartuko zan tailerrean, eta izena aldatu zioten tailerrari, Gaggero, Medina eta Pisano izena ipinita. 1962an Margaritak eta Hugok Los Navegantes- en eraiki zuten etxea, Frank Lloyd Wright arkitektoaren eragina zuen etxeak eta arkitektura aldizkarietan agertu ere egin da. Estatu kolpearen aurretik, bere tailerrak hainbat proiektu sozial burutu zituen; eta diktadura iritsi zenean, tailerra zerrenda beltzean jarri zuten bere proiektuengatik. 1979an, Pisano konturatu zen ezin zituela arkitekturaren bidez, Txilen egiten ari ziren hilketetan konplize zirenen interesak zebitzatu, modu batera edo bestera, arkitekturak hori egiten zuelako. Horregatik, 1984an arkitekturatik aldendu zen eta aldi berean baita bere ezkondu bizitzatik eta familiatik ere. Feminismoa ezagutzeko prozesuan, Julieta Kirkwood-en, laguna egin zen. Emakumeen Ikasketen Zirkuluan ezagutu zuen Kirkwood. Elkarrekin Manifestu Feminista idatzi zuten, demokraziaren aldeko aldarrikapen feministez osatua eta horrela, La Casa de La Mujer La Morada izeneko espazioa ireki zuten.
Los Navegantes etxea
1966an inauguratutako Los Navegantes etxea altzari handi modukoa zen. Gaggeroren gustu eta neurrira diseinatuta zegoen eta ez zeukan barruko hormarik bikotearen gelakoak izan ezik. Barnealde isolatu, mehe eta irekia kontrolatzen zuen argi naturala zegoen. Pisanoren lana hau diseinatzerakoan (eta bere gurasoena diseinatzerakoan ere) administrazio eta koordinazio lanak egitea izan zen. Gaggero izan zen arkitekto nagusia. Pisanok eraikuntza enpresa, bezero eta finantzen ardura zeukan. Etxe honetan bizi izan ziren senar-emazteak eta, hainbat galeraren ondoren, bi seme jaio ziren. Pisanoren gurasoen ondoan bizi izan ziren eta gero, amaginarrebarekin hil zen arte.
San Borja birmoldaketa
Pisano ez zen guztiz izan eszena arkitektonikoaren parte, horren froga argia da 1969an burututako San Borja birmoldaketaren 11. dorrea. Bere izena soilik dago ikusgai Gaggeroren kristalezko ate baten atzean dagoelako. Pisanoren izenak ezin izan zion manipulazio patriarkalari ihes egin, letrek Margarita Pisano de G. esaten baitute,
Mugimendu feminista
La Morada Emakumeen Etxea, Radio Tierra eta Mugimendu Feminista Autonomoaren, sortzaileetako bat izan zen, beraz, bere pentsamendua korronte autonomoa deritzonean sartu daiteke. Pisano jotzen da korrontearen lider historikoetako bat eta Edda Gaviola-rekin batera, ezagunenetakoa. Horrez gain, Augusto Pinocheten diktaduraren aurkako Mugimendu Feministako sortzaileetako bat izan zen, "Demokrazia herrialdean, etxean eta ohean" zen mugimenduaren leloa, Pisanok berak eta Julieta Kirkwoodek sustatutako esaldia, hain zuzen ere.
Francesca Gargalloren lanarekin batera, Pisanoren lanean genero azterketen arloarekin lotutako proposamen teorikoak ikusi daitezke, baina analisi politikotik eta aktibismotik urrun dagoen ikuspegi feministatik. Gainera, "feminismo patriarkalarekin" oso kritiko da, baita mugimendu feministaren autonomia eta independentzia arazoekin, eta feminismo tradizionalak defendatzen duen generoaren instituzionalizazioarekin.
Era berean, 1993an, "Cómplices" kolektibo feministaren sortzaileetako bat izan zen. Pisanok, Edda Gaviolak, Sandra Lidid-ek, Ximena Bedregal-ek, Rosa Rojas-ek, Francesca Gargallok eta Amalia Fischer-ek osatzen zuten kolektiboa. Mugimendu feministaren baitan zeuden politika pentsatzeko eta egiteko modu desberdinak, aintzat hartzea eskatzen zuen kolektiboak. Cómplices-ek 1993an, El Salvadorreko Latinoamerikako eta Karibeko VI Topaketa Feministan egin zuen bere agerraldia. Ximena Bedregalek, taldeko kideetako batek, "Txilen eta Mexikon (...) egindako proposamen politiko eta filosofikoa (...) prozesu desberdinen elkargunean, feminismo desberdinak daudela aitortzeko ideia nagusiarekin, desberdintasunak esplizituak bihurtuz, norbere burua izendatuz eta autonomia eta erradikaltasunetik espazio feminista eraikitzeko apustua eginez, beste diskurtso bat instalatzeko ariketa, desberdintasun politiko esplizitua ».
Ais de Diés
Ais de Diés Frantziako udalerri bat da,Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Aix-en-Diois udalerrian erroldatutako biztanleak 341 ziren. Familiak 151 ziren, horien artean 46 pertsona bakarrekoak ziren (23 bakarrik bizi ziren gizonak eta 23 bakarrik bizi ziren emakumeak), 39 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 47 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 19 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 180 etxebizitza zeuden, 147 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 25 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 148 etxeak ziren eta 33 apartamentuak ziren. 147 etxebizitza nagusietatik 107 bere jabearen bizilekua ziren, 31 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 2 etxek bi zituzten, 21 etxek hiru zituzten, 49 etxek lau zituzten eta 72 etxek bost zituzten. 135 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 69 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 68 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 212 ziren, horien artean 168 aktiboak ziren eta 44 inaktiboak ziren. 168 pertsona aktiboetatik 155 lanean zeuden (81 gizon eta 74 emakume) eta 14 langabezian zeuden (7 gizon eta 7 emakume). 44 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 17 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Aix-en-Diois udalerrian 146 unitate fiskal zeuden, 335 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.173 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 27 komertzioetatik, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 2 margolariak, 1 iturgina, 1 argiketaria eta 1 ile apaindegia.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Aix-en-Diois udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 588 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Languilla
Languilla Segoviako udalerria da, Comunidad de Villa y Tierra de Ayllón eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 100 biztanle zituen.
Viöl
Viöl Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Robertito Funes Ugarte
Roberto Funes Ugarte (Mendoza, 1974ko apirilaren 3a) Robertito izenez ezagunagoa, kazetari eta aurkezle argentinarra da.
2009 eta 2020 artean C5N kanaleko hainbat ziklotan aritu zen. 2020ko azaroaz geroztik, ¿Quién sabe más de Argentina? Telebista Publikoaren eskutik, Telefe Noticiasen kronikari lanetan aritzeaz gain.
Biografia
Funes Ugarte Mendoza hirian jaio zen nahiz eta bere gurasoak Buenos Aireskoak izan. Probintzia horretan bizi izan zen 17 urte zituen arte, batxilergoa amaitu zuenean, Colegio Universitario Centralean, eta gero Buenos Airesera joan zen bizitzera. Argentinako Unibertsitate Katolikoan ikasi zuen eta La Nación egunkarian bekadun gisa hasi zen, gero Mexikon eta Espainian bizi izan zen Televisa, Telemundo, Much Music eta Telecinco bezalako telebista kateetan lanean. Kazetaritzan, Caras, Luz, ELLE, Vogue España, Esquire, Bacanal, Cuisine et Vins aldizkarietako erredakzioetatik igaro zen. Geroago Buenos Airesera itzuli zen eta Argentinako hiriburutik CNN en Español-en hasi zen lanean Showbiz eta Café CNN bezalako programetarako kolaboratzaile gisa; C5N kateko moda eta entretenimendu kazetari gisa ere hasi zen lanean. Funes Ugarte Radio Rivadavia- n Bon vivant programan eta Radio Uno-n Cotevá cotevá programan ere aritu da.
Chris Korda
Chris Korda (New York, Ameriketako Estatu Batuak, 1962a) estatubatuar ekintzaile antinatalista, tekno musikaria, software garatzailea eta Eutanasiaren Elizaren buruzagia da. Korda emakume transgenero beganoa da, Alexander Korda hungaro-britainiar zinema ekoizlearen iloba txikia eta Michael Korda britainiar idazlearen alaba da.
Golunda ellioti
Golunda ellioti Golunda generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Markiz
Inguru naturala
Belabia mendira (973 m) igotzeko ohiko abiapuntua dugu herria, gutxi gorabehera ordu bateko ibilaldia da. Molino ibaiak herria bitan banatzen du.
Historia
XI. mendean Markiz zatiturik agertzen da idatzita, Marquina de Yuso (Behekoa) eta Marquina de Suso (Goikoa) alegia, eta bi mende geroago batuta erregistratuta dago. XIV. mendean Aiarako Jaurerriak erosi zuen, eta ondorengo gizaldietan leinuen arteko salerosketaren xedea izan zen. Horren lekuko dira gaur egun arte zutik gelditu diren etxe armarridunak.
1961 arte herri honek berezko udalerria osatu zuen. 1961-1976 tartean Arluzea-Markiz delakoa sortu zuen, udalerri-burua zela, Arluzearekin bat eginda; azken urte horretan Bernedo barruan izatera pasatu zen behin betiko.
Gaztelua
Haitz baten gainean zegoen nafar gaztelu bat, defentsa funtzioak betez, gaur egun ia erabat hondatuta dago eta aztarna batzuk besterik ez da gelditzen. Ikertzaileen artean Jose Miguel Barandiaran egon zen. Markiz udalerrian egon arren, historian Arluzea izenez agertzen denarekin identifikatu da (XII-XIII. mendeetan aipatua).
Kobak
Herrian bederatzi kobazulo daude, gizakiak egindakoak eta eremutar jatorrikoak direnak, multzo osoak "Larreako kobak" izena hartzen du.
Elizak
Santa Eulalia parrokia-eliza herriaren goialdean dago, Askana haitzaren azpian —zeinetan hainbat hilobi antropomorfiko dauden—, eta XVI. mendekoa da. horrez gain, Beolarrako baseliza eta erromanikoa den San Joanena Markizko ingurunean ditugu.
Jaiak eta tradizioak
Herriko festak uztailaren lehen azteburuan ospatzen dira, Igokundearen Andra Mariren omenez, eta beste tradizio batzuen artean "Zaldiaren Eguna" (txandaka Arluzea, Okina, Lagran eta Done Bikendi Haranarekin antolatzen dena) eta Corpus Christiren prozesioa ditugu aipagarri.
Garraio
Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
Macruronus novaezelandiae
Macruronus novaezelandiae Macruronus generoko animalia da. Arrainen barruko Merlucciidae familian sailkatzen da.
Anthony James Leggett
2003an Fisikako Nobel Saria jaso zuen, Alexei A. Abrikosov eta Vitaly L. Ginzburg errusiarrekin batera, supereroaleen eta superfluidoen teoriari egindako ekarpenengatik. 2004an, Elisabet II.a Erresuma Batuko erreginak Britainiar Inperioko Komandante izendatu zuen, eta sir titulua eman zion.
Katie Cassidy
Katherine Evelyn Anita Cassidy (Los Angeles, Kalifornia, 1986ko azaroaren 25a), Katie Cassidy izenez edo Katie Cassidy Rodgers ezkon-izenez ezaguna, estatubatuar aktorea da. Supernatural, Gossip Girl, Melrose Place eta Harper's Island telesailetan antzezteagatik ezaguna da.
Lastras de Cuéllar
Lastras de Cuéllar Segoviako udalerria da, Tierra de Pinares eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 460 biztanle zituen.
Shelbourne F.C.
Shelbourne Football Club (irlanderaz Cumann Peile Shíol Broin) Irlandako futbol talderik onenetakoa da 13 Liga eta guztira 10 Kopa irabazi baititu.
Bni Chiker
Bni Chiker edo Ait Chichar (ⴰⵢⵜ ⵛⵉⴽⴻⵔ, Ayt Ciker; بني شيكر; Beni Chikar) Nador probintzian dagoen herria da, Marokoko Ekialdeko eskualdean dagoena. 2004ko zentsuaren arabera 4.188 biztanle zituen.
Shelbourne F.C.
Historia
Mr. James Rowanek sortu zuen taldea 1895ean Ringsend auzoan. Izena Shelbourne Road kaleak ematen dio. Hasieran gazteen taldeak izan zituen baina 198an senior mailan jokatzen hasi zen. Berehala talde indartsua bihurtu zen eta 1905ean Kopako finalera iritsi zen. Urte hartan Belfasteko Distilleryk irabazi bazuen ere hurrengo urtean Shelbourne izan zen garaile. Lehenengo aldia zen Ipar Irlandakoa ez zen talde batek irabazten zuena. Hurrengo urteetan beste bi garaipen etorri ziren, 1911eakoa eta Irlandaren Banaketaren aurretik jokatu zen azkena, 1920koa hain zuzen ere.
1921-22 denboraldian Irlandako futbol liga abiarazi zuten Errepublikako taldeek eta lehenengo urte hartan hirugarren egin zuten. Hasierako hamarkada hau oso ona izan zen Shelbournerentzako izan ere 1926 eta 1931 artean hiru liga eta kopa bat irabazi baitzuten.
Berrogeigarren eta hirurogeigarren hamarkadetan ere ongi aritu zen taldea eta Europako lehiaketetarako hainbat alditan sailkatu zen, emaitzak oso apalak izan baziren ere. Azken aroa bikaina izan du. 90. hamarkadan kopak irabazten hasi zen eta 2000. hamarkadan lau ligatan nagusitu zen. 1995 eta 2006 artean urtero aritu zen Europako txapelketatan.
2013an azken postuan bukatu eta maila galdu du.
Chari-Baguirmi
Chari-Baguirmi Txaden 22 eskualdetako bat da. Bere hiriburua Massenya da. Hiru departamentutan banatuta dago:
Yolanda Arrieta
Yolanda Arrieta Malaxetxebarria (Etxebarria, Bizkaia, 1963ko uztailaren 6a) euskal idazlea da. Magisteritza ikasketak egin zituen Eskoriatzako Irakasle Eskolan. Antzerkia eta Kultura eta Gizarte Antropologia ere ikasi ditu. 2015ean Haur eta Gazte Literaturaren Euskadi Saria irabazi zuen Argiaren alaba liburuarekin (Autoedizioa, 2014, Denonartean, 2015).
Literatur ibilbidea
Etxebarrian (Lea Artibai, Bizkaia) jaioa, bere haurtzaroan jasotako ahozko tradizioren garrantzia azpimarratu izan du. Egun, Usurbilen (Gipuzkoa) bizi da Yolanda Arrieta. Argiaren alaba eta Kulun-kuttunak (Denonartean, 2016) dira argitaratu dituen azken lanak. Begigorritarren erlojua (SM, 1992) ipuinarekin hasi zen haurrentzat idazten.
Hainbat liburu argitaratu ditu Haur eta Gazte literaturan zein helduenean.
Idazteaz gain, ordea, Idazketa sortzailearen inguruko lantegiak gidatzen ditu, eta literaturara hurbiltzeko saioak ere egiten ditu haur txikien guraso eta irakasleekin, Galtzagorri Elkartearen "Bularretik Mintzora" egitasmoaren barruan.
Itzultzaile lanetan ere aritu da, Ez da hain erraza haurra izatea! (2008) eta Irakasleen epidemia kasua (2011) aipatzekoak.
Literatura ardatz duten zenbait produktu ere sortu ditu: testu liburuetako Literatura atala, egutegi olgetariak, postalak, margotzeko liburuak, albumak familia ospakizunetarako... Prentsan ere aritu izan da azken urteotan: Deia egunkarian Ortzadar gehigarrian idazten du astero (lehen Zirrikitutik zutabea idazten zuen), gainera, Berria egunkariaren larunbateroko haurrentzako gehigarrian kontakizun bat idazten du (2009 arte Maratila izeneko zutabea idazten zuen); azkenik, Argia aldizkariko Luparekin sekzioan idatzi zuen 2009 arte. Denbora batez telebistako gidoilari lanetan ere aritu zen, ETBko Hasiberriak eta Baietz gogoratu! programetan.
Gaiei dagokionez, behin baino gehiagotan emakumeek ahozko literaturaren transmisioan izan duten garrantzia azpimarratu izan du.
Idazkera
Yolanda Arrietaren ibilbidean sinbologiak garrantzi handia du. Jostorratza eta haria eleberrian adibidez, jostuna giza jakintzaren transmititzaile gisa agertzen zaigu, denboran atzera salto handi bat egin eta egungo garaira itzuliz. Aurre historiako emakumeen lanari garrantzia eman eta orain arteko ibilbidean tapiz, oihal, orratz, hari eta josketarako erreminta ezberdinak erabiltzen ditu haien arteko lotura eginez. Denboraren kanta-kontuak haurrentzako olerki liburuan esaterako, olerkiak antolatzeko orduak, zenbakiak, eguneko uneak, asteko egunak, urtaroak edota hilabeteak erabili ditu eta musikaltasunarekin, errepikapenekin eta soinuekin jolastu du abestiak, ipuintxoak eta asmakizunak sortzeko.
Lanak
Zerrenda luzea da Yolanda Arrieta idazlearen liburuena. Bai Haur eta Gazte Literaturan, bai Helduen Literaturan hamabost lan baino gehiago argitaratu ditu. Hauek dira azken urteetako lan batzuk:
El complot mongol (1977ko filma)
El complot mongol 1977. urtean Antxon Ezeiza donostiarrak zuzendutako thrillerra da, Rafael Bernalen eleberri batean oinarrituta.
Sinopsia
AEBetako presidentea Mexikon dago bisitan. Txinak atentatuko bat burutuko duelako mehatxua ezagutu eta gero Filiberto poliziak ikerketa bat egin beharko du.
Borron
Borron Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bourrou udalerrian erroldatutako biztanleak 152 ziren. Familiak 63 ziren, horien artean 21 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 13 bakarrik bizi ziren emakumeak), 21 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 17 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 80 etxebizitza zeuden, 62 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 16 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 77 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 62 etxebizitza nagusietatik 50 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 3 etxek bi zituzten, 5 etxek hiru zituzten, 21 etxek lau zituzten eta 30 etxek bost zituzten. 53 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 25 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 27 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 97 ziren, horien artean 61 aktiboak ziren eta 36 inaktiboak ziren. 61 pertsona aktiboetatik 53 lanean zeuden (25 gizon eta 28 emakume) eta 7 langabezian zeuden (3 gizon eta 4 emakume). 36 pertsona inaktiboetatik 17 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bourrou udalerrian 53 unitate fiskal zeuden, 121 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.363 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2000. urtean Bourrou udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 200 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Eresoinka
{{abesbatza infotaula }} Eresoinka Eusko Jaurlaritzak 1937an —Espainiako Gerra Zibilaren garaian— sortutako talde folklorikoa zen. Talde hartan emakumeek zein gizonek hartu zuten parte. Ikuskizunaren barruan mota askotako adierazpideak erabiltzen ziren: euskal dantzak, musika tresna autoktonoak, abesbatza... Eresoinkaren helburu nagusia publizitatezkoa zen: garaiko Eusko Jaurlaritzak Hego Euskal Herriaren egoera munduan azaldu nahi zuen, herri katoliko eta tradizional hau faxisten erasopean zela jakinarazteko. Taldeak arrakasta handia izan zuen, eta Europako antzokietan jokatu zuen, besteak beste Parisen, Bruselan, Amsterdamen eta Londresen. Ikuskizuna Ameriketako Estatu Batuetan ere eskaintzeko asmoa zuten, baina 1939an, hara zihoazela, Bigarren Mundu Gerra hasi zen, eta Ameriketara eramaten zituen transatlantikoak Europara itzuli behar izan zuen. Azkenik, dirua agortu zenez, taldea desegin zuten.
Eresoinkan izen handiek hartu zuten parte: Gabriel Olaizola, abesbatzaren zuzendaria, Pepita Enbil, Mariano González García, ondoren Luis Mariano bezala ezaguna egingo zen kantaria... Jon Oñatibia, Jon Bilbao, Jesus Elosegi eta beste intelektual asko ekimeneko partaideak izan ziren.
Historia
Eusko Jaurlaritzak Arte Ederretako zuzendari izandako Jose Maria Uzelai, erbesteratu zenean, berak eta Manuel Sota idazleak euskal abestiak eta dantzak Europan zehar erakusteko ikuskizun bat sortzea erabaki zuten. Taldea sortzeko agindua Jose Antonio Agirrek berak eman zuen 1937an. Gerraren joera Hego Euskal Herrian oso garbi zegoen eta borroka diplomazia mundura eraman behar zen. Abesbatza sortzeko enkargua Gabriel Olaizolari eman zion eta horretarako Parisen zeuden Felipe Urkolari eta Rafael Pikabeari laguntza eskatu zien. Taldea sortzeko lehenengo urratsak Saran eman ziren; bertan 110 artista inguru bildu ziren eta ikuskizuna prestatzeari ekin zioten. Lanak 1937ko irailean hasi ziren. Artistak Sarako hotel eta etxe desberdinetan aurkitu zuten alojamendua: lehendabizikoak Paul Dutournierrek bere Hôtel de la Posten jaso zituen; Garipuy familiak ere beste asko jaso zituen Hôtel Euskaldunak. Proba-saioak Ihartza-enean egin ziren.
Lehenengo aurkezpena Parisen egin zen, 1937ko azaroaren 20an, Sainte-Geneviève elizan. Hortik aurrera ikuskizuna behin eta berriro egin zen Parisen eta Europak beste hiriburuetara eraman zuten: Brusela, Haga, Londres, Hilversum, Amersfoort, Brujas, Utrecht, Haarlem, Rotterdam, Tarbes... Eta, jakina, Ipar Euskal Herrian: Biarritz, Donibane Garazi, Baiona. Garrantzi berezia izan zuen Parisen 1937ko abenduaren 18tik 20ra, Salle Pleyelen; emanaldi horietara Jose Antonio Agirre, Manuel Irujo, Espainiako Errepublikaren ordezkariak, Kataluniako Generalitateko ordezkariak hurbildu ziren ikuskizuna ikusteko.
Eresoinka Euskal Herriko benetako enbaxada kulturala bihurtu zen. Horrek Parisetik gertu kokatzea behartu zien, Paristik gertu dagoen Saint-Germain-en-Layen, Belloy gazteluan hain zuzen.
1939an, mundu gerraren hasierarekin batera, ekimena bertan behera gelditu zen eta partaideak sakabanatu ziren.
Hyalinobatrachium ruedai
Hyalinobatrachium ruedai Hyalinobatrachium generoko animalia da. Anfibioen barruko Centrolenidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
The Fortune Cookie
The Fortune Cookie, Erresuma Batuan Meet Whiplash Willie (euskaraz Zortearen Gaileta eta Ezagutu Whiplash Willie) 1966ko Billy Wilder austriar-estatubatuar zinema zuzendariak zuzendu eta ekoiztutako komedia filma bat da. Gidoia I.A.L. Diamond eta Billy Wilder berak idatzi zuten. Jack Lemmon, Walter Matthau, Ron Rich eta Judy West aktoreek antzeztu zuten.
1966ko Taldeko gizonezko aktore onenaren Oscar Saria (Walter Matthau) irabazi zuen.
Gallinago delicata
Gallinago delicata Gallinago generoko animalia da. Hegaztien barruko Scolopacidae familian sailkatua dago.
The Fortune Cookie
Argumentua
Amerikar futbol partidu baten zehar, haren berri ematen ari den kirol kazetari batek (Jack Lemmon) jokalari baten erruz erorketa bat jasango du. Nahiz eta garrantzirik gabeko lesio txikia izan, kazetariaren koinatua eta honelako istripuen bidez dirua lortzen trebea den abokatuak (Walter Matthau) kalte ordaina beregana dezan lesio larriak dituela antzeztera bultzaraziko du. Hasiera batean kazetariak halako itxurakeria egiteari uko egingo dio, baina bere emazte ohia bisitan datorkiola jakitean iritziz aldatuko du. Egoera larrian dagoela antzeztu eta emazte ohia berataz kupida dadin gura du, honela biak berrelkartzeko itxaropenez. Halere, erortarazi zuen jokalaria gertakariarekin gaizki pasatzen ari denez bre kontzientzia alhatzen hasiko zaio.
Montjean-sur-Loire
Montjean-sur-Loire Frantziako udalerria da, Maine eta Loira departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.