cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Salvador Ezpeleta
Biografia
Montevideon finkatu zen merkataritzaren menpeko bezala, eta urte gutxira independizatu zen. Eskualdeko merkatari aberatsenetako bat izatera iritsi zen, eta laster hedatu zituen bere jarduerak abeltzaintzara.
Mendea hasi baino pixka bat lehenago Bajada del Paraná herrian kokatu zen, egungo Paraná hirian. Erregeordetzaren hegoaldeko erdialdearen barnealdean kargak eramaten zituzten bagoien tropak antolatu zituen - ez Peruko Garaiko eremu menditsuan - Paraná eta Plata ibaietan ibaien merkataritza egiten zuten belaontzi txikien flotilla zuen. Paranan ezarri zituen txahal sebaren erauzketa, kandela fabrika handi bat, kare labea eta adreiluzko hainbat labe. La Bajada del Paraná herriaren hasierako loraldiaren zati handi bat Ezpeletak egindako merkataritzari eta ondoko Santa Fe- rekin zuen loturari esker gertatu zen. Handiena duen harreman komertzialak bizia izan zuen arrantxo ordua, of Francisco Candioti.
XIX. mendea hasi baino lehentxeago, Bajada del Paranáko herrian kokatu zen, gaur egungo Paraná hirian. Erregeorderriaren hegoalde osoan –ez Peru Garaiko mendialdean– kargak zeramatzaten gurdi tropak antolatu zituen, Paraná eta Plata ibaietan ibai merkataritza egiten zuten belaontzi txiki batzuen jabe izan zen. Paranán behi-bilbe bat, kandela fabrika handi bat, karobi bat eta adreilu labe batzuk ezarri zituen. La Bajada del Paraná hiribilduaren hasierako loraldiaren zati handi bat Ezpeletak egindako merkataritzari eta aldameneko Santa Ferekin zuen loturari zor izan zitzaion. Harreman komertzial handiak zituen Francisco Candioti garaiko estantzierorik handienarekin.
1810ean Maiatzeko Iraultza babestu zuen, Paraná hiribilduko kabildoak harekin bat egitea lortuz. Diruz lagundu zuen eta ehunka zaldi eta idi eman zizkion Manuel Belgrano ren armadari bere Paraguaiko kanpainarako, Montevideo setiatu zuen armadari bezalaxe. Gobernu nazionaleko floten eraketa eta hornikuntza ere babestu zituen.
Zeeland (Ipar Dakota)
Zeeland Ipar Dakotako hiri bat da. McIntosh konderrian kokatua dago. 2010ean 86 biztanle zituen, 0.77 kilometro koadrotan banatuta.
Codigoro
Codigoro Italiako udalerri bat da. Ferrarako probintzian kokatuta dago, Emilia-Romagna eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Codigorok honako udalerri hauekin egiten du muga:
3044 Saltykov
Orbitaren ezaugarriak
3044 Saltykov asteroidearen orbitak batezbeste 2,853 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,399 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,307 distantziara. Eszentrikotasuna 0,159 da, eta makurdura orbitala 13,49ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 11.8 da.
Antioch (Illinois)
Antioch  Illinoiseko herri bat da. Lake konderrian kokatua dago. 2010ean 14,430 biztanle zituen, 21.27 kilometro koadrotan banatuta.
Bonacinaita
Ezaugarriak
Bonacinaita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Lor-zaldi
Euskal Herrian
Euskal Herrian, bertako arrazen artean, Aurizko zaldia eta Euskal Herriko mendiko zaldia erabiliak izan dira lor-zaldiak bezala.
Herri kiroletan oso ezagunak dira lor-zaldiekin egiten diren zaldi probak.
Dolichancistrus cobrensis
Dolichancistrus cobrensis Dolichancistrus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Adolf Loos
Adolf Loos (Brno, 1870eko abenduaren 10 − Kalksburg, 1933ko abuztuaren 23) arkitekto austriarra zen. Garaiko modernistentzat erreferentea izan zen eta funtsezko arkitektoa izan zen Mugimendu Modernoaren hastapenerako. Arkitektura modernoaren eta arrazionalismo arkitektonikoaren abiatzaileetakoen artean nabarmendu zen, protomodernotzat eta protoarrazionalistatzat sailkatua da.
Biografia
Brno hirian jaio zen, egungo Txekiar Errepublikan 1870ean. Ikasketak Reichenbergen hasi zituen eta Dresdengo Politeknikoan amaitu zituen. Ondoren, hiru urte eman zituen AEBan (1893-1896). Chicagoko eskolako razionalismoaren eragina jaso zuen eta Art Nouveauren aurka jo zuen. Modernistekin hika-mikak izan zituen, eta bere kritikaren islada da 1908.ean idatzi zuen Ornament und Verbrechen (Apaindura eta delitoa) edo 1910.ean eraikitako Steiner Etxea Vienan. Lehenengo Mundu Gerra amaitu ostean, Vienako udal arkitekto izendatu zuten eta bi urtetan lan egin zuen (1920 - 1922 ). Lanaldi hartan arkitektura soziala sustatu zuen Hoff ereduko etxaldeen eraikuntza sustatuz. Garaiko abangoardia artistikoekin harremanak izan zituen Schonberg, Kokoschka eta Tristan Tzara. Bere obrak apaindura gabekoak eta arras abangoardistak ziren. Loosen ideia radikalek eragin handia izan zuten abangoardista garaikideen artean.
Trachylepis rodenburgi
Trachylepis rodenburgi Trachylepis generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Antonio Barrios
Antonio Barrios Seoane (Getxo, 1910eko maiatzaren 21a - Donostia, 2002ko abuztuaren 19a) euskal herritar futbolari eta entrenatzailea izan zen.
Pierre-Simon Laplace
Biografia
Normandia Behereko nekazari familia xume batean jaso zen. Caengo Unibertsitatean Ikusi zuen, eta bertan D'Alembert matematikariarengana bideratu zuten. Honek, Laplace-ren gaitasun matematikoak harrituta, Eskola Militarrean irakasle postu bat eskeini zioten. Parisen 1767an irakaslea zela, Napoleon Bonaparte ikasletzat izan zuen. 1785ean, Zientzien Akademiako kide izandatu zuten, eta 1795ean Zientzia eta Arteen Instituto Berriko matematika katedrako kide bihurtu zen, eta ondorenera, 1812an hain zuzen ere, instituto hau zuzendu zuen. 1788an Marie-Charlotte de Courty de Romanges-ekin ezkondu zen, eta harekin bi seme-alaba izan zituen, Sophie-Suzanne eta Charles-Émile. 1795ean, berriz, Laplacek bere Zeruko Mekanika osatzen zuten bost liburukietatik lehena argitaratzen hasi zen, eta 1796ean Exposition su système du monde argitaratu zuen, non eguzki sistemaren sorrerari buruzko bere hipotesi nebularra agerian utzi zuen.
Aipagarria da, halaber, 1806 eta 1822 artean egin zuen esku-hartzea Arcueil Elkartearen (Berthollet kimikariarekin batera) sustatzaile nagusietako bat izan zelarik, diziplinarteko zientzialarien eragin handia izan zuen baita zientzialarien diziplina arteko eragin handia izan zuen geroago zientzia aplikatuaren loraldian XIX. Frantzian.
Lan garrantzitsuenak
Exposition du système du monde (Exposition du système du monde, 1796) Eguzkiaren eta eguzki-sistemaren sorrerari buruzko teoria bat deskribatu zuen hauts eta gasez osatutako nebulosa edo zurrunbilo batetik. Immanuel Kantek lehenago azaldutako hipotesi nebular hau, askoz ere xehetasun handiagoz eta hainbat hobekuntzaz azaldu zuen, eta gaur egun arte izar-eraketaren teoria guztien oinarrizko oinarria izaten jarraitzen du. Bestalde, eguzki-sistemaren egonkortasuna ere frogatu zuen, probabilitateen teoria matematikoaren oinarri zientifikoak ezarri zituen (Théorie analytique des probabilités lanean, non, beste lorpen batzuen artean, karratu txikienen metodoa formulatu zuen, hau da. errorearen teoriarako oinarrizkoa) eta oso indartsu eta eragingarri formulatu zuen mundu guztiz determinista baten irudia.
William Herschelek Ingalaterran egindako nebulosen aurkikuntzak ikusita, Laplacek pentsatu zuen nebulosa baten kolapso grabitatorioak Eguzkiaren sorrera eragin zezakeela eta Eguzkiaren inguruan orbitatzen ari den materiala planeta -familia bat osatzeko kondentsatu zitekeela. Teoria honek berez azaltzen zuen planeta guztiak Eguzkiaren inguruan ibiltzen direla norabide berean (mendebaldetik ekialdera) eta haien orbitak plano berean daudela. Herschel ideia horrekin bat egin zuen eta izar eta izar sistema guztien eraketa eta eboluzioa azaltzeko orokortu zuen.
Garai guztietako zientzialaririk handienetako bat bezala gogoratzen da, batzuetan Frantziako Newton deitzen zaiona, bere garaikideek ez zuten gaitasun matematiko ikaragarriekin.
Bere lanik garrantzitsuena, Traité de mécanique céleste da (Treatise on the Celestial Mechanics, 1799-1825, 5 lib.), bere garaiko astronomia guztiaren bilduma bat da, modu guztiz analitikoan zentratua dago, eta Newtonen eredua hobetzen du bertan. Azalpenik gabeko fenomeno batzuk zituen, bereziki argitu gabe geratu ziren higidura anomaliak: Jupiter itxurazko azelerazioa jasaten ari zen, Saturno, berriz, apurka-apurka moteltzen ari zela zirudien, eta Ilargiak ere higidura azeleratua erakusten zuen. Mugimendu hauek etengabe jarraituko balute, Saturno Eguzkiaren gainera eroriko litzateke, Jupiterrek eguzki-sistematik ihes egingo luke eta Ilargia Lurrera eroriko litzateke. 23 urte besterik ez zituela, Laplacek erakutsi zuen Jupiterren bizkortzea eta Saturnoren moteltzea aldizkako mugimenduak zirela. Ordura arte, oso epe luzeek (mila urte ingurukoak) aldakuntza horiek etengabeak eta mugagabeak («laikoak») zirela sinestera eraman gintuzten; 1785ean, horrelako anomaliak Jupiter eta Saturno Eguzkiarekiko posizio erlatiboari zor zirela erakutsi zuen. Horrek guztiak kalkulu oso zehatzak eskatzen zituen. 1787an Laplacek erakutsi zuen Ilargiaren higidura anomalia ere oszilatorioa zela eta Eguzki-Lurra-Ilargi sistema hirukoitzean efektu txikiek ('bigarren ordena') eragiten zutela. Aldakuntzak aldizkakoak ziren eta, hortaz, eguzki-sistemak egonkorra eta autoerregulatzailea izan behar zuen. Ideia horiek guztiak 1796an argitaratutako Exposition du système du monde lanean bildu ziren.
Laplacek formula bitxi bat sortu zuen Eguzkia horizontetik irteteko probabilitatea adierazteko. Probabilitatea zela esan zuen (d+1)/(d+2), non d iraganean eguzkia atera den egun kopurua den. Laplacek esan zuen, ondorengotza-araua bezala ezagutzen den formula hau zerbait ez dakigun kasu guztietan aplika zitekeela, edo dakiguna ez dakiguna aldatzen zen kasu guztietan. Gertaera baten probabilitatearen estimatzaile gisa erabiltzen da oraindik, baldin eta gertaeraren kokapena ezagutzen badugu, baina horren lagin oso gutxi baditugu.
Laplace eredua
Bere definizioak zera esaten digu:
Izan bedi E edozein esperimentu eta S bere emaitza posibleen multzo finitua, emaitza bakoitza berdina dela suposatzen badugu (inor ez duela besteak baino aukera gehiago), orduan.
P probabilitate-funtzioa izatea nahi badugu
gero p = 1/k.
Izan bedi A S-ren azpimultzo bat, hala nola gero
Laplace-ren transformazioak
1744. urte inguruan, Leonhard Euler matematikari suitzarrak, Joseph-Louis de Lagrange frantses-italiarrak ondoren, ekuazio diferentzialen soluzio bat bilatzen hasi ziren, honela:
Y
1785ean, Laplacek ekuazio diferentzialen transformazio moduan integralak erabiltzeko urratsa eman zuen, soluzioaren forma besterik ez zena, eta ekuazio eraldatua ebazteko erraza zela ikusi zuen, jatorrizkoa baino are errazago.
Esaldi ospetsuak
Napoleonek, bere Exposition du système du monde -ri erreferentzia eginez, Laplaceri komentatu zion: "Esan didate unibertsoaren sistemari buruzko liburu handi hau idatzi duzula bere sortzailea behin ere aipatu gabe", eta Laplacek erantzun zion: "Sieur, ez dut inoiz beharrik izan hipotesi hori». Honekin aipatu zuen Newtonek mende bat lehenago jainkozko borondateari erreferentzia egin behar izan zion bere grabitazio unibertsalaren legea ez zela gai Jupiter eta Saturnoren mugimenduen anomaliak azaltzeko. Napoleonek erantzuna komentatu zion Lagrange matematikariari, eta hark “Ah! Jainkoa gauza asko azaltzen dituen hipotesi ederra da. Napoleonek ere hori esan zion Laplaceri, eta azken honek, metodo zientifikoarekin eta determinismo zientifikoaren aurreikusgarritasunaren kontzeptuarekin koherentea izanik, orduan hauxe esan zion: "Hipotesi honek dena azal dezakeen arren, ez digu ezer iragartzen uzten".
Whitesville (Mendebaldeko Virginia)
Whitesville Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Boone konderrian kokatuta dago, Mendebaldeko Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Alaskako autobidea
Alaskako autobidea, Alaskar autobidea, Alaskar-Kanadiar autobidea edo ALCAN autobidea, AEBetako lurralde nagusia eta Alaska estatua Kanadan barna elkarlotzen dituen autobidea da. 1947an eraikitzetik amaitu zen eta denera 2.700 kilometro luze ditu.
Kanadako Columbia Britainiarra probintziako Dawson Creek udalerrian hasi eta Alaskako Delta Junction udalerrian amaitzen da.
Dirty Harry
Argumentua
1970ko hamarkadaren hasieran Scorpio (Andrew Robinson) ezizena daraman serie-hiltzailea San Frantzisko ko kaleetan barna bereak eta bi egiten dabil, teilatuetatik fusil batez jendea tirokatzen hasi baita. Udalari xantaia egin nahirik, halako dirutza bat jasotzen ez badu, egunero norbait hilko duelako mehatxatu du du. Teilatu batean dagoela, bere bigarren hilketa saiakeran poliziaren helikoptero batek ikusi eta ozta-ozta ihes egin ondoren, hurrengo egunean hiritar bat hil du. Poliziak leku berberean berriz ere beste norbait hiltzeko saiakera egitea oso litekeena dela uste du.
Leku hartan bertan, Dirty Harry Callahan (Clint Eastwood) eta Chico (Reni Santoni) poliziak hitlzailearen zain geratu dira eta apaiz katoliko bat hiltzeko saiakera zapuztu. Halere, hiltzaileak berriz ere ihes egin du eta bidean topatu duen polizia bat hil. Ondoren neska nerabe bat bahitu, bortxatu, torturatu eta zulo batean sartu du. Erreskateko diru-ordaina lehenbailehen kobratzeko asmoz, neskak biharamuneko arratsaldeko 3:00ak arteko airea besterik ez duela adierazi du.
Hiriko alkateak (John Vernon) dirua ematea erabaki du eta eginkizun horretarako, Callahan bidali. Polizia saihesteko, Scorpiok Callahan hirian zehar leku batetik bestera ibilarazi du. Azkenik, hiltzaileak hari aurre egin, jo eta dirua eskuratu du, baita bera eta neska hiltzeko mehatxua egin ere. Bitartean, Chicok ezkutuan jarraitu dienez, hiltzailearekin tiroka hasi da. Callahanek galtzetan gordeta zeraman labanaz Scorpio zauritu du, baina horrek berriz ere ihes egin du. Haren aztarnaren bat aurkitzeko, hiriko erietxe guztiak arakatu ditu: sendagile batek Scorpio osatu zuela eta amerikar futboleko estadioko atezainak hango gela batean bizitzen uzten diola jakinarazi dio. Callahan arrapaladan eta epailearen baimenik gabe gelan sartu eta hiltzailea harrapatu du: horrek ihes egin eta Callahanek estadioan zehar jarraitu ostean, hanka batean tiro egin eta atzeman du. Une horretan, haren hankako zauria zapalduz, neska non daukan aitortzera derrigortu du.
Callahanek neska aurkitu du, baina alferrik, jada hila baitago. Scorpio kargurik gabe, torturapean eta jokaera irregularrez atxilotua izan delakoan epaileek aske utzi dute. Ondoren, Scorpiok gizon bati ordaindu dio, gogor jo dezan, eta sekulako jipoia jaso du: horrela, telebistaren aurrean Callahanek torturatu eta ustezko bortizkeria poliziala jasan duelako salaketa egin du, Callahan jendaurrean lotsagarri uuzteko. Azkenik, Scorpiok haurrez betetako eskola autobus bat bahitu eta haiek aske uztearen truke, Udalari diruordaina eta ihes egiteko hegazkin bat eskatu dizkio. Alkatea hori guztia onartzeko prest dago, baina Callahanek ezkutuan eta bere burua arriskuan jarriz autobuseko haurrak askatu eta Scorpio hil du.
NGC 4697
NGC 4697 galaxia bat da, Virgo konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Beowulf & Grendel
Beowulf & Grendel (euskaraz Beowulf eta Grendel) 2005ko Sturla Gunnarsson kanadar zinema zuzendariaren fantasiazko abentura filma bat da. Izenburuako ongi adierazten duen gisa Beowulf anglosaxoi kondaira eta olerkian oinarritua dago. Gerard Butler, Stellan Skarsgård, Sarah Polley, Ingvar Eggert Sigurðsson eta Eddie Marsan aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Beowulf anglosaxoi kondairan jazotako gertakariak kontatzen dira.
VI. mendea, Hrothgar Danimarkako erregea eta bere gerlaiek troll bat eta bere semetxoari itsaslabar batetaraino jarraituko dituzte. Troll aita erasotu eta erail egingo dute, aldiz semetxoa ozt-ozta gizakietatik ezkutatzea lortuko du.
Urte batzuk geroago, Grendel jada haurtxoa izatetik laga eta troll gazte indartsua bilakatu da, bere aita zena mendekatzea beste asmorik ez du, hortaz Danimarkako erregearen aretora sartu eta gerlariak sarraskituko ditu. Horthgarek Gendelek burutu duen sarraskia ikusirik itsasoz haratago bizi den Beowulf gauta gerlari ospetsuari laguntza eskatuko dio, Beowulfek eta bests hamairu gauta gerlariek Danimarkara nabigatu eta Hrothgarek Grendel hiltzeko eginkizuna emango die.
Gabriela Schloesser
Gabriela Schloesser Bayardo (Tijuana, 1994ko otsailaren 18a) nazioarteko arkulari mexikarra da.
Ibilbide profesionala
2016ko Rio de Janeiroko Olinpiar Jokoetan Mexikoko taldeko kide izan zen. Bigarren errondara iritsi zen Lisa Unruh alemaniarrak kanporatu aurretik. Brontzezko domina irabazi zuen Medellín en, Kolonbian, egin zen 2016ko Munduko Arkularitza Kopako taldeen lehiaketan. 2017an, herbeherar batekin ezkondu ondoren, "Gabriela Schloesser Bayardo" izena hartu zuen eta nazionalitatea lortu zuen. Ordundik Herbehereak ordezkatzen ditu lehiaketetan, horretarako nazioarteko lehiaketetatik derrigorrezko urtebeteko etenaldia bete behar izan zuen. 2018ko Munduko Arkularitza Kopako hirugarren jardunaldian egin zuen debuta Herbehereetako atleta gisa.
2019ko ekainean, zilarrezko domina irabazi zuen Munduko Arkularitza Txapelketako banakako proba mistoan, Sjef van den Berg ekin batera, Lee Woo-seok eta Kang Chae-Young hego korearrek garaitu eta gero. Handik gutxira, 2019ko Minskeko Europako Txapelketan Tokio 2020ko Olinpiar Jokoeta ra joateko pasaportea lortu zuen finalaurrekoetara iritsiz, 1996az geroztik olinpiar proban postu bat irabazi zuen lehen arkulari holandarra bihurtuz. Finalerdietan Tatiana Andreoli italiarraren aurka galdu arren, brontzea lortu zuen Anna Balsukova errusiarra garaituta.
2021eko maiatzaren 23an, Van Den Berg-ekin batera, arku errekurbatu mistoko proban lehen postua lortu zuen 2021eko Munduko Arkularitza Kopan, bikoteak Diya Siddique eta Ruman Shana bangladeshtarrei irabazi ondoren. 2020ko Tokioko Olinpiar Jokoetan, talde mistoen lehiaketan zilarrezko domina irabazi zuen Steve Wijler rekin batera, Herbehereek arkularitzan egindako historiako emaitzarik onena lortu zuten.
6. linea (Shanghaiko metroa)
'''Shanghaiko metroaren 6. linea''' 2007ko abenduaren 29an zabaldu zen, eta iparraldetik hego-ekialderantz zeharkatzen du hiria, Pudong Barrutian zehar.
2009ko abenduaren 31an, metro-sarean hainbat tarte berri zabaldu ziren egun berean, seigarren linea 0,22 milioi pertsonek erabili zuten.
Ordutegia eta maiztasuna
Trenak goizeko seietatik gaueko hamarrak arte ibiltzen dira. Astegunetan maiztasuna jendetza orduetan 6 minutukoa da, eta gainontzeko orduetan 12 minutukoa.
Stirling
Historia
Hiriaren hegoaldean aurkituriko aztarnek Harri Aroan dagoeneko asentamendu bat bazela erakusten dute. Babesgune naturala den muinoak eta Eskoziako lur garaiak eta beheko lurrak elkartzen dituen pasabidean egonik estrategiko bihurtu izan du Stirling baita erromatarren garaian ere.
Ternopil
Ternopil (ukraineraz: Тернопіль) edo Ternopol (errusieraz: Тернополь) Ukrainako mendebaldeko hiria eta Ternopilgo oblasteko hiriburua da. Dniesterren arroko Seret ibaiaren ertzean dago, Lvivetik 115 km ekialdera. Mendebaldeko Ukrainako eta Galitzia eskualde historikoko hiri handienetako bat da eta errepide zein burdinbide elkargune garrantzitsua. 2012ko otsailaren 1ean 217.326 biztanle zituen.
Stirling
Historia
Forth ibaia gurutzatzeko ibia eta ondoren zubia bertan zegoenez eta kaia ere bazeukanez herria berehala garatu eta aberastu zen eta David I.a Eskoziakoak errege hiri estatusa eman zion XII mendean. Strivelyn izena eman zitzaion. Eskoziako errege familiaren ohiko egoitza izan zen Stirlingeko gaztelua eta Gurutze Santuaren elizan Jakue I.a Ingalaterrakoa eta VI.a Eskoziakoa koroatu zen.
Stirlingeko zubian hainbat borroka izan ziren Eskoziako Independentzia Gerretan, ezagunena 1297ko irailaren 11ko Stirlingeko zubiko gudua, eta bere gaztelua ere sarritan izan zen setiatua. Izenak berak ere badirudi "borroka lekua" esan nahi duela, hala gaeleraz nola eskozieraz. XVIII mendean ere jakobiten matxinadetan garrantzi estrategiko handia izan duen.
XIX mendean garapen ekonomiko berria izan zuen Indiako tea eta Baltikoko egurra inportatzen zituen kaia baitzen. XX mendean ordea kaiak indarra galdu eta dagoeneko erabat utzia dago bertako jarduera. 2002tik aurrera, hiri estatusa du (Eskoziako gainerako hiriak Glasgow, Edinburgh, Aberdeen, Dundee eta Inverness dira).
Geografia
Herrialdearen erdialdean dago eta "Lur Garaietarako atea" (Gateway to the Highlands) ezizenarekin ezagutzen da, izan ere Eskoziako bi eremuak lotzen dituen pasabidea baita. Stirlingen ekialdean Ochil mendiak daude eta mendebaldean Abbey Craig muinoa. Bien artean Forth ibaiak zeharkatzen du hiria.
Dagur Kári
Dagur Kári (Dagur Kári Pétursson, 1973ko abenduaren 12 a) Islandiako zinema zuzendaria da.
Parisen, Frantzian, jaio zen islandiar gurasoengandik, eta 3 urte zituela itzuli zen Islandiara. Dagur Danimarkako Zinema Eskola Nazionalean lizentziatu zen 1999an, Lost Weekend ekoizpen-etxearen film laburrarekin. Filmak harrera ona izan zuen, eta nazioarteko jaialdien zirkuituan 11 sari irabazi zituen eta ospea lortu zuen.
Ibilbidea
2003an estreinatutako Noi the Albino ( Nói albínói ) lehen film luzeak nazioarteko hainbat sari ere irabazi zituen. Ondoren, bigarren filmarekin jarraitu zuen, Voksne mennesker ( Zaldi Iluna ), 2005eko Canneseko Zinemaldian Un Certain Regard sailean proiektatua.
2008an, The Good Heart ingelesezko lehen filma egin zuen, Brian Cox, Paul Dano eta Isild Le Besco aktoreekin. Gainera, Slowblow taldeko kidea da. Bere musika Nói albínói filmean agertzen zen.
2011ko abenduan Rocketman drama filma ekoiztuko zela iragarri zen, azkenean Virgin Mountain bihurtu zena, Baltasar Kormákurrekin eta Dagur Kári zuzenduko zutela. 2013ko urtarrilean berriro jakinarazi zen filma Kormákurrek ekoiztuko duela bere bikotekide Agnes Johansenekin batera. Danimarkako Nimbus Film filmak koproduzituko du. Filmaren produkzioa otsailean hasi zen eta 2013. urte amaieran filmatu zen. 2015ean estreinatu zen.
Substratu (kimika)
Kimikan substratua da erreakzio kimiko batean produktua sortzeko erreaktiboarekin erreakzionatzen duen espezie kimikoa. Erreakzioa gertatzen ari den gainazalari ere esan dakioke. Kimika organikoa n substratua transformatzen ari den konposatu organikoa da.
Biokimikan substratu esaten zaio entzima baten eragina jasaten duen substantziari.
Le Chatelierren printzipioaren testuinguruan, substratua kontzentrazioa aldatzen ari den erreaktiboa da. Adibidez, erreakzio katalitiko batean katalizatzailearen eragina medio egitura aldatzen ari den erreaktiboari esaten zaio substratu, inoiz ez katalizatzaileari.
Serhii Haidai
Serhii Volodymyrovytx Haidai  (ukraineraz: Сергій Володимирович Гайдай) (Sievierodonetsk, Sobietar Batasuna; 1975eko azaroak 6) enpresaburu eta politikari ukrainarra da; egun, Luhansk Oblasteko Gobernadorea.
Biografia
Haidaik Khmelnitskyko Ekonomia Unibertsitatean ikasi zuen; era berean, Ukrainako Presidentearen Administrazio Publikoaren Akademia Nazionalean graduatu zen ere.
Errusiak 2022an Ukraina inbaditu zuenean, Haidai Luhanskeko Eskualdeko Administrazio Militarreko Buru izan zen.
Comacchio
Comacchio Italiako udalerri bat da. Ferrarako probintzian kokatuta dago, Emilia-Romagna eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Comacchiok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Mesaita
Mesaita mineral bat da.
Ezaugarriak
Mesaita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 da.
Aberdeen (Ohio)
Aberdeen Ohioko herri bat da. Brown konderrian kokatua dago. 2010ean 1,638 biztanle zituen, 3.49 kilometro koadrotan banatuta.
Tobias Furneaux
Tobias Furneaux kapitaina (1735eko abuztuaren 21a - 1781eko irailaren 18a) nabigatzaile ingelesa eta Royal Navyko ofiziala izan zen, James Cookekin batera bere esplorazio bigarren bidaian. Mundua bi norabidetan zirkumnabigatu zuen lehenengo gizona, eta, geroago, Ameriketako Estatu Batuen Independentzia Gerraren garaian britainiar ontzi baten burua izan zen.
Biografia
Furneaux Swillyn jaio zen, Plymouthetik gertu, Swillyko William Furneaux-ren (1696-1748) eta Susanna Wilcocksen (1698-1775) semea. Royal Navyn sartu zen eta frantziar eta Afrikako kostaldeetan eta Antilletakoetan okupatu zuten Zazpi Urteko Gerran (1760-1763). HMS Dolphineko bigarren teniente izan zen Samuel Wallis kapitainaren atzetik, mundu osoko bidaian (1766ko abuztua - 1768ko maiatza) eta Wallis gaixo zegoelarik eta bere kabinara mugatuta zegoela, Furneaux lehenengoa izan zen Tahitin oinak ipiniz, banderatxoa goitituz, soropil bat biratuz eta lurraldeaz jabetuz bere erregearen izenean (1767ko ekainaren 25ean)
Cookekin zerbitzuan
1771ko azaroan, Furneauxi Adventuren burua eman zioten, James Cook (Resolutionean) lagundu zuena, bere bigarren bidaian. Espedizio horretan, Furneaux bere buruzagitik birritan banatu zen (1773ko otsailaren 8tik maiatzaren 17ra, eta 1773ko urriaren 22tik 1774ko uztailaren 14ra, Ingalaterrara itzuli zenean). Lehenengoan, Van Diemenen Lurraldeko (orain Tasmania) hego eta ekialdeko kostaldeko zati handiak esploratu zituen eta bertako lehenengo mapa britainiarra egin zuen. Bere izenak hemen bizirik diraute; Cookek, bere hirugarren bidaian, kostaldeko linea bisitatu zuenean, Furneaux-ren kontaketa eta haren delineazioa berretsi zituen, zenbait kritika eta aldaketa txikirekin, eta Furneaux uhartedia izenaz beragatik izendatu zuen Bass itsasarteko ekialdeko sarreran, eta gaur egun Tuamotu izenaz ezagutzen den uhartedia.
Adventure, azkenik, Zeelanda Berriko uretan Resolutionetik bereizi ondoren, 1773ko urrian, Furneaux etxera itzuli zen bakarrik, Ulaieteako (Raiatea) Omai-rekin batera. Britainia Handira bidaiatu zuen Hegoaldeko Itsasoetako lehen bertakoa Tahitira itzuli zen Cookekin 1776-1777an.
Azken aginduak
1780an, Furneaux kapitain bihurtu zen. Ameriketako Estatu Batuen Independentzia Gerran, Syrenen burua izanik 1776ko ekainaren 28an britainiar erasoa egin zuen Charlestonen (Hego Carolina). Syren, Furneaux komandantea izanik, Point Judith (Rhode Island) inguruan 1777ko azaroaren 6an hondoratu egin zuten. Rhode Islandeko Itsas Arkeologia Proiektua (RIMAP) iraultza amerikarraren Syren jardueren historia zehatza argitaratu du, baita galtzearen inguruko jatorrizko dokumentuak ere, azaroaren 6a data zuzena bezala baieztatuz. Azaroaren 10erako, Furneaux eta bere tripulatzaileak Providencen presoak ziren, geroagoko trukean zain.
Espartako Logia
Espartako Logia Frantziako Sortalde Handiaren obedientziapean zegoen framazon-elkartea da, eskoziar ohikune zahar eta onartuari jarraitzen ziona. Espartako gladiatorearen izena jarri zioten, eta 1934. eta 1939. urteen artean iraun zuen. Egoitza hasieran Hendaian eta gero Baionan izan zuen.
Historia
1933an Altuna Logia Agurgarriak La Zélée Logia baionarrari "nazioarteko" logia bat eratzea proposatu zion. Hasieran hamaika kide besterik ez zituen baina hurrengo urteko abendurako jada 79 ziren: gehienak euskotarrak baina baita bearnotar, zaragozar edo bordelesak ere.
Espainiako Gerra Zibila piztu zutenean, logiak (batez ere Daniel Argote kideak) iheslariak hartzeari ekin zion. Bigarren Mundu Gerra hasi zenean, logia bertan behera geratu zen.
Trini Tinturé
Trinidad Tinturé Navarro, Trini Tinturé izenez ezaguna (LLeida, 1938), historialaria eta ilustratzailea da. Haren lanak leku nabarmena du XX.mendeko komikiaren historian. Batez ere kanpoko merkaturako lan egin du. Neska eta nerabeei zuzendutako komikietan espezializatu da. Horien artean, Emma es encantadora nabarmentzen da (1981), Espainian lanik esanguratsuena, Andreu Martín gidoilariarekin elkarlanean sortua.
Biografia
Trini Tinturé 1938an jaio zen, Espainiako Gerra Zibilean. Bere familia, sei kidekoa, aitaren diru-sarreretatik bizi zen, zurgindegi bat baitzuen. Txiki-txikitatik izan zuen marrazkirako zaletasuna eta, bere kabuz ikasi zuen,
Marrazkilari ibilbidea
1955ean, bere jaioterriko Arte Ederren Zirkuluko marrazketa artistikoko 1. domina eman zioten. Bi urte geroago, Bartzelonara joan zen trenez, izeba-amona bat bizi zen lekura. Han ez zuen arazorik izan argitaletxe txikietan historialari-lana aurkitzeko (Gráficas Soriano, Indedi) eta publizitatearekin ere probatu zuen.
1960an Brugueran sartzea lortu zuen, eta handik kanpo merkatura jauzi egin zuen Creaciones Editoriales agentziaren bidez. Haren komikiak Alemania, Austria eta Erresuma Batuko aldizkarietan argitaratu ziren, hala nola "Biggi", "Jurtz", "Jamp Shop", "Tina" edo "Twinkle". Kanpo-merkaturako dituen serieen artean, Oh, Tinker! eta Curly. nabarmentzen dira.
1981etik aurrera, Andreu Martín eta Francisco Pérez Navarrorekin gidoiei bere telesailik ezagunena garatu zuen, Emma es encantadora, "Lily" aldizkarirako.
2015. urtean, 33. Nazioarteko Komiki Aretoan, "Autoras del cómic femeninoa en el franquismo 1940/1970" izeneko erakusketa jarri ziren ikusgai haren lanak.
Estiloa
Armando Matías Guiuk Trini Tintureren marrazkien samurtasuna nabarmendu du.
Eva Robin's
Eva Robin's edo Eva RobinS, Cassandra abeslari goitizenaz ere ezaguna, (Bolonia, Italia, 1958ko abenduaren 10a) italiar abeslari, aktore eta telebistako pertsonaia da.
Bere genero nortasunarekin bat ez zetorren sexuaz jaio zen, Roberto Maurizio Coatti izenarekin. Halabaina, emakume bezala bizi da. Bere izena Diabolik italiar komikiko Eva Kant pertsonaiarengandik hartu zuen. Deitura, aldiz, Harold Robbins estatubatuar idazlearengandik.
Hautepierre-le-Châtelet
Hautepierre-le-Châtelet Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Hautepierre-le-Châtelet udalerrian erroldatutako biztanleak 83 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 46 etxebizitza zeuden, 36 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 42 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 36 etxebizitza nagusietatik 30 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 4 etxek hiru zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 22 etxek bost zituzten. 31 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 19 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 15 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 42 ziren, horien artean 33 aktiboak ziren eta 9 inaktiboak ziren. 33 pertsona aktiboetatik 31 lanean zeuden (19 gizon eta 12 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 9 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra zerbitzu enpresa batena zen.
2000. urtean Hautepierre-le-Châtelet udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Céron
Céron Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Céron udalerrian erroldatutako biztanleak 287 ziren. Familiak 110 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 37 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 37 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 175 etxebizitza zeuden, 118 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 27 bigarren erresidentzia ziren eta 31 hutsik zeuden. 174 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 118 etxebizitza nagusietatik 94 bere jabearen bizilekua ziren, 17 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 24 etxek hiru zituzten, 27 etxek lau zituzten eta 63 etxek bost zituzten. 91 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 58 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 48 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 163 ziren, horien artean 110 aktiboak ziren eta 53 inaktiboak ziren. 110 pertsona aktiboetatik 96 lanean zeuden (59 gizon eta 37 emakume) eta 14 langabezian zeuden (7 gizon eta 7 emakume). 53 pertsona inaktiboetatik 23 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Céron udalerrian 122 unitate fiskal zeuden, 279 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.660 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 1 ile apaindegia.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Céron udalerrian 35 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.978 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Barges (Saona Garaia)
Biztanleria
2007an Barges udalerrian erroldatutako biztanleak 110 ziren. Familiak 40 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 69 etxebizitza zeuden, 42 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 69etxeak ziren. 42 etxebizitza nagusietatik 35 bere jabearen bizilekua ziren, 2 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 3 etxek hiru zituzten, 12 etxek lau zituzten eta 23 etxek bost zituzten. 34 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 17 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 18 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 62 ziren, horien artean 48 aktiboak ziren eta 14 inaktiboak ziren. 48 pertsona aktiboetatik 44 lanean zeuden (25 gizon eta 19 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 14 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren.
2000. urtean Barges udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden, 425 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Daniel Argote
Daniel Argote (Baiona, - Ortheze, ) lapurtar irakaslea izan zen.
Jose Manuel Ostolaza
Jose Manuel Ostolaza Zabala (Valladolid, 1875eko abenduaren 15a - Mexiko DF, 1954ko urriaren 23a). enpresari eta filantropo gipuzkoa rra izan zen. Ameriketan irabazitako dirua Deba n (Gipuzkoa) hezkuntza laiko a, lan-formakuntza eta kultura sustatzeko baliatu zuen, eta horregatik frankismo ak errepresaliatua izan zen.
Haurtzaroa
Jose Manuelen aitona Martin Feliz Ostolaza debarra zen: zezen-enpresaria, musikaria (Debako zezenketetan jotzen den hil-zortzikoaren egilea). Martin Feliz 1859ean hil zen, eta Debako "Okel Kalian" zegoen baserri baten jabea zen.
Pavlo Kyrylenko
Pavlo Oleksandrovytx Kyrylenko (ukraineraz: Павло Олександрович Кириленко) (Makiivka, Sobietar Batasuna; 1986ko maiatzak 5) herri-salatari eta politikari ukrainarra da; egun, Donetsk Oblasteko Gobernadore moduan dihardu.
Jose Manuel Ostolaza
Hastapenak: merkataritza eta itsasoa
Gaztetandik merkataritzan hasi zen: 5 urtez enplegatua izan zen. Gero nautika ikasi eta merkatal-itsasuntzietan sartu zen; lehen praktikak Bilbotik Ingalaterra ra mea-garraioa egiten zuten barkuetan egin zituen.
Pavlo Kyrylenko
Biografia
2008an Jaroslav Mudrii Zuzenbide Unibertsitate Nazionalean graduatu zen; ostean, urte hartako uztailean, Ukrainako Fiskaltzan kontratatu zuten. Hala, 2017ko irailetik 2019ko uztailera, Kyrylenko Uzhhorodeko soldaduen fiskal militarra izan zen, Ukrainaren mendebaldean. Egun, gainera, Kyrylenko Justiziako teniente koronela da.
Bizitza pertsonala
Kyrylenko ezkonduta dago eta bi seme-alaba ditu.
Jose Manuel Ostolaza
Hastapenak: merkataritza eta itsasoa
Soldadutza ere itsasoan egin zuen: Kubako gerra n tropak eta zaurituak garraiatuz, hain zuzen ere, Compañía Transatlántica Española enpresako untzietan. Filipinetan tropa garraioan ere aritu zen, baldintza kaskarretan; behin, zeramatzaten 3200 soldaduetatik 500 itxasora bota behar izan zituzten, hil zirelako; eta Ostolazak berak disenteria eta pulmonia harrapatu zituen. Gerra 1898an amaitu zenean, osasunez hondatua zegoen eta begi baten ikusmena kaltetua zuen; Cuba n gelditu zen, eta lehengusu txiki baten negozioan lanpostua lortu zuen. Bizimodua ezin aterata, bere baliabide urriekin Mexiko ra jo zuen; han, Tehuacan herrian, Leonardo Aldamarentzat lanean hasi zen.
Arrakasta ekonomikoa: kafea eta kapelak
Tehuacanen bi urte pasatu eta gero, bere kontura lanean hasi zen: indigenei lastozko kapela k erosten hasi zen, Ameriketako Estatu Batuetako nekazariei salduz; larruzko generoaren salerosketan ere arituz. 1901erako negozioa ondo zihoan, eta bi soziorekin elkartu zen, kapelez gain kafe aren merkataritzan ere sartuz; enpresaren zuzendaritza eta administrazioa Ostolazak berak zeraman ("taldeko intelektuala" zela zioen). Enpresak estualdi ekonomikoak igaro ostean, 1906ean Esteban Meaza Zaballarekin elkartu zen, Zaballa & Cia. enpresa sortuz; urte horretan Euskal Herri ra bidaiatu zuen.
1907an, Jose Manuel Mexikora itzuli zen, oraingoan 19 urteko Francisco anaia eramanez. Honek ingelesez zekien, eta bere laguntzarekin AEB-etan finkatu ziren, Dallas ko sozio bat hartuta (Caradine); han ezarri zuten lehen bulegoa, baina ez ziren sozioarekin pozik gelditu. Orduan Ostolazatarrak Saint Louis era (Missouri) aldatu ziren, eta bertan 1910ean "Mexican American Hat Company" sortu zuten; hasieran enpresak 3 langile zituelarik. Hasieran, Mexikon erositako oinarrizko kapela-fardelak saltzen zituzten, 88 zentabotan; erosleak saltzaile minoristak ziren; Ostolazatarrek buruaren neurrira ipintzeko xingola oparitzen zieten. Saltzaileek kapeluak muntatu eta 10-15 zentabotan saltzen zituzten; ohituraren arabera, nekazariek binan erosten zituzten: bat berarendako, eta bestea mandoei ipintzeko (belarriak pasatzeko zuloak eginda). Saint Louiseko langile gehienak asturiar rak eta euskaldun ak ziren, eta lantegiaren inguruan 40 bat familiatako kolonia bat eratu zen. Kapelen negozioa merkatuaren premien arabera moldatu behar izan zuten: hasieran mando entzat egiten zituzten; baina traktore en hedapena zela eta animalien erabilpena murriztu zen. Ostean, garaua eultzitzen aritzen ziren nekazari entzat egiten zituzten: kuadrilla bakoitzak 30 pertsona inguruk osatzen zuten, eta lana amaitutakoan kapelak lasto-fardelak egiteko makinara jaurtitzeko ohitura zuten. Ostolazatarrena lastozko kapelak egiten zituen AEB-etako enpresa garrantzitsuena bihurtuko zen, 1945ean egunean 5.000 bat kapelu ekoitziz. Modu horretan diru asko egin zuten; "Harvest hat" modeloa izan zen arrakastatsuena, eta hainbat enpresak kopiatu zieten. Enpresaren beste berrikuntzetako bat kapelaren kaskoan airea sartzeko zuloak izan ziren.
Gizarte ekintzaren hastapena
Jose Manuelek, bide onean zihoala ikusita, enpresaren pisua Franciscoren esku utzi zuen (Frank-ek AEB-etako nazionalitatea hartuko zuen, eta baita enpresaren zuzendaritza ere 1920-1966 artean); bera negozioaren zuzendaritzatik erretiratu zen, Debarako gero eta joera handiagoa erakutsiz. Rosario Ostolaza debarrarekin ezkondu zen ahalordez (lehengusu baten alaba, bera baino 14 urte gazteagoa), eta 1914an berarekin Debara etorri zen, bidean I Mundu Gerraren eraginez estualdiak pasatu eta gero. 1917an joan ziren Saint Louisera, baina 1918an atzera Deban ziren. Artean herriak 3.900 biztanle zituen, eta Jose Manuel aberatsa herritar behartsu ugarien premiei erreparatzen hasi zen, herriko ospitaleari laguntza emanez eta formakuntza eta Ameriketarako emigrazioa sustatzea deliberatuz, zehazki gazteak komertzio ikasketetara bideratuz ("kosturik txikiena eta etekinik handiena duen karrera" zelako, bere esanetan).
Sorrera
Manuel de Cárdenas arkitekto ari Deban eraikin bat egiteko enkargatu zion, eskola eta liburutegi bezala erabiltzeko. Eraikina Martin Feliz aitonaren etxearen orubean egin zen, "neovasco" estiloan, eta 1927rako amaitua zegoen: 568 metro karratuko orube batean eraikitako 4 solairutako jauregia, solairu bakoitzak 224 m2 dituelarik. Deban hormigoi z egin zen bigarren eraikina izan zen (lehena Pasealekua izan zen). Bitartean, Ostolazak Gipuzkoa ko Gobernu Zibilean eta Espainiako Hezkuntza Ministerioan gestioetan aritu zen, eskolarentzat ura eta elektrizitate hornidura lortzeko, eta bertako langileek irakasle publikoen eskubide berak izan zitzaten.
1928an hasi zen martxan bertan EBEFO (Escuela Biblioteca Emigrante Fundación Ostolaza) elkartea, ikastetxeak beharko zituen funtsak ziurtatuz. Liburutegia 4.200 libururekin hasi zen, gehienak Ostolazak berak erosiak, baina Foru Aldundi tik eta partikularren aldeko dohaintzetatik ere etorriak. Pio Baroja k -udaren bat Deban pasatu zuenetik Ostolazaren adiskidea zena- eta beste zenbait idazlek, adibidez, fundaziorako liburuak eman zituzten. Lehenengo liburuzaina Asunción Pérez izan zen, eta ondoren Pepita Arriola.
Polemika
1932an, Espainiar Errepublika ko lehendakari Niceto Alcalá Zamora k eta Indalecio Prieto ministroak Eibarrera eginiko bisita bat EBEFOri babesa emateko aprobetxatu zuten; Jose Manuelek hartu zituen, instalazioak erakutsiz; Deban ikusi zuten gauza bakarra izan zen.
EBEFOren aurka erabili nahi izan zen beste argudioetako bat euskara ren aurkakotasuna izan zen, euskaraz egiten zuten ikasleekin erabiltzen zen "txapa"ren sistemaren kontura. Ostolazak berak erantzun zuenez: "No se asusten mis buenos y viejos amigos y los nacionalistas baskos (sic) Del “bárbaro” sistema pedagógico de la chapa. Esta chapa lleva inscritas las siguientes palabras “Ez aistu Euskeras” (No olvidad –sic– el vascuence). “Hablad el castellano”. Esta “trágica” chapa sólo circula media hora por la mañana y media por la tarde, o sea, las de recreo en el patio de la escuela. El “inhumano” castigo que se le da al último que a la salida del recreo tiene la chapa es ir a leer a la biblioteca durante dos horas el T B O, Pinocho, Búfalo Bill, Nick Carter, Salgari y otros por el estilo. El profesor de la fundación no quiere que le pase lo que a la maestra de Lastur (Iciar), cuyos aldeanos pidieron al ayuntamiento de Deva que la echaran 'porque no enseñaba el castellano y del vascuence ya sabían demasiado'.Yo tengo verdadero empeño y espero conseguir el que los chicos que acuden a esta escuela aprendan el castellano y el inglés, sin olvidar el basko. Yo tengo la ilusión de poder poner el año entrante en otra chapa las siguientes inscripciones: “Ez aistu Euskaras”, “No olvidad el castellano”, “Speak Englihs everywere”."
Azken urteak
Eskolak 8 urtez funtzionatu zuen. Bi promozio atera eta gero (1928-1932ean 35 ikasle, eta 1932-1936ean 31 ikasle), Espainiako Gerra Zibila k bere lana eten zuen.
Datu bitxi bezala, esan behar da EBEFOtik atera ziren bi promozioetako ikasle askok industrian eta merkataritzan gora egin zutela, lanpostu garrantzitsuak betez; baina haietako 4k bakarrik emigratu zutela (eskolaren zio nagusietako bat emigrazioa sustatzea zenean).
Espainiako Gerra Zibila eta Mexikoko azken urteak
1936an, Jose Manuel Ostolaza herriko Fronte Popular reko partaide zen, baita estatu kolpearen aurrean eratu zen Debako Defentsa Komiteko partaidea ere; baina, bere bizitza arriskuan ikusita, Francisco anaiak Mexikora joateko eskatu zion. 1936ko abuztuaren 10ean atera zen Bilbotik, Baionara bidean; handik Parisera jo zuen. Pepita Arriola liburuzainari ere Mexikorako bidaia ordaindu zion Ostolazak.
1941ean, Nafarroa ko Erantzukizun Politikoen Lurralde Auzitegi frankistak 100.000 pezetako kalte-ordaina ematera eta 15 urtetako erbesteratze-kondena ezarri zion, arrazoi hauek argudiatuz:"'distinguirse por su propaganda de la enseñanza laica y ayuda económica prestada a la misma, llevándole a crear la 'Fundación Ostolaza' de Deva (Guipúzcoa), dedicada a la enseñanza laica con una biblioteca anexa provista de obras revolucionarias; firmar artículos en el periódico 'El Liberal' donde se enorgullece de su obra; apoyar económicamente a los candidatos de izquierda en las elecciones, poniendo asimismo su automóvil a disposición de los republicanos para el traslado de votantes a los colegios electorales; ser miembro del Frente Popular durante el dominio republicano en Deva (Guipúzcoa); y salir de la zona republicana durante la Guerra Civil y permanecer en el extranjero más de 2 meses'."Jose Manuel ezin izan zen Debako "bere haurrengana" itzuli, baina Mexikon kultura sustatzen jarraitu zuen, besteak beste artistei lagunduz eta liburuak editatuz. Besteak beste, Mexikon Aurelio Arteta margolari eta lagunarekin harremana mantendu zuen; bulegoan haren "Romería Vasca" eskegia zuen.
1937 urtetik aurrera, Saint Louisen Espainiako ohorezko konsulorde postua bete zuen.
Jose Manuel Ostolaza 1954ko urrian hil zen. Ez zituen seme-alabarik izan, eta Francisco anaia izendatu zuen oinordeko; honek bere ondasunen kudeaketarekin jarraitu zuen, gizarte ekimenen sustengua barne.