cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Churchill Towers
DAR Consult arkitekto taldeak diseinatu zuen.
Cyphocharax vanderi
Cyphocharax vanderi Cyphocharax generoko animalia da. Arrainen barruko Curimatidae familian sailkatzen da.
Trapelus blanfordi
Trapelus blanfordi Trapelus generoko animalia da. Narrastien barruko Agamidae familian sailkatuta dago.
Harhaj
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1441. urtekoa da.
Pethia nankyweensis
Pethia nankyweensis Pethia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Boltigen
Boltigen Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Aldaba (Itza)
Aldaba Nafarroa Garaiko kontzejua da, Itza udalerrikoa. Gulibarrekin batu baino lehen, Itza zendeako kontzejua zen. 62 biztanle zituen 2020an. .
El Carxe
El Carxe edo El Carche Murtziako Erkidegoan kokaturiko mendilerro bat (1.371 m) da, baita inguruko eskualdeari ematen zaion izena ere, hots, Yecla (Iecla), Jumilla (Jumella) eta Abanilla (Favanella) udalerriek osatzen dutena. XVIII. mendetik, katalanez (Vinalopó aldetik bertaratutakoen valentzieraz, hain zuzen) mintzatzen da bertan. 300 km2-ko hedadura du eta 529 biztanle (2003an). Eskualdea ondoko herrixkek osatzen dute:
Nahiz eta valentzierak Murtziako Erkidegoan ez duen onarpen instituzionalik, Ieclako udalaren eskaeraz valentzierazko eskolak ematen zituen Acadèmia Valenciana de la Llenguak 2008ra arte.
El Carxek Murtziako herriekin baino harreman estuagoak ditu Vinalopó Mitjà ko herriekin, bereziki El Pinósekin; El Carxeko herritarrek herri hartara jotzen dute behar dituzten zerbitzu asko lortzeko.
Chapada Gaúcha
Chapada Gaúcha Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Cnemaspis harimau
Cnemaspis harimau Cnemaspis generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Luis Urbina (militarra)
Luis Urbina (Luis de Urbina) (Gasteiz, 1721eko urriaren 11- Madril, 1799ko otsailaren 8) arabar militarra Espainiako Armadan.
Biografia
Juan Manuel Urbinaren anaia zen. 16 urte zituenean itsas armadan sartu zen, eta handik hiru urtera alferez egin zuten. 1742. urtean Italiarantz itsasoratu zen, ingelesen eta austriarren aurka borrokatzera. 1745. urtean, Sevillako errejimentuko komandante zela, Orango plaza gobernatzera joan zen; baina, agintari erlijiosoekiko zituen konponezinak ikusirik, Iruñera bidali zuten. Soraluze, Tolosa eta Arrasateko armagintza eta altzairugintzak behatzeko agindua jaso zuen, geroago Toledoko ezpatagintza sortzeko. 1762. urtean, Ingalaterraren aurkako gerra piztu zenean, Erregearen gudarosteetako brigadier egin zuten. 1769. urtean, Habanarantz abiatu zen, eta, hurrengo urtean, Espainiara itzuli zen, mariskal zela. 1776. urtean, teniente koronel egin zuten, eta hamalau urtez izan zen fiskal militarra. 69 urte zituenean, Ceuta defenditzeko agindua eman zioten, eta erraz gainditu zitzaion Marokoko erregeari. 1792. urtean, Frantziako Konbentzioak Espainiako errege Karlos IV.ari gerrara hots egin zionean, Valentziara bidali zuten Luis Urbina, eta Valentziako eta Murtziako erresumako kapitain nagusi izendatu zuten. Karlos III.aren Ordenako Gurutze Handiarekin saritu zizkioten bere lanak.
Akinori Kosaka
Akinori Kosaka (小阪 昭典, 1975eko irailaren 14a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Omiya Ardija.
Antzinaroko filosofia
Antzinaroko filosofia Antzinaroan zeuden pentsamoldeei deritze.
Txina
Txinatar filosofiak, Txinan nagusi zen pentsamendu filosofikoari egiten dio erreferentzia; ostera, kulturalki erlazionaturiko eta hizkuntza familia bereko ekialdeko Asiako herrialdeetara (Japon, Korea, Vietnam, adibidez) zabaldua.
Grezia eta Erroma
Grezia eta Erromako Antzinaroko filosofiak, mediterraneo itsasoko lurraldeetan (non, antzinako greziako kultura eta erromatar kultura gailentzen ziren) K.a. VII. mendetik VI. mendera arte (mundu zaharraren amaierarekin) eman ziren iritzi, pentsamendu eta sistema filosofikoak biltzen ditu.
Presokratikoak (K.a. VI. mendea - K.a. IV. mendea)
Presokratikoak Antzinako Greziako (K.a. VI. mendea - K.a. IV. mendea) pentsalari multzo bat dira, greziar filosofiaren aitzindaritzat jotzen direnak. Filosofo hauen ekarpen garrantzitsuena unibertsoaren eta munduaren ikuspegi mitologikoa alde batera utzi eta horiei buruz emandako azalpen arrazionala izan zen, mitotik logos delakora aldatuz. Presokratikoetan pentsalari heterogeneoak biltzen dira, ordea, eta horregatik askotan eskola ezberdinetan sailkatzen dira.
Politika berde
Politika berdea edo ekopolitika ideologia bat da, ekologiaren aldetik iraunkorra den gizartea sustatu nahi du. Normalki, ekologismoan, indarkeriarik ezan, justizia sozialean eta oinarrizko demokrazian oinarrituta. 1970eko hamarkadan hasi zen forma hartzen mendebaldeko munduan; harrezkero, mundu osoko herrialde askotan garatu eta ezarri dira alderdi berdeak, eta nolabaiteko arrakasta lortu dute hauteskundeetan.
Hasiera batean, termino politiko berdea die Grünenekin (alemanez, "berdeak") lotuta erabili zen, 1970eko hamarkadaren amaieran eratu zen alderdi berdearekin. Ekologia politiko terminoa, batzuetan, esparru akademikoetan erabiltzen da, baina diziplina arteko azterketa-eremua izatera iritsi da; izan ere, diziplina akademikoak azterketa zabalak eskaintzen ditu, gizarte-zientzia ekologikoak ekonomia politikoarekin integratzen dituztenak hainbat gairen inguruan, hala nola degradazioa eta marjinazioa, ingurumen-gatazka, kontserbazioa eta kontrola eta ingurumen-identitateak eta gizarte-mugimenduak.
Politika berdearen aldekoek ideia asko partekatzen dituzte mugimendu kontserbazionista, ekologista, feminista eta bakezaleekin. Demokraziaz eta arazo ekologikoez gain, politika berdea askatasun zibilez, justizia sozialaz, indarkeriarik ezaz arduratzen da, batzuetan lokalismoaren aldaerez, eta gizarte-progresismoari laguntzen dio. Alderdi berdeen plataformak, neurri handi batean, ezkerrekotzat hartzen dira espektro politikoan. Ideologia berdeak lotura du beste ideologia politiko ekozentriko batzuekin, hala nola ekofeminismoarekin, ekosozialismoarekin eta anarkismo berdearekin, baina zenbateraino har daitezke politika berdeko modutzat eztabaida kontua da. Ezkerreko filosofia politiko berdea garatu ahala, kontrako mugimenduak ere sortu ziren eskuinaldean, eko-kapitalismoa eta kontserbadorismo berdea bezalako osagai ekologikoak dituztenak.
Sauzon
Sauzon (bretainieraz Saozon) Morbihan departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da. Belle-Île uhartean kokatzen da.
Eurillas virens
Eurillas virens Eurillas generoko animalia da. Hegaztien barruko Pycnonotidae familian sailkatua dago.
Scorpaena maderensis
Scorpaena maderensis Scorpaena generoko animalia da. Arrainen barruko Scorpaenidae familian sailkatzen da.
Berkeley konderria (Hego Carolina)
Berkeley konderria (Berkeley County) Hego Carolinako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Moncks Corner da. 2010eko zentsuaren arabera 177,843 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Berkeley konderriak 318,371 kilometro koadro ditu. Horietatik 33,768 ura dira. Beste 284,603 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 55,86 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 177,843 pertsonetatik 124,308 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 10,755 dira. 44,023 beltzak edo afroamerikarrak. 910 amerikar natiboak ziren eta 146 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 3,981 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 536 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 3,939 pertsonek kokatzen zuten.
Liuzhou
Liuzhou (txinera sinplifikatuz: 柳州; pinyineraz: Liǔzhōu), Guangxi eskualde autonomoan kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 1.400.000 biztanle inguru dauzka 2004ko erroldaren arabera eta 2.027 kilometro koadroko azalera.
Lenk
Lenk Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Masahiro Miyashita
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Omiya Ardija.
Cyphocharax vexillapinnus
Cyphocharax vexillapinnus Cyphocharax generoko animalia da. Arrainen barruko Curimatidae familian sailkatzen da.
Scorpaena melasma
Scorpaena melasma Scorpaena generoko animalia da. Arrainen barruko Scorpaenidae familian sailkatzen da.
Trapelus mutabilis
Trapelus mutabilis Trapelus generoko animalia da. Narrastien barruko Agamidae familian sailkatuta dago.
Séglien
Séglien (bretainieraz Saozon) Morbihan departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Vémars
Vémars Frantziako udalerria da, Val-d'Oise departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vémars udalerrian erroldatutako biztanleak 2.030 ziren. Familiak 692 ziren, horien artean 116 pertsona bakarrekoak ziren (72 bakarrik bizi ziren gizonak eta 44 bakarrik bizi ziren emakumeak), 168 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 344 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 64 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 758 etxebizitza zeuden, 711 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 37 hutsik zeuden. 627 etxeak ziren eta 128 apartamentuak ziren. 711 etxebizitza nagusietatik 502 bere jabearen bizilekua ziren, 198 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 31 etxek gela bat zuten, 47 etxek bi zituzten, 74 etxek hiru zituzten, 183 etxek lau zituzten eta 376 etxek bost zituzten. 615 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 318 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 351 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.491 ziren, horien artean 1.177 aktiboak ziren eta 314 inaktiboak ziren. 1.177 pertsona aktiboetatik 1.092 lanean zeuden (584 gizon eta 508 emakume) eta 85 langabezian zeuden (49 gizon eta 36 emakume). 314 pertsona inaktiboetatik 87 erretiraturik zeuden, 142 ikasten zeuden eta 85 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vémars udalerrian 765 unitate fiskal zeuden, 2.098,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 23.896 euro zen.
Belachassanha
Belachassanha Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Corrèze departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Vémars
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 55 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 7 higiezinen enpresak ziren, 13 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Belachassanha
Biztanleria
2007an Bellechassagne udalerrian erroldatutako biztanleak 73 ziren. Familiak 32 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Vémars
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa zen, 1 autoeskola, 2 igeltseroak, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia, 3 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.
Bosniako Serbiar Errepublikako Armada
Bosniako Serbiar Errepublikako Armada (serbieraz alfabeto zirilikoa erabiliz: Војска Републике Српске, ВРС eta alfabeto latinoan serbiera, kroaziera eta bosnieraz: Vojska Republike Srpske, VRS) gaur egun Bosniako Serbiar Errepublika denaren indar armatua izan zen, Kroaziako independentzia eta Bosniako gerran aritu zena 1990ko hamarkadan.
Belachassanha
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Vémars
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 liburu denda zen.
Bosniako Serbiar Errepublikako Armada
Historia
1992ko maiatzaren 12an sortu zen, Jugoslaviako Errepublika Federal Sozialistako armadatik banaturik, Bosnia-Herzegovina herrialde horretatik banatu zen urte berean. Bosniako gerran (1992-1995) 80.000 kide inguru izan zituen armadak.
Vémars
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Vémars udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Bosniako Serbiar Errepublikako Armada
Historia
Armada, VRS ere deitua bere serbierazko siglengatik, gehien bat ofizial serbiar ortodoxoz eta Bosnia-Herzegovinako soldaduz osaturik zegoen. Armada erregularraz gain, Bosniako Serbiar Errepublikaren alde formazio paramilitar serbiar, greziar eta errusiarrak aritu ziren beste zenbait boluntarioekin batera.
Lydia Bosch
Lydia Boquera de Buen (Barcelona, ), Lydia Bosch izen artistikoz ezaguna, kataluniar aktore eta telebista aurkezlea da, telebistan ibilitakoa.
Dom Cavati
Dom Cavati Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Castel Nuovo
Castel Nuovo (Maschio Angioino ere deitzen zaio, napolieraz Castiello Nuovo) Italiako Napoli hiriko gaztelu bat da, Erdi Aroko eta Errenazimendu garaikoa, bai eta hiriaren sinboloetako bat ere. Hiriko piazza del Municipio delakoan dago, Beverello kai ondoan.
Belachassanha
Etxebizitza
2007an 57 etxebizitza zeuden, 36 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 20 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 55 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 36 etxebizitza nagusietatik 34 bere jabearen bizilekua ziren, 1 alokairuan okupaturik zegoen eta 1 doan lagata zegoen; 3 etxek bi gela zituzten, 5 etxek hiru zituzten, 5 etxek lau zituzten eta 23 etxek bost zituzten. 25 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 15 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 17 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Castel Nuovo
Historia
Gazteluaren zatirik zaharrena (arkeologia-lanen ondorioz gaur egun azaleratu ahal izan dena, zati batez bederen) 1279an hasi zen eraikitzen, Karlos Anjoukoak erabaki zuenean, 1266. urtean suebiarrak menderatu ondoren, Siziliako tronura iritsi eta bere erresumako hiriburua Palermotik Napolira aldatzea. Eraikuntza frantses arkitektoen esku geratu zen eta hiru urtetan bukatu zen.
Siziliar bezperak deritzan gerraren ondorioz, gaztelua 1285era arte egon zen hutsik, Karlos Anjoukoa hil eta haren seme Karlos II.a errege bihurtu zen arte. Gotorlekua berehala bihurtu zen hirialde historikoaren erdigunea eta gertakari gogoangarri askoren gertalekua ere izan zen. Adibidez, 1294ko abenduaren 13an, Zelestino V.a aita santuak bere karguan jarraitzeari uko egin zion gaztelu honetan; hamaika egun geroago, Bonifazio VIII.a hautatu zuen kardinalen batzarrak eta Erromara lekualdatu zen Anjoutarren agintetik urruntzeko.
Roberto I.a Napoliko erregearen garaian (1309tik aurrera), gaztelua handitu eta edertu egin zuten; 1347an, Hungariako Luis I.aren armadak arpilatu zuen eta konponketa-lan handiak behar izan zituen Joana I.a Napoliko erregina itzuli zenean. Obra haiei esker, erreginak aurre egin ahal izan zion hungariarren setioari Luis erregeak bigarren gerra-espedizio bat egin zuenean. Gazteluak beste setio asko jasan zituen ondoko urteetan, eta Ladislao Napoliko erregearen egoitza ofiziala bilakatu zen 1399tik aurrera.
1443an, Alfontso V.a Aragoikoak konkistatu zuen Napoliko erregetza, eta errege berriak gazteluan ezarri zuen bere gortea, eta, horretarako, gotorlekuari orain duen itxura eman zitzaion, erregearen boterearen egoitza nagusia izateko asmoz; besteak beste, artilleriari eusteko obrak egin ziren (dorre biribilak, adibidez) eta, gainera, Francesco Lauranak egindako garaipen-arku bat eraiki zen sarrera nagusiko atean, Alfontso erregea Napolira sartu zeneko gertakizunaren oroigarri, eta erregearen boterearen erakusgarri. Ateko ederlanak egiteko, erregeak Kataluniatik joanarazi zituen eskultore ospetsu batzuk, Pere Johan eta Guillem Sagrera.
Belachassanha
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 42 ziren, horien artean 28 aktiboak ziren eta 14 inaktiboak ziren. 28 pertsona aktiboetatik 27 lanean zeuden (14 gizon eta 13 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 14 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden eta 7 ikasten zeuden.
Castel Nuovo
Historia
Fernando II.a 1496an eta Federiko I.a 1503an erori ondoren, Espainiako koroa jabetu zen Napoliko erresumaz eta Errando Katolikoa bihurtu zen Napoliko errege. Garai hartan, gazteluak errege-egoitza izaera galdu eta gotorleku militar gisa erabiltzen hasi zen, haren kokagune estrategikoagatik. Hala ere, Espainiako errege-erreginak Napolira joaten zirenean, gazteluan hartzen zuten ostatu, eta Karlos V.a enperadorea bertan egon zen denbora batez 1535ean.
Belachassanha
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa batena zen.
Castel Nuovo
Historia
Karlos III.a Espainiakoa Napoliko tronura igo zenean 1734an, gazteluak errege-egoitza izateari utzi zion, Borboiek Napoliko bertako eta inguruko beste jauregi batzuk hautatu zituztelako helburu horretarako, Napoliko Palazzo Reale, Capodimonteko jauregia edo, bereziki, Casertako jauregia.
Belachassanha
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Bellechassagne udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 462 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Castel Nuovo
Historia
Gazteluan izandako azken gertakari historiko garrantzitsua 1799an izan zen, bertan Napoliko Errepublika aldarrikatu zenean. Azken zaharberritze-lanak 1823an egin ziren. Gaur egun, hainbat erakunderen egoitza da, haien artean Napoliko Museo Zibikoarena.
Pethia narayani
Pethia narayani Pethia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Vémars
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Malmöko gaztelua
Malmöko gaztelua (Malmöhus) Malmön dagoen gotorlekua da, Eskandian, Suediako hegoaldean. Lehen gaztelua 1434an eraiki zuen Erik Pomeraniakoak. Egitura hori mendearen hasieran eraitsi zen, eta Kristian III.a Danimarkakoa k beste bat eraiki zuen 1530eko hamarkadan. Historikoki, gotorleku hori Danimarkako baluarte garrantzitsuenetako bat izan da.
Gaztelua bost urtez (1568-1573) James Hepburn espetxea izan zen, Bothwelleko IV. kondea, Eskoziako Maria I.aren hirugarren senarra. Kondea Federiko II. errege daniarraren aginduz atxilotu zuten bere itsasontzia Bergen herrian, Norvegian, ekaitz batean hondartu zenean. Malmöko gaztelura bidali zuten espetxeratzeko, nahiz eta lehenago Londresko dorretik askatu zuten, Mariaren bigarren senarra, Enrique Estuardo, Lord Darnley, hil zutela ebidentziarik ez zegoelako. Ezkongabe gisa, Federiko II.ak Ingalaterrako Isabel I.a gorteiatu zuen eta Zaldun izendatu zuten. Iturri batzuek Danimarkako erregearen inplikazioaren bigarren arrazoia iradokitzen dute: uste da Eskoziatik erreskatea jasotzeko itxaropena zuela. Hala ere, Bothwelleko Kondea 1578an hil zen Dragsholmeko Gazteluan, Selandian. Han, bost urteren ondoren, Malmöko gaztelura eraman zuten, Danimarkak eta Eskoziak askatzeko negoziaziorik egin gabe.
Lehenbizi... etorri ziren
Lehenbizi... etorri ziren, Martin Niemöller (1892–1984) apaiz luteranoaren olerki bat da. Hirugarren Reichean nazien gailentzearen batera Niemöllerren iritziz alemaniar intelektualek agertutako koldarkeria edota bizkar ematea gaitzat du. Denboraren poderioz, jatorriko olerkiak aldaera ugari izan ditu. Olerkiak jazarpen politikoa, erruduntasun sentimendua eta ardura moralaren gaiak ere ukitzen ditu. (Martin Niemöllerren poema hau, behin baino gehiagotan, Bertolt Brecht idazleari egotzi izan zaio).
Poemaren itzulpenaren bertsio asko zabaldu dira.
Andreu Nin
Andreu Nin i Pérez (El Vendrell, Katalunia, 1892ko otsailaren 4a - Madril, Espainia, 1937ko ekainaren 20a) Kataluniako politikaria izan zen.
Biografia
Maisua, kazetaria eta politikari iraultzailea izan zen. Lehenik, Espainiako PSOEn integratu zen, baina berehala, 1919an CNTko kide bihurtu zen, eta erakunde anarkista horren barruan komunisten joerakoa. CNTkoek III. Herriarteko hirugarren biltzarrerako eta Sindikatuen Herriarte Gorriaren sorrera-biltzarrerako ordezkari izendatu zuten.
1922tik 1929ra Moskun bizi izan zen. Azkar integratu zen, errusiera eta literatura ikasi, eta Moskuko sobietetan karguak izan zituen. Halere, batez ere Sindikatuen Herriarteko idazkari nagusia izan zen. Baina trotskista izatea egotzi ziotela-eta, 1929an Sobietar Batasunetik alde egin behar izan zuen, eta Kataluniara itzuli zen. Bloc Obrer i Camperol erakundea sustatu zuen.
1931n Esquerra Comunista taldea sortu zuen. 1935ean bi erakunde horiek elkartu eta Partit obrer d´unificació marxista (POUM) sortu zenean, batzorde nagusiko kidea izan zen Nin.
1936ko otsailean Herri Fronteko diputatu hautatu zuten; Espainiako Gerra Zibila hasi zenean POUMeko zuzendari izendatu zuten; 1936ko irailetik abendura Generalitateko zuzentza-kontseilari izan zen. 1937ko udaberrian Bartzelonan komunisten eta anarkisten artean izandako istiluetan sobietar polizia politikoak atxilotu zuen. Izan ere, Gerra Zibilean, sobietar polizia politikoak errepublikaren eremuan lan egiten zuen ezkutuan, agintari komunistekin elkar hartuta. Madrila eraman torturatu eta hil egin zuten, Orlov jeneralaren aginduz. Orlovek Stalinen izenean lan egiten zuen.
Desagerpenaren berri eman zutenean, Francorengana joan zela, babes bila (Salamancara) esaten zuten edo Hitlerrengana (Berlina). Azkenik, KGBko agiritegietan, Orlovek Moskuko bere buruzagiei bidalitako gutun batean, non Francoren espioia zela "frogatzeko" frogak "sortuko" zituztela azaltzen zuen.
Séné
Séné (bretainieraz Sine) Morbihan departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Andreu Nin
Andreu Ninen bi iritzi
"Errusiako Iraultzaren mireslea naiz, errealitate bat delako. (...) hain zuzen ere, ekintza-printzipio bat adierazten du, komunismoa berehala ezartzeko askoa duten indar iraultzaile guztien bizikidetza-printzipioa."
CNTko biltzarrean egindako hitzaldia, 1919ko abendua."'Denbora-tarte honetan, kontuan hartu beharreko gertaerak izan dira. (...) Oposizioa errepresio gupidagabea pairatzen ari da (...) Langile-klasearen bizitza-maila izugarri jaitsi da, kezkatzeko moduan. (...) Alderdiko barne-demokrazia erabat desagertu da, eta burokraziaren boterea, berriz, izugarri hazi da. (...) jakinaren gainean edo konturatu gabe, idazkari nagusiak diktadore bihurtzeko joera du.'"1931ko urtarrilak 24
Lanak
Bestetik, errusiar eleberri batzuk itzuli zituen katalanera.
Yasuhiro Toyoda
Yasuhiro Toyoda (豊田 泰広, 1976ko maiatzaren 2a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Omiya Ardija.
Saint-Germain-d'Arcé
Saint-Germain-d'Arcé Frantziako udalerria da, Sarthe departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 216 etxebizitza zeuden, 144 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 40 bigarren erresidentzia ziren eta 32 hutsik zeuden. 208 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 144 etxebizitza nagusietatik 102 bere jabearen bizilekua ziren, 34 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 6 etxek bi zituzten, 30 etxek hiru zituzten, 29 etxek lau zituzten eta 76 etxek bost zituzten. 105 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 62 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 68 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 226 ziren, horien artean 172 aktiboak ziren eta 54 inaktiboak ziren. 172 pertsona aktiboetatik 150 lanean zeuden (88 gizon eta 62 emakume) eta 22 langabezian zeuden (10 gizon eta 12 emakume). 54 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Germain-d'Arcé udalerrian 146 unitate fiskal zeuden, 365 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.041 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 15 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen eta 1 argiketaria.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 etxerako tresna denda zen.
2000. urtean Saint-Germain-d'Arcé udalerrian 31 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.155 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ibertioga
Ibertioga Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Diere
Diere, Sirakusako zonaldeko eraikin tipiko bat da, kareharriz landua. Hitza diyar (etxea) arabiarretik dator, izatez, arabiar eta bizantziar garaietan bizi zen leize-etxe bat adierazten du. Oso ikerketa gutxi egin dira eraikuntza horien inguruan, eta, beraz, oso gutxi dakigu haren historiari eta funtzioari buruz.
Hauek dira dieri ezagunenak:
Eurillas gracilis
Eurillas gracilis Eurillas generoko animalia da. Hegaztien barruko Pycnonotidae familian sailkatua dago.
Aritz
Aritz Nafarroa Garaiko kontzejua da, Itza udalerrikoa. Gulibarrekin batu baino lehen, Itza zendeako kontzejua zen. 32 biztanle zituen 2020an. .
Cnemaspis huaseesom
Cnemaspis huaseesom Cnemaspis generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Lipman Bers
Lipman Bers (Riga, Letonia, Errusiako Inperioa, 1914ko maiatzaren 22a - New Rochelle, New York, Ameriketako Estatu Batuak, 1993ko urriaren 29a) matematikaria izan zen.
Espartin
Espartinak, abarketak edo apretak zola espartzuzkoa eta gainaldea ehunezkoa duen oinetakoak dira. Pirinioen inguruko herrietan tradizionalak dira.
Lipman Bers
Bizitza
Zuricheko Unibertsitatean egin zituen lehenengo ikasketak; gero Rigara itzuli zen, eta hango unibertsitatean ikasi zuen. Diktadura zela-eta, Pragara joan behar izan zuen eta han egin zuen doktoregoa, Karl Loewnerren zuzendaritzapean; tesia teoria potentzialari buruz egin zuen.
Espartin
Mota askotako espartinak daude, normalean bi klase ezberdinetan banatzen direnak: xingolaz lotzen direnak eta xingolak erabiltzen ez dituztenak. Lehen zola espartzuzkoa bazen ere, egun ohikoa da kautxuzko estalki mehea izatea, hezetasuna eta higadura uxatzeko.
Historian lehendabizikoz 1322. urteko agiri batean aipatuak ziren, non katalanez espardenyes deitu zizkieten. Euskal Herrian ohiko oinetako bilakatu ziren, langileen artean udaberrian eta udan erabilienetarikoa. Maule aldean egiten zituztenak ospetsuak ziren oso. Oraindik ere Maulen espartin lantegiak ospetsuak dira eta bertoko turismoa sustatzen dute, besteak beste.
Lipman Bers
Bizitza
1945-49 urteetan Sirakusako Unibertsitatean irakatsi zuen, eta bitartean ekuazio eliptiko ez-linealak aztertu zituen. Haren ekarpenik garrantzitsuenak 1950eko Matematikarien Nazioarteko Kongresuan azaldu zituen. Princetonen, Teichmüllerren teoria, funtzio pseudoanalitikoak, Kleinen multzoak eta abar landu zituen. 1951n New Yorkeko Courant Institutura joan zen, eta 13 urte eman zituen han. Urte horietan liburu eta artikulu garrantzitsu ugari argitaratu zituen. 1964an Columbiako Unibertsitatera joan zen, eta han egon zen 1984an erretiratu zen arte.
Espartin
Euskal Herrian egindako abarkak boladan daude egun, jatorrizko ezaugarriak aldatuta mila kolore eta mota... lehen langileek erabiltzen zituzten Udaberri eta Uda garaian izan zirelako, tradizionalki, espartinak, abarketak edo apretak deitzen dira eta espartzuko zola eta ehunezko gainaldez eginak daude.
Hayes (Mosela)
Hayes Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Hayes udalerrian erroldatutako biztanleak 182 ziren. Familiak 61 ziren, horien artean 6 pertsona bakarrekoak ziren (3 bakarrik bizi ziren gizonak eta 3 bakarrik bizi ziren emakumeak), 23 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 29 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 3 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 70 etxebizitza zeuden, 63 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 54 etxeak ziren eta 14 apartamentuak ziren. 63 etxebizitza nagusietatik 46 bere jabearen bizilekua ziren, 16 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 4 etxek bi gela zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 43 etxek bost zituzten. 51 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 23 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 36 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 116 ziren, horien artean 88 aktiboak ziren eta 28 inaktiboak ziren. 88 pertsona aktiboetatik 82 lanean zeuden (42 gizon eta 40 emakume) eta 5 langabezian zeuden (2 gizon eta 3 emakume). 28 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Hayes udalerrian 71 unitate fiskal zeuden, 213,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.378 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 garraio enpresa zen eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2000. urtean Hayes udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden, 612 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Sérent
Sérent (bretainieraz Serent) Morbihan departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Cyphocharax voga
Cyphocharax voga Cyphocharax generoko animalia da. Arrainen barruko Curimatidae familian sailkatzen da.
St. Stephan
St. Stephan Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cnemaspis kallima
Cnemaspis kallima Cnemaspis generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Chézy-en-Orxois
Chézy-en-Orxois Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 371 ziren. Familiak 140 ziren, horien artean 29 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 25 bakarrik bizi ziren emakumeak), 49 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 58 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 176 etxebizitza zeuden, 141 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 16 bigarren erresidentzia ziren eta 19 hutsik zeuden. 175 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 141 etxebizitza nagusietatik 116 bere jabearen bizilekua ziren, 16 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 33 etxek lau zituzten eta 94 etxek bost zituzten. 110 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 59 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 70 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 225 ziren, horien artean 165 aktiboak ziren eta 60 inaktiboak ziren. 165 pertsona aktiboetatik 150 lanean zeuden (79 gizon eta 71 emakume) eta 14 langabezian zeuden (7 gizon eta 7 emakume). 60 pertsona inaktiboetatik 24 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Chézy-en-Orxois udalerrian 140 unitate fiskal zeuden, 375 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.666 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina eta 1 iturgina.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Chézy-en-Orxois udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.422 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Eguzki-erradiazio barreiatu
Berdin da nondik begiratzen dugun, beti zeru berdina begiratzen egongo gara. Zeruko kolorea, Eguzki-argiak atmosferarekin duen interakzioaren emaitza baino ez da. Hezetasun-kantitate txiki samarra, hautsa eta errautsa nahikoa dira zeruan kolore-adierazpen anitzak eragiteko: udaberriko goiz baten urdin argia, iluntze baten gorri-laranjatsua, tonu arrosak, zuriak, grisak edota zeru urdin bat hodeiekin apaindua. Zeruaren aldakortasuna hain da handia, margolariei zehatz-mehatz erreproduzitzea ezineskoa egiten zaiela, zeruko koloreak anitzak baitira. Eguzkiaren argiari "argi zuria" deritzo. Eguzki izpiek euria edo ur gortina pasatzen dutenean (oso ondo ikusten da ureztatzeko mahuka batean edo gure hiriak apaintzen dituzten iturri handietan, eguzkia atzean dagoenean), ur tantek prisma bezala jokatzen dute eta esfera txikiak osatzen ditu. Kanpoko ertzean beti gorria den arku bat ikusten da, barrurantz, kolore guztiak dituen gama jarraitua aurkezten du, ordena honetan agertuz; gorria, horia, berdea, urdina eta bioleta. Kolore bakoitzak bere uhin-luzera eta frekuentzia-luzera dauka, uhin-luzera laburrena eta frekuentzia handiena bioletarena da eta uhin-luzera handiena eta frekuentzia txikiena duena aldiz, gorriarena.
== Eguzki-argia == Eguzki-argiak 300.000 km/s-ko abiaduran bidaiatzen du. Abiadura honetan, Eguzkitik datorren argiak 8.4 minutu behar ditu lurra planeta ra iristeko. Eguzkiaren argiak ez du kolorerik eta "argi zuria" deritzogu. Hala ere, kolore desberdinen batasunaz osatuta dago. Argia elementu garden batetik (ura edo beira) igarotzen denean bakarrik ikus daiteke kolore aniztasun hori, ostadar izeneko espektro baten formarekin. Espektro hau zazpi kolore (gorria, laranja, horia, berdea, urdina, anila eta bioleta) eta giza begiek ikusten ez dituen bi kolorez (ultramorea eta infragorria) osatuta dago. Lurreko atmosfera jotzen duen erradiazio elektromagnetikoaren espektroa 100 eta 106 nm (nanometro) artekoa da. Hau bost zatitan bana daiteke, uhin-luzera handiagoko ordenan: C ultramorea, B ultramorea, A ultramorea, begi-bistako tartea eta tarte infragorria.
Prisma bat erabiliz gero, argi ikusgaia deskonposatu dezakegu sei koloreko ostadar batean.
William Ewart Gladstone
William Ewart Gladstone (Liverpool, 1809ko abenduaren 29a - Hawarden, Flintshire, 1898ko maiatzaren 19a) britainiar politikaria izan zen. Eskoziako merkatari familia batean jaio zen. Apaiz egiteko asmoak alde batera utzi eta politikan sartu zen. Liberala zen. Disraeli kontserbadoreen buru zela, bera liberalen buru izan zen; lehia handia izan zuten bi gizonek bizitza guztian zehar. Aurrenekoz lehen ministro izan zenean (1868-1874) berrikuntza handiak egin zituen: eliza eta estatua bereizi Irlandan, herri-hezkuntza, armada (Carwellen eraberritzea), justizia, bozketa sekretua (1872), eta bozketa-eskubidea ia guztiengana zabaltzen zuen legea (1885). Irlandako arazoak izan ziren nagusi bere bigarren ministerioan (1880-1885): berak proposatzen zuen Home Rule (Irlandako autonomia) ez zen onartu eta bere gainbehera ekarri zuen (1885), eta ondoren bere alderdiaren haustura. Atzerriko politikan, bakezaletasunak bazterturik utzi zuen, eta kontrakoen kritikak erakarri zizkion. Haien berekoikeria gaitzesten zuen Gladstonek, gutxiengoen eskubideak gordetzearen aldeko baitzen. Bulgariarren auzia zela eta, Disraeli gobernutik egotzi zuen (1880). Azken aldiz lehen ministro izan ondoren (1892-1894), berriro Home Rule delakoa Lorden Ganberak onartu ez zuenean, politika utzi zuen betiko.
Eguzki-erradiazio barreiatu
=== Rayleighen sakabanaketa === Uhin gorri eta horiak zuzenean eguzkitik gure begietara bidaiatzen dute (sakabanatze prosezuak doi bat bakarrik desbideratzen ditu uhinak hasierako bidetik), uhin urdin eta bioletak aldiz, atmosfera osotik sakabanatzen dira eta horregaitik eguzkira begiratzean, zuri edo gorrixka ikusten dugu. Eguzkia ikusten ez dugun lekuetan, aldiz, zerua urdina ikusiko dugu.
Istoria de las bienandanças e fortunas
Istoria de las bienandanças e fortunas Lope Gartzea Salazar historialariak idatzitako liburua da. Lehenago Cronica de Viscaya idatzi bazuen ere, Bienandanças da Gartzea Salazarren libururik ezagunena.
Eguzki-erradiazio barreiatu
Uhin urdinen sakabanatze prosezu honeri, Rayleighen sakabanaketa edo barreiatzea deritzo, (argiaren edo beste erradiazio elektromagnetikoren sakabanaketa elastikoa) uhinak atmosferan zehar zig-zag-ean dantza egiten dute lurrera heldu arte. Sakabanatze prozesu honen ondorioz, uhin urdin eta bioletak gure begi-bistara leku desberdinetatik heltzen dira eta ez eguzkitik zuzenean. Zeruko toki guztietatik heltzen dira, siri-miri fin bat izango balitz bezala. Horeegaitik, zerua urdina ikusten dugu eta eguzkia aldiz, horia.
== Zeruko kolore gorria eta purpura == Egunsentian eta ilunabarrean zeruko kolorea ez da urdina izaten. Egunaren azken eta lehenengo orduetan, zeruertzetik gertu dauden uhinak distantzia luzeagoa egiten dute egunean zehar baino eta atmosferaren zati handiagoa gurutzatu behar dute, eta ondorioz, partikula gehiagorekin egiten du topo. Bi faktore hauengatik, uhin gorria eta horia gehiago sakabanatzen dira zerutik eta  zerua gorri-hori-laranja ikusten dugu.
Istoria de las bienandanças e fortunas
Sorrera
Lope Gartzea Salazarrek Muskizko San Martin dorretxearen presondegian zegoela idatzi zuen. Hasi, 1471an hasi zuen eta 1476an, hil baino lehentxeago arte, bukatu zuen.
Eguzki-erradiazio barreiatu
Ilunabarrean, Eguzkia zeruertzetik jeizten ari denean, zeruan kolore odol-gorri hori aurkitu genezake. Eguzkiak bidaltzen dituen argi-izpien eta atmosferaren arteko interakzioak zeruan kolore hau ikustea eragiten duelako. Erreakzio hori, ordu-zehatz horretan gertatzen da, Eguzkiaren kokapena eta atmosferaren partikulen eraginez sortzen da. Kasu honetan, ilunabarrean gertatzen dena hau da; Eguzkiaren kokapenagaitik,  argi-izpi gorria eta horiak egin behar duten ibilbidea luzeagoa da, eta izpien espektro gorri eta horiak (uhin-luzera handiena dutenak dira) gehiago sakabanatzen dira zerutik, koloreak gero eta saturazio handiagoa hartuz doazenean (Eguzkiaren kokapena aldatzen doala), zeruan goiko partean dagoen kolore urdina ere biziagoa bihurtzen da.
Eguzkia zerumugaren gainetik 1 edo 2 graduko angelu-distantziara dagoenean, ilunabarreko argiak zeruaren ertzera isurtzen du bere argitasuna. Pixkanaka-pixkanaka, distira horia argi gorri-laranja bihurtzen da, eta, azkenik, su koloreko argitasun distiratsua. Eguzkia zerumugaren azpitik 5° inguru jaitsi denean, iristen da bere intentsitaterik handiena. Eguzkia jarri den tokiaren gainean, zeruertzetik, zerrenda gorri estu batek bananduta, Zirkuluerdi bat ikusten da, kolorea aldatzen zaiona Purpura eta arrosaren artean. Momentu horreri “sorginen ordua” esaten zaio. Berez, egunean zehar zerua urdin ikusten dugu, eguzkialdean aldiz, kolore zuri eta gorri bat ikus genezke, ilunabarretan ordea, zerua kolore gorriz eta horiaz betetzen da (uhin luzeko argi-izpiak atmosfera distantzia handiagoa gurutzatzean, gehiago sakabanatzen direlako), eta eguzkia desagerrarazten doala, zeruaren beste puntan, argi espektroaren kontrato kolorea ikusten da, morea eta urdina.
Istoria de las bienandanças e fortunas
Tankera
XV. mendean ohi zen bezala, bere 25 liburukietan historia, kondaira eta ohiturak nahasten dira. Liburua gaztelaniaz idatzi zuen baina egilea bere azalpenetan euskara menperatzen zuela bistan zegoen.
Yuji Kamimura
Yuji Kamimura (上村 祐司, 1976ko martxoaren 16a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Eguzki-erradiazio barreiatu
Aerosol-kopuru handia dagoenean (atmosfera-hautsa), egunsentiko eta ilunabarreko argia bereziki gorria da. Oro har, presio atmosferiko handiak daudenean gertatzen da (antizikloia), airean hauts-partikulen kontzentrazioa handiagoa baitago presio handietan. Zerumuga zabala bada, itsasoan adibidez, egunsentia eta ilunabarak argiagoak izaten dira.
Istoria de las bienandanças e fortunas
Edukia
Interesgarrienak azkeneko sei liburukiak dira, egileak berak bizi izandako gorabehera asko kontatzen direlako.
Eguzki-erradiazio barreiatu
Beste gertakari batzuk
Salbuespenezko kasuetan, zeruan kolore bereziak ere ager daitezke, batez ere sumendien ekarpena dela eta. Krakatoa sumendiaren erupzioa gertatu zenean (1883ko abuztuak 26 eta 27), horren adibide nabarmen bat ikusi zen. Indonesiako zerua ilun egon zen zenbait egunez, fenomeno kromatiko ikaragarriak egon ziren kataklismoa gertatu eta hilabete batzuetara; besteak beste, eguzki-irteeretan eta -sartzeetan kolore harrigarriak ikusi ziren zeruan, kolore guztietako eguzkiak ikusi ziren, (horien artean gorri-kobre eta berde), baita kolore urdineko eguzkiak ere (Europan adibidez, gutxitan ikus daiteke, Kanadan baso-sute handi bat gertatzen denean eta mendebaldeko haizeek gure kontinentera errauts-partikula oso finak eramaten dituztenean suertatzen da).
Yuji Kamimura
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Omiya Ardija.
Eguzki-erradiazio barreiatu
Lainoak
Argia-izpiek atmosferan partikula handiekin topo egiten duenean, prozesu askoz sinpleago bat gertatzen da zeruan; partikulak argiaren zati bat xurgatzen dute, kolore sorta osoa ia berdin xurgatzen duenez, emaitza argi-zuria-gris gero eta ilunagoa izaten da partikulen lodieraren arabera. Egun oso lainotsuetan, hodeiak oso lodiak direnean, zerua grisa agertzen da, eta batzuetan ia beltza.
Silfiac
Silfiac (bretainieraz Silieg) Morbihan departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Eguzki-erradiazio barreiatu
Izarrak egunean zehar ikustea posiblea da?
Lurrak atmosferarik ez balu, argia ez litzateke sakabanatuko eta zerua beltz agertuko litzateke, honek, izarrak egun osoan zehar ikusgai egotea eragingo zuen. Izan ere, 16 kilometro inguruko altueretatik gora, atmosfera nahiko fin bihurtzen da eta zerua beltz ikusten da, ondorioz, izarra k egunez ikus daitezke.
Sorrera
Aurora polarra eguzkitik datorren partikula sorta bat da (eguzki haizea), lur magnetosferaren hego edo ipar poloekin kontaktuan sartzen denean sortzen da: argi lausoa izaten da. Kargatutako partikulak (protoiak eta elektroiak), Lurraren eremu magnetikoak gidaturik poloetara hurbiltzen dira. Partikula horiek oxigeno eta nitrogeno atomo eta molekulekin talka egiten dute, atomo horiek guztiz kitzikatu arte. Hainbeste kitzikatzen dira molekulak, gero erlaxatzen direnean energia argi ikuskorra bilakatzen direla.
Jequeri
Jequeri Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Drama (unitate erregionala)
Drama (Περιφερειακή Ενότητα Δράμας) Greziako unitate erregionala da, Ekialdeko Mazedonia eta Trazian dagoena. Drama hiriaren inguruan dago.
Drama bost udalerritan banaturik dago:
Eguzki-erradiazio barreiatu
Sorrera
=== Hirietako zeru-grisa === Hiri handiak estaltzen dituen kapa urdin grisaxka barne-errekuntzako motorrek (automobilak, kamioiak, berokuntza-galdarak) eta industria-instalazioek igorritako partikulek eragiten dute nagusiki. Partikula kutsatzaile gehienak ikusezinak dira, eta neurriz aldatzen dira, 10-6 metrotik 10-9 metrora. Partikula horiek, gasa k, likidoak eta bestelako solidoak erakartzen dituzte. Partikula handi hauek argia barreiatzen dutenean laino grisa sortzen dute. Grabitateak ez du eragin handirik partikuletan, oso handi bihurtu arte, partikulak handiak direnean, hauek eta berenganatutako gas, likido eta solidoak, atmosferan hilabeteak egon daitezke, euriagatik, elurragatik edo haizeagatik behar adina denboraz garbitzen ez badira.
Ostadarra
Eguzki argiak euri tantak zeharkatzen dituenean, hauek, norabide guztietan zabaltzen dira, batzuetan besteetan baino gehiago. Ostadarren eraketarekin zerikusia duten eguzki izpiak, euri tantak gurutzatu aurretik zeramaten norabidearekiko 138 graduko desbiderazioarekin irteten dira. Hau da, "ostadarraren angelua", René Descartesek 1637an aurkitua. Argia 180 graduko angeluarekin irtengo balitz, orduan, etorri den tokitik itzuliko litzateke. Irteera angelua 138 gradukoa bakarrik denez, argia, ez da zehatz-mehatz bere jatorrirantz bueñtatzen. Honek, ostadarra eragiten du, ez gaudenez Eguzkia eta euriaren artean aurkitzen, forma horrekin ikusten dugu. Honela, ostadarrari begira jartzen bagara, eguzkia gure atzean egongo da. Ostadarrean, Eguzkiaren argia, euri tanta askotatik irteten da aldi berean eta, eragin konbinatu hau, euri tanta askok zabaldutako argi distira txikien mosaiko bat da, zeruan arku bat bezala zabaldua. Tanten forma eta tamaina ezberdinek, ostadarren koloreen intentsitateagan eragina dute. Tanta txikiek, ostadar zurbil bat sortzen dute, pastel tonalitateekin; tanta handiek, aldiz, kolore oso biziak eragiten dituzte. Gainera, tanta handiak, airearen erresistentziagatik, erortzen diren bitartean, ostadarraren "isatsa"k, tontorrak baino kolore biziagoak izatea eragiten du.
Johannes Trithemius
Johannes Trithemius, jaiotzez Johann Heidenberg, (Trittenheim, 1462ko otsailaren 1a - Würzburg, 1516ko abenduaren 13a) alemaniar abadea izan zen. Kriptografian lehen urratsak eman zituen.
Biografia
1462ko otsailaren 1ean, Trittenheimen (egungo Alemania), Johann Heidenberg jaio zen, jaioterria aitzakia Johannes Trithemius edo Tritemio izenez ezagun egingo zen abade beneditarra. Haurra zela hil zitzaion aita, eta handik zazpi urtera ama beste gizon batekin ezkondu zen. Ugazaita haurren hezkuntza akademikoaren aurkakoa zen, eta Johannesek oztopo handiak gainditu behar izan zituen ikasteko. Latina, greziera eta hebreera ezkutuan ikasi zituen. Eta ezkutukoak eta misterioak eragin handia izango zuen haren bizitzan.
1482an, Heidelbergetik jaioterrira zihoala, elur-ekaitz batek harrapatu eta Sponheimeko abade etxe beneditarrean aurkitu zuen babesa. Hantxe geratzea erabaki zuen. Hurrengo urtean, 21 urte besterik ez zituela, Sponheimeko abade izendatu zuten. Iritsi zenean abade etxeko liburutegiak 50 bat ale besterik ez zituen; Tritemio abade zela 2.000 alera iritsi zen.