cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
El club (filma)
Argumentua
Txile, O'Higgins eskualdea, Navida komuna. Lau apaiz La Boca kostaldeko herrian dagoen etxe isolatu batean elkarrekin batera bizi dira, Mónica mojaren zaintzapean (Antonia Zegers). Bertan, apaizak beren bekatuak otoiz, gogoeta eta penitentzia egiteko daude. Bosgarren apaiz asaldatu bat iristean, egunerokotasuna eta lasaitasuna irauli egindo dira, eta egunkariek atzean utzi zutela zirudien iragana itzularaziko diete.
Navas de Tolosako gudua
Navas de Tolosako gudua, arabierazko historiografian Al-Uqab gudua (معركة العقاب), Jaengo Navas de Tolosan 1212ko uztailaren 16an eginiko gudua izan zen. Kristau aliantzaren garaipenaren ondorioz, Iberiar Penintsulako hegoalde ia osoa konkistatzeko ateak ireki zitzaizkien Aragoiri eta bereziki Gaztelari, eta hala egin zuten hurrengo 40 urtean ia osoki; bakarrik Granadako Erresuma geratu zen erresuma kristau horien irismenetik kanpo.
Aurretikoak
Bataila Inozentzio III.a aita santuak, Alfontso VIII.a Gaztelakoa k eta Rodrigo Ximenitz Toledoko artzapezpikuak bultzatu zuten, almohade musulmanean aurkako gurutzada deituz; izan ere, almohadeek Al-Andalus kontrolpean hartu zuten XII. mende erdialdetik.
1145ean, almohadeek Al-Andalus inbaditzeari ekin zioten eta, are, 1195ean, Alarcosko gudua irabazi zuten. Ondorioz, dinastia musulman horren boterearen muga Toledoko mendietan kokatu zen, eta Toledo eta Tajo ren ibarra mendean hartzeko aukera gertu sentitzen zen.
Marra (argipena)
Marra seinale edo marka estu eta zuzena da, askotan muga bat adierazten duen lerroa ere bai. Zenbait adiera izanik, hainbat artikulu daude Wikipedian.
Navas de Tolosako gudua
Aurretikoak
Alfontso VIII.a Nafarroako Erresumarekin liskar betean zebilen, Nafarroa inbaditu baitzuen 1199-1200ean. Harrezkero, Nafarroa mendebaldeko lurraldeak atxiki zituen. Antso Azkarra erregea almohadeekin aliantzak bilatu zituen, Gaztelaren bultzada militarrari aurre egiteko, noiz eta Inozentzio III.a aita santua gurutzadetara deitzen ari zenean.
Marra (argipena)
Kiroletan, zelai edo jokalekuaren alderdiak bereizten dituen lerroak izan ohi dira marrak. Adibidez:
Navas de Tolosako gudua
Aurretikoak
Kristautasunaren izenean egindako kontraeraso batek berretsi egingo zuen almohade musulmanekin aliatzeko debekua eta urrutiratu egingo zuen haien arrisku militarra. Aita Santuaren bitartez, penintsulako erresuma kristau guztiek itun bat hitzartu zuten, tregoei amaiera jarri zieten eta, gero, Muhammad An-Nasir kalifak berak zuzendutako armadaren aurkako borroka handia prestatu zuten.
Kristauen armada
Hauek dira kristauen armadaren parte-hartzaileak:
Marra (argipena)
Besterik:
Navas de Tolosako gudua
Kristauen armada
Armada Toledon 1212ko udan bildu eta hegoalderantz jo zuen. Malagón hartu eta gero, Pirinioez bestaldetik joandako gurutzatuek ihes egin zuten Alfontso VIII.ak hartutako erabakiekin bat ez zetozelako eta beroa zela eta. Calatrava la Vieja hartu zutenean, berriro izan zituzten liskarrak Alfontso eta frantziarrek: Alfontso VIII.ak galtzaileekiko jarrera gizabidetsu azaltzea erabaki bazuen ere, gurutzatuek lapurreta eta erailketei ekin zizkien Malagónen. Lehen ere, frantziarrek Toledoko judutegia eraso zuten.
30.000 frantziarrek alde egiteak (Narbonneko gotzainak gidatutako 150 Languedoceko zaldun baino ez ziren geratu) armada murriztu bazuten ere, 70.000 lagunek osatu zuten inoiz eskualde hartan ikusitako armada handienetariko bat. Calatrava la Vieja hartu ondoren, Antso VII.a Nafarroakoak zuzendutako 200 zaldun nafarrak agertu ziren.
Musulmanen armada
Armada kristauan handia izanda, Muhammad An-Nasir almohadeen kalifak zuzendutakoa handiagoa zen. Kristauen kronikek 300.000 eta 400.000 lagunen artean osaturiko armada zela esan bazuten ere, 120.000 zirela uste dute gaur egungo historialariek. Hona hemen parte-hartzaileak:
Gudua
Kristauak 1212ko uztailaren 13an, barikua, Navas de Tolosara heldu ziren, Santa Elenatik gertu. Zapatua eta domekan liskar txikiak egin zituzten. Uztailaren 16an eraso zuten.
Kristauen bigarren lerroa Nuñez Larakoak gidatutako gaztelarrek eta ordenak erdigunean, nafarrek eta Ávila, Segovia eta Medina del Campo gudarosteek eskuinaldean eta aragoarrek ezkerraldean osatua zen. Lehenengo lerroa Haroko Diego Lopez II.ak zuzendua zen. Almohadeek Alarcosko guduan erabilitako taktika bera erabili zuten: abangoardiako boluntario eta arkulariak atzera eman, elite soldaduen kontraerasoa eta zaldunek hegaletatik inguratuz.
Kristauen lehenengo lerroak ezin eutsi eta bigarrena laguntzera etorri zen. Hildako asko izan bazituzten ere, Haroko Diego Lopez II.a, bere semea zen Haroko Lope Diaz II.a, Nuñez Larakoa eta ordenek zutik zirauten. Orduan, kristauen erregeek azken lerroa erabiliz karga bat egin eta hegalekoek zaldunei eraso zieten.
Geroko iturrien arabera, Antso VII.a Nafarrokoak, bere hegalean soldadutza borrokatzeari ekin ziola aprobetxatuz, Al-Nasir zegoen lekurantz jo zuen. Berarekin zeramatzan berrehun zaldun nafarrek, bere hegaleko beste lagunekin batera, azken defentsa hartu zuten mendean: imesebelena. Nafarrek hauen kateak apurtzeko lehendabizikoak zirenez, Antsoak kateak eraman zituen Nafarroako armarria jartzeko asmotan.
Muhammad An-Nasirren kanpamenduan egindako sarraskia latza zen. Islamiar arkulariek ezin zuten zalditeria astuna gelditu eta denek bere kabuz bilatu zuten ihes egiteko bidea, tartean kalifak berak.
An-Nasirrek Jaénera presaka ihes egin zuenez gero, kristauek gerrako harrapakin handian lortu zuten.
Ondorioak
Gudu honen ondoren, Iberiar penintsulan musulmanek izandako boterea gainbehera etorri zen. Hurrengo berrogei urtean, kristauek penintsula hegoaldeko eskualde asko eskuratu zituzten. Gudua eta gero, indar kristauek Baeza hartu zuten arren, almohadeek laster berreskuratu zuten. Garaipenaren eraginkortasuna handiagoa izango zen 1225 arte gosete handi bat gertatu izan ez balitz. Calatravako ordenako zaldunek Almagrotik gertu dagoen Calatrava la Nuevako gaztelua eraiki zuten 1213 eta 1217 artean, horretarako lan-eskurako galtzaileak baliatuz.
Gaztelako Erresumak lurralde irabazi handiak izan zituen hurrengo 40 urtean, Al-Andaluseko hiri garrantzitsu guztiak bata bestearen atzetik gaztelarren mendean erori baitziren, tartean Kordoba (1236) eta Sevilla (1248), Iberiar Penintsulako musulmanen hiri nagusi eta sinbolikoak. Granada bakarrik geratu zen gaztelarren oldar militarretik salbu Al-Andalus osoan.
Bestalde, Nafarroak irabazi gutxi batzuk izan zituen, lurralde solte batzuen gaineko jabetza onartu zitzaion, baita hara joateko eskubidea ere. Aldiz, ez zituen Araba, Gipuzkoa eta Durangaldea berreskuratu ahal izan. Horrez gain, erresuma kristau gisa zuen agintaritza eta eskubidea berretsi zitzaizkion nazioarteko testuinguruan.
Anton Latxa
Anton Latxa (Bilbo, 1951ko apirilaren 30a-) euskal abeslari eta musikaria da. "Oskorri" taldeko sortzaileetarikoa da, eta hasieratik gelditzen den kide bakarra da Bixente Martinez eta Natxo de Felipeekin batera.
Oberharmersbach
Oberharmersbach Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Ikasturte amaierako bidaia
Ikasturte amaierako bidaia ikastegi bateko ikasleek elkarrekin burutzen duten egun batzuetako bidaia-mota bat da, gehienetan ikasturtearen amaieran edo tarteko oporraldi batean egiten dena. Bidaiaren helburuak hezkuntza, aisiazkoak edo biak batera izan daitezke. Ikasleak adin txikikoak direnean, beharrezkoa da ikastegiko arduradunen batek ikasleak bidaian laguntzea eta ikaslearen gurasoen baimena izatea. Unibertsitateko ikasleen artean ere ohikoa da ikasturte edo karrera amaierako bidaiak antolatzea, baina kasu hauetan aisia soilik izaten da bidaiaren helburua.
Bidaia ordaintzeko ikasleek denetariko ekimenak antolatzen dituzte: kamiseta eta bestelako produktuen salmenta edo festak eta bestelako ekitaldiak. Euren poltsikotik kuotak ere ordaintzen dituzte. Ikastegi edo unibertsitatetik diru kopuru bat jaso ere egiten da batzuetan. Bidaia hauetako kostua banaka edo talde txikietan egiten diren bidaietan baino txikiagoa izaten da, ikasle talde handiek beherapenak jasotzeko aukera handiak baitituzte.
Uplands Park (Missouri)
Uplands Park Missourieko herrixka bat da. St. Louis konderrian kokatua dago. 2010ean 445 biztanle zituen, 0.18 kilometro koadrotan banatuta.
Catawba konderria (Ipar Carolina)
Catawba konderria (Catawba County) Ipar Carolinako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Newton da. 2010eko zentsuaren arabera 154,358 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Catawba konderriak 107,074 kilometro koadro ditu. Horietatik 3,806 ura dira. Beste 103,268 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 144,16 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 154,358 pertsonetatik 133,420 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 13,032 dira. 12,857 beltzak edo afroamerikarrak. 342 amerikar natiboak ziren eta 34 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 5,311 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 200 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 2,194 pertsonek kokatzen zuten.
Antzandobi nubiar
Antzandobi nubiarra (Lanius nubicus) Lanius generoko animalia da. Hegaztien barruko Laniidae familian sailkatua dago.
Gobio holurus
Gobio holurus Gobio generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Badari kultura
Badari kultura Egipto Garaian neolitoan, K.a. V. milaurtetik K.a.VI. milaurtera sortu zen zibilizazioa da. Izena Asiut inguruko El-Badari inguruan aurkitutako erorkin eta nekropolitik dator, Nilo ibaiaren eskuinean. Egipto Garaiko aurrehistoriaren kultura garrantzitsuena izan zen eta Egipton zabaldu zenaren jatorria izan zen.
NA-7321
NA-7321 edo Deierriko Mureluko errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-1110 nafar errepideko 32,16 kilometroan hasi eta Deierrin dagoen Murelu kontzejura arte doa. Errepidea 2,19 kilometro luze da.
Badari kultura
Egiptoko zonaldeak
Egiptoko geografian bi zonalde bereizi izan dira tradizionalki:
Ekonomia
Aurkitutako aztarnen arabera, Badari kulturako jendeak nekazaritzan eta abeltzaintzan oinarritutako ekonomia zuen. Besteak beste, zereal eta landare hauek aurkitu dira: garia, dilistak, tuberkuluak, garagarra... Ehiza noizbehinkako aktibitatea zen eta arrantza, ordea, aldi batzuetan, ikuspuntu ekonomikotik, lehen mailakoa.
Zeramika
Baraditar zeramika oso landua zen, kalitate handikoa. Ontziak oso finak ziren eta kolore desberdinetakoak: gorriak, marroiak edo beltzak. Kolore horiek, askotan, erabilitako tekniken ondorioak ziren. Erabiltzen zuten buztina gorria izaten zen. Beltza kolorea, bestetik, piezak egozteko erabiltzen zuten sistemaren ondorioa zen: ahoz behera jartzen zituzten eta ertza horren ondorioz belztu egiten zen. Barruko aldea ere, airea satzen ez zenez, buztina ez zen herdolitzen eta ez zuen gorri kolorea hartzen. Goiko ertza eta barrukoa beltza izaten zen. Harrizko-tresnak, aldiz, ez dirudite oso landuak.
Aztarnategiak
El-Badaritik gertu Deir Tasa eta El-Mostagedda aztarnategiak daude. Hauetan Badari kulturaren aztarna zaharrenak aurkitu dituzte, Tasiense izenarekin ezagututa. Beste aztarnategiak hauek izan dira:El-Hammamiya, El-Matmar eta El-Qau. Hurrutiagoa beste hauek daude: Hierakonpolis eta Hermontis. K.a. 4000 urte inguruan Badari kultura beste bitan banatu zen: Naqada I Egipto Garaian eta Maadi-Buto Egipto Beherean.
Oberhausen-Rheinhausen
Oberhausen-Rheinhausen Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Opéra bouffon
Opéra bouffon, frantsesez, Italiatik eramana izan zen opera buffa izendatzeko hitza da. Opera horiek Frantzian XVIII. mendean zehar interpretatu ziren, bai italieraz baita ere frantsesez. Hitz horiekin ere Jacques Offenbach musikagileak hiru lan izendatu zituen: Orphée aux enfers, Le roman comique eta Le voyage de MM Dunanan père et fils; ondoren, gainontzekoak izendatzeko Opera bouffe izena hartu zuen.
Hiru kontzeptu hauek askotan nahastuak izan dira: Opera bufo, Opera bouffon eta Opéra bouffe nahastuak izan dira haien artean. Batzutan ere Frantziako Opéra-comique generoarekin nahastu dira baina azken hau genero desberdina da.
Euskoalgonkin
Hiztegia nagusiki mikmakerako, innuerako eta euskarako hitzek osatu bazuten ere, zenbait gaskoi hitz ere bazituen, Ipar Euskal Herrian gaskoiz ere egiten zenez gero. Euskaldunak 1527 inguruan iritsi bide ziren eskualde hartara, eta 1530 inguruan pidgina erabiltzen hasi zirelarik, horren urrezko aroa 1580 eta 1635 artean izan zen.
Garai hartako iturri independente batzuek pidgin baten berri ematen dute, baina hitz solte batzuk (30 inguru) eta zenbait esaldi baino ez zaizkigu iritsi. 1612an Marc Lescarbotek Histoire de la Nouvelle France liburuan aipatzen du bertakoek hizkuntza bat erabiltzen zutela kanpotarrekiko hartu-emanetarako, euskararekin nahasita zegoena.
Historia
1000. urtean, Kristobal Kolon Amerikara iritsi baino bost mende lehenago, bikingoak egungo L'Anse aux Meadows herrian kokatu ziren. Hala ere, ez ziren luzaroan egon.
1412an, Grundarfjörðuretik 500 itsas milia mendebaldera Euskal Herriko hogei baleontzi dabiltzala diote islandiar berriemaileek. Hala ere, lehen agiri haiek ez dute esaten beste lurralderik aurkitu zutenik Ipar Atlantikoan.
XV. mendean, euskaldunak balea ehizan eta bakailao arrantzan zebiltzan eta arrantza-postu aurreratuak ipini zituzten Labradorren eta Ternuan. Postu horietako handiena Red Baykoa izan zen, 900 lagun ingururekin. Arrantzale europarrek, batez ere portugaldarrek eta espainiarrek, gero bisita ugari egin zizkieten Ternuako arrain sardeei.
Hori dela eta, Ingalaterra eta Frantziako koroek Ipar Amerikara espedizioak bidali zituzten, Indietarako bide laburragoa aurkitzeko ez ezik, arrantza eskualdeak kartografiatzeko asmoarekin ere. Frantsesak San Laurendi golkoan kokatu eta Kanadako lurra bereganatzeari ekin zioten.
Pidgina
Amerindiar herritarren eta euskaldunen arteko hartu-emanak pidgin bat sorrarazi zuen. Horrek hiztegi murritza eta gramatika oinarri-oinarrizkoa zituen, eta hizkuntza hain desberdinez mintzatzen ziren bi gizataldeen artean komunikazioa errazteko asmatu zen.
Ziurrenik, míkmaq eta innu (orduan Montagnais deituak) herriek euskaldunekin harreman estuena izan zuten. Batzuk euskaraz eta besteak hizkuntza algonkinoetan mintzo zirenez gero, merkataritza hartu-emanak errazteko, bien arteko hiztegi mistoa sortu zuten.
Hizkuntza algonkinetan zein euskaraz aditz pasiboa izateko A itsasten bada ere, ezin da esan euskara bezalako hizkuntza isolatua Amerikako hizkuntza aurreeuropar batekin inongo loturarik duenik Pidgin berria sortu behar zen, bi giza taldeen arteko hizkuntza-hesia hautsiko bazen, eta lehenago euskaldun arrantzaleek dagoeneko sortua zuten beste pidgin bat Islandia mendebaldeko fiordoetan, euskaran eta islandieran oinarriturik.
Michel Usereauk dio: «euskal-amerindiar kreolera bat ez da inoiz izan. Hala ere, imajina liteke harreman baketsuak izan zituzten herrien artean, hala nola euskaldunak eta amerindiarrek, pidgin bat garatzea? Peter Bakker Amsterdamgo Unibertsitateko ikerlariak baietz uste du. »
Urte askotan zehar, historialariek uste izan dute Amerikan frantsesezko pidgin bat zegoela, baina behin pidgin horren lexikoa ikusita, euskarazkoa zela frogatu zen.
Pidgin horren hiztun ezagunena Mathieu da Costa izan zen, Kanadan bizi izandako lehen beltza: ziur asko, frantsesa, nederlandera, portugesa eta «euskal pidgina» ezagunak zituen; izan ere, dialekto hura duda barik bertoko herriek erabiltzen zuten merkataritza-hizkuntza erabilena zen.»
Morfologia
Pidginaren hitzek euskarazko morfologiari jarraitzen diote: ia hitz guztiek <A> dute itsatsita bukaeran. Adibidez, hitzak (frantsesezko capitaine edo gaztelaniazko capitán hitzetik hartua) erromantze hizkuntzetan ez du <A> itsatsirik; pidginezko capitaina hitzak, aldiz, bai.
Aipamenak
Esteban Garibai historialariak 1571n Anberesen kronika liburu bat argitaratu zuen. Halako batean, euskara ikasteko zaila ez zela frogatzeko asmotan, Kanadako amerindiar herriak aipatu zituen adibide gisa:
Lope Martinez de Isasti lezoar historialariak 1625ean honela idatzi zuen:
Euskalerritar baleazaleek kristautasuna ere eraman zuten hara. Hau da míkmaq herritar batek europar misiolari bati esandakoa:
Egun ia ez dugu beste aztarnarik pidgin horri buruz. Gainera, beste hizkuntzetan daude eta ez dituzte hitz solte batzuk baino jaso. 1616an misiolari jesuita batek idatzi zuenez, Eskozia Berriko Port-Royaleko amerindiarrek frantziarrak agurtzeko adesquidex hitza erabiltzen zuten. 1603an Taduzaken zegoen misiolari frantziarrak aipatu zuen Montagnais amerindiarrek frantziarrak agurtzeko ania hitza erabiltzen zutela; haien arteko harremanetan, aldiz, nichtais hitza.
Hitz solteak
Pidginak euskarazko hitzak ez ezik, frantsesetik (garramersies: grand merci, eskerrik asko) eta portugesetik (macharoa: passaro, hegaztia; chave: saber, jakin) ekarritako hitzak ere erabili zituen. Hona hemen euskarazkoak:
Esaldiak
Ternua eta Labradorko amerindiarrek ez zuten kreolera oso bat eratu, mikmakerazko eta euskarazko hiztegietatik (frantses eta montagnais hizkuntzek kutsatuta) hartutako hitz solte edo esaldi batzuk baizik.
Hona hemen algonkin-euskarazko esaldi batzuk:
Eragina eskualdeko toponimian
Hona hemen eskualdean euskal jatorria duten edo euskaldunak nahiz pidgin haren hiztunak bertan izan zirela erakusten duten toponimoak:
Batzuen ustez, Quebeceko hiriburuaren lehendabiziko izenak, Huron herriak jarritako Hochelaga euskararekin lotura ere badu, -aga leku atzizkia duelako.
Pidginaren azken erabilera
Ezin da esan pidgin hori noiz desagertu zen; hala ere. 1710ean ere erabiltzen zutela esan daiteke. Peter Bakker ikertzaileak Kanadako mendebaldeko amerindiar herriek "hala moduko lingua franca, euskara eta beste hizkuntza basatiak osatuta" erabiltzen zutela esaten zuen agiria topatu zuen.
Bestetik egungo mikmakeraren zenbait hitz euskarazko maileguak dira. Adibidez:
Pazkozko xirio
Pazkozko xirioa kandela edo xirio handi bat izaten da, ohikoan gurutze gorri batez eta ikur gehiagorekin apaindua, bedeinkatu eta pizten dena eliza eta Pazko gaubeilan kristauek Jesukristoren berpizkundea ospatzen dutenean. Xirioak marraztua duen gurutzearen ondoan alfabeto grekoaren lehen letra (Alfa) eta azken letra (Omega) agertu ohi dira, Kristo “gauza guztien hasiera eta amaiera” dela adieraziz.
Erabilpena
Batez ere Pazko gaubeilako erritualean du erabilpena xirio honek, orduan pizteko zeremonia berezia duelarik.
Pazko gaubeila suaren erritual batekin hasten da, Kristo berpiztuaren sinbolo den munduko argiarekin. Apaizak sua bedeinkatzen du, eta gurutzeari atxikitzen dizkion intsentsuzko garau ale, Kristoren bost zauriak irudikatzen dituztenak (eskuetan, oinetan eta alboan). Gero, Pazkozko xirioa sutan piztuko du eta elizan sartzen da, oraindik ilunpean, eta ondoren jendea sartzen da, ospakizunarekin jarraitzeko.
Pazkozko xirioa halaber Pazko-garaiko igandeetako mezetan erabiltzen da, Mendekoste igandera arte. Gero, urtean zehar —hurrengo urteko Garizuma arte— erabiltzen ahal da bataioak egiteko. Hileta-zeremonietan ere piztuta egon daiteke hilkutxatik gertu, katafalkokjo xirioak ordezkatzeko.
Sinbolismoa
Zeremonia hauetan Kristoren sinboloa da xirioa. Joakin Lizarragak bere Jesu Kristoren eta Ama Birjinaren bizitzetan hala deskribatzen du :
Halaber, xirioa pizteak pizkundearekin lotura sinboliko zuzena du, eta xirioan alfa eta omega hizkiek ere jainkoari egiten dio erreferentzia, guztiaren hasiera eta amaiera delako.
Eiga Koe no Katachi
Ahots ixila: filma (映画 聲の形) 2016ko Naoko Yamada japoniar zinema zuzendariaren anime filma da.
FC Barcelona (saskibaloia)
FC Barcelona saskibaloi talde kataluniarra da, 1926an Bartzelonan sortutakoa. Haren herrialdeko talderik hoberena da Club Joventut de Badalonaren aurretik, Espainia mailan bigarrena Real Madriden atzetik eta Europako hoberenen artean dago.
Eiga Koe no Katachi
Sinopsia
Shoko Nishimiya lehen hezkuntzako ikaslea da. Eskolaz aldatuko da, eta, orduan, ikasle berrien jazarpena jasaten hasiko da. Horietako oldarkorrena Ishida Shoya da, eta, azkenean, lortu egingo du neskak eskola uztea. Urte askoren buruan, Shoyak gaizki egindakoak zuzentzen saiatuko da.
Natxo de Felipe
Natxo de Felipe Alonso (Bilbo, 1949ko irailaren 6a) euskal abeslari eta musikaria da, folk musikaren arlokoa. Ahotsaz aritzeaz gain, gitarra eta perkusioa jotzen ditu.
"Oskorri" taldeko sortzaileetariko bat izan zen 1971n, eta 2015eko bukaera arrakastatsuraino iraun zuen, Anton Latxa eta Bixente Martinezekin batera. 2015eko ekainean, iragarri zuten taldea desegingo zela, irailetik azarora bitartean agurreko zazpi kontzertu eman zuten.
Horiez gain, beste hainbat kide izan zuen taldeak, besteak beste hauek: Xabier Zeberio (biolina eta ahotsa), Gorka Eskauriaza (baxua), Iñigo Egia (perkusioa), Josu Salbide (alboka, txirula, eta gaita), eta Iker Goenaga (trikitia).
Biografia
Bilboko Zazpikaleetan jaio zen eta bertan bizi da De Felipe. Ikasketei dagokienez, Medikuntza hasi zuen, bukatu ez zuen arren.
Euskara gaztetan ikasi zuen, 16 urte zituenean. Garai hartan, Gabriel Aresti poeta ezagutu zuen, eta Arestik harengan eragin handia izan zuen.
Musikagile
Bertsotarako baliagarri diren 26 doinu jaso dizkio Bertsozale Elkarteak: Aita-semeak tabernan daude, Andre eder gentil batek, Basa andere maitagarria, Behin batean mendi batean a, Biba gure arbola, Biribil-bao zer polita dan, Elikatzen gaituzu, Euskal Herrian euskaraz, Ez naiz kexatu neure denboran, Fueristak gera eta izango, Fueristak gera eta izango II, Gizon asko dabil hortik, Gizona pobre edo aberats, Gure euskera eder maitea II, Gure sukaldaria, Gure Violeta maitea, Heldu behar duen gauza, Horra zenbait zortziko, Itsasoa hasarre dago, Mosen Bernat jakin bahu, Oi euskara lauda ezak II, Pausorik pauso beti, Preso gaudenon ahoetatik, Sareak hedaturik, Zorioneko batasunean, Zu zara gure ama maitia.
Badok.eus atarian 156 kantutan agertzen da egile moduan. Musikagile gutxik lortzen dute zenbaki hori. Etxahun Iruri-ren mailan dago Natxo de Felipe.
Oskorri taldea nola sortu zen kontatu zuten Amaia Okariz-ek eta Jon Sarasuak lau bertsotan ("Amaiaren ipuina").
Konpartsakidea
"Txomin Barullo" konpartsa bilbotarraren kidea da, bai eta Bilboko Aste Nagusiaren hasierako bultzatzaileetarikoa ere. 1978an sortu ziren Mari Jaia, konpartsak eta Aste Nagusi parte hartzailea, eta bera izan zen orduko Jai-Batzorde hartako kideetako bat.
Kristin Kreuk
Kristin Laura Kreuk (Vancouver, 1982ko abenduaren 30a) Kanadako aktorea da. Smallville telesailean Lana Lang-en rola betetzeagatik egin zen ezagun eta ondoren beste telesail batzuk protagonizatu ditu, hala nola Edgemont eta Beauty & the Beast, denak ere Kanadan errodaturikoak. Filmeak ere egin izan ditu, Street Fighter: The Legend of Chun-Li filmeko protagonista izan zen esate baterako.
Gaztaroa
Aita Peter Kreuk jatorri herbeheretarrekoa du eta ama Deanna Che jatorri txinatarrekoa baina Indonesian jaioa. Biak ala biak paisaia arkitektoak dira. Kristin Kreuk karate eta gimnasian nazio mailako txapelketetan aritu zen bigarren hezkuntzan ari zela baina eskoliosiaren erruz utzi egin behar izan zituen.
Aktore ibilbidea
Psikologia, Lur Zientziak edo Zientzia forensea ikasteko asmotan zebilen baina CBCko kasting zuzendari batek Vancouverren errodatuko zen Edgemont telesailerako ezaugarri asiarrak zituen neska baten bila bere eskolara jo zuen. Irakasle batek parte hartzera konbentzitu zuen eta Laurel Yeung kanadiar-txinatarraren papera bete zuen Kirstinek. Bost denboraldi egingo zituen telesailean. Lehenengo denboraldia amaitu berritan Edurnezuriren papera egiteko telefilme baterako aukeratua izan zen eta honen ondoren mundu mailan ezagun egingo zuen papera lortu zuen, Smallville telesaileko Lana Lang izan zen. Telesail hau ere Vancouverren grabatu zen eta Clark Kent-en gaztetako pasadizoak kontatzen ditu. Zazpi denboraldi egin zituen bertan, pertsonaiak Smallville herria uzten duen arte. Hurrengo denboraldian gonbidatu gisa bost ataletan hartu zuen parte.
2009an Street Fighter: The Legend of Chun-Li filmeko protagonista izan zen baina filmeak ez zuen arrakasta handirik izan eta ordutik zinemagintzan baino telesailetan zentratu da. 2010ean adibidez Chuck telesailean hainbat ataletan agertu zen. Hannah-ren papera bete zuen, Chuckek hegazkinean aurkitzen duen neska bat ondoren bere dendan saltzaile ibiliko dena. 2011ean Japoniako beldurrezko film batean agertu zen, Vampire eta baita Irvine Welsh's Ecstasy filmean ere.
2012an Beauty & the Beast telesaileko protagonista bihurtu zen. Catherine Chandler detektibearen papaera bete zuen. Telesaila New Yorken kokatua badago ere Toronton errodatu zen. Lau denboraldi bete zituen telesailak.
2018an Burden of Truth telesail berrian hasi zen protagonista lanean. Abokatu baten rola jokatzen due ate bere herrian dauden neska gaixoen kasu bat hartzen du.
Publizitatea
Neutrogena kosmetika enpresako modeloa izan zen.
Aktibismoa
Kendra Voth lagunarekin batera "Girls By Design" proiektua sortu zuen nerabeei sorkuntzan eta hezkuntzan laguntzeko. Team Power Smart taldeko kide aktiboa ere bada, energia jasangarria sustatzen duen taldea, eta Amerikako Gurutze Gorriko kidea ere bai.
Sariak
2002tik aurrera Saturn Awards eta Teen Choice Awards sarietan izendapenak jaso izan ditu ia urtero. 2014 eta 2015 urteetan Beauty & the Beast telesailean egindako lanarengatik People's Choice Awards sarietan Zientzia fikziozko emakumezko aktore onenaren sariak eskuratu zituen. 2015ean kanadako pertsona ederrena aukeratua izan zen online egindako lehiaketa batean. 2019an Kanadako Rockie Awards saria ere irabazi zuen, oraingoan Burden of Truth telesailarengatik
Ichiei Muroi
Ichiei Muroi (室井 市衛, 1974ko ekainaren 22a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashima Antlers, Urawa Reds, Cerezo Osaka, Vissel Kobe eta Yokohama FC.
Annemarie Jacir
Annemarie Jacir (آن ماري جاسر; Betleem, Palestina, 1974ko urtarrilaren 17a ) palestinar zinemagilea eta poeta da. 2008an " The Salt of Sea " filmarekin, filma bat filmatu zuen lehen emakume zuzendari palestinarra bihurtu zen. Azterketa politiko-sozial sakona eskaini beharrean, Annemarie Jacir idazleak bere filmetan bere inguruko pertsonaia jakin batzuen eguneroko errealitatea kontatzen du. Eguneroko indarkeria erakustea interesatzen zaio, eguneroko umiliazioa, baita gatazken erdian modu bakezalan dihardutenen itxaropena ere.
All Hell's Breakin' Loose
"All Hell's Breakin' Loose" Kiss hard rock talde amerikarraren abestia da, beraien 1983ko Lick It Up albumean argitaratua. Albumeko bigarren eta azken singlea izan zen, eta ez zen AEBetako zerrendetan sartu.
Annemarie Jacir
Zinemagile
1994. urtetik zinema independentean lan egin du eta saritutako hainbat film idatzi, zuzendu eta ekoitzi ditu. Filmmaker aldizkariak zinema independenteko 25 pertsona garrantzitsuenen artean kokatu zuen. 2007an, Jacir-ek emakume palestinar batek filmatutako lehen film luzea egin zuen, Salt of this Sea ( Itsaso honen gatza ), bere herrialdera itzultzen den emakume errefuxiatu baten istorioa kontatuz,. Nakba ren biktimen eta Dawayirako hilketen omenezko filma da eta memoria historikoa, identitatea eta sustraiak berreskuratzea zuen helburu. Filma, 2008an estreinatu zen eta Palestinako Aginteak urte hartako Oscarretara aurkeztutako filma izan zen Atzerriko Hizkuntza Film Onenerako hautagai gisa. Bere hurrengo filma ere, When I saw you (Zu ikustean) (2012), Palestinaren 2013ko Oscar ediziorako proposamena izan zen. NETPAC saria jaso zuen Berlinalen, baita 2012. urteko Abu Dhabi zinemaldiko film arabiar onenaren saria ere. 2018ko Giza Eskubideen Donostiako Zinemaldian saria jaso zuen.
All Hell's Breakin' Loose
"All Hell's Breakin' Loose" taldeko lau kideek (garai haretakoak) idazle kredituak dituzten historiako abesti bietako bat da, bestea "Love Theme From Kiss" izanik.
Martin Kahanek zuzendutako eta Lenney Grodinek ekoiztutako bideo bat grabatu zuten non taldea sutan zegoen hiri kanpoko inguruan agertzen zen harroputz, txirrindulari, arropa gitxiko emakume, zirkoko artista eta beste hainbat pertsonai arraroren inguruan. Bideoa MTV katean agertu zen, eta MTV video music award sarirako proposatua izan zen 1984an.
Annemarie Jacir
Zinemagile
Wajib (2017) filmean, Jacirrek aita eta semearen harremanak aztertzen ditu. Filma honekin hainbat sari eskuratu zituen, tartean Mar Del Plata, Dubala, Amiens eta Keralako film onenaren saria.
All Hell's Breakin' Loose
Abestia The Box Set bilduman ere agertzen da, Kissek 2001ean argitaratua.
Annemarie Jacir
Poeta eta gidoilari
Jacirren obra poetikoak, baita bere ipuinak ere, ingelesez idatzitako argitalpen eta antologia ugaritan eta The Poetry of English Women liburuan argitaratuak izan dira. Amiri Baraka poetarekin batera irakurri du. Gidoigintzako hainbat sari irabazi ditu eta 2007ko Parisko Grand Prix du Meilleur Scénariste Sari Nagusian finalista izan zen Salt of the Sea gidoiarekin.
All Hell's Breakin' Loose
Continental Championship Wrestling ligan zegoen bitartean, Stud Stablek abestia erabili zuen sarrerako musika moduan.
Gobio huanghensis
Gobio huanghensis Gobio generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Annemarie Jacir
Bestelako proiektuak
Philistine Films ekoiztetxearen sortzaileetariko bat da. Arabiar munduarekin erlazionatutako filmen produkzio lanetara bideratua dago, baita Palestinako zinema kontserbatzeko eta sustatzeko "Dreams of a Nation" proiektuarena. Izan ere, 60ko hamarkadatik aurrera, artxibo-ikerketan, dokumentazioan eta Palestinako zinemaren zaintzan jardun du. Galdutako zinema palestinarra berreskuratu du, datu-baseak egin eta material hori guztia mundu osoko nazioarteko zinema jaialdietan eta zinema palestinarraren emanaldietan ezagutera eman du. Halaber, muntatzaile eta kameralari gisa lan egiten du, eta zinema-ikastaroak eman ditu hainbat unibertsitatetan: Columbiako Unibertsitatean, Barnard Ikastetxean eta Birzeit Unibertsitatean eman ditu eskolak, besteak beste. 2020ko Berlinale an nazioarteko epaimahaiaren kide izateko aukeratua izan da.
Euskadiko Langile Komisioak
Euskadiko Langile Komisioak (Confederación Sindical de Comisiones Obreras de Euskadi) Euskal Autonomia Erkidegoko sindikatua da, Langile Komisioak izeneko konfederazioaren zati bat dena. Egun 54.000 kide inguru ditu eta, ELA eta LABen ondoren, Autonomia Erkidegoko ordezkari gehien dituen hirugarren sindikatua da. 2004an egindako zortzigarren biltzarrera arte Nafarroako ordezkariak barnean zituen, baina hauek orduan Nafarroako Langile Komisioak sortu zuten.
All Hell's Breakin' Loose
Konposizioa
Carrek hasieran Led Zeppelinek beragan izan zuen influentzia erakutsi nahi zuen, eta hasieran ez zitzaion gustatu Stanleyk rap erabili izana estrofarako (rap-rock fusioaren eredua). Carrek beranduago esan zuen Stanleyren kontribuzioak abestia albumean agertzeko eta single bihurtzeko lagundu zuela.
Euskadiko Langile Komisioak
Lehendabiziko pausoak 1960ko hamarkadan eman zuen eta 1966ko abuztuaren 7an Gipuzkoako Langile Komisioak sortu ziren. 1977ko apirilaren 1ean Leioan lehendabiziko biltzarra egin eta erakundea eratu zuten ofizialki.
Masaaki Ueki
Masaaki Ueki (植木 昌晃, 1974ko uztailaren 23a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashima Antlers.
Jinja
Jinja (神社) izenarekin, Xintoismoaren santutegiak eta haien inguruko zonalde naturalak ezagutzen dira. Nahiz eta zenbait eliz eta meskita jinja bezala onartuak izan, tradizionalki ez zen horrela, ez ziren kaperak edo sinismena zabaltzeko tokiak. Jinjen helburua kami edo xintoismoaren jainkoari kultua eskaintzea zen; batzutan ere kami bezala onartutako hildako baten arimari. Azkeneko mendetan kami esanguratsuenak Japonian izan dira santututak.
Jinja hitza Japonian ofizialki 1882. urtetik erabili izan da. Japonia osoan 80.000tik 100.000ra jinja zerrendatuak daude. Dena dela, kopuru osoa askoz altuago izango da ezen jinja batzuk oso txikiak dira edota gaur egun abandonatuak daude. Jinjak mantentzeko dirua biltzen da eta, bestetik, udalek ere laguntzen dute.
Jinja baten deskribapena
Marrazkian agertzen diren zenbakien arabera, elementu hauek aurki daitezke:
Santutegi ospetsuak
Jinja ospetsuenak ez dira gune nagusien inguruan egoten. Hona hemen ezagunetariko batzuk:
Gračanicako monasterioa
Gračanicako monasterioa (Манастир Грачаница; Manastiri i Graçanicës) Kosovoko monasterio ortodoxo serbiar bat da. 2006ko uztailaren 13tik Kosovoko Erdi Aroko monumentuak deritzon barnean da, horrekin batera Gizateriaren Ondarea izendapena duelarik. Iraganean arriskuan zegoen ondarearen barnean sartua izan zen Kosovoko egoera politiko gatazkatsuaren ondorioz, Serbiak bere hegoaldeko probintziatzat hartzen duelarik. Probintziak 2008ko otsailaren 17an independentzia aldarrikatu zuen, estatu batzuek onartua eta beste batzuek ez.
1321ean Eztebe Uroš II.a Milutin serbiar erregeak sortu zuen. Gračanicako monasterioa Milutin erregearen azken enpresa monumentaletako bat da. Monasterioa, Pristina tik 5 km-ra dagoen serbiar kokaleku bat den Gračanica herrian dago, antzinako Ulpiana erromatar hiria zen Liplianetik gertu.
Historia
Gračanica, Ama Birjinaren XIII. mendeko aurreko eliza baten hondakinen gainean eraiki zen, hau aldi berean VI. mendeko hiru nabe paleokristauko basilika baten hondakinen gainean eraiki zelarik. Kaperaren hegoaldeko horman, erregearen gutuna dago idatzita, honako hitz hauekin: "Gračanicako Ama Birjinaren tenpluaren hondakinak eta gainbehera ikusi ditut, Lipliango gotzaindegia, beraz, behetik eraiki dut eta barrutik zein kanpotik margotu eta apaindu". Aurreko konplexu monastikotik, elizak bakarrik iraun du bizirik. Nartexa eta dorrea hamarkada batzuk beranduago gehitu ziren, mendebaldeko fatxadako freskoak babesteko. Nartexa oso kaltetua geratu zen turkiarren aldetik 1379 eta 1383 artean, dorrea erre zutenean eta suak eskuizkribu eta beste objektu preziatu batzuk jan zituen. Nartexa 1383an berreraiki zen. Berriz ere, Gračanicak kalteak jasan zituen 1389ko Kosovoko guduan.
Turkiar gobernuan zehar, Gračanica gune kultural garrantzitsu bat bihurtu zen. Nikanor metropolitaren garaian (1528 - 1555), zenbait ikono margotu ziren aldarearen gainean. Halaber, inprimategiari esker, Nikanorrek zerbitzu liburu eta erabilera monastikorako objektu asko lortu zituen. Errege ateak, Dionisie metropolitaren enkargua izan ziren 1564an, honen heriotza, nartexean fresko batean irudikatua dagoelarik. Zaharberritze handi bat gertatu zen Makarie Sokolovitx patriarkaren ahaleginen bidez. Kanpoko nartexeko irekidura guztiak hormatuak izan ziren eta fresko berriak osatu ziren 1570ean. Paisie patriarkari esker, elizak bere berunezko teilatua izan zuen, eta 1620an Gurutziltzatua zuen gurutze handia ikonostasioan egina izan zen. Monasterioa, kalte berrien eraginpean egon zen XVII. mendearen amaiera aldera, Liga Santuaren eta turkiarren arteko gerran, Vienako bigarren tokiaren ondoren, serbiarrek kristauaren aldetik esku hartu zutenekoa. Turkiarrek berunezko gurutzea kendu eta baldosak lurretik atera zituzten, Arsenie III.a patriarkak elizan ezkutatutako altxorrarekin batera.
Bigarren Mundu Gerraren ondoren mojek berritu zuten eta ordutik komentu bat izan da. Gaur egun, ikono pinturan, nekazaritzan, joskintzan eta beste obedientzia monastiko batzuetan aktibo dauden 24 ahizpa daude monasterioan.
NATO k Jugoslavian 1999an egindako bonbardaketaren ondoren, Rashka eta Prizren Artémiyeko gotzainak bere egoitza ofiziala monasterio honetara Prizrenetik transferitu zuen, eta ordutik monasterioa gune espiritual garrantzitsu ez ezik, Kosovoko serbiarren gune politiko eta nazional ere bihurtu da.
NA-7324
NA-7321 edo Camineresko errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-1110 nafar errepideko 37,02 kilometroan hasi eta Lizarran dagoen Camineros gunera arte doa. Errepidea 0,34 kilometro luze da.
Gorriztaran
Gorriztaran Leitzako (Nafarroa) herrigunearen ingurualdean dagoen bost auzoetakoa da, baserri eremukoa.
Masafumi Mizuki
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashima Antlers eta Avispa Fukuoka.
1983 Bok
1983 Bok asteroide gerrikoan aurkitutako 1983. asteroidearen izena da. 1975eko ekainak 9an aurkitu zuen Elizabeth Roemerrek AEBetako Arizona estatuko Tucson hiriko Kitt Peak Behatoki Nazionaletik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1975 LB zen. Bere izena Bart J. Bok (1906-1983) eta bere emazte Priscila J. Boken (1896-1975) omenez izendatua izan zen.
Fatines
Fatines Frantziako udalerria da, Sarthe departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Bielorrusiar
Bielorrusiako herritarrek bielorrusieraz egiten dute eta kristau ortodoxoak dira.
Auriòlas
Biztanleria
2007an Auriolles udalerrian erroldatutako biztanleak 130 ziren. Familiak 46 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 21 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 21 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Obermarchtal
Obermarchtal Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Auriòlas
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 61 etxebizitza zeuden, 47 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 61etxeak ziren. 47 etxebizitza nagusietatik 39 bere jabearen bizilekua ziren eta 8 alokairuan okupaturik zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 5 etxek hiru zituzten, 12 etxek lau zituzten eta 27 etxek bost zituzten. 37 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 19 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 27 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 80 ziren, horien artean 62 aktiboak ziren eta 18 inaktiboak ziren. 62 pertsona aktiboetatik 59 lanean zeuden (32 gizon eta 27 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 18 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2000. urtean Auriolles udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Fatines
Biztanleria
2007an Fatines udalerrian erroldatutako biztanleak 731 ziren. Familiak 244 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 84 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 124 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ken (argipena)
Ken zenbait adiera dituen terminoa da:
Fatines
Etxebizitza
2007an 270 etxebizitza zeuden, 255 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 14 hutsik zeuden. 268 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 255 etxebizitza nagusietatik 213 bere jabearen bizilekua ziren, 39 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 58 etxek lau zituzten eta 175 etxek bost zituzten. 229 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 78 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 169 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ken (argipena)
Japonieratik:
Fatines
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ken (argipena)
Besterik:
Fatines
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 488 ziren, horien artean 373 aktiboak ziren eta 115 inaktiboak ziren. 373 pertsona aktiboetatik 354 lanean zeuden (187 gizon eta 167 emakume) eta 19 langabezian zeuden (7 gizon eta 12 emakume). 115 pertsona inaktiboetatik 40 erretiraturik zeuden, 49 ikasten zeuden eta 26 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 13 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Aimar Irigoien
Aimar Irigoien Jauregi (Errezil, Gipuzkoa, 1986) harrijasotzailea da. Errezilgo Irure Haundi baserrian familia trikitizale baten baitan jaioa, bost urte zituela hasi zen harria altxatzen.
Fatines
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 2 iturginak.
2000. urtean Fatines udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Beheranzko diseinua eta goranzko diseinua
Beheranzko diseinua ("goitik beherako diseinua" ere euskaraz, eta "top down" ingelesez) eta goranzko diseinua ("behetik gorako diseinua" ere euskaraz, eta "bottom up" ingelesez) informazioaren zientziako problementzako ebazpenak lortzeko estrategiak dira. Batez ere software a sortzeko erabiltzen dira; konputagailu-programak sortzea sarritan oso lan konplexua izanik, programak diseinatzeko teknika hauek erabiltzeak dezente erraztu egiten du lan hori. Teknika hauen erabilera zabaldu egin da azkenaldian, eta ondorioz, gizarte-zientzietan eta beste zientzia zehatz batzuetan ere aplikatzen hasi dira gaur egun, besteak beste hauetan: Konputagailuen programazioan, Nanoteknologia, Neurozientzia eta psikologia, Kudeaketa eta antolaketa, Osasun publikoa, Arkitektura edota Ekologian.
Fatines
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Beheranzko diseinua eta goranzko diseinua
Goitik beherako ereduan problema batentzako ebazpidea definitzerakoan hasieran sistemaren laburpen bat formulatzen da, xehetasun guztiak zehaztu gabe. Geroago definitzen da lehen urrats horretan guztiz zehaztu gabe erabili den elementu bakoitza, behin eta berriz, gero eta zehaztasun handiagoz, zehaztapen osoa eredua balioztatzeko nahikoa zehatza den arte. Goitik beherako eredua askotan "kutxa beltzen" laguntzarekin diseinatu da; kutxa beltz horien banakako osagaiak zehatz-mehatz azaldu ez badira ere, hasieran betetzen dituzten baldintza funtzionalekin definitu dira goi mailako ebazpidean, geroago xehetasun guztiekin definitu ahal izango delakoan.
Aitzitik, goranzko diseinuan banakako piezak zehatz-mehatz diseinatu eta gero osagai handiagoak handiagoak sortzeko lotzen dira, eta horiek lotzen joango da gero, sistema osoa osatu arte. Goranzko informazioaren jarioan oinarritutako estrategiak ere beharrezkoak eta nahikoak direla dirudite; sistemaren elementuetan eragina izan dezaketen aldagai guztien ezagutzan oinarrituta daude-eta.
Informatikan
Softwarea garatzeko prozesuan funtsezko eginkizuna dute beheranzko diseinua eta goranzko diseinua.
Beheranzko diseinua Harlan Mills eta Niklaus Wirth IBM ko ikertzaileek sustatu zuten 1970eko hamarkadan. Mills-ek programazio egituratuko kontzeptuak garatu zituen eta proiektu batean probatu zituen 1969an New York Times egunkariko hemerotekako indizea automatizatzeko. Proiektuaren administrazio- eta ingeniaritza-arrakastak beheranzko diseinuaren zabalkuntza ekarri zuen IBM-en eta informatika-industrian zehar. Niklaus Wirth-ek (bere lorpenen artean Pascal programazio lengoaiaren garapena dago) Programen garapena pausoz-pauko birfinketaren bidez artikulua idatzi zuen (Program development by Stepwise Refinement), eragin handia izan zuena.
Geroago 1980ko hamarkada-amaieran goitik beherako metodo horiek nagusitu egin ziren software ingeniaritzan, objektuei zuzendutako programazioa iritsi zen arte.
Cyclarhis gujanensis
Cyclarhis gujanensis Cyclarhis generoko animalia da. Hegaztien barruko Vireonidae familian sailkatua dago.
Beheranzko diseinua eta goranzko diseinua
Informatikan
Goitik beherako estrategiak sistema osoa (problema osoa) bere osotasunean ikusi ahal izateari ematen dio garrantzia. Hasieran prozesu global konplexua zehazten da, azpiprozesu sinpleagotan banatu eta azpiprozesu bakoitza bere aldetik ebazten saiatuko da gero. Ulertzen da kodeketa ezin dela hasi xehetasun maila nahikoa lortu arte, gutxienez sistemako zatiren batean. Horrek atzeratzen du sistemako unitate funtzionalak probatzeko urratsak diseinuaren zati handi bat osatu arte.
Behetik gorako estrategiak programazio eta probaketa goiztiarrei ematen die garrantzia. Lehenengo modulua zehaztu bezain laster has daitezke programazio eta probaketarekin. Estrategia honek arriskua ere badu, gauzak programatu behar baitira sistemako gainerako osagaiekin nola lotuko diren jakin gabe, eta baliteke konexio hori hasieran uste zen bezain erraza ez izatea. Bestalde, behetik gorako estrategiaren onura handienetako bat kodearen berrerabilpena da.
Software modernoaren garapenean normalean biak uztartzen dira, goitik beherakoa eta behetik gorakoa. Nahiz eta normalean sistemaren ezagutza osoa diseinu egokia lortzeko baliagarria izan, alegia, beheranzko estrategia dena, software-garapenerako proiektu gehienetan lehendik dagoen kodea erabiltzen ere saiatzen da nolabait. Lehendik dauden moduluak erabiltzeak diseinuari beheko zaporea ematen dio. Planteamendu batzuek partzialki funtzionala den sistema bat osorik diseinatu eta programatzeko estrategia bat erabiltzen dute eta sistema hori proiektuaren baldintzak betetzeko hedatzen da geroago.
Konputagailuen programazioan
Beheranzko diseinua programazio-estilo bat da, lengoaia prozedural tradizionalen zutabea, non diseinua pieza konplexuak zehaztetik hasten den eta ondoren pieza txikiago batzuetan banatzen diren. Top-down metodoak erabiliz programa bat idazteko teknika prozedura nagusi bat idaztea da, beharko diren funtzio nagusi guztiak izendatzen dituena. Gero, programazio-taldeak funtzio horietako bakoitzaren eskakizunak aztertzen ditu, eta prozesua errepikatu egiten da. Zatitutako azpierrutina horiek azkenean ekintza sinpleak egingo dituzte, nonbakoitza erraz eta zehatz kodetu ahal izango baitira. Azpierrutina guztiak kodetu direnean, programa probatzeko prest dago. Aplikazioa maila altuan definitu da, goi maila horretan azaltzen diren kontzeptuak eta ekintzak koordinatuta, eta horrela gero maila baxuko lana autonomoa izan daiteke. Argi eta garbi definitu beharko da Beheko mailako abstrakzioak goragoko mailakoetan nola integratu beharko diren.