cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
David V. Herlihy
David V. Herlihy (1958ko uztailaren 30an jaioa) egile eta historialaria da. Yale University Press-ek argitaratutako Bicycle: The History, eta Lost Cyclist: The Epic Tale of Aventurer American and His Mysterious Disappearance idazteagatik nabarmendu zen. Nazioarteko Txirrindularitza Historiako Biltzarrean ere aurkeztu du eta txirrindularitzari buruzko iritzi-artikulu bat argitaratu du The New York Times egunkarian. 1980an, Harvard Unibertsitatean graduatu zen eta Harvardeko Txirrindularitza Klubeko ikasle ohia da. David Herlihy eta Patricia Herlihy historialari ospetsuen semea da.
Hozier
2009-2012 Anúna folk taldeko kide izan zen eta 2014an bakarkako ibilbideari ekin zion.
David V. Herlihy
Bizikletaren asmakuntza
Herlihyk frogatu zuen 1993ko urriaren 11 eta 16an Bostonen (Massachusetts), Laugarren Nazioarteko Txirrindularitza Historia Biltzarrean, Pierre Lallementek merezi zuela aitorpena draisinaren gainean pedalak jartzeagatik.
Krai
Krai bat (errusieraz, край), Errusia zatituta dagoen 83 eremu administratiboetatik 9 izendatzeko erabiltzen den terminoa da. Euskaraz, lurralde, probintzia eta herrialde izenek termino horren pareko esanahia dute.
Krai hitza, etimologiaren aldetik, «ebaki» esan nahi duen кроить aditzari (kroit ' ) lotuta dago. Historian, kraiak lurralde zabal-zabalak ziren, Errusiaren periferian zeudenak; izan ere, krai hitzak «ertza» edo «muga» ere esan nahi du.
Antzeko hitza da kraj, baina hori Txekoslobakian erabiltzen zen, eta gaur egun Txekia eta Eslovakian erabiltzen den banaketari dagokio.
Accipiter trivirgatus
Accipiter trivirgatus Accipiter generoko animalia da. Hegaztien barruko Accipitridae familian sailkatua dago.
Auburn (Kentucky)
Auburn Kentuckyko hiri bat da. Logan konderrian kokatua dago. 2010ean 1,340 biztanle zituen, 4.18 kilometro koadrotan banatuta.
Duke Unibertsitatea
Estatu Batuen hegoaldeko unibertsitate selektiboenetakoa da (US News & World Report 2008 txostenaren arabera). Hori dela eta, Hegoaldeko Harvard ere deitzen diote.
Izen ofiziala Duke University du. Washington Dukeren omenez jarri zioten izena, Unibertsitatearen lehen ongileetako baten aitaren omenez, alegia.
Ofizialki 1924an fundatu zen arren, Duke Unibertsitateak bazuen aurrekari bat, 1838ko Trinity College eskola, Ipar Carolinako Trinity hirian zegoena. Metodistek eta kuakeroek jarri zuten abian, eta Durhamera aldatu zen gero, 1892an.
Unibertsitateak hiru campus ditu Durhamen, bai eta itsas laborategi bat ere, Beauforten. Campus nagusia Julian Abele arkitektoak diseinatu zuen nagusiki, eta Duke kapera du erdigune. Horrez gain, ekialdeko campusa (estilo georgiarrekoa) eta mendebaldeko campusa (estilo gotikokoa) ditu.
Kirolak
Duke Unibertsitateko ikasle izan dira NBAko saskibaloi-jokalari hauek: Grant Hill, Danny Ferry, Christian Laettner, Elton Brand, Shane Battier, Carlos Boozer, Chris Duhon, Mike Dunleavy Jr., J. J. Redick, Shelden Williams eta Kyrie Irving.
Manatee Road (Florida)
Manatee Road Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Levy konderrian dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Los Alamosko Laborategi Nazionala
Los Alamosko Laborategi Nazionala, Los Alamos National Laboratory edota LANL, AEBetako Mexiko Berria estatuko Santa Fe hiriaren ipar-mendebaldean, Los Alamos konderrian, nagusiki Bigarren Mundu Gerran zehar bonba nuklearrak diseinatzeko helburuz Ameriketako Estatu Batuetako Energia Sailak ezarritako laborategi bat izan zen.
1943an sortua izan zen. Nagusiki Manhattan Proiektua garatu zen kokalekua izateagatik ezaguna da.
Bertan, Kaliforniako Unibertsitateko 6.800 langilek lan egin zuten (zientzialariak barne), eta beste 2.800 kontratista ere. Langileen ia heren bat fisikariak ziren, laurden bat ingeniariak, seiren bat kimikariak, eta gainontzekoak matematikariak, informatikariak, biologoak, geologoak, eta bestelako alorretakoak.
Resistencia
Geografia
Barraqueras ibaiaren ertzean dago, Paraná ibaitik 6 km-ra, Corrientes hiriaren aurrean.
Klima
Resistenciak klima azpitropikal hezea du (Cfa Köppen klima sailkapenan)
Ekonomia
Zura, kotoia, azukre-kanabera, behi-azienda eta industria dira hiriko ekonomiaren oinarriak.
Historia
XVIII. mendearen erdialdean jesuitek San Fernando del Río Negro misioa sortu zuten (1773an utzi zuten, aita santuak jesuiten ordena ezabatu zuenean).
1878tik aurrera etorkin italiarrak heldu ziren, eta haiek egituratu zuten egungo hiri modernoa. 1884an Chaco-ko hiriburu egin zuten eta, orduan, Resistencia izena eman zioten.
Marmanhac
Marmanhac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Marmanhac udalerrian erroldatutako biztanleak 725 ziren. Familiak 288 ziren, horien artean 80 pertsona bakarrekoak ziren (64 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 72 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 100 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 36 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 420 etxebizitza zeuden, 300 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 85 bigarren erresidentzia ziren eta 35 hutsik zeuden. 386 etxeak ziren eta 29 apartamentuak ziren. 300 etxebizitza nagusietatik 228 bere jabearen bizilekua ziren, 66 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 12 etxek bi zituzten, 43 etxek hiru zituzten, 69 etxek lau zituzten eta 175 etxek bost zituzten. 215 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 127 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 132 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 458 ziren, horien artean 333 aktiboak ziren eta 125 inaktiboak ziren. 333 pertsona aktiboetatik 303 lanean zeuden (175 gizon eta 128 emakume) eta 30 langabezian zeuden (14 gizon eta 16 emakume). 125 pertsona inaktiboetatik 53 erretiraturik zeuden, 44 ikasten zeuden eta 28 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Marmanhac udalerrian 308 unitate fiskal zeuden, 743,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.108 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 29 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Villanueva taldeko Kontsumo-Kooperatiba
Villanueva etxebizitza merkeen sozietate kooperatiboaz gainera, bada funtsezko eraikin kolektibo bat orubearen ipar-mendebaldeko ertzean: Villanueva taldeko kontsumo-kooperatiba.
Marmanhac
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 2 margolariak, 2 zurginak, 1 iturgina, 1 argiketaria eta 1 ile apaindegia.
Villanueva taldeko Kontsumo-Kooperatiba
Eraikin exentua da, oinplano laukizuzenekoa eta beheko solairua eta lehenengo solairua dituena. Lau uretako jatorrizko estaldurari gerora gehitu zaio bi isuriko teilatutxoa duen ganbara. Gailen da etxaurre nagusia, Ramon y Cajal kalera begira dagoena: puntu erdiko bost arku ditu beheko solairuan, eta hiru baodun balkoi nagusi handia lehenengo solairuan. Etxaurrea ongi egituraturik dago, hutsune berringuratuak ditu, beheko solairua eta lehen solairua banantzen dituen ezker-eskuineko inposta eta goitik beherako inposta izkinetan. Hizpide dugun eraikinaren etxaurreek itxura handia dute eraikin publiko mota zehatz eta ohiko batekin: arkupedun udaletxeekin.
Marmanhac
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Marmanhac udalerrian 31 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.310 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Espainiako futbol ligako bigarren maila
Espainiako futbol ligako bigarren maila edo SmartBank Liga, Espainiako futbol liga txapelketaren bigarren maila garrantzitsuena da. 1929an egin zen lehen aldiz. Gaur egun 22 talde daude, nahiz eta hasieran 10 baino ez.
Iruñeko Erruki Etxea
Iruñeko Erruki Etxea (gaztelaniaz: Casa de Misericordia de Pamplona) Iruñeko zahar-etxea da, bertoko eta inguruetako zaharren egoitza da.
Kokalekua
Gazteluko Ingurunea kalearen 1. zenbakian dago, Foruen plazaren alboan.
Espainiako futbol ligako bigarren maila
Lehia sistema
Garaipenak 3 puntu ematen ditu. Berdinketak bat eta porrotak zero. Denboraldiaren amaieran puntu gehien duena txapelduna da. Bi taldek puntu berberak izanez gero, nor dagoen goian eta nor atzean erabakitzeko, bien arteko puntuak kontuan hartuko dira. Berdinketak jarraituz gero gol kopurua hartuko da kontuan.
Iruñeko Erruki Etxea
Historia
1706an sortua, hiru mendeurrenean Nafarroako Urrezko Domina jaso zuen. Gaur egungo eraikina Victor Eusak diseinatu zuen eta 1933an Vicente García Castañón nafar ingeniaria eta haren emazte María de la Trinidad Fernández Arenasen diru laguntzari esker eraiki zen.
2007an bertan zazpi ehunurtedun bizi ziren.
Espainiako futbol ligako bigarren maila
Lehia sistema
Lehenengo bi taldeak lehen mailara igotzen dira eta 3. postutik 6.era gelditzen direnek igoera play-offak jokatzen dituzte eta hauetako talde bakarrak lortzen du igoera. Lehen mailako talde baten harrobiko taldeek ez dute mailaz igotzeko eskubiderik. 2021-22 denboralditik aurrera azkeneko lau taldeak Lehen maila RFEF mailara jaisten dira.
Garaipenak
Datuak, 2022-23 denboraldia barne.
Iruñeko Erruki Etxea
Historia
Erruki Etxea Iruñeko zezen plazaren jabea da.
Espainiako futbol ligako bigarren maila
Garaipenak
Euskal taldeak: Alavés 4 aldiz, Osasuna 4 aldiz, Real Sociedad 3 aldiz, eta Eibar behin.
Igoerak
Datuak, 2022-23 denboraldia barne.
Piloneko entzierroa
Piloneko entzierroa Faltzesen egiten duten 800 metroko lasterketa bitxia da, eta aldapan beherako ibilbide estu eta malkartsuan egiten da. Alde batean, mendiko horma dago, eta, bestean, sakana. 1920. urtean hasi ziren Faltzesen mendiko entzierroak egiten.
Espainiako futbol ligako bigarren maila
Denboraldiak
Datuak, 2022-23 denboraldia barne.
Piloneko entzierroa
Nievako Ama Birjinaren omenez egiten diren herriko jaiak ospatu bitartean (9 egun abuztuaren azkenaurreko igandetik kontatzen hasita), eta umeentzako egunean izan ezik, antolatzen dute. Entzierroan bigantxak erabiltzen dira. Ekitaldia goizeko bederatzietan hasten da, nahiz eta ordu eta erdi lehenago, entzierrotxoa izaten den (bigantxak entzierroa hasten den tokira eramaten dituztenean).
Bigantxak ibilbidearen hasierara eramatean, jendea isilik egoten da, eta herritarrek muinoaren goialdetik ikusten dute dena. Goizeko bederatzietan, herriko gazteak ibilbidean jarri, eta txupinazoa jaurtitzean, bigantxak aske uzten dituzte eta entzierroa hasten da. Gazteek Leringo antzinako bidean zehar korritzen dute, alde batean mendia, eta beste aldean amildegia dutela. Askotan, bigantxaren bat amildegian behera erori eta aske geratzen da, eta zauritu ugari izaten da urtero.
Espainiako futbol ligako bigarren maila
Denboraldiak eta puntuak
Hauek dira euskal talde bakoitzak bigarren mailan egin dituen denboraldiak. 2022-23 denboraldiko datuak barne.
Luquan Yi eta Miao konderri autonomoa
Luquan Yi eta Miao Konderri autonomoa (txinera sinplifikatuz: 呈贡县; pinyineraz: Chénggòng Xiàn), Kunming osatzen duten konderrietako bat da. 2004ko erroldaren arabera 450.000 pertsona bizi ziren 4.378,0 kilometro koadroko azaleran.
Penallt
, 'Pen-allt', Galesko udalerri bat da, Monmouthshire konderrian.
Petri IV.a Aragoikoa
Petri IV.a Aragoikoa Zeremoniatsua (Balaguer, 1319ko urriaren 5a - Bartzelona, 1387ko urtarrilaren 5a), Aragoi eta Valentziako errege eta Bartzelonako kondea izan zen (1336 - 1387).
Biografia
Alfontso IV.a Aragoikoa eta Teresa Entençakoa gurasoak zituen.
Diccionario castellano-vasco (Plazido Muxika)
Diccionario castellano-vasco Plazido Muxikak 1965ean argitaratu zuen liburua da, gaztelaniazko hitz bakoitzak euskaraz dituen ordainak ematen dira bertan. Plazidoren lanik mardulena izan zen, euskarari eginiko ekarpen itzela, hainbat eta hainbat urteko lana eskatu ziona (1929-1965). Guztira hiztegiak 1.897 orrialde trinko ditu eta urte askoan erreferentzia nagusi izan da euskalgintzan aritu diren guztientzat. Gutxienez 17.000 ale saldu ziren.
Petri IV.a Aragoikoa
Ezkontza eta seme-alabak
1338an Joana II.a Nafarroakoaren alaba Maria (1329–1347) ezkondu eta lau seme-alabak izan zituzten:
Diccionario castellano-vasco (Plazido Muxika)
Geroago Plazidok berak lehen hiztegi horri buelta eman eta Diccionario vasco-castellano argitaratu zuen 1981ean, bi liburukitan.
Petri IV.a Aragoikoa
Ezkontza eta seme-alabak
1347an Bartzelonan Alfontso IV.a Portugalgoaren alaba Leonor (1328–1348) ezkondu zuen. Izurri Beltzak hil zuen.
Diccionario castellano-vasco (Plazido Muxika)
Koldo Mitxelenak berak ere goraipatu zuen hiztegiaren ekarpena. Haren ustez akats bakarra zuen hiztegiak: era guztietako aldaerak eta sinonimoak maila berean eman izana, egokitasunaren arabera ordenatu gabe. Beste akatsik ez zuen, Koldo Mitxelenaren esanetan.
Sortzeko motibazioa
Plazidok berak aitortu zuenez, hiztegi hori egiteko erabakia 1929an hartu zuen, Kolonbiako Pasto hiriaren inguruko mendietan zeharkaldia egiten ari zela, Zeruko Argia aldizkariaren ale baten orrialdeak aurkitu zituenean. Orduan hogeita hiru urteko jesulagun gaztea zen eta Kolonbiako ikastetxe batean ziharduen, hiru urteko maisualdia betetzen. Urruti haietan eta horrelako leku bakartian bere herriko hizkuntza aurkitzeak zirrara handia eragin omen zion Plazido gazteari, eta euskararen alde zerbait egin behar zuela erabaki zuen.
Iturriak
Hiztegi hori egiteari eman zizkion hurrengo 36 urteak. Lan horretan, Azkueren Diccionario vasco-español-francés hiztegia izan zuen iturri nagusi. Neurri txikiagoan, beste iturri batzuk ere erabili zituen:
Napartheid (aldizkaria)
Napartheid Nafarroan sortutako euskarazko komiki aldizkaria izan zen. Lehen alea 1988ko neguan eman zuen argitara, euskararen legea eta honek hizkuntza foru-erkidegoan nola arautzen duen salatzeko. Euskararen lege horrek, euskaldunak diskriminatzen dituela salatzeko, Hegoafrikako Apartheidaren antzeko hitza erabili zuten, eta horrela, Nafarroako apartheida "Napartheid" da.
Diccionario castellano-vasco (Plazido Muxika)
Geroagoko hiztegi batzuk
Euskara batuaren lehen hiztegi handiak 1977an hasi ziren plazaratzen. Xabier Kintanaren ekarpena oso nabaria izan zen. 1970ean, Gabriel Arestirekin batasunerako oinarrizko hitzak biltzen zituen Batasunaren kutxa izeneko argitalpenean. Gero, oso ezagun eta erabiliak izan ziren hiztegiak atera zituen hurrengo urteetan, gero eta osatuagoak izan ziren, Kintanak berak bakarrik paratuta edo elkarlanean:
Napartheid (aldizkaria)
Komikilariak
Napartheid aldizkaritik hainbat komikilari ezagun pasa dira:
Petri IV.a Aragoikoa
Ezkontza eta seme-alabak
1377an Bartzelonan Sibila Fortiàkoa (?-1406) ezkondu eta semea eta alaba izan zituzten:
Kraj
Kraj (pluralean kraje) Txekoslovakian erabiltzen zen eta gaur egun Txekia eta Eslovakian erabiltzen den banaketa administratiboetarako izena da. Errusiako krairen antzekoa da.
Chilomys instans
Chilomys instans Chilomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Sigmodontinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Vy-lès-Rupt
Vy-lès-Rupt Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
MAB C
MAB modèle C euskal pistola semiautomatikoa da. FN Model 1910ean oinarrituta, 1933an egin zuten lehen alea eta 1963an (9 mm) eta 1967an (7,65 mm) azkenak. Baionan zegoen Manufacture d'armes de Bayonne enpresak ekoiztu zuen.
Vy-lès-Rupt
Biztanleria
2007an Vy-lès-Rupt udalerrian erroldatutako biztanleak 101 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
MAB C
Bigarren Mundu Gerran, Wehrmachtek eta Erresistentziak erabili zuten.
Vy-lès-Rupt
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 61 etxebizitza zeuden, 41 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 20 bigarren erresidentzia ziren. 55 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 41 etxebizitza nagusietatik 30 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 4 etxek hitu gela zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 28 etxek bost zituzten. 35 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 20 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 17 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 64 ziren, horien artean 42 aktiboak ziren eta 22 inaktiboak ziren. 42 pertsona aktiboetatik 39 lanean zeuden (18 gizon eta 21 emakume) eta 3 langabezian zeuden (3 emakume eta 3 emakume). 22 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2000. urtean Vy-lès-Rupt udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 728 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Klopotovice
Klopotovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 268 biztanle ditu eta 5,33 kilometro koadroko azalera. Prostějoveko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1407 urtean egin zen.
Isabel Etxeberria (argipena)
Isabel Etxeberria emakume hauen izena izan daiteke:
Txuvaxia
Txuvaxia (Чува́шия; Чӑваш Ен) edo Txuvaxiako Errepublika (Чува́шская Респу́блика; Чӑваш Республики) Errusiako subjektu federal bat da, errepublika bat zehazki, Volgako Barruti Federalean kokaturik dagoena. 18.300 km²ko eremua du eta 2010ean 1.251.619 biztanle zituen. Hiriburua Txeboksary da.
Geografia
Txuvaxiak Volga ibaiaren erdiko ibilguaren hego-mendebaldeko bazterrean dago, Gorki eta Kazan hirien artean. Iparraldean Mari El dauka, Nizhny Novgorod oblasta mendebaldean, Mordovia hego-mendebaldean, Ulianovsk oblasta hegoaldean, eta Tatarstan hego-ekialde eta ekialdean.
Hiri nagusiak Txeboksary, hiriburua, Alatyr, Kanax, Xumerlya eta Novotxeboksarsk dira.
Historia
Txuvaxiarrak turkiar jatorriko biztanleak dira gehienbat. XVI. mendean Errusiarekin bat egin zuen. 1920. urtean eskualde autonomo bihurtu zen, eta 1925ean errepublika autonomo. 1929-1936 urteetan, Gorkiko lurraldean integraturik egon zen.
Dendropsophus studerae
Dendropsophus studerae Dendropsophus generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Txuvaxia
Ekonomia
Laborantza (garia, garagarra, artoa, patata, tabakoa), abere-hazkuntza (behi- eta zerri-azienda), arrantza (Volga eta Sura ibaietan) eta industria (metalurgia, tresneria mekanikoa eta elektrikoa, janari-industria, larrugintza) dira ekonomia-jarduera nagusiak.
Biztanleria
2010ean Txuvaxiak 1.251.619 biztanle zituen; %67,7 txuvax etniakoak ziren, %26,9 errusiarrak eta %2,8 tatariarrak.
Brolo
Brolo Italiako udalerri bat da. Messinako probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Brolok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Aginte-taula integral
Aginte-taula integrala erakunde bateko kudeaketa modu osotu batez zehaztu, bideratu eta ebaluatu egiten duen metodo eta agiri bat da. Erakunde eta enpresen finantza-ikuspuntuaz haraindi, erakundeko beste arloak eta prozesuak ere hartzen ditu kontuan; zehatzago, finantza, prozesu, bezero eta ikaskuntza arloak aztertzen ditu, helburuen lorpenerako arlo bakoitzean adierazle zehatzak eratuz. Orohar, aginte-taulak atal hauek izaten ditu: erakundeko xede eta estrategiak, horretarako zehaztutako helburuak, helburu horietarako neurriak eta ekintzak eta hasiera eta amaiera jakineko ekimenak. Ekitaldi baten ondoren, neurriak eta ekimenak burutu eta helburuei buruzko adierazleak kalkulatzen dira, erakundeko kudeaketaren kontrolari ekiteko. Aginte-taula integrala Robert S. Kaplan eta David Norton kudeaketa adituek proposatu zuten 1992 urtean eta geroztik mundu osoan sarri erabiltzen den funtsezko kudeaketa tresna bilakatu da.
Martin Lardizabal
Martin Lardizabal Elortza (Idiazabal, XVII. mendea - Segura, 1740) gipuzkoar legelaria izan zen. Salamancako Unibertsitatean ikasi ondoren, irakaslea izan zen bertan. 1732an, Andresoteren matxinadaren garaian, Filipe V.ak Venezuelako juez pesquisidor y comandante general izendatu eta gobernadore de facto bilakatu zen. 1737an Gabriel Zuloagak Lardizabal ordezkatu zuen eta honek etxerako buelta hartu zuen.
Citroën Berlingo
Citroën Berlingo eta Peugeot Partner Groupe PSAk 1996tik aurrera ekoizten den furgoneta txikia da. 2019tik aurrera, hirugarren belaunaldia Opel/Vauxhall Combo eta Toyota ProAce City markapean ere saltzen dute. Hasieran Citroën ZX/Peugeot 306 modeloetan inspiratu ziren.
Cypress Gardens (Florida)
Cypress Gardens Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Polk konderrian dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Arnasbide
Arnas aparatuan, arnasbideak airea biriketara daramaten organoen multzoa da, hala nola sudurra, ahoa, faringea, laringea, trakea, bronkio eta bronkioloak.
Repelega Ikastetxe Publikoa
Babcock & Wilcox herriaren ondoan, Ramon y Cajal etorbidean, Repelega ikastetxe publikoa dago egun. Kasu horretan, herria diseinatu zuten arkitektoek funtzionaltasun irizpide berberei eutsi zieten Babcock & Wilcox ikastetxea eta La Divina Pastora kapera eraikin berean biltzeko. Mintzagai dugun eraikinaren egitura hormigoi nahiz adreiluzkoa da eta leiho handiak ditu. Hasierako eraikinaren beheko solairua arkupeduna zen eta zabalik zegoen.
Portersville (Pennsylvania)
Portersville Pennsylvaniako borough bat da. Butler konderrian kokatua dago. 2010ean 235 biztanle zituen, 2.06 kilometro koadrotan banatuta.
Accipiter griseiceps
Accipiter griseiceps Accipiter generoko animalia da. Hegaztien barruko Accipitridae familian sailkatua dago.
Marchemaisons
Marchemaisons Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Marchemaisons udalerrian erroldatutako biztanleak 159 ziren. Familiak 60 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Penpergwm
, Galesko udalerri bat da, Monmouthshire konderrian.
Marchemaisons
Etxebizitza
2007an 85 etxebizitza zeuden, 62 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 19 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 85etxeak ziren. 62 etxebizitza nagusietatik 52 bere jabearen bizilekua ziren eta 9 alokairuan okupaturik zeuden; 8 etxek hitu gela zituzten, 17 etxek lau zituzten eta 36 etxek bost zituzten. 44 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 28 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 31 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Marchemaisons udalerrian 60 unitate fiskal zeuden, 162 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.642 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 iturgina eta 2 jatetxeak.
2000. urtean Marchemaisons udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Johanna Schopenhauer
Johanna Henriette Schopenhauer (Gdansk, 1766ko uztailaren 9a - Jena, 1838ko apirilaren 17a) alemaniar nobelagile izan zen, Arthur Schopenhauer filosofoaren eta Adele Schopenhauer artistaren ama.
Christian Heinrich Trosiener izeneko merkatari eta senatari baten alaba izan zen. Heinrich Floris Schopenhauer, handizkako merkatari hanseatikoarekin ezkondu zen. Senarra hil ondoren, 1805eko apirilaren 20an, Johanna Weimarren finkatu zen Adele alabarekin. Han literatura-areto bat sortu eta ospea lortu zuen. Garai hartako intelektual gailenek hartu zuten parte, besteak beste, Goethek eta Wielandek.
Klučenice
Klučenice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 451 biztanle ditu eta 25,63 kilometro koadroko azalera. Příbramgo barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1546 urtean egin zen.
Pobrezia
Pobrezia, pobretasuna edo txirotasuna oinarrizko beharrak asetzeko behar diren baliabideak ez edukitzea eta ezin eskuratzea da zentzu hertsi batean. Oinarrizko beharrez gaindi, pobrezia bizi-kalitatearekin ere loturik dago; hain zuzen, hezkuntza, giza-harremanak, ingurumenaren kalitatea eta askatasun politiko eta espiritualak ere pobreziari eragiten dioten faktoreak dira. Beraz, zentzu zabalago batean, pobrezia giza garapenerako beharrezko diren baliabideak ez izatea da. Pobrezia pertsona, talde edo herri batek gizarte baten baitan pairatzen duen egoera izan daiteke, eta desberdintasun ekonomiko eta sozialaren ondorioa da.
Baliabide ekonomikorik ez izateak baliabide horiek eskuratzea eragozten duen egoerak ere pobreziatzat hartzen dira, baita langabezia, diru-sarrerarik eza edo horien maila baxua bezalako egoerak ere. Era berean, pobrezia gizarte-bazterketako, gizarte-bereizketako edo marjinazioko prozesuen emaitza izan daiteke (alderantziz, pertsona bat pobre bihurtzeak ere marjinaziora eraman dezake). Hirugarren munduko herrialde askotan, pobrezia agertzen da elikagaien oinarrizko saskian beharrezko guztiak asetzea ezinezkoa denean edo azpigarapen-arazoak ematen direnean.
Definizioak eta etimologia
Pobrezia hitza antzinako poverté normandierazko hitzetik dator, (frantses modernoan pauvreté), latinez paupertās pauper (behartsu).
Pobreziari buruzko hainbat definizio daude kokatuta dagoen egoeraren testuinguruaren arabera, eta, normalean, pertsona edo komunitate batek bizi-maila jakin baterako baliabide ekonomikorik eta funtsezkorik ez duen egoera edo egoera bati egiten dio erreferentzia.
Nazio Batuen Erakundea: Funtsean, pobrezia aukerak eta egokiera ukatzea da; giza duintasuna, urratzea. Gizartean eraginkortasunez parte hartzeko oinarrizko gaitasunik eza esan nahi du. Familia bat elikatzeko eta janzteko adina ez izatea, eskolara edo klinikara joateko aukerarik ez izatea, elikatzeko lurra edo bizimodua ateratzeko lana ez edukitzea, kreditua lortzeko aukerarik ez izatea. Pertsona, etxe eta komunitateen segurtasun eza, ezintasuna eta bazterketa esan nahi du. Biolentziarako sentiberatasuna esan nahi du, eta, askotan, ingurune marjinaletan edo ahuletan bizitzea dakar, ur garbirik eta saneamendurik gabe.
Munduko Bankua: Pobrezia ongizaterik eza da, eta dimentsio asko hartzen ditu. Errenta baxuak eta bizirauteko beharrezkoak diren oinarrizko ondasun eta zerbitzuak duintasunez eskuratzeko ezintasuna barne hartzen ditu. Pobreziak barne hartzen ditu, halaber, osasun eta hezkuntza maila baxuak, ur garbia eta saneamendua eskuratzeko aukera eskasak, segurtasun fisiko desegokia, ahotsik eza eta norberaren bizitza hobetzeko gaitasun eta aukera eskasak.
Europar Batasuna (EB): Pobreziari buruz Europar Batasunak ematen duen definizioa munduko beste leku batzuetan ematen diren definizioetatik oso desberdina da, eta, ondorioz, EBko herrialdeetan, pobreziari aurre egiteko ezarritako neurri politikoak ere ez datoz bat beste nazioetako neurriekin. Pobrezia errenta erlatiboaren atalaseak erabiltzen dituen herrialde bakoitzeko errentaren banaketaren arabera neurtzen da. EBko errenta erlatiboen pobrezia-tasak Eurostatek biltzen ditu herrialde kideen estatistikak koordinatzeaz, biltzeaz eta zabaltzeaz arduratzen den Europar Batasuneko Errenta eta Bizi Baldintzei buruzko Inkestak (EU-SILC) erabiliz.
Pobreziaren dimentsio aniztasuna
Batzuek ukatu egiten dute pobreziaren faktore-aniztasuna eta pobrezian diru-sarrerek duten garrantzia nabarmentzen dute, diru-sarrera eta beste dimentsioen artean lotura zuzena dagoela baieztatuz. Hau da, diru-sarrera urriak orokorrean osasun baldintza txarrekin lotuta daude, edo hezkuntza kalitate baxuarekin. Ondorioz, jendea edo behartsuen ongizatea hobetzea bada helburua, bide zuzenena diru-sarrerak hobetzea izan beharko luke.
Pobreziaren adierazleak
Pobrezia neurtzeko adierazle ugari erabiltzen dira. Hona hemen horietako batzuk:
Per capita Nazio Produktu Gordina (NPG): Nazio baten ekonomiaren garapenaren erakusle den neurri hau ez da pobrezia erakusle egokia bi arrazoigatik. Batetik, batezbesteko bat denez, ez du kontuan hartzen distribuzioa. Hau da, herrialde bateko herritarren artean desberdintasun ekonomiko handia egon arren batezbestekoa neurtzen denez, desberdintasunak ez dira azaltzen, eta batezbestekoak ez du errealitatea erakusten.
Thalfenisita
Thalfenisita sulfuro motako minerala da eta djerfisherita taldearen kidea da.
Pobrezia
Pobreziaren adierazleak
Pobreziaren atalasea edo ataria: Gizarte batean, bizitza maila duina izateko beharrezkoa den diru-sarrera da. Pobrezia maila neurtzeko, beraz, atari honetatik beherako diru-sarrerak dituzten biztanle kopurua kontatu genezake. Hala ere, aurreko adierazleak bezala, honek ez du kontuan hartzen pobrezian dagoen jendea diru-sarrera horretatik gertu ala urrun dagoen. Hau da, ez du pobreen artean dagoen desberdintasuna kontuan hartzen.
Thalfenisita
Ezaugarriak
Thalfenisita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da:. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1 - 1,5 da.
Pobrezia
Pobreziaren adierazleak
Giza garapenaren indizea: Nazio Batuen Erakundearen Garapenerako Programak sorturiko adierazlea da. 3 paramentro hartzen ditu kontutan herrialde baten garapena neurtzeko: Per capita Barne Produktu Gordina (BPG), bizi-itxaropena eta hezkuntza maila (alfabetatze maila eta hezkuntza sisteman izen-emate kopuruaren arteko batezbestekoa atereaz neurtzen da).
Aurreko adierazleek baino pobreziaren dimentsio gehiago kontuan hartu arren, adierazle honek ez du herrialde barruan egon litekeen desberdintasuna erakusten, eta, horregatik, ez da pobrezia neurtzeko adierazle zehatza.
Pobrezia-muga: Pertsona edo familia bat, administrazio eta gobernuen aldetik pobretzat hartuak izan daitezen gehienezko errenta maila.
Erabateko pobrezia
Erabateko pobrezia: Oinarrizko beharren multzo finko bat eskuratu ezin izatea, hala nola, janaria, jantziak, etxea eta osasun-zerbitzuak.
Erabateko pobreziak (askotan muturreko pobreziaren edo pobrezia zitalaren sinonimoak) denboran eta herrialdeen artean koherentea den eredu bati egiten dio erreferentzia. Arau horrek, normalean, honako hau adierazten du: «oinarrizko giza beharrizanak, besteak beste, elikagaiak, edateko ura, saneamendu-instalazioak, osasuna, aterpea, hezkuntza eta informazioa kentzea. Ez da diru-sarreren mendekoa bakarrik, zerbitzuen eskuragarritasunaren mendekoa ere bada». Pobrezia-mugatik beherako diru-sarrera bat izatea, oinarrizko beharrak erosteko beharrezko errenta gisa definitzen dena, lehen mailako pobrezia gisa ere definitzen da.
Dolar bat egunero pobrezia-muga, hala, 1990ean ezarri zen lehen aldiz bizi-maila hori lortzeko neurri gisa. AEBko dolarra moneta gisa erabiltzen ez duten nazioentzat, dolar bat egunero ez da, kanbio-tasak zehazten duen moduan, egunean tokiko monetaren zenbateko baliokidean bizitzera itzultzen. Aitzitik, erosteko ahalmenaren parekotasun-tasak zehazten du, eta horrek esan nahi duena da dolar batekin Estatu Batuetan eros zitzakeen gauza berberak erosteko zenbat tokiko diru beharko zukeen. Normalean, horrek esan nahi du tokiko moneta gutxiago beharko lukeela kanbio-tasa erabiliko balitz baino.
1993tik 2005era, Munduko Bankuak pobrezia absolutua (inflazioa 1993ko AEBko dolarrera egokitu ondoren), eguneko 1,08 dolar gisa definitu zuen eros-ahalmenaren parekotasunarekin, eta, 2008an, eguneko 1,25 dolar gisa eguneratu zuen (1,00 dolarren baliokide egunean 1996ko AEBko prezioekin alderatuta) , eta, 2015ean, berriro eguneratu zen pobrezia absolutua 1,90 dolar baino gutxiagorekin bizitzera , eta pobrezia moderatua egunean 2 edo 5 dolar baino gutxiagorekin. Era berean, Elikagaien Politikarako Ikerketarako Nazioarteko Institutuko 2007ko txosten batek ultra-pobrezia definitzen du egunean 54 zentimo baino gutxiagorekin bizitzea. Munduko Bankuak ezarritako eguneroko 1,90 dolarreko pobreziaren muga eztabaidagarria da. Nazio bakoitzak bere atalasea du erabateko pobrezia mugarako; Estatu Batuetan, adibidez, pobrezia-muga absolutua 15,15 dolar zen 2010ean (22.000 dolar lau laguneko familia batentzat urtean), Indian, berriz, 1,0 dolar eguneko , eta, Txinan, pobrezia-muga absolutua 0,55 dolar zen eguneko bakoitzaren erosahalmenaren parekotasunaren (ingelesez PPP) arabera 2010ean. Pobrezia-lerro ezberdin horiek nazio bakoitzaren txosten ofizialen arteko datuen alderaketa, kualitatiboki, zaila egiten dute. Zenbait jakintsuren ustez, Munduko Bankuaren metodoak muga altuegia ezartzen du, beste batzuek baxuegia dela dioten bitartean.
Erosketa-ahalmenaren parekotasunak (PPP) moneta desberdinen erosteko ahalmena berdintzen saiatzen diren moneta bihurtzeko tasak dira, herrialdeen arteko prezio-mailen desberdintasunak ezabatuz. Salneurtutako ondasun eta zerbitzuen saskia azken gastuen parte diren guztien lagin bat da: etxeen eta gobernuaren azken kontsumoa, kapital finkoaren eraketa eta esportazio garbiak. Adierazle hau AEBko dolarreko moneta nazionalaren arabera neurtzen da.
Pobrezia erlatiboa
Pobrezia erlatiboa: gizarte batean dagoen ongizate eta aberastasunaren araberako kontzeptua da. Garapen bidean dagoen gizarte batean, adibidez, bizitzeko "beharrezko" produktuak janaria eta jantzi batzuk besterik ez dira; garatutako herrialdeetan, berriz, "beharrezko" gauzen artean hilean behin ateratzea edo Gabonetako opariak daude.
Pobrezia neurtzeko irizpide edo modu horren aurrean egon da gizarte jakin bateko konbentzio eta estandarren arabera bizitza duina bermatu dezakeen ondasun eta zerbitzuen saski bat eskuratzeko aukera adierazten duen beste ikuspegi klasiko bat. Kasu horretan, pobrezia erlatiboa deritzona dugu, eta, aldatzen den garapen sozialaren arabera, kontsumo minimo hori zehazten du aro eta gizarte bakoitzean, zeinaren azpian, biziraupena mehatxatuta ikusi ez ezik, bazterketa edo bizitza sozialean parte hartzeko ezintasun egoeran erortzen baita. Pobrezia mota horren adibide klasikoa Adam Smithek eman zuen The Wealth of Nations idazlanean:
Pobreziari begiratzeko modu horren arriskua eta, oro har, pobrezia erlatiboaren ideia osoarena ondo adierazi du Amartya Senek, zeinak dei egiten baitu gure gabezia absolutuaren muin murriztezina ez galtzeko. pobreziaren ideia". Arriskua pobreziaren erabateko erlatibizaziora iristea da; Mollie Orshanskyren esaldi ospetsuari jarraituz: «pobrezia, edertasuna bezala, hori hautematen dutenen begietan dago» . Gainera, gizarte-itxaropenak etengabe mugitzen dira gizartea garatzen den heinean, horrela gure neurgailua Smithek pobrezia maila desohoragarri horretara deitzen zuenera altxatuz. Hala, pobrezia kontzeptua erlatibizatu eta are banalizatu ere egin daiteke, adibidez, Estatu Batuetan Saharaz hegoaldeko Afrikako herrialdeetan baino pobreen ehuneko handiagoa dagoela esateraino. Halaber, ondoriozta daiteke pobrezia handitzen dela gizarte baten ongizate orokorra handitzen den heinean, izan ere, sozialki onargarria den gutxieneko itxaropenak biztanleriaren benetako ongizatea baino azkarrago handitu baitaitezke.
Pobrezia erlatiboa desberdintasun gisa
Pobrezia erlatiboaren kontzeptua erabiltzeko oso ohikoa da beste modu bat: herrialde jakin bateko diru-sarreren banaketaren neurri jakin baten sinonimo izatea baino ez. Itxurazko pobrezia erlatibo hori, normalean, dagokion herrialdeko batez besteko diru-sarreren ehuneko gisa neurtutako diru-sarreren atalase baten arabera definitzen da. Horrela ohikoa da, adibidez, bizi diren gizarteko batez besteko diru-sarreren % 60 baino gutxiago duten guztiei pobre edo pobrezia arriskupean deitzea. Gaur egun, pobrezia neurtzeko modu horretatik eratorritako hiru kategoria onartu ohi dira: batez besteko diru-sarreren % 50 eta 60 artean dagoen biztanleria pobrezia arriskupeko gisa sailkatuta dago; diru-sarrera horren % 40 eta 50 artean dagoena pobre gisa, eta % 40tik beherakoa muturreko pobrezian egongo litzateke. 2007an, Europar Batasunean (hain zuzen ere ehuneko horiek erabiltzen dituena), bere biztanleriaren % 6 muturreko pobrezia egoeran zegoen (batez besteko errentaren % 40 baino gutxiago); kopuru hori % 10era igotzen zen % 50eko lerroa erabiliz gero (pobrezia), eta % 17ra batez besteko errenta % 60an kokatuz gero. Espainian erabiltzen den pobreziaren neurketa mota bera da, eta, horren arabera, espainiarren % 20,8 pobrezia erlatibo edo pobrezia-arrisku egoeran zegoen 2010ean. Hala ere, itxurazko pobrezia erlatiboaren neurketa mota horrek duen zentzu txikia nabaria da ikusten dugunean, EBren arabera, 2007an luxenburgotar bat pobrezia-arriskuan egin zitekeela 17.575 euro arteko diru-sarrerak zituenean urtean, errumaniar baten pobrezia-arriskua ozta-ozta hamarren batekin hasten zen bitartean, hau da, 1.765 eurorekin urtean eros-ahalmen berekin. Pobrezia definitzeko modu horrek are emaitza absurdoagoak ekar ditzake, hala nola pobreziaren areagotze nabarmena egiaztatzea (itxurazkoa) pobreziaren (erabatekoa) beherakada nabarmena den garaietan. Horixe da, adibidez, azken hiru hamarkadetan Txinan gertatu den kasua; hazkunde ekonomiko ikusgarriak 600 milioi txinatar baino gehiago (erabateko) pobreziatik atera ditu, baina, aldi berean, diru-sarreren banaketan desberdintasun handiagoaren ondorioz, txiro (erlatiboen) kopurua azkar handitu da. Kontu onetan, itxurazko pobrezia erlatiboaren neurri horrekin, lurreko herrialderik txiroena pobrerik gabeko herrialdetzat har genezake bere diru-sarreren banaketa nahikoa uniformea ​​balitz.
Pobrezia erlatiboa gabezia gisa
Arrisku hori bera jasaten du pobreziari buruzko ikuspegi eraginkorrenetako batek, pobrezia definitzeko deprivation (gabezia) terminoa erabiltzen duena Neurri erlatiboa da, beste pertsona batzuek dituzten zenbait ezaugarri, baliabide edo estatus falta adierazten duena. Gabezia erlatiboa modu objektiboan defini daiteke, hau da, baliabide horren eduki errealaren edo materialaren neurketa beste batzuek baino gutxiago izatea, baina baita subjektiboki ere, batez ere beste batzuek baino gutxiago izatearen sentimenduari erreparatuz. Hala, giza inbidiaren neurri bat dei dakioke, eta, izatez, irizpide hori aplikatuta, ia edonor izan liteke behartsu. Hala ere, hain erlatiboa den zerbait pobreziarekin edo kalteberatasunarekin benetan zerikusia duen adierazle bihurtzeko, gizarte baten bizi-maila normalarekiko gabezia- edo distantzia-atalase bat bilatu behar da, jarduteko edo parte-hartze sozialerako gutxieneko egokiak eragotziko dituena. Horri dagokionez, Peter Townsendek adierazi du funtsezkoa dela gizarte bakoitzean oro har partekatzen edo onartzen den bizimodua definitzea eta ebaluatzea ea puntu bat ote dagoen baliabideen banaketaren eskalan, zeinaren azpitik familiek gero eta zailtasun handiagoak dituzten bizimodu hori osatzen duten ohiturak, jarduerak eta dietak partekatzeko.
Horrela, berriro, pobrezia erlatibora itzuliko ginateke, Adam Smithek tratatu zuen bezala. Hala ere, kontzeptu horren erabilerak balio garrantzitsua izan dezake terminoaren zentzurik klasikoenean aplikatzen badugu, hau da, Robert Mertonek gabezia erlatibo subjektiboaren kasuan egindakoa, izan ere, elementu garrantzitsuak ematen baititu kontzientziaren eraketaren dinamika eta gatazka sozialak ulertzeko, gabezia-sentimendutik abiatzen direnak gabeziatik edo pobreziatik baino gehiago. Ideia hori oso ondo laburbildu zuen beste autore klasiko bat Karl Marx izan zen honako hau idaztean: «Etxe bat handia edo txikia izan, inguratzen dutenak ere txikiak diren bitartean, etxebizitza baten eskakizun sozial guztiak betetzen ditu, baina, etxe txiki baten ondoan jauregi bat eraikitzen bada, ordura arte etxea zena uzkurtu egiten da txabola bihurtu arte, eta nahiz eta zibilizazioan zehar bere etxeak garaieran irabazi, aldameneko jauregiak proportzio berean edo handiagoan hazten jarraitzen badu, etxe txikiko biztanlea gero eta atsekabetuago, ezinegonago eta lau hormen artean estuago sentituko da».
Pobrezia moderatua
Munduko Bankuak 2016an ezarritako pobrezia moderatuko lerroen arabera, diru-sarrera ertain-baxuko herrialde batean dagoen pertsona bat zertxobait pobrea da diru-sarrerak eguneko 1,90 eta 3,20 AEBko dolar artean badaude; diru-sarrera ertain-altuko herrialde batean, eguneko 1,90 eta 5,50 dolar artean badaude; eta diru-sarrera altuko herrialde batean, eguneko 1,90 eta 21,70 dolar artean badaude.
Pobrezia larria
Pobrezia larria herrialde garatuei dagokien adierazlea da, errenta erabilgarria errenta ertainaren % 40tik beherakoa duten etxeetan bizi diren pertsonen ehunekoa islatzen duena.
Kontzeptu baliokidea gabezia material larria da: oinarrizko 9 beharren zerrendan, gutxienez, 4 gabezia dituzten etxeetan bizi diren pertsonen ehunekoa. Beharrizan horiek honako hauek dira: etxebizitzaren ordainketaren egunean egotea (alokairua edo hipoteka), tenperatura egokia, ustekabeko gastuei aurre egiteko gaitasuna, oilaskoaren edo arrainaren janaria bi egunetik behin jateko ahalmena, urtero, gutxienez astebeteko oporraldiak, autoa, garbigailua, telebista eta telefonoa.
Historia
Pobrezia ez da gauza berria gizateriaren historian. Horren arrazoi nagusia industriaurreko gizarteetako lanaren produktibitate txikia da, eta, horri, aberastasunaren eta diru-sarreraren banaketa desberdina gehitu behar zaio. Beharrezko egoera material batean bizitzea gizadiaren egoera normala izan zen harik eta aro modernoko aurrerapen teknologikoek aurreko garaietan pentsaezinak ziren kontsumo, osasun, hezkuntza eta ongizate mailak lortzea ahalbidetu zuten arte gehiengo zabalentzat. Angus Maddison historialari ekonomikoaren kalkuluen arabera, gizarte tradizionalen batez besteko per capita errenta 400/500 dolar ingurukoa izan da pertsonako (1990eko dolar estatubatuarrak, erosteko ahalmen berdinekoak). Gaur egun, nazioartean, muturreko pobrezia-lerrotzat hartzen denaren parekoa da hori. Oraindik ere, David Ricardo bezalako ekonomialari klasikoentzat, pobrezia, funtsean biziraupena bermatzen zuen kontsumo maila gisa definitzen zena, industriako langile klaseen helmuga naturala zen. Thomas Malthusek, 1798an argitaratutako Biztanleriaren printzipioari buruzko saiakera ospetsuan, gizakien masa handiaren beharrezko pobrezia profetizatu zuen gizateriak, ugaltzeko duen joera dela eta, nekazaritzak elikagaiak populazioaren hazkundearen azkartasuna berdinduko lukeen erritmoan ekoizteko dituen aukeretatik haratago. XIX. mendearen erdialdean, Karl Marxek kapitalismoaren beharrezko erorketari buruzko bere pronostikoa proletariotza industrialaren txirotzean oinarritu zuen, berak garapen kapitalistaren lege hertsi nagusitzat jotzen zuena. Hala ere, Marxek txirotzea hori gertakari sozial gisa ikusten zuen, ez bitarteko faltagatik, baizik eta ekoizpenaren emaitzen banaketa desberdinagatik. Horregatik, bere utopia komunistak, XIX. mendean zehar agertzen ari zen baikortasun teknologikoaren ondorengoa, gizateria bere beharrizan-egoeratik behin betiko ateratzea aldarrikatzen zuen.
Pobreziaren aurrerabidea eta sorrera arazo sozial gisa
XIX. mendearen hasiera arte, pobrezia giza bizitzaren arautzat hartzen zen gaixotasun suntsitzaileak, hezkuntzarik eza edo erlijio eta politika askatasunik eza bezala. Normaltasun hori XIX. mendearen bigarren erdian hasi zen aldatzen Britainia Handian hasitako industrializazioak, gero mendebaldeko Europako hainbat lekutan errepikatuta, bizi-maila orokorrak nabarmen hobetzea ahalbidetzen zuela agerian geratu zenean. Horrela, pixkanaka, normaltasun berri bat sortu zen: ongizatea, giza bizitzaren baldintza desiragarri eta posible gisa. 1901eko Poverty: A Study of Town Life ikerketa klasikoan, Seebohm Rowntreek ondorioztatu zuen Ingalaterrako York hiriko biztanleriaren % 27,84 pobrezia-lerropean bizi zela, eta hori Charles Boothek 1886an Londresko pobreziari buruz argitaratutako ikerketa batean berresten zuen. Emaitza horiek harrigarriak izan ziren dagoeneko ongizatea normaltasun gisa ikusten hasia zen iritzi publiko batentzat. Hala ere, Rowntreeren ikuspegi baikorra agerikoa zen, eta bere obra ospetsuaren azken hitzetan erabat islatuta geratu zen: «Maltako filosofiaren itzal iluna iraganari dagokio, eta gauzen azken egoerari buruzko ezein ikuspegi ez litzateke gaur egun onartuko baldin eta bertan gizon eta emakume asko, halabeharrezko lege baten bidez, bizitzaren aldeko borroka hain gogor batera kondenatuta badago, bere izaeraren zatirik altuenak erakarri edo suntsitzeko». Ondoren, Rowntree-k bi ikasketa berri egin zituen York-en, eta pobreziaren beherakada zuten joera argi eta garbia erakutsi zuten, fenomeno marjinala bihurtu arte. 1936ko Poverty and Progress bere ikerketan, pobrezia % 18ra jaitsia zen, eta, 1950ekoan, Poverty and the Welfare State, % 1,5era, nahiz eta Rowntreek pobrezia-lerroa zehazten zuen ondasunen saskia handitu zuen. Ikerketa horiek, Rowntreeren beraren ikuspegi baikorrarekin ez ezik, Bigarren Mundu Gerraren ondorengo hamarkadetan gero eta nagusiagoa zen ideiarekin ere bat zetozen. Ideia horren arabera, pobrezia hondar-gertaera bat zen, eta desagertzera bideratuta zegoen, aurrerapen ekonomiko azkarraren eta ongizate-estatuaren esku-hartzeen ondorio gisa.