cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Perlazko belarritakodun neska
Argumentua
Griet hamasei urteko neska bat da. Familia Delften utzi behar du 1664an, aitak ikusmena galdu ondoren istripu batean. Lauza margolaria da aita, artisten gremiokoa, eta, beraz, Griet Johannes Vermeerren etxean hasiko da neskame. Garaiko gizarte hierarkizatuan, mailaz jaistea zen hori: neskameek lapurtzeko, kuxkuxeatzeko eta nagusiekin oheratzeko fama zuten. Gainera, Vermeertarrak katolikoak dira, ozta-ozta onartutako gutxiengoa, eta Griet, ordea, protestantea. Etxean familiako alaba nagusiaren, Maertge-ren, lagun egingo da; baina inoiz ez du lortuko ondo moldatzea Cornelia herratsuarekin: alaba gazteena da, eta ama Catharina-ren pentsamendu klasista jaso du. Tanneke-rekin ere, etxeko beste neskame haserrekor eta jeloskorrarekin, arazoak izango ditu.
Griet bi urtez biziko da nagusiaren etxean, eta igandetan bakarrik itzuli ahalko da etxera. Bertan, familia barruko harremanak hausten ari dira. Neba gaztea, Frans, kanpoan dago ikastun, eta, ahizpa, Agnes, izurriak hilko du. Baina Vermeertarren etxean dagoen lehen hilabeteetan zehar, Pieter, okela-merkatuko harakinen semea, Grieti gorte egiten hasiko da. Heziketa zorrotza izan du neskak, eta hasieran ez zaio gustatuko, baina mutilaren interesa onartuko du, guraso pobretuentzat ona izango delakoan.
Griet gero eta liluratuago dago Vermeerren margolanekin. Vermeer konturatuko da neskak begi ona duela artearentzat, eta errekaduak eta lan txikiak egiteko eskatuko dio: margoa egiteko koloreak nahasteko eta ehotzeko, edota ordezko modeloa izateko. Lan horiek Grieten denboraren zati handia hartuko dute, eta Catharinak gero eta mesfidantza handiagoa izango du neskarengana. Hala ere, Vermeerren amaginarreba, Maria Thins, konturatuko da Grieten presentziak margolaria lasaitzen eta katalizatzen duela, eta bere amarruak erabiliko ditu neskak margolariarekin ordu gehiago pasa ditzan etxean. Vermeerren lagun Antonie Van Leeuwenhohek-ek abisu bat emango dio, ordea, Grieti: margolariari gehiegi ez gerturatzeko, dirudienez, gehiago interesatzen baitzaio margotzea pertsonekin egotea baino. Grietek berak ikusiko du hori egia dela, eta, beraz, kontuz ibiliko da.
Vermeerren mezenas aberats baina promiskuoak, Pieter Van Ruijven-ek, «begi handidun neskamea» begiz joko du eta atzetik jarraituko dio aukera duen guztietan. Vermeer behartuko du erretratu bat egin diezaien elkarrekin, Van Ruijvenek haurdun utzi zuen neskame batekin egin zuen bezala. Horregatik, Grietek eta Vermeerrek ez dute eskaera bete nahi izango, eta Vermeer adostasun batera helduko da mezenasarekin: Van Ruijven senideekin margotuko du, eta Grieten erretratu bat egingo du. Neska bakarrik agertuko da erretratuan, eta Van Ruijveni salduko dio. Margolanerako, Vermeerrek neska behartuko du belarritakoentzako zuloak egin ditzan, eta artistaren emaztearen perlak jantziko ditu, haren baimenik gabe. Corneliak momentua aprobetxatuko du, Catharinak hori guztia deskubri dezan. Sortutako eskandaloan, Vermeer isilik geratuko da, eta Griet etxetik joatera behartuko dute.
Hamar urte beranduago, Griet dagoeneko ohituta egongo da ama eta harakinaren emaztea izatera. Vermeer hiltzen denean, familiaren etxera joateko eskatuko diote. Bertara itzuliko da, emazteak harakinarekin duen zorra ordaindu nahiko duela pentsatuz. Orduan, Grietek jakingo du margolaria hilzorian zegoenean, neskaren erretratua bere gelan eseki zezaten eskatu zuela. Gainera, familia pobretuta zegoen arren, margolariaren testamentuaren barruan eskakizun bat zegoen: Grietek berak jaso zitzala koadroan jantzita zituen belarritakoak. Van Leeuwenhoekek beraz, Catharina behartuko du belarritakoak ematera. Baina Griet konturatuko da, harakinaren emaztea izanik, ezingo dituela jantzi belarritakoak neskamea zenean bezala. Beraz, belarritakoak saltzea erabakiko du, eta horrela, senarrari dotetik zor dizkion hamabost florinak ordaindu ahalko dizkio.
Harrera
Eleberria 1999an argitaratu zen Erresuma Batuan, eta urtebete geroago Estatu Batuetan. New York Timeseko bestseller izan zen bertan. Fikzio sari ugarirako proposatu zuten: Barnes & Noble Discover Award saria eman zioten 2000. urtean, eta gazte-literaturako Alex Award saria 2001ean. Urte berean Plumek paper azaldun edizio bat argitaratu zuen Estatu Batuetan, 120.000 aleko tirada batekin. Urtebete beranduago 18 edizio zeuden argitaratuta, eta bi milioi ale inguru salduta. 2005ean HarperCollinsek Erresuma Baturako edizio berezi bat atera zuen, Vermeerren margolanen bederatzi ilustraziorekin, milioi bat kopia saldu zirela ospatzeko.
New York Timesek honela deskribatu zuen lana: «eleberri burutsu bat, ideiak dituena pasio». Atlantic Monthlyk Chevalierren esfortzua goraipatu zuen «estatusak eta kredoak zorrotz banatzen dituen gizarte baten giroa sortzearren». Aldiz, Publishers Weeklyk aipatu zuen liburuko xehetasun batzuek «sinesgarritasuna lapurtu nahi diotela kontakizunari. Irakurleak imajinazioa behar du sinesteko Griet gai dela Vermeerri iradokitzeko nola hobetu dezakeen margolana. Eta argi dago Vermeerrek Grietekin zorretan zegoela aitortu izana, amaieran erakusten den moduan, sentimentaltasunaren izenean hartutako hautua dela». Beste xehetasun batzuk ere zalantzagarritzat jo zituen Gary Schwarz historialariak, batez ere, katolikoen eta protestanteen arteko banaketa nola erakusten duen, protestanteen arteko banaketak ere  garrantzia bera baitzuen.
Ingelesezko salmenta arrakastatsuaz gain,  hain egin zen ezaguna eleberria, ezen Europako hizkuntza gehienetara itzuli baitzen, eta Asiako hizkuntza ugaritara ere, adibidez turkierara, georgierara, persierara, indonesierara, thailandierara, vietnamerara, txinerara eta koreerara.
Gaiak
Chevalierren fikziozko istorioan, Griet pertsonaia Vermerren margolanerako modeloa da.
Vermeerren eta neskamearen arteko harreman debekatuari buruz idatzi beharrean, Chevalierrek tentsioa areagotzen du lanean zehar, eta desioari nola eusten dioten erakusten du. Time aldizkariak dioenez, Chevalierrek «fintasun osoz kontrolatutako ariketa» aurkezten du, erakusten baitu nola eusten dioten tentazioari artearen izenean». Horrez gain, euste hori bada Chevalierrek narratzailearentzat, hots, Grietentzat, aukeratutako estilo urrunduaren zati. Idazleak esan izan du Vermeerren margotzeko estiloa antzeratu nahi zuela. Xehetasun bisualetan zentratzen da nagusiki, pertsonaien eta etxe-giroaren irudian, eta elkarren artean duten distantzian.
Ikuspuntu fresko honek ezberdindu egiten du eleberria 1999an argitaratu ziren eta XVII. mendeko Herbereetako artelanei buruzkoak diren beste hiru eleberriengandik. Susan Vreeland-en The Girl In Hyacinth Blue (hiazinto urdinez jantzitako neska) ipuin-liburu bat da, ustez galdutako Vermeerren artelan baten inguruan idatzia. Katharine Weber-en The Music Lesson (musika-klasea) Vermeerren izen bereko (De muziekles) lapurtutako artelanari buruzkoa da. Deborah Moggach-en Tulip Fever (tulipa-sukarra), bestalde, Amsterdamen kokatuta dago, eta margolari eta modelo baten arteko maitasuna lantzen du. Gainera, azken lan hori ere modu berean hasi  zen, garaiko margolan bateko modeloaren begirada deszifratu nahian.
Beste gai bat garaiko emakumeen egoera da: narrazioan erakutsi soilik egiten da, esplizituki aipatu beharrean. Lisa Fletcher-en hitzetan, «emakumeak ez ziren beren gorputzen jabe, aldiz, lehenik gurasoen, gero nagusien, eta azkenik senarren jabetza ziren. Eleberriak aurrera egin ahala, Grietek gero eta argiago ikusiko du “salgai” dagoela». Gurasoek ez diote aukerarik emango lan egin edo ez, edo non lan egin erabakitzeko. Van Ruijvenek eta beste pertsonaia batzuek ziurtzat joko dute harreman sexualak izateko prest dagoela, laguntzailerik ez duen neskamea delako. Gero, Grietek Pieter onartzen duenean ezkongai, gurasoek neska bakarrik utziko dute gizonaren intsinuazioen aurrean, aurreikusten dutelako ezkontza mesedegarria izango dela familiarentzat.
Gai historikoak
Neska perlarekin artelanaz gain, Vermeerren beste lan asko agertzen dira Chevalierren eleberrian. Hasiera-hasieran, Gezicht op Delft (Delfteko ikuspegia) gogoratzen du Grieten aitak. Griet etxera sartzen denean, Vermeer Vrouw met parelsnoer (perlazko lepokodun neska) pintatzen dabil, eta, apur bat geroago, Tannekek aipatzen du Vermeerren modeloa izan zela Esneduna lanean. Hurrengo lana Emakumea ur-pitxer batekin da, eta bertan okinaren alaba da modeloa. Grietek margolana deskribatzen dio aitari, eta lan-prozesua hurbiletik jarraitzen du, estudioan laguntzaile baitago. Van Ruijvenen emaztea, Maria de Knuijt, geroago Schrijvende vrouw in het geel (emakumea gutun bat idazten) lanean modeloa da. Kapitulu horretan esaten da De luitspeelster (emakumea lautearekin) pinturan ere agertzen dela, eta senarra Andrea bi zaldunekin margolaneko modeloa limurtzen saiatu zela. Van Ruijven, arreba bat eta alaba bat agertzen dira Het concerten (kontzertua). Lan hori De muzieklesen (musika-klasea) ondorengotzat jotzen da. De koppelaarster (lupemea) aipatzen duenean, ez da Vermeerrek pintatutakoazari, Dirck van Baburen-ek egindakoaz baizik. Lan hori Maria Thinsek dauka, eta horman Het concerten ondoan dago esekita. Azkenik, Vermeerren alaba Maertgerek aipatzen du aitak bera ere margotu duela, eta hor Meisjeskopje (neska gazte baten erretratua) lanari egiten dio erreferentzia.
Gizonezko pertsonaia nagusiei buruz informazio erreal askorik ez dago agiri historikoetan, hortaz, biziraun duten koadro horiei esker dakigu gaur egun dakiguna. Horrela lortu zuen Chevalierrek bere istorioan sartzea Vermeerri buruz dakizkigun datu batzuk, fikizoari errealitate kutsua emateko. Baina froga falta Vermeerren etxetik haratago doa. Badakigun arren Antonie van Leeuwenhoekek Vermeerren testamentua egin eta betearazi zuela, ez dago frogarik esateko lagunak zirela. Argi dago Van Leeuwenhoekek tresna optikoetan interesa zuela, eta esaten da Vermeerrek kamera ilun bat erabiltzen zuela, baina ez dago informazio gehiagorik. Horrez gain, litekeena da Pieter van Ruijven Vermeerren mezenasa izatea, artistak sortutako 21 margolan baitzituen jabetzapean, baina ez dago idatzizko frogarik. Eta ez dago adierazlerik pentsatzeko Chevalierrek erakusten duen harrapakari sexuala izan zenik.
Halakoak kontuan hartzea garrantzitsua da: Lisa Fletcherrek dioenez eleberri historikoek «iraganaz dugun pertzepzioan eragina dutela» eta baita iritzi horri orainaldian erantzuteko dugun moduan ere. 1996an Vermeerri buruzko erakusketa bat egin zen Washingtongo National Gallery of Art museoan, eta 2001ean New Yorkeko Metropolitan Museum of Arten beste bat, Vermeerri eta Delfteko Eskolari buruz. Bigarren honetara lehenengoan egon zen jendea halako bi hurbildu zen. Fletcherren arabera, «Walter Lietdkek, galeriako Europako margolanen arduradunak, uste zuen erakusketaren arrakasta, zati batean, gutxienez, Chevalierren eleberriari esker zela».
Toniko (argipena)
Toniko hitzak adiera zenbait ditu:
Symphurus ocellatus
Symphurus ocellatus Symphurus generoko animalia da. Arrainen barruko Cynoglossidae familian sailkatzen da.
Juan Espejo Asturrizaga
Juan Espejo Asturrizaga (Lima, 1895eko uztailaren 8a - Lima, 1965eko urriaren 29a) Peruko olerkaria, ipuin kontalaria, kazetaria eta hezitzailea izan zen. Trujillo Grupo Norte taldeko kidea, César Vallejoren adiskide handia izan zen, eta haren Peruko garaiko biografia aipagarria idatzi zuen, hau da, 1892 eta 1923 bitartean, Europara bidaia egin aurretik.
Biografia
Liman jaioa, Trujillo hirira joan zen bizitzera (Peru iparraldea), eta han amaitu zituen bigarren hezkuntzako eta unibertsitateko ikasketak. Bere etxea Bohemia Trujillana deiturikoan eta geroago Grupo Norte (Ipar Taldea) ospetsuan sortu zen gazteen talde baten topagunea zen, Peruko iparraldeko intelektualtasun gaztea biltzen zuena. Lagun estua izan zuen Cesar Vallejo, 1915 eta 1923 artean Limara eta Santiago de Chucora egin zituen bidaietan lagun izan zuena. Ondoren, Huamachucon irakasle bezala bizi eta lan egin zuen, hiri horretako San Nicolás Ikastetxeko ereserkiaren egilea ere izan zelarik.
Argitalpenak
Honako liburu hauek argitaratu zituen:
Bigarren Hezkuntzako edo batxilergoko testuliburuak ere idatzi zituen. Bere artikulu asko hainbat lan eta aldizkarietan sakabanatuta egon dira.
Abscon
Biztanleria
2007an Abscon udalerrian erroldatutako biztanleak 4.202 ziren. Familiak 1.618 ziren, horien artean 433 pertsona bakarrekoak ziren (136 bakarrik bizi ziren gizonak eta 297 bakarrik bizi ziren emakumeak), 469 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 574 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 142 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.727 etxebizitza zeuden, 1.654 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 59 hutsik zeuden. 1.638 etxeak ziren eta 84 apartamentuak ziren. 1.654 etxebizitza nagusietatik 911 bere jabearen bizilekua ziren, 641 alokairuan okupaturik zeuden eta 102 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 110 etxek bi zituzten, 171 etxek hiru zituzten, 620 etxek lau zituzten eta 751 etxek bost zituzten. 1.151 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 805 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 460 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.574 ziren, horien artean 1.649 aktiboak ziren eta 925 inaktiboak ziren. 1.649 pertsona aktiboetatik 1.308 lanean zeuden (792 gizon eta 516 emakume) eta 340 langabezian zeuden (158 gizon eta 182 emakume). 925 pertsona inaktiboetatik 200 erretiraturik zeuden, 256 ikasten zeuden eta 469 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Abscon udalerrian 1.658 unitate fiskal zeuden, 4.168,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.299 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 72 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 14 eraikuntza enpresak ziren, 20 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 12 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 22 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 autoeskola, 2 igeltseroak, 4 margolariak, 1 zurgina, 2 iturginak, 4 argiketariak, 4 ile apaindegiak, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 11 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 2 arropa dendak eta 3 lore-dendak ziren.
2000. urtean Abscon udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saint-Michel-de-Vax
Saint-Michel-de-Vax Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Michel-de-Vax udalerrian erroldatutako biztanleak 65 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 57 etxebizitza zeuden, 29 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 23 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 56 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 29 etxebizitza nagusietatik 25 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 9 etxek hiru zituzten, 4 etxek lau zituzten eta 15 etxek bost zituzten. 22 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 17 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 12 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 36 ziren, horien artean 26 aktiboak ziren eta 10 inaktiboak ziren. 26 pertsona aktiboak lanean(14 gizon eta 12 emakume) zeuden.. 10 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saint-Michel-de-Vax udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 190 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Evangeline Lilly
Nicole Evangeline Lilly (Fort Saskatchewan, 1979ko abuztuaren 3a - ) modelo eta aktorea da.
Biografia
Kanadako Alberta herrialdean jaio eta hazi zen Evangeline Lilly. Modelo agentzia famatu batean hasi zen lanean eta denboraldi bat horretan ibili ondoren, aktore lanetara pasatu zen, extra moduan. Pixkanaka paper garrantzitsuagoak egiatan hasi zen eta 2004ean Lost telesaileko protagonista izatera iritsi zen, mundu mailan ospea lortuz.
Boa Saúde
Boa Saúde Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Norte estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Masa kritiko
Fisikan, masa kritikoa kate-erreakzio nuklearra sortzeko behar den material fisionagarriaren kantitate minimoa da. Material fisionagarriaren masa kritikoan hainbat faktorek eragiten dute: bere propietate fisikoek (batez ere bere dentsitatea), bere propietate nuklearrek (isotopoen aberastasunak eta fisiorako zeharkako sekzioak), bere formak eta bere purutasunak, eta neutroien islagailu batez inguraturik dagoen ala ez.
John William Waterhouse
John William Waterhouse (Erroma, 1849ko apirilaren 6a - Londres, 1917ko otsailaren 10a) Italian jaiotako margolari ingelesa, bere lanek ospe handia eman zioten. Bere margolaritza hasieran neoklasizismoan kokatzen bazen, ondoren prerrafaelismoa eta Frantziatik zabaldutako inpresionisten plain air estiloa ere landu zuen. Bere estilo leuna eta misteriotsuak erromantizismoaren eragina erakutsi zuen; horregatik ere, nolabait, sinbolismoarekin lotu dezakegu.
Masa kritiko
Kritikotasunaren azalpena
Kritiko terminoak orekan dagoen fisio-erreakzio bat (kate-erreakzio iraunkorra) adierazten du; egoera horretan, ez dago aldaketarik potentzian, tenperaturan edo neutroien kontzentrazioan.
John William Waterhouse
Biografia
John William Waterhouse Erroman jaio zen, 1849an. Aita ingelesa zen eta margolari gisa lan egiten zuen Italian. "Nino" ezizena jarri zioten haurtzaroan. 1850eko hamarkadan Ingalaterrara itzuli zen familiarekin, eta han aitaren italiera ikasi eta tailerrean lagundu zion. 1870ean Londresko Royal Academy Schoolsen sartu zen. Bere lehen lanak gai klasikokoak ziren eta Royal Academyn, Britainiar Artisten Elkartean eta Dudley Galleryn erakutsi zituen. Hogeita zortzi urterekin atzerrira bidaiatu zuen berriro ere, Italia bereziki maite zuelarik, eta ondorioz, Italiako bizimoduak eta ohiturek eraginda, oso isolatuta geratu zen bere lanetan. Garai honetako sorkuntzak antzinako historiaren eta genero klasikoaren ingurukoak dira, Lawrence Alma-Tadema margolariaren antzekoak. Hala ere, ekialdeko aire jakin batzuk zituzten pinturak ere sortu zituen.
1880tik aurrera bere koadroak Royal Academyn eta The Academyn erakusten zituen urtero. 1885 eta 1895 urteen artean Royal Academyko bazkide eta akademiko izendatu zuten. 1883an, Esther Kenworthyrekin ezkondu ondoren, Waterhouse Primrose Hill Studiosen finkatu zen. Arthur Rackham eta Patrick Caulfield artistak ere Primrose Hill Studiosen izan ziren. 1891n, Waterhousek modelo bat ezagutu zuen, Muriel Foster izena omen zuena, gerora ospetsuak izango ziren bere margolanetarako posatzen hasi zena.
Masa kritiko
Kritikotasunaren azalpena
Masa kritikoaren zenbakizko neurketa ondoko formularen bidez adieraz daiteke:
John William Waterhouse
Biografia
Alexander Henderson finantzariak babestu zuen Waterhouse, eta 1903tik hil zen arte hainbat margolan erosi zizkion. Waterhouse Londresen hil zen, 1917ko otsailaren 10ean.
Masa kritiko
Kritikotasunaren azalpena
non k neutroien biderkatze-faktorea den, f fisio-gertakizun bakoitzak askatzen duen neutroi-kopurua den, eta l galdutako batez besteko neutroi-kopurua den. Azken parametro hau neutroiak sistematik irten daitezkeelako edo fisiorik gabeko gertakizun batek harrapa ditzakeelako hartzen da kontuan. k = 1 denean, masa kritikoa da.
Toshimasa Toba
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Mito HollyHock.
Genero-indarkeria
Genero-indarkeria genero arrazoiengatik pairatzen den indarkeria da. Batzuetan indarkeria matxista, indarkeria sexista edo emakumeen aurkako indarkeria ren parekotzat hartzen da eta beste batzuetan ez. Genero-kontzeptuak berak bilakaera handia eta konplexua izan du eta genero-indarkeria definitzeko orduan ere adostasunik ez dago. Oso ezberdinak izan daitezke lege ezberdinen arabera, erakunde ezberdinen arabera baita marko kontzeptual ezberdinen arabera.
John William Waterhouse
Ibilbide artistikoa
Waterhouseren estilo piktorikoa ia aldatu gabe mantendu zen bere bizitza osoan, baina nolanahi ere, bere lanen gaia aldatuz joan zen igarotzen ari zen etaparen arabera.
Amaia Bono
Amaia Bono Jiménez (Gasteiz, Araba, 1989ko abenduaren 11) antzerki aktorea da.
John William Waterhouse
Ibilbide artistikoa
Lehen etapan, gai klasikoko lanak bereiz ditzakegu, Waterhousek Italian zehar egindako bidaiei dagozkienak. 1880tik aurrera literatur gaietan oinarritutako garai berri bati ekin zion, non greziar mitologia eta literaturaren eragin nabarmena ikusten den. 1900etik aurrera, Inpresionismoaren eraginez, lasaiago agertzen da eta kolore argiagoak eta distiratsuagoak erabiltzen ditu.
Genero-indarkeria
Definizioak
Definizio batzuen arabera, batetik, genero-sistema ezartzen dituen generoen arteko botereagatik, zeinean matxista eta indarkeria zaleak diren gizonek emakumeak bortizki tratatzen dituzten eta bestetik, norberari ezarritako generoaren paper tradizionalarekin bat ez jokatzeagatik pairatutako biolentzia litzateke.
Nazio Batuen Erakundearen arabera
Nazio Batu en aitorpena 1993 an egin zen eta ondorengo hitzekin genero-indarkeria definitzen zuen:"'...gender-based violence is violence that is directed against a person on the basis of gender or sex. It includes acts that inflict physical, mental or sexual harm or suffering, threats of such acts, coercion and other deprivations of liberty.... While women, men, boys and girls can be victims of gender-based violence, women and girls are the main victims.'" Nazio Batuen aitorpenaren arabera emakumeek zein gizonek pairatu dezakete genero indarkeria, mutil zein neska. Baina gehienetan emakumezkoak dira sarritan eta era bortitzagoan sufritzen dutenak. Horregatik, genero-indarkeria mota honi, bereziki emakumeen aurka agertzen denean, emakumeen aurkako indarkeria deitzen zaio. Nazio Batuetako Emakumeen Sailak ere horrelaxe aitortzen du ere.
Amaia Bono
Formakuntza
Arte Dramatikoko ikasketekin (TAE. Gasteiz) UCLMk Praktika Eszenikoko eta Ikusizko Kulturako Masterra egin du, Ekitaldiak eta Kultura Espazioak Kudeatzeko Masterra ere egina du eta Gizarte Hezkuntzan graduatu da UNED en. 2020an Experta en género y estudios culturales NUP tik.
Masa kritiko
Kritikotasunaren azalpena
Masa superkritikoa fisio-tasa hazkorra duen masa-kantitatea da. Materiala orekara eraman daiteke berriro (alegia, masa kritiko bihur daiteke berriro) tenperatura edo potentzia gehitzen bada edo masa suntsitzen bada. Superkritikotasunean k > 1 da.
Genero-indarkeria
Euskal Herrian
1995 ean Beijing en egin zen Emakumeei buruzko IV. Mundu Konferentzian adostutakoari jarraiki, EAE n Emakumeen eta Gizonen Berdintasunari buruzko otsailaren 18ko 4/2005 Legearen arabera emakumeen aurkako indarkeria:"“Emakumea izateagatik pairatutako edozein ekintza bortitz joko da emakumeen aurkako indarkeriatzat, baldin eta ekintza horrek emakumeari kalte fisikoa, sexuala edo psikologikoa ekartzen badio edo ekar badiezaioke. Jokaera horien artean sartuko dira emakumeari ekintza horiek egiteko mehatxua egitea, hertsapenak egitea edo askatasuna arbitrarioki kentzea, bizitza publikoan edo pribatuan”."Eusko Jaurlaritza ko Herrizaingo Saileko Genero Indarkeriaren Biktimei Laguntzeko Zuzendaritzak horrela definitzen du genero-indarkeria: “Emakumeen eta gizonen arteko botere-harreman desberdinen markoan emakumeek emakume izateagatik jasaten duten indarkeria. Indarkeria-mota ugari daude gizon edo emakume izatearekin inolako loturarik ez dutenak; kasu honetan, aldiz, gizonek erabiltzen duten indarkeriaz ari gara, emakumeak kontrolatzeko eta horien gainetik egoteko erabiltzen duten indarkeriaz”. Nafarroak o Emakumeen kontrako Indarkeriari aurre egiteko 14/2015 Foru Legearen arabera:"'Emakumeen kontrako indarkeria da emakumea izateagatik emakumeen kontra bideratzen dena edo haiengan proportziorik gabeko eragina duena, genero diskriminazioaren agerpen gisa eta emakumeentzako kalte edo oinaze fi sikoa, psikologikoa, sexuala edo ekonomikoa dakarrena edo ekar dezakeena, mehatxuak, beldurrarazteak eta hertsatzeak edo askatasun-gabetze arbitrarioak barne hartuta, bizitza publikoan nahiz pribatuan gertatzen direnak'."
Espainian
2004 ko abenduaren 29 an BOE n argitaratu zen Genero indarkeriaren aurka oso-osoko babesa emateko neurriei buruzko Lege Organikoaren arabera genero-indarkeria: "Indarkeriazko egintza oro, fisikoa nahiz psikologikoa, baita sexu askatasunaren aurkako erasoak, mehatxuak, derrigortzeak edo nahierara askatasunaz gabetzea ere, gizonezkoek beren ezkontide diren edo izan diren emakumeei, edo haiekin antzeko maitasun-harremanak dituzten edo izan dituzten emakumeei ezartzen dizkietenak, nahiz eta elkarbizitzarik ez izan. "
Horornis acanthizoides
Horornis acanthizoides Horornis generoko animalia da. Hegaztien barruko Cettiidae familian sailkatua dago.
Amaia Bono
Artista ibilbidea
Amaia Bonok Eszena Arte Tailerrean ikasi zuen eta bi urtetan zehar Parasite Kolektiboaren Antzerki Ikerketa Laborategian parte hartu zuen; UCLM-en Antzerki Praktikan eta Ikusentzunezko Kulturan master-ikasketak egin zituen; eta UNED-en Gizarte-Heziketan graduduna da. Save The Children, Amnistia Internacional edo Asve elkarteekin, arte eszenikoetatik gizarte-eraldaketarako proiektuak gidatuz lan egin eta gero, gaur egun antzerki lengoaia berrien bilaketan dago murgilduta.
Genero-indarkeria
Kontzeptualizazioa
Emakunde ren arabera, indarkeria mota-ugari badaude ere, genero-indarkeriak emakumeek emakume izate hutsagatik pairatzen duten indarkeria aipatzen du. Indarkeria mota hau gizonezkoen hegemonian oinarritzen den gizarte batean ematen da, eta, ondorioz, botere-harreman desorekatuak sorrarazten ditu emakumeen eta gizonen artean. Egiturazko indarkeria da, hots, egitura matxista duen gizartean burutzen da.
Amaia Bono
Artista ibilbidea
Bere ibilbide profesionalaren azken aldian artista egoiliarra izan zen Gasteizko Baratza Aretoan eta Madrilgo Duque Kondearen Zentroan, ACT Festival 2019 (Bilbo) jaialdiak aukeratutako Ahora Ya proiektuarekin. Artearekin lan egin du, Murtziako Parraga Zentroan garatutako Torre de Babel proiektuko koordinazio-taldeko kide gisa. Proiektu horrekin Madrilgo Matadero nabeetan garatutako AprenDanza (Lova) programan ere parte hartu zuen prozesuen bideratzaile gisa. Damián Montesdeocarekin batera Cuando las Cobras Cosan Sentido, hizkuntzaren aukeren inguruko lan eszenikoa sortu zuen, Gasteizeko 150gr jaialdian programatu zena eta Donostiako Tabakaleran, Katapultako topaketan, lan honekin Cibeles eta Pedagogia Ikustezinak zentroak Levadura programarako sortzaile gisa hautatu zuten, sorkuntza garaikidearen bidez lehen hezkuntzako ikasleekin hizkuntza-gaitasunak lantzeko.Ikertzaile independente gisa eta Gazte Sortzaileentzako INJUVE laguntzari esker, Momentum lanean jarri du arreta, MPECen esparruan hasitako ikerketa eszenikoaren barruan.
Masa kritiko
Esfera biluzi baten masa kritikoa
Masa kritiko eta dimentsio fisiko txikienak dituen forma esfera da.
Genero-indarkeria
Kontzeptualizazioa
Norma Vázquezen arabera mundu osoko emakumeek pairatzen duten indarkeria da, duten adina, itxura fisikoa, zentzumen gaitasuna, baldintza ekonomikoak, erlijioa... dela.
Wolfenschiessen
Wolfenschiessen Suitzako udalerria da. Nidwalden kantonamenduan dago. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Genero-indarkeria
Kontzeptualizazioa
Berria egunkariaren Biktimen Mapa gunearen esanetan, bortizkeria matxista denbora luzez ikusezina izan da. Ahanzturatik atera hildako emakumeak eta biktimen memoria berreskuratzea xede bihurtu da.
Genero indarkeria motak
Europan egindako azken ikerketaren arabera, genero indarkeria ez du bikotekideak soilik sortzen, beraz, lau eragile izan daitezke: Bikotea, bikote ohia, ezagun bat ala ezezagun bat. Indarkeriaren eragileak ere edozein generokoak izan daitezke. Ikerketek aitortzen dituen eragileak talka egiten dute Espainiako legean aitortzen direnekin (bikotea eta bikote ohia soilik). Hemen aipatuko diren adibideak Europako ikerlariek dituzten irizpideekin bat egingo dute:
Bestetik, Nazio Batuen emakumeen sailak ondorengo sailkapena egiten du:
2022ko martxoan Eusko Legebiltzarra k genero-indarkeria isolatzailea ri buruzko legeria ere onartu zuen, Kataluniako Parlamentua izan zen munduko lehena 2020an, eta, ondorioz, emakumeen aurkako indarkeria matxistatzat jotzen da biktimak babesten dituzten pertsonen aurka egiten den genero-indarkeria isolatzailea.
Sev Berd
Sev Berd edo Gotorleku Beltza (Լոռե բերդ) Armeniako Xirak probintziako Giumrin Errusiako Armada Inperialak utzitako eraikina da. Turkiako mugatik zortzi kilometrotara dago, eraikuntzaren zergatia 1828-1829an egin zen Errusiar-Turkiar Gerra izan zen. Gaur egun Armeniako Kultura Ondarea da.
Genero-indarkeria
Euskal Herrian
Berria egunkariak Biktimen Mapa eguneratzen du 2003 geroztik Euskal Herrian indarkeria matxistak eragindako feminizidioak bilduz. 2019a arte 101 emakume. EUSTAT ek ere 2008 urtetik aurrerako datuak biltzen ditu. Osakidetzak 2017an emakumeen aurkako 853 indarkeria kasu atzeman zituen.
Sev Berd
Historia
Giumri herria, Turkiatik gertu, Gulistango Itunaren ondoren Errusiar Inperioaren parte bihurtu zen. Hiriari izena aldatu zitzaion, Alexandropol izendatuz, 1837an, Nikolas I.a Errusiakoa tsarraren bisita ondoren, haren emaztea zen Alexandra Feodorovnaren omenez.
Gotorlekua muino baten gainean eraiki zen. Lehenengo harria 1834an jarri zitzaion eta osatzeko hamar urte behar izan ziren. 360°ko egitura zirkularra du. Izena altxatzeko erabili zen materialetikdatorkio, harri beltza baitzen. Krimeako Gerra ondoren, Errusia garaitua izan zen. Ondorioz, gotorlekuak indartu ziren eta Sev Berd berritu egin zen, lehen mailan jartzen.
Genero-indarkeria
Espainian
Datuen arabera 2003tik 2019ra 976 emakume hil dituzte.
Sev Berd
Historia
Sev Berdek inoiz ez zuen setiorik pairatu. Hala ere, turkiarren aurkako borroketan garrantzi estrategikoa izan zuen beti, batez ere 1878tik aurrera.
Genero-indarkeria
Europan
2014ean, Europa mailan FRA izeneko erakundeak 42.000 emakumei inkesta bat egin zien genero-indarkeriaren inguruan:
Sev Berd
Historia
1828-1829an egin zen Errusiar-Turkiar Gerra ondoren, bere kategoria berriro ere bigarren mailakoa izan zen. Gerra horretan Errusiak Kars-eko eta Batumiko oblastak eskuratu zituen.
1191eko aita santu hautaketa
1191eko aita santu hautaketa aita santua hautatzeko egindako bilera izan zen. Bileraren lekua Erroma izan zen eta Zelestino III.a hautatu zuten aita santu gisa.
Sev Berd
Historia
2012an Balasanyan familia gotorlekua erosi zuen. Jabe berriaren asmoa, Misak Balasanyan, Sev Berd turismo atrakzioa bihurtzea da. Inguruan indusketa arkeologikoak egiten ari dira.
Genero-indarkeria
Europan
Inkestan ageriaren geratzen da herrialdeen arteko ezberdintasunak emakumeen kontrako genero-indarkeriaren inguruan: Ezberdintasun hauen arrazoiak ondorengoak izan daitezke: Herrialde ezberdinen kulturaren arabera sexu erasoei buruz hitz egiteko beldurragatik, genero-berdintasunak komunikazioa erraztu lezake, Herrialdeen arteko ezberdintasunak arrisku egoeren inguruan, Herrialde ezberdinen indarkeri orokorreko mailak, Alkohola edateko ohiturak eta etxeetako indarkeria esperientziak.
Gizonek gizon izateagatik pairatutako indarkeria
Esan bezala, gizonak genero-sistemaren alderdi boteretsuaren aldean daudenez ez dute jazarpen hau hain bortizki jasotzen. Baina, hala ere gizonek genero-sistema heteropatriarkalak ezartzen dizkion rolak betetzeko beharrean dago, hau da, indartsua, babeslea eta ozarra. Kulturak eskatzen duen jarrera ez duenean agertzen edota bestelako identitate eta orientazio sexualak agertzen dituenean iraina eta gaitzespen soziala jaso ahal ditu. Kasu hauetan, adierazgarria da LGTBI+ kolektiboko gizonek pairatu ohi duten indarkeria homofoboa. Hala ere, gizonen aurkako indarkeria jasotzen duen erregistrorik ez dago egun.
Bestetik, emakumearekin alderatuta gutxiago ematen bada ere, gizonek jazarpen eta indarkeri sexuala pairatzen du ere. Adibidez, ezagunak dira gizonezkoei egiten zaizkien bortxaketak guda edo gatazka garaietan edo presondegietan. Izan ere, gizonen heriotzak eta sexu-indarkeria sortzaileak beste gizonak izan ohi dira, gizonen arteko botere-harremanen ondorioa izanik. Haur mutilek indarkeri sexualaren biktimak izan ohi dira ere familiako kide, irakasle, zaintzaileen aldetik.
Historian zehar, gizonak genitalen mutilazioa pairatu izan dute, eunukoen (gizonen kastrazioa) fenomenotik hasita, gaur egungo zirkunzisiora. Zirkunzisioa ume jaioberriei eta gazteei baimenik gabe eta arrazoi medikoak ez duen prepuzioren mozketa. Mozketa hauek, gizon, emakume eta LGTBI+ taldeko intersexuek (jaiotzez bi sexuekin jaio diren pertsonak) pairatu dezakete jaiotzean eta nerabetasun arteko denbora tartean eta baimenik gabe. Mutilazio hauen aurka intaktibisten taldeek protesta egin ohi dute. Erakunde feministak eta bestelako erakunde ofizialak bakarrik emakumeen mutilazioari erreparatu ohi diote eta honengatik gai honek eztabaiak sortzen dituela dio Cristina Alvarez Degregori ikertzaileak.
Genero indarkeriaren aurkako borroka
Egun, mugimendu feministak, inoiz ez bezala, ahotsa altxatu du genero indarkeriaren aurka. Izan ere, hirugarren olatuak indar gehiago jartzen du indarkeria mota hau aztertzeko, agerian uzteko eta bere aurkaz borrokatzeko. Izan ere, munduan zehar, azaroaren 25ean genero indarkeriaren aurkako eguna ospatzen da arrakasta handiarekin.
Esku-hartze hezitzaileak
Heziketa mailan, eta gizarte mailan ere, bystandar intervention (lekukoaren esku-hartzea) deritzon ekintzak eraginkorrenak direla frogatu da. Lekukoaren esku-hartzeak eraso sexista gertatzen ari denean lekukoaren aktibazioa planteatzen du, Horretarako ikasleak edo biztanleak lehenengo genero-indarkeria zer den jakin beharko lukete eta bigarrenik komunitatearen babesa eta sustapena jaso beharko lukete egoera salatzeko eta pertsona bortitzari aurre egiteko. Bystandar interventionen adibide praktiko bat Ausarten Kluba litzateke, non ikasleei jazarpena zalatzeko ausardia eskatzen zaien, era dialogikoan eta demokratikoan arazoen aurrean soluzioak bilatzen diren eta beti biktimen alde kokatzen diren babesle modura. Era honetan, ikasle ausartak, berdinzaleak, feministak eta ez-biolentoak nagusitu egiten dira hezkuntza esparruetan, eta bestetik, indarkeriaz jokatzen duten ikasleek erakargarritasuna galtzen dute. Hauxe da, azken finean, genero-indarkeriaren aurkako prebentzioa, mutil biolentoak maiz erakargarrienak direnak erakargarritasuna galtzen dutelako.
Genero-indarkeria literaturan
Ipuin klasikoak, antzinako gizartean sortutako istorioak izanik, sexistak izateko joera dute. Sexismo hau gizon-emakumeen paper tradizionalak agerian uzten ditu, halaber, gizona indartsua eta salbatzaile bezala agertzen da eta emakumea delikatua eta zaintzaile bezala. Hala ere, ipuin klasikoetan printze urdinak ez du sekula emakumerik jotzen. Horregatik, ipuin klasikoak ez dira genero indarkeriaren bultzatzaileak, ezta maitasun erromantikoak ere ez, baina aldiz, sexistak direla argi dago.
Ipuin klasiko gehienak indarkeriaren eta menderakuntzaren aurkakoak izan ohi dira. Mari Titare ipuin klasikoan adibidez, neskak 3 aldiz jasotzen ditu tratu bortitzak: Bahituta apoagatik, bi aldiz ezkontzera behartuta eta irainduta bere gorputzagatik. Azkenik, Mari Titarek ihes egiten du tratu txarra ematen dioenetatik eta lagun batekin askatasunaren bila abiatzen da, lorategi batean printze batek ezkontzea eskatzen dio eta honek askatasunez eta maitemindurik onartzen du. Modu honetan, Mari Titare ipuin klasiko eta sexista izanik, genero indarkeriaren aurkako mezua bidaltzen du. Era berean, iruzkindu dezakegu, Txanogorritxu, Bizar-urdin eta Sagutxo Pertxenta ipuinen inguruan.
Bestetik, "Tres metros sobre el cielo" edo "Maluma" bezalako pelikula eta abestietan genero-indarkeria modu garbian agertzen da eta gainera indarkeriaz aritzen diren pertsonaiak sexualki erakargarri bezala erakusten dira, indarkeriarekiko erakargarritasuna handituz.
Gasteizhoy.com
Gasteiz Hoy, Gasteizen sortutako lehen egunkari digitala da. Batez ere, hiriburuari, auzoei eta herritarrentzat interesgarriak diren hainbat eremu garrantzitsuren gaurkotasunari buruzko informazioa ematen du. "Gaur gara"/ “Somos hoy” da bere eslogana. Gasteiz Hoy 2011 irailean sortu zen.
Edukiak
Web-orri osoko informazio eguneratua du azalak. Sei atal nagusi ditu webguneak: Gasteiz Hoy hedabideak ez du bere ildo editoriala zein den argi esaten. Egunkariak eskaintzen dituen eduki guztiak gaztelaniaz idatzita daude. Egunkari guztietan bezala, futbola (Alaves) eta saskibaloia (Baskonia) dira gai aipatuenak eta gizonezkoen kirola da nagusi.
Egitura eta hedapena
2018an irudi aldaketa bat egitea erabaki zuten. Zazpi urtez edukia sortu ondoren, nortasun korporatibo berria sortzea erabaki zuten. Aldaketa "gaur" kontzeptua eguneratzean hasi zen, hitzaren garrantzia azpimarratu nahian. Egunkari digitala denez, etengabe ari dira eguneratzen. Hurrengo urratsa logotipoa berritzea izan zen. Eguneratze berri horri esker, orain errazagoa da egunkaria edozein plataforma digitaletan ezagutzea. Aukeratu zituzten koloreak hizki berdeak izan ziren Gasteiz hitzarentzat eta zuriak Gaur hitzarentzat, azpimarra gorri batekin. Logotipoa Monte Rey Estudiok sortutakoa da.
Hilean 400.000 irakurle inguru dauzkate. Goranzko bilakaera hori areagotu egin da Koronavirusaren osasun-krisiarekin.
Nekazaritzako hesi
Nekazaritzan, hesiak animaliak eremu batean edo kanpoan mantentzeko erabiltzen dira. Material askotarikoekin egin daitezke, lurraldearen, kokapenaren eta mugatu beharreko animalien arabera. Nekazaritzako hesi gehienek, batez beste, 1,2 m-ko altuera dute, eta, zenbait lekutan, aziendak hartzeko diseinatutako hesien altuera eta eraikuntza eskatzen du legeak.
Ekialdeko Ayrshire
Mugakideak
Iparraldeko Ayrshire, Ekialdeko Renfrewshire, Hegoaldeko Lanarkshire, Hegoaldeko Ayrshire eta Dumfries eta Galloway eremu administratiboekin mugatzen du.
Politika
32 zinegotzi aukeratzen dira. Hona hemen 2012ko hauteskundetako emaitzak:
1198ko aita santu hautaketa
1198ko aita santu hautaketa aita santua hautatzeko egindako bilera izan zen. Bileraren lekua Septizodium (Erroma) izan zen eta Inozentzio III.a hautatu zuten aita santu gisa.
Épinettes
Épinettes (68), Frantziako Paris hiriburuan dagoen auzo bat da, Batignolles-Monceau (17) barrutian. 1999ko erroldaren arabera 44.352 biztanle zituen.
Puntius kuchingensis
Puntius kuchingensis Puntius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Andramendi Ikastola
Andramendi Ikastola Beasaingo ikastola pribatua da, eta bertan haur hezkuntzatik DBH4 mailarako ikaskuntza eskaintzen dute.
Heziketa
Andramendi Ikastolan haur hezkuntzatik DBH4ra arteko ikaskuntza emateaz gain, ikasleen artean balore baliotsuak sustatzen ditu, hauek beraien bizitzan aplikatu ahal izateko.
Balore hauetako batzuk ondorengoak dira: arraza nahiz sexu ezberdinetako jendearen arteko berdintasuna, talde-lana, errespetua, etab.
Proiektuak
Andramendi Ikastolak dituen proiektuak hauek dira:
Zuzendaritza
Andramendi Ikastolako zuzendaria Tere Irastortza idazle famatua da. 1996an hasi zen lanean Andramendi Ikastolan, eta jada 26 urte doa. DBH mailetako zuzendaria Alazne Gorrotxategi da, eta bera 2017an hasi zen Andramendi Ikastolan lanean.
1216ko aita santu hautaketa
1216ko aita santu hautaketa aita santua hautatzeko egindako bilera izan zen. Bileraren lekua Palazzo delle Canoniche (Perugia) izan zen eta Honorio III.a hautatu zuten aita santu gisa.
Satoshi Yashiro
Satoshi Yashiro (八代 敏, 1974ko urriaren 10a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Mito HollyHock.
Myleus micans
Myleus micans Myleus generoko animalia da. Arrainen barruko Serrasalmidae familian sailkatzen da.
Xixona
Xixona (valentzieraz; Jijona; ofiziala: Xixona / Jijona) Valentziar Erkidegoko udalerria da, Alacantí eskualdean eta Alacanteko probintzian dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 7.516 biztanle zituen. Bere turroia ospetsua da oso.
Pond Inlet
Pond Inlet 1.220 biztanle dituen Nunavuteko (Kanada) komunitatea da. Baffin uhartean kokatua da eta Mitimatilik edo Tununiq izenekin ere ezagutua da. 72. paralelotik iparrera biztanle gehien dituen giza-asentamendua da, eta Qikiqtaalukeko eskualdearen barnean dago. Herriaren izena, 1818. urtean jarri zen, John Pond astronomilariaren omenez.
Inguru naturala eta ekonomia
Herrixkako iharduera ekonomiko nagusia, gobernuarekin erlazionaturiko iharduerak dira. Horrez gain, turismoak garrantzi handia dauka, eta Kanadako herrixkarik ederrenetakotzat hartu izan da askotan. Pond Inlet Sirmilik Parke Nazionalaren barnean dago, herrixkatik hurbil dagoen Sirmilik glaziarraren izena hartzen du.
Karditsa
Karditsa (Καρδίτσα, ahoskatua) Greziako hiria eta udalerria da, izen bereko unitate erregionaleko hiriburua dena.
Jefferson konderria (Tennessee)
Jefferson konderria (Jefferson County) Tennesseeko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Dandridge da. 2010eko zentsuaren arabera 51,407 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Jefferson konderriak 81,405 kilometro koadro ditu. Horietatik 10,419 ura dira. Beste 70,986 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 63,15 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 51,407 pertsonetatik 49,357 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 1,619 dira. 1,031 beltzak edo afroamerikarrak. 152 amerikar natiboak ziren eta 11 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 212 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 55 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 589 pertsonek kokatzen zuten.
Puntius lateristriga
Puntius lateristriga Puntius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Río Salado
Río Salado (euskaraz: ibai gazi) izan daiteke:
Oravská Poruba
Oravská Poruba Eslovakiako udalerri bat da, Dolný Kubíngo barrutian kokatuta. 13,26 km²ko azalera du eta 1037 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1350. urtekoa da.
Ugarte (Laudio)
Ugarte Laudioko (Araba) auzo nagusietakoa da.
Auzoko ondarea
Bestalde, Ugarten erromatarren garaiko bi hilarri agertu dira. Hala ere, ondare historiko nagusia Erdi Aroko dorretxea da, Ugarte izenekoa, auzoari izena eman ziona. Lehenago eremu horri Goienuri deitzen zitzaion, garai batean Laudio ibarra osatzen zuten 4 aldeetako bat. Gaur egun, Goienuri izena du auzoko kale batek.
Lamuza Parkea eta udal pilotalekua
Laudioko kiroldegia Ugarten dago, bai eta udal pilotalekua eta liburutegia ere.
Udal pilotalekua Urkixoko markesak sortu zuen, gaur egungo Lamuza parkea bezala, eta bertan jauregi bat eraiki zuen, festa ugariren topaleku zena. Gaur egun ia birrinduta dago, baina oraindik ez da guztiz erori. Laudioko parkea antzina ukuilu bat izan zen, eta gaur egun 100 zuhaitz espezie baino gehiago daude bertan.
Ospakizun interesgarriak
Ekainean, San Ignazio torneoa edo Ugarteko futbito torneoa jokatzen da, Ugarteko kiosko batek eta taberna batek antolatuta. Torneo arrakastatsua da, talde eta ikusle ugari biltzen direlarik.
Aipatzekoa da ere uztailaren azkenengo egunetan auzoan ospatzen diren jaiak, San Inazioren omenez.
Kastoria
Kastoria (Καστοριά, ahoskatua) Greziako hiria eta udalerria da, izen bereko unitate erregionaleko hiriburua dena.
Dakota (argipena)
Dakota hitzak zenbait adiera ditu:
Helenismo (erlijioa)
Helenismoa (Ἑλληνισμός) edo dodekateismoa (Δωδεκαθεϊσμός) 1990eko hamarkadan sortutako neopaganismo mota bat da, antzinako Greziako jainko, sinismen eta ohituretan oinarrituta. Erlijio tradizionalista hau greziar jainkoak- batez ere olinpiarrak- ditu ardatz eta antzinako Greziako balio, bertute eta bizimodua berpiztea du helburu.
Luis Cernuda
Luis Cernuda Bidón (Sevilla, 1902ko irailaren 21a - Mexiko, 1963ko azaroaren 5a). Espainiar poeta, kritikaria eta itzultzailea, 1927ko Belaunaldiaren kidea zer. Erbestean hil zen.
Obra
Lehen literatura idazkiak Cruz y raya eta Revista de Occidente aldizkarietan eman zituen argitara. Poesia landu zuen bereziki. 1931n Los placeres prohibidos (Debekatutako plazerrak) argitaratu zuen; amodioaren eta moralaren arteko gatazka ispilatzen ditu surrealisten ildotik: Perfil de aire (1927, Airezko profila), Egloga, Elegía eta Oda (1928), Un río, un amor (1929, Ibai bat, amodio bat). Donde habite el olvido (1934, Ahanztea bizi den lekua) bildumarekin ahots pertsonalago bat lortu zuen. 1936az gero, poema liburuak atera ahala, izenburu baten azpian bildu zituen, La realidad y el deseo (Errealitatea eta desira). Liburuaren bertsio erabatekoa Mexikon atera zen egilea hil eta urte betera. Bestalde, prosa poetikoa ere landu zuen, Ocnos (1942) izeneko liburuan, esaterako. Kritika lan baliotsuak ere eskaini zituen: Estudios sobre la poesía española contemporánea (1957, Bogota), Poesía y literatura (bi liburuki, 1960 eta 1965. urteetan argitaratuak). 1985an bere antzerki obra bakarra argitaratu zen: "La familia interrumpida".
Karl Jaspers
Karl Jaspers (Oldenburg, Alemania, 1883ko otsailaren 23a - Basilea, Suitza, 1969ko otsailaren 26a) psikiatra eta filosofo existentzialista izan zen.
Bizitza
Lan nagusiak: Allgemeine Psychopathologie (1913, Psikopatologia orokorra), Psychopatologie der Weltanschauungen (1919, Mundu kontzepzioen psikopatologia), Vernunft und Existenz (1955, Arrazoia eta existentzia), Von der Wahrheit (1946, Egiari buruz), Der philosophische Glaube angesichts der Offenbarung (1962, Filosofia sinesmena eta errebelazioa).
Estrela de Alagoas
Estrela de Alagoas Brasilgo udalerri bat da, Alagoas estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Xàbia
Xàbia (valentzieraz; gaztelaniaz: Jávea; ofiziala: Xàbia / Jávea) Valentziako Erkidegoko udalerria da, Marina Alta eskualdean eta Alacanteko probintzian kokatua.
Symphurus oculellus
Symphurus oculellus Symphurus generoko animalia da. Arrainen barruko Cynoglossidae familian sailkatzen da.
Ippling
Ippling Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.