cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dhuizon
Biztanleria
2007an Dhuizon udalerrian erroldatutako biztanleak 1.382 ziren. Familiak 569 ziren, horien artean 162 pertsona bakarrekoak ziren (75 bakarrik bizi ziren gizonak eta 87 bakarrik bizi ziren emakumeak), 178 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 186 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 43 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Mirebeau-sur-Bèze
Mirebeau-sur-Bèze Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Mirebeau-sur-Bèze udalerrian erroldatutako biztanleak 1.880 ziren. Familiak 712 ziren, horien artean 186 pertsona bakarrekoak ziren (65 bakarrik bizi ziren gizonak eta 121 bakarrik bizi ziren emakumeak), 220 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 263 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 43 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Ferroindialita
Ferroindialita mineral bat da.
Mirebeau-sur-Bèze
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ferroindialita
Ezaugarriak
Ferroindialita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 7 da.
Dhuizon
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 797 ziren, horien artean 563 aktiboak ziren eta 234 inaktiboak ziren. 563 pertsona aktiboetatik 511 lanean zeuden (277 gizon eta 234 emakume) eta 52 langabezian zeuden (15 gizon eta 37 emakume). 234 pertsona inaktiboetatik 111 erretiraturik zeuden, 54 ikasten zeuden eta 69 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Dhuizon udalerrian 578 unitate fiskal zeuden, 1.390 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.253 euro zen.
Mirebeau-sur-Bèze
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Dhuizon
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 78 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 2 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 23 eraikuntza enpresak ziren, 12 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 5 zerbitzu enpresak ziren, 10 administrazio publikoko enpresak ziren eta 9 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Mirebeau-sur-Bèze
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.148 ziren, horien artean 884 aktiboak ziren eta 264 inaktiboak ziren. 884 pertsona aktiboetatik 812 lanean zeuden (431 gizon eta 381 emakume) eta 72 langabezian zeuden (24 gizon eta 48 emakume). 264 pertsona inaktiboetatik 93 erretiraturik zeuden, 100 ikasten zeuden eta 71 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Mirebeau-sur-Bèze udalerrian 735 unitate fiskal zeuden, 1.845,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.263 euro zen.
Dhuizon
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 29 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 banku bulegoak, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 igeltseroak, 6 margolariak, 2 zurginak, 6 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak eta 2 jatetxeak.
2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 1 etxerako tresna denda zen eta 1 lore-denda zen.
Mirebeau-sur-Bèze
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 122 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 20 eraikuntza enpresak ziren, 24 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 8 finantziazio enpresak ziren, 6 higiezinen enpresak ziren, 17 zerbitzu enpresak ziren, 17 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Dhuizon
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Dhuizon udalerrian 25 nekazaritza-ustiategi zeuden, 730 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mirebeau-sur-Bèze
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 43 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 6 banku bulegoak, 7 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 1 autoeskola, 3 igeltseroak, 3 margolariak, 4 zurginak, 4 iturginak, 2 argiketariak, 3 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 2 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 10 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 altzari denda zen eta 3 lore-dendak ziren.
2000. urtean Mirebeau-sur-Bèze udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 342 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Mirebeau-sur-Bèze udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 369 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Eusko Jaurlaritza
Eusko Jaurlaritza Euskal Autonomia Erkidegoko gobernua da, hau da, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa herrialdeetan du eskumena. Eusko Jaurlaritzaren egoitza nagusia Arabako hiriburu Gasteizko Lakua auzoan dago; hortik dator maiz Lakuako Gobernua ezizenez ere aipatzea.
Lehenbiziko Eusko Jaurlaritza
Eusko Jaurlaritza 1936an sortu zen, Espainiako Gerra Zibilaren garaian, eta aurreneko lehendakaria Jose Antonio Agirre izan zen. Lehenbiziko Eusko Jaurlaritzaren nahiz Lehendakaritzaren egoitza Bilboko Carlton hotelan egon zen. Eraikin hau 1919an Manuel Maria Smith arkitektoak diseinatu zuen eta Euskal Herriko Historia Garaikidearen gizarte eta kultur gertakizun garrantzitsu ugariren lekuko izan da, gaur egun Bilboko eraikin nabarmenetako bat delarik.
Autonomiak, ordea, ez zuen luze iraun: Francisco Francoren altxamendua nagusitu zenean, bertan behera gelditu ziren Euskadiko eta Kataluniako autonomia estatutuak.
Erbestea
Behin Bilbo eta jada Euskal Herria osoa frankisten esku erorita, Eusko Jaurlaritzak bere egoitza Kataluniako Bartzelona hiriburura lekualdatzea erabaki zuen. Lehenbiziko egoitza, aurretik Eusko Jaurlaritzak Gràcia pasealekuan zuen Euskal Herriko Errefuxiatuen Babesetxea izan zen; ondoren eta behin-behinekoz, Kataluniako Generalitateak eskeinitako Pedralbesko jauregian kokatu zen. Egoera hura frankistek Bartzelona hartu eta Eusko Jaurlaritzak Frantziara ihes egin behar izan zuen arte luzatu zen.
Erbesteratutako hainbat abertzaleen ekimenari esker Frantziako Paris hiriburuaren erdiguneko Rue Marceau karrikako 11. zenbakian zegoen jauregi bat erosi zen, bertan erbesteko Eusko Jaurlaritzaren egoitza kokatu zelarik.
1940ko maiatzean naziak Parisera sartzearekin batera, egoitza ezeztatu eta ondoren frankistek okupatu eta haien poliziaren egoitza bilakatu zuten. Halere, Ardatzeko potentziek Bigarren Mundu Gerra galtzeak Eusko Jaurlaritza Rue Marceau karrikara itzultzea ahalbideratu zuen.
Egokiera hartan jarraitzea ezinezkoa izan zitzaien. Espainiako Bigarren Errepublikaren jabegoak euren jabetzara iragateko zioen lege frankista bati jaramon eginez, 1951ko ekainaren 28an Frantziako Gobernuak Eusko Jaurlaritzaren egoitza zegoen jauregia husteko agindua eman zuen, horri Espainia frankistak Frantziako Gobernuari eginiko presio indartsuari gehitu zitzaion, ondorioz huste agindua finkoa eta atzerapausorik gabea bihurtu zen. Jose Antonio Agirreren zioenez bere bizipen lazgarrienetako bat jauregi honen desjabetzearena izan zen. Ordu ezkero Espainiako Gobernuak ez dio inoiz Eusko Jaurlaritzari jauregi honen jabetzarik itzuli, eta 1991n Cervantes Institutuaren Parisko egoitza han ipini zuen.
Gero, erbesteko Eusko Jaurlaritza hartako kide batzuek Parisko Rue Singer karrikako 48. zenbakian egoitza berri bat topatu zuten, erbesteko egoitza ofiziala leku segurura aldatzeko asmoz. 1965an etxebizitza berriak eraikitzeko erauziko zuten hiru solairuko etxalde zahar bat zen. 1979ko abenduaren 15eko Eusko Jaurlaritzaren Euskal Herriratze arte Rue Singer kaleko 50. zenbakiko sotoa Jesus Maria Leizaola lehendakariaren exekutiboaren kokalekua izan zen.
Gaur egun
Franco hil eta diktadura amaitu zenean, trantsizio garaia ireki zen Espainian, eta handik pixka batera Gernikako Estatutua onartu zen. Ondorioz, 1979an, berriro abian jarri zen Eusko Jaurlaritza, eta Carlos Garaikoetxea lehendakari aukeratu zuten. 1980an Eusko Jaurlaritzaren egoitza Gasteiz hirian ezarri zen. Euskal Autonomia Erkidegoaren izaeraz, 2018ko maiatzean ETA desegiteko unean, Iñigo Urkullu EAEko lehendakariak Jean-René Etxegarairi adierazi zion bera dela "Euskal Herrian dagoen lehendakari bakarra". 2019ko martxoan, Jon Darpon Osasuneko sailburuak dimisioa eman zuen, Osakidetzako krisia zela-eta legebiltzarrak hura gaitzetsi baino lehenago.
Egoitzak
1979ko Euskal Autonomia Erkidegoko Estatutuak agintzen duen bezala, Eusko Jaurlaritzaren egoitza nagusiak Gasteizen daude, EAEko hiriburua delako. Eusko Jaurlaritzak honako egoitzak ditu Gasteizen:
XI. Legealdia (2016ko azaroaren 24tik - gaur egun arte)
Eusko Jaurlaritzak hamaika sailetan banatuak ditu bere eginkizunak (lehendakaritzaz gain). Sail bakoitzaren buru, sailburu bat dago:
Sariak
Eusko Jaurlaritza ondorengo sariak eta goraipeman ematen ditu:
Humilladero
Humilladero Málagako udalerria da, Comarca de Antequera eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 3.251 biztanle zituen.
Section (Alabama)
Section Alabamako herri bat da. Jackson konderrian kokatua dago. 2010ean 770 biztanle zituen, 65.1 kilometro koadrotan banatuta.
Txinera
Txinera (中文 / Zhōngwén) edo hizkuntza senitiarrak ( 汉语 edo 漢語 / Hànyǔ) hizkuntza bat edo hizkuntza familia bat kontsidera daitezke, eta jatorriz han etniaren hizkuntzak dira. Hizkuntza sino-tibetarren adar bietako bat da. Munduko populazioaren seiren batek, 1.300 milioi pertsona inguruk, txineraren formetako bat darabil ama-hizkuntza lez. Hizkuntza familia bezala, txinerak 1,2 mila milioi hiztun inguru ditu; mandarinerak bakarrik 850 milioi hiztun inguru ditu, munduko beste edozein hizkuntza gaindituz.
Ahozko txinera bere barne desberdintasunengatik da ezaguna, halere, aldaera guztiak dira tonalak eta analitikoak. Sei eta hamabi talde erregional bitartean dago (sailkapen eskemaren arabera); handiena mandarinera da (850 milioi pertsona), jarraian wu aldaera legoke (90 milioi), ondoren min mintzaira (70 milioi) eta azkenik kantonera (70 milioi). Talde hauetako asko elkarrekiko ulergaitzak dira, baina batzuk, esaterako xiang eta hego-mendebaldeko mandarinera, zenbait adiera eta ulergarritasun maila jakin bat partekatzen dituzte. Txinera hiru azpimintzairadun makrohizkuntza lez dago klasifikaturik ISO 639-3 kodean, baina txineraren aldaeren identifikazioa hizkuntza edo dialekto moduan nahiko eztabaidatua da.
Ahozko txineraren era estandarizatua mandarinera estandarra da (普通话 / pǔtōnghùa, 国语 / gúoyǔ), Beijing hiriko dialektoan oinarritua. Hau Txinako Herri Errepublikako eta Txinako Errepublikako hizkuntza ofiziala da, eta baita Singapurreko lau hizkuntza ofizialetako bat ere. Txinera NBEko sei hizkuntza ofizialetako bat ere bada. Beste aldaeretatik, kantonera estandarra ohikoa eta eragingarria da itsasoz haraindiko kantonera-hiztunen komunitateetan, eta Hong Kongeko hizkuntza ofizialetako bat da ingelesarekin batera, eta Macaun portugesarekin. Hegoaldeko min mintzaira, min talde linguistikotik dator eta oso hedatuta dago Fujian hegoaldean, Taiwanen eta Hego-Ekialde Asiarrean.
Izenak
Zhōngwén-ez gainera, bertako hainbat izen daude hizkuntza txinatarrarentzako. Txinako Herri Errepublikan hànyǔ (汉语 / 漢語, "hantarren hizkuntza") izena ere erabiltzen da. Idazteko Txinera sinplifikatua erabiltzen da.
Bestalde, Txinera normalizatuari pǔtonghuà (普通話 / 普通话, "ohiko hizkuntza") deitzen zaio Txinako Herri Errepublikan, eta Taiwanen berriz, guóyǔ (國語 / 国语, "hizkuntza nazionala"). Huáyǔ (华语 / 華語, "txinatar hizkuntza") izena, Singapur, Malaysia eta hego-ekialdeko beste leku batzuetan erabiltzen da. Herrialde hauetan Txinera tradizionala erabiltzen da idazteko.
Gramatika
Atal honek mandarinerari edo pūtōnghuà-ri (普通话, "ohiko hizkuntza") egiten dio erreferentzia, Txinako Herri Errepublikako hizkuntza ofiziala.
Txineraren gramatika euskararena edo ingelesarena baino askoz errazagoa da. Txinerak ez dauka ez generozko ez zenbakizko aldaketarik. Bere aditzak aldagaitzak dira edozein kasu eta edozein denbora gramatikaletan. Esaterako shi aditza ("izan" emendiozko aditza), ez da inoiz aldatzen, subjektua edozein izanik edo iragana zein oraina izan.
Honek abantaila ugari eskaintzen ditu, beste hizkuntza askorekin alderatuz, ikasterako orduan, izan ere hitz gutxi batzuk ezagutuz eta oso sinpleak diren arau gramatikal bakan batzuk jakinda, edonork eraiki ditzake hainbat esapide.
Txinatar idazkera
Txinera idatziaren eta ahozko txineraren arteko erlazioa konplexua da, izan ere ahozkoa asko aldatu den arren, idatzizkoa askoz gutxiago aldatu da. Txinatar literatura klasikoa Udaberri eta Udagoienen Sasoian hasi zen, baina K.a. XIV. mendetik XI.era bitarteko idazkiak aurkitu dira, Shang dinastiakoak. Shag dinastian garatutako txinatar idazkerak bere eboluzioa jarraitu zuen Zhou dinastia garaian. Garai honetan karakteristikoak ziren banaketa politikoen ondorioz, karaktereak itxura eta estilo oso ezberdinetan garatu ziren, karaktere bakoitzarentzako hainbat aldaera egonik. Garai honetako idazkera estiloari dàzhuànshū (大篆書, "zigilu handiko idazkera") deritzo.
Qin Shi Huang Lehen Enperadorearen Txinako bateratzearekin, normalizazio arau anitzetako batek idazkerari eragin zion. Li Si Lehen Ministroaren zuzendaritzapean, karaktereen forma normalizatuak biltzen zituzten zerrendak argitaratu ziren. Idazkera sistemaren bateratze honek xiǎozhuànshū (小篆書, "zigilu txikiko idazkera") kaligrafia estiloa sortu zuen, trazu bihurriagoak erabiliz.
Garatutako azken kaligrafia estiloa kǎishū (楷書, idazkera erregularra) izan zen, gaur egungo itxura Iparraldeko Wei dinastian hartuko zuena. Hauxe da gaur egungo estilo nagusia, egunkari eta liburuetan erabiltzen dena, edota formatu elektronikoetan.
Ahozko txinera
Oro har, dialekto ezberdinen artean ez dago muga nabaririk, baina mandarinera iparraldeko eta hego-mendebaldeko dialekto nagusia da, gainontzeko dialektoak erdialdeko eta hego-ekialdeko Txinan erabiltzen direlarik. Sarritan, Guangdong probintzian gertatzen den bezala, aldaera nagusien hiztun natiboak gainjartzen dira. Denbora askoz linguistikoki desberdinak ziren guneei dagokienez, ez dago beti argi zelan klasifikatu behar diren Txinako hainbat tokitako berbetak. Ethnologuek 14 bereizten ditu guztira, baina kopuru hau aldatu egiten da zazpi eta hamazazpiren artean, erabilitako klasifikazio-eskemaren arabera. Adibidez, Min aldaera sarritan iparraldeko Min dialektoan eta hegoaldeko Min dialektoan banatzen da, hizkuntzalariek ez baitute zehaztu elkarrekiko ulergaiztasuna nahikoa handia den aparteko hizkuntzak kontsideratzeko.
Orokorrean, hegoaldeko Txina menditsuak iparraldeko Txina lauak baino hizkuntza aniztasun handiagoa erakusten du. Hegoaldeko Txinako hainbat lekutan, hiri handi bateko dialektoa hurbileko auzokoek baino ezin dute ulertu. Esaterako, Wuzhou hiria Guangzhou hiritik 193 km-ra dago, baina bertako dialektoak antzekotasun gehiago ditu kantonera estandarrarekin Taishan hiriko dialektoak baino, Guangzhou hiritik 97 km-ra dagoena hego-mendebalderantz eta hainbat ibaik separatua.
Txinatar "dialektoak"
Tradizioz, txinatarrek dialekto (方言, fāngyán) deitu izan diote errealitatean elkarrekiko ulergaitzak diren hizkuntza talde bati. Noizik behinean, "dialekto" hauen arteko ezberdintasunak hizkuntza erromanikoen arteko ezberdintasunekin alderatu izan dira. Edonola ere, "dialekto" hauek Txinako beste hizkuntzetatik bereizi beharra dago, esaterako tibeteratik edota uigureratik. Horregatik, hizkuntzalari askok "dialekto" adiera nahiago dute sino hizkuntza anitzei buruz mintzatzeko.
Txinatar dialektoen bereizketa ezberdinak daude, ulergaiztasunaren irizpidea zein zorrotza denaren araberakoa, eta askotan oso zaila da definitzen. Ohiko bereizketa bat hurrengo hau dugu:
Mandarinera estandarra eta diglosia
Pǔtonghuà edo guóyǔ, normalean mandarinera deitua, Txinako Herri Errepublikako, Txinako Errepublikako eta Singapurreko hizkuntza ofiziala da. Azken honetan huáyǔ deitzen zaio. Pekingo dialektoan oinarritzen da, Pekin hirian hitz egiten den mandarineraren aldaera dena. Txinerazko aldaera guztien hiztunek komunikaziorako mintzaira komun bezala erabil dezaten ari da saiatzen gobernua, beraz gobernuko erakundeetan, hedabideetan eta eskoletan erabiltzen da.
Txinan eta Taiwanen, diglosia ezaugarri arrunta da: ohikoa da txinatar batentzat bi edo hiru dialektotan hitz egiteko gai izatea, mandarinera estandarrarekin batera. Adibidez, pǔtonghuà-z gain, Shanghai hiriko biztanle batek shanghaiera ezagutuko luke eta, jaiotzez hangoa ez baldin bada, bere jaioterriko aldaera ere. Guangzhou-ko natibo batek kantonera estandarra eta pǔtonghuà ezagutuko lituzke, eta Taiwango biztanle batek ziur aski taiwanera eta guóyǔ mintzaira. Taiwanen bizi den norbaitek, normalean mandarinera estandarreko eta taiwanerako ahoskera, esaldiak eta hitzak nahasten ditu, eta nahasketa hau sozialki zuzena da kasu askotan. Hong Kongen, mandarinera estandarra toki hartzen ari zaie ofizialak diren kantonera estandarrari eta ingelesari.
Fonologia
Silaba bakoitzeko egitura fonologikoa bokal batean oinarritutako nukleo batean datza (monotongoa edo diptongoa, baita triptongoa ere zenbait aldaeretan), abiada eta koda kontsonanteekin eta baita tonu batekin ere. Zenbait kasutan bokala ez da nukleo bezala erabiltzen. Honen adibide bat kantonera da, /m/ eta /ŋ/ sudurkari sonanteak bakarrik egon daitezkeelako silaba lez.
Ahozko aldaera guztietan, silaba gehienek irekiak izateko joera dute (hau da, ez dute kodarik), baina koda duten silabak hurrengo hauetara daude mugatuta: /m/, /n/, /ŋ/, /p/, /t/, /k/, edo /ʔ/. Aldaera batzuek koda hauetako gehienak onartzen dituzte, baina beste batzuk, hala nola mandarinera, bitara daude mugatuta, /n/ eta /ŋ/ alegia. Talde kontsonantikoak, normalean, ez dira ez abiadetan ez kodetan gertatzen. Abiada kontsonantea kontsonante afrikatu bat edo erdibokal batez jarraitutako kontsonante bat izan daiteke, baina hauek ez dira talde kontsonantikotzat jotzen, jeneralean.
Ahozko dialekto ezberdinen soinuen kopurua aldakorra da, baina orokorrean Erdi Aroko Txineratik hona soinuak gutxiagotzeko joera eman da. Mandarineraren aldaerek bereziki jasan dute soinuen gutxiagotze hori, ondorioz ahozko beste edozein aldaerak baino hitz multisilabiko gehiago izatera behartuz. Horrenbestez, zenbait aldaeratan silaba guztien kopurua mila ingurukoa da bakarrik, bariazio tonalak barne.
Txineraren tonuen erabilera irudikatzeko adibide arrunt bat, mandarinera estandarrak "ma" silabarentzat darabiltzan lau tonu nagusiak dira. Tonuok hurrengo bost karaktereei dagozkie:
Historia eta bilakaera
Hizkuntzalari gehienek sino-tibetar hizkuntza familiaren parte bezala sailkatzen dituzte egungo txineraren aldaera guztiak, eta hasiera batean Proto-sino-tibetar izeneko hizkuntza bat existitzen zela uste dute. Jatorrizko hizkera honetatik etorriko lirateke hizkuntza sinitikoak eta tibeto-burmarrak. Txineraren eta beste sino-tibetar hizkuntzen arteko erlazioa ikerkuntza sakonak jasaten ari den arloa da, proto-sino-tibetarra berreraikitzeko saiakeran. Ahalegin honen zailtasun nagusia antzinako txineraren eta eta proto-sino-tibetarraren arteko banaketa jasotzen duen idazkirik ez egotea da, bestalde antzinako txineraren soinuak berreraikitzeko haina dokumentu dagoelarik. Gainera, ez dago ezagutza nahikorik proto-sino-tibetarra berreraikitzen lagunduko liguketen hizkuntza zaharragoen inguruan.
Zenbait hizkuntzalarik indoeuropar loturak ere proposatu dituzte. Ikuspegi honek sino-tibetar hizkuntza familiarekiko kidetza ukatzen du, eta baita familia honen existentzia ere; antzinako txinera proto-indoeuroparraren erabileratik jaio zela proposatzen du, proto-txinerarekin nahastua. K.a. III. milurtekoan Mongoliatik Europara zabaltzen zen indoeuropar presentzia indartsua zegoela jakinik, lurralde honetako beste lehenengo biztanle batzuk proposatzen ditu (tai, vietnamdar, miao etab.). Biztanle hauek ezaugarri fonetiko bertsuak eta txineraren sinpletasun gramatikal bera izango lituzkete, eta indoeuropar inbasioen ondorioz, Txina iparraldetik hegoaldeko lurretara migratuko zuketen, baina sakonki indoeuropartutako eragin txinatarrari ihes egin gabe.
Txineraren garapenaren sailkapena jakintsu askoren eztabaidagaia da. Lehendabiziko sistemetako bat Bernhard Karlgren hizkuntzalari suediarrak sortu zuen XX. mende hasieran, eta gaur egungo sistema askok bere metodoetan dute oinarria.
Antzinako txinera (TT: 上古漢語, TS: 上古汉语, P: Shànggǔ Hànyǔ) Zhōu dinastiaren hastapenetan eta erdialdean (K.a. 1122 – K.a. 256) ohiko hizkuntza izan zen, eta garai honetakoak dira brontzezko lanabesetan eginiko idazkunak, Konfuzioren Bost Klasikoak bildumako Shī Jīng olerki-liburua eta Shujing historia-liburua, eta bilduma bereko I Ching liburuaren atal batzuk. Karaktereetan aurkitutako elementu fonetikoek antzinako txineraren ahoskera zer nolakoa zen jakiteko pistak ematen dituzte. Japonierak, vietnamerak eta koreerak hartutako txinatar karaktereen ahoskera ere laguntza handikoa da. Antzinako txinera ez zen deklinaezina. Soinu sistema aberats bat zeukan, non aspirazioak kontsonanteak bereizten zituen, baina ziur aski tonurik gabe. Antzinako txinera berreraikitzearen lana Qing dinastiako filologoekin hasi zen.
Ertaroko txinera (TT: 中古漢語, TS: 中古汉语, P: Zhōnggǔ Hànyǔ) Suí, Táng eta Sòng dinastietan erabilitako hizkuntza da (K. o. VI. eta X. mendeen bitartean). Bi garaitan bana daiteke: garai goiztiarra, 切韻 "Qièyùn" errima-oholtxoak (K. o. 601) markatua, eta X. mendeko garai berantiarra, 廣韻 "Guǎngyùn" errima-oholtxoak markatua. Linguistak ertaroko txineraren soinuak berreraiki izanaz seguruago daude. Ertaroko txineraren ahoskeraren ebidentzia iturri askotatik datorkigu: egungo aldaera dialektalak, itzulpen atzerritarrak, sistema fonetikoa laburtzeko antzinako filologo txinatarrek eginiko "errima-taulak" edota hitz arrotzen itzulpen fonetikoak. Nolanahi ere, berreraiketa oro esperimentala da.
Hurbileko garai historikoetatik gaur egunera ahozko txinerak jasandako bilakaera konplexua izan da. Txinatar gehienek mandarineraren aldaeretako bat darabilte gutxienez ama-hizkuntza lez. Txina iparralde osoan mandarinera gailentzearen arrazoi nagusia lautada handiak egotea da, erdialde eta hegoaldeko ibai eta mendiek hizkuntza aniztasun handia sortu baitute.
XX. mendearen erdira arte, hegoaldeko txinatar gehienek euren aldaera lokala bakarrik ezagutzen zuten. Nanjing izanik hiriburua Ming dinastia garaian, hiri hartako mandarinera gailendu zen, ofizialki mantxu-hiztuna zen Qing dinastiaren azken urteak arte. XVII. mendetik, Inperioak ortoepia akademiak ezarri zituen (TT: 正音書院, TS: 正音书院, P: Zhèngyīn Shūyuàn), Qing dinastian hiriburu izaniko Pekingo ahoskera zabaltzeko. Arrakasta gutxi izan zuten, alabaina. Qing dinastiaren azken berrogeita hamar urteetan, XIX. mendearen bukaeran, Pekingo mandarinerak Nanjing-ekoa ordezkatu zuen azkenik gorte inperialetan. Oro har, hala ere, jendearentzat ez zen mandarinera estandarrik existitzen. Mandarineraz ez zekiten hegoaldeko pertsonek euren aldaera erabiltzen jarraitu zuten bizitzako maila guztietan. Pekingo gorteetako mandarinera estandarra ofizialek eta zerbitzariek bakarrik zerabilten, eta nahiko mugaturik zegoen.
Egoera hau ez zen aldatu XX. mendeko erdialdera arte, mandarinera estandarrean irakasten zuen derrigorrezko hezkuntza-sistema sortu baitzen orduan (THEn eta TEn, baina ez Hong Kongen). Emaitza lez, gaur egun praktikoki gazte eta adin ertaineko guztiek dakite mandarineraz mintzatzen, Txina kontinentalean eta Taiwanen. Hong Kongen, britainiarren kolonia garaian, kantonera estandarra izan zen erabilitako hizkuntza, ez mandarinera; gaur egun oraindik hezkuntzako, egoera formaletako eta eguneroko bizitzako hizkuntza da, baina 1997ko Entregaz geroztik, mandarinera geroago eta eragingarriagoa ari da bihurtzen.
II. Ibarretxe gobernua
'''II. Ibarretxe gobernua edo VII. legealdiko Eusko Jaurlaritza''' 2001eko uztailaren 14a eta 2005eko ekainaren 25a bitartean agintean egon zen Eusko Jaurlaritza izan zen, 2001eko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeen ondoren osatua. Eusko Legebiltzarrak bigarren aldiz hautatu zuen Juan Jose Ibarretxe lehendakari, EAJren, EAren eta Ezker Batua-Berdeen babesarekin. Lehen hilabetean EAJ eta EAren arteko koalizio gobernua izan zen, baina 2001eko irailetik aurrera EB-B ere gobernuko kide bilakatu zen, hiruko gobernua osatuz.
De laude Pampilone
Ezaugarriak
Rodako genealogiak eta Honorio enperadorearen epistolarekin batera, 990eko Rodako kodexan agertzen da. Hala ere, jatorrizko testua ezezaguna da. Ziur asko, ezaguera biblikoak zituen elizgizon batek idatzia izan zen, Iruñeko kristau-erromatar erroak garaipatzen zituelako.
II. Ibarretxe gobernua
Bigarren banaketa (2001eko iraila)
2001eko irailean Ezker Batua-Berdeak gobernura sartu zen, eta horrek gobernuaren berregituraketa ekarri zuen. Lurralde Antolamendu, Etxebizitza eta Ingurugiro saila bitan banatu zen, alde batetik Etxebizitza eta Gizarte Gaiak (Gizarte Gaien arloa Justizia, Lan eta Gizarte Gaien sailetik aterata; EB-Bko Javier Madrazok hartu zuen sail berriaren ardura), eta bestetik Lurralde Antolamendua eta Ingurumena. Justizia, Lan eta Gizarte Gaien saila, aldiz, Justizia, Lan eta Gizarte Segurantza saila bilakatu zen. Eusko Alkartasunako hiru sailburuek ardurak aldatu zituzten alderdiari zegozkion sailetanː Anjeles Iztueta sailburua Justiziatik Hezkuntzara igaro zen, Joseba Azkarraga Lurralde Antolamendutik Justiziara, eta Sabin Intxaurraga Hezkuntzatik Lurralde Antolamendura.
2002ko urtarrilean Iñaki Gerenabarrenak, Nekazaritza eta Arrantza sailburuak, kargua utzi zuen EAJren Araba Buru Batzarreko presidente hautatu zutelako, eta Gonzalo Saenz de Samaniegok ordezkatu zuen gobernuan. 2004eko urtarrilean Josu Jon Imaz sailburu eta bozeramaileak gobernua utzi zuen, EAJren Euzkadi Buru Batzarreko presidente hautatua izan ondoren. Ana Agirrek ordezkatu zuen Industria, Merkataritza eta Turismo sailburu gisa, eta Miren Azkaratek hartu zuen bozeramaile kargua.
De laude Pampilone
Ezaugarriak
José María Lakarrak Armando Besgak eta Koldo Larrañagak bisigodoen garaikoa zela esan bazuten ere, Muruzabalek, Martín Duquek eta Roldan Jimenok X. mendekoa zela uste dute, iruindar monarkia sortuberria legitimatzeko egina.
Historialari gehienek aipaturiko baceis "baskoiak" zirela uste dute, hauek hiriko erasotzaile nagusitzat hartuz. Muruzabalek baskoiak ere zirela uste zuen. Hala ere, honek ez zituen hiriaren setiatzailetzat hartu baizik eta heretiko eta latin kontuetan adituak ez zirenentzat.
Testua
Hona hemen jatorrizko testua Lakarrak transkribatua:
Simiane-la-Rotonde
Biztanleria
2007an Simiane-la-Rotonde udalerrian erroldatutako biztanleak 574 ziren. Familiak 252 ziren, horien artean 80 pertsona bakarrekoak ziren (40 bakarrik bizi ziren gizonak eta 40 bakarrik bizi ziren emakumeak), 92 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 64 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 491 etxebizitza zeuden, 263 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 212 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 441 etxeak ziren eta 31 apartamentuak ziren. 263 etxebizitza nagusietatik 190 bere jabearen bizilekua ziren, 56 alokairuan okupaturik zeuden eta 17 doan lagata zeuden; 6 etxek gela bat zuten, 13 etxek bi zituzten, 47 etxek hiru zituzten, 75 etxek lau zituzten eta 122 etxek bost zituzten. 152 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 126 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 122 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Bovinae
Bovinae Artiodactylaren barruko Bovidae familiako azpifamilietako bat da. 10 genero daude guztira, 3 tributan banatuta. Behiak, bisonteak, bufaloak, yaka eta hainbat antilope daude talde honen barruan. Euren arteko erlazio filogenetikoa oraindik ezezaguna da.
Lécera
Lécera (aragoieraz Lezera) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 777 biztanle zituen 109,2 kilometro koadroko azaleran. Campo de Belchite eskualdean dago.
Legutioko gudua
Legutioko gudua 1936ko udazkenean Gerra Zibilean izen bereko herrian eginiko gudua izan zen.
Bovinae
Leku askotan Bovinae janari gisa erabiltzen dituzten gizakiek. India eta Nepalen sakratuak dira hinduistentzat.
Letux
Letux Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 433 biztanle zituen 30,1 kilometro koadroko azaleran. Campo de Belchite eskualdean dago.
Trinidad Lucea Ferrer
Trinidad Lucea Ferrer (Tutera, Nafarroa Garaia, 1976ko urriaren 18a) nafar idazlea da, Kudeaketa Informatikoan tituluduna eta Itzulpengintza eta Interpretazioan lizentziatua Valladolideko Unibertsitatean. Literaturaz gain, batez ere poesiaz, plataforma berrien bidez argitaratzen dituen ilustrazio ugari egin ditu (bere blog pertsonalean, Facebook, Instagram).
Ibilbidea
Lehen Hezkuntzako ikasketak Azpilagañako Ikastetxe Publikoan egin zituen, Bigarren Hezkuntzakoak María Ana Sanz Institutuan eta Iruñeko Plaza de la Cruz Institutuan 1995 eta 1996 bitartean, UBI ikasketekin osatu zituen. Ikasturte horretan, ahizpa zaharrenaren minbiziagatiko galera gogorra jasan ondoren, min eta sufrimendu horren irtenbidea poesian bilatu zuen. Hala, 1998an, “Lágrimas escritas” poema-liburua argitaratu zuen.
Londresen, Vienan eta Erroman bizi izan da. Azken hiri horretan, 2015ean, “Rifflessioni” erakusketan parte hartu zuen, Federica di Benedetto argazkilari italiarrarekin batera irudia eta poesia konbinatzen dituen arte-erakusketan.
Hainbat aldizkaritan parte hartu du, hala nola “Constantes Vitales”, “TK. Poesia Nafarroan.XXI“ (Nafarroa) eta “Poetry News” (Madril)
Clara González
Clara González Carillo de Behringer (Remedios, Panamako saila, Kolonbia, 1900eko irailaren 11 - Panama hiria, 1991ko otsailaren 11) Panamako abokatu, politikaria eta hezitzailea izan zen. Zuzenbidean lizentziatura lortu zuen bere herrialdeko lehen emakumea izan zen. 1951n sortutako Adingabeen Babes Auzitegiko lehen epaile izan zen. Feminista sutsuak 1923an Alderdi Nazional Feminista eta 1924an Emakumeen Kultura Eskola sortu zituen.
Trinidad Lucea Ferrer
Lanak eta erakusketak
Wislawa Szymborska, Pablo Neruda, Luis Cernuda, Laura Casielles, Frida Kahlo eta Paula Bonet dira, besteak beste, harengan eragin hurbilena dutenak.
Clara González
Biografia
Ngöbe indigena baten eta espainiar baten alaba izan zen. Gurasoak espainiar etorkinak izan ziren, David González eta Basilia Carrillo Sánchez. Haurtzaroan, Costa Rican bizi izan zen familiarekin, eta 1900 eta 1904 artean erbesteratu zituzten. Eskola Normaleko Lehen Hezkuntzako irakasle titulua 1918an lortu ondoren, Zuzenbideko Eskola Nazionalean sartu zen 1919an. Zuzenbideko eskolan zebilela, Manuel José Hurtado eskolan irakatsi zuen. Hiru urte geroago, Zuzenbideko lizentziadun titulua (1922) lortu zuen Panamako lehen emakumea izan zen. Bere graduazio-tesiaren izenburua La mujer ante el derecho panameño (1922) izan zen, eta Panamako emakumeen legezko eskubideei buruzko lehen dokumentuetako bat izan zen. Ikasketak amaitu zituen arren, 1924ra arte itxaron behar izan zuen 55/1924 legeak jardun zezan. Belisario Porras presidentearen administrazioak eskaera asko jaso zituen konstituzioa zuzentzeko, eta, azkenik, 1925ean egin zuen. Ondorioz, Gonzálezi legea erabiltzeko aukera eman zion, eta, hala, emakumeek abokatutzan aritzeko duten debekua kendu zuen.
Trinidad Lucea Ferrer
Lanak eta erakusketak
Hainbat erakusketatan hartu du parte:
Sariak eta aintzatespenak
“El Tazón-Santa Ana” Emakumearen Herri Kulturaren Elkarteak deitutako poesia-lehiaketan, Tuteran, honako hauek jaso ditu, hurrenez hurren:
Clara González
Biografia
Emakumeen Kultura Eskola ere sortu zuen (1923-1930), eta bertan, bai beste feminista batzuek, bai berak, politika-, historia- eta gizalege-eskolak ematen zituzten, bai eta emakumeen garapen profesional eta sozialerako interesgarriak ziren beste irakasgai batzuk ere.
1927an, beka bati esker, Estatu Batuetara joan zen ikasten jarraitzeko New Yorkeko Unibertsitateko Lege Eskolan, eta 1929an doktoretza bat lortu zuen Zuzenbidean, hori lortu zuen lehen emakume latinoamerikarra izanik. Gainera, Panamaren lehen ordezkaria izan zen Emakumeen Amerikarteko Batzordean.
Solegnathus robustus
Solegnathus robustus Solegnathus generoko animalia da. Arrainen barruko Syngnathidae familian sailkatzen da.
Legutioko gudua
Aurretikoak
Espainiako Bigarren Errepublikak Bizkaia, Araba eta Gipuzkoa herrialdeei autonomia eman zienerako, jadanik 1936ko uztailaren 17 eta 18ko altxamendua martxan zegoen. Araba altxatuen eskuetan zegoen eta frankistek ia Gipuzkoa osoa hartu zuten.
1936ko irailean Eusko Jaurlaritzak Eusko Gudarostea sortu eta Errepublikaren alde borrokatzen ari ziren ideologia ezberdinetako batailoiak batu zituen. Horrela, Bizkaia eta mendebaldeko Gipuzkoa defenditu zituen, Molak zuzendutako tertzio karlisten aurka.
Prestaketa
1936ko udazkenean altxatutakoek Madril hartzeari ekin ziotenez, Errepublikako Gobernuak Eusko Jaurlaritza sortu berriari frontea haustea eskatu zion. Eusko Jaurlaritzak Legutioko erasoa antolatu zuen: 29 batailoi —5 ingeniari konpainiak lagunduta—, 25 kanoi eta 8 gerra-gurdi aukeratu zituen Gasteiz konkistatzeko. Operazio horren helburua altxatuek Sevilla eta Irun artean zuten komunikazio-lerroa zatitzea zen.
Erasoa hiru ardatzetan banandu zen:
Behin posizioak hartuta, Arabako lautada errepublikarren kontrolpean izango zatekeen, Gasteiz barne.
Bestetik, Santandertik ateratako armada errepublikarrak Espinosa de los Monteros eta hortik Miranda Ebro hartzeko plana zabaldu zuen, eta Eusko Jaurlaritzak Murgia erasotzeko plana desegin.
Simiane-la-Rotonde
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 378 ziren, horien artean 247 aktiboak ziren eta 131 inaktiboak ziren. 247 pertsona aktiboetatik 220 lanean zeuden (116 gizon eta 104 emakume) eta 27 langabezian zeuden (11 gizon eta 16 emakume). 131 pertsona inaktiboetatik 60 erretiraturik zeuden, 27 ikasten zeuden eta 44 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Legutioko gudua
Gudua
1936ko azaroaren 30ean, artilleriak bonbardatzeari ekin zion, eta infanteriaren erasoarentzat eremua prestatu zuen. Errepublikarrek Legutiotik 3 kilometrotara kokatu eta herria setiatu zuten. Legutio erreketeen konpainia batek, mendi-batailoi bik, metrailadore-atal batek eta armada erregularraren kanoi-bateria batek defendituta zegoen, guztira 600 lagun.
Simiane-la-Rotonde
Diru sarrerak
2009an Simiane-la-Rotonde udalerrian 268 unitate fiskal zeuden, 552 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.614 euro zen.
Legutioko gudua
Gudua
Abenduaren 1 eta 2an gudariek Legutio setiatzeari ekin bazioten ere, defendatzaileek bereari eutsi zioten. Murgia hartzeko erasoa bertan behera utzi zutenez, atzeguardiak errefortzuak bidali ahal zituen. Bakoitzak bere bostean egon zen zenbait egunez. Abenduaren 10ean beste erasoaldia egin bazuten ere, defendatzaileek aurka egin zuten. Gudariek azken saiakera abenduaren 18an egin zuten, eta orduan ere kale egin zuten.
Simiane-la-Rotonde
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 63 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 17 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 12 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 19 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 5 igeltseroak, 2 margolariak, 3 zurginak, 6 iturginak eta 1 jatetxe.
Legutioko gudua
Gudua
Erasotzaileek 1.000 erori inguru izan zituzten.
Clara González
Biografia
1930ean itzuli zen Panamara, eta Ekonomia, Politika Zientziak eta Soziologiako Institutu Nazionalean hasi zen irakasle lanetan, eta Alderdi Nazional Feminista berpizten saiatu zen. 1937 arte irakatsi zuen institutuan, eta Panamako Unibertsitatea sortu zenean, kriminologia, familia-zuzenbidea eta gazteen justizia irakasten hasi zen.
1951n Adin Txikikoen Tutoretza Auzitegia sortu zen, eta, handik gutxira, Adingabeen Epaile kargua hartu zuen lehen emakumea izan zen. Bertan egongo zen 1964 arte. Urte hartan, senarrak eskatuta, bizitza publikotik erretiratu zen eta West Covinan, Kalifornian, finkatu zen harekin. 1966an hil ondoren, bera jaioterrira itzuli zen eta, familia bisitatzeko bidaia batzuk izan ezik, Panaman egon zen.
1990eko otsailaren 11n hil zen Panaman, aldakako kirurgia baten ondorioz.
Bizitza pertsonala
1943ko ekainaren 26an, Clara González II. Mundu Gerran Panamako kanalean lan egiten zuen Charles A. Behringer ingeniari zibilarekin ezkondu zen.
Espainiako armarria
Espainiako armarria Espainiako Erresuma sinbolizatzen duen ikur heraldikoa da. Sinbolo ofiziala denez, Gobernuak arautu eta erabiltzen du, hala nola ministroek, estatuburuak (Erregea) eta Asturiasko printzeek.
Armarria 33/1981 Legeak arautzen du.
Simiane-la-Rotonde
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Simiane-la-Rotonde udalerrian 31 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.540 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pribeník
Pribeník Eslovakiako udalerri bat da, Trebišoveko barrutian kokatuta. 12,32 km²ko azalera du eta 1009 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1323. urtekoa da.
Espainiako armarria
Kolore ofizialak
Armarriko koloreak ofizialki zehazten ditu irailaren 3ko 2267/1982 Errege Dekretuak.
Armarriaren elementu eta koartelak
Tinbrea: Erregearen koroa, nazioko subiranotasuna sinbolizatzen du.
Zutabeak: Herkulesen zutabeak deritzaie, Plus Ultra lelo nazionalarekin. Bertako koroak Germaniako Erromatar Inperio Santua eta Espainiar Inperioa sinbolitzatzen dituzte.
Lehenengo koartela: Gaztelako Erresumako armarria..
Bigarren koartela: Leongo Erresumako armarria.
Hirugarren koartela: Aragoiko Koroako armarria.
Erdian: Borboi leinuaren armarria.
Rajá
Raja (राज, erregea edo printzea, femeninoa Rani), Indiako antzinako erregeek eta Malaysia osatzen duten estatuetako batzuetako erregeek hartzen zuten izena da.
Cuéntame un cuento (abestia)
Cuéntame un cuento (kontaidazu ipuin bat) Celtas Cortos espainiar folk musika taldearen abesti bat da. 1991n izen bereko diskoaren barnean kaleratu zuten.
Abestia
Abestiak, hiru alaba zituen errege baten istorioa kontatzen du. Printzesek Jamaikara reggae dantzatzera joateko nahia dute.
Bi bertsio daude: bata gaztelania hutsean, eta bestea Willy DeVille musikari estatubatuarrak interpretatutako ingelesezko bertsoak tartekatzen duena. Honek, bere zatia Los Angelesen grabatu, eta, ondoren, Madrilen birnahastu zuten.
Abestia bandaren bildumetan agertzen da:
1992ko uztailaren 18ko astean Los 40 Principalesen zerrendako lehen postua eskuratu zuen.
Gehyra xenopus
Gehyra xenopus Gehyra generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Chapada dos Guimarães (município)
Chapada dos Guimarães Brasilgo udalerri bat da, Mato Grosso estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
K.a. 449
K.a. V. mendearen taula (K.a. VI. mende | K.a. V. mende | K.a. IV. mende)
K.a. 460ko hamarkada | K.a. 450eko hamarkada | K.a. 440ko hamarkada | K.a. 430eko hamarkada | K.a. 420ko hamarkada
K.a. 454 | K.a. 453 | K.a. 452 | K.a. 451 | K.a. 450 | K.a. 449 | K.a. 448 | K.a. 447 | K.a. 446 | K.a. 445 | K.a. 444
Edno Roberto Cunha
Edno Roberto Cunha (1983ko maiatzaren 31 - ) Brasilgo futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Cerezo Osaka.
20 de abril
20 de abril (Apirilaren 20a) Celtas Cortos espainiar folk musika taldearen abesti bat da. 1991n Cuéntame un cuento diskoaren barnean kaleratu zuten.
Abestia
Jesús Cifuentesek hitzak gutun gisa idatzi zituen, neska-lagun ohi bati zuzenduak, gaztetako lagun talde komunarekin iraganean bizi izandako une onak nostalgiaz gogora ekarriz. Horrez gain, abestiak Turmo etxolan, Huescako Benasque udalerriko Estós haranean dagoen aterpe batean, asteburu jakin bati buruz ere hitz egiten du.
Cifuentesek hitzak benetako istorio batean oinarritzen ez zirela azaldu zuen. Abestia El Tiemblon gizarte-laguntzaile gisa aritu zela moldatu zuen. Hala ere, 30. urteurrenean, bere balizko neska-lagun ohiak gutuna erantzun eta bere "erantzun"a argitaratu zuten.
Abestiaren izenburuak abestiaren lehen bertsoa aipatzen du, gutunaren goiburua izango zena errepikatzen duena: 20 de abril del 90 (1990). Abestia, ordea, 1991n idatzi zuen.
Oihartzuna
Laster ospetsu bilakatu eta 1992ko apirilaren 18ko astean Los 40 Principales irrati-kateak egindako zerrendako lehen postua eskuratu zuen. Hain handia zen oihartzuna, ezen Valladolideko Udaleko Ezker Batuak proposamen bat ere aurkeztu zuen: José Antonio Primo de Rivera kalearen izena 20 de abril deitzera pasa zedila- Hala ere, azkenean proposamenak ez zuen aurrera egin.
Abestiaren bideoklip ofiziala ez zuten urte asko geroago arte grabatu, 2019ko apirilaren 20era arte hain zuzen ere.
Dataren 25. urteurrena bete zenean, hau da, 2015eko apirilaren 20an, Espainian olatu nostalgiko bat gertatu zen, bai sare sozialetan, bai komunikabideetan, abestia gogora ekarriz, eta trending topic bihurtu zen. Letraren parodiak eta abestiaren kartaren balizko erantzunak ere agertu ziren.
Bertsioak
Amaral, Siniestro Total, Oysterband eta Nomadi taldeek abestiaren bertsioak egin dituzte, azken biek ingelesez (20th of april) eta italieraz (20 di Aprile), hurrenez hurren. COVID-19 pandemiaren ondorioz, Valladolideko taldeak beste artista ezagun batzuekin batera, Celtas Cortos & Amigos izenpean, bertsio berri bat kaleratu zuen, non letra bere 30. urteurrena ospatzeko egokitu zuten eta bertsioaren mozkinak ongintzarako eman zituzten.
Gekko badenii
Gekko badenii Gekko generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Meyronne
Meyronne Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Meyronne udalerrian erroldatutako biztanleak 299 ziren. Familiak 126 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 43 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 43 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 218 etxebizitza zeuden, 132 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 81 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 214 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 132 etxebizitza nagusietatik 109 bere jabearen bizilekua ziren, 21 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 18 etxek hiru zituzten, 42 etxek lau zituzten eta 67 etxek bost zituzten. 121 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 55 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 63 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Unmasked (Kiss albuma)
Unmasked Kiss hard rock talde amerikarraren estudioko 8. albuma da, 1980an argitaratua. Garaian, jatorrizko taldekide guztiek (Paul Stanley, Gene Simmons, Ace Frehley, eta Peter Criss) grabatzen zuten azkenengo albuma izan zen, nahiz eta Crissek ez zuen albumaren grabazioan parte hartu. Anton Figek (kreditatu gabea) bateria guztiak jo zituen albumean. Album honek beste irteera markatu zion Kisseri: album hau lau taldekideek abesten ez duten lehenengoa izan zen 1976ko Rock and Roll Over albumetik, 1978an kaleratu ziren lau bakarlari albumak kenduta.
Meyronne
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 158 ziren, horien artean 120 aktiboak ziren eta 38 inaktiboak ziren. 120 pertsona aktiboetatik 112 lanean zeuden (64 gizon eta 48 emakume) eta 8 langabezian zeuden (2 gizon eta 6 emakume). 38 pertsona inaktiboetatik 17 erretiraturik zeuden, 17 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Unmasked (Kiss albuma)
Unmasked albumak taldearen musika estiloan aldaketa handia suposatu zuen arren, 35. postua lortu zuen US Billboard zerrendan eta Urre motakoa izendatu zuen RIAAk 1980ko uztailaren 30ean.
Taldeak musika bideo bat grabatu zuen "Shandi" abestiarentzat, Criss zegoelarik. Criss Kissekin edozein egoeratan agertzen den azken aldia izan zen, 1995eko ekainaren 17an Kiss Convention batean taldearekin abestu zuen arte. Taldearen biografia autorizatuan, berak esan zuen grabazioaren ondoren taldearen aldagela uzten azkena izan zela, eta negar egiten hasi zela.
Meyronne
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Unmasked (Kiss albuma)
Telebista alemaneko saio batean "Talk to Me" eta "She's So European" abestietan playback egin zuten agerpen batek Eric Carren debuta suposatu zuen, taldearen bateria bihurtuko zena bere heriotzara arte, 1991n. Taldeak gaur egun eraitsia dagoen New Yorkeko Palladium Theatre antzokian kontzertu bat emango zuen Carr Crissen ordezko moduan aurkezpen ofiziala egiteko.