cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Malte Jakschik
Malte Jakschik (Bonn, 1993ko abuztuaren 3an jaioa), alemaniar arraunlaria da. Bi Udako Olinpiar Jokotan esku hartu zuen, zilarrezko bi domina lortuz: Rio 2016 (Rio de Janeiro] eta Tokio 2020 (Tokio), bietan zortzikoan. Tokion lehiatu zen taldea hauek osatzen zuten: Malte Jakschikek berak, Johannes Weißenfeldek, Laurits Follertek, Olaf Roggensackek, Torben Johannesenek, Jakob Schneiderrek, Richard Schmidtek, Hannes Ocikek eta Martin Sauerrek.
Thiéblemont-Farémont
Biztanleria
2007an Thiéblemont-Farémont udalerrian erroldatutako biztanleak 525 ziren. Familiak 174 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 57 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 73 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 189 etxebizitza zeuden, 171 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 184 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 171 etxebizitza nagusietatik 152 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 9 etxek hiru zituzten, 26 etxek lau zituzten eta 133 etxek bost zituzten. 147 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 60 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 103 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 301 ziren, horien artean 200 aktiboak ziren eta 101 inaktiboak ziren. 200 pertsona aktiboetatik 188 lanean zeuden (107 gizon eta 81 emakume) eta 12 langabezian zeuden (3 gizon eta 9 emakume). 101 pertsona inaktiboetatik 51 erretiraturik zeuden, 22 ikasten zeuden eta 28 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 27 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 4 administrazio publikoko enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Thiéblemont-Farémont udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 532 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
2131 Mayall
2131 Mayall asteroide gerrikoan aurkitutako 2131. asteroidearen izena da. 1975eko irailak 3an aurkitu zuen Anthony Richard Klemolak Lick Behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1975 RA zen. Bere izena Nicholas Mayallgatik jasotzen du.
La Neuville-à-Maire
La Neuville-à-Maire Frantziako udalerri bat da, Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an La Neuville-à-Maire udalerrian erroldatutako biztanleak 101 ziren. Familiak 31 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 19 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Etxebizitza
2007an 52 etxebizitza zeuden, 35 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 17 bigarren erresidentzia ziren. 50 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 35 etxebizitza nagusietatik 26 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 2 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 23 etxek bost zituzten. 24 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 14 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 19 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 68 ziren, horien artean 48 aktiboak ziren eta 20 inaktiboak ziren. 48 pertsona aktiboetatik 44 lanean zeuden (28 gizon eta 16 emakume) eta 5 langabezian zeuden (5 emakume eta 5 emakume). 20 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa batena zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra kirol-denda bat zen.
2000. urtean La Neuville-à-Maire udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
2549 Baker
2549 Baker asteroide baten izena da. urriaren 23an aurkitu zuen Harvardeko Behatokia-ek Harvardeko Behatokia Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1976 UB izena zeraman.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.6 da.
Ostorhinchus taeniophorus
Ostorhinchus taeniophorus Ostorhinchus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apogonidae familian.
Diszinesia
Diszinesia kontrolatzen ez den mugimendua da, nahi gabekoa eta ezohikoa. Ez da ezohikoa adinekoen artean ikustea, baina denbora luzez neuroleptikoen kontsumoarekin ere lotzen da. Mugimendu anormaletan murtxikatze errepikakorra, masailezurraren mugimendu oszilatorioa edo aurpegiko keinuak sartzen dira. Ezinezkoa da mugimendu horiek borondatez egiteari aurka egitea, une batez izan ezik. Gaur egun oraindik ez dago inolako sendabiderik nahasmendu horretarako, eta ez da ezagutzen haren jatorria.
Neuroleptiko edo antipsikotikoen klaseko sendagaien kontsumo kronikoak diszinesia berantiarra eragiten du, ohikoagoa antipsikotiko tipikoek, haloperidolak, prometazinak edo klorpromazinak adibidez.
Diagnostikatu gabeko gaixotasun zeliakoak diszinesia paroxistiko ez-zinesigenikoa eragin dezake eta glutenik gabeko dieta baten bidez senda dezakegu.
Jidai Matsuri
Jidai Matsuri (時代祭り) Kyotoko jaialdi xintoista da, hiriko hiru handienen artean dago. Urriaren 22an izaten da. Jidai Matsuri izenak "Garaien jaialdia" esan nahi du.
Southampton uhartea
Southampton uhartea Kanadako bederatzigarren uharterik handiena da, Uhartedi Artikoan kokatutakoa. Nunavuten barruan sartuta dago administratiboki.
Jidai Matsuri
Historia
1868an Japoniako hiriburutza Kyototik Tokiora aldatu zen enperadoreak egoitza aldatu zuelako. Kyotoren loria galduko zenaren beldurrez, udalak Heian-kyō (平安京) hiriaren fundazioaren 1.100 urteurrena ospatzea erabaki zuen.
Southampton uhartea
41.214 km2-ko azalera dauka eta 2001ean 712 biztanle zituen, Coral Harbour (Salliit) udalerrian bizi direnak.
Jidai Matsuri
Historia
1895ean izan zen lehenengo ekitaldia eta Heian santutegia (平安神宮 Heian jingū) eraiki zuten Kanmu Enperadorearen izpiritua omentzeko. Honetaz gain desfile koloretsua antolatu zen Kyotoren historiako garai desberdinetako jantziak erakutsiz.
1940an Kanmu enperadoreaz gain Kōmei enperadorea omentzea erabaki zen.
Jaialdia
Desfilea goizean goiz hasten da Kyotoko jauregi inperialean. Bi kilometrotako ibilbidea egiteko bost ordu behar izaten dira eta 2000 pertsona inguruk hartzen dute parte. Esan bezala jendeak garai desberdinetako jantziak eramaten ditu, samurai, militar edo jende arruntaren mozorroak janzten dituzte. Bi mikoshi (santutegi eramangarri) garraiatzen dituzte bakoitza enperadore baten omenez. Desfilea Heian santutegian bukatzen da.
La Pola de Ḷḷenako geltokia
La Pola de Ḷḷena Asturiasko Printzerriko tren geltoki bat da, Ḷḷena udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Vera Zasulitx
Hastapen iraultzailea
Txiki-txikitatik izan zuen hizkuntzak ikasteko erraztasuna. Gazte zela irakasle izateko asmoz Moskura joan zen ikastera eta han, bere ahizparekin batera, Netxaievek gidatutako zirkulu nihilistekin bat egin zuen. 1869an, lehen aldiz, kartzelaratu egin zuten, abian 1871an epaiketa batean errugabe jo zuten. 1873an Kievera joan zen eta bertako mugimendu anarkista batekin elkartu zen (dirudienez Mikhail Bakunin bera ezagutu zuen), baina 1876an “Lurra eta Askatasuna” deitutako talde populista batekin bat egin zuen.
Marxismorantz
Zasulitx Suitzan marxismora hurbildu zen, eta Georgi Plekhanov eta Pavel Akselrodekin batera “Lanaren Askapena” talde marxista eratu zuen. Hura izan zen Errusiako lehen talde propioki marxista, beraz Zasulitx Errusiako marxismoaren sortzaileetako bat da. Zasulitxek Marxen lan batzuk errusierara itzuli zituen, eta horrezgain bere literatura propioa ere idatzi zuen. Marxekin korrespondentzia izan zuen, eta zenbait egileren arabera (Jay Bergman, adibidez), Zasulitxekin izandako korrespondentziak “azken Marxengan” eragina izan zuen, honek Errusiarekiko eta honen potentzial iraultzailearekiko iritziz alda zezan.
Mentxebikeen lider
Mende aldaketarekin batera, Iskra (“Txinparta”) aldizkari marxistaren zuzendaritzan (Lenin, Plekhanov, Martov, Akselrod eta Potresovekin batera) eta Errusiako Langileen Alderdi Sozialdemokrataren zuzendaritzan egon zen. Alderdi Sozialdemokrataren II. Biltzar Nagusian, Iskra aldizkariaren zuzendaritza hiru kideko kopurura murriztu zenean Zasulitx kanpoan geratu zen (Akselrod eta Potresov bezalaxe). Robert Serviceren arabera, garai horietan Leninekiko hurbiltasun handia izan zuen, gero arerio politikoak izango baziren ere. Hala ere, gutxira alderdia boltxebike eta mentxebikeen artean zatitu zen, eta Zasulitx azken hauekin lerratu zen (izan ere, Martovek Iskraren zuzendaritza berriz sei kidetakoa izatea proposatu zuen, Martov Leninengandik urruntzen baitzegoen); eta mentxebikeek Iskraren kontrola berriz lortu zutenean (Plekhanov, hasieran neutrala zena, Leninen kontra dekantatu zelako), Zasulitx aldizkariaren zuzendaritzara itzuli zen. Hala ere, zatiketaren ostean lehen lerroan egoteari utzi zion, parte batean bere tuberkulosi gaixotasunak eraginda.
Zasulitxen ezagutza handia zen, ez ordea hain handia egoera konkretuak analizatzeko edo antolakuntzarako gaitasuna. Leninen arabera “Zasulitxek ez zuen idazten, mosaiko idatziak egiten zituen”. Trotskiren arabera “Zasulitxek marxismoaren gaineko ezagutza nabarmena zuen (…) baina iraultzari buruzko ikuspegi moralegia, klase sozialen analisietatik landaratutakoa, zuen”.
1905ean, Errusiara itzuli zen eta mentxebikeen barruan, alderdiaren egitura ilegala desegitearen eta masen alderdi legal bihurtzearen alde egin zuen. 1914n hasitako Lehen Mundu Gerra babestu zuen. 1917rako eta urtean zehar, Zasulitxen itzala oso apaldua zegoen. Garai horietan bere lagun zahar Plekhanoven Jedinstvo taldearen kide egin zen (mugimendu marxistako talderik moderatuena, ia-ia kadeteak zirelakoetatik gertu). Urriko Iraultza Sozialistaren kontra agertu zen. Hala ere, ez zuen Errusiatik ihes egin. 1919an hil zen.
Migel Muñoa
Migel Muñoa Pagadizabal (Donostia, 1868ko irailaren 11 - Donibane Lohizune, 1953ko abenduaren 7a) gipuzkoar irakaslea izan zen. Oinarrizko hezkuntzan euskara irakaskuntzan sartzen saiatu zen, eta gaur egungo ikastolen aitzindaria izan zen. 1917. urtean, Donostiako etxebizitza batean 70 haurri euskaraz irakasten aritu ondoren, Euskal-Ikastetxea izeneko eskola sortu zuen Aita Karmeldarren komentuan. Espainiako Gerra Zibilaren garaian, Donibane Lohizunera erbesteratu zen, eta bertan hil zen, 85 urte zituela.
Donostiako Parte Zaharre ko Migel Muñoa plaza k haren izena du.
Chrustenice
Chrustenice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 969 biztanle ditu eta 6,73 kilometro koadroko azalera. Beroungo barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1386 urtean egin zen.
Kingstown
Kingstown Saint Vincent uharteko portu nagusia eta Saint Vincent eta Grenadinetako hiriburua da. 25.418 biztanle ditu. Kingstown uharteko nekazari-industriaren erdigunea eta turismoentzakoportua ere bada. Banana, koko eta maranta esportatzen ditu. Hiria Saint George parrokian dago, uhartearen hego-mendebaldeko puntan.
Historia
Saint Vincent 196 urtez egon zen Britainiar agintearen azpian, baina hiria frantziar kolonoek sortu zuten 1722an. Lorategi botanikoa 1765ean sortu zen, eta Mendebaldeko hemisferioko zaharrenetariko bat da. William Bligh, Bounty itsasontziko mutinagatik ezaguna, ogi-zuhaitzaren haziak eraman zituen 1793an.
Herri eta hiri senidetuak
Gaur arte, Kingstown inongo herri eta hiriekin senidetuta ez dago.
Anne Etxegoien
Anne Etxegoien Iturriria —frantses grafiaz eta izen artistikoaz Anne Etchegoyen— (Donapaleu, Nafarroa Beherea, 1980) Euskal Herriko kantautore eta abeslaria da.
Ibilbidea
Zortzi urterekin hasi zen abesten, haren amak zuzentzen zuen ume abesbatzan. Geroxeago Baionako kontserbatorioan ikasi zuen. Batxilergoa bukatu ondoren, merkataritza ikasketak egin zituen.
Euskaraz, frantsesez eta gaztelaniaz kantatzen du. Lau disko bakarlari gisakaleratu ditu, eta beste bi, Aizkoa gizonezko koruarekin. Frantzian arrakasta handia izan du, 2012an Le Chœur du Village («Herriko Abesbatza») dokumental saileko seigarren eta azken atalean hainbat talderekin kantatu eta gero; France 3 telebista kateak eman zuen sail hori, 2013an.
Villa Literno
Mugakideak
Villa Liternok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Anne Etxegoien
Ibilbidea
Era berean, fama handia hartu du, ospakizun handietan Marseillesa frantses ereserkia hiru aldiz kantatu duelako: 2003an Parisen munduko atletismo txapelketan, 2009an munduko saskibaloi txapelketan, eta 2010ean Frantziaren eta Argentinaren arteko errugbi partidan Montpellierren.
Haren azken disko Les Voix Basques urrezko diskoa izan da Frantzian, 60.000 kopia baino gehiago saldurik. Kontzertuak egin ditu munduko beste hainbat herrialdetan ere, hala nola Argentinan, Ameriketako Estatu Batuetan, Ingalaterran, Irlandan eta Espainian. Basque eta Paz Tour izeneko bira egin zuen hainbat herrialdetan barrena: izenburu horretan bilduta daude kantatzean darabiltzan hiru hizkuntza nagusiak (euskara, frantsesa eta gaztelania), bai eta Euskal Herrirako nahi lukeen bakearen ideia ere.
Anne Etchegoyen lagunez inguratu da berriro bere disko berria osatzeko, ‘Emazte’. Diskaren barruan "Ez da ez" abestia dago, Itziar Ituño abeslari eta aktorearekin batera grabatua, euskaraz, gaztelaniaz eta frantsesez. 2022an beste remix bat atera zuten Hego nahiz Ipar Euskal Herriko hainbat ezagunekin, hala nola, Ander Gonzalezek, Maïtena Birabenek, Sébastien Boueilhek, Yasmina Jaafarrek, Francine Massianik, Jean-Pierre Papinek, Afrika Baetak, Ilaski Serranok, Jean-Pierre Pernautek eta Asun Casasolak.
Limbo (dantza)
Arauak
Barra horizontala, linboren barra izenaz ezagutzen dena, beste bi euskarri bertikalen gainean eusten da. Parte-hartzaile guztiek, banan-banan, linbo barraren azpitik pasatu behar dira bizkarra lurrera begira. Erortzen dena edo barra botatzen duena kanporatua izango da. Gorputzarekin ezin da barra ezta zorua ukitu ere. Guztiak pasa ondoren barra zertxobait jaitsiko da eta parte-hartzaileak berriro pasatuko dira. Lehiaketa bukatzen da parte-hartzaile bakarra geratzen denean.
Munduko errekorra
1991n Dennis Walston lurretik 15 cm-ra kokatuta zegoen barra azpitik pasatzea lortu zuen. Emakumezkoetan Linboko munduko errekorra Shemika Charlesek du, Trinidad uhartean jaiotako emakume Estatu Batuarrak. 2010eko irailaren 16an, lur gainetik 21,5 cm-ra jarrita zegoen barraren azpitik pasa zuen.
Węgorzyno udalerria
Węgorzyno Poloniako Mendebaldeko Pomeraniako voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Łobez barrutian kokatuta. 256,18 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 7105 biztanle zituen.
.tg
.tg Togori dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da.
Kanpo estekak
Toppdomän
Exira (Iowa)
Exira Iowako hiri bat da. Audubon konderrian kokatua dago. 2010ean 840 biztanle zituen, 2.63 kilometro koadrotan banatuta.
NGC 7237
NGC 7237 galaxia bat da, Pegasus konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
Arraspa
Arraspa zura profilatzeko erabiltzen den zurgintzako tresna da.
Arraspekin karraskekin baino jangune zakarragoak sortzen dira. Azalera kurboetan nabarmentzen den zura azkar ezabatzeko erabiltzen dira.
Tinajo
Tinajo Lanzarote uhartean eta Las Palmasko probintzian kokatzen den udalerri kanariarra da.
Gazza squamiventralis
Gazza squamiventralis Gazza generoko animalia da. Arrainen barruko Leiognathidae familian sailkatzen da.
Jean Delvin
Jean-Joseph Delvin (Gante, 1853 - 1922) belgikar margolaria izan zen, animaliekiko (batez ere zaldiak) eszenetan espezializatua.
Biografia
1883an, Les XX talde sezesionistan sartzera gonbidatu zuten, James Ensor, Fernand Khnopff, Théo van Rysselberghe eta beste hainbatekin batera, baina urte batzuk geroago dimisioa eman zuen 1886an. Anberesko La Libre Esthétique-ko eta Kunst van Heden-go (Gaur egungo artea) kide ere izan zen. Garai hartan, Ganteko Akademian hasi zen irakasten eta gero zuzendari izan zen (1902–1913).
Ahigal de Villarino
Ahigal de Villarino Salamancako udalerria da, La Ramajería eskualdean dagoena.
Galesko Printzearen uhartea
Galesko Printzearen uhartea Kanadako hamargarren uharterik handiena da, Uhartedi Artikoan kokatutakoa. Nunavuten barruan sartuta dago administratiboki.
33.339 km2-ko azalera dauka eta populatu gabekoa da.
739 Mandeville
739 Mandeville asteroide gerrikoan aurkitutako 739. asteroidearen izena da. 1913ko otsailak 7an aurkitu zuen Joel Hastings Metcalf astronomo estatubatuarrak Massachusettseko Winchester herritik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1913 QR zen.
Euskal etnopoloa
Euskal etnopoloa, Frantziako Kultura ondare immaterialaren Batzorde Nazionalak Euskal Kultur Erakundea k eta EHESS eskolak aurkeztu partaidetzari emandako labela da. Lau urteetako (2017-2020) ikerketa, balorapen eta hedapen egitarau zientifiko eta kulturala sortu da lau ardatz horren inguruan :
Zer da etnopolo bat?
1996an sortu den labela bat da, Frantziako Kultura Ministerioak ondare immaterialaren inguruko ikerketa aberasteko gai den erakunde bati ematen diona. «Etnopolo izendapena ikerketa, informazio eta kultura alorrean, aldi berean tokiko eta nazional mailan lan egiten duen erakunde batean oinarritzen da» (Mission ethnolpôles txostena, 1999).
Gaur egun, 10 etnopolo badira frantses lurraldean, bakoitza etnologia alor batean berezitua.
Historia
2017an, Frantziako Kultura Ondare Immaterialaren Batzorde Nazionalak Euskal Kultur Erakundeak (EKE) eta Gizarte Zientzietako Goi Mailako Ikasketen Eskolak (EHESS) aurkeztu partaidetzari etnopoloa labela eman dio.
Euskal kultur erakundea k berrikuntzari, heziketari eta sorkuntzari itzulia den jakitate eta kontserbazio ondare polo bat garatu du 2007az geroz.
2132 Zhukov
2132 Zhukov asteroide gerrikoan aurkitutako 2132. asteroidearen izena da. 1975eko urriak 3a aurkitu zuen Liudmila Txernikhek Nauchnyjetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1975 TW3 zen. Bere izena Georgy Zhukovgatik jasotzen du.
Euskal etnopoloa
Historia
Ibilbide horretan, partaidetza zientifikoak lotu ditu EHESS ko Georg Simmel zentroarekin, bereziki «ondarea eta sorkuntza» gaiaren hurbilketa antropologikoari buruz. Georg Simmel zentroa, EHESS ren baitan historia, etnologia, zuzenbide eta literatura ikerlariak biltzen dituen giza zientzien diziplinarteko laborategi bat da.
Agur maitea, ikusi arte
Agur, maitea, ikusi arte (Arrivederci amore, ciao) Massimo Carlotto italiar idazlearen eleberri beltz bat da, 2001. urtean argitaratua
Euskal etnopoloa
Historia
Interes zientifiko eta kulturala bera zutela eta, EKE eta EHESS erakundeek beren elkarlana gauzatu dute Kultura Ministerioak 2017ko urtarrilaren 12an eman Euskal etnopoloa labelaren karietara.
Agur maitea, ikusi arte
Eleberri honekin, Carlotto finalista geratu zen Edgar Allan Poe Sarian, Mystery Writers of America erakundeak ematen duen nazioarteko sari ospetsuan.
Euskaraz, 2022ko urtarrilean plazaratu zuen Txalaparta argitaletxeak, Koldo Biguriren itzulpenarekin, (H)ilbeltza bekaren eta Baztango Udalaren laguntzarekin.
Argumentua
Giorgio Pellegrini ezkerreko terrorista ohi bat da atzerrira ihes egin behar izan zuena, biziarteko kartzela-zigorra saihesteko, kamarada batekin Milango Industria Elkartearen egoitzaren aurrean jarri zituen bonba batekin gauzain baten heriotza nahi gabe eragin ondoren. Ihesean, Pellegrini eta beste kamarada Frantziara doaz lehendabizi eta Erdialdeko Amerikara gero. Hortxe hasten da eleberria, Erdialdeko Amerikako herrialde zehaztu gabe batean, oihanean; Pellegrinik odol hotzean hiltzen du bere kamarada, gerrillako buruzagi baten aginduz. Izan ere, ordurako, erabat desilusionatuta dago bere bizitzarekin eta bere ordura arteko ideologiarekin, jada ez du bere ideal zaharretan sinesten eta ez dago Erdialdeko Amerikako herriaren alde borrokatzeko eta hiltzeko prest.
Horrela, lehenengo aukera profitatzen du oihanetik alde egiteko eta Erdialdeko Amerikako beste herrialde batera joateko; han, hondartza turistikoetako hotel batean hasten da lanean eta harremanak izaten ditu hainbat emakumerekin, haietaz aprobetxatzen da eta menderatzen ditu. Urte batzuen ondoren, Europara itzultzeko burubidea hartu eta Frantziara itzultzen da, bere bizitza berregiteko asmoz eta Italiako justiziarekin duen zorra (biziarteko kartzela) arintzeko edo kitatzeko asmoz. Horretarako, Parisera doa eta, han, emakume baten lepotik bizitzen hasten da, maitatzeko itxurak eginez; noizbait, harremanetan jartzen da bere antzinako talde armatuko buruzagi ohi batekin, eta xantaia egiten die: norbait hilketaren errua bere gain hartzeko prest ez badago, Italiako justiziatik ihesi dauden kidea guztiak salatuko ditu. Kamaradek amore ematen dute eta gauzainaren hilketa bere gain hartzeko prest dagoen preso bat aurkitzen dute, Pellegrini errugabetzeko. Orduan, Parisko bere emakumeari dirua eta harribitxiak lapurtu ondoren, Italiako mugaraino iritsi, dirua jatetxe garesti eta prostitutatan gastatu eta bere burua Italiako poliziari entregatzen dio. Milanen, Anedda izeneko polizia bat ezagutzen du, kartzelako egonaldia arintzearen truke haien informatzaile izatea proposatzen diena. Kartzelan, txibatoa izateaz gainera, prostituzio-negozio bat antolatzen du hango preso homosexual batekin.
Hilketaren errua bere gainetik kendu arren, urte gutxi batzuk pasatu behar ditu kartzelan talde armatu bateko kide izateagatik. Ateratzen denean, aberastea eta "irabazle" bat izatea da buruan duen helburu bakarra. Hasieran, lan bat lortzen du preso-ohiei laguntzen dien apaiz bati esker, baina diru gutxiegi irabazten du eta konturatzen da horrela "galtzaile" bat besterik ez dela izango. Halako batean, kartzelan ezagututako gaizkile batek prostituzioa egiten den diskoteka bateko ardura-lan bat proposatzen dio eta Veneto aldera joaten da. Han, kontu handiz saiatzen da deliturik ez egiten, baina trikimailuak erabiltzen ditu ezkutuan dirua irabazteko, prostituten lepotik eta bezeroak xantaiatuz. Bezero bat engainatuz, ordaindu ezineko zorra eragiten dio eta, kitatzeko, haren emaztearekin harreman sexualak izaten uztea eskatzen dio.
Diskotekako jabeak Pellegriniren diru-trafikoen berri jakin eta jipoi bat emanarazten die bere gorila batzuei, eta beste gaizkile batzuen hilketan parte hartzera behartzen dute. Berriro kartzelan bukatzeko arriskua ikusita, handik alde egiteko modua aurkitu behar duela pentsatzen du. Halako batean, Milango kartzelan ezagututako preso batek bisita egiten dio eta furgoi blindatu bat lapurtzea proposatzen dio, milioi asko irabazteko moduko kolpe bat. Pellegrinik lapurreta antolatzea onartzen du, eta horretarako Anedda polizia ustelduarekin bat egiten du, kolpean parte hartuko duten beste gaizkideak kontaktatzeko. Denak hiltzea eta diru guztiarekin geratzea da haren asmoa, eta lapurreta egiten dutenean, Aneddak eta berak gaizkide guztiak (hiru anarkista espainiar eta bi faxista kroaziar) hiltzen dituzte.
Dirutza handiaren jabe eginda, bere hurrengo asmoa gizartean posizio errespetagarria lortzea da. Horretarako, lehendabizi lapurtutako dirua zuritu behar du, zilegizko negozio on batean inbertitzeko, eta aurrekari penalak ezabatu behar ditu. Horretarako, abokatu batekin jartzen da harremanetan eta jatetxe baten jabe bihurtzen da; handik urte batzuetara, abokatuak Pellegriniren aurrekariak ezabatzea lortzen du. Gizartean posizio on bat lortzeko, abokatuak esaten dio emazte bat falta zaiola. Jatetxera joaten den neska batekin ezkonduko da azkenik.
Baina orduan arazoak sortu eta bere planak arriskuan egongo dira. Hori ez gertatzeko, beste hilketa batzuk egin beharko ditu, eta horretan ez du inolako zalantzarik izango.
Jarraipena
Eleberri honek, italieraz, jarraipena du Alla fine di un giorno noioso izenburuarekin 2011n argitaratutako liburuan.
Ostorhinchus talboti
Ostorhinchus talboti Ostorhinchus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apogonidae familian.
Chržín
Chržín Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 256 biztanle ditu eta 8,7 kilometro koadroko azalera. Kladno barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1055 urtean egin zen.
Carmen (1918ko filma)
Argumentua
Zigarro-saltzaile den Carmen ijitoak galbideraino erakarriko du Don José soldadua.
Pedro Morenés
Pedro Morenés Eulate (Areeta, Getxo, 1948ko irailaren 17a) Alderdi Popularreko politikari eta enpresari bizkaitarra da. 2011tik 2016ra Espainiako Defentsa ministroa izan zen.
Exline (Iowa)
Exline Iowako hiri bat da. Appanoose konderrian kokatua dago. 2010ean 160 biztanle zituen, 2.57 kilometro koadrotan banatuta.
Artxibo (agirien bilduma)
Artxiboa jatorriko agiri historikoen bilduma da. Denboran zehar lehen mailako iturriak biltzen ditu, pertsona, familia, erakunde, herri edo eskualde bati buruz, informazio hori historialari, beste ikertzaile edo interesaturik egon daitekeen pertsonen eskura jartzeko. Liburuak, aldizkari eta egunkariak ez bezala, artxiboak gordetzen dituen agiriak ez dira inoiz argitaratu, baina balio historiko eta kultural handia dute. Artxiboa gordetzen den leku edo eraikinari artxibategi edo agiritegi deritzo.
Artxiboak, erakunde (instituzio, administrazio, enpresa) bati lotuak dira eta erakunde horren jardueraren erregistroa gordetzea dute helburu. Dokumentu bakarrak dira (ez argitaratuak), zaharrenak Mesopotamiakoak.
Cauçon
Cauçon Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Artxibo (agirien bilduma)
Liburuak, aldizkari eta egunkariak ez bezala, artxiboak gordetzen dituen agiriak ez dira inoiz argitaratu, baina balio administratibo, historiko eta kultural handia dute.
Cauçon
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 97 etxebizitza zeuden, 34 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 55 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 88 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 34 etxebizitza nagusietatik 27 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek hiru zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 20 etxek bost zituzten. 25 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 20 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 12 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Artxibo (agirien bilduma)
Dokumentazio-sistemen egituraren parte dira biblioteka eta dokumentazio-zerbitzuekin batera.
Cauçon
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Artxibo (agirien bilduma)
Artxibo nazionalak
Dokumentu, instituzioen artxibo ofizialak edo organismo publiko, judizial, politiko eta militarrak, baita kasu batzuetan, pribatuak, batzen dituen instituzioa da Artxibo Nazionala.
Cauçon
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 32 ziren, horien artean 25 aktiboak ziren eta 7 inaktiboak ziren. 25 pertsona aktiboetatik 22 lanean zeuden (15 gizon eta 7 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 7 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Artxibo (agirien bilduma)
Artxibo nazionalak
Oro har, artxibo nazional bateko dokumentuen kopiek edo ziurtagiriek legezko balioa dute. Batez ere Estatuak bere herritarrekin hartzen dituen betebeharretan.
Cauçon
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 2 higiezinen enpresak ziren.
Artxibo (agirien bilduma)
Espainiako Artxiboak
Erreinuko lau Artxibo Orokorrak hurrengoak dira:
Cauçon
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Caussou udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Artxibo (agirien bilduma)
Euskadiko Artxibo Nazionala
Euskadiko Artxibo Historikoa edota EASN (Euskadiko Artxibo Sistema Nazionala) Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen eraikina da, bai eta Euskadiko Artxibo Nazionalaren egoitza ere. Eusko Jaurlaritzaren ardurapean dago.
Cauçon
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Artxibo (agirien bilduma)
Artxiboak antolatzeko bi printzipio daude:
1.Jatorriaren arabera gordetzen dituzte dokumentuak, dagozkien espedienteetan eta hauek serieetan.
2. Iraupen legala (gero beharbada historikoa)
Adibide bezala Nafarroako udalen artxiboetako sailkapen taula ikus dezakegu: Kalitate agiriek enpresetan, edota administrazio elektronikoek, sortzen diren momentutik dokumentuen kudeaketa profesionala eskatzen dute formatu digitalean.
NGC 7239
NGC 7239 galaxia bat da, Aquarius konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
Ascaphus montanus
Ascaphus montanus Ascaphus generoko animalia da. Anfibioen barruko Ascaphidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Eboluta
Geometrian, "K" kurba baten eboluta beste kurba bat da, "K" kurbaren kurbadura-zentroek osatzen duten leku geometrikoa dena. Beste hitzez, eboluta kurbarekiko normalen kurba inguratzailea da. Jatorrizko kurbari bilkari esaten zaio.
Elipse baten eboluta
Elipse hau emanda:
parametroa ezabatuz gero:
Peropteryx leucoptera
Peropteryx leucoptera Peropteryx generoko animalia da. Chiropteraren barruko Emballonurinae azpifamilia eta Emballonuridae familian sailkatuta dago
Dunkirk (Maryland)
Dunkirk Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Calvert konderrian dago, Maryland estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Aplikazio lineal
Matematiketan aplikazio lineala bi bektore-espazioren arteko aplikazio bat da, zeinak bektoreen arteko batuketa eta bektore eta eskalar baten arteko biderketa operazioak mantentzen baititu.
Aljebra abstraktuan eta aljebra linealean aplikazio lineal bat homomorfismoa da bektore-espazioen artean, edo kategorietako teoriako terminoetan, morfismo bat bektore-espazioen kategorian emandako gorputz baten gainetik.
Definizioa
Aplikazio lineal,  funtzio lineal edo transformazio lineal esaten zaio dominio eta kodominio moduan bektore-espazioak dituen eta hurrengo baldintza betetzen duen edozein T aplikazio ri:
Bi berdintza hauek betetzeari "gainjartze printzipioa" deritzo eta hurrengo berdintzaren bidez adieraz daiteke:
Irudia
Izan bitez \mathbb{K} gorputzaren gaineko V,W espazio bektorialak. T:V\to W aplikazio lineala definituz, orduan, T(f) multzoari aplikazioaren irudia deritzo definizioz, eta ere adierazten da. Multzo hau W-ren azpimultzoa da, are gehiago,  W-ren azpiespazio bektoriala izango da.
Aplikazio lineal bat supraiektiboa izango da baldin eta soilik baldin, bada.
Nukleoa
T:V\to W hartuz, bere nukleoa ( adierazia) honako hau izango da:
Hau da, aplikazio lineal baten nukleoa eremuren azpimultzo bat da, zeinaren elementuen irudia koeremuko 0-a den. Gainera, V-ren azpiespazio bektoriala da ere.
Aplikazio linealen oinarrizko teorema
Izan bedi T:V\to W aplikazio lineala. Orduan, berdintza betetzen da.
Aplikazio linealen eraikuntza
eta linealak badira, f_1 + f_2 ere lineala izango da.
lineala bada eta a K gorputzeko elementu bat bada, orduan, ere lineala izango da.
Bi propietate horiei esker, eta dena elementu nulura bidaltzen duen funtzioa aplikazio lineala denez, transformazio linealen multzoak V-ren funtzioen azpiespazio bat eratzen du W-n. Azpieremu horri L(V,W) esaten zaio.
eta linealak badira, orduan haien konposizio g∘f: V → Z  ere lineala izango da.
V espazio bektoriala emanda, L(V,V) espazio bektorialak, eskuarki End(V) gisa hautematen denak, aljebra asoziatibo bat eratzen du oinarrizko gorputzaren gainean, non biderketa konposizioa baita eta unitatea identitatearen eraldaketa baita.
transformazio lineal bijektiboa bada, alderantzizkoa ere lineala izango da.
Aplikazio linealari dagokion matrizea
Izan bitez V eta W bi bektore-espazio dim V=n eta dim W=m izanik eta eta  V eta W-ren oinarriak. Hartu f \in L(V,W). f aplikazio linealari elkartutako matrizea \beta eta \beta' oinarriekiko, i. zutabean f(v_i) bektorearen \beta' oinarriarekiko koordenatuak dituen matrizea da.
hau da, guztietarako,  da.
Revdita
Revdita silikato motako minerala da.
Méounes-lès-Montrieux
Méounes-lès-Montrieux Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Var departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Méounes-lès-Montrieux udalerrian erroldatutako biztanleak 1.836 ziren. Familiak 729 ziren, horien artean 184 pertsona bakarrekoak ziren (100 bakarrik bizi ziren gizonak eta 84 bakarrik bizi ziren emakumeak), 242 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 257 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 46 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Erroldatutako biztanleak
2550 Houssay
2550 Houssay asteroide baten izena da. urriaren 21an aurkitu zuen Felix Aguilar Behatokia-ek El Leoncito Behatokitik.
Méounes-lès-Montrieux
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
2550 Houssay
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1976 UP izena zeraman.
Vitulazio
Vitulazio Italiako udalerri bat da. Casertako probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
2550 Houssay
Orbitaren ezaugarriak
2550 Houssay asteroidearen orbitak batezbeste 3,193 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,644 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,742 distantziara. Eszentrikotasuna 0,172 da, eta makurdura orbitala 10,39ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 11.5 da.
Méounes-lès-Montrieux
Diru sarrerak
2009an Méounes-lès-Montrieux udalerrian 762 unitate fiskal zeuden, 1.939 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.040 euro zen.
Ahigal de los Aceiteros
Ahigal de los Aceiteros Salamancako udalerria da, El Abadengo eskualdean dagoena.
Méounes-lès-Montrieux
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 104 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 21 eraikuntza enpresak ziren, 24 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 14 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 9 higiezinen enpresak ziren, 8 zerbitzu enpresak ziren, 12 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Chuchelna
Chuchelna Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 998 biztanle ditu eta 10,78 kilometro koadroko azalera. Semilyko barrutian dago.
Ahigal de los Aceiteros
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 159 biztanle zituen.
Méounes-lès-Montrieux
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 35 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 4 igeltseroak, 6 margolariak, 2 zurginak, 3 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak, 11 jatetxeak eta 3 higiezinen agentziak.
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Méounes-lès-Montrieux udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, 282 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Leioako Udal Liburutegia
Leioako Udal Liburutegia Jose Ramon Aketxe plazaren 11n dago, Kultur Leioa izeneko Kultura saileko zentro publikoaren bigarren (Ume eta Gazteen liburutegia) eta hirugarren (Liburutegiko Atal Nagusia) solairuetan. 2004ean ireki zituen ateak. Aurreko Leioako Udal Liburutegia 1969an sortu zen.
740 Cantabia
740 Cantabia asteroide gerrikoan aurkitutako 740. asteroidearen izena da. 1913ko otsailak 10ean aurkitu zuen Joel Hastings Metcalf astronomo estatubatuarrak Massachusettseko Winchester herritik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1913 QS zen.
.qa
.qa Qatarri dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinu da. Ku letraz hasten den goi mailako domeinu bakarra da.
Kanpo estekak
Toppdomän
Karalla daura
Karalla daura Karalla generoko animalia da. Arrainen barruko Leiognathidae familian sailkatzen da.
Emil Hácha
Emil Hácha (Trhové Sviny, Bohemia, Austriar-Hungariar Inperioa, 1872ko uztailaren 12a - Praga, Txekoslovakia, 1945ko ekainaren 27a) txekiar abokatu, poeta eta politikaria izan zen. 1938ko azarotik 1939ko martxora Txekoslovakiako presidentea eta 1939-1945 bitartean Hirugarren Reicharen menpe zegoen Bohemia eta Moraviako protektoratuko presidentea izan zen.
1938ko iraileko Municheko Konferentzian Sudeteak okupatzeko baimena eman zitzaion Alemania Naziari. Horren ondorioz, Txekoslovakiako presidente Edvard Benešek dimisioa eman eta erbestera alde egin zuen. Azaroaren 30ean Emil Hácha hautatu zuten Benešen ordezko. 1939ko martxoaren 15ean, bestela Hitlerrek Praga bonbardatzeko agindua emango zuela mehatxaturik, Háchak Txekoslovakiaren kapitulazioa sinatu zuen. Jarraian, Alemaniak Bohemia eta Moraviako protektoratua eratu zuen eta, Emil Háchak presidente kargua atxiki bazuen ere, agintea Konstantin von Neurath Reichsprotektor-aren esku gelditu zen.
Emil Hácha, gaur egun ere, politikari eztabaidatua da, Txekoslovakiako okupazio naziari loturik dagoena, eta etsaiarekin kolaboratu izana leporatzen zaio. Beste batzuen ustez, ordea, gertaera historikoen biktima izan zen, txekiar nazio eta Estatuaren onetan sakrifikatu zena.
Meyer aus Berlin
Meyer aus Berlin 1919ko Ernst Lubitsch alemaniar zinema zuzendariaren filma da.
Argumentua
Asteburu bat bere emaztearengandik urrun pasa nahi duen gizon batek gaixo itxurak egingo ditu.
Huso
Huso Acipenseridae familiako arrain aktinopterigioen generoa da. Barnean bi espezie ditu.
Ostorhinchus thermalis
Ostorhinchus thermalis Ostorhinchus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apogonidae familian.
Violette Leduc
Violette Leduc ( Arras, Frantzia, 1907ko apirilaren 7a - Faucon, Frantzia, 1972ko maiatzaren 28a) frantziar idazlea izan zen.
Biografia
Bere hezkuntza formala 1913an hasi zen, baina Lehen Mundu Gerrak eten egin zuen. Gerra ostean, Collège de Douai ikastetxera itzuli zen, eta han, ikaskide batekin eta musika irakasle batekin harreman lesbikoa izan zuen. Irakaslea ikastetxetik bota egin zuten gertakaria ezagutu eta gero. Hermine zuen izena eta luzaroan izan ziren bikote.
1926an Parisera joan zen bizitzera eta Lycée Racinen matrikulatu zen. Urte berean, sarrerako azterketan (batxilergoa) huts egin zuen eta telefono operadore eta idazkari gisa hasi zen Plon argitaletxean.
Idazle ibilbidea
1942an Maurice Sachs eta Simone de Beauvoir ezagutu zituen, hauek idaztera bultzatu zuten. Bere lehen eleberria, L’Asphyxie, Albert Camusek Gallimard argitaletxean argitaratu zuen eta Jean-Paul Sartre, Jean Cocteau eta Jean Genetek goraipatu egin zuten.
Bere lanik ezagunena, La Bâtarde izeneko memoriak, 1964an argitaratu zen. Goncourt Sariaren finalista izan zen eta azkar beste-seller izan zen. Ondoren, beste zortzi liburu idatzi zituen, tartean La Folie en tête, bere literatur autobiografiaren bigarren atala.
2013an Emmanuelle Devos ek irudikatu zuen Martin Provost-en Violette filmean.
Chuchelná
Chuchelná Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.277 biztanle ditu eta 7,67 kilometro koadroko azalera. Opava barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1292 urtean egin zen.
Madagaskar plana
Madagaskar Plana Hirugarren Reicharen proposamen bat izan zen, Madagaskar uhartera europar jatorriko biztanle juduak lekualdatzeko. Franz Rademacher, Alemaniako Gobernuko Atzerri Gaietako Ministerioaren Judutarren departamentuko buruak, 1940ko ekainean proposatu zuen ideia, Frantziaren Erorketa baino lehen. Proposamenak Alemaniak Madagaskarren kontrola, orduan kolonia frantsesa zena, hartzea barnebiltzen zuen frantsesen errendizio baldintzen barnean.
Poloniar juduak Madagaskarrera deportatzeko ideia Poloniako Gobernuak ikertu zuen 1937an. Ikerketa hori egin zutenen arabera, uharteak soilik 5.000tik 7.000ra familia kokatzeko potentziala zuen, nahiz eta estimazio batzuek kopurua soilik 500 familietan ezartzen zuten. Bigarren Mundu Gerra aurretik juduen populazioak Alemaniatik emigratzeko Nazien esfortzuek erdizka arrakastatsuak izan zirenez soilik, 1940. urtean Nazien gobernuak berpiztu zuen juduak Madagaskarrera deportatzeko ideia.
Rademacherrek 1940ko ekainaren 3an gomendatu zuen Madagaskar eskura jartzea Europako juduentzat. Adolf Hitler ren onarpenarekin, Adolf Eichmann ek 1940ko abuztuaren 15ean memorandum bat argitaratu zuen lau urtez urtero milioi bat judutar berkolokatzeko ideiarekin. Uhartea SS poliziaren menpeko estatu polizial baten gisa gobernatuko litzateke. Judu askok uhartearen baldintza gogorrak zirela eta hilko zirenaren jakitun izanik onartu zuten plana aurrera eramatea. Plana ez zen bideragarria britainarren itsas blokeoaren ondorioz. 1940ko irailean Naziek Ingalaterrako gudua galdu zutenean atzeratu egin zen, eta 1942an behin betiko alboratu zuten, Azken Konponbidea ren hasierarekin. Plan honek Azken Konponbiderako urrats psikologiko garrantzitsu bezala funtzionatu zuen.
Alemania nazian
Arrazakeria eta antisemitismoa alderdi nazi zein gobernu naziaren oinarrizko printzipioak ziren. Diskriminazio eta juduen aurkako eraso bortitzak 1933an hasi ziren, boterea hartu eta berehala. Indarkeria eta presio ekonomikoa erabili zituzten naziek, juduek herrialdea “borondatez” utz zezaten. 1939. urterako, Alemaniako 437.000 juduetatik 250.000 inguruk Ameriketako Estatu Batuetara, Argentinara, Erresuma Batura, Palestinara eta beste herrialde batzuetara emigratu zuten.
Nazien lidertzak geratzen ziren judu alemaniarrak itsasoaren bestaldera deportatzeko ideia landu zuten. Barruko eta produkziorik gabeko lurrak helmuga egokiak zirela pentsatu zuten, era honetan deportatuek haien kokaleku berrian loratzea saihestuko zutelakoan. 1940ko maiatzean Hitlerri emandako memorandumean, Ekialdeko Biztanleria Kanpotarraren Tratamenduari dagokionez izenburua zuena, Reichsführer Heinrich Himmlerrek judu guztiak Afrikara edo beste kolonia batzuetara eginiko inmigrazio masiboaren bitartez judu hitza desagertuko zenaren esperoa adierazten zuen.
Plangintzaren hasiera
1938an hasi ziren plana eztabaidatzen hainbat ideologo nazi, hala nola, Julius Streicher, Hermann Göring, Alfred Rosenberg eta Joachim von Ribbentrop. Garai hartan Alemaniako jurisdikziopean zeuden juduen ehuneko hamarra poloniarrak ziren. Józef Lipski k, Polonia ko enbaxadorea Alemanian, bere herrialdak haiek berriro hartzeko asmorik ez zuela adierazi zuen, eta poloniar gobernuak poloniar pasaportedunak itzultzeko ez zuela baimenik emango dekretatu zuen, baldintza zehatzetan izan ezik. Ribbentropek Georges Bonnet frantziar atzerriko ministroarekin gaiaz lehen aldiz hitz egin zuen urte horretako abenduan. Bonnetek Frantziaren alemaniar judu gehiago hartzeko gogo eza adierazi zuen haien iritsiera ekiditeko neurriak hartu zitezkeen galdetu zuen. Frantziak berak 10.000 judu inguru deportatzea aztertzen ari zen eta Madagaskar helmuga egokia izan litekeen ala ez begiratzen ari zen. Madagaskarrera alemaniar deportazioak antolatzea 1940. urtean hasi zen formalki. Franz Rademacher rek, Alemaniako Gobernuko Atzerri Gaietako Ministerioaren Judutarren departamentuko buru izendatuak, ekainaren 3an bere nagusi Martin Luther diplomatikoari juduen patuari buruzko memorandumari bidali zion. Rademacherrek esan zuen: "Hau da irtenbide egokia: judu guztiak Europatik kanpo". Palestina helmugatzat hartu zuen laburki, baina desegokitzat jo zuen, ez zuelako egoki ikusten Ekialde Hurbilean estatu judu sendo bat sortzea. Halaber, Palestina britainarren kontrolpean zegoen garai hartan. Rademacherrek Madagaskarreko kolonia frantsesa europar juduen helmuga gisa erabili ahal izatea proposatu zuen, frantziar errendizioaren baldintzetako bat bezala. Izan ere, 1940ko maiatzaren 10ean inbaditu zuten alemaniarrek. Errefuxiatu juduak, Rademacherrek adierazi zuenez, bahitu gisa erabili ahal izango lirateke "etorkizunean beren Amerikako arraza-lagunen portaera ona" bermatzeko. Abteilung Deutschlandeko III. Kontseiluak garatu zuen plana.
Luther-ek Ribbentrop Atzerri ministroarekin aterae zuen gaia, antzeko eskema garatzen ari baitzen aldi berean. Ekainaren 18rako, Hitlerrek eta Ribbentropek dagoeneko hitz egin zuten Benito Mussolini italiarrarekin planaren inguruan, Frantziako porrotaren ondoren lortu ahal zen aukera gisa. Plana ezagutu ondoren, SS-Obergruppenführer Reinhard Heydrich ek, Reicharen Segurtasuneko Bulego Nagusiko (RSHA) buruzagiak, aurrerantzean Ribbentropek planari uko egingo ziola azpimarratu zuen, berak zuzenean kudeatzeko. Heydrich Göringek izendatu zuenez 1939ko urtarrilean Alemaniak okupatutako lurretatik juduen ebakuazioa gainbegiratzeko, juduen gaia haren menpe zegoen. Adolf Eichmann, RSHAko IV-B4 azpi-saileko arduraduna zen, zeina juduen gaiez eta ebakuazioaz arduratzen zen. Laster bilakatu zen planaren parte. Abuztuaren 15ean, Reichssicherheitshauptamt: Madagaskar Projekt (Reicharen Segurtasuneko Bulego Nagusia: Madagaskar Plana) izeneko memorandum bat argitaratu zuen, lau urtez urtero milioi bat juduek deportatzea barnebiltzen zuena eta juduak Europan geratzeko ideia alde batera utzita. RSHAk programaren alderdi guztiak kontrolatuko zituela azpimarratu zuen. Rademacherrek kolonia kontrol alemaniarraren pean baina auto-gobernatuko zen administrazio judu batekin egotea proposatzen zuen arren, Eichmannek argi utzi zuen SS poliziak uhartearen bizitzako alderdi guztiak ikuskatu eta kontrolatuko zituela, polizia estatu gisa gobernatuko zutelarik.