cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ashley (Ipar Dakota)
Ashley Ipar Dakotako hiri bat da. McIntosh konderrian kokatua dago. 2010ean 749 biztanle zituen, 1.64 kilometro koadrotan banatuta.
Eremiascincus richardsonii
Eremiascincus richardsonii Eremiascincus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Killeshandra
Killeshandra (Cill na Seanrátha) Irlandako udalerri bat da, Cavan konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 1.143 biztanle zituen.
Majakita
Majakita mineral bat da.
Ezaugarriak
Majakita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 da.
Avegno
Avegno Italiako udalerri bat da. Genovako probintzian kokatuta dago, Liguria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Avegnok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Villasintako geltokia
Villasinta Espainiako Gaztela eta Leongo tren geltoki bat da, udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Stewartstown (New Hampshire)
Stewartstown Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Coos konderrian dago, New Hampshire estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Patrícia Araújo
Patrícia Araújo (Rio de Janeiro, Brasil, 1982ko martxoaren 11 - 2019ko uztailaren 6a) brasildar emakumezko modelo eta aktore pornografiko transexuala izan zen.
2009an Rio Fashion Weeken desfilatu zuen. Horrez aparte, A Lei e o Crime minitelesailean eta Luz do Sol telenobelan egin zuen lan aktore.
Bere legezko izena Patrícia Oliveira zen.
Stickney (Hego Dakota)
Stickney Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Aurora konderrian kokatuta dago, Hego Dakota estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Zigarro (argipena)
Zigarro honakoa izan daiteke:
Ayr (Ipar Dakota)
Ayr Ipar Dakotako hiri bat da. Cass konderrian kokatua dago. 2010ean 17 biztanle zituen, 0.22 kilometro koadrotan banatuta.
Kilnacreeva
Kilnacreeva (Cill na Craoibhe) Irlandako udalerri bat da, Cavan konderrian dagoena.
Alice Guy-Blaché
Biografia
Parisen jaio zen. Bere gurasoak editoreak ziren eta Txilen liburu-denda eta editorial bateko jabeak ziren. Horregatik, denboraldi batez Txilen bizi izan zen, 6 urterekin Europara bueltan eraman zuten arte. Veyrier, Suitzan egin zituen ikasketak. Ostean, Ferney-en zegoen komentu batera mugitu zuten, Parisera bueltatu zen arte.
17 urterekin aita hil zitzaion, eta bere burua eta bere ama mantentzeko, mekanografia ikasketak egin zituen. 1894an “Comptoir général de la photographie” konpainian lan egiten hasi zen. Geroago, enpresa “L. Gaumont et Cie” bihurtuko zen, konpainia zinematografiko zaharrenetariko bat. Nahiz eta idazkari postuan ibili, lan honek aukera eman zion Alice Guy-ri zinemaren mundua ezagutzeko. 1895ean Gaumont, momentuko konpainiako buruarekin bat, Guy Lumière anaien film baten erakusketa batera joan zen, hain zuzen ere, “Workers Leaving the Lumière Factory” filma. Baina Lumière anaiek filma erabilera zientifikorako besterik ez zuten nahi eta Guy-k potentzial gehiago ikusi zion. Berak fikziozko kontaketak sartzeko aukera ikusi zuen eta Gaumonteri eskatu zion baimena bere film propioa egiteko. Horrela jaio zen bere lehen filma: La Fée aux Choux.
Lehenengo pausuak zinemagintzan
1906an The Life of Christ filma egin zuen, garai horretarako oso aurrekontu handia izan zuena, 300 estrekin. Horrez gain, lehenetarikoa izan zen Gaumont konpainiako “Chronophone” sistemarekin grabatutako audioa eta irudia sinkronizatzen. Garai hauetan baita ere, efektu berezi batzuk erabiltzen hasi zen. Historialari gehienak ados daude baieztatzean, bere tematikak ez zirela emakume eta feminismoaren inguruan zentratzen. Baina 1906an Les Résultats du féminisme filma zuzendu zuen. 7 minutuko film honetan, emakume eta gizonaren papera aldatuta dagoen gizarte bat erakusten zaigu. Gizonak etxe eta umeetaz arduratzen diren bitartean, emakumeek egunkaria irakurri eta kafea hartzen dute tabernan.
Solax
1907an, Alice Guy Herbert Blaché rekin ezkondu zen, Gaumonteko beste buru bat. Biak batera Ameriketako Estatu Batuetara joan ziren Gaumont konpainiak bidalita lan egiteko. Han zeudela, 1910ean haien estudio propioa sortu zuten, beste kide batekin batera, George A. Magie. Hiruren artean The Solax Company sortu zuten, Hollywooden aurretik sortutako estudiorik handiena. Queen, New York hirian zegoen estudioa, eta honetan, Herbert Blanché ekoizpen burua zen bitartean, Alice Guy izan zen konpainiak egindako film askoren zuzendari eta zuzendari artistikoa. Guy bihurtu zen estudio propioa zuen lehenengo emakumea.
Alice Guy eta bere kideek diru asko inbertitu zuten estudioan aurrerapenak egiten eta teknologia berriak erosten. Film estudio garrantzitsua bihurtu ziren eta besteak beste, Goldwyn Picture Corporation produktorarekin egin zuten lan. Baina beste estudio asko bezala, XX. Mendeko 20ko  hamarkadan zehar, egoera latzagoa bihurtu zen, Hollywood en fenomenoa zela eta. 1919an, estudioa itxi behar izan zuten.
Azken urteak
Alice Guy-k 1919an zuzendu zuen bere azken filma. Azken filma zuzentzen zuen bitartean, gaixotu egin zen, eta sendatzerakoan, Hollywoodera joan zen. Herbert Blanché-rekin egin zuen lan zuzendari laguntzaile gisa.
1921ean, bere azken filma atera eta geroago, lur-jotze ekonomikoa izan zuen. Honen ondorioz urte berean Frantziara bueltatu zen. Nahiz eta saiatu, ez zuen lortu finantzaketarik pelikulak egiten jarraitzeko. Dena den, ordurako 600 pelikula baino gehiago eginda zituen.
1953an Ohorezko Legioko zalduna saria eman zioten eta lau urte geroago Zinemateka Frantzesak omenaldi bat egin zion. 1964ean bueltatu zen Guy Estatu Batuetara eta han hil zen, New Jersey hirian, 1968ko martxoaren 24ean.
Bere lanaren analisia eta bere memoria
Filmografiaren historiaren izenik ezagunenetarikoa izan zen Alice Guy. Izan ere, gaur egun egiaztatu da bera eta ez Méliès izan zela lehena zinema narratiboa egiten. Aldi berean, lehenengo pertsona izan zen zinema profesionala egiten eta ogibide bezala hortaz bizitzen. Baina informazio hau 90eko hamarkadan egiaztatu zen, beraz, oraindik ere bere izena ezezaguna da askorentzat. Alice Guy zinema narratiboaren sortzailea, lehenengo filmen zuzendaria, Hollywoodeko ekoizlea eta zuzendari independentea izan zen. Horrez gain, lehenengoa izan zen gramofono batekin grabatutako soinuak eta irudia aldi berean erabiltzen, lehenengoa efektu bereziak erabiltzen, kamara geldoa eta arina erabiltzen eta baita polizia-generoa ren sortzailea ere.
Bere pelikuletako protagonistak emakume zein gizonak ziren eta hainbat gai jorratu zituen: erlijioa, kultura, polizia-generoa, dantza, feminismoa, etab. 1913an Woman's Place in Photoplay Production testua idatzi zuen. Honetan zinemaren munduan emakumeek pairatzen zuten bazterketa salatzen zuen. Bazterketa hau, bat zetorren zinemaren bilakaerarekin negozio gisa eta komunikabide nagusian. Testu honetan baita ere Alice Guy-k zinema artetzat hartzen zuela adierazi zuen, ez entretenimendu gisa soilik.
Filmografia hautatua
1896:
Gilen I.a Herbehereetakoa
Gilen I.a Herbehereetakoa (Willem Frederik van Oranje-Nassau; Haga, 1772ko abuztuaren 24a - Berlin, 1843ko abenduaren 12a) 1815-1840 bitarteko urteetan Herbehereetako errege eta Luxenburgoko duke-handia izan zen. Haren erregealdian gertatu zen 1830eko iraultza, eta 1839 arte ez zion askatasuna eman Belgikari. Gobernu konstituzionala onartu zuen, baina abdikatu egin zuen.
Alice Guy-Blaché
Filmografia hautatua
1897 :
1898 :
1899 :
1900 :
1901 :
1902 :
1903 :
1906 :
1907 :
1910 :
1911 :
1912 :
1913 :
1914 :
1915 :
1916 :
1917 :
1918 :
Enargia
Enargia Ipar Euskal Herriko argindar hornitzaile bat da. 2019an sortu SCIC edo kooperatiba bat da, eta haren egoitza Azkainen kokatzen da. Enargiaren xedea bere bezeroei %100 berriztagarria den eta Euskal Herrian edo Euskal Herritik hurbil ekoitzia den energia hornitzea da.
Historia
Enargia kooperatiba 2019an sortu zen I-Ener entrepresako sortzaileek hausnarketa bat burutu ondotik. Kooperatiba Frantses estatuko transizio ekologikoaren eta solidarioaren ministeritzarekin harremanetan sartu zen bere jarduera proposatzeko eta hornitzaile izateko baimena lortzeko. Baimen hori 2019ko apirilaren 24ean erdietsi zuen eta informazioa egunkari ofizialean argitaratu zen maitzaren 10ean. Geroztik, Enargia argindar hornitzaile gisa ofizialki onartua da eta Enedis argindar sarearen kudeatzaileak erreferentziatua.
Ángel García Benítez
Ángel García Benítez ( - ) espainiar militarra izan zen.
Biografia
1889ko abuztuaren 30ean Akademia Militar Nagusian sartu zen. Filipinetako, Melillako eta Rifeko kanpainetan parte hartu zuen, eta kondekorazio ugari jaso zituen. 1921ean koronel mailara igo zen, eta 1928an brigada jeneralera. Errepublikaren garaian, hainbat brigadaren buru izan zen.
1936ko uztailean Gasteizen egoitza zuen 3. Zalditeria-Brigadako komandantea zen. García Benítezek ez zuen gobernu errepublikarraren aurkako konspirazio militarrean parte hartu, konspiratzaileek Manuel Azaña Errepublikako presidentearekin zuen ahaidetasunagatik ez baitute harengan konfiantzarik. Hala eta guztiz ere, altxamendu militarra hasi ondoren, uztailaren 19an gerra-egoera deklaratu zuen eta goarnizioa matxinatu zuen, Camilo Alonso Vega teniente koronelarekin batera, Araba osoaren kontrola azkar hartuz. Ondoren, Domingo Batet jenerala epaitu eta hiltzera kondenatu zuen gerra-kontseiluko buru izan zen.
Bundestag
Alemaniako Parlamentu Federala (alemanaz Deutsche Bundestag, euskaraz Alemaniar Dieta esan nahi du) Alemaniako legebiltzar federala da. Lehenbiziko aldiz 1949an Bonn hirian eratu zen, eta 1999an gaur egun kokatzen den Berlin hiriko Reichstag jauregira lekualdatu zen.
Convoy
Convoy (irlanderaz Conmhaigh), Irlandako Donegalgo konderriaren ekialdean dagoen udalerri bat da. Stranorlar eta Raphoe udalerrien artean dago, Ipar Irlandako mugatik oso hurbil. 2006ko erroldaren arabera 1.193 biztanle zituen.
Spalerosophis diadema
Spalerosophis diadema Spalerosophis generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
NGC 4353
NGC 4353 galaxia bat da, Virgo konstelazioan. Christian Heinrich Friedrich Petersek aurkitu zuen n.
Roeboides dayi
Roeboides dayi Roeboides generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Majindeita
Majindeita oxido motako minerala da eta kamiokita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Majindeita oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak.
Elektrizitate
Argindarra, elektrika edo elektrizitatea (latinezko ēlectricus hitzetik, "anbarraren antzekoa") karga elektrikoaren fluxuak sortzen dituen fenomeno fisikoen multzoari deritzo. Multzo horretan oso ezagunak diren fenomenoak daude, adibidez argia edo elektrizitate estatikoa, baina baita ezezagunagoak diren beste batzuk ere, esaterako eremu elektromagnetikoak edo indukzio elektromagnetikoa. Magnetismoarekin batera, elektrizitateak elektromagnetismoa osatzen du.
Kaleko erabileran "argindar" edo "elektrizitate" hitza egokia da naturan gertatzen diren hainbat efektu fisikori deitzeko. Erabilera zientifikoan, ordea, terminoa lausoagoa da eta elkarri lotuta dauden baina ezberdinak diren zenbait kontzeptu izendatzeko termino zehatzagoak erabiltzen dira:
Fenomeno elektrikoak antzinarotik aztertu izan dira, nahiz eta arlo honetako aurrerapen zientifikoak ez ziren egin XVII. eta XVIII. mendeetara arte. Hala ere, elektrizitatearen aplikazio praktikoak gutxi izan ziren, eta ez zen izan XIX. mendearen bukaera arte erabilera industrialetan eta etxebizitzetan erabiltzen hasi zela. Teknologia elektrikoaren hedapen azkarrak industria eta gizartea eraldatu zituen. Elektrizitateak energia iturri gisa dituen erabilera anitzei esker, ia mugagabeak diren aplikazioak ditu garraioan, berotzean, argiztatzean, garraiobideetan, konputazioan, etab.
Fontain
Fontain Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Stiles (Wisconsin)
Stiles Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Oconto konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Diego Lopitz IV.a Harokoa
Bizitza
Diego Lopitz ez zen ezkondu eta, auziak piztu arren, hiltzerakoan Bizkaiko jaurerria Maria arrebari utzi zion.
Bakhchisaraitsevita
Bakhchisaraitsevita fosfato motako minerala da.
Ezaugarriak
Bakhchisaraitsevita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 - 2,5 da.
Fontain
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 629 ziren, horien artean 486 aktiboak ziren eta 143 inaktiboak ziren. 486 pertsona aktiboetatik 460 lanean zeuden (236 gizon eta 224 emakume) eta 27 langabezian zeuden (10 gizon eta 17 emakume). 143 pertsona inaktiboetatik 49 erretiraturik zeuden, 72 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Fontain udalerrian 362 unitate fiskal zeuden, 969 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.804 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 24 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 2 administrazio publikoko enpresak ziren.
Elektrizitate
Argindar ekoizpena
Korronte elektrikoa sortzeko, karga desberdinak (potentzia edo tentsio elektriko desberdinak) egon behar du puntu biren artean. Desberdintasun hori lortzeko, ondoko prozedurak erabil daitezke: elektrizitatea
Fontain
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 3 zurginak, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
Elektrizitate
Elektrizitatearen historia
Elektrizitatearen fenomenoa betidanik ikasi da baina bere ikerkuntza zientifikoa XVII. eta XVIII. mendean hasi zen. XIX. mendearen amaieran, ingeniariek etxe-erabilerarako aprobetxatzea lortu zuten. Bere hedapen azkarrak gizarte industrialaren oinarri bihurtu zuen. ​
Fontain
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 kirol-denda zen.
2000. urtean Fontain udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 960 hektarea erabiltzen.
Elektrizitate
Elektrizitatearen historia
​Elektrizitateari buruzko ezaguerak egon baino lehen, gizakia arrainek sortzen zuten deskarga elektrikoen jakitun zen. Egipto Zaharrean K.a. 2750an erreferentzia egiten zaie, beste arrainen babesle moduan. Geroago, erromatarrek, grekoek, arabiarrek, naturistek eta fisikoek aipatuko dute. Gainera, bazekiten deskargak material eroaleetatik igor zitezkeela. Gaixoen zenbait gaixotasunei aurre egiteko erabiltzen ziren deskarga horiek, esate baterako, buruko minari. Tximistak eta elektrizitateak duten erlazioari buruzko lehenengo hurbilketa arabiarrek egin zuten XV. mendea baino lehen; tximista (raad) hitza tximista elektrikoan aplikatu zuten.
​Mediterraneoko kultura zaharretan jakina zen, zenbait objektu azalarekin edo artilearekin igurztean beste objektu batzuk erakar zitezkeela. Miletoko Talesek elektrizitate estatikoari buruzko behaketa egin zuen. Ondorioztatu zuen igurtzimenduak magnetismoz hornitzen zuela anbar moduko materialak eta alderantziz gertatzen zela magnesita moduko materialekin, igurztea ez baitzen beharrezkoa. Talesek huts egin zuen eremu magnetikoak erakartasuna produzitzen zuela pentsatzean, nahiz eta beranduago zientziak ondorioztatu elektrizitatearen eta magnetismoaren arteko erlazioa.
Fontain
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Elektrizitate
Elektrizitatearen historia
​XVII. mendean, William Gilbertek elektrizitatearen eta magnetismoaren ikerketa sakon bat egin zuen. Magnesita zatiek eragindako efektua eta anbar materialak eragindako elektrizitate estatikoa ezberdindu zituen. Gainera, electricus hitza erabili zuen igurztean lortzen zen fenomeno hori zehazteko. Geroago 1646. urtean, Thomas Browne-k Pseudoxia Epidemica argiltalpenean electro eta elektizitate hitzak erabili zituen.
​XVIII. mendean, hurbilketa berriak daude fenomeno honetan, Henry Cavendish,​​ Du Fay,​ van Musschenbroek​ eta Watson ikertzaileak batik bat. Horien ikerketen fruituak Galvani, Volta, Coulomb eta Benjamin Franklinek batuko dituzte eta XIX. mendean Ampere, Faraday eta Ohm-ek. Elektrizitatea eta magnetismoa batuko zituen ikerketa zientifikoa Maxwellen ekuazioen formulazioekin gertatuko da, 1865an.​
Lehengo Industria Iraultzan gertatu ziren aurrerapen teknologikoek ez zuten energia elektrikoa erabili. Bere lehen aplikazio praktikoa Samuel Morsen telegrafo elektrikoa izan zen (1833); horrek telekomunikazioak aldatu zituen. XIX. mendearen amaieran, elektrizitate sorkuntza industriala hasi zen, etxeetako eta kaleetako argiztapena hedatu zenean. Elektrizitatearen hainbat aplikazio Bigarren Iraultza Industrialean indar nagusietakoa izatea eragin zuen. Asmatzaile askoren garaia izan zen hau, esate baterako, Zénobe Gramme,​ George Westinghouse,​ Ernst Werner von Siemens​ edo Alexander Graham Bell. Horien artean, Nikola Tesla eta Thomas Alva Edison izan ziren garrantzitsuenak, ikerkuntza eta merkatua ulertzearen kontzeptua aldatu zuten eta ikerkuntza aktibitate industrial bihurtu zuten.
Jatorri mikroskopikoa
Material batean transmititzen den korronte elektrikoa, atomoen konposizioaren eta interakzioen funtziopean dago. Atomoak hiru partikula desberdinez osaturik daude: protoiak, positiboki kargatutako partikulak; elektroiak, negatiboki kargatutako partikulak; eta neutroiak, karga neutroa dituzten partikulak. Eroale, erdieroale, eta isolatzaileetako elektrizitate-hedapena kanpoko orbitaleko elektroien (karga eramaileen) ondorio da, nukleo atomikoetako barneko neutroiak eta protoiak ezin baitira erraz desplazatu.
Metalak dira material eroaleen artean multzo nagusia. Ikuspuntu erdiklasikotik, material hauen eroankortasuna balentzia-geruzan elektroi bakar bat izateagatik agertzen da. Horrela, balentzia geruzako elektroi hauek erraz mugi daitezke materialaren atomo sarean, eta karga-fluxua izango dugu materialean, korronte elektrikoa deritzona.
Eremu elektrikoen mende dauden material guztietan, karga negatiboen eta positiboen banaketa espazialak aldatu egiten dira. Fenomeno horri polarizazio elektriko deritzo, eta isolatzaile elektrikoen ezaugarri nagusia da. Isolatzaileetan, hortaz, karga elektrikoak ezin izango dira mugitu eta korronte elektrikoaren magnitudea asko murriztuko da.
Eroankortasuna eta erresistibitatea
Eroankortasun eta erresistibitate elektrikoa materialen propietateak dira, material bati eremu elektriko bat ezartzen zaionean kargak mugitzeko erraztasuna edo zailtasuna kuantifikatzen dute. Erresistibitatea eroankortasunaren alderantzizko magnitude bat da. Elektroiek mugitzeko aurkitzen duten zailtasun-maila adierazten du, eta material bat korronte elektrikoa eroateko ona edo txarra den adierazten digu. Erresistibitate-balio altu batek adierazten du materiala eroale txarra dela, eta balio baxuak, berriz, eroale ona dela. Orokorrean, metalen erresistibitatea tenperaturarekin batera handitzen da, eta material erdieroaleetan, berriz, jaitsi egiten da tenperatura igotzean.
Materialak eroankortasun elektrikoaren edo erresistibitatearen arabera, honela sailka daitezke: eroaleak, dielektrikoak eta erdieroaleak.
Deskarga elektriko atmosferikoak
Fenomeno elektriko ohikoena mundu inorganikoan deskarga elektriko atmosferikoak dira, tximista eta tximistargiak batik bat. Ur edo izotz partikulak airearekin kontaktuan jartzearen ondorioz, hodeietan karga elektriko positibo eta negatiboen arteko banaketa bat gertatzen da, eta banaketa horrek eremu magnetiko bat sortuko du. Eremu elektriko horrek inguruko zurruntasun dielektrikoa gainditzen duenean, deskarga bat sortuko da hodeiaren bi zatien artean, bi hodei ezberdinen artean edo hodeiaren beheko zatiaren eta lurraren artean. Deskargak airea ionizatuko du beroketagatik eta trantsizio elektroniko molekularrak kitzikatuko ditu. Airearen bat-bateko zabalkuntzak trumoia sortuko du, bitartean elektroien ahultzeak bere oreka mailetara erradiazio elektromagnetikoa sortuko du, hau da, argia.
Lurreko eremu magnetikoa
Lurreko eremu magnetikoan eguzkitik datozen partikulak desbideratuko ditu. Partikula horiek magnetosferako oxigeno eta nitrogeno atomo eta molekulekin talka egiten dutenean, efektu fotoelektriko bat sortuko da, non talka-energiak atomoak kitzikatuko dituen maila oso altuetara. Maila altu horien ondorioz, kitzikatzeari uzten diotenean energia hori argi ikuskor batean itzuliko dute.
Erabilera biologikoa
Biolektromagnetismoak materia bizidunek sortutako eremu magnetikoak ikertzen ditu (zelulak, ehunak eta organismoak). Fenomeno honen adibide, mintz zelularrak sorturiko potentzial elektrikoa izan daiteke edo nerbio muskuluetan jariatzen diren korronte elektrikoak.
Organismo batzuek, marrazoak esaterako, eremu magnetikoak detektatzeko eta aldaketei erantzuteko ahamena dute. Beste alde batetik, elektrogenikoak, deskarga elektriko handiak sortzeko gai dira, defentsarako edo erasorako. Zenbait arrainek, 2000 V-eko tentsioak eta 1 A-eko korronteak sortzeko ahalmena izango dute.
Sorkuntza eta transmisioa
XVIII. mendean pila voltaikoa asmatu arte (Alessandro Volta, 1800) ez zegoen elektrizitate-iturri bideragarririk. Pila voltaikoak (eta haren ondorengo modernoek, pila elektrikoak eta bateria elektrikoak) energia kimikoki biltegiratzen zuen, eta eskariaren arabera kanporatzen zuen energia elektriko moduan. Bateria erabilera askotako iturria da, aplikazio askotarako erabiltzen dena, baina energia-metaketa mugatua da eta, deskargatu ondoren, kargatu egin behar da (edo pilaren kasuan, ordeztu). Eskari elektriko askoz handiagoa izateko, energia etengabe sortu eta transmititu behar da transmisio-kable eroaleen bidez.
Oro har, energia elektrikoa sorgailu elektromekanikoen bidez sortzen da. Sorgailu horiek mugimendua erabiltzen dute bi punturen arteko potentzial elektrikoaren diferentziari eusteko. Hau da, energia mekanikoa elektriko bihurtzen dute eremu magnetiko batek eroale elektrikoetan eragitean. Eroaleen eta eremuaren artean mugimendu mekaniko erlatibo bat gertatzen bada, indar elektroeragile bat sortuko da. Sistema hori Faradayren legean oinarrituta dago. Mugimendua lortzeko, airea (energia eolikoa), ura (energia hidraulikoa), lurruna edo beste gas batzuk (energia termikoa) erabiltzen dira. Charles Algernon Parsonsek 1884an asmatutako lurrun-turbina modernoak energia elektrikoaren %80 inguru sortzen du, munduan energia-iturri ugari erabiliz.
Elektrizitatea sortzen duen beste gailu bat zelula fotovoltaikoa da; honek eguzki-erradiaziotik abiatuta sortzen du energia, gailu erdieroale baten bidez.
Elektrizitate-eroaleek beti jasaten dute erresistentzia korronte elektrikoa eramatean; horregatik, karga elektrikoak garraiatzean energia galtzen da. Tentsioa handituz gero, lineatik dabilen intentsitatea murrizten da eta potentzia berdina garraiatu ahal izango dugu. Horren ondorioz, eroaleak berotzearen efektua murrizten da, eroaleen sekzio txikiagoak erabil daitezke eta energia gutxiago galtzen da. Horregatik, korronte elektrikoa modu eraginkorrean garraiatzeko, goi-tentsio kableak erabiltzen dira distantzia handietarako.
Beste aldetik, erabilera arruntean tentsio txikiagoak erabili behar dira (normalean 110 V eta 240 V artekoa), eta horrek tentsio-aldaketak (transformazioak) eragiten ditu. XIX. mendearen amaieran transformadorea asmatzeak energia elektrikoa modu eraginkorragoan transmititzeko aukera eman zuen.
Energia elektriko handia ezin denez erraz biltegiratu nazio baten eskariari erantzuteko, gehienetan eskatzen den kantitate bera sortzen da. Horregatik, gaur egun elektrizitate-eskaeraren iragarpenak eta instalazio sortzaileak etengabe koordinatuta egon behar dira.
Argindarraren aplikazioak
Elektrizitateak sor dezake:
Aplikazio motak:
Irabelar
Irabelar edo akonitoa (Aconitum napellus) urrebotoiaren familiako belar landarea da, zurtoin-zuzena, 1,5 m inguru luzea, eta hosto berde iraunkorrak dituena. Sustrai sendoak izaten ditu, arbiondoaren antzekoak, lorea aldiz txano baten antzeko estalkia duena, kolorez urdina eta hostoaren girten ondoan kokatua. Leku laiotz eta ospeletan hazten da berez, baina lorategietan ere ereiten da. Hostoetan eta sustraietan akonitina izeneko alkaloide toxiko batzuek ditu.
Azpiespezieak
Flora Europaea-k bederatzi azpiespezie onartzen ditu:
Haragi-euli
Haragi-eulia (Calliphora vomitoria) Calliphoridae familiako eulia da
Coore
Coore, batzutan Coor bezala idatzia (irlanderaz Cubhar, "Lur Angelua" esan nahi du) Irlandako mendebaldean dagoen Clare konderriaren erdialdean dagoen herri txiki bat da. Kilmurry Ibrickane parrokian dago,Mullagh eta Milltown Malbay udalerrietatik hurbil. Udalerria bi auzotan banatua dago: Coore East eta Coore West.
Baksanita
Baksanita sulfuro motako minerala da eta tetradymite taldearen kidea da.
2003ko Frantziako Tourreko 16. etapa
'''2003ko Frantziako Tourreko 16. etapa''' 2003ko uztailaren 25ean Pauen hasi zen eta Baionan amaitu zuen, 2003ko Frantziako Tourrean. Etapak 197,5 kilometro zituen.
Tyler Hamilton (CSC) estatubatuarrak irabazi zuen.
Ameriketako Estatu Batuetako Zientzien Akademia Nazionala
Ameriketako Estatu Batuetako Zientzien Akademia Nazionala (NAS bere ingelesezko siglengatik) Ameriketako Estatu Batuetako erakunde bat da, bertako partaideek pro bono zerbitzatzen dutelarik "nazioaren aholkulari bezala zientzia, ingeniaritza eta medikuntzan".
Killybegs
Killybegs (irlanderaz Na Cealla Beaga), Irlandako Donegalgo konderrian dagoen udalerri bat da. Donegal udalerritik 26 kilometro mendebaldera eta Donegal badiaren iparraldeko ertzean dago, eta berez, konderri osoko arrantzale herri eta porturik handiena da.
Ameriketako Estatu Batuetako Zientzien Akademia Nazionala
Sariak
Akademiak sari, domina eta errekonozimendu ezberdin batzuk ematen ditu:
Bargagli
Bargagli Italiako udalerri bat da. Genovako probintzian kokatuta dago, Liguria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Bargaglik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Rouergue
Rouergue Frantziako hegoaldeko eskualdea da, Midi-Pyrénées izeneko erregioan, Aveyrongo departamenduan. Lurralde-mota asko ditu eskualdeak: haran handiek (Lot, Tarn) bereizitako mendialdeak, kareharrizko goi-ordokiak (Grands Causses) eta sumendiek eragindako mendialdeak (Aubrac).
Historia
Ruteniarren hiria izan zen Akitaniakoa izan aurretik. Okzitaniako Tolosako hiriaren mende izan zen XI. mendean.
Us (2019ko filma)
Us 2019ko Jordan Peele estatubatuar zinema zuzendariaren beldurrezko film bat da. Lupita Nyong'o, Winston Duke, Elisabeth Moss eta Tim Heidecker aktoreek antzeztu zuten.
South by Southwest jaialdian estreinatu zen 2019ko martxoaren 8an.
Argumentua
Adelaide Wilson (Lupita Nyong'o) bere txikitako hondartzako etxera itzultzen da senarrarekin (Winston Duke) eta haurrekin, udako oporretan. Bere iraganeko trauma azalgaitz batek, eta kasualitate izugarrien segida batek, asaldatu egiten dute, eta Adelaide gero eta sinetsiago dago bere familiari zerbait okerra gertatuko zaiola. Lagunekin (Elisabeth Moss, Tim Heidecker) egun bat pasa ondoren, Wilsondarrak oporretako etxera bueltan joaten dira, eta auto sarbidean lau pertsonen siluetak aurkitzen dituzte: lau ezezagunak itxuraz beraien berdin-berdinak dira.
Balfour (Ipar Dakota)
Balfour Ipar Dakotako hiri bat da. McHenry konderrian kokatua dago. 2010ean 26 biztanle zituen, 1.27 kilometro koadrotan banatuta.
Zigarreta
Zigarreta edo zigarroa ( Heg. ) zilindro-forma emandako paper fin bat da, barnean tabako-hosto txikituz betea, erretzeko prestatua. Gaur egun, ohikoa da mutur batean iragazki izatea. Beste muturrean su ematen zaio, eta iragazkia dagoen muturretik xurgatzen da, kea ahora eramateko.
Kilnaleck
Kilnaleck (Cill na Leice) Irlandako udalerri bat da, Cavan konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 384 biztanle zituen.
Camí Coves (TRAM Alacant)
Camí Coves Alacantiko Burdinbide Metropolitarraren geltoki bat da, Benidorm udalerrian dagoena.
Max Roqueta
Max Roqueta (Argeliers, 1908ko abenduaren 8 - Montpellier, 2005eko ekainaren 22) okzitanierazko idazle garaikideen artean ospetsuenetakoa zen.
Balangeroita
Balangeroita silikato motako minerala da.
Ezaugarriak
Balangeroita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak.
Olympiacos BC
Olympiacos Pireo B.C. (ΚΑΕ Ολυμπιακός), normalean Olympiacos, Euroliga eta A1 Ethniki txapelketetan parte hartzen duen Saskibaloi talde pireotarra da. Saskibaloiaz gain, beste zenbait kirol ere bultzatzen ditu, hala nola futbola, boxeoa, halterofilia, atletismoa, tiroa, igeriketa, bela, tenisa, mahai tenisa, boleibola eta waterpoloa.
Villaquilambreko geltokia
Villaquilambre Espainiako Gaztela eta Leongo tren geltoki bat da, udalerrian kokatuta dagoena.
Bogliasco
Mugakideak
Bogliascok honako udalerri hauekin egiten du muga:
2023ko Frantziako Tourreko 5. etapa
'''2023ko Frantziako Tourreko 5. etapa''' 2023ko uztailaren 5an Pauen hasi zen eta Larunsen amaitu zuen, 2023ko Frantziako Tourrean. Etapak 162,7 kilometro zituen.
Pirinioetako lehen etapan, tropela Euskal Herritik igaroko da berriro. 30 kilometroko barneraldi laburra egingo du Zuberoan: Berorizera iritsi, Atharratzeko kanpoaldetik pasatu, eta Liginaga, Ligi eta Urdatx zeharkatuko ditu. Garateko lepora iritsita, ziklistak Biarnon sartuko dira berriro.
Spalerosophis dolichospilus
Spalerosophis dolichospilus Spalerosophis generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
NGC 4356
NGC 4356 galaxia bat da, Virgo konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Trakoma
Trakoma begien infekzioa da, Chlamydia trachomatis izeneko bakterioak sortutakoa. Kutsakorra da, eta tratatu ezean itsutasuna eragiten du. Endemikoa da Afrikan eta Asian, eta sei milioi inguru pertsonei itsutasuna eragin die mundu osoan.
Bakterio patogenoak begietako zelula epitelialetan hazten da, eta ikusmena mugatzen duten orbainak sortzen ditu.
Gaitz honek herrialde txiroetako haurrak jotzen ditu batik bat.
Kutsapena
Pertsonen arteko kutsapena kontaktu zuzenaren bidez gertatzen da, eskua eta begien artean ukipena dagoenean batez ere. Hirugarren munduko herrialdeetan jende pilaketak eta baldintza higieniko kaskarrek eulien bidezko kutsapena ere errazten dute.
Gaixoak erabilitako objektu kutsatuak (mukizapiak, eskuoihalak...) ere gaitzaren bektoreak izan daitezke.
Sintoma klinikoak
Inkubazio epea 5-12 egun artekoa da. Konjuntibitis eta begien narritadura agertzen da, eta honekin batera betazalen hantura, negar-jarioa eta fotofobia ere. Denboraren poderioz kornea opaku bihurtzen da, odol-hodien hazkuntzaren ondorioz.
Tratamendua
Gaitza sendatzen da lehenengo egunetan antibiotikoak aplikatzen badira. Gehien erabiltzen direnak eritromizina eta doxiziklina (tetraziklina bat) dira, pomada moduan begietan jartzen direnak. Orbainak agertzen direnean sendaketa askoz zailagoa da.
Gorza (kontzejua)
Gorza Zaraitzu ibaxako Gorza udalerriko kontzeju bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioak eskualdean.
biztanle zituen.
Zaraitzu ibaxan kokatuta da, Atabea kiñoian. Bertako biztanleak gorztarrak dira.
Izena
Gorza toponimoa beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Etimologia
Gorza edo Güesa (erromantze) jatorri zalantzagarriko euskal toponimoa da. Patxi Salaberrik "lur gogorreko lekua" proposatzen du (gor -"gogor"- + tza -atzizki lokatiboa-). Mikel Belaskok uste du izena ezin dela Zangoza izenarekin alderatu, non -oz(a) atzizkiak euskaraz eta -ues(a) atzizkiak erromantzez (Sangüesa) agertzen diren. Hori horrela da Güesa izenaren euskal izena ez delako Goza, Gorza baizik. Hala ere, erromantze modua azaltzeko, beharrezkoa da euskal hiztunek erabili bide zuten Gosa dokumentatutik abiatzea. Hau da, modu primitiboan: Gorza, gaur egun zaraitzuarren eta duela gutxi arte Bidankoze kontserbatzen dena, Gosa euskal aldaera ere lortzen da (-rz- > -s- eboluzio fonetikoa aski ezaguna da euskaraz), eta modu horretan erromantze diptongazioak eragiten du.
Armarria
Gorzako armarria Zaraitzuko armarria da. Armarri honek honako blasoi hau du:
Geografia
Gorza Zaraitzu ibaxan barruan dago. Ibar hau Pirinioetako ibarra da, Aezkoa eta Erronkaribar ibarren artean. Ibarra zeharkatzen du Zaraitzu ibaiak, Irati ibaiaren adarrak.
Triplophysa venusta
Triplophysa venusta Triplophysa generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Gorza (kontzejua)
Inguru naturala eta kokapena
Iruñea Nafarroako hiriburutik 73 kilometrora kokatzen da Zangozako merindadearen ipar-ekialdeko muturrean eta Zaraitzu ibaxan, Pirinioetatik gertu. Herria NA-178 errepideak zeharkatzen du bai eta, iparraldetik hegoaldera, Zaraitzu ibaiak ere. Aretako mendilerroak herria mugatzen du mendebaldean, Erremendia eta Beiegu ttonttorrak tartean.
Klima eta landaredia
Gorzaren behealdeko guneetan, mediterraneoaren antzeko klima dago, eta gune altuetan, atlantiar motako klima. Oro har, bi klimak nahasten diren arren, batez besteko tenperatura aldakorra da puntu batetik bestera, 6º eta 10º bitartekoa. Prezipitazioa, berriz, 900 eta 1200mm ingurukoa da, eta urteroko egun euritsuak 115 dira, batez beste.
Estazio meteorologikoak
Zaraitzun dagoen Ezpartza udalerrian, itsasoaren mailatik 695 metrora, Nafarroako Gobernuak 1974n jarritako estazio meteorologikoa dago.
Historia
1034an jada dokumentatuta dago, ezizen lokatibo gisa. Bere eliza Igariko monasterioaren mende zegoen eta honekin batera Leireko abadiari Antso V.a Ramiritz erregeak eman zion 1085ean. Bere hiritar zitalek, Zaraitzu ibaxako besteekin batera, urteroko bularra ematen zioten Nafar Koroari, Leonor I.a Nafarroakoak 1469n Koroari kaparetasun pribilegio kolektiboa eman zion arte. Orreagako Andre Mariak XIV. mendearen amaieran zituen lursailak.
Ekonomia
Gorzako jarduera ekonomiko nagusia nekazaritza da. Lurren ehuneko bera abelburuak elikatzeko larretarako erabiltzen da. Basogintzak ere garrantzia handia izan du historikoki, ibaxako beste udalerrietan bezala. Gaur egun, herriko basoetan pinuak daude batez ere.
Garraioa
Nafarroako Autobus Konpainiak Zaraitzu Iruñekin batzen du. Autobus lineak honako ibilbidea egiten du:
Politika
Gorzako kontzejua kontzejuburuak osatzen dute. Egungo kontzejuburua Luis Antonio Iriarte Recalde da.
Kontzejuburuak
2011tik, Gorzak kontzejuburu bat izan ditu:
Euskara
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Zaraitzuko herri guztiak sailkatu zituen, ekialdeko behe-nafarrera euskalkian, hegoaldeko Pirinio ibarretik bakarra.
Koldo Zuazok, 2010ean, Zaraitzuk atzerakada-eremuan sailkatu zen, non euskarak hain atzerakada handia izan duen, non bertako hiztunik apenas geratzen den.
Ibar honetan hitz egiten den euskarak bere berezitasunak ditu. Horregatik sailkatzen da Zaraitzuera azpieuskalkian. Euskara batuaren itzalean alfabetatutako hainbat euskaldun baden arren, Zaraitzuko mintzaira zaharra oso hiztun gutxik dakite. 2007ko udazkenean, 2 zaraitzuerazko euskaldun behintzat baziren Otsagabian eta Jaurrietan, 93 eta 86 urtekoak.
Janzkera
Ohiko janzkerari dagokionez, Zaraitzu ibaxak adierazpen aberatsa du, kanpoko modismoen eraginei aurre egin dien nortasun errotua transmititzen duena. Jantzi horietako batzuk egun seinalatuetan ikusten dira oraindik, jaiak, erromeriak eta beste ekitaldi batzuk direla eta. Nafarroako artxiboan dagoen 1817. urteko dokumentu baten arabera, Zaraitzu ibaxako bizilagunak eta bertakoak beren jantziagatik bereizten ziren. Oihal horiek beraiek egiten zituzten beren aziendaren artilearekin, eta beren etxeetan garbitzen, iruten eta ehuntzen zituzten. Oihalezko piezak, gero, batanatuak, ehunduak eta tindatuak izaten ziren. Haiek ebaki, josi eta egiten zituzten arropak.
Apretagileak
1860tik aurrera, Erronkaribar eta Zaraitzu ibarretako neskek Zuberoako Maulera bidaiatzen zuten abarketaren sasoia lantzeko. Lana gogorra zen. Urtez urte udazkenetik udaberrira arte lan egiten zuten, eta horregatik ziren ezagunak "enarak" bezala. Abarketaren merkatuak garai oso bat markatu zuen Maule-Lextarreko ekonomian, eta ibar horien emigrazioak biztanleria nabarmen handitu zuen. Apretagile batzuk 14 urterekin joaten ziren beren adinari buruz gezurretan lan egitera.
Maulera iristean, etxe beretan bizi ohi ziren, eta etxejabeei ordaindu egiten zieten lo egin eta jateagatik. Denek partekatzen zuten lehen platera, bigarrena neskek erosi behar zuten. Bertakoekin euskaraz komunikatzen ziren, euskalkiak nahiko antzekoak baitira. Tailerretan, bakoitzak lan bat egiten zuen. Batzuek oihala josten zuten, beste batzuek soka jartzen zuten, etab. Bizi zuenak dioenez, batzuetan besoetako minagatik ezin zuten lorik egin, egunean zehar egindako ahaleginagatik.
Tradizioak
Ogi bedeinkatuaren tradizioa, Zaraitzun, antzina-antzinakoa da, eta oraindik bizirik dirau ibaxako herri batzuetan (Otsagabia, Ezpartza, Jaurrieta, Ezkaroze, Orontze, etab.). Igandero, herriko familia batek eramaten du ogia xerratan moztuta igandeko mezara. Ogia, herriko etxe bakoitzetik astero txandakatzen joango den egurrezko artesa batean lekualdatzen da. Ogi hau mezaren sagaratzean bedeinkatzen da eta honen ondoren fededun bakoitzari banatzen zaio. Duela urte gutxi arte, Otsagabian, ogia gizonei bakarrik banatzen zitzaien, baina udalaren erabaki batek tradizioa aldatzea eragin zuen eta, gaur egun, gizonen eta emakumeen artean banatzen da. Ogia sagaratu ondoren, salacenkoek ekitaldiari buruzko abesti bat abesten dute. Ohitura da, halaber, ogi honen zati bat etxe bakoitzera eramatea. Entregatzeko unean, honela zioen bere artean: "Bakea eta ogia izan itzazu urte osorako".
Mendoza dorretxea
Mendoza dorretxea Euskal Herriko Araba herrialdean dagoen Mendoza herrian kokatzen den gotortutako dorretxea da. Gasteiz hiriburutik hurbil dago. XIII. mendean Mendoza sendiaren egoitza izateko harlanduz eraiki zuten eta gaur egun bertan Arabako Heraldika Museoa dago.
Gorza (kontzejua)
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Mendoza dorretxea
Inguruak 100 metroko perimetroa du eta dorretxe berak 21 metroko garaiera. Berritu zuten ostean, gaur egun egoera onean mantentzen da. Dorretxe honen jabegoa Gasteizko Udalak du. 2009ko otsailaren 26an Eusko Jaurlaritzak monumentu izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.
Deskribapena
Etxebizitza-dorre gotortuaren adibide argia da. Eta Mendozatarren bizileku izan zen mende oso bat baino denbora luzeagoan.
Leinu hori Lope Eneko Bizkaiko Jaunarengandik dator, XI. mendeko bigarren erdialdetik. Haren biloba Lope Santxez Laudioko lehenengo jauna eta Arabako jauna izan zen Arriagako kofradian, eta Sancha Díaz de Fríasekin ezkondu zen; emazteak Mendozako eta Fríasko orubeak ekarri zituen dotean. Haren biloba Lope Enekok erabili zuen lehenengo aldiz Mendoza abizena.
Horren semeak, Iñigo López de Mendozak, eraiki zuen jatorrizko dorrea, eta Navas de Tolosako guduan hartu zuen parte 1212an. Leinuaren adar nagusia Infanterriko Dukeena izan zen. Adar horrek laster utzi zuen jatorrizko orubea, eta Guadalajaran gelditu ziren behin betiko XV. mendean.
Gaur egun dugun dorrea Arabako Zaharrenetakoa da, XV. mendeko lehenengo hamarkadetan eraikia. Oinplanoa ia karratua da, hamaika metro luze ditu albo banatan, eta hogeita bat garaieran.
Dorreak lau angeluko eremua betetzen du eta harresiak ditu lau aldeetan. Harresiak, baita dorrea bera ere, kareharriz eginda daude, eta harriak ilara irregularretan jarrita daude. Itxitura horrek bost metro inguruko garaiera eta bi metro baino apur bat gutxiagoko lodiera dauka. Hogeita bost metro inguruko luzera du.
Hesi horretan badira defentsarako elementu batzuk, esate baterako, gezileihoak eta zilindro itxurako lau dorre izkinetan. Dirudienez, autore batzuen arabera, lubaki bat egon omen zen mendebaldean, baina gaur egun ez dago haren arrastorik ezta daturik ere. Eraikinean sartzeko atea hegoaldera begira dago, zorrotza da eta harrizko janba handiak ditu.
Lau isurkiko estalkia dauka, eta harresiak, 1963an zaharberritu aurretik, harrizko kakoak eta metxinalak zituen goiko partean; elementu horiek erakusten zuten egurrezko oholtzak edo plataformak bazirela, edo azkar batean eraiki zitezkeela, behar izanez gero. Gaur egun dorreak dituen matakanak, dorrea zaharberritu zenean eraikitakoak dira.
Fatxadetan bao gutxi daude: jatorrizko leihoak zorrotzak dira, eta gezileihoak dituzte perimetroan, babesteko. Beheko solairuak babesteko zenbait gezileiho dauzka. Solairu horretan bertan ate dinteldun txiki bat dago.
Dorrera sartzeko ate nagusia lehenengo solairuan dago, eta, ziurrenik, garai batean, egurrezko eskailera baten bidez igotzen ziren. Gaur egun harrizko eskailera batetik sartzen da.
Barneko egiturak erdiko zutikoa eta habeak ditu, besoekin. Eskuan zituzten datuetan oinarrituta berreraiki zuten dorrea 1963an; egurraren ordez, metalezko osagaiak erabili zituzten estalita.
Tolla
, Korsikako hegoaldeko udalerria da,  departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 0 biztanle ditu.
Hovedstaden
Hovedstaden (danieraz Region Hovedstaden) izenarekin ezagutzen da 2007an onarturiko banaketa administratiboaren ondorioz Danimarkako eskualderik populatuena. Eskualdearen hiriburua Hillerød bada ere Kopenhage da hiri handiena.Guztira 2.561 km²-ko azalera du eta 1.729.952 biztanle (2012).
Seelandia irlaren ipar ekialdea eta Itsaso Baltikoan dagoen Bornholm irla txikia hartzen ditu bere baitan. Seelandiari dagokionez aurretiko Kopenhage eta Frederiksberg udalerriak eta konderriak batu ditu bere baitan.
Geografia
Iparraldean Kattegat itsasartea eta hego eta mendebaldean Seelandia eskualdea mugakide ditu. Ekialdean, Øresund itsasarteak banatzen du Eskaniatik (Suedia).
Lazurita
Lazurita sulfatoa, sufrea eta kloroa daukan tektosilikatoa da. Bere formula (Na,Ca)8(AlSiO4)6(SO4,S,Cl)2 da. Feldespatoidea eta sodaliten taldekoa da. Lapis lazuli harribitxiaren osagai nagusia da.
Poutine
Poutine ( ahoskatua) Quebeceko sukaldaritzako platera da. Patata frijitu, gazta pikortsua (gehienetan cheddar gazta) eta haragi saltsaz osatuta dago. Gazta pikortsua egin berri dauden patata frijituei gehituz eta nahasketa hau haragi saltsa beroz estaliz prestatzen da Kanadako jaki hau, honela saltsa beroak gazta urtuz eta patatak bigunduz. Beste osagai batzuk ere eduki ditzake.
Poutine Kanadako janari lasterraren oinarrietako bat da, eta kaleetako postuetan, jatetxeetan eta eskolako jangela askotan zerbitzatzen da, baita janari laster kate internazionaletan ere, esate baterako McDonald's, A&W, KFC edo Burger Kingen. Kaloria askoko platera da, eta kolesterol eta trans koipe maila altuak ditu, batez ere frijitzeko olioa berrerabili egiten duten jatetxeetan. Poutineak txerrikia, okela, otarrain zatiak, untxikia, kabiarra eta trufak eduki ditzake.
Jatorria
Jatorri tradizionaleko platera askorekin gertatzen den bezala, asko dira poutinen jaiotze eta zabaltzeari buruz dauden bertsioak, bere izenaren jatorriaz bezalaxe. Ia bertsio guztiak bat datoz platera hau 1950eko hamarkadan jaio zela Quebec erdialdeko eskualde esnezalean, non oraindik ere platera honentzako beharrezkoak diren esne zatiak produzitzen dituzten esnetegiak dauden. Inguruko nekazal komunitate ugarik platera sortu izana diote, horien artean Drummondville, Saint-Jean-sur-Richilieu eta Victoriaville komunitateek.
Roeboides descalvadensis
Roeboides descalvadensis Roeboides generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Stinnett (Wisconsin)
Stinnett Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Washburn konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Balta (Ipar Dakota)
Balta Ipar Dakotako hiri bat da. Pierce konderrian kokatua dago. 2010ean 65 biztanle zituen, 0.57 kilometro koadrotan banatuta.
Stockbridge (Massachusetts)
Stockbridge Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Berkshire konderrian kokatuta dago, Massachusetts estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mikel Aranburuzabala
Mikel Aranburuzabala Gutiérrez (Bilbo, ) bizkaitar zinema-zuzendari artistikoa da. Arkitekto teknikoa eta dekoradorea da. Zinemaren munduan Javier Rebolloren Bizkaiko Golkoa (1985) filmarekin sartu zen, zuzendari artistikoaren laguntzaile gisa. 1986an zuzendari artistikoa izan zen Ernesto del Ríoren El amor de ahora. Eginkizun bera izan zuen Juan Ortuosteren El mar es azul (1989), Ernesto del Ríoren No me compliques la vida (1990) eta Hotel y domicilio (1995), Javier Rebolloren Calor (1996) eta Juan Ortuosteren Entre todas las mujeres (1997) filmetan.
Caus
Caus Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Hérault departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Caux udalerrian erroldatutako biztanleak 2.507 ziren. Familiak 994 ziren, horien artean 257 pertsona bakarrekoak ziren (118 bakarrik bizi ziren gizonak eta 139 bakarrik bizi ziren emakumeak), 318 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 342 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 77 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 1.277 etxebizitza zeuden, 1.010 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 149 bigarren erresidentzia ziren eta 118 hutsik zeuden. 1.207 etxeak ziren eta 66 apartamentuak ziren. 1.010 etxebizitza nagusietatik 762 bere jabearen bizilekua ziren, 206 alokairuan okupaturik zeuden eta 42 doan lagata zeuden; 8 etxek gela bat zuten, 38 etxek bi zituzten, 167 etxek hiru zituzten, 332 etxek lau zituzten eta 465 etxek bost zituzten. 748 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 495 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 385 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Caux udalerrian 1.029 unitate fiskal zeuden, 2.500,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.442 euro zen.