cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Asunción García Asarta
Biografia eta obra
García Asartaren benetako izena Asunción García Arantzamendi zen. Aita Inocencio García Asarta pintore nafar ezaguna zuenez, haren bi abizenak hartzea erabaki zuen, garai hartako Bilbon tokia egiteko.
Oso gazterik hasi zen marrazten, eta lehendabiziko erakusketa 15 urterekin egin zuen; izan ere, Viuda de Salces pentsioa irabazi zuen, eta 1920an erakusketa bat atondu zuen Euskal Artisten Elkarteak Bilboko Kale Nagusian zeukan aretoan. Orduko hartan, kritikari batzuek emakumezkoek egindako arteari buruzko topikoak errepikatu zituzten: emakumeen irudiak zirela, emakume batek eginak izateko ez zeudela gaizki, eta antzekoak. J. Luno gaitzizenez izenpetzen zuen Arte Vasco aldizkariko Estanislao Maria Agirre kazetari eta arte-kritikariak arranguraz idatzi zuen kritika haien aurrean; bere ustez, margolanak edozeinek egindakoak izanda ere, miresgarriak ziren eta emozioz beteak zeuden. García Asartak marrazki librea baina zehatza egiten zuen, eta konposizio-estilo nabarmena zeukan, baita kolorearen kontzeptu dotorea ere; haurren gaiak interesatzen zitzaizkion, eta haurren lehen planoko erretratuak egiten zituen. Agirreren esanetan, 1920ko erakusketan García Asartak pinturatik gertuen zeudenak harritu zituen: profesionalak.
1926an Bilbon egin zen Euskal Artisten Lehenengo Erakusketan ere parte hartu zuen, obra bakarrarekin: Brussi doktorearen erretratua. Orduko hartan ez zen izan erakusketako emakume bakarra, katalogoaren arabera beste batzuk ere baziren-eta: Dolores Padilla, Maria Luisa Reyes eta Mari Vallejo.
Ismael Manterola Ispizuak dioenez, "Asunción García Asarta ezaguna izan zen beste artista gazte batzuekin batera, baina hurrengo urteetako historiografiak kanpoan utzi du, ez bere lanak interesik ez duelako, baizik eta bere ibilbidea moztu egin zelako eta, seguru asko, bere lanetan irudikatzen zituen gaiak eta balioak gizonezkoen interesekoak ez zirelako".
García Asartaren obretatik, bakarra dago ikusgai museo publiko batean: Nire eskolako aretoa (1920). Paper gaineko pastel bat da, eta neskentzako mojen ikastetxe bateko joskintza-gela erakusten du. Garai hartan, paper gaineko pastela arte nagusitzat hartzen ziren gai eta tekniketatik urrun zegoen; halere, 1922an Eusko Ikaskuntzaren III. Biltzarra zela-eta Gernikan egindako erakusketan erakutsi ondoren, Bilboko Arte Ederren Museoak erosi zuen, eta orain museo horretan ikus daiteke.
Nerodia erythrogaster
Nerodia erythrogaster Nerodia generoko animalia da. Narrastien barruko Natricidae familian sailkatuta dago.
Liguriako Alpeak
Liguriako Alpeak (Alpi Liguri) hego-mendebaldeko Alpeetan dagoen mendikatea da, Italiako Liguria eskualdean dagoena. Tontorrik altuena 2.651 metroko Punta Marguareis da.
Lycenchelys imamurai
Lycenchelys imamurai Lycenchelys generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.
Trazia
Trazia (Θράκη, Thráke; Тракия, Trakiya; Trakya) Ekialdeko Europako eskualde geografiko eta historikoa da, Balkanetako penintsularen hego-ekialdean kokatua, Egeo itsasoaren iparraldean. Gaur egun, Bulgaria, Grezia eta Turkiaren artean zatiturik dago.
Geografia
Balkanen hego-ekialdean dago, Egeo itsasoaren eta Itsaso Beltzaren artean, Mesta ibaiaren mendebaldean, eta egungo Bulgariaren hegoaldea, europar Turkia eta Greziaren ipar-ekialdea hartzen ditu. Rodope mendiak daude lurraldearen mendebaldean eta Balkan mendietako hegoaldeko mendialdeak iparraldean. Maritsa ibaiak ureztatzen ditu Traziako lurrak. Nekazatitza lurraldea da, eta tabakoa, arroza, garia, kotoia, zeta, oliba olioa eta fruituak ekoizten dira.
Eskualdeko hiri nagusiak honako hauek dira: Istanbul, Gelibolu, Edirne (trazieraz: Uskudama) eta Tekirdag, Turkian eta Komotene, Xantos eta Alexandroupoli Grezian.
Antzinatea eta Erdi Aroa
Antzinatean traziarrak bizi izan ziren Trazian. Tribu horiek, mazedoniarrek ez bezala, ez zuten barneratu greziar kultura, eta erreinu txikietan bizi ziren. Greziarren ikuspuntuan, barbaroak ziren. Greziarrek kolonia batzuk sortu zituzten Traziako itsasbazterrean; garrantzitsuenak Byzantium, Propontis, Abdera eta Aenus izan ziren. K.a. 516-510 bitartean, persiarren mende egon zen. K.a. 431 aldean, Sitalces erregeak traziar tribuak bateratzea lortu zuen. Hura hil zenean, ordea, erresuma berriro zatitu zen. K.a. 356-342 bitartean, Filipo II.a Mazedoniakoak konkistatu zuen.
Agustín Argote
Agustín Argote Markinez (Bilbo, 1925eko irailaren 11 - Adelaide, 1996ko abuztuaren 9a) boxeolari bizkaitarra izan zen.
Trazia
Antzinatea eta Erdi Aroa
VII. mendean, lurraldea bitan zatitu zuten: Bulgariako Lehen Inperioa iparraldean eta Bizantziar Inperioa hegoaldean. 1361ean, Otomandar Inperioak Edirne mendean hartu zuen. 1453. urtean Konstantinopla erori zenetik, turkiarren mende egon zen Trazia osoa.
Agustín Argote
Ibilbidea
Amateur zenean, Londresko Olinpiar Jokoetan hartu zuen parte 62 kg. baino gutxiagoko kategorian baina lehenengo txandan izan zen kaleratua.
Trazia
Aro Modernoa eta Garaikidea
1878an, Otomandar Inperioak Rumelia eskualdearekin batu zuen iparraldeko Trazia, baina 1885an Bulgariaren administraziopean geratu zen. Harrezkero, hegoaldeko zatia bakarrik izendatzeko erabili zen Trazia izena. 1912 eta 1913. urteetako Balkanetako Gerretan, Bulgariak beste zati handi bat anexionatu zuen, Turkiako muga Maritsa ibaian kokatuz.
Agustín Argote
Ibilbidea
1949an profesional bihurtu eta laster Espainiako txapelduna izan zen welter eta pisu arinetan. Australiara joan zen eta hantxe utzi zuen boxeoa 1955eko ekainaren 21an. Bertan geratzea erabaki eta Adelaiden hil zen.
Trazia
Aro Modernoa eta Garaikidea
Lehen Mundu Gerran Greziak Bulgaria eta Turkiako Trazia beretu zituen, hau da, ia traziar lurralde guztia Istanbul hiria izan ezik. Baina 1923ko Lausanako Hitzarmenak Maritsa ibaian berrezarri zuen Turkiaren muga. Era horretan, Bulgaria (62.178 kilometro koadro eta 5.000.000 biztanle), Grezia (8.578 kilometro koadro eta 345.220 biztanle) eta Turkiaren (23.764 kilometro koadro eta 5.975.449 biztanle) artean banatu zen Trazia. Bigarren Mundu Gerran, Bulgariak greziar Trazia okupatu zuen (1941-1944), baina gerra amaitutakoan lehengo mugetara itzuli ziren.
Santsomain
Santsomain Orbaibarrako Leotz udalerriko leku bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Erdialdea eskualdean.
Alejandro Artetxe
Alejandro Artetxe Zurinaga (Igorre, - ) bizkaitar boxeolaria izan zen. Basauntz auzoko Untxurtu baserrian jaioa, Estatu Batuetan ere profesional izan zen.
Santsomain
biztanle zituen.
Bertako biztanleak santsomaindarrak dira.
Alejandro Artetxe
Ibilbidea
Amateur zenean, Londresko Olinpiar Jokoetan hartu zuen parte erdi-astunen kategorian baina lehenengo txandan L'Hoste belgikarrak kaleratu zuen.
Santsomain
Izena
Santsomain beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
Alejandro Artetxe
Ibilbidea
1952an Espainiako txapelduna izan zen pisu astunetan.
Santsomain
Izena
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Hindenburgen hondamendia
Hindenburgen hondamendia 1937ko maiatzaren 6an gertatu zen, LZ 129 Hindenburg zepelin alemaniarrak su hartu zuenean eta Manchester Townshipeko (New Jersey, AEB) Lakehurst itsas-aire estazioan lurreratze saiakera batean suntsitua izan zenean. Ontzian zeuden 97 pertsonetatik (36 bidaiari eta 61 tripulatzaile) 35 hil ziren (13 bidaiari eta 22 tripulatzaile). Lehorreko langile bat ere hil zen, guztira 36 hildako suertatuz.
Hondamendiaren lekuko izan zen Herbert Morrisonek grabatutako irrati-kronika batean eta bideo zirraragarrietan hondamendiaren berri zabaldu zuten, hurrengo egunean eman zutena. Gertaerak konfiantza publikoa suntsitu zuen bidaiarientzako baloi gidatuen segurtasunean, eta baloi gidatuaren aroaren bat-bateko amaiera markatu zuen.
Santsomain
Geografia
Santsomain Erdialdea eskualdean dago, Orbaibar ibarrean eta Leotz udalerrian.
Inguru naturala eta kokapena
Leotz udalerria Nafarroa erdialdean dago Erriberriko merindadean eta Nafarroako hiriburutik 34 kilometrora.
Hindenburgen hondamendia
Hegaldia
1937ko martxoaren amaieran Hindenburgek Rio de Janeirora joan-etorria eginez bere bigarren denboraldia hasi zuen. Maiatzaren 3ko arratsaldean, baloi gidatua Frankfurtetik abiatu zen, denboraldi horretarako AEBen eta Europaren artean programatutako 10 bidaietatik lehenengoan. American Airlinesek Hindenburgeko operadoreekin kontratu bat sinatu zuen Lakehurstetik Newarkera bidaiariak garraiatzeko, hegazkin hegaldietarako konexioak egiteko.
Bere aurrerapena atzeratu zuten haize bortitzengatik izan ezik, Hindenburgeko bidaiak ez zuen gorabeherarik izan, baloi gidatua, Lakehursten, gauez, hiru egun beranduago, maiatzak 6an lurreratzen saiatu zen arte. Istripuaren hegaldian bidaiariak (70etik 36) eta tripulatzaileak (61, 21 entrenamenduan barne) izateko edukieraren erdia bakarrik zeraman arren, Hindenburgek ez zuen eserlekurik bere itzulerako hegaldirako. Alemaniarako txartelak zeramatzaten bidaiari askok, hurrengo astean, Londresen, Jurgi VI.a erregearen eta Elisabet erreginaren koroatzera joateko asmoa zuten.
Santsomain
Klima eta landaredia
Leotz udalerriko klimaren ezaugarri mediterraneoak bai batez besteko tenperaturan (12,5 gradu) bai batez besteko prezipitazioetan (600-900mm batez beste) ikusten dira. Aldaketa termikoa handia da, eta 20 gradurainoko aldea egon daiteke udaberriko eta udazkeneko egun askotan. Udan bi hilabete idor izaten dira, uztaila eta abuztua. Urteroko egun euritsuak 80 eta 100 bitartean dira.
Gizakiaren eragina dela eta, jatorrizko basoen azalera asko gutxitu da, eta mantendu den guneetan ameztiak nabarmentzen dira. Horrez gain, XIX. mendetik aurrera egindako birlandaketen ondorioz, Austriatik ekarritako pinu lariziarren (Pinus nigra) eta beltzen 351 hektarea daude.
Estazio meteorologikoa
Leotzen ez dago estazio meteorologikorik. Hala ere, Barasoain pareko udalerrian, estazio bat dagoen, itsasoaren mailatik 524 metrora, Nafarroako Gobernuak 1975ean jarritako estazio meteorologikoa dago.
Cardinal Lemoine (Parisko metroa)
Cardinal Lemoine Parisko metroaren geltokia da, Paris udalerriko 5. barrutian kokatuta dagoena.
Deerfield WI (Wisconsin)
Deerfield WI Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Waushara konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Santsomain
Historia
Herria XII. mendearen erdialdean utzi zion Gartzia V.a Ramiritz erregeak Leireko monasterioari, Iruñeko Santa Zezilia elizaren truke; abadia horrek Iruñeko Katedralarekin trukatu zuen 1150ean. Herritarrek 1310ean uko egin zioten elizako patronatuari, Iruñeko gotzainaren alde.
Orbaibarrena izan zen administratiboki 1835-1845eko erreformetara arte, non harana unitate administratibo gisa banatu zen eta Santsomain Leotz udalerri berrian geratu zen. Elizari dagokionez, 1802an bere parrokiako bikarioa hornitzeko eskubidea Iruñeko katedraleko ganbera-arkuteriak zuen. 1847an posta Barasoainen jasotzen zen. XX. mendean, haurrak Benegorriko eskolara joaten direla.
Demografia
biztanle zituen Santsomainek.
Garraioa
Nafarroako Hiriarteko Garraioa sareko linea zerbitzua ematen dio kontzeju honi. Herriak autobus geldialdi bakarra du herrian, Tafallarantz eta Amatriainerantz.
Autobus zerbitzuak lan egin dezan, linea eskariaren araberako linea baita, bidaia aurreko eguneko 19:00ak baino lehen erreserbatu behar da.
Euskara
Koldo Zuazok, 2010ean, Leotz udalerria ez-euskal-eremuan sailkatu zen.
Margarida Borràs
Margarida Borràs (Mallorca – Valentzia, 1460ko uztailaren 28a) Valentziako emakume transexuala izan zen, jaiotzez Miquel izenekoa. Bere genero identitatearen ondorioz urkatua izan zen, eta egun Valentzian LGBT eskubideen defentsarako ikono bat da.
Santsomain
Euskara
2017ko ekainaren 22an Nafarroako Parlamentuak eremu mistora pasatzea erabaki zuen, beste 43 udalekin batean.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Margarida Borràs
Saria
1990eko hamarkadaren erdialdean, Vicent Josep Escartí irakasleak Margarida Borràsen heriotzaren inguruko gertakariei buruzko artikulu bat idatzi zuen, Valentziako LGBT kolektiboen artean garrantzi handia izango zuena. Horrela, bada, 1995ean, Valentziako Lambda Col · lectiu de lesbianes, gais, transsexuals i bisexuals elkarteak Margarida Borràs saria eman zien sexu- edo genero-identitateagatiko diskriminazioaren aurka egindako lanagatik nabarmentzen diren pertsona eta erakundeei, baita LGBT kolektiboaren eskubideen defentsaren alde jardundakoei ere, Valentzian, sentitzen zen bezala agertzeak eragindako gorroto eta diskriminazioaren ondorioz hil zen lehen pertsonari egiten zitzaion omenaldi gisa.
Hindenburgen hondamendia
Hegaldia
Zepelinak ordu batzuetako atzerapena zeraman Boston gainetik hegan egin zuenean maiatzaren 6ko goizean, eta Lakehursten lurreratzea atzerapen handiagoz espero zen, ekaitz elektrikoen ondorioz. Lakehursteko klima txarraren berri izanda, Max Pruss kapitainak Manhattan uhartearen gaineko ibilbide bat antolatu zuen, ikuskizun publiko handi bat sortuz, jendea kalera irten baitzen baloi gidatuia ikusteko. 16:00etan landa gainetik igaro ondoren, Pruss kapitainak New Jerseyko kostako pasealeku batetik eraman zuen gidaria, eguraldiak hobera egitea espero zuen bitartean. 18:22an, ekaitzak joanak zirela jakinarazi ondoren, Prussek Lakehurstera itzuli eta ia egun erdi berandu lurreratu zen. Hala ere, horrek aurreratuak baino askoz denbora gutxiago utziko lukeenez Europara itzultzeko gidaria prestatzeko, publiko orokorrak jakinarazi zuen amarralekuan Hindenburg ontzira igotzea debekatuta egongo litzatekeela.
Ryan Regez
Ibilbidea
Regez Wengen-en hazi zen; Suitzako-Britainia Handiko herritartasun bikoitza du, eta Wengen eski-klubeko kide da.
Hindenburgen hondamendia
Hondamena
19:25ean, tokiko ordua, Hindenburgek su hartu zuen. Ez dakigu sua non hasi zen, hainbat lekukok sugar gorri eta horiak ikusi zituzten 4. eta 5. gas-geletako aireztapen hoditik gertu. Beste bertsio batzuk ere badaude. Beste gas-gelaxka batzuk erretzeari ekin zionean, sua zabaldu egin zen eta ontzia azkar erori zen. Bost kamerari eta gutxienez ikusle bat lurreratzea filmatzen ari ziren arren, ez dago sutea hasi zen uneko erregistro grafikorik.
Ryan Regez
Ibilbidea
2014ko otsailaren 15ean, Regezek bere lehen FIS lasterketan hartu zuen parte, Watlesen, 40. postuan amaituz. 2015eko urtarrilean, Europako Kopan debutatu zuen, Orcières-en, eta, 2015-2016 denboraldian, garaipen orokorra lortu zuen; horrela, tokia lortu zuen talde nagusian. Abenduaren 5ean egin zuen debuta FIS Estilo askeko Eski Munduko Kopan, Montafon-en, eta 58. postua lortu zuen. 2016-2017 denboraldia ondo joan zitzaion, baina, Errusiako Sunny Valleyko azkenaurreko lasterketan, erori egin zen final-zortziko liderra zela, eta lotailu gurutzatua hautsi zuen. Hala eta guztiz ere, 30. postuan sailkatu zen denboraldian, eta 136. postuan orokorrean. Lesio horren ostean, hurrengo denboraldian, berriro hasi zen Europako Kopan, eta bigarren aldiz irabazi zuen orokorrean.
Helicolenus lengerichi
Helicolenus lengerichi Helicolenus generoko animalia da. Arrainen barruko Sebastidae familian sailkatzen da.
Hindenburgen hondamendia
Hondamena
Hondamendiaren lehen uneetatik brankak lurrarekin talka egin zuen arte igaro zen denbora, 32, 34 edo 37 segundokoa izan ohi da. Sua hasi zenean kamera bakar bat ere ez baitzen ontzia filmatzen ari, hasieratik egindako denbora testigantzei esker bakarrik estimatu daiteke. Addison Bainek egindako NASAren azterketa arretatsu baten arabera, oihalaren bidezko hedapen-tasa 49 ft/s (15 m/s) izan zen, eta hori 16 segundo inguruko suntsipen-denboran gertatu zen (245m/15 m/s = 16,3 s).
Ryan Regez
Ibilbidea
Regezek modu harrigarrian lortu zuen Munduko Kopako lehen garaipena 2019ko otsailaren 16an, Feldberg-en. Hurrengo egunean, hirugarren postuarekin baieztatu zuen hori, eta, 2018-2019 denboraldian, 9. postua lortu zuen, 267 punturekin. 2019-2020ko denboraldia, hirugarren postuan hasi zuen, Val Thorens-en, Frantzian. Munduko Kopako bigarren garaipena lortu zuen abenduaren 14an Montafonen, eta, hirugarrena, 2020ko urtarrilaren 25ean, Idren. Eski-krosean, 2. postuarekin amaitu zuen denboraldia, eta, 16. postuan Munduko Kopa orokorrean, ordurarte Munduko Kopan lortutako emaitzarik onena. 2020ko martxoaren 7an, Suitzako txapeldun izan zen eski-krosean, lehen aldiz, Crans-Montanan. Lasterketa estu batean, Joos Berry eta Armin Niedererren aurretik irabazi zuen.
2020-2021 denboraldian hiru bigarren posturekin, 7. postua lortu zuen, hala ere, eski-kros sailkapen orokorrean, ezin izan baitzen lehiatu azken hiru lasterketetan COVID-19a harrapatu eta entrenamenduetan eskua hautsi zuelako. 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan, Regez eski-kros olinpiar txapeldun berria bihurtu da bere herrikidea den Alex Fiva egungo munduko txapeldunaren aurretik.
Jacksonville
Jacksonville Floridako hiriburua da. AEBetako hegoekialdean dago, herrialdeko hamahirugarrena biztanle kopuruari dagokionez eta Florida osoko populatuena da. Saint Jone´s ibaiaren bokalean dago.
Ekonomia
Ipar Ameriketako industriagune nagusietakoa da (ehungintza, papergintza, kimika industria); garrantzizko portua. Turismo hiria. Floridako finantza-, industria-, salerosketa- eta garraiogune nagusia da. Lehengai ugari esportatzen dira (beira, burdina, eta abar). Aireportua.
Hiri senidetuak
Jacksonville ondorengo hiriekin senidetuta dago:
Pompiey
Pompiey Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot eta Garona departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Pompiey udalerrian erroldatutako biztanleak 221 ziren. Familiak 92 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 138 ziren, horien artean 102 aktiboak ziren eta 36 inaktiboak ziren. 102 pertsona aktiboetatik 95 lanean zeuden (51 gizon eta 44 emakume) eta 8 langabezian zeuden (3 gizon eta 5 emakume). 36 pertsona inaktiboetatik 21 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Pompiey udalerrian 93 unitate fiskal zeuden, 221 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.229 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 garraio enpresak ziren eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 zurgina.
2000. urtean Pompiey udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Micrurus baliocoryphus
Micrurus baliocoryphus Micrurus generoko animalia da. Narrastien barruko Elapidae familian sailkatuta dago.
Irlandako euro txanponak
Irlandako euro txanponak aurkian Irlandako Errepublikari dagozkion ikur eta irudi nazionalak dituzten euro txanponak dira. 1999ko urtarrilaren 1etik daude zirkulazioan; alegia, Irlandak euroa diru ofizialtzat hartu zuenean irlandar liberaren ordez. Diru-aldaketa egiteko Europako Banku Zentralak 0,787564 irlandar liberatan ezarri zuen euroaren kanbio-tasa.
Diseinua
Txanpon arrunt guztien ifrentzuan Éire inskripzioa, harpa zelta baten irudia eta jaulkitze-urtea agertzen dira.
Armstrongen muga
Armstrongen muga, Armstrongen lerroa ere deitua, presio atmosferiko oso txikiaren ondorioz (0,0618 atmosfera edo 6,3 kPa) urak giza-gorputzaren tenperatura normalean (37 °C-tan) irakitea eragiten duen altitudea da. Termino honen izena 1947an Randolph Aire Armadaren Basean, Texasen, Ameriketako Estatu Batuetako Aire Armadaren Espazio-medikuntza Saila sortu zuen Harry George Armstrongen abizenetik dator. Altitude hau 18.900 eta 19.350 metro (62.000–63.500 oin) bitartean kokatzen dute askok.
Adibidez pilotu batek Armstrongen mugatik gora hegan egingo balu bakarrik oxigeno-maskara batez lagunduta, hau da, presurizatutako jantzirik gabe, bere birikietako urak eta listuak irakingo lukete.
Helicolenus mouchezi
Helicolenus mouchezi Helicolenus generoko animalia da. Arrainen barruko Sebastidae familian sailkatzen da.
Alba de América
Sinopsia
Kristobal Kolon La Rábidako monasterioan dago Errege-erregina Katolikoekin biltzeko asmotan. Indietara joateko asmoa du.
Elizabeth Siddal
Elizabeth Eleanor Siddal Rossetti (Londres, 1829ko uzatilaren 25 - 1862ko otsailaren 11) Lizzie Siddal moduan ere ezaguna, olerkari, margolari eta modelo britaniarra izan zen. Jatorri apaletik zetorren, eta senidetasun prerrafaelitako margolariak gehien gustuko zuten modelo bihurtu zen; artista horien artean Sir John Everett Millais, Walter Deverell eta bere senarra, Dante Gabriele Rossetti, zeuden. Horrez gain, egile moduan jardun zuen, eta margolaritzan aritzeko beka bat lortu zuen.
Biografia
1829ko uztailaren 25ean Elizabeth Eleanor Siddal Londresen jaio zen, Lizzie ere deitua, bere gurasoak Charles Crook Siddal eta Elizabeth Eleanor Evans deitzen ziren. 1831n familia osoa Londreseko hegoaldera mugitu zen, Southwarkera, eta han Siddal bikoteak bost seme-alaba gehiago izan zituzten: Lydia, Maria, Clara, James eta Henry. Aberatsak ez baziren ere, ez zuten izan arazo ekonomikorik, Elizabethen aita negozio propioa zuelako. Ez jasota geratu sei anai-arrebek eskolara joan ziren ala ez, baina Lizzie idazten eta irakurtzen zekien, seguruenik bere gurasoek irakatsi zizkioten.
Txikitatik Lizzie izan zuen olerkietarako grina handia, gurin zati bat gordetzeko erabilitako egunkari orri batean Alfred Tennyson en olerki bat topatu zuenean idazten hasi zen.
1849 an, Elizabeth ,Cranbourne Alleyko kapela denda batean lan egiten zegoenean Walter H. Deverell margolariak deskubritu zuen, eta Lizzie kontratatu zuen berarentzat posatzeko; hortaz, Elizabeth agertu zen lehenengo aldian modelo moduan Walter H. Deverellen Thwelfth night margoan. Era horretan, Lizzie senidetasun prerrafaelitako margolariak ezagutu zituen, talde horretako kideek errefusatzen zuten XIX. mendeko artea,eta defendatzen zuten itzulera Rafael Sanzio aren garaia baino lehenagoko arte italiarrara eta flandestarrara.
Garai hartan Elizabeth 20 urte zituen, kobre koloreko ilea, gorputz dotorea eta tankera gotikoko estetikara hurbiltzen ziren begitarteak. Lizzie gai izan zen kapela dendan zuen lana modelo lanarekin bateratzeko, era horretan askatasun ekonomikoa lortu zuen, zerbait arraroa garai hartako emakumeentzat.
Elizabeth agertzen den koadro guztietatik famatuena Ophelia da, 1852an Sir John Everett Millais Elizabeth aukeratu zuen Ofelia irudekatzeko, Shakespeare n Hamletiko pertsonaia.
Koadro horrek garrantzi handikoa izan zen Elizabethen bizitzan; pasartea ondo irudikatzeko, Lizzie negua batean ordu asko eman zituen bainuontzi batean murgilduta eta guztiz jantzita. Ura berotzeko belak kokatu zituzten bainuontziaren azpian, baina egun batean hauek amatatu ziren, Millais margoan sartu-sarturik zegoenez ez zen konturatu, eta Elizabeth ez zen kexatu. Egoera horrek Lizzie izan zitekeen anorexiarekin batera asko ahuldu zuten bere osasuna, eta tuberkulosi edo pneumonia latz bat eraginiz.Gaixotasunak eragindako minak eteteko laudano kontsumitzen hasi zen, baina laster garatu zuen menpekotasuna produktu kimiko horrekiko, zeinak bere itxura itsusten joan zen.
Ezagutu zituen margolari guztietatik, Dante Gabriel Rossetti berarekin gehiago obsesionatu zena izan zen. 1860ko maiatzaren 23an biak ezkondu ziren, eta momentu horretatik aurrera Rossettik askotan erretratatu zuen bere emaztea, Lizziek agertzen den lanik garrantzitsuena Beata Beatrix izan zen. Danteren laguntzagaz Elizabeth margotzen hasi zen, eta John Ruskin arte kritariak diru- laguntza bat eman zion margolaritza ikasteko. Prerrafaelisten moduan bere koadroetan erdi aroko gaiak jorratzen zituzten; horrez gain, adimen handia erakutsi zuen autoerretratuak margozten, bere aurpegiaz baliatu zen ideia konplexuak adierzteko. Gainera, bere heriotzaren ostean argitaratutako olerki batzuk idatzi zituen, olerki tristeak dira, maitasunaren porrotaz hitz egiten dute.
Elizabethen trebetasuna arteen munduan gerian geratu zen, eta horrek zenbait margolari prerrafaelisten bekaizkeria piztu zuen, nagusiki bere senarrena, zeinarekin erlazio tirabiratsua zuen. Ez hori bakarrik, 1861eko maiatzaren 2an Elizabethek hilda jaio zuen neskatxo bat izan zuen, eta horrek bere tristura areagotu zuren. Beraz, bere osasun ahula, Rossettiren desleialtasun jarraituak, bere alaba galtzea eta laudanora zuen adikzioa arrozoi nahikoak izan ziren Elizabetherentzat bere burua hiltzeko, laudanoren gaindosi baten bidez, 32 urterekin 1862ko otsailaren 11n.
Rossettik damuturik berak idatzitako olerkiak Elizabethekin hilobiratu zituen, baina bi urte beranduago, bere karrera porrot egiten hasi zenean Elizabethen gorputza lurpetik ateratzea agindu zuen olerkiak berrezkuratzeko.
Elizabethen istoria tragikoa betirako irudikatuta geratu da margolari prerrafaeliten margoetan eta bere lan propioetan, historiara pasatu dutenak.
Lanak
Rossetti izan zen Elizabethen alde artistikoa sustatzearen arduraduna, berak irakatsi zion margotzen eta idazten. Horrez gain John Ruskin arte kritikariak diru-laguntza bat eskaini zion. Laster, Elizabethek senidetasun prerrafelitako margolariak bezain ona bihurtu zen, lehenengo emakumea izan zen bere margolanak prerrafaelistako taldekoekin batera aurkezten, Londreseko 1857ko erakusketan, eta koadro bat saldu zuen. Haiek bezala, erdi aroko gaiak jorratzen zituen, baina, era berean, berak egindako autoerretratuak deigarriak gertatu ziren garaiko kritikoentzat, bere irudi propioa irudikatzeko era gutiz desberdina zen margolari prerraeflistak irudikatzen zuten erara. Lizziren autoerretratuak ilunak eta opakoak ziren, eta oso ondo adierazten dute nola sentitzen zen momentu hartan eta nola ikusten zuen bere burua.
Horretaz aparte, olerkari moduan ere arrakasta izan zuen, bere olerkiak simpleak baina oso hunkigarriak ziren, eta kritika onak jaso zituzten. Olerki goibelak ziren, normalean maitasunaren porrotaz eta aldakortasunaz hitz egiten dute. Hona hemen Elizabethek idatzitako olerki batzuk:
The passing of love (maitasunaren igarotzea)
O God, forgive me that I ranged
My live into a dream of love!
Will tears of anguish never wash
The passion from my blood?
Love kept my heart in a song of joy,
My pulses quivered to the tune;
The coldest blasts of winter blew
Upon me like sweet airs in June.
Love floated on the mists of morn
And rested on the sunset’s rays;
He calmed the thunder of the storm
Love held me joyful through the day
And dreaming ever through the night;
No evil thing could come to me,
O Heaven help my foolish heart
Which heeded not the passing time
That dragged my idol from its place
And shattered all its shrine.
Worn out (akituta)
Thy strong arms are around me, love
My head is on thy breast;
Low words of comfort come from thee
Yet my soul has no rest.
For I am but a startled thing
Nor can I ever be
Aught save a bird whose broken wing
Must fly away from thee.
I cannot give to thee the love
I gave so long ago,
The love that turned and struck me down
Amid the blinding snow.
I can but give a failing heart
And weary eyes of pain,
A faded mouth that cannot smile
And may not laugh again.
Yet keep thine arms around me, love,
Until I fall to sleep;
Then leave me, saying no goodbye
Lest I might wake, and weep.
La Chapelle-en-Serval
La Chapelle-en-Serval Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Rochechouart (Vienne Garaia)
Rochechouart Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Vienne Garaia departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Elizabeth Siddal
Lanak
A year and a day (urte bat eta egun bat)
La Chapelle-en-Serval
Biztanleria
2007an La Chapelle-en-Serval udalerrian erroldatutako biztanleak 2.570 ziren. Familiak 971 ziren, horien artean 212 pertsona bakarrekoak ziren (95 bakarrik bizi ziren gizonak eta 117 bakarrik bizi ziren emakumeak), 279 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 414 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 66 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Rochechouart (Vienne Garaia)
Biztanleria
2007an Rochechouart udalerrian erroldatutako biztanleak 3.839 ziren. Familiak 1.692 ziren, horien artean 529 pertsona bakarrekoak ziren (209 bakarrik bizi ziren gizonak eta 320 bakarrik bizi ziren emakumeak), 674 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 436 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 53 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
La Chapelle-en-Serval
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Elizabeth Siddal
Lanak
Slow days have passed that make a year,
Rochechouart (Vienne Garaia)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Elizabeth Siddal
Lanak
Slow hours that make a day,
La Chapelle-en-Serval
Etxebizitza
2007an 1.064 etxebizitza zeuden, 989 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 69 hutsik zeuden. 705 etxeak ziren eta 353 apartamentuak ziren. 989 etxebizitza nagusietatik 643 bere jabearen bizilekua ziren, 332 alokairuan okupaturik zeuden eta 15 doan lagata zeuden; 36 etxek gela bat zuten, 140 etxek bi zituzten, 167 etxek hiru zituzten, 162 etxek lau zituzten eta 483 etxek bost zituzten. 795 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 402 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 518 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Elizabeth Siddal
Lanak
Since I could take my first dear love
Rochechouart (Vienne Garaia)
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Elizabeth Siddal
Lanak
And kiss him the old way;
Yet the green leaves touch me on the cheek,
Dear Christ, this month of May.
I lie among the tall green grass
That bends above my head
And covers up my wasted face
La Chapelle-en-Serval
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.859 ziren, horien artean 1.467 aktiboak ziren eta 392 inaktiboak ziren. 1.467 pertsona aktiboetatik 1.375 lanean zeuden (725 gizon eta 650 emakume) eta 92 langabezian zeuden (40 gizon eta 52 emakume). 392 pertsona inaktiboetatik 108 erretiraturik zeuden, 164 ikasten zeuden eta 120 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Chapelle-en-Serval udalerrian 1.028 unitate fiskal zeuden, 2.824,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 24.591 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 141 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 43 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 13 garraio enpresak ziren, 10 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 5 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 18 zerbitzu enpresak ziren, 16 administrazio publikoko enpresak ziren eta 13 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 35 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 banku bulegoak, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 1 igeltseroa, 2 zurginak, 2 iturginak, 3 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 7 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 2 apaindegiak.
Elizabeth Siddal
Lanak
Tenderly and lovingly
Rochechouart (Vienne Garaia)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.168 ziren, horien artean 1.546 aktiboak ziren eta 622 inaktiboak ziren. 1.546 pertsona aktiboetatik 1.419 lanean zeuden (767 gizon eta 652 emakume) eta 126 langabezian zeuden (58 gizon eta 68 emakume). 622 pertsona inaktiboetatik 305 erretiraturik zeuden, 130 ikasten zeuden eta 187 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Elizabeth Siddal
Lanak
Like grass above the dead.
La Chapelle-en-Serval
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 14 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 1 supermerkatua zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 4 arropa dendak, 1 zapata-denda zen, 1 altzari denda zen, 1 bitxi-denda zen eta 2 lore-dendak ziren.
Rochechouart (Vienne Garaia)
Diru sarrerak
2009an Rochechouart udalerrian 1.700 unitate fiskal zeuden, 3.635 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.273 euro zen.
Elizabeth Siddal
Lanak
Dim phantoms of an unknown ill
Float through my tired brain;
La Chapelle-en-Serval
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Elizabeth Siddal
Lanak
The unformed visions of my life
Pass by in ghostly train;
Rochechouart (Vienne Garaia)
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 60 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 3 banku bulegoak, 1 funeraria, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 6 igeltseroak, 6 margolariak, 5 zurginak, 8 iturginak, 2 argiketariak, 7 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 6 jatetxeak, 6 higiezinen agentziak eta 1 tintoreria.
Elizabeth Siddal
Lanak
Some scatter tears like rain.
Siziano
Siziano Italiako udalerri bat da. Paviako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
La Chapelle-en-Serval
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. La Chapelle-en-Serval udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 393 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Rochechouart (Vienne Garaia)
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 23 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 3 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 2 arropa dendak, 2 zapata-dendak, 1 elektrotresna denda zen, 1 kirol-denda zen, 2 drogeria, 1 lurrin-denda zen, 2 bitxi-dendak eta 2 lore-dendak ziren.
Elizabeth Siddal
Lanak
A shadow falls along the grass
Rochechouart (Vienne Garaia)
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Rochechouart udalerrian 77 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.142 hektarea erabiltzen.
Elizabeth Siddal
Lanak
And lingers at my feet;
A new face lies between my hands —
Rochechouart (Vienne Garaia)
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an osasun-zentro 1, 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Rochechouart udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 357 ikaslekin.
Elizabeth Siddal
Lanak
Tears to shut out the summer leaves
Rochechouart (Vienne Garaia)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Elizabeth Siddal
Lanak
When this new face I greet.
Still it is but the memory
In the dreamy summer weather
When the green leaves came between:
The shadow of my dear love’s face —
So far and strange it seems.
The river ever running down
Between its grassy bed,
The voices of a thousand birds
Shall bring to me a sadder dream
When this sad dream is dead.
A silence falls upon my heart
And hushes all its pain.
I stretch my hands in the long grass
And fall to sleep again,
There to lie empty of all love
Like beaten corn of grain.
Olerki gehiago:
Limeux (Cher)
Biztanleria
2007an Limeux udalerrian erroldatutako biztanleak 149 ziren. Familiak 64 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 85 etxebizitza zeuden, 66 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 85etxeak ziren. 66 etxebizitza nagusietatik 62 bere jabearen bizilekua ziren eta 5 alokairuan okupaturik zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 9 etxek hiru zituzten, 20 etxek lau zituzten eta 32 etxek bost zituzten. 47 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 16 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 42 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 98 ziren, horien artean 82 aktiboak ziren eta 16 inaktiboak ziren. 82 pertsona aktiboetatik 80 lanean zeuden (46 gizon eta 34 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 16 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Limeux udalerrian 71 unitate fiskal zeuden, 155 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.038 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2000. urtean Limeux udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Egan Bernal
Egan Arley Bernal Gómez (Bogotá, 1997ko urtarrilaren 13a) kolonbiar txirrindulari profesionala da. Gaur egun Team Ineos taldean lasterka egiten du. 2019ko Frantziako Tourra irabazi zuen: balentria hori lortzen duen lehendabiziko latinoamerikarra izan zen; eta, gainera, 22 urte bete berritan. 2021ean Italiako Giroa gehitu zion bere palmaresari.
Vologda
Vologda (Вологда) ipar-mendebaldeko Errusiako hiria da, Vologda oblastaren hiriburua. Vologda ibaiaren ertzean dago, Moskutik 400 km ipar-ekialdera. 2010ean 301.755 biztanle zituen.
Historia
XII. mendean sortu zuten hiria eta tsarren agintaldietan bertara bidaltzen zituzten preso politikoak.
Ekonomia
Ibai-portua da, eta errepide zein burdinbide gune garrantzitsua da. Nekazaritza-eremu oparoko merkataritza eta industria dira ekonomia-jarduera nagusiak: zurgintza, larrugintza, ehungintza, papergintza, janari-industria, burdinbide- eta eraikuntza-gaiak, ontziolak, tresneria elektrikoa eta mekanikoa. Unibertsitatea du.
Ondarea
Aipagarria da XVI. mendeko katedrala.
Klima
Vologdak klima kontinental hezea du, Dfb Köppen klima sailkapenaren arabera.
Alex Fiva
Alex Fiva (Newport Beach, Kalifornia, AEB, 1986ko urtarrilaren 29a) Estatu Batuetan sortutako eski-kros diziplinan espezializatua den estilo askeko eskiatzaile suitzarra da.
Ibilbidea
Eskiatzaile alpino gisa hasi zuen bere ibilbidea, eta, junior mailan, nolabaiteko arrakasta izan zuen. 2006an, Suitzako juniorretan, brontzezko domina izan zen eslalom diziplinan, baina, 2007an, eski alpinoa, utzi egin zuen.
Estilo askeko eski-krosera aldatuta, 2008ko martxoan egin zuen debuta Munduko Kopan, Meiringen-en, 29. postuarekin. Hala ere, 2010. urtearen hasierara arte ez zuen bere potentziala erakutsi, Europa Kopako lasterketak bata bestearen atzetik irabaziz. Emaitza horiek, Suitzako Munduko Kopako selekzioan tokia eman zioten denboraldi amaierarako, bere emaitzarik onena Grindelwald-en 12. postua izanik.
2010-2011 denboraldiaren hasieran, beste urrats bat eman zuen. Innichen-en, denboraldiko Munduko Kopako bigarren proban, ezerezetik hasita, 2. postua ziurtatzera iritsi zen, bezperan 35. izan baitzen. Horren ondoren, lehenengo 5en arteko beste bi postuekin jarraitu zuen. Suitza ordezkatzeko aukeratu zuten 2011ko FIS Estilo askeko Munduko Eski Txapelketan, Deer Valley Resort-en. 25. postua baino ez zuen lortu. Munduko Kopako hurrengo ekitaldian, lesio bat izan zuen, eta horrek kanpoan utzi zuen denboraldi osorako.
2011-2012 denboraldian izan zuen bere benetako aurrerapena. Berriz ere, podiumean sailkatu zen Innichenen, urteko Munduko bigarren proban hirugarren sailkatuz. Munduko Kopako lehen garaipena lortu zuen St. Johann in Tiroleko gaueko ekitaldian, eta, hurrengo astean, bigarren garaipena lortu zuen Les Contaminesen.
2014 eta 2022 artean, Neguko hiru Joko Olinpikotan hartu zuen parte, Pekin 2022an zilarrezko domina lortuz eski-kros proban.
2021eko Estilo Askeko Munduko Eski Txapelketan, urrezko domina irabazi zuen bere espezialitatean.
Egia-oste
Egia-ostea edo post-egia (post-truth edo post-factual politics) 2016an sortutako neologismo bat da, eta politikan emozioak eta sentimenduak egiari gailentzen zaizkiola adierazteko erabiltzen da. Kultura politiko baten isla da zeinetan eztabaidetan emozioak lehenesten diren politikaren xehetasunen gainetik. Hala, egitate faktualak alboratuak geratzen dira.
Iritzi publikoa eratzeko garaian emozio eta uste pertsonalek egiak baino eragin handiagoa duten egoera da egia-ostea, eta, ondorioz, egiaren balioa eta presentzia ahuldu dira, eszena publikoan bigarren mailako gai bilakatuz. Nagusiki XXI. mendeko koiunturan hedatutako terminoa da, arazotsua, eta filosofia-esparru garaikideko eztabaidagai pisutsua. Maiz gezurra edo ezjakintasunarekin alderatu izan den terminoa da, gauza bera ez badira ere. Egitateek garrantzirik ez dutela esplizituki onartu beharrean, hauen xehetasunen aukeraketak ikuspegi bat edo beste faboratzen duela sinesten den egoera da, modu honetan, norberaren ikuspegia babesteko jokabidea sustatuz. Haratago joanez, egia-ostea defini daiteke honela ere: masen erreakzioak edo interpretazioak egitateak alda ditzakeela uste den egoera. 2016an, Oxford hiztegiak urteko hitz izendatu zuen “egia-oste” terminoa.
Honez gain, aipatzekoa da morfologiari dagokionez, -oste atzizkiak (ingelesez eta gazteleraz pos- aurrizkia, postruth eta posverdad terminoetan) ez diola denborari erreferentzia egiten; egiaren gainditzeari, ezkutaketari, ezabaketari, garrantzia kentzeari baizik. Politikaren esparruari dagokionez, “egia-ostearen politika” terminoa ere erabili ohi da, gai honek mundu mailako zein eskala txikiagoko jarduera politikoan duen eragina adierazte aldera.
Hainbat adituren arabera, egia-osteak lotura du aurrez filosofian emandako hainbat gai moral, epistemologiko zein politikorekin; hala nola, erlatibismoa eta postmodernitatea. Beste batzuen ustez, aldiz, antzeko aurrekaririk gabeko fenomenoa da.
Terminoaren jatorria eta bilakaera
Terminoaren “osperik” gorena azken urteetan gertatu da, Donald Trump Estatu Batuetako presidente ohiaren arrakastaz, Brexitaren aldeko kanpainaz, ultraeskuin europarraren gorakadaz eta Kolonbiako bakearen aldeko plebiszituaren auziaz geroztik, besteak beste; fenomeno politiko hauen adierazgarri baita espektatiba arrazionalari alde emozionala gailendu izana. Dena den, Egia-oste adieraren jatorria, Oxford hiztegiaren arabera, 1992koa da, Steve Tesich dramagile serbiar-estatubatuarrak The Nation aldizkarian gaiari buruzko artikulu bat plazaratu zuenean. Iran-Contra eskandalu politikoaz eta Persiar Golkoko gerraz hausnartu zuen aipatu artikuluan.
Alabaina, “egia-ostearen politika” termino gisa lehen aldiz David Roberts blogariak ekarri zuen, 2010ean, eztabaidara. Ingurumen auzietan espezializatua den Girst aldizkari estatubatuarrerako artikulu bat idatzi zuen, eta bertan egia-ostearen politikaz honakoa zion: kultura politiko berria da, zeinean iritzi publikoa eta komunikabideen kontakizuna jardun politikoarekiko guztiz independente bihurtu diren. Egun, The Economist astekariko artikulu batek dioenez, egia-ostearekin lotutako jarduera politikoa Austrian, Alemanian, Ipar Korean, Polonian, Errusian, Turkian, Erresuma Batuan eta Estatu Batuetan atzeman da.
Testuingurua
1984tik aurrera, egunkarien industriaren beherakada eragin zuen kable bidezko telebistaren sorrera etorri zen. Honen ostean, 90ko hamarkadan plazaratu zen World Wide Web sistemak arestiko egoera berretsi zuen, batez ere 2008ko krisialdi ekonomikoaren ostean.
Horrez gain, kontuan hartu beharrekoa da mundu mailan telebista kateek joera politiko indartsuenen presentzia areagotu izana euren programazioan, maiz azaldutakoaren inongo analisi kritikorik edo perspektiba politiko zabalagorik eskeini gabe, jarraitzaile-masen zaletasuna sustatzearen bidez audientzia-gorakada lortzeko interes hutsak bultzatuta. Egoera honen adierazle nagusi dira Estatu Batuetan Donald Trumpen gorakada politiko garaian (2016tik aurrera) bertako telebista-kate handiek egindako programazio aukeraketa, zeinak Trumpen jardunaren propaganda nabarmen sustatu zuen, kateek irabazi ekonomikoa lortzearen truke.
Aipatutakoari Internet eta sare sozialen hedatzea gehitzeak gaur egungo egoeraraino dakar prentsa: azkarrago eta erosoago jaso daiteke informazioa internet bidez, fidagarritasun zalantzatikoa bada ere, eta esfortzu handiagoa dakar, aldiz, egunkariak irakurtzeko aukera egiteak. Gainera, orokortasunean eragin duen objektibotasunarekiko jarrera eszeptikoak egunkariekiko fidagarritasuna bera ere iraganekoa baino ezegonkorrago bihurtu du. Egoera honen beste emaitzetako bat da, bestalde, publikoak sare sozialetan barne-huste emozionalerako eta informazio zuzena bilatzean konfiantzazko inguruneetara soilik jotzeko joera.
Egoera mediatikoaz gain, beste hainbat ezaugarri txerta dakizkioke egungo errealitateari; hala nola, abiadura, krisi klimatikoa, migrazio krisiak, globalizazioa, kapitalismo azeleratua, demografia-krisia zein Covid-19 aren presentzia. Hori ikusirik, esaterako, arriskua eta ziurgabetasuna dira nagusi XXI. mende hasieran Ulrich Beck soziologoaren hitzetan; Zygmunt Bauman filosofoak, aldiz, garai likido izendatu zuen azken urteetako aldia, zurruntasunik gabea baita, hark dioenez. Honek, alde batetik, gaurdainoko ikuskeran finkatutako hainbat sinesmen faltsu zalantzan jartzeko tresnak ekar baditzake ere, prekarietatea, etorkizunaren proiekziorik eza eta antzerako arazoak dakartza mundu mailako marko soziopolitiko zein zientifikora.