cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
San Migel Goiaingeruaren eliza (Agoitz)
Historia
Goi-koruan, habeartearen lehen atalean, ganga beheratuaren gainean, enjutak eta balaustrea apaintzen dituzten erliebeak daude, errenazimendu estiloan. Erretaula nagusia Joanes Antxietak 1580an egindako material zaharrago baten aprobetxamenduaren emaitza da, 1746an Juan Tornes eskultore jazetarrak egindako eta 1772-1773an Pedro Antonio Radak polikromatutako mazoneria batean txertatuz. Sotabankoa, bankua, bi solairuko hiru kale eta atikoa ditu. Bertan, Antxietaren lana Tornesen lanaren barrokismoarekin kontrastatzen du. Lehenengoak sotabankoaren, bankuaren eta alboko kaleen erliebeak ditu; bigarrenak, berriz, gainerakoa. Kale nagusian dagoen San Migel Goiaingeruaren irudia, tenplete formako sagrarioa, atikoan dagoen Kalbarioa eta ondoan dituen goiaingeruak XVIII. mendeko lanak dira.
Erretaula nagusi berekoak dira, halaber, Ama Birjina Haurrarekin, tentea eta monumentala, iparraldeko transeptuko idulki baten gainean dagoena, eta Gurutziltzatua, fardelduna, hegoaldeko transeptuan dagoen erretaula batean. Azkenik, iruditeriako beste erretaula barroko batzuez gain, bataiarria nabarmentzen da, kopan duen dekorazioagatik. Erliebe figuratiboak ditu, profeta handi eta txikien buruak irudikatzen dituzten identifikazio-tituluekin, eta pelikanoa, kumeak elikatzen. Oina soina da eta pomekin apaintzen da, baita Agoizko armarria ere: datazioa berantiarra izan behar du (XV.-XVI. mendeak).
Koru manieristaren harlandua Nikolas Berastegik egin zuen 1573an. Elizaren ondoko museo txiki batean inguruko herrixka hustuetako tailu batzuk eta zilargintzako hainbat pieza daude, horien artean errenazentistak eta barrokoak. XVI. mendera arte harresiz inguratuta egon zen herrigunean XVI. mendeko etxe ugari daude, portada zorrotzak eta leiho agimezatuak dituztenak, baita barroko batzuk ere; horien artean, Argamasilla de la Cerda familiaren etxea nabarmentzen da, L formako oinplanoa duena.
Edwardsville (Pennsylvania)
Edwardsville Pennsylvaniako borough bat da. Luzerne konderrian kokatua dago. 2010ean 4,816 biztanle zituen, 3 kilometro koadrotan banatuta.
Honezovice
Honezovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 253 biztanle ditu eta 18,01 kilometro koadroko azalera. Plzeň-Hegoaldea barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1407 urtean egin zen.
Eothenomys cachinus
Eothenomys cachinus Eothenomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Arvicolinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
1930eko Euskal Herriko Itzulia
1930eko Euskal Herriko Itzulia txirrindularitza lasterketa honen 7. edizioa izan zen. 1930eko irailak 18 eta 21 artean ospatu zen. 723 kilometroko ibilbidea egin zuten 4 etapatan banatuta.
Valeriano Markina
Valeriano Basilio Markina Merino (Galdames, - ?) bizkaitar politikari eta miliziano komunista izan zen.
Biografia
Lanbidez meatzaria, beranduago Espainiako Alderdi Komunistan (PCE) afiliatu zen eta Langile eta Nekazal Milizia Antifaxistetan (MAOC) instruktore izatera iritsi zen. 1934ko Iraultza prestatzeko lanetan parte hartu zuen.
1930eko Euskal Herriko Itzulia
Garailea Mariano Cañardo nafarra izan zen.
Valeriano Markina
Biografia
Gerra Zibila hasi zenean Madrilen zegoen, Somosierrako frontean "El Campesino" zutabeko komisario politiko bihurtuz. Handik Bizkaia aldera itzuli zen, non 3. Euskal Dibisioaren Estatu Nagusiko buru bilakatu zen, beti Juan Ibarrolaren agindupean. Iparraldeko frontea erori ondoren, Armada Errepublikanora itzuli zen. Santander eta Asturiasko borrokaldietan parte hartu zuen. 1937ko amaieran Teruelgo guduan parte hartu zuen, ondoren 6. dibisioa agindu zuen, Valsequilloko guduan parte hartu zuelarik.
Gartzea Eugi
Gartzia Eugi (?-1409) nafar agustindar fraidea izan zen, Baionako apezpiku, Karlos II.aren aitor-entzule eta Erresumako kronikaria izandakoa. Harena da, halaber, Cronicas de los fechos que fueron fechos antigoamemte en Espayña segunt se trueba proscripto en diversos libros antigos kronika-liburua eta baita honen eranskina zen Genealogía de los reyes de Navarra'' ere.
Biografia
Datu zehatzik ez baditugu ere, bere abizenagatik litekeena da Eugin jaioa izatea. 1358an, jada agustindarra zenean, erregearen anaia zen Luis Nafarroakoak Gaztelako Erresuman ikasteko laguntza eman zion. Gero hainbat aldiz itzuli zen Gaztelara diplomatiko moduan. 1370ean Iruñeko agustindarren priorea izan zen eta baita teologia-irakurlea ere. Garai haietan Normandia aldean zegoen erregearekin. Bost urte geroago, erregeak compaignon eta aitor-entzule izendatu zuen, urtean 30 urrezko frankoen errenta izanik.
1378an Logroño hartzeko saiakeran parte hartu zuen, Petri Manrique gaztelar adelantadori hiria errenditzearen truke 20.000 florin eskura eman baitzizkion. Nafar erregearen etsaia zen Karlos V.a Frantziakoak gaztelarrak ohartarazi eta Errioxara zihoan nafar armada gaztelarrek menderatua izan zen. Gainera, gaztelarrak Nafarroan sartu ziren eta erregea Brionesko ituna sinatzera behartu zuten. Bake-itun honen ondorioz, zenbait nafar gaztelu gaztelarren eskuetan geratu ziren, nafarrek Lizarrako merindadeko eremu batzuen kontrola galdu zuten, Ingalaterrarekin zuten aliantza militar hautsi behar izan zuten eta Avignongo Aita Santu zismatikoa onartu behar izan zuten. Porrota erabatekoa bazen ere, Eugik ez zuen erregearen konfiantza galdu eta hurrengo urteetan zenbait misio diplomatiko agindu zizkion eta, errentaren truke, Etxarri Aranatzeko hamarrena lortu zuen.
Karlos II.aren bitartekaritzari esker, 1385ean Klemente VII.ak Baionako apezpiku izendatu zuen, baina Lapurdi ingelesen eskuetan zegoenez ezin izan zuen kargu berriaz jabetu. Hala ere, elizbarrutia Donibane Garazitik kudeatu zuen, Gortean zegoen bitartean. Urte berean, Karlos infantearekin batera, Gaztelara joan zen. Bertan Joan I.a Gaztelakoarekin El Espinarko ituna negoziatu zuten, gatazka zismatikoan mantendutako neutraltasuna uztearen truke Brionesko itunaren baldintzak hobetzeko asmotan.
Planetario
Planetarioa argien bidez astroak eta haien ibilbideak ganga-formako sabai batean irudikatzen dituen instalazioa da. Ganga-formako proiekzio-pantailaz gain, proiektore planetario mugikorra izaten du.
Historia
Arkimedesek planetarioa bazuela esaten da, eta planetario horren bidez aurreikusten zituela Eguzkiaren, Ilargiaren eta planeten mugimenduak.
Lantana camara
Lantana camara Lantana genero ko landare espezie bat da. Ez du berezko euskal izenik eta Euskal Herrian ikus daitekeen landarea izan arren, jatorria Amerikako Hego eta Erdialdeko eskualde tropikal eta subtropikaletan du.
Planetario
Historia
1919an Walther Bauersfeld, Jenako (Alemania) Carl Zeiss lantegiko eraikitzailea, ganga bateko sabaian zeru izarratua proiektatzeko ideia ikertzen hasi zen. Bost urte geroago, 1923an, lantegiko gangan munduko lehen ikuskizun planetarioa egin zen.
Lantana camara
Hesiak osatzeko erabiltzen da eta apaingarri gisa ere.
Nazio Batuen Naturaren Kontserbazioaren Nazioarteko Batasuneko 100 espezie arrotz inbaditzaile kaltegarrien zerrendan sartzen dute.
Planetario
Historia
Europako planetariorik handienak (23 metro baino gehiagoko diametroko ganga dutenak): Brusela, Praga, Jena, Kopenhage, Valentzia, Atenas, Budapest, Chorzów, Lisboa, Mosku, San Petersburgo, Stockholm eta Kiev.
Cochranella ritae
Cochranella ritae Cochranella generoko animalia da. Anfibioen barruko Centrolenidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Goff (Kansas)
Goff Kansasko hiri bat da. Nemaha konderrian kokatua dago. 2010ean 126 biztanle zituen, 0.53 kilometro koadrotan banatuta.
2006ko EPELen lau eta erdiko txapelketa
2006ko Lau eta erdiko Pilota Txapelketa 2006ean Eskuzko Pilota Enpresen Ligak antolatutako Lau eta erdiko Pilota Txapelketa da. Bertan Asegarce eta ASPE enpresetako pilotariek parte hartu zuten.
Synodontis omias
Synodontis omias Synodontis generoko animalia da. Arrainen barruko Mochokidae familian sailkatzen da.
Synodontis orientalis
Synodontis orientalis Synodontis generoko animalia da. Arrainen barruko Mochokidae familian sailkatzen da.
Kontsumitzaile (kate trofikoak)
Kate trofikoetan, kontsumitzaileak bigarren maila trofikoan edo goragokoan dauden izaki bizidunak dira. Lehen mailako kontsumitzaileak ekoizleak jaten dituztenak dira, bigarren mailako kontsumitzailea lehen mailakoa jaten duena, eta horrela kate osoan zehar. Belarjaleak lehen mailako kontsumitzaileak dira, eta haragijaleak bigarren, hirugarren... mailakoak.
Hora Svaté Kateřiny
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1244 urtean egin zen.
Shanghai New International Expo Center
Shanghai New International Expo Center (Shanghaiko Nazioarteko Erakusketa Gune Berria) Shanghain, Txinan, dagoen biltzar-zentroa da. Erakusketa ugari hartzen ditu, besteak beste, Shanghaiko Automobil Erakusketa. 2002ko Tennis Masters Cup-a ere antolatu du, erakustokietako bat aldi baterako tenis zelai bihurtu zenean. Urtean 90 erakusketa baino gehiagorekin eta 32ko fakturazio-indizearekin (2011), SNIEC munduko erakustazoka arrakastatsuenetako bat da.
Eraikuntza 1999ko azaroaren 4an hasi zen eta 2011ko azaroaren 2an ireki zuten. Bere erakusketa-eremuak 200.000 metro koadroko edukiera du barrualdean eta 130.000 metrokoa kanpoan. Expo Centerren instalazioek 17 erakusketa areto, hitzaldi areto eta negozio zentro bat dituzte. Erdiguneko sarrerako areto batean hotel bat eta metro geltoki bat daude. Lehen faseko inbertsioa 99 milioi dolarrekoa izan zen.
Shanghai New International Expo Center Co., Ltd. Shanghai Lujiazui Exhibition Development Co., Ltd. eta Alemaniako Exposition Corporation International GmbH (GEC) 50:50 sino-alemaniar joint venture bat da. GEC Deutsche Messe AG, Messe Düsseldorf GmbH eta Messe Munich GmbH-en joint venture bat da. 2006az geroztik, Hans-Joerg Geduhn alemaniarra da konpainiako zuzendari nagusia.
Zentroa Murphy/Jahn Architects diseinu-enpresa estatubatuarrak diseinatu zuen.
Gandelain
Gandelain Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Gandelain udalerrian erroldatutako biztanleak 417 ziren. Familiak 162 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 71 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 59 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 209 etxebizitza zeuden, 164 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 32 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 200 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 164 etxebizitza nagusietatik 132 bere jabearen bizilekua ziren, 30 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 18 etxek bi zituzten, 31 etxek hiru zituzten, 44 etxek lau zituzten eta 68 etxek bost zituzten. 131 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 53 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 103 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 271 ziren, horien artean 214 aktiboak ziren eta 57 inaktiboak ziren. 214 pertsona aktiboetatik 200 lanean zeuden (106 gizon eta 94 emakume) eta 14 langabezian zeuden (5 gizon eta 9 emakume). 57 pertsona inaktiboetatik 31 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Gandelain udalerrian 168 unitate fiskal zeuden, 412,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.540 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 5 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 2 zurginak, 1 argiketaria, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra liburu denda bat zen.
2000. urtean Gandelain udalerrian 33 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.190 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saint-Sernin-du-Plain
Saint-Sernin-du-Plain Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Sernin-du-Plain udalerrian erroldatutako biztanleak 612 ziren. Familiak 273 ziren, horien artean 86 pertsona bakarrekoak ziren (39 bakarrik bizi ziren gizonak eta 47 bakarrik bizi ziren emakumeak), 97 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 78 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 442 etxebizitza zeuden, 275 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 104 bigarren erresidentzia ziren eta 64 hutsik zeuden. 426 etxeak ziren eta 16 apartamentuak ziren. 275 etxebizitza nagusietatik 239 bere jabearen bizilekua ziren, 32 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 24 etxek bi zituzten, 61 etxek hiru zituzten, 53 etxek lau zituzten eta 133 etxek bost zituzten. 200 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 130 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 121 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 371 ziren, horien artean 269 aktiboak ziren eta 102 inaktiboak ziren. 269 pertsona aktiboetatik 256 lanean zeuden (142 gizon eta 114 emakume) eta 14 langabezian zeuden (7 gizon eta 7 emakume). 102 pertsona inaktiboetatik 47 erretiraturik zeuden, 29 ikasten zeuden eta 26 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Grande ibaia (Limarí)
Grande ibaia Coquimbo eskualdean Andeen mendilerrotik Hurtado ibaiarekin bat egiten duen tokiraino doan ibai bat da, non Limari ibaiari bizia ematen dion.
ibilbidea
El Grande La Laguna mugako pasabidearen magalen artean jaiotzen da eta mendilerroaren mendebaldeko alde garrantzitsu bat drainatzen du. 115 km inguru egiten du Ipar-mendebalderantz. Iparraldean Monte Patria hiriarekin eta Carén eta Tulahuén hiriekin egiten du muga.
Saint-Sernin-du-Plain
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 21 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2000. urtean Saint-Sernin-du-Plain udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 748 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lappano
Lappano Italiako udalerri bat da. Cosenzako probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Nesofregetta fuliginosa
Nesofregetta fuliginosa Nesofregetta generoko animalia da. Hegaztien barruko Hydrobatidae familian sailkatua dago.
Hino (Tokio)
Hino (日野市) Tokio prefeturako mendebaldean dagoen hiria da. 2010eko erroldaren arabera 27'53 km²-tan 182.092 biztanle zeuden.
Geografia
Tama ibaiaren alubioiaren eta Tama muinoen artean zabaltzen den hiria da.
Historia
1893an Hino-juku herria Tokioren menpe gelditu zen eta Hino izena hartu zuen. 1901 eta 1958an inguruko herriak hartuz lurrak zabaldu zituen. 1963an hiri estatusa lortu zuen. Gaur egun Tokioko lo-hiria bihurtu da.
Shizuoka Sengen santutegia
Shizuoka Sengen santutegia (静岡浅間神社) Shizuoka hirian dagoen santutegi xintoista da, Shizuhata mendiaren oinean.
Historia
Ez da ezagutzen noiz eraiki zen santutegia, baina Shizuhata mendian egindako indusketen arabera Kofun Aroan jadanik populatua zegoen ingurunea. Hala ere data posible bat 901 urtea izan liteke.
Kamakura eta Muromachi aroetan Suruga probintziako agintari boteretsuen babesa izan zuen, denen artean aipagarriena Sunpu gazteluan egoitza zuen Tokugawa Ieyasu shogun handiarena. Edo Aroan ere indartsu egon zen santutegia baina 1804 urtean sute handi batek erabat suntsitu zuen.
60 urte beranduago berreraiki zen Tokugawa shogunerriak emandako urrezko 100.000 ryō txanponekin, bai eta Momoyama estilo oparoan eraiki ere.
Babesa
Gaur egun santutegiaren 26 egiotura babestuta daude Kultur Ondare Garrantzitsu izendapenari esker.
Suruga Badia
Suruga Badia (駿河湾) Japoniako Honshu uhartearen erdialdean dagoen badia da, Shizuoka prefeturan. Ozeano Barearen ertzean dago.
Stavelotita-(La)
Stavelotita-(La) silikato motako minerala da.
Ezaugarriak
Stavelotita-(La) silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak.
Suruga Badia
Geografia
Paisaia bitxia da, izan ere 2.500 metrotako sakoneratik Fuji mendirainoko (3.776m) malda izugarra baitago bertan.
Artxube
Artxube Enkarterriko auzo bat da, Gueñes udalerrian kokatuta, Quadra-Lakabextik 7,6 Km-tara eta 4,4 km-tara Sodupetik.
Enkarterrietako eskualdean ohikoa den bezala, Gueñesek arkitektura-garrantzi handiko monumentu eta eraikuntza asko ditu. Elementu gotiko eta errenazentistak nahasten ditu eta modu aberatsean apainduta dago.
FEVEk bertan geraleku bat du.
Jose Luis Agirre Beldarrain
Jose Luis Agirre Beldarrain (Donostia, Gipuzkoa, 1965eko irailaren 14a) euskal herritar futbolaria ohi eta entrenatzailea da. Erdillari lanetan aritzen zen.
Caoimhghín Ó Caoláin
Caoimhghín Ó Caoláin (1953ko irailaren 18a, Monaghan, Monaghan konderria), irlandar politikari ohi bat da. 1997-2020 artean Dáil Éireann parlamentuan Sinn Féin alderdiaren parlamentaria izan zen, Cavan-Monaghan hautes-barrutia ordezkatuz. 1997-2011 artean Irlandako Errepublikako Parlamentuan Sinn Féin alderdiaren liderra izan zen.
Lattarico
Lattarico Italiako udalerri bat da. Cosenzako probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Lattaricok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Eothenomys chinensis
Eothenomys chinensis Eothenomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Arvicolinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Molinar enparantza
Molinar enparantza Gordexolako herriaren erdialdean dagoen plaza da. Inguruan ditu udaletxea, herriko liburutegia eta eliza. Molinar enparantzan, Gordexolako jaietan ipintzen da agertokia, eta jaietako gune nagusia izaten da. Bizkaibusen geltoki bat du, bai eta Gernikako zuhaitzaren ondorengo bat ere.
Rochetrejoux
Biztanleria
2007an Rochetrejoux udalerrian erroldatutako biztanleak 804 ziren. Familiak 328 ziren, horien artean 91 pertsona bakarrekoak ziren (58 bakarrik bizi ziren gizonak eta 33 bakarrik bizi ziren emakumeak), 117 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 112 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 373 etxebizitza zeuden, 330 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 29 hutsik zeuden. 360 etxeak ziren eta 11 apartamentuak ziren. 330 etxebizitza nagusietatik 263 bere jabearen bizilekua ziren, 65 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 9 etxek bi zituzten, 40 etxek hiru zituzten, 78 etxek lau zituzten eta 202 etxek bost zituzten. 297 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 130 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 173 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 555 ziren, horien artean 456 aktiboak ziren eta 99 inaktiboak ziren. 456 pertsona aktiboetatik 437 lanean zeuden (249 gizon eta 188 emakume) eta 18 langabezian zeuden (10 gizon eta 8 emakume). 99 pertsona inaktiboetatik 36 erretiraturik zeuden, 32 ikasten zeuden eta 31 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Rochetrejoux udalerrian 362 unitate fiskal zeuden, 891 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.923 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 29 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 16 zerbitzu publikoetatik, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 2 igeltseroak, 5 margolariak, 3 zurginak, 2 argiketariak eta 1 ile apaindegia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
Goodland (Kansas)
Goodland Kansasko hiri bat da. Sherman konderrian kokatua dago. 2010ean 4,489 biztanle zituen, 11.3 kilometro koadrotan banatuta.
Rochetrejoux
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Rochetrejoux udalerrian 33 nekazaritza-ustiategi zeuden, 954 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Zidrondo
Zidrondoa (Citrus medica) errutazeoen familiako zuhaitza, limoiondoaren antzekoa. Haren fruitua zidra da. Fruituagatik kultibatzen da, gozogintzan, elikagaigintzan eta lurringintzan erabiltzen baita. Europan ezagutu zen lehen zitrikoa izan zen, jada Erromatar Inperioaren garaian deskribatu baitzen.
Ezaugarriak
Zuhaitz edo zuhaixka txikia da, hostoiraunkorra, 2,5 m inguruko altuerakoa, enbor bihurrikoa eta adakera trinko eta zurrunekoa. Hostoek peziolo laburrak dituzte, eta bakunak dira, txandakatuak, eliptikoak eta lantza-formakoak, 18 cm-ko luzerainokoak; gainaldea berde iluna da, eta limoi-usain bereizgarria dute. Loreak hermafroditak dira, usaintsuak, handiak, zuriak edo purpura-kolorekoak, eta luku txikiak eratzen dituzte. Loreek 4 edo 5 petalo dituzte, eta 30-60 lorezil.
Fruitua hesperidio bat da, luzanga edo globo-formakoa, 30 cm-ko diametrorainokoa. Azal lodia du, mamitsua, endokarpoari atxikia, kolorez horia edo berdexka, eta askotan zimurra. 10-15 karpelo ditu, tenteak, zuku gutxikoak; gozoak edo azidoak dira, barietatearen arabera. Haziak ugariak eta txikiak izaten dira, leunak.
Norman Lindsay
Norman Alfred William Lindsay (Creswick, Victoria, 1879ko otsailaren 22a - Sydney, 1969ko azaroaren 21a) australiar artista, idazle eta boxeolari amateurra izan zen.
Synodontis ornatipinnis
Synodontis ornatipinnis Synodontis generoko animalia da. Arrainen barruko Mochokidae familian sailkatzen da.
Lamiakoko ibaipekoa
Lamiakoko ibaipekoa Bilboaldeko Ezkerraldea eta Eskuinaldea elkarlotzeko proiektua da, Bilboko itsasadarra azpitik zeharkatuko duten bi errepide-tunelen bitartez, guztira 3 kilometro inguruko luzerarekin eta 2027an martxan jartzea aurreikusita dagoena. Gaur egungo errepide sareari lotuko zaio Portugalete udalerrian Ballonti merkataritza-gunearen inguruan, eta Leioa udalerrian Artatza auzoko biribilgunean. Era horretan, tunelak, , (Bilboaldeko Metropoliaren Hegoaldeko Saihesbidea) eta  autobidearekin lotuko dira.
Proiektu honen bitartez trafiko arazoak saihestu nahi dira, Kantauriko Autobian Max Centerreko zuzenetik 17.500, Arrontegi zubitik 41.000 eta Avanzada errepidetik 38.000 ibilgailu aterata. Azterketen arabera, eraiki ondoren tunelek egunean 53.000 ibilgailu jasoko dituzte.
Gaur egun proiektuaren bideragarritasun-txostena idazten ari da, ondoren eraikuntza proiektua idatzi ahal izateko.
Lanak
2018ko urriaren 10ean zundaketak hasi ziren Bilboko itsasadarrean, abendura arte jarraituko dutenak.
Moulin-Neuf (Ariège)
Moulin-Neuf Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Moulin-Neuf udalerrian erroldatutako biztanleak 191 ziren. Familiak 64 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 95 etxebizitza zeuden, 81 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 91 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 81 etxebizitza nagusietatik 56 bere jabearen bizilekua ziren, 16 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 5 etxek hiru zituzten, 32 etxek lau zituzten eta 41 etxek bost zituzten. 60 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 38 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 35 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 109 ziren, horien artean 70 aktiboak ziren eta 39 inaktiboak ziren. 70 pertsona aktiboetatik 57 lanean zeuden (29 gizon eta 28 emakume) eta 14 langabezian zeuden (5 gizon eta 9 emakume). 39 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Moulin-Neuf udalerrian 88 unitate fiskal zeuden, 208 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.382 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 funeraria zen eta 1 igeltseroa.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Jalaa hizkuntza
Nigeria Ipar-Eguzkialdeko hizkuntza gal-hurrena da Jalaa hizkuntza (bàsàrə̀n dà jàlààbè̩ du bere autonimoa). Ezagungabe da haren etorkia (Niger-Congo hizkuntzetarikoa ahal dateke) eta hurbil du bere heriotzea, Jalabe gizaldeak bere egun orozko mintzairatzat Cham hizkuntzaren Bwilim dialektoa hartu baitu.
Hauk, erakusgarri, Jalaa hizkuntzazko lehen sei zenbatekoak:
Bonnyrigg
Bonnyrigg, Eskozia hego-ekialdeko udalerria da, Midlothian eskualdeko bigarrena. 2011ko erroldaren arabera 15.677 biztanle ditu.
Geografia
Edinburgh hiriburutik 13 kilometro hegoaldera dago, North Esk ibaiaren mendebaldeko ertzean.
Historia
David I.a Eskoziakoaren menpeko Simundus de Ramesie (Simon of Ramsey) zaldunak bere erregeari eskoziako koroa eskuratzen lagundu izanagatik 1140an Dalwolsey-ko lurraldea eman zion eta Ramsay leinua abiatu zuen.
Lompico (Kalifornia)
Lompico Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Santa Cruz konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Bonnyrigg
Historia
Herriaren aipamen zaharrena 1750 ingurukoa da eta Bonnebrig izena agertzen da. Meagintzan oinarritu zuen bere ekonomia. 1865ean Bonnyrigg, Red Row, Polton Street, Hillhead eta Broomieknowe herrixkak elkartu ziren Bonnyrigg burgoa eratzeko. 1929an Lasswade burgoa gehitu eta Bonnyrigg & Lasswade burgoa eratu zen baina 1975ean banatu egin ziren berriz.
1986ko Urkiolako Igoera
Urkiolako lehenengo pasaeran pelotoia 20 txirrindularirekin geratu zen. Gero, Ruben Gorospe k eraso bat egin zuen baina Kelme taldeak harrapatu zuen. Geroago, Reynolds taldeak ere pelotoitik tiraka izan zen. Urkiolako bigarren eta azken igoeran, 24 txirrindularik azaldu ziren. Arroyo-k saiakera bat egin zuen, baina Da Silvak eraso bortitzagoa egin zuen. Eraso honekin, taldea gero eta txikiagoa egin zen. Orduan, Vargas eraso egin zuen eta Da Silva aurreratu zuen. Chizabas eta Mujika bere atzetik atera ziren eta helmugara bere atzetik ailegatu ziren.
Polarizatzaile
Polarizatzaile bat edo iragazki polarizatzaile bat polarimetroen osagai bat da, argi polarizatua sortzen duena eta optikoki aktibo den likido baten bidez edo optikoki aktibo den substantzia baten disoluzio baten bidez analizatzailera bidaltzen duena. Hainbat gailu polarizatzaile daude, hala nola Nicol-en prisma edo turmalina eta iragazki polarizatzaileak, hala nola pelikula polaroidea eta abar.
Funtzionamenduaren printzipioa
Argia zeharkako erradiazio elektromagnetikoa da, hau da, eremu elektromagnetikoaren oszilazioa haren hedapenarekiko perpendikularra da. Oro har, argi-iturri konbentzionalek, hala nola Eguzkiak, eremu elektriko oszilatzaile batekin igortzen dute argia (baina beti propoagazio-norabide horrekiko edozein norabide perpendikularretan da eremuaren oszilazioa). Baina mekanismo fisiko desberdinetatik pasaraziz oszilazio-norabide bakarra utzi daiteke, eta, orduan, egoera horretan, argia polarizatu egiten da.
Orduan, argi polarizatua oszilazio-norabide bakar daduena da. Hiru argi polarizatu mota daude: lineala, zirkularra eta eliptikoa. Demagun iragazki polarizatzailea sareta bat dela, eta, haren bidez, planoan oszilatzen duen argia soilik pasatzen dela bektore normalarekiko paraleloan, saretaren azalerarekiko. Polarizatzailearen beste aldean igorritako argia argi polarizatua da. Berez, iragazki polarizatzaile komertziala ahalik eta gehien tenkatutako polimero-kate bat da, halako moldez non molekulek argi-osagai polarizatu bat bortizki xurgatzen duten sareta gisa jokatzen baitute, eta beste osagaiarekiko oso gardena baita, Malusen Legeak deskribatzen duen moduan.
Malusen legea eta beste propietate batzuk
Malusen legeak, Ebienne-Louis Malus asmatua, zera dio argi polarizatuzko sorta batean polarizatzaile perfektu bat jartzen denean, argiaren I irradiantzia gertatzen da, honen bidez
non I_0 baita hasierako intentsitatea eta \theta_i argiaren hasierako polarizazio-norabidearen eta polarizatzailearen ardatzaren arteko angelua baita.
Pentsa daiteke polarizatu gabeko argi sorta batek polarizazio linealen nahasketa uniforme bat duela angelu posible guztietan. terminoaren batez besteko balioa 1/2 denez, transmisio-koefizientea hau bihurtzen da:
Praktikan, argi pixka bat galtzen da polarizatzailean, eta benetako transmisioa pixka bat txikiagoa izango da, %38 inguru Polaroid motako polarizatzaileetan, baina askoz handiagoa (> % 49,9) prisma birrefringente mota batzuetan.
Bi polarizatzaile bata bestearen atzetik jartzen badira (bigarren polarizatzaileari, eskuarki, analizatzaile deritzo), polarizazio-ardatzen arteko angeluak Malusen legean ematen du θ-ren balioa. Biak ortogonalak badira, polarizatzaileak gurutzatu egiten dira, eta teorian ez da argirik transmitituko, nahiz eta praktikan ez den polarizatzailerik perfektua, eta transmisioa ez da guztiz nulua (adibidez, Polaroid orri gurutzatuak urdin samar agertzen dira, iraungitze-erlazioa dela eta, hobea da gorriz). Polarizatzaile gurutzatuen artean objektu garden bat jartzen bada, laginaren edozein polarizazio-efektu (birrefringència, adibidez) transmisioaren handitze gisa agertuko da. Efektu hori polarimetrian erabiltzen da lagin baten jarduera optikoa neurtzeko.
Polarizatzaile errealak ere ez dira polarizazio ortogonalaren blokeatzaile perfektuak beren polarizazio-ardatzeraino; nahi ez den osagaiaren transmisioak lortu nahi den osagaiari itzaltze-erlazio deritzo, eta 1:500 ingurukoa da Polaroiden kasuan, eta 1:10 6 ingurukoa Glan–Taylor prismen polarizatzaileen kasuan.
X izpietan, Malusen legea (erlatibismoa):
Argazkigintzan
Bere formagatik, argazkian bi iragazki polarizatzaile mota daude: linealak eta zirkularrak. Linealak zaharkituta geratu ziren, horiekin kameren enfokatze automatikoa (autofokoak) ez baitu funtzionatzen. Horregatik sortu ziren ganbera modernoen autofokatzea ahalbidetzen duten polarizatzaile zirkularrak. Zirkularrak iragazki berdinak dira, baina armazoi zirkular batean muntatuta (hortik datorkio izena), beharrezkoa denean birbideratzeko aukera ematen duena.
Korronte (argipena)
Korronte hitzak adiera eta erabilera zenbait ditu:
Blou
Blou Frantziako udalerria da, Maine eta Loira departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Blou udalerrian erroldatutako biztanleak 963 ziren. Familiak 357 ziren, horien artean 82 pertsona bakarrekoak ziren (29 bakarrik bizi ziren gizonak eta 53 bakarrik bizi ziren emakumeak), 115 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 144 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 404 etxebizitza zeuden, 363 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 16 bigarren erresidentzia ziren eta 25 hutsik zeuden. 384 etxeak ziren eta 12 apartamentuak ziren. 363 etxebizitza nagusietatik 281 bere jabearen bizilekua ziren, 75 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 6 etxek gela bat zuten, 24 etxek bi zituzten, 52 etxek hiru zituzten, 85 etxek lau zituzten eta 196 etxek bost zituzten. 286 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 138 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 203 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 604 ziren, horien artean 484 aktiboak ziren eta 120 inaktiboak ziren. 484 pertsona aktiboetatik 438 lanean zeuden (238 gizon eta 200 emakume) eta 47 langabezian zeuden (22 gizon eta 25 emakume). 120 pertsona inaktiboetatik 40 erretiraturik zeuden, 40 ikasten zeuden eta 40 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Blou udalerrian 376 unitate fiskal zeuden, 1.038 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.576 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 18 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 1 margolaria eta 1 eraikuntza enpresa.
2000. urtean Blou udalerrian 51 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.519 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pereira VI. Bandera
'''Pereira VI. Bandera''' uztailaren 26ean, Pontevedrako Moaña herrian ospatu zen 2008ko TKE Ligako zortzigarren estropada izan zen. Galizian ospatu zen hirugarren estropada izan zen eta Oriok irabazi zuen.
Morayko fiordoa
Morayko fiordoa (An Cuan Moireach, Moray Firth) Eskoziako fiordo zabalena da, Duncansby Head (Highland) lurmuturrean hasi eta Fraserburgh herriraino (Aberdeenshire) luzatzen dena.
Geografia
Hainbat ibai itsasoratzen dira Morayko fiordoan, denetan ezagunena Ness ibaia da. Findhorn eta Spey ibaiek ere bertara isutzen dituzte beren urak.
Berez bi fiordo elkarturik daude bertan, Kanpoko Morayko fiordoa, itsasoari zabalduago dagoena eta Barneko Morayko fiordoa, 1917an injeniariek drenatu zutena itsasontzientzako Kaledoniako ubidea egiterakoan. Iparraldean eta mendebaldean beste hiru fiordok egiten dute bat Morayko fiordoarekin, Dornoch, Cromarty eta Beauly.
Fauna
Izurdeak eta baleak ikusteko Erresuma Batuko tokirik egokiena da Morayko fiordoa.
Ekonomia
Beatrice petrolio plataforma multzoa kostaldetik 24 kilometrotara kokaturik dago. Agortzear dago ordea eta horregatik inguruan 200 haize-errota ezarri dira.
Babes eremuak
Barneko Morayko fiordoko basabizitza babestea beharrezkoa ikusi da eta "Eskoziako Babes Bereziko Eremua" izendatzeaz gain Ramsarko hitzarmenean ere sartua izan da.
Rafaela López Aguado de Rayón
María Josefa Rafaela López Aguado de Rayón (Michoacán, Nueva España, 1754-1822) Mexikoko Independentziaren heroina, López Rayón bost anaien ama izateagatik. Semeak gerra horretan borrokatu ziren, eta nagusiena nabarmendu egin zen: Ignacio López Rayón generala, Miguel Hidalgoren idazkaria.
Bizitza
Arbasoak espainiarrak zituen, aspalditik Michoacanen bizi zirenak. Rafaela López Aguado andrea Tlalpujahuan kokaturik zegoen.eta meatzaritza negozioan aritzen zen eta ahaidea zuen Andrés López Rayónekin ezkondu zen.
Bost seme izan zituen: Ignacio, Ramón, José María, Rafael eta Francisco; horietatik lehena izan zen 1810ean independentearen aldeko aldarrikapenekin bat egin zuena, eta gero beste anaiak borrokarekin bat egiteko konbentzituko zituena.
1815eko abenduan, oraindik ere borroka armatuan zihardutela, bere seme gazteena, Francisco, errealistek preso hartu eta Ixtlahuakan (gaur egungo Mexikoko Estatua) hiltzera kondenatua zuten. Rafaela andreari semearen bizitza barkatzea eskaini zitzaion, besteekin bitartekaritza egitearen eta armak uzteko konbentzitzearen truke. Tribulazio horretan, erantzun hau ematen zion Aguirre komandanteari: "«Nahiago dut seme hila, aberriari traizioa egiten diona baino»."
Gizaki modernoen arestiko afrikar jatorria
Paleoantropologia arloan, gizaki modernoen arestiko afrikar jatorria —Afrikatik emigratu izanaren teoria (Out of Africa theory edo OOA) ere deitua— gizaki moderno anatomikoen (Homo sapiens) migrazio prehistorikoen eta jatorri geografikoaren modelo nagusia da.
Modeloak ikuspegi taxonomikoaren aldetik Homo sapiens "jatorri bakarra" proposatzen du, beste eskualdeetako gizaki anatomikoki modernoen eboluzio paraleloa baztertuz, baina ez H. sapiens eta Europa eta Asiako gizaki arkaikoen arteko hibridazioa. Seguruenik H. sapiens Afrikako Adarrean duela 300.000 eta 200.000 urte inguru garatu zen. "Arestiko afrikar jatorriaren" modeloaren arabera, afrikarrak ez diren populazio moderno guztiak funtsean hori baino geroago Afrikatik irten ziren H. sapiensen ondorengoak dira.
Bederen egungo gizaki modernoen zenbait "Afrikako irteera" izan ziren, agian duela 270.000 urte inguru hasi eta eta, zalantzarik gabe duela 130.000 eta 115.000 urte iparraldeko Afrikaren bidez. Saldo goiztiar hauek duela 80.000 urte inguru amaitu ziren.
"Arestiko" saldo nabarmenena duela 70.000 urte gertatu zen, "hegoaldeko ibilbidea" deiturikoaren bidez, Asiako kostaldetik azkar hedatu eta duela 65.000–50.000 urte Australiara ailegatu zena, Europa, berriz, Ekialde Hurbilean eta Europan duela 55.000 urte baino gutxiago lekukotu zuen populazio batek jendeztatu zuen.
2010eko hamarkadan, populazio-genetikak H. sapiens eta Eurasia eta Ozeaniako gizaki arkaikoen arteko hibridazioa frogatu egin du (baina ez Afrikakoekin). Hau da, afrikarrak ez diren giza-talde moderno guztiak nagusiki H. sapiensen ondorengoa dira eta, neurri txikiago batean, gizaki arkaikoen eskualde-aldareenak.
Gorham (Kansas)
Gorham Kansasko hiri bat da. Russell konderrian kokatua dago. 2010ean 334 biztanle zituen, 0.62 kilometro koadrotan banatuta.
Synodontis ornatissimus
Synodontis ornatissimus Synodontis generoko animalia da. Arrainen barruko Mochokidae familian sailkatzen da.
Eothenomys custos
Eothenomys custos Eothenomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Arvicolinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Jentilbaratza (Ataun)
Jentilbaratza edo Artxabaletako gaina Aitzarte mendiko tontortxo bat da, Arratetako estugunearen gainean dagoena. 457 metroko garaiera du. Oso toki ezaguna da, bertako elezaharra dela eta.
Jentilbaratzeanan ageri dira oraindik XII., XIII. eta XIV. mendeetan Nafarroako Erresumak han eraikitako gazteluaren horma bikoitzaren hondakinak. Dena den, bada horma hau Tartalok eraiki zuela esaten duen istoriorik ere. Uste denez, gain honetan ehortzi zituzten azken jentilak, eta hortik datorkio Artxabaletako gainari bigarren izena: Jentilbaratza, jentilen baratza edo hilerria. Ehortzi bakarrik ez, jentilak aurretik ere bertan bizi baitziren, edo hala diote behintzat kondairek.
Gaur egun, eskalada bide modernoek zeharkatzen dute Jentilbaratzako amildegiak.
Elezaharra
Jentilbaratzean bizi ziren azken jentilak. Egun batean, zeruan, laino argitsu bat ikusi zuten. Laster, laino horrek Kixmiren jaiotza iragartzen zuela konturatu ziren; baita horrek, orobat, jentilen aroaren amaiera adierazten zuela ere. Jentil guztiak korrika irten ziren. Batzuek Jentilarri izeneko trikuharrien barnean lurperatu zuten euren burua. Besteek, berriz, maldan behera bota zuten euren burua. Bakarra baino ez zen geratu: Olentzero. Azken hura, herrira jaitsi zen, jendeari, Jesusen jaiotzaren berri emateko.
Hora Svatého Šebestiána
Hora Svatého Šebestiána Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 298 biztanle ditu eta 34,4 kilometro koadroko azalera. Chomutoveko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1353 urtean egin zen.
Enpanada
Enpanada (empanada, ahoskatua) ogi, ore hautsi edo hostore barrubetea da. Goxo edo gazia, labean edo frijitu egiten dute. Espainiako gastronomian tipikoak dira, baita gaztelaniadun beste herrialdetako gastronomiatan ere.
Scott Walker (musikaria)
Noel Scott Engel (Hamilton, Ohio, - Londres, ), Scott Walker izen artistikoz ezaguna, britainiar kantautorea izan zen.
Biografia
18 urterekin John Maus ezagutu zuen, eta, hainbat proiektutan elkarrekin aritu ostean, 1965ean Gary Leeds ezagutu, eta The Walker Brothers sortu zuten. Ez ziren senideak, baina John, Gary eta Scott Walker izango ziren aurrerantzean. Urte haietan Londres pop musikaren epizentroa zenez, hara jo zuten, eta berehala bilakatuko ziren garai hartako talde inportanteenetako bat. Bacharach-David konpositore bikotearen Make It Easy On Yourself grabatu zuten, eta, jarraian, My Ship is Comin' In, taldearen musika melodramatiko eta atormentatua definitu zuen balada. 1967ra bitartean, hiru LP grabatu zituzten, eta hirurek arrakasta izugarria lortu zuten.
Une batean, baina, dena lehertu zen. Ezinikusiak azaleratu ziren, eta, fanen jazarpenari aurre egiteko garai hartan, The Beatles bezain mediatikoa zen taldea—, Scott Walkerrek monasterio batean hartu zuen aterpe. Handik atera zenerako —eta bere buruaz beste egiteko hainbat saiakeraren ondoren—, bere ibilbidea beste norabide batean zegoen. Konbentzioei aurre eginez, eta Jacques Brel gida espiritual gisa hartuta, 1967 eta 1969. urteen artean lau disko argitaratu zituen (Scott, Scott 2, Scott 3 eta Scott 4), crooner kontzeptua birdefinitu zutenak, eta gerora hainbat kantarirentzat (David Bowie, Neil Hannon, Nick Cave) erreferentzia bilakatu zirenak. Hor azaltzen dira Brelen egokitzapenak (Amsterdam, Jackie, If You Go Away —Ne me quitte pas-en moldaketa—), baina baita Tim Hardinen eta Burt Bacharachen kantuak ere. Scott 4-ko pieza guztiak Walkerrenak berarenak dira: Boy Child, Rhymes of Goodbye, Duchess... Lau disko horiek definitzen dute Walkerren lana beste ezerk baino hobeto. Dramatikoak, konponketa dotorekoak, intimistak, eta, guztiaren gainetik, ahots sakon eta sarkor bat aurkezten dutenak.
Scott 4-ren ondoren, nolabaiteko desertua iritsi zitzaion Walkerri. Segitu zuen grabatzen (Til The Band Comes In, 1970; Any Day Now, 1973; Stretch, 1973), baina lehen tetralogian lortutako emaitzak ukitu gabe. Beste konpositore batzuen materiala landu arren, lan horiek ez zuten horrenbesteko minik egiten, eta apenas izan zuten oihartzunik.
Anaiekin berriro elkartu ondoren —1978ra arte ibili ziren elkarrekin—, 1984an Climate of Hunter diskoa kaleratu zuen, iraganean bezain ausart, eta garai berrietara egokituta. Tilt-ekin (1995) eman zuen kantariak bere ibilbidearen azken hogei urteetako lanaren neurria. Lan iluna, katartikoa, amesgaiztoaren traza hartzen duena. Esperimentala bezain lirikoa. The Drift (2006), Bish Bosch (2012) eta Sunn O))) drone-metal taldearekin landutako Soused (2014) diskoetan, sakondu egin zuen ilunpeetan.
Cochranella riveroi
Cochranella riveroi Cochranella generoko animalia da. Anfibioen barruko Centrolenidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Vandy
Vandy Frantziako udalerri bat da, Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vandy udalerrian erroldatutako biztanleak 177 ziren. Familiak 85 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 29 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 112 etxebizitza zeuden, 91 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 109 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 91 etxebizitza nagusietatik 78 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 5 etxek bi gela zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 20 etxek lau zituzten eta 53 etxek bost zituzten. 67 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 47 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 36 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 118 ziren, horien artean 80 aktiboak ziren eta 38 inaktiboak ziren. 80 pertsona aktiboetatik 72 lanean zeuden (38 gizon eta 34 emakume) eta 8 langabezian zeuden (4 gizon eta 4 emakume). 38 pertsona inaktiboetatik 21 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vandy udalerrian 89 unitate fiskal zeuden, 181 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.396 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren eta 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 margolaria eta 3 iturginak.
2000. urtean Vandy udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.