cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Deskripzio (narratiba)
Pertsonen deskripzioa, (pertsonen ezaugarritzea)
.
Tupac Amaru Mugimendu Iraultzailea
Tupac Amaru Mugimendu Iraultzailea (gaztelaniaz Movimiento Revolucionario Túpac Amaru, MRTA) 1984an Victor Polay Camposek sortutako Peruko talde armatu gerrillari komunista da.
MRTAk hainbat ekintza armatu burutu zuen, lehergailuak, bonba-autoak edota armak erabiliz. Peruko Alderdi Komunista erakundeak ez bezala, hiri inguruetan jardun zuen batez ere, baita Liman bertan ere. MRTAko kideek, halaber, uniformea erabili ohi zuten bere ekintzetan, armada itxura hartuz eta Ejército Popular Tupacamarista izena hartuz. Peruko Egiaren eta Berradiskedetzearen Komisioaren arabera, MRTA Peruko gatazkako hilketen %1,8aren erantzule da.
Historia
Taldeak Tupac Amaru izeneko inka buruzagiaren omenez hartu zuen izena. Ikasleez hornitu zen, eta Kuba eta Nikaragua zituen eredu. Pobreen artean banatzen zuen lapurreta eta bahiketetatik lortzen zuten dirua. Mila kide inguru zituen guztira.
1990ean, urtarrilean, Tupac Amaruko kide batzuek Peruko defentsa ministro ohia hil zuten, eta uztailean Polay eta beste 47 preso Canto Grandeko segurtasun handiko presondegitik atera zituzten, kanpotik presondegiraino zulatutako 330 metroko tunel batean zehar. Tupac Amaruko kideak hiru urtez aritu ziren tunel hura zulatzen.
Breckinridge Center (Kentucky)
Breckinridge Center Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Union konderrian dago, Kentucky estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Tupac Amaru Mugimendu Iraultzailea
Historia
1996an, MRTAk Limako japoniar enbaxadan sartu eta 600 bat lagun bahitu zituen, gehienak Peruko sektore dirudunetako kideak. Gerrillariek Peruko kartzeletako bizi baldintzak salatu zituzten eta beren kideen askapena eskatu zuten bahituenaren truke. Hainbat egunen ostean eta 72 bahitu gelditzen zirela, Peruko armada, Alberto Fujimori buru zuela, enbaxadan indarrez sartu zen, hildako ugari eraginez: 14 gerrillari, bahituetako bat eta bi soldadu. Ekintza entzutetsu hori eta gero, MRTAren jarduera ahulduz joan zen.
Craigmalloch
, Eskoziako etxalde txiki bat da, Ekialdeko Ayrshire konderrian.
Cobeta
Cobeta Guadalajarako udalerria da, Señorío de Molina - Alto Tajo eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 120 biztanle zituen.
Jon Gaztañaga
Espainiako gazte mailako zenbait talderen parte izan da. 2008an, Espainiako 17 urtez azpiko selekzioarekin irabazi zuen Europako txapelketa, finalean 90 minutu jokatuz. Espainiako 18 urtez azpiko selekzioan ere aritu da.
2013-14 denboraldian lehenengo taldean jokatzen hasi zen, liga, kopa eta Champions-en minutuak izan zituela. 2015eko urtarrilean SD Ponferradinara laga zuen Real Sociedadek, denboraldiaren bukaera arte. Udan berriz ere laga zuen Errealak, denboraldiaren bukaera arte CD Numanciara.
Kirol ibilbidea
''2023ko ekainaren 29an eguneratua. Datu ofizialak.''
Batxilergoko lehen euskara katedrak Euskal Autonomia Erkidegoan
Batxilergoko lehen euskara katedrak Euskal Autonomia Erkidegoan 1980an sortu ziren eta euskara hezkuntza arautuan normaltzeko oinarrizko egiturak finkatzeko helburua zuten.
Batxilergoko Institutuetako irakasleen osaketan bi eratako irakasle mota zeuden: katedradunak, bat institutu eta gai bakoitzeko, eta agregatuak, 2, 4 edo 5 gai bakoitzekoeta institutu bakitzeko. Katedratikoa mintegiburu zen eta ikasgaiaren kudeatzailea. Katedrak bi moduz lortu zitezkeen: txanda murriztuan edo txanda librean, eta bi kasutan azterketa gogor bat eginaz. 1980 arte ez zen egon bestalde euskara ikasgai bezala ofizialki Batxilergoko Institutuetan.
Aurrekariak
Espainiako gobernuak Euskararen egoera hezkuntzan arautu zuen 1979ko apirilaren 20ko Errege Dekretu baten bidez. Euskal Autonomia Erkidegoko Estatutua, Gernikako Estatutua, abenduaren 18ko 3/1979 Lege Organikoaren bidez indarrean jarri zen. Eskumenen artean, Hezkuntzakoa zegokion gobernu berriari. Bertan Haur Hezkuntza, DBH zein Batxilergo eta Lanbide heziketa kudeatzeko eskumena, alegia.
Lehiaketa-oposizioaren arauak
Eskumen hau 1980ko abenduaren 30ean errege dekretu baten bidez eskuratu zuen Eusko Jaurlaritzak, baina Euskara Hizkuntza eta Kultura ikasgaia Madrilek kudeatu zuen hasieran, Koldo Mitxelenari bai Katedren nola Agregatuen azterketa gai zerrenda eskatu ziolarik Madrilgo gobernuak. Tarteko aldaketa izango zela eta Eusko Jaurlaritzak erabaki zuen prozesu osoa Madrilek egitea eta gero transferituko zizkion bai katedrak, bai agregaduritzak EAEri.
1980ko urtarrilaren 10eko Aginduan argitaratu ziren Katedretarako lehiaketa-oposizia osatuko zuten 109 gai, bai eta Agregaduritzetarako 81 gai. Azterketa gai zerrenda honek hizkuntzalaritza, gramatika, zein literatura osatzen zuen. Urte bereko apirileko 8an deialdia argitaratu zen, ordura arte ez ezaguna zen azterketa eta gainontzekoak bertan jasotzen zirelarik, hala nola: 1) zein baldintza bete behar zituzten lehiaketa-oposaketa librera aurkeztuko zirenak (beste batzuen artean espainola izatea, 18 urte beteta edukitzea, Lizentziatua izatea, aurrekari penalak ez edukitzea, CAP agiria edukitzea); 2) zenbat ordaindu behar zuten, non eta zein epetan aurkeztu behar zuten esku hartzeko instantzia; 3) onartutakoen zerrenda non agertuko zen; 4) epaimahia nola osatuko zen; 5) azterketarien merituak, programazioaren memoria, jarduketaren ordena, ariketen nolakoak: idatzia, ahozkoa, praktikoa, zenbat denbora ariketa bakoitzeko, ariketa guztiak euskaraz izango zirela ere arautzen zuen. Azterketak gainditu ondoren sei hilabeteko praktikak egin behar zituzten aukeratutako Batxiler Institutuetako katedretan.
Lehiaketa-oposizioaren mahaiburuaren osaketa
Agindu berean agertzen ziren baita ere, zeintzuk izango ziren lehenengo Euskara Hizkuntza eta Kultura katedra izango zuten Batxilergoko Institutuak.
Honako katedratikoek osatu zuten euskara hizkuntza eta kultura oposaketa-lehiaketaren epaimahaia:
Lehiaketa-oposizioaren emaitzak
Azterketen data eta lekua argitaratu ziren: abuztuaren 1 eta 14 artean izango zen lehiaketa-oposaketaren azterketa, eta azkenik jakin zen Donostian izango zela lehiaketa. Peñaflorida B.I. izan zen, bada, azterketa haien egoitza, txanda librea izan zen, beraz jendea entzutera joan zen, aldi berean Usandizaga BHIan egiten ari baitziren Agregaduritzak eta hango azterketariei egokia zitzaien gaiak freskatzea katedratikogaien ariketak entzuten.
Lehengo aldiz Batxiler Institututan Euskara ofiziala gauzatu zen. Oposizioak Donostian egin ziren eta Donostian bi Katedra sortu ziren lehenengo deialdi hartan, hurrengo urtean lehiaketa-oposizio haiek berriz egin ziren Donostian eta Donostiako katedrak lau izatera iritsi ziren.
Lehengo lehiaketa-oposizioan esku hartu zutenen artean lauk soilik jarraitu zuten irakasten Batxilergoko Institutu batean, jubilatu arte eta gainontzekoak edo Unibertsitate publikora edo pribatura pasatu ziren.
Lehenengo aldiz egin ziren institutu publikotako irakasle izango zirenentzat lehiaketa-oposizioak Euskal Autonomia Erkidegoan.
Amalariko II.a Jerusalemgoa
Aimery Lusignangoa (Aimericus, Αμωρί, Amorí; c. 1153 - Akre, 1205eko apirilaren 1a) Amalariko edo Amaury izenez ere ezaguna, lehenengo Zipreko erregea izan zen 1196tik hil zen arte. Jerusalemgo errege ere izan zen Elisabet I.arekin ezkondu zenetik.
Hugo VIII.a Lusignangoaren semea izan zen, Poitouko noble batena. Hugo Jerusalemgo Erresuman koatu zen Henrike II.a Ingalaterrakoa erregearekin izandako liskar baten ondoren. Amalariko Eschiva Ibelingoarekin ezkondu zen eta horrela bere eragina handitu zen erresuman. Bere anaia Guyk Jerusalemgo kondestable izendatu zuen.
1187an Hattingo guduan garaitutako komandanteetako bat izan zen, eta Guy anaiari laguntzen jarraitu zuen, porrota gorabehera. Henrike II.a Xanpainakoa Jerusalemgo errege berriak atxilotu zuen eta Amalariko askatu ondoren Jaffara joan zen.
1194an Guy hil ondoren, Zipreko jaun aukeratua izan zen. 1197ko irailean Zipreko errege koroatu zuten Henrike VII.a enperadorearen baimenarekin.
Urte horretan Elisabet I.arekin ezkondu zen eta biak Jerusalemgo errege eta erregina koroatu zituzten 1198eko urtarrilean. Bere erregealdia bake eta egonkortasun garaia izan zen bi erresumetan.
David Fernàndez i Ramos
David Fernàndez i Ramos (Bartzelona, 1974ko irailaren 24a) kataluniar kazetari eta ekintzaile sozial bat da. Kataluniako Parlamentuan Candidatura d'Unitat Popular alderdiko senataria eta bozeramailea da.
Batrachostomus chaseni
Batrachostomus chaseni Batrachostomus generoko animalia da. Hegaztien barruko Podargidae familian sailkatua dago.
Memphis (Indiana)
Memphis Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Clark konderrian kokatuta dago, Indiana estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Scotoecus pallidus
Scotoecus pallidus Scotoecus generoko animalia da. Chiropteraren barruko Vespertilioninae azpifamilia eta Vespertilionidae familian sailkatuta dago
Linfoma
Linfoma odolean sortutako gaixotasuna da, zehazki gongoiletan garatutakoa linfozitoetatik.
Minbizi hematologikoa dugu, 1832an Thomas Hodgkinek lehen aldiz deskribatutakoa.
Sailkapena
Klasikoki bi multzo handitan sailkatu ditugu: Hodgkinen linfoma alde batetik eta ez-Hodgkin linfoma guztiak
Ann Arborren estadioak
Linfomak lau fasetan egon daitezke, Ann Arbor hirian (Michigan) egindako sailkapen honen arabera:
Tratamendua
Linfoma gehienak tratatu daitezke kimioterapiarekin.
Cogollor
Cogollor Guadalajarako udalerria da, La Alcarria eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 34 biztanle zituen.
Henryville (Indiana)
Henryville Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Clark konderrian kokatuta dago, Indiana estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Pseudocarcharias kamoharai
Pseudocarcharias kamoharai arrain pertziformea da, bere generoan eta familian bakarra edo monotipikoa dena. Mundu osoko ur tropikaletan bizi da.
Japonieraz mizuwani (水鰐) du izena, euskaraz ur krokodilo esan nahi duena
Cortadurako geltokia
Cortadurako geltokia Cádiz hiriko Renfe Aldirien tren-geltokietako bat da. Renfe Operadorak kontrolatzen du geltoki hau. Cádizko Renfe Aldirien 1. gunean dago.
Richard E. Byrd
Richard Evelyn Byrd (Winchester, Virginia, 1888ko urriak 25-Boston, Massachusetts, 1957ko martxoak 11) esploratzaile eta hegazkin pilotu estatubatuar handi bat izan zen, eta bereziki ezaguna Antartikan zehar eginiko bere hegaldi ausartengatik, kontinente izoztuaren konfigurazio geografikoa hobeto ezagutzea ahalbidetu zutenak.
Eskualde Artikoa
Byrdek hegazkinen eraginkortasuna lehen aldiz 1925eko enpresa polarrean esperimentatu zuen, Ellesmere uhartearen gainetik hegan egin zuenean Groenlandiatik abiatuta. Hegaldiaren arrakastak Ipar Polora airez iristeko aukeran pentsarazi zion, eta 1926an proiektu hau egin zuen. Maiatzak 9an Erregearen Badia gainean altxatu zen, Svalbard uhartediko Spitsbergen uhartean, Fokker hegalbakarrean, eta Bennet pilotu tenientearekin batera, Ipar Poloaren gainetik hegan egin zuen. Balentria honek ospe handia eman zion eta Hego Polorako bere hegaldietarako finantzazioa lortzeko balio izan zion. Alabaina, jada 1926tik egundaino, Byrdek poloaren gainetik hegan egiten ote zuen zalantzak sortu dira, bere hegaldi txostenaren eta sextantearen oharren artean hegaldiaren ezabapenekin dauden desadostasunak oinarri hartuta.
Eskualde Antartikoa
Baliabide hau berau erabili zuen Antartika esploratzeko. Byrden 1928ko Hego Polorako espedizioa kontu handiz prestatua izan zen, eta baliabide handiz hornitua. Kanpamendu baseak, Roosevelt uharteaaren ipar muturrean, Ross itsasoan, laborategiak, lantegiak, biltegiak, irrati estazio bat eta ospitale bat zituen. Base honetan, Little America deitua, 14 hilabetetan bizi izan ziren 42 gizon. Handik abiatu zen Byrd hegazkinean Hego Poloari buelta emateko, 1929ko azaroak 29an honen gainetik hegan egin zuelarik, eta bere emaztearen omenez Marie Byrd Lurraldea deitu zuen lurraldea aurkitu zuen, baita mendikate garrantzitsuak ere, eta gainera Eduardo VII.aren Lurraldea esploratu zuen.
Balio handiko frogak emanez, 1934ko negua txabola batean bakarrik igaro zuen Little Americatik ia 200 kilometrora, datu zientifikoak lortzeko asmoz.
Lortutako arrakastek bultzatuta, Byrdek beste hiru espedizio antolatu zituen 1939 eta 1955 artean, horietan, gainera, hegazkinak, helikopteroak eta urpekontziak erabili zituelarik, Antartika geroz eta hobeto ezagutzea eta bere kontinentetasuna ezarriz.
Highjump Operazioa antolatu zuen, izen ofizial bezala The United States Navy Antarctic Developments Program, 1946-1947 edo Ameriketako Estatu Batuetako Itsas Armadaren Garapen Antartikoen Programa zuena. Helburu bezala ekipo militarrak eta tropak Antartikako baldintzetan frogatzea zuten maniobra militar batzuk izan ziren. Maniobra hauek jarraipena izan zuten 1947-1948ko Windmill Operazioa eta 1955-1956ko Deep Freeze Operazioarekin.
1957ko martxoak 11n hil zen, lotan ari zen bitartean. Beste espedizio bat antolatzen ari ziren 1957-1958 Nazioarteko Urte Geofisikoa zela eta.
Konspirazionismoa
Egileren batzuk Byrdi buruz espekulatu dute, Lur Hutsaren teoriarekin lotuz. Diotenez, bere hegaldietako batean, lur barneko mundu horretarako sarrera bat topatu zuen. Aurkikuntza ez zen ezagutzera eman Estatu Batuetako Armadak Byrd isilarazi zuelako, hegazkin pilotuaren bere esplorazioei buruzko adierazpenek pistak eskainiko lituzketen arren, beti ere egile hauen arabera.
Cronberry
, Eskoziako herri bat da, Ekialdeko Ayrshire konderrian. Cumnock eta Lugar udalerrien ipar-ekialdean dago.
Throckmorton (Texas)
Throckmorton Texasko herri bat da. Throckmorton konderrian kokatua dago. 2010ean 828 biztanle zituen, 4.29 kilometro koadrotan banatuta.
Galerien zubia
Galerien zubia (frantsesez Pont des galeries) Zuberoako Maule-Lextarre hiriburuko zubi bat da. Ühaitza ibaia zeharkatzen du.
Izena inguruan gaur egun itxia dagoen Galeria Berriak (frantsesez Nouvelles Galeries) denda izatetik datorkio.
Itzulpen automatiko neuronal
Itzulpen automatiko neuronala (Neural Machine Translation, NMT) itzulpen automatikoa lantzeko planteamendu bat da. Neurona-sare handiak erabiltzen ditu hitz-sekuentzia batek duen agertzeko probabilitatea aurreikusteko, eta normalean esaldi osoak ere modelatzen ditu eredu integratu bakar batean.
Tartaleta
Tartaleta labean egosi eta gero, hainbat osagarriz betetzen den hostorezko pasteltxoa da, plater-antzeko forma duena. Azkenburukoak izateaz gain, tartaletak hainbat erreki eta arrain jakiren osagarrietan ere erabiltzen dira. Edukiaren arabera gozoak edo gaziak izan daitezke.
Itzulpen automatiko neuronal
Ezaugarriak
Itzulpen automatiko estatistikoko ereduek behar duten memoria baino askoz txikiagoa izaten da neurona-itzultzaileen kasuan behar dena. Gainera, betiko itzulpen-sistemetan ez bezala, atal guztiak denak batera entrenatuta lortzen dira itzulpen-ereduak, itzulpenaren emaitzetan hobekutzak maximizatzeko.
Historia
Ikasketa sakoneko lehenengo aplikazioak hizketa-ezagutza automatikoko sistemetan agertu ziren 1990eko hamarkadan. Itzulpen automatikoan teknika hau erabili zuen lehenengo argitalpen zientifikoa 2014ean agertu zen, eta hurrengo urteetan aurrerapauso handiak egin ziren (bokabulario handiko NMTa, irudien azalpenei aplikatzea, hitza baino unitate txikiagotan oinarritutako NMTa, NMT eleaniza, iturri anitzeko NMTa, karakterekako NMTa, baliabiderik gabeko NMTa, Google, karakterekako-NMT erabatekoa, Zero-Shot NMTa 2017an). 2015ean lehenengo aldiz agertu zen NMT sistema bat itzulpen automatikozko txapelketa batean (OpenMT’15). Urte berean WMT’15 txapelketan ere sartu zen NMT sistema bat eta hurrengo urtean txapeldunen %90a NMT sistemak izan ziren.
Funtzionamendua
NMT-ereduek ikasketa sakoneko eta errepresentazio-ikasketako kontzeptuak erabiltzen dituzte.
Hasieran, hitz-sekuentzien eredua Neurona-sare errekurrenteak (Recurrent Neural Network, RNN) baliatuta lortzen zen. Neurona-sareak neurona-sare errekurrente bidirekzional bat (kodetzailea) erabiltzen du iturburu-esaldi bat kodetzeko eta bigarren neurona-sare errekurrente bati pasatzeko, azken horrek gero helburu-hizkuntzako hitzak iragar ditzan.
Ignacio Ordóñez
Ignacio Ordóñez Barcena (Bilbo, 1962ko otsailaren 2a -) euskal kirolaria da, borroka librean aditua.
Itzulpen automatiko neuronal
Funtzionamendua
Printzipioz, Neurona-Sare Konboluzionalak (Convolutional Neural Networks, Convnet) hobeak dira sekuentzia luze jarraietarako, baina hasiera batean ez ziren erabiltzen ahuleziak zituztela-eta; hala ere, 2017an ahulezia horiek konpentsatu egin ziren arretan oinarritutako hurbilketak erabiliz.
2017an hobekuntza gehigarriak lortu ziren neurona sareetan Transformer arkitektura erabiltzaren ondorioz.
Ignacio Ordóñez
1984an Europako Txapelketan 7.a izan zen.
McMurdo basea
McMurdo basea (ingelesez McMurdo Station) Antartikako Ross uhartearen magalean dago, McMurdo itsasartearen ertzean, Zeelanda Berritik 3.500 kilometro hegoaldera. Gune logistiko bezala balio du antartikar kontinente erdiarentzat eta gaur egun Raytheon Polar Servicesek kudeatzen du (Raytheon konpainiaren filialetako bat). Hego Poloaren beraren inguruan dagoen Amundsen-Scott basetik abiatzen diren edo bertara doazen pertsona eta hornigai guztiak beti igarotzen dira McMurdo basetik. Estazioa Ross Dependentzian dago, Zelanda Berriak aldarrikatzen duena.
Itzulpen automatiko neuronal
Erabileraren bilakaera
2016an MT sistema hoberenak neurona-sareak erabiltzen ari ziren. Google, Microsoft eta Yandex-en itzulpen zerbitzuek NMT erabiltzen dute orain. Google-k Google Neural Machine Translation izeneko sistema erabiltzen du orain, lehen erabiltzen zuen metodo estatistikoetan oinarritutakoaren ordez. Microsoft-ek antzeko teknologia erabiltzen du mintzamen-itzulpenetarako (horien artean Microsoft Translator Live eta Skype Translator aplikazioetan). Hardvard NLP taldeak OpenNMT izena duen kode irekizko neurona-sare sistema bat argitaratu du. Yandex itzultzaileak eredu hibrido bat dauka: haren itzulpenak modelo estatistiko bat eta neurona-sare bat ematen ditu; ondoren, CatBoost algoritmoak (ikasketa sakonean oinarritutakoa) lortutako emaitza onena aukeratuko du. Itzulpen automatikozko hornitzaileek neurona-sareen bidezko sistemak ere eskaintzen hasi dira, besteak beste hauek: Omniscien Technologies (lehen Asia Online), Tilde , KantanMT , SDL , Globalese , TransPerfect eta Ixa Taldea. DeepL-ek itzulpen-sistema generiko bat eskaintzen du ikasketa sakoneko adimen artifizialezko sistemekin. Aldiz, Omniscien Technologies-ek Itzulpen automatiko neuronal sakona duten sistema pertsonalizatuak eskaintzen ditu (Deep NMT) eta Systrans-ek itzulpen automatiko neuronala ere eskaintzen du, neurona-sare sakonekin. Ixa Taldeak NMT demo bat eskaintzen du euskara eta espainiera hizkuntzen artean. VicomTech eta Elhuyar fundazioarekin ikertzen ari da teknologia berri honetan.
McMurdo basea
Estazioa 1956an sortu zuen, McMurdo Itsaso eta Aireko Instalakuntza izenarekin, oraingo tokian, Robert Falcon Scott britainiar esploratzaileak, eta orain Antartikako komunitaterik handiena da. Scotten txabola oraindik zutik dago, McMurdoren kanpoaldeko zatian, Hut Point portuaren ondoan. Instalakuntzen artean portu bat, hiru abiazio zelai (horietako 2 estazionalak), heliportu bat eta 100 eraikin inguru daude. Egiten den lanaren lehen interesa zientifikoa da, baina bertan bizi den jendea, udan 1000 pertsonara iristen dena, neguan 200era jaisten da, kanpamendua mantentzeko erabili beharko diren hornigaiak tramitatzera dedikatzen direnak.
Les Sables-d'Olonneko barrutia
Les Sables-d'Olonneko barrutia departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 189.875 biztanle ditu 2.096 kilometro koadrotan. Guztira 83 udalerri ditu. Bere hiriburua Les Sables-d'Olonne da.
Les Diaboliques
Les Diaboliques 1955eko Henri-Georges Clouzot frantziar zinema zuzendariaren thriller psikologiko bat da, Boileau-Narcejac idazlearen Celle qui n'était plus eleberrian oinarrituta.
McMurdo basea
McMurdo basea Zeelanda Berriaren jabetzakoa den Scott basetik gutxi gora-behera 3 kilometrora dago.
Les Diaboliques
Argumentua
Michel Delasalle hiriaren kanpoaldeko mutilentzako eskola katoliko bateko zuzendari gorrotagarri baten Christina emaztea eta Nicole Horner maitaleak ematen dizkien sufrikario eta umiliazioak amaitzeko asmoz berau hiltzea erabaki dute.
McMurdo basea
Instalazioak
Estazioaren instalakuntzak
Kritikak
Berriki kritika ugari sortu dira tratatu gabeko bere hondakinen igortzeari buruz, estatubatuar nazionalitatekoak ez diren pertsonei emandako tratuari buruz eta euren eraikuntza proiektuei buruz: bereziki McMurdo-Hego Poloa autopista. Hala eta guztiz ere, McMurdok (bertan bizi direnek "Mac-Town" deitzen dutena) antartikar kontinenteko estatubatuar aktibitateen gune bezala funtzionatzen jarraitzen du.
Herri kulturan
Werner Herzogek 2006an eginiko "Encounters at the end of the world" film dokumentalaren zati handi bat McMurdo basean gertatzen da.
Itzulpen automatiko neuronal
Euskararako itzultzaile neuronalak
Paradigma neuronalaren ekarriarekin 2017z geroztik izugarrizko hobekuntza nabaritu zen hizkuntza nagusienen arteko itzultzaile automatikoetan. Geroxeago, eta arin, euskal munduko ikerkuntza komunitatea gai izan zen euskaratik eta euskararako itzultzaile neuronalak mundu mailako artearen egoeraren pare jartzeko.
Acquin-Westbécourt
Acquin-Westbécourt Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Acquin-Westbécourt udalerrian erroldatutako biztanleak 665 ziren. Familiak 245 ziren, horien artean 54 pertsona bakarrekoak ziren (29 bakarrik bizi ziren gizonak eta 25 bakarrik bizi ziren emakumeak), 79 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 104 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 272 etxebizitza zeuden, 248 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 272etxeak ziren. 248 etxebizitza nagusietatik 201 bere jabearen bizilekua ziren, 34 alokairuan okupaturik zeuden eta 13 doan lagata zeuden; 7 etxek bi gela zituzten, 46 etxek hiru zituzten, 75 etxek lau zituzten eta 120 etxek bost zituzten. 234 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 97 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 112 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 441 ziren, horien artean 317 aktiboak ziren eta 124 inaktiboak ziren. 317 pertsona aktiboetatik 283 lanean zeuden (173 gizon eta 110 emakume) eta 35 langabezian zeuden (15 gizon eta 20 emakume). 124 pertsona inaktiboetatik 22 erretiraturik zeuden, 53 ikasten zeuden eta 49 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Acquin-Westbécourt udalerrian 259 unitate fiskal zeuden, 708 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.396 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 22 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa eta 2 ile apaindegiak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Acquin-Westbécourt udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.232 hektarea erabiltzen.
Abentura grafiko
Abentura grafikoa bideo-jokoen munduan fikzio interaktibo generoaren barnean dagoen eta 1980ko hamarkadan sortutako azpigenero bat da. Abentura grafikoen dinamika orokorra kontakizuneko egoera ezberdinetan jazotako hainbat puzzle edo buru-hausgarri konponduz abenturan aurrera egitean datza, horretarako jokalariak ekintza mendu edo antzeko interfaz baten bidez abentura grafikoetako perotagonista, pertsonaia eta objektuetan eragiten du. Abentura grafikoen kontzeptu klasikoan denbora gehienean pertsonaiak hirugarren pertsonaren ikuspegitik ikusten dira, nahiz eta zenbait abentura grafikoetan ere lehen pertsonan ikusiak ziren.
Acquin-Westbécourt
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Abentura grafiko
Urrezko aroa
Genero honen urrezko aroa edo gailurra 1980ko hamarkadaren bigarren erdialdetik (1987. urtea) 1990eko hamarkadaren lehen erdialdera arte doa (1995. urtea), eta Sierra On-Line eta Lucasfilm Games konpainia nagusiak izan zirelarik.
Retro moda
Halere, XXI. mendearen hasieratik aurrera abentura grafikoen berpizkunde retro bat bizi izan zen, gehienbat 1990ko hamarkadaren amaiera eta 1990eko hamarkadaren lehen erdialdera nerabeak izan eta orain jada helduak eta asko gurasoak ziren jende ugarik iraganeko oroitzapenak ekarrarazten dizkieten abentura grafikoak. iraganean ez bezala, PC ordenagailuetan doainik eta nahieran jokatzeko aukera baidute, ein handi batean ScummVM simulatzaileari esker.
Gaur egun ere, Alemanian abentura grafikoen zalego handia dago, hauetako askok iraganeko jatorrizko abentura grafikoen eurek programatutako software libreko jarraipenak burutu izan dituztelarik.
Abentura Grafiko nagusiak
Jokoei dagokionez, genero honetako abentura grafiko ezagun edo azpimagarrienak honakoak izan ziren:
Batrachostomus cornutus
Batrachostomus cornutus Batrachostomus generoko animalia da. Hegaztien barruko Podargidae familian sailkatua dago.
San Fernandoko geltokia
San Fernandoko geltokia Cádizko probintziako San Fernando hiriko Renfe Aldirien tren-geltokia bat da. Renfe Operadorak kontrolatzen du geltoki hau. Cádizko Renfe Aldirien 2. eta 3. guneetan dago.
San Fernando-Bahía Sur geltokia egin zutenenan, tren-zerbitzu nagusiak geltoki horretara joan ziren, geltoki hau geraleku bezala utziz. General Lobo Pasealekuaren parean dago.
Serantes Kultur Aretoa
Serantes Kultur Aretoa (SKA) Santurtziko kulturgunerik garrantzitsuena da, tartean antzerkia eta zinemaren emanaldiak eskaintzen dituena.
Historia
1995ean zabaldu zen, eta 2008an hiru hilabetez egon zen itxita barrutik birmoldatzeko. 2008ko urrian zabaldu zuten berriro ere.
Cogolludo
Cogolludo Guadalajarako udalerria da, La Serranía eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 701 biztanle zituen.
La Chapelle-Saint-Sépulcre
La Chapelle-Saint-Sépulcre Frantziako udalerria da, Loiret departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an La Chapelle-Saint-Sépulcre udalerrian erroldatutako biztanleak 277 ziren. Familiak 104 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 48 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Etxebizitza
2007an 120 etxebizitza zeuden, 105 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 117 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 105 etxebizitza nagusietatik 95 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 18 etxek hiru zituzten, 23 etxek lau zituzten eta 60 etxek bost zituzten. 88 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 43 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 57 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 183 ziren, horien artean 134 aktiboak ziren eta 49 inaktiboak ziren. 134 pertsona aktiboetatik 125 lanean zeuden (72 gizon eta 53 emakume) eta 9 langabezian zeuden (6 gizon eta 3 emakume). 49 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 22 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Chapelle-Saint-Sépulcre udalerrian 109 unitate fiskal zeuden, 268 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.949 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 zurgina.
Flight of the Intruder
Flight of the Intruder (euskaraz Intruderren Hegaldia) 1991eko John Milius estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako gerra film bat da. Stephen Coonts idazlearen izenburu berdineko Flight of the Intruder eleberrian oinarritua dago. Danny Glover, Willem Dafoe, Brad Johnson, Rosanna Arquette eta Tom Sizemore aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Vietnamgo Gerrako azken egunetan, AEBtako Armadaren sail ezberdinetako bi militarrek, Jake "Cool Hand" Grafton (Brad Johnson) eta Morgan "Morg" McPhearson (Christopher Rich), euren adiskide baten heriotza mendekatzeko asmoz beren nagusiak jakin gabe helburu bat lortzeko elkarlanean hasiko dira: Grumman A-6 Intruder hegazkin batekin Tonkingo golkoa zeharkatu, Ipar Vietnamen isilpean sartu eta Hanoiko arma biltegi bat bonbardatzea.
Giorgio de Chirico
Bizitza eta obra
Lehenengo ikasketak Atenasko Akademian egin zituen, baina 1906-1909 urteetan Munichera joan zen; han osatu zituen arte ikasketak. Gaztetatik miretsi zuen Nietzscheren filosofia eta Klingerren literatura. De Chiricoren lana Antzin Aro klasikoaren eta mitologiaren gurtzan batetik, eta bestetik, Alemaniako kultura figuratiboan eta filosofikoan oinarritzen da. Bestalde, Arnold Bocklin suitzar pintorearen lanek eragin nabarmena izan zuten De Chiricorengan. 1911n Parisa joan zen, eta han ezagutu zituen Guillaume Apollinaire idazlea eta Picasso. Artista horien bidez ezagutu zituen De Chiricok abangoardiako artea eta literatura.
Pintura metafisikoa ofizialki 1915ean sortu zen, eta De Chirico hartzen da, hain zuzen ere, pintura mota horren sustatzaile nagusitzat. Urte horren aurreko De Chiricoren lanek, abangoardiako higikundeek ez bezala, errealitate sendo eta zehatza erakusten dute, eta gizakiaren barne azterketa eta irudimena azaltzen dituzte. Garai horretan Italiako plazak saila marraztu zuen, zeinean arkitektura osagaiek bereganatzen baitituzten espazio hutsak, Ferrarako eta Turingo arkupeetan adibidez. Mota horretakoak dira Infinituaren nostalgia (1913-1914, New York, MOMA) eta Kale baten misterioa eta malenkonia (1914, bilduma partikularra, New Canaan) lanak. Lan horietako osagai guztiak -zehaztasunez aztertua den errealitatea, perspektiba klasiko batean txertaturik dagoen espazio argi eta geldia- bihurtzen dira, trasposizio fantastiko baten bidez, errealitate oniriko eta surrealista baten adierazle. Espazio hutsetan «manikia» delako pertsonaia agertzen da, pintura metafisikoaren oinarrizko pertsonaia hain zuzen.
Italiako plazak sailaz gainera, Musa asaldagarriak (1917) eta Metafisika Handia (1917, New York, MOMA) egin zituen garai horretan. 1919. urtetik aurrera, izpiritu modernoaren kontrako jarrera hartu zuen eta tradizio eta pintura klasikora itzuli zen (Rubens eta Renoir pintoreak gogoratzen dituen estiloa); literaturaren aipamenak batetik, eta bestetik, Erromako eta Greziako hondakinen oroitzapenak aitzakiatzat hartu zituen ironia intelektualista erabiltzeko. Azken garai horretako lanetan garai metafisikoko gaiak erabili zituen berriz ere: manikia, mitologia, eta baita sinbolismo surrealista nabarmena. Ironia ere aurki daiteke lan horietan, baina baita formaren oparotasun gero eta sentikorragoa ere. 1968. urtetik aurrera De Chirico eskulturan hasi zen lanean; ordu arte pinturan erabili zituen osagai ikonografiko berdinak landu zituen pitinadun metaletan.
Erakusketak
De Chiricoren lanen lehenengo erakusketa 1936an egin zen New Yorken, eta Parisen eta Erroman ondoren. De Chiricoren lan osoa erakusten zuten erakusketak ugari eta garrantzi handikoak izan ziren: Veneziako Bi Urtekoa (1948, 1956), Milango Palazzo Reale (1970), Parisko Marmottan museoa (1975) eta Parisko MNAM (1982).
De Chiricoren lanak munduko hainbat museotan ikus daitezke : Milan (Brera), Chicago (Art Institute), Erroma (GAM), Hanburgo (Kunsthalle), New York (MOMIA) eta Parisen (MNAM), eta Italiako (Milan : Jucker, Jesi, Toninellil, Mattioli bildumak), Frantziako eta Ingalaterrako (Londres, R. Penrose bilduma) hainbat bilduma partikularretan.
Idazlanak
De Chiricok, bestalde, literatura eta antzerki lanak ere egin zituen (Hebdomeros, Paris, 1929; Memories de ma vie, Erroma, 1945).
Microhyla nanapollexa
Microhyla nanapollexa Microhyla generoko animalia da. Anfibioen barruko Microhylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
1480 Aunus
1480 Aunus asteroide gerrikoan aurkitutako 1480. asteroidearen izena da. 1938ko otsailak 18an aurkitu zuen Yrjö Väisäläk Turkutik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1938 DK zen.
Condemios de Abajo
Condemios de Abajo Guadalajarako udalerria da, Sierra Norte eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 25 biztanle zituen.
Pseudaphritis
Pseudaphritis arrain pertziformeen genero txikia da. Pseudaphritidae familia osatzen duen bakarra da, hau da, monotipikoa.
Generoak hiru espezie ditu:
Ardo bero
Ardo beroa edo ardo espeziatua batez ere ardoz, azukrez, laranjaz eta espeziaz osatutako edari alkoholiko bat da. Europan du jatorria, non, tradizionalki, abendualdian (hau da, azaro eta abendu hotzetan) zehar hartzen duten. Antzinako Erroman ardo beroaren errezetak prestatzen zituzten, noiz conditum izena zuen.
Oro har, ardo beltza erabiltzen dute, eta arina (7-9º) izatea gomendatzen da, erdilehorra eta bizia, upelean zahartutako ardoak saihestuz. Ardo zuri lehorrez egindako errezetak ere badira.
Scotomanes ornatus
Scotomanes ornatus Scotomanes generoko animalia da. Chiropteraren barruko Vespertilioninae azpifamilia eta Vespertilionidae familian sailkatuta dago
Ardo bero
Gabonetako gastronomian tipikoa denez, Gabonetako Azoka askotan, familia-bileretan edo urte amaierako jaietan aurki daiteke.
Winnsboro Mills (Hego Carolina)
Winnsboro Mills Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Fairfield konderrian dago, Hego Carolina estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
La Motte-Fanjas
La Motte-Fanjas Frantziako udalerri bat da,Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 76 etxebizitza zeuden, 65 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 72 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 65 etxebizitza nagusietatik 55 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 7 etxek hiru zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 39 etxek bost zituzten. 49 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 22 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 39 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an La Motte-Fanjas udalerrian 66 unitate fiskal zeuden, 157,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.398 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 zurgina.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
1481 Tübingia
1481 Tübingia asteroide gerrikoan aurkitutako 1481. asteroidearen izena da. 1938ko otsailak 7an aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1938 DR zen.
Artikulu hau italierazko wikipediatik itzulia dago.
Hamiltonsbawn
Hamiltonsbawn edota Hamilton's Bawn (irlanderaz Bábhún Hamaltún) Ipar Irlandako Armagh konderrian dagoen udalerri bat da, Ulster probintzian. 2001ean 895 biztanle zituen.
Antonio Rodríguez Almodóvar
Antonio Rodríguez Almodóvar, (Alcala de Guadaira, Sevilla, 1941eko apirilaren 14a) idazle, poeta, antzerkigilea eta telebistako gidoilaria da. Haur eta gazteei zuzendutako bere liburuak 50 baino gehiago dira. Horien artean ezagunenak Cuentos al amor de la lumbre eta Cuentos de la Media Lunita (euskaraz: Ilargi Erditxoaren Ipuinak). Horiek bezalako ipuin tradizionalen bilketa eta analisiengatik, eta, folklorearen ahozko transmisioan egindako ikerketengatik da, batez ere, ezaguna. 2005ean Espainiako Haur eta Gazte Literaturaren Sari Nazionala eskuratu zuen El bosque de los sueños liburuarekin.
Hamiltonsbawn
Armagh udalerritik 5 kilometro ekialdera dago.
Antonio Rodríguez Almodóvar
Bizitza
Oso gazte zela merkataritza-nabigazioan egin zuen lan, Filosofia eta Letren ikasketak burutzen zituen bitartean. Madrilen Filosofia Purua ikasten hasi zen, baina, azkenean, Filologia Modernoan lizentziatu eta doktore bihurtu zen Sevillako Unibertsitatean. Bertan irakasle izan zen 1969 eta 1974 bitartean. XX. mendeko 80ko hamarkadan hasi zen nobelagintzan eta ipuingintzan lehen argitalpenak kaleratzen, baina lehenagotik, 70eko hamarkadan hainbat saiakera idatzi eta argitaratu zituen. Hain justu, 1972an, eleberriaren egiturari buruzko tesia prestatzen ari zela Vladimir Propp eta ipuinaren bere teoriekin egin zuen topo. Espainiako ipuin herrikoien teoriatik praktikara urrats bat baino ez zela egon dio, bere literatura zaletasunak egin omen zuen gainontzekoa.
Lugar (Ekialdeko Ayrshire)
Lugar, Eskoziako udalerri bat da, Auchinleck parrokian eta Ekialdeko Ayrshire konderrian.
Antonio Rodríguez Almodóvar
Bizitza
Idaztea "bulkada bat" dela dio Primeras Noticias (104. zenb., 1991ko maiatza) aldizkarian egindako elkarrizketa batean: "idaztea bulkada bat da, norberak kontrolatzen ez duen zerbait, nahiz eta baietz uste izan".
Bere ibilbide oparoan, eleberriak, helduentzako ipuinak, haur eta gazteentzako ipuinak, poesia, antzerkia, saiakera, artikuluak, hitzaldiak, beste egile batzuen antologiak, liburu-gidak eta egunkarietako (El País egunkarirako) 500 artikulu baino gehiago idatzi ditu. Bere lanak hainbat hizkuntzatara itzuli dira.
Ipuinak
Cuentos de la Media Lunita-ren itzulpenak
Eskibelgo atxa
Eskibelgo atxa Gasteiz mendietako tontor bat da.
Hollingstedt (Dithmarschen)
Hollingstedt Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Jonesborough (Armagh konderria)
Jonesborough edota Jonesboro (irlanderaz Baile an Chláir) Ipar Irlandako Armagh konderrian dagoen udalerri txiki bat da, Ulster probintzian. 2001ean 273 biztanle zituen.
Newry udalerritik 8 kilometro hegoaldera eta Irlandako Errepublika eta Louth konderritik kilometro batera dago.
Gozopil
Gozopila, baita pastela (Heg.) edo pastiza (Ipar.) ere, barruan gai gozoren bat duen ore azukreduna da, labean errea. Hedaduraz, haragi, arrain, eta abarrez egindakoa ere izan daiteke.
Roberto Moso
Roberto Moso (Santurtzi, Bizkaia, 1960 - ) "Zarama" talde ezagunaren abeslaria da, euskaraz abestuz Euskal Rock Radikala deitutako garaia irauli egin zuena. Horretaz aparte ibilbide luzea izan du kazetari modura, bai Radio Euskadin esatari gisa, baita idatzitako prentsan ere ("Muskaria", "El Tubo", "Diario Vasco", "Gara" etab). Blog bat ere irakurgai badauka.
Gozopil
Tartak, gozogintzako prestaketa klasikoak dira. Ospakizun berezietarako gordetzen dira. Prestaketa desberdinen geruzekin osatzen da, eta jeneralean, kanpotik estalki bat edo edertzeko elementuak izaten ditu. Bizkotxoa, galleta edo hostore a izan dezake oinarri, nahiz eta bizkotxoarena den klasikoena.
Roberto Moso
"Iñaki, ze urrun dago Kamerun" berak abestutako kantarik ezagunenetarikoa da, "Zarama" taldearekin egindakoa.
Gozopil
Bizkotxo tarta
Ohikoena bizkotxo arin bat prestatzea izaten da. Bizkotxo hau jarabe edo almibar zaporetsu batekin busti beharra dago; bestela, lehorra geratuko da. Tartean krema, mousse edo betegai gozo bat jarriko da. Horrelakoak, geruza bat, bi, edo hiru egitea badago, betegai berdin edo desberdinekin. Kanpotik estalki batekin amaituta edo zuzenean kremarekin. Jeneralean, edertuta bukatzen da, pastelgintzako mahukarekin irudiak eginez eta edertzeko elementuak erabiliz, txokolate hautsa, txokolate txirbila, fruitu lehor txigortuak, glas azukrea.....
Roberto Moso
Taldea eta Euskal Rock Radikalaren garaiak gogoratuz, "Loreak zaraman" liburu autobiografikoa idatzi zuen.
Gozopil
Bizkotxo oso arina
Bustitzeko bizkotxoak edo opil txikiak egiteko erabiltzen da bereziki. Irin zati baten ordez arto irin findua erabil dezakegu. Komeni izaten da irinak nahastu aurretik galbahetik behatzea. Bizkotxo arinaren aldean duen desberdintasuna da kasu honetan gorringoa eta zuringoa bananduta harrotzen direla.
Hiperinflazio
Ekonomian, hiperinflazioa oso inflazio handia da, kontrolik gabekoa, non prezioak azkar igotzen diren, eta, aldi berean, diruak bere benetako balioa galtzen duen eta populazioak diru-ondarea nabarmen murrizten duen.
Gozopil
Bizkotxo arina
Pastelak egiteko erabiltzen diren bizkotxo oinarriak dira. Ez dute koiperik, eta beraz, pisu gutxikoak izaten dira. Arrautza, azukrea eta irina dira osagai nagusiak. Bizkotxoetako moldeetan eta labeko plaketan egos dezakegu. Irin zati baten ordez, arto irin findua erabil dezakegu.
Metinvest
Metinvest Ukrainako enpresa-taldea da, altzairugintza eta meatzaritza arloan lan egiten duena. SCM Holdingsek 2006ko ekainaren 6an sortua, burdinazko mearen % 50 kontrolatzen du, kokearen % 46, eta metalezko produktuen % 40 etxeko merkatuan.
Hiperinflazio
Ekonomialari gehienek erabilitako definizioa «orekarako joerarik gabeko inflazio-zikloa» da. Gurpil zoro bat sortzen da, non inflazio handiagoa sortzen den zikloaren errepikapen bakoitzarekin. Agerian geratzen da diru-hornidura etengabe handitzen denean edo dirua izugarri degradatzen denean, eta sarritan gerrekin (edo horren ondorioekin), depresio ekonomikoekin, eta nahasmendu sozial edo politikoekin lotzen da.
Hiperinflazio ia guztiak gobernuaren aurrekontu-defizitek eragin dituzte, dirua sortzeak finantzatuta. Hiperinflazioa gobernuaren aurrekontuko tentsio motaren bati lotuta egon ohi da, hala nola gerrak edo horien ondorioak, asaldura soziopolitikoak, eskaintza agregatuaren kolapsoa edo esportazioen prezioetako bat, edo gobernuak zerga-sarrerak biltzea zailtzen duten beste krisi batzuk. Diru-sarrera fiskal errealen murrizketa handiak, gastu publikoari eusteko premia handiak eta maileguak eskatzeko ezintasunak edo borondaterik ezak hiperinflaziora eraman dezakete herrialde bat.
Gozopil
Bizkotxo pisutsuak
Bizkotxo mota honi koipe edo bestelako osagaiak, txokolatea, arbendolak, limoi eta laranja azal birrindua, intxaurrak, fruitu lehorrak,..... gehitzen zaizkie. Ez dira horrenbeste harrotzen; horregatik, legamia kimikoa ere gehitzen zaie.
Hiperinflazio
Ezaugarriak
Ludwig von Mises-ek 1912an argitaratutako Diruaren eta Kredituaren Teoria liburuan, inflazioaren mekanismoa eta diru-suntsipenaren, edo hiperinflazioaren muturreko kasuak azaldu zituen.
Gozopil
Brownie bizkotxoa
Azkenburuetako prestaketa bezala asko erabiltzen da. Bere zapore eta urtsutasunagatik. Bere berezitasunak dira txokolate urtua, hautsa eta zatikatua, azukre beltza eta zuria eta intxaurrak. Bere horretan, tartaren baten oinarri gisa, izozkien gehigarri, erabil liteke.
Hiperinflazio
Ezaugarriak
1955ean, Philip Caganek Hiperinflazioaren dinamika monetarioa, idatzi zuen, hiperinflazioaren eta haren ondorioen lehen azterketa seriotzat jotzen dena. Bertan, hiperinflazioa hileko gutxieneko % 50eko inflazioa zela definitu zuen.
Nazioarteko Kontabilitate Arauaren 29. zenbakiak hiperinflazio ekonomiko posible baten lau adierazle deskribatzen ditu:
Gozopil
Frantxipan bizkotxoa
Bikotxo honek mazapana ematen du; oso bizkotxo pisutsua dugu.
Genoar bizkotxoa
Bizkotxo honi gurin urtua gehitzen zaio, irina nahastu ondoren. Tartan oinarriak egiteko ere erabiltzen da.
Madalena bizkotxoa
Gosaritako gehien erabiltzen diren bizkotxoak. Bizkotxo pisutsuak baina orea meheagoa da.
Sobao bizkotxoa
Gurin ugariko pastela da; bizkotxo txiki karratuak dira. Rona izan dezake.
Sacher bizkotxoa
Txokolate estalkiarekin egiten den errezeta dugu.
Sableaux bizkotxoa
Kasu honetan bizkotxoari gurina gehitzeaz gain, almendra hauts egina ere gehitzen zaio. Arbendola hauts bihurtu, irinarekin eta legamia kimikoarekin nahasturik, bahetu egiten da. Ondoren, arrautza eta azukre harrotuarekin nahasteko. Amaieran gurin urtua gehituko diogu.
Gailleta oinarri duten pastelak
Kasu honetan, bi piezako moldetan lehenik galleta ore gozoa zabalduko da. Ondoren kremaz beteko dugu, pastel krema, limoi krema, laranja krema, mousseak.... Jeneralean, gainetik pastelari izena ematen dion osagai nagusia joaten da: sagarra, kiwia, frutak, udareak, gazta krema. Euskal pastelaren kasuan galleta azpian eta gainean ere eramaten du.
Galleta orea batzuetan gordinik sartu behar da labera betegaiarekin, beste batzuetan aldiz, lehenik, egosi egin behar izaten da galleta, krema jarri aurretik; beste batzuetan, berriz, erdi egosi egiten da eta ondoren osagai nagusiarekin egosten da.
Pasta bigunak
Mahukarekin edo koilare batekin zabaltzen diren oreak dira.
Katu mingaina
Pasta lehorrak dira, normalean, gorringo baino zuringo gehiago izaten dutelako.
Mahuka pastak
Mahukarekin zabaltzen den pasta dugu eta modu askotara erabili daitezke.
Teilak
Arbendola oinarri duen orea da. Hoztu ondoren, oso hauskorra, eta horregatik, hoztu aurretik forma eman beharrekoa.
Tulipak
Habia forma duen pasta fina dugu. Beste prestaketa batzuetan oinarria izan daiteke, izozkiarena adibidez.
Zitriko pasta
Zitrikoen zukua erabiliz, pasta hauek zapore oso berezia hartzen dute.
Pasta lehorrak
Ore lehorrak eta gorputz handikoak izaten dira; arrabolarekin luzatu eta moztu daitezke.