cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gaubeako Udal Liburutegia
Gaubeako Udal Liburutegia Jesus Guinea arkitektoaren 46an dago. 1966 an sortu zen. Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarea ren parte-hartzaile da.
Dolce
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1654 urtean egin zen.
Nothing's Gonna Change My Love for You
Nothing's Gonna Change My Love for You, euskaraz Ezerk Ez Du Aldatuko Nire Maitasuna Zugatik, 1984ko Michael Masser eta Gerry Goffin musikariek konposatutako amodiozko pop balada abesti bat da. Jatorriz, George Benson abeslari eta gitarra-jotzaileak grabatu eta 20/20 (1985) diskoan argitaratu zuen.
Bertsiorik ezagunena Glenn Medeiros abeslariak abestu eta ''1987ko bere izenpeko diskoan argitaratu zuena da, mundu osoan sekulako ospea bereganatu baizuen, herrialde askotan sailkapenetako lehen postuan edo aurrenekotakoetan sailkatuz. Ondorioz, 1980ko hamarkadako amodiozko popo balada arrakatatsu, ezagun eta entzunenetakoa bat da.
Jalkitze
Geologian, jalkitzea edo deposizioa sedimentuak lurrazaleko puntu batean biltzen diren prozesua eta horren ondorioa da. Ibai, aintzira eta itsasoan gertatzen den sedimentazioa da jalkitze-prozesu nagusietako bat. Gehienetan grabitatez pisuaren eta marruskaduraren indarrek eragiten dute. Prozesu kimikoen bitartez ere gerta daiteke.
Mileto (argipen)
Mileto hitzak hainbat adiera ditu:
Bayarque
Bayarque Almeriako udalerria da.
Cerdá egitasmoa
Cerdá egitasmoa Ildefonso Cerdá y Sunyerrek Bartzelona berritzeko aurkeztu zuen egitasmoa izan zen.
Testuingurua
1859an, Bartzelona, Ildefonso Cerdá y Sunyer polifazetikoak –arkitektoa, ingeniaria, urbanista, jurista, ekonomialaria eta politikaria zen– hiria zabaltzeko proiektua aurkeztu zuen, eta zabalgunea hirigintza plan horri jarraituz eraikitzen hasi ziren, errege agindu baten bidez onartu ondoren.
Cerdá egitasmoa
Osasun baldintzak hobetzeko, erdian patio zabala zuten “etxebizitza uharteak” diseinatu zituen. Kaleek hamar metrotik gorako zabalera izango zuten –ordura artekoak gutxitan iristen ziren lau metrora– eta errailen gaineko zirkulazioa ere aurreikusi zuen. Ez da jakin egungo trafikoa aurreikusiko ote zuen, baina egun, Bartzelonako zabalguneko kaleek oraindik autoentzat egokiak direla erakusten dute. Etxebizitza blokeetan angelu zuzenak ebaki zituen. Hala, kale-gurutze guztiak plaza oktogonal modukoak bihurtu zituen. 20 edo 25 bloketik bat ekipamenduetarako bideratu zuen. Lana eta bertan bizitzea uztartzea ahalbidetzen zuen hiria diseinatzea izan zuen xede. Proiektu progresista zen, baina gizakiaren neurrira egina. Aldirietan antolatutako hiriak baino arrazionalagoa eta humanoagoa zen.
Egitasmoaren eragina eta onarpen eza
Hurrengo urtetan zenbait hirik Cerdáren plana aintzat hartu zuten Erdi Aroko harresiak bota eta zabaltzen hasi zirenean, besteak beste Donostiak (1864) eta Iruñeak (1901). Hala ere, oro har, Cerdáren ekarpenak ez zuen merezitako onarpenik jaso. Jarduera ekonomikoa eta atsedena uztartzeko ahalegina alde batera utzi eta hiri sateliteak bultzatu ziren, kasurik onenetan. Bartzelona bustitzen duen Mediterraneo itsasoaren kostaldean kontrolik gabeko urbanismo basatia nagusitu da gaur arte.
Hirigintza plan horren balioaz eta ordutik burutu diren gehiegikeriez jabetuta, Kataluniako instituzioek 2009a Cerdáren urtea izendatzea erabaki zuten.
Garaiko instituzioek ez zuten begi onez ikusi proiektua eta Espainiako gobernuak nahiz Bartzelonako Udalak ez zioten urtetako lan eskergagatik zor zioten soldata ordaindu. Ildefonso Cerdá sosik gabe hil zen 1876an.
Crax globulosa
Crax globulosa Crax generoko animalia da. Hegaztien barruko Cracidae familian sailkatua dago.
Tylorstown
, 'Pendyrus', Galesko udalerri eta komunitate bat da, Rhondda Cynon Taf konderrian.
Oiongo Udal Liburutegia
Oiongo Udal Liburutegia Foru kalean dago. 1965 ean sortu zen. Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarea ren parte-hartzaile da.
2693 Yan'an
2693 Yan'an asteroide baten izena da. azaroaren 3an aurkitu zuen Purple Mountain Behatokia-ek Nanking Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1977 VM izena zeraman.
Orbitaren ezaugarriak
2693 Yan'an asteroidearen orbitak batezbeste 2,24 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,835 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,645 distantziara. Eszentrikotasuna 0,181 da, eta makurdura orbitala 7,3ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 13.0 da.
NGC 7452
NGC 7452 galaxia bat da, Pisces konstelazioan. Lewis A. Swiftek aurkitu zuen n.
Ilioparsis
Ilioparsis Agonoxenidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Ilioparsis effulgens da.
Dolenice
Dolenice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 142 biztanle ditu eta 4,46 kilometro koadroko azalera. Znojmoko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1318 urtean egin zen.
Zbąszynek udalerria
Zbąszynek Poloniako Lubuszeko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Świebodzin barrutian kokatuta. 94,08 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 8360 biztanle zituen.
.gr
.gr Greziari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Grezierako karaktereak dituzten domeinuak ere erregistratu daitezke.
Kanpo estekak
Toppdomän
ARD
ARD (Arbeitsgemeinschaft der öffentlich-rechtlichen Rundfunkanstalten der Bundesrepublik Deutschland, Alemaniako Errepublika Federaleko irrati-difusioko erakunde publikoen partzuergoa) alemaniar telebista kateen partzuergoa da. 1950eko ekainaren 9an sortu zuten Mendebaldeko Alemaniako irrati-difusioko zerbitzu deszentralizatuen interes komunak ordezkatzeko, baita 1952ko azarotik aurrera telebista kate nazional bat egiteko ere. Europako Irrati-Telebista Batasuneko kide fundatzailea da.
Estatu mailan Das Erste kanal nazionala kudeatzen du, teknikoki Frankfurten ARD-Sternpunkt erakundeak ekoizten duena, baita telebista digitaleko beste esklusibo batzuk ere, Deutsche Welle nazioarteko zerbitzuaz gain, Bonnen kudeatzen dena. Gainera, bigarren kanal publikoarekin (ZDF) bost seinale tematiko ekoizten ditu: 3sat, Arte, KiKA, FUNK eta Phoenix. Alemaniako zerbitzu publiko guztiak (ARD, ZDF eta Deutschlandradio) hileko zuzeneko zerga batekin eta legeak mugatutako publizitatearekin finantzatzen dituzte.
Gaur egun, irrati-difusioko bederatzi taldek osatzen dute ARD:
Sternarchogiton labiatus
Sternarchogiton labiatus Sternarchogiton generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apteronotidae familian.
Fontanarosa
Fontanarosa Italiako udalerri bat da. Avellinoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Fontanarosak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Saint-Bonnet-de-Joux
Saint-Bonnet-de-Joux Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Bonnet-de-Joux udalerrian erroldatutako biztanleak 814 ziren. Familiak 369 ziren, horien artean 128 pertsona bakarrekoak ziren (56 bakarrik bizi ziren gizonak eta 72 bakarrik bizi ziren emakumeak), 141 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 96 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Sociedad Deportiva Compostela
Hasierako taldeak
1928an Santiagon ziren ikasleek Compostela Foot-ball Club taldea sortu zuten. Gerra Zibilaren ondoren Ramón Castromilek taldea birsotu zuen Compostela Club de Fútbol izenarekin baina hirian bazen Club Deportivo Santiago talde indartsuagoa eta 1946an taldea desegin zen.
Sociedad Deportiva Compostela
Club Deportivo Santiago ere desagertu egin zen 1962an eta talde berria eratzea erabaki zen, Sociedad Recreativa Compostela, urte berean Sociedad Deportiva Compostela bihurtu zena. Bigarren B eta Hirugarren mailaren artean aritu zen, harik eta 1990an José María Caneda enpresaria taldeko presidente bihurtu eta honek Fernando Castro entrenatzailea ekarri arte. Hirugarren mailatik hasi eta 1994an Lehen mailarako promozioa jokatu zuen Rayo Vallecanoren aurka. Bi partidak berdinduta bukatu ondoren hirugarren bat jokatu zuten Oviedon (zelai neutralean) eta 3-1 irabazita Lehen mailara igo zen.
Lau urte egin zituen maila gorenean, 1994 eta 1998 artean. Fernando Castro 1995 arte egon zen. 1995-96 denboraldirako Fernando Vazquez fitxatu eta ordurarteo denboraldirik onena egin zuen, lehen itzulian bigarren postuan kokatu baitzen. Hamargarren egin zuen azkenean. 1997-98 denboraldian jeitsiera promozioa jokatu behar izan zuen Villarrealen aurka eta maila galdu zuen.
Saint-Bonnet-de-Joux
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 495 etxebizitza zeuden, 380 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 66 bigarren erresidentzia ziren eta 48 hutsik zeuden. 454 etxeak ziren eta 40 apartamentuak ziren. 380 etxebizitza nagusietatik 253 bere jabearen bizilekua ziren, 116 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 33 etxek bi zituzten, 85 etxek hiru zituzten, 114 etxek lau zituzten eta 147 etxek bost zituzten. 272 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 163 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 160 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Sociedad Deportiva Compostela
Gainbehera
Berriz Lehen mailara itzuli nahian José María Canedak diru ugari xahutu zuen baina ez zuen helburua lortu eta taldeak diru arazo larriak izan zituen eta urte gutxiren buruan mailaz jeitsiarazia izan zen hainbat alditan. 2004-05 denboraldirako Hirugarren Mailan zen berriz. 2006an taldeko ondasun guztiak enkantean saldu ziren, garaikurrak, autoak, garbitegi eta berogailu sistemak eta SD Compostela marka bera ere bai. Sociedad deportiva Campus Stellae talde berria sortu zen aurrekoaren tokia hartuko zuena.
2008-09an hirugarren mailako txapeldun izanda Bigarren B mailara itzuli zen baina urtebete bertan egin ondoren diru arazoe jarraitzen zuten eta denboraldian zehar polizia entrenamenduetan ere sartu zen jokalariei papera eskatzera.
Saint-Bonnet-de-Joux
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Sociedad Deportiva Compostela
Datuak
2023-24 barne:
Esclagne
Esclagne Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Esclagne udalerrian erroldatutako biztanleak 109 ziren. Familiak 42 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 19 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 15 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Saint-Bonnet-de-Joux
Diru sarrerak
2009an Saint-Bonnet-de-Joux udalerrian 374 unitate fiskal zeuden, 807,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.577 euro zen.
Esclagne
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Saint-Bonnet-de-Joux
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 64 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 janari enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 14 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 6 finantziazio enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 9 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Edurne Ormazabal
Edurne Ormazabal Azpiroz (Tolosa, Gipuzkoa, 1963) kazetaria da. 2018az geroztik, Tabakalerako zuzendari nagusia.
Linn Grove (Iowa)
Linn Grove Iowako hiri bat da. Buena Vista konderrian kokatua dago. 2010ean 154 biztanle zituen, 1.51 kilometro koadrotan banatuta.
Saint-Bonnet-de-Joux
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 19 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 2 banku bulegoak, 1 funeraria, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 2 zurginak, 2 iturginak, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak, 1 albaitaria eta 1 apaindegia.
Esclagne
Etxebizitza
2007an 61 etxebizitza zeuden, 45 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 59etxeak ziren. 45 etxebizitza nagusietatik 39 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 5 etxek hiru zituzten, 7 etxek lau zituzten eta 33 etxek bost zituzten. 36 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 13 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 27 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 82 ziren, horien artean 58 aktiboak ziren eta 24 inaktiboak ziren. 58 pertsona aktiboetatik 53 lanean zeuden (32 gizon eta 21 emakume) eta 5 langabezian zeuden (1 gizon eta 4 emakume). 24 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden2 saltokiak eraikuntza enpresenak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 argiketaria.
2000. urtean Esclagne udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saint-Bonnet-de-Joux
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 9 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 2 harategiak, 1 arropa denda zen, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Saint-Bonnet-de-Joux udalerrian 42 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.184 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1  eta anbulantzia 1  bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Soiuz
Soiuz (Союз, "batasuna") Sobietar Batasunak eraikitako espazio-ontzia da.
Edurne Ormazabal
Euskal Herriko Unibertsitatean Psikologian lizentziatu zen. Hala ere, bere lan ibilbidea hedabideetan egin du batik bat. Lehendabizi, Donostiako Herri Irratian eta Deia egunkarian egin zuen lan. Ondoren, Antena 3 Irratian (gerora desagertua) aritu zen. Gero, ETB 1eko Katu Kale saioa aurkeztu zuen hiru urtez. Azkenik, 1990a geroztik Euskadi Gaztea irratiaren koordinatzailea izan da 2008a arte. Orduan, EITBren EITBNET arlo digitalaren ardura hartu zuen; bai eta EITB taldearen zuzendaritza komertziala ere.
Soiuz
1967an jaurti zen espaziora lehenengo aldiz, eta hiru kosmonauta eramateko gaitasuna zuen. Soiuz espazio-ontzia hiru ataletan bereiz daiteke:
Soiuz espazio-ontziak hainbat aldaketa jasan ditu urteen poderioz (informatizazioaren eraginez, adibidez), baina orain arte gehien iraun duen espazio-ontzia da.
Edurne Ormazabal
Horrez gain, Donostiako Zinemaldian parte hartu izan du, aurkezletzat edo sari-emailetzat.
2018an, Tabakalerako zuzendari nagusi izendatu zuten.
Soiuz
Aldaerak
Molinija-M ere Soiuz familiatik dator.
West Wenatchee (Washington)
West Wenatchee Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Chelan konderrian dago, Washington estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Soiuz
Hegaldi eskifatuak
<br style="clear: left" />
Babina lini
Babina lini Babina generoko animalia da. Anfibioen barruko Ranidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Oskar Goñi
Oskar Goñi, pilota arloan Goñi I.a deituraz ezaguna (Atarrabia, Nafarroa Garaia, 1967ko apirilaren 25a) esku huskako pilotari profesional ohia da. Bartzelonako Olinpiar Jokoetan esku huskako pilotan parte hartu zuen. Txoperena III.a, Larragaña eta Ruizekin batera zilarrezko domina lortu zuen, finalean Mexikok menderatuak izanik. Munduko Pilota Txapelketan ere parte hartu zuen, 1990ean Habanan brontzezko domina lortuz.
1992an profesional bilakatu zen; ez zuen garaipen handirik lortu.
Zbiczno udalerria
Zbiczno Poloniako Kujavia-Pomeraniako voivoderriko landa-udalerri bat da, Brodnica barrutian kokatuta. 133,77 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4799 biztanle zituen.
Moeko Nagaoka
Moeko Nagaoka, japonieraz 長岡 萌映子 Nagaoka Moeko, (Hokkaido, Japonia, 1993ko abenduaren 29a) Japoniako saskibaloi jokalari profesionala da. 2016ko eta 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen Japonia ordezkatzen. Tokioko 2020ko Jokoetan zilarrezko domina eskuratu zuen.
Ibilbidea
FIBA 2020ko Asiako Emakumezkoen Kopan, FIBA Women’s World Cup 2018an eta FIBA Women’s Asian Cup 2017an parte hartu du.
Olinpiar Jokoen emaitzak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), zilarrezko domina irabazi zuen Japoniako taldearekin AEBko taldearen (urrezkoa) atzetik eta Frantziakoari (brontzezkoa) irabaziz. Hauek osatzen zuten taldea: Himawari Akaho, Saki Hayashi, Rui Machida, Evelyn Mawuli, Saori Miyazaki, Yuki Miyazawa, Naho Miyoshi, Nako Motohashi, Moeko Nagaoka, Monica Okoye, Maki Takada eta Nanako Todo-k.
Amitābha
Amitābha(sanskritoz: अमिताभ, Amitābha «Argi neurrigabea», ahoskatua) Mahayana budismoaren gogartezko Buda Handia da (Japonian Amida deitua).
Kolore gorriz irudikatzen da, meditazio-jarreran, sartzen ari den eguzkiaren isla modura; argi mugagabearen buda baita, eta maitasunaren eta errukiaren sinboloa.
Historia
Amitabharen gurtza Indian sortu zen K. o. II. mendean, baina han ez zuen arrakasta handirik izan, bai, ordea, Asia erdialdean, Txinan eta, batez ere, Japonian.
Japonian, non batzutan Mida izenez ezaguna da, haren gurtza 650 urte inguruan sartu zen, eta Kamakura Aroan (1185-1337) eragin handia izan zuen bertako zibilizazioan. Gainerako sektetatik bere izaera herrikoi eta indibidualistak bereizten du, eta orobat fedea salbabide gisa hartzeak.
758 Mancunia
758 Mancunia asteroide gerrikoan aurkitutako 758. asteroidearen izena da. 1912ko maiatzak 18an aurkitu zuen H. E. Wood astronomoak Hego Afrikako Johannesburgo hiritik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1912 PE zen.
Tram'Busa
Tram'Busa Euskal Herriko Baionaldea eskualdean eta Okzitaniako Tarnose udalerrian dagoen igarotze azkarreko autobus sarea da. Sarea bi line osatzen du, "X" formako erradiazioa, guztira 5 geltoki partekatzen dituzte Baionan.
Txik Txak marka komertzialaren pean jarduten du, Ipar Euskal Herriko garraiobide guztiak biltzen dituen Euskal Hirigune Elkargoaren barruan.
Diseinua
Euskal Hirigune Elkargoaren arabera, Tram'Busa « ibilgailu berri bat da, tranbiaren abantailak metatzen dituena (azkartasuna, puntualtasuna, erregulartasuna, eskuragarritasuna, erosotasuna), baina ibilgailu klasiko termikoen edo hibridoen malgutasuna mantentzen du (azpiegitura kostu txikiagoak, indarrean azkar sartzea, ustiapen malgutasuna) ». Gainera, sarea ibilgailu erabat elektrikoekin ustiatzen da, bateriak erabiliz. Line bakoitzaren amaiera bakoitzean, pantografo batek horien karga 3 eta 5 minutuen arteko denbora-tarte batean egiteko aukera ematen du. Beraz, ez da beharrezkoa trolebusentzat bezala kable-azpiegitura bat jartzea.
2694 Pino Torinese
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1979 QL izena zeraman.
Tram'Busa
Diseinua
Irizar euskal enpresak egiten ditu ibilgailu enplegatu ezberdinak: ie.tram. 18 metroko luzera duten autobusak dira, 155 eserleku eta tranbia itxura dutenak. TFT pantailez hornituta daude, tranbietan bezala. Denbora errealean informazioa eskaintzen dute. Geltokietan ere badaude.
2694 Pino Torinese
Orbitaren ezaugarriak
2694 Pino Torinese asteroidearen orbitak batezbeste 2,308 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,066 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,55 distantziara. Eszentrikotasuna 0,105 da, eta makurdura orbitala 1,59ºkoa da.
Tram'Busa
Diseinua
Sareko txarteldegia Euskal Herriko markesinaren, Txik Txaken, beste sareen aldean ere desberdina da. Kontakturik gabeko sistema batean oinarritzen da, non txartelak eta txartelak kargagarriak eta elkarreragingarriak diren. Asmoa da txartel bera ordaindu ahal izatea eskualdeko, tokiko eta tokiko txartelekin. Tituluak banatzen dira, ez ibilgailuetan, kaietan baizik, banatzaile automatikoei esker.
2694 Pino Torinese
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 13.4 da.
Tram'Busa
Diseinua
Ordaintzeko modua ere desberdina da Txik Txak markako gainerako sareen aldean. Kontakturik gabeko sistema batean oinarritzen da, non txartelak eta txartelak kargagarriak eta elkarreragingarriak diren. Asmoa da txartel bera ordaindu ahal izatea lurraldeko, nazioko eta nazioarteko txartelekin. Tituluak ez dira ibilgailuetan banatzen, kaietan baizik, banatzaile automatikoen bidez.
Aurrekariak
2010. urtean, Euskal Kosta-Aturri aglomerazio elkargoak garraio publikoaren erakargarritasuna hobetzeko azterlan batzuk egin zituen, Baiona-Angelu-Biarritz ibilbidea ardatz nagusitzat hartuta. Garai hartan, Baionaldeko garraioa garraio publikoaren sareak sei udalerri baino ez zituen: Angelu, Baiona, Biarritz, Bokale, Hiriburu eta Tarnose. Urteko bidaiari kopuruak behera egiten zuen etengabe, eta autoa eskualde barruko joan-etorrien% 80 zen, ibilbide laburrak barne.
Sarea Chronobus izeneko linea batean egituratuta zegoen, Biarritz eta Baiona artean bi adarretatik igarotzen zena. Gainerako lineek, hamar bat linek, orduko zerbitzu bat baino ez zuten, bi gehienez, eta ez ziren Baionaldeko garraioaren benetako eskaria. 2. eta 3. lineak ere baziren, Chronobusekin batera STAB sareko bidaia guztien% 50 baino gehiago egiten zutenak. 2. linea Biarritz eta Baiona arteko Chronobusaren alternatiba zen; 3. lineak, berriz, Baiona eta Tarnose arteko ibilbidea egiten zuen.
Hasierako garapena
2011tik aurrera, sarea berrantolatu egin zen Baionaldean, XXI. mendearen hasieratik ezarritako garraio publikoaren aurkako joera aldatzen saiatzeko. Sareak bere irudia berritu zuen, STABetik Chronoplusera pasatuz. Txartel arruntaren zenbatekoa 1,20 €-tik 1,00 €-ra jaitsi zen. Sarearen estaldura ere zabaldu zen, line berriak gehituz eta Bidarte bezalako udalerri berriei zerbitzua emanez.
Igarotze azkarreko autobusak sare baten "lehen bertsioa" zen, baina oso garapen oinarrizkoa zuen. Chronobus, Baionaldeko garraioko line nagusia, bi linetan banatu zen: <font color="#ffffff"> A1 eta <font color="#ffffff"> A2, enbor komun batekin, eta line hobeto hautemateko aukera eman zuen, ohitu gabeko bidaiarien ikuspegitik konplexua. Ibilbide berri horiek ia Chronobus linea osoa hartzen zuten, eta linea alternatiboaren ibilbidea ere hartzen zuten, STABren 2. linea. STABren 3. eta 4. lineak <font color="#ffffff"> B eta <font color="#ffffff"> C lineak bihurtu ziren. Gainerako lineek pixka bat aldatu zuten ibilbidea, baina, oro har, ikuskera berari eutsi zioten. Line nagusien (letra batekin bereiziak) eta gainerakoen (zenbaki batekin bereiziak) arteko alde nagusia, maiztasun eta autobus artikulatu hobeez gain, autobusentzat erreserbatutako bi errei jarri ziren toki kongestionatuenetan: Baionako erdialdean, Biarritzeko erdialdean eta Angeluko hiribideetan. Aldaketa horren ondorioak 5 urtean garraiatutako bidaiarien kopurua %10 eta %12 bitartean gehitzea izan ziren.
2011ko otsailean, orduko Baionako alkate Jean Grenetek 20,4 milioi euroko diru-laguntza lortu zuen igarotze azkarreko autobus sare bat garatzeko. Orduan, "bigarren bertsio" bat garatu zen, garraio publikoaren zerbitzua are erakargarriagoa izan zedin, non ibilgailu pribatuari modu argian egingo baitzitzaion eraso, ibilgailu pribatua mantsotu eta arteria nagusietan hari zuzendutako errei ugari kenduz. Bertsio horrek bi IAB linea izango lituzke, Baionako iparraldea Biarritzekin (Chronopluseko <font color="#ffffff"> A1 linea gisa identifikatua) eta Baionako hegoaldea Tarnoserekin (Chronopluseko <font color="#ffffff"> B linea gisa identifikatua) lotuko luketenak. Biek 24 kilometro inguru izango lituzkete, eta hamar minutuan behin autobus bat izango lukete noranzko bakoitzean, goizeko 6etatik gauerdira. Baionaldeko biztanleen %50i, inguruko lanpostuen %57ri eta ikasleen %65i emango liekete zerbitzua. Azken datu horiek bihurtu ziren ondoren egingo ziren lanen lema nagusia.
Euskal Hirigune Elkargoa iristea
2017ko urtarrilean hirigune guztiak Euskal Hirigune Elkargoan batu zirenean, Iparraldeko garraio publikoko sare guztiak (Chronoplus, Hegobus, etab.) haien eskuetara pasatu ziren, hiriarteko lineak izan ezik (Transports 64), horiek departamenduaren esku jarraitzen baitzuten. 2019ko uztailera arte ez zuen lortu Akitania Berria eskualdeak hiriarteko garraioaren emakida (lehenago departamenduen esku), eta bere lurraldetik osorik elkargoari igarotzen diren lineen titulartasuna ematea erabaki zuen. Horrela sortu zen garraio publikoaren irudi bateratu berria, sare berri batek lagunduta: Txik Txak.
Horri esker, igarotze azkarreko autobusaren "bigarren bertsioak" argia ikusi zuen azkenean. 2017an hasi ziren lanak. Horien artean, nabarmentzekoa da Santizpirita zubia (ordura arte Baionako udalerriaren ardatz nagusia zena) bi urtez ixtea, Aturri ibaiaren ezkerraldearen eta eskuinaldearen artean. Zubia konponduko zen, 1848an eraikia eta 1912an handitua, galtzadan pitzadurak, krokagailu korrokoiak eta asfaltoaren egoera txarra zituena. Horrez gain, ibilgailu pribatuak zubian duen lekua murrizteko erabiliko litzateke, disuasio-efektu gisa, eta IABren bi lineak igarotzen uzteko. Maubèc kalea ere itxi egin zen, eta, horren ondorioz, hiria zeharkatzen duten ibilbideak asko birbanatu ziren, ekarri zuen. Garai batean eragina izan zuten beste sektore batzuk hauek izan ziren: Baionako 1814ko apirilaren 14ko hiribidea eta BAB bulebarra; Angeluko Baionako hiribidea, Biarritzeko hiribidea eta Jean-Leon Laporte kalea eta Biarritzeko Marne eta Berdun hiribideak.
Inaugurazioa eta bilakaera
Lehen linea 12 kilometroko luzera eta 30 geltoki ditu, Baionagoiena Biarritzeko herriko etxearekin lotzen ditu, Baionako geltokia, Baionako herriko etxea, hainbat merkataritza-guneak Angelun eta Biarrritzeko herriko etxetik pasatuz begizta batekin. Linea 2019ko irailaren 2an jarri zen martxan. Horretarako, inaugurazio bidaia bat egin zen lurraldeko agintari nagusiekin: Jean Rene Etxegarai (Baionako alkatea eta Euskal Hirigune Elkargoko lehendakaria), Claude Olive (Angeluko alkatea) eta Mixel Veunac (Biarritzeko alkatea), besteak beste.
Hala ere, lan guztiak ez zeuden amaituta ordurako, ezta dena prest ere. Oraindik zenbait zati txiki egiten ari ziren, batez ere Angelun, linean eta linearen sorreran, bost hilabete geroago, hau da, 2020. urtearen hasieran. Astebetean, emaitzak nahiko positiboak izan ziren. Euskal Hirigune Elkargoaren arabera, bidaiariak zeuden egun osoan zehar eta erabiltzaileak pozik zeuden. 7 egunetan, jada 85 000 bidaiari baino gehiago garraiatu zituen, jakin-minez edo beharrez, egunero 13 000 inguru. Chronopluseko <font color="#ffffff"> A1 eta <font color="#ffffff"> A2 lineetako bidaiari kopuru hobearekin alderatuta,% 10 gehiago dira. Aldi horretan, hainbat atzerapen izan ziren, baina erabiltzaileak eta gidariak sare berrira egokitu zirelako. Berehala konpondu zituzten. Gorabehera nagusiak izan ziren, batez ere, ibilgailura aurreko atetik sartzea, ate guztiak eskuragarri baitzeuden, eta txartelak nasetan saltzea, erabiltzaile batzuek ez zekiten eta.
Hurrengo asteetan, intzidentzia nagusia izan zen ez zegoela semaforoen arteko konexiorik, eta lehentasuna zutela autobusek sarearen barruan. Angeluko lau bidegurutzetan ibilgailuak gehiegi moteltzen zirela antzeman zen: Atxinetxe, Kadran, Bernain eta Europako biribilgunean. Hainbat izan ziren, halaber, garraio publikorako bakarrik ziren erreiak erabili zituzten edo bidegurutzeren batean bidea oztopatu zuten automobilistak. Pasatzeko maiztasunari dagokionez, 15 minututan hasi zen irailaren hasieran, 13ra urrian eta 11ra 2020ko urtarrilean.
2020an, COVID-19 pandemiaren ondorioz, konfinamenduan zirkulazioak nabarmen murriztu ziren, eta gero pixkanaka berreskuratu ziren. Era berean, SMS bidezko billete zerbitzu bat jarri zen martxan, 15 000 txartel baino gehiago udan bakarrik erabili zirelarik.
Gainera, 2020ko uztailaren 5ean, Philippe Monguillot gidariak bere tram'busa Balishongo geltokian aparkatzen ari zela, zain zeuden bidaiariak tranbian igo zitezen, zenbait gizonek derrigorrezko maskara ez zeramatela konturatu zen, COVID-19 pandemia betean. Hori dela eta, gidari-kabinatik alde egin zuen, eta lau gizonei maskarak jartzeko eskatu zien. Bestela, ibilgailutik alde egiteko eskatu zien. Hala ere, irainduen erantzuna jipoi moduan etorri zen, eta gidaria garun-heriotza egoeran geratu zen Baionako ospitaleko ZIUn. Protesta gisa, 2 000 pertsona inguruk "martxa zuria" egin zuten, autobuseko gidariaren "hilketatzat" jo zutena salatzeko, eta justizia eskatu zuten. Manifestazioaren buruan Philippe Monguilloten alabak eta emaztea zeuden. Azkenik, gizona bizirik mantentzen zuen makinatik deskonektatu behar izan zuten eta lau gizonak hilketagatik atxilotu zituzten.
2019an, Tram'Buseko ibilgailu guztiak, Txik Txak sareko autobusen erdiak, TAD busa eta jinkariak hartzen dituzten Aritxagako kotxetegiak berregituratzeko eta hobetzeko lanak hasi ziren. Horiek sareko autobus elektrikoen kopuru gero eta handiagora egokituko lirateke, lehen hamar Tram'Busak iritsi zirenean hasi zena, eta hurrengo urteetan handitzen jarraituko luke. Lanak 2021eko udazkenean amaitu ziren.
Denbora horretan guztian, igarotze azkarreko autobusaren bigarren lineko lanetakin jarraitu zuten. Hasiera batean, 2020ko urtarrila eta martxoa bitartean inauguratu zen, baina COVID-19 pandemiak 2020ko bigarren erdira arte atzeratu zuen. Ondoren, 2021era arte berriro informatu zuten. Azkenik, 2021eko otsailean, lineak 2021eko apirilaren 26an irekiko zuela iragarri zen, baina, linearekin bezala, udan zehar errematatzeke geratuko dira.
Sarea
Sareak bi linea ditu, guztira 6 udalerri, 50 geltoki eta 23,54 kilometro egiten dituzte.
Geltokiak
Dauden 50 geltokiak hurbileko erreferentzia leku baten izena jasotzen dute. Hala, Baionako tren geltokiaren ondoan dagoen geltokiak Baionako geltokia du izena, eta BAB2 merkataritza gunea dagoen tokian dagoenak, BAB2.
Disuasio-aparkalekuak
Sareak 3 disuasio-aparkaleku ofizial ditu guztira, seinaleztatuta eta araututa.
Ustiapena
Gaur egun, Keolis Euskal Kosta-Aturri enpresak ustiatzen du sarea.
Maiztasunak
Pasatzeko maiztasunak Tram'Busa hartzen den linearen, egunaren eta egunaren araberakoak dira.
Flota
Sarean 18 ibilgailuk egiten dute lan guztira.
Tarifak
2022ko uztailaren 4tik aurrera, Txik Txak sareko tarifak bateratu egingo dira, eta berdin-berdinak izango dira linea eta zerbitzu guztietarako, SNCFk emandako tren-zerbitzuetarako izan ezik, horiek garraio-titulu propioak baitituzte.
Bidaiariak
Hauek dira sareko bidaiarien datuak:
Guarda (Portugal)
Guarda Portugalgo Iparraldeko Beira Interior azpieskualdeko Guardako barrutiko hiriburua da. 2011ko erroldaren arabera 42.541 biztanle zituen.
Historia
I mendeko kastro erromatar-lusitaniar batean dago hiriaren jatorria.
Guarda Antso I.a Portugalgoak sortu zuen 1199 urtean, diozesia Egitaniatik bertara pasatzerakoan eta katedrala eraikitzeari ekin zion. Erromanikoa zen baina ez zuen asko iraun, beste bat eraiki baitzuten bere lekuan, hau ere nahiko xumea. XIII mendean herriko juderia garrantzitsua zen jada, eta XV menderako 600-850 biztanle artean izan zituen, tartean Espainiatik kanporatuak izan zirenak.
XIV mendean Fernando I.a Portugalgoak Guarda gotortzea erabaki zuen, Gaztelarekiko mugan baitzegoen eta gaztelua eraiki zuen. 1390an Katedral handia eraikitzen hasi ziren, gaur egungo Guardako katedral ezaguna, 1540an bukatu zuten.
Geografia
Serra da Estrela mendizerraren ipar-ekialdean dago eta Portugalgo hirien artean garaiera handienean kokaturik dagoena da, 1.056 metrotan. Mediterraner klima hotza du beraz.
Victoria Vera
Victoria Pérez Díaz (Madril, ), Victoria Vera izen artistikoz ezaguna, espainiar aktorea da. Diktaduraren azken urteetan hasi zuen bere ibilbidea, eta Espainiako Trantsizioko musetako bat izan zen. Anthony Quinn, Omar Sharif eta Alice Cooper abeslaria bezalako izarrekin filmatu du, eta 1980ko hamarkadan Espainiako zinemako film esanguratsuenetako batzuen protagonista izan zen, hala nola Asignatura aprobada (1988an atzerriko film onenaren Oscar sarirako izendatua). 1990eko hamarkadatik aurrera, bere lana telebista eta antzerkiaren munduan zentratu da.
Bédar
Bédar Almeriako udalerria da.
Plainemont
Plainemont Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Plainemont udalerrian erroldatutako biztanleak 56 ziren. Familiak 24 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 24 etxebizitza zeuden, 23 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 1 bigarren erresidentzia bat zen. Etxebizitza guzti hauek 24etxeak ziren. 23 etxebizitza nagusietatik 21 bere jabearen bizilekua ziren, 1 alokairuan okupaturik zegoen eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 1ek hiru zituen, 9 etxek lau zituzten eta 12 etxek bost zituzten. 18 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 9 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 12 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 39 ziren, horien artean 27 aktiboak ziren eta 12 inaktiboak ziren. 27 pertsona aktiboetatik 23 lanean zeuden (14 gizon eta 9 emakume) eta 4 langabezian zeuden (2 gizon eta 2 emakume). 12 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Plainemont udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hyosciurus heinrichi
Hyosciurus heinrichi Hyosciurus generoko animalia da. Karraskarien barruko Callosciurinae azpifamilia eta Sciuridae familian sailkatuta dago.
Plainemont
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Dolní Bečva
Dolní Bečva Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.937 biztanle ditu eta 20,04 kilometro koadroko azalera. Vsetín barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1379 urtean egin zen.
Coelorinchus braueri
Coelorinchus braueri Coelorinchus generoko animalia da. Arrainen barruko Macrouridae familian sailkatzen da.
Tynewydd
, Galesko herri bat da, Rhondda Cynon Taf konderrian.
Garazi Murua
Garazi Murua Astorkiza (Getxo, 1995eko urtarrilaren 24a) bizkaitar futbolaria da, atzelari postuan jokatzen duena. Gaur egun Espainiako Emakumezkoen Futbol Superligan aritzen den Athletic taldeko jokalaria da.
RTL Television
RTL Television (Radio Télévision Luxembourgen akronimoa), normalean RTL deitua, alemaniar telebista kate bat da, RTL Group taldearena dena.
Kanalak 1984ko urtarrilaren 2an hasi zituen bere emisioak RTL Plus bezala. Geroago, alemaniar merkataritza-kanal nagusietako bat bihurtu zen, Sat.1 arerio nagusia izanda. 1993 eta 1997 bitartean, 1999an, 2001ean eta 2003 urteaz geroztik, Alemaniako merkatuan ikus-entzule gehien dituen telebista da.
RTLek bertsioak ditu Austria eta Suitzarako, programa propioak dituztenak.
L'Île-d'Olonne
L'Île-d'Olonne Frantziako udalerri bat da, Vendée departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an L'Île-d'Olonne udalerrian erroldatutako biztanleak 2.579 ziren. Familiak 959 ziren, horien artean 192 pertsona bakarrekoak ziren (104 bakarrik bizi ziren gizonak eta 88 bakarrik bizi ziren emakumeak), 325 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 400 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 42 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 1.263 etxebizitza zeuden, 977 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 236 bigarren erresidentzia ziren eta 50 hutsik zeuden. 1.174 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 977 etxebizitza nagusietatik 832 bere jabearen bizilekua ziren, 136 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 5 etxek gela bat zuten, 28 etxek bi zituzten, 179 etxek hiru zituzten, 347 etxek lau zituzten eta 418 etxek bost zituzten. 865 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 393 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 528 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.655 ziren, horien artean 1.240 aktiboak ziren eta 415 inaktiboak ziren. 1.240 pertsona aktiboetatik 1.144 lanean zeuden (628 gizon eta 516 emakume) eta 95 langabezian zeuden (36 gizon eta 59 emakume). 415 pertsona inaktiboetatik 151 erretiraturik zeuden, 121 ikasten zeuden eta 143 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an L'Île-d'Olonne udalerrian 1.045 unitate fiskal zeuden, 2.744,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.378 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 89 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 25 eraikuntza enpresak ziren, 14 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 6 higiezinen enpresak ziren, 10 zerbitzu enpresak ziren, 8 administrazio publikoko enpresak ziren eta 8 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 38 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 7 igeltseroak, 6 margolariak, 3 zurginak, 6 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 4 ile apaindegiak, 4 jatetxeak eta 2 higiezinen agentziak.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 arraindegia zen.
2000. urtean L'Île-d'Olonne udalerrian 42 nekazaritza-ustiategi zeuden, 540 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Forino
Forino Italiako udalerri bat da. Avellinoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Forinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Crax fasciolata
Crax fasciolata Crax generoko animalia da. Hegaztien barruko Cracidae familian sailkatua dago.
759 Vinifera
759 Vinifera asteroide gerrikoan aurkitutako 759. asteroidearen izena da. 1913ko abuztuak 26an aurkitu zuen Franz Kaiser astronomo alemaniarrak Heidelbergeko behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1913 SJ zen.
Lisbon (Iowa)
Lisbon Iowako hiri bat da. Linn konderrian kokatua dago. 2010ean 2,152 biztanle zituen, 5.55 kilometro koadrotan banatuta.
Nikolas Makiavelo
Nikolas Makiavelo —jatorrizko izena: Niccolò di Bernardo dei Machiavelli— (Florentzia, 1469ko maiatzaren 3a - Florentzia, 1527ko ekainaren 21a) Italiako politikaria, filosofoa, musikalaria, olerkaria eta idazlea izan zen, Pizkundeko pentsalari handienetakoa.
Batik bat teoria politikoengatik ezaguna da: boterea kudeatzean, errealismoa eta pragmatismo hotza nabarmendu zituen, gizakiaren ikuspegi ezkor batean oinarrituz. Errepublika ezin hobea lortzeko modua gogoetagai izan zuen. Printzea izeneko tratatuan —egun ere aipatua eta eztabaidatua da— bere ikuspegia ondu zuen. Haren idatziek hurrengo mendeetako politikari eta estatu-gizonetan aztarna utzi zuten: hari zor zaio 'makiavelismo' hitz eta ikuspegi politiko-filosofikoa.
Bizitza
Nikolas Makiavelo San Casciano in Val di Pesa herrixkan jaio zen, Florentziatik 15 kilometrora, 1469ko maiatzaren 3an. Gurasoak Bernardo dei Machiavelli eta Bartolomea di Stefano Nelli zituen: biak ere familia aberatsetan jaioak izan arren, aitaren zorrengatik, pobrezian bizi ziren.
1494 eta 1512 artean, bulego publiko baten arduradun izan zen. 1512 an denbora labur batez preso izan zen Florentzian 22 egunez, baita gogor torturatua ere (ikus behean), eta gero erbesteratuta izan zen Sant Andreara. 1527 an hil zen, Florentzian.
Gaztaroa
Haren gaztaroan, Florentzia bi kontrako joera politikoko hiria zen: batak Girolamo Savonarola zuen buruzagi, eta besteak, Lorentzo. Savonarolak Florentzia ren aberastasunean botere handia izan zuen arren, Makiavelo eszeptikoa izan zen hari buruz, eta Printzean zoritxarreko profetatzat jotzen du. Bere eskolako idazlerik hoberentzat hartu zuten.
Zerbitzu zibila
Makiavelo Florentziako zerbitzu militar askean zerbitzatu zuen. Lau urtez, bulego publiko batean izan zen idazkaria. Geroago, kantziler izendatu zuten. Errepublikaren zereginetako rol garrantzitsua hartu zuen: haren dekretuek eta bere erregistroek iraun egin dute. Lehen misioa 1499an izan zuen, Caterina Sforzarentzat, «Forliko nire damarentzat». Printzearako, Makiavelok irakaspen hau atera zuen: «jendearen konfiantza irabaztea indarrarekin fidatzea baino hobe da». Oso kontzeptu garrantzitsua izan zen harentzat, eta adierazi zuen boterea eraman nahi dutenentzat biziki garrantzitsua dela. 1500ean, Frantziara bidali zuten, Luis XII.a Pisaren kontrako guda haientzat onuragarria zela konbentzitzeko.
Miriam Hopkins
Ellen Miriam Hopkins (1902ko urriaren 18a - 1972ko urriaren 9a) estatubatuar aktorea izan zen. 1930ean hasi zen zineman Paramount Pictures ekoiztexearen eskutik.
Nastoceras
Nastoceras Symmocidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Nastoceras colluellum da.
Nikolas Makiavelo
Zerbitzu zibila
Alejandro VI.a aita santuak eta bere seme Cesare Borgiak, Valentino dukeak, Makiaveloren bizitza publikoa markatu zuten. Bi pertsonaiek leku handia dute Printzean. Makiavelo miretsita zegoen Cesare Borgiaren aginteraren eraginkortasunaz eta gupidagabekeriaz, Rimirro de Orco haren menpeko buruzagietako bat hiltzeko aginduz erakutsi zuen bezala, Borgiari iruditzen baitzitzaion Rimirro de Orcoren ankerkeria zentzugabea bere agintea arriskuan jartzen ari zela. Horregatik, kritikari batzuen ustez, Printzea idazlaneko heroia Cesare da. Hala eta guztiz ere, dukea Printzean besteen dirutzaz aberasten eta modu berean erortzen den gizon bat dela agertzen da. Cesare Borgia humanista handia izan zen halaber, eta Leonardo da Vinci kontratatu zuen margolan batzuk egiteko. Hainbatetan, Makiavelok Leonardorekin bat egin zuen, eta berarekin luzeak solastatu.
Maximiliano enperadorea garai hartako gizon interesgarrienetariko bat izan zen, eta haren izaera zenbaitek itxuratu zuten, baina Makiavelok deskribatu zuenez, ez zuen behar besteko izaera gogortasunik, ezta bere planak burutzeko edota bere nahiak betearazteko gaitasunik ere. Beste pertsonaia batzuk ere aztertu zituen; adibidez, Fernando II.a Trastamarakoa: erlijioaren aitzakian konkista handiak lortu zituen gizontzat jotzen zuen, eta harekiko beldurra ere agertu zuen.
Makiaveloren azken urteak zerbitzu publikoan Cambraiko Ligaren inguruko ekintzetan pasatu zituen, hau da, Europa ko hiru potentzia garrantzitsuenekin. Liga hori Aita Santuarekin batera sortu zen 1508an, Veneziako errepublika suntsitzeko. Agnadelloko guduaren ondoren, Veneziak egun batean galdu zuen zortziehun urtean lortu zuena. Gudu horren ondorioz, Aita Santuaren eta Frantziaren arteko liskarra sortu zen, eta Florentzia babesik gabe utzi, Aita Santuaren menpe. Elizak Medici familiaren itzulera inposatu zuen 1512ko irailean. Horren ondorioz, errepublika gainbehera joan zen eta, horrekin batera, Makiavelo zerbitzu publikoetatik kaleratu zuten, eta haren ofizial ibilbidea bukatu.
Erbestea
Medicien itzuleran, Makiavelok lanpostua mantentzeko esperantza zuen, Florentziako agintari berriekin. Makiavelok Lorentzo Mediciren agintea miresten zuen; hainbeste, non Printzea Lorentzo Mediciri eskaini zion. Aldiz, 1512ko azaroaren 7an kaleratu, atxilotu eta torturatu egin zuten, 22 egunez, Medici jauntxoen kontrako matxinada batean parte hartu zuelakoan, faltsuki bada ere. Harekin batera, bere lagun Giovanni Battaini eta beste hogei pertsona gehiago ere atxilotu zituzten. Atxiloaldiak ondorio gogorrak utzi zizkion.
Aita santu berri Leon X.a Makiavelo askatzeko negoziazioetan aritu zen. Amnistia baten bitartez aske geratuta, familiaren Sant Andreako etxaldera erretiratu zen, Florentziatik hamaika kilometrora. Hor bizi izan zen bere jabetzako basoetako zuhaitzak mozteko kontratatutako langile batzuekin, haien nekazaritza eta abeltzaintzako lana gainbegiratzen, eta haiekin solasean, baita poesia idazten ere. Hiriko lagunek bizkarra ematen zioten. Gauero, langile arropak eranzten zituen, eta gorteko arropa dotoreak janzten, berberak idatzita utzi zuenez.
Makiaveloren pentsamenduari buruzko ikuskerak
Oro har, hiru ikuskera agertu dira Makiaveloren pentsamenduaren gainean:
Zinikoa, antrikristoa
Leo Straussen iritziz, Makiavelo gaizkiaren maisu bat da, batez ere moral kristauaren deuseztatzea bilatzen duena. Haren obrak, balioei balio berriak ematearen erakusgarri, irakaskuntza normatiboa, kristaua, beste batek ordezkatzen du: makiavelikoak. Horrela, erlijioa eta etika instrumentu bat gehiago baino ez dira, ordena eta segurtasuna bermatzeko interes oligarkikoei obeditzen dien tresna besterik ez, boterea mantendu eta handitzeko bidean inolako agindu moralen aurrean belaunikatzen ez dena, tiranikoa. Nietzschek Makiavelo goraipatu egin zuen, eta bere gustutik gertuen dagoen pentsalari gisa dakusa.
Abertzalea
Risorgimentoan sorturiko ikuskera baten arabera, pentsaera makiavelikoa Italiaren batasuna bilatzeko borrokaren adierazpide goiztiar bat da. Bere arima baino maiteago omen zuen bere aberria (Florentzia, ez Italia), Vettoriri 1527an idatzitako eskutitzean zionez. Arriskuen aurrean ez omen da era moral eta justuan aritu behar, ustez nork bere bizia salbatu eta askatasuna bermatuko duen bidea hartu behar da, edozein dela ere. Hala ere, ikuspegi hori zalantzagarria da, gorago azaldu direnen mende baitago.
Zientzialari politikaria
Pasioetan, sentimenduetan jartzen du oinarria. Arrazoimen hotza, sentimenduen, bulkaden menpeko gisa (Fleisherren ikuskera), nahiz eta helburu batzuk lortzeko ezinbestekoa den sentimenduak menperatzea, hondamendira eraman ez gaitzaten. Argi dago arrazoiak aldartean errotutaegon behar duela, moraltasunaz haraindiko bertutean. Horrela, bulkada oinarrizkoena, sentimendu eta borondatez osatuta egongo da, baina beharrezko arrazoimenaz horien erabilera zuzena egiteko.
Zblewo udalerria
Zblewo Poloniako Pomeraniako voivoderriko landa-udalerri bat da, Starogard barrutian kokatuta. 137,79 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 11550 biztanle zituen.
Sternarchogiton nattereri
Sternarchogiton nattereri Sternarchogiton generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apteronotidae familian.
Benitagla
Benitagla Almeriako udalerria da.
Willard Boyle
Willard Sterling Boyle (Amherst, Eskozia Berria, 1924ko abuztuaren 19a - Wallace, Eskozia Berria, 2011ko maiatzaren 7a) kanadar fisikaria izan zen.