cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Abdelkader (pastorala)
Abdelkader pastoralaren berrikuntzak
- Garaiko osasun neurriak zirela eta, emanaldietara hurbiltzeko COVID Osasun Ziurtagiria (txerto en bi dosien ziurtagiria edo 24 orduren barruan eginiko antigeno en testa edo PCR aren emaitza) aurkeztu behar izan zen eta pastoralaren lau agerraldi izan ziren (1.000 ikuslerentzako lekua izan zuten lau emanaldi), gainontzeko urteetan pastoralaren bi taularatze izan ohi direnean. Azken neurri hau zela eta, ikuslegoa eszenatokitik oso hurbil izan zen eta oholtza ia lurrean kokatuta, intimitate gehiago emanez pastoralari.
- Protagonista Abdelkader jakintsu musulmana da, historian lehen aldiz kristau ez den sujeta. Jean-Louis Davantek liburuxkan dio pastorala Ongiaren eta Gaizkiaren borrokan oinarritzen dela; pastorala katoliko sortu zenez, "Kiristiak" eta "Türkak" kontrajartzen ziren, Ongiaren eta Gaizkiaren izenean. Davanten ustez, Europa erlijiotik aldendu denez, beste hiztegi bat proposatu behar da, Urdinak eta Gorriak. Eta Abdelkader, trajeriako heroi musulmana, urdinen atetik atera zen.
- Dantzari dagokion berritasuna, berriz, satan gorrien ondoan satan urdinak ateratzea izan zen, eta horiek arabiarrez hitz egin eta kantatu zuten.
Belgium (Illinois)
Belgium  Illinoiseko herri bat da. Vermilion konderrian kokatua dago. 2010ean 404 biztanle zituen, 1.12 kilometro koadrotan banatuta.
Gambettola
Gambettola Italiako udalerri bat da. Forlì-Cesenako probintzian kokatuta dago, Emilia-Romagna eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Gambettolak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Jihlava
Jihlava (Iglau) Txekiar Errepublikako hego-erdialdean kokatutako hiria da. Jihlava ibaiaren ertzean dago. Vysočina eskualdearen zentro administratiboa da. 2012an 50.598 biztanle zituen.
George Westinghouse
George Westinghouse, Jr (1846ko urriaren 6a, Central Bridge, New Yorkeko estatua - 1914ko martxoaren 12a, New York) estatubatuar enpresaburu eta asmatzaile bat izan zen.
Nikola Tesla ingeniaria eta asmatzailearen 400 patentetik gora erosi eta haren kontzeptu eta asmakuntza askoren bultzatzaile ekonomikoa izan zen. EEBBetan Teslak eta berak defendatzen zuten korronte alternoaren hedapen eta ezarrera bultzatuarazi zuen, horretarako Thomas Edison asmatzailearekin Korronteen gerra delakoan lehian jardun zutelarik.
1886an Pittsburgh hirian Westinghouse Electric enpresa sortu zuen, gerora General Electric enpresarekin lehia gogorran sartuko zena.
Farlowella taphorni
Farlowella taphorni Farlowella generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Wirt (New York)
Wirt Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Allegany konderrian kokatuta dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Ritsurin lorategiak
Ritsurin lorategiak (栗林公園), Japoniako Shikoku uharteko hiria den Takamatsun dauden lorategi historiko ezagunak dira.
Historia
Ikoma Takatoshi daymioa hasi zen lorategiak eraikitzen 1625ean, bereziki hegoaldeko putzua. 1642an Matsudaira Yorishigek hartu zuen hiriaren agintea eta berak ere lorategiak lantzeari ekin zion. Ehun urtetan zehar zabalkuntza eta gehigarri berriak osatu ziren. 1875ean Meiji gobernuak publikoari ireki zion.
1953an Japoniako ikuspegi ederrenen artean sartu zuten, (日本の特別名勝 Nihon no Tokubetsu Meishō).
Metathénardita
Metathénardita sulfato motako minerala da.
Ritsurin lorategiak
Egitura
750.000 metro koadroko azalera dauka eta hainbat eremu eta eraikin aipagarri ditu:
Haragijale
Haragijalea edo karniboroa haragia janez elikatzen den izaki biziduna da. Harrapakinak ehizatzen dituztenei harrapari deritze, eta hildako animaliak jaten dituztenei, berriz, sarraskijale. Zentzu orokorrean, gehienbat haragiaz elikatzen diren animaliak hartzen dira haragijaletzat. Haragia besterik jaten ez dutenak nahitaezko haragijaleak dira. Landare haragijaleek intsektuak eta bestelako artropodo batzuk atzematen dituzte. Onddoen artean ere badira haragijaleak.
Gatteo
Gatteo Italiako udalerri bat da. Forlì-Cesenako probintzian kokatuta dago, Emilia-Romagna eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Haragijale
Animali haragijaleak
Animali haragijaleen adibide batzuk hauek dira:
Landare haragijale
Landare haragijaleek intsektuak eta bestelako artropodo batzuk ere existitzen dira. Landare intsektujalea edo landare haragijalea, intsektuak edo bestelako ornogabe txikiak harrapatzeko moldaerak dituen landarea da, era horretan bere elikatze-beharren zati bat lortzen duena.
Farlowella venezuelensis
Farlowella venezuelensis Farlowella generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Etiopiako Gerra Zibila
Etiopiako Gerra Zibila 1974an Haile Selassie eta 1991n Mengisturen erregimen komunista eroraraztearen arteko aldia eta gatazka da. Hainbat gerrilla edo mugimendu sezesionistaren eta Etiopiako estatuaren arteko segidako gatazka armatu ezberdinen karakterizatzen da, gobernua botatzen amaitu zuena eta Etiopiako Herri Errepublika Demokratikoarekin amaituz.
1991 eta 1998 arteko gerraostean, 500.000 borrokalari ohi desmobilizatu ziren, gehienbat, talde armatuko matxinoetakoak; horietako asko alderdi politiko bihurtu ziren, eta euren gerrillariak armak utzi, edo Etiopiako indar armatu berrietan sartu ziren; azken urtearen amaieran borrokan jarraitzen zuen talde nagusia FLO zen.
Jatorria
1970eko hamarkadaren hasieran, Etiopia munduko herrialde txiro eta atzeratuenetakoa zen Haile Selassieren erregimen erdi feudalaren ondorioz, botere guztia enperadorearengan kontzentratzen baitzuen, alderdi politikoen existentzia debekatuz. Gutxi gorabehera 1974rako erregimenak desadostasun publiko handia jasaten zuen Eritreako gerrillarien eskutik jasandako porrot militarrengatik areagotua eta Wolo eta Tigray probintzietan gosete sakon baten ondoren.
Ezkerreko talde politikoek bultzatutako desadostasun herrikoia Armadara iritsi zen; maila baxuko ofizial talde batek iraultza bat gidatu zuen 1974ko irailaren 12an, eta Enperadorea erorarazi zuen estatu-kolpe baten bidez.
Mureaumont
Mureaumont Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Mureaumont udalerrian erroldatutako biztanleak 155 ziren. Familiak 52 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 70 etxebizitza zeuden, 57 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 69 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 57 etxebizitza nagusietatik 51 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 3 etxek bi gela zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 12 etxek lau zituzten eta 30 etxek bost zituzten. 40 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 27 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 24 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 94 ziren, horien artean 66 aktiboak ziren eta 28 inaktiboak ziren. 66 pertsona aktiboetatik 59 lanean zeuden (36 gizon eta 23 emakume) eta 7 langabezian zeuden (6 gizon eta 1 emakume). 28 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren eta 1 informazio eta komunikazio enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saint-Égrève
Saint-Égrève Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2007an 15.432 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Égrève udalerrian erroldatutako biztanleak 15.432 ziren. Familiak 6.241 ziren, horien artean 1.835 pertsona bakarrekoak ziren (692 bakarrik bizi ziren gizonak eta 1.143 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.874 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.924 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 608 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 6.678 etxebizitza zeuden, 6.362 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 77 bigarren erresidentzia ziren eta 239 hutsik zeuden. 2.418 etxeak ziren eta 4.244 apartamentuak ziren. 6.362 etxebizitza nagusietatik 4.129 bere jabearen bizilekua ziren, 2.096 alokairuan okupaturik zeuden eta 137 doan lagata zeuden; 91 etxek gela bat zuten, 487 etxek bi zituzten, 1.549 etxek hiru zituzten, 2.109 etxek lau zituzten eta 2.126 etxek bost zituzten. 4.246 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 3.280 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 2.387 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 10.135 ziren, horien artean 7.205 aktiboak ziren eta 2.930 inaktiboak ziren. 7.205 pertsona aktiboetatik 6.699 lanean zeuden (3.437 gizon eta 3.262 emakume) eta 506 langabezian zeuden (235 gizon eta 271 emakume). 2.930 pertsona inaktiboetatik 852 erretiraturik zeuden, 1.063 ikasten zeuden eta 1.015 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Égrève udalerrian 6.409 unitate fiskal zeuden, 15.548,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.060 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 786 komertzioetatik, 6 erauzte enpresak ziren, 9 janari enpresak ziren, 9 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 38 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 72 eraikuntza enpresak ziren, 217 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 41 garraio enpresak ziren, 39 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 12 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 37 finantziazio enpresak ziren, 36 higiezinen enpresak ziren, 110 zerbitzu enpresak ziren, 125 administrazio publikoko enpresak ziren eta 34 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 101 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 2 supermerkatuak, 3 brikolaje denda handika, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 8 okindegiak, 3 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 4 liburu dendak, 12 arropa dendak, 10 etxerako tresna dendak, 1 zapata-denda zen, 3 elektrotresna dendak, 34 altzari dendak, 7 kirol-dendak, 3 lur eta paretak apaintzeko dendak, 1 lurrin-denda zen, 2 bitxi-dendak eta 3 lore-dendak ziren.
2000. urtean Saint-Égrève udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 3 psikiatriko, osasun-zentro 1 bat, 6 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an 5 haur-eskola eta 7 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Saint-Égrève udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 541 ikaslekin.
Saint-Égrève udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Takamatsuko gaztelua
Takamatsuko gaztelua (松山城)Japoniako Shikoku uharteko Takamatsu hirian dagoen gaztelu japoniarra da.
Historia
1575 urtean eraiki zuen Ishikawa leinuak, baina berehala Mōri leinuak hartu zuen. Izan ere, Seto-ko barne itsasoa kontrolatzeko gaztelu egokia zen eta, horregatik, hainbat agintari izan zituen.
1582an, Toyotomi Hideyoshik setiatu zuen. Alde batetik, dikeak erabiliz, ondoko ibaiak gaztelurantz bideratu eta urez bete zuen; bestetik, etengabe sua jaurti zuen. Horrela hartu zuen gaztelua eta 1598 arte haren eskuetan egon zen.
Jarmina
Jarmina (Jahrmein edo Hermann alemanez, hungarieraz Járomnaszentmiklós, serbieraz Јармина) Kroaziako ekialdeko udala da, Eslavonian, Vukovar-Syrmia eskualdean.
Historia
Historikoki Eslavoniako lurraldea izan da. Hala ere, Bigarren Mundu Gerra baino lehen biztanle gehienek alemanieraz hitz egiten zuten; Danubioko suabiarrak edo Donauschwaben bezala ezagutzen zitzaien. 2011ko zentsoan 2.458 biztanle zeuden eta horietatik % 99,27 kroatak ziren.
Kroaziako Independentzia Gerran hildakoei eskainitako monumentua du; bertan gerran hildako hamabost pertsonen izenak jaso ziren.
Smala
Smala (زمالة zmāla magrebtar arabieratik), Iparraldeko Afrika n, tribu bat ezartzen den kanpadenda talde bat da, hau da, tribu-buruzagi bat buru duen klan bat, bere familia zabal osoa, soldaduak, zerbitzariak... artaldeaz eta beste ondasun batzuez gain.
Izena Abdelkader ren Smala ospetsutik sortu zen, Aljeria ko frantziar kolonizazioan heroikoki aurre egin zuenetik. Orleanseko Henrike k, Aumaleko dukea k, Luis Filipe Frantziako erregeraren semeak, europar erasoaldiaren buru izan zenak, smala "30.000 pertsonako benetako hiri ibiltari bat" bezala deskribatu zuen.
Etimologia
Smala (subst. fem.) زمالة zmāla magrebtar arabieratik dator, eta, aldi berean, amazig tazzmaltetik ( ⵜⴰⵣⵣⵎⴰⵍⵜ tifinag hizkuntzan), "bilera", "jendetza" esan nahi duena
Busto (argipena)
Busto hitzak adiera zenbait ditu:
Faux-Vésigneul
Faux-Vésigneul Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Faux-Vésigneul udalerrian erroldatutako biztanleak 235 ziren. Familiak 87 ziren, horien artean 17 pertsona bakarrekoak ziren (17 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 17 bakarrik bizi ziren emakumeak), 25 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 41 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 104 etxebizitza zeuden, 90 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 102 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 90 etxebizitza nagusietatik 80 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 3 etxek hiru zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 71 etxek bost zituzten. 75 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 37 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 46 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 163 ziren, horien artean 127 aktiboak ziren eta 36 inaktiboak ziren. 127 pertsona aktiboetatik 120 lanean zeuden (65 gizon eta 55 emakume) eta 7 langabezian zeuden (4 gizon eta 3 emakume). 36 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Faux-Vésigneul udalerrian 93 unitate fiskal zeuden, 250 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.168 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 iturgina zen eta 1 ile apaindegia.
2000. urtean Faux-Vésigneul udalerrian 25 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.375 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Busturialdeko Hitza
Busturialdeko hitza 2005eko abenduaren 15ean sortu zen euskara hutsezko egunkaria da. Busturialdeko eskualdea osatzen duten 20 herrietako albisteak biltzen ditu: Ajangiz, Arratzu, Bermeo, Busturia, Ea, Elantxobe, Ereño, Errigoiti, Forua, Gautegiz Arteaga, Gernika-Lumo, Ibarrangelu, Kortezubi, Mendata, Morga, Mundaka, Murueta, Muxika, Nabarniz eta Sukarrieta.
Bi egoitza ditu, bat Bermeon eta bestea Gernika-Lumon. Zuzendaria Oihana Cabello da, zuzendariordea Maite Orue eta gaur eguneko kudeatzailea berriz, Izaskun Gonzalez. Guztira, 9 langile daude taldean: zuzendaria, bost kazetari, kudeatzailea, komertzial bat eta zierreko arduraduna. Horiez gain egunero egunkaria banatzeaz arduratzen diren langileak ere badaude.
Busturialdeko hitza, haibat norbanakok eta eragilek urteetan egindako lanari esker jaio zen, honako helburuarekin: Busturialdeko herri informazioan euskarazko prentsak duen hutsunea betetzea. Hitza proiektuetan zazpigarena da Busturialdeko hitza. Lehendik kalean ziren Tolosaldeko Hitza, Oarsoaldeko Hitza, Lea-Artibaialdeko Hitza, Urola Kostako Hitza, Goierriko Hitza eta Irutxuloko Hitza. Aurreko sei hitzen moduan, Busturialdeko Hitza ere eskualdeko euskalgintzako taldeen, gizarte eragileen eta EKT (Euskarazko komunikazio Taldea) Bertako Hedabideen artean sortu zen. 42 elkarte eta enpresak egin dute bat Busturialdeko Hitzarekin: euskalgintza, ikastolak, ikastetxeak, enpresa eta kooperatibak, kultur elkarteak, kirol elkarteak, euskaltegiak... Hasiera batean Asteartetik Igandera bitartean argitaratzen bazen ere, diru laguntza faltagatik, 2007ko otsailaz geroztik asteartetik larunbatera bitarte argitaratzen da soilik. Izan ere, herri bakoitzeko udalekin eta alderdi politikoekin jarri ziren kontaktuan egunkariko arduradunak bere garaian, proiektuaren egoera azaltzeko eta udal bakoitzari urtean biztanleko hiru euro inguruko laguntza eskatzeko. Bermeoko eta Muruetako udalek soilik eman zioten hasiera batean laguntza proiektuari. Gainontzekoek proiektuaren izaera pribatua argudiatu zuten eskaera errefusatzeko. Gaur egun, ahozko hitzarmenak egin dira eskualdeko beste udal batzuekin diru laguntzak hartzeko, baina oraindik sinatu gabe daude.
2007ko azaroaren 16an, gaur egungo kazetaritza eredura egokitzea ezinbesteko ikusita, erronka berri bati ekin zion Busturialdeko hitzak. Diseinu berriarekin argitaratzeaz gain, edukia ere aldatu zuen. Modu honetara, berehalako albisteak, jendearen argazkiak, erabiltzaileen bideoak, eta kirolarekin, kulturarekin, euskalgintzarekin, politikarekin edota beste edozein esparrurekin zerikusia duten eragileek elikatutako blogak oinarritzat dituen webgune berria jarri dute martxan. Webgune horretan argitaratzen dena egunero papereko edizioan islatzen da gero, webgunetik datorrela nabarmentzen duen diseinuarekin.
Concha Laca
Concha Laca Ugaldebere, "Conchita" izenez ezaguna, (Madril, Espainia, 1925eko martxoaren 21a - Irun, Gipuzkoa, 2018ko azaroaren 11)  zeramikaria, artisaua, dekoratzailea eta eskultorea izan zen.
Ikasketak
Administrari izateko ikasi zuen, baina lanbide hori gustatzen ez zitzaionez, 1939an Francisco Alcántara jaunak zuzentzen zuen Madrilgo Zeramikako Udal Eskolan sartu zen. Aitak honen berri izan zuenean, mertzeria bat jarri nahi izan zion arteari ekin aurretik. Horregatik, amak zuzendariarekin hitz egin zuen, ez baitzuen nahi alabak denbora galtzerik, eta 6 hilabeteko froga ematea adostu zuten. 6 hilabetera, irakasleak adierazi zuen gaitasun handiko pertsona zela eta beka baterako proposatu zutela. Lehenik beka horrekin, eta gero Artisautzako Obra Sindikaleko beste batekin, 1947ra arte egin zituen ikasketak.
Lan ibilbidea
Ikasketak amaitu eta 1952ra arte irakasle laguntzaile gisa aritu zen, eta eskolan egiten zituzten lan batzuekin osatu zuen, hala nola goi mailako joskintzarako zeramikazko botoi batzuekin, erliebedun garagardo pitxer batzuekin eta abarrekin.
Mariano Benlliure jaunak portzelanaz erreproduzitu nahi zituen bere obra batzuk, eta Conchita laguntzaile izan zuen.
1952an Irungo Porcelanas del Bidasoa enpresa dekoratzaile bila zebilela jakin zuenean, bere burua aurkeztu zuen Conchak eta, hilabeteko probaren ondoren, postua lortu zuen. Garai hartan enpresa horretako zuzendari artistikoa Manuel Benedicto jauna zen.
Madrilgo eskolari agur esan zionean, Jacinto Alcántara zuzendariak (sortzailearen semea) ondorengoa esan zion:"Asko pozten naiz enpresa horretan onartu zaituztelako, Europako onenetako bat baita, baina ohartarazpen bat egingo dizut: enpresa askok eskatu didate pertsonala, baina maskulinoa besterik ez dute nahi, eta ez ahaztu esango dizudana: gizon baten kategoria bera eman diezazuten, gizonek baino gehiago erakutsi beharko duzu, halere, inoiz ez zaituzte kategoria berean jarriko."Horrela gertatu zen, baina Conchari bere lana asko gustatzen zitzaionez, urte luzez iraun zuen. Porcelanas del Bidasoan 1952tik 1984ra egin zuen lan, 34 urte guztira, lehenik dekoratzaile gisa, 12 pertsona ziren sail batean, denak gizonak, bera izan ezik. Diru-sarrera txikiak osatzeko, Artes Graficas enpresan egin zuen lan, orduka, fotolitoetarako marrazkiak prestatzen.
1957an Manuel Benedito jaunak galdetu zion ea ezagutzen zuen portzelanazko loreak modelatzen zekien ikaskiderik. Pentsatu gabe, berak egin zezakeela erantzun zion, eta froga batzuk egiteko eskatu zion. Horrela, une horretatik aurrera, inoiz egin ez zituen loreak egiten hasi zen, baina portzelanaren teknika oso ondo ezagutzen zuenez, gaia lantzen hasi zen. Hasieran, portzelanarekin arazoak izan zituen, eta, horregatik, plastikotasun handiagoa lortzeko, arrautza zuringoa gehitzen hasi zen (labur esanda, albumina, gero fabrikan destrinarekin egiten zena). Bi arrosa, bi krabelin eta bi dalia egin zituenean, Madrilen bizi zen fabrikako zuzendaria joan zitzaien bisitan, eta hark esan zion: Horixe nahi nuen. Une horretatik aurrera bere bizitza aldatu egin zen. Handik aurrera ez zuen inorekin lehiatu behar izan fabrikan. Une horretatik aurrera, Arte Graficas enpresa utzi eta Porcelanas del Bidasoan baino ez zuen lan egin.
Handik gutxira, fabrikan lan egiten zuen eskultore oso on bat Lladro lantegira joan zen, eta, Conchari eskaini zioten postua, onartu eta une horretatik aurrera eskultore bihurtu zen.
Jubilazioa
1984an Porcelanas del Bidasoan jubilatu zen, nahiz eta 2000. urtera arte beraiekin lankidetzan aritu, enkargatu zizkioten diseinu batzuk eginez. Jubilazioa hartu zuenean, lantegi txiki bat jarri nahi izan zuen etxean loreak egiten jarraitzeko, baina sei milioi pezeta eskatu zizkioten metro kubikoko edukiera zuen labe batengatik, eta, diru asko zenez, ideia bertan behera utzi zuen.
Halere, ez zen geldirik geratu, 1984tik akuarela (astean bi egunetan) eta portzelanazko dekorazioa (astean behin) irakatsi zituen Catalina de Erauso arte eskolan. 2006an egindako dedikazio altruistiko horregatik, eskolak eta ikasleek merezitako omenaldia egin zioten.
Lanak
Concha Lacaren lanetako batzuk Bilboko Euskal Museoaren bilduma iraunkorrean ikus daitezke, Euskal Lozei eta Portzelanei eskainitako aretoan.
Saint-Martin-de-Fenouillet
Saint-Martin-de-Fenouillet Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ekialdeko Pirinioak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Martin-de-Fenouillet udalerrian erroldatutako biztanleak 54 ziren. Familiak 24 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 54 etxebizitza zeuden, 25 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 54etxeak ziren. 25 etxebizitza nagusietatik 20 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 7 etxek hiru zituzten, 4 etxek lau zituzten eta 13 etxek bost zituzten. 17 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 12 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 9 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 32 ziren, horien artean 26 aktiboak ziren eta 6 inaktiboak ziren. 26 pertsona aktiboetatik 24 lanean zeuden (11 gizon eta 13 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 6 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 higiezinen enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra margolaria zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Batavia (Ohio)
Batavia Ohioko herri bat da. Clermont konderrian kokatua dago. 2010ean 1,509 biztanle zituen, 4.12 kilometro koadrotan banatuta.
Mansencôme
Mansencôme Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Mansencôme udalerrian erroldatutako biztanleak 68 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 41 ziren, horien artean 31 aktiboak ziren eta 10 inaktiboak ziren. 31 pertsona aktiboetatik 30 lanean zeuden (17 gizon eta 13 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 10 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Maider Morras Azpiazu
Maider Morras Azpiazu (Arrasate, Gipuzkoa, 1976) abokatua, Unibertsitateko irakaslea eta politikaria da.
2023ko ekainaren 17an Maider Morras Arrasateko alkate bilakatu zen EH Bilduren eta Elkarrekin Arrasateren aldeko botoekin.
Biografia
Maider Morras Azpiazu abokatua da ikasketaz, Euskal Herriko Unibertsitatean lizentziatu zen, eta bestelako formazio esanguratsuen artean Bitartekaritza Familiarreko Gradu-ondoa burutu zuen 2004-2005 ikasturtean UPV-EHUn.
Ofizioz ere abokatua da eta 2004tik bulego propioa du Arrasaten. UPV- EHUko Zuzenbide Fakultatean ere irakasle izana da hainbat ikasturtetan zehar irakasgai ezberdinak irakatsiz.
Politikari ibilbidea
Esperientzia politikoari dagokionez, zinegotzi izana da Arrasateko Udalean Bildu alderdiaren eskutik 2011-2015 legegintzaldian eta bozeramale izateaz gain Pertsonal zein Berdintasun sailen ardura izan zuen bere gain.
2019-2023 legegintzaldian ere Arrasateko udaleko zinegotzia izan zen, oposizioan, eta Euskal Herria Bilduren bozemalea.
2023ko urtarrilean Arrasateko EH Bildu, eta bertako Mahai Politikoak Maider Morras Azpiazu proposatu zuen alkategai izateko, berretsi egin zuen Morrasekiko konfiantza. "Herrikoia, gertukoa eta langilea, Maider Morras Azpiazuren hautagaitzak esperientzia eta ezagutza eskaintzen dio herriari eta, ezkerretik eta jendartearen arazoekin konprometituta, arrasatearron bizitzak hobetzeko etengabe lan egingo duen talde oso bat gidatzeko hautagai ezin hobea da", nabarmendu zuen indar politikoak, ohar bidez.
2023ko ekainaren 17an alkate kargua hartu zuen, lepo bete zen osoko bilkuren aretoan. EH Bilduren eta Elkarrekin Arrasateren aldeko botoekin eta EAJren eta sozialisten boto zuriarekin. Hala, demokrazia garaiko Arrasateko bederatzigarren alkate bilakatu zen Maider Morras Azpiazu.
Polea
Polea edo txirrika (batzuetan trokola ere deitua) indarra transmititzeko balio duen makina sinple a da. Gurpil ildoduna da, eta bertatik hari edo soka bat igarotzen da. Sokaren alde batean igo nahi dena jartzen da, eta beste aldetik indarra egiten da. Aparailuak sortuz, indarra gutxiagotu daiteke, eta, aldi berean, igoera edo jaitsiera moteltzen da.
Polearen erabileraren lehen aztarnak K.a XX-XIX. mendekoak dira, eta Antzinako Egipton topatu dira. Lehen erreferentzia idatziak K.a I. edo II. mendekoak dira, Arkimedesi buruzkoak. Heron Alexandriakoak, K.o. I. mendean, polea sei makina sinpleetako bat bezala sailkatu zuen.
Polea sinple mugikorra
Polea sinple mugikorrean igo nahi dena poleara lotzen da eta sokaren mutur bat finkatzen da. Gero beste aldetik tiratuz bai polea bai eta pisua igotzen da aldi berean. Sokaren mutur finkoak indarraren zati bat eusten duenez, kanpotik egin beharreko indarra txikiagoa da.
Polea elkartuak
Polea sinple finko eta mugikorrak elkartuz sorturiko poleak dira. Indar-harreman ezberdintasun handiak sor daitezke polea elkartuen bidez. Mota horretakoak dira aparailuak edo polipastoak.
Longiano
Longiano Italiako udalerri bat da. Forlì-Cesenako probintzian kokatuta dago, Emilia-Romagna eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Longianok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Uzhhorod
Uzhhorod (Ужгоро, Ужгород) Ukrainako hego-mendebaldeko hiria eta Transkarpatiako oblasteko hiriburua da. Eslovakiako mugan eta Hungariako mugatik hurbil dago. Hiria zeharkatzen duen Uzh ibaiak ematen dio izena. 2011ko urtarrilaren 1ean 116.423 biztanle zituen.
Wiscasset (Maine)
Wiscasset Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Lincoln konderrian kokatuta dago, Maine estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Huanne-Montmartin
Biztanleria
2007an Huanne-Montmartin udalerrian erroldatutako biztanleak 79 ziren. Familiak 35 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 11 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 42 etxebizitza zeuden, 32 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 39 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 32 etxebizitza nagusietatik 27 bere jabearen bizilekua ziren, 2 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 2 etxek hiru zituzten, 7 etxek lau zituzten eta 21 etxek bost zituzten. 18 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 16 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 16 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2000. urtean Huanne-Montmartin udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Farlowella vittata
Farlowella vittata Farlowella generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Tropidurus mucujensis
Tropidurus mucujensis Tropidurus generoko animalia da. Narrastien barruko Tropiduridae familian sailkatuta dago.
River Plate Aruba
River Plate Aruba, River Plate edo soilik River, Arubako futbol-taldea da. Madiki, Oranjestad, Antilla Txikietako, Karibe.
2017-18 denboraldiko taldea
(K)2º
Batesville (Ohio)
Batesville Ohioko herri bat da. Noble konderrian kokatua dago. 2010ean 71 biztanle zituen, 0.35 kilometro koadrotan banatuta.
Jordan Williams
Jordan Williams (Torrington, Connecticut, 1990eko urriaren 11 -) Estatu Batuetako saskibaloi jokalaria da, egun ACBko Bilbao Basket taldean dabilena.
Belle Prairie City (Illinois)
Belle Prairie City Illinoiseko hiri bat da. Hamilton konderrian kokatua dago. 2010ean 54 biztanle zituen, 1.16 kilometro koadrotan banatuta.
Eva Dickson
Eva Dickson (Sigtuna, Suedia 1905eko martxoaren 8a - Bagdad, Irak, 1938ko martxoa), Eva Lindström jaiotzez, esploratzailea, rally gidaria, hegazkinlaria eta bidaia idazle suediar bat izan zen. Saharako basamortua autoz gurutzatu zuen lehen emakumea izan zen. Agian, Suedian lehen emakumezko pilotua izan zen (1925), eta hirugarren Suediako emakumezko hegazkinlaria (1923).
Biografia
Eva Dickson Albert Lindström aberatsaren alaba izan zen, zaldiak hazitarako landetxeak kudeatzen zituen, eta bere emaztea Maria. 1925. urtean, James Dickson-en biloba rally gidariarekin, Olof Dickson-ekin, ezkondu zen, baina dibortziatu egin ziren 1932an, ez baitzituen bere bidaiak atsegin. Bidaiek arreta handia erakarri zuten, eta zenbait bidaia-gida argitaratu eta bere esperientzia deskribatu zituen. Bidaiak finantzatu zituen aberastasun gizartearen pertsonekin.
1932an Karen Blixenen ezkontide ohia, Bror von Blixen-Finecke baroia, Kenyan ezagutu zuen eta maitaleak bihurtu ziren. 1932an Blixen-ekin elkartu ondoren, apustu bat egin zuen eta 1932an Nairobitik Stockholmera autoz gidatu zuen, hanela Sahara autoz gurutzatu zuen lehen emakumea bilakatu zen.
1934. urtean Kenyara itzuli zen Bror Blixenekin, non hainbat espedizio zientifikotan parte hartu zuen. Hurrengo urtean Etiopiara bidaiatu zuten, Abisiniako krisialdiaren berri eman zuen suediar egunkari baterako gerrako korrespontsal gisa. Etiopia utzi zuten mandoetan, 2.000 kilometroko bidaia batean Kenyara itzultzeko.
1936. urtean, New Yorken ezkondu ziren eta eztei-bidaian Kuba eta Bahamak belaz inguratu zituzten Ernest Hemingway eta Martha Gellhorn lagunekin.
1937ko ekainaren 3an, Stockholmetik Beijingera autoz joan zen Zetaren Bidea jarraituz. Zetaren Bidea gidatzen lehenengo pertsona izatea bere aspaldiko amets handia izan zen, eta zerbait egin nahi zuena Brorrekin Kenian bizitzen jarri aurretik. Lagunik gabe gidatzen, bidaiak Alemaniara, Poloniara, Errumaniara, Turkiara, Siriara eta Iranera eraman zuen. Afganistanera iritsi ondoren, Indiatik barrena desbideratzeko aholkatu zioten, bere ibilbidearen helburua arriskutsua baitzen emakume bakartiarentzat. Kalkutara iritsi zenean, gaixotu egin zen eta artsenikoarekin tratamendua eman zioten ospitale batean, eta horrek bere egoera larriagotu zuen.
Kalkutan zegoela dirua ateratzen ari zitzaiola konturatu zen. Bigarren Txina-Japonia gerrako albisteen berri ere izan zuen, beraz, Beijingera iristeko plana utzi behar izan zuen. Ospitaleko boladaren ostean ahula izan arren, Europarantz gidatzea erabaki zuen. Bagdadera iritsi zenean, 1938ko martxoan, bere bidaian bederatzi hilabete iraun zuen. Gau batean Bagdadetik kanpo lagun batzuen etxean afaldu ostean, bere hotelera gidatzen ari zen, baina autoaren kontrola galdu zuen kurba aldapatsu batean eta talka egin zen. Berehala hil zen. Bere senarrari, Bror von Blixeni, berehala heriotzaren berri eman zioten telegrafoz, baina kanpoan zegoen safari batean eta telegrama ez zuen lortu Nairobira itzuli zen arte 1938ko uztailaren 28an. Ordurako, bere gorpua dagoeneko Stockholmera garraiatua zen, non 1938ko apirilaren 22an ehortzi zuten.
Wise (Virginia)
Wise Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Wise konderrian dago, Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Asus Eee PC
Eee PC ordenagailua eramangarri txiki bat da, Asus etxeak egina; 'azpi-eramangarri' edo netbook ere deitu den horietarikoa.
Taiwango Taipei hiriburuan erakutsi zuten lehen aldiz, 2007ko ekainaren 5ean, Computex azokan.
Proiektu honetan, plaka egiten dituen ASUStek etxea eta mikropozesatzaileak ekoizten dituen Intelek elkarlanean aritu dira; tamaina eta ahalmenaren arabera, serie ezberdinak sortzen ari dira: Eee PC 701, Eee PC 901, EeePC 1000.
Egileen arabera hiru E horiek, hauxe adierazi nahi dute:
Sistema Eragilea
Linux edo Windows sistemarekin saltzen da, konfigurazio ezberdinetan. Windowsen kasuan XP batekin, eta Linuxen kasuan Xandros distribuzioarekin: zubi lana betetzen omen du oso erraz Windowsdun ekipoekin eta aplikazioekin.
Meldola
Meldola Italiako udalerri bat da. Forlì-Cesenako probintzian kokatuta dago, Emilia-Romagna eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Meldolak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Livoniar Gerra
1558-1583ko Livoniako Gerra Danimarkaren, Poloniaren, Errusiaren eta Suediaren arteko gatazka militar luzea izan zen, Livonia (egungo Estonia eta Letonia eskualde historikoa) kontrolatzeko.
1550eko hamarkadarako, Livoniako konfederazioa ahuldu egin zen Erreformaren ondorioz, bere ekialdeko auzoko Moskuko printzerria boterean hazten zihoan bitartean Kazango Janes eta Astrakhan musulmanak garaitu ostean.
Errusiako Ivan IV.a Errusiako tsarrak zerga izugarriak eskatu zituen: berrogei mila thaler, Livoniako konfederazioak Dorpat Ordenari ordaindu behar zizkionak. Gatazka 1558ko Errusiako inbasioarekin amaitzen da. Errusiako tropek Dorpat eta Narva okupatu zituzten, Reval setiatuz. Errusiako tsarren helburua Itsaso Baltikorako ezinbesteko sarbidea izatea zen.
Ekintza hori beste herrialde batzuen interesen aurkakoa zen. 1561ean, Livoniar ordena ahuldu egin zen, Vilnako Itunak sakabanatzera eraman zuen, eta bere lurrak Lituaniari (Kurlandia), Suediari (Estlandia) eta Danimarkari (Ösel) esleitu zitzaizkien. Livoniako Ordenako azken maisua, Gotthard Kettler, Kurlandiako Lituaniako Dukerriaren lehen agintaria (basilu) bihurtu zen, geroago Poloniar-Lituaniako Mankomunitatea.
Erik XIV.a Suediakoak eta Frederiko II.a Danimarkakoak tropak bidali zituzten eskuratu berri zituzten lurraldeak babesteko. 1561ean, Estoniako Reval-eko udala Suediaren esku utzi zuten. Reval Baltikoko ekialdeko Suediako beste konkista batzuetarako aurrerapen postua bihurtu zen. 1562rako, Errusia gerran zegoen Poloniako eta Suediako erresumekin. Tsarren armadek garaipenak lortu zituzten hasieran Polotsk (1563) eta Pernau (1575) hartu eta Lituaniako lurraldearen zati handi bat konkistatuz, Vilniusraino iritsi arte.
Gasteiz
Gasteiz (ofizialki Vitoria-Gasteiz) Arabako hiriburua da; eta, izatez, Euskal Autonomia Erkidegokoa ere bada, 1980tik, egoitza nagusiak Gasteizen baitituzte bai Eusko Jaurlaritzak, bai Eusko Legebiltzarrak. . urtean biztanle zituen, Euskal Herriko hiri jendetsuenetan bigarrena da, eta Euskal Herriko udalerririk luze-zabalenetan bigarrena, 276,81 kilometro koadrorekin. Jendez eta lurraldez Arabako udalerririk handiena da, alde handiz.
Etimologia
1025. urteko Donemiliagako goldea agirian, Gastehiz izena ageri da, hamarrenak ordaintzen zituen Arabako herri bat izendatzeko. Bestalde, hiriaren sorrera foruak, 1181ekoak, honela dio: Placuit mihi libenti animo et sana mente populare vos in praefata villa, cui novum nomen imposui, scilicet Victoria, quae antea vocabatur Gasteiz.
Gasteiz hitzaren jatorria azaltzeko hamaika hipotesi eratu dira denboran zehar. Egun hipotesirik onartuena Alfonso Irigoienek plazaraturikoa da. Horren arabera, Gasteiz Gaste pertsona izenaren deribazio patronimikoa litzateke (Gartzia, Gartzea, Gartze-ren aldaera da Gaste(a) Gaste askotan -a artikulua itsatsita agertzen da agirietan, Gastea forman. Zehaztu gabeko garai batean, antroponimoa toponimo bihurtu zen, latineko genitibotik datorren eta jabegoa adierazten zuen -i(t)z atzizkiaren bidez.
Livoniar Gerra
Azkenik, 1582an, Yam Zapolskiren bakea sinatu zen Errusiaren eta Poloniaren artean, lehenak Livoniari zegozkion eskakizunei uko eginez. Hurrengo urtean, bakea sinatu zen Suediarekin ere. Plussako itunaren arabera, Errusiak Narva eta Finlandiako golkoko hegoaldeko kostaldea galtzen zituen, horixe izanik Itsaso Baltikorako sarbide bakarra. Egoera partzialki irauli zen hamabi urte geroago Tyavzinoko Itunaren arabera, Suedia eta Errusiaren arteko gerra berri bat piztu baitzen.
Gerrak Errusiako ekonomia hondatu zuen, eta, gero, Aro Nahasia izango zenaren oinarriaren zati bat ezarri zuen.
Zlín
Zlín (Zlin; 1949–1989 bitartean: Gottwaldov), Txekiar Errepublikako hego-ekialdean kokatutako hiria da. Moravia eskualde historikoan dago, Dřevnice ibaiaren ertzean, Moravarekin elkartu baino aurreraxeago. Zlín eskualdearen zentro administratiboa da. 2012an 75.555 biztanle zituen.
Gasteiz
Etimologia
Euskal Herriko zenbait herritako euskaran —Arratian eta Debagoienean, kasu— Bitturi edo Bittoixe esaten zaio.
Erliebea
Gasteizko udalerri osoa Zadorra ibaiaren arroan dago, Arabako Lautadaren mendebaldean. Punturik altuena Pagogan mendia da (1.029 m), eta baxuena Zadorra ibaiaren irteera Tresponde baino lehen (490 m inguru).
Udalerriko lurraldea laua da hein handi batean, baina badaude Araba erdialde osoan arruntak diren muino lekukoak, hala nola Gasteizkoa bera, Olarizukoa edo Eztarroakoa. Hegoaldean Gasteiz mendiek erliebe malkartsuagoa osatzen dute, eta Gasteizko lurren eta Trebiñuren arteko muga osatzen dute. Ipar-mendebaldean, Badaia eta Arratoko mendilerro karstikoak 800-900 metro inguruko gailurrez eraturik daude.
Hidrologia
Zadorra ibaia da Gasteizko hidrologia egituratzen duen elementu nagusia. Zadorra Uribarri Ganboako urtegia utzi eta Dura aldetik sartzen da udalerrira, eta berau ekialdetik mendebaldera zeharkatu ondoren, Trespondera jaisten da eta azkenerako Ebro ibaira isurtzen ditu bere urak.
KF Tirana
KF Tirana (izen osoa Klubi i Futbollit Tirana) Albaniako futbol talde arrakastatsuena da, Tirana hiriburukoa. Albaniako 24 Liga eta 15 Kopa irabazi ditu. SF Tirana (Sport Klubi Tirana) kirol elkartearen futbolaren ataa da.
Historia
1920 urtean albaniar abertzaleek Agimi Kirol Elkartea sortu zuten, hemen dago gaur egungo SK Tiranaren jatorria. Aurrez, 1911 urtean Albanian futbol txapelketa bat sortu zen eta KF Tirana izeneko talde batek irabazi zuen. Gaurko KF Tirana taldeak bere palmaresean jartzen badu ere Albaniako Futbol Federazioak ez du ontzat hartzen.
30. hamarkadan Albaniako talde nagusia bihurtu zen 1930 eta 1942 artean 8 Liga irabaziz, baina Bigarren Mundu Gerra garaiko garaipen biak (1939 eta 1942koak) berriz ere ez ditu federazioak onartzen. Erregimen komunistak ez zuen begi onez ikusten FK Tirana izen anglosaxoia eta 17 Nentori izena hartzera behartu zuen. Taldeak aurka egin zuen baina hala ere izena hartu behar izan zuen eta hurrengo bi hamarkadetan ondorioak jasan zituen, batez ere Estatuak babesturiko beste bi taldeen aurrean (Dinamo Tirana|Dinamo eta Partizani) talde ahula bihurtu baitzen. Bere historiako garairik okerrena izan zen.
60. hamarkadan titulu berriak iritsi baziren ere 80 eta 90. hamarkadan bihurtu zen berriz ere Albaniako talde nagusia.
XXI mendean 6 Liga eta 6 Kopa eskuratu ditu. 2016-17 denboraldian 9. egin eta maila galdu zuen arren Kopako eta Superkopako txapelduna izan zen. Hurrengo urtean maila gorenera itzuli zen eta 2020an liga berri bat irabazi zuen.
Zlín
Historia
Zlín modernoaren garapena estuki loturik dago Bata oinetako enpresari. Tomáš Baťak 1894an lehenbiziko oinetako lantegia sortu zuenean, herriak 3.000 biztanle inguru zituen. Lehen Mundu Gerran Austria Hungariako armadaren hornitzailea izan zen. Depresio Handiaren garaian enpresak oinetako merkeak produzitzen jardun zuen, arrakasta handiz. 1921ean 4.678 lagun bizi ziren Zlínen eta 1937an, berriz, 37.342. Hiriaren hazkundea hirigintza funtzionalistan oinarritu zen. Bigarren Mundu Gerrak hondamen handia eragin zuen.
NGC 4743
NGC 4743 galaxia bat da, Centaurus konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Metatorbernita
Metatorbernita fosfato motako minerala da eta meta-autunita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Metatorbernita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.
Gasteiz
Hidrologia
Hiriaren eta inguruko lurren azpian Gasteizko akuifero kuaternarioa dago. 10-15 metroko lodiera duen geruza batez osaturik dago, eta ur askoko garaietan azaleratu egiten da udalerriko zenbait puntutan, esaterako Salburuko hezeguneetan.
Geologia
Gasteiz Goi Kretazeoko azaleramenduen eremuan dago. Material nagusiak itsasoan jalki ziren material karbonatodunak dira gehienbat: kareharriak, kareharri-tuparriak, eta tuparriak. Udalerriaren ipar-mendebaldean aipatu hiru materialen txandakatzea agertzen da; Gasteiz mendietan kareharriak dira nagusi, baina hareharri karetsuak, dolomiak eta kareharri tuparridunak ere ageri dira; eta bien artean, Lautadaren erdialdea osatuz, kareharri-tuparriak dira nagusi. Azken eremu horren gainean material kuaternarioak metatu dira, batez ere ibaibideen haranetan.
Landaredia
Landarediaren ikuspuntutik, udalerria bi eskualde biogeografikoren artean dago kokaturik: eskualde eurosiberiarra eta eskualde mediterraneoa. Horri esker, bertako flora bereziki aberatsa da. Haize hezeak normalean ipar-mendebaldetik datozenez, Gasteizko mendilerroen iparraldeek, batez ere 800 metrotik gora, eragin eurosiberiar nabarmena erakusten dute eta pagadiaren erreinua dira. Hegoaldera begira dauden maldetan, berriz, Föhn efektuaren eraginez haizea lehor iristen da eta landarediak izaera mediterraneoagoa dauka (artadiak, erkameztiak, etab.).
Haranen hondoan, Arabako Lautadan, haritza izango litzateke espezie nagusia, lur horiek nekazaritzarako luberritu ez balira.
Lurraren erabilera
Erabilerak modu kontzentrikoan antolaturik daude hiriaren inguruan. Hiria inguratuz Eraztun Berdea dago, espazio berde naturalez osatutako gerriko estua. Hurrengo eraztunean Arabako Lautadan berezkoak diren nekazaritza erabilerak daude, eta han-hemenka eremu honen euskarri diren herrixkak ageri dira. Egun, hiriaren osagarri gisa jokatzen duten azpiegiturak eraiki dira bertan: aireportua, industrialdeak, errepide eta trenbideen sarea, etab. Azken gerrikoa Gasteiz mendien, Arrato eta Badaia mendilerroen eta Zadorrako urtegien sistemak osatzen dute.
Gasteizek berdegune ugari du bere lurretan: bizilaguneko 42 m² berdegune, Eraztun Berdea ere sartzen badugu, edo biztanleko 23,4 m² berdegune, hiri barrukoak baizik sartzen ez baditugu.
Mugak
Mugakideok ditu: Zigoitia eta Arratzua-Ubarrundia iparraldean; Zuia ipar-mendebaldean; Barrundia eta Burgu ipar-ekialdean; Burgu eta Iruraiz-Gauna ekialdean; Trebiñu hegoaldean; Kuartango mendebaldean (bien artean dauden Badaia mendilerroko lurrak Badaiako Sierra Bravako Komunitateak kudeatzen ditu); Iruña Oka hego-mendebaldean; Trebiñu hegoaldean; eta azkenik, Bernedo hego-ekialdean.
Gainera, Iruraiz-Gauna udalerriaren barrendegi txiki bat dauka, 50 bat hektareakoa, Aberasturiren hego-ekialdean.
Klima
Tenperaturari dagokionez, urteko batez bestekoa 9 eta 11 °C artean dago. Urritik maiatzera gauez izozteak gertatzeko arriskua dago; arrisku hori nabarmenagoa da urtarrilaren inguruan.