cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Viroflay
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 737 komertzioetatik, 11 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 12 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 72 eraikuntza enpresak ziren, 133 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 18 garraio enpresak ziren, 42 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 52 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 49 finantziazio enpresak ziren, 42 higiezinen enpresak ziren, 146 zerbitzu enpresak ziren, 97 administrazio publikoko enpresak ziren eta 60 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 159 zerbitzu publikoetatik, 2 poliziaren kasernak ziren, 1 posta bulegoa, 10 banku bulegoak, 10 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 2 autoeskolak, 12 igeltseroak, 7 margolariak, 11 zurginak, 13 iturginak, 10 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 12 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 30 jatetxeak, 19 higiezinen agentziak, 8 tintoreriak eta 7 apaindegiak.
2009an zeuden 54 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 4 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 8 okindegiak, 5 harategiak, 2 kongelatu-dendak, 7 liburu dendak, 3 arropa dendak, 2 etxerako tresna dendak, 4 zapata-dendak, 2 elektrotresna dendak, 2 altzari dendak, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen, 4 bitxi-dendak eta 5 lore-dendak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an osasun-zentro 1 eta 7 botika zegoen.
2009an 3 haur-eskola eta 4 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Viroflay udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 618 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Masato Hashimoto
Masato Hashimoto (橋本 真人, 1989ko urriaren 12a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Grulla Morioka.
Gracias a Dios
Gracias a Dios (Jainkoari eskerrak euskaraz) Hondurasko 18 departamenduetako bat da. Bere hiruburua Puerto Lempira da. 16.630 km²ko azalera du eta 2005eko kalkuluen arabera 76.278 biztanle bizi ziren.
Udalerriak
Departamendua 6 udalerritan banatzen da:
Massongex
Massongex Suitzako udalerria da. Valais kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
1993ko Eurovision Abesti Lehiaketa
1993ko Eurovision Abesti Lehiaketa urtero ospatzen den Eurovision Abesti Lehiaketaren 38. edizioa izan zen. Millstreeteko Green Glens Arena gunean ospatu zen, Irlandan, maiatzaren 15ean. Aurkezlea Fionnuala Sweeney izan zen.
Garailea Irlandako Niamh Kavanagh izan zen, "In Your Eyes" kantuarekin. Irlandaren bosgarren garaipena izan zen, eta bigarrena jarraian. Frantziaren (1977tik) eta Luxenburgoren (1983tik) garaipen kopuru errekorra berdindu zuen Irlandak.
Jugoslaviaren eta Ekialdeko Blokearen desegiteen ondorioz, partaide izan nahi zuten herrialdeen kopurua inoiz baino handiagoa zen. Hori dela eta, Europako Irrati-Telebista Batasunak sailkapen-fase bat antolatu zuen lehen aldiz, lehenago herrialde burujabe bezala inoiz parte hartu ez zuten herrialdeentzat soilik, Kvalifikacija za Millstreet izenekoa. Bosnia-Herzegovina, Eslovenia eta Kroaziak lortu zuten pasea. Horrela, hogeitabost herrialde izan ziren partaide finalean, ordungo errekorra.
Henri Rochefort
Victor Henri Rochefort, Rochefort-Luçay markesa (Paris, 1831ko urtarrilaren 30a - Aix-les-Bains, 1913ko ekainaren 30a), frantziar kazetaria, idazlea eta politikaria izan zen.
1993ko Eurovision Abesti Lehiaketa
Sailkapen-fasea
Kvalifikacija za Millstreet (Millstreeterako sailkapena) izeneko sailkapen-fasea apirilaren 3an jokatu zen Ljubljanako RTV SLO Studio 1 estudioan, Eslovenian. Lehen hiru sailkatuak pasa ziren Eurovision lehiaketara.
Henri Rochefort
Biografia
La lanterne (1868) eta La Marseillaise (1869) egunkari demokratikoak sortu zituen. 1870eko Iraultzaren ondoren, gobernukide izan zen. Komunako kidea ez bazen ere, haren alde agertu zen eta Kaledonia Berrira erbesteratu zuten, 1873an. Berehala ihes egin eta Genevan hartu zuen bizilekua, 1880ko amnistiaren ondorioz, Frantziara itzuli ahal izan zuen arte.
L´intransigeant egunkari erradikala sortu zuen, eta kritika zorrotzak egin zituen handik politika kolonialaren kontra. 1885ean, diputatu hautatu zuten, baina urtebete geroago erretiratu zen, eta Boulanger jeneralaren aldeko agertu zen. Jeneralari lagundu zion Belgikara (1895), eta atzerrian zegoela kondenatu zuten. Londresen bizi izan zen, 1895ean beste amnistia bat jaso zuen arte.
Obra nagusiak ditu Les Français de la décadence (1866), Les Dépravés (1875), L´Evadé (1880) eta L´Aventure de ma vie (1895-1896).
Turdus cardis
Turdus cardis Turdus generoko animalia da. Hegaztien barruko Turdidae familian sailkatua dago.
Katilu laranja
Katilu laranja (Aleuria aurantia) Pyronemataceae familiako onddoa da. Euskal Herrian aurkitzen da, bereziki inguru hezeetan, esateko Nafarroa Garaiaren iparraldean.
Ezaugarriak
Kolore laranja du, tonu oso bizi eta deigarriekin. Haren kopa 3 eta 8 zentimetro arteko diametro ditu. Bere esporak forma elipsoidalekoak dira eta morfologia fusiforme izan dezakete, erretikulatuak. Dimentsioak 13-23 x 6-11 mikrometroak dira. Kanpoko itxuraren ondorioz, Melastiza chateri espeziearekin nahastu daiteke.
Habitat
Bide eta baso irekiak, pinudiak batez ere. Ugaria da eremu hezeetan, ganadu-simaurra dagoen tokietan.
Batez ere udazkeneko espeziea da, baina baita udaberri goiztiarretan ikus daiteke ere, oso hezeetan, edo, noizean behin, hezetasun handiko negu goiztiarretan, baina tenperatura oso hotzik gabe. Koniferoen basoetako habitak atsegin ditu, hala nola pinudiak eta hostoerorkorren basoak, baina ez hain ohikoak.
Gastronomia
Ez du interes handirik baina batzuentzat oso zapore fina du. Jangarria da bai egosita baita ere gordinik. Apaingarri gisa ere erabil daiteke. Haragia oso delikatua du. Entsaladan jateko, aldez aurretik ozpinetan eduki ondoren, oso goxoa da. Likoreak prestatzeko erabiltzen da baita ere.
Thecla (tximeleta)
Theckla Lycaenidae familiako tximeleta genero bat da. Johan Christian Fabriciusek deskribatu zuen 1807an. Paleartikoan aurki daitezke.
Espezieak
Espezie asko daude barnean, besteak beste:
Anglars e Julhac
Anglars e Julhac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Anglars-Juillac udalerrian erroldatutako biztanleak 339 ziren. Familiak 151 ziren, horien artean 42 pertsona bakarrekoak ziren (23 bakarrik bizi ziren gizonak eta 19 bakarrik bizi ziren emakumeak), 66 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 39 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 221 etxebizitza zeuden, 149 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 53 bigarren erresidentzia ziren eta 19 hutsik zeuden. 207 etxeak ziren eta 14 apartamentuak ziren. 149 etxebizitza nagusietatik 125 bere jabearen bizilekua ziren, 20 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 7 etxek bi zituzten, 29 etxek hiru zituzten, 48 etxek lau zituzten eta 65 etxek bost zituzten. 98 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 62 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 78 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 198 ziren, horien artean 139 aktiboak ziren eta 59 inaktiboak ziren. 139 pertsona aktiboetatik 131 lanean zeuden (70 gizon eta 61 emakume) eta 8 langabezian zeuden (4 gizon eta 4 emakume). 59 pertsona inaktiboetatik 28 erretiraturik zeuden, 19 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Anglars-Juillac udalerrian 153 unitate fiskal zeuden, 364 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.354 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 argiketaria eta 1 ile apaindegia.
2000. urtean Anglars-Juillac udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 264 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Stefka Kostadinova
Stefka Georgieva Kostadinova ( Стефка Георгиева Костадинова; 1965eko martxoaren 25a) erretiratutako atleta bulgariarra da, altuera jauzian lehiatu zen. 2,09 metroko munduko errekorra ezarri zuen eta 1987tik gainditu gabe dago. 1996ko olinpiar txapelduna izan zen, bi aldiz munduko txapelduna eta bost aldiz Pista Estaliko Munduko Atletismo Txapelduna. 2005etik Bulgariako Olinpiar Batzordeko presidentea da.
Lycksele udalerria
Lycksele Suediako udalerria da. n kokatua dago. 5888,93 km² ditu eta 12,201 biztanle ditu.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Stefka Kostadinova
Lehen urratsak
1985ean, munduko altuera-jauzilari onena bihurtu zen, eta 2,06 (Moskun lortutako marka) izan zuen urte hartako munduko rankinaren buru. Gainera, urte horretan munduko eta Europako txapelduna izan zen pista estalian, eta Camberran egindako Munduko Kopan irabazi egin zuen.
Munduko errekorrak
1986an, munduko lehen errekorrak ezarri zituen. Lehenik eta behin, maiatzaren 25ean, Lyudmilla Andonova herrikidearen errekorra berdindu zuen Sofían 2,07rekin, eta sei egun geroago, marka hori baino zentimetro bat gorago zegoen, 2,08an utzita. Uda boreal hartan lortu zuen, halaber, lehen titulu garrantzitsua: Stuttgarteko aire zabaleko Europako Txapelketa, 2 m-ko jauziarekin.
Viničné
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1425. urtekoa da.
Stefka Kostadinova
Munduko errekorrak
1987an, pista estaliko Europako eta munduko tituluak urte hasieran baliozkotu ondoren, abuztuaren 30ean iritsi zen bere ibilbideko une gorena, Erroman antolatutako aire zabaleko munduko txapelketetan. Onena alde handiagaz, urrezko domina lortu ondoren, 2,09ko altueran jarri zuen listoia, eta munduko errekorra gainditu zuen, hogeita hamar urte geroago inork gainditu ez duen errekorra.
1988an desengainua hartu zuen, Seulgo Olinpiar Jokoetan ezin baitzuen urrezko domina eskuratu han faborito handia izan arren. Hala ere, ezin izan zuen 2,01 baino gehiago pasatu (nahiz eta hiru aste lehenago 2,07 jauzi egin Sofían), eta Louise Ritter estatubatuarrak aurrea hartu zion. Izan ere, altuera berean salto eginda, ahalegin gutxiagotan egin zuen, eta Ritter-ek urrea irabazi zuen eta Kostadinova zilarra. Brontzea Tamara Bkova errusiarrarentzat izan zen.
Barcelona 92. Desengainua
Kostadinovaren kirol-ibilbideak ezusteko handia izan zuen, 1989an lesio larri bat izan eta urte horretan eta hurrengoan pistetatik kanpo eduki zuenean. 1991n itzuli zenean, bazirudien lehengo sendotasuna eta nagusitasuna galduak zituela, eta, gainera, aurkari berriei aurre egin behar izan zien. Urte hartako Tokioko Aire Zabaleko Munduko Txapelketetan, erabateko desengainua hartu zuen, eta 6.postuan amaitu zuen jauzi eskas bat eginda(1,93). Heike Henkel alemaniarra izan zen munduko onena proba horretan.
Toronto 1993ko pista estaliko mundialetan, errebantxa txiki bat hartu ahal izan zen Henkel garaitu eta bere ibilbidean laugarren aldiz munduko indoor titulua irabazi zuenean. Hala ere, Stuttgarteko aire zabaleko Munduko Txapelketetan, berriz ere desengainua hartu zuen, eta ez zen amaierara ere igaro. Quintero kubatarra izan zen urte hartako txapelduna. Porrot hori gorabehera, Kostadinova 2,05etik gora igo zen berriro Fukuokan egindako lehiaketa batean, eta urte hartako rankingaren buru izan zen berriro.
Atlanta 96. Txapeldun olinpikoa
29 urte zituela, atseden hartzea erabaki zuen 1994an, ezkondu egin zen eta 1995eko urtarrilean Nikolai izeneko semea izan zuen. Urte hartako uda borealean itzuli zen lehiaketara, eta Goteborgeko Munduko Txapelketetan parte hartu zuen baldintza onetan egon gabe, eta, harrigarria bada ere, garaipena lortu zuen, Errumaniako Astafei eta Ukrainako Inga Babakova kirolarien aurretik.
Gauzak horrela, 1996ko Atlantako Olinpiar Jokoak iritsi ziren, urre olinpikoa irabazteko azken aukera, bere palmaresean falta zen sari bakarra. Eta oraingoan ez zuen huts egin. Maila handiko lehiaketa batean, eta Niki Bakoyianni greziarrarekin lehian, finalera arte presionatuz, berak bakarrik lortu zuen 2,05an listoia zuela; horrek urrezko domina eman zion, eta olinpiar errekor berri bat. Eta oraindik indarra izan zuen ezinezko bat lortzeko, listoia 2 metro eta 10 zentimetrotan jarrita, 1987ko munduko errekorra baino bat gorago, baina huts egin zuen.
1997an, munduko bosgarren titulua lortu zuen sabaiaren azpian, baina lesio larri bat izan zuen ezkerreko oinean, uda borealean, eta ebakuntza egin behar izan zioten. Ondorioz, amaitu egin zuen kirol-ibilbidea. 32 urte zituen, eta altuera-jauzian lortu zuen dena. Stefka Kostadinova, Ulrike Meyfarth alemanarekin batera, historiako onena dela diote proba honetan.
Erretiratu zenetik, bere herrialdeko kirol-administrazioan hainbat kargu bete ditu. 2005eko azaroaren 11n, Bulgariako Batzorde Olinpikoko (COB) lehendakari izendatu zuten.
2007ko azaroan, Olinpiar Jokoen Munduko Elkarteko (WOA) lehendakariorde hautatu zuten.
Lézat (Jura)
Lézat Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Lézat udalerrian erroldatutako biztanleak 190 ziren. Familiak 72 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 89 etxebizitza zeuden, 71 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 81 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 71 etxebizitza nagusietatik 66 bere jabearen bizilekua ziren eta 5 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 10 etxek hiru zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 49 etxek bost zituzten. 59 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 25 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 43 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 127 ziren, horien artean 94 aktiboak ziren eta 33 inaktiboak ziren. 94 pertsona aktiboetatik 93 lanean zeuden (51 gizon eta 42 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 33 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 18 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Lézat udalerrian 71 unitate fiskal zeuden, 190,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.078 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa batena zen.
2000. urtean Lézat udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Brachygobius xanthozonus
Brachygobius xanthozonus Brachygobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Deinotherium
Deinotherium Deinotheriidae familiako ugaztun genero bat da. Miozeno Ertainean agertu zen protoelefante bat zen, eta Behe Pleistozenora arte jarraitu zuen. Denbora horretan oso gutxi aldatu zen.
Yusuke Hayashi
Yusuke Hayashi (林 勇介, 1990eko urtarrilaren 23a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Urawa Reds eta Grulla Morioka.
Villayerno Morquillas
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 208 biztanle zituen.
Saint-Maurice
Saint-Maurice Suitzako udalerria da. Valais kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Haubourdin
Biztanleria
2007an Haubourdin udalerrian erroldatutako biztanleak 14.726 ziren. Familiak 5.611 ziren, horien artean 1.616 pertsona bakarrekoak ziren (551 bakarrik bizi ziren gizonak eta 1.065 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.383 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.945 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 667 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 6.044 etxebizitza zeuden, 5.710 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 326 hutsik zeuden. 3.995 etxeak ziren eta 1.983 apartamentuak ziren. 5.710 etxebizitza nagusietatik 3.168 bere jabearen bizilekua ziren, 2.439 alokairuan okupaturik zeuden eta 103 doan lagata zeuden; 122 etxek gela bat zuten, 468 etxek bi zituzten, 901 etxek hiru zituzten, 1.545 etxek lau zituzten eta 2.673 etxek bost zituzten. 2.588 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 2.806 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.672 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 9.527 ziren, horien artean 6.776 aktiboak ziren eta 2.751 inaktiboak ziren. 6.776 pertsona aktiboetatik 5.855 lanean zeuden (3.031 gizon eta 2.824 emakume) eta 921 langabezian zeuden (475 gizon eta 446 emakume). 2.751 pertsona inaktiboetatik 744 erretiraturik zeuden, 1.035 ikasten zeuden eta 972 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Haubourdin udalerrian 5.781 unitate fiskal zeuden, 14.253 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.034,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 467 komertzioetatik, 6 erauzte enpresak ziren, 7 janari enpresak ziren, 7 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 27 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 76 eraikuntza enpresak ziren, 91 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 22 garraio enpresak ziren, 24 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 5 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 36 finantziazio enpresak ziren, 22 higiezinen enpresak ziren, 44 zerbitzu enpresak ziren, 63 administrazio publikoko enpresak ziren eta 36 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 131 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 1 lan bilaketa bulegoa, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 8 banku bulegoak, 2 funerariak, 12 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 2 autoeskolak, 5 igeltseroak, 13 margolariak, 6 zurginak, 19 iturginak, 10 argiketariak, 7 eraikuntza enpresak, 17 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 10 jatetxeak, 9 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 26 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 2 120 m2 baino gehiagoko dendak, 6 okindegiak, 3 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 2 liburu dendak, 2 arropa dendak, 2 drogeria, 1 bitxi-denda zen eta 5 lore-dendak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1, psikiatriko 1 bat, 6 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an 5 haur-eskola eta 6 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Haubourdin udalerrian 3 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 1hezkuntza orokorreko lizeoa eta 1lizeo teknologikoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.441 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 894 eta lizeo teknologikoetan 452.
Haubourdin udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko bestelako formakuntza zentro bat zuen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Neus Asensi
Maria Neus Asensio i Liñán alias Neus Asensi (Bartzelona, 1965eko abuztuaren 4 - ) aktore kataluniarra da.
Skellefteå udalerria
Skellefteå Suediako udalerria da. n kokatua dago. 9957,21 km² ditu eta 72,042 biztanle ditu.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Salvan
Salvan Suitzako udalerria da. Valais kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Doppelgänger
Fikzioan edo folklorean, doppelgänger edo doppelga(e)nger (alemanez, ahoskatua, euskaraz "berdin-berdina") bizirik dagoen pertsona baten sosia da. Normalean gertakari paranormalekin lotuta, zenbait tradiziotan heriotza edo zorte txarra ekartzen du eta besteetan biki gaizto bat izaten da.
Lehenengo aldiz, Jean Paulek erabili zuen, Siebenkäs (1796) bere eleberrian, eta neologismoa oin-ohar batean azaldu zuen.
Hegazkintzaren historia
Hegazkintzaren historia historiaurreko gizakia hegaztien eta beste animalia hegalari batzuen hegaldiak behatzen hasi zenetik datorrela esan daiteke, ikusteko gelditzen ziren egunetik dator. Mendeetan izan du gizakiak hegan egiteko irrika eta gizakiaren historian gaizki amaitu duten hegan egiteko zenbait saialdiren frogak daude. Batzuk hegaztiak antzeratuz saiatu ziren, egurrez eta lumaz egindako hego-bikotea besoetan jarri eta astinduz baina ez zuten itxarondako emaitzarik lortu.
Jende askok gizakiaren gaitasunekin hegan egitea ezinezkoa zela uste zuen baina nahia hor zegoen eta zenbait zibilizaziok hegan egin zezaketen dohain jainkotiarrak zituzten pertsonen istorioak kontatzen zituzten. Adibiderik ezagunena Ikaro eta Dedaloren kondaira da, Minos uhartean preso zeudela, ihes egiteko lumaz eta argizariz hegoak eraiki zituztela dioena. Ikaro gehiegi hurbildu zen eguzkira, bere hegoetako argizaria urtzen hasi zen, itsasora erori eta hil egin zen. Kondaira hau zerura iristeko saiakerengatik ohartarazpena zen, Bibliako Babeleko Dorrearen istorioaren antzera, eta gizakiak hegan egiteko milaka urtetan zehar izan duen desioa islatzen du.
Geroztik pixkana hobekuntzak ugarituz joan ziren eta hobekuntza bakoitzak gaur egun ezagutzen dugun hegazkintza garatzen lagundu zuen. Hegazkinen diseinatzaileek etengabe hegazkinen gaitasunak eta ezaugarriak hobetzeko saiakeran dihardute, hala nola autonomia, abiadura, zama-gaitasuna, maniobra-erraztasuna edo segurtasuna, besteak beste. Hegazkinak gero eta material arinago eta erresistenteagoekin eraikitzen dira. Garai batean egurrez eraikitzen ziren, gaur egun berriz, hegazkin gehienek aluminioa eta ekai elkartuak erabiltzen dituzte ekoizpeneko lehengai nagusi gisa. Azkenaldian, konputagailuek ere asko lagundu dute hegazkin berrien garapenean.
Antzinaroa-XVIII. mendea: Lehen marrazkiak eta teoriak
Jakina da K.a. 400. urtean, Archytas de Tarento, Antzinako Greziako jakintsuak, "Peristera" izenarekin bataiatu zuen egurrezko gauzaki bat eraiki zuela (grezieraz : Περιστέρα, "Usoa"), txori-itxura zuena eta 180 metro inguruko garaieran hegan egiteko gai zena. Aire-zorrotada bat erabiltzen zuen hegaldia altxarazteko, baina ez dago argi zorrotada hori zerk sortzen zuen. Gauzaki hegalaria hegaldi kontrolatua egitea ahalbidetzen zuten soka batzuen bidez lotzen zen aire-zorrotada amaitu arte. Ziurrenik egurrezko hegazkin hau izan zen bere kabuz higitzeko gai zen lehen makina hegalaria.
Hidrogeno-gasaren aurkikuntzak, XVIII. mendean, hidrogeno-globoaren asmakuntza ekarri zuen, Montgolfier anaiek aire beroko globoa berraurkitu eta eskifaiadun hegaldiak hasi zituzten ia garai berean. Fisikariek denbora tarte berean mekanikan egindako hainbat teoriak, bereziki fluidoen dinamikak eta Newtonen higidura-legeek, aerodinamika modernoaren oinarria ekarri zuten, Sir George Cayleyk nabarmenena. XVIII. mendearen amaieratik aurrera, globoak erabiltzen hasi ziren helburu militarretarako, eta Frantziako gobernuak Globo Konpainiak sortu zituen Iraultzan.
Planeatzaileekin egindako esperimentuek aireko ontzidiaren oinarrizko lana ekarri zuten, Otto Lilienthalena batez ere, eta XX. mende hasierakoa, motorren teknologian eta aerodinamikan aurrerapenak egin ziren, Wright anaien ahalegin arrakastatsuei esker lehen aldiz hegaldi kontrolatua posible eginez. Aeroplano modernoa, bere isats bereizgarriarekin, 1909an ezarri zen, eta ordutik aurrera, hegazkinaren historia gero eta motor indartsuagoen garapenari lotu zitzaion.
Jhon Jairo Velásquez Vásquez
Jhon Jairo Velásquez Vásquez (Yarumal, Antiokia, Kolonbia, 1962ko apirilaren 15a - Bogotá, 2020ko otsailaren 6a), Popeye ezizenez ezaguna, eta hiltzaile profesionala izateaz gain Medellingo kartelaren buruzagietako bat izan zen. 1992. urtean bere burua entregatu zion poliziari. Pablo Escobar handiaren soldadu eta lagun mina izan zen, eta erakunde kriminal hartatik bizirik geratzen den kargudun ohia da.
Hegazkintzaren historia
Antzinaroa-XVIII. mendea: Lehen marrazkiak eta teoriak
Airezko lehen ontzi handiak Ferdinand von Zeppelinek aitzindari izan zituen puxika dirigarri zurrunak izan ziren, laster aireko ontzien sinonimo bihurtu zirenak eta distantzia luzeko hegaldietan nagusi izan zirenak 1930eko hamarkadara arte, ontzi hegalari handiak ezagun egin ziren arte. Bigarren Mundu Gerraren ondoren, ontzi hegalariak lehorreko hegazkinekin ordezkatu ziren, eta jet motor berri eta oso boteretsuak hegazkintza militarra eta aireko bidaiak irauli zituen.
Jhon Jairo Velásquez Vásquez
23 urte eta 3 hilabete preso egon ostean, Kolonbiako Boyacá hiriko Cómbita kartzelatik aske atera zen, El Tiempo egunkariak esan zuen legez.
Hegazkintzaren historia
Dorre saltoa
Antzinatik, txori-hegalak, kapa zurrunak edo beste gailu batzuk lotzen eta hegan egiten saiatzen ziren gizonen istorioak kontatzen dira, normalean dorre batetik salto eginez. Dedaloren eta Ikaroren kondaira grekoa da ezagutzen den lehenetako bat; beste batzuk antzinako Asian eta Europako Erdi Aroan sortu ziren. Garai goiztiar hartan, ez ziren ulertu altxamendu-, egonkortasun- eta kontrol-arazoak, eta zauri larriekin edo heriotzarekin amaitu ziren saio gehienak.
Jhon Jairo Velásquez Vásquez
Bere bizitzako azken urteetan jarraitzaile asko zituen YouTube plataforman, eta bideoak egiten zituen bere pasadizo eta Karteleko kideei buruz gauzak kontatu eta jarraitzaileen galderei erantzuteko.
Hegazkintzaren historia
Dorre saltoa
Abbas ibn Firnas (K.a. 810 – 887) zientzialari andaluziarrak Kordoban (Espainia) jauzi bat egin omen zuen, gorputza putreen lumekin estalirik eta besoei bi hegal erantsirik. Ahmed Mohammed al-Maqqarik XVII. mendeko historialari aljeriarrak kontatzen du, Kordobako Muhammad I.aren gorteko IX. mendeko poetaren Mu'min ibn Said-en olerki bat aipaturik, Firnasek hegan pixka bat egin zuela lurreratu baino lehen, zauri arinak jasan zituela, eta bertatik ohartu zela tramankuluari isatsa jartzea falta zitzaiola, txoriek baitarabilte lurra hartzeko.
Ur eskasia Afrikan
Ur eskasia Afrikan urtetako arazoa izan da ia kontinente osoan. Egoera horren kausa nagusiak urritasun fisikoa eta ekonomikoa, biztanleriaren hazkunde azkarra eta klima aldaketa dira.
Arazoaren definizioa
Ur eskasia esaten denean ur eskari estandarra betetzeko ur gezako baliabideak aipatu nahi izan dira. Saharaz hegoaldeko Afrikan euri uraren hornidura ugari izan arren, sasoikoa da eta irregularki banatzen da; horrek uholdeak eta lehorteak eragiten ditu. Gainera, pobrezia arazoek, biztanleriaren hazkunde bizkorrarekin eta landa-urbanizazioarekin batera, Saharaz azpiko Afrika munduko eskualde txiroena bihurtu dute. Afrikan uraren urritasuna 2025. urterako maila arriskutsu lortzea espero da. Munduko biztanleriaren bi heren gutxi gorabehera ere 2025. urterako ur eskasia jasan dezakeela kalkulatzen da.
Ondorio batzuk
Lehorteak hainbat urte iraun du, eta, horren ondorioz, uzta asko galdu dira eta abereak hiltzen jarraitu da. Hori dela eta, familiek beste diru-iturri batzuk bilatu behar izan dituzte, nahiz eta horretarako herrixkak utzi eta komunitate handiagoetara jo elikagai bila. Krisi-garaietako migrazio horiek haurren zaurgarritasun-maila handitzen dute, eskolara joan ezin direnak eta, batzuetan, familietatik bereizten direnak. Ildo horretatik, UNICEFek espero du komunitate-mailan lehortearen arazoari aurre eginez herritarrak beren etxeak ez uztera animatzea.
Nekazaritzarako eta Elikagaietarako Nazio Batuen Erakundearen 2012ko txostenaren arabera, ur-eskasia handitzea da orain garapen iraunkorrerako erronka nagusietako bat. Izan ere, gero eta ibai-arro gehiagok ura galdu du nekazaritzaren eta beste sektore batzuen eskarien ondorioz. Ur-eskasiak Afrikan dituen ondorioak honako hauek dira: osasuna (batez ere emakumeei eta haurrei eragiten die), hezkuntza, nekazaritza-produktibitatea, garapen iraunkorra eta uraren inguruan gatazka gehiago sortzeko potentziala.
Hegazkintzaren historia
Dorre saltoa
XII. mendean idatzi zuen Malmesburyko Gilenek kontatu zuen Eilmer Malmesburyko monje beneditarrak XI. mendean eskuetan eta oinetan hegoak lotu, eta hegaz egin zuela tarte labur batez, baina bi hankak hautsi zituela lehorreratzean, honek ere ez baitzeukan isatsik.
Beste askok ondo dokumentatutako jauziak egin zituzten hurrengo mendeetan. 1811n, Albrecht Berblingerrek ornitopteroa eraiki eta Danubiora jauzi egin zuen Ulmen.
Kometak
Kometa, beharbada, gizakiak egindako hegazkinen lehen forma izan zen. Txinan K.a. V. mendera arte asmatu zuten Mozik (Mo Di) eta Lu Banek (Gongshu Ban). Batzuk sokaz eta txistuz hornituak zeuden hegan egiten zuten bitartean soinu musikalak egiteko. Antzinako eta Erdi Aroko iturri txinatarrek distantziak neurtzeko, haizea probatzeko, gizonak altxatzeko, seinalatzeko, komunikatzeko eta mezuak bidaltzeko erabiltzen ziren kometak deskribatzen dituzte.
Kometak Txinatik mundu osora zabaldu ziren. Indian sartu ondoren, kometak beste kometa batzuk eraisteko erabiltzen den lerro urratzaile bat duen kometara eboluzionatu zuen.
Gizonak eramateko kometak
Uste da gizakiek eramandako kometak oso erabiliak izan zirela antzinako Txinan, helburu zibil zein militarretarako, eta batzuetan zigor gisa ere bai. Hasieran, Yuan Huangtou preso txinatarrarena izan zen ihesaldia, K.a. VI. mendean. Esaten denez, garai batean lege japoniar bat zegoen gizakiak garraiatzen zituen kometen aurka.
Aire beroko puxikak
Antzinako garaietatik ulertu dute txinatarrek aire beroa igotzen dela, eta printzipio hori aplikatu diote zeruko linterna izeneko globo txiki bati. Zeruko linterna bat paperezko puxika bat da, azpian edo barruan lanpara txiki bat duela. Zeruko farolak, tradizioz, plazerrerako eta jaietan botatzen dira. Joseph Needhamen arabera, farol horiek Txinan ezagunak ziren K.a. III. mendetik aurrera. Haien erabilera militarra Zhuge Liang jeneralari egozten zaio (180 – 234 AD, Kongming titulu ohoretsua), etsaien tropak izutzeko erabili omen zituena.
Ur eskasia Afrikan
Konponbide baten bila
Afrikako ur eskasiari behar bezala heltzeko, Afrikarako Nazio Batuen Batzorde Ekonomikoak azpimarratzen du beharrezkoa dela Afrikan egon daitezkeen baliabide hidrikoen garapenean inbertitzea, horrela, beharrezkoa ez den sufrimendua murrizteko, elikagaien segurtasuna bermatzeko eta finantza-irabaziak babesteko, lehorteen eta uholdeen eta desertizazioaren kudeaketa eraginkorraren bidez. Iradokitako eta egiten ari diren ahaleginetako batzuen artean, putzuetako azpiegiturak eta ur garbia biltegiratzeko sistemak eta tankeak bultzatzea dago.
Hegazkintzaren historia
Aire beroko puxikak
Frogak daude txinatarrek ere "aireko nabigazioaren arazoa konpondu" zutela globoak erabiliz, XVIII. mendea baino ehunka urte lehenago.
Errenazimendua
Azkenean, Ibn Firnas eraiki ondoren, ikertzaile batzuk hegazkinen diseinu arrazionalaren oinarrietako batzuk aurkitzen eta definitzen hasi ziren. Horien artean nabarmenena Leonardo da Vinci izan zen, nahiz eta bere lana ezezaguna izan 1797ra arte, eta, beraz, ez zuen eraginik izan hurrengo hirurehun urteetako bilakaeran. Bere asmoak arrazoizkoak diren arren, ez dira zientifikoak. Bereziki gutxietsi zuen objektu hegalari bat bultzatzeko beharko litzatekeen botere kopurua, bere asmoak txori baten hegal hegalarietan oinarrituz, potentzia handiko helizean baino gehiago.
Villazopeque
Villazopeque Burgosko udalerria da, Odra-Pisuerga eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 72 biztanle zituen.
Hegazkintzaren historia
Errenazimendua
Leonardok, XV. mendearen azken urteetatik 1505era arte, makina eta mekanismo hegalarientzako diseinu asko idatzi eta zirriborratu zituen, besteak beste, ornitopteroak, hegal finkoko planeagailuak, rotorcraft (agian jostailu zurrunbilotsuetan inspiratua), paraxutak (zuhaitzek markoztatutako karpa piramidal baten forman) eta haizearen abiadura-neurgailu bat. Bere hasierako diseinuak gizakiarenak izan ziren, eta ornitopteroak eta errotoreak barne hartu zituzten; hala eta guztiz ere, malgukia bitarteko diseinu kontrolatuak ere egin zituen.
Jhon Jairo Velásquez Vásquez
Haurtzaroa
Jhon Jairo Velásquez Vásquez, “Popeye” ezizenez ezaguna, bizirik segitzen duen eta Medellingo kartelaren buruzagien taldea osatu zuen kide bakarra da. Gaur egun Medellingo kaleetan dabil aske, Cómbitako kartzelan 23 urte eta 3 hilabete preso egon ondoren. Famatua dela esan daiteke, izan ere, YouTube plataforman jarraitzaile asko ditu. Bere lagun, agintari eta erlijio izan zen Pablo Escobar inork baino hobeto ezagutzen zuen pertsona da.
Jhon Jairo Velásquez, 1962ko apirilaren 15ean jaio zen Antiokian. Antiokia Arumaleko probintzian dago eta Medellin da probintziako hiriburua. Jhon ekonomikoki arazorik ez zeukan familia batean jaio zen. Bere aita abeltzaina zen eta merkataritzan ere aritu zen, bere ama berriz, etxekoandrea zen. Haurtzaroa bere herritxo txikian pasa zuen. Medellinera bizitzen joan zirenean bere bizitza zeharo aldatu zen, gutxika-gutxika. Hirian hainbat gauza berri aurkitu zituen. Baloiak, izozki dendak, bizikletak… baita biolentzia ere.
Txikitatik izan zuen armekiko zaletasuna. Bere etxetik urre armadako Koronel bat bizi zen eta gustatu egiten zitzaion nola zebilen bere sablearekin handik ona, eta armek inposatzen zuten errespetuak eta beldurrak erakarri egiten zuen. 11 urte zituela, Medellinen narkotrafikatzaileek jada botere handia zuten. Velázquezeri mafiosoen bizimodua gustatzen zitzaion eta amets egiten zuen luxuzko autoekin, emakumeekin eta armak edonora eroateak zoratu egiten zuen. Jhonen idoloa Medellingo mafioso ezagun bat zen, Fernando Galeano del Río, bere garaian oso ezaguna. Honek lehen aipatutako bizimodua zeraman. Egun batean Popeye mafiosoaren kotxea ukitzera gerturatu zen, eta gizonak kolpe bat eman zion buruan, abisu bezala. Gaztetxoak hala ere idolotzat zeukan, eta aurrerago elkar ikusiko zuten berriro.
Jhon oraindik gaztetxoa zenean poliziaren eta mafiaren arteko borrokak hasi ziren. Bere lehen bala hotsak entzun zituen eta baita lehen odol putzuak. Erakargarria zitzaion odola ikustea eta bere usaina. Normala zen hilketak ikustea berarentzako eta bere elkarrizketetan dio bere izaera kriminalaren arrazoietako bat kaleetan ikusitako indarkeriagatik etorri zela (hala ere, gainontzekoek ere ikusten zuten, eta ez zuten berdin erantzun). Etxean ere ez zuen giro ona izan. Aita oso gogorra zen seme-alabekin eta zer edo zer txarto egiten zuen bakoitzean jipoitu egiten zuen Jhon.
Gaztaroa
Jhonek ere oso gustuko zituen kirolak. Aparteko txirrindularia izan zen, eta bere delitu-karrerari hasiera emateko, kanabisa saltzen hasi zen bere bizikletako pieza batean garraiatuz. Popeye eta bere lagun bat hasi ziren negozioan, haien kabuz. Lehenengo sosak irabazten hasi zen, hobeto janzteko eta dirua izateko. Gazteak Fernando Galeano del Ríoren ereduari ozta ala ozta heldu nahi zion, hala ere, pixka bat hazi zenean armadako Marinan sartzeko eman zuen izena. Gustuko zuen Koronelaren hiletak hunkitu zuen Jhon eta egun batean berak ere horrelako agurra jasoko zuela pentsarazteak bultzatu zuen. Ez zuen oztoporik izan, eta han ibili zen. Hala ere, 5 hilabete pasa eta gero, berak telebistan ikusitako gerra itsasontzia egurrezko itsasontzi bat zela ikustean, Marina utzi zuen. Agerian dago Popeyek armei ematen zien garrantzia.
Bere etxean eta armadan ikasitako diziplina zorrotzak bere bizitzan oso garrantzitsuak izan direla dio bere elkarrizketa askotan, eta behin baino gehiagotan bizia salbatu diola bere ernetasun horrek. Gainera lider bat izatea eta aginduak betetzea ondo iruditzen zitzaion. Urte batzuk geroago Polizia Nazionalean sartu zen pozarren. Bere agintariak ordea, guztiz desmotibatu zuen, ustelduta baitzegoen. Polizia kurtsoa egin ostean mafiosoen opariak edo ordainak lortzeko irrikatan zegoela pentsatzen zuen Koronel hark. Baina ez zitzaion ondo iruditu, eta ustela izateko, guztiz gaiztoa bilakatuko zen.
Medellingo kartela
Hilabete batzuen ostean mafioso handiaren eta neskaren harremanak amaitu egin ziren. Jhonek Escobarren etxe guztiak ezagutzen zituen eta banan banan ibili zen bere bila, aitaren kotxearekin. Topatu zuenean, atea jo eta zabaldu egin zioten. Jhonek argi utzi zion: «Emadazu lana, edo hil nazazu». Droga saltzaileak galdetu zion ea armak erabiltzen bazekien, eta Jhonek baietz erantzun zion, polizia izan zela. Hori Pablok bazekien, noski.
Jhon Medellingo kartelean sartu zenean, kartelaren boterea jada oso handia zen. 1985-ean sartu zen, aurreko urtean Kolonbiako ministro bat erail zuten, Rodrigo Lara Bonilla; Kolonbiako narkotrafikatzaileak Estatu Batuetako seguritate handieneko kartzeletara bidaltzeko legea defendatzen ausartu zelako.
Kolonbiako gobernuaren kontrako gerra hastear zegoen. Pablok Panama lotu zuen, eta hango pertsona boteretsuenarekin (Manuel Antonio Noriega) negoziatu zuen indartsuagoak izateko. Beraz, estradizioaren kontra zeuden mafioso guztiak bildu ziren, eta Escobarren aginduetara egon ziren. Jhon gerraren momentu garrantzitsuenean heldu zen. Lehen aipatutako diziplinak erraztu egin zion Jhoni krimenaren munduan sartzea eta oso indartsu sartu zen, bai.
Gerran sartu baino lehen, Jhonek organizazioko hainbat postu igo zituen, batik bat bere handinahi txikiagatik eta kemenarengatik. Berak elkarrizketetan kontatzen duen modura, bere lehen lana ez zen inor hiltzea izan. “Patroi”-aren idazkaria gaixotu egin zen, eta ez zegoen inor mezuak idatz zezakeenik. Han agertu zen Popeye, Antiokian bizi izan zen denboran adineko auzoko batzuek irakatsi zioten makinan idazten hamar hatzekin. Pabloren idazkariak gainera ordenagailu bat erabiltzen zuen, nola ez, eta nahiko ondo moldatu zen. Pablok asko eskertzen zion. Egun batean karteleko bere kide bat heldu zen luxuzko etxera, bere amaren heriotzaren erruduna aurkitu zuela eta. Nagusiak Jhoni galdetu zion ea lan hori egiteko gai bazen. 23 urteko gazteak onartu egin zuen. Autobusen alokairuan eta salmentan jarduten zuen gizonak bere kidearen ama autobusetik jaisten ari zela, ez zuen gelditu. Andrea jausi egin zen eta burua zabaldu. Gizonak ez zuen lagundu eta odolustuta hil zen. Nahiko erreza iruditu zitzaion Popeyeri pertsona bati errebolberrarekin bi bala kopetan jostea.
Hegazkintzaren historia
Errenazimendua
Sul volo (Hegaldian) izeneko saiakera batean, Leonardok "Txoria" izeneko makina hegalari bat deskribatzen du, liho almidoiztatuz, larruzko artikulazioz eta zeta gordinez eraiki zuena. Codex Atlanticus-en idatzi zuen: 1505ean, Leonardo edo bere ikasleetako bat Ceceri mendiko gailurretik ihes egiten saiatu zen.
Jhon Jairo Velásquez Vásquez
Medellingo kartela
Lana bukatutakoan bueltatu egin zen makina elektronikora eta idazten segitu zuen. Pablok hau ikustean lan bat zuela gogorarazi zion, eta Velázquezek lana bukatu zuela esan zionean, dirua zergatik eskatu ez zion galdetu zion (lan bakoitzak bere prezioa zuen). Jhonek ez ziola kobratu nahi erantzun zion. Pablo ere harritu zuen jarrera izan zen hura, eta saritzeko, lanak balio zuen 1K$-ak ahaztu eta 5K$ eman zizkion. Hori gutxi balitz, organizazioan fidagarritasun salto handi bat eman zuen. Handik aurrera Pabloren babes eraztunak kontrolatzen hasi zen eta asko ikasten hasi zen. Mundu kriminalean sartu zen dinamikari esker eta bere kideei eta Patroiari zien maitasunak bere lanean buru belarri jardutea ahalbidetu zion, eta beraz, organizazioko gaizkile hoberenetarikoa izatea. 1886. Urtean Popeye Pablo Escobarren konfiantzako gizona zen jada, baina 1990-an Pinina hil zenean, bere postuaz arduratu zen, lor zezakeen posturik altuena. Atentatuak antolatzeko gai izan zen, baita eguneroko gerrako estrategiak, bahiketak eta hilketa konkretuak.
Los Extraditables-en guda
Gerrarako prestakuntza bikaina izan zuten Medellingo mafiosoaren gizonek. Haien estrategiarako oso garrantzitsua izan zen kotxe-bonbak prestatzen jakitea; horretarako euskaldun batek lagundu zituzten. Kalkulatzen da Jhon 50.000 hilketetan hartu zuela parte. Popeyek, bere kabuz, 250 pertsona baino gehiago hil dituela kalkulatzen du. Bere elkarrizketetan damutu egin dela dio, baina hala ere, gerran egin behar dena egin zuela azpimarratzen du. Pablo Emilio Escobar Gaviriarengatik bizia emango lukeela eta denboran atzera egin ahalko balu, seguru aski ez zela ezer asko aldatuko. Ez zuen inoiz izan oztoporik bere lanarekin aurrera jarraitzeko. Ez zuen beldurrik ezta damurik sentitzen. Gainera, Velázquezek inoiz ez zuen alkoholik edaten, ez zuen erretzen, kokainarik ere ez zuen kontsumitzen… Gehien jota, kafe pixa bat hartzen zuen goizetan.
Jhonek bere ametsetako neska hil behar izan zuen. Elkarrekin ateratzen hasi ziren, Wendy eta bera. Wendy Pablorekin ibilia zen, are gehiago, haurdun utzi zuen. Nagusiak bere umea kendu zion, bere familiarekin leiala izan behar zelako, eta neska asko haserretu zen. Mendeku bila, Jhon zeharo maitemindu zuen. Pablori kontatu zionean oso arraroa egin zitzaion, Wendy gizon oso aberatsekin ibiltzen zelako, diru asko xahutzen zuen mafiosoen kreditu txarteletatik. Egun batean, neskak ea Pablo non zebilen galdetu zion, eta Jhonek ez zion egia erantzun. Pablori kontatu zion dena, noski, eta hau neska espiatzen hasi zen. Wendy eta Ameriketako inteligentziaren arteko elkarrizketa batean esku hartu zuen Pablok. Pablok Jhoneri azaldu zion, Wendy ziria sartzen saiatu zela.”Sikarioak” jada argi zeukan zer egin behar zuen. Hurrengo egunean Popeyeren gizonek bere maitea hil zuten. Jhonentzat gogorra izan zen, baina hala ere haserre zegoen informazio iturri gisa erabiltzen saiatu zelako. Adibide honek agerian uzten du Popeyeren leialtasuna bere nagusiarekiko. Leialtasun hori ere Pablok bazekien neurtzen, eta berak ere aurpegia ateratzen zion maiz Popeyeri.
Pablok gobernua legeak aldatzen behartu eta gero, gobernuarekin negoziatzen hasi zen. Pablok kartzelaratua izan nahi zuen, jada ezin zutelako EEUU-ra bidali, eta bere kartzela pertsonalean giltzapetzea lortu zuen. Kartzela bat diseinatu, eraikitzeko tokia erabaki, eta gobernuari eraikitzeko agindu zion. Han droga saltzen eta hiltzen jarraitu zuten, hala ere, ihes egin behar gabe. Kartzelako guardia Pabloren gizonak ziren, eta luxuzko hotela zirudien kartzelak. “La Catedral” izenpetu zuen Pablok. Jhon ere han ibili zen.
Egoera nahasi egin zen beste mafioso batzuk, Medellingo kartelaren kide batzuk, Pablok baino diru gehiago egiten hasi zirenean. Izan ere, Fernando Galeano del Río nahiko nekatuta zegoen Escobarrekin, eta gerra deklaratu zioten. Pablok lauzpabost gerra zituen abian, eta horrek diru asko balio zuen. Beraz, haietako gerra batek edo bestek amaitu egin behar zuten. Beraz, Fernando Galeano del Río eta beste mafioso batzuk hil zituen Jhonek, bere idoloa izan zen gizona. Gobernuak susmoa zeukan La Catedral espetxean gertatzen ari zenarekin, eta esku hartzear zeudela, Jhonek eta bere kideek ihes egin zuten. Nagusiak oso ondo ezagutzen zuen mendi hura, kartzela eraiki zen mendia. Mendian zehar janaria zuen lurperatuta, eta denbora luzea egon ziren basoan, gobernuko militarrek inguratuta. Han Pablo eta Jhonen arteko harremana oso estua izan zen.
Zigorra
1992an atxilotu zuten eta terrorismoagatik, narkotrafikoagatik eta organizazio kriminal bateko kidea izateagatik zigortu zuten. 2000 eta 2001 artean La Modelo espetxean bertan izandako gerran nahasita ibiltzeagatik zigorra handitu egin zen. 2008an Pablo Escobarren konfiantzako kidea 23 urte eta 3 hilabetera zigortua izan zen beste krimen batzuengatik. Hala ere, 2014ko abuztuaren 22an askatasun baldintzatua lortu zuen, eta aske utzi zuten.
Azken urteak
Hala ere, bideoak ez ziren Jhonen lan handiena. Espetxean literaturarekin hasi zen, eta psikologoen gomendioa zena gero ogibide bihurtu zuen. Hainbat liburu argitaratu zituen (El Verdadero Pablo , Sobreviviendo a Pablo Escobar...), eta mundu osoan zehar zabaldu da liburu horien salmenta.
Hori gutxi balitz, Kolonbiako aktore eta produktoreei esker serie bat flimatu zuen. Serie hori Kolonbiako telebista kate batek erosi zuen, eta Netflix plataforma pribatuan ere ikusgai dago. Seriea Sobreviviendo a Pablo Escobar: Alias JJ liburuan oinarrituta dago.
Tanami Road
Tanami Road (Euskaraz: Tanami errepidea), Tanami Track eta McGuire Track izenez ere ezaguna, Ipar Lurraldeko Stuart errepidearen eta Mendebaldeko Australiako Great Northern errepidearen artean dago. Hegoaldeko lotura Alice Springs-eko iparraldetik 19 km-ra dago eta iparraldeko lotura Halls Creek-eko mendebaldetik 17 km-ra. MacDonnell mendikatetik, Australiako erdialdetik, Kimberley-eko Halls Creek-era doan abelbide bat jarraitzen du.
Tanami errepidea Alice Springsetik Kimberleyrako ibilbide zuzenena da, Tanami Basamortutik igaroz. Bere ibilbidean zehar, Yuendumu herria eta Newmont Meatzaritzaren jabetzako Granite urre meategia daude. Ipar lurraldean, Warlpiri aborigenen jabetzako lurrak igarotzen ditu eta Mendebaldeko Australian artzaintzako lurrak igarotzen ditu.
Errepidearen % 20 inguru asfaltoa da, gainerakoa legarra da eta bi gurpileko ibilgailuen bidez nabigagarria den arren, lau gurpiletako trakzioa gomendatzen da. Errepideko zenbait zatitan uzkurtze larriak izaten dira eta une batzuetan desatsegina eta motela da.
Vincent d'Indy
Paul Marie Théodore Vincent d'Indy (Paris, Frantzia, 1851ko martxoaren 27a - ibidem, 1931ko abenduaren 2a) musikagilea eta pedagogoa izan zen. Wagnerren jarraitzaile sutsua izaki, haren eragina nabaria du. Bere drama lirikoetan leitmotiv egitura erabili zuen.