cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Franz von Papen
Biografia
Erdigune Katoliko alderdiko diputatua izan zen Prusiako parlamentuan (1923-1932 urteetan) eta Hindenburg mariskalak Reicheko kantziler izendatu zuen 1932an. Adolf Hitlerrek aginpidea har zezan ahalegindu zen, kantzilerorde izan zen eta Hitlerren enbaxadore Turkian. 1934. urtean kargurik gabe utzi eta kartzelan sartu zuten.
Cloeotis percivali
Cloeotis percivali Cloeotis generoko animalia da. Chiropteraren barruko Hipposideridae familian sailkatuta dago.
Buduburam
Buduburam Ghanako errefuxiatu-zelai bat da, Akkra hiriburutik 44 kilometrora dagoena. Iheslarientzako Nazio Batuen Goi Mandatariak (UNHCR) 1990an zabaldu zuen, eta etxea zen Liberiako 12.000 errefuxiaturentzat. Ihes egin zuten bere herrialdetik Liberiako Lehen Gerra Zibilean (1989–1996) eta Liberiako  Bigarren Gerra Zibilean (1999–2003), horrez gain, beste errefuxiatu batzuk Sierra Leonakoak ziren hango gerra zibileko (1991-2001) iheslariak. Liberiako eta nazioarteko GKE talde eta boluntario-erakundeak dira zelaiko antolatzaileak. Lehen hezkuntzako Carolyn A. Miller eskolak ia 500 haur hartzen zituen.
Bilboko Athletic-en jolasten duen Iñaki Williams futbolariaren gurasoak errefuxiatu-zelai honetan elkar ezagutu zuten, ama Liberiakoa eta aita ghanatarra.
2017an 42.000 baino gehiago dira zelaiko errefuxiatuak, gehienak Liberiakoak dira, eta oraindik jasotzen ditu errefuxiatu berriak aldizka.
2011ko otsailean, Ghanako Informazioko ministroak adierazi zuen Buduburam ez zela beharrezkoa, eta biztanleek pentsatu beharko zutela Liberiara itzultzeko, edo Ghanako beste nonbaiten bizi izatera joateko.
NGC 4380
NGC 4380 galaxia bat da, Virgo konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Mallardita
Mallardita sulfato motako minerala da eta melanterita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Mallardita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 da.
Buchanan (Ipar Dakota)
Buchanan Ipar Dakotako hiri bat da. Stutsman konderrian kokatua dago. 2010ean 90 biztanle zituen, 0.21 kilometro koadrotan banatuta.
Seinalea (Negu Gorriak)
Seinalea Negu Gorriak euskal hip hop musika taldearen abesti bat da. 1990an Negu Gorriak diskoaren barnean kaleratu zuten. Hitzak eta musika taldeak berak moldatu zituen.
Gora Herria maxi singlean berriro agertu zen.
Châtillon-la-Borde
Biztanleria
2007an Châtillon-la-Borde udalerrian erroldatutako biztanleak 220 ziren. Familiak 88 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 101 etxebizitza zeuden, 87 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 97 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 87 etxebizitza nagusietatik 75 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 25 etxek lau zituzten eta 46 etxek bost zituzten. 67 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 41 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 43 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 148 ziren, horien artean 130 aktiboak ziren eta 18 inaktiboak ziren. 130 pertsona aktiboetatik 126 lanean zeuden (68 gizon eta 58 emakume) eta 4 langabezian zeuden (3 gizon eta 1 emakume). 18 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Châtillon-la-Borde udalerrian 88 unitate fiskal zeuden, 223,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 24.064 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 iturgina.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Zérubia
, Korsikako hegoaldeko udalerria da,  departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 0 biztanle ditu.
Karlos Aranzegi
Karlos Aranzegi tolosar bateria-jotzailea da. Donostiako Kontserbategian bateria eta perkusioa ikasi zuen. 2017ra arte, Bide Ertzean taldean aritu zen. Talde askorekin aritutakoa da eta lankidetza ugari izan ditu beste musikariekin, hala nola, Gari, Elkano Browning Cream, Joserra Senperena, Petti, Iván Ferreiro, Alex Ubago, Duncan Dhu, Amaia Montero, Rafa Berrio edo Quique Gonzalez, besteak beste.
Roeboides prognathus
Roeboides prognathus Roeboides generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Multiplo (robotika)
Robotikan, Multiplo robotak eraikitzeko eta diseinatzeko erabiltzen den goi-mailako teknologiako eraikuntza-sistema bat da. Mota, itxura eta tamaina askotako atalak ditu, hauek elkarretaratzea errazten duena, torlojuak eta azkoinak erabiliz. Robotaren Eraikitze-dinamikan sar daitezke motor elektrikoak, mota askotako sentsoreak eta mikrokontrolagailu programagarri bat, askotariko atazak egiteko aukera emanez. Hezkuntza-robotikan oso erabilia da Argentinako ikastetxeetan zein unibertsitateetan.
Faktore abiotiko
Faktore abiotikoak inguruneko eragile fisiko eta kimikoak dira, organismoei eragiten dietenak. Faktore biotikoak ez direnei erreferentzia egiten die; hau da, izaki bizidunen parte ez dena edo hauen produktu ez dena. Biologia eta ekologia eremuan erabiltzen da. ,
Multiplo (robotika)
Gaur egun, RobotGroup-ek fabrikatzen ditu Multiplo robotak
Faktore abiotiko
Ekosistemen deskribapenean faktore abiotikoak eta biotikoak bereizten dira. Lehenengoa, biziduna ez dena da, osagai fisiko-kimikoak; bigarrenaren jatorria, aldiz, bizitzari erlazionatuta dago (osagai bizidunak). Era berean, osagai abiotikoek biotopoa osatzen dute eta biotikoek biozenosia. Gainera, izaki bizidunak agertu aurreko eboluzio fisiko-kimikoko faseei erreferentzia egitean, eboluzio abiotikoari (prebiotikoa) buruz hitz egiten da.
Bloke logiko
Bloke logiko adierazpenak adiera ezberidnak ditu:
Paul (filma)
Filmak zientzia-fikzioa eta estralurtarrei buruzko film ospetsu askoren aipamenak ditu, bereziki Steven Spielberg zuzendariaren filmeena, genero honetako filmeen parodia ere bada.
Argumentua
Graeme Willy (Simon Pegg) eta Clive Gollings (Nick Frost) AEBetako San Diegoko Komikaldira joan eta ondoren alokatutako autokarabana batean Nevadako 51 eremura bidaiatzeko asmoa duten bi ingeles friki dira. Beren bidean Paul (Seth Rogen) izeneko estralurtar bat topatuko dute, honek atzetik berau atzeman nahizik dituen AEBetako Gobernuaren agindupeko agenteetatik ihes egiteko haien laguntza beharko du, bai eta bere etxera itzultzeko ere. Bitartean, hirukote xelebreak Ruth Buggs (Kristen Wiig) izeneko eta bizitzan eskarmentu handirik ez duen neska xalo eta erlijiotsua ezagutuko dute eta Graeme hartaz maiteminduko da.
Smokey and the Bandit
Smokey and the Bandit (euskaraz Keatua eta Bidelapurra) 1977ko Hal Needham estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako ekintza eta komedia film bat da. Burt Reynolds, Sally Field, Jackie Gleason, Jerry Reed, Pat McCormick, Paul Williams eta Mike Henry aktoreek antzeztu zuten.
Smokey and the Bandit II (1980) eta Smokey and the Bandit Part 3 (1983) jarraipenak izan ditu, bai eta 1994ko Bandit Goes Country, Bandit Bandit, Beauty and the Bandit eta Bandit's Silver Angel telefilmak ere.
AEBetan sekulako arrakasta izan zuen filma da, horren froga gisa, 1977an herrialde hartan diru etekin gehien irabazi zuen bigarren filma izatea, Star Wars IV. Atala: Itxaropen Berria ahalguztidunaren ondoren. Gainera, estatubatuar bi belaunaldiei filman agertzen den Pontiac Trans Am auto modeloa erosteko irrikia ere sartu zien.
Argumentua
Bo "Bidelapur" Darville (Burt Reynolds), errepidean jaun eta jabe den kamiolaria da. Honakoan erronka bati aurre egin beharko dio, Texarkana hirian garagardo-kamioi bat jaso eta 48 orduko epean, Georgia estatuan barna gidatuz, edari guzti hori hurbilen dagoen eta legalki sal daiteken lekura garraiatzea.
Diru saria? 80.000 dolar. Emaitza? Inoiz ikusi gabeko auto jarraipen eta istripu basatienak. Zergatia? Buford "Keatu" T. Justice (Jackie Gleeson) sheriffa "Bidelapur" harrapaezina atzematearekin obsesionatua dagoelako, Justice Junio (Mike Henry) semearen Carrie "Igel" (Sally Field) neskalagunak hura utzi eta "Bidelapur" errepidearen erregearekin aldegin baitzuen.
Aleksandr Blok
Aleksandr Aleksandrovitx Blok (San Petersburgo, 1880ko azaroaren 28aGreg./azaroaren 16aJul. - Petrograd, 1921eko abuztuaren 7a) errusiar olerkari sinbolista izan zen.
Intelektual familia batean jaio zen eta gurasoak banandu ondoren senide aristokratekin bizi izan zen Moskutik gertu. Vladimir Solovioven filosofia eta Fiodor Tiuttxeven eta Afanasi Feten olerkiak izan ziren bere lehen eraginak.
Blokek gogo biziz babestu zuen 1905eko Errusiako Iraultza. Bere bizitzaren amaieran, gai politikoetan zentratu zen, bere herrialdearen patu mesianikoa nabarmenduz. Beldur apokaliptikoak izan zituen eta itxaropenaren eta etsipenaren artean ibili zen eta Urriko Iraultza apokalipsi horren amaieratzat jo zuen.
1921ean Iraultzarekin desilusionatuta zegoen eta idazteari utzi zion. Gaixorik zegoen, eta medikuek gomendatu zuten atzerrira joango zela sendatzera. Bidaiarako baimena hil ondoren iritsi zitzaion.
Sphaerodactylus monensis
Sphaerodactylus monensis Sphaerodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Sphaerodactylidae familian sailkatuta dago.
Azken tangoa
Azken tangoa Negu Gorriak euskal hip hop musika taldearen abesti bat da. 1990an Negu Gorriak diskoaren barnean kaleratu zuten. Hitzak eta musika taldeak berak moldatu zituen.
L.A. Confidential
L.A. Confidential (euskaraz Isilpeko L.A.) 1997ko Curtis Hanson estatubatuar zinema zuzendariaren krimenezko neo-noir film bat da. Bertan honako aktoreek antzeztu zute: Kevin Spacey, Russell Crowe, Guy Pearce, Kim Basinger, Danny DeVito, James Cromwell eta David Strathairn. Filmaren argumentua James Ellroy idazlearen L.A. Confidential eleberrian oinarritua dago.
Film honek sari ugari irabazi zituen, horien artean nabarmenenak: 1997ko Egokitutako gidoi onenaren Oscar Saria eta Taldeko emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Kim Basinger) irabazi zituen. 1997ko Taldeko emakumezko aktore onenaren Urrezko Globoa irabazi zuen (Kim Basinger), baita 1997ko Soinu onena eta Muntaia onenaren BAFTA Sariak ere bereganatu zituen. Bestalde, 1997ko Canneseko Zinemaldian Urrezko Palmarako izendatua ere egon zen.
Argumentua
1953. urtea, Los Angeles hiriko poliziaren komisaldegia. Ed Exley agente gaztea (Guy Pearce) legean itsuki sinistu eta beste poliziek zeozer oker egin dutela ikusi ezkero haien bizitza hondatzeak ez dio batere axolik, bere ustez zuzena dena muturreraino eramanez, ondorioz bere saileko gainontzeko polizia gehienen ezinikusia bereganatuko du. Wendell "Bud" White ofiziala (Russell Crowe) bere lanarekiko jokamolde oldarkorra eta emakumeak babesteko joera obsesiboa duen polizia da. Azkenik, Jack Vincennes sarjentua (Kevin Spacey) narkotikoen sailan lan egiteaz gain Badge of Honor polizia telesaileko aholkulari teknikoa ere bada, gainera Sid Hudgens kazetaria (Danny DeVito) eta Hush-Hush aldizkariko argitaratzailearekin ere lotura badu, biek bata besteari kasu eta gertakariei buruzko informazioa elkar pasatzen baidute.
Egun batez, hiriko Nite Owl kafetegian lapurrak sartu eta bertan dauden bezero eta zerbitzariak odol hotzean hiltzen dituzte.Goian aipatutako hiru ikertzaileak kasu hau ikertzen hasiko direlarik. Hasiera batean lapurreta kasu soil bat zirudiena, poliziaren barneko ustelkeria eta traizioen amarauna bilakatuko da. Gainera, hiru ikertzaileak kasua ikertzen ari diren bitartean beste hainbat pertsonaia ere agertuko dira: emagaldua (Kim Basinger), Pierce Morehouse Patchett aberatsa (David Strathairn), polizia ohi bat, hiriko gangster ospetsuena (Paul Guilfoyle), bai eta kriminal talde bat ere.
Karl Marx
Karl Heinrich Marx (Treveris, Prusiako Erresuma, 1818ko maiatzaren 5a - Londres, 1883ko martxoaren 14a) alemaniar filosofo eta politika zein ekonomiaren pentsalaria izan zen, bereziki ezaguna komunismoaren aitzindaria izateagatik. Gaur egungo Alemania ko Trieren jaioa, Marxek zuzenbidea eta filosofia ikasi zituen unibertsitatean, eta Jenny von Westphalen ekin ezkondu zen 1843an. Bere argitalpen politikoen eraginez, Marx estaturik gabe gelditu zen eta Londres en bere emaztearekin eta seme-alabekin erbesteratu zen hamarkada batzuetan. Bertan bere pentsamendua garatzen jarraitu zuen Friedrich Engels pentsalari alemaniarrarekin lankidetzan, eta bere idatziak argitaratzen jarraitu zuen British Museum eko irakurketa gelan lan eginaz. Marxen teoriek garrantzi handia izan dute Aro Garaikideko pentsamendu filosofiko, politiko eta ekonomikoan, marxismoa izeneko teoria garatuz. Hainbat herrialdetako erregimen politiko bere ideologian oinarrituta eratu ziren.
Marxen lan ezagunena1867ko Kapitala (Das Kapital) liburua izan zen. Halaber, Friedrich Engelsekin batera 1848an argitaratutako Agiri Komunista lanaren egilea ere izan zen. Lan horretan komunismoaren oinarri teorikoak eta helburuak lehen aldiz agertu ziren era sistematikoan. Marxek gizarteari, ekonomiari eta politikari buruzko teoria kritikoek, kolektiboki "marxismo" bezala ulertuta, gizartea klase-borroka ren bidez garatzen dela diote. Ekoizpen modu kapitalista n, klase menperatzaileek (burgesia izenaz ezaguna) produkzio baliabideak kontrolatzen dituzte, eta langile klaseek (proletalgoa k) bitarteko horietan jarduten dute beraien lan indarra emanaz soldataren truke. Horren garapenerako bere teoria nagusia asmatu zuen, materialismo historikoa hain zuzen, historia ekoizpen-modu zenbaiten bilakaera besterik ez zela azalduz, klase-borrokaz irauliak eta azkenean komunismoa ekarriko zutenak. Lan horretan gainbalioaren ideia ere plazaratu zuen. Marxentzat, kapitalismoaren pean dauden klase antagonismoak, neurri batean bere ezegonkortasunagatik eta krisiak jotako izaeragatik, langile klasearen kontzientziaren garapena garatuko zuten, botere politikoa konkistatuz eta azkenean klaserik gabeko gizarte komunista eratuz, hain zuen ere, ekoizleen elkarte askea.
Marx gizakiaren historiako eragilerik garrantzitsuenetako bat bezala izan da hartua, bere lana goraipatua zein kritikatua izanik. Ekonomian egindako ekarpena oinarrizkoa izan da lanaren eta kapitalaren arteko egungo ulermenean, eta ondorengo pentsamendu ekonomikoetan. Mundu osoko intelektual, sindikatu, artista eta alderdi politiko askorengan eragina izan du Marxen obrak, eta hainbatek bere ideiak aldatu edo egokitu egin dituzte. Ohikoa da aipatzea, Marx gizarte zientzia modernoen arkitekto nagusietako bat bezala.
Haurtzaroa eta lehen hezkuntza: 1818–1836
Karl Heinrich Marx 1818ko maiatzaren 5ean jaio zen Trier hiri zaharrean, orduan Prusiako Erresuma ko parte zena. Gurasoak Herschel Marx (1777–1838) eta Henriette Pressburg (1788–1863) izan ziren. Marx etniko ki judua zen, baina ez erlijioz. Amaren aitona errabino herbeheretar ra zen, eta bere aitaren familiako leinuak Trieren errabinoak hornitu zituen 1723az geroztik. Bere aita Herschel izan zen leinuan hezkuntza laikoa jaso zuen lehena, eta abokatu bilakatu zen, erdi mailako klaseko diru sarrerak eroso lortuz. Halaber, familiak Mosela n hainbat mahasti zituen. Semea jaio aurretik, Herschel judaismo tik Prusiako eliza ebanjeliko arekin bat egitera aldatu zen, eta horren eraginez Herschel izen juduaren ordez Heinrich izen alemaniarra hartu zuen.
Gutxi ezagutzen da Marxen haurtzaroaz. Bederatzi seme-alaben artetik hirugarrena, Moritz anaia hil zenean seme zaharrena bihurtu zen 1819an. Denak 1824ko abuztuan eliza luterano an bataiatu zituzten. Marxi aitak era pribatuan irakatsi zion 1830eraino, Triereko lizeo an sartu zen arte, bertako zuzendaria Hugo Wyttenbach aitaren laguna zela. Wyttenbachek irakasle humanista liberal ugari enplegatu zuen, gobernu kontserbadorearen haserrea sortuz. Ondorioz, poliziak 1832an lizeoa miatu zuen, liberalismo politikoa defendatzen zuen literatura ikasleen artean banatzen zela aurkituz. Material horren banaketa ekintza lasaigarri bat zela iritzita, agintariek erreformak ezarri zituzten hainbat irakasle ordezkatuz.
1835eko urrian, 17 urte zituela, Bonn eko Unibertsitatera joan zuen filosofia eta literatura ikastera, baina aitak zuzenbidea arlo praktikoagoa zela azpimarratu zion. "Bular ahula" deitzen zitzaion izaera zuelako, Marx betebehar militarretik libre atera zen 18 urte bete zituenean. Bonneko Unibertsitatean zegoela, Olerkarien Elkartean sartu zen, poliziak kontrolatutako erradikal politikoak zituen talde baten hain zuzen. Garai berean Trierreko Tabernetan edateko Elkartean ere sartu zen. Bertan ideia asko eztabaidatzen ziren, eta garai baten elkarteko presidente-orde ere izan zen. Bestalde, Marxek zenbait gatazketan hartu zuen parte, eta horietako batzuk larriak izan ziren, adibidez, 1836ko abuztuan dueluan aritu zenean unibertsitateko Borussian Korpseko kide baten aurka. Ikasketa aldetik, hasierako garaietan kalifikazioak onak izan ziren arren, laster okerrera egin zuten eta bere aitak Berlin go Unibertsitate serio eta akademikoagora transferentzia egitera behartu zuen.
Hegelianismoa eta kazetaritza goiztiarra: 1836–1843
1836ko urrian Marx Berlin era iritsi zen, unibertsitateko zuzenbide fakultatean matrikulatuz eta Mittelstrassen gela bat alokatuz. Lehen seihilekoan, Marx Eduard Gansen klaseetara joan zen (Hegel en ikuspuntu aurrerakoia ordezkatzen zuen, historiaren garapen arrazionala landuz eta auzi sozialaren garrantzia azpimarratuz) eta baita Karl von Savignyren klaseetara (Zuzenbidearen Eskola Historikoa ordezkatzen zuen).
Paris: 1843–1845
1843an, Marx Paris ko ezkerreko aldizkari erradikal bateko erredaktore bilakatu zen, Alemaniar-Frantziar Historiak (Deutsch-Französische Jahrbücher), Arnold Ruge aktibista alemaniarrak sortua Alemaniako eta Frantziako erradikalak elkartzeko. Marx eta bere emaztea 1843ko urrian Parisera joan ziren bizitzera, eta hasieran Rugerekin eta emaztearekin bizi arren, Jenny alaba 1844an jaio zenean beren kabuz jarri ziren, baldintza nahiko zailetan. Frantziako eta Alemaniako estatuetako idazleak erakartzeko asmoa zuten arren, aldizkarian alemaniarra ez zen idazle bakarra Mikhail Bakunin errusiar kolektibo anarkistako erbesteratua zen. Marxek bi saiakera aurkeztu zituen aldizkarian, "Hegelen Zuzenbidearen Filosofiaren Kritikari egindako ekarpenaren sarrera" eta "Juduen auziari buruz". Azken honetan bere ustea aurkeztu zuen proletalgoa indar iraultzailea zela azalduz, eta horrek komunismoarekin lotzera eraman zuen. Ale bakarra argitaratu zen, nahiko arrakastatsua bilakatuz, neurri handi batean Heinrich Hein ek Bavaria ko Ludwig erregeari egindako oda satirikoak sartzeagatik. Alemaniar estatuak debekatu egin zuen, inportatutako kopiak bahituz (Rugek ale gehiago argitaratzeko dirua ukatu zuen, eta Marxekin izandako adiskidetasuna hautsi zen).
Aldizkariaren amaieraren ondoren, Marx zentsura tu gabeko aldizkari alemaniar erradikal bakarrean idazten hasi zen, “Aurrera!”n. Parisen kokatuta, aldizkariak Justuen Liga-rekin lotura zuen, langile eta artisauen elkarte sozialista utopikoa eta sekretuarekin. Marx beraien bilera batzuetara joan arren, ez zen elkartean sartu. “Aurrera!”n, Marxek materialismo dialektikoa ren ideia hegeliar eta feuerbachiarretan oinarritutako sozialismoaren inguruko iritziak finkatu zituen. Aldi berean, Europan jarduten zuten liberalak eta beste sozialistak kritikatu zituen.
1844ko abuztuan, Marxek Friedrich Engels sozialista alemaniarra ezagutu zuen, bizitza osorako adiskidetasuna hasiz. Engelsek argitaratu berri zuen Langile klasearen baldintzak 1844an Ingalaterran erakutsi zion, Marx konbentzituz langile klasea historiako azken iraultzaren eragile eta tresna izango zela. Laster, Marx eta Engels Bruno Bauer lagun ohiaren ideia filosofikoen kritika egiteari ekin zioten. Lan hau 1845ean argitaratu zen Familia Santua izenarekin.
Parisen bizi izan zen garaian, Marxek ekonomia politikoa ri buruzko ikasketa intentsiboa egin zuen, hala nola Adam Smith, David Ricardo, James Mill, etab. Eta baita sozialista frantziarrak, batez ere Claude Henri St. Simon eta Charles Fourier, eta Frantzia ko historia. Ekonomia politikoaren ikasketa bizitza osoan zehar egiten jarraituko zuen, eta bere lan ekonomiko nagusia horren emaitza izan zen, Kapitala izeneko hiru liburukiko seriea. Marxismoa hiru eraginetan oinarritzen da hein handi batean: Hegel en dialektika, frantses sozialismo utopiko a eta ekonomia ingelesa. Hegelen dialektikari buruz egin zuen lehen azterketarekin batera, Parisen egin zuen prestakuntzak "marxismoaren" osagai nagusi guztiak jadanik 1844ko udazkenean bazituela esan nahi zuen. Marx etengabe urruntzen ari zen ekonomia politikoari buruzko ikerketatik. Eta orduko eguneroko ohiko eskaerez gain, egunkari erradikal bat editatu zuen eta alderdi politiko baten ahalegina antolatu eta zuzentzen aritu zen, hiritarren altxamendu iraultzaileekin bat eginez. Dena den, Marx bere ikasketa ekonomikoetara itzuli zen beti, "kapitalismoaren barne funtzionamendua ulertu" nahi zuelako.
Brusela: 1845–1848
Frantzian ezin jarraituz eta Alemaniara itzuli ezinik, Marxek Brusela ra emigratzea erabaki zuen 1845eko otsailean. Hala ere, Belgikan geratzeko politika garaikidearen gaian ezer ez argitaratzeko konpromisoa hartu behar izan zuen. Bruselan, Marx Europa osoko beste erbesteratu tako sozialistekin lotu zen, hala nola Moses Hess, Karl Heinzn eta Joseph Weydemeyer. 1845eko apirilean, Engels Alemaniatik Bruselara joan zen, Marxekin eta gero eta kide gehiago zuen Justuen Ligakoekin elkartzera.
1845eko uztailaren erdialdean, Marxek eta Engelsek Brusela utzi zuten Ingalaterra ra joateko, britainiar langile klaseko mugimendua zen Chartistseko buruzagiekin elkartzeko. Marxek Ingalaterrara egin zuen lehen bidaia izanik, Engels gidari ezin hobea bilakatu zen, jada bi urte emanak zituelako Manchester ren bizitzen 1842tik 1844ra. Engelsek ingelesa ezagutzeaz gain, harreman estua garatua zuen lider txartista askorekin, izan ere egunkari ingeles txartista eta sozialista askotan ari zen erreportari bezala. Marxek bidaian zehar aukera bat ere aztertu zuen, hots, Londres eta Manchesterreko hainbat liburutegietan ikasteko zeuden baliabide ekonomikoak.
Engelsekin lankidetzan, Marxek materialismo historikoaren kontzeptuaren tratamendu onena bezala ikusten den liburu bat idazteari ekin zion, Ideologia alemaniarra. Lan honekin Marxek Ludwig Feuerbach, Bruno Bauer, Max Stirner eta gainerako Hegeliar Gazteko kideekin hautsi egin zuen. Halaber, Karl Grunekin eta beste "benetako sozialistekin" ere hautsi egin zuen, beraien filosofiak oraindik "idealismoan" oinarritzen zirelako neurri batean. Ideologia alemaniarrean Marxek eta Engelsek beraien filosofia azkeneraino osatu zuten, non historiako indar motor bakarra soilik materialismoa n oinarrituta zegoela zioena. Ideologia alemaniarra umorezko forma satirikoan idatzita dago, baina hala eta guztiz ez zuen lana zentsura tik salbatu. Bere hasierako beste hainbat idazlan bezala, Ideologia alemaniarra ez zen Marxen bizitzan argitaratuko, baizik eta 1932an. Ideologia alemaniarra osatu ondoren, Marxek "materialismo zientifikoko" filosofiaren ikuspegitik funtzionatzen zuen "mugimendu proletario iraultzaile" baten "teoria eta taktiken" inguruan lan egitera zuzendu zen. Lan honek sozialista utopikoen eta Marxen filosofia sozialista zientifikoaren arteko bereizketa egin nahi zuen. Utopiko ek uste zutenez, jendea mugimendu sozialistan sartzeko pertsona bat aldi berean konbentzitu behar zela, pertsona batek sinesmen desberdinak har ditzan konbentzitu behar zen moduan. Marxek ordea uste zuen jendeak gehienetan bere ekonomiaren arabera jokatzen zuela, eta interesak klase osoari (kasu honetan langile klaseari) erakargarri eginez, horren masa zabala mobilizatuz modurik onena zela iraultza egiteko eta gizartea aldatzeko. Hori zen planifikatzen ari zen liburu berriaren asmoa, baina eskuizkribua gobernuko zentsoreen gainetik pasatzeko liburuari Filosofiaren urritasuna izenburua jarri zion, eta Frantziako Pierre-Joseph Proudhon sozialista anarkistaren "filosofia burges txikiari" erantzun bezala agertu zen.
1847. urtearen amaieran, Marx eta Engels beren lanik ospetsuena izango zena idazten hasi ziren, ekintza programa Liga Komunista rentzako. Elkarrekin idatzia 1847ko abendutik 1848ko urtarrilera bitartean, Manifestu Komunista 1848ko otsailean argitaratu zen lehen aldiz, eta Liga Komunista berriaren usteak plazaratu zituen. Jada ez zen gizarte sekretua, Liga Komunistaren helburuak eta asmoak argi utzi nahi zizkien publiko orokorrari, bere asmoak ezkutatu beharrean Justuen Ligak egiten zuen bezala. Liburuxkaren hasierako lerroek marxismoaren oinarri nagusiak zehazten zuten: "Orain arte existitzen zen gizarte guztiaren historia, klase borroke n historia da". Marxek burgesiaren (klase kapitalista aberatsa) eta proletalgoaren (langile klase industriala) arteko interesen liskarretan sortzen ari ziren antagonismo ak aztertzen ditu. Honen harira, Manifestuak argudioa aurkezten du zergatik Liga Komunistak, garai hartako beste alderdi politiko eta talde sozialista eta liberalen aldean, proletalgoaren interesen alde jokatzen zuen, gizarte kapitalista botatzeko eta sozialismoarekin ordezkatzeko. Urte hartan beranduago, Europak 1848ko Iraultzak izenarekin ezagutzen ziren protestak, matxinadak eta maiz gertatu ziren gorabehera bortitzak bizi izan zituen. Frantzian, iraultzak monarkia bota eta Bigarren Errepublika ezarri zuen. Marxek jarduera horren alde egin zuen, eta zuela gutxi aitaren herentzia handia jasoa zuenez, 6.000 franko inguru, ustez heren bat erabili zuen ekintza iraultzailea planifikatzen ari ziren langile belgiarrak armatzeko. Salaketa horien egiazkotasuna eztabaidatzen den arren, Belgika ko Justizia Ministerioak Marxi ekintza leporatu zion, ondoren atxilotzeko. Frantziara ihes egitera behartu zuten, boterea zuen gobernu errepublikano berriarekin seguruago egongo zelakoan.
Kolonia: 1848–1849
Aldi baterako Parisen finkatuta, Marxek Komunisten Liga ko exekutibaren egoitza hirira eraman zuen, eta "Alemaniako Langileen Elkartea" sortu zuen bertan bizi ziren hainbat sozialista alemanekin. Iraultza Alemaniara hedatzen ikusteko gogoz, 1848an Marx Kolonia ra itzuli ondoren Alemaniako·Alderdi Komunistaren Eskariak izenburuko panfleto a argitaratzen hasi zen. . Bertan, Manifestu Komunistaren hamar puntuetatik lau soilik defendatzen zituen, uste baitzuen garai hartan Alemanian burgesia k monarkia feudala eta aristokrazia bota egin behar zituela, proletalgoak burgesia bota ahal izan baino lehen. Ekainaren 1ean, Marx egunkari bat argitaratzen hasi zen, Neue Rheinische Zeitung izenekoa, aitarengandik jaso berri zuen herentzia ren bidez finantzatzen lagundu zuena. Gertaeren interpretazio marxistarekin Europa osoko albisteak plazaratzeko diseinatuta zegoen, eta Marx idazle nagusia eta editorialeko ahots garrantzitsuena izango zen. Liga Komunistako kideek ekarpenak egin zituzten arren, Friedrich Engelsen arabera "Marxen diktadura soila" izaten jarraitu zuen.
Londresera aldaketa eta idatzi gehiago: 1850-1860
Liga Komunista hondatuko zelaren beldur gogor borrokatu ondoren, Marxen iritzia nagusitu eginzen eta azkenean Willich / Schapper taldeak Liga utzi zuen. Bien bitartean, Marxek Alemaniako Langileen Hezkuntza Elkarte sozialistarekin ere lotura handia izan zuen. Elkarteak Soho n, Londreseko entretenimendu barrutiko erdialdean egiten zituen bilerak. Erakunde horri ere kideen arteko barne borrokak eragin zion, eta horietako batzuk Marxen atzetik joan arren, beste hainbat Willich / Schapper taldeari jarraitu zioten. Barne banaketa honetako gaiak Ligaren barneko banaketan planteatutako arazo berberak ziren, baina Marxek Schapper / Willich taldearen aurkako borroka galdu egin zuen. Amaieran, 1850eko irailean Alemaniako Langileen Hezkuntza Elkartea utzi zuen.
New-York Daily Tribune eta kazetaritza
Londreseko hasierako garaian, Marxen zeregin ia guztiak jarduera iraultzaileetara konprometitu zituen, eta ondorioz bere familiak muturreko pobrezia jasan zuen. Bere diru iturri nagusia Engels izan zen, aita industrial aberatsa baitzuen. Prusian bere egunkariaren zuzendari bezala, eta ideologikoki lerrokatutako beste batzuen laguntzaile gisa, Marxek bere audientzia rengana, langile klasearengana, iristea lortzen zuen. Londresen, egunkari bat zuzentzeko dirurik gabe, berak eta Engelsek nazioarteko kazetaritzara jo zuten. Garai batean Ingalaterra, Estatu Batuak, Prusia, Austria eta Hegoafrika ko sei egunkarik argitaratzen zituzten beraien lanak. Marxen irabazi nagusiak Europako korrespontsal bezala egindako lanengatik etorri ziren, 1852tik 1862ra bereziki New-York Daily Tribunetik, eta baita egunkari "burges" gehiagorako artikuluak idatziz. Marxen alemanezko artikuluak Wilhelm Pieperrek itzultzen zizkion, ingelesez zuen trebetasuna egokia bilakatu zen arte.
Estatu Batue tako 1852ko ekonomiaren atzeraldiak, Marx eta Engelsi jarduera iraultzailearekiko baikortasuna emateko arrazoiak eman zien, nahiz eta ekonomia hura oraindik heldugabe ikusi iraultza kapitalistarako. Izan ere, mendebaldeko mugako lurralde irekiek ezinegon sozialaren indarrak xahutu zituzten. Gainera, Estatu Batuetan sortutako krisi ekonomikoak ez luke Europako nazioen ekonomia zaharretara kutsadura iraultzailea ekarriko, muga nazionalak mugatutako sistema itxiak baitira. Bestalde, Estatu Batuetan 1857ko “Izua” deituriko krisia mundu osora zabaldu zenean, teoria eredu ekonomiko guztiak hautsi zituen, benetan lehen krisi ekonomiko globala bilakatuz.
Lehen Nazioartekoa eta Kapitala
Marxek New York Daily Tribune artikuluak idazten jarraitu zuen, egunkariaren politika ed
itoriala aurrerakoia zela ziur zegoen bitartean. Hala ere, Charles Danak 1861. urtearen amaieran aldentzean, erredakzio-batzordearen aldaketak erredakzio-politika berria ekarri zuen. Tribune jada ez zen Sindikatuen garaipen osora eskainitako egunkari abolizionista sendoa izango. Erredakzio batzorde berriak Batasunaren eta Konfederazioaren arteko berehalako bakea onartu zuen Estatu Batuetako Gerra Zibil ean, Konfederazioan bere horretan utzitako esklabotza zela eta. Marx ez zegoen oso ados jarrera politiko berri honekin, eta 1863an Tribuneko idazle bezala erretiratzera behartu zuten. 1864an, Langileen Nazioarteko Elkartean sartu zen, eta Kontseilu Nagusirako hautatu zuten. Erakunde horretan,  Mikhail Bakunin anarkistaren aurkako gatazkan hartu zuenparte. Marxek irabazi zuen arren, 1872an Kontseilu Nagusiaren egoitza Londres etik New York era transferitzeak, Marxek onartutakoa, Elkartearen gainbehera ekarri zuen.
Langileen iraultzen eta mugimenduen behin eta berriroko porrotak zein frustrazioen eraginez, Marx kapitalismoa ulertzen ahalegindu zen. Denbora asko eman zuen British Museum eko irakurketa gelan, ekonomialari politikoen lanak eta datu ekonomikoak aztertzen eta hausnartzen. 1857rako, Marxek 800 orrialde baino gehiagoko oharrak eta saiakera laburrak pilatu zituen kapitala ri, lurzoru aren jabetza ri, soldatapeko lan ari, estatuari eta kanpo merkataritza ri zein munduko merkatua ri buruz, nahiz eta lan hori 1939an arte ez zen inprimaturik agertu Ekonomia Politikoaren Kritikaren Zirriborroak izenburupean.
1859an, Ekonomia Politikoaren Kritikaren Ekarpena argitaratu zuen, bere funtsezko lehen lan ekonomikoa. Lan hau bere hiru liburukiko Kapitalaren aurrerapen bezala baino ez zuen pentsatu, geroago argitaratzeko asmoarekin. Ekarpena-n, David Ricardo k defendatutako lanaren balioaren teoria zabaltzen du. Lana gogoz hartua izan zen, edizioa azkar agortuz.
Ez zegoen jadanik "banakako lanaren sari naturala. Langile bakoitzak osotasunaren zati bat bakarrik ekoizten du, eta zati bakoitzak berez ez du balio edo erabilgarritasunik, ez dago langileak har dezakeen ezer eta esan: 'Hau da nire produktua, hau neuretzat gordeko dut'". Kapitala-ren lehen liburuki honetan, Marxek gainbalioaren eta esplotazioa ren inguruko bere ikuskera azaldu zuen, azkenean irabazien tasa jaitsi eta kapitalismo industrialaren kolapsoa ekarriko zuela argudiatuz. Kapitala-ren errusierazko edizioaren eskaerak laster ekarri zuen 1872an liburuaren 3.000 ale errusieraz inprimatzea. 1871ko udazkenean, Kapitala-ren alemanezko lehen edizio osoa agortuta zegoen, eta bigarrena argitaratu zen.
Kapitala-ren II. eta III. liburukiak Marxek bere bizitza osoan lanean jarraitu zuen eskuizkribu hutsak ziren. Bi liburukiak Engelsek argitaratu zituen Marx hil ondoren. Kapitala-ren II. liburukia Engelsek prestatu eta argitaratu zuen 1893ko uztailean, Kapitala II: Kapitalaren Zirkulazio Prozesua izenarekin. Kapitala-ren III. liburukia urtebete geroago argitaratu zen, 1894ko urrian, Kapitala III: Ekoizpen Kapitalistaren Prozesua Osotasunean izenarekin.
Bere bizitzako azken hamarkadan, Marxen osasunak behera egin zuen, eta bere aurreko lana ezaugarritu zuen ahalegin iraunkorra jarraitu ezinean geratu zen. Politika garaikideari buruzko iruzkinak egitea lortu zuen, bereziki Alemania eta Errusiari buruz. Bere Gotha Programaren Kritikak jarraitzaile batzuen joera kontrajartzen zuen, alderdi sozialista bateratuaren interesetan. Lan hau aipagarria da, baita, Marxen esaldi ospetsu batengatik: "Bakoitzarengandik bere gaitasunaren arabera, bakoitzari bere beharraren arabera".
Osasuna
1863. urtetik aurrera Marx asko kexatzen zen erlakizten ak maiz izaten zituelako. "Gibeleko gaixoekin oso maiz gertatzen dira, eta arrazoi berberak izan daitezke". Deserosotasunak hain ziren txarrak, ezin zela eseri ere egin lan egiteko. Blumenberg historialariaren arabera, Marxen sumin kortasuna gibeleko gaixoetan maiz aurkitzen da: "Gaixotasunak bere izaeraren ezaugarri batzuk azpimarratzen zituen". Horren ondorioz zorrotz argudiatzen zuela zioen, eta bere satira ziztatsua ez zela irainetan txikitzen, ez eta bere adierazpen zakarrak eta krudelak. Oro har, Marxek bere lagun hurkoengan sinesmen itsua bazuen ere, kexatu egiten zen haiekin mesfidati eta injustuegia zelako. Bere epaiak, etsaien ingurukoenak ez ezik lagunenak, oso gogorrak izaten ziren, sentikorrak ez ziren pertsonak ere esetsiak sentiaraziz. Gutxi izan ziren berak kritikatu gabeak, eta Engels ere ez zen salbuespen a izan.
Heriotza
Jenny emaztea 1881eko abenduan hil ondoren, Marxek katarro bat harrapatu zuen eta bere bizitzako azken hamabost hilabeteak nahiko osasun txarrean igaro zituen. Amaieran, Londresen zendu zen 1883ko martxoaren 14an, bronkitis aren eta pleuresia ren eraginez, 64 urte zituela eta aberrigabe. Londresko senideek eta lagunek Highgate auzoko hilerrian lurperatu zuten bere gorpua 1883ko martxoan, agnostiko entzat eta ateo entzat gordetako eremuan. Bere hiletan bederatzi samindu egon ziren, eta bertaratutako pertsonen artean honakoak zeuden: Friedrich Engels, Eleanor Marx, Edward Aveling, Paul Lafargue, Charles Longuet, Helene Demuth, Wilhelm Liebknecht, Gottlieb Lemke, Frederick Lessner, G Lochner, Sir Ray Lankester, Carl Schorlemmer eta Ernest Radford. Egunkari garaikide batek zioen hiletan 25tik 30ra senide eta lagun izan zirela.
The Graphice egunkariko kazetari batek honakoa adierazi zuen: 'Akats bitxi baten ondorioz ... bere heriotza ez zen bi egunetan jakinarazi, eta gainera Parisen gertatu zela argitaratu zen. Hurrengo egunean Parisekoa zuzendua izan zen, baina hainbat lagun eta jarraitzaile Marxen Haverstock Hill-eko etxera ailegatu zirenean ehorzketa rako ordua eta lekua jakiteko, dagoeneko lur hotzean zegoen. Sekretu eta presarengatik izan ez balitz, zalantzarik gabe manifestazio herrikoi handi bat egingo zen bere hilobi aren inguruan'.
Marxek 250 libera ko ondasun pertsonala utzi zuen (2019an 25.365 euroren baliokidea) hil zenean, eta Engelsek bizirik zeuden Marxen bi alabei bere ondasun handiaren "zati esanguratsua" utzi zien (4,08 milioi euroko balioa).
Eraginak
Marxen pentsamenduak pentsalari askoren eraginak erakusten ditu, besteak beste:
- Georg Wilhelm Friedrich Hegel en filosofia.
- Adam Smith eta David Ricardo ren ekonomia politiko klasikoa, eta baita Jean Charles Léonard de Sismondik laissez-faire ekonomiari egindako kritika eta proletalgoaren egoera prekarioaren analisia.
- Frantzia ko pentsamendu sozialista, bereziki Jean-Jacques Rousseau, Henri de Saint-Simon, Pierre-Joseph Proudhon eta Charles Fourier-ena.
- Hegeliar gazteak taldean zegoenean, lehen materialismo filosofiko alemaniarra, bereziki Ludwig Feuerbach eta Bruno Bauer ena. Eta baita XVIII. mende amaierako materialismo frantsesa ere, Diderot, Claude Adrien Helvétius eta d'Holbach barne.
- Friedrich Engels en langile klasearen analisia, eta Frantziako liberalek eta Saint-Simoniarrek, François Guizot eta Augustin Thierry, egindako klaseen deskribapen goiztiarrak ere.
Pentsamendu sozialista eta soziologiko frantsesak inspiratu bazion ere, Marxek sozialista utopiko ak kritikatu egin zituen, eskala txikiko komunitate sozialistak marjinazioarekin eta pobreziarekin lotzen zirelako, eta sistema ekonomikoa eskala handiko aldaketak soilik ekar dezakeelako.
Marxek uste zuen historia eta gizartea zientifikoki aztertzeko gai zela, eta ondorioz, historiaren joerak eta gatazka sozialen emaitzak ezartzeko. Jarraitzaile batzuek ondorioztatu zuten iraultza komunista ezinbestean gertatuko zela. Hala ere, Marxek bere "Feuerbach-i buruzko tesiak" saiakera ospetsuan, hamaikagarrenean honakoa esaten zuen "Filosofoek mundua interpretatu soilik egin dute, hainbat modutan. Baina kontua, aldatzea da." Eta argi eta garbi lan egin zuen mundua aldatzeko.
Filosofia eta pentsamendu soziala
Marxek beste pentsalari batzuekin izandako eztabaida, kritikaren bidez gertatu ohi zen, eta beraz "gizarte zientzietako metodo kritikoaren lehen erabiltzaile handia" deitu izan diote. Filosofia espekulatiboa kritikatu zuen, metafisika ideologiarekin parekatuz. Ikuspegi hori hartuz, funtsezko aurkikuntzak alborapen ideologikoetatik bereizten saiatu zen. Horrek filosofo garaikide askorengandik aldentzen zuen.
Giza izaera
Tocqueville k despotismo burokratikoa deskribatzen zuen, despota identifikagarririk gabea zena, eta Marxek ere hautsi egin zuen tirano bakarrari buruz hitz egiten zuten pentsalari klasikoekin. Eta baita Montesquieu rekin, despota bakarraren izaera eztabaidatzen zuena. Horren ordez, Marx "kapitalaren despotismoa" aztertzera abiatu zen. Funtsean, Marxek suposatu zuen giza historiak gizakiaren izaera eraldatzea dakarrela, gizakiak eta objektu materialak biltzen dituela. Pertsonak jakitun dira “ni” bat dutela, gaurkoa eta potentziala. Marxentzat eta Hegel entzat, norberaren garapena aitorpen horretatik eratorritako barne alienazio esperientziarekin hasten da, eta gero jabetzen da benetako niak, agente subjektibo bezala, bere balizko homologoa atzeman beharreko objektu bihurtzen duela. Marxek dioenez, natura nahi den moduan moldatuz pertsonak objektua beretzat hartzen du, eta beraz, gizabanakoa guztiz gizakia izatea ahalbidetzen du. Marxentzat, giza izaera gizakiaren lanaren funtzio bezala existitzen da.
Marxek aitortzen du Hegelek "lanaren izaera bereganatzen duela eta gizaki objektiboa ulertzen duela, benetakoa delako bere lanaren emaitza bezala", baina Hegelen berezko garapena "espiritual egia" eta abstraktu egia dela ezaugarritzen du. Ondorioz, Marxek Hegelen "lana" era materialean berraztertzen du, gizakiak natura eraldatzeko duen gaitasunaren testuinguruan ezarriz "lan boterea" terminoa.
Lana, klase borroka eta kontzientzia faltsua
“Orain arte zeuden gizarte guztien historia, klase borroken historia da.”
Karl Marx, Manifestu Komunista.
Lehengaien fetitxismoak Engels ek "kontzientzia faltsua" deitu zuenaren adibidea da, ideologiaren ulermenarekin lotura estua duena. "Ideologia"ren arabera, Marxek eta Engelsek historiako garai jakin batean klase jakin baten interesak islatzen dituzten ideiak esan nahi zituzten, baina garaikideek unibertsalak eta betierekotzat dituztenak. Marx eta Engelsen iritzia ez zen soilik horrelako sinesmenak ustearen egi erdia ere ez direla, funtzio politiko garrantzitsua betetzen dutelako. Beste modu batera esanda, klase batek produkzio baliabideen gainean egiten duen kontrolak, elikagaien edo manufakturatutako produktuen ekoizpena ez ezik, ideien ekoizpena ere barne hartzen du (honek menpeko klase bateko kideek zergatik izan ditzaketen beren interesen kontrako ideien azalpen posible bat ematen du). Analisi mota horren adibide bat Marxek erlijioaren inguruan duen ulermena da, 1843ko Hegelen “Zuzenbidearen Filosofiaren Kritikari egindako ekarpenak”en hitzaurreko pasarte batean laburbiltzen dituena:
''Erlijiozko sufrimendu a, aldi berean, benetako sufrimenduaren adierazpena da eta benetako sufrimenduaren aurkako protesta. Erlijioa zapaldutako izakiaren hasperena da, bihotz gabeko mundu baten bihotza, eta arimarik gabeko baldintzen arima. Jendearen opio a da. Erlijioa abolitzea jendearen zoriontasun ilusio bezala, benetako zoriontasunaren eskaera da. Euren egoerari buruzko ilusioak uzteko deitzea, ilusioak eskatzen dituen egoera bat uzteko deitzea da.''
Triereko Eskolako goi-mailako tesian erlijioaren lehen helburu soziala elkartasun aren sustapena zela defendatzen zuen bitartean, gerora Marxek erlijioaren funtzio soziala status quo politikoa eta ekonomikoa mantentzea zela ikusten zuen, eta desberdintasuna zaintzea.
Ekonomia, historia eta gizartea
Marxek lanari buruz zituen pentsamenduak gizartearen iragana, oraina eta etorkizuna zehazteko erlazio ekonomikoari ematen zion nagusitasunarekin lotzen ziren. Kapitalaren metaketak sistema soziala eratzen du. Marxentzat, aldaketa soziala interes kontrajarrien arteko gatazkari buruzkoa zen, atzealdean indar ekonomikoek bultzatuta. Hori “gatazka teoria” izenez ezagutzen den lan multzoaren inspirazio bihurtu zen. Bere historia eredu ebolutiboan, hastapenean lan aske, emankor eta sortzailearekin hasi zela defendatzen zuen, denborarekin behartuta eta deshumanizatua izango zena kapitalismoaren azpian. Marxek adierazi zuen ez zela nahita egindako prozesua, inolako gizabanakoek edo estatuek ezin dutelako ekonomiaren indarren aurka joan.
Gizartearen antolaketa ekoizpen baliabide en menpe dago. Gauza guztiak behar dira ondasun materialak ekoizteko, hala nola lurra, baliabide naturalak eta teknologia, baina ez gizakiaren lana. Ekoizpen-harremanak jendeak ekoizpen-bitartekoak eskuratu eta erabiltzen dituen bitartean egiten dituen harreman sozialak dira. Guzti horiek batera, ekoizpen modua osatzen dute, eta Marxek garai historikoak produkzio modu horien arabera bereizten zituen. Oinarria eta gainegitura bereizten zituen, non oinarria (edo azpiegitura) sistema ekonomikoa da, eta gainegitura sistema kulturala eta politikoa. Marxek oinarri ekonomikoaren eta gainegitura sozialaren arteko desoreka horren etena, gatazka sozialen iturri nagusitzat jo zuen.
Marxek kapitalismoari egindako kritika azpimarratuz, eta hura ordezkatu beharko lukeen gizarte komunista berriari buruz eztabaidatu arren, bere kritika esplizitua zaindu egiten zuen iraganarekin alderatzen zuenean (esklabotza eta feudalismoa), gizarte hobetua zela ikusten baitzuen. Marxek ez zuen inoiz argi eta garbi eztabaidatu morala ren eta justizia ren inguruko gaiak, baina adituak ados daude bere lanek kontzeptu horien eztabaida inplizitua dutela.
Kapitalismoaz ikuspegi bikoitza zuen. Alde batetik, XIX. mendeko sistema honen alderdi gizatasun gabeei egindako kritikarik sakonenean, adierazi zuen kapitalismoaren ezaugarriak honakoak zirela, alienazioa, esplotazioa eta behin eta berriz errepikatzen diren depresio zikliko ak, langabezia masiboa sorrarazten dutenak. Bestalde, kapitalismoa ikusten zuen "garapenaren, hazkundearen eta progresibitatearen” eragile bezala, hau da, aurrerapenaren bultzatzaile. Marxek klase kapitalista historiako iraultzaileenetako bat zela zioen, ekoizpen-bideak etengabe hobetzen zituelako historiako beste edozein klasek baino gehiago, eta feudalismoa botatzeaz arduratu zelako. Kapitalismoak hazkunde handia bultzatu dezake, kapitalistak pizgarri ak dituelako mozkin ak teknologia berrietan eta kapital ekipamenduetan berriro inbertitzeko.
Marxek uste zuen kapitalismoaren barruko egiturazko kontraesan horiek bere amaiera behar zutela, sozialismoa ri edo gizarte postkapitalista eta komunista ri bide emanez. Industria modernoaren garapenak, beraz, bere oinen azpitik mozten du burgesiak produktuak ekoizteko eta bereganatzeko duen oinarria. Burgesiak sortzen duena, beraz, bere hilobia da. Halaber, bere erorketa eta proletalgoa ren garaipena saihestezinak direla zioen.
Nazioarteko harremanak
Marxek Errusia Europako iraultzen aurkako mehatxu kontrairaultzaile nagusia zela ikusi zuen. Adibidez Krimea ko gerran, Marxek Otomandar Inperioa ren, eta aliatuak ziren Britainia Handia zein Frantzia ren, alde egin zuen Errusiaren aurka. Pan-eslabismoaren erabat aurka zegoen, Errusiako kanpo politikaren tresna gisa ikusten baitzuen. Polonia izan ezik, Marxek eslaviar nazioak "kontra-iraultzaile" bezala hartu zituen. Honakoa argitaratu zuten Marx eta Engelsek Neue Rheinische Zeitung aldizkarian 1849ko otsailean: “Europa ko nazio kontra-iraultzaileenen izenean, hemen eskaintzen zaizkigun senidetasunari buruzko esaldi sentimentalak direla eta, erantzuten diegu Errusia rekiko gorrotoa dela oraindik ere alemaniarren lehen pasio iraultzaile nagusia. 1848ko iraultzaz geroztik, txekiar eta kroaziar ren aurkako gorrotoa gehitu dela, eta eslaviar herriaren aurkako izua erabilita soilik, poloniar rekin eta magiar rekin batera, iraultza babestu egin dezakegula. Badakigu non biltzen diren iraultzaren etsaiak, alegia. Errusian eta Austria ko eslaviar eskualdeetan, eta esaldi bikainekin herrialde hauen etorkizun demokratikorik zehaztu gabe aipatzeak, ezin gaitu eragotzi gure etsai ak etsai bezala tratatzetik. Orduan borroka izango da, "bizitza ala heriotza borroka ezin amaigabea", iraultza traizionatzen duten eslaviar horien aurka; borroka suntsitzailea eta izu errukigabea, ez Alemaniaren mesedetan, iraultzaren mesedetan baizik.”