cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Euskal literatura eta kartzela
Lan kolektiboak
1980ko hamarkadatik gaur arteko espetxe urteetan literatura ugari sortu dute euskal presoek. Lan kolektibo batzuk: 1980. Hamarkadaren hasierak aberatsak dira kartzelako literatura ariketan: Soria, Puerto de Santa Maria eta Herreran egiten dira barne aldizkariak: Sorian eta Herreran Martxan, Kixmi eta Halankarri. 1982an atera zuten Puertoko presoek liburu kolektiboa: Intxaur azal baten barruan, Eguberri amarauna goiburua zeramana. Sasoi hartako Puertoko egoera: “Euskal Herritik urrun, denbora hain astiro eta mingarri iragaiten den leku honetan…” dio. Kalean argitaratuko den kartzela literaturaren lehen liburu kolektiboa izan liteke.
Euskara batua
Euskara batua Euskaltzaindiak proposatutako euskara eredu batua da, 1968ko urriaren 3tik 5era Euskaltzaindiak Arantzazuko Batzarrean (Oñatin) abiatu zen batasun aurrerabidetik sortua. Gabriel Aresti, Txillardegi, Koldo Mitxelena eta Luis Villasante euskara batuaren bultzatzaile nagusiak izan ziren. Euskalkien artean elkar ulertzearen arazoak gainditzeko eta hainbat alorretan hizkuntza arautu baten beharrari erantzuteko sortu zen.
Euskal literatura eta kartzela
Lan kolektiboak
1982an Sorian idatzi zuten Xake liburua ere aipagarria da. Ez da literatura liburua, baina bai espetxeko sormen kolektiboaren adierazgarria. Xakeari buruz euskaraz argitaratu zen lehen liburua da seguru asko, eta espetxeko lan kolektiboaren adierazgarria. Maximo Aierbe ataundarrak eta Jon Esturo debarrak idatzi zuten, eta J. K. Alberdi Krakasek egin zion hitzaurrea.
Euskara batua
XVI. eta XVII. mendeak
Euskal literaturaren hasieratik, idazleek betidanik nabaritu dute euskaldunen arteko ezin ulertzearen arazoa eta literaturarako hizkuntza batuaren beharra. Haren hasieran, euskararen batasunaz kezkatu ziren idazleak Lapurdi, Nafarroa Beherea eta Zuberoakoak izan ziren. Hegoaldean, ordea, ekoizpena urria izan zen, eta ez zen batasunaren kezka handirik ageri.
Euskal literatura eta kartzela
Lan kolektiboak
1989an aterako du Susak Itzalpeko ahotsak, Herreran idatzitako lanekin batik-bat, hurrengo liburu kolektiboa. Prosa, poesia, bertsoak… daude liburu honetan, batzuk egilearen izenez sinatuak, besteak goitizenez edo sinatu gabeak.
Euskara batua
XVI. eta XVII. mendeak
Iparraldean, Joanes Leizarragak 1571n argitara emandako Jesus Krist Gure Jaunaren Testamentu Berrian arazo horren berri ematen zuen Heuscalduney atarikoan. Leizarragak, bere lankideek lagunduta, itzulpena egiteko euskara batu bat osatu zuen, testua Lapurdi, Nafarroa Beherea eta Zuberoako euskaldunentzat ahalik eta ulertzeko errazena izan zedin. Lan horrek, gainera, amaieran hiztegi txiki bat zekarren, zuberotarrentzat egina. Kalbinismoa Euskal Herrian hedatzeko asmoak porrot egin zuenez, haren hizkuntza ereduak ez zuen jarraipenik izan. Horren ordez, Iparraldean Lapurdiko euskara "kostatarra" bihurtu zen XVII. mendeko idazleen eredu, batez ere Axular era Sarako Eskolaren lanak lortutako ospeari esker. XVIII. mendean, Joanes Etxeberri lapurtarrak Axularren euskara proposatu zuen euskara idatzirako eredu, egokiena baitzeritzon.
Euskal literatura eta kartzela
Saiakera
Ikasketak baliatuz ere egiten dira batzuetan idazlanak, lan akademikoak, espetxeari edo espetxeratua izateari lotuak daudenak. Julen Zabalok Euskal nazionalismoa eta nazio lurraldea —1996, UEU—, Europako (zein?) Batasuna —1997, BBK—, eta Abertzaleak eta Ezkertiarrak —2000, Elkar— lanak idatzi ditu, besteak beste.
Euskara batua
XVI. eta XVII. mendeak
Nafarroan, Juan Beriainek 1621 ean argitaratutako Tratado de cómo se a de oyr misa, escrito en romance y bascuence liburuan hizkuntzaren gaiaz jardun zuen. Haren ustez, nahiz eta eskualde batzuetan hitz egiteko molde desberdinak egon, Nafarroako Erresumako euskaldun gehienek erabiltzen zuten euskara Iruñeko a zen, bai eta leku guztietan hobekien ulertzen zena ere.
Euskal literatura eta kartzela
Saiakera
Jose Antonio Etxebarri Aiesta, Frantzisko Jabier Martinez Apeztegieta eta Fernando Arburua Iparragirre euskal presoek espetxe instituzioari buruz lekuan lekuko ikerketa lana egin zuten 1985-1986 ikasturtean Jokin Apalategi irakaslearen esanetara.
Euskara batua
XVI. eta XVII. mendeak
Oihenart izan zen ortografia arau zehatzak proposatzen lehena, gaur egun ere zentzuzkoak diruditen zenbait lege emanez; ch, v eta y baztertu eta x, b eta i erabiltzea, adibidez. Bustidurak egiteko, tileta erabiltzea ere proposatu zuen.
Euskal literatura eta kartzela
Saiakera
1989-1993 urteetan Barrutik aldizkari kolektiboa atera zen, baina oraingoan literatura baino gehiago kronika eta salaketa izango da batez ere helburua. Urte hauetarako espetxe ugaritan sakabanatua dago euskal preso politikoen kolektiboa, eta ia ezinezko bihurtzen da barne aldizkariak lehen bezala egitea, barne literatura ariketa moduan alegia.
Euskara batua
XVIII. eta XIX. mendeak
Garai horietan, Iparraldeko euskal literaturaren gainbehera gertatu zen, Frantziako Iraultza ren eta ekonomia krisien ondorioz. Aldiz, Hegoaldean egoera aldatzen ari zen, bertan jende jantzia euskaraz idazten hasi eta ereduak sortu beharraz kezkatua baitzen.
Euskal literatura eta kartzela
Banakako lanak
Bertso idatziak, bakarka norberarentzat, edo kideen artean trukatuz, egiten dira. Horietako batzuk geroago argitaratuko dira, Jon Tapia, Xabier Aranburu Xomorro eta beste batzuenak, baina espetxean egindako bertso asko eta asko argitaratu gabe, norberarentzat edo lagunentzat, geratuko dira.
Euskara batua
XVIII. eta XIX. mendeak
XVIII. mendean, giputz euskara, gehienbat Beterriko hizkeraren ezaugarriak biltzen zituena, literatur hizkuntza gisan nagusitu zen, baita nafar eta bizkaitarren artean ere. Manuel Larramendi jesuitaren pizgarri-lanak giputz euskararen ospeari lagundu zion. Larramendik Gipuzkoako euskara zerabilen, baina bakoitzak berea erabiltzea proposatzen zuen, beti ere besteen euskalkiak ezagutu eta haiekin norberarena osatuz. Izan ere, Larramendiren lexikoa euskalki guztietara zabaltzen zen, euskalki batean falta zen hitza (erderetatik mailegatua zelakoan) beste euskalki batetik hartzen baitzuen. Ortografiari dagokionez, v alboratu zuen b letraren mesedetan, zenbait kasutan h letra erabiltzea aholkatu zuen. Mendiburu eta Kardaberaz izan ziren haren ereduaren jarraitzaileak, nor bere modura, euskalkien arteko ulergarritasuna eta homogeneitatea bultzatzen aritu ziren.
Hala ere, Bizkaian eredu berezia sortu zen XIX. mendeko azken hamarkadetan. Mendebaleko idazleek bi idazle bereziki izan zituzten maisu: Pedro Antonio Añibarro, Arratiako euskaraz idazten zuena, eta Joan Antonio Mogel, Markinakoa zerabilena. Bi eredu horiek izan dira denbora luzez bizkaitar literatur euskalkiaren bi aldaera nagusiak, Frai Bartolome ahaztuago geratu bada ere.
Euskal literatura eta kartzela
Banakako lanak
1996an, Giltzapeko sukaldaritza liburua argitaratu zuen Josu Urrutikoetxeak. 1999 urtean Haizea mindu gabe ipuin liburua argitaratu zuen Jon Gaztelumendik. 2004an Filipe Bidartek, Bakartasunaz bi hitz liburua argitaratu zuen.
Euskara batua
XVIII. eta XIX. mendeak
Iparraldean, hizkuntza eredu bateratu bat garatu ez bazen ere, pausoak eman ziren ortografia arauen alorrean. Martin Duhaldek eta gero Darrigolek frantses ortografiatik urrundu eta euskarari erosoago zitzaion ortografia baten proposamenak plazaratu zituzten. Proposamen horiek jarraitu eta sakondu zituen A. Xahok ere.
Euskal literatura eta kartzela
Banakako lanak
Badira autore gehiago ere urte hauetan bakarkako literatur lanak eginez, edo lan akademikoekin, liburuak atera dituztenak, gaztelaniaz: Mario Onaindia, Karlos Gorrindo, Txelis Alvarez, Karmen Gisasola
Euskara batua
XX. mendea
XIX. mende bukaeran, EAJren sorrerak izan zituen ondorioak eredu estandarraren sorreran. Batetik, Sabino Arana eta beste askok ukatu egiten zuten euskara batu baten beharra, euskalkiak hobetsiz. Bestetik, hizkuntza "garbitu" nahian berrikuntzak sartzen saiatu ziren. Hala ere, ortografia bateratua aldarrikatu eta bultzatu zuten. Garai hartan bereziki Iparraldean garaturiko ortografia arauak Hegoaldera zabaldu ziren, eta tileta arrakastatsu suertatu zen.
Euskal literatura eta kartzela
Ataramiñeren sorrera
2002an hasita eta gaur arte urtero atera da Ataramiñe literatura koaderno kolektiboa. Ataramiñek askotariko lanak jasotzen ditu: marrazkiak, eskulanen argazkiak, bertsoa, poesia, prosa... Eta idazlanen artean bada itzulpena, sormena, salaketa, kronika edo narrazioa. Ataramiñen 14 urte hauetan parte hartu duten preso eta iheslari edo deportatuen zerrenda luzea litzateke, oso luzea: Oskar Barreras, Joxe Blanco, Argi Perurena, Olatz Caminos, German Urizar, Marixol Iparragirre, Teresa Toda, Naiara Mallabia, Markel Ormazabal eta Jon Etxeandia kasu.
Euskara batua
XX. mendea
1919an Hegoaldeko lau lurraldeetako aldundien babesean sortu zen Euskalzaindia, euskara babestu eta zaintzeko xedeaz eta zazpi lurraldeetako ordezkariekin. Hizkuntza komuna helburu eduki zuen Euskaltzaindiak erakundearen sorreratik bertatik. 1920ko Euskaltzaindiaren Sortarauak agiriko 6. artikuluak honako hauxe zioen:
Hala ere, estandarizazioaren garrantziari edo moldeari buruzko iritzi desberdintasun handiak zeuden Euskaltzainen artean, eta estandarizazioaren aldeko pausoak motelak izan ziren hasieran.
Achirus scutum
Achirus scutum Achirus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Achiridae familian.
Euskara batua
XX. mendea
1930eko hamarkadan, Resurreccion Maria Azkue lekeitiarrak gipuzkera oinarritzat hartzea proposatu zuen, beste euskalkien ekarpenekin osatuz eta aberastuz. Eredu horri gipuzkera osotua deitu zion, eta Ardi Galdua izeneko kontakizunean horren lehen adibide praktikoa eman zuen.
Hegoaldean gipuzkera osatua erabiltzen hasi zen bezala, Iparraldean nafar-lapurtera literarioa sortu zen hango idazleen eredu gisan, batez ere Eskualduna eta Herria agerkarietan idatzi zutenen artean. Eredu hori Piarres Lafitte luhusotar euskalariak zehaztu eta arautu zuen 1940ko hamarkadan, Grammaire basque (Navarro-labourdin littéraire) gramatikan. Hizkuntza batu horretarako oinarritzat, behe-nafarrera eta lapurtarren eguneroko mintzoa hartu zen gehienbat, eta ez hainbeste XVI. mendeaz geroztik Iparraldean garatu zen literatura tradizioa. Espainiako Gerra Zibila eta ondorengo garai latzak igaro eta gero, gaiari berriro helduta, Federiko Krutwig getxotarrak Joanes Leizarragaren XVII. mendeko lapurtera klasikoa aurkeztu zuen hartu beharreko eredu bezala, eta Luis Villasante eredu horren alde mintzatu zen 1951n Euskaltzaindiko bere sarrera hitzaldian. Krutwigen ustez, euskararen batasuna XVI. mendean dagoeneko lortua zen, eta Leizarragak egin zuen. Hasieran idazle eta euskalari asko eredu horren alde egon ziren, haien artean Luis Villasante, Jon Mirande eta Gabriel Aresti. Urteen joan-etorrian, ordea, asmo hori alde batera uzten joan zen, hiztunen hizkuntzatik urrunegi zegoela eta. Hala ere, Krutwigek eredu hori defendatzen eta erabiltzen segitu zuen bere bizitza osoan.
Euskal literatura eta kartzela
Ataramiñeren sorrera
Koaderno edo liburu kolektibo horrez gain, presoen lanekin banakako beste hainbat liburu atera ditu Ataramiñek urtez urte. Eta badira beste argitaletxe batzuekin liburuak argitaratu dituzten presoak ere. Hemen ere aipatzeko autore zerrenda luzea legoke:
Senec
Senec Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 262 biztanle ditu eta 4,4 kilometro koadroko azalera. Rakovníkeko barrutian dago.
Euskara batua
Erabidea
Gabriel Aresti Bilboko idazleak 1960an kaleratu zuen Maldan behera poema, eta garaiko euskaltzain batzuen ildoari jarraiki, erdialdeko euskarak eredu hartuz idatzi zuen, gerora euskara batua izan zenaren molde oso antzekoan. Ibon Sarasolaren aburuz, lan hori euskara batuan idatzita dagoela esan daiteke. 1963an, Baionan, euskaltzale talde batek Euskal Idazkaritza sortu zuen, Hizkuntza Sail batekin, eta euskara batuaren arauak erabakitzeko lanean jardun zuten urtebetez, Txillardegiren gidaritzapean. Baionako Euskal Idazkaritza prozesuaren txinparta izan zen, ondoren etorri zen herri-mugimenduaren abiapuntua. Sail horretan, Jesus Maria Bilbao, Jean-Louis Davant, Roger Idiart, Eneko Irigarai, Telesforo Monzon, Jesus Solaun eta Jose Luis Alvarez Enparantza Txillardegi elkartzen ziren. Taldearen bultzatzailea Txillardegi bera izan zen, eta joera eta herrialde guztietako euskaltzaleak elkartzen saiatu zen. Gainera, itzal handiko zenbait gizarte erakunderen babesa bilatu zuen: EAJrena, ETArena, Enbatarena eta Elizarena. 1964ko urrian, Idazkaritzak batzar ireki baterako deialdia egin zien Euskal Herriko idazle eta irakasleei, haien iritziak entzuteko, euskara idatziaren batasuna eraiki beharraz hitz egiteko... eta ideia pratikoak proposatu eta biltzeko asmoz. Urtebete geroago, txosten bat plazaratu zen, hartu ziren erabakien berri emanez. Txostenak hiru atal zituen: ortografia, deklinabidea eta aditza. Gainera, dokumentuaren amaieran, h letraz idatzi beharreko hitzen zerrenda luzea zekarren, gehienbat Hegoaldeko euskaldunen lagungarri. Goitiko erabakirik eta onespen ofizialik gabe, idazle gazteek bidea ibiltzeari ekin zioten, baina lehenengo unetik adineko euskalari jakintsuen babesa izanik (Pierres Lafitte, Piarres Larzabal, Piarres Xarriton, Koldo Mitxelena, Imanol Berriatua, Patxi Altuna...). Hortaz, biltzarrean emandako gomendioak betetzen hasi ziren beren testuetan, aldi berean Euskaltzaindiari batasunerako bidean pauso sendoak eman zitzan eskatuz. Aldizkarien artean, Jakin izan zen lehena Baionako Biltzarraren erabakiak betearazten. Idazle gazte asko bide beretik abiatu ziren gomendioak onartu eta erabiliz, denbora laburrean ohitura bihurtuz. Horrela ulertu behar da handik lau urtera gauzatu zen Ermuko zina (1968ko ekainaren 28tik 30era); hor, Baionan proposaturiko irizpideak baliatzeko konpromiso tinkoa hartu zuten, alegia, euskara batua sortzearen aldekoa. Geroago, 1970ean, Batasunaren Kutxa liburuaren sarreran, Baionan eta Eibarren zina berretsi eta sinatutako hirurogeita hiru euskaltzale eta idazleen zerrenda argitaratu zen.
Tresaith
, ' Tre-saith', Galesko kostaldeko udalerri bat da, Ceredigion konderrian. Aberporth eta Llangrannog udalerrien artean dago.
Euskara batua
Erabidea
1968an Euskaltzaindia Ermuan elkartu zen, eta Baionan lau urte lehenago batzartutakoek erakundeari erabaki ofiziala har zezan eskatu zioten. Artean eman zuen akademiak Arantzazuko biltzarrerako deialdia. 1968an, Arantzazuko Batzarra izan baino lehen, idazle talde batek Ermuko Zina izenpetu zuen, euskara batuaren alde. Lehen urrats haien ondoren, 1968ko Arantzazuko Biltzarrean akademiak euskara batzeko lehen arau-multzoak finkatu zituen, hizkuntza idatzian erabil beharreko ortografia, morfologia, deklinabidea eta neologismoen (edo hizperrien) gainean. Horretarako, Koldo Mitxelenak aurkeztutako ponentzia hartu zen abiaburutzat —hein handi batean, Gabriel Arestiren moldeetan eta Baionako taldearen erabakietan oinarritzen zen—. Euskararen batasunerako, nafarreraren eta gipuzkeraren aditza, hala nola erdialdeko euskalkietako aldaerak, hartu ziren oinarritzat, gainerako euskalkien berezitasunak eta aldaerak ere kontuan hartuta.
Saint-Igny-de-Vers
Saint-Igny-de-Vers Frantziako udalerria da, Rodano departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Igny-de-Vers udalerrian erroldatutako biztanleak 598 ziren. Familiak 228 ziren, horien artean 72 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 36 bakarrik bizi ziren emakumeak), 80 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 64 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 321 ziren, horien artean 229 aktiboak ziren eta 92 inaktiboak ziren. 229 pertsona aktiboetatik 214 lanean zeuden (128 gizon eta 86 emakume) eta 15 langabezian zeuden (6 gizon eta 9 emakume). 92 pertsona inaktiboetatik 46 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 35 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Euskara batua
Erabidea
Batasun aurrerabidea ez da bat-batekoa izan, eta urtez urte Euskaltzaindia euskararen alorrei buruzko arauak eta gomendioak kaleratuz doa. Oraindik ere, morfologian eta aditzean batasuna ia erabatekoa den arren, hiztegian eta sintaxian aurrerabidea ez da erabat bukatu, eta hainbat alderdi finkatzeko daude. Hala ere, euskaldunen artean adostasun zabala dago euskara batuaren alde, ezinbesteko tresna izan baita frantsesaren eta gaztelaniaren bultzadari aurre eginda euskarak bizirik iraun dezan, eta kultura hizkuntza izan dadin. 1968ko batzarrean parte hartu zutenen zerrenda:
Saint-Igny-de-Vers
Diru sarrerak
2009an Saint-Igny-de-Vers udalerrian 247 unitate fiskal zeuden, 532 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.869 euro zen.
Landrethun-lès-Ardres
Landrethun-lès-Ardres Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Saint-Igny-de-Vers
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 28 komertzioetatik, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Euskara batua
Onurak
Lehen urteetan, jende asko batuaren aurka agertu zen arren, egun euskal jendartean oso sustraiturik dago, hezkuntzan, hedabideetan eta administrazioan erabiltzen den euskara baita. Izan ere, nazio eremuko hedabideetan (EiTB, Berria edo Argia, adibidez) eguneroko tresna da. Halaber, euskaldunen arteko komunikaziorako tresna egokia da, erdarara jo behar izan gabe.
Saint-Igny-de-Vers
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 4 igeltseroak, 3 zurginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 2 jatetxeak.
Landrethun-lès-Ardres
Biztanleria
2007an Landrethun-lès-Ardres udalerrian erroldatutako biztanleak 682 ziren. Familiak 233 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 75 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 122 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Euskara batua
Onurak
Literaturaren arloan ere batua ezinbestekoa izan da azken hamarkadetan, horrek ahalbidetu baitu idazleek egindako ekoizpen handia, euskal literatura idatziak inoiz izan duen aberatsena.
Saint-Igny-de-Vers
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
Senec
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1383 urtean egin zen.
Saint-Igny-de-Vers
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saint-Igny-de-Vers udalerrian 44 nekazaritza-ustiategi zeuden, 578 hektarea erabiltzen.
Landrethun-lès-Ardres
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Scytalopus rodriguezi
Scytalopus rodriguezi Scytalopus generoko animalia da. Hegaztien barruko Rhinocryptidae familian sailkatua dago.
NA-5010
NA-5010 edo Oloritzko errepidea, Nafarroako herri errepidea da, N-121 nafar errepidearen 19,65 kilometroan hasi eta Oloritz udalerrian dagoen Bariain izeneko gunera arte doa. Errepidea 7,04 kilometro luze da.
Saint-Igny-de-Vers
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Landrethun-lès-Ardres
Etxebizitza
2007an 256 etxebizitza zeuden, 236 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 256etxeak ziren. 236 etxebizitza nagusietatik 209 bere jabearen bizilekua ziren, 20 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 14 etxek hiru zituzten, 50 etxek lau zituzten eta 171 etxek bost zituzten. 195 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 70 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 146 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 452 ziren, horien artean 336 aktiboak ziren eta 116 inaktiboak ziren. 336 pertsona aktiboetatik 308 lanean zeuden (171 gizon eta 137 emakume) eta 28 langabezian zeuden (7 gizon eta 21 emakume). 116 pertsona inaktiboetatik 40 erretiraturik zeuden, 34 ikasten zeuden eta 42 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Landrethun-lès-Ardres udalerrian 245 unitate fiskal zeuden, 713 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.660 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 15 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2000. urtean Landrethun-lès-Ardres udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Euskara batua
Onurak
Hirietako hainbat euskaldunek, euskalkien erreferentzia sendorik gabe, euskara batua ama-hizkuntzatzat ikasi du. Oraingo ikuspegitik, ezingo litzateke euskaraz bizi, euskara baturik gabe.
Ibon Sarasola euskaltzain osoaren Euskara batuaren ajeak (Alberdania, 1997) eta Koldo Zuazo euskaltzain urgazlearen Euskararen sendabelarrak (Alberdania, 2000) liburuek batasun bidean egindako zuzenak eta okerrak neurtzeko beharrari erantzuten diote. Biek azpimarratzen dute batuaren garrantzia eta, beste alde batetik, haren akatsak gainditzeko formulak proposatzen dituzte.
Kritikak
Ipar Euskal Herriko eremu askotan euskara estandarra ez da behar bezala ezagutzera eman eta, agian, horren arrazoietako bat erakunde publikoen gogo falta izan da. Ipar Euskal Herriko hedabideetan euskararen erabilera oso noizbehinkakoa denez gero, herritarrak ez dira euskara batura ohitu eta, askotan, Hegoaldean ere gertatzen den bezala, urrutiko hizkera xelebretzat hartzen dute. Iparraldeko hedabideetan eta literatura-sorkuntzan, "Iparraldeko batua" edo "subestandarra" erabiltzen da gehienbat. Zuberoan, herrialdearen urruntasun administratibo eta linguistikoagatik, zubereraren forma literarioa lantzen da, denboran eta gizartean sustrai sakonak dituena, nahiz eta hango euskaltzale gehienek euskara batua beharrezko tresna dela ulertu.
Hegoaldean ere, jende askok, batez ere adinekoak, arazoak ditu euskara batuan moldatzeko, baina apurka-apurka, herritarren eskolatzearekin eta hedabideen laguntzaz, gero eta euskaldun gehiago gai da euskara batua ulertu eta erabiltzeko. Euskal Herriko Mendebalean, hango euskalkiaren euskarri arautua erabili ohi da batuarekin batean, tokiko hedabideetan eta irakaskuntzan.
Hasierako urteetan, hizkuntzaren inguruko eztabaidak auzi politikoen isla bihurtu ziren eta, hein batean, auzi horiek estaltzeko aitzakia moduko bat ere bai. Euskal kulturaren munduko talde ohiturazaleak batasunaren aurka jarri ziren; aldiz, belaunaldi gazte eta berritzaileenak alde agertu ziren. Horren adibide dugu h letraren auzia: euskaltzale atzerakoienek h-aren aurka artikulu suharrak idatzi zituzten, hizki hori ezker burubideko idazle gazteek zerabiltela eta. Ohiturazale horietako askok ez zuten batasunaren beharra ikusten, ez baitzuten inola ere uste jakintzazko gaiak euskaraz lan zitezkeenik. Batasunaren aldekoek, berriz, euskararen noranahikoa lortu nahi zuten: Haur Hezkuntzatik hasi eta unibertsitateraino, esparru guztietan euskara erabil zedin nahi zuten. Azkenean, Euskaltzaindiak h-a bere ortografia arauetan jaso zuen. Batasunaren aurkako euskaltzale gehienek —Euskerazaintza bezalako taldeetan bildu zirenek— urteen joan-etorriaz banan-banan beren jarduera amaitu egin dute, arrazoi naturalengatik.
Bereziki bizkaieraren eremuan, euskara batuari buruzko jarrera kritikoak indartsu eta luze iraun zuen. Herri batzuetan bi ikastola eta bi euskaltegi izatera iritsi ziren: bata, euskara batuan irakasten zuena; bestea, euskalkian edo "erri izkeraz". Egungo egoera normalizatuagoa bada ere, oraindik ere eztabaidak bizirik dirau.
Kontrako iritzia eman dutenek bi alderdi azpimarratu dituzte bereziki: batetik, gipuzkerak, beren ustez, euskara batuan bereganatu zuen gehiegizko garrantzia; bestetik, hizkuntza batuak euskalkien aberastasunari ekarriko zizkion ustezko kalteak. Batasuna giputz euskaran zergatik oinarritu zen azaltzeko, arrazoi demografikoak ematen dira gehienetan. Egun ere, euskaldunen zati handi bat —herena inguru— giputza da. Gainera, antzinatik, Hegoaldeko euskal literaturan giputz ereduak itzal luzea izan du eta euskaltzainei zentzuzkoa iruditu zitzaien joera horri jarraitzea. Bestalde, erabakiak hartu behar direnean, euskal literaturaren tradizio osoa hartzen da kontuan, eta ez bakarrik Gipuzkoakoa. Lapurdin jaio zen literatura tradizioa ere oso kontuan hartzekoa da, guztietan zaharrena eta oparoena baita. Bigarren kritikari dagokionez, erantzuna begi-bistakoa da: eguneroko eskarmentuak behin eta berriz erakusten du euskalkien arerioa ez dela euskara batua, inguruko bi erdarak baizik.
Ibon Sarasolak 1970eko, 1980ko eta 1990eko hamarkadetan barna agertutako hainbat hitz eta esapide eztabaidagarri mahai gainean berriz paratzen ditu (irla, errenta-aitorpen, urpekuntzi, merkatalgune, nekazal turismo, soinketa eta beste), euskal literaturaren eta nazioarteko ereduen argitan konponbideak proposatuz (adigai horiek euskal idazle hoberenek eta Europako beste zenbait hizkuntzak nola adierazten dituzten ikertuz) eta Ipar-Hego Euskal Herrien arteko hartu-eman berdintsuagoa aldarrikatuz, bi erdaren morrontzatik aske. Liburuan ematen dituen ideietako bat honako hau da: espainiera eta frantsesa dira munduko hizkuntza guztietan "pedanteenak". Beraz, ez ginateke lotsatu behar euskaraz kontuak askoz modu errazagoan esaten ahal direnean.
Koldo Zuazoren iritziz, euskara batuaren eta euskalkien arteko oreka eta bizikidetza euskararen bizitasuna bermatzeko ezinbesteko baldintza da. Euskararen eritasunak sendatzeko "sendabelarrak" euskalkietan daudela defendatzen du. Horrez gain, administrazio publikoan eta hedabideetan profesional askok darabilten hizkera-mordoiloa, berak Marteko hizkuntza deitzen duena, salatu nahi du. Euskaldunen artean izugarri zabaldu den hizkuntza horretan, hango eta hemengo euskalkietako hitzak eta formak elkarren ondoan pilatzen dira; gehienetan, ongi erabiltzen jakin gabe. Marteko hizkuntzan mintzo direnek, asko dakitela erakutsi nahian-edo, hitz errazekin esan zitekeena ahalik eta modurik korapilatuenenan esan ohi dute. Ezertarako balio ez duten hitzak asmatzeko ohitura handia dago. Marteko hizkuntzaren adibide bezala, Euskaldunon Egunkarian aurkitutako honako izenburu hau ematen du Zuazok: "Alta, jubilatuentzako egoitza berri bat eraikitzen ahal da igandean bildu sosagaz", alegia, alta, eraikitzen ahal da eta bildu sosa Iparraldeko hitz eta egiturak, Mendebaldeko -gaz atzizkiarekin batera nahasiak.
Haren ustez, horrelako esaldi xelebreek euskaldun zaharrak euskara idatzitik uxatzen dituzte. Horrek, azkenean, jendea euskara batuarekin ez identifikatzera darama, eta bide horretatik joanez gero, egunez egun, euskaldunen eguneroko hizkera eta idatziz ageri dena, elkarrengandik gero eta urrunago geratuko dira.
Horietaz gain, beste egile batzuek azken urteotan lan berriak argitaratu dituzte, prozesua bizirik dagoela erakutsiz. Egun bizirik dirauen gaietako bat Euskaltzaindiaren Hiztegia bide dugu. Kasu horretan, batzorde arduradunak hitz bakoitza banan-banan eztabaidatu eta hitz edo aldaera egokiena aukeratu behar du, hainbat alorretan dirauten hiztegi arazoak konpondu eta Iparraldeko eta Hegoaldeko ohiturak hurbiltzeko.
Antzeko prozesuak Europan
Azkenik, aragoieraren kasua oso esanguratsua da: hizkuntza horrek ez du ofizialtasunik, ez eredu estandar finkorik. Azken urteotan, hizkuntza batua sortzeko ekimenak ezinbestekotzat jo izan dituzte aragoieraren aldeko kulturgileek, mintzairaren erabilera behin betiko itzal ez dadin. Prozesuak, hala ere, ez du erabateko batasunik lortu, eta zailtasun horri aurre egin behar izango diote. Antzeko kasu batean, erromantxerarenean, esan dezakegu mintzaira ofiziala eta batua izan arren, hiztunen galera oraindik ere etengabekoa dela eta bestelako faktoreek eragin handiagoa daukatela.
Senetářov
Senetářov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 579 biztanle ditu eta 13,85 kilometro koadroko azalera. Blanskoko barrutian dago.
Senice
Senice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 202 biztanle ditu eta 4,46 kilometro koadroko azalera. Nymburk barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1349 urtean egin zen.
Georgetown (Minnesota)
Georgetown Minnesotako hiri bat da. Clay konderrian kokatua dago. 2010ean 129 biztanle zituen, 2.59 kilometro koadrotan banatuta.
St. Charles parrokia (Louisiana)
St. Charles parrokia (St. Charles Parish) Louisianako parrokia bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Hahnville da. 2010eko zentsuaren arabera 52,780 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
St. Charles parrokiak 106,352 kilometro koadro ditu. Horietatik 3,407 ura dira. Beste 72,282 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 49,63 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 52,780 pertsonetatik 37,573 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 2,648 dira. 13,925 beltzak edo afroamerikarrak. 160 amerikar natiboak ziren eta 18 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 435 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 57 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 612 pertsonek kokatzen zuten.
Uileacu de Beiuș
Uileacu de Beiuș Errumaniako udalerri bat da, Bihor konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Txilinporta txiki
Txilinporta txikia (Tachybaptus ruficollis) podicipedidae familiako ur-hegaztia da, aintziratan bizi dena. Eurasian eta Afrikan aurkitzen da.
Deskribapena
Tamaina txikiko hegaztia da, 25-29 cm arteko luzera eta 40-45 cm arteko hego-zabalera ditu. Gorputz borobiltsua du, buztanik gabea eta "S" itxulako lepoa dauka. Mokoa motza eta zuzena du. Harrek 135 eta 235 gramo artean poisatzen dute eta emeek 120 eta 235 gramo artean. Eme eta arren artean ez dago kolore diferentzia handirik, baina urtesasoiaren arabera aldatu egiten zaio lumaia.
Uda garaian kolore ilunak hartzen ditu, burua eta bizkarra beltzak dira eta lepoa gaztain kolorekoa. Sabelaldea argiagoa da. Mokoaren amaieran orban horixka deigarri bat izaten du. Neguan koloreak argitu egiten dira, buru eta bizkar arreak eta masail, lepo eta sabelaldea krema kolorekoak. Mokoa horia bihurtzen da.
Habitata
Edozein motatako ekosistema urtarretan aurkitzen da, paduratan, ibaien alde lasaietan, aintzira txikietan eta baita artifizialki sorturiko urtegi eta ubideetan ere, betiere ur hondoetan landaretza aurkitzen badu.
Lemniscomys
Lemniscomys Muridae animalia familiako generoa da, karraskarien barruan sailkatua.
Txilinporta txiki
Ugalketa
Bakarka edo kolonia txikietan ugaltzen da. Uretan dauden landare flotatzaileak bilatzen ditu eta hauekin 60 cm-ko diametroa duen plataforma bat egiten du. 4-6 arrautza jartzen ditu, apirila eta ekainaren artean. 21 egun igarotzen ditu txitatzen eta arrak eta emeak tartekatzen dituzte lanak. Txitak jaiotzen direnean gurasoen bizkarrean igotzen dira eta janari bila hasten dira. 40 egun pasa ondoren txitak beren kabuz bizitzeko gai dira.
Txitak independizatu eta 15 egunetara berriz jartzen ditu arrautzak. Urtean bi edo hiru kumaldi izan ditzake.
Elikadura
Igerilari eta murgilari bikaina da eta uretako ornogabeak, arrain txikiak eta zapaburuak ehizatzen ditu. Elikagaia aurkitzeko metro asko egiten ditu igeri ur azpian.
Taxonomia
1764 urtean Peter Simon Pallas alemaniarrak deskribatu zuen aurreneko aldiz eta Colymbus ruficollis izena eman zion. Ruficollis izenak "lepo gorria" esan nahi du. 1787an John Lathamek Podicipediformes taldean sartu zuen eta 1853an Ludwig Reichenbachek Tachybaptus generoa sortu zuen (takys (ταχúς) "azkarra" eta baptos (βαπτός) "murgilaria").
Bederatzi azpiespezie ditu:
Belrieth
Belrieth Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Ficaja
, Korsikako iparraldeko udalerria da,  departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 0 biztanle ditu.
Kurt Koffka
Kurt Koffka (Berlin, 1886ko martxoaren 18a - Northampton, 1941eko azaroaren 22a) alemaniar psikologoa izan zen. Irakaslea izan zen Estatu Batuetako zenbait unibertsitatetan. Wertheimerrekin eta Köhlerrekin batera Gestalt psikologia sortu zuen; teoria hori landu eta ezagutarazi zuen, batez ere Estatu Batuetan. Mugimendua ikusmenaren bidez antzemateko arazoak aztertu zituen. Lan nagusiak: The Grouth of the Mind (1924, Adimenaren garapena), Principles of gestalt psychology (1935, Gestalt psikologiaren hatsapenak).
Rhaebo glaberrimus
Rhaebo glaberrimus Rhaebo generoko animalia da. Anfibioen barruko Bufonidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Achirus zebrinus
Achirus zebrinus Achirus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Achiridae familian.
Kastor Fantoba
Kastor Fantoba (Zangoza, Nafarroa Garaia, 1966 - ) ingeniari tekniko aeronautikoa da, Madrilgo Unibertsitate Politeknikoko Ingeniaritza Tekniko Aeronautikoko Unibertsitate Eskolan. Boeing 737, 757 eta 767ko komandantea da. Gainera, nekazaritza- eta basogintza-pilotua eta pilotu akrobatikoa da. Aireko hainbat lanetan esperientzia du, hala nola kartela arrastatzean, kearekin idaztean, fumigatzean eta, azkenik, suteak itzaltzean.
Hegaldi akrobatikoko instruktorea da eta Hegaldi Akrobatikoko Talde Nazionaleko kide da 1999az geroztik. Espainiako lehen txapelketa irabazi zuen 1997an, erdiko kategorian, baina 2002an irabazi zuen lehen aldiz Espainiako txapeldun absolutua. 2011tik aurrera, hegaldi akrobatikoko Brildo 3 taldearen sortzaileetako bat da.
2014ko Europako txapelduna, CIVA, 2019ko Munduko txapeldunordea, Freestyle; brontzezko hiru domina 2017 Munduko Txapelketan, brontzezko domina bikoitza 2015 Munduko Txapelketan, brontzezko domina Klasikoan eta Freestyleko domina Europako 2016 Txapelketan, 11 aldiz Espainiako txapeldun absolutua, Klasikoa, 6 aldiz Espainiako txapelduna. Kirol Kontseilu Gorenak 2005. urtetik Goi Mailako Kirolari (DAN) izendatu du ofizialki, eta 50 domina baino gehiago lortu ditu kirol-ibilbidean. Horietako seik goi-mailako lehiaketa bakar batean irabazi zuen (EAC 2014). 30 FAI domina lortu ditu, eta horien artean sei urre nabarmentzen dira.
Kirol-ibilbidea
Freestyleko Mundu Absolutuko txapeldunordea 2021ean, hamaika aldiz Espainiako Txapeldun Absolutua Klasikoan (2002, 2009, 2011, 2012, 2014, 2015, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021), sei aldiz Espainiako Txapelduna Freestylen eta bi aldiz Espainiako Openeko Mugagabeko Txapelduna.
Ghent (Minnesota)
Ghent Minnesotako hiri bat da. Lyon konderrian kokatua dago. 2010ean 370 biztanle zituen, 0.88 kilometro koadrotan banatuta.
Apionichthys dumerili
Apionichthys dumerili Apionichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Achiridae familian.
Cyperus alternifolius
Cyperus alternifolius Cyperus generoko eta Cyperaceae familiako landare monokotiledoneoa da. Papiroaren (Cyperus papyrus) generokoa izanik oso antzekoa denez Papiro landarea ere esaten zaio eta gaztelaniaz "paragüita" duen itxuragatik. Landareak Madagaskarren du jatorria.
Lutz-en-Dunois
Lutz-en-Dunois Frantziako udalerria da, Eure eta Loir departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Cyperus alternifolius
Ezaugarriak
Hosto iraunkorreko landarea da. 50-150 cm-tako altuera hartzen du eta 4-7 mm-tako diametrodun zurtoin leuna dauka. Errizoma motz eta horizontala du.
Lutz-en-Dunois
Biztanleria
2007an Lutz-en-Dunois udalerrian erroldatutako biztanleak 429 ziren. Familiak 164 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 56 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 76 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Tre-Taliesin
, Galesko udalerri bat da, Ceredigion konderrian. A487 errepidean dago, Aberystwyth udalerritik 9 milia iparraldera eta Machynlleth udalerritik 9 milia hegoaldera. Llangynfelyn parrokian dago.
Lutz-en-Dunois
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Cyperus alternifolius
Ezaugarriak
Lekak 30 cm-tatik gora hazten zaizkio, goialdean hori-grisak eta behealdean gorrixkak direnak. 7-30 gluma ere baditu.
Tre-Taliesin
Udalerriaren lursailetan Brontze Aroko Bedd Taliesin harrespila dago, galestar usadioaren arabera Taliesin kondairazko bardoaren hilobia dena.
Lutz-en-Dunois
Etxebizitza
2007an 191 etxebizitza zeuden, 164 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 16 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 190 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 164 etxebizitza nagusietatik 145 bere jabearen bizilekua ziren, 16 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 11 etxek bi gela zituzten, 22 etxek hiru zituzten, 55 etxek lau zituzten eta 76 etxek bost zituzten. 140 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 61 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 93 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Cyperus alternifolius
Ezaugarriak
Infloreszentziak ere 30 cm-ko altueratik gora hazten dira eta 3-13 cm-ko diametroa dute. 5-10 mm hartzen duten buru multzoak (5-25 buru) espiralean kokatzen dira, arantzaz eta glumaz inguratzen direnak. 18-22 braktea luze eta zorrotzak izaten dituzte, gris-berde kolorekoak.
Lutz-en-Dunois
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 291 ziren, horien artean 231 aktiboak ziren eta 60 inaktiboak ziren. 231 pertsona aktiboetatik 223 lanean zeuden (122 gizon eta 101 emakume) eta 8 langabezian zeuden (4 gizon eta 4 emakume). 60 pertsona inaktiboetatik 26 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Cyperus alternifolius
Erabilerak
Ornamentazio landare gisa erabiltzen da.
Lutz-en-Dunois
Diru sarrerak
2009an Lutz-en-Dunois udalerrian 166 unitate fiskal zeuden, 431,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.059 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 19 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 iturgina, 1 eraikuntza enpresa eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra arropa denda bat zen.
2000. urtean Lutz-en-Dunois udalerrian 25 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.286 hektarea erabiltzen.
Cyperus alternifolius
Taxonomia
Cyperus alternifolius (Willd.) Endl.-ek deskribatu zuen eta liburu honetan argitaratu zen: Mantissa Plantarum 28-29. 1767. Cyperus: grezieraz "ihia" esan nahi du.
Lutz-en-Dunois
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cyperus alternifolius
Taxonomia
alternifolius: latinezko epitetoa "hosto txandakatuak" ditela adierazten duena.
= = Ikus, gainera =
Baabda
Baabda (بعبدا) Libanoko hiria da, izen bereko barrutiko eta Libano Mendiko eskualdeko hiriburua dena.
Beirutetik hegoaldean kokaturik, Baabdako jauregia herrialdeko presidentearen egoitza da.
Bochotnica
Bochotnica Poloniako hego-ekialdean dagoen hiria da. 1.500 biztanle zituen 2010an.
Joaquín Vallejo Arbeláez
Joaquín Vallejo Arbeláez (Rionegro, Antioquia, 1912ko urriak 4 - Medellín, Antioquia, 2005eko abenduak 31) kolonbiar ingeniari, ekonomista, idazle eta politikaria izan zen.
Senice na Hané
Senice na Hané Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.786 biztanle ditu eta 19,24 kilometro koadroko azalera. Olomouceko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1500 urtean egin zen.
St. Helena parrokia (Louisiana)
St. Helena parrokia (St. Helena Parish) Louisianako parrokia bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Greensburg da. 2010eko zentsuaren arabera 11,203 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
NA-5011
NA-5011 edo Olorizko errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-5010 nafar errepidearen 3,19 kilometroan hasi eta Oloritz udalerriaren erdigunera arte doa. Errepidea 0,36 kilometro luze da.
St. Helena parrokia (Louisiana)
Geografia
St. Helena parrokiak 106,057 kilometro koadro ditu. Horietatik 281 ura dira. Beste 105,776 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 10,56 da.
Joaquín Vallejo Arbeláez
Bizitza
Medellíngo Meategi Eskola Nazionalean egin zituen ingeniaritza-ikasketak. Bere garaiko beste ingeniari askok bezala, enpresa-zuzendaritzara bideratu zuen bere karrera, baina irakaskuntza eta zientziaren filosofiako ikasketak erabat baztertu gabe. Cementos del Valle (1939) enpresako superintendente gisa hasi zen lanean, eta Droguerías Aliadas enpresako kudeatzailea eta enpresaburua izatera iritsi zen. Garai hartako enpresa handienetako bat zen hura. Vallejoren zuzendaritzapean, enpresa beste alor batzuetara zabalduz joan zen, eta esportazio- eta urbanizazio-alorretan ere aritu zen. Vallejok arrakasta handia izan zuen, baita bere negozio partikularretan ere: La Quinta paper-fabrika sortu zuen Candelarian (Valle del Cauca), eta herrialdeko txerri-haztegi modernoena eraiki zuen.
Benshausen
Benshausen Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Joaquín Vallejo Arbeláez
Bizitza
Bolada batez politikan ere aritu zen, Medellíngo zinegotzi gisa, eta Antioquiako Biltzarreko diputatu. Fronte Nazionalaren garaian, Garapen, Finantza eta Gobernu Ministerioen ardura izan zuen zenbaitetan. Ekonomiaren alorrean, bere izenaz ezagutzen den plangintza ospetsu bat prestatu zuen, Vallejo plangintza, Kolonbiako esportazioak bultzatzeko.
Pentsalari eta idazle gisa, zenbait obra idatzi zituen: ABC de la integración latinoamericana (1960, Latinoamerikar integrazioaren hastapenak); Modelos económicos de desarrollo (1985, Garapenerako ekonomia-ereduak); El misterio del tiempo (1976, Denboraren misterioa); Las fronteras de las libertades (1980, Askatasunen mugak). Azkeneko urteetan teologia eta mistikaren gogoetaren alorretan barneratu zen, askatasuna, lege naturalen determinismoa eta jakintzaren erlatibitateak erakarrita.
Ozeaniako Txapeldunen Liga
Ozeaniako Txapeldunen Liga (izen osoa ingelesez, Oceania Football Confederation Champions League) Ozeanian jokatzen den futbol txapelketa nagusia da. Auckland City FC da garaipen gehien lortu dituen taldea. Gaur egun txapelketaren irabazleak FIFAren Kluben arteko Munduko Kopa jokatzen du.
St. Helena parrokia (Louisiana)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 11,203 pertsonetatik 5,098 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 99 dira. 5,964 beltzak edo afroamerikarrak. 34 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 9 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 21 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 77 pertsonek kokatzen zuten.
Upper Borth
, Galesko herri txiki bat da, Ceredigion konderrian. Borth udalerriaren barnean dago.
Viștea
Viștea Errumaniako udalerri bat da, Brașov konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Ozeaniako Txapeldunen Liga
Historia
1987an izan zen lehen ekitaldia baina 1999 arte ez zen bigarrena egin. Hurrengo urteetan ere jarraikortasun handirik ez zuen izan. 2006 artean Oceania Club Championship (Ozeaniako taldeen txapelketa) izena izan zuen eta talde australiarrak izan ziren nagusi.
Viștea
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Senička
Senička Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 355 biztanle ditu eta 5,69 kilometro koadroko azalera. Olomouceko barrutian dago.
Englishman in New York
Englishman in New York (euskaraz Ingeles bat Nwe Yorken) Sting musikari ingelesak 1987an ...Nothing Like the Sun bildumaren barnean kaleratu zuen abestia da.
Matanzasko probintzia
Matanzasko probintzia (Provincia de Matanzas) Kubako 15 probintzietako bat da. Hiriburua Matanzas da.
Lenomys
Lenomys Muridae animalia familiako generoa da, karraskarien barruan sailkatua.
Ozeaniako Txapeldunen Liga
Historia
2007an UEFAko Txapeldunen Ligaren antzeko formatua hartu zuen, talde onenen arteko ligaxka fasea hain zuzen ere. Ordutik aurrera Zeelanda Berriko taldeak izan dira dominatzaileak.
Scytalopus panamensis
Scytalopus panamensis Scytalopus generoko animalia da. Hegaztien barruko Rhinocryptidae familian sailkatua dago.
Rhaebo guttatus
Rhaebo guttatus Rhaebo generoko animalia da. Anfibioen barruko Bufonidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Monos (filma)
Monos (euskaraz Tximinoak), 2019ko Alejandro Landes kolonbiar-ekuadoarrak zuzendutako gerra drama film bat da. Julianne Nicholson eta Moisés Arias aktoreek antzeztu zuten.
Albeni
Albeni Errumaniako udalerri bat da, Gorj konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Monos (filma)
Argumentua
Kolonbia, urrutiko mendi batean, zortzi haurrek armekin "Doctora" (Julianne Nicholson) deritzon presoa eta bahitutako esne-behi bat zaintzen dituzte.
Melpomene (Bilbo)
Melpomene Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen eskultura bat da.
Gibbon (Minnesota)
Gibbon Minnesotako hiri bat da. Sibley konderrian kokatua dago. 2010ean 772 biztanle zituen, 2.29 kilometro koadrotan banatuta.
Melpomene (Bilbo)
Kokalekua
Uribitarte auzoko iturri baten erdian dago, Uribitarte kalea eta Uribitarte pasealekuaren artean.
Juan Carlos Alonso
Juan Carlos Alonso Derteano (Durango, 1958ko martxoaren 8a -) euskal txirrindulari ohia da, 1980 eta 1986 artean profesionala izan zena. Garaipen bakarra du bere palmaresean.
Palmaresa
1979 1982 1983
Emaitzak lasterketa nagusietan
-: Ez zuen parte hartu Err.: Erretiratu zen
Melpomene (Bilbo)
Historia
1948an Enrique Barrosen lana da, hasieran batean musa bera biluzik irudikatzen duen Francisco Durrioren Arriagaren monumentua ordezkatzeko egin zen (Casilda Iturrizar parkea eta Bilboko Arte Eder Museoaren artean dagoena).
Eskultura
Eskulturak Melpomene kantua eta tragediaren greziar musa irudikatzen du.
La Délicatesse (filma)
La Délicatesse (euskaraz Leuntasuna), 2011ko Stéphane Foenkinos eta David Foenkinos frantziarrek zuzendutako amodiozko komedia film bat da. David Foenkinosen izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Audrey Tautou eta François Damiens aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Nathalie (Audrey Tautou) emakume gazte erakargarria François mutilagun eta gizon gazte erakargarria elkarren arteran guztiz maiteminduak daude, baina zoritxarrez, François istripu batean hilko da. Dolu aldiaren ondoren, Mathaliek ezin du sinistu maitasunak bere atea berriz jotzen duenik, oraingoan Markus lankidearen eskutik, emakumeekin arrakasta gutxi duen baina zintzotasun eta samurtasunez beteriko gizasemea. Nathalierentzat bizitzarako itzulera suposatzen duen gizona.
Alègre (Gard)
Alègre Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gard departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.