cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gorri
Zoriontasuna, ospakizuna eta errituak
Gorria da zoriontasunarekin eta oparotasunarekin gehien lotzen den kolorea. Ospakizun eta zeremonia askotan erabiltzen den kolorea da. Gonbidatu ospetsuei ongietorria emateko alfonbra gorria erabiltzen da. Gorria, antzoki eta opera antzokietako eserlekuen kolore tradizionala ere bada. Oxfordeko Unibertsitatea n, eta beste eskola batzuetan graduko zeremonietan, filosofian doktoretza atera berri dutenek, gorrimin koloreko jantzi akademikoak jartzen dituzte. Txinan, zorte onaren eta oparotasunaren koloretzat hartzen da, eta tradizionalki emaztegaiek erabiltzen duten kolorea da.
Gorrotoa, haserrea, indarkeria, beroa eta gudua
Nahiz eta gorria maitasunarekin lotuta dagoen kolorea izan, gorrotoarekin, haserrearekin, indarkeriarekin eta gerrarekin ere erlazionatzen da. Haserre dauden pertsona batzuei aurpegia gorri kolorekoa jartzen zaie, eta hau, marrazki bizidunetan haserrea bisualki erakusteko erabiltzen den teknika bat da. Gorria, gerra eta beroarekin gehien lotzen den kolorea da. Antzinako Erroman, gorria Marteren kolorea zen, gerraren jainkoa. Marte planeta Planeta Gorria izendatua izan zen bere koloreagatik.
Oharpena eta arriskua
Gorria ohartarazpenaren eta arriskuaren kolore tradizionala da eta, beraz, askotan erabiltzen da banderetan. Erdi Aroan, gerran erakutsitako bandera gorri batek "gerra hilkorraren" aurka borrokatzeko asmoa adierazten zuen, non oposizioa sarraskitua izango zen, inork erreskaterik gabe salbatu edo preso hartu gabe. Era berean, ontzi pirata batek altxatutako bandera gorri batek bere arerioarierrukirik ez ziola erakutsiko esan nahi zuen. Britainia Handian, autoek bandera gorri bat zuen gizon baten atzetik joan behar zuten gidatzearen lehen egunetan,  zaldiz tiratutako ibilgailuak ohartarazteko, 1896ko Errepideetako Lokomotoreen Legeak lege hori indargabetu baino lehen. Automobil-lasterketetan, bandera gorria igo egiten da gidarientzat arriskurik badago. Nazioarteko futbolean, arauen urraketa larria egin duen jokalari batek penalizazio txartel gorria erakutsi eta jokotik kanporatzen da. Hainbat ikerketaren arabera, gorriak kolore guztietatik erreakzio indartsuena darama, erreakzio maila laranja, horia eta zuria, hurrenez hurren, gutxituz. Horregatik, gorria, oro har, ohartarazpen maila altuena bezala erabiltzen da, Estatu Batuetan eraso terroristaren mehatxu maila bezala. Izan ere, Erresuma Batuko lehen hezkuntzako irakasleei esan zaie ez markatzeko haurren lana tinta gorriz, "Ikuspegi negatiboa" sustatzen duelako.
Gorria da goi-seinaleen eta errepideetako gelditze-argien nazioarteko kolorea. Nazioarteko kolore bezala estandarizatua izan zen 1968ko Vienako Errepide Seinale eta Seinaleei buruzko Konbentzioan. Neurri batean, gorria eguneko kolorerik distiratsuena delako aukeratu zen (laranjaren ondoan), ilunabarrean gutxien ikusten den arren, berdea kolorerik ikusgarriena denean. Gorria zeru urdin, zuhaitz berdeen edo eraikin grisen aurrean ere gehien nabarmentzen den kolorea da. Baina, nagusiki, semaforo eta goi-seinaleetarako kolore bezala aukeratua izan zen, arrisku eta ohartarazpenarekin zuen lotura unibertsalagatik. 1968ko Vienako Konbentzioak, Errepide Seinale eta Seinaleei buruzkoak, kolore gorria erabiltzen du arrisku seinale, pasabide seinale eta debekuzko seinaleetarako, aurretiaz Alemanian erabiltzen ziren seinaleei jarraituz (Verordnung éber Warnungstafeln f 'r den Kraftfahrzeugverkehrrek 1927an ezarria).
Bekatua, sedukzioa eta sexualitatea
Gorria, alde batetik, sedukzioarekin, sexualitatearekin, erotismoarekin eta moraltasun ezarekin lotzen den kolorea da, beharbada, pasioarekin eta arriskuarekin duen lotura estuagatik. Denbora luzez ikusi da gorriak alde iluna duela, bereziki teologia kristauan. Grina, sexua larekin, haserrearekin, bekatuarekin eta deabruarekin lotuta zegoen. Bibliako Itun Zaharrean, Isaiasen Liburuak honela zioen: "Zure bekatuak hain eskarlata izan arren, elurra bezain zuriak izango dira". Itun Berrian, Apokalipsiaren Liburuan, Antikristoa munstro gorri bat bezala agertzen da, eskarlataz jantzitako emakume batek muntatua, Babiloniako Puta bezala ezagutzen dena.
Beste aldetik, Satanas gorri bezala irudikatu da beti, eta/edo jantzi gorri bat janzten, ikonografian zein herri kulturan. XX. mendean deabru gorria, pertsonai ezaguna bihurtu zen elezahar eta istorioetan. Deabru gorria, sarriago agertzen da marrazki bizidunetan eta filmetan arte erlijiosoan baino.XVII. mendeko Ingalaterra Berrian, gorria adulterioarekin lotuta zegoen. 1850eko Nathaniel Hawthorne idazlearen The Scarlet Letter eleberrian, Ingalaterra Berriko komunitate puritano batean girotuta zegoen, bertan, emakume bat adulterioagatik zigortua izan zen, bere arropan jositako letra gorriak irudikatzen zuten bere bekatua.Gorria, oraindik, prostituzioarekin lotzen da. Historiako zenbait uneetan, prostitutek gorriz jantzi behar ziren, beren lanbidea iragartzeko. Prostituzio etxeek, argi gorria erakusten zuten ere. XX. mendearen hasieran, prostituzio etxeak, soilik auzo zehatz batzuetan baimentzen ziren, argi gorriko auzoak bezala ezagutu zirenak. Argi gorriko auzo handiak badaude oraindik gaur egun, Bangkoken eta Amsterdamen adibidez.
Bestalde, tradizio kristauan nola hebrearrean, gorria hilketarekin edo erruarekin ere lotzen da batzuetan, "Eskuetan odola edukitzearekin" edo "eskuak masan dituela harrapatua izatearekin".
Kristautasuna
Kristautasuna abrahamdar erlijio monoteista bat da, Jesus Nazaretekoa ren bizitza eta irakaspenetan oinarriturik dagoena. Kristauek Kristo izena ematen diote Jesusi. Munduko erlijiorik zabalduena da, 2.400 milioi jarraitzaile baino gehiago baititu, gizaki bizien % 33. Munduko herrialdeen bi herenetan erlijiorik hedatuena da. Haren jarraitzaileen ustez, Jesus Jainkoaren Semea, Logosa eta gizateriaren salbatzailea da; Bibliako Itun Zaharrean aipatzen zen Mesiasa dela uste dute, eta haren bizipenak Itun Berrian bildurik daude.
Kristautasunean, gorria Kristoren odolarekin eta martiri en sakrifizioarekin erlazionatzen da. Erromatar Eliza Katolikoa n mendekostearekin eta Espiritu Santua rekin ere lotzen da. 1295etik, kardinalek, Erromatar Eliza Katolikoko klero nagusiek, erabiltzen duten kolorea da. Gorria, martirien festetarako liturgia kolorea da, heuren fedeagatik heriotza jasan zutenen odola irudikatuz. XX. mendetik aurrera, batzuetan liturgia kolore bezala erabiltzen da Aste Santuan, Erramu Igandean eta Ostiral Santuan. Praktika katolikoan, Espiritu Santua ospatzeko erabiltzen den kolore liturgikoa ere bada (horregatik erabiltzen da Mendekostean eta konfirmazio mezetan). Martirioarekin eta Izpirituarekin duen lotura dela eta, apostoluak oroitzeko erabiltzen den kolorea ere bada (San Joan apostolua rentzat izan ezik, ez baitzen martirizatua izan) eta, hala, apezpikuak oroitzeko erabiltzen da (arrazoi honegatik, apezpiku, kardinal edo aita santuen hiletetan egiten diren mezetan gorriz jazten dira).
Budismoa
Budismoan, gorria Budak argiztapena (edo nirvana) lortu zuenean bere gorputzetik atera omen ziren bost koloreetako bat da. Budismoaren praktikaren onurekin lotzen da: lorpena, jakinduria, bertutea, fortuna eta duintasuna. Gaizkiari aurre egiteko ahalmena ere bazuela uste zen. Txinan, tenpluetako horma, pilare eta ateetan kolore gorria erabiltzen zen.
Xintoismoa
Xintoismo edo kami-no-michi, "Jainkoen bidea", budismoa sartu aurretik Japonian nagusi ziren sinesteen eta praktika erlijiosoen multzoa da. Xintoismoak egungo Japonia eta antzinakoa lotzen dituzte. Xintoismoa erlijio animista da; jainkoak (kami) izadiko indarren irudiak dira: Amateratsu jainkosa ("Eguzkia"), Susanoo ("Ekaitza"), Tsukiyomi ("Ilargia"), etab. Maila desberdineko kami anitz dira, izadiko gauzak (zuhaitzak, animaliak, mendiak) eta arbasoak ere halakotzat hartuak baitira.
Ohitura hauek lehendabizikoz VII. eta VIII. mendeetako Kojiki eta Nihon Shoki kontaketetan jaso zituzten, orduko folklore, historia eta mitologiarekin batera. Egungo jarraitzaileek ohikune eta jantzi berak erabiltzen dituzte, Nara eta Heian aroetan ezarri zutenez.
Xintoismo, erlijio japoniarrean, Torii izeneko tenpluak gorriz eta beltzen margotzen ziren. Torii-ak mundu profanotik leku sakratura igarotzeko bidea sinbolizatzen du. Japoniar tenpluetan dauden lorategietako zubiak ere gorriz margotuta daude, toki sakratuetara eramaten baitzaituzte. Orokorrean, tenpluetako zubiak bakarrik dira kolore honetakoak, lorategi arruntetako zubiak ez dira gorriak. Gorria ere gaitza eta gaixotasuna kanporatzeko koloretzat hartzen zen.
Kultura eta tradizio ezberdinetan
Koloreek balio edo sentimendu unibertsala dute hilkor gehienentzat. Hala ere, horien botere psikologiko handiaren ondorioz, kultura askok kolore bat edo bestea egokitu behar izan dute beren irizpidearen premisen pean, errealitatea modu desberdinean hautematen duen mundu baten berezitasunak berretsiz.
Kolore gorriak gerra, odola, pasioa, eta maitasuna irudikatzen du, besteak beste. Historikoki, odolaren kolorea denez, arriskuarekin eta adorearekin lotu izan da. Gorria, gizakiaren emoziorik bizienen irudikapena dela eta, axolagabe uzten ez duen kolorea da. Mendebaldean, eta bereziki Europan, gorria plazerra eta sexuari lotutako kolorea izaten jarraitzen du, kontinente zaharreko zenbait hiriburutako Auzo Gorri ospetsuetan gertatzen den bezala. Erlazio horietaz gain, beroarekin, jarduerarekin, pasioarekin, haserrearekin, maitasunarekin eta alaitasunarekin lotzen da Europan zein Estatu Batuetan.
Asian
Txinan, gorria, suaren eta hegoaldearen ikurra da (Txinako hegoaldean zein hegoaldean zehazki). Konnotazio positiboa du neurri handi batean, eta kemenarekin, leialtasunarekin, ohorearekin, arrakastarekin, fortunarekin, emankortasunarekin, zoriontasunarekin, grinarekin eta udarekin lotzen da. Txinatar tradizio kulturaletan paper gorria, sarri, opariak edo beste objektu batzuk biltzeko erabiltzen da. Pakete gorri bereziak Txinako Urte Berriko ospakizunetan erabiltzen dira opari monetarioak emateko. Alde negatiboenean, obituarioak, tradizionalki, tinta gorriz idatzita daude, eta norbaiten izena seinale gorrietan idaztean hil egin dela esan nahi du. Gorria ere femeninoarekin edo maskulinoarekin lotzen da (yin eta yang, hurrenez hurren), iturriaren arabera. Liburu Gorri Txikian, Txinako Herri Errepublikaren (PRC) sortzailea izan zen Mao Zedong presidentearen aipamen bilduma bat, 1966an argitaratu zen, eta ordutik aurrera oso zabalduta dago. Gaur egun, Asiako herrialde askotan, gorria da andregaien soinen ohiko kolorea, alaitasuna eta zori ona sinbolizatuz. Indian, emaztegaiek, tradizionalki, sari gorri bat erabiltzen dute, odolaren saria izenekoa, bere aitak eskainia, honek, aita bezala dituzten betebeharrak, senar berriari transferitzen zaizkiola esan nahi duelarik, eta, honek, seme-alabak izateko duen nahiaren sinbolo bezala. Ezkondu ondoren, neskalagunak ertz gorri bat duen sari bat eramango du, eta sari zuri batera aldatuko du bere senarra hiltzen bada. Pakistanen eta Indian, emaztegai batzuek ere eskuak eta oinak gorriz eta hennaz margotuta dituzte beren ezkontide berriaren familiak, zoriontasuna ekarri eta estatus berria adierazteko.
Japonian gorria kolore tradizionala da irudi heroiko batentzat. Indiar azpikontinentean, gorria da andregai jantzien kolore tradizionala, eta maiz, komunikabideetan, ezkondutako emakumeentzako kolore sinboliko bezala irudikatzen da. Kolorea garbitasunarekin lotzen da, baita sexualitatearekin ere itsas harremanetan, beroarekin eta ugalkortasunarekin duen loturaren bidez. Aberastasunaren, edertasunaren eta Lakshmi jainkosaren kolorea ere bada.
Afrikan
Afrika erdialdean, Ndembu gerlariak pintura gorriz igurzten dira ospakizunetan. Bere kulturak kolorea bizitzaren eta osasunaren sinbolotzat hartzen duenez, gaixoak ere horrekin margotzen dira. Afrika erdialdeko kultura gehienek bezala, Ndembuk gorria anbibalente bezala ikusten dute, beltza baino hobea, baina ez zuria bezain ona. Afrikako beste alde batzuetan, ordea, gorria dolu kolorea da, heriotza irudikatzen duena. Afrikako alde askotan hartz gorriak heriotzarekin lotuta daudenez, Gurutze Gorriak koloreak berde eta zuri bihurtu ditu kontinenteko alde batzuetan.
Otomandar lehen sultanak, Osman I.ak, zuzendutako lehen turkiar otomandarrek, subiranotasuna sinbolizatzen zuten bandera gorriak zeramatzaten, Ghazis eta sufismoa, elezaharraren arabera, bere ametsean, ilargi erdi batekin inkrustatutako bandera gorri berri bat ikusi zuen arte.
Errusian
Errusiar kulturan kolore gorriak garrantzi handia du Errusia zaharreko egunetatik. Hain da esanguratsua errusiar kultura herrikoian eta historian, errusiar hizkuntza zaharrean, "ederra" eta "gorri" hitzak guztiz berdinak zirela. Baina errusiera modernoan ere, gorriaren eta ederraren terminoak hizkuntza aldetik oso lotuta daude eta eguneroko erabileran nonahikoak dira. Kolorea edertasunaren kolore bezala ikusten da Errusian, ona eta ohoragarri samarra. Krasnyk gorria esan nahi du eta krasivyyk ederra errusiera modernoan. Errusiera modernoan, neska edo emakume eder batentzako hitza krasavica da, tipo eder edo on batek krasavik izena duen bitartean. Neska xarmangarri bat edo emakume bat deskribatzeko, prekrasnaya eta prekrasnyy hitzak erabiltzen dira. Errusiako toki asko ere kolore gorriarekin lotuta daude, Plaza Gorria edo Krasnodar hiria kasu. Gorria nagusi da errusiar jantzi herrikoietan, Sarafan eta Rushnyk eta Khokhloma bezalako artisautzetan. Arrosa gorriak emakumeen jantzi folklorikoetan, gizonezkoen kapeletan dantza folklorikoetan eta errusiar txal tradizionaletan agertzen dira. Viburnum opulus bezalako baia gorriak, errusiar herri kantu askotan ekoizten den errusiar kultura herrikoiaren osagai garrantzitsu bat dira, Kalinka, horietako ospetsuena den bitartean. Gainera, Pazko arrautzak, Errusian, askotan gorriz koloreztatuak daude, eta koloreak, paper garrantzitsu bat jokatzen du Errusiako Eliza Ortodoxoan, errusiar ikonoetan adibidez. Errusian, kolore hitzak, margotzeko edo tindatzeko, gorriarekin lotuta dagoen krasit esan nahi du.
Militarren uniformeak
Gaur egungo ikuspegitik, militarren uniformeetan gorria bezalako kolore bat jartzea ulertezina eta ausartegia da, nahiz eta desfileetan ikusteko deigarria izan. Hala ere, moskete a (irismen eta zehaztasun mugatuko arma) eta hauts beltza erabiltzen zen garaietan, soldaduek gudu-zelaian zeukaten ikuspena azkar lausotzen zen ke eta hodeien artean. Alegia, kolore deigarriek, taldekideak etsaiarengandik bereiztea errazten zuten. Gainera, XIX. mendera arte uniformeak tindatzeko erabiltzen ziren landare pigmentuak, denborarekin arrosa edo marroi gorrixka bihurtzen ziren. Beraz, klima beroan egindako kanpaina luzeetan, gaur egun ezagutzen dugun kolore eskarlata modernoa baino gutxiago nabaritzen zen. Garai hartako guduetan soldaduak zutabe eta lerroetan antolatzen ziren, beraz, arraroa zen banakako soldadua izatea etsaien helburu.
Britaniar Inperioa
Uniforme militar gorria Parlamentu Ingeleseko Armada Eredu Berria k hartu zuen 1645ean, eta armada britainiarra k uniformetzat erabili zuen 1914ko abuztuan Lehen Mundu Gerra hasi zen arte. Ez dago oinarri historikorik uniformeetan kolore gorria erabiltzeak mesederik egiten zuela adierazten zuenik. Baina, kolore gorriko uniforme batean odol-orbanak hobeto kamuflatzen dira eta, zaurien edo kideen odolik ez bereizteak soldaduen morala eusten laguntzen zuen. Uniforme Militar Britaniarrak (1968) liburuan, W.Y. Carman historialariak, xehetasun handiz marraztu zuen soldadu ingelesen uniformeetako kolore gorriaren bilakaera (Tudor etxetik Estuardo etxera). Kolore aldaketen arrazoiak hauek dira: finantzizioa (pigmentu gorri merkea, gorrixka edo gorrimina erostea), kulturala (kolore gorria soldadu ingelesen sinboloa bihurtu zen herritarren artean), eta zoria (1594ko ordena: uniformeak "momentuan hobekien proportzionatu daitezkeen koloreetakoak izan behar dira"). Tudortarren aldiaren aurretik, gorria maiz agertzen zen Europako errege-etxeen eta Italiako eliz-gizonen oihalezko libreaetan. Erdi Aroa n zehar, gorriak edo purpurak, erromatar elizako goi klerigoen  hierarkia bereizten zuten.
Ingalaterrako Gerra Zibilean pigmentu gorria kantitate handietan inportatu zen bi aldeetako armadak erabiltzeko. Pigmentu gorria arropa militarrentzako erabiltzea ospetsua egin zen eta hau izan zen beroki luzeak erabiltzeko joeraren hasiera. Uniformeak gorriz tindatzeko prozesuak etapa bakarra zeukan eta nahiko merkea zen, baina beste kolore batzuk lortzeko, pigmentuak nahastu egin behar ziren, prozesua garestituz. Kolore gorriaren alternatibarik merkeena tindatu gabeko artile gris-zuria zen, eta hau, frantziar, austriar, espainiar eta beste armada kontinentalen armadek erabiltzen zuten.
Bataila handiak zeuden gudu-zelai tradizionaletan, ikusmena ez zen desabantaila militartzat hartu errifleak (1850) eta kerik gabeko hautsa (1880) ezarri ziren arte. Hortik aurrera, armada britainiarrak arropa ilunaren balioa berehala ezagutu zuen, XIX. mendearen erdialdetik aurrera, uniforme kakiak sartu baitzituzten gerra indiar eta kolonialetan. Bigarren Boerren Gerra ondoren egin ziren erreformetan, uniformeak kaki kolorera aldatu ziren eta 1902an Britainia Handiko uniformeak ofizialki aldatu ziren. Ordutik aurrera, beroki gorriak janzteko erabiltzen ziren, nazio sentimendua mantentzeko eta errekrutamenduan baliogarriak zirelako. Oraindik ere, Britainiar armada modernoan gorrimina erabiltzen da oinezko zaindarien, sorosleen eta erregimentu edo danbor talde batzuen uniformeetan. Lehen gorriz janzten ziren errejimendu horietako ofizialek gorrimina mantentzen dute bere uniformeetan. Gibraltarreko Erregimentuak gorrimin koloreko tunika bat du neguko uniformean.
Euskal Herria
Euskal Herria n erabili izan diren uniforme militarrak armada espainiarrak eta frantsesak erabili izan dituztenekin lotu behar dira. Armada hauek, jaka gorria erabili ez bazuten ere, askotan izan dituzte kolore gorriko elementuak. Hala nola: galtzerdi edo praka gorriak, edo apaingarri gorriztaren bat.
Kolore gorria erabili zuten euskal soldadu batzuk Txapelgorriak izan ziren. Txapelgorriak XIX. mendean, I. karlistadan, karlisten aurka borrokatu zuten gipuzkoako boluntario liberalak izan ziren, eta txapel gorria zeramatelako jarri zitzaien izen hori. Karlistaldiko Bilboko setioko (1836) hiri miliziako ofizialaren -liberalak ziren hauek- uniformeak, berriz, praka gorriak zituen. Ondoren, Zumalakarregi ren soldadu karlistek ere txapela gorria erabili zuten bere uniformean. 1844. urtean Gipuzkoa eta Bizkaian sortutako foru polizia berriak (mikeleteak eta foralak) ere txapela gorria hartuko zuten ikurtzat.
Munduan zehar
Gorrimin kolorea uniforme eta banda militar batzuetarako erabiltzen da Britainiar Inperio zaharra osatu zuten zenbait herrialdetako armada modernoetan: armada australiarra, jamaikarran, zeelanda berrikoa, fiyarra, kanadarra, kenyarra, ghanarra, indiarra, singapur darra, Sri Lanka koa eta pakistan darra.
Estatu Batuetako Marine Kidego ko bandako musikariak gorriz janzten dira, XVIII. mendeko tradizio militar bat jarraituz, bandako uniformeak armadaren uniformearen kontrako kolorekoak dira. Hau da, Ameriketako Estatu Batuetako Itsas Armada ko uniforme urdinek xehetasun gorriak dituztenez, bandak xehetasun urdinak dituen uniforme gorriak dituzte.
Brasilgo itsats infanteria k uniforme gorriak dituzte.
Sinbolo gisa
Beroki-gorri edo “Redcoats” epitetoa, antzinako Britainiar Inperioarekin erlazionatzen da, nahiz eta, kolore hau ez izan uniforme gorria zeraman herrialde bakarra. Alegia, Danimarkako armada osoak beroki gorriak zeramatzan 1848 arte, eta alemania, frantzia, austrohungaria, errusia, bulgaria eta errumaniako armadetako unitate partikularrak uniforme gorriak erabili  zituzten 1914 arte. Beste adibide batzuen artean, espainiar husarrak, Japoniar Armada ko bandak eta Estatu Batuetako Marineak daude, eta jeneral serbiarrek ere tunika gorriak jartzen zituzten uniforme formal gisa.
Hala ere, soldadu britainiarrek, indiarrek eta beste soldadu inperial batzuek kolore hau hirurehun urtez erabili izanak, uniforme gorria Britainiar Inperioaren ikonoan bihurtu zuen. Uniforme militarren kolore gorriak sinbolo nazionalak ziren, eta William IV. erregea k (1830-1837 gobernatu zuen) aurretik zituzten urdin ilun koloreko uniformeak gorriengatik ordezkatzea eskatu zuen britaniar armadako dibisio guztietan. Aldaketa gehienak Victoria erregina ren (1837-1901) aginpean gertatu ziren. Beroki gorria eta trikornio beltza zeremonia ofizialen jantzia izaten jarraitzen du.
Kirola
Kolore gorriak, kirolean adrenalina deskargatzera laguntzen du. Txapeldunekin eta garaipenarekin lotzen da. Uniforme gorriekin ezagutzen den lehen talde kirola Erromatar Inperioko gurdi lasterketa izan zen. Lehenengo lasterketak bi gurdiren artean izan ziren, bata gorriarekin eta bestea zuriarekin. Geroago, talde kopurua laura igo zen, berde argiko eta urdin urdineko gidariak barne. Hogeita bost lasterketa korritu ziren egun batean, guztira ehun gurdik parte hartu zutelarik. Gaur egun, mundu osoko kirol talde askok kolore gorria dute uniformeetan. Urdinarekin batera, gorria da kiroletan gehien erabiltzen kolorea zuriaren ondoren. Kirol talde nazional askok gorria erabiltzen dute, askotan bandera nazionalekin elkartuz. Talde horietako batzuek Espainia (La Furia Roja edo "La  Roja" izeneko elkarteko futbol talde nazionalarekin) eta Belgika (Rode Duivels edo "Diablos Rojos" ezizena daramaten futbol taldeak) bezalako ezizenen artean dute kolorea. Liga handietan, kolorea ligaren logoan agertzen da. Major League Baseball talde gorriengatik da ezaguna. Cincinnatiren galtzerdi gorriak, beisbol profesionaleko talderik zaharrena dira, 1869koa. Frankizia laster Bostonera joan zen, eta orain Atlanta Braves da, baina bere izena, Cincinnatiko Gorrien eta Bostongo Gorri Ertainen jatorri bezala mantentzen da. 1950eko hamarkadan, gorria komunismoarekin oso lotua zegoenean, Cincinnatiren talde modernoa "Red Sox" bezala ezagutzen zen, eta hitza beisbol txarteletan erabiltzen zen. Beldur gorria desagertu ondoren, taldea "gorriak" bezala ezagutzen zen berriro. 11 taldek txanoa gorria izaten dute edo kolorea erabiltzen dute uniformeetan.
NHL n, Detroit, Washington Capitals, Calgary Flames, Carolina Hurricanes, Chicago Blackhawks, Colorado Avalanche, Minnesota Wild, Montreal Canadiens, Ottawa Senators, Phoenix Coyotes eta New Jersey Devils, esate baterako. Futbol munduan, gorria toki guztietan erabiltzen den kolorea da. Talde batzuen ezizenek kolorea dute. Zigor-txartel gorria ematen zaio arau-hauste larria egiten duen jokalari bati: jokalaria berehala deskalifikatzen da jokatzen jarraitzeko, eta bere taldeak jokalari bat gutxiagorekin jarraitu behar du jokoak irauten duen bitartean.
Errugbi elkarteak, Munster errugbi irlandarrak, Zeelanda Berriko Canterburyko talde probintzialak eta Crusaders Super 14 errugbi taldeak gorria erabiltzen dute kolore nagusi bezala euren joko pistetan.NFL n, talde askok kolore gorriaren tonalitate bat dute, taldeko "etxeko" jertse ilunaren (edo alternatibo baten) kolore primarioa edo bere maillota bezala. Taldeak hauek dira: Arizona Cardinals, Atlanta Falcons, Houston Texans, Kansas City Chiefs, New England Patriots, San Francisco 49ers, Tampa Bay Buccaneers eta Washington Redskins. Zelaian egindako dei bati aurre egiteko, entrenatzaileek bandera gorria jaurti behar dute futbol zelaian. NBAn, kolorea ligaren logoan agertzen da. Hamaika taldek kolorea (edo kolorearen tonalitateak) nabarmentzen dute, Cleveland Cavaliers ardoaren tonu sakonagoa erabiliz.
Boxeoan, gorria, sarri, borrokalari baten eskularruetan erabiltzen den kolorea da. George Foremanek, Muhammad Aliren aurkako bere porrotean erabili zituen kutxa gorri berak zeramatzan, Michael Moorer garaitu zuenean, 20 urte beranduago, galdu zuen titulua berreskuratzeko. Red Burman, Ernie "red" Lopez eta Danny "Little Red" Lopez dira boxeolariak.
Rosso Corsa Italiako autoetako automobilismoaren nazioarteko kolore gorria da. 1920ko hamarkadatik, Alfa Romeo, Maserati, Lancia eta beranduago Ferrari eta Abarthen italiar autoak, rosso corsa (Racing gorria) bezala ezagutzen den kolore batekin margotuak izan dira. “Formula Bat”-ean, kolore nazionalak babesle komertzial libreengatik ordezkatu ziren 1968an, baina beste talde gehienek ez bezala, Ferrarik beti mantendu zuen gorri tradizionala, kolorearen itzala aldatzen den arren.
Marka Komertzialak
Marketinean, merkataritza-marka, produktu, zerbitzu, enpresa edo instituzio baten izena, terminoa, sinboloa edo diseinu propioa da, produktu, zerbitzu enpresa edo instituzio horien ordezkoa izango dena. Marka batek lau betebehar nagusi ditu: produktu edo zerbitzua ezagutaraztea, konpetentziarengandik identifikatu eta bereiztea, kalitatea bermatzea eta hobespen jarraitu bat ziurtatzea.
Marka bat errealitate material (izena, tipografia, kolorea...) zein errealitate psikologiko baten jabe da, marka identitatea eta marka-irudia deritzanak. Maiz, logotipo baten bitartez identifikatzen da. Beraz, marka komertziala definitzerakoan, kolorea ondo aukeratzea, produktu edo zerbitzua bezain garrantzitsua da, eta kolore gorria hainbat marka komertzialen kolore identifikatzailea da.
McDonald's
McDonald's Corporation munduko janari azkarra zabaltzen duen jatetxe frankizia handiena da. Batik bat hanburgesak, oilakiak eta patata frijituak saltzen ditu jatetxeetan, baina azkenaldian entsaladak, fruta eta azenario makilatxoak ere bai. Enpresa 1940an fundatu zuten Dick eta Mac McDonald anaiek. 1948an sortutako zerbitzu azkarreko sistemak janari azkarren oinarriak ezarri zituen. Hala ere, Ray Kroc izan zen enpresari benetako bultzada eman ziona 1955etik aurrera. Jatetxe kate honetako maskota Ronald McDonald pailazoa da.
Logoari dagokionez, McDonald's-ek hiru kolore erabiltzen ditu lekuaren arabera: europan horia eta berdea; eta europatik kanpo gorria eta horia. M nagusia horia da beti baina atzealdea aldatzen dute. Europan kolore berdea beraien janaria osasungarri gisa irudikatzeko asmotan jarri zuten. Dena den, logo ezagunena gorria eta horia da. Bi kolore hauek pertsonei gosea ematen diela dioten ikerketa batzuen ondorioz aukeratu zituzten kolore hauek.
Coca-Cola
Coca-cola edari freskagarri baten izena da, zeina munduko 200 herrialde baino gehiagotan eros daitekeen. Herrialde horietako guztietan 3tan ezik freskagarririk salduena da. Coca-cola ekoizten duen enpresa The Coca-Cola Company da eta bere egoitza nagusia Atlantan dago, Estatu Batuetako Georgia estatuan. Coca-cola enpresaren aurkari nagusia Pepsi da. John Pembertonek edaria sortu zuenean, bere kontulari eta lagun Frank M. Robinsonek iradoki zion "Coca-Cola" deitzea, bi letra larriek publizitatean arreta erakarriko zutela pentsatu baitzuen. Logotipoa diseinatzeko, XIX. mendearen amaieran modan zegoen tipografietako bat aukeratu zuten, Spencerian izenekoa, eskuzko kaligrafia imitatzen duena eta aire sofistikatua ematen duena. Robinsoni gorria eta zuriaren arteko kontrastea gustatu zitzaion, eta "Coca-Cola" hitza gorriz idatziko zuen, hondo zuri baten gainean "goxoa eta freskagarria" adjektiboekin batera, non Coca-Colaren lehen kartela bihurtu zen.
Aita Noel, gaur egun ezagutzen dugun bezala, 1931n jaio zen Haddon Sundblom marrazkilariaren eskutik, Coca-Colako d 'Arcy publizitate agentziaren enkargua jaso ondoren. Helburua pertsonaia bat sortzea zen, sinbolikoaren eta errealaren, Gabonetako espirituaren pertsonifikazioaren eta Coca-Colaren zoriontasunaren artean.
YouTube
Youtube interneten bidez bideo digitalak partekatzeko aukera ematen duen webgunea da. Chad Hurley, Steve Chen eta Jawed Karim dira Youtuberen sortzaileak, Paypal-en lanean ari zirela sortu zuten. Paypalen lan egiteko, Hurleyek Pennsylvaniako Indiana unibertsitatean diseinua ikasi zuen. Chenek eta Karimek ikerketa bat egin zuten batera Illinois unibertsitatean. YouTuberen hasierako egoitza San Mateon izan zen, Kalifornian, pizzeria eta japoniar jatetxe baten gainean.
Bi logo nagusi ditu YouTubek: botoi gorri bat, erdian "Play" ikur zuria daukana; eta bestea, "You" hitza letra beltzez eta atzealde zuriaz eta "Tube" hitza letra zuriz eta atzealde gorriaz.
Canon
Canon Inc. (japonieraz: キヤノン株式会社 Kiyanon kabushiki-gaisha), kamerak, bideokamerak, fotokopiagailuak, eta ordenagailuentzako inprimagailuak bezalako gailu optikoak eta irudia eskuratzeko produktuak egiten dituzten elektronikako multinazional japoniar bat da. Konpainia 1933an sortu zuten Goro Yoshida eta bere koinatuak, Saburo Uchidak Precision Optical Instruments Laboratory izenarekin. Konpainiaren jatorrizko helburua argazki kameraren kalitatea hobetzeko ikerketa izan zen.
Logoan "Canon" hitza kolore gorriz agertzen da tipografia zorrotz batekin eta atzealdea zuria izaten da normalean.
Red Bull
Red Bul l Red Bull GmbH austriar enpresak ekoizturiko edari energetikoa da. Dietrich Mateschitz asmatzaileak sortu zuen 1980ko hamarkadan, marketing berezia bultzatuz. 1987ko apirilaren 1ean lehenengo lata saldu zuenetik 165 herrialdeetan 35.000 milioi lata baino gehiago saldu dituzte. Red Bull latak zilar kolorekoak eta urdinak izaten dira normalean. Logoa berriz, gorria eta horia da. "Red Bull" jartzen duten letra handiak gorriak izaten dira eta azpian, bi zezen gorri borrokan agertzen dira. Logoari atzealde horia ematen diote gorria gehiago nabarmentzeko.
Mitsubishi
Mitsubishi Taldea (japonieraz: 三菱グループ Mitsubishi Gurūpu) Japoniako konpainia handienetakoa da. 1870eko maiatzaren 13an fundatu zuen Yatarō Iwasakik, samurai familia bateko semeak. Japonia gizarte industrializatua bilakatzeko paper garrantzitsua bete zuen. Hasieran itsasoko garraioan aritu zen. Mitsubishiren markak eta izenak "hiru diamante" adierazten dituzte. Bere izena "mitsu"-tik, hiru, eta "hishi"-tik, triangelu-formako uretako gaztainak, dator. Gaur egun, deszentralizatutako konpainien partzuergo bat da.
Mitsubishiren logotipo gorria eta zuria da, asko kontrastatzen duten koloreak direlako. Atzealde zuria edukitzen du normalean eta erdian elkartzen diren hiru errombo gorrik osatzen dute markaren ikur nagusian. Letrak agertzekotan beltzak izaten dira eta logoaren azpian edo eskuineko aldean kokatzen dituzte.
Kellogg's
Kellogg's Company (baita Kellogg edo Kellogg's soilik deitua) estatubatuar nazioarteko konpainia bat da. Nagusiki gosarirako elikagaiak, zerealak eta galletak ekoiztu ohi ditu. Bere egoitza Michigan estatuko Battle Creek udalerrian du. 1906an Will Keith Kelloggek Kellogg's® konpainia sortu zuen, Zazpigarren Eguneko Adbentisten dietan oinarrituz, bera fede horretakoa baitzen. Emaitzak bikainak izan ziren, denbora gutxian salmentek goruntz egin baizuten. Gaur egun, lehiakidea duen Nestlé suitzar konpainiarekin batera gosari zerealen sektoreko mundu mailako liderra da.
Kellogg's markaren logotipoa beti da kolore gorrikoa. Normalean atzealde zuria edukitzen du gorriarekin kontrastatzeko. Letraren tipografia nahiko borobila izaten da, puntarik gabe.
Gurutze Gorria
Gurutze Gorria ren eta Ilargierdi Gorriaren Nazioarteko Mugimendua izenez ezaguna, nazioarteko mugimendu humanitario bat da, mundu osoan gutxi gorabehera 97 milioi boluntario, kide eta langile dituena. Helburu hauekin sortu zen: pertsonen bizitza eta osasun a babestea, gizaki guztienganako errespetu a ziurtatzea, eta pertsonen sufrimendu a prebenitu eta arintzea.
Mugimendua legalki independenteak diren hainbat erakundek osatzen dute, baina mugimenduaren baitan elkartuta daude oinarrizko printzipio ak, helburu ak, sinbolo ak eta estatutu ak, gobernu erakunde komunen bidez. Mugimenduko erakundeak hauek dira:
Gurutze Gorriaren ikurra ofizialki Geneva n 1863 onartu zen. Gurutze Gorriaren bandera ez da San Jurgi ren gurutzearekin nahastu behar, Ingalaterra ko, Bartzelon ako, Georgia ko, Friburgo ko eta beste toki batzuetako bandera baita. Nahasmen hori ekiditeko, babestutako ikurrari "Grezia ko Gurutze Gorria" (gaur egun Gurutze Gorri Helenikoa) deitzen zaio. Termino hori Estatu Batue tako zuzenbidean ere erabiltzen da Gurutze Gorria deskribatzeko. Saint Jurgiren gurutze gorria banderaren ertzeraino hedatzen da, baina Gurutze Gorria ez.
Banderak
Gorria, balioa, indarra, konfikatzea eta espiritu patriotikoa adieraz ditzake bandera batean. Hortaz, banderetan gehien ikusten den kolorea da. Erdi Aroan, borrokan ari ziren ontziek, Baucans izeneko serpentina gorri luze bat altxatu zuten, heriotz borroka bat sinbolizatzeko. XVII. mendean, bandera gorri batek erronka bat adierazten zuen. Setiatutako gaztelu edo hiri batek bandera gorri bat altxatuko luke erasotzaileei errendituko ez liratekeela esateko. Bandera gorria ikur politiko bezala agertu zen Frantziako Iraultzan, Bastilla erori ondoren. 1789ko urriaren 20an gobernu berriak onartutako lege batek, Garde Nationaleri, istiluen kasuan, bandera gorria altxatzeko baimena eman zion, Gardek berehala esku hartuko zuela adierazteko. 1791ko uztailaren 17an Marteko Zelaietan egindako manifestazio batean, Garde Nationale taldeak jendetzaren aurka tiro egin eta berrogeita hamar pertsona hil zituen. Gobernua iraultzaile erradikalenek salatu zuten. Marseillesa ereserki ospetsuaren hitzetan, Rouget de Lislek idatzi zuen: "Gure aurka altxa dute tiraniaren bandera odoltsua!" (Contre nous de la tyrannie, l 'entendard sanglant est leve). 1790etik aurrera, iraultzailerik erradikalenek beraiek hartu zuten bandera gorria, manifestazioetan eraildakoen odola sinbolizatzeko eta kontrairaultzailetzat zituztenen errepresioa eskatzeko. Frantziako Iraultzan, askok, Parisko jendetzetan, frigiozko txano gorri bat eramaten zuten ere, askatasun ikur bat, antzinako Erroman esklabu askatuek erabilitako txanoetan inspiratua, baina iraultzaren koloreak, azkenean, urdin, zuri eta gorri bihurtu ziren. Frantziako banderako gorria Paris hiriko ikurretik hartua izan zen, non hiriko patroi santua zen Saint Denis irudikatzen zuen.
Karl Marxek, Manifestu Komunista argitaratu zuen 1848ko otsailean, arreta gutxirekin. Hala ere, handik egun gutxira, 1848ko Frantziako Iraultza piztu zen, Luis Feliperen monarkia Frantziako Bigarren Errepublikarekin ordezkatu zuena. 1848ko ekainean, Parisko langileek, gobernu berriarekin nahigabeturik, barrikadak eraiki eta bandera gorriak altxatu zituzten. Gobernu berriak frantziar armada deitu zuen altxamendua itzaltzeko, armadaren eta Europako langile mugimendu berrien arteko borroka horietako lehena. Gorria ere Italia bateratzeko mugimenduaren kolorea izan zen, Giuseppe Garibaldik zuzendua. Bere jarraitzaileak, camicie rosse edo alkandora gorriak bezala ezagutuak izan ziren Risorgimento italiarraren borrokan 1860an. 1870ean, frantziar armadak frantziar-prusiar gerran alemaniaren aurka porrot ikaragarria jasan ondoren, frantziar langileek eta iraultzaile sozialistek Paris hartu eta Parisko Komuna sortu zuten. Komunak, frantziar armadak zanpatu baino bi hilabete lehenago iraun zuen, odol asko isuriz. Komunaren jatorrizko estandarte gorriak iraultza sozialistaren ikono bihurtu ziren; 1921ean, Frantziako Alderdi Komunistako kideak Moskura iritsi ziren eta gobernu sobietar berriari komunaren jatorrizko banderetako bat aurkeztu zioten; Vladimir Leninen hilobian jarri zuten (eta oraindik ere bere lekuan dago), bere hilkutxa irekiaren ondoan.
1917ko Errusiako iraultzan, boltxebikeek lortutako garaipenarekin, bandera gorria, langileak sinbolizatzeko mailu batekin eta nekazariak sinbolizatzeko igitaiarekin, Errusiako bandera ofiziala bihurtu zen, eta, 1923an, Sobietar Batasunekoa. Horrela jarraitu zuen 1991n Sobietar Batasuna desegin zen arte.
Txinako Alderdi Komunistak 1949an boterea hartu ondoren, Txinako bandera bandera gorri bihurtu zuen, Alderdi Komunista sinbolizatzen zuen izar handi batekin eta langileak, nekazariak, hiriko klase ertaina eta landa-klase ertaina sinbolizatzen zituzten izar txikiagoekin. Txinako Alderdi Komunistaren bandera pankarta gorri bihurtu zen, igitai batekin eta mailu batekin. 50 eta 60ko hamarkadetan, Vietnam eta Laos bezalako erregimen komunistek ere bandera gorriak hartu zituzten. Herrialde komunista batzuek, Kubak adibidez, bandera zaharrak mantentzea erabaki zuten; eta beste herrialde batzuek komunismoarekin edo sozialismoarekin zerikusirik ez zuten bandera gorriak erabili zituzten; Nepalgo bandera gorriak, adibidez, lore nazionala irudikatzen du.
Ikurrina
Ikurrina Euskal Herriko bandera eta ikur nagusia da. Egun, Euskal Autonomia Erkidegoko bandera ofiziala da, bai eta Ipar Euskal Herrian nahiz Hego Euskal Herrian, Europar Batasuneko banderarekin batera, Bidasoa eta Pirinioetako estatu mugaren bi aldetara agertzen den bandera bakarra ere. Sabino Arana ren anaia Luis Arana k marraztu zuen 1894. urtean. Oinarri gorriaren gainean, gurutze zuri zuzen batez eta gurutze berde zeihar batez osatuta dago.
Sabino Aranak ikurrina sortu zuenean, Bizkaitarrak irudikatu nahi zituen, historian zehar Bizkaiko banderaren hondoa gorria izan baita.Hala ere, batzuek jatorri mitikoaren zantzua hartzen diote, Padura edo Arrigorriaga ko guduari lotuta. 870 urte inguruan, bizkaitarren buru zen Jaun Zuriak Leongo armada garaitu omen zuen Paduran, etsaien odola lekuan barreiatuz eta bertako harriak gorrituz. Geroztik, Arrigorriaga deitzen zaio leku horri. Oinarri gorri horrek Bizkaiaren independentzia irudikatzen bide du. Ikurrinan erabilitako gorri koloreak “gorrimina” du izena.
Gurutze zehiar berdeak lege zaharrak eta Bizkaiko independentzia irudikatzen ditu, Gernikako Arbolaren kolore eta itxura estilizatua baita. Batzuen ustez, beste harreman bat ikusten dute Padurako borrokarekin, gurutze mota horrek San Andresen gurutzea izena baitu eta borroka San Andres egunez izan baitzen.
Gurutze zuriak Jainkoa beste edozeren gainetik irudikatzen du, horregatik gurutze zuria gurutze berdea eta hondo gorriaren gainetik egotearen arrazoia, Aranak kristautasunean oinarritutako Bizkaia burujabea sortu nahi baitzuen. Bizkaiko armarrian, Gernikako Arbolaren atzean ere gurutze zuri bat ageri da.
Armarriak
Gorriaren erabilera armarrietan oso ohikoa da. Izan ere, euskal herriko zazpi probintzietako armarriek elementu gorriak dituzte edo izan dituzte. Hala ere, armarri bakoitzean funtzio eta esanahi desberdina dute
Arabako Armarria
Arabako armarrian lehoi gorri bat ikus daiteke, batzuetan ezpatadun beso bat erasotzen ari da eta beste batzuetan, bizkarra ematen ari zaio. Bi kasutan lehoi gorriaren esanahia arriskua izango litzateke, Arabak defendatu behar dituen arriskuak, ahalegia. Bizkaiako ArmarriaBizkaiko armarrian ikus daitezken elementu gorriak gurutzeak dira.Gernikako arbolaren atzean dagoenak erlijioa sinbolizatzen du, eta armarriaren urrezko markoan dauden beste zortzi gurutzeei “astalki” deritzo.
Euskal Autonomia Erkidegoko armarria
Euskal Autonomia Erkidegoko armarrian Bizkaia, Gipuzkoa eta Arabako armarriak eta gorri hutsez margotutako espazioa ikus daitezke. Kasu honetan, espazio gorri horren esanahia historikoa da. Hasieran, nafarroa EAEren parte izatekoa zen, baina, azkenean ezetz esan zuten. Hala ere, armarriaren zati horren kolorea gorria mantendu da. Gipuzkoako armarriaGaur egungo Gipuzkoako armarrian ia ez dago kolore gorririk, baina 1466 eta 1979 arteko armarriaren goiko zatia nagusiki gorria zen. Kasu honetan gorriak boterea sinbolizatzen zuen, batetik errege batekin agertzen delako, eta bestetik, kanoi askoren atzean ikus daitekelako. Lapurdiko armarria
Lapurdiko armarriko lehoi gorriak arpoi-dardo bat dauka eskuan. Kasu honetan Lapurdiko  antzinako bizkondeen armarrian oinarrituta dago.
Nafarroako armarria
Zazpiak bat
Zazpiak bat Euskal Herriko zazpi lurraldeen bateratzearen aldeko armarria da. Hemen kolore gorriak ez dauka esanahi berezirik, probintzia bakoitzeko armarrietan duen esanahiaz aparte.
Zuberoako Armarria
Zuberoako armarrian urrezko lehoi bat fondo gorri baten aurrean ikus daiteke. Zuberoako bizkondeak bere armarrian urrezko lehoia eremu gorrian zuenez, handik bizkonderrira eta gero Mauleko armarrira pasa ziren. Azkenean, hiriburutik herrialdera pasa zen. Kolore gorriaren erabileraren esanahia ez dago argi.
Politika
Gorria iraultzarekin lotzen da. Jatorria, dirudienez, Frantziako Iraultza n dago; 1791n, Parisen bandera gorria (arrisku egoeraren eta edozein manifestazioren sakabanaketarako ordenaren aldarrikapena) jarri zen, Luis XVI.a erregea ren aurkako manifestazioak erreprimitzeko asmoz. Manifestariek bandera gorria beretzat hartu zuten martirien oroimenez, horrela, bandera iraultzaile bihurtuz. 1871n, Parisko Komuna ren matxinadan, bandera gorria erabili zen berriro. XIX. mendean zehar langile-mugimenduak hartu zuen, batez ere orientazio marxista (sozialista) zeukatenek. Alderdi boltxebikea k 1917ko urriko Iraultzan garaipena lortu zuen eta, Errusia sistema komunista bat ezarri nahi izan zuen lehen herrialdea bihurtu zen. Sobietar Batasuna leninista gisa identifikatu zen, eta ondoren estalinismoa k gorria hartu zuen bere banderaren kolore bezala, igitai eta mailuaren ikurrarekin batera. Hau, mundu osoko alderdi sozialistek, komunistek eta sozialdemokratek erabili dute. 1920an sortutako Txinako Alderdi Komunista k, Sobietar Batasuneko bandera gorria (igitai eta mailuaren ikurrarekin batera) hartu zuten. 1949an alderdiak Txinan boterea hartu zuenean ikur nazionala bihurtu zen. Mao Zedong, alderdiko buruzagiaren arabera, alderdiaren ereserkia "ekialdea gorria da" bihurtu zen, eta Mao Zedong-i "Eguzki gorri" izengoitia jarri zioten. Txinako Iraultza Kulturalean, guardia gorriek alderdiaren ideologia betearazi zuten, eta Mao Zedongen esaerak liburu gorri txiki batean argitaratu ziren. Gaur egun, Txinako Alderdi Komunistak munduko alderdi politiko handiena dela dio, laurogei milioi kiderekin.
Kolore hau Europa Ekialdeko herrialde komunisten izendegi, lelo eta sinbologia osoan hedatu zen. Txina, Ipar Korea, Vietnam, Kuba eta sobietar eragina zuten beste herrialde batzuk, nortasun eta propaganda ikur nagusi bezala erabili zuten. Noizbait enpresa kapitalistetan kolore korporatiboekin gatazkan ere sar zitekeen. Hona hemen adibide batzuk: Moskuko Plaza Gorria, Armada Gorria, Guardia Gorria eta Maoren Liburu Gorria.
Gorria Europako alderdi sozialdemokrata askoren kolore ere bihurtu zen, Britainia Handiko Alderdi Laborista (1900ean sortua), Alemaniako Alderdi Sozialdemokrata (1863an sortua), Frantziako Alderdi Sozialista (1879an sortua), Amerikako Alderdi Sozialista (1901-1972) eta AEBetako Alderdi Komunista.
Euskal Herria
Hego Euskal Herria n mugimendu sozialistaren lehen urratsak Bilbon,1886. urtean, eman ziren. PSE-EEko lehen elkarte sozialista sortu zen eta, Europako gainontzeko partidu sozialistak modura, kolore gorria hartu zuten ikurtzat.
Euskadiko Partidu Komunista 1935. urtean osatu zen Bilbon, Espainiako Alderdi Komunista barneko federazio gisa, eta hauek ere bandera gorriarekin aldarrikatzen ziren. Araba, Bizkaia, Gipuzkoa eta Nafarroako militante komunistak hartzen zituen.
Diktaduraren ondoren, bere ikur eta karteletan kolore gorria erabili zuten hainbat ezkerreko alderdi politiko egon ziren EHan: EIA (Euskal Iraultzarako Alderdia ), LAIA (Langile Abertzale Iraultzaileen Alderdia), HASI (Herriko Alderdi Sozialista Iraultzailea), EHAS (Euskal Herriko Alderdi Sozialista), LKI (Liga Komunista Iraultzailea), ORT (Organización Revolucionaria de Trabajadores), HB (Herri Batasuna), etab.
Gaur egun, kolore gorria gehien erabiltzen duten partidu eta sindikatuak Ezker Batua, CCOO, UGT, PSE-EE, EPK, etab. dira.
Alkandora gorriak
XIX. mendearen erdialdean Giuseppe Garibaldi k "italiar legioa" sortu zuen, alkandora gorriak zeramatenak. Lehenik Uruguain borrokatu zuten Argentina eta Brasilen aurka independentzia lortu arte, eta urte batzuk beranduago Italiako hegoaldeko Milen espedizioan, herrialdea bateratzeko asmoz.
Gaur egungo Pakistanen, antzinan Indiako ipar-ekialdeko probintzia zen Pashtunistan en, 1930eko hamarkadan "alkandora gorrien mugimendua" egon zen. Mahatma Gandhiren antzera, indarkeriarik gabeko erresistentzia erabili zuten. Abdul Ghaffar Khan izan zen mugimendu honen sortzailea.
Latinoamerika
Latinoamerikako hainbat herrialdetan, kolore gorria liberalekin erlazionatzen da, besteak beste, Kolonbiako Alderdi Liberala (gaur egun sozialdemokrata da, baina jatorriz liberal klasikoa), Hondurasko Alderdi Liberala, Nikaraguako Alderdi Liberal Konstituzionalista eta Costa Ricako Alderdi Zibila.
Argentina
Argentinan gorria Alderdi Federalarekin erlazionatzen da, XIX. mendean zehar nagusitasun politikoaren alde borrokatu zuten alderdietako bat. Izaera kontserbadoreko alderdi populista zen eta Argentinan federalismoa bultzatzen zuen unitarismoaren aurka.
Paraguai eta Uruguai
Paraguain eta Uruguain kolore gorria erabiltzen duten, "koloredun" deritzen, alderdiak daude: kontserbadoreak (Paraguaiko Alderdi Koloreduna) eta liberalak edo sozialdemokratak (Uruguaiko Alderdi Koloreduna).
Amerikako Estatu Batuak
Gaur egun, Estatu Batuetako Alderdi Errepublikanoa k kolore gorria erabiltzen du. Estatu Batuetako Alderdi Demokratak duen posizioa (ezker edo eskuin) historian zehar aldatu egin da, baina  alderdi kontserbadore nagusia da gaur egun. Estatu Batuetan, politikoek maiz aipatzen dituzte "estatu gorriak", presidentetzarako hauteskundeetan hautagai errepublikanoen alde bozkatu ohi duten estatuak deskribatzeko, eta "estatu urdinak", hautagai demokrataren alde bozkatzen dutenentzat. Konbentzio hau nahiko berria da, alegia, 2000. urteko Presidentetzarako hauteskundeak baino lehen, komunikabideek gorria eta urdina adjudikatu zieten bi alderdiei. Erabilera finko hau, 2000. urteko hauteskundeen ostean ezarri zen, hedabideak "estatu gorrien" versus "estatu urdinen" arteko lehiaketa eztabaidatzen hasi zirenean.
Esaerak euskaraz
"Gorri” hitza duten euskarazko esaeren taula :
Fikzioa
Fikzio an bi motatako medioak ikus daitezke; irudi gabekoak (ilustrazio gabeko liburuak) eta bisualak (zinema, bideo-jokoak, komikiak, ilustrazioak…).
Liburuen kasuan, koloreen erabilera estetikoagoa izaten da. Izan ere, agertzen diren elementuen kolore deskribapena agertzen ez bada, irakurleak interpretatu behar du nola ikusiko litzateke  irakurtzen duena. Hala ere, zenbait liburuetan autoreak koloreak zehazten ditu.
Medio bisualean askoz argiagoa da koloreen erabilera, zehaztuta dago, ahalegia.
Minisail onenaren Primetime Emmy Saria
Minisail onenaren Primetime Emmy Saria (Primetime Emmy Award for Outstanding Limited Series) Primetime Emmy Sarietako bat da.
Gorri
Fikzioa
Zineman batez ere koloreen hautua oso garrantzitsua da. Koloreek zentzu psikologikoa jarraitzen dute. Gorriaren kasuan, biolentzia, arriskua eszitazioa, sexua, beroa eta gizatasuna esan nahi du. Kolore honen erabileraren adibide: Quentin Tarantinoren filmak, American Beauty, Her, Ex machina, Amelie, Errementari, etab.
Musikaren koloreak: sinestesia
Sinestesia bi zentzumen edo gehiago loturik agertzen diren fenomeno neurologikoa da. Estatistikoki, ehun pertsonatik bat sinestesikoa da eta fenomeno hau ohikoagoa da emakumeengan gizonengan baino. Sinestesiko batzuk sentsibilitate musikal ez-ohikoa dute eta batzuek inolako erreferentziarik gabe bereizten eta identifikatzen dituzte soinuak. Kolore musikala sinestesia mota bat da; bertan, nota musikal eta musika tresnen soinuei kolore bat ematen zaie, tinbera, maiztasuna, etab. kontuan hartuta.
Sinestesia duten pertsonek era desberdinean ematen dizkiote kolore balioak soinuei, baina, badaude zenbait ezaugarri komunak. Batetik, ohikoa da sendo entzuten diren instrumentuei eta nota baxuei kolore beroak ematea, “potentzia” handiagoa dutelako. Horregatik, haize metalak gorri-laranjak izan daitezke eta Do notari kolore gorria esleiatzen zaio.
Jean Chrétien
Joseph Jacques Jean Chrétien (Shawinigan, ) kanadar politikaria da. Kanadako lehen ministroa izan zen 1993-2004 bitartean.