cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Art toy
Jatorria
Mugimendu herritar horrek ondoren art toy edo vinyl izena hartu zuen, eta oinarri beltz edo zuri baten gainean bost eta hogei zentimetro bitarteko panpinak egitean zetzan. Artista eta desein-egile batzuek Mickey Mouse bezalako marrazki bizidunetako pertsonai ikonikoak berrerabiltzen hasi ziren.
Gaur egun, jostailu hauek salduz jarduten diren enpresak dira, hauei bozgorailuak, koloretako argiak, laser-izpiak, USB memoriak eta disko gogorrak bezalako osagarri teknologikoak gehitu zaizkie zenbaitetan.
Dijon-Prenois
Dijon-Prenois Frantziako Dijon hiritik 12 kilometrotara dagoen automobil-zirkuitua da, Borgoinan dagoena. Frantziako Sari Nagusiaren 1974, 1977, 1979, 1981 eta 1984ko ekitaldiak eta Suitzako Sari Nagusiaren 1982koa bertan egin zuten.
Art toy
Ezaugarriak
Biniloa (vinyl toys), ABS, egurra (wooden toys), erretxina (resin toy) edo papera (paper toys) bezalako materialekin irudiak sortzea da helburua. Handi-txikia aldatuz doa: 2,5 hazbetetik 16,5 hazbeteraino, nahiz eta eskala handiko irudiak sortu daitezkeen erakusketa edo bildumazaleentzako, eta hauek gehienetan berina-zuntzaz eginak egoten dira. Irudiak hauek ez dira 2000tik gorako sailetan egiten, eta, horregatik, bildumazaleentzako pezak dira, horietako baten bat gurtzazko gauzaki bihurtzeraino.
Peza bakarra sortzeak dakarren kostu handia kontuan harturik, batzuetan, zuriz margotutako irudiak egiten dira, margo-oihal moduan erabiliak ondoren artista bakoitzak bere gustuen arabera pertsonalizatu dezan, peza bakarrak sortuz. Custom toys (jostailu pertsonalizatuak) deiturikoak dira.
Deseinezko jostailuen industria
Irudi-mota honengatik apustu egin duten enpresa ugari daude (hauetako batzuek eginkizun bat eman die irudiei), Paul Bunditzen Kidroboten kasuan bezala, zeinak hasieratik jostailuen aldeko apustua egin zuen adierazpide moduan. Beste hainbat enpresa ere existitzen dira munduan zehar industria honi eskainiak, besteak beste, Toy2r Hong Kongen, Coltte Frantzian edo Vinyl_Escape Espainian.
Stickney (Illinois)
Stickney  Illinoiseko herri bat da. Cook konderrian kokatua dago. 2010ean 6,786 biztanle zituen, 4.99 kilometro koadrotan banatuta.
Karlos Maria Isidro Borboikoa
Karlos Maria Isidro Benito Borboikoa eta Borboi-Parma (Madril, 1788ko martxoaren 29a – Trieste, 1855eko martxoaren 10a), Molinako kondea eta Espainiako infantea eta lehendabiziko erregenahi karlista izan zen, Karlos V.a izengoitiaz. Karlos IV.aren eta Maria Luisa Parmakoaren bigarren semea eta Fernando VII.aren anaia izan zen.
Ezkontza eta seme-alabak
1816ko irailean Joanes VI.a Portugalgoaren alaba zen Maria Frantziska Portugalgoa ezkondu eta hiru seme izan zituen:
Bigarrenez bere lehendabiziko emaztearen ahizpa zen Maria Teresa Bragançakoa, Beirako printzesa, ezkondu bazuen ere, ez zuten beste seme-alabarik izan.
Biografia
Don Karlosek Portugaldik ihesi egin behar izan zuen Rodil jeneral liberalaren jazarpenagatik, eta Londresen finkatu zen. Zelatan zuten arren, Frantziara iristea lortu zuen 1834ko uztailean eta, euskal mugalarien laguntzarekin, Nafarroan sartu zen Tomas Zumalakarregiren tropekin bat eginez. Iparraldeko bere armadako buruzagi karguan berretsi egin zuen Zumalakarregi. Lehen fasean atzetik zebilzkion liberalengatik ihesi ibili zen, Rodilengandik bereziki, baina pixkanaka gorte bat eratu zuen, militarki aurrera egin ahala lekuz aldatzen joan zena. Oñatin, Lizarran, Tolosan eta Durangon finkatuta egon zen gorte hori, besteak beste.
Bilboko setioan izandako porrotaren eta Zumalakarregiren heriotzaren ondorioz, estrategia aldatu behar izan zuen, gerra penintsula osora hedatzen saiatu ziren espedizioak osatuz. Besteak beste, 1836ko Gómezen espedizioa eta, hurrengo urtean, Don Karlosek berak gidatutako Errege-espedizioa nabarmendu ziren. Erregegaia eta bere tropak Madrilgo ateetara iritsi ziren azken espedizio horretan, baina izandako porrotak gerra ez atzera ez aurrera utzi zuen, buruzagi karlisten arteko liskarrak areagotuz.
Don Karlosek espedizioaren porrotaren arduradun jo zituenak zigortu zituen: On Sebastian infantea, adibidez, armadako buruzagitzatik kendu zuen, eta Zaratiegi, Simón de la Torre, Villarreal, Elio eta Egia konfinatu eta espetxeratu egin zituen.
Don Karlosen gortean apostolikoak ziren nagusi, gerrarekin jarraitzearen aldekoak alegia. Euskal karlismoaren zati handi batek, ordea, gerra amaitzearen alde egin zuen. Maroto jeneralak traizioa egin eta Don Karlosek Frantzian erbesteratu behar izan zuen, Bergarako hitzarmenaren ondoren. Esparteroren eta Marotoren arteko besarkadak amaiera eman zion euskal lurretan zazpi urtean izandako gerrari. Trukean, foruak errespetatuko zirela agindu zitzaien, arazo dinastikoa erabat ahazten zen bitartean.
Don Karlosek bere seme Karlos Luis Montemolingo kondearen esku utzi zituen bere eskubideak, eta semeak Karlos VI.a izena hartu zuen.
Bigarren emaztearekin batera —Beirako Printzesa— urte batzuetan Bourgesen erbesteratuta egon ondoren, Triestera joan zen bizitzera, eta hantxe hil zen 1855ean.
Olatzeko Andre Mariaren baseliza
Olatzeko edo Olazko Andre Mariaren baseliza Azpeitiko Izarraitz auzoan dagoen ermita da. Azpeitia eta Loiola lotzen dituen bidean dago, Loiolako Santutegitik oso gertu. Azpeitiko ermitarik zaharrena da eta XV. mendearen erdialdetik XVIII. mendearen hasiera arte, Gipuzkoako Batzar Bereziak bildu zituen. Ermitak parrokia-funtzioak ditu eta Dolores Sopeñako Kongregazioko Dama Katekisten Komunitateak zaintzen du. Kongregazioa tenpluaren ondoan dagoen komentu batean bizi da, XX. mendearen hasieratik. Era berean, Olatzeko Andre Mariaren baseliza Loiolako Inazioren erromesaldi puntu bat da, Ignazio Loiolakoak Olatzeko Birjinarrekin zeukan debozioa eta benerazioa dela eta: egunero ermitaren aurretik paseatzen zuen, herritik Loiolaraino dagoen bide zaharrean jarritarko hillari batzuek gogoratzen duten bezala. Zaurien ondorioz baselizara joaterik ez zuenean, Salbetik Olatz Birjinari kantatzen zion.
Tenplua 1997 ko irailaren 23an Balizko Arkeologia Gune izendatu zuen 195.EHAA-k.
Testuingurua
Ermitaren garrantzia Azpeitiako bertakoentzat eta Loiolako San Inazioarekin duen harremanetik baino urrunago doa, Gipuzkoako Historian ere oso garrantzitsua izan baita. Nahiz eta ez jakin zehatz-mehatz noiz eraiki zen, baselizaren sarreran Katekista Damen informazio-liburuxkan haren izaera historikoa aipatzen da; tenpluaren altxamendua Azpeitiko hiribilduaren 1310 eko fundazioa baino lehenagokoa izan zelaren ziurtasunarekin batera ere, Fernando IV. ak hiri-gutuna Iraurguiko Garmendia izenarekin eman baino lehen.
Eusko Jaurlaritzaren turismo ataritik ere XIII. mendean datatzen dute ermita, Loiolako Santutegiaren Historia Eklesiastikoari dagokion informazio liburuxkarekin batera, non honako paragrafo hau jasotzen den:
Gipuzkoako Batzar Partikularren ospakizuna Olas Andre Mariaren ermitan
Dokumentu ofizialetan baselizari buruzko lehen aipamena 1460 ko urriaren 15ean egin zen, XV. mendean, Uzarragan bildu zen Probintzia Batzordeak Gaztelako Enrike IV.a erregeari idatzi zuenean, honek Olazko Santa Marian edo Azkoitiko Santa Cruzen Batzar Partikularrak egiteko baimena eman zezan. Lau urte geroago, 1464 ko abenduaren 11n, Loiolako Sancha Yañez andrearen testamentuan -Loiolako etxeko VI. Andrea-, tenplua aipatzen da berriz ere, "Santa María de Olás" elizan bi meza emateko nahiarekin, dokumentua latinez idatzita baitago.
Olazko Ama Birjinaren koroaketa (1952)
Olazko Ama Birjinaren aldeko debozioa historikoki ezaguna da, erlijiotasun puntu garrantzitsua delarik. Fededunak asteazkenero joaten ziren ermitara euren erreguekin, eta, 1974 ra arte, larunbatero "sabatina" bat egiten zen, non arrosarioaren errezoak eta meza berpertino bat egiten ziren. Olazko Santa Maria 1952 ko irailaren 21ean koroatu zuten kanonikoki, eta ospakizun horretan azpeitiarren zaindari izendatu zuten. Hori dela eta, urtero bederatzigarren meza egiten da parrokian, abenduaren 18an Olazko Andre Mariaren koroatze egunerako fededunak prestatzeko. Egun hori goizeko 8etan meza batekin hasten da, eta arratsaldeko 5etan amaitutzat ematen da bederatzigarrena, arrosarioarekin eta mezarekin batera. Herriko bizilagunen bat hiltzen denean, hildakoen ukitua jotzen da, hil kanpaia bezala ezagutzen dena.
Olazko Ama Birjinari buruzko beste ohitura batzuk ere ezagutzen dira, hala nola amak bere seme-alaba jaioberriekin joatea bere babespean egoteko. Familia izan nahi duten ama asko ere baselizara joaten dira, Ama Birjinari erregu gisa haur arropak emanez, ondoren, behar dutenei oparitzen zaizkienak. Are gehiago, Ekuadorretik dirua nola jaso zen ere jasotzen da, familia nahi zuen Olazko Ama Birjinaren pertsona erlijiozale batengandik. Emakumeak ama izateko duen nahia betetzen bada, esker oneko meza egiten da eta ama berriek bere seme-alaba jaioberriak aurkezten dituzte. 1993 an, ia 30 amek bete zuten errito hau.
Dolores Rodríguez Sopeña eta "Olatzen etxetxoa"
Loyola Dolores R. Sopeñaren < > zenez, Olazko ermitatik metro gutxira Doloresen hilobia ikus daiteke Katekista askorenekin batera, baseliza eta "Etxetxoa" ezizenekoaren artean dagoen hilerri pribatuan. "Etxetxoa" kongregazioko Katekisten lehen Prestakuntza Etxea izan zen, 1905 ean lehen katekistek Ama fundatzaileari oparitzeko erosi zutena. Katekistak eta Dolores Rodriguez Sopeña bera bizi ziren bi solairuko eraikin xume bat da, eta oraindik ere osorik kontserbatzen da beataren gela, jatorrizko altzariekin batera. 1912 baino lehen, nobiziotegia altxatu zenean, etxetxoa Olazko Andre Mariaren ermitarekin lotzen zen pasabide baten bidez, hau Kapera bezala erabiltzen baitzen. 1912 an eraitsia eta berreraikia izan zen, gaur egun baselizaren atzean dagoen tokian zegoen bezala. Beataren gela zaharrean, Dolores Sopeñaren ohar intimoak dituen marko bat aurki daiteke, non, 1913 an ariketak hasi zituenean, "Bakardade irrikaz" idatzi zuen irailaren 18an etxetxora lekualdatzea, eta "zerutik zintzilik zegoen lanpara bat eta ni zeruko argia jasotzeko barruan" sentitzearen efektua eragin zion.
Historia
Baselizan seroreak bizi ziren, ordena edo kongregazio erlijioso baten parte ziren eta elizkizunetan bizi ziren pertsonak izendatzeko erabiltzen zen arkaismoa, hala nola monasterioetan, kartujetan edo komentuetan. "Azpeitia Historian Zehar" liburuan jasotako Olazko baselizaren historian, seroraren kargua tenpluaren ordezkari gisa, patroi gisa, hartzen zen pertsonari zegokion. Patroiak Loiolako Etxeko jaunak ziren, Azpeitiko alkatearekin batera, hiribilduaren ordezkari gisa. Bere garrantzia dela eta, urte batzuetan zehar, bere zerbitzura bi serora izan zituen: Maria Hurreeta edo Urreta, 1511 n izendatua 10.000 marabediko dotea eman ondoren, eta Sancha de Echenagusya, 1526 an sartzen dena eta, bertatik, baseliza zabaltzen dena. Maria Urretaren sarreran, inbentarioa egiten da, eta honako hau dago bertan:
Maria Hurreeta 1529 an hil ondoren, Maria Herrasti izendatu zuten ordezko, 10.000 marabediko ezkonsaria eman ondoren. 1561 ean hil zenean, Ysabel de Larraaz serora berria bihurtu zen, baselizari bi ohe eta 50 dukat emanez. Ana de Azame, 1564 an izendatua izan zen Ysabelen oinordekotzan, 62 dukat, arropak eta bi oherekin. 1668 an, Eleizaldeko Magdalena serorak Maria de Arregui Guerrenzuri izendatu zuen, 1683 an hil zenean Katalina Echeberríak ordezkatu zuena.
Zaharberritze eta/edo handitze lanak
Ermitaren lehen egokitzapena 1597 ko otsailak 5ean datatua dago, agintarien agindupean.
Lehen zaharberritzea (1684-1685)
1683 an Catalina Echeberría serora bezala iritsi zen ehun dukat eskainiz, 1684-85 urteen artean "Olazko Ama Birjinaren etxea" erabat zaharberritu zelarik.
Desagertzeko arriskuan (1711-1712)
1711 ko denborale gogorrak baseliza kaltetu zuen, eta, abenduaren 27an, agintariek, tenpluko jaunek konponketa lan guztiei aurre egin behar zietela erabaki zuten. Zoritxarrez, eragindako kalteak uste baino handiagoak ziren, eta ermita, 1712 ko abuztuaren 26an, desagertzear zegoen. Lazaro Lainzera seroreak planoak egin zituen eta ordainketa Katalina Etxeberria baselizako serora zaharraren eta Ana Maria Erkizia orduko seroraren dohainen bidez egingo zen.
Konponketa lanak (1776)
1776 an Frantzisko Ibero arkitektoa ermita horretako maiordomiaz arduratu zen. Gero, Joxepa Sorazabal seror sartu zen 50 dukat eskaini ondoren. Agintariek erabaiki zuten konponketa lanak egitea ermitako fededunen dohaintzan bildutako diruari gehituta serorak emandakoarekin.
Izarrazperen izenean idatzitako gutuna: ezinbesteko lanak (1863)
1863 ko apirilaren 27an, Jose Bixente Xendoiak, Ramon Larrañagak eta Jose Mari Goñik, Izarraizpeko bailararen izenean, behar ziren beharrei buruz idatzitako gutuna iragarri zen udal-planoan, hainbat apaizek eta baselizara joandako pertsonek ziurtatu zuten bezala:
Orduan, Udalak beharrezko obrak egitea adostuko zuen, parrokiaren ondasunekin ordainduko zena, bertakoen eta inguruko bizilagunen artean Ama Birjinaren aldeko debozio handia kontuan hartuta. Oso garrantzitsua izan zen tenpluan zutik zegoenaren arabera egokitzea.
Enblema altxa Harzubitik Loiolarako bide zaharrean (1868)
Tomas Agirre Zabalaga apaizak eta beste bizilagun batzuek Olazko baselizaren aurrean, Harzubitik Loiolarako bide zaharrean, enblema bat altxatzeko eskatu zuten, 416 erreal zituztela eta auzotarrek lana egingo zutela adieraziz. Abuztuaren 10ean egindako bileran, halaber, bertan altxa zitekeen dorre baten diseinua aurkeztu zen, 1.484 erreal eta erdiko kostuarekin, eta 600 edo 700 erreal arte merkatuko litzateke, eskainitako auzotarren laguntzari esker. Udalak, orduan, parrokiako arduradunak falta zena ordainduko zuela erabaki zuen.
Deskribapena
Olazko baseliza angeluzuzen formako tenplua da, harlanduzko eskantzuz eta harlanduxkoz egina. Teilatua lau isurkikoa da, eta, burualdean, kanpoaldeko bost leiho eta beste leiho itsu bat ditu, baita gezileiho bat (edo argi-leihoa), kanpai-horma gurutze eta haize-orratzarekin. Arkupeak, sarrerako atea, ur batekiko teilatuarekin defendatzen du. Atzeko horman, marmol zuriz egindako plaka oroigarri bat dago, Gipuzkoako armarriarekin, testu batekin (bai gaztelaniaz, bai euskaraz). Bertan, ermitaren garrantzia jasotzen da, Gipuzkoako Batzar Partikularren biltokia baitzen:
Kanpoaldea
Ermitara sartzeko ate nagusia erdi-puntukoa da, hiru arkibolta ildaskatu ditu kapitel lauekin, eta alboetan zutabe sendoak ditu, horiek ere ildaskatuta eta kapitel berdinez errematatuta. Atearen ezkerraldean ur bedeinkatu ontzia (pontea) ikus daiteke, hormari atxikita dauden harrizko bi banku jarraituekin batera. Eraikina ekialdera begira dago, eta honako neurri hauek ditu:
Barrualdea
Ermitaren barrualdeak kanoi ganga bat eta "U" formako egurrezko koru bat ditu. Ermitaren aurrealdean, harriaren gainean, Olazko Andre Mariaren irudia dago, 1.1 metroko altuera duena. Eskuinean, erdi-puntuko arkua duen horma-hobi batean dagoen San Estebanen tailua. Iraganean, hiru aldare zituen barruan. Gainera, bankuak ditu fededunentzat.
Olazko Andre Mariaren irudia
Estilo gotiko eta polikromatuko zurez zizelkatua, Olazko Ama Birjina erakusten da loto lore sakratuarekin eta Haurra ezkerreko belaunean eserita bedeinkatzeko jarrerarekin eusten dio. Bere aurpegia, irribarre herabe batekin eta gozotasun eta errukizko adierazpen batekin, eskultura gotikoaren kanonei lotuta dago, bai gorputzaren siluetan, bai arroparen tolesturan, bere gorputz-adarretan eta sorbalden estutasunean izaera erromanikoko atzera begirako zirrikitu batzuk izan ezik, obraren interes artistikoa are gehiago handitzen baitute.
Els Visser
Els Visser (Haren, 1990eko apirilaren 3a - ) triatleta herbehereetarra da. Triatloi ugari irabazi ditu, baita hainbat Ironman proba ere.
Biografia
Utrechteko Unibertsitatean medikunta ikasketak egin zituen eta 2019an kirurjian doktoratu zen.
Ikasle zela Hellas atletismo klubean sartu zen eta 2016an Sprint Ouderkerkplas triatloia irabazi zuen. Hurrengo urtean Zuricheko Ironmanean hartu zuen parte eta laugarren egin zuen. Emaitza hauek animatuta zirujau lana utzi eta atleta profesionala bihurtzea erabaki zuen.
2018an Maastricht-Limburg Ironmanean Herbeheretako txapelduna izan zen. Igeriketa proban antolakuntzaren agindu oker baten ondorioz buia bat galdu zuen eta proba amaitu eta sei astetara deskalifikatu egin zuten. Zortzi hilabetera Herbeheretako Epaitegian justifikatu gabeko deskalifikazioa izan zela ebatzi zuen eta titulua berreskuratu zuen.
2014an Indonesian bidaiatzen ari zela itsasontziak arrezifea jo zuen eta urperatu egin zen. Els Visserrek eta Zeelanda Berriko emakumezko batek itsasontzitik salto egin eta zortzi orduz igerian ibili ondoren Sangeang uhartera iritsi ziren. Hurerngo egunean erreskatatu zituzten. Gertaturikoa kontatuz Geen zee te hoog: Hoe ik een schipbreuk overleefde en de beste triatlete van Nederland werd liburua idatzi zuen, "Nola bizirik iraun nuen naufragio baten ondoren eta Herbeheretako triatloilari onena bihurtu nintzen".
Mikel Caballero
Mikel Caballero Tierro (Basauri, Bizkaia) Gatibu musika taldearen baxu-jotzailea da. Cartoon Band, Noiz?, Maxia eta Insert Beat taldeetan aritu zen lehenago.
Alex Sardui abeslariak (Exkixu taldeko kide ohia zena) eta Haimar Arejita gitarristak sortu zuten Gatibu taldea 2002an. Biek Txulufrina eta arrosa herri-kantuen diskoan parte hartu zuten, eta elkarlan horretatik sortu zen talde bat eratzeko proiektua. Gaizka Salazar (bateria) eta Mikel Caballero (baxua) dira beste bi taldekideak. Zoramena lehen diskoa kaleratu zutenez geroztik, gazte askoren arreta bereganatu dute, gauaz, sexuaz edota maitasunaz bizkaieraz abesturiko kantu fresko eta zuzenei esker.
Gatibu
EraBatera
Pedro Balantzategi
Pedro José Joaquín Balantzategi Altuna (Zarautz, Gipuzkoa, - Valcorbero, Palentzia, ) militarra eta politikaria izan zen.
Ripi
Ripi Italiako udalerri bat da. Frosinoneko probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
José Arteaga
José Arteaga (San Juan de Pasto, Kolonbia, 1963) latin jazz, salsa eta Karibeko musikaren historian espezializatutako idazle eta kazetari kolonbiarra da. Bere lana jaioterrian hasi bazuen ere, Arteaga Kolonbiako saiakeragileen belaunaldi batekoa da, eta Bogotan, bere lanak gaur egungo gizarte eta kultura gaien azterketara bideratu ditu. Gai juridikoei, kirolari eta herri kulturari buruz ere idatzi du.
Ripi
Mugakideak
Ripik honako udalerri hauekin egiten du muga:
José Arteaga
El Espectador egunkarian lan egin zuen eta bertan "La radiola" idatzi zuen, salsa, son, latin jazz eta rumba bezalako genero ezberdinei eskainitako zutabea. Javeriana Estéreo irratiak argitaratutako ''91.9. La revista que suena'' aldizkarian ere kolaboratu zuen. Kolonbiako salsaren historiaren azterketan nabarmen lagundu zuen Cali eta Bogotako kazetarien taldekoa da, zeina emankorrenetakoa baita.
1997tik Espainian bizi da. Bartzelonan finkatu zen lehenik, "Paramigente" izeneko Latinoamerikako musikari eskainitako areto baten arduraduna izan zen eta gero Zaragozan. Hainbat musika programatan ere parte hartzen du, batez ere Gladys Palmera irratian.
Bere azken liburua, Oye cómo va, 2003an argitaratua, Fernando Truebak egin zuen hitzaurrea. Cuadernos de jazz-eko Jesús Gonzalok idatzi zuen lana "bere idazkera eleberriagatik" eta "salsaren aldeko predilekzioagatik" bereizten zela.
NGC 5756
NGC 5756 galaxia bat da, Libra konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Abuztuaren 29
Abuztuaren 29a gregoriotar egutegiaren urteko berrehun eta berrogeita batgarren eguna da, 242.a bisurteetan. 124 egun falta dira urtea amaitzeko.
Kanpo estekak
Abuztuaren 28 | Urteko egutegi | Abuztuaren 30
Saint-Geniès-de-Fontedit
Saint-Geniès-de-Fontedit Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Hérault departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 705 etxebizitza zeuden, 504 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 135 bigarren erresidentzia ziren eta 66 hutsik zeuden. 663 etxeak ziren eta 42 apartamentuak ziren. 504 etxebizitza nagusietatik 416 bere jabearen bizilekua ziren, 71 alokairuan okupaturik zeuden eta 17 doan lagata zeuden; 17 etxek bi gela zituzten, 79 etxek hiru zituzten, 151 etxek lau zituzten eta 258 etxek bost zituzten. 409 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 231 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 225 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 766 ziren, horien artean 519 aktiboak ziren eta 247 inaktiboak ziren. 519 pertsona aktiboetatik 464 lanean zeuden (238 gizon eta 226 emakume) eta 55 langabezian zeuden (32 gizon eta 23 emakume). 247 pertsona inaktiboetatik 121 erretiraturik zeuden, 56 ikasten zeuden eta 70 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Geniès-de-Fontedit udalerrian 547 unitate fiskal zeuden, 1.322 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.939 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 52 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 10 eraikuntza enpresak ziren, 14 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 6 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 6 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 19 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 funeraria, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 4 zurginak, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak eta 7 higiezinen agentziak.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 liburu denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Saint-Geniès-de-Fontedit udalerrian 86 nekazaritza-ustiategi zeuden, 612 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Maratoia Olinpiar Jokoetan
Maratoia Olinpiar jokoetan korrika Olinpiar Jokoetako atletismoan egiten den kirol proba bat da. Gizonen maratoia 1896an hasi zen eta emakumeena, 1984an.
Aurrekariak
K. a. 490. urtean, Grezian, Maratongo Guduan greziarrek persiarrak mendean hartu zituzten. Herodotok, Plutarkok eta Luzianok jaso zuten garaipenaren berri eta, bertsioak bertsio, kondairak dio Filipidesek Maratonetik Atenaserako bidea korrika egin zuela albistea jakinarazteko, eta misioa bete ondoren hil zela. Horixe da maratoi modernoaren oinarria eta askok uste dute probaren 42,175 kilometro horiek Maraton eta Atenasen arteko distantzia direla. Baina bi puntuen artean 200dik gora kilometro daude.
Historia
Lehen Olinpiar Joko modernoetan (Atenas, 1896) 40 kilometroko lasterketa prestatu zuten. Handik lau urtera, Parisko jokoetan ere neurri bera aukeratu zuten, oso zehatzak izan ez baziren ere: helmugara iritsi ziren maratoilariek 40,260 kilometro egin zituzten.
1908ko Londresko jokoetan Windsorretik Londreserako 40 kilometro inguruko ibilbidea prestatu nahi izan zuten, errege familia Windsorren bizi zela aprobetxatuz. Lasterketa errege jauregitik bertatik abiatuta, bertan bizi zirenek etxetik irteteko beharrik ere ez zuten izango probaren hasiera erosotasun osoz ikusteko. Eta, hala, maratoia errege-erreginen leihopean hasi zen. White City estadioko errege-palkora iristeko 42,175 metro egin behar zituzten.
Bada, joko haietan distantzia gehituak emaitzan eragina izan zuen. Dorando Pietri italiarrak 39. kilometroan hartu zuen lasterketa burua eta 40.ean erraz ari zen. Baina estadiora iristean pott egin zuen eta behin eta berriro erori zen. Ingurukoek –besteak beste, Arthur Conan Doyle idazleak– aldiro altxatzen lagundu zioten eta, helmugara iristen lehena izan arren, laguntza horren erruz deskalifikatu zuten.
Stockholmen (1908) 40,200 kilometro egin zituzten eta hurrengo joketan, Anberesen, inoizko maratoi olinpikorik luzeena egin zen: 42,750 kilometro. Azkenean, 1921ean distantzia behin betiko finkatzea erabaki zuten, 42,175 kilometrotan hain zuzen ere.
Stillman Valley (Illinois)
Stillman Valley  Illinoiseko herri bat da. Ogle konderrian kokatua dago. 2010ean 1,120 biztanle zituen, 1.41 kilometro koadrotan banatuta.
Daniela Maier
Daniela Maier (Villingen-Schwenningen, 1996ko martxoaren 4a) 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen akrobaziazko eskiatzaile alemaniarra da.
Karrera
Maierrek 2015eko FIS Freestyle Junior World Ski Txapelketan parte hartu zuen eta zilarrezko domina irabazi zuen ski cross proban.
2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan Alemania ordezkatu zuen eski cross proban eta final handian laugarren postuan amaitu zuen, hala ere, Fanny Smith ek txartel horia jaso zuen, eta Maierrek brontzezko domina irabazi zuen.
Hannon I.a Kartagokoa
Hannon I.a Kartagokoa (K.a. 580-556) kartagotar agintaria izan zen.
Hannon I.a Dido mitikoaren garaiko lehen pertsonaia izan zen feniziar kolonia erabateko agintez gobernatzen; erreginaren erregealdiaren ondoren, Virgilioren Eneidaren arabera, gobernu errepublikano oligarkikoa sortu zen, bi sufetekin (botere betearazlea, judiziala eta militarra duten epaileak), Senatu batekin (botere deliberatzailearekin) eta Kontseilu nagusia batekin (bakarrik gertakari larri eta aparteko kasuetan deituta).
Hogeita bost urte inguru gobernatu zuen, K.a. 580tik aurrera. K.a. 556 inguruan Malko jeneral kartagotarrak estatu kolpe baten bidez boterea lortu zuen, baina, geroago, jeneral hau erregetza eskuratzearen susmagarri izatean, exekutatua izan zen.
Saint-Germain-la-Poterie
Saint-Germain-la-Poterie Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Germain-la-Poterie udalerrian erroldatutako biztanleak 411 ziren. Familiak 156 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 64 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 68 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 176 etxebizitza zeuden, 154 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 174 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 154 etxebizitza nagusietatik 140 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 17 etxek hiru zituzten, 47 etxek lau zituzten eta 89 etxek bost zituzten. 123 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 48 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 99 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 264 ziren, horien artean 202 aktiboak ziren eta 62 inaktiboak ziren. 202 pertsona aktiboetatik 194 lanean zeuden (99 gizon eta 95 emakume) eta 8 langabezian zeuden (7 gizon eta 1 emakume). 62 pertsona inaktiboetatik 35 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Germain-la-Poterie udalerrian 156 unitate fiskal zeuden, 411 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 23.407 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 3 administrazio publikoko enpresak ziren.
Karl Renner
Karl Renner (Untertannowitz, Moravia, 1870eko abenduaren 14a - Viena, 1950eko abenduaren 31) austriar politikaria izan zen. Austriako Alderdi Sozialdemokratako buruzagi erreformista izan zen, eta, kantziler hautatu ondoren (1918), Austriako ordezkaria, Saint-Germaingo Elkarrizketetan (1919). Kontseilu Nazionaleko lehendakaria izan zen Bigarren Mundu Gerran alemaniarrek Austria inbaditu zutenean, eta ezkutuan ibili behar izan zuen handik aurrera. Austriako Errepublikako lehendakari izan zen 1945etik hil zen arte.
Saint-Germain-la-Poterie
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 drogeria zen.
2000. urtean Saint-Germain-la-Poterie udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, 516 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Zayante (Kalifornia)
Zayante Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Santa Cruz konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Safy Nebbou
Safy Nebbou (Baiona, 1968ko apirilaren 27a) zinema zuzendari eta gidoigilea da.
Biografia
Ama erizain alemaniarra eta aita argeliarra ditu. Bere anaia Mehdi Nebbou antzezlea da. Baionakoa bada ere, gaztaroa Lyongo banlieuen eman zuen. Parisko École Supérieure de Réalisation Audiovisuellen ikasi zuen.
Théâtre des Chimèresen hasi zen lan egiten, aktore moduan Tsilla Cheltonekin batera. Telebistarako iragarkiak (France Télécom, Orange edo Renault enpresentzat) ere egin ditu.
Luis Sepúlveda
Luis Sepúlveda (Ovalle, Coquimbo, 1949ko urriaren 4a - Oviedo, Asturias, 2020ko apirilaren 16a) idazle, kazetari eta zinemagile txiletarra zen. Ipuinak eta nobelak idatzi zituen, eta batez Un viejo que leía novelas de amor obragatik ezaguna da.
Biografía
Ovalleko Hotel Chilen jaio zen, "atzemate agindupeko amodio ihesaldian", bere amak dioen bezala "adin gutxikoa zelako eta alde egin zuten bere aitak, mutil-lagunari bahitze salaketa eginik, harremana onartzen ez zuelako". José Sepúlpeda bere aita, Txileko Alderdi Komunistako militantea, jatetxe baten jabe zen; bere ama aldiz, Irma Calfucura, maputxe jatorriko erizaina.
Santiagoko San Miguel auzoan hazi zen idazle hau eta Instituto Nazionalean ikasi zuen. Bertan hasi zen idazten historiako irakasle batek inspiratuta.
Bere hitzetan "gorri, erabat gorri" jaio zen: 15 urte zituelarik Jota-n, Txileko gazte komunisten artean ibili zen, 1968an bota zuten arte. Gero, Askapen Nazionalaren Ejerzitoa izeneko Partidu Sozialistako alderdian militatu zuen.
2007ko Euskal Herriko Itzulia
2007ko Euskal Herriko Itzulia Euskal Herriko Itzuliaren 47. edizioa izan zen. 2007ko apirilak 9 eta 14 artean egin zuten, 6 etapatan banatutako 863 kilometroko ibilbidea eginez.
Luis Sepúlveda
Biografía
Bere lehen ipuinetan Francisco Coloanek edukitako eragin handia onartzen du. Idazle hau irakurri eta gero, Sepúlvedak baleontzi batean sukaldari bezala bat egin zuen.
2007ko Euskal Herriko Itzulia
23 taldek parte hartu zuten: ProTour mailako 20 taldeek (euren parte-hartzea derrigorrezkoa izanik) eta Profesional Kontinental mailako beste 3 espainiar taldek antolakuntzak gonbidatuta (Relax-GAM, Karpin Galicia eta Fuerteventura-Canarias. Hala, 184 txirrindulariko pelotoi bat osatu zuten, talde bakoitzeko 8 txirrindularirekin.
3487 Edgeworth
3487 Edgeworth asteroide baten izena da. urriaren 28an aurkitu zuen H. L. Giclas-ek Anderson Mesa Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1978 UF izena zeraman. Ondoren Kenneth Edgeworth omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3487 Edgeworth asteroidearen orbitak batezbeste 2,401 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,121 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,682 distantziara. Eszentrikotasuna 0,117 da, eta makurdura orbitala 5,88ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 13.4 da.
Stockton (Illinois)
Stockton  Illinoiseko herri bat da. Jo Daviess konderrian kokatua dago. 2010ean 1,862 biztanle zituen, 4.13 kilometro koadrotan banatuta.
IOS
iOS (lehenago iPhone OS) Apple Inc. enpresak garatutako sistema eragile bat da, Apple-n gailuetan soilik banatzen dena. Konpainiaren gailu mugikor gehienetan erabiltzen den sistema eragilea da.
Sistema eragile hau ezin da erabili euskaraz, ezta idazterakoan errore ortografikoak zuzenduko lituzkeen euskarazko teklatua ere, nahiz eta hori eskatzeko hainbat eskaera eta laguntza-eskaintza egon diren.
Échenans-sous-Mont-Vaudois
Échenans-sous-Mont-Vaudois Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Échenans-sous-Mont-Vaudois udalerrian erroldatutako biztanleak 504 ziren. Familiak 192 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 56 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 88 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 196 etxebizitza zeuden, 191 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 188 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 191 etxebizitza nagusietatik 165 bere jabearen bizilekua ziren, 23 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 15 etxek hiru zituzten, 29 etxek lau zituzten eta 146 etxek bost zituzten. 174 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 72 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 112 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 308 ziren, horien artean 218 aktiboak ziren eta 90 inaktiboak ziren. 218 pertsona aktiboetatik 207 lanean zeuden (108 gizon eta 99 emakume) eta 11 langabezian zeuden (6 gizon eta 5 emakume). 90 pertsona inaktiboetatik 28 erretiraturik zeuden, 38 ikasten zeuden eta 24 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Échenans-sous-Mont-Vaudois udalerrian 189 unitate fiskal zeuden, 502 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.279,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 2 margolariak ziren eta 1 argiketaria.
2000. urtean Échenans-sous-Mont-Vaudois udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Oscar Terol
Óscar Terol Goikoetxea (Donostia, 1969 - ) euskal umorista, aktore eta telebista aurkezlea da.
Euskal Herrian arrakasta izan ondoren, Madrilera joan zen bere karrera jarraitzeko, baina ez zuen hainbeste arrakastarik izan.
Biografia
Donostiako Amara Zaharra auzoan jaioa, bertako auzo bizitzan jardun zuen, besteak beste hango Mundo Nuevo aisialdi elkartean. Sortzaile malgu moduan nabarmenadu zen hasieratik bere ibilbide profesionalean da eta hainbat arlotan lan egin du, gehienetan umorearen inguruan. Idazlea, aurkezlea, aktorea, irrati-esataria... Ospea ETBko Vaya semanita saioarekin heldu zitzaion; saio horretan aurkezle, aktore eta gidoigile lanetan aritu zen bere anai-arrebarekin batera, Susana (1971) eta Iñaki (1972). Kike Díaz de Radarekin batera (Donostia, 1959) bi liburu prestatu zituen: Todos nacemos vascos (2005) eta Ponga un vasco en su vida (2006). Espainian ere saiatu da formula bera errepikatzen arrakasta handirik izan gabe. Haren komunikatzeko hizkuntza nagusia gaztelania da; dena dela, euskaraz zenbait cameo eta paper txiki egin ditu ditu, esaterako ETBko Martin saioan.
Ubera (argipena)
Ubera hitzak adiera zenbait ditu:
Ourde
Biztanleria
2007an Ourde udalerrian erroldatutako biztanleak 30 ziren. Familiak 16 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 53 etxebizitza zeuden, 14 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 37 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 52 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 14 etxebizitza nagusietatik 13 bere jabearen bizilekua ziren eta 1 alokairuan okupaturik zegoen; 1ek bi gela zituen, 3 etxek hiru zituzten, 6 etxek lau zituzten eta 4 etxek bost zituzten. 8 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 4 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 8 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 20 ziren, horien artean 16 aktiboak ziren eta 4 inaktiboak ziren. 16 pertsona aktiboetatik 13 lanean zeuden (7 gizon eta 6 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 4 pertsona inaktiboetatik 1 ikasten zegoen eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra administrazio publikoko enpresa batena zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Porthcawl
, Galesko hegoaldeko kostaldeko udalerri eta komunitate bat da, Bridgend konderrian. Cardiff hiriburutik 25 kilometro mendebaldera dago, eta Swansea hiritik 19 kilometro hego-ekialdera.
2011ko erroldaren arabera 16.005 biztanle zituen.
NGC 5757
NGC 5757 galaxia bat da, Libra konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Man about the house
Man About the House Richard O'Sullivan, Paula Wilcox eta Sally Thomsettek protagonizaturiko britainiar sitcom izan zen, ITV-ek 1973ko abuztuaren 15etik 1976ko apirilaren 7ra igorri zuena.
Amphilius opisthophthalmus
Amphilius opisthophthalmus Amphilius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Amphiliidae familian.
Rocca d'Arce
Rocca d'Arce Italiako udalerri bat da. Frosinoneko probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Rocca d'Arcek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Delma pax
Delma pax Delma generoko animalia da. Narrastien barruko Pygopodidae familian sailkatuta dago.
Cladium mariscus
Cladium mariscus Cyperaceae familiako landarea da. Europa eta Asiako eskualde epeletan hazten da, eremu alkalinotan eta aintziren ondoan. 2,5 metroko altuera ere izan dezake.
Bolsover gaztelua
Bolsover gaztelua Ingalaterrako Bolsover udalerrian dagoen gaztelu bat da, Derbyshire konderrian.
Jatorrizko gaztelua XII. mendean Peveral familiak eraikiarazi zuen eta 1155ean Crown familiaren jabetzara igaro zen.
Hubert Robert
Hubert Robert (Paris, 1733ko maiatzaren 22a - Paris, 1808ko apirilaren 15a) frantses pintorea eta marrazkigilea izan zen. Italiara joan zen 1753an, eta Piranesi eta Pannini pintoreen lagun egin zen. Pintore italiarrei jarraituz, eraikuntzen hondakinak pintatu zituen. 1765ean, Frantziara itzuli zen, eta Parisko paisaiak pintatzeari ekin zion. Lan nagusiak: Gardeko zubia, Notre Dame zubiko etxeen suntsipena, Orangeko garaipen-arkua, Erromako Jupiterren tenplua, Eskulturak ikuiluan eta Dianaren tenpluaren barrunbea Nîmesen.
BMX
BMX (Bicycle Moto Crossen akronimoa) txirrindularitzaren modalitate akrobatiko bat da. Kalifornian sortu zen 1970eko hamarkadan eta 2008ko Olinpiar jokoetatiketatik kirol olinpikoa da.
Sorrera
BMX-a Kalifornian sortu zen 1970eko hamarkadan, gazteak motocros txapeldunak imitatzen hasi zirenean. 1980ko hamarkadan lurrezko zirkuituetako lasterketak asko zabaldu ziren. Aurrerago, 1980ko hamarkada erdi aldera, lehen freestyle bizikletak sortu zituzten eta parke zein kaleetan euren akrobaziak egiten hasi ziren
1977an, American Bicycle Association (ABA) kirol honen azkundea sustatzeko erankundea sortu zen eta 1978an Europan sartu zen modalitatea. 1981eko apirilean, BMX federazio internazionala eratu zen eta lehen mundu txapelketa 1982 jokatu zen. 1993ko urtarrilean, ordea, BMXaren kudeaketa UCIren barruan sartu zen. BMX txirrindulariak "riderrak" edo "bikerrak" dira (ingelerako "ride" edo "bike" hitzetik eratorria).
Akrobaziak
Akrobazia ezagunenak hauek dira: backflipa airean atzeruntz bira ematea da eta frontflip-a bira aurreruntz ematea da. Hala ere, BMXean akrobazia ugari egiten dira: tailwhip, decade, barspin, x-up, can-can, can-can no footer, tobogan, foot jam tailwhip, tuck hander, tabletop, icepick, manual, nose manual, no footer, no handed, 180, 360, 540, 720, 900, 1080, bumerang, nut-nut, etab...
BMX txirrindaren ezaugarriak
Bizikletak txikiak dira (20 hazbeteko diametroa dute gurpilek) errezago kontrolatu ahal izateko. Aluminiozkoak, karbono zuntzezkoak, kromodun altzairuzkoak izan daitezke erabileraren arabera. Aluminiozko koadroak "race" pistetarako izaten dira, Karbonozkoak bezala. OX (oxiplatino) eta kromoliozkoak BMX kategoriaren arabera neurri ezberdinetakoak izaten dira: luzeenak ranpa eta dirt jumperako (20,8-21-21,5 hazbetekoak), motzak (20,75 y 20,5 hazbetekoak) street(kaleko) modalitaterako,eta motzenak ,flatland modalitateko koadroak, (normalean 17", 17,5" y 17,7").
Platoaren tamaina ere modalitatearen araberakoa da. Ranpa, park y street normalean txikiak daramatzate (22 eta 30 hortz artekoak), gehienbat arinagoak eta erosoagoak izan daitezen. Plato handienak (35, 40 hortzetakoak), ordea, dirt eta race modalitateetan abiadura handiagoak hartzeko erabiltzen dira. Park eta ranpa modalitateetan frenoaren klabeak heldulekua giratzerakoan arazorik eman ez dezan errotore bat erabiltzen dute. Street modalitatean, ordea, galgarik gabeko bizikletak (Brakeless) erabiltzen dituzte.
Beste pieza garrantzitsuak "grind"-atzeko erabiltzen diren eta gurpiletako ardatzetatik irteten diren metalezko hodiak dira peg-ak.
Kirol Olinpiko
BMXa 2008 izen datu zuten kirol olinpikoeta 2008ko Olinpiar jokoetan estreinatu zen olinpiar kirol bezala, erlojupeko eta zirkuitu (race) modalitateetan. Bi sailkapen fase egiten dira erlojupekoan eta zirkutu modalitatean 3 final laurdeneko txanda egiten dira. Denera 48 rider izaten dira, 32 gizonezko eta 16 emakumezko.
Race edo Zirkuitu
Motokrosekoaren antzeko lurrezko zirkuitu batean jokatzen da. Motokroseko lurra baino lehorragoa izaten da. Hondarra denez ez da bizikletan itsasten lur-busti zatirik. Bi bizikleta mota daude eta gurpil diametroaren arabera normalak (20") edo cruiserrak (24") izango dira. Lasterketek atletismoko formatu bera dute: zortzi riderrek parte hartzen dute 350m edo 500m arteko zirkuitu batean. 4 tanda egiten dira eta bakoitzetik 4 sailkatzen dira finalerdietarako. Bi finalerdietako lehen 4ak finaleko txanda osatuko dute eta besteek 9.etik 16.erako postuako jokatzeko 2. final bat jokatuko dute.
FreeStyle
FreeStyle barruan 5 modalitate daude:
Letoniako demografia
Letoniako demografian letoniar jatorriko populazioa herriaren erdia gutxi gorabehera da, baina gutxiengoa da Rigan. Errusiar jatorria dutenak %28,8a da eta gutxiengoak osatzen dute Bielorrusia, Ukraina, Lituania eta Poloniako herriek. 1998an onartutako legearen arabera nazionaliatea lortzea erraza da, tentsioak arintzeko asmoz. Mundu osoan hazkuntza demografiko txikiena duen herrialdea da, non populazioa urtero %1,5a jaisten den.
Arundel gaztelua
Arundel gaztelua, Ingalaterrako Arundel udalerrian dagoen gaztelu bat da, Mendebaldeko Sussex konderrian.
Letoniako demografia
XX. mendean populazioak bera egin zuen nabarmen mundu gerren ondorioz, Baltikoko alemanen errepatriazioa eta Holokaustoaren ondorioz. Ondoren Sobietarren okupazioa etorri zen eta honekin 1935tik errusiar minoria hirukoiztu zen. Urte horretan letoniarrak %77a ziren (1.467.035) eta 1989an %52a (1.387.757).
Arundel gaztelua
XI. mendetik Arundelgo dukeen eta Norfolkeko dukeen bizilekua izan da.
Letoniako demografia
2005an oraindik ere letoniar gutxiago daude 1989an, populazioaren %58,8a badira ere. Independentziaren ondoren 1991aren aurretik jaiotako sobietar ondorengoek erregularizazioa egin behar zutela adostu zen. Ondoren jaiotakoak automatikoki ziren letoniarrak. 100.000 hiritar baino gehiago egoera erregularizatu zuten, baina mende hasieran oraindik 418.440 hiritarrek atzerriko pasaporteak erabiltzen zituzten (horietatik 278.213 errusiarrak direlarik).
Letoniarrak eta Livoniarrak, bertako jatorrizko herria, gaur egun populazioaren %60a baino gutxiago dira. Livoniarrak gaur egun 100 baino ez dira geratzen. Latgaliar herriak bere burua aparteko taldetzat du ere.
Stonefort (Illinois)
Stonefort  Illinoiseko herri bat da. Saline konderrian kokatua dago. 2010ean 297 biztanle zituen, 3.77 kilometro koadrotan banatuta.
Chevières
Chevières Frantziako udalerri bat da Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Chevières udalerrian erroldatutako biztanleak 51 ziren. Familiak 24 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 37 etxebizitza zeuden, 23 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 35 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 23 etxebizitza nagusietatik 19 bere jabearen bizilekua ziren eta 4 alokairuan okupaturik zeuden; 5 etxek hitu gela zituzten, 4 etxek lau zituzten eta 14 etxek bost zituzten. 13 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 12 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 7 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 33 ziren, horien artean 16 aktiboak ziren eta 17 inaktiboak ziren. 16 pertsona aktiboetatik 12 lanean zeuden (10 gizon eta 2 emakume) eta 4 langabezian zeuden (2 gizon eta 2 emakume). 17 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra administrazio publikoko enpresa batena zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra anbulantzia zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.