cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Urbeltz mikadun
Deskribapena
Kapela: 2 eta 4 cm arteko diametrokoa. Lehenengo oboidea, gero kanpai itxurakoa, inoiz ez zabaldua, ia puntatik ertzeraino doazen ildo sakonekin. Azala horixka-lehoi kolorekoa du, edo arre zikina, ilunagoa erdian eta gaztaroan mika gogorarazten duten orritxo gardenez estalita dago. Ertza oso ildaskatua ikusten da heldua denean.
Orriak: Libreak, estuak, estu, lehenik zurixkak, gero grisaxkak, azkenean beltzaranak eta ez oso delikueszenteak.
Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.
Larissa Fontaine
Larissa Fontaine (Chicago, Illinois, Estatu Batuak, 1977ko abenduaren 15a) AEBetako gimnasta artistikoa da. 1994an munduko txapeldunorde izan zen taldekako lehiaketan.
Urbeltz mikadun
Deskribapena
Hanka: Zurixka, zilindrikoa, barnehutsa, leuna, pixka bat zetaduna eta eraztunik gabea.
Larissa Fontaine
1994
Dortmund 1994ko Munduko Txapelketan, taldekako zilarra irabazi zuen, Errumaniaren atzetik eta Errusiaren aurretik. Taldekideak: Dominique Dawes, Amanda Borden, Jaycie Phelps, Amy Chow, Kerri Strug eta Shannon Miller izan ziren
Urbeltz mikadun
Deskribapena
Haragia: Mehea, hauskorra, zuri zikina, usain eta zapore nabarmenik gabe.
Etimologia: Coprinus hitza grezieratik dator, "coprinus" hitzetik, eta esan nahi du: simaurrari dagokiona, simaurrean hazten dena. Micaceus epitetoa berriz latinetik dator, distira esan nahi duen "micare" hitzetik. Kapelaren estalki tipikoagatik.
Jangarritasuna
Pozoitsua ez den arren, ez du sukaldaritzarako interesik.
Nahasketa arriskua
Coprinellus radians delakoarekin, baina honek kapela argiagoa du, zur hilaren gainean isolatuta hazten da eta oinaren oinarria hori-lehoi koloreko mizelioarekin bat eginda egoten da. Badira beste batzuk ere antzekoak, behaketa mikroskopikoa behar da zuzen klasifikatzeko.
Sasoia eta lekua
Maiatzetik aurrera taldeetan estu, deskonposatzen dauden motzondoetan eta hostoerorkorren basoetako belarretan eta goroldiotan, baina neguko zatirik gogorrena izan ezik, urteko edozein garaitan aurki daiteke, espezie arrunta eta ugaria izanik.
Banaketa eremua
Ipar Afrika, Hego Afrika, Europa, Ipar Amerika, Erdialdeko eta Hegoaldeko Amerika, Asia, Australia, Zeelanda Berria.
AC Ajaccio
Historia
2019-20 denboraldian igotzear egon zen baina COVID-19 pandemiak beran behera utzi zituen txapelketak. 2021-22an bigarren egin eta maila gorenera igotzea lortu zuen.
Ardagai ezkatatsu-handi
Ardagai ezkatatsu-handia (Cerioporus squamosus) Polyporaceae familiako onddo espezie bat da Luzaroan hazten denez, ia urte osoan aurki daiteke. Nahiko erraz identifikatzen den perretxikoa da, eta Polyporus generoan hurbil dauden beste espezie batzuk bereizten dira, neurriagatik eta habitatagatik. Oso ale gazteak, haragi samurrekoak, denbora luzez egosi ondoren jan daitezke. Ez da, baina, tradizioa eta sukaldaritzako bokazioa duen perretxikoa. Bere haragia larrukara da eta ez du balio sukalderako. Oso ale gazteak, haragi samurrekoak, jan daitezke denbora luzez egosi ondoren. Zuhaitzaren gaixotasun sintoma bat bezala hartzen da.
Morfologia
Txapelak 5-30 cm zabal edo gehiago izaten ditu, haizemaile-formakoak, zuri zikinekoak edo horixkak, ezkatak zabalak eta kolore beltz ilunekoak. Karpoforoa oso motel hazten da, eta hilabete askotan mantendu daiteke. Behealdean, himenioak oso tutu finen barrualdea estaltzen du, 7 mm arteko luzerakoak, oinetik ia dekurrenteak, poro zuriarekin edo kremarekin. Oina lodia eta makurtua da, 3-10 cm artekoa, gehienetan albo batean, eta oinarria beltza perretxiko gazteetan eta beltza zaharrenetan. Hasieran, haragi samurra; ondoren, koriazeoa eta bukaeran oso gogorra, irin zaharraren usainarekin eta zapore gozoarekin.
Deskribapena
Kapela: 10 eta 40 cm bitarteko diametrokoa. Mamitsua, gero larrukara eta, azkenean zurezkoa eta lehorra, haizemaile-formakoa. Horia, ezkata zentrokide arreekin.
Tutuak: Dekurrenteak, zuriak eta gero hurraren kolorekoak. Tutu dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.
Poroak: Hasieran txikiak eta gero handiak, koskadunak, angelutsuak. Zuriak edo horiak.
Haragia: Zuria, elastikoa, larrukara eta ondoren zurezkoa. Irin zaharraren usaina izaten du. Zaporea berriz, meleka.
Etimologia: Polyporus terminoa grekotik dator, ugari, asko, esan nahi duen "poly" hitzetik eta poro, esan nahi duen "póros" hitzetik. Poro ugarirekin. Squamosus epitetoa berriz latinetik dator, ezkatatsua, esan nahi duen "squamosus" hitzetik. Kapelan dituen ezkatengatik.
César et Rosalie
César et Rosalie 1972ko Claude Sautet frantziar zinema zuzendariaren komedia dramatikoa da.
Argumentua
Elkatruke hutsalak, adiskidetasunak eta amodiozko triangelu bat Rosalieren, haren lagun berri Césarren eta haren kide berri Daviden artean.
Ardagai ezkatatsu-handi
Jangarritasuna
Jateko modukoa gaztetan bakarrik, baina kalitate kaskarrekoa.
Nahasketa arriskua
Nahikoa erraz identifikatzen den perretxikoa da. Polyporus tuberaster delakoarekin nahas daitezke biltzaile hasi berriak.
Sasoia eta lekua
Egurraren gainean bizi da, batez ere ibaiertzeko basoetako zuhaitzetan (sahatsak, makalak, lizarrak...), eroritako enborretan edo zuhaitz bizien gainean, zaurietan eta urratutako adarretan.
Luzaroan hazten denez, ia urte osoan aurki daiteke, baina udaberrian eta udan batez ere. Oso gutxitan udazkenean. Zuhaitz bizien edo hilen enborretan edo motzondoetan, bereziki hostozabaletan,
Banaketa eremua
Ipar Amerika, Europa, Japonia.
Espeziearen egoera
Aranzadi Elkartearen arabera, ardagai ezkatatsu-handia desagertzeko arriskuan dauden onddoen eusko-kantauriar Zerrenda Gorrian dago. Azken urteotan mikologia adituek onddo batzuen beherakada kuantitatibo eta kualitatibo handia egon dela ohartarazi dute. Adituen esanetan, egoera honek hainbat eragile ditu, tartean klima aldaketa, pestiziden erabilera eta bilketa masiboak.
US Cremonese
Etxeko partidak Giovanni Zini estadioan jokatzen ditu.
Historia
1903an sortu zen eta Italiako Ligako aurreneko denboraldia (1929-30) lehen mailan egin bazuen ere bigarren mailara jeitsi eta 1980. hamarkadararte ez zen berriz itzuli. 1984-85, 1989-90, 1991-92, 1993-94, 1994-95 eta 1995-96 egin zituen maila gorenean, aldi bakoitzean bakoitzean denboraldi bakarra. 2022-23 denboraldia izango du hurrengoa.
Nicolas Schmit
Nicolas Schmit (Luxenburgo, 1953ko abenduaren 10a) politikaria da eta Enpleguaren eta Gizarte Eskubideen Europako Batzordeko komisarioa da 2019tik. Luxenburgoko Langileen Alderdi Sozialistako kidea (LSAP), lehenago Luxenburgoko Gobernuko kidea zen 2004tik 2019ra, eta Europako Parlamentuko diputatua 2019an.
Biografia
Schmitek ekonomia ikasi zuen Frantzian, Institut d'études politiques d'Aix-en-Provencen.
1979an, Schmitek agregatu gisa ekin zion bere karrera politiko eta diplomatikoari, Luxenburgoko Lehen Ministroaren bulegoan, Kanpo Arazoetako Ministerioa atzetik zuela. 1989an LSAPek Diputatuen Ganberan duen ordezkaritzako idazkari bihurtu zen. 1991ko urriaren 29an izendatu zuten Estatu Kontseiluko kide, René Grégoriusen ordez.
Les Choses de la vie
Les Choses de la vie 1970eko Claude Sautet frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.
Nicolas Schmit
Biografia
2009ko hauteskundeen ondoren, Estatuko barrutirako LSAPeko diputatu bakar gisa, ez zuen kargua hartu, berriz ere gobernuarentzat izendatu zuten. Luxenburgoko Lan, Enplegu eta Immigrazio ministroaren bulegora igo zuten. Europako Sozialisten Alderdiko EPSCO sareko lehendakaria da.
Les Choses de la vie
Argumentua
Pierre arkitektoak trafiko-istripu bat izan du. Ziztu bizian irten da ibilgailutik, eta, ia konorterik gabe eta errepidearen ondoan dagoela, iraganean bizitakoa gogoratzen du: Hélène –utzi nahi zuen neska gazte bat–, Catherine –emazte ohia– eta bere semea.
Nicolas Schmit
Biografia
2011ko urtarrilean, Xavier Bettelek alegatu zuen Schmitek eragin bidegabea zuela Dukerri Handiko Polizian, karguak 18 urteko semearen kontra utz zitzan aurreko hilabetean. Schmitek ukatu egin zuen semearen laguntza behar ez bezala eraginda zegoela, "kontzientzia argia" zuela esanez.
2019ko Europako hauteskundeetatik, Schmit Europako Parlamentuko diputatua izan da, Sozialisten eta Demokraten Aliantza Aurrerakoiaren (S&D) taldekoa. Harrezkero Enplegu eta Gizarte Gaietako Batzordean lan egin du.
László Andor
László Andor (Zalaegersez, Hungaria, 1966ko ekainaren 3a) ekonomista da. 2010etik 2014ra Europako Batzordeko Enplegu, Gizarte Gai eta Gizarteratze komisarioa izan zen. 2005 eta 2010 bitartean, Berreraikuntza eta Garapenerako Europako Bankuko Administrazio Kontseiluko kide izan zen, Txekiar Errepublika, Kroazia, Hungaria eta Eslovakia ordezkatuz.
Biografia
Ekonomia ikasi zuen Budapesteko Corvinus Unibertsitatean (orduan Karl Marx Unibertsitatea deitzen zena) eta, ondoren, Politika Ekonomikoko irakasle elkartu bihurtu zen erakunde berean. Washington, D.C.ko George Washington Unibertsitatean ere ikasi zuen eta 1993an Garapenaren Ekonomian maisutza lortu zuen Manchesterreko Unibertsitatean. 1993az geroztik, Hungariako gizarte-zientziei buruzko hiru hilean behingo aldizkari aurrerakoi (ezkertiar) baten editorea izan da, Eszmélet (kontzientzia). 2003az geroztik, Hungariako Alderdi Sozialistaren Atal Ekonomikoko kontseiluko kidea da.
Bonjour sourire
Bonjour sourire 1956ko Claude Sautet frantziar zinema zuzendariaren film komikoa da.
László Andor
Biografia
Neven Mimicaren egoitzan Kontsumitzailea Babesteko bitarteko komisario izendatu zuten, 2014ko apirilaren 19tik 2014ko maiatzaren 25era, Europako Parlamenturako 2014ko hauteskundeetarako hauteskunde-kanpainan zegoen bitartean. Azkenik, eserlekurik ez hartzea erabaki zuen. László Andor Pragako Europako Goi-bilerako aholku-batzordeko kidea da.
Gymnopus aquosus
Gymnopus aquosus edo Collybia aquosa Gymnopus generoko onddo espezie bat da.
Bonjour sourire
Argumentua
Monte-Marino printzerrian, Aline, tronuaren oinordekoa, bihozgabe dago, zeharo aspertuta. Lehen ministroa edozer egiteko prest dago Alinek berriz egin dezan irribarre, hura seduzitu, harekin ezkondu eta errege izan nahi baitu egunen batean... Hala, umorista batzuk Monte-Marinora gonbidatzea bururatuko zaio.
Gymnopus aquosus
Jangarria, baina kapelak bakarrik, oina botata.
Deskribapena
Kapela: 1 eta 4 cm bitarteko diametrokoa, hemisferikotik ganbilera, titiduna, ertza inkurbatu samarra izaten du. Azala higrofanoa, ilerik gabea, okre argia edo krema-laranja kolorekoa.
Orriak: Adnatak, estu, ertz leuna dute, zuriak (kremaz tindatzen dira esporen eraginez).
Hanka: Luzea, 3 eta 5 (8) cm bitarteko garaierakoa, garaia, leuna, erdian zurixka, sustrai antzeko batekin, erraboilduna oinarria du, ageriko sustrai antzeko zuri-arrosa koloreko eta luzera eta lodiera desberdineko mizelioak ditu.
Haragia: Hutsala, usain fungiko atseginekoa eta zapore gozokoa.
Etimologia: Gymnopus terminoa grekotik dator, oinak oinutsik, apaingarririk gabe esan nahi duen "gymnos pus" hitzetatik. Aquosus epitetoa, ura, esan nahi duen "aqua" hitzetik dator. Ura urtsua karpoforoaren itxuragatik.
Jangarritasuna
Haragi gutxi du eta erdipurdikoa, ez da jaten.
Nahasketa arriskua
Gymnopus dryophilus delakoarekin nahas daiteke, honek kanela-lehoi kolorea du (ez hain zurixka), erraboil gabea eta udazkenekoa da ez udaberrikoa. Gymnopus vernus delakoarekin ere bai, honek kapela eta oina ilunagoak ditu. Gymnopus ocior espezieak ere badu antza, hau ilunagoa da, orri trinkoagoak ditu eta usain desatsegina.
Sasoia eta lekua
Udaberrian batez ere eta udazkenean. Espezie urria, ez oso ohikoa. Hostozabalen eta koniferoen basoetan.
Banaketa eremua
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia.
Ibon Ruiz
Ibon Ruiz Sedano (Gasteiz, - ) arabar txirrindularia da. 2020z geroztik txirrindulari profesionala da eta ez du garaipenik lortu.
Palmaresa
Ez du garaipenik
Vincent, François, Paul... et les autres
Vincent, François, Paul... et les autres 1974ko Claude Sautet frantziar zinema zuzendariaren komedia dramatikoa da.
Argumentua
Vincent, François, Paul eta Armand, berrogeita hamarretik gora urteko gizonak, haur zirenetik dira lagunak, eta mendian elkartzen dira igandero euren familiekin, bazkaltzeko, paseatzeko eta eztabaida animatuetan aritzeko.
Max et les Ferrailleurs
Max et les Ferrailleurs 1971ko Claude Sautet frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.
Argumentua
Max polizia-inspektorea erabakita dago gaizkile amateur batzuk atxilotzera, eta, hori lortu nahian, tranpa bat ipiniko die delitu gori batean harrapatzeko.
1993ko World Trade Centerreko atentatua
1993ko World Trade Centerreko atentatua New Yorkeko World Trade Center gunean egindako eraso terrorista izan zen. 1993ko otsailaren 26an (ostirala), eguerdiko 12:17an, Ipar Dorreko (WTC 1) aparkalekuan 680 kg lehergai zeramatzan kamioi bat eztanda egin zuen.
Terroristek iparraldeko dorrean 606 kg lehertzea zuten helburu, eta dorreak hegoaldeko dorrean talka egitea, bi dorreak eraitsiz, ehunka hildako eragiteko. Atentatuak huts egin eta azkenean sei pertsona hil eta 1.042 zauritu izan ziren. Eztandak 30 metroko sakonerako zulo bat ireki zuen dorreko aparkalekuan, lau hormigoi-maila zeharkatuz. Garai hartan, ehunka pertsona geratu ziren bulegoetan harrapatuta, eta FDNYk erreskatatu zituen.
Ramzi Yousef, Sheik Omar Abdel-Rahman, El Sayyid Nosair, Mahmud Abouhalima, Mohammad Salameh, Nidal Ayyad, Ahmad Ajaj eta Abdul Rahman Yasin konspiratzaileek antolatu zuten atentatua. Horretarako Afganistanen lan egiten zuen Al-Qaedako kide baten finantziazioa jaso zuten, Khaled Shaikh Mohammed, Yousefen osaba.
1994ko martxoan, lau gizon jo zituzten atentatuaren erruduntzat: Abouhalima, Ajaj, Ayyad and Salameh. Karguek konspirazioa, jabetza baten suntsiketa leherkorra eta estatu arteko lehergailuen lekualdaketa barne hartzen zituzten. 1997ko azaroan, beste bi gizon erruduntzat jo zituzten: Ramzi Yousef, atentatuaren buru nagusia, eta Eyad Ismoil, bonbak zeramatzan kamioia gidatzen zuena.
VfL Bochum
VfL Bochum 1848 (izen osoa; Verein für Leibesübungen Bochum 1848 Fußballgemeinschaft e. V.) alemaniar futbol taldea da, Bochum hirian egoitza duena. Munduko kirol talde zaharrenetakoa da, 1848an sortu baitzen.
Historia
1848ko uztailaren 26an Märkischer Sprecher egunkarian kirol talde bat sortzeko asmoarekin artikulu bat atera zen eta hainbat bochumdar bildu ziren. 1849ko otsailaren 18an Turnverein zu Bochum izen odiziala hartu zuen taldeak. 1852an arrazoi politikoak medio taldea debekatu egin zuten eta 1860 arte. Kirol taldearen futbol atala 1911. urtean eratu zen.
1963an Bundesliga sortu zenean Vfl Bochum hirugarren mailan ezarri zuten. 1968an Alemaniako Kopan ibilbide bikaina egin zuen, finalerdietan Bayern Munich kanporatu (2-1) eta finala jokatu zuen baina 4-1 galdu zuen lehen mailakoa zen Kolonia taldearen aurrean. 1971ean Bundesligako lehen mailara igo zen eta 2010 artean ia denboraldi guztiak egin zituen goren mailan. Bi aldiz lortu zuen bosgarren portua eta 1988an Kopako beste final bat ere jokatu zuen eta oraingoan Eintracht Frankfurt izan zen 1-0 emaitzaz garaitu zuena.
2010ko hamarkada bigarren mailan egin ondoren 2021ean txapeldun egin eta lehen mailara itzuli zen.
Patañjali
Patañjali (पतञ्जलि), Gonardiya edo Gonikaputra (India, IV. eta VI. mendeen artean). Oso gutxi dakigu hari buruz.
Biografia
Monier Monier-Williamsen arabera, "Patañjali" bi hitzez osatuta dago, "patta" (Sanskritoz: egan, jauzi) eta "añj" (ohore, ederra) edo "añjali" (erreberentzia) hitzek osatzen dute.
Aditu askok, Louis Renou barne, iradoki dute bi Patañjali desberdin egon zirela, bata Yogari buruz idatzi zuena eta bestea gramatikari buruz. 1914an, James Woodek pertsona bera izatea proposatu zuen. 1922an, Surendranath Dasgupta-k zenbait argudio aurkeztu zituen gramatika-testu ospetsua eta Yogaren testuaren egilea berdin-berdinak izan daitezen tentuz proposatzeko.
Oro har, onartzen da bi autore desberdin izango zirela ziur aski, baina mendebaldeko zenbait adituk entitate bakartzat hartzen dituzte.
Batzuek, tradizio indiarrean, Patañjali batek gramatikari, medikuntzari eta yogari buruzko tratatuak idatzi zituela esan dute. Shivaramaren XVIII. mendeko testuan aurkitutako hurrengo bertsoa hori adierazten du:
Tradizio gramatikala
Tradizio gramatikalean uste da Patañjali K.a. II. mendean bizi izan zela. Mahabhasya idatzi zuen. Lan horrek eragina du sanskritoko gramatikan eta linguistikan.
Testuak eragina izan zuen literatura gramatikal budistan, bai eta Indiako bidaiarien memorietan ere. Adibidez, I-tsing erromes txinatarrak aipatzen du Mahabhasya Indian ikasten dela eta ikertzaile aurreratuek hiru urtean ikasten dutela.
Yogaren tradizioa
Yogaren tradizioan, Patañjali izen beneratua da. Patañjaliren lan honetan sartzen dira Yoga (Yogasūtra) obraren gaineko sotrak eta sotrei egindako iruzkin integrala, Bhāṣya izenekoa.
Yoga Sūtra
Yogaren 196 indiar sutra osatzen dute (aforismoak). Erdi Aroko indiar testurik itzuliena izan zen, berrogei hizkuntza inguru haien artean: kawi edo javera zaharra eta arabiarra. XIX. mendearen amaieran inndarra hartu zuen berriz, Swami Vivekananda eta beste batzuen ahaleginengatik.
XX. mendea baino lehen, historiak adierazten du yoga indiarraren eszenan Yogaren beste testu batzuk zirela nagusi, hala nola Bhagavad Gita, Yoga Vasistha eta Yoga Yajnavalkya. Patañjaliren testua Hinduismoaren Yogaren filosofia klasikoaren oinarrietako bat dela uste da.
Chantal Gorostegi
Chantal Gorostegi (Baiona, - ) lapurtar txirrindulari ohia da.
1998ko Estatu Batuetako enbaxaden aurkako atentatuak
Ameriketako Estatu Batuek Afrikan zituzten enbaxadei egindako atentatu terroristak 1998ko abuztuaren 7an izan ziren, Nairobin (Kenya) eta Dar es Salaamen (Tanzania). Eraso horien egileak Al-Qaeda talde terroristarekin lotuta zeudenez, Osama bin Laden taldeko liderra FBIko hamar iheslari bilatuenen zerrendan sartu zuten.
Nairobiko enbaxadaren aurkako erasoan, gutxienez 213 pertsona hil, horien artean 12 estatubatuar, eta 4.000 eta 5.500 zauritu artean izan ziren. Leherketa bortitzaren ondorioz, erabat suntsituta geratu ziren hiriaren erdialdeko hainbat eraikin handi eta Kenyako ekonomiaren ahultzea.
Gertakariei erantzuteko, 1998ko abuztuaren 20an, Infinite Reach (Irismen Mugagabea) Operazioa burutu zuten. Misil bidezko eraso baten bidez, Estatu Batuetako Itsas Armadaren gurutzeontzi batetik Al-Qaedak Afganistanen zuen entrenamendu-kanpamentu bat eta Sudango farmazia-lantegi bat suntsitu zituzten. Al Shifa lantegian arma kimikoak egiten zituztela eta Osama bin Laden terrorista arabiarrak kontrolatzen zuela susmatzen zuten.
Classe tous risques (filma)
Classe tous risques 1960ko Claude Sautet frantziar zinema zuzendariaren polizia-filma da.
Argumentua
Abel Davos in abstentia heriotza-zigorrera zigortutako gansterrak Italiara alde egingo du. Bertan plan bat prestatu eta Frantziara itzuliko da.
José Manuel Santisteban
José Manuel Santisteban González (Barakaldo, 1967ko irailaren 27a - ) bizkaitar futbolari ohia da, atezain lanetan aritzen zena. Futbola utzi ondoren, atezain-entrenatzaile moduan aritu zen, tartean Real Valladoliden.
Kristen Maloney
Kristen Maloney (New Jersey, Estatu Batuak, 1981eko martxoaren 10a) Estatu Batuetako gimnasta artistikoa. 2000. urtean talde bidezko lehiaketan brontze olinpikoko domina lortu zuena.
2000
Sidneyko Olinpiar Jokoetan brontzezko domina lortu zuen taldekako lehiaketan, Errumaniaren (urrea) eta Errusiaren (zilarra) atzetik. Taldekideak Jamie Dantzscher, Dominique Dawes, Amy Chow, Elise Ray eta Tasha Schwikert izan ziren.
Quelques jours avec moi
Quelques jours avec moi 1988ko Claude Sautet frantziar zinema zuzendariaren komedia dramatikoa da.
Argumentua
Familia aberatseko Martial ez dago gustura bere buruarekin. Supermerkatu-kate bateko zuzendari nagusia, aukera profesional bat aprobetxatuko du erritmoa jaisteko. Limogesera joango da bizitzera eta bertako burgesiaren bizitza eta neska baten (Francine) bihotza aztoratuko ditu, berekin egun batzuk igarotzea proposatuko baitio.
Lea Massari
Lea Massari (Erroma, 1933ko ekainaren 30a) italiar aktore ohia da. Bi rolengatik ospetsu bilakatu zen: Anna, Michelangelo Antonioni zuzendariaren L'avventura (1960) filmean desagertutako neska, eta Clara, Louis Malleren Le Souffle au cœur (1971) filmean Laurent (Benoît Ferreux) izeneko 14 urteko mutil goiztiar baten ama.
Garçon !
Argumentua
Alex, 60 urte inguruko gizona, Parisko brasserie handi baten arduraduna da. Jatetxetik sukaldeetara eta lagun eta bezeroen artean egiten dituen joan-etorri etengabeetan, Alexek esna egiten du amets. Egun batean 17 urte lehenago ezagutu zuen Clairerekin egingo du topo.
L'Arme à gauche
L'Arme à gauche 1965eko Claude Sautet frantziar zinema zuzendariaren abenturazko filma da.
Argumentua
Jacques Cournot itsasgizon frantziarra lehorrean dago aldi baterako, eta egunak lasai ematen ditu Karibean. Egun batean, Hendrix delako bat Cournotekin harremanetan jarri eta yate bat –"Dragoon" izenekoa– tasatzeko eskatzen dio. Biharamunean, Hendrix desagertu egin da eta norbaitek itsasontzia lapurtu du.
Helvella fusca
Helvella fusca Helvella generoko onddo espezie bat da.
Blanquita Suárez
Blanca "Blanquita" Suárez Zarza (Donostia, 1894-1983) gipuzkoar aktore eta abeslaria izan zen. Vedette izandakoa, Picassoren zenbait oleotan modelo gisa aritu zen.
Mado
Argumentua
Simon Léotard higiezin-sustatzailea sosik gabe geratu da Lepidon izeneko lehiakide ustel baten erruz. Lepidonen hitzetan, bere buruaz beste egin berri duen bazkideak dirua zor zion, eta ordainketa Léotardi erreklamatzen dio. Mado prostituta gazteari esker, Simonek mendekua hartuko dio Lepidoni.
Helvella fusca
Bere generoko espezie guztiak gordinik toxikoak direnez, kontsumitu aurretik egosi egin behar dira, espezie honen eskasia dela eta, ez da normalean biltzen. Ez da erraza identifikatzeko.
Deskribapena
Kapela: 4 eta 6 cm arteko altuera, zaldiz ibiltzeko aulki baten itxura du, bi edo hiru lobulu itsatsita ditu, puztuak, zimurtsuak, lehoi kolorekoak edo arre-okre kolorekoak. Behealdea tonu zuri-krema koloreekin eta zain-sareekin, zurixkak eta puztuak.
Hanka: 3 - 6 x 0,6 - 2 cm-koa, luzetarako ildoz josita dago. Formari dagokionez, haren antzekoak dira: Helvella lakunosa, Helvella crispa eta Helvella sulcata. Zuri zikin kolorekoa edo hurraren kolore zurbilekoa.
Haragia: Mehea eta hauskorra.
Etimologia: Helvella hitza latinetik dator, eta lekale, barazkiak, esan nahi du, oro har, belar usaintsua. Fusca epitetoa bere koloreagatik da.
Nahasketa arriskua
Hurbileko espezien artean daude: Helvella leucopus delakoa, oin leunekoa eta zuria, eta kapela beltzekoa. Helvella lacunosa espeziea, kapela beltzekoa eta oin zuri-grisaxka, eta luzetara ildaskatua. Helvella sulcata, aurrekoaren antzekoa, baina beltzagoa. Helvella crispa handiagoa da, oin zurikoa eta kapela argiagokoa, batzuetan zuri-krema kolorekoa.
Sasoia eta lekua
Udaberriko espeziea, makalen eta burzuntzen (Populus) ondoan, zuhaitzen oinean eta baita belardietan ere.
Marianne Thyssen
Biografia
Sint-Gillis-Waasen jaioa, Thyssen baroiaren familiarekin zerikusirik ez zuen familia flamenko batean. Lovainako Unibertsitate Katolikotik graduatu zen 1979an, eta titulu bat lortu zuen zuzenbidean. UNIZO eta Christelijke Midden-en Burgervrouwenen (CMBV) langile autonomoentzako eta enpresa txiki eta ertainentzako Belgikako erakunde bateko aholkulari juridiko gisa lan egin zuen. Orain, Markant UNIZOko zuzendari eta idazkari nagusi bihurtu zen 1991n. 1986tik 1988ra bitartean, Estatuko Osasun Publikoko eta Ezgaitasun Politikako Idazkaritzaren aholkulari juridikoa izan zen.
1991n, Thyssen Europako Parlamentuko diputatu (eurodiputatu) bihurtu zen Flandesen, CD&V, Belgikako demokrata-kristau flamenkoekin; Karel Pinxten lekua hartu zuen, Belgikako Senatura aldatu baitzen. 1995 eta 2008 bitartean Oud-Heverlee-ko zinegotzia izan zen (Belgikako Brabante flamenko probintzian dago), eta 2001ean Oud-Heverlee-ko lehen zinegotzia izan zen. Herriko zinegotzi gisa, gizarte-gaietan lan egitea erabaki zuen, hala nola, haurrak zaintzea eta zaharrak zaintzea. 2008an, Thyssen CD&V partidako lider hautatu zuten.
Ia 23 urtez, Europako Parlamentuko diputatu gisa, bost aldiz hautatu zuten Thyssen. Europako Parlamentuko Barne Merkatuaren eta Kontsumitzailearen Babesaren Batzordean parte hartu du, Nazioarteko Merkataritzaren Batzordea ordezkatu du, UE-Ukraina Legebiltzarreko Lankidetza Batzordeko Ordezkaritzako kide izan da eta UE-Turkia Batzorde Mistoko Ordezkaritza ordezkatu du. 2014az geroztik, Europako Alderdi Popularraren (PPE) Belgikako ordezkaritzaren buru izan zen, eta 2004-2009az geroztik PPEko lehen lehendakariorde hautatu zuten.
2014tik 2019ra artean, Europako Batzordeko Enplegu, Gizarte Gai, Gaitasun eta Lan Mugikortasuneko komisario izendatu zuten. Komisario izendatu zuten lehen emakume belgikarra izan zen. 2019an, Nicolas Schmit-ek ordeztu zuen karguan.
Dawson City
Dawson City, ofizialki City of Dawson, Kanadako ipar-mendebaldeko Yukon lurraldean dagoen udalerri bat da. 1896-1899 arteko Klondikeko urre sukarraren ondorioz ezagun egin zen.
2016ko erroldaren arabera 1.376 biztanle zituen.
Marasmio mordoskatu
Marasmio mordoskatua (Gymnopus confluens) Gymnopus generoko onddo espezie bat da. Oina baztertu egin behar da, haritsua eta zapore desatseginekoa delako. Kapelak, aldiz, almendra garratzen usain atsegina du. Propietate antizitotoxikoak ditu, kimioterapian erabiltzen da, baita infusioan ere.
Christian Krohg
Christian Krogh (Vestre Aker, 1852ko abuztuaren 13a - Christiania, 1925eko urriaren 16a) norvegiar margolari, ilustratzaile, idazle eta kazetaria izan zen.
Marasmio mordoskatu
Sinonimoak: Collybia confluens, Marasmius confluens.
Christian Krohg
Zuzenbidea ikasi zuen Osloko Unibertsitatean eta baita artea ere Oslo, Karlsruhe eta Berlingo arte eskoletan. Hainbat aldiz bisitatu zuen Skagen-eko artisten kolonia. 1880-81ean Parisen lan egin zuen, non eguneroko bizitzako eta klase baxuetako eszenak eta prostitutak margotu zituen. Albertine izeneko eleberria argitaratu zuen, eskandalua sortu eta debekatua izan zena.
Marasmio mordoskatu
Deskribapena
Kapela: 1,5 eta 5 cm arteko diametrokoa, ganbil-kanpai itxurakoa, gero ganbil-laua eta batzuetan titi apur batekin. Ertz zorrotza, laua, izurtua eta helduaroan pixka bat pitzatua. Azal leuna, zeta antzekoa, erradialki zuntz finekin; beix koloretik beix arrosara doana edo krema zurbil kolorekoa. Orriak: Oso estu, adnatetatik sublibreetara; zurixkak, gero krema-arrosa, zurbil kolorekoak zahartzean, ertz ziliatuak eta ile marjinalekin. Hanka: 4 -8 (10) x 0,3 - 0,8 cm-koa, luzetara ildaskatua, barnehutsa, lerdena, haritsua eta zilindrikoa edo konprimitua; kapela baino ilunagoa, okre-gorrixkakoa eta pruina zuri-lila kolorekoz estalia, nabarmenagoa oinarrian eta beste ale batzuekin elkartuta egoten da.
Christian Krohg
Bere estiloa erromantizismoaren eta naturalismoaren arteko trantsizioan kokatzen da.
Marasmio mordoskatu
Deskribapena
Haragia: Urria, larrukara, urtsua eta kolore zurixka-grisaxkakoa; usain atseginekoa eta zapore gozokoa.
Christian Krohg
Kazetari eta egunkarien sortzaile eta editore ere izan zen. Norvegiako Arte Akademiako irakasle eta zuzendari izan zen 1909 eta 1925 bitartean.
Marasmio mordoskatu
Jangarritasuna
Sukaldaritzarako interesik gabeko espeziea.
Nahasketa arriskua
Marasmius wynnei delakoarekin nahas daiteke, hanka zurixka du honek.
Sasoia eta lekua
Hostozabal basoetan hazten da, batez ere pagadietan eta, inoiz, koniferoetan.
Banaketa eremua
Mundu osoa.
Karraspina arrunt
Karraspina arrunta, seta-erlauski edo tripa-ziza (Morchella esculenta edo Morchella vulgaris) karraspinen familiako onddo bat da. Munduan gehien ezagutzen den perretxikoetako bat da; Euskal Herrian, berriz, beste perretxiko batzuk ospe gehiago dute.
Deskribapena
Espezie honen perretxikoak belaki gris trinko baten itxura du hasieran, eta hazi ondoren, irtenune eta sakonune askoko gainazal irregularra duen belaki horixka baten eitea hartzen du. Txapel horren tamaina 2-7 zentimetrokoa da zabaleran eta 210 zentimetro luzeran.
Hanka luze zuria izan ohi du. Bere luzera 2-9 zentimetro ingurukoa da.
Ekologia
Udaberrian hazten da, askotan ibaiertzetan, lizarren edo zumaren alboan. Beste mota batzuetako basoetan, lorategietan eta, zenbaitetan, erre berri diren tokietan ere agertzen da.
Erabilerak
Perretxiko hau jangarria da, ongi egosten bada. Gordinik, toxikoa da.
Erta Ale
Ezaugarriak
Ezkutu-sumendi basaltikoa da. 613 metrotako altuera du itsas mailaren gainetik, baina kontutan hartu behar da Afarreko sakonunean kokaturik dagoela eta mendiaren oinarria itsaoaren mailaren azpitik dagoela. Beraz mendiaren altuera handiagoa da benetan. Exploratzaile europarrek 1841. urtean aurkitu zuten eta 1873. urtea igo zen lehen aldiz.
Erupzio jarraia
Labazko aintzira bat (edo bi) ditu kraterrean eta tarteka hegoaldeko maldan behera isurtzen da laba hori. 1967tik aurrera labazko aintzira hori badela jakina da, baina badirudi prozesua 1906an abiatu zela. 2005eko irailaren 25ean erupzio handi bat izan zuen eta milaka pertsonak beren etxetatik alde egin behar izan zuten. 2007ko abuztuan ere laba isurialdi batek ehundaka pertsona ebakuatu arazi zituen. 2008an eta 2017an ere izan ditu erupzio berriak.
Danakil basamortuan dagoenez jarraipen eskasa izan du Erta Ale sumendiaren jarduerak. Sarritan sateliteak izan dira sufre dioxidozko isuriak detektatu dituztenak eta ondoren joan dira zientzilariak isuri horiek aztertzera.
Ramstein aire-basea
Ramstein aire-basea (Ramstein Air Base) edo Ramstein AB Renania-Palatinatuko Ramstein-Miesenbach udalerrian dagoen Ameriketako Estatu Batuetako Aire Armadaren base bat da. Bertan Estatu Batuetako Aire Armada Europan eta Afrikako Aire Indarren (USAFE-AFAFRICA) eta NATOren Aire-komandoaren (AIRCOM) egoitza dago.
Historia
Basea 1951ko apirilean hasi ziren eraikitzen, franko-estatubatuar agindupean, garai hartan inguruak Frantziako gerraosteko posizio-kontrolpean baitzeuden. Ingeniari frantsesek diseinatu zuten, alemanek eraiki eta estatubatuarrek okupatu zuten.
Bertakoak ez ziren harritu aireko base garrantzitsuaren eraikuntzarekin. 1940an, Bundesautobahn 6aren eraikuntza Mannheimdik gertu Rhin ibaian zehar eraikitako zubi bat erori zenean, langile asko hilez, gelditu egin zen. Luftwaffek Mannheim-Sarrebruck autobide bat, Kaiserslauterndik gertu, lurreratzeko pista gisa erabili zuen. Autobahneko sekzio zaharra oraindik erabiltzen dute; izan ere, basearen ekialdeko eta mendebaldeko eta hegoaldeko A-6ko ateetara sartzeko bidea Bigarren Mundu Gerraren ondoren berreraiki zen aire-basetik. Lurreratze pista AEBetako armadaren aire indarrek ere erabili zuten gatazkaren azken hilabeteetan.
Eraikina 1952 baino lehen amaitu eta basea 1953ko ekainaren 1ean ireki zuten.
Aire bases 1988ko abuztuaren 28ko istripuagatik ere ezaguna da; izan ere, Italiako Aireko Armadarren erakustaldi batean, bi hegazkinek elkar jo, 70 pertsona inguru hil ziren eta 400 zauritu larri utzi zituzten.
Benita Ganuza
Benita Ganuza Muñoz, "Elena Ódena" ezizenez ezaguna, (Donostia, 1930-Madril, 1985eko azaroaren 10a) gipuzkoar politikari komunista nabarmena izan zen. Gaztetan Espainiako Alderdi Komunistan sartu zen eta handik, 1964an, Espainiako Alderdi Komunista (marxista-leninista) alderdiaren sorreran parte hartu zuen. Erribisionismoaren kontrakoa, Frente Revolucionario Antifascista y Patriotan ere izan zen.
Emilio Silva
Emilio Silva Barrera (Elizondo, 1965eko azaroaren 9a) nafar soziologo eta kazetaria da, oroimen historikoa berreskuratzeko aktibista dena. Asociación para la Recuperación de la Memoria Histórica elkartearen sortzaileetako bat da.
Agustín Pérez Soriano
Agustín Pérez Soriano (Valtierra, 1846ko abuztuaren 28a - Madril, 1907ko otsailaren 27a) nafar musikagilea izan zen.
Biografia
Musikari ospetsu baten semea, bere aita -organista eta gitarrista- bere lehen maisua izan zen, gero Iruñeko Seminarioan sartu zen elizako ikasketak jarraitzeko, baina ez zuen amaitu.
Folklorean ere aritu zen, artikuluak idazten eta hitzaldiak ematen. 1900eko urriaren 12an estreinatutako El guitarrico zarzuelagatik gogoratzen dute.
USS Coleren aurkako atentatua
USS Cole aurkako atentatua Al-Qaedako zelula batek, Yemengo Adengo portuan ainguratuta zegoela, USS Cole (DDG-67) Ameriketako Estatu Batuetako itsas armadaren destruktorearen aurka 2000ko urriaren 12an egindako atentatu suizida izan zen. Atentatuaren ondorioz, 17 marinel eta bi suizidak hil eta 39 zauritu izan ziren.
Atentatua
2000ko urriaren 12an USS Cole, Kirk Lippold komandantearen agindupean, Adengo portuan sartu zen erregaia hartzeko ohiko geldialdi baterako. 09:30ean amarratu zuten behin betiko. Erregaiaren hornikuntza 10:30ean hasi zen. 11:18 inguruan (08:18 UTC), txalupa txiki bat hurbildu zen destruktorearen ababorreko gunera. Segundo batzuk geroago, portutik leherketa handi bat entzun zen, eta, horren ondorioz, destruktorearen kroskoan 10 metro inguruko zuloa zegoen. USS Cole ontziko gizonek pentsatu omen zuten txalupa zaborra biltzen ohi zutenetako bat zela. Eskifaia gosaltzeko prestatzen ari zen bitartean lehertu zen bonba. Taldea itsasontziko makinerian eta gune garrantzitsuenetan ahalik eta kalte gutxien konpontzen saiatu eta arratsaldean arazoak kontrolatzea lortu zuten. Urpekariek kroskoa eta gila aztertu zituzten, eta azken hori hondatu gabe zegoela erabaki zuten.
17 marinel hil eta metrailak 30 baino gehiago zauritu zituen. Zaurituak Ramstein (Alemania) inguruko osasun-zentro batera bidali zituzten, eta geroago Estatu Batuetara. 1987ko maiatzaren 17an USS Stark (FFG-31) itsasontzia jasan zuen irakiar erasotik Estatu Batuetako Itsas Armadaren aurkako erasorik hilgarriena izan zen.
Al-Qaeda erakunde terroristak zuzendu eta antolatu zuen erasoa. Ibrahim al-Thawr eta Abdullah al-Misawa militanteak immolatu ziren.
Erantzukizunak
2007ko martxoaren 14an, Robert Doumar epaileak zuzendutako Estatu Batuetako epaitegi federal batek ebatzi zuen Sudango Gobernua zela atentatuaren plangintzaren erantzulea. Epaitegiaren epaia atentatuaren biktima batzuek herrialde horretako gobernuaren aurka ezarritako auziari erantzunez eman zuen.
Gymnopus hariolorum
Gymnopus hariolorum Gymnopus generoko onddo espezie bat da.
Sinonimoa: Collybia hariolorum
Ez da jangarria. Asa ustelaren usaina du eta zapore desatsegina
Deskribapena
Kapela: 2 eta 5 cm arteko diametrokoa, hasieran ganbila, gero ganbil-kanpai itxurakoa eta, azkenik, lau samarra, uhindu-flexuosoa, baita erdian hondoratuta ere eta titi kamuts batekin. Ertz zorrotza, uhindu-lobulatua, okertuta eta pixka bat ildaskatua denbora hezearekin. Azal leuna eta matea; gamuza argi kolorekoa edo arre-gorrixka kolorekoa, diskoan ilunagoa.
Orriak: Estu samar, estuak, meheak, eta adnatatik sublibrera bitartekoak; zurixkatik kremara kolorekoak eta ertzak osorik eta kolore berekoak.
Hanka: 3 - 6 (6,5) x 0,3 - 0,6 cm-koa, zaila, elastikoa, larrukara, barnehutsa, azkenik feltro itxurakoa, batzuetan izurtua, zapaldua eta oinarri pubeszente aldera ildaskatua; arre-gorrixkatik gamuza kolorekora doana, eremu apikal argiagoarekin eta oinarri ilunagoarekin.
Elena Gómez Servera
Elena Gómez Servera (Manaco r, Balear Uharteak, 1985eko azaroaren 14a) gimnasia artistikoaren arloan lehiatu zen gimnasta espainiarra da. 2004ko Atenasko Olinpiar Jokoetako taldekako finalean 8.a eta 5.a izan ziren. Munduko txapeldun izan den Espainiako gimnasta artistiko bakarra da, Debrecengo Munduko Txapelketan (2002) munduko lurzoru-titulua lortu zuen. Guztira 11 domina ditu nazioarteko lehiaketa ofizialetan, eta Espainiako gimnasta artistiko handiena du. Gainera, Espainiako txapeldun seniorren 3 titulu ditu (2002, 2003 eta 2004). Gimnastika artistikoaren kodearen elementu bati izena ematen dio, Gómezi, hau da, lurrean biraketa laukoitza egiteari.
Gymnopus hariolorum
Deskribapena
Etimologia: Collybia antzinako grekotik dator, eta txanpona esan nahi du. Perretxikoaren formagatik. Hariolorum epitetoa latinetik dator, astrologoa, igarlea esan nahi duen "hariolus" hitzetik. Igarleena.
Jangarritasuna
Sukaldaritzarako interesik gabea.
Elena Gómez Servera
1999 - 2004: munduko lurzoru-titulua, nazioarteko dominak eta Atenasko Olinpiar Jokoak
13 urte zituela, 1999an, Madrilera joan zen, Errendimendu Handiko Zentroan entrenatzera talde nazionalarekin. Jesús Fillo' Carballo, Lucía Guisado, Almudena San José eta Eva Rueda izan ziren selekzioko entrenatzaileak, eta Fuensanta Ros izan zen koreografoa. Lorpenik handiena 2002an izan zuen, 17 urte bete berriak zituenean, Debrecenen (Hungaria) 2002ko Gimnasia Artistikoko Munduko Txapelketan lurzoru-modalitatean gimnasia artistikoko munduko txapeldun izendatu zuten. Hala, Elena gimnasia artistikoan mundu mailako titulua lortu zuen Espainiako lehen eta orain arteko bakarra bihurtu zen. Arrakastek hurrengo urteetan jarraitu zuten. 2003an, brontzezkoa izan zen Anaheimeko Munduko Txapelketan. 2004rako Amsterdamgo Europako txapeldunorde izendatu zuten. 2004ko AtenaskoOlinpiar Joketan, akats txiki batek lurzoruaren final olinpikoa jokatzea eragotzi zion. Hala ere, banakako finalean 8. postua lortu zuen, eta diploma olinpikoa ere eskuratu zuen. Taldekako lehian, 5.a izan zen, eta diploma berri bat lortu zuen. Taldekideak: Laura Campos, Tania Gener, Mónica Mesalles, Patricia Moreno eta Sara Moro izan ziren.
Gymnopus hariolorum
Nahasketa arriskua
Collybia dryophila delakoarekin nahas liteke, honek oin okre-horixka du, baita Micromphale brassicolens espeziearekin ere, honek usain antzekoa du eta zur degradatuetan hazten da.
Elena Gómez Servera
2005 - 2006: arazo fisikoak eta erretiratzea
Atenasko Jokoen ondoren, zenbait arazo fisiko larriren ondorioz, ezin izan zuen berriz lehiatu, besteak beste, pubiseko lesio kroniko baten erruz. 2006ko urtarrilaren 10ean, Elena Gómezek jakinarazi zuen ofizialki, bere erretiroa iragari zuen.
Gymnopus hariolorum
Banaketa eremua
Europa, Errusia, India, Australia, Papua Ginea Berria, Karibea, EAB eta Kanada.
Elena Gómez Servera
Erretiro ondorengoa
2007tik aurrera, Esport divertit telebistako kirol programa aurkeztu zuen Xavi Torres igerilariarekin batera, IB3 kate autonomiko balearrean. Kirol-zuzendari eta entrenatzaile gisa ere jardun du Manacor izena duen gimnasia artistikoko klubean.
Yiwu (zaldia)
Yiwu zaldia, ( Txinera sinplifikatuaz: 伊吾马 , Txinera tradizionalez: 伊吾馬, Hanyu pinyin: Yī wú mǎ ), Txinako zaldi arraza moderno bat da. Bere tamaina zein beste hainbat ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean kokatzen da.
Berne jatorria Xinjiangko Kumul prefekturako estepetan kokatzen da. Bertan 1955. urtetik aurrea Kazakhstango poniak eta Yili poniak gurutzatu zituzten arraza sortzeko. Altuera handietara ondo moldatzen den aberea da.
Duela zenbait hamarkada arruntagoa izanik, egun arraza ez dago oso hedatuta.
Klondike (Yukon)
thumb|Hunker Creek Harana, Klondike Klondike, Kanadako ipar-mendebaldean dagoen Yukon lurraldeko eskualde bat da, Klondike ibaiaren inguruan hedatzen da, Dawson City udalerriaren ekialdean Yukon ibaiarekin bat egiten duen ibai txikiagoa. AEBetako Alaska estatuaren mugatik hurbil dago.
1896-1899 artean Klondikeko urre sukarraren ondorioz ospea bereganatu zuen.
Klitozibe zolalodi
Klitozibe zolalodia (Clitocybe clavipes) Tricholomataceae familiako onddo espezie bat da.
Jan daiteke, baina edari alkoholdunekin batera janez gero, Coprinus atramentarius delakoak sortzen duen sindrome toxiko bera eragin dezake.
Deskribapena
Kapela: 4 eta 6 cm arteko diametrokoa, mamitsua; gris iluna, ertza argiagoa du, ia zuria, orritxoek markatuta; ganbila, gero laua, sarritan titi batekin; zahartzean, erdigunean harrotu egiten da. Gainazal leuna, eguraldi hezean, zeta antzekoa, lehorra dagoenean.
Orriak: Kremak edo horixkak, estu, orritxo askorekin, nahiko lodiak, estuak eta oso dekurrenteak.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: 4 - 7 x 0,5 - 0,8 cm-koa, kapelaren kolorekoa, borra formakoa, biguna, harroa, mizelio zuriaren hondarrak izaten ditu oinarrian.
Etimologia: Clitocybe hitza grekotik dator, burua esan nahi du, kapelaren formagatik. Clavipes epitetoa berriz latinetik dator, oina borra itxuran esan nahi duen "clavipes" hitzetik. Oinaren formagatik.
Jangarritasuna
Jangarria, baina sukaldaritzarako balio gutxikoa. Haragi harroegia eta txepela.
Nahasketa arriskua
Clitocybe gibba eta Lepista nebularis delakoekin.
Sasoia eta lekua
Udan eta udazkenean, erretxinadun basoetan eta hostogalkorretan.
Banaketa eremua
Europa, Ipar Amerika, Erdialdeko Amerika, Asiako iparraldea.
Karraspina koniko
Karraspina konikoa (Morchella conica) Morchellaceae familiako onddo espezie bat da. Toxikoa da gordinik edo gutxi eginda. Kontsumitu aurretik lehortu egin behar da.
Deskribapena
Kapela: Barnehutsa, 6 eta 8 cm arteko altuerakoa eta 3 eta 4 cm arteko oinarria, koniko kamutsa, erpinetik oinarrira abiatzen diren gelaxkaz osatua. Gelaxka luzeak, barrutik beste txikiago batzuetan zatituak, karratuak edo angeluzuzenak. Arre-grisa edo gaztaina ilun kolorekoak; gelaxken ertzak ilunak.
Hanka: 3,5 - 5 x 1,5 -2 cm-koa, zilindrikoa, zimurtua, ildaskatua, batzuetan oinarria puztuta, barnehutsa, zurixka, zahartzean arrez tindatua.
Haragia: Mehea, hauskorra, fruta usain atseginekoa, zurixka, zertxobait kartilaginosoa oinarena.
Etimologia: Morchela terminoa "morchel" hitzetik dator, onddoetarako alemaniar hitz zahar batetik. Conica epitetoa latinetik dator, koniko esan nahi duen "conicus" hitzetik. Bere formagatik.
Jangarritasuna
Jangarri bikaina, lehortu ondoren edo egosi ondoren kontsumitzen badugu, erdi gordinik edo freskotan kontsumituta toxikoa baita.
Nahasketa arriskua
Morchella conica var. costata delakoarekin, baina honek oin ilunagoa du arrosa kolorerako joerarekin. Morchella conica espeziearen beste aldaera batzuk ere badaude, hala nola, rigida aldaera ez hain erregular markatua; Nigripes aldaera, honek kapela oso iluna du eta oina ia beltza, etab. Guztiak jateko onak dira.
Oharra: Morchella elata espezie arraroa da, eta maiz nahasten da Morchella conica perretxikoarekin. Alderik nabarmenena txapela oinarekin txertatzeko modua da.
Sasoia eta lekua
Apiriletik maiatzera, koniferoen basoetan, bidexketan, bide ondoan, baso soilguneetan, eskualde menditsuetan.
Banaketa eremua
Ipar Amerika, Costa Rica, Txile, Europa, Errusia, Himalaiako eremua, Japonia, Zeelanda Berria, Hegoafrika.
Coruñako Diputazioaren Bandera
Coruñako Diputazioaren Bandera (Bandeira de Traineras Deputación de A Coruña) Coruñako probintziako arraun taldeek jokatzen duten estropada da, probintziako txapelduna izendatzen duena. Urtero aldatzen da estropadaren egoitza.
Garaipenak
Ekitaldi askoren emaitzak falta dira.
Basoetako klitozibe zuri
Oso toxikoa, muskarina du, eta arazo gastroenterokolitiko larriak eta nerbio sisteman eragiten du (atropinarekin tratatu behar da).
Deskribapena
Kapela: 5 eta 12 cm arteko diametroko, lehenbizi ganbila, berehala laua, gero hondoratua, pruina zurixka batek estaltzen du, eta krema-okre koloreko busti eremuak ikusten dira.
Orriak: Zurixkak, haragi koloreko tonuekin; Itsatsitik dekurrente samarrerakoak.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: 6 - 9 x 0,5 - 1,5 cm-koa, zuria edo zuri grisaxka.
Haragia: Usain meleka du, aromatikoa. Zapore mingotsa edo pikantea du amara aldaerak.
Toxikotasuna
Oso toxikoa eta zapore onekoa.
Nahasketa arriskua
Oharra: Clitocybe phyllophila, cerussata eta pithyophila, Singerrek sinonimotzat hartzen ditu.
Sasoia eta lekua
Udazkenean, hainbat baso motatan.
Karraspina elata
Karraspina elata (Morchella elata) Morchellaceae familiako onddo espezie bat da. Lehortzea komeni da eta prestatu aurretik berriz hidratatzea, sindrome Hemolitikoa eta zerebelosoa saihestu ahal izateko. Luzaroan egosi behar da 70 gradutik gora.
Deskribapena
15 cm arteko altuerakoa.
Kapela: Konikoa, ertza oinari itsatsita, mutur akutua, saihets bertikalekin osatua, paraleloak eta anastomosatuak zeharkako trenkada txikien bitartez, gelaxka irregularren antzeko bat, erle abaraska gisa eratua; marroi argi kolorekoa, pixkanaka ilunduz doana ertzetik hasita eta batez ere, saihetsen goialdean.
Hanka: Barnehutsa, oso irregularra, zilindrikoa, kapelaren antzeko luzeraz gainazal furfurazeoa eta kizkurra; zuritik krema-zurira doan kolorekoa.
Haragia: Zurixka eta elastiko samarra; usain eta zapore gutxikoak eta hautemanezinak.
Etimologia: Morchella terminoa "morchel" hitzetik dator, onddoetarako alemaniar hitz zahar batetik. Elata epitetoa latinetik dator, liraina esan nahi duen "elatus" hitzetik. Bere formagatik.
Jangarritasuna
Jateko bikaina, egosi edo lehortu ondoren, izan ere, Morchella guztiei egin behar zaie hori, gordinik ez kontsumitu inolaz ere.
Nahasketa arriskua
Morchella conica eta Morchella hortensis  delakoekin, hau landatutako lurretan hazten da, hala nola, baratzetan, lorategietan eta berotegietan.
Sasoia eta lekua
Udaberriko espeziea da, gai organikoetan aberatsak diren lekuetan taldeka hazten da.
Banaketa eremua
Ipar Amerika, Erdialdeko Amerika, Peru, Txile, Europa, Errusia, Afganistan, Zipre, Japonia, Australia eta Zeelanda Berria.
Artzain-neska bat bere artaldearekin
Artzain-neska bat bere artaldearekin (frantsesez Bergère avec son troupeau) Jean F. Millet margolari frantsesaren bi margolan dira, 1860an eta 1863an hurrenez-hurren eginak. Lana errealismoan kokatzen da. Gaur egun marrazkia Mexiko Hiriko Soumaya museoan erakusten da eta margolana Parisko Orsay museoan. Bi kasuetan, margolariak sentimentalismoaren gaiari jarraitzen dio emakume baserritar baten irudia bere ardi artaldearekin, bi era ezberdin tratatuta.
Bideetako klitozibe zuri
Bideetako klitozibe zuria (Clitocybe rivulosa) Tricholomataceae familiako onddo espezie bat da.
Muskarina toxinak ditu eta sindrome muskarinikoa eragiten du, oso toxikoa, baina ez da hilgarria izaten.
Deskribapena
Kapela: 2 eta 5 cm arteko diametrokoa. Zurixka kolorekoa, tonalitate gorrixka-arrosakarekin hainbat eremutan. Hasieran ganbil-laua, gero hondoratua edo inbutu itxuran. Ertz mehea, kurbatua, ondoren izurtua edo zimur gutxirekin.