cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Josu Etxaburu
Bizitza
32 urtetako ibilbidea du irakaskuntzan, itunpeko ikastetxeetan nahiz ikastetxe publikoetan. 20 urtez Elorrioko institutuan Euskara eta Teknologia ikasgaietako irakaslea izan da. 16 urtez ikastetxe horretako zuzendaria ere izan da, urte horietan zehar Bigarren Hezkuntzako Ikastetxe Publikoetako Zuzendarien Elkarteko (BIHE) lehendakaria izan da. Honetaz gain 2 urtetan zehar HEIZEko (Herri Ikastetxeetako Zuzendari/Zuzendaritza Taldeen Elkartea) presidentea ere izan da.
2018az geroztik Dantzerti Euskadiko Arte Dramatiko eta Dantza Goi Mailako Eskolako zuzendaria da.
Mendebaldeko Sahararen aldeko Ondarroako Yaalah elkarteko kidea da. Aurretik ere Elorrioko institutuko ikasleekin hainbat elkartasun bidaietan parte hartu izan du saharar errefuxiatuen kanpamentuetara.
Gure Esku Dago
Hasieratik Gure Esku Dago plataformako kidea da, eta azken urteetan zuzendaritzako kidea ere izan da. Zelai Nikolas eta Angel Oiarbidek bozeramaile kargua utzi zutenean bera izan zen lan horretan jarraitzeko hautatua, Amalur Alvarezekin batera. 2019ko martxoaren 31n Bilboko Euskalduna Jauregian egindako ekitaldian hasi zen bozeramaile lanetan.
Maia mitologia
Maien panteoia oso zabala da eta jainkoen zein jainkosen ikerketa ez da erraza. Badira, hori bai, jainko batzuk oso definituak eta maia munduan zabalduta, baina beste batzuk zonalde zehatz batean ezagutzen dira edo izenak aldatzen dituzte. Hona hemen jainkoak eta jainkosak ezagunenak:
Jainko hauen pertsonalitateak aldakorrak izan daitezke eta oso aurpegi desberdinak erakuts ditzakete, batzuetan onak, bestetan gaiztoak.
Mitologia hau ezagutzeko iturriak
Ziur aski garrantzitsuena testu idatziena izan beharko litzateke. Maia herriek idazkera propioak sortu zituzten eta haien zientzia eta erlijioaren oinarriak idatzi egin zituzten. Zoritxarrez, espainiarrek maien testu asko erre egin zituzten eta gutxi dira guregana heldu direnak:
Munduaren sorrera
Oinarrizko mito hau Popol Vuh liburuan dago jasota. Han azaltzen den arabera maia jainkoek mundua ezerezetik sortu zuten. Horrela, haizea, itsasoa eta zerua sortu zituzten. Ondoren gizakien sorrerari ekin zioten. Horretarako saiakera desberdinak egin zituzten. Lehendabizi, animaliak sortu zituzten. Gero lohitik saiatu ziren gizakia sortzen baina ez zuten lortu. Bigarren saiakera zureaz egin zuten baina berriro ere porrot egin zuten. Arrakasta hirugarrenean izan zen: artoatik saiatu ziren eta orduan bai lortu zuten. Gizakien lana, geroztik, jainkoen aldeko eskaintzak egitea izan zen, besteak beste, gemak zatitzea, harriak zizelkatzea...
Horní Němčí
Horní Němčí Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 824 biztanle ditu eta 18,05 kilometro koadroko azalera. Uherské Hradištěko barrutian dago.
Maia mitologia
Munduaren sorrera
Gizakiaren sorrera azaldu ondoren, Popol Vuh liburuak bi anaia bikien eginkizunak azaltzen ditu. Biki horiek Hunahpú eta Ixbalanqué ziren. Haien lan nagusia Xibalbáko jaunen aurka borrokatzea izan zen. Mito hau aurrekoarekin batera maia mitologiaren oinarrizkoak dira eta haien adierazpen artistikoetan sarritan agertuko ziren.
Lehenengo hiru jainko sortzaileak
Hauek ziren gizakia sortzen saiatu zirenak.
Horní Němčí
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1361 urtean egin zen.
Maia mitologia
Bigarren jainko sortzaileak
Hauek dira gizakia zurea erabiliz saiatu zirenak. Lortu zuten izakiak ez zuen arimarik.
Azken hamahiru jainko sortzaileak
Hauek dira gizakia sortzeko hirugarren saiakeran parte hartu zutenak. Artoa erabiliz arrakasta izan zuten.
Xibalbáren jaunak
Xibalbá edo Xib'alb'a azpimunduaren edo lur azpikoaren izena da. Han maia mitologiaren jaun gaiztoak bizi dira. Haraino heltzeko bidea arriskuz betea omen zegoen, gogorra eta zaila zen, bertakoei ez zirenentzat debekatuta. Toki hori Vucub-Camé eta Hun-Camé jaun demoniakoen agindupean zegoen. Xibalbáren biztanleak hamahiru ziren:
Orio parkea
Orio parkea edota Errotaburuko parkea Gipuzkoako Donostia hiriburuan dagoen parke bat da. Errotaburu auzoan dago.
San Lorenzo del Vallo
San Lorenzo del Vallo Italiako udalerri bat da. Cosenzako probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
San Lorenzo del Vallok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Horní Němčice
Horní Němčice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 81 biztanle ditu eta 4,14 kilometro koadroko azalera. Jindřichův Hradeceko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1131 urtean egin zen.
Kakueta (Urola Erdia)
Kakueta —bertako hizkeran, Kakute— (924 m) Izarraitz mendilerroko hiru tontor nagusietako bat da, Erlo (1026 m) eta Xoxote (912 m) tontorrekin batera. Azkoitia eta Azpeitia herrien lurretan dago.
Latino (erregea)
Latino (latinez: Latinus), Erromako tradizioari jarraiki, Lazioko biztanleen erregea da, latinoen heroia. Troiako zikloari loturik ageri da Latinoren elezaharra. Virgilioren arabera (Eneida), Latinok, Lavinioko erregeak berak hartu zuen Eneas Italiara joan zenean eta Lavinia alaba eman zion ezkongai. Ezkontza hau bihurtu zen, erromatarren begietan, Erromako eta Greziako herrien batasunaren ikur nagusi.
Synodontis xiphias
Synodontis xiphias Synodontis generoko animalia da. Arrainen barruko Mochokidae familian sailkatzen da.
Jamesen flamenko
Jamesen flamenko (Phoenicoparrus jamesi) Phoenicoparrus generoko animalia da. Hegaztien barruko Phoenicopteridae familian sailkatua da. Hego Amerikan, Peru, Txile, Bolivia eta Argentinako Andeetako ordokietan bizi da.
Neftis
Neftis (Nebet-Het Horusen "Etxeko andrea" antzinako egiptoeraz) iluntasuna, zati ikusezina, gaua, heriotza irudikatzen den jainko egiptoarra da. Isisekin oso lotuta dago, eta honen kontrakoa irudikatzen du.
Ikonografia
Koroa bezala, bere izenaren hieroglifoa, Neb-het, zeraman emakume bezala irudikatua izan zen, saski batekin eta etxe batekin. Batzuetan, eguzki diskoa duten adar batzuk daramatza, eta, beste batzuetan, miru forma zuen. Beste forma asko ere izan zituen, bi Maatetako bat, bi Meritetako bat eta Raren burukoko bi lumetako bat baitzen.
Mitologia
Geb eta Nuten alaba zen, Isis eta Osirisen ahizpa-arreba, Seth gaiztoaren emazte-arreba. Sethengandik seme-alabarik izaterik lortu ez zuenez, Osirisekin izan zituen harremanak, eta honengandik seme bat izan zuen: Anubis. Heliopoliseko Eneadaren zati zen. Munduaren sorreraren hasieran, bere senar Sethekin batera, suntsipena eta kaosa sortzen zuen, bere ahizpa Isis eta bere neba Osirisek ez bezala, mundua zibilizatu zutenak eta bakea eta maitasuna irakasten zutenak. Baldintza okerreneko eskualdeetan bizi zen, basamortua kasu, non bidaiariak gidatzen zituen. Ekialdeko haizea ordezkatzen zuen.
Isisi, Osiris baltsamatzen laguntzeagatik, hil errituekin lotzen zen; biek laguntzen zieten hildakoei, hauek ondo egoteaz arduratzen ziren eta Duaterako euren bidaia egokitzen zuten kantuen bidez. Hildakoaren buru ondoan hegoak zabalik zituela irudikatzen ohi zen.
Gurtza
Diospolis Parvan gurtzen zen. Baita Komirren ere, Anuketekin batera, eta Sepermerun, Sethekin batera. Menfisen, Menjet forman.
Aniren Papiroa
Aniren Papiroan, Neftisek zera esan zion Osirisi, honen hitza egia delarik:
Kanpo estekak
Aniren Papiroa.
Lake Harbor (Florida)
Lake Harbor Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Palm Beach konderrian dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Orlu (Ariège)
Orlu Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Orlu udalerrian erroldatutako biztanleak 197 ziren. Familiak 92 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 209 etxebizitza zeuden, 89 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 115 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 171 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 89 etxebizitza nagusietatik 60 bere jabearen bizilekua ziren, 28 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek gela bat zuten, 4 etxek bi zituzten, 21 etxek hiru zituzten, 29 etxek lau zituzten eta 33 etxek bost zituzten. 68 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 43 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 37 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 126 ziren, horien artean 89 aktiboak ziren eta 37 inaktiboak ziren. 89 pertsona aktiboetatik 79 lanean zeuden (44 gizon eta 35 emakume) eta 10 langabezian zeuden (5 gizon eta 5 emakume). 37 pertsona inaktiboetatik 23 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Thierry Lacroix
Thierry Lacroix (Nogaro, Gers, 1967ko martxoaren 2a) frantziar errugbilari ohia da, zabaltzaile eta erdiko postuetan aritzen zena. 1989ko azaroaren 4an egin zuen debuta Frantziako selekzioarekin, Estrasburgon, Australiaren aurka. 1995eko Munduko Errugbi Kopako puntugilerik onena izan zen.
Orlu (Ariège)
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra eraikuntza enpresa zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Synodontis zambezensis
Synodontis zambezensis Synodontis generoko animalia da. Arrainen barruko Mochokidae familian sailkatzen da.
Microtus levis
Microtus levis Microtus generoko animalia da. Karraskarien barruko Arvicolinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
San Lucido
San Lucido Italiako udalerri bat da. Cosenzako probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
San Lucidok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cophixalus misimae
Cophixalus misimae Cophixalus generoko animalia da. Anfibioen barruko Microhylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Ayencourt
Ayencourt Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Horní Olešnice
Horní Olešnice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 314 biztanle ditu eta 12,73 kilometro koadroko azalera. Trutnoveko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1357 urtean egin zen.
Horní Nětčice
Horní Nětčice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 209 biztanle ditu eta 4,49 kilometro koadroko azalera. Přerov barrutian dago.
Ayencourt
Biztanleria
2007an Ayencourt udalerrian erroldatutako biztanleak 179 ziren. Familiak 68 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Horní Nětčice
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1385 urtean egin zen.
Fossombrone
Fossombrone Italiako erdialdeko Markak eskualdean, Pesaro eta Urbinoko probintzian, kokatutako udalerria da. Metauro ibaiaren ertzean dago. 106,88 km²ko eremua du eta 2015eko ekainean 9.587 biztanle zituen
Ayencourt
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 71 etxebizitza zeuden, 68 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. Etxebizitza guzti hauek 65etxeak ziren. 68 etxebizitza nagusietatik 53 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 3 etxek bi zituzten, 10 etxek hiru zituzten, 19 etxek lau zituzten eta 34 etxek bost zituzten. 58 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 34 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 31 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 120 ziren, horien artean 84 aktiboak ziren eta 36 inaktiboak ziren. 84 pertsona aktiboetatik 75 lanean zeuden (40 gizon eta 35 emakume) eta 9 langabezian zeuden (5 gizon eta 4 emakume). 36 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Ayencourt udalerrian 62 unitate fiskal zeuden, 161 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.856 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra ostalaritza eta jatetxe enpresa batena zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ansoís
Ansoís Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Vaucluse departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Ansouis udalerrian erroldatutako biztanleak 1.100 ziren. Familiak 451 ziren, horien artean 117 pertsona bakarrekoak ziren (69 bakarrik bizi ziren gizonak eta 48 bakarrik bizi ziren emakumeak), 141 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 165 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 598 etxebizitza zeuden, 448 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 118 bigarren erresidentzia ziren eta 32 hutsik zeuden. 549 etxeak ziren eta 39 apartamentuak ziren. 448 etxebizitza nagusietatik 309 bere jabearen bizilekua ziren, 107 alokairuan okupaturik zeuden eta 32 doan lagata zeuden; 6 etxek gela bat zuten, 40 etxek bi zituzten, 73 etxek hiru zituzten, 104 etxek lau zituzten eta 225 etxek bost zituzten. 355 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 200 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 219 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 727 ziren, horien artean 525 aktiboak ziren eta 202 inaktiboak ziren. 525 pertsona aktiboetatik 474 lanean zeuden (249 gizon eta 225 emakume) eta 51 langabezian zeuden (25 gizon eta 26 emakume). 202 pertsona inaktiboetatik 50 erretiraturik zeuden, 81 ikasten zeuden eta 71 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Ansouis udalerrian 421 unitate fiskal zeuden, 1.151,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.145 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 86 komertzioetatik, 4 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 19 eraikuntza enpresak ziren, 17 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 5 higiezinen enpresak ziren, 16 zerbitzu enpresak ziren, 8 administrazio publikoko enpresak ziren eta 9 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 21 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 5 igeltseroak, 4 iturginak, 4 argiketariak, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Ansouis udalerrian 53 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.064 hektarea erabiltzen.
Stishovita
Stishovita oxido motako minerala da eta rutile taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Stishovita oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 7,5 - 8 da.
Ansoís
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mauchamps
Mauchamps Frantziako udalerria da, Essonne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Mauchamps udalerrian erroldatutako biztanleak 289 ziren. Familiak 100 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 52 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 108 etxebizitza zeuden, 100 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 107 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 100 etxebizitza nagusietatik 94 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 4 etxek bi gela zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 21 etxek lau zituzten eta 69 etxek bost zituzten. 83 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 24 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 73 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Modelatze (geologia)
Geomorfologian, modelatzea forma geografikoetan eta erliebean kanpo eragile geologikoek (ibaiak, haizeak, glaziarrak, itsasoa, haizea), zeinetan klimak faktore garrantzitsua den, eta tokiko litologiak eragiten dituzten prozesuen multzoa da. Modelatze-ezaugarri komunak izaten dira eragile geologiko antzekoak dituzten tokietan, eta hala glaziarretako modelatzea, ibaietako modelatzea, lur azpiko uren modelatze eta abar bereizten dira.
Mauchamps
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 1 argiketaria.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra kirol-denda bat zen.
2000. urtean Mauchamps udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hollyford (Tipperary konderria)
Hollyford (irlanderaz Áth an Chuillinn) Irlandako hegoaldeko Tipperary konderriaren mendebaldean dagoen udalerria da. Nenagh udalerritik Tipperary udalerrira doan R497 errepidean dago.
811 Nauheima
811 Nauheima asteroide gerrikoan aurkitutako 811. asteroidearen izena da. 1915eko irailak 8an aurkitu zuen Max Wolfek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1915 XR zen. Bere izena Alemaniako Bad Nauheim herriagatik jasotzen du.
812 Adele
812 Adele asteroide gerrikoan aurkitutako 812. asteroidearen izena da. 1915eko irailak 8an aurkitu zuen Sergei Belyavskyk Simeizetik. S motako asteroidea eta Eunomia familiako kidea da. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1915 XV zen.
Phaethon aethereus
Phaethon aethereus Phaethon generoko animalia da. Hegaztien barruko Phaethontidae familian sailkatua dago.
Miligal
Miligal bat Gal baten milagarren zatia da. Geofisikan grabitatearen aldaketak neurtzeko erabiltzen den unitatea da eta honako balioa du Nazioarteko Unitate Sistemarekin alderatuta:
Vendresse
Vendresse Frantziako udalerri bat da, Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vendresse udalerrian erroldatutako biztanleak 474 ziren. Familiak 184 ziren, horien artean 54 pertsona bakarrekoak ziren (27 bakarrik bizi ziren gizonak eta 27 bakarrik bizi ziren emakumeak), 39 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 75 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 244 etxebizitza zeuden, 193 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 36 hutsik zeuden. 232 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 193 etxebizitza nagusietatik 153 bere jabearen bizilekua ziren, 36 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 9 etxek bi zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 57 etxek lau zituzten eta 109 etxek bost zituzten. 133 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 82 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 94 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 300 ziren, horien artean 229 aktiboak ziren eta 71 inaktiboak ziren. 229 pertsona aktiboetatik 210 lanean zeuden (126 gizon eta 84 emakume) eta 20 langabezian zeuden (7 gizon eta 13 emakume). 71 pertsona inaktiboetatik 21 erretiraturik zeuden, 19 ikasten zeuden eta 31 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vendresse udalerrian 197 unitate fiskal zeuden, 489 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.905 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 17 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 zurgina, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
Aurora Bernárdez
Aurora Bernárdez Novoa (Buenos Aires, Argentina, 1920ko otsailaren 23a - Paris, Frantzia, 2014ko azaroaren 8a) argentinar itzultzailea eta idazlea izan zen.
Vendresse
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
Litologia
Litologia arroka unitate baten deskribapena eta azterketa da, horren ezaugarri fisikoei, osaerari, testura eta egiturari buruz. Deskribapena eskuzko lagin batekin egin daiteke, edo ateratako barne-lagin batetik, ikusmen soilaz, lupaz edo mikroskopioz. Deskribapen oso detailatua izan daiteke, edo arroka baten ezaugarri fisiko orokorren laburpen bat. Litologiaren deskribapena unitate litoestratigrafikoak zehazteko erabiltzen da, eta hau garrantzitsua da kartografia geologikoa egiteko zein eskualde ezberdinen arteko korrelazioak zehazteko.
Vendresse
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Vendresse udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Litologia
Petrologiatik ezberdintzen da litologiaren helburua unitate litoestratigrafikoak zehaztea delako, eta petrologiarena, aldiz, arrokaren beraren ezaugarri fisikoak zehaztea. Hala ere bi kontzeptuak elkarren artean nahastuta agertzen dira maiz.
Aurora Bernárdez
Biografia
Guraso galiziarrak zituen, Francisco Bernárdez eta Dolores Novoa.
Vendresse
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Litologia
Litologian honakoak aztertzen dira:
Aurora Bernárdez
Biografia
Bere aitaren aurreko ezkontza bateko bost neba-arreba erdi izan zituen —Enrique, Francisco Luis Bernárdez idazle eta poeta, Ricardo, Federico eta Adelaida— eta beste bi—Mariano eta Teresa (1931-2010)—. Txikitan urte batzuetan Lugon (Galizia) bizi izan zen. Filosofia ikasi zuen Buenos Airesko Unibertsitatean, eta Filosofia eta Letretako lizentziadun gisa graduatu zen.
Coltines
Coltines Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Aurora Bernárdez
Senar-emazteak (Bernárdez-Cortázar)
Inés Malinow idazleak kontatu zuen, Julio Cortázarrek (1914-1984), artean idazle berri samarra zenak, nola ezagutu zuen Aurora Bernárdez laguna —Cortazarren hitzetan, «sudur oso errespetuzkoa»—, 1948an:
Coltines
Biztanleria
2007an Coltines udalerrian erroldatutako biztanleak 422 ziren. Familiak 171 ziren, horien artean 42 pertsona bakarrekoak ziren (15 bakarrik bizi ziren gizonak eta 27 bakarrik bizi ziren emakumeak), 49 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 72 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Aurora Bernárdez
Senar-emazteak (Bernárdez-Cortázar)
''Nik garai hartan ezagutu nuen. Pare bat aldiz atera ginen kafea hartzera eta literaturaz hitz egitera. Aurora Bernárdez nire laguna zen, komentatu eta ezagutu nahi izan zuen. Hala, arratsalde batean, Boston kafetegian, Juliori eta Pérez Zelaschi idazleari deitu nien, eta elkar ezagutu zuten. Gero, haiek tratatzen hasi ziren. Julio ezezaguna zen orduan. Inés Malinow'' Cortazarrekin izan zuen harremana bizia izan zen elkar ezagutu zuten unetik eta elkarren arteko kidetasun handiak, bereziki intelektualak, aurkitu zituzten. Cortazar Buenos Airesen egon zen azken hilabeteetan intentsitatea handitu egin zen. Gero, berak bakarrik bidaiatu zuen; Parisen egonaldi laburra izan zen, aitorpen ia turistikoa. Buenos Airesera itzultzean, harremana estutu egin zen eta Europara elkarrekin joatea erabaki zuten. 1951ko urrian, Cortazarrek betiko migratu zuen Frantziara, Frantziako Gobernuaren beka batekin.
Coltines
Etxebizitza
2007an 227 etxebizitza zeuden, 168 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 48 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 202 etxeak ziren eta 25 apartamentuak ziren. 168 etxebizitza nagusietatik 130 bere jabearen bizilekua ziren, 37 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 8 etxek bi gela zituzten, 35 etxek hiru zituzten, 61 etxek lau zituzten eta 65 etxek bost zituzten. 153 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 62 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 85 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Aurora Bernárdez
Senar-emazteak (Bernárdez-Cortázar)
Lehenbizi Unibertsitate Hirian hartu zuen ostatu (han, eraman zuen liburutegiaren zati handi bat lapurtu zioten, poesia frantses eta ingeleseko eta literaturako liburu asko, oro har).
Coltines
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 282 ziren, horien artean 227 aktiboak ziren eta 55 inaktiboak ziren. 227 pertsona aktiboetatik 211 lanean zeuden (119 gizon eta 92 emakume) eta 17 langabezian zeuden (6 gizon eta 11 emakume). 55 pertsona inaktiboetatik 23 erretiraturik zeuden, 21 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Aurora Bernárdez
Senar-emazteak (Bernárdez-Cortázar)
La Maga (Edith Aron) lagunak lana lortu zion Printemps dendetan, han lan egiten baitzuen.
Coltines
Diru sarrerak
2009an Coltines udalerrian 168 unitate fiskal zeuden, 416,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.234 euro zen.
Aurora Bernárdez
Senar-emazteak (Bernárdez-Cortázar)
Liburu juduen banatzaile batekin lan egitea lortu zuen, eta egunkarian ohar baten bidez ezagutu zuen. Liburuak paketatu eta hiriko liburu-dendetara eraman behar zituen. Parisen mugitzeko, Vespa motor bat erosi zuten, eta harekin istripu larria izan zuen 1952aren erdialdean.
Coltines
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 zurgina, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2000. urtean Coltines udalerrian 24 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.440 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Aurora Bernárdez
Senar-emazteak (Bernárdez-Cortázar)
''Ez nekien. Halako gau batean, Cortazarrek esan zidan Aurora urte-amaieran iritsiko zela Parisera, eta galdetu zidan zer zen garrantzitsuena niretzat, Gabonak ala Urte Berria. Ez dakit zergatik esan nion Urte Berria, Gabonak aitarekin pasatuko nituela. Berriro ikusi genuenean elkar, berak Eguberriak Aurorarekin igaro zituen eta harekin jarraitzea erabaki zuen. Galdu nuenean konturatu nintzen maite nuela.                                                                                                                Edith Aron (La Maga)''
1952ko abenduaren amaieran, Aurora Bernárdezekin Parisen elkartu zen. Aurorak zenbait itzulpen-lan lortu zituen (besteak beste, filosofiako entziklopedia lodi baten itzulpena), eta horri esker iraun zuten. "Patata frijitu kiloak jaten genituen, bifeak ia klandestinoki egiten genituen, hoteleko gelan ez zegoelako sukalderik, eta ez zigutelako sukaldean aritzeko baimenik ematen, gelako leihoa irekitzen genuen hainbeste ke irten ez zedin. Aurora Bernárdez"
Cortazarrek kontratu bat lortu zuen Edgar Allan Poeren ipuin batzuk itzultzeko. 1953ko apirilean, oso aurrekontu gutxirekin, Florentziara (Italia) joan ziren, eta han pentsio ekonomiko batean bizi izan ziren. Italiaren iparraldean ibili ondoren, Erroman bizi izan ziren. 1953ko abuztuaren erdialdean Parisera itzuli ziren. Bidaia horretatik itzultzean, Ville hoteleko bazarraren parean ezkondu ziren, 1953ko abuztuaren 22an, IV. barrutiko Mairieren. Esther Herschkovich (Auroraren laguna Buenos Aireseko ikasle-garaikoa) eta Lipa Burd senarra izan zituzten lekuko.
Saint-Avaugourd-des-Landes
Saint-Avaugourd-des-Landes Frantziako udalerri bat da, Vendée departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Aurora Bernárdez
Senar-emazteak (Bernárdez-Cortázar)
Handik gutxira, Cortazarrek itzultzaile-lana lortu zuen Unesco-n. Ondoren, Aurorak Unescoren itzultzaile gisa ere lortu zuen lana urte askoan, 1985era arte, eta aldi baterako baldintza berberetan, kontratatu gisa, bere independentziari eusteko. Horrek aukera ematen zien biei interesatzen zitzaizkien lekuetara joateko. 1950eko hamarkadaren amaieran, VII. barrutiko Pierre Leroux kaleko 24 bis zenbakian bizi izan ziren. Han, Cortázar Rayuela idazten hasi zen. Unescoren interprete eta itzultzaile gisa, hainbat bidaia egin zituzten, bakoitzak bere aldetik, Erromara, Montevideora. Elkarrekin joan ziren Indiara.
Iñaki Iza
Iñaki Iza Zarazua, pilota arloan Iza deituraz ezaguna (Zornotza, Bizkaia, 1986ko irailaren 9a) esku huskako pilotari profesional ohia da. Atzelari jokatzen zuen, Asegarce enpresarekin. 2007an profesional bilakatu baino lehen, urte hartako Antiguoko torneoko txapelduna izan zen. 2016an erretiratu zen, bizkarreko lesio bat sendatu ezinda.
Bere ibilbide profesionalean, ez du ia jarraitutasunik izan, lesioen eraginez: lehen urteetan, eskuetako arazo ugari izan zituen, eta 2012an sei hilabete egon zen geldirik, gerriko minez; izan ere, protusio bat eta mugituriko orno bat ditu. 2013an, beste hainbeste egon zen jokatu gabe, ezker besoko nerbioko arazo baten eta Q sukarra delako gaitzaren erruz. 2015eko azaroaren 21ean jokatu zuen azken partida, eta geroztik gerriko orno arteko higadura ezin sendatuta ibili zen. Hainbat hilabetez tratamendu eta botikekin sendatzen saiatu eta gero, bi ebakuntza egin zizkioten, baina lesioa ez zen oneratu. Azkenean, 2016ko ekainaren 21ean, pilotari profesional izateari uzten ziola iragarri zuen.
Aurora Bernárdez
Itzulpenak
Aurora Bernárdezek frantsesetik, ingelesetik eta italieratik gaztelaniara itzuli zituen autore hauek:
Dibortzioa
1963an, Bernárdez eta Cortázar Kubara joan ziren, Kubako Iraultza ezagutzera (1959-). Han, Cortázar idazle politiko latinoamerikarra bihurtzen hasi zen. Bernárdez, berriz, Parisera itzuli zen, oso desenkantatuta, eta uhartea ez zapaltzea erabaki zuen. Hala, Bernárdez eta Cortázar pixkanaka-pixkanaka «krisi motel baina saihestezin batean» sartu ziren, idazleak Julio Silva margolariari (1930) idatzi zion bezala. 1968ko ekainaren amaieran, Saignonen (Proventza, Frantziako hegoaldean) erositako etxera joan ziren. Hilabete bat geroago, Cortazarrek bere bizitza berregiteko erabakia, eta Bernárdezek berea berregiten uztea, irmoki hartua zegoen, «ezagutzen duzun norbaitekin, sarritan Sebastien Bottin rue bisitatuko duzulako», idatzi zion Cortazarrek Paco Porrúari. Krisia Ugné Karvelis (1936) idazle lituarrarekin amaitu zen, Gallimard argitaletxean agentea baitzen.
Banandu arren, elkarrekin igarotako 14 urte horiek lotura haustezina eta elkarren arteko maitasuna sortu zuten, eta beti bere horretan mantendu zuten. Bernárdez eta Cortázar elkarren lagun izaten jarraitu zuten, eta bion arteko lagunak ere lagun onak izaten jarraitu zuten idazlearen bizitza osoan.
Ugné Karvelisekiko harremana amaitu zenean —zortzi urte geroago—, Cortazarrek dibortzioa eskatu zion Aurora Bernárdezi, Carol Dunlop (1946-1982) idazle eta argazkilariarekin ezkontzeko. Kortazar ez zen Karvelisekin ezkondu.
Cortazarren heriotza
Garai hartan, Bernárdez asko egoten zen bikotearekin, Mallorcan erositako etxea eskaini zien, eta Dunlop gaixotu zenean, etengabe egon zen han. Carol Dunlop —berarekin bizi izan zen hirugarren eta azken emakumea— hil ondoren, Aurora Bernárdezek lagundu zion Cortazarri leuzemia diagnostikatu ondoren. Bernárdez harekin bizi izan zen eta hil arte egon zen. Hil ondoren —1984ko otsailaren 12an—, bera izan zen Julio Cortazarren lan argitaratuaren eta albazea literarioaren oinordeko bakarra, bere liburutegiko liburuen destinoaren jabea —Nikaraguako Liburutegi Nazionalari emandako milaka liburu izan ezik—, eta bere dokumentu pertsonalen, eskuizkribuen, makinazko orrien, ohar-koadernoen eta paper solteen jabea, dena. Ondare horri buruzko liburu bat argitaratu da: Papeles inesperados (Alfaguara, 2009).
Cortázar hil zenetik, argitaratu gabeko lanak argitaratu zituen: Divertimento, El análisis, Diario de Andrés Fava, Imagen de John Keats.
Gladis Anchieriren laguntzarekin konpilatu zuen korrespondentzia, eta Galiziako Irudi Arteen Zentroan utzitako argazki- eta film-artxiboa prestatu zuen. Saúl Yurkievich —Bartzelonako Círculo de Lectoresek idatzitako Obra completa argitalpenaren zuzendaria— hil zenean, Bartzelonako Carles Álvarez Garriga (1968) filologoaren laguntzaz arduratu zen lanaz. 2000. urtean —Bernárdezek bildutako hamarkada bateko lanaren ondoren—, Alfaguara argitaletxe madrildarrak Cortazarren gutunen lehen argitalpena argitaratu zuen. 2012an, handitutako edizio bat aurkeztu zuen (mila karta berri baino gehiagorekin), eta oso zuzendua (lehen edizioan kendutako zatiak jarri zituen eta kartak fideltasun handiagoz errepikatu zituen).
Bizitza pribatua
Parisen bizi izan zen, birmoldatutako pabilloi zahar batean, Place du Général Beuret delakoan, XV. barrutia n.
Haworth
Haworth Ingalaterrako Mendebaldeko Yorkshire konderriko herri bat da. Ohi Brontë ahizpekin lotua (Emily, Charlotte eta Anne), Haworth gune turistiko bat ere bada.
Worth Valleyn, Peninoetako paramo hutsetan, Haworth nazioartean Brontë ahizpekin duen harremanagatik da ezaguna, Thorntonekoak ziren arren, Bradfordekoak, euren eleberri ezagunetako gehienak Haworthen bizi izan zirenean idatzi zituztenak, non euren aita herriko parrokiako abadea zen. Haworth japoniar turisten helburu kultural bat da (Tontor Ekaiztsuak kultuzko eleberritzat hartzen da Japonian).
Interesguneak
Bereizgarriak dira bidezidor publikoak herriaren inguruan. Erromesaldi gune garrantzitsu bat Brontë Way da, Brontë Waterfalls, Brontë Bridge eta Brontë Stone Chair bezalako interesguneak igarotzen dituen bidezidor bat dena. Brontë Stone Chairren, esaten denez, hiru ahizpak eseri eta euren lehen istorioak idazteko txandakatzen ziren. Bidezidorrak, azkenik, Top Withensera daroa, Wuthering Heights fikziozko etxaldearekin gogor lotutako hondakin desolatu bat.
Saint-Avaugourd-des-Landes
Biztanleria
2007an Saint-Avaugourd-des-Landes udalerrian erroldatutako biztanleak 856 ziren. Familiak 347 ziren, horien artean 89 pertsona bakarrekoak ziren (30 bakarrik bizi ziren gizonak eta 59 bakarrik bizi ziren emakumeak), 129 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 107 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 22 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 466 etxebizitza zeuden, 352 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 102 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 463 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 352 etxebizitza nagusietatik 278 bere jabearen bizilekua ziren, 73 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 3 etxek gela bat zuten, 15 etxek bi zituzten, 60 etxek hiru zituzten, 99 etxek lau zituzten eta 175 etxek bost zituzten. 283 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 147 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 185 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 554 ziren, horien artean 410 aktiboak ziren eta 144 inaktiboak ziren. 410 pertsona aktiboetatik 351 lanean zeuden (191 gizon eta 160 emakume) eta 59 langabezian zeuden (22 gizon eta 37 emakume). 144 pertsona inaktiboetatik 71 erretiraturik zeuden, 32 ikasten zeuden eta 41 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Avaugourd-des-Landes udalerrian 370 unitate fiskal zeuden, 900 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.073 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 30 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 margolariak, 2 zurginak, 1 iturgina, 2 eraikuntza enpresak eta 1 apaindegia.
2000. urtean Saint-Avaugourd-des-Landes udalerrian 30 nekazaritza-ustiategi zeuden, 897 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Garbala (Arriasgoiti)
Garbala Lizoainibar-Arriasgoiti udalerriko Arriasgoiti ibarreko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioaurrea eskualdean.
1427n jada despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Arriasgoitiko Udalara pasa ziren.
Bertako biztanleak garbaldarrak ziren.
Izena
Garbala toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Zugaztieta
Zugaztieta Trapagarango (Bizkaia) auzo bat da. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldan, auzoak 468 biztanle zituen. 2003ko irailaren lehenean, Eusko Jaurlaritzak kultura ondasun izendatu zuen XIX. mendeko meatze auzunea, monumentu-multzo sailkapenarekin.
Garbala (Arriasgoiti)
Historia
Antso Santxitz kondeak lursailak izan zituen XI. mendearen amaieran. 1280an, urteko petxa bat zor zuen: kahitze 1, bi laurdeneko garia, eta 2 kahitze, 3 olo- eta garagar-lapurreta. Beheko etxaldea 1366an abandonatuta agertu zen; Gainekoa, berriz, 3 sutan, horietako 2 kapareak, baina 1427a baino lehen ere despopulatu egin zen. XV. mendean zehar partikular batzuei alokatu zitzaien.
Zugaztieta
Izena
Euskaltzaindiak euskal izentzat Zugaztieta onartu duen arren, Trapagarango Udalak La Arboleda gaztelaniazko izena soilik onartu du ofizialtzat.
Inguru naturala eta kokapena
Zugaztieta Trapagaran herriaren erdigunetik gutxi gorabehera bost kilometro mendebaldera dago. Bertara heltzeko,  BI-3755   errepide hartu behar da, eta Larreineta auzoa zeharkatu ondoren heltzen da Zugaztietara.
Auzoa muino baten gainean altxatu zen antzinako meategien ondoan. Meategiak lur-azpiko ibaien emariagatik urez bete ziren, eta gaur egun herriaren ondoan bi laku handi daude. Udalak, lakuen inguruan, aisialdirako gune bat egokitu du eta lakuan hainbat hegazti bizi dira gaur egun.
Historia
Meategiz inguraturiko auzoa izanik, berton Euskal Herriko langile mugimenduaren hastapenak aurki daitezke. Espainia mailako sozialismoak ere lehen pausoak hemen eman zituen, PSOE Espainiako Langileen Alderdi Sozialista alderdia eta Unión General de Trabajadores sindikatuaren sorrerarekin.
Zugaztieta izenaz ezagutzen denaren ingurunean, 1870 aldera, 400 pertsona bizi zirela badakigu. Hamarkada hartan, atzerriko konpainiek Trianoko mendien meatze-ustiapenari bultzada handia eman zioten, eta horren ondorioz biztanleria asko hazi zen. Langile asko behar zirela eta, Espainiako hainbat lekuetatik langile kopuru handia etorri zen. Jende-isuriaren ondorioz bi fenomeno gertatu ziren: alde batetik gure herriak handitu ziren, inoiz ez bezala; eta bestetik herri berriak sortu, meategien ondo-ondoan. Azken horren eredu da Zugaztieta meatze-herria.
Mendiz inguratutako ibar txiki batean 1877an sortu zen, eta auzune garrantzitsu zen jada. Hasera batean egurrezko etxolatzarrak eraiki ziren, meategien albo-alboan, ostatu premiari erantzuteko. Eraikin horiek behin-behinekoak izateko, bazegoen beste arrazoi bat ere, hots: edozein momentutan, meatze-ustiapenaren gorabeherak horrela aginduta, beharrezkoa izan zitekeen etxolatzarrak botatzea edo lekuz aldatzea.
Halaz eta guztiz ere, auzunea sendotzen joan zen. 1887an bi etxetatik bat harriz egina zen. 1911 urtean berriz 3000 pertsona bizi omen ziren bertan, eta herri nabarra zela zioten. Geroago hainbat ekipamendu sortzen dira bertan, herria ondo osatzen dutenak, horien artean: ospitalea, eskolak, asilo-babesetxea, eliza, ekonomatua, langile katolikoen biltokia, herriaren etxea, eta abar.
Ondarea
Hirigintzaren aldetik, sare-tankerako eskema jarraitzen du, plaza zentral baten inguruan. Plaza honen inguruan multzoa antolatzen da, eta bertan kokatzen dira herriaren zenbait ekipamendu: plazaren mutur gorenean San Salbador eliza; horren aurrez-aurre, musika kioskoa; eta sindikatuen etxeak, hala nola, Herriaren Etxea. Plaza luze hori lurzoruak duen malda pikoenaren noranzkoan luzatzen da. Kaleak berriz plazarekiko elkarzutak dira, maldaren sestra-kurbak jarraituz.
Momentu historiko hartako hiru etxe mota mantentzen dira, meatze-langileen etxeen erakusgarri direnak:
Demografia eta biztanleria
XIX. mendearen amaieran eta XX. mendearen hasieran, Zugaztieta, Trapagarango auzorik jendetsuena zen. Meatzaritzaren une gorenean, auzoan 3.000 lagun baino gehiago bizi izan zirela uste da. Meategietatik ateratako burdina gutxituz joan zen heinean biztanleria murrizten hasi zen eta XX. mendean zehar bosten batera murriztu da.
Garraiobideak
Larreinetako funikularra Trapagaran erdigunea Zugaztieta ondoko Larreineta auzoarekin batzen ditu eta herrira heltzeko garraio publiko nagusia da.
Jatorrian, funikularra Zugaztieta eta inguruetako meategietan lan egitera zetozen ehunka langileek eta meategietatik ateratako burdina haranaren behealdeko zamalekuetara eramateko erabiltzen zuten.
Kirolak
Auzoaren alboan, Gallartarako bidean, Meaztegi Golf zelaia dago. Bizkaiko Foru Aldundiaren jabetza da eta Severiano Ballesteros espainiar golfistak diseinatu zuen.
Gal (unitatea)
Gal edo galileo bat CGSko azelerazio unitatea da. Definizioz gal bat zentimetro bat segundo karratu bakoitzeko da.
Nazioarteko Unitate Sistemarekin alderatuta Gal 1 = 0,01 m/s2 da.
Lurraren grabitatearen balioa 976 eta 983 Galen artekoa da. Geofisikan miligal unitatea erabiltzen da lurrean dauden aldaketak neurtzeko.
Izena Galileo Galilei fisikariaren omenez jarri zen, bera izan baitzen lehenengoa Grabitatearen balioa neurtzen.
Ren
Ren, Antzinako Egiptoko mitologiari dagokionez, pertsona baten izena da, gizakiaren osagai izpiritualetako bat.
Ren hitza osatzen duen hieroglifoa, aho baten zeinua "R" eta uhin bat da "N". Hieroglifo honek, sinbolismo handia duela nahiko argi dagoela dirudien arren, ez da bere esanahia argitu, soilik fonetikoa izan daitekeena.
Ren, pertsona batek jaiotzean jasotzen zuen izena zen, baina aldatzen zihoana pertsona hori eboluzionatzen zihoan heinean, honela titulu berriak jasoz. Sarri, Renaren luzapena edo aldaketa, ohore ekintza bat zen, non, pertsonak, egindako zerbaitegatik edo gizarte baldintzaren batengatik onarpena jaso zezakeen.
Rena, pertsona bakoitzarentzako izen bakarra zen, gizakiak hor jarrai zezan ahalbidetzen zuena; hau, bere rena esaten zen bitartean, ez zela hiltzen uste baitzen, hau da, hildakoaren izena ahaztua ez zen bitartean. Honek, faraoiek eta eragin handiko beste pertsonaia batzuk, euren izena mantentzeko ahalegin handi horiek egitearen zergatia azaltzen du, behin eta berriz, eraikitzen zituzten monumentu, hilobi, dokumentuetan idatziz, eta, azaltzen du, baita ere, zergatik damnatio memoriaea zen hain zigor gogorra eurentzat.
Honela, Arnasen Liburuko zati batek, Hilen Liburutik datorren narrazio bat, izenak bizirik jarrai dezan jarraitu beharreko arau zehatzak ditu. Izenen batzuk, Akenaton faraoiarena kasu, inolako arrastorik utzi gabe ezabatuak izan ziren faraoia hil ondoren, faraoiak berak idatzi zuen toki guztietatik, arrazoiren batengatik, pertsona hauek Estatuaren etsaitzat hartuak izan baitziren, eta, beraz, ahaztearekin zigortzea merezi zutenak.
Hieroglifo idazkeran erabilitako kartutxoak, bere barnean idatzitako izena inguratzen duen soka baten irudikapen eskematikoak dira, betierekotasun osorako babestuz, irakurketan akatsik ez egiteko ere balio zuen, izena non hasi eta amaitzen den adieraziz.
Antzinako egiptoarrentzako, honako hauek ziren giza izpirituaren osagaiak: Ib, Ka, Ba, Aj, Ren eta Sheut
Rafael Murga Mugartegi
Rafael Murga Mugartegi (Bilbo, 1840ko maiatzaren 7a - Las Palmas Kanaria Handikoa, 1905ko uztailaren 9a) bizkaitar militar eta idazlea izan zen.
Biografia
Hirugarren Karlistaldian gudaroste liberalekin aritu zen. Arrigorriagako Guduan eta Bilboko setioan parte hartu zuen. 1896an jeneral izendatu zuten.
1900. urtean, J. B. Darricarrererekin batera, Hitztegi heuskara Frantziako eta Espainiako erderatarat itzulija argitaratu zuen Baionan. Euskal-Erria agerkarian argitaratu zituen bere lan aipagarrienak.
Suceava konderria
Suceava Errumania erdialdeko barrutia (judeţ-a) da, Moldavia eskualdean. Azaleraz 8.553 km² da. Barrutiko hiriburua izen bereko Suceava da, 105.865 biztanlekoa.
Biztanleria
2002. urtean 688.435 biztanle zeuden Suceava barrutian. Barrutiko biztanleriaren %96,3 errumaniarrak dira; ijitoak %1,3 dira; eta besteak osterantzeko jatorrikoak (ukrainarrak, poloniarrak, eslovakiarrak eta abar).
Hiriak
(2007ko biztanleria)
Udalerriak
(2007ko biztanleria)
Ari Aster
Ari Aster (New York, 1986ko uztailaren 15a) estatubatuar zinema zuzendari eta gidoilari a da. Ezaguna da batez ere Hérédité (2018) eta Midsommar (2019) beldurrezko filmak zuzendu eta idazteagatik eta The Strange Thing About the Johnsons (2011) film laburragatik.
Bizitza
Ari Aster 1986ko uztailaren 15ean jaio zen New Yorken. Aita musikari eta ama poeta ziren. Fedez judutarra da, eta bere haurtzaroa New York, Ingalaterrako Chester hiria eta Mexiko Berriaren artean eman zuen.
Nerabea zela, bideoklubetik alokatutako beldurrezko filmekin obsesionatu zen eta gidoiak idazten hasi zen. Arte Ederretako Masterra ezkuratu zuen Amerikako Zinema Institutuan.