cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bosques de Palermo
Hiriko toki honetan dago Galileo Galilei Planetarioa, eraikuntza oso berezia duena, hiru arkuk eutsitako esfera bat baita. Bere barnean egiten diren proiekzioetan, galaxiako planeta eta izarrak ikus daitezke.
Inguru honetan, Buenos Aireseko Lorategi Japoniarra, Buenos Aireseko Zooa eta Buenos Aireseko Lorategi Botanikoa ere daude, Italia Plazan amaitzen direnak, Palermo auzoaren erdian, Santa Fe Etorbidea izeneko etorbide tradizionalarekin, Olerkarien Lorategiaz gain, hantxe bertan dagoena, non, idazle ospetsuen eskultura garrantzitsuak ikus daitezkeen, William Shakespeare, Paul Groussac eta Alfonsina Storni, beste batzuen artean.
Calvin zikloa
Calvin zikloa fotosintesia egiten duten organismoek CO2-a finkatzeko erabiltzen duten bide metabolikoa da. Melvin Calvin kimikariak (1961eko Nobel Saria) aurkitu zuen 1949an. Kloroplastoen estrometan burutzen da, eta fotosintesiaren ilunpeko fasea osatzen du, argirik gabe burutzen dena.
Funtsean, fotosintesiaren argi-fasean sortzen diren ATP eta NADPH Calvin zikloaren bitartez erabiltzen dira CO2 finkatzeko eta glukosa eratzeko. Horretarako, baina, oinarrizko bi entzima behar dira: RuBisCO (Erribulosa Bisfosfato Karboxilasa Oxigenasa) eta fosforribulokinasa.
Zikloaren ekuazioa honako hau da:
6CO2 + 12NADPH + 18 ATP → C6H12O6P + 12NADP+ + 18ADP + 17 Pi
Zikloaren nondik norakoak
Zikloa hiru fasetan sailkatu ohi da:
Azpimarratu behar da Calvin zikloa ez dela ziklo itxia, alboko desbideratzeak dituelako, batez ere glizeraldehido-3-fosfatoaren mailan. Aipatu denez, molekula horrek glukosa sintetizatzen du, glukolisiaren hasierako urratsen alderantzizko bidea eginez.
Organismo fotosintetikoek ez ezik, fotosintesia garatzen ez duten bakterio autotrofo batzuek ere Calvin zikloa erabiltzen dute glukosa sortzeko.
Fikotoxina
Fikotoxinak (grekeratik, phykos, “alga”, toxikon, “toxina”) zianobakterioak eta alga eukariotoak barneratzen dituen " alga " izeneko talde polifiletikoak, gehienbat Dinophyta dibisioak, ekoizten dituen kimiko konplexu alelopatikoak dira, bidezidor metaboliko sekundarioetatik eratorriak direnak. Orokorrean, metabolito sekundario hauek ez dira kaltegarriak ekoizlearentzat, bai ordea izaki arrotzentzat; izan ere, haien funtzio nagusia harrapakari, bizkarroi eta leihatzaileen aurka egitea baita. Gehienak neurotoxinak dira.
Dinoflagelatuak dira fikotoxinen ekoizle nagusiak; hala ere, toxinak sortzen dituzten diatomeo, zianobakterio, haptofito eta errafidofizeoak bezalako alga-organismoak ere ezagutzen dira. Alelokimiko hauek kopuru txikietan ekoizten dira, hauen sintesiak gastu energetiko handia suposatzen baitu. Kontzentrazio jakinetan toxina hauek kalte ekologiko handiak sor ditzakete. Hau, baldintza eutrofikoetan sortutako bloom izeneko alga-loraldietan ematen da hain zuzen ere, non toxinak masiboki sintetizatzen diren, marea gorria fenomenoa sortuz esaterako. Fenomeno hauek betidanik gertatu arren, geroz eta ugariagoak dira klima aldaketaren ondorioz, tenperatura aldaketa baita hauek erregulatzen dituen faktoreetako bat, besteak argitasuna, gazitasuna eta uraren turbulentzia izanik. Efektuak zenbaitetan antzemanezinak izan arren, fitoplanktonaren banaketa geografikoa guztiz aldatzeko potentziala eduki dezakete. Gainera, fikotoxina hauek kate trofikoan pila daitezke, arrain, muskuilu eta bestelako itsaskien bidez gizakiraino iritsiz. Hala, haiek eragiten dituzten ondorioak oso kaltegarriak dira ekonomia, ingurumen eta osasun-arloetan.
Urtean 6000 biztanle izaten dira intoxikatuak, hilkortasun-tasa %1’5-ekoa izanik; hau handiagoa da arrain, itsas-ugaztun eta hegaztietan ordea.
Toxina diarreikoak
Europar Batasunean giza-kontsumoari dagokionez, muskuiluetan topa daiteken toxina hauen kontzentrazio maximoa erregulatuta dago, pektenotoxinena 1mg/kg-ko izanez. Beste azido okadaikoaren toxinen kontzentrazio maximoa aldiz, 100µg/kg dira.
Toxina paralizatzaileak
Saxitoxina bezala ezagutzen direnak Alexandrium, Gonyaulax, Gymnodinium eta Pyrodinium alga dinoflagelatu generoek sintetizatzen dituzte, baita zianobakterio batzuek ere, Oscillatoria generoak besteak beste. Ingeritu eta handik 5-30 minutura parestesia gertatzen da zenbait gorputz-ataletan; ezpain, aurpegi, beso eta hanketan besteak beste. Egoerarik larrienetan arnas-paralisia edo inkoordinazio motriza eragiteko gai dira eta %15-eko hilkortasun-tasa dute. Ezagutzen den lehen intoxikazioa Columbia Britaniarrean jazo zen, Vancouver kapitainaren espedizioko kideek muskuiluak ingeritu ondoren, 1798an.
Saxitoxinak hiru kategoriatan daude sailkatuta haien toxizitatearen arabera, altuenetik baxuenera hurrenez-hurren: karbamatoak, dekarbomoiloaren deribatuak eta N-sulfokarbomoiloak. Hauen mekanismoari dagokionez, Na+ ioien gurutzatzea ekiditen dute nerbio eta muskulu zelulen kanaletan; ondorioz, efektu neurologikoa emango da.
Europar Batasunak giza-kontsumora bideratutako itsaskietan onartzen duen paralisi-toxina kontzentraziorik handiena 800µg/kg dira.
Toxina kutaneoak
Palitoxinak Ostreopsis ovata dinoflagelatu espezieak ekoizten ditu batez ere. Azal-narritadura, sukarra eta arnasteko zailtasunak eragiten duten neurotoxinak dira eta kontaktu zuzen, elikagaien edo uraren zipriztinen inhalazio bidez kutsa daitezke.
Ziguatera
Nagusiki, ziguatoxina eta maitoxinek eragiten duten janari-intoxikazioari deritzo, palitoxinak eta azido okaidaikoa haren errudunak izan daitezken arren. Intoxikazio hau endemikoa da gune tropikal eta subtropikaletan, toxinak bertako koral-uharriekin osatuz sinbiosian bizi  diren dinoflagelatu espezieek ekoizten baitituzte, hauek arrainek irentsiz eta kate-trofikoan pilatuz, gizakia kutsatuz. Fikotoxina hauen bektore diren arrainei “arrain ziguato” deritzaie; besteak beste, barrakuda, lehoi-arrain, txitxarro eta itsasuge.
Gaixotasun honen sintomek zenbait astetatik hilabete batera iraun dezakete eta irentsitako toxina kantitatearen arabera aldakorrak dira: beherakoa, zorabioak, goragalea, tenperatura aldaketekiko sentikortasun altua, parestesia eta, kasurik larrienetan,  bihotz edo arnas-arazoak izanik ; hala ere, hauek eragindako heriotza-tasa oso baxua da, %0,1-1 artekoa delarik. James Cook kapitaina izan zen ziguatoxina bidezko intoxikazioaren lehen deskribapen klinikoa egin zuena 1774. urteko Kaledonia Berriko expedizio batean.
Larrekaritzaren aurkako efektuak
Fikotoxinek larrekaritza eragozten dute, larrekaria uxatuz, antzu bilakatuz edo haren heriotza bera eraginez. Esaterako, aldehido poliasegabeak dituzten diatomeotaz elikatzen diren kopepodoek erruten dituzten arrautzen eklosio-arrakasta baxuagoa da, aldehido hauen irensteak enbrioi-garapena gelditzen du eta. Horrek, diatomeoetaz elikatzen diren etorkizuneko kopepodoen populazioa murrizteko eta aldi berean, hainbeste diatomeo jaten ez dituzten kopepodoen biziraupena sustatzeko aukera emango du, algarentzat onuragarri izanez.
Hala ere, zenbait larrekariek mekanismo berriak garatu dituzte hauen aurka. Adibidez, sasitoxinak ekoizten dituen Alexandrium sp. toxigenikoa eta morfologikoki antzekoa den Alexandrium sp. ez-toxigenikoa bereizteko gai diren hiru kopepodo espezie ezberdin ezagutu dira. Espezie horiek Alexandrium sp. ez -toxigenikoa nagusiki larretzen dute, sasitoxina-ekoizlea saihestuz.
Efektu antimikrobianoak
Fikotoxinen ekoizpena oso baliagarria izan daiteke, bakterio parasitiko edota bakterio algizida heterotrofikoen aurka. Baita onddoen aurka ere, Amphidinium dinoflagelatu generoak anfidinola toxina antifungikoa sintetizatzen baitu.
Azido akrilikoak pinguinoen hesteetako mikrobiota inhibitzen duela ezagutu izan da. Kimiko hau Phaeocystales ordeneko algek sintetizatzen dute, zeintzuk "krill"-ek barneratzen baitituzte; eta krustazeo hauek pinguinoen dietan nagusi direnez, azido akrilikoa hegazti hauetan kontzentrazio altuetan pilatuko da. Konposatu honek bakterioen ekoizpena galarazten duela ondorioztatu izan da fitoplankton-agregatuak sortzen dituen egoeretan; itsas-elurra edo phaeocystis loretan alegia. Bestalde, azido akrilikoaren ekoizpenak bakterio arrotzak fitoplanktonetik urrun mantentzeko ere balio dezake kontzentrazio diluituagoetan.
Beste adibide gisa Pseudo-nitzschia multiseries diatomeoaren azido domoikoaren ekoizpena hobetzea lortu izan da, bakteria bat kultibo medioan barneratuz. Izan ere, bakteriarik gabeko P. multiseries medio anoxikoan, azido domoikoaren eraketa murriztuagoa zen bakterioa agertzen zen medioan baino. Hala, ondorioztatu da toxina diatomeoaren bakterioen aurkako defentsa dela.
Lehiakortasun efektuak
Fitoplanktonaren parte diren espezie multzo ezberdinak mantenugai kopuru murriztu berberagatik lehiatzen direnez, fikotoxina hauen ekoizpena fitoplanktoneko lehiakidekin akabatzeko ala elikagaien eremutik uxatzeko erabil liteke. Hona hemen adibide batzuk:
Prymnesium generoko zenbait espeziek nitrogeno edo fosforo kontzentrazio baxuen menpean dagoenean, lehiatzaileak hiltzen dituen fikotoxina batzuk sor ditzakete.
Alexandrium generoko beste zenbaitek bestelako fitoplanktonen hazkuntza erratioa murrizten duen toxinak sor ditzakete, fitoplankton komunitateen konposizioa aldatuz, espezie batzuen kopurua toxina hauen ondorioz murriztua izango baita.
Karenia brevis dinoflagelatuak sortutako exudatu kimikoak, lehiakide diren espezieen hazkuntza erratioa murrizten du. Kasu batzuetan heriotza eragin liezaieke, eraginkortasun fotosintetikoaren gutxipenaren edo mintzaren iragazkortasunaren handipena dela eta.
Euskal Herrian
Historia osoan zehar euskal kostaldean zenbait alga-loraldi egon dira, hauek ekoiztutako toxinen presentzentziak kostaldeko herritarren, zeintzuk garai batean batez ere arrantzari esker bizi baitziren, bizimodua bloom-ak irauten zuen bitartean kaltetuz.
Egungo kasurik berriena Donostiako kostan emandako 2021eko iraileko loraldia da, zeinaren protagonista Ostreopsis ovata alga dinoflagelatua izan baitzen. Espezie honek, nagusiki bentikoa izan arren, ur-azalera gora egiten du loraldietan, palitoxinak, hau da, azalean narritadura eragiten dituzten toxinak askatuz. Gertakariaren ondorioz, hiriko hiru hondartzetan bainatzea eragotzi zen zenbait egunez, Zurriola hondartza kaltetuena izanez. Honen harira, 2022. urtean, jaurlaritzak, Euskal Herriko Unibertsitateko (UPV/EHU) adituen laguntzaz, kontrol hobeak ezarri zituen Ostreopsis-en aurka, baita haien eboluzioa euskal kosta osoan zehar ikertu ere.
Iparraldean ere, urte berean, abuztuak 8an zehazki, Ostreopsis generoko beste alga batek ere, Ostreopsis siamesis-ek hain zuzen ere, hondartzen itxiera eragin zuen Biarritz, Bidarte, Getaria eta Donibane Lohizune udalerrietan. Hasiera batean ordea, erruduna O. ovata izan zela pentsatu zen.
António Ramalho Eanes
Antonio dos Santos Ramalho Eanes (Castelo Branco, 1935eko urtarrilaren 25a) portugaldar militar eta politikaria da. 1976-1986 bitartean Portugalgo presidentea izan zen.
Bizitza
Lisboako Unibertsitateko Zuzenbide eta Psikologia Fakultatean egin zituen ikasketak, eta eskola militarrean sartu zen 1950ean. Militar gisa, Macaon, Mozambiken eta Ginea Bissaun izan zen. Iraultza-gerran espezializatu zen Ikasketa Militar Garaien Institutuan, eta irakaspen horiek aplikatu zituen Ginea Bissaun egon zen denboran, 1969-1971 bitartean. 1974ko apirilaren 25ean, Krabelinen iraultza hasi zen egunean, Angolan zen, Armadaren Psikologia Ekintzako zerbitzuan lanean. Iraultzaren kariaz, Portugalera deitu zuten, hedabide sozialen batzordean parte hartzera. Handik gutxira, Vasco Gonçalves jeneralak telebista-administrazioko batzordearen lehendakaritza eta programen zuzendaritza hartzera deitu zuen, baina ez zuen luzaro iraun karguan, ezker erradikaleko organizazioen presioarengatik. Armadako buruzagitzara igaro zen teniente koronel gisa, eta iraultzaren batzordeko laguntza-zerbitzuetan parte hartu zuen.
1975eko abenduan mailaz igo eta jeneral izendatu zuten, Lurreko Armadako Estatu Nagusiaren Buruzagi gisa. 1976an Portugalgo Errepublikako lehendakari hautatu zuten, sozialista, kristau-demokrata eta sozialdemokraten laguntzarekin. 1986. urtera arte egon zen karguan. Gaur egun, eta agintaldia bete duten beste lehendakarien antzera, biziarteko kargua du Estatu Kontseiluan.
Turingo Egiptoar Museoa
Jatorria: Vitalino Donati
1760an, Vitalino Donatik, Turingo Unibertsitateko botanika irakaslea dena, Egiptora bidaiatzen du Carlos Manuel III.a Sardiniakoaren aginduz, Nilotik, Asuanetik haratago, flora eta faunaren aleak biltzeko xedearekin, momiak eta eskuizkribuak bezalako antzinatasunez gain. Bidaia honetan, hiru estatua lortuko ditu: Sekhmet jainkosarena, Ramses II.a faraoiarena eta Tiy erreginarena, hau, Amenofis III.aren emaztea zena. Itzultzean, Donatik, Italiara, beranduago Turingo Egiptoar Museoa bezala ezagutuko den Museo d'Antichitáko lehen txatalak izango diren 300 objektu baino gehiago eraman zituen.
Bernardino Drovettiren bilduma
Erosketarik handiena, 1824an egin zen, Egipton frantziar kontsula zen Bernardino Drovettik egiptoar antzinatasunen lehen bilduma erosi zuenean, hau, Karlos Felix Sardiniakoak erosiko du, 400.000 lira piamontetar ordainduta, eta mila txatal baino gehiagoz osatua zegoen, horien artean, ehun estatua handi, hilarri, sarkofagoak momiekin, papiroak eta hil objektu ugari; bilduman, Amenofis I.aren estatua erraldoia, eseritako Ramses II.aren bat, Tutmosis II.arena eta Turingo Errege Kanona nabarmentzen dira.
Jean-François Champollionek museo hau bisitatu zuen bertako papiro bilduma garrantzitsua ikertzeko, papiro hauek, hieroglifo idazkera deszifratzeko lehen pausoak ematen lagunduko dutelarik.
Tanzania
Tanzania, izen ofiziala Tanzaniako Errepublika Batua (United Republic of Tanzania; Jamhuri ya Muungano wa Tanzania), Ekialdeko Afrikako estatu burujabea da, Afrikako Aintzira Handien eskualdean dagoena. Iparraldean Kenya eta Uganda ditu, Indiako ozeanoa ekialdean, Ruanda, Burundi eta Kongoko Errepublika Demokratikoa mendebaldean, eta Zambia, Malawi eta Mozambike hegoaldean. 947.303 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 55,5 milioi biztanle zituen 2016an. Hiriburua Dodoma da 1974az geroztik, baina Dar es Salaam da hiri nagusia eta gune ekonomikorik garrantzitsuena.
Mugak
Tanzania Ekialdeko Afrikan dago, hego latitudeko 1° eta 12° artean, eta ekialdeko longitudeko 29° eta 41° artean. Ekialdean Indiako ozeanoarekin du muga; iparraldean, Kenya, Victoria aintzira eta Ugandarekin; mendebaldean, Ruanda, Burundi, Tanganyika aintzira eta Zambiarekin; eta hegoaldean, Malawi, Nyassa aintzira eta Mozambikerekin. Mafia, Pemba eta Unguja (Zanzibar) uharteak ere hartzen ditu herrialdeak. Denera, 1.424 kilometroko kostaldea du Indiako ozeanoaren bazterrean.
Eskualde naturalak
Rift Haranak zeharkatzen du Tanzaniako lurraldea, ipar-hego norabidea duten bi adarretan banatua. Mendebaldekoak herrialdearen mendebaldeko muga egiten du, eta Tanganyika eta Rukwa aintzira luzangak hartzen ditu bere baitan; ekialdeko adarrak, berriz, herrialdearen erdialdea gurutzatzen du, Kenyako mugako Natron aintziratik Mozanbikeko mugako Nyassa aintziraraino. Horiek horrela, hauek dira eskualde geografiko nagusiak:
Hidrografia
Tanzania, mendebaldea batez ere, Afrikako Aintzira Handien eskualdean dago. Hiru dira aintzira nagusiak: Natron, Eyasi eta Manyara, iparraldean, eta Rukwa, hegoaldean, dira beste aintzira aipagarri batzuk.
Ibai handirik ez dagoen arren, erdialdeko goi-ordokiak Afrikako hiru ibai-arro nagusien banalerroa eratzen du: Mediterraneokoa (Nilo), Atlantikokoa (Kongo) eta Indiako ozeanokoa (Zambezi). Herrialdeko ibai nagusiak, Ruvuma, Rufiji, Wami eta Pangani, Indiako ozeanora isurtzen dira. Luzeena Rufiji da, 600 kilometro ibilbidea egiten duena herrialdearen hegoaldean. Kagerak, berriz, Victoria aintziran du ahoa. Kalambo ibaian, Zambiako mugan, Kalambo ur-jauziak daude, Afrikako handienetakoak (221 metroko jauzia).
Basabizitza eta kontserbazioa
Historian zehar biztanleriaren dentsitate txikia izan duenez, dibertsitate biologiko handiko herrialdea da Tanzania. Parke eta erreserbetan ugaztun handiak bizi dira, hala nola, afrikar elefantea (Loxodonta africana), Burchell zebra (Equus quagga burchellii), Thomson gazela (Eudorcas thomsonii), altzelafoa (Alcelaphus buselaphus), ñu urdina (Connochaetes taurinus), jirafa (Giraffa camelopardalis) eta afrikar bufaloa (Syncerus caffer). Ugaztun harrapariei dagokienez, marradun hienak (Hyaena hyaena), likaonak (Lycaon pictus), lehoiak (Panthera leo), lehoinabarrak (Panthera pardus) eta gepardoak (Acinonyx jubatus) daude. Nilotar krokodiloak (Crocodylus niloticus) eta hipopotamoak (Hippopotamus amphibius) arruntak dira ibai eta aintzira bazterretan. 1.500 hegazti espezie baino gehiago behatu dira.
Independentziaren aurreko garaia
I-II. mendera arte, kuxtar herriak (jatorriz kaukasoarrak eta Etiopiako hegoaldetik helduak ziur asko) bizi ziren Tanganyikan, baina gaur egun lurralde horretako herri gehienak I. eta II. mendeetan Afrikako mendebaldetik ekialdera hedatu ziren bantuen ondorengoak dira. Zanzibar uhartediko biztanleak shirazi herrikoak ziren. I. mendearen bukaera aldera, arabiar eta indiar merkatariak sartu ziren, Tanganyikako kostaldean batez ere eta, pixkanaka-pixkanaka, egokituz joan ziren. XV. mendearen bukaera aldera, portugaldarrak heldu ziren, eta bi mendez (XVI-XVII. mendeetan), arabiarrek eta Omango agintariek bat egin eta bidali zituzten arte (XVIII. mendearen hasieran), haien mende egon ziren lurralde horiek. Portugaldarrak irtetean, Omango sultanaren eta arabiarren artean banatu zuten lurraldea. Omango sultanak uharteak eta kostaldea hartu zituen, eta arabiarrek Tanganikako barrualdea, merkataritzako bideak kontrolatzearren batez ere. Horiek egon ziren bitartean, espezia-, boli-, arma- eta esklabo-salerosketek indar handia izan zuten; merkataritza horri eustearren, 1832an Omango sultanak Zanzibar egin zuen bere erresumako hiriburu.
1891n, Erresuma Batuaren eta Alemaniaren artean banatu zuten Tanzania; Zanzibar eta kostaldea britainiarren protektoratu gisa geratu zen; Tanganikako barrualdea, alemaniarren mende. Lehen Mundu Gerra bukatzean, ordea, alemaniarren mende zegoena ere (Ekialdeko Afrika Alemana) britainiarrei eman zien Nazioen Elkarteak. 1946an, Nazioen Elkartea Nazio Batuen Erakunde bihurtu zenean, hark bere babespeko lurralde gisa hartu zuen Tanganika, eta tanganikarrei administrazioan esku gehiago uzteko eta burujabetasuna bideratzeko eskatu zion Erresuma Batuari. Erresuma Batuak bideratu zuen ardura-banaketa ez zegokion biztanleen banaketa etnikoari, Tanganyika African Association (TAA) kide eta aldeko gehiena zituen alderdia izan arren, europarrei eta asiarrei kargu gehiago eman baitzizkien. Alderdi horren helburua etnien eta britainiarren arteko bitartekotza egitea zen; xede politiko garbirik ez zuen.
Tanzania independentea
1954an, Julius Nyerere hautatu zuten TAAko lehendakari eta, haren eraginez, burujabetasunaren aldeko ideiak sartuz joan ziren alderdiaren barnean; aldi berean, izena ere aldatu zioten: Tanganyika African National Union (TANU). 1958ko hauteskundeetan oso emaitza onak izan zituen TANUk. 1961ean, zenbait tirabira izan ondoren, Tanganikari burujabetasuna ezagutu behar izan zieten britainiarrek. Zanzibarko Sultanerria britainiarren mende geratu zen 1963 arte. Tanganikak eta Zanzibarrek bat egin zuten 1963an, baina bakoitzak autonomia handia gordetzen zuela. 1967an, Nyerere lehendakari zela, TANU alderdiak bere helburua sozialismoa zela adierazi zuen Arushako deklarazioan, eta nekazariak komunitatetan biltzeko esperientzia jarri zuen abian. Handik hamar urtera esperientzia haren porrota onartu behar izan zuen, nekazari gehienak haren kontra baitzeuden.
1977an, Zanzibarko Afro-Shirazi Party alderdiak eta TANUk elkartzea eta alderdi bakar bat osatzea erabaki zuten, Chama Cha Mapinduzi (CCM) edo Iraultzaren alderdia hain zuzen. Alderdi bakar bilakatu zen hura, baina Zanzibarrek bere autonomia gordetzen zuen. Julius Nyerereren garaiko Tanzania Hegoafrikako apartheid-erregimenaren kontra, Rhodesia zuriaren kontra eta portugaldarren kolonialismoaren kontra agertu zen argi eta garbi. Bestalde, Tanzaniako gobernuak Frelimo-ri, Mozambikeko askapen-mugimenduari, laguntzen zion, eta baita Komoreetako Ali Soilihren eta Seychelleetako France-Albert Renéren erregimen progresistei ere. Kenyarekin eta Ugandarekin zituen harremanak hoztu egin ziren, eta Ekialdeko Afrikako Ekonomia Erkidegoa, britainiarrek sortua, desegin egin zen. 1981ean, muga-arazo bat zela-eta, Tanzaniako gudarostea Ugandan sartu zen, eta Idi Amin Dada presidentearen kontra egin zuen. Amin Dadak ihes egin behar izan zuen, nahiz eta Libiako gudarostearen laguntza zuen. Handik gutxira, antzinako lehendakari Milton Obote itzuli zen Kampalara. Baina Ugandara bidalitako gudarosteak eragin handia izan zuen estatuaren finantzetan. Hala, 1985ean Nyererek lehendakaritzarako hauteskundeetara ez aurkeztea erabaki zuen. Zanzibarko presidente Ali Hassan Mwinyi, CCMkoa, hautatu zuten presidente.
Artean Nyererek indar handia zuen alderdi bakarraren buruan, eta gogor kritikatu zuen bere ondorengoaren jarrera liberala. Hala eta guztiz ere, Ali Hassan Mwinyi berriro hautatu zuten presidente 1990eko hauteskundeetan. Dena dela, Zanzibarrekiko harremanak ez ziren onak, uhartediaren separatismoa indartzen ari baitzen. 1992an, alderdi-aniztasuna onartu zen eta Tanzania kontinentalean kristauen eta musulmanen arteko tirabirak gogortu egin ziren. 1995ean, CCM alderdiak eta Benjamin Mpaka hautagaiak erraz irabazi zituzten hauteskundeak. Zanzibarren, CCMko hautagai Seif Sharif Hamadek irabazi zuen, baina ez zion alde handia atera banaketaren aldekoa zen Fronte Zibiko Batuari. Salmin Amour gelditu zen, beraz, uharteko presidente; krisi politiko latzari eta oposizioari egin behar izan zien aurre presidente berriak.
1996an, 800 pertsona baino gehiago hil ziren, MV Bukoba itsasontzia Victoria lakuan iraulita. 1997an Tanzaniako presidente Benjamin Mpakak laguntza eskatu zien hainbat herrialderi, El Niño fenomeno meteorologikoak eragin izugarriak izan baitzituen Tanzaniako biztanleengan, eta hainbat eskualdetan biztanleek ezin zuten oinarrizko beharrak ase. 1998ko abuztuaren 7an, lehergailu indartsuek eztanda egin zuten Estatu Batuek Kenya eta Tanzaniako hiriburuetan zituzten enbaxadetan, Nairobin eta Dar es Salaamen. 258 lagun hil zituzten bonbek (213 Nairobin, 11 Dar es Salaamen), eta 5.000 gehiago zauritu. Washingtonek Osama Bin Laden islamista integristaren taldeari leporatu zizkion atentatuak. 2004ko Indiako ozeanoko lurrikarak eragindako tsunamiak 11 pertsona hil zituen Tanzaniako kostaldean. 2005ean, Jakaya Mrisho Kikwete hautatu zuten lehendakari. 2012ko uztailean, gutxienez 145 pertsona hil ziren Indiako ozeanoan Zanzibar uhartera zihoan ferry bat hondoratzean.
2015eko presidentetzarako hauteskundeetan, John Magufuli nagusitu zen. 2018ko irailean, Ukerewe eta Ukara uharteen arteko bidea egiten zuen MV Nyerere hondoratu zen Victoria aintziran; gutxienez 207 pertsona hil ziren ezbeharrean.
Politika
Errepublika presidentzialista da. Errepublikako presidentea estatuburu eta gobernuburu da. Bozketa zuzenaren bitartez hautatzen da, bost urteko agintaldirako. Lehen ministroak gidatzen du gobernuaren egunez eguneko jarduna. Ganbera bakarreko parlamentua du, Nazio Biltzarra (National Assembly; Bunge la Tanzania), 393 aulki dituena. Legebiltzarrerako hauteskundeak bost urtetik behin izaten dira.
Savignargues
Savignargues Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gard departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Tanzania
Banaketa administratiboa
2016tik, Tanzania 31 eskualdetan banaturik dago. Eskualdeak barrutitan banaturik daude.
Savignargues
Biztanleria
2007an Savignargues udalerrian erroldatutako biztanleak 199 ziren. Familiak 77 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 23 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 30 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Tanzania
Banaketa etnikoa
Jatorriari dagokionez, lauzpabost taldetan bereizi daitezke Tanzaniako biztanleak. Tanganyika aintziraren inguruko gehienak, jatorriz, bantuak dira, baina haiek ere 120 bat etniatan banatuta daude. Jende-kopuruari dagokionez, etnia nagusia sukuma da (biztanleen %12 inguru), baina horiek ia adina dira nyamwezi, hehe, haya eta makonde herrietakoak. Zanzibar uhartediko biztanle gehienak shirazi herrikoak dira. Arabiarrak, indo-pakistandarrak eta europarrak ere badira Tanzanian, eta kostaldean bizi dira ia denak.
Savignargues
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Tanzania
Hizkuntzak
Tanzania da swahili-hiztun gehien biltzen dituen herrialdea. Beste hizkuntza nagusia ingelesa da. Arabiera ere hitz egiten da Zanzibar eta inguruko uharteetan.
Savignargues
Etxebizitza
2007an 100 etxebizitza zeuden, 80 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 87 etxeak ziren eta 11 apartamentuak ziren. 80 etxebizitza nagusietatik 69 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 10 etxek hiru zituzten, 23 etxek lau zituzten eta 42 etxek bost zituzten. 70 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 35 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 41 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Tanzania
Erlijioa
Kristauak %61,4 dira, musulmanak %35,2, erlijio tradizionalen jarraitzaileak %1,8 eta erlijiorik gabeak %1,4 (2010eko zenbatespenak).
Ekonomia
Tanzaniako biztanleen %66,9k nekazaritzan lan egiten du (2014ko zenbatespena). Nekazaritzak gorakada handia izan zuen 1967-1997 bitartean; aldi horretan, herrietako nekazariak kooperatibetan biltzea bultzatu zen. Hauek dira merkataritzarako labore nagusiak: azukrea, kotoia, anakardoa, tabakoa, kafea, sisala, tea eta piretroa. Zuraren esportazioak beheraldia izan du. Hori bera gertatu da sisalaren salmentekin; antzina gai hori herrialdeko aberastasun-iturri nagusietako bat zen (48.000 tona 1980an eta 23.344 tona 2012an). Iltze-belarraren produkzioa ere asko jaitsi da 1980ko hamarkadaz geroztik, garai horretan Indonesia, herrialde inportatzaile nagusia, bere beharrak asetzeko adina iltze ekoizten hasi baitzen. Abere-hazkuntzak ere garrantzi handia du Tanzaniako ekonomian, behi-aziendak (21 milioi buru 2008an) eta ahuntz-aziendak (15 milioi buru 2008an), batez ere.
Tanzania Afrika beltzeko herrialde pobreenetako bat da. Mea-baliabideetan duen aberastasuna urria da; diamante-, urre- eta eztainu-meategi gutxi batzuk daude, eta ez dira oso emankorrak. Bestalde, industrializazio-maila oso apala da. Industria nagusiak hauek dira: ehungintza, elikagaiak, tabakoa, papera. Merkataritza-harreman gehienak India, Hego Afrika eta Txinarekin ditu. Garraiobideei dagokienez, burdinbide- eta errepide-azpiegiturak ez dira hain txarrak. Hiri nagusi gehienak Dar es Salaamekin eta elkarrekin lotuak daude burdinbidez eta errepidez, baina herri askotara ez dira iritsi. Portu nagusia eta nazioarteko aireportua Dar es Salaamen daude.
Savignargues
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 123 ziren, horien artean 96 aktiboak ziren eta 27 inaktiboak ziren. 96 pertsona aktiboetatik 87 lanean zeuden (51 gizon eta 36 emakume) eta 9 langabezian zeuden (3 gizon eta 6 emakume). 27 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Savignargues udalerrian 85 unitate fiskal zeuden, 203 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.676 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
2000. urtean Savignargues udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 510 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Nürensdorf
Nürensdorf Suitzako udalerria da. Zürich kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Imanol Hariñordoki
Imanol Hariñordoki (Baiona, 1980ko otsailaren 20a) lapurtar errugbi jokalari profesional ohia da, hirugarren lerroan jokatzen zuena. Section Paloise (1999-2004), Biarritz Olympique (2004-2014) eta Stade Toulousain (2014-2016) taldeetan aritu zen. Frantziako errugbi selekzioarekin 82 partida jokatu zituen 2002-2012 bitartean. Frantziako selekzioko eta mundu mailako errugbiko ikur izan zen. 2000ko hamarkadan, munduko hirugarren lerroko onenen zerrendan bere lekua egin zuen, Lawrence Dallaglio, George Smith, Richie McCaw eta Joe van Niekerkerekin batera.
Bi aldiz irabazi zuen Frantziako txapelketa (2005, 2006), eta lau aldiz Sei Nazioen Txapelketa (2002, 2004, 2007, 2010), hiru Grand Slam (2002, 2004, 2010) barne. 2011ko Munduko Errugbi Txapelketan bigarren postua erdietsi zuen.
Bizitza
Donibane Garazin igaro zituen haurtzaroa eta gaztaroa. Hamalau urterekin hasi zen errugbian aritzen, arauak jakin gabe. US Garaziko juniorrekin Frantziako txapeldun atera zen. 1999an egin zuen debuta errugbi profesionalean, Paueko Section Paloise taldean. 2004an iritsi zen Biarritz Olympiquera. Serge Betsen eta Thomas Lièvremontekin batera, Top14ko hirugarren lerro onenaren parte izan zen eta, bere bi taldekideek taldea utzi eta gero, Biarritzeren lider eta ikur bakar bilakatu zen.
Lapurdiko taldearekin Top14a bi aldiz irabazi zuen, eta 2012an European Challenge Cupa ere. Europako kopa handiak, Heineken kopak, bi aldiz ihes egin zion, ordea, 2006an eta 2010ean. Luzaz, taldeko beste lider batzuen gibelean gordeta egon zen. Jean-Michel Gonzalez, Serge Betsen, Thomas Lievremont, Jerome Thion… anitz ziren jokalari handiak, Biarritz handi hartan. Azken sasoietan, baina, aldagelan gero eta garrantzi handiagoa hartu zuen, eta taldeko kapitain bihurtu zen. Belaunarekin lanak izan zituen, eta 2014an errugbia uztekotan egon zen, Biarritz Olympique Bigarren Mailara jaistearekin batera. Baina orduan Stade Toulousain handiaren deia etorri zen, eta jarraitzea erabaki zuen. Beste bi urtez oso maila ona eman ondoren, 2016an hartu zuen erretiroa.
Euskal Herrian bakarrik ez, mundu osoan ere ospetsu egin zen Hariñordoki. Bernard Laporte hautatzailearen eskutik, Frantziako selekzioko ateak ireki zitzaizkion 2002an, eta bide oparoa egin zuen. Orotara hiru Munduko Kopa jokatu zituen, eta aldi oro selekzioko oinarrizko jokalaria izan zen. 2003an ospea hartu zuen nazioartean, Munduko Kopan bikain aritu eta gero. 2011n Ingalaterraren aurka finalerdian jokatutako partida handiak bikain itxi zuen bere nazioarteko ibilbidea. Sei Nazioen Txapelketan ere, aurkari kutunenak Irlanda eta Ingalaterra izan zituen. 82 aldiz aritu zen Frantziarekin, eta 65 puntu sartu zituen.
Pilar de Goiás
Pilar de Goiás Brasilgo udalerri bat da, Goiás estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Cléber Eduardo Arado
Cléber Eduardo Arado (São José do Rio Preto, 1972ko urriaren 11 - Curitiba, 2021eko urtarrilaren 2a) Brasilgo futbolaria izan zen.
Joan Ramirez Arellanokoa Gaztea
Joan Ramirez Arellanokoa Gaztea (?- Aljubarrotako gudua, 1385eko abuztuaren 14a) nafar-gaztelar noblea izan zen, Deikaztelu, Valtierra, Arriatzu eta Mendinuetako jauna izandakoa.
Joan Ramirez Arellanokoa Zaharra eta Venantzia Branc gurasoak zituen. 1365eko apirilaren 13an Karlos II.a Nafarroakoak handiki izendatu zuen. 1366 eta 1375 artean Gaztelako Adelantado Nagusiaren alaba zen Teresa Manrique ezkondu zuen. Nahiz eta 1376an Valtierra eta 1377an Arriatzu eta Mendietako jaurerriak eman zizkion, 1378an Joan Gaztelakoarekin zegoen honek Nafarroa inbaditu zuenean. Saldukeria honen ondorioz, Nafarroan zituen ondasun guztiak konkistatu zizkioten.
1383–1385eko Krisialdian gaztelarren alde parte hartu zuen, Aljubarrotako guduan hil arte.
Micropogonias altipinnis
Micropogonias altipinnis Micropogonias generoko animalia da. Arrainen barruko Sciaenidae familian sailkatzen da.
Kataluniar hasiera
Kataluniar hasiera, xakearen hasiera erdireki bat da. Honako hiru mugimendu hauek ezaugarri ditu:
1.d4 Cf6 2.c4 e6 3.g3
Hasiera honen asmoa erregearen aldean fianchettoa egitea da.
Hasiera hau 1920ko hamarkadan Savielly Tartakower poloniar xakelariak Sitgesko xake txapelketa batean sortu zuen.
Microphysogobio wulonghensis
Microphysogobio wulonghensis Microphysogobio generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Txakur-mihi
Txakur-mihia (Cynoglossum officinale) Boraginaceae familiako landare espeziea da, Europan jatorria duena
Herri sendagintzan hemorroideak, birikako gaitzak eta eztul kronikoa sendatzeko erabiltzen dute.
The Venetian Las Vegas
The Venetian Las Vegas, euskaraz Veneziarra Las Vegas, AEBetako Nevada estatuko Las Vegas hirian dagoen luxuzko hotel eta kasino bat da.
1999ean irekia eta 2003an zaharberritua izan zen.
Befana
Befana Italiako folkloreko pertsonaia da, emakume zahar bat haurrei opariak ematen dizkiena on Epifaniaren jai bezperan (urtarrilaren 5eko gauean) hala nola Olentzerok Euskal Herriko eguberrietan. Izenaren beraren jatorria Epifania terminoan bertan egon daiteke, batzuen ustez.
Befana irudikatzen ohi dute erratz baten gainean hegan, xal beltz batekin estalia, eta normalean, Olentzero bezalatsu, kedarrez edo ikatzez zikina, etxeetara tximiniatik jaisten omen denez.
Rukbat
Alpha Sagittarii (α Sagittarii, Alpha Sgr, α Sgr laburtua) edo Rukbat Sagittarius konstelazioan dagoen +3,97 itxurazko magnitudeko izar bat da. Alfa Bayerren izendapena daraman arren, ez da, inola ere, konstelazio honetako izarrik distiratsuena, baizik eta hamabosgarren distiratsuena. Bere izena, batzuetan Rucba bezala ere idatzia, arabierazko (ركبة) Ar-Rukbah izenetik dator, "belauna" esan nahi duena, arkulariaren gorputzean duen kokapena adieraziz. Alrami bezala ere ezagutzen da, "arkularia" esan nahi duena, konstelazio osoari erreferentzia eginez.
Gure eguzki-sistematik 170 argi-urteko distantziara, Rukbat B8V espektro motako eta 12370 kelvineko tenperatura efektiboko izar zuri-urdinxka bat da. Bere argitasuna gure eguzkiarena baino 112 aldiz handiagoa da. Bere diametroa gure eguzkiarena baino 2,3 aldiz handiagoa eta bere masa gure eguzkiarena baino 3 eta 3,2 aldiz bitartean handiagoa da. Bere metaltasuna gure eguzkiarenaren antzekoa da. Vegaren inguruan aurkitu denaren moduko hauts laino batek inguratzen du (disko formakoa seguruenik). Era berean, x izpien iturri ahul bat da.
Elsenheim
Elsenheim Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Elsenheim udalerrian erroldatutako biztanleak 796 ziren. Familiak 288 ziren, horien artean 60 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 32 bakarrik bizi ziren emakumeak), 84 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 132 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 319 etxebizitza zeuden, 298 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 247 etxeak ziren eta 72 apartamentuak ziren. 298 etxebizitza nagusietatik 215 bere jabearen bizilekua ziren, 79 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 14 etxek bi zituzten, 45 etxek hiru zituzten, 56 etxek lau zituzten eta 181 etxek bost zituzten. 248 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 93 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 179 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 541 ziren, horien artean 435 aktiboak ziren eta 106 inaktiboak ziren. 435 pertsona aktiboetatik 410 lanean zeuden (229 gizon eta 181 emakume) eta 25 langabezian zeuden (7 gizon eta 18 emakume). 106 pertsona inaktiboetatik 36 erretiraturik zeuden, 35 ikasten zeuden eta 35 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Elsenheim udalerrian 293 unitate fiskal zeuden, 821 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.279 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 33 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 margolaria, 1 zurgina, 2 iturginak eta 2 jatetxeak.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 kirol-denda zen.
2000. urtean Elsenheim udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 572 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Laghouat
Laghouat (الأغواط; ⵍⴰⵖⵡⴰⵟ) Aljeriako hiria da, izen bereko probintziako hiriburua dena. Hassi R'Mel gas-erreserbaren ondoan dago. XI. mendean sortua, 1852an frantziarrek hartu zuten.
El verano que vivimos
El verano que vivimos 2020ko Carlos Sedes galiziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.
Sinopsia
Isabel kazetaritzako ikasle bat da, eta Galiziako kostaldera iritsi berri da praktikaldia egitera. Hara iritsi eta berehala lanean hastea du helburu, baina ezarriko dioten lana ez da izango espero zuen hura... Hasieran aspergarria irudituko bazaio, ikerketa baterako abiagune batean bihurtuko da.
Cabañes de Esgueva
Cabañes de Esgueva Espainiako Burgosko probintziako Ribera del Duero eskualdean dagoen udalerria da. 2008ko datuen arabera 214 biztanle zituen 26,57 km²-ko azaleran.
Cottus specus
Cottus specus Cottus generoko animalia da. Arrainen barruko Cottidae familian sailkatzen da.
Peneothello sigillata
Peneothello sigillata Peneothello generoko animalia da. Hegaztien barruko Petroicidae familian sailkatua dago.
Microphysogobio yaluensis
Microphysogobio yaluensis Microphysogobio generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Nadine Salgado
Club Gimnasia Rítmica Donosti taldean aritzen da eta 2018an taldekako Espainiako Kopa irabazi zuen.
Marcio dos Santos Silva
Marcio dos Santos Silva, Mineiro (1969ko otsailaren 5a - ) Brasilgo futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kyoto Purple Sanga.
Montigny-lès-Cormeilles
Montigny-lès-Cormeilles Frantziako udalerria da, Val-d'Oise departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2007an 18.526 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Montigny-lès-Cormeilles udalerrian erroldatutako biztanleak 18.526 ziren. Familiak 6.228 ziren, horien artean 1.290 pertsona bakarrekoak ziren (572 bakarrik bizi ziren gizonak eta 718 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.465 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 2.719 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 754 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 12.783 ziren, horien artean 9.499 aktiboak ziren eta 3.284 inaktiboak ziren. 9.499 pertsona aktiboetatik 8.368 lanean zeuden (4.373 gizon eta 3.995 emakume) eta 1.131 langabezian zeuden (533 gizon eta 598 emakume). 3.284 pertsona inaktiboetatik 783 erretiraturik zeuden, 1.429 ikasten zeuden eta 1.072 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Montigny-lès-Cormeilles udalerrian 6.550 unitate fiskal zeuden, 19.109,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.698 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 643 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 6 janari enpresak ziren, 9 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 2 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 18 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 118 eraikuntza enpresak ziren, 176 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 58 garraio enpresak ziren, 30 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 27 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 16 finantziazio enpresak ziren, 23 higiezinen enpresak ziren, 68 zerbitzu enpresak ziren, 61 administrazio publikoko enpresak ziren eta 28 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 174 zerbitzu publikoetatik, 2 posta bulegoak ziren, 2 banku bulegoak, 10 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 autoeskolak, 19 igeltseroak, 23 margolariak, 13 zurginak, 18 iturginak, 20 argiketariak, 17 eraikuntza enpresak, 9 ile apaindegiak, 4 albaitariak, 24 jatetxeak, 6 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 60 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 3 supermerkatuak, 3 brikolaje denda handika, 5 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 7 okindegiak, 4 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 1 liburu denda zen, 9 arropa dendak, 3 etxerako tresna dendak, 2 elektrotresna dendak, 11 altzari dendak, 2 kirol-dendak, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 1 drogeria zen, 2 lurrin-dendak, 3 bitxi-dendak eta 1 lore-denda zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 5 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an 4 haur-eskola eta 7 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Montigny-lès-Cormeilles udalerrian 2 Bigarren Hezkuntza ikastetxe zeuden 1.033 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Rasmus Pedersen
Rasmus Lund Pedersen (1998ko uztailaren 9a) Danimarkako errepideko eta pistako txirrindularia da, gaur egun UCI Continental taldeko Restaurant Suri–Carl Ras ibiltzen dena. 2019ko UCI Pista Txirrindularitzako Munduko Txapelketan parte hartu zuen, brontzezko domina irabaziz. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokion, zilarrezko domina lortu zuen taldekako jazarpen proban.
Rio Preto da Eva
Rio Preto da Eva Brasilgo udalerri bat da, Amazonaseko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Zbrašín
Zbrašín Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 359 biztanle ditu eta 12.75 kilometro koadroko azalera. Lounyko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1222 urtean egin zen.
Barbaro Wolkoff jauregia
Barbaro Wolkoff jauregia (Palazzo Wolkoff)  Veneziako Dorsoduro auzoan dagoen eraikin historikoa da, Italian. Veneziako Ubide Handiaren aurrez aurre kokatuta, Palazzo Dario eta Salviati jauregi artean dago. XV. mendekoa da.
Historia
Jatorrizko eraikina Veneziako eta Bizantzioko arkitekturaren arauen arabera eraiki zen, Venezian urte haietan modan zegoena. XV. mendean eraberritu zen, moda arkitektoniko gotiko berriaren elementu formalak gehituz. 1894an, Eleonora Duse aktorea eraikinaren azken solairuan bizi izan zen, eraikina erosi zuen Alexander Nikolaevitx Wolkoff-Mouromtzoff aberats errusiarrak gonbidatuta.
Deskribapena
Jauregia ia osorik adreilu gorriz eraiki zen. Fatxadan deigarria da garapen bertikala, beheko solairua, behegaina, solairu noblea eta goiko solairuak bikain banatzen baititu. Dekorazio-elementuen aniztasunak zaildu egiten du estilo eta garai jakin bati atxikitzea.
Cottus spinulosus
Cottus spinulosus Cottus generoko animalia da. Arrainen barruko Cottidae familian sailkatzen da.
Sugegorri-belar
Sugegorri-belarra (Echium vulgare) Borrajinazeoen familiako landare iletsua da. Zurtoin zuzena du, hostoak lantza itxurakoak, kolorez berde argiak eta txandaka antolatuak. Loreak elkarri erantsitako bost hosto urdin moreantzez eratuak ditu. Oso iparraldeko lurraldeetan izan ezik Europa guztian hazten da.
Steve Miller
Steven Haworth Miller (Milwaukee, Wisconsin, 1943ko urriaren 5a) estatubatuar abeslari eta gitarra-jotzailea da, Steve Miller Bandako liderra.
Diskografia
Steve Miller Band
Micropogonias ectenes
Micropogonias ectenes Micropogonias generoko animalia da. Arrainen barruko Sciaenidae familian sailkatzen da.
John Lyng
John Daniel Lyng (Trondheim, 1905eko abuztuaren 22a - Bærum, 1978ko urtarrilaren 18a) norvegiar politikaria izan zen. Norvegiako lehen ministroa izan zen 1963an.
Danimarkan eta Alemanian ikasi zuen eta abokatu gisa lan egin zuen. Bigarren Mundu Gerran Alemaniaren okupazioaren aurkako Norvegiako Erresistentziako kide izan zen.
Hasieran Alderdi Liberaleko kide izan zen eta 1938an Alderdi Kontserbadorera aldatu zen. 1945ean aukeratu zuten lehen aldiz Legebiltzarreko kide. 1963ko abuztuan koalizio gobernu bateko lehen ministro izatea lortu zuen. Alderdi Sozialistak gidatu gabeko lehen gobernua izan zen 28 urtean. Hilabete geroago sozialistek gobernua berreskuratu zuten. Gerora, Kanpo Arazoetako ministro izan zen Per Bortenen gobernuan, 1965 eta 1970 artean.
Justizia eta Garapenaren Alderdia (Turkia)
Justizia eta Garapenaren Alderdia (Adalet ve Kalkınma Partisi), Turkiako alderdi politiko kontserbadorea da.
Abdullah Gül eta Recep Tayyip Erdoğanek sortu zuten 2001ean islamismo moderatuaren tradizioan. Harrezkero, herrialdeko hauteskunde orokor guzitak irabazi ditu eta parlamentuko gehiengo osoa baliatzen ari da herrialdeari buruz daukan ikuspegia inposatzeko: adierazpen askatasuna eta biltzeko askatasuna mugatu, kurduak eta ezkertiarrak zapaldu, eta abar.
Oberembrach
Oberembrach Suitzako udalerria da. Zürich kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Zbraslav
Zbraslav Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1,259 biztanle ditu eta 8.97 kilometro koadroko azalera. Brno-Landako barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1374 urtean egin zen.
Yasunari Hiraoka
Yasunari Hiraoka (平岡 靖成, 1972ko martxoaren 13a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kyoto Purple Sanga, Nagoya Grampus Eight eta Omiya Ardija.
Peneothello cryptoleuca
Peneothello cryptoleuca Peneothello generoko animalia da. Hegaztien barruko Petroicidae familian sailkatua dago.
Sacy (Yonne)
Sacy Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak