cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arran uhartea
Gaelera
1901eko erroldak gaelera hiztunak %25-49 artean kokatzen ditu ekialdeko zatian, eta %50-74an mendebaldean. 1921erako populazioaren %25etik behera jeitsi zen gaelera hiztunen kopurua eta 1931ean %13a baino ez zen. 2011an %3a baino ez zen gaelera hiztuna.
Gehigarri (Mozilla)
Gehigarriak software moduluak dira Mozilla aplikazio nagusiekin txertatzeko. Firefox edo Thunderbird aplikazioek milaka gehigarri dauzkate. Hiru mota daude: hedapenak, gaiak (itxurak), pluginak eta hiztegiak.
Gehigarriak, milaka izanik, multzoka eskaintzen dira. Badaude erabiltzaileari pribatutasun edo segurtasun handiagoa eskaintzen dizkioten gehigarriak, badaude informazioa eskaintzen dutenak (esate baterako, non daukan ostatua zerbitzu ematen ari zaigun webgunea), badaude deskargak egitea errazten duten gehigarriak, publizitate iragarkiak iragazten dutenak, cookieak ezabatzen dituztenak, etab.
Euskaraz
Badaude euskaldunentzat interes berezia duten zenbat Mozilla gehigarri. Esaterako, eskuineko pantaila argazkian Itzuli+ gehigarria ikusten da.
Hainbat hizkuntzatako hiztegi eta euskarazko hiztegiak azkar erabiltzeko aukera ematen du Euskalbar gehigarriak. Lehen hitza euskaraz gehigarriak gure nabigatzailean ezarriz gero, bizpahiru hizkuntzatan dauden webgune atarietan gure hizkuntza gustukoena, aldez aurretik, euskara dela adierazteko balio du.
Xuxen gehigarria gure Firefox nabigatzailean Xuxen aplikazioa gehigarri baten bidez txertatuz gero, orrazketa ortografikoa berehalakoan egin daiteke nabigatzailea dela medio idazten diren testuetan.
Gehigarriak Software librea izanik, hizkuntza paketeak edozein hizkuntzatara itzul daitezke.
Beast (Marvel Comics)
Bere ahalmenak honakoak dira: hatzamar zorrotza; gizakizgaindiko indarra; gizakizgaindiko arintasuna; gizakizgaindiko abiadura; genio baten intelektua.
Zinema
Zineman Steve Bacic, Kelsey Grammer eta Nicholas Hoult aktoreek antzeztu dute.
Itzaltzuko zubia
Itzaltzuko zubia Zaraitzu ibaxako Itzaltzu udalerrian Erdi Aroko harrizko zubi bat da, Anduña ibaiaren gainean.
Hato Mayor probintzia
Hato Mayor probintzia (Provincia de Hato Mayor) Dominikar Errepublikako probintzia bat da. 1.329,29 km²ko azalera du eta 2014ko estimazioen arabera 103.032 biztanle zituen. Hiriburua Hato Mayor del Rey da.
Buckingham konderria (Virginia)
Buckingham konderria (Buckingham County) Virginiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Buckingham da. 2010eko zentsuaren arabera 17,146 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Buckingham konderriak 15,114 kilometro koadro ditu. Horietatik 101 ura dira. Beste 15,013 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 11,34 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 17,146 pertsonetatik 10,782 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 288 dira. 5,979 beltzak edo afroamerikarrak. 44 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 63 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 17 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 260 pertsonek kokatzen zuten.
Liolaemus espinozai
Liolaemus espinozai Liolaemus generoko animalia da. Narrastien barruko Liolaemidae familian sailkatuta dago.
Vyšná Myšľa
Vyšná Myšľa Eslovakiako udalerri bat da, Košice-okolie barrutian kokatuta. 8,87 km²ko azalera du eta 969 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1270. urtekoa da.
Mirta Díaz-Balart
Mirta Francisca de la Caridad Díaz-Balart Gutiérrez (Habana, 1928ko irailaren 30a)
Biografia
Gurasoak América Gutierrez eta Rafael José Díaz-Balarten zituen. Aita, Kubako politikari ospetsua izan zen, baita Banes hiriko alkatea ere.
Filosofia ikasi zuen Habanako Unibertsitatean, eta bertan ezagutu zuen Fidel Castro. Bikotea 1948an ezkondu eta urte bat geroago seme bat izan zuten, Fidel Castro Díaz-Balart. Zazpi urte geroago dibortziatu ziren, 1955ean, Castro erbestean zegoen bitartean.
Mirta 1956an ezkondu zen berriro, ordukoan Emilio Núñez Blancorekin, zeinekin Mirta Núñez alaba izan zuen.
Kubako gerrillaren garaipenarekin, familia Madrilera joan zen bizitzera. Gerora, Mirta Kubara itzuli zen.
Zistizerkosi
Zistizerkosia teniasi mota bat da, txerri-tenia zestodoak eragiten duen bizkarroi-gaixotasuna. Taenia solium txerriak eta gizakia parasitatzen ditu.
Aipatutako zestodoaren zistizerkoak (hots, bere larbak) dira gaitzaren eragileak. Zistizerko horiek infektatutako pertsonaren ehunetan kokatzen dira, eta gaitza larria izan daiteke bizkarroiaren larbak organo garrantzitsuak (burmuina, gibela...) kolonizatzen baldin badituzte.
Infekzioa gorozki aho-bidetik burutzen da, hots, infektatutako pertsona baten hondakin fekalek (bizkarroien arrautzak dituztenak) beste pertsona bat kutsatzen dutenean, honek kontaktuan sartzean hondakin fekal horiekin. Teniasien aldean (behien haragi kutsatua jaterakoan harrapatzen direnak), zistizerkosian gaitz akutua ez da harrapatzen animalien (txerrien edo basurdeen) haragia kontsumitzerakoan, arrautzak dituzten giza-hondakin fekalek janariak edo urak kutsatzen dituztenean baizik. Arrautzak hesteetako traktuan zabaltzen dira, eta larbak hesteetako hormak zeharkatzen dituzte eta odolaren bidez gorputzean barrena hedatzen dira; modu horretan kisteak ehun askotan koka daitezke.
Txerri-teniak txerrien bizkarroi ere bada. Gizakiak infektatutako txerri edo basurdeen okela jaten duenean bizkarroiaren larbak hesteetara heltzen dira, tenia helduak bertan agertuz hilabete batzuen buruan. Kasu honetan zistizerkosia ez da garatzen. Baina infektatutako pertsona horrek teniaren arrautzak kanporatzen ditu gorozkiekin. Gorozki-aho bidetik transmisioa osatzen baldin bada, hau da, kutsatutako hondakin fekal horiek beste pertsona batek bereganatzen baditu (ur edo janarien bidez), bigarren pertsona horrek zistizerkosia garatuko du.
Zistizerkoasiaren kasu gehienak higiene baldintza kaskarrak dituzten herrialde azpigaratuetan agertzen dira. Gaitza oso bitxia da Euskal Herrian. Profilaxirik onena ur eta janarien kutsapen fekala ekiditean datza.
Taeniaren kisteak giharretan kokatzen direnean gaitza asintomatikoa da gehienetan. Haatik, organoak kolonizatzen dituztenean zistizerkoasiak sintoma ugari sor dezake,kaltetutako organoaren arabera.
Cibla udalerria
Cibla udalerria (Ciblas novads) Letoniako udalerri bat da. 510 km²ko azalera du eta 2018ko datuen arabera 2515 biztanle zituen. Udalerriko hiriburua Blonti da.
Erruminazio
Erruminazioa pertsona batek berarekiko arrotzak balira bezala bizi dituen uneko egoera edo gaien inguruan behin eta berriz gogoeta egitera daraman nahasmendu psikikoa da. Mentalki osasuntsuak diren pertsonengan eta nahasmendu motaren bat duten pertsonengan gertatzen da erruminazioa, baina azken horietan intentsitate handiagoz gertatzen da eta bere egoera larriagotu dezake eta bulkaden kontrolaren nahasmendu bilakatu.
Desmodontinae
Saguzar banpiroak (Desmodontinae) azpifamiliako espezieak, Erdialdeko eta Hego Amerikan aurkitzen diren saguzarrak dira. Hematofagoak dira, hau da, odolez elikatzen dira.
Kateko langile
Kateko langilea edo Lineako langilea produkzioko lan ingurune batean kontratatutako eskuzko langilea da, bere jarduera egun osoan zehar jarduera bakar batera dedikatzen da, lana amaitzeko denbora nahikoa izan dezan material kopuru handian oinarrituta. Pertsona hori erakunde batean (handia edo txikia) produktu baten fabrikazioan laguntzeaz arduratzen da, eta erakunde horiek lineako produkzio-sistema dute, hortik dator merkataritzari ematen zaion izena.
Urteak joan ahala, ofizio hau egiten dutenen kopurua gutxitzen joan da baina ez da inoiz desagertuko, gizakiaren eskua beti beharrezkoa izango delako edozein lan ingurunetan. Egia da gero eta makina gehiagok lantegi bateko jarduera kopuru handiagoa ordezkatzen dutela, eta horrek are garrantzitsuagoa bihurtzen du lan mota horiek existitzen jarraitzea; kalitatearen kudeaketarako edo giza irizpideak burutzea eskatzen duen jarduera egiteko, ezinbestekoa izanik produktu bat, gaur egun ditugunak esaterako, merkatura atera eta kontsumitzaileen beharrak asetzeko. Laneko tresna desberdinak erabil ditzakete enpresaren izenburuaren eta fabrikatu edo muntatu beharreko produktuaren arabera; hala ere, kasu gehienetan eskuzko lana dakar.
Merkataritzaren ezaugarriak
Lineako langile baten zereginak lantegi bateko produkzio-lerroan garatzen dira; bertan fabrikatzen den produktuaren arabera, linearen langileak ziurtatzen du jarduera hori entregatu beharreko produktuak eskatzen dituen kalitate arauak betetzen dituela. Aipatu behar da lineako langile batek egin ditzakeen jarduera ugari daudela, baina garrantzitsuena beste produktu batzuetan erabili beharreko lehengaia eraldatzea da, makinekin batera lan eginez.
Lanbide eta ofizio guztietan bezala, zientzia edo arte gisa har daitezkeen jarduerak burutzen dira, zientziak dira ezagutza neurgarri eta irakaskuntzaren bidez eskuratzen direnak; trebetasunak edo arteak ez dira neurgarriak eta ikasgarriak ez diren ezagutzak. Merkataritza behar bezala garatzeko beharrezkoak diren zientzia eta trebetasunen zerrenda posible bat izango litzateke:
Ossancora fimbriata
Ossancora fimbriata Ossancora generoko animalia da. Arrainen barruko Doradidae familian sailkatzen da.
Plein Soleil
Plein Soleil (euskaraz 'Eguzki osoa') 1960ko René Clément frantziar zinema zuzendariaren thriller psikologiko filma bat da. Bertan, Alain Delon, Maurice Ronet eta Marie Laforêt aktoreek antzeztu zuten. Patricia Highsmith idazlearen Ripley trebea eleberrian oinarritua dago.
Argumentua
Tom Ripley (Delon) estatubatuarra Italiara doa, Philippe Greenleaf (Maurice Ronet) laguna etxera itzultzeko eta aitaren negozioetan sartzeko konbentzitzeko asmotan. Philippek ez du itzultzeko asmorik eta biek luxuzko bizitza izango dute Italian.
Aseraggodes kimurai
Aseraggodes kimurai Aseraggodes generoko animalia da. Arrainen barruko Soleidae familian sailkatzen da.
Dirksland
Dirksland Herbehereetako Hego Holanda probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 8.439 biztanle zituen.
Turdoides hypoleuca
Turdoides hypoleuca Turdoides generoko animalia da. Hegaztien barruko Leiothrichidae familian sailkatua dago.
Luzein
Luzein Suitzako udalerria da. Grisonia kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Jacuí
Jacuí Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Luzein
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Alain Colmerauer
Alain Colmerauer (Carcasona, 1941eko urtarrilaren 24a – Marseilla, 2017ko maiatzaren 12a) informatikari frantses bat izan zen. Aix-Marseille Unibertsitatean irakaslea Izan zen, eta logikan oinarritzen den Prolog programazio-lengoaiaren sortzailea. Carcasonan jaio zen. Grenobleko Institutu Teknologikoan graduatu zen, eta Grenobleko Ensimag-en lortu zuen doktoretza.
Karrera
Colmerauerrek 1967-1970 urteak Montrealeko Unibertsitatean eman zituen irakasle laguntzaile gisa, bertan sortu zituen Q-Sistemak, hizkuntz teknologiako formalismo lehenetako bat itzulpen automatikoko TAUM-METEO prototipoaren garapenean erabili zena. 1984an Prolog III programazio-lengoaia garatu zuen, eta murrizketen bidezko programazio logikoa arloaren sortzaile nagusietako bat izan zen.
Colmerauer 1970an irakasle elkartu plaza bat lortu zuen Aix-Marseille Unibertsitatean Luminy herrian. 1979an katedraduna bihurtu zen. 1993tik 1995era, buru izan zen Marsellako Informatika-Laborategian (LIM). 2006an erretiroa irakasle emeritu gisa hartu zuen arren, jarraitu zuen kide bat Luminyko adimen artifizialeko taldean kide moduan.
Hainbat sari irabazi zituen, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina,-ko Erregio-Kontseilukoa, 1985ean Michel Monpetit Saria, Frantziako Zientzien Akademiako a. 1986an, Ohorezko Legioko zaldun izendatu zuen Frantziako Gobernuak. Adimen Artifizialeko American Association elkarteko kide bihurtu zen 1991ean, eta ACP Ikerketa Bikaintasun Saria jaso zuen 2008an (Printzipioak eta Murrizketen bidezko Programazio-Praktikak). Frantziako Zientzien Akademiako korrespontsala ere izan zen Matematika arloan.
El Pont d'Armentera
El Pont d'Armentera Kataluniako udalerria da, Alt Camp eskualdean eta Tarragonako probintzian dagoena. 21,65 km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 620 biztanle zituen.
Hermanas Mirabal probintzia
Hermanas Mirabal probintzia (Provincia de Hermanas Mirabal) Dominikar Errepublikako probintzia bat da. 440,43 km²ko azalera du eta 2014ko estimazioen arabera 121.887 biztanle zituen. Hiriburua Salcedo da.
1934ko Frantziako Tourra
1934ko Frantziako Tourra txirrindularitza Itzuli Handi honen 28. edizioa izan zen. 1934ko uztailak 3 eta 29 artean ospatu zen, 23 etapatan banatutako 4363 kilometroko ibilbidearekin, garailea izan zen Antonin Magnek, hala bere bigarren Tourra irabaziz, batez beste 30,36 kilometro orduko abiaduran bete zituenak. 23 etapa horietatik hogeita batgarrena bi sektoretan banatuta egon zen.
60 txirrindularik hasi eta 39k amaitu zuten proba, lehen aldiz erlojupeko bat ospatu zelarik.
Antonin Magnek maillot horia ia proba osoan zehar jantzi zuen, lehenengo etapan izan ezik, non 1933ko Frantziako Tourraren garailea izan zen Georges Speicherrek jantzi zuen.
Irving Wallace
Irving Wallace (Chicago, 1916 martxoaren 19a - Los Angeles, 1990eko ekainaren 29a) estatubatuar idazle eta gidoigilea izan zen. Egunkarietan hasi zen kontakizun laburrak eta erreportajeak idazten. 1972an Literaturako Nobel saria jasotzeko hautagaietako bat izan zen, The Prize (Saria) eleberriarengatik. Wallaceren literatura-lana kontakizunez eta fikziozko osagaiez osatutako erreportajeek osatzen dute, eta denetan, inguru soziologikoaren azterketa xehea eginez, giza psikologia aztertzeko joera ageri du. Guztira hogeita hamahiru liburu argitaratu zituen. Haietako asko beste hizkuntza askotara itzuli dira, eta batzuk zinemara ere eraman dituzte: The West Pint History (1950), Split Second (1953), Meet Me at the Fair (1953) eta The Big Circus (1959). Bere libururik arrakastatsuena The Chapman Report (1960, Chapman txostena) izan zen, giza sexualitateari buruzko eleberri-galdekizuna. Beste lan nagusi batzuk: The Man (1964, Gizona), The Seven Minutes (1969, Zazpi minutuak), The Nympho and Other Maniacs (1971, Ninfomania eta beste mania batzuk), The Word (1972, Hitza), The Miracle (1984, Miraria) eta The Guest of Honor (1989, Ohorezko gonbidatua).
Colosteidae
Colosteidae Tetrapodaen antza duen Karboniferoko ornodun familia bat izan zen.
Harremanak
Swartzek 2012an eginiko ikerktaren arabera, Colosteidae eta beste oinarrizko tetrapodo batzuen arteko harremana hau izango litzateke.
Jabier Oteiza
Jabier Oteiza Artsuaga, pilota arloan Oteiza deituraz ezaguna (Zarautz, Gipuzkoa, 1983ko abuztuaren 22a) esku huskako pilotari profesional ohia da. Atzelari jokatzen zuen, Asegarce enpresarekin. Estatistika ofizialek diotenez, 1,89 m luze da, eta 85 kg pisatzen zuen. Estreinako partida 2006ko ekainaren 17an jokatu zuen, Zarauzko Aritzbatalde pilotalekuan. 2011ko abenduan, enpresak ez zion kontratua berritu. Goi mailako industria ingeniaria da.
Telestes fontinalis
Telestes fontinalis Telestes generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Almócita
Almócita Almeriako udalerria da, Alpujarras izeneko eskualdekoa. 2006an 167 biztanle zituen.
Dorotea Danimarkakoa, Brunswick-Lüneburgeko dukesa
Dorotea Danimarkakoa (Kolding, 1546ko ekainaren 29a - Celle, 1617ko urtarrilaren 6a) Brunswick-Lüneburgeko dukesa izan zen 1561etik 1592ra Gilen Brunswick-Lüneburgekoarekin ezkondu eta gero. Bere seme Jurgiren erregentea izan zen 1592tik 1596ra.
Dorotea Kristian III.a Danimarkakoa eta Dorotea Saxonia-Launburgekoaren alaba txikiena zen. Gilenekin ezkondu zen 1561eko urriaren 12an. Bere senarraren heriotzean, 1592an, bere semearen erregente bilakatu zen. Bere senarraren kontseilariez mesfidati, erregente oso gaia zela erakutsi zuen.
Inajá (Paraná)
Inajá Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Jon Eizmendi
Jon Eizmendi Goiburu (Hernani, 1970) gipuzkoar bertsolaria da.
Ibilbidea
Gipuzkoako Eskolarteko Txapelketa irabazi zuen txikitan eta 1990ean Lizardi saria irabazi zuen. Bertsolari Txapelketa Nagusian eta Gipuzkoako Txapelketan hartu zuen parte. Gaur egun Bilbon bizi da.
Colossus (Marvel Comics)
Colossus, euskaraz Koloso, jaiotzez izenez Piotr "Peter" Nikolaievitch Rasputin, Marvel Comics komiki argitaletxearen superheroi bat da eta X-Men superheroi taldeko kideetako bat. Len Wein eta Dave Cockrumk sortu zuten eta lehenbiziko aldiz Giant-Size X-Men komiki aldizkariaren 1. zenbakian agertu zen (1975eko maiatza). Lanbidez margolari, ikasle eta nekazaria da.
Carius metodo
Carius metodoa konposatu kimikoen sufrea eta halogenoak kuantitatiboki neurtzeko usatzen da kimika analitikoan. Georg Ludwig Carius kimikari alemanak asmatu zuen.
Colossus (Marvel Comics)
Bere ahalmenak honakoak dira: bere larruazala altzairu organikoan bilaka dezake, horrek gizakiazgaindiko indarra eta erresistentzia ematen dizkio.
Zinema
Zineman Daniel Cudmore eta Stefan Kapičić (ahotsa) aktoreek antzeztu dute.
Carius metodo
Halogenoak detektatzeko konposatu organiko baten masa jakin bat azido nitrikotan berotzen da zilar nitratoaren aurrean ziligatutako beira gogorreko hodi batean; hots, Carius-en hodian. Konposatuaren karbono eta hidrogenoa hurrenez hurren karbono dioxido eta ur bihurtzen dira oxidazioz. Halogenoek dagokien zilar-haluroa eratzen dute. Nahastea iragazi ikuzi eta lehortu ondoren pisatuz jakiten da zenbat halogeno zegoen laginean.
Sufrearekin ere berdintsu egin daiteke, baina zilar nitrato erantsi gabe. Sufreak azido nitrikoarekin erreakzionatzean azido sulfurikoa eratzen du zeinak bario sulfato disolbaezina eratzen duen bario kloruroa eranstean.
Vyšný Klátov
Vyšný Klátov Eslovakiako udalerri bat da, Košice-okolie barrutian kokatuta. 17,84 km²ko azalera du eta 442 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1332. urtekoa da.
Txirrindularitza Olinpiar Jokoetan
Txirrindularitza Olinpiar Jokoetan lehen ediziotik egiten da (Atenas 1896). Mosku 1980ra arte, gizonezkoek bakarrik parte hartu ahal izan zuten, bai errepideko zein pistako ekitaldietan; Los Angelesen 1984an, emakumezkoen errepideko proba egin zen lehen aldiz; Seul 1988an, lehen aldiz lehiatu ziren emakumeak pistako proba batean. Atlanta 1996an, mendiko bizikletaren diziplina gehitu zitzaion programari (cross country probarekin), eta, azkenik, Pekin 2008an, BMX diziplina gehitu zen.
Mundu Txapelketaren ostean, nazioarteko txirrindularitza-lehiaketa gorena da. Nazioarteko Olinpiar Batzordeak (NOB) antolatzen du, Nazioarteko Txirrindularitza Batasunarekin (UCI) batera.
Lehiaketak
Lehiaketa-programak, gaur egun, 22 proba ditu, txirrindularitza olinpikoko lau modalitatetan banatuta: errepideko 4 proba, 12 pistako, 2 mendiko eta 4 BMXeko.
Kanpo estekak
IOC orriak: errepideko txirrindularitza, pistako txirrindularitza, mendiko bizikleta eta BMX txirrindularitza
Roselyne Bachelot
Roselyne Bachelot, jaiotza-izenez Roselyne Narquin, (Nevers, Frantzia, 1946ko abenduaren 24a) frantziar politikaria eta irrati-esataria da.
Farmazian doktorea da. 2002 eta 2004 bitartean Frantziako Ekologia eta Garapen Iraunkorreko ministroa izan zen, Jean-Pierre Raffarin lehen ministroaren gobernuan, Jacques Chirac presidentea zela.
2007tik 2010era Osasun eta Kirol ministroa izan zen, François Fillon lehen ministroa buru zuen gobernuan, Nicolas Sarkozy presidentea zela. Jarraian, 2010etik 2012ra Elkartasun eta Kohesio Sozialaren ministroa izan zen.
2020az geroztik Kultura ministroa da Jean Castex lehen ministroaren gobernuan, Emmanuel Macron presidentea izanik.
Liolaemus etheridgei
Liolaemus etheridgei Liolaemus generoko animalia da. Narrastien barruko Liolaemidae familian sailkatuta dago.
Juziers
Biztanleria
2007an Juziers udalerrian erroldatutako biztanleak 3.668 ziren. Familiak 1.308 ziren, horien artean 253 pertsona bakarrekoak ziren (119 bakarrik bizi ziren gizonak eta 134 bakarrik bizi ziren emakumeak), 393 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 561 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 101 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 1.703 etxebizitza zeuden, 1.354 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 273 bigarren erresidentzia ziren eta 76 hutsik zeuden. 1.506 etxeak ziren eta 174 apartamentuak ziren. 1.354 etxebizitza nagusietatik 1.088 bere jabearen bizilekua ziren, 238 alokairuan okupaturik zeuden eta 27 doan lagata zeuden; 46 etxek gela bat zuten, 110 etxek bi zituzten, 172 etxek hiru zituzten, 323 etxek lau zituzten eta 704 etxek bost zituzten. 1.046 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 608 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 647 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.450 ziren, horien artean 1.861 aktiboak ziren eta 589 inaktiboak ziren. 1.861 pertsona aktiboetatik 1.703 lanean zeuden (898 gizon eta 805 emakume) eta 158 langabezian zeuden (82 gizon eta 76 emakume). 589 pertsona inaktiboetatik 166 erretiraturik zeuden, 250 ikasten zeuden eta 173 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Élisabeth Borne
Élisabeth Borne (Paris, Frantzia, 1961eko apirilaren 18a) frantziar goi-funtzionarioa eta politikaria da. Frantziako lehen ministroa da 2022ko maiatzaren 16tik.
Juziers
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 140 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 25 eraikuntza enpresak ziren, 31 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 11 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 6 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 5 finantziazio enpresak ziren, 8 higiezinen enpresak ziren, 23 zerbitzu enpresak ziren, 15 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Élisabeth Borne
Zubigintza, Urak eta Basogintzan ingeniaria da.
Juziers
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 34 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 3 igeltseroak, 5 margolariak, 5 zurginak, 5 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 3 ile apaindegiak, 7 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia eta 1 tintoreria.
Élisabeth Borne
2017ko maiatzaren 17a eta 2019ko uztailaren 16a bitartean Frantziako Garraio ministroa izan zen, Édouard Philippe lehen ministroaren gobernuan, Emmanuel Macron presidentea zela. Ondoren, 2019ko uztailaren 16tik 2020ko uztailaren 16ra Trantsizio Ekologiko eta Solidarioaren ministroa izan zen. 2020ko uztailaren 6az geroztik Lan, Enplegu eta Laneratze ministroa da Jean Castex lehen ministroaren gobernuan, Emmanuel Macron presidentea izanik.
Juziers
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Juziers udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Aseraggodes kobensis
Aseraggodes kobensis Aseraggodes generoko animalia da. Arrainen barruko Soleidae familian sailkatzen da.
Zuloaga jauregia
Zuloaga jauregia Gipuzkoako Hondarribia udalerriko Alde Zaharreko Kale Nagusian dagoen jauregia da. Jasokundeko eta Sagarrondoko Andre Maria eliza, Casadevante jauregia eta Hondarribiko udaletxearen alboan dago.
Eraikina
Fatxada nagusia Kale Nagusira begira dago, eta, horretan, deigarria da baoen antolamenduaren konposizioaren erregulartasuna. Aipatzekoa da dekorazio elementu eredu klasikoa dutela oinarrian; izan ere, leihoak dekoratzeko frontoi hautsiak kurbatuak ere bada, eta kiribilean bukatzen dena. Bigarren solairuaren erdian, Zuloaga eta Moyua familiaren armarria dago.
Udalak du eraikin horren jabetza, eta, bertan, udal artxibo historikoa eta liburutegia daude. Eraikin hori monumentu deklaratuta dago (265/1964 Agindua, urtarrilaren 17koa, BOE 52 zk., 1984ko otsailaren 29koa).
Independencia probintzia
Independencia probintzia (Provincia de Independencia) Dominikar Errepublikako probintzia bat da. 2.006,44 km²ko azalera du eta 2014ko estimazioen arabera 74.583 biztanle zituen. Hiriburua Jimaní da.
Turdoides bicolor
Turdoides bicolor Turdoides generoko animalia da. Hegaztien barruko Leiothrichidae familian sailkatua dago.
Churwalden
Churwalden Suitzako udalerria da. Grisonia kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Telestes karsticus
Telestes karsticus Telestes generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Dagda udalerria
Dagda udalerria (Dagdas novads) Letoniako udalerri bat da. 950 km²ko azalera du eta 2018ko datuen arabera 6992 biztanle zituen. Udalerriko hiriburua Dagda da.
Jordi Adell i Segura
Jordi Adell i Segura (Castelló de la Plana, 1960) Hezkuntza Zientzietan doktorea da eta katedraduna Valentziako Unibertsitatean. Didaktika eta Eskola Antolaketa arloko Unibertsitateko irakasle titularra, katedraduna da, Castelló de la Planako Jaume I Unibertsitatean, Gizarte Zientzien, Hizkuntzaren eta Literaturaren Pedagogia eta Didaktika Sailean. Irakaskuntza- eta ikerketa-jarduera teknologia digitalak hezkuntzan duen eraginarekin lotuta dauden kontuak ikertu egin ditu. Unibertsitate bereko Hezkuntza eta Teknologia Berrien Zentroa (CENT) ere zuzentzen du. Teknologia digitalak erabiliz unibertsitateko irakaskuntzaren eta ikaskuntzaren kalitatea hobetzera bideratutako zentroko zuzendaria izan da urtetan.
Biografia
Adell irakaslea Barakaldoko Jardunaldi Pedagogikoetan parte hartu zuenean, auto-biografia hau partekatu zuen Josi Sierra irakaslearekin, bere bizitza eta Interneten garapena uztartuz:
Orduko koneksioak 9600 baudiokoak ziren, campus osorako.
Minnesotatik jasotako eskaria betetzeko mapa bat eskaneatu eta Espainian zeuden web tokiak, Gopher eta Opac guztiak jarri zituzten. Azkenean 17 mapa egin zituzten, DONDE izeneko datu-base bat sortu arte: Espainiako Direktorio On Line hain zuzen ere. Garai hartan Estatuan 30.000 errekurtso baino gehiago zeuden.
Hiritarrek Internetera sartzeko unea heltzen da enpresek lehen atari birtualak sortzen dituzteanean.
Teknologi Berrien Zentrua sortu zenean, (CENT edo Centro de Educación y Nuevas Tecnologías) zuzendaritza eskaini zioten, unibertsitateko ikaskuntza eta irakaskuntza prozesuak hobetzeko helburuarekin, teknologi berriak erabiliz.
Bibliografia
La anatomía de los PLEs
Kitty Pryde
Katherine Kitty Anne Pryde, ezizenak Sprite, Ariel edo Shadowcat, Marvel Comics komiki argitaletxearen superheroi bat da eta X-Men superheroi taldeko kideetako bat. Chris Claremont eta John Byrnek sortu zuten eta lehenbiziko aldiz X-Men komiki aldizkariaren 180. zenbakian agertu zen (1980ko urtarrila).
Bere ahalmenak honakoak dira: bere gorputzaren dentsitate atomikoa eraldatzeko gaitasuna, alegia, materiaren atomoek bere gorputza arazorik gabe zeharkatu dezakete; genio baten intelektua; borroka arteetan maisutasuna.
Liolaemus flavipiceus
Liolaemus flavipiceus Liolaemus generoko animalia da. Narrastien barruko Liolaemidae familian sailkatuta dago.
Histograma
Histogramaren interpretazioa
Histogramak erakusten duen informazio argiena zentroari buruzkoa da; zentroak datuak zein balioren inguruan biltzen diren adierazten du eta histogramako gailurrari erreparatuz hautematen da. Estatistikan aztertzen den beste ezaugarri garrantzitsu bat sakabanatzea da; horri buruz, histogramak datuak nondik nora doazen erakusten du, baina ez du sakabanatzearen neurririk ematen. Histograma zenbait batera irudikatzen direnean, ordea, sakabanatze-mailak alderatu egin daitezke. Alborapena, ordea, histograman aise hauteman daitezkeen ezaugarria da; datuak ezker edo eskuin aldera alboraturik dauden edo muga batekin topo egiten duten erakusten du. Kurtosi izeneko ezaugarria ere esplora daiteke, banaketa kanpai itxurakoa edo laua den hain zuzen. Moda edo gailur anitz dituen histogramak datuetan heterogeneotasuna dagoela erakusten du, ezaugarri ezberdinetako datu-multzoak batera jarri direla hain zuzen.
Histograma maiz alderatzen da eredu moduan hartzen den banaketa normalarekin. Banakuntza normala kanpai itxurakoa da eta guztiz simetrikoa; bere propietateak oso erabilgarriak dira estatistika-tresnak garatzean. Hori dela eta, garrantzitsua da histogramaren itxura aztertzea (kanpai itxurakoa eta simetrikoa den), datuek banaketa horretara egokitzen diren aztertzeko. Banakuntza normalaren itxura izateak ez du esan nahi histograma normala edo datuak normalak direnik, datuak adierazpen matematiko zehatza duen eta maiz erabiltzen den probabilitate-eredu horretara egokitzen direla baizik, guztiz ohikoak diren eta banaketa normalera egokitzen ez diren datu-multzoak egoten baitira orobat. Gainera, badira simetria eta kanpai-itxura erakusten dituzten baina banaketa normalaren araberakoak ez diren datu-multzoak; hain zuzen ere, banaketa normalarekiko doitasunak azterketa matematiko zorrotza eskatzen baitu, histogramaren azterketak horretan laguntzen badu ere.
Honako irudi hauetan ohiko histogramen interpretazio egiten da:
Tarte kopuruaren eragina
Jatorriko datuak tarteetan biltzean, histogramak informazio-galera dakar datu haien aldean. Datuak zenbat eta tarte gutxiagotan biltzen diren, orduan eta informazio-galera handiagoa dago. Tarte kopuru handia ezartzen denean, berriz, informazio galera txikia da baina histogramaren helburua, datuak modu grafiko batean laburbiltzea alegia, kolokan gera daiteke. Beraz, histogramako tarte-kopurua finkatzeko oreka bat bilatu behar da, beraz, datuak behar bezala laburbildu eta informazio gehiegi ez galtzeko helburuen artean. Tarte kopuru egoki batek informazio behar den mailan laburbiltzen du informazioa, datuen egitura modu argian azalaraziz. Aurreko atalean adierazi bezala, 5-15 bitartekoa izaten da histograma baterako tarte kopuru egokiena; aldi berean, zenbat eta datu gehiago jaso, orduan eta tarte kopuru gehiago eratu behar direla ere gomendatzen da. Irizpide hauei jarraiki, badira formulak datu kopuru baterako tarte kopuru zehatza ematen dutenak. Nolanahi ere, tarte kopurua muga onargarrien baitan izanda ere, tarte kopuruan egindako aldaketa txiki batek interpretazioa guztiz aldatu dezakeela ere frogatu da. Eragozpen horiek gainditzeko eta bereziki histogramak dakarren informazio galdera saihesteko, orobat datuak tartetan biltzen dituen adar eta orrien diagrama izenekoa ere garatu da aukera moduan, jatorriko datuak atxikitzen dituena.
Tarte mugen eragina
Tarte kopuru finko baterako ere, tarteen mugak non finkatzen diren ere eragin nabarmena du histogramaren itxuran eta interpretazioan. Ondoko irudian datu multzo baterako aukerako bi histograma desberdin eratu dira, bietan tarte kopurua berdina bada ere. Lehenengo histograman neurriak 68-72 tartearen inguruan biltzen direla ondorioztatzen da; bigarrenean, berriz, datu gehienak 54-66 tartean kokatzen dira. Tarteen aukera desberdinetarako interpretazioak duen ezegonkortasun hori histogramaren oztopotzat jo daiteke.
Tarte kopurua (k) eta tarte-zabalera (h) kalkulatzeko erregelak eta formulak
Erregela eta formula zenbait garatu dira histogramako tarte kopurua edo tarte zabalera finkatzeko. Sturges erregelak datuetarako eredu eredu normal bat ezartzen du. Scott erregelak oinarri teoriko sendoagoak ditu, histogramak datuek jatorri duten dentsitate-funtzioari buruzko errorean oinarrituta, banaketa normala erreferentzia harturik. Freedman-Diaconis erregela oinarri estatistiko sendoak ditu eta ez du aurrez datuetarako inongo eredurik ezartzen. Doane erregela Sturgesen erregelaren hobekuntza bat da, datuetarako eredu egokiena normala ez denean. k tarte kopurua kalkulatzen duten formulen kasuan zenbaki ez osoa ateratzen denean, hurrengo zenbaki osora biribiltzen da.
! Erregelaren izena ! Formula ! Erabilera
Tarte zabalera ezberdinak
Adibidez, espezie bateko animalien altuerak jasotzen dituen honako maiztasun-banaketa honetan horrela kalkulatuko litzateke dentsitatea: ! Tartea !! n (maiztasun absolutua) !! Dentsitatea (a=n/Nh)
Histogramaren definizio matematikoa
x aldagai jarraitu bateko balioen esparruan jasotako datuetarako, honela kalkulatzen da h(x) histogramaren funtzioa, x balioen tarte bakoitzari maiztasun absolutua, dagokion zutabearen altuera alegia, esleitzen diona:  balio horri dagokion tartearen erdipuntua eta w tartearen zabalera izanik:
Boquim
Boquim Brasilgo udalerri bat da, Sergipe estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Histograma
Histogramaren definizio matematikoa
h(x) balioetatik aise eratortzen dira f(x) maiztasun erlatiboa eta \hat{p}(x) dentsitatea:
Adibide moduan, 10-20 tarterako aldagaiaren x=12 balioak duen dentsitatea kalkulatuko da aurreko adierazpenaz, datuak (5,8,10,13,15,16,19,20,22) izanik:
Tartearen zabalera 10 eta datu kopurua 8 izanik, dentsitatea hau izango da:
Dentsitate-histogramak eta probabilitate-banaketak
Dentsitate-histograma zutabeen altueratzat maiztasun absolutu eta erlatiboen ordez dentsitateak hartzen dituena da. Dentsitateekin, zutabe bakoitzeko azaleraren balioak tarte horretan suertatzeko probabilitatea adierazten du eta histograma osoko azalera 1 da, probabilitate-banakuntzetan bezala.
Dentsitateak kalkulatzeko, ti tarte bakoitzeko ni maiztasun absolutua N×hi balioarekin zatitu behar da, hi tarteko zabalera izanik. Gogoratu behar da, aurreko atal batean erakutsi bezala, tarte-zabalerak desberdinak direnean, nahitaezkoa dela dentsitate-histograma eratzea, zutabeko altuerak adierazgarriak izan daitezen.
Dentsitate-histograma probabilitate banaketa jarraitu jakin batekin alderatu ahal izateko erabiltzen da, bi kasuetan azpiko azalera 1 izateaz gainera, tarte bateko probabilitatea azpiko azalerak ematen baitu. Dentsitate-histogramak probabilitate-banaketa jarraitzen badu, probabilitate-banaketa datuen eredu moduan baliatu ahal izango da. Horretaz gainera, dentsitate-histogramak dentsitate-zenbatespen moduan ere erabil daitezke; hain zuzen ere, histogramaren definizio matematikoa dentsitate-zenbatespenerako erabiltzen diren kernel-funtzio mota sinple bat besterik ez da. Beste kernel-funtzioetan oinarrituta egindako dentsitate-zenbatespenak, finean datuak itxuratu edo leundu egiten dituztenak, histogramaren aukera hobe moduan ere erabiltzen dira.
Maiztasun-poligonoak
Maiztasun-poligonoa histogramatik eratortzen den datu-diagrama bat da, tarte bakoitzeko erdipuntuetan zutabeen altuerak lotuz eratzen dena. Aukera moduan, tarteko erdipuntuak lotu ordez, tarte-ertzak lotzea proposatu da, alboko zutabe-altueren batezbestekoa hartuz ordenatu moduan. Histograman bezalaxe, maiztasun absolutuekin, erlatoekin eta dentsitateekin era daitezke. Datu-multzoak alderatzeko dira egokiak bereziki, irudi berean maiztasun-poligono batzuk batera marraztu baitaitezke; histogramak, ordea, ezin izaten dira batera jarri, batak bestea estaltzen baitu. Badu histogramaren aldean abantaila teoriko bat: histograma ez da funtzio jarraitua, mailakakoa baizik ; maiztasun poligonoa, berriz, jarraitua da, histograman oinarritutako interpolazio lineal bati esker.
N-tigramak
Maiztasun-banaketa baten irakurketa sinple eta eroso baterako, zabalera konstanteko histogramak dira egokienak. Batzuetan, ordea, zabalera konstanteko tarteek hutsuneak utz ditzakete daturik ez dagoenean. Aldi berean, zabalera konstanteko tarte batean datu asko suertatzen direnean, tarte horretan datuak nola banatzen diren ezkutuan geratzen da. Aukera moduan, n-tigramak garatu dira, maiztasun bereko zabalera ezberdineko tarteak dituzten histogramak alegia. Horiek eratzeko, aski da tarte bakoitzean bildu nahi den datu-kopurua zehaztea eta hortik tarteak osatzen joatea, beti maiztasun berdinekin. Tarte zabalerak ezberdinak suertatuko direnez, histogramako zutabeak eratzeko, dentsitateak kalkulatu beharko dira aurreko atalean bezala.
Baterako histogramak
Datu-multzo bakar baten ezaugarriak begiztatzeko helburuaz gainera, datu-multzo zenbaiten ezaugarriak alderatzeko ere erabil daitezke, histogramak edo horietatik eratorritako maiztasun-poligonoak batera jarriz. Horren adibide garbiena biztanleria-piramideak dira, non gizonen eta emakumeen adinak histograma horizontal banatan irudikatzen diren grafiko berean, adin-tarte berdinetarako. Datu multzo desberdinen alderaketa behar bezala egitearren, tarteak berdinak izan behar dira diagrama guztietan; horretaz gainera, zutabeen altuerak maiztasun erlatibo edo dentsitateen arabera finkatzea komeni da irizpide orokor moduan, datu-multzo bakoitzaren datu-kopuruaren eragina baztertu eta horrela tarte bakoitzeko zutabeak datu-multzo guztietarako era homogeneoan alderatu ahal izateko.
Maiztasun metatuen histograma eta ojiba
Histograma maiztasun metatuekin, maiztasun bakunekin kalkulatu ordez, eratu bada (aurreko zutabeak metatuz, alegia), histograma metatua dela esaten da. Histograma metatuak oso erabilgarriak dira kuantilak kalkulatu eta aztertzeko eta datu-banaketa zenbait batera aztertzeko. Histograma metatutik ojiba izeneko lerroa era daiteke, tarte muga - maiztasun metatua puntuak lotuz.
La Altagracia probintzia
La Altagracia probintzia (Provincia de La Altagracia) Dominikar Errepublikako probintzia bat da. 3.010,34 km²ko azalera du eta 2014ko estimazioen arabera 372.289 biztanle zituen. Hiriburua Salvaleón de Higüey da.
Amadia
Amadia, Amedi edo Amadiya, Irak estatuko Kurdistanen dagoen hiri bat da, Dahuk probintzian eta Turkiako mugatik 17 kilometrora. Itsas mailatik 1.400 metroko garaierara dagoen muino batean kokatzen da.
Giessenlanden
Giessenlanden Herbehereetako Hego Holanda probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 14.439 biztanle zituen.
Brunémont
Brunémont Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Brunémont udalerrian erroldatutako biztanleak 545 ziren. Familiak 194 ziren, horien artean 46 pertsona bakarrekoak ziren (21 bakarrik bizi ziren gizonak eta 25 bakarrik bizi ziren emakumeak), 62 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 78 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 329 ziren, horien artean 230 aktiboak ziren eta 99 inaktiboak ziren. 230 pertsona aktiboetatik 198 lanean zeuden (117 gizon eta 81 emakume) eta 32 langabezian zeuden (10 gizon eta 22 emakume). 99 pertsona inaktiboetatik 32 erretiraturik zeuden, 22 ikasten zeuden eta 45 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Brunémont udalerrian 200 unitate fiskal zeuden, 532 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.226 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2000. urtean Brunémont udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Turdoides gymnogenys
Turdoides gymnogenys Turdoides generoko animalia da. Hegaztien barruko Leiothrichidae familian sailkatua dago.
Pouso Alegre
Pouso Alegre Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Linda Castañeda
Linda Johanna Castañeda Quintero (Bogotá, 1980) Murtziako Unibertsitateko irakaslea eta pedagogoa da.
Biografia
Murtziako Unibertsitatean Pedagogian lizentziatua eta Balear Uharteetako Unibertsitateko Hezkuntza Teknologian doktorea, irakasle gisa lan egiten du Murtziako Unibertsitateko Hezkuntza Fakultateko Didaktika eta Eskola Antolamenduko Sailean  eta unibertsitate bereko Hezkuntza Teknologien Ikerketa Taldearen (GITE) parte da. Bere tesiak, Irakaskuntza malgua sarean Unibertsitatean: Curriculum Analisi Eredua (2010) izenburupean, tele-hezkuntzako esperientzien curriculumaren analisia landu zuen.
Erresuma Batuko Unibertsitate Irekiko Knowledge Media Institute-ko ikertzaile bisitaria izan zen, Oxfordeko Unibertsitateko Hezkuntza Saileko ikertzaile bisitaria, e-learning taldearekin lan egiten zuen eta Hezkuntza eta Teknologia Berriak zentroko Castellóko Jaime I Unibertsitatetik. Bere irakaskuntza jarduera IKTak hezkuntza hainbat esparrutan ezartzearen inguruan kokatzen da, lehen hezkuntzatik hasi eta gizarte hezkuntzaraino.
Bibliografia
La anatomía de los PLEs
Petrolio-ingeniaritza
Petrolio-ingeniaritza hidrokarburoak beren egoera naturaletik, aztarnategitik, azken produktuetatik edo produktu eratorrietatik aurkitu, ustiatu, garatu, garraiatu, prozesatu eta tratatzeko metodo zientifiko eta praktikoak konbinatzen dituen ingeniaritzaren atala da. Esplorazioa eta ekoizpena petrolioaren eta gasaren industriako upstream sektorearen barruan kokatzen dira. Esplorazioa, lurreko zientzialariek egina, eta petrolio-ingeniaritza dira petrolio- eta gas-industriako zorupeko bi diziplina nagusiak. Lurpeko hobietako hidrokarburoen berreskuratze ekonomikoa maximizatzen dute. Petrolioaren geologia eta geofisika hidrokarburo-hobiko arrokaren deskribapen estatiko bat egitean oinarritzen dira; petrolioaren ingeniaritza, berriz, baliabide horren bolumen berreskuragarriaren estimaziotan oinarritzen da eta petrolioak, urak eta gasak presio handiko arroka porotsuetan duten portaera fisikoaren ezagutza erabiltzen du.
Ishvara
Ishvara (Sanskrito: ईश्वर), Îshwara, Ishwar, Isvara, edo Isha bezala ere ezaguna, hinduismoko kontzeptua da, eskola hinduista eta garai ezberdinetan zehar esanahian aldatu dena. Antzinako hindu filosofia testuetan Ishvara-k Jainko, entitate ahalguztidun, agintari, jaun, errege, edo senar esan nahi du. Bereziki Shaktismo doktrinan, īśvarī forma femeninoa erabiltzen zen, jainkosa goren bati erreferentzia eginez.
Ishvara Shiva jaunaren epiteto bezala erabiltzen da, Shaivismo eta korronte hinduista gehienetan Ishvara Shivaren sinonimo bezala hartuz.
Petrolio-ingeniaritza
Hidrokarburo-metaketetan geologoek eta petrolio-ingeniariek egindako ahalegin konbinatuek erabakitzen dute aztarnategia nola garatu eta agortzen den eta, oro har, eragin handiena nekazaritza-ekonomian dute. Petrolio-ingeniaritzak zerikusia duten beste diziplina asko hartzen ditu bere baitan, hala nola geofisika, petrolioaren geologia, formazioen ebaluazioa (putzuaren profilaketa), zulaketa, ekonomia, aztarnategien simulazioa, aztarnategien ingeniaritza, putzuen ingeniaritza, jasotze artifizialeko sistemak, akaberak eta petrolio-ekoizpenaren ingeniaritza.
Historikoki, fisikaren, ingeniaritza mekanikoaren, ingeniaritza kimikoaren eta meatze-ingeniaritzaren arloetan bildu da industria. Ondorengo garapena, normalean, petrolio-konpainietan egin da.
Zientzia aplikatuak
Petrolio-ingeniariek erabiltzen dituzten ezagutzak eta teknikak zientziaren ia arlo guztietakoak dira, eta etengabe garatzen dira, baliabideak bilatu eta ekoizpena optimizatzen ari baitira etengabe. Fisika eta kimika aplikatuaren printzipioak hidrokarburoaren ustiapenaren etapa guztietan erabiltzen dira, esploraziotik hasi eta kontsumo-produktu bihurtu arte.
Diziplina anitzeko taldeak
Petrolio-industria diziplina anitzeko taldeek osatzen dute, eta elkarrekin lan egiten dute zorupean sartutako hidrokarburoa aurkitu eta ekoizteko. Hori gertatzen da bai aztarnategian bai azalean gertatzen diren arazo eta fenomeno ugarien ondorioz. Petrolio-ingeniariek gaitasuna dute geologoek, geofisikoek, kimikoek eta fisikoek emandako datuak interpretatzeko, eta aztarnategiak garatzeko metodo egokiak garatzeko, eskura dituzten teknologia berri guztiak erabiliz.
Esplotazioa
Esplorazio-lanak hidrokarburoak bilatzeko jarduera guztiak biltzen ditu. Funtsean, prospekzio geofisikoko metodoak aplikatuz eta geologoek azalaren eta zorupearen mapak eginez garatzen da, zorupearen estratuen konfigurazioari eta osaerari buruzko ondoriok lortzeko. Hala, petrolioa edo gas naturala metatzeko ingurune egokiak ote dauden jakin daiteke.
Geologoek ematen dituzten datuak petrolio-ingeniariek aztertzen dituzte, eta haiek jasotzen dituzten datuak interpretatzen eta «itzultzen» dituzte. Azterketa horien ondorioen arabera, zundaketa estratigrafikoak zulatzeko agindu dezakete. Zundaketa horien helburua arroken fisikako laborategietan aztertzea, eta metodo elektriko, akustiko edo nuklearren erregistroak egitea, zorupearen laginak hartzearen bidez. Metodo horiek, halaber, petrolio-ingeniariek interpretatuko dituzte, profilen interpretazioan adituak baitira.
Esplorazio-putzuak ondoren zulatzen dira, estratigrafian lortutako emaitzen arabera, lurrazpian hidrokarburo-erreserbak daudela ziurtatzeko edo egiaztatzeko. Erreserba horiek komertzialki ustiagarriak dira.
Aztarnategien ingeniaritza
Aztarnategiak, zorupean dauden unitate porotsu eta iragazkorrak dira, eta haien hutsuneetan hidrokarburo likido edo gaseosoak dituzte, merkataritzako ustiapena ahalbidetzen duten ezaugarriak dituztenak.
Hobien ingeniaritza petrolio-ingeniaritzako atal garrantzitsuenetako bat da, petrolio-hobiaren edo petrolio- edo gas-gordailuaren eta gainazaleko ekoizpen-sistemen arteko lotura egiten baitu.
Aztarnategietako ingeniaria arduratzen da azterketaren emaitzak interpretatzeaz, erreserbako arrokaren propietateak aztertzeaz eta jariakinen ekoizpena edo erauzketa planifikatzeaz. Haren ardurapean dago hidrokarburo-sistema bakoitzerako ustiapen-praktika hoberenak garatzea.
Zulaketa-ingeniaritza
Putzuen zulaketa diseinatzeko programa eta diseinu anitz egin behar dira: barrenak, zulaketa-zartaginak, estaldura-hodiak, kontrol-jariakinak, erregistro geofisikoak, ekoizpen-probak (hala badagokio), zementazioak, desbideratzeak (hala badagokio), hidrokarburoen erregistro jarraitua (hala badagokio), nukleoak lortzea (istripu mekanikoen kasuan), putzuak amaitzeko eta kontrolatzeko programak (putzuen kasuan).
Putzuak zulatzeak berekin eskatzen du aldez aurretik egindako diseinu eta programekiko lotura hertsia gainbegiratzea, bai eta honako hauen funtzionamendu egokia kontrolatzea ere: putzuaren segurtasun eta kontrolerako instalazioak estaldura-tutuen burua, aurreneurriak, ezusteko agerraldirik gertatuz gero kontrola maneiatzeko lerroak, erregailuaren lerroa, lohia eta hondakinak.