cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ni filosofiko
Zertan datza pertsona izatea?
Azkenik, Paul Ricoeurrek autokontzientziaren garrantzia azpimarratuko du, baina gizakion autokontzientzia, ez edozein izakiren autokontzientzia. Demagun dordoka batek inteligentzia oso altu eta garatua daukala, eta bere buruaz oso kontziente dela. Kasu horretan dordoka bat izaten jarraituko du, autokontzientzia duen dordoka, baina dordoka; ez da sekula pertsona izatera iritsiko. Horregatik, pertsonatzat hartzeko gizakion autokontzientzia beharrezkoa da.
Budíškovice
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1374 urtean egin zen.
Ni filosofiko
Zer gara funtsean?
Galdera honen aurrean bi ikuspegi nagusitzen dira. Zenbait filosofok funtsean pertsonak garela argudiatuko dute; beste batzuek berriz, funtsean gizakiak garela esango dute.
Hasiera batean badirudi ez dagoela ezberdintasun handirik bataren eta bestearen artean, ohikoa delako gizakia eta pertsona berdintzea edota sinonimotzat hartzea. Baina badago ezberdintasun handi bat.
Alde batetik, lehenengoek, hau da, funtsean pertsonak garela diotenek, nia pertsonak garen bitartean soilik existituko dela esango dute. Hau da, Organismo biologikoari ez diote garrantzirik emango. Eta ez da hasiera puntutzat erditzea edota ernalketa hartuko, baizik eta autokontziente izaten hasten den unea; eta amaierarekin berdina gertatuko da: ez da heriotza niaren bukaeratzat hartuko beti; pertsona bat, edozein arrazoirengatik, autokontzientzia galtzeak niaren amaiera ekarriko du.
Bestalde, funtsean gizakiak garela diotenek, organismo biologikoari erreparatzen diote, haien ikuspegiaren oinarrian jarriz. Horrela, pertsona izatea gizaki izatearen etapatzat hartzen dute, lehenago azaldu bezala, pertsona autokontzientziaren bitartez ulertuz. Beraz, pertsonalistek ez bezala, nia, organismo biologikoa bizirik dagoen bitartean, existituko dela esango dute.
Funtsean zer garen ulertzeko modu ezberdin hauek nia ulertzeko moduan eragin handia izango dute:
Ze entitate metafisiko mota gara? Zer da nia?
Gizakiak garela diotenen arabera, organismo biologikoak garenez, ez dago auzi metafisiko handirik. Baina, ez da gauza bera gertatzen funtsean pertsonak garela defendatzen dutenekin; ikuspegi ezberdinak daudenez, hemen auzi handi bat dago. Nahiz eta hasiera batean arimaren bitarteko niaren interpretazioek indar handia izan, filosofo bakoitzak modu ezberdinetara interpretatu du nia, eta pentsamendu korronte ezberdinetan ere niaren auziak pisua izan du. Hona hemen ikuspegi klasiko batzuk:
Platon eta Aristoteles
Esan bezala, Platoni jarraituz, Aristotelesek ere arima eta gorputza bereiziko ditu, arimaren garrantzia azpimarratuz. Arimaren kontzeptuak, gizakiaren kasuan, intelektoa (adimena) errepresentatzen du, baita hilezkortasuna eta betierekotasuna ere. Baina, Platonek ez bezala, arimaren eta gorputzaren arteko loturaren beharrezkotasuna aldarrikatu zuen. “Hau da, arima eta gorputza ez dira gauza bera, baina ezin dira banandu: gorputzak arima osatzen du eta arimak gorputzari forma ematen dio” (Arrieta, 2001, 101).
Avizenismoa
Gaztelu batean preso zegoela, Avizena-k bere "gizaki flotatzaile" famatua idatzi zuen giza burujabetasuna eta arimaren mamitasuna frogatzeko. Bere gogo-esperimentuak eskatzen die irakurleei airean zintzilik daudela imajinatzeko, sentsazio guztietatik isolatuta, gorputza sentitzen ez dutelarik. Argudiatzen du egoera horretan oraindik autokontzientzia izango luketela. Horrela, ondorioztatzen du norberaren ideia ez dagoela ezein gauza fisikoren menpe, eta arima ez dela modu erlatiboan ikusi behar, baizik eta substantzia bat dela lehen-lehenik. Argudio hau geroago findu eta sinplifikatu zuen René Descartesek.
René Descartes
Descartesek pentsamendua jarriko du bere teoriaren erdigunean; "pentsatzen ari naiz, beraz, banaiz" esaldiak teoria hori laburtu dezake. Haren ustez pentsamendua gara, pentsamenduak autokontzientzia ahalbidetzen duelako eta ziurra den gauza bakarra delako. Hau da, ez daukagu gure gorputza existitzen den edo ez frogatzeko modurik, agian amets bat da, edo jeinu maltzur batek gorputza existitzen dela eta gurea dela sinestarazi digu. Baina zalantzagarria ez den bakarra pentsamendua da, ondorioz, pentsatzeak gure existentzia bermatzen du. Beraz, norbera edo nia pentsamendua dela esango du; baina, ezin dugu esaldia pluralean jarri, norberaren pentsamendua ziurtasunez ezagutzen dugun gauza bakarra denez, gure existentzia soilik frogatu dezakegulako, besteena ez.
David Hume
Humen ustez, inpresioetatik datozen ideien bitartez jasotzen dugu ezagutza. Hark esango du ez daukagula niaren berezko inpresiorik. Beraz, nian pentsatzen dugun bakoitzean inpresio bakanduak aurkitzen ditugu soilik, nia osatzen dutenak, baina ez dugu aurkituko ni zehatzaren inpresiorik.
David Hume eta George Berkeley
Aipatutako argudioa horrela justifikatu zuten: gogoaren esentzia ezezaguna da, eta ez dago enpirikoki justifika dezakeen arrazoirik gogoa pertzeptzio gehikuntza ez den beste modu batera ulertzeko.
Jean-Paul Charles Sartre
Sartrek, Lockek ez bezala, ego-a ez du kontzientzia edo kontzientziaren zati bezala ulertzen; haren ustez, ego-a kontzientziak azter dezakeen objektua da, baina ez kontzientzia bera. Beraz, egoa ez da ez kontzientzia, ez subjektua; baina kontzientziatik at jar daiteke aztertu ahal izateko.
Ekialdeko Tradizioak
Ekialdeko tradizioetan niari garrantzia handia eman izan zaio, auzian jarri izan den kontzeptua izanik. Pentsamendu honek ez du zerikusi handirik orain arte aipatutako autoreen ikuspegiekin.
Tradizio hauetan, gizakia sarritan norberaren existentziaren eta sorkuntzaren beste alderdi batzuen banaketaren ilusio gisa agertzen da. Egoa gogoarekin eta denborarekin lotzen dute, aurrera begira dagoelako, ondorengo existentzia bermatu nahian; orainaldia kontzienteki bizi beharrean.
Gainera, hurrengo azalpenean ikusiko dugun bezala, ekialdeko tradizio ugariren xede espirituala ego-aren deuseztatzea da. Eta tradizio bakoitzak modu ezberdin batera izendatuko du fenomeno hau: argiztatzea, nirvana, agerpena…
Ikaste-piramide
Ikaskuntza-piramidea (ikaste-piramidea, ikaskuntza-konoa, ikaste-konoa, ere deitzen zaio) ikaskuntzako ereduen eta irudikapenen multzo bat da, eta ikaskuntza mota desberdinek eragindako atxikipen-graduak erlazionatzen ditu. Irudikapenak, oro har, "ikaskuntza-piramide" baten barruko ehuneko eta geruza diskretuen bidez egiten dira. Arraila, eskuarki, % 10, % 20, % 30, % 50 eta % 90ekoak izaten da.
Ni filosofiko
Budismoa
Budismoak Humeren Sorta-teoriarekin (Bundle Theory-arekin) antzekotasun nabariak ditu. Hau da, ez dago ni zehatz, independiente, oso, ezta iraunkorrik ere.
Budismoak pertsona edo izaki biziduna bost faktoreen (skhandas) agregatutzat hartzen du. Hau da, ez dago ni iraunkorrik, eta hainbat faktoreen agregatuak osatzen du nia deritzona. Baina, faktore horiek ez dira Humek eta Berkeleyk edo William Jamesek erabiliko dituzten motakoak, askoz ere zehatzagoak dira.
Ikaste-piramide
Ikaskuntza-piramidea erabiltzen duten gehienek didaktika aktiboen alde egiten dute, hau da ikasleek rol ahalik eta aktiboen hartu beharko dute, zeren ikasleek zenbat eta rol aktiboagoa hartu, orduan eta jakinduria atxikitzeko aukera handiago. (Gaur egun didaktika aktiboen alde egiten du pedagogia ortodoxo orok).
Ni filosofiko
Budismoa
Bost faktoreak edo skhandasak honako hauek dira:
Budismoaren oinarria buddho-a (esnatzea) izango da, Nirvana eskuratzea; eta esnatu ahal izateko ezinbestekoa da kontzientziaren bitartez niaren absentziaz eta iragankortasunaz ohartzea.
Ikaste-piramide
Kritikak
Zenbait egilek defendatzen dute piramide hau berez apokrifoa dela. Ohikoa da piramidea erakustea autoritate argudioarekin batera, Interneten eta zenbait aldizkaritan, eta esatea ikaste-piramide edo kono hau Edgar Dale egilearen edo William Glasser psikiatra-psikologo-pedagogoaren lana dela. Baina zenbait egilek frogatutzat ematen dute ikaste-piramidea ez zutela bi egile horiek sortu. Ezta gutxiago ere!
Ni filosofiko
Budismoa
Adibide honek erakusten du nolako pisua izan duen niaren auziak urte askotan eta kultura ezberdinetan zehar.
Ikaste-piramide
Kritikak
Ereduaren lehen bertsioak ere kritikatu egin ziren,  Kritikariek ikaskuntzaren piramidearen eta ikerketaren arteko tirabirak eta kontraesanak aipatu zituzten. NTL ikasketa-piramidearen azterketa galdu egiten da, eremua, neurri handi batean, kalitate ezezaguneko metodologia ezezagun batean kokatzen baita, eragina duten parametroen arintze ezezagunarekin, hala nola denbora, ondo hautatutako populazioa edo lagina eta abar, eta jatorrizko azterketaren emaitzak ez dira oso fidagarriak.
Agerikoa da ikaskuntza-piramide honi loturik ematen diren ehuneko biribil horiek (% 10, % 20, % 50, % 90...) ezin direla egiazkoak izan. Izatekotan, azpimarratu nahi diren sakoneko ideia batzuk zenbakiekin indartzeko erabiltzen den baliabide grafiko horietako bat, ez besterik.
Hazkunde-tasa
Hazkunde-tasaz jarduten dugunean, BPGak epe zehatz batean eta aurreko urtean izan dituen gehikuntzaren arteko erlazioa erakusten digun adierazle ekonomikoaz dihardugu.
Ni filosofiko
Iraunkortasunaren auzia
Oso ezaguna da Heraklitoren hurrengo esaldia: “nola bainatu gaitezke bitan ibai berean, hau osatzen duen ura etengabe mugimenduan eta aldatuz baldin badabil?”. Galdera bera egin dezakegu pertsonekin: nola izan gaitezke pertsona bera, nia osatzen duten faktoreak etengabe aldatzen ari badira? Jaio ginenetik gaur arteraino pertsona berak garela bermatzen duen zerk iraun du? Denboran identikoak izatea eragiten duen zerk irauten du?
Lehenago bi ikuspegi azaldu ditugu, funtsean zer garen erantzun dutenak; bi ikuspegi horiek ere arduratuko dira galdera hau erantzuteaz.
Hazkunde-tasa
Hala ere, hau ez da soilik BPGaren kontzeptura mugatzen; bi une edo aldi ezberdinetan magnitude batek hartzen dituen bi balioak alderatzen dituen adierazlea da, ehunekoetan magnitudeak une batetik bestera izan duen hazkundea adierazten du.
Ni filosofiko
Iraunkortasunaren auzia
Alde batetik, pertsonen esentzialistek esango dute iraunkortasun mentala beharrezkoa dela nia edota identitatea bermatzeko. Hau da, gogoa eta autokontzientzia izango dira, denbora pasa ahala, pertsona berak izaten jarraitzen dugula bermatuko dutenak.
Hazkunde-tasa
Inbertitzaileen aburuz, hazkunde-tasak hainbat aldagaiek osaturiko urteko hazkunde-tasa adierazten du; hala nola, diru-sarrerak, irabaziak, dibidenduak, txikizkako salmentak eta Barne Produktu Gordina (BPG).
Ni filosofiko
Iraunkortasunaren auzia
Bestetik, humanistek, entitate beraren aurrean gaudela jakiteko iraunkortasun fisikoaren beharra azpimarratzen dute. Hau da, gorputz bera daukazun bitartean entitate bera izaten jarraituko duzu, nahiz eta gogoan aldaketa ikaragarriak eman.
Amietophrynus steindachneri
Amietophrynus steindachneri Amietophrynus generoko animalia da. Anfibioen barruko Bufonidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Hazkunde-tasa
Maiz, batez besteko hazkunde-tasa ere kalkulatzen da, aldi batzuetan zehar batez beste izandako hazkundea urteko, hilabeteko edo beste aldi bakoitzeko. Hazkunde-tasak maiz erabiltzen dira ekonomian, koiuntura ekonomikoaren adierazleen bilakaera kuantifikatu eta behar bezala interpretatzeko; finantzetan, inbertsioen errentagarritasuna kalkulatzeko; eta demografian, biztanleriaren hazkundea aztertzeko.
Ni filosofiko
Erantzukizun morala
Erantzunkizun moralaren auzian, nahiz eta beste hainbat faktorek jokatu (justizia, zortea…), pisu handia dauka identitatearen kontzeptuak.
Lockek ere auzi hau jorratu zuen bere An Essay Concerning Human Understanding (Giza adimenari  buruzko entseiua) printzearen eta zapatariaren auzia aurkeztuz. Pasarte batean printzearen kontzientzia zapatari baten gorputzean txertatzen du, eta zapatariaren kontzientzia berriz, printzearen gorputzean. Ondoren, egoera honen aurrean galdera bat planteatzen du: zeini egotzi beharko genizkioke printzeak iraganean gauzatutako ekintzak? Zapatariari, honek ekintzak gauzatu zituen pertsonaren kontzientzia duelako? Edota printzeari, nahiz eta zapatariaren kontzientzia izan, hark, gorputz horretan zegoenak, gauzatu zituelako ekintzak?
Lockeren auzi honen aurreko erantzuna kontzientzian oinarrituko da; hau da, egindakoaz kontziente bada, orduan ekintza horren erantzulea izango da, eta ekintza gauzatutako pertsona bera izango da. Horregatik, azaldutako auziaren erantzulea zapataria da, ekintzak gauzatutako printzearen kontzientzia bertan dagoelako.
Baina, tesi hau kritikatua izan da, eskakizun handikoa delako; esaterako, 5 urteko ume batek margolan bat puskatzen du, eta ekintzaz kontziente da, baina horrek ekintzaren erantzule izatea egozten dio?
Batzuek ezetz erantzungo dute, erantzukizun morala eta identitate pertsonala ezberdindu behar direla esanez, haien ustez bi auzi ezberdin direlako.
Beste batzuek, berriz, erantzukizun moralaren eta identitate pertsonalaren arteko beharrezko lotura aldarrikatzen dute.
Hestegorriko sortzetiko malformazioak
thumb|400px|Ohikoen diren [[hestegorriko sortzetiko malformazioak|hestegorriko atresiak
a) esofagoko atresia fistula trakeoesofagikoarekin (%96)
b) isolaturiko esofago atresia fistula trakeoesofagiko gabe (%7)
c) H- motako fistula trakeoesofagikoa (%4)]] Hestegorria eta zintzur-hestearen bereizketan jazotako akatsek esofagoko atresien (GNS:Q39) agerpena eragiten dute fistula trakeoesofagikoekin (GNS:Q39.1): edo gabe (GNS:Q39.0). Sortzetiko arazo hauek pairatzeko probabilitatea jaiotza bakoitzean 1/3000koa.
Historia
Sortzetiko gaixotasun honen lehen deskribapena William Durston mediku britainiarrari zor zaion arren 1670ean Thomas Gibson-en (1644 - 1722) Anatomy of Human Bodies Epitomized hartu ohi malformazioaren lehen azalpen zehatzat. 1821 arte ez da beste deskribapenik aurkitzen eta 1869an zen konponbide kirurgikoa proposatu zen atresia hau konpontzeko, 1888 arte ez zena praktikan jarri Steele medikuaren eskutik. Kirurgialari honek ustezko mintz esofagikoa bat zulatu zuen gastrostomia egiten ostean.
Bi kasu hauetan patologia isolatuak zituzten eta torakotomiarik gabe arrakastatsua izan zen ebakuntza. Baina atresia eta TEF zutenen tratamendua nabarmenki zailagoa zela laster aurkitu zuten: pneumonia, mediastinitis, aireztapen ezegokia eta desoreka elektrolitikoak ohiko eragozpenak izaten ziren.
Hestegorriko atresia eta fistula trakeoesofagikoa
Esofagoaren jarraitasun ezaren sortzetiko malformazioari deritzo hestegorriko atresia. Alegia, hestegorriaren goiko atala bat-batean amaitzen da eta ez da beheko atalarekin jarraitzen. Kasu ohikoenetan fistula bat garatzen da hestegorri eta zintzur-hestearen artean, hau da, komunikazio bat. Hala ere kontuan izan behar da TEFak ohikoak direla trakeotomietan hodi nasogastrikoaren aposizioak eragindako presiogatiko nekrosia dela eta.
Epidemiologia
Honakoak dira agertze maiztasunaren arabera sailkaturiko sortzetiko gaixotasunak:
Sailkapena
Letren sailkapena Gross sistemarekin erlazionatu ohi da eta zenbakizkoa Vogt-ekin :
Esofagoko estenosia, sarea eta muskulu hipertrofia
Sortzetiko hestegorriko estenosia esofagoko hertsadura (edo estutzea). Sare bat edo diafragma bat esofago lumena estaltzen duen mintz epitelial ezkatsua da. Ohikoa izaten da hestegorriko erdiko ataletik beherakoan buxadura ez osoa eragitea. Sortzetiko muskulu hipertrofia mukosa azpiko muskulu leun eta ehun konektiboaren gehiegizko ugaltzeari deritzo. Hipertrofia hau duten gaixoak asintomatikoak izan daitezke.
Esofagoaren bikoizketa, arrastoak eta kisteak
Hestegorriko bikoizketan bi amaierak irekiak, bat itxia eta bestea irekia (dibertikulua) edo itxirik (luzanga kistea) egon daitezke.. Arrastoak mesodermoko ehunean gelditzen diren enbrioi-trakea edo esofago zeluletako hondarrak dira gihar-ehunean kisteak osa ditzaketenak. Koristoma esofagoaren beheko herena osoki edo ez-osoki inguratzen duen kartilago kistea da.
Barrett-en esofagoa
Gaixotasun honen sortzetiko moldaera errefluxu gastroesofagikoarekin loturik dago, baina ez dago batere garbi Barrett-en gaixotasunak sortzetiko edo garaturiko jatorria duen.
Sintoma eta zeinuak
EA duten jaioberriek erakusten duten lehen zeinu klinikoa polihidroamniosa izan ohi da irensteko eta amnios likidoa xurgatzeko duten ezintasuna dela eta. Hala ere kontuan hartu behar da polihidroamniosa diagnostiko ugariri dagokion zeinua dela, soilik polihidroamnios duten 12 jaioberrietatik 1ek duelarik esofagoko atresia. Bestalde EA baina fistularik ez duten gaixoen artean %95k du polihidroamnios eta alde distaleko fistula eta EA dutenen gaixoen %35k. Pilaturiko likido amniotikoak eragindako gehiegizko presioak jaioberri goiztiar eta pisu gutxiko izateko aukerak handitzen ditu, adib. EA dutenen gaixoen %33ak 2250 gr baino gutxiago pisatzen du.
Anomalia ugari aurki ohi dira esofagoko atresiekin, %50-70 bestelako malformazio bat izaten du, ohikoena VATERL sindromea izan ohi da. Mintzezko sareak, diafragma muskulu hipertrofia edo arrasto trakeobronkialek eragindako sortzetiko hestegorriko estenosi edo buxaduraren sintomak haurtzaroan zehar okerrera egiten duen disfagia eta okadak izan ohi dira. Hau orokorrean solidoak edo erdisolidoak jan ostean gertatu ohi da. Lehen sintometako bat gorputz arrotz bat izan daiteke hestegorrian eta kisteak bularreko erradiografia bidez diagnostika daitezke arrazoi ezezaguneko pneumonia errepikatzaile baten ostean.
Etiologia
Hestegorriko atresiaren etiologia ezezaguna den arren teoria anitz proposatu dira. Bai trakea zein esofagoa aurreko hestearen eratorriak dira, prozesu hauetan izandako akatsen ondorio direlarik EA:
Fistula trakeoesofagikoei (TEF) dagokienez bestelako hipotesiak proposatu dira:
Adibidez experimentalki hesteetako atresia artifizialki induzitzea lortu da heste lakioen odoleztapena eragotziz, baina ez da emaitza berdina lortu oraindik hestegorriarekin. Gainera 9 mm-tako enbrioi batean EA eta TEF aurkitu zen, non zuhaitz baskularra oraindik guztiz garaturik ez dagoen.
Edonola era EA eta TEF duten ume ugaritan esofagoko odoleztapena gutxiturik aurkitu da, are gehiago, EA eta zilborreste arteria bakarra erlazionatzen duten deskribapen ugari daude. Zain aberranteak eta dilataturiko bihotzak ere malformazio trakeoesofagikoak eragin dezaketen agente bezala ere aipatu izan dira. Honek inguruko organoetan gehiegizko presioa eragin dezake, trakea eta esofagoan bezalaxe. Beste batzuen ustetan ordea egitura hauek ez dira oraindik hain zurrunak presioak kaltetu ahal izateko.
Genetikaren aldetik osagai konkreturik definitu ez den arren kromosoma eta gene akats ugarirekin asoziatu izan da, adibidez EA beste anomaliak batzuekin batera agertzen den sindromeetan: Down sindromea, 18 trisomia, Feingold sindromea, etab. Eredu esperimental eta gizakietan oinarrituriko beste kausa batzuk proposatu dira: bitamina gutxiegitasunak, drogak hartu izana eta bestelako osagai biriko, kimiko eta fisiko.
Diagnostiko eta pronostikoa
EA edo TEFaren diagnostikoa jaio aurretik edo ostean egin daiteke zeinu klinikoetan oinarriturik edo froga gehigarriekin. Jaio aurreko aroan ultrasoinu bidez urdail burbuil txiki baten agerpena (edo agerpen eza) EA baten diagnostikoa iradoki dezake %42ko sentikortasuna. Sortu aurretik MRI baten erabilpenak %100eko sentikortasuna eta %80eko espezifikotasuna erakutsi du. Jaiotza ostean, 10 F-ko kateter erradiopako bat ahotik urdailera igarotzeko ezintasuna zeinu diagnostiko eraginkorra izaten da, erradiografia bidez ziurtatu ohi dena.
Urdail eta hestean airearen presentzia EAren adierazle izan daiteke urruneko fistularekin, sabeleko airearen agerpena atresia purua iradokitzen duen bitartean hurbileko fistularekin eta kasu arraroetan urruneko fistula hertsatzailea EArekin. Hestegorri goialdean zaku edo poltsa txiki baten agerpenak hurbileko fistula baten agerpena iradokitzen du eta isolaturiko TEF batena fluorografia, endoskopia, bronkoskopia edo kontraste azterketen bidez ziurtatzen da. Aspirazio arriskua dela eta, kontrastearen erabilpena sortzeko malformazioen diagnostikoan kontu handiz egin behar da.
EA edo TEF bat ez da gaur egun larrialdiko ebakuntza bat egiteko arrazoia jaioberri goiztiarrek jasotzen dituzten osaketa intentsiboak direla eta, baina arnas arazoak azkar garatu daitezkeenez arretaz zaindu beharreko gaixoak dira.
Orokorrean 24-48 ordu igarotzen dira diagnostiko eta ebakuntza artean, bestelako birika konplikazioak aurkitzeko epe nahikoa izaten dena. 1300 g baino gehiago pisatzen dituzten umeak eta sendoak direnak, arnas gutxiegitasun gabeak, osatze ebakuntzarako presta daitezke. Historikoki jaioberriaren pisua, pneumoniaren agerpena eta larritasuna hartu dira arrisku faktore garrantzitsuenetzat. Gaur egun kanpo aireztapenaren beharra eta bestelako malformazioak, eta ez umearen pisua erlazionatu dira hilkortasunarekin. Edonola ere, erabiltzen den sailkapenean osaketa kirurgikoan umearen sendotasuna eta gaixotasun konkomitanteen gabezia hartzen dira pronostiko positibo baten adierazletzat.
Tratamendua
Orokorrean ebakuntza bidez tratatzen dira, diagnostikoa azkar eginez gero eta poltsa esofagikoan edo amaiera itsuan sonda handi kokatzen bada segurtasun nahikoarekin egiten da umea goiztiarra bada ere.
Bularreko haurrak pneumonitisa garatuz gero etengabeko xurgatze, antibiotiko eta likido berriztapen bidez tratatu beharko da osatu bitartean. Kasu honetan umea elikatzeko gastrostomia ez oso bat egin ohi da guneko anestesiarekin. Ebakuntzan poltsa itsua apurtu eta esofagoaren amaierako bi atalen anastomosia egin ohi da.
Loughman (Florida)
Loughman Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Polk konderrian dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
José Claudio Aranzadi
José Claudio Aranzadi Martínez (Bilbo, 1946ko urriaren 9a) bizkaitar ingeniari eta politikaria da. PSEko kidea, 1986 eta 1988 artean Industria Institutu Nazionala zuzendu zuen. 1988an Luis Carlos Croissier ordezkatu eta Industria eta Energia Ministro izendatu zuten.
Real Club de Regatas de Alicante
Real Club de Regatas de Alicante, RCRA, Alacant hiriko itsas klub famatua da. Itsasoari loturiko hainbat atal dauzka, tartean arraunketa olinpikoa eta tostartekoa.
Solec-Zdrój udalerria
Solec-Zdrój Poloniako Gurutze Santuko voivoderriko landa-udalerri bat da, Busko barrutian kokatuta. 85,04 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5092 biztanle zituen.
Real Club de Regatas de Alicante
Historia
1889an sortu zen Postiguet hondartzan eta 1890an Alacanteko kaira eraman zuten egoitza. 1900 urtean jaso zuen "Real" titulua.
Mairy
Mairy Frantziako udalerri bat da Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Mairy udalerrian erroldatutako biztanleak 206 ziren. Familiak 70 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 42 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 78 etxebizitza zeuden, 70 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 77etxeak ziren. 70 etxebizitza nagusietatik 53 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 6 etxek hiru zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 53 etxek bost zituzten. 52 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 18 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 43 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 125 ziren, horien artean 97 aktiboak ziren eta 28 inaktiboak ziren. 97 pertsona aktiboetatik 88 lanean zeuden (51 gizon eta 37 emakume) eta 10 langabezian zeuden (4 gizon eta 6 emakume). 28 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Mairy udalerrian 76 unitate fiskal zeuden, 219,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.163 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 1 garraio enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 iturgina.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra lore-denda bat zen.
2000. urtean Mairy udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 370 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gamberale
Gamberale Italiako udalerri bat da. n kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Gamberalek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Labrisomus albigenys
Labrisomus albigenys Labrisomus generoko animalia da. Arrainen barruko Labrisomidae familian sailkatzen da.
Fulvoclysia
Fulvoclysia Tortricidae familiako sits genero bat da. Bere espezie tipoa Fulvoclysia armeniaca da.
Kerrianu
Kerrianu Arabako herri hustua da. Haren lurrak egun Musitu herrian daude, Laminoria kontzejuan, Arraia-Maeztu haranan.
Historia
Ez dira datu asko ezagutzen. Musitu eta Onraita artean zegoen. 1025ean Donemiliagako goldean agertu zen. 1556an hutsik zegoen. Haien tributoa Donemiliaga Kukula monasteriorako zen; bi goldekoa izanik.
Kaiyang konderria
Kaiyang konderria (txinera sinplifikatuz: 开阳县; pinyineraz: Kāiyáng xiàn), Guiyang osatzen duten barrutietako bat da. 2005eko erroldaren arabera, 420.000 biztanle bizi ziren 2.026,0 kilometro koadroko azaleran.
Amietophrynus superciliaris
Amietophrynus superciliaris Amietophrynus generoko animalia da. Anfibioen barruko Bufonidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Eboda
Eboda Tortricidae familiako sits genero bat da. Bere espezie tipoa Eboda smaragdinana da.
Apogon marquesensis
Apogon marquesensis Apogon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apogonidae familian.
Lillemer
Lillemer (bretainieraz Enez-Veur) Ille eta Vilaine departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Xavier de Ravignan
Gustave-François-Xavier de la Croix de Ravignan (Baiona, - Paris, ) lapurtar aita jesuita izan zen, predikari ezaguna zena. Bernard-Paul de la Croix de Ravignan Baionako alkatearen semea, Parisko Notre-Dame katedraleko sermolaria izan zen.
NGC 6865
NGC 6865 galaxia bat da, Aquila konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
Gatz (kriptografia)
Kriptografian, gatza ausazko datu bat da, norabide bakarreko funtzio baterako argumentu osagarri gisa erabiltzen dena,pasahitz bat edo pasa-esaldia bat hash bidez enkriptatzeko. Gatzak gordetako pasahitzak babesteko erabiltzen dira. Historikoki pasahitza sistema bateko testu-fitxategi huts batean gordetzen zen, baina denborarekin babes-gailu osagarriak garatu ziren erabiltzailearen pasahitza sistematik irakurriak izatetik babesteko. Metodo horietako bat da, gatza erabiltzea.
Adriana Ozores
Adriana Ozores Muñoz (Madril, ) zineman eta antzerkian aritutako aktorea da. Familian artista ugari ditu.
Mariupolgo portua
Itsas-portuaren atrakaleku-lerroa 3.9 kilometrokoa da, 22 atrakalekurekin, bai eta 9.75 metroko sakonerarekin ere. Portua, gainera, "Mariupol-Port" izeneko tren-geltoki batek zerbitzatzen du. Portuko trenbidearen luzera totala 27.1 kilometrokoa da. Gainera, autobideak portuaren ondoan daude kokaturik.
Mariupolgo itsas-portuaren karga-fakturazioa 7.6 milioi tonakoa izan zen 2016an. Zama-ahalmenari dagokionez, itsas portuaren ahalmena, urteko, 18.8 milioi tonara iristen da.
Portuak bere mailako konponketa-instalaziorik handiena du, Azov Itsaso osoan.
Historia
Mariupolgo portuaren jaiotza Errusiar Hegoalde industrialaren garapen azkarraren jarraipena izan zen, XIX. mendearen bigarren erdian. Izan ere, Kalmius ibaiaren bokaleko sakonera gutxiko moilak ez zituen garaiko Donets arroko edo Donbasseko meatze- eta industria metalurgikoaren garapen-baldintzak betetzen. Hala, 1886an, Mariupolen, Zintseva balka herritik gertu, portu sakon baten eraikuntza hasi zen.
Filadelfia (Paraguai)
Filadelfia Paraguaiko udalerri bat da, Boqueróngo departamenduan kokatua. 13879 km²ko azalera du eta 2017ko estimazioen arabera 18209 biztanle zituen.
Mariupolgo portua
Historia
Eraikuntza bost urterako aurreikusi zen, baina hirutan amaitu zuten industrialdeen presiopean. Hala, 1889ko irailaren 2an, ikatza zeramaten 18 bagoi (2,000 pood inguru) ekarri zituzten portuko ontzietara. Hala, Errusiako Trenbideen Ministroa eta Mariupol hiriko gobernadore zenn Kharazhaev ageri ziren otoitz baten ondoren, irailaren 3an Errusiako Itsasontzi eta Merkataritza Elkartearen lehen ontzi-kargatzeari ekin zioten, helmugarantz joan zirenak.
Data hori portuaren ustiapen-hasiera datatzat hartzen da; izan ere, portuak garrantzi handia izan zuen eskualdeko eta herrialde osoko industriaren garapenerako. 1867–1904 aldian, Mariupolgo portua Errusiako hirugarrena izan zen, militarrak ez ziren portuen artean, esleipen-bolumenaren arabera.
2022ko maiatzaren 26an, Mariupoleko setioaren testuinguruan itxia izan ostean, Errusiak portua berriro ireki zuen merkataritza-ontzientzat, Ukrainak ezarritako itsas minak kendu ostean.
Club Náutico Campello
Club Náutico Campello edo CNC, El Campello hiriko arraun kluba da, belaontzietan eta arraunketan aritzen dena. Emakumezkoen talde indartsua dauka.
Apogon melanopterus
Apogon melanopterus Apogon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apogonidae familian.
Cranoglanis
Cranoglanis arrain siluriformeen generoa da, Asiako ur gezetan bizi dena. Cranoglanididae familia monotipikoa osatzen duen bakarra da.
Ictaluridae iparamerikar familia senide estua du eta biek Ictaluroidea superfamilia osatzen dute.
Solina udalerria
Solina Poloniako Behe Karpatoetako voivoderriko landa-udalerri bat da, Lesko barrutian kokatuta. 184,52 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5305 biztanle zituen.
Aiahuaska
Aiahuaskaren prestaketan Psychotria viridis edo Mimosa hostilis erabili ohi dira monoaminooxidasaren inhibitzaileak dituen beste landareren batekin nahastuta, Colaoriopsis caapi edo Ruda siria kasu. Nahastetik lortzen den edabea erritual kolero edo erlijiosoetan eta Amazonas aldeko jatorrizko herrien medikuntza tradizionalean erabilia da. Prestaketa aldatu egiten da nazioen arabera, eta errezeta asko daude, bakoitza osagai ezberdinetakoa. Haatik, ezinbesteko osagaiak lehen aipaturikoak dira, hau da, dimetiltriptamina duen landare bat eta monoaminooxidasaren inhibitzailea duen beste bat.
Amazoniar oihaneko kulturetako eta mexikar basamortuko xamanek erruz erabiltzen dute aiahuaska, bere efektu liluragarriei esker izpirituen mundurako bidaiak egitea errazten baitu.
Budislav (Svitavyko barrutia)
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1353 urtean egin zen.
Budislav (Táborko barrutia)
Budislav Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 378 biztanle ditu eta 8,84 kilometro koadroko azalera. Táborko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1318 urtean egin zen.
2317 Galya
2317 Galya asteroide baten izena da. irailaren 24an aurkitu zuen C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels-ek Palomar Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 2524 P-L izena zeraman.
Orbitaren ezaugarriak
2317 Galya asteroidearen orbitak batezbeste 2,523 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,105 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,94 distantziara. Eszentrikotasuna 0,165 da, eta makurdura orbitala 4,17ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 13.42 da.
Xiuwen konderria
Xiuwen konderria (txinera sinplifikatuz: 修文县; pinyineraz: Xiūwén xiàn), Guiyang osatzen duten barrutietako bat da. 2005eko erroldaren arabera, 290.000 biztanle bizi ziren 1.076,0 kilometro koadroko azaleran.
San Bartolome (Araba)
San Bartolome gaur egun Arabako Gasteizko udalaren barruan dagoen Gamarrako kontzejuko herri hustua da.
Historia
Ez dira datu asko ezagutzen. Aspalditik dokumentatua dago.
Desnako kasernetako aire-erasoa
Desnako kasernetako aire-erasoak 2022ko maiatzaren 17an, Errusiako Aireko Indarraren aire-eraso bati egiten dio erreferentzia, zeinak Ukrainako Desna hirian –Txernihiv Oblastean– kokaturiko kuartel militarra jo zuen.
Ukrainako agintariek, hasieran, jakinarazi zuten zortzi pertsona hil zirela, bai eta beste hamabi zauritu zirela; astebete geroago, eguneratu zuten hildako-zenbaketa, Volodymyr Zelenskyk 87 gorpu berreskuratu zituztela esan zuenean. Errusiako funtzionarioek, bestalde, esan zuten militarrek "zehaztasun handiko eta irismen-luzeko misilak" erabili zituela erasoan. Ukrainako Armadak 2022ko Errusiaren Ukrainako inbasioan zehar bizitza-galerarik handiena suposatu zuen ebentu bakarra omen izan zen.
Somianka udalerria
Somianka Poloniako Mazoviako voivoderriko landa-udalerri bat da, Wyszków barrutian kokatuta. 117,69 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5588 biztanle zituen.
Ernocornutina
Ernocornutina Tortricidae familiako sits genero bat da. Bere espezie tipoa Ernocornutina gambra da.
Siesta Key (Florida)
Siesta Key Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Sarasota konderrian dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Real Club Mediterráneo
Real Club Mediterráneo, RCM, Málaga hiriko itsas klub famatua da. Itsasoari loturiko hainbat atal dauzka, tartean arraunketa olinpikoa eta tostartekoa.
Gessopalena
Gessopalena Italiako udalerri bat da. n kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Gessopalenak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Real Club Mediterráneo
Historia
1873an sortu zen eta Espainiako Itsas Kluben artean zaharrena da.
Indicatoridae
Indicatoridae familiako gertu hegazti paseriformea ​​ordena Piciformes espezie dira. Mundu zaharra tropikalak banaketa bat, espezie kopuru handiena Afrikan eta Asiako bi jarrita.
Budišov
Budišov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.197 biztanle ditu eta 13,3 kilometro koadroko azalera. Třebíčeko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1357 urtean egin zen.
Coronel Oviedo
Coronel Oviedo Paraguaiko udalerri bat da, Caaguazúko departamenduan kokatua. 2017ko estimazioen arabera 187514 biztanle zituen.
Apogon mosavi
Apogon mosavi Apogon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apogonidae familian.
Taylors (Hego Carolina)
Taylors Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Greenville konderrian kokatuta dago, Hego Carolina estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Amietophrynus taiensis
Amietophrynus taiensis Amietophrynus generoko animalia da. Anfibioen barruko Bufonidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Jean Bruller
Jean Marcel Bruller (Paris, 1902ko otsailaren 26a – 1991ko ekainaren 10a) frantses idazle eta irudigilea izan zen, eta Pierre de Lescure eta Yvonne Parafekin batera Les Éditions de Minuit sortu zuen. Bigarren Mundu Gerran, Frantziako iparraldea okupatua izan zen bitartean, Erresistentziarekin bat egin zuen, eta Vercors izengoitiarekin argitaratu behar izan zituen.
Obra
Lehen liburua, La silence de la mer (1942) kontakizuna izan zen; etsaien ezin elkarganatzeaz dihardu, eta ospe handia eman zion. J. P. Melvillek film bat egiteko erabili zuen. Lehenago, bere benetako izenaz, umorezko marrazkien erakusketak egina zen, eta Vingt et Une Recettes pratiques de mort violente albuma argitaratua zuen (1926). Gerrak dakartzan arazo moralei eta filosofikoei buruz idatzi zuen La marche à l´étoile (1943), Les Armes de la nuit (1946) eta La Puissance du jour (1951) liburuetan. Gerra ondoren, Le Sable du temps (1945) eta Plus ou moins homme (1949) saiakerak idatzi zituen, eta, 1952an idatzitako Les animaux dénaturés alegia fantastikoan oinarri hartuta, komedia bat moldatu zuen, Zoo ou l´Assassin philantrope (1963) izenburupean antzeztu zena.
NGC 6867
NGC 6867 galaxia bat da, Telescopium konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Melincourt
Melincourt Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Melincourt udalerrian erroldatutako biztanleak 258 ziren. Familiak 102 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 37 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 37 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 133 etxebizitza zeuden, 103 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 16 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 129 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 103 etxebizitza nagusietatik 84 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 19 etxek lau zituzten eta 69 etxek bost zituzten. 81 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 36 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 52 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 153 ziren, horien artean 114 aktiboak ziren eta 39 inaktiboak ziren. 114 pertsona aktiboetatik 106 lanean zeuden (62 gizon eta 44 emakume) eta 8 langabezian zeuden (3 gizon eta 5 emakume). 39 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Melincourt udalerrian 111 unitate fiskal zeuden, 269 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.865 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
2000. urtean Melincourt udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 752 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
2318 Lubarsky
2318 Lubarsky asteroide baten izena da. irailaren 24an aurkitu zuen C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels-ek Palomar Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 6521 P-L izena zeraman.
Orbitaren ezaugarriak
2318 Lubarsky asteroidearen orbitak batezbeste 2,252 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,956 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,548 distantziara. Eszentrikotasuna 0,131 da, eta makurdura orbitala 3,6ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 13.7 da.
Karen
Karena edo plazenta ugaztunetan agertzen den eta umekia amarekin estuki lotzen duen organoa da. Karenak umekiari amarengandik elikagaiak ematen dizkio eta amaren giltzurrunetatik hondakinak iraizten ere laguntzen dio bere garapenean zehar. Karena umekia osatzen duten obulu eta espermatozoide beretatik sortzen da eta bi osagai ditu: umekiaren korion hostotsua eta amaren dezidua basala.
Karenaren funtzio nagusia umekia elikatzea da. Horretarako, gehienbat odol basoen difusioa erabiltzen da eta neurri txikiago batean pinozitosia. Erabat garatutako plazenta batean 150 ml odol aurki daitezke, minuturo hiru edo lautan berriztatzen dena. Elikagai, oxigeno eta bestelako substantzien sarrera, amaren arterietako presio arterialaren aldaketen bidez egiten da.
Gainera, karenak hesi moduan jokatzen du, molekula handi, mikroorganismo eta sendagai askoren aurrean umekia babesten baitu. Hala ere, salbuespenak daude eta zenbait substantzia arrotzek hesi plazentarioa zeharka dezakete:
Livré-sur-Changeon
Livré-sur-Changeon (bretainieraz Liverieg-Kenton) Ille eta Vilaine departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Xifeng konderria (Guiyang)
Xifeng konderria (txinera sinplifikatuz: 息烽县; pinyineraz: Xīfēng xiàn), Guiyang osatzen duten barrutietako bat da. 2005eko erroldaren arabera, 250.000 biztanle bizi ziren 1.037,0 kilometro koadroko azaleran.
Somonino udalerria
Somonino Poloniako Pomeraniako voivoderriko landa-udalerri bat da, Kartuzy barrutian kokatuta. 112,11 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 10409 biztanle zituen.
Lohéac
Lohéac (bretainieraz Lohieg) Ille eta Vilaine departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Jesus Aranguren
Jesus Aranguren Merino, askoz ere ezagunagoa Txutxi Aranguren ezizenaz, (1944ko abenduaren 26a, Portugalete - 2011ko martxoaren 21a, Barakaldo ) euskal futbolari ohia eta entrenatzailea izan zen.
Futbolari ibilbidea
Futbolean lehenbiziko urratsak Sestao Sport taldean eman ondoren, 17 urteko adinarekin Bilboko Athletic Klub taldera igaro eta defentsa postuan jokatu zuen.
Entrenatzaile ibilbidea
Bilboko Athletic Klub taldeko haur eta gazte mailak entrenatu izan ditu, 1992an Iñaki Sáezek talde nagusiko entrenatzaile kargua utzi ostean, Arangurenek talde nagusiko hainbat partidutan entrenatzaile lanak burutu zituen. Beste hainbat taldeetako entrenatzaile ere izan da: Bizkaiko Selekzioa, Bilbao Athletic, Deportivo Alavés, Recreativo de Huelva eta Cartagena FC, edota Espainiar Bigarren Mailako Levante Unión Deportiva, Deportivo de la Coruña, CD Logroñés, Sporting de Gijón taldeak ere, azken honetan berriz ere, 94-95 denboraldiaren hasieratik Espainiar Lehen Mailarako igoera lortu zuen Deportivo Alavés taldearen entrenatzailea izan zelarik, ondoren, jada denboraldiaren amaieran, talde nagusiko entrenatzaile eta arduradun orokorraren karguetan berritu zutelarik (azken kargu horretan Javier Zubillagaren ordez). Bilboko Athletic Klub taldeko barne egitura teknikoan hainbat kargu izan ditu.
Denboraldi eskas baten ondoren, 1997ko otsailaren 16ko igandean, Mallorca taldearekin 2-3 galdu ostean, kargutik kendu zuten. FC Cartagena taldea urtez batzuz entrenatu eta bertakoen artean arrasto ona utzi ondoren, Aranguren Euskal Herrira itzuli eta Deportivo Alavés taldeko filialaren arduradun bilakatu zen.
2003ko apirilaren 29an José Manuel Esnal "Mané" ordezkatuz talde nagusiaren entrenatzailea bihurtu eta kargu horretan denboraldiaren amaierarte egon zen. Taldearen norantza zuzendu ezinik, kategoriaz jeitsi eta 2004ko ekainerarte Deportivo Alavés B taldeko entrenatzaile izatera iragan zen.
Bere emaztea zaintzeko, ia beti arrakastatik hurbil ibili zen entrenatzaile ibilbidea bapatean laga zuen. Aurreko egunean bere emaztearekin batera Barakaldoko Gurutzetako Ospitalera hurbil ondoren, 2011ko martxoaren 21ean miokardio infartu baten ondorioz aipatutako ospitalean zendu zen.
Exoncotis
Exoncotis Acrolophidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Exoncotis increpans da.
Gissi
Gissi Italiako udalerri bat da. n kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Budišov nad Budišovkou
Budišov nad Budišovkou Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 2.891 biztanle ditu eta 79,16 kilometro koadroko azalera. Opava barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1194 urtean egin zen.
Saint-Germain-Laxis
Saint-Germain-Laxis Frantziako udalerria da, Sena eta Marne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Germain-Laxis udalerrian erroldatutako biztanleak 537 ziren. Familiak 178 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 41 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 89 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 200 etxebizitza zeuden, 182 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 189 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 182 etxebizitza nagusietatik 153 bere jabearen bizilekua ziren, 24 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 10 etxek bi gela zituzten, 25 etxek hiru zituzten, 33 etxek lau zituzten eta 113 etxek bost zituzten. 146 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 66 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 105 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 382 ziren, horien artean 267 aktiboak ziren eta 115 inaktiboak ziren. 267 pertsona aktiboetatik 252 lanean zeuden (141 gizon eta 111 emakume) eta 15 langabezian zeuden (6 gizon eta 9 emakume). 115 pertsona inaktiboetatik 23 erretiraturik zeuden, 50 ikasten zeuden eta 42 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Germain-Laxis udalerrian 176 unitate fiskal zeuden, 483 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.635 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 24 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren eta 5 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 zurgina, 2 argiketariak eta 1 jatetxe.
2000. urtean Saint-Germain-Laxis udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, 596 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Labrisomus conditus
Labrisomus conditus Labrisomus generoko animalia da. Arrainen barruko Labrisomidae familian sailkatzen da.
Xifeng
Xifeng Txinako Herri Errepublikako hainbat toki izan daiteke:
Caaguazú
Caaguazú Paraguaiko udalerri bat da, Caaguazúko departamenduan kokatua. 977,64 km²ko azalera du eta 2017ko estimazioen arabera 122477 biztanle zituen.
Maria Katalina Irigoien
Maria Katalina Irigoien Etxegarai (Iruñea, 1848ko azaroaren 25a - Madril, 1918ko urriaren 10a), María Desposorios erlijio-izena zuena, moja izan zen, Mariaren Zerbitzariak Gaixoen Ministroak ordenako kidea izandakoa.
Benedikto XVI.ak 2011n dohatsu izendatu zuen.