cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hetairoi
Aldi berean, tropa hauek, borroka lerroaren alboak babesten zituzten guduan zehar. Hetairoiak, zaldirik hoberenen gainean zihoazen, soldaduen ipurdia eta zaldiaren bizkar artean babesik gabe edo bien tartean manta bat zutela, eta zeuden armarik hoberenak jasotzen zituzten. Bakoitzak, lantza jaurtigarri luze bat (xyston), falkata iberiarraren antzeko ezpata bat (kopis) aurrez aurreko borrokarako, larruzko halakreta, beso babesleak eta kasket bat zeramatzan. Zaldiak ere, partzialki babestuak zeuden.
Zalditeria astun bezala, hetairoiak, Alexandro Handiaren arma erabakigarria izan ziren guduan.
Ivan Radeljić
Ivan Radeljić (1980ko irailaren 14a - ) Bosnia-Herzegovinako futbolari ohia da.
Trichonotus filamentosus
Trichonotus filamentosus Trichonotus generoko animalia da. Arrainen barruko Trichonotidae familian sailkatzen da.
Yuta Goke
Yuta Goke (郷家 友太, 1999ko ekainaren 10a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vissel Kobe.
Kobaltkieserita
Kobaltkieserita sulfato motako minerala da eta kieserite taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Kobaltkieserita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 - 3 da.
Masato Morishige
Masato Morishige (森重 真人) Japoniako futbolaria da.
Rockcliffe (Dumfries eta Galloway)
Rockcliffe, '', Eskoziako kostaldeko herri bat da, Dumfries eta Galloway eremu administratiboan.
Alen Avdić
Alen Avdić (1977ko apirilaren 3a - ) Bosnia-Herzegovinako futbolari ohia da.
Club Portugalete 2020-2021
Entrenatzailea: Asier Santana (2020-Egun, 13.jardunalditik)  Ezequiel Loza (14-16,18-20 12.jardunaldirarte)
Trichonotus halstead
Trichonotus halstead Trichonotus generoko animalia da. Arrainen barruko Trichonotidae familian sailkatzen da.
1982ko 1 Formulako denboraldia
Palmaresa
Gidari txapelduna: Keke Rosberg Williams-Ford taldearekin
Talde txapelduna: Ferrari Villeneuve, Pironi, Tambay eta Andretti gidariekin
Gidarien sailkapena
{| width="100%" border=0
Alderdi Sozialdemokrata eta Laborista
Alderdi Sozialdemokrata eta Laborista (SDLP) (ingelesez Social Democratic and Labour Party, gaelikoz Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre) Ipar Irlandako alderdi politiko abertzalea da. 1970eko hamarkadan sortu zen, biolentzia gaitzesten zuten irlandar abertzaleak biltzeko asmoz. Urte luzeetan Ipar Irlandako komunitate nazionalistan alderdi garrantzitsuena izan zen, IRAk su etena iragarri eta Sinn Feinek aurrea hartu zion arte.
Sozialisten Nazioarteko Erakundeko kide da, eta Britainia Handiko alderdi laboristarekin harreman zuzena du.
Urte askotan John Humek zuzendu zuen alderdia, Ostiral Santuko akordioetan partehartze erabakiorra izan zuenak, hain zuzen. Egun Mark Durkanek zuzentzen du, eta Ipar Irlandako laugarren alderdia da boto kopuruari dagokionez.
Daiju Sasaki
Daiju Sasaki (佐々木 大樹, 1999ko irailaren 17a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vissel Kobe.
Vicki Richter
Vicki Richter (San Frantzisko, Ameriketako Estatu Batuak, 1977ko ekainaren 1a) estatubatuar emakumezko aktore pornografiko transexuala da. 2005ean Urteko Aktore Transexual Onenaren AVN Saria irabazi zuen.
Capella (Huesca)
Capella Huescako udalerria da.
Gresin
Gresin Frantziako udalerria da, Savoia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Gresin udalerrian erroldatutako biztanleak 338 ziren. Familiak 137 ziren, horien artean 43 pertsona bakarrekoak ziren (27 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 43 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 51 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Crotalus ornatus
Crotalus ornatus Crotalus generoko animalia da. Narrastien barruko Viperidae familian sailkatuta dago.
Gresin
Etxebizitza
2007an 175 etxebizitza zeuden, 139 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 23 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 155 etxeak ziren eta 18 apartamentuak ziren. 139 etxebizitza nagusietatik 105 bere jabearen bizilekua ziren, 28 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 37 etxek lau zituzten eta 83 etxek bost zituzten. 112 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 53 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 80 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 227 ziren, horien artean 167 aktiboak ziren eta 60 inaktiboak ziren. 167 pertsona aktiboetatik 155 lanean zeuden (83 gizon eta 72 emakume) eta 13 langabezian zeuden (7 gizon eta 6 emakume). 60 pertsona inaktiboetatik 25 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 19 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Calvignasco
Calvignasco Italiako udalerri bat da. Milango probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Gresin
Diru sarrerak
2009an Gresin udalerrian 142 unitate fiskal zeuden, 350 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.995 euro zen.
Calvignasco
Mugakideak
Calvignascok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Gresin
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 zurginak ziren, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
2000. urtean Gresin udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 222 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra anbulantzia zen.
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Sargocentron caudimaculatum
Sargocentron caudimaculatum Sargocentron generoko animalia da. Arrainen barruko Holocentridae familian sailkatzen da.
Harrison (New Jersey)
Harrison New Jerseyko herri bat da. Hudson konderrian kokatua dago. 2010ean 13,620 biztanle zituen, 3.12 kilometro koadrotan banatuta.
Berlin Hauptbahnhof
Berlin Hauptbahnhof (Berlingo geltoki nagusia) Berlingo tren geltokia da.
Guan Yu
Guan Yu, baita ere Kuan Yü eta Kuan Ti (Hedong, egungo Shanxi, Txina, ? - Fancheng, egungo Hubei, Txina, 219), Txinako mitologian, guduaren jainkoa da.
Berlin Hauptbahnhof
1871. urtean sorturiko antzinako geltokian (Lehrte Stationean, hain zuzen) kokatua dago. 2006an zaharberritze lanak bukatu zituzten. Meinhard von Gerkanek eraikia, Berlingo arkitektura garaikidearen eredu ikusgarria da.
Guan Yu
Txinako jainkoetan estimazio gehien duenetakoa da; gudarien babesle ez ezik, beste lanbide askoren babesletzat hartua da. Deabruen kontra ahalmen handia duela uste da; berak ez ezik, bere irudia antzezten dutenek ere ahalmen horretan parte hartzen dutela uste da.
Biografia
Izatez, Kuan Ti (edo Kuan Yü, hala deitu baitzen historian) Hiru Erreinuen garaian (K. a. III. mendea) bizi izan zen; historiak jende ahularen eta txiroaren babesletzat aipatzen du, agintari gaiztoen kontra.
219an Kuan Yü atxilo hartu eta hil egin zuten. Tradizioak haren irudia goratu zuen, eta azkenik 1594an Ming dinastiako enperadore batek jainko kanonizatu zuen.
El kiosko de la Rosi
El kiosko de la Rosi Donostiako Herri irratiak 30 urtez emititu zuen goizeko irratsaio informatibo bat izan zen. Mariano Ferrer-ek zuzendu zuen saioa goizero 7:00etatik 09:00ak arte, astelehenetik ostirala bitarte, uztailean eta abuztuan oporretan egoten zela. Guztira 30 urte izan ziren, Ferrerrek 2004an erretreta hartu arte, Gipuzkoan batik bat audientzia maila onak lortuta.
Mariano Ferrer Radio Popular de San Sebastián-en hasi zenean 1971an informatiboak emititzeko baimena Espainiako Radio Nazionalak baino ez zuen. Lege hori urratu gabe, Mariano Ferrerek formula bat asmatu zuen euskal gizartea "legalki" informatzeko: egunkarietako titularrak irakurri eta horrekin batera albisteen komentarioa edo analisia gehitzea.
Irratsaioren hasierako izena Radio reloj izan zen baina lau urte pasata aldatu zuen programaren izena.
Ferrerek goizaldero-goizaldero lanera sartu aurretik irrati-lanerako hainbat egunkari erosten zituen Donostiako Askatasun etorbideko kioskoan. Kioskoko emakume prentsa-saltzailea Rosi zen. Eta hortik etorri zen irratsaioren izen berria: "El kiosko de la Rosi". Batetik. programaren lehengaia kioskoko prentsa zelako; eta bestetik, zentsura garaiko garai haietako material informatibo hari Rosi pertsonaren herrikoitasuna gehitu nahi ziolako. Gainera Rosa izenaren azpian erregimena aldatzeko ikurra zen arrosa sozialista ere bazegoen Marianoren buruan. Irratsioa urte askotan indarrean izan zenez, hasieran Rosaren amari erosten zizkion egunkariak, gero Rosa berari eta bukaeran Rosaren alaba Aurorari.
Hasierako garai haietan Radio Popular de San Sebastián zena Herri Irratia bihurtu zen geroago.
Ferran Rull
Ferran Rull (El Catllar, 1997ko abuztuaren 22a) kataluniar aktorea da. Pau Freixasek zuzendu eta Albert Espinosa idazleak idatzitako Heroes filmarekin egin zuen debuta zinemaren munduan, eta bertan Xavier Sala interpretatzen du pertsonaia nagusia. TV3ko Polseres vermelles telesailean parte hartu du, Pau Freixasek zuzendua eta Albert Espinosak idatzia. Serie honetan Bru antzezten du, giltzurrun bat falta zaiolako ospitalean dagoen mutil bat. 2009an, Rullek Pare model izeneko film laburra egin zuen, non mutil gaizto bat antzezten zuen. 8 urtetik aurrera, Antzerki eta Musika Memoria Eskolan ari da.
Yuki Kobayashi (2000)
Yuki Kobayashi (小林 友希, 2000ko uztailaren 18a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vissel Kobe.
Itzulpengintza
Itzulpengintza lehen hizkuntza batean (sorburu hizkuntza) idatzitako testu bat (iturri edo jatorrizko testua) aztertzean eta bigarren hizkuntza batean (xede hizkuntza) birsortzean (helburu testua) datzan prozesua da.
Itzulpengintza betidanik egokitu izan zaio gizakiari, azkenaldian bai ordenagailuz lagundutako itzulpena (OLI euskarazko sigletan eta CAT ingelesezkotan), bai itzulpen automatikoa (IA euskaraz eta MT ingelesez) asko garatu badira ere.
Itzulpegintza aztertzeaz arduratzen den zientzia itzulpen ikasketak dira.
Etimologia
Oro har, bi korronte nagusi daude hitzaren etimologiari dagokionez. Hizkuntza askok, esate baterako ingelesezko "translation", frantsesezko "traduction" eta gaztelaniazko "traducción" hitzek, latinezko translātiō eta traductĭo, -ōnis hitzak dituzte oinarri eta "toki batetik bestera eramatea" edo "zeharkatuaraztea" esan nahi dute; kasu honetan, testu bat hizkuntza batetik bestera eramatea.
Alorrak
Itzulpengintzaren helburu nagusia iturri edo jatorrizko testua eta xede testuaren artean harreman bat sortzea da, betiere hizkuntzen arteko desberdintasunak kontuan izanda. Hau da, amaieran testu biek, funtsean, mezu berbera izatea. Esan bezala, kontuan izan behar da hizkuntza bakoitzaren testuingurua, sorburu hizkuntzaren gramatika arauak, idazkera, esaerak, etab. Itzulpengintza eta interpretazioa bereizteko desberdintasun nagusia komunikazio motan datza. Itzulpengintza idazketari atxikitzen zaio; interpretazioa, berriz, hizketari (ahozkotasunari) edo keinuei. Bestela esanda, itzulpengintzak idatzizko ideiak itzultzen ditu hizkuntza batetik bestera, baina interpretazioak esandako ideiak edo keinuak (keinu hizkuntza) transferitzen ditu hizkuntza batetik bestera. Interpretazioa itzulpengintzaren azpi mailatzat har daitekeen arren, praktikan oso desberdinak dira.
Idatzizko itzulpena
Testu idatziak hizkuntza naturalean itzultzea gizakiak egin izan ohi duen jarduera da. Hala ere, gaur egun, prozesu hori automatizatzeko ahaleginak egiten ari dira, itzulpen automatikoaren bidez, edo gizakiak egindako itzulpenak tresna informatikoak erabiliz (ordenagailuz lagundutako itzulpena - CAT) osatu egiten dira.
Ahozko itzulpena: interpretazioa
Ikus: hizkuntza-interpretazio artikulua.
Interpretazioaren historia luzea eta emankorra da, funtsean ahozkoa izan baitzen itzulpengintzan landu zen lehen alorra. Interpretazioaren mugarriei erreparatzen badiegu, oso entzutetsua izan zen Nurembergeko epaiketetako interpretazioa eta gaur egun Europar Batasunean egiten den interpretazioa erreferente handia da.
Aldibereko interpretazioa
Aldibereko interpretazioan, interpreteak ahal bezain laster itzultzen du mezua sorburu hizkuntzatik xede hizkuntzara. Bitartean, hizlariak jatorrizko hizkuntza horretan hitz egiten jarraitzen du. Ahozko interpreteak bere lana kabina intsonorizatu batean egiten du eta bertatik hizlaria ikusten du, baita entzungailuen bitartez entzun ere. Halaber, mikrofono bat du eskura mezua helarazteko. Hartzaileek entzungailuen bitartez jasotzen dute interpretazioa xede hizkuntzan. Keinu hizkuntzetako interpreteak, aldiz, hizlariaren albo batean egon ohi dira zutik eta beltzez edo kolore lauez jantzita, hartzaileak aldi berean hizlaria eta interpretea ikusi ahal izateko. Aldibereko interpretazioa da keinu hizkuntzako interpreteek gehien erabiltzen duten interpretazio modua. Aldi bereko interpreteek hizkuntza konbinazio bera duten bikoteetan lan egiten dute eta txandakatu egiten dira adostutako denbora tarte baten ondoren lanean jardun ondoren.
Gai honetaz ez dakitenek aldibereko itzulpengintza eta aldibereko itzultzailea terminoak erabiltzen dituzte aldibereko interpretazioa edo aldibereko interpretea erabili ordez, itzulpengintza terminoa idatzizko hizkuntza-bitartekotzari erreferentzia egiteko erabiltzen dela aintzat hartu gabe.
Esan osteko interpretazioa
Esan ostekoan interpreteak idazketa-sistema berezi batean idazten du jaso berri duen diskurtsoa eta, ondoren, oharrak erabiltzen ditu hizlariaren hitzak xede hizkuntzan birsortzeko. Iraganean, interpretazio kontsekutiboa edo esan ostekoa zen interpretazio mota bakarra; orain, berriz, gero eta arraroagoa da, batez ere teknologia garatzeak aldi bereko interpretazioa (kabinan) hedatzea ahalbidetu baitu. Esan osteko interpretazioa ez da praktikoa bilera eleaniztunetan; izan ere, interprete bakoitzak bere denbora behar du jatorrizko testua xede hizkuntzan birsortzeko eta horrek berekin dakar bilera nabarmen luzatzea. Esan osteko interprete profesionalek 10-20 minutuko diskurtsoak itzul ditzakete. Itzulpenak ezin du jatorrizkoa baino denbora gehiago hartu, ezta jatorrizkoaren iraupenaren % 75 baino gutxiago ere. Hain diskurtso luzeen erreprodukzio fidela, neurri handi batean, interpretearen aurretiko formazioaren eta trebetasunaren mende dago, baina baita sorburu testuaren egituraren mende ere.
Gaur egun, interpretazio kontsekutiboa edo esan osteko interpretazioa batez ere goi-mailako bileretan edo elkarrizketa konfidentzialetan erabiltzen da, interpretazio mota honetan interprete bakarrarekin aski baita eta aldi bereko interpretaziorako, aldiz, bi edo gehiago behar dira. Aldibereko interpretazioari eta esan osteko interpretazioari, batzuetan, hitzaldi interpretazioa (conference interpreting, ingelesez) deitzen zaio, baina gogoan izan behar da interpreteak hitzaldietan ez ezik beste egoera askotan ere interpretatzen duela.
Interpretazio xuxurlatua
Interpretazio xuxurlatuan (chuchotage, frantsesez), interpretea xede hizkuntzako entzuleria txiki baten ondoan eserita edo zutik geratzen da, eta hizketa-gaiaren aldibereko interpretazioa xuxurlatzen die. Interpretazio modalitate hau burutzeko ez da ekipamendu berezirik behar. Giza talde bateko zati handienak sorburu hizkuntza hitz egiten duenean erabiltzen da, eta soilik gutxiengo batek ez dakienean (3 pertsona baino gehiago ez izatea da egokiena).
Rowanburn
, Eskoziako etxalde bat da, Dumfries eta Galloway eremu administratiboan.
Itzulpengintza
Errele bidezko interpretazioa
Errele bidezko interpretazioa (relay interpreting, ingelesez) egiten da sorburu hizkuntzatik xede hizkuntzara zuzenean itzultzeko gai den interpreterik ez dagoenean baina bi hizkuntza horiek hirugarren hizkuntza batekin lotu ditzakeen interpreteren bat badagoenean. Kasu horretan, interpreteak mezua sorburu hizkuntzatik hirugarren hizkuntzara itzultzen du, eta, jarraian, beste interprete batek hirugarren hizkuntzako mezua xede hizkuntzara itzuliko du.
Sarri, hirugarren hizkuntza hori edo errele-hizkuntza komunikazio egoera gertatzen ari den tokiko hizkuntza izaten da. Adibidez, Italian egindako kongresu batean, baliteke alemanetik arabierarako interpreterik ez egotea, baina bai aleman-italiera eta italiera-arabiera hizkuntza konbinazioak dituzten interpreteak.
Ikusizko itzulpena
Ikusizko itzulpenean interpreteak ozenki irakurtzen du sorburu hizkuntzan idatzitako dokumentua, baina unean bertan itzultzen du xede hizkuntzara, xede hizkuntzan idatzita balego bezala. Ikusizko itzulpena ohikoa da osasun-arloan eta arlo judizialean.
Itzulpengintzaren profesionalak
Profesional onek ezaugarri hauek dituzte:
BBC
British Broadcasting Corporation edo BBC Erresuma Batuko irrati eta telebista enpresa publikoa da. 1922ko urriaren 18an sortu zen, irratia emititzeko, eta 1936ko azaroaren 2an telebista saioak ematen hasi zen. Erresuma Batu osorako emititzen dute Londonen duten egoitza zentraletik. BBC nagusiki telebista izateagatik ezaguna da, bederatzi kate baititu, baina irrati asko ere bai: 10 irrati nazional eta 40 irrati lokal. Webgunea ere dute. Kate gehienak Erresuma Baturakoak dira, baina nazioarteko bat ere dute, ia mundo osoko hedapena duena. David Clementi BBCko autoritate nagusia da eta Tony Hall, zuzendari nagusia. Jabea Erresuma Batuko Gobernua da.
Itzulpengintza
Itzultzaileak
Itzultzaile ona eleanitza (gutxienez, elebiduna) izateaz gain, kulturanitza (gutxienez, bikulturala) ere bada. Izan ere, hizkuntza bat ez da perpausak sortzeko gramatika eta sintaxi arauen bilduma soila, baizik eta konnotazio eta erreferentzia kulturalen sistema interkonektatu bat ere bai. Guzti hori menperatzea, Mario Pei hizkuntzalariaren hitzetan, "ia-ia bizitza osoko lana da".
Edin Mujčin
Edin Mujčin (1970ko urtarrilaren 14a - ) Bosnia-Herzegovinako futbolari ohia da.
Itzulpengintza
Interpreteak
Batzuetan, interpreteek historia bera balditzatu dute. Adibide horietako bat Malintxe da, Malintzin, Malinalli eta Marina izenez ere ezagutzen dena, Mexikoko Golkoko kostaldeko XVI. mende hasierako emakume nahua. Neskatoa zenean, Xikalangoko maia-esklaboen trafikatzaileei saldu edo entregatu zitzaien eta esplotatzaileen hizkuntza ikasi zuen. Hori dela eta, etxetik zekarren nahuatl hizkuntzaz gain yukatango maia ikasi zuen gaztetan. Urte batzuen buruan, 1519 an, Mexikoko konkista abiarazi zuen Centlako gudua galdu ostean, Tabascoko maiek 19 emakume eman zizkieten espainiar inbaditzaileei, tartean Malintxe bera, urrezko pieza batzuekin eta estalki batzuekin batera. Espainiarrek Mexiko konkistatzerakoan funtsezko rola jokatu zuen Malintxek, hasiera batean bereziki Hernán Cortés inbasore espainiarraren interprete gisa egindako lanagatik. Malintxek nahuatl eta yukatango maia hizkuntzen artean egiten zituen itzulpenak eta gero Jerónimo de Aguilarrek (espainiar konkistatzailea, Karibe itsasoan hondoratu eta bizirik iraun ondoren zortzi urtez maien artean bizi izan zena, eta gero Cortések Cozumel uhartean aurkitu zuena) yukatango maia hizkuntzaren eta espainieraren arteko itzulpena egiten zuen. Hala, hiru hizkuntza eta bi interprete erabilita, espainiarren eta mexiken arteko kontaktu guztiak egin ziren, Malintxek berak gaztelania ere ikasi zuen arte, orduan berak bakarrik egiten baitzuen hiru hizkuntzen arteko interprete lana. Interprete gisa egin zuen zerbitzuaz harago, Malintxe espainiarren aholkulari eta bitartekari aritu zen eta bertakoen ohitura sozial eta militarrei buruzko informazioak berebiziko garrantzia izan zuen inteligentzia eta diplomazia lanetarako eta, hedaduraz, Mexikoren konkistaren lehen zatirako. Gainera, Cortések ezkontide aukeratu zuen eta elkarrekin izan zuten semea, Martin, lehen mestizotzat hartu ohi da.
BBC
Historia
1922ko urriaren 18an jaio zen BBC, British Broadcasting Company Ltd. gisa. Idaia irratiak fabrikatzen zituzten enpresa-buruen bilkura batean irten zen. Esperimentuzko irrati-emisio batekin hasi ziren eta urte bereko azaroaren 14an eguneroko emisioari ekin zioten. John Reith proiektu berriaren lehen zuzendaria izan zen.
Itzulpengintza
Aurrez aurreko interpreteak
Interprete hauek fisikoki presente, in situ, daudenak dira. Komunikazio egoeran parte hartzen duten alderdi guztiak leku berean daudenean interpreteak ahalbidetu egiten du dagokion hizkuntza konbinazioaren arteko komunikazioa. Interprete hauek, gehien gehienetan, zerbitzu publikoetan, diplomazian, akademian eta hitzaldietan egiten dute lan. Zeinu hizkuntzetako interpreteak ere aurrez aurreko interpreteak dira gehienetan.
Bideo bidezko interpreteak
Video Remote Interpreting (VRI) edo Video Relay Service (VRS), hau da bideo bidezko interpretazioa, oso ohikoa da zeinu hizkuntzetako interpreteen egunerokoan. Ahozko hizkuntza baten eta zeinu hizkuntza baten arteko interpretazioa egiteko erabili daiteke (adibidez, osasun edo justizia alorrean euskara eta LSEaren arteko komunikazioa ahalbidetzeko) edo bi zeinu hizkuntza desberdinen arteko zubi lana egin dezake interpreteak (LSE eta ASL zeinu hizkuntzen artean, esate baterako).
BBC
Historia
1927ko urtarrilean, errege-dekretu bidez gobernuaren kontrolpeko hedabide publiko bihurtu zen, British Broadcasting Corporation izenpean. Dekretu horrek BBCren helburu, botere eta betebeharrak zehazten ditu, eta Zuzendari Orokorra eta goi-mandatariak dekretuak berak zehazten duen politika betetzeaz arduratu behar dira.
Haplochromis percoides
Haplochromis percoides Haplochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Itzulpengintza
Zuzentzaileak
Testu zuzentzaileek, historikoki, testuak berrikusi eta akats tipografiko, estilistiko zein linguistikoak identifikatzen eta zuzentzen jardun dute. Gaur egun ere hori da zuzentzaileen egiteko nagusia eta azken hamarkadetan tresna ugari garatu dira lanbide honetako zenbait zeregin automatizatzeko (esate baterako, testu editoreek duten zuzentzaile ortografikoa). Askorentzat lanbide ezezaguna bada ere, oso ohikoa da itzulpena egin ondoren testua zuzentzailearen esku uztea ahalik eta helburu testu egokiena lortzeko. Ingelesez proof-reading deitzen zaio zuzenketa prozesuari eta proof-reader zuzentzaileari.
Itzulpengintzaren historia
Itzulpengintza oso jarduera zaharra da. Idatzizko itzulpengintzako lehen ebidentzia idatzietako bat Rossetta Harria da, non testu bera egiptoar hieroglifiko, egiptoera demotiko eta grezieraz ematen den. Itzulpenak hieroglifiko egiptoarren esanahia argitzeko balio izan zuen.
Marilyn Waring
Biografia
Taupirin hazi zen, gaztaroan soprano talentuduna izanik gurasoek abeslari klasiko bat izatea espero zuten. 1973an, Zientzia Politikoetan eta Nazioarteko Politikan lizentziatu zen Wellington go Victoria Unibertsitatean.
Itzulpengintza
Itzultzaileen Prestakuntzarako Ikastaldiak
1976 an hasi eta 1980 ko urrira bitarteko epean, hau da, Donostiako Itzultzaile Eskolak bere ateak zabaldu arte, bost ikastaldi antolatu ziren euskal Herriaren gune desberdinetan (Arrasate-Ustaritz-Arantzazu-Iruñea) itzulpengintzaren inguruan kontzientzia sortzeko eta lehen ezagupen teorikoak eskaintzeko. Xabier Mendigurenek, gerora, SENEZ aldizkarian horrela deskribatu zituen ikastaldiok:
Itzultzaile Eskola
1979 urtearen azken aldera, Euskaltzaindiak, Juan San Martin, bere jagon-sailburuaren bitartez, Xabier Mendigureni eskatu zion Itzultzaile Eskola bat sortzeko aurre txosten bat presta zezala. 1980 ko martxoaren 28an jarri zuen eskaturiko aurre proiektua Euskaltzaindiaren eskuetan. "Itzulpenaren Mundua eta Euskal Itzultzaileen Oinarrizko Prestakuntzarako Eskola" zuen izenburua eta hiru atal nagusitan banaturik zegoen:
Marilyn Waring
Biografia
1975ean, 23 urte zituela, Zeelanda Berriko Legebiltzarreko diputatu gazteena bihurtu zen Zeelanda Berriko Alderdi Nazional kontserbadorearen eskutik. Legebiltzarkide gisa, Gastu Publikoaren Batzordearen burua izan zen. 1984an, Alderdi Laboristak proposatutako arma nuklearren kontrako politika babestu zuen, zeinak hauteskunde orokorren aurreratzea ekarri zuen, urte berean legebiltzarra utzi zuen.
BBC
Historia
1930eko hamarkada aldaketa handikoa izan zen BBCrentzat. 1932ko maiatzean, estudioak Savoy Hill eraikinera lekualdatu ziren. 1936ko azaroan, telebista zerbitzua emititzeko probekin hasi ziren, baina Bigarren Mundu Gerraren hasiera zela eta, 1939an, telebistaren emisioa eten egin zuten.
Itzulpengintza
Itzultzaile Eskola
1980 an sortu zen Donostiako Itzultzaile Eskola, aurre proiektua aurkeztu eta berehala eman baitzuen ontzat Euskaltzaindiak Eskola abiaraztea. Urte horretan, beraz, ireki zituen ateak Donostiako Aurrezki Kutxa Munizipalak behin-behinean Arbideko Dorreetan utzi zizkion geletan. Hona hemen 30 pertsonetako lehen ikaslego hark lau irakasleren eskutik ikasi zituen ikasgaien zerrenda:
BBC
Historia
1946an emakumeei zuzenduriko irrati programa bati ekin zioten, Woman’s Hour izenekoa. 1948an lehen albistegiak aurkeztu zituzten, eta urte bereko udan telebistaz eman zituzten lehen olinpiar jokoak, Londonen ospatutakoak.
Marilyn Waring
Biografia
2006az geroztik, Politika Publikoetako irakaslea da Auckland-eko AUT Politika Publikoen Institutuan. Nazio Batuen PNUD erakundearentzako aholkulari gisa aritu da.
Obra
1988an If Women Counted liburua argitaratu zuen. Bertan, ekonomia hegemonikoak emakumeak ikustaraztea galarazten duela salatu zuen, zaintza lanak produktiboki neurtzen ez diren heinean herrialdearen aberastasunean zenbatzen ez direlako. Ondorioz, emakumeen hiritartasuna eta eskubideak kolokan jartzen ditu neurketa kapitalistak, naturaren balioa alde batera uzten duen bezala. 1989an ekonomia politikoan doktoretza lortu zuen.
Itzulpengintza
Itzultzaile Eskola
Lehen promozioaren prestakuntzarako bi ikasturte programatu ziren (1980-1982) eta lehen urtearen ondoren ikaslegoaren banaketa bat egin zen bakoitzak erakusten zuen gaitasun-mailaren arabera; bigarren urtean itzulpen-praktika soila egitera mugatu ziren bi taldeok. Bi urteotako lanen ebaluazioa eginik, gutxienezko gaitasun-mailara iritsi zirenei agiri bat eskuratu zien Eskolak; bere garaian Eusko Jaurlaritzak sortuko zuen Diplomaz baliokidetuko den agiria.
BBC
Historia
1950eko hamarkadatik aurrera, aldaketak izan ziren, ez hain garrantzitsuak, hedabidearen oinarriak jada ezarrita baitzeuden: kolorezko emisioekin aitzindariak izan ziren, kate berriak sortzen hasi (BBC Two, bigarrena)... Hamarkada horretatik aurrerako aldaketa nagusia webgunea da, mundu guztira zabaltzeko aukera ekarri baitzuen. Hala, gutxinaka online zerbitzua garrantzia irabazten hasi zen, eta langile asko bideratu ziren horretara. Aldaketa hori dela eta, munduan zabaltzen hasi zenez, nazioarteko informazioari garrantzi handiagoa ematen hasi ziren, beste hainbat hedabide bezala (CNN, The New York Times, Deustche Welle…).
Marilyn Waring
Obra
Publikoki kritikatu du BPG-aren kontzeptua, Bigarren Mundu Gerraren ostean Nazio Batuen Kontu Nazionalen Sistemaren (UNSNA) oinarri bihurtu zen neurri ekonomikoa. "Petrolio-isuriak eta gerrak hazkunde ekonomikoaren eragile gisa ikusten dituen sistema bat kritikatzen du, zaitza lanak eta etxeko lanak baliogabetzen diren heinean".
Itzulpengintza
Itzultzaile Eskola
Lehen promozio honetako ikaslegoa aski heterogenoa geratu zen bai adinez, jatorriz eta aurre-prestakuntza mailaz, nahiz eta sarrerako baldintza gisa denei Euskaltzaindiaren D titulua (garai bateko EGA edo C1) eta C.O.U. ikasketa-maila eskatu. Bestalde, irakaslegoarentzat ere urte esperimentala gertatu zen, Euskal Herrian ez baitzegoen era honetako irakaskuntzak beharrezkoak dituen baldintzak eta teknikak bil zitzakeen beste esperientziarik, arestian aipatutako ikastaldi laburren jarraibideaz aparte.
Ikasgai desberdinen programei zegokienez, lehen urteko behin behinekotasuna gaindituz, edukiak hobeki egitarautu eta dosifikatu ziren maila guztietan. Ahalegin honen fruitu dira 1983-1984 ikasturterako argitaratuko diren hiru liburuak:
Marilyn Waring
Obra
Bere ikerketa eta idazlanei esker, ekonomia feministaren sortzaile nagusietariko bat da. If Women Counted NBE-ak Barne Produktu Gordina birdefinitu zezan balio izan zuen. Kontabilitate metodo berriak inspiratu zituen dozenaka herrialdetan, eta ekonomia feministaren diziplinaren fundazio dokumentua bihurtu zen.
BBC
Negozio eredua
Europan telebista publikoa finantzatzeko bi eredu orokor daude: bata kanon bidezko finantziazioa da, eta bestea, finantziazio publikoa. Kanona telebista izateagatik bakarrik ordaindu behar den zerga zuzen bat da, telebista publikoa finantzatzeko erabilia. Bestalde, kanona erabiltzen ez duten herrialdeek finantziazio publiko bidez ateratzen dute aurrera telebista publikoa, salbuespenak salbuespen (Luxenburgo, Liechtenstein eta Monakoko telebista publikoak, adibidez, publizitate bidez soilik mantentzen dira). BBC kanon bidez finantzatzen diren telebista publikoen taldean sartzen da.
Britainiarrek 154,5 libera (181 euro) ordaindu zituzten kanonagatik 2019an. Lau liberako igoera izan zuten aurreko urtetik (4,7 euro). Zerga horren zenbatekoa Erresuma Batuko Legebiltzarrak zehazten du, baina normalean urtero kontsumorako prezioaren indizearen igoerarekin batera igotzen da, nahiz eta behin baino gehiagotan BBCk kanonaren prezioaren igoera eskatu dion Parlamentuari, kontsumorako prezioaren indizearen igoera motela dela eta. Eskaera horiek, negoziazio batzuen bitartez, askotan onartu dira: 1993an eta 2001ean, adibidez. Herrialde askotan, kanona ez ordaintzeak zigor gogorrak dakartza, isun administratiboetatik prozesu penaletara (azken hori Erresuma Batuaren kasua da).
Fargues-sur-Ourbise
Fargues-sur-Ourbise Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot eta Garona departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Maialen Axpe
Maialen Axpe Etxabe (Arrasate, 1993ko maiatzaren 4a - ) gipuzkoar atleta da, pertika jauzian espezializatua. Club Atlético San Sebastián taldeko kidea da.
Trichonotus marleyi
Trichonotus marleyi Trichonotus generoko animalia da. Arrainen barruko Trichonotidae familian sailkatzen da.
BBC
Negozio eredua
Aitzitik, webguneak erabiltzaile bat sortzeko aukera ematen du, baina ordenagailu bidez ez du inolako kasuan eduki zehatz bat ikusteko aukera izateko dirurik eskatzen. Mugikor eta tablet bidez, ordea, bai. Telebista internetez ikusteko ere ordaindu behar da.
Fargues-sur-Ourbise
Biztanleria
2007an Fargues-sur-Ourbise udalerrian erroldatutako biztanleak 359 ziren. Familiak 152 ziren, horien artean 43 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 27 bakarrik bizi ziren emakumeak), 66 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 39 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Maialen Axpe
Espainiako txapelketa ugari irabazi ditu eta nazioarteko txapelketatan ere aritu izan da.
Fargues-sur-Ourbise
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Maialen Axpe
Ibilbidea
Arrasateko taldean egin zuen debuta 2008an eta ondoren Donostiako taldean sartu zen. Nazioarteko lehen txapelketa 2012an izan zuen Bartzelonan, Munduko gazte mailako txapelketa. 24. postuan gelditu zen. Hurrengo urtetan 23 urtez azpiko Europako txapelketatan izan zen, Tamperen, Aubagnen eta Tallinnen.
Fargues-sur-Ourbise
Etxebizitza
2007an 211 etxebizitza zeuden, 156 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 44 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 205 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 156 etxebizitza nagusietatik 116 bere jabearen bizilekua ziren, 34 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 26 etxek hiru zituzten, 56 etxek lau zituzten eta 67 etxek bost zituzten. 129 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 59 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 83 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Maialen Axpe
Ibilbidea
2018an nazioarteko hiru txapelketa jokatu zituen. Europako Txapelketan pertika jauziko finaletik kanpo gelditu zen baina Iberoamerikako Txapelketan zilarrezko domina eskuratu zuen Trujillon.
Fargues-sur-Ourbise
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Daniel Ruiz Vives
Daniel Ruiz Vives (Iruñea, - ) motoziklista profesional ohia da. 2011n aritu zen 125cc mailean.
Maialen Axpe
Ibilbidea
2023an Espainiako txapelduna izan da aire librean eta pista estalian.
Fargues-sur-Ourbise
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 215 ziren, horien artean 144 aktiboak ziren eta 71 inaktiboak ziren. 144 pertsona aktiboetatik 129 lanean zeuden (63 gizon eta 66 emakume) eta 15 langabezian zeuden (10 gizon eta 5 emakume). 71 pertsona inaktiboetatik 33 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 26 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
BBC
Negozio eredua
www.bbc.com/mundo webgunean, gaztelaniazko bertsioan, Britainia Handiko webgunean ez bezala, publizitatea dago. BBCren argudioaren arabera, britainiarrek jada asko ematen diote BBCri telebista kanonaren bidez; beraz, britainiarrek interneteko edukia publizitaterik gabe kontsumi dezakete. Hala, BBCren webgunea EBtik kanpo ikusten duenak iragarkiak izango ditu, eta Erresuma Batuaren webgunean sartzen denak ez du ikusiko iragarkirik.
Itzulpengintza
Itzultzaile Eskola
1982 ko lehen hiruhilekoan "Birprestakuntza-Ikastaldiak" jarri ziren martxan. Eguneroko ikasketa formalak burutzeko aukerarik ez zuten itzultzaile profesional eta irakasle askok eskatzen zituzten beren lanarekin uztargarriak izan zitezkeen ikasketak eta Itzultzaile Eskolak, garrantzi handikoa zeritzon eskari horri erantzuri nahirik, bataz beste 50 orduko iraupena zuten jardunaldi teoriko-praktikoak antolatu zituen UZEI-rekin lankidetzan. Ikastaldi hauek itzulpen tekniko eta literarioari buruzkoak izan ziren eta partaidetza handia izan zuten. Bestalde, Itzultzaile Eskolak parez-pare antolatu zituen ingelesetik euskararako itzulpen-mintegiak ere eta bi urtetan parte hartu zuen Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailak IRALE ren bitartez bere eskumenean zeuden irakasleentzako antolatzen zituen Birprestakuntzarako Ikastaldietan.
Lehen promozio honen prestakuntzak derrigor izan zituen muga eta hutsuneak ikasle-irakasleen arteko harreman estu eta lankidekorrari esker gainditu ziren neurri handi batean, denek kontzientzia argia baitzuten beren pausoen aitzindari-balioaz. Balantzea positiboa izanik, bigarren promozio bati begira zenbait aldakuntza eginbeharra nabarmendu zen eta, batez ere, hirugarren urte batera ikasketak hedatzea, bi urte gutxiegitzat jo baitziren beharrezko azpiegitura linguistikoz ikaslea hornitzeko.
1981-1984 bitartean aritu zen bigarren promozioa formatzen. Aurreko urtean bildutako esperientziaren gainean eta nabarmendu ziren hutsuneak bete nahirik, ikasturte berrirako Eskolaren estatusa sendotzea eta bere ekintza hedatzea eta Sakontzea erabaki zen. Eskolak nahitaezkoa zuen egoitza iraunkorra eta Eusko Jaurlaritzaren aurrean egindako gestioei esker, Martuteneko Lanbide Hezkuntzako Ikastetxean lortu zuen kokalekua.
Aldi berean, Itzultzaile Eskolaren irakaskuntza unibertsitate mailan jartzeak zituen zailtasunak kontuan harturik, Lanbide Heziketako FP2-ren marko barruan legezko nortasuna bilatzeari ekin zitzaion eta 1982-1983 ikasturtean lortu zen Itzultzaile Eskola "arautu gabeko irakas-zentro" gisa onartua izatea.
Jean-Pierre Jeunet
Jean-Pierre Jeunet (1953ko irailaren 3a, Roanne, Loira) frantziar zinema zuzendari eta gidoigile bat da.
Itzulpengintza
Itzultzaile Eskola
1984 an SENEZ aldizkaria sortzea erabaki zen. Eduki akademikoari dagokionez, gero eta ikaslego tipikoagoa etorriko zela aurrikusiz —eta halaxe gertatu zen— azpiegitura linguistikoaren ahultasuna indartu beharrak eraginik, prestakuntza epea bi urtekoa izan ordez hirukoa izatea erabaki zen. Honela, bada, hobeki dosifikatu ahal izan ziren hiru urtetan zehar hasieran bi urtetan bakarrik ikasten ziren ezagupen teoriko-praktikoak. Gaztelania eta euskaraz gainera, hirugarren hizkuntza baten irakaskuntza ezartzea ere beharrezkotzat jo zen eta horrela sartu zen ingelesa hiru ikasturterako. Ingelesaren ezagupen maila egokia zutenentzat zuzenean ingelesetik euskarara itzulpenak burutzeko mintegi bat ere antolatu zen.
1989-1990 ikasturte amaieran itxi zituen ateak Donostiako Itzultzaile Eskolak. Dena den, aipatzekoa da beste eskola bat ere izan zela, Administrazio Publikoaren Euskal Institutuaren ekimenez sortua eta Donostiakoak adina urtez jardun zuena; eskola hartan hainbat itzultzaile juridiko-administratibo prestatu zen.
EIZIEren sorrera
1987 an sortu zen Euskal Itzultzaile, Zuzentzaile eta Interpreteen Elkartea, EIZIE. Donostiako Itzultzaile Eskolako irakasleak izan ziren abiarazle nagusiak eta bi helburu nagusi zituzten: batetik, profesionalen eskubide eta interesak kolektiboki babesteko elkargunea sortzea eta, bestetik, indarrak pilatzea gizartean aintzat hartu zedin sektorean egindako lana.
1988 an Elkartearen osaera-biltzarra egin zen eta 60 itzultzaile inguru bildu ziren. Bertan elkartearen estatutuak onartu zituzten, sorrera-helburuak oinarri harturik:
Marilyn Waring
Obra
Feminismoaren eta ekonomia feministaren erakusle diren Silvia Federicci eta Yolanda Jubeto, besteak beste, Waring-en ekarpena bere egiten dute eta autorearen hurrengo esaldia aipatu egiten dute ere :"El término “bienestar” se ha elaborado a partir del expolio de los recursos naturales, de la esclavitud de los miserables del mundo, de la devaluación de las mujeres, del uso intolerable de los niños y niñas –como productos y mano de obra barata– y de la utilización de la fuerza bélica irracional. (Marilyn Waring, 1994)"Gerora, bere obra ezagutarazteko filmak zein liburuak argitaratu dira, hala nola 1995ean Terre Nash-ek zuzendurako ''Who´s Counting? Marilyn Waring on Sex, Lies and Global Economics (Nor ari da zenbatzen? Marilyn Waring, sexua, gezurrak eta munduko ekonomia) filma, 2004ean Carmen Alborach-ek Libres liburuan egindako analisia eta 2013an Margunn Bjørnholt-ek eta Ailsa McKay-k argitaratutako antologia Counting on Marilyn Waring: New Advances in Feminist Economics'' izenekoa.
Maitale
Maitale zentzu zabalean maite duen edo elkar maite duten pertsonak dira, eta, zentzu zorrotzean, norbaiti buruz, ezkontide edo ohizko bikotekide ez den eta berarekin sexu-harremanak dituen pertsona da.
Fargues-sur-Ourbise
Diru sarrerak
2009an Fargues-sur-Ourbise udalerrian 155 unitate fiskal zeuden, 354 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.387,5 euro zen.
Maitale
Orokorrean, harreman monogamoetan, bikotekide batek maitalearekin duen harremana ezkutua da.
Ohaidetzan ez bezala, maitale batek ez du ezkontzarekiko inolako estatus legala. XVIII. eta XIX. mendeetan Venezian zaldun adeitsu eta emakume ezkondu baten maitalea bat izendatzeko cicisbeo edo cavalier servente hitzak erabiltzen zituzten.
Marilyn Waring
Obra
Melinda Gatesen 2019ko The Moment of Lift: How Empowering Women Changes the World liburuak Waringen lanari buruz hitz egiten du ere, Barack Obama-k liburu hau sustatzeko umorezko sketch batean parte hartu zuen.
Fargues-sur-Ourbise
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 13 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Itzulpengintza
EIZIEren sorrera
Itzultzaileen babes juridikoari dagokionez, literatura lanen itzultzaileena bereziki, EIZIEk lehenengo unetik bertatik onartu zituen 1976ko UNESCO ren Batzar Orokorrak itzultzaileen babes juridikorari buruz egin zituen gomendioak, alegia: jabetza intelektualaren eskubidea, testuen aldaezintasuna, itzultzailearen publizitatea egilearenaren proportzionala izatea eta honenarekin bat etortzea, etab. Gure artean oraindik konponbiderik eman ez zaien arazoak ditugu horiek, ordea.
Xyston
Xystona (grezieraz Ξυστόν, "lantza", "xabalina"), Antzinako Greziako lantza jaurtigarri bat zen. 3,5 eta 4,25 metro arteko luzera zuen, eta, ziuraski, soldaduak, bi eskuekin heltzen zion. Zurezko ardatz tradizional bat eta punta metalikoa zuen, mutur estu batekin. Xystona, orohar, hetairoien testuinguruan aipatzen da (antzinako grezieraz Εταίροι), "lagunak", antzinako Mazedoniako zalditeria tropak. Alexandro Handia hil ondoren, hetairoiak, xystophoroi (antzinako grezieraz Ξυστοφόροι", xystoforo singularrean, literalki, "xyston eramalea") Judutarren Gerra izeneko lan greziarrean, Flavio Josefo historialari judutarrak, xyston izena, erromatarren xabalina jaurtigarria zen piluma deskribatzeko erabiltzen du.
Itzulpengintza
EIZIEren sorrera
1990. urtetik aurrera, hau da euskal itzultzaileentzako formazio arauturik egon ez zen urte horietan, EIZIE saiatu zen lanean ziharduten itzultzaileen prestakuntza teorikoaren hutsuneak nolabait betetzen. Horretarako ikastaroak eta mintegiak antolatu zituen, eguneroko lanarekin zerikusia zuten era askotako gaiak aztergai harturik. Ikastarook, Elkartearen gainerako jarduerak bezalaxe, Eusko Jaurlaritzak eta Gipuzkoako Foru Aldundiak, eta beranduago CEDROk (Centro Español de Derechos Reprográficos gaztelaniaz edo Eskubide Erreprografikoen Espainiako Zentroa euskaraz), urtero emandako diru-laguntzen bidez finantzatu ziren.
Jarduera horien artean aipagarriak dira Euskal Herriko Unibertsitateak Donostian antolatzen dituen udako ikastaroen barruan itzulpengintzari buruz Elkarteak antolatu dituen hainbat ikastaro, Euskal Herriko zein Espainiako eta Europako profesional eta ikerlariek parte hartu izan baitute horietan, hala nola, Amparo Hurtado, Agustín García Calvo, Miguel Sáenz, Francesc Parcerisas, Marta Xirinachs, Antonio Argüeso, Eva Koberski, Zlatá Kufnerová, Radivoie Konstantinovic, etab. Lehenengo ikastaroa 1990. urtean antolatu zen “Itzulpengintza eta interpretaritza komunikazio eta normalkuntza tresna gisa” izenburupean; bigarrena handik bi urtera antolatu zen, eta “Literatura sorkuntza eta itzulpena” izan zen aztergai; hirugarrenaren izenburua, berriz, “Itzulpengintza Administrazioan eta Justizian” izan zen. Hiru ikastaro horietan aurkeztu diren txostenak eskuratu nahi dituenak, SENEZ aldizkarian aurkituko ditu argitaraturik jatorrizko hizkuntzetan.
Hona EIZIEren ekimenez argitaratutako material esanguratsuenen zerrenda kronologikoki antolatuta:
Xyston
Xystonari norberaren buruaren gainetik edo azpitik heltzen zitzaion, ustez, bakoitzaren gustuaren araberakoa zen.
Subeltza
Subeltza Ipar Rap-Eroak euskal rap musika talde legazpiarraren bigarren maketa da, 1995. urtean argitaratutakoa. 7 kanta zituen.
Itzulpengintza
EIZIEren sorrera
Aipatu behar da EIZIEk ikastaro eta mintegietan erabili duen material gehiena argitaratu duela eta webgunean duela.
Gaur egun 180 bazkide baino gehiago ditu EIZIEk eta sortu zenetik etengabe jardun du itzulpengintzaren eta itzultzaileen alde lanean. Bazkide gehienak Euskal Herriko administrazio erakundeetan aritzen dira lanean edo itzulpen enpresetan bestela, beren zerbitzuak bereziki Administrazioari edo, gero eta gehiago, era guztietako enpresei eskaintzen dizkietela. Horrez gainera, literatura itzultzaile talde txiki bat eta interprete talde are txikiago bat ere badaude. Bestalde, Elkarteak itzulpenari eta terminologiari buruzko SENEZ aldizkaria argitaratzen du urtean behin. Hasieran Itzultzaile Eskolak argitaratzen zuen aldizkaria, baina hura itxi zenean Elkarteak hartu zuen bere gain aldizkariaren ardura.
Marilyn Waring
Bibliografia
Carmen Alborch (2004): "LIBRES" Ed. Santillana Ediciones Generales S.L. Madrid.
Subeltza
Taldekideak
Diskoaren grabaketan parte hartu zuten taldekideak:
Fargues-sur-Ourbise
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 2 iturginak, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Fargues-sur-Ourbise udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 165 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Itzulpengintza
EIZIEren sorrera
Elkartearen historia labur bezain biziaren berri ematen duen liburuxka argitaratu zuen EIZIEk 2002. urtean, CEATL (Conseil Européen des Associations de Traducteurs Littéraires frantsesez eta AISBL European Council of Literary Translators' Associations ingelesez) erakundearen urteko batzarra Donostian egin zela eta.
Itzulpengintza eta interpretazioko Unibertsitate Ikasketak
Aipatu bezala, euskarazko itzulpengintza eta interpretaritza lizentziatura ez zen 2000. urtera arte martxan jarri, alegia, Hego Euskal Herrian erakunde autonomikoak sortu zirenetik eta euskara koofizialtzat hartu eta administrazioan eta hezkuntzan erabiltzen hasi zenetik hogei urte igaro ziren arte. Atzerapen hori oso kezkagarria izan da, izan ere, euskarari koofizialtasuna ezagutzeak itzultzaile eskaera handia ekarri baitzuen berekin, eta eskaera hori, gainera, gizartearen beste alor askotara zabaldu da euskarak azken hamarkada hauetan bizi izan duen berreskuratze edo biziberritze prozesuaren ondorioz.
Itzulpengintza ikasketek euskal itzulpengintzaren egoera goitik behera baldintzatzen ez badute ere, kontuan hartu behar da euskararen erabileraren normalizazio prozesua –zeinaren baitan Eusko Jaurlaritza, eta maila apalagoan Nafarroako Gobernua, ahalegin handiak egiten eta are milioi gehiago gastatzen ari den– itzulpenaren bidez burutu ahal izan eta izango dela maila handi batean. Beraz, nabarmena da, euskararen egoera soziolinguistikoa dela eta, itzultzaileen premia duela euskararen normalizazioak; horrez gainera, hizkuntzak berak bizi duen egokitze prozesu etengabeari aurre egiteko itzultzaile horiek beren lanen kalitatea bermatu behar dute eta hizkuntzaren normalizazio prozesuaren ezinbesteko tresna dira, gainera. Horregatik guztiagatik, EIZIEren iritziz "gure itzulpen lizentziaturak oso gogoan hartu behar ditu komunitate elebidun baten behar bereziak, hizkuntzetako bat lehen azaldu den mailako normalizazio prozesu batean sarturik dagoela kontuan harturik bereziki". Horrez gainera, ikasketak ezinbestekoa dira euskararen itzulpenean sortzen diren arazo bereziak era zientifikoan, bai hizkuntzalaritzaren ikuspegitik bai ikuspegi soziolinguistikotik, aztertuko dituzten espezialistak eta ikerlariak prestatzeko.
2000. urtean Euskal Herriko Unibertsitateak (EHU) Itzulpengintza eta Interpretazio Lizentziatura sortu zuen eta gaur egun "Itzulpengintza eta Interpretazioko Gradua" eskaintzen du Gasteizeko campuseko Letren fakultatean. Ikasketok 4 ikasturteko iraupena dute eta 240 ECTS kreditu barne biltzen ditu ikasketa planak. Proba baztertzaile bidez aukeratzen dira urtero eskainitako 60 plazak beteko dituzten ikasleak.