cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Joko
Mahai-jokoak
Mahai-jolasak ere deitzen dira. Tresna nagusi gisa taula bat erabiltzen da, eta bertan jokalarien egoera, baliabideak eta aurrerapena jarraitzen duten sinbolo fisikoak erabiltzen dira. Askotan dadoak edo kartak ere baliatzen dira, esate baterako, partxisean.
Trebetasun eta koordinazio jokoak
Jolas-klase horrek esku hartzen duen trebetasun-elementua esku-trebetasunarekin edo begi-esku-koordinazioarekin erlazionatzen duen edozein jolas barne hartzen du, baina bideo-jokoak baztertzen ditu. Tortolosak, paper-futbola eta jenga moduko jolasak oso ekipamendu eramangarriak edo inprobisatuak baino ez dituzte behar, eta edozein gainazal lautan jolas daitezke; beste batzuek aldiz (petako, billar, aire-hockey eta futbolina) mahai espezializatuak edo beste modulu autonomo batzuk behar dituzte jolasean ibiltzeko. Etxeko bideo-joko sistemen etorrerak, neurri handi batean, horietako batzuk ordezkatu ditu, hala nola mahai-hockeya, baina aire-hockey, billar, petako eta futbolina oraindik ere ezagunak dira joko-leku pribatu eta publikoetan.
Karta-jokoak
Karta-jokoek karta-sorta bat erabiltzen dute tresna nagusi gisa. Jokoaren arabera karta batzuk edo beste batzuk erabiltzen dira. Bestalde, kartak erabiltzen dituzten magia-joko batzuk ere badaude.
Mahai-joko batzuek karta-sorta bat dute joko-elementu gisa, normalean ausaz edo jokoaren aurrerapena jarraitzeko. Aitzitik, Cribbage moduko karta-joko batzuek mugitzaileak den taula erabiltzen dute, normalean puntuazioa mantentzeko. Kasu horietan, bi generoen arteko bereizketa zure jokoan jokoaren elementurik garrantzitsuena denaren araberakoa da; Ausazko ekintzetarako kartak erabiltzen dituen mahai-joko batek, normalean, beste aukera-metodoren bat erabil dezake, eta Cribbage-k, berriz, paperean bezain erraz puntuatu daiteke. Elementu hauek, erabiltzen diren moduan, beren helburua lortzeko metodo tradizional eta errazenak besterik ez dira.
Euskal Herrian, karta-joko fabrika ospeduna dago 1875. urtez geroztik. Fabrika Fournier familiaren esku izan da beti, nahiz denboraren poderioz izenez aldatzen joan den.
Bideo-jokoak
Bideo-jokoak ordenagailu edo konputagailu batek kontrolatzen dituenak dira, joko batean erabiliko diren tresna birtualak sor ditzaketenak, hala nola, kartak edo dadoak edo manipulatu daitezkeen mundu landuak.
Bideo-joko batek sarrerako gailu batzuk edo gehiago erabiltzen ditu, bai tekla, joystick, teklatu, sagu, trackball edo beste edozein kontrolatzaileren konbinazio bat. Ordenagailuko jokoetan, erabilitako interfazeen bilakaeraren araberakoa da jokoaren garapena.
Batzuetan, ez dago jomugarik edo aurkakotasunik, eta horrek eztabaida sortu du helburu horiek jolas edo jostailu gisa hartu behar ote diren.
Flash bideo-jokoak (Adobe Flash)
Internet en eta konputazioaren aurrerapenarekin, bideo-jokoak gero eta ezagunagoak egin dira, Adobe Flash-en garatutako jokoak erreferentzia izanik. Flashek plataforma anitzeko bideo-jokoak garatzeko aukera ematen du, betiere Flash euskarria baldin badu. Gainera, gailu mugikor askok sartu dute, edo laster egingo dute, teknologia horretarako euskarria.
Rol-jokoak
Rol-jokoak joko mota bat dira, eta parte-hartzaileek jokoaren pertsonaien papera hartzen dute. Jatorrian, jolasa arkatzarekin eta paperarekin gidoi bat asmatzen zuten parte-hartzaile talde batek egiten zuen. Elkarrekin, jokalariek beren pertsonaiak inplikatzen dituen istorioan lagun dezakete, agertokia sortuz, garatuz eta esploratuz, eguneroko bizitzako mugetatik kanpoko abentura batean. Dragons izan zen merkaturatu zen lehen rol-jokoetako bat, eta haren gaztelaniazko itzulpen ofizialek jatorrizko ingelesezko izenburua gorde zuten beti, nahiz eta jokalariek jokoaren ondoriozko serie animatua itzultzeko erabili zen izenburuagatik ere ezagutzen duten.
Joko didaktikoa
Gaur egun, pedagogo ek funtsezko tresnatzat jotzen dituzte jolasak irakaskuntza-ikaskuntza prozesurako, ikasleen lan independentea areagotzeko eta jarduera praktikoko egoera arazotsuak konpontzeko. Jokoak errealitatea esploratzeko modu berriak eta errealitatea lantzeko estrategia desberdinak eskaintzen ditu. Ikasleei mesede egiten die, arauetan oinarritutako gizarte batean bizi baikara. Gainera, jolasek aukera ematen diete hezitzaileei beren irudimena garatzeko, arazo baterako irtenbide asko pentsatzeko, pentsatzeko modu eta estilo desberdinak aurkitzeko, eta jokabide-aldaketa errazten dute. Talde-trukea ere errazten dute. Irudimenetik berreskuratzen dute fantasia, eta helduengan haur-espiritua sortzen da. Horri esker, berriz ere sortzen dira jakin-mina, xarma, harridura, bat-batekotasuna eta, batez ere, benetakoa den hori, aurkezten zaizkigun egoeren aurrean erreakzionatzeko unean.
Euskal Herria
Euskaraz, jokoa eta jolasa ongi bereizten dira, nahiz azken aldi honetan ez hain garbi egon bereizketa hori. Jokoa norbere buru, lagun bat edo talde batekin norgehiagoka ari denean da; jolasa, berriz, norgehiagokarik ez dagoenean gertatzen da. Gaur egun ohikoa da, ordea, ondo jolastu dugu, baina partida galdu egin dugu moduko esaldiak entzutea, eta horren aurrean pentsa daiteke: noski, zuek jolastu duzuen bitartean, aurkariak jokatu egin dute; aurkariak norgehiagokan ari ziren, eta zuek, berriz, jolasean. Euskal Herrian, joko eta kirol asko laneko jardueretatik sortu ziren bere garaian; gaur egun, haietatik hainbat desagertu badira ere, herri-kirol izenez ezagutzen diren beste batzuk bizirik diraute (harri-jasotze, aizkol-joko, idi-probak, eta abar). Beste joko eta kirol batzuk, ordea, kanpotik ekarriak izan dira, eta, gaur egun, horietako zenbait ongi erroturik daude gure herrian, hala nola futbola, errugbia, surfa, eskubaloia... Dena den, badago oso gurea den jokoa, pilota, bere baitan zenbait aldaera hartzen dituelarik (esku-huska, zesta-punta, erremontea, errebotea, pala eta abar). Dena den, badago Euskal Herrian hizkuntzaz, eta ez gorputzaren ahalmenez, baliatzen den jokoa, bertsolaritza. Bertsolaritza jokoa da; bertsolaria, gehienetan, beste norbaiten aurka ari da, nahiz hura parean izan ez. Hala ere, batzuetan, inoren aurka aritu gabe, bere burutapenak adierazten ditu bertsolariak, baina, horietan, bertsolariak gehiago du poetatik bertsolaritik baino.
María del Coro Arizmendi
María del Coro Arizmendi Arriaga (Mexiko Hiria, Mexiko, 1963ko otsailaren 16a) mexikar zientzialaria, biologoa eta ornitologoa da. Ekologia, bilakaera eta hegaztien kontserbazioan aditua da. 2020an, Mexikoko Unibertsitate Nazional Autonomoak (UNAM) Iztacala Goi Mailako Ikasketen Fakultateko zuzendari izendatu zuen 2020tik 2024ra.
Eclectochromis lobochilus
Eclectochromis lobochilus Eclectochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
María del Coro Arizmendi
Biografia
María del Coro Mexiko Hirian jaio zen, ama, Purita Arriaga izan zuen, Berriz herrikoa, erraketista profesionala izandakoa, aita berriz, donostiarra, Pedro Arizmendi.
Biologia ikasi zuen UNAMeko Zientzia Fakultatean, eta 1987an graduatu zen. Ondoren, graduondoko ikasketak egin zituen unibertsitate bereko Ekologia Zentroan. 1994an amaitu zuen doktorego-ikerketa, eta kolibrien, landareen eta Diglossa baritula izen zientifikoa duen paseriforme hegaztiaren arteko elkarreragin ekologiko anitzak aztertzera bideratu zen.
Lan ibilbidea
"C egun osoko" irakasle titularra da Iztacala Goi Mailako Ikasketen Fakultatean. Ikertzaileen Sistema Nazionalekoa (SNI) da. Unibertsitateko ikasle gisa, hainbat kargu izan ditu Biologia, Teknologia eta Prototipoen Unitateko Ekologia Laborategiko arduradun gisa; 2010 eta 2017 bitartean, UNAMeko Zientzia Biologikoen Graduondokoa koordinatu zuen; UNAMeko Garapen Instituzionaleko Idazkaritzako idazkari teknikoa izan zen, eta 2019tik 2020ra Iraunkortasunerako Unibertsitate Koordinazioko buru izan zen.
2014az geroztik, UNAMen kolibriak egiteko lorategiak sortzea bultzatu du. Bertan, hegazti horiek monitorizatzeko estazioak ere baditu, haien populazioen egoera monitorizatzeko. 2020an, Mexiko Hirian 90 lorategi inguru zeuden. Iraunkortasunerako Unibertsitate Koordinazioaren buru izan zen Unibertsitateko Iraunkortasunerako Plan Integrala egiten.
Aintzatespenak
Besteak beste:
Liolaemus hatcheri
Liolaemus hatcheri Liolaemus generoko animalia da. Narrastien barruko Liolaemidae familian sailkatuta dago.
Luis Barragán
Luis Barragán Morfin (Guadalajara, Mexiko, 1902ko martxoaren 9a - Mexiko Hiria, 1988ko azaroaren 22a) XX. mendeko mexikar arkitektorik garrantzitsuenetakoa zen.
Ingeniari titulua 1923an lortu ondoren, Europan zehar luze bidaiatu zuen, batez ere Espainia, Maroko eta Frantzian zehar, non Parisen Le Corbusierren hitzaldietan egon zen.
Geometria zehatz eta sendo bat erabiltzen du lekuaren izate naturala atzeman eta ordenatzeko. Bertan bolumen biluz eta emankorrek Mexikoko argi eta koloreei ahalmen osoa ematen diete.
Evans (Colorado)
Evans Coloradoko hiri bat da. Weld konderrian kokatua dago. 2010ean 18,537 biztanle zituen, 26.295 kilometro koadrotan banatuta.
Warneton (Nord)
Warneton Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Warneton udalerrian erroldatutako biztanleak 189 ziren. Familiak 68 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 71 etxebizitza zeuden, 67 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 70etxeak ziren. 67 etxebizitza nagusietatik 59 bere jabearen bizilekua ziren eta 8 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek hiru gela zituen, 6 etxek lau zituzten eta 60 etxek bost zituzten. 53 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 31 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 32 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 127 ziren, horien artean 98 aktiboak ziren eta 29 inaktiboak ziren. 98 pertsona aktiboetatik 93 lanean zeuden (53 gizon eta 40 emakume) eta 5 langabezian zeuden (3 gizon eta 2 emakume). 29 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Warneton udalerrian 68 unitate fiskal zeuden, 200 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.637 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 18 komertzioetatik, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak zurgina ziren.
2000. urtean Warneton udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lehenengo irteera
Lehenengo irteera (frantsesez Nu couché, vu de dos) Pierre-Auguste Renoir margolari frantsesaren margolana da, 1876 eta 1877 artean egina. Dena dela, Ambroise Vollardek 1918an Renoirren obren katalogoa egin zuenean beste izenburu eman zion: Au théâtre (Antzokian). Gaur egun Londresko National Galleryn ikus daiteke.
Azterketa
Margolan honek opera antzoki baten giroa islatzen du bi neska gazteen ikuspuntutik. Biak ala biak, palko baten intimitatetik antzokiaren aktibitatea eta bizitasuna begiratzen ari dira. Multzoan irudi garbiena lehenengo neskarena da, bestea ez osoa baina alde batean ezkutatzen baitu. Operaren giroa mantxa batzuen bitartez deskribatzen dira baina koloreen mugimendua aktibitatea adierazten du, jendea elkarrekin hitz egiten, opera hasi aurreko minutu urduriak. Izenburua, bestetik, bi neska horien lehenengo opera-gauari egiten dio erreferentzia. Lehenengo neskak margolanaren ia erdigunea hartzen du; haren aurpegi zuritasunak inguruko iluntasunarekin, bereziki haren soineko urdin ilunarekin kontrastatzen du; horretan palkoaren orma horia laguntzen du. Neska berak eskuetan lore sorta bat du.
Jun Kobayashi
Jun Kobayashi (小林 洵, 1999ko maiatzaren 7a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Cerezo Osaka.
Page (Nebraska)
Page Nebraskako herri bat da. Holt konderrian kokatua dago. 2010ean 166 biztanle zituen, 0.63 kilometro koadrotan banatuta.
Triatloia 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak
Gizonezkoen triatloia 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan Odaiba Itsas Parkean jokatu zen uztailaren 26a.
Garapena
Lasterketa irteera faltsu batekin hasi zen, izan ere, komunikabideen itsasontzi batek parte hartzaileen herena uretan sartzea eragotzi zuen. Berrabiatzearen ondoren, parte-hartzaileak oso elkarrekin atera ziren uretatik. Txirrindularitzako etapan, 10 pertsonako talde bat banandu egin zen lehen itzulietan, baina talde jazarleak bosgarren itzuliaren amaieran harrapatu zituen, 37 triatletako buru talde bat osatuz. Azken itzulian, Andrea Salvisbergek bakarrik ihes egin zuen eta buruan jarri zen 16 segundoko aldearekin bigarren trantsizioan, baina gainontzeko taldekideek harrapatu zuten lehen itzulian. Hirugarren itzulira arte, Alex Yeek, Kristian Blummenfeltek eta Hayden Wildek aurrea hartu dute. Azken kilometroan, Blummenfelt azkartu egin zen beste biengandik urruntzeko eta urrezko domina eskuratzeko. Yeek-ek 11 segundo beranduago amaitu zuen, eta Wildek bederatzi segundora amaitu zuen podiuma.
Canasita
Canasita silikato motako minerala da.
Ezaugarriak
Canasita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak.
Migel Dorronsoro
Migel Dorronsoro Zeberio (Ataun, Gipuzkoa, 1812ko otsailaren 17a - ib., 1880ko urriaren 16a) Gipuzkoako politikari karlista izan zen.
Biografia
Oñatin egin zituen zuzenbide-ikasketak. Hainbat aldiz izan zen Gipuzkoako diputatua (1854, 1856, 1862, 1864). Hirugarren Karlistaldian Dorronsorok Alocución a los guipuzcoanos hitzaldi sonatua eman zuen Oiartzunen (1873). Dorronsororen Breve reseña de los hechos y razones principales que prueban la identidad del glorioso mártir San Martín de la Ascensión con Martín Loinaz y Amunabarro, hijo de Beasain liburuak bi argitalpen izan zituen (1862 eta 1896). Harena da, halaber, foruak sutsuki babesten zituen Lo que fueron los reyes de España y lo que ha sido y es el liberalismo para con los Fueros de Guipúzcoa izeneko idazlana.
Enciso
Enciso Errioxako udalerria da, 2020an 170 biztanle zituena. Udalerrian aurkitu diren dinosauroen 3.000 iknitek ezagun bihurtu dute.
Geografia
Errioxako hegoaldean kokaturik dago, Soriako probintziarekiko mugan. Mendialdean aurkitzen da 813 m-tako altueran eta Cidacos ibaiaren eskuinaldeko eremua hartzen du herriak. Logroño hiriburutik 72 kilometrotara dago.
Historia
Fernan Gonzálezen boto faltsuan aipatzen da Enciso: "Omnes villæ de ambobus cameris, Orticosa, Enciso".
XVI. eta XIX. mendeen artean Encisok garapen handia izan zuen ehungintza industriari esker. XVIII. mendearen erdialdera 6 lantegi eta 29 ehundegi zituen. XIX. mendearen erdialdera ordea Kataluniako ehungintza industria modernoak ezarritako lehian galtzaile atera zen. Horretaz gain ingurune pobrea zen nekazaritzarako eta biztanleek hiriguneetara jo zuten. Cidacos haranean Encisotik gora zeuden herria hustu egin ziren 1960. hamarkada inguruan eta Enciso berak 20 urtetan populazioaren hiru laurdena galdu zuen.
Udalerriko herriguneak
Encisoko udalerrian dauden herriguneak honako hauek dira (biztanleria, 2015):
Dinosauroen iknitak
Kretazeo Goiztiarrean lautada zingiratsu bat izan zen, aldiro lehortu egiten zena, eta eremu lokaztu haietan dinosauroek oinatzak uzten zituzten. Lokatza lehortu, gogortu eta ondoren sedimentu berriak pausatzen ziren oinatz horien gainean. Milioika urteren ondoren sedimentu horiek higatu eta oinatz horiek iknita bihurturik azaleratu egin ziren.
Udalerrian hainbat eremutan aurki daitezke iknita hauek. Guztira 3.000tik gora identifikatu dira.
Estollo
Estollo Errioxako udalerria da, 2005ean 128 biztanle zituena.
Ekialdeko Champaran barrutia
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Marnate
Marnate Italiako udalerri bat da. Vareseko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Marnatek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Aragoiera
Aragoiera (aragonés edo luenga aragonesa) Aragoiko (Espainia) Pirinieotako zati batzuetan mintzatzen den erromantze hizkuntza da. Erdi Aroko hizkuntza gisa, mundu akademikoan nafar-aragoiera izenaz ezaguna da.
Zuriñe Rodríguez Lara
Zuriñe Rodriguez Lara (Gasteiz, Araba, 1988ko ekainaren 30a) kazetaria eta ikerlari feminista da, Bilbo- Bartzelona Critical Theory  ikerketa taldeko kidea.
Biografia
Giza Zientzietako lizentziatura: Komunikazioa Deustuko Unibertsitatean (2011). Gobernantza eta Politika Ikasketak Masterra du Euskal Herriko Unibertsitatean (2013).
Aragoiera
Egile batzuek VIII. mendearen inguruan latinetik jaio zela uste dute. Historikoki, euskararen eragina jaso zuen hastapenetan, bai eta ondoko katalanarena, okzitanierarena eta gaztelaniarena ere: azkena eragile nagusia da.
Zuriñe Rodríguez Lara
Biografia
Zuriñe memoria historikoan, komunikazio politikoan eta krisialdietan aditua da, baita gatazka-osteko gizarteak berreraikitzen ere. Indarkeria matxistaren, sexu-aniztasunaren eta bizikidetzaren arloko politika publikoak diseinatzen eta gauzatzen esperientzia du.
Sudergintza taldeko partaidea da, bere lan ildoak:
Aragoiera
2009ko azarotik, aragoiera eta katalana babesteko asmoz, Aragoiko hizkuntzak erabili, babestu eta bultzatzeko legea onartu zuen Aragoiko gobernuak. Lege horrek ez du aragoieraren koofizialtasunik jasotzen, baina hizkuntzaren lurraldean eskubide batzuk onartzen ditu.
Idaztarauari dagokionez, eztabaida izan da, bi erabiltzen baitira: 1987ko Uescako arauak (Consello d'a Fabla Aragonesak bultzatua), batetik, eta 2004tik Sociedat de Lingüística Aragonesak defendatutakoa (Grafía SLA deitua), bestetik, 2010eko otsailean, banaketa bukatzeko, Academia de l'Aragonések Behin-behineko proposamen ortografikoa kaleratu zuen eta 2023an onartu zen ortografia bateratua.
Hiztunen geografia
10.000 hiztun inguru daude, Huescako hurrengo lekuetan, batik bat: Graus, Monzón, Balbastro, Fonz, Hecho, Estadiella, Benás, Samianigo, Chaca, Plan, Ansó, Ayerbe, Broto eta Lo Grau.
Historia
Lehen testu ezagunak, Doneiliagako glosak izenekoak, X. mendekoa k dira. XII. eta XIII. mendeetan lekukotza idatziak ugaritu ziren, eta XIV.ean, Juan Fernández de Heredia, lehen idazle esanguratsua, bizi izan zen.
XVII. mendean, Ana Abarca de Bolea serorak testu batzuk utzi zituen, baina hiztunek XX. mende arte ez zuten euren hizkuntzaz irakurtzeko hainbeste aukera izan. 1977an, Francho Nagorek lehen gramatika liburua kaleratu zuen, bai eta zenbait fikziozko liburu idatzi ere.
2005ean abiatu zuten Chuntos por l'aragonés egitasmoa, hizkuntza batua lortzeko helburuarekin eta hainbat elkarte eta hiritarrek sostengatua. Horren emaitza Academia de l'Aragonés erakunde araugilearen sorrera izan zen, urte bat geroago: 2023an, elkarte horrek ortografia estandarra adostu zuen.
Musika
Mallacan, Biella Nuei, Prau, Lurte eta La Orquestina del Fabirol taldeak aipagarriak dira, bakoitza bere estiloan.
Mas-Cabardès
Mas-Cabardès Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Languedoc-Rousillon eskualdean.
Frantziako Igeriketa Federakuntza
Frantziako Igeriketa Federazioa (FFN) 1901ean sortutako elkarte frantses bat da, 1919ko otsailean sortua, eta Frantziako kirol-igeriketa, ur irekietako igeriketa, igeriketa sinkronizatua, urpekaritza eta waterpoloa biltzen ditu. Frantziako txapelketa nazionalak eta taldeen hautaketa antolatzen ditu.
Cerro Nevado uhartea
Cerro Nevado uhartea (Snow Hill) penintsula antartikotik gertu dagoen erabat elurtutako uharte bat da, 32 kilometro luze eta 9,7 zabal dena. James Ross uhartetik Almirantetza itsasarteak banatzen du. Graham Lurraldea bezala ezagutzen den penintsularen inguruan dagoen uharte ugarietako bat da, Hego Amerikatik hurbilen dagoen zatia dena.
1843ko urtarrilak 6an aurkitu zuen James Clark Rossek zuzendatuko britainiar espedizioak, nork, kontinentearekin lotuta zegoenik ez zekienez Snow Hill deitu zuen, elurrak erabat estaltzen zuelako, handik gertu dagoen Seymour uhartearekin kontrastean, lur biluzizkoa zena. Bere uharte izaera Otto Nordenskjöldek zuzendutako Suediar Espedizio Antartikoak zehaztu zuen 1902an, zein 1901, 1902 eta 1903ko neguetan pasa zen, hori esploratzeko base bezala ondoko uharteak eta penintsula antartikoko Nordenskjöld kostaldea erabiliz.
Lurralde aldarrikapenak
Argentinak uharte hau Suaren Lurraldea, Antartika eta Hego Atlantikoko Uharteak probintziako Argentinar Antartika departamendu barnean sartzen du, Txilerentzat Magallanes eta Txileko Antartika eskualdeko Txileko Antartikako Probintziako Antartika hiriaren zati da, eta Erresuma Batuarentzat Britainiar Antartikaren zati. Hiru aldarrikapenak Itun Antartikoak mugatzen ditu.
Herrialde aldarrikatzaileen izendapenak:
Punta del Este
Punta del Este penintsula-hiri bat da, Uruguaiko hegoaldean kokatua dagoena, Maldonado departamendua n. Latinoamerikako bainuetxe esklusiboenetako bat da eta Uruguaiko garrantzitsuena. Río de la Plata eta Ozeano Atlantikoa banatzen dituen lur zerrenda estu baten gainean dago, bi ibaiertzak jada itsasokoak diren urez bustiak dauden arren. 12.423 biztanle ditu, 450.000 udan. Maldonadoko hiriguneko erdiguneetako bat da, 2011n 135.399 biztanle zituena. Hiri honetan garatutako Ronda Uruguain, egungo Munduko Merkataritza Erakundea sortu zen.
Diego Fernández de Córdoba
Diego Fernández de Córdoba Arellano, Comaresko I. markesa, (?, 1469 - Oran, 1518) espainiar noble eta militarra izan zen.
Martín Fernández de Córdoba aitarengandik Espejo, Lucena eta Chillóngo jauna izan zen. Granadako gerran parte hartu ondoren, Orango konkistan aritu zen. 1512 eta 1515 artean, Nafarroako konkistaren garaian, Nafarroako erregeordea izan zen.
Villeherviers
Villeherviers Frantziako udalerri bat da, Loir eta Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
NGC 772
NGC 772 galaxia espiral bat da, Aries konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Villeherviers
Biztanleria
2007an Villeherviers udalerrian erroldatutako biztanleak 485 ziren. Familiak 180 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 60 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 76 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 317 ziren, horien artean 246 aktiboak ziren eta 71 inaktiboak ziren. 246 pertsona aktiboetatik 225 lanean zeuden (123 gizon eta 102 emakume) eta 21 langabezian zeuden (12 gizon eta 9 emakume). 71 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 23 ikasten zeuden eta 32 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Villeherviers udalerrian 175 unitate fiskal zeuden, 424,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.930 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 18 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 zurginak, 1 eraikuntza enpresa eta 2 jatetxeak.
2000. urtean Villeherviers udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hegoaldeko eslaviar hizkuntzak
Hegoaldeko eslaviar hizkuntzak edo hego eslaviar hizkuntzak eslaviar hizkuntz en hiru zati nagusietako bat osatzen dute, talde honetako hizkuntzak bi adartan banatuta:
Kultur harremanen eta hego eslaviar hizkuntzen sailkapena
Ekialdeko hizkuntza eslaviarrak kristau ortodoxoa ren "zirkulu kulturala"-koak dira. Horrez gain, greziera hizkuntza ren eta kultura ren eragin handia jasan zuten, haien idazkerak frogatzen duen bezala, idazkera zirilikoa deritzona. Ekialdeko kulturaren eragina ere badute, zeinak arrastoa utzi zuen turkiar hitz sorta batean.
Mendebaldeko hizkuntza eslaviarrak kultur zirkulu katolikokoak dira; Hizkuntza hauek latinaren eta mendebaldeko kulturaren eragin handia jasan zuten. Bere idazkera ofiziala latinezko alfabetoan dago.
Azpitalde hau eslaviar hizkuntzen taldekoa da.
Liolaemus hellmichi
Liolaemus hellmichi Liolaemus generoko animalia da. Narrastien barruko Liolaemidae familian sailkatuta dago.
Primitiba Lekuona Berasategi
Historia
Primittibaren ama Diburtxi Berasategi Gaztelumendi zen, Karrikako Beinberri, mendi- baserrian jaioa. Aita Bruno Lekuona Etxabeguren, kale aldean zegoen Etxetxiki baserrikoa. Bost senidetan zaharrena zen. Bere atzetik 4 anaia: Jose Luis (1925), Juan Mari (1927), Andoni (1932) eta Julian (1938). Julian jaio zenean 14 urte zituen Primik. Halabeharrez, eskola gutxikoa izan zen. Lagunekin jolasteko aukera ere aski gutxi. Umea zela gaxotasun luzea pasa zuen, bapatean hankak lurrean jarri ezin eta mugitzen ez zela geratu ondoren. Gerora jakin izan zuen “belauneko tumore zuria” zela bere gaixotasuna. Eskola zen familia osoaren kezka, baina sendatu beharra zeukan. Donostiako ospitalean hartatzen zuten, hiru hilabetero hankeko iheltsoa berrituta. Bidaia herriko esneketari baten autoan egiten zuten. Horrela bi urte luzez. Bederatziren bat urte izango zituen erabat osatuta geratu zen arte.
Eskolan ibilitako urte apurrak, herriko mojen eskolan egin zituen.
Ama jostuna zuen, beti josten ibiltzen zena behintzat eta oso umetatik jardun zuen bere ondoan ikasten. Eskulanetan trebea izan zen beti. Jolastera ere puntua eginez ateratzen omen zen, modu berriak asmatzen eta lagunekin partekatzen. Ikasi zuen guztia bere kabuz ikasitakoa izan zen. Denborarekin alor askotan lortu zuen maisutasunez aritzea. Puntoz egindako lanak, kakorratzarekin egindakoak, smock izeneko apaingarriak soinekoetan, bordatuak, ehoziri lanak. Errenteriako denda batentzat aritzen ziren.
Giro euskaldun, euskaltzale eta fededunean hazi zen.
Bi osaba izan ziren apaiz: Martin eta Manuel eta segidan bere anaietako hiru: Juan Mari, Andoni eta Julian. Horrez gain asko kantatzen zuen familia izan zen berea. Guraso biak ziren abesti zaleak. Amaren aldetik bertsoak, aitarenetik berriz kantak. Anaia apaizak ere, modu batera edo bestera, kantariak hirurak. Orohar euskal kulturan blaitua bizitzeko zoria izan zuen Primik. Osaba Manueletik hasita, hiru anaiek ere izan zuten euskal kulturako diziplina aunitzetan aritzeko gaitasuna. Izan ikerketan, antzerkian, bertsolaritzan, musikan, itzulpengintzan edo literaturan.
Gurasoen faltan, bera bihurtu zen etxeko ama. Asteartero jarraitu zuten osaba eta senideak elkarrekin afaltzen bere etxean. Hizketa gai beratsuaren bueltan beti: euskara, musika...
12 urterekin gerra eta frankismoaren jazarpen basatia
Gerra altxatu zenean familiak Arabako Miñao herrira bidali zuen Teodoro Iñarra eta bere arreba bertan zeudela aprobetxatuz. Ez zuen gerra zuzenean ezagutzeko aukera eduki, etxera itzuli zenerako Oiartzundik pasea zegoelako, baina bai ordea fasistek familian eragindako sarraskia bizitu. Bi osaba, Julian eta Martin. Biak zortzi egunaren barruan fusilatu zituzten. Julianen nondik norakoak ez daude argi, naiz eta leku batzuetan azaldu Endarlatsara aldera eraman zutela beste gizon batzuekin batera eta han fusilatu. Martin, Errenteriako parrokiako apaiz laguntzailea zen eta Gerbasio Albisu, beste apaizarekin batera atxilotu eta Donostiako Ondarretako kartzelan sartu zituzten. Bi lagunak batera fusilatu zituzten Hernaniko hilerian. Familiak ez zuen euren senideen berri gehiago izan, ez eta gorpuak inon aurkitu ere. Betiko desagertu ziren. Osaba Manuel, apaiza bera ere, 1941 arte arte gordeta bizi izan zen Lasarteko moja brijidatarren komentuko Antonio Abauntz kapilauaren etxean.
18 urterekin etxetik kanpo lanera
Herriko botikan hasi zen lanean, anai-arrebak ziren Manuel eta Amalia Anton-ek amarekin tratua egin eta gero. Hogeita bi urte eman zituen haiekin, nahiko denbora farmaziako preparatiboak egiten ikasteko. Garai horretan ikasi zuen baita ere, injekzioak jartzen eta sasi-praktikante gisa ibili zen luzaro etxez etxeko zerbitzua emanez. Jubilatu zen arte jarraitu zuen farmazian, aurrekoak utzita Carmen Errandonearekin jarraitu bai zuen bertan. Guztira 48 urte egin zituen farmazia lanetan.
Herriko beharretan laguntzen
Botikako lanbidea medio, herritar askoren berri zeukan Primik. Emakume ezaguna eta, bere mailan, beharrezkoa jende askorentzat. Laguntzekoa izan zen. Herriko elizan bertan 40 urtez aritu zen, Don Eugenio parrokoaren garaian hasita. Parrokia lanak beregain hartuta eman zituen urte guzti horiek, kasik serora lanak egiteraino. Zaharren egoitzako egoiliarrekin ekintzak egitera, astero joaten zen, baita gaixoak bisitatzen edo Caritas bezalako taldeetan laguntzen
Julian Zulueta
Julian Zulueta Amondo (Anuntzeta, Araba, 1814ko urtarrilaren 9a - Habana, Kuba, 1878ko maiatzaren 4a), Arabako markesa, euskal herritar politikari, merkatari, esklabo-trafikatzaile eta indiano bat izan zen.
Gasteizen heziketa jaso ondoren, 1832 inguruan Kubara, sosik gabe, esku bat aurrean eta bestea atzean zituela, baina bizitzan aurrera egiteko gogo biziz iritsi zen. Tiburcio Zulueta Saltzedo osabaren etxean lan egin eta haren herentzia jaso zuen. Elikagaien merkataritzan hasi eta eskulan merkea behar zenez, berehala azukre merkataritzan eta esklaboekin trafikatzera igaro zen.
1860-1864 artean Habanako zinegotzi izan zen, eta, 1864-1874 artean, baita hiriko alkate ere. 1876tik hil arte Espainiako senatari izan zen, Araba ordezkatuz.
Hiru aldiz ezkondu zen: 1842ko urriaren 1ean Francisca Dolores Samá y Motarekin, jaiotzez Badajoz hirikoa, Marianoako markesen etxekoa, eta Jaime Samá Martí merkatariaren alaba, azken honekin esklabo trafiko negozioan sozioa izan zen. Beste bi aldiz, bi ilobekin ezkondu zen: Juliana Ruiz de Gámiz Zulueta eta Juana María Ruiz de Gámiz Zulueta ilobekin, honekin Elvira Zulueta alaba izan zuen.
Gasteizko Santa Isabel hilerrian hilobiratua dago.
Fairplay (Colorado)
Fairplay Coloradoko herri bat da. Park konderrian kokatua dago. 2010ean 679 biztanle zituen, 2.964 kilometro koadrotan banatuta.
The Last Legion
The Last Legion (euskaraz Azken Legioa) 2007ko Doug Lefler estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako abentura film bat da. Dino De Laurentiis italiarrak eta beste hainbat ekoizleek ekoitzi zuten. Valerio Massimo Manfredi idazlearen L'ultima legione (2002) eleberrian oinarritua dago. Colin Firth, Thomas Sangster, Ben Kingsley, Kevin McKidd eta Aishwarya Rai aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Mendebaldeko Erromatar Inperioaren gainbehera (K.o. 476). Romulo Augusto (Thomas Brodie-Sangster) enperadorearen koroaketa egunean, Erroma heruloen errege Odoakroren (Peter Mullan) eskuetan erortzen da). Ambrosino (Ben Kingsley), Romuloren arduradunak, hiriarentzat arrisku handi bat iragarria zuen. Enperadorearen aita, semearen segurtasunaz arduraturik, haurra Aurelioren (Colin Firth) zaintzapean jarriko du. Barbaroek Romulo atzeman eta Capri uhartera daramatenean, Aureliok bere gizon leialenen eta gizon misteriotsu baten laguntzaz hura erreskatatzen saiatuko da. Azkenean, enperadorea askatzea lortzean, taldea gelditzen zaien azken legioaren bila abiatuko dira: Britainian kokatua dagoen, Bederatzigarren Legioa.
Sarah Allen
== BIOGRAFIA == Sarah Allen 1980.urtean jaiotako aktore eta produktorea bat da, Kanadan jaio eta “National Theatre School of Canadan” hezi izan zen eta 2002.urtean graduatu eta 2003an zinema munduan sartu zen gaur egun arte.
"BEING HUMAN" CASI HUMANOS
Sarah Allenek gehien bat ezanguratsua da “Casi Humanos” 2011ko telesailagatik non Rebecca Flynt pertsonaia antzezten omen zuen.
Allenek komentatu zuen grabatzen zegoen bitartean telesailerako odol faltsua edan izan behar zuen eta egiaztatu zuen hortz orea bezala jatea zela.
Gymnothorax microstictus
Gymnothorax microstictus Gymnothorax generoko animalia da. Arrainen barruko Muraenidae familian sailkatzen da.
Sarah Allen
FILMOGRAFIA
Hauek dira egindako telesail eta pelikula batzuk:
IZENDAPENAK
Allenek bi alditan egon da izendatuta, 2019an hoberen kastinera “Home in time” pelikularengatik eta 2015ean hoberen antzezle izateagatik “The Husband” pelikulan 2013an egindakoa.
Marzio
Marzio Italiako udalerri bat da. Vareseko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Marziok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Canavesita
Ezaugarriak
Canavesita borato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Le Châtel
Le Châtel Frantziako udalerria da, Savoia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Le Châtel udalerrian erroldatutako biztanleak 186 ziren. Familiak 76 ziren, horien artean 19 pertsona bakarrekoak ziren (11 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 23 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 30 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 108 ziren, horien artean 90 aktiboak ziren eta 18 inaktiboak ziren. 90 pertsona aktiboetatik 88 lanean zeuden (44 gizon eta 44 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 18 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 jatetxe zen eta 1 higiezinen agentzia.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Eclectochromis ornatus
Eclectochromis ornatus Eclectochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Federal Heights (Colorado)
Federal Heights Coloradoko hiri bat da. Adams konderrian kokatua dago. 2010ean 11,467 biztanle zituen, 4.6 kilometro koadrotan banatuta.
Ryo Saito
Ryo Saito (齋藤 遼, 1999ko abuztuaren 15a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Cerezo Osaka.
Juan de Vega
Juan de Vega Enríquez de Acuña, Grajal de Camposko VI. jauna, (?, 1507 - ?, 1558ko abenduaren 20a) espainiar noble eta militarra izan zen.
Hernando de Vega aitaren partetik Grajal, Melgar, Villelga eta Palazueloko jaurerriak jarauntsi zituen.
1542 eta 1543 artean Nafarroako erregeordea izan zen. Gero Siziliara joan zen, non Otomandar Inperioa borrokatu zuen.
Ituglanis herberti
Ituglanis herberti Ituglanis generoko animalia da. Arrainen barruko Trichomycteridae familian sailkatzen da.
Suediar Inperioa
Suediar Inperioa XVIII. mendeko europar potentzia handienetakoa izan zen. Gaur egungo historiografian stormaktstiden (suedieraz "Nagusitasunaren Aroa" edo "Boterearen Aroa") izenez da ezaguna.
Aurec de Lèir
Aurec de Lèir Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Loira Garaia departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Aurec-sur-Loire udalerrian erroldatutako biztanleak 5.340 ziren. Familiak 2.159 ziren, horien artean 631 pertsona bakarrekoak ziren (255 bakarrik bizi ziren gizonak eta 376 bakarrik bizi ziren emakumeak), 688 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 658 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 182 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Andoche Junot
Jean-Andoche Junot (Bussy-le-Grand, Burgundia, 1771ko irailaren 24a - Montbard, 1813ko uztailaren 29a) Frantziako Iraultzako eta Napoleondar gerretan aritu zen frantziar jenerala izan zen.
Aurec de Lèir
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Andoche Junot
Biografia
Napoleonen ondorengo jeneral nagusietakoa eta Abrantesko dukea izan zen. Egiptoko ekinaldian Napoleonekin ibili zen. Ondoren, Parisko gobernaria (1804) eta Portugalgo frantses armadako buruzagi nagusia izan zen (1806-1808). Abrantesko Gudua irabazi zuen Portugalen, ingeles ostearen aurka (1807), eta Lisboako hirian sartu zen ondoren. Ingelesak nagusitu zitzaizkion Vimeiroko Guduan, eta kapitulazioa izenpetu behar izan zuen Sintran (1808ko abuztua). Espainian eta Errusian egon zen ondoren. Iliriako Probintzietako gobernaria zen burua galdu eta erretiratu zutenean (1813). Bere buruaz beste eginda hil zen urte berean.
Aurec de Lèir
Etxebizitza
2007an 2.593 etxebizitza zeuden, 2.185 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 190 bigarren erresidentzia ziren eta 218 hutsik zeuden. 1.718 etxeak ziren eta 866 apartamentuak ziren. 2.185 etxebizitza nagusietatik 1.390 bere jabearen bizilekua ziren, 763 alokairuan okupaturik zeuden eta 31 doan lagata zeuden; 51 etxek gela bat zuten, 154 etxek bi zituzten, 464 etxek hiru zituzten, 653 etxek lau zituzten eta 863 etxek bost zituzten. 1.492 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 930 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 955 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 3.251 ziren, horien artean 2.361 aktiboak ziren eta 890 inaktiboak ziren. 2.361 pertsona aktiboetatik 2.098 lanean zeuden (1.116 gizon eta 982 emakume) eta 263 langabezian zeuden (113 gizon eta 150 emakume). 890 pertsona inaktiboetatik 366 erretiraturik zeuden, 267 ikasten zeuden eta 257 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Aurec-sur-Loire udalerrian 2.298 unitate fiskal zeuden, 5.501,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.517 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 17 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 3 arropa dendak, 2 etxerako tresna dendak, 1 altzari denda zen, 2 drogeria eta 2 lore-dendak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 botika eta 2 anbulantzia zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Aurec-sur-Loire udalerrian 2 Bigarren Hezkuntza ikastetxe zeuden 373 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Roger Bernart III.a Foixkoa
Roger Bernart III.a Foixkoa (1243 - † 1302ko martxoaren 3a) Foixko konde eta, ezkontzaren bidez, Bearnoko bizkondea izan zen.
Biografia
Aita Roger IV.a Foixkoa zuen, inguruko jaunak borrokatu zituen bere eskubideak mantentzeko, tartean Filipe I.a Nafarroakoa. Koblakari eta poeta ere izan zen.
Henrike I.a Nafarroakoa 1274an hil zenean, Nafarroakoa koroa hutsik geratu zen. Oinordekoa Joana I.a Nafarroakoa bazen ere, Aragoiko nobleziak kontra egin zuen frantziarrek erresuma izan ez dezaten. Bere eskubideak indarrean jartzeko Frantziako erregea eta Joanaren senarra zen Filipe I.a Nafarroakoak Roger Bernartek zuzendutako armada bidali zuen Euskal Herrira 1276ko irailean. Honek Iruñea setiatu eta arpilatu zuen. Bere lanak ezkertzeko erregeak Pas de La Barren lurraldeak eman zizkion.
Ezkontza eta seme-alabak
1267an Margarita Bearnokoa ezkondu zuen, 1252an ezkontzeko kontratua sinatu ondoren. Bost seme-alaba izan zituzten:
NGC 773
NGC 773 galaxia espiral bat da, Cetus konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Carlos Aguirre
Carlos Aguirre Arana (Bilbo, 1957) Eusko Jaurlaritzaren egungo Ekonomia eta Ogasun Sailburu ohia da. Ez dago alderdi politikoetara afiliatuta, beraz, independentea da, baina sozialistekin elkarlanean aritu da duela 20 urte baino gehiagotiz.
Euskal Herriko Unibertsitatean Ekonomia eta Enpresa Ikasketak egin zituen eta 1998tik Energiaren Euskal Erakundeko zuzendaritzako kide da. Erkidegoan, estatuan nahi Europar Batasuneko hainbat tokitan ibili da zuzendari edo aholkulari gisa.
Magnolia lore-handi
Magnolia lore-handia edo, gehienetan, magnolia soilik (Magnolia grandiflora) Magnolia generoko zuhaitza da, berez Amerikako Estatu Batuetako hego-ekialdekoa, baina mundu osoko parke eta lorategietan hedatua dagoena.
Izen generikoa, Magnolia, Montpellierko Lorategi Botanikoaren Pierre Magnol zuzendariaren omenez du zuhaitzak. Izen espezifikoak, grandiflorak, loreen tamaina handiari egiten dio erreferentzia.
Catherine Coleman
Catherine “Cady” Coleman (Charlestone, 1960 ko abenduaren 14 a) estatubatuar astronauta da. Orain arte, hiru misio espazialetan parte hartu du NASAn.
Magnolia lore-handi
Ezaugarriak
Hosto iraunkorreko zuhaitz bikaina da, eta 25 m garai izan daiteke. Kono eitea du magnoliak, eta adaburua zabala eta hostotsua da. Hazkunde motela du, eta bizia luzea.
Ailakkajärvi
Ailakkajärvi edo Aillahasjávri aintzira Enontekiö udalerri finlandiarrean dagoen aintzira bat da. Käsivarsi Eremu Basatiaren mugan dago, Lappi osoko hegazti-espezie ugarienak aurki daitezkeen eremu basatiaren mugan, hain zuzen; aliota txikiak, antzara nanoak, belatz handiak, elur-hontzak, eskandinaviako lagopodoak, ipar-belatzak, ipar-kaskabeltzak, laponiako kaskabeltzak, marikoi isats-luzeak, negu txontak eta papourdinak dira, esaterako, aintzira inguruan aurki daitezkeen hegazti-espezie batzuk. Inguruko baldintza latzei probetxu ateratzea lortu duten animalia ugari dago ere; hala nola, azeri zuri eta gorriak, elur-oreinak, erbinude zuriak, eskandinaviako lagopodo eta lursaguak, ipar-katamotzak, jatunak, mendi lemingak, lursagu txikiak eta tundrako satorrak.
Uda partean iristen diren beste ohiko biztanle batzuk hartz arreak eta otsoak dira.
Termisjärvi aintzira ipar-mendebaldean, Peerajärvi hegoaldean, eta Kilpisjärvi aintzira eta herrixka ipar-ekialdean dira Ailakkajärvi aintziraren bizilagunak. Inguruko muinoen gailurretatik, bereziki Ailakkavaara muinotik, erortzen den urak betetzen du aintzira; bestalde, ateratzeko orduan, urek, lur azpiko pasabideetatik Könkämäeno ibaira isurtzea lortzen dute, azkenik, Botniako Golkoraino iristeko.
Aintzira oso ezaguna da arrantza munduan; izan ere, bertan, amuarrain marroi eta laponiako amuarrain artiko handienak arrantzatzera uda partean etorri ohi diren arrantzaleen kopurua handia da. Gainera, aintziraren ondoan borda batzuk daude gaua bertan pasa ahal izateko. Gutxi gorabehera, azarotik ekainera izoztua egon ohi da aintzira eta bertako hiru uharte nagusiak zuhaizti txiki bilakatzen dira lurzoru izoztuaren gainean.
Magnolia lore-handi
Zurtoina – Azala
Zurtoina motza da. Azala grisa da, eta plaka txikitan zartatua.
Loreak
Magnoliak lehenbiziko landare loredunak izan ziren, segur aski; hortaz, lore motarik primitiboena dute, zuhaitzetakoetan primitiboena.
Fruituak
Oboideak (pinaburu formakoak) eta gorrixkak dira fruituak.
Habitata
Klima epela du berezkoa.
Erabilera
Apaingarri gisa erabiltzen da parke eta lorategietan; izan ere, eite dotorea eta hostotza iraunkorra du, eta udan loratzen da.
Catherine Coleman
Heziketa
Formazioari dagokionez, 1978an W.T Woodson High School-en graduatu zen eta 1983 an Massachusetts Teknologia Institutua n, kimikan lortu zuen gradua. Honekin batera, Ameriketako Estatu Batuetako Aireko Armadaren kide bihurtu zen. 1988 an, Coleman Wright-Patterson Aireko Armada basean lanean hasi zen, kimikari ikerlari moduan polimero ezberdinak ikertzen. Ondoren, 1991 ean, polimeroen zientzietan doktoratu zen Massachusetts-eko Unibertsitatean.
NASA
1992 ko martxoan, NASA-n sartu eta lan egiten hasi zen misioetan aditu moduan, Johnson Space Center-ean. 1995eko urriaren 20an joan zen lehen aldiz espaziora STS-73 Columbia espedizioan. Honetan, AEB-ko mikrograbitate laborategirako misio batean partu hartu zuen bioteknologia, materialen eta errekuntzen zientzian eta halako hainbat gaiak aztertzeko helburuarekin.1999an, berriro bueltatu zen espaziora, STS-93 misioan. Emakume batek bideraturiko STS baten lehen misioa izan zen, Eileen Collins-ek zuzendutakoa. Honetan, X Izpiko Chandra Behatokia orbitan jartzeko helburua lortuz. Unibertsoaren ikerketa, zulo beltzak eta horrelako fenomeno ezberdinak aztertzea ahalbidetzen zuen. Colemanen betebeharra, Canadarm beso robotikoa gidatzea zen. Hortik aurrera, beso robotikoen entrenamendu eta operazioen buru izan zen NASAn lanean jarraitzen zuen bitartean.
Bere hirugarren misioan, 2010eko 26/27. Espedizioan, Errusiako TMA-20 transbordadorean Nazioarteko Espazio Estaziora joan zen. Han, hainbat esperimentu egitearekin batera, Espazio Estazioaren hainbat konponketak aurrera eraman zituen. Bere lana bukatu ondoren, 2011n bueltatu zen, orbitan 6 hilabetez egon ondoren.
Musika-talentua
Coleman txirula-jolea da eta hainbat txirula ezberdin eraman ditu espaziora. 2011ko, apiriliean, bere misioa aurrera eramaten zuen bitartean, Ian Anderson-ekin batera zuzenean dueto bat jo zuen Yuri Gagarin astronautaren lehen bidaiatzearen 50.urteurrena ospatzeko helburuarekin. Geroago, Colemanek “Bandella ” izeneko astronauta musikarien talde bate eratu zuen Chris Hadfield, Steen Robinson eta Donald Pettit-ekin batera.
Palisade (Nebraska)
Palisade Nebraskako herri bat da. Hayes konderrian kokatua dago. 2010ean 351 biztanle zituen, 0.92 kilometro koadrotan banatuta.
Liolaemus huacahuasicus
Liolaemus huacahuasicus Liolaemus generoko animalia da. Narrastien barruko Liolaemidae familian sailkatuta dago.
Multiusos Fontes do Sar
Multiusos Fontes do Sar erabilera anitzeko estalitako pabiloia da, Santiago de Compostela hirian dagoena. 1998an eraiki zuten eta Santiagoko Udalarena da. 6.666 ikuslerentzako tokia du (8.888 kontzertuetarako). Gaur egun XADE joint venture-k kudeatzen du.
Erabilera Anitzeko Fontes do Sarrek 10.000 m²-ko azalera du, gimnasio publiko handia du eta kanpoko igerilekuak ditu, baita kanpoko 700 kotxeentzako aparkaleku bat ere. Santiago Futsal areto futboleko taldeak, Arteal mahai-teniseko taldeak eta Obradoiro CAB saskibaloi taldeak bere etxeko partidetan erabiltzen dute.