cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zorba the Greek
Zorba the Greek (euskaraz: Zorba Greziarra) drama filma bat da, Michael Cacoyannis greziar-zipretar zinemagileak 1964an zuzendu zuena. Nikos Kazantzakis idazleraren Alexis Zorbaren hitzak eta egintzak eleberrian oinarritua dago. Anthony Quinn, Alan Bates, Irene Papas, Lila Kedrova, Sotiris Moustakas eta Anna Kyriako izan ziren aktore nagusiak.
Zazpi Oscar saritarako izendatua izan zen, eta hiru irabazi zituen: Emakumezko bigarren aktore onenaren Oscar Saria (Lila Kedrova), Zuzendaritza artistiko onenaren Oscar Saria (Zuri-beltza) (Vassilis Fotopoulos) eta Argazkigintza onenaren Oscar Saria (Walter Lassally). Urrezko Globo sarietarako bost izendapen jaso zituen, nahiz eta bat bera ere ez irabazi.
Filmeko eszenarik ospetsuena zalantzarik gabe Zorba protagonistak (Anthony Quinn) eta Basil gazteak (Alan Bates) elkarrekin sirtakia dantzatzen duten unea da; izan ere, soinu bandan nagusi den greziar doinu horrek bikain girotzen du filma. Jatorriz zuri-beltzean filmatua izan zen, nahiz eta gerora maiz koloreztatua pantailaratu ohi den.
Argumentua
Greziar jatorriko ingeles gazte bat (Alan Bates) ondorengotzan jaso duen jabego bat jasotzeko asmoz Kretara joan da. Bidaian zehar Zorba (Anthony Quinn) ezagutuko du, izaera sendo, bizipoz ikaragarria eta antzinako ohitura legez bizi den gizona, gaztearengan eragin handia izango duena.
Narbasta
Narbasta Gipuzkoako erreka, da Urola ibaiaren ezkerraldeko adarra. Aizarnazabalgo udalerriaren eremuetan du iturburua, 300 m-tik gora.
Club de Regatas Vasco da Gama
Club de Regatas Vasco da Gama Brasilgo futbol klub ospetsu bat da, egoitza Rio de Janeiro hirian duena. Libertadores Kopa irabazi zuen 1998an.
Courtenay (Loiret)
Courtenay Frantziako udalerria da, Loiret departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Courtenay udalerrian erroldatutako biztanleak 3.704 ziren. Familiak 1.740 ziren, horien artean 632 pertsona bakarrekoak ziren (262 bakarrik bizi ziren gizonak eta 370 bakarrik bizi ziren emakumeak), 612 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 376 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 120 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 2.297 etxebizitza zeuden, 1.756 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 347 bigarren erresidentzia ziren eta 194 hutsik zeuden. 1.830 etxeak ziren eta 391 apartamentuak ziren. 1.756 etxebizitza nagusietatik 1.112 bere jabearen bizilekua ziren, 599 alokairuan okupaturik zeuden eta 45 doan lagata zeuden; 99 etxek gela bat zuten, 136 etxek bi zituzten, 443 etxek hiru zituzten, 538 etxek lau zituzten eta 541 etxek bost zituzten. 1.199 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 939 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 503 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.127 ziren, horien artean 1.479 aktiboak ziren eta 648 inaktiboak ziren. 1.479 pertsona aktiboetatik 1.267 lanean zeuden (685 gizon eta 582 emakume) eta 210 langabezian zeuden (84 gizon eta 126 emakume). 648 pertsona inaktiboetatik 290 erretiraturik zeuden, 131 ikasten zeuden eta 227 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Courtenay udalerrian 1.918 unitate fiskal zeuden, 4.072,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.950 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 249 komertzioetatik, 7 janari enpresak ziren, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 8 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 21 eraikuntza enpresak ziren, 74 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 9 garraio enpresak ziren, 21 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 11 finantziazio enpresak ziren, 13 higiezinen enpresak ziren, 23 zerbitzu enpresak ziren, 30 administrazio publikoko enpresak ziren eta 27 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 75 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 5 banku bulegoak, 5 funerariak, 9 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 8 igeltseroak, 2 margolariak, 4 zurginak, 2 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 7 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 1 aldi baterako lan enpresa, 15 jatetxeak, 4 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 28 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 3 okindegiak, 3 harategiak, 1 liburu denda zen, 6 arropa dendak, 1 zapata-denda zen, 3 elektrotresna dendak, 1 altzari denda zen, 1 kirol-denda zen, 1 bitxi-denda zen eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean Courtenay udalerrian 28 nekazaritza-ustiategi zeuden, 3.588 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 botika eta 2 anbulantzia zegoen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen. Courtenay udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 548 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Compañia kalea
Compañia kalea Nafarroako hiriburua den Iruñeko Alde Zaharreko kale bat da.
Kokalekua
Caldereria kalea eta Dormitaleria kalearekiko paraleloki doa.
Kalea
Kalearen amaieraldera Compañia plaza dago, bertan Hizkuntz Eskolaren eraikina eta Compañia kalearekin eskailera batzuen bidez elkarlotzen duen kalexka bat dago.
Three Mile Bay (New York)
Three Mile Bay Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Jefferson konderrian kokatuta dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Sacedón
Sacedón Guadalajarako udalerria da, La Alcarria eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.856 biztanle zituen.
Brama myersi
Brama myersi Brama generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bramidae familian.
Dunkirk (2017ko filma)
Polemika: Ebakuazioa ala ihesa?
Nahiko erabaki polemikoa izan zen, eta gaur egun ere historialarien artean eztabaida piztu ohi du.
Nahiz eta porrot hau ahal zen modu "loriatsuenean" ezkutatutzeko asmoz aliatuen propagandak hiria erabaki "taktiko" edo "estrategiko" gisa "ebakuatu" zutenaren bertsioa zabaldu zuen, Dunkerqueko biztanleria zibila bertan gelditu zen, baita alemaniarrek hiria bereganatu ostean ere, hortaz ez zen hiriaren inongo zinezko "ebakuaziorik" egon, ez behintzat biztanleriarena. Ikuspuntu neutral batetik ikusita, alemaniarren setioak derrigortutako indar aliatuen "atzeraldia" izan zela baieztatu daiteke, euren indarrak Frantziatik Ingalaterrara atzeratu baizituzten, alegia, bertsio errealean aliatuek harrapaladan burututako ihesaldia izan zela garbi dago, nagusiki alemaniarrek Belgikan barna Frantziara iritsiz burututako aurreraldi azkarrak guztiz jokoz kanpo harrapatu zituelako, izan ere indar aliatuak alemaniarrengandik ozta-ozta ihes egitea lortu zuten.
Odontophrynus americanus
Odontophrynus americanus Odontophrynus generoko animalia da. Anfibioen barruko Odontophrynidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Brama japonica
Brama japonica Brama generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bramidae familian.
Compañia plaza
Compañia plaza Nafarroako hiriburua den Iruñeko Alde Zaharreko plaza bat da.
Plaza
Giro lasai eta atsegineko plaza honetan Hizkuntz Eskola egoteaz gain eserlekuak, zuhaitzak eta haurrentzako jolas-tokia daude. Ipar-ekialdeko muturrean Caldereria kalearekin elkarlotzen duten eskailerak dauzka.
Laukiluze itxurako azalera du.
Saelices de la Sal
Saelices de la Sal Guadalajarako udalerria da, Señorío de Molina-Alto Tajo eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 53 biztanle zituen.
Apus salimalii
Apus salimalii Apus generoko animalia da. Hegaztien barruko Apodidae familian sailkatua dago.
Andeka Jurado
Andeka Jurado (1984, Barakaldo), Twitterreko txiolari eta euskal presoen aldeko ekintzailea da.
Espainiako Erresuman bertxiotxeagatik lehen kondenatua izan delako da ezaguna.
Atxiloketa
2015ean "Operación Araña III" dela medio, atxilotu zuten terrorismoaren goratzea akusatuta. Berarekin batera, operazio berdinean besteak beste kartzelan zegoen Alfredo Remirez eta baita Kaiet Prieto eta Def Con Dos musika taldeko abeslaria den César Strawberry atxilotu zituzten.
Azkenean Andeka Jurado ez zen kartzelara joan, twitterren bere iritziak emateagatik jasotako zigorragatik. Hori bai, baldintzapeko askatasuna eman zioten eta kondena (hogei hilabeteko kartzela zigorra, hau da urte bat eta zortzi hilabete) mantendu zuten.
Kontuak kontu ETAren aldeko mezuak bertxiokatzearekin nahikoa dela, terrorismoa goratzeagatik zigortzeko eta Auzitegi Nazionalak Andeka Jurado Garciari ezarritako urte eta erdiko espetxe-zigorra baieztatu zuela Auzitegi Gorenak.
Sententziaren arabera, “akusatuak irudia edo mezua propiotzat hartzea edo arrazoitzea ez da beharrezkoa, ezta berak sortzea ere; mezura edonola sartu eta publizitatea ematearekin nahiko da, mezua pertsona askori bidalita”
Holcombe (Wisconsin)
Holcombe Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Chippewa konderrian dago, Wisconsin estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Andeka Jurado
Atxiloketa
Auzitegi Nazionalak Andeka Jurado Garciari ezarritako urte eta erdiko kartzela-zigorra baieztatu zuen epaiak. 2014 eta 2015 artean, Twitter sare sozialean youtube agertzen den bideo bat argitaratu zuen, bertan ETAko kideak agertzen ziren (behean dago bideo horretarako esteka eta gaur egun ikusgai jarraitzen du), horietako batzuk armaturik.
Josu Uribetxeberria Bolinagaren argazki bat bertxiokatu zuen, “Agur eta ohore” lelopean. ETAko kide horren inguruko mezu gehiago argitaratu zituen sare sozial berdinean.
Helegitea
Akusatuak helegitea aurkeztu zuen Gorenaren aurrean. Twitter kontuan zabaldutako irudiak eta bideoak mezu, arrazoinamendu edo argudio propioak ez zirela azaldu zuen abokatuak, aldez aurretik komunikabideetan zeudela baizik; izan ere, bertxiokatzea horretan datza.
Kondenaren bertxioak eta txioa
Behean Andeka kondenatzeko egin zituen bertxioak eta txioaː
Bizitza pertsonala
Andekak neskalaguna du eta bi semeren aita da.
Ikus gainera
Euskal preso politikoak (1978-egun)
Mustela nudipes
Mustela nudipes Mustela generoko animalia da. Artiodaktiloen barruko Mustelinae azpifamilia eta Mustelidae familian sailkatuta dago.
Brama orcini
Brama orcini Brama generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bramidae familian.
Spiennesko silex-meategi neolitikoak
Spiennesko silex-meategi neolitikoak (Minières néolithiques de silex de Spiennes; Neolithische vuursteenmijnen in Spiennes) Europako meategi neolitikorik handienak eta antzinenak dira.Valoniako Spiennes herrixkan, Monsetik hego-ekialderantz, daude eta Neolito Ertainean eta Berantiarrean (k.a. 4300-K.a. 2200) ustiatu zituzten.
2000. urtean UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zituen.
Odontophrynus barrioi
Odontophrynus barrioi Odontophrynus generoko animalia da. Anfibioen barruko Odontophrynidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Pexmerga
Pexmerga (Pêşmerge, ahoskatua, "heriotzari aurre egiten dutenak") kurduek bere borrokalariei ematen dieten izena da. Kurdistango pexmergak 1920ko hamarkadaren hasieran sortu ziren, Otomandar eta Qajar inperioaren aurkako independentzia mugimenduarekin batera.
Pexmerga gudarosteek emakumeak dituzte bere barnean. Eskualdeko gudarosterik eraginkorrenetariko bat izan dira, bere etnia eta erlijiokideak ez direnak ere babestuz. Irakeko Gerran Saddam Hussein atxilotzeko misioetan parte hartu zuten, baita Osama bin Ladenen mezularia zen Hassan Ghulen atxiloketan ere.
Irakeko Kurdistango Gobernuak pexmerga izendatu zituen bere indar armatuak.
Puygiron
Puygiron Frantziako udalerri bat da,Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Puygiron udalerrian erroldatutako biztanleak 414 ziren. Familiak 154 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 47 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 59 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 187 etxebizitza zeuden, 164 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 184 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 164 etxebizitza nagusietatik 126 bere jabearen bizilekua ziren, 25 alokairuan okupaturik zeuden eta 12 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 23 etxek hiru zituzten, 43 etxek lau zituzten eta 92 etxek bost zituzten. 123 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 52 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 102 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 251 ziren, horien artean 183 aktiboak ziren eta 68 inaktiboak ziren. 183 pertsona aktiboetatik 166 lanean zeuden (97 gizon eta 69 emakume) eta 18 langabezian zeuden (7 gizon eta 11 emakume). 68 pertsona inaktiboetatik 22 erretiraturik zeuden, 22 ikasten zeuden eta 24 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Puygiron udalerrian 163 unitate fiskal zeuden, 411 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.892 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 19 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 5 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren eta 2 argiketariak.
2000. urtean Puygiron udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 200 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Parulidae
Parulidae hegazti paseriformeen familia bat da. Familia honetako kide gehienak txori txiki intsektujaleak dira, Mundu Berrian bizi direnak.
Salmerón
Salmerón Guadalajarako udalerria da, La Alcarria eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 194 biztanle zituen.
Antonieta de Bèucaire
María Antonieta Rivièra, ezagunagoa Antonieta de Bèucaire bezala, (Marie Antoinette Rivière; Nimes, 1840ko urtarrilaren 21a - Beaucaire, 1865ko urtarrilaren 27a) okzitaniar idazlea izan zen, Languedoc-Rosellón eskualdekoa.
Ibarbengoako geltokia
Ibarbengoa (lehen Ibarbengoa-Getxo) Bilboko metroaren 1. lineari dagokion lurgaineko geltokia da, Getxoko Andra Mari auzoko Tosu landa eremuan kokatuta dagoena. 2020ko Ekainaren 15 ean ireki zen. 2. tarifa-gunean dago, eta tren batzuen geltoki-buru da.
Antonieta de Bèucaire
Bizitza
María Antonieta Nimesen jaio zen 1840an baina bere gurasoak Beaucairera aldatu ziren hiru hilabeteak oraindik beteak ez zituela.
Ibarbengoako geltokia
2012an irekitzekoa zen arren, hainbat atzerapen ondoren 8 urtez egon zen inauguratu gabe, nahiz eta geltokia guztiz amaituta egon. Zergatia geltoki ondoan eraikitzen ari den 304 plazadun disuasio-aparkalekuan dago. Eusko Jaurlaritzak beharrezkoa azaldu du aparkalekua eraikitzen amaitzea geltokia ireki ahal izateko.
Antonieta de Bèucaire
Bizitza
Haren laguna Zoèren heriotzak eragin handia izan zuen harengan, 20 urte baino ez zituela. Egunero joaten zen hilerriran haren gomuta egitera. Egun batez, etxerako bueltan, gaixotu egin zen eta ordutik ez zen ia etxetik gehiago irten.
Ibarbengoako geltokia
Izena
Eraiki zenetik 2017ko abendura arte geltokiaren izen ofiziala Ibarbengoa-Getxo izan zen. Hasiera batean Ibarbengoa deitzea pentsatzea zegoen arren, auzokoen arteko kontsulta gauzatuko zela iragarri zen, Ibarbengoa-Getxo eta Andra Mari izenen artean bat aukeratzeko. Azkenean, Ibarbengoa-Getxo izena eman zion Metro Bilbao eragileak, nahiz eta komunikazioetan izen hori aipatzen ez zen, horren ordez Andra Marin eraikitzen ari den geltokiari buruz hitz egiten zuela.
Antonieta de Bèucaire
Bizitza
Antonietak ez zuen bizipozik berreskuratu, eta nahiz eta hainbat bainuetxeetan sendabide baten bila ibili, haren osasunak okerrera egin zuen. 1864ko azaroaren 13tik aurrera ezin izan zuen gehiago etxetik irten. 1965eko urtarrilaren 27an hil zen. Lois Romieu laguna harekin egun zen azken momenturaino.
25 poema idatzi zituen eta 1865eko martxoan argitaratu zituen hil ondoren Lei belugas izenburupean. Idazlearen lagunak ziren beste idazleen poemekin osatu zen liburua.
Ibarbengoako geltokia
Izena
2017ko abenduaren 18an, Metro Bilbaok hala erabakita, lau geltokiren izenak aldatu ziren, horien artean Ibarbengoakoa. Ordutik aurrera, beraz, geltokiaren izen ofiziala Ibarbengoa da.
Disuasio-aparkalekua
Geltokiaren helburu nagusia Bizkaiko Garraio Partzuergoak eraiki behar duen 304 plaza estalidun disuasio-aparkalekuari zerbitzu ematea da. Autoa utzi eta garraio publikoa erabiliz, hobaridun tarifa eskaitzen zaio bezeroari, hurrengo baldintzapenen barruan: bezeroak Creditrans sistemako garraio publikoren bat erabili behar du, autoa Bilboko metroko zerbitzu ordutegiaren barruan besterik ez da aparkatuta egongo, eta autoak ezin izango du 24 ordu baino gehiago aparkatuta egon.
Aparkalekuaren kontrako mugimendua
2010eko abenduan Andra Mariko auzo elkarteak 2006an onartutako Lurralde Plan Partzialaren aurka azaldu zen lehen aldiz, zeinaren arabera Andra Mari auzoan, Getxo udalerriko azkeneko landa eremuan, 7.000 eta 8.000 etxebizitza inguru eraikitzeko proposamena agertzen den, eta horri lotuta, geltokia eta aparkalekua zein aparkalekurako sarbide errepideak eraikitzeko proposamenak ere. Plana aurrera ez eramateko manifestazioak egiten hasi zituzten, planan bertan azaltzen zenez, metro geltoki berriari lotuta etxebizitza promozioak eraikiko baitziren. Hamarna elkartek babestu zituzten hasierako manifestazioak. Bitartean, Eusko Jaurlaritzak geltokia irekitzeko nahitaezkoa erakutsi zuen disuasio-aparkalekua eraikitzea.
Luistxo Fernandez
Luis "Luistxo" Fernandez Ostolaza (Eibar, Gipuzkoa, 1966ko abenduaren 8a - ) kazetari, informatikazale, idazle eta blogari gipuzkoarra da. Euskara Interneten sartzeko eta bertan eduki zabalak sortzeko aitzindari eta eragile nagusietako bat dugu Luistxo Fernandez.
Ibarbengoako geltokia
Aparkalekuaren kontrako mugimendua
2013ko uztailaren 22an, aparkalekuaren eraikuntza esleitu zela jakin ondoren, Getxoko Bildu koalizioak proiektuari buruzko txostenak eskatu zituen.
Bazkaria belar gainean
Bazkaria belar gainean (frantsesez 'Le déjeuner sur l'herbe'), hasiera batean Le Bain (Bainua) deitua, oihal gaineko olio-pintura da, Édouard Manetek margotua. 1862-1863 bitartean sortua, biluzik dagoen emakumea eta guztiz jantzita dauden gizonezkoak kontrajartzen dira. Salon des Refusés (Baztertuen Aretoa) delakoan lehen aldiz erakutsi zenean hautsa harrotu zuen margolan honek. Egun, Parisko Orsay museoan dago.
Luistxo Fernandez
Biografia
Eibarko Ignacio Zuloaga ikastetxean ikasi zuen eta gero kazetaritza Euskal Herriko Unibertsitatean.
Ibarbengoako geltokia
Aparkalekuaren kontrako mugimendua
Urte bereko urriaren 3an Getxoko Alderdi Popularrak salatu zuen Udalak Lurralde Plan Partziala aurrera eraman nahi zuela, eta Ibarbengoako aparkalekua eraikitzeko justifikazioa gunea urbanizatzean zetzala.
Bazkaria belar gainean
Deskribapena
Biluzik dagoen emakumea egiteko, Manetek emaztea (Suzanne Leenhoff) eta modelo kutuna (Victorine Meurent) erabili zituen, lehenengoaren burua baina bigarrenaren gorputz potoloagoa baititu koadroko emakumeak. Gorputza argitsua du, eta zuzenean ikusleari begira dago. Ondoko gizonak Manenten anaia (Eugene Manet) eta koinatua izatekoa (Ferdinand Leenhoff) dira, dandien modura jantzita. Emakumea ez balego bezala daude solasean biak. Aurrean, emakumearen arropak, fruta bete saski bat eta ogi-zerra bat, izadi hil baten antzera.
Luistxo Fernandez
Biografia
Euskaldunon Egunkaria-ko kazetaria izan zen 1990.etik, egunkaria sortu zenetik. 1996an Internet-i buruz arituko zen lehen atala sortu zuen egunkarian (Nabigatzen), eta modu esanguratsuan eragin zuen egunkarian Internet sakonago erabiltzeko (posta elektronikoa eta nabigazioa, garai hartan). Lehenago egunkariak ateratzen zuen igandeetako KZ gehigarrian hainbat artikulu idatzi zituen euskara mundu digitalean erabili ahal izateko, garai hartan sortu ziren lehen urratsen berri zabaltzeko, esaterako, 1995ean idatzitako Leihoak Zabalduz txosten luzean plazaratu berria ziren euskarazko lehen sistema eragileaz (Windows 95) eta Xuxen zuzentzaile ortografikoaz idatzi zuen.
Ibarbengoako geltokia
Aparkalekuaren kontrako mugimendua
2014an Uribe Kostako Lurralde Plan Partzialaren Aurkako Asanbladak urte horretako irailaren 1.tik aurrera Ibarbengoako disuasio-aparkalekua eraiki behar den tokian lurra okupatzera deitu zuen, erresistentzia-akanpada baten bidez aparkalekuaren eraikuntza-lanak geldiarazteko. Akanpadaz gain, lurra lantzen ere hasi ziren. Arrazoi nagusien artean hurrengoak azpimarratzen dituzte: Urte horretako irailaren 28an Getxoko Ahal Dugu ere aparkalekuaren eraikuntzaren kontra azaldu zen, akanpadan hasi ziren kideak babestuz. Ingurumen Eragin Txostena eta egindako lurren desjabetzeen inguruko informazioa eskatu zuen. Era berean, bestelako alderdi politiko batzuk ere, hala nola Equo edota Ezker Anitza, babesa ematen diote Ibarbengoako aparkalekuaren kontrako plataformari, Tosu betirako izeneko asanbladan antolatuta.
Bazkaria belar gainean
Deskribapena
Atzean beste emakume bat errekan bainatzen da. Lehen planoko irudien aldean handiegi, haien gainetik zintzilikaturik dirudi. Azkar margotutako hondoak ez dauka apenas sakontasunik, eta "argazkien" argia, zertxobait artifiziala gainera, erabiliz (ia itzalik ez dago), ikusleak uste du barreneko eszena dela, eta ez kanpokoa.
Luistxo Fernandez
Biografia
Ildo horretatik jarraituta Eibar.org elkartearen sortzaileetako bat izan zen, eta bertan dauka oraindik bere blog pertsonala. Aurki.com bilatzailearen, Sustatu Interneteko albistegiaren eta CodeSyntax enpresaren sortzaileetako bat ere izan zen. 2000. urteaz geroztik CodeSyntax enpresan bertan lan egiten du. Zalantza barik, euskal internautarik emankorrenetarikoa eta aitzindaria da. Eragile paper bera izan du geroago ere Twitter eta euskarazko txioak zabaltzeko. Twitterreko euskarazko jarduna neurtzeko Umap zerbitzuaren sortzailetako bat izan zen Luistxo Fernandez 2010ean CodeSyntax-en barruan.
Ibarbengoako geltokia
Aparkalekuaren kontrako mugimendua
2018ko irailaren 7an El Correo egunkarian geltokia 2019ko udan irekiko dela iragarri zuen, aparkalekua eraikitzeko lanak orduan amaituko baitira, Bizkaiko Garraio Partzuergoak dioenez.
Luistxo Fernandez
Biografia
Mugikorrerako Egunean Behin galdera-erantzun lehiaketaren sortzaileetako bat ere izan zen, honetan ere Codesyntax enpresaren barruan.
Lanak
Euskal komunitate zientifikoaren Inguma datu-basean, berak sorturiko 35 lan baino gehiago bildu dituzte. Horien artean hauek:
Angidi Chettiar
Angidi Verriah Chettiar (அங்கிடி செட்டியார்; Aruppukottai, Madurai, Tamil Nadu, Britainiar Raj, 1928ko apirilaren 29a - Port-Louis, 2010eko irailaren 15a) mauriziar politikaria izan zen. Maurizioko jarduneko presidentea izan zen 2002ko otsailaren 15etik 18ra.
Luistxo Fernandez
Ingelesen hilerria
"Ingelesen hilerria" Luistxoren blog pertsonala da, hirueleduna hasieran (akaso bakarra ezaugarri honekin euskal blogosferan), euskaraz, ingelesez eta gaztelaniaz idatzita baitzegoen. Gaur egun, bakarrik lehen bi hizkuntzetaz eginda dago.
Angidi Chettiar
Indian jaio eta Mauriziora hamar urterekin iritsi zen familiarekin. Maurizioko Alderdi Laboristako kide izan zen berrogeita hamar urtez. Parlamentuko kide izan zen luzaroan, eta Seewoosagur Rangoolamen gobernuko ministro izan zen.
Luistxo Fernandez
El mapamóvil
"El mapamóvil" da Fernandezen gaztelaniazko bloga gaur egun.
Angidi Chettiar
Lehendakariorde izan zen 1997tik 2002ra. 2002ko otsailaren 15ean Cassam Uteem presidenteak dimisioa eman zuen eta Chettiar jarduneko presidente bihurtu zen. Hiru egun geroago dimisioa eman zuen, lege antiterrorista bat sinatzeari uko egin ondoren, musulmanekiko diskriminatzailetzat jo baitzuen.
2007an berriz ere lehendakariorde izendatu zuten.
Saint-Jean-et-Saint-Paul
Saint-Jean-et-Saint-Paul Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aveyron departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 259 etxebizitza zeuden, 103 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 155 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 253 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 103 etxebizitza nagusietatik 77 bere jabearen bizilekua ziren, 19 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 18 etxek hiru zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 66 etxek bost zituzten. 64 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 45 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 53 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 156 ziren, horien artean 114 aktiboak ziren eta 42 inaktiboak ziren. 114 pertsona aktiboetatik 102 lanean zeuden (60 gizon eta 42 emakume) eta 12 langabezian zeuden (4 gizon eta 8 emakume). 42 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 21 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Jean-et-Saint-Paul udalerrian 110 unitate fiskal zeuden, 272 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.702 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 argiketaria zen eta 1 jatetxe.
2000. urtean Saint-Jean-et-Saint-Paul udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.940 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Andrea Drews
Andrea Carrie Drews, (Muncie (Indiana), AEB, 1993ko abenduaren 25a), boleibolean lehiatzen den kirolari estatubatuarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta urrezko domina eskuratu zuen boleibolean AEBko taldearekin, Brasil eta Serbiaren aurretik.
Tokion, honako hauek osatzen zuten taldea: Foluke Gunderson, Michelle Bartsch-Hackley, Andrea Drews, Micha Hancock, Kimberly Hill, Jordan Larson, Chiaka Ogbogu, Jordyn Poulter, Kelsey Robinson, Jordan Thompson, Haleigh Washington eta Justine Wong-Orantes-ek.
Dowling (Michigan)
Dowling Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Barry konderrian dago, Michigan estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Hexagrammos
Hexagrammos Hexagrammidae familiako arrain genero bat da. Ozeano Barean bizi dira.
San Andrés del Congosto
San Andrés del Congosto Guadalajarako udalerria da, Sierra norte de Guadalajara eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 92 biztanle zituen.
Apus leuconyx
Apus leuconyx Apus generoko animalia da. Hegaztien barruko Apodidae familian sailkatua dago.
Anacardium
Anacardium Anacardiaceae familiako landare genero bat da, Amerikako tropikoetan hazten dena.
Brama pauciradiata
Brama pauciradiata Brama generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bramidae familian.
Cenicero
Cenicero Errioxako iparraldean dagoen udalerria da, 2005ean 2.052 biztanle zituena.
Ardogintza
Herria Errioxako ardoaren ekoizle nagusietakoa da "Errioxa Altua" azpieskuldean.
Jorge Aizkorreta
Jorge Aizkorreta Jurado, (Barakaldo, 1974ko otsailaren 6a) euskal herritar futbolari ohia da, atezaina hain zuzen ere.
Biografia
Portugaletekoa, Athletic Clubeko harrobian hasi zuen bere karrera. Athletic Clubean aritu ondoren hainbat taldetan jokatu du tartean Extremaduran. 2004/05 denboraldian futbola utzi zuen Elxen.
1996ko Olinpiar Jokoetan aritu zuen Espainiako futbol selekzio nazionalarekin.
Ibilbidea
''2015eko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.''
Odontophrynus carvalhoi
Odontophrynus carvalhoi Odontophrynus generoko animalia da. Anfibioen barruko Odontophrynidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Bouxières-aux-Bois
Bouxières-aux-Bois Frantziako udalerria da, Vosgeak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bouxières-aux-Bois udalerrian erroldatutako biztanleak 120 ziren. Familiak 52 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 56 etxebizitza zeuden, 49 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 53 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 49 etxebizitza nagusietatik 43 bere jabearen bizilekua ziren eta 6 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 5 etxek hiru zituzten, 12 etxek lau zituzten eta 31 etxek bost zituzten. 36 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 14 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 30 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 78 ziren, horien artean 60 aktiboak ziren eta 18 inaktiboak ziren. 60 pertsona aktiboetatik 56 lanean zeuden (32 gizon eta 24 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 18 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 3 administrazio publikoko enpresak ziren.
2000. urtean Bouxières-aux-Bois udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
San Andrés del Rey
San Andrés del Rey Guadalajarako udalerria da, La Alcarria eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 41 biztanle zituen.
Jose Irigoien
Jose Irigoien Igoa (Izengoitia: El león navarro; Bera, 1893 - 1970) nafar pilotaria izan zen. Bere garaiko erremonte-jokalari hoberenetakoa izan zen.
Easo plaza
Easo plaza Gipuzkoako Donostia hiriburuko Amara Zaharra auzoko erdigunean dagoen plaza bat da, Easo kalea eta Autonomia kalearen artean kokatua dago. Amara Zaharreko auzokideen bilgunea da, plazan bertan eta horren inguruetan dauden saltegi eta tabernetan. Amara Berri auzo populatuaren eta Donostiako erdigunearen artean izanik, hiriko ohiko topagune eta pasabidea ere bada, Easo kaletik. Horretaz gainera, Euskotrenen Amara-Donostia geltokia ere bertan denez, inguruko herrietako langile eta bisitarien helmuga da. Horregatik guztiagatik, giro jendetsua izaten duen plaza da. Auzoko azoka, jai, kultura ekitaldiak ere han ospatzen dira. 1980ko hamarkadara arte, tren geltokiak hartu zuen egungo plazaren zati handienak. Geltoki zaharraren eraispenak egungo plazaren eraikuntza ekarri zuen.
Bi zatitan banatzen da, plaza zeharkatzen duen kale zati txiki batek banatuta: tren geltoki ondoko zatian, parterre zenbaitek inguratuta, ekitaldi publikoetarako kiosko bat, bankuak eta eserlekuak daude, zolatutako espazio zabal baten inguruan; beste zatian, taberna eta kafetegietako terraza gunea da bereziki.
Myotis adversus
Myotis adversus Myotis generoko animalia da. Chiropteraren barruko Myotinae azpifamilia eta Vespertilionidae familian sailkatuta dago
Le Mazis
Le Mazis Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Le Mazis udalerrian erroldatutako biztanleak 94 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 49 etxebizitza zeuden, 38 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 44 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 38 etxebizitza nagusietatik 32 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 4 etxek hiru zituzten, 12 etxek lau zituzten eta 21 etxek bost zituzten. 27 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 12 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 21 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
Pleasant Hills (Ohio)
Pleasant Hills Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Hamilton konderrian dago, Ohio estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Le Mazis
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen eta 1 iturgina.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Nafarroako errege-erreginen jauregia
Antzinako Nafarroako errege-erreginen jauregia egun Nafarroako Artxibo Orokorraren egoitza da eta Iruñeko eraikin historikorik zahar eta adierazgarrienetakoa da.
Eraikina Nafarroako erregeek eraiki zuten XII. mendean bere egoitza izateko, baina XVI. mendeko Nafarroako konkistaren ondoren erregeorderena izan zen. Gero kapitaintza jeneral eta 1971 arte gobernu militar bihurtu zen.
Luzaroan utzita izan ondoren, 2003an Rafael Moneok berreraiki eta Nafarroako Errege Artxibo Nagusi bilakatu zen, ordura arte funtzio hori betetzen zuen Antzinako Nafarroako Artxibo Orokorra (Nafarroako jauregiaren alboan) ordezkatuz.
Kokalekua
Iruñeko Alde Zaharreko Maiatzaren Bia kalean dago, San Fermin Aldapakoaren elizaren alboan.
Izena
Historian zehar, hainbat izen izan ditu, hona hemen:
Historia
Alfontso Bataiatzaileak Nabarreriako muino horretan eraikinak ez egitea agindu zuen azpian zuen San Zerningo Burgua babesteko asmotan. Antso Jakitunak agindua baliogabetu eta Iruñeko lurralde guztien jabea zen apezpikuarekin akordioa lortu zuen bertan Erreginen Jauregia eraikitzeko. 1198an Antso VII.ak jauregia hipotekatu eta auziak sortu zituen errege eta diozesi artean. Hori konpontzeko biek erabili zuten jauregia.
Tibalt I.ak, 1246an Iruñera ailegatu eta, Petri Ramirez Piedrolakoa apezpikuak jauregia okupatu izan zuela topatu zuen. Hori zela eta "jauregi zaharretan" jarri izan behar zuen egoitza, katedralaren klaustroan zegoen Jesukristo kaperaren ondoan. Honek bien arteko tirabirak areagotu zituen: Tibaltek Petri Ximenez Gatzolatzekoa gotzaina saltzailetzat salatu eta apezpikuak erregea eskumikatu zuen. Honen ondorioz, apezpikuak Aragoiko erresuman zegoen Navardúnera ihes egin behar zuen. hiru urte eman zituen hantxe. Tibaltek Erromara jo zuen eskumikua kentzeko. Gazolazkoak Tibalt II.ari Jauregia itzuli bazion ere, Alexandro IV.a aita sainduak itzulpena indargabetu zuen.
1276ko Nabarreriako Gerran, Jauregia kaltetua oso izan zen, bertatik Nabarreriakoek San Zerningotarrei katapultaz eraso zietelako.
Azkenean Martin V.a aita sainduak Zuria I.a Nafarroakoari San Petriko Errege-Jauregia eman eta erregeen egoitza bilakatu zen Nafarroako konkista arte. Inbasioaren ondoren apezpikuek berriro saiatu zuten Jauregia izatea, Bernardo de Sandovalek Espainiako koroa auzitan sartu zuen baina ezin.
1936ko otsailetik aurrera Emilio Molak, orduan Nafarroako Gobernadore Militarra zena, egoitza zuen, Espainiako Bigarren Errepublikaren aurkako altxamenduaren buruzagia aukeratua.
1987ko irailean Manuel Iñiguez eta Alberto Uztarroz arkitektoek Nafarroako Gobernuari Nafarroako Historia Museoa eraikitzeko aurreproiektu erakutsi zioten. 1993an, berriz, Nafarroako Agiritegi Nagusia eraikitzea erabaki eta Rafael Moneo nafarrari proiektua eskatu zioten. 1994an lanak hasi eta 2003an zabaldu zuten.
Arkitektura
Ziur asko 1189 inguru eraikia izan bazen ere, badaude aurrekoa dena esaten dutenak. Oraindik gela erromaniko bakarra geratzen da, 26,8 x 7,1 metrokoa eta mendebaldean erregeen gelak zituena.
Filipe II.a Espainiakoak Nafarroako armarria kendu eta austriarrena ipini zuen, egun dirauena. Erdi Aroko dorreak XVII. mendera arte mantendu ziren, orduan Pierre Bollerrek egindako margo batean ikus daitekeelako.
1733an lehergailuen biltegia eztanda eta zeharo kaltetu zuen eraikina. XVII. eta XVIII. mendeetan berrikuntza asko egin zituzten.
XIX. mendean eskailerak eta galeriak berritu zituzten, gobernadore militarrak aginduta. 2003an Rafael Moneok eraikin berria egin zuen, harresiak mantenduz eta gaztelu itxura berreskuratuz.
Odontophrynus cordobae
Odontophrynus cordobae Odontophrynus generoko animalia da. Anfibioen barruko Odontophrynidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Etnobotanika
Etnobotanika gizakia eta landareen arteko erlazioa eta landareen erabilerak ikasten eta aztertzen dituen zientzia da. Etnobotanikak Historian zehar gizarte desberdinen garapenean garrantzi handia izan du. Landareek izan ditzaketen erabilerak desberdinak dira, esate baterako, medikamentuak ekoizteko, elikagai gisa, lehengai iturria, etab.
1837 Osita
1837 Osita asteroide gerrikoan aurkitutako 1837. asteroidearen izena da. 1971ko abuztuak 16an aurkitu zuen James B. Gibsonek El Leoncitotik. Bere behin-behineko izendapen zientiikoa 1971 QZ1 zen. Bere izena hartz animaliagatik jasotzen du.
Etnobotanika
Etnobotanikak zonalde heze eta tropikaletan garrantzi handia izan du, bertan munduko landareen dibertsitate handiena aurkitzen baita. Izan ere, Historian zehar, badira populazio eta kultura asko landareei esker biziraun eta haietaz baliatu direnak. Hori dela eta, landareek izan dezaketen garrantzia nabarmentzekoa izaten da.
Etnobotanikaren barnean adar desberdinak daude, landare motaren arabera, hala nola, etnomikologia, onddoen erabilerak aztertzen dituena. Beste adar bat etnofarmakologia izan daiteke, landareen ezaugarriak aztertzen dituen zientzia medikamentuak eta sendagaiak ekoizteko.
Historia
John William Harshberger, XX. mendeko botanikoa, etnobotanika terminoa erabili zuen lehenengo zientzialaria izan zen. Harshberger-ek oso garatuta ez zeuden herrietan edo teknologia eza zuten herrietan landareei ematen zitzaien erabilera bezala definitu zuen etnobotanika.
Etnobotanika ikertzen aritu zen beste zientzialari esanguratsu bat Richard Evan Schultes izan zen,  1940. urtean, balore ekonomiko handia zuten landareak aurkitzeko asmoz Hego Amerikara joan zena. Izan ere, etnobotanika modernoaren aita kontsideratzen zaio. Schultes 14 urte egon zen Hego Amerikan bertako landareak ikertzen eta, urte horietan zehar, Schultes-ek Amazoniako tribuak bisitatu zituen bertako jendeak nola erabiltzen zituzten landareak ikertzeko. Hori dela eta, ehunka sendabelar eta landare haluzinogeno aurkitu zituen. Bere bidaian zehar egindako aurkikuntza guztiak The Healing Forest izeneko liburuan azaldu zituen, 1990. urtean argitaratuta.
Landareen erabilerak
Landareek erabilera desberdinak izan ditzakete. Izan ere, betidanik erabili izan dira, aurretik esan den bezala, teknologia maila ez zegoenean hain aurreratua. Hiru arlo nagusi bereizten dira landareen erabileretan:
Medikuntzan
Historian zehar, gizakiak landareak medikamentu gisa erabili ditu hainbat gaixotasun sendatzeko. Izan ere, gaur egun, gizartearen %60ak gaixotasunei edo gaitzei aurre egiteko sendabelarrak erabiltzen dituela estimatzen da.
Normalean, sendabelarrak elikaduraren bidez hartzen dira eta, hori dela eta, landareen erabilera elikaduran eta medikuntzan oso antzekoa izan daiteke, hau da, elikaduran eta medikuntzan parte hartzen dute. Bestetik, landareek gaixotasun batzuk sendatzeko gaitasuna duten arren, dosi egokietan hartu behar dira. Dosi handiagoetan hartzen baldin badira, efektu toxikoak ager daitezke.
Landareek eta fruituek substantzia kimiko batzuk dituzte gaixotasun eta gaitzei aurre egiteko efektu sinergikoak dutenak, hau da, osagai horiek eraginkorragoak dira guztiak batera egoten badira bakarrik egongo balira baino. Substantzia horiek hurrengo hauek izan daitezke: flabonoideak, esentzia-olioak, antioxidatzaileak, etab.
Landareen artean, hurrengoak nabarmentzen dira medikuntzan duten erabilerarengatik: curry espezieak ezaugarri antiinflamatorioak, antioxidatzaileak edo antimikrobianoak ditu; jengibreak digestio aparatuko gaixotasunean (beherakoa, tripako mina) eta arnas aparatuan (asma, faringitisa, pneumonia) eragina du; erregaliza artritisa, antsietatea, asma edo gastritisa sendatzeko erabil daiteke.
Industrian
Kosmetikan ere oso erabiliak izaten dira. Landareetatik lortzen diren esentzia-olioak xaboiak, xanpuak, perfumeak edo makillaje ekoizteko erabiltzen ohi dira. Esentzia-olioek funtzio desberdinak dituzte, hala nola, bakterizida (bakterioak hil), fungizidak (onddoak hil), elikagaiak kontserbatzeko (haragia edo arrainak), etab. Landare ugarik esentzia-olioak ekoizten dituzte, adibidez, erromeroa, menda, kanela edo albaka.
Elikaduran
Landareak kate trofikoaren oinarrian daude, hau da, izaki guztiak landareen menpe daude, baita gizakia ere. Modu zuzen edo ez-zuzen batean, landareek gizakion elikaduran eragina dute. Nahiz eta haragiz elikatu, haragi hori ekoizteko erabiltzen diren animaliak landarez elikatzen dira. Hori dela eta, landareei ekoizle primarioak deritze. Bestetik, landareek materia organikoa sortzen dute, karbohidratoak edo gantz azidoak, esate baterako, baita ere gizakion elikaduran egoten direnak normalean. Gainera, aurretik esan den bezala, landare askok ezaugarri medizinalak dituzte. Beste alde batetik, gaur egun, badaude landarez bakarrik elikatzen diren pertsonak, begetarianoak (haragia jaten ez dutenak) eta beganoak (animalietatik datorren produktuak). Landare desberdinak erabiltzen dira elikagai gisa, hala nola, zerealak (arroz, artoa, garia, kinoa…), tuberkuluak (patata, azenarioa, jengibrea, erremolatxa), fruituak (sagarra, kiwi, ahuakate, anana…) edo barazkiak (letxuga, tipula, piperra, tomatea…).
Horoskopoa
Landare batzuek horoskopoarekin erlazioa dute. Garai bakoitzean landare eta lore desberdinak ager daitezke.
Aritoaga
Martxoak 20 - apirilak 19.
Bioletak soroetan jaiotzen diren lehen loreak dira. Lore more (Lili-ubel) mistiko eta erroma kirurgiko horren agerpena garizumarekin bat etorri ohi da. Kolore hori gure aldareetan inprimatzen zen pasio-igandearen ondorengo egunetan.
"Cornus sanguinea", amildegietan eta hegal ilunetan hazten den zuhaixka. Euskaraz Judas-egur du izena, zuraindurra, zimaldorra eta berzurda ere bai. Hitz hauek guztiak ideia beraren ingurukoak dira: Jesusen zartadari erreferentzia egiten dioten esanahiekin.
Aleluiaren lorea: Bada izen hori duen landare bat, hain zuzen ere, Pazkoz loratzen delako. “Oxalis sp. da. ", gure baserritarrek ezagutzen dutena, ereindakoen belar txarra delako. Txomin bederra esaten diote, edo Barrabas-bedar eta Matxin-bedar.
Gipuzko Buru Batzarra
Gipuzko Buru Batzarra edo GBB Euzko Alderdi Jeltzaleak Gipuzkoan duen herrialde-erakundea da. Joseba Egibar da gaur egungo lehendakaria, eta egoitza nagusia Donostian du.
Historia
1908ko apirilaren 20an Zumarragan sortu zen, Pazko Astelehenan, Gipuzkoa osoan jaieguna baitzen. Kroniken arabera, goiza ekaitz hain batez argitu omen zen, egun haietan dexenteko hotz, euri eta elurra egin zuelarik. Halere, hau ez zen garai haietako jeltzaleak bertaratzeko oztopo izan, haien artean honako hauek zeudelaik: Engrazio Aranzadi "Kizkitza", Silverio Zaldua, Basilio Fernandez Lekuona, Laureano Busca, Diego Urdangarin, Jose Maria Igarzabal eta beste hainbat afiliatu eta zumarragar zaletu ere, denen artean jai abertzale bat ospatu zutelarik. Biltzarra Zumarragako Seroa Etxeko jangelan ospatu zen, Antiguako ermitaren alboan, eta jada Gipuzkoa osoko EAJko berrogeiren bat erakundek parte hartu zuten, garai hartan jada udalerri hauetan ordezkaritza jeltzaleak bazeudelarik: Alkiza, Altza, Antzuola, Andoain, Arrasate, Aretxabaleta, Astigarreta, Ataun, Azkoitia, Azpeitia, Beasain, Bergara, Berrobi, Deba, Donostia, Deba, Elgoibar, Elgeta, Ezkioga, Ibarra, Itsasondo, Lazkao, Legazpi, Hondarribi, Oñati, Orio, Ormaiztegi, Oiartzun, Ordizia, Segura, Soraluze, Errezil, Errenteria, Tolosa, Urnieta, Urretxu, Usurbil, Zarautz, Zumarraga eta Zumaia. Hainbat arrazoiengatik, topagune honetan EAJko honako ordezkaritzek huts egin zuten: Astigarraga, Asteasu, Gabiria, Hernani, Irun, Lizartza, Olaberria eta Pasaia.
Etnobotanika
Zezenaga
Apirilak 20 - maiatzak 20.
Alberite
Alberite Errioxako iparraldeko udalerri bat da, Logroñotik 7 kilometro hegoaldera kokatua.
Etnobotanika
Zezenaga
Apirilaren 16an, Santa Engrazia egunarekin nolabaiteko sustraitze baten oroitzapena, non Garazi guren deitu izan zaion, Gipuzkoan, adibidez, Santa Engrazia egunean, ereiteko arto-aleak bedeinkatzeko ohitura baitzegoen. Ondoren, San Jorge (apirilak 23) eta San Markos (apirilak 25) egunak datoz, eta egun horiek funtsezkoak dira ereite horretarako. Horren erakusgarri da "San Yurki artoak ereiteko goizegi; San Markos, artoak ereinda balegoz" bizkaierazko esaera zaharra.
Txiribita, maiatzeko lorea. Izen arruntena ostaiska da. Zientziari dagokionez, Bellis perennis du izena, araztailetzat hartu izan da; antzina, sendabide kuaresgaitzak edo maiatzeko sendaketak deiturikoetan, infusioan edo entsalada moduan hartzen zen, odola garbitzeko.