cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jane Auer
Lanak
Tennessee Williamsek, Truman Capotek eta John Ashberyk Jane Bowles idazle estatubatuar onenetariko eta gutxietsienetakotzat jo zuten. Tennesse Williamsek, Gore Vidalek edo Capotek osatzen zuten idazle taldearen burua izan zen. Lan mugatua izan arren, Jane Bowles, ipuin eta antzezlan baten egilea da, eta Tennessee Williams bezalako idazleek prosako fikziozko idazle estatubatuar nagusietako bat izendatu dute.
Espainiako klima
Espainian klima desberdintasun handia dago herrialde osoan. Espainia da Europako klima-dibertsitate handiena duen herrialdea, Köppen 13 klima desberdinekin, Kanariar Uharteak alde batera utzita, eta munduko klima-dibertsitate handiena duten 10 herrialdeen artean dago bost klima-eremu nagusi bereiz daitezke, Guzmanen kokapen geografikoaren eta baldintza orografikoen arabera.
Udako klima mediterraneo beroa: uda lehorrak eta beroak/beroak eta negu freskoak leun eta hezeetan. Köppen sailkapen klimatikoaren arabera, klima hau da nagusi Iberiar Penintsulan, bereziki udako lehorteak dituen barietatea, herrialdearen zati osoa hartzen duena, iparraldeko muturra izan ezik, non klima ozeanikoa den nagusi. Udako klima mediterraneo beroa, aldi berean, lur baxuetako eskualdeetako "Mediterraneo estandarrean" eta barnealdeko "Mediterraneo kontinentalizatuan" banatzen da, altitudearen eta neguko estazioaren leuntasunaren edo gogortasunaren arabera. Mediterraneo estandarrak kostaldeak (iparraldeko Atlantikoko kostaldea izan ezik), Guadalquivir ibaiaren arroa eta Tajo eta Guadiana ibaien arroen beheko zatiak hartzen ditu herrialdearen mendebaldean. Klima mediterraneo kontinentalizatua da nagusi Espainiako mahaiko lur zabaletan, Erdialdeko mesetan, barnealdekoetan.
Udako klima mediterraneo beroa, Espainiako ipar-mendebaldeko zati batzuetan nagusi dena, eta, batez ere, Espainiako erdialde-iparraldean, 900-1000 metrotik gorako altueretan.
Klima ozeanikoa herrialdearen iparraldean dago, batez ere Galizia, EAE, Asturias, Kantabria eta Nafarroako eskualdeetan. Eskualde horrek elurte erregularrak ditu neguko hilabeteetan.
Klima erdilehorra nagusi da herrialdearen hego-ekialdean (Almeriako probintzia ekialdeko Andaluzian, Murtziako eskualdea eta Alacanteko probintzia Valentziako hegoaldean) eta Ebro haranaren erdialdean ipar-ekialdean (Zaragozako probintzia), Nafarroako hegoalderaino iritsiz. Mahai nagusiko lurren eremu handietan ere badago (batez ere Mantxako eskualdean, Cuenca, Guadalajara, Madril eta Toledo probintzien zatiak hartzen dituena), baita Extremadurako gune lehorrenetako batzuetan ere. Klima mediterraneoarekin alderatuta, urtaro lehorrak udaren amaieratik haratago jarraitzen du, eta landaredia ez da hain trinkoa.
Bero-udako klima kontinentala, Espainiako ipar-ekialdeko eremu askotan aurki daitekeena, 1000-1100 metrotik gorako altitudeekin hasten diren eremuetan. Kantabriar mendikateko zenbait gunetan eta Iberiar Sistemako gune garaienetan ere aurki daiteke, Espainiako erdialdean.
Bost gune klimatiko nagusiez aparte, beste azpigune nabarmen batzuk ere aurki daitezke, hala nola klima subtropikal hezea Kataluniako iparraldeko eremu handietan, Bartzelonara, Huescako probintziara eta Nafarroako iparraldera jaisten dena.
Espainia osoko klima lehor kontinentalak eremu garaienetan (bereziki Sierra Nevadan eta Espainia erdialde-iparraldeko zonalde garaienetan), klima alpetarra eta klima subartikoa Espainia iparraldeko mendikate guztietako zonalde garaienetan (bereziki Kantauri mendikatean eta Pirinioetan), klima tropikala Kanariar Uharteetako kostaldeetan eta klima basamortutar beroa kostaldean. Kanariar Uharteen ekialdekoak, Almeria eta Las Palmas inguruan bereziki.
Lhospitalet
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 301 ziren, horien artean 245 aktiboak ziren eta 56 inaktiboak ziren. 245 pertsona aktiboetatik 229 lanean zeuden (118 gizon eta 111 emakume) eta 16 langabezian zeuden (8 gizon eta 8 emakume). 56 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 21 ikasten zeuden eta 19 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Lhospitalet udalerrian 184 unitate fiskal zeuden, 461,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.507 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 20 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 igeltseroak, 4 margolariak, 1 zurgina, 2 iturginak, 1 argiketaria eta 1 apaindegia.
2000. urtean Lhospitalet udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 616 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Dvorany nad Nitrou
Dvorany nad Nitrou Eslovakiako udalerri bat da, Topoľčanyko barrutian kokatuta. 4,52 km²ko azalera du eta 758 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1285. urtekoa da.
Shota Imai
Shota Imai (今井 昌太, 1984ko uztailaren 16a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Matsumoto Yamaga FC eta Blaublitz Akita.
Caaporã
Caaporã Brasilgo udalerri bat da, Paraíba estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Truth or Dare (2018ko filma)
Truth or Dare 2018ko Jeff Wadlow estatubatuar zinema zuzendariaren beldurrezko filma da.
Sinopsia
Lagun talde bat jolasean aritzeko elkartuko da etxe batean, eta, halako batean, harietako batek jolas ausartago bat proposatuko du. Jolasa zena kontu beldurgarria bihurtuko da, eta, bizirik ateratzeko, nerabeek hainbat trikimailu egin beharko dituzte.
Silvia Lutucuta
Silvia Lutucuta, jaiotzaz Silvia Paula Valentim Lutucuta (Huambo, Angola, 1968ko ekainaren 14a) kardiologoa da, unibertsitateko irakaslea eta Angolako Osasun ministroa.
Biografia
Lehen mailako ikasketak São José de Cluny no Bié ikastetxean egin zituen eta Bairro São Joãon 163. Emakumezkoen Lehen Hezkuntzan amaitu zituen. Bigarren mailako ikasketak Dangereux Comandante-aren 2. mailako eskolan egin zituen, 3. mailan Bula Comandante eskolan eta Biologi Zientzien Unibertsitate aurrekoa, denak Huambo probintzian.
Ibilbide akademikoa
1984an, 16 urte zituela, Agostinho Neto - Huambo Unibertsitateko Medikuntza Fakultatean sartu zen. Ezarritako 6 urteetan osatu zuen karrera 1990ean, eta, ikasle gazte eta onena izan zenez, 21 urterekin graduondoko beka bat eskaini zioten.
Gradu ondoko eta Ikerketa Zientifikoko Departamentuko burua da, Agostinho Neto Unibertsitateko Medikuntza Fakultateko Gaixotasun Kardiobaskularren Ikerketan, Biologia Molekularrean eta Genetikan esperientzia duena.
Ibilbide politikoa eta asoziatiboa
Elkartzearen eta lidergoaren ikuspuntutik, beti izan zen elkarteetako zuzendaritzakoa, ikasketetan, graduondokoetan eta lanbide ikasketetan. Hainbat erakundetan parte hartu du: Huamboko Unibertsitate aurreko Ikasleen Elkarteko kide eta lehendakaria, Huamboko Medikuntzako Ikasleen Elkarteko presidentea, Angolako Goi-mailako Hezkuntzako Ikasleen Elkarte Nazionaleko kidea, Portugalgo Graduatu Ondoko Elkarteko kidea, AEBko Njango Elkarteko kidea, Angola Elkarte Mediko Portugaldarreko kidea eta Angoleña de Portugal Elkarte Medikoko kidea, Kardiologiako Elkarte Portugaldarreko kidea, Estimulazio Kardiakoko Elkarte Portugaldarreko kidea, Kardiologia Angoleña Elkarteko kidea eta Agostinho Neto Unibertsitateko senatuko kidea.
Paul Bowles
Paul Frederic Bowles (New York, 1910eko abenduaren 30a - Tanger, 1999ko azaroaren 18a) estatubatuar idazle, itzultzaile eta musikagilea izan zen. 1947an Tangerren kokatu zen eta bertan bizi izan zen 52 urtez, 1999an hil zen arte.
New Yorkeko klase ertain kultuan hezi zen. Musikarako eta idazketarako zaletasun eta talentuarekin, Virginiako Unibertsitatean ikasi zuen. Aaron Coplanden ikaslea izan zen eta antzerki ekoizpenetarako musika konposatu zuen. 1947an Tangerren kokatu zen eta Jane emazteak hurrengo urtean egin zuen. Han eman zuen bizitza osoa eta immigrante estaubatuarren ikur bihurtu zen hirian.
295 Theresia
295 Theresia, asteroide gerrikoan aurkitutako 295. asteroidearen izena da. 1890eko abuztuak 17an aurkitu zuen Johann Palisak Vienako behatokitik.
Paul Bowles
Publikoaren eta kritikaren arrakasta lortu zuen 1949ko The Sheltering Sky (Zeru babeslea) eleberriarekin.
Rockwell saiakuntza
Rockwell saiakuntza metalezko materialen gogortasuna neurtzeko erabiltzen den saiakuntza bat da, ISO6508-2 arauari jarraituz gauzatu beharrekoa. Gogortasuna materialek duten berezko propietatea da. Material baten gogortasuna honela definitu ohi da: materialak deformatzeko erakusten duen erresistentzia, beste gorputz bat bere gainazalaren kontra bultzatzean. Beste modu batean esanda, bere kontra eginiko indarraren eraginez markarik ez agertzeko materialak erakusten duen erresistentzia da gogortasuna.
XX. mende hasieran, ikerlariak konturatu ziren lotura estua zegoela gogortasunaren eta pieza edo makina desberdinetan agertzen ziren akats mekanikoen (adibidez, gainazal-akatsak) artean. Hortaz, gogortasunaren ezaugarriak aztertzen hasi ziren.
Aztertzen hasi bezain laster, material desberdinen gogortasuna neurtzeko saiakuntza bide desberdinak asmatu ziren. Lehenengoa Brinell saiakuntza izan zen, 1904an, hain zuzen. Dena den, aztarna handiak uzten zituen, eta oso motela zen. Gainera, ez zen eraginkorra gogortze-tratamenduak zituzten burdinen kasuan (tresna-altzairuak, altzairu aleatuak, aleazio desberdinak, …).
Ondorioz, 1914an, Hugh M. Rockwellek eta Stanley P. Rockwellek Rockwell saiakuntza-makina asmatu zuten. Horri esker, guztiz aldatu ziren gogortasun-neurgailuak. Izan ere, makina honek saiakuntza desberdinak egitea ahalbidetzen zuen (zapaltzaile motaren arabera). Horrela lortutako emaitzak adierazteko eskala desberdinak sortu zituzten; eta horri esker, balio askoz ere zehatzagoak lortu zituzten.
Saiakuntzaren oinarri teorikoa
Aztertu nahi dugun materialaren gainazalean aztarna bat egitean datza Rockwell saiakuntza. Horretarako, zapalgailua deritzon gogortasun handiko pieza esferiko edo koniko bat erabiltzen da. Horretaz gain, aztertu nahi dugun materialez eginiko probeta bat erabiltzen da. Probeta honek dimentsio zehatz batzuk izan behar ditu, ISO6508-2 arauan jasota daudenak.
Zapalgailua diamantezko konoa izan daiteke, edo, bestela, wolframio-karburozko esfera. Hasieran, altzairuzkoa zen, baina hau bigunegia geratu zen. izan daiteke. Zapalgailua makinan muntatuta doa, saiakuntza-probeta kokatzen den gainazalaren gainean. Karga bat aplikatzen denean, zapalgailua probetaren aurka estutzen dugu. Azkenik, karga kendu eta zapalgailuak utzitako aztarnaren diametroa neurtzen dugu, h deritzona.
== Emaitzen adierazpenak ==
Hainbat eskala daude Rockwell saiakuntzan lortutako emaitzak adierazteko. Eskala bakoitzak emaitzak adierazteko modu desberdin bat dauka.
Saiakuntza-probeta
Kontrakoa eskatzen ez bada, probetaren gainazala guztiz laua izan behar da. Gainera, probetaren gainazalak gogortasun-balio minimo bat izan behar du. Saiakuntzaren ondoren, aztarnaren kontrako aldean ez da deformaziorik azaldu behar.
== Prozedura ==
Saiakuntza hau, lehen aipatutako ISO6508-2 arauaren arabera egin behar da. Beraz, jarraitu beharreko prozedura ere, arau horretan azalduta dator, pausuz-pausu. Gainera, saiakuntza egiten dugun inguruneak baldintza konkretu batzuk bete behar ditu.
Hasteko, saiakuntza giro-tenperaturan burutu behar da; hau da, 10 eta 35 °C bitartean. Saiakuntza baldintza kontrolatuetan burutu behar badugu, 23 ± 5 °C-tan egin beharko dugu.
Gero, probeta euskarri finko baten gainean kokatzen da. Deformatu beharreko aurpegia esferaren zentroidea zeharkatzen duen ardatzarekiko plano normalean finkatuta egon behar da (saiakuntza bitartean probeta mugitu ez dadin). Probeta zilindrikoa izatekotan, V formako blokeak erabili behar dira, ondo finkatuta gera dadin. Hasteko, zapalgailua saiakuntza-probetaren gainazalarekin kontaktuan jartzen da. Orduan, behin-behineko indarra (P0) aplikatzen da, oszilazioak eta bibrazioak ekidituz, deformazio elastikoa kentzeko eta emaitza egokiak lortzeko. Karga hau, gehienez 3 segunduz aplikatuko dugu.
Ondoren, oszilazioak eta bibrazioak ekidituz, neurgailuak datuak jasotzeko posizioan jarri eta indarra handituko dugu, behin-betiko baliora heltzen denera arte (P). Karga hau 1 eta 8 segundu bitartean aplikatu beharko dugu. Behin denbora-tarte hau pasatuta, behin-betiko karga kendu, eta behin-behinekoa aplikatuta utziko dugu probeta egonkortu arte. Momentu honetan, makinak ematen digun balioa hartuko dugu, eta arrastoaren sakonera neurtuko dugu (h).
A, C eta D eskalentzako: Rockwell
B, E, F, G, H eta K eskalentzako: Rockwell N eta T eskalentzako: Rockwell
Schismatogobius marmoratus
Schismatogobius marmoratus Schismatogobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Rockwell saiakuntza
Erreferentziak
= Bibliografía =
K.a. 343
K.a. 348 | K.a. 347 | K.a. 346 | K.a. 345 | K.a. 344 | K.a. 343 | K.a. 342 | K.a. 341 | K.a. 340 | K.a. 339 | K.a. 338
Ħaġar Qim
Ħaġar Qim ("Harri zutituak") Malta uhartean dagoen tenplu megalitiko multzoa da, Ġgantija aroari dagokiona, k.a. 3600–3200.
Maltako tenplu megalitikoak, munduko leku sakratu zaharrenen artean daude, eta Munduko Ondare Guneen batzordearen arabera, "arkitektura artelan konpara ezinak dira." 1992an UNESCOk Ħaġar Qim eta beste lau Maltako egitura megalitiko Gizateriaren Ondare bezala onartu zituen.
La migliore offerta
Argumentua
Virgil Oldman (Geoffrey Rush), gizon bakarti eta eszentriko, arte aditua eta enkanteetako agente preziatua da. Bere bizitza edozein sentimendu eta emoziotik aldendua dago, egun batez Claire Ibbetson (Sylvia Hoeks) neska gaztea ezagutu eta haren gurasoengandik ondorengotzan jaso dituen artelanak tasatu eta saltzeko ardura jasotzen duen arte. Neska honek mundutik isolatua bizitzera derrigortzen duen gaixotasun arraro bat du, eta Virgili bizitza betirako aldatuko dio.
Madrilgo Renfe Aldiriak
Madrilgo Renferen Aldirikoen Sarea Madrilgo Erkidegorako Renfe Operadoraren aldirien zerbitzua da. Sareak guztira 370 kilometro eta 96 geltoki ditu. Madrilgo Erkidego osoa zerbitzatzen du, baina baita ere Gaztela-Mantxako udalerri mugakide batzuk eta Segoviako probintziako udalerri batzuk.
Madrilgo metroarekin konektatuta dago aldirien sarea.
Eydison Teofilo Soares
Eydison Teofilo Soares (1988ko maiatzaren 30a - ) Brasilgo futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Matsumoto Yamaga FC.
Saint-Médard (Itsas Charente)
Saint-Médard Frantziako udalerria da, Itsas Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Médard udalerrian erroldatutako biztanleak 85 ziren. Familiak 32 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 40 etxebizitza zeuden, 34 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 6 bigarren erresidentzia ziren. Etxebizitza guzti hauek 39etxeak ziren. 34 etxebizitza nagusietatik 26 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 2 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 21 etxek bost zituzten. 34 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 18 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 16 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 55 ziren, horien artean 41 aktiboak ziren eta 14 inaktiboak ziren. 41 pertsona aktiboetatik 39 lanean zeuden (20 gizon eta 19 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 14 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa batena zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
La Fayette (Alabama)
La Fayette Alabamako hiri bat da. Chambers konderrian kokatua dago. 2010ean 3,003 biztanle zituen, 130.9 kilometro koadrotan banatuta.
Pyrrhula erythrocephala
Pyrrhula erythrocephala Pyrrhula generoko animalia da. Hegaztien barruko Fringillidae familian sailkatua dago.
Los Bateles hondartza
Los Bateles (hondartza) Cádizko probintzian dagoen Conil de la Frontera udalerri andaluziar honetako hirigunearen aurre aurrean dagoen hondartza da.
850 metro luzeran eta 130 zabaleran ditu. Zoruaren konposaketa hondar xehe eta urre kolorekoa da. Olatua txikia da. Hirian bertan egotean jende asko joaten da, baina azalera haundia duenez ez da pilaketarik nabaritzen.
Conil de la Fronterako beste hondartza batzuk:
Zerbitzuak
Hondartzak dutxak ditu eta baita ere hainbat taberna hondartzaren ondoan doan paseoan, udan gainera txiringitoak jartzen dituzte hondartzan bertan. Aparkalekua eta hamakak alokatzeko zerbitzua du.
Geologia
Hondartzako area fina da, urre kolorekoa. Hondartzaren atzekaldean dunak osatzen dira.
Volver a los 17
"Volver a los 17" (euskaraz "17 urtetara itzuli") Violeta Parra abeslari txiletarraren abesti ospetsua da. Abestia Las últimas composiciones (1966) albumean jaso zen, bere B aldean; askoren ustez Txileko historiaren disko onenetariko bat da hori. 1966ko azaroan plazaratu zen. Abeslariak hiru hilabete geroago bere buruaz beste egin zuen, 1967ko otsailan alegia.
Gaia
"Volver a los 17" abestiaren hitzek izaera poetikoa eta nostalgikoa du, sentimenduaren balioa arrazoiaren gainetik aldarrikatzeko. Ez Violeta Parraren beste abestietan bezala, honek ez du balore erreibindikatiboa, maitasunezko abestia izanik. Hala ere, Augusto Pinochetek ezarritakoTxileko diktadura militarraren garaian abestia debekatuta egon zen.
Abestia sirilla bat da.
Hitzak
Volver a los diecisiete Después de vivir un siglo Es como descifrar signos Sin ser sabio competente Volver a ser de repente Tan frágil como un segundo Volver a sentir profundo Como un niño frente a Dios Eso es lo que siento yo En este instante fecundo Se va enredando, enredando Como en el muro la hiedra Y va brotando, brotando Como el musguito en la piedra Ay sí sí sí Mi paso retrocedido Cuando el de ustedes avanza El arco de las alianzas Ha penetrado en mi nido Con todo su colorido Se ha paseado por mis venas Y hasta las duras cadenas Con que nos ata el destino Es como un diamante fino Que alumbra mi alma serena Lo que puede el sentimiento No lo ha podido el saber Ni el más claro proceder Ni el más ancho pensamiento Todo lo cambia el momento Cual mago condescendiente Nos aleja dulcemente De rencores y violencias Solo el amor con su ciencia Nos vuelve tan inocentes El amor es torbellino De pureza original Hasta el feroz animal Susurra su dulce trino Detiene a los peregrinos Libera a los prisioneros El amor con sus esmeros Al viejo lo vuelve niño Y al malo solo el cariño Lo vuelve puro y sincero De par en par en la ventana Se abrió como por encanto Entró el amor con su manto Como una tibia mañana Al son de su bella diana Hizo brotar el jazmín Volando cual serafín Al cielo le puso aretes Y mis años en diecisiete Los convirtió el querubín
Bertsioak
Abesti hau Latinoamerikako ezagunetariko bat da eta, ondorioz, bertsio ugari ezagutu ditu. Hona hemen bertsionatu duten abeslari batzuek: Mercedes Sosa, Milton Nascimento, Joan Manuel Serrat, Franco Simone, Víctor Manuel, Rosa León, Paloma San Basilio, Charly García, Caetano Veloso, Myriam Hernández, Chico Buarque, Zélia Duncan, Gal Costa, Dúo Coplanacu, Rozalén, Marilia Andrés Nacho Vegasekin batera...
Donostiako Piratak
Donostiako Piratak Donostiako Aste Nagusi ofizialaren kontrapuntu moduan 2003an sortutako herri mugimendua da, eta egun hiriko kultur eragilerik garrantzitsuenetako bat. Auzolanean antolatzen duten festaren bitartez balio batzuk transmititzen saiatzen dira. Boluntario lan egiten duten ekintzailez osatuta dago mugimendua, eta beren ekimen ikusgarriena Donostiaren abordatzea da, urtero, Aste Nagusiko astelehenean, «Dono$tia abordatu» lemapean.
Antolaketa eredu horizontala du mugimenduak eta kofradia eta lantaldeka antolatzen dira. Kofradia eta lantalde bakoitzak bere lan erritmoa daukan arren, urtean gutxienez bitan egiten dituzten Flamenkada irekietan hartzen dituzte mugimenduari dagozkion erabakirik garrantzitsuenak.
Donostiako Piraten sinboloa Ezkila kapitaina da, eta urtero kofradia bat arduratzen da bera eramateaz.
2013tik Matti pertsonaia sortu zuten, mugimenduko kideek omendu nahi duen eragile batek hartzen du eta bera arduratzen da txupinazoa botatzeaz.
Kofradiak sortu zirenetik, Flamenka guneaz eta Parte Zaharraz gain, jaia Donostiako hainbat auzotara ere eraman dute, hala nola, Amara Berrira, Antiguara, Grosera eta Intxaurrondora.
Balioak
Mugimendua sortu zutenean hiru balioren inguruan artikulatu zuten mugimendua: jai herrikoiak antolatzen zituzten, jai parte hartzaile, parekide eta euskaldunak.
Urteek aurrera egin hala, balioetan sakontzen joan da mugimendua. Auzolana, jasangarritasuna, autogestioa, feminismoa, irudimena, elkartasuna eta euskaltzaletasuna, besteak beste.
Kofradiak
Donostiako Piratak kofradia bidez antolatzen dira. Gutxiengo batzuk betez gero, edonork sor dezake kofradia bat. Gutxiengoa da 30 pertsona biltzea, mugimenduaren balioak bere egitea, erabakiak hartzen diren Ontziolara ordezkaritza bidaltzea eta Aste Nagusi Piratan egitarau propioa antolatzea. Kofradia bakoitza komunitate txiki bat da eta bere izaera du, balio edo arrazoi ezberdin bat erdigunean jarrita.
Egun bederatzi kofradia ari dira mugimenduan lanean.
Mugimenduaren historia
Donostiako Aste Nagusia XIX. mende erdialdean jaio zen turismoa helburu zuela. Orduko Espainiako Errege Gorteak eraginda jaio zen udako jai hau. Erregeak, Gobernuko kideak, goiko aristokrazia eta antzeko pertsona pribilegiodunak etorri ohi ziren Donostiara euren oporraldia egitera. Planteamendu hau eraldatzeko helburua dute Piratek, kanpotarrentzat egindako jaiak abordatu eta herritar guztientzat izango diren jaiak konkistatzeko lan egiten dute.
Donostiako Piratak mugimenduak, sortu zen unetik bertatik instituzioekin tentsioan izan da. Odon Elorza hiriko alkate zen garaietan, baimenik gabe abiatu zuten abordatzearen ekimena. Lehen urteetan Alde Zaharrean antolatzen zituzten ekimenak eta abordatzea egiteko baimenik ez zuten.
2007tik aurrera, Parte Zaharreko Trinitate plazan kontzertuak egiten hasi ziren.
2010ean, Abordatzea programa ofizialean sartzearen ordainetan, Kaian gerora Flamenka izenez bataiatu zuten gunea eskuratu zuten.
2014ean publiko egin zuten kaia kudeatzen duen Eusko Jaurlaritzarekin arazoak izan zituztela abordatzea antolatzeko eta gunean jaiak antolatzeko.
Abordatzea
2003an egin zuten lehen aldiz 20 ontzik, inongo baimenik gabe. Donostiako kaitik atera eta Kontxako hondartzara joan ziren jai giroan eta aldarrikapen artean. Hondartzan udaltzaingoa zain zutela eta identifikatzeko eskatuta, honi uko egin eta ontziak udaletxearen aurrera eraman zituzten jai herrikoiak antolatzeko Udalak jartzen zituen zailtasunak salatzeko.
Urtez urte indartzen joan zen ekimena izan zen eta 2008an 3.000 lagunetik gorak hartu zuten parte.
Egun, milaka lagun birziklatutako materialarekin egunean bertan eraikitako ontziekin.
Donostiako suhiltzaile eta urpekariekin elkarlanean lan egiten dute, eta segurtasuna bermatzeko egun horretan 200 bolondresetik gora aritzen dira lanean, gozieko 5:30etatik ilunabarrean dena jaso bitartean.
Ezkila kapitaina
Piraten buru Ezkila Kapitaina da. Pertsonai hau benetan existitu zen XVI. mendeko kortsario donostiar batean oinarritzen da: Pedro Agirre, "Campanario" ezizenez ezagunagoa.
Txupineroak urtez urte
2013az geroztik, txupina botatzen du mugimenduko kideek omendu nahi duten eragileren batek. Matti figura sortu zuten horretarako.
Aldrovandia gracilis
Aldrovandia gracilis Aldrovandia generoko animalia da. Arrainen barruko Halosauridae familian sailkatzen da.
Frederica Sagor Maas
Frederica Sagor Maas (New York, 1900eko uztailaren 6a – La Mesa, Kalifornia, 2012eko urtarrilaren 5a) Aktore, idazle, antzerkigile, gidoigile eta memorialista estatubatuarra izan zen. Ezaguna egin zen Hollywooden igarotako denbora xehetasunez idazteagatik bere oroitzapenei buruzko entsegu batean. 110 urte baino gehiagoz bizirik egoteak zinema mutuko bizirik iraun duten pertsonai zaharrenetako bat bihurtu du.
Bere gurasoak, Arnold eta Agnessa Zagorsky, Moskutik etorritako immigrante juduak ziren. Haien abizena ingelesera itzuli zuten eta honela Sagor bihurtu zen. Bere amak familia osoa aurrera eraman zuen emagin bezala lan egiten. Frederica lau alabetatik txikiena zen.
Kazetaritza ikasi izan zuen Columbia unibertsitatean, udetan lan egin zuen kopiatzaile bezala New York Globe egunkarian eta lan hori utzi egin zuen graduatu aurretik 1918an gidoi editore laguntzailea izateko New Yorkeko Universal Picturesen bulegoan. 1923rako gidoi editorea eta sailburua zen, baina urte bat geroago lanpostua utzi zuen Hollywoodera aldatzeko, non Ernest Mass produktorearekin ezkondu izan zen.
Hollywooden urteak
Hollywoodera heltzerakoan Preferred Picturesekin kontratu bat negoziatu zuen Percy Marken nobela The Plastic Age film bihurtzeko. Horretaz gain hiru urteko kontratu bat sinatu zuen MGM-rekin 350$ astero kobratzearen truke, baina bere integrazioa estudioan ez zen onena izan, horregatik bere MGMko kontratua ez zioten berritu. 1925 eta 1926 urteen artean Tiffany Productions konpainiarako idatzi zituen lanak, haien artean That Model From Paris eta The First Night komediak.
Ernest Fox Studios-en idazlea eta produktorea zen non hainbat ideia saldu zituen, baina inoiz ez ziren grabatu. 1927. urtean Paramount Pictures konpainiarekin urte bateko kontratu bat sinatu zuen kreditu gabe lan batzuetan lan egiteko, adibidez, Clara Bow-en It, Red Hair eta Hula. Eta kredituekin beste batzuetan, Louise Brooksen Rolled Stockings, esate baterako.
1928ko udan egindako ez-ohiko opor luzeak eta ondoren, zaila egin zitzaion estudio berri eta finko bat aurkitzea. Ernest Paramounten jarraitu zuen bikotearen lan bati mespretxua egin zioten arte: konpainiak bere titulu originala Beefsteak Joe aldatu zuen The Way Of All Flesh izendatzeko, ondorioz, Ernstek estudioa utzi zuen. Bikotea Kaliforniara bueltatu zen 1929ko urrian lan ezegonkorra egiten jarraitzeko.
Cacimba de Dentro
Cacimba de Dentro Brasilgo udalerri bat da, Paraíba estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Frederica Sagor Maas
Hollywooden urteak
Bikoteak 10000$ galdu zituen burtsaren krisian eta New Yorkera bueltatu ziren. 1934 eta 1937 artean The Hollywood Reporter aldizkarirako kritikak egin zituzten. Hollywoodera berriro bueltatu eta gero, Maas idazleak errepresentatzeko eta istorioen materiala Edward Small Agency agentziari saltzeko.
Holywooden ondoren
Gerra urteek bikotea berriro ezegonkortasunean utzi zuten eta kanpaina politikoetarako idazten. 1941ean Miss Pilgrim's Progress idatzi zuten, The Shocking Miss Pilgrim bihurtuko zen istorioa. Baina errepresentazio txarra zela eta oso diru gutxiren truke saldu egin behar zuten. 1947 arte ez zen ekoiztu, baina hain aldatuta zein ia ezagutezina zen.
Iveagh etxea
Iveagh etxea edo Iveagh House, Irlandako Errepublikako Dublin hiriburuan dagoen eraikin bat da, St Stephen's Green parkean. Gaur egun Irlandako Gobernuaten Kanpo Harremanetarako eta Merkataritza Sailaren egoitza da. Iveragh lorategiak eraikin honen atzealdean daude.
1736an Richard Cassels arkitektoak diseinatu zuen, Robert Clayton artzapezpikuaren egoitza izan zedin.
1862an Benjamin Guinness garagardogileak erosi eta eraldatu zuen.
Dortoka bizkarlau
Dortoka bizkarlau (Natator depressus) Natator generoko dortoka da. Narrastien barruko Cheloniidae familian sailkatuta dago. Bere generoan espezie bakarra da, hau da, espezie monotipikoa da.
Hippocampus jayakari
Hippocampus jayakari Hippocampus generoko animalia da. Arrainen barruko Syngnathidae familian sailkatzen da.
Frederica Sagor Maas
Holywooden ondoren
Maas bikoteak jarraitu zuen prekarietatean bizitzen Hollywooden, gainera, sorgin ehizaren garaian komunismoarekin erlazionatu zituzten bere bi argitalpen. Nekatuta, Maas mekanografoa aritu zen aseguru agentzia batean 1950ean, azkar aseguru broker bihurtzeko. 2012an arrazoi naturalengatik hil zenean munduko 44. pertsonarik adituena zen munduan.
Chitenay
Chitenay Frantziako udalerri bat da, Loir eta Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Tetrahoplitoides
Tetrahoplitoides ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren, Albiarrean, hau da, orain dela 112 milioi urtetik 99,6 milioi urtera gutxi gorabehera. Lehen agerpena Albiarreko beheko estratuetan eman zen.
Chitenay
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 612 ziren, horien artean 463 aktiboak ziren eta 149 inaktiboak ziren. 463 pertsona aktiboetatik 432 lanean zeuden (227 gizon eta 205 emakume) eta 31 langabezian zeuden (15 gizon eta 16 emakume). 149 pertsona inaktiboetatik 77 erretiraturik zeuden, 40 ikasten zeuden eta 32 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Achateny
, 'Ach an Teine', Eskoziako Highland eskualdeko udalerri bat da, Lochaber barrutian. Ardnamurchan penintsulan dago, Branault etxaldetik hurbil.
Chitenay
Diru sarrerak
2009an Chitenay udalerrian 419 unitate fiskal zeuden, 1.032,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.689 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 38 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 margolariak, 2 zurginak, 3 iturginak, 2 argiketariak eta 2 ile apaindegiak.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Chitenay udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 552 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Agustín Goytisolo
Biografia
Lekeition jaio zen eta Magdalena Lezarzaburu izan zuen ama. 1833an Kubara emigratu zuen, lehenengo Trinidadera eta gero, Cienfuegosera. Solozábal Campo y Cía izeneko enpresa bat sustatu zuen, ferrokarrilean inbertitu zuen, baita bapore enpresa batean. Hiru azukre-lantegi sustatu zituen, Antonio Arcerekin batera Simpatía izenekoa zabaldu zuen lehenengo, 1840ko hamarkadan.1846an Estanisláa Digat Irarramendirekin ezkondu zen, Antonio Digaten alaba, Kubako ferrokarrilaren bultzatzaileetako bat. Bikoteak zazpi seme-alaba izan zituen.
1850. hamarkadan Lequeitio izeneko bigarren azukre-lantegia zabaldu zuen, eta azkenik, Casa Bruneteko kondeari hirugarren azukre-lantegi bat erosi zion 60. hamarkadan, San Agustín izena jarri zion, Santa Isabel de las Lajasen. New Yorkeko Sola Brothers enpresan jarri zuen dirua ere eta Londres, Filadelfia eta Parisko deposito etxeetan gorde zuen dirua. 1868 eta 1882 urte artean lortutako aberastasuna Kubatik Bartzelonara eramateko jardun zuen, 2 milioi peseta hain zuzen ere.
1870ean, Kubako Independetziaren testuinguruan, Bartzelonara aldatu zuen bere egoitza eta berarekin esklabo egindako bi emakume eraman zituen, ustez askeak zirenak, Petrona eta María Goytisolo, ama eta alaba hurrenez hurren. Hamarkada horretan esklabo hartutako haurren salmentan jardun zuen, bi eta hamar urte bitarteko neska-mutilak ziren. Julián Zuluetari coolien, esklabo txinatarren, trafijoan parte-hartzen uzteko eskatu zion, baina ezetza jaso zuen. 1873an Goytisolok Pedro Irizar eta Francisco Sola bere Espainiko ondasunen ahaldun izendatu zuen eta 1874an Agustín Irizar izendatu zuen Kuban zituen ondasunen ahaldun. Abolizionismoaren boteraz beldurtuta Kubara bueltatu zen eta handik ezin urten geratu zen 1878ra arte.
Bibliografia
William A. Douglas (2015). Vascos en Cuba. Eusko Jaurlaritza.
Martín Rodrigo y Alharilla (2016). Los Goytisolo: Una próspera familia de indianos. Marcial Pons.
Martín Rodrigo y Alharilla (2006). ''Los amargos beneficios del dulce. Azúcar, Cuba y deuda ecológica''. Anuario de Estudios Americanos, 63, 1, 211-232.
K.a. 344
K.a. IV. mendearen taula (K.a. V. mende | K.a. IV. mende | K.a. III. mende)
K.a. 360ko hamarkada | K.a. 350ko hamarkada | K.a. 340ko hamarkada | K.a. 330ko hamarkada | K.a. 320ko hamarkada
K.a. 349 | K.a. 348 | K.a. 347 | K.a. 346 | K.a. 345 | K.a. 344 | K.a. 343 | K.a. 342 | K.a. 341 | K.a. 340 | K.a. 339
Hajná Nová Ves
Hajná Nová Ves Eslovakiako udalerri bat da, Topoľčanyko barrutian kokatuta. 6,38 km²ko azalera du eta 333 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1358. urtekoa da.
Aldrovandia mediorostris
Aldrovandia mediorostris Aldrovandia generoko animalia da. Arrainen barruko Halosauridae familian sailkatzen da.
Anagaudryceras
Anagaudryceras ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren, Albiarrean, hau da, orain dela 112 milioi urtetik 99,6 milioi urtera gutxi gorabehera. Lehen agerpena Albiarreko erdiko estratuetan eman zen.
Gaja-et-Villedieu
Gaja-et-Villedieu Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Languedoc-Rousillon eskualdean.
Le Semeur (filma)
Le Semeur 2017ko Marine Francen frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.
Sinopsia
Violette ezkontzeko adinean dago, baina gerrak gizonezko guztiak eraman ditu herritik. Herriko emakumeek tratu bat egingo dute: aurrerantzean, gizon bat agertzen denean, emakume guztientzat izanen da.
Hirtzfelden
Hirtzfelden Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Bilboko gudua (1937)
Bilboko gudua 1937ko udaberrian Espainiako Gerra Zibilean izen bereko hiriburuan eginiko gudua izan zen. Errepublika ren Legutioko erasoa k huts egin ondoren, apiril amaieran Eibar-Elgetako frontea hautsi eta eskuindar kolpisten hurrengo helburua Bilbo azpiratzea bihurtu zen.
Achindarroch
edota Achnandarach, 'Achadh nan Darach', Eskoziako Highland eskualdeko herrixka bat da, Lochaber barrutian. Loch Linnhe aintziraren ertzean dago, Fort William udalerritik zenbait milia hego-mendebaldera.
Esperança (Paraíba)
Esperança Brasilgo udalerri bat da, Paraíba estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Bilboko gudua (1937)
Hala ere, Bilboren kontrako mehatxua eta erasoak irailean bertan hasi ziren, Mola ren abiazioaren bidez. Bitarte horretan, hiria Eusko Jaurlaritza ren egoitza bihurtu eta gerra giroan murgildu zen, errefuxiatu ugariren helmuga bilakatuta, baita tentsio handien topaleku ere. Bilboren galera azken euskal gotorlekuaren akabera izan zen, eta Iparraldeko frontearen erorketa iragarri zuen.
Aurrekariak
Bilbo zen Errepublikako Gobernuak Euskal Herriko mendebaldeko hiru lurraldeei (Bizkaia, Araba eta Gipuzkoa) emandako autonomia-erkidegoaren hiriburua, eta han zuen egoitza lehendabiziko Eusko Jaurlaritzak. Hiru lurraldeek autonomia lortu zutenerako, hasia zen dagoeneko estatu kolpea, 1936ko uztailaren 17 eta 18an hasitakoa.
Hirtzfelden
Biztanleria
2007an Hirtzfelden udalerrian erroldatutako biztanleak 1.099 ziren. Familiak 412 ziren, horien artean 60 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 166 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 174 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Bilboko gudua (1937)
Aurrekariak
1936ko irailean Eusko Jaurlaritzak Eusko Gudarostea sortu zuen, eta Errepublikaren alde borrokatzen ari ziren ideologietako batailoiak batu zituen. Gudarosteak Bizkaia eta mendebaldeko Gipuzkoa defenditu zituen, Molak zuzendutako Tertzio Karlisten aurka. Irail horretan bertan, baina, 25ean, gerrako Bizkaiko hegazkinen lehen bonbardaketa erori zen Bilbo gainera, eta herritarren hilketa nabarmena eragin. Kolpisten kontrako haserrea eta samina sua bezala zabaldu ziren.
Hirtzfelden
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Bilboko gudua (1937)
Aurrekariak
Gudariek tinko eutsi zioten etsaiari zazpi hilabetez, baina 1937ko udaberriaren hasieran, altxatutakoek Madril konkistatzeko asmoa alde batera utzi eta Bilbo bereganatzea bilakatu zen helburu nagusia. Saibigainen, Intxortetan, Bermeon eta Solluben garaitu ondoren, kolpistek Bilbo setiatu zuten. Mendebaldeko Bizkaia baino ez zitzaien geratu errepublikazaleei.
Hirtzfelden
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Bilboko gudua (1937)
Bilboko Burdin Hesia
Bizkaia galtzea saihesteko asmotan, Eusko Jaurlaritzak Bilboko Burdin Hesia izeneko defentsa lerro estatikoa eraikitzeari ekin zion, Alberto Montaud Noguerol jeneralaren agindupean. Burdin Hesia 70 zentimetroko lodierako hormigoi indartuaz eginiko 180 bunkergunek osatuta zegoen. Argizagin oraindik ageri dira bunker horietako zenbait. Lubaki txikiak ere bazituzten, gehienetan bi lerrotan jarriak.
Hirtzfelden
Etxebizitza
2007an 436 etxebizitza zeuden, 415 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 407 etxeak ziren eta 23 apartamentuak ziren. 415 etxebizitza nagusietatik 338 bere jabearen bizilekua ziren, 65 alokairuan okupaturik zeuden eta 12 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 15 etxek bi zituzten, 32 etxek hiru zituzten, 82 etxek lau zituzten eta 284 etxek bost zituzten. 374 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 139 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 262 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Bilboko gudua (1937)
Bilboko Burdin Hesia
Burdin Hesiaren defentsa eraginkortasuna gero eta kritikatuagoa da. Mota horretako defentsa lerro estatikoa, Lehenengo Mundu Gerran Frantziako agintari militarrek erabili zuten, eta Europako armadetako estatu nagusi gehienen gustukoa zen garai hartan, baina dagoeneko defentsa sistema zaharkitua zen, orduan sortu berriak ziren hegazkin bidezko erasoei aurre egiteko ez baitzen aproposa.
Hirtzfelden
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Bilboko gudua (1937)
Bilboko Burdin Hesia
Gainera, Bilboko Burdin Hesia fetitxe modukoa izan zen: eusko gudariek uste osoa zuten menperaezina zela, eta frankistei aurre egin gabe atzera egin zuten, defendatzeko egokiagoak ziren hainbat posizio utzita, Burdin Hesian babes egokiagoa izango zutelakoan. Eusko Gudarosteko ofizial izandako Joseba Elosegik gogor kritikatu du Burdin Hesia egin izanak eusko armadari eragindako kaltea.
Hirtzfelden
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 764 ziren, horien artean 571 aktiboak ziren eta 193 inaktiboak ziren. 571 pertsona aktiboetatik 536 lanean zeuden (292 gizon eta 244 emakume) eta 36 langabezian zeuden (11 gizon eta 25 emakume). 193 pertsona inaktiboetatik 74 erretiraturik zeuden, 60 ikasten zeuden eta 59 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Bilboko gudua (1937)
Bilboren erortzea
Bilboko Burdin Hesia egiteko lanak zuzentzen aritu zen Alejandro Goikoetxea ingeniaria Francoren aldera aldatu zen 1937. urtean. Burdin Hesiaren xehetasun guzti-guztiak ezagutzen zituenez, euskotarren aldetik Goikoetxeari leporatu izan zaio hain sendoa zela uste zuten hesi hura hain erraz erori izana, eta haren atzetik Bilbo eta Euskadiko azken lurrak ere erori izana. Horrenbestez, Alejandro Goikoetxea traidoretzat gogoratu izan da eusko abertzaleen artean. Hala ere, badirudi haren traizioak frankistei ez ziela askorik balio izan Burdin Hesia gainditu eta Bilbo konkistatzeko, ordurako ondo-ondo ezagunak baitzituzten defentsa sistema zaharkitu horren xehetasun gehienak, hegazkinetatik egindako argazkiei esker.
Hirtzfelden
Diru sarrerak
2009an Hirtzfelden udalerrian 424 unitate fiskal zeuden, 1.150,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.001 euro zen.
Bilboko gudua (1937)
Bilboren erortzea
Hala, bada, altxatutakoen buruek bazekiten Gaztelumendiko sektorean Burdin Hesiak defentsa-lerro bakarra zuela. Hilabete geroago, alderdi horretatik erasoa jo eta Burdin Hesia hautsi zuten. Faxistek eraso indartsua egin zuten, Bilboko defentsak bonbardatzeko hegazkinak erabilita. Horrela, ekainaren 19an Bilbo okupatu zuten.
Hirtzfelden
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 21 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Bilboko gudua (1937)
Bilboren erortzea
Dena den, artean eusko indarrek izan zuten esperantzarako arrazoirik. Ekainaren hasieran, Lezo Urreztietaren zuzendaritzapean (1936ko irail amaieran egin zuen bezala), Panama banderako itsasontzi batek matxinoen itsas blokeoa hautsi eta armategi bat porturatu zuen. Portuan, albistearen oihartzuna bozkarioz zabaldu zen, kalitate handiko txekiar eta alemaniar armak heldu ziren: 200 metraileta, hegazkinen kontrako kanoiak, 10.000 errifle, eta 20 milioi bala, besteak beste.
Hirtzfelden
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 iturgina, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak eta 1 jatetxe.
2000. urtean Hirtzfelden udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 600 hektarea erabiltzen.
Bilboko gudua (1937)
Bilboren erortzea
Ekainaren 13ko gauean, Eusko Jaurlaritzak herritar gehienak hiritik atera zituen. Armada frankistak, Kondor Legioak lagundurik, eraso bortitza egin eta posizio errepublikarrak suntsitu zituen. Mardaras izeneko tenientea izan zen azken erorietako bat, Artxanda defenditzen ari zela hila. Ekainaren 18an Ulibarri jeneralak azken gudarosteak atera zituen hiritik eta 1937ko ekainaren 19an Bilbo faxistek bereganatu zuten. Errepublikarrek hiriko zubiak suntsitu bazituzten ere, hiria zutik utzi zuten, bere lantegiak barne. Izan ere, nahiz eta Errepublikako gobernuak industriaguneak suntsitzeko agindu, Ezkerraldeko industria osorik eta ukitu gabe uztea erabaki zuen Jaurlaritzak, Euskal ekonomiarentzat ezinbestekoa zena.
Hirtzfelden
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
María Martínez Sierra
María de la O Lejárraga (Donemiliaga Kukula, Errioxa, 1874 - Buenos Aires, 1974) espainiar idazle eta feminista izan zen. Ospetsuagoa María Martínez Sierra deituta, bere senarraren abizenengandik hartuta, Gregorio Martiez Sierra.
Feminismo eta politika
Zenbait elkarte feministaren sorreran parte hartu zuen. 1917an UME edo Unión de Mujeres de España erakundearen sorreran parte hartu zuen, eta bi urte iraun zuen Ter markesarekin batera; 1920an Genevara joan zen, International Woman Suffrage Alliance erakundearen VIII. Biltzarrera, eta bertan parte hartu zuen emakume-eskubideen gutun bat idazten: Espainiako berdintasun politikoa, administratiboa eta nazioartekoa. Sozietate hori prostituzioen araudiaren aurka zegoen.
Gizalegezko Kulturaren Emakumeen Elkartea sustatu zuen, 1932an hasi baitzen lanean. Bildu ziren hogei lagunek Elkartea errebindikazio feministako tresna izateaz gain, langileen etxe espiritual eta materiala izatea nahi zuten, batez ere klase ertainekoena. Horretarako espazioak, hitzaldiak, ikastaroak eta tailerrak egongo dira. Sei hilabetean 600 bazkide zituzten. Elkarte feministen aliantzaren alde agertu zen eta, horregatik, Kultura integrala eta Femeninoa aldizkariaren argitalpenean egon zen, arrakasta handia izan zuelarik. Zibikan Anfistora Klubaren sorrerarekin saiatu zen antzerkia berritzen, Pura Maortúak eta Federico García Lorcak zuzendu zuten, eta arrakasta izan zuen 1933ko udazkenetik 34ko hasiera arte.
1933an, Granadak Errepublikako Kongresuko diputatu hautatu zuen eta Instrukzio Publikoko Batzordeko lehendakariorde izendatu zuten. Gai orokorretan parte hartu zuen, eta aurka egin zien Segurtasun Kidegoetako eta Guardia Zibileko plantillak zabaltzeko lege-proiektuei, bai eta Udal Mugarteen Legea indargabetzeko proiektuei ere; izan ere, lege bidegabeak zirela ulertu zuen, “premiazko lana eskatzen duen Espainiako herri gose batekin”. 1936an, Espainiako Errepublikaren ordezkaritza izan zuen Suitzan, Industria Komertzialeko agregatu gisa.Espainiako herri gose batekin”. 1936an, Espainiako Errepublikaren ordezkaritza izan zuen Suitzan, Industria Komertzialeko agregatu gisa.
Liburu musikalak
Usandizagarekin lankidetzan hasi zen 1912an, Martínez Sierra konpainiak Santanderren sehaskako kanta antzeztu zuenean. Lana, “Golondrinas”, 1914an estreinatu zen, erabateko arrakastarekin. “La llamaren” testua ere idatzi zuen; 1918an irudikatu zuten, konpositorea hil eta hiru urtera. 1914an, Joaquín Turinak libretoa eskatu zion, eta Lejarragak Margot eman zion. Margot Martínez Sierraren zuzendaritzapean antzeztu zuten Eslava antzokian, eszenografia eta eszenaratze ikusgarriarekin. Beste lan bat prestatzeko, elkarrekin bidaiatu zuten Marokoko iparraldera eta bidaia, Turinak bost mugimenduko suitea idatzi zuen, Lejarragari eskainitako erretratua izenekoa. Turinak 1916an estreinatutako Gabonetako auto sakramentalerako musika ere sortu zuen. Manuel de Fallarekin kolaboratu zuen El amor brujo filmean eta El sombrero de tres picos filmean, baina etsaituta amaitu ziren, musikariak lagunarteko urteetan asko lagundu bazuen ere. Conrado del Campo Zabaletari ere lagundu zion zenbait lanetan eta beste autore batzuetan, hala nola María Rodrigon. Espainiako libretista garrantzitsuena da.