cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tranpolining
Bakarka
Hasieran, estatubatuarrak garaile izan ziren Munduko Txapelketetan, baina laster hasi ziren Europako lehiakideak kirola menderatzen, eta, urte askoan zehar, Sobietar Batasuna osatzen zuten herrialdeetako atletek sarritan menderatu izan dute kirol hau. Alemania eta Frantzia izan dira beste bi nazio indartsu tranpolinean, eta Munduko Tranpolin sailkapeneko lehen lau postuak SESB, Frantzia, Britainia Handia eta Alemaniarentzat izan ohi ziren. Azken urteetan, domina olinpikoak lortu dituzten atletak eta munduko txapeldunak Kanadakoak izan dira, neurri handi batean, Dave Rossek kirol honi egindako ekarpenengatik. Orain dela 30 urte, Ross aitzindaria izan zen Kanadan eta, geroztik, txapeldun olinpikoak eta Munduko Kopako txapeldunak izan dira bertakoak. Tranpolina kirol olinpiko bihurtu zenetik, Txinak ere oso ahalegin arrakastatsua egin du mundu mailako tranpolineko gimnastak garatzeko. Bere lehen arrakasta Gizonezkoen Munduko Txapelketan izan zen 2007an, eta, aurrerago, gizonezkoen eta emakumezkoen urrezko dominak lortzean eta Pekinen 2008ko Olinpiar Jokoetan brontzezko domina batean. Ordutik, Munduko Txapelketak eta hainbat domina olinpiko irabazi dituzte. Bryony Page, tranpolineko gimnasta ingelesa, Olinpiar Jokoetan domina bat irabazi zuen lehen emakume britainiarra izan zen eta 2016an Rioko Joko Olinpikoetan zilarrezko domina bat jaso zuen.
Sinkronizatua
Tranpolin sinkronizatua diziplina bat da non bi gimnastak derrigorrezko 10 elementuren serie bera sinkronizatuta egiten duten, aldi berean, bi ohe elastiko paralelotan. Ariketa hauetan hainbat epaile daude atletak puntuatzen eta epaitzen dituztenak. Epaile betearazleak arduratzen dira gimnastak bereizita kalifikatzeaz, banakako eskumenetan egiten den bezala, ariketak egiteko modua kontuan hartuta. Beste epaile batzuek, berriz, sinkronizazioa ebaluatzen dute, kontuan hartuta zenbateraino egiten duten beren errutina. Helburua ohe elastikoaren zoruaren kontra aldi berean errebotatzea da. Zailtasun-maila banakako tranpolin-errutinetarako bezala ebaluatzen da. Zailtasuneko epaileek egiten dena eta egiten denaren zailtasuna kontuan hartuta ebaluatzen dute. Hiru puntu horiek (gimnastaren exekuzioa, sinkronizazioa eta zailtasuna) hartzen dira kontuan bikote bati puntuak ematerakoan.
Mini-tramp bikoitza
Tranpolinaren antzeko egitura duen elementu elastiko batean praktikatzen den diziplina da, 3 metroko luzera eta 0'70 metroko altuera duena, gutxi gorabehera. Hasieran burutzen den lasterketa baten ondoren iristen da bertara, eta zailtasun handiko bi ariketa egiten dira, bigarrena koltxoi baten gainean amaituz.
Mini-tramp bikoitzak argi eta garbi bereizten diren bi zati ditu: lehenengo zatiari “mount” deitzen zaio eta inklinatuta dago; zati honetan, sarrera egiten da. Bigarren zatia “dismount” izeneko eremu laua da; eremu horretan, jauzi bat egiten da "spoter" eran; hau da, “mount”-ari aurrez jarraituta pikea eta elementu bat egiten dira eremu lauan (dismount), eta berriro erortzen da bertara, mini-tramp bikoitzaren aurrean dagoen erortzeko koltxoirako jauziarekin konbinatuta, zeinak errotazio eta biraketa osoak dituen, mailak eskatzen duen zailtasunaren araberakoa. Koltxoi honetan gune batzuk daude markatuta, harreran ematen diren urratsen arabera puntuazio gehiago edo gutxiago jasotzen dutenak.
Tranpolina edo ohe elastikoa
Mailarik aurreratuenetan akrobaziak egiten dira, eta horien artean ohikoak dira itzulipurdi oso bikoitzak eta hirukoitzak, biraketekin edo birarik gabe. Epaimahaiak formula baten bidez ebaluatzen ditu gimnastak; formula horretan, egindako errutinaren edo jauziaren zailtasun-maila azaltzen da, hura gauzatzeko moduarekin batera.
Tumbling
Tumbling-a lurraren gaineko 25 metroko pista luzea da, eta inpaktuak eta, aldi berean, potentzia arintzen ditu. Oinarri horren gainean, gimnastek 8 elementu akrobatikotako serieak egiten dituzte, erronda, tempo, flic-flac eta birekin zein bira gabeko jauzi osoz osatuak. Lehiaketan bi emanaldi egingo dira: batean 8 elementu akrobatiko burutuko dira non soilik biraketarik gabeko jauzi osoak, tempoak edota flic-flac-ak burutu ahal izango diren. Eta bigarren pasea piruetena izango da (itzulipurdi osoa birarekin), eta bertan piruetarik egiten ez bada, emaitzan zigortuko da.
Formatua
Nazioarteko Trampolin Federazioa Gymnastique Fédération Internationale delakoaren parte bihurtu zen 1999an. FIG kirola zuzentzen duen nazioarteko erakundea da orain, Tumblingekin konbinatzen dena. Nazioarteko lehiaketak FIGen arauen arabera egiten dira. Banakako gimnasia-erakunde nazionalek tokiko aldaketak egin diezazkiekete arauei, besteak beste, nahitaezko eta aukerako errutinei eta nazioko eta tokiko eskumenetarako txanda-kopuruari.
FIT eta FIG fusionatzeko akordioaren zati gisa, tranpolin indibiduala gimnastikako kirol gehigarri gisa onartu zen 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan.
Tranpolineko banakako lehiaketetarako gaur egun onartzen den oinarrizko formatua bi edo hiru errutina izaten dira, eta horietako batek nahitaezko trebetasun-multzo bat ekar dezake. Trebetasunak honako konbinazio hauek dira: itzulipurdi osoko jauziak, formazko erreboteak, gorputzeko lurreratzeak eta gorputzaren hainbat posiziotan egindako biraketak, hala nola tolestura, karpa edo zuzeneko posizioa.
Errutinak 14 eta 7 oineko tranpolin estandar batean egiten dira, erdiko markatzaile batekin. Errutina bakoitzean, atletak hamar trebetasun desberdin egiten ditu, zutik hasita eta amaituta.
Puntuazioa
Errutinak bost epaileek ematen dituzte, 10 punturen gainean markatuta; mugimendu osatugabeek edo forma txarrek ondorio negatiboak dituzte. Oro har, puntuaketarik altuenak eta baxuenak baztertzen dira. Puntu gehigarriak eman daitezke, egiten ari diren trebetasunen zailtasunaren arabera. Zailtasun-maila (DD edo tarifa) kalkulatzeko, faktore bat batu behar da bira erdi (edo bira) edo itzulipurdi osoaren jauzi laurden bakoitzeko. Zailtasuna garrantzitsua da errutina batean; hala ere, entrenatzaileen artean iritzi ezberdinak daude; batzuen ustez hobe da errutinen zailtasuna areagotzea eta beste batzuen ustez hobe da gauzatze-puntuazioak hobetzen kontzentratzea, forma hobea erakutsiz errutina errazago batean.
Goi-mailako gaitasunetan, 2010eko puntuazio orokorrari "hegaldi-denbora" (ToF) gehitu zitzaion. Horrek mesede egiten die errutinetan altuera handiagoa izan dezaketen atletei. "Hegaldi-denbora" airean pasatzen den denbora da, atletak lurzorua uzten duen unetik berriro kontaktua egiten duen arte, eta kronometratze- elektronikoko makina multzo batekin neurtzen da. Emandako puntuazioa osatzen diren jauzi guztien segundotan emandako denboraren batura da. 2017an, zentrotik desplazamendu horizontala zehazteko metodoa aldatu zen, marka berriak gehitu ziren “oheko” modalitatean, eta kenkariak (dedukzioak) zituzten eremuak ezarri ziren, ohe elastikoaren erditik dagoen distantziaren arabera. Puntuazioa kenkari baten bidez zehazten da. Kenkari hori erorketa eremuko kenkari guztien batura da, 10etik kenduta. Desplazamendua elektronikoki neurtzen da ekipoa erabilgarri dagoen tokian, edo bi epailek erorketa zonak behatzen dituzte.
Guztizko puntuazioa honako konbinazio hau da: zailtasun-maila (DD) gehi hegaldi-denbora osoa (ToF) ken forma txarragatik eta akatsengatik estandarizatutako kenkariak eta desplazamendu horizontala.
Puntuazio errekorrak
Zailtasun mailako (DD) munduko errekor ofiziala gizonezkoentzat FIGek baimendutako ekitaldi batean 18.00 puntukoa da, Kanadako Jason Burnettek 2010eko apirilaren 30ean Melbourneko (Australia) Pacific Rim Championships txapelketan lortutakoa. 2007ko apirilaren 2an Lake Placideko (New York) Munduko Tranpolin Kopan Burnettek berak lortutako 17.50eko munduko errekorra hautsi zuen. Burnettek Igor Gelimbatovskyren (SESB, 1986) eta Daniel Nealeren (GBR, 1999) 17.00ko marka hautsi zuen. Lehiakide onenek errutinak egin ohi dituzte 16,5 edo gehiagoko DD batekin. 2009an, Jason Burnettek entrenamendu-errutina bat osatu zuen Kanadako Skyriders Trampoline Place-n 20,6ko DD batekin.
Emakumezkoen artean, Munduko DD errekorra Samantha Smithena da (Kanada) 16.20 punturekin. Lehiakide onenak errutinetan lehiatzen dira 14.50etik gorako DD batekin. Karen Cockburn eta Rosannagh Maclennan emakumezkoen tranpolin sinkronizatuek, Kanadakoak hauek ere, 14.20ko munduko DD errekor berria osatu zuten 2007ko apirilaren 2ko Lake Placid Munduko Kopan.
Segurtasuna
Tranpolineko lehiakideak oso entrenatuta dauden arren, istripuak eta erorketak eragin ditzaketen maniobra konplexuak egiten saiatzen dira. Konpetentzietan erabiltzen diren tranpolinek malgukiak kuxinez estalita dituzte, ohetik erortzean lesioak izateko aukera murrizteko. Alboko estalki bigunduak ere badituzte, eta leku horietan gerta daiteke atletak tranpolinetik erortzea. Nazioarteko lehiaketetarako arauek (2006an FIGek eguneratuak), halaber, 200 mm-ko lodierako alfonbrak eskatzen dituzte lurrean, tranpolin bakoitzaren inguruan 2 metrora, eta lau behatzaile egotea, tranpolinaren ohearen alde batera doan atleta baten inpaktua harrapatzen edo murrizten saiatzeko. Organismo nazionalek lurzoruko alfonbrei buruzko arauak hartu ohi dituzte, baina ez beti osorik; adibidez, Erresuma Batuan, nazioko eta eskualdeko eskumenerako betekizunak 2 m-koa izaten jarraitzen du, eta alfonbraren lodiera 20-25 mm-koa.
Jankovce
Jankovce Eslovakiako udalerri bat da, Humennéko barrutian kokatuta. 5,69 km²ko azalera du eta 269 biztanle 2017ko datuen arabera.
Komentu juridiko kluniarra
Dioklezianoren erreforma administratiboaren ondoren, komentuak Tarraconensis probintziaren parte izaten jarraitu zuen.
Vera Cruz do Oeste
Vera Cruz do Oeste Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
K-T muga
K-T muga (batzuetan KT edo K/T) geologian Kretazeotik Tertziariora igarotzen denean dagoen geruza fina da. Orain dela 65,5 Ma sortu zen. Izena Kretazeo eta Tertziariotik dator. Muga honek Mesozoikoaren bukaera eta Zenozoikoaren hasiera markatzen du eta oso loturik dago Kretazeo-Tertziario desagerpen masiboarekin. Mundu osoan barreiatua dago eta Euskal Herrian oso adibide onak daude, bereziki Deba eta Zumaia arteko marearteko zabalgunean.
The Number of the Beast
Aditu askoren ustetan, inoiz metalezko albumik onena izan zen. «The Number of the Beast» edota «Run to the Hills» abesti ospetsuak ditu. Diskoaren aurkezpen bira "The Beast on the Road" izan zen eta bira horretan Euskal Herrira etorri ziren lehenengo aldiz: Donostiako Belodromora.
Abestiak
Steve Harrisek, kontrakoa esaten ez bada, abesti guztiak idatzi eta moldatu zituen.
K-T muga
Alvarezen hipotesia: Meteorito talka
1980an Nobel Saria irabazi zuen Luis Walter Alvarez fisikariak, bere semea den Walter Alvarez eta Frank Asaro eta Helen Michelsek osaturiko taldeak Kretazeo-Tertziario mugan zeuden geruzak mundu osoan zehar barreiatzen ziren sedimentu finak zirela ikusi zuten. Hauetan aurki zitekeen iridio kontzentrazioa oso handia da, gutxienez 30 bat aldiz handiagoa baina 130 aldiz handiagoa ere izan daiteke. Datu hauek, besteak beste, Gubbion (Italia), Caravacan (Murtzia), Agosten (Alikante) eta Zumaian lortu zituzten, foraminifero planktonikoen suntsipenarekin batera. Iridioa oso arraroa da lurrazalean, siderofilo bat baita eta beraz Nukleoan aurki daiteke burdinarekin batera diferentziazio planetarioa gertatu zenean. Iridioa hala ere ohikoa da asteroide eta kometatan eta beraz, Alvarezek asteroide batek lurra kolpatu eta K-T muga sortu zela proposatu zuen. Aurretik ere egon ziren espekulazioak inpaktu baten inguruan, baina lehenengo aldia zen ebidentzia bat aurkitzen zela.
Asteroide honen inpaktua, Yucatan penintsulako lurrazalean zein itsasoan gertatu zen eta inpaktu bortitzaren ondorioz, supertsunamiak erabat suntsitu zuen kostaldeko habitata, bertan aurkitutako geruzen sedimentu kaotikoan ikusten den bezala. Lurraren atmosferak oxigeno gehiago zuenez gaur egungoak baino, inpaktua gertatu zenean sute handiak sortu omen ziren planetan zehar, behin-behineko berotegi efektua sortu zelarik. Honek organismo askorekin amaitu zuen. Suteak zirela eta troposferaren tenperatura zein ozeanoena eta kontinenteena igo egin zen: aldaketa termiko honen froga K/T mugaren errautsetan topa daiteke.
Atmosferako oxigeno zatirik handiena “agortu” egin zen CO bihurtuz. Era berean hauts gehiago bidali zen airera eta honek eguzkiaren erradiazioak xurgatu zituen. Ondorioz, izaki fotosintetikoek ezin izan zuten fotosintesia egin, eta izaki maskordunen oskolak disolbatu zirenez, desagertu egin ziren. Gainera, suteetan erretako landaretzak CO kantitatea areagotu zuen atmosferan, eta honek planeta osoan euri azidoa eragin zuen.
Zientzialari batzuen ustez, talka honetaz gain, beste batzuk gertatu ziren. Alegia, iridio kontzentrazioa handiegia dela meteorito bakar baten talkak eragiteko, eta honenbestez, K/T mugan meteorito bat baino gehiago erori zirela pentsatzen dute, edo bulkanismo handi batekin batera gertatu zela.
Frogak
-Iridioa: lehenago aipatu bezala, oso kantitate handitan KT mugan.
-1991.urtean Mexikoko golkoan, Yucatan penintsulako itsas plataforman hain zuzen ere, krater bat aurkitu zen Chicxuluben. Bere diametroa 180 kilometrokoa zen eta 65 m.u. adina zuen.
-Esferula nikeliferoak/tektitak: beira zati txikiak dira, eta airera bat-batean jaurtitzean hoztutako arroka urtu tantak dira.
-Estishovita: K/T mugaren geruzan agertzen da. Silikato arraro eta dentsoa, bat-bateko presio handitan sortzen da eta asteroide baten inpaktuarekin erlazionatzen da.
Bulkanismoaren teoria
Teoria hau gradualista da, eta ez katastrofista, meteoritoen teoria bezala. Hau da, piskanaka gertatu zen fenomeno bat dela esaten du teoria honek.
Bulkanismoari buruz hitz egitean, Indiako Dekan lautada aipatu beharra dago, Indiako hego-mendebaldean kokatzen den eskualdea, alegia. Lautada honetan, 1300km karratu azalerako laba aurkitu da. Bi arrazoi aipatzen dira: alde batetik, Mesozoikoan zehar India Laurasiaruntz joatean, puntu bero baten gainetik pasatu zen eta horrek bulkanismoa eragin zuen. Bestalde, eta batez ere, talka horrek sortutako 400 kilometroko faila batetik laba ateratzen egon zen hilabetez. Bi eragile hauen ondorioz, oso bulkanismo handia egon zen zonalde horretan, Kretazeo erdialdetik Zenozoikora arte.
Dekan lautadako zein Brasilgo bulkanismo aktibitate handia zela eta atmosferara gero eta errauts gehiago jaurtitzen zen, eta honekin batera atmosferan zegoen CO2ren kontzentrazioa areagotu zen. Ondorioz, Lurreko tenperaturak jaitsi eta hozketa globala gertatu zen. Gainera, atmosfera kutsatu eta azido sulfurikoa zein beste gas toxikoen kontzentrazioa handitu zen; hau zela eta, euri azidoa gertatu zen. Eguzkitik iristen zen erradiazioak ez zuen atmosfera zeharkatzen. Beraz, lurra ilundu egin zen, fotosintesia egiten zuten izaki bizidunak asko murriztu ziren eta hauekin batera elikagai katea erabat apurtu. Itsasoetan ere karbonatoen krisia gertatu zen: CO2ren kontzentrazio handia zela medio, karbonatoa ez zen hauspeatzen eta uraren azidotasun handiak bultzatuta planktona murriztu zen. Aldaketa honen ondorioak itsasoko ekosistemek pairatu zituzten.
Frogak:
Supernoba
Hipotesia bitxienetarikoa da. Honen arabera, lurretik gertu zegoen supernoba batek sortutako erradiazioak, Lurreko tenperaturaren igoera ekarri zuen; planetako organismo urtar zein lurtarrei eragin zielarik eremu fotikoetan (eguzkiaren argia iristen den lekuetan).
Zalaingo geltokia
Zalain Nafarroa Garaiko Euskal Herriko Nafarroa Garaiko tren geltoki zahar bat da, Lesaka udalerrian kokatuta dagoena.
Gaur egun, Bidasoako bide berdearen barruan dago.
Historia
Hasieran burdin mea garraiatzeko sortu bazen ere (1889. urtean onartu zen jatorrizko proiektua, Endarlatsa eta Irun artean), 1916. urtean Elizondo eta Irun lotuko zituen bidaiari eta ondasunak garraiatzeko linea hasi zen martxan. Jatorrizko linea The Bidasoa Railway and mines enpresak kudeatzen zuen eta ondasunak zenbaitetan eskuz aldatu ondoren, Compañia de los Ferrocarriles del Bidasoa izan zen behin betiko proiektua kudeatuko zuena. Proiektuak Iruñera luzatzeko baimena bazuen ere, luzaketa hau ez zen inoiz eman, eta Nafarroako hiriburua Gipuzkoarekin konektatuko zuena Plazaolako trena izan zen.
1920. urtean izan zituen bidaiari gehien trenak, 171 000 guztira. Hamalau urte geroago, ordea, erdira baino gehiago jaitsi zen kopurua (78 000). Ondasunen garraioa ere gainbeheraren lekukoa izan zen: 1924. urtean 77 000 tona garraiatu ziren eta bederatzi urte geroago, 14 000 bakarrik. Erabilera gero eta gutxiagoak zekarren krisian murgilduta, 1953ko uholdeek gogor jo zioten zerbitzuari, azpiegitura kaltetuz. Hiru urte beranduago, 1956ko abenduaren 31an, behin betiko itxi zen trena.
Egoera
Geltokia Irun — Elizondo burdinbidearen 13,1 kilometro-puntuan zegoen, 36 metroko altueran, Endarlatsa eta Alkaiaga–Bera geltokien artean. Tartea bide bakarra da eta ez zegoen elektrifikatuta.
Judith Anderson
Judith Anderson (Adelaide, Australia, 1897ko otsailaren 10a - Santa Barbara, Kalifornia, Ameriketako Estatu Batuak, 1992ko urtarrilaren 3a) antzezlea izan zen.
Oscar sarirako proposatu zuten, 1940ko Rebecca filmean etxezain bihotz txarrekoarena egiteagatik, eta Tony saria eman zioten, Robinson Jeffersen Medea antzerki obran (1947) egindako lanagatik. Antzerkian eta zineman aritu zen. Cobra obran (New York, 1924) lortu zuen bere lehen arrakasta. Andersonen itxura ikusgarria eta estilo dramatikoa pertsonaia korapilatsu eta gaiztoetarako ziren egokiak, eta halakoak egin zituen gehienetan: Nina, Eugene O´Neillen Strange Interlude obran; Lavinia, egile beraren Mourning Becomes Electran; Gertrude, Hamleten, eta, batez ere, Lady Macbeth indartsua, telebistako bi Emmy sari ekarri zizkiona.
Andersonek hainbat filmetan lan egin zuen, adibidez Rebecca (1940), King´s Row (1941), All Through the Night (1942), Laura (1944), The Furies (1950). 1958an, Big Mamaren paperean aritu zen, Tennessee Williamsen Cat on a Hot Tin Roof antzerkian, eta, 1980an, familia bateko matriarka aginduzale bat jokatu zuen, Estatu Batuetako telebistako Santa Barbara eleberri antzeztuan. 1960an, Britainiar Inperioaren Ordenako Andre Agintari izendatu zuten.
Aumont (Jura)
Aumont Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Aumont udalerrian erroldatutako biztanleak 405 ziren. Familiak 180 ziren, horien artean 68 pertsona bakarrekoak ziren (44 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 56 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 52 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 218 etxebizitza zeuden, 187 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 191 etxeak ziren eta 25 apartamentuak ziren. 187 etxebizitza nagusietatik 149 bere jabearen bizilekua ziren, 33 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 12 etxek bi zituzten, 28 etxek hiru zituzten, 47 etxek lau zituzten eta 97 etxek bost zituzten. 129 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 84 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 78 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 267 ziren, horien artean 192 aktiboak ziren eta 75 inaktiboak ziren. 192 pertsona aktiboetatik 174 lanean zeuden (104 gizon eta 70 emakume) eta 17 langabezian zeuden (7 gizon eta 10 emakume). 75 pertsona inaktiboetatik 34 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 26 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Aumont udalerrian 192 unitate fiskal zeuden, 439,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.009 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 20 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2000. urtean Aumont udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 344 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Llançà
Llançà Kataluniako kostaldeko udalerria da, Alt Empordà eskualdean eta Gironako probintzian dagoena. 27,98 km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 5.209 biztanle zituen.
Banaketa administratiboa
Hiru herritan banaturik dago:
GR 11 ibilbidea
Pirinioetako hegoaldeko isurialdea aldenik zeharkatzen duen GR 11 ibilbidea udalerri honetatik igarotzen da.
Vénès
Vénès Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vénès udalerrian erroldatutako biztanleak 697 ziren. Familiak 270 ziren, horien artean 42 pertsona bakarrekoak ziren (21 bakarrik bizi ziren gizonak eta 21 bakarrik bizi ziren emakumeak), 103 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 108 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 17 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 300 etxebizitza zeuden, 267 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 23 hutsik zeuden. 296 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 267 etxebizitza nagusietatik 208 bere jabearen bizilekua ziren, 41 alokairuan okupaturik zeuden eta 18 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 22 etxek hiru zituzten, 63 etxek lau zituzten eta 178 etxek bost zituzten. 230 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 105 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 147 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 438 ziren, horien artean 324 aktiboak ziren eta 114 inaktiboak ziren. 324 pertsona aktiboetatik 305 lanean zeuden (177 gizon eta 128 emakume) eta 18 langabezian zeuden (6 gizon eta 12 emakume). 114 pertsona inaktiboetatik 38 erretiraturik zeuden, 33 ikasten zeuden eta 43 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 32 komertzioetatik, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Harris konderria (Texas)
Harris konderria (Harris County) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Houston da. 2010eko zentsuaren arabera 4,092,459 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Vénès
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2000. urtean Vénès udalerrian 64 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.345 hektarea erabiltzen.
Harris konderria (Texas)
Geografia
Harris konderriak 460,366 kilometro koadro ditu. Horietatik 19,167 ura dira. Beste 441,199 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 888,96 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 4,092,459 pertsonetatik 3,021,186 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 1,671,540 dira. 754,258 beltzak edo afroamerikarrak. 8,150 amerikar natiboak ziren eta 2,260 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 249,853 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 7,914 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 48,838 pertsonek kokatzen zuten.
Vénès
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lekunberri TV
Lekunberri TV,  Lekunberri-Larraun go gazte batzuek 2010 urtean sortu zuten telebista proiektua zen.
Hasiera batean Lekunberriko Mitxausenea kultur etxetik emititzen zen eta sorreratik hiru aste pasa zirenean Lekunberriko Udaletxera pasa ziren emisioak zuzenean jarraitzeko. 2011 urtearekin batera emititzeko moduaren aldaketa etorri zen, zuzenean emititzetik grabatzera eta make.tv izeneko web bat erabiltzetik hain ikusia de youtube erabiltzera pasa ziren.
2014an desagertu zen proeiktua.
Lantaldea
Aner Ansorena izan zen proiektuaren bultzatzaile nagusia, Naiara Juanena eta Arantxa Balenziagak jarraitu ziotelarik kamera atzeko lanetan. Ondoren, Judith Davila eta Shandra Zabaleta elkartu ziren taldera. Azkenik, Mikel Hernandorena eta Amets Soroa sartu ziren taldera, Soroa kamera atzera eta Hernandorena kirol sekzioa bereganatu zuen asteroko kronika emateko asmoarekin. Aurretik esan beharra dago Shandra Zabaletak hasieran argiztapena egiten zuela baina gero kamera aurrean bideo sekzioa hartu zuen bere gain.
Zazpi pertsonaz osaturiko lan taldeaz osatzen da Lekunberri Tv.
Gonbidatuak
Pertsonaia askok parte hartu dute Lekunberri Tvko elkarrizketetan.
Telesaia
Elkarrizketa saioez gain, Lekunberri TVk Deus ez da perfektua izeneko telesaila ekoitzi zuen.
Web orria
http://www.lekunberritvzurekin.tk
Heteristius cinctus
Heteristius cinctus Heteristius generoko animalia da. Arrainen barruko Dactyloscopidae familian sailkatzen da.
Plektro
Plektroa edo zia, gitarra eta antzeko harizko instrumentuak jotzeko erabiltzen den hiruki itxurako pieza txiki eta fin bat da. Bere helburua musikariaren hatzak ordezkatu edota osagarri izatea da.
Limfjord
Limfjord antzina Ipar Itsasoarekin konektatuta zegoen. Kanuto Handiak ere zeharkatu omen zuen 1027an Ingalaterratik itzuleran. Baina Saxo Grammaticusek dioenez 1200 inguruan mendebaldean itxi egin zen. 1825eko otsailaren 3an izandako uholde batek Agger kanala sortu zuen eta 1862an bigarren kanal bat ireki zen, Thyborøn kanala.
Limfjord famatua da bertako muskuiluengatik.
Ibitinga
Ibitinga Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Goro Yamada
Goro Yamada (山田 午郎) Japoniako futbolari eta entrenatzailea izan zen. 1925 bitartean Japoniako taldearen entrenatzailea izan zen.
Done Jakue atea (Hondarribia)
Done Jakue atea Gipuzkoako Hondarribia udalerriko Alde Zaharrean dagoen ate edo pasabide bat da. Gipuzkoa plaza eta Done Jakue kalea elkarlotzen ditu.
Gretzenbach
Gretzenbach Suitzako udalerria da. Solothurn kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Phelsuma pronki
Phelsuma pronki Phelsuma generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Skins (telesaila)
Skins Erresuma Batuko telebistako sail bat zen, 2007ko urtarrilaren 25ean ematen hasi eta 2013ko abuztuaren 5ean bukatu zena. Bristolen kokatzen da, non nerabe talde batek gazteen gai problematikoak esploratzen ditu: drogak eta alkohola, homofobia, obesitatea, trauma ondoko estresa, anorexia mentala, depresioa, autismoa, bullying... esaterako.
Hiru belaunaldietan banatuta dago, bakoitzak bi garaiez konposatuta. Lehenengoan, kapitulu bakoitza protagonista batean zentratzen da, publikoa pertsonaiak ondo ezagut dezaten.
Sinopsia
Tony Stonem (Nicholas Houltek interpretatuta) mutil popularra eta erakargarria da, eta bereizten zaio bete izaera manipulatzaileagatik. Sid Jenkins (Mike Bailey) bere lagun hoberena da, baina guztiz kontrako nortasuna du, hau da, konfiantza falta du eta ez ditu harreman sozial askorik. Tonyren neska-laguna Michelle Richardson (April Pearson) deitzen da, kanpotik hutsala eta harroputza dirudiena baina, benetan, oso pertsona langilea da, frantsesean eta espainolean interesatuta eta emozionalki heldua.
Jal Fazer (Larissa Wilson) Michelleren lagun-mina da, klarinetea izugarri ondo jotzen du eta bere aita eta bi arrebekin bizi da.
Cassie Ainsworth (Hannah Murray) azken bi nesken laguna da eta nerbiozko anorexia sufritzen du, nahiz eta ezkutatu nahi. Chris Miles (Joe Dempsie) taldeko parrandazaleena da, eta drogengandik menpekotasuna du. Gainera, bere anaia hil egin zen herentziazko hemorragia subaraknoideo batengatik.
Maxxie Oliver (Mitch Hewer) aho batean gay da, eta dantzarako talentua du. Bere lagun hoberena, Anwar Kharral (Dev Patel) nahiko nortasun berezia du, eta bere pailazokeriengatik ezagutua da. Musulmana da, baina, bere erlijioa esaten duen ez bezala, ezkontza aurretik drogak edo alkohola kontsumitzea edota sexua izatea ez zaio inporta.
Sarcocheilichthys biwaensis
Sarcocheilichthys biwaensis Sarcocheilichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Neomixis viridis
Neomixis viridis Neomixis generoko animalia da. Hegaztien barruko Cisticolidae familian sailkatua dago.
Diporiphora vescus
Diporiphora vescus Diporiphora generoko animalia da. Narrastien barruko Agamidae familian sailkatuta dago.
Joanes Borda
Ahotsa, gitarra eta hitz zorrotzak ziren talde honen kantaera indartsuaren oinarria. Euskal Herriak bizi zuen egoera politikoa salatzea zuten helburu, errebindikazioak zabaltzea.
1974an egin zuten beren lehen ikuskizuna ('Aita, seme, laborari').
2005 ean bilduma bat kaleratu zuen taldeak, 30 urteko ibilbidea batzen zuena.
Leurochilus acon
Leurochilus acon Leurochilus generoko animalia da. Arrainen barruko Dactyloscopidae familian sailkatzen da.
Gernu-aparatuaren fisiologia
Gernu-aparatuaren fisiologia gernu-aparatuaren funtzionamenduaren azterketan datza. Aparatu horren eginkizun nagusiak zelulen katabolismoan sortzen diren hondakinak kanporatu eta gorputzaren barne-inguruaren homeostasia mantentzea da.
Proteina eta base nitrogenatuen katabolismoan organismoarentzat toxikoak diren hainbat molekula sortzen dira: urea (proteinen katabolismoan), azido urikoa (base nitrogenatuen katabolismoan), NH3, gatz mineralak, etab. Gernu-aparatuak substantzia hauek odoletik kendu eta gernuaren bidez kanporatzen ditu. Gauza bera egiten du beharrezkoak diren baina odolean kontzentrazio handian dauden beste substantziekin: ura, ClNa....
Labur esanda, esan daiteke gernu-aparatuak odola garbitzen duela.
Koichi Kudo
Koichi Kudo (工藤 孝一) Japoniako futbolari eta entrenatzailea izan zen. 1942 bitartean Japoniako taldearen entrenatzailea izan zen.
Gernu-aparatuaren fisiologia
Gernu-aparatuaren organo garrantzitsuenak giltzurrunak dira. Giltzurrunetan odol zikina garbitzen da eta dituen hondakin toxikoak bertan uzten dira, gernuaren bidez kanporatuak izateko. Giltzurrun-arteria giltzurrunetara iristen da hondakinez beteta. Arteria hori kapilar txikietan banatzen da, eta kapilar horiek giltzurrunen nefronetan sartzen dira. Bertan, hondakinak iragazi eta xurgatzen dira, eta baita ura ere. Hondakinak eta ura kanporatuak izaten dira gernuaren bidez eta odol garbia giltzurrun-zainetik irteten da.
Giltzurrunen funtzionamendua
Giltzurrunetako nefronetan odolaren garbiketa prozesua burutzen da. Nefronak giltzurrunaren oinarrizko unitate anatomiko eta funtzionalak dira, bi atal dituztenak: giltzurrun korpuskulua eta giltzurrun hodixka.
Giltzurrun korpuskulua bi elementuk osatzen dute: Bowmanen kapsula (kopa itxurako elementua) eta Malpighiren glomerulua (kapilaren multzo bat, Bowmanen kapsulak inguratzen duena).
Giltzurrun hodixka Bowmanen kapsulatik ateratzen da; buelta batzuk eman ondoren, hodi biltzaile batean bukatzen da, giltzurrun pelbisean bere likidoa husten duena.
Nefronetan kapilaretan dagoen odola harremanetan jartzen da nefronaren giltzurrun korpuskuluarekin eta hodixkarekin; kontaktu horren ondorioz baliagarriak diren substantziak odolean geratzen dira, eta hondakinak nefrona barrura pasatzen dira, hodixkaren bidez kanporatuak izateko gernuarekin. Prozesuak hiru fase ditu: glomeruluko iragazketa, hurbileko hodixkaren birxurgapena eta urruneko hodixkaren jariaketa.
Glomeruluko iragazketa
Odolean dauden substantzia askok (ura, glukosa, urea, azido urikoa, gatz mineralak...) Malpighiren glomerulutik Bowmanen kapsulara pasatzen dute (ikus irudia). Kapsula horretan sartzen den likido kopurua oso handia da, 180 l. egunero (125 cm3 minutuoro). Erraz ulertzen da kopuru handi hori ezin dela gernuarekin galdu, gehiena bigarren fase batean birxurgatuta izaten baita nefronaren hurbileko hodixkan (irudia).
Iragazketan uraz gain odoleko substantzia gehienak sartzen dira Bowmanen kapsulara. Molekula handienak (proteinak) eta odoleko zelulak soilik ez dira iragazten. Glomeruluko kapilarretan presio hidrostatikoa handia da, eta horrek odola mugiarazten du Bowmanen kapsulara. Kapsularen iragazkortasunak molekula bakunen sarrera errazten du.
Hurbileko hodixkaren birxurgapena
Esan bezala, nefronetan egunero 180 l. iragazten dira, baina gernu litro bat besterik ez dugu egunero kanporatzen. Horrek esan nahi du 180 l. horietatik 179 l. berriz odolera pasatzen dutela (birxurgapena).
Birxurgapena gertuko giltzurrun hodixkan burutzen da: urak, glukosak, aminoazidoek eta ioi ugarik odolera pasatzen dute berriz. Substantzia horietako batzuk garraio aktiboaren bidez doaz odolera, beraz prozesuak energia kontsumitzen du. Urea eta azido urikoa, besteak beste, ez dira xurgatzen, edo oso gutxi xurgatzen dira.
Azpimarratu behar da gernu-aparatuak odolaren homeostasia mantentzen badakiela: ur asko edaten dugunean, adibidez, gertuko hodixkan ur gutxi birxurgatzen da, eta gernuarekin kanporatzen da gehiena. Organismoan ur gutxi dagoenean, berriz, ur asko birxurgatzen da eta gatz mineral gutxi, odolaren homeostasia mantendu ahal izateko.
Birxurgapen prozesu horretan hormona batzuek funtsezko zeregina burutzen dute: adibidez, aldosterona (Na+ eta K+ ioien birxurgapena errazten duena) eta hormona antidiuretikoa (uraren birxurgapen pasiboaren prozesuan parte hartzen duena).
Urruneko hodixkaren jariaketa
Nefronaren hodixka urrunean xurgatzearen kontrako prozesua gertatzen da: hots, odoletik hainbat substantzia berriz nefrona barrura pasatzen dute, gernuarekin kanporatuak izateko. Jariaketa prozesua da.
Prozesu honi esker gehiegizko birxurgapena izan duten substantziak (ioi batzuk, adibidez, edo urea pixka bat) eta odolean kopuru desegokietan daudenak berriro nefronetara itzultzen dira, gernuarekin kanporatuak izateko.
Ompok rhadinurus
Ompok rhadinurus Ompok generoko animalia da. Arrainen barruko Siluridae familian sailkatzen da.
Chanin Building
Sloan & Robertson arkitekto taldeak diseinatu zuen.
Pogona mitchelli
Pogona mitchelli Pogona generoko animalia da. Narrastien barruko Agamidae familian sailkatuta dago.
Neomixis striatigula
Neomixis striatigula Neomixis generoko animalia da. Hegaztien barruko Cisticolidae familian sailkatua dago.
Deimos (mitologia)
Deimos greziar mitologian (Δειμος grezieraz), izuaren pertsonifikazioa zen. Ares gerraren jainkoaren eta Afrodita maitasunaren jainkosaren semea zen. Zizeronek, De Natura Deorum izeneko bere lanean, Erebo eta Nixen seme bezala aipatzen du, gainontzeko daimonak bezala, Higinok, Eter eta Gearen seme-alaben artean aipatzen duen bitartean.
Bere aita Ares laguntzen zuen gudura, bere anaia Fobosekin (Beldurra) eta Enio jainkosarekin batera, bi anaiak, gerraren jainkoaren auriga zirelarik.
Deimosek eta beste daimon izugarri batzuk, Tisifone erinia lagundu zuten, honek, Semeleren senar zen Atamante erotzeko grinean.
Aresen beste seme batek, Ziknok, Tesaliako erregea, bere gortera zihoazen atzerritar guztiak hiltzen zituen, horien burezurrekin, bere anaia Deimosentzako tenplu sakrilego bat eraikitzeko asmoz.
Erromatar mitologian, bere baliokidea Fuga zen, Metus, Formido, Timor edo Pavor ere deitua.
San Migelko geltokia
San Migel (lehen: San Miguel) Euskal Herriko Gipuzkoako tren geltoki zahar bat da, Irun udalerrian kokatuta dagoena.
Deimos (mitologia)
Asaph Hallek, Marte planetaren ilargiak aurkitu zituenak, hauetako bati, Deimos izena jarri zion.
San Migelko geltokia
Gaur egun, Bidasoako bide berdearen barruan dago.
Historia
Hasieran burdin mea garraiatzeko sortu bazen ere (1889. urtean onartu zen jatorrizko proiektua, Endarlatsa eta Irun artean), 1916. urtean Elizondo eta Irun lotuko zituen bidaiari eta ondasunak garraiatzeko linea hasi zen martxan. Jatorrizko linea The Bidasoa Railway and mines enpresak kudeatzen zuen eta ondasunak zenbaitetan eskuz aldatu ondoren, Compañia de los Ferrocarriles del Bidasoa izan zen behin betiko proiektua kudeatuko zuena. Proiektuak Iruñera luzatzeko baimena bazuen ere, luzaketa hau ez zen inoiz eman, eta Nafarroako hiriburua Gipuzkoarekin konektatuko zuena Plazaolako trena izan zen.
1920. urtean izan zituen bidaiari gehien trenak, 171 000 guztira. Hamalau urte geroago, ordea, erdira baino gehiago jaitsi zen kopurua (78 000). Ondasunen garraioa ere gainbeheraren lekukoa izan zen: 1924. urtean 77 000 tona garraiatu ziren eta bederatzi urte geroago, 14 000 bakarrik. Erabilera gero eta gutxiagoak zekarren krisian murgilduta, 1953ko uholdeek gogor jo zioten zerbitzuari, azpiegitura kaltetuz. Hiru urte beranduago, 1956ko abenduaren 31an, behin betiko itxi zen trena.
Egoera
Geltokia Irun — Elizondo burdinbidearen 7,5 kilometro-puntuan zegoen, 30 metroko altueran, Lastaola eta Endarlatsa geltokien artean. Tartea bide bakarra da eta ez zegoen elektrifikatuta.
Teleologia
Teleologia edo jomuga zerbaiten azalpena bere xede propioaren arabera azaltzen duen arrazoia da. Grezieratik datozen bi hitzetatik eratortzen da: Telos 'helburua, xedea, asmoa' eta logos 'arrazoia, azalpena'. Teleologia naturalak —filosofia klasikoan ohikoa, baina egun polemika iturri dena— entitate naturalek berezko (intrínseco, intrinsec) helburuak dituztela defendatzen du giza erabilpen eta iritziaz gain. Adibidez, Aristotelesek baieztatu zuen ezkurraren berezko telos-a guztiz garatutako haritza bilakatzea zela.
Nahiz eta aitzineko atomistek teleologia naturalaren ideia baztertu, jatorri ez pertsonal edo ez gizatiarreko errelato teleologikoak aztertu ziren, sarritan Erdi Aroko filosofietan oinarrituak, baina ahanzturan eroritakoak Aro Modernoa n (1600-1900). XVIII. mendearen bukaeran Immanuel Kant ek telos nozioa erabili zuen irizpide erregulatzaile gisa bere "Critica del Juicio" lanean. Georg Hegel en filosofia gogoetatsuan ere Teleologiak berebiziko garrantzia izan zuen.
Filosofo eta zientzialari garaikideek oraindik orain eztabaidan diardute elkarrizketa teleologikoaren balioaz filosofia eta zientzia modernoa egiteko tenorean. 2012an Thomas Nagel ek azalpen ez darwindar bat proposatu zuen eboluzioaz solasteko lege teleologiko inpertsonalak eta naturalak barnebiltzen zituena, bizitzaren izan eta existentzia azaltzeko asmoz: kontzientzia, razionalitatea eta balio objektiboa.
Teleologia objektu edo izaki baten helburu edo jomugen ikerketaz arduratzen den metafisikaren adarra da, azken kausa edo zioen doktrina filosofikoa hain zuzen. Joera garaikideago batzuek prozesu zehatzei esleitzen zaizkien asmo edo helburu gisa definitzen dute.
Etimologia
Hitzaren jatorriak Antzinako Greziararaino garamatza. Aristotelesek lau kausa zerrendatu zituen:
Unibertsoaren azalpenereko beharrezkoak ziren lau kausak aintzat hartzea. Hala ere Filosofi praktikorako, Aristotele bezala garaiko beste filosofo askok, kausa finalari esleitzen zioten garrantzirik gehien: Epikuro, Apoloniako Diogenes etab...
Lengelsheim
Lengelsheim Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Teleologia
Erabilpena Erdi Aroan
Kristautasuna gaur egun ezagutzen dugun bezala eratu ondoren Niceako ( IV.mendea) kontzilioaren ostean, kausa finalen bitarteko azalpena izan zen ontzat jo zuten bakarra misterio jainkotiarretara sarbide gisa. Filosofia klasikoa garaiko kontestu filosofiko eta teologikoetan sartzeak ekarri zuen eskenatoki hau, lehenik Platon eta ondoren Aristotelek lurhartu zutenean ertaroan. Eskola hau eskolastikoena zen eta ezagutarazte jainkotiarrak teleologiak emandako lanabesen bitartez ulertzen saiatzen zen.
Aro Modernoko krisia
Aro modernoan berriz tendentzia aldaketa ematen da. Kausa finalen azalpena antropomorkikotzat jo eta gizakiak printzipio hauen baitan ezagutzeko gai izatea eta horregatik unibertsoa printzipio hauen baitan funtzionatu behar duenaren ideia erratua dela aldarrikatzen dute. Honegatik mekanizismoa bezalako korrontea sortuko da zeina mundua kausa efizienteen bitartez azalduko duen. Mundua erloju bat denaren ideia; aldaketa honek zientzia modernoare jaiotza dakar berekin.
Erabilpen garaikidea
Gaur egun ere talde eta doktrina anitzek erabiltzen dituzte  azalpen teleogikoak biologian naturaz gaindiko azalpenak neodarwinistei azalpenei alternatibak eman nahian, honen adibide argi eta ospetsuena diseinu inteligentearen teoria da. Eskola honek okertzat jo ohi ditu eboluzioaren baitan zientzia modernoak eskeintzen dituen azalpenak naturari exogenoak zaizkion kausetan oinarritu ez izanagatik. Salbuespena, egun gainditutzat jotzen den Lamarcken teorian aurkitzen dugu, zeinak organismo bizidunetan epe motzeko teleologia bat  hautematen duen funtzionalitatearen araberako organoen eboluziorako.
Filosofia modernoan eta postmodernoan
Teleologia aristotelesen filosofia tradizionalarekin identifikatu da beti. Teleologiaren logika Immanuel Kantengatik izan zen esploratua bere Critique of Judgment lanean, eta beste behin ere Hegelen filosofia espekulatiboaren erdigunera ekarria, baita eskola neohegeliarren aldetik ere. Hainbaten ustez Darwinekin bat ez zetorren tesi bat proposatzeko gure espezieari zegokion horretan behinik behin. Karl Marx eta Friedrich Engelsen materialismoarekin bat ez zetorren bezala, eta egun filosofia analitikoa den horrekin ezta ere; abiapuntua ez bait da logica formala baizik eta "Identitatea" Hegelek ulertzen zuen bezala.
Giza kontzientzia indibidualak, autonomia eta askatasuna  erdiesteko prozesuan ageriko errealitate batekin borrokatzea baino ez zaio gelditzen:    giza espeziea zatikatzen duten eta talde ezberdinak elkarren aurka jartzen dituen identitate kolektiboak  hain juxtu( mundu ikuskera anitzak adib. edota identitate etnikoak, kulturalak, nazionalak). Hegelek mundu ikuskera ezberdin eta antagonikoen osotasun edo totala, " helburu batzuengatik bultztatuak" ulertu zituen, hau da, historiaren amaiera baten norabidean baleude bezala. Subjektu objektu arteko kontraesana tarte baterako izkutatu egingo litzake gatazka biolentoa atzean utziko lukeen bizi forma berri batean. Nahiz eta bigarren mundu gerraren ostean indarra galdu, prozesu historiko oso batera zuzendua dagoen nozio teleologiko honek, XX.mendeko autore askoren lanetan du erreflejua.
Postmodernoek aldiz teleologian oinarrituriko errelato handiak ekidin ohi dituzte. Teleologia mingarri eta baztertzaile gisa ikus bailiteke euren historiak minimizatuak edo aintzat ez hartuak ikusi dituztenentzat.
Pentsakera postmoderno honen aurrean, Alasdair Maclntyrek dio norberaren arrazoiketa independienteak, norberaren errelato baten barruan ulertua, besteekiko eta norberak parte hartzen duen praktika eta tradizioekiko  dependentziarekin batera askatsunezko bukaera bateruntz doa. Ekintza sozialak teleologikoki orientatuak barne ontasunetara eraman gaitzake, adibidez, ikerketa filisofiko eta zientifikoaren praktikak objektuen benetazko ulermenen baterako teleologikoki ordenatuak daude. After Virtue Maclintyren liburuak  Aristotelesen teologia naturalista, biologia metafisikoa, baztertzen du, baina pixkanaka liburuak zekarren teleologia soziologikotik aldentzen joan da, naturalismo teleogiko tradizionaletik oraindik orain baliagarria den hortara gerturatzen joateko.
Erreferentziak
''-Rosenblueth, A.; Wiener, N.; Bigelow, J. (1943). «Behavior, Purpose and Teleology». Philosophy of Science 10 (18-24)''
-Allen, Colin (2003). "Nociones Teleológicas en Biología" .Enciclopedia de Stanford de la filosofía.
-Aristóteles, Metafísica 1050a9-17
Lengelsheim
Biztanleria
2007an Lengelsheim udalerrian erroldatutako biztanleak 209 ziren. Familiak 92 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 99 etxebizitza zeuden, 92 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 87 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 92 etxebizitza nagusietatik 78 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 1ek bi zituen, 9 etxek hiru zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 69 etxek bost zituzten. 84 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 29 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 45 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 140 ziren, horien artean 96 aktiboak ziren eta 44 inaktiboak ziren. 96 pertsona aktiboetatik 85 lanean zeuden (47 gizon eta 38 emakume) eta 11 langabezian zeuden (6 gizon eta 5 emakume). 44 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 26 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Lengelsheim udalerrian 92 unitate fiskal zeuden, 228 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.066 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 higiezinen enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 1 jatetxe.
2000. urtean Lengelsheim udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.