cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Komando Autonomo Antikapitalistak
Ekintzak
Atentatuaren egileek beren burua "komando autonomo independentista eta sozialista" gisa aurkeztu zuten beren komunikatuan. Lehergaia behar baino lehenago zartatu zen, eta Vicente Aldalur komandoko kideak, zaurituta, mugaz beste aldera ihes egin zuen, autoaz aduanako hesia hautsiz. Frantziako jendarmeek atxilotu eta ospitalera eraman zuten, erredura larriekin. Egun gutxira, frantses agintariek Aldalur Espainiako polizien eskutan utzi zuten, dirudienez, azpikerien bitartez militanteari frantsesez idatzitako dokumentu bat sinarazi eta gero. Hori izan zen Frantziak euskal militante bat estraditatu zuen lehenengo aldia. Francisco Letamendia Ortzik, Euskadiko Ezkerrako diputatua zelarik, gertaera hura Espainiako Diputatuen Kongresuan salatu zuen. Komandoko beste kide batek, ospitalean zauriak osatzen zegoela, izarekin egindako soka batez lagunduta ihes egin zuen.
Behin baino gehiagotan, ETA militarrak komunikatuen bitartez komando autonomoen ekintzak beregain hartu zituen. Horrela gertatu zen Gasteizko Michelin enpresako langileak greban zeudela, komando batek Jesus Casanova bulegaria tirokatu zuenean. 1990eko hamarkadan sartzearekin batera, ez zuten ekintza armatu gehiagorik egin, nahiz eta hainbat kide preso edo erbestean izan.
Borrokan hildako KAAetako militanteak
Pasaiako segadan eraildakoa lau gizonː
Komandoak
Honako hauek dira, besteak beste, talde autonomoen artean aurkitzen ditugun izenak:
Gorostidi harria
Gorostidi harria 185 kiloko harri zilindriko zaharra da, Iñaki Gorostidi harri-jasotzaileak esku bakar batez 1982ko maiatzaren 9an Tolosako Beotibar pilotalekuan altxatu zuena, berak 77 kiloko pisua baino ez zuelarik. Geroztik bere izena darama eta Adunako bere etxean dago.
Txapelketa
2009an Aimar Irigoien eta "Ostolaza II" aurkeztu ziren Gorostidi harria altxatzeko asmoz. Beroketak egin ondoren Ostolazaren lehen altxaldian harria erori eta hautsi egin zen. Bertan behera gelditu zen txapelketa.
Saint-Christol-de-Rodières
Saint-Christol-de-Rodières Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gard departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Cephalorhynchus
Cephalorhynchus Delphinidae familiako generoetako bat da. Lau espeziek osatzen dute:
Saint-Christol-de-Rodières
Biztanleria
2007an Saint-Christol-de-Rodières udalerrian erroldatutako biztanleak 159 ziren. Familiak 68 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 115 etxebizitza zeuden, 74 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 35 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 108 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 74 etxebizitza nagusietatik 62 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 5 etxek bi zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 38 etxek bost zituzten. 55 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 40 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 31 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 108 ziren, horien artean 80 aktiboak ziren eta 28 inaktiboak ziren. 80 pertsona aktiboetatik 64 lanean zeuden (39 gizon eta 25 emakume) eta 16 langabezian zeuden (6 gizon eta 10 emakume). 28 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Christol-de-Rodières udalerrian 73 unitate fiskal zeuden, 161,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.902 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 2 margolariak ziren eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Saint-Christol-de-Rodières udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 78 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Million Dollar Baby
Million Dollar Baby Clint Eastwoodek zuzendutako kirol drama filma da, besteak beste, 2004ko film onenaren Oscar irabazi zuena.
Paul Haggisek idatzi zuen gidoia, F.X. Tooleren istorioetan oinarrituta. Filmak 4 Oscar irabazi zituen: aipatutako film onenarena, zuzendari onenarena Clint Eastwoodentzat, emakumezko aktore onenarena Hillary Swankentzat eta taldeko gizonezko aktore onenarena Morgan Freemanentzat.
Sinopsia
Filmean, Morgan Freeman lankide duen boxeo entrenatzaile zaharra da Clint Eastwood. Lehenaldiko garai ilunak garbitu nahian, Hilary Swank emakumezko boxeolari amateur gazteari profesional bihur dadin laguntzen saiatuko da. Amaieran, eutanasiaren gaia plazaratzen du zuzendariak.
Simshill
, Eskoziako Glasgow hiriko auzo bat da, Clyde ibaiaren hegoaldean. Hiriaren erdigunetik 6 kilometro hegoaldera dago.
Eremu honek Bigarren Mundu Gerra ondorenean irlandar jatorriko biztanle ugari izan zituen, baina jada hiriko irlandar komunitate gisa hiriaren erdialdeko auzoetara lekualdatu ziren.
Azido oxaloazetiko
Sorrera
Hainbat eratara eratzen da azido oxaloazetikoa:
1. Krebsen zikloan L-malatoa oxidatzerakoan eratzen da. Malato deshidrogenasak katalizatzen du erreakzioa.
2. Pirubatoa karboxilatuz, landareen hostoetako mesofiloan gertatzen da. Pirubato karboxilasak katalizatzen du erreakzioa. 3. Aspartatoa desaminatuz
Krebsen zikloa (azido zitrikoaren zikloa)
Krebsen zikloan ezinbesteko funtzioa betetzen du. Ziklora sartzen den azetil-CoA molekularekin erreakzionatzen du eta zitratoa sortzen da, sei karbonotako molekula. Zitrato sintasak katalizatzen du erreakzio kimiko hau.
Glukoneogenesia
11 erreakzio kateatuz egiten da glukoneogenesia eta amaieran glukosa molekula bat lortzen da. Bide metabolikoa mitokondrioan abiatzen da pirubatoa (3 karbono) karboxilatuz eta oxalazetatoa (4 karbono) sortuz. Ondoren NADH-k oxalazetatoa erreduzitu eta malatoa eratzen da.
Urearen zikloa
Urearen zikloaren helburua urea sortzea da, aminoazidoen degradaziotik agertzen den amonioakoa harrapatu eta kanporatzeko. Hepatozitoetan gertatzen da. NADH behar da horretarako eta NADH lortzeko bideetako batean malatoa oxalazetato bihurtuz eskuratzen da.
Glioxilatoaren zikloa
Glioxilatoaren zikloa Krebsen zikloaren aldaera bat da, gantz azidoen degradazioan sorturiko azetil-CoAk erabiliz glukosa eskuratzen duena. Landare hazien glioxisomatan eta hainbat bakteriotan gertatzen da.
Aminoazidoen sintesia
Oxalazetatoa aminatuz aspartatoa (Asp) eratzen da eta hau oinarri hartuta beste lau aminoazido ekoizten dira: asparragina (Asn), metionina (Met), lisina (lys) eta treonina (Thr).
Salmo dentex
Salmo dentex Salmo generoko animalia da. Arrainen barruko Salmonidae familian sailkatzen da.
One Eight Seven
One Eight Seven edota 187 (euskaraz Bat Zortzi Zazpi edo 187), 1997ko Kevin Reynolds estatubatuarrak zuzendutako drama krimen film bat da. Samuel L. Jackson, John Heard, Kelly Rowan eta Clifton Gonzalez Gonzalez aktoreek antzeztu zuten.
Izenburuak hilketa zer den definitzen duen Kaliforniako Kode Penalaren zenbakiari aipamen egiten dio.
Argumentua
AEB, New York, Brooklyn barrutia. Bedford–Stuyvesant, auzoko Roosevelt Whitney institutuan, Trevor Garfield (Samuel L. Jackson) bere ikasle bakoitzari ahalik eta gehien irakasten saiatzen den zientzietako afroamerikar irakasle bat da, haiek graduatzea hiriko auzo marginaletako giro arriskutsua eta kriminalitatetik ateratzeko aukera bakarra dutela guztiz jakitun baita. Zenbait liskarren ondoren, bere ikasleetako batek Trevor hiltzeko asmoz labankatu egingo du, larriki zaurituz.
Haindik 15 hilabetera, Los Angeles hiriko San Fernando Valley barrutiko Quincy Adams institutuan, Trevor guztiz osatuta eta gogoak eraberrituta irakaskuntzara itzuliko da. Hemen ere giroa kaskarra topatuko du, baina oraingoan ez da biktimaren papera betetzeko batere prest egongo.
All Japan Rugby Football Championship
All Japan Rugby Football Championship (日本ラグビーフットボール選手権大会) Japoniako errugbi txapelketa nagusia da. Japoniako Errugbi Liga amaitzean jokatzen da.
Rickenbach (Baden-Württemberg)
Rickenbach Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
San Saturio baseliza
San Saturio baseliza (Ermita de San Saturio) Soria hiritik gertu dago, izen bereko probintzian, Espainiako Gaztela eta Leon autonomia erkidegoan. Duero ondoko harkaitzetan eraikita, oso inguru ederra eta misteriotsua da tenpluko ordenaren tradizioarekin lotuta. Baseliza horretan Saturio izeneko Erdi Aroa bizi izan zen santuaren gorputza gordetzen da.
Historia
XVI. mendeko eraikina Pedro Ajín arkitektoak egin zuen, barroko estilo barruan. Elizarekin batera kobazuloa ere kontserbatzen da.
Pazko zutargi
Pazko zutargia elizetan aurki daitekeen argimutil edo zutargi garaia da, normalean artistikoki landua, Pazkozko xirioa bertan ezartzeko xedea duena.
Pazkozko xirioaren esanahi liturgikoaren arabera, Kristoren irudikapen gisa eta Pazko garaipenaren seinale gisa, argizari kalutatezkoarekin egiten dira eta irudi eta apaingarriz egon izan dira antzinatik.
Ale nabarmenak
Euskal Herriko elizetan daudenen artean, Mugerreko elizakoak (Lapurdi) ondare babestuaren kategoria dauka. Mundu katolikoan nabarmentzen diren aleak dira Erronako San Paulo Harresiz Kanpoko elizan dagoen bat, haitzurdinezko zutoin handi bat (12 edo 13 mendekoa) eta Toledoko Katedralekoa, eskulturaz apainduriko zutoin bat 19. mendekoa, xirioa aldatzeko mekanismo eta guzti duena.
Balbinos
Balbinos Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Aldixe (Abadín)
Aldixe, Espainiako Galizia autonomia erkidegoko Abadín udalerrian dagoen parrokia bat da, Lugoko probintzian. 2015ean 68 biztanle zituen.
Francisco Etxenike
Bizitza
Francisco Etxenike Antxorena Elizondoko Teilagorrian jaio zen, 1880ko ekainaren 28an; Julian, Elizondokoa, eta Francisca, Zigakoa, izan zituen gurasoak. Sei urte zituelarik, aita hil zitzaion. Hamabi urte bete arte herriko eskolan ibili ondoren, Baztango udaletxean hasi zen lanean, diruzainaren laguntzaile lehenik, eta idazkaritzako ofizial urte batzuk geroago. 1905ean, Francisca Urrutzola Arratxerekin ezkondu zen, eta hiru seme-alaba izan zituzten: Alfonso, María Luisa eta María Carmen.
Familian aurrekaririk ez izan arren, arte plastikoetarako joera handia zeukan. Lehenik argazkigintza artistikora bideratu zuen bere grina, eta baita sari batzuk lortu ere: 1907an, lehenbiziko saria eta domina Iruñeko Udalak antolatutako lehiaketan, "Nafarroako paisaiak eta naturako edertasunak" sailean; eta 1908an, bigarren sari berezia eta domina Buenos Airesko La Baskonia aldizkariak antolatutakoan. Horretaz gain, zenbait urtez argazki-estudio profesionala eduki zuen Elizondon.
1915etik aitzina, marrazketa eta pintura lantzen hasi zen, era autodidaktan. Astialdietan margotzen zuen, igandeetan batez ere, beti aire zabalean, presarik gabe. Ibilgailurik ez zuenez, Baztango paisaiak eta txokoak izan zituen gai nagusi. Opor garaian Donostian margotzen zuen, eta, askoz bakanago, Donezteben, Bortzirietan edota Ultzaman. 1920-1926 bitartean, Baztango Udalak eta Nafarroako Foru Diputazioak diru-laguntza bana eman zioten.
Sei erakusketa egin zituen Donostian, bost El Pueblo Vasco aretoan (1920-1924 bitartean) eta beste bat 1928ko Euskal Aste Handian, hiru Iruñeko Nafarroako jauregian, eta bana Bilbon eta Baionako Euskal Museoan. Kritika onak jaso zituen, eta margolan ugari saldu; hori dela eta, haren lanak Nafarroan, Gipuzkoan eta Mexikon sakabanatu ziren.
1939an, "Baztango euskal zirriborroak" ("Apuntes vascos del Baztan") izeneko marrazki saila ondu zuen. Baztango herriak eta arkitektura irudikatzen dituzten lumazko 30 marrazki dira, hurrengo urtean posta txartel moduan argitaratu zirenak, arrakasta handiz. Horretaz gain, zenbait argitalpen irudiztatzeko ere erabili ziren, hala nola, Jose Maria Iribarrenen “Valle Inclán y el paisaje baztanés de la guerra carlista” (Pregón aldizkaria, 1954).
Elizondon hil zen, 1948ko ekainaren 19an. Hurrengo urtean, erakusketa-omenaldi bat eskaini zitzaion sorterrian, eta bi antologiko 1980an, Elizondon eta Burlatan, jaiotzaren ehungarren urteurrena ospatzeko.
Estiloa
Baztango paisaia da Patxiko Etxenikeren gai nagusia. Baserriak, bordak, mendiak, malkorrak, oihanak, errekak, ur-jauziak eta belaiak pintatu zituen gehienbat, giza irudiak gutxitan agertzen dira, eta animaliak ia inoiz ez. Francisco Javier Zubiaurrek hiru aldi bereizi zituen haren ibilbidean:
Zita Luccakoa
Santa Zita edo Zita Luccakoa (Monsagrati, Luccako Errepublika, 1218 – Lucca, Luccako Errepublika, 1278ko apirilaren 27a) etxeko langile italiarra izan zen. Erromatar Eliza Katolikoak kanonizatuta, Lucca hiriko zaindaritzat hartzen da.
Bizitza
Monsagrati herrian jaio zen (egungo Luccako probintzian) familia pobre batean. Hamabi urte zituela Lucca hiriko Fatinelli familiaren etxean zerbitzatzera sartu zen. Laster lortu zuen familiaren estimua etxeko lanetan egindako arduragatik, baita pobreen estimua eskuzabaltasun eta karitateagatik.
Fatinellitarren etxean hil zen 1272ko apirilaren 27an. Zitarekiko estimua hain zen handia non San Frediano basilikan lurperatu zuten, Lucca hirian. Zitaren gorputz usteldugabeak basilikan horretan dago, eta erromerien objektu da.
Luccan izan zuen garrantzia hain zen handia, non hiriari berari Santa Zita deitzen zitzaion batzuetan. Dantek, Jainkotiar komedian, Luccako magistratu zahar bati erreferentzia eginez, «Zita doneko zaharretatik bat» deitu zion.
Karl Carstens
, Karl Carstens (Bremen, 1914 - Meckenheim, Bonnetik hurbil, 1992ko maiatzaren 30a) alemaniar politikaria eta abokatua izan zen. Legeak eta politika-zientziak ikasi zituen Frankfurt, Munich, Königsberg eta Hanburgeko Unibertsitateetan. 1937an alderdi nazian sartu zen, beka bat lortzearren, baina ez zen inoiz alderdikide aktiboa izan. Hegazkinen aurkako unitate batean zerbitzatu zuen Bigarren Mundu Gerran, eta hura amaitu zenean, errugabe deklaratu zuen nazien aurkako epaitegi batek. Gerraren ondoren, Carstensek ikasketei heldu zien berriz Frantziako Dijonen eta Yale Unibertsitatean, eta 1949an etxera itzuli zen, abokatu lanetan jardutera. 1954an, Europako Kontseiluan Mendebaldeko Alemaniaren ordezkari izateko hautatu zuten. Handik hiru urtera, Carstens izan zen Erromako Ituna eraiki zuten arkitektoetako bat, Europar Ekonomia Erkidegoaren sortzaileetako bat, alegia. Konrad Adenaueren Kristau Demokraten Batasuneko (CDU) kide gisa, Kanpo Arazoetako estatu-idazkari (1960-66) eta Defentsako ministroaren laguntzaile (1966-67) izan zen. 1972an, Parlamenturako (Bundestag) hautatua izan ondoren, CDUko buruzagi izan zen Parlamentuan (1973-76), lehenik, eta Parlamentuko lehendakari, gero (1976-79). Ondoren, Alemaniako Errepublika Federaleko lehendakari hautatu zuten (1979-1984), eta haren izendapena eztabaidatua izan bazen ere, estatuburu eraginkorra eta maitatua izan zen.
Baroncelle (Abadín)
Baroncelle, Espainiako Galizia autonomia erkidegoko Abadín udalerrian dagoen parrokia bat da, Lugoko probintzian. 2015ean 158 biztanle zituen.
Le Grez
Le Grez Frantziako udalerria da, Sarthe departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Le Grez udalerrian erroldatutako biztanleak 399 ziren. Familiak 160 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 52 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 64 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 201 etxebizitza zeuden, 162 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 27 hutsik zeuden. 194 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 162 etxebizitza nagusietatik 135 bere jabearen bizilekua ziren, 24 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 7 etxek bi zituzten, 27 etxek hiru zituzten, 55 etxek lau zituzten eta 69 etxek bost zituzten. 126 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 71 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 77 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 261 ziren, horien artean 182 aktiboak ziren eta 79 inaktiboak ziren. 182 pertsona aktiboetatik 161 lanean zeuden (94 gizon eta 67 emakume) eta 21 langabezian zeuden (7 gizon eta 14 emakume). 79 pertsona inaktiboetatik 33 erretiraturik zeuden, 24 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Le Grez udalerrian 165 unitate fiskal zeuden, 410 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.490,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2000. urtean Le Grez udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 444 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
South Nitshill
, 'Cnoc nan Cnòthan a Deas' eta 'Sooth Nitshull', Eskoziako Glasgow hiriko barruti bat da, Clyde ibaiaren hegoaldean dago.
Terrakotazko armada
Terrakotazko armada (兵馬俑, pinyin-ez, bīng mă yōng, "Soldadu- (eta) zaldi-irudiak"), Lehen Qin Enperadorearen Mausoleoaren barruan (秦始皇陵, pinyin-ez, qín shĭ huáng líng) dauden tamaina errealeko 7.000 zaldi eta gerlariren multzoa da. Qin Shi Huangekin, bere burua Txinako lehen enperadore izendatu zuen Qin dinastiako lehen enperadorearekin, lurperatu ziren, K. a. 210-K. a. 209 bitartean.
Armada 1974ko martxoan aurkitu zen. Txinako Shaanxi probintziako Xi'anetik gertu, ureztatzeko urez hornitzeko lan batzuk egin zirenean. 1987tik, UNESCOk, Gizateriaren Ondare izendatuta dago.
Ezaugarriak
Lehen lubakia 1974an aurkitu zuten kasualitatez, lehorteari aurre egiteko ur bila zebiltzan nekazari batzuek. Toki horretan, jada eriden ziren aurretik hondakinen batzuk, baina ez zitzaien garrantzirik eman, indusketa hasi zuen arkeologoak lubaki berriaren aurkikuntzaren berri izan zuen arte.
Lubakiak 200 metroko luzera eta 60 metroko zabalera du eta 6.000 gerlari baino gehiago dauzka; haietako batzuk oraindik lurpean daude, argitara ateratzeke. Irudiak tamaina naturalekoak dira: 1,80 metro luze dira eta terrakotaz eginiko armajantziz hornituta daude. 1979an, lubakia publikoarentzat ireki zen.
Irudi bakoitzak bere ezaugarriak ditu: batzuk bibotedunak dira, besteak ez, hainbat orrazkera dituzte, badira gazteak, zaharrak, etnia askotako ezaugarriak nabari zaizkie... Buruak eta eskuak aparte moldeatzen ziren eta gero gorputzei gehitzen zitzaizkien. Uniformeak haien maila militarraren isla ere badira. Soldadu bakoitzak arma bat zeraman: arkua, lantza, ezpata... Qin dinastia erori ondoren, nekazariek hilobia arpilatu eta armak lapurtu zituzten. Jatorrian, irudiak kolore bizi eta distiratsukoak ziren, baina oxigenoarekin kontaktuan egon ondoren, handik bost ordura kolorea galdu eta herdoildu egin ziren. Arrazoi hori dela eta, koloreak mantentzen lagunduko duen teknika aztertzen ari dira eta, azterketa amaitu arte, oraindik lurpean dauden gerlariak ez dituzte argitara aterako.
Publikoarentzat ireki zen bigarren lubakiak 69 irudi ditu eta "Jeneralen lubakia" esaten zaio. Uste denez, armadaren estatu nagusia irudikatzen zuen. Lubaki hartan, lau zaldiren irudiak ere daude. Azkenik, hirugarren lubakiak mila gerlari inguru ditu, horietako asko oraindik zaharberritu gabeak.
1980an, brontzezko bi gurdi margotu aurkitu ziren: haietako bakoitza 3.000 atalez baino gehiagoz osatuta dago. Bakoitzeko lau zaldiak gidari inperial batek gidatzen ditu. Ikerketa batzuen arabera, gurdiotako lehenak enperadorearen segizioaren bidea lautzeko funtzioa omen zuen eta bigarrena erregearen lo egiteko tokia zen. Ez dira tamaina errealekoak (gutxi gorabehera, tamaina erdikoak dira) eta urre eta zilarrezko inkrustazioak zituzten.
Oriolus phaeochromus
Oriolus phaeochromus Oriolus generoko animalia da. Hegaztien barruko Oriolidae familian sailkatua dago.
Afrika Erdiko Errepublika
Afrika Erdiko Errepublika (sangoz: Ködörösêse tî Bêafrîka; frantsesez: République centrafricaine, ahoskatua, edo Centrafrique  ahoskatua), izenak berak dioenez, Afrikaren erdialdean dagoen estatua da, eta, hortaz, itsasgabea. Txadekin muga egiten du iparraldean, Sudanekin ipar-ekialdean, Hegoaldeko Sudanekin hego-ekialdean, Kongoko Errepublika Demokratikoarekin hegoaldean, Kongoko Errepublikarekin hego-mendebaldean eta Kamerunekin mendebaldean.
Afrika Erdiko Errepublikak 620.000 kilometro koadroko azalera du. 2018an, 4,7 milioi biztanle inguru zituen. 2022tik aurrera, Afrika Erdiko Errepublika gerra zibil baten lekuko da, 2012tik aurrera. Afrika Erdiko Errepublikaren zatirik handiena Sudan-Gineako sabanek osatzen dute, baina herrialdeak iparraldean Sahara-Sudango eremu bat eta hegoaldean baso ekuatorialeko eremu bat ere hartzen ditu. Herrialdearen bi heren Ubangi ibaiaren arroan daude (Kongon itsasoratzen da), eta gainerako herena Chari ibaiaren arroan dago, Txad lakua ureztatzen duena.
Gaur egun Afrika Erdiko Errepublika den eremuan milaka urtez bizi izan da giazkia; hala ere, herrialdearen egungo mugak Frantziak ezarri zituen, XIX. mendearen amaieratik aurrera herrialdea kolonia gisa gobernatu baitzuen. 1960an Frantziatik independizatu ondoren, Afrika Erdiko Errepublika agintari autokratiko batzuek gobernatu zuten, monarkia saiakera huts batek barne.
Nahiz eta mineral-hobi garrantzitsuak eta beste baliabide batzuk izan, hala nola uranioa, petrolio gordina, urrea, diamanteak, kobaltoa, egurra eta energia hidroelektriko erreserbak, bai eta landu daitekeen lur kantitate handiak ere, Afrika Erdiko Errepublika munduko hamar herrialde pobreenen artean dago, eta munduko per capita BPG txikiena du erosteko ahalmenaren parekotasunean 2017an. 2019an, bigarren Giza Garapen Indizerik baxuena zuen munduan, Nigerren ostean, 189tik 188.ra baxuena zuen. Berdintasun faltari egokitutako Giza Garapen Indizean azkena zen, 150. postuan. Halaber, uste da Afrika Erdiko Errepublika dela herrialderik osasungaitzena eta gazte izateko txarrena.
Afrika Erdiko Errepublika Nazio Batuetako, Afrikako Batasuneko, Afrika Erdiko Estatuen Ekonomia Erkidegoko, Frankofoniaren Nazioarteko Erakundeko eta Lerrokatu Gabeko Herrialdeen Mugimenduko kidea da.
Mugak
Afrika Erdiko Errepublikak mugakideok ditu: iparraldean, Txad; ekialdean, Hego Sudan eta Sudan; hegoaldean, Kongoko Errepublika eta Kongoko Errepublika Demokratikoa; eta mendebaldean, Kamerun.
Orografia
Afrika Erdiko Errepublika guztiz estatu itsasgabea da, kontinentearen erdi-erdian kokatua. Herrialdeko zatirik handiena goi-ordoki zabalak hartzen du, 500 m garai dena. Ipar-ekialdean Fertit mendixkak daude, eta hegoaldean mendi sakabanatu batzuk. Ipar-mendebaldean Yade mendigunea dago, granitozko goi-ordokia (1.143 m).
Ibai nagusiak Ubangi, Chari eta Lobaye dira.
Klima eta landaredia
Klima tropikal-ekuatoriala da, euri ugarikoa, eta tenperatura 18 eta 40 °C artekoa. Landaredia (eta, hortaz, ekosistema osoa) arrisku bizian dago, basamortutze aurreratua dela-eta.
Álvaro Cunqueiro
Álvaro Cunqueiro (Mondoñedo, Lugo, 1911ko abenduaren 22a - Vigo, Pontevedra, 1981eko otsailaren 28a) idazle eta kazetari galiziarra izan zen.
Afrika Erdiko Errepublika
Historia
Behin oihanez estalitako lurralde haietako lehen biztanleak pigmeo babingak eta gero bantuak izan ziren. XIX. mendea arte, Islamiar mugatik haratuago bizi izan ziren, erlijio abrahamikoen eraginetik at (Judaismoa, Kristautasuna eta Islama). Garai horretan hasi ziren merkatari musulmanak gutxinaka eskualdean sartzen, merkataritza errazteko asmotan, baina mende erdialdetik aurrera, soldadu armatuz lagundutako esklabo-merkatariak eskualdean sartu ziren. 1860-1910 artean, Afrika erdialdeko esklabo-merkatariek (Sudan, Txad, Kamerun, AEE iparraldeko Dar al-Kuti eta AEE hegoaldeko Nzakara eta Zande eskualdekoak) ekialdeko eskualdeetako gizon-emakume gehienak esportatu zituzten, gaur egun biztanle gutxi dituzten lekuetatik, hain zuzen.
Álvaro Cunqueiro
Galizierazko idazle handienetarikoa da. Espainiako Kritika Saria eman zioten 1959an, Las crónicas del sochantre liburuarengatik. 1961ean Real Academia Galegan sartu zen. Nadal saria eskuratu zuen 1968an, Un hombre que se parecía a Orestes liburuarengatik.
Afrika Erdiko Errepublika
Historia
Frantziarrek XIX. mende amaieran eskualde osoa kolonizatu zuten eta Ubangi-Xari izenpean administratu. Bigarren Mundu Gerran kolonia k Aliatuekin bat egin zuen. Herrialdea 1958ko abenduaren 1ean Afrika Erdiko Errepublika bihurtu zen eta 1960ko abuztuaren 13an, independentzia aldarrikatu zuen.
Álvaro Cunqueiro
Asociación de Escritores en Lingua Galega sortzen lagundu zuen.
Afrika Erdiko Errepublika
Historia
Independentziaren ondoko 30 urteetan, estatuaren agintea presidente ez-demokratikoen esku egon zen, sarri estatu kolpez bereganatua. Biztanleen nahigabea handituz joan zen, batez ere Gerra Hotza amaitutakoan. Lehenengo egiazko hauteskunde demokratikoak 1993an izan ziren. Ange-Félix Patassé-k irabazi zuen, baina herriaren babesa galduz joan zen eta François Bozizé jeneralak kargutik bota zuen. Bozizé jeneralak 2005eko maiatzeko hauteskundeak irabazi zituen eta agintean da orain.
Álvaro Cunqueiro
1991an dedikatu zioten Dia das Letras Galegas ekitaldia.
Idazle ibilbidea
Idazle polifazetikoa izan zen, eta bere lan literario zabalak kazetaritza, poetika, narratiba eta antzerki arloak biltzen ditu, baita itzulpen lanak ere. Abangoardiako ildoan Mar ao norde (1932) y Poemas do si e do non (1933) olerki bildumak argitaratu zituen. Cantiga nova que chama Riveira (1933) Erdi Aroko galiziar-portugesaren lirikaren eraginpean idatzi zuen.
Varese
Varese (italieraz ahoskatua; Baretium; antzinako Väris; vareseraz Varés) Italiako iparraldean eta Lonbardiako eskualdean dagoen hiria da, bai eta izen bereko probintziaren hiriburua ere.
Geografia
Hiria Sacro Monte di Varese mendiaren oinetan dago, Campo dei Fioriko mendilerroa osatzen duena. Halaber, Varese lakuaren ertzetan kokatuta dago.
Varesek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Kirolak
Hiri honetako saskibaloi taldea den Pallacanestro Varese, Italiakoa ez ezik Europako hoberenen artean dugu historikoki.
Delme
Delme Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Delme udalerrian erroldatutako biztanleak 872 ziren. Familiak 329 ziren, horien artean 77 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 57 bakarrik bizi ziren emakumeak), 118 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 118 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Misgurnus mohoity
Misgurnus mohoity Misgurnus generoko animalia da. Arrainen barruko Cobitidae familian sailkatzen da.
Afrika Erdiko Errepublika
Historia
2014ko uztailaren 24ean, Kongoko Errepublikan eginiko negoziazioetan, Seleka eta Anti-balaka Afrika Erdiko Errepublikako miliziek su-etena ezartzea adostu zuten. Haatik, BBC hedabide britainiarrak zabaldu zuenez, hainbat hiritan borrokak izan ziren. Gobernuko eta milizietako 170 ordezkarik hiru egunez parte hartu zuten elkarrizketetan.
Eguzki-labe
Eguzki-labea tenperatura altuak ekoizteko eguzki energia kontzentratua erabiltzen duen egitura da, normalean industria erabilerarako. Islatzaile parabolikoek edo heliostatoek argia ( bero kalpotik ) kontzentratzen dute ardatz batean. Fokalean tenperatura 3500 izatera iritsi daiteke  ° C, eta bero hori elektrizitatea sortzeko, altzairua urtu, hidrogeno erregaia edo nanomaterialak sortzeko erabil daiteke.
Afrika Erdiko Errepublika
Historia
Abenduaren 11n, urtea bete zen Afrika Erdiko Errepublikako milizia kristauek Bangi hiriburuan musulmanen aurkako sarraskia egin zutenetik eta horrek eragina gerra sektarioa hasi zenetik.
2015eko urtarrilaren 19an, GKE bateko bi kide bahitu zituzten.
Eguzki-labe
Eguzki labe handiena Oreillo eguzki-labea da, Font-Romeu-Odeillo-Via-n ( Pirineo Orientaleak, Frantzia ), eta 1970ean inauguratu zen. Antzinako grezierazko eta latinezko argia biltzeko ispilu lau multzo bat erabiltzen du heliocaminus hitzak eguzki-labea esan nahi du eta beiraz itxitako solariuma aipatzen du nahita diseinatutako kanpoko tenperatura baino altuagoa izan dadin.
Bigarren Gerra Punikoan esan ohi da ( 217-202 a. C. 218-202 a. C. ) Archimedes zientzialari greziarrak erromatar itsasontzien erasoa uxatu dezake ispilu multzo bat izan zitekeen " edalontzi sute bat" erabiliz. Talde batek Massachusetts Institutuko Teknologian 2005ean egin zuen istorio hau egiaztatzeko esperimentuan, ondorioztatu zuten helburu hori geldiarazteko eraginkorra izan daitekeen arren, litekeena da ispiluek ez zutela eguzki energia nahikoa kontzentratu. nola erre ontzi bat borroka baldintza realetan.
Félix Trombe- k 1949an Frantzian egin zuen lehenengo eguzki-labea modernoa izan zen. Gaur egun Mont-Louisen dago, Odeillo ondoan. Pirinioak aukeratu ziren, lekuak urtean 300 egunez zerua oskabia duelako.
Eguzki beste labe bat Uzbekistanen eraiki da, SA Asimov akademikoak sustatutako Sobietar Batasuneko "Eguzki" Konplexuko Ikerketa Instalazioen, baitan.
Izpiak, pot baten tamaina duen eremura bideratuta daude eta 4.000ko tenperatura lor dezakete  ° C, instalatutako prozesuaren arabera, adibidez:
Sommeron
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Eguzki-labe
Eguzki-labeak espazioan erabil litezkeela iradoki da, erabilera industrialak lortzeko..
Hemibarbus thacmoensis
Hemibarbus thacmoensis Hemibarbus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Sommeron
Etxebizitza
2007an 55 etxebizitza zeuden, 48 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 54 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 48 etxebizitza nagusietatik 42 bere jabearen bizilekua ziren eta 6 alokairuan okupaturik zeuden; 9 etxek hitu gela zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 31 etxek bost zituzten. 15 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 19 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 27 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Eguzki-labe
Klima eguzkitsu batek duen mendekotasuna faktore mugatzailea da Lurreko energia iturri berriztagarri gisa, baina egun termikoetan edo gauez energia ekoizteko energia termikoa gordetzeko sistemekin konbinatu liteke..
Historia
Greziako eta latinezko heliocaminus hitzak literalki "eguzki-labea" esan nahi du eta kanpoko airearen tenperatura baino beroago egoteko diseinatutako beirazko egongela aipatzen du. [1]
Sommeron
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 76 ziren, horien artean 61 aktiboak ziren eta 15 inaktiboak ziren. 61 pertsona aktiboetatik 60 lanean zeuden (31 gizon eta 29 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 15 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Eguzki-labe
Historia
Lehen eguzki-labe modernoa Frantzian Félix Trombe irakasleak egina zela uste zuten 1949an. Gaur egun Mont Louis-en dago, Odeillo ondoan. Pirinioak gune aukeratu ziren, inguruak urtero 300 egunetan zeru garbia duelako. [3]
Sommeron
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
Eguzki-labe
Historia
Beste eguzki-labe bat Uzbekistanen eraiki zen Sobietar Batasuneko "Eguzkia" Ikerketa Konplexuen Instalazio baten ondorioz, Academician S.A. Asimov-ek bultzatua. [4]
Eskala txikiko gailuak
Eguzki-labearen printzipioa eguzki egosi eta eguzki parrilla merkeak eraikitzeko eta eguzki urak pasteurizatzeko erabiltzen ari da. Scheffler islatzaile prototipoa eraikitzen ari da Indian, krematorio batean erabiltzeko. 50 hausnarketa hau  m 2- k 700 tenperatura sortuko du   ° C eta 200-300 artean ordezkatuko dute   errausterako erabiltzen den egurraren kg..
Sommeron
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Sommeron udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 420 hektarea erabiltzen.
Afrika Erdiko Errepublika
Banaketa administratiboa
Afrika Erdiko Errepublika 14 prefektura administratibotan (préfectures), bi prefektura ekonomikotan (préfectures economique) eta autonomia udalerri baten banatuta dago. Prefekturak azpiprefekturetan (sous-préfectures) banatuta daude.
Sommeron
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Delme
Etxebizitza
2007an 353 etxebizitza zeuden, 333 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 278 etxeak ziren eta 74 apartamentuak ziren. 333 etxebizitza nagusietatik 240 bere jabearen bizilekua ziren, 83 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 5 etxek gela bat zuten, 6 etxek bi zituzten, 45 etxek hiru zituzten, 71 etxek lau zituzten eta 206 etxek bost zituzten. 255 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 149 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 151 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Afrika Erdiko Errepublika
Banaketa administratiboa
Hamalau prefekturak::
Delme
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 509 ziren, horien artean 364 aktiboak ziren eta 145 inaktiboak ziren. 364 pertsona aktiboetatik 346 lanean zeuden (194 gizon eta 152 emakume) eta 17 langabezian zeuden (6 gizon eta 11 emakume). 145 pertsona inaktiboetatik 46 erretiraturik zeuden, 31 ikasten zeuden eta 68 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Delme udalerrian 354 unitate fiskal zeuden, 888 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.070 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 57 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 11 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 6 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 12 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 18 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 2 banku bulegoak, 2 funerariak, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 iturginak, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 1 jatetxe eta 3 higiezinen agentziak.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 liburu denda zen.
2000. urtean Delme udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Delme udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 299 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Richard Griffiths
Richard Thomas Griffiths (Thornaby-on-Tees, Yorkshire, 1947ko uztailaren 31 - Coventry, 2013ko martxoaren 28a) ingeles aktorea izan zen.
Antzerki, zinema eta telebistako aktorea izan zen, eta Harry Potterren filmetan Vernon Dursleyren papera antzezteagatik izan zen ezaguna.
Cabrália Paulista
Cabrália Paulista Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Riañu
Riañu (leonesez) edo Riaño (gaztelaniaz) Leongo Herriko udalerri bat da, Leongo probintzian kokatuta. eskualdean dago, itsas mailatik metrora, eta -ko azalera hartzen du.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 669 biztanle zituen, eta 471 2021an.
Inguru naturala
"Montaña de Riaño y Mampodre" parke naturalaren barruan gelditzen dira Riañoko ibarraren mendiak, Kantauriar mendikatean: Pico Gilbo (1.677 m), Peñas Pintas (1.985 m), Pico Llerenes (1.893 m), Peña Cabeza (1.876 m) eta Pico Yordas (1.964 m).
Urtegia
1987an martxan ipini zuten Riañuko urtegia, 1960ko hamarkadan eraikitzen hasitakoa Frankismoan, eta Felipe González presidentearen agintaldian amaitutakoa, polemika eta ika-miken artean. Esla ibaian isurtzen ditu urak.
Salmo ezenami
Salmo ezenami Salmo generoko animalia da. Arrainen barruko Salmonidae familian sailkatzen da.
2 Palas
2 Palas, asteroide gerrikoko bigarren asteroiderik handiena da. Bere orbita, gerrikoaren erdialdean dago, baina, asteroide handi batentzat zertxobait okertua eta eszentrikoa da. Palasen konposaketa, bakarra da, baina C motako asteroideen oso antzerakoa.
Palas, 1 Ceresen ondoren aurkitutako lehen asteroidea izan zen. Heinrich Wilhelm Olbersek aurkitu zuen 1802ko martxoak 28an, 1 Ceresen orbita aurkitu eta zehazteko behaketak egiten ari zela, Carl Friedrich Gauss matematikari handiaren iragarpenak erabiliz. Olbersek, Atenearen omenez izendatu zuen, greziar mitologian, jakinduriaren jainkosa zena.
Historia
1801ean, Giuseppe Piazzi astronomoak, hasiera batean, kometa batekin nahastu zuen objektu bat aurkitu zuen. Handik denbora gutxira, objektuaren bere behaketak iragarri zituen, bere mugimendu motel eta uniformea, kometa baten bereizgarria ez zela nabarmenduz, eta beste objektu ezberdin bat izango zela iradokiz. Objektua, bistatik galdu zen zenbait hilabetez, baina, beranduago, Franz Xaver von Zachek eta Heinrich Olbersek berreskuratu zuten, oinarri bezala, Friedrich Gaussek kalkulatutako hasierako orbita bat erabiliz. Objektua, Ceres bezala bataiatua izan zen, eta aurkitu zen lehen asteroidea izan zen.
Handik hilabete batzuetara, Olbers, berriz ere Ceres aurkitzen saiatzen ari zen, sektore horretan, mugitzen ari zen beste objektu bat ikusi zuenean. Palas asteroidea zen, kasualitatez, Ceresen aurretik igarotzen ari zena une horretan. Objektu honen aurkikuntzak interes handia piztu zuen astronomoen artean: ordurarte, astronomoek, Martitz eta Jupiterren artean planeta bat egon behar zuela uste zuten, eta Olbersek bigarren objektu bat aurkitu zuen.
Palasen orbita, Gaussek zehaztu zuen, nork, 4,6 urteko periodoa, Ceresenaren antzekoa zela aurkitu zuen. Baina Palasek, ekliptikaren planoarekiko orbita okerdura nahiko altua zuen.
1917an, Kiyotsugu Hirayama astronomo japoniarra, asteroideen mugimendua aztertzen hasi zen. Asteroide talde bat behatuz eta euren mugimendu orbitalean, okerduran eta eszentrikotasunean oinarritua, talde ezberdinen kopuru handia aurkitu zuen. Txosten batean, Palasekin lotutako 3 asteroideko talde bat eman zuen, Palas familia deitua izan zena, taldeko asteroiderik handienaren izena erabiliz. 1994tik, familia honetako 10 kide baino gehiago identifikatu dira (kideek, erdiardatz nagusiko honako balio hauek dituzte: 2,50-2,82 unitate astronomikoko distantzia eguzkira eta 33-38ºko okerdura). Familia honen existentzia, azkenean, 2002an berretsia izan zen, euren espektroen alderaketa baten bidez.
Palas, izar bat ezkutatzen zenbait alditan ikusi da, horien artean, asteroide ezkutaketa guztien artean hobekien behatuena izan zen 1983ko maiatzak 29koa, ezkutaketa denboren neurketa oso zehatzak, 140 behatzailek hartu zituztenean. Neurri horiek diametro zehatz bat zehazten lagundu dute.
Martitzen inguruan orbitatzen duten irrati seinaleak, Palasen masa estimatzeko erabili dira, asteroide honek planetaren mugimenduan eragindako perturbazio txikiak oinarri hartuta.
Palasi, ez zaizkio bere egituraren ezaugarriak erakutsi dituzten behaketa teleskopikorik egin. Palas, oraindik ez du espaziontzi batek bisitatu, baina, Dawn zundak, 1 Ceres eta 4 Vesta ikertzen arrakasta badu, bere misioa, Palasera heda liteke. Bere orbita okerdura handia dela eta, Palasera iristea, beste asteroide handi batzuetara iristea baino zailagoa da espaziontzientzat.
Ezaugarriak
Palas, asteroide gerrikoan dagoen hirugarren asteroiderik handiena da, 4 Vestaren antzekoa bolumenean, baina, nolabait, ez hain masiboa. Konparatuz, Palasen masa, Ilargiaren masaren %0,3a izango litzateke. Vestak zein Palasek, historiaren uneren batean, "bigarren asteroiderik handiena" titulua izan dute. Palas, Lurretik urrutiago dago, eta, gainera, Vestak baino albedo askoz txikiagoa du, eta, ondorioz, ahulago agertzen da. Izan ere, 7 Irisek, askoz txikiagoa dena, Palasen oso aurretik dago oposizioko batez besteko magnitudean. Palasek, oposizioan duen batez besteko magnitudea, +8,0koa da, 10x50eko prismatikoekin ikus daitekeenaren mailan dagoen balioa, baina, Ceres eta Vestarekin ez bezala, laguntza optiko boteretsuagoak behar ditu elongazio laburretan ikusi ahal izateko, bere magnitudea, +10,6raino erortzen denean. Oposizio periheliko exotikoren batzuetan zehar, Palas, +6,4ko magnitudera iris daiteke. Palas, planeta izateko hautagaien artean zegoen 2006an Nazioarteko Astronomia Institutuaren planeta hitzaren definizioaren hasieran, baina ez zuen halako mailarik lortu azken definizioan, bere orbitaren ingurua ez bait zuen garbitu. Etorkizunean, Palas, planeta nanotzat definitu liteke, baina horretarako nahitaezkoa izango da haren forma oreka hidrostatikoarekin bat datorrela frogatzea.
Badaude kontsiderazio batzuk, Palas bezalako asteroiderik handienak izatez, protoplanetak direla diotenak. Eguzki sistemako planeta eraketaren etapan, objektuak, tamainaz hazi ziren akrezio prozesu baten bidez. Ceres eta Palasen tamainako objektuetako asko, tamaina handiagoko gorputzek akreziotu zituzten, planeta bihurtu zirenak. Beste gorputz protoplanetario batzuk, antzerako tamainako gorputzekin talka egin ondoren suntsituak izan ziren. Palas, orduan, planeta eraketako fase honetako biziraule bezala har liteke.
Palasek, hain gorputz handia izateko ez ohiko parametru dinamiko batzuk ditu. Bere orbita, oso okertua dago, eta, gainera, zertxobait eszentrikoa da, eguzkitik, asteroide gerrikoaren erdialdearen distantzia berera dagoen arren. Bere ardatz zeihartasuna, oso altua da, 60º ingurukoa delarik (estimazioak, 56 eta 81º artean daude). Honen ondorioz, Palaseko uda eta negu bakoitzean, asteroidearen azalerako gune handiak, etengabeko argitasunarekin edo iluntasunarekin daude, gutxi gora-behera, lurreko urte beteko denboran.
Ez dago adostasunik Palasen errotazioa zuzena edo erretrogradoa ote den.
Behaketa espektroskopikoen arabera, Palasen azalerako materialaren osagai nagusia, burdinan eta urean pobrea den silikato bat da. Mota honetako mineral batzuk, olibinoa eta piroxenoa dira, CM kondruloetan aurkitzen direnak. Badaude Palasen azaleraren konposizioa, Renazzo motako CR meteoritoen oso antzerakoa dela dioten adierazpenak, CR meteorito hauek, CM motakoek baino askoz hidrato gutxiago dituztelarik. Renazzo meteoritoa, Italian aurkitu zen 1824an, eta ezagutzen den meteoritorik primitiboenetako bat da.
Palasi buruzko ikerketak
Palas, izar bat ezkutatzen zenbait alditan ikusi da. Ezkutaketa denboren neurtze zehatzek, diametro zehatz bat ematen lagundu dute. Baina, estimatzen denez, Ceresekin batera, asteroide gerrikoan dagoen masa esferikoko gorputz bakarrak dira.
1979ko maiatzak 29ko ezkutaketan balizko ilargi txiki baten aurkikuntza iragarri zen, kilometro 1eko diametroa izango zukeena, baina ez da baieztatu.
Tantozko interferometrian oinarrituta, 1980an, askoz ilargi handiago bati buruz informatu zen, 175 kilometroko diametrokoa. Bere existentzia, ordea, ondoren gezurtatua izan zen.
Dawn misioak 1 Ceres eta 4 Vesta asteroideak ikertzen arrakasta badu, Palasetaz arduratzeko ere luza liteke.
Bitxikeriak
Paladio izeneko elementu kimikoak, 46 zenbaki atomikoa duena, bere izena, Palas asteroideagatik jasotzen du bere izena.
Ruyaulcourt
Ruyaulcourt Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Ruyaulcourt udalerrian erroldatutako biztanleak 267 ziren. Familiak 116 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 140 etxebizitza zeuden, 120 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 140etxeak ziren. 120 etxebizitza nagusietatik 101 bere jabearen bizilekua ziren, 18 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 11 etxek bi gela zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 27 etxek lau zituzten eta 66 etxek bost zituzten. 82 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 51 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 41 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 171 ziren, horien artean 118 aktiboak ziren eta 53 inaktiboak ziren. 118 pertsona aktiboetatik 111 lanean zeuden (60 gizon eta 51 emakume) eta 7 langabezian zeuden (3 gizon eta 4 emakume). 53 pertsona inaktiboetatik 21 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Ruyaulcourt udalerrian 124 unitate fiskal zeuden, 286 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.029 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen eta 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Ruyaulcourt udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.