cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lactarius romagnesii
Deskribapena
Orriak: Estu samar, okre kolorekoak, tartekatutako orritxo ugarirekin. Adnatak edo dekurrenteak,
Orri adnatak: Oinera iritsi eta harekin bat egiten duten orriak.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: 4-8 x 1,5-2 cm-koa, motza, kapela baino zurbilagoa, batzuetan apur bat okertua eta oinarrirantz mehetua.
Haragia: Krema-okre kolorekoa, aireak ukitzean, leku batzuetan ordu laurden baten buruan, kolore arrosa-gorrixka hartzen du. "Tintura de guayako" erreaktiboarekin berde-urdinxka kolorea azkar hartzen du, eta "sulfato ferroso" erreaktiboarekin berdea. Latexa ez oso ugaria, kolore zurikoa, beirazko xafla baten gainean isolatuz gero, aireak ukitzean ez da kolorez aldatzen. Zapore garratz samarra du.
Etimologia: Lactarius terminoa "lac", "lactis", esnetik dator, esneari dagokio. Latex-a jariatzen dutelako ebakitzean edo haustean.
Jangarritasuna
Ez da jangarria.
Nahasketa arriskua
Lactarius ruginosus, Lactarius picinus, Lactarius pterosporus, Lactarius fuliginosus eta Lactarius azonites espeziekin.
Langenbach (Kusel)
Langenbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Lactarius romagnesii
Sasoia eta lekua
Udan eta udazkenean hostoerorkorren basoetan, batez ere hurritzetan eta pagoetan.
Langenhahn
Langenhahn Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Krottelbach
Krottelbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Langenthal (Renania-Palatinatua)
Langenthal Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kuhnhöfen
Kuhnhöfen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Krummenau
Krummenau Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kottenborn
Kottenborn Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Lahr (Hunsrück)
Lahr (Hunsrück) Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Lambsborn
Lambsborn Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kuhardt
Kuhardt Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Landscheid
Landscheid Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Plaza de la Cruz BHI
Plaza de la Cruz Batxilergo Heziketako Institutua Iruñeko izen bereko plazan dagoen bigarren mailako heziketako institutu eta ikastetxe bat da. 1845eko azaroaren 18an inauguratua, Nafarroako Gobernuko Hezkuntza kontseilaritzak kudeatzen du.
Historia
Institutuak Nafarroa osoko liburutegi garrantzitsuenetako bat izan zen garai batean, eta Mendizabalen desamortizaziotik zetozen dokumentuak hartu zituen. Geroago, zeregin hori Nafarroako Liburutegi Nagusiari eta Nafarroako Artxibo Orokorrari dagokie.
Institutuak hainbat etapa igaro ditu, baina esanguratsuenetako bat 1939an gertatu zen, institutua sexuaren arabera banatu zenean. Alde batetik Radako Ximenez Institutua (Errodrigo Semenoitz Arradakoa artzapezpikuaren omenez) mutilentzat eta beste aldetik Vianako Printzea Institutua (Vianako Printzearen omenez) neskentzat. 1995ean berriro fusionatu zen.
1971n gaueko klaseak ezarri zituzten, ikasleei arratsaldeetan klasera joateko aukera ematen ziena.
Kurtscheid
Kurtscheid Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Laurenburg
Laurenburg Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Landkern
Landkern Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Laudert
Laudert Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Langwieden
Langwieden Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Langscheid
Langscheid Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Langenscheid
Langenscheid Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Langsur
Langsur Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Lasel
Lasel Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Langweiler (Kusel)
Langweiler Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Lascheid
Lascheid Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kruft
Kruft Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Laumersheim
Laumersheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Lautzenbrücken
Lautzenbrücken Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Lautzenhausen
Lautzenhausen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Lauperath
Lauperath Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Lauschied
Lauschied Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Leidenborn
Leidenborn Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Aitziber Arnaiz Garmendia
Aitziber Arnaiz Garmendia (Oiartzun, Gipuzkoa, 1971ko apirilaren 22a) ibilbide luzeko euskara teknikaria eta euskaltzalea da. Oiartzun, Oarsoaldea eta Euskal Herri mailan egin du lana euskalgintzan. Herrigintzan aritua eta ezker-abertzaleko militantea.
Haurtzaroa
Oiartzungo Altzibar auzoko Klarene Berri etxean jaioa. Aita, Jose Ramon Arnaiz Andrés, Pasai Donibanekoa. Ama, Lourdes Garmendia Bengoetxea, Pasai Antxokoa, euskaldun berria da eta urte askotan herrigintzan lanean aritua. Bi ahizpetan nagusiena da Aitziber eta Malen Frantsesena Arnaiz (2003-09-19) eta Oier Frantsesena Arnaizen (2010-04-21) ama.
Aitaren aldetik, aiton-amonak errioxarrak (Ezkarai eta Santo Domingo de la Calzadakoak) ziren eta amaren aldetik Altsasuarra amona eta Astigarragakoa aitona. Gurasoek ez zuten euskararik jaso etxean eta biak saiatu baziren ere, aitak lanean atzerrian egin behar izan zituen urteengatik, besteak beste, ama izan zen euskaldun oso izatea lortu zuena. Alabak ikastolan hastearekin batera, Oiartzungo gau eskolan eta Intxixu AEK euskaltegian jo eta kea aritu zen ikasi arte. Beraz, nahiz eta bikotearen ohiko hizkuntza gaztelania izan, arreta berezia jarri zioten hezkuntzan eta aisialdian alaben bizitzan euskarak toki garrantzitsua izan zezan: euskal kantu eta ipuinen zintak ez ziren falta etxean, eskolaz kanpoko jarduerak euskaraz ziren (antzerkia, pintura, musika, dantza…).
6 urte zituela aitak Holandara joan behar izan zuen lanera eta ama eta bi ahizpak Oiartzunen geratu ziren. Garai hartantxe izan zen Pello Añorgarekin antzerkian. Euskara praktikatzeko joaten zen larunbat goizetan ikastolara antzerkia egitera, baina hizkuntza praktikatzeko bakarrik ez, jendaurrean hitz egiten erraztasuna lortzeko ere balio izan zion antzerkigintzak. Antzerkigintzarekin batera, bertsolaritzak ere asko markatu zuen Aitziber. Antton Kazabon eta Kontxi Begiristainekin jasotako bertso-eskolek hizkuntzarekin gozatzeko aukera eman zioten. Eskolarteko txapelketan bapatekoan aritzera iritsi zen.
Ikasketak eta militantzia
Haurtzaro ikastolan OHO amaituta, Orereta ikastolan egin zituen Batxilergo ikasketak. Han hasi zen Aitziberren ibilbide militantea. Batez ere gazte eta ikasle mugimenduan aritu zen 15 urterekin hasi eta AEKn 19rekin hasi arte.
Euskalgintzan hasi arte batez ere ikasle mugimenduan aritu zen. Hainbat ardura ere izan zituen. Lehenik Ikasle Koordinadoran eta gero Ikasle Abertzaleak en. Kuriositate gisa, Ikasle Abertzaleaken sorreran aktiboki aritu zenaren seinale, Iruñean izan zen asanblada fundazionalean akta jasotzen aritu zen oholtzan gabon haietako Punto y hora aldizkariko 536. zenbakiko 21. orrialdeko argazkian ikus daitekeen moduan. Garai zoriontsuak, baina era berean, gogorrak bizi izan zituen orduan. Aipagarriak dira adibidez, inguruko hainbat gaztek jasandako erasoak eta etengabe izaten ziren mehatxuak.
Batxilergoa bukatuta zalantza handiak izan zituen ikasketak aukeratzerakoan: Arte Ederrak, Kazetaritza eta Euskal Filologia ziren hautagai eta hizkuntzarekiko eta herrigintzarekiko zuen atxikimenduak bultzatu zuen hirugarrena aukeratzera. Unibertsitate garaian ere ikasle mugimenduan jarraitu zuen.
Lana eta euskalgintza, uztartuta
1990-1997: Euskal filologiako ikasketekin hasi eta lehen ikasturtea bukatu bezain laster, uda hartan, egin zuen Donostian AEK ren Glotodidaktika ikastaroa. Ordurako, Pasai Antxon lagun taldea zeukanez, bertako Txirrita AEK euskaltegian hasi zen eskolak ematen eta aurrerago hainbat ardura hartzen herri zein eskualde mailan.
1997-1999: Oarsoaldeko AEKko arduradun zela izan zen Oiartzungo Intxixu AEK Euskaltegian irakasleen arteko banaketa. Une honetan eskualdeko irakaslegoak Aitziber Oiartzungo euskaltegira joatea hobetsi zuen. AEKn jarraitzea erabaki zuen irakasle taldearekin batera aritu zen hurrengo urteetan irakasle eta arduradun lanetan.
1999-2000: UEMAko EAEko herrietan (Araba, Bizkaia eta Gipuzkoan) bultzatutako Alfabetatze kanpainaren koordinaketa: zinegotziekin bilerak, informazioa zabaldu eta jaso, materiala zabaldu,...
Langenfeld (Mayen-Koblenz)
Langenfeld Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Aitziber Arnaiz Garmendia
Lana eta euskalgintza, uztartuta
2000-2004: UEMAn (Udalerri Euskaldunen Mankomunitatea) euskara teknikari aritu zen.
Laufersweiler
Laufersweiler Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Aitziber Arnaiz Garmendia
Lana eta euskalgintza, uztartuta
2002: Ttur-ttur Euskaltzaleon Bilgunearen sustatzailea eta sortzailea izan zen.
Militantzia
Politikagintzan: Gazte mugimenduan, euskalgintzan eta kulturgintzan egindako ibilbideaz gain, 2003ko udal hauteskundetan zinegotzigai aurkeztu zen Abertzaleon Oihartzuna taldearekin. Hau ere, aurrekoak eta ondorengoak bezala, ilegalizatua izan zen eta zinegotzi ilegalizatu gisa aritu zen Osoko Bilkura eta Batzordeetan parte hartzen Euskara teknikari postua atera zuen arte. Herriko Gure Esku ekimeneko partaide da, baita. Kulturgintzan: Pagoarte Kultur elkarteko koordinatzaile izan zen 2000tik 2005era, Altzibarko Jai Batzordeko kide, e.a.
Zaletasunak
Estilo askotako musiken zalea, antzerki zale amorratua eta mendi zale berantiarra.
Argazkigintza izan da oso gaztetatik beste zaletasun bat. Sakeleko telefonoan kamerarik ez geneukan garaietan ere, beti izaten zuen kamera txiki bat aldean (poltsoan, kotxeko guanteran…). Oiartzungo ekimen asko eta asko ditu jasoak bere etxeko albumetan eta ordenagailuan. Oiartzungo ekintza kultural askotako berrien argazkiak bereak izaten dira (Udaleko aldizkarian, Oarsoaldeko Hitzan...).
Sare sozialetan ere nahiko aktiboa da. Batez ere herriko ekitaldiak eta mendi ibilaldietan ikusten dituen paisaiak argitaratzen ditu. Bere argitalpenetan ez da oso ohikoa pertsonak agertzea.
Langenlonsheim
Langenlonsheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Leienkaul
Leienkaul Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Leitzweiler
Leitzweiler Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Leimersheim
Leimersheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Laubach (Rhein-Hunsrück)
Laubach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Laufeld
Laufeld Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kröppen
Kröppen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Leiwen
Leiwen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Leubsdorf
Leubsdorf Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Laubach (Cochem-Zell)
Laubach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Langweiler (Birkenfeld)
Langweiler Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mari Jose Molina Guerrero
Mari Jose Molina Guerrero (Donostia, 1951ko otsailaren 17a – Oiartzun, 2018ko abuztuaren 18a) Irakaslea lanbidez. Militantzi politiko zabalekoa izan zen. Bereziki feminismoaren esparruan nabarmendu bazen ere, oro har gizarte eragile ezkertiar modura jardun zuen bere bizitza osoan.
Biografia
Gurasoak Granadakoak izan zituen eta aitaren lanbideagatik herrialde batetik bestera mugitzea tokatu zitzaion. Madrilen burutu behar izan zituen batxilergo arteko ikasketak. Donostian berriro, Usandizaga institutuan bukatu zuen batxilergoa eta ondorengo Unibertsitate Aurreko ikasketak ere.
1968. urtean Madrilera bueltan, Zientzia Politikoak ikasten hasi zen soziologiaren espezialitatean. Garai horretan frankismoaren aurkako ikasle mugimenduko kide modura jardun zuen, hain zuzen, 68ko maiatza modura ezagutzen zen mugimendua gori-gori zegoen garaian. Aldi berean, errepresio basatiaren lekuko izatea tokatu zitzaion, tartean Enrique Ruano unibertsitate bereko ikaskidearen erailketa gertatu zenekoa. Salbuespen-egoera ezarri zen, Unibertsitatea itxi zen eta Mari Jose Donostiara itzuli behar izan zuen gurasoek hala eskatuta.
Donostian Zuzenbide ikasketak egiten hasi zen eta ikasle mugimenduan sartuta Doris Benegasekin batera Komunistak izeneko zelula batean hasten da militante modura. Feminismoa eta oro har gizarte konpromisoa izango ditu aurrerantzean bidelagun.
Pariseko erbesteratze eta klandestinitatea
Frankismoaren errepresioaren ondorioz, 1971ean Parisera erbesteratu behar izan zuen bere bikote Luis Alzolarekin batera. Handik hilabete batzuetara, berriro Madrilera itzulita, atxiloketa eta kartzelari aurre egitea tokatuko zitzaien, baita klandestinitatean bizitzea ere. MC Mugimendu Komunistako militante modura jardun zuen lanean hainbat plataformen bitartez.
Militantzia politikoa
1978ean itzuli ziren Euskal Herrira. Mari Jose EMK, Euskadiko Mugimendu Komunista taldeko militante errenteriarra izan zen. Injustizia ororen aurrean borrokatzeko prest agertzen zen beti eta talde eta mugimendu askotan inplikatu izan zen, batez ere feminismoaren aldeko mugimendu zabalean.
Irakasle lanetan
1979ean Errenteriako Zamalbideko Lanbide Heziketako Institutuan hasi zen lanean. Irakaslea izanda feminismoaren gaia lanerako osagai modura erabili zuen. Hezkidetza, hezkuntza eta lengoaia ez sexista, profesioaren bereizketa eta beste hainbat arlo, ikerketa eta lanketa motibo izan ziren, propio sortutako irakasle taldearentzat. Jarrera berarekin jarraitu zuen, geroago, Usandizaga Institutuko irakasle izatera pasa zenean ere.
Sindikalismoa
1999tik 2003 bitarte STEILAS sindikatuan aritu zen liberatu modura lanean. Doako Eskola Publikoaren aldarria lehen lerroan jarrita, ez zituen beste gaiak baztertu: Feminismoa eta hezkidetza, etorkin ikasleria edo nazio arteko kooperazioa bera. Ildo honetan, aukera izan zuen Parisen (2003) eta Londresen (2004) burututako Europa Foro Sozialetan parte hartzeko. 2000. urteko Emakumeen Mundu Martxan ere, sindikatuan zegoela izan zuen bertan parte hartzeko aukera.
Errenteriako Emakume Taldea
80 hamarkadan EMKtik sortu zuten Errenteriako Emakume Taldean integratu zen, bertako militante aktiboa izaten jarraitu zuelarik heriotzak harrapatu zuen arte. Etxebagurenen hitzetan feminismoaren erreferente handia izan zen Mari Jose. Mahai gainean jarri zituzten abortua, genero indarkeria, Estatu Espainiarreko estoldetatik burutu ziren bortxaketak, jaiotza tasen kontrolerako zein sexu arreta zentroak sortzeko beharra bezalako gatazkak eta beste hainbat gai.
Leimbach (Bitburg-Prüm)
Leimbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Leisel
Leisel Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kratzenburg
Kratzenburg Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mari Jose Molina Guerrero
Memorandra proiektua
Errenteriako mugimendu feministaren historia jasotzeko sortu zen Memorandra proiektua eta emakumearen aldeko borrokaren memoria jasotzea du helburu. Honetan ere inplikatu zen Mari Jose. Historiako irakasle izanda, garrantzi handia ematen zion emakumeen bizipenak jasotzeari. Bere ekarpenen artean dago Errenteriako Esmalteria fabrikako emakumeen bizipen eta greben historia jasoaz egindako lana.
Foro Sozialak eta Internazionalismoa
Aktibista modura arlo askotan jardun izan zuen, baita eremu internazionalistan ere. Gerrari ez mugimenduko partaide zen eta baita herri zapalduen aldeko aktibista ere. Palestina, Sahara, El Salvador edo Honduras bezalako herrien laguntzaile. Hondurasekin gainera Heziketa Profesionala laguntzeko proiektua burutu izan zuen.
Laikotasuna taldeko sortzaile
Beti defendatu izan zituen ideia errepublikarrak eta demokratak eta horrek eraman zuen hainbat kiderekin batera Donostian Laikotasuna talde anitza sortzea 2011. urtean. Berak idatzi zuenez Laikotasuna kolektiboa elizaren eta estatuaren arteko bereizketa funtsezko elementutzat ikusten duten pertsona guztien eztabaidarako gunea izateko sortu zen.
Heriotza duinaren defentsa
Heriotza Duinaren Defentsarako Elkarteko kide zen Mari Jose. Aske bizi, aske hil leloa berea zuen, eta nor bere heriotzaren jabe izateko eskubidea irmoki defendatu zuen bukaera arte.
Lurra arin bekizu, laguna
"2018ko abuztuaren 18an bukatu zuen bizitza Mari Jose Molinak, gaixotasun prozesua aski modu duinean eraman eta gero. Horren lekuko izan ziren bere bikotea Luis Alzola eta Iker eta Aitor seme biak. Laikotasunetik egin zitzaion hileta agurra eta berak hala nahita laikotasunetik azken desioa: Lurra arin bekizu, laguna."
Lautert
Lautert Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kundert
Kundert Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Leinsweiler
Leinsweiler Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Leutesdorf
Leutesdorf Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Gillian Flynn
Gillian Schieber Flynn (Kansas City, Missouri, 1971ko otsailaren 24a) idazle eta telebista kritikari estatubatuarra da. Bere polizia-nobelengatik ezaguna da, batez ere bere 2012 Gone Girl liburuagatik eta zinemara egokitu zuen gidoiagatik, titulu berdinarekin.
== Biografia   == Haurtzaroan, Gillianek zinemarekiko zaletasun handia izan zuen, beldurrezkoa batez ere. Bere gurasoak unibertsitateko irakasleak ziren; bere aita, zinemagintza; eta bere ama, idazketa. Beraz, txikitatik izan du istorioak kontatzeko interes handia. Kazetaritza eta ingeles filologia ikasi zituen Kansasko Unibertsitatean, bere jaioterrian, eta zenbait urtetan zehar idazle independiente gisa lan egin ondoren, Chicagora joan zen bizitzera eta Northwestern Unibertsitatean masterra lortu zuen. Bere ikasketak amaituta, New York Cityra mugitu zen lan bila.
Ondoren, Entertainment Weekly aldizkariarekin lan egin zuen hamar urtez, zinema eta telebista kritikari gisa. 2006an, bertan lanean ari zela, bere lehen eleberria argitaratu zuen, Sharp Objects. Horri esker, Edgar eta Fleming Steel Dagger sariak irabazi zituen, eta, horren ondorioz, bere idazketan lanaldi osoan jardutea erabaki zuen.
2009an, Dark Places eleberria argitaratu zuen, oso kritika onak jasan zuena. Bere benetako arrakasta Gone Girlekin etorriko zen, Stephen King bezalako egileen arreta erakarriko zuena, eta David Fincher zine zuzendariarekin elkarlanean aritzeko aukera emango ziona istorioa zinemara egokitzeko. Film horri esker, Gillianek hainbat sari jaso zituen, eta Satellite eta Urrezko Globo sarietarako izendatu zuten.
2013an, Chicagora itzuli zen bere senarrarekin eta seme-alabekin bizitzeko. Zenbait hilabete geroago, 2014an, The Grownup eleberri motza argitaratu zuen, bere bigarren Edgar saria irabaziz hurrengo urtean. Hortik aurrera, zinema eta telesail industrian barneratu zen, gidoiak idazten eta proiektuak produzitzen.
== Eleberriak ==
== Film eta Telesailak ==
Gillianek zenbait filmetan parte hartu du gidoilari gisa.
Liesenich
Liesenich Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Liebshausen
Liebshausen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Leimbach (Ahrweiler)
Leimbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Leuterod
Leuterod Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Lichtenborn
Lichtenborn Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Leimen (Renania-Palatinatua)
Leimen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Lehmen
Lehmen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Lettweiler
Lettweiler Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Lautersheim
Lautersheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Lemberg (Alemania)
Lemberg Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kin Yamei
Kin Yamei (Ningbo, 1864 - 1934ko martxoaren 4a), Chin Yamei edo Jin Yunmei bezala idatzita edo anglikanizatuta Y. mayo Rey gisa, Txinan jaio zen doktorea izan zen, Estatu Batuetan hazia, ospitaleen administratzailea, hezitzailea eta nutrizioan aditua. Lehen Mundu Gerran tofua Estatu Batuetako Nekazaritza Sailari (USDA) sartu izana egozten zaio.
Bizitza goiztiarra
1864an jaio zen Kin Yamei, Ningbon. Bere aita, kristau bihurtu zen Rev. Kying Hizkuntz-yiu (Chin Ding-yu) izan zen. Bi urte zituela, umezurtz geratu zen kolera-epidemian; Zate Bethune McCartee eta Juana M. Knight McCartee misiolari estatubatuarrek hartu zuten. Ingelesaz gain, jatorrizko izena erabiltzera eta txinera ikastera animatu zuten; japonieraz eta frantsesez hitz egiten ere ikasi zuen. Elizabeth Blackwellek sortutako Women's Medical College of the New York Infirmary aretoan izan zen, 1885ean bere klaseko onena bezala graduatuta. 1888an Estatu Batuetan mediku titulua jaso zuen lehen emakume txinatarra izan zen. Txinako Kontsula graduazio-ekitaldira joan zen bere lorpena ikustera. Filadelfian eta Washington Hirian, jarraitu zuen ikasten. Argazkigintzako trebetasunak ere ikasi zituen, eta aldizkari batean argitaratu zuen, medikuntzako eskolan zegoela.
Karrera profesionala
1890etik 1894ra Koben (Japonia), Yameik emakume eta haurrentzako ospitale bat zuzendu zuen, eta hantxe egon zen malariarekin, sendatzen zen bitartean. Superintendentea izan zen emakume-ospitale batean baita Tientinen erizainak trebatzeko programa batean ere. 1907 urtean Zhilin emakumeentzako Iparraldeko Medikuntza Eskola ere sortu zuen.
Yameik hitzaldi bat eman zuen Estatu Batuetan txinatar kulturari, emakumeei eta medikuntzari buruz, Los Angelesko Elkarte Medikoan hitzaldi bat eta Carnegie Hall-en hitzaldi bat emanez. Honolulu auzo txinatarrari buruzko artikulu bat (Overland Monthly, 1902) eta sojari buruzko beste artikulu bat argitaratu zituen New-York Tribunean (1904). Lehen Mundu Gerra igaro zen Estatu Batuetan, USDArekin elkarlanean, elikadura- eta soja-erabileretan, eta tofua aurkeztu zitzaien Estatu Batuetako zientzialariei elikagaietan. Nazioarteko Bake Konferentzia batera joan zen 1904an, New Yorken.
Bizitza pertsonala
1894 urtean Kin Yamei Hippolytus Laesola Amador da Silvarekin ezkondu zen Japonian. Da Silva jauna Hong Kongen jaiotako merkatari eta interpretea zen. 1904an dibortziatu ziren. Seme bat izan zuten, Alexander, 1895ean Honolulun (Hawaii) jaioa; 1918an hil zen soldadu estatubatuar gisa Lehen Mundu Gerran, Frantzian, eta Arlingtongo Hilerri Nazionalean lurperatu zuten, "Alexander A. Kin" izenarekin. Kin Yamei Beijing-en igaro zituen azken urteak, eta pneumoniaz hil zen 1934an, 70 urte zituela.
Limbach (Westerwaldkreis)
Limbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Linden (Westerwaldkreis)
Linden Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Liebenscheid
Liebenscheid Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Leiningen (Alemania)
Leiningen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Gina Cigna
Gina Cigna, jaiotzez, Genevieve Cigna ( Angers, Frantzia, 1900eko martxoaren 6a - Milan, Italia, 2001eko ekainaren 26a) soprano dramatiko italiar ospetsua izan zen, Turandot, Tosca eta Norma rol ospetsuak egin zituen. Rosa Raisa eta Eva Turnerrekin batera, garai hartako Turandot-rol garrantzitsuena.
1948an auto-istripu baten ondorioz karrera galdu zuen eta irakasle jarraitu zuen.
Biografia
Guraso italiarrak zituen, eta Genevieve Cigna gisa jaio zen Angersen 1900ean. Alfred Cortotekin ikasi zuen pianoa. 1921ean Maurice Sens tenorearekin ezkondu zen eta Emma Calvé, Hariclea Darclée eta Rosina Storchiorekin kantu-eskolak hartzeko eskatu zion.
Vicenzako Tosca kantatzera zihoala, auto-istripu larri baten ondoren, erretiratu egin zen.
Irakaskuntzan aritu zen - Ghena Dimitrova eta Maria Dragoni ikasleen artean - eta 101 urterekin hil zen Milanen 2001ean.
Adinean aurrera egin ahala, elkarrizketa egin zioten bi dokumentaletan: Tosca, I live for art eta Opera Fanatic.
Ibilbidea
Ginette Sens bezala, Wagnerren El oro del Rhin lanean Freia gisa egin zuen debuta La Scalan. Bi urte geroago, Tannhäuserren Donna Elvira eta Elisabeth ospea lortu zuen.
Buenos Aireseko Colon Antzokian 1932an Aida, Tosca eta Norma gisa debuta egin zuen, hainbat denboralditan itzuliz eta Hector Panizzaren Bizizancio opera estreinatuz 1939an.
Italiako antzoki handi guztietan kantatu zuen (Genova, Pavia, Verona, Florentzia, Catania, Bolonia, Turin, Trieste, Parma, Venezia, Erroma), 1933an debutatu zuen Covent Garden-en, Berliozen La Damnation de Fausten, eta Aida koronazio eguna 1936an. 1937an San Frantziskon Amelia izan zen Un ballo in maschera lanean, Norma eta Violetta izan zen La Traviatan.
New Yorkeko Metropolitan Operan 1937an egin zuen debuta, Aida gisa, eta Norma, La Gioconda eta Il trovatore abestu zituen 1938. urtean.
Beste paper batzuk izan ziren Elvira Ernanirena, Abigaille Nabuccorena, Isabeau, Wally, Francesca da Rimini eta Italiako Jenufarena (1941) eta Daphne Straussena (1942) La Scalan.
Lind (Ahrweiler)
Lind Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Linkenbach
Linkenbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Ließem
Ließem Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Lindenschied
Lindenschied Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Lieser (Mosel)
Lieser (Mosel) Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Agnes Baltsa
Agnes Baltsa, jaiotzez, Agní Báltsa / ÁγνχΜπάλοω, (Leucas, Grezia, 1944ko azaroaren 19a) mezzosoprano grekoa da.
Biografia
Sei urte zituela piano-eskolak hasi zituen, 1958an Atenasera joan aurretik, kantuan kontzentratzeko. 1965ean hiriko kontserbatorioan graduatu zen eta Munichera joan zen ikasten jarraitzeko Maria Callas beka batekin.
Ibilbidea
1968an Cherubinoren paperarekin egin zuen debuta Frankfurteko Operan; urtebete geroago, Berlingo Deutsche Oper-era joan zen. 1970ean Vienako Estatu Operan Octavia rolean kantatu zuen. Herbert von Karajanen babespean, nazioarteko onarpena lortu zuen eta Salzburgoko Jaialdian parte hartu zuen, Amneris (Aida) eta Eboliko Printzesa (Don Carlo) bezalako Giuseppe Verdiren rol dramatikoetan. Kammersängerin titulua lortu zuen Vienan 1980an.
Bere paper ezagunena Carmen da, José Carrerasekin hainbat aldiz grabatu eta kantatu zuena. Worfgang Amadeus Mozarten paperak ere kantatu zituen, eta Così fan tutte-n nabarmendu zen. Birtuosoak dira Rossiniren lanetan egindako interpretazioak: Sevillako bizargina, La Cenerentola eta L'italiana in Algeri. Era berean, Mascagniren (Cavalleria Rusticana), Verdiren (Aida, La forza del destino, Il Trovatore, Don Carlos), Belliniren (I Capuleti eta i Montecchi), Donizettiren (Il Campanello, Maria Stuarda) eta Saint-Saénsen (Dalila Samson et Dalila operan)
Agnes Baltsak Mozarten operak grabatu ditu: Mitridate re di Ponto eta Ascanio in Alba, Philips Classics-erako. Era berean, Aria-album bat argitaratu zuen, Municheko Irratiko Orkestrarekin eta Zeddaren zuzendaritzapean. HMV-rako, Donizetti (María Estuardo), Mozart (Così fan tutte), Verdi (Macbeth) eta Berliozen (Les Troyens). Deutsche Grammophonerako: 'Songs my country taught me' ('Nire herriak irakatsi zizkidan abestiak'), Kostas Papadopoulos al buzuki eta Stavros Xarhakos zuzendutako Atenasko Orkestra Esperimentalarekin.
Limburgerhof
Limburgerhof Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Agnes Baltsa
Ibilbidea
1992an, Duett alemaniar filmean opera-kantari bat izan zen. Bartzelonako Olinpiadetan, 1992an, Mikis Theodorakisen obra bat interpretatu zuen, jokoen inaugurazioan bandera olinpikoaren sarreran.
Lirstal
Lirstal Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Lind (Mayen-Koblenz)
Lind Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Limbach (Bad Kreuznach)
Limbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Lierschied
Lierschied Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Lissendorf
Lissendorf Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Lieg
Lieg Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Lingenfeld
Lingenfeld Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Lingerhahn
Lingerhahn Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Frieda Hunziker
Biografia
Hunziker 1908ko urriaren 17an jaio zen Amsterdamen. Rijksnormaalschool voor Teekenonderwijzers -en ikasi zuen (Marrazketa Irakasleen Eskola Normal Nazionala).
Hunzikerren lana 1939ko Onze Kunst van Heden (Gaur egungo gure artea) erakusketan eta salmentan sartu zuten Amsterdameko Rijksmuseum-en. 1945eko Kunst in Vrijheid (Artea askatasunean) erakusketan ere erakutsi zuen Rijksmuseum-en. Aldizka, Stedelijk Museum Amsterdamen egin zuen erakusketa. Hunziker Vrije Beelden (Doako Irudiak) taldeko jatorrizko kideetako bat izan zen. De Onafhankelijken-eko kidea zen.
Hunziker 1966ko irailaren 9an hil zen Amsterdamen.
Georgios Kountouriotis
Georgios Kountouriotis (Γεώργιος Κουντουριώτης; Hidra, 1782 - Atenas, 1858ko martxoaren 13a) greziar ontzi-jabea eta politikaria izan zen.
Georgios eta bere familiak diruz eta itsasontziz lagundu zuten Greziaren independentziaren aldeko borroka. Greziako Behin-behineko Administrazioaren presidentea izan zen 1823tik 1826ra, Missolonghiko setioan.
Independentziaren ondoren, Ioannis Kapodistriasen gobernuko kide izan zen. Alderdi Frantsesaren aldekoa izan zen, Errusiar Alderdiaren eta Alderdi Ingelesaren aurkako jarrerengatik. Lehen ministro izan zen 1848ko martxotik urrira Otoren erregealdian.
Lara Sajen
Lara Sajén Fleitas, ezagunagoa Lara Sajen artista-izenez, (Campana, Buenos Airesko probintzia, Argentina, 1977ko irailaren 22a) argentinar dantzaria, abeslaria eta reality showetako partaidea da.
Bizitza
Buenos Airesko probintziako Campana hirian jaio zen 1977ko irailaren 22an. Argentinan dantzari-lanetan ibili ondoren, 2004ko maiatzean Madrilera joan zen dantza-ikuskizunak egitera. Bertan Chuecako agertokietan antzeztu zuen. Ikuskizunek izan zuten harrera onagatik Madrilen bizitzen jarri zen.
Egiarako Eskubidearen eta Giza Eskubideen eta Biktimen Duintasunaren Urraketa Larriekiko Nazioarteko Eguna
Nazio Batuen Batzar Nagusiak martxoaren 24a aldarrikatu zuen Egiarako Eskubidearen eta Giza Eskubideen eta Biktimen Duintasunaren Urraketa Larriekiko Nazioarteko Eguna.
1980ko egun horretan, Óscar Arnulfo Romero gotzain salvadortarra hil zuten, bere herrialdean Giza Eskubideen alde suharki egiten zuena.
Ospakizuna
2010eko abenduaren 21ean, Nazio Batuen Batzar Nagusiak 65/196 Ebazpenean, martxoaren 24a Egiarako Eskubidearen eta Giza Eskubideen eta Biktimen Duintasunaren Urraketa Larriekiko Nazioarteko Eguna aldarrikatu zuen. Nazioarteko Eguna behar bezala gordetzera gonbidatzen ditu estatu kide guztiak, Nazio Batuen sistemako erakundeak, nazioarteko gainerako erakundeak, gizarte zibileko erakundeak, gobernuz kanpoko erakundeak eta jende partikularra
José Luis Amadoz
José Luis Amadoz Villanueva (Martzilla, 1930eko urriaren 9a - Iruñea, 2007eko irailaren 23a) nafar poeta eta psikiatra izan zen. Río Arga. Revista navarra de poesía aldizkarian parte hartu zuen.
Biografia
Martzillan jaio zen, non aita praktikantea zen, eta han bizi izan zen 1942ra arte. Familia Iruñera joan zen bizitzera, eta han Radako Ximenez institutuan (gaur egungo Plaza de la Cruz BHI) ikasi zuen. 1953an Medikuntzan graduatu zen Zaragozako Unibertsitatean, eta Madrilera joan zen, Complutense Unibertsitatera. Han doktoretza lortu zuen 1958an, Zientzia Ikerketen Kontseilu Nagusian ikertzaile gisa lan egin ondoren. Ondoren, Filosofia eta Letrak (Filosofia) ikasi zituen Madrilgo unibertsitate horretan, Dámaso Alonso eta Carlos Bousoñoren ikasle zela. Urte hauetan, Gijón kafetegian Antonio Gala, Claudio Rodríguez eta Francisco Umbral gazteak ezagutuko ditu, eta Poesía española, Caracola eta beste aldizkaritan ere argitaratuko ditu bere lehen poemak.
1959an Iruñera lekualdatu zen, oposizioa egin eta Gizarte Segurantzan plaza lortu zuen, eta bertan Psikiatriako zerbitzuburu izatera iritsi zen. Aldi berean, bere kontsulta pribatua irekiko du. Lan-kontuengatik, Jesús Górrizen lagun Angel Urrutia eta hortik Pregónen idazleak ezagutuko ditu.
Lohnsfeld
Lohnsfeld Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Conchita Supervía
Conchita Supervía, jaiotzez, Concepción Supervía Pascual, katalanez, Concepció Supervia i Pascual (Bartzelona, 1895eko abenduaren 9a - Londres, 1936ko martxoaren 30a) mezzosoprano liriko ospetsua izan zen, baliabide eta garrantzi historiko handikoa, nahiz eta oso goiz hil zen, erditzean izandako arazoen ondorioz.
Biografia
Concepció Supervia Calatayudeko Antonio Supervía Riveraren eta Bartzelonako Carme Pascual i Canti-ren alaba izan zen. Joan Junceda marrazkilariaren osaba zuen aita. Bartzelonako Lizeoko Goi Mailako Musika Kontserbatorioan ikasi zuen Goula maisuarekin, eta 1910ean Kolon Antzokian debuta egin zuen Tomas Bretonen Los amantes de Teruel antzokiarekin, Joan Goula berak zuzendua eta Francisco Viñas tenorearekin. 1912an Lizeora aurkeztu zen Carmenekin eta Samson te Dalilarekin.
Bizitza pribatua
1931n, Benjamin Rubinstein britainiar industrialariarekin ezkondu zen Londresen, eta haren senarraren judaismoa onartu zuen. Hilabete batzuez erretiratu behar izan zuen 1935ean, medikuaren gomendioarengatik konplikazioak zituen haurdunaldi bati aurre egiteko. 1936ko martxoaren 30ean hil zen, hilda jaio zen alaba erditzeak eragin zuen infekzio orokor baten ondorioz (haren seme Giorgio 1919an jaio zen, eta Francesco Santamaria Napoliko alkate ohiarekin 1918an izandako "ezkontza" laburraren ondorio izan zen). Alabarekin lurperatu zuten, Edwin Lutyens-ek diseinatutako hilobi batean, Willesdengo hilerri judu liberalean, Londresko ipar-mendebaldean. Zorigaiztoko hilobia, miresle-talde batek zaharberritu zen 2006ko urrian.
Ibilbidea
Bartzelonan jaio zen, Andaluziako familia zahar batean. Neskatotan kantua ikasi zuen Liceuko Goi Mailako Musika Kontserbatorioan. 15 urte zituela egin zuen debuta. 1910eko urriaren 1ean, bigarren mailako lana egin zuen Buenos Airesko Colón antzokian César Stiattesi argentinarraren Bianca de Beulieu obran. Handik aurrera, bere kantu-irakasleetako batek, bere konpainia zuen Goulak, bigarren mailako paper txikiak egiteko kontratatu zuen, besteak beste, Zulima egiteko Los amantes de Teruel lanean edo Lola pertsonaia Cavalleria Rusticana lanean.
1911n, Octavia gisa hasi zen Erromako Costanzi antzokian Hariclea Darcléerekin batera El caballero de la rosa (Italia) estreinatu zenean.
Debut arrakastatsuak egin ziren Barin, Habanan Maria Barrientosen konpainiarekin eta Bartzelonako Lizeoan, hala nola Donizettiren La favorita, Carmen, Santuzza, Mignon, Orfeo eta Eurídice eta Dalila. Gainera, Las bodas de Figaro lanean 'Cherubino' izan zen eta Hansel eta Gretelen, ostera, 'Hansel'.
Maurice Ravelen La Hora Española lanean Concepción pertsonaia estreinatu eta sortu zuen, Manuel de Fallaren Bizitza laburra eta Vittorio Gui-ren Fata Malerba Turinen.
Lochum
Lochum Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Conchita Supervía
Ibilbidea
1925eko otsailaren 7an Milango Scalan Hansel gisa egin zuen debuta, Cherubino eta Octavian Der Rosenkavalierren Richard Strauss konpositoreak berak zuzenduta. 1916 eta 1935 artean, Rossiniren trilogiako protagonista-paperak egin zituen: La Cenerentola, Sevillako bizargina eta La italiana en Argel, mundu osoko antzoki handietan. Erregina izan zen txalotan Chicagoko Opera Lirikoan, Jules Massenet-en Carmen eta Werther lanekin, Champs Elysées-eko Antzokia (Paris), Parisko Opera Handia, Londresko Covent Garden, Erroma, Florentzia, Bergamo (Berliozen La Damnation de Faust), Monako, Ferrara eta Génova.
1928an tournée arrakastatsua egin zuen Espainia osoan, Torreviejako María Gil Vallejos piano-jolearekin.
1934an, Víctor Sabilleren Evensong (La canción del crepúsculo) film luze britainiarra filmatu zuen. Film horretan, "Baba L'Etoile" gisa, Pucciniren "La Boheme laneko Musettaren balsa abesten agertu zen.
Operez gain, Supervía Bizet, Léo Delibes, Albéniz, Joaquín Turina, Tomás Bretón, Manuel de Falla eta Enrique Granados kantarien interpretatzaile bikaina izan zen, baita zarzuela eta operetena ere. Horrez gain, Fonotipia eta Odeón etxeetarako denboran zehar mantendu diren kanta herrikoi ugari grabatu zituen katalanez, gaztelaniaz, frantsesez, italieraz eta ingelesez.
Garrantzia
Koloraturan abiadura handia izateko eta soinu- eta tinbre-ñabardurak menderatzeko aukera ematen zioten ahots-dohainez gain, Supervíaren balio historikoa Gioachino Rossiniren hiru emakume-heroi erreskatatzea izan zen (Sevillako bizargina lanaren Rosina, La Cenerentola-ren Angelina eta L´ítaliana in Algeri-ren Isabella). Kontraltoetarako konposatuak ziren hasieran, baina gerora beste estilo-eredu batzuk ezarri, eta soprano arinek edo kanarioak´ kantatu zituzten, koloratura-mezzoa birtualki desagertua baitzen. Fraseatuan eta asmoan, hain zuzen ere, bibratoa neurriz kanpo erabiltzeak kontrako kritikak eragin zizkion; hala ere, rossiniar belcantismoaren berrezartze filologikoa izan zen lirikaren munduari egin zion ekarpen handiena.
Jatorrizko klabeetan kantatuz, Supervia tradizio estilistikora itzuli zen eta Teresa Berganza, Marilyn Horne, Frederica von Stbartolade, Agnes Baltsa, Lucia Valentini Terrani, Cecilia Bartoli eta Joyce DiDonato bezalako figuren aitzindaria izan zen.
Erreferentziako diskografia
Superviak ez zuen opera-grabazio osorik utzi, ariak eta eszenak besterik ez; baina zartzuelak, ostera, bai La leyenda del beso/ Musuaren legenda eta La Verbena de la Paloma/ Usoaren berbena bezalako zartzuela osoak grabatu baitzituen.
Lohnweiler
Lohnweiler Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Löf
Löf Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Melody
Melodía Ruiz Gutiérrez (Puerto Serrano, Espainia, 1990eko urriaren 12a), ezagunagoa Melody izen artistikoaz, espainiar abeslaria, abestigilea, aktorea eta modeloa da.
Lollschied
Lollschied Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kate Marvel
Kate Marvel ( AEB, XX. mendea) estatubatuar zientzialari klimatikoa eta idazle zientifikoa da, eta New Yorken du bizitokia. Ikertzaile zientifiko elkartua da NASAren Azterketa Espazialen Goddard Institutuan eta Columbia Engineering-eko Fisika aplikatua eta Matematika Sailean, eta aldizka idazten du Scientific American aldizkarirako "Hot Planet" zutabean.
Marcy Avila
Marcy Avila (Caracas, Venezuela, 1997ko otsailaren 5a) venezuelar aktorea, musikari multinstrumentalista, musika ekoizlea, efektu bisualen artista eta LGBT eskubideen aldeko ekintzailea da.
Kate Marvel
Hezkuntza
Berkeleyko Kaliforniako Unibertsitatera joan zen Marvel, eta 2003 urtean fisikako eta astronomiako lizentziatura jaso zuen. 2008an Cambridgeko Unibertsitateko fisika teorikoan doktoratu zen, Gates Scholar eta Trinity College-ko kide gisa. Doktoratu ondoren, Stanfordeko Unibertsitateko Segurtasun eta Nazioarteko Lankidetza Zentroan eta Ekologia Globaleko Departamentuko Carnegie Zientziarako erakundean, doktoratu ondoko bekadun gisa, klima- eta energia-zientziei buruzko ikuspegia aldatu zuen. Lawrence Livermore Laborategi Nazionalean doktoratu ondoko bekadun gisa jarraitu zuen, NASAko Ikasketa Espazialen Goddard Institutuko eta Columbiako Unibertsitateko ikerketa-fakultatean sartu aurretik.
Marcy Avila
Venezuelako LGBTI komunitatea ordezkatzen duen influencer transgeneroa izateagatik ere ezaguna da. Avila Made In Mars Venezuelako rock alternatiboko musika taldeko ekoizlea, gitarra-jotzailea, musikagilea eta sortzailea da. Halaber, Amazon Prime Video bideo plataformako Almas En Pena telesailean antzeztu izan du.
Kate Marvel
Ikerketa
Marvel-en ikerketak modelatze klimatikoan jartzen du arreta, etorkizunean Lurraren tenperatura zenbat handituko den hobeto aurreikusteko. Lan horren ondorioz, Marvelek hodeien estaldurak tenperatura gero eta handiagoen modelizazioan dituen ondorioak ikertu zituen, eta hori aldagai garrantzitsua izan da eredu klimatikoetan. Hodeiek bi ahoko zeregina izan dezakete berotze globalaren tasa arintzeko edo handitzeko. Batetik, hodeiek espaziora itzultzen den eguzki-energia islatzen dute, eta horrek planeta hozteko balio du; bestetik, hodeiek planetaren beroa harrapatu eta Lurraren azalera irradiatu dezakete. Eredu informatikoek hodeien estalduraren patroi aldakorrak simulatzeko zailtasunak badituzte ere, sateliteetako datu hobetuak hutsuneak betetzen has daitezke.