cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Požega
Historia
Požega izen bereko ibarraren hego-mendebaldean dago. Erromatarrek Vallis Aurea (urrezko ibarra) deitu zuten bere aberastasunagatik.
XII mendeko Bela III.a Hungariakoaren Gesta Hungarorum idatzian aurkitzen da lehenengo aldiz, non esaten den errege hungariarrak Koraziako hiru gotorleku konkistatu zituela, Zagreb, Vukovar eta Požega. Gotorlekua XI mendekoa izan bide zen baina gaur egun aztarnak baino ez dira gelditzen.
XV mendean harresiak inguratu zuen herria. 1537an Turkiarren setioa gainditu zuen arren azkenean otomandarren eskuetan erori zen. 1688ko martxoaren 12an hiritarrak matxinatu eta otomandarrengandik askatu eta Habsburgotarren esku utzi zuten beren hiria. 1765ean Habsburgeko Maria Teresak Santa Teresa de Avila katedrala eraikitzeko laguntza eman zuen.
1847an Požega izan zen kroazierari ofizialtasuna eman zion Kroaziako lehen herria.
Frička
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1618. urtekoa da.
Vitry-en-Artois
Vitry-en-Artois Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vitry-en-Artois udalerrian erroldatutako biztanleak 4.388 ziren. Familiak 1.694 ziren, horien artean 396 pertsona bakarrekoak ziren (129 bakarrik bizi ziren gizonak eta 267 bakarrik bizi ziren emakumeak), 576 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 593 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 129 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.818 etxebizitza zeuden, 1.713 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 98 hutsik zeuden. 1.699 etxeak ziren eta 115 apartamentuak ziren. 1.713 etxebizitza nagusietatik 1.241 bere jabearen bizilekua ziren, 430 alokairuan okupaturik zeuden eta 43 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 54 etxek bi zituzten, 126 etxek hiru zituzten, 438 etxek lau zituzten eta 1.091 etxek bost zituzten. 1.316 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 857 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 605 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.834 ziren, horien artean 1.890 aktiboak ziren eta 944 inaktiboak ziren. 1.890 pertsona aktiboetatik 1.638 lanean zeuden (907 gizon eta 731 emakume) eta 252 langabezian zeuden (110 gizon eta 142 emakume). 944 pertsona inaktiboetatik 300 erretiraturik zeuden, 286 ikasten zeuden eta 358 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vitry-en-Artois udalerrian 1.759 unitate fiskal zeuden, 4.510 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.118 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 55 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 4 banku bulegoak, 3 funerariak, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 3 autoeskolak, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 1 zurgina, 5 iturginak, 3 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 8 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 7 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 16 establezimendu komertzialetatik, 4 supermerkatuak, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 2 liburu dendak, 1 arropa denda zen, 1 zapata-denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean Vitry-en-Artois udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.050 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zeuden 2 osasun-ekipamenduak botika ziren.
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Vitry-en-Artois udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 567 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Egino
Egino Asparrena udalerriko herrietako bat da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 73 biztanle ditu.
Garraioa
Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
Delmiro Gouveia
Delmiro Gouveia Brasilgo udalerri bat da, Alagoas estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Trachylepis bensonii
Trachylepis bensonii Trachylepis generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Walperswil
Walperswil Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Scorpaena fernandeziana
Scorpaena fernandeziana Scorpaena generoko animalia da. Arrainen barruko Scorpaenidae familian sailkatzen da.
Xavier Pascual
Xavier Pascual Vives (Gavà, Bartzelona, 1972ko irailaren 9a), Xavi Pascual bezala ezagunago, saskibaloi entrenatzailea da. Ingeniari tekniko industriala eta FC Barcelonako lehengo saskibaloi taldearen entrenatzailea da 2008ko otsailaren 14tik, klubak aurreko teknikariaren kontratua, Dusko Ivanović en kontratua deuseztatu zuenetik. Pascual lehen taldeaz arduratu zen aurretik bi urtez teknikari laguntzaile ibili eta gero.
Ivanovićen ordez taldeaz arduratu zenean, Pascual Euroligaren Lauko Finaleko ateetan, Maccabi Tel Aviv BC kanporatuz, geratu zen ACB Ligaren play-offetan finalaurrekoan Joventut de Badalona taldea kanporatu zuen finalera helduz eta txartela lortuz 2008-09ko Euroligarako, Baskonia k 2007-08 ACB Liga ren finalean garaitzea lortu zuen.
2008 ko ekainaren 21 ean aurkeztu zen Joan Creus idazkari tekniko berriak.
Maiatzaren 9an 2010, Xavi Pascual bihurtu zen Euroliga irabaztea lortzen duen historiako entrenatzailerik gazteena eta FC Bartzelonaren garaipenaren ondoren Europako garaikurrrik handiena lortu zuen Olympiacos BC ren aurrez aurreko Final Four irabaziz.
Ohoreak:
Konkomitante (argipena)
Konkomitantea beste zerbaitekin batera agertzen dena da. Konkomitantearen nolakotasuna konkomitantzia da. Termino horiek erabilera zenbait dituzte:
Xavier Pascual
CB Aracena:
Haritz-iratze
Haritz-iratzea (Polypodium) benetako iratzeen genero bat da, 75–100 espezie osaturik.
Chevennes
Chevennes Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 67 etxebizitza zeuden, 53 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 66 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 53 etxebizitza nagusietatik 43 bere jabearen bizilekua ziren eta 10 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 6 etxek hiru zituzten, 17 etxek lau zituzten eta 29 etxek bost zituzten. 33 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 22 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 25 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 99 ziren, horien artean 64 aktiboak ziren eta 35 inaktiboak ziren. 64 pertsona aktiboetatik 50 lanean zeuden (32 gizon eta 18 emakume) eta 14 langabezian zeuden (6 gizon eta 8 emakume). 35 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Chevennes udalerrian 53 unitate fiskal zeuden, 146 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.912 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra garraio enpresa batena zen.
2000. urtean Chevennes udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Cyphocharax notatus
Cyphocharax notatus Cyphocharax generoko animalia da. Arrainen barruko Curimatidae familian sailkatzen da.
1941ko Munduko Alpetar Eski Txapelketa
X. Munduko Alpetar Eski Txapelketa Alpeetako Cortina d'Ampezzo (Italia) herrian ospatu zen, 1941ko otsailaren 1a eta 9a bitartean, Nazioarteko Eski Federazioak (NEF) eta Italiako Eski Federazioak antolatuta.
Bost urte geroago, 1946an, Nazioarteko Eski Federazioak (NEF) baliogabetu zituen emaitzat parte-hartzaile kopurua mugatua zelako eta bakarrik II. Mundu Gerrako Ardatzeko potentzietakoak. Alemaniak eta Italiak 18 domina guztiak irabazi zituzten.
Pirambu
Pirambu Brasilgo udalerri bat da, Sergipe estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Brabsterdorran
Brabsterdorran, Eskoziako Highland eskualdeko eremu bat da, Bower parrokian, eta Caithness barrutian.
Bower (Highland)
Bower, 'Bàgair', Eskoziako Highland eskualdeko udalerri bat da, Caithness barrutian. Thurso udalerritik 10 miliatara eta Wick udalerritik 11 miliatara dago.
¿Quién grita venganza?
¿Quién grita venganza?, 1968an, Rafael Romero Marchent zinema zuzendari espainiarrak zuzendutako spaghetti western generoko film bat da. Film hau, Espainia eta Italiaren artean filmatu zen. Protagonistak, Mark Damon eta Antonio de Teffé (Anthony Steffen bezala) dira, eta, musika, Riz Ortolanirena da.
Kalitate handiko istorioa ez den arren, nahiko ondo garatzen da, akzio une handiekin, emaitza bezala, nahiko film aipagarria emanez. Gainera, Espainian, takilan arrakasta handia izan zuen film bat izan zen, egungo 195.912,44 € bilduz.
Istorioa
Pistolari talde misteriotsu batek, beldurpean mantentzen du Blagstoneko jendea. Gaizkileen nahiak onartzen ez dituztenez eta euren lurren uzte dokumentuak sinatzeari uko egiten diotenez, gaizkileen mendeku izugarria hasten da. Johnny (Mark Damon) eta Fred (Antonio de Teffé), pistolarien ekintzek eta ihesaldiek erakarritako bi ordainsari bilatzaile gazte, berehala sartzen dira tartean eta arriskuan, Rodgers (Luis Induni), Blagstoneko gizonik garrantzitsuenetako bat, enpresa kriminalaren antolatzaile misteriotsua bezala ezagutzen dutenean. Talde guztia trikimailu mota oroz desegina, Fred eta Johnny, biziraule bakarra den Rodgersen esku hiltzeko zorian geratzen dira.
Baina, Rodgersen emaztearen ia mirarizko agerpenaren ondorioz, salbatu egiten dira, bi gazteetako baten ama dela jakin duena, Johnnyrena, hain zuzen, oraindik ume txiki bat zela utzi zuena. Edo hori da berak uste duena behintzat...
Antony (Kornualles)
Antony, 'Trevanta', Ingalaterrako Kornualles konderriaren kostaldeko parrokia zibil eta herri bat da.
Worben
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Arriola (Asparrena)
Arriola Asparrena udalerriko herrietako bat da. Arabako ipar-ekialdean dago, itsas mailatik 630 metro gorago, Urkilla mendilerroaren oinean, Gasteiztik 29 kilometrora. Antzinatik, nekazaritza eta abeltzaintza izan dira Arriolan giza jarduera nabarmenenak; gaur egun, zerealak eta patatak dira labore nagusiak, eta ardiak dira azienda nagusia.
Etimologia
-ola atzizkiak euskaraz “txabola” edo “burdinola” hitzei egin diezaioke aipamen. Izan ere, beste hainbat esanahi hartu ditzake testuinguruaren arabera. Halaber, kokapenarekin zerikusia duen atzizkia da, eta askotan –aga, -tza eta –di/dui atzizkiak ordezkatzen ditu, hau da, PagoAGA, PagaTZA eta PagaDI, PagOLAgatik. Beste batzuetan, ordea, gauzak pilatu edo gordetzeko lekuari erreferentzia egin diezaioke, biltegi edo gordetegiaren forma hartuz. Hortaz, Arriola “harrieta”, “txabola”, “harrizko txabola” edota “hargintza” izan daiteke.
Abizena
Arriola abizena euskal leinu batetik dator, Arreola aldaerara ere transformatu egin dena. Genealogisten arabera, Deba bailaran finkatutakoa da abizena, nahiz eta geroago Arrasate, Elgoibar eta Mutrikura hedatu zen. Izan ere, ez dago argi jatorria hemengo familia batetik datorren edo abizena sortzeko herriaren izena hartu zuten.
Arthur Phillip
Arthur Phillip (Londres, 1738ko urriaren 11 - Bath, 1814ko abuztuaren 31) briainiar Royal Navyko ofiziala eta Hegoaldeko Gales Berriko koloniako gobernadorea.
1753an Fortune baleontzira itsasoratu zen. Frantziaren aurkako Zazpi Urteko Gerraren hasieran Royal Navy-n izena eman zuen eta 1761ean teniente izatera igo zen. 1774an Portugalgo Itsas Armadan sartu zen eta Espainiaren aurkako gerran esku hartu zuen. 1778an Britainiar Itsas Armadara itzuli zen eta 1784an Europako defentsa frantsesak zaintzeaz arduratu zen.
1788an Lord Sydneyk Lehen Flotaren agintea eman zion, Hegoaldeko Gales Berriko Botany Bayn kolonia penala ezartzeko mandatuarekin. Espedizioa 1783ko urtarrilaren 26an iritsi zen helmugara, baina Phillipek nahiago izan zuen kolonia ezarri Port Jacksonen, egungo Sydneyn. Kolonia gobernatu zuen 1793ko abenduan Britainia Handira itzuli zen arte.
Arriola (Asparrena)
Euskara
Arriolan Arabako lautadako beste hainbat herritan bezala aspaldi galdu zen euskara. Alabaina, datu eklesiastikoen bidez posible izan da euskarak lurralde honetan izan zuen papera eta garrantzia jakitea. Parrokiako datuen arabera, XVII.mendean zehar Arabako lautadara eta apur bat hegoaldera hurbilduko bagina, bertako herriak euskaldun elebakarrak liratekeela egiaztatuko genuke. Datuen artean, Arriola 1614an herri euskalduna zelaren testigantzak aurkitu dira, baita Ezkerekotxa 1655ean eta Ulibarri-Arana edo Kontrasta 1622an ere, itzultzaileak behar izan zirelako nobleziaren lekukotasunak jaso ahal izateko.
O. De Apraiz hizkuntzalariaren ustez, Arabako lautadaren eremu altuenean 1850 eta 1950 bitartean desagertu zen euskara. Bestalde, Luis Luziano Bonaparte hizkuntzalariaren Carte des Sept Provinces Basques mapa linguistikoaren arabera, Arriola 1863an herri erdalduna zen, izan ere, Arriola euskarak zedarritzen zuen mugaren kanpoan utzi zuen.
Garraioa
Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:
Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
Pertsona garratzitsuak
Ramón Ortiz de Zárate (1817-1883): politikoa eta foruen aldeko idazlea. Diputatua izan zen hainbat alditan.
Alagoa (Minas Gerais)
Alagoa Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Lactobacillus casei
Lactobacillus casei Lactobacillus generoko bakterioa da, gure mikrobiotaren partaidea dena (hesteetan dago). Bakterio laktikoen taldean sailkatzen da, hots, glukosa hartzitzen du azido laktikoa sortuz. Hartzidura laktiko horrek garrantzia handia du zenbait industri-prozesutan, jogurgintzan eta gaztagintzan, esaterako (Lactobacillus casei jogurt eta gazta askotan dago, beste mikrobioekin batera).
Probiotiko naturaletan (jogurt, Yakult...) ez ezik, probiotiko artifizial (pilulak) askotan ere erabiltzen den mikrobioa da Lactobacillus casei, bere ustezko osasun-onurak direla eta. Hauen artean, honako hauek dira aipagarrienak:
Actimel markak Lactobacillus casei-ren andui berezi bat (DN-114001, immunitas izenekoa) erabiltzen du, immunitate-sistema sendotzen omen duena.
Scorpaena gasta
Scorpaena gasta Scorpaena generoko animalia da. Arrainen barruko Scorpaenidae familian sailkatzen da.
Trachylepis boulengeri
Trachylepis boulengeri Trachylepis generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Fričkovce
Fričkovce Eslovakiako udalerri bat da, Bardejoveko barrutian kokatuta. 9,35 km²ko azalera du eta 736 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1427. urtekoa da.
Danielle Steel
Danielle Steel, jatorrizko izenez Danielle Fernandes Dominique Schuelein-Steel (New York, 1947ko abuztuaren 14) Ameriketako Estatu Batuen idazle, eleberrigile eta haur literatura idazle ezaguna eta komertziala da. Bere lan asko zinemara eramanak izan dira. Ohorezko Legioaren zalduna da.
Belgikako hiztun-komunitate alemana
Belgikako hiztun-komunitate alemana (Deutschsprachige Gemeinschaft Belgiens) Belgikako entitate federatu bat da eta herrialdearen ekialdean dago. 77.555 biztanle ditu 853,64 km2-ko eremuan banatuak. Belgikako hiru hizkuntza-komunitateetatik txikiena da, beste biak komunitate frantsesa eta komunitate flandriarra direlarik.
Danielle Steel
Bibliografia
Danielle Steelek 179 liburu idatzi ditu, tartean 141 eleberri novels. Ospe handiena eman diotena eleberri erromantikoak izan dira baina baita ere haurrentzako idatzi du, margolaritzari buruzko liburuak eta saiakerak. 2005an, mundu osoan 530 milioi liburu salduak zituela. New York Times egunkariaren best sellerren zerrendan 390 aste jarraian egon dira bere eleberriak.
Belgikako hiztun-komunitate alemana
Bederatzi udalerri aleman hiztunak
Aleman hiztun-komunitatea, Belgikako ekialdean dago, Valonia eskualdean, eta zehatzago, Liejako probintziako  Verviers barrutian,  Eupen eta Saint-Vith kantoietan.
Administrazioa
Aleman hizkuntza-komunitatearen parlamentuak 25 kide ditu eta hiru ministroz osatutako gobernua izendatzen du. Gobernu honek eskumenak ditu kultura, hezkuntza eta osasuna bezalako gaietan. Hizkuntza ofiziala alemana da baina frantses-hiztunek zenbati erraztasuna dituzte. Eskolako hizkuntza alemana da, baina frantsesa lehen hezkuntzan irakasten da bigarren hizkuntza bezala. Egunkari nagusia Grenz Echo da eta Eupen-en argitaratzen da.
PlayStation Portable
PlayStation Portable Sony Computer Entertainment konpainiaren PlayStation modeloko lehen bideokontsola eramangarria da. Kontsola hau 7. belaunaldikoa da, eta Nintendo DSarekin lehiatzen zen.
Ken Kutaragik asmatu zuen eta 2004ko abenduaren 12an Japonian eta 2005ean munduan zehar atera zuten. PSP kontsolak gero eta gailu eramangarri txikiagoak egiteko joera aldatu zuen, pantaila handiagoa zuen kontsola bat merkaturatuz eta D stick batekin bigarren kontsola eramangarri bihurtuz (Neo Geo Pocket kontsolaren ondoren).
Prestazioak
"PlayStation Portable" barne-memoriarik gabeko bideo-kontsola bat da, memoria-txarteletarako zirrikitua duena, eta, gainera, bideoak grabatzeko eta argazkiak ateratzeko gai den kamera eramangarri bat konektatzeko ataka bat duena, disko optikoen erreproduzitzailea, telebistarako irteera (bigarren modelotik aurrera), 4,3 hazbeteko pantaila panoramikoa (16:9), 480 × 272 pixeleko definizioa duena, 16.770.000 koloretako gama kromatikoa erakusteko gai dena; era berean, estereo bozgorailu integratuak ditu, hainbat multimedia-formatu erreproduzitzeko gaitasuna, hala nola bideoko MP4a, jolasten den bitartean musika entzutea, MP3ren funtzioa, filmen erreprodukzioa, argazki-bisorea, mikrofono integratua, USB 2.0, haririk gabeko konexioak, Interneterako konexioa, 3D bideojokoak, litio-bateria eta beste batzuk. Gailu honek mahai gaineko bideo-kontsola baten, mahaigaineko ordenagailu baten eta telefono adimendun baten funtzio asko egin ditzake: filmak ikustea, jokoak, Interneten nabigatzea, audio-fitxategiak erreproduzitzea, etab.
PlayStation Portableren atal, funtzio eta eduki guztietara sartzeko balio duen interfazea XrossMediaBar (XMB) deitzen da, eta Sony k bere beste gailu batzuetan sartu duen sistema eragile bat da, PlayStation 3 kontsolatik hasi eta bereizmen handiko bideo-erreproduzitzaileetaraino eta Bravia telebistetaraino.
Lehia
Homebrew aplikazioek areagotu egin dute kontsola honen eta DS Nintendoaren arteko lehia: argazkiak atera eta editatu ahal izatea, animazioak egin eta Internetera igotzea, musika erreproduzitzea eta multimedia aisialdia musika moduan. Nintendo DSrentzat ehunka aplikazio dauden arren, PSPk aplikazio ez-ofizialak ditu, PSPk eskaintzen dituen aukera tekniko handienez baliatzen direnak. Bi kontsolek irabazi handiko negozioa ekarri dute: osagarri ez-ofizialak Internet bidez, kontsolei buruzko web orri oso ezagunak, publizitateak edo sponsor -ek finantzatutakoak, eta denda espezializatuak. PSP sistemak ere baditu MP3 eta MP4 erreproduzitzaileak, argazkiak, jokoak, Interneterako sarbidea eta Wi-Fi integratua.
Espezifikazio teknikoak
Prozesatzeko unitate zentrala: Sony "Allegrex" asmo anitzeko jatorrizko CPUa, 1/333 MHz-tan konfiguratu daitekeen MIPSn oinarritua, 32 biteko MIPS32 Rk-4n oinarritutako CPU bat, FPU bat (Koma Flotatzailearen Unitatea) eta kalkulu bektorialeko VFPU bat barne hartzen ditu. Halaber, "Media Engine" bezala ezagutzen den prozesadore bat du; 32 biteko MIPS32 Rk-4n oinarritutako CPU bat ere bada, hardware bidezko audio/bideoaren maneiuari eskainia, eta "Virtual Mobile Engine" programagarria den DSP (seinale-prozesadore digitala). "Media Engine" zentroak PUZ nagusiaren antzeko funtzionalitateak ditu, eta baliokidetzat balio du UBI faltaren aurrean.
Memoria: 32 MB RAM memoria nagusian (64 MiB PSP Slim & Lite eta hurrengoetan) eta 4 MiB DRAM edanda; 4 MiB 2 MiB txip grafikoan eta 2 MiB "Media Engine" txip grafikoan; bi CPUek 16KB jarraibideen cachea eta datuen cachea dute eta 16KB scratchpad, eta 32 MiB memoria Flash NAND, sistemaren konfigurazioak eta fitxategiak gordetzeko erabilia.
Prozesadore grafikoa: 1/166 MHz-tan konfiguratu daitekeen abiaduraren jatorrizko GPUa, barne-memoriaren 2 MiB-ekin eta 512 bit-eko interfazearekin, poligonoen eta NURBS-en renderizazioari eutsiz, hardware, environment projection eta texture mapping bidezko norabide-argiztapena, testuren eta mosaikoen konpresioa, lainoa, alpha blending, depth and stencil test, vertex blending morphing eta dithering efektuetarako; guztia kolore-sakonerako 16 edo 24 bitetan. Txip grafikoak bideo-irteera ere erabiltzen du. Sistemak 33 milioi poligono argiztatu eta tratatu mugi ditzake, segundoko 664 mila pixeleko tasarekin.
PSPren zatiak.
Soinu-txipa: Custom DSP konfiguragarria Sony "Virtual Mobile Engine" 3D soinua, Multi-Canal 7.1ch. Soinuaren kalitatea beste kontsola eramangarri batzuena baino dezente altuagoa da.
Pantaila: 4,3 hazbete, 16:9 pantaila zabala TFT LCD 480 x 272 pixel (16,77 milioi kolore).
Bateria: litiozko adimenduna 2 urteko bizitza baliagarriarekin, behar bezala kargatzen bada eta denboraren % 100ean erabiltzen ez bada. Gutxi gorabehera 3 edo 4 ordutan kargatzen da bigarren eskukoa bada, edo 2 ordu eta 20 minututan gutxi gorabehera berria bada. Jokoan 3: 00etatik 6: 00etara, bideoa erreproduzitzean, 3: 00etatik 5: 00etara. Komeni da ordezko bateria bat erostea, gero erabiltzeko, hainbat modelo baitaude. PSP 1000 bateria, desagertzeko joera duena, lodiagoa denez, ez dator bat beste modeloekin, eta alderantziz, besteak lasaiegi geratzen dira. Edukiera 5V DC 1800mAh, PSP 1000 eta 5V DC 1200mAh gainerakoetan. PSP GOn bateria ezin da atera. 2200 mAh-rainoko handitze-kitak daude, horma-hobitik dezente irteten direnak eta estalki berezi bat erabiltzen dutenak.
Codecs: ATRAC3 plus, AAC, MP3, WMA, AVC/@MP for Picture/Movi, H.264 (MPEG-4 Part 10). Irudien euskarria JPEG, GIF, TIFF, BMP eta PNG formatuan.
Ertaina: UMD (Universal Media Disc) eta Memory Stick disko optikoen sistematik datuak irakurtzea, PlayStation 3 sistemaren konexioa eta urrutiko erabilera.
Wi-Fi: Wi-Fi IEEE 802.11b sistemak Ad-HOC eta Azpiegitura konexioa ahalbidetzen du beste PSP batzuekin eta Internet jokagarritasunarekin 2/16 jokalarirentzat aldi berean. Sistema-softwareak Access NetFront-en oinarritutako web-nabigatzaile bat barne hartzen du.
Gamesharing: PSP sistemako titulu batzuek jokoaren transferentzia onartzen dute joko hori ez duten beste kontsola batzuekin, jokalari anitzeko moduan; hori lortzeko, datuak Ad-Hoc konexioaren bidez bidaltzen dira eta RAM memorian kargatzen dira. Aukera honen euskarria hura erabiltzen duten jokoetara mugatuta dago.
Osagarriak: 1,3 megapixeleko "Chotto Shot" mikrofonoa duen bideo-kamera, GPS seinale-hargailua, telebista digitaleko hargailua eta PSP Headset, zenbait titulurekin. Entzungailuek urrutiko agintea izateko gaitasuna dute.
Sonyk garatutako XMB "XrossMediaBar" interfazea, bere telebista berrietan eta PlayStation 3 sisteman dagoena.
Albert Hyzler
Albert Victor Hyzler (Valleta, 1916ko azaroaren 20a - Malta, 1993ko urriaren 26a) maltar politikaria izan zen.
Haunani-Kay Trask
Haunani-Kay Trask (San Frantzisko, Kalifornia, 1949ko urriaren 3a – Honolulu, Hawaii, 2021eko uztailaren 3a) hawaiiar idazlea, poeta eta Hawaiiko Unibertsitatea Mānoango irakasle emeritua izan zen. Hawaiiko subiranotasun-mugimenduko burua izan zen. Hawaiiko Unibertsitateko Mānoango Hawaiiko Ikaskuntzarako Kamakakūokalani Zentroaren sortzailea izan zen, eta ia hamar urtez aritu zen zuzendari.
2021eko uztailaren 3an hil zen 71 urte zituela.
Puylaurens
Puylaurens Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Puylaurens udalerrian erroldatutako biztanleak 2.968 ziren. Familiak 1.226 ziren, horien artean 375 pertsona bakarrekoak ziren (176 bakarrik bizi ziren gizonak eta 199 bakarrik bizi ziren emakumeak), 399 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 337 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 115 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Sobietar Batasuneko historia (1953-1985)
1953-1985 bitarteko Sobietar Batasuneko historiak bi agintaldi nagusi hartzen ditu, Nikita Khrustxevena eta Leonid Brezhnevena, eta beste bi labur, Juri Andropovena eta Konstantin Txernenkorena.
Puylaurens
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 1.550 etxebizitza zeuden, 1.261 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 119 bigarren erresidentzia ziren eta 171 hutsik zeuden. 1.314 etxeak ziren eta 233 apartamentuak ziren. 1.261 etxebizitza nagusietatik 840 bere jabearen bizilekua ziren, 372 alokairuan okupaturik zeuden eta 49 doan lagata zeuden; 7 etxek gela bat zuten, 60 etxek bi zituzten, 167 etxek hiru zituzten, 354 etxek lau zituzten eta 674 etxek bost zituzten. 824 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 559 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 549 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Sobietar Batasuneko historia (1953-1985)
Khrustxeven agintaldia Stalinen aroaren amaiera gisa hartzen da hainbat alderdiri dagokionez: masen izua desagertu zen, esaterako, nahiz eta indarrean iraun zuten Stalinek asmaturiko formula politiko eta ekonomikoek. Baina Khrustxeven agintaldia erreforma garaia ere izan zen, eta berrikuntza haiekin larridura sortu zitzaion burokrazia agintariari. Berrikuntza batzuk ez ziren uste bezain ongi atera, baina ekonomian zabalkunde aldia bizi zenez, oparotasunak ezkutatu zuen porrota.
Armação dos Búzios
Armação dos Búzios Brasilgo udalerri bat da, Rio de Janeiroko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Sobietar Batasuneko historia (1953-1985)
Zabalkunde garaia Brezhneven agintaldian amaitu zen. Hark antzinako erakundeak eta formulak berreskuratu zituen; ez zen izan, askotan esan den bezala, estalinismorako itzulera, baina garrantzi handia izan zuten garai hartako joerek, eta erakundeak eta agintea zaharkituta gelditu ziren. Garai hartan Sobiet Batasuna nazioarteko potentzia handi izatetik ateratzen zituen etekinetatik bizi zen, nolabait esateko, baina bistakoa zen sobietar sistema usteltzen ari zela eta usteltze horrek krisi larria ekarriko zuela.
Puylaurens
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.764 ziren, horien artean 1.279 aktiboak ziren eta 485 inaktiboak ziren. 1.279 pertsona aktiboetatik 1.147 lanean zeuden (617 gizon eta 530 emakume) eta 132 langabezian zeuden (50 gizon eta 82 emakume). 485 pertsona inaktiboetatik 197 erretiraturik zeuden, 128 ikasten zeuden eta 160 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Sobietar Batasuneko historia (1953-1985)
Khrustxeven erreformak
Stalin hil ondoren Khrustxevek eskuratu zuen agintea, nahiz eta, itxuraz behintzat, bazen agintera iristeko hark baino aukera gehiago zuen hautagairik. Khrustxevek 1956an Alderdi Komunistaren XX. kongresuan eman zuen hitzaldian antzeman zen lehenengo aldiz Sobietar Batasunean aldaketak gertatuko zirela. Hitzaldi horretan, Stalinen gurtza eta haren garaian egindako garbiketa handiak kritikatu zituen; hala ere, ez zuen zalantzan jarri Stalinek 1930 inguruan hartu zituen ekonomia neurrien baliagarritasuna.
Tokio Hotel
Tokio Hotel (lehenago Devilish) pop rocka egiten duten musika talde oso ezagun bat da mundu mailan. Bertan Bill Kaulitz, (abeslaria) Tom Kaulitz, (gitarra-jotzailea eta Bill-en bikia) Georg Listing (baxujolea) eta Gustav Schäfer-ek (bateriajolea) osatzen dute Tokio Hotel.
Sobietar Batasuneko historia (1953-1985)
Khrustxeven erreformak
Khrustxeven gidaritzapean egindako berrikuntzak zirela eta, haren kontra jarri zen burokrazia agintaria. Aginpidearen goi mailetan tirabira asko gertatu ziren, “Alderdiaren kontrako taldearena” besteak beste, berrikuntzek agintariei eragiten zien larritasunaren ondorioz ia gehienak. Khrustxevek ordura arte baino jarrera toleranteagoa izan zuen eskakizun nazionalistei zegokienez, planifikazio sistemaren deszentralizazioa bideratu zuen eta lurraldez lurraldekako erakundeak antolatu zituen. Baina koordinazio arazoak zirela, batzuetan, eta berrikuntzak gauzatzeko neurri egokirik hartu ez zirela, besteetan, azkenean ezerezean gelditu ziren haren asmoak.
Puylaurens
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 205 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 11 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 10 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 24 eraikuntza enpresak ziren, 52 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 7 finantziazio enpresak ziren, 15 higiezinen enpresak ziren, 20 zerbitzu enpresak ziren, 27 administrazio publikoko enpresak ziren eta 22 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Tokio Hotel
Taldea eratu zen 2001an, Devilish izanarekin (deabruki edo diaboliko esan nahi duena). Geroago, 2003 Tokio Hotel izatera pasatu ziren, Sony-rekin kontratu egin zutenean., Lehenengo albuma 2005-ean atera zuten, Schre (oihua). Lehen diskoa argitaratu zuten 2005an, Universal disketxearekin kontratua egin ondoren. Oso arrakasta handi aizan zuen Alemanian, eta laster Austria eta Suitzara hedatu ziren.Lehen diskoa eta bigarrena, Zimmer 483 (483 Gela, 2007-an publikatua), birgaldatu ziren Scream albumean, abestiak ingelesez zeudela, apartekoak entzule ingelesdunentzako diseinatuta. 2007an Tokio Hotelek milioi eta erdi disko saldu zituzten album honekin.
Historia
Tom eta Bill bikiei beren aitaordeak burua berotu zien musikan sar zitezen. Bere aitaordea(Gordon Trümper) gitarra-jotzaile afizionatu bat zen. 1995an Magdeburg, beraien jaioterrian, Gustav Schäfer y Georg Listing ezagutu zituzten, baina baxua eta bateria ordez, teklatuekin. Beraiek esan zuten elkarrizketan batean dinaren kontrastea oso arraroa zela hasieran. Horrela hasi ziren Devilish bezala. Ez zuten harrakasta asko izan, klubetan eta horrelako lekuetan bakarrik jotzen zutelako, hogei pertsonentzat. 2003-an zortea aldatu zitzaien, zeren “Sony BMG diskografika” kontratua eskaini zieten, Tokio Hotel izenarekin. Haren lehen diskoaren jaurtiketaren lehenxeago, Sonyk kontratua baliogabetu zuen. 2005an, Tokio Hotel kontratatu zuena “Universal Music Group” izan zen.
Sobietar Batasuneko historia (1953-1985)
Khrustxeven erreformak
Nekazaritza berpizteko prozesua ere Khrustxevekin hasi zen, baina ez zuen arrakasta handirik izan. Dena dela, Khrustxev agintean egon zen hamarkadan ekonomiaren egoera nahiko ona izan zen; nazio errenta, esaterako, %65 igo zen 1958-1965 bitartean. Horrezaz gainera, herritarren gizarte eta lan egoerak onera egin zuen, asko ez bada ere. Khrustxeven agintaldiaren azken urteetan, ordea, zentralizazioaren aldeko neurriak hartu ziren berriro eta gastu militarrak gora egin zuen; ikertzaile batzuen ustez, neurri haiek izan ziren hurrengo urteetako krisi sakonaren lehenengo aztarnak.
Puylaurens
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 54 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 4 banku bulegoak, 1 funeraria, 7 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 6 igeltseroak, 6 margolariak, 2 zurginak, 2 iturginak, 3 argiketariak, 8 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 4 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.
Sobietar Batasuneko historia (1953-1985)
Brezhneven garaiko geldialdia
1964ko urrian Khrustxev bere kargutik kendu ondoren, troika batek hartu zuen haren tokia: Brezhnev, Kosygin eta Podgorni ziren troikako kideak. Urteak aurrera egin ahala, ordea, Brezhnev nagusitu zitzaien gainerako biei. Hasiera-hasieratik gelditu zen agerian Khrustxeven erreforma saioek hondoa jo zutela eta burokrazia agintariarentzako lasaitasun eta sendotze aldia zetorrela. Agintaldi berria geldialdi gisa hartu zen; ezin esan daiteke Sobietar Batasuna atzera estalinismora itzuli zenik, baina egia da Khrustxevek politikan harturiko neurri liberalagoen ordez formula zaharrak erabili zirela berriro, atzera egite horren kontrako erresistentzia zibila, edo disidentzia, antolatu zen arren.
Puylaurens
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 20 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 5 okindegiak, 4 harategiak, 1 liburu denda zen, 1 zapata-denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 altzari denda zen, 1 drogeria zen, 1 bitxi-denda zen eta 1 lore-denda zen.
Sobietar Batasuneko historia (1953-1985)
Brezhneven garaiko geldialdia
Brezhneven aroak hiru ezaugarri nagusi hauek izan zituen:
Puylaurens
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Puylaurens udalerrian 140 nekazaritza-ustiategi zeuden, 4.440 hektarea erabiltzen.
Sobietar Batasuneko historia (1953-1985)
Brezhneven garaiko geldialdia
Hiru ezaugarri horiez gainera kontuan hartu beharrekoak dira beste hauek ere: erabakiak hartzeko orduan neurri irrazionalak erabili ziren eta zentralizaziorako joera hartu zen, ustelkeria zabaldu zen, ez zen nekazaritzaren etekinak hobetzeko ahalegin eraginkorrik egin, gizarte zerbitzuetarako inbertsioak murriztu ziren eta gastu militarrak, aldiz, oso handiak izan ziren. Egoera hura aldatzeko berrikuntzak egiteko beharraz eztabaidak egin ziren, baina azkenean ez ziren gauzatu.
Puylaurens
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 osasun-zentro, botika 1 bat eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Puylaurens udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 361 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mercadillo zubia
Mercadillo zubia Galdakaoko eraikina da, Bengoetxe auzoan dagoena.
Deskribapena
Galdakaoko Mercadillo zubia Bilboren eta Durangoren arteko bide historikoan dago, Ibaizabal ibaiaren harana zeharkatzen duen bidean, alegia. Hareharrizkoa da, eta lau zubi-begi dauzka.
Zubiaren euskarri, ibaiertzetako estribuak eta hiru zutarri daude. Zutarriak lodiak dira, oin errektangeluarra dute, eta harlangaitzez eginak daude ibaian behera, eta zubi-branka triangeluarrez ibaian gora. Zubi-brankek ertz irregularrak dituzte, hareharri-harlanduzkoak, eta bi gorputzekoak dira. Zubi-begi guztiek harlanduzko inpostak dituzte. Gangak harlangaitz erregularrez eginak daude, eta horretarako, flysch-eko harri xabalak erabili ziren. Arkuetako bazter-zokoak eta horma-atalak, berriz, landu gabeko harriz eginak daude.
Ganga guztiek tamaina desberdina dute. Hegoaldetik iparraldera, bigarrena da handiena, eta alboetan beste bi txikiago ditu; laugarrena itsututa dago. Hori dela eta, zubiaren plataformak malda bikoitza eta asimetrikoa dauka: bigarren gangaren gainean, tarte horizontal labur bat dauka, eta, bi estribuetan, sarrera-arrapalak, malda desberdinekoak. Zabalera dela eta, gurdiak noranzko batean bakarrik igaro zitezkeen, txandaka.
Bazterguneak ditu zubi-branken gainean, eta jatorrizko petrilaren ordez hormigoi-bloke bat jarri da, zubiaren osotasunarekin bat ez datorrena.
Eraikuntza-teknikak aintzat hartuta, esan daiteke zubia XVIII. mendearen bukaerakoa dela eta XVI. mendeko beste baten gainean eraiki zela.
Sobietar Batasuneko historia (1953-1985)
Kanpo politika
Khrustxeven kanpo politikak hainbat kontraesan izan zituen. Batetik, Stalinek utzitako nazioarteko harremanen antolaketa onartu zuen, baina, bestetik, “bakezko elkarbizitza” lortu nahi zuen, bi blokeen arteko norgehiagoka alde batera utzi gabe. Khrustxeven garaian lan handia egin zen alor militarrean eta horri esker armategi nuklear handia osatu zuen Sobiet Batasunak. Mendebaldearekiko harremanak hobetzeko ahalegina egin zuen askotan, baina arazo ugari izan zituen, Berlingo eta Kubako krisien ondorioz besteak beste. Ekialdeko Blokearen baitan ere izan ziren tirabirak. Esaterako, 1956ko Hungariako Iraultza gertatu zuenean, Sobietar Batasunak eraso militarra egin zuen. Txinarekin zuen harremana okertu egin zen 1955-1960 bitartean, baina aldi berean onera egin zuten Indonesia, Egipto, Vietnam eta Indiarekikoek.
Goiko gorputz-adar
Goiko gorputz-adarra edo gorputz-adar torazikoa giza anatomian, sorbaldak, besondoak, besaurreak, eskumuturrak eta eskuak eratzen duten gorputz-adarra da. Guztira, 32 hezur eta 42 gihar ditu.
Sobietar Batasuneko historia (1953-1985)
Kanpo politika
Brezhneven garaian Sobiet Batasunaren eta Estatu Batuen arteko harremanetan gorabehera handiak izan ziren; batzuetan harreman hobea izan zuen, eta oso txarra, berriz, besteetan. Horrela, nahiz eta Varsoviako Itunak indarrez zapaldu zuen Pragako Udaberria, eta Vietnamgo Gerran Sobietar Batasuna eta Estatu Batuak elkarren etsai izan ziren arren, bataren zein bestearen arma nuklear estrategikoen kopurua mugatzeko hitzarmenak sinatu zituzten. Hitzarmen haien ondoren, ordea, Sobietar Batasunak ekinaldi militar gehiago egin zituen eta Hirugarren Munduan esku hartzen jarraitu zuen; adibidez, aliatuak egin zituen Portugalen mendekotasunetik askatu berri ziren kolonietan. Sobietar Batasunaren eta Txinaren artean ere tirabirak izan ziren 1969an, muga arazoak zirela eta. Dena dela, 1970eko hamarkadaren amaieran larriagotu egin ziren Sobietar Batasunaren kanpo gatazkak. Batetik, sobietar gudarosteak Afganistani eraso zion; bestetik, Estatu Batuek arma kopurua handitu zuten, euromisilak ezarri ziren eta Polonian Solidarnosc sindikatua sortu zen. Nazioarteko harremanetan, beraz, oso ondorio txarrak izan zituen Brezhnev aroak.
Sobietar krisia
Sobietar sistemaren sakoneko krisiaren ezaugarriak 1970-1975 inguruan nabarmendu ziren guztiz. Kontuan hartu beharrekoa da krisi horrek hainbat alderditan zuela jatorria. Batetik, ez zegoen egokitasunik erakunde zaharkituen eta gizartearen artean, denboraren joanean garrantzi handiko aldaketak (urbanizazioa, industrializazioa, heziketa) gertatu baitziren gizartean; bestetik ekonomiaren hazkundea gero eta txikiagoa zen, eta horren ondorioz ezin ziren ase industriaren beharrak, ezin zen teknologia iraultzarik egin, herritarren kontsumo maila oso kaskarra zen, nekazaritzak etekin txikiak ematen zituen eta militarrek beretzat eskatzen zituzten hainbat ondasun.
Bestalde plangintza zentralizatuak eratzeko ardura zuten egiturek ekonomiaren gaineko kontrola galdu zuten. Indar iraultzaile, gerra edo zapalkuntzarako tresna eraginkorrik ezean, gizarteak bizitasuna galdu zuen. Gizartearen krisiaren ondorioz, demografia datu larriak bildu ziren: bizi itxaropenak behera egin zuen eta haurren heriotza tasa asko igo zen.
Egoera kaskarra zen Brezhneven garaian eta Brezhnev hil ondoren ere sobietar sistemak ez zuen hobekuntza handirik izan. 1982 eta 1985 bitartean Juri Andropov eta Konstantin Txernenko izan ziren Alderdi Komunistaren buruzagi, baina ez zuten politika ofizialean aldaketa aipagarririk egin. Sobietar Batasunak erreforma sakonak behar zituen, aspalditik bistan zegoen hori, baina egoera hura ez zen, bestalde, perestroikari behar bezala aurre egiteko egoerarik egokiena ere.
António Ramos Rosa
António Víctor Ramos Rosa (Faro, Portugal, 1924ko urriaren 17a - Lisboa, 2013ko irailaren 23a) portugesezko olerkaria izan zen.
Olerkigintzan helduaroan nabarmendu da, baina oso gaztetatik izan du letren munduarekin harremana, 1950eko hamarraldian zuzendari izan baitzen zenbait aldizkari literariotan -Árvore (1952-54), Cassiopéia (1956) eta Cadernos do Meio-Dia (1958-60)—, eta kritika literarioko artikuluak idatzi eta prentsarako lanak egin baitzituen.
Olerki-liburu nagusiak hauek dira: Viagem através duma Nebulosa (1960), Ocupaçao do Espaço (1963), Terrear (1964), O Ciclo do Cavalo (1975), Boca Incompleta (1977), O Incerto Exacto (1982), Dinâmica Subtil (1984) eta A Rosa Esquerda (1991).
Ramos Rosak lan gogoangarria egin du, halaber, olerkigintzaren teoriko eta kritikari gisa, eta gerora modernotasuna deitu izan den joeraren jarraitzailetzat jotzen da. Alor horretan, azpimarratzekoak ditu Poesia, Liberdade Livre (1962), A Poesía e a Interrogação do Real (bi liburuki, 1979-80), Incisões Oblíquas (1987) eta A Parede Azul (1991).
Hizkuntza-erregistro lagunarteko
Hizkuntza-erregistro lagunartekoa edo kolokiala eremu ez-formalean, lagunarteko erabileran erabiltzen den hizkuntza-erregistroa da.
Trachylepis comorensis
Trachylepis comorensis Trachylepis generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Hizkuntza-erregistro lagunarteko
Hizkuntza irakasleek, idazleek, gidoilariek, itzultzaileek eta sorkuntzaren arloko gainerako hizkuntza-erabiltzaileek oso kontuan hartu behar dute hizkuntza-erregistroaren egokitasuna. Esate baterako, itzultzaile batek ezin du erregistro berbera erabili bi kardinal metafisika kontuez latinez eztabaidan bere hizkuntzara ekartzen baditu edo bi rapero jatorrizko soziolektoan elkarri zirika itzultzen baditu. Batzuek, kardinalek, hizkuntza-erregistro formala erabiliko dute, besteek, raperoek, kolokiala.
Hizkuntza kolokialak ezaugarri bereziak ditu, ahoskeratik hasi eta hitzen hautaketaraino. Hitz arrunt askok badituzte sinonimo neutro, kultu eta kolokialak.
Euskarak, gainera, ematen ditu aditzak jokatzeko hainbat aukera eta, esate baterako, goiko adibideko elkarrizketa, hika, zuka edo berorika itzul daiteke. Alokutiboa erabil daiteke edo eztabada.
Euskal Herriko bake prozesua (2009-2018)
Euskal Herriko bake prozesua 2009 eta 2018 artean euskal gatazka konpontzeko saiakera izan zen, Euskadi Ta Askatasunaren desegitearekin amaitu zena. Prozesuaren inguruan interpretazio bat baino gehiago daude, joera politikoen arabera, euskal gatazkaren izaeraren inguruan dauden bezala. Prozesu hau aurreko prozesu negoziatzailearen porrotaren ondoren abiatu zen eta nazioarteko parte hartze handia izan zuen.
Bidean, Ezker Abertzalearen hainbat bake ekimen izan ziren, tartean Gernikako Akordioa. Gatazkaren konponbidea sustatzeko nazioarteko konferentzia egin zen Aiete jauregian eta Harremanetarako Nazioarteko Taldeak bultzatuta ETAk Bakegileak talde zibilarekin amaitu zen armagabetzea egin zuen. Bide horretan Oslon hitzaldi saiakerak izan ziren, eta nazioarteko eragileen inplikazioa nabarmena izan zen.
Prozesuaren amaieran ETAk bere egitura guztiak desegin zituen, baina beste hainbat gai ebatzi gabe amaitu zutela salatu dute ezker independentistaren inguruko taldeek, tartean Euskal Preso Politikoen Kolektiboaren egoera, eragindako biktima guztien aitortza eta talde independentistentzat gatazkaren muinean dagoen autodeterminaziorako eskubidea. ETAren biktima izan direnen aldetik ere, oroimenari buruzko kexak mantentzen dira, eta ETAk eragindako hainbat biktimen inguruko egia aitortzea.
Cnemaspis alantika
Cnemaspis alantika Cnemaspis generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Larunbe
Larunbe Nafarroa Garaiko kontzejua da, Itza udalerrikoa. Itza zendeari batu baino lehen, Gulibarko kontzejua zen. 68 biztanle zituen 2020an. .
Domitila Barrios de Chungara
Domitila Barrios de Chungara (Llallagua, Potosí, Bolivia 1937ko maiatzaren 7a - Cochabamba, Bolivia, 2012ko martxoaren 12a) Boliviako feminismoaren buruzagi nabarmena izan zen. Familia xume batean sortua, bere herrialdeko meatzariek jasandako sufrimenduari buruzko testigantza ugari eman zituen. Ezaguna izan zen René Barrientos Ortuño eta Hugo Banzer Suárezen diktaduren aurkako borroka baketsuagatik.
Biografia
Domitila Barrios 1937ko maiatzaren 7an jaio zen Catavi komunitatean, Siglo XX meategitik gertu. Hamar urte zituela, meatze herriko bizitzako zorroztasunak amaren bizitza amaitu zuenez, bere bost ahizpa txikienak zaindu behar izan zituen, aitak egun osoa ematen baitzuen meatzaritzako poliziaren jostun lanetan. Palliri gisa hasi zen bere lanean meategian.
Laurogeiko hamarkadan erbesteratu zen, baina laster Boliviara itzuli eta Cochabamban kokatu zen, eta bertan, hiri honetako auzo txiroenetako emakume gazteentzako bereziki, prestakuntza politikorako zentro bat sustatu zuen.
San Joango sarraskia
1967ko ekainean, René Barrientos Ortuño presidenteak kontingente militarra bidali zuen Catavi eta Llallagua komunitateetara, enpresari handien esplotazio eta gehiegikerien aurka babestutako meatzarien aldarrikapenak erreprimitzera. Sarraskiaren ostean, Domitila Barrios Cuenca atxilotu eta torturatu egin zuten militarrek. Tratu txar horien ondorioz, sabelean zuen haurra galdu egin zuen. San Juaneko sarraskia izenez ezagutzen dira gertaera hauek.
1978ko Gose greba
1978. urtearen hasieran, Barrios grebalarien bigarren lerroan parte hartzera deitu zuten, Diktaduraren aurka lau emakume meatzarik hasia zuten gose greba babesteko denbora laburrean 1.500 lagunek baino gehiagok egin zuten bat grebarekin. Orduak pasa ahala, grebalariak milaka biderkatu ziren eta erregimen militarrak demokraziaren alde amore ematea beste aukerarik ez zuen izan.
Hugo Banzer Suárez jeneralaren diktadura militarra menderatzearen alde egin zuen, benetako irekiera demokratikoa hastera behartuz, eta ez simulakro bat, hasieran pentsatutakoa zen bezala.
Halako eginkizun bikaina, ordea, ez zen hasiera ez ezik, ordurako aipagarria zen karreraren emaitza ere izan zen. Bere jatorri sozialeko eta bere belaunaldiko emakume askoren antzera, 60ko eta 70eko hamarkadetako proiektu iraultzaileekin identifikatuta sentitu zen eta horren truke prezio handia ordaindu zuen, gobernuko indarrek, aurkariak desagerrarazi nahi dituzten guztiek bezala, edo bere ideiak behintzat, bere ahotsa isilarazteko ahalegin guztiak egin baitzituzten.
Meatzaritzako buruzagiaren aurkako jazarpenak bere hitzaren esparrua eta ordezkatzen zuen kausa biderkatzeko balio izan zuen. Horrela, 1975ean bere ahotsa nazioarteko eszenatokietan entzun zen eta urtebete geroago bere lekukotasuna Moema Viezzerren si me permiren hablar ... liburuan agertu zenean, bere prestigioak Boliviako mugak gainditu zituen. Aurrekari horiekin, 1978an Casiano Amurrio nekazarien buruzagiari presidenteordetzarako hautagai gisa lagundu zion lehen emakumea izan zen, gaur egun desagertuta dagoen Ezkerreko Fronte Iraultzailea (FRI) ordezkatzeko hauteskunde-formula erabiliz. Eta, hauteskundeei dagokienez, formula guztiz arrakastatsua izan ez bazen ere, gaur egun oraindik lekuko garen prozesu demokratikoaren hasierako mugarria izan zen; izan ere, Domitila Barriosen irudian gaur egun oraindik indarrean dauden kausak laburbildu ziren, hain zuen, Boliviako gidaritzan emakumeen, nekazarien eta langileen parte-hartzea.