cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ben Youssef madrasa
Historia
XIV. mendean Abu al-Hasan ben Uthmanek sortu zuen madrasa hau. Bertan 800 ikaslek Korana ikasten zuten. Saadiek erabat berreskuratu zuten eraikina eta historiarako beren artearen adibide handia utzi zuten. Gaur egun funtzionatzen jarraitzen du nahiz eta bisitariei irekita egon.
Ezaugarriak
Madrasaren erdian garbiketak egiteko patio handi bat dago. Erdian uraska dago. Eraikinak zedro zurez egina daude, koloretako azulejuekin eta estukoz apainduta. Otoitz aretoak, musulmanak ez direnentzat itxita daudenak, oso dekorazio aberatsa erakusten du. Meka zein aldetan dagoen adierazten duen mihraba ere (paretan izaten den abside edo sartune txikia) erabat apainduta dago.
Alboetako hormetan basmala bezalako idazkun ugari ikus daiteke, estukoetan zein azulejuetan.
Genesee Falls (New York)
Genesee Falls Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Wyoming konderrian kokatuta dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Lucio Cinti
Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), brontzezko domina irabaziko du Argentinako taldearekin, Fijiko taldearen (urrezkoa) eta Zeelanda Berrikoaren (zilarrezkoa) atzetik sailkatuz. Hauek osatuko dute Argentinako taldea: Santiago Álvarez, Lautaro Bazán, Lucio Cinti, Felipe del Mestre, Rodrigo Etchart Luciano González Rizzoni, Rodrigo Isgró, Santiago Mare, Ignacio Mendy, Marcos Moneta, Matías Osadczuk, Gastón Revol eta Germán Schulz-ek.
Gonnostramatza
Gonnostramatza Oristanoko (Sardinia, Italia) udalerria da.
Galaxian
Galaxian, ギャラクシアン gyarakushian, 1979an Namco japoniar konpainiak merkaturatutako bideo-joko bat da. Kōichi Tashiro eta Haruhisa Udagawak diseinatu eta programatu zuten.
Space Invaders (1978) bideo-jokoaren formula berdinean oinarritzen da: estralurtar gudaoste batek jokalaria erasotzen du, baina Space Invaders bideo-jokoan ez bezala, elementu dramatikoa du, estralurtarrek kamikaze erasoak egiten baidituzte.
Perdita swenki
Perdita swenki erle espezie bat da, Perdita generoan eta Andrenidae familian.
Sara Soto
Sara Soto Gabiola (Gorliz, 1941eko martxoaren 21a - Irun, 1999ko ekainaren 28a) bizkaitar margolari eta musikagilea izan zen, Irunen errotua.
Bizitza
Sara Soto Gabiola 1941eko martxoaren 21ean jaio zen, Gorlizen, nahiz gurasoak Berastegin bizi ziren garai hartan, aita meategietako medikua zelako. Bera txikia zelarik, familia Irunera aldatu zen, aita Irugurutzetako meategietan hasi baitzen lanean. Irungo Pilareko Andre Maria eta Hondarribiko Saint Maur ikastetxeetan ibili zen, Emma eta Isabel ahizpekin batera. Ondoren, Donibane Lohizunen ikasi zuen, moja dominikoen ikastetxean; hantxe zaletu zen musikara eta pinturara.
Hamabi-hamahiru urte zitueneko, bistakoa zen ez zuela oina behar bezala pausatzen. Gurasoak ere ohartu ziren, jakina, eta Jimenez Diaz Fundaziora eraman zuten, Madrilera. Muskulu-distrofia diagnostikatu zioten, eta tratamendua ezarri. Eritasuna mantsoarazi zuten, geldiarazi ez, ordea. Eta Sara ohartu zen bestelako bidea hartu behar zuela. Gaspar Montes Iturriozekin hasi zen marrazten eta pintatzen, Irunen bertan. Eta, hurrena, musikari lotu zitzaion.
Jose Antonio Canoura, Irungo alardearen banda musikaren zuzendaria, izan zuen lehenbiziko musika irakasle, eta posta bidezko ikastaroak ere egin zituen. Eritasunak etxean loturik eduki zuen, ez zuen bidaiatzeko modurik izan, ezta kalera irteteko ere; baina, ordez, etxera joaten zitzaion jendea eta, oroz gain, adiskide zituen. Eta, adiskide eta lagunetan nabarmen, Nestor Basterretxea, haren mentorea eta artearen bide bihurrietan barna zuzendu zuena. Xabier Lete eta Lourdes Iriondorekin ere harreman estua izan zuen eta, besteak beste, Leteren Bigarren poema liburua ilustratu zuen.
Musikagintzaren alorrean ganbera-musika eta koru-musika landu zituen gehienbat. Haren obrarik ezagunenetakoa Nestor Basterretxearen testu batean oinarritutako Karraxiz poema korala izan zen, 1970eko hamarkadaren amaiera aldekoa. Organorako hainbat pieza ere sortu zituen, hala nola, Cripta izenekoa, Nestor Basterretxeak Arantzazurako eginiko horma-lanetan inspiratua. María Ostizek, Lourdes Iriondok eta Txomin Artolak, besteak beste, haren kantuak grabatu zituzten.
1999ko ekainaren 28an itzali zen, 59 urte bete berritan.
Tramitichromis lituris
Tramitichromis lituris Tramitichromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Eskumen (zuzenbidea)
Eskumena edo jurisdikzioa (latinez iuris dictio, "eskubidea esan"), Estatu baten subirautzatik datorren eskubidea da. Zuzenbidea kasu zehatz batean aplikatuz gero, eztabaida bat behin betiko eta modu ezeztaezinean konponduz, epaile autonomo edo independienteez osatutako Auzitegi batek bakarrik gauzatu dezake.
Eskumenaren ezaugarri nagusienetako bat bere izaera ezeztaezina eta behin betikoa da, Zuzenbidearen jardueran teknikoki res iudicata deritzona eragiteko gai dela.
Zentzu arruntean, "eskumen" hitza ahalmen hori gauzatzen den lurraldea (Estatua, autonomia erkidegoa, probintzia, eskualdea, herrialdea, etab.) izendatzeko erabiltzen da. Era berean, modu zabalagoan, aginte baten eskuduntza eta ahalmenen gauzatzearen eremu geografikoa edo bere aginpidearen barnean dauden gaiak izendatzeko erabiltzen da; eta orokorrean, Estatuak bere subirautza gauzatzen duen lurraldea izendatzeko.
Orange Park (Florida)
Orange Park Floridako herri bat da. Clay konderrian kokatua dago. 2010ean 8,412 biztanle zituen, 14.4 kilometro koadrotan banatuta.
Biszcza udalerria
Biszcza Poloniako Lublingo voivoderriko landa-udalerri bat da, Biłgoraj barrutian kokatuta. 106,31 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 3856 biztanle zituen.
Primaluna
Primaluna Italiako udalerri bat da. Leccoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Primalunak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Bryconops alburnoides
Bryconops alburnoides Bryconops generoko animalia da. Arrainen barruko Iguanodectidae familian sailkatzen da.
Zoarchias uchidai
Zoarchias uchidai Zoarchias generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.
Haize
Haizea eguratsaren higidura da, hau da, mugitzen den airea. Tenperatura eta presio aldaketen ondorioz sortzen da, eta eragin handia du kliman eta eguraldian. Airea presio handia dagoen eremu batetik presio txikia dagoenera joaten denean sortzen da higidura, eta hiru dimentsio dituen arren, oro har osagai horizontalaren abiadura eta jobidea besterik ez dira hartzen kontuan.
Haizea da ozeanoen eta goi-mendietako aintziren oxigenazioaren ekintzaile nagusia, haien gainazalei eragin eta higiarazten dituelako. Eragile organiko eta mineral askoren lekualdaketa ahalbidetzen du, eta zenbait sedimentu-arrokaren eraketa azaltzen (adib: Loess ). Intsektu hegalarien populazioen lekualdaketan eta hegaztien migrazioan eragina du, landareen itxura eratzen du eta zenbait landareren ugalketan parte hartzen du. Haize higadurak, batzuetan, tokiko erliebearen morfologian parte hartzen du (adib: dunak). Haizeak mitologia ugari inspiratu ditu giza zibilizazioetan. Garraioan eragina izan zuen, baita energia iturri (adib. haize-errotak, haize-sorgailuak) bai energia mekaniko hutsean bai elektrizitatea sortzeko. Aisialdian ere parte hartzen du.
Haizeak Lurreko atmosferako aire mugimenduei egiten die erreferentzia gehienetan. Hedaduraz, Eguzkitik kanpo-espaziora doazen gas edo partikula polarizatuen mugimenduari eguzki-haizea deitzen zaio, eta planeta-atmosferatik espaziora doazen partikula arinen gas-ihesari planeta-haize.
Hitza
Haize da euskara batuan erabili beharrekoa, garai eta euskalki guztietan erabilitakoa, aldaera fonologikoak gora-behera (adibidez, aixe mendebaldekoan).
Haize pertsona-izena ere bada, epizenoa. Haizea ere pertsona-izena da, baina emakumezkoa soilik.
Euskaraz, aire hitzaren sinonimoa ere izan daiteke zenbait esapide edo testuingurutan, hala nola haizea hartu, haizean, haizetan, haize zabalean, haize zulo eta abar.
Motak
Hauek dira oinarrizko haize norabideak, euskaraz lau puntu kardinalei izena eman diena:
Batzuetan, herriaren edo eskualdearen arabera, beste izendapen batzuk erabiltzen dira, oinarri orografikoak edo toponimikoak dutenak. Hauek dira horietako batzuk: gallego haizea, gaztela haizea, napar haizea, espainia haizea, itsas haizea, goiko haizea, beheko haizea eta abar.
Beste hainbat haize mota ere badago, indarraren, abiaduraren edo kokapenaren araberakoak:
Lurraren azaletik gertu badira beste haize mota batzuk geografiarekin eta topografiarekin zerikusia dutenak: itsas brisa, ipar haizea eta mendi haizea dira horietan ezagunenak. Beti norantza berekoa denari haize iraunkorra esaten zaio (alisioak, mendebalekoak eta Iparburukoak); aldizkakoa zentzu batean eta bestean jotzen duenean (montzoiak); aldakorra etenak dituenean (Mediterraneoko sirokoa eta mistrala).
Ezaugarriak
Haizea sortzen duen presio atmosferikoaren aldaketak horizontalak edo goitik beherakoak izan daitezke. Lur gainetik gertu, haizeak presio txikien eta handien inguruan ibiltzen dira, zikloiak eta antizikloiak hurrenez hurren. Presio txikien inguruan erloju-orratzen kontra jira egiten dute iparraldeko hemisferioan eta erloju-orratzen aldera hegoaldeko hemisferioan; presio handien inguruan berriz, haizeak kontrako zentzuan jotzen du.
Lurraren inguruko haize-sistema nagusiari zirkulazio atmosferiko orokorra esaten zaio, eta hori da latitudeetako presioaren eragilea, haize mugimenduena eta klimarena.
Zirkulazio atmosferikoa
Zirkulazio atmosferikoa planetaren eskalako airearen higidura da eta, itsaslasterrekin batera, Lurraren gainazalean beroa banatzen den bitartekoa. Zirkulazio atmosferikoa etengabe aldatzen da, baina oinarrizko joera nahiko iraunkorra da. Latitude ertaineko depresioak edo zikloi tropikalak eskualde guztietan garatzen dira, kaosaren teoriatik hurbil dagoen iragarpenen arabera, nahiz eta batez besteko joera egonkorra izan.
Haize nagusiak egurats presioaren araberakoak dira. Leku batetik bestera izaten diren presio aldeak mugakide diren eskualdeen berotze eta hozte diferentzialaren ondorioz agertzen dira batik bat, baina baita airearen mugimenduaren eraginez ere. Termikoki nahiz dinamikoki sortuak diren presioen arteko alde horiek dira airearen mugimenduen abiapuntu. Hala ere, Lurraren errotazioak sortutako itxurazko desbideratzeagatik, airea ez da zuzen-zuzenean mugitzen presio handietatik presio apaletarantz. Itxurazko desbideratze horizontalak edo Coriolisen indarra deritzanak erloju orratzen arabera desbideratzen ditu haizeak Ipar Hemisferioan, eta kontra Hego Hemisferioan.
Hiru zirkulazio-gune bereizten dira ekuatorearen eta lurburu bakoitzaren artean:
Hiru eremu horien artean, 6 eta 15 km arteko altitudean, jet stream izeneko haize-lasterrak daude, planetaren inguruan ekialderantz dabiltzanak eta frontogenesiaren eragile nagusi direnak.
Profil bertikalaren aldaketa
Lehen hurbilketa batean esan daiteke, aireak presio-gradientearen eta Coriolis indarraren eragina jasaten dituela, eta airearen mugimendua bi indar horien arteko orekaren ondorio dela. Oreka geostrofiko horren ondorioz, beraz, airea isobarekiko paraleloan mugitzen da, eta, aurrera egin ahala, ipar hemisferioan goi-presioko guneak eskuinean uzten ditu. Lurrazaletik gertu, ordea, oreka hori nolabait ere hautsi egiten da lurrazalarekiko marruskaduraren eraginez, eta, berriro ere, egokitu egiten da: haizearen abiadura moteldu egiten da, eta jobidea ere aldatu egiten da, halako moldez ezen haizeak isobarak moztu eta behe-presioko eremuetarantz bideratzen baita.
Lurrazalaren erliebearekiko marruskaduraren eragina ez dago erliebearen baitan soilik, une bakoitzeko eguraldi bereziak ere badu eraginik.
Haizea bizi dabilelarik, zerua hodei geruza ez oso handiak estaltzen duenean, airearen abiadura lurrazalaren mailan 0 izatetik, 300-500 metroko garaieran balio geostrofikoa izatera hel daiteke, garaierarekin haizea erlojuaren orratzen norabidean mugitzen delarik. Udan, eguzkiaren intsolazioa gorena denean, lurrazalarekiko marruskadura garaiera polit bateraino nabaritzen da (1000-2000 m), eta gainera, airea lurrazaletik igoarazten duten konbekzio-korronteek areagotu egiten dute marruskaduraren efektu hori. Arrazoi horregatik beragatik, haizearen batez besteko abiadura ia konstantea izan ohi da atmosferaren lehen 1000 metroetan, garaieraren jobidean aldaketarik nabaritu gabe. Gauean, batez ere oskarbi denean, atmosferaren beheko aldean ia ez da haizerik ibiltzen, eta haizea, erliebearen sakonunetarantz erakartzen duen grabitate-efektuak soilik harroarazten du.
Neurketa
Haizea deskribatzeko, bi magnitude ezagutu behar dira: norabidea eta intentsitatea edo lastertasuna.
Norabidea aise mugatzen da haize orratz baten bidez, guztiz ezaguna baita eraikinen teilatuetan egoten delako. Haizearen norabidetzat haize horrek duen jatorria hartzen da, eta, hortaz, ekialdeko haize bat ekialdetik dator, baina haizearen mugimenduaren norabidea mendebaldekoa da: haize arrosan biltzen diren 32 norabideetan oinarriturik adierazten da hori, edo gradutan bestela, erloju orratzen noranzkoan graduatutako zirkulu baten gainean neurtuz gradu horiek eta 360° balioa ipar norabidean ipinita. Behe hodeien mugimendua haizearen norabidearen adierazle bikaina da, batere tresnarik gabe ikus daitekeena.
Intentsitateak haizearen lastertasuna adierazten du eta lastertasun banakoetan neurtzen da. Lur mailan, itsasoan eta altitudean, haizea kilometro orduko, metro segundoko edo korapilotan neurtzen da. Korapilo bat itsas milia bat orduko da edo, beste era batera esanda, 1,853 km/h.
Eskalak
Haizeak sailkatzeko eskala asko daude, eta ohikoena Beaufort eskala da, historikoki marinelek erabilitakoa. Neurketa-eskala enpiriko bat da, 13 gradu dituena (0tik 12ra), haizearen batez besteko abiadura adierazten duena 10 minututan. Hasiera batean, Beaufort eskala itsasoaren egoera bati dagokio, haizearen batez besteko abiadura tarte bati lotua. Nahiz eta gaur egun abiadura hori zehaztasun osoz neurtu daitekeen anemometroaren bidez, erabilgarria izan daiteke itsasoan abiadura hori estimatzea, haizeak itsas azalean dituen efektuen behaketa hutsa erabiliz.
Fujita eskalak tornadoen indarra sailkatzen du, eragindako kalteen arabera, batez ere Estatu Batuetan erabilia. 2007ko udatik aurrera, Hobetutako Fujita eskalak ordeztu zuen (Enhanced Fujita scale), jatorrizko eskalako ahuleziak konpondu ondoren.
Azkenik, Saffir-Simpson eskala, zikloi tropikalak (tifoi eta urakanak) neurtzeko erabilia. Bost intentsitate-mailatan dago banatua, haize-abiadura normalizatuen tarteekin. Maila ezartzeko, haizearen abiadura minutu batez neurtzen da 10 metroko altueran.
Energia eolikoa
Haize-energiaren erabilera oso sinplea da. Eguzkiak Lurra berotzen du, baina lurrazalaren forma irregularren eraginez, tenperatura desberdineko aire-masak sortzen dira, hots, dentsitate eta presio desberdinekoak. Desberdintasun horiek alde baterako eta besterako korronte horizontalak sortzen dituzte, hots haizea sortzen dute. Eta haize horren abiadurak (energia zinetikoa) higiaraziko ditu bere bidean jarritako errotaren palak.
Erlijioa
Izadiko indarra den heinean, kultura askotan haizea jainkotu egin izan da
Aisia
Haizea, batzuetan, oinarrizko elementua da aisialdian, hala nola denbora-pasan parpailekin, itsas kiroletan (kitesurfa, windsurfa) edo baloi aerostatikoetan. Xaboi burbuilek ere haize arina behar dute erabili ahal izateko, jostailuzko haize-errotak edo maleta-belaontziek bezalaxe.
Norwich (New York)
Norwich  New York estatuko hiri bat da. Chenango konderrian kokatua dago. 2010ean 7,190 biztanle zituen, 5.5 kilometro koadrotan banatuta.
Ophiomorus streeti
Ophiomorus streeti Ophiomorus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Manuel Granell
Manuel Granell Muñiz (Oviedo, 1906ko ekainaren 18a - †Caracas, 1993ko azaroaren 12a) espainiar saiakera egile eta kritikaria izan zen. Zuzenbide eta filosofia ikasketak egin zituen Oviedon. Espainiako Gerra Zibila bukatuta, Venezuelara erbesteratu zen, eta eskolak eman zituen Caracasko Unibertsitatean. Filosofia eta antropologiari buruzko obra oparoa argitaratu zuen, Manuel Cristóbal izengoitiaz, Umbral (1941, Ataria) izeneko poesia bilduma labur batez gainera: Lógica (1949, Logika), El humanismo como responsabilidad (1959, Humanismoa erantzukizun gisa), eta El hombre, un falsificador (1968, Gizona, fatsutzaile), besteak beste. Literatura kritikari gisa, aurreko belaunaldiko idazleen azterketak egin zituen gehienbat: Estética de Azorín (1949, Azorinen estetika), Ortega y su filosofía (1960, Ortega eta bere filosofia).
Prentsa
Prentsa hitzak esanahi ezberdinak izan ditzake:
Platyceps
Platyceps Colubridae familiako narrasti genero bat da. Ekialde Hurbilean, Asiako erdialdean eta hegoaldean, Afrikako iparraldean eta Europako hegoaldean bizi dira.
Geneva (Wisconsin)
Geneva Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Walworth konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Bisztynek udalerria
Bisztynek Poloniako Varmia-Mazuriako voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Bartoszyce barrutian kokatuta. 202,88 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6466 biztanle zituen.
Robbiate
Robbiate Italiako udalerri bat da. Leccoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Robbiatek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Juan Matute
Juan Matute Azpitarte (Bilbo, 1961eko urtarrilaren 16a - ) euskal zaldizkoa izan zen, hirutan Olinpiar Jokoetan parte hartu zuena.
Kirol-ibilbidea
Hona hemen bere emaitzak txapelketa ofizialetan:
Brian Currin
Brian Currin (1950eko irailaren 20a - ) apartheidaren aurka borroka egin zuen abokatu zuri hegoafrikarra da. Bere herriko Bakearen eta Berradiskidetzearen Komisioaren sorreran parte hartu zuen.
Nazioarteko gatazka zenbait konpontzeko bitartekari gisa lan egiten du, eta egun Euskal Herrian ere ari da.
Biografia
1977tik 1987ra abokatu lanean jardun zuen Pretorian, batez ere lanaren eremuan nahiz eskubide zibil eta giza eskubideenean. 1987an Giza Eskubideen Aldeko Abokatuen Elkargo Nazionala sortu zuen eta zortzi urtez bere presidentea izan zen. Azken urteetan gatazketako bitartekaritzan eta transformazio instituzionalean aritu da eta bulegoa Johannesburgon du.
1994an Nelson Mandela Hegoafrikako presidenteak kartzelen gaineko batzorde baten ardura hartzeko eta horren ondorioz Bakearen eta Berradiskidetzearen Komisioaren sorreran lan egiteko eskatu zion.
Beste gatazka batzuetan
Sri Lanka, Ruanda eta Ekialde Hurbilean lan egin izan du, leku horietan bizi dituzten gatazkak konpondu nahian.
Ipar Irlandan Sententzien Berrikuspenen Batzordeko buruetakoa izan da. 2000n Port an Dúnáin (Portadown) hirian urtero eztabaida sutsua sortzen duten ibilaldien gaineko bitartekari neutrala bilakatu zen; Orangeko Ordenak Garbhachaidh (en Garvaghy) gehienbat errepublikarra den auzotik pasatu nahi izateak sortzen duen gatazka gordina izaten da. 2001eko abenduan bere lana utzi zuen, hiriko orangezaleek batzordean parte hartzeari uko egin ziotenean.
Euskal Herrian
Irlandako mugimendu errepublikarrarekin izan dituen harremanek erraztuta Euskal Herrian bizi den gatazkari irtenbide demokratikoak bilatzeko lanetan inplikatu da azken denboretan. 2010eko martxoan Bruselako Adierazpena aurkeztu zuen lagun talde handi eta esanguratsuaren izenean ; nazioartean oso ezagunak diren 21 lagunek (haien artean lau Bakearen Nobel Saridun: Frederik de Klerk, Desmond Tutu, John Hume eta Mary Robinson) ETAri su-eten iraunkorra eta egiaztatzeko modukoa eskatzen zioten eta Espainiako Gobernuari tamainako erantzuna.
Horren ostean ere eragile garrantzitsu askorekin bildu da.
Mediku
Medikua medikuntza praktikatzen duen osagilea da.
Adriana Cerezo
Adriana Cerezo Iglesias (Alcalá de Henares, 2003ko azaroaren 24an) espainiar emakume taekwondolaria da.
Mediku
Izendapena
Historikoki, beste sinonimo batzuk erabili izan dira euskaraz medikuak izendatzeko: sendagile, osagile, doktore, osalari edo sendakin.
Adriana Cerezo
Ibilbidea
Adriana Cerezo, Alcalá de Henares-en jaio zen 2003an. Lau urterekin, Taekwondoa praktikatzen hasi zen, eta, geroago, Hankuk Klubean hasi zen entrenatzen, San Sebastián de los Reyes-en. 2019an, Europako 21 urtez azpiko Taekwondo Txapelduna izan zen. Kirol honen kategoria absolutuan, 2020an egin zuen debuta.
Bryconops caudomaculatus
Bryconops caudomaculatus Bryconops generoko animalia da. Arrainen barruko Iguanodectidae familian sailkatzen da.
Mediku
Lanbidearen ezaugarriak
Medikuen funtsezko zeregina gaixotasunen diagnostikoa lortzea eta horren araberako tratamendua ematea da, bai eta eritasunen prebentzioa lantzea ere.
Diagnostikora iristeko, sendagileak dituen oinarrizko tresnak haren burua eta fonendoskopioa dira. Buruarekin, anamnesia eratuko du lehenik eta behin, historia klinikoaren zati subjektiboa alegia, sintomak erregistratzeko bidea. Gaixotasunen zeinuen bila, aldiz, miaketa fisikoa praktikatuko dio pazienteari, zati objektiboa burutuz. Gaur egun, proba osagarriak ere egin behar dituzte medikuek kasu gehienetan, diagnosia lortzeko edo zehazteko, proba hauek are objetikboagoak izanda.
Tradizionalki, osagileek "Zin Hipokratikoa" egiten dute, jardueraren etika erakusteko.
Espezialistak
Espezialitate medikoen arabera, sailkatu eta definituko ditugu medikuak:
Alergologoak | Barne medikuak | Endokrinologoak | Erradiologoak | Errehabilitadoreak | Erreumatologoak | Famili medikuak | Hematologoak | Kardiologoak | Kirol medikuak | Zirujau orokorrak | Zirujau plastikoak | Mediku intentsiboak | Nefrologoak | Neumologoak | Neurologoak | Oftalmologoak | Otorrinolaringologoak |Pediatrak | Psikiatrak | Traumatologoak | Urologoak
Pilar Kareaga
Pilar Kareaga Basabe (Pilar Kareaga de Lekerika, ezkontzaz; Madril, 1908ko urriaren 26a - ib., 1993ko ekainaren 10a) Bilboko alkatea izan zen (1969-1975).
Biografia
Neguriko familia batean alaba, haren gurasoak Pedro González de Careaga Quintana diplomatikoa eta Kadaguako kondea eta Concepción Basabe Zubiría ziren. Gaztea zelarik, ingeniaritza ikasi zuen Madrilen, —Escuela Técnica Superior de Ingenieros Industriales (Madrilgo Unibertsitate Politeknikoa)—, 1929. urtean, halako karrera ikasten Espainiako lehen emakumea izan zen. Espainan burdinbide bat eraman zuen lehen emakumea izan zen. Espainiako Bigarren Errepublikan Renovación Española alderdi monarkikoaren partaidea izan zen. Gerra hasieran errepublikaren aldekoek Larrinagako espetxea sartu zuten baina presoen truke baten ondoren libre gelditu zen. Valladolidera joan zen, orduan, eta handik Madrilera non FET y de las JONS alderdiaren zauritu frankistei laguntzeko sarean lan egin zuen.
Gerra bukatuta Bilbora itzuli zen, erakunde asistentzialetan hainbat kargu betetzeko. 1959an Euskalerriaren Adiskideen Elkartearen partaidea egin zen. 1969. urtean Bilboko alkate egin zuten, Javier Ybarra Bergé ordezkatzeko. Esku gogorrarekin agindu zuen hiria, frankismoaren ideologiarik itxienarekin bat egiten zuen eta. Bere alkatetzak hiriaren hazkunderik handienarekin bat egin zuen, garapenkeriaren azken urteekin batera. 1970eko hamarkadaren hasieran Bilboko Alondegia eraisteko asmoa erakutsi zuen, bertan etxebizitzak eraikitzeko. Baina auzokoen presioek eraginda proiektua bertan behera geratu zen.
Sondikako aireportuaren ondoan bizi ziren bizilagunek eginiko protesten aurrean esandako esaldiak, famatu egin zuen, "Aviados estaríamos los alcaldes, si dependiéramos de las opiniones de los vecinos" (Ongi jaioak gaude alkateok, hiritarren iritziaren menpe bagaude). Garai hartan, Sondikako udalerria Bilboren zati zen.
Ikario
Ikario, greziar mitologian, bi pertsonairen izena da:
Almeríako Unibertsitatea
Almeríako Unibertsitatea (Universidad de Almería edo UAL) Andaluziako unibertsitate publikoa da, La Cañada de San Urbano auzoan campus bakarra duena.
Andaluziako liburutegirik onenetakoa du UALek: ikasteko eta taldean lan egiteko gelak, mediku zerbitzua, jantokiak, kafetegiak, bizikleten alokairua, ordenagailuak eta doako WiFi sarea. Hainbat jarduera jasotzen dira, hala nola hizkuntzak, informatika, antzerkia, zinema, kirolak, naturako jarduerak, gizarte-boluntariotza eta abar, eta hainbat zerbitzu, hala nola lanbide-orientazioa, lan-poltsa, enpresa-praktikak, autoenplegua sustatzea eta enpresak sortzea. Barne-zaintzako zerbitzua du.
Adriana Cerezo
Ibilbidea
2021eko apirilean, urrezko domina irabazi zuen Sofian ospatutako 2021eko Europako Taekwondo Txapelketan -49 kiloko kategorian. Hilabetea geroago, hiri berean ospatu zen aurreolinpikoan esku hartu zuen, 49 kilo baino gutxiagoko taekwondo kategorian esku hartzeko tokia lortuz Tokio 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan. Cecilia Castro Burgos, Espainiako Taekwondo Federazioko Batzorde Teknikoak deitutako bigarrena, ez baitzen 67 kilo baino gutxiagoko kategorian esku hartzeko sailkatu.
2021eko uztailean, zilarrezko domina irabazi zuen, -49 kiloko kategorian, Panipak Wongpattanakit thailandiarraren aurka; aurreko faseetan, Tijana Bogdanovic serbiarra, Wu Jingyu txinatarra eta Ruyike Yildrim turkiarra garaitu ondoren.
Modu honetan, Cerezok, taekwondon, emakumezkoen hirugarren domina jarraian lortu zuen Espainiarentzat Joko Olinpikoetan, Brigitte Yagüe, Londres 2012an, eta Eva Calvo Gomez, Rio 2016an, lortutako zilarrezkoen ondoren.
Fourchambault
Fourchambault Frantziako udalerria da, Nièvre departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Fourchambault udalerrian erroldatutako biztanleak 4.711 ziren. Familiak 2.264 ziren, horien artean 914 pertsona bakarrekoak ziren (355 bakarrik bizi ziren gizonak eta 559 bakarrik bizi ziren emakumeak), 604 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 502 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 244 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 2.550 etxebizitza zeuden, 2.289 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 40 bigarren erresidentzia ziren eta 221 hutsik zeuden. 1.091 etxeak ziren eta 1.421 apartamentuak ziren. 2.289 etxebizitza nagusietatik 901 bere jabearen bizilekua ziren, 1.342 alokairuan okupaturik zeuden eta 45 doan lagata zeuden; 67 etxek gela bat zuten, 408 etxek bi zituzten, 704 etxek hiru zituzten, 630 etxek lau zituzten eta 479 etxek bost zituzten. 1.302 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.164 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 559 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.889 ziren, horien artean 2.096 aktiboak ziren eta 793 inaktiboak ziren. 2.096 pertsona aktiboetatik 1.801 lanean zeuden (987 gizon eta 814 emakume) eta 294 langabezian zeuden (149 gizon eta 145 emakume). 793 pertsona inaktiboetatik 236 erretiraturik zeuden, 215 ikasten zeuden eta 342 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Fourchambault udalerrian 2.321 unitate fiskal zeuden, 4.752 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.549 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 60 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 4 banku bulegoak, 1 funeraria, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 autoeskolak, 8 igeltseroak, 6 margolariak, 6 zurginak, 4 iturginak, 5 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 5 ile apaindegiak, 7 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak eta 3 apaindegiak.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Argazki
Argazkia, fotografia edo fotoa argiaren eraginez argiarekiko sentikorra den gainazal batean, orokorrean argazki-filmak edo sentsore elektronikoak (CMOS, CCD...), sortzen den irudia da. Argazki gehienak argazki-kamera bat erabiliz egiten dira. Argazkiak sortzeko prozesuari argazkigintza deritzo.
Argazkien edizioa
Gaur egun argazki analogikoa ez da apenas erabiltzen eta argazkigintza digitala ordenagailuko edizioarekin osatzen da. Hauek dira, besteak beste, irudiei egiten ohi zaizkien edizio-operazioak: Berrenkoadratu, moztu; irauli, biratu; begi gorriak kendu; elementu batzuk kendu eta besteak klonatu; lotu, panoramikak egin; zonak hautatu eta irudi osoa edo hautapena: argitu edo ilundu, kontrastea handitu edo txikitu; kolorea kendu (zuri-beltza), sepia, kontrastea eta saturazioa aldatu; enfokatu eta desenfokatu. Filtroak aplikatu.
Historia
Dagerrotipotik pixelera, argazkiak egiteko modua asko aldatu da historian zehar.
Uhuru Kenyatta
Uhuru Muigai Kenyatta (Nairobi, 1961eko urriak 26) kenyar politikari eta enpresaburua da. Kenyako Errepublikako presidentea da 2013ko apirilaren 13tik.
Bizitza
Jomo Kenyatta Kenyako lehen presidentearen eta Ngina Kenyattaren semea da. 2013ko presidentetzarako hauteskundeak irabazi zituen, botoen %50,03ko babesarekin. 2007ko bozen osteko istiluengatik, gizateriaren kontrako krimenak egotzita epaitu behar zuen Nazioarteko Zigor Auzitegiak, baina haren kontrako karguak bertan behera utzi zituen fiskalak 2014ko abenduan. 2017ko abuztuko hauteskundeetan gailendu bazen ere, Kenyako Auzitegi Gorenak emaitzak baliogabetu zituen, irregulartasunak izan zirelako. Urriaren 26an errepikatu ziren hauteskundeak, eta orduan ere Kenyatta nagusitu zen; oposizioko NASA alderdiak, ordea, boikota egin zien bozei, abstentziora deituta, eta parte hartzea ez zen %40ra iritsi. 2021eko urrian pandora paperen eskandaluan aipatu zuten.
Terana caerulea
Sinonimoak: Corticium caeruleum, Telephora caerulaum, Telephora indigo, Pulcherricium caeruleum.
Deskribapena
Karpoforoa: Erresupinatua, leuna edo tuberkulosoa, mintzezkoa; tomentuduna; kolore urdin ilun bizi samarrekoa, ale gazteetan ertz ia zurixkarekin.
Jangarritasuna
Ez da jangarria.
Genoa (New York)
Genoa Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Cayuga konderrian kokatuta dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Terana caerulea
Nahasketa arriskua
Corticiaceae-tan ezaugarri bereizgarria du, urdin iluna da. Peniophora quercina antzeko Corticiaceae bat da, baina marroi iluna eta ertz altua.
Sasoia eta lekua
Urte osoan arrunta, hostozabalen adar hiletan.
Banaketa eremua
Asia, Afrika, Zeelanda Berria, Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Kanariar Uharteak. Europa, Taiwan, Thailandia, Turkia, Japonia.
NGC 2741
NGC 2741 galaxia bat da, Cancer konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
Norwood (New York)
Norwood  New York estatuko herri bat da. St. Lawrence konderrian kokatua dago. 2010ean 1,657 biztanle zituen, 5.43 kilometro koadrotan banatuta.
Arbouans
Arbouans Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Arbouans udalerrian erroldatutako biztanleak 1.000 ziren. Familiak 422 ziren, horien artean 116 pertsona bakarrekoak ziren (80 bakarrik bizi ziren gizonak eta 36 bakarrik bizi ziren emakumeak), 159 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 119 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 446 etxebizitza zeuden, 433 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 322 etxeak ziren eta 123 apartamentuak ziren. 433 etxebizitza nagusietatik 337 bere jabearen bizilekua ziren, 84 alokairuan okupaturik zeuden eta 13 doan lagata zeuden; 5 etxek gela bat zuten, 16 etxek bi zituzten, 79 etxek hiru zituzten, 148 etxek lau zituzten eta 186 etxek bost zituzten. 385 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 220 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 170 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 665 ziren, horien artean 455 aktiboak ziren eta 210 inaktiboak ziren. 455 pertsona aktiboetatik 396 lanean zeuden (215 gizon eta 181 emakume) eta 59 langabezian zeuden (33 gizon eta 26 emakume). 210 pertsona inaktiboetatik 83 erretiraturik zeuden, 58 ikasten zeuden eta 69 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Arbouans udalerrian 427 unitate fiskal zeuden, 1.015,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.872 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 32 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 11 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 igeltseroa, 4 iturginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 kirol-denda zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Zoarchias veneficus
Zoarchias veneficus Zoarchias generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.
Ukrainako errepide txirrindularitzako txapelketa
Ukrainako errepide txirrindularitzako txapelketa 1997tik urtero ospatzen da Ukrainako txapelduna izango den txirrindularia erabbakitzeko. Titulua lasterketa bakar baten garaileari ematen zaio. Garaileak Ukrainako banderaren koloreak dituen maillota erabiltzeko eskubidea du hurrengo urteko txapelketararte.
Chambonas
Chambonas Frantziako udalerri bat da Ardeche departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Chambonas udalerrian erroldatutako biztanleak 600 ziren. Familiak 284 ziren, horien artean 100 pertsona bakarrekoak ziren (48 bakarrik bizi ziren gizonak eta 52 bakarrik bizi ziren emakumeak), 112 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 64 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Bombus ferganicus
Bombus ferganicus erle espezie bat da, Bombus generoan eta Apidae familian.
Megachile armatipes
Megachile armatipes erle espezie bat da, Megachile generoan eta Megachilidae familian.
Chambonas
Etxebizitza
2007an 600 etxebizitza zeuden, 290 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 253 bigarren erresidentzia ziren eta 57 hutsik zeuden. 546 etxeak ziren eta 54 apartamentuak ziren. 290 etxebizitza nagusietatik 223 bere jabearen bizilekua ziren, 53 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 21 etxek bi zituzten, 56 etxek hiru zituzten, 90 etxek lau zituzten eta 121 etxek bost zituzten. 227 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 149 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 113 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 364 ziren, horien artean 236 aktiboak ziren eta 128 inaktiboak ziren. 236 pertsona aktiboetatik 196 lanean zeuden (107 gizon eta 89 emakume) eta 40 langabezian zeuden (21 gizon eta 19 emakume). 128 pertsona inaktiboetatik 63 erretiraturik zeuden, 29 ikasten zeuden eta 36 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Chambonas udalerrian 280 unitate fiskal zeuden, 599,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.169 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 34 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 13 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 13 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua zen, 3 igeltseroak, 3 margolariak, 4 zurginak, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen eta 1 okindegia zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bryconops colanegra
Bryconops colanegra Bryconops generoko animalia da. Arrainen barruko Iguanodectidae familian sailkatzen da.
Orchid (Florida)
Orchid Floridako herri bat da. Indian River konderrian kokatua dago. 2010ean 415 biztanle zituen, 4.8 kilometro koadrotan banatuta.
Zitera
Zitera (grezieraz: Κύθηρα; antzinako grezieraz: ἡ Κυθηρία) Greziako uhartea da, Egeo itsasoan. Joniako uharteetako bat da eta 299,4 km² eta 4.000 biztanle baino gehiago ditu.
BioBlitz
BioBlitz bat (batzuetan bioblitz ere idatzia), ikerketa biologikoan ariketa intentsibo bat da, espezie bizi guztiak izendatutako eremu batean erregistratzeko ahaleginean. Zientzialari, naturalista eta boluntario taldeek landa-azterketa intentsiboa egiten dute etengabeko denbora-tarte batean (adibidez, normalean 24 orduz). BioBlitz askok osagai publikoa dute, publikoak aniztasun biologikoarekiko interesa izan dezan. Jendeak gehiago parte har dezan, BioBlitz hauek maiz hiri-parkeetan edo hirietatik gertu dauden natura-erreserbetan ospatzen dira.
Andrei Vlasov
Andrei Andreievitx Vlasov (Андрéй Андрéевич Влáсов; Lomakino, Nizhni Novgorod oblasta, 1901eko irailaren 14agreg./irailaren 1ajul. - Mosku, 1946ko abuztuaren 2a) sobietar jenerala izan zen.
Nekazari-familia bateko semea zen. 1930ean, Armada Gorriko eta Alderdi Komunistako kide egin zen. 1938-1940. urteetan Chiang Kai-sheken aholkulari militarra izan zen, eta geroago Kieveko hiria defenditu zuen. 1942an alemaniarrek atxilo hartu zuten, eta Reicharen alde lan egitea onartu zuen. Errusiaren askatasunerako gudarostea sortu zuen, eta Pragan Errusiako herrien askatasunerako batzordeko lehendakari egin zuten. 1944an Estatu Batuek atxilo hartu zuten, eta sobietar agintarien esku utzi. Heriotza-zigorra eman zioten.
Ormond Beach (Florida)
Ormond Beach Floridako hiri bat da. Volusia konderrian kokatua dago. 2010ean 38,137 biztanle zituen, 75.3 kilometro koadrotan banatuta.
Sphere (1998ko filma)
Sphere (euskaraz Esfera) 1998ko Barry Levinson estatubatuar zinema zuzendari eta ekoizleak zuzendu eta ekoiztutako zientzia-fikziozko film bat da. 1987ko Michael Crichton idazlearen izen berdineko eleberrian oinarritua dago. Dustin Hoffman, Sharon Stone, Samuel L. Jackson, Liev Schreiber, Peter Coyote eta Queen Latifah aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Ozeano Barearen sakontasunean AEBetako Gobernuak hobekien gorde eta ziur aski gizateriaren historiako sekretu handiena dago: duela 300 urtetatik urpean dagoen eta ustez estralurtarra den espaziontzia. Zientzialari talde bat bertaratu, urperatu eta espaziontziaren jatorria zein den ikertzeko misioa izango du.
Rogeno
Rogeno Italiako udalerri bat da. Leccoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Rogenok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Pliocercus
Pliocercus Colubridae familiako narrasti genero bat da. Hego Amerikatik Mexikora hedatzen dira.
Alfred Kubin
Alfred Leopold Isidor Kubin (Litoměřice, Bohemiako Erresuma, Austria-Hungaria, 1877ko apirilaren 10a - Zwickledt, Wernstein am Innetik gertu, 1959ko abuztuaren 20a) austriar imprimatzaile, ilustratzaile eta idazlea izan zen. Sinbolismoaren eta espresionismoaren kide nabarmena izan zen.
Tramitichromis trilineatus
Tramitichromis trilineatus Tramitichromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Alfred Kubin
1898an hasi zen artea ikasten, eta 1899an Munucheko Akademian sartu zen, baina ez zituen ikasketak amaitu. Max Klingerren lanak eragin zion eta arte grafikoan ere aritzea erabaki zuen. Akuatintaren teknika erabili zuen gai fantastiko eta makabroetan. 1902 eta 1910 artean olioak margotu zituen, baina ordutik tinta, akuarela eta litografia erabili zituen. 1911n Blaue Reiter taldearekin elkartu zen eta haiekin erakusketa bat egin zuen, baina 1913tik aurrera abangoardietatik aldendu zen.
Fantasia ilun, sinboliko eta espektralak izan zituen ezaugarri. Edgar Allan Poe, E. T. A. Hoffmann eta Fiodor Dostoievskiren lanak ilustratu zituen, besteak beste. 1906tik hil zen arte bizitza erretiratua bizi izan zuen. Naziek beren artea endekatutzat jo zuten.
1908an Die andere Seite (Beste aldea) eleberria idatzi zuen. Eleberria irudimenezko lurralde zapaltzaile batean kokatzen da. Giro klaustrofobikoak Franz Kafkaren eleberrien antza du.
Espartzudi-sugandila
Espartzudi-sugandila (Psammodromus hispanicus) hego-mendebaldeko Europako larretan bizi den Lacertidae familiako muskerra da.
Bi azpiespezie ditu:
Cádizko Unibertsitatea
Bere berezitasunen artean, azpimarratzekoa da itsas-zientzietan, zientzia nautikoetan eta ontzi-ingeniaritzetan unibertsitateak duen espezializazioa. Guztiak Itsas Ikasketen Goi Mailako Andaluziako Zentroan ematen dira, Puerto Realgo campusean.
Ophiomorus tridactylus
Ophiomorus tridactylus Ophiomorus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Megachile sosia
Megachile sosia erle espezie bat da, Megachile generoan eta Megachilidae familian.
Arrosarioko Andre Mariaren baseliza
Arrosarioko Andre Mariaren baseliza Nafarroa Garaiko Zugarramurdi herrian dagoen baseliza da. XVI. mendean eraikia, erdigunean dago kokatuta. Herriko eraikin zaharrenetariko bat da. Beste etxe baten ondoan eraikia, Beheitiko kalearen hasieran aurkitzen da.
Bryconops colaroja
Bryconops colaroja Bryconops generoko animalia da. Arrainen barruko Iguanodectidae familian sailkatzen da.
Megachile cressa
Megachile cressa erle espezie bat da, Megachile generoan eta Megachilidae familian.
Guspini
Guspini Medio Campidanoko (Sardinia, Italia) udalerria da.
Maltzaga
Maltzaga Soraluze, Eibar eta Elgoibarko udalerriek muga egiten duten guneari deritzo. Oso gune estrategikoa da, bertan GI-627 errepidea eta N-634 errepideak elkartzen dira rotonda batean. AP-1 autopista bertatik abiatzen da Gasteiz alderuntz. Gainera autopista hori A-8arekin elkartzen da puntu berean. Antzina, trenbideak ere bertan elkartzen ziren. Hau dena gutxi balitz Deba ibaiak (Soraluzetik) Ego ibaia (Eibartik) jasotzen du bertan.
2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 2 biztanle ditu.
Maltzaga metaforikoa
Benetako Maltzagaren kokaera estrategikoan oinarrituz, Telesforo Monzon zenak Maltzaga metaforikoa aldarrikatu zuen, proposamen politiko gisa, abertzaleen arteko batasuna eskatuz: "Gerokoak geroko utzi. Orain, goazen abertzale guztiok batera Maltzagara".
Biribilgune (arkitektura)
Arkitekturan, biribilgunea oinplano zirkularreko eraikin bat da, eta, batzuetan, kupula batek estalita. Era berean, eraikin baten barruan gela biribil bati ere dagokio (Washington hiriko Ameriketako Estatu Batuetako Kapitolioa). Erromako Panteoia ere biribilgune ospetsua da.
Kordobako Unibertsitatea
Kordobako Unibertsitatea (Universidad de Córdoba edo UCO) Andaluziako unibertsitate publikoa da, hiriburuan lau campus dituena.
Gradu eta graduondoko ikasketak eskaintzen ditu: humanitateak, gizarte zientziak, osasun zientziak, natur zientziak eta ingeniaritza.
Antoine-Labelle
Antoine-Labelle Quebeceko konderriko eskualde-udalerria da, Kanadan. Laurentides eskualdean dago eta hiriburua Mont-Laurier da.
Toki (bideo-jokoa)
Toki, 1989an TAD Corporation japoniar konpainiak garatu eta argitaratutako arcade bideo-joko bat da. Haruki Kitahara diseinatu zuen.
Bideo-joko honetan azti batek Toki deritzon tximino bilakatutako gizaki batek Miho topatu eta erreskatatu beharko du, horretarako mailaz-maila bidean topatzen dituen oztopo guztiak gainditu beharko ditu, amaieran aztiarekin borrokatu eta Miho askatu eta bikotea beren jatorrizko gizaki egoerara itzuli arte.
H. Jon Benjamin
Henry Jon Benjamin (Worcester, Massachusetts, 1966ko maiatzaren 23a), Estatu Batuetako ahots-aktorea eta gidoigilea da.
Melissa Wu
Melissa Wu, ezizenez Mel Woodles (Sydney, 1992ko maiatzaren 3a), australiar tranpolin jauzilaria da. Lau Olinpiar Jokotan hartu du parte, eta bi domina eskuratu ditu, Pekinen zilarrezkoa eta Tokion brontzezkoa.
Kirol ibilbidea
Ama australiarra du, eta aita, txinatar jatorrikoa. 11 urte zituela hasi zen jauziak praktikatzen, eta lehenengo urtean humeroa hautsi zuen. 2007an, 10 metrotako plataforma sinkronizatuan, Munduko txapelketan bigarren egin zuen, eta, 2008ko Pekingo Olinpiar Jokoetan, brontzezko domina lortu zuen. Briony Cole izan zuen lagun ariketa horretan. . Domina bat jauzietan irabazten zuen emakumezko australiar gazteena izan zen.
Amigdala
Amigdala ehun linfatikozko saretxo batez osatutako organoa da, ahoaren eta sudur-zuloaren atzealdean dagoena. Waldeyer-en eraztun linfoidea osatzen duten organo linfoideen arteko nagusia da. Bi dira, almendraren tamainakoak. Helduek baino handiagoak izaten dituzte haurrek, eta amigdalen eritasunak ere gehiago eta txarragoak izaten dira haurretan. Ahotik eta sudurretik sartzen diren bakterioen kontra babesten dute. Batzuetan, infekziogune bihurtzen da: amigdalitis izena du amigdalak gaixotzen direnean sortzen den gaitzak.
Bolibartar Iraultza
Bolibartar Iraultza edota Venezuelar Iraultza (Revolución Bolivariana edota Revolución Venezolana) 1998. urtean Venezuelan Hugo Chávez iraultzaileak ezarri zuenez geroztik dagoen prozesu politiko ezkertiarra da.
Izena Simon Bolivar venezuelar iraultzaile eta independentista zenarengandik datorkio, iraultzaren aldekoen arabera Bolivar eta Simón Rodríguez idazle eta pentsalariaren ideietan oinarritua baitago, azken honek Latinoamerikak bere berezko sistema politikoa sortzearen aldekoa zen, bai eta Ezequiel Zamora venezuelar jeneralaren ideia eta leloetan ere: "Lur eta Gizon Askeak" eta "Oligarkiarekiko Izua".
Iraultzaren helburuen artean hispanoamerikar abertzaletasuna bultzarazi eta sozialismo berri batera iristea daude, eta bere lehenbiziko neurrien artean 1999ko Venezuelako Konstituzioa onartzea izan zen, honen bidez herrialdeak Venezuelako Bolibartar Errepublika izendapen ofizial berria jaso zuen.
Iraultzaren aurkariek aldiz, iraultza ezartzeko metodoak salatzen dituzte.
Otter Creek (Florida)
Otter Creek Floridako herri bat da. Levy konderrian kokatua dago. 2010ean 134 biztanle zituen, 3.8 kilometro koadrotan banatuta.
Nunda (New York)
Nunda  New York estatuko herri bat da. Livingston konderrian kokatua dago. 2010ean 1,377 biztanle zituen, 2.57 kilometro koadrotan banatuta.
NGC 2742
NGC 2742 galaxia espiral bat da, Hartz Handia konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Suge biperakara
Suge biperakara (Natrix maura) hegoaldeko Europa eta iparraldeko Afrikako ibai eta aintziratan bizi den Colubridae familiako sugea da.