cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sardinia
Historia
Bandaloen, bizantziarren eta musulmanen mendean egon ondoren, XI. mendean nagusitu ziren Pisa eta Genova uhartean eta ondoren elkarren artean borrokatu ziren bi hiriak haren alde. 1326. urtean Aragoi eta Kataluniako koroaren mendean geratu zen, eta kostaldea kolonizatu zuten. 1708an Austriako etxea jabetu zen uharteaz eta 1720an Piamonterekin elkartu zuen Savoiako etxeak Sardiniako erreinua.
Banaketa administratiboa
Italiako biztanle dentsitaterik txikienetakoa duen eskualdea da. Sardoak, Sardiniako biztanleak, uhartearen barnealdean bizi dira, uharteko bi hiri nagusiak, Cagliari eta Sassari hain zuzen, kostaldean dauden arren. Lau probintziatan banatua dago: Nouro, Cagliari, Sassari eta Oristano.
Probintziak
Zortzi probintziatan banaturik dago:
Ekonomia
Laborantza (garia, garagarra, mahatsa, olibondoak) eta abere hazkuntza (ardi azienda) dira ekonomia jarduera nagusiak. Industria gutxi garatua dago eta geroz eta garrantzi handiagoa du uharteko ekonomian kostaldeko turismoak.
Hizkuntzak
Sardinian hainbat hizkuntza mintzatzen da. Hizkuntza nagusienak italiera eta sardiniera dira, baina gazteen artean batez ere italiera askoz zabalduago dago. Hedabideetan eta hezkuntza sisteman ere italiera nagusi da. Sardiniera hainbat dialektotan banatutako erromantze hizkuntza da, eta latinetik gertuen dagoen mintzaira da, halaber. Sardiniera eta italieraz gain, uhartean beste hizkuntza batzuk ere hitz egiten dira. Uhartearen ipar-ekialdean, horrela, korsikerarekin lotutako gallurera hitz egiten da; eta ipar-mendebaldean sassariera, korsikeraren eta sardinieraren arteko trantsizioko mintzaira. Horrekin batera, katalanaren (Alghero hirian) eta ligurieraren (Carloforte eta Calasettan) hizkuntza-uharteak ere badira.
Hizkuntza ofiziala italiera bada ere, sardiniera (sardu) da hiztun gehienek darabiltena (% 80) eta L'Alguerren (uhartearen ipar-mendebalean) katalanez ere mintzo dira biztanle asko.
NGC 4309
NGC 4309 galaxia bat da, Virgo konstelazioan. Christian Heinrich Friedrich Petersek aurkitu zuen n.
Noli
Noli Italiako udalerri bat da. Savonako probintzian kokatuta dago, Liguria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Nolik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Charmentray
Charmentray Frantziako udalerria da, Sena eta Marne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Charmentray udalerrian erroldatutako biztanleak 258 ziren. Familiak 80 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 44 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 108 etxebizitza zeuden, 88 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 89 etxeak ziren eta 17 apartamentuak ziren. 88 etxebizitza nagusietatik 65 bere jabearen bizilekua ziren, 19 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 3 etxek bi zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 53 etxek bost zituzten. 71 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 34 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 52 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 185 ziren, horien artean 146 aktiboak ziren eta 39 inaktiboak ziren. 146 pertsona aktiboetatik 137 lanean zeuden (73 gizon eta 64 emakume) eta 9 langabezian zeuden (4 gizon eta 5 emakume). 39 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Charmentray udalerrian 85 unitate fiskal zeuden, 240,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 25.132 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra kirol-denda bat zen.
2000. urtean Charmentray udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden, 564 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Holtemme
Holtemme, Alemaniako ibai bat da, 47 kilometroko luzera duena. Harz mendietan du bere iturburua, Harz mendietako tontor nagusiena den Brocken mendiaren ekialdean eta Saxonia-Anhalt, Steinerne Rennen. estatuan barrena igarotzen da. Bachbetteko granito haitzen azpitik igarotzen da, ondoren, Hasserode, Werningerode, Minsleben, Silstedt eta Derenburg igarotzeko, Halberstadt herrian, Bode ibaian bere urak isuri aurretik.
Edwin Herbert Hall
Edwin Herbert Hall (Gorham, Maine, 1855eko azaroaren 7a - Cambridge, Massachusetts, 1938ko azaroaren 20a) Estatu Batuetako fisikaria. Fisika-irakasle izan zen Cambridgen 1888tik 1921era. Termoelektrizitateari buruzko ikerketak egin zituen. 1879an bere izena eman zaion efektua aurkitu zuen. Hall efektua: gorputz eroale batean intentsitate elektrikokorronte elektrikoa dabilenean, eta delako eroalea korrontearen norabideari buruz elkarzut dagoen eremu magnetiko batean ezartzen denean, potentzial desberdintasun bat sortzen da; potentzial desberdintasuna elkarzuta da eremuarekiko eta korrontearekiko.
Rhacodactylus leachianus
Rhacodactylus leachianus Rhacodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Diplodactylidae familian sailkatuta dago.
Vietnamgo historia
Vietnamgo historia orain dela 20.000 urte inguru hasi zen, lehenbiziko gizaki modernoak eskualde hartara iritsi zirelarik. Txinako Inperioaren mende egon zen mende askoan. X. mendean independentzia lortu zuen, eta bertako errege-dinastia jarri zen agintean.
XIX. mendean Frantziak kolonizatu zuen. Bigarren Mundu Gerran Japoniak okupatu zuen, baina Frantziaren nagusitasuna errespetatuz. Izan ere, garai hartan Vichyko gobernuaren mende zegoen Vietnam; Japonia bezala, Hitlerren aliatua zen beraz. Gerra horren amaieran, Japoniaren eta Frantziaren arteko harremanak gaiztotu egin ziren, Japoniari Frantzia aliatuen aldera mugitzen zela iruditu zitzaion eta. Horregatik, Japoniak frantziarrak kanporatzeko ahalegina egin zuen. Hala ere, Ho Chi Minhek gidatuta, Vietnamgo Errepublika Demokratikoa osatu zen.
Lehen gizakiak
Arkeologia indusketek erakutsi dute Paleolitoan jada Vietnamen pertsonak bizi zirela. Orain dela 500.000 urteko Homo erectusen aztarnak ere aurkitu dituzte, Lang Son probintzian eta Nhge An probintzian, Ipar Vietnamen. Pleistozeno Ertainan ere aurkitu dira giza fosilak. Adibide gisa Tham Omen orain dela 250-140.000 urte datatuak izan diren haginak, eta Hang Humen orain dela 140.000tik 80.000ra datatutakoak. Homo sapiens egotzitako haginak ere aurkitu dira Dong Canen, ziurenik 16.000 urteko adinarekin eta Mai da Dieun Holozeno hasierakoak (8.200 urte) Lang Gao eta Lang Cuomen (6.440 urte)
Arkeologia-aurkikuntzen arabera, Vietnamgo herria Neolitoan moldatu zen Ibai Gorriaren deltan, bertan finkaturik zegoen melanesiar edo indonesiar tankerako biztanleria eta iparretik iritsitako mongoliar jatorriko jendea elkartu ondoren. Brontzea Dong Son deituriko zibilizazioan azaldu zen, K.a. 1000 aldean. K.a. III. mendean, Âu Lạc erresuma eratu zen, eta K.a. 208an Zhao Tuo txinatar jeneralak Nam Viet erreinua sortu zuen.
Lehen dinastiak
Brontze Aroan Dong Son deituriko zibilizazioa azaldu zen, K. a. 1000. urtean. Bere elementurik bereizgarriena nekropoliak dira (60 cm inguruko zangetan eginiko hilobiak), brontzezko objektuez gain, hilobiek armak eta burdinazko beste tresna batzuk gordetzen dituzte, baita jadezko apaingarriak, harri leunduzko aizkorak eta eskistozko tresnak ere. Horrek esan nahi du Brontze Aroa baino lehenagoko kultura ere egon zela eskualdean. . K. a. III. mendean Au Lac deitutako erreinua eratu zen, eta K. a. 208an Txao To txinatar jeneralak Nam Viet erreinua sortu zuen.
Txinaren mende
K. a. 111n Nam Viet osoa Txinako probintzia bihurtu zen, eta hala iraun zuen mila urte inguru. Hegoaldean, Annamen eta Kotxintxinan, hinduen zibilizazioaren eragin nabarmena zuen Tsampa erreinua sortu zen. Txinak, bere administrazioa ezartzearekin, herrialdea egituratu zuen, bertako gizartea txinatartu zen eta goi-klaseak konfuzianismora bihurtu ziren. Txinaren aurkako matxinadak izan baziren ere (Trung ahizpak, K.o. 39-43;, Ly Bon,541-602) 939. urte arte ez zuen Nam Viet-ek askatasuna lortu.
Dinastia nazionalak
1592an, Trinh familiak Hanoi hartu zuen, eta lêtarrak berrezarri zituen tronuan benetako aginpidea beren eskuetara iragan zenean. Hegoaldean, ordea, Nguyen familia indartsuak aurre egin zien. Herrialdea zatitu egin zen, eta Tonkin eta Annam erresumen arteko gatazka 1627tik 1802ra luzatu zen. Aldi hartan hasi ziren mendebaldeko herrialdeak bertako arazoetan esku hartzen: portugaldarrek, lehenik, nguyendarrei lagundu zieten; gero, herbeheretarrek eta britainiarrek merkataritzarako guneak ezarri zituzten bertan, eta frantsesak, azkenik, nguyendarren alde aritu ziren.
1802an, Nguyen Anhen gudarosteak Hanoi hartu zuen, eta erreinua berriro batu zuen bere agintaritzapean. Bi urte geroago, Nguyen Ahn enperadoreak (1802-1820), Gia Long izena harturik, Vietnam deitu zion bere erreinuari eta Hue aukeratu zuen hiriburutzat; errege absolutu gisa gobernatu zuen; administrazioa zentralizatu zuen, eta herri lan handiei ekin zien: errepideak, ubideak, dikeak, portuak, gotorlekuak. Ming Mang (1820-1841) haren ondorengoak Kanbodia protektoratutzat hartu zuen 1834an, eta kristauek lagunduriko Saigongo matxinada zapaldu zuen (1833-1835). Ondoko enperadoreak, Thieu Tri (1841-1847) eta Tu Duc (1847-1883), administratzaile nabarmenak izan ziren, baina Frantziaren presio gero eta handiagoa jasan behar izan zuten.
Frantsesen konkista (1859-1895)
Bertako kristauen eta mendebaldeko misiolarien jazarpena aitzakia harturik, Napoleon III.ak Vietnam mendean hartzea erabaki zuen. 1859an, frantsesek Saigon hartu zuten. 1862ko itunaren ondorioz, Frantzia Kotxintxinaz jabetu zen, eta 1873an Hanoin sartu ziren. 1883an, Annamen eta Tonkinen Frantziaren mendeko protektoratu ezartzen zuen ituna onartu behar izan zuen enperadoreak. Txina gatazkan sartu zen frantsesen aurka, baina 1885ean Vietnam osoaren gaineko aginpidea aitortu zion Frantziari. 1887an, frantses gobernadore nagusi baten mendean zegoen Indotxinako Batasuna sortu zuten frantsesek, Kotxintxina, Annam, Tonkin, Kanbodia eta Laos barne zirela.
Frantziak administrazioa erreformatu zuen, letratu tradizionalen ordez, bere aldeko jendea ezarriz, eta hezkuntza-sistema aldatu zuen. 1905etik aurrera, europar hezierako burges-giroetan, kolonialismo-egoera aldatzea helburu zuten zenbait talde sortu ziren. Gero, beste erakunde erradikalago batzuk agertu ziren: Nguyen Thai Hocek 1927an Viet Nam Quoc Dan Dang ("Vietnamgo Alderdi Nazionala") eratu zuen Txinako Kuomintangen eredura, eta 1930ean Indotxinako Alderdi Komunista sortu zen, Ho Chi Minh buruzagi nagusi zuela. Bi alderdiok herriaren matxinada prestatu zuten 1930ean baina, arrakastarik ez izanik, ondoko errepresio gogorra jasan behar izan zuten. Iraultzaileen aurka, frantsesek erreformabideak sustatu zituzten: 1932an, Frantzian ikasia zen Bảo Đại enperadoreak bere karguaz jabetu zen, eta Ngô Đình Diệm gaztea izendatu zuen ministro. Administrazioa berritzen saiatu ziren arren, ez zuten emaitza nabarmenik lortu.
Bigarren Mundu Gerran, 1940an zehazki, Japoniak okupatu zuen, baina Frantziaren nagusitasuna errespetatuz. Izan ere, garai hartan Vichyko gobernuaren mende zegoen Vietnam; Japonia bezala, Hitlerren aliatua zen beraz. Gerra amaiera aldera, ordea, Japoniaren eta Frantziaren arteko harremanak gaiztotu egin ziren, Frantzia aliatuen aldera mugitzen zela iruditu baizitzaion Japoniari. Horregatik, Japoniak frantziarrak kanporatzeko ahalegina egin zuen.
Indotxinako lehenbiziko gerra
Bigarren Mundu Gerran japoniarrak Frantziar Indotxinan sartu zirenean, Ho Chi Minhek, Indotxinako alderdi komunistaren buruzagiak, Viet Minh alderdia sortu zuen, kanpoko gudarosteei aurre egiteko eta independenzia lortzeko. Gerra bukatu ondoren, Viet minhek hartu zuen aginpidea eta Vietnamgo Errepublika sortu zuen. Frantziak, ordea, ez zuen bere inperio koloniala galdu nahi eta Frantziar Batasuna (L’Union française) eratu zuen, horrela beste izen batez koloniak atxikitzeko. Frantziako gobernuak Indotxinari erresuma independente modura eutsi nahi zion, baina Frantziar Batasunaren barruan.
Vietnamgo gerra
Vietnamgo batasuna aurreikusten zuten Genevako Ituneko erabakiak (1954) Vietnamgo Errepublikak ez betetzean abiatu zen gatazka armatua, Indotxinako Bigarren Gerra ere deitu izan dena (1955-1975).
Ngo Dinh Diem-en aldia
1955eko urrian, Estatu Batuen laguntza zuela, Ngô Đình Diệmek Bảo Đại enperadorea eraitsi eta errepublika aldarrikatu zuen Hego Vietnamen, Genevako erabakiei uko egiten zien bitartean. Horrenbestez, su-etenaren ondoren hegoaldean ziren Viet Minheko kideek errepresio gogorra jasan zuten, hala demokratek nola liberalek erbesterako bidea hartu behar izan zuten. 1957an, azkeneko oste frantsesek alde egin zuten Indotxinatik, Estatu Batuek laguntza militarrerako ordezkaritza bertan finkatu ondoren. 1960ko urtarrilean lehen gudu irekiak gertatu ziren eta, urte berean, gobernuaren aurkako borroka gidatu behar zuen Hego Vietnamgo Askapenerako Nazio Frontea (FNL) sortu zen, komunistek eta joera ezberdineko beste zenbait alderdi politikok bultzatua.
Estatu Batuak gerran
1960an, Estatu Batuen esku-hartze zuzena hasi zen, eta 1961ean Kennedyren administrazioak aholkulari militarren kopurua handitu zuen. Hala eta guztiz, 1963an Ngô Đình Diệmen gudarostea lehen aldiz garaitua izan zen; gobernuak budisten kontrako zapalkuntza bideratu zuen, eta 1963ko maiatzean haietako batzuen jendaurreko suizidioak mundu osoaren jakin-mina erakarri zuen. Estatu Batuek Diệm familia bertan behera utzirik, militarrek hartu zuten aginpidea.
Brunswick-Lüneburgeko Hauteslerria
Historia
Hasieran, germaniar herriak bizi izan ziren han; gero, saxoien aginpidean Brunswick dukerriaren barne gertatu zen. Brunswick etxekoen artean banatuta zeuden lurraldeak Ernesto Augustok batu zituen XVII. mendearen bukaeran, eta Hannover hiriburu ezarri. Jakobo I.a Estuardoren alaba Sofiarekin ezkondurik, Jorje Luis haien semea Britainia Handiko errege izatera iritsi zen.
Vietnamgo historia
Estatu Batuak gerran
Johnsonen agintaldian (1965-1968), William Westmoreland jenerala Vietnamgo amerikar armadaren buru zela, estatubatuarren esku-hartze zuzena indartu zen: 275.000 soldadu 1966an, 550.000 1968an. Estatu Batuek Vietnamgo Errepublika Demokratikoa bonbardatu zuten, napalma eta landaredia hondatzen duten produktuak erabiliz, aldi berean beren tropek operazio handitan parte hartzen zutela. Vietnamgo Errepublikak, 1965etik Nguyên Van Thieu eta Nguyên Cao Kỳ jeneralak agintari nagusiak zirela, 1.500.000 gizonez osaturiko gudarostea eta polizia zituen. Guztiarekin ere, FNL indartsu ageri zen landa-eremuetan, eta 1966an hegoalde osoaren hiru laurdenetan bere administrazioa ezarri zuen.
FNLren barnean, bi tropa-mota bereizten ziren: herri-milizia, tokian tokiko gerrilla-ekintzak egiten zituena, eta tropa erregularrak, higikortasun handikoak eta etsaiari oste handitan erasotzeko gai zirenak. FNLren esku zeuden lurraldeen aurkako bonbardaketa etengabeek biztanleak bertatik alde egitea eta kontrolaturiko hirietara biltzea zuten helburu, baina ondorio latzak ekarri zituzten: nekazaritza-guneak hondaturik eta abandonaturik geratu ziren, eta hirietara gehiegizko jendetza bildu zen denbora laburrean. Gizartea guztiz desegituratua geratu zen. Vietnamgo Errepublikaren ekonomia guztiz Estatu Batuen mende geratu zen.
Brunswick-Lüneburgeko Hauteslerria
Historia
Halatan, 1714tik 1837ra Hannoverko hauteslea eta Britainia Handiko erregea pertsona bera izango zen. Garai hori aurrerapen eta oparotasun aldia izan zen Hannoverrentzat, Zazpi Urteko Gerra eta Napoleonen okupazioa jasan behar izan bazituen ere. 1814an erreinu bihurtu zen. 1837an, Gilen IV.a hiltzean, haren alaba Viktoria erreginak ezin izan zuen Hannoverko erregetza beretu, lege salikoa zela eta. Prusiaren eta Austriaren arteko gatazkan, bigarrenaren alde jardun zuen. Prusiako probintzia bihurturik, betiere Prusiaren kontrako oposizioaren gunea izan zen. Egun Behe Saxoniako landeko zatia da.
Otsamunhoko mendi-oinak
Otsamunhoko mendi-oinak Nafarroa Behereko hegoaldean, Pirinioetan dagoen mendilerro txiki bat da. Inguru honetan, Pirinioetako mendilerro mordoa biltzen da. Errobien barneko mendilerroak Lauriñaga, Adartza, Lindus, Argaraiko mendilerro txikietan kokatuta dagoen gailurreria bat osatzen du, Otsamunho, Sorogain, Mendiaundi, Girizuko mendi-oinekin lotuta.
Mendilerro hau iparralde-hegoalde norabidean dago eta Aldude ibaiaren eta bere adarra den Hairako errekaren arroak banatzen ditu. Bere punturik altuena Errola mendia da, 908 metrorekin. Mendilerroan dagoen Otsamunho mendiak ematen dio izena mendi̠-oinari.
Francisco Ugarte
== Familia == Ygnacio de Ugarte eta Maria Estefania Yturberen semea zen. Ugarte Iturbe familiak Idiazabal utzi zuela eta Cadiz era joan zela bizi izatera (urtea ez da ezagutzen).
Vietnamgo historia
Vietnamdartzea
1965etik aurrera, Estatu Batuetan geroz eta jende gehiagok azaltzen zuen gerraren aurkako iritzia, batez ere ikasleen artean. 1968an, Richard Nixon presidente hautatua izan ondoren, Estatu Batuetako agintari berriek vietnamdartzea deitu estrategia berria abiatu zuten: beren tropak gutxitzen hasi ziren arian-arian eta, aldi berean, Saigongo erregimenari erabateko laguntza ekonomikoa zein militarra ematen zioten. FNLk 1969ko ekainean Behin-behineko Gobernu Iraultzailea sortu zuen. 1969ko abuztuan, Washington eta Hanoi isilpeko negoziaketan hasi ziren Parisen, Henry Kissinger eta Lê Ðức Thọ ordezkari nagusiak zirela.
Francisco Ugarte
Cadizen ezkondu zen Petronila de Santiesteban Zuloagarekin. Santiesteban ere euskal jatorrikoa zen, Cadizen jaio bazen ere. Emazte berarekin bi aldiz ezkondu zela esan daiteke, lehen aldiz 1733. urtean isilpeko ezkontza egin baitzuten (“matrimonio sigiloso” izenarekin erregistratuta ageri da ezkon-agirian), eta bost urte geroago ofizialki ezkondu eta, ospakizuna egin baitzuten.
Vietnamgo historia
Vietnamdartzea
Aldi berean, ordea, Estatu Batuek bere aire-indar guztia erabili zuten oinezko tropen murrizketa orekatzearren eta Ho Chi Minh bidea deitua (iparraldetik hegoalderako laguntza bideratzen zuena) hondatzearren. Xede horretan, CIAk Kanbodian sustaturiko estatu-kolpeak Norodom Sihanouk neutralista eraitsi zuen 1970eko martxoan eta, ondoren, hegoaldeko gudarostea amerikarrekin batera sartu zen herrialde hartan; antzeko ekintza egin zuten Laosen 1971ko martxoan. Ahalegin horiek guztiek ez zuten inolako garaipen garbirik ekarri; aitzitik, etsai guztien batasuna ekarri zuen (Ipar Vietnam, FLN, Pathet Lao, Kanbodiako gerrilla). Borrokatokiak ugaldu ziren, eta herri-armada zenbait lurralde estrategikoz nagusitu zen: Mekong haraneko goi-eskualdeak, Kanbodiako iparraldea, etab. 1971ko ekaina-uztaileko negoziaketan, Estatu Batuek uko egin zioten Hanoik eta Behin-behineko Gobernu Iraultzaileak aurkezturiko bake-planari, Nguyên Van Thieuren dimisioa eta nazio-akordiorako gobernua eskatzen baitzituzten.
Euritmia
Euritmia edertasuna bilatzeko gorputza mugitzea modu harmoniatsuari deitzen zaio. Mugimendu horiek gogo aldartearen adierazpenak izan daitezke eta, ondorioz, espresiobide bat izan daiteke. Literalki elementuen harmonia esan nahi du hitz honek, lan plastikoaren edo musikalaren proportzioen harmonia.
Hotel Chelsea
Hotel Chelsea New York hiriko hotel ospetsua da. Bertan artistak, musikariak eta idazleak bizi izan dira eta, horri esker, hotela hiriko bohemiaren gune kultural eta artistiko handia izan zen. 1883an eraikia, bezeroak jasotzen baditu ere, batez ere egonaldi luzeko egoliarrak ditu.
Vietnamgo historia
1972ko ofentsiba orokorra
1972ko martxoaren 30ean, FLNren indarrek eta Vietnamgo Errepublika Demokratikoko gudarosteek erasoa jo zuten; Quang Tri probintziaz jabetu ziren, eta Saigondik 100 kilometrora hurbildu. Erantzun gisa, Iparraldeak gerra-hasieratik izandako bonbardaketarik gogorrenak eta hilgarrienak jasan zituen (Hanoi, Hai Phong). Halaber, Estatu Batuek minak jarri zituen iparraldeko portuetan, eta erabateko blokeoa ezarri zuen.
Euritmia
Euritmia antroposofian
Honekin lotuta Rudolf Steiner filosofo austriarrak, Marie von Sivers emaztearen laguntzarekin, hitza bere interesaren arabera moldatu zuen. Euritmiaren kontzeptua haren pentsamenduaren barruan kokatu zuen, antroposofia barruan, arte bat bezala definituz. Steinerren arabera, euritmiak, mugimenduaren bitartez, gorputzaren mugimenduaren bidez, giza gorputzaren barruan hitzaren eta musikaren bidez azaltzen dena erakusten du baina espazioan begien bistakoa bihurturik. Planteamendu horretan euritmia ez da koreografia hutsa, gizakiaren ariman aurki daitekeen errealitatearen azalpena baizik. Horrela euritmia terapeutikoki erabil daiteke eta, ondorioz, eszenatokietan batera medikuntzan eta eskolan erabili izan da, arlo horietan terapia artistiko moduan. Esaterako Waldorf hezkuntzan haurrek euritmia egiten dute.
Vietnamgo historia
Parisko akordioak
Zigor horiek gorabehera, FNLri irabazteko ezintasuna gero eta garbiago ageri zen Estatu Batuentzat eta 1973ko urtarrilaren 15ean bonbarbaketak gelditu zituzten. Handik egun gutxira, urtarrilaren 27an, bake-ituna sinatu zuten. Estatu Batuek bi administrazioen existentzia onartzen zuten Hegoaldeko Vietnamen eta, nazio-akordiorako batzordea eratu aurretik, su-etenaren beharra aitortzen zuten.
Guztiarekin ere, Van Thieuren gudarosteak, Estatu Batuek bultzaturik, ahaleginak egin zituen Behin-behineko Gobernu Iraultzailearen mendeko eskualdeak eskuratzearren; baina, haien kontraerasoak beharturik, 1975eko martxoan Thieuren gudarostea erdialdeko goi-lautadetatik erretiratu zen, Saigonen inguruko defentsa-perimetroa finkatzeko. Hala ere, Behin-behineko Gobernu Iraultzailearen etengabeko garaipenek etsaien desmoralizazioa eragin zuten eta, apirilaren 30ean, haien eta Vietnamgo Errepublika Demokratikoaren gudarosteak Saigonen sartu ziren.
Triplophysa polyfasciata
Triplophysa polyfasciata Triplophysa generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Francisco Ugarte
Osasun arazoak txikitatik izan zituen Petronila Santiestebanek. Umea zela, nafarreria izan zuen eta bizi guztirako aurpegia orbanez beteta geratu zitzaion. Eskutitz eta dokumentu hainbatetan emakume gaixo gisa ageri da Francisco Ugarteren emaztea. Maiztasunez krisiak izaten zituen, eta ohean egon behar izaten zuen denbora luzez. Zenbait kasutan, krisi larriak zirela eta, apaizari ere deitu behar izan zioten azken agurra emateko.
Stuart Gordon
Stuart Gordon (Chicago, 1947ko abuztuaren 11 - Los Angeles, 2020ko martxoaren 24a) estatubatuar zinema eta antzerki zuzendaria, gidoilaria eta antzerki egilea izan zen. Hasieran antzerki esperimentalean egindako lanagatik egin zen ezagun. Beldurrezko, zientzia fikziozko eta zinema beltzeko filmak filmatu zituen.
Vietnamgo historia
Vietnam batua
Gerra ondoren, milioi inguru pertsonak ihes egin zuen, aurreko erregimenarekin zerikusia zutenen eta erdi-mailako klaseko pertsonen artean. Auzo-herriekiko harremanei dagokienez, 1978ko abenduan, SESBen eta Txinaren arteko etsaigoaren ondorioz, Vietnamgo gudarosteak Kanbodiari eraso zion eta, Txinaren laguntza zuen Khmer Gorrien gobernuaren ordez, beren aldeko gobernua ezarri zuen aginpidean. Ekintza horren ondorioz, 1979ko otsailaren 17an Txinaren erasoa jasan behar izan zuen. 1989ko irailean, Vietnamek bere tropa guztiak atera zituen Kanbodiatik, eta 1990ean itun bat sinatu zuen Txinarekin gatazkari amaia emateko.
Francisco Ugarte
Gaixotasunak gaixotasun, Petronila Santiesteban eta Francisco Ugarteren harremana estua izan zen oso, eta Ugarteren aliatu nagusia izan zen, baita gobernantzan ere.
Bikote honek zenbat seme alaba izan zituen ez da ezagutzen. Seme baten izena baino ez da ageri erregistratuta, Francisco izenekoa. Aurrerago, Venezuelako Coro hirian ezkondu eta bertan bizi izan zen.
Gainerako familiako kideei buruz dakiguna da, Gipuzkoan zuen familiarekin harremanetan jarraitu zuela. 1751. urtean, Francisco Ugarte Maracaibora joan zenean, berarekin barkuan eraman zituen Gipuzkoan bizi ziren bere bi iloba, Maria Vicenta Ugarte eta Juan Antonio Ugarte.
Ibilbide militarra
Cadizen zela, 15 urterekin armadan sartu zen, eta 30 urtetan, 1750 arte, postu arduratsuak bete zituen; Fragatako Kapitain izatera iritsi zen.
Armadan zegoela, 12 urtez Cartagena de Indiaseko gerra n aritu zen eta zauri larriak utzi zizkion gerra hark, baina bizitza arriskuan jartzeagatik ere saritua izan zen. Ugarte, marinan egindako lan bikainaren ordainetan, Maracaiboko gobernadore izendatu zuten.
== Gobernadore == 1751 urtean izendatu zuten Maracaiboko gobernadore eta zazpi urtez bete zuen kargua. Agintaldian garai nahasiak bizi izan zituen, besteak beste, hiru erregeorde izan baitzituen bere gainean.
1753 urte arte, Juan Alfonso Pizarro izan zen erregeordea. Ugarterekin harreman estua zuen eta ondo ulertzen zuten elkar. Lorpen ugari izan zituen garai honetan. Ugartek, Maracaiboko probintziak zituen arazo nagusiei aurre egin zien. Gobernadore izendatu bezain laster, arau berriak idazten hasi zen. Herritarren iritziaren aurkakoak ziren neurri drastikoak hartu zituen arren, arrakasta izan zuen, eta Maracaibo bizitzen ari zen loalditik ateratzea lortu zuen.
Hacienda Real izeneko ogasun sisteman eskua sartu eta bertan zegoen ustelkeriarekin amaitzea lortu zuen. Zerga berriak ere sortu zituen, esaterako, probintziaz kanpokoek generoa Maracaibon saltzeagatik “alcabala del viento” izeneko zerga ordaindu behar zuten. Modu horretan, ogasunak diru-sarrera gehiago izatea lortu zuen.
Vietnamgo historia
Vietnam batua
1992an konstituzio berria onartu zen. Lege-nagusi hark aukera ematen zuen hauteskundeetan hautagai independenteak aurkezteko. Hala eta guztiz ere, urte hartako hauteskundeetara aurkeztu ziren hautagaien % 90 Alderdi Komunistako kide ziren. Urte hartan bertan, Estatu Batuetako senatari-batzorde batek Vietnam bisitatu zuen 2.000 gerra-presoei buruz hitz egiteko. Pribatizazio-neurriek eta atzerriko inbertsioen liberalizazioak BPGa % 8,3 igotzea ekarri zuen. Garai hartan, Vietnamgo kanpo-ekonomia bi gairen mende zegoen: arroza eta, maila apalagoan, petrolioa. Arrozaren ekoizpenaren igoerak onurak ekarri zizkion batez ere hegoaldeari eta, aldi berean, nabarmendu egiten zituen Vietnam hegoaldearen eta iparraldearen arteko desberdintasunak.
1993an, langabezia % 30era iritsi zen, eta kontrabandoa gorantz zihoan. Estatu Batuen boikota urte hartan hasi zen desagertzen, Senatuko batzorde batek azaldu zuenean Vietnamen ez zegoela preso estatubatuar soldadurik. 1994ko otsailean, 19 urte igaro ondoren, Bill Clintonek merkataritza-blokeoaren amaiera iragarri zuen. Alderdi Komunistak gogor egiten zion kontra politikaren eta ekonomiaren liberalizazioari. Vietnam eta Estatu Batuen artean 1995. urteaz geroztik hasi ziren harreman diplomatikoak. Harreman haien ondoren, askok uste zuten Estatu Batuetako enpresa asko berehala joango zirela Vietnamera inbertsioak egitera, baina ez zen horrenbestekoa izan, zain baitzeuden Vietnamgo ekonomia noiz liberalizatzen zen.
1997an, Asiako diru-krisia iritsi zen herrialdera. Urte hartako bozetan, Trần Đức Lương hautatu zuten presidente, eta Phan Văn Khải lehen ministro. 1998an, lehorteak 7.000 kafe-sail hondatu zituen, eta beste 40.000 galtzeko zorian utzi. 1999an, uholdeek kalte latzak eragin zituzten ekonomian. Ustelkeria gero eta gehiago zabaldu zen eta, 1998an, arazo nazionaltzat aitortu zuten agintariek; hiru funtzionario hil zituen gobernuak, ustelkeria egotzita, eta hainbat ministro eta goi-mailako kargu dimisioa ematera behartu zituzten.
2000n eta 2001ean, hainbat hitzarmen sinatu ziren Vietnamen eta Estatu Batuen artean. 2002an, ehunka pertsona eta erakunde epaitu zituzten bankuetan iruzurra egiteagatik. Uztailean, Trần Đức Lương berriz aukeratu zuten presidente eta Phan Văn Khải, berriz, lehen ministro. 2004an, hegazti gripearen pandemia izan zen herrialdean, baina urte hartan bertan indargabetu zuten gaixotasuna. 2005ean, gerra bukatu izanaren 30. urteurrena ospatu zuten. Phan Văn Khải lehen ministroa aurrenekoz joan zen Estatu Batuetara bisita ofizialean. 2006an, legebiltzarrak ikerketa sakon bat egin zuen hainbat ministeriotako ustelkeria argitzeko, eta, azkenean, lehen ministroak eta goi-mailako beste kargudun batzuek dimisioa eman behar izan zuten. 2007an, Nguyễn Tấn Dũng lehen ministro berriak gobernua eraberritu zuen.
Bodyke
Bodyke (irlanderaz Lúbán Díge) Irlandako mendebaldean dagoen Clare konderriaren ekialdean dagoen udalerria da. Slieve Aughty mendien magalean dago.
Aleksander Aamodt Kilde
Aleksander Aamodt Kilde (Bærum, Akershus, Norvegia, 1992ko irailaren 21a) Norvegiako Munduko Kopako eski alpinoko lasterkaria da. Lau modalitatetan lehiatzen da, Super G eta jeitsiera ardatz nagusi dituela. Kilde Bærum jatorrikoa da, eta Lommedalens IL kirol kluba ordezkatzen du.
Ibilbidea
Kilde junior mailako munduko txapeldun izan zen eslalom erraldoian 2013an, Mont-Sainte-Annen, Quebec (Kanada), eta Europako Kopako titulu orokorra irabazi zuen denboraldi hartan. Norvegiako txapelketetako Super Gn ere, bigarren geratu zen, Aksel Lund Svindal irabazlearengandik 0,11 segundora. 2012ko urrian egin zuen debuta Munduko Kopan, eta, 2014ko denboralditik, zirkuituan lehiatu da.
Kildek Norvegia ordezkatu zuen 2014ko Neguko Olinpiar Jokoetan, Sotxin, Errusia, eta 13. izan zen Rosa Khutor-eko Super Gn, baina ez zuen, ez jaitsieran, ez konbinazioan amaitu, non laugarren postuan kokatu baitzen konbinatukoaren jaitsieran.
Munduko Kopako lehen podiuma, Val Gardenan irabazi zuen, Super G batean, 2015eko abenduan. Hirugarren postua lortu zuen Norvegiak beretutako podiumean, Aksel Lund Svindal eta Kjetil Jansrud taldekideen atzetik.
Francisco Ugarte
Ibilbide militarra
Kontrabandoaren aurka ere gogor borrokatu zen. Estraperloa ohikoa zen Maracaibon, eta gainera sarri askotan monarkiaren funtzionarioen laguntza izaten zuten kontrabandistek.
Aleksander Aamodt Kilde
Ibilbidea
Hurrengo 2021/2022 denboraldian, ordea, Kilde denboraldi bakarreko podium-zenbaki onenak lortu zituen: zazpi garaipen eta bi 2. postu. Super G globoa ere irabazi zuen, bere ibilbidean bigarren aldiz, eta bere lehen Downhill globoa ere ospatu zuen. 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan, Kildek bi domina irabazi zituen, Super Gko brontzea eta sorpresa izandako zilarrezko bat konbinatu alpetarrean. Halaber, jaitsieran bosgarren egin zuen.
Bizitza pertsonala
Bere bigarren izena amaren ezkongabeko izenetik eratorria bada ere, ez du Kjetil André Aamodt Norvegiako alpetar lasterketakidearekin zer ikustekorik.
Hotel Chelsea
Historia
Gaur egun Chelsea Hotela duen adreilu gorriko eraikina 1883an altxatu zen eta 1884an apartamentuen kooperatiba pribatu gisa ireki zen. New Yorkeko eraikinik altuena izan zen 1902ra arte. Garai hartan Chelsea, eta bereziki hotela ireki zen kalea, New Yorkeko antzokiaren barrutiaren erdigunea ziren. Hala ere, urte batzuk geroago, arazo ekonomikoaren eta antzokien kokapen berriaren konbinazioak kooperatiba hondatu zuen. 1905ean, eraikina erosi eta hotel bezala ireki zen. 1946tik aurrera, hotela, Bard familiak maneiatu du, eta, duela gutxira arte, Stanley Bardek zuzendu zuen, ardura 1955an bere aitaregandik hartuta. 2007ko ekainaren 18an, hoteleko zuzendaritza batzordeak Stanley Bard kanporatu zuen. Marlene Kraussek, KBL Healthcare enpresako exekutiboak, eta David Elderrek, Kalifornian bizi den jatorrizko jabe baten oinordekoetako batek, Stanley Bard ordezkatu zuten zuzendaritzan.
Aleksander Aamodt Kilde
Bizitza pertsonala
Kilde Mikaela Shiffrin-ekin (Estatu Batuetako eskiatzaile alpetarra eta Munduko Kopako irabazlea) harremana du 2021eko hasieratik.
Francisco Ugarte
Ibilbide militarra
Maracaiboko orduko gizartearen beste kezka iturri nagusietako bat “motilones” izeneko indigenek sortutakoa zen. Ugarteren hitzetan, kalte ugari sortzen zituzten: “sobre los daños que causan estos bárbaros se han hecho algunos informes a la Corte”. Arazo hauei irtenbidea emateko asmoz, indigena hauek armen bidez mendean hartzeko plan bat idatzi zuen''. “Proyecto para que se pueda conseguir la extinción de aquellos bárbaros”'' izeneko dokumentuan, indigenekin bukatzeko behar ziren arma eta soldadu kopurua zehaztu, eta indigenekin guztiz amaitzeko jarraitu beharreko estrategia definitu zuen."“Está dada la providencia de que en los lugares principales de aquella Provincia (Maracaibo) se hagan, con los esclavos y gente de servicio de los hacendados, las rondas que antiguamente se practicaban (…) y para ellas se hicieron llevar allí de Maracaibo algunas armas (…) se le ha concedido hacer sus entradas y correrías contra estos mismos indios”."Proiektua ez zen aurrera sekula eraman. Urte batzuk geroago, Ugarteren idatzietan, indigenei buruz zuen iritzian aldaketa nabarmentzen da.
Agintariekin gatazkak
1753an erregeorde berria izendatu zuten. Jose de Solis Folch izenekoa. Solisek interes berezia agertu zuen Maracaiboko gaiak ezagutzeko, eta gertutik jarraitu zuen Ugarteren lana. Erregeorde berriaren asmoa, probintziek zuten autonomia murriztu eta gobernua Santa Fe hirian zentralizatzea zen. Ugarte ez zegoen ideia horrekin ados, eta ondorioz, enfrentamendu ugari izan zituzten biek. Erregeorde berriarekin kolaboratu ordez, zuzenean haren aginduen aurka egiten hasi zen.
Erregeordearekin ez ezik, boteretsu batzuekin ere gatazkak izaten hasi zen Ugarte, neurri handi batean ustelkeriaren aurka egindako lanean aurkari ugari egin zituelako aberatsenen artean. Ez zuen diplomazia oso gustuko, eta bere autoritarismoak eta jarrerek eraginda beste agintari batzuekin gatazkak eta tentsioak hasi ziren.
1755 ean, agintari batek Ugarteren jarrera salatuz kexua agertu zion Gorteari."“Con la experiencia ha dado tanta prueba en lo violento de su genio y travezura (sic.), de que dio muestras bien públicas (…) se dejó llevar tanto de el ardor de sus ímpetus que prorrumpió en las más desordenadas voces, que se oyeron en toda la plaza, como un hombre fuera de sí”"Gatazka horiek izan arren, Madril dik Ugarterengan jarritako konfiantza mantendu zuten, eta karguan jarrai zezan erabaki zuten. Horrela, Koroa k, Ugarteren politiken eragin postiboan zuen sinesmena berritu zuen.
Epaiketa
Legeek ziotenaren arabera, Koroaren funtzionario guztiek, denbora jakin bat pasatakoan “juicio de residencia” delako epaiketa jasan behar zuten lanpostuan jarraitu ahal izateko. Hori horrela, 1758 an, Francisco Moreno k bete zuen Maracaiboko gobernadore postua Ugarteren epaiketa egin bitartean.
Ugarte eta Morenoren arteko harremana hotza zen hasieran eta laster egin zuen okerrera. Gobernadore berriak pertsegitu, askatasuna murriztu eta ondasunak, etxeko lapikoa barne, kendu zizkiola salatu zuen Ugartek."“Nombrado por sucesor Dn. Francisco Moreno (…) empezó a tirarle por los medios más escandalosos; sufrió tres prisiones, y el refugio de cuatro meses y medio sin autoridad alguna, ni otro motivo que el de su antojo; habiéndole hecho 5 embargos de bienes, y vendiéndole en su último todos sus muebles, hasta la olla, en que estaba la comida del día”."Epaiketa egin bitartean, Ugarte Maracaibon bizitzen jarraitzera derrigortuta zegoen, baina bien arteko liskarrek herritarrengan horrenbesteko entzutea sortu zutenez, 1760an lehenbailehen penintsulara itzultzeko agindua eman zioten Madrildik Ugarteri.
Luze itxaron ondoren, azkenean, 1765 ean “juicio de residencia” hastekoa zela eta, Maracaibora itzuli zen Ugarte. Juizioan, agintaldian izandako liskar eta gatazkak berriro azaleratu ziren. Maracaiboko funtzionarioei eta euren ustelkeriari bota zien errua, eta bere burua biktima gisa aurkeztu zuen.
Hamearis lucina
Hamearis lucina Riodinidae familiako tximeleta da, Europa osoan bizi dena.
Helena Trexu
Cristina Helena Trexu Fombella (Sama de Langreo, Asturias, 1945) asturiar idazlea da eta hainbat literatur sari irabazi ditu.
Jigun
Jigun Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Bodyke
Udalerriaren ingelesezko izena irlanderazko Both-Teig izenetik dator, "Teigh-en txabola" esan nahi du.
Jigun
Biztanleria
2007an Jegun udalerrian erroldatutako biztanleak 1.110 ziren. Familiak 458 ziren, horien artean 143 pertsona bakarrekoak ziren (82 bakarrik bizi ziren gizonak eta 61 bakarrik bizi ziren emakumeak), 151 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 135 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 29 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
St. George (Hego Carolina)
St. George Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Dorchester konderrian kokatuta dago, Hego Carolina estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Helena Trexu
Ibilbidea
Asturiasera itzuli zenean, adineko pertsonekin lanean jarraitu zuen, Alzheimer gaixotasunean espezializatuta, eta Urrutiko Hezkuntzarako Unibertsitate Nazionalean (UNED) hasi zen psikologia-ikasketak egiten. 1999an Asturiar Hizkuntzaren Akademiako Ezagutza Diploma lortu zuen.
Francisco Ugarte
Epaiketa
1768 an amaitu zen azkenean epaiketa, eta Ugarteren aldekoa izan zen epaia. Hala ere, bere aldekoak izan zirenen faborea eta babesa galdua zuen eta ez zioten gobernadore lan berririk eskaini. Erregeari kexa tonuz Puerto Cabello edo Santo Domingo ko gobernua emateko proposatu arren, influentzia guztiak galduak zituen ordurako.
Bodyke
Edna O'Brien eleberrigilea eta Edward MacLysaght hitorialarien familiek herri honetan sustraiak dituzte.
ASEA
Allmänna Svenska Elektriska Ebolaget (ingelesezko itzulpena: General Swedish Electric Company; euskarazko itzulpena: Suediako Elektrizitate Konpainia Nagusia; siglak: ASEA) Suediako industria-enpresa bat izan zen. Brown, Boveri & Cie (BBC) suitzarrekin bat egin zuen 1988an, Asea Brown Boveri sortzeko. ASEA oraindik existitzen da, baina ABB taldearen % 50 duen holding enpresa gisa bakarrik.
Historia
1883an sortu zuen ASEA Ludvig Fredholmek Stockholmen, argi elektrikoaren eta sorgailuen fabrikatzaile gisa. Wenströms & Granströms (Wenströms & Granströms Elektriska Kraftbolag) enpresa elektrikoarekin bat eginda, konpainiaren izena Allmänna Svenska Elektriska Ebolaget enpresara aldatu zen.
Jigun
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Helena Trexu
Ibilbidea
Urte horretan bertan, Epona Kultur Taldearen Elkarteko lehendakari izan zen. Elkarte horrek tailerrak eta ekitaldiak antolatzen ditu adingabeentzat asturieraz.
Hamearis lucina
Deskribapena
Tximeleta txikia da, arrak 29-31 mm arteko hegal zabalera du eta emea zerbait handiagoa da, 31-34 mm. Xake taula baten itxurako hegalak ditu, hegal marroi.ubelak eta orban laranja ugari, batez ere hegalen kanpoaldera. Azpialdea argiagoa da eta atzeko hegaletan gelaxka zuri nabarmenak agertzen dira.
Bizi zikloa
Tximeletak arrautzak multzo txikitan jartzen ditu elikagai izango duten landareen hostoen azpian. Handik jaiotzen diren beldarrak ia gardenak dira eta ile luzeak dituzte. Hostoen peziolotan gordetzen dira egunez eta gauez ateratzen dira elikatzera. Denborak aurrera egin ahala berde kolorea hartzen dute.
Pupa aldiak bederatzi hilabete irauten ditu eta hilkortasun tasa handia izaten dute, karraskariek eta bareek jaten dituztelako. Tximeleta helduak maiatza eta ekaina artean ikusten dira hegan.
Habitata
Bi eremutan aurkitzen da, karezko lurzorua duten zelaietan eta antzinako basoetako argiunetan.
Jigun
Etxebizitza
2007an 604 etxebizitza zeuden, 485 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 70 bigarren erresidentzia ziren eta 50 hutsik zeuden. 523 etxeak ziren eta 76 apartamentuak ziren. 485 etxebizitza nagusietatik 328 bere jabearen bizilekua ziren, 141 alokairuan okupaturik zeuden eta 15 doan lagata zeuden; 9 etxek gela bat zuten, 35 etxek bi zituzten, 64 etxek hiru zituzten, 125 etxek lau zituzten eta 251 etxek bost zituzten. 316 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 225 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 208 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Helena Trexu
Ibilbidea
Argazkigintza ere lantzen du.
Aintzatespenak
1991n El Entregoren Poesia Saria jaso zuen (San Martin del Rey Aurelio, Asturias), lau urte geroago, 1995ean, Asturiasko Llingua Akademiaren Itzulpen Saria irabazi zuen, «El caminat y el muro de Salvador Espriu.» lanarekin.
Onzo
Onzo Italiako udalerri bat da. Savonako probintzian kokatuta dago, Liguria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Helena Trexu
Aintzatespenak
2001ean Poesía Vital Aza saria irabazi zuen. Urte horretan bertan, ex aequo saria eman zioten Pola de Lavianako Udalak antolatutako Rellatos de Muyeres II. Lehiaketan, «Onde' l riu besa la mar» kontakizunarekin.
Hurrengo urtean, Elvira Castañon poesia-sariak aintzatetsi zuen «Ringleres de carbon y salitre» poema-liburuaren bidez.
Onzo
Mugakideak
Onzok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Helena Trexu
Aintzatespenak
2007an, Gazteentzako Kontakizunen Asturnet Saria jaso zuen «Llara quier ser astrónonma» kontakizunagatik. Hurrengo urtean, Llectures pa rapazos lehiaketan ere eman zioten saria, Asturiar Hizkuntzaren Akademiak antolatuta, «Olaya n, África», Oviedo, 2008 kontakizunagatik.
Bestelako sariak
1998an, Trexu aintzatetsi zuten FAE (Erizaintzaren Aurrerapenerako Fundazioa) sariarekin egindako ikerketa-lanagatik: Un mal a curar en la próxima década (Datorren hamarkadan sendatu beharreko gaitza), Alzheimer saiakeragatik.
Jigun
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 663 ziren, horien artean 503 aktiboak ziren eta 160 inaktiboak ziren. 503 pertsona aktiboetatik 468 lanean zeuden (249 gizon eta 219 emakume) eta 34 langabezian zeuden (17 gizon eta 17 emakume). 160 pertsona inaktiboetatik 65 erretiraturik zeuden, 40 ikasten zeuden eta 55 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ishinomaki (Miyagi)
Ishinomaki (石巻市), Miyagi prefeturako bigarren hiria da. 2014ko erroldaren arabera hiriak 147.011 biztanle ditu.
Jigun
Diru sarrerak
2009an Jegun udalerrian 491 unitate fiskal zeuden, 1.135 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.393 euro zen.
Ishinomaki (Miyagi)
Historia
Mutsu probintziaren barnean egon zen aintzina baina ainbat samurai leinuren arteko borrokak piztu ziren eta Edo Aroan Date leinuaren esku gelditu zen, Sendai domeinuaren barnean. Edo (Tokio) eta Japonia iparraldearen arteko itsas ibilbidean kostaldeko herri garrantzitsua izan zen.
Jigun
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 63 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 17 eraikuntza enpresak ziren, 15 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 7 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 23 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 5 igeltseroak, 2 margolariak, 3 zurginak, 2 iturginak, 2 argiketariak eta 2 ile apaindegiak.
Magnesioleydetita
Magnesioleydetita mineral bat da.
Jigun
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 3 harategiak eta 1 liburu denda zen.
Magnesioleydetita
Ezaugarriak
Magnesioleydetita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Jigun
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Jegun udalerrian 48 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.475 hektarea erabiltzen.
Ishinomaki (Miyagi)
Historia
2011ko martxoaren 11an hiriko kostaldeko gune batzuk suntsitu zituen lurrikara ezagunak eta ondorengo tsunamiak.
Hotel Chelsea
Historia
Bere ostatu eta egoiliar ospetsuen zerrenda luzea dela eta, hotelak historia zabala du. Arthur C. Clarkek 2001: A Space Odyssey idatzi zuen Chelsean zegoen bitartean, eta Allen Ginsberg eta Gregory Corso poetek elkartruke filosofiko eta intelektualerako leku bezala aukeratu zuten. Dylan Thomas idazlea 1953ko azaroaren 4an alkoholaren pozoitze baten ondorioz hil zen tokia bezala ere ezagutzen da, baita Sex Pistolseko Sid Viciousek bere neska-laguna, Nancy Spungen, 1978ko urriaren 12an hil zenean, sastakatu zuen tokia ere. 2011ko maiatzean, Joseph Chetrit higiezinen sustatzaileak, eraberritze integral bat egiteko asmoz, eraikina erosi zuen, 80 milioi dolarren truke. Proiektuaren ardura zuen Gene Kaufman arkitektoaren hitzetan, hotelaren jatorrizko xarma mantenduko zen, bere eskailera forjatua eta bere pareetatik zintzilik dauden artelanak barne. 2011ko abuztuaren 1.tik hotelak erreserbak egiteari utzi zion, ixteko.
Idazleak eta pentsalariak
Asko dira Hotel Chelsean bizi izan diren pertsona ospetsuak. Hona hemen batzuk: Mark Twain, O. Henry, Herbert Huncke, Dylan Thomas, Arthur C. Clarke, William S. Burroughs, Gregory Corso, Leonard Cohen, Arthur Miller, Quentin Crisp, Gore Vidal, Tennessee Williams, Allen Ginsberg, Jack Kerouac, Robert Hunter, Jack Gantos, Brendan Behan, Simone de Beauvoir, Robert Oppenheimer, Jean-Paul Sartre, Bill Landis, Michelle Clifford, Thomas Wolfe, Matthew Richardson, Peggy Biderman, Raymond Foye, René Ricard, Charles Bukowski, Sebastian Carrillo.
Charles R. Jackson, "The Lost Weekend" egilea, Chelsearen bere gelan bere buruaz beste egin zuen 1968ko irailaren 21ean.
Zinema munduko ospetsuak
Stanley Kubrick, Shirley Clarke, Mitch Hedberg, Miloš Forman, Lillie Langtry, Ethan Hawke, Dennis Hopper, Uma Thurman, Elliot Gould, Jane Fonda, Gaby Hoffmann.
Musikariak
Madonna, Patti Smith, Virgil Thomson, Dee Dee Ramone, Henri Chopin, John Cale, Édith Piaf, Joni Mitchell, Bob Dylan (hotel honetan Sara Dylani eskainitako Sad Eyed Lady of the Lowlands abestia idatzi zuen), Janis Joplin, Jimi Hendrix, Sid Vicious, Vasant Rai, Richard Hell, Ryan Adams, Jobriath, Rufus Wainwright, Leonard Cohen, Anthony Kiedis, Bob Marley, Jon Bon Jovi, Ryan Ross, Brendon Urie, Patti Smith, Shirley Manson.
Ikus-arteen artistak
Larry Rivers, Brett Whiteley, Christo, Arman, Richard Bernstein, Francesco Clemente, Philip Taaffe, Ralph Gibson, Robert Mapplethorpe, Frida Kahlo, Diego Rivera, Robert Crumb, Jasper Johns, Claes Oldenburg, Vali Myers, Donald Baechler, Willem De Kooning y Henri Cartier-Bresson. Harry Smith margolaria eta etnomusikologoa 328. gelan bizi eta hil zen. Alphaeus Cole margolaria 35 urte bizi izan zen hemen, 112 urtekin hil arte.