cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Everest
Izena
Tibeten Chomolungma izenez ezagutzen da, Nepalgo xerpek Chomolangma deitzen diote eta Txinan berriz Zhumulangma Feng, Chu-mu-lang-ma Feng edo Qomolangma Feng izenez da ezaguna.. Are gehiago, jada 1719 eta 1721eko atlas txinatarretan mendi hau Qomolangma izenez agertzen da. Antza denez, Nepalgo xerpek eta txinatarrek erabiltzen dituzten formak jatorrizko tibetar izenaren aldaerak dira.
Aipaturiko izenez gain, badaude beste batzuk ere, lekuan lekuko herrien arabera. Hala, adibidez Darjeeling-eko biztanleek Deodhunga deitzen zioten.
Adituak ez datoz bat "Chomolungma"ren esanahiarekin. Normalean "Lurreko Ama Jainkosa" gisan itzuli izan dute baina badirudi zaila dela bere esanahi zehatza jakitea, leku batetik bestera ahoskatzeko modua aldatzearekin batera esanahia ere aldatu egiten baita. Esaterako, batzuen ustez "Oilo hegaztien lurraldea" esan nahiko lukeen bitartean, beste batzuen ustez "Ibar gaineko tontorra". Tenzing Norgay-k kontatu zuenez, bere amak Chomolungma "Non nahiko hegaztik hegan gainetik pasa ezin duen mendi guztiz garai" gisan itzultzen zuen.
Beren sorlekuaren arabera, bertakoek mendi hau modu batera ala bestera deitzen omen zutenez, Andrew Waugh-ek "Peak XV" izena baztertu - hala deitu baitzioten britainiarrek hasiera batean mendi horri - eta Everest izena jartzea erabaki zuen 1865. urtean, haren aurretik Indiako topografo nagusi izan zen Sir George Everest koronel britainiarraren omenez eta antza denez, honen nahiaren aurka.
Nepalen Sagarmāthā (zeruaren aitzina) deitzen diote, izen hori 1960 inguruan asmatu zuelarik estatu hartako gobernuak, antza denez arrazoi politikoengatik, ezin zuelako onartu tibetar jatorriko izen bat.
Bideak
Everestera igotzeko bide nagusiak bi dira, hego-ekialdekoa Nepaletik abiatuz eta ipar-mendebaldekoa Tibetetik, ez hain ezagunak diren beste 13 bidez gain. Bi bide hauetatik hego-ekialdekoa teknikoki errazagoa da eta maizago erabiltzen da. Hillary eta Tenzingek 1953an erabilitakoa da. Hala ere, honen arrazoi nagusia politikoa izan zen, Tibeteko aldea atzerritarrei itxita egon baitzen 1949tik aurrera.
Saiakera gehienak apirilean eta maiatzean egiten dira, udako montzoia baino lehen. Garai honetan egoten den jet streamaren aldaketa batek haizearen abiadura murrizten du. Montzoiaren ostean, irailean eta urrian ere saiakerak egiten dira, baina montzoiak pilatutako elurrak eskalada are zailago egiten du.
Hego-ekialdeko bidea
5380 metrora dagoen Khumbu glaziareko oinarrizko kanpamendutik abiatzen da bide hau. Bertara iristeko, ohikoena Katmandu-tik Lukla-ra (2860m) hegan egitea eta bertatik Namche Bazaar-era joatea da. Handik oinarrizko kanpamendura iristeko sei-zortzi egun behar dira.
Ipar-mendebaldeko bidea
Bide honen oinarrizko kanpamendua Rongbuk glaziarean dago, 5180 metrora. Bigarren kanpamendura iristeko glaziarearen morrena igo behar da, Changtse (6100 metro inguru) mendiaren magalera iritsi arte. Hirugarrena North Col izenez ezaguna den mendi-lepoaren azpian ezarri ohi da eta laugarrena, lepoan bertan. 7775 eta 8230 metro inguruko altueran kanpo bana ezarri ohi da, azken honetatik gailurrerako saiakera eginez.
Igoerak
XIX. mendeko zatirik gehientsuenean, europarrek debekaturik izan zuten Nepal, Sikklim edo Tibet-en sartzea. 1918 ondoren, britainiarrek baimena eskatu zuten lurralde horiek exploratzeko. Nepalgo agintariek ezezkoari eutsi zioten bitartean, Dalai Lamak baiezkoa eman zuen. Hala, 1921 an antolatu zuten britainiarrek lehen expedizioa. Ezusterik ezean, haiek izan ziren Everest mendia bertatik bertara ikusi zuten lehen europarrak.
Hiru urte beranduago, George Mallory eta Andrew Irvine, tontorretik 600 metrora izan ziren ikusiak azkeneko aldiz. Oraindik ezin izan da egiaztatu benetan tontorrera iritsi ziren ala ez. Batzuen ustez jaitsieran hil ziren, beste batzuek (Reinhold Messnerrek, besteak beste), berriz, garai hartan Bigarren Maila gainditu izatea ezinezkoa dela diote.
Lehenengo espedizioak iparraldetik igotzen saiatu ziren, baina 1950ean Txina Tibeten indarrez sartu zenean sarbide hau itxia geratu zen. 1951. urtean Nepaletik abiatu zen espedizio britainiar bat antolatu zen. Partaideen artean Edmund Hillary zegoen. Hurrengo urtean suitzarrak saiatu ziren, gailurretik 200 metrora buelta emanez.
Lehen gailurra
1953an beste espedizio britainiar bat antolatu zen, John Hunt buru. Espedizio honetako kide ziren Hillary zeelandaberritarra eta Tenzing Norgay xerpa izan ziren Everestera igotzen lehenak.
Everest mendia oxigenorik gabe (eta estilo alpinoan gainera) igotzen lehenak Reinhold Messner eta Peter Habeler izan ziren 1978an. Messner bera izan zen 1980an Everest bakarrik (eta oxigenorik gabe) igo zuen lehen alpinista.
Euskal espedizioak
Euskal mendizaleen artetik, lau urteko prestakuntzaren ostean, Everesteko gailurra egiteko lehen espedizio serioa 1974an egin zen, Tximist Espedizioa, babestu zuen enpresaren izenarekin. Everestera igotzen saiatu zen 23. nazioarteko espedizioa izan zen, 16 kidez osatua, baina ez zuten gailurra lortu, 320 metrora geratu ziren.
Everest Euskal Espedizioa 1980. urtean antolatu zen, 12 euskal herritarrekin eta bertako xerpa laguntzaileekin. Maiatzaren 14an Martin Zabaleta eta berarekin zihoan xerpa, Pasang Temba, gailurrera iritsi ziren, munduko tontorrik garaienera heldu zen lehen euskal espedizioa izanik. Zabaleta izan zen Everesta igotzen 104. pertsona eta Ikurrina, bertan jarri zen 14. bandera. Oxigonez lagunduta egin zuten gailurra Tembak eta Zabaletak, baina beheranzkoan gabe geratu ziren, eta 8.760 metrotan bibak bat egin ondoren lortu zuten biharamanuean 5. kanpamendura iristea.
Bi euskal espedizio hauen kontakizuna Agur Everest film dokumentalean bildu zen 1980an.
Aro modernoa
1996an hamabost pertsona hil ziren gailurrerako bidean. Maiatzaren 10ean bi espedizio komertzialetako zortzi kide (euren gidak barne) zendu ziren, ekaitz baten ondorioz. Espedizio horietako bateko partaide zen Jon Krakauerrek Into Thin Air liburuan azalduko zuen bizitako esperientzia.
Guztira 2012 baino lehen 6,208 igoera, 19.121 saiakera eta 241 hildako izan ziren.
Bitxikeriak
Nahiz eta Everest (8.848 m) munduko mendi garaiena izan itsas mailaren gainetik, Ekuador-ren dagoen Chimborazo sumendia (6.268,2 m) da lurraren erdigunetik urrutien dagoen puntua, ekuatoretik hurbilago baitago eta Lurra elipsoide bat baita (zabalagoa da ekuatorean lurburuetan baino).
Era berean, mendia altxatzen den planotik gehien luzatzen dena kontuan hartuz gero, orduan Kilimanjaro litzateke, Tanzaniako lautadatik 5.600 metro altxatzen baita, 5.895 metroko garaierara arte.
Altuera bere oinarritik kalkulatzen badugu, era berean, Hawaii uharteak itsas-plataforma sakon batetik altxatzen direla kontuan harturik, bertako Mauna Kea sumendia 10.000 metro inguru garai da, uraren gaineko 4.205 metroez gain, urazpiko 6.000 metroko desnibela gehituz.
Horma (argipena)
Horma hau izan daiteke:
Steene
Steene Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Steene udalerrian erroldatutako biztanleak 1.229 ziren. Familiak 455 ziren, horien artean 77 pertsona bakarrekoak ziren (37 bakarrik bizi ziren gizonak eta 40 bakarrik bizi ziren emakumeak), 115 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 203 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 60 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 471 etxebizitza zeuden, 450 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 466 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 450 etxebizitza nagusietatik 379 bere jabearen bizilekua ziren, 66 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 9 etxek bi zituzten, 26 etxek hiru zituzten, 82 etxek lau zituzten eta 332 etxek bost zituzten. 356 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 177 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 232 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 824 ziren, horien artean 566 aktiboak ziren eta 258 inaktiboak ziren. 566 pertsona aktiboetatik 533 lanean zeuden (297 gizon eta 236 emakume) eta 34 langabezian zeuden (13 gizon eta 21 emakume). 258 pertsona inaktiboetatik 78 erretiraturik zeuden, 92 ikasten zeuden eta 88 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Steene udalerrian 472 unitate fiskal zeuden, 1.324 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.860 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 26 komertzioetatik, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 autoeskola, 2 eraikuntza enpresak, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
Dernice
Dernice Italiako udalerri bat da. Alessandriako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Steene
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra harategi bat zen.
Dernice
Mugakideak
Dernicek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Steene
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Azken tranbiaren itzala
Azken tranbiaren itzala Jose Inazio Basterretxeak idatzitako eleberria da, Elkar argitaletxeak 2011n argitaratua. 1938ko uztailean, faxistek Bilbo hartu zutenetik urtebetera kokatu du lana idazleak. Gerra-eleberria izanik, erretagoardia erakusten du. Miseria eta halabeharraren gainetik, itxaropena bilatzen du obrak. Hiru kontakizun nolabait paralelo dauzka eleberriak. Alde batetik, faxista-talde baten gorabeherak kontatzen dira, Bordeletik Bilbora egiten duten bidaia bat aitzakiatzat hartuta. Beste batetik, familia baten miseriak deskribatzen dira, gerraren gurpila haien gainetik igaro ostean. Bi kontakizun horiek bat egiten dute hirugarrenari esker: Jose Santos Basabe Hiriart delako protagonistak familia horren historia ikertzen du eta hark ezkontzen ditu gerra-irabazleak eta gerra-galtzaileak halabeharrezko gertakizun batean.
Australoheros sanguineus
Australoheros sanguineus Australoheros generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Iniistius baldwini
Iniistius baldwini Iniistius generoko animalia da. Arrainen barruko Labridae familian sailkatzen da.
Albiez-le-Jeune
Albiez-le-Jeune Frantziako udalerria da, Savoia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Albiez-le-Jeune udalerrian erroldatutako biztanleak 104 ziren. Familiak 48 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 150 etxebizitza zeuden, 48 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 102 bigarren erresidentzia ziren. 114 etxeak ziren eta 35 apartamentuak ziren. 48 etxebizitza nagusietatik 36 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 8 etxek bi zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 17 etxek lau zituzten eta 11 etxek bost zituzten. 36 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 25 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 15 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 62 ziren, horien artean 45 aktiboak ziren eta 17 inaktiboak ziren. 45 pertsona aktiboetatik 42 lanean zeuden (21 gizon eta 21 emakume) eta 3 langabezian zeuden (3 emakume eta 3 emakume). 17 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 2 administrazio publikoko enpresak ziren.
2000. urtean Albiez-le-Jeune udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Yuta Togashi
Yuta Togashi (富樫 佑太, 1995eko abenduaren 18a - ) Japoniako futbolaria da.
Libby (Montana)
Libby Montanako hiri bat da. Lincoln konderrian kokatua dago. 2010ean 2,628 biztanle zituen, 4.95 kilometro koadrotan banatuta.
Arroa Goia
Arroa goia Zestoako auzoa da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 266 biztanle ditu.
Stonehouse (telesaila)
Stonehouse britainiar telesail dramatikoa da, John Prestonek ITVrako sortua.
Sinopsia
1974an John Stonehouse parlamentari laboristak, Harold Wilsonen gobernuko ministro izandakoak, hondartzan desagertu eta hil izanaren plantak egin zituen AEBetan, Miamin. Iruzur delitua leporatu zioten, baita espioi komunista izatea ere, eta kartzelan amaitu zuen.
Gandhinagar barrutia
Gandhinagar barrutia Indiako barruti bat da, Gujarat estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Hondamen
Hondamena edo hondamendia naturak, gizakiak edo teknologiak istripuz edo ezbeharrez toki batean edo pertsona-kopuru handi bati sorrarazitako kalte larria da, ekologikoa, materiala nahiz pertsonala; adibidez, hondamenak dira lurrikarak, leherketak, suteak, uholdeak, baldin eta biktima kopuru handia edo kalte material edo ekologiko handiak eragiten badituzte.
Cardinalis sinuatus
Cardinalis sinuatus Cardinalis generoko animalia da. Hegaztien barruko Cardinalidae familian sailkatua dago.
NGC 301
NGC 301 galaxia bat da, Cetus konstelazioan. Frank Mullerek aurkitu zuen n.
Stone House
Stone House — edo Stonehouse — izan daiteke:
Tokutaro Ukon
(japonieraz: 右近 徳太郎, 1913ko irailaren 23a - 1944ko martxoa) Japoniako futbolaria izan zen.
Atzo da bihar
Abestien zerrenda
Taldekideak beste diskoetakoen berberak dira:
Rodolfo Austriakoa
Rodolfo Austriakoa (Rudolf Franz Karl Joseph; Laxenburg gaztelua, Austria Beherea, 1858ko abuztuaren 21a - Mayerling, 1889ko urtarrilaren 30a) austriar printzea izan zen, Frantzisko Josef I.a Austriakoa eta Elisabet Bavariakoaren seme bakarra. Jaio zenetik, Austria-Hungariako Inperioaren oinordekoa izan zen. Bere amaren ideia liberalak partekatu zituen.
1881ean, Leopoldo II.a Belgikakoaren alaba zen Estefania Belgikakoarekin ezkondu zen. 1883an alaba bat izan zuten, Elisabet Maria Austriakoa artxidukesa. Urte honetan Rodolfok bazituen jada hainbat maitale. 1886an Mayerling ehiza-pabiloia erosi zuen eta 1888an Maria Vetsera ezagutu zuen. 1889ko urtarrilaren 30ean, biek beren buruaz beste egin zuten Meyerlingen. Bere heriotzak bere amaren etsipena eragin zuen eta Inperioa oinordeko zuzenik gabe utzi zuen. Franz Ferdinand Austriakoa, Frantzisko Josefen iloba, oinordeko bihurtu zen.
Iniistius bimaculatus
Iniistius bimaculatus Iniistius generoko animalia da. Arrainen barruko Labridae familian sailkatzen da.
Alessandro Bertolini
Alessandro Bertolini, (Rovereto, 1971ko uztailaren 27a) italiako txirrindulari ohia da, profesionala 1994tik 2012ra.
Sailkapen orokorra Itzuli Handietan
—: ez zuen parte hartu UT: utzi, ez zuen amaitu
Surat barrutia
Surat barrutia Indiako barruti bat da, Gujarat estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Bouirako probintzia
Bouira (البويرة, Kabileraz:, Tubiret) Aljeriako Wilaya edo probintzietako bat da. 4.439 kilometro koadro ditu eta 694.750 biztanle 2008ko erroldan. Hiriburua Bouira da. Guztira 12 barruti eta 45 udalerri ditu.
Gonatodes riveroi
Gonatodes riveroi Gonatodes generoko animalia da. Narrastien barruko Sphaerodactylidae familian sailkatuta dago.
Göttingengo Unibertsitatea
Göttingengo Unibertsitatea (Georg-August-Universität Göttingen, edo Georgia Augusta) 1734an sortu zuen Jurgi II.ak, Hannoverreko printze hautesleak eta Britainia Handiko erregeak. 1737an ikasleei ateak ireki zizkien. Laster postu nabarmena lortu zuen zientziaren munduan. 1823an 1.547 ikasle zituen. Lau fakultatekin hasi zen (Teologia, Medikuntza, Zuzenbidea eta Literatura) eta laster Europako unibertsitate bisitatuenetakoa bihurtu zen.
Oraingo egoera
Unibertsitateak 13 fakultate eta 24.000 ikasletako matrikula ditu. 2.500 irakasle daude, administrazioan lan egiten duten beste 8.000 teknikari inguruk lagunduta. Gerraostean, bere hedapenak hiriaren iparraldean "unibertsitate" auzo berria ezartzera eraman zuen, Weenden kokatua. Unibertsitate zaharreko arkitektura Auditorium Maximum entzungelan (1826/1865) edo Wilhelmsplatz-eko ikasgela handian (1835/1837) ikus daiteke.
Unibertsitateko liburutegiak (Niedersächsische Staats und Universitätsbibliothek Göttingen, SUB Göttingen) 8 milioi unitate ditu. Zientzien Akademiak, hasiera batean "Zientzietarako Errege Elkartea" izenekoa, eta Max Planck Elkartearen zientzia sustatzeko lau ikerketa institutuk elkarlanean dihardute unibertsitatearekin.
Unibertsitatearen nazioarteko ospea hirian zehar banatutako estatuekin eta oroitzapen plakekin ohoratzen diren irakasle ospetsu askotan oinarritzen da. Adibidez, XIX. mendean Carl Friedrich Gauss-ek eta Grimm anaiek irakatsi zuten hemen. Duela gutxi 45 Nobel saridunek ikasi edo irakatsi zuten Göttingenen, eta ikasle askok paper garrantzitsua izan zuten historian - Otto von Bismarck- ek Göttingenen ikasi zuen eta harresiko etxe txiki batean bizi izan zen. Gaur egun etxea Bismarckhäuschen izenarekin ezagutzen da.
Alemaniako gobernuak berriki Göttingeneko Unibertsitateari bikaintasun unibertsitate titulua eman dio, beste 8 unibertsitate alemanekin partekatzen duen titulua, hain zuzen ere, inbertsio handiak eta unibertsitate zentro honen nazio eta nazioarteko ospea ziurtatzen dituena. Unibertsitateko kanpusa hiriaren barruan eta kanpoan dauden hainbat gunetan banatuta dago: liburutegia eta jangela nagusia dituen unibertsitate-multzo zentrala, baita Zuzenbide, Ekonomia, Teologia eta Hizkuntzalaritza fakultateak ere, antzinako gunearen iparraldean daude. Inguruan Psikologia, Etnologia eta Pedagogia fakultateak daude. Hiriaren ertzean iparraldeko kanpusa dago (Nordbereich), Natur Zientzien fakultateekin (Kimika, Mikrobiologia, Landareen Patologia, Agronomia, Basogintza, Geologia eta Fisika). Beste institutu batzuk gune zaharrean daude. Unibertsitateak ikasleentzako otordu merkeak eskaintzen dituzten zortzi jantoki eta sei jangela ditu. Afaria Wilhelmsplatz (Jantoki Zaharra) jangelan ere eskaintzen zen 2009an itxi zuten arte.
Historia
1734an Hanoverreko gobernuak Georg August, Hanoverreko hautesle, Brunswick-Luneburg-eko dukearenpean, Jurgi II.a Erresuma Batuko erregearekin batera, unibertsitate berriaren egoitza Hanoverko printzerritik Göttingenera eramatea erabaki zuen. Unibertsitate berria sortzeko, enperadorearen pribilegioa behar zen, 1733ko urtarrilaren 13an Karlos VI.arengandik lortua. Lehenengo irakasgaia 1734ko urriaren 14an eman zen eletegi zahar batean. Irakaslea Samuel Christian Hollmann izan zen, gaur ahaztuta. Lehen seihilekoan 147 ikasle matrikulatu ziren Göttingenen. Unibertsitateko lehen komisarioa Gerlach Adolph von Münchhausen (1688-1770) ministroa eta aholkulari sekretua izan zen, Münchhauseneko baroi ospetsuaren lehengusua.
Unibertsitateko liburutegia unibertsitatearen aldi berean hasi zen. Materialaren garrantzia eta kantitatea zela eta, laster Alemaniako garrantzitsuenetakoa bihurtu zen eta liburutegi moderno baten prototipoa bihurtu zen. Liburuak katalogazio sistema berri batekin ordenatu ziren. 1763tik 1812ra liburutegia Christian Gottlob Heyne-ren zuzendaritzapean egon zen, aldi berean filologia klasikoko irakaslea zen. 1738an Theatrum Anatomicum eraiki zen, 1739an lorategi botanikoa eta 1751an lehen behatokiak ireki zituen ateak. Oraindik Wilhelmsplatz aretoko espetxe historikoa bisitatu dezakezu, unibertsitateko araudia urratu zuten ikasleak espetxeratu zituzten lekua. Unibertsitateak eskuduntza esklusiboa zuen ikasleen gainean.
1770ean, Georg Christoph Lichtenberg fisika, matematika eta astronomiako irakasle izendatu zuten, eta orain arte balio duten aurkikuntzetan lagundu zuena. Jakintsu unibertsaltzat hartzen da, natur zientziekin lotutako lanak ere utzi ez zituena, baizik eta filosofikoak eta satirikoak, bereziki bere albisteetan (Sudelbücher). Fisika esperimentaleko Alemaniako lehen irakaslea izan zen. Fisika esperimentalaren oinarrizko gaietan duen historia ere bisitatu daiteke gaur unibertsitatean. Beraz, neurri batean objektu historikoak erabiltzen dira. Sortu eta berehala, unibertsitateak liburutegi sistema oso aurreratua garatu zuen. Bere subiranoen batasun pertsonalak Ingalaterrarekin zuen loturak jakintsu ingeles eta amerikar ugari erakarri zituen. Carl Friedrich Gauss matematikaria, irakaslea izan zen, eta aurkikuntza garrantzitsuak egin zituen bertan.
Lima (Montana)
Lima Montanako herri bat da. Beaverhead konderrian kokatua dago. 2010ean 221 biztanle zituen, 1.37 kilometro koadrotan banatuta.
Fabbrica Curone
Mugakideak
Fabbrica Curonek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Horma
Horma edo pareta leku edo eremu bat mugatu edo babestu ohi duen arkitektura egitura bertikal eta solido bat da. Berez, sendoak, iraunkorrak eta hezetasunari aurre egiteko gai behar lukete.
Mehelinak bi etxeen arteko harrizko horma bereziak ziren, gorantz igotzen den heinean kanporago ateratzen dena. Ertaroan gune urbanoetan egurrezkoak izaten ziren etxeak, etxe batean sua sortuz gero oso erraza zen alboko beste txeetarara pasatzea eta horrela kale osoa erretzen zen. Horren kontra borrokatzeko erabili ziren mehelinak, sua ez hedatzeko harresi moduan.
Australoheros saquarema
Australoheros saquarema Australoheros generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Titiburutako
Titiburutakoak (pasties) titiburuak estaltzeko erabiltzen diren gorputz eranskailuak dira. Tiburutakoak striptease eta burlesque delako ikuskizunekin lotzen badira ere, sarritan janzten dira topless egitea edota biluzik ibiltzea debekatuta dauden hondartza eta toki publikoetan.
Diseinua
Titiburutakoak eskuragarri daude hainbat koloretan, formatan eta neurritan. Dena dela, neurriari dagokionez, titiburuen areolak estaltzeko neurria izan ohi dute. Hauek titiburuei itsasteko zinta itsasgarri bereziak edo Arabiako goma bezalako gai itsasgarriak erabiltzen dira.
Kim Yong-sik
Kim Yong-sik (1910eko uztailaren 25a - 1985eko martxoaren 8a) Hego Koreako futbolaria izan zen.
Pasaiako Portuko Bandera
Pasaiako Portuko Bandera Pasaian antolatzen den estropada da, San Pedrok dagoen ligan jokoan jartzen duena.
Historia
2012 eta 2010 artean San Pedroko Bandera antolatu zuen herriko taldeak.
Babeslearen arabera banderak izen desberdin ugari izan baditu ere estropada eremua beti berdina da, berezia gainera; ohiko estropada egiteko nahikoa distantziarik ez dagoenez sei luze eta bost ziaboga izaten baititu.
Pteropus keyensis
Pteropus keyensis Pteropus generoko animalia da. Chiropteraren barruko Pteropodidae familian sailkatuta dago.
Yuto Sashinami
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vegalta Sendai.
Gonatodes rozei
Gonatodes rozei Gonatodes generoko animalia da. Narrastien barruko Sphaerodactylidae familian sailkatuta dago.
Basamortuko dortoka
Gopherus agassizii Gopherus generoko animalia da. Narrastien barruko Testudinidae familian sailkatuta dago.
Livingston (Montana)
Livingston Montanako hiri bat da. Park konderrian kokatua dago. 2010ean 7,044 biztanle zituen, 15.59 kilometro koadrotan banatuta.
NGC 303
NGC 303 galaxia bat da, Cetus konstelazioan. Francis Preserved Leavenworthek aurkitu zuen n.
Holdenita
'''Holdenita]] =
Takumi Sasaki
Takumi Sasaki (佐々木 匠, 1998ko martxoaren 30a - ) Japoniako futbolaria da.
Holdenita
fosfato motako minerala da.
Takumi Sasaki
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vegalta Sendai.
Holdenita
Ezaugarriak
Holdenita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 da.
Junagadh barrutia
Junagadh barrutia Indiako barruti bat da, Gujarat estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Iniistius brevipinnis
Iniistius brevipinnis Iniistius generoko animalia da. Arrainen barruko Labridae familian sailkatzen da.
Eugénie Le Sommer
Eugénie Le Sommer (Grasse, 1989ko maiatzaren 18a) frantziar futbolaria da, Olympique Lyonnais-en aurrelari gisa jokatzen zuen.
Les Ifs
Les Ifs Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Les Ifs udalerrian erroldatutako biztanleak 49 ziren. Familiak 20 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 31 etxebizitza zeuden, 19 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 30 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 19 etxebizitza nagusietatik 18 bere jabearen bizilekua ziren eta 1 alokairuan okupaturik zegoen; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 4 etxek hiru zituzten, 4 etxek lau zituzten eta 8 etxek bost zituzten. 10 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 8 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 10 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 28 ziren, horien artean 18 aktiboak ziren eta 10 inaktiboak ziren. 18 pertsona aktiboetatik 15 lanean zeuden (8 gizon eta 7 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 10 pertsona inaktiboetatik 1 erretiraturik zegoen, 4 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Les Ifs udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
La Ch'tite Famille
La Ch'tite Famille 2018ko Dany Boon frantziar zinema zuzendariaren umorezko filma da.
Australoheros scitulus
Australoheros scitulus Australoheros generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Fraconalto
Fraconalto Italiako udalerri bat da. Alessandriako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mohammed Abdullah
Kaxmirreko politikaria. (Sowra 1905 - ? 1982). Bertako mugimendu independistaren sortzailea. 1938an Kaxmirrentzako autogobernua aldarrikatzen zuen Kaxmirreko Islamiar Konferentzia mugimendua sortu zuen. 1947an, Pakistan eta India banatu zirenean, nahiz eta islamiarra izan, Indiaren aldekoa izan zen. Kaxmirreko Lehen Ministroa izan zen 1948 eta 1953 bitartean.
Fraconalto
Mugakideak
Fraconaltok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Mohammed Abdullah
1953tik aurrera autogobernua alde batera utzita, Kaxmirren independentziren alde agertu zen, ondorioz, Indiar gobernuak espetxe zigor luze desberdinak ezarri zizkion. 1971 eta 1972 bitartean exilioan egon zen. 1975-77 eta 1977-82 urteetan Jammu eta Kaxmirreko Lehen Ministroa izan zen berriz.
Arroa Behea
Arroa Behea edo Arroa Bekoa Zestoako (Gipuzkoa) auzoa da. Nahiz eta Zestoaren mugen barnean egon, Zumaia du herri hurbilena.
2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 456 biztanle ditu.
Felizzano
Felizzano Italiako udalerri bat da. Alessandriako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Felizzanok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Kunitaka Sueoka
Kunitaka Sueoka (末岡 圀孝) Japoniako futbolaria izan zen.
Rajkot barrutia
Rajkot barrutia Indiako barruti bat da, Gujarat estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
George Gershwin
George Gershwin (Brooklyn, New York, AEB, 1898ko irailaren 26a - Kalifornia, AEB, 1937ko uztailaren 11) Estatu Batuetako musikagile eta pianista izan zen.
Biografia
Jatorriz Errusiakoa zen familia judu batean jaio zen. Haurtzaro gogorra izan zuen New Yorkeko kaleetan. Charles Hambizer eta Kilenyi izan zituen irakasle. Broadwayko antzerkietarako musika-lanak idatzi zituen hasieran, baina jazz-estiloko lanak ditu ospetsuenak. Bere obraren osagai asko jazzetik eta ragtimetik hartu zituen.
Pianorako eta orkestrarako Rhapsody in Blue (1924) lan ospetsua egin zuen, eta pianorako Concerto en fa (1925) obra. Idatzi zituen beste obra batzuk: komedia musikal ugari, horien artean famatuena Lady, be good; filmetarako musika; poema sinfoniko bat, An American in Paris (1928); Second Rhapsody (1932), eta opera bat, Porgy and Bess (1935).
Gonatodes superciliaris
Gonatodes superciliaris Gonatodes generoko animalia da. Narrastien barruko Sphaerodactylidae familian sailkatuta dago.
Holfertita
'''Holfertita]] =
oxido motako minerala da.
Ezaugarriak
Holfertita oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. trigonal*]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 da.
NGC 304
NGC 304 galaxia espiral bat da, Andromeda konstelazioan. Édouard Stephanek aurkitu zuen n.
Edwina Tops-Alexander
Edwina Tops-Alexander (Sydney, 1974ko martxoaren 29a) australiar zaldizkoa da, Olinpiar Jokoetan hiru aldiz aritutakoa.
Kirolari ibilbidea
Astebururo zaldi kurtsoetara joateak, segitzeko gogoa piztu zitzaion. Zaldiko atleta Australiar apainduenetakoa izateaz gain, milioika euroko sariak lortuz,emazte txirrindulari handienetako bat bilakatu da, milioika euroko sariak lortuz. Munduko bigarren zaldun hoberena da. 13 urterekin irabazi zuen bere lehen txapelketa, Brandy pottoka rekin. 1996 urtean bere lehen txapelketa internazionalean parte hartu zuen. Baina 24 urtetan ohartu zen ezin zuela bere karrera aitzinatu. Beraz, Belgika ra joan zen bizitzera. 2009 urtean 9. bukatu du Hong-Kongeko Joko Olinpiko etan. 2017 urtean pausa ematen du bere karrerari, Chloé Cornelia Jenifer Tops izeneko neskatxa sortzeko denbora.
Masaya Kojima
Masaya Kojima (小島 雅也, 1997ko azaroaren 9a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vegalta Sendai.
Aitzol Lasa
Aitzol Lasa Oyarbide (Barañain, 1978an) euskal matematikari eta dibulgazioko idazlea da. Matematikan lizentziaduna da Euskal Herriko Unibertsitatean (2005) eta gaur egun matematika irakasle dihardu Nafarroako Unibertsitate Publikoan.
Patan barrutia
Patan barrutia Indiako barruti bat da, Gujarat estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Iniistius celebicus
Iniistius celebicus Iniistius generoko animalia da. Arrainen barruko Labridae familian sailkatzen da.
NGC 306
NGC 306 galaxia bat da, Tucana konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Batanea
Batanea Jordan ibaiaren ipar-ekialdean zegoen Lur Santuko eskualdea izan zen, Trakonitisen ekialdean zegoena. Egun Ard-el-Bathanyeh du izena, ekialdean Lajat eta Hauran ordokia, hegoaldean Salkhad hiria eta iparraldean Tells Khaledyeh eta Asfar dituena.
K.a. I. mendean Herodes I.a Handiak gobernatu zuen eta, honen ondoren, baita Herodes Agripa I.a eta Herodes Agripa II.a. Azkena hiltzean, Siriara pasa zen.
Gonatodes timidus
Gonatodes timidus Gonatodes generoko animalia da. Narrastien barruko Sphaerodactylidae familian sailkatuta dago.
Saint-Julien-de-Chédon
Saint-Julien-de-Chédon Frantziako udalerri bat da, Loir eta Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Julien-de-Chédon udalerrian erroldatutako biztanleak 715 ziren. Familiak 324 ziren, horien artean 80 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 60 bakarrik bizi ziren emakumeak), 152 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 76 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
La Syndicaliste
La Syndicaliste 2023ko Jean-Paul Salomé frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.
Sinopsia
Maureen Kearney Frantziako potentzia nuklear multinazional baten ordezkari sindikal nagusia izan zen; salatzaile bihurtu zen, Frantziako sektore nuklearra astindu zuten ezkutuko akordioak salatu zituenean. Gobernuko ministroen eta industriako liderren aurka borroka egin zuen, eskandalua argitara ateratzeko eta 50.000 lanpostu baino gehiago defendatzeko.
Saint-Julien-de-Chédon
Etxebizitza
2007an 401 etxebizitza zeuden, 331 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 45 bigarren erresidentzia ziren eta 25 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 400etxeak ziren. 331 etxebizitza nagusietatik 298 bere jabearen bizilekua ziren, 30 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 17 etxek bi zituzten, 63 etxek hiru zituzten, 96 etxek lau zituzten eta 154 etxek bost zituzten. 279 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 144 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 164 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 427 ziren, horien artean 315 aktiboak ziren eta 112 inaktiboak ziren. 315 pertsona aktiboetatik 290 lanean zeuden (154 gizon eta 136 emakume) eta 25 langabezian zeuden (13 gizon eta 12 emakume). 112 pertsona inaktiboetatik 63 erretiraturik zeuden, 18 ikasten zeuden eta 31 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Julien-de-Chédon udalerrian 331 unitate fiskal zeuden, 748,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.664 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 29 komertzioetatik, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 10 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 margolaria, 5 zurginak, 3 iturginak eta 1 argiketaria.
2000. urtean Saint-Julien-de-Chédon udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 308 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Malta (Montana)
Malta Montanako hiri bat da. Phillips konderrian kokatua dago. 2010ean 1,997 biztanle zituen, 2.74 kilometro koadrotan banatuta.
Diskriminazio
Diskriminazioa edo bereizkeria gauzak edo gizakiak bereizteari deritzo orokorrean. Gizakiak edo giza-taldeen diskriminazioa eskubide eta aukera-berdintasunaren aurkakoa eta generoan, arrazan, jaiotza-lekuan, hizkuntza edo irizpide etniko, erlijioso, politiko, sexual edo ekonomikoetan oinarrituz gertatzen denean ez bidezkotzat jotzen da eta bazterkeria ere baderitzo. Bazterkeria ez jasateko eskubidea Giza Eskubideen Aldarrikapen Unibertsala delakoan dago jasota. Hala ere, bazterkeria egoerak ohikoak dira hezkuntza, osasun eta lanbide arloetan.
Diskriminazioa positiboa, talde bati aldeko tratua egiten zaionean, zein negatiboa, besteei ematen zaien tratu egokia ukatzen zaionean.
Diskriminazioa, indarkeri pasibo mota bat da eta diskriminatzen duten pertsonek, diskriminatuak izaten direnak bereizten dituzte. Gizakiak edo giza-taldeen diskriminazioa eskubide eta aukera-berdintasunaren aurkakoa eta generoa, arrazan, hizkuntza edo irizpide etniko, erlijioso, sexual edo ekonomikoetan oinarrituz gertatzen denean ez bidezkotzat jotzen da eta bazterkeria ere baderitzo. Gainera, diskriminatzea giza eskubideen kontrako ekintza bat da, Giza eskubideen aldarrikapen unibertsalean, bazterkeria ez jasateko eskubidea agertzen baita. Dena dela, ere badago diskriminazio positiboa deiturikoa, non, historian zehar diskriminatuak izan diren giza-taldeei “eskubide” edo onura batzuk ematen zaienean. Diskriminazio hau, talde desfaboratu honen bizi kalitatea hobetzeko egiten da.
Diskriminatutako giza taldeak
Gaur egun, gure gizartean honako talde hauek daude diskriminatuta:
Bilibioko urmaela
Bilibioko urmaela Ebron zegoen aintzira izan zen, egungo Burgos, Araba eta Errioxa arteko mugan zegoena.
Diskriminazio
Diskriminazio motak
Lehen aipatutako giza taldearen arabera,diskriminazio mota ezberdinetan sailkatu dira:
Bilibioko urmaela
Juan Antonio Llorente errioxar jakintsuaren arabera, urmaelak lau legoako zabalera zuen Ircio eta Olaerreako mendietatik Portilla eta Trebiñukoetaraino. Obarenes mendien hegoaldean zegoen eta honen tontorrak bereizi zirenean, egungo Conchas sortu eta urmaela desagertu zen.
Agirien lekukotasuna
Estrabon geografoak, Posidoniok De terrestribus et gesgraphici bere lanean esandakoa jarraituz, Ebro gertakari meteorologiko zehatz baten gabe (agian, ipar haizea) gainezkatzen zela zioen. Domingo Herguetak Conchetan urmael handia zegoela uste zuen, ipar haizeari esker ur gehiago isuritzen zuena.
1012an Antso Gartzia kondeak Nave de Albura hiribilduari emandako foruan, Oroncilloren bokalean zegoen herri honen herritarrei portuko ontzietan egindako hilketak barkatzen zizkioten.
Conchas
Las Conchas pasabideak presa natural moduan aritzen zuen. Handik, Ebroren ibairatze-mailaraino ur-jauzi bat omen zegoen. Bilibiotarrek nabigazioa samurtzeko itsasargi bat pizten zuten. Denboraren poderioz, arrokak arindu eta higatzen ziren eta urmaela eta ibaiaren maila berdindu ziren.
Zabalera
X. mendearen amaierako iturrien arabera, urmaela Nave de Alburaraino heltzen zen. Hau da, orduko altuera 461 metrokoa omen zen, egungo Conchasek baino 16 metro gehiago. K. a. I. mendeko Arce-Mirapérez aztarnategia maila berean dagoenez, Juan Antonio Llorenteren zabalera (4 legoa → 16,8 km) gehiegizkoa zen.
Oraindik XVI. mendean prado de Bilibio (Bilibioko larrea) eta La Laguna (urmaela) toponimoak erabiltzen zituzten. Batzuen ustez, Rivaguda eta Rivabellosa toponimoak urmaelarekin ere loturik daude.
Marcelino García Toral
Marcelino García Toral (Villaviciosa, Asturias, 1965eko abuztuaren 14a) futbol entrenatzailea eta futbolari profesional ohia da. Real Sporting de Gijónen harrobian hasi ondoren, hainbat urtez jokatu zuen zenbait taldetan. 2021etik aurrera Athleticeko entrenatzailea da.
To Leslie
To Leslie 2022ko Michael Morris ingeles zinema zuzendariaren film dramatikoa da.
Sinopsia
Sei urte urte igaro dira Lesliek loteria irabazi zuenetik. 190.000 dolar. Telebista kameren aurrean ospatu zuen saria; ez dirudi diru asko denik, baina aurrera egiteko nahikoa zen Texasko herri txiki batean bizi eta seme nerabe bat zuen ama langile batentzat. Bere pozean, trago guztiak bere kontu doazela garrasi egingo du, eta, sei urteren ondoren, egungo egoerak argi uzten du hitza bete zuela. Leslie alkoholikoa da; ez du dirurik, ez lanik, ez etxerik. Ez du harremanik 19 urteko semearekin, eta egunak (eta gauak) taberna zuloetan igarotzen ditu. Gertuko harreman guztiak hautsi ditu, eta noraezean dabil. Azken aukera gisa, semearengana joko du, bere bizitzaren norabidea zuzendu nahian.
Masato Tokida
Masato Tokida (常田 克人, 1997ko azaroaren 27a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vegalta Sendai.
Dany Boon
Daniel Faid Hamidou (Armentières, ), Dany Boon izen artistikoz ezaguna, frantziar umorista, aktore eta zinema zuzendaria da, telebistan eta zineman aritutakoa. 2008an Bienvenue chez les Ch'tis filmari esker sekulako arrakasta lortu zuen.
Australoheros taura
Australoheros taura Australoheros generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Getty Thesaurus of Geographic Names
Getty Thesaurus of Geographic Names, euskaraz Izen Geografikoen Getty Thesaurus, TGN edo GTGN gisa laburtua, J. Paul Getty Trusten produktu bat da, Getty Vocabulary Program delakoan sartua. TGNk lekuei buruzko izenak eta informazioak biltzen ditu, bai egungoak, bai historikoak. TGNko lekuek administrazio politikoko erakundeak (hala nola hiriak eta nazioak) eta geografia fisikokoak (hala nola mendiak eta ibaiak) biltzen dituzte. Historiari, biztanleriari, kulturari eta arkitekturari buruzko informazioa ere jasotzen da.
Hiztegiaren hitzak
TGN hiztegi egituratua da, gaur egun 2.000.000 izen inguru eta tokiei buruzko beste informazio batzuk biltzen dituena. Toki-izenek tokiko hizkuntzan, ingelesez, beste hizkuntza batzuetan izenak izan ditzakete, baita izen historikoak ere, ordena naturalean eta alderantzizkoan. Izen horien artean, bat markatzen da hobetsi den izen gisa.
Keiya Shiihashi
Keiya Shiihashi (椎橋 慧也, 1997ko ekainaren 20a - ) Japoniako futbolaria da.
Getty Thesaurus of Geographic Names
Hiztegiaren hitzak
TGN ISO eta NISO estandaretara egokituta dago, eta erlazio hierarkikoak, baliokidetasunak eta asoziatiboak ditu. Kontuan izan TGN ez dela informazio geografikoko sistema (GIS) bat. TGN erregistro askok koordenatuak biltzen dituzten arren, gutxi gorabeherakoak dira eta erreferentziarako soilik dira.
Keiya Shiihashi
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vegalta Sendai.
Gustav Leonhardt
Gustav Leonhardt (Graveland, Herbehereak, 1928ko maiatzaren 30a - Amsterdam, 2012ko urtarrilaren 16a) Herbehereetako klabezin eta organista eta orkestra-zuzendaria izan zen.
Biografia
Basileako Schola Cantorumeko ikasle izan zen, eta organoa eta klabezina Eduard Müllerrekin ikasi zituen. 1950etik aurrera, mundu osoan zehar bidaiatzen hasi zen. Vienako Musika Akademiako irakasle izan zen 1952tik 1955era eta Amsterdameko Kontserbatoriokoa 1953tik aurrera.
Bachen musikan espezialista zen, eta antzinako musikako estilo guztiak landu zituen, musika barrokoa bereziki. Bachen fuga-arteari buruzko ikerketa bat argitaratu zuen 1952an, bai eta Sweelinckek teklaturako lanaren edizio berri bat ere. Leonhardt Consort taldearen sortzailea izan zen.
Q sukar
Q sukarra gaixotasun infekziosoa da, Coxiella burnetii bakterioak eragindakoa, mundu osoan zehar zabaldurik dagoena. Zoonosia da, alegia, animaliengandik gizakiarengana pasatzen da. Behiak, ardiak, ahuntzak eta beste abere batzuk izan daitezke bakterio patogenoaren eramaileak. Infektatutako animalien aerosolak arnastea, edo haien esne, gernu, gorotz, baginako fluxu edo haziarekin kontaktua izatea da gizakia kutsatzeko biderik ohikoena. Animaliei abortuak eta ugalketa arazoak eragiten dizkie. Gizakietan, berriz, sukarra, pneumonia atipikoa edota hepatitisa ekar dezake; tratatu gabeko kasu bakan batzuetan kroniko bilaka daiteke.
Historia
Edward Holbrook Derrickek 1935ean deskribatu zuen aurrenekoz Q sukarra, Brisbaneko (Queensland, Australia) hiltegietako langileengan. Q fever izena eman zitzaion (query fever, “galdera ikurren sukarra”). Patogenoa 1937an isolatu zuten Macfarlane Burnet eta Mavis Freemanek Derrickek bidalitako laginetan. Hasieran Rickettsia espezie bat zela pentsatu zuten (Rickettsia burnetii). Patogenoaren gordailu naturala animalia basatiak zirela atera zuten ondorioz, etxe-abereak gordailu sekundarioa zirela, eta transmisioa lakasten edo beste artropodo batzuen bitartez gertatzen zela. 1938an, bakteria Coxiella burnetii berrizendatzea proposatu zuen Cornelius B. Philipek, Coxiella generoa sortuz.
Epidemiologia
Animalia eramaileek bakterio patogenoak kanporatzen dituzte gernu, gorozki, esne eta karenaren bidez. Hori dela eta, errazago kutsatzen dira abereekin harreman zuzena dutenak (abeltzainak, albaitariak), eta baita esnea gordinik kontsumitzen dutenak ere. Patogenoa arnas-traktutik sartzen da gehienetan (animalia kutsatuaren aerosolak arnasterakoan), baina kasu gutxi batzuetan infekzioa kaparren bitartez gertatu da. Pertsonen arteko transmisioa oso arraroa da.
Sintoma klinikoak
Q sukarra diagnostikatzea ez da erreza, aldaera asko daudelako. Pazienteen %60k ez du sintomarik nabaritzen. Gainerakoetan gripearen antzeko sintomak eragiten ditu: sukar handia, buruko mina, mialgiak, artralgiak eta eztula. Batzuetan erupzioa edo sindrome meningeoa agertzen dira. Sukarrarekin batera, pneumonia edo hepatitisa ere eragin dezake. Bakanagoak dira haurdunaldiko arazoak, miokarditisa edo gaixotasun neurologikoak.
Immunitate-sistema infekzioa mendean hartzeko gauza ez denean, kroniko bilakatzen da. Horrelakoetan endokarditisa izan ohi da koadro klinikorik ohikoena. Oso larria da, gaixoen %25-60 hil egiten baitira tratamendurik jaso ezean. Gaixotasun baskularrak, osteomielitisa, hepatitis kronikoa edo birika-tumoreak izan daitezke Q sukar kronikoaren beste ondorio batzuk.
Diagnostikoa
Hiru metodo erabiltzen dira: zelula-kultiboak, PCR eta serologia. Ikerketa serologikoak (IFI, ELISA) Coxiella burnetii-ren aurkako antigorputzak bilatzen ditu gaixoaren odolean.
Xabier Letona
Xabier Letona Biteri (Arrasate, Gipuzkoa, 1966) gipuzkoar kazetaria da. 2002tik 2013 arte Argiako aldizkariko zuzendaria izan da.
Biografia
1966an jaio zen Arrasaten. Unibertsitatean kazetaritza ikasketak egin zituen euskaraz. Ikasketak egiten ari zela, 1988an, erredaktore hasi zen Argia aldizkarian. 1997an aldizkariko zuzendariorde izendatu zuten eta bost urte geroago, 2002an, zuzendari.
Okinawako gudua
Okinawako gudua, kode izenez Iceberg Operazioa (ingelesez Battle of Okinawa, japonieraz 沖縄戦, Okinawa-sen eta okinaweraz 沖縄戦 Uchinaa ikusa), Bigarren Mundu Gerran zehar eta Pazifikoko Gerran jazotako gudu bat izan zen. 1945eko apirilaren 1etik ekainaren 22ra Ryukyu uhartediko Okinawa uhartean gauzatu zen, bertan AEBen eta Aliatuaen gudarosteak eta Japoniaren gudarosteak borrokatu ziren.
Pazifiko Gerran jazotako gudu latz eta ankerrenetako bat izan zen, denera Japoniatik 550 kilometro eskasera dagoen uhartean 82 egunez borrokatu ziren, laztasun hori adierazteko ingelesez "typhoon of steel" ("altzairuzko tifoia") eta japonieraz "tetsu no bōfū" ("altzairuzko haize bortitza") ezizenak jaso zituen, guda honetan japoniarrek kamikazeen erasoez baliatu eta aliatuek lehorreratzeko ontziteria eta eraso ibilgailu astun kopuru erraldoia erabili baizuten.
Lasao
Lasao Zestoako auzoa da. Bere posta kodea 20740 da. Zestoa eta Azpeitia bidean topatu dezakegu, GI-631 errepidean.
Auzoan bertan, Izan fundazioa (Gizakia helburu) topa dezakegu.
2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 46 biztanle ditu.
Francavilla Bisio
Francavilla Bisio Italiako udalerri bat da. Alessandriako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Francavilla Bisiok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Saint-Léger-Triey
Saint-Léger-Triey Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.