cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jared Diamond
Bere hurrengo liburuan, Collapse: How Societies Choose to Fail or Succeed (2005), (Kolapsoa. Nola gizarte batzuek erabateko porrota edo arrakasta lortu duten). Diamond saiatu zen azaltzen zergatik hainbat gizartek porrot egin zuten eta zergatik beste batzuek ez. Egungo gizarteek aurrekoen akatsetatik ikasi dezaketelakoan, azalpen etnikoak arbuiatu zituen, ingurumenari garrantzia emateko, Guns, germs and steel liburuan —(euskarara Andoni Sagarnak itzulia: Su-armak, germenak, eta altzairua)― egin zuen bezala. Groenlandia, maiak, anasazi edo Bazkoko Irla dira haren hizpideetako batzuk. Egotzitako ingurumen-determinismotik aldentzearren, Haiti eta Dominikar Errepublika alderatu zituen, zeren, irla berean egonda (eta hortaz ingurumen bertsua edukita), historia, kultura eta lider desberdinak direla kausa oso egoera desberdinetan baitaude.
Liburu hautatuak
Jatorrizko bertsioak, :
Ever Palacios
Ever Palacios (1969ko urtarrilaren 18a - ) Kolonbiako futbolari ohia da.
Roser Ros i Vilanova
Idazlea
• Mot per mot
Crenicichla pellegrini
Crenicichla pellegrini Crenicichla generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Roser Ros i Vilanova
Idazlea
• Manual d'oralitat en set jornades i set contes
• Matèria sensible
Herri-narrazioari buruzko Tradizionari Entziklopediaren 7. liburukia koordinatu du. Globalizazioak eta immigrazio geldiezinak eragindako masa-gizarte postindustrial baterantz pasatzeak ekarri dituen aldaketak erakusten ditu lanak. Gizartea mass-media eta informazioaren teknologia berriak dira nagusi.
Dhule barrutia
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Semur-en-Auxois
Semur-en-Auxois Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Valentina Cortese
Valentina Cortese (Milan, 1923ko urtarrilaren 1a - ibidem, 2019ko uztailaren 10a) italiar aktorea izan zen. Italiako eta Estatu Batuetako filmetan antzeztu zuen. Haien artean The Barefoot Contessa, The Assassination of Trotsky, Calabuch, Erste Liebe, The House on Telegraph Hill, La Nuit américaine, Barabbas eta The Adventures of Baron Munchausen nabarmentzen dute. 1974an Taldeko emakumezko aktore onenaren Oscar Sarira izendatu zen La Nuit américaine filmagatiko.
NGC 645
NGC 645 galaxia espiral bat da, Pisces konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
Pedro Ruiz
Pedro Ruiz López, pilota arloan Ruiz deituraz ezaguna (San Asensio, Errioxa, ) esku huskako pilotari profesionala da. Atzelari aritzen da, Aspe enpresarekin.
Semur-en-Auxois
Geologia
Herriak semuriar adin geologikoari izena ematen dio.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 2.263 etxebizitza zeuden, 1.905 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 164 bigarren erresidentzia ziren eta 194 hutsik zeuden. 1.096 etxeak ziren eta 1.163 apartamentuak ziren. 1.905 etxebizitza nagusietatik 790 bere jabearen bizilekua ziren, 1.066 alokairuan okupaturik zeuden eta 49 doan lagata zeuden; 121 etxek gela bat zuten, 330 etxek bi zituzten, 418 etxek hiru zituzten, 418 etxek lau zituzten eta 618 etxek bost zituzten. 1.036 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.061 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 466 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.695 ziren, horien artean 1.921 aktiboak ziren eta 774 inaktiboak ziren. 1.921 pertsona aktiboetatik 1.765 lanean zeuden (865 gizon eta 900 emakume) eta 156 langabezian zeuden (83 gizon eta 73 emakume). 774 pertsona inaktiboetatik 223 erretiraturik zeuden, 319 ikasten zeuden eta 232 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 314 komertzioetatik, 6 erauzte enpresak ziren, 11 janari enpresak ziren, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 15 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 22 eraikuntza enpresak ziren, 87 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 26 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 5 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 15 finantziazio enpresak ziren, 10 higiezinen enpresak ziren, 37 zerbitzu enpresak ziren, 51 administrazio publikoko enpresak ziren eta 18 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 80 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 6 banku bulegoak, 1 funeraria, 8 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 5 autoeskolak, 3 igeltseroak, 4 margolariak, 3 zurginak, 8 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 7 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 1 aldi baterako lan enpresa, 16 jatetxeak, 5 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 2 apaindegiak.
2000. urtean Semur-en-Auxois udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu laburretarako ospitale 1, tratamendu luzeetarako ospitale 1  bat, psikiatriko 1  bat, urgentzia zentro 1  bat, amatasun-klinika 1  bat, 3 botika eta anbulantzia 1  bat zegoen.
2009an 2 haur-eskola eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Semur-en-Auxois udalerrian 2 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe eta 1hezkuntza orokorreko lizeoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 722 ikasle zeuden eta hezkuntza orokorreko lizeoetan 735.
Semur-en-Auxois udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Yukiya Tamashiro
Yukiya Tamashiro (玉城 幸弥, 1993ko irailaren 10a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Ryukyu.
Tatsuhiko Seta
(japonieraz: 瀬田 龍彦, 1952ko urtarrilaren 15a - ) Japoniako futbolaria da.
1336 Zeelandia
1336 Zeelandia asteroide gerrikoan aurkitutako 1336. asteroidearen izena da. 1934ko irailak 9an aurkitu zuen Hendrik van Gentek Johannesburgotik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1934 RW zen. Bere izena Herbehereetako Zeelanda eskualdeagatik jasotzen du.
Shuhei Takizawa
Shuhei Takizawa (瀧澤 修平, 1993ko uztailaren 19a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Ryukyu.
Achim
Achim Alemaniako herri bat da, Saxonia Beherea estatuan eta Verden barrutian kokatua. Gainera, azken barruti honetako herririk handiena da. Verden herritik 17 kilometro iparmendebaldera eta Bremenetik 16 kilometro hegoekialdera, Weser ibaiaren ibilbidean.
Geografia
Achim, Weser ibaiaren haranean dago. Herria inguratzen duen lurraldea, txilardia da inguru natural hontan. Herria, itsasoaren mailatik 65 metroko altuerara dago
Hedadura eta biztanleria
Herriak, 65,1 kilometro karratuko hedadura du, eta 2006. urteko azken egunean eginiko azken erroldaren arabera, herrian 30059 pertsona bizi dira
Badener Mendiak
Badener mendiak, Baden herrixkan daude. Baden, Achimen barnean kokatuta dagoen herrixka bat da. Kokapen hau, Weser-Marsh mendebaldean eta 40 metroko garaierako harea duna taldea eta Badener txilardia ekialdean dituelarik eratuta dago.
Jean-Jacques Goldman
Jean-Jacques Goldman (Paris, ) frantziar kantautorea da, pop rock egiten duena. Taï Phong taldean ibilitakoa, bere bakarkako ibilbideari esker bere belaunaldiko musikari nagusienetariko bat bilakatu zen, batez ere  Il suffira d'un signe (1981), Quand la musique est bonne (1982) edota Je te donne (1985) abestiei esker.
Tour-en-Sologne
Tour-en-Sologne Frantziako udalerri bat da, Loir eta Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Tour-en-Sologne udalerrian erroldatutako biztanleak 885 ziren. Familiak 356 ziren, horien artean 68 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 40 bakarrik bizi ziren emakumeak), 144 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 132 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 560 ziren, horien artean 431 aktiboak ziren eta 129 inaktiboak ziren. 431 pertsona aktiboetatik 416 lanean zeuden (214 gizon eta 202 emakume) eta 15 langabezian zeuden (4 gizon eta 11 emakume). 129 pertsona inaktiboetatik 64 erretiraturik zeuden, 40 ikasten zeuden eta 25 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Tour-en-Sologne udalerrian 374 unitate fiskal zeuden, 931,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.913 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 26 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 5 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 3 zurginak ziren, 1 ile apaindegia eta 2 jatetxeak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Tour-en-Sologne udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 572 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Crenicichla percna
Crenicichla percna Crenicichla generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Lactarius fulvissimus
Lactarius fulvissimus Russulaceae familiako onddo espezie bat da. Kozinatzeko kalitate txarra, zapore mikatza.
Sinonimoak: Lactarius ichoratus, Lactarius subsericatus.
Deskribapena
Kapela: 4 eta 10 cm bitarteko diametrokoa, hasieran ganbila, gero lau-deprimitua, eremu zirkularrekin edo ez, gorri-laranja kolorekoa edo arre-gorrixka ertz horixkarekin edo argiagoarekin.
Orriak: Hasieran argiak, gero krema-haragi kolorekoak, zikindu samarrak.
Haragia: Lactarius quietus delakoaren usain arin bat du. Zapore ia gozoa edo mikatza, esne zuria eta ugari, zapi batean, mantso-mantso sufre-hori kolore bizia hartzen du.
Etimologia: Lactarius terminoa lac, lactis, esnetik dator; esneari dagokio. Latexa jariatzen dutelako ebakitzean edo haustean. Ichoratus epitetoa grekotik dator, odolaren zati urtsua, serum, esan nahi duen, "ichor" hitzetik. Latex urtsua duelako
Nahasketa arriskua
Forma tipoa koniferoetan ateratzen da, Lactarius fulvissimus delakoarenen esnea ez da kolorez aldatzen, inoiz ez sufre-horia.
Sasoia eta lekua
Nahiko ohikoa udazkenean hostozabalen basoetan.
Banaketa eremua
Europa, Uzbekistan, Iran.
Diemel
Diemel Alemaniako ibai bat da, Hesse eta Ipar Renania-Westfalia estatuetatik igarotzen dena.
Iturburua
Ibai honen iturburua, Sauerlanden dago, Willingen herritik gertu. Iturburua, itsasoaren mailatik 680 metroko garaierara dago.
Ibilbidea
Orokorki, ibai honen ibilbidea ipar ekialderanzko norantzan doa, Marsberg, Warburg eta Trendelburg herrietan zehar.
Ahoa
Bere urak, Weser ibaian isurtzen ditu, azken ibai honen ezkerraldean, Bad Karlshafen herrian.
Film Stars Don't Die in Liverpool
Film Stars Don't Die in Liverpool 2017ko Paul McGuigan eskoziar zinema zuzendariak zuzendutako film erromantikoa da.
Argumentua
Peter Turner aktoreak dei bat jaso du: maitale izan zuen Gloria Grahame aktorea gaixotu egin da. Emakumea Liverpoolgo jaiotetxe xumera eramango du Turnerrek, han zaintzeko. Denbora horretan, emakumearekin izan zuen maitasun afera gogoratuko du gizonak.
Howells (Nebraska)
Howells Nebraskako herri bat da. Colfax konderrian kokatua dago. 2010ean 561 biztanle zituen, 1.49 kilometro koadrotan banatuta.
Claude-Adrien Helvétius
Claude-Adrien Helvétius (Paris, Frantzia, 1715eko urtarrilaren 26a - Versailles, Frantzia, 1771ko abenduaren 26a) frantziar filosofoa izan zen.
Biografia
Ilustrazio garaiko pentsalaririk materialistenetarikoa izan zen. Encyclopédie delakoan esku hartu zuen, filosofiari buruzko artikuluak idatziz.
Rachel Whiteread
Rachel Whiteread (Londres, Erresuma Batua, 1963ko apirilaren 20a) britainiar artista da. Batez ere, molde-forma duten eskulturak sortzen ditu. 1993an Turner Saria irabazi zuen lehen emakumea izan zen.
Whiteread 1997an Errege Akademian Sensation erakusketan erakutsi zuen artista gazte britainiarretako bat izan zen. Ospe handieneko lanen artean hauexek daude: Etxea, etxe viktoriar baten barruko hormigoizko moldea; Vienako Judatz Holocaust Memoriala, orrialdeak aldrebes dituen liburutegi bateko apalak dirudite; eta Untitled Monumentua, Londresko Trafalgar Square laugarren zokalorako erretxinazko eskultura.
2006an Britainiar Inperioko Ordenaren komandante (CBE) izendatu zuten, eta 2019an Britainiar Inperioko Ordenaren Dama Komandante (DBE), Birthday Honours, artearen alde egindako zerbitzuengatik.
Hezkuntza eta bizitza goiztiarra
Whiteread 1963an jaio zen Londresen. Bere ama artista, Patricia Whiteread, 2003an hil zen 72 urte zituela. Haren aita, Thomas Whiteread, geografia-irakaslea, Unibertsitate Politeknikoko administratzaile akademiko eta Alderdi Laboristaren jarraitzailea izan zen, eta 1988an hil zen, Whiteread arte-eskolan ikasten ari zela. Hiru ahizpetako hirugarrena da – bi nagusiagoak biki monozigotikoak dira.
Richard Wilson eskultorearekin tailerra hartu eta hustu zuenean, objektuak husteko aukerez jabetzen hasi zen. Denbora labur batean Zipreko Arte Unibertsitatean aritu zen. 1985etik 1987ra eskultura ikasi zuen Slade Arte Eskolan (University College, Londres), eta Phyllida Barlow-en eskolak jaso zituen. 1987an MA batekin graduatu zen.
Marcus Taylor eskultorearekin bi seme-alaba ditu.
Lan ibilbidea
Denbora batez, Highgate hilerrian lan egin zuen, denborak hondatutako hobien estalkiak konpontzen. 1987an hasi zen erakusten, 1988an egin zuen lehen banakako erakusketa. Londresko ekialdeko sinagoga zahar batean bizi eta lan egiten du Marcus Taylor eskultore lagunarekin.
Lana
Whiteread-en lan asko etxeko objektu arrunten moldeak dira, askotan espazio negatiboak. Adibidez, ezaguna da espazio irekiko molde sendoak egiten dituelako altzarietan, hala nola, mahai eta aulkietan, xehetasun arkitektonikoetan eta eraikin eta gela osoetan. Batez ere piezak egitean lerroa eta forma lantzen ditu. Whiteread zera dio:"' Moldeek urte eta urte batzuetako hondarrak dituzte'."Whiteread etxeko objektuen moldeak sortzen hasi zen eta Armario (Closet) izenekoa izan zen sortu zuen lehen eskultura. Igeltsuzko molde bat egin zuen egurrezko armairu baten barruan, eta feltro beltzez estali zuen. Lan hri egiteko, armairu ilun batean ezkutatzeko haurtzaroko memorietan oinarritu zen.
Graduatu ondoren, estudio gisa espazio bat alokatu zuen, eta hantxe sortu zuen Shallow Breath (1988), ohe bateko behe-mailako moldea, aita hil eta gutxira sortua.
Bi eskulturak 1988an erakutsi ziren lehen banakako erakusketan, etxeko beste pieza batzuen moldeekin batera. Lan guztia saldu egin zen, eta, horri esker, diru-laguntzak eskatu zituen eskultura handiagoak finantzatzeko.
Ghost
Lehen banakako erakusketa egin ondoren, Whiteread-ek erabaki zuen etxeko objektuek bizi izan zuten espazioaren molde bat egitea. Diru-laguntzak eskatu zituen, "Gela bateko airea momifikatzea" proiektua deskribatzeko. Ghost 1990ean osatu zuen. Londresko iparraldeko Archway Roadeko etxe bateko gela batetik atera zuten moldea, txikitan hazi zen etxearen antzekoa. Lan hori egiteko errepidea zabaldu egin zen eta etxea bota. Igeltsua erabili zuen moldea hormetatik eta sabaitik sekzioetan ateratzeko, eta metalezko marko baten bidez lotu zituen.
House eta Turner Prize
1993ko urrian Whiteread-ek House lana osatu zuen, terraza viktoriarreko etxe baten moldea. 1991n hasi zuen proiektua. Bere lanik ezagunena, agian, etxe viktoriar baten barruko hormigoizko molde horia da, Londresko ekialdean dagoen jatorrizko etxearen -193 Grove Road– kokapenean erakutsia (kaleko etxe guztiak eraitsita zeuden). Erantzun mistoak izan zituen, eta, beraz, Turner saria irabazi zuen 1993an artista britainiar gazte onenari eta K Foundation Art Award saria artista britainiar txarrenari. Turner saria irabazi zuen lehen emakumea izan zen.
Hot dog
Hot dog (euskaraz txakur beroa) Ameriketako Estatu Batuetan egosita eta ogitarteko batean sartuta jan ohi den hestebetea da. Sarritan ziapea, ketchupa, tipula edo maionesa gehitu ohi zaizkio.
XX. mendearen hasieratik mundu osoan zehar eta oso bereziki AEBetan hedatu den jakia da, herrialde honetan edozein kale izkinetan topatu ahal litekeelarik. Usadioz, estatubatuar kultura herrikoia eta kale saltzaileekin ohi den estatubatuar jakia herrikoia da.
Claude-Adrien Helvétius
Biografia
Helvetiusen beste idazki bat bera hil ondoren argitaratu zen: De l´homme, de ses facultés intellectuelles et de son éducation (Gizona, haren buru-ahalmenak eta heziketa, 1772).
Hot dog
Historia
Jatorria Europako erdialdeko herrialdeetan omen du. Dirudienez, alemaniar emigranteek AEBetara heurekin eraman eta berehala kale jakia bilakatu zen. XIX. mendearen lehenbiziko hamarkadan europar harakinei esker asko hedatu zen. Dirudienez, 1867an New York hiriko Coney Island eremuan kalez-kale gurditxo batekin hot dogak saltzen hasi zen lehenbiziko saltzailea Charles Feltman alemaniar harakina izan zen.
1338 Duponta
1338 Duponta asteroide gerrikoan aurkitutako 1338. asteroidearen izena da. 1934ko abenduak 4an aurkitu zuen Louis Boyerrek Aljerretik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1934 XA zen. Asteroide honen diametroa 8 eta 19 kilometro artean estimatua dago.
Vasili IV.a Errusiakoa
Vasili IV.a Errusiakoa (Василий IV Иванович Шуйский, Vasíliy Ivánovich Shúyskiy, beste transliterazioak: Vasily, Vasilii; 1552ko irailaren 22a - 1612ko irailaren 12a) Errusiako tsarra izan zen 1606-1610. urteetan.
Claude-Adrien Helvétius
Biografia
Ateoa, materialismoaren eta sentsualismoaren aldekoa zen Helvetius, eta bere ustez pertsonaren heziketan irakaskuntzak duen zeregina funtsezkoa da, Rousseauren tesien aurka.
Parbhani barrutia
Parbhani barrutia Indiako barruti bat da, Aurangabad dibisioan, Maharashtra estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Polle
Polle Alemaniako herri bat da, Saxonia Beherea estatuan eta Holzminden barrutian kokatua, Weser ibaiaren ibilbidean zehar. Gainera Polleko udalerri kolektiboaren egoitza ere bada.
Parbhani barrutia
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Polle
Hedadura eta biztanleria
Herriak, 21,2 kilometro karratuko hedadura du, eta, 2006ko azken egunean eginiko azken erroldaren arabera, bertan bizi diren herritarrak, 1182 dira.
Garaiera
Itsasoaren mailatik 90 metroko garaierara dago herria.
Hidrologia
Weser ibaiak gurutzatzen du herria, ibaiaren ibilbidearen lehen zatian.
Anarchias similis
Anarchias similis Anarchias generoko animalia da. Arrainen barruko Muraenidae familian sailkatzen da.
Hamilton Ricard
Hamilton Ricard (1974ko urtarrilaren 12a - ) Kolonbiako futbolari ohia da.
Kenichiro Hirata
Kenichiro Hirata (平田 拳一朗, 1991ko ekainaren 12a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Ryukyu.
1896ko Udako Olinpiar Jokoak
1896ko Udako Olinpiar Jokoak gertakari honen I. edizioa izan ziren. Greziako Atenas hirian ospatu ziren, 1896ko apirilaren 6tik 15era arte. Aro modernoko lehendabiziko Olinpiar Jokoetan 241 kirolarik 9 kirol ezberdinetan parte hartu zuten.
Egoitzaren aukeraketa
Egoitza 1894an Parisen egindako bilera batean aho batez aukeratu zuten, Grezian Antzinako Olinpiar Jokoak ospatzen zituztenez lehiaketaren seaska zelako. Pierre de Coubertinek zuzendutako bilera hartan Nazioarteko Olinpiar Batzordea ere sortu zuten.
Kirolak
Olinpiar Joko hauetan bederatzi kiroletan lehiatu zuten:
Proskripzio
Proskripzioaren bidez, publikoki eta ofizialki identifikatzen dira etsai publiko, herriaren etsai edo estatuaren etsai gisa sailkatutako pertsonak edo erakundeak. Horrelakoetan, heriotza-zigorra edo erbesteratze-zigorra jaso ohi dute. Pisu politiko handiko hitza da. Sarritan, estatuak egindako hilketak edo jazarpenak justifikatzeko erabiltzen dute, baina argi eta garbi, beste estatu-krimen batzuk ez bezala, diskrezioz edo erabateko sekretupean egiten baitituzte, Estatu arrazoia deiturikoak justifikatuta edo justifikatu gabe. Proskripzioak aurkari politikoak, erakunde erlijiosoak edo etsai pertsonalak masan preso hartzea edo desagerraraztea berekin dakar, eta iraultza bortitzen testuinguruan erabili ohi dute.
1896ko Udako Olinpiar Jokoak
#Parte hartzaileak
Berez 1906 arte talderik ez zeudenez, ez dago zerrenda ofiziala, hala ere, hona hemen gehienek onartutakoa:
Uxue Ezkurdia
Uxue Ezkurdia Álvarez (Donostia, Gipuzkoa, 1994ko urtarrilaren 22a) gipuzkoar eskubaloi jokalaria da. Joko posizioari dagokionez, ezker-hegala da. 2012tik Bera Bera taldean jokatzen du. Egia Eskubaloia taldeko harrobitik irtendako jokalaria da eta bertan eman zituen eskubaloiko lehen pausoak.
Villers-Pol
Villers-Pol Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Villers-Pol udalerrian erroldatutako biztanleak 1.247 ziren. Familiak 492 ziren, horien artean 108 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 76 bakarrik bizi ziren emakumeak), 160 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 192 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 32 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 522 etxebizitza zeuden, 493 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 22 hutsik zeuden. 520 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 493 etxebizitza nagusietatik 427 bere jabearen bizilekua ziren, 57 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 10 etxek bi zituzten, 49 etxek hiru zituzten, 104 etxek lau zituzten eta 327 etxek bost zituzten. 382 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 188 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 235 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Gadchiroli barrutia
Gadchiroli barrutia Indiako barruti bat da, Nagpur dibisioan, Maharashtra estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Villers-Pol
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 837 ziren, horien artean 595 aktiboak ziren eta 242 inaktiboak ziren. 595 pertsona aktiboetatik 528 lanean zeuden (287 gizon eta 241 emakume) eta 67 langabezian zeuden (29 gizon eta 38 emakume). 242 pertsona inaktiboetatik 76 erretiraturik zeuden, 85 ikasten zeuden eta 81 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Villers-Pol udalerrian 488 unitate fiskal zeuden, 1.264,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.726 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 28 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 eraikuntza enpresa eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 etxerako tresna denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Villers-Pol udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.312 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Acrochordus
Acorchordus Acrochordidae familiako narrasti genero bakarra da. Asiako hegoaldean, ekialdean, Hainanen eta Ozeanian bizi dira.
Leptotyphlops macrops
Leptotyphlops macrops Leptotyphlops generoko animalia da. Narrastien barruko Leptotyphlopidae familian sailkatuta dago.
NGC 648
NGC 648 galaxia bat da, Cetus konstelazioan. Francis Preserved Leavenworthek aurkitu zuen n.
David Douillet
David Douillet (Rouen, ) frantziar judoka ohia da. Bitan irabazi zituen lehiaketa olinpikoak: 1996an eta 2000an hain zuzen ere. Frantzian kirolari ezagun eta oso mediatikoa da. 2009an UMPn sartu eta kargu publikoak izan ditu.
Ángeles Araya
María de los Ángeles Araya Mundaca (Santiago, 1980ko abenduaren 16a) txiletar kazetaria eta telebista aurkezlea da, Canal 13-ko aurpegia eta Radio Bío-Bíoko aurkezlea.
Biografia
2005ean Canal 13ra heldu zen Copiapóko korrespontsal gisa, inguruko egunkari batean lan egiten zuelako. Gero Megan egon zen denbora laburrean. 2009an Canal 13ra itzuli zen katerako oharrak egiten, bertan egon zen 2012ra arte
3TV proiektu porrotaren parte izan zen 2013an. Geroago 2015ean UCV Televisión noticias albistegiak gidatu zituen UCV TVn (gaur egun TV+).
2019an Canal 13ra hirugarren aldiz itzuli zen 3x3 gidatzen Miguel Acuñarekin. Geroago Teletreceko zuzendaritza hartu zuen eta 2019ko irailaz geroztik mahaikide gisa parte hartu zuen goizeko Bienvenidos programan. 2020ko otsailean, urte hartako Viña del Mar Jaialdiaren backstagez arduratu zen.
2020ko apirilean bere gain hartu zuen Aquí somos todos telebista-saioa.
2021eko abuztuan, Ángelesek Aquí somos todos telebista-saioa utzi zuen, Canal 13ko goizeko programa berriaren gidaritza hartzen hasi zen, Mirna Schindlerrekin batera;  Tu día izenekoa, 2021eko azaroaren 15ean estreinatu zena 2022ko urrian, Arayaren Tu día-tik irten zela iragarri zen, Canal 13-n beste rol batzuk hartuz
Bizitza pertsonala
Alaba bat du, Joaquina.
Saint-Denis
Saint Denis (eusk. 'San Dionisio') izan daiteke:
Hammurabi
Bizitza
Sin-Muballit Babiloniako bosgarren erregearen semea zen, eta haren erresuma oinordetu zuen K.a. 1792an. Babiloniako lehenbiziko egiazko inperioa sortu zuen: Akkad eta Sumeria konkistatu zituen, eta Larsa, Mari eta Asiria auzo-herrialdei nagusitu zitzaien. Hamurabiren inperioak Persiar golkotik Diyarbakirrera eta Zagrosetik ekialdeko basamortuetara bitarteko lurrak hartu zituen. Inperioa osatzerakoan, gerraz bainoago, diplomaziaz baliatu zen. Administrazioa Babiloniara bildu zuen eta legeak legedietan bildu zituen. Marduk, Babiloniako jainkoa, ezarri zuen mesopotamiarren jainko nagusi. Herentzia bidezko monarkia ezarri zuen. Hura hilik, Samsu-Iluna haren semeak hartu zuen erregetza.
Hammurabiren Kodea
Hammurabi ezaguna da historiako lege bilduma lehenbizikoetako bat promulgatu zuelako: Hammurabiren Kodea. Epai bilduma bat da, eta epaileentzako orientabidea izan nahi du, tokian tokiko ohiturak baztertu gabe, hala ere. Hiru gizaki maila bereizten dira bertan: libreak, mendekoak eta esklaboak. Talioiaren legea da oinarri. Familia eskubideari dagokionez (emaztearen legezko nortasuna, ezkontza haustea, herentzia, etab.), halako oreka bat gertatzen da gizonezkoen eta emakumezkoen artean. Merkatarien aginpidea sendo bermaturik dago. Kodearen berritasuna legezko printzipioak argi adierazi izanean datza, eta berdintasuna du helburu nagusia. Erabateko eragina izan zuen antzinateko Ekialde Hurbileko legedietan. Bestalde, bertan erabilitako idazkera literatura eredu klasiko bilakatu zen urte luzetan.
Peres Jepchirchir
Peres Jepchirchir (1993ko irailaren 27a) Kenyako distantzia luzeko korrikalari profesionala eta urrezko domina olinpikoa da, errepideko lehiaketetan parte hartzen duena. 2016an IAAF Maratoi Erdiko Munduko Txapelketan urrezko domina izan zen eta 2020an berriz ere urrezko domina lortu zuen. 2017ko otsailaren 10ean EAEko 1:05:06 maratoi erdirako bere marka pertsonala egin zuen eta maratoi erdiko munduko errekorra izan zen. 2020an Poloniako Gdyniako Atletismo Maratoi Erdiko Txapelketan bere munduko errekorra hautsi zuen, eta 1:05:16an gurutzatu zuen helmuga.
2021.urtean hainbat garaipen garrantzitsu lortu zituen. New York-eko maratoia irabazi zuen eta udarab, 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, proba berean, urrezko domina lortu zuen.
Estiven Vélez
Juan Estiven Vélez Upegui (1982ko otsailaren 9a - ) Kolonbiako futbolari ohia da.
Cristina Hoyos
Lanak
Egin dituen koreografien artean aipagarriak dira Sueños flamencos (1990, "Amets flamenkoak") eta Caminos andaluces (1994, "Andaluziako bideak"), besteak beste. Zineman, antzezle gisa, Carlos Sauraren gidaritzapean lan egin du, Bodas de sangre (1981, "Odol ezteiak"), Carmen (1983) eta El amor brujo (1986, "Amodio sorgina") filmetan. 1991n Espainiako Dantzako Sari Nazionala jaso zuen, eta 1992an Bartzelonako Olinpiar Jokoen inaugurazio ekitaldian parte hartu zuen.
Anarchias supremus
Anarchias supremus Anarchias generoko animalia da. Arrainen barruko Muraenidae familian sailkatzen da.
Zemfira
Zemfira (Земфира), izen osoa Zemfira Talgatovna Ramazanova (Земфира Талгатовна Рамазанова, tatareraz: Земфира Тәлгать кызы Рамазанова, baxkireraz: Земфира Тәлғәт ҡыҙы Рамазанова) (Ufa, 1976ko abuztuaren 26a) Errusiako rock musikaria da, Errusian eta Errepublika Sobietar ohiak diren herrialdeetan oso ezaguna. Dagoeneko 3 milioi disko saldu ditu.
Hasierak
Volgako tartariarren familia batean jaio zen. Ama medikua zuen eta aita historia irakaslea. Lau urte zituela Ufako musika eskolan sartu zen eta piano eta ahots ikasketak egin zituen. Zazpi urterekin idatzi zuen bere aurreneko abestia. Anaiak gidatuta gaztetan rock musika ugari entzun zuen, Black Sabbath, Nazareth eta Queen taldeak besteak beste, eta gitarra jotzen ikasi zuen. Musikarekiko interesa saskibaloiarekin uztartu zuen, Errusiako emakumezko juniorren selekzioko kapitaina izan baitzen 1990 urtean. Garai hartan Ufako kaleetan lagunekin rock taldeen coverrak egitea maite zuen baina amak piano ikasketekin jarraitzera behartu zuen eta ohorezko matrikula eskuratuta graduatu zen. Ufako Arte Ederren Akademian matrikulatu zen ondoren eta aldi berean hiriko taberna eta jatetxetan jazz eta rock and roll emanaldiak egin zituen Vlad Kolchin saxofoi-jolearekin batera. 1996an "Europe Plus" irratiko soinu teknikari lanetan hasi zen.
Arrakasta
1999ko maiatzaren 10ean bere izena daraman Zemfira (Земфира) diskoa aurkeztu zuen Moskuko Mosfilm aretoan. Aurreneko disko honetako singleak "HIESa" (СПИД), "Arrivederci" (Aриведерчи), and "Koheteak" (Ракеты) izan ziren. Irratietan behin eta berriz jarri zituzten single hauek eta hasieratik oso abeslari ezaguna bihurtu zen Errusian eta inguruko herrialdeetan. Zemfira eta bere bandak berehala ekin zioten kontzertuak emateari eta biran zeuden artean bigarren diskoa osatu zuten, Forgive Me My Love (Прости Меня Моя Любовь), 2000 urtean atera zena. "Bila" (Искала) and "Heldua" (Созрела) berehalako "hit"-ak bihurtu ziren eta “Zemfiromania” hasi zen Errusian. Hirugarren diskoak "Zemfiromania" areagotu baino ez zuen egin. 2004ko urriaren 16an Queen taldearekin batera haren "We Are the Champions" abesti mitikoa abestu zuen Errusiako MTV sarien ekitaldian. 2005 urtean Vendetta (Вендетта) diskoa atera zen, Zemfiraren laugarrena. Biltzen dituen 15 abestitako asko musikari errusiarrekin elkarlanean grabaturiko abestiak dira.
2006 urtean zuzeneko diskoa atera zuen, Zemfira.Live, eta 2007an DVDa atera zen. 2007 urtearen amaieran disko berria atera zuen, Thank You (Спасибо) izena zuen eta zaleak eskertu nahi izan zituen. Disko honen kontzertu bira 2008an egin zuen eta azken kontzertua Moskuko Estadio Olinpikoan egin zuen. 2009an Z-Sides diskoa atera zuen, B-aldekoak kontsideratzen diren abestiez osatu zuena.
Polemika
2013ko apirilean Kiev en egin zuen kontzertuan Ukrainako hainbat agintari agertu ziren oholtzan. Errusiar agintariek ez zuten gustukoa izan. 2015eko uztailean Georgiako Tbilisi hiriburuan egindako kontzertuan Ukrainako bandera atera zuen. Errusiako komunikabideek kritika latzak egin zizkioten eta Errusiako hainbat kultur sustatzailek musika programaziotatik kanpora utzi zuten. 2016an Lituanian izan zuen kontzertu batean Ukrainako bandera erraldoi bat atera zuten eta berak erretiratzeko eskatu zien.
Hiroshi Ochiai
Hiroshi Ochiai (japonieraz: 落合 弘, 1946ko otsailaren 28a - ) Japoniako futbolaria da.
Małgorzata Handzlik
Małgorzata Maria Handzlik (Bielsko-Biala, 1965 eko urtarrilaren 1 - ) Polonia ko politikaria da, Europako Parlamentuko kidea. Plataforma Zibikoa alderdiko kidea da.
Esperantoaren promozioagatik ezaguna da. Hizkuntza hau Europako bigarren hizkuntza izan dadila proposatzen du, herritar guztiek ezagutzea promozionatuz.
David Lindemann
David Lindemann (Hanburgo, 1976ko apirilaren 22) hizkuntzalari, itzultzaile eta ikerlaria da, egun EHUko eta UEUko irakasle lanetan. Bi unibertsitate gradu lortu eta gero, bi lizentziaturaz gain, Masterra (Hizkuntzalaritza eta Euskal Filologia, EHU) eta Doktoretza (Hizkuntzaren Azterketa eta Prozesamendua programakoa, EHU) ditu. Doktore tesia Miren Azkarateren gidaritzapean burutu zuen.
Crenicichla phaiospilus
Crenicichla phaiospilus Crenicichla generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Hubbell (Nebraska)
Hubbell Nebraskako herri bat da. Thayer konderrian kokatua dago. 2010ean 68 biztanle zituen, 0.88 kilometro koadrotan banatuta.
Carlos Fonseca
Carlos Fonseca Amador (1936ko ekainaren 23a - 1976ko azaroaren 8a), irakasle, politikari eta iraultzaile nikaraguarra. Askatasun Nazionalerako Fronte Sandinistaren (FSLN) sortzailea. Anastasio Somoza Debayleren diktaduraren aurka borrokatzen hil zuten. Handik hiru urtera FSLNa Managuan sartu zen iraultza bukatuz.
Gaztetik oso aktiboa izan zen eta Karl Marx eta Friederich Engels irakurri zituen. Historia liburu ugari ere irakurtzen zituen. 1959an Juventud Democrata Nicaragüense taldea sortu zuen, iniziatiba politikodun lehen gazte erakundeetako bat. Apirilaren 2an atxilotu eta Guatemalara deportatu zuten. Hondurasera igaro eta gerrillan sartu zen. Bertan tiro batek birika bat zulatu zion eta Habanara joan zen sendatzera. Ondoren Venezuelan Nikaraguako oposizioarekin harremanak egin eta Gutxiengo Programa sinatu zuen. Bertan atxilotu eta Mexikora eraman zuten. Nikaraguara bueltatu eta berriro ere atxilotu eta Guatemalara deportatu zuten, El Salvadorrera ihes egin, hortik Kubara eta berriro sartu zen Nikaraguan.
Guzti honen ondoren Movimiento Nueva Nicaragua sortu zuen. Honen bilera batean Askatasun Nazionalerako Fronte Sandinista izena proposatu zuen sortzen ari zen talde armatuarentzat. Ikasle Frontea sortu zuen eta Hiri Gerrillan parte hartu zuen. Atxilotu zuten eta berriro ere Guatemalara deportatu eta El Petenen konfinatu zuten. Bertatik ihes egitea lortu zuen beste militante batzuen laguntzaz eta igerian Tapachulara joan zen, Mexikon.
Yavatmal barrutia
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Carlos Fonseca
1968ko urtarrilaren 17an FSLNko buru militarra izendatu zuten. 15 puntuko manifestu bat egin zuen eta horrek asko indartu zuen gerrillaren izaera politikoa. Abuztuaren 31n Kosta Rikan atxilotu zuten eta saiakuntzak egon arren bere kideek ezin izan zuten askatu. Azkenean beste bahitu batzuekin trukea egin eta Kubara joan zen. Bertan idazle moduan jardun zuen ahalik eta 1975an berriro ere Nikaraguara sartu zen arte. Bertan mendiko gerrillan integratu eta 1976an hainbat manifestu idatzi zituen. Azaroaren 7an Zinica herrian egondako batailan hil zuten.
1979an Managuako Iraultzaren Mauseloan lurperatu zuten, 100.000 pertsonen aurrean.
Leptotyphlops nigricans
Leptotyphlops nigricans Leptotyphlops generoko animalia da. Narrastien barruko Leptotyphlopidae familian sailkatuta dago.
Senailly
Senailly Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Senailly udalerrian erroldatutako biztanleak 138 ziren. Familiak 60 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 72 etxebizitza zeuden, 60 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 71 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 60 etxebizitza nagusietatik 51 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 10 etxek hiru zituzten, 15 etxek lau zituzten eta 32 etxek bost zituzten. 45 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 20 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 28 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 89 ziren, horien artean 68 aktiboak ziren eta 21 inaktiboak ziren. 68 pertsona aktiboetatik 66 lanean zeuden (37 gizon eta 29 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 21 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Belendiz
Belendiz Arratzuko auzoa da, Busturialdean. Askotan Zabala auzoarekin bat eginik agertzen da, Zabala-Belendiz toponimoa erabiliz.
Senailly
Diru sarrerak
2009an Senailly udalerrian 57 unitate fiskal zeuden, 140 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.101 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren eta 1 zurgina.
2000. urtean Senailly udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1  eta inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola 1  zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Robert Venturi
Robert Charles Venturi (Philadelphia, 1925eko ekainaren 25a – ibidem, 2018ko irailaren 18a) arkitekto estatubatuar post-modernista izan zen.
Hasieran Eero Saarinen eta gero Louis Kahn arkitektoentzat lan egin zuen John Rauch-ekin agentzia ireki zuen arte. Pennsylvaniako Unibertsitateko kide zela emazte izango zuen Denise Scott Brown arkitekto eta hirigilea ezagutu zuen, 1967 agentziarekin bat egin zuena. Rauch-ek agentzia utzi eta gero 1989an, oraingo izena hartu zuen: Venturi, Scott Brown and Associates, Inc.
Robert Venturik Pritzker Saria irabazi zuen 1991 urtean.
Venturi oso kritiko izan zen arkitektura moderno ortodoxoaren proiektu funtzional eta garbiegiekin. Bere ideien manifestua Konplexutasuna eta Kontradikzioa Arkitekturan (1966) liburuan laburbiltzen da. Hala ere, ezagunagoa egin zen Las Vegas-etik Ikasten (1972-1977) lan bilduma atera zuenean, Las Vegas-eko (AEB) strip edo zerrenda (kale nagusia) eta bertako kasino-hotelak aztertu zituenean. Bertan, eraikinak sailkatzeko "hangar apaindua"ren teoria azaltzen du (decorated shed), "ahate eraikina"ri kontrajarriz.
Saint-Marcel
Saint-Marcel izan daiteke:
Leire Aramendia
Leire Aramendia Yerro (Lerin, Nafarroa, 1993ko apirilaren 23a) nafar eskubaloi jokalaria da. Joko posizioari dagokionez, ezker-hegala da. 2016tik Bera Bera taldean jokatzen du.
Channomuraena bauchotae
Channomuraena bauchotae Channomuraena generoko animalia da. Arrainen barruko Muraenidae familian sailkatzen da.
Eijun Kiyokumo
Eijun Kiyokumo (japonieraz: 清雲 栄純, 1950eko irailaren 11 - ) Japoniako futbolaria da.
Emerson Sheik
Márcio Passos de Albuquerque (1978ko irailaren 6a - ), Emerson Sheik izenaz ezaguna, Qatarko futbolaria da, brasildar jatorria duena.
Shanghaiko metroaren luzapenaren kronologia
Shanghaiko metroa 1993eko zabaldu zen, eta ordutik etengabe handitu da, linea berrien eraikuntzarekin. 2013eko martxoaren 15ean 439 kilometro luze zen metro sarea, eta 2010. urtearen amaieratik, aurrikusitako tarte guztiak zabaltzean, munduko metrorik luzeena da Londresko metroa gaindituz.
Zabaltze data zehatzik gabe oraindik
100 kilometro metro linea gehiago.
Humboldt (Nebraska)
Humboldt Nebraskako hiri bat da. Richardson konderrian kokatua dago. 2010ean 877 biztanle zituen, 3.46 kilometro koadrotan banatuta.
Steven Soderbergh
Steven Andrew Soderbergh (Atlanta, Georgia, 1963ko urtarrilaren 14a -) Ameriketako Estatu Batuetako zinema zuzendari, ekoizle eta gidoigilea da. Oscar saria irabazi zuen 2000 Traffic filmarengatik.
Zinemagintzan, arrakasta 1989an lortu zuen Sex, Lies, and Videotape filmearekin. Zortzi egunetan idatzi bazuen ere, Canneseko Zinemaldian Urrezko Palma saria irabazi zuen. Mundu osotik kritika onak jaso zituen, zeren, batzuen arabera, Quentin Tarantinoren Pulp Fiction filmarekin batera, 1990eko hamarkadako zinema irauli zuen Steven Soderberghen lehen film horrek.
Hurrengo filmak ez ziren hain entzutetsuak, baina arrakasta 1998an bueltatu zitzaion Out of Sight filmarekin. 2000 urtean Traffic zuzendu zuen, zeini esker Oscar saria irabazi zuen. Orain arte, haren film sarituena da azken hori.
NGC 652
NGC 652 galaxia espiral bat da, Pisces konstelazioan. Lewis A. Swiftek aurkitu zuen n.
Poitevin-Santongera
Poitevin-Saintongera ( Poetevin-séntunjhaes ;  frantsesez Parlanjhe, Aguiain edo Aguiainais deitua) Frantziako erdi-mendebaldean hitz egiten den hizkuntza da. Frantziako Kultura Ministerioak Poitevin eta Saintongeais dialektoen batura gisa onartzen du. Hizkuntza erromantzeen eta Oïl hizkuntza taldearen azpitalde gisa sailkatzen da. Hizkuntza honen dialektoak Poitoun eta Saintonge n mintzo dira, Akitania Berria eta Loirerria eskualdeetan. UNESCOk larriki arriskuan sailkatzen du.
Washim barrutia
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
NGC 649
NGC 649 galaxia espiral bat da, Cetus konstelazioan. Francis Preserved Leavenworthek aurkitu zuen n.
Crenicichla prenda
Crenicichla prenda Crenicichla generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Biharko Lurraren Elkartea
Historia
Donapaleun (Nafarroa Beherea) sortu zen 1993an. Garai honetan Ipar Euskal Herri osoan bi laborari biologiko besterik ez zegoen. Haientzako aholkularitza, gainera, mota honetako ekoizpenen aldeko apustua egiten ez duen departamenduko Chambre d'Agriculture delakoaren esku zegoen. Horren aurrean, 20 bat laborari bildu ziren; hausnarketa egin ondoren, heziketa landu eta ikerketak egiteari ekin zioten.
Kide kopurua handituz joan zen eta 1996an elkartearen lanak aurrera ateratzeko lehen lanpostu erdia sortu zen. Frantses estatuan 1998tik 2003ra mota honetako laborantza bultzatzeko neurriek erraztuta beste laborari batzuk ekoizpen mota konbentzionaletik biologikora pasatu ziren. Hazkunde prozesuak segitu egin zuen eta 2010ean lau langile liberatu eta teknika biologikoak erabiltzen dituzten 150 kide ditu; egun 70 bat laborari biologiko daude Ipar Euskal Herrian.
Ezaugarriak
Laborantza ekologikoa lantzea, etxalde bakoitzaren autonomia formazioarekin konbinatzea, talde lana eta esperientzien trukaketa bultzatzea eta ekoizpen prozesua osotasunean (lurretik kontsumitzailearengana) kontuan hartzea dira elkartearen helburu nagusiak.
Bide horretan abiatzen diren laborariei laguntza ekonomikoak, formazio ikastaroak eta dokumentazioa prestatzeko zerbitzuak eskaintzen dizkie. Ekoizpen hauetarako merkatu berriak bilatzea ere du xede.
Egoitza Donapaleuko Lapitz Hotza (frantsesez rue de la Bidouze) karrikako 32 zenbakian dago ; BLE Berri izeneko aldizkaria ateratzen du. Arrapitz federazioko kidea da eta 2010ean presidentea Jon Harluxet duzunariztarra da.
Euskal Herriko beste elkarte batzuekin (Ekonekazaritza, Biolur) harremanak ditu eta Akitaniako Bio-Aquitaine federazioko kidea da.
Jay Bothroyd
Jay Bothroyd (1982ko maiatzaren 7a - ) Ingalaterrako futbolaria da.
Leptotyphlops scutifrons
Leptotyphlops scutifrons Leptotyphlops generoko animalia da. Narrastien barruko Leptotyphlopidae familian sailkatuta dago.
Channomuraena vittata
Channomuraena vittata Channomuraena generoko animalia da. Arrainen barruko Muraenidae familian sailkatzen da.
Jalna barrutia
Jalna barrutia Indiako barruti bat da, Aurangabad dibisioan, Maharashtra estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Elexalde (Arratzu)
Elexalde Arratzuko auzoa da, Busturialdean.
Brigid Kosgei
Brigid Jepchirchir Kosgei (1994ko otsailaren 20a) 2018 eta 2019ko Chicagoko maratoiak eta 2019 eta 2020ko Londresko maratoiak irabazi zituen keniako maratoi korrikalaria kenyarra da. 2017ko Chicagoko maratoian eta 2018ko Londresko maratoian bigarren postua ere lortu zuen. Sexu mistoko lasterketan korritzen duten emakumeen maratoiaren munduko errekorra du, 2:14:04ko denborarekin 2019ko urriaren 13an Chicagoko maratoian. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetako maratoi proban ere bigarren sailkatu zen.
Gorozika (argipena)
Gorozika izan daiteke:
Epictia tricolor
Epictia tricolor Epictia generoko animalia da. Narrastien barruko Leptotyphlopidae familian sailkatuta dago.
Termokimika
Termokimika (grezieraz, thermos, beroa eta kimika) kimika erreakzioetan eta egoera aldaketetan (isurkaritik lurrunera, solidotik isurkarira…) gertatzen diren bero absortzioak edo igorpenak aztertzen eta neurtzen dituen kimikaren alorra da. Erreakzio exotermiko batek beroa askatzen du, eta erreakzio endotermikoak beroa behar du erreakzioa abiatzeko. Erreakzioan parte hartzen duen beroa ezagutzea garrantzizkoa da kimika ingeniaritzarako, industria proiektuetan diseinatu behar diren bero trukatzaileen, destilazio dorreen eta abarren neurriak beroak mugatzen baititu.
Termokimikaren kontzeptu basikoak
Sistema mota ezberdinak:
Beroa bi gorputz ezberdinen arteko energia transferentzia da.
Sistema baten tenperatura, partikula guztien energia zinetiko promedioaren funtzio bat da.
Beroa energia ezberdineko bi sistemen artean trukatzen den energia da eta erlazio zuzena du tenperaturarekin.
Beroaren unitatea Kaloria da(cal)
1 cal = 4.184 Joul (J).
Historia
Flogistoren teoria XVII mendean sortu zen, alkimiaren garaiaren amiaeran. Bere egoera teoria kalorikoaren ondorioz XVII. mendean oso faktore garrantzitsua izan zen alkimiatik kimikara. Flogisto sustantzia hipotetiko bat zen, esaten zen erregaiaetatik sorturiko ondakin bat zela errekuntzetan, eta metalengatik oxidazio prozesuetan. Kaloria, flogistoren antzera, esaten zen gorputz berotik gorputz hotzera berotzeko pasatzen zen “sustantzia” zela esaten zen.