cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Metalurgia
Materialen karakterizazioa
Kristalografia metalurgile modernoaren beste tresna baliotsu bat da, askotan X izpien edo elektroien difrakzioa erabiliz. Kristalografiak material ezezagunak identifikatzeko aukera ematen du, eta laginaren kristalezko egitura agerian uzten du. Kristalografia kuantitatiboa dauden faseen kopurua kalkulatzeko erabil daiteke, baita lagin batek jasan duen tentsio-maila kalkulatzeko ere.
Troqueer
, Eskoziako udalerri ohi eta parrokia bat da, Dumfries eta Galloway eremu administratiboan.
Chizé
Chizé Frantziako udalerria da, Deux-Sèvres departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Chizé udalerrian erroldatutako biztanleak 943 ziren. Familiak 350 ziren, horien artean 111 pertsona bakarrekoak ziren (41 bakarrik bizi ziren gizonak eta 70 bakarrik bizi ziren emakumeak), 119 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 99 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 21 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 440 etxebizitza zeuden, 361 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 41 bigarren erresidentzia ziren eta 38 hutsik zeuden. 409 etxeak ziren eta 24 apartamentuak ziren. 361 etxebizitza nagusietatik 236 bere jabearen bizilekua ziren, 119 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 7 etxek gela bat zuten, 16 etxek bi zituzten, 55 etxek hiru zituzten, 87 etxek lau zituzten eta 195 etxek bost zituzten. 265 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 161 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 165 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 534 ziren, horien artean 374 aktiboak ziren eta 160 inaktiboak ziren. 374 pertsona aktiboetatik 329 lanean zeuden (174 gizon eta 155 emakume) eta 46 langabezian zeuden (25 gizon eta 21 emakume). 160 pertsona inaktiboetatik 61 erretiraturik zeuden, 31 ikasten zeuden eta 68 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Chizé udalerrian 343 unitate fiskal zeuden, 807 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.617 euro zen.
Amou (Landak)
Amou (gaskoieraz Amor) Landetan dagoen komuna da, Akitania Berria eskualdean.
Chizé
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 39 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren, 10 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 igeltseroak, 2 margolariak, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 liburu denda zen.
2000. urtean Chizé udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 552 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Rajouri barrutia
Rajouri barrutia Indiako barruti bat da, Jammu dibisioan, Jammu eta Kaxmir estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Leiocephalus pratensis
Leiocephalus pratensis Leiocephalus generoko animalia da. Narrastien barruko Leiocephalidae familian sailkatuta dago.
Villanova Biellese
Villanova Biellese Italiako udalerri bat da. Biellako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Villanova Biellesek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Twynholm
, Eskoziako herri bat da, Dumfries eta Galloway eremu administratiboan.
Hughes (Arkansas)
Hughes Arkansasko hiri bat da. St. Francis konderrian kokatua dago. 2010ean 1,441 biztanle zituen, 5.4 kilometro koadrotan banatuta.
NGC 502
NGC 502 galaxia bat da, Pisces konstelazioan. Heinrich Louis d'Arrestek aurkitu zuen n.
Verchain-Maugré
Verchain-Maugré Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Verchain-Maugré udalerrian erroldatutako biztanleak 910 ziren. Familiak 378 ziren, horien artean 104 pertsona bakarrekoak ziren (44 bakarrik bizi ziren gizonak eta 60 bakarrik bizi ziren emakumeak), 113 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 133 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 417 etxebizitza zeuden, 378 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 36 hutsik zeuden. 416 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 378 etxebizitza nagusietatik 340 bere jabearen bizilekua ziren, 30 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 21 etxek bi zituzten, 59 etxek hiru zituzten, 77 etxek lau zituzten eta 220 etxek bost zituzten. 280 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 138 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 172 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Verchain-Maugré udalerrian 387 unitate fiskal zeuden, 935 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.392 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 23 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 2 zurginak ziren, 2 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia eta 2 jatetxeak.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
2000. urtean Verchain-Maugré udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 858 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kentaro Kai
Kentaro Kai (甲斐 健太郎, 1994ko azaroaren 1a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Gifu.
Clavicula Salomonis
Clavícula Salomonis edo Salomongo giltza (Hebraeraz Mafteaḥ Shelomoh [מפתח שלמה], gaztelaniaz Clavícula de Salomón) magiari buruzko grimorio klasikoaren izenburua da. Dirudienez, Italian XIV. edo XV. mendean idatzi zen, Errenazimentuko magia praktikoaren gaineko liburua izanik. Egileek Salomon erregeak idatzitako liburua izango balitz bezala aurkeztu zuten.
Salomon aztia
Salomon David Israelgo erregearen eta Betsaberen bigarren semea izan zen. David, Salomonen aitak, Betsaberekin ezkontzearren honen aurreko senar Urias hitita gudara bidali zuen bertan hil zedin Betsabe alargun bihurtuz. Natan igarleak bere bekatuaren ordainetan Jainkoak Davidek bere lehen semea hil zezala agindu zuela esan zion erregeari. 2 Samuel 12:14; Jainkoaren arerioen blasfemia sustatu zenuen: lit. Jainkoaren etsaiak ikaragarri iraindu dituzu. Aste oso bat jan gabe eta otoitzean igaro ostean, Davidek bere semea hil zela jakin zuen eta Betsaberen atsekabea lausotu, laster izanen zen Betsabe berriz haurdun Salomon jaio zelarik. Itun Zaharrak Salomon Israelgo errege moduan aurkezten du, Jerusalemgo tenpluaren eraikitzaile bezala. Salomon, bestetik, poemen eta kanten sortzailea eta landareen zein animalien sekretuen ezagutzaren jabea zen, beti aipatutako testuen arabera. Izan ere, inoiz ez du aztia moduan aurkezten. Salomonen erregealdia K. a. X. mendean izan omen zen eta astrologo zein aztiren ospea askoz beranduago zabaldu zen. K. a. I. mendean Flavio Josefo historiagileak Salomon exorzismoak eta deabruen aurkako konjuruen gaineko 3.000 liburuen egilea zela esan zuen. Horren arabera, ordurako errege judutarraren azti-ospea oso zabalduta zegoen.
Edukia
Asko dira Clavícula Salomonis izenburupean ezagutzen diren liburuak, artean oso desberdinak. Besteak beste, bertsio horiek hizkuntza hauetaz ezagutzen dira: grezieraz, latinez, arabieraz, hebraieraz, frantsesez, alemanez... Robert Mathiesen ikerlariak hamabi mota desberdinetan sailkatu ditu beraz, ez dago behin-betiko edizio nagusi bat. Orokorrean, eskuizkribuek magia egiteko formulak, errituak eta deabruei deitzeko araoak biltzen dituzte, guztia helburu desberdinez: ikustezin bihurtzeko, etsaiei zigortzeko, maitasuna lortzeko, aberastasuna...
Hollardia meadi
Hollardia meadi Hollardia generoko animalia da. Arrainen barruko Triacanthodidae familian sailkatzen da.
Toyohito Mochizuki
Toyohito Mochizuki (japonieraz: 望月 豊仁, 1953ko irailaren 18a - ) Japoniako futbolaria da.
Kaftan
Kaftan (persierazko خفتان hitzetik ekarria) aurretik botoiak dituen kotoizko edo zetazko jantzia da, mahukak dituena, orkatiletaraino iristen dena eta gerriko batekin janzten dena.
Otomandar kaftanak
Otomandar sultanek jantzitako kaftanak Istanbulgo Topkapı jauregiko bildumarik bikainenetako bat dira. Horietako batzuk hain dira baliotsuak, non opariak bezala eman baitzitzaizkien dignatario eta jeneral garaile garrantzitsuei jai erlijiosoetan zehar (ikus «khalat»).
Kaftanak sarritan aurrean eta mahuketan brodatuak zituzten, baina, otomandarren agintaldian zehar beste gauza guztiak bezala, koloreei, patroiei, begiztei eta botoiei dagokienez ordena hierarkiko zorrotz baten mende zeuden, jantzi behar zuen pertsonaren mailaren arabera aukeratzen zirenak.
XIV. mendean kolore leuneko patroi handiak erabili zituzten, mende-aldaketarekin txikiago eta deigarriago bihurtu zirenak. XVII. mendearen bigarren erdialderako oihalik preziatuenak yollu- brodatu ezberdineko zerrenda bertikalak eta patroi txikiak, Selimiye oihalak deituak- zituztenak ziren.
Ehun gehienak Istanbulen eta Bursan egiten zituzten, baina batzuk Venezia, Genova, Persia, India eta Txina bezalako leku urrunetatik inportatu zituzten. Bakoitzak oso ezaugarri espezifikoak zituen eta modu ezberdinean bataiatzen zen: belusa, aba, bürümcük, canfes, gatma, gezi, diba, hatayi, kutnu, kemha, seraser , serenk, zerbaft , tafta eta beste asko. Kolore erabilienak «txinatar urdina», «turkiar gorria», bioleta, pişmis ayva edo irasagar egosia, eta azafrai horia izan ziren.
Marokoar kaftanak
Otomandar Inperioak ez zuen inoiz Marokoren kontrolik izan, eta horregatik Marokok kaftan autoktono bat izan zuen urte askoan Otomandar Inperioa sortu aurretik. Kaftana, marokoar jostunek (Maalem) estilizatu eta aldatu zuten marindar dinastiaren garaian, eta eskualdeko erregeen janzkera izan zen. Ondoren, herriak jantzi bezala hartu zuen Saadi dinastiaren garaian.
XIII. mendearen hasieratik, Fez hiria bere ehun-fabrikengatik zen ezaguna: garai hartan 3.046 izan ziren guztira. Marokoko marindar dinastiako sultanek brokatu-kaftan bana bidali zuten opari gisa Otomandar Inperioko sultan berri bakoitzera, otomandar sultanaren lehen jabetza izan zedin.
Historikoki, Marokoko kaftanen estilo eta diseinu ugari daude, hirien arabera, hala nola Tetuan, Fez, Rabat, Sale eta Marrakexekoak. Brokatuzkoak, belusezkoak, zetazkoak eta beste oihal mota askotakoak izan daitezke.
Marokon, kaftanak emakumeentzako soineko gisa egokitu dira aro modernoan, eta Turkiako baliokideen aldean oso desberdinak dira. Marokoko kaftana ezberdina da bere jatorri persiar eta andalustarrari esker eta hiri nagusietan berezitasunak garatu zituen Marokoko artisautzari esker, hala nola Fezen (Joher soinekoa), Tetuanen (Keswa Lakbira edo Chedda Chamalia) eta Rabaten (Touqida).
Kaftana, bertsio sinple eta modernoan takchita ere deitua, Marokoko soineko tradizionalen osagaietako bat da. Takchitak ez bezala, kaftan hitza erabiltzen dute janzkera tradizionala izendatzeko.
Kaftanak batzuetan informalak eta formalak izan daitezke, oihalen eta estiloaren arabera.
Errusiar kaftanak
Errusian, kaftan hitza beste jantzi mota bat izendatzeko erabiltzen dute, gizonezkoen jantzi luze moduko bat, mahuka estuekin. XIX. mendean kafan errusiarrak ziren kanpoaldeko janzkera mota hedatuena nekazari eta merkatarien artean. Gaur egun, sinestun zahar gehienek erlijio-erritual gisa erabiltzen dituzte.
Batik kaftanak
Hego-ekialdeko Asian, batik kaftanak eskualdeko klima tropikal beroan freskura sentsazioa lortzeko egiten dituzte. Batik nahiko aldaezina bada ere, ehun mota desberdinak erabiltzen dituzte, zetatik biskosara. Lore-diseinuek eta diseinu abstraktuek eragin handia dute eskualde honetako kaftanetan.
Congochromis robustus
Congochromis robustus Congochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Spechbach-le-Haut
Spechbach-le-Haut Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Spechbach-le-Haut udalerrian erroldatutako biztanleak 622 ziren. Familiak 216 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 72 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 116 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 225 etxebizitza zeuden, 218 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 214 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 218 etxebizitza nagusietatik 199 bere jabearen bizilekua ziren, 17 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 32 etxek lau zituzten eta 172 etxek bost zituzten. 204 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 69 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 138 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 415 ziren, horien artean 309 aktiboak ziren eta 106 inaktiboak ziren. 309 pertsona aktiboetatik 286 lanean zeuden (163 gizon eta 123 emakume) eta 23 langabezian zeuden (12 gizon eta 11 emakume). 106 pertsona inaktiboetatik 29 erretiraturik zeuden, 34 ikasten zeuden eta 43 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Spechbach-le-Haut udalerrian 238 unitate fiskal zeuden, 643,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.773 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 23 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 7 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 4 zurginak, 1 iturgina, 2 argiketariak eta 2 ile apaindegiak.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 elektrotresna denda zen.
2000. urtean Spechbach-le-Haut udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 252 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Zikuñaga
Zikuñaga Hernaniko (Gipuzkoa) auzoa da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 742 biztanle ditu.
LGBT gurasotasun
LGBT gurasotasunak lesbiana, gay, bisexual, transgenero eta LGBT taldeko gainontzeko partaideek umeak guraso edo abegi-familia bezala hezteari egiten dio erreferentzia.
Castets
Castets (gaskoieraz Castèths) Landetan dagoen komuna da, Akitania Berria eskualdean.
Bastia
Bastia (frantsesez eta korsikeraz eta italieraz  ahoskatua) Korsikako bigarren hiririk populatuena eta Korsika Garaia departamenduaren hiriburua da.
2005ean 42.900 biztanle zituen.
Viverone
Viverone Italiako udalerri bat da. Biellako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Viveronek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Emilio Jáuregui
Emilio Jáuregui (1940?, 1969ko ekainaren 27a) kazetari eta sindikalista marxista-leninista maoista argentinarra izan zen, Vanguardia Komunista ko militantea, 29 urte zituela eraila, Cordobazo-rekin hasitako herri mugimenduaren ondorengo errepresioaren testuinguruan, Argentinako Iraultza izeneko diktaduraren amaieraren hasiera ekarriko zuena. 1960ko uztaila eta 1962ko abendua bitartean La Nación egunkarian kronista gisa lan egin zuen, Prentsa Sindikatuan afiliatu zen eta idazkari nagusi aukeratu zuten. 1966an Onganía sindikatua interbenitu zuen.
Hasierako urteak
AIta, Emilio Mariano Jáuregui ingeniaria, profesional ospetsua, 1956an izendatu zuten Frantziako Ekonomia kontseilari. Familia Paris era joan zen eta Emilio, garai hartan nerabe urduri, alai eta grinatsua zena, Zientzia Politikoak ikasi zituen Sorbonan. Sartre eta Camusek liluratu egin zuten. Buenos Airesera itzuli zen hilabete batzuez, amaren aldeko amonaren etxean bizitzen jarriz, Federico Pinedoren arreba zena, eta Eduardo Mallea Artiria eta Manuel Mujica Lainez bezalako pertsona ezberdinak elkartzen ziren bertan.
Une horretan, pentsamendu-gizona zen, filosofoak ulertzen saiatzen zen intelektual sutsua. Ez zuen inoiz onartu bere ingurunearen pentsamoldea, ezta gehiengoaren arazo sozial larrien aurreko axolagabekeria ere. Bere betiko lagunentzat aberasgarria zen Jauregirenean bazkaltzea, han gertatzen baitziren gurasoen eta bere arteko ahozko eta ideologiazko dueluak, eta gonbidatuek bertan parte hartzen zuten.
Hilketa
1969ko ekainaren 27an, Nelson Rockefeller New Yorkeko estatuko gobernadoreak, Richard Nixon en ordezkari gisa, bira latinoamerikar batean, Buenos Airesera egindako bisita gaitzesteko manifestazioaren buru izan zen Emilio. Manifestazioa alderdi politiko guztiek babestu zuten; erradikalismoak, peronismo ak, ezkerreko alderdiek. Kontzentraziorik handiena Once plazan izan zen eta, handik, Emiliok, talde batekin batera, Uztailaren 9ko etorbidera jaistea erabaki zuen.
Polizia erreprimitzen ari zen eta manifestariak korrika zihoazen; patruilari bat Emilioren atzetik joan zen eta autoa gurutzatu zuten Tucumán eta Anchorenan, tiro egin eta bertan erail zuten. Hildako bakarra izan zen, eta garai hartako bi hedabidek armatuta zegoela zioen bertsio ofizialaren aurka egin zuten: La Prensa egunkaria eta Primera Plana aldizkaria.
Imandrita
Imandrita mineral bat da eta imandrite subtaldearen kidea da.
NGC 503
NGC 503 galaxia bat da, Pisces konstelazioan. Heinrich Louis d'Arrestek aurkitu zuen n.
Sympetrum
Sympetrum Libellulidae familiako odonatu generoa da. Tamaina ertain eta txikiko 50 burruntzi espezie inguru dira, Ipar Hemisferioko eskualde epeletan bizi direnak.
Cedarville (Arkansas)
Cedarville Arkansasko hiri bat da. Crawford konderrian kokatua dago. 2010ean 1,394 biztanle zituen, 23 kilometro koadrotan banatuta.
Teresa Santianes Giménez
Teresa Santianes Giménez (Oviedo, Asturias, 1910 - Gijon, 1937ko abenduaren 21a) asturiar emakumea izan zen, errepresio frankistaren biktima. Fusilatu egin zuten.
Hooghly barrutia
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Teresa Santianes Giménez
Biografia
Teresa Santianes Oviedon jaio zen, Asturiasen. Gurasoak Maria eta Antonio ziren, eta ezkongabea zen.
Heriotza zigorra
1937ko azaroaren 5etik 29ra ospitalean egon zen. Urte horretako azaroaren 20an, ospitalean zegoen bitartean, Gijongo Jovellanos Institutu Zaharrean egindako gerra-kontseiluan epaitu zuten. Alta jaso zuenean, Gijongo barrutiko kartzelara eraman zuten. Fusilamendu bidez hil zuten Gijonen, abenduaren 21ean. Zenbait iturrik 23 urte zituela eta beste batzuk 26 diote. Lau gizonekin batera exekutatu zuten. Santianesen gorpua Gijongo Ceares hilerriko hobi komun batean lurperatu zuten.
Sympetrum
Espezieak
Fauna Europaearen arabera, Europan espezie hauek bizi dira :
Barrena (argipena)
Barrena terminoak hainbat adiera du:
Trantsizio egoeraren teoria
Trantsizio egoeraren teoria (TET) erreakzio kimiko elementalen erreakzio abiadura azaltzen duen teoria da. Teoriak onartzen du erreakzio kimikoa emateko atomo edo melekulek egoera aktibatu batetik (trantsizio egoera) pasa behar dutela, non konplexu aktibatua eratzen den, zein orekan dagoen erreaktiboekin. Konplexu aktibatuak oso energia altua du eta, ondorioz, ezegonkorra izango da eta segituan deskonposatuko da produktua emanez.
Barrena (argipena)
Barrena deitura duten pertsonen artean:
Trantsizio egoeraren teoria
Erreakzioaren jarraipena egin daiteke energia potentzial gainalazaren aldaketan oinarrituz. Erreaktibo eta produktuei energia minimoko zonaldeak (putzuak) dagozkie, eta bi puntu hauek lotuz, energia minimoko bidea jarraituz, energia maximoko zonaldea trantsizio egoerari dagokio. Horrela, konplexu aktibatuaren eta erreaktiboen arteko energia diferentziari aktibazio energia deritzo (∆G‡). Aktibazio energia zenbat eta txikiagoa izan erreakzioa azkarrago emango da.
Obarenes mendiak
Obarenes mendiak (Montes Obarenes) Iberiar penintsulako iparraldean dagoen mendikatea da, bataz besteko 800 eta 900 metro arteko altuera duena. 30 km inguruko luzera du, Sobrongo eta Haroko arroilen artekoa. Haroko arroilen eta Toloñoko mendilerroaren artean Ebro ibaia besterik ez dago.
Trantsizio egoeraren teoria
Teoria aldi berean garatua izan zen 1935 Henry Eyring, Princeton unibertsitatean eta Meredith Gwynne Evans eta Michael Polanyi-rengatik, Mánchester-ko unibertsitatean. Teoria hau “Konplexu aktibatuen teoria” edo “Abiadura absolutuen teoria” bezala ere ezagutzen da.
Obarenes mendiak
Ebro eta Pancorboko arroilen arteko sistema menditsua hainbat gune menditsuk osatzen dute, baina Pancorbotik Harora, hesi nahiko jarraitu eta uniforme bezala ikusten da, eta, beraz, modu berean deituak izan arren, sekzio ezberdin bezala tratatu ohi dira.
Trantsizio egoeraren teoria
Bere hasierako helburua abiadura konstante kalkulatzea zen, zeina lortzeko energia potentzial gainazala ondo ezagutu behar den, baina ez zuen arrakasta handirik izan. Hala ere, aurretik esperimentalki abiadura konstantea kalkulatzea lortzen bada, teoriarekin aktibazio entalpia estandarra (Δ‡H°), entropia estandarra (Δ‡Sº) eta energia askea (Δ‡Gº) kalkulatu daitezke.
Obarenes mendiak
Obarenes mendiak, Toloño mendilerroa, Urbasa mendilerroa edo Eusko mendiak Pirinioetako eta Kantauriko mendilerro handiaren mendi-oinak dira.
Trantsizio egoeraren teoria
Perspektiba historikoa
Svante August Arrhenius zientzialariak garatu zuen 1889an. Honen arabera erreakzio bat emateko molekulen arteko elkarrekintza bat behar da, hauen arteko talken bitartez lortzen dena, non molekulek energia altuko egoera aktibatu bat lortu behar duten. Egoera horretan aurkitzen diren molekulak konplexuak dira eta konplexu aktibatu moduan ezagutzen dira, hausten ari diren loturen eta osatzen ari diren berrien artean aurkitzen diren molekula ezegonkorrak direlarik. Zientzialari hau konturatu zen talka guztiek ez zutela energia bera ematen eta guztien artean soilik batzuk zirela molekula egoera aktibatu horretara bidali zezaketenak; hau da, erreakzioa emango zutenak. Era honetan, talka horien bereizgarritasuna hurrengoa izan behar zela ondorioztatu zuen: energia minimo bat eman behar die molekulei, non energia minimo horrek molekulak aktibatuko dituen.
Obarenes mendiak
Ebrotik Pancorboraino
Mendilerroaren Burgosko probintziako aldea Obarenes-San Zadornil mendiak bezala ezagutzen den parke natural bezala izendatua dago.
Trantsizio egoeraren teoria
Perspektiba historikoa
Hau jakinik, Arrheniusek energia minimo hori aktibazio energia (Ea) bezala izendatu zuen. Nahiz eta logikaren ikuspuntutik guztiz zentzuzkoa den, ez zuen magnitude horren kalkulua modu zehatzean azaldu.
Obarenes mendiak
Ebrotik Pancorboraino
Erakunde ekologista batzuk bereziki inplikatuta daude haren defentsan; izan ere, uste dute parke naturala arriskuan dagoela AP-69 balizko autobidearen eraikuntza posiblearen aurrean, «Dos Mares» (Bi Itsaso) ere deitua, zeinaren trazadura parke naturaletik igarotuko baita.
Trantsizio egoeraren teoria
Perspektiba historikoa
Teoria hau baliagarria izan zen erreakzio kimikoen jarraibideaz gehiago ezagutzeko, baina erreakzio abiadura lortzeko abiadura konstantea (k) lortzerakoan hurbilketa kualitatibo bat besterik ez zenez bertan proposatzen zen ekuazioa (guztiz esperimentala), teoría honetan oinarritua zegoen teoria aproposago baten bila jarraitu behar izan zen.
Obarenes mendiak
Ebrotik Pancorboraino
AP-68 eta AP-2 edo A-23 errepideen bidez Kantauri itsasoko ertza eta Sortaldea lotzeko «Dos Mares» autobidea proposatu zuten. Hirretarako A-67 errepidea, Reinosaren parean, Miranda Ebrorekin lotzea aurreikusi zuten. Baina proiektua baztertu egin zuten, naturaguneetan, hala nola Merindadeetako Obarenes-San Zadornil parke naturalean eta Campoo-Los Valles eskualdean Ebroko urtegian ingurumen-inpaktu negatiboa zuelako.
Trantsizio egoeraren teoria
Talken teoria
Teoria honek molekulak esfera zurrunak zirela kontsideratu, eta Arrheniusen teoriarekin bat eginik, erreakzioa gertatzeko molekulen arteko talkak gertatu behar zirela adierazten zuen. Honez gain, guzti horietatik batzuk zirela erreakzioa burutuko zutenak onartu, eta talka eraginkorra izateko energia minimo bat lortzea, aktibazio-energia (Ea) adinakoa gutxienez, ezinbestekoa zela errepikatu zuen. Honez gain, baldintza berri bat proposatzen zuen beste teoriatik ezberdintzen zuena; erreaktiboetatik produktuak lortu ahal izateko talka horietan molekulek orientazio jakin bat izatea ezinbestekoa zela hain zuzen ere, honetarako molekulen egitura beharrezkoa izanik.
Obarenes mendiak
Ebrotik Pancorboraino
2010eko abuztuaren 14an, Estatuko Aldizkari Ofizialean Ingurumen, Landa eta Itsas Inguruneko Ministerioko Klima Aldaketaren Estatu Idazkaritzaren ebazpen bat argitaratu zuten. Ebazpen horren bidez, ingurumen-inpaktuaren adierazpena egin zuten, A-67-Miranda de Ebro tarterako aipatutako autobidearen informazio-azterketaren proiektua egitearen aurkakoa, proiektu horrek "ingurumenean ondorio negatibo nabarmenak izango dituela aurreikusten delako". Era berean, ingurumen-inpaktuaren adierazpenak sustatzaileak aurreikusitako neurriak ez direla "behar besteko bermea erabat zuzentzeko edo behar bezala konpentsatzeko" adierazi zuen.
Trantsizio egoeraren teoria
Talken teoria
Talken teoriak hutsune ugari zituen. Hala nola, molekulak esfera zurrunak zirela kontsideratzea hurbilketa handiegia zen egitura jakina zuten molekula poliatomikoetan, baita teoria honetan oinarrituz aktibazio energia eta orientazioa zehazteak ekartzen zituen zailtasunak ere. Nahiz eta abiadura konstantearen balio hurbil batera inguratzea ahalbidetzen zuen, teoria berri baten beharra ikusten zuten, non molekulek zuten egitura ezberdinen eraginari garrantzia gehiago ematen zitzaion.
Obarenes mendiak
Mendiak
Hauek dira mendilerroaren hiru tontor altuenak:
Trantsizio egoeraren teoria
Talken teoria
Nahiz eta hurbilketa moduan izan, erreakzioen zinetika ulertzen lagunduko zuen lehen ekuazio enpirikoa garatu zen.
Obarenes mendiak
Pancorbotik Haroraino
Mendilerroaren alde hau Pancorboko haizpitartetik Conchas de Haroraino doa, iparraldeko aldeak Pancorbo, Ameyugo, Bugedo eta Miranda Ebro eta hegoaldekoak Foncea, Cellorigo, Galbárruli, Sajazarra, Villalba de Rioja eta Haro zeharkatuz.
Trantsizio egoeraren teoria
Arrnehius-en ekuazioa
Era laburrean esanda, Arrhenius-en ekuazioak erreakzio kimikoen abiadura konstantea tenperaturarekin erlazionatzen du, honako espresioaren bidez:
Obarenes mendiak
Pancorbotik Haroraino
Iberiar goi-lautada eta Arabako lautada arteko hiru pasabide historikoak Pancorboko haizpitartea, Cellorigo parean dagoen Hoz de Morcuera eta Conchas de Haro dira. Bertatik zenbait komunikabide pasa dira:
Trantsizio egoeraren teoria
Arrnehius-en ekuazioa
Erreakzioaren abiadura konstantea erreakzioaren zinetikarekin erlazionatuta dago eta erreakzioaren ordenaren araberakoa da, aurrerago azalduko den bezala.
Demagun honako erreakzio bat daukagula:
Erreakzioaren abiadura-legearen arabera, erreakzio abiadura erreaktiboen desagertze edota produktuen agertze abiadura bezala defini daiteke; abiadura konzentrazioaren aldakuntza denborarekiko bezala kontsideratuz. Hori jakinda, aipaturiko erreakzioarentzat erreakzio-abiadura hiru modu hauetan azal daiteke:
Erreaktibo edota produktuen konzentrazioak agertzen diren lekuetan, berez aktibitateak agertu beharko lirateke; baina konzentrazioak agertzen dira hurbilketa erabilgarri moduan. Konzentrazio efektiboak hain zuzen ere. Horrez gain, honako arbuiaketak edota sinplifikazioak aplikatzen dira: tenperatura, talken energia, gasen presio partziala, katalizatzaileen agerpena...
Bestalde, erreakzio baten abiadura-konstantea kalkulatzerako orduan, erreakzio horren orden totalak eragina dauka. Halaber, erreakzioaren orden totala erreaktiboen orden partzialen batura bezala definitzen da; erreaktibo bakoitzaren orden partziala, erreakzionatzen duten erreaktiboen partikula kopuruarekin erlazionatuta dagoelarik. Hori kontutan izanda, orden desberdineko erreakzioak existitzen dira. Jarraian lehen ordeneko erreakzio baten abiadura eta erreakzio-konstantearen kalkuluak laburtzen dira:
Lehenago erreakzio-abiadura kalkulatzeko moduei, beste espresio gehitu behar zaio; erreaktiboen orden partziala eta erreakzioaren konstante-zinetikoa kontutan hartzen dituena:
Bi espresio horiek kontutan izanda jarraian aurkezten den ekuazioa lortzen da:
Espresio hori integratzean:
Behin erreakzioen konstante-zinetikoaren informazioa ezagututa, Arrhenius-en ekuazioan agertzen den aktibazio-energia (Ea) azal daiteke. Aktibazio-energia talken ondorioz erreaktibo partikulek eduki beharreko energia minimoa da erreakzioa produktuetarantz bideratzeko trantsizio-egoera batetik igaroz. Erreaktiboen partikulek ez badute beharrezko energia minimoa, talken ondorioz partikula horiek errebotatu eta ez da erreakziorik bideratuko. Arrhenius-ek aktibazio energia logikaren ikuspuntutik bideratu zuen, baina kontzeptu teorikoa kuantifikatu ahal izateko teoria kuantikoa garatzea beharrezkoa izan zen. Hau da, aktibazio energiaren kontzeptuaren garapenak Arrhenius-en ekuazioa eta ikuspuntu kuantikoa erlazionatu zituen. Erreaktiboetatik produktuetara igarotzeko lortu beharreko trantsizio-egoera irudi honekin uler daiteke:
Energia potentzial gainazala
Energia potentzial gainazala, molekula baten edo multzo baten energia bere geometriaren funtzioan ematen duen funtzio matematikoa da. Egoera geldikorren kasuan, molekula baten energia denborarekiko independientea den Schrödinger ekuazioa erresolbatuz lortzen da.
Sistema hauen kasurako Hamiltondarra honela adierazten da:
Ekuazio hau erresolbatzea ezinezkoa denez Born-Oppenheimerren hurbilketa erabiltzen da. Hurbilketa honen arabera, nukleoen masa elektroiena baino askoz handiagoa denez, elektroien mugimendurako nukleoak finko daudela kontsideratzen da. Ondorioz,Schrödinger-en ekuazioa bitan desdoblatzen da:
(ekuazio elektronikoa)
(ekuazio nuklearra)
Hurbilketarekin jarraituz, elektroientzat nukleoen arteko errepultsioa (VNN) konstante mantentzen da. Horrela, Schrödinger-en ekuazio elektronikoa ebatziz, energia elektronikoari dagokien balorea lortu daiteke. Energia elektronikoa eta nukleoen arteko errepultsioa nukleoen posizioen menpe egoten dira. Horrela, biak batuz, nukleoek beraien mugimenduan, beste nukleoek eta elektroiek sortutako potentzial elektrostatiko totala lortuko dugu.
Horrela, V(R) R-rekiko irudikatuz, energia potentzial gainazalak lor daitezke. EPG hauek, molekulen kasuan, beraien propietateak eta erreaktibitatea aztertzeko balio dezakete.
Trantsizio egoeraren kontzeptua
Trantsizio egoera, erreakzio kimiko batean, erreaktiboen eta produktuen geometrien artean dagoen eta energia maximoa lortzen duen egitura da. Honela, talken teoriaren ideiarekin jarraituz, molekulak arteko talkak behar dira erreakzioa emateko. Noski, teoria kuantikoari esker molekulen egiturak ulertzen ditugu, eta dagoeneko ikuspegia ez da esferen talken modukoa. Beheko irudian, erreakzio kimiko baten adibidea dugu. Ezkerrean erreaktiboak, eta eskuinean produktuak izanik, batetik bestera igarotzeko trantsizio egoera bat dugu. Trantsizio egoera honen energiak determinatuko du zein den erreakzioaren aktibazio energia, Arrheniusen ideiekin bat eginez.
Eyring-en ekuazioa
Henry Eyring, Meredith Gwynne Evans eta Michael Polanyik 1935 urtean garatutako ekuazioa da, zeinak erreakzio kimikoen abiaduran tenperaturak daukan eragina aztertzen duen. Aipaturiko ekuazioak ikuspegi klasikoaren eta ikuspegi kuantikoaren arteko loturak ezarri zituen, hau da, Arrhenius-en ekuazio enpirikoa mekanika kuantikoaren jakintzarekin erlazionatu zuen. Aipatutako ekuazioarekin daukan desberdintasun nagusia zera da, Arrhenius-en ekuazioa guztiz enpirikoa den bitartean, Eyring-en ekuazioa oinarri mekaniko estatistiko sendo batek justifikatzen du. Halaber, Arrhenius-en ekuazio enpirikoarekin antzekotasun handia du, jarraian ikus daitekeen bezala:
Gibbs-en aktibazio energia askearen definizioa kontutan hartuta, Eyring-en ekuazioa beste modu honetan berridatzi daiteke:
Espresio ohikoena da bere erabiltzeko erraztasunagatik. Izan ere, laborategian neurgarriak diren magnitudeekin modu errazean lan egin daiteke.
Ebidentzia esperimentalarekiko lotura
Molekulen geometriak errepresentatzeaz gain, energia potentzial gainazala kalkulatzen badugu goiko erreakziorako, beheko irudia lortuko genuke. Irudian agertzen diren energia minimoak molekulen erreaktibo eta produktuen geometriei dagozkie. Minimo batetik bestera pasatzeko sistemak maximo batetik pasa behar du. Maximo honi dagokion egitura da, hain zuzen ere, trantsizio egoera. Erreaktiboen eta trantsizio egoeraren artean dagoen energia diferentzia da, hain zuzen ere, aktibazio energia, eta honek erreakzioaren zinetika baldintzatzen du. Energia langa hau handiegia bada, erreakzioa ezingo litzateke eman. Txikia bada, gaindigarria da eta erreakzioa eman daiteke. Bestalde, erreaktibo eta produktuen arteko diferentziak adieraziko digu erreakzioa endotermikoa ala exotermikoa den. Modu honetan, esperimentuetan neurtutako balioak eta kimika kuantikoaren bidez kalkulatutakoak bat datoz orokorrean, eta lortutako emaitza esperimentalei azalpen teorikoa eman dakieke.
Alduate
Alduate Urraulbeiti ibarreko leku bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioaurrea eskualdean.
Bertako biztanleak alduatarrak dira.
Izena
Alduate toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Inguru naturala eta kokapena
Urraulbeiti Zangozako merindadeko herria da eta Nafarroako hiriburutik 36 kilometrora dago. Udaletxea Artiedan dago. Erliebe txikiko ibarra da. Lautada bat osatzen du, Longida, Erromantzatua eta Urraulgoiti ibarretatik jarraitzen duena, nahiz eta azken kasu horretan Ugarrongo arroilak eten egiten duen.
Klima
Urraulbeitiko klima azpimediterraneoa da, eta urteko batez besteko tenperatura 12,5 °C ingurukoa da. Urteroko egun euritsuak 100 inguru dira, eta jausitako prezipitazioa 850mm-koa.
Basoa nahiko urria da, eta zuhaitz gehienak pinuak dira, Austriatik birlandaturiko zuhaitzak. Horrez gain, ameztiak eta zumeak ageri dira ibarreko gunerik lehor eta eguzkitsuenetan.
Estazio meteorologikoak
Urraulbeitin dagoen Artieda kontzejuan, itsasoaren mailatik 456 metrora, Nafarroako Gobernuak 1954an jarritako estazio meteorologikoa dago.
Historia
Lehen aldiz dokumentatutako hiribildua, Antso IV.a Gartzeitz Semeno Gartzeitzi eman zionean 1068an, eta honek, handik gutxira, Leireko monasterioari eman zion, XII. mendean oraindik ere berea zena. 1849an lehen mailako 300 labore lapurtu zituen, 500 bigarren mailakoak eta 1 100 hirugarren mailakoak.
Demografia
biztanle zituen Alduatek.
Euskara
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Urraulbeiti atzerakada-eremuan sailkatu zen, non euskarak hain atzerakada handia izan duen, non bertako hiztunik apenas geratzen den.
Koldo Zuazok, 2010ean, Urraulbeiti ez-euskal-eremuan sailkatu zen.
Udalerri honetan hitz egiten den euskarak bere berezitasunak du. Horregatik sailkatzen da pirinioaurrera azpieuskalkian. Euskara batuaren itzalean alfabetatutako hainbat euskaldun baden arren, Urrozko mintzaira zaharrak hiztun gaberik dakite.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Alexander Kucharsky
Alexander Kucharsky (Varsovia, 1741eko martxoaren 18a- Paris, 1819ko azaroaren 5a) batzuetan Alexandre Kucharski idatzia, erretratugile poloniarra izan zen, helduaroa Frantzian igaro zuena. Artistak bere abizena Kucharsky idazten zuen bere lanak sinatzerakoan, askotan Kucharski bezala azaltzen den arren. Kucharskyk gorputz erdiko erretratuak egitea zuen gustuko, pastelak edo olioak erabiliz. Dena dela, gouachea ere erabiltzen zuen eta batzuetan miniaturak ere egiten zituen.
Marie Antoinette Frantziako erreginaren azken margolari ofiziala izateagatik ezaguna den arren, bere garaiko noble eta pertsona garrantzitsu asko erretratatu zituen, Errusiako Katalina II.a enperatriza, Poloniako azken erregea , Maria Luisa Lamballeko printzesa eta Karlos V.a Frantziakoa , besteak beste.
Karrera
Erregearen diru-laguntza galtzeak, Kucharskyri Parisen bizitzen jarraitzeko askatasuna eman zion. Bertan, Madame Geoffrinen laguntza finantzarioa jasotzeaz gain, emakumearen etxean aristokrata desberdinekin harremanetan hasi zen. 1776-1778 bitartean, Condéko printzearen zerbitzuetara lan egiten hasi zen, printzearen alaba zen Louise-Adélaïde, Mademoiselle de Condéren pintura irakaslea bihurtuz. Beranduago, Carignaneko printzearentzat eta honen arreba zen Lamballeko printzesarentzat ere lan egin zuen, baita Artoisko kondearentzat ere. Bere bezeroak gehienbat Frantziako nahiz Poloniako aristokratak ziren, azkeneko hauen kopuruak Frantzian Luis XV.a erregea Marie Leszczyska printzesa poloniarrarekin ezkondu ostean gora egin zuelarik.
Valentín Uriona
Valentín Urionabarrenetxea Lauziriga (Muxika, 1940ko abuztuaren 29a — Sabadell, 1967ko uztailaren 30a) euskal txirrindulari profesionala izan zen.
Alexander Kucharsky
Frantziako errege familiarekin harremana
1789an Élisabeth Vigée Le Brunen emigrazioarekin batera, Kucharsky Marie Antoinette erreginaren margolari ofiziala bihurtu zen. Margolariak erreginaren nahiz dofinaren zenbait erretratu margotu zituen eta hauen bertsio asko pastel, olio eta miniaturetan erreproduzitu zituen. Ordainagiri batek artistak dofinaren erretratu batengatik 600 libra jaso zituela azaltzen du. 1793ko hasieran, Kucharsky Temple-ra ezkutuan sartu zen guardia-nazional moduan mozorroturik, errege familiaren azkeneko egunen erretraturik hunkigarrienetako batzuk burutzeko.
Valentín Uriona
Bere palmaresean, 1964ko Milan-Turin eta Dauphiné Libéré bezalako garaipenak nabarmentzekoak dira. Espainiako Vueltako eta Kataluniako Voltako etapak ere irabazi zituen.
Alexander Kucharsky
Azken urteak
Kucharskyren ibilbidea Frantziako Iraultzan zehar ezezaguna da, Antzinako Erregimenari leial mantendu zen arren. 1797an berriro azaldu zen, Lie-Louis Perrinek egindako miniatura baten subjektu bezala. Garai honetan, Kucharsky baldintza nahiko xumeetan bizi zen arren, margolariak Frantziako dofinarenak izan ziren beroki eta cordon bleua saltzeari uko egin zion, monarkiko ingeles batek jantzien truke eskaintzen zion diru kantitatea oso handia zen arren. 1800 urterako, Kucharsky Marguerite Charvet (1749-1814) izeneko emakume batekin ezkondua zegoen.
Valentín Uriona
Hiru aldiz parte hartu zuen Frantziako Tourrean, bere emaitzarik onena, 1965ko 13. postua izan zelarik. Espainiako Vueltan, bere emaitzarik onenak 1964ko lortutako 7. postua eta 1966ko 6. postua izan ziren, horretaz gain 1966ko Vueltan hamar egunez jantzi zuen liderrarean maillota. 1963ko Kataluniako Voltan 4. izan zen.
1967ko Espainiako txapelketan parte hartzen ari zela, eroriko baten ondorioz hil zen.
Sailkapen orokorra Itzuli Handietan
—: ez zuen parte hartu UT: utzi, ez zuen amaitu
Novomitxurinsk
Novomitxurinsk (errusieraz: Новомичуринск) Riazan oblasteko hiria da, Errusian, Pronsk raionen. Pronia ibaiaren ertzean dago, Riazanetik 64 km-ra (77 km errepidez) hegoaldean, eta oblasteko hiriburua da. 2009an 19.769 biztanle zituen.
Historia
Novomitxurinsk 1968an sortu zen eta 1981ean hiri estatusa jaso zuen. Bere izena Ivan Mitxurin (1855 - 1935 hiritik gertu jaioa) agronomoari zor dio.
Dalton (Nebraska)
Dalton Nebraskako herri bat da. Cheyenne konderrian kokatua dago. 2010ean 315 biztanle zituen, 0.89 kilometro koadrotan banatuta.
Kimioluminiszentzia
Kimioluminiszentzia erreakzio kimiko baten ondoriozko argiaren emisioa (luminiszentzia) da:
Canberra
Canberra Australiako hiriburua da. XX. mende hasieran, 1913ko martxoaren 12an zehazki, Sydney eta Melbourne ordezkatu zituen hiriburu bezala. Canberra hiriburu aukeratzeko arrazoia, Sydney eta Melbournerekiko distantzia berbera dela da, bi hiri hauek baitira Australiako hiri garrantzitsuenak.
Kimioluminiszentzia
A + B → Produktuak* + Argia
Canberra
Historia
Walter Burley Griffin hirigileak irabazi zuen hiri berria diseinatzeko 1911ko konkurtsoa. 45 urte ondoren, aldaketa batzuekin, haren plana gauzatzen hasi zen.
Gaur egun 325.000 biztanle inguru ditu.
Kimioluminiszentzia
Adibidez, [A] luminol eta [B] hidrogeno peroxidoa ren presentzian jarriz gero aminoftalatoa lortuko dugu.
Informazio orokorra
Egoera kitzikatu batean dagoen elektroi bat oinarrizko egoerara jaistean, energia altuagoko orbital mailatik baxuagora jaistean, energia argi moduan emititu egiten da. Kasu honetan, energia hau fotoi moduan igortzen da eta teorian, molekula bakoitzeko fotoi bat emititu egiten da.
Corti
Corti Korsikako hiriburu historikoa da. Uharteko laugarren hiririk populatuena eta Korsika Garaia departamenduaren bigarrena da.
Kimioluminiszentzia
Informazio orokorra
Erreakzio kimikoetan, erreaktiboak konbinatu egiten dira trantsizio egoera bat eratuz, gero produktuak eratzeko. Prozesu honetan, normalean erreaktiboak energia kimiko handiagoa dute produktuekin konparatuz, energia diferentzia hau askatu egiten da bero moduan, horrela molekularen barnean kitzikapenak (elektroien saltoak maila energetikoagoetara) sortzen dira bibrazio energia bihurtzen delarik. Bibrazio energia agitazio termikoa baino hobea da, izan ere, disolbatzailean molekulen errotazioari esker azkar dispertsatu egiten dira. Horrela, erreakzio exotermikoak sortzen dira, non disoluzioa berotzen den energia askapen horren ondorioz. Kimioluminiszentzian, aldiz, erreakzioaren produktua energia maila altuagoan dago, eta gero, hau oinarrizko mailara jaisten da, prozesu honetan argia emititzen da, baimendutako trantsizioen (antzeko fluoreszentzia) edo ez baimendutako trantsizioen (antzeko fosforeszentzia) bitartez.
Corti
1999an 6.693 biztanle zituen.
Kimioluminiszentzia
Informazio orokorra
Kimioluminiszentzia erreakzio kimikoaren ondorioz sortzen den produktua trantsizio elektroniko energetikoan egongo da  fluoreszentzian eta fosforeszentzian ez bezala, non produktuak absortzio fotoi ak xurgatzen dituen. Kimioluminiszentzia erreakzio fotokimikoaren antitesia da, izan ere erreakzio fotokimiko batean argia erabiltzen da endotermikoa den erreakzioa produktuetarantz bideratzeko. Kasu honetan, argia eratzen da erreakzio kimiko exotermiko baten ondorioz, hau estimulu elektrokimikoen bidez induzitu daiteke, kasu honetan elektrokimioluminiszentzia. Kimioluminiszentziaren adibiderik ezagunena fosforo zuriaren baporeak oxigenoarekin kontaktuan jartzean sortzen den  oxidazio erreakzioa izango izango litzateke, non argi margula igortzen den. Horrez gain, aipatutako fenomeno hau hilketak egon diren agertokietan erabiltzen da, non luminol erabiltzen da odola dagoen ala ez ikusteko, izan ere, luminolak odolak duen hemoglobinan dagoen burdinarekin erreakzionatzen du argi urdina emitituz.
Likido-fase erreakzioak
Kimioluminiszentzia disoluzio urtsuetan egiten denean erredox erreakzioen bidez gertatzen da.
C8H7N3O2 +H2O2 → 3 - APA* + 3- APA (Aminoftalatoa) + Argia
Gas-fase erreakzioak
NO + O3 → NO2* + O2
Infragorri kimioluminiszentzian
Kimika zinetikoan, infragorri kimioluminiszentzia (IRCL) molekula produktuak eratu ondoren bibrazioz kitzikatzean igorritako infragorri fotoiei deritzo. Infragorri emisio lerroen intentsitateak molekula produktuen bibrazio egoeren populazioak neurtzeko erabiltzen dira.
John Polanyi-k IRCL-a garatu zuen teknika zinetiko gisa, gas-fase erreakzioetan gainazaleko energia potentzialaren erakartze edo aldentze natura aztertzeko. Orokorrean, IRCL-a gainazal erakargarria duten erreakzioetan intentsuagoa izan ohi da, gainazal mota hauek kitzikapen bibrazionalaren energian oinarritzen direla adieraziz. Ostera, kontrako erreakzioetan non gainazaleko aldaratze energia potentziala dagoen, intentsitate txikiko IRCL-a lortzen da, izan be, kasu honetan energia translazio energia gisa adierazten da.
Luc-sur-Aude
Luc-sur-Aude Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Languedoc-Rousillon eskualdean.
Andrei Girotto
Andrei Girotto (1992ko otsailaren 17a - ) Brasilgo futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kyoto Sanga FC.
Las Salèlas
Las Salèlas Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lozère departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 163 etxebizitza zeuden, 67 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 83 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 161 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 67 etxebizitza nagusietatik 49 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 15 etxek hiru zituzten, 21 etxek lau zituzten eta 24 etxek bost zituzten. 52 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 26 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 31 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen: