cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Murumendi-Urrakiko mendilerroa
Murumendi-Urrakiko mendilerroa Gipuzkoako mendilerro bat da, tokirik garaiena (867 metro) Murumendiko gailurrean duena. Mendi hauek ditu (alfabetoaren hurrenkeran): Iruntxur, Mallutz, Maramendi, Murumendi, Txarabeltz, Txoritegi, Usurbe eta Zormendi. Mendi horien tontorrak gainez gain lotzen dituen lerro nagusiak ipar-hego norabidea du, iparraldetik hegoaldera gailur hauek lotzen dituela: Mallutz, Maramendi, Murumendi, Zormendi eta Usurbe. Lerro horren erdialdean dago gailur nagusia, Murumendi. Eta lerro nagusitik mendebalderantz doazen beste lerro batzuen bidez iritsi ahalko gara —orobat gainez gain— Txarabeltzera eta Txoritegira. Mendilerroko mendiak osorik hartuz gero, berriz, arrautzaren antzeko forma duen eremu bat osatzen dute.
Murumendiko mendilerroak, iparraldetik hegoaldera, udalerri hauetako lurrak hartzen ditu: Beizama, Beasain, Azpeitia, Albiztur, Errezil, Bidania-Goiatz, Itsasondo, Legorreta, Ezkio-Itsaso, Ordizia eta Arama. Aramak Murumendin duen lurra, hala ere, mendi magalaren zatitxo bat besterik ez da, Oria ibaiaren ezkerraldeko ertzean.
Euskara: azpieuskalkien muga
Mendilerro honek Gipuzkera euskalkiaren barneko Urola Kostako hizkera, Goierriko hizkera eta Tolosaldeko hizkeraren arteko muga izateaz gain hiruen arteko zubilana ere egiten du.
Mendiak
Hauek dira mendilerroaren hiru tontor altuenak:
Västmanland
Västmanland Suediako erdialdean dagoen probintzia historikoa (landskap) da. Södermanland, Närke, Värmland, Dalarna eta Uppland mugakideak ditu.
Lafarre (Ardèche)
Etxebizitza
2007an 68 etxebizitza zeuden, 18 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 46 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 63 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 18 etxebizitza nagusietatik 16 bere jabearen bizilekua ziren eta 2 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 2 etxek hiru zituzten, 3 etxek lau zituzten eta 11 etxek bost zituzten. 11 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 9 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 7 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Bill Clinton
Zuzenbide-ikasketak egin zituen, eta irakasle izan zen (1973-1976) Arkansasen. 1974an egin zuen lehen ahalegina politikaren alorrean, Kongresurako hauteskundeetara aurkeztu baitzen eta, galtzaile atera bazen ere, boto-kopuru handia bildu zuen Alderdi Demokratarentzat. 1976an, Clinton berriro hauteskundeetara aurkeztu zen, eta ordukoan Arkansasko fiskal nagusi atera zen. Handik bi urtera, Arkansasko gobernadore hautatu zuten, eta kargu horretan jardun zen hainbat urtez. 1992ko lehendakaritzarako hauteskundeetan Alderdi Demokrataren hautagai izatea lortu ondoren, kanpaina hiru zutabetan oinarritu zuen: ekonomia krisialditik ateratzeko plan bat, erdi-mailako gizarte-klaseari zergak gutxitzea eta osasun-segurantza moduko bat ezartzea. Hauteskundeetan, Clintonek botoen % 43 eskuratu zituen, Bushek % 38 eta Perotek % 19. 1993ko inaugurazio hitzaldian adierazi zuenez, Bill Clinton zineman.
Sandoval aintzira
Sandoval aintzira (Lago Sandoval) Peruko aintzira bat da, Madre de Dios departamenduko hiriburua den Puerto Maldonado hiritik gertu, Amazoniako oihanean. Aintzirak hiru kilometroko luzera eta kilometro bateko zabalera du.
Västmanland
Barrutiak
Västmanland barrutietan banaturik zegoen. Bergslagenen mendi-barruti (bergslag) zieten eta gainontzeko lekuetan barruti (hundred).
Bill Clinton
Primary Colors -en filmari erreferentzia egiten dio 1992an izandako kanpainiari.
Lafarre (Ardèche)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 32 ziren, horien artean 22 aktiboak ziren eta 10 inaktiboak ziren. 22 pertsona aktiboetatik 21 lanean zeuden (11 gizon eta 10 emakume) eta 1 langabezian (1 gizon). 10 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Sandoval aintzira
Fauna
Faunaren santutegia da (igaraba erraldoia edo ibai-otsoa, kaiman beltz, guakamaio eta loro espezie batzuk, martin arrantzalea, dortokak, tximinoak, lertxunak eta kurriloak, besteak beste). Biodibertsitatearen erreserba da non 1.000 hegazti-espezie baino gehiago ikus daitezkeen.
Da Nang aireportua
Da Nang Aireportua (Sân bay quốc tế Đà Nẵng), (NAGE: DAD, NAZE: VVDN), Vietnamko Da Nang probintziako Da Nang hirian dago.
Paul Götz
Paul Götz, (1883 - 1962) astronomo alemaniar bat izan zen.
Lafarre (Ardèche)
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra margolaria zen.
Paul Götz
Bere doktoretza tesia, 1907an egin zuen Heidelbergeko Unibertsitateko Landessternwarte Heidelberg-Königstuhlen (Heidelberg-Königstuhleko Estatu Behatokia).
2278 Götz asteroideak, bere omenez jasotzen du izena.
Ez dago Suitzako F. W. Paul Götz izeneko pertsona ote den batere garbi, 1931n, Umkehr efektuari buruz artikulu garrantzitsu bat idatzi zuena ozono geruza neurtuz Lurreko atmosferan. 1926tik aurrera, Dobson espektrometroak erabili zituen Arosa herri suitzarrean, ozono geruz identifikatu eta bere sendoera neurtzeko.
Lumberland (New York)
Lumberland Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Sullivan konderrian dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Dipsas baliomelas
Dipsas baliomelas Dipsas generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
Luziferasa
Luziferasa biolumineszentzia sortzen duten entzima oxidatzaileen klaserako termino generikoa da, eta normalean fotoproteina batetik bereizten da. Izena Raphaël Dubois-ek erabili zuen lehen aldiz, luziferina eta luziferasa hitzak asmatu zituen, substraturako eta entzimetarako, hurrenez hurren. Hitz biak latinezko lucifer hitzetik eratorritakoak dira, "argi-eramaile" esan nahi duena, hau da, "argia" (lux) eta "ekarri edo eraman" (ferre) latinezko hitzetatik eratorria.
Tresonako geltokia
Tresona Asturiasko Printzerriko tren geltoki bat da, Corvera udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Lafarre (Ardèche)
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Lafarre udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Diplocardia longa
Diplocardia longa Ipar Amerikakoberezko lur-zizare espezie bat da. John Percy Moore zoologo estatubatuarrak deskribatu zuen lehen aldiz 1904an. Ingurune tipoa Hawkinsville, Georgia da. Zizare honek propietate biolumineszenteak ditu; bere gorputz-fluidoek eta estimulatuta dagoenean jariatzen duen muki itsaskorrak distira urdinxka bat igortzen dute.
Bill Clinton
Agintera igo eta berehala, ia 500.000 milioi dolar eskatu zituen zerga-igoeretan eta gastu gutxitzeetan, eta Kongresuak ia guztia onartu zion. Agintaldi hartan onartu zen, orobat, Estatu Batuak, Kanada eta Mexikoren arteko NAFTA edo merkatu batua. Osasun-sistemaren erreforma, ordea, atzera bota zioten. Kanpo-arazoen eremuan, israeldarren eta palestinarren arteko bake-prozesua bultzatu zuen. Balkanetara, berriz, 20.000 soldadu igorri zituen, nazioarteko indar gehiagorekin, bakeak egitera. 1996ko hauteskundeak aurrekoak baino errazago irabazi zituen Clintonek, botoen % 49 eskuratu baitzituen. Kanpo-arazoetan, Errusiako presidentea, Boris Jeltsin, sobietar blokeko kide izandako hiru estatu NATOn sar zitezen konbentzitu zuen.
Clintonen bigarren agintaldi hori markatu zuen gertaera nagusia sexu-eskandalu bat izan zen. Monica Lewinsky izeneko Etxe Zuriko bekadun ohi batekin sexu-harremanak izana egotzi zioten, eta Clintonek ukatu egin zuen, zinpean. Baina Kenneth Starr fiskalak Lewinsky deitu zuen deklaratzera, eta hark harremanak aitortu ondoren, Clintonek onartu behar izan zuen ez zuela egia esan. Hala, 1998ko abenduaren 19an, auzia sartu zioten lehendakariari zin faltsua egiteagatik eta justiziari oztopoak jartzeagatik baina, Senatura eraman zenean, kasua bertan behera geratu zen.
Jaktorów udalerria
Jaktorów Poloniako Mazoviako voivoderriko landa-udalerri bat da, Grodzisk Mazowiecki barrutian kokatuta. 55,3 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 11965 biztanle zituen.
Arku izun
Arku izuna, batzuetan arku faltsua, arkuaren antzeko eraikuntza metodo bat da; baina benetako puntu erdiko arku baten kasuan ez bezala, alboetatik, mentsulak erdigunera luzatuz egiten den teknika da.
Historia
Historian primitiboagoak dira era honetako arkuak erdi puntukoak baino. Ameriketan maiak eta beste zibilizazio batzuen arkitektura puntu honetan geratu zen; Ilgora Emankorreko antzinako kulturetan bakanak izan ziren erdi puntukoak eta faltsuak ugariagoak ziren, eta Europan ere, antzinako Greziako arkuak ere faltsuak izan ziren. Erdi puntuko arku benetakoak etruskoekin hasi ziren Europan, eta Erromatarrek erabili eta hedatu zuten batez ere.
Look Who's Talking Too
Look Who's Talking Too (euskaraz Begira Nor Mintzatzen Ari Den Baita Ere) 1990eko Amy Heckerling estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako komedia film bat izan zen. John Travolta, Kirstie Alley, Bruce Willis, Roseanne Barr, Damon Wayans, Olympia Dukakis eta Elias Koteas aktoreek antzeztu zuten.
Look Who's Talking (1989) filmaren jarraipena da, era berean, Look Who's Talking Now (1993) jarraipena ere izan zuen.
Argumentua
Mikeyk (Lorne Sussman) orain 3 urte dauzka. James (John Travolta), bere haurtzain estimatua, oraingoz taxi gidari lanbidez, haren ama Mollierekin ezkondu da (Kirstie Alley), negozioetarako talentudun emakumea. Egun batez, Molliek bere senarrari haurdun dagoela iragarriko dio. Handik bederatzi hilabetera, Julie haurtxoa jaioko da, baina Mikeyk bere arrebatxo berria gurasoen harreta lortzeko areriotzat hartuko du.
Aktoreak
Ahotsak
Nogara
Nogara Italiako udalerri bat da. Veronako probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Nogarak honako udalerri hauekin egiten du muga:
San Telmo (Buenos Aires)
San Telmo Argentinako Buenos Aires hiriburuko hego-ekialdean dagoen auzoa da. Auzoak 25.969 biztanle ditu 1,3 km²-ko azalerarekin (2001etik aurrera). Biztanle-dentsitatea 19.976 biztanle/km² da eta, beraz, Buenos Airesen batez bestekoaren gainetik dago, hau, gutxi gorabehera, 13.500 biztanle/km² baita. 1991tik 2001era biztanleria ia ehuneko zortzi murriztu zen.
San Telmo hiriaren hegoaldean dagoen "Sur" hiriari esleitzen zaio, Buenos Airesko fundazio-gunetzat jotzen dena. Auzoa La Boca antzinako portua eta hiriko erdigune historikoa, gaur egungo Microcentro eremua, lotzen dituen linean dago, eta merkatari ugarik ibilbide garrantzitsu honetan kokatzean sortu zen.
Deskribapena
Arkitektonikoki, San Telmon XIX. mendeko eraikin zaharrek eragin handia dute. Eraikin berriak nagusiki bigarren XX. mendeko erdialdekoak dira, baina hiriaren beste aldetan, hala nola, Palermo auzoan sarri aurkitzen direnak, gutxiago agertzen dira hemen; izan ere, auzoaren zati handi bat eraikin babestua baita..
Beherakada ekonomikoa gertatu eta gero, San Telmo gero eta gehiago bihurtu da turismo auzo 1990eko hamarkadaren erdialdetik aurrera, egunero tango ikuskizunak dituzten jatetxe ugarirekin batez ere ikusle turistikoentzat. Antzinako merkatu handi bat, Feria de San Pedro Telmo, igandero egiten da Dorrego plazan, auzoaren erdian dagoena. Beste erakargarri batzuk hauek dira: Lezama parkea, Arte Modernoko Museoa, Argentinako Museo Historiko Nazionala eta Casa Esteban de Luca, lehen himno nazionalaren poetaren egoitza nagusia, gaur egun monumentu historiko gisa babestua.
San Telmo berak, Buenos Aires hiri barneko auzo askok bezala, berdegune gutxi dauka, ekialdetik, berriz, Reserva Ecológica-k mugatzen du, hiriko berdegune jarraiturik handiena denak.
San Martin (uhartea)
San Martin (frantsesez: Saint-Martin; nederlanderaz: Sint Maarten) Antilla Txikietan dagoen uhartea da. Frantzia eta Herbehereen artean banaturik, batak 53 km² eta besteak 34 km² ditu hurrenez hurren.
Teodoro Hernandorena
Teodoro Godofredo Hernandorena Barandiaran (Zizurkil, 1898ko abenduaren 6a - Donibane Lohizune, 1994ko azaroaren 9a) euskal herritar politikari eta kulturgilea izan zen.
Biografia
Gainontzeko anai‐arrebak bezala (bost bizirik eta beste hiru hilak), Teodoro Godofredo Hernandorena Barandiaran (Godo adiskide minentzat) Zizurkilgo udaletxean jaio zen 1898an, Espainiak Kuba galdu zuen urte berean. (“Hauek ez ziren Zizurkil batean jartzeko izenak!”, zioen berak). Aita, Nikolas, Mendigorriako nafarra jatorriz, herriko praktikantea zen, aitona bezala. Ama berriz, Juana, Legorretatik etorria, maistra Zizurkilgo eskolan.
Garai hartako Zizurkilek 889 biztanle zituen, ia guztiak euskaldunak. Baina Teodororen aitak eta amak, biak euskaraz zekitenak izan arren, seme‐alabek gaztelania ondo menderatu behar zutelako‐edo, erdal giroan hezi zuten familia. Berak zioenez,
Hernandorenaren biografian sakontzeko ezinbesteko da Begi Kolpea izenburua daraman Xabier Lasa historialari eta kazetariaren lanari erreparatzea. Larramendi Kultur Bazkunaren eskutik Lasak argitara emandako haren biografia mardulak jasotzen duen bezala, Teodoro Hernandorena galdutako belaunaldi baten ikurra izan zen. Gizon txiki eta bizia, zizurkildarraren bizitza filmetako abentura bat izan zela esan daiteke. Bere izena daraman Zizurkilgo Hernandorena Kultur Elkarteak ere herriko politikari eta kulturgizonaren biografia laburra argitaratu zuen 2011n.
Hamar urte zituela apaizgaitegira eraman zuten bere gogoaren aurka, Andoaingora lehenik eta, hiru urte ondoren, Gasteizera. Han ezagutu zituen Barandiaran eta Lekuona zaharra. Lau urte ondoren, ordea, eta aita zeharo haserretu zitzaion arren, apaizgaitegia utzi eta Zizurkilera itzuli zen. Segidan, Zaragozara joan eta medikuntza ikasketak burutu zituen. Basurtuko erietxean pare bat urtez aritu eta gero, mundua ikusteko burutapena nonbait eta harat eta honat ibili zen itsasontzi batean, mediku‐lanetan. Lau urtez Villabonako sendagile izan ostean, odontologia ikasketak egin zituen Madrilen. Itzulita, laster ireki zuen dentista‐kontsulta, Villabonan bertan lehenik, Donostian gero, Prim kalean.
1929an Villabonako Albea sendagile ezagunaren Mercedes alabarekin ezkondu zen. Bikotea bederatzi seme‐alaben familia osatzera iritsiko zen.
Teodoro Hernandorena Zaragozan euskaltzaletu eta Donostian eta Bilbon abertzaletu zen. Bigarren Errepublikaren atarian, Euzko Gaztedin sartzea erabaki zuen. Hernanin 1931n abertzaletasunaren aldeko lehen hitzaldia eman zuenetik, geraezina gertatu zen haren ibilbide politikoa 36ko gerra heldu bitarte, Jose Ariztimuño "Aitzol" apaizaren ondoan gehienetan. Berehala EGIko lehendakari izendatu zuten eta Jose Antonio Agirre lehendakariarekin eta Telesforo Monzonekin batera mitinlari eta antolatzaile modura nabarmendu zen, euskaraz beti. Azkoitiko 1932ko mitinean zin egin zuen: “de hoy en adelante no hablaré más que en euskera”. Hernandorenaren ardura izan zen, besteak beste, 1933ko Aberri Egunaren prestaketa, ospatzen zen bigarrena, "Euzkadi‐Europa" lemapean.
Urte berean, Joxe Ariztimuño Aitzol laguntzaile hartuta, "Euzkadi" izeneko filma dokumentala errodatu zuen, lehen euskal dokumental luzea izan zena (110 min.). Hernandorenak burutu zituen filmaren ekoizpena, zuzendaritza eta muntaia. Ezagutzen zen film horren kopia bakarra Bilboko EAJren egoitzan zegoen jasota eta, tamalez, Bilbo erori zenean frankistek hartu eta erre zuten.
Arlo guztiak ukitu zituen gure zizurkildarrak: Poxpolin taldea antolatu zuen, Euzko Mendigoxale Batza indartu, Euzko Nekazari Bazkuna, baserritarren sindikatua izan nahi zuena eratzen lagundu zuen... Gipuzkoako Abesbatza sortu zuen eta Jesus Guridiren Amaya opera Bartzelonan errepresentatzea lortu zuen. 1933an, Aitzolekin batera, Euzko Pizkundea izeneko erakundea eratu zuen, intelektualak euskal kulturara eta abertzaletasunera erakartzeko asmoz. Euskal kazetaritzaren eragile, Errepublika aldarrikatuz geroztik, Joseba Zubimendirekin batera euskarazko lehen irratsaioa egin zuen 1932an. Kirol arloan ere etengabe jardun zuen: Pilota, Futbol, Atletismo, Plater‐tiratzaile, Txirrindulari… batzak antolatu zituen. Baita Mendizale Batza, 1936an Hernioko gailurrean egindako bilkuran.
Hernandorenaren kuttunak pilota eta bertsolaritza ziren. Gipuzkoako Pilota Batzaren lehendakari, Euskadiko lehen txapelketa antolatu zuen 1936an. Teodoro bera pilotazale txukuna zen: zesta‐puntan maila polita erakutsi zuen eta 1926an Gipuzkoako txapelketa lortu zuen. Baina gehienbat errebotean jardun zuen. Berak argitaratu zuen, 1932an, errebote-jokoaren lehen araudia, euskaraz eta euskara errazean, herriko hizkeran, era didaktikoan. Hernandorenarentzat errebotea euskaltasunerako bidea zen. Teodorori zor diogu, baita ere, Hazparne eta Villabonaren arteko lehen neurketaren prestaketa, 1930ean. Bertsolaritzaren su‐garrak harrapatu zuen beti. Teodorok antolatu zuen, esaterako, Euskal Herriko Bertsolari I. Txapelketa Nagusia, 1935ean. Baserrik jantzi zuen lehen txapela hura.
Bitartean Hernandorena politika‐lanetan ere murgilduta zebilen. 1934an Gipuzko Buru Batzarreko lehendakari izendatuta, ehunka mitin eman zituen Euskal Herriko bazter guztietan, baita Zizurkilen bertan ere (1936.02.02), ikusmin handia sortu zuena. Gerraren zorigaitzaren ondoren Bilbora joan zen lehenik ezkutuka eta, handik, 1937an, Iparraldera.
Donibane Lohizunen zabaldu zuen kontsulta berria eta familia bertara eraman zuen. 1948an Lapurditik Parisera aldatu zuen bizilekua baina Euskal Herriari oso estuki lotuta jarraitu zuen beti. Hegoaldera 1952an itzuli zen lehen aldiz. Bigarrenez, 1956an, Zizurkilera etorri zen aitaren hiletara. Politika utzita, kulturgintzari heldu zion Iparraldean, bertsolaritzari bereziki. Hamaika urrats eman zituen Lapurdi, Nafarroa Beherean eta Zuberoan bertsolaritzaren alde, bertsolari bila. Ez zuen aurkitu hegoaldean bezalako bertso‐girorik, Iparraldeko bertsolariek ez baitzuten oso fama onik garai haietan, ez ziren oso begi onez ikusiak. Haren lanak, ordea, fruituak eman zituen eta Iparraldean herriz‐herri eta auzoz‐auzo ibili ondoren, Hernandorena izan zen Mattin eta Xalbador, besteak beste, lehen aldiz jendaurrean aurkeztu zituena, Donibane Lohizunen. “Mattin eta ni, Hernandorenari esker ezagutu gaitu Euskal Herriak”, zioen Urepeleko artzainak. Hori dela-eta urtero-urtero antolatzen da bertsolari gazteentzako Hernandorena Saria.
1966an Paris utzi eta Euskal Herrira itzuli zen. Azken 25 urteak Hondarribian eman zituen, Txingudiko itsaslabarraren gainean, faroaren parean eraiki zuen Arkaitz etxean. Ogibidez dentista, kontsulta zabaldu zuen Hondarribian bertan baina bere barruko zaletasun handiei eusten saiatu zen: bertsolari txapelketak antolatzen, errebotea suspertzen… Beti ikusi zuten euskararekin eta euskal kulturarekin zerikusia zuten ekitaldietan. Heriotza Donibane Lohizuneko ospitalean iritsi zitzaion 1994an, 96 urte bete eta handik hiru egunera.
Gora handiko omenaldiak jaso ditu Hernandorenak, merezimendu osoz. Ospetsuena, agian, Donostiako Victoria Eugenia antzokian jaso zuena 1992ko Bertsolari Egunean. [Zizurkil]] ere gogoan zuen: 1986an omenaldia eskaini zioten Oiartzungo bertsozaleek. Zizurkilgo udalak herriko argazki bat bidali zion opari gisa eta Hernandorenak oso ondo hartu zuen:
Gero, berandu bada ere, Zizurkilgo herriak omenaldi kuttuna egin zion: haren jaiotetxeko kaleari Teodoro Hernandorena izena eman zitzaion.
Vallarta de Bureba
Vallarta de Bureba Burgosko udalerria da, Burebako eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 50 biztanle zituen.
Kliometria
Kliometria, historia ekonomikoaren azterketarako, sistematikoki, teoria ekonomikoa, estatistika eta ekonometria erabiltzen dituen azterketa metodologia da.
Izena, 1960ko hamarkadan sortu zuten Jonathan R. T. Hughesek eta Stanley Reiterrek. Bere izena Kliotik, greziar mitologian Historiaren musa zena eta metriatik, neurketa, dator.
1993an, Ekonomiako Nobel Saria, Robert Fogel eta Douglass Northentzat izan zen, neurri batean, kliometriaren ezarpenean eman zuten laguntzagatik, bereziki "aldaketa instituzional eta politikoa azaltzeko teoria ekonomikoa eta metodo kuantitatiboak erabiltzean historia ekonomikoan ikerketa berritu izanagatik".
EHF European League
EHF European League (2020 arte EHF Kopa) Europan jokatzen den eskubaloi txapelketa da, EHF Txapeldunen Ligan sartzen ez diren taldeek jokatzen dutena. 1981-82 denboraldian hasi zen jokatzen EHF Kopa izenarekin eta 2012-13an EHF Errekoparekin bat egin zuen txapelketa berria osatuz. 2020-21 denboraldian EHF European League izena hartu zuen. Alemaniako taldeak nabarmendu dira txapelketan.
Lumberport (Mendebaldeko Virginia)
Lumberport Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Harrison konderrian kokatuta dago, Mendebaldeko Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Jakubów udalerria
Jakubów Poloniako Mazoviako voivoderriko landa-udalerri bat da, Mińsk barrutian kokatuta. 86,98 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5062 biztanle zituen.
Ernest Labrousse
Labroussek, hiru planotan zentraturiko eredu historiko bat ezarri zuen: ekonomikoa, soziala eta kulturala. Beranduago kliometria deitu ohi izan den historia kuantitatiboaren abiarazlea izan zen, metodo estatistikoak erabiliz. Eragin handia izan zuen historialari belaunaldi oso batean. Fernand Braudelek, Labroussengatik izan ez balitz "historialariek, prezio eta soldaten azterketetan, lan egin duten moduan sekula lan egingo ez zutela" esan zuen.
Labrousse, ez zen, zehazki esateko, Annalen Eskolako kide izan, berarentzako, aurrekontzeptu marxisten gehiegizko eragina zuena, baina giza historia berri bat sortzeko bere ahaleginean lagundu zuen. 1948an Iraultzak nola hasten diren gaiari buruzko hitzaldi ospetsu bat zuzendu zuen, bereziki 1789, 1830 eta 1848ko frantziarrak, bere metodologia hiru planotan aplikatuz: politikoa, soziala eta ekonomikoa.
San Paulo Harresiz Kanpokoa
San Paulo Harresiz Kanpokoa (San Paolo fuori le Mura; Sancti Pauli extra moenia) Erromako lau basilika nagusietako bat da, San Joan Laterangoa, San Petri Vatikanokoa eta Santa Maria Nagusiarekin batera. Francesco Monterisi artzapezpikua da basilika honetako artzapeza, 2009an izendatua.
Arkitektura
Basilikaren barnealdea 131,66 metro luze da, 65 metro zabal eta 29,70 garai, Montofarnoko granitozko 80 koloma monolitikorekin. Bost nabe ditu.
Ataria Calderinik eraiki zuen 1928an, eta 70 metro luze da. Fatxadako pronaosak Bavenoko granito arrosazko 10 koloma monolitiko ditu, ilara bikoitzekoa alboetan eta hirukoitzekoa Tiber aldean, guztira 146.
Artzapezak
2005eko maiatzaren 31n, Benedikto XVI.aren aginduari jarraiki, basilika artzapez kardinal baten kontrolpean ipini zuen, beste hiru basilika nagusien antzera. Lehen artzapez kardinala Andrea Cordero Lanza di Montezemolo izan zen.
San Pauloren hilobia industen
Basilika Paulo Tartsokoaren hilobiaren gainean eraiki zela uste da. Atxikia duen beneditarren monetarioko kronikaren arabera, sute osteko berreraikuntzan haitzurdinezko sarkofago handi bat aurkitu zen, zurezko bi ohol zituena. Bertan Paulo Apostolo Mart(yri) idazkuna agertzen omen zen. Hala ere, garai hartan aurkitutako beste sarkofagoekin ez bezala, indusketako agirietan ez zen aitatu.
2006ko abenduaren 6an, aurkikuntza bat iragarri zen: aldarearen atzean Vatikanoko arkeologoek sarkofago bat aurkitu zuten, apostoluaren hondakinak eduki ahal izan zituena. Oraindik ez da sarkofagoa ireki, ezta bere lekutik atera, eta alboko bi alde estuak baino ezin dira ikusi.
Konstantinoren basilikako absidea markatzen duen adreiluzko kurba bat sarkofagoaren mendebaldean aurkitu zen, jatorrizko basilikak sarrera ekialdean zuela frogatuz.
Cheirodon jaguaribensis
Cheirodon jaguaribensis Cheirodon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Il Sodoma
Il Sodoma, jaiotza-izena Giovanni Antonio Bazzi (Vercelli, 1477 - Siena, 1549ko otsailaren 14a), Pizkundeko italiar pintorea izan zen, Sienako eskolako nagusietakoa.
Bizitza
Vecelliko zapatari baten semea zen. 1490-1497 bitartean, Giovanni Martino Spanzotti piemontetar margolariaren ikaslea izan zen. 1501ean Sienara aldatu zen, eta Storie di Santa Maria freskoak margotu zituen Pienzako Sant'Anna in Camprenako monasterioan. 1503-1504 bitartean, Monte Oliveto Maggioreko monasterioko freskoak pintatzen aritu zen, 1498an Luca Signorellik hasitako lana jarraituz.
1508an Erromara joan zen. Julio II.a aita santuaren aginduz, Vatikanoko Stanza della Segnatura-ko sabaia apaindu zuen. Bertan Rafaelekin harremanetan jartzeko parada izan zuen; horrek eragin handia izan zuen Il Sodomaren margokeran. Agostino Chigi bankariaren Via del Casato jauregian lan egin zuen, eta Villa Farnesinan Alejandro eta Roxanaren ezkontza fresko ospetsua margotu zuen (1516 aldean). Geroago, Sienara itzulirik, San Domenico basilikan (Nicolò di Tuldoren hilaraztea, 1526) eta Palazzo Pubblicon jardun zuen. Sienan hil zen 1549an.
Giorgio Vasarik Le Vite-n idatzi zuenez, Giovanni homosexuala zen, eta beti gaztetxoz inguraturik ibiltzen zen; hori zela eta jarri zioten Il Sodoma ezizena.
Spawn (filma)
Spawn 1997ko Mark A.Z. Dippé estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako superheroi film bat da. Izen berdineko Spawn komikian oinarritutako dago. John Leguizamo, Michael Jai White, Martin Sheen, Theresa Randle, Nicol Williamson eta D. B. Sweeney aktoreek antzeztu zuten.
Sitgeseko Zinemaldian Efektu berezi onenen Saria irarazi zuen.
Argumentua
Al Simmons (Michael Jai White) AEBetako Gobernuaren agentea da. Bere buruzagia den Jason Wynnek (Martin Sheen) Jessica Priest (Melinda Clarke) hiltzaileari Simmons erail dezan aginduko dio. Behin hila dela, Wanda neskalaguna berrikusteko eta bera hil zutenetaz mendakatzeko asmoz, Simmonsek Malebolgia (Frank Welker) deabruarekin bere arima saltzearen truk bizien mundura Spawn gisa itzultzeko ituna egingo du.
Aka-Bo
Aka-Bo edo Bo andamaniera taldeko desagertutako hizkuntza bat da, iparraldeko taldekoa. Ipar Andaman eta Ipar Uharri Uhartean hitz egiten zen, Andaman uharteetan, India. Hizkuntzalari batzuen arabera, neolitikotik hitz egin zitekeen bertan eta munduko hizkuntza zaharrenen artean kokatzen zen. Uste denez, hizkuntza Afrikan sortu zen.
Bo hitz egiten zuen azpen pertsona, Boa Sr, 2010eko urtarrilaren 26a hil zen. Bere gurasoak hil zirenetik hizkuntza horretan jarduteko gai zen pertsona bakarra izan zen 30-40 urtetan zehar. 2009ko azaroan desagertu zen Aka-Kora hizkuntzaren senidea zen eta Anvita Abbi irakasle eta hizkuntzalariak 2.500 hitzezko hiztegi bat sortzea lortu zuen.
La Nocle-Maulaix
Biztanleria
2007an La Nocle-Maulaix udalerrian erroldatutako biztanleak 295 ziren. Familiak 132 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 56 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 247 etxebizitza zeuden, 142 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 81 bigarren erresidentzia ziren eta 24 hutsik zeuden. 242 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 142 etxebizitza nagusietatik 107 bere jabearen bizilekua ziren, 27 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 7 etxek bi zituzten, 29 etxek hiru zituzten, 55 etxek lau zituzten eta 49 etxek bost zituzten. 92 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 66 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 58 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 161 ziren, horien artean 96 aktiboak ziren eta 65 inaktiboak ziren. 96 pertsona aktiboetatik 80 lanean zeuden (46 gizon eta 34 emakume) eta 16 langabezian zeuden (9 gizon eta 7 emakume). 65 pertsona inaktiboetatik 36 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Nocle-Maulaix udalerrian 154 unitate fiskal zeuden, 299 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.024 euro zen.
Tadeusz Kościuszkoren monumentua (Wawel)
Krakoviako Tadeusz Kościuszkoren monumentua (Pomnik Tadeusza Kościuszki), Poloniako brontzezko monumentu ezagunenetakoa da. Artista hauen lana da: Leonard Marconi, Varsovian jaiotako Lviv Unibertsitateko irakaslea, eta haren semea, Antoni Popiel eskultorea. Kościuszko Poloniako eta Amerikako independentziaren heroiaren brontzezko zaldizko estatua Alde Zaharraren Wawelgo Gazteluko mendebaldeko sarreran dago.
La Nocle-Maulaix
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 15 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Tadeusz Kościuszkoren monumentua (Wawel)
Estatua 1900. urtean sortu zen Tadeusz Kościuszko Sozietate berriaren ahaleginari esker, Marconi hil ondoren. Austriako gobernuak Poloniako banaketa inperialaren garaian ez zuen baimenik eman. Hogeita urte geroago, 1920-24 urtean, Poloniar estatuaren independentzia berrezarri zenean, Lehen Mundu Gerraren ondoren. Estatua 1940an alemaniarrek suntsitu zuten Poloniako okupazio naziaren garaian. Gaur egungo erreplika, 1960an eraiki zuten, Dresdengo (Alemania) herritarrek Krakoviari egindako opari bat da. Bere bikoiztua ere sortu zen Detroiten (Michigan) 1978an, Krakoviako herriaren opari gisa, Estatu Batuetako berrehungarren urteurrenaren ospakizunean.
La Nocle-Maulaix
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 2 jatetxeak.
Tadeusz Kościuszkoren monumentua (Wawel)
Kościuszko-ren garaian Poloniako estatua bi aldiz banatu zuten ingurukoek: Errusia, Austria-Hungaria eta Prusia 1793. urtearen hasieran. 1794an, Kościuszko-k Krakoviako plaza nagusian matxinadara abiatu zen, Racławice-ko bataila garaile atera arren errusiar armada kopuruz nagusiaren aurka, Poloniako hirugarren eta azken banaketa tragikoa sortu zuen. Krakovia Galitziako probintzia austriarreko zatia bilakatu zen mende bat baino gehiagoan zehar. 1794ko altxamendua zuzendu aurretik, Kościuszko-k Ameriketako Estatu Batuen Independentzia Gerran borrokatu zuen Armada Kontinentaleko koronel gisa. 1783an, bere zerbitzuak onartzeko Kongresu Kontinentalak brigada-jeneral maila eta Estatu Batuetako herritartasuna eman zizkon. Tadeusz Kościuszko Suitzan hil zen 1817ko urriaren 15ean. Bere gorputza Solothurngo Jesuiten elizako kripta batean ehortzi zuten. Urte bat geroago, Wawelgo katedraleko San Leonardoren kriptara eraman zuten, bere monumentua dagoen gaurko lekuaren ondoan.
La Nocle-Maulaix
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 harategia zen.
2000. urtean La Nocle-Maulaix udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.287 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
NGC 3335
NGC 3335 galaxia bat da, Hydra konstelazioan. Frank Mullerek aurkitu zuen n.
Plectropomus leopardus
Plectropomus leopardus Plectropomus generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
Okozias Judeakoa
Okozias Judeakoa (אחזיהו המלך) Judako errege bat izan zen, Joram eta Ataliaren semea, hau, Israelgo Ahab erregearen alaba zelarik. Okozias, errege, 22 urte zituenean bihurtu zen, Ahaben etxearen 42. urtean (2 Kronikak 22:2). William F. Albrightek, Okoziasen erregealdia, K.a. 842an datatu du, E. R. Thielek, K.a. 841 dioen bitartean. Bere ama Ataliaren eraginpean, lan metodo berriak sartu zituen, hebrearrak iraindu zituenak.
Emakumezkoen Lehen Federazioa
Emakumezkoen Lehen Federazioa (2022 arte "Emakumezkoen Bigarren maila") Espainiako emakumezkoen futbolean dagoen bigarren mailako liga txapelketa da, Lehen mailaren azpian dagoena.
Okozias Judeakoa
Israelgo erregea zen bere osaba Joram, aramaikoen errege zen Hazaelen aurkako arrakastarik gabeko espedizio batean lagundu zuen. Joram, guduan zauritua izan zen, eta Okozias Jezreelen bisitatzera joan zenean, Jehuren matxinadaren erdian harrapatuta geratu zen. Okoziasek, ihes egin behar izan zuen bere bizia salbatzeko, baina Gurreko pasabidean zauritua izan zen, eta, beraz, Megidoko muinora iristeko haina indar baino ez zitzaion geratu, bertan hil zelarik (2 Erregeak 9:22-28). Honela, bere erregealdiak, urte bete inguru baino ez zuen iraun.
Tel Daneko idazkunaren egileak (1993 eta 1994an Lashishen eginiko indusketa arkeologiko batzuetan aurkitua), bi erregeak hil zituela zioen, Joram Judeakoaren seme zen Okozias zen Joram Israelgoa. Ziuraski, aurkitutako monumentuaren egilea, Hazael bera izango zen aramaikoen erregea. Idazkuna, beronek aipatzen duen garaiaren garaikidea den arren, garai honetako erregeak, ekintza esageratuak aldarrikatzeagatik ezagutzen dira, eta, beraz, ez da batere argi geratzen bi erregeak Jehuk hil zituen (Biblian agertzen den bezala) edo Hazaelek (idazkunak dioen bezala).
Emakumezkoen Lehen Federazioa
Historia
2001 urtean sortu zen Emakumezkoen Liga Nazionala, goren mailak Superliga izena baitzuen, eta 2011tik aurrera Lehen eta bigarren mailak eratu ziren. Bigarren mailako sei multzo eratu ziren eta txapeldunen artean play-offak jokatzen ziren mailaz igotzeko.
2019-2020 denboraldirako aldaketa nabarmen berri bat egon zen. Bigarren mailako bi multzo eratu ziren, iparraldekoa eta hegoaldekoa. Aurreko denboraldiko 30 talde onenek eta Lehen mailatik jeitsitako biek osatu zituzten. Maila bakoitzeko txapelduna zuzenean igotzen en,
2022an multzo bakarra eratu zen, Lehen federazioa, eta azpian Bigarren Federazioko bi talde. Lehenengo biek lortuko zuten igoera.
Palmaresa
Sei edo zazpi multzo izaten dira (urtearen arabera) eta multzo bakoitzeko irabazleek play-offak jokatu ondoren bi taldek igotzen dute mailaz.
Euskal taldeen multzoa
Euskal taldeak hasiera I. multzoan kokatu zituzten baina 2011-12 urtetik aurrera II. multzoan egon dira, Errioxako eta Aragoeko taldeekin batera. Lehenengo biek Lehen mailarako igoera fasea jokatzen dute. 2022an berrantolaketa bat egon zen eta Estatu osorako multzo bakarra osatu zen.
UEFA Euro 2012ko C multzoa
UEFA Euro 2012ko C multzoariri dagozkion partiduak ekainaren 10 eta ekainaren 18 bitartean jokatuko dira Poloniako Gdańsk eta Poznań hirietan. Multzoa Espainiak, Italiak, Irlandak eta Kroaziak osatzen dute.
Ordutegi guztiak bertako ordu-eremuari dagozkio: (UTC+2)
Zainketa aringarriak
Zainketa aringarriak, paliatiboak edo leungarriak gaixotasunak sendatu beharrean sintomak murrizten ahalegintzen den edozein bide da. Helburua sufrimendua prebenitzea eta gutxitzea da, baita gaixo kroniko, larri edo sendaezinen bizi kalitatea hobetzea ere. OMEren definizioak hauxe jasotzen zuen 2006an, eta zehazki aipatzen zituen minaren tratamendua eta beste arazo fisiko, psikosozial eta espiritualak ere. Zainketa hauek beti ere eriaren etxean bertan edo ospitale edo zentro espezializatu batean eman daitezke.
Orokorrean, tratatzen diren gaixoak bi multzotan sailkatu daitezke, onkologiakoak eta ez onkologiakoak. Kasu bietan gaixo terminaltzat hartzen dira, sendabiderik ez daukatenez.
Historia
Historia garaikidean, 1896an Dr. Herbert Snow-ek Brompton cocktail delakoa asmatu zuen Erresuma Batuan. Koktel hau mina tratatzeko nahasketa farmakologikoa da eta morfina edo heroina, kokaina, purutasun handiko alkohola eta batzuetan klorpromazinaz osaturik dago. 1920ko hamarkada arte, hala ere, ez zuten lehendabiziko aldiz morfina eta heroinaren erabilera terapeutikoa arautu herrialde hartan.
Lau hamarkada geroago, Cicely Saunders erizainak sortu zuen lehenengo hospizio modernoa Londresen, Saint Christopher izenekoa 1967an. Bi urte geroago Elisabeth Kübler-Ross psikiatrak "On Death and Dying" mugarria izango zen liburua argitaratu zuen AEBetan. Kanadan bestela, "Palliative Care" kontzeptua hasi ziren erabiltzen 1970eko urteetan. 1974an AEBetako lehenengo hospizioa Connecticuten abiatu zuen Florence Wald erizainak.
1980ko hamarkadan martxan ipini ziren mota honetako lehenengo taldeak Frantzian eta Espainian, bigarren herrialde honetan aitzindariak Sanz, Gómez-Batiste, Porta, Gómez-Sancho eta Núñez Olarte doktoreak izan zirelarik.
Arlo anitzekoa
Ondo formatutako mediku eta erizainak funtsezko profesionalak diren arren, bestelako osasungileek ere kolaboratu dezakete zeregin hauetan, diziplina anitzeko taldeak osatuz. Beste profesional hauen artean psikologoak, erizain laguntzaileak, gizarte langileak eta botikariak ditugu. Arlo espiritualaz arduratzen dira bestela modu espezifikoagoan erlijio jendea, baina baita erlijiosoa ez dena ere.
Espiritualtasuna
Espiritualtasuna terminaltasunean oso lotuta dago bizitzaren zentzuak hartzen duen garrantziarekin, gaixoari eta senideei sarritan ezinegona ekartzen diena, baina baita bakea eta osotasun sentimenduak ere eskaini ahal dizkiena.
Espainiar estatuan Enric Benito, Jose Carlos Bermejo, Xabier Azkoitia, Julio Gómez, Javier Barbero, Pilar Barreto, Ramón Bayés eta Maria Jesus Goikoetxea aditu nabarmenak dira.
Tratamenduak
Zainketa aringarrien esparruan okerra da "ezin ezer egitearen" ustea, hau da, sendaezina dena trataezintzat hartzea. Gaixotasuna bera sendatuko ez dugula jakin arren, tratamendu sintomatikoa ematea da helburu orokorra, mina, arnasestua, deliriuma, antsietatea, larritasun psikikoa eta abar, sendagarriak diren bestelako konplikazioak albo batean baloratuz (infekzioak, tronbosiak, ...). Horietaz gain, sostengu psikologikoa eta emozionala beharrezkoa da modu batean edo bestean prozesu guztian zehar.
Nogarole Rocca
Nogarole Rocca Italiako udalerri bat da. Veronako probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Zainketa aringarriak
Tratamenduak
Morfina da botikarik erabiliena mina eta itolarria arintzeko, edo haren deribatuak: Oxikodona, fentanilo, tapentadol eta abar. Bentzodiazepinak ere farmako nagusien artean daude, herstura eta ezinegona baretzeko, eta neuroleptikoak eraginkorrak dira nahasmendu sindromean (delirium).
Bestela, ankerkeria terapeutikoa beharrezkoak ez diren tratamenduak ematea izango zen, eta distanasia ("heriotza txarra") sufrimenduekin hiltzea eta alferrikako neurri medikoak hartzea. Horiexek saihestea da xede nagusia beti ere, bai eta heriotzaren atarian gaixoek modu duinean amaitzea ere. Horretarako, sedazio paliatiboa erabiltzea biderik egokiena da gehienezko tratamendu sintomatikoa eduki arren sintoma biziak pairatzen dituzten pertsonentzat.
Nogarole Rocca
Mugakideak
Nogarole Roccak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Zainketa aringarriak
Euskal Herrian
Hego Euskal Herrian, lurraldeka hauxek dira gaur egun dauden unitate edo zerbitzu espezializatuak, familiako medikuntza eta etxeko ospitalizazioaz gain:
Bestela, "Arinduz" du izena zainketa aringarrietako Euskadiko elkartea, eta Nafarroakoak "Palian". Halaber, PSF ("Paliativos Sin Fronteras") elkarteak Donostian du egoitza. Azkenik, SECPAL Espainiako elkarteak 2018an biltzarra antolatu zuen Gasteizen.
Lorazepam
Lorazepam, askotan Orfidal edo Ativan izen komertzialarekin saldua, potentzia handiko bentzodiazepinen taldeko botika bat da, multzo honen berezko bost propietateak- antsiolitikoa, amnesikoa, lasaigarria eta hipnotikoa, antiepileptikoa eta gihar-lasaigarria- dituena.
Llaranesko geltokia
Llaranes Asturiasko Printzerriko tren geltoki bat da, Avilés udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Dipsas bucephala
Dipsas bucephala Dipsas generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
Calliophis kelloggi
Calliophis kelloggi Calliophis generoko animalia da. Narrastien barruko Elapidae familian sailkatuta dago.
Gillian Wearing
Gillian Wearing (Birmingham, Ingalaterra, 1963ko abenduaren 10a) Britainiar Inperioaren Ordenako artista garaikide ingelesa da. 1997an Turner Saria irabazi zuen. 2007ko abenduaren 11n, Royal Academy of Arts-en biziarteko kide hautatu zuten Wearing. Bere Millicent Garret Fawcett sufragistaren estatua Londresko Parlamentuko plazan dago. Fawcett estatua batean agertu den lehen emakumea da plazan, eta Gillian Wearing han estatua bat duen lehen emakume eskultorea.
2021eko azaroaren 5etik 2022ko apirilaren 4ra, New Yorkeko Solomon R. Guggenheim Museoak Gillian Wear Mascaras erakutsi zion Wear Mascaras, Ipar Amerikako Wear lanaren lehen atzera begirakoa.
Biografia
1963ko abenduaren 10ean jaio zen Birminghamen. Gillian Wearing artista emankorra da, arte kontzeptualaren arloan aktiboa, argazkigintza, bideoa eta eskultura erabiltzen dituena. 1985etik 1987ra Chelsea College of Art-en ikasi zuen, gero Goldsmith Collegen 1987tik 1990era. 1997an Turner saria irabazi zuen eta urte berean Royal Academy of Arts-en erakutsi zuen bere lana, Saatchi galeriako artista britainiar gazteak biltzen dituen Sentation izeneko erakusketa batean.
Millicent Fawcett-en estatua
2016ko martxoaren 8an, Emakumearen Nazioarteko Egunean, Caroline Criado Perez kazetari ekintzaileak Westminsterreko Parisen emakumearen estatua bat ere ez zegoela ikusi zuen. Hamaika estatuek, Winston Churchill eta Nelson Mandela barne, gizonak omentzen zituzten.
Piero
Greziar mitologian, Piero (grezieraz Πίερος Píeros) bi pertsonairen izena da:
Luray (Hego Carolina)
Luray Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Hampton konderrian kokatuta dago, Hego Carolina estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Gillian Wearing
Millicent Fawcett-en estatua
Criado kazetariak kanpaina bat egin zuen sufragista baten estatua bat eraikitzeko Parliament Square-n, 1918ko Representación of the People Act/ Herriaren Ordezkaritza Legea-ren mendeurrena zela eta. Criadok hauxe idatzi zuen New Statesman-en:"'Mundu justuan biziko bagina, emakume historikoak eta errege-erreginak ez direnak ez lirateke izango Erresuma Batuko estatu guztien % 2,7', 'Baina ez gara mundu justuan bizi. Eta aldaketaren erritmoari buruz errealista naiz'."
Hainbat emakume adierazgarrik sinatu zuten Londresko alkate hautatu berriari, Sadiq Khani, bidalitako gutun irekia, The Daily Telegraph-ek hurrengo maiatzean argitaratua. Khanek berehala adierazi zuen ados zegoela, baina ez zuen hitzeman berak nahi zuen tokiarekin: Parliament Square. 74.000 pertsonak sinatutako eskaera bat aurkeztu zuen Criadok ekainean Ordezkarien Ganberako presidentearen Etxeko Estatu Aretoetako ekitaldi batean. Fawcett Societyk babestu zuen, eta, une horretan, Millicent Fawcett iradoki zuen ordezkatu beharreko irudi gisa. Criado ados egon zen. 2017. urteko apirilean, Sadiq Khanek jakinarazi zuen Gillian Wearing artistari Millicent Garret Fawcett sufragistaren estatua bat sortzeko eskatu ziola. Theresa May lehen ministroak ere onartu zuen. Fawcett estatua batean agertu den lehen emakumea da plazan, eta Gillian Wearing han estatua bat duen lehen emakume eskultorea da. Fawcett-en estatuarako plana iragarri zuenean, Khanek esan zuen: "'Ez dago ondo, besterik gabe, emakumeen sufragioa baino ia mende bat geroago, Parlamentuko Plaza gizonentzako eremu bat izaten jarraitzea, eta poz-pozik nago hori laster aldatuko delako Caroline Criadoren kanpaina inspiratuari esker'."Estatua 2018ko apirilaren 24an inauguratu zen, 1918an emakumeentzako boto-eskubidea zabaldu zela ospatzeko, nahiz eta hasiera batean hedapen hori ez zen berdina izan gizonentzat. Estatuaren zokaloan daude emakumeen botorako eskubidearen alde borrokatu ziren 55 emakumeren (eta 4 gizonezkoren) izenak eta argazkiak.
Sariak eta aintzatespenak
1997: Turner saria 60 minutuko isilaldirako (1996)
2007: Arteen Errege Akademiako kide iraunkorra, Londres
2016: Birminghameko Unibertsitateko ohorezko doktoretza
Luray (Virginia)
Luray Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Page konderrian dago, Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Ångermanland
Ångermanland Suediako iparraldean dagoen probintzia historikoa (landskap) da. Lappland, Västerbotten, Botniako golkoa, Medelpad eta Jämtland mugakideak ditu.
Pirosoma
Pirosomak, Pyrosoma generoa, flotazio libreko taliazeo kolonialak dira, oro har itsaso epeletan ozeano zabaleko goiko geruzetan bizi direnak, nahiz eta batzuk sakonera handiagoetan aurki daitezkeen. Pirosomak ehunka edo milaka indibiduo dituzten kolonia zilindrikoak edo kono-formakoak osatzen dituzte, zooide izenez ezagutzen direnak. Kolonien tamaina aldakorra izan daiteke, milimetro bat baino txikiagoetatik metro ugari neurtzera iritxi direnak topatu dira. Orokorki, "itsas pepinoak" izenarekin ezagutzen dira.
Janikowo udalerria
Janikowo Poloniako Kujavia-Pomeraniako voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Inowrocław barrutian kokatuta. 91,95 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 13314 biztanle zituen.
Cheirodon kiliani
Cheirodon kiliani Cheirodon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Gillsville (Georgia)
Gillsville  Georgiako estatuko hiri bat da. Clayton konderrian kokatua dago. 2010ean 235 biztanle zituen, 2.92 kilometro koadrotan banatuta.
Algorta Arraun Taldea
Algorta Arraun Elkartea Getxoko Algorta auzoko arraun elkartea da, gaur egun Getxo Arraun Elkartearen barnean dagoena. 1966ko azaroaren 26an sortu bazuten ere, Algortako traineruak jadanik bazebiltzan XIX. mendean Bilboko itsasadarrean.
Historia
1894. urtekoa da Algortako traineru baten lehenengo aipamena. 20 eta 30. hamarkadako Abrako estropadetan ere parte hartu izan zuten inoiz algortarrek emaitza aipagarririk lortu gabe.
1966koa da egungo klubaren sorrera eta hasieran batel eta trainerillei ekin zioten, Bizkaiko txapelketak lortuz, bateletan 1970 eta 1971ean eta trainerilletan 1971an ere. Harrobiko lan honek urte gutxi barru emango zuen fruitua, Kontxako Banderarako sailkapenarekin (1982 eta 1980) eta Espainiako Traineru Txapelketako bigarren postuarekin (1982) besteak beste. Garai hartan Bizkaiko hirugarren trainerua bihurtu zen, baina bere tostetan hasitako arraunlariak Kaiku eta Santurtzik fitxatu zituzten. . Horrela urte on batzuk pasa ondoren 1988an trainerua utzi beharra izan zuten arraunlari falta zela eta.
Ordutik hona sarritan elkartu behar izan du beste klubekin trainerua uretaratzeko, hala Raspasekin 1998an Getxo Arraun Taldea sortuz, 2001ean Mundakarekin Algorta-Mundaka izenpean, edota 2003an Deusturekin Ibaizabal Arraun Elkartea eratuz. Gaur egun kluba egun desagertua da eta Getxo Arraun Elkartea izenarekin berragertu da. KAE Ligako bigarren mailan ari da.
Getxoko Traineru Bandera sonatua antolatzen du urtero uztailaren 31ean.
Antolaturiko estropadak
Bi estropada antolatzen ditu urtero: