cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bellevaux (Savoia Garaia)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 127 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 25 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 13 zerbitzu enpresak ziren, 45 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 24 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 autoeskola, 2 igeltseroak, 1 margolaria, 2 zurginak, 2 iturginak, 4 argiketariak, 2 ile apaindegiak eta 7 jatetxeak.
2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 3 kirol-dendak ziren.
2000. urtean Bellevaux udalerrian 38 nekazaritza-ustiategi zeuden, 450 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Bellevaux udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 228 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Silver Peak (Nevada)
Silver Peak Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Esmeralda konderrian dago, Nevada estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Comiso
Comiso Italiako udalerri bat da. Ragusako probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Comisok honako udalerri hauekin egiten du muga:
West Reading (Pennsylvania)
West Reading Pennsylvaniako borough bat da. Berks konderrian kokatua dago. 2010ean 4,212 biztanle zituen, 1.53 kilometro koadrotan banatuta.
840 Zenobia
840 Zenobia asteroide gerrikoan aurkitutako 840. asteroidearen izena da. 1916ko irailak 25ean aurkitu zuen Max Wolfek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1916 AK zen. Bere izena Palmirako erregina izan zenagatik jasotzen du.
Pinjalo pinjalo
Pinjalo pinjalo Pinjalo generoko animalia da. Arrainen barruko Lutjanidae familian sailkatzen da.
Gea de Albarracín
Gea de Albarracín Teruelgo udalerria da, Sierra de Albarracín eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 169 biztanle zituen.
Hazrat Ali Mazar
Hazrat Ali Mazar (حضرت علی مزار) Mazar-i-Xarif hirian dagoen meskita bat da, Afganistango iparraldean. Tradizio suniaren arabera, Hazrat Ali ibn Abi Taliben hilobia da. Ali azken ondo gidatutako kalifa izan zen eta urtero hara joaten dira erromes.
Wilde (filma)
Wilde, 1997ko Brian Gilbert britainiar zinema zuzendariak zuzendutako biografia film bat da. 1987ko Richard Ellmann idazlearen Oscar Wilde irlandar olerkari eta idazlearen biografia eta Pulitzer Saria irabazitako liburuan oinarritua dago. Stephen Fry, Jude Law, Vanessa Redgrave, Jennifer Ehle, Gemma Jones, Judy Parfitt, Michael Sheen, Zoë Wanamaker eta Tom Wilkinson aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Oscar Wilde (Stephen Fry) irlandar idazlea jenio bat izan zen, bere garaiko britainiar gizartearen tabuei, hipokresiari eta ergerlkeriari aurre egiteko kemena izan zuen gizasemea, horregatik, epaitua eta espetxeratua izan zen. Bere eskandalu eta arrakasta ugariz beteriko bizitza izan zen, jada soilik ezberdina izatea delitua zen garai batean.
Aukuba
Aukuba (Aucuba) garriazeoen generoko landarea da.
Hosto aurkakoak, iraunkorrak eta larrukarak dituzten zuhaixkak dira; lore txiki gorrixkak ditu, eta hazi bakarra eta oso gogorra duen ale-itxurako fruitua.
Himalaia, Txina eta Japoniako hiru motek osatzen dute, eta ezagunena, ereinotz nabarra da (Aucuba japonica), Europara 1783an ekarria, eta apainketarako erabiltzen dena.
Espezieak
Espezie tradizionalak hiru besterik ez ziren (A. chinensis, A. himalaica, A. japonica), baina Flora of China eta Kew World Checklist lanek hamar zerrendatzen dituzte:
Tululita
Tululita mineral bat da.
841 Arabella
841 Arabella asteroide gerrikoan aurkitutako 841. asteroidearen izena da. 1916ko urriak 1ean aurkitu zuen Max Wolfek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1916 AL zen. Flora familiako asteroidea da.
Corvus (konstelazioa)
Corvus edo Belea —Corvus— Hego hemisferioko konstelazio txiki bat da, begi hutsez ikus daitezkeen 11 izar besterik ez duena. Ptolomeok II. mendean deskribatutako 48 konstelazioetako bat da, eta 88 konstelazio modernoetako bat ere bai. γ Corvi eta δ Corvi izarrak adierazletzat erabiltzen dira Espiga izarra aurkitzeko (α Virginis).
γ Corvi konstelazioko izarrik distiratsuenak konposizio kimiko ezohikoa du, merkurio- eta manganeso-eduki handia baitu; aluminio- eta nikel-edukia, berriz, oso txikia da.
Izar nagusiak
Zeru sakoneko bi objektu aipagarri ditu konstelazioak: NGC 4038 eta NGC 4039 galaxiak (Antenen galaxiak), konstelazioaren mendebaldean; interakzioan daude.
Purceddhruzzi
Purceddhruzziak, purcidduzzi edo pizzi cunfitti ere, Salenton eta Basilicata osoan ohikoak diren Gabonetako gozoki tipikoak dira. Ñoki txikien forma dute, birringailu baten atzealdetik pasatuta.
Bere formak txerritxoak gogorarazten dituelako du izena. Tarantoar tradizioaren arabera, azken purceddhruzzia San Anton Abadearen egunean jan behar da (urtarrilaren 17an), santu hori zerri batek jarraitzen baitu.
Aldaera guztiak irinarekin, garagardo-legamiarekin, ardo zuriarekin, urarekin eta gatzarekin egiten dira. Orea egiteko ez da arrautzarik erabiltzen, laranja-zukua, mandarina eta anis-likorea baizik. Eztiz, anisez eta kanelaz ontzen dira.
Eguberriko galtzerdi
Gabonetako galtzerdi edo Eguberrietako bota bota-formako oihalezko poltsa hutsa da, San Nikolas egunean edo Gabon-gauean zintzilikatzen dena, San Nikolasek (edo Aita Noelekin eta Santa Clausekin lotutako irudiak) jostailu txikiekin, gozokiekin, frutekin, txanponekin edo beste opari txiki batzuekin bete dezan. Gabonetako botaren tradizioaren jatorria San Nikolasen historian dagoela uste da. Gabonetako ipuin batzuetan, Aita Noelek opariak baino ez dizkie ematen haurrei Gabonetako boten barruan, baina beste istorio batzuetan (eta tradizioz), Eguberrietako zuhaitzaren azpian bildutako opariak ere ematen ditu. Mendebaldeko kulturan tradizioa da haurrak urte osoan gaizki portatzen badira ikatz-poltsa edo -zati bat besterik ez dutela izango opari. Pertsona batzuek Gabonetako botak ere zintzilik dituzte oheburuetan, Aita Noelek bete ditzan lotan dauden bitartean.
Urban Legend (filma)
Urban Legend (euskaraz Hiri Kondaira), 1998ko Jamie Blanks estatubaturrak zuzendutako slasher film bat da. Jared Leto, Alicia Witt, Rebecca Gayheart, Joshua Jackson, Loretta Devine, Tara Reid, Michael Rosenbaum eta Robert Englund aktoreek antzeztu zuten.
Carole Montillet
Carole Montillet-Carles (Grenoble, Frantzia, 1973ko apirilaren 7a - ) alpetar eskiatzailea zen. 1991an hasi eta 2006an erretiratu zen kirol profesionaletik.
Biografia
Caroleren aitak Villard-de-Lans eski eskolan matrikulatu zituen non Carolek zortzi urterekin irabazi zuen bere lehen lasterketa, hamaika urterekin Frantziako slalom txapeldunaren lehen titulua lortu aurretik.
1993-94 denboraldiko lehen lasterketan zazpigarrena, Tignesen jaitsiera batean , denboraldiko gainerako emaitzarik onena hamaikagarren postua izan zen Espainiako Sierra Nevadako Super Gramo -an.
1994-1995 denboraldiaren hasieran lortu zuen emaitzarik onena 23. postua izan zen Lake Louiseko  jaitsieran. Urtarril hasieran itzuli zen Munduko Kopako zirkuitura, baina bere emaitzak oraindik ez ziren onak izan, emaitzarik onena Cortina d'Ampezzoko 24. postua izan baitzen.
2002an, Salt Lake City-ko neguko olinpiar jokoetan, urrea irabazi zuen jaitsierako frogan. 2005ean Bornion, brontzezko domina irabazi zuen.
Neguko Olinpiar Jokoak
Pistatik erretiratu zenetik rally-raid gidaria ere izan da, hainbat aldiz Rallye Aïcha des Gazelles irabazi zuen eta Paris Dakarren hainbat ediziotan parte hartu zuen. France Télévisioneko taldeen baitan aholkulari lana ere badu, Olinpiar Jokoetako eta munduko txapelketetako gertakariak komentatuz.
Eleutherodactylus luteolus
Eleutherodactylus luteolus Eleutherodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Eleutherodactylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Phyllotis osilae
Phyllotis osilae Phyllotis generoko animalia da. Karraskarien barruko Sigmodontinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Bussy-lès-Poix
Bussy-lès-Poix Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bussy-lès-Poix udalerrian erroldatutako biztanleak 90 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Griegos
Griegos Teruelgo udalerria da, Sierra de Albarracín eskualdean dagoena.
Bussy-lès-Poix
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Griegos
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 140 biztanle zituen.
Aladdin (1992ko filma)
Aladdin 1992an Ron Clements eta John Muskerrek zuzendutako Walt Disney Feature Animation ekoiztetxearen fantasiazko musikal filma bat da. Mila gau eta bat gehiago izenburuko arabiar ipuin saileko Aladino eta kriseilu miragarria kontakizunean oinarritua dago.
Bussy-lès-Poix
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Aladdin (1992ko filma)
1992ko Jatorrizko soinu banda onenaren Oscar Saria‎ (Alan Menken) eta Jatorrizko abesti onenaren Oscar Saria (abestia: A Whole New World, musika: Alan Menken, hitzak: Tim Rice, abeslariak: Brad Kane, Lea Salonga, Peabo Bryson eta Regina Belle) irabazi zituen.
Argumentua
Erdi Aroa, Ekialde Hurbila, Agrabah sultanerria. Aladdin ia erabateko txirotasun egoeran bizi arren sultanaren alaba den Jasmine printzesarekin ezkontzea amesten duen mutil gazte bat da. Baina patuak bere bizitza aldatuko du: Sultanaren Bisir Handia den Jafar zitalak Aladdin morroitzat hartu eta Leize Magikotik kriseilu miragarria ekar diezaion bidalaraziko du. Gazteak kriseilu aurkituko du, kondairaren arabera bertatik askatzen duenari hiru desio oparituko dizkion Jenioa bizi omen da. Bestelakoan, Aladdinek bisirraren ezinikusia bereganatuko du, baina aldi berean, askatu berri duen Jenioaren lagun bilakatu, eta hark lagundurik printze aberats eta galai gisa aurkeztuko da. Halere, printzesa bere aberastasunekin erakartzea ez du lortuko, bai ordea bere benetako nortasun eta izaeraz maitemintzea. Abu tximinoa, Jenioa eta alfonbra hegalariaren laguntzaz Aladdinek sultanerria Jafarren azpijokotik salbatzen saiatuko da, bai eta bere ametsak egi bilakatzen ere.
Bussy-lès-Poix
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 55 ziren, horien artean 40 aktiboak ziren eta 15 inaktiboak ziren. 40 pertsona aktiboetatik 37 lanean zeuden (20 gizon eta 17 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 15 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.
2000. urtean Bussy-lès-Poix udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Yumenguan
Yumenguan edo Jade Atea (关) Txinako Harresi Handiaren mendebaldeko muturrean kokaturik zegoen pasabide bat zen, Dunhuang hiritik 80 kilometro ipar-mendebaldera.
Etimologia
Yumenguan eta Yangguan ateak ziren eremu honetako pasabide bakarrak. Guan izena "pasabide" edo "ate" bezala itzultzen den arren, "aduana" esan nahi zuen. Yu (jade) eta men (atea) direnez, Yumenguan "Jade atearen aduana" izango zen. Jade karabana guziak bertatik pasatzen zirelako ezarri zioten izen hori.
Beste pasabidea Yangguan zen. Yang eguzkitsua (edo hegoaldea) esan nahi du, beraz "hegoaldeko aduana" izango zen. Ate bien artean 68 kilometroko distantzia dago.
Historia
Erdialdeko Asia eta Han inperioa basamortuan barna ibilbide estu batek lotzen zituen, Hexi korridorea izena zuenak.
1907an Sir Aurel Stein arkeologo hungariar-britainiarrak Mogao leizeetan aurkituriko izkribuetan Yumenguan pasabidearen aipamena bazela ikusi zuen. 1944an aurkitu zuten eraikina Txinatar arkeologoek.
Egitura
Basamortuaren erdian dagoen eraikin errektangularra da. 10 metrotako altuerako buztinezko hormak ditu, 600 metro koadroko azalera dauka eta bi ate baino ez dira gelditzen, mendebaldekoa eta iparraldekoa. Garai batean izan zen dorrearen hondarrak baino ez dira ikusten direnak. Txinako Harresi Handiaren dorre tipikoen hondarrak ere ikusten dira, ia erabat higatuta.
Quézac (Cantal)
Quézac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Quézac udalerrian erroldatutako biztanleak 333 ziren. Familiak 128 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 48 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 44 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 163 etxebizitza zeuden, 129 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 29 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 152 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 129 etxebizitza nagusietatik 103 bere jabearen bizilekua ziren, 16 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 27 etxek hiru zituzten, 51 etxek lau zituzten eta 49 etxek bost zituzten. 98 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 65 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 51 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 189 ziren, horien artean 144 aktiboak ziren eta 45 inaktiboak ziren. 144 pertsona aktiboetatik 141 lanean zeuden (75 gizon eta 66 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 45 pertsona inaktiboetatik 18 erretiraturik zeuden, 17 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Quézac udalerrian 131 unitate fiskal zeuden, 324 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.590,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Quézac udalerrian 34 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.426 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Filiazio (argipena)
Filiazio eta seme-alabatasun hitzek guraso baten seme-alabek duten senidetasunezko eta zuzenbidez araututako harremana da. Ikuspuntu zenbaitetik azter daiteke:
Esnato
Esnatoa edo urritz perretxikoa (Lactarius volemus) Russulaceae familiako onddo bat da. Ipar hemisferio osoan dago hedaturik, Europa Ipar Amerika eta Asiako eskualde epeletan. Udatik udazkenera ekoizten ditu perretxikoak, basoetan.
Perretxiko jangarri modura saltzen da Asiako hainbat tokitan, baina Euskal Herrian ez da jaten. Esne zuria ematen duen perretxiko jangarri bakarrenetakoa omen da.
Perretxiko honek laranja koloreko txapela dauka, mertxikaren antzekoa edo pixka bat ilunagoa, eta 11 cm arteko zabalera duen txapela eduki dezake. Orri horiak izan ohi ditu, oso itxiak. Bere ezaugarri nabarmenetako bat ekoizten duen esne kantitate handia da. Jangarriak diren gainerako laktarioek ez bezala, esne zuria ematen du. Esporak ere zuriak ditu.
Deskribapena
Kapela: 5 eta 14 cm. arteko diametrokoa. Hasieran globo-itxurakoa gero laua eta erdialdean ondoratua. Ertza lodia eta denbora luzean kiribilduta eta gero zuzenagoa egiten da.
Azalak kolore hori-laranja oso berezia du, lehorra eta matea da, hasieran pruinosoa da eta fin-fin beluseztatua. Ertzetan tonu ilunagoak eta argiagoak hartzen ditu, eta batzuetan lehortasunarekin pitzatu egiten da.
Orri dekurrenteak: hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak. Hanka: Luzea eta betea, kapelaren kolore berekoa, pruinoso samarra goiko aldean, orrien ondoan eta orban ilunekin azala hautsi den lekuetan.
Haragia: Lodia eta trinkoa, kolore zuri-horixkakoa. Krustazeoen usain oso bereizgarria eta zapore gozoa.
Berdexka bihurtzen da sulfato ferroso tanta bat botatzean, baita laban herdoildu batekin ikuzten baduzu ere.
Esne oso ugari, espezie honen beste ezaugarrietako bat. Etimologia: Lactarius terminoa lac, lactis, esnetik dator; esneari dagokio. Latex-a jariatzen duelako ebakitzean edo haustean. Volemus epitetoa berriz latinezko vola hitzetik eratorria da, esku barrua betetzen duela esan nahi du.
Jangarritasuna
Jangarria da eta gordinik ere jan daiteke, baina ez da estimatua.
Nahaketa arriskua
Lactarius rugatus-en antza du, baina hau txikiagoa da, esnea ez du hain ugari, okelak usain lehunagoa eta kapelaren ertza zimurtsua da.
Sasoia eta lekua
Udaberritik udazkenera agertzen da, batez ere hosto-erorkorretan, arraroagoa koniferetan.
Banaketa eremua: Europa, Ipar Amerika, Asia, Erdialdeko Amerika. Iberiar penintsularen hego aldean ez da agertzen.
Moorland (Kentucky)
Moorland Kentuckyko hiri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 431 biztanle zituen, 0.24 kilometro koadrotan banatuta.
Bon Pastor
Baró de Viver Kataluniako Bartzelona hiriko Sant Andreu barrutian dagoen auzo bat da. 2009an 13.730 biztanle zituen.
Pristipomoides aquilonaris
Pristipomoides aquilonaris Pristipomoides generoko animalia da. Arrainen barruko Lutjanidae familian sailkatzen da.
842 Kerstin
842 Kerstin asteroide gerrikoan aurkitutako 842. asteroidearen izena da. 1916ko urriak 1ean aurkitu zuen Max Wolfek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1916 AM zen.
Ardops nichollsi
Ardops nichollsi Ardops generoko animalia da. Chiropteraren barruko Stenodermatinae azpifamilia eta Phyllostomidae familian sailkatuta dago
Star Trek: Nemesis
Star Trek: Nemesis (euskaraz Star Trek: Nemesia) 2002ko Stuart Baird estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako zientzia-fikziozko filma bat da. Gene Roddenberry gidoigile eta ekoizlearen jatorrizko Star Trek telesailean oinarritua dago. Patrick Stewart, Jonathan Frakes, Brent Spiner, LeVar Burton, Marina Sirtis, Michael Dorn, Gates McFadden, Denise Crosby eta Wil Wheaton aktoreek antzeztu zuten.
Film saileko bederatzigarren filma izan zen, Star Trek: The Motion Picture (1979), Star Trek II: The Wrath of Khan (1982), Star Trek III: The Search for Spock (1984), Star Trek IV: The Voyage Home (1986), Star Trek V: The Final Frontier (1989), Star Trek VI: The Undiscovered Country (1991), Star Trek: Generations (1994), Star Trek: First Contact (1996) eta Star Trek: Insurrection (1998), ondoren jarraipen hauek izan zituen: Star Trek (2009), Star Trek Into Darkness (2013) eta Star Trek Beyond (2016).
Argumentua
Jean-Luc Picard (Patrick Stewart) kapitaina eta Enterprise espaziontziko gainontzeko eskifaia erromulartarrekin bake akordio bat sinatzea helburu zuen diplomazia misio bati ekingo diote. Baina, Romulus planetara iristean Lurra suntsi dezakeen mehatxu batekin topo egingo dute. Picardek ordurarte topatu duen arerio arriskutsuenari aurre egin beharko dio, Shinzon, erromularrek Picarden ADN bidez sortu duten erremaniar klona.
Microhierax erythrogenys
Microhierax erythrogenys Microhierax generoko animalia da. Hegaztien barruko Falconidae familian sailkatua dago.
Giarratana
Giarratana Italiako udalerri bat da. Ragusako probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Giarratanak honako udalerri hauekin egiten du muga:
West Sunbury (Pennsylvania)
West Sunbury Pennsylvaniako borough bat da. Butler konderrian kokatua dago. 2010ean 192 biztanle zituen, 0.29 kilometro koadrotan banatuta.
Baile Ghib
Baile Ghib (ingelesez Gibbstown) Irlandako Errepublikako Meath konderrian kokatzen den udalerria txiki bat da. Meath konderriko Gaeltacht eremua osatzen duten bi udalerrietako bat da, bestea Ráth Cairn.
Historia
Baile Ghib Gaeltacht eremua 1937an sortu zen, aurretik Irish Land Commission erakundeak lursail hauek bereganatu eta bertan Irlandako mendebaldeko kostaldeko Gaeltacht eremuko familia irlandera hiztunak bizitzen jarri zirenean.
Informazio-teoria
Informazio-teoria informazioaren kuantifikazioaren, biltegiratzearen eta komunikazioaren azterketa zientifikoa da. 1920ko hamarkadan Harry Nyquist eta Ralph Hartley idazleek eta Claude Shannonek sortu zuten. Probabilitatearen teoriaren, estatistikaren, informatikaren, mekanika estatistikoaren, informazioaren ingeniaritzaren eta ingeniaritza elektrikoaren arteko elkargunean dago.
Historia
Informazio-teoriaren historia bi zati nagusitan banatzen da, 1948 baino lehen eta 1948 ondoren.
1948 baino lehen Telekomunikazioetan Morse kodea erabiltzen zen, kodeketa horrek, informazio-teoriaren ideiak biltzen ditu.
Deer Island (Oregon)
Deer Island Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Columbia konderrian kokatuta dago, Oregon estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Informazio-teoria
Historia
1948ean lehen aldiz: Claude E. Shannonen "A Mathematical Theory of Communication" the Bell System Technical Journalean.
1948tik aurrera, teoriaren garapen eta aplikazio asko gertatu dira, datu-trasmisiorako eta datuak gordetzeko gailu moderno asko ahalbidetu dituztenak, CD-ROM ak eta telefono mugikorrak adibidez.
Geroagoko garapenak informazio teoriaren epe batean zerrendatzen dira, besteak beste:
Teoriaren garapena
Shannonek 1948an proposatu zuen eredua komunikazioaren sistema orokor bat da, mezu bat igortzen duen informazio-iturri batetik helburu batera doana. Transmisore bati esker, kanal batetik seinale bat bidaltzen da, non zarataren batek oztopatu dezakeen. Kanal horretatik hartzaile batengana iristen da, eta hor informazioa deskodetu eta gero, hasierako mezua berreskuratzen da.
Informazio-teoriak, mezu bat kodetzeko modurik merkeena, azkarrena eta seguruena zein den zehaztu nahi du, zarataren bat egoteak mezuaren transmisioa zaildu gabe. Horretarako, hartzaileak seinalea behar bezala ulertu behar du, baina hor arazo bat sortzen da, igorleak eta hartzaileak kodeketa berdina ukaiteak ez duelako esan nahi bortxaz elkar ulertuko dutenik. Kodeketa bi helbururekin erabiltzen da: batetik, ahotsa edo irudia seinale elektriko edo elektromagnetiko bihurtzeko, eta, bestetik, mezuak zifratzeko, hau da, pribatutasuna ziurtatzeko.
Informazio-teoriaren funtsezko kontzeptu bat da mezu batean jasotako informazio-kantitatea balio matematiko ondo definitu eta neurgarria dela.
Kopuruak ez dio datuen zenbatekoari erreferentzia egiten, baizik eta mezu bat, mezu posibleen multzo baten barruan, jasotzeko probabilitateari. Informazioaren kantitateari dagokionez, baliorik altuena, jasotzeko aukera gutxien duen mezuari esleitzen zaio. Ziur baldin bagaude mezu bat jasoko dela, bere informazio kopurua zero izango da.
Beste modu batez adierazita, mezu bat jasotzeko probabilitatea altua baldin bada, mezu hori jasotzea ez da harrigarria eta orduan mezua jaso izanak informazio berri gutxi ematen du. Jakintzarekin ere erabiltzen ahal da, gai bati buruz gero eta gehiago jakin, orduan eta informazio berri gutxiago jakingo da. Hortaz, informazio kantitatea gertakariaren probabilitatearen aurkakoa da.
Helburua
Informazio-teoriak lantzen dituen arlo garrantzitsuen artean zaratak eragindako distortsioarekiko erresistentzia, kodetzeko eta deskodetzeko erraztasuna eta transmisio-abiadura dira. Horregatik esaten da mezu batek esanahi asko izan ditzakeela, eta hartzaileak mezuari eman behar zaion zentzua erabakitzen duela, betiere kode bera izanik. Informazioaren teoriak muga batzuk ditu, esaterako; kodearen kontzeptuaren adiera. Transmititu nahi den esanahiak ez du gertaera anbiguotasunik gabe definitzeko behar den alternatiba-kopuruak haina balio. Mezuaren hautaketa bi aukera ezberdinen artean bakarrik planteatzen bada, Shannonen teoriak, arbitrarioki, informazioaren balioa bat dela adierazten du. Informazio-unitate honek bit izena jasotzen du. Informazioaren balioa bit bat izan dadin, aukera guztiek probabilitate bera izan behar dute eta eskuragarri egon behar dute. Garrantzitsua da jakitea ea informazio-iturriak askatasun maila bera duen edozein aukera aukeratzeko, edo nolabaiteko aukerara bultzatzen duen eraginen baten pean dagoen. Informazioaren kantitatea handitu egiten da aukera guztiak probabilitate berekoak direnean edo zenbat eta handiagoa izan alternatiben kopurua. Baina, praktika komunikatibo errealean alternatiba guztiak ez dira probabilitate berdinekoak, Márkov izeneko prozesu estokastiko mota bat delarik. Markoven azpimotak sinboloen katea honela konfiguratuta dagoela dio: kate horren edozein sekuentzia kate osoaren adierazgarria da.
Teknologiari aplikatutako teoria
Gaur egun informazio-teoriak lotura asko du Internetekin. Informazio iturri garrantzitsu bat da, erabiltzaile guztiek ia edozein informazio eskura izan dezaketelako. Gainera, informazioa puntu batetik bestera bidaltzen dugunean, TCI/IP protokoloa erabiltzen da, eta informazioa kodetu/deskodetu egiten da, hartzaileak igorleak bidalitako mezua jasotzeko.
Beste aplikazio bat ZIP artxiboak dira, azkarrago transmititzeko galerarik gabeko konpresioa egiten baita.
Iturria
Iturri bat mezuak igortzen dituen guztia da. Adibidez, iturri bat ordenagailu bat izan daiteke eta bere fitxategiak mezuak; iturri bat datuak eta mezuak transmititzeko gailu bat izan daiteke, bidalitako datuak, etab. Iturri bat, berez, mezu multzo mugatu bat da: iturri horrek eman ditzakeen mezu posible guztiak. Datuak konprimitzeko, konprimitu beharreko fitxategia hartuko da iturritzat, eta mezutzat, berriz, fitxategi hori osatzen duten karaktereak.
Iturri motak
Bere mezuen izaera sortzailea dela eta, iturri bat ausazkoa edo determinista izan daiteke. Igorritako mezuen arteko erlazioa dela eta, iturri bat egituratua edo egituratu gabea (edo kaotikoa) izan daiteke.
Mezua
Mezu bat zerokoen eta batekoen multzoa da. Fitxategi bat, sare batetik bidaiatzen duen datu-pakete bat eta irudikapen bitarra duen edozer mezu har daiteke mezutzat. Mezuaren kontzeptua bi sinbolo baino gehiagoko alfabetoei ere aplikatzen zaie, baina informazio digitalaz ari garenez, ia beti mezu bitarrez ari gara.
Kodea
Kode bat aldez aurretik ezarritako arau edo konbentzioen arabera mezu jakin bat irudikatzeko erabiltzen diren batekoen eta zerokoen multzoa da. Adibidez, 0010 mezua funtzioa (not) kodetzeko erabilitako 1101 kodearekin adieraz dezakegu. Kodetzeko modua arbitrarioa da. Mezu bat, kasu batzuetan, jatorrizko mezua baino luzera txikiagoko kode batekin adieraz daiteke. Demagun edozein mezu kodetzen dugula algoritmo jakin bat erabiliz, halako moldez non s bakoitza L (s) bitetan kodifikatzen den; orduan, s mezuan jasotako informazioa mezu bat kodetzeko behar den bit kopuru minimo gisa definitzen dugu.
Informazioa
Mezu batean jasotako informazioa mezuaren ordezkari izateko gutxienez behar diren bit-kopuruarekiko proportzionala da. Informazioaren kontzeptua errazago uler daiteke adibide bat kontuan hartzen badugu. Demagun mezu bat irakurtzen ari garela eta "c karaktere" irakurri dugula; mezuak "katea" hitzarekin jarraitzeko probabilitatea oso handia da. Beraz, jarraian "katea" jasotzen dugunean, iritsitako informazio kopurua oso txikia izango da, zer gertatuko den iragartzeko gai garelako. Agertzeko probabilitate handia duten mezuak azaltzeak hain gertagarriak ez diren mezuak azaltzeak baino informazio gutxiago ematen dute. "C karakterea" ondoren "himichurri" irakurtzen badugu, jasotzen ari garen informazio kopurua askoz ere handiagoa izango da.
Entropia eta informazioa
Entropia k informazio iturri baten ziurgabetasuna neurtzen du, egoera baten batezbesteko informazio kantitatea da.
Hobeto ulertzeko txanponaren adibidea hartuko dugu. Bi alde ezberdin dituen txanpon bat botatzen badugu, ez dakigu zein alderen gainean eroriko den, txanpon jaurtiketa horren entropia 1ekoa izango da (maximoa). Bi aldeak berdinak badira aldiz, beti alde berdina aterako denez entropia 0 izango da (minimoa).
Beste arloetako aplikazioak
Informazio-teoriako kontzeptuak kriptografia eta kriptoanalisian erabiltzen dira, bai Alan Turing en makinan, besteak beste, eta gaur egungo kontzeptuetan ere bai. Adibidez indar gordineko eraso batekin posible da enkriptatze simetriko eta asimetrikoa erabiltzen duten algoritmo batzuk haustea. Izan ere, sistema hauen segurtasuna denboran dago, suposatzen baitugu denbora jakin batean ezinezkoa dela algoritmo horiek haustea.
Informazio-teoriaren aplikazio komertzialetako bat petrolioa aurkitzeko esplorazio sismikoa egitea izan da. Helburua jasotako informaziotik zarata kentzea da, ahalik eta seinale garbiena jasotzeko.
Pertsona batzuen arteko zeinu hizkerak deskodetzeko erabil daiteke, gehien agertzen diren zeinuak aztertuz hain zuzen ere.
Duki
Mauro Ezequiel Lombardo ere Duki deitua (Almagro, Buenos Aires, Argentina 1996ko ekainak 24an) trap generoaren raperoa argentinarra da.
Musika
Duki-ren karera musikala 2016 hasi zen "No vendo trap" abestiarekin. 2017 Mueva Records diskografikoarekin kontratu bat sinatu zuenez profesionalki abestiak egiten hasi zen. Urte honetan "She dont give a fo" edo "Loca" abestiekin YouTube-n 100 milioi baino erreprodukzio gehiago lortu zituen. 2018 bere Mueva Records-ekin egoteari utzi zion. Urte honetan Red Bull Batalla de los Gallos Internacional-aren juradoa izan zen eta The Rollin Stones-ren portadan egon zen.
Atherinella beani
Atherinella beani Atherinella generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Atherinopsidae familian.
Birgitte Sættem
Birgitte Sættem (Molde, Norvegia, 1978ko uztailaren 9a - ) eskubaloi jokalari ohia da. Norvegiako eskubaloi taldearekin Brontzezko domina bat irabazi zuen 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan.
Ibilbidea
Bere ibilbide osoan zehar talde profesional bakarrean egon zen, Larvik HK. 1998an hasi zen talde horretan eta 2006an, haurdun eta lesionaturik, bere ibilbidea amaitzea erabaki zuen.
Norvegiako eskubaloi taldearekin hauek izan dira lortutako garaipenak:
Eleutherodactylus maestrensis
Eleutherodactylus maestrensis Eleutherodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Eleutherodactylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Guadalaviar
Guadalaviar Teruelgo udalerria da, Sierra de Albarracín eskualdean dagoena.
Oswald von Wolkenstein
Oswald von Wolkenstein (Pfalzen, 1377 - Meran, 1445eko abuztuaren 2a) alemaniar olerkari, musikagile eta diplomazialaria izan zen.
Hego Tirolen jaio zen familia noble batean. Hamalau urtez geroztik zaldun alderraiaren bizitza jarraitu zuen eta Kreta, Prusia, Lituania, Krimea, Turkia, Lur Santua, Frantzia, Lombardia eta Espainiara bidaiatu zuen eta Itsaso Beltzean hondoratu zen. Bere bidaiak kontatu zituen "Es fügt sich..." liburuan.
1399an, aita hil ondoren, Tirolera itzuli zen, eta, zenbait urtez, oinordekotza lortzeko lehiatu zen anaia nagusiarekin, akordio batera iritsi arte. Sigismundo enperadorearen zerbitzura diplomatikoa izan zen eta Ingalaterra, Eskozia eta Portugalera bidali zuten, eta Ceutako konkistan parte hartu zuen. Tirolera itzulita, Frederiko IV.a Austriakoaren aurkako aliantza batean parte hartu zuen, bere etsai bihurtu zena. Bizitzaren zati handi bat Frederikoren atzetik eta eskualdeko beste noble batzuen aurka borrokan eman zuen.
Jerusalemgo Hilobi Santuaren Zaldun Ordenako zaldun, Pitxerreko Ordenako kide eta Herensugearen Ordenako kide izan zen.
Musika-lana
Erdi Aroko Alemaniako konpositore garrantzitsuenetako bat izan zen. Aztertu zituen hiru gai nagusiak bidaia, Jainkoa eta sexua izan ziren.
Haren poemak hiru eskuizkributan gordetzen dira:
Warren (Oregon)
Warren Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Columbia konderrian dago, Oregon estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Vicente Elorriaga
Vicente Elorriaga De la Fuente (Basauri, Bizkaia, 1931ko martxoaren 23a - Basauri, Bizkaia, 2014ko maiatzaren 8a) bizkaitar futbolaria izan zen.
Turza
Turza Errioxako Autonomia Erkidegoko Ezkarai udalerriko herrixka da.
Eliza baten inguruan hazitako herri honek euskal toponimo bat du.
Morehead (Kentucky)
Morehead Kentuckyko hiri bat da. Rowan konderrian kokatua dago. 2010ean 6,845 biztanle zituen, 24.41 kilometro koadrotan banatuta.
Googol
Googol edo gugol bat 10100 zenbakia da, hau da, bat eta ondoren ehun zero. Hamar mila hamaseilioiren baliokidea da:
1938an sortu zuen Milton Sirottak, bederatzi urteko ume batek, Edward Kasner matematikariaren ilobak. Horregatik, Isaac Asimovek esan zuen "Haur txiki batek asmatutako zenbakia eternitatean sufritu beharko dugu".
Gutxi gorabehera, googol bat 70!ren parekoa da eta haren faktore lehenak 2 eta 5 dira. Sistema bitarrean, 333 bit okupatzen ditu.
Googolak ez du inolako zentzu matematiko berezirik: Kasnerrek infinituaren eta zenbaki oso handi baten arteko ezberdintasuna irudikatzeko sortu zuen, ez beste ezertarako.
Ispica
Ispica Italiako udalerri bat da. Ragusako probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Ispicak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Pristipomoides argyrogrammicus
Pristipomoides argyrogrammicus Pristipomoides generoko animalia da. Arrainen barruko Lutjanidae familian sailkatzen da.
Los sueños locos
Los sueños locos (Amets eroak) Fito & Fitipaldis taldearen bigarren estudio-albuma izan zen. 2001ean plazaratu zuten Dro diskoetxearekin. Albumaren 100.000 kopia baino gehiago saldu zuten. Albumak TMEO aldizkariaren marrazkilariek egindako komiki bat zekarren.
Stanley Kramer
Stanley Earl Kramer (Brooklyn, 1913ko irailaren 29a - Los Angeles, 2001eko otsailaren 19a) estatubatuar zinema zuzendari eta ekoizlea zen. Judgment at Nuremberg izan zuen lanik enblematikoena.
Bizitza
New Yorken jaio zen Stanley Kramer, 1913ko irailaren 29an, judu familia batean. Hainbat astekaritan lan egin ondoren, gidoilari moduan hasi zen lanean, eta urtebeteren buruan Metro-Goldwyn-Mayer konpainiako estudio nagusietan hasi zen lanean, muntaketa zerbitzuan.
Bigarren Mundu Gerraren garaian soldaduentzako film didaktikoak zuzendu zituen, eta 1940ko hamarkadaren hasieran ekoizle lanari lotu zitzaion, Albert Lewin eta David L. Loewekin batera. Erich Maria Remarqueren So ends our night filmean egin zituen lehen aldiz ekoizle lanak.
1947an, Screen Plays Corporation In. konpainia sortu zuen, eta 1948an film bat ekoitzi zuen bakarrean lehen aldiz: Richard Fleischerren So this is New York. Filmak izandako porrotak ez zuen Kramer beldurtu, eta 1949an beste konpainia bat sortu zuen, Stanley Kramer Production Pictures. Sam Katz izan zuen laguntzaile 1950etik aurrera enpresa horretan.
1952an, Columbia Picturesek kontratatu zuen, Carl Foremanen gidoian oinarrituriko High Noon filma ekoitz zezan; Fred Zinnemannek zuzendu zuen film hura. Beste film askoren ekoizpenean parte hartu zuen ondorengo urteetan.
Zuzendari gisa, 1955ean eginzuen lehen aldiz lan. Not as a stranger zuzendu zuen urte horretan. Olivia de Havilland, Robert Mitchum eta Frank Sinatra ziren filmeko aktoreetako batzuk. Ondorengo urteetan zuzendu zituen bere lanik ezagun eta enblematikoenak: Judgment at Nuremberg 1961ean eta It's a Mad, Mad, Mad, Mad World 1963an.
Hiru bider ezkondu zen, eta hiruetan aktorea hartu zuen emazte: Marilyn Erskine 1945ean, Anne Pearce 1950ean eta Karen Sharpe 1966an. 2001eko otsailaren 19an hil zen, 87 urte zituela, pneumonia baten ondorioz, Kaliforniako erietxe batean.
Gabonetako girlanda
Gabonetako girlanda Eguberrietan etxeak eta, bereziki, Gabonetako zuhaitza dekoratzeko erabiltzen den girlanda distiratsu mota bat da. Normalki, soka luze bat izaten da, plastiko biziko hariz inguratuta, adarrei lotzen eta inguratzen zaiona, itxura irregularra emanez.
Hasiera batean zilarrarekin egiten zen, geruza oso finekin. Nurembergen 1610ean jada existitzen zen.
Enegarren (argipena)
Enegarren eta n-garren hitzek adiera eta erabilera zenbait dituzte:
Abominable
Argumentua
Yi nerabeak bizileku duen Shanghaiko etxebitza-eraikinaren teilatuan Yeti bat aurkitzen du, eta sorkaria bere familiarekin elkartzeko, bidaiari ekiten diote Himalaiara.
West View (Pennsylvania)
West View Pennsylvaniako borough bat da. Allegheny konderrian kokatua dago. 2010ean 6,771 biztanle zituen, 2.62 kilometro koadrotan banatuta.
Tumchaita
Tumchaita silikato motako minerala da.
Ezaugarriak
Tumchaita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 da.
Microhierax melanoleucos
Microhierax melanoleucos Microhierax generoko animalia da. Hegaztien barruko Falconidae familian sailkatua dago.
Gardiner (Oregon)
Gardiner Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Douglas konderrian kokatuta dago, Oregon estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Gúdar
Gúdar Teruelgo udalerria da, Gúdar-Javalambre eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 87 biztanle zituen.
Atherinella blackburni
Atherinella blackburni Atherinella generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Atherinopsidae familian.
Lucio Aginagalde
Lucio Aginagalde Aizpurua (Itziar, Deba, Gipuzkoa, 1917 - Gasteiz, Araba, 2005) enpresaburua izan zen. 1986an ETAk bahitu zuen, eta 18 eguneko bahiketaren ondoren, Ertzaintzak askatu egin zuen erreskate operazio batean. Operazio berean ETAk tirokatuta hil zen Genaro Garcia de Andoain Ertzaintzako buruzagi nagusia.
Bizitza
Itziarren jaio zen Lucio Aginagalde, eta familiako bederatzi senidetan nagusia zen. Bere aitak sortutako bisuteria negozioa, Indagui izenekoa, Gasteizera mugitu zuten 1940. urtean, eta haren ustiaketari ekin zion Aginagaldek. Harrezkero, gasteiztar zela esan daiteke. Gasteizko bizitza sozialean, bereziki pilotazale gisa nabarmendu zen, eta ohikoa zen Mendizorrotza frontoian. Nalda II.a pilotariaren botillero laguntzailea ere izan zen.
Militante jeltzalea izan zen, eta Arabako EAJko afiliatuen artean 6. zenbakia zuen bere karnetak. Eusko Alkartasuna sortu zeneko eszisioaren garaian, 1986an, Gasteizko EAJ berregiteko batzordean sartu zen, Gasteizko jeltzaleen gehiengoak Jose Angel Cuerdaren ildotik EAra jo zutenean.
Bahiketa
1986ko urriaren 15ean, Mendizorrotza pilotalekutik irten zen batean, bahitu egin zuen ETAk. Leize batean prestaturiko zuloan eduki zuen gatibu ETAk, Zeanuriko basoetan, Eguzkiola izeneko parajean. Ertzain batek ikusi zuen leizeko atea harri batekin estalia, 1986ko azaroaren 1ean, eta horren berri emanik, operazioa antolatu zen Ertzaintzako buru Genaro Garcia de Andoainek pertsonalki zuzendua. Operazioan Aginagalde askatu zuten, baina tiroek joa hil zen Garcia de Andoain.
Epaiketan ebatzi zenez, Aginagalde hiru laguneko ETAko komando batek bahitu zuen, pertsona hauek osatua: Luis Enrique Garate Galarza, Patxi Cabello eta Juan María Gabirondo 'Txispas '. Cabello eta Gabirondo bahiketa amaitu zuen operazioan atxilotu zituzten, baina Garate ez zuten atxilotu 2004. urtea arte. Frantziako poliziak atxilotu ondoren, Espainiara egotzi zuten eta 2011. urtean epaitu zuten Auzitegi Nazionalean Aginagalde bahitzeagatik eta Garcia de Andoain erailtzeagatik.
Morganfield (Kentucky)
Morganfield Kentuckyko hiri bat da. Union konderrian kokatua dago. 2010ean 3,285 biztanle zituen, 7.79 kilometro koadrotan banatuta.
Ahabia
Ahabia (Vaccinium myrtillus) Ericaceae familiako landare bat da. Baia jangarriak ematen ditu. Europako, Ipar Amerikako eta Asiako iparraldean hazten da, mendietako oihanpeetan, lurzoru azidoetan, zohikaztegietan eta konifero-basoetan.
Ezaugarriak
Zuhaixka hostoerorkorra da, metro bateko altuerarainokoa. Adar berdeak ditu. Hostoak obalatuak dira, txandakatuak, larrukarak, berde argiak edo horixkak; ertzak horzdunak dira, eta peziolo laburra dute. Loreak txikiak dira, berde arrosaxkak, bost petaloz eta bost sepaloz osatuak. Fruitua baia beltz urdinxka bat da, zapore atseginekoa eta gazi-gozoa.
Propietateak
Astringentea da, taninoengatik. Tonikoa eta antiseptikoa da, eta P bitamina du. Asko janez gero, intoxikazioa eragin dezake hidrokinonagatik.
Eleutherodactylus mariposa
Eleutherodactylus mariposa Eleutherodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Eleutherodactylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Hinojosa de Jarque
Hinojosa de Jarque Teruelgo udalerria da, Cuencas Mineras eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 153 biztanle zituen.
Hipodromo (Gerasa)
Hipodromoa lehiaketa atletiko eta zaldi-lasterketetarako eraikina da. Gerasa koa Hadrianoren arkua ren atzealdean dago. K.o. II-III mendeen artean erakia, gaur egun partzialki zaharberritua dago.
Kokapena
Barruti nagusiko sarrera eta txartel-leihatila hegoaldeko atetik gertu zeuden, hiriko harresietako lau ateetako bat.
Siria erromatar probintzia ko bederatzi estadio edo hipodromo ezagunetatik, bik besterik ez dute antzokia ondoan; Gerasan hegoaldeko antzokia dago hurbil, berrehun bat metrok bereizten dituzte, baina harresiaren alde batean eta bestean daude. Bi ardatzak ez daude elkarren luzeran, ezta hertsiki paraleloak ere.
Prometio
Prometioa elementu kimiko bat da, Pm ikurra eta 61 zenbaki atomikoa dituena. Ezaugarri bereizgarri bat dauka, teknezioarekin batera: biak elementu erradioaktiboak dira, baina hala ere, beren atzetik taula periodikoan isotopo egonkorrak dauzkaten elementu kimikoak existitzen dira.
Hipodromo (Gerasa)
Deskribapena
244 metroko luzera eta 50 metroko zabalera ditu. Inguruan, antzinan, 15.000 ikusleentzako harmailak zituen.
Prometio
Ezaugarri nagusiak
Prometioaren isotoporik egonkorrena, 145Pm, beta partikulen igorle ahula da eta 17,7 urteko erdibizitza du. Ez du gamma izpirik igortzen, baina beta-partikulek zenbaki atomiko altuagoa daukaten elementuetan jotzen dutenean X izpiak sor daitezke.
Hipodromo (Gerasa)
Deskribapena
Ukuilu, zeramika tailer eta beste aztarna batzuk, indusketa berrietan aurkituak, VII. mendearen hasieran sasandar inbaditzaileek polo an jolasteko ere erabili zutela aditzera ematen dute.
Prometio
Ezaugarri nagusiak
Prometio puruak bi alotropo dauzka, eta bere propietate kimikoak gainerako lantanidoen propietateen parekoak dira. Prometio-gatzek lumineszentzia urdin zurbila edo berdexka sortzen dute erradioaktibitatearen ondorioz. Aztarna-elementu gisa ager daiteke zenbait uranio-meetan, fisioaren ondorioz. Zenbait izarren espektro elektromagnetikoan ere prometioaren aztarnak beha daitezke.
Katilu ubelilun
Katilu ubeliluna (Peziza praetervisa) Pezizaceae familiako onddo espezie bat da. Haragi urria, hauskorra eta kalitate gastronomiko gutxikoa duenez, ez da egokia sukalderako.
Deskribapena
Karpoforoa: 1 eta 4 cm bitarteko diametrokoa. Hasieran oin gabeko kopa formarekin, gero ireki eta zabaldu egiten da, izurtu samarra.
Himenioa: Ale gazteen kolorea more iluna da, eta, garatzen direnean, more-arrexka kolorekoa bihurtzen da. Kanpoko aldea zertxobait argiagoa da.
Nahasketa arriskua
Peziza violacea delakoarekin nahas daiteke.
Sasoia eta lekua
Urte osoan. Normalean, taldeak osatuz sua egondako hondarretan, baina ez bakarrik.
Banaketa eremua
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Txile, Europa, Japonia, Australia.
West Wyoming (Pennsylvania)
West Wyoming Pennsylvaniako borough bat da. Luzerne konderrian kokatua dago. 2010ean 2,725 biztanle zituen, 9.37 kilometro koadrotan banatuta.
Euskal erlaitza
Euskal erlaitza edo Erlaitza ('Corniche basque', Lapurdiko Hendaia udalerritik Ziburuko Zokoa auzora doan itsaslabarrez osatutako kostaldeak jasotzen duen izena da, tartean Urruñako lursailak ere hartzen ditu. Izena kostaldeak itsasoaz gainetik duen erlaitz itxuratik datorkio, eta turismorako marka gisa bihurtu da ezagun.
Euskal kostaldeko ikuspegi eder eta ikusgarrienetakoak daude, bertatik igarotzen den errepidea ere itsasoa eta erlaitzari paraleloki doa.
Geografia
Erlaitzaren iparraldeko zatia, Ziburu eta Urruñako lursailen artekoa, zatirik urbanizatuena da. Hendaiako lursailetan dagoen zatian 65 hektarea azalerako Abadia gazteluaren jabegoa dago, Hendaiako herriko etxeak Pirinio Atlantikoetako Kontseilu Orokorraren laguntzaz administratzen du. Urte guztiz irekia dago, eta urtero 150.000 bisitari inguru izaten ditu.
Oinezko ibilbideak
Bestalde, euskal erlaitza oraindik luzeagoa den Itsas Hegiko Xenderaren zati da, honek Hendaia eta Bidart udalerriak 25 kilometro luzeko ibilbide batez elkarlotzen ditu. Abiapunturako itzulera berriz ere oinez (beste 2 ordu), ala Hegobus konpainiaren autobusez edo SNCF trenaz burutu liteke.
Jarduerak
Urtean behin, iraileko hirugarren igandean, erlaitzeko errepidea trafikoari itxi egiten da. Data honetan Pirinio Atlantikoetako Kontseilu Orokorrak hainbat jarduera antolatzen ditu: zientzia erakusketak, eremuan barna zaldiz edo tren txikiz burututako ibilbideak eta abar.
Leku interesgarriak
Erlaitzean barna nahiz inguruan leku interesgarri hauek daude:
Txernihiveko setioa
Txernihiveko setioa –lehen egunetan, Txernihiveko gudu modura ezagunagoa– Ukrainako Txernihiv hirian egin zen setio bat izan zen; 2022ko otsailaren 24an hasitakoa, Kieveko erasoaldiaren zati gisa, Errusiak Ukraina 2022an inbaditzen hasi zenean. Urte bereko apirilaren 4ean, Ukrainako autoritateek errusiar militarrak hiritik atzera egin zutela baieztatu zuten, Errusiar indarren Txernihiv Oblast osotiko atzera egite-operazio baten testuinguruan.
Hasierako gudua (2022ko otsailaren 24a)
2022ko otsailaren 24an, goizaldeko 03:27etan, EET (UTC+2), Errusiako Guardiako Aire-jauziko 11. Brigadako kapitain bat eta kabo bat Ukrainako Indar Armatuen (ZSU) elementuetara errenditu ziren Txernihiv inguruan. Egun horretan bertan, Ukrainak adierazi zuen Errusiako Fusil Motorizatuen 74. Brigadako tropel batek ere amore eman zuela.