cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
San Petri basilika
Antzinako basilika
Antzinako basilika Petriren hilobia zegoen lekuan eraiki zen, Neronen Zirkutik ez urrun. Konstantino enperadoreak agindu zituen lehen basilika eraikitzeko lanak, Silvestre I.a aita santuaren kontura, 326 eta 330 artean hasi eta 30 urte geroago amaitu zirenak. Eliza honetako aldare nagusiaren aurrean enperadore asko koroatuak izan ziren, Karlomagno kasu, Leon III.a aita santuak koroa inperiala ezarri ziona 800eko Eguberri egunean.
Berreraikuntza
XV. mendearen amaieran, Avignongo aitasantutzaren ondoren, basilika paleokristaua nahiko hondatuta zegoen eta erortzeko zorian. Berreraikitzea edo, gutxienez, eraldatze sakona pentsatu zuen lehen aita santua Nikolas V.a izan zen 1452an. Leon Battista Alberti eta Bernardo Rossellino arkitektoei eskatu zien eraikin zaharreko lanak eta azken hau arduratu zen aldaketa garrantzitsuenak egitea. Bere proiektuan, Rossellinok gangaz estalitako bost naberen luzetarako gorputza mantendu zuen, eta transeptua berritu zuen abside zabalago bat eraikiz zeinari korua gehitu zion. Gurutzaduraren eta absidearen arteko elkargune berri hau ganga batekin estaliko zen. Rossellinok asmatutako konfigurazio horrek eragina izan zuen Bramanteren ondorengo proiektuan. Lanak, hiru urte geroago eten ziren, aita santua hil zenean, hormak lurretik metro bat garai baino ez zirenean.
Bramanteren proiektua
Julio II.ak Nikolas V.ak hasitako lanekin jarraitzea erabaki zuen hasiera batean, baina 1505ean basilika berri bat ex-novo eraikitzea erabaki zuen, Pizkunde estetika berriarekin bat zetorrena. Gaur egungo eraikina 1506ko apirilaren 18an hasi ziren eraikitzen. Julio II.ak berak data hau aukeratu zuen lanak hasteko bere astrologoen aholkuz, zeinek aurretik bere aginduz kalkuluak egin zituztenak.
Proiektua Milanetik pixka bat lehenago iritsitako Donato d'Angelo Bramante arkitektoari agindu zioten, aita santuaren konfiantza lortu baitzuen aurreko arkitektoa zen Giuliano da Sangalloren ordez. Cortile del Belvedere egiteaz ere arduratu zen. Proiektuan, gurutze grekoko oinplanoa zuen eraikin bat zegoen, karratu batean inskribatua eta bost kupulaz estalia, erdikoa handiena eta lau zutabe handitan zedarritua, San Marko basilikan inspiratua baina Pizkundeko ohiko oinplano zentralizatuaren adibide argi bat zena. Erdiko kupula, Agriparen Panteoian inspiratua, gurutzaduraren gainean zegoen, eta gainontzekoak angeluetan. Ideia hau islatuta geratu zen domina batean, 1506ko apirilaren 18an tenpluaren lehen harria jarri zela ospatzeko Caradossok egina. Eliza eraikitzeko, Francesco di Giorgio, Filarete eta, batez ere, Leonardo da Vinciren ikerketa teorikoen aplikazioa ere garrantzitsua izan zen, oinplano zentralizatua duten elizentzat, zeinak Florentziako katedraleko oinplano oktogonalean inspiratuta dauden argi eta garbi.
Basilika paleokristaua eraistearekin batera hasi ziren lanak, eta hori oso kritikatua izan zen Elizaren barruan eta kanpoan, hala nola Erasmo Rotterdamgoak edo Michelangelok, zeinak basilika zaharreko zutabeen suntsitu izana kritikatu baitzuen. Gainera, eskandalu horiei gehitu behar zaie basilika eraikitzeko induljentzien salmenta, garrantzitsua izan zutena Martin Luteroren Erreforma Protestantearen sorreran, 1510eko amaieran Erromara egindako bidaian ikusi baitzituen lanak eta horretan oinarrituta idatzi baitzituen "Laurogeita hamabost Tesiak". Honekin guztiarekin, Bramantek ezin izan zuen obra gehiegi aurreratzen ikusi, 1514an hil baitzen, erdiko kupula handia eutsi behar zuten lau zutabe handiak baino ez baitzen eraiki.
Rafaelen proiektua
1514tik Raffaello Sanzio hartu zuen lanen zuzendaritza, fra Giovanni Giocondo eta Antonio da Sangallo Gaztearekin batera, zeinak lanekin jarraitu zuen Rafael 1520an hil ondoren, Baldassarre Peruzzirekin batera. Guztiek Bramanteren ideia aldatu zuten, latindar gurutzeko oinplano basilikal tradizionalean oinarritzen ziren diseinuak aukeratuz, hiru nabeko luzetarako gorputz batekin. Sangallok, 1546an, zurezko eredu garesti bat aurkeztu zuen, gaur egun basilikan gordeta dagoena, non aurretik sortutako ideia guztiak laburbiltzen zituen. Peruzzik bururatutako oinplano zentralizatua defendatu zuen, Bramantek asmatutakoa baino kupula handiago batez estalia eta danbor bikoitz erraldoi batekin azkendua, multzoa alboko bi kanpandorre garairekin.
Poldy Bird
Poldy Bird (1941eko abenduaren 16a - 2018ko ekainaren 1a) idazle argentinarra izan zen, poeta ere izan zen eta argitalpen ugari egin zituen Argentinako eta mundu osoko egunkarietan.
San Petri basilika
Michelangeloren proiektua
1546an Sangallo hil ondoren, Paulo III.ak lanen zuzendaritza Michelangelo Buonarroti arkitekto eta artistaren esku utzi zuen, zeinak Bramanteren ideiaren berriz heldu zion greziar gurutzeko oinplanoa egiteko. Bramanteren jatorrizko diseinuak zuzendu beharreko egitura-arazoak zituen. Michelangeloren zuzendaritzapean absideko hormak altxatu ziren, sekulako handitasunezkoak. Hala ere, jeinuaren ekarpenik garrantzitsuena aldare nagusiaren gainean dagoen kupula handia da. Nahiz eta oso astuna izan, airean zintzilik dagoela dirudi. Michelangelo hil eta hogeita lau urtera, Domenico Fontana eta Giacomo della Portaren behin betiko diseinuaren arabera amaitu zen kupula, maisuaren egitasmoa aldatu gabe ia. Kupularen barnealdeko mosaikoak Giuseppe Cesarirenak dira, eta santuen hierarkia irudikatzen dituzte zeruko lorian, erdialdeko lanternan Jainko Aita irudikatua dagoelarik.
Lanen amaiera
Basilikaren egungo konfigurazioa, latindar gurutze formakoa, Carlo Maderno arkitektoak egin zuen, zeinak Paulo V.aren garaian hiru hormarte gehitu zituen eta fatxada nagusia proiektatu, balkoi luzez osatua eta zutabe erraldoiek zeharkatua. 1626an amaitutzat jo zen, eta hotsandiko elizkizunean sagaratu zuen Urbano VIII.ak, oraindik amaitzeko xehetasun asko geratzen ziren arren.
Poldy Bird
Bizitza eta lanak
Paranán jaio zen, Entre Ríosko probintzian, Argentinan, baina Buenos Airesen bizi zen gaztea zenean. Zortzi urte besterik ez zituen ama tren istripu batean hil zenean. Pasarte tragiko horrek bere bizitza markatu zuen, baina, halaber, idazle gisa bere patua adierazi zuen.
San Petri basilika
Lanen amaiera
Fatxadaren bi aldeetan dauden erlojuak XVIII. mendearen amaieran ezarri ziren, Giuseppe Valadier arkitekto eta bitxigileak eginak.
Poldy Bird
Bizitza eta lanak
Hamahiru urtekin poesia lehiaketa bat irabazi zuen. Hamasei urte zituenean, bere lehenengo istorio laburra argitaratu zuen, eta hurrengo urtean, aldizkari garrantzitsuetan poemak eta testuak profesionalki argitaratzen hasi zen, bai Argentinan eta bai munduan.
Haurrei eta gazteei zuzendutako testuak ekoizteaz gain, Vosotras aldizkariaren zuzendari gisa lan egin zuen, emakumentzako argitalpen aldizkari ezagun bihurtu zena. Poldy Bird-ek nazioarteko sari ugari jaso zituen, esate baterako, Santa Clara de Asís eta Literatura Ospearen Munduko Saria.
San Petri basilika
Lanen amaiera
Artista ugarik parte hartu zuten artelanak egiteko, baina ezagunena Pietà da, Michelangeloren gaztaroko lana, baina egin zuen lanik garrantzitsuenetako bat, eskuineko lehen kaperan gurtua.
Ezaugarriak
San Petri basilika munduko eraikinik handienetakoa da. 218 metro luze eta 136 metro garai da kupularaino; eta guztira 23.000 m2 luze-zabal da. Eraikina alboko eraikin birekin lotua dago: Jauregi Apostolikoarekin korridore batekin Scala Regia ondoan eta sakristiarekin bi korridorerekin. Pasabide goratu hauek Michelangelok asmatu zituen, basilikaren perimetroa eteten ez duelarik. Kanpoaldea trabertinoz eraikia dago eta ordena erraldoia erabiltzeagatik bereizten da. Konfigurazio hau ere Michelangeloren ideia da eta Carlo Madernok erantsitako luzetarako gorputzean mantendu zen.
Basilikaren barnealdeak 45 aldare eta 11 kapera ditu, oso balio handiko artelanak gordetzen dituztenak, horien artean antzinako basilikako batzuk, San Petriren brontzezko estatua kasu (89 zenbakia), Arnolfo di Cambio eskultoreari egozten zaiona.
Poldy Bird
Bizitza eta lanak
Testu ospetsuenen artean Cuentos para Verónica (bere lehen alabaren omenez), Cuentos para leer sin rimel, Nueones cuentos para Verónica eta Cuentos con niebla. Cuentos para Verónica lehen liburuari dagokionez, iturri batzuek diote Argentinako argitalpenik salduenetako bat dela, Martín Fierroren ondoren, bi milioi liburu saldu zituena argentinan. Gainera, loehen argentinar liburua japonierara itzulia izan zen.
Plectranthias megalepis
Plectranthias megalepis Plectranthias generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
Poldy Bird
Bizitza eta lanak
Bere bizitzako azken urteetan, Poldy Bird-ek hainbat komunikabidetan lan egin zuen, besteak beste Única argentinar aldizkarian eta Amerikako Estatu Batuetako Radio Miamin.
San Petri basilika
Kanpoaldea
Basilikaren kanpoko hormak, fatxada nagusia izan ezik, pilastraz bereizitako azalera lauez osatuak daude. Lehen gorputzean horma-hobi handiak daude, eta horietan santu handien eskulturak daude, Joan Paulo II.ak ezarriak gure garaiko sortzaileak eta santuak oroitzeko. Horien gainean daude tenpluaren barrualdea argiztatzen duten leiho handiak. Taulamenduaren gainean beste leiho txikiago batzuk ere badaude. Hauek dira kanpoaldean dauden santu hauetako batzuk: Santa Maria Josefa Jesusen Bihotzarena euskal santua (Gasteiz, 1842 - Bilbo, 1912), Santa Teresa Andeetakoa, Santa Teresa Jesusena Jornet , San Josemaría Escrivá , Santa Brigida Suediakoa, Katalina Sienakoa, San Gregorio I. Iluminatzailea , San Martzelino Champagnat eta San Maron (basilikan libre gelditzen zen azken nitxoan ezarria)
Basilikaren fatxada nagusiak 115 metro zabal eta 46 metro garai da. Carlo Maderno arkitektoak eraiki zuen 1607 eta 1614 artean. Zutabe erraldoien bidez artikulatzen da, beraien barnean hartuz sarrera nagusia eta "bedeinkapenen balkoia", nondik fededunei aita santu berriaren aukeraketa iragartzen zaien edo Urbi et orbi bedeinkapena ematen den. Balkoiaren atzean areto handi bat dago, "Bedeinkapenen gela" izenekoa, aita santuak audientzietarako eta beste ekitaldi batzuetarako erabiltzen duena. Jarraian, Ambrogio Buonvicinoren goi-erliebe bat dago, 1614an egina, "San Petriri giltzak ematen" izenekoa. Erdiko frontoiaren azpian dagoen taulamenduan, inskripzio hau dago irarria:
Fatxada nagusiaren aurretik, San Petri eta San Pauloren bi estatua daude, 1847an Giuseppe De Fabrisek eta Adamo Tadolinik zizelkatuak hurrenez hurren, 1461ean Paolo Tacconek eta Mino del Reamek eginiko aurreko batzuk ordezkatzeko. Fatxadaren goialdean atikoa dago, non pilastrekin apainduta dauden zortzi leiho irekitzen diren. Atikoa koroatuz 5,7 metroko 13 estatua dituen balaustrada bat dago: erdian Kristo Berreroslea, eskuinean Joan Bataiatzailea eta bi aldeetan hamabi apostoluetatik hamaika, San Petri izan ezik. Eskulturak hauek dira, ezkerretik eskuinera: Judas Tadeo, Mateo, Filipe, Tomas, Jakue Nagusia, Joan Bataiatzailea, Kristo Berreroslea, Andres, Joan Ebanjelaria, Jakue Txikia, Bartolome, Simon eta Matias. Alde bakoitzean Giuseppe Valadierrek 1785ean egindako bi erlojuak daude. Ezkerreko erlojuaren azpian basilikako kanpaiak daude. 2000ko jubileuan zaharberritu zuten fatxada.
Eliz ataria
Eliz ataria tenpluko fatxadan eta ateetan irekitzen diren bost arkuen artean dago. Sarreraren bi alboetan zaldizko estatua bana ditu: ezkerrean Karlomagno (2 zk.), Agostino Cornacchiniren lana 1725ekoa, eta eskuinean Konstantino (8 zk.), Berniniren lana 1670ekoa, jauregi apostolikoaren sarreran kokatua. Ganga, Martino Ferraboscoren diseinuarekin apaindua dago, baina Ambrogio Buonvicinok egina, eta hogeita hamabi aita santuren eskulturak hartzen ditu, San Petriren bizitzako pasarteak irudikatzen dituzten erliebeak dituzten luneten alboetan daudenak.
Basilikaren sarrera nagusiaren gaineko horman, La Navicella izeneko mosaikoaren zati bat dago, Giottok egina basilika zaharrarentzako (XIII. mendean), 1674an jarri zena oraingo lekuan (1 zk.).
Eliz ataritik basilikara sartzeko bost ate daude, ezkerretik eskuinera: "Heriotzaren Atea", "Ongiaren eta Gaizkiaren Atea", "Filareteren Atea", "Sakramentuen Atea" eta "Ate Santua".
Erdiko nabea
Barruko espazioa hiru nabetan banatuta dago, zutabe handien bidez banatuta. Erdiko nabea 187 m luze eta 45 m garai da, eta kanoi-ganga handi batek estaltzen du. 1962 eta 1965 artean, nabe honek Vatikanoko II. kontzilioaren saioak hartu zituen.
Nabarmentzekoa da marmolezko zoruaren diseinu berezia, antzinako basilikaren elementuak dituena, egiptoar porfiro gorriko diskoa kasu, non Karlomagno belaunikatu zen bere koroatze egunean. Nabeak hamar mila metro karratuko mosaiko azalera du, artista askoren lanaren emaitza, batez ere XVII. eta XVIII. mendeetakoak, hala nola Pietro da Cortona, Giovanni De Vecchi, Cavalier d'Arpino eta Francesco Trevisani.
Arkuetan bertuteen estatuak daude. Ezkerreko zutabeetan, atetik hasita, elizako autoritatea, jainkozko justizia, birjintasuna, obedientzia, umiltasuna, pazientzia, justizia eta sendotasuna daude. Eskuinekoetan, aldaretik hasita, karitatea, fedea, errugabetasuna, bakea, bihozberatasuna, konstantzia, errukia eta indarra.
Nabearen perimetroan, gangaren azpiko taulamenduan, bi metro garaiko letrekin, idazkun hau agertzen da:
Eskuineko nabea
Epistolaren nabea da eskuinekoa. Lehenengo kaperan Michelangeloren Pietà dago (9 zk.). Nabean aurrera eginez, bi hil monumentu daude: Leon XII.arena (10 zk.), Giuseppe de Fabrisek egina, eta Kristina Suediako erreginarena (11 zk.), Carlo Fontanarena.
Jarraian, San Sebastian kapera dago (13 zk.), santuaren martirioaren mosaiko handi bat buru duena, Pier Paolo Cristofarik egina Domenichinoren margolan batean oinarritua; sabaia, Pietro da Cortonaren mosaikoekin apaindua dago. Aldarearen azpian, 2011n dohatsutu zenetik, San Joan Paulo II.aren gorpuzkiak daude, honako idazkuna duen marmolezko lauzaren atzean: «SANCTVS IOANNES PAVLVS PP. II». Kapera honetan ere aurkitzen dira Pio XI.aren (12 zk.) eta Pio XII.aren (14 zk.) hil monumentuak, XX. mendean eginak.
Jarraian, Inozentzio XII.aren monumentua dago (15 zk.), Filippo Della Vallek egina 1746an, eta Matilde Canossarena (16 zk.), Gian Lorenzo Berninik eguna 1633an. Hurrengoa Sakramentu Santuaren Kapera da (17 zk.), Francesco Borrominik diseinatutako ate batek babestua. Kapera honetan Sakramentu Santua gordetzen da. Aldarean gailen den brontzez eta lapis lazuliz eginiko ziborioaren ondoan, bi aingeru gurtzaile daude, eta olio lanpara handi batzuk etengabe sutan. Kapera Carlo Madernok diseinatu zuen, egungo basilika antzinakoaren gorputzarekin lotzeko. Basilikaren gorputza baino sabai beheragoa izateagatik bereizten da, eta, beraz, estalkiaren garaiera ezberdina ezkutatzen duen teilatupe batekin ixten da. Bi monumentu ditu: Gregorio XIII.arena (18 zk.), Camillo Rusconik egina 1723an, eta Gregorio XIV.arena (19 zk.). Hortik aurrera hasten da kupula inguruan dagoen deanbulatorioa.
Ezkerreko nabea
Ebanjelioaren nabea da ezkerrekoa. Lehenengo kapera "Bataioaren kapera" da (71 zk.), Carlo Fontanak diseinatua eta gerora Francesco Trevisanik egindako Baciccioren mosaikoekin apaindua. Aldarearen atzean dagoen mosaikoak Carlo Marattaren pintura bat imitatzen du, Santa Maria degli Angeli e dei Martiri basilika dagoena.
Azkenik, Koruko Kapera dago (63 zk.), Sortzez Garbiaren aldarea buru duena (62 zk.). Kapera, Sakramentu Santuaren kaperarekiko bikia da, epistolaren aldean dagoena, eta, beraz, konfigurazio berdina du. Deanbulatoriora pasa aurreko azken zutabean Leon XI.aren monumentua dago (61 zk.), Alessandro Algardik egina 1644an, eta Inozentzio XI.arena (60 zk.).
Kupula
San Petri basilikaren kupula 136,57 m garai da guztira, lurretik kanpoko gurutzearen goialderaino. Munduko kupularik garaiena da. Bere barne diametroa 41,47 m da, garaiko beste bi kupula erraldoietatik baino pixka bat txikiagoa: Agriparen Panteoikoa, 43,3 metrokoa; eta Florentziako katedralekoa, 44 metrokoa. San Petriren arkitektoak bi kupula horietan oinarritu ziren kristautasunaren kupularik handiena izan zena eraikitzeko modua bilatzeko. 1547tik 1590era eraiki zuen Michelangelo Buonarrotik, hil ondoren bere ikasle Giacomo Della Portak lekua hartu zuena.
Kupularen oinarrian ondoko esaldi hau dago idatzirik, 2 m garai diren letrekin:
Cazzano di Tramigna
Cazzano di Tramigna Italiako udalerri bat da. Veronako probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
San Petri basilika
Kupula
Lanternapean honako idazkuna dago:
Tropidophorus brookei
Tropidophorus brookei Tropidophorus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Cazzano di Tramigna
Mugakideak
Cazzano di Tramignak honako udalerri hauekin egiten du muga:
San Petri basilika
Sakristia
Sakristia nagusia, basilikatik kanpoko eraikin bat da, hegoaldean dagoena, arkudun bi korridoreren bidez lotzen dena basilikara, Pio VIII.aren hilobia eta Koruko Kapera zeharkatuz.
1715ean sakristia eraikitzeko lehiaketa bat egin zen, irabazlea Filippo Juvarra izan zen (honen proiektuaren zurezko maketa basilikako biltegietan kontserbatzen da), baina haren kostu handia zirela-eta azkenean ez zen eraiki. 1776an, Pio VI.ak Carlo Marchionni eskatu zion egungo eraikina egiteko, 1784an eraiki zena. Amaitzean ordea, lanak kritika gogorrak jaso zituen, batez ere Francesco Milizia jakintsuarenak, eta Marchionnik hiria uztzi behar izan zuen.
Sakristiak oinplano oktogonala du eta kupula batez estalita dago. Alboetan hainbat eraikin ditu, horien artean Kalonjeen eta Onuradunen sakristia, Kapitulu gela eta Altxorra.
Vatikanoko harpeak
Vatikanoko harpeak, basilika zaharraren eta berriaren arteko kota diferentziaren ondorioz eratu ziren. Hiru nabeko lurpeko eliza itxura dute. Aita santu asko lurperatzeko leku gisa erabili izan dira. Sarrera eskailera bikoitz batetik egiten da, botozko 99 argiontzi erretzen dituen balaustrada dotore batez inguratua; eskailera hori Aita Santuaren aldarearen aurrealdetik abiatzen da. Eskailera, Carlo Madernoren San Petriren Confessio delakoaren aurrean amaitzen da (65 zk.); Kristo Pantokratorraren mosaikoaren aurrean, palioak gordetzen dituen kutxa dago. Kutxa honen atzean, Konstantino enperadoreak eraikitako San Petriren hilobiko marmolezko hondakinak daude. Behealdean, "Cataracta" edo "billicus confessionis" izeneko brontzezko bola dago, lehen basilika eraiki zenetik Petriren hilobira sartzeko balio zuena.
Pio XII.ak, 1939an hautatu berri, ikerketa arkeologikoak babestu zituen, hamar urtetan hainbat ikerkuntza argitara atera zituena: lehenik konstantinoar basilikaren zorua, eta, geroago, Vatikanoko muinoaren magala hartzen zuen erromatar nekropoli baten arrastoak, lehen basilikaren eraikitzaileek lurrazpian utzi zutena. Aurkikuntza hauek berrestu zuten San Petriren hilobi tokia, lehen basilika eraiki zen tokia ohiko lurperatze tokia baitzen.
Indusketaren ondoren, 1953an, nitxo bat aurkitu zen non Petri izenarekin grezierazko idazkun osatu gabe bat antzeman zitekeen. Barnean, purpura eta urre-harizko oihal batean bildutako hezur batzuk zeuden. Aurkikuntza honen ondore, Pio XII.ak aldarrikatu zuen gorpuzkiak San Petrirenak zirela eta berriz lurperatu zituen, oraingoan Aita Santuaren aldarearen azpi-azpian bertikalean, baldakinoarekin eta kupularekin bat datorrena.
Lonaconing (Maryland)
Lonaconing Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Allegany konderrian dago, Maryland estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Jakub Vadlejch
Jakub Vadlejch (1990eko urriaren 10a) atleta txekiarra da, xabalina jaurtiketan aditua dena. Txekiar Errepublika ordezkatuz hiru Olinpiar Jokoetan hartu du parte, 2012, 2016 eta 2020an, eta 2020an zilarrezko domina irabazi zuen. Lau aldiz ordezkatu du bere herrialdea Atletismoko Munduko Txapelketan (2011, 2015, 2017 eta 2019), 2017an zilarrezko domina irabazita, eta lau aldiz lehiakide izan da Europako Atletismo Txapelketan (2010, 2014, 2016 eta 2018). 2016ko IAAF Diamond League titulua ere irabazi zuen.
Amnesteophis melanauchen
Amnesteophis melanauchen Amnesteophis generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
NGC 3300
NGC 3300 galaxia bat da, Leo (konstelazioa) konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Patricio Lorente
Patricio Lorente (La Plata, 1969ko martxoaren 19a) argentinar unibertsitate akademiko eta liderra da. 2018az geroztik, La Platako Unibertsitate Nazionaleko Idazkari Nagusia da. 2015 eta 2016 artean, Wikimedia Fundazioaren, Wikipediaren gobernu-organoaren eta haiei lotutako beste proiektu batzuen Zuzendaritza Batzordeko presidentea izan zen.
Biografia
Patricio Lorente La Platan jaio zen, Buenos Airesko probintzian, 1969ko martxoaren 19an. Hugo Enrique Lorente telekomunikazio ingeniariaren eta Beatriz Gliemmo arkitektoaren seme bakarra da. Lehen ikasketak Manuel B. Gonneteko 18 Zenbakidun Eskolan egin zituen eta batxilergoa La Platako Ikastetxe Nazionalean egin zuen.
Lorentek Zuzenbide, Filosofia, Letrak eta Informatika karreretan ikasi zuen La Platako Unibertsitate Nazionalean.
Unibertsitateko ibilbidea
Patricio Lorente La Platako Unibertsitate Nazionaleko zuzendaritzako kidea da 2004tik, Ikasleen Ongizaterako Idazkaritza Laguntzailea izendatu zutenetik, non ikasleen zerbitzuekin zerikusia zuten unibertsitateko arlo ezberdinen administrazioaz eta ikasle erakundeekin harremanez arduratu zen kargu horretan. Geroago, Unibertsitate Administraziorako eta Ongizaterako Idazkari Laguntzailea izan zen.
2011n, idazkari nagusi laguntzailea izan zen, unibertsitate horretako administrazio orokorreko bigarren arduraduna. 2018ko Unibertsitate Batzarraren ostean, non Fernando Tauber errektore hautatu zuten, Lorente erakundeko Idazkari Nagusi aukeratu zuten.
2019az geroztik, La Platako Unibertsitate Nazionaleko Informatika Fakultateko Informatika Doktoregoko Hezkuntzako Wikipedia graduondoko mintegiko irakaslea da.
Ibilbidea Wikimedia mugimenduan
Patricio Lorente gaztelaniazko Wikipedian kolaboratzailea da 2005etik. Wikimedia Argentinako kide sortzailea da, Wikimedia Fundazioaren tokiko kapitulua. Lehen presidentea izan zen, kargu horretan 2012ra arte egonez. Wikimedia proiektuen eta hezkuntza-sektorearen arteko harremana sustatzen espezializatua, Argentinako Hezkuntza Ministerioak Educ.ar-en bidez argitaratutako materialen egilea eta Conectar Igualdad ekimeneko Aholku Batzordeko kidea. Creative Commons-eko Argentinako lider publikoa ere izan zen.
Erabatekoa eta ezdeusa: Sorburua (eskultura)
Erabatekoa eta ezdeusa: Sorburua Imanol Marrodan-en burdinazko eskultura da, Oiartzungo Aiako Harriak parke naturalean dagoena, Arditurriko meatzeetan berreskuraturiko inguruan. Oiartzungo udalak 2008ko maiatzaren 23an jarri zuen burdinazko egitura handi hau.
Patricio Lorente
Ibilbidea Wikimedia mugimenduan
2012an, Lorentek Wikimedia Argentinako presidentetza utzi zuen, Wikimedia Fundazioaren kide diren erakundeek hautatua izan ondoren, bere administrazio-kontseilua (board of trustees)) integratzeko, 2014an berriro hautatua izan zen. 2014an Wikimedia Fundazioko Administrazio Kontseiluko presidenteorde hautatu zuten; eta, urtebete geroago, bereko presidentea, agintaldia amaitu arte, 2016an, bete zuen kargua.
Erabatekoa eta ezdeusa: Sorburua (eskultura)
Egilea den Imanol Marrodan eskultore bilbotarra 1964an jaio zen eta nazioarte mailako gaur egungo arte-sortzaile esanguratsua da, esperimentazioan etengabe lanean aritzen dena. Autorearen arabera, eskulturak igarotze bat islatzen du: kanpotik barrura, formatik kontenplaziora, aniztasunetik batera, espaziotik espazio-gabeziara eta denboratik denbora-gabeziara.
Patricio Lorente
Ibilbidea Wikimedia mugimenduan
Wikimedia Fundazioko buruzagi gisa, Wikipediaren komunitatearen izenean, Nazioarteko Lankidetzarako Asturiasko Printzesa Saria jasotzeaz arduratu zen, 2015ean entziklopediaren aitorpen gisa eman zena. Lorente sariaren ondorengo bi edizioetako epaimahaikide ere izan zen.
2020an , "El conocimiento hereje: una historia de Wikipedia" (Ezagutza heretikoa: Wikipediako istorio bat) argitaratu zuen.
Andoni Unzalu
Andoni Unzalu Garaigordobil (Abadiño, Bizkaia, 1956ko urtarrilaren 21a - 2023ko ekainaren 25a ) politikaria eta idazlea izan zen. Bere garaian ETAko kidea izan zen. Besteak beste, ezaguna da Patxi Lopezen gertuko aholkularia izan zelako, bai Eusko Jaurlaritzan, bai Espainiako Kongresuan. Hainbat hedabidetan ere ohiko kolaboratzailea zen Unzalu, besteak beste, EITBko irrati zein telebistetan.
Minbiziaren ondorioz hil zen.
Bizitza
Abadiñon jaioa, aspaldi Zornotzan bizi zen. ETA politiko-militarreko kide izana, frankismoaren azken urteetan Hidalgo kapitain beldurgarriak atxilotu zuen.
1990eko hamarkadan EAJtik gertu ibili zen Unzalu, baina 2000. hamarkadaren hasieran urrundu zen jeltzaleengandik, Juan Jose Ibarretxe lehendakaritzan zela. Haren nazionalismoarekin eta Lizarra-Garaziko akordioarekin kritikoa zen eta garai hartan Aldaketa plataformaren sorkuntzan parte hartu zuen. 2009. urteko hauteskunde autonomikoetan, lehen aldiz, PSE-EEren zerrenda batean agertu zen.
Euskara irakasteko multimedia-materialak prestatzen zituen Amorebietako Aurten Bai Fundazioan lan egin zuen 1990eko hamarkadan. Lan ildo hori aurkezten, besteak beste, Informatikari Euskaldunen Bilkuran parte hartu zuen 1996an.
Lopez Jaurlaritzako lehendakari izan zenean (2009-2012), bere lantaldean eduki zuen Unzalu, eta, besteak beste, Herritarren Partaidetzarako eta Dokumentazioko idazkari nagusi izan zen, aurretik aste batzuez legebiltzarkide izan ondotik. Askoren arabera, itzalean, hura zen lehendakariaren estratega.
Lopez PSOEko kideak Espainiako Kongresuko presidente jarri bezain azkar ere deitu zion, taldean sartzeko eskatzeko. 2016ko urtarrilaren 13an izendatu zuten Lopez lehendakari ohia Kongresuko Mahaiko buru, PSOEren eta Ciudadanosen botoekin, eta astebeterako Madrilen zen Unzalu, hari laguntzeko. Aholkulari lanetan aritu zen, Lopez Kongresuko presidente izan zen zazpi hilabeteetan. Eusko Jaurlaritzara itzuli zen gero, turismoaren alorreko aholkulari.
Ordutik, hedabideetakoa izan zen bere jardun publiko nagusia. EITBko irrati zein telebistetan hainbat urtetan aritu izan zen iritzi emaile gisa. Intelektual, idazle eta euskaltzalea, Euskadi Irratian, Radio Euskadin zein ETB1 eta ETB2ko tertulia politikoetan parte hartu zuen maiztasunez. Abertzaletasunarekin oso kritikoa izan zen, independentzia nahien kontrakoa eta EAJrekin zein ezker abertzalearekin oso gogorra. ETA sutsuki gaitzetsi eta ETAko biktimen aldarrikapen ozena egin zuen beti.
2017ko Espainiako krisialdi konstituzionalaren barnean Puigdemont atxilotzearen aldeko jarrera adierazi zuen eta baita Kataluniari 155. artikulua ezartzearen aldekoa. Sasoi hartan Unzalu Euskadiko Turismo, Merkataritza eta Kontsumo Saileko Kabinete eta Komunikazio zuzendaria zen.
2022ko urrian Mario Onaindia saria jaso zuen.[erref. behar]
Hil osteko erreakzioak
Unzaluren heriotzak hainbat erreakzio eragin zituen, nagusiki PSE-EEren inguruan. Lopezek «lagun handia» zuela esan zuen, eta haren ibilbidea goraipatu zuen.[erref. behar]
Pataca (argipena)
Pataca hitzak hainbat adiera ditu:
2003ko Italiako Giroa
2003ko Italiako Giroa Itzuli Handi honen 86. edizioa izan zen. 2003ko maiatzak 10 eta ekainak 1 artean ospatu zen, 21 etapatan banatutako 3472 kilometroko ibilbidea eginez. Itzulia Leccen hasi eta Milanen amaitu zen.
171 txirrindularik parte hartu zuten 9 txirrindulariko 19 taldetan banatuta, garailea Gilberto Simoni izan zelarik, proba, batez beste, 38,78 kilometro orduko abiaduran betez.
Forest Park (Georgia)
Forest Park  Georgiako estatuko hiri bat da. Liberty konderrian kokatua dago. 2010ean 18,468 biztanle zituen, 24.02 kilometro koadrotan banatuta.
Kapitsaita-(Y)
Ezaugarriak
Kapitsaita-(Y) silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 da.
Jan Fyt
Jan Fyt (Anberes, 1611ko martxoaren 15a - ib., 1661eko irailaren 11) flandriar margolaria izan zen, Flandrian izadi hilak margotzen zituzten margolari barrokoen artean mailarik gorena izan zuena. Snydersen ikasle zen, eta Europan zehar egin zituen bidaietatik ere asko ikasi zuen. Ehizari buruzko margolanak egin zituen batez ere, eta aipatzekoa da zakurrak irudikatzen zuen trebetasuna (Animalien arteko borroka, Madril; Indioilar hila, Rotterdam). Rubensek eta Jordaensek, adibidez, laguntza eskatu zioten beren margolanetako animaliak margotzeko. Margoen bizitasuna eta ugaritasuna dira Fyten margolanen ezaugarri nagusiak.
K.a. 1550eko hamarkada
Kristo aurreko 1550ko hamarkada K.a. 1559. urteko urtarrilaren 1etik K.a. 1550. urteko abenduaren 31 arte luzatzen dena da.
Mileto
Mileto (grezieraz Μίλητος, Miletos, turkieraz Milet) antzinako hiri greziarra zen, Asia Txikiko kostaldean kokatua, gaur egungo Turkian.
Antzinatean lau portu zituen, baina Meandro ibaiak lurrez bete zituen eta biztanleek hiria bertan bera utzi. Hemen jaio ziren Tales, Aspasia eta Hipodamo Miletokoa.
Historia
Iliadan karioen hiri bezala izendatzen da, troiatarren alde egon zena.
K.a. 546 urtean Joniako kostaldea Pertsiako inperioak garaitu egin zuen. Mileto, Joniako kostaldean zegoenez, Pertsiakoen eskuetan erori zen, leku garrantzitsuenetako bat izateagatik agian, baina persiarrek Mileto ez inbaditzea erabaki zuten. Helenar hiria ekialdeko pentsamenduarekin hasi zen kontaktuan, eta ez zuten bakarrik grekoek beren ideiak zabaldu baita ere beste kultura batzuk ezagutzeko aukera izan zuten. Autore batzuek Talesi esleitzen diote pentsamendu arrazional hori.
K.a. 499 eta 494 urte artean matxinada jonikoa egon zen Aristagoras zuzentzen zuena, Histieo bitartean preso zegoen persiar lurraldean. Esparta, bere laguntza ukatu zuen, Atenas laguntza txiki bat bidali zuen eta flota persiarraren kontra zuzenean borrokan ez egiteko lagundu zien. Espartaren laguntzarik gabe, iraultza gelditzea erraza izan zen eta Mileto erre egin zuten, horregatik ez zen inoiz guztiz berreraiki.
Uste da Miletok 90 kolonia edo sortu egin zituela Itsaso Beltzaren inguruan (Abidos, Amisos, Berezan, Zepi, Kolona, Eszepsis, Fasis, Istria, Limnas, Miletopolis, Odeso, Olbia Pontika, Paesos, Pantikapea, Priapo, Proconeso, Sinope, Teodosia, Tieo, Tiras, Tomis, beste batzuen artean), gaur egun horietako 45 egin zurtuela konfirmatuta dago.
Apostolepis ammodites
Apostolepis ammodites Apostolepis generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
Xivaresko geltokia
Xivares Asturiasko Printzerriko tren geltoki bat da, Carreño udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Elfriede Jelinek
Elfriede Jelinek (Mürzzuschlag, Austria, 1946ko urriaren 20a) idazle feminista da. Aita judutarra dauka, eta senide asko Holokaustoaren biktimak izan ziren. Hainbat musika tresna jotzen ikasi zuen, eta Vienako Unibertsitatean Artearen historia eta drama ikasi zuen.
2004an Literaturako Nobel saria jaso zuen.
NGC 3302
NGC 3302 galaxia bat da, Antlia konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Londonderry (New Hampshire)
Londonderry Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Rockingham konderrian kokatuta dago, New Hampshire estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Chalceus macrolepidotus
Chalceus macrolepidotus Chalceus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Plectranthias megalophthalmus
Plectranthias megalophthalmus Plectranthias generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
Parisko Erotismoaren Museoa
Parisko Erotismoaren Museoa (frantsesez: Musée de l'érotisme) Parisko Pigalle auzoan, XVIII. barrutian (Clichy boulevard 72) zegoen museoa zen. 1997an ireki eta 2016ko azaroan itxi zen. Bilduma enkantean saldu zen.
Erakusketak
Zazpi solairuetan hauek ziren erakusketa nagusiak:
Erakusketa mundu osoko benetako elementuak erakusten zituen: Afrika, Asia, Amerika, Ozeania eta Europa.
Halaber, artista garaikideen erakusketak egiten ziren. Erakusketa hauek urte erdikoak izaten ziren. Hona hemen haien lanak erakutsi zituzten artista batzuk: Alexandre Dupouy, Christian Peter, Peter Van Straaten, Barbe, Christophe Bier, Stéphane Blanquet, Jacques Brissot, Jean-Pierre Ceytaire, Jacques Charrier, Nicole Claveloux, Jean Demélier, Freak Wave, Charlie Hebdo, Placid et Muzo, Alex Varenne…
Henry Hull
Henry Watterson Hull 1890eko urriaren 3an Louisvillen jaiotako aktore estatubatuarra izan zen. 1917 eta 1966 bitartean 74 filmetan egin zuen lan, betiere pertsonaia nagusiaren antzeztea gutxitan egokitu (Werewolf of London (1935) edo Lifeboat (1944) dira salbuespen horietako bi).
K.a. 1560ko hamarkada
Kristo aurreko 1560ko hamarkada K.a. 1569. urteko urtarrilaren 1etik K.a. 1560. urteko abenduaren 31 arte luzatzen dena da.
Cerea
Mugakideak
Cereak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Gran Hotel (Zarautz)
Gran Hotel Zarautzen 1884ko uztailaren 15ean ireki eta 1980ko hamarkada baino lehen itxi zen hotel garrantzitsua izan zen. Gaur egun Eguzkilore izeneko urbanizazioa dagoen lekuan kokatzen zen eta, mende batez, aristokraziaren bilgune nagusia izan zen.
Historia
1884ko uztailaren 15ean ireki zenean bere jabea Unión de Cubako dukea zen. Hotelak mendebaldean beste etxe bat zuen, Villa Poniente izenekoa, eta bertan bizi zen dukea. Ekialdean zegoen aldean Sotomayorreko dukeak bere etxea zuen. Erdialdea hotel gisa funtzionatzen zuen. Kudeatzailea Donibane Lohizuneko Enrique Bringeon zen. Ireki eta lehenengo bi urteak txarrak izan ziren, tifusak eta kolerak Zarautz kolpatu baitzituen. 1911n Salvador Bringeon Halsuetek, Enriqueren semeak, lur sail osoa erosi zuen eta eraikin osoa hotel bilakatu zen. Aristokraziaren jaien gunea izan zen, ezkontza, dantzaldi eta bestelakoak hemen ospatzen. Espainiako errege-erreginek ere hemen bazkaltzen zuten estropadetara joaten zirenean.
Espainiako Gerra Zibilan Bringeon familiak hotela utzi zuen eta hainbat enbaxadorek egoitza hartu zuten bertan, tartean Ameriketako Estatu Batuak, Kanada, Bretainia Handia eta Suitza.
Hoteleko bezeroen artean pertsona famatu asko izan ziren, hala nola Hunberto II.a Italiakoa, Fabiola Belgikakoa, Pétain mariskala, Eugenio D'Ors i Rovira, Marlene Dietrich, Ignacio Zuloaga, Ramón Serrano Suñer, Albako dukeak edo Jacqueline Kennedy.
1982an gaur egun dagoen Eguzkilore izeneko urbanizazioa eraiki zen hotelaren leku berean.
Hrubieszów
Hrubieszów Poloniako Lublingo voivoderriko hiri-udalerri bat da, Hrubieszów barrutian kokatuta. 33,03 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 18075 biztanle zituen.
San Cristóbal (Buenos Aires)
San Cristóbal Buenos Aires hiri autonomoko auzoetako bat da, Argentinako Errepublikako hiriburuan.
Geografia
San Cristóbal auzoa Independencia, Entre Ríos, Juan de Garay eta Sánchez de Loria kaleek mugatuta dago. Balvanera auzoak mugatzen du iparraldetik, Constitución-ek ekialdeatik, Parques Patricios-ek hegoaldetik eta Boedo-k mendebaldetik.
Metroaren E eta H lineek zeharkatzen dute. Hiriko ekialdean dago, alde zaharretik oso gertu eta egungo auzoaren zati bat Juan de Garay sortzaileak mugatutako eremuaren barruan dago.
2,1 km²-ko azalera du eta 48,611 biztanle, eta horrek 23.148 biztanle/km²-ko dentsitate ematen dio.
Historia
Bere egoera 1869an jaso zuen, Buenos Airesko parrokia-banaketa berriaren emaitza, San Telmo, Santa Lucía, Del Pilar, San Miguel, Balvanera eta Catedral al Sur-ekin batera. Errolda gertu batek gutxi gorabehera 3.171 biztanleren kopurua erakusten du 392 etxeetan. 1887an, 18 urte beranduago, auzoak 37.000 biztanle baino gehiago zituen eta 3.200 etxe inguru. Biztanleen herena atzerritarrak ziren. Auzo gisa soilik eraiki zen 1884an, tenplua eraiki zenean.
Pedro Cirilo Uritz
Pedro Cirilo Uritz Labairu (Erriberri, -Iruñea, ) nafar apaiz katolikoa izan zen.
Huescan zuzenbide kanoniko eta zibil ikasi ondoren, apaiz bilakatu zen. 1849an Lleidako eta 1861ean Iruñeko apezpiku hautatu zuten. Vatikanoko I. kontzilioan parte hartu zuen.
San Cristóbal (Buenos Aires)
Historia
1885ean, Independencia eta Entre Ríos etorbideen izkinan, San Cristóbal Merkatua sortu zen, gaur egun indarrean dagoena eta hiriko zaharrena dena.
1919ko urtarrilaren 7an, Vasena metalurgia tailerretako greban ziren langileei tiro egin zieten poliziek eta lau hil zituzten. Tailerrak La Rioja eta Cochabamba kaleetan izan ziren (gaur egun Martin Fierro plaza dago). Aste Tragikoa edo "Urtarril Gorria" izenarekin ezaguna (odolari eta grebalari anarkistei eta marxistari egindako aipamenarekin), pasarte hau Argentinan langileen borrokaren inaugurazioetako bat da.
Tropidophorus davaoensis
Tropidophorus davaoensis Tropidophorus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
San Cristóbal (Buenos Aires)
Ezaugarriak
San Cristóbal berdegune gutxi dituen auzoa da, Martin Fierro plaza garrantzitsuenetarikoa izanik.
Bere eraikin bereizgarrietako bat Santa Luciako Oftalmologia Ospitalea da, San Juan etorbideko 2000. zenbakian. Hezkuntza-establezimenduen artean, nabarmentzekoa da Independencia, Rincón eta Estados Unidos etorbideetako etxadian dagoen Nuestra Señora Del Huerto institutu ospetsua eta urtetsua. La Rioja-n eta Humberto Primo-n kokatutako 8 zenbakiko Goi Eskola Normala, eta San Cristóbal ikastetxea, San Juan eta Jujuy etorbideetan kokatuta dago. La Rioja eta Urquiza arteko Humberto Primo-ko "Omar Bin Al Jattab" Argentinako Eskola Islamiarra (komunitate osora irekia).
Komunitateak
San Cristóbalen komunitate desberdinak dira. Siriako etorkinak inguruan kokatu ziren, gerora gastronomiar bazar bihurtuko ziren negozioak finkatuz. XIX.mendearen amaieran, Buenos Aireseko biztanle afro-ondorengoak biltzen ziren auzoetako bat ere izan zen.
Gradiente
Matematikan, gradientea aldagai anitzeko funtzio batean bere deribatu partzialek osaturiko bektorea da. Besteak beste, puntu jakin batean funtzioaren hazkunde handieneko norabidea azaltzen du. Honela adierazi eta kalkulatzen da, nabla edo grad ikurrak erabiliz:
Ardenetako Gudua
Ardenetako Gudua edo Bulgeko Gudua Bigarren Mundu Gerrako gudualdi garrantzitsua izan zen, 1944ko abenduaren 16tik 1945eko urtarrilaren 25era jazo ziren hainbat operazio militarrek osatzen dutena. Izenak dioen bezala, Ardenetan gertatu zen, Frantzia, Belgika eta Luxenburgok elkarbanatzen duten basoz jositako eskualdean, hain zuzen ere.
Gudua abenduaren 16an hasi zen, alemaniar armadak aliatuen posizioen aurkako ustekabeko ofentsiba bati ekin zionean. Hirugarren Reicharen helburua, aliatuen fronte-lerroa erdibitzea zen, eta horrela Anberes belgikar hiria hartzea, sektore horretan zeuden lau armada aliatu inguratu eta suntsituz eta etsaia, bere hornidura gune nagusiena gabe utziz. Modu horretan, indar aliatuak oso kaltetuak geratuko ziratekeen, eta Alemaniak, Ardatzeko gainontzeko kideekin batera, bake-itun bat sinatzera behartuko zituzkeen, bere ofentsiba gaitasun guztia, gainera zetorkion Ekialdeko Frontean ipini ahal izateko.
Cerro Veronese
Cerro Veronese Italiako udalerri bat da. Veronako probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Cerro Veronesek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Partikula kargatu
Fisikan, partikula kargatua karga elektrikoa duen partikula bat da. Ioi bat izan daiteke, hala nola protoi kopuruarekiko elektroi kopuru handiago edo txikiago duen molekula edo atomoa. Elektroi bat edo protoi bat edo beste oinarrizko partikula bat ere izan daiteke, denek karga bera dutela uste baita (antimateria izan ezik). Kargatutako beste partikula bat elektroirik gabeko nukleo atomiko bat izan daiteke, hala nola alfa partikula bat.
Plasma partikula kargatuen, nukleo atomikoen eta askatutako elektroien multzo bat da, baina partikula kargatuen proportzio esanguratsua duen gasa ere izan daiteke.
Kargak modu arbitrarioan positibo (+) edo negatibo (-) gisa markatzen dira. Bi "mota" kargaren existentzia baino ez da ezagutzen, ez dago karga positiboetan positibo bihurtzen dituen berezko ezer, eta gauza bera gertatzen da karga negatiboarekin.
Gothika
Gothika 2003ko beldurrezko thriller filma da, Mathieu Kassovitz frantziar zinemagileak zuzendu zuena. Halle Berry, Robert Downey, Jr., Charles S. Dutton, John Carroll Lynch, Bernard Hill eta Penélope Cruz izan ziren antzezle nagusiak.
Argumentua
Miranda Grey (Halle Berry) doktorea krimen psikologo saiatu eta arrakastatsua da. Egun batez esnatu eta berak lan egiten duen Woodward Emakumeentzako Psikiatrikoan dagoen Chloe Sava (Penelope Cruz) gaixoarekin topatzera doa, ustez hark egin zuen hilketaz batere oroitzapenik ez omen du. Laister, bere senarra Douglas Grey (Charles S. Dutton) doktorea duela hiru urte eraila izan zela konturatuko da, eta odol probek bera erruduntzen dutela.
Blanca Apilánez
Blanca Apilánez Fernández (Gasteiz, ? - ) arabar aktorea da. Jaioterrian Dénoc antzerki taldean hasi ondoren, Madrila joan zen eta bertan hasi zen bere ibilbide profesionala.
Hrubieszów landa-udalerria
Hrubieszów Poloniako Lublingo voivoderriko landa-udalerri bat da, Hrubieszów barrutian kokatuta. 259,21 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 10203 biztanle zituen.
K.a. 1570eko hamarkada
Kristo aurreko 1570ko hamarkada K.a. 1579. urteko urtarrilaren 1etik K.a. 1570. urteko abenduaren 31 arte luzatzen dena da.
Aisíu
Aisíu Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Etxebizitza
2007an 89 etxebizitza zeuden, 63 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 88 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 63 etxebizitza nagusietatik 54 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 3 etxek bi gela zituzten, 9 etxek hiru zituzten, 16 etxek lau zituzten eta 35 etxek bost zituzten. 59 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 37 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 23 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 85 ziren, horien artean 66 aktiboak ziren eta 19 inaktiboak ziren. 66 pertsona aktiboetatik 59 lanean zeuden (34 gizon eta 25 emakume) eta 7 langabezian zeuden (2 gizon eta 5 emakume). 19 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Ayzieu udalerrian 69 unitate fiskal zeuden, 159 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.955 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
Apostolepis breviceps
Apostolepis breviceps Apostolepis generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
Aisíu
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Ayzieu udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 640 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Motel
Motela (ingelesezko motorist hotel hitzen laburdura) errepide bazterreko hotel mota bat da, bereziki errepideetan ibilgailuetan doazen bidaiariek ostatu hartzeko lekua. Nagusiki AEBetan daude, batez ere ibilbide luzeak hedatzen diren mendebalde eta lautada handietako estatuetan.
Solairu bat edo bi izan ohi dituzte, beren gelatara harrera gelatik pasabide luze baten zehar iristen da, edo baita aparkalekutik zuzenean ere.
Motelen irudia estatubatuar herri kulturan oso sustraitua dago, eta mundu osoan ere estatubatuar road movie eta motorzaleen filmeen bidez ezaguna egin da. Errepideez gain, hiri handietan ere izaten dira, beren sistemak ospea bereganatzeaz gain erabiltzaileen erabateko intimitatea eta diskrekzioa ziurtatzen baidute.
Harri-jasotze
Harri-jasotzea harri bat lurretik hartu eta sorbaldaraino jasotzean datzan herri kirola da. Jarduera honetan dabilen kirolariari harri-jasotzaile deritzo.
Harri handien txapelketa
Euskal Herriko Harri Handien Txapelketa urtero jokatzen da. Modalitate honetan hurrengo harriak erabiltzen dira:
Harri txikien txapelketa
Euskal Herriko Harri Txikien Txapelketa urtero jokatzen da. Honako harri hauek erabiltzen dira :
Harri irregularren txapelketak
Hainbat harri irregular badira Euskal Herrian eta hauekin ere harri-jasotze txapelketak antolatzen dira. Ezagunenak honako hauek dira:
Forsyth (Georgia)
Forsyth  Georgiako estatuko hiri bat da. Brantley konderrian kokatua dago. 2010ean 3,788 biztanle zituen, 15.26 kilometro koadrotan banatuta.
Elektroi deslokalizatu
Kimikan elektroi deslokalizatu esaten zaio, lotura kobalenteaz mintzatuz, molekularen bi atomoren arteko loturan ez baizik molekula edo ioiko atomo gehiagoren gain hedaturik dagoen balentzia-elektroiari. Lotura metalikoaz mintzatuz, metala osatzen duten katioien sarea inguratuz higitzen den elektroi-gasa osatzen dutenetako bakoitzari esaten zaio.
Chalceus spilogyros
Chalceus spilogyros Chalceus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Baltasar Kormákur
Baltasar Kormákur Samper (1966ko otsailaren 27a) Islandia ko aktore, antzerki zuzendari eta ekoizlea da. Ezaguna da hurrengo filmak zuzentzeagatik: 101 Reykjavík, Hafið (Itsasoa), a Little Trip to Heaven (Julia Stiles eta Forest Whitaker protagonista dituena), Arnaldur Indriðasonen Jar City liburuan oinarritutako filma, Contraband, 2 Guns (Mark Wahlberg eta Denzel Washington dira protagonistak) eta Everest.
Bizitza
Mýrin (Jar City) filmagatik, Crystal Globe saria irabazi zuen 2007an Karlovy Varyko Nazioarteko Zinemaldian. 2011ko abenduan, Rocketman film dramatiko baten ekoizpena iragarri zen, Baltasar Kormákur eta Dagur Kárirekin batera, filma zuzentzeko. 2012ko Djúpið filma Islandiako hautagai gisa aukeratu zuten Atzerriko Hizkuntzako Oscar sarietarako, Akademiaren 85 Sarietan.
Joakin Berasategi
Joakin Berasategi Mendizabal (Olaberria, Gipuzkoa, 1939 - Donostia, Gipuzkoa, 2012ko martxoaren 31) argitaratzailea, Sendoa argilatxearen sortzailea eta bertsolaritzaren bultzatzailea izan zen.