cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Serbiako Erresuma (Erdi Aroa)
Stefan Dečanski
Bulgariarrak hegoaldetik eraso zioten Serbiari, Struma eta Bregalnica aldera. Haien asmoa Bizantziar armadarekin bat egitea zen. Serbiarrak Toplica eta Morava (Dobričko polje) elkargunean bildu ziren. Mihailok Serbiako muga zeharkatu zuen Zemlenen Strumatik gertu. Bulgariarrekin topo egitean, Dečanski Nagoričingo San Jorge elizan gelditu zen, non armadaren zati bat itxaron zuen. Gainerakoak Kamenchi ibaian itxaron zuten, eta handik berriro saiatu zen bulgariarrekin negoziatzen, berriro ere arrakastarik gabe. Han jaso zuen Bulgariako armadan diziplina ez zela onena. Azken Serbiako destakamenduak Velbuždetik gertu iritsi ziren ekainaren 28ko goizean. Eguerdian, Dečanskik bulgariarrei eraso zien. 15.000 soldadu inguru zeuden bi aldeetan. Dušan errege gaztearen jaurtitzaileak nabarmendu ziren bereziki. Mihailo bera bere burua salbatzen saiatu zen ihes eginez. Zalditik erori zen, eta ondoren serbiar jazarleek hil zuten (Kantakuzin). Dečanskik Nagoričinan lurperatu zuen, San Jorge elizan. Serbiarrek Bulgariako armadaren atzetik jarraitu zuten. Bulgariako armadaren aztarnak Mihailoren anaia Belaur-ek salbatu zituen  .
Stefan Dusan
Bizantzioko gerran erabilgarri zeuden indar guztiak erabili ahal izateko, Dušanek bakea egin zuen Bulgariako enperadore berriarekin bere erregealdiaren hasieran. Bulgarian, baita Serbian ere, 1331n tronu aldaketa izan zen. Boliarrek Jovan Aleksandar tronura eraman zuten, Dušanekin bakea egiten duena. Dušan Jovanen ahizpa Jelenarekin ezkondu zen. 1332ko udaberrian, matxinada bat piztu zen Zetan, urtebete lehenago Dušanek bere aitaren aurka matxinada bat sortu zuen leku berean. Zetako nobleak, Dušanek ematen zizkion sariekin konforme, Dimitrije Suma eta Bogoje buru ziren, zeinen agintea Albaniako iparraldera hedatu zen. Dušanek matxinoekin akordio batera heldu omen du Dubrovnikeko herritarren bitartekaritzarekin.
Bere herrialdearen mendebaldean, Dušanek bere aitaren erregealdiko arazo batzuk oinordetzan jaso zituen. Dubrovnik-eko jendeak Ston eta Pelješac aldarrikatzen ditu Branivojevics-ekin gerra amaitu zenetik. 1328ko bake akordioaren arabera, ez zituzten konkistatu. Ban Stefan II Kotromanićek gero eta lurralde gehiago hartzen zituen kostaldean, eta horrek Veneziako Errepublikarekin gatazkan sartu zuen (1331). Bosniako debekua Hum-en benetako maisua zen, baina Stonek Serbiako erregearen agintaritza gorena aitortu zuen. Biei zuzendu zitzaien Dubrovnikeko jendea. Dušanen konfidantza nagusia Nikola Buća zen, baina Vojinovic-ek ere parte hartu zuten negoziazioetan. Dušanek bere herrialdearen muturreko mendebaldeko lurraldea utzi zuen, nekez defendatu ahal izan zuena. 1333ko urtarrilean Ston-en salmenta-gutuna eman zuen Pologen. Errenta bat ordaintzeaz gain (8.000 bakoitzeko eta 500 urteko bakoitzeko), Dubrovnikeko biztanleek zenbait betebehar onartu behar izan zituzten ortodoxoak beren lurraldean babesteko. Ordura arte, Dubrovnik ortodoxia zapaltzen saiatzen zen propaganda erlijiosoarekin eta nekazaritza erreformarekin, eta horrek serbiar nobleziari lurrak kendu zizkion. Agintari serbiarrak Stonen diru-sarrerak jaso zituen 1350. urtera arte, Jerusalemgo Goiaingeru Santuen monasteriora eraman zituen arte  .
Dubrovnik, Bosnia eta Bulgariarekin bakeak egin ondoren, Dušanek eskuak zabalik zituen Bizantzio erasotzeko. Dušan-en kanpaina honen deskribapena Nicifor Grigora kronikariak bakarrik jaso zuen. Gerraren lehen urtean, Dušanek Strumica hartzen du. Kanpaina handiago bat prestatzeko garaian, Sigrijan bizantziar handiak Serbiara alde egin zuen, eta gerra zibila amaitu ondoren enperadore berriaren alde egin zuen. Komandante gai batek Kostur harrapatu zuen, eta Serbiako armadak ia Salonika errenditzera behartu zuen. Androniko enperadoreak berak defendatu behar izan zuen hiria. Lerineko komandanteak, Sfragnets Palaiologus, Sigrian engainatu eta hil zuen segada batean, bere laguna zela irudituz. Bere soldadu greziarrak Andronikosen alde egiten hasi ziren, hori baita bakeak egiteko arrazoietako bat. Dušanek Sigrijan deitoratu eta lurperatu zuen.
Bizantziorekiko gerraren amaierak Dušanek bere armada 1335ean Karlos Robert sartu zen iparraldera eraman zuen. Hungariako armadak izututa atzera egiten du Dušanen aurretik, eta haren zati handi bat Savan hil zen. Dušanek Mačva harrapatu zuen, eta Milten Draživojević (bosniako debekuaren aliatu ohia) serbiar erregearen alde joan zen. 1338 eta 1339 artean, Dušanek berriro gerra egin zuen Karl Robertekin. Serbiako armadak Sava zeharkatu eta Srem-en borrokatzen du. Karlen ondorengoa, Lajoš, hainbat urte daramatza gerran serbiarren aurka. Hala ere, serbiarren arreta (1342 inguruan) Bizantziorekiko gerran zentratu zen  .
1336an, Dušan eta Jelenaren arteko harremanak okerrera egin zuen. Ez zuten seme-alabarik izan eta Dušanek dibortziatzeko asmoa zuen. Othon austriar dukearekin negoziatu zuen bere iloba, Frederiko Erromatar Santuaren erregearen alaba, Dušanekin ezkontzeko. Palmano zaldunak zuzendutako diputatuek Dušanekin negoziatu zuten Kotorren. Jelisaveta gaztea ikaratu egin zen ideia horrekin. Gaixotu eta hil egin zen. Jelena plan horien berri izan zuenean, presaka seme bat erditzera joan zen. Horrela, 1336. urtearen amaieran edo 1337.aren hasieran Uroš jaio zen  .
1336an, Andronikosek arrakasta handia lortu zuen Paleologoen boterea berreskuratzeko bidean Tesalia okupatuz. 1336an Dušanekin elkartu zen Strumican. Dušanek Jovan Kantakuzin ezagutu zuen orduan. Bizantziorekin harreman baketsuak Andronikos hil zen arte iraun zuten 1341ean, nahiz eta hurbileko gatazka baten zantzuak 1340. urtean agertu ziren. 1340an, Hrelja dukeak Dušan traizionatu eta greziarrengana hurbildu zen. Hiru hiri eman zizkien (Strumicarekin) eta Zesar titulua jaso zuen. Hrelja Dušanera itzuli zen berriro 1341ean eta horren truke Melnik herria eman zion, Kantakuzinen gizonengandik hartu zuena. Hurrengo urtean, monje bihurtu zen Hariton monje gisa Rila monasterioan. Urte berean hil zen. Dušanek herrialdearen ekialde urruneko bere eremua hartu zuen.
Andronikos Epiroko gerretan hartu zuen gaixotasun baten ondorioz hil zen 1341ean. Cantakuzin Joan enperadore txikiaren erregeorde izendatu zuten. Hala ere, independentean gobernatzeko asmoa zuen eta bere senideak goi karguetara igo zituen. Emakume italiarra, Anna Dalasina enperatriz-ama eta Alexius Apocavcus megadukea altxatu ziren haren aurka. Orduan Bizantzioren aurka agertu ziren Dušan (Hreljaren legez kanpo egoteagatik) eta Bulgariako Joan Alexandro enperadoreak ( Konstantinoplan errefuxiatu zen Šishman bere arerioa berari traizionatzeko eskatuz ). Cantacousinus Dimoticara erretiratu eta bere burua enperadore koroatzen du. Bere bi semeekin, Matija eta Manojlorekin, Thessaloniki harrapatzen saiatu zen. Thessalonikiko arrakastarik gabeko erasoaren ostean, Prosekera joan zen, eta han errenditu zen hiriko komandanteari. Handik Velesera bidali zuten, Jovan Oliver bere ezagunak gobernatzen zuena. Haren bitartez, Dušanekin harremanetan jarri zen, eta hark Skopjera gonbidatu zuen. Kantakouzin urtebete eman zuen bertan negoziazioetan. Dušanek Kavalaren mendebaldeko hiri guztiak eskatu zituen. Cantakuzinarekiko aliantza Jelena erreginak lagundu zuen. 24 noblez osatutako kontseilua ere bildu zen, eta harekin Dušanek egin beharrekoari buruzko kontsulta egin zuen. Akordio bat egin zen, zeinaren arabera bakoitzak irabazitakoa gorde behar zuen  .
Vratko eta Jovan Oliverren menpeko Serbiar destakamenduak Cantakuzinusekin bat egin zuten, Serri erasotzen ari dena. Hala ere, ohituta ez zeuden ardo asko edan zuten, eta asko borrokarik gabe hil ziren bihotzeko minez (1500 pertsona). Dalasina eta Apokavk-ek Kantakouzin-en baldintza berberak eskaintzen dizkio Dušani, hura amore ematen badu. Hala ere, erregeak bere hitzari leial jarraitu zuen. 1343ko ekainean, Dušanek Kroja konkistatu zuen, Erdialdeko Albaniako hiriburua (hori eman zion foru bat grezieraz Alfontso Aragoikoak latinezko itzulpen batean gordeta) .mendetik aurrera. Dušan enperadorearen hiri-gutuna kontserbatzen den bakarra da). Greziako hiriei lehenagoko pribilegioak baieztatu zizkien. Kantakuzinaren menpeko soldadu serbiarrek uko egin zioten obeditzeari, eta horrek zatiketa dakar. Kantakouzin Ber okupatzen du, Dušanek ere interesa zuena. Ez zion erantzun erregeak Skopjera etortzeko gonbidapenari. Dušanek bizantziar gobernu arruntarekin negoziatzen hasten da. Uroš eta Jovan Paleologoren arrebaren arteko konpromisoa antolatu zen.
Veneziako flotak, Aita Santuak bultzatuta, ontzidi turkiarra suntsitu zuen Halkidikitik gertu 1343an. Omarren gidaritzapean turkiarrak beren oinarritik moztu zituzten. Cantakuzinusekin bat egin zuten. Dušanek 3000 gizon bidali zituen haien aurka Preljuben menpe. Stefanianan, turkiarrek Preljub garaitu zuten engainuz. Soldadu serbiarrak zalditik jaisteko itxaron eta armadura astunekin mendira igotzera behartu zituzten bertatik lehorreratu eta serbiar zaldiei heldu, pertsona batzuk hil eta Kantakouzin zegoen Traziara joan ziren [63  .
Dušan eta Kantakuzinen arteko gerran Momcilo dukearen ekintzak esanguratsuak izan ziren. Rodope eskualdean eta Mazedonia hegoaldean agintzen zuen garaiko abenturazale sarrietako bat izan zen. 1344an, Dušan utzi eta Cantakuzinera hurbildu zen. 5.000 infanteriako eta 300 zaldizkoko indar serioa zuen. Kantakuzinek Sevastokrator aldarrikatu zuen. Anna Dalasinak, bere alboan erakarri nahian, despota titulua eman zion. Orduan Kantakusino abandonatu eta bere aliatu turkiarrak erasotu zituen, baina garaitu eta kostaldeko Periteorionera ihes egin behar izan zuen. Turkiako geziak jasan zituen, greziar komandanteek ez ziotelako hirira sartzen utzi.
1345eko udazkenean, Dušanek Berat, Valona, ​​Kanina, Kostur, Hryzopolj, Drama eta Ber hartu zituen. Thessaloniki, bere bizitza osoan desiratzen zuena, ezin izan zuen konkistatu. 1345. urtearen hasieran, Dušanek Ser setiatu zuen. Urte bereko irailean, hiria serbiarren esku geratu zen. Patu bera izan zuten Hristopolisetik ekialdeko bizantziar hiri guztiek. Halkidiki Athos mendiarekin ere konkistatu zuten. 1345. urtearen amaieran, Dušanek bere burua enperadore izendatu zuen Ser-en. Koroatzearen ondoren, Aste Santuan, 1346ko apirilaren 16an.
Serbiar atzepizkutzaren ezarpena
Serbiar erreinuaren existentziaren lehen bi urteetan, serbiar eliza beste herrialdeetako elizaburuen menpe egon zen. Apezpikutza ortodoxoak 1018an Vasilij Bizantziar enperadoreak ezarritako Ohridgo artzapezpikutzaren menpe zeuden. Raška, Prizren eta Lipljan gotzaindegiek Serbiako estatuaren lurraldean jardun zuten. Serbiar Elizaren buru gisa, Stefan Prvovenčani, πάσης Σερβίας καὶ Διοκλείας prefektu handiak, Ohridako artzapezpiku Dimitri Homatijani gutun bat idatzi zion ezkontza-arazo batzuei buruz. Erromatar katoliko elizbarrutiak Dubrovnik eta Bar artzapezpikuaren jurisdikziopean zeuden, Kotorko elizbarrutiarena izan ezik, zeina Bariko artzapezpikuaren menpe zegoen. 1219an, Savak Serbiar Elizaren autozefalia ezarri zuen Nizean. Nizeoko enperadorea eta patriarka serbiarren aliatu naturalak ziren Konstantinoplaren erorketaren ondorengo egoeran. Sava artzapezpikuak gotzaindegi berriak sortu zituen (bi kostaldean — Hum eta Zeta; sei barnealdean — Žička, Hvostan, Budimlja, Dabar, Moravička, Toplička), eta artzapezpikutzaren jurisdikzioa Serbiako Erresumako lurralde osora hedatzen zen. Ohridako artzapezpiku Dimitrije Homatijanek gogor gaitzetsi zuen artzapezpikutzaren sorrera.
Stefan Nemanjaren garaian, Serbian Ohridgo artzapezpikutzaren menpeko hiru gotzaindegi zeuden: Raška, Prizrenska eta Lipljanska. Savak zazpi berri sortu zituen: Zetska, Humska, Dabarska, Moravička, Budimljanska, Hvostanska, Toplicka. Žička barne, serbiar eliza autozefaloak hamaika gotzaindegi zituen. Hauen zentroak hauek izan ziren: Boka Kotorskako Prevlakako San Migel Goiaingeruaren eliza (Zetska), Stoneko Jainkoaren Ama Santuaren eliza (Humska), Banjako San Nikolas eliza Prizren ondoan (Dabarska), Pedro eta Paulo apostolu santuen eliza Novi Pazar (Raška ), Ariljeko San Akile eliza (Moravička), Peć (Hvostan) inguruko Hvostango Ama Birjina, Budimljako (Budimljanska) San Jorge (Đurđevi Stupovi) eliza. ), Kuršumlija (Toplička) ondoan dagoen San Nikolas eliza, Prizreneko Ama Birjinaren eliza, Ljeviska (Prizrenska) Ama Birjina bezala ezagutzen dena..
Savak monje jakintsuak ekarri zituen Athos menditik, batez ere Hilandartik. Kleroak bertako monasterioetan ere hezi ziren, batez ere Studenikan. Sava artzapezpiku gisa Studenicara etorri zenean, han aurkitu zituen lehendik apaiz, diakono, subdiakono eta apaiz ordenatu zitezkeen fraideak eta artxipreste eta gotzain izateko gai zirenak. Artzipresteen egitekoa ezkondu guztiak elizaren aurrean ezkontzea zen. Apezpikuak, artzapezak eta parrokiako elizgizonak misio-jardueran aritzen ziren.
Eliza Katolikoan Serbiako Erresuman
Serbiar eliza autozefaloaren ezarpenak katoliko eta ortodoxoen arteko muga mendebaldera eraman zuen. Katoliko kopuru handi samarra bizi zen Primorje-n, Bojana eta Cetina artean. Dubrovnik eta Bar Artzapezpikutzaren menpe daude. Bar-eko artzapezpiku ez kanonikoa XI.mendearen amaieran sortu zen, Konstantino Bodinen erregealdian. mendearen erdialdean kendu zuten. Vukan Nemanjić-ek Inozentzio III.a Aita Santuaren Bar-eko Artzapezpikutzaren aitorpena lortu zuen 1199an. Serbiar estatuak eta Eliza Ortodoxoak ez zuten oztopatu elizbarrutiko katolikoen jarduera. Bere misio-jarduera soilik debekatu zioten. Hum eta Zeta gotzaindegien jarduerak oztopatu zituen haien lurraldean katoliko ugariak, eta Dabarko gotzaindegiaren jarduera bosniar herejeek oztopatu zuten. Zeta gotzaindegiak katolikoekiko liskarretan bizirik iraun zuen, Humskak arrakasta xumeagoak izan zituen bitartean. Geroago, eserlekua aldatu zuen, Stonetik Bijelo Polje ondoan dagoen Pedro eta Paulo Apostolu Santuen elizara eramanez. Egia da Serbiak orduan Hum galdu zuen eta ezin izan zuen Hum apezpikuaren segurtasuna bermatu.
Uroš erregearen eta Dubrovniken arteko harreman onak hondatzen hasi ziren 1247an. Horren arrazoia Bar-eko Artzapezpikutza eta Dubrovnik-en arteko antzinako gatazkak dira. Bar-eko Artzapezpikua buruzagirik gabe geratu zen denbora batez, eta Dubrovnikeko artzapezpikuak Inozentzio IV.a Aita Santuaren Bar-eko kapitulua bere aurka matxinatu omen zelako. Dubrovnikeko jendeak bitartekari bat bidali zuen Barera. Egia da Bar-eko Printzea atsegina zela, baina herritarrek oihuekin agurtu zuten: «Zer da Aita Santua? Uros gure errege jauna gure aita santua da”. Dubrovnik elizgizonak iraunkor jarraitu zuen, batez ere, aldi berean, Aita Santuak Bosniako Elizbarrutia Dubrovnikeko Artzapezpikuaren jurisdikziotik salbuetsi eta Kaločako Artzapezpikutzaren menpe jarri zuelako. Dubrovnik eliza ere kezkatu zuen Bar-eko artzapezpikua gizon kementsu batek ordezkatu zuelako.Giovanni Carpini- ren aurkako kexa bat aurkezteko erabili zuen, duela gutxi mongoliak aita santuaren legatu gisa bataiatzeko misio bat zuzendu zuen. Giovanni, Eliza Katolikoaren ordezkari gisa, mongolen artean egon zen, Karakorumen, Marco Polo baino hainbat hamarkada lehenago.. 1252an, Aita Santuak sei hilabeteko epean Balkanetako benetako egoera egiaztatu behar zuen batzorde bat izendatu zuen. Dubrovnik-eko dukea ezin zen serbiar lurraldean sartu garai hartan, Uroš erregeak bera zuritzeko mehatxua egin zuelako. Printzeak, berriz, katolikoen aurkaritzat jo zuen Uroš, eta hori ezin zen egia izan, Uroš Jelena Anžujskarekin ezkondu berri zelako. Jelena katolikoen babesle bihurtu zen Serbiako Erreinuan. 1252an, Urošek Dubrovnik inguruak hondatu zituen, eta horren ostean pozik geratu zen hiriak egiten zion omenaldiarekin. Azkenean, Dubrovnikek, arrakasta izateko aukerarik gabe, 1255ean utzi zuen auzia, kostu handiak zirela eta  .
Nemajić-en dotazioak
Serbiar artzapezpikutegiaren egoitza, Žiča monasterioa, Stefan Lehen Koroatuaren dotazioa da. Lehen serbiar artzapezpikuak, Savak, ere zeresan handia izan zuen Žičaren eraikuntzan. Monasterioko eliza nagusia Raš estiloan eraiki zen. Žiča Kristoren Igokundeari eskainia dago. Žičaren eraikuntza ziurrenik 1206 inguruan hasi zen. Lehen serbiar erregeak Žičan koroatu zituzten. Monasterioa tatariarrek egindako eraso batean suntsitu zuten 1291n, eta artzapezpikutegiaren erdigunea Pećera eraman zuten. Stefan Radoslav erregeak nartex bat gehitu zion Studenicako monasterioari. Vladislavek Mileševa monasterioa eraiki zuen. Milesevaren eraikuntza ziurrenik 1220rako amaitu zen. Baliteke Saint Savak ere parte hartu izana eraikuntzan, gero bertan lurperatu zutelako. Baliteke Savak monasterioa apaindu izana. Uroš erregearen dotaziorik esanguratsuena Sopoćani monasterioa da. Monasterioa 1258ra arte eraiki zen, freskoak Anna Dandolo, Urošen amaren heriotza irudikatzen duelako. Anjouko Jelena Gradac monasterioa printzesa gisa eraiki zuen, bere seme zaharren Dragutin erregealdian. Geroago bere dotazioan lurperatu zuten. Stefan Dragutinek Ariljeko San Akileren monasterioa eraiki zuen 1219az geroztik Moraviako gotzaindegiaren erdigunea den eliza baten aztarnetan. Pintura 1296rako amaitu zen. Dragutinek ere Fruškogorsk -eko hiru monasterio eraikitzea egozten zaio :Bešenovo, Velika eta Mala Remeta. Milutinen araua bere sorrerako jardueragatik gogoratuko da. 40 eliza eta monasterio baino gehiago eraiki eta zaharberritu zituen. Banjskako San Esteban monasterioa izendatu zuen bere hilobi gisa (Dragutinen baimenarekin). Milutinek arreta berezia jarri zien apezpiku zentroei. Ljeviškako Ama Birjinaren elizak (Prizrengo gotzaindegiaren egoitza), Gračanica (Lipjan gotzaindegiaren egoitza), Trojeručicako Ama Birjinaren (Skopjeko gotzaindegiaren egoitza) eta beste batzuk eraiki zituen. Stefan Dečanskik Visoki Dečan eraikitzen hasi zuen. Eraikuntza bere seme eta ondorengo Stefan Dušanek (1335) amaitu zuen.
Serbiar printzeen dotazioen artean, ospetsuenak hauek dira: Beran ondoan Đurđevi Stupovi ( Prvoslavek eraikia, Tihomir prefetaren semeak , 1219 baino lehen), Morača monasterioa (Vukanen seme Stefanen dotazioa , 1252), Davidovica monasterioa (Vukan' gazteak eraikia). semea Dimitrija 1281. edo 1282an), Bijeljina ondoko Tavna monasterioa (Dragutin-en Vladislav eta Urošica semeen dotazioa).
Literatura
San Simeon kultuari San Savaren kultua batu zitzaion. Sava hil eta bere erlikiak Milesevora eraman eta gutxira, Domentian Hieromonjeak Saint Savaren Bizitzak bildu zituen .. Domentianen beraren bizitzari buruzko informazio askorik ez dago, eta gorde den apurra bere lanetik dator. Domentianek uste zuen, hieromonje arrunt gisa, ez zela egokia bere buruari buruz idaztea. 1200. urte inguruan jaio zen, eta Žičan hasi zuen monastiko bizitza, gero Athos mendira joan zen. Saint Savaren dizipulu gisa, Ekialderako bidaian lagundu zion. Bizitza Uroš erregearen aginduz idatzi zen. Vienako eskuizkribuak 1243a dio obraren sorrera urtea dela, eta Leningradoko eskuizkribuak, berriz, 1254koa. Domentianek Kareja zeldan idatzi zuen lana. Savak serbiarrak Bigarren Israel gisa (Hautatutako Herria) duen ideia aurkezten da lanean. Domentianen Sava deunaren bizitza serbiar Erdi Aroko literaturaren lanik zabalena da. San Savaren Bizitzaz gain, Domentianek San Simeonen Bizitza ere idatzi zuen. 1264rako idatzi zuen lana, Uroš erregearen aginduz ere. Hainbat Hilandarren muinoetan Salbatzaileen Eraldaketako pirgean idatzi zuen, eta bertan egon zen Teodoro Gramatikoarekin (Teodosio). Lana ez da guztiz originala, biografiaren zati handi bat Stefan Prvovenčani-k bildutako biografiatik hartua delako. Haren heren bat hartu zuen bere Saint Savaren Bizitzatik, eta laudorio lerro batzuk hartu zituen Hilarion metropolitan Errusiako Vladimir printzeari egindako laudoriotik  .
Savaren beste biografoetako bat Teodosije Hilandarac da. Milutin eta Stefan Dečanskiren erregealdietan sortu zuen eta Simeon Mirra eta Sava Santuaren kultua zabaltzeko lan egin zuen. Sava deunaren bizitza idatzi zuen Domentianoren txantiloiaren arabera. Bere lanak balio historiografikoa ere badu. Domentianen bizitza baino soilago eta bibliako motibo gutxiagorekin idatzita dago. Sava deunaren bizitzaz gain, Teodosiren lanik garrantzitsuena Korisko San Pedroren bizitza da. Erdi Aroko serbiar literaturako pieza artistikoki arrakastatsuena da. Literatur historialari batzuek eleberritzat hartzen dute obra hau, eta Teodosi lehen eleberrigile serbiartzat hartzen da  .
Garai honetako idazle esanguratsuen artean Danilo II.a artzapezpikua dago. Danilo " Serbiar Erregeen eta Artzapezpikuen Bizitzak " (Carostavnik) izeneko sei bizitzaren egilea da (Jelena erreginaren, Dragutin erregearen, Milutin erregearen, Arsenio I.a artzapezpikuaren, Joanikis eta Eustazio I.arena). Gutxienez lau idazle aritu ziren literatur lan honen sorreran. Radoslav erregetik hasi eta 1335era arte serbiar agintarien biografiak eta Arseniotik Jefremeraino serbiar artzapezpikuen biografiak biltzen ditu. 1335etik 1375era bitarteko aldia geroago deskribatu eta Daniloren oinordeko anonimoak txertatu zuen
Meatzaritza
Erdi Aroan Serbiako Erresuma hartzen zuten eremuetan erromatarrek erauzten zuten minerala. Serbiarrek, Balkanetako penintsulara emigratu ondoren, burdinaren prozesatzeko teknika baino ez zuten ezagutzen. mendearen erdialdera arte, Serbia nekazaritza herrialdea zen. Uroš erregearen lehen urteetan, alemaniar meatzariak, saxoiak, Serbian kokatu ziren. Ezezaguna da haien immigrazioaren arrazoia, baita urte zehatza ere. Zalantzarik gabe, 1254 baino lehen finkatu ziren, Dubrovnikeko biztanleei emandako Uroš erregearen foru batean aipatzen direnean. Saxoien immigrazioaren arrazoiaren inguruan bi hipotesi posible daude: lehenengoa mongoliarren presiopean emigratu zutela, eta bigarrena, Uroš erregeak berak gonbidatuta etorri zirela, elkarren arteko interes ekonomikoek erakarrita. Brskovon finkatu ziren lehenikTaran, gaur egungo Kolašinetik gertu. Dragutinek gaztelu bat izan zuen han bere erregealdian. Saxoiak ere Rudnik mendian kokatu ziren. Saxoiek berekin ekarri zuten metal ez-ferrikoak (zilarra, beruna, kobrea) prozesatzeko teknika, ordura arte serbiarrentzat ezezaguna zena. Sasimak autonomia bermatua zuen, eta hori printze hautatu baten, gorte independenteen eta erlijio askatasunaren existentzian islatu zen. Printzeak bere kapilaurako, zigilurako eta beste agintariekin korrespondentziarako eskubideak zituen. Zenbait betebehar judizial zituen. Saxoietako gorte independenteak printzeak buru zituen 12 hiritarrek osatutako kontseilua (purgara) osatzen zuten. Printzearen gorteko duintasunaren seinale zilarrezko makila zen. Serbiako lehen elizbarrutiko erromatar katolikoa Brskoven erregistratu zen. Santa Mariari eskainitako tenplu bat ere bazuen. Brskovo Kotorko gotzaingo erromatar katolikoaren jurisdikziopean zegoen. 1276az geroztik zilarrezko dinarrak sortzen dira Brskoven. Zilarrezko veneziar txanponen imitazioa irudikatzen zuten. Dirua faltsutzeagatik, Dante Alighieribere " Divine Comedy " lanean, infernuko bederatzigarren zirkuluan kokatu zuen Milutin. Saxoniako hirietan atzerritarren artean ugarienak Dubrovnik-eko jendea ziren. Kotorarrak eta veneziarrak ere baziren
Saint-Pierremont (Aisne)
Saint-Pierremont Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 59 ziren. Familiak 24 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 32 etxebizitza zeuden, 23 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 32etxeak ziren. 23 etxebizitza nagusietatik 19 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 3 etxek hiru zituzten, 6 etxek lau zituzten eta 13 etxek bost zituzten. 16 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 15 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 4 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen eta 2 eraikuntza enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak iturgina ziren.
2000. urtean Saint-Pierremont udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Simpsonichthys picturatus
Simpsonichthys picturatus Simpsonichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Rivulidae familian sailkatzen da.
Kings Row
Kings Row, 1942ko Sam Wood estatubatuarrak zuzendutako drama film bat da. 1940ko Henry Bellamann idazlearen izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Ann Sheridan, Robert Cummings, Ronald Reagan, Betty Field, Charles Coburn, Claude Rains, Judith Anderson eta Maria Ouspenskaya aktoreek antzeztu zuten.
Tenualosa ilisha
Tenualosa ilisha Tenualosa generoko animalia da. Arrainen barruko Clupeidae familian sailkatzen da.
Kings Row
Argazkigintza onenaren Oscar Saria (James Wong Howe), Zuzendari onenaren Oscar Saria eta Film onenaren Oscar Sariaren izendapena jaso zituen.
Erich Wolfgang Korngold austriar musikagileak soinu banda konposatu zuen, gerora John Williams musikagileak Star Wars (1977) film sagaren soinu bandaren doinu nagusia konposatzeko oinarrituko zena.
Argumentua
1890, Mendebalde Ertaineko Kings Row udalerrian girotua dago, bertan bost gazteen bizimodua eta bizitzan aurrera egiteko beren ahaleginak agertzen dira.
Raymore (Missouri)
Raymore Missourieko hiri bat da. Cass konderrian kokatua dago. 2010ean 19,206 biztanle zituen, 45.52 kilometro koadrotan banatuta.
Listerine
Listerine aho produktu antiseptikoen marka bat da, Johnson & Johnson jabetzakoa eta mundu osoan merkaturatzen dena. AEBetan sortu zen eta nere formula, hatsa, bakterioak eta tartar germenak borrokatzeko espezializatua da. eragiten duten hatsa, bakterioak eta tartarra germenak borrokatzen espezializatuta. Beraien lema "Hatsa eragiten duten germenak hiltzea" da. Estatu Batuetako aho enjuage garrantzitsuena da. Jatorriz, "Lambert Pharmacal" gizarteak merkaturatzen zuen. Gero, "Pfizer" bihurtu zen. Gaur egun, Johnson & Johnson enpresak fabrika eta banatzen du.
Erreferentziak
↑ Marion Arathoon (2007). «How to Tackle Leader in the Brand Category». LiveMint.com. Consultado el 04-12-2007.
Chabrac
Chabrac Frantziako udalerria da, Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Chabrac udalerrian erroldatutako biztanleak 498 ziren. Familiak 211 ziren, horien artean 55 pertsona bakarrekoak ziren (37 bakarrik bizi ziren gizonak eta 18 bakarrik bizi ziren emakumeak), 69 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 69 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 18 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 260 etxebizitza zeuden, 214 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 28 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 243 etxeak ziren eta 16 apartamentuak ziren. 214 etxebizitza nagusietatik 167 bere jabearen bizilekua ziren, 42 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 7 etxek bi gela zituzten, 34 etxek hiru zituzten, 75 etxek lau zituzten eta 99 etxek bost zituzten. 194 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 85 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 102 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Château-Voué
Château-Voué Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Chabrac
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 308 ziren, horien artean 224 aktiboak ziren eta 84 inaktiboak ziren. 224 pertsona aktiboetatik 211 lanean zeuden (119 gizon eta 92 emakume) eta 13 langabezian zeuden (6 gizon eta 7 emakume). 84 pertsona inaktiboetatik 38 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 32 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Château-Voué
Biztanleria
2007an Château-Voué udalerrian erroldatutako biztanleak 113 ziren. Familiak 40 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Chabrac
Diru sarrerak
2009an Chabrac udalerrian 236 unitate fiskal zeuden, 541 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.142 euro zen.
Château-Voué
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Chabrac
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
Château-Voué
Etxebizitza
2007an 51 etxebizitza zeuden, 43 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 39 etxeak ziren eta 12 apartamentuak ziren. 43 etxebizitza nagusietatik 28 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 4 etxek hiru zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 29 etxek bost zituzten. 28 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 24 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 18 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Chabrac
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen eta 3 zurginak.
2000. urtean Chabrac udalerrian 44 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.518 hektarea erabiltzen.
Château-Voué
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 69 ziren, horien artean 50 aktiboak ziren eta 19 inaktiboak ziren. 50 pertsona aktiboetatik 45 lanean zeuden (26 gizon eta 19 emakume) eta 5 langabezian zeuden (2 gizon eta 3 emakume). 19 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Chabrac
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Château-Voué
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Château-Voué udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden, 480 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Iparraldeko Apeninoak
Iparraldeko Apeninoak (Appennino settentrionale) Apeninoak mendikatearen azpibanaketa bat dira. Colle di Cadibonatik (non Alpeekin bat egiten duten) Bocca Serriolaraino hedatzen dira, zeinaren bidez Tiber ibaiaren goi harana eta Metauro ibaia elkarrekin komunikatzen diren. Aldi berean, Liguriar Apeninoak, Tosco-emiliar Apeninoak eta Tosco-romagnar Apeninoak eskualde-ataletan banatzen da.
Geologia
Apeninoen iparraldeko mendikatea bi multzo paleogeologiko desberdinen gainjartze tektonikoaren emaitza da: barrualdeko zati ligur-emiliar bat eta kanpoko zati umbro-toscanar bat. Sistema geologiko horien historia geologikoa oso konplexua da. Kanpo-sistema zokalo kontinental batek (Apulo zokaloa) osatzen du. Era berean, zati handi batean, ofiolita ozeanikoek osatzen dute zokaloa, gero mendebaldetik ekialdera lekualdatzen direnak.
Horrela, ligur-piamontetar ozeanoak Jurasikoan eta Kretazeoan ligur-emiliar barneko zatia sortu zuen, egiturazko historia oso konplexuarekin eta alpetar orogeniarekin lotuta.
Punta Narigako itsasargia
Punta Narigako itsasargia, Espainiako Galizia autonomia erkidegoko Malpica de Bergantiños udalerrian dagoen itsasargi bat da, Coruña probintziaren kostaldean. 1998an eraikia izan zen.
Garra hughi
Garra hughi Garra generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
San Martin eliza (Arama)
San Martin eliza Gipuzkoako Arama udalerrian dagoen eliza bat da.
Kokalekua
Herrigunean dago, Aramako plazan, eta Aramako pilotalekuaren parean.
Historia
Egungo San Martin eliza antzinako baseliza baten gainean eraiki zuten. Harrezkero maiz berregin eta handitu dute. XIX. mendera arte, inguruko agintariak bertan batzartu ohi ziren.
Eraikina
Kanpotik horiz margotua dago eta Arama izena eta armarria dauzkan plaka bat du. Oinplano laukizuzena dauka eta eraikinaren nabe bakarra puntu-erdiko kanoi ganga batek estaltzen du. Portada nagusia beheratutako arku baten azpian dago, eta kanpandorre bat dauka. Barruan, hasierako baselizatik geratzen den elementu bakarra dago: Ama Birjinaren irudi bat, alegia.
Ibilgetu material
Ibilgetu materialak aktibo ez-korronteko elementu ukigarriak dira. Jarduera produktibo eta iraunkorrean erabiltzen diren ondasunak dira eta orokorrean zehaztutako bizitza erabilgarria dute. Espainiako kontu-taulako 21. taldean sailkatzen dira. Materialak direnez, inmobilizatu egin daitezke, ordainketa-etena eta hatzekodunen lehiaketa dagoenean. Horien amortizazioa edozein unetan eten daiteke edo handitu, enpresak bere irabazi-helburuetarako egoki ikusten duenean.
Ibilgetu materialaren kontuak
Hauek dira 21. taldean topatu ditzazkegun kontuak:
Erreferentziak
(Euskaraz) Aldazabal Etxeberria, M. Edurne; Ipiñazar Petralanda, Izaskun; Saitua Iribar, Ainhoa (2010, Euskal Herriko Unibertsitateko Argitalpen Zerbitzua), Kontabilitate plan orokorra, 232-233. orrialdeak.
Tenualosa macrura
Tenualosa macrura Tenualosa generoko animalia da. Arrainen barruko Clupeidae familian sailkatzen da.
Langenargen
Langenargen Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Niñóns (Ponteceso)
Niñóns, Espainiako Galizia autonomia erkidegoko Ponteceso udalerrian dagoen parrokia bat da, Coruñako probintzian. 2018ko erroldaren arabera 124 biztanle zituen.
Mens (Malpica de Bergantiños)
Mens Espainiako Galizia autonomia erkidegoko Malpica de Bergantiños udalerrian dagoen parrokia bat da, Coruñako probintzian. 2018ko erroldaren arabera 346 biztanle zituen.
NA-8605
NA-8605 edo Eslabako zeharbidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-132 nafar errepideko 55,60 kilometroan hasi eta NA-132 errepidearen 57,52 kilometrora arte doa. Errepidea 0,85 kilometro luze da.
Gauzen Internet
Gauzen Internet (Internet of Things (IoT)) egunero erabiltzen diren tresnak interkonexio digitalaren bidez Internetekin konektatzen dituen kontzeptua da. Horren bidez, Internetera pertsona baino objektu gehiago konektatzea lortzen da. Egunero erabiltzen diren objektu guztiek “irrati-etiketak” balituzte, beste ekipo batekin kudeatu eta identifikatu ahal izango lirateke. 1999an Kevin Ashton-ek MITeko Auto-ID Center-en proposatu zuen kontzeptu hori. Bertan irrati-maiztasunen identifikazioa eta sentsoreen teknologia aztertu ziren.
Liburuak, termostatoak, hozkailuak, paketeria, lanparak, botikinak eta abar Internetera konektaturik egongo balira, teorian, ez litzateke iraungitako medikamenturik egongo, ezta biltegian ez dagoen produkturik ere. Gainera, produktuen uneoroko kokapena ezaguna izango litzateke, kontsumoa eta salerosketa kontrolpean egongo litzateke mundu osoan zehar, ez litzateke ezer bidalketan zehar galduko eta uneoro zein objektu dauden piztuta eta zein itzalita jakitea posible izango litzateke.
IoT aurrera eraman ahal izateko, 50-100.000 bilioi objektu kodifikatu beharko lirateke eta beraien mugimenduen jarraipena egin. Esaten dutenez, gizaki bakoitza 1000-5000 objektuz inguraturik dago; beraz, asko dira Internetera konektatu nahi diren gauzak. Gartner enpresak dioenez, 2020. urterako 26 mila milioi objektu egongo dira konektaturik gauzen Internet kontzeptuaren bidez. Bestalde, Abi Research-ek ziurtatzen du urte horretarako 30 mila milioi objektu egongo direla sarera haririk gabe konektaturik. Beraz, zifra zehatza ez bada ere, argi dago objektu asko konektatu nahi direla sarera. IPv4 protokoloarekin hori lortzea ezinezkoa da; horregatik, IPv6 protokoloa sortu da.
Cisco enpresa estatubatuarra lan handia egiten ari da kontzeptu horren inguruan; konexioen kontagailu dinamikoa sortu dute. Horren bidez, 2013 eta 2020 urteen artean konektaturik dauden objektuen kalkulua egin daiteke. Gehien lantzen ari diren arloa potentzia baxuko seinaleen bidez konektatzen diren gailuena da, ez baitute ez wifi ez bluetoothik behar. Hala ere, “Chip Networks” izenez aukera merkeagoak eta energia gutxiago behar dutenak aztertzen ari dira.
Gaur egun, IoT kontzeptua gailu, sistema eta zerbitzuen konexio garatua da eta hainbat protokolo, domeinu eta aplikazio hartzen ditu barne. Alcatel-Lucent-en Touchatag zerbitzua eta Violeta Mirror gadget-a erabiliz, edonork RFID etiketen bidez mundu errealeko elementuak sarera lot ditzake; Touchtag zerbitzuaren kasuan, QR kodeak erabiltzen dira.
Jatorrizko definizioa
Bill Joy-ek D2D (ingelesezko Device to Device, hots, "gailutik gailura") “Six web”-en egitura izango zela imajinatu zuen 1999an, Davos-eko Munduko Foro Ekonomikoan, baina IoT kontzeptuak Kevin Ashtonekin hartu du indarra.
IoT teknologiaren inguruko ikerketak garapen bidean daudenez, oraindik ez dago definizio estandarizatua termino horrentzat.
Objektuen kontrola
Arazo horri aurre egiteko, hainbat ideia daude. Horietako bat “Elkarrekintza aurreikusiak” deiturikoa da: bertan, aukeraketa hodeian egiten da eta erabiltzailearen hurrengo pausoa aurreikusten da. Interesgarria bada ere, beti beharko da eskuzko laguntza.
Enpresa batzuek merkatu horretako hutsuneak ikusi dituzte eta gailuen arteko komukazioetako protokolo berriak sortzen ari dira. Adibideetako batzuk hurrengoak dira: batetik, AllJoyn aliantza, munduko 20 puntako enpresez osatua dagoena; bestetik, Intel CFC (ingelesetik Common Conectivity Framework, Konektikitate Komunerako Markoa) sortzen ari dena.
Ekintzaile batzuk, beraien ahalmen teknikoak erakusteko, soluzio posibleak bilatzen saiatzen ari dira. Hauek dira horietako batzuk: Fabrikatzaileak arazoaz konturatzen ari dira eta API irekiak dituzten produktuak merkaturatzen ari dira; integrazio azkar honetaz aprobetxatzen ari dira aurreko enpresak.
Bestalde, fabrikatzaile asko itxaroten ari dira oraindik, zer egin eta noiz egin erabakitzeko. Hau berrikuntzarako arazo izan daiteke, baina enpresa txikientzat abantaila da, aurreratu egin baidaitezke eta IoT kontzeptuari egokitutako diseinuak sor ditzakete, enpresa handiak merkatu honetan sartu aurretik.
Internet 0
Internet 0 mailak edozein gauzari IP helbidea ematen dio. Neis Gershenfield, Raffi Krikotian eta Danny Cohen-ek MITeko Bits eta Atomoen zentroan diseinatu zuten. Sortu zenean, hainbat izenen artean erabaki behar izan zuten (aukeretako batzuk Internet2 eta Abiadura azkarreko Internet ziren). Teknologia hori motela baina azkarra eta erabilgarria zelako, Internet 0 izena erabaki zen. Internet horrek IoT kontzeptua aurrera eramatea errazten du; esaterako, bulego edo enpresa batean gauza guztiak harekin kontrola daitezke, informazio guztia jasoz eta erabiltzaileari harekin zer egin nahi duen galdetuz.
Adimena
IoT ziurrenik ez-determinatzailea eta sare irekikoa izango da. Horrela, entitate autoantolatzaileak eta objektu birtualak modu independentean eta urrutitik eragin ahal izango dira une bakoitzeko egoera eta ingurunearen arabera, hau da, inguruneko inteligentzia sortuko da. IoTk bertsio industriala ere izango du; hau IIoT siglen bidez ezagutuko da, ingeleseko Industrial Internet of Thingsetik.
Arkitektura
Gertakizunetara bideratutako arkitekturaren adibide izango da sistema hau; horrela, denbora errealean prozesu eta operazio guztiak ezagutuko dira. Hau dela eta, modelo honek iada indarrean daudenekin bat egingo du.
Espazioaren eta denboraren inguruan
IoTn milaka ekintza modu paraleloan eta aldi berean egiten dira; beraz, denbora ez da lineala izango baizik eta objektu, prozesu, sistema informatiko eta abarren araberakoa. Honen ondorioz, IoT TI sistemetan oinarrituko da, hau konputazio paraleloa izanik.
Ingurumen-kontrola
Ingurumena kontrolatzeko, IoT aplikazioek uraren edo airearen kalitatea, baldintza atmosferikoak eta animaliaen eta landareen mugimenduak zein bizilekuak sentsoreen bidez kontrolatzen dituzte. Honetaz gain, lurrikarak edo tsunamiak garaiz detektatu eta neurriak hartu ahal izango dira. Horrela, larrialdi zerbitzuak eta herritarrak prestatu ahal izango dira, kalteak gutxituz. Mota honetako IoT-gailuek azalera handia kontrola dezakete eta, gainera, ez dira finkoak; hau da, leku batetik bestera eraman daitezke. IoT estandarizatzeak arlo hau garatzea lortuko du.
Azpiegituren kudeaketa
Arlo honen garapena oso garrantzitsua da IoTren barruan. Honekin azpiegiturak kontrolatu ahal izango dira, hala nola, hiri-azpiegiturak, nekazaritza-azpiegiturak, zubiak eta trenbideak. IoT aplikazioen bidez, egituretan gertatutako aldaketen segurtasun-arazoak monitorizatu daitezke, arriskua gutxituz. Gainera, konponketak eta mantentzeak modu efizientean egitea ahalbideratu dezake, hornitzaile eta bezero desberdinen artean ekintzak koordinatuz. Altxatzen edo irekitzen diren zubietan ere oso erabilgarria izan daiteke, itsasontzien sarrera eta irteera kontrola baitaiteke. IoT aplikazioak arlo honetan sartzean, segurtasuna eta kalitatea handitu daiteke eta kostua murriztu.
Ekoizpena
IoT kontzeptua industrian sartzea aldaketa handiak eragiten ari da. Ekoizpena azkarragoa eta efizienteagoa da, produktu berrien ekoizpenean laguntzen du, erantzun dinamikoak ematen ditu; hau da, bezeroak produktua noiz beharko duen aurreikusi eta une horretan ekoiztuko da. Horrela, aldez aurretik ez da produktu gehiegi ekoiztuko. IIoT Industria 4.0 deiturikoaren oinarria da, eta etorkizunean enpresek bere irabaziak handitu ahal izango dituzte, teknologia honek kostuak murriztea lortzen baitu. IIoTren inplementazioak munduko BPGa 12 bilioi handituko du 2030erako.
Energiaren kudeaketa
IoT gailu guztietan integratzen bada, energia kontsumoaren optimizazioa lortuko da, eta, gainera, enpresa hornitzailearekin komunikatu ahal izango da. Zerbitzu publikoek energiaren sorkuntza eta erabilera kontrolatu ahal izango dute. Bestalde, erabiltzaileek gailuak urrutitik kontrolatu ahal izango dituzte: berogailua piztu edo itzali, labea kontrolatu, argitasuna zehaztu eta abar. Internetera konektaturiko azpiegitura garatuen bidez, elektrizitate-enpresek, datuak jasotzeaz gain, gailu ezberdinak kudeatu ahal izango dituzte, transformadoreak, adibidez.
Medikamentuak eta osasuna
Osasun-sistemako hainbat gailu Internetera konektatzen badira, osasun-langileek urrutitik zaindu ahal izango dituzte gaixoak. Gailu hauek arterietako presioa, bihotz erritmoa edo tentsioa neurtu ahal izango dute, eta mediku edo erizainari informazio hori bidali. Ospitale batzuk "ohe jakintsuak" jartzen hasi dira. Hauen bidez, ohea okupatua dagoen edo ez, gaixoa altxatzen saiatu den edo arazorik duen jakinaraziko diote arduradunari, modu presentzialean begiratu behar izan gabe. Horrela, gaixo bat altxatzen saiatzen ari bada eta laguntza behar badu, momentuan jakinaraziko du arduradunak lagundu diezaion. Bestalde, etxeetan ere jarriko dira horrelako gailuak, gaixotasun kroniko bat dutenentzat, haurdun daudenentzat, mugitzeko arazoak dituztenentzat eta abar. IoTek gaixo hauen bizitza hobetuko dute, etxean zainduta egongo baitira.
Eraikuntzen eta etxebizitzen automatizazioa
IoT-gailuak eraikuntzak eta etxebizitzak automatikoki kontrolatzeko erabil daitezke: ateak itxi eta zabaltzeko, pertsianak igo eta jaisteko, garbigailua pizteko eta abar.
Garraiobideak
IoT lagungarria izan daiteke garraiobide-sistema kontrolatzeko eta informazioa prozesatzeko, garraio-sistemaren alderdi guztiak urrutitik kontrolatzea ahalbideratzen baitu eta baita elkarrekintza dinamikoa egitea ere: trafikoaren smart kontrola, aparkatzeko laguntza, bidsarietako ordainketa-sistema elektronikoa, kudeaketa logistikoa, bide-laguntza eta -segurtasuna, eta abar. Honi esker, errepidean segurtasuna handitzea posible izango da eta ibilgailuentzako bide azkarrena zein den jakinarazi ahal izango da.
Metropoli-hirien garapenaren kudeaketa
Inbertsio handia egiten ari dira hiri handietan IoT ezartzeko, horrela hirien kudeaketa hobetu ahal izango baita. Honen adibide da Hego Koreako Songdo hiria, hiri jakintsua egin duen lehen lekua. Hiri osoa kableaturik dago kontrola egin ahal izateko; datu guztiak kable hauen bidez bidaltzen dira eta ia gizakiaren parte-hartze gabe prozesatu eta analizatzen dira.
Beste adibide bat Santanderren abian jarri duten aplikazio bat da. Honek aparkalekua bilatzen laguntzen du, hirian zehar dauden hainbat sentsoreri esker. Gainera, merkatariei hiritarren ohiturak ezagutzen laguntzen die.
Singapurren uraren eta airearen kalitatea neurtzeko erabiltzen ari dira kontzeptu hau.
Sigfox enpresa frantsesa datuak bidaltzeko haririk gabeko sarea eraikitzen ari da Estatu Batuetan; 30 hiritan ezarri nahi dute sistema hau.
Aplikazioak kontsumitzaileentzat
IoT-gailu gehienak kontsumitzaileentzat sortuak dira; erabiltzaileari esperientzia berriak eskaintzen dizkio. Hala ere, erabiltzaileen ustez, hauetako aplikazio asko azkarregi sortu dira eta akats ugari dituzte. Honek erabiltzaileen mesfidantza ekarri du IoT-gailuetan.
Plataformaren zatiketa
IoT-gailuek arau zehatzik ez dauzkatenez, ekoizle bakoitzak bere sistema jarraitzen du; hortaz, ekoizle ezberdinen gailu eta aplikazioak ez dira bateragarriak. Honen ondorioz, erosleak hauek erosteko mesfidati daude, ez baitute gailu guztiak sistema berera konektatu ahal izango duten segurtasuna. Gainera, gailuak zaharkituak geratzen dira azkar eta horrek sisteman segurtasun-arazoak sortzen ditu; gainera, gailu bat segurua bada baina segurua ez den beste gailu bat sare berera konektatzen bada, segurua den gailuan sartzea ahalbideratzen da eta hau urrutitik kontrola daiteke. Produktuen sistema eguneratzen bada ere, produktuen % 87 segurtasun-arazoekin geratzen dira.
Datuen bilketa eta analisia
Enpresentzat datuak bildu eta analizatzea erronka handia da, datu kopuru oso handia interpretatu behar baita. Horretarako soluzio bat proposatu dute: hari gabeko sentsore sareak. Hauek automatikoki interpretatuko dituzte datuak eta estatistikak egingo dituzte, hauen analisia erraztuz.
Datuen bilketa ere erronka bat da, datu bat ezabatu aurretik behar ez denaren ziurtasuna eduki behar baita; beraz, lehenik, gorde egin beharko dira; biltegiratzean eskakizun hauek oso handiak dira.
Segurtasuna
2015ean Hewlett Packard enpresak IoT-gailuetako segurtasuna aztertu du. Ikusi duenez, objektuen % 70ek pasahitzetan sentikortasun handia du; gainera, datuak zifratzeko garaian eta sarbide-baimenetan arazoak daude, eta aplikazioen % 50 ez dago mugikorretan enkriptaturik. Kaspersky Lab-ek, segurtasuna aztertzen duen enpresak, IoT moduan konektaturik zeuden hainbat objektu aztertu zituen, eta haurrak zaintzeko kamera batean segurtasun-arazoak aurkitu zituen. Hau hackeatzea posible zen, eta, horrela, bideoa ikus zitekeen. Bestalde, kafetera batean ere segurtasun-arazoak aurkitu zituen; izan ere, honek posible egiten zuen konektaturik zegoen wifi-sarearen pasahitza ezagutzea.