cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mika Häkkinen
autoetan ere txapeldun
1987an autoetara pasa zen eta erositako Reynard Formula Ford 1600 autoarekin eta lehenengo urtean Finlandiako, Suediako eta Iparraldeko Formula Ford txapelketak irabazi zituen. 1988 urtean 'EFDA Formula GM Lotus Euroseries txapelketan sartu zen Dragon Team'' taldearekin eta bigarren amaitu zuen, lau lasterketa irabazita. 1989an Britainiako Formula 3 txapelketan hartu zuen parte eta 1990 urtean Marlboro World Championship Team taldeko partaide bihurtu zen.
Gourbesville
Biztanleria
2007an Gourbesville udalerrian erroldatutako biztanleak 176 ziren. Familiak 56 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Irati Majuelo
Bertsolari ibilbidea
Hezkuntza arautuan bertsolaritza ezagutu zuen bertsolari honek, Txantreako Bertso Eskola n eta Gasteizeko Unibertsitateko Bertso Eskola n ikasi izan du bertsotan. Bertsoen munduan murgildu zenetik hainbat txapelketetan parte hartu izan du. Gaztetan Nafarroako Eskolarteko Bertsolari Txapelketa n, bertso paper edizioan 2005, 2008 eta 2009an eta bat bateko edizioan 2007, 2010 eta 2011an. Txapelketa horretan 2007 eta 2011an txapeldunorde izan zen, 2007an txikien mailan eta 2011an gazteen mailan eta horrek Euskal Herriko Eskolarteko Bertsolari Txapelketa n parte hartzeko aukera eman zion, nahiz eta ez zen sailkatu.
Mika Häkkinen
Lotus taldea (1991-1992)
Mika Häkkinenek 1 Formulan Benneton taldearekin egin zuen debuta 1990 urteko Britainia Handiko Zirkuituan baina Benetton autoa asko gustatu ez eta 1991 denboraldirako Lotus taldearekin sinatu zuen. Lehenengo denboraldi hartan Estatu Batuetan egin zuen lehen lasterketa eta hamairugarren bukatu zuen. Denboraldia amaitzean hamaseigarren postuarekin konformatu behar izan zuen. 1992ko denboraldian zazpigarren postua eskuratu zuen 1 Formulako sailkapen orokorrean. 1993rako Williams Racing taldera joatea erabaki zuen baina kontratu arazoak izan zituen Lotusekin eta azkenean 1993rako McLaren taldeko proba gidari izatearekin konformatu behar izan zuen.
Justin Hiriart
Atalak
Sei atal izan dira argitaratuak, han hemenka:
Irati Majuelo
Bertsolari ibilbidea
2011n hartu zuen parte lehenengoz Nafarroako Bertsolari Txapelketa n eta horren harira Gaztezulo aldizkaria k elkarrizketa motz bat egin zion. 2017an eta 2019an berriz ere hartu zuen parte txapelketan finalera heltzeko aukerarik izan ez zuen arren.
Bernardo Estornes
Biografia
Iruñean Arturo Campion ezagutu zuen. Orduko bere ideiak foruzaleak ziren, Gamazadak bultzatuta. 1929an merkataritza-peritu bihurtu eta Eusko Ikaskuntzarentzat lanean hasi zen, laster Donostiako bulegoko zuzendari izendatua.
Tejeda de Tiétar
Tejeda de Tiétar Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 100 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 894 biztanle zituen 52,83 km²-ko azaleran.
Mika Häkkinen
McLaren taldea (1993-2001)
Hasieran proba gidari izatekoa zen arren Michael Andrettik 1 Formula utzi zuen denboraldi erdian eta Häkkinen-ek hartu zuen haren lekua. Denboraldi bukaerarako lau puntu eskuratu eta 15. postuan amaitu zuen. Martin Brundle gidari esperimentatuaren taldekide gisa hasi zen baina San Marinoko Sari nagusian podiumean sartzea lortu zuen. Hurrengo lau lasterketetan ordea ezin zan zuen proba bukatu. Hala ere egoerari buelta emateko gai izan zen eta beste podium batzuk ere egin zituen, Britainia Handian eta Belgikan. Azken honetan gainera Michael Schumacher deskalifikatua izan zen eta bigarren postua eskuratu zuen. Sasoiaren amaieran sailkapeneko laugarren postua lortu zuen. Nigel Mansell ingelesa izan zuen taldekide. Bi aldiz egin zuen bigarren, Italian eta Japonian, baina autoarekin hainbat arazo izan zituen eta azkenean sailkapen orokorreko zazpigarren postuarekin konformatu behar izan zuen. Aurreneko aldia izan zen Häkkinen taldeko gidari esperimentatuena zena, taldekide David Coulthard eskoziar gaztea izan zuen. Lasterketak irabaztea zuen helburu baina ez zuen asmoa betetzerik izan. Podium batzuk bai ordea, Britainia, Belgika, Italia eta Japonian hain zuzen ere. Sailkapen orokorrean bosgarren egin zuen 31 puntu eskuratuta. McLarenek gidari biak mantendu zituen taldean. Häkkinenek aurreko urteko denboraldiaren pareko emaitzak lortu zituen, hainbat podium eta sailkapen orokorrean seigarren postua 27 punturekin. Denboraldiko azken lasterketan iritsi zen bere aurreneko garaipena, jerezen jokaturiko Europako Sari Nagusian. Lehenengo denboraldi bikaina egin zuen zortzi garaipen lortuz, eta hori gutxi balitz sailkapen orokorreko txapelduna ere izan zen. Garaipenak Australian, Brasilen, Espainian, Monakon, Austrian, Alemanian, Luxeburgon eta Japonian lortu zituen. Finlandian zigilua atera zuten Mika Häkkinen-en omenez. Bigarren denboraldiz jarraian 1 Formulako irabazlea izan zen baina oraingoa lehia estua izan zuen Eddie Irvine irlandarrarekin, azken lasterketara atzetik iritsi baitzen, baina Japoniako Saria irabazi ondoren bi puntu eskasengatik lortu zuen txapelketa. Guztira bost lasterketa irabazi zituen, Brasil, Espainia, Kanada, Hungaria eta jadanik aipaturiko Japoniakoa. Aurreko denboraldi bikainen ondoren 1999an bigarren postua baino ez zuen eskuratu sailkapen orokorrean. Michael Schumacher alemaniarraren atzean bukatu zuen, harengandik 19 puntutara. Denboraldia makal hasi zuen, aurreneko bi lasterketetan erretiratu beharra izan baitzuen. Hala ere lau lasterketa irabazteko gai izan zen, Espainiakoa, Austriakoa, Hungariakoa eta Belgikakoa. Puntu hortan asko hurbildu zitzaion Schumacherri, baina alemaniarrak azken lau lasterketak irabazita zalantza guztiak uxatu zituen. 1 Formulan jokatu zuen azken txapelketa izan zen. Hainbat lasterketetan erretiratu beharra izan zuen eta Ingalaterra eta Estatu Batuetako Sariak irabazi zituen arren azkenean bosgarren postuan amaitu zuen txapelketa.
Ondorengo urteak
2002 denboraldia sabatikoa hartzea erabaki zuen eta 2002ko abenduan Finlandiako Rally Txapelketan parte hartuko zuela iragarri zuen. 2004an 1 Formulara itzuliko zen zurrumurruak izan ziren baina McLarenek zein Häkkinen berak ezeztatu egin zuten.
2005 urtean Deutsche Tourenwagen Masters txapelketan parte hartzea erabaki zuen. Bosgarren amaitu zuen denboraldia. 2006an seigarrena izan zen eta 2007an zazpigarren.
Bernardo Estornes
Biografia
Donostian merkataritza akademia sortu zuen; han, ikasketak euskaraz egin zitezkeen. Eusko Ikaskuntzaren liburutegian Julio de Urquijori lagundu zion, Eusko Ikaskuntzen Nazioarteko Aldizkaria (RIEV) aurrera ateratzeko.
Irati Majuelo
Bertsolari ibilbidea
Nafarroako Bertsozale Elkartea k antolatutako hainbat sariketa eta txapelketan parte hartu izan du; Bertsokabi Sariketa n, Mariano Izetan eta Xalto Saria n besteak beste. Beste hainbat sarietan ere parte hartu izan du: Abra Saria, Berritxu Saria, Bertsokatu Txapelketa, Bertxoko Sariketa, Erniarraitz Saria, Lizardi Saria eta Xenpelar Saria.
Bernardo Estornes
Biografia
1930eko irailean Bergaran V. Eusko Ikaskuntzaren Batzarrean parte hartu zuen. Lizarrako Estatutua sortzeko bileretan ere parte hartu zuen, orduan jeltzalea zelako.
Irati Majuelo
Bertsolari ibilbidea
2016an Mexikon bi jaialditan parte hartu zuen Nerea Ibarzabal eta Ane Labaka Mayoz ekin batera; Jornada Iberoamericana de niños y jóvenes poetas, troveros y versadores eta Festival de Decimistas y Versadores de Latinoamerica y el Caribe.
Bernardo Estornes
Biografia
Sortuberriak ziren ikastolentzako Sabin euskalduna liburua prestatu zuen, Agustin Zumalabek euskaratua. 1933an Historia del País Basco argitaratu zuen. Hori guztia egiteko, 1933 eta 1934 artean "Beñat Idaztiak" argitaletxea eta "Zabalkundea" bilduma sortu zituen.
Irati Majuelo
Itzultzaile
Itzulpengintza ikasketak egin zituen Gasteizen eta hainbat lan argitaratu ditu Argia aldizkaria n 2018 eta 2019 urteetan. Horietan artean daude 2019ko martxoan greba feminista dela eta argitaratu zuen Ertzak gainezka, erdigunea hartzeko non ''Iazko Greba Feministak "Hemen gaude!" ozen esateko balio izan bazuen, esan dezaket aurtengoaren oihua "Eta asko dugu esateko!" izan dela bezalako esaldiak topa ahal ditugun, edota bertsolaritzaren ikerketa soziologikoa den Bigarren boom aroa''.
Bernardo Estornes
Biografia
1935 eta 1936 artean, Enciclopedia General Ilustrada del País Vasco entziklopediaren berdin gidak eratu zuen.
Gerra Zibila hasi eta berehala, Donostian dago anaiekin. Bitartean, Izaba bere jaioterrian falangistak Estornes anaien bila zebiltzan. Donibane Lohizunera irailaren 8an itsasontziz alde egin baino lehen, Arturo Campion bisitatu zuen, hau hilzorian zegoela. Bearnoko lehengusinak anaiak Billèren babestu zituen, Pauetik gertu. Urte hartako neguan, Alfonso, Mariano eta Bernardo anaiak Lillen espetxeratuak izan ziren.
1938an egoera politikoa zela eta Europa utzi eta Amerikara ihes egitea erabaki zuen. 1939ko azaroaren 8an Pauen Ignacia Zubizarreta ezkondu eta Marseille aldera joan ziren abenduan. Handik Santiago de Chilera ailegatu ziren 1940ko urtarrilaren 4an. Hantxe Txileko presidentea zen euskal jatorriko Pedro Aguirreren laguntza izan zuen.
Gourbesville
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Grand View Estates (Colorado)
Grand View Estates Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Douglas konderrian dago, Colorado estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Ugaritasunaren adar
Ugaritasunaren adarra, halaber kornukopia izenaz ezaguna, oparotasunaren ikurra da, K. a. V. mendetik.
Greziar mitologian, Amalteak Zeus ahuntz baten esneaz hazi zuen. Eskerrak emateko, Zeusek ahuntzaren adarretako bat eman zion, hura zeukanari nahi zuen edozer emateko ahalmena baitzuen. Hortik dator kornukopia edo ugaritasunaren adarraren elezaharra. Jatorrizko irudikapenetan, adarra fruituz eta lorez betea egoten zen: hainbat jainkosa, Fortuna bereziki, harekin irudikatzen ziren. Irudi modernoagoek, esker emate egunaren muraletan erabilitakoak kasu, fruitu eta barazkiz betetako zumezko saski bat erakusten dute.
Egungo irudikapenetan, kornukopia, oinarrian, kono kurboa da, hutsa eta hondorik gabea, ia beti hainbat fruituz betea. Kolonbiako armarria k bi ditu: bata, fruituz eta herrialdeko lorez betea, eta bestea, urrezko txanponez betea. Peruko armarrian, urrezko txanponak isurtzen dituen kornukopia bat ageri da.
Bernardo Estornes
Biografia
1940eko azaroan alaba bat izan zuen. Txilen bertan 1941ean "Batasuna" eta 1943ean "Euzkadi" aldizkariak argitaratu zituen. 1946an beira birziklatzeari ekin zion enpresa sortu zuen. 1952an Ekin argitaletxeak Estética vasca argitaratu zuen.
Ugaritasunaren adar
Finlandiar mitologian, sanpoa ere ugaritasun iturri bat da.
Ugaritasunaren adarra izenaz Cratherellus cornucopioides espezieko perretxikoa ere ezagutzen da.
Bernardo Estornes
Biografia
1958an familia eta Mariano Estornes anaia Donostiara itzuli ziren. Hantxe Auñamendi bilduma argitaratu zuen, hasieran eta 1962ra arte Itxaropena argitaletxearen laguntzaz.
1966an euskaltzain eta Buenos Airesko Instituto Americano de Estudios Vascos erakundearen kide bihurtu zen. Bere bizitzaren azken urteetan Auñamendi Entziklopedia lantzeari ekin zion.
1992an Eusko Ikaskuntzak Manuel Lekuona Saria eman zion.
Gourbesville
Etxebizitza
2007an 77 etxebizitza zeuden, 61 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 77etxeak ziren. 61 etxebizitza nagusietatik 43 bere jabearen bizilekua ziren, 16 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 14 etxek lau zituzten eta 39 etxek bost zituzten. 52 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 34 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 24 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Quousque tandem abutere, Catilina, patientia nostra?
Quousque tandem abutere, Catilina, patientia nostra? Zizeronek esandako latinezko esaldia da, famatua Lehenengo Katilinariaren lehen esaldia delako. Honela euskara daiteke: «noiz arte abusatuko duzu, Katilina, gure pazientziaz?».
Gourbesville
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Quousque tandem abutere, Catilina, patientia nostra?
Hitz horiek Erromako Senatuan esan ziren K.a. 63. urteko azaroaren 8an. Hortxe Zizeronek Katilinak botere absolutua eskuratzeko prest zuen bidea salatu zuen. Honela konspirazioa garaiz aurkitu zen eta konspiratzaile guztiek Erroma utzi behar izan zuten, eta hurrengo urtean Pistoriako gudua galdu zuten.
Gourbesville
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 102 ziren, horien artean 62 aktiboak ziren eta 40 inaktiboak ziren. 62 pertsona aktiboetatik 53 lanean zeuden (31 gizon eta 22 emakume) eta 9 langabezian zeuden (4 gizon eta 5 emakume). 40 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Gourbesville udalerrian 59 unitate fiskal zeuden, 160,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.299 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa batena zen.
2000. urtean Gourbesville udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 966 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Zigor (tresna)
Zigorra gizakiek animaliak bezatu edo beste pertsona batzuen aurka ekiteko erabiltzen den tresna da. Bere helburu nagusia mina sortzea da, eta askotan mina sortzearen beldurragatik ere eraginkorra da. Zaldien gainean egiten diren hainbat kiroletan minik eragiten ez duten erabilerak ere badira.
Orokorrean bi motako zigor daude: makila zurrun bat direnak, zuzenean kolpatzeko erabiliak (eta kasu hauetan akuilu terminoa ere eman diezaiokegu) edo malguak direnak, modu zehatz batean mugitu behar dena efektiboa izateko, baina urrunago heltzea baimentzen duena. Zigor batzuek bi ezaugarriak batzen dituzte.
Akuilu gehienak animalien aurka erabiltzeko diseinaturik daude, baina badaude batzuk gizakien flagelaziorako diseinaturik daudenak, tortura edo gorputz kontrola ezartzeko. Batzuetan akuiluak erlijio praktikaren parte dira, edo BDSM jarduera batean pertsonen artean sexu-ekintza gisa onartuak.
Ignacio Gonzalez de Kareaga
Deustuko Unibertsitatean zuzenbidea ikasi zuen. Bere ibilbide politikoa mugimendu tradizionalista espainolarekin lotua egon zen. 1918an Junta Central Carlista-ko idazkaria zen. Vázquez de Mellak aurrera eraman zuen banaketan, Ignacio banatu zirenekin joan zen eta 1919an Bizkaiko Acción Tradicionalista-ko idazkari izendatu zuten.
1918an diputatu hautatu zuten Burgos ordezkatuz eta hurrengo urtean berriro Tolosa ordezkatuz.
Strongylura notata
Strongylura notata Strongylura generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Belonidae familian.
David Robertson (beisbol jokalaria)
David Alan Robertson,, (Birmingham (Alabama), 1985eko apiilaren 9a), beisbolean lehiatzen den kirolari estatubatuarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta zilarrezko domina lortu zuen Ameriketako Estatu Batuetako taldearekin, Japoniaren atzetik eta Dominikar Errepublikaren aurretik.
Taldea, honako hauek osatzen zuten: Shane Baz, Anthony Carter, Brandon Dickson, Anthony Gose, Edwin Jackson, Scott Kazmir, Nick Martinez, Scott McGough, David Robertson, Joe Ryan, Ryder Ryan, Simeon Woods Richardson, Tim Federowicz, Mark Kolozsvary, Nick Allen, Eddy Alvarez, Triston Casas, Todd Frazier, Jamie Westbrook, Tyler Austin, Eric Filia, Patrick Kivlehan, Jack López eta Bubba Starling-ek.
Geyssans
Geyssans Frantziako udalerri bat da,Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Geyssans udalerrian erroldatutako biztanleak 549 ziren. Familiak 208 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 64 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 88 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 225 etxebizitza zeuden, 206 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 214 etxeak ziren eta 11 apartamentuak ziren. 206 etxebizitza nagusietatik 181 bere jabearen bizilekua ziren, 21 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 18 etxek hiru zituzten, 45 etxek lau zituzten eta 140 etxek bost zituzten. 165 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 67 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 132 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 361 ziren, horien artean 268 aktiboak ziren eta 93 inaktiboak ziren. 268 pertsona aktiboetatik 246 lanean zeuden (143 gizon eta 103 emakume) eta 22 langabezian zeuden (7 gizon eta 15 emakume). 93 pertsona inaktiboetatik 37 erretiraturik zeuden, 35 ikasten zeuden eta 21 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Geyssans udalerrian 217 unitate fiskal zeuden, 588 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.727 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 22 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 7 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 4 igeltseroak ziren, 1 iturgina eta 1 argiketaria.
2000. urtean Geyssans udalerrian 29 nekazaritza-ustiategi zeuden, 408 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra anbulantzia zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Tanne Ost Operazioa
Tanne Ost Operazioa Alemaniak II. Mundu Gerran, eta bereziki Laponiako Gerraren barruan, Finlandiaren aurka eginiko operazioa izan zen. Suursaari uhartea (Hogland; Гогланд) bereziki garrantzitsua zen alemaniarrentzat, handik SESBek eta Finlandiak Finlandiako Golko guztia kontrolatzen zutelako.
Hasierako operazioan, Åland Uharteak (Tanne West) kontrolatzea zuten helburu, baina leku estrategikoaz aparte, bertan soldaduak zeudenez, alemaniarrak, Suursaari Uhartea erasotzea erabaki zuten.
Bataila hau, Laponiako Gerraren lehenengoa izan zen, eta Alemaniak Finlandia iparraldetik erasotzeari ekin zion, bere soldaduak, orain aurkari zen herrialdetik, ihes egin zezaten.
Saint-Jeoire
Saint-Jeoire Frantziako udalerria da, Savoia Garaia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 1.501 etxebizitza zeuden, 1.186 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 215 bigarren erresidentzia ziren eta 100 hutsik zeuden. 734 etxeak ziren eta 747 apartamentuak ziren. 1.186 etxebizitza nagusietatik 758 bere jabearen bizilekua ziren, 393 alokairuan okupaturik zeuden eta 35 doan lagata zeuden; 41 etxek gela bat zuten, 129 etxek bi zituzten, 274 etxek hiru zituzten, 344 etxek lau zituzten eta 397 etxek bost zituzten. 865 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 503 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 604 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.088 ziren, horien artean 1.631 aktiboak ziren eta 457 inaktiboak ziren. 1.631 pertsona aktiboetatik 1.442 lanean zeuden (784 gizon eta 658 emakume) eta 188 langabezian zeuden (99 gizon eta 89 emakume). 457 pertsona inaktiboetatik 116 erretiraturik zeuden, 163 ikasten zeuden eta 178 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Jeoire udalerrian 1.242 unitate fiskal zeuden, 3.219 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.474 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 188 komertzioetatik, 6 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 35 eraikuntza enpresak ziren, 29 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 17 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 4 finantziazio enpresak ziren, 8 higiezinen enpresak ziren, 21 zerbitzu enpresak ziren, 35 administrazio publikoko enpresak ziren eta 13 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Orkoien
Orkoien ([oɾko.ien]) Nafarroa Garaiko erdialdeko udalerri bat da, Iruñerrikoa. . urtean 0 biztanle zituen.
Saint-Jeoire
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 60 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 3 banku bulegoak, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 autoeskolak, 5 igeltseroak, 4 margolariak, 7 zurginak, 4 iturginak, 8 argiketariak, 4 ile apaindegiak, 10 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.
Orkoien
Izena
Orkoien izenaren esanahia ezezaguna da, baina Luis Michelena hizkuntzalariak "en"-en ere amaitzen diren Nafarroako beste herri batzuen izenekin lotzen du, Labaien, Ituren, Ihaben edo Lozen kasu, baina zalantzan dago "en" Euskal genitiboa ote den. Ramón Menéndez Pidalek, aldiz, pertsona izenarekin lotzen du, Orcuius, zeinari "en" atzizkia gehitzen zaion, mundu iberiarrean oso hedatua. "Urkiak", "Larreak" edo "gailur isurialdea" bezala itzuli izan da.
Drucourt
Drucourt Frantziako udalerria da, Eure departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Saint-Jeoire
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saint-Jeoire udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Orkoien
Izena
Historian zehar, Nafarroako Euskal Izendegian (NEN) jasotzen den bezala, herriaren izena modu ezberdinetan idatzi da; Orcheia edo Orcheian 1097 eta 1109 urteen artean, 1099 eta 1153 urteen artean Orcheien edo Orcheyen bezala agertzen da 1366an Orcoyen bezala, 1099 eta 1153 artean Orkeian edo Orkeien bezala, 1226an Orqueienco bezala, 1350 eta 1366 artean Orqueyan bezala, 1345 eta 1393 artean Orqueyen bezala eta 1244an Orquoyen bezala.
Herriaren izen ofiziala Orcoyen izan zen, gutxienez 1842tik, Espainiako Estatistika Institutua lehen errolda argitaratu zenetik (non 1842ko eta 1857ko errolden artean udalerri gisa agertzen den) Orkoienagatik aldatu zen arte Nafarroako Gobernuak onartu ondoren.
Armarria
Orkoien honako armarria dauka:
Armarri hau Charles Artiedakoa Orkoieneko jauna izandakoari dagokio.
Bandera
Herriko bandera 2017an ofizialdu zen. Bandera Marian Fernandezek, Txema Lestonek eta Jose Osetek egin zuten 1988an egin zen lehiaketa publiko baterako. Ofiziala ez izan arren, bandera 1990eko Gure Jokoa frontoi zaharreko hormetako batean margotuta zegoen. Banderak hiru zerrenda ditu, bat urre nagusi kolorekoa, guztizkoaren bi heren hartzen dituena eta mies irudikatzen duena, eta beste bi zerrenda berdin; bat berde kolorekoa, herria inguratzen duten zelaiak irudikatzen duena, eta bestea gorri kolorekoa, Nafarroako kolorearea gisa. Ezkerreko aldean kolore zuriko irudi poligonal bat ere badago, barruan urrezko galburu bat duena, Oltza zendeako kontzejuen ikurra. Kontzeju horietakoa izan zen independizatu eta udalerri propio bihurtu aurretik. Azkenik, banderaren erdialdean armarria dago.
Kokapena
Orkoienek 5,26 kilometro koadro ditu. Iruñeko metropolitar guneaaren ipar-mendebaldean dago, Iruñetik sei kilometro mendebaldera.
Saint-Jeoire
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1  eta anbulantzia 1  bat zegoen.
Anodorhynchus leari
Anodorhynchus leari Anodorhynchus generoko animalia da. Hegaztien barruko Psittacidae familian sailkatua dago.
Thrichomys inermis
Thrichomys inermis Thrichomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Eumysopinae azpifamilia eta Echimyidae familian sailkatuta dago.
Saint-Jeoire
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1  eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Saint-Jeoire udalerrian1 Bigarren Hezkuntzako ikastetxea eta 1lizeo teknologikoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 702 ikasle zeuden eta lizeo teknologikoetan 192.
Leptodactylus magistris
Leptodactylus magistris Leptodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Leptodactylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Saint-Jeoire
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Tetraena fontanesii
Tetraena fontanesii, edo Zygophyllum fontanesii sinonimoa, Zygophyllaceae familiako landare espeziea da. Makaronesian eta Afrikako ipar-mendebaldean aurkitzen da.
Orkoien
Inguru naturala eta klima
Orkoienek klima azpi-mediterraneoa dauka, udaberri eta udazken euritsu eta uda lehorrekin. Oro har, klima Iruñerriko beste herri batzuetan baino hotzagoa eta euritsuagoa da. Urteko batez besteko tenperatura 10-12 gradu ingurukoa eta prezipitazioak 900 eta 1.000 mm bitartekoak izaten dira. Urteroko egun euritsuak 100 dira.
Tetraena fontanesii
Deskribapena
Landare halofilo eta xerofilo hau 50 zentimetro arte haz daiteke. Hosto zilindrikoak edo kurbatuak ditu eta zuritik horia arteko loreak. Bere fruituak 5-7 mm. inguru eurri ditu.
Orkoien
Historia
Orkoieni buruzko historiako lehen aipamena XIII. mendekoa da, Orkoiengo Andreak Leireko monasterioari eginiko dohaintza bat, alegia. Erdi Aroan zehar, Karlos III.a Noblea erregeak San Migel eta San Esteban basilikak konpontzeko laguntzak eman zizkion herriari.
Tetraena fontanesii
Banaketa
Landarea Kanarietan, Cabo Verde eta Afrikako ipar-mendebaldean (Maroko, Mendebaldeko Sahara, Mauritania eta Senegal) aurki daiteke.
Drucourt
Biztanleria
2007an Drucourt udalerrian erroldatutako biztanleak 592 ziren. Familiak 214 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 71 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 95 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Orkoien
Historia
XVIII. mendearen hasieran, Independentzia Gerratearen Gasteizko borrokaren ondoren, Wellington jeneralaren armadaren egoitza nagusia Orkoiengo "Apaizaren etxean" izan zen, Iruñeko konkista prestatzen zuen bitartean. Geografikoki Oltza zendean dago; zenbait urtez, 1857ko errolda arte, bere udalerria izan zuen, gero beste hainbat herrirekin Oltza zendea osatu zuena. 1970eko hamarkadatik aurrera, biztanleria izugarri hazi zen, Iruñerriaren industrializazio prozesuaren barnean. 1973. urtean Orkoienek 273 biztanle zituen, eta 1981. urtean 1.091. Hazkunde horrek eragin zituen aldaketak -eta beharrak- herriaren desanexioa ekarri zuen 1992an.
Ekonomian ere aldaketa nabarmena izan zen, nekazaritzatik industria eta zerbitzuetara igarotzean. Industriaren alorrean eta Volkswagen automobilgintza enpresaren Landabengo fabrikarekiko hurbiltasuna dela eta, autoen osagaiak ekoizten dituzten enpresak garatu dira.
Populazio-piramidea
2011ko biztanleria-piramidearen datuak honela laburbil daitezke:
Biztanleriaren bilakaera
Orkoiengo populazioaren bilakaera 1900etik goranzko joera izan du, baina 1980ko hamarkadatik aurrera hazkunde demografiko handiena gertatu zen. 1900tik 2017era hazkundea %267,3koa izan zen. 1970 eta 1981 artean % 35,97koa eta 1981 eta 2017 artean %26,51koa.
Azken 17 urteetako udal-erroldak modu orokorrean aztertuz gero, populazioa %20,86 igo dela ikus daiteke 2000 eta 2017 urteen artean.
2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko 243 etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %9,69 (Nafarroako batezbestekoaren azpitik).
Udal hauteskundeak
1991n udalerri bihurtu zenetik Orkoiengo kolore politikoak ezaugarri berezia du: zenbait agintalditan NEBk izan duen alkatetza bakarra izan da.
1991tik 2011 arte alkatea Casimiro Larrea Ruiz izan zen. 2007 arte NEBren barruan aukeratuta baina etxebizitza promozio batekin egondako salaketak direla eta gertatutako eztabaida izan zela eta, urte horretan alderdia utzi eta Unión de Izquierdas de Orkoien (Orkoiengo Ezkerren Batasuna, UIO) taldea sortu zuen. 2007an UIOk sei zinegotzi lortu zituen, Nafarroa Baik bi zinegotzi, PSNk bi zinegotzi, UPNk zinegotzi bakarra eta Eusko Abertzale Ekintzak bat ere ez.
Baliogabeko botoak 9 izan ziren (emandako guztien %0,65) eta 18 boto zuri izan ziren (botoen %1,30). Abstentzioa %23,48koa izan zen.
2011ko udal hauteskundeetan ere UIO izan zen nagusi, baina 5 zinegotzirekin gehiengo osoa galdu zuen; Casimiro Larreak alkatetza utzita, kargua Carlos Arróniz Loiolak hartu zuen. Nafarroa Bain oinarrituta eratutako Orkoien Egunero taldea (3 zinegotzi) eratu zen; UPNk eta Bilduk ere ordezkaritza lortu zuten, PSNk zuena galdu egin zuen eta PPk ere ez zuen hautetsi bat ere erdietsi.
Azpiegiturak
Iruñerriko Mankomunitatea arduratzen da zaborra biltzeaz, ura hornitzeaz eta bestelako zerbitzuak eskaintzeaz, Iruñeko metropolitar guneko beste hainbat herritan bezala.
Hezkuntza
Haur hezkuntzarako (0-3 urte), herrian Ostadar Haur Eskola dago, 2002ko urriaren 11n inauguratu zena eta G (gaztelania) eta D (euskara) hizkuntza-eredua eskainzen duena. Haur eta Lehen Hezkuntzarako (3 urtetik 12 urtera), Orkoiengo San Miguel Ikastetxe Publikoa, G (gaztelania) eta A (gaztelania) hizkuntza-ereduak eskaintzen dituena eta Auzalar Ikastetxe Publikoa D eredua eskaintzen dituena daude.
Kirolak
Udal futbol zelaia
2011ko martxotik, Orkoien udal futbol zelai berri bat dauka, belar artifizialarekin eta harmaila batekin. Kanpoaldean, kirol-pista libre bat eta aparkaleku bat ere baditu.
Mendikur Kirol Gunea
2000ean, kiroldegiaren ondoan, neguko eta udako igerilekua, saunak, gimnasioa, berdegunea eta taberna-jatetxea dituen kirol-gune bat eraiki zen. Udal pilotalekua1990ean frontoi berri bat eraiki zen 1951ko estali gabeko frontoi zaharraren ordez. Honek, udal kirol jarduerak eta pilota eskola bat biltzen zituen. Kanpoaldean ere kirol-pista libre bat zuen. Gure Jokoa frontoi zaharrak 12 dutxa zituen, eta harmailetan 240 lagunentzako lekua zeukan harmail finkoa zeukan. Frontoi horrek, izan ere, taberna txiki bat zuen goiko eskuinaldean.
1990eko Gure Jokoa frontoia, 2016ko urtarrilaren 11n inauguratu zuten frontoi berri batengatik ordezkatu zen. Gaur egun, pista handiago bat, haurrentzako parke bat eta belarra duen eremu bat dauka.
Lehen mailako arreta
Orkoien udalerria Nafarroako iparraldeko I. Osasun Eremuan eta Orkoiengo Oinarrizko Osasun Eremuan dago. Azken eremu horrek honako udalerri hauek hartzen ditu barnean: Orkoien, Oltza, Etxauri, Bidaurreta, Goñi, Ciriza, Zabaltza, Ollaran, Etxarri, Belaskoain eta Itza udalerriko Itza eta Lete kontzejuak. Orkoienen osasun-zentro bat dago.
Orkoiengo osasun-zentroa 1989an inauguratu zen, eta 2006an birmoldatu zen, oinarrizko eremuko biztanleriaren gorakada nabarmenak agerian utzi zituen behar berrietara egokitzeko. 4.673 osasun-txartel ditu esleituta, eta hiru mediku orokor, pediatra bat, lau erizain, bi administrari eta gizarte-langile batek osatutako plantilla dauka.
Ospitaleko arreta
Orkoien Iruñeko eremuan dago, eta, bertan, hirugarren sektoreko 2 ospitale orokor daude: Bideko Ama Birjina Ospitalea eta Nafarroako Ospitalea. Biak Iruñean daude, eta Nafarroako Ospitale Gunean daude. Ortopediako eta errehabilitazioko ospitale monografiko bat, Elkanon dagoen Ubamin klinika eta laguntza espezializatuko lau zentro anbulatorio dauka (horietako 3 Iruñean eta bat Tafallan).
Garraioa
Udalerri honetan Eskualdeko Hiri Garraioaren 2 linea daude:
Horrez gain, La Pamplonesa autobus konpainiak Orkoien Iruñea eta inguruko herri txikiagoekin batzen ditu. Autobus lineak honako ibilbidea egiten du:
Montmerle-sur-Saône
Montmerle-sur-Saône Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.
Drucourt
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 306 etxebizitza zeuden, 212 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 89 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 276 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 212 etxebizitza nagusietatik 170 bere jabearen bizilekua ziren, 33 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 37 etxek hiru zituzten, 55 etxek lau zituzten eta 115 etxek bost zituzten. 163 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 83 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 107 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 402 ziren, horien artean 282 aktiboak ziren eta 120 inaktiboak ziren. 282 pertsona aktiboetatik 255 lanean zeuden (143 gizon eta 112 emakume) eta 28 langabezian zeuden (16 gizon eta 12 emakume). 120 pertsona inaktiboetatik 38 erretiraturik zeuden, 29 ikasten zeuden eta 53 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Drucourt udalerrian 220 unitate fiskal zeuden, 591 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.273 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 30 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 12 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 3 igeltseroak ziren, 1 margolaria, 3 zurginak, 4 iturginak eta 1 argiketaria.
Antibiriko
Bakterioen aldean, birusak zelula barneko parasito hertsiak dira. Horrek esan nahi du infektatutako zelulari estuki lotuta daudela, zelularen tresneria biokimikoa erabiltzen baitute ugaltzeko. Ondorioz, industria farmazeutikoarentzat ez da erraza izan birusen kontra soilik jarduten duten botikak aurkitzea, organismoaren zelulak kaltetu gabe.
Drucourt
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Drucourt udalerrian 28 nekazaritza-ustiategi zeuden, 520 hektarea erabiltzen.
Orkoien
Jaiak
Orkoiengo jaiak ekaineko azken aurreko asteartean hasten dira, eta sei egun irauten dute. Horrez gain, urtean zehar bestelako jaiak ere antolatzen dira, besteak beste, Kupueta auzoko jaiak, maiatzaren 1ean San Jose langilearen jaia, eta irailaren 29an San Miguel, herriko patroia dena.
Antibiriko
Lehenengo botika antibirikoak 1960ko hamarkadan agertu ziren, baina botika horien sintesian aurrerakada handia eman zen 1985tik aurrera, hein handi batean HIESaren agerpenarekin batera. Gaur egun, antibiotikoen aldean, botika antibiriko gutxi dago, nahiz eta haien zerrenda urtez urte handitzen den.
Antibirikoei esker hainbat gaitzen aurkako tratamendua dago egun: HIESa, herpes birusek sortzen dituzten gaitzak (barizela, herpes arrunta, herpes zosterra...), B eta C hepatitisa.... A influenzaren birus (gripea) eta papilomabirusen aurka ere antibiriko espezifikoak daude.
Ekintza-mekanismoa
Antibirikoen jarduerak birusen ugalketa inhibitu behar du zelula ostalaria kaltetu gabe (ala ahalik eta gutxien kaltetzen).
Mekanismo ezberdinen bidez eraso egiten diete antibirikoek birusei:.
Măguri-Răcătău
Măguri-Răcătău Errumaniako udalerri bat da, Cluj konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Drucourt
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Groß Kummerfeld
Groß Kummerfeld Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Campillo
Campillo (gaztelaniaz: El Campillo) Abanto-Zierbena udalerri bizkaitarreko auzoa da. Susoko Abanto antzinako kontzejuan dago.
Bertan eskualdeko industrigunerik garrantzitsuenetariko bat dago.
Consuelo Uranga
Consuelo Uranga, Gorria ezizenez ezaguna (Rosales, 1903 - Mexiko Hiria, 1977ko azaroaren 10a), komunista sortzailea izan zen Mexikoko Alderdi Komunistan (PCM), eta aitzindaria emakumeen botoa aitortzeko borrokan.
Valentín Camparekin eta Hernán Laborderekin batera, Mexikoko Langileen Alderdi Nekazaria sortu zuen, PCMtik kanporatu ondoren, León Trotskiren hilketaren errua jaso ondoren. Consuelok Zumardia Zentraleko sarraskia ikusi zuen 1952an eta ikasleen mugimenduaren adierazpenetan parte hartu zuen.
Jesús Vargas historialariaren arabera, Consuelo Mexikoko feminista batzuek bakarrik ezagutzen dute, PCMtik kanporatzeko unean, epairen bat balitz bezala kanporatu baitzuten historiatik.
1951n Consuelok Nueva Rositako meatzarien eta karabanen greban parte hartu zuen, baita Miguel Henríquez Guzmánen kanpainan eta hauteskunde-iruzurraren ondorengo protestetan ere. José Vasconcelosen hauteskunde-kanpainan ere parte hartu zuen.
Diaphus termophilus
Diaphus termophilus Diaphus generoko animalia da. Arrainen barruko Myctophidae familian sailkatzen da.
Iressa
Iressa Cosmopterigidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Iressa neoleuca da.
Highland Village (Texas)
Highland Village Texasko hiri bat da. Denton konderrian kokatua dago. 2010ean 15,056 biztanle zituen, 14.25 kilometro koadrotan banatuta.
Clinton Township (Michigan)
Clinton Township Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Macomb konderrian dago, Michigan estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Leptodactylus marambaiae
Leptodactylus marambaiae Leptodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Leptodactylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Aghalee
Aghalee (irlanderaz Achadh Lí) Ipar Irlandako Antrim konderrian dagoen udalerri bat da, Ulster probintzian. 2001ean 774 biztanle zituen. Neagh aintziraren hego-ekialdean dago.
1876ko Abolizio Legea
Testu hau 1876ko uztailaren 21an Madrileko gorteek ateratako lege bat da. Alfontso XII.aren aldian eta Cánovasen gobernupean zegoen garaian. Beraz, lehen mailako iturria den testu juridikoa da.
Mălini
Mălini Errumaniako udalerri bat da, Suceava konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
1876ko Abolizio Legea
Jatorria
Martinez Campos jeneralak pronuntziamendu bat egin zuen, Sagasta jenerala gobernuan jarri zenean. Martinez Camposek Alfontso XII.a Espainiako errege aldarrikatu zuen. Pronuntziamendu horren ondorioz, Serranok Frantziara ihes egin zuen. Hortaz, indarrez, Alfontso XII.ak boterean jarri zen.
Alfontso boterean zegoelarik, gorte moderatuek 1876ko uztailean lege bat atera zuten. Gorteek, euskal lurraldeetako foruak abolituko zituzten lege honen bidez.
Liberal moderatuak zirenez, foruak kendu nahi zituzten lurralde horietan, berdintasuna lortzeko helburuarekin. Liberalek berdintasuna nahi zuten gizartean eta foruak zituzten herrialdeak besteak baino pribilegiatuagoak ziren. Foruek erregearen boterea mugatzen zuten eta herrialde horri nolabaiteko askatasuna edo boterea eskaintzen zioten. Hortaz, lege honen bidez foruak abolitu zituzten.
Ondorioak
Lege honek ekarri zituen ondorioak hainbat izan ziren. Horietako bat, euskal lurraldeen foruen abolizioak sortutako indargabetasuna izan zen. Ondorioz, euskal lurraldeek (Espainiako beste lurraldeak bezala) soldadutzara joateko beharra izan zuten eta zergak ordaintzeko beharra ere bai. Aduanak Frantziako mugara berriz aldatu egin ziren eta foru-baimena indargabetu zen.
Hortaz, lege honek euskal lurraldeak indargabetu zituen oreka edo berdintasun soziala lortzeko helburua lortzen saiatuz.
Bi urte geroago, 1887an, Cánovasek Euskal lurretan kupoa jarri zuen eta horrela, Euskadiko ekonomia ez zen kaltetua aterako.
Nabonides
Nabonides (𒀭𒀝𒉎𒌇, "Nabu goraipatua da") Neobabiloniar Inperioko azken erregea izan zen, K.a. 556–539 bitartean.
Historialaritzaren aitzindaria
K.a. 556. urtean, Babilonian, Labashi Marduk errege gaztea kargutik kendu ondoren, Nabonides tronuan eseri zen. Herodoto greziarra lehen historialaritzat jotzen den arren, haren aurretik Nabonidesek ere iraganarekiko interes handia izan zuen. Indusketak egiteko agindua eman zuen gainbehera etorritako hiri sumeriar eta akadiarretan, eta horietako batzuetan berak parte hartu zuen zuzenean. Indusketa lan horietan aurkitutako erregeen eta jainkoen estatuak, testuak idatzita zituzten estelak eta bestelako materialak Babiloniara eramanarazi zituen. Horregatik, historiako lehen arkeologoa dela esan ohi da.
Ustez, haren asmoa objektu horiek toki batean erakusgai jartzea eta herritarrek antzinako erregeen loria miretsi ahal izatea zen; hau da, egungo museo moduko bat eraikitzea. Horrez gain, errege-liburutegiko milaka taulatxoren kopiak eginarazi zituen. Erregealdi guztien kronikak gordetzeko obsesioa zuen eta horretarako hainbat tailer zabaldu eta idazlari mordoa bildu zituen. Halaber, buztinezko eta betunezko nahasketa berezia asmatu zuen dokumentuak gehiago iraunarazteko. Horri esker Babiloniako errege liburutegia ia osorik iritsi da.
Indusketa teknikak
Derrigorrezko informazioa bildu baino lehen objektuak testuingurutik ateratzea, esaterako, sakrilegioa da. Berak horrelakorik ez zuen egin eta berarengatik izan ez balitz, objektu asko eta bertan bildutako informazioa betiko galduak lirateke, Errege akadiarren berri, esaterako.
Politika
Nabonides agintari kaskarra izan zen. Hasteko, agintea lortzeko egindako bidea iluna izan zen eta klase boteredunarekin bat egin ordez, haien etsaitasuna irabazi zuen, bereziki apaizena. Marduk jainkoaren kultuaren nagusitasuna eten zuen eta haren ordez Sin ilargiaren jainkoa ipini zuen rankingaren lehen postuan. Horrenbestez, herri xeheak bat egin zuen boteredunekin erregearen aurka.
Halaber, huts larria egin zuen Pertsiako Ziro Handiaren kontra Lidiako Kresorekin bat egitean. K.a. 539an Ziro Babiloniako ateetan konkistarako prest zegoenean, edozein agintarik armada prestatuko zukeen erasoari aurre egiteko. Baina Nabonidesek beste estrategia bat hautatu zuen: erresumako jainkoen estatuak hiriburuan bildu zituen, jainkozko batzorde hark arazoa konponduko ziolakoan. Herritarrak Nabonideseen aurka egonik eta harrizko armada alferrikako harekin, Ziroren osteek ez zuten gezi bat bera ere jaurti behar izan Babilonia mendean hartzeko, Bibliak konkista gertaera ia apokaliptiko gisa deskribatu arren.
Herodotok dio Nabonides sutan erretzera kondenatu zutela baina azken unean Zirok barkamena eman ziola. Beste iturri batzuen arabera 539. urtean bertan exekutatu zuten eta bertsio baikorrenak dio bere azken urteetan bizimodu lasaia izan zuela Karmanian. Nabonides Babiloniako azken errege penagarri gisa igaro zen historiara.
Grisolles (Aisne)
Grisolles Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 200 ziren. Familiak 67 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 21 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 38 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 79 etxebizitza zeuden, 66 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 75etxeak ziren. 66 etxebizitza nagusietatik 62 bere jabearen bizilekua ziren eta 4 alokairuan okupaturik zeuden; 5 etxek hitu gela zituzten, 17 etxek lau zituzten eta 44 etxek bost zituzten. 43 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 31 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 29 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 117 ziren, horien artean 97 aktiboak ziren eta 20 inaktiboak ziren. 97 pertsona aktiboetatik 87 lanean zeuden (48 gizon eta 39 emakume) eta 10 langabezian zeuden (4 gizon eta 6 emakume). 20 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Grisolles udalerrian 66 unitate fiskal zeuden, 183 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.652 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen eta 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra harategi bat zen.
2000. urtean Grisolles udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, 832 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Thrichomys pachyurus
Thrichomys pachyurus Thrichomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Eumysopinae azpifamilia eta Echimyidae familian sailkatuta dago.
Hill Country Village (Texas)
Hill Country Village Texasko hiri bat da. Bexar konderrian kokatua dago. 2010ean 985 biztanle zituen, 5.56 kilometro koadrotan banatuta.
Wexford GAA
Wexford GAA edota Wexford County Board of the Gaelic Athletic Association (irlanderaz Cumann Luthchleas Gael Coiste Loch Garman) Irlandako hego-ekialdean dagoen Leinster probintzian kokatuko Wexford konderriko gaeldar jokoetako talde bat da. Taldearen koloreak morea eta horia dira, konderriaren kolore ofizialak hain zuzen ere.
Gizonezko zein emakumezko futbol gaeliko eta hurling taldeak ditu eta kirol bietan garaipen ugari lortu ditu.
Diaphus theta
Diaphus theta Diaphus generoko animalia da. Arrainen barruko Myctophidae familian sailkatzen da.
Ischnobathra
Ischnobathra Cosmopterigidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Ischnobathra balanobola da.
Tiburon (Kalifornia)
Tiburon Ameriketako Estatu Batuetako Kalifornia estatuko hiria da, San Frantziskoko badiaren hegoaldean dagoen izen bereko penintsulan dagoena.
Heidmühlen
Heidmühlen Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Strongylura scapularis
Strongylura scapularis Strongylura generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Belonidae familian.
Ahoghill
Ahoghill edota Ahohill (irlanderaz Achadh Eochaille) Ipar Irlandako Antrim konderrian dagoen udalerri bat da, Ulster probintzian. 2001ean 3.403 biztanle zituen.
Fruitvale (Colorado)
Fruitvale Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Mesa konderrian kokatuta dago, Colorado estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Ohorezko Matrikula
Ohorezko Matrikula (Matrícula de Honor, gazteleraz) espainiar estatuko hezkuntza sisteman dagoen aitorpen bat da, irakasgai batean lor daitekeen kalifikazio edo notarik gorena da eta ikasleen errendimendua saritzen eta aitortzen du. Honek eragin ekonomikoak ere baditu, hurrengo urteko tasak ordaindu behar ez izatea ekartzen baitu.
Ohorezko Matrikula motak Espainian
Espainiar estatuko hezkuntza sisteman bi eremu desberdintzen dira Ohorezko Matrikulari dagokionez: Batxilergoa eta Unibertsitatea.