cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ghanako historia
Koloniaren eraketa
Koloniaren administrazioak nekazaritza sustatu zuen, kakaoaren ekoizpenean zentratu zen hala ere. Munduan kontsumitzen zen kakaoaren erdia esportatzen zen Urrearen Kostatik. Lurraldeetako jauntxoen esku gelditu zen beren lurraren kontrola, beti ere Akkrako gobernadorearen esanetara, eta jauntxo hauek herrialdeko aristokrazia osatu zuten. Jauntxoen seme alabek Erresuma Batuko unibertsitatetan ikasteko aukera izan zuten, hala ere ez zitzaien uzten koloniako erabakigunetan egoten. 1925ean Kontseilu Legegilean sei jauntxo onartu ziren, kide ez ofizial gisa.
Kakaoaren ondoren basogintza eta urrearen erauzketa ere bultzatu ziren. Guzti honek herrialdearen garapena ekarri zuen. Besteak beste trenbideak eraiki ziren, ur hornidura hobetu zen, proiektu hidroelektrikoak bultzatu ziren, eraikin publikoak eraiki ziren eta mendebaldeko Afrikako hezkuntza sistema aurreratuena ezarri zen.
Koloniaren amaiera
Bigarren Mundu Gerraren amaierarako Urrearen Kostako haurren %43.6a eskolarizatua zegoen. Ordurako gobernadoreek bertako populazioaren esku utzia zuten hezkuntza eta askatasun bidearen aldarrikapena sortzen hasi zen.
Ashanti jendeak eskualdetako botere tradizionalak mantentzea eskatzen zuen eta National Liberation Movement (NLM) sortu zuen. Herrialdea independente izateko prestaturik ez zegoela esaten zuten eta alderdia Nkrumah-ren CPP-ren oposizio bihurtu zen. 1956ko hauteskundetan CPP nagusitu zen eta abuztuaren 3an Britainiar Commonwealthari independentzia eskaera bidali zitzaion. 1957ko martxoaren 6an Nkrumah-ek independentzia aldarrikatu zuen. Saharaz hegoaldeko Afrikan independentzia lortu zuen aurreneko kolonia izan zen.
Ghanako Errepublika independentea
Urrearen Kosta independente bihurtu zenean Ghana izena hartu zuen, bertakoen oroimenean zegoen Ghana Inperio indartsu haren oinordekotza hartu nahian eta era berean kolonia izan ziren garaiko izena errefusatu nahian.
Ezegonkortasun handia
1960an Errepublika parlamentarioa bihurtu zen eta Nkrumah-k jarraitu zuen presidente karguan. Kontinentearen batasunaren alde (Panafrikanismoa) lan egiteko konpromisoa hartu zuen eta horren sinbolo izar beltza aukeratu zuen, Ghanako banderaren erdian kokaturik dagoena. Ghanako banderak berak ere Panafrikanismoaren koloreak ditu, gorria, horia eta berdea. Theodosia Okoh artista ghanarrak diseinatu zuen.
Herrialdearen barne arazoei dagokionez hezkuntzan eta osasungintzan inbertsio handiak egin zituen Nkrumah-k eta Volta eskualdean konplexu elektrometalurjiko handia sortu zuen. Ez zen ordea gai izan kolonia garaitik zetozen ekonomia prozedurak eraldatzeko. Herrialdeak kakaoaren merkataritzan oinarritzen zuen diru iturria eta kakaoaren prezioak behera egiten jarraitu zuen. Krisi ekonomikoaren ondorioz oposizioak manifestazio handiak antolatu zituen eta poliziak gogor erantzun zuen. 1964an Nkrumah-k oposizioko alderdiak debekatu zituen eta 1966an ejerzitoak estatu kolpea eman zuen. Nkrumah Ginean errefuxiatu zen eta Ankrah jeneralak hartu zuen herrialdearen agintea.
1969an hauteskunde berriak egin ziren eta Progress Party (PP) alderdiko Kofi Busiak lortu zuen garaipena. Austeritate neurriak hartu behar izan zituen honek eta orduan 1972an estatu kolpe berri bat gertatu zen. Ignatius Kutu Acheampong jenerala ezarri zen Ghanako buru eta hasiera batean kakaoaren prezioaren igoeraren ondorioz emaitza onak lortu zituen baina berehala egin zuen behera eta herrialdeak asko nabaritu zuen. 1979an hauteskundeak egiteko erabakia hartu zen baina hirugarren estatu kolpe bat gertatu zen bost asteren faltan. Jerry Rawlingsek eman zuen kolpe hori. Hala ere hauteskundeak egin ziren eta People's National Party (PNP) alderdiko Hilla Limann izan zen irabazlea. 1981ean laugarren estatu kolpe bat izan zen, berriz ere Rawlings izan zen gidaria. Ejerzitoan zeuden hainbat jeneral exekutatu zituen, tartean Acheampong bera. Herrialdeari dagokionez ekonomia berritzeko planak abiatu zituen eta herrialdeak hobera egin zuen. 1992an hauteskundeak detu zituen, alderdiak berriz ere legeztatuz eta Rawlings izan zen irabazlea. 1993ko urtarrilaren 7an laugarren errepublikaren konstituzioa martxan jarri zen. 1996an ere berak irabazi zituen hauteskundeak.
XXI. mendea
2000. urtean Rawlingsek bere kargua utzi zuen, eta John Kufuorrek irabazi zituen hauteskundeak, New Patriotic Party (NPP) alderdiko hautagaiak. Herrialdean aldaketa sakonak egin zituen, Osasun aseguruaren sisteman esate baterako, edota eskola publikotan bazkaria doan emateko programa. Ekintza hauek nazioartean ongi ikusiak izan ziren. Era berean Jerry Rawlings lehendakari ohiak ikerketa batzorde baten aurrean deklaratu behar izan zuen haren agintaldian egindako giza eskubideen bortxaketen inguruan. Kufuorrek bi agintaldi bete zituen eta 2008ko hauteskundetan John Atta-Mills hautatu zuten presidente.
2012an John Mahamak irabazi zituen hauteskundeak, eta 2016an eta 2020an Nana Akufo-Addo nagusitu zen.
2021eko ekainaren 11n Green Ghana Day ("Ghana berdearen eguna") egitasmoa abiatu zuten. Deforestazioari aurre egiteko eta bertako oihanaren biziraupenaren alde egiteko bot milioi zuhaitz landatzea helburu duen proiektua da.
Beita
Beita, amuzki edo karnata amuan arrainak harrapatzeko jartzen den jakia edo horren itxura duen substantzia da, arrainak amura erakarri eta horri hel diezaion.
San Fernando (Honduras)
San Fernando Hondurasko Ocotepeque departamenduko udalerri bat da. 48.56 km²ko azalera du eta 2013ko datuen arabera 6923 biztanle zituen.
Georgetown Unibertsitatea
1789ko urtarrilaren 23an John Carroll apezpikuak sortua izan zen.
Montigny-le-Bretonneux
Montigny-le-Bretonneux Frantziako udalerria da, Yvelines departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2007an 34.038 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Montigny-le-Bretonneux udalerrian erroldatutako biztanleak 34.038 ziren. Familiak 12.943 ziren, horien artean 3.225 pertsona bakarrekoak ziren (1.650 bakarrik bizi ziren gizonak eta 1.575 bakarrik bizi ziren emakumeak), 3.066 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 5.159 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 1.493 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 13.848 etxebizitza zeuden, 13.203 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 98 bigarren erresidentzia ziren eta 547 hutsik zeuden. 4.407 etxeak ziren eta 9.394 apartamentuak ziren. 13.203 etxebizitza nagusietatik 7.647 bere jabearen bizilekua ziren, 5.296 alokairuan okupaturik zeuden eta 260 doan lagata zeuden; 780 etxek gela bat zuten, 1.938 etxek bi zituzten, 3.352 etxek hiru zituzten, 3.345 etxek lau zituzten eta 3.787 etxek bost zituzten. 11.647 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 7.204 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 4.730 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Pinheiros (Espírito Santo)
Pinheiros Brasilgo udalerri bat da, Espírito Santo estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Montigny-le-Bretonneux
Diru sarrerak
2009an Montigny-le-Bretonneux udalerrian 13.172 unitate fiskal zeuden, 34.314 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 26.942 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 1.973 komertzioetatik, 9 erauzte enpresak ziren, 17 janari enpresak ziren, 24 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 6 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 35 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 83 eraikuntza enpresak ziren, 382 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 108 garraio enpresak ziren, 133 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 172 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 107 finantziazio enpresak ziren, 73 higiezinen enpresak ziren, 453 zerbitzu enpresak ziren, 275 administrazio publikoko enpresak ziren eta 96 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 323 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 lan bilaketa bulegoa, 3 posta bulegoak, 40 banku bulegoak, 14 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 5 ibilgailuen alokairu bulegoak, 8 autoeskolak, 8 igeltseroak, 12 margolariak, 8 zurginak, 18 iturginak, 11 argiketariak, 7 eraikuntza enpresak, 29 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 23 aldi baterako lan enpresak, 82 jatetxeak, 31 higiezinen agentziak, 9 tintoreriak eta 10 apaindegiak.
2009an zeuden 152 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 1 supermerkatua zen, 1 brikolaje denda handia zen, 5 120 m2 baino gehiagoko dendak, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 14 okindegiak, 5 harategiak, 2 kongelatu-dendak, 9 liburu dendak, 57 arropa dendak, 6 etxerako tresna dendak, 14 zapata-dendak, 5 elektrotresna dendak, 5 kirol-dendak, 2 drogeria, 7 lurrin-dendak, 8 bitxi-dendak eta 7 lore-dendak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zeuden 11 osasun-ekipamenduak botika ziren.
2009an 15 haur-eskola eta 17 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Montigny-le-Bretonneux udalerrian 5 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 4 hezkuntza orokorreko lizeo eta 1lizeo teknologikoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 2.708 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 2.598 eta lizeo teknologikoetan 75.
Montigny-le-Bretonneux udalerrian 2 formakuntza teknikoko goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko zentroak zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
St Clether
, 'S. Kleder', Ingalaterrako Kornualles konderriko parrokia zibil eta herri bat da.
Elops lacerta
Elops lacerta Elops generoko animalia da. Arrainen barruko Elopidae familian sailkatzen da.
Bassiana trilineata
Bassiana trilineata Bassiana generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Onderbanken
Onderbanken Herbehereetako Limburg probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 8.082 biztanle zituen.
Hamza ibn Abd al-Muttalib
Hamza ibn Abd al-Muttalib (حمزة بن عبد المطلب) (c.566–625 ) Islameko profeta Mahomaren osaba zen, eta bere laguntzaileetako bat.
Bere kunyak Abu Umara (أَبُو عُمَارَةَ) eta Abu Yaala (أَبُو يَعْلَى) ziren. Izengoiti ohikoak dira Jaungoikoaren Lehoia (أسد الله) eta Paradisuko Lehoia (أسد الجنة). Mahomak Sayyid-ush-Shuhda izena eman zion hil ostean, "Martirien Nagusia".
Islama
613an Hamzak dagoeneko Islama zer zen bazekien, baina ez zen erlijioaren jarraitzailea. 615aren bukaeran hasi zen Islama praktikatzen, lehen jarraitzaileetako bat.
Heriotza
Hamza 625eko martxoaren 22an erail zuten, Uhudeko guduan, 59 edo 60 urte zituela. Historiografia islamikoak dio Mahomaren aurretik egon zela guduan, ezpata bat esku bakoitzean zeramala, "Jaungoikoaren Lehoia naiz" oihukatzen.
Thundorf
Thundorf Suitzako udalerria da. Turgovia kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Turin II.a
Turin II.a, Tolkienen legendariumean eta Eraztunen Jaunaren eranskinetan, Thorondirren semea eta Gondorreko hogeitairugarren seneskal erregeordea da. Minas Tirithen jaio zen Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2815ean.
Historia
Bere aitaren oinordeko bihurtu zen 2882an. Bere agintaldian, Ithilien, bertako biztanle urriek utzi zuten, Mordorreko orkoen eraso ugarien ondorioz. Honek, Turin, Henneth Annûneko babeslekua zaharberritu eta ezkutatzera behartu zuen, han, Sauronen armada erasoko zuen Mendirakoien goarnizio garrantzitsu bat mantentzeko. Kair Andros uhartea ere, Anorien babesteko gotortu zen.
Ithilienen hegoaldean, kontua ezberdina izan zen, Haradrimek, etengabe zeharkatzen baitzuten Poros ibaia, eta Emyn Arneneraino iristen ziren. Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2885ean, Haradeko gizakiek, azkenik, armada handi batekin inbaditu zuten. Turin Seneskalak aurre egin zien Poroseko gurutzeetan, Rohango Folkwine erregeak lagundurik. Gondorrek irabazi zuen gudu bat gertatu zen. Zoritxarrez, gudu horretan, Folkwinen seme ziren Folkred eta Fastred hil ziren, eta ibaiaren ertzeko tumulu batean ehortziak izan ziren, Haudh in Gwanur deitua izan zena.
Turin II.a, Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2914. urtean hil zen, 32 urteko erregealdi eta 99ko bizitza baten ondoren. Bere oinordekoa, bere seme Turgon Gondorrekoa izan zen.
1977ko Espainiako Itzulia
1977ko Espainiako Itzulia Itzuli Handi honen 32. edizioa izan zen. 1977ko apirilak 26tik maiatzak 15 arte ospatu zen, sarrerako bat eta 19 etapatan banatutako 2785 kilometroko ibilbidea eginez, Dehesa de Campoamorren hasi eta Miranda de Ebron amaituz.
70 txirrindularik parte hartu zuten 7 taldetan banatuta, eta 54 izan ziren proba amaitu zutenak.
Garailea Freddy Maertens izan zen, proba, batez beste, 35,294 kilometro orduko abiaduran bete zuena. Hasieratik amaierara nagusitu zen edizio honetan, lehen etapatik azkeneraino liderraren maillota eramanez eta hamairu etapa irabaziz, oraindik inork berdindu ez duen errekorra. Miguel Mari Lasa izan zen bigarren eta Klaus-Peter Thaler hirugarren.
Joxe Nazabal izan zen edizio honetan etapa garaipen bat lortu zuen euskal txirrindulari bakarra.
Sailkapenak
Bost sailkapen jokatu ziren eta honakoak izan ziren emaitzak:
Soinu banda
TVE arduratzen da proba honetaz, soinu banda bezala Johann Straussen Tristchs Tratsch Polka lana aukeratuz.
Munduaren ardatza
Munduaren ardatza zeru-esferaren errotazioarena da eta Lurraren errotazio ardatzarekin bat egiten du. Aipaturiko ardatzak zeru esfera bi puntutan mozten du, zeru poloak, iparraldeko zeru poloa hegoaldeko zeru poloaren diametralki aurkako tokian dagoena. Begiralearen latitudearen arabera, iparraldea edo hegoaldea, hala izango da, ostertzean ikusi ahal izango den zeru poloa. Zeru esferak 24 ordu sideraletan bira egiten du ekialde-hegoalde norantzan, errotazio oso bat.
Poloen mugimendua, motela izan arren, Hiparkok ezagutzen zuen Ekinozioen prezesioa izeneko fenomenoa eratuz. Mugimendu hori oso txikia izatearen ondorioz, erabilera askotan, munduaren ardatza finkotzat har daiteke.
Uesslingen-Buch
Uesslingen-Buch Suitzako udalerria da. Turgovia kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
San Jorge (Honduras)
San Jorge Hondurasko Ocotepeque departamenduko udalerri bat da. 61.03 km²ko azalera du eta 2013ko datuen arabera 5028 biztanle zituen.
Kurimany
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1298. urtekoa da.
Gravity
Gravity (euskaraz Grabitatea) 2013ko Alfonso Cuarón mexikar zinema zuzendariaren zientzia-fikziozko espazio drama filma bat da. Filma honetako aktore nagusiak Sandra Bullock eta George Clooney dira.
Argumentua
Ryan Stone doktorea (Sandra Bullock) bere lehenbiziko espazio bidaian Hubble espazio teleskopioa konpontzen ari da. Bidai horretan, beste espaziogizon-emakumeen artean, Matt Kowalsky (George Clooney) komandante beteranoa dago, bietako batek ere zein arrisku datorren ez dakielarik: suntsitutako satelite eta espazio-estazioez osatutako zabor euria abiadura handian gainera datorkie, Explorer espaziontziarekin talka egin, haien kideak hil eta biak espazioan erabat bakarrik geldituko direlarik. Lur azaletik 600 kilometroko garaierako orbitan esekita, inorekin harremanetan jarri ezinik, Stone doktoreak eta Kowalsky komandanteak etxera bizirik itzultzeko konponbidea topatu beharko dute. Eta laister egin beharko dute, oxigenoa agortzen baitoa eta aurreko zabor ekaitza berriz ere gainera baitatorkie.
Sariak
2014ko martxoaren 2an ospatutako 86. Oscar Sarien ekitaldian filma honek 7 Oscar Sari irabazi zituen: Zuzendari onenaren Oscar Saria (Alfonso Cuarón), Jatorrizko soinu banda onenaren Oscar Saria (Steven Price), Soinu edizio onenaren Oscar Saria (Glenn Freemantle), Soinu onenaren Oscar Saria (Skip Lievsay, Niv Adiri, Christopher Benstead eta Chris Munro), Argazkigintza onenaren Oscar Saria (Emmanuel Lubezki), Muntatze onenaren Oscar Saria (Alfonso Cuarón) eta Efektu berezi onenen Oscar Saria (Tim Webber, Chris Lawrence eta Dave Shirk Neil Corbould).
Bestalde 6 BAFTA sari (tartean filma onena eta zuzendari onenaren sariak) eta zuzendari onenaren Urrezko globo Saria ere irabazi zuen.
Peel en Maas
Peel en Maas Herbehereetako Limburg probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 43.020 biztanle zituen.
Leire Iribarne
Biografia
Umetatik aritu zen musikan, kantuan eta zenbait instrumentu jotzen sei urte geroztik. Horretan ama musikari, kantari eta irakasle izateaz asko lagundu zion. Kontrabaxua izan zen haren lehen instrumentua. Baionako kontserbatorioan sartu zen, eta han ikasi zuen hiruzpalau urtez. Gero, kontrabaxua utzi, eta gitarran eta pianoan aritu zen Donibane Garaziko musika eskolan. Gitarra lantzeko kontserbatorioan berriz ibili zen, eta solfeoa ere egin zuen. Jazz ikasketak egin zituen azken urteetan. Haurra zela zenbait kantu txapelketetan parte hartu zuen gitarrarekin, eta sari batzuk irabazi zituen.
Iribarne kantuan eta pianoan aritzen zen Diabolo Kiwi musika taldean. Iaz atera zuten beren bigarren diskoa, Uhin galduak izenekoa. 2016an osatu zuten taldea Iribarne (abeslari eta teklatu jotzailea), Amaiur Epher (gitarra), Allande Etxeberri (baxua) eta Julen Etxeberri (bateria) gazteek.
Diabolo Kiwi taldea sortu aurretik, beste proiektu batzuk izan zituen, musika garaikideko eta jazzeko ikasketen bueltan. Horietako bat zortzi neskak osatu zuten, a cappella abestuz; bestea lagun batekin sortu zuen, eta jazz errepertorioa kantatzen aritu ziren gitarraren laguntzaz. Paxkal Irigoien musikariarekin ere aritu zen, Kontsumo Orkestran, pianoan batez ere.
2022ko urtarrilaren 28an, Baionarako bueltan, trafiko istripu batean, A-64 autobidean, Bellocq parean (Okzitania) hil zen. Irulegiko irratiak jaso zuen arabera, istripua 20:30 aldera izan zen, hiru autok talka egin zutenean, antza denez, basurde bat bidera atera zenean.
Durangoko Ahotseneak adierazi zuen «Euskal kantagintzako ahots ederrenetako bat galdu dugu».
Nicolas Poussin
Nicolas Poussin (Villers, Les Andelysetik hurbil, Normandia, Frantzia, 1594ko ekainaren 15a - Erroma, Italia, 1665eko azaroaren 19a) frantziar margolaria izan zen.
XVII. mendeko Frantziako margo klasikoaren sortzailea dugu.
Frantziako Luis XIII.aren gorteko margolari gisa egin zituen bi urteetan izan ezik, Erroman egin zuen karrera osoa. Haren lanek —adibidez, Artzainen adorazioa (1637 ing; National Gallery, Londres)— eta filosofia estetikoak frantses margolari askorengan izan zuen eragina, belaunaldi askotan gainera: besteak beste, Jacques-Louis David, Eugene Delacroix edo Paul Cezanneren maisu izan zela esan daiteke.
Bizitza eta obra
Nicolas Poussin Paris inguruko herrixka batean jaio zen (1594), Les Andelystik gertu, familia pobre batean. Dirudienez, ez zuen pinturari buruzko batere zaletasunik izan, harik eta Quentin Varin margolariak (1570-1634) bere herria bisitatu zuen arte.
Margolaritzari lotzeko erabakia harturik, eta Les Andelysen ikastea ezinezkoa izanik, jaioterria utzi eta aurrena Rouen aldera eta gero Parisa jo zuen, maisu bila. Pobre eta ezjakin, arazo larriak izan zituen, ez zuen irakasle egokirik aurkitu, eta urte baten buruan etxera itzuli zen, gaixorik eta umiliaturik.
Egonaldi hartan, ordea, Italiako Bigarren Berpizkundeko margolaritza ezagutu zuen, Rafaelen margolanen grabatuen bidez. Orduz geroztik Erromara joatea izan zuen helburu nagusia, hura baitzen garai hartan Europako artearen ardatza. Asmo horrekin, Parisa abiatu zen berriz ere, baina hirugarren saioa arte ez zuen Erromara iristea lortu. Hirugarren eta azken saioan Giambattista Marino izan zuen laguntzaile, Mediciko Mariaren gorteko italiar poeta.
1624an iritsi zen Poussin Erromara, eta han geratu zen 1640an Frantziara itzuli zen arte. Erroman artearen munduko jende eraginkorrena ezagutu zuen, besteren artean Cassiano dal Pozzo, Barberini kardinalaren idazkaria. Antzinako artelanen bilduma aberats baten jabe zen Pozzo, eta, Poussinen beraren arabera, artelan haiek erakutsi zioten arte klasikoaz ikasi zuen ia guztia. Pozzoren bidez, Poussinen babesle bihurtu baitzen, erromatar zibilizazio zaharraren miresle sutsua bihurtu zen margolaria. Bere borondatez erbesteraturik, frantses kultura eta arte estiloa gorrotatzen hasi zen, eta estilo berezi bat lantzen, Erroman edo Frantzian bizi ziren frantses margolarien estiloarekiko alde handia zuena. Hala, laster ukatu eta baztertuko zuen Barberini kardinalaren aginduz egin zuen Erromako lehen lanetako bat, San Erasmoren martiroa (1628-29; Vatikanoko Museoa, Erroma), bere garaikideen estilo barrokoari jarraituz eginda.
Poussinek bere bizimodu bitxia egiten jarraitu zuen, ezkongabe eta sarritan aldatuz Erromako bizilekua, zergatik ez dakigula.
1630 inguruan oso larri gaixotu zen (dirudienez, sifiliak jota), eta bizimodua aldatu beste erremediorik ez zuen izan. Oinaze gogorrak pairatuz eta gizarteak bazterturik, italiar-frantses familia batek lagundu eta zaindu zuen. Esker onez, edo komeni zitzaiolako, Anne-Marie Dughet etxe hartako alabarekin ezkondu zen, bera baino hemezortzi urte gazteagoa zen arren. Ez zuten haurrik izan, eta elkarrekin bizi izan izan ziren beti, harik eta Poussin bera baino urte batzuk lehenago, Anne-Marie hil zen arte.
1638-1639 urteetan frantses gortearen atentzioa erakarri zuen Poussinen arrakastak. Luis XIII.aren ministro ahaltsua zen Richelieu Kardinala Poussin bere jaioterrira erakartzen saiatu zen, bera antolatzen ari zen Académie royale de Peinture et de Sculptureko kide izan zedin. Ofizialki gonbidatu zuten arren, eta erregeak berak ere gutun bat bidali bazion ere, Poussinek ez zuen joateko asmorik agertu. Urte t'erdiz aitzakia eta luzapenetan ibili zen, ondo asko baitzekien frantses gorteko giroa ez zitzaiola aise egokituko bere bizimoduari eta egin ohi zuen arteari. Azkenean, goi mailako aditu eta bildumazale bat, Freart de Chambray, bidali zuten Erromara negoziazioak egiteko; Poussinek amore eman zuen, azkenean, eta 1940an Frantziara abiatu zen, zenbait laguntzailerekin. Emaztea Erroman utzi zuen.
Parisen ohore handiz hartu zuten, baina berehala sortu zitzaizkion arazoak, bai erregearen ministroekin, bai frantses margolariekin, harrokeriaz hartu baitzituen denak. Egin zizkioten aginduak -erretaulak, liburu azalak, apaingarriak- ez ziren berak maite zituen tankerakoak; han zituen lanek ez zuten berak espero zuen estimua izan, eta, hala, bi urteren buruan, alde egin zuen Paristik, bakarrik herriz ere, eta inoiz baino umiliatuago.
Erroman aldatu egin ziren Poussinen jokamoldea eta itxura. Bere bi autoerretratuetan garbi antzematen da nola nahi zuen besteek ikustea (1649 eta 1650, Louvre Museoa): bere buruaz segurtasun handia duen gizon noble gisa. Bere miresleez inguraturik, pasieran ibiltzen zen Erromako lorategietan, arteaz eta bizitzaz hizketan, filosofia pagano bati-edo jarraituz. Hain zuzen ere, bere bizitzaren garai honetan osatu zen gerora ezaguna izan zen margolarifilosofo hura. Azken aldi honetan, mitologia klasikoko gai sofistikatuak eta Bibliakoak landu zituen. 1660. urtetik aurrera, gaixorik baitzegoen, oinazeek etenarazten zioten lana. 1665an utzi behar izan zion margotzeari, eta urte hartan bertan hil zen, Erroman. Azken urteetako lanetan, aipagarriak dira bi Familia Sakratuak (1648, Washingtongo Galeria Nazionala; 1653, Leningrado).
Estiloa
Bere bizitzan zehar, garaiko Frantziako arteetan hain ohikoa zen apaingarrirako joera herrikoitik, urrundu egin zen Poussin. Errenazimentuko bulkaden biziraupenak eta antzinate klasikoko artearen erreferentzia kontzienteak, bikaintasun estandar gisa, bat egiten dute Poussinen lanetan. Kolorea baino maiteago zen diseinuaren nobleziaren bidez lortzen zen adierazpenaren argitasuna zen bere helburua. Beharbada, bere lanen kopia grabatuetan ikus daiteke hobekien diseinuarekiko zuen kezka; bere margolanak erreproduzitzen zituzten askoren artean, arrakasta handiena lortutakoak dira: Audran, Claudine Stella, Picart eta Pesne.
Poussinen lanean, tragedia eta heriotza gaiak nagusitu ziren. Et in Arcadia ego, birritan margotu zuen gaiak (behin 1627an eta bestea 1637-38an), bere garun-ikuspegia erakusten du. Konposizio horretan, artzain idealizatuek izenburuaren esaldiarekin grabatutako hilobi bat aztertzen dute, maiz, memento mori gisa interpretatzen dena: Heriotza pertsonifikatuak «Arkadian ere banago» esango balu bezala. Christopher Wright arte historialariaren arabera, Poussinek, bere lanekin, «jokatzen ari diren rolarekiko jarrera eta emoziorik finena eta tipikoena erakusteko» asmoa zuen, baina emozioaz arduratuta zegoen modu orokorrean, baina ez zehatzean... Horrela, Et in Arcadia Ego-ren bi konposizioetan (Chatsworth eta Louvre), bizitzan heriotzaz jabetzea da gaia. Eredu zehatzek ez dute axolarik. Ez dugu haiekin sinpatiaren itxurak egin nahi, eta, horren ordez, artistek gai bati buruz pentsatzera behartzen gaituzte.
Poussin pertsonaia garrantzitsua da paisaia-pinturaren garapenean. Bere lehen koadroetan, normalean, paisaiak atzealde dotorea osatzen zuen figura talde batentzat; beranduago, paisaia-pinturari ekin zion bere kabuz, nahiz eta figura ez zen inoiz guztiz kanpo gelditu. Adibidez, Paisaia, Saint John-ekin Patmos-en (1640, Chicagoko Art Institute) eta Paisaia erromatar galtzadarekin (1648, Dulwich Gallery).
Batagur baska
Batagur baska Batagur generoko animalia da. Narrastien barruko Geoemydidae familian sailkatuta dago.
Santa Helena (Santa Catarina)
Santa Helena Brasilgo udalerri bat da, Santa Catarina estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
St Columb Minor
, 'Colom', Ingalaterrako Kornualles konderriko herri bat da.
Jonathan Apeztegia
Jonathan Apeztegia Olague (Iruñea, 1985eko irailaren 28) euskal herritar futbolaria da, egun Tudelano taldean jokatzen duena.
Estatistikak
''2015eko Maiatzak 18an eguneratua. Datu ofizialak.''
Chelan konderria (Washington)
Chelan konderria (Chelan County) Washingtonko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Wenatchee da. 2010eko zentsuaren arabera 72,453 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Chelan konderriak 775,412 kilometro koadro ditu. Horietatik 18,999 ura dira. Beste 756,412 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 9,34 da.
Diplodus capensis
Diplodus capensis Diplodus generoko animalia da. Arrainen barruko Sparidae familian sailkatzen da.
La Monjíako monasterio eta baseliza
La Monjíako monasterioa (gaztelaniaz "Monasterio de La Monjía"), Espainiako Soriako probintziako Fuentetoba herrian, Golmayoko udaletxean, dagoen monasterio gotortua da. Soria hiriburutik hamar kilometrotara dago. Inguruko natura interesgarria da: bertan Golmayo ibaia jaiotzen da eta monasterio Pico Frentes mendiaren maldan dago. Multzo arkitektonikoaren estilo nagusia erromanikoa da baina badaude ere elementu gotikoak. 1882an Monumentu Nazionala deklaratua izan zen.
Historia
Monasterioaren jatorria Valvanera komentutik joandako Beneditarren estutasun bolada batean dago zeren eta abereentzat larreak eta janaria behar baitzuten. 1593an Miguel Martelek monasterioari buruz idatzi zuen.
1861an, Eduardo Saavedrak, Historiaren Errege Akademiaren akademikoak, «Descripción de la Vía Romana de Uxama a Augustóbriga» liburuan, monasterioaren kaperaren garrantzia azaldu zuen, Soriako monumentu zaharrena bezala aipatuz alegia. Haren hitzetan, kapera Erdi Arokoa zen, XI. mendekoa, eta monasterioa XVI. mendean gotortu egin zen. Monasterioa idatziz 1507ko urriaren 12an beneditarren eskuetara pasa zen baina, ondoren, Solier leinura eta, azkenik, Castejoneko kondeen eskuetara; azken hauek gotortu zuen haren eskuetara igaro zenean, XVI. mendean zehar.
Deskribapena
Eliza XI. mendekoa da, erromaniko estilokoa. Fatxadak hiru erdi puntuko arku kontzentrikoak erakusten ditu. Arkibolten molduretan eta kapitel konikoetan ez daude apaingarriak. Absideko arku zorrotzean estilo bera errepikatzen da. Kaperan Fuentetobako patroia den Valvanerako Andra Mariaren irudia gurtzen da.
Goian aipatu denez, XVI. mendean monasterioa gotortua izan zen. Harresian patio batera ematen duen atea dago eta bertan animalientzako abeltegiak zeuden. Monasterioan, bestetik, haziak gordetzeko beheko solairua zegoen eta, bigarren solairu bat, hau monjeen alojamendurako.
Otoio
Otoio Bizkaiko ipar-ekialdean dagoen mendia da, Lea-Artibaiko eskualdearen kostaldean kokatutakoa Ispaster eta Lekeitio artean.
San Marcos (Ocotepeque)
San Marcos Hondurasko Ocotepeque departamenduko udalerri bat da. 165.09 km²ko azalera du eta 2013ko datuen arabera 18468 biztanle zituen.
Zosterops flavus
Zosterops flavus Zosterops generoko animalia da. Hegaztien barruko Zosteropidae familian sailkatua dago.
Moraine aintzira
Moraine aintzira edo Moraine lakua (ingelesez Moraine Lake) Kanadako Alberta probintziako Lake Louise herrian dagoen aintzira bat da. Banff Parke Nazionalaren barnean dago, Valley of the Ten Peaks haranean eta 1.884 metroko garaieran.
Fastred
Fastred, Rohaneko hamalaugarren erregea izan zen Folkwinen semeetako bat izan zen. Bera eta bere anaia Folkred, Gondorren hil ziren, herrialde hau, Haradrimen erasoetatik defendatzen ari zirenean, honela, Eorlen zina ohoratuz.
Bere anaia Fengel, bere aita hil ondoren errege bihurtu zela ezagutzen da, baina bere arrebari buruz, Folkwinen laugarren seme-alaba zenari buruz, ez da ezertxo ere ezagutzen.
Zeru-esfera
Begiralearen ostertza, ekuatorearekiko zeiharra denean, zeru esfera, zeiharra dela esaten da. Bi poloetakoren batean dagoen begirale batentzat, esfera paraleloa da, bere ostertza ekuatorearekiko paraleloa baita. Azkenik, esfera zuzena da ekinokzioen lerroan dagoen begiralearentzat, han, ostertzak, perpendikularki mozten baitu ekuatorea.
Esfera honetako hiru puntu argik (zenita, altxatako poloa eta argizagia (Z, P eta S) ezkerraldeko grafikoan, hiruki esferiko bat (trigonometria esferikoa) definitzen dute eta, horien ebazpenen bidez marinel eta nabigatzaileek, lurrazalean kokatzea lortzen zuten.
St Columb Road
, 'Fordh Sen Kolomm', Ingalaterrako Kornualles konderriko herri txiki bat da.
Faisal Saudi Arabiakoa
Faisal bin Abdulaziz Al Saud (Riad, 1906ko apirilaren 14a - ibidem, 1975eko martxoaren 25a) Saudi Arabiako erregea izan zen.
Abdulaziz ibn Sauden hirugarren semea izan zen. Eragin handiko politikaria izan zen bere aitaren eta Saud anaiaren erregealdietan. Atzerri ministro izan zen 1930etik 1960ra, eta lehen ministro 1954tik hil zen arte. 1953an izendatu zuten printze oinordeko, Saud tronura sartu ondoren. Saudi Arabian esklabotza debekatzea lortu zuen.
1964an, familiaren babesarekin, Saud erregea konbentzitu zuen abdikatzeko. Modernizazio- eta erreforma-politika ezarri zuen. Bere politikaren inspirazioak panislamismoa, antikomunismoa eta propalestinismoa izan ziren. 1973ko petrolioaren krisia eragin zuen petrolioaren enbargoa zuzendu zuen. 1975eko martxoaren 25ean bere iloba Faisal bin Musaidek hil zuen. Bere oinordekoa, bere anaia Khalid izan zen.
Mstislav Rostropovitx
Mstislav Rostropovitx (Мстисла́в Леопо́льдович Ростропо́вич; Baku, Azerbaijan, Sobietar Batasuna, 1927ko martxoaren 27a - Mosku, 2007ko apirilaren 27a) errusiar biolontxelo-jotzailea izan zen.
Biografia
Moskuko kontserbatorioan egin zituen ikasketak, eta 1957. urtean irakasle izendatu zuten.
1970. ondorengo urteetan sobietar gobernuari aurka egiteagatik herritartasuna kendu zieten berari eta emazteari, Bolxoi antzokiko sopranoa zen Galina Vishnevskayari.
1977. urtetik Washington D.C.ko orkestra sinfonikoko musika zuzendaria izan zen.
1989an berreskuratu zuen sobietar herritartasuna, eta hurrengo urtean, hamasei urteko erbestealdi baten ondoren, emanaldi bat eskaini zuen Sobietar Batasunean.
1991n Moskura joan zen demokrazia sortu berriarekin, estatu kolpearen mehatxupean baitzen, bere elkartasuna erakustera; bera izan zen Yeltsinen ondoan egon zen intelektual famatuena.
Bereziki interesatzen zitzaion Johann Sebastian Bachen obra, eta haren suiteak grabatzea izan zuen azken urteetako proiekturik handiena (1995).
Yusuke Murayama
Yusuke Murayama (村山 祐介, 1981eko ekainaren 10a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shonan Bellmare eta Omiya Ardija.
Albia trikuharria
Albia trikuharria edota Albiko trikuharria Aralar mendikateko Nafarroako lurraldean dagoen trikuharri bat da. Goardetxetik Baraibar herrira doan errepidearen alboan dago, Albia edo Albi deritzon kokalekuan.
Santa Fe (Ocotepeque)
Santa Fe Hondurasko Ocotepeque departamenduko udalerri bat da. 64.7 km²ko azalera du eta 2013ko datuen arabera 4758 biztanle zituen.
1593 Fagnes
1593 Fagnes asteroide gerrikoan aurkitutako 1593. asteroidearen izena da. 1951ko ekainak 1ean aurkitu zuen Sylvain Arendek Uccletik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1951 LB zen. Bere izena Belgikako Fagne eskualde naturalagatik jasotzen du.
Warth-Weiningen
Warth-Weiningen Suitzako udalerria da. Turgovia kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Clallam konderria (Washington)
Clallam konderria (Clallam County) Washingtonko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Port Angeles da. 2010eko zentsuaren arabera 71,404 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Clallam konderriak 691,692 kilometro koadro ditu. Horietatik 241,467 ura dira. Beste 450,225 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 10,32 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 71,404 pertsonetatik 64,027 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 3,627 dira. 558 beltzak edo afroamerikarrak. 3,326 amerikar natiboak ziren eta 86 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 993 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 114 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 2,300 pertsonek kokatzen zuten.
The Last of the Mohicans (1992ko filma)
The Last of the Mohicans (euskaraz Azken Mohikanoa, ingelesezko izenburua literalki: Moikanoetako Azkena) 1992ko Michael Mann estatubatuar zinema zuzendariaren abenturazko filma bat da. James Fenimore Cooper idazlearen The Last of the Mohicans eleberria eta 1936ko izen berdineko The Last of the Mohicans filman oinarritua dago.
Filma honek Soinu onenaren Oscar Saria irabazi zuen (Chris Jenkins, Doug Hemphill, Mark Smith eta Simon Kaye).
Argumentua
1757, Ipar Amerika, Frantsesen eta Indiarren Gerra garaia, Hudson ibaiaren ingurua. Jada Ipar Amerikako lurraldeetaz jabetzeko asmoz frantziar eta britainiarren arteko gudua hasi zela hiru urte badira. Britainiar agintariek tokian-tokiko jendea erreklutatzen ari dira, bai bertan bizi diren nekazari eta kolonoak nahiz amerindiarrak ere, hauek elkartu eta frantziar-amerindiar gudarostearen aurka joateko milizia bat osatu asmoz. Hawkeye (Daniel Day-Lewis) mohikanoek semetzat hartu zuten gizon zuri bat da, mohikanoen tribuko bere aita (Russell Means) eta Uncas (Eric Schweig) anaiarekin bizi delarik. Edmund Munro (Maurice Roëves) eskoziar-irlandar kolonelaren alabak diren Cora Munro (Madeleine Stowe) eta haren ahizpa (Jodhi May), bai eta Ducan Heyward maiorra (Steven Waddington) frantziarren aliatuak diren huroi tribuko amerindiarren segada batetik salbatuko dituzte, aita-semeek neska gazteak salbu lagatzeko William Henry gotorleku ingelesa eramatea erabakiko dute, azken hau frantziar eta huroien setiopean dagoelarik.
Drew Barrymore
Drew Blyth Barrymore (Culver City, Kalifornia, Ameriketako Estatu Batuak, 1975eko otsailaren 22a - ) aktore eta film-ekoizle estatubatuarra da.
Txikitan, E.T. the Extra-Terrestrial filmean antzeztu zuenean haur-aktore famatua bihurtu zen. Oso haurtzaro gogorra igaro zuen droga eta alkoholismo arazoen artean, 2 alditan egon behar izan zuen errehabilitazioan. 1990ean Little Girl Lost autobiografia idatzi zuen.
Hala ere antzezten jarraitu zuen eta gaur egun aktore ospetsua izaten jarraitzen du.
St Day
, 'Sen Day', Ingalaterrako Kornualles konderriko parrokia zibil eta herri bat da.
Brion-sur-Ource
Brion-sur-Ource Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Brion-sur-Ource udalerrian erroldatutako biztanleak 224 ziren. Familiak 88 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 40 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 141 etxebizitza zeuden, 93 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 29 bigarren erresidentzia ziren eta 19 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 141etxeak ziren. 93 etxebizitza nagusietatik 79 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 10 etxek hiru zituzten, 24 etxek lau zituzten eta 57 etxek bost zituzten. 80 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 32 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 47 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 141 ziren, horien artean 102 aktiboak ziren eta 39 inaktiboak ziren. 102 pertsona aktiboetatik 97 lanean zeuden (50 gizon eta 47 emakume) eta 5 langabezian zeuden (3 gizon eta 2 emakume). 39 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Brion-sur-Ource udalerrian 101 unitate fiskal zeuden, 236 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.467 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 zurgina eta 1 iturgina.
2000. urtean Brion-sur-Ource udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Levoča
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1249. urtekoa da.
Boulevardeko kioskoa
Art Nouveau estilokoa, fundizioko zutabeak eta frantziar tankera du. Nahiz eta askok Gustave Eiffel frantziar ingeniariak egin zuela uste izan, 1906ean Ricardo Magdalena zaragozar arkitektoaren lana da.
Romane Dicko
Romane Dicko (Clamart, Senako Gainak (Frantzia), 1999ko irailaren 30a) judo borrokalari frantziarra da.
Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), brontzezkoa lortu zuen, Iryna Kindzerska azerbaijandarrarekin partekaturik, >78 kg-ko emakumezkoen kategorian, Akira Sone japoniarraren (urrezkoa) eta Idalys Ortiz kubatarraren atzetik (zilarrezkoa) sailkatuz. Frantziako taldearekin, berriz, urrezkoa lortu zuen talde mistoko kategorian, Japoniako taldearen (zilarrezkoa) eta Alemaniakoaren (brontzezkoa) aurretik. Honako hauek osatzen zuten Frantziako taldea: Sarah-Léonie Cysique, Guillaume Chaine, Margaux Pinot, Axel Clerget, Romane Dicko, Teddy Riner, Clarisse Agbegnenou, Amandine Buchard, Madeleine Malonga, Kilian Le Blouch eta Alexandre Iddir-ek.
Lumentza
Lumentza edo Kalbarixo Bizkaiko ipar-ekialdean dagoen mendia da, Lekeitioko herrigunean kokatutakoa.
Erorkin
Erorkinak edo aurriak gizakiek altxatutako eraikuntzen aztarnak dira, partzialki edo osorik eroriak. Erorketa horien arrazoiak ugari izan daitezke: txikizioak, utzikeria, hondamendiak, gerrak...
Lumentza
Kalbario izena ere hartzen du mendiko igoeran zehar dagoen via crucis dela-eta. Igoeraren erdialdean gutxi gora-behera ur biltegia dago.
Erorkin
Erorkin motak
Erorkinak mota askotakoak izan daitezke:
Garantzia
Mundu osoan daude eta baloratzeko garaian ikuspuntu ugari aipa daitezke: arkeologia, artea, parapsikologia, kondaira, antropologia, sinbolismoa. Asko babestuak daude eta informazio iturri garrantzitsua dira; beste batzuk, aldiz, kasik balore sentimentala besterik ez dute.
Diplodus fasciatus
Diplodus fasciatus Diplodus generoko animalia da. Arrainen barruko Sparidae familian sailkatzen da.
Fontaine-Couverte
Fontaine-Couverte Frantziako udalerria da, Mayenne departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Roermond
2007ko urtarrilaren 1ean Swalmen anexionatu zuen.
Fontaine-Couverte
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 188 etxebizitza zeuden, 147 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 20 bigarren erresidentzia ziren eta 21 hutsik zeuden. 183 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 147 etxebizitza nagusietatik 122 bere jabearen bizilekua ziren, 25 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 6 etxek bi gela zituzten, 27 etxek hiru zituzten, 44 etxek lau zituzten eta 70 etxek bost zituzten. 130 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 75 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 59 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 207 ziren, horien artean 154 aktiboak ziren eta 53 inaktiboak ziren. 154 pertsona aktiboetatik 148 lanean zeuden (81 gizon eta 67 emakume) eta 6 langabezian zeuden (1 gizon eta 5 emakume). 53 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 19 ikasten zeuden eta 19 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Fontaine-Couverte udalerrian 148 unitate fiskal zeuden, 408 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.107 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen eta 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 2 iturginak eta 1 jatetxe.
2000. urtean Fontaine-Couverte udalerrian 56 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.968 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Elops saurus
Elops saurus Elops generoko animalia da. Arrainen barruko Elopidae familian sailkatzen da.
Chipo Chung
Chipo Tariro Chung (Dar es Salaam, 1977ko abuztuaren 17a) Tanzanian jaiotako aktore eta aktibista zimbabwearra da, hainbat telesail britainiarretan parte hartzeagatik da ezaguna. Gaur egun Londresen bizi da.
Biografia
Aita Rugare Gumbo zimbabwearra eta ama Fay Chung txinatarra ditu eta Rhodesiako (gaur egungo Zimbabwe) gerratik ihes egin ondoren Dar es Salaam hirian errefuxiaturik zeudela jaio zen Chipo. Izenak "oparia" esan nahi du shona hizkuntzan. Aurreneko bi urteak Mozambikeko errefuxiatu esparruetan bizi izan ondoren Zimbabwera itzuli zen familia, Harare hiriburura, eta Over the Edge antzerki konpainian graduatu zen. Aita Zimbabweko gobernuan agintzen zuen alderdiko kidea zen eta ama Hezkuntza ministroa.
Chipok 18 urte zituela ama Nazio Batuen Erakundean lan egitera Estatu Batuetara joan zen eta alaba berarekin eraman zuen. Yale Unibertsitatean ikasi ondoren Londresko Royal Academy of Dramatic Art (RADA) akademian graduatu zen 2003an. Londresen antzerkian hasi zen lanean eta ildo politiko nabarmena zuten antzezlanak egin zituen, Talking to Terrorists (Royal Court Theatre), The Overwhelming (Royal National Theatre) eta Fallujah (Condoleezza Rice-ren rola betez), baina Helen Mirren aktorearekin batera Fedra antzezlan klasikoan ere egin zuen lan.
2015ean Estatu Batuetako A.D. The Bible Continues telesail biblikoan rol garrantzitsua izan zuen, Maria Magdalena izan zen hain zuen ere, eta Into the Badlands telesailean ere 14 ataletan agertu zen The Master liderraren paperean.
Aktibismoa
SAFE-Kenya elkartea sortu zuen Nick Redingekin batera. Antzerkiaren bidez aldaketa sozialak bultzatu nahi dituen elkartea da, GIB birusean eta klitoriaren ablazioan zentratzen da bereziki. Peace Direct elkartean ere hartzen du parte, Zimbabwen bakearen alde lan egiten duen emakume taldea da. RADA Council eta Britainia Handiko International Committee for Artists' Freedom (ICAF) elkarteetako kide ere bada.
Masanobu Aoyagi
Masanobu Aoyagi (青柳 雅信, 1985eko irailaren 1a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shonan Bellmare.
Ekliptika
Ekliptika (latinetik ecliptica (lerroa), eta hau grezieratik εκλειπτική, eklipseekin zerikusia duena) Lurrak eguzkiaren inguruan egiten duen orbita duen planoa da, baita, itxuraz, Eguzkiak, izarren hondo geldiarekiko, urte betean zeharkatzen duen lerroa ere. Eguzki Sistemako planeta gehienen orbitak ekliptikan edo honengandik oso gertu daude (Pluton ezik. Honen orbita eszentrikoak eta ekliptikarekiko oso okertua egoteak, planeta kategoria galdu izanaren arrazoietako bat izan zen (2006ko planetaren definizioa)).
Eguzki Sistema hau materiazko disko erraldoi batetik eratu zen, eta, beraz, argazkiak adierazten duen bezala, zeruan, bere mugimendua ekliptikatik gertu gertatzen da, nondik, itxuraz, eguzkia mugitzen den. Ekliptikaren zeihartasuna zeru-ekuatorearekiko, gutxi gora-behera, 23,5ºkoa da, eta, lehen aldiz, Eratostenes astronomoak neurtu zuen K. a. III. mendean eta 23º 51' 19"ko balioa lortu zuen. Hala ere, historialari batzuek, aipaturiko astronomo greziarrak lortu zuen balioa 24ºkoa zela iradokitzen dute, ondorengo zehaztea Klaudios Ptolemaiosena delarik.
Urtean 365,25 egun igaro ondoren eta zirkunferentzia batek 360º dituenez, eguzkiak, itxuraz, egunean gradu bat zeharkatzen du ekliptikan zehar. Mugimendu hau mendebaldetik ekialderakoa da eta zeru-esferaren ekialdetik mendebalderako mugimenduren aurkakoa.