cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ferrières-Saint-Mary
Biztanleria
2007an Ferrières-Saint-Mary udalerrian erroldatutako biztanleak 250 ziren. Familiak 113 ziren, horien artean 43 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 27 bakarrik bizi ziren emakumeak), 31 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 27 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 241 etxebizitza zeuden, 118 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 98 bigarren erresidentzia ziren eta 25 hutsik zeuden. 237 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 118 etxebizitza nagusietatik 94 bere jabearen bizilekua ziren, 16 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 7 etxek bi zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 24 etxek lau zituzten eta 71 etxek bost zituzten. 76 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 71 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 24 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 138 ziren, horien artean 92 aktiboak ziren eta 46 inaktiboak ziren. 92 pertsona aktiboetatik 86 lanean zeuden (53 gizon eta 33 emakume) eta 6 langabezian zeuden (1 gizon eta 5 emakume). 46 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 18 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Ferrières-Saint-Mary udalerrian 122 unitate fiskal zeuden, 257 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 11.880 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 18 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 4 higiezinen enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen eta 3 zurginak.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Ferrières-Saint-Mary udalerrian 25 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.220 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Dunkeldeko katedrala
Dunkeldeko katedrala (Dunkeld Cathedral) Eskoziako Dunkeld herriko katedrala da, Perth eta Kinross eskualdean. Eskoziako Elizari dagokio. A mailako eraikina izendaturik dago.
Ferrières-Saint-Mary
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Dunkeldeko katedrala
Historia
Vi edo VII mendean monasterio bat izan zen Dunkelden, Kolunba Ionakoak egina izan zitekeena. IX mendean Causantín mac Fergusa monasterio handiago bat eraiki zuen. XI menean Dunkeldeko abadetxe zeltiarra Eskoziako koroaren menpe ezarri zen.
Katedrala 1260 urtean eraikitzen hasi ziren eta 1501 urtean bukatu. Hain denbora luzea behar izan zutenez, hainbat estiloren nahasketa dauka, batez ere gotikoa eta normandiarra. 1689an Dunkeldeko guduan jakobiten eta errealisten arteko borrokak izan ziren katedralatren inguruan.
Pradettes
Pradettes Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Pradettes udalerrian erroldatutako biztanleak 36 ziren. Familiak 15 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 7 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 18 etxebizitza zeuden, 16 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 2 bigarren erresidentzia ziren. 17 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 16 etxebizitza nagusietatik 14 bere jabearen bizilekua ziren eta 2 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 3 etxek lau zituzten eta 11 etxek bost zituzten. 16 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 8 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 7 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 27 ziren, horien artean 18 aktiboak ziren eta 9 inaktiboak ziren. 18 pertsona aktiboetatik 17 lanean zeuden (10 gizon eta 7 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 9 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Orbara
Orbara Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta. Zangozako merindadean eta Pirinioak eskualdean dago, Iruñea hiriburutik 62,4 kilometrora. Altuera 703 eta 1206 metro artekoa da, eta 9,14 km²-ko azalera hartzen du. biztanle zituen.
Iratiko oihanera bidean eta hainbat bidezidorren bidegurutzean, Aezkoa herri txikiena da Orbara. Irati ibaiaren meandro batean dago, haranaren zatirik zabalenean, baina, hala ere, nahiko estua da. Ibarreko arkitektura tipikoa da, fatxada zuriak eta arrosa-harrizko ukituak dituzten etxeak ditu, baita egurrezko dekoratuak ere. Lurraren egitura uhinduak forma berezia ematen dio, gurutze formakoa.
Aezkoa ibarran kokatuta da, baina 1845etik udalerri independentea da. Bertako biztanleak orbaratarrak dira.
Izena
Orbara toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Etimologia
Orbara izena jatorri ezezagunekoa da. Deigarria da ondoko Orbaizeta herriarekin duten antza; beraz, baliteke sustrai beretik abiatzea eta, ondoren, atzizki desberdinekin amaitzea. Erro hori, Orba, Orbaitz, Orbaibar eta, probabilitate gutxiagorekin bada ere, Orhi eta Orreriaga (Orreagako izen zaharra) toponimoetan agertzen den bera izango litzateke. Ra edo ara atzizkiari dagokionez, aditu gehienek diote jatorri ezezagunekoa dela, eta Lizarrara (Lizarra izen zaharra) izenekoan agertzen den berbera izango litzatekeela.
Armarria
Orbarako armarria Aezkoako armarria da. Armarri honek honako blasoi hau du:
Bandera
Orbarako bandera Aezkoako bandera da. Bandera honek Aezkoako armarria dauka hondo gorri baten gainean. Armarria, gainean kasket bat eta bi aldeetan lanbrekinak dituela irudikatzen da, baita azpian "Aezkoa" inskripzioa duela ere.
Geografia
Orbara Aezkoa ibarran barruan dago. Ibar hau Pirinioetako ibarra da, Erroibar eta Zaraitzu ibarren artean. Ibarra zeharkatzen du Irati ibaiak, Aragoi ibaiaren adarrak.
Inguru naturala eta klima
Orografia menditsua du, guztiak 1 500 metrotik beherakoak. Pirinio Garaiaren eta Pirinio Beherearen arteko trantsizio-eremu bat da, eta, beraz, mendietan txertatutako mendigune harritsuak ere badaude. Haritz eta pago baso izugarriek erakargarri egiten dute Aezkoako paisaia, Irati ibaiaren ur biziak osatzeko.
Neguak elurte oparoak eskaintzen ditu Aezkoan, eta udak, berriz, leunak eta atseginak.
Estazio meteorologikoak
Aezkoan dagoen Abaurregaina udalerrian, itsasoaren mailatik 1050 metrora, Nafarroako Gobernuak 1931an jarritako estazio meteorologikoa dago. Gainera, 1971an, beste estazio meteorologiko bat inauguratu zen Aribe udalerrian, itsasoaren mailatik 701 metrora. Aribeko estazioa da Orbararako balio egokienak ematen dituena, hurbilen dagoena baita.
Historiaurrea
Paleolitoaren amaierako presentziari buruzko datuak daude (Zatoiako leizean aurkitutako 10 000 urteko antzinatasuneko aztarnak eta Aizpeakoa 8 000 urtekoak). Neolito garaikoak monumentu megalitiko ugari daude. Inguruko metal aberastasuna eta Orbaizeta eta Ezterenzubi arteko Azpegi mendatean aurkitutako aztarnak kontuan hartuta, metalurgia ezagutu zutela uste da. Jarduera horrek XIX. mendera arte iraun zuen Burdinezko Munizioen Fabrikan.
Erdi Aroa
Erdi Aroko lehen mendeetako iluntasunean, Aezkoako ibarraren eta bere herrien eraketa ezkutatzen da. Iruñeko monarkia IX. mendean ezarri aurretik ere bazen Aezkoako komunitatea. Suposatzen denez, aetzak Orreagako guduan ere parte hartu zuten (778. urtea), non Karlaundi eta bere armada garaituak izan ziren, eta Europa osoan ospetsu egin zen Errolanen kantua, non Errolan enperadorearen izurde eta ilobaren heriotza kontatzen den.
Aezkoako herri guztiek bezala, Orbarak urteroko petxa ordaindu beharra zeukan. Horrezaz gainera, beste ordainketa bat egin behar izaten zioten koroari, “ehiztariak” izateagatik. 1462an, Joan II.a erregeak kaparetasun pribilegioa eman zien aezkoar guztiei. XIX. mende hasierara arte, Aezkoako alkateak eta herritarrek aukeraturiko erregidore batek gobernatzen zuten herria.
Ibarreko elizei dagokienez, ustez Antso Larrosa (1134-1135) gotzainak Orreagako ospitalera transferitu zituenak eta erromatar aita santuek (1137, 1203 eta 1218) horrela berretsi zituztenak, jasota dago Abaurregaineko, Abaurrepeko eta Garaioako elizak benetan Eugenio IV.a aita santuak 1441ean kolegiatari gehitu zizkiola. Erregearen laguntza jaso zuen 1319an, haranak urtean 600 soldata ordaintzen baitzituen afari gisa.
Aro Modernoa
Aezkoak goranzko joera demografikoa izan zuen XVI-XVIII. mendeetan. XVI. mendean jazarritako sorginkeria-praktiken eszenatoki izan zen. Eremu horretan, Nafarroako konkistaren ondoren, goinabartarren eta baxenabartarren arteko harremanen historiaren ezaugarri diren mugako istiluak gertatu ziren, bereziki larreen kontuengatik. 1595ean, zehazki, berrogeita hamar garazitar banda batek Hiriberri eraso zuen, Joan Iriarte hilez zauritu eta Martin Berria eskribaua hil zuen. Abizenaz, Hiriberri, Garralda eta Garaioako kanpaiez, ibarreko alkate eta kapitain Antso Elizondoren aginduz deiturik, sarkinak preso hartu zituzten. Mugako posizio horrek aukera ematen zien, hala ere, muga-zergen legedia errazago urratzeko. 1612an erregeordeak aetzak eta mugako beste ibarra batzuetako bizilagunak indultatu behar izan zituen ogia eta ardoa esportatzeagatik jarritako isunengatik.
Frantziarekiko gerretan, beren mendiak defendatzeko obligazioa zuten, beren alkate eta kapitainaren agindupean, eta harana uztera behartu gabe. Horregatik, XVIII. mendearen hasieran, Erresumako Gorteei memoria bat aurkeztu zieten, erregeordeak Auritz eta Orreagako mendiak defendatzera eta, ondoren, Zangoza defendatzera joateko aginduen aurka. Mende honetan ibarreko bizitza markatzen duten hiru gertaera nabarmentzen dira. Lehena, 1774tik 1775era bitarteko azienda-izurritea da, Nafarroako ia behi-azienda guztia deuseztatu zuena. Bigarrena, Orbaizetako Munizio Fabrikaren eraikuntza izan zen, eta, horren ondorioz, ibarreko mendien gaineko jabetza eta eskubideak galdu ziren, 1984ra arte itzuli ez zirenak. Hirugarrena, Konbentzioaren Gerra da (1793-1795), non ibarreko herri gehienak suntsituak izan ziren, baita setioen xede nagusi izan zen munizio-fabrika ere. 1794ko udan frantziarrek 247 etxe, eliza, garai eta borda erre zituzten. Aezkoako herriek gero Nafarroako Foru Aldundira eraman zituzten memorialek ez dute, antza, handik gutxira 1802ko Historiaren Akademiaren Hiztegian irakur daitekeena puzten. Hiztegi horretan esaten denez, ibar osoan 208 etxe zeuden, eta gerran ia erabat hondatuak izan ziren; beraz, jabeak berreraikitzen saiatzen diren arren, haietako asko oraindik ere etxolatan bizi dira.
Aro Garaikidea
Aezkoa erregibar zen, baina, beharbada, bere muga-egoeragatik, erregeordea bere administrazioan sartzen zen, eta berak izendatzen zituen alkatea eta kapitaina; gainera, herri bakoitzak bere bizilagunen artean erregidore bat aukeratzen zuen. Ibarreko batzarre da, egungo Aezkoako Batzarre Nagusiaren aitzindaria.
Iratiren gainean, XXI. mendearen hasieran, bi irin-errota eta beste hainbeste batan zeuden. Bere abeltzaintza-ekonomiaren garrantziak azaltzen du 1724an Nafarroako Gorteetara eraman zuen memoriala, Gaztelako, Aragoiko eta Frantziako azienda txikiak sartzea debekatzeko.
1807an, erregeren aginduz, Aezkoako eta beste ibar batzuetako nobleak arma-zerbitzutik kanpo utzi zituzten. Baina, hurrengo urtean, frantziarren inbasioa jasan zuen Nafarroako lehen lurraldeetako bat izan zen, Iberiar Penintsulako Gerra hasi zenean. Orbaizetako ola izan zen Aezkoako inbaditzaileen helburu nagusia, nahiz eta honek ere tropak eta Frantzisko Espotz Minako gerrillariak mantentzen lagundu behar izan.
1821-1823an, berriz ere, Erregezaleen matxinadaren eremua izan zen. Gainera, Karlistaldi guztiek arma fabrikari ere eragin zioten, baita ibarreko beste herri batzuei ere, eta suntsipen handia eragin zuten. Horren ondorioz, XIX. mendearen amaieran, 1873an, fabrika behin betiko itxi zen, eta urte batzuk geroago enkantera atera zen.
XX. mendea mende osoan iraun zuen emigrazio geldiezin batekin hasi zen, hein batean abeltzaintza sektorearen galera ekonomiko handi eta etengabeak eraginda (ibarran inplanterik handiena duena). Biztanleria izugarri murriztu zen mendean zehar, 1 000 biztanle inguru izateraino. Emigratzaileen artean, zati handi batek Amerika izan zuen helmuga. Abiatu zirenen artean, hiru pertsona nabarmentzen dira, han dirutza egin ondoren, ibarrera itzuli eta beren aberastasunaren zati bat azpiegiturak, enpresak eta enplegua sortzeko eman zutenak.
XX. mendea mende osoan iraun zuen emigrazio geldiezin batekin hasi zen, hein batean abeltzaintza sektorearen galera ekonomiko handi eta etengabeak eraginda (ibarran inplanterik handiena duena). Biztanleria izugarri murriztu zen mendean zehar, 1 000 biztanle inguru izateraino.
Demografia
biztanle zituen Orbarak.
Ekonomia
Nafarroako goi Pirinioaldeko berezko laboreak. Mendiak eta larreak dira nagusi, eta horien aberastasun nagusiak abeltzaintza eta baso-ustiapena dira. XX. mendearen hasierara arte, orraziak, koilarak eta egurrezko eta zapi zakarrezko sardexkak egiten ziren tokiko janzkera tradizionalerako.
Baso asko daude oraindik, nahiz eta gehiegizko ustiapena jasan duten, batez ere azken urteetan. Pagoek eta haritzek estaliko lukete, egoera naturalean, ibarraren zatirik handiena; Abaurrean bakarrik agertzen da pinu gorria, Zaraitzu eta Erronkaribar ibarraren proprioa. Ibarraren iparraldeko eta hegoaldeko mendietan pagadi garrantzitsuak daude, Garralda, Aria eta Aribeko behealdeetan hariztiak.
Aezkoa abeltzaintza ibarra izan da beti. Hala ere, lanbide horrek atzerakada handia izan du XX. mendean, bereziki transhumantziaren galeran (lehen Errege Bardearaino joaten zen Milagro-Aezkoa errege-abelbidea zela eta). Nabarmentzekoa da idien eta behien desagerpena, nekazaritzako mekanizazioari esker. Haragitarako behi-aziendak dira nagusi, arraza piriniarra eta pardoalpinoa dutenak. Nekazaritzak garrantzi txikia du. Lehorreko lurrak behera egin du, eta belardi artifizialak, berriz, gora 1970era arte, eta behera gero. Landatutako azaleran hazitarako patataren eta bazka-landareen nolabaiteko aurrerapena egon da; gero eta gehiago esku hartzen du ukuiluko aziendaren elikadurak, mendian artzaintzarekin lortzen denaren osagarri gisa. Basoen ustiapena aberastasun potentziala da, eta batzuetan erreala, bailarako komunitatearentzat eta udalentzat, partikularrentzat baino gehiago; zura 1940-1950 urteetara arte garraiatzen zen almadien sistematik, ibaian behera zeharkatzen zutena, lehenengo Irati ibaia eta gero Aragoi eta Ebro ibaiak.
Udal hauteskundeak
1983ko hauteskundeetan hautagaitzarik ez egotea salbuetsita, Orbarak beti izan du hauteskundeetara aurkezteko zerrenda bat, 1979an izan ezik, orduan bi izan baitziren. 1987 eta 2007 artean, hautetsi bakarra egon zen, alkatea, ez baitzen pertsona gehiago aurkeztu bere zerrendan eta zerrenda bakarra zen. Guztiak hautagaitza independenteen bidez egin ziren, 1995 eta 2007an izan ezik, orduan alderdi politiko baten barruan sartu baitziren. 2007tik Orbarako Talde Independentea da gobernatzen duena.
Udala
Udalaren egoitza eta udaletxea herrigunean dago.
Alkateak
1979tik, Orbarak 6 alkate izan ditu:
Garraioa
Nafarroako Autobus Konpainiak Aezkoa Iruñekin batzen du. Autobus lineak honako ibilbidea egiten du:
Euskara
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Aezkoako herri guztiak sailkatu zituen, behe-nafarrera euskalkian, hegoaldeko Pirinio ibarretik bakarra.
Koldo Zuazok, 2010ean, Aezkoak nafar-lapurtera euskalkian sailkatu zituen.
Ibar honetan hitz egiten den euskarak bere berezitasunak ditu. Horregatik sailkatzen da Aezkera azpieuskalkian. Euskara batuaren itzalean alfabetatutako hainbat euskaldun baden arren, Aezkoako mintzaira zaharra oso hiztun gutxik dakite. 2007ko udazkenean, hamar bat aezkerazko euskaldun behintzat baziren, baina horietako bat besterik ez zen 50 urtetik beherakoa.
Euskararen Foru Legea
Nafarroako Gobernuak onartutako Euskararen Foru Legeari jarraituz, Aezkoa eremu euskalduneko udalerria da. 2018eko erroldan, herritarren % 14,60ek zekien euskaraz.
Janzkera
Nafarroako artxiboan dagoen 1817. urteko dokumentu baten arabera, Aezkoa ibarreko bizilagunak eta bertakoak beren oihal zuri-beltzezko jantziagatik bereizten ziren. Oihal horiek beraiek egiten zituzten beren aziendaren artilearekin, eta beren etxeetan garbitzen, iruten eta ehuntzen zituzten. Oihalezko piezak, gero, batanatuak, ehunduak eta beltzez tindatuak izaten ziren. Haiek ebaki, josi eta egiten zituzten galtzerdiak, txupak, basapiztiak eta golillak, kaputxa txikiarekin erabiltzen zituztenak, mahuka bikoitzekoak, bizidun haragitsuekin, eta haietako batzuk eliza, ezkontza, bataio eta Ibarreko Batzarretako eginkizunetarako gala-jantziak ziren.
Musika
Resureccion Maria Azkuek bere Euskal Kantutegi Herrikoia argitaratu dituen narrazio, maitasun, areka, erlijioso, elegia eta erronda kantu batzuk jaso ditu. Eguberrietako kantak aipa daitezke aipagarritzat. Guztiak aezkeraz daude. Hauek dira: Eguberri, Birjiña Arantzazukoa, Ama Birjiña, Nora zoazun erran daztazu, Abu nina, Katalina, Ea Mea, Gure Jesus, Kristi on batek, Ttakur ttiki gorritto bat, Sugea dabil bularrez, Kantatzen bear det asi, Arrosaren botigak eta Sujet eder bat.
Mitologia
Hainbat pertsonaia mitologiko ezagun daude ibarran:
Jaiak
Hauek dira udalerriko xei (aezkeraz; jai) nagusiak:
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Sainte-Foy (Vendée)
Sainte-Foy Frantziako udalerri bat da, Vendée departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Sainte-Foy udalerrian erroldatutako biztanleak 1.755 ziren. Familiak 611 ziren, horien artean 82 pertsona bakarrekoak ziren (43 bakarrik bizi ziren gizonak eta 39 bakarrik bizi ziren emakumeak), 203 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 307 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 19 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 680 etxebizitza zeuden, 613 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 44 bigarren erresidentzia ziren eta 23 hutsik zeuden. 677 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 613 etxebizitza nagusietatik 542 bere jabearen bizilekua ziren, 63 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 15 etxek bi gela zituzten, 54 etxek hiru zituzten, 169 etxek lau zituzten eta 374 etxek bost zituzten. 542 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 217 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 378 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.149 ziren, horien artean 872 aktiboak ziren eta 277 inaktiboak ziren. 872 pertsona aktiboetatik 810 lanean zeuden (441 gizon eta 369 emakume) eta 62 langabezian zeuden (17 gizon eta 45 emakume). 277 pertsona inaktiboetatik 110 erretiraturik zeuden, 91 ikasten zeuden eta 76 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Sainte-Foy udalerrian 623 unitate fiskal zeuden, 1.832 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.155 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 60 komertzioetatik, 32 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 9 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 30 zerbitzu publikoetatik, 7 igeltseroak ziren, 8 margolariak, 3 zurginak, 2 iturginak, 4 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 1 jatetxe eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 altzari denda zen.
2000. urtean Sainte-Foy udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.060 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gizako nekropolia
Gizako nekropolia Gizako ordokian dagoen piramide eta hilobi multzoa da, Giza hiriaren mendebaldean, Egiptoko hiriburu den Kairotik hogei kilometro ingurura.
Piramide Handia eta Kefrenena Egiptoko piramideen artean handienak dira eta munduan eraiki diren egitura handienen artean daude. Historian zehar Antzinako Egiptoren ikur izan dira Mendebaldearen imaginarioan. Ospea hartu zuten garai helenistikoan, non Antipatro Sidongoak munduko zazpi mirarien artean sartu zuen Piramide Handia. Mirari zaharrena da eta egun zutik dirauen bakarra.
Historia
Antzinako Egiptoko nekropoli honetan, Gizako Piramide Handia edo Keopsena, Kefrenen piramidea eta Mizerinoren piramidea eraiki ziren, alboko piramide txikiagoekin, hil tenpluekin, haraneko ontziralekudun tenplu eta prozesio galtzadekin batera, eta eguzki txalupa zeremonialak bertan uzteko hobiak zulatu ziren. Bertan, Gizako Esfinge Handia ere zizelkatu zen.
Errege monumentu hauekin loturik, mastaba ugari dago, faraoiak bere gortetarrei emanak, baita arbasoen gurtzarekin zerikusia duten beranduagoko garaietako monumentu batzuk ere.
Biharko oroitzapenak
Biharko oroitzapenak Maddi Pelotek euskaraz idatzitako zientzia fikziozko ipuin bilduma da, 1985ean Maiatzek Uhargi sailean argitaratua.
Gizako nekropolia
Historia
Hiru piramide nagusietatik, bere erdigunea bakarrik kontserbatzen da, kareharrizko blokeez osatua, baina bere estaldurari dagokionez, kareharri landua edo granito arrosakoa, arrasto batzuk baino ez dira geratzen, bloke hauek, gertu dagoen Kairon eraikinak eraikitzeko erabili baitziren.
Kefrenen piramideak dirudi handiena, baina hori, ordokiko toki garaiago batean eraiki zelako da. Benetan, Keopsena da garaiena eta bolumen handienekoa. Keopsen piramidea, antzinatean, Mundu Zazpi Mirarietako bat zen, eta zazpi horietatik, zutik dirauen bakarra da.
Biharko oroitzapenak
Sinopsia
Liburua 6 ipuinez osatua dago:
Gizako nekropolia
Ezaugarriak
Gizako piramide multzoa da Egiptoko piramideen artean ikusgarriena eta ezagunena, hantxe iritsi baitzuten perfekzioa Inperio Zaharreko arkitektoek.
Keopsen ehorzte-multzoa
Khufu edo Keopsen (K.a. 2589-2566) multzoak eraikuntza hauek ditu bere baitan: beheko tenplua, galtzada bat, hileta tenplua, piramidea bera, satelite piramide bat, erreginen hiru piramide eta bost txalupa-hobi. Inguruan, ehorzketa gune edo hilerriak daude, hiru multzotan banatuak.
Biharko oroitzapenak
Sinopsia
Miren, Boga boga, Feed back eta Telelaberintoa istorio beraren zatiak dira. Lehen hiruek bidea irekitzen diote Telelaberintoari. 2050. urtean Hirugarren Mundu Gerraren ondoren Lurra 6 herrialdetan banatuta dago eta tentsio geopolitikoak daude haien artean. Maddi Pelotek liburua idatzi zuenean Ruhola Khomeinik Iranen boterea hartzea eta gerra nuklearraren beldurra ziren kezka iturri nagusietako bi. Ipuin hauetan Iran herrialde nagusi bihurtzen da eta Europako zati bat hartzen du. Aipatzen diren beste gaien artean daude itsasoaren kutsadura eta informatika.
Gizako nekropolia
Keopsen piramidea
Piramide Handiaren oina karratu ia perfektu bat da, 230 metroko aldea duena (440 egiptoar besabete). Zorua berriz ia erabat horizontala da, gehieneko desnibela 0,0021 m besterik ez baita. Oineko karratuaren aldeak lau puntu kardinalekiko guztiz perpendikularrak dira. Eraikuntzak 146,59 metroko garaiera zuen amaitu zutenean (280 besabete), baina gaur egun ez da 138,75era baizik heltzen. Kareharrizko 2.300.000 bloke handiz egina dago, milimetro erdi eskaseko igeltsuzko geruza tartean dutela. Blokeen batez besteko garaiera 0,69 metrokoa da, eta pisua 2,5 tonakoa, baina badira 1,5 m altu direnak eta 15 tonako pisua dutenak ere. Eraikin eskerga honen guztizko bolumena 2.600.000 m3-koa da eta 6.000.000 tona pisatzen du, gutxi gorabehera. Gainazala estaltzen zuten harriak oinarriak ageri dira oraindik. Apaindurako harri hauek kareharri fin zuriak ziren, inguruetako harrobietatik atereak.
Biharko oroitzapenak
Sinopsia
Plist plast ipuina 3520. urtean bitan banatutako planeta batean girotua dago. Planeta horretan ez dute etxerik eraikitzen, harpetan bizi dira, ubideak dituzte kaleen ordez, informatika ezagutzen dute, lurrikarak eguneroko gauza dira, ez da gizarte patriarkala. Eutanasia, klonatzea eta medikuen arazo moralak ere aipatzen dira. Atzetik gizon burusoil bat eta robot hiltzaileak dituen iheslari bat da protagonista. Maitasun istorio bat ere bada, gizon bat hiri batekin maitemintzen da.
Gizako nekropolia
Keopsen piramidea
Piramide arruntek baino barrualde konplexuagoa du, 3 hilobi ganbera baititu, maila desberdinetan. Hirugarren hilobira 8,46 m garai den korridore batetik heltzen da: Galeria Handia esaten zaio.
Herodotok egotzi zion tirano fama beltza gorabehera, lurralde aberatsa eta baketsua utzi zuen Khufu faraoiak heriotzak eraman zuenean. Hala, haren ondorengoek baliabide ugari izan zuten eskura piramide gehiago eraikitzeko.
Biharko oroitzapenak
Sinopsia
Harremana ipuina space opera bat da. Mitologia nordikoetako eta Richard Wagnerren Sigfrido operako Wotan eta Erda pertsonaietan oinarritutako alegia bat da.
Gizako nekropolia
Erreginen piramideak
Keopsek beste hiru piramide eraikiarazi zituen, erreginen momiak gorde behar zituztenak. Piramide handiaren ekialdean eraiki ziren. Egiptologian, eraikin hauek GIa, GIb eta GIc izendapenekin ezagutzen dira: Giza "G", Keops piramidearen "I" eta "a, b, c", iparraldetik hegoaldera dauden ordenaren arabera. Bere oinarriak angeluzuzenak dira. Neurriei dagokienez, haien ertzak Keopsenaren bostenak dira eta malda 52°. Barruko nukleoa mailakatua zen, maila kopuru ezberdinekoak hiruak. Hiru piramideek estalduraren hondakinak dituzte, kareharri leunduzkoak, eta guztiek, barneko pasabide bat dute, erdiko ardatzetik gertu, hil-ganberara sartzeko. Beste ehorzte-eraikuntza bat ere nabarmendu behar da: Hetepheres I.aren hilobia.
Mendebaldeko hilerria
Mendebaldekoa, nekropoliko hilerri handiena da, eta IV. dinastiatik VI.era datatutako mastaba ugari ditu. Hiru zatitan banatuta, arkeologoek honako hauek bereizten dituzte:
Hegoaldeko hilerria
Keopsen Piramide Handiaren hegoaldean kokatua, bederatzi mastaba handi ditu, horietako batzuk Menkaureren erregealdiko pertsonaiei eman zaizkienak. Hilobi hauen artean, V. eta VI. dinastiakoak ere badaude. Hilerri honen hego-ekialdean, Sexemnefer IV.aren mastaba ikusgarria dago, V. dinastiako tjaty-a. Sarrera, alboetan bi obelisko dituen arrapala baten bidez egiten da, eta sarrerak bi zutabe ditu.
Ekialdeko hilerria
Nekropoliaren zati hau, errege-familiakoen hilobietarako erreserbatuta zegoen, eta erreginen piramideen ondoan dago. Mastaben artean daude Keopsen semeenak, besteak beste: Kauab (G7120 eta G7110), Dyedefhor (G7220 eta G7210) eta KhufuKhaf (G7140 eta G7130). G7340 mastaban kareharrizko sarkofago bat aurkitu zen, jauregiko fatxada motiboekin apaindua. Ankhaf eta bere emazte Hetepheresen mastaba (G7510) da handiena, eta nekropoliaren ekialdeko muturra menderatzen du. Bere indusketan, Ankhafen bustoa aurkitu zen, kareharri margotua, Antzinako Inperioko estatuagintzaren maisulantzat hartzen dena.
Kefrenen ehorzte-multzoa
Khaefre edo Kefrenen (K.a. 2558-2532) multzoa Keopsena baino askoz hobeto kontserbatua dago, eta Asuango granito arrosaz estalitako tenplu eder bat barne hartzen du, haraneko tenpluarekin lotua 495 m luzeko galtzada harlauzadun baten bidez. Eraikuntza hauek ditu bere baitan: beheko tenplua, Esfingearen tenplua, galtzada bat, hileta-tenplua, piramidea bera, piramide osagarri bat serdab batekin eta bost txalupa-hobi.
Kefrenen piramidea
Piramidea Khufurena baino zertxobait txikiagoa da : 215,25 metroko aldeak ditu eta 143,50 metroko garaiera. Hortaz, hiruki sakratuaren proportzio doiak ditu : 3-4-5, garaiera = 4 dela. Egoera onean daude oraindik Kefrenen beheko tenplua eta piramidera heltzeko galtzada. Piramide honen gailurrean jatorrizko harrizko estaldura du, kareharri zurizkoa.
Tenpluaren ondoan Esfinge Handia dago, harkaitzean landutako esfinge baten estatua, erdi lehoi erdi gizaki. Munduko eskultura monolitiko handiena da, 14 m zabal, 73,5 m luze eta 20,22m garai. Khufuren garaikoa da Esfingea, eta beraz, Khaefreren tenplua baino antzinagokoa.
Mizerinoren piramidea
Gizako piramideetan berriena Menkaure edo Mizerinorena (K.a. 2532-2504) da eta multzoak eraikuntza hauek ditu bere baitan: beheko tenplua, galtzada bat, hileta-tenplua, piramidea bera eta erreginen hiru piramide. Piramideak beste bien aldean txikia ematen du, 105 metroko aldea eta 66ko garaiera baizik ez baitu. Egiptoar hiruki angelu-zuzenaren proportzioak errespetatzen ditu : h=5, b=4.
Piramidearen tamaina txikiagoa bada ere, inguruko tenpluak handiagoak eta aberatsagoak dira proportzioan. Beste hiru piramide txiki ere eraiki zituzten Menkaureren piramidearen ondoan, faraoiaren emazteen hilobitarako. Piramideen inguruko eraikinetan egindako lan horien guztien ondorioz, eraikuntza lanak pixka bat arrazionalizatu egin ziren eta, hala, V. dinastiatik aurrera, kareharrizko bloke txiki eta irregularrez eraiki ziren piramideak. Kanpoko geruza baizik ez zen egiten kareharri landuz. ; alabaina geruza horrek, eraikin guztiz trinkoaren itxura ematen zion. Teknika berri horri esker askoz lehenago amaitu zituzten eraikinak, baina behin kanpoko blokeak kenduz gero (Erdi Aroko harginek guztiz gogoko zituzten), berehalaxe hondatu ziren.
Khentkaus I.a erreginaren hilobia
Khentkaus I.a Gizan hilobiratu zuten. Haren hilobia (LG 100 eta G 8400) Erdiko Zelaian kokatua dago, Mizerinoren beheko tenplutik hurbil. Multzoan honako eraikinak ditu bere baitan : piramidea, txalupa-hobi bat, beheko tenplua eta piramide herria.
Beste eraikinak
V. eta VI. dinastiako faraoiek metodo berria erabiliz eraiki zituzten Abusir eta Sakkarako piramideak. Ia denak sartzen dira triangelu sakratuaren proportzio doietan, eta aurrekoak baino txikiagoak dira. V. dinastiako azkeneko erregea izan zen Unasen (K.a. 2375-2345) piramidetik aurrera, zeina Sakkaran baitago, sarkofagoa zegoen ganbaran piramideetako testuak idatzi ziren, ezagutzen diren erlijio testu antzinakoenak. Ganbararen sabaia ere apaintzen zen: izar zuriak irudikatzen zituzten atze urdin ilunaren gainean.
Hileta eraikin multzoak ez ezik, V. dinastiako faraoiek Ra jainkoari eskainitako tenpluak ere eraiki zituzten. Eguzkiari eskainitako tenplu hauek atari bat zuten aurrean, eta berorretatik piramideetakoen antzeko aldapa bat igotzen zen tenpluraino.
Eguzki ontzi bat irudikatzen zuen adreiluzko patio karratu bat izaten zen tenplua bera, eta patioaren barruan obelisko bat egoten zen idulki baten gainean ezarria.
Gizarte maila garaiko pertsonak, zerbitzatu zuten faraoiaren zenotafioaren ondoan eraikitako mastabetan hobiratzen ziren. Era horretan, Ra beraren kide bihurtzen ziren, jainko harekin identifikatzen baitzen faraoia hil ondoan.
Nekropoliko eraikinak
Gizako ordokiko nekropoliko eraikin nagusien zerrenda:
Alo
Alo, Wallis eta Futuna uharteetako Frantziako atzerriaren kolektibitatea osatzen duten hiru erresuma tradizionaletako bat da. Lurralde hau Futuna uhartearen zati handi bat eta baita ere Alofi uhartea da. Wallis eta Futuna barruan hiru erresuma tradizionalak daude: Alo, Sigave eta Uvea. Hizkuntza ofiziala frantsesa da eta bertako hizkuntza futunera.
Demografia
La population de Alo était de 2 892 habitants en 2003, de 2 482 en 200810, de 2 156 habitants en 201311 et de 1950 habitants en 2018.
Aloko populazioa 2003an 2.892 biztanle zen, 2.482, 2008an, 1.950, 2018an; beraz, populazioa galtzen ari da. 2018an egin zen zentsuaren arabera Ono (524 biztanle) eta Taoa (480 biztanle), Futuna uhartearen herri handienak dira. Herri nagusia, bestetik, Mala'e da eta 168 biztanle ditu.
Jatorriz biztanle gehienak polinesiarrak dira, %97,3. Badira ere jatorri europarra duten biztanle multzo bat. Populazioaren gehienak katolikoak dira.
Ekonomia
Funtsean nekazaritzaren ingurukoa da, biziraupenerako nekazaritzara bideratuta, bertako beharretarako egokituta. Ba da ere eskala txikiko arrantza.
Historia
Duela 5000 urte (K.a. 3000), Txinako Hegoaldeko kostaldeko biztanleak, mihiaren eta arrozaren hazleak, itsasartea gurutzatzen hasi ziren Taiwanen finkatzeko. K. a. 2000 inguruan, migrazioak Taiwanetik Filipinetara gerturatu ziren. Laster hasi ziren migrazio berriak Filipinetatik Sulawesi eta Timorrera eta, handik, Indonesiako artxipelagoko beste uharteetara. K. a. 1500 inguruan. Beste mugimendu batek Filipinatik Ginea Berrira eta harago, Ozeano Barera eraman zuen. Austronesiarrak, zalantzarik gabe, gizateriaren historiako lehen nabigatzaileak izan ziren.
Historiak aitortutako Futunaren lehen europar bisitariak Willem Schouten eta Jacob Le Maire izan ziren 1616ko maiatzaren 22an arraunean irlara hurbildu zirenak. Eendracht itsasontzia pilotu zuten, 350 tonako itsasontzia. Zortzi egun inguru egon ziren artxipelago txiki honetan Papua Ginea Berria aldera abiatu baino lehen.
Futunaren ekialdeko Alo erresumak protektoratu ituna sinatu zuen Frantziarekin, 1961ean, erreferenduma egin ondoren, Frantziako atzerriaren kolektibitatea bihurtu aurretik.
Politika
Uharteen burua edo erregea Tuiagaifo izena jasotzen du. Berarekin bost ministro daude baina hauen autoritatea mugatua da herrien buruen aurrean. Herrien buruak uhartearen familia nagusiek izendatzen dituzte. Aloren erregeak delegatu bat du herri bakoitzean. Seguritatea Frantziako Jendarmeriaren esku dago. Ohiturak eta tradizioak garrantzi handia dute uharteetan. Aloren lehen erregera Fakavelikele izan zen.
2002ko Nafarroako lau eta erdiko txapelketa
'''IV. Nafarroako lau eta erdiko txapelketa''' 2002an Eskuzko Pilota Enpresen Ligak antolatutako esku pilota txapelketa izan zen.
Brion (Maine eta Loira)
Brion Frantziako udalerria da, Maine eta Loira departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Brion udalerrian erroldatutako biztanleak 1.097 ziren. Familiak 399 ziren, horien artean 78 pertsona bakarrekoak ziren (29 bakarrik bizi ziren gizonak eta 49 bakarrik bizi ziren emakumeak), 144 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 148 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 29 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 471 etxebizitza zeuden, 405 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 41 bigarren erresidentzia ziren eta 26 hutsik zeuden. 454 etxeak ziren eta 14 apartamentuak ziren. 405 etxebizitza nagusietatik 319 bere jabearen bizilekua ziren, 76 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 26 etxek bi zituzten, 79 etxek hiru zituzten, 88 etxek lau zituzten eta 209 etxek bost zituzten. 304 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 165 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 210 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 638 ziren, horien artean 517 aktiboak ziren eta 121 inaktiboak ziren. 517 pertsona aktiboetatik 475 lanean zeuden (262 gizon eta 213 emakume) eta 42 langabezian zeuden (17 gizon eta 25 emakume). 121 pertsona inaktiboetatik 43 erretiraturik zeuden, 48 ikasten zeuden eta 30 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Brion udalerrian 413 unitate fiskal zeuden, 1.116,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.719 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 44 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 12 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 8 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 3 margolariak, 2 iturginak, 2 argiketariak, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
1935eko Euskal Herriko Itzulia
1935eko Euskal Herriko Itzulia txirrindularitza lasterketa honen 8. edizioa izan zen. 1935eko abuztuak 7 eta 11 artean ospatu zen. 873 kilometroko ibilbidea egin zuten 5 etapatan banatuta.
Zortzigarren edizio honetarako 81 txirrindularik izena eman zuten, 67k parte hartu zuten eta 32k amaitu zuten proba. Nazionalen sailkapena desagertu zen, eta, bere ordez, mendiko sailkapena sortu zen.
Garailea Gino Bartali italiarra izan zen.
Careproctus marginatus
Careproctus marginatus Careproctus generoko animalia da. Arrainen barruko Liparidae familian sailkatzen da.
Lei Baumetas
Lei Baumetas Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Vaucluse departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Beaumettes udalerrian erroldatutako biztanleak 199 ziren. Familiak 87 ziren, horien artean 29 pertsona bakarrekoak ziren (17 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 25 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 25 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 119 etxebizitza zeuden, 91 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 21 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 101 etxeak ziren eta 18 apartamentuak ziren. 91 etxebizitza nagusietatik 55 bere jabearen bizilekua ziren, 28 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 19 etxek hiru zituzten, 26 etxek lau zituzten eta 42 etxek bost zituzten. 64 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 55 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 31 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 132 ziren, horien artean 99 aktiboak ziren eta 33 inaktiboak ziren. 99 pertsona aktiboetatik 85 lanean zeuden (52 gizon eta 33 emakume) eta 14 langabezian zeuden (6 gizon eta 8 emakume). 33 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Beaumettes udalerrian 88 unitate fiskal zeuden, 194 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.464 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 27 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 funeraria zen, 1 zurgina, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Beaumettes udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra anbulantzia zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Huntingdon (Pennsylvania)
Huntingdon Pennsylvaniako borough bat da. Huntingdon konderrian kokatua dago. 2010ean 7,093 biztanle zituen, 9.37 kilometro koadrotan banatuta.
Gallinada Pelada
Gallina Pelada, Kataluniako Saldes udalerrian dagoen mendi bat da, Berguedà eskualdean. 2.322 metroko garaiera du eta Ensijako mendilerroan dago.
Hraničné Petrovice
Hraničné Petrovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 136 biztanle ditu eta 12,15 kilometro koadroko azalera. Olomouceko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1791 urtean egin zen.
Santa María la Mayor kolegiata (Bolea)
Santa Maria la Mayor kolegiata XVI. mendeko eliza gotikoa da, Bolea herrian dagoena, Huescako probintzian (Aragoi, Espainia).
Historia
Antzinako arabiar gaztelu-jauregi baten lurretan dago eraikia; Al-Andalus iparraldeko kristau erresumetatik babesteko erabiltzen zen gaztelu hori. Dorrean eta horma batzuen oinarrietan eraikuntza horren aztarnak ikus daitezke oraindik. Eremu horretan, eliza erromaniko bat ere izan zen aurretik, eta kolegiatak haren zimenduak aprobetxatu zituen. Eraiki zenetik, Montearagongo Errege Kaperako priorato izan zen, 1571ra arte. Urte horretan, Huescako elizbarrutiko parte bihurtu zen, kolegiata gisa.
1983ko otsailaren 23an Monumentu Historiko Artistiko Nazional izendatu zuten. Gaur egun, ofizialki, Andre Maria Nagusiaren Eliza Parrokiala du izena. 1991n, Boleako Kolegiataren Lagunen Elkartea sortu zen, eraikinaren alderdi kulturalak eta turistikoak mantentzeaz, babesteaz eta sustatzeaz arduratzen dena.
Eraikina
1541 eta 1559 artean eraiki zen, Pedro Irazabalen proiektu baten arabera. Errenazimendurako trantsizioko eliza gotikoa da, izaera aragoiarra duena. Zaragozako San Salvador katedralaren eta Barbastroko katedralaren adibideak jarraituz, oinplano karratuko areto-eliza da; garaiera bereko hiru nabe ditu, erdi-puntuko arkuez eta arku zorrotzez banatuta.
Eugenio Savoiakoa
Eugenio, Savoiako printzea (François-Eugène de Savoie, Principe Eugenio di Savoia-Carignano, Prinz Eugen von Savoyen; Paris, - Viena, ) Austriako militar eta politikaria izan zen. Soissonsgo kondearen bosgarren semea zen. Luis XIV.arekin etsita, enperadorearen zerbitzura joan zen. Turkiarren gerra handian, Mohács-en nabarmendu zen (1687), Zentako garaipena lortu aurretik (1697). Espainiako Erregetzarako gerran, armada inperialeko buru zela, Blenheim (1704), Turin (1706), Oudernade (1708) eta Malplaquet-eko (1709) garaipenak lortu zituen, Milanerria eta Lonbardia eskuratuz. Baina Villars-ek Denain-en garaitu zuen 1712. urtean. Diplomatiko ona zela erakutsi zuen Rastadt-eko hitzarmenean (1714). Danubioko frontean berriro ere, Belgrad hartu (1717) eta Passarowitz-eko bakea (1718) izenpetuz turkiarren gaineko mendekotasuna lortu zuen. Hirurogeita hamar urteko agure zela Poloniako Erregetzarako gerran hartu zuen parte. Historiako gerra gizonik handienetakoa izan da, eta era berean humanista eta artezale handia.
Sai motz
Sai beltza edo sai motza (Aegypius monachus) Accipitridae familiako hegazti harraparia da.
Hegoaldeko Europan eta Asian, Iberiar penintsulatik Koreako penintsulara, bizi da eta arriskuan dago Europan.
Simone (2002ko filma)
Simone edo S1m0ne, 2002ko Andrew Niccol zeelandaberritarrak zuzendutako zientzia-fikziozko film bat da. Andrew Niccol. Al Pacino, Catherine Keener, Evan Rachel Wood, Rachel Roberts, Jay Mohr eta Winona Ryder aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Viktor Taransky (Al Pacino) gainbeheran dagoen zinema zuzendari bat da. Aukera berri bat aurkezten zaionean, Nicola Anders (Winona Ryder) aktore odolberoak dena popatik hartzera bidaliko du. Orduan Taranskyren emazte ohia den Elaine Christian (Catherine Keener) ekoiztetxetako zuzendariak Taransky senar ohia kaleratu egingo du. Egoera honetan, Hank Aleno (Elias Koteas) informatikaren genioak bere arazoak konponduko dizkion programa bat lagako dio, Simulation One: honela SIMONE (Rachel Roberts) jaioko da, zinemaren izar distiratsu eta ospetsuena, jendeak guztiz miresten duena. Eta haren sortzailea, Taranksy, gauetik egunera zuzendari arrakastatsu batean bilakatuko da.
Rasheed Wallace
Unibertsitatea
Rasheed, Ipar Carolinako Chapel Hilleko Unibertsitatean hasi zen ikasketak burutzen. Bertan North Carolina Tar Heels unibertsitateko taldean hasi zen jokatzen Dean Smithen gidaritzapean. Tar Heelsekoekin burutu zuen lehen denboraldian, 35 partida jokatu zituen eta bere batezbestekoak, 9,5 puntu eta 6,6 errebotekoa izan ziren, guztiak 20,9 minutuko batez bestekoarekin. Bere bigarren denboraldian, zenbaki hauek nabarmen igo ziren 16,6 puntu, 8,2 errebote eta 30,3 minuturaino alegia. Jerry Stackhouse taldekidearekin batera, North Carolinako taldea NCAA-ko Final Fourrera eraman zuen 1995ean. Final aurrekoetan ordea, Arkansasko Razorbacks taldearen aurka kalera joan ziren partida 75-68 amaitu ondoren. Urte horretan unibertsitatea utzi zuen profesional bezala hasteko.
Riverview (Hego Carolina)
Riverview Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. York konderrian dago, Hego Carolina estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Hrazany
Hrazany Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 282 biztanle ditu eta 8,49 kilometro koadroko azalera. Písekeko barrutian dago.
Cochlearius cochlearius
Cochlearius cochlearius Cochlearius generoko animalia da. Hegaztien barruko Ardeidae familian sailkatua dago.
Hrazany
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1276 urtean egin zen.
Rasheed Wallace
Washington Bullets
1995eko NBAren Draft-ean Washington Bullets taldeak hautatu zuen 4. postuan. NBA-n jokatu zuen lehen denboraldian, 65 partida jokatu zituen, horietatik 51 titular moduan, Chris Webber lesionatuaren lekua ederki betez. Lehen urtetik, bere kirol ibilbide osoan jarraitu dion fama kaxkarra irabazten hasi zen, entrenamentu askotara berandu iristen baitzen. Honez gain, denboraldi honetan 22 teknika jaso zituen. Guzti honengatik, taldeak behin baino gehiagotan multatu izan zuen. 1996ko Martxoaren 22an, behatz bat hautsi zuen. Honen ondorioz ezin izan zuen denboraldia amaitu.
Lehen denboraldi honetan, 10,1 puntu, 4,7 errebote, 1,3 asistentzia, 0,8 txapel eta 27,5 minutuko batez bestekoak izan zituen. Zenbaki hauen ondorioz, denboraldiko Rookien bigarren bostekorik onenean sartu zuten eta 1995eko Rookien All-Star-a jokatu zuen.