cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mercedes Ferrer
Biografia
2003. urtearen hasieran Tiempo Real grabatu zuen Infinity (Madril) estudioetan, eta bere lehen bakuna, "Al otro lado" izenekoa, Estatu Batuetako 2001eko irailaren 11ko atentatuetan inspiratuta dago Dueto nabarmena egin zuen Héroes del Silencio taldeko Enrique Bunburyrekin "Fantasia" abestian, "Bunbury freak-show" biran.
2005ean, Gorda antzerki- eta musika-lanerako soinu-banda sortu zuen. Arrakasta handia izan zuen urte hartatik aurrera, eta Madrilgo Alcázar antzokian antzezten jarraitu zuen luzaroan.
Ciudad Juárezen (Mexiko), Zokalo plazan, Feminizidio jaialdian parte hartu zuen, jende askoren aurrean. 2006an, Dro-Atlantic-ek Intermedio lana argitaratu zuen, bere kanta arrakastatsuenak bildu zituen bilduma, bi gai berri barne: "Sigue brillando en mí" eta "Madrid despierta" (Carmen Parisekin batera), himno bat Espainiako hiriburuari.
2009an, estudioko zortzigarren diskoa kaleratu zuen: Travesia, pop, rock, jazz, chanson frantsesa eta boleroa nahastu zituen soinuarekin, Edgar Oceranskyk eta berak ekoitzitako hamar abesti. Memo Gilek La bodega estudioetan grabatu eta nahastu zuen Travesia Music Producciones S.A. de C.V. zigiluarekin (handik atera zuen izenburua bere diskorako), Eddy Vega bateria-jole, Pancho Ruiz baxu-jotzaile, Chatrán Gonzálezek perkusio, Aarón Dani Cruz kontrabaxua eta fretlescala, Gary Lucas, Felipe Javier eta Dani Vázquezen lankidetzarekin. Espainian grabatzen ez zuen lehen aldia zen, Mexikora joan baitzen grabatzera. Herrialde horretan baino ez zegoen, eta ez zekien Espainian argitaratuko zen. Otsailaren 21ean kaleratu zen. Mexikon, MixUp-en denda birtualetan eros zitekeen Mexikon 6 eurotan eta bidalketa beste 12 €. Diskoa digipack formatuan editatuta dago, diskografian lehen aldiz argazki-libretoarekin, abestien letrarik gabe.
Mexiko Hiriko auditorio nazionalean egon zen. Mikel Erentxunekin batera, hainbat gai interpretatzen.
Hainbat arte-ekitalditan hartu du parte kolaborazioak eginda: Juan Sinmiedo "Mi mamá no mima" filmean, Rafa Martín "Todo el amor que te puedo dar" filmean eta "Dispárame un te quiero" (Mikel Erentxun), "Algo en común" (Enrique Bunbury), "Seda y hierro" edo "La media vuelta" (José Alfredo Jiménez) abestietan.
Bere musikarekin batera, Mercedesek gizarte arazoetan lagundu du. Horren erakusgarri da emakume artisten plataformarekin izan zuen lankidetza, nazioarteko kontzertuen bira ugaritan, hala nola Zisjordaniako lurralde palestinarrean. Horretarako, Betlemeko Ramallah hiriko antzokian jo zuen, 2004ko martxoan, Palestinako herriaren aldarrikapenak babesteko, 10.000 pertsona baino gehiago bildu zituen publikoaren aurrean.
2016. urtean, David Bowie hil ondoren, Mercedesek omenaldi ugari egin zizkion bere figurari: kontzertuak, grabazioak eta irrati-saioetako kolaborazioak. Kanta ezagunenetako batzuk ere abestu zituen. Era berean, Princeren heriotzagatik eman zaion omenaldi bakarraren bultzatzailea izan zen, eta, musikari eta artista handiekin batera, omenaldi zentzuduna eta jendetsua egin zen Madrilgo Caracol aretoan, 2016ko irailean.
2018an, C+V albuma argitaratu zuen, mikromezenasgo kanpaina baten ondoren.
2019an taldea berregin zuen Pedro Andrea, Edward Bonnin eta Esteban Cabezos musikariekin.
Katie Heenan
Katie Heenan (Indianapolis, Estatu Batuak, 1985eko azaroaren 26a) AEBetako gimnasta artistikoa da, bi aldiz munduko brontzezko domina lortu zuen 2001ean barra asimetrikoen proban eta taldekako lehiaketan.
2001
2001ean Ganten (Belgika) egindako Munduko Txapelketan, brontzezko domina eskuratu zuen asimetrikoetan, eta Svetlana Khorkina (urrea) eta Renske Endel (zilarra) errusiarraren atzetik geratu zen. Horrez gain, Errumania eta Errusiaren ondoren, brontzezko domina lortu zuen taldeka: Tasha Schwikert, Ashley Miles, Tabitha Yim, Rachel Tidd eta Mohini Bhardwaj.
Paul Scarron
Paul Scarron, (Paris, 1610eko uztailaren 4a-Ibidemn, 1660ko urriaren 6a) frantsesezko idazle ospetsua izan zen. Scarron genero satirikoa irudikatzen du XVII. mendeko komedian. Haren lan ezagunena Le roman comique eleberria izan zen.
Biografia
Kontuen auzitegiko kontseilari baten zazpigarren semea, 1629an apaiztu zen, baina bizitza librea izango zuen. Le Mansen bizi izan zen 1632 eta 1640 artean, Charles de Beaumanoir apezpikuaren inguruan, eta ohikoa izan zen probintzietako literatur aretoetan. 1638an gaixotu egin zen, batzuen ustez inauterietan biluzik bainatu ondoren; baina ziur aski espondilitis ankilosatzaile zen gaixotasuna. Poliki-poliki gaixotasunak geldiarazi egingo zuen: hankak, bizkarrezur, garondo... "Z" baten antza dut", esango zuen egileak.
Bere lehen lanak 1643. urtekoak dira. Parisera itzuli zen, kalonje izateari utzi zion, eta 1652an, 42 urte zituela, 16 urteko umezurtz batekin ezkondu zen, Françoise d 'Aubigné, Agrippa d' Aubigné-ren biloba eta, ondoren, Madame de Maintenon izango zena; haren bizitza lizuna izan zen. Literatura areto bat ireki zuen Marais auzoan, eta Louvreko gorteko partaideak laster ohikoak bihurtu ziren bertan.
Bere bizitzaren zatirik handiena erreuma-gaitzekin eman zuen idazleak. Berak gogorarazten digu bere epitafio ospetsuan:
Euskaraz:
Ibilbide literarioa
Scarron genero isekari eta satirikoa irudikatzen du XVII. mendeko komedian. 1643an, bere Recueil de quelques vers burlesques liburuak arrakasta handia izan zuen moda bufoari ekin zion. Gero, Le Typhon (1644), Jodelet o el Maestro Criado (1645), Don Jafet de Armenia (1653) eta 1648 eta 1652 artean Virgile travesti argitaratu zituen, Eneidaren parodia ospetsua, urtetan aipatua izan zena.
Baina bere komediak idaztearekin batera, Scarron La novela cómica eraikitzen joan zen, bere maisulantzat hartzen dena bere kontakizunen sintesi ausartagatik. Scarronek eleberri honetan, lehen pertsonan edo pertsonaiaren arabera, beren gurdiarekin bidaiatzen duten komediante batzuen istorioak kontatzen ditu; ostatuko eta mota guztietako abenturak dira, beste batzuekin lotzen direnak, modelo greziarren arabera. Liburua Denis Diderotek eta Théophile Gautierrek laudatu zuten. Lehen zatia 1651n argitaratu zen eta bigarrena 1657an; hirugarrena idatzi aurretik egilea hil zen.
Komedia batzuk ere plazaratu zituen: L'Écolier de Salamanque (1654), Le Marquis ridicule ou la comtesse faite à la hâte (1655), La Fausse Apparence (1657), Le Prince corsaire (1658).
Ashley Miles
Ashley Miles (San Antonio, Texas), 1985eko martxoaren 3a) AEBetako gimnasta artistikoa da, eta 2001eko munduko brontzezko domina lortu zuen taldekako lehiaketan.
2001
2001ean Ganten (Belgika) egindako Munduko Lehiaketan, taldekako brontzezko domina lortu zuen, Errumaniaren (urrea) eta Errusiaren (zilarra) atzetik, eta taldekideak hauek izan ziren: Tasha Schwikert, Katie Heenan, Tabitha Yim, Rachel Tidd eta Mohini Bhardwaj.
Tabitha Yim
Tabitha Yim (Los Angeles, Estatu Batuak, 1985eko azaroaren 2a) jatorri korearreko estatubatuar gimnasta artistikoa da, 2001ean brontzezko domina jaso zuena, taldekako lehiaketan.
2001
Ganteko (Belgika) Munduko Lehiaketan, taldekako brontzezko domina lortu zuen Errumaniaren (urrea) eta Errusiaren (zilarra) atzetik, eta taldekideak hauek izan ziren: Tasha Schwikert, Katie Heenan, Ashley Miles, Rachel Tidd eta Mohini Bhardwaj.
Jan de Klerk
Johannes "Jan" de Klerk (Burgersdorp, 1903ko uztailaren 22a - Krugersdorp, 1979ko urtarrilaren 24a) hegoafrikar politikaria izan zen. Hegoafrikako jarduneko presidentea izan zen 1975ean.
1927tik 1945era ikastetxe bateko zuzendari gisa lan egin zuen eta, gainera, langile zurien sindikatuko idazkaria izan zen. 1947tik Alderdi Nazionaleko idazkaria izan zen Rand eskualdean. 1954an senatari eta Lan eta Herri Lan ministro izendatu zuten Johannes Strijdom koinatuaren gobernuan.
Beste ministerio batzuk zuzendu zituen Hendrik Verwoerden eta John Vorsterren gobernuetan, besteak beste Barne ministerioan.
1969tik 1976ra Senatuko presidente izan zen, eta Hegoafrikako jarduneko presidentea izan zen 1975eko apirilaren 9an Jacobus Johannes Fouché erretiratu zenetik apirilaren 19an Nicolaas Diederichs izendatu zuten arte. Seme Frederik Willem de Klerk ere Hegoafrikako presidente izan zen urte batzuk geroago.
Tarsila do Amaral
Tarsila de Aguiar do Amaral (Capivari, São Paulo, Brasil,1886ko irailaren 1a - ib., 1973ko urtarrilaren 17a) margolaria izan zen, Brasilgo mugimendu modernistan adierazgarriena. 272 pintura, 6 horma-irudi eta 1.300 marrazki inguru egin zituen.
Biografia
Tarsila do Amaralen gurasoak Lydia Dias de Aguiar eta José do Amaral Stanislaus ziren. Aitaren aldeko aitona, “O Milionario” izenez ezaguna, enpresaburu aberatsa zen. São Paulo hiriko Sion ikastetxean ikasi zuen. 1902an, bera eta ahizpa Europara joan ziren gurasoekin, eta Bartzelonako Sagrado Corazón ikastetxean utzi zituzten. Bi urte geroago, Tarsila Brasilera itzuli zen eta bere amaren lehengusu batekin ezkondu zen, André Teixeira Pintorekin, eta harekin izan zuen alaba bakarra, Dulce. 1913an banandu eta São Paulora joan zen. Oswald de Andraderekin ezkondu zen 1926an, eta 1930ean banandu zen.
Ibilbidea
Tarsila do Amaral da Brasilgo mugimendu modernistaren lehen faseko margolari adierazgarriena. 1928ko Abaporu margolanak Mugimendu Antropofagikoa inauguratu zuen herrialdeko artista plastikoetan.
1916an William Zadig eskultore suediarraren tailerrean hasi zen lanean, eta hurrengo urteetan marrazketa eta pintura ikasi zuen Pedro Alexandrino irakasle akademikoarekin eta geroago George Elpons artista alemanarekin. Tarsilaren hasierako produkzioa animalia edo ardandegien estudioetara eta erretratuen zirriborroetara mugatu zen, apunteen koadernoetan bildu baitzuen.
1920an Parisera joan zen eta Académie Julienera joan zen. Han Émile Renard-en orientazioa jaso zuen. Frantzian, Fernand Léger ezagutu zuen eta 1922ko Artista Frantsesen Areto Ofizialean parte hartu zuen, kubismoaren eraginpeko teknikak garatuz. Urte berean, Brasilera itzulita, Anita Malfatti, Menotti del Picchia, Mário de Andrade eta Oswald de Andrade elkartu ziren. 'Boston taldea' sortu zuten, Arte Modernoaren Asteko ideiak defendatzeko, eta herrialdeko mugimendu modernistaren buru jarri zen.
1926an, banakako lehen erakusketa egin zuen Parisko Cobrer Galerían. Handik aurrera, haren lanek ezaugarri primitibista eta natibista sendoak hartu zituzten. Garai hartako ezaugarria da Abaporu koadroa, mugimendu antropofagikoaren inspirazio izan zena, eta lehen manifestu antropofagotzat ere har daiteke.
1933an, gizarte-gaiekin lotura handiagoa zuen pintura garatu zuen, eta horren adibide dira Beharginak eta Bigarren Klasea lanak. São Pauloko lehen Biurtekoetan azaldu zen eta atzera begirako bat irabazi zuen São Pauloko Arte Modernoko Museoan (MAM) 1960an. 1963ko São Pauloko Biurtekoan areto berezi bat eskaini zitzaion eta hurrengo urtean aurkeztu zen Veneziako 32.Biurtekoa n.
Moma-k bere lanaren erakusketa bat inauguratu zuen, eta Latinoamerikako lehen artista latinoamerikarra eta zortzigarren atzera begirakoa izan zen, Diego Rivera, Cândido Portinari, Roberto Matta, Manuel Álvarez Bravo, Armando Reverón, José Clemente Orozco eta Joaquín Torres García izan ondoren.
Mendigorriko zubia
Mendigorriko zubia Argako Erriberako Mendigorria udalerrian Erdi Aroko harrizko zubi gotiko bat da, Arga ibaiaren gainean.
Mendigorritik Andionerako norabidean, Erdi Aroko zubi bat dago, zazpi arku dituena, batzuk zorrotzak. XVI. mendean eta XVIII. mendeko karlistaldietan zati batean suntsitu zen. Gaur egungo itxura XIX. mendean egindako erreformen ondorio da.
Irina Ionesco
Irina Ionesco (Paris, 1930eko irailaren 3a-Paris, 2022ko uztailaren 25a) errumaniar bertaratutako argazkilari frantsesa izan zen. Argazkilaritza liburu ugari plazaratu zuen, batzuk polemikoak biluzik agertzen ziren modeloak zirela medio, tartean bere alaba hamar urte zituenean.
Biografia
Parisen jaio zen, baina oso txikia zela, bere gurasoak, errumaniarrak, Konstantza herrira joan ziren eta ikasketak Errumanian egin zituen. 1946an Parisera itzuli zen, eta han dantza egiten hasi zen. Gaixotasun baten ondorioz, 1958an pintura lantzen hasi zen. Horri esker, margolan desberdinak egin zituen Europan zehar egindako bidaietan. 1964an Nikon argazki-kamera bat oparitu zioten, eta argazkigintzaren aukerak deskubritu zituen, eta zuri-beltzeko erretratuak egiten hasi zen. Argazkietan jaso zituen emakumeak, kasu askotan, erdi biluzik agertzen ziren, bitxiz jantzita; nolabait, indarkeriaren, erotismoaren eta heriotzaren arteko harremanak iradoki zitzaketen beste osagarri batzuez estalita.
1974an Parisko Nikon Galerian egin zuen erakusketa batetik abiatuta, bere obra garrantzitsua izan zen eta une horretatik aurrera liburuak argitaratzen eta aldizkarietan kolaboratzen hasi zen. Femmes sans tain izan zen bere lehen arrakastetako bat. Baina bere ibilbideko gertakari garrantzitsu bat bere alaba Evaren biluzien argitalpena izan zen, hamar urte zituenean; lan horrek argazkigintzan haurren biluziaren paperari buruzko eztabaida luze bat sortu zuen.
1982an, Pour une pyrramide proiektua hasi zuen, ibilbide psikoanalitiko ilustratua zena. 1989an, UNESCOren enkargua jaso zuen hondarretan galdutako hiriei eta Mauritaniako hiri horietan bizi diren emakumeei buruzko dokumental bat egiteko. 1995etik aurrera, Afrika iparraldeko hainbat hiritan eta Parisen bizi izan zen denboraldiz denboraldi, hainbat erakusketa eginez.
Obra batzuk
Hauek dira bere lan ezagunenak:
Andre Maria eliza (Mendigorria)
Andre Maria eliza Argako Erriberako Mendigorria udalerrian kokatutako XIII. mendeko kristiau eliza bat da. XIX. mendean erreformatu zen.
Eraikina
Herriaren goikaldean, antzinako parrokia izan zen, XIII. mendearen hasieran eraikia, baina jatorrizko itxura erabat desitxuratuta geratu zen XIX. mendeko berreraikuntzaren ondoren. Bertan, XIV. mendeko tailu gotikoa den Maria eta Haurraren irudia ikus daiteke. Erretaulak XVI. mende hasierako erliebeak eta estilo hispaniar-flamenkoa baliatzen ditu.
Andiongo Andre Mariaren baseliza
Andiongo Andre Mariaren baseliza Argako Erriberako Mendigorria udalerriko Andion herri hustuan kokatutako XIII. mendeko kristiau baseliza bat da.
Eraikina
Andelos hiri erromatarretik gertu kokatua, XVII. mendean zaharberritu zen XIII. mendearen hasierako eraikina da, burualdea kupula barroko batez estali zenean. Estilo berekoa da, XVIII. mendekoa bada ere, Andiongo Andre Mariaren erretaula nagusia, Erdi Arokoa, baina moztua, janzteko irudi bihurtzeko. Gaur egun parrokian gurtzen da. Kanpoko harlanduen artean, inskripzio erromatar batzuk aprobetxatzen dira.
Nazanín Armanian
Nazanín Armanian, (Xiraz, Iran, 1961eko urtarrilaren 21a) iraniar idazle eta politologoa da. 1983tik Espainian erbesteratuta dago.
Biografia
Zientzia Politikoetan lizentziatu zen Urrutiko Hezkuntzarako Unibertsitate Nazionalean (UNED), eta bertan, 2009tik 2013ra Zientzia Politikoetako irakasle izan zen. 2007tik 2012ra bitartean, Bartzelonako Unibertsitateko ikastaro osagarrietako gai islamiarretako irakaslea izan zen. 2015ean, Nazioarteko Harremanak ikasgaia eman zuen UHUNen.
Persiera/farsiatik gaztelaniarako zinpeko itzultzailea da.
Mundu islamiarra, islam politikoa, Ekialde Ertaineko eta Iparraldeko Afrikako geopolitika eta emakumeen eskubideak dira haren ikerketa-arloak.
Haren artikulu, liburu eta hitzaldiek desmitifikatu egiten dute emakumeek mundu arabiar-musulmanean duten egoera, eta salatu egiten dute fundamentalismoak erlijio guztietan izan duen gorakada.
1964an, Iran, Frantziarekin batera, emakume ministro bat zuten munduko bi herrialde bakarrak ziren. 1978ra arte, Irango emakumeek espainiarrek baino eskubide gehiago zituzten, baina, harrezkero, haien eskubideak murriztu egin dira. Armanianek gogoratzen duenez, Iranen inboluzioarekin bereziki kritikatu zuen Iran, 20 urterekin erbesteratu baitzen. Shahen gobernua ordeztu zuten, aiatolen eskuetan erori zenean.
27 urterekin hasi zen idazten, eta 32 urterekin argitaratu zuen lehen liburua.
Analisi politikoak egiten ditu Espainiako hainbat komunikabidetan. Asteroko zutabe bat izan du Punto y Seguido blogean Publico egunkarian.
Viktoria Karpenko
Viktoriya Karpenko (Kherson, Ukrainako Sobietar Errepublika Sozialista, 1981eko martxoaren 15a) ukraniar gimnasta artistikooa da, eta 1999an munduko txapeldunorde izan zen banakako lehiaketa orokorrean.
Olga Román
Olga Román (Madril, 1965) abeslari eta konpositore a da. Jazza, Latinoamerikako musika eta Argentinako folklorea ditu ardatz.
Biografia
1985ean, Fulbright beka batekin musika ikasi zuen Bostonen (Estatu Batuak) eta Berklee College of Music eskola entzutetsuan cum laude lortu zuen 1987ko abenduan. 1988an Olga Román Quartet sortu zuen. Ekialdeko kostaldeko jazz-jaialdi askotan aritu ziren, besteak beste, Montreal, Quebec, Boston Globe eta Newport. 1992an, jazz-kantari onenaren Boston Music Awards sarietarako izendatu zuten.
Lankidetzak
Estatu Batuetara joan aurretik, Olga Román izan zen 1982an Nuestro pequeño mundo taldeko azken emakume-ahotsa. Juan Alberto Artechek taldea birfundatu zuen desagertzear egon ondoren, Olga Román sartu zuen bokalista gisa eta azken diskoa grabatu zuten: NPM. Moby Dicken bila. Handik gutxira, Olga Romanek Entre amigos eta Cuerpo a Cuerpo zuzeneko diskoa grabatu eta kantatu zuen Luis Eduardo Auterekin (1983), Espainiako biretan lagunduz.
Estatu Batuetan egon zen bitartean, El Eco, Aché eta Latinoamérica musika latindar taldeetako abeslari bakarlaria izan zen, eta 1988an Olga Román Quartet sortu zuen, Montreal Jazz Festival, Québec Jazz Festival, Boston Globe Jazz Festival eta Newport jaialdietan parte hartzeko, besteak beste. Irratiko eta telebistako zuzeneko hainbat programatan ere parte hartu zuen.
1993ko urtarrilean Espainiara itzuli zen eta harrezkero Joaquín Sabinarekin aritu da lanean. Honek beti nahi izan du bere ahotsa Esta boca es mía, Yo, mi, me, contigo, 19 días y 500 noches, bikoitza zuzenean Nos sobran los motivos eta Dimelo en la calle. Aspalditik dabil Olga Román Joaquín Sabinarekin, Espainian eta Latinoamerikan egin dituen biretan.
Jorge Drexler eta Pedro Guerrarekin ere kolaboratu du, eta Azucena Rodríguez zine-zuzendariaren Entre Rojas eta El amor perjudica seriamente la salud filmetako gai nagusiak grabatu ditu.
2003an ...Entre todas las mujeres/ Emakume guztien artean izeneko diskoan parte hartu zuen. Emakume kantariek Joaquín Sabinari egindako omenaldia,"Esta boca es mía" gaiarekin, Víctor Manuelek ekoitzia.
Vueltas y Vueltas
Vueltas y vueltas (2001) bakarkako lehen lana izan zen, eta gai gehienak bereak dira. Pedro Guerrak disko honetan "Sin darnos cuenta" eta "Cómo puedo saber" abestiak konposatu zituen, Olga Romanen estilorako egokiak.
"Again" abestia Miguel Albaladejoren "El cielo abierto" filmean sartu zen, eta 2002ko Zinemako Goya Sarietarako izendatu zuten, Jatorrizko kanta onenaren sarirako. "Maria vale más" abestia "Hay que volver a empezar" CDan sartu zen, eta "No da igual" gaia LaOtra telebista-katearen sintonia bihurtu da.
Olga Roman 2
2004an bigarren diskoa argitaratu zuen, Olga Román 2. Madril eta Buenos Airesen artean grabatu zuten, eta Jorge Drexlerren laguntza izan zuen "Apareces" abestian eta Carmen Parisena "Me asomo" abestian.
Bakarlari gisa goraka egin zuen, eta Joaquín Sabina lagun zuen korista izateari utzi zion.
Seguir Caminando
2011. urtean disko berria atera zuen, "Seguir caminando/Jarraitu oinez" izenekoa, Joaquín Sabina eta Pablo Milanésen laguntzarekin. Diskoarekin batera, Madrilen hasi eta Madrilgo Jazzaldian aurkeztu zen. 2012ko martxoan argitaratu zuen Argentinan Seguir Caminando diskoa, Arte y Repertorios-ek banatua. Ondoren, aurkezpen-bira bat egin zuen, eta Buenos Aires, La Plata, Rosario, Santa Fe, Río Cuarto, San Luis, Mendoza, Kordoba, Bahía Blanca eta Mar del Plata hirietara joan zen.
De agua y Laurel
Argitalpenaren eta aurkezpen-biraren ondoren, De agua y laurel Olga Román diskoa sortzen hasi zen. Néstor Díaz musikari eta ekoizle argentinarrarekin harremanetan jarri zen, eta Gustavo Cuchi Leguizamón folklore-konpositore argentinarrari omenaldia egitea erabaki zuten. Konpositorearen obra handiak bildu zituen errepertorioa aukeratu zuten, hala nola La pomeña, Zamba de carnaval, La arenosa, Zamba de la viuda edo Juan panadero.
Juan Carlos Baglietto abeslaria Zamba de Carnaval abestian eta Ángela Irene kantaria Zamba del Laurele abestian aritu dira diskoan.Disko hau Alfiz produkzioek argitaratuko dute eta Sony Music Argentinak banatuko du Argentinan, Uruguayn eta Paraguayn.
Anita Malfatti
Anita Catarina Malfattiga (São Paulo, Brasil, 1889ko abenduaren 2a – ib., 1964ko azaroaren 6a) Brasilgo margolari a izan zen, Brasilgo abangoardia europar eta estatubatuarren aurkezletzat hartua.
1917-1918an São Paulon egin zuen erakusketa oso polemikoa izan zen bere garaian; izan ere, bai estiloagatik bai jorratutako gaiengatik iraultzailea izan zen. Oso garrantzitsua izan zen, halaber, Arte Modernoaren Astean parte hartzea. Aste hori São Paulon egin zen 1922ko otsailean, eta Brasilgo modernismoaren hasierako ekitaldia izan zen.
Ikaskuntza
Aita italiarra eta ama estatubatuarra izanik, Malfatti São Paulo hirian jaio zen 1889an eta bere jaioterriko Mackenzie Collegen ikasi zuen. Oso goiz, amak bultzatuta, arte-irakaslea baitzen, pinturarekiko interes handia erakutsi zuen. Bere eskuineko besoaren sortzetiko atrofiaren ondorioz, ezkerreko eskuarekin pintatzen ikasi behar izan zuen. Bere lehen lan ezagunetako bat, Primeira tela, 1909koa da. Arte plastikoekin egindako lanean sakondu zuenean, haren jakin-mina Europako pinturara zabaldu zen. Familiaren laguntzarekin, 1910ean Berlinera joan zen. Han artista garrantzitsuekin ikasi zuen, hala nola Fritz Burger-Muhlfeld, Lovis Corinth eta Ernst Bischoff-Culm, eta alemaniar espresionismoa ezagutu zuen.
1915ean, Brasilera itzuli ondoren, New Yorkera joan zen Independent School of Art-eko Homer Boss-ekin ikastera. Lan hori Kolonian egindako erakusketa bati esker ezagutu zuen. Bossen irakaskuntzek eragin handia izan zuten Malfattiren ondorengo lanean, batez ere anatomia aztertzeari dagokionez. New Yorken, Malfattik kubismoarekin ere harremana izan zuen. Estatu Batuetan egon zenean, bere produkzioko koadro interesgarrienetako batzuk margotu zituen, hala nola A Boba (1915) edo Ritmo (torso) (1917).
Eztabaidak
Malfattiren bigarren banakako erakusketa, Exposição de Pintura Moderna/ Pintura Modernoaren Erakusketa, São Paulon egin zen 1917ko abenduaren 12tik 1918ko urtarrilaren 11ra bitartean. Bere lanak kontu handiz aukeratu bazituen ere, harrigarriegiak gerta zitezkeenak alde batera utzita (besteak beste, zenbait biluzi), gogor kritikatu zuten bere berrikuntzengatik, Brasilgo tradiziotik guztiz kanpokotzat jo baitziren. Monteiro Lobatoren artikulu anker batek Anitaren lana "eroetxeetako presoen marrazkiekin" konparatu zuen. Hala ere, Tarsila do Amaral margolariaren senarra izandako Oswald de Andrade poeta bezalako kritikariek defendatu egin zuten, Marinettiren ideia futuristak ezagutzen baitzituen.
1922an, Malfattik São Pauloko Arte Modernoaren Astean parte hartu zuen, eta Bosten Taldeko kide izan zen, Tarsila do Amaral, Andrade, Oswald de Andrade eta Menotti del Picchiarekin batera. Garrantzi berezia izan zuen Mario de Andraderekin izan zuen adiskidetasun-harremanak, idazlea hil arte iraun baitzuen.
1923an, São Paulo Estatuko Pentsiodun beka Artistikoa jaso zuen, eta Parisera joan zen, Tarsila eta Oswaldekin batera, baita Victor Brecheret, Paulo Prado eta Emiliano Di Cavalisiarekin ere. Handik aurrera, espresionismoa alde batera utzi zuen, ordura arte bere lanaren ezaugarri izan ziren kolore bortitzak alde batera utzita, arte-karrera konbentzionalagoa hasi zuen. 1928an São Paulora itzuli zen eta talde modernistaren jardueretan parte hartu zuen. Hurrengo hamarkadan, zailtasun ekonomikoak zirela eta, gero eta gehiago jo zuen pinturaren eta marrazkiaren irakaskuntzara, eta sortzaile gisa erretratuan espezializatu zen batez ere.
Bere pintura-lanaren bilakaera
Malfattiren estiloa kritikatu egin zuten, Brasilgo artean agertu eta gero, ez zuelako eboluzionatu. 1940ko hamarkadan erretratuak, loreak, paisaiak eta herri eszenak margotu zituen batez ere. 1949an egin zen São Paulon bere obra osoaren lehen atzera begirako erakusketa, eta 1951n Arte Modernoko I. Paulista Aretoan parte hartu zuen.
Luigi Carlo Farini
Luigi Carlo Farini (Russi, 1812ko urriaren 22a - Quarto dei Mille, 1866ko abuztuaren 1a) italiar sendagile, historialari eta politikaria izan zen. Italiako lehen ministroa izan zen 1862ko abendutik 1863ko martxora.
4 × 100 metro erreleboa
Txandakako 4 × 100 metroko proba Joko Olinpikoetako atletismoko ekitaldietako bat da.
Luigi Carlo Farini
1831ko Iraultzan parte hartu zuen, eta gero medikuntza praktikatu zuen Russin eta Ravennan. Aita Santuen Lurraldetik bota zuten bere iritzi politikoengatik, Florentzian eta Parisen bizi izan zen, eta mediku gisa lagundu zion Jérôme Bonaparteri, eta 1848an Italiara itzultzea erabaki zuen.
4 × 100 metro erreleboa
Proba honetan lau lasterkari errelebatzen dira, eta horietako bakoitzak 100 metroko distantzia osatzen du. Lehena 400 metro probako irteera-lerrotik hasten da, eta gainerako lasterkariak 20 metroko tartean egonen dira pistako 100 metroko azpizati bakoitzean. Lekukoa tarte horren mugen barruan trukatu behar da. Aldaketa ahalik eta azkarren egiteko, lekukoaren zain dagoen atletak alde horretatik aurrera egiten du, eta lasterka hasten da lekukoaren eramailea hurbiltzen denean. Bi lasterkariak lasterketan daudela egiten da aldaketa, eskuz aldatuta eta hartzailearentzat itsu.
Luigi Carlo Farini
Diputatu eta Barne ministro izan zen, baina dimisioa eman zuen 1849an Erroman Errepublika aldarrikatu ondoren. Bere kargura itzuli zen Pio IX.aren itzuleraren ondoren, baina Turinera erbesteratu zen politika erreakzionarioak ezarri ondoren. Han bere ideiak azaldu zituen egunkarietan eta historia lanak idatzi zituen (Lo Stato Romano dal 1815 al 1850).
4 × 100 metro erreleboa
Errelebo-lasterketen distantzia ofiziala laburrena denez, lasterkarien abiadura ez ezik, lekuko-aldaketan araztu den teknika ere garrantzitsua da. Aldaketak lasterketaren progresioa ahalik eta gutxien atzeratu behar du, eta, lasterketan akatsen bat eginez gero, lasterketa galdu egin daiteke, bai deskalifikazioagatik, bai denbora galtzeagatik, lekukoa lurrera erortzen bada, adibidez.
Luigi Carlo Farini
1851n Sardiniako Erresumako instrukzio publikoko ministro izendatu zuten, eta gogotsu babestu zuen Cavour. Italiako batasuna babestu zuen eta 1860an Barne ministro eta Napoliko erregeorde izendatu zuten.
4 × 100 metro erreleboa
Munduko errekorra, gizonezkoen proban, Jamaikak du, 2012ko abuztuaren 11n Londresko 2012ko Joko Olinpikoetan Usain Bolt, Nesta Carter, Michael Frater eta Yohan Blakek 36,84ko denborarekin.
48, avenue de l'Opéra
48, avenue de l'Opéra Georges Denolak eta Dominique Bernard-Deschampsek 1917an zuzendutako film frantsesa da (51 minutu). Melodrama hau Société cinématographique des auteurs et gens de lettres lantegiak zuri-beltzez ekoiztu zuen. Film mutua zen.
Luigi Carlo Farini
1862an lehen ministro izendatu zuten eta Cavourren politikak aurrera eramaten saiatu zen. Hurrengo urtean dimititu zuen, osasun-arrazoiengatik.
4 × 100 metro erreleboa
Errekorrak
- World Athletics Nazioarteko Atletismo Federazioaren arabera.
48, avenue de l'Opéra
Argumentua
Jean Daumasek Luluri jarraitzen dio. Lulu Tom Baxler atletaren laguna da. Azken honek, jeloskor, borroka bat eragiten du Daumasekin. Hurrengo egunean, Baxler Jean Daumasen gorpuarekin aurkitzen da. Lulu isilik gelditzen da. Ikerketa hildakoari dirua zor zion Maurice Quincy izeneko gizon batengan oinarritzen da.
4 × 100 metro erreleboa
Munduko errekorren bilakaera
- Munduko errekorraren bilakaera 1975etik aurrera, IAAF kronometraje elektronikoa erabiltzen hasi zenean.
Haydée Milanés
Haydée Milanés (Habana, Kuba, 1980ko irailaren 28a) kantaria da, egile abeslaria, moldatzailea eta musika-ekoizlea. Trova berriaren irudiaren alaba da, eta Kubako musika-eszena berriaren interpretatzailea. Pablo Milanés (1943-2022) abeslaria aita zuen, Lynn Milanés (1970) eta  Suylen Milanés (1971-2022)  ahizpak ere bai.
Biografia
Haydée Milanés Habanan jaio zen. Ama Zoe Álvarez modeloa eta aita Pablo Milanés kantaria zen. Neba-ahizpak ditu: Lynn, Suylen eta Liam bikiak, Antonio eta Pablo eta Rosa bikiak.
Haydée Milanés aitari abesten eta gitarra jotzen entzunez hazi zen; halaber, hainbat aldiz ikusi zuen abestiak konposatzen. Oso txikitatik joaten zen bere kontzertuetara, eta etxean egiten ziren topaketa asko ikusteko aukera izan zuen. Bertan, musikari handiak elkartzen ziren Kubako trova tradizionaleko eta Son-eko abestiak jotzeko.
Esperientzia horrek guztiak, haurtzaroan, musikarekiko interes handia piztu zion.
6 urte zituela pianoa ikasten hasi zen, gainerako musika irakasgaiekin batera, Manuel Saumellen kontserbatorioan. Ondoren, kontserbatorio horretan bertan, zuzendaritza korala ikasi zuen, eta urte horietan guztietan eskolako koruan kantatu zuen. Korua Habanako elizetan aurkezten zen Eguberrietan. Gero, Amadeo Roldán kontserbatorioan graduatu zen, musika-ikasgai teorikoetan.
Haydée Milanések eszenan kantatu zuen lehen aldia izan zen aitari Canto de la abuela abestian laguntzeko; Haydéek 10 urte besterik ez zituen.
Abeslari ibilbidea
1999an Ernán López-Nussa piano-jole kubatar entzutetsuaren kuartetoan hasi zen kantatzen. Lehen musika-bidaia 2000. urtean egin zuen, Ernánek San Pauloko (Brasil) Heineken Jaialdira gonbidatu zuenean. Kubako beste musikari garrantzitsu batzuekin batera, Ernán López-Nussa laukotea osatu zuten, hala nola Tata Güines eta Pancho Terry. Kolaborazio horretatik From Havana to Rio albuma sortu zen Rio de Janeiron.
Urte berean, maiz jotzen hasi zen Habanako La Zorra eta El Cuervo klubetan. Han, Jam Sesions-en parte hartu zuen, Roberto Carcassés talde interaktiboaren zuzendariak gonbidatuta. 2003an Cool Cool Filin konpilazioan parte hartu zuen.
Pablo Milanés aitarengandik datorren musika-tradizio handiaren oinordekoa da, eta eragin nabarmena izan zuen haren musikan, feelingean, Kubako trova tradizionalean, Brasilgo musika herrikoiaren erreferente femeninoetan eta Ipar Amerikako jazzaren klasiko handietan; Haydée Kubako musika herrikoiaren ahots eder eta garbienetako bat da.
Haydée lehen album bakarlaria 2004an argitaratu zen, eta Descemer Buenok ekoitzi eta idatzi zuen Habana eta New York artean. Album horrek Habanan kontzertu batzuk egiteko aukera eman zuen, auditorioan eta kritika espezializatuan ongi etorria egiteko.
2008an, Haydée Milanés en Vivo izeneko albuma argitaratu zuen Santiago Feliú, Aldo López Gavilán, David Torrens, Suylén eta Lynn Milanesekin batera.
2010ean, Haydee Milanések Bis Music zigilu kubatarrarekin argitaratu zuen A la felicidad disko berria. Disko horretan konpositore, moldatzaile eta musika-ekoizle gisa estreinatu zen. Disko hori Habana, Madril eta Buenos Airesen grabatu zen eta, besteak beste, Pablo Milanés, Omara Portuondo, Pedro Aznar eta David Blancorekin duetoak ditu. Lehen sinpleak «A la felicidad», diskoari izenburua eman zion abestiak bideoklip bat ere bazuen.
2014. urtean, lankidetza berezia izan zuen Viernes cultural izeneko albumak, Los Angeles Azules gailurrean zegoeen talde mexikarra. Habanan grabatu zuten, eta Haydéek "Viernes cultural" diskoari izenburua eman zion 'cumbia' interpretatu zuen.
2015. urtean Palabras, Haydée Milanés canta a Marta Valdés izeneko diskoa atera zen merkatura. Haydée Milanések Marta Valdesi abestu zion, Marta Valdés kubatar konpositore garrantzitsuaren lanaren hautaketa bikaina. Ikerketa luze baten emaitza zen disko hori, Haydéeren moldaketa eta ekoizpen musikalarekin, eta hainbat aitorpen jaso zituen, hala nola Cubadisco 2015 eta Excelencias del arte 2015.
Interprete garrantzitsuekin lan egin du, hala nola Chico Buarque, Adalberto Álvarez, Harold López-Nussa, Enrique Plá, Jorge Reyes, Descemer Bueno, Tata Güines, Fito Páez, Pedro Aznar, Luiz Melodía, Carmen Paris, Los Angeles azules (Mexiko), Kelvis Ochoa, Issac Delgado, Omara Portuondo, besteak beste.
Leonardo Padurak, Asturiasko Princesa Saria eleberrigile ezagunak, Haydéeri eta Palabras lanari buruz hitz egin zuen: "Interprete gazte honek beti izan du bere sentsibilitate melodiko eta lirikoaren babesa, eta oraingoan (berriro ere) kontrakorrontean igeri egitea erabaki du, eta, Kubako kantutegiko tradizioko urre-koloreko txoko batera begira, obra delikatu, sentsual eta adimentsu bat egitea, agian audientzia handia lilluratuko ez duena, baina zorrotzenen gustua eta itxaropena asetuko dituena. Eta hori lortzeko duen sekretua, erraza bezain zaila da lortzen: arriskua, adimena, talentua eta, batez ere, gustu ona bezain atsegina den zerbait nahastea."Julieta Venegas bezalako musikari garrantzitsuen aintzatespena ere irabazi du, eta hauxe adierazi zuen:"Haydéek bere lekua aurkitu du, bere tokia musikan, non bere ahotsak modu delikatu eta propioan zuzentzen baitu beretzat hartzen duen edozein abesti. Bere ahotsak gozotasuna du, baina aldi berean erabakia eta jakinduria. Pablo Milanésen abestietara hurbiltzean, eta harekin egin duenean, elkarrekin zerbait berria sortu dute, lurralde partekatua, non ahotsek, aitaren helduerak, alabaren gazte eta jakintsuak, berriro sortzen baitituzte abesti horiek, Latinoamerikak eta munduak zuzentzen dituzten gutako hainbaten emozio-oroimenaren parte baitira. Guk, espazio hau elkarrekin aurkitu izana bakarrik eskertu dezakegu, eta Haydée zoragarriaren opari hau entzutea tokatzen zaigu, bere aitarekin kantatuz."
Les Cinq Gentlemen maudits (filma)
Les Cinq Gentlemen maudits (Bost jaun madarikatuak) Luitz-Moratek eta Pierre Régnierrek 1920an zuzendutako film labur frantsesa da (26 minutu). Films Luitz-Morat lantegiak zuri-beltzez ekoiztu zuen. Film mutua zen. Argumentua André Reuzerren eleberri batean oinarritu zen. Musika Jacques Ibertena zen.
Argumentua
Tunisia bisitatzen ari diren bost europarrak bertako batek madarikatu ditu. Madarikazioaren arrazoia haietako batek tunisiar emakume gazte bati beloa kendu ziola da. Banan-banan europarrak desagertuko dira. Baina agian dena iruzurra besterik ez da...
Paula Ortiz
Paula Ortiz Álvarez (Zaragoza, 1979ko urtarrilaren 8a) zuzendari, gidoilari eta ekoizlea da. Lehen film luzearekin, De tu ventana a la mía, zuzendari berri onenaren Goya 2011 sarirako izendatu zuten, eta Pilar Miró 2011 saria irabazi zuen Valladolideko Semincin.
Biografia
Zinema-zuzendaritzan trebatu zen New Yorkeko Unibertsitateko (NYU) Tisch School of the Arts eskolako Graduate Department of Film and Television-en, eta gidoi-ikasketak osatu zituen UCLAn, Los Angelesen, Kaliforniako zinema-prestakuntzako zentro nagusian. Bigas Luna lantegiko kide izan zen ikus-entzunezko narratzaileentzat, eta Los Angelesko Screenwriters Expo delakoan zein Espainian eta Estatu Batuetan gidoilarien beste foro batzuetan parte hartu zuen.
Ibilbidea
Zinemaren Historiako irakasle laguntzaile doktorea Bartzelonako Unibertsitateko Ikus-entzunezko Komunikazioa graduan, Zaragozako San Jorge Unibertsitatean Guion eta Film-analisia ere irakatsi du.
Mízar Multimediarako Haurrentzako Hoobs entziklopedia egiten lagundu zuen, Jim Henson's Companyren proiektu bati buruz. Publizitate kanpainak ere egin ditu hainbat enpresarentzat: Women Secrets, Pikolin, Ebrosa edo Aragoiko Gobernuaren kanpaina instituzionalak.
Gainera, noizbehinkako lankidetzekin jarraitzen du beste prestakuntza-zentro batzuetan, non tailerrak, hitzaldiak eta mintegiak ematen baititu: ECAM (Madrilgo Zinema Eskola), ESCAC (Kataluniako Zinema Eskola), San Pablo CEU Unibertsitatea, Madrilgo Unibertsitate Autonomoa, Nafarroako Unibertsitatea, Valladolideko Unibertsitatea, James Madison Unibertsitatea (Virginia, AEB), etab. UABko (Bartzelonako Unibertsitate Autonomoa) Zinemarako eta Telebistarako Idazkuntza masterrarekin, UABko Branding eta Transmedia masterrarekin edo Zaragozako Unibertsitateko Artearen Historiako Ikerketa Tekniketako masterrarekin elkarlanean dihardu. Hainbat aldizkarirekin lan egiten du eta hainbat argitalpen, liburu eta artikulu ditu, irudirako narratibarekin eta gidoiaren idazketarekin zerikusia dutenak.
2010ean, Paula Ortizek Amapola films produkzio-etxea sortu zuen Kike Mora, Raúl García eta Jesús Bosquedekin batera.
CIMA elkarteko kidea da (Espainiako emakume zinemagileen eta ikus-entzunezkoen elkartea) eta EWA Networkeko (European Women Audiovisual Network) kide sortzailea eta lehendakariordea. Zineman emakumeak egotea eta industrian subjektu gisa tratatu beharra aldarrikatzen du, ez kultur pasadizo edo objektu gisa.
Film-ibilbidea
Gidoilari eta zuzendari lanetan bi film luze egin ditu: De tu ventana a la mía (2011) eta La novia (2015); dokumental bat: Relato de esperanza (2006); eta zenbait film labur: Para hacer una historia en cinco minutos (2001), Saldría a pasear a las noches (2002), El rostro de ido (2003), Fotos de familia (2004) eta El boj. Era berean, Al otro lado del río y entre los árboles (2022) film luzea eta telesailen atalak zuzendu ditu; besteak beste, En casa telesailtxorako Así de fácil (2020) eta Historias para no dormir 2021 denboraldirako El asfalto.
De tu ventana a la mía
2010eko udan amaitu zen lehen film luzearen filmazioa, De tu ventana a la mía, Amapola Films, Oria Films eta Zentropa Spain, besteak beste Maribel Verdú, Leticia Dolera, Álex Angulo eta Roberto Álamo protagonista zituela. 1956an Valladolideko Seminciren «Pilar Miró a la Mejor Dirección Novel» nazioarteko saria eta nazioarteko kritikaren Fifresci aipamen berezia lortu zituen filmak. 2012ko Goya Sarietarako hiru hautagai ere lortu zituen: “Zuzendari Berri Onena”, “Banaketa-aktore Onena” eta “Jatorrizko kanta Onena”, Epaimahaiaren Aipamen Berezia Zuzendaritzari, eta Tuterako Opera Primen Jaialdiaren Aipamena. Nazioarteko estreinaldian, Shanghai International Film Festivalen, Epaimahaiaren Aipamen Berezia eta Jin Jué Soinu Banda Onenaren saria jaso zituen. Gainera, Monseko Nazioarteko Jaialdian (Brusela) Emakumezko Kritika Featzailearen Nazioarteko Saria lortu zuen. 2012ko martxoan estreinatu zen filma, Alta Films-ek Espainian eta Vertice Sal-ek nazioarteko merkatuetan banatua.
La novia
2014ko irailean amaitu zuen bigarren filma, Espainian eta Turkian: Espainiaren, Turkiaren eta Alemaniaren arteko koprodukzioa: La novia, Federico García Lorcaren Bodas de sangre lanaren egokitzapen librea. Protagonistak: Inma Cuesta, Álex García, Asier Etxeandia, Luisa Gavasa eta Leticia Dolera. 2015eko Donostiako Zinemaldirako hautatua, urte horretako abenduan estreinatu zen Espainian. Bederatzi kategoriatan izendatu zuten Feroz sarien hirugarren edizioan, eta sei sari lortu zituen (trailer onena, jatorrizko musika onena, aktore onena, aktore protagonista onena, zuzendaritza onena eta film dramatiko onena). Era berean, zortzi kategoriatan izendatu zuten Idazle Zinematografikoen Zirkuluko sarietan, eta horietako lau irabazi zituen (musika onena, argazki onena, gidoi egokitu onena eta bigarren mailako aktore onena). Gaudí sarietan lau izendapen jaso zituen (emakumezko aktore onena, jantzirik onena, makillaje onena eta film onena, katalanez kanpoko hizkuntzan). 2016 Goya Sarietan izendapen gehien izan zituen filma izan zen, hamabi guztira (makillaje eta ile-apainketa onenak, jatorrizko musika onena, soinu onena, argazki onena, zuzendaritza artistiko onena, gidoi egokitu onena, errebelazio aktore onena, aktore protagonista onena, emakume-aktore protagonista onena, gizon-aktore protagonista onena, zuzendari onena eta film onena), eta Goya saria lortu zuen argazkilaritza onenarentzat eta aktorerik onenarentzat.
Al otro lado del río y entre los árboles
2022ko martxoaren 30ean, COVIDen pandemiak baldintzatuta Italian filmatu ondoren, Idahoko Sun Valley Film Festivalen estreinatu zen, Across the river and into the trees izenburupean, Ernest Hemingwayren izen bereko eleberriaren film luzearen egokitzapena, Liev Schreiber, Matilda De Angelis, Josh Hutcherson, Laura Morante eta Danny Hustonekin.
Kees Hopmans
Palmaresa
1999 2000
Cosme Cortazar
Cosme Cortazar Isasi-Isasmendi, lagun artean Txispas eta Txarli bezala ezaguna (Bilbo, Bizkaia, 1947ko apirilaren 26a – Caracas, Venezuela, 1993ko apirilaren 18a) antzerki, zine eta telebista aktorea izan zen, bere lana Estatu espainiarrean eta Venezuelan garatu zuena eta hainbat sariren bitartez goraipatua izan zena.
Bizitza
Bilbon jaio zen arren, ospitalea hantxe zegoelako, bizpahiru egunera Ermura eraman zuten, gurasoen etxera. "Bilbon munduratu ninduten eta Ermuan bataiatu" idatzi zuen bere autobiografian. Jose Cortazar Garai-Iurrebaso igorreztarrak eta Genare Isasi-Isasmendi Olañeta ermuarrak izandako 3 seme-alabetan erdikoa izan zen.
Ume-umetatik erakutsi zituen antzerki eta interpretaziorako dohaiak eta bere ingurukoek beti sentitu zuten txiki-txikitatik “berezkoa” zuela. Mutil gaztea zela lagun artean asmatutako antzerki lanen entseguak Ermuko parrokiako lokaletan egiten zituzten, Luis Mari Izagirreren eskutik antzerkiaren munduan murgilduz.
Automozio tailer baten egiten zuen lan, baina antzerkira dedikatzea zen bere ametsa; 22 urte zituen Madrilera iritsi zenean, aktore izateko asmoa lagun. Triángulo eta Tiaj antzerki taldeekin hasi ostean, kasualitateak ekarriko zion Tábano talde independientearekin kontaktatzeko aukera. Honekin Castañuela 70 espektakulua taularatu zuen, arrakastatsua eta lotsagabea izan zen bezala -edo hain justu horregatik- zentsuratua eta debekatua izan zena. Antzerki espainiarrean erreferentziazko antzezlanean bihurtu zen eta beronen aktore taldekideek, Espainiar estatuan zituzten debeku eta zailtasunei iskin egin nahian, Europa eta Latinoamerikan zeharreko bira egin zuten. 1973an, Venezuelara egindako bidaian, hango klimak eta alor guztietan somatu zuen askatasunak liluratuta, bertan geratzea erabaki zuen Cosme gazteak. Aurrerantzean hantxe garatuko zuen ia-ia bere lan artistiko guztia.
Natalia Ziganshina
Natalia Zigánshina, ezkondu ondoren Natalia Gázina (San Petersburgo, Errusia, 1985eko abenduaren 24a) errusiar gimnasta artistikoa da, 2004an taldekako brontze olinpikoko domina jaso zuen, eta hiru aldiz munduko txapeldunorde izan zen 2001ean eta 2002an.
Bill Wyman
William "Bill" George Wyman, Perks jaioa (Londres, 1936ko urriaren 24a) ingeles baxujolea da. The Rolling Stones taldeko kidea izan zen 1962tuk 1993ra.
1962ko abenduan sartu zen The Rolling Stones taldean, Dick Taylor ordezkatuz. Taldearen bi abestiren egilea izan zen (Un Another Land eta Downtown Suzie).
1993an taldea utzi eta 1997an Bill Wyman's Rhythm Kings taldea sortu zuen.
Natalia Ziganshina
2001
Ganteko 2001eko Munduko Lehiaketan, zilarra eskuratu zuen taldekakoan, Errumaniaren atzetik (urrea) eta Estatu Batuen aurretik (brontzea). Banakako jeneralean ere zilarra lortu zuen, Svetlana Jórkina errusiarraren eta Andreea Raducan errumaniarraren aurretik.
2004
2004ko Atenasko Olinpiar Jokoetan brontzea eskuratu zuen taldekakoan, Errumaniaren eta Estatu Batuen atzetik. Taldeko gimnasta kideak: Yelena Zamolódchikova, Svetlana Jórkina, María Kriuchkova, Anna Pávlova eta Liudmila Yezhova izan ziren.
Cosme Cortazar
Ibilbide artistikoa
Venezuelan bizi izan zen 20 urteetan, Rajatabla taldeari lotuta egongo zen beti, Latinoamerikan antzerki-talde garaikide esanguratsuenetakoa izan zen harekin eta 40 antzezlanetik gora taularatu zituen eurokin. Antzezlanetako bitan zuzendari modura aritu zen, eta euretako seitan eszenografo eta figurinista gisa. Jaialdiz jaialdi, Rajatablaren proiektuak taularatuz, bisitatu zituen Frantzia, Espainia, Italia, Holanda, Brasil, Kolonbia, Uruguai, Kuba…
Eszenatokian eraldatzeko zuen abileziagatik nabarmentzen zen, erabat sartuz egokitutako paperean. Berdin zitzaion erregistro komiko zein dramatikoekin taularatzea, barre zein negar eragitea. Fazeta askoko artista, berdin aritzen zen antzezle zein zuzendari gisa: esaterako berak idatzitako gidoian oinarritutako La menina desnuda antzezlanean, aktore izan zen eta zuzendaria ere. Aipatutako lana, Madrilen urte betez egon zen ikusgai Alfil antzokian eta Espainian zeharreko jira baten hiri modoxkatan aurkeztu zuten.
Zinerako hainbat filmetan hartu zuen parte eta telebistarako serieetan ere. Aktore formakuntza eta ikasketak ez izatea berarentzat ez zen oztopo izan irakasle gisa aritzeko eta sasoi baten Caracaseko Antzerkiko Tailer Nazionalean jardun zuen sormeneko tailerrak eskeintzen.
Gidoilaria, zuzendaria, antzerkiko irakaslea eta aktorea, ekoizlea, eszenografoa, figurinista... sortzaile polifazetikoa eta inkonformista izan zen. Hala ere, bere jarduera artistikoa ez zen interpretaziora mugatu. Marrazkilari eta margolari gisa ere egin zen ezagun; bere marrazki eta txiste transgresoreen bidez islatzen zuen kritikak eta ironiak nolabaiteko arrakasta eman zion. Horren ondorioz, bere binetetako batzuk argia ikusi zuten La Codorníz, Hermano Lobo eta El Jueves bezalako aldizkari satirikoetan.
Lanak
=== Antzezlanak ===
Zinea
=== Telesailak ===
Era berean, haurrentzako antzerki-lan pare bat zuzendu zituen, bai eta helduei zuzendutako beste batzuk ere, honako hauek nabarmenduz:
Sariak
Hainbat sari eta aitortza jaso zituen bere aktore ibilbidean, besteak beste:
Mukiadar luze
Mukiadar luzea (Calocera viscosa) onddo espezie bat da.
Sukaldaritzarako baliorik gabea eta mikologo batzuek pozoitsutzat jotzen dute.
Deskribapena
Karpoforoa: Kolore hori laranja edo erabat laranja duen zuhaixka adartsu baten itxura du, 3 eta 6 cm arteko altuera dute. Azken adarrek hortz zorrotzen edo hatzen itxura dute, normalean bi edo hiru puntarekin. Oso espezie likatsua da.
Himenioa: Karpoforoaren azalera estaltzen du.
Hanka: Perretxikoaren ageriko zatia beherantz luzatzen da, oinarritik bizi den zurezko substraturantz, sustrai itxurako 20 cm-ra irits daitekeen zati zuri batez.
Etimologia: Calocera terminoa, gutxi gora behera hau litzateke: "kalos" hitza, ederra, polita esan nahi duena eta "keras" hitza, adarra esan nahi duena. Bere adarrengatik. Viscosa epitetoa latinetik dator, "viscosus" hitzetik, likatsua esan nahi du. Bere gainazal likatsuagatik.
Jangarritasuna
Ez da jangarria. Toxikoa ere izan daiteke.
Nahasketa arriskua
Hasiberriak, Clavarias generoko espezie horixkekin nahas dezakete (gehienak lurrean ateratzen dira). Calocera generokoak lignikolak dira (egur hiletan hazten dira).
Calocera cornea oso antzekoa da, baina txikiagoa da eta hostoerorkorren enborretan garatzen da.
Sasoia eta lekua
Ohikoa udan eta udazkenean koniferen motzondo usteletan.
Banaketa eremua
Ipar Amerika, Europa, Erdialdeko eta Hego Amerika, Asia, Australia.
600 000 francs par mois
600 000 francs par mois (600.000 libera hilabetean) Nicolas Kolinek eta Robert Péguyk 1926an zuzendutako film komiko frantsesa da. Filma 1922an Jean Drault idazleak idatzitako liburuan oinarrituta zegoen.