cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Desintegrazio erradioaktibo
Desintegrazio erradioaktiboaren aurkikuntza
1899an, Ernest Rutherford-ek esperimentuen bidez erakutsi zuen substantzia erradioaktiboek mota anitzetako erradiazioa igortzen dutela, eta alfa eta beta izpiak bereizi zituen. Hurrengo urtean, 1900ean alegia, Paul Villard kimikari frantziarrak gamma izpiak aurkitu zituen.
1902an, Ernest Rutherford eta Federick Soddy lehenengoz ohartu ziren desintegratzen diren elementu guztiek formula matematiko berdintsua betetzen dutela, eta desintegrazio erradioaktiboaren ondorioz elementu batetik besterako transmutazioa gertatzen dela. Transmutazioa arautzen duten zenbait lege enpiriko topatu zituzten, eta horiei jarraikiz, agerian geratu zen elementu kimiko guztiak oinarrizko partikula batzuez osaturik daudela.
Desintegrazio erradioaktiboaren aurkikuntzak, beste hainbatekin batera, kolokan jarri zuen XX. mendera arte nagusi zen mekanika klasikoa, eta teoria berri baten beharra azaleratu zuen: mekanika kuantikoa. Gainera, erradioaktibitatearen ikerketek bidea ireki zieten gaur egungo fisikaren aplikazio ugariri.
Munduko txapeldun izandako futbol klubak
FIFAren Kluben arteko Munduko Kopa
Kontinente arteko Futbol Koparen ondorengo txapelketa da. Oraindik bi federazio nagusiak UEFA (Europa) eta CONMEBOL (Hego Amerika) badira ere, federazio guztietako txapeldunek parte hartzea erabaki zen.
Desintegrazio erradioaktibo
Desintegrazio motak eta adibideak
Erradioaktibitatearen fenomenoa aurkitu eta gutxira igorpen erradioaktiboak hiru mota desberdinetan sailkatu ziren:
Munduko txapeldun izandako futbol klubak
FIFAren Kluben arteko Munduko Kopa
2000 urtean egin zen lehenengo ekitaldia, Brasilen. Bi talde brasildarren artean jokatu zen finala, azkenik SC Corinthiansek irabazi zuena. Europar taldeen artean ordea ez zuen interes handirik piztu. 2001ean Espainian bigarren ekitaldia egitea pentsatu zen baina ez zen aurrera eraman.
Desintegrazio erradioaktibo
Alfa desintegrazioa
Nukleo bateko protoien eta neutroien lotura-energia handia izan arren, nukleoa apur dezaketen prozesuak gerta daitezke. Horrelakoetan, nukleoiz osatutako sistema lotu bat igor dezake jatorrizko nukleoak. Halako sistema lotu bat sortzeko probabilitatea murriztuz doa beharrezkoak diren nukleoi kopurua handitu ahala. Horregatik, 2 protoiz eta 2 neutroiz osatutako nukleidoen igorpena beste nukleido astunagoen igorpena baino ohikoagoa da. 2 protoiz eta 2 neutroiz osatutako nukleidoari alfa partikula deritzo, eta nukleo batek alfa partikula bat igortzen duen prozesuari alfa desintegrazio deritzo. Historikoki, alfa desintegrazioarekiko ezegonkorrak ziren nukleoek igortzen zituzten partikulei alfa partikula izena eman zitzaien, Rutherford-ek 1908an helio-4 nukleo gisa identifikatu baino lehen, eta izena mantendu egin da. Nukleo batek alfa partikula bat igorritakoan, bere zenbaki atomikoa 2 unitate txikitzen da, eta masa-zenbakia, aldiz, 4 unitate. Alfa desintegrazioa sorrarazten duen elkarrekintza fisikoa elkarrekintza nuklear bortitza da.
Munduko txapeldun izandako futbol klubak
FIFAren Kluben arteko Munduko Kopa
2005ean berrekin zitzaion txapelketari Japonian, ordurarteko Kontinente arteko Kopa jokatzen zen tokian.
- Pare hartzaileak Honako lehiaketa hauetako txapeldunek hartzen dute parte: 2007tik aurrera antolatzailea den herrialdeko ligako txapeldunak ere hartzen du parte.
Desintegrazio erradioaktibo
Beta desintegrazioa
Nukleoa hautsi beharrean, nukleoaren gehiegizko protoi edo neutroi kopurua murriztu daiteke, protoi bat neutroi bihurtuz edo alderantziz. Neutroia desintegratzean, nukleoan protoi bat sortzen da eta elektroi bat eta elektroi antineutrino bat igortzen dira. Prozesu horri "beta minus" (β−) deritzo. Protoia desintegratzean, aldiz, nukleoan neutroi bat sortzen da eta positroi bat eta elektroi neutrino bat igortzen dira. Beste prozesu horri "beta plus" (β+) deritzo. Aurreko biez gain, beste beta desintegrazio bat ere badago: elektroi-harrapaketa. Elektroi-harrapaketan, atomo bateko nukleotik hurbil dagoen elektroi bat nukleoko protoi batekin batu daiteke, neutroi bat osatuz. Elektroi-harrapaketa atomo astunetan gertatzen da batez ere; izan ere, nukleo astunek erradio handiagoa eta orbitalen erradio txikiagoa izan ohi dute.
Aipatutako hiru prozesuetan, kargaren kontserbazioaren printzipioa betetzen da. Alfa desintegrazioan ez bezala, beta desintegrazioa sortzen duen elkarrekintza fisikoa elkarrekintza nuklear ahula da.
Pruillé
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 417 ziren, horien artean 338 aktiboak ziren eta 79 inaktiboak ziren. 338 pertsona aktiboetatik 321 lanean zeuden (171 gizon eta 150 emakume) eta 17 langabezian zeuden (9 gizon eta 8 emakume). 79 pertsona inaktiboetatik 32 erretiraturik zeuden, 32 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Desintegrazio erradioaktibo
Gamma desintegrazioa
Nukleo batek nukleoiderik igorri gabe eta beta desintegraziorik jasan gabe energia txikiagoko egoera batera aldatu dezake bere burua. Hori egitean, nukleoa egoera kitzikatu batetik energia txikiagoko maila batera aldatzen da, eta maiztasun oso handiko fotoi bat igortzen du. Fotoiaren energia nukleoaren bi egoeren arteko energia-aldearen berdina da (fotoiaren igorpenak nukleoari eragindako atzerapena arbuiatuz gero). Gamma desintegrazioa, alfa edo beta desintegrazioa gertatu ondoren jazo ohi da, desintegrazio horiek egoera kitzikatuetan uzten baitituzte nukleido semeak.
Pruillé
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 15 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
879 Ricarda
879 Ricarda asteroide gerrikoan aurkitutako 879. asteroidearen izena da. 1917ko uztailak 22an aurkitu zuen Max Wolfek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1917 CJ zen.
Pruillé
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa eta 1 jatetxe.
2000. urtean Pruillé udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 522 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gasteizko Irakasleen Unibertsitate Eskola
Irakasleen Unibertsitate Eskola Arabako Gasteiz hiriburuan dagoen Euskal Herriko Unibertsitateko irakasle eskola bat da.
Desintegrazio erradioaktibo
Desintegrazio erradioaktiboaren formulazio matematikoa
Atomo erradioaktiboz osatutako lagin baten desintegrazio-gertakari kopuruaren eboluzioa erraz adieraz daiteke matematikoki. Ondoz ondoko desintegrazioen kate baten formulazioa konplexua izan badaiteke ere, kasurik sinpleena eta kualitatiboki interesgarriena aztertuko da. Demagun lagin bateko atomoa  atomoan desintegratzen dela  prozesuaren bitartez. Aurrera jarraitzeko, \Delta t denbora-tartean desintegra daitekeen nukleo baten inguruan honako suposizio hauek onartuko dira:
Gasteizko Irakasleen Unibertsitate Eskola
Kokalekua
Mendizorrotza auzoaren ipar-ekialdean dago, Juan Ibáñez de Sto. Domingo kalearen 1. zenbakian, Farmazia Fakultatea, Ingeniaritzako Unibertsitate Eskola eta San Jose Unibertsitate Egoitzaren artean, bai eta trenbidearen alboan eta Gasteizko geltokiarekin parez-pare ere.
Nemyčeves
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1353 urtean egin zen.
De Lift
De Lift, ingelesez The Lift (euskaraz Igogailua), 1983ko Dick Maas herbeheerear zinema zuzendari eta gidoilariaren zientzia-fikzio eta beldurrezko film bat da. Huub Stapel, Willeke van Ammelrooy eta Josine van Dalsum aktoreek antzeztu zuten.
Desintegrazio erradioaktibo
Desintegrazio erradioaktiboaren formulazio matematikoa
non zeinu negatiboak adierazten baitu desintegraziorik jasan ez duen atomo-kopuruak, denborak aurrera egin ahala, behera egiten duela. Isotopo erradioaktibo bakoitzak desintegrazio-abiadura propioa dauka; beraz, bakoitzak \lambda desintegrazio-konstante propioa dauka. Hortaz:
Hemimyzon ecdyonuroides
Hemimyzon ecdyonuroides Hemimyzon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Balitoridae familian.
De Lift
Estreinatu eta berehala beldurrezko zinemazaleen artean kultuzko film estatusa bereganatu zuen, eta Herbehereetako zinemaren nazioarteko film ezagunenetako bat da.
Down (2001) izeneko estatubatuar berregokitzapena izan zuen, hura ere Dick Maasek zuzendua.
Argumentua
Herbehereak, Amsterdam. Gau batez, ekaitz bortitz batetan zehar, lau pertsona bulego eraikin bateko igogailu batean harrapaturik geldituko dira. Mantentze konpainiak igogailua konpontzeko mekanikari bat bidali baina hark ez du ezer arrarorik ikusiko. Halere, une horretatik aurrera, igogailuaren funtzionamendua geroz eta nahasiagoa eta arriskutsuagoa izango da.
Desintegrazio erradioaktibo
Desintegrazio erradioaktiboaren formulazio matematikoa
Lortutako ekuazioa lehen ordenako ekuazio diferentzial arrunta da. Horrelako ekuazio diferentzialak ebazteko, non aurkitu nahi den funtzioaren deribatua(k) eta funtzioa bera agertzen baita (baitira), esponentzial motako soluzioak saiatzen dira. Gauzak horrela, honako hau da soluzio orokorra:
Le Change
Biztanleria
2007an Le Change udalerrian erroldatutako biztanleak 592 ziren. Familiak 250 ziren, horien artean 60 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 36 bakarrik bizi ziren emakumeak), 79 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 87 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Desintegrazio erradioaktibo
Desintegrazio erradioaktiboaren formulazio matematikoa
non N_0=N(t=0) integrazio-konstantea baita. Beraz, isotopo erradioaktibo baten lagineko atomoen desintegrazioek lege esponentziala jarraitzen dute.
Le Change
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Desintegrazio erradioaktibo
Desintegrazio erradioaktiboaren formulazio matematikoa
Sarritan, t_{1/2} magnitudea erabiltzen da, hots, erdibizitza. Erdibizitzak, atomo erradioaktiboz osatutako lagin batean, atomoen erdiak desintegratzeko igaro behar den denbora adierazten du. Desintegrazio bakarreko prozesuetan honela kalkulatzen da erdibizitza:
Le Change
Etxebizitza
2007an 318 etxebizitza zeuden, 256 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 47 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 309 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 256 etxebizitza nagusietatik 198 bere jabearen bizilekua ziren, 53 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 15 etxek bi gela zituzten, 33 etxek hiru zituzten, 78 etxek lau zituzten eta 131 etxek bost zituzten. 202 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 91 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 146 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Desintegrazio erradioaktibo
Desintegrazio erradioaktiboaren formulazio matematikoa
non \tau batez besteko bizidenbora definitu baita. Desintegrazioen eboluzioa jakiteak aplikazio ugari ekarri ditu, karbono-14 bidezko datazioa esate baterako. Substantzia erradioaktiboen artean alde handia dago erdibizitzari dagokionez.
Le Change
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 391 ziren, horien artean 290 aktiboak ziren eta 101 inaktiboak ziren. 290 pertsona aktiboetatik 261 lanean zeuden (136 gizon eta 125 emakume) eta 31 langabezian zeuden (13 gizon eta 18 emakume). 101 pertsona inaktiboetatik 49 erretiraturik zeuden, 24 ikasten zeuden eta 28 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Le Change udalerrian 259 unitate fiskal zeuden, 599,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.656 euro zen.
Desintegrazio erradioaktibo
Desintegrazio erradioaktiboaren formulazio matematikoa
Hortaz, desintegrazio erradioaktiboaren formula aplikatuz, hurrengoa lortzen da:
Le Change
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 19 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 4 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Desintegrazio erradioaktibo
Desintegrazio erradioaktiboaren formulazio matematikoa
non A_0=A(t=0) hasierako aktibitate erradioaktiboa baita.
Le Change
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ile apaindegia zen, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
Gasteizko Irakasleen Unibertsitate Eskola
Historia
1847an sortu Maisu-Maistren Eskola Arrunt (gaztelaniaz "Escuela Normal de Maestros") izenez sortu zen. Hasiera batean Errementari kalean egon zen eta Benigno Lacunza jauna izan zuen zuzendari. Beranduago, 1860ko hamarkadan goi mailako eskola bilakatu zen, kategoria hori ordura arte barrutiko buru ziren eskola arruntentzat bakarrik zegoen erreserbaturik. Urte horietan, Arabako Eskola Arrunta Araba, Bizkaia eta Gipuzkorako irakasleen ikastegi bakarra izan zen, Bizkaiko eta Gipuzkoakoen aurretik.
Le Change
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 arropa denda zen.
Desintegrazio erradioaktibo
Osasunerako arriskuak
Erradiazio ionizatzaile ak energia nahikoa dauka zelula bizien atomoei eragiteko, eta, ondorioz, material genetikoa (DNA) kaltetzeko edo, muturreko kasuetan, zelula bera suntsitzeko. Horrez gain, gorputzeko elementu kimikoak ionizatu ditzake eta zelulan duten funtzioa betetzea eragotzi. Oro har, zelulak gai dira kalte hau konpontzeko; kaltea iraunkorra denean edo behar bezala neutralizatzen ez denean, ordea, zelula hil edo tumoral bilakatu daiteke. Erradiazio-maila altua jasateak osasunean eragin akutua izan dezake, hala nola, erredurak azalean eta erradiazio sindrome akutua ("erradiazio-gaitza"). Erradiazio-maila baxua luzaroan jasateak ere baditu ondorioak, berehala nabaritu ez arren, epe luzean ager daitezkeenak: minbizia eta eritasun kardiobaskularrak, besteak beste.
Le Change
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Le Change udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 741 hektarea erabiltzen.
Gasteizko Irakasleen Unibertsitate Eskola
Historia
1850eko hamarkadaren eta 1870eko hamarkadaren arteko epean lortu zuen ospe handiena. Matrikula kopurua ikaragarri handitu, baliabide eta ekipamendu egoera hobetu eta eraikin berria eman zitzaion hiriaren goiko aldean, eta bertan iraun du ia mende batez gaur eguneko tokira eraman arte.
Desintegrazio erradioaktibo
Erradioaktibitateak eragindako gaixotasunak
Hauek dira erradiazioak giza gorputzean eragin ditzakeen gaitzetako batzuk:
Erradiologia-babesa
Erradiologia-babesa diziplina anitzeko arlo zientifiko-teknikoa da eta gizakia eta ingurumena erradiazio ionizatzaileak dakartzan kalteetatik babestea du helburu. Erradiologia-Babeserako Nazioarteko Komisioa (ICRP) nazioarteko erakunde independentea da eta 1928an eratu zen. Gomendioak eta aholkuak ematen ditu erradazioaren aurkako babesa behar den edozein esparrutarako. Gomendiook aintzat hartzen dituzte beste erakunde batzuek eta gobernuek erradiologian bete beharreko neurriak eta arauak ezartzerakoan. Aipaturiko gomendioek ondorengo hiru oinarriak jarraitzen dituzte:
Aplikazioak
Desintegrazio erradioaktiboak aplikazio ugari ditu egungo teknologian. Ondoren azalduta datoz adibiderik nabarmenenak:
Energia nuklearra
Erreaktore nuklearren beharrik gabe energia nuklearra energia elektriko bihurtzeko beste modu batzuk daude. Sorgailu termoelektrikoen bitartez, desintegrazio erradioaktiboak eragindako tenperatura-aldeak erabiliz energia elektrikoa lor daiteke. Teknika hori Eguzkitik urrun dauden satelite artifizialetan eta espazio-zundetan erabili ohi da.
Medikuntza
Bestalde, medikuntza nuklear izeneko medikuntzaren adarrean, isotopo ezegonkorrak erabiltzen dira organoen funtzionamendua aztertzeko. Horretarako, isotopo ezegonkorra molekula bati atxikirik gorputzean sartzen da. Modu horretan, isotopo ezegonkorra gorputzean zehar edo organo jakin batean zehar garraiatu daiteke eta, isotopoaren igorpena aztertuz, gorputzeko organoen funtzionamendua iker daiteke.
Materialen datazioa
Lagin organikoetan dauden isotopo ezegonkorren presentzia beren adina jakiteko balia daiteke. Karbono-14 isotopoaren bidezko datazioa horren adibide da.
Izpi kosmikoek eguratseko molekulen aurka jotzean, nitrogenoaren nukleoek neutroi bat xurgatzen dute eta karbono-14 nukleo bihurtzen dira. Desintegratzean, karbono-14 nukleoek beta minus prozesua jasaten dute eta berriro ere nitrogeno bihurtzen dira. Prozesu hori etengabe gertatzen da. Eguratseko karbono-14 isotopoa fotosintesiaren bitartez landareek xurgatzen dute eta, hortik, elikadura prozesuen bitartez, animalien gorputzetan metatzen da. Bizidunak bizirik dauden bitartean, etengabe ordezten dute desintegratutako karbonoa, horrela karbono-14aren eta karbonoaren beste isotopoen arteko proportzioa konstante mantenduz. Izaki bizidun bat hiltzean, karbono-14aren ordezkapena eteten denez, isotopo ezegonkor horren kopurua etengabe murrizten da. Lagin baten karbono-14 isotopoaren kontzentrazioa neurtzen bada, bere denboraren eboluzioa ezaguna denez, laginaren adina zehaztasun handiz zenbatets daiteke. Nolanahi ere, 50.000 urtetik beherako materialak datatzeko balia daiteke soilik, karbono-14aren erdibizitza 5.730 urte ingurukoa baita.
Gasteizko Irakasleen Unibertsitate Eskola
Historia
Etapa horretantxe ere sortu zen, 1856an, Maistren Eskola Arrunta izenekoa ("Escuela Normal de Maestras"), barrutiko lehenengoa eta bakarra, Valladolidekoa baino urte batzuk sortutakoa, eta legedi orokorrari ere aurre hartu ziona, 1881. urtera arte ez baitzen ikasketa plana arautu. Hasiera batean Errementari kalean instalatu zen, baina urte batzuk beranduago, 1864an, beste eraikin berri batera eraman zen.
Eskola Arrunta, lehen hezkuntzaz ez ezik etengabeko hezkuntzaz ere arduratu zen. Lehenengo urteetatik, 1863az geroztik, plan berezi bat presatu zuen titulurik gabeko maisu-maistrentzat, "Probintzietako Maisu-Maistrak" deitutakoen eskaerari erantzunez. Ikasketak antolatu zituen probintziako osatu gabeko eskoletan irakasten gaitzeko balio zuen berezko titulu bat lortzeko.
Le Change
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cârna
Cârna Errumaniako udalerri bat da, Dolj konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Columba delegorguei
Columba delegorguei Columba generoko animalia da. Hegaztien barruko Columbidae familian sailkatua dago.
Verneita
Verneita mineral bat da.
Ezaugarriak
Verneita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Joyce (Louisiana)
Joyce Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Winn parrokian kokatuta dago, Louisiana estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Hynobius abei
Hynobius abei Hynobius generoko animalia da. Anfibioen barruko Hynobiidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Nehmten
Nehmten Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Pelomys fallax
Pelomys fallax Pelomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Errepublika Galaktikoa
Errepublika Galaktikoa Star Warseko fikziozko unibertsoan erakunde politiko bat da.
Robin Wall Kimmerer
Robin Wall Kimmerer (New York, 1953) ingurumen- eta basogintza-biologiako irakasle estatubatuarra da. New Yorkeko Estatuko Unibertsitateko (SUNY-ESF) Ingurumen eta Basogintza Zientzien Fakultateko Jatorrizko Herrien eta Ingurumenaren Zentroko zuzendaria. Citizen Potawatomi Nation-eko kidea ere bada.
Errepublika Galaktikoa
Errepublika Galaktikoa, arruntki Antzinako Errepublika deitua, historia galaktikoaren zati handi batean tamaina honetako potentziarik handiena eta ia bakarra ere bazen. Hamarnaka milak eguzki sistema hartzen zituen.
Robin Wall Kimmerer
Biografia
1953an jaio zen, New Yorkeko iparraldeko eremu irekian. Landan jolasean hazi zen eta aire librean egindako denborak ingurune naturalarekiko estimu handia sortu zion. Ingurumenaren aldeko grina areagotu egin zuten gurasoek. New York estatuko iparraldean bizi ziren bitartean, Potawatomi legatuarekin (Estatu Batuetako gobernuak onartutako tribua) bat egiten hasi ziren.
Errepublika Galaktikoa
Errepublika galaktikoak 25.000 urteko historia hartzen du eta bertako gertakariak, literaturan, bideo-jokoetan filmeetan eta beste istorio batzuetan gertatzen dira.
Antzinako Errepublikaren aroa
Errepublika Inperioa sortu baino 25.000 urte lehenago sortu zen, eta historiaren aro honetan Jedien eta Sithen arteko borrokak egoteko joera bat egon izan da. Hiper bultzatzailearen, espazio esplorazioaren, hedapenaren, oparotasunaren eta gerren garaia zen.
Robin Wall Kimmerer
Biografia
Botanikan graduatu zen 1975ean. Bi urte eman zituen mikrobiologo lanetan Bausch & Lombentzat. Gero, Wisconsinera joan zen Wisconsin-Madisongo Unibertsitatera, eta han lortu zuen 1979an botanikako maisutza, eta, ondoren, 1983an, landare-ekologiako doktoretza. Baso-ekologia ikasten ari zela, bere ikasketa-programaren parte gisa, goroldioak aurkitu zituen, bere karreraren ikuspegi zientifiko bihurtu zirenak.
Errepublika Galaktikoa
Ruusaneko erreformaren aroa
Sithak eta etsai nagusiak Inperioa sortu baino mila urte lehenago desagerraraziak izan zirela zirudienean, Errepublikak erreforma militar, judizial eta irudi erreforma bat hasi zuen, Jediek bezala. Horrela sortu zen aurresekueletan ikusitako Errepublika Galaktikoa, honi buruz Palpatine enperadoreak honako hau esan zuelarik: "mila urtez bakean bizi izan den errepublika".
Inperioaren aroa
Palpatine Lord Sitha boterera iritsi zenean Klon Gerrak eragin zituen, boterea zentralizatu zuen, aliatuak irabazi zituen eta azkenik Jediak suntsitu zituen eta Inperio Galaktiko bat altxatu zuen Errepublikaren hondarretatik. Hogei urte inguruz Inperioak Gerra Zibil Galaktiko baten amaierararte eta Errepublika Berriarekin lehenik eta Aliantza Galaktikoarekin ondoren demokrazia berrezarri zen arte gobernatu zuen.
Englancourt
Englancourt Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Errepublika Galaktikoa
Senatu Galaktikoa
Planetetako gobernariek, demokratikoki aukeratuak zirenak, senatariak aukeratzen zituzten (ehundaka planeta ordezkatzen zituztenak), hauek, aldi berean, Errepublikako Kantziler Gorena aukeratzen zutelarik. Coruscant planeta eta Senatu Galaktikoa beti izan ziren errepublikaren egoitzak.
Los Berros (Kalifornia)
Los Berros Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. San Luis Obispo konderrian kokatuta dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Englancourt
Biztanleria
2007an EnglancourtEnglancourt udalerrian erroldatutako biztanleak 113 ziren. Familiak 52 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 80 etxebizitza zeuden, 49 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 26 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 78etxeak ziren. 49 etxebizitza nagusietatik 44 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 3 etxek bi zituzten, 5 etxek hiru zituzten, 17 etxek lau zituzten eta 23 etxek bost zituzten. 29 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 30 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 14 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Nemyšl
Nemyšl Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 305 biztanle ditu eta 14,19 kilometro koadroko azalera. Táborko barrutian dago.
Englancourt
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 71 ziren, horien artean 47 aktiboak ziren eta 24 inaktiboak ziren. 47 pertsona aktiboetatik 38 lanean zeuden (23 gizon eta 15 emakume) eta 9 langabezian zeuden (4 gizon eta 5 emakume). 24 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Englancourt udalerrian 49 unitate fiskal zeuden, 115 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.455 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
2000. urtean Englancourt udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 480 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Robin Wall Kimmerer
Ibilbide profesionala
Wisconsinetik, Kentuckyra joan zen. Han irakasle izan zen, denbora labur batez, Transylvaniako Unibertsitatean, Lexingtonen, Danville Kentuckyra joan baino lehen. Han biologia, botanika eta ekologia irakatsi zituen Center Collegen. Kimmererrek Centre Collegeren hartu zuen titulartasuna.
1993an, Kimmerer New Yorkeko Estatuko Unibertsitateko (SUNY-ESF) Oihan eta Ingurumen Biologia Sailera itzuli zen irakasle. Hainbat ikastaro eman ditu: lurra eta kultura, ezagutza ekologiko tradizionalak, etnobotanika, goroldio ekologia, asalduren ekologia eta botanika orokorra.
ESFko Herri Natiboetarako eta Ingurumenerako Zentroko zuzendaria da. Zentro hori bertako ikasleei ingurumen-zientziak ikasteko aukera gehiago emango dieten programak eskaintzeko egiten duen lanaren zati bat da, eta zientziak jatorrizko filosofiaren jakinduriaz baliatzea iraunkortasunaren helburu komuna lortzeko. Ezagutza ekologiko tradizionalaren (TEK) ikuspegia aldezten du, eta Kimmererrek "jakintza modu" gisa deskribatzen du. TEK ikuspegi zientifiko guztiz enpirikoa da, eta epe luzeko behaketan oinarritzen da. Hala ere, kultura- eta espiritu-gogoetak ere sartzen ditu, komunitate zientifikoak askotan baztertu dituenak. Komunitate akademikoak TEK ahalik eta gehien erabiltzeak sinesgarritasuna ematen dio ikuspegi horri.
Kimmerer-en jakintza tradizionalak berreskuratzeko ahaleginak, neurri batean, haren familia-historiak eragiten ditu. Aitona Citizen Potawatomi Nation-eko kidea zen, eta hezkuntza koloniala izan zuen Carlisleko Industria Eskola Indigenan (Pensilvania). Eskolak, Kanadako egoitza-eskolen antzekoa, bertako haurrak "zibilizatzea" proposatu zuen, eta egoiliarrei beren hizkuntza hitz egitea debekatu eta bertako kultura ezabatuz. Potawatomiarren hizkuntza tradizionala mantentzea garrantzitsua dela jakinik, Kimmererrek hizkuntza tradizionala ikasi zuen, "hizkuntza bat hiltzen denean hitzak baino askoz gehiago galtzen dira".
Ezagutza ekologiko tradizionala (TEK), goroldioaren ekologia, komunitate tribaletara heltzea eta sormenezko idazketa dira haren intereseko eremuak.
Lankidetzak
Ingurumen Biologiako Graduatu Aurreko Aholkularitzaren (UMEB) proiektua babesten lagundu zuen. Proiektu horrek ikasle beltzak ingurumen-zientzietako eta zientzia biologikoetako fakultatekoekin elkartzen ditu, eta, aldi berean, ingurumen-biologia ikertzeko lan egiten dute. Estatu Batuetako Nekazaritza Saileko Goi Mailako Hezkuntzako Bekadun Kulturaniztunen Programan ere parte hartzen du. Problema konplexuen ebazpena tartean duten mundu errealeko esperientziak eskaintzen dizkie programak ikasleei. Estatu Batuetako Ingeniaritza eta Zientzia Elkartean (AISES) ere parte hartzen du, eta Onondaga Nazioaren Eskolarekin batera lan egiten du dibulgazio komunitarioko jardueretan.
Kimmerer-ek jakintza tradizionala eta zientzia modu kolektiboan erabiltzen ditu ikerkuntzan ekologiaren berrezarpenerako. Ekologian hezkuntza, garapen eta iraunkortasunerako estrategiak (SEEDS) programaren aholku-batzordeko kide izan da, ekologista minoritarioen kopurua handitzeko programa. Ameriketako Gizarte Ekologikoko Ezagutza Ekologiko Tradizionalen Ataleko lehendakari ohia da.
2015eko apirilean, Nazio Batuen osoko bilkura batean panelista gisa parte hartzera gonbidatu zuten, eztabaidatzeko nola lagundu dezakeen naturarekiko harmoniak baliabide naturalak modu iraunkorrean kontserbatzen eta erabiltzen, izenburu honekin: "Naturarekin harmonia: garapen iraunkorreko helburuak lortzera, 2015etik aurrera Garapenerako Agendan klima-aldaketari aurre egitea barne".
Monognathus rosenblatti
Monognathus rosenblatti Monognathus generoko animalia da. Arrainen barruko Monognathidae familian sailkatzen da.
Xabier Mujika
Xabier Mujika (Donostia, Gipuzkoa, 1946 - ) euskal idazlea da.
Balaguièr de Rance
Balaguièr de Rance Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aveyron departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Balaguier-sur-Rance udalerrian erroldatutako biztanleak 91 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 80 etxebizitza zeuden, 38 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 37 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 79etxeak ziren. 38 etxebizitza nagusietatik 32 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 22 etxek bost zituzten. 30 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 16 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 17 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 60 ziren, horien artean 36 aktiboak ziren eta 24 inaktiboak ziren. 36 pertsona aktiboetatik 34 lanean zeuden (20 gizon eta 14 emakume) eta 3 langabezian zeuden (3 emakume eta 3 emakume). 24 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra finantziazio enpresa batena zen.
2000. urtean Balaguier-sur-Rance udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 580 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Arise O Compatriots, Nigeria's Call Obey
Arise, O compatriots, Nigeria's call obey (euskaraz: Herrikideok, jaiki eta entzun Nigeriaren deia) Nigeriako ereserkia da 1978tik. Independentziatik antzinako ereserkia Nigeria We Hail Thee (euskaraz: Nigeria, agurtzen zaitugu) zen.
Musika
Benedict Elide Odiasek moldatu zuen.
Hitzak
John A. Ilechukwuk, Eme Etim Akpanek, B. A. Ogunnaikek, Sotu Omoiguik eta P. O. Aderibigbek idatzi zituen.
880 Herba
880 Ricarda asteroide gerrikoan aurkitutako 880. asteroidearen izena da. 1917ko uztailak 22an aurkitu zuen Max Wolfek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1917 CK zen.
Anna Burns
Anna Burns (Belfast, 1962) Ipar Irlandako idazlea da, Ipar Irlandako Booker Sariaren irabazlea.
Biografia
Belfasten jaio zen eta Ardoyne langile auzo katolikoan hazi zen. St Gemma's High School-en ikasi zuen. 1987an, Londresera joan zen bizitzera. 2014. urtetik aurrera, bere bizilekua East Sussexen ezarri zen, Ingalaterrako hegoaldeko kostaldean.
Idazle ibilbidea
Bere lehen eleberria, No Bones, Ipar Irlandako gatazkan Belfasten hazi zen neska gazte baten bizitzaren kontakizuna da. Nobelan islatzen den egiturarik gabeko familiak Ipar Irlandako egoera politikoa sinbolizatzen du. No Bones- ek irabazi zuen Royal Society of Literature- k emandako 2001eko Winifred Holtby Memorial saria Erresuma Batuko eta Irlandako urteko eskualde mailako eleberri onenari. Ipar Irlandako literaturaren arazoak azaltzen dituzten eleberrien artean, No Bones eleberri hau obra garrantzitsutzat jotzen da eta James Joyceren dublindarrekin alderatu da Belfasteko jendearen eguneroko hizkuntzara hurbiltzeagatik.
Bere bigarren eleberria, Little Constructions, 2007an argitaratu zuen Fourth Estate-k ( HarperCollins argitaletxearen jabetzakoa). Istorio ilun, komiko eta ironikoa da, gaizkileen familia hurbileko emakumezko batena, misio bat esleitzen zaiona.
2018an, Anna Burnsek Man Booker saria irabazi zuen Milkman hirugarren eleberriagatik, saria irabazi zuen Ipar Irlandako lehen idazlea izanik. Ekitaldiaren ostean, Graywolf Press-ek iragarri zuen " Milkman " Estatu Batuetan argitaratuko zuela 2018ko abenduaren 11n. Milkman nobela esperimentala da, non narratzailea izenik gabeko "ahizpa ertaina" bezala ezagutzen dena, askoz zaharragoa den Milkman paramilitarrak jazartzen duen.
Acaremyidae
Acaremyidae karraskari familia desagertua da. Hystricomorpha azpiordenaren barruan sailkatzen dira.
Generoak
Honako generoak ezagutzen dira:
Deep Space 2
Deep Space 2, NASA-k 1999an Martera egindako misio bat da.
Misioaren prozesua
1999ko urtarrilean jaurtikitako “Milenio Berria” programako Deep Space 2 misioak oso aurreratutako 2 zunda miniatura bidali zituen. Zundak lur hartu baino pixka bat lehenago, misioko ingenialariek zundak trasportatzen zituen ibilgailu espazialarekin kontaktua galdu zuten. Zunda bakoitzak 2,4 kilogramo pisatzen zituen eta babes kasko batean enkapsulatuta zegoen (aerokaskoa). Zundak Mars Polar Lander ibilgailu espazialari esker heldu ziren Martitzera. Marteko hego polora heltzean, 1999ko abenduaren 3an, saskibaloiko baloi baten neurriko bi kasko askatu behar ziren. Kasko hauek atmosferaren barrenetik grabitateari esker erori behar ziren eta planetaren lurraren aurka talka egin 600 km/h-ko abiaduraz. Lurraren aurka jotzean kasko hauek apurtu behar ziren eta pomelo baten neurriko zundak lurra zulatu behar zuen, bi zatitan bananduz. Beheko zatia 0,6 metro sartu behar zen lurrean eta goiko zatia gainazalean geratu behar zen Mars Global Surveyor ibilgailu espazialari irrati bidez datuak igortzeko; gero datu hauek Lurrera bidaltzeko asmoz.
Zergatik erabili ziren zunda miniaturak?
Hainbat ibilgailu espazialek planeta baten inguruan orbita moduan jarrita, zientzalarientzat garrantzitsua den planetaren inguruko informazioa lor dezake eta ibilgailu bakar batek lor ezin ditzakeen datuak ere. Estazio sismikoetako sareek adibidez, planetaren barneko estrukturaren informazioa lortzeko gai dira. Planeta baten dagoen estazio meteorologikoen sare batek, zientzaliariak planeta horren atmosfera nolakoa den ulertzera lagun ditzake. Baina, zergatik ez ziren inoiz ibilgailu espazialen sareak beste planeta batera bidali? Ibilgailu espazial arruntak handiegiak dira eta beraz garestiegiak dira kopuru handietan jaurtikitzeko. Beste muturrean ibilgailu espazial miniaturizatuak daude eta hauek dozenaka jaurtiki daitezke kostu onargarri batekin. Hau dela eta Deep Space 2 zundek beste planetetan estazio zientifikoen sareak errealitate egiteko bidea ireki zezaketen.
Mikrozundak Martitzen iltzatuko zirelako ziren horren iraultzaileak. Ibilgailu espazial ohikoenek parakaidas, suziri edo aerokasko bat erabiltzen dute atmosferaren barrenetik jaitsiera moteltzeko eta gainazalean baldintza seguruetan pausatzeko. Deep Space 2 zundek bakarrik aerokasko bat erabiltzen zuten lehen ibilgailu espazialak izan ziren. Parakaidasak eta suziriak erabiltzean, sondak arinagoak eta merkeagoak ziren, eta hala ere oso iraunkorrak ziren. Zundak abiadura handiko talka batean bizirauteko eta bereziki hotzak diren tenperaturetan modu egokian ibiltzeko diseinatuak izan ziren, momentu horretararte zegoen elektronika miniaturizatuak eta ibilgailu espazial arruntek egin ezin zuten zerbait.
Martitzeko zientzia
Deep Space 2 zunden helburu nagusia geroago egingo ziren misio zientifikoetan erabiltzeko teknologia berriak frogatzea zen, baina zundak datuak lortzeko minilaborategiak ziren. Mars Polar Landerrek lur hartuko zuen lekuaren ondoan Martitzeko hego poloko depositoen estratoak sartuko zirela suposatzen zen. Deposito hauek Martitzeko klima aldaketen datuak eduki ditzaketela uste da, hauts eta ur izoztuaren forman. Zunda bakoitzak bere aurreko gorputzean mikrotresna batzuk zituen. Mikrotesna hauek lurreko lagin bat hartuko zuten eta hau analizatuko zuten uraren presentzia aurkitzeko. Honetaz gain, zunda sartzean hozteko abiadura neurtuko zuten, lurraren propietate fisikoen informazioa lortzeko eta zunda bakoitzaren moteltze erregimena neurtuko zuten, bai atmosferan (presio eta tenperatura zehazteko), bai lurrean (bere gogortasuna atzemateko eta estratoak bilatzeko). Aurreko gorputzeko datuak bildu behar ziren eta Mars Global Surveyorrera bidali behar ziren, Martitz orbita moduan planetaren mapeo misio batean. Deep Space 2ren helburu zientifikoek Mars Polar Landerrenak osatzen zituzten.
Nenačovice
Nenačovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 265 biztanle ditu eta 3,97 kilometro koadroko azalera. Beroungo barrutian dago.
Deep Waters (1948ko filma)
Deep Waters 1948ko Henry King estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.
Nenačovice
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1371 urtean egin zen.
Deep Waters (1948ko filma)
Sinopsia
Hod Stillwell arrantzalearen bizitza zeharo aldatuko da langile soziala den bere neska-lagun Annek Donny Mitchell umezurtza etxean hartzera behartzen duenean.
Jose Antonio Campos
Ekonomia eta Enpresa-Zientzietan doktorea da Deustuko Unibertsitatean eta unibertsitateko irakasle izan da. 1990 eta 1991 urteetan, Barakaldoko Udaletxeko zinegotzia izan zen. Ondoren, Bizkaiko Foru Aldundiako eta Eusko Jaurlaritzako hainbat kargutan aritu da, esaterako:
Gaur egun, Deusto Business School-eko irakaslea da Enpresen antolamendua, Marketina eta Ekintzailetza eta berrikuntza ikasgaietan.
Fearless (1993ko filma)
Fearless (euskaraz Beldur Barik), 1993ko Peter Weir australiar zinema zuzendariaren drama film bat da. Rafael Yglesias idazlearen izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Jeff Bridges, Isabella Rossellini, Rosie Perez, Tom Hulce eta John Turturro aktoreek antzeztu zuten.
Taldeko emakumezko aktore onenaren Oscar Sariaren (Rosie Perez) izendapena jaso zuen.
Argumentua
Bere lagunik onena hil den hegazkin istriputik bizirik atera ondoren, Max Klein (Jeff Bridges) arkitektoak berebiziko eraldaketa espirituala jasan du. Heriotzari inongo beldurrik ez dion bedeinkapen egoera batean sentituz, Max ez da bere iraganeko bizimoduari berrekiteko gai. Bere bizipena elkarbanatzen duen pertsona bakarra Carla (Rosie Perez) dela dirudi, istripu berdinean bere haurtxoa galdu eta errudun sentituz lurjota dagoen ama.
Biskosa
Biskosa zelulosari lehenik soda kaustikoaren eragina eta gero karbono sulfuroarena jasanarazi ondoren lortzen den konposatua; kolore hori hila duen ore lirdingatsu baten itxuran azaltzen da, eta uretan urtu egiten da. Gauza askotarako erabiltzen da: zeta artifiziala egiteko, oihalak irartzeko, paperari kola emateko, eta abarretarako.
Kastor eta Polux
Greziar mitologian, Kastor eta Polux (Κάστωρ, Kástôr; eta Πολυδεύκης Polydeúkês, «oso gozoa») edo Dioskuroak (Διόσκουροι, Dióskouroi, «Zeusen semeak») Ledaren seme bikiak ziren. Haien ahizpak Helena eta Klitemnestra ziren. Dioskouroi, “Zeusen semeak” esan nahi du. Hondoratutako itsasontzietako marinelei laguntzen zieten eta nabigatzeko haize onak ekar zitzaten otoi egiten zitzaien. Mitoaren arabera Zeus eta Ledaren semeak ziren, baina baita Tyndareus, ledaren senarra eta Lazedemoniako errege zenaren semeak. Ohiko bertsioaren arabera, Castor Tyndareus-en semea zen, eta, beraz, hilkorra; Pollux, berriz, Zeus-en semea zen (Zisne moduan Leda seduzitu baitzuen).
Los Ranchos (Kalifornia)
Los Ranchos Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. San Luis Obispo konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Kastor eta Polux
Latinez, Gemini, «bikiak», izena eman zieten, eta, batzuetan, «kastoreak».
Mitoak
Teseok eta Piritook haien ahizpa Helena bahitu eta Afdanara eraman zutenean, Dioskuroek Atika inbaditu, ahizpa askatu egin zuten, eta, mendekatzeko, Teseoren ama, Etra, hil zuten. Phoebe and Hileira, Leucippusen alabak, bahitu zituzten eta Leucippusen semeek, Idas eta Lynceusek bere atzetik abiatu ziren. Borroka egin zutenean, Idasek Castor hil zuen eta Pollusek Lynceus. Mendeku hartzeko, Zeusek Idas hil zuen tximista batez. Ondoren Zeusek bi aukera eman zizkion Polusi: betirako Olinpoan bizitzea, ala bere hilezkortasunaren erdia anaiarekin partekatzea. Modu horretan txandaka bizirik egongo ziren. Polusek bizia anaiarekin elkarbanatzea aukeratu zuen.
Jasoni eta argonautei ere lagundu zieten, eta, bidaian, Poluxek Amiko erregea hil zuen esku huskako borroka batean.
Gurtza
Haien festa uztailaren 15ean ospatzen zen. Greziar mitologian, Kastorren gurtza askoz garrantzitsuagoa zen Poluxena baino.
Konstelazioa
Gemini konstelazioak Dioskuroak irudikatzen ditu, eta haren izar distiratsuenak (α eta β Geminorum) Kastor eta Polux izendatu dira haien omenez.
Erroman
Erroman bere gurtza K.a. 484an sartu zen tradizioak zioenez. Foroan jainko hauei eskainita zegoen tenplua, Regilluseko lakuko batailan Postumiusek boto bat egin zuelako eraiki zen. Kondairaren arabera, bataila hartan, Dioskuroak erromatarren ondoan borrokatu ziren eta garaipenaren berri Erromara eraman baitzuten. Zaldizko gisa, bereziki erakargarriak ziren erromatar zaldunen (Equites) klase sozialekoentzat, eta armadaren zalditeriako soldaduentzat. Artean bikiak bi gaztek bezala irudikatzen dituzte, normalean zaldiekin, lantzarekin eta kaskoarekin; haien irudia lehen txanpon erromatarretan agertu zen.
Hampigny
Hampigny Frantziako udalerria da Aube departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Hampigny udalerrian erroldatutako biztanleak 255 ziren. Familiak 96 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 127 etxebizitza zeuden, 103 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 18 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 127etxeak ziren. 103 etxebizitza nagusietatik 82 bere jabearen bizilekua ziren, 20 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 24 etxek hiru zituzten, 22 etxek lau zituzten eta 55 etxek bost zituzten. 70 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 46 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 46 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Călinești
Călinești honako hau izan daiteke:
Hampigny
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 142 ziren, horien artean 93 aktiboak ziren eta 49 inaktiboak ziren. 93 pertsona aktiboetatik 82 lanean zeuden (52 gizon eta 30 emakume) eta 11 langabezian zeuden (3 gizon eta 8 emakume). 49 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 27 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Hampigny udalerrian 104 unitate fiskal zeuden, 260 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.768,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 ile apaindegia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Hampigny udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 696 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Călmățuiu
Călmățuiu Errumaniako udalerri bat da, Teleorman konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Hemimyzon formosanus
Hemimyzon formosanus Hemimyzon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Balitoridae familian.
Darth Vader
Star Wars IV. Atala: Itxaropen Berria, Star Wars V. Atala: Inperioaren Kontraerasoa eta Star Wars VI. Atala: Jedi Zaldunaren Itzulera filmetan agertzen da. Anakinen eraldaketa Darth Vader bihurtu arte Star Wars III. Atala: Sithen mendekua filmean kontatzen da. Gainera, Unibertso hedatuko komiki, joko eta eleberri sail zabalean ere agertzen da.
Trilogia hartako pertsonaia ziborg beldurgarri eta galaxiako enperadore Palpatine edo Darth Sidiousen (Ian McDiarmidek eginiko papera) eskuineko esku gisako sith baten moduan irudikatzen du, galaxiaren opresio bortitza aurrera daramana Aliantza Errebeldeko aktibistak harrapatzen. Jatorrizko trilogia girotuta dagoen garaiaren aurreko gauzak kontatzen duten hiru filmetaan Klon Gerratako Jedi zaldun heroi bihurtzen den mutil esklabu da. Orduan erortzen da Barne Indarraren alde ilunean Palpatinek manipulatu eta Jediei traizio eginarazi ondoren Errepublika Galaktikoa desegiteko. Jediaren itzulera filmean (sailaren azken unean kronologikoki) Vader damutu egiten da Inperioa desegiten laguntzeko, prozesu horretan bere burua sakrifikatuz.
Star Wars V. Atala: Inperioaren Kontraerasoa
Inperioaren kontraerasoa filmean Vaderrek Han Solo, Leia, Chewbacca (Peter Mayhewk eginiko papera) eta C-3PO (Anthony Danielsek eginiko papera) harrapatzen ditu Bespin planetan (lainoetako hiria) Luke borroka batetara erakartzeko. Lukek, Yodak (Frank Ozek eginiko papera) Barne Indarrean partzialki entrenatu duena, Vaderren aurka borrokatzen du, baina errez garaitua da Jaun Ilunak bere argi sablea erabiliz Luken eskuineko eskua mozten duenean. Une horretan adierazten du Darth Vaderrek bere benetako nortasuna Luken aita bezala eta berarekin batzeko aukera ematen dio Palpatine enperadorea elkarrekin suntsitu eta "galaxia aita-seme bezala gobernatzeko". Lukek eskaintza hau arbuiatzen du eta plataforma batetik erreaktore baten abismora botatzen da zabor hodi batek xurgatua izateko eta ondoren Lando, Chewbaccak, Leiak eta C-3POk erreskatatua izateko.