cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Juan Madinabeitia
Juan Madinabeitia Ortiz de Zarate (Oñati, Gipuzkoa, 1861eko apirilaren 18a - Bartzelona, Katalunia, 1938ko azaroaren 21a) medikua izan zen, Espainiako gastroenterologiako eskola modernoaren sortzailea, José Madinabeitiaren anaia.
Moldaviako Sobietar Errepublika Sozialista
Historia
Aurrekari moduan, Sobietar Batasunak Ukrainako Sobietar Errepublika Sozialistaren barruan Moldaviako Sobietar Errepublika Sozialista bat antolatu zuen 1924. urtean, Dniester eta Prut ibaien arteko lurraldean; bereziki errumaniar gutxiengoari eskubide multzo handia aitortu zioten.
Encinasola de los Comendadores
Encinasola de los Comendadores Salamancako udalerria da, La Ramajería eskualdean dagoena.
Moldaviako Sobietar Errepublika Sozialista
Historia
Alemanek, Errumaniaren laguntzaz Moldaviako lurraldea hartu zuten, baina Bigarren Mundu Gerraren amaierarako Sobietar Batasunak Moldavia berreskuratuta zeukan, baita berrantolatuta ere.
Encinasola de los Comendadores
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 230 biztanle zituen.
Moldaviako Sobietar Errepublika Sozialista
Ekonomia
Lurralde gehienean ekonomia-jarduera nagusia nekazaritza zen, fruten ekoizpena batez ere. Transnistria eskualdean, ostera, industriak indar handia zeukan, energia elektrikoaren ekoizpenak batez ere.
Croque-monsieur
Croque-monsieur ( ahoskatua) urdaiazpiko egosia eta emmental edo gruyère gazta dituen moldeko ogiaz osatutako sandwich mistoa da. Gurina gehitu ondoren txigortua zerbitzatzen dute. Gainean, arrautza frijitu bat duenean croque-madame diote.
Parisko kafetegi baten menuan lehendabizikoz 1910ean agertu zen.
Telurio
Telurioa elementu kimiko bat da, Te ikurra eta 52 zenbaki atomikoa dituena. Metaloide xaflakor zuri zilarkara da, eztainuaren antzekoa. Kimikoki selenioaren eta sufrearen moduko portaera dauka. Batez ere aleazioetan eta erdieroale gisa erabiltzen da.
Historia
Franz-Joseph Müller von Reichenstein Transilvaniako (Errumania) meategien gainbegiratzaile nagusiak aurkitu zuen 1782an. Hasiera batean antimonioarekin nahastu bazen ere, aurkitzaileak metallum problematicum izena jarri zion. 1798an Martin Heinrich Klaproth zientzialariak garai hartan "metal arrarotzat" hartzen zena aztertu eta elementu berri bat zela ikusi zuenean, telurio izena jarri zion.
Ezaugarri nagusiak
Telurioa oso bakana da Lurrean, bederatzi elementurik arraroenetako bat. Oxigenoa, sufrea, selenioa eta polonioaren taldean dago, kalkogenuroen taldean alegia.
Egoera kristalinoan zuri zilarkara da eta lustre metalikoa dauka. Oso erraz xaflatzen eta birrintzen da. Azido telurikoaren (Te(OH)6) disoluzio bat prezipitatuz telurio amorfoa ekoizten da. Hala ere, ez dago argi forma hau amorfoa den ala kristal ñimiñoz osatua dagoen.
Arlo kimikoari dagokionean, bere zenbaki atomikoa berrogeita hamabi da, hau da, egoera neutroan, protoi eta elektroi kopuru hori dauka atomoak. Kalkogenuroen edo anfigenoen taldean kokatzen da, bosgarren periodoan. Kriptonaren konfigurazio elektronikotik abiatuta, bosgarren energia mailako s orbitala betea du, laugarren energia mailako d orbitala bezalaxe, hala ere, bosgarren mailako p orbitalean bi elektroi falta zaizkio zortzikotearen legea bete eta hala, egonkortasun handiagoa lortzeko. Gainerako kalkogenuroekin alderatzen badugu, erradio atomiko handia duela esan dezakegu, izan ere, mota horretako beste elementuek baino elektroi geruza gehiago ditu, nukleotik urrunago. 140 pm-ko erradio atomikoa duelarik, bosgarren periodoko beste elementuena baina txikiagoa dela esan dezakegu (iodoarena eta xenonarena salbu), nukleoan protoi gehiago izanik, erakarpen handiagoa eragiten dielako kanpo geruzetako elektroiei. Bere taldekideenarekin alderatuta, ionizazio-energia baxua du, taula periodikoan duen kokapenaren ondorio. Afinitate elektronikoari dagokionean, +190 kj/mol-ekoa du, hau ere, beste elementuenarekin alderatuta, erdi-mailakoa dela esan dezakegu, elektronegatibotasunarekin gertatzen den bezala.
Metaloide edo erdimetal gisa sailkatua, sarritan elektroiak bereganatu eta lotura ionikoak eratzeko joera du, hala, zortzikotearen legea betetzeko.
Telurioak erabilera zabala du kimikaren edozein arlotan, batik bat, kimika organiko sintetikoarenean, bertan, besteak beste, erredukzio eta oxidazioak, ziklofuntzionalitateak, deshalogenazioak eta antzeko erreakzioak gauzatzeko erabiltzen baita. Telurioa amoniako eta telurita kristalen sentsoreetan ere erabili daiteke.
2017an kalkogeno honekin lotura zuzena zuen aurkikuntza garrantzitsu bat egin zen Kanaria uharteetan. Uharte horien inguruan dauden urpeko mendietan, "Kanarietako amonak" izenarekin ezagutzen direnak (Drago, Bimbache, Ico, Pelicar, Malpaso, Tortuga e Infinito eta Las Abuelas), ezagutzen den munduko telurio hobi handiena aurkitu zen. Hobiak, gutxi gorabehera, 2670 tona telurio dituela kalkulatzen da, kopuru erraldoia, kontuan izanik munduko bigarren hobirik handienak baino 50 000 aldiz telurio gehiago duela.
Erabilerak
Telurioak duen eroaletasun itzelarengatik, oso erabilia da industria elektronikoan, gehienbat, disko trinko edo konpaktuak sortzeko. Hainbat gailu termoelektriko teluriotik eratorritako konposatuei esker egiten dira. Beste hainbat erabilera ere baditu, jarraian zerrendatu dira batzuk:
Telurioa biosferan
Atal honek telurioak biosferan izan ditzakeen eraginak argitzeko helburua du. Jarraian dauden bi azpiataletan gizakiengan duen eragina eta izaki bizidunengan duen eragina aztertzen dira, era banatuan.
Gizakiengan duen eragina
Naturan telurio gutxi egotea eskertu beharko genuke, izan ere, elementu konplexu bat da, soilik kimikari jakitunek erabili edo baliatu beharko luketena. Elementu hau irentsiz gero, kopuru oso txikietan bada ere, hats oso kirastsua eta gorputzeko atal guztietan usain txarra eragiten du.
Beguzeko mendilerroa
Beguzeko mendilerroa Zuberoan kokatuta dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Beguze mendia da, 768 metrorekin.
Telurio
Gizakiengan duen eragina
Telurioa giro tenperaturan ez da ia lurruntzen, hala ere, substantzia sakabanatzen bada, bere partikulak erraz batu daitezke, hala, airean kontzentrazio kaltegarri bat izan arte. Substantzia arnasten bada, ondorengo sintomak pairatu ditzake pertsona orok: logura, ahoa lehorra izatea, metal zaporea, buruko mina, baratxuriaren antzeko usaina eta goragalea.
Teluriozko espraiak, epe laburrean berarekin kontaktuan egon eta gero, begiak eta arnasbideak narritatu ditzake. Horretaz gain, substantziak gibeleko eta nerbio-sistema zentraleko arazoak ere eragin ditzake. Halako kasuetan eta bereziki, telurioa irensten denean, medikuarengana jotzea gomendatzen da, irenstearen ondorioz abdominaletako mina, idorreria eta oka egitea eragin dezakeelako substantziak.
Ixobrychus cinnamomeus
Ixobrychus cinnamomeus Ixobrychus generoko animalia da. Hegaztien barruko Ardeidae familian sailkatua dago.
Beguzeko mendilerroa
Mendilerroan dagoen Beguze mendiak ematen dio izena mendilerroari.
Telurio
Gizakiengan duen eragina
Elementuaren kimikari dagokionean, arriskutsua izan daiteke berotuz gero, sortzen diren lurrun toxikoengatik. Halogenoekin zein erdi-halogenoekin era indartsuan erreakzionatzen du, suterako aukerak areagotuz. Zinkarekin eta litio siluruarekin goritasunez erreakzionatzen du. Erregai gisa ere balio lezake telurioak.
Ingurumenarengan duen eragina
Telurioa ez da arriskutsua ingurumenarentzat eta hala bazen ere, hainbat prozesu naturalek berehalakoan eraldatzen dute. Bada ordea salbuespen bat; telurio kloruroa bereizi edo deskonposatu nahi denean, beroketa bidez, klorozko eta teluriozko lurrun toxikoak atera daitezke.
Isotopoak
Egun telurioaren isotopo ugari ezagutzen dira, guztira 29, denak 108 eta 137 masa atomikoen artean. Naturan aurki ditzakegun zortzi isotopoetatik hiru erradioaktiboak dira. Elementu honen 128Te isotopoak desintegratzeko behar duen astia oso luzea da, 2,2·1024 urte behar baititu desagertzeko. Denbora hori imajinatzea ia ezinezkoa dela esan dezakegu, izan ere, unibertsoa sortu zenetik (azkeneko ikerketen arabera) 1.4·109 urte igaro dira, hau da, hamalau mila milioi urte. Bestalde, alfa desintegrazioa izan dezaketen elementuen artean masa atomikorik txikiena duena dugu telurioa. 106Te-tik 110Te-ra bitarteko isotopoetan jazo daiteke desintegrazio mota hau. Naturan erabat egonkorrak diren bost isotopo aurki ditzakegu, nahiz eta beste hiru isotopo gehiago egonkortzat hartu, duten iraupen luzeagatik. Isotopo ia egonkor hauek bilioika urte irauten dituzte naturan.
Ugaritasuna eta lorpena
Telurioa urrea calaberitan konbinatuta lor daiteke, mineral metaliko nahiko urria.
2017ko apirilean, munduko telurio aztarnategi handiena aurkitu zela argitaratu zen, Kanariar Uharteetako uretan (Espainia), Kanarietako amonak izeneko Kanarietako urpeko mendietan (Drago, Bimbache, Ico, Pelicar, Malpaso, Tortuga eta Infinito eta Las Abuelas). Kalkuluen arabera, aztarnategiak 2.670 tona telurio inguru ditu, orain arteko aurkikuntzarik handienak baino 50.000 aldiz gehiago.
Mission (Kansas)
Mission Kansasko hiri bat da. Johnson konderrian kokatua dago. 2010ean 9,323 biztanle zituen, 6.91 kilometro koadrotan banatuta.
Jefferson Hills (Pennsylvania)
Jefferson Hills Pennsylvaniako borough bat da. Allegheny konderrian kokatua dago. 2010ean 10,619 biztanle zituen, 42.78 kilometro koadrotan banatuta.
Freix-Anglards
Freix-Anglards Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Freix-Anglards udalerrian erroldatutako biztanleak 183 ziren. Familiak 80 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 141 etxebizitza zeuden, 86 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 41 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 139 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 86 etxebizitza nagusietatik 76 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek gela bat zuten, 6 etxek bi zituzten, 18 etxek hiru zituzten, 17 etxek lau zituzten eta 43 etxek bost zituzten. 57 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 27 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 41 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 100 ziren, horien artean 77 aktiboak ziren eta 23 inaktiboak ziren. 77 pertsona aktiboetatik 69 lanean zeuden (41 gizon eta 28 emakume) eta 8 langabezian zeuden (4 gizon eta 4 emakume). 23 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Freix-Anglards udalerrian 93 unitate fiskal zeuden, 193,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.501 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
2000. urtean Freix-Anglards udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 793 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mission Hills (Kansas)
Mission Hills Kansasko hiri bat da. Johnson konderrian kokatua dago. 2010ean 3,498 biztanle zituen, 5.23 kilometro koadrotan banatuta.
Careproctus novaezelandiae
Careproctus novaezelandiae Careproctus generoko animalia da. Arrainen barruko Liparidae familian sailkatzen da.
Kostroma oblasta
Kostroma oblasta (Костромска́я о́бласть) Errusiako subjektu federal bat da, oblast bat, Erdialdeko Barruti Federalean dagoena. Mendebaldeko Errusian dago, Volgaren arroaren erdialdeko zati bat hartuz. 60.100 km²ko eremua du eta 2010ean 667.562 biztanle zituen. Zentro administratiboa Kostroma hiria da.
Glaris kantonamendua
Glaris (Glarus, ahoskatua) Suitzako 26 kantonamenduetako bat da. Hiriburua Glaris da.
Historia
1352an sartu zen Glaris Konfederazio Helbetziarrean. Zwingli erreformazalea bertako apaiz izan zen 1506tik 1516ra bitartean, eta Glarisen protestantismoa nagusitu zen. Zwingliren aldekoak 1564an egotzi zituzten katolikoek, baina hala ere ez ziren bukatu protestanteen eta katolikoen arteko lehiak administrazioan. 1836ko konstituzioak konpondu zuen auzia.
Udalerriak
2011ko urtarrilaren 1etik aurrera, Landsgemeinden hala adostuta, kantonamenduko antzinako 25 udalerriek 3 bilakatu ziren:
Fan-in
Fan-In ate logiko baten sarrera kopurua da. Adibidez, irudiko ETA ateak biko Fan-Ina dauka. Zirkuitu batek zenbat eta Fan-In altuagoa izan, orduan eta motelagoa da.
Zagarise
Zagarise Italiako udalerri bat da. Catanzaroko probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Zagarisek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Trajanoren Azoka
Trajanoren Azoka (Mercatus Traiani; Mercati di Traiano) Erroman dagoen hondakin multzo handi bat da, hiriburuaren erdialdeko Monti rionean. Foro Inperialeko Bidean (Via dei Fori Imperiali) dago, Koliseoaren kontrako aldean.
Merkataritza-gune hau, zirkuluerdi formako oinplanoa zuena, Trajanoren Foroarekin batera eraiki zen, II. mendearen hasieran, Kirinal mendiaren magalean egindako mozketa okupatu eta eusteko asmoz, Foro Inperialen zati hau eraikitzeko egin zena.
Historia
107 eta 110 bitartean eraiki zuen Apolodoro Damaskokoak, Trajano enperadorearen zerbitzura egon zena, eta Erromako arkitektorik handienetako bat izan zen. Azoka, ondasun elkartruke gehien zegoen Erromako tokietako bat izan zen. Honetarako eraiki zen, gainontzeko foroetan egiten ziren salerosketa urriengatik. Hau, ondasunez betetako 150 denda izatera iritsi zen, eta ondasun horiek erosteko asmoz zegoen jendea, honela, Erromatar Inperioaren II. mendeko ekonomiarentzako ekarpen bat izanez.
Azokaren gorengo mailek, bulegoak zituzten, beheko aldean, Trajanoren Foroaren aurrean, dendak zeuden bitartean (latinez tabernae), olioa, ardoa, arrain eta itsaskiak, fruta eta barazkiak eta beste jaki batzuk saltzen zituztenak. Erdi Aroko etxeak, gorengo solairuan eraiki ziren, Via Biberaticaren segmentu erdizirkularraren parean.
Kanaan (Bibliako pertsonaia)
Kanaan (כְּנַעַן Kənā ' an), Bibliako Hasiera liburuko perstonaia da, Kam-en seme eta Noe-ren biloba. Antzinako historiografia judeo-kristauan, Kanaanen ondorengo edo kanaanitak, Kanaan Lurraldean jarri ziren bizitzen. Era berean, honako herrien arbaso izan ziren, eta Ekialde Hurbileko lurretan barreiatu ziren :
Kanaanen madarikazioa
Biblian kontatzen denez, Kanaanen aita Kam ek bekatu egin zuen aitona (Noe) biluzi ikusirik, eta bekatu horrengatik haserre, madarikazioa ezarri zion Noek Kanaani (Kami ezarri beharrean): «Madarikatua Kanaan: izan bedi bere senideen esklaboen esklabo». (Hasiera 9, 25).
Bibliaren aditu batzuek ikusten dute madarikazio horretan justifikazio bat nola gero Israelgo herriak (Abrahamen leinukoak) Kanaan konkistatu zuen, beraien aberria bertan ezartzeko.
Craugastor mimus
Craugastor mimus Craugastor generoko animalia da. Anfibioen barruko Craugastoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Iron Post (Oklahoma)
Iron Post Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Mayes konderrian dago, Oklahoma estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Hrobčice
Hrobčice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.393 biztanle ditu eta 42,55 kilometro koadroko azalera. Teplice barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1406 urtean egin zen.
Velloreille-lès-Choye
Velloreille-lès-Choye Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Velloreille-lès-Choye udalerrian erroldatutako biztanleak 74 ziren. Familiak 30 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 7 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 15 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 30 etxebizitza zeuden, 27 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 2 hutsik zeuden. 25 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 27 etxebizitza nagusietatik 22 bere jabearen bizilekua ziren eta 5 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek hitu gela zituzten, 6 etxek lau zituzten eta 19 etxek bost zituzten. 24 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 8 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 18 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 44 ziren, horien artean 37 aktiboak ziren eta 7 inaktiboak ziren. 37 pertsona aktiboetatik 34 lanean zeuden (19 gizon eta 15 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 7 pertsona inaktiboetatik 1 erretiraturik zegoen, 5 ikasten zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa batena zen.
2000. urtean Velloreille-lès-Choye udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden, 360 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Endrinal
Endrinal Salamancako udalerria da, Béjar eskualdean dagoena.
Panini (ogitartekoa)
Panini (sing. panino, ahoskatua) grillean egindako ogitartekoa da. Txigortua zerbitzatzen dute, gazta, urdaiazpiko, mortadela, salami edo antzeko osagaiekin.
Ixobrychus sturmii
Ixobrychus sturmii Ixobrychus generoko animalia da. Hegaztien barruko Ardeidae familian sailkatua dago.
Craugastor monnichorum
Craugastor monnichorum Craugastor generoko animalia da. Anfibioen barruko Craugastoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Fanout
Fanout ate logiko batek zenbat mota bereko ate logiko elika ditzakeen adierazten duen zenbakia da.
Sylvanita
Sylvanita sulfuro motako minerala da.
Ezaugarriak
Sylvanita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1,5 - 2 da.
Fanout
(Non minimoa eta  Tartekatuko funtzioa den).
Transistore-transistore logika edo TTL ateei 2 eta 10 ate artean konektatu diezaiokegu. MOS osagarri edo CMOS ateen fanouta, berriz, askoz handiagoa da.
Endrinal
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 264 biztanle zituen.
Panini
Panini sarrerari honakoak dagozkio:
The Potes
The Potes 2012 urtean Arrasaten sortutako musika taldea da.
Habromys chinanteco
Habromys chinanteco Habromys generoko animalia da. Karraskarien barruko Neotominae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
The Potes
Ibilbidea
The Pogues taldeari omenaldia egiteko batu ziren eta 2012ko abenduaren 25ean eman zuten aurreneko kontzertua. Urteak pasa ahala taldekide berriak batu zaizkie eta estiloa bera folk izatetik pop eta rock nahasketa izatera pasa da.
2018an argitaratu zuten lehenengo diskoa, Ametsak dira egi erabat bete aurretik. COVID-19 pandemiak eragindako itxialdian konposaturiko abestiekin 2021ean disko berria atera zuten, Damurik ez, bihotza aske.
Miguel Merino
Miguel Merino Soto, pilota arloan Merino I.a deituraz ezaguna (Villar de Torre, Errioxa, 1986ko abenduaren 29a) esku huskako pilotari profesional ohia da. Atzelari jokatzen zuen, Aspe enpresarekin. Amateurretan, GRAVN lehiaketako txapelduna izan zen 2007an, eta urte berean profesional bilakatu zen. 2011n bigarren mailako buruz buruko txapeldunorde izan zen. Haren anaia David ere esku huskako pilotari profesional ohia da, eta biak batera erretiratu ziren pilota profesionaletik, 2018ko abuztuaren 10ean, Ezkaraiko pilotalekuan (Errioxa).
Claus von Amsberg
Printze Claus Herbehereetakoa, Jonkheer van Amsberg (Dötzingen gaztelua, Hitzacker, Saxonia Beherea, 1926ko irailaren 6a - Amsterdam, 2002ko, urriaren 6a) Beatriz I.a Herbehereetakoa erreginaren ezkontidea eta Gilen Alexandro erregearen aita izan zen.
Grazalemako Mendilerroaren Natura Parkea
Grazalemako Mendilerroaren Natura Parkea (Parque natural de la Sierra de Grazalema) Espainiako Andaluzia autonomia erkidegoan dagoen natura parkea da. 53.411 hektareatan zehar hedatzen da. Iberiar Penintsula osoan, prezipitazio handien duen tokietako bat da.
Nintendo Entertainment System
Nintendo Entertainment System (laburtuta NES edo Nintendo) 8 biteko bideo-joko kontsola da. Nintendok 1985ean jarri zuen salgai Ipar Amerika, Europa eta Australian. Japonian (Lehen merkaturatzea 1983an) eta Asiako zati handi batean Family Computer edo Famicom izenarekin kaleratu zen (Laburdura FC). Hego Asian, Indian adibidez, Tata Famicom bezala zen ezaguna. Bere ondorengoa Super Nintendo Entertainment System izan zen (laburdura SNES).
Bèumont dau Ventor
Bèumont dau Ventor Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Vaucluse departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Nintendo Entertainment System
Bere garaiko bideo-joko kontsolarik salduena izan zen eta AEBetako bideo-joko industria suspertzen lagundu zuen 1983ko bideo-joko krisiaren ondoren. Hurrengo belaunaldiko kontsolentzako estandarra ezarri zuen arlo ugaritan.
Bèumont dau Ventor
Biztanleria
2007an Beaumont-du-Ventoux udalerrian erroldatutako biztanleak 328 ziren. Familiak 135 ziren, horien artean 33 pertsona bakarrekoak ziren (25 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 53 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 41 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Grazalemako Mendilerroaren Natura Parkea
Fauna
Natura Parkea 200 espezie ornodun baino gehiago bizi dira: 7 arrain-espezie, 34 anfibio eta narrasti, 44 ugaztun eta 130 hegazti. Horietako asko babesturik daude:
Bèumont dau Ventor
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 326 etxebizitza zeuden, 139 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 178 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 277 etxeak ziren eta 32 apartamentuak ziren. 139 etxebizitza nagusietatik 98 bere jabearen bizilekua ziren, 25 alokairuan okupaturik zeuden eta 16 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 14 etxek bi zituzten, 23 etxek hiru zituzten, 34 etxek lau zituzten eta 65 etxek bost zituzten. 99 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 73 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 55 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 211 ziren, horien artean 154 aktiboak ziren eta 57 inaktiboak ziren. 154 pertsona aktiboetatik 147 lanean zeuden (84 gizon eta 63 emakume) eta 7 langabezian zeuden (2 gizon eta 5 emakume). 57 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 25 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Beaumont-du-Ventoux udalerrian 122 unitate fiskal zeuden, 285 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.053 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 22 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 9 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren eta 5 jatetxeak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra kirol-denda bat zen.
2000. urtean Beaumont-du-Ventoux udalerrian 30 nekazaritza-ustiategi zeuden, 252 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Azure (Montana)
Azure Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Hill konderrian kokatuta dago, Montana estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Hrobice (Zlín barrutia)
Hrobice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 472 biztanle ditu eta 4,44 kilometro koadroko azalera. Zlín barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1282 urtean egin zen.
Habromys delicatulus
Habromys delicatulus Habromys generoko animalia da. Karraskarien barruko Neotominae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Careproctus opisthotremus
Careproctus opisthotremus Careproctus generoko animalia da. Arrainen barruko Liparidae familian sailkatzen da.
Kurgan oblasta
Kurgan oblasta (Курга́нская о́бласть) Errusiako subjektu federal bat da, oblast bat, Uraletako Barruti Federalean dagoena. Errusiako erdi-mendebaldean dago, Mendebaldeko Siberiako ordokiaren hegoaldeko muturrean, Tobol ibaiaren arroan. 71.000 km²ko eremua du eta 2010ean 910.807 biztanle zituen. Zentro administratiboa Kurgan hiria da.
Morsang-sur-Seine
Morsang-sur-Seine Frantziako udalerria da, Essonne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Morsang-sur-Seine udalerrian erroldatutako biztanleak 512 ziren. Familiak 168 ziren, horien artean 21 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 13 bakarrik bizi ziren emakumeak), 63 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 71 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 13 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 227 etxebizitza zeuden, 168 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 45 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 223 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 168 etxebizitza nagusietatik 147 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 15 etxek hiru zituzten, 27 etxek lau zituzten eta 123 etxek bost zituzten. 151 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 52 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 116 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Morsang-sur-Seine udalerrian 176 unitate fiskal zeuden, 494 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 31.688 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 36 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 10 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Escurial de la Sierra
Escurial de la Sierra Salamancako udalerria da, La Calería eskualdean dagoena.
Morsang-sur-Seine
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen, 1 iturgina eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 kirol-denda zen eta 1 lore-denda zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Craugastor montanus
Craugastor montanus Craugastor generoko animalia da. Anfibioen barruko Craugastoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Lamezia Terme
Lamezia Terme Italiako udalerri bat da. Catanzaroko probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Lamezia Termek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Clitopaxillus alexandri
Clitopaxillus alexandri Pseudoclitocybaceae familiako onddo espezie bat da.
Sinonimoa Clitocybe alexandri
Jangarria. Kalitate gastronomiko ona du.
Pedro Alonso
Pedro Alonso Arbeletxe (Habana, - Getafe, ) euskal herritar saskibaloi jokalaria izan zen, antolatzaile postuan ibilitakoa.
Biografia
Emilio bere anaia bezala, Kuban jaio zen, gurasoak euskaldunak izanik. Biek Estatu Batuetan, Covingtongo St. Paul's Collegen hasi ziren saskibaloian. Gero, Madrilera joan eta Rayo Club de Madrid sortu zuten. Rayorekin 1933 eta 1936ko Espainiako Saskibaloi Errege Kopako irabazi zituen. Rayo eta gero, Real Madridera pasa zen.
Clitopaxillus alexandri
Deskribapena
Orriak: Zurixkak, gero krema-okre kolorekoak, zahartzean marroixkak. Estu, okertuak, dekurrenteak, anastomosatu-albeolatuak oinean.
Pedro Alonso
Biografia
Biek 1935eko apirilaren 15ean Espainiako saskibaloi selekzio nazionalaren lehendabiziko partida jokatu zuten, noiz Portugal 33-12 menderatu zuten. 1935eko EuroBasketen, Suitzan, zilarrezko domina lortu zuten.
Clitopaxillus alexandri
Deskribapena
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: 4 eta 8 cm bitarteko garaierakoa eta 1,5 eta 4 cm bitarteko lodierakoa, oso sendoa, trinkoa, batzuetan leizetsua, zilindrikoa. Kapelaren kolore berekoa edo zurbilagoa, matea, oinarrian tomentu zurixka batekin.
Haragia: Lodia, harroa egoera hezean. Beix zurbil kolorekoa. Zapore gozoa du eta kumino usain arina (unbeliferoen familiako belarra, (Cominum eyminum).
Etimologia: Clitocybe hitza grekotik dator, burua esan nahi du, kapelaren formagatik. Alexandri epitetoa, pertsona izenetik dator. Alexandre frantziar biltzailearen omenez.
Jangarritasuna
Kalitate oneko jangarria.
Nahasketa arriskua
Lepista nebularis delakoarekin, honek kolore grisaxka du, ez hain horixka, ez da hain sendoa eta usaina guztiz desberdina du. Clitocybe harperi oso antzekoa da, baina urria. Clitocybe inornata, grisaxka da, orriak ere bai, oin laburra du eta usain desatsegina, desberdina da.
Sasoia eta lekua
Uda bukaeratik azarora arte, mendi garaietako larreetan eta baita koniferoen azpian ere.
Banaketa eremua
Europa, Kanada.
Obrenović dinastia
Obrenović dinastia (Обреновићи, Obrenovići, ahoskatua) Serbiako dinastia, Miloš Obrenovićek sortua. Obrenović dinastia 1819tik 1842ra eta 1858tik 1903ra izan zen Serbiako aginpidean; 1842tik 1858ra eta 1903tik 1945era Obrenović dinastiaren etsai ziren Karađorđević dinastiakoak izan ziren agintari. Obrenović dinastiako printzeak Milos, Milan II.a, Migel III.a, Milan IV.a eta Alexandro I.a izan ziren.
Dinastiako azken kide izan zen Alexandro Obrenović eta bere emaztea zen Draga Mašin 1903an erail zituzten eta dinastiaren amaiera izan zen, Karađorđević dinastiak hartu baitzuen haien ordea.
Esnearen Munduko Eguna
Elikagaien eta Nekazaritzaren Nazio Batuen Erakundeak FAO) ekainaren 1ean Esnearen Munduko Eguna aldarrikatu zuen. Esnea ugaztunen ugatz-guruinen zelulek sortutako jariakin nutritibo bat da. Ugaztunen artean monotremek ere jariatzen dute.
Ibuprofeno
Disolbagarritasuna
Uretan ez da ia disolbatzen; 1 mg baino gutxiago disolbatzen da 1 ml uretan (< 1 mg/ml). Disolbatzaile organikoetan (etanolean edo azetonan) disolbatzen da.
Erramun Berenger III.a
Erramun Berenger III.a (Rodez, 1082 - Bartzelona, 1131) Bartzelonako kondea izan zen 1096-1131. urteetan, eta Proventzakoa 1112-1131 bitartean. Erramun Berenger II.aren semea zen. Proventzako printzesarekin ezkondu zen eta lurralde batzuk eskuratu zituen Okzitanian eta Proventzan, ezkontza hari esker. Balearretako piratak eta Valentziako mairuak menderatu zituen, baina almorabideek garaitu zuten Corbinsen.
José Antonio Martínez Gil
José Antonio Martínez Gil (La Palma del Condado, Huelva, Espainia, 1993ko otsailaren 12a) Eibar KE futbol taldeko ezker atzelaria da, espainiar jatorrikoa. 2018ko uztailaren lehen egunean ofizializatu zuen bere fitxaketa Eibarrek eta 2021 arterako kontratua sinatu zuen ezker hegalekoa zein ezker zentral bezala joka dezakeen atzelari indartsu honek.
Ibuprofeno
Dosia eta nola hartu
Elikagaiekin batera hartzea gomendatzen da. Sendagileak zehaztu behar du posologia eta kasu jakin batean egin beharreko tratamendua. Hala ere, ohiko dosi gomendatua hauxe da: 325-650 mg parazetamol eta 200-300 mg ibuprofeno 4-6 ordutik 4-6 ordura. Sukarra edo oinaze-sintomak edo/eta hantura-sintomak desagertzen ez badira, dosia handitu daiteke: 600 mg parazetamol eta 400-600 mg ibuprofeno 6 ordutik 6 ordura, betiere eguneko 1.200 mg ibuprofeno gainditu gabe.
Africo
Africo Italiako udalerri bat da. Reggio di Calabriako probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Africok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Koreatown (Manhattan)
Koreatown, edo newyorktarrek deitzen duten bezala: K-town, auzo bat da New Yorken, Manhattango borough-en, eta 31. eta 36. kaleekin eta Bosgarren eta Seigarren Etorbideekin muga egiten du. Bere kokapena Midtown Manhattanen oso ezaguna da, Empire State Building eta Macy's oso hurbil baitaude. "K-town-en" punturik dentsoena 32. kalean kokatzen da Bostgarren Etorbidea eta Broadway artean, "Korea Way" izenekoa. Koreatown da batez ere Koreako merkatarien merkataritza auzo bat, gutxi bizi baitira inguru honetan. Gainera, Koreatownen jatetxe gehiago daude bizilagunak baino. New Yorkeko korear biztanle gehienek kanpoaldeko auzoetan bizi dira, batez inguruan eta Flushing-en (Queens).
Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera, komunitate korear-amerikarrak 69.718 izan ziren 1990. urtean eta 2000. urtean 86.473 izan ziren.
Jennerstown (Pennsylvania)
Jennerstown Pennsylvaniako borough bat da. Somerset konderrian kokatua dago. 2010ean 695 biztanle zituen, 4.98 kilometro koadrotan banatuta.
Symplesita
Symplesita fosfato motako minerala da eta symplesita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Symplesita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.
Diest
Diest (nederlanderazko ahoskera: ) Belgikako iparraldeko udalerri bat da, Flandriako Brabante probintziakoa. Udalerriaren barruan herri hauek daude: Diest bera eta Deurne, Kaggevinne, Molenstede, Schaffen eta Webbekom. 2013ko urtarrilaren 1ean 23259 biztanle zituen.
Tituba
Tituba Samuel Parrisen esklaboa zen zen XVII. mendean Danvers, Massachusettsen. Emakume honen jatorria erabat ziurra ez den arren, uste da Hego Amerikarra zela eta Samuel Parrisekin Barbadostik Ingalaterra Berrira bidaiatu zuela.
Dupetor flavicollis
Dupetor flavicollis Dupetor generoko animalia da. Hegaztien barruko Ardeidae familian sailkatua dago.
Shiva
Shiva (sanskritoz: शिवः Śivá, "itzalpetua"), Hinduismoaren "hiru-formen" jainko deuseztatzailea da.
Ezaugarriak
Errepresentazio batzuetan, buru bat, hiru edo bost izaten ditu, baita hiru begi ere. Horietako bat bere kopetaren erdigunean kokatzen da. Bere hirugarren begi ospetsuak, denboraren hiru egoerak islatzeko ahalmena du: Lehenaldia, orainaldia eta geroaldia. 2-10 beso,ile gorrizka, lepo luzea eta urdinxka. Bere azala urdin grisaxka kolorekoa da. Bere kopetako ilargiak, denboraren zatiketa irudikatzen du hilabetetan. Bere lepo inguruan duen sugeak urtearen zatiketa irudikatzen du eta burezurrezko lepokoak gizartearen desagerpena eta belaunaldiak adierazten du. Shivak animalia askoren ezaugarriak erakusten ditu: aldakaren inguruan tigre azala darama, lepoan kiribildutako suge bat du eta zenbaitetan, orein bat eskuetako batean dauka. Besoetan zenbait suge ditu inguratuta. Bere estatua batzuetan, yoga moduan jartzen ari da Himalaia ko Mendikatea sinbolizatzeko. Bere ilea gorantz kiribildua du. shiva jainkoa beste jainkosa bat admiratzen du "otanum" Bere emazte Parvati eta Ganesh semearekin agertu ohi da ere bai.
Gurtza
Shiva jainkoa gurtzeko Cannabis Indica erabili izan da Indian milaka urtetan. Kanabisa bhang izeneko ahotik hartzen den forma batean erabiltzen da. Ahotik hartzen diren hostoak erretxinazko hosto hezeak izan daitezke, eta esne-edariz, kalamuz eta Shivaren gurtzaileek jaiegunetan kontsumitutako hainbat espeziaz osatutako piluletan eratzen dira. Kalamu-papilak erretzeko erabiltzen dira. Praktika hori, oro har, gizon santuentzat da, eta Shivaren praktika aszetiko eta gurtzarako dira.
Gorky's Zygotic Mynci
Gorky's Zygotic Mynci musika talde Galesdar bat zen. Carmarthen, Mendebaldeko Galesen osatu zen taldea 1991ean. Galeseraz eta Ingelesez abesten zuten, eta folk galesdarraren eragina nabarmen zen, bereziki bere lehenengo diskoetan. Euros Childsek sortu zuen taldea lagun batzuekin batera eskolan zegoenean. Bi cassette grabatu zituzten Ankst diskoetxeak bere diskak argitataratzen hasi baino lehen. Diskoetxe berriarekin 1992 eta 1995 artean egin zuten lan eta ospea lortu zuten Erresuma Batuan. Estatu batuetan ere konpilazio berezi bat argitaratu zuten. 1997an Barafundle diska Fontana diskoetxea handiagoaren bidez argitaratu zuten. Spanish Dance Troupe, The Blue Trees eta How I Long to Feel That Summer in My Heart, bere diska arrakastatsuenak Mantra diskoetxearekin argitaratu zuten. 2003an Sleep/Holiday, bere azken diska grabatu zuten, kritika txarrak jaso zuena. 2006an taldea desegin egin zen.
Winston (Florida)
Winston Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Polk konderrian kokatuta dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herne (Belgika)
Herne  (nederlanderazko ahoskera: ) Belgikako iparraldeko udalerri bat da, Flandriako Brabante probintziakoa. Udalerriaren barruan herri hauek daude: Herfelingen, Herne bera eta Sint-Pieters-Kapelle. 2013ko urtarrilaren 1ean 6.572 biztanle zituen.
Clitocybe catinus
Clitocybe catinus Tricholomataceae familiako onddo espezie bat da.
Kontsumi daitekeen arren, arriskutsua da beste Clitocybe zuri toxiko batzuekin (cerussata, clavipes, dealbata, rivulosa) duen antzagatik
Deskribapena
Kapela: 4 eta 7 cm bitarteko diametrokoa; deprimitua edo infundibuliformea, ertza biribildu samarra du eta zertxobait lobulatua; zuri garbia edo zuri-krema kolorekoa, matea.
Orriak: Oso dekurrenteak, estu, meheak, zurixkak.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.
Haragia: Zuria. Batzuek almendra mingotsen usainaren antzekoa duela esaten dute, eta beste batzuentzat Marasmius oreades delakoarena du.
Etimologia: Clitocybe hitza grekotik dator, burua esan nahi du, kapelaren formagatik.
Jangarritasuna
Jangarria
Nahasketa arriskua
Beste Clitocybe zuri pozoitsu batzuekin. Clitocybe gibba delakoarekin, honek okre tonuak ditu eta horrek bereizten du. Clitocybe nivea espeziearekin ere bai, honek orriak zabal eta okre antzeko kolorekoak ditu, eta hasieran titidun kapela.
Sasoia eta lekua
Uda eta udazken euritsuetan. Espezie hau ez da ohikoa, eta koniferoen basoetan ateratzen da. Lurzoru belartsuetan edo hareatsuetan.
Banaketa eremua
Europa, Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Japonia.
Macromia splendens
Macromia splendens Macromia generoko burruntzia da, Iberiar Penintsulan eta hegoaldeko Frantzian endemikoa dena.
Paisleyko abadia
Paisleyko abadia (Paisley Abbey) Eskoziako Paisley herriko eliza ezaguna da, Eskoziako elizari dagokiona. A mailako eraikina izendaturik dago.
Historia
VI edo VII mendeetan San Mirin irlandar monjeak eraikitako kapera bat izan liteke Paisleyren jatorria. Agiri handirik gordetzen ez bada ere, Glasgow eta Govanekin batera Strathclyde Erresumako erdigune erlijiosoa izan bide zela uste da. Clunyko abadiaren menpeko prioratoa ezarri zen Andre Mariari, Jakueri, Mirini eta Milburgari dedikatua eta 13 monje etorri ziren Clunyk Shropshiren zuen prioratotik. bertan 1163an eta 1245ean abadia maila eman zitzaion.
XV eta XVI mendeetan hainbat alditan suteak izan zituen eta dorre nagusia erori ere egin zitzaion eta ondorioz nahiko egoera penagarrian gelditu zen. Eskoziako Erreformaren ondoren Eskoziako elizaren parte bihurtu zen.
Gaur egun mendebaldeko zatiak zutik dirau eta meza ematen da bertan, baina ekialdeko zatiko harriak eraikinak egiteko erabili izan dira mendeetan zehar. 1858 eta 1928 artean iparraldeko portxea eta ekialdeko koroa berreraiki ziren.
Habromys ixtlani
Habromys ixtlani Habromys generoko animalia da. Karraskarien barruko Neotominae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Huntingtonen gaixotasun
Huntingtonen gaixotasuna gaixotasun genetiko degeneratibo bat da, neurona batzuen higadura eta endekapena dakarrena. Gaixotasunak George Huntingtonen izena darama, gaitza 1872an aurkitu eta ikertu zuen zientzialaria.
Etiologia
Gaixotasun hau, 4.kromosomako akats batek sortzen du eta ehun ezberdinetan topa daitekeen proteina batengan eragiten du: Huntintina, bere funtzioa ezezaguna da. Akatsa, DNAren CAG errepikapena izeneko zatian ematen da, zeina normala baino gehiagotan errepikatzen den. Normalean errepikapen hau 10 edo 35 aldiz ematen da, baina Huntington duen gaixo batean 36tik 120 alditara eman daiteke.
Eritasun hau genetikoa da, autosomikoa eta gainartzailea. Ondorengoetara gene mutatu hau pasatzen den heinean errepikapenen kopurua gora egiten du. Horregatik familia berean belaunaldi bakoitzean adin gazteago batean ematen da gaixotasunaren agerpena.
Sintomak
Orokorrean gaitz honen ondorioz mugimendu arazoak sortzen dira, baina baita portaeraren aldaketak eta dementzia eman daitezke ere.
Portaeran ematen diren aldaketak, mugimenduetan arazoak baino lehenago eman daitezke eta hurrengoak izan daitezke: jokabide antisozialak, aluzinazioak, suminkortasuna, humore txarra, ezinegona, paranoia eta psikosia.
Dementzia denbora aurrera doan heinean txarragotzen doa eta ondorengo sintomak ekarriko ditu: oroimenaren galera, bereizteko ahalmenaren galera, hizkuntzan aldaketak, nortasunan aladaketak eta nahastea.
Gainera, sintoma gehigarriak egon daitezke ere. Hala nola, antsietatea, estresa, degluziorako zailtasuna eta hizkeraren narridura. Umeetan ematen diren sintomak hauek dira: mugimendu geldoak, dardara eta zurruntasuna.
Diagnostikoa
Lehenik eta behin, familian kasurik egon bada jakin behar da. Horrela bada, gaixotasuna pairatzeko probabilitateak gora egiten bait du. Ondoren, ikerketa fisikoa eta neurologikoa egingo zaizkio pazienteari. Honen ostean, aurrean azaldutako sintomarik somatzen bada, tomografia komputarizatu bat egingo zaio. Honen bidez garunaren ehun nerbiosoan galerarik badago soma daiteke, batez ere gainazalean.
Egin daitezkeen beste azterketa batzuk ondorengoak dira: buruaren resonantzia magnetikoa, burmuinaren tomografia positronen emisioagatik (TEP)... Gainera gene markatzaileekin ikerketak ere egin daitezke Huntinton gaixotasuna sortzen duen genea dagoen edo ez ikusteko. Azken hau oso gomendagarria da haurdunaldian zehar gurasoetako batek gaixotasuna paiaratzen badu, ondorengoek ere pairatuko duten aurreikusteko.
Pronostikoa
Gaitz honek minusbaliotasuna sortzen du, denborarekin bat txarragotzen dena. Normalean diagnostikatu eta 15-20 urtetan heriotza sortzen du. Bai gaixotasun ondorio zuzen bezala, baina baita ere suizidioa dela eta.
Belaki-granada
Belaki-granada istiluak kontrolatzeko indarrek erabilitako munizio mota da. Hilgarria ez izateko intentzioz, 40 mm-tako granada-jaurtigailuek botata izateko diseinatua dago, objektiboarengan nahasmena eragiteko edo aldi baterako ezgaitzeko.
Careproctus oregonensis
Careproctus oregonensis Careproctus generoko animalia da. Arrainen barruko Liparidae familian sailkatzen da.
Belaki-granada
Erabilpena
Kolpe bortitza emateko diseinatua dagoen heinean, norbanako jakin bati apuntatuz erabilli ohi da, 10 eta 50 metro arteko distantzian. Horretara, belaki-granadak zehaztasun handiagoarekin jaurti daitezke, edozein norabidetan kontrolik gabe errebotatzen duten pilota esferikoen aldean.
"Babes arina" duten pertsonen aurka egiteko pentsatua dago, adibidez "larruzko jantzi lodiak" (sic) daramatzaten pertsonak.
Datu teknikoak
Jaurtigaiak 28 gramo inguru pisatzen ditu, eta 300 m/s-tik gorako abiaduran ateratzen da. Bala formakoa da, eta gorputza dentsitate handiko plastiko z egina du, apar-goma zko estalki batekin.
SIR eta SIRX motako belaki-granadek (Euskal Autonomia Erkidegoa n erabiltzen dira), eta 15-40 metrotako distantzian burezur raren hausturak eragin ditzaketela baieztatu da.
Lesio edo heriotza potentziala
Gaizki erabiltzen bada (10 metro baino hurbilago dauden distantzietan, adibidez), belaki-granadek pertsona bat hiltzeko arriskua dute. Arma behar bezala erabilita, berriz, ez lukete behin betiko kalterik sortu beharko; baina batzuetan lesio larriak eragin ditzake, hala nola hezur hausturak, buruko zauriak edo begietako behin betiko kalteak.
Israel
Israel ek hainbat aldiz erabili ditu belaki-granadak manifestari palestinar ren aurka.
Hong Kong
Hong Kongeko Polizia Indarrek belaki-granadak istiluak kontrolatzeko askotan erabili zituan 2019ko uztailean estradizioen aurkako protestetan.
Ameriketako Estatu Batuak
AEB etako polizia sail batzuek belaki-granadak erabili zituzten 2020ko udan George Floyd-en heriotzarekiko protestetan. Zenbait kasutan manifestariek buruan edo aurpegian kolpeak hartu zituzten, zauri larrien ondorioekin.
Euskal Herria
EAEko Ertzaintza k SIR eta SIRX motako belaki-granadak erabiltzen ditu. Munizio honek gomazko pilota k ordezkatu zituen erkidego honetan, 2012an Iñigo Cabacas en heriotzaren ostean. Horrelako batekin, Donostian 2021an eginiko protestetan, pertsona bati barailaren haustura eragin zioten.
Katalunia
Mossos d'Esquadra koek 2014tik erabiltzen dituzte belaki-granadak. 2021ean Pablo Hasel en atxiloketaren aurkako protestetan 400tik gora erabili zituzten bi egunetan, manifestari batek haiek emandako kolpe baten ondorioz begia galdu zuenean.
Dunean (Hego Carolina)
Dunean Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Greenville konderrian dago, Hego Carolina estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Gustavo I.a Suediakoa
Gustavo I.a Suediakoa, Gustavo Vasa izenaz ere ezaguna (1496ko maiatzaren 12a - 1560ko irailaren 29a) Suediako errege izan zen 1523tik hil zen arte. Gustavo Eriksson ("Erik-en semea") ere deitu izan zitzaion. Familiaren izena, Vasa, ez zen garai horretan erabili; XVII. mendea aurreratua zela, familiaren armarriaren erreferentzia izateko sortu zen izena, eta orduan hasi ziren erabiltzen.
Erregeorde izendatu zuten 1521ean, Kristian II.a Danimarkakoaren aurka errebolta gidatu ondoren. Suedia Kalmarko Batasunetik bereizi zuen. Bere erregealdian herrialdea berrantolatzea eta gobernu eraginkor baten oinarriak ezartzea lortu zuen.
Herrialdearen askatzailea bezainbeste tirano despotiko kontsideratu izan da. Suediako historiografiak Suedia modernoaren fundatzaile eta nazioaren gurasotzat hartu izan du.
Gustavo 1560an hil zen Stockolm-eko gazteluan, 64 urte zituela. Uppsalako katedralean hilobiratua dago, bere hiru ezkontiderekin batera.
Ezkontza eta seme-alabak
1531n Katalina Saxonia-Lauemburgokoarekin ezkondu zen; 1536an, Margarita Eriksdotter izenekoarekin, eta 1552an, Katalina Stenbock-ekin.