cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bronkiektasia
Kausa kongenituak
Bronkiektasia baita ere kausa kongenitoengatik eman daiteke. Kausa genetiko hauek zilioen mugimenduak edo ioien garraioa egokiak ez izatea eragiten dute. Hainbat sindrome daude gaixotasun honekin erlazioa dutenak:
Hain ohikoak ez diren eragile kongenitoak ere badaude. Horien artean aurkitzen dira Williams-Campbell sindromea, Marfan sindromea eta immunodefizientzia primarioak. Azken honetan sistema immunologikoa ahulduta dago edo ez dago, ondorioz infekzioak izateko arriskua handitzen da. Honela, askotan biriketan infekzioak gertatzen dira eta jarraian bronkoektasia garatu daiteke.
Amaitzeko, ikusi da alfa 1-antitripsina defizientzia dute pertsonak erabat sentikorrak direla bronkiektasiari, izan ere galdu egiten da entzima elastasaren inhibizioa, elastina kentzen duen entzimaren inhibizioa. Honek albeoloei hasierako egoerara itzultzeko gaitasuna kentzen dio espirazioa burutzerakoan.
Fisiopatologia
Bronkiektasia berez hartura kronikoaren ondoriozko gaitza da, zeina larrituta dagoen mukiaren jariaketaren ezegokiarekin. Honek hainbat jatorri izan dezake lehen aipaturikoak; hots:
Iflamazioak azkenean birikaren aktitektura\ antolaketa normala deusestastzen du; bereziki, bronkioaren fibra elastikoak eta horrek azkenean gaitz kroniko hau dakar.
Diagnostikoa
Bronkiektasia diagnostika daiteke klinika behatzen (sintomatologia eta seinuak ) edota radio-diagnostikoa erabilita.
Hala ere, ez dago bat ere argi eta adituen arabera bi eratan diagnostika daiteke:
Zenbaitetan analisi bereziak egin behar dira (gaitz genetikoetan).
Prebentzioa
Bronkiektasiaren prebentziorako, umeek immunizatuta egon beharko lirateke Elgorriaren aurka, Bordatella pertussis- en aurka, Streptococcus pneumoniae-ren aurka edota arnas-traktuko edozein infekzioa eragin dezakeen patogenoen aurka.
Bestalde, erretzea eta bronkiektasiaren arteko lotura ez dago argi ; hala ere gomendatzen da erretzeari uztea infekzioak galarazteko edota horien konplikazioak ez edukitzeko.
Gainera, osasuntsu jardutea eta normalean medikuarengana joatea sintoma arinak nabaritzen ditugunean funtsezkoa da gaixotasuna aldi goiztiarretan harrapatzeko
Tratamendua
Bronkiektasiaren tratamendua gauzatzeko infekzio ezberdinen eta jariaketa bronkialen kontrola, aire bideetako buxaduren libratzea, mindutako birika zatien erauzketa zirujia edo arterien enbolizazio bidez eta konplikazioen prebentzioa egitea beharrezkoa da. Bronkiektasia pairatzen duten gaixoek, luzaroan antibiotikoak hartzean, infekzio kaltegarriak eta hospitalizazioak ekiditen dituzte. Hala ere, antibiotikoekiko erresistenteak diren bakterioen infekzioak pairatzeko arriskuak altuagotzen ditu.
Metatutako fluidoa ezabatzean oinarritutako beste tratamendu batzuk ere badaude, jarrerazko drainatzea edo arnas fisioterapia aplikatuz. Jarrerazko drainatze teknikak, fisioterapeuta eta arnas terapeuten laguntzarekin, tratamendu eraginkorrenetakoa da. Arnasbideen garbiketa teknikak ere teknika erabilgarriak dira.
Bronkiektasia lokalizatuta dagoen kasuetan zirujia erabili daiteke, buxaduren erauzketa egitean gaixotasunaren garatzea alboratuz.
Arnastutako esteroideen terapiak karkaxaren eraketa eta airebideen hertsadura murriztu dezake denbora batez, gaixotasunaren garapena moztuz. Hau egunerokotasunean erabiltzea ez da gomendagarria haurretan. Beklometasona dipropionato farmakoa askotan erabiltzen da. Nahiz eta herrialdeek oraindik ez duten onartu, AEBtako FDA agentziak manitol hauts lehorraren inhalazioa eraginkorra izan daitekeela ondorioztatu du, fibrosi kistikoa eta bronkiektasia pairatzen duten pertsonetan.
Oraindik ez dago garbi bronkiektasi akutua edo egonkorra duten pertsonetan farmako antikolinergikoek erangikortasuna duten ala ez.
Epidemiologia
Gaixotasunak 1/1.000 eta 1/250.000 bitarteko prebalentzia du. Emakumeetan ohikoagoa da eta zahartzaroan areagotu egiten da. 1950 hamarkadaz geroztik, antibiotikoen sarrerarekin, prebalentzia jaitsi egin da. Ohikogoa da etnia talde zehatz batzuetan, indigenetan adibidez.
Bronkiektasiaren kasu zehatzak ez daude argi, sintoma desberdinak baitaude. 2000 eta 2007 urteen artean AEBtan bronkiektasia kasuak areagotu egin dira.
Historia
René Laennec, estetoskopia asmatu zuen berberak, bere asmakuntza bronkiektasia lehen aldiz deskubritzeko erabili zuen 1819an. 1800 amaieran, William Oslerrek zehaztasun gehiagorekin aztertu zuen gaixotasuna; Osler diagnostikatu gabeko bronkiektasi baten ondorioz hil zela sumatzen da.
Atticora melanoleuca
Atticora melanoleuca Atticora generoko animalia da. Hegaztien barruko Hirundinidae familian sailkatua dago.
Once Bitten (1985eko filma)
Argumentua
1980ko hamarkada, Los Angeles. Kondesa (Lauren Hutton) emakume banpiro erakargarria jauretxe eder batean eta Sebastian (Cleavon Little) morroia zerbitzupean duela bizi da. Baina Kondesak arazo bat dauka: beti eder eta gazte irauteko mutil gazte birjinei odola zurrupatzera derrigortua dago, hortaz, heurak atzematera atera beharko du.
Pseudophoxinus crassus
Pseudophoxinus crassus Pseudophoxinus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Galeus gracilis
Galeus gracilis Galeus generoko animalia da. Arrainen barruko Scyliorhinidae familian sailkatzen da.
Saint-Pierre-de-Chevillé
Saint-Pierre-de-Chevillé Frantziako udalerria da, Sarthe departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Pierre-de-Chevillé udalerrian erroldatutako biztanleak 357 ziren. Familiak 156 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 36 bakarrik bizi ziren emakumeak), 44 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 44 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 208 etxebizitza zeuden, 157 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 39 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 206etxeak ziren. 157 etxebizitza nagusietatik 133 bere jabearen bizilekua ziren, 22 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 17 etxek bi gela zituzten, 52 etxek hiru zituzten, 41 etxek lau zituzten eta 46 etxek bost zituzten. 110 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 72 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 63 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 210 ziren, horien artean 157 aktiboak ziren eta 53 inaktiboak ziren. 157 pertsona aktiboetatik 140 lanean zeuden (79 gizon eta 61 emakume) eta 17 langabezian zeuden (10 gizon eta 7 emakume). 53 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 19 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Pierre-de-Chevillé udalerrian 162 unitate fiskal zeuden, 377,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.455 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 2 argiketariak eta 1 ile apaindegia.
2000. urtean Saint-Pierre-de-Chevillé udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.162 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Roberts konderria (Hego Dakota)
Roberts konderria (Roberts County) Hego Dakotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Gettysburg da. 2010eko zentsuaren arabera 10,149 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Roberts konderriak 294,163 kilometro koadro ditu. Horietatik 8,995 ura dira. Beste 285,168 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 3,45 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 10,149 pertsonetatik 6,364 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 126 dira. 11 beltzak edo afroamerikarrak. 3,458 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 21 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 4 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 291 pertsonek kokatzen zuten.
Algorfa
Algorfa Valentziako Erkidegoko udalerria da, Baix Segura/Vega Baja eskualdean eta Alacanteko probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 4.346 biztanle zituen.
Country Mile (Rory Gallagher)
Country Mile Rory Gallagher irlandar rock-blues musikari eta abeslariaren abesti bat da. 1976ko Calling Card diskoaren barnean plazaratu zuen.
Cynoglossus itinus
Cynoglossus itinus Cynoglossus generoko animalia da. Arrainen barruko Cynoglossidae familian sailkatzen da.
Oxford (oinetakoa)
Oxford edo Balmoral oinetako lokarridun mota da, oinetako-laurdenen hegalak azken muturreraino oinetako-bularrari josirik dituena. Beltzak edo marroiak, pieza asko dutenean brogue diete.
Carballo
Carballo izenarekin bi herri ezberdin daude:
Santa Elena probintzia
Santa Elena probintzia (Provincia de Santa Elena) Ekuadorko 24 probintzietako bat da. 3696 km²ko azalera du eta 2020ko estimazioen arabera 401178 biztanle ditu. Probintziako hiriburua Santa Elena da.
Jablonové (Bytčako barrutia)
Jablonové  Eslovakiako udalerri bat da, Bytčako barrutian kokatuta. 4,23 km²ko azalera du eta 882 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1268. urtekoa da.
Santo Domingo de los Tsáchilas probintzia
Santo Domingo de los Tsáchilas probintzia (Provincia de Santo Domingo de los Tsáchilas) Ekuadorko 24 probintzietako bat da. 4180 km²ko azalera du eta 2020ko estimazioen arabera 458580 biztanle ditu. Probintziako hiriburua Santo Domingo de los Colorados da.
Leongo Renfe Aldiriak
Leongo Renfe Aldiriak (leoneraz: Cerquenías Llión) Espainiako Leongo eskualdean dagoen aldiriko trenen sarea da. Sarea line bakarra osatzen du, Leon eta Guardo udalerrien arteko Kantauriar mendikateko ibarrak zeharkatzen du.
Aldiriko trena 2013ko urtarrilaren 1a urtean inauguratu zen linearekin, egungoaren antzeko egoeran.
Renfe Feve marka komertzialaren pean jarduten du, Iberiar Penintsulako ADIFen menpeko zabalera metrikoko trenbide biltzen dituen Renfe Operadoraren barruan.
Historia
2013ko urtarrilaren 1ean, Ferrocarriles de Via Estrecha enpresa desagertu egin zen Renfe Operadora eta Administrador de Infraestructuras Ferroviarias konpainietan sartzeko. Horrela, lineak Renfe Feve markaren eta bigarrenaren azpiegituraren esku geratu ziren. Horrela, Ferrol eta Ortigueira arteko linea Ferrolgo Renfe Aldirien linea bihurtu zen, Renfe enpresaren menpe.
Ustiapena
Sarea Renfe Fevek ustiatzen du ADIFek kudeatutako trenbide eta geltokietan.
Naoki Mori (1977)
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Cerezo Osaka eta Mito HollyHock.
Walk Like an Egyptian
Walk Like an Egyptian (euskaraz Egipziar Bat Bezala Oinez Ibili), The Bangles taldearen pop-rock abesti bat da. Different Light (1986, Argi Ezberdina) diskoan merkaturatu zuten.
Bere garaian aski entzuna eta ezaguna izan zen abestia da, irrati kate askotan etengabe programatua. Gainera, taldearen zaletuen artean abesti hau entzutean "egipziar estiloan" dantzatzeko moda jarri zuen, alegia, Antzinako Egiptoko horma-irudietako egipziarren antzera, besoak eta eskuak zabal-zabal jarri eta zeharka mugituz.
Enyalius perditus
Enyalius perditus Enyalius generoko animalia da. Narrastien barruko Leiosauridae familian sailkatuta dago.
Fischbach (Luzerna)
Fischbach Suitzako udalerria da. Luzerna kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Agustinak
Agustinak Errenteriako auzo maldatsua da. Gaztaño, Markola eta Erdialdearen artean kokaturik dago. Auzoaren izena bertan zegoen komentuari dagokio. Auzotik, Errenteriatik Astigarragarako bidea (Zamalbide auzotik pasatuz) igarotzen da.
Neochelidon tibialis
Neochelidon tibialis Neochelidon generoko animalia da. Hegaztien barruko Hirundinidae familian sailkatua dago.
Sanborn konderria (Hego Dakota)
Sanborn konderria (Sanborn County) Hego Dakotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Sisseton da. 2010eko zentsuaren arabera 2,355 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Sanborn konderriak 147,753 kilometro koadro ditu. Horietatik 299 ura dira. Beste 147,453 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1,59 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 2,355 pertsonetatik 2,324 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 28 dira. 0 beltzak edo afroamerikarrak. 6 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 4 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 21 pertsonek kokatzen zuten.
Sucumbíos probintzia
Sucumbíos probintzia (Provincia de Sucumbíos) Ekuadorko 24 probintzietako bat da. 18612 km²ko azalera du eta 2020ko estimazioen arabera 230503 biztanle ditu. Probintziako hiriburua Nueva Loja da.
Pseudophoxinus drusensis
Pseudophoxinus drusensis Pseudophoxinus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Masahiro Momitani
Masahiro Momitani (籾谷 真弘, 1981eko ekainaren 2a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Cerezo Osaka eta Thespa Kusatsu.
Tebessa
Tebessa (البرج; Tibesti) Aljeriako hiria da, izen bereko probintziako hiriburua dena. Oso hiri zaharra da, arkeologia-monumentu asko dituena. Greziarren garaian Theveste (Θεβέστη) edo Hekatompyle (Ἑκατομπύλη) zuen izena eta erromatarrean Theveste.
Joan Santuen eliza (Bilbo)
Joan Santuen eliza Bilboko Zazpikaleetan dagoen eliza da, Erronda eta Gurutzeko kaleen bilgunean kokatuta hain zuzen ere, eta Agirre Lehendakariaren jaiotetxearen alboan.
Estilo barroko klasizista eraiki zuten XVII. mendean. XVIII. mendera arte Jesusen Lagundiaren San Andres Ikastetxearen eliza izan zen.
Historia
Jesusen Lagundiak, Domingo Gorgollaren dohaintza bati esker, eraiki zuten. Lanak 1622an hasi zituzten aita Ramírez diseinatzailea izanik. Hogei urte geroago, atzealdea, kruzeroa izan ezik, bukatu zuten. Hiru hamarkada eraiki gabe pasa ondoren, berriro 1672an Manuel Ceballos eta Mateo del Río kantabriarrek lanari lotu zioten. Hiru urte geroago Francisco Elorriagak teilatuak, bobedak eta kupula eraiki zituen.
1767an jesuita bota zituztenean, Bilboko Udalak orduko San Andres Ikastetxea jazo zuen. Klaustroa ospitale bihurtu eta eliza publiko bilakatu zen. 1769an egun Atxuri eta orduan Ibeni izeneko errebaletik Joan Santuen (San Joan Bataiatzailea eta San Joan Ebanjelaria) parrokia ekarri zuen, horrela "Vera Cruz" izeneko kofradia historikoaren egoitza ere bilakatu zen.
1983ko uholdeak eta gero guztiz zaharberritu zuten.
Oxford (argipena)
Oxford Ingalaterrako hiria da, bere unibertsitateari esker ospetsua dean.
Ronnie Peterson
Bengt Ronnie Peterson (Örebro, 1944ko otsailaren 14a - Milan, 1978ko irailaren 11) suediar 1 Formulako gidaria izan zen.
Stelgidopteryx serripennis
Stelgidopteryx serripennis Stelgidopteryx generoko animalia da. Hegaztien barruko Hirundinidae familian sailkatua dago.
Picote
Picote herrian mirandesez hitz egiten da eta herriko kaleak modu elebidunean izendatzen dira, mirandesez eta portugesez.
Galeus longirostris
Galeus longirostris Galeus generoko animalia da. Arrainen barruko Scyliorhinidae familian sailkatzen da.
Garrafeko geltokia
Garrafe Espainiako Gaztela eta Leongo tren geltoki bat da, udalerrian kokatuta dagoena.
Hadewych Minis
Hadewych Minis (Maastricht, 1977ko urtarrilaren 5a) herbeheretar aktorea da, zineman eta telebista aritutakoa. 2013ko Borgman filmean egindako lanagatik ospetsu bilakatu zen.
Garrafeko geltokia
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Ronnie Peterson
March, Tyrrell eta Lotus taldeetako gidaria izan zen, eta 1970 eta 1978 artean 123 sari handitan parte hartu zuen eta hamar garaipen lortu zituen. Gidarien Txapelketako txapeldunorde izan zen 1971 eta 1977an.
1978ko Italiako Sari Nagusiaren irteeran izandako istripu baten ondorioz hil zen, Monzako zirkuituan.
Guamaré
Guamaré Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Norte estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Oxford (argipena)
Oxford toponimo hauetako bat ere bada:
Gainera:
Gettnau
Gettnau Suitzako udalerria da. Luzerna kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Michiharu Sugimoto
Michiharu Sugimoto (杉本 倫治, 1981eko ekainaren 17a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Cerezo Osaka.
Galeus mincaronei
Galeus mincaronei Galeus generoko animalia da. Arrainen barruko Scyliorhinidae familian sailkatzen da.
Cynoglossus joyneri
Cynoglossus joyneri Cynoglossus generoko animalia da. Arrainen barruko Cynoglossidae familian sailkatzen da.
Ituaçu
Ituaçu Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Ephalophis greyae
Ephalophis greyae Ephalophis generoko animalia da. Narrastien barruko Hydrophiidae familian sailkatuta dago.
L'Alguenya
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.551 biztanle zituen. Udalerriko tokiko hizkuntza katalana da.
Potawatomi
Pottawatomi,, Pottawatomie edo Potawatomi (potawatomieraz: Bodéwadmi) Ipar Ameriketako herri algonkina da, XVII. mendean Wisconsingo estatuaren ipar-ekialdean bizi zena eta ondorengo urteetan Michigan, Wisconsin, Illinois eta Indianako estatuetan barreiatu zena.
Wismes
Wismes Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Wismes udalerrian erroldatutako biztanleak 511 ziren. Familiak 180 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 48 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 96 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 198 etxebizitza zeuden, 182 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 193 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 182 etxebizitza nagusietatik 168 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 9 etxek hiru zituzten, 36 etxek lau zituzten eta 130 etxek bost zituzten. 141 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 67 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 100 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 334 ziren, horien artean 250 aktiboak ziren eta 84 inaktiboak ziren. 250 pertsona aktiboetatik 225 lanean zeuden (139 gizon eta 86 emakume) eta 25 langabezian zeuden (9 gizon eta 16 emakume). 84 pertsona inaktiboetatik 24 erretiraturik zeuden, 30 ikasten zeuden eta 30 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Wismes udalerrian 192 unitate fiskal zeuden, 540 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.322 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 13 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2000. urtean Wismes udalerrian 31 nekazaritza-ustiategi zeuden, 882 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cynoglossus kapuasensis
Cynoglossus kapuasensis Cynoglossus generoko animalia da. Arrainen barruko Cynoglossidae familian sailkatzen da.
Briana Loves Jenna
Briana Loves Jenna Jay Grdinak 2001ean egindako film pornografikoa da, Briana Banks eta Jenna Jameson aktoreek protagonizatua. Oso film arrakastatsua izan zen, 2003an hiru AVN Sari irabazi zituena.
Azilo talde
Kimika organikoa n azilo esaten zaio R−C=O formula orokorreko taldeari, non R aromatikoa, alifatikoa edo aliziklikoa den. Azido organiko baten hidroxilo taldea ordezkatuta lortzen dira.
Nomenklatura
Aziloak izendatzeko azidoaren izenetik abiatzen da. Honela, -iko bukaera dutenen kasuan -ilo bukaerak ordezten du jatorrizkoa eta -oiko dutenean -oilo.
Honela, azetikotik ' azetilo ' (CH3CO); butirikotik ' butirilo ' (CH3CH2CH2CO), bentzoikotik ' bentzoilo ' (C6H6CO) edo propanoikotik 'propanoilo ' (CH3CH2CO). Hori bai, konposatuak eratzen direnean izenak bukaerako 'o' galtzen du, etsenplurako: azetil kloruroa edo bentzoil kloruroa.
Tungurahua probintzia
Tungurahua probintzia (Provincia de Tungurahua) Ekuadorko 24 probintzietako bat da. 3222 km²ko azalera du eta 2020ko estimazioen arabera 590600 biztanle ditu. Probintziako hiriburua Ambato da.
Vladimir Menxov
Vladimir Valentinovitx Menxov (Влади́мир Валенти́нович Меньшо́в; Baku, SESB, 1939ko irailaren 17a - Mosku, 2021eko uztailaren 5a) sobietar eta errusiar aktore eta zinema zuzendaria izan zen.
Lina Merlin
Angelina "Lina" Merlin (Pozzonovo, 1887ko urriaren 15a - Padua, 1979ko abuztuaren 16a) Italiako politikaria izan zen, "Merlin Legea" izenekoa sortu eta sustatzeagatik aitortua, Estatuak Italian araututako prostituzioa indargabetu zuena. Aktibista eta hezitzailea ere izan zen, eta erresistentzia-mugimendu italiarrean parte hartu zuen.
Maracás
Maracás Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Lina Merlin
Lehen urteak eta ikasketak
Giustina Poli maistraren eta Fruttuoso Merlin udal idazkariaren alaba, Lina Pozzonovon jaio eta Chiogian hazi zen. 1907an diploma bat jaso zuen, lehen hezkuntzan irakasteko. 1914an, bigarren hezkuntzan frantsesa irakasteko titulua lortu zuen, baina nahiago izan zuen oinarrizko lehen hezkuntzan irakasten jarraitu.
Ibilbidea
1926ko martxoan, Italiako gobernu faxistari leialtasun-zin egiteari uko egin zionean, kargutik kendu zuten. Urte hartako azaroan, bost urteko kartzela-zigorra ezarri zioten; haren epaia murriztu egin zen, eta Paduara itzuli zen 1929ko azaroan. 1930ean Milanera joan zen bizitzera; bere mantenua lortzeko, frantsesezko eskola partikularrak eman zituen.
Pseudophoxinus egridiri
Pseudophoxinus egridiri Pseudophoxinus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Lina Merlin
Ibilbidea
1919an Italiako Alderdi Sozialistan sartu zen. Merlinek Eco dei lavoratori astekari sozialistari eta La Difesa delle lavoratrici aldizkariari lagundu zien. Bigarren Mundu Gerran, faxisten aurkako erresistentzian aktiboki parte hartu zuen. Gruppi di difesa della donna edo emakumearen defentsarako taldeak sortu zituen. 1944an, Unione donne italiarra sortzen lagundu zuen, eta hiru agintalditan izan zen presidente.
1946an Italiako Batzar Konstituziogileko kide hautatu zuten Alderdi Sozialistako kide gisa. Konstituzio berrian emakumeen eta haurren eskubideen babesa bermatzeko funtsezkoa izan zen. 1948an Italiako Errepublikako Senaturako hautatu zuten eta 1953an berriz hautatu. Merlin 1961ean erretiratu zen alderdi sozialistatik, eta ez zen berriz aurkeztu 1963an agintaldia amaitu ondoren.
Italiako prostituzioaren erregulazioa indargabetzeko lege-proiektua (Ley No. 75/1958) 1948an sartu zen eta, prozesu luze eta zail baten ondoren, 1958aren hasieran onartu zen azkenean, eta urte horretako irailean jarri zen indarrean. Merlinek Chiogiako udal kontseiluan lan egin zuen 1951tik 1955era.
Dante Gallani ezagutu zuen Milanen; bikotea 1933an ezkondu zen, baina Gallani hiru urte geroago hil zen. Merlin Paduan hil zen 1979an 91 urte zituela.
Serantesko gotorlekuak
Serantesko gotorlekuak izen bereko mendian dauden hiru gotorleku militarrak dira, Santurtzin kokaturikoak. Nahiz eta egungo gotorlekuen aztarnak XIX. mendekoak izan Filipe V.a Espainiakoa eta Espainiako Ondorengotzaren Gerratik aurrera badaude gotorleku militarrak mendi honen hegaletan.
Serantes mendiko gotorlekuak hiru dira:
Gotorleku guztiek bere teilatuak galdu dituzte. Utzita eta bandaloen eskuetan, ondareak galtzear daude. 2017ko ekainaren 26an Eusko Jaurlaritzak monumentu izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.
Deskribapena
Serantes mendia Abraren ezkerraldean dago, 450,84 metroko altuera du eta ageri-ageriko mugarri orografikoa da itsasadarraren ingurunean. Menditik, ikusmiran hartzen dira kostaldeko eremu zabal bat, Bilboraino doan itsasadarraren harana eta Bilbora sartzeko bide historikoek eta egungoek osatzen duten gunearen ikuspegi zabala.
Serantesko gotorleku-multzoa lerro baten gainean dago ezarria, El Mazo (245 m. g.g.b.) muinoan hasi, eta mendiko gailurreraino heltzen dena. Behatoki natural bat da, ikusmira ederra eskaintzen duena; erabat urbanizatutako ingurune baten ondoan dago, eta, egun, Bilbo Handiko naturagune nagusietako bat da.
Gotorlekuak pentagono irregular baten oinplanoa du, 8.500 m2-ko azalera duena, gutxi gorabehera. Nahiz eta azken gerra karlistaren garaian Serantesko gortorlekuak aipatzen diren (1875), oraingo gotorlekua geroago eraiki zen, 1879an proiektua onartu ondoren, Bilboko Itsasadarreko defentsa-sistemaren berrantolaketaren testuinguruan, eta lanak 1882an bukatu ziren. Inguruan duen lubanarroa 3–4 m-koa da sakon, eta, iparraldeko angeluan, kanoi-zulo bat du. Gotorlekuak altuera txikiko parapeto bat du inguruan. Barrura sartzeko, guardia-aretoa zeharkatu behar zen, bi isurialdeko pabiloi bat, arku eskartzanodun sarbide-baoak dituena (2012-2013 urteetan zaharberritu zen).
Guardia-aretotik, gotorlekuko kale edo galeria nagusira sartzen da, eta, haren alboetan, eraikuntzen hondarrak daude: ezkerraldean, pabiloiek osatutako lau lerro, zeharka antolatuak (hiru pabiloi, eta bi pabiloi independentek osatutako beste lerro bat), eta, haien iparraldean, luzetara antolatutako pabiloi bat, horma gezi-leihodunak dituena. Kale nagusiko eskuinaldean, pabiloi handi bat dago, paraleloan antolatua: partez berreraiki da, estalkiraino.
Partez kontserbatzen dira gotorlekuaren eta gelen inguruko harresiak. Harlangaitzez edo kareharrizko harlanduxkoz eginak dira, eta, izkinetan, harlanduak dituzte. Eraikinetan, bao gezi-leihodunak daude, adreiluz inguratuak, garaiko gotorlekuen tankerara. Zenbait pabiloi gotorlekuko soldaduen eta gobernadorearen aterpe gisa erabiltzen ziren; pabiloi bat munizioen biltegia zen, eta beste batean, sukaldea eta janari-biltegia zeuden.
Gotorlekua XX. mendearen hasierara arte erabili zen (1915 inguruan artilleria kendu zen, nahiz eta bizitoki izan zen 1926ra arte, eta 1928an eraisteko asmoa hartu zen).
Serantesko gailurrean, dorrea dago. 1879ko proiektua onartzeko dokumentuan dator ere (non «Torre avanzada del Serantes» deitzen zaion), eta bere obrak 1881ean bukatu ziren. Harlandu irregularrez egindako eraikina da; lau angeluko oinplanoa eta bi altuera ditu, eta zabaltza bat, garitoiz inguratua, erdiko errematea izan zuena. Beheko aldean, albo bakoitzean, bost kanoi-zulo daude, eta beste bana izkinetan; goiko aldean ere, kanoi-zuloak daude, hego-ekialdeko fatxadan bao zabalagokoak direnak. Egun, ia osorik galdu dira terrazadun itxitura eta erdiko erremateko atala; gainera, dorreko harresiak oso hondatuta daude, eta lehenbailehen sendotu beharra dute.
Oro har, egungo egoera aintzat hartuta, kontserbatutako egiturak hondarrak dira, eraikuntzak bainoago. Gotorlekuan, hormen oinarriak kontserbatzen dira, izan altuera handia edo txikia, eta erraz antzematen dira multzoaren oinplanoa, forma eta antolamendua. Dorreak, kontserbazio-egoera halamoduzkoan egonda ere, zutik dirau, eta gailurreko irudiaren erreferentea da. Hondarrak dimentsioak eta interpretagarritasuna aintzat hartuta XIX. mendeko arkitektura militarraren lekukotza dira, Bizkaiko esanguratsuena. Gainera, gotorlekuen hondarrak paisaian daude txertatuta, eta haren berezko elementuak dira, ingurune naturalari interes kultural nabarmeneko osagai bat gehituz. Hori dela-eta, lehengoratze-jarduera edo esku-hartze oro ikuspegi integratzaile batetik egin behar da, eta zaharberritze- eta berreraikitze-lanek helburu izango dute elementu guztien berezko ezaugarriak zaintzea, oinarri hartuta ingurunean eta Serantesko paisaian inpaktu negatiborik izango ez duten testuradun eta koloredun materialak eta akaberak.
Grossdietwil
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Zamora Chinchipe probintzia
Zamora Chinchipe probintzia (Provincia de Zamora Chinchipe) Ekuadorko 24 probintzietako bat da. 10556 km²ko azalera du eta 2020ko estimazioen arabera 120416 biztanle ditu. Probintziako hiriburua Zamora da.
Almoradí
Almoradí Valentziako Erkidegoko udalerria da, Baix Segura/Vega Baja eskualdean eta Alacanteko probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 19.147 biztanle zituen.
Chilabothrus inornatus
Epicrates inornatus Epicrates generoko animalia da. Narrastien barruko Boidae familian sailkatuta dago.
Kolárovice
Kolárovice Eslovakiako udalerri bat da, Bytčako barrutian kokatuta. 27,54 km²ko azalera du eta 1821 biztanle 2017ko datuen arabera.
2 Girls 1 Cup
2 Girls 1 Cup Hungry Bitches fetitxismo eskatologikozko film pornografikoaren trailerraren izen ez-ofiziala da, MFX Mediak ekoiztua. Trailerrean bi emakumek harreman sexual fetixistak dituzte, tartean koprofagia dutena. Hervé Roy frantziarren "Lovers Theme" abestia trailerraren soinu-banda da.
Minutu bateko trailerra bideo biral bilakatu zen, batez ere ikusle hasiberrien artean. 2007an, YouTube ikusleen trailerraren lehenengo ikuskatzen erakusten zuten bideoz bete zen.
Kolárovice
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1312. urtekoa da.
Galeus murinus
Galeus murinus Galeus generoko animalia da. Arrainen barruko Scyliorhinidae familian sailkatzen da.
Derbi (oinetako)
Derbi edo blucher oinetako lokarridun mota da, oinetako- laurdenen hegalak oinetako-bularrari josirik dituena, baina Oxfordetan ez bezala, hegalen azken zatia aske geratzen zaiona. 1850eko hamarkadan sortu zuten kirola eta ehizarako baina XX. mendean zehar janzteko zapata bilakatu zen.
Stelgidopteryx ruficollis
Stelgidopteryx ruficollis Stelgidopteryx generoko animalia da. Hegaztien barruko Hirundinidae familian sailkatua dago.
Dream Quest
Dream Quest Brad Armstrongek 2000an egindako film pornografikoa da, Jenna Jameson, Alexa Rae, Asia Carrera eta Stephanie Swift aktoreek protagonizatua. Oso film arrakastatsua izan zen, 2001ean lau AVN Sari irabazi zituena.
Cynoglossus kopsii
Cynoglossus kopsii Cynoglossus generoko animalia da. Arrainen barruko Cynoglossidae familian sailkatzen da.
Xinhai Iraultza
Xinhai Iraultza, 1911ko Txinako Iraultza ere deitua, Txinako azken dinastia inperiala (Qing dinastia) boteretik kendu eta Txinako Errepublika ezarri zuen iraultza izan zen. 'Xinhai Iraultza' (Hsin-hai) deitu zen 1911n gertatu zelako, Xinhai (, metalezko txerria) ama adarraren urtean, txinatar egutegiaren hirurogeitaka urteko zikloan.
Iraultza matxinada eta altxamendu askotan zetzan. Inflexio-puntua 1911ko urriaren 10eko Wuchangeko matxinada izan zen, Trenbide Babeserako Mugimendua gaizki erabiltzearen emaitza izan zena. Iraultza 1912ko otsailaren 12an amaitu zen, noiz sei urte zituen azken enperadoreak, Puyik, abdikatu zuen. Horrela 2000 urteko gobernu inperiala amaitu eta Txinako aro errepublikanoa hasi zen.
Iraultza, batez ere, Qing estatuaren gainbeherari erantzuteko sortu zen, zeinak erakutsi baitzuen ez zela eraginkorra Txina modernizatzeko eta atzerriko erasoari aurre egiteko ahaleginetan. Qingen aurkako talde klandestino asko, erbestean zeuden iraultzaile txinatarren laguntzarekin, Qingtarrak boteretik kentzen saiatu ziren. Ondorengo gerra zibil laburra Yuan Shikai Qingtarren gizon militar indartsuaren eta Sun Yat-sen Tongmenghui (Liga Batua) elkarteko buruzagiaren arteko konpromiso politiko baten bidez amaitu zen. Qing gorteak boterea sortu berria zen errepublikari transferitu ondoren, behin-behineko koalizio gobernu bat sortu zuten Batzar Nazionalarekin batera. Hala ere, Yuanek Beijingeko gobernu nazional berriaren botere politikoa laster monopolizatu zuen, eta hainbat hamarkadatako banaketa politikoa eta caudillismo ekarri zituen, inperioa berrezartzeko hainbat saiakera barne.
Taiwango Txinako Errepublika eta Txinako Herri Errepublika kontinentala bere buruei Xinhai Iraultzaren oinordeko legitimotzat hartzen dira eta iraultzaren idealak ohoratzen dituzte, nazionalismoa, errepublikazaletasuna, Txinaren modernizazioa eta batasun nazionala barne. Hori dela eta, Taiwanen urriaren 10a «hamarren Eguna» -Txinako Errepublikaren egun nazionala- ospatzen dute. Txina kontinentalean, Hong Kongen eta Macaon, egunari Xinhai Iraultzaren Urteurrena diote.
Lost in the Supermarket
Lost in the Supermarket (euskaraz Supermerkatuan Galduta), The Clash britainiar punk-rock taldearen abesti bat da. London Calling (1979) diskoan argitaratu zuten.
Adela Turin
Adela Turin (Italia, 1939 - 2021eko abenduaren 18a) artearen historialaria eta idazlea izan zen. Oso ezaguna da idazle bezala haur literatura ez sexistaren alde egin dituen hausnarketa eta ipuinengatik. Bere lanak hezkidetza-joera du, helburu nagusia familia patriarkalaren eremutik genero-diskriminazioari aurre egitea delarik.
Ipuinetako protagonisten ikerketa
Turinek egindako ikerketen emaitzek ondorioztatu zuten ipuinetan agertzen ziren eredu femeninoek estereotipo klasikoei erantzuten zietela: neskak pasiboak, pazienteak eta otzanak ziren, eta gutxitan protagonizatzen zuten istorio bat. Gainera, gizonek eta emakumeek indar-ahultasun eskema errepikatzen zuten: emakumeak etxeko lanez eta mutilez arduratzen dira, eta gurasoek eta gizonek, berriz, dirua irabazten dute; ipuinetako protagonistak, ia beti, bi dira: gizonezkoa, indartsuagoa eta altuagoa, eta neska, barregarria, ilehoria, delikatua, larrua gorrixka du, txikia da, txoko batean lasai jolastu eta batzuetan negar egiten du; neskak katuekin erlazionatzen dira, eta mutikoak txakurrekin; katua etxeko animalia da, barnekoa, desleialtzat, misteriotsutzat eta traidoretzat jotzen da, eta txakurra kaleko animalia da, leialtasuna eta fideltasuna sinbolizatzen dituena; ohiko beste irudi bat da leiho baten atzean dagoen emakumearena, mezu hau iradokitzen duelarik: etxeko eremua berea da eta publikoa gizonarena. Hau dinamikoa eta aktiboa da, zorroa eskuan eraman ohi du: bera kanpoko mundukoa da, gauzak gertatzen diren mundukoa. Autoa berea da, eta itzuli egiten da bere etxera gauez, mahaian eseri eta bere familia ederraz inguratua eguna bukatzeko. Egunez seguruena da emakumeak garbiketa egin duela, erostera joan dela (autorik gabe), lisatu, jatekoa prestatu, zaindu, hezi. Gauean mantala kendu eta objektu eder bihurtuko da senarrarentzat, bere umeez inguratuta. Maitatzea, begiratzea, mimatzea eta baliagarri bihurtzea dira emakumeen ohiko jarduerak. "'Liburuen androzentrismo aren ondorioek neskak identifikatzeko eredu falta eragiten dute, kultura nagusiak baloratzen duena (artea, zientzia, teknika, botere ekonomiko eta politikoa...) ezaugarri maskulinoak eta inplizituki mutikoentzat erreserbatuak baitira, eta sexuaren arabera neskentzat erreserbatuta dagoen eremuarekin kontrajartzen da: familia, afektibitatea, etxe barrukoa. Identifikazio-eredurik ez izateak motibazioa galtzea dakar'. Adela Turin"
Enparan dorretxea
Enparan dorretxea Gipuzkoako Azpeitia udalerrian dagoen eraikin historikoa da. Urola ibaia eta Zubi Zaharraren alboan dago.
Potasa
Potasa potasio karbonatoa da, batez ere landare errautsetatik ateratzen dena.
Potasa erregarria (KOH)
Gai solido zuria da, 360 °C-tan urtzen da, urarekin elkartzeko joera handia du eta bero handia askatzen du. Base indartsua da eta erraz erreakzionatzen du azidoekin, gatzekin eta esterrekin. Azala erretzen du. Uretan urtua dagoen potasio kloruroaren elektrolisia eginez lortzen da normalean. Kare itzalia irakiten dagoen potasio karbonatoarekin erreakzionaraziz ere lortzen da. Hidroxido karbonikoa finkatzeko eta urtzen ez diren hidroxidoak prezipitatzeko erabiltzen da laborategian; pinturak garbitzeko eta xaboi bigunak prestatzeko ere erabiltzen da.
Potasa karbonatodunak
Bi mota dira: potasio karbonato neutroa (K2CO3) eta potasio bikarbonatoa (KHCO3). Lehenengoa hauts zuri gisa agertzen da, uretan oso erraz urtzen da erreakzio alkalinoa eginez eta ez da urtzen alkoholetan. Beira bereziak (hodi optikoak eta kolorezko telebistako hodiak) egiteko, potasa erregarria, potasio nitratoa, beirak, kloratoak, ferrozianuroak eta abar prestatzeko, inprimatzeko tintak egiteko, laborategiko erreaktibo gisa, xaboiak prestatzeko, artilea garbitzeko, janarien gehigarri gisa eta abar erabiltzen da. Potasio bikarbonatoa, berriz, kristal garden edo hauts eran agertzen da, zapore gazia du eta ongi urtzen da uretan eta potasio karbonatoan; alkoholetan, aldiz, ez da urtzen. Potasio karbonatoaren ur disoluzio batetik karbono dioxido gasaren korronte bat igaroaraziz lortzen da. Hartzigarriak, alkoholik gabeko edariak, botikak eta pH apaleko detergente isurkariak egiteko, potasio karbonato garbia ekoizteko, laborategiko erreaktibo eta janarien gehigarri gisa eta suteak itzaltzeko eragile gisa erabiltzen da.
Cereixo (Vimianzo)
Santiago de Cereixo, Espainiako Galizia autonomia erkidegoko Sada udalerrian dagoen parrokia bat da, Coruñako probintzian. 2008an 490 biztanle zituen.
Pseudophoxinus elizavetae
Pseudophoxinus elizavetae Pseudophoxinus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Kirol-oinetako
Kirol-oinetakoak kirola egiteko bereziki diseinatutako oinetakoak dira. Eguneroko jardunerako oinetako erosoak dira. Hasieran kirolerako sortu zituzten, baina 1980tik aurrera janzteko zapata bilakatu ziren. Hego Euskal Herrian zapatilak edo tenisak, (tenis-oinetakoak) terminoak ere erabiltzen dira lagunarteko erregistroan.
Almudaina
Almudaina Valentziako Erkidegoko udalerria da, Comtat eskualdean eta Alacanteko probintzian kokatua.
Oglala Lakota konderria (Hego Dakota)
Geografia
Oglala Lakota konderriak 54,303 kilometro koadro ditu. Horietatik 713 ura dira. Beste 542,317 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 2,5 da.
Almudaina
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 129 biztanle zituen.
1 Night in Paris
1 Night in Paris Rick Salomonek 2004an egindako film pornografikoa da, Paris Hilton socialiteak protagonizatua. Oso film arrakastatsua izan zen, 2005ean hiru AVN Sari irabazi zituena.
Salomonek Hiltonek The Simple Life saioa hasi zenean filma argitaratu eta zalaparta handia eragin zuen. Hiltonek bere onartzea ez zuela esan eta Salomonek Hilton for difamaziogatik salatu zuen. Hiltonek ere Salomon salatu eta 400.000 $ lortu zituen.
Africa (Totoren abestia)
Africa (euskaraz Afrika), Toto estatubatuar rock taldearen abesti bat da. Toto IV (1982) diskoan argitaratu zuten.
Nukleorik gabeko motor
Nukleorik gabeko motorra motor mota bat da. Inertzia txikiko motor elektriko bat behar denean (abiarazte eta gelditze oso laburrak), errotoreko burdinazko nukleoa kentzen da, eta horrek masa moteltzen du eta azelerazio handiak ahalbidetzen ditu, kokapen-motorretan erabiltzen da (adibidez, makinetan eta automatizazioan).
Toshiaki Haji
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Cerezo Osaka, Tokushima Vortis eta Ventforet Kofu.
Paraú
Paraú Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Norte estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Polina Astakhova
Polina Grigorievna Astakhova (Поліна Григорівна Астахова, Polina Grigorivna Astakhova; Полина Григорьевна Астахова, Polina Grigoryevna Astakhova; Zaporizhia, Ukraina, 1936ko urriaren 30a - Kiev, 2005eko abuztuaren 5a) sobietar gimnasta izan zen. Astakhovak hamar olinpiar domina irabazi zituen guztira. 1956an joan zen bere lehen Olipiar Jokoetara, Larisa Latynina sobietar izarra buru zuen gimnasta taldean. Ariketa konbinatuen lehiaketa irabazi zuten. 1959an, Astakhovak Europako bi txapelketa irabazi zituen: barra asimetrikoetan bata; lurreko ariketetan, bestea. 1960an eta 1964an, Astakhovak eta haren taldekideek urrezko olinpiar domina lortu zuten berriro, taldekako ariketa konbinatuetan. 1960an, barra paralelo asimetrikoetako urrea ere bereganatu zuen Astakhovak; orobat zilarra, lurreko ariketetan, eta brontzea, banakako lehiaketa orokorrean. 1961ean, Astakhovak eta beste sobietar gimnasta batzuek aise garaitu zituzten Estatu Batuetako gimnasta onenetako batzuk. Urte bereko Europako txapelketetan, Astakhova bigarren gelditu zen ariketa konbinatuetan. 1964an, Tokioko Olinpiar Jokoetan, urrea, zilarra eta brontzea irabazi zituen, barra asimetrikoetan, lurreko ariketetan eta banakako lehiaketa orokorrean, hurrenez hurren. Handik laster, Astakhova erretiratu egin zen lehiaketetatik. 1972an itzuli zen Olinpiar Jokoetara, Sobietar Batasuneko gimnasten arduradun gisa.
Turrillas
Turrillas Itzagaondoa ibarreko leku bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioaurrea eskualdean.
biztanle zituen.
Bertako biztanleak turrillasarrak dira.
Izena
Turrillas toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Geografia
Turrillas Itzagaondoa ibarran dago.
Inguru naturala eta kokapena
Itzagaondoa Zangozako merindadeko udalerria da eta Nafarroako hiriburutik 28 kilometrora dago. Udaletxea Ardatzen dago. Erliebe handiko ibarra da. Itzaga mendiaren magalean dago, ibarbide emankor eta laua eratuz, eta, ondoren, mendilerro menditsu bat.
Klima
Itzagaondoko klimaren ezaugarriak klima azpimediterraneoari dagozkio. Urteko batez besteko tenperatura oso aldakorra da altuera zein den, sei gradu gunerik menditsuenetan, eta 13 gradu herrigune eta hegoaldeko guneetan. Prezipitazioek ere antzeko aldakortasuna daukate, 800 hegoaldean eta 1.400mm edo gehiago mendietan. Urteroko egun euritsuak 100 eta 140 inguru izaten dira.
Jatorrizko basoetan pagoak, haritzak, ameztiak eta basa pinuak zeuden. Zoritxarrez, nekazaritzaren eragina dela eta, gaur egun 33 hektarea pago baino ez dago Itzagaondoan. Birlandaturiko pinu lariziar austriarrak (Pinus nigra) Izanozko gunean daude gehienbat, guztira 600 hektarea baino gehiago.
Estazio meteorologikoak
Itzagaondoan dagoen Zuhatzu lekuan, itsasoaren mailatik 631 metrora, Nafarroako Gobernuak 1987an jarritako estazio meteorologikoa dago.
Historia
1835-1845eko erreformetara arte, ibarreko diputatuak eta herriko bizilagunen artean aukeratzen zen erregidoreak gobernatzen zuten lekua. Ondoren, zuzenbide komunaren mende geratu zen. XIX. mendearen erdialdera eskola bat zeukan, orduan urtean 1400 erreal zituena; erretorea bizilagunak edo erregea hornitzekoa zen, hutsik geratzen zen hilabetearen arabera. XX. mendearen hasieran landa kutxa bat sortu zen.
Euskara
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Itzagaondoa sailkatu zen, hegoaldeko goi-nafarrera euskalkian, Pirinioaurreko Untzitibar eta Ibargoiti ibarrekin hitz egiten zena.
Koldo Zuazok, 2010ean, Itzagaondoa atzerakada-eremuan sailkatu zen, non euskarak hain atzerakada handia izan duen, non bertako hiztunik apenas geratzen den.
Udalerri honetan hitz egiten den euskarak bere berezitasunak du. Horregatik sailkatzen da Pirinioaurrera azpieuskalkian. Euskara batuaren itzalean alfabetatutako hainbat euskaldun baden arren, Longidako mintzaira zaharrak hiztun gaberik dakite.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Hergiswil bei Willisau
Hergiswil bei Willisau Suitzako udalerria da. Luzerna kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Reignac (Charente)
Reignac Frantziako udalerria da, Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Reignac udalerrian erroldatutako biztanleak 634 ziren. Familiak 270 ziren, horien artean 66 pertsona bakarrekoak ziren (37 bakarrik bizi ziren gizonak eta 29 bakarrik bizi ziren emakumeak), 102 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 90 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 294 etxebizitza zeuden, 273 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 294etxeak ziren. 273 etxebizitza nagusietatik 200 bere jabearen bizilekua ziren, 66 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 11 etxek bi gela zituzten, 34 etxek hiru zituzten, 78 etxek lau zituzten eta 150 etxek bost zituzten. 241 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 121 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 140 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 419 ziren, horien artean 303 aktiboak ziren eta 116 inaktiboak ziren. 303 pertsona aktiboetatik 273 lanean zeuden (151 gizon eta 122 emakume) eta 29 langabezian zeuden (15 gizon eta 14 emakume). 116 pertsona inaktiboetatik 46 erretiraturik zeuden, 28 ikasten zeuden eta 42 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Reignac udalerrian 278 unitate fiskal zeuden, 662,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.381 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 29 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 2 administrazio publikoko enpresak ziren.
2000. urtean Reignac udalerrian 41 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.653 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Espainiako errugbiko errege kopa
Errugbiko errege kopa (Copa del Rey de Rugby), lehenago Espainiako Errugbi Txapelketa (Campeonato de España de Rugby) deitua, Espainiako gizonezkoen errugbi lehiaketarik zaharrena da, eta garrantzitsuenetan bigarrena, Espainiako errugbi ligaren ondoan.
Historia
Espainiako Errugbi Federazioa 1923an sortu zen eta hiru urte beranduago abiarazi zuen Errugbi Kopa, hasieran Espainiako Errugbi Txapelketa izenaz ezagutu zena.
Hainbat euskal taldek irabazi dute txapelketa: Club Atlético San Sebastiánek, Getxok, Ordiziak eta Bera Berak.