cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Clupeiformes
Familiak
Ordenak 300 espezie inguru ditu, zazpi familiatan sailkaturik:
Pelageya Polubarinova-Kotxina
Pelageya Polubarinova-Kotxina (Errusiar Inperioa, 1899ko maiatzaren 13a - Sobietar Batasuna, 1999ko uztailaren 3a) matematikaria izan zen. Sobietar Batasuneko matematikari eta zientzialari gailenetako bat. Moskuko Unibertsitateko hidromekanika saileko zuzendari izan zen. Errusiako Zientzien Akademiako adar bat Novosibirsken ezartzea lortu zuen. Hidrodinamika aplikatuen saileko zuzendari izan zen Hidrodinamikako Institutuan, eta teoria mekanikoko saileko buru Novosibirskeko Unibertsitatean.
Guy Lapébie
Guy Lapebie (Saint-Geours-de-Maremne, 1916ko azaroaren 28a - Bagnères-de-Luchon, 2010eko maiatzaren 8a), frantziar txirrindulari bat izan zen. Roger Lapébieren anaia txikia zen. Pistan eta errepidean aritu zen.
Craugastor lauraster
Craugastor lauraster Craugastor generoko animalia da. Anfibioen barruko Craugastoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Baionako barrutia
Baionako barrutia Frantziar estatuko zati administratiboa da. Berau Pirinio Atlantikoak departamentuan eta Akitania Berriako eskualdean kokatzen da. Lapurdi eta Nafarroa Behereko lurralde guztiak hartzen ditu, baita Zuberoako eta Bearnoko batzuk ere. Barrutiaren azpi-prefektura edota hiriburua Baiona da.
Beauchamps (Somme)
Beauchamps Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Baionako barrutia
Antolaketa
Guztira 13 kantonamendu eta 123 udalerri daude Baionako barrutian:
Sersale
Sersale Italiako udalerri bat da. Catanzaroko probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Beauchamps (Somme)
Biztanleria
2007an Beauchamps udalerrian erroldatutako biztanleak 1.040 ziren. Familiak 393 ziren, horien artean 70 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 66 bakarrik bizi ziren emakumeak), 153 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 153 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 17 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Emiliano Álvarez
Emiliano Álvarez Arana (Errenteria, 1912ko urriaren 25a - Viña del Mar, Txile, 1987ko ekainaren 1a) euskal txirrindularia izan zen, 1932 eta 1939 artean profesionala izan zena. 9 garaipen lortu zituen.
Emaitzak
Ut.: Utzi zuen
Beauchamps (Somme)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 416 etxebizitza zeuden, 405 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 407 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 405 etxebizitza nagusietatik 314 bere jabearen bizilekua ziren, 81 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 19 etxek bi gela zituzten, 58 etxek hiru zituzten, 129 etxek lau zituzten eta 199 etxek bost zituzten. 304 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 174 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 192 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Beauchamps udalerrian 418 unitate fiskal zeuden, 1.017 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.952 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 49 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 11 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Hamster urrekara
Hamster urrekara (Mesocricetus auratus) Mesocricetus generoko animalia da. Karraskarien barruko Cricetinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Sersale
Mugakideak
Sersalek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Beauchamps (Somme)
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 17 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 funeraria, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 1 zurgina, 1 iturgina, 2 eraikuntza enpresak, 2 ile apaindegiak, 3 albaitariak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 1 liburu denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Beauchamps udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hamster urrekara
Naturan ia arriskuan egon arren, oso hedatuta dago konpainia-animalia moduan edo zientzia ikerketan.
Voronoiren diagrama
Voronoiren diagramak Georgi Voronoy matematikariaren izena hartzen du; gainera, Voronoiren teselazio, Voronoiren deskonposizio, Voronoiren partizioa edo Dirichleten teselazio modura ere da ezaguna, Peter Gustav Lejeune Dirichleten ondoren. Voronoiren zelulei Thiessenen poligono ere deritze. Voronoiren diagramek aplikazio praktiko eta teorikoak dituzte eremu askotan; batez ere, zientzian eta teknologian, baina baita ikusizko artean ere.
Aviron Bayonnais elkartea
Aviron Bayonnais elkarteak hainbat atal ditu:
La razón de mi vida
La Razón de mi Vida Eva Perón 1946-1952 bitartean Argentinako lehen damak idatzitako liburu autobiografikoa da. Manuel Penella idazlearen laguntzaz idatzi zuen, eta 1952. urtean argitaratua izan zen, Eva Perón hil baino hilabete batzuk lehenago. Argentinako historian gehien eta azkarren saldu den liburua da. Elkarrizketa tonuan idatzita dago, eta Evaren hitzaldien bilduma baten antza du. Bertan, lehen damak bere ikuspuntuak adierazten ditu: feminismoari, emakumeen rolari, lan eskubideei, txirotasunari eta peronismoari buruz, Juan Perón senarrak sortutako mugimendua. 1952. urtean, Eva Perón hil zen urtean, Argentinako Kongresuak La Razón de mi Vida liburua derrigorrezko testuliburu jarri zuen argentinar eskoletan.
Nazioartean ere arrakastatsua izan zen liburua, nahiz eta hasiera batean AEBetan publikatzea galarazi zen.
Elisenda Montcadakoa
Elisenda Montcadakoa (1292 – 1364ko ekainaren 19a), Petri II.a Ramon Montcadakoaren  eta Elisenda de Pinos-en alaba izan zen. Aragoiko erregina ezkontidea izan zen Jakue II.arekin egindako ezkontzaren ondorioz, 1322an.
Bizitza
Elisenda Montcadako Jakue II.aren laugarren eta azken emaztea izan zen. Aitonan jaio zela uste dute, izan ere, Petri II.a Ramon Montcada i d'Abarca, Aitonako baroia, eta Elisenda de Pinosen alaba baitzen. Kataluniako familia nobleetako batean jaio zen, Montcada leinukoa, monarkiatik oso gertu zegoena. Elisendak bi anaia izan zituen: Ot eta Gastó. Elisendaren birramona Konstantza zen, Aitonako dama, Petri II.aren alaba ez-legitimoa, eta horrek, bere senarraren bigarren lehengusu bihurtzen zuen.
Ezkontza
Jakue II.a, bere hirugarren emaztetik alargundu ondoren, presaka aritu zen ezkontza berri baten bila. Emaztea hil eta hilabetera lortu zuen hirugarren eta laugarren odolkidego baimena berriro ezkontzeko.
Ezkontza Tarragonan egin zen 1322ko Eguberri egunean. Erregeak dote bezala Berga, Burriana, Tortosa, Morella, Torroella de Montgri, eta Palseko diru sarrerak eta bere anai zaharrenaren Seròs eta Mequinensako egoitzak eman zituen. Emazteak 30 urte zituen eta erregeak, 1319an alargundua, 55 inguru. Hala, Elisenda Jakuek Blanca Anjoukoarekin izandako hamar seme-alaben amaordea bihurtu zen.
Erregina berrika Bartzelona eta bertako Palau Major aukeratu zuen ohiko egoitza bezala, nahiz eta Tortosa izan bere dotearen erdibidean zegoena eta aurreko erreginen egoitza izan zen hiria. Seme-alabarik izan ez zuten eta senarra berehala gaixotu zen. Elisendak bere bizitza erlijioari eta karitateari eskaini zion gehien bat.
Horrela, 1326an Elisenda Pedralbesko monasterioa sortu zuen Bartzelona. Urte bete beranduago, alargun geratu zenenean, 37 urtez erretiratu zen monasterioaren aldamenean zegoen jauregi batera. Hil ondoren, bertan hilobiratu zuten.
Hrdlořezy
Hrdlořezy Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 717 biztanle ditu eta 9,69 kilometro koadroko azalera. Mladá Boleslaveko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1350 urtean egin zen.
Pradières
Pradières Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Pradières udalerrian erroldatutako biztanleak 105 ziren. Familiak 48 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 53 etxebizitza zeuden, 45 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 51 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 45 etxebizitza nagusietatik 38 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek hitu gela zituzten, 15 etxek lau zituzten eta 28 etxek bost zituzten. 37 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 16 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 27 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 70 ziren, horien artean 55 aktiboak ziren eta 15 inaktiboak ziren. 55 pertsona aktiboetatik 52 lanean zeuden (26 gizon eta 26 emakume) eta 5 langabezian zeuden (3 gizon eta 2 emakume). 15 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 iturgina eta 1 jatetxe.
2000. urtean Pradières udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden, 252 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
El Milano
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 134 biztanle zituen.
Erosten Liburua
Erosten Liburua, Jeremiasi egotzia, Bibliaren Itun Zaharreko eta Tanaj-eko dokumentua da. Kristauen Bibliak Liburu profetikoetan kokatzen du, Biblia protestanteetan Jeremias eta Ezekielen artean, eta Jeremias eta Baruc-en artean edizio katoliko eta ortodoxoetan.
Egilea
Bai tradizio juduak eta bai tradizio kristauak Jeremiasi egozten diote Liburua. Poemen edukiak profeta bizi izan zen garaikoak izatean oinarritzen da baiezpen hori. Hala ere, egilea Jeremias izan zenaren frogarik ez dago.
Gaur egungo teorien arabera, Erosten Liburua Jerusalemen idatzi zen, K.a. 587ko hondamendiaren ondoren, baina ezta esku berberak idatzia eta ezta garai berean idatzia ere. Egiazko egileak judu jainkozaleak eta legean jantziak izan ziren, eta, oso probablea da Jeremiasen Liburua oso ongi ezagutzen zuten apaizak izatea.
Erabilera
Hiriaren hondamendi belikoa eragin zuten desobedientziengatiko damuari buruzkoak, eta hiriaren eta bertako biztanleen dueluari buruzkoak dira testuak. Hori dela eta, Jerusalemgo Bigarren Tenplu Handia babiloniarrek suntsitu zutela oroitzeko barauan errezitatzen dituzte juduek aipatutako testuak.
Edukia
Liburuak Jerusalem, K.a. 587an Nabukodonosor II.aren eskuetan erori ondoren, suntsitu izanagatiko bost erosta-poema ditu. Judaren suntsitzea eta hiriaren setioaren izugarrikeria oroitarazten dute, beraz.
Ezaugarriak
Bost eresi edo elegiak independenteak dira, eta ezaugarri diferenteak dituzte. Hirugarrena bakarkako erosta da; bosgarrena kolektiboa da, eta lehena, bigarrena eta laugarrena hileta-otoitzak dira.
Hřebeč
Hřebeč Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 2.087 biztanle ditu eta 4,22 kilometro koadroko azalera. Kladno barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1254 urtean egin zen.
Careproctus merretti
Careproctus merretti Careproctus generoko animalia da. Arrainen barruko Liparidae familian sailkatzen da.
Mesocricetus brandti
Mesocricetus brandti Mesocricetus generoko animalia da. Karraskarien barruko Cricetinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Indian Lake (Pennsylvania)
Indian Lake Pennsylvaniako borough bat da. Somerset konderrian kokatua dago. 2010ean 394 biztanle zituen, 9.23 kilometro koadrotan banatuta.
Settingiano
Settingiano Italiako udalerri bat da. Catanzaroko probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Settingianok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Amerikar txori zezen
Amerikar txori zezena (Botaurus lentiginosus) Botaurus generoko animalia da. Hegaztien barruko Ardeidae familian sailkatua dago.
Frans Malherbe
Jozua Francois Malherbe (Bredasdorp, Lurmutur Mendebaldea, 1991ko martxoaren 14a) hegoafrikar errugbilaria da, harroin postuan jokatzen duena. Stormers taldearekin aritzen da United Rugby Championshipen, eta Western Provincerekin Currie Cupen. 2013ko azaroaren 9an egin zuen debuta Hegoafrikako selekzioarekin, Cardiffeko Millennium Stadiumen, Galesen aurka. 2019ko Munduko Kopa irabazi zuen Hegoafrikako talde nazionalarekin.
Zumaiako mugarriak
Sorreratik bertatik, udalerriek eta herriek mugak behar dituzte, espazio fisikoaren gainean ezarri eta besteekiko kokatu, eta horretarako beharrezkoa da beste horien onarpena, aitorpena eta adostasuna. Historian zehar, sesio eta iskanbila asko lurren jabetzek edo horiekiko eskumenek eragin dituzte.
Artikulu hau Zumaiako mugen, muga-lerroaren eta mugarrien inguruko informazioa biltzeko tokia da eta Imanol Azkuek idatzitako Zumaia mugarriz mugarri liburuan du oinarria. Toponimiarako, autore berberaren Zumaia, izena eta izana liburua kontsultatu izan da. Egileak bere testuak erabiltzeko baimena eman du.
Mugakideak
Zumaia ko dokumentu zaharrenek diotenez, Indamendi ren oinetatik, Saiatz auzotik, etorri ziren Zumaiako lehen biztanleak. Herri gisara eratu aurretik, ordea, beste lan batzuk egin behar izan zituzten; izan ere, gaur egun Zumaia dagoen lekuan monasterio bat zegoen, Andre Mariarena, Orreagako kolegiata rena eta ondasun eta lursail ugariren jabea, eta hiribildua sortu baino lehen, 1344an hitzarmena sinatu behar izan zuten biztanleen ordezkariek eta Orreagako kolegiataren ordezkariek, elkarri eskubideak eta betebeharrak aitortzeko. Monasterioaren ondasunek oso zerrenda luzea osatzen zuten: lursailak, landak, soroak, presak, kortak, urak, mendiak, ospitalea… Ondasunetako batzuk antzeko izenekin ezagutzen dira gaur egun ere:
“le pertenesçen al dicho hospital et eglesia de Cumaya, a ssaber: Ardança e Yçurun e Narruondo con la meytat de la rrueda de Narruondo e con las pertenencias que sson desde el dicho /37 [logar de Narruondo fasta Çumaya e entre el camino dende es el agoa, et otrossí vna tierra labrada que es clamada] Picote et otrossí Çabaliaga e Sarasgarate et Otabarça et el sel d’Olano en el término de Yçiarr [et la presa de Yrure] et Vitarte et Barçusta et Çumayegui con ssu arenal, et Yregui con ssu parte de la rrueda, et Ozpide dos pieças e en Obilos vna pieça, et en Orebia e en la rribera de Atecherbia vna pieça, en Larrançadi vna pieça e delante la eglesia /38 [de Sant Bartolomé de Oquina vna pieça, et en Urteaga vna pieça, et otrossí el logar que sse clama Aguirre con la casa] et con todas ssus pertenençias, et la parte de la rrueda de Yregui”.
1344ko hitzarmen haren arabera, hiribilduko biztanleek monasterioaren ondasunen usufruktua eskuratu zuten urtero Orreagari 440 marabediko zerga ordaintzearen truke, eta akordio hark aukera eman zien geroko zumaiarrei Gaztelako Alfontso XI.a erregeari hiri-gutuna eskatzeko eta hark onartzeko, 1347an. Zumaiarrak Gaztela ko legearen babespean jarri ziren, eta handik aurrera Zumaia izenaz ezagutuko zenak hauek hartzen zituen barne:
“(…) los montes e términos e dehesas e por dehesar e pastos e aguas e puertos por el vocal e canal de Çumaya, asy commo son de la mar mayor fasta la [dicha vi]/lla e dende fasta Oquina e Narruondo, que son derechos e pertenensçias del dicho lugar de Çumaya”.
Azalerari eta biztanleei begiratuta, taulan inguruko herriekin alderatuko da Zumaia, kilometro koadro bakoitzean zenbat lagun sartzen diren jakiteko: Datuak aztertuta, ondorio bat argia da: herri txikia da Zumaia, ingurukoekin alderatuta. Azalera hori beti ez da berdina izan, ordea, eta aldaketak izan dira sortu zenetik. Ondoren, aldaketa horiek labur-labur azalduko dira, inguruko herriekin harremana aztertuta.
Deba
Debarekin tirabira nagusiak “prestazioak” izenekoen ondoriozkoak izan ziren. Lur batzuk Debari aitortzen zitzaizkion eta beste batzuk Zumaiari, eta hor bien artean bazeuden beste batzuk, mugan, prestazioan emanak, eta horietan eskubide berdinak zituzten bi udalerriek; adibidez, abereak libre ibiltzeko edo mendietan egurra mozteko. Baina etengabeko eztabaida zegoen, batez ere zuhaitz-landaketak zirela-eta, lurrak eta eskubideak norenak ziren. Zumaia behin eta berriz saiatu zen prestazio horiek buka zitezen eta lurrak banatzen, eta tirabirak amaitu ere prestazioak desagertu zirenean amaitu ziren.
Bitxikeria gisa, Itziar-Debako Elorriaga auzoko bizilagunek zumaiarekin bat egin nahi izan zuten 1885ean, eta ez zen lehen aldia. Hauxe zioen Eusebio Gurrutxaga alkateak, udal-akta batean: “El Señor Presidente manifestó que por 2ª vez se le había presentado una comisión de la barriada de llorriaga [sic.] queriendo agregarse a esta villa y acordaron comunicar al Ayuntamiento de la villa de Deva con el fin de saber si tenía empeño en segregar o no”.
Zestoa
Oro har, esan liteke Zestoarekin izandako tirabirak beste mugakideekin izandakoak baino gutxiago eta samurragoak izan zirela, eta sesiorako arrazoi nagusiak bi izan zirela, batez ere: bata, Aizarnazabalen gaineko eskumena, Zumaia sortu eta gutxira erabaki zena, zumaiarron alde; bestea, Urola ibaia ren gainean egiten ziren salerosketen gaineko eskubideen defentsa, batez ere Bedua ko etxeak eta lonjak zeukaten monopolioaren aurrean.
Getaria
Ekialdetik da mugakide Getaria, eta Zumaiaren sorreratik bertatik izan dira gorabeherak auzokoekin, gehienetan gai berberak eraginda: Urola ibaiko kanalarekiko eskumena eta bertan zebiltzan itsasontzien gaineko eskubideak. Muga-lerroa luze samarra izanik ere, tirabira horiek batez ere Santiagoko hondartza inguruan izan dira. Neurri handi batean, Zumaiak sorreratik lortu zuen hareatzaren gaineko eskumena, eta horri esker itsasorako irteera kontrolatu ahal izan zuen.
Aizarnazabal eta Oikia
Sorretatik ziren Zumaiakoak biak. Arestian azaldu denez, Saiatzeko (Aizarnazabalgo) bizilagunek sortu zuten Zumaia, eta bai Oikia ko, bai Aizarnazabalgo herritarrak askotan minduta edo haserre sentitzen ziren Zumaiako Udalaren jokabidearekin; izan ere, arazoen iturriak ugariak eta desberdinak ziren: zergak, gastuen banaketa, soldaduska, epaileek hartzen zituzten erabakiak… Horien ondorioz, biak sarritan ahalegindu ziren Zumaiaren agindupetik alde egiten, eta 1821ean lortu ere lortu zuten, 2 urterako besterik izan ez bazen ere.
Urte batzuk geroago, 1842an, Gipuzkoako Foru Aldundia k jakinarazi zion Zumaiako Udalari Aizarnazabalek aparteko udala eratzeko espedientea hasi zuela, baina orduan ere ez zuen lortu banantzea. Urtebete geroago, 1843an, Aldundiak galdetu zien oikiarrei ea Zumaian jarraitu nahi zuten edo ez, eta udaletxean elkartuta, oikiarrek bozkatu egin zuten: 12 lagunek Zumaian jarraitzearen alde egin zuten, eta 24 lagunek adierazi zuten ez zutela jarraitu nahi Zumaian; oikiarrak poz-pozik irten ziren kalera, agirietan jasota dagoenez: “En este estado entre pitos y bulla salieron los más a la plaza como si hubiesen conseguido una gran victoria, hasta que el señor Presidente los amonestó para que no alborotasen esta pacífica población”. Baina Zumaiako Udala ez zegoen etsitzeko, eta Oikiako handixkiekin jarri zen harremanetan, hau da, Conde de Villafranca de Gaitanekin eta Ignacio Sabas de Balzolarekin, gertatuaren berri emateko eta erabaki hari buelta eman nahian; sei egun geroago elkartu ziren berriro oikiarrekin udaletxean, baina nobedade batekin: ordurako, Oikiako bi handixkiek adierazi zioten Udalari nahiago zutela Zumaian jarraitu. Ez ziren bakarrak izan, gainera; izan ere, berriz ere bozketa eginda, aurreko asteko emaitza irauli egin zen: Zumaian jarraitzearen alde, 28 oikiarrek; Zumaian ez jarraitzearen alde, 8k.
Aizarnazabali dagokionez, ez zegoen amore emateko, eta behin eta berriz ahalegindu zen independente izaten, harik eta 1861ean lortu zuen arte. Zumaiak 1876an, Bigarren Karlistaldia ren ondoren, onartu zuen Aizarnazabalen independentzia, eta ordutik ez da izan gorabehera aipagarririk.
Mugarriak eta mugak
Aspaldi-aspalditik, udalerri bakoitzaren mugak ezagutzeko eta aitortzeko, udala osatzen zutenak elkartu eta mugarriak ondo jarrita ote zeuden egiaztatzen zuten, eta horren adibide ugari dauzkagu dokumentazioan; esaterako, 1841ean, Zumaiako Udala eratu berritan, lehen erabakia izan zen mugarri guztiak begiratzea: “Se trató largamente del primer punto relativo al reconocimiento de mojones y diviseros” ; berdin 1847an, horretarako ohitura zegoen seinale: “El referido Sr. Presidente [Lino Uriarte] manifestó que ha llegado la época en que se suele hacerse el reconocimiento de mojones, pesas y medidas de esta villa (…) acordó: que el día de mañana se haga dicho reconocimiento según se ha practicado en los años pasados”.
Horrela, gehienetan ondoko herrietakoekin elkartzen ziren udal-ordezkariak, mugarriak ikuskatzeko. Horretarako, leku jakin batean biltzen ziren guztiak lur-neurtzailearekin edo topografoarekin; mugarriz mugarri joaten ziren, eta akta batean jasotzen zuten ikusitakoa, muga-lerroa zein zen eta mugarriak non edo nola zeuden. Hori horrela egin izan zen urte askotan, eta Zumaiako udal-artxiboan bada kaxa berezi bat, 66 zenbakia daukana, horrelako neurketa batzuk jasotzen dituena, mapa eta guzti. Gaur egun, ordea, mugak ezagutzearen eta aitortzearen eginkizun hori aldundien gain dago, eta teknologien aurrerapenak direla medio, airetik ateratako argazkiak eta satelite bidezko geolokalizazioa erabilita, askoz ere errazagoa da dena; gainera, herritar guztien eskura dago informazioa: airetik ateratako argazkiak, muga-lerroa marraztuta, mugarrien kokalekua, azken neurketako aktak eta koadernoak (datu teknikoekin: angeluak, distantziak…).
1889an, Maria Cristina erreginaordeak, dekretu bidez, agindu zien udalei mugarri guztiak ikuskatzeko eta behar zirenak berritzeko, eta nola egin behar zen ere zehaztu zien: ahal baldin bazen, mugarri batetik hurrengoa ikusi behar zen, eta beharrezkoa bazen, zuritu egin behar ziren mugarriak, hobeto ikusteko; bertako materialak erabili behar ziren, baina gogorrak eta iraunkorrak baldin baziren, eta seinale bat egin mugarriari; harriak erabiliz gero, udalerriaren iniziala grabatu behar zen, zegokion aldeari begira; muga erreka zenean, muga hasten zen lekuan eta amaitzen zen lekuan baino ez ziren jarri behar mugarriak; udalek hiru laguneko taldeak izendatu behar zituzten mugarriak ikuskatzeko…
Garai batean, sateliterik, geolokalizaziorik, GPSrik, googlemapsik… ez zegoenean, mapetan kokatu ahal izateko, aurretik terrenoan bertan ikusi eta gero irudikatu behar izaten zituzten mugak; ez zuten lerrorik marrazten lurrean, noski, eta angeluen, neurketen eta beste erreferentzia batzuen bidez irudikatzen zituzten lurrak mapetan edo planoetan, eta leku jakin batzuetan mugarriak jartzen zituzten, lagungarri. Mugarri horiek gehienetan harrizkoak izaten ziren, baina bazeuden mugarri-lana egiten zuten bestelakoak ere: errekak, zuhaitzak, lubakiak, hesiak…
Harrizko mugarriak direla-eta…
Harrizko mugarrien bidez ez ezik, beste era batzuetara ere ezar zitezkeen mugak: lubakien bidez (lurrean erretenak eginda), hesolekin egindako hesiak erabilita, harriekin hormak eraikita, ibaien eta erreken bidez, burdinazko palankak harrian sartuta eta abar. Lubakiak eta zuhaitzak batez ere partikularrek erabili ohi zituzten, mugakideak mugarria lekuz aldatuko zuen beldur; horrela, etorkizunean eztabaida edo lursaila galtzea saihesteko, beldur zen lurraren jabeak lubaki zabala egiten zuen, ia beti “V” itxurako profilekoa, metro bat zabal eta metro bat sakonekoa, bi mugarriren artean.
Beste zenbaitetan, zuhaitz-saila landatzen zuten bi mugarriren artean, eta haiek hazitakoan, ezin ziren mugitu, ez bazen moztuta edo errotik aterata; askotan, zuhaitzak urkiak (Betula sp.) izan ohi ziren, enbor zuriari esker errazago ikusten direlako urrutira beste zuhaitzak baino, baina beste batzuk ere erabili izan dira, adibidez, elorri zuria (Crataegus monogyna) eta pagoa (Fagus sylvatica).
Zumaiaren muga lerroa eta mugarriak
Maparen gainean jarrita, Zumaiako muga-lerroak 17,5 kilometro inguru dauzka Palankamugarritik Santiagoko hondartzaraino, eta beste lau udalerri ukitzen ditu: Deba, Zestoa, Aizarnazabal eta Getaria.
Muga-lerroari jarraitzeko eta mugarriak deskribatzeko, Gipuzkoako Foru Aldundiaren materiala hartu da oinarritzat, bera baita gaian eskumena daukana. Horrela, udalerri bakoitzarekin dagoen muga-lerroa eta mugarriak deskribatuko dira, Aldundiak eginda dauzkan fitxetan oinarrituta, eta horiek osatu edo zuzendu izan dira, komeni izan denean.
Mugarriak mapan
Behekoa, Zumaiako mugarrien mapa da, eta bertan dago mugarri bakoitzaren informazio zehatza. Mapan koloretan bereizita azaltzen dira mugarriak: berdez, aurkitu direnak, urdinez, hiru herri batzen dituenak eta gorriz daudenak, desagertutako edo aurkitu ez diren mugarriak dira.
Muga-lerroan guztira 64 mugarri edo elkargune “ofizial” daude, eta horietatik 49 daude ikusteko edo egiaztatzeko moduan. ( Taukako baturak, berez, 67 eta 52 dira, baina kontuan izan behar da hiru mugarri hiru udalerriren elkarguneak direla, eta bi aldiz daudela zenbatuta ) Nolanahi ere, ohartarazpen garrantzitsu bat egin beharra dago, hemen azaltzen den informazioa dela-eta: litekeena da fitxan adierazitakoa eta begien aurrekoa bat ez etortzea; izan ere, sarritan egiten dira obrak, mugitzen dira lurrak, egiten dira bide berriak edo sasitzak hartzen ditu zaharrak, landatzen edo mozten dira zuhaitzak, eraikitzen dira hormak, ezartzen dira itxiturak, ixten dira bideak kandaduz… Horrela, lehen sagastia zena gaur egun pinudia da, edo biribilgune bat eraiki zuten aurretik belardia zen lekuan, lehen lurrazaletik zihoan erreka ezkutatu egin dute errepidearen azpian…
Deba
Deba eta Zumaia arteko muga-lerroa zuzena da, ia-ia erregela batekin marraztua, batere bihurgunerik gabea, 1.800 m pasatxokoa luzeran, harraldean hasi eta Jadarren amaitzen dena. Guztira 9 mugarri egon beharko lukete, eta horietatik 6 lokalizatuta daude.
Behekoa, Zumaia eta Deba arteko mugarrien irudia da. Zehetasun gehiagorako mapan begiratu.
Zestoa
Zumaiak Debarekin duen muga-lerroa zuzena dela esana da; Zestoakoa, aitzitik, bihurgunetsua da, ertz askokoa, Jadarren hasten denetik eta Ibañarrieta ko gainean bukatzen den arte 5.700 metro pasa luzekoa. Guztira 27 mugarri egon beharko lukete, eta horietatik 20 lokalizatuta daude; gainera, batzuetan erreken elkarguneek egiten dute muga.
Behekoa, Zumaia eta Zestoa arteko mugarrien irudia da. Zehetasun gehiagorako mapan begiratu.
Aizarnazabal
Garai batean, Aizarnazabal Zumaiaren mende egon zen, bere lur eta guzti, baina banandu zenean (1861ean), berekin eraman zituen lur-ondasun guztiak. Muga-lerroari dagokionez, aldaketa edo gorabehera handirik gabea da, zuzena ez bada ere sakonune eta erreka batzuen ibilbideari zuzen samar jarraitzen diena: Ibañarrietako gainean hasi eta ekialdera doa, Urola ibaiaren bila, eta Azkenportu baserriaren parean ibaia zeharkatuta, Narbazta errekari jarraituta Zigotzagako gurutzean bukatzen da, Indamendiren magalean, denera 4.600 metro pasako ibilbidean. Guztira, udalerriak mugatzeko 11 gune daude identifikatuta, eta horietatik 9k hor jarraitzen dute, ikusteko moduan.
Behekoa, Zumaia eta Aizarnazabal arteko mugarrien irudia da. Zehetasun gehiagorako mapan begiratu.
Getaria
Getaria ere mugakide du Zumaiak: Indamendiren magaletik hasita, Meaga auzoaren ondotik pasatu eta gero, trenbidearen eta autobidearen albotik, gora doa muga-lerroa Garate aldera, Santiago ingurura ailegatu arte. 5.200 metro pasatxoko lerroa da, bihurgune askorik gabea eta nahikoa zuzena, ekialdetik mendebaldera. Lerro horretan, berez, 20 mugarrik egon beharko lukete, eta horiek guztiak ikusgai ez badaude ere, paperetan azaltzen ez diren beste mugarri batzuk ere badaude, eta guztira 17 ikusteko moduan daude.
Behekoa, Zumaia eta Gertaria arteko mugarrien irudia da. Zehetasun gehiagorako mapan begiratu.
Bestelako mugarriak
Kanteragaña inguruko zelaietan, Kantera baserriaren gainean eta argindarraren transformazio azpiestazioaren ondoan, nahasmena sor dezakeen mugarri sorta dago. Muga-lerrotik hurbil daude eta GFAaren ikurrak dituzte; hortaz, Zumaiako udalerriaren mugarriak direla pentsa daiteke. Alabaina, ez da horrela, eta, kasu honetan, errepidearen jabaria adierazteko seinaleak dira. Beheko argazki-galerian ikus daitekeen bezala, antzeko mugarriak daude Txikierdiko eta Torreagako biribilgunetan.
Santiagoko hondartzan ere badago pertsona askok Zumaia eta Getaria arteko mugarritzat hartzen duen harritzarra, berez arrantza eremu bat adierazteko mugarria dena.
Mugarrien ibilbidea
Wikiloc plataforman ibilbidea egiteko hainbat arrasto eta kontakizun dago, Hauexek batzuk:
Mikel Llorente
Mikel Llorente Etxarri (Hondarribi, Gipuzkoa, 1982ko abenduaren 15) futbolari ohia eta futbol entrenatzailea da. Joseba Llorente futbolari ohiaren anaia da.
El Payo
El Payo Salamancako udalerria da, El Rebollar eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 405 biztanle zituen.
Cadíko mendilerroa
Cadí-Moixeróko Parke Naturalaren barnean dago.
Sviatoslavita
Sviatoslavita silikato motako minerala da eta feldspar taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Sviatoslavita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 da.
Hřebečníky
Hřebečníky Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 241 biztanle ditu eta 18,41 kilometro koadroko azalera. Rakovníkeko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1316 urtean egin zen.
Industry (Pennsylvania)
Industry Pennsylvaniako borough bat da. Beaver konderrian kokatua dago. 2010ean 1,835 biztanle zituen, 26.25 kilometro koadrotan banatuta.
Craugastor loki
Craugastor loki Craugastor generoko animalia da. Anfibioen barruko Craugastoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Meade (Kansas)
Meade Kansasko hiri bat da. Meade konderrian kokatua dago. 2010ean 1,721 biztanle zituen, 2.57 kilometro koadrotan banatuta.
Bull Hollow (Oklahoma)
Bull Hollow Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Delaware konderrian dago, Oklahoma estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mendilerro Transbertsala
Mendilerro Transbertsala (katalanez Serralada Transversal) Kataluniako Garrotxa eskualdean dagoen mendilerro bat da, eta Selva eta Gironès eskualdeen iparraldera, Pla de l'Estany eskualdearen mendebaldera eta Osona eskualdeko ipar-ekialdera ere hedatzen da. Pirinioetatik Itsasertz Aurreko Mendilerrora luzatzen da (Les Guilleries). Bertan, Kataluniar Aurrepirinioak, Itsasertz Aurreko Mendilerroak eta Kataluniako Erdiko Beheraguneak bat egiten dute.
Bentzil bentzoato
Bentzil bentzoatoa azido bentzoikoaren ester bentzilikoa da C6H5CH2O2CC6H5 formula duena. Likido liskatsu edo maluta solido moduan agertzen da eta usain ahul gozoa du. Lore askotan agertzen da naturan, hiazintoetan adibidez.
Produkzioa
Bentzil bentzoatoa industrian prestatzen da alkohol bentzilikoaren eta sodio bentzoatoaren arteko erreakzioaz base baten presentzian edo metil bentzoatoaren eta alkohol bentzilikoaren transesterifikazioaz.
Beste sintesibide bat da bentzaldehidotik abiatzen da sodio bentzilatoa erabiliz katalizatzaile moduan (Tixtxenkoren erreakzioa).
Erabilera
Bentzil bentzoatoa hazteria tratatzeko azaleko tratamendu merke bat da. Halaber, hodi-zabaltzailea eta espasmo-kontrakoa da eta asma eta kukutxeztula tratatzeko botiketan egoten da.
Albaitaritzan akarizida moduan eta zorriak eta hazteria tratatzeko erabiltzen da.
Bestetik, moskitoen eta akainen uxagarri moduan ere usatzen da.
Industria kimikoan disolbatzaile, prastifikatzaile edo finkatzaile moduan baliatzen da.
Alaungpaya
Alaungpaya (အလောင်းဘုရား; Shwebo, 1714ko irailaren 24a - Kinywa, Martaban, 1760ko maiatzaren 11), Alompra ere deitua, Birmaniako erregea izan zen 1752–1760 bitartean, Konbaung dinastiaren sortzailea. Myanmarko heroi nazionala da, herrialdea hirugarren aldiz bateratu baitzuen.
Bizitza
Birmania Garaiko herri txiki bateko buruzagia zen, herrialde osoa batzea lortu zuena. Mon herriarekin bat egin zutela-eta, frantsesen aurkako borrokari ekin zion, baina ezin izan zuen Siam mendean hartu. Birmaniara erretiratzean hil zen, guduan izandako zaurien ondorioz.
El Pedroso de la Armuña
El Pedroso de la Armuña Salamancako udalerria da, Peñaranda de Bracamonte eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 260 biztanle zituen.
Vincent Koch
Vincent Philip Koch (Empangeni, KwaZulu-Natal, 1990eko martxoaren 13a) hegoafrikar errugbilaria da, harroin postuan aritzen dena. Top 14ko Stade Français Parisen jokatzen du 2022tik. 2015eko uztailaren 25ean egin zuen debuta Hegoafrikako selekzioarekin, Johannesburgen, Zeelanda Berriaren aurka. 2019ko Munduko Kopa irabazi zuen Hegoafrikako talde nazionalarekin.
Turó de l'Home
Turó de l'Home (euskaraz "Gizonaren tontorra" esan nahi du), Kataluniako Fogars de Montclús udalerrian dagoen mendi bat da, Vallès Oriental eskualdean. 1.705 metroko garaiera du eta Montsenyko mendigunean dago.
Altai (herria)
Altaiak (алтайлар, алтай-кижи; Алтайцы) Siberian (gehienbat Altaiko Errepublikan eta Altai kraian) bizi den talde etnikoa da. Euren hizkuntza, altaiera, turkiar familiakoa da.
Bilboko tranbia
Bilboko tranbia Bizkaiko Bilbo udalerrian dagoen tranbia sarea da. Sareak linea bat osatzen du, "C" formako erradiazioa, guztira 16 geltoki partekatzen dituzte. Sarea Euskotren Tranbia enpresa publikoak kudeatuta.
Tranbia 2002ko abenduaren 18an inauguratu zen, Atxuri eta Uribitarte geltokien artean, eta 2012ko apirilaren 25ean Basurto eta La Casilla geltokiak inauguratu ziren.
Hředle (Beroungo barrutia)
Hředle Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 387 biztanle ditu eta 12,35 kilometro koadroko azalera. Beroungo barrutian dago.
Bilboko tranbia
Antzinako tranbia
Tranbia betidanik izan da Bilboko parte. XIX. mendean lehenbiziko aldiz tranbia ezarri zen Bilbon, munduko beste hiri askotan bezala. Lehen linea 1876ean inauguratu zuten, hasieran zaldien indarraz mugitzen zena. Urte batzuk beranduago, 1896ean alegia, elektrizitatea zerabilten tranbiak ezarri zituzten, Espainiar estatuan lehenbiziko tranbia elektrikoak martxan jarriz, Bilbo - Santurtzi linean
Hamarkadak pasatu ahala ordea, bere erabilera gutxituz joan zen, 1940ko hamarkadatik aurrera trolebusak tranbia ordezkatu zuen, eta azken tranbia 1964ean kendu zuten. 2002. urtean berreskuratu egin zen zerbitzua.
Hředle (Beroungo barrutia)
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1406 urtean egin zen.
Bilboko tranbia
Proposamena
EuskoTran marka, Eusko Trenbideak enpresaren barne, Bilboko tranbia kudeatzeko jaio zen. Tranbia berria mugikortasuna eta hiri-barneko trenbide sarea hobetzeko sortu zuen Eusko Jaurlaritzaren Garraio Sailak. 15 urte iraun zituzten ikerketen ondoren, Bilboko metroak eta Bilboko Renfe Aldiriak zein Feveren trenbide sareek bere gain hartzen ez zituten guneei zerbitzu emateko tranbia sarea proposatu zen.
1999ko maiatzaren 27an lanak hasi ziren martxan, hasierako aurrekontua 42 milioi eurokoa da. Honela banatu ziren:
Obra hori Euskotrenen plan orokor batean sartzen da, tranbiak edo metro arinak ezartzeko. Bilborako, enpresak 172,78 milioi euro bideratu zituen 2012ra arte.
Inaugurazioa eta osteko luzapenak
2002ko abenduaren 18an Juan José Ibarretxe Lehendakariak tranbiaren A linearen (gaur egun TR linea) lehenengo tartea inauguratu zuen, Atxuriko geltokia eta Uribitartekoa batzen zituena hain zuzen, 6 geltokiz osatua.
2003ko apirilaren 30ean Guggenheim geltokia martxan jarri zen.
Urte bereko uztailaren 24an beste 4 geltoki ireki ziren, Guggenheimko geltokia eta San Mames geltokiaren artean.
2010eko uztailaren 7an La Casillako plazarako luzapenaren lehen harria jarri zuten, Errekalderaino helduko ez zen tartea hain zuzen. Tarte berria, bi geltokiduna, 2012ko apirilaren 25ean jarri zen martxan, Basurtuko geltokia eta La Casilla geltokiarekin. Tarte hau irekitzearekin batera, aurretik Basurto izena zeukan geltokia berrizendatu zen, Ospitalea izenarekin. Gainera, luzapen honekin bat EuskoTran, EuskoTren eta EuskoKargo marken aldaketa etorri zen, Eusko Trenbideak enpresaren marka berriak aurkeztu zirela, eta ezartzen hasi zirela. Hala, ordutik EuskoTran marka zaharra Euskotren Tranbia izen berriaz ezagutzen da.
2019ko apirilaren 27an, Bilboko tranbia unitate luzeagoekin lan egiteko prestatzen ari zela jakinarazi zuten.
Geltokiak
Bilboko tranbiaren geltokiak Euskal Trenbide Sareak kudeatzen eta mantentzen ditu 2008tik. Hala ere, Eusko Trenbideak SA enpresak, Euskotren Tranbia filialaren bidez, ditu trenak eta horiek ustiatzeaz arduratzen da.
Ustiapena
Sarea Euskotren Tranbiak usiatzen du Euskal Trenbide Sareak kudeatutako trenbide eta geltokietan.
Flota
Tranbiaren flota gaur egun 3 kotxeko 5 Urbos 1 unitateek osatzen dute, CAFek eginak (400 seriea).
400 serieko unitateek plataforma baxua dute,% 70ean; horrela, mugikortasun murriztua duten pertsonak bagoiaren barruan mugi daitezke.
Unitate bakoitzaren edukiera 196 pertsonakoa da. Gainera, 6 leku daude mugikortasun urriko pertsonentzat erreserbatuta (bi gurpil-aulkian daudenentzat).
Guneak
Bizkaiko Garraio Partzuergoak ezarritako zonakatze-sistemaren arabera, Bilboko tranbia linea osoa Bilbo udalerri barruan dagoenez geltoki guztiak gune berean daude, 1. gunea, alegia.
René Felber
René Felber (Biel/Bienne, 1933ko martxoaren 14a - 2020ko urriaren 18a) Suitzako presidentea izan zen. Irakasle izan zen Boudevilliersen eta Loclen. Suitzako Alderdi Sozialistako kidea, Locleko alkatea eta Neuchâtelgo parlamentuko diputatua izan zen. 1987 eta 1993 bitartean Suitzako Estatu Kontseiluako kidea izan zen eta estatuburua 1992an. urterako. Suitza Europako Esparru Ekonomikoan sartzearen aldekoa izan zen, suitzarrek erreferendumean errefusatu zuten arren.
Bilboko tranbia
Kontakturik gabeko txartela
Barik txartela Bizkaiko Garraio Partzuergoak jaulkitako kontakturik gabeko txartel bakarra da, eta txartelari esker abonu-titulu bereziak erabil daitezke, hobaridun prezioekin bidaiatu ahal izateko. Txartelak 3€ko kostua dauka, eta hiru motatakoa izan daiteke:
Barik txartel pertsonalizatuak Bizkaiko Garraio Partzuergoaren Bezeroen Arretarako Bulego integraletan eska daitezke, hurrengo tokietan kokatuta:
Gainera, Gipuzkoako Mugi eta Arabako BAT txartelak ere erabil daitezke Bilboko tranbian.
Bidaia-txartelak eta tarifak
2018ko urtarrilaren 1.tik aurrerako bidaia-txartelak:
2018tik Joaneko bidaia-txartelak tarifa bakarra du arrunta zein familia ugarietarako, eta Egunekoa desagertu da.
==== 2020ko urtarrilaren 1.tik aurrerako tarifak: ====
Bidaiariak
2002. urteko abenduan Bilboko tranbia martxan jarri zen. Urtea bukatu zenerako, egun gutxitan ia 50.000 bidaiari batu zituen linea berri honek.
Handik urte betera bidaiak bikoiztu ziren. Tranbiaren erabilpena urtero haziz joan zen 2006ra arte.
Bereziki aipagarria da 2004ko igoera, tranbia ireki zenetik eta urte horretara arte zabaldu ziren geltoki berriei, eta tranbiak hartutako onarpenari esker.
2009ra arte bidaiarien handitzea egonkortu eta pixka bat jeitsi zen, eta ezin izan zitzaion heldu 2.800.000 bidaia kopuruari.
2010etik aurrera berriro ere bidaiarien igoera gertatu da, eta 2011n ia 3 milioi bidaiari zenbatu ziren.
2012an 3 milioi bidaiarien kopurua gainditu zen lehenbiziko aldiz, eta 2013an gorako joerari eutsi zitzaion.
Aldiz, 2014 eta 2015ean bidaiarien beherakada nabaria gertatu zen, alegia, 2004tik daturik txarrenak lortuz.
2016an berriro ere 3 milioi bidaiariak gainditu ziren, gorakada garrantzitsu baten ondoren.
Turismoa
Ibilbiden zehar, Bilboko tranbiak interes turistikoko hainbat lekurekin lotzen du:
Atxuri - Bolueta
2019ko amaiera aldera tranbia Atxuriko geltokitik Boluetakora luzatzeko lanak hasiko dira, Euskotrenen trenbidea aprobetxatuz. Horretarako Euskotrenen E4 lineako trenak Metroaren 3. lineatik pasaraziko dira, eta libre geldituko den 2,5 kilometro inguruko ibilbidea tranbiak erabiltzeko moldatuko da. Bi geltokien artean geltoki berri bat eraikiko da, Abusu Ikastolaren parean. 2019ko lehenengo hiruhilekoan eraikuntza proiektua lizitatu, udazkenean esleitu da eta lanak urte amaierarako hastea aurreikusten da. Argitzeke dago tranbia Boluetara heldu ondoren Kukullaga-Etxebarri geltokira helduko denentz.
Tranbia eraztuna
Eusko Jaurlaritzak eta Bilboko Udalak tranbia eraztuna ixteko luzapenean ari dira lanean. Tarteak La Casilla eta Abandoko geltokiak lotuko ditu Autonomia kaletik, Zabalburu eta Hurtado de Amezaga zeharkatuz. Tarte berria 2.100 metro luze izango da eta lau geltoki berri izango ditu:
Zorrotzaurre
Zorrotzaurren gauzatzen ari den berritzearekin batera, tranbia irlara luzatzea adostu zen. Hasiera batean tranbia Euskalduna zubitik pasako zela iragarri zen, eta Botika Zaharretik irlara zubi berri bat gurutzatuz. Hala ere, 2013ko abenduan Bilboko Udalak Eusko Jaurlaritzari eskatu zion Zorrotzaurrera gurutzatu aurretik tranbia Olabeagatik pasa zedin, auzoan geltoki berria proposatuz. 2014ko martxoan Jaurlaritzak Udalaren eskaera aztertzen ari zuela azaldu zuen. Hautatzen den irtenbidea zein-nahi ere den, Zorrotzaurre zeharkatu ondoren Zorrotzara helduko da tranbia, beste zubi berri batetik. Trenbidea Zorrotzaurre erdibituko duen etorbide zabaletik igaroko da.
Errekalde
Bilboko Udalak tranbia Errekaldera luzatzea proposatu zuen, Autonomia kaleko luzapenarekin batera. Proiektua Eusko Jaurlaritzarekin adostu zen arren, auzokideen ezadostaunaren eta 2009ko hauteskundeen ondoren Jaurlaritza berriak proiektua ezeztatu zuen. Azkenean, tranbia Autonomia kalera besterik ez zen luzatu, gaur egun La Casilla pabilioiaren parean geltoki-burua ezarriz.
Simeri Crichi
Simeri Crichi Italiako udalerri bat da. Catanzaroko probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Renfrew
Renfrew (Rinn Friù) Eskoziako Renfrewshire eskualdean dagoen udalerri bat da. 2011ko erroldaren arabera 21.854 biztanle zituen. Glasgow hiritik 10 kilometro mendebaldera kokaturik dagoenez Glasgow Handia metropoli eremuaren parte da.
Etimologia
Britoi zaharreko rhyn frwd hitzetatik dator izena eta "errekako korrontegunea" esan nahi du, izan ere Clyde ibaiak eta Cart ibaiak bat egiten duten puntuan baitago herria.
Historia
XII mendean Dabid I.a Eskoziakoak Walter Fitz Alan, Eskoziako Stewardi eman zion lurralde hau gaztelua eraiki zezaz Uharteetako Jaunaren zabalkudea geldiarazteko. 1164an borroka izan zen eta Uhartetarrek porrota izan zuten.
1397an Renfrew errege burgo bihurtu zen. Ordutik aurrera Renfrewshire konderriko hiriburua bihurtu zen eta horrela iraun zuen 1975ean gobernuak handiagoa eta modernoagoa den Paisleyra aldatzea erabaki zuen arte. Aurrez 1705ean epaitegia aldatu zen jadanik Paisleyra.
Vellemoz
Vellemoz Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vellemoz udalerrian erroldatutako biztanleak 93 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Medicine Lodge (Kansas)
Medicine Lodge Kansasko hiri bat da. Barber konderrian kokatua dago. 2010ean 2,009 biztanle zituen, 3.14 kilometro koadrotan banatuta.
Vellemoz
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Villy (Ardenak)
Villy Frantziako udalerri bat da, Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Villy udalerrian erroldatutako biztanleak 184 ziren. Familiak 62 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 21 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 29 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Vellemoz
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 54 ziren, horien artean 38 aktiboak ziren eta 16 inaktiboak ziren. 38 pertsona aktiboetatik 36 lanean zeuden (19 gizon eta 17 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 16 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Careproctus micropus
Careproctus micropus Careproctus generoko animalia da. Arrainen barruko Liparidae familian sailkatzen da.
Vellemoz
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
Villy (Ardenak)
Etxebizitza
2007an 75 etxebizitza zeuden, 68 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 71 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 68 etxebizitza nagusietatik 60 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 1ek hiru zituen, 7 etxek lau zituzten eta 58 etxek bost zituzten. 57 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 25 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 33 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Vellemoz
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Vellemoz udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.