cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tillou
Tillou Frantziako udalerria da, Deux-Sèvres departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Tillou udalerrian erroldatutako biztanleak 297 ziren. Familiak 132 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 64 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 175 etxebizitza zeuden, 132 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 26 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 174etxeak ziren. 132 etxebizitza nagusietatik 118 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 7 etxek bi gela zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 35 etxek lau zituzten eta 77 etxek bost zituzten. 100 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 60 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 58 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 168 ziren, horien artean 114 aktiboak ziren eta 54 inaktiboak ziren. 114 pertsona aktiboetatik 105 lanean zeuden (59 gizon eta 46 emakume) eta 9 langabezian zeuden (6 gizon eta 3 emakume). 54 pertsona inaktiboetatik 29 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Tillou udalerrian 129 unitate fiskal zeuden, 307 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.664 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 eraikuntza enpresa.
2000. urtean Tillou udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Done Anderes eliza
Done Anderes baseliza Zaraitzu ibaxako Espartza udalerrian XVII. mendeko kristiau eliza bat da.
Eraikina
Harriz egindako eraikina da, lau ataletan banatutako habeartea eta burualdea ditu, burualde zuzena duena. Zaharberritze-lanak egin berri dituzte, eta estalki-sistemari, fajoien gainean kanoi zorrotza duen gangadunari eta haren dekorazioari eragin zieten. Epistolaren aldetik sartzen da, apaindu gabeko pilastren gainean dagoen erdi-puntuko arkuko atearekin. Bere aurretik, arkupe dinteldu bat dago. Dorrea oinaldean dago, eta azken bi atalak gainerakoan erantsita ditu.
Barrualdean, XVII. mendeko erretaula nagusia nabarmentzen da, erromanista, Juan de la Hera mihiztatzaile eta arkitektoak eta Gaspar Ramos eskultoreak egina. Bankua, bi solairuko bost kale eta teilatupea ditu, zur polikromatuz eginak. Bankuan, erliebean eginak, Kristoren Pasioko eta sagrarioko hainbat eszena daude, erdian garai berekoak. Lehenengo solairuan, muturretan, irudi biribilak, -San Joan Bataiatzailea eta Donostia- eta barruko kaleetan, Kristoren Bateoa eta Donostiako Atxiloketa. Erdiko kalean horma-hobi berri bat dago, Birjina Haurrarekin (XVI. mendearen bigarren erdia) polikromatuta. Bigarren solairuan, antolaketa berarekin, muturretan, San Bartolome eta San Migel Goiaingerua ageri dira, San Andresen martirioaren barruko kaleetan eta hark protagonizatutako mirari batean, biak erliebean, eta erdiko kalean, apostolu titularraren irudia, eskala handiagoan, horma-hobi dintelduan. Eta teilatupean, San Antonio Abad eta San Martin Tourskoaren kalbarioa. 1627an amaitu zen egiten, eta mila hirurehun eta hirurogeita hamar dukat balio zuen guztira.
FC Lokomotiv Mosku
Moskuko Lokomotiv Fubol Taldea (errusieraz Футбольный клуб «Локомотив» Москва) Moskuko futbol talde bat da, Errusiakoa. Bere emaitzarik onena XXI mendean izan ditu.
Sorrera eta lehenengo urteak
Sobietar Batasunaren garaiak ez zitzaizkion oso oparoak izan. 1951ean bigarren mailara jeitsi zen. Berehala errekuperatu eta piztualdi bat izan zuen 1957an bigarren kopa eta 1959an Sobietar Batasuneko Ligan bigarren eginez.
Nazio artean ezaguna
1955ean Lokomotivek Nazioartean jokatzeari ekin zion, talde sobietarrek egiten ez zutena. Europan, Asian, Afrikan eta Ipar Amerikan ere jokatu zuen. Ohitura hau 80. hamarkadaren bukaerararte mantendu zuen eta honi esker puntako taldea ez izan arren mundu guztian ezaguna bihurtu zen Lokomotiv.
XXI mendea
Sobietar Batasuna desegin ondoren emaitza hobeak lortu ditu Lokomotivek. Yuri Semin entrenatzaielaren eskuytik 1996 eta 1997ko Errusiako Kopak irabazita Europako Futbol Errekopa jokatzeko aukera izan zuen eta birritan jarraian final aurrekoetara iritsi zen. 2002an Errusiako Liga irabazi zuen Moskuko Spartaken aldiari amaiera emanez. 2004an ere berriz irabazi zuen Liga eta 2005an Estatu Independenteen Erkidegoko Kopa. 2007an ere Kopa lortu zuen.
Euskal taldeen aurkako partidak
1937an Euskal selekzioar en aurka jokatu zuen Moskuko Lokomotiv taldeak. 1-5 izan zen emaitza, euskaldunen alde.
Lagunarteko partida horrez gain, Lokomotivek kanporaketa bakarra jokatu du euskal taldeen aurka:
Matthäus-Passion
Matthäus-Passion (euskaraz San Mateoren pasioa edo Pasioa San Mateoren hitzetan), BWV 244, Johann Sebastian Bachek idatzitako musika lana da, 4 ahots bakar, bi abesbatza, bi organo eta bi orkestrarentzat. Bachek Mateoren ebanjelioko 26 eta 27garren kapituluei musika jartzen die, Picanderen (Christian Friedrich Henrici) libretoarekin.
Koralak, ariak eta errezitatiboak tartekatuz, Bachek musika klasikoaren obra hoberenetarikoa hartua izan den partitura zoragarri hau 1727an edo idatzi zuen. Gaur egun musika zuzendari ezaguna bilakatu nahi duen edonork jo beharreko obra bilakatu da.
Historia
Obra ez zen Leipzigtik kanpo estreinatu 1829 arte, Felix Mendelssohnek Berlinen obraren laburpen bat interpretatu zuen arte. Bachen musikaren berpiztuerak txalo ugari jaso zituen eta harrezkero, Bachen lanak entzule eta kritikoen ahoetan jarraitu du gauregunarte, obra luzeenak batez ere.
Egitura
San Mateoren pasioa badirudi Bachek idatzitako bost pasioetako bat dela, 1724ko San Joanen pasioaren eta 1931ko San Markoren pasioaren artean, falta diren beste biak galduta daudelarik. Garai hartan aste santuko ostiralean pasioa antzezten zen. XVII mendean errepresentazio hauek a capella errezitatiboak izateari uzten diote eta orkestrazioaz gain, gai sakroko koralak eta ariak tartekatzen dira. Bachen garaiko lanetariko bat Leipzigen urtero egiten ziren antzezpen haiei musika jartzea zen. Aipatzekoa da obra honen orkestra biak denbora hartako hainbat instrumentu faltan dituztela, esaterako tronpetan eta danborrak.
San Joanen pasioko madrigaletako letra hainbat iturritatik hartua omen da eta hori dela eta obrak ez du tema osotasunik. Hori dela eta, Bachek San Mateoren pasiorako Picanderri laguntza eskatu zion, kantaten testua idazten zizkion poeta sakroa. Bukatzerakoan, San Mateoren pasioa ebanjelioko 26 eta 27garren atalaz gain, Picanderrek idatzitako madrigal antzeko 28 testu elizkoi eta publikoak abestu zitzakeen eta 14 koral zituen. Koral hauek alemaniar himno protestanteak dira, entzuleek jainkoaren hitzei erantzun hunkigarria abesteko. Guztira, 68 atal dira, bi zatitan banatuta, 3 ordu gutxi gorabehera, nahiz eta Bachen nagusiek esan bere lanak ezin zirela ez luzeegiak ez opera estilokoak izan.
Obra Kommt, ihr Töchter (Zatozte ene alabak) koralarekin hasten da, entzuleen arreta bilatuz. Ebanjelistak (tenoreak) hartzen du gero hitza. Obra osoan zehar, ebanjelistak historia osotasun bat emango dio, Jesusen (baxua) hitz eta beste musika zatiei sarrera emanez. Ebanjelistaren hitzak organo batez daude lagunduta, recitativo secco izenez ezaguna. Jesusen hitzak, beste alde, recitativo accompagnato eran daude idatziak, hau da, orkestra osoa edo gutxienez hariak lagunduta hitz egiten du. Laguntza honek "halo" hantzeko efektua ematen die Jesusen hitzei.
Hasierako koralaren bukaeran, Jesusek bere heriotza hurbil dagoela esaten du. Jarraitzaileak, hitz hauek esaterakoan, Herzliebster Jesu korala abesten dute, Caifas eta herriko kontseiluak Jesusen atxiloketa eztabaidatzen duten bitartean. Lau, bost, sei, zazpi, zortzi eta bederatzigarren ataletan Betaniako emakumearen historia kontatzen zaigu, baina hamargarren atalean kontraltoak edertasun handiko aria abesten du, non Betaniako emakumeak bere damuak azaltzen dituen. Estruktura berdina erabiliz, Bachek musika arlo ezberdinak elkartzen joango da obra osoan zehar, lau ahots bakarlarientzat aria zoragarriak idazten. Aipatzekoak dira 16. ataleko Ich will bei meinem Jesu wachen tenore eta koroarentzat, 47. ataleko Erbarme dich altoaren aria (Bachen lanik ezagunetariko bat) eta 61. ataleko Können Tränen meiner Wangen, altoarentzat berriro ere. Aria guzti hauek, Betaniako emakumearenaren antzera ebanjelioko pertsonaiek edo eta sinesle anonimo batek egiten dituzten meditazio eta pentsaerak dira, bakarlarien hitzetan. Lehenago aipatutako Erbarme dich aria honen adibide da. Aurreko atalean Pedrok Jesus hiruretan ezeztu ostean, aria honetan Pedrok edo edozein sineslek Jainkoari errukia eskatzen dio.
Grabaketak
Azpikoak San Mateoren pasioko hainbat grabaketa dira, baina gehiago ere badaude.
Made in Dagenham
Filma honetan Londres hirian 1968ko Dagenhameko greban jazotako gertakariak kontatzen dira.
Argumentua
Londres hirian dagoen Ford autogintza etxeko Dagenhameko lantegian Rita O'Grady (fikziozko pertsonaia, Sally Hawkins) langileak sexu diskriminazioaren aurkako 1968ko Dagenhameko grebaren buru izan zen, honetan emakume langileek gizon langileek egiten zuten lan berbera egiteagatik soldata berbera kobratzea eskatu zelarik, ordura arte gizonezkoak gizon izateagatik soilik gehiago kobratzen baitzuten maiz bikoitza ere bai. Grebak arrakasta izan zuen eta ondorioz Erresuma Batuan 1970an Ordainketa Berdintasun akta onartu zen, ordutik aurrera bai emakume zein gizonekoek lan berdina egiteagatik soldata berdina kobratzen dutelarik.
Esnouveaux
Esnouveaux Frantziako udalerria da, Marne Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Esnouveaux udalerrian erroldatutako biztanleak 328 ziren. Familiak 126 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 35 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 51 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 160 etxebizitza zeuden, 134 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 18 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 155 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 134 etxebizitza nagusietatik 101 bere jabearen bizilekua ziren, 29 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 4 etxek bi zituzten, 15 etxek hiru zituzten, 39 etxek lau zituzten eta 75 etxek bost zituzten. 104 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 65 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 51 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 203 ziren, horien artean 146 aktiboak ziren eta 57 inaktiboak ziren. 146 pertsona aktiboetatik 126 lanean zeuden (77 gizon eta 49 emakume) eta 20 langabezian zeuden (9 gizon eta 11 emakume). 57 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 23 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Esnouveaux udalerrian 143 unitate fiskal zeuden, 356 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.159,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 etxerako tresna denda zen.
2000. urtean Esnouveaux udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 704 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Eduardo Gómez Manzano
Eduardo Gómez Manzano (Madril, 1951ko uztailaren 27a - ib., 2019ko uztailaren 28a) espainiar telebista, zinema eta antzerkiko komedia aktore bat izan zen. Espainia mailan ezaguna zen, baita Hego Euskal Herrian ere, nagusiki Aquí no hay quien viva, La que se avecina eta Gym Tony umorezko telesailetan antzezteagatik.
Biografia
1990eko hamarkadaren hasieran ekin zion bere aktore ibilbideari, aurrez lanbide ugaritan ibilia izan baitzen, tartean tabernako zerbitzari, etxez-etxeko entziklopedia saltzaile, merkatal-gunetako saltzaile eta igeltsero.
Gehienetan fisiko meharra eta izaera beretsuko pertsonaia antzeztu ohi zuen, lotsagabea, patxadatsua, bizitzari buruzko esaera filosofiko eta sakonak esatearen zalea, baina baita burutapen eroskoak eta bere interesako helburuak lortzeko ia gehienetan porrot egiten zuten plan bihurriak antolatu eta burutzen zituena ere.
Sainte-Marguerite-sur-Fauville
Sainte-Marguerite-sur-Fauville Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Sainte-Marguerite-sur-Fauville udalerrian erroldatutako biztanleak 240 ziren. Familiak 80 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 40 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 89 etxebizitza zeuden, 85 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 4 bigarren erresidentzia ziren. 82 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 85 etxebizitza nagusietatik 65 bere jabearen bizilekua ziren eta 20 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 18 etxek hiru zituzten, 17 etxek lau zituzten eta 47 etxek bost zituzten. 72 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 41 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 41 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Primàries Catalunya
Primàries Catalunya (euskaraz, Catalunyako Primarioak; Primàries) nazio mailako mugimendu politiko eta alderdi politikoa da, Urriaren 1eko erreferendumari (1-O) leialtasuna eskaintzen diona. Oinarri ideologiko gisa "independentisten batasuna" eta "politika-berritze eta erregenerazioa" ditu. 2019ko azaroan bere Batzar Fundazionala eduki ostean, 2021eko Kataluniako Parlamentuko hauteskundeetara aurkeztuko zela iragarri zuen, Moviment Primàries per la Independència de Catalunya izenarekin (euskaraz, Kataluniaren Independentziarako Primarioen Mugimendua; MPIC), abal-kopuru egokia jaso ostean.
Sainte-Marguerite-sur-Fauville
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Primàries Catalunya
2019ko udal hauteskundeetan hainbat hiritan aurkeztu zen, izen ezberdinpean; hala nola, Bartzelona (Barcelona és Capital), Terrassa (Terrassa per la República) eta Granollers (Granollers per la Independència).
Sainte-Marguerite-sur-Fauville
Diru sarrerak
2009an Sainte-Marguerite-sur-Fauville udalerrian 90 unitate fiskal zeuden, 245 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.568 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen eta 1 higiezinen enpresa zen.
2000. urtean Sainte-Marguerite-sur-Fauville udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saint-Maurice-de-Rotherens
Saint-Maurice-de-Rotherens Frantziako udalerria da, Savoia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Maurice-de-Rotherens udalerrian erroldatutako biztanleak 165 ziren. Familiak 71 ziren, horien artean 21 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 17 bakarrik bizi ziren emakumeak), 17 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 25 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 108 etxebizitza zeuden, 74 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 101 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 74 etxebizitza nagusietatik 65 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 4 etxek hiru zituzten, 22 etxek lau zituzten eta 44 etxek bost zituzten. 65 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 35 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 32 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 107 ziren, horien artean 87 aktiboak ziren eta 20 inaktiboak ziren. 87 pertsona aktiboetatik 79 lanean zeuden (46 gizon eta 33 emakume) eta 8 langabezian zeuden (3 gizon eta 5 emakume). 20 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Maurice-de-Rotherens udalerrian 90 unitate fiskal zeuden, 198 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.762 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 13 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2000. urtean Saint-Maurice-de-Rotherens udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 276 hektarea erabiltzen.
Ariane Mnouchkine
Ariane Mnouchkine (Boulogne-sur-Seine, Frantzia, 1939ko martxoaren 3a) frantses antzerki eta zinema zuzendaria da.
Higidura zuzen
Fisikan, higidura zuzena deritzo ibilbide osoa lerro zuzen batean duenari. Partikularen posizioa, r(t), ardatz koordenatu bakarrean dago kokaturik une oro. Hortaz, dimentsio bakarrean gertatzen da, norabide bakarrean alegia, nahiz eta bi noranzkoetan gerta daitekeen, aurrerantz eta atzerantz; hortaz, abiadura bektoreak etengabe du Ox ardatzaren norabidea. Matematikoki aztertzean, abiadura bektore aren modulua kontsideratzen da soilik, baina noranzko bat (Ox ardatzarena) positibotzat hartzen da eta aurkako noranzkoa, negatibotzat. Hori dela eta, higidura zuzenaren azterketa matematikoa egitean, ekuazio eskalarrak erabil ditzakegu.
Higidura zuzena higidura sinpleenetakoa da. Hain zuzen, Newtonen lehenengo legea ren arabera, indarrik jasaten ez duten objektuak lerro zuzenean higitzen dira abiadura konstantez; hau da, higidura zuzena dute. Abiadura konstantez gertatzen den higidura zuzenari higidura zuzen uniformea deritzo. Bestalde, partikula indar baten eraginpean badago, azelerazioa jasango du, indarraren norabide berekoa. Hortaz, indarrak abiaduraren norabide berbera badu, azelerazioa ere abiaduraren norabide berekoa izango da, eta higidura zuzena izango da. Esate baterako, grabitatearen eraginpean bertikalki erortzen ari den gorputzak higidura zuzena izango du, nahiz azeleratua izan. Kasu horretan higidura zuzen uniformeki azeleratua izango dugu.
Ariane Mnouchkine
Biografia
Théâtre du Soleilen buru zela, ikuslearekin harreman berria bilatzen duten lanak osatu zituen: Arnold Weskerren La Cuisine (1967, 1789, 1970, 1793, 1972), L'Âge d'or (1975).
1980ko hamarraldian, ekialdeko tradizioetara jo zuen. Zineman, Molière ou la Vie d'un honnête homme (1977) lana egin zuen. Desberdintasun sozialen biktimen, artista esetsien eta politika kulturalek arriskuan utzi dituzten taldeen alde lan egin du batez ere.
Higidura zuzen
Desplazamendua
Jatorri-puntutik partikula edozein aldiunetan dagoen P punturainoko distantziari desplazamendua deritzo. Normalean, desplazamendua s sinboloaz adierazi ohi da. Agerikoa denez, desplazamendua denboraren funtzioa da: s(t); koordenatu modura adierazi nahi denean, x(t)idazten da.
Abiadura
Magnitude honek desplazamenduak denbora-unitatean duen aldakuntza adierazten du; alegia, desplazamenduaren eboluzio denborala nolakoa den. Oro har, abiadura aldatuz doa higiduran zehar, eta horregatik denboraren funtzio modura adierazten da matematikoki: v(t). Praktikan, bi abiadura desberdin definitu ohi dira: batez besteko abiadura eta aldiuneko abiadura.
Batez besteko abiadura
Batez besteko abiadura, v_\text{m}, bi aldiuneren artean, t_1 eta t_2, izandako desplazamenduari dagokio. Definizioz, honelaxe adierazten da matematikoki:Izatez, denbora-tarte horretan partikularen abiadurak balio desberdinak izan ditzake puntu bakoitzean, eta izenak dioenez, batez besteko abiadurak balio horien guztien batez besteko balioa adierazten du.
Aldiuneko abiadura
Aldiuneko abiadura, v, batez besteko abiaduraren limite modura definitzen da. Hain zuzen ere, aurreko definizioan \Delta t denbora-tartea zerorantz jotzean lortzen den limitea da:Hortaz, aldiuneko abiadura desplazamenduaren denborarekiko deribatua da. Zehazki, horixe da ibilbideko puntu bakoitzean partikulak daukan abiadura.
Azelerazioa
Matematikoki definituz, aldiuneko azelerazio, a, aldiuneko abiaduraren denborarekiko deribatua da:Azelerazioak adierazten du, beraz, aldiune bakoitzean abiadura zein neurritan aldatzen den. Abiadura handiagotzen ari bada, azelerazioa positibo dela esango dugu; txikiagotzen ari bada, negatiboa dela. Azelerazio negatiboari dezelerazio ere esaten zaio.
Higidura zuzena mekanika klasikoan
Newtonen bigarren legea aplikatuz, honako hau da higidura zuzenaren oinarrizko ekuazioa:Oro har, indarra denboraren eta posizioaren funtzioa izan daiteke. Agerikoa denez, bigarren ordenako ekuazio diferentziala da, kasuan kasuko baldintzak aplikatuz integratu beharko dena. Nolanahi ere, indarra nolakoa den kontuan harturik, higidura zuzen bereziak sortzen dira, praktikan oso interesgarriak direnak. Adibidez:
Bestalde, higidura zuzena autonomoa dela esaten da, indarrak denboraren menpekotasunik ez duenean:. Kasu horretan, higiduraren magnitude konstante bat defini daiteke: energia.
Higiduraren ekuazioak
Ibilbidearen norabidean Ox ardatza hartuz gero, abiaduraren eta azelerazioaren ekuazioak ondoko hauek dira, hurrenez hurren:Hortaz, x=x(t)ezagutuz gero, posizioa bi aldiz deribatuz denborarekiko, partikularen abiadura eta azelerazioa lor ditzakegu denboraren funtzioan: v=v(t)eta a= a(t). Beste batzuetan alderantzizko problema ebatzi beharko da. Hau da, datu modura ezaguna izango dugu zein den azelerazioa, a= a(t). Orduan, denborarekiko integrazioa eginez lortu ahal izango dugu zein diren edozein aldiunetako abiadura eta azelerazioa, baldin eta hasierako baldintzak, v_0 eta a_0, zein diren badakigu. Honelaxe:Horrez gain, beste erlazio zinematiko garrantzitsu bat ere lor dezakegu, azelerazioaren definizioan deribazioaren erregela ezagun bat aplikatuz, hain zuzen ere, funtzio baten funtzioari dagokiona:Erlazio hori oso baliagarria izango da v(x) edo a(x) ezagutzen ditugunean.
Higidura zuzen uniformea
Horrela esaten zaio abiadura konstantez gertatzen den higidura zuzenari. Beraz,  denez, honelaxe kalkulatu ahal izango dugu desplazamendua:eta hasierako t=0 aldiunetik t aldiunera bitartean integratuz,Bestalde, azelerazioaren definizioa aplikatuz ikus daitekeenez,Alegia, azelerazioa nulua da, logikoa den bezala, abiadura konstantea baita. Alboko irudian erakusten da hiru emaitza horien adierazpen grafikoa, hasierako posizioa jatorri puntuz dela kontuan harturik, hau da, s(0)= 0 eginik. Horiek guztiak grafikoki adierazita daude alboko irudian.
Higidura zuzen uniformeko adierazpen matematikoak
Jarraian datorren taulan, ikasgelako problema teorikoetan erabili behar izaten diren zenbait formula eta adierazpen matematiko erakusten dira.
Higidura zuzen uniformeki azeleratua
Kasu honetan azelerazioa konstantea da, hots,  Balio hori kontuan izanik, azalerazioaren definizioko adierazpen matematikoa t=0 eta taldiuneen artean integratuz, abiadurak t aldiunean duen abiadura kalkula daiteke: Bestalde, lorturiko emaitza hori abiaduraren definizioan sartuz, eta muga denboral berberen artean integratuz, desplazamenduak denboraren funtzioan duen balioa lor dezakegu: Emaitza horiek guztiak modu grafikoan erakusten dira alboko irudian, hasierako posizioa eta abiadurak nuluak diren kasuan. Nabaria denez, abiaduraren kasuan adierazpen grafikoa malda konstanteko lerro zuzen bat da, eta azelerazioarena, parabola bat.
Higidura zuzen kontserbakorra
Partikulak higidura zuzen autonomoa duenean,da, eta orduan sistema fisiko horren energia mekanikoa kontserbatu egiten daIkus daitekeenez, energia mekanikoak bi osagai ditu. Lehena energia zinetikoa da:eta bigarrena, energia potentziala:
Higidura zuzen harmonikoa
Higidura harmoniko sinplea higidura zuzen kontserbakor bat da, zeinean \phi(x)=-kx den, k konstantea izanik. Kasu horretan higiduraren ekuazioak erraz integratzen dira, eta horrela partikularen posizioaren balio hau lortzen da: Hori da higidura harmoniko sinplearen ekuazioa. Higidura hau x = 0 posizioaren inguruko joan-etorriko oszilazioa da, behin eta berriro errepikatzen dena, etengabe, A anplitudearekin. Bestalde, x(t) balioari aldiuneko elongazioa deritzo, \omega higiduraren maiztasun angeluarra da, eta \varphi hasierako fasea (t_0 aldiuneari dagokiona). Anplitudea da elongazio maximoa. Kasu honetan, partikularen energia potentzialak balio du, eta sistema kontserbakor honen energia mekanikoak:Hau da, energia mekaniko osoa konstante da higiduran zehar; horrela behar zuen sistema autonomo kontserbakorra baita, marruskadurarik egon ezean.
Higidura zuzena mekanika erlatibistan
Erlatibitatearen teoria n, higidura zuzenaren ekuazioak mekanika newtondar rean baino konplexuagoak dira, zeren indarraren eta azelerazioaren arteko erlazioan abiadura ere eduki behar baita kontuan:non m_0 pausaguneko masa den. Izan ere, ekuazio horretan kontuan hartzen da abiadura handitzean masa ere handitzen dela,izanik. Horregatik, erlatibitatearen teoriaren arabera, indar konstantez higitzen ari den partikularen azelerazioa gero eta txikiagoa da. Izan ere, abiadura handiagotzean, masa gero eta handiagoa egiten da, eta horrek muga bat jartzen dio partikularen abiadurari: argiaren abiadura, c, hain zuzen. Masadun partikulak ezin dezake inoiz izan agiaren abiadura, zeren, horrela balitz, partikulak masa infinitua izango bailuke. Alboko grafikoan erakusten denez, F indar konstante batek m masadun partikula puntual batean eragindako higidura zuzenaren kasuan, partikularen posizioak, abiadurak eta azelerazioak eboluzio denboral bereziak dituzte.
Saint-André-de-Chalencon
Saint-André-de-Chalencon Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Loira Garaia departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-André-de-Chalencon udalerrian erroldatutako biztanleak 342 ziren. Familiak 164 ziren, horien artean 60 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 60 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 40 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 297 etxebizitza zeuden, 164 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 109 bigarren erresidentzia ziren eta 24 hutsik zeuden. 279 etxeak ziren eta 16 apartamentuak ziren. 164 etxebizitza nagusietatik 134 bere jabearen bizilekua ziren, 20 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 31 etxek hiru zituzten, 48 etxek lau zituzten eta 79 etxek bost zituzten. 83 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 90 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 57 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 193 ziren, horien artean 135 aktiboak ziren eta 58 inaktiboak ziren. 135 pertsona aktiboetatik 126 lanean zeuden (72 gizon eta 54 emakume) eta 9 langabezian zeuden (3 gizon eta 6 emakume). 58 pertsona inaktiboetatik 37 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-André-de-Chalencon udalerrian 152 unitate fiskal zeuden, 313 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.789 euro zen.
Entziklopedismo
Entziklopedismoa Entziklopedia frantsesaren egileen eta jarraitzaileen ideologia da.
Deskribapena
Arrazoia da entziklopedismoaren oinarria eta funtsa, ideologia horrek arrazoia hartzen baitzuen, esperientzia enpirikoarekin batera, jakintza iturri bakartzat. Arrazionalismoa eta enpirismoa, hala ere, entziklopedismoaren aurrekoak dira berez, eta Descartes eta Locke dira filosofia joera horien bultzatzailerik ezagunenak. Entziklopedistek, ordea, jaso zuten bi filosofo handi haien ondarea, eta beren filosofiaren muin eta gune bilakatu zuten. Erlijioari dagokionez, deismora jo zuen entziklopedismoak; filosofo gehienek aitortzen zuten Jainko goren guztiahalduntzat, arrazoiak hartara eramaten baitzituen, baina horretara mugatzen ziren eta Jainkoari ez zioten eginkizun jakinik ematen mundu honetan. Hala ere, ez ziren entziklopedista guztiak bat etorri gai horretan, entziklopedismoaren barnean izan baitziren filosofo materialistak ere; Maupertuis, La Mettrie eta Helvétius, besteak beste.
Saint-André-de-Chalencon
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa, 2 zurginak eta 1 jatetxe.
Entziklopedismo
Historia
Entziklopedismoak berebiziko garrantzia aitortu zien zientziei, izadiaren azterketari, batez ere. Politikan ideologia burgesaren eragile eta suspertzaile izan zen entziklopedismoa; hala, indibidualismoa, gizatasuna, gizonaren askatasuna, anaitasuna eta berdintasuna aldarrikatzen zituen. Maila horretan, Rousseau izan zen pentsalari adierazgarriena, eta entzute handiko liburu bat idatzi zuen. Le Contrat social (1762); izenburuak berak dioen bezala, “gizarte ituna” proposatzen du bertan. Hala ere, entziklopedista gehienak Rousseauren utopiak baztertu eta gobernu zorrotz baten aldekoak izan ziren; haien ustez, gobernuburuak herriaren alde egin behar zuen gogor filosofoen kontseiluez eta laguntzaz. Frantziako iraultzak entziklopedismoaren ideologia bere egin zuen, eta haren egitasmo nagusiak gauzatu zituen: Frantziako iraultzaren xedea labur biltzen duten hiru esapide ospetsuak, liberté, egalité, fraternité, indibidualismoaren adierazpide baitira, eta indibidualismoa ideologia burgesaren eta entziklopedismoaren muina da, orobat.
Saint-André-de-Chalencon
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra drogeria bat zen.
2000. urtean Saint-André-de-Chalencon udalerrian 24 nekazaritza-ustiategi zeuden, 637 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
International Statistical Institute
Nazioarteko Estatistika Erakundea (ISI, International Statistical Institute) estatistikarien elkarte profesionala da 1885ean sortua, nahiz eta lehenago ere, 1853az geroztik, estatistiken nazioarteko kongresuak antolatzen ziren. Institutuak gobernuko, akademiako eta sektore pribatuko 4.000 kide inguru ditu hautatuak. Atxikitako elkarteak edo enpresak edozein estatistikari profesionalentzat irekita daude. Institutuak hainbat liburu eta aldizkari argitaratzen ditu eta bi urtean behin nazioarteko kongresu bat antolatzen du ISI Session izenarekin ezagutzen dena, 2011tik baina ISI World Statistics Congress izenarekin ezaguna da.
Institutuaren egoitza iraunkorra Hagan (Herbehereak) dago.
Elkarteak
ISIren aterkipean zazpi elkarte espezializatu hauek jarduten dute:
Batzordeak
ISI institutua batzordeetan dago egituratuta; jardueraz, interesguneaz eta dibulgazioaz antolatzen dira batzordeak. Interesguneen araberako batzordeak honako hauek dira:
ISIko presidenteak
Erakundeak honako presidente hauek izan ditu
Aldizkari zientifikoak
ISIk aldizkari hauek argitaratzen ditu:
Karl Pearson saria
Karl Pearson saria 2013an sortu zuen ISIk, arloko ekarpen aipagarrienak aitortzeko. Azken hiru hamarkadetan argitaratutako ikerketa-artikulu edo liburu batengatik ematen da, teoria, metodologia, praktika edo aplikazio estatistikoen arloetan. Karl Pearson Sariak estatistikari ingelesaren izena du. Bi urtean behin ematen da ISI Munduko Estatistika Kongresuan. Sariaren irabazleak 5.000 euro jasotzen ditu eta Karl Pearson hitzaldia ematen du gero.
Peter McCullagh eta Nelder Jon izan ziren Karl Pearson sariaren inaugurazio edizioko irabazleak "Generalized Linear Models" (1983) monografikoagatik.
Agustina Aragoikoa
Agustina Raimunda Maria Saragossa i Domènech (Reus, - Ceuta, ), Agustina Aragoikoa izengoitiz ezaguna, Iberiar Penintsulako Gerran Zaragoza defendatu zuen heroia izan zen, hasieran zibil moduan eta gero Espainiako Lurreko Armadaren ofizial moduan. "Espainiar Joana Arc-ekoa"-tzat hartua, espainiar nazionalismo, folklore, mitologia eta artelanen ikur bilakatu zen, Francisco Goyak edo Lord Byronek ere irudikatu zutena.
1803an Joan Roca Vilasecasekin ezkondu zen Bartzelonan. Senarrak Brucheko guduan parte hartu eta gero, biak Zaragoza aldera bidali zituzten. Bertan Portillo izeneko atea frantziar setioaren kontra defendatu eta gero Palafox jeneralak armadan onartu zuen.
Biografia
Gurasoak Pedro Juan Francisco Ramón Zaragoza Labastida, behargina, eta Raimunda Domenech Gasull, biak Fulledakoak (Lleida) ziren. 1786ko martxoaren 6an bataiatu zuten Santa María del Mar de Mariaren basilikan.
Agustina 17 urterekin ezkondu zen Juan Roca Vilasecarekin, artilleriako kaboarekin, 1803ko apirilaren 17an Bartzelonako Santa María del Pino elizan. Senar-emazteek adin txikian hil zen seme bat izan zuten, baina haren izena ez da ezagutzen. Senarrak hasiera-hasieratik parte hartu zuen Espainiako Independentziaren Gerran, Brucheko batailan parte hartuz. Gerrako gertaerek Agustina eta senarra Zaragozara eraman zituzten.
Hiri horeen setioan, Agustinak ospetsu egin zuen ekintza gauzatu zuen. Portilloko atearen defendatzaile guztiak zauritu edo hil ondoren, tropa frantsesek eraso egin zioten. Agustinak senarrari janaria eramaten zion, artillero zauritu baten eskutik metxa hartuta, kanoi bat jaurtitzea lortu zuen sarreran zeuden tropa frantsesen gainean. Kondairak dioenez, frantziar erasotzaileak, segada baten beldur zirela, erretiratu egin ziren, eta defendatzaile berriak joan ziren boketea tapatzera, hiria beste behin defendatuz.
Agustina de Aragónen edo 'La Artillera'-ren mitoa jaio zen. Ordutik aurrera, izen hori eman zitzaion emakumeari, eta, heroitasunaren adibideak hain beharrezkoak zirenean, leku nabarmena hartu zuen Espainiako historiako liburuetan.
Berriro ere, kondairak dio, Palafox jeneralak balentria horren berri izan ondoren, gazteari deitzeko agindu zuela, eta hantxe bertan, borroka-eremuan, zoriondu eta subtenientearen bereizgarria eman ziola, armarriak erabiliz, lelo hauekin: "Zaragozako defendatzailea" eta "Balioa eta patriotismoa saritzea". Errealitatea zertxobait soilagoa da: Palafoxek artilleroen barruan onartu zuen Agustina, baina artillero arrunt gisa. Seguru asko, izendapenak bai praktikoa bai ohorezkoa zuen: artilleroen taldeko kide izateak soldaduen arrantxotik jateko eskubidea ematen zion Agustinari, eta hori ez zen baztergarria hiri batean. Gero, ordea, Agustinak Sarjentu eta Subteniente galoiak lortu zituen.
1809ko abuztuaren 30ean, Batzar Nagusiak subteniente maila eman zion.
Agustina preso hartu eta José Carratalá Martínez kapitainarekin trukean askatu zuten. Espainia osoan zehar ibili zen, armaden animatzaile, bere ekintzengatik oso ezaguna egin baitzen. Hainbat borrokatan parte hartu zuen, Tarragonako asedio frantsesa barne. Bere karrera militarra Gasteizko batailan amaitu zuen, Morillo jeneralaren indarrekin, zeinek ziurtagiri bat eman zion borroka horretan parte hartzeagatik.
Bigarren aldiz ezkondu zen Ceutan, Juan Eugenio Cobos de Mesperuzarekin (Cobos de Belchite I. baroia), eta Carlota izeneko alaba izan zuen. Handik gutxira, Agustina, Juan Cobos eta Carlota Sevillara joan ziren. Han, Juan Cobos mediku lanetan aritu zen. Baina, senarrak karlistak defendatzen zituenez, banandu egin ziren.
1847an, Francisco Atienza eta Molillo izeneko militar batekin ezkonduta zegoen alabarekin joan zen Agustina Ceutara.
1857ko maiatzaren 29an hil zen Subiranotasun Nazional kaleko 37. zenbakian, Ceutan, bronkopneumonia baten ondorioz 71 urte zituela, eta hiri horretako Santa Katalinako hilerrian lurperatu zuten. 1870 urtera arte ez zen gorpua Zaragozara eraman, Pilarrean hartu zuen atseden lehenik, eta 1908ko ekainaren 14tik aurrera, Portilloko Andre Mariaren elizako Deikundearen kaperan. Han, zoritxarrak uxatu zituen heroi handi baten antzera gurtzen dute. Inbaditzaile frantsesaren aurkako espainiar erresistentziaren sinbolo adierazgarrienetako bat da.
Omenaldiak
1913an plaka oroigarri bat jarri zuten hil zen etxean.
Lord Byronek kantatu zuen Childe Harolden.
1969az geroztik, Valladolideko kale bati eta Aranda de Dueroko beste kale bati izena eman zaio.
Filmografia
1950ean Agustina de Aragón filma estreinatu zen, Juan de Orduñak zuzendua, eta Aurora Bautistak heroinarena egin zuen.
The Flowers of War
The Flowers of War (txinera sinplifikatuz: 金陵十三钗; txinera tradizionalaz: 金陵十三釵; pinyineraz: Jīnlíng Shísān Chāi; euskaraz Gerrako Loreak) 2011ko Zhang Yimou txinatar zinema zuzendariak zuzendutako gerra drama film bat da. Geling Yan txinatar idazlearen Nanjingo 13 Loreak eleberrian eta Minnie Vautrin estatubatuar misiolariaren egutegian oinarritua dago. Christian Bale, Ni Ni, Zhang Xinyi, Tong Dawei, Atsuro Watabe, Shigeo Kobayashi eta Cao Kefan aktoreek antzeztu zuten.
84. Oscar Sarien ekitaldian Ingelesa ez den hizkuntza batean egindako film onenaren Oscar Sarirako lehiatzeko Txina ordezkatu zuen.
Argumentua
1937, Bigarren Txina-Japonia Gerraren hasiera, Japoniar Inperioak Txina inbaditu du. Japoniar Armada Inperiala Txinako hiriburura iritsi eta Nankingo sarraski sistematiko eta ikaragarria jazoko da. Basakeria eta izugarrikeri horien lekuko John Miller (Christian Bale) estatubatuar ehorztzailea izango da.
Lycenchelys bullisi
Lycenchelys bullisi Lycenchelys generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.
NGC 2329
NGC 2329 galaxia bat da, Lynx konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
N-135
— Iruñea-Frantzia Luzaidetik edo Iruña - Donibane Garazi errepidea — Nafarroa Garaiko errepide bat da. Errepidea Iruña eta Luzaide lotzen du, Zubiri, Aurizberri, Auritz eta Orreaga zehartzen.
Historia
errepideak Iruña eta Pekotxeta lotzen zituen Burlata, Atarrabia, Uharte, Zubiri, Lintzoain, Aurizberri, Auritz, Orreaga eta Luzaidetik. errepideak Zubiri eta Eugi eta Urepele arteko muga lotzen zituen, Urtasun eta Eugitik.
Anomalopus mackayi
Anomalopus mackayi Anomalopus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
N-135
Historia
Urte batzuk beranduago, nomenklaturak eta ra aldatu ziren, euren ibilbideak mantenduz.
2004ko irailean, Nafarroako errepideen izenak eguneratu zirenean, terminoaren ordez  jarri zen. Era berean, Iruña eta Sarriguren arteko zatia izendatu zuten, eta bikoiztu egin zuten. Era berean, Sarriguren eta Olloki arteko zatia Iruñeko erronda barruan sartu zuten, lehenengo eta  ondoren, eta bikoiztu egin zuten.
Erroko tunela
2000ko hamarkadan, Erro mendatearen ordez tunel bat eraikitzeko aukera planteatu zen, Belaten Belateko tunelarekin egin zen bezala. Nafarroako Gobernuko Lurralde Antolamendurako Batzordeak Erroko tunelare n udalaz gaindiko eragina duen proiektu sektoriala onartu zuenean hasi zen guztia. Izan ere, Nafarroako Gobernuak, 2010ko urriaren 13an, behin betiko onetsi zuen errepidean Erroko tunelaren informazio-azterlanaren Udalez Gaindiko Eraginaren Proiektu Sektoriala (UEPS). Plana jendaurrean jarri zen eta udalei entzun zitzaien, eta 2010eko maiatzaren 26ko Nafarroako Aldizkari Ofizialan argitaratu zen.
Hala ere, 2008ko finantza-krisia dela eta, udalek 2011ko urrian salatu zuten Erroko tunelaren eraikitzeko proiektua airean zegoela. Gastua eta defizita doitzeko Foru Gobernuak egindako murrizketek 2012ra atzeratu zuten 2011rako aurreikusitako 163 500 euroko esleipena. Une horretan, ez dakigu 2012an partida bat egongo ote zen eraikitzen hasteko. Errepideen III. Plan Zuzentzailearen kronogramaren arabera, 2012. urtean 5,38 milioi inbertitu behar ziren, 2012. eta 2015. urteen artean gauzatzeak eragingo zituen 83,15 milioietatik.
Hilabete horren amaieran, Nafarroako Gobernuak behin-behinean onartu zuen tunela eraikitzeko proiektua. Jendaurrean jarri zen eta eraginpeko toki-erakundeei entzunaldia eman zitzaien hilabetez, eta desjabetze-espedientea ere hasi zen. Hala ere, Nafarroako Gobernuak ez zuen 2012ko Aurrekontu Orokorren aurreproiektuan obrak hasi ahal izateko adinako partidarik sartu (163 525 euro baino ez, gainera, 2011ko aurrekontutik atzeratu ziren proiektuetarako). Horren ondorioz, behin betiko eten zen tunela.
Tarteak
Errepide hori ez da inoiz bikoiztu, ezta nabarmen hobetu ere.
Autocars Souletins
Autocars Souletins (Zuberoako autobusak, euskaraz) Maile-Lextarren egoitza duen garraio-enpresa da. Autobusak alokatzeko enpresa bat da. Gainera, Txik Txaken Proxi'Busa sareko linea bat ere badu, linea, hain zuzen ere.
Copenhagen (New York)
Copenhagen  New York estatuko herri bat da. Lewis konderrian kokatua dago. 2010ean 801 biztanle zituen, 3.04 kilometro koadrotan banatuta.
Meiosi
Meiosia zelula zatiketa mota bat da, zeinen bitartez zelula diploide (2n) batetik zelula haploideak (n) sortzen diren. Prozesu hau gonadetan eramaten da aurrera ugalketa sexual bitartez ugaltzen diren organismoetan, gametoak sortzeko.
Meiosia ondoz ondoko bi zatiketa nuklear eta zitoplasmatikoz dago osatuta: lehen zatiketa meiotikoa (I. Meiosia) eta bigarren zatiketa meiotikoa (II. Meiosia). Nahiz eta prozesu honetan bi zelula zatiketa gertatu, kromosomak behin besterik ez dira bikoizten (lehenengo zatiketaren aurretik, mitosian gertatzen den bezala). Horrek azaltzen du kromosomen kopurua, guztira, erdira jaistea. Bi zatiketa meiotiko hauetako bakoitzak profase, metafase, anafase eta telofase deituriko urratsak hartzen ditu barne. Bi zatiketa gertatzen direnez, meiosiaren bitartez zelula ama bakar batetik lau zelula alaba lortzen dira.
Nenad Maslovar
Nenad Maslovar (Ненад Масловар; 1967ko otsailaren 20a - ) Montenegroko futbolari ohia da.
Meiosi
Lehenengo zatiketa meiotikoaren (I. Meiosia) bitartez zelula diploide (2n) batetik bi zelula haploide (n) lortzen dira. Horretarako, kromosoma homologoak bata bestea ezagutu eta fisikoki lotu egiten dira, bibalente deituriko egitura bat sortuz. Elkartze hau lehenengo profasean gertatzen da eta horri esker elkargurutzaketa edo crossing-over deituriko prozesua eramaten da aurrera. Prozesu honetan kromosoma homologoak informazio genetikoa elkarraldatzen dute, non amaren kromatida baten zati bat aitaren kromatida homologo baten zati batekin trukatu daitekeen. Horrek ematen dio sortuko diren gametoei aldagarritasun genetikoa. Jarraian gertatzen den metafasean bibalente guztiak lerrokatu egiten dira zelularen plano ekuatorialean, ardatz akromatikoan. Gerora, anafasean, kromosoma homologo bikotea banatu egiten da, bakoitza ardatzaren polo batera migratzen duelarik. Prozesu honetan, kromosoma homologo bakoitzak informazio genetiko bikoiztua darama, bi kromatida ahizpaz osotua daude. Hortaz, gametoak sortzeko bigarren zelula zatiketa bat gertatu behar da: bigarren zatiketa meiotikoa (II. Meiosia). Zatiketa honetan kromosoma homologo bakoitzaren kromatida ahizpak banatu egiten dira.
Meiosia eta bizi-zikloa
Gizakiarengan eta animalia gehienengan meiosia sexu organoetan besterik ez da gertatzen (obulutegi eta barrabiletan), hots, gametoak sortzen dituzten organoetan. Gorputzeko gainontzeko zeluletan ez da meiosirik gertatzen.
Meiosia ugalketa sexualerako ezinbesteko prozesua da. Ugalketa sexuala gertatu dadin, gameto haploideak sortzea ezinbestekoa da, kromosoma homologo bakoitzaren kopia bakarra edukiko dutenak. Gizakietan, obuluak eta espermatozoideak lortzen dira meiosiari esker, eta landareetan esporak lortzen dira. Ernalketan, gametoak elkartzean, organismoaren diploidia berrezartzen da. Meiosirik egongo ez balitz gametoak zelula diploideak izango lirateke eta bat egiterakoan informazio bikoitza luketen zelulak (4n) sortuko lituzkete. Era honetan kromosoma kopurua handitzen joango litzateke belaunaldiz belaunaldi zelula ezegonkor eginez.
Lehen zatiketa meiotikoa (I. Meiosia)
Lehen zatiketa meiotikoak lau fase ditu: profase I, metafase I, anafase I eta telofase I.
Profase I
Profase I, era berean, beste bost azpifasetan banatzen da: leptoteno, zigoteno, pakiteno, diploteno eta diazinesia.
A) Leptoteno: Profase Ifase honekin hasten da, DNA harizpiak trinkotu eta kromosomak agertzen hasten direnean. DNA bikoizturik dago eta beraz kromosomek bi kromatida zuntz dituzte eta beraz lau beso.
B) Zigoteno: Kromosoma homologoak (bi kromatida dituztenak) elkartzen hasten dira, paraleloki jarriz. Elkartze prozesu honi sinapsi deritzo. Sinapsia konplexu sinaptonemikoa izenekoaren bitartez gertatzen da, hau da, bi kromosomen artean eratzen den harizpi proteiko baten bitartez.
C) Pakiteno: Sinapsia amaitzerakoan hasten da eta banaketa edo desinapsiarekin amaitzen da. Fase honetan nabarmena da bi kromosoma homologoek lotura estua dutela (bi kromosoma daudenez, lau kromatida daude lotuak, tetrada izeneko egitura agertuz). Garrantzi handiko fenomenoa gertatzen da pakitenoan: kromatida homologoen arteko elkargurutzaketa edo crossing-over, zeinean geneak trukatzen diren. Era honetan, sortuko diren gametoek hasieran zeuden kromosoma berak eduki beharrean bien arteko nahasketa genetikoaren produktua izango dute. Elkargurutzamenduak, beraz, berebiziko garrantzia du, aldakortasun genetikoa handitu egiten baitu.