cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Itsaspeko gerra Hego Euskal Herrian
Erasoak Kantauri Itsasoan
Alemaniako itsaspekoak euskal kostaldean ere erasotu zuten, normalean zamaontzi atzerritarren kontra, batez ere norvegiarrak eta suediarrak. Hala ere, euskal arrantzaleak erail zituzten behin baino gehiagotan. Esaterako, Mamelena izeneko arrantza-flota donostiarraren kontrako erasoak sona handia izan zuen; bi arrantza-ontzi hondoratu baitzuen urpeko alemaniar batek 1917ko maiatzean. Alemaniarrek Ipar Euskal Herriko itsasontzi talde bat erasotu zuten hasieran, Donibane-Lohitzune inguruan, baina azkenik arrantzale donostiarren barkuak ere hondoratu zituzten, marinel dezente erailez.
Auliscomys boliviensis
Auliscomys boliviensis Auliscomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Sigmodontinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Parada de Arriba
Parada de Arriba Salamancako udalerria da, Ledesma eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 285 biztanle zituen.
Suezko golkoa
Suezko golkoa (خليج السويس) Itsaso Gorriaren adar bat da: Sinai penintsularen eta Afrikaren arteko muga naturala da. Golkoaren erdiko lerroan dago Asia eta Afrika arteko muga.
Geologikoki, urak hartutako haran 'gaztea' da: 40 milioi urte inguru. Egiptoko Suez hirian du puntu goiena. Luzeran 314 km da; zabalera handiena 32 kilometrokoa da; uraren batezbesteko sakonera 12 metrokoa da, eta sakonera handiena, 18 metrokoa. Golkoko kostaldea hidrokarburotan aberatsa da.
International Hydrographic Organization-ek, IHO-k, Suezko golkoa itsasotzat dauka.
Vicenta García Miranda
Vicenta García Miranda (Campanario, Badajoz, 1816 – Ibidem, 1877) Espainiako poeta erromantikoa izan zen.
Biografia
Antonio García Miranda, botikaria eta poesia eta literatura klasiko zalearen alaba. Ez dakigu ezer amari buruz. Aitaren gaixotasuna zela eta (ohean egon zen hamaika urtez), familiak osaba baten etxera joan behar izan zuen, eta horrek idazlearen ikasketak zaildu zituen. 1833an ezkondu zen, eta 1841ean seme bat izan zuen, hamaika hilabeterekin hil zena. 1843an alargun geratu zen. Gertaera triste horiek bere poesiaren zati handi baten tonua markatu zuten.
1845ean, Carolina Coronadoren poema bat irakurri ondoren, berak ere poesia idatz zezakeela sentitu zuen. Coronadoren bertsoen irakurketak erreakzio bortitza eragin zion, berpizkunde pertsonala eta bere esnatze poetikoa ekarri zizkiona. La poetisa de aldea olerkian, Coronadoren isla, emakume poetaren irudi marjinala aldarrikatzen du, bakarrik eta literatura-lanetan bakartua. Aurkezpen-gutun bat idatzi zion, bi olerkirekin, eta adiskidetasun luze bati ekin zioten: Coronado, bere laguna ez ezik, bere aholkularia ere izan zen. Coronadoari esker, García Mirandaren oda bat argitaratu zen El Guadiana aldizkarian, Extremadurako Diego García de Paredesi eskainia..
Beste poeta batzuen lagun egin zen: Amalia Fenollosa, Manuela Cambronero eta Rogelia León, eta Badajozko Lizeoko gauetan parte hartu zuen, María Cabezudo edo Carolina Coronadorekin batera. Lizeoak akademia misto bat sortzea bultzatu zuen eta inaugurazioan omenaldia egin zitzaien García Mirandari eta beste idazle batzuei. Omenaldi horretan, bere poemak irakurri zituen. Horretarako, Goazen Extremadura aldarrikatzera idatzi zuen. Robustiana Armiñorekin batera lizeoko bazkide fakultatibo izendatu zuten.
Bere ospea hazi egin zen eta hainbat aldizkaritan kolaboratzen hasi zen: Periódico científico, literario e industrial, Ramón Ortiz Záratek zuzendua, hilean lau aldiz argitaratzen zena; El Lirio, El despertador montañés, 1849-1853 urteetan. Aldizkari horren zuzendaria Calixto Fernández Camporredondo zen, eta harekin harreman epistolar luzea hasi zen; El Celtíbero de Segorbe (Castellón) Ellas aldizkaria. Órgano oficial del sexo femenino (Madril), Alicia Pérez de Gascuñak argitaratua eta hor bere poema feminista agertu zen: Alzad, hermosas, la abatida frente.
1845 eta 1855 arteko urteak jarduera handiko garaia izan zen poetarentzat eta bere Ermandade zirkuluarentzat.
Literaturari buruzko solasaldia antolatu zuen bere etxean 1849tik 1875era, eguerdiko 12etatik 13:00etara, eta Campanarioko intelektualak joaten ziren. 1855ean, hirurogeita hamabost poema zituen antologia bat argitaratu zuen: Flores del valle. Bere azken poemak 1865 eta 1866koak dira, batzuk Portugalgo De Caldas da Rainha bainuetxean idatziak, non medikuaren aginduz izan zen. Itsu hil zen 1877an.
Portugalgo De Caldas da Rainha balnearioan mediku bat ezagutu zuen, eta harekin adiskidetu zen gutun bidez. Haietan bere etsipena eta itsutasun progresiboa erakutsi zituen. Baina bere poemen eta prosan idatzitako idatzien berri ere ematen zion. Horietan ere adierazten du zergatik utzi zuen poesia bere azken urteetan, idazten hasi zenean bere alarguntasunagatik eta semearen heriotzagatik bakardadea arintzeko erabiltzen zuen, baina lagun literario ugari izateak eta bere eguneroko solasaldiak idazteko premia hori murriztu egin zion.
Obra
Argitaraturiko liburu bakarra, Flores del valle, hirurogeita hamabost olerkik osatzen dute. Horietako gai bat da, emakumea  gizonari men egiteko jarrera, eta ikuspegi berriak bilatzeko beharra. Horrek zerikusia zuen Erromantizismoaren topikoarekin: errealitatea saihestea eta exotiko izatea bilatzea. Baita askatasunaren irrika ere, A una calandria poeman erakusten duena. Emakumeak poeta izatea ere defendatu zuen, "Alzad, hermosas, la abatida frente" poeman dioen bezala. Bere poesian errepikatutako beste gai bat natura da, basatiari balioa ematen diona, non bere ni poetikoaren isla leiala aurkitzen duen.
Ermandade lirikoa
Carolina Coronadoren poesiaren eragina ukaezina da, eta haren jarraitzaileetako bat da. Encarnación Calero de los Río s, Robustiana Armiño eta Amalia Fenollosarekin batera, poesia-talde bat osatzen dute, elkarren arteko harremanak dituena, bai harreman lirikoak, bai epistolarrak. Hermandad lírica izena eman zaio talde horri. Ermandade honen egileen poema asko homoerotikoak dira, eta García Miranda hainbaten egilea da. Garai hartan onartzen zen hori, emakume poeten arteko laguntza-sare gisa ulertzen baitzen. Gainera, lesbianismoak ez zuen gizarte-ordena iraultzen.
Faucon
Faucon Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Vaucluse departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Faucon udalerrian erroldatutako biztanleak 410 ziren. Familiak 172 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 32 bakarrik bizi ziren emakumeak), 60 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 52 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 286 etxebizitza zeuden, 174 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 97 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 264 etxeak ziren eta 21 apartamentuak ziren. 174 etxebizitza nagusietatik 126 bere jabearen bizilekua ziren, 39 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 21 etxek hiru zituzten, 52 etxek lau zituzten eta 97 etxek bost zituzten. 148 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 75 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 85 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 261 ziren, horien artean 181 aktiboak ziren eta 80 inaktiboak ziren. 181 pertsona aktiboetatik 157 lanean zeuden (90 gizon eta 67 emakume) eta 24 langabezian zeuden (8 gizon eta 16 emakume). 80 pertsona inaktiboetatik 34 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 26 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Faucon udalerrian 178 unitate fiskal zeuden, 420,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.535 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 23 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 11 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 3 zurginak, 4 iturginak, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Faucon udalerrian 27 nekazaritza-ustiategi zeuden, 225 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Esker Ematearen eguna
Esker Ematearen eguna (Thanksgiving; Action de grâce) Estatu Batuetako eta Kanadako jaiegun tradizionala da. Ameriketako Estatu Batuetako Esker Ematearen eguna azaroaren laugarren ostegunean ospatzen dute; eta Kanadakoa, azaroaren bigarren astelehenean. Ohikoa da eguna ospatzeko familiakoekin eta adiskideekin afaria egitea. Jatorri erlijiosoa duen arren, egun jaiegun sekulartzat hartzen dute.
Ramón de la Sotaren etxea
Sir Ramón de la Sotaren etxea edo Lertegi etxea Getxo udalerriko, Areeta auzoan, Zugazarte ertzean dagoen etxea da. Gaur egun SENER injinerutzaren egoitza da.
Eraikina
Ingalaterratik proiektatu zuten Chatterton eta Couch arkitektoek. Baina Gregorio Ibarretxe arkitektoa izan zen lanen zuzendaria, eta legalki bere izenak zuen balioa obra-baimena eskatzeko orrietan.
Eraikin exentu bat da, lorategiz inguratuta; oina angeluzuzena du eta teilatua zertxobait okerra, luzerako bi isurkikoa eta malda handikoa. Behe-sotoa, beheko solairua, lehenengo solairua eta teilatupeko solairua ditu. Hormak grisak dira, eta adreiluaren hormatal eskasarekin kromatikoki jolasean ari da (sarreraren gaineko hormapikoa nagusiki): leihoak zurian eta leihoen artean zurezko fikziozko atal txikiak. Fatxada nagusian, mendebaldera, muturretan bi gorputz daude, hormapikoekin amaituta, eta horiekin bat eginez, hirugarren hormapiko bat markatuta dago sarrera-zonan. Sarrera ataripe poligonal bat da, arku faltsu baten azpian dagoena. Beste ate bat zuzenean jangelarekin dago komunikatuta, eta arku baten forma duen teilatutxo batek enmarkatzen du.
Baoa dena angeluzuzenak dira, forma eta tamaina desberdina dute, eta banda erregularretan daude antolatuta, eta ondorioz, etxearen horizontaltasuna markatuagoa geratzen da. Alboetako fatxadek antzeko eskema jarraitzen dute eta antzeko apaingarriak dituzte. Iparraldeko eta ekialdeko aldeak terraza zabal eta nabarmen batek hartzen ditu, maila desberdinetan apurtzen dena. Azkenik, tximiniak daude, altuera handikoak eta laukizuzenak dira.
Eraikinaren irudian funtsezko elementu bat dira, eta lerro horizontalen nagusitasunarekin apurtzen du. Eraikuntza honen barruko banaketa "L" formakoa da. Lau angeluko oin batea aplikatuta dago, eta egoitzaren eta zerbitzuaren arloak garbiki bereizten dira. Eduardoren garaiko arkitekturaren adibide bikain bat da. Eraikin sendoa da eta Voiseyren lanarekin erlazionatuta dago.
Lehen ere esan dugun bezala, planoak zuzenean iritsi diren Britainia Handitik, hortaz, ez da harritzekoa honako hau Bizkaian estilo ingelesa duten eraikinen arrtetik bikainenetakoa izatea.
Circaetus cinerascens
Circaetus cinerascens Circaetus generoko animalia da. Hegaztien barruko Accipitridae familian sailkatua dago.
The Life of David Gale
Argumentua
AEB, Texas, David Gale (Kevin Spacey) unibertsitate irakale eta heriotz zigorraren aurkako ekintzailearen bizitzak ustekabeko aldaketa izango du, Constance Harraway (Laura Linney) lankide ekintzailearen bortxaketa eta erailketa egotzi eta heriotz zigorrera kondenatzen dutenean. Bere exekuzio burutu baina hiru egun lehenago, Galek Bitsey Bloom (Kate Winslet) kazetari gazte eta handigurak elkarrizketatu dezan onartuko du
Godrano
Godrano Italiako udalerri bat da. Palermoko probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Godranok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Atila
Atila (latinez Attila; 395 inguru - 453) hunoen azken erregea izan zen, denetan boteretsuena. Bere garaiko inperiorik handienean agindu zuen: haren lurrak Erdialdeko Europatik Itsaso Beltzeraino zabaltzen ziren, eta Danubiotik Baltikoraino. Ekialdeko eta Mendebaldeko Inperio erromatarren etsairik handiena izan zen, Balkanak bi aldiz inbaditu zituen eta Konstantinopla setiatzera heldu zen. Gaur egungo Frantzian zehar ere ibili zen, Orleanseraino heldu baitzen.
Hil zenean, inperioa harekin batera desagertu zen arren, europar historiako pertsonaia mitiko bihurtu zen. Mendebaldeko Europan krudeltasunaren adibidetzat gogoratu ohi da, baina historialari batzuek diote errege handi eta noblea izan zela.
Biografia
434tik 453ra errege izan zen. Rugasen ondorengoa izan zen, Bleda anaiarekin batera (445); Bleda hilarazita hartu zuen erregetza.
Ekialdeko inperioari eraso zion eta Teodosio II. enperadoreari zerga bat ezarri. Balkan herriak inbaditu eta beste bahisari bat ezarri zion Teodosio II.ari, Konstantinoplaren ordainez.
Germaniar eta eslaviarrak menderatu ondoren, Galian barneratu eta Metz hiria arpilatu zuen (451), Lutezian (Parisen) sartu ez bazen ere. Orleansen atzera jo behar izan zuen Flavio Aezio jeneral erromatarraren eta Teodoriko I.a errege bisigodoaren aurrean.
Aetius, Meroveo eta Teodoriko I.a buruzagiek elkar hartuta, Katalauniako Zelaietan (Troyes, 451) garaitu zuten. Osteak osatu ondoren, Italia aldera jo zuen eta, Aquilea (Venezia), Milan eta Padua suntsitu ostean, Leon I.a Aita Santuak Panoniara itzultzeko egin zion eskaria onartu zuen, sari baten truke. Atila handik gutxira hil zen. Erregearen heriotzaren ondoan, hunoen inperioa erori zen.
Orangeville (Pennsylvania)
Orangeville Pennsylvaniako borough bat da. Columbia konderrian kokatua dago. 2010ean 508 biztanle zituen, 1.15 kilometro koadrotan banatuta.
Waunlwyd
Waunlwyd , 'Waun-lwyd', Galesko udalerri bat da, Blaenau Gwent konderrian.
Saint-Michel-en-l'Herm
Saint-Michel-en-l'Herm Frantziako udalerri bat da, Vendée departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Michel-en-l'Herm udalerrian erroldatutako biztanleak 2.010 ziren. Familiak 920 ziren, horien artean 264 pertsona bakarrekoak ziren (91 bakarrik bizi ziren gizonak eta 173 bakarrik bizi ziren emakumeak), 400 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 211 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 45 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 1.444 etxebizitza zeuden, 924 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 422 bigarren erresidentzia ziren eta 99 hutsik zeuden. 1.228 etxeak ziren eta 65 apartamentuak ziren. 924 etxebizitza nagusietatik 738 bere jabearen bizilekua ziren, 163 alokairuan okupaturik zeuden eta 23 doan lagata zeuden; 6 etxek gela bat zuten, 50 etxek bi zituzten, 184 etxek hiru zituzten, 258 etxek lau zituzten eta 426 etxek bost zituzten. 740 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 507 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 306 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.181 ziren, horien artean 796 aktiboak ziren eta 385 inaktiboak ziren. 796 pertsona aktiboetatik 697 lanean zeuden (396 gizon eta 301 emakume) eta 99 langabezian zeuden (31 gizon eta 68 emakume). 385 pertsona inaktiboetatik 205 erretiraturik zeuden, 63 ikasten zeuden eta 117 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 88 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 16 eraikuntza enpresak ziren, 16 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 4 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 14 zerbitzu enpresak ziren, 8 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2000. urtean Saint-Michel-en-l'Herm udalerrian 46 nekazaritza-ustiategi zeuden, 4.480 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an osasun-zentro 1, botika 1  bat eta anbulantzia 1  bat zegoen.
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Saint-Michel-en-l'Herm udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 260 ikaslekin.
Otxote
Otxotea bereziki Euskal Herriko koral tipiko bat da, tonalitatez banatutako zortzi ahots grabez osatua: lehen eta bigarren tenoreak, baritonoak eta baxuak.
Kašava
Kašava Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 920 biztanle ditu eta 8,4 kilometro koadroko azalera. Zlín barrutian dago.
Otxote
Otxoteak 1930 inguruan jaio ziren, Euskal Herriko tabernetan ospetsu bihurtuz, eta bertan elkartzen dira jaiak eta ospakizunak animatzeko. Hasiera batean, errepertorioa, gehienbat, folklore kutsuko obrek osatzen dute, euskaraz eta gaztelaniaz, nahiz eta, denborarekin, otxote batzuk izaera erlijioso eta polifonikoko obrak txertatzen hasi ziren. "Orfeoi txiki" horien kalitatea hain handia izatera iritsi zen, 1960ko hamarkadan Euskal Herriko, Kantabriako eta Miranda Ebroko otxoteak lehiatzen diren urteroko lehiaketak egiten hasi zirela, irratitik emanaz eta ikusmin handia lortuz.
Gaur egun, mundu osoan zehar banatutako otxoteak daude.
Orbisonia (Pennsylvania)
Orbisonia Pennsylvaniako borough bat da. Huntingdon konderrian kokatua dago. 2010ean 428 biztanle zituen, 0.25 kilometro koadrotan banatuta.
Debagoiena
2010ean 61.842 biztanle zituen.
Mugakideak
Mugakide hauexek ditu: Iparraldean Debabarrena (Gipuzkoa), hegoaldean Gorbeialdea (Araba), ekialdean Urola Erdia eta Urola Garaia eskualde gipuzkoarrak eta mendebaldean Durangaldea (Bizkaia).
Udalerriak
Hauek dira udalerriak, biztanle gehien dituenetik gutxien dituenera (. urteko biztanle kopuruak):
Orografia
Deba ibaiak zeharkatzen du eskualdea hegoaldetik iparraldera. Haran estuak daude ibaiaren bi aldeetan, Arrasate eta Oñatin izan ezik. Deba ibaiaren goi arroko adar nagusiak Aramaio eta Oñati ibaiak dira. Oñati ibaiak Arantzazu eta Urkulu erreken ura hartzen du.
Debagoienak naturgune erakargarriak ditu, hala nola Aizkorriko Natur Parkea eta Aretxabaletan dagoen Urkulu urtegiko inguruak, Orkatzategi (874 m) eta Kurtzebarri (1.133 m) mendiak besteak beste. Hortik gertu, Zaraiako mendilerroan dago Aitzorrotz (738 m) mendia, Eskoriatzan. Eta Arabako mugan, Elgeako mendilerroa (900-1.100 m), eskualdeko hego-mendebaldean.
Ipar-ekialdean, Irukurutzeta (898 m) mendia eta izen bereko mendilerroa, Azkoitia, Soraluze eta Bergara artean. Hegoalderantz, eskualdeko ipar-ekialdean, Irimo (901 m) eta 7 puntak daude, Antzuola eta Urretxu artean.
Historia
Debagoieneko eskualde naturalak Aramaio, Arabako herria, ere hartzen zuen bere baitan (Aramaio Bizkaikoa izan zen 1489 arte). Arrasate izan zen herri nagusia Erdi Aroan.
XVI. mendetik aurrera Bergarak eta Oñatik garrantzi handia hartu zuten kulturari dagokionez. Oñati ez zen Gipuzkoako herri izan 1845 arte.
Arrasate langile herri garrantzitsua izan da, XX. mende hasieratik aurrera.
Biztanleria
XIX. mende bukaeran hasi zen, industrializazioari esker, Debagoieneko biztanle kopurua handitzen, baina hazkunde hori ez zen XX. mendearen erdialdera baizik nabarmenduko. Leintz Gatzaga (207 biztanle; 503 biztanle 1900. urtean) da lehen baino biztanle gehiago ez duen herri bakarra. Arrasate da eskualdeko herririk jendetsuena. Eremurik zabalena, ordea, Oñatik (107, 31 km2) du alde handiz.
Ekonomia
Nekazaritzak ez du garrantzi handirik. Baserriko ustiakuntzari lotua dago eta asko murriztu dira baserriak azkenaldi honetan. Basoek, larreek eta zelaiek hartzen dute eremu osoko alderik handiena. Horien ustiakuntza gero eta garrantzitsuagoa da.
Tradizio industrialari eutsi dio erabat Debagoienak azken urteotan. Burdingintzak garrantzi handia izan du eskualdean aspaldidanik. XX. mendearen hasieran Bergarako Labe Garaiak eta Arrasateko Unión Cerrajera ziren eskualde honetako lantegi nagusiak eta haren inguruan antolatu zen Deba Garaiko industria. 1960. urteetatik aurrera, Arrasaten sortu ziren kooperatiben mugimenduak oso garrantzi handia hartu zuen eta egun kooperatibak, beren industria, finantza eta lanbide prestakuntzarako erakundeak nagusi dira ezbairik gabe eskualdean.
Zerbitzuetan industrian baino langile gutxiagok dihardu. Azkenik, kultura eta administrazioari dagokionez, Bergara da herri nagusia (epaitegia eta unibertsitatea).
Zerbitzuen alorrean ere izan dira, ordea, berrikuntza nabarmenak azken urteotan Debagoienean. Aipagarria da Mondragon Unibertsitatearen, unibertsitate pribatuaren, sorrera. Arrasaten, Eskoriatzan eta Oñatin kokatu ditu bere fakultate eta eskolak kooperatibek eragindako unibertsitate horrek. Beste alde batetik, eskualdeko hainbat herritan turismoari lotutako jarduerak ere lantzen hasi dira azkenaldian. Besteak beste, gatzgintzaren tradizioa berreskuratu nahi duen Gatzaren Museoa ireki dute Leintz Gatzagan.
Bertako hizkerak
Eskualdeko berezko euskalkia sailkatuta dago Mendebaldeko euskara edo bizkaieraren barruan, sortaldeko multzokoa Koldo Zuazoren arabera. Ezaugarrien artean, hauek azpimarratu ditzakegu:
Hizkuntza normalizazioa
Euskararen berreskuratzeari eta sustapenari lotutako ekimenetan aitzindari izan da alor askotan Debagoiena. 1996ko datuek adierazten dutenez, urte horretan biztanleen erdia baino gehiago euskalduna zen: 39.947 euskaldun zeuden eskualdean, 8.067 ia euskaldun eta 14.502 erdaldun. Hizkuntzaren erabilera mailak probintzia osoko altuenetakoak dira bertan, bereziki Aramaio (biztanleen %87a), Elgeta (%86a), Oñati (%80a), Leintz Gatzaga (%79a) Antzuola (%73a) eta Bergaran (%69a). Aipatzekoa da euskara ez zekitenen erdia baino gehiago Arrasaten bizi zela.
Hizkuntzaren normalizazioaren alde, Goiena Komunikazio Taldea 1999an sortu zuten, Arrasaten egoitza nagusia duena. Debagoieneko herri aldizkariek Goienkarian bat egin zuten 2000. urtean (Arrasate Press, Berrigara, Goibekokale, Aretxagazeta, Kontuola eta Ze Barri?). Halaber, Goiena Telebistak jarraitzen dio aurretik Arrasate Telebistak eta Atxabalta Telebistak jorratutako ildoari.
Hiru ikastola ("Arizmendi" Arrasate, Eskoriatza eta Aretxabaletan, "Aranzadi" Bergaran eta "Txantxiku" Oñatin), lau bertso-eskola (Arrasaten, Oñatin, Eskoriatzan eta Aretxabaletan) eta hainbat euskaltegi ditugu. Kilometroak festa 7 aldiz antolatu dute eskualde honetan, 1981ean Arrasaten, 1989an Oñatin, 1991an Bergaran, 2005ean Leintzen, 2007an eta 2016an Bergaran eta 2017an Oñatin.
Monumentuak
Bertan ditugu Gipuzkoako hiribildu monumentalen arteko bi aipagarrienetakoak -Bergara eta Oñati, azken honetatik hurbil dago Arantzazuko santutegia-, baita Arrasaten kokatzen den euskal kooperatibismoaren sorlekua ere; bertako Erdi Aroko herrigune historikoak jatorrizko elementu asko ditu oraindik. Eskoriatzako Alde Zaharra ere kultura ondasuntzat izendatuta dago.
Jaiak
Ospakizun ezagunen artean Antzuolako Mairuaren Alardea edo Oñatiko Corpus Christi prozesioa eta Artzain txakurren nazioarteko lehiaketa aipa ditzakegu.
Gastronomia
Gastronomiari dagokionez, Bergarako gozokiak izan litezke eskualdea atseginez gogoratzeko aitzakia bikaina. 2021. urtean Aretxabaletako tomatea Espainiar Estatuko onena izendatua izan zen.
Paraliparis labiatus
Paraliparis labiatus Paraliparis generoko animalia da. Arrainen barruko Liparidae familian sailkatzen da.
Debagoiena
Osasungintza
Eskualdean bi erietxe nagusi daude: alde batetik Debagoieneko Ospitalea, gaixotasun orokorretaz arduratzen den zentro publikoa Osakidetzaren barrukoa, eta bestetik Aita Menni Ospitalea, psikiatria eta neurologia arloko zentro pribatu beteranoa dena.
Teluropaladinita
Teluropaladinita sulfuro motako minerala da.
Debagoiena
Ikasketak
1997tik, goi-mailako ikasketak egiteko aukera dago eskualdean, Mondragon Unibertsitatean, Arrasateko zentro pribatuan.
Teluropaladinita
Ezaugarriak
Teluropaladinita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.
Debagoiena
Ikasketak
Antzina, Oñatiko Unibertsitatea martxan egon zen XVI. mendetik XX.era arte.
Debagoiendar ospetsuak
XVI. mendean Esteban Garibai eta Lope Agirre nabarmendu ziren, lehenengoa historialari eta bigarrena esploratzaile moduan, Felipe II.aren garaian.
XX. mendean, Jose Maria Arizmendiarrieta kooperatiben sortzailea, Telesforo Aranzadi zientzialaria, Pedro Biteri filantropoa, Seber Altube hizkuntzalaria, Jokin Zaitegi idazlea, Telesforo Monzón politikaria, Jon Sarasua bertsolari humanista, Ruper Ordorika abeslaria, Felix Iñurrategi eta Alberto Iñurrategi mendigoizaleak aipagarriak ditugu.
Saintry-sur-Seine
Saintry-sur-Seine Frantziako udalerria da, Essonne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saintry-sur-Seine udalerrian erroldatutako biztanleak 5.190 ziren. Familiak 1.859 ziren, horien artean 325 pertsona bakarrekoak ziren (165 bakarrik bizi ziren gizonak eta 160 bakarrik bizi ziren emakumeak), 635 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 793 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 106 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.978 etxebizitza zeuden, 1.895 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 58 hutsik zeuden. 1.765 etxeak ziren eta 210 apartamentuak ziren. 1.895 etxebizitza nagusietatik 1.613 bere jabearen bizilekua ziren, 245 alokairuan okupaturik zeuden eta 37 doan lagata zeuden; 27 etxek gela bat zuten, 72 etxek bi zituzten, 221 etxek hiru zituzten, 459 etxek lau zituzten eta 1.115 etxek bost zituzten. 1.541 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 736 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.053 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 3.490 ziren, horien artean 2.544 aktiboak ziren eta 946 inaktiboak ziren. 2.544 pertsona aktiboetatik 2.382 lanean zeuden (1.241 gizon eta 1.141 emakume) eta 162 langabezian zeuden (71 gizon eta 91 emakume). 946 pertsona inaktiboetatik 326 erretiraturik zeuden, 415 ikasten zeuden eta 205 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saintry-sur-Seine udalerrian 1.887 unitate fiskal zeuden, 5.196 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 25.873 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 171 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 28 eraikuntza enpresak ziren, 33 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 16 garraio enpresak ziren, 8 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 11 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 6 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 25 zerbitzu enpresak ziren, 21 administrazio publikoko enpresak ziren eta 10 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zeuden 2 osasun-ekipamenduak botika ziren.
2009an 2 haur-eskola eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Auliscomys pictus
Auliscomys pictus Auliscomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Sigmodontinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Ekialdeko Mazedonia eta Trazia
Ekialdeko Mazedonia eta Trazia (Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης) Greziako hamahiru periferia edo lurraldeetariko bat da, greziar Mazedoniaren ekialdean eta greziar Traziaren mendebaldean. Hiriburua Kotomini da.
Sei unitate periferikotan banatuta dago: Drama, Evros, Kavala, Tasos, Rodope eta Xanthi.
Terathopius ecaudatus
Arrano akrobata (Terathopius ecaudatus) Terathopius generoko animalia da. Hegaztien barruko Accipitridae familian sailkatuta dago.
Leda (satelitea)
Leda (Λήδα) Jupiterren ilargi irregular txiki bat da, eta honen inguruan mugimendu zuzenean orbitatzen du 239 egunetan. Charles Thomas Kowalek aurkitu zuen Palomar Behatokitik 1974ko irailak 14an hiru gauez behaketa fotografikoak egin ondoren (irailak 11tik 13ra, Leda argazki plaka guztietan agertzen da . Jupiter XIII bezala ere ezagutzen da. Ilargi honek Leda izena Castor, Polux, Klitemnestra eta Helena Troiakoaren ama izan zen Espartako erregina bategatik jasotzen du.
Arabiar Iraultza
Arabiar Iraultza Otomandar Inperioaren aurkako matxinada bat izan zen, Siriatik Yemeneraino zabaltzen zen estatu arabiar bat sortzea helburu zuena. Bi urte iraun zituen, 1916tik 1918ra eta denbora labur horretan erreinu arabiar bat ekarri zuen, geroago zatiketa kolonialagatik ordezkatua izan zena.
Leda (satelitea)
Ezaugarri fisikoak
Leda satelite txikia da (20 km-ko diametroa), eta irregularra. Uste da 0,04ko albedoa duela, Jupiterren beste satelite batzuen antzera, hala nola Himaliaren taldekoena. Izan ere, Himaliaren taldeko satelitea da, hau da, 11.160.000 km eta 12.555.000 km arteko erradioekin eta 25,8° eta 30,7° bitarteko inklinazioekin Jupiter orbitatzen duten bost sateliteen taldekoa.
Paradinas de San Juan
Paradinas de San Juan Salamancako udalerria da, Peñaranda de Bracamonte eskualdean dagoena.
Leda (satelitea)
Ezaugarri fisikoak
Leda Himalia taldeko ilargi bat da, Jupiterren inguruan honengandik 11 milioi eta 13 milioi arteko distantziara bataz beste 27,5ºko inklinazioarekin orbitatzen duten bost ilargik osatutako taldea.
Arabiar Iraultza
XX. mendearen hasieran turkiarrak eta arabiarrek ziren Otomandar Inperioko etnia nagusiak. Azken hauek ordea iraultza kulturala hasi berri zuten, kontzientzia nazionala hartuz. Lehen Mundu Gerratea astean, Otomandar Inperioak Alemaniaren alde egin zuen. Bere aldetik Britania Handiak Otomandar Inperioaren aurka lagundu ezkero estatu arabiar bat sortzen lagunduko zuela zin egin zien arabiarrei. Arabiarren laguntza ezinbestekoa izan zen aliatuentzat. Guda amaitzean, Otomandar Inperioa desegin egin zen eta estatu arabiarra aldarrikatu zen. Baina aliatuek traizio egin zieten eta lurralde osoa Britania Handia eta Frantziaren artean banatu zuten. Gainera, Palestinan estatu judu bat sortzeko asmoa erakutsi zuten.
Paradinas de San Juan
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 501 biztanle zituen.
Leda (satelitea)
Izendapena
Leda izena greziar mitologiako Leda pertsonaian du jatorria; Leda Espartako erregina zen, eta Zeusen maitalea.
Ez da 38 Leda asteroidearekin nahastu behar.
Labensa
Labensa (Laboratorio de ensayos de Navarra) Iruñean egoitza duen ingeniaritza-enpresa da. 1987an Nafarroako Aparailari eta Arkitekto Tekniko eta Eraikuntza Ingeniarien Elkargo Ofizialak sortua, 2011n Ensaya aragoiar enpresari saldu zioten. Ingurumen, industria eta eraikuntza alorretarako laborategiko analisiak egiten ditu.
Arabiar Iraultza
Iraultza hau famatua da Lawrence of Arabia filmagatik; bertan T. E. Lawrence militar, arkeologo eta idazlearen biografia azaltzen da.
Dukestown (Blaenau Gwent)
Dukestown, Galesko udalerri bat da, Blaenau Gwent konderrian.
Déborah François
Déborah François (Lieja, 1987ko maiatzaren 24a) valoniar aktorea da, telebistan eta zineman egindako lanagatik ezaguna dena.
Txinatar urteberri-egun
Txinatar urteberri-egun (农历新年; pinyin transkribapenaz, Nónglì Xīnnían, hots, "Nekazal egutegiko urte berria") — ezagunago Udaberriko Festa izenaz (春节, 春節, chūnjíe) Txinan edo Urte Berri ilargitar atzerrian— egutegi txinatarreko festa tradizional nagusia da. Asiako ekialdeko beste zenbait herrialdetan ere ospatzen da.
Ospakizuna Txinako ilargi-eguzki egutegi tradizionalean oinarritzen da: lehen ilargi-hilabetearen lehendabiziko egunean hasten dira (正月, zhēng yuè), neguko solstizioren ondorengo bigarren ilberrian da, hau da, urtarrilaren 21 eta otsailaren 21 artean, eta hamabosgarren egunean bukatzen dira; azken egun horretan "Farolen Jaialdia" ospatzen da (元宵节, 元宵節, yuánxiāojié). Egun horietan zehar, Lurreko giza migrazio handiena gertatzen da, "udaberriko mugimendua" (春运, 春運, chūnyùn): milioika pertsona haien jatorrizko herrietara itzultzen dira, bertan festak familiekin ospatzeko. 2014an, Txinatar egutegiaren 4712. urtea urtarrilaren 31n hasi zen.
Mendebaldean bezala, urte berriaren bezpera (Gabonzaharra) Txinan ere ospatzen da. Mandarineraz "chuxi" izena du (除夕, chúxī; chu, 'igaro', eta xi, 'bezpera').
Festa Euskal Herrian
Komunitate txinatarrak ez du Euskal Herrian presentzia handirik: horren ondorioz, ez da ohikoa kalean festarik ikustea. Hori bai, elkarteetan eta eskola txinatarretan urtero ospatzen da. Salbuespena Bilbo eta Donostia dira; Bilbon, Zubia-Quiao Kultur Elkartea k, Euskadiko Txinatarren Elkartearekin batera, ospakizun publikoak antolatzen ditu.
Hermafrodita
Hermafrodita edo Hermafrodito, greziar mitologian, Hermes eta Afroditaren semea da. Ovidiok bildu zuen Metamorfosiak lanean (IV liburuan).
Mitoa
Ninfek hazi zuten Frigia ko Ida mendian. 16 urterekin bere jaioterria utzi eta Asia Txikia n zehar bidaiatu zuen Salmazis ninfa bizi zen putzu garrantzitsu batera iritsi zen arte. Hermafroditok ez zuen harengan inolako interesik erakutsi baina bere putzuan bainatzeari ekin zion. Salmazis aukera horretaz baliatu zen, eta harekin batera sartu zen uretan, besarkatuz eta jainkoei otoi eginez betirako elkartuta gera zitezen. Haren eskaria entzunik, jainkoek bi gorputzak batu zituzten eta izaera bikoitzeko pertsona sortu zen. izaki bakarrean elkartuz, sexu organo maskulino eta femeninoak. Hermafroditok bere gurasoei eskatu zien Salmazis putzuan murgiltzen zen edozein gizoni, berari bezala, emakumezkoen ezaugarriak ematea. Desio hori ere bete egin zen.
Kasejovice
Kasejovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.282 biztanle ditu eta 34,38 kilometro koadroko azalera. Plzeň-Hegoaldea barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1268 urtean egin zen.
Parada de Rubiales
Parada de Rubiales Salamancako udalerria da, La Armuña eskualdean dagoena.
Gratteri
Gratteri Italiako udalerri bat da. Palermoko probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Parada de Rubiales
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 324 biztanle zituen.
Oier Goia
Oier Goia Iriberri (Idiazabal, ) gipuzkoar errugbilaria da, hirugarren lerroko hegal eta hirugarren lerroko erdiko postuetan aritzen dena. 2016tik, Ordiziako lehenbiziko taldeko jokalaria da. 2016ko otsailaren 27an egin zuen debuta Espainiako selekzioarekin.
Spectrum Center
Spectrum Center AEBetako Ipar Carolina estatuko Charlotte hirian dagoen kirol pabilioi da. 2005ean eraikia izan zen eta Charlotte Hornets taldearen jokalekua da.
American Airlines Arena
American Airlines Arena AEBetako Florida estatuko Miami hirian dagoen kirol pabilioi da. 1999an eraikia izan zen eta Miami Heat taldearen jokalekua da.
Pastores
Pastores Salamancako udalerria da, Campo de Robledo eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 68 biztanle zituen.
Artedidraco mirus
Artedidraco mirus Artedidraco generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Artedidraconidae familian.
Teluroperita
Ezaugarriak
Teluroperita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 - 3 da.
Gustave Kahn
Gustave Kahn (Metz, 1859ko abenduaren 21a - Paris, 1936ko irailaren 5a) frantziar idazlea, eleberrigilea, poeta sinbolista eta arte-kritikaria izan zen. Moreas-ekin batera La Vogue eta Le Symboliste aldizkariak sortu zituen. Bertso librearen teorizatzailea izan zen; obra lirikoak ere idatzi zituen: Palais nomades (1887, Jauregi nomadak), Domaine de fées (1895, Maitagarrien herria) eta Le Livre d´images (1897, Irudien liburua). Izenorde desberdinak erabili zituen: "Cabrun", "M. H.", "Walter Linden", "Pip" eta "Hixe".
Dendropsophus minimus
Dendropsophus minimus Dendropsophus generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Kašnice
Kašnice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 208 biztanle ditu eta 1,55 kilometro koadroko azalera. Břeclaveko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1372 urtean egin zen.
Orrstown (Pennsylvania)
Orrstown Pennsylvaniako borough bat da. Franklin konderrian kokatua dago. 2010ean 262 biztanle zituen, 0.16 kilometro koadrotan banatuta.
Isnello
Isnello Italiako udalerri bat da. Palermoko probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Isnellok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Independentziaren eguna (AEB)
Independentziaren eguna (ingelesez Independence Day edo Fourth of July) urtero uztailaren 4an Estatu Batuetan ospatzen duten jaieguna da. Egun hartan 1776an Ameriketako Estatu Batuetako Independentziaren Deklarazioa sinatu zuten eta, urteurrena ospatzeko, aire-librean ekitaldiak egiten dituzte, hala nola, desfileak, beisbol-partidak edo su artifizialak.
Pedraza de Alba
Pedraza de Alba Salamancako udalerria da, Tierras del Tormes eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 259 biztanle zituen.
Auliscomys sublimis
Auliscomys sublimis Auliscomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Sigmodontinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Saint-Michel (Ariège)
Saint-Michel Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Michel udalerrian erroldatutako biztanleak 84 ziren. Familiak 29 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 13 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Paraliparis lasti
Paraliparis lasti Paraliparis generoko animalia da. Arrainen barruko Liparidae familian sailkatzen da.
Saint-Michel (Ariège)
Etxebizitza
2007an 40 etxebizitza zeuden, 35 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 39 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 35 etxebizitza nagusietatik 31 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 3 etxek hiru zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 19 etxek bost zituzten. 24 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 22 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 10 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 54 ziren, horien artean 36 aktiboak ziren eta 18 inaktiboak ziren. 36 pertsona aktiboetatik 31 lanean zeuden (20 gizon eta 11 emakume) eta 5 langabezian zeuden (1 gizon eta 4 emakume). 18 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2000. urtean Saint-Michel udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 301 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Theresa May
Theresa Mary May (Brasier jaiotzez) (Eastbourne, Ingalaterra, 1956ko urriaren 1a - ), Erresuma Batuko politikaria eta lehen ministro ohia da.
1997an diputatu aukeratua izan zen Maidenhead barrutian. 1999an itzaleko kabinetean sartu zen eta hainbat ardura izan zituen William Hagueren, Iain Duncan Smithen, Michael Howarden eta David Cameronen zuzendaritzapean.
Kašperské Hory
Kašperské Hory Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.462 biztanle ditu eta 44,12 kilometro koadroko azalera. Klatovyko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1441 urtean egin zen.
Theresa May
2016an, Erresuma Batua Europar Batasunean egoteari buruzko galdeketaren ondorioz, David Cameron lehen ministroaren dimisioa ekarriko zuena, Alderdi Kontserbadoreak hura aukeratu zuen Cameronen lekua hartzeko. 2016ko uztailaren 13an hartu zuen kargua, eta hala, postu hori betetzen zuen bigarren emakumea bilakatu zen, Margaret Thatcherren ondoren.
2019an, Brexit nego ziatzeko orduan izandako jarreragatik haren alderdiaren barnetik zein kanpotik jasandako presioen ondorioz dimisioa aurkeztu zuen Alderdi Kontserbadorearen buruzagi gisa. Dimisioaren ondoren izandako primarioetan Boris Johnson brexit zalea hautatu zuten Mayren ondorengo, eta Lehen Ministro gisa ordeztu zuen 2019ko uztailean.
Theresa Mayk bere burua one-nation kontserbadoretzat hartzen du eta zenbaitek liberal-kontserbadore bezala definitu dute.
Philip May
Theresa Mayen senarra Philip May da, eta 1980an ezkondu ziren. Unibertsitatean elkar ezagutu zuten.
Trinycteris nicefori
Trinycteris nicefori Trinycteris generoko animalia da. Chiropteraren barruko Phyllostominae azpifamilia eta Phyllostomidae familian sailkatuta dago
Baxan
Baxan (הַבָּשָׁן; Basan edo Basanitis) Itun Zaharrean aipatzen den toponimoa da, Burdin Aroan Transjordaniako eskualde iparraldekoena zena. Egungo Sirian zegoen. Israelek 1967ko Sei Eguneko Gerran Bere mendebaldeko zatia, gaur egun Golango Gainak bezala ezagutzen dena, inbaditu eta 1981ean bereganatu zuen.
Baxan 59 aldiz agertzen da Hebrear Biblian. Ashteroth Karnaim eta Edrei (egungo Daraa) bertoko hiri nagusiak ziren. Tradizio biblikoak dioenez, Og erregearen erregealdian israeldarrek Baxan erresuma amorrita konkistatu zuten. Garai monarkikoan zehar, Israel eta Aram-Damasko erresumek Baxanen jabetza izateko borrokatu zuten. Antzinate klasikoan toponimoa desagertu eta eskualdea lau barrutitan banatu zen: Batanaea, Gaulanitis, Trachonitis eta Auranitis hain zuzen ere.
Biblia
Zenbakiek dioenez, Baxango Og erregeak, hauek Agindutako Lurraldean sartu zirenean, Moisesek gidatutako israeldarren aurka borrokatu baina hauek guduan menderatu zuten.
Geroko bilakaera
Neo-asiriar inperioak k.a. 733 eta 610 artean probintziatzat jo zuen. Akemenestar Inperioaren garaian, bere urrezko aroa bizi eta, azkenean, aramear bilakatu zen.
San Pedro el Viejo monasterioa
San Pedro el Viejo monasterioa (Monesterio de Sant Per o Viello) Espainiako Aragoi autonomia erkidegoko Huesca hirian dagoen monasterio erromaniko bat da. XII. mendean eraiki eta 1886. urtean kultura ondasun izendatu zuten. Bertan, Alfontso I.a Nafarroakoa eta bere anai eta ondorengoa izan zen Ramiro II.a Aragoikoa erregeen hilobiak daude.
Contessa Entellina
Contessa Entellina Italiako udalerri bat da. Palermoko probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Contessa Entellinak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Contessa Entellina (Arbëresheraz: Kundisa  oasi etnikotzat hartzen da haren biztanleen berezitasunagatik. Udalerria, Piana degli Albanesi eta Santa Cristina Gelarekin Siziliako albaniar elkartearen zati bat da. Holako populazioa Albaniatik etorri zen XV. mendean turkiarrak Balkanetan sartu zirenean. Haien artean antzinako albaniera hitz egiten dute (gljuha arbëreshe), herri hau arbëreshë da, hots, italo-albaniarrak.
Lurraldea
Contessa Entellina udalerria Beliceren erdialdeko ibiliguan zehar hedatzen da, zelai eta baso zabalez inguraturik. Populazioa Brinjat muinoaren magaletan bizi da. Udalerria Sikanoar mendien ipar-mendebaldean zabaltzen da, non Genuardo mendia gailentzen den (1.180 metrokoa). Mendia karbonatu-, silize-arrokaz eta margaz osatuta dago. Horko errekak Beliceren adarrak dira: ipar-ekialdean Vallone Petraroa; ekialdean, Valón Chiarelloa, eta mendebaldean, Senoreko behe ibilgua. Hegoaldean, Genuardo mendiak isurialdeen banalerroa eragiten du. Horren ekialdean zalbideak daude. Beste erreka batzuek, Beliceren adarrek, lurraldea zeharkatzen dute: Realbate erreka ipar ekialdean eta Vaccarizzo hego-erdialdean. Sare hidrografiko nagusia, beste sare txikiago batez osaturik, nahiko urtarokoa da.
Historia
Contessa Entellina Siziliako albaniar kokapenarik antzinena da. Belice, (antzineko Kremiso) ibaiko mendebaldean dago. Inguruetan Entellako hondakinak aurki ditzakegu. Tradizioaren arabera, Azestek eta Entello troiatar heroiek hiria fundatu zuten. Eneidak dio Entellok, Dareteri erronka egin eta garaitu zuela. Entella, Segesta eta Ericerekin batera, elimotar hiririk handienak ziren. Hiriak berejabetasun politikoa zuen kartagotarren babes pean, baina K.a. 404. urtean, Campaniako mertzenarioek gizonezko ziren biztanle guztiak hil zituzten. Entellaren posizio estrategikoari esker, K.a. IV. mendean, behin eta berriz Kartagoren eskutik Sirakusako eskuetara igaro zen: Dionisiok okupatu zuen K.a. 397an, nahiz eta jarraian kartagotarrek berreskuratu; Sirakusa hiriaz jabetu zen K.a. 368an, baina K.a. 345ean Kartagok kontrolatu zuen. Timoleonek Entella askatu zuen 342-341ean, Kartagori itzuli bazion ere Krimisoko bake-itunean sinatutakoa betetzeko; K.a. 339an. Agatoklesek menperatu ondoren, Kartagok berreskuratu zuen K.a. 306an. Azkenean, I. Gerra Punikoan, erromatarrek konkistatu zuten. Hiriak brontzezko eta zilarrezko txanponak egin zituen K.a. IV. mendean, baina, poliki-poliki garrantzia galdu zuten. Erromatar eta bizantziar garaiko informazio eskasa da 1062 arte, Ibm Thumnak, Altavilla familiaren aliatuak, castrum Antilium (Entellako gotorlekua) eraso zuenean.
1875ean, Contessari Entellina izenlaguna gehitu zitzaion, Entellatik eratorritakoa, horren hondakinak hiriaren ondoan zeudelako. Albanieraz, Kundisa, Kuntisa, eta Horë deitzen da. Contessa Entellina da Italiako 50 hirietatik bat, non albaniar arbasoen ohiturek eta bizantziar erritoek irauten duten. 1968ko lurrikararen ondoren, udaletxeak eliza itxi zuen, gurtzarako erabilgarria ez zelako. Beste horrenbeste gertatzean hainbat etxerekin, populazioak, hein batean, emigratu zuen. Harrez geroztik, lurraldea handitu da Fusha Kavalariren partean, nahiz eta alderdi zaharra oso populatuta egon eta Morea, Kastriota, Krujë kaleek eta Umberto I.aren plazak ez dute aldaketarik pairatu. Gaur, Contessa Entellinak garai nahasian bizi da. Izandako emigrazioek populazioa murriztu zuten, alderdi zaharra biztanleriarik gabe utziz. Bestalde, arbëreshe hizkuntza egokiro irakasten ez zaienez belaunaldi berriei, komunitate eta identitatearen galera da. Horregatik, kultura- eta erlijio-alderdiek eusteko borroka etengabekoa da.