cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Porquerolles
Historia
Uhartearen herrixka 1820an ezarri zuten, itsasargia 1837an eraiki eta 1850ean eliza eraiki zelarik. 1912an François Joseph Fournier abenturazale belgikarrak uharte osoa erosi zuen, antza bere emaztearen ezkontza-opari gisa. Bertan 200 hektarea mahasti landatu zituen. Hauei esker, lehen vin des Côtes de Provence JDFko ardoa ekoitzi zuten.
1971n estatuak uhartearen %80 erosi zuen garapenetik babesteko. Uhartearen zati handi bat parke nazional baten (Port-Crosko parke nazionala) eta naturaren kontserbaziorako eremu baten zati da (Conservatoire botanique National méditerranéen de Porquerolles).
Georges Simenonen bi eleberrien kokalekua da, Le Cercle des Mahé eta Mon ami Maigret hain zuzen ere. Nicolas Freelingek idatzitako Valparaiso eleberriarena ere bada. Jean-Luc Godardek zuzendutako Pierrot le Fou filmaren eszena batzuk Porquerollesen grabatu zituzten.
2010az geroztik, uharteak jazz jaialdi bat ere antolatzen du uda bakoitzean ("Jazz à Porquerolles" izenekoa).
Morscheid
Morscheid Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mörsfeld
Mörsfeld Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mörlen
Mörlen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mörschied
Mörschied Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Betzaida Urtaza
Betzaida Urtaza (Donostia, Gipuzkoa, 1988ko irailaren 10a) idazlea, itzultzailea, Amesgile argitaletxeko zuzendaria eta ipuin-kontalaria da.
Biografia
Betzaidak disfrutatu egiten du idazten, gozoki goxo-goxoak prestatzen eta amona zaharra zaintzen. Haren amets handienetako bat idazle handi bihurtzea da, eta haurrek ametsak egitea, ikastea eta bere istorioekin dibertitzea. Gustuko du bere irudimena askatzea eta ingurukoekin inspiratzea. Era berean, beretzat oso garrantzitsuak diren gaiak lantzen saiatzen da, hala nola natura, ingurumena, familia, maitasuna, adiskidetasuna, magia, emozioak... Eta haurrei zenbait balio erakusten, hala nola errespetua, hobetzeko indarra edo altruismoa. Umorea, errealitatea, gozotasuna, misterioa eta abentura-ukituak ematen saiatzen da haren istorioei.
Ikasketak
Betzaidak Haur Hezkuntza eta Lehen Hezkuntza ikasketak Legorretako Ugaro Herri Ikastetxean egin zituen, DBH eta Batxilergoa Ordiziako Oianguren Institutuan. Haur eta Nerabeen zaintzako ikastaroa Tolosako La Inmaculada Ikastetxean. Irakasle- Haur Hezkuntza espezialitatea Eskoriatzako HUHEZI Mondragon Unibertsitatean. Antzerki Ikasketak Donostiako Arte Eszenikoen Tailerrean (AET/TAE). Turismo ikasketak A Coruñako Campus Training eta Portugaleko Universidade Fernando Pessoan. Argazkilaritza ikasketak A Coruñako Campus Training eta Portugaleko Universidade Fernando Pessoan. Sukaldaritza eta gozogintza ikasketak Portugaleko AESA Academyan.
Argitalpenak
2020an gordeta zeukan sormen guztia kalera ateratzea erabaki zuen. Aitaren heriotza medio, etxera bueltatu behar izan zuen 2019an, Europan lanean zebilela. Hasieran ez zekien zer egin, baina poliki-poliki inspirazioa etorri zitzaion eta idazten hasi zen. Hainbat argitaletxerekin harremanetan jarri ondoren, baina erantzunik lortu gabe, amak eman zion behar zuen bultzada, «'guk argitaratuko ditugu', esan zion», gogoratzen du Urtazak. Horrela sortu zuen Amesgile, bere argitaletxea, «amestu, ikasi eta ondo pasatzeko».
Bost hizkuntzatan
Liburuak bost hizkuntzatan argitaratzen ditu: euskaraz, gazteleraz, frantsesez, ingelesez eta portugesez. Burrunba txoria da itzulpenik gabeko bakarra, momentuz euskaraz bakarrik dago. Bost hizkuntza menperatzen ditu Urtazak, eta berak egiten ditu itzulpen guztiak. Amesgile argitaletxearen arduraduna da; Idatzi, itzuli, banatu... argitaletxeko lan ia denak bere gain hartu ditu, ametsetik ere asko baitu abiarazi zuen proiektuak
Helduentzat
"Pertsona bakoitza mundu bat da, hala gara! Hori onartu eta erreibindikatu egin behar dela uste dut. ‘Maisha’ konplexurik gabe idatzita dago, irakurlearen barrenak mugitu eta pentsatzen jarri nahi ditu."
Bestelakoak
Ipuin kontaketa saio ugari egiten ditu, Goierrin eta handik kanpo ere.
Mörschbach
Mörschbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Betzaida Urtaza
Bestelakoak
Segura Irratiko kolaboratzailea ere bada Betzaida.
Moritzheim
Moritzheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Morshausen
Morshausen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Moschheim
Moschheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mörsdorf
Mörsdorf Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mosbruch
Mosbruch Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mörstadt
Mörstadt Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mudersbach
Mudersbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mudershausen
Mudershausen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mückeln
Mückeln Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Müden (Mosel)
Müden (Mosel) Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
François Le Lionnais
François Le Lionnais (1901eko urriaren 3a - 1984ko martxoaren 13a) frantziar ingeniari kimiko eta idazlea izan zen, dibulgatzaile zientifiko eta kulturala eta OuLiPo literatura mugimenduaren sortzailekidea.
Biografia
Le Lionnais Parisen jaio zen 1901ean. Ingeniari kimiko gisa ikasia, Forges d'Aquiny industria-enpresa zuzendu zuen 1928 eta 1929 urteetan. Bigarren Mundu Gerran Frantziako Fronte National erresistentzia taldean aktiboa izan zen, Gestapok atxilotu eta torturatu zuen 1944ko urrian eta sei hilabete eman zituen (1944ko azaroa eta 1945eko apirila bitartean) Dorako kontzentrazio esparruan preso. 1946an egindako "La Peinture à Dora" ("Dorako margolaritza") saiakerak preso izandako esperientzia deskribatzen du.
Bigarren Mundu Gerraren ostean, École Supérieure de Guerre-n (gaur egun École Militaire-ren parte da) Ikasketa Orokorrak zuzendu zituen. 1950ean, UNESCOren Zientzia Hezkuntzako Dibisioaren sortzailea izan zen.
Louis de Broglie fisikari frantziarrarekin eta Jacques Bergier bere lagun minarekin batera, Le Lionnais-ek Frantziako Zientzia Idazleen Elkartea sortu zuen 1950eko ekainaren 26an, UNESCOk hasiera batean finantzatutako elkarteko lehen presidente gisa.
1952an, Jacques Bergierrekin berriro lanean, Le Lionnais-ek zientzia dibulgatzeko bikaintasunaren Kalinga-UNESCO saria sortu zuen. Saria jaso zuen lehena Louis de Broglie izan zen. Hurrengo hamarkadan, Frantziako Zientzien Akademiako terminologia zientifikoari buruzko aholku-batzorde batean sartu zen, Frantziako Museo Nazionaletako Artelanak Zaharberritzeko Batzordean aholkulari zientifiko gisa jardun zuen eta hainbat zeregin bete zituen Indiako Ikerketa Zientifikoko Kontseiluko aditu tekniko gisa. France Culture irratirako "La Science en Marche" dibulgazio-programa bat ekoitzi eta aurkeztu zuen.
Joera absurdoan murgilduta dauden arte esperimental-mugimenduetan ere aktiboa izan zen, Collège de 'Pataphysique'-ko errejidore gisa eta OuLiPoko lehen presidente gisa, 1960an Raymond Queneaurekin batera sortu zuen erakundea eta gerora hedatuko zena. erakunde analogoekin, hala nola, Oulipopo (fikzio politak), Oumupo (musika), Oupeinpo (pintura), Oucinépo (filmak) eta Oucuipo (sukaldaritza).
Le Lionnaisek liburu ugari idatzi zituen, baita saiakera eta aldizkarietako zutabeak ere. Bere artikulu-gaiak zientzia, matematika eta haien historia, literatura esperimentala, pintura eta xakea dira.
1984an hil zen Boulogne-Billancourten.
Mühlpfad
Mühlpfad Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mülheim an der Mosel
Mülheim an der Mosel Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mudenbach
Mudenbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mülbach
Mülbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Münchwald
Münchwald Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mündersbach
Mündersbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Münchweiler am Klingbach
Münchweiler am Klingbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Müsch
Müsch Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Irak iparreko erasoaldia (2014ko ekaina)
Irakeko segurtasun indarrak hegoaldera joan ahala, indar kurduek hustuta geratutako lekuak hartu zituzten, eta Irakek eta Kurdistanek beretzat nahi zituzten lurraldeak eskuratu zituzten. Shoresh Haji parlamentari kurduak adierazi zuen auzipeko lurrak berreskuratzeko kurduek aukera ezin hobea zutela. Nazioarteko begiraleek, ordea, kurduen mobilizazioa Irakeko "anarkia"ren isla zela interpretatu zuten.
Erasoaldia
2014ko ekainaren 9tik 10erako gauean, Irak eta Sortaldeko Islamiar Estatuko militanteek Mosul hiriko kontrol gehiena hartu zuten. 1.300 militante armatuek Ninive probintziako gobernuaren bulegoak, egoitza militarrak eta Mosulgo Aireportu Internazionala hartu zituzten. Erasoaren ondoren, Mosuletik 50.000 pertsonek egin zuten ihes. Nuri al-Malikik, Irakeko lehen ministroak larrialdi egoera ezarri zuen erasoaren ondoren. Ekainaren 10etik aurrera, Mosul matxinatuen menpe zegoela ere adierazi zuen. Hurrengo egunean, matxinatuek Tikrit hira hartu zuten eta gobernuaren egoitzei su eman zien. Kartzelako ehunka preso ere askatu zituzten.
Parlamentuak ez zuen eskuratu quórum nahikoa larrialdi egoera onartzeko. Horregatik, ekainaren 12an, maxinatuen lurraldeak bonbakatu zituen.
Otsailaren bukaeran, ISISeko borrokalariek Yalula hiria (Irak ekialdean) hartu zuten, Al Arabiya telebista-katearen arabera
Irakeko egoeraren ondorioz, Irakeko ia milioi t'erdi gizon eta emakumek Irakeko Armadan izena eman zuten, terrorismoa bukatzeko helburuarekin
Müllenbach (Cochem-Zell)
Müllenbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Irak iparreko erasoaldia (2014ko ekaina)
Erasoaldia
Irakeko armadak 279 matxinatu hil zituen Bagdad iparraldean, zehazki, Saladino, Diyala eta Ninive hirietan. Bestalde, matxinatuek 1.700 soldadu irakiar hil zituztela adierazi zuten. Bashar al-Assadek Irak ekialdeko matxinoen guneak bonbakatu zituen. Raqqa ISISen gune garrantzitsua zen eta milizianoek arma asko gordetzen zituzten.
Münchweiler an der Rodalb
Münchweiler an der Rodalb Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Irak iparreko erasoaldia (2014ko ekaina)
Gobernuaren kontraerasoa
2014ko ekainaren 13an, irakiar indarrak, Quds Indarra eta Iraneko Guardia Iraultzailearen babesarekin, Samarran bildu ziren eta Saladinoko gobernazioaren zati bat berreskuratu zutela adierazi zuten. Zehazki Dhuluiya hirixka berreskuratu zuten. Al-Monitorreko kazetariek Mosulen eta Tikriten gobernuaren aire erasoek EIILeko militanteak hirian ezkutatzea lortu zutela adierazi zuten. Hauen ordez, Naqshbandi Armada eta gobernuaren aurkako beste hainbat taldeek (ofizial baazista ohien jarraitzaileak) hiriko zaintza eta administrazioa hartu zuten. Militanteek Azhar al-Obeidi eta Ahmed Abdul Rashid ofizial baazista ohiak Mosul eta Tikriteko gobernatzaile izendatu zituzten. Militante suniek Tikriteko kontrola zuten baita Spyker aire basearena ere, estrategikoki oso garrantzitsua zena. Tikriteko matxinatuek hirira zihoan errepidea minaz josi zuten eta euren artilleria hirian zehar zabaldu zuten espero zuten setioari aurre egiteko.
The Guardianen arabera, ekainaren 13an, Ali al-Sistanik, Aiatola Nagusiak, Irakeko agintari xii nagusienak armak hartzera deitzeak egun bat baino gutxiagoan milizianoen dibisio bat mobilizatzea ekarri zuen. Armada erregularrarekin ez bezala, matxinatuekin borrokatzean ez zuten alde egingo
Ekainaren 14ean, al-Maliki Samarrara zuzendu zen eta Samarra kontraerasoaren lehen gunea izango zela adierazi zen. Estatuko telebistaren arabera, armadak Dhuluiya herria berreskuratu zuen baina Samarrako segurtasun indarren eta CNNrekin harremanetan jarri ziren herritarren arabera, oraindik EIILren eskuetan zegoen
Egun berean, Irakeko armadak EIILen indarrak erasotu zituen al-Mutasimen, Samarratik 22 kilometro hego-ekialdera. Eraso horren ondorioz, matxinatuek basamortura egin zuten alde. Aldi berean, Mosuleko medikuek 128 soldaduen eta polizien gorpuak jaso zituzten, EIILen aurkako borrokan hil zirenenak.
Gainera, Irakeko armadak tropar kurduen zazpi kide hil zituztela ere zabaldu zen, Dialan gertatu zen aire eraso batean. Yabar Yawarrek, Peshmergatarren Idazkari Nagusiak, Irakeko agintariekin kontaktuan jarri zirela azaldu zuen gertatu zenaz hitz egiteko. Hurrengo egunean, armadak Ishaqi berreskuratu zuen eta 12 polizien erretako gorpuak aurkitu zituen.
Tal Afar eta Saqlauiya bereganatzea
Ekainaren 15ean, hainbat saiakeren ondoren, Naqshbandi eta baazista ohi batek gidaturiko eraso batean Tal Afar eta bere ondoko aire basea berreskuratu zituzten. Ordurarte babesten zutenek, irakiar turkomano xiiek eta soldaduek Mosuldik alde eginez, kurduen menpe zegoen lurraldera joan ziren. Tal Afarreko borrokan, 18 matxinatu hil ziren, baita 10 zibil ere, matxinatuen artilleria erabiliz egin zuten eraso batean. Herriko segurtasun indarrek kide asko galdu zitzuten, nahiz eta kopuru zehatza ez zen jakin. Abu Al-Waleed Jeneral Nagusia Tal Afaten harrapatu zen zurrumurrua zabaldu zen baina ondoren estatu telebistak ukatu egin zuen. Egunean zehar, errebeldeek harrapatutako 1.000 eta 1.700 soldadu artean hil zituztela esan zuten eta armadak bere Aire Indarrek aurreko 24 orduetan 279 matxinatu hil zituztela esan zuen. Militarrek Internetera igotako bideo bat aztertu zuten eta bideo horretan gutxienez 170 soldadu exekutatu zituztela adierazi zuten.
Ekainaren 15ean ere, EIIL Dialako probintzian barneratu zen eta Adhaimen, Bagdad ipar-ekialdean, bi herri berreskuratu zituen. Hurrengo egunean, Samarra hegoaldean EIILek egindako segada batean 28-29 miliziano xii hil ziren. Bitartean, milizianoen 56 matxinatu hil zituztela adierazi zuen Bagada mendebaldean eta hegoaldean gertatutako borroketan. Dialako borroketan, 29 matxinatu eta zortzi soldadu hil ziren. Hainbat soldadu ere harrapatu zituzten. Gainera, lehen rani soldadua ere hil zen.
Bagdad mendebaldean, EIILek Saqlauiya eskuratu zuen, erretiratzen ziren tropei bertatik ematen zien laguntza helikopteroek. Gainera, helikoptero bat lurrera bota zuten. Gauean zehar, poliziak 44 preso exekutatu zituen Baquban EILLeko kidek bertara gerturatzen ari zirelako. ISISeko kideek hiri horretako hainbat gune hartu zituzten. Informazio kontraesankorra zabaldu zen hildakoen eta ekintzaileen inguruan. Washington Posten arabera, presoak ISISen aurkako borroketan hil ziren edo aldez aurretik segurtasun indarrek hil zituzten. Gainera, Bagdadeko iman suni baten hilketaren inguruko informazio zehatzik ere ez zegoen.
Ekainaren 17an, BBCren arabera, armadak Baquba barrutia berreskuratu zuen. Bestalde, Al-Qa'im muga, Al-Nusra frontea talde errebeldeak eskuratu zuen, Al Kaidako zena eta baita Siriako Armada Askeak ere, biak Siriako Gerra Zibilan parte hartzaileak. Gainera, Samarra ekialdean Irakeko segurtasun indarren 18 gorpu aurkitu zituzten.
Baijiko petrolio-findegiari erasoa
Ekainaren 18an, ISISeko Irakeko petrolio-findegi handiena erasotu zuen Baijin mortero eta metralletekin. Findegi barruko funtzionario bat esan zuenez, matxinatuen findegiaren %75a berreskuratu zuten. Militar batek erasoari aurre egin ziotela esan zuen eta 40 matxinatu hil zituztela. Bitartean, errebeldeek Saladino probintziako hiru herrixka harti zituzten 20 zibil hil zituzten borroken ondoren. Gainera, Indiak Mosulen turkiarren enpresa batean lanean ari ziren 40 indiar bahitu zituztela adierazi zuen. Aldi berean, Sadam Huseinen epaiketako tribunaleko presidentea izan zen Rauf Abdel Rahman exekutatu egin zuten, bi egun lehenago ISISeko kideek bahitua izan zena.
Ekainaren 19an, Irakeko segurtasun indarrek findegi guztia berreskuratu zutela esan zuen, 100 matxinatu hil ziren borroken ondoren. Hala ere, Assciated Pressi findegitik gertu ibili zen irakiar batek oraindik ISISen menpe eta bere kideak ikusi zituela esan zuen. Gaua iristean, bi indarren findegiaren zati ezberdinen kontrola zuten. Gau berean, ISISek Tharthar laku ondoan zegoen Al Muthanna Arma Kimikoen Gunea eskuratu zuen, Bagdad ipar-mendebaldetik 70 kilometroetara. Leku honetan matxinatuak oso indartsu zeuden.
Ekainaren 20 gauean, Estatu Batuetako militarrek ABC Newsi esan ziotenez, findegi barnean 270 soldadu irakiar harrapaturik zeuden eta ez zuten indarrek ISISi aurre egiteko. ISISek errepideak kontrolatzen zituen Baiji inguruetan eta soldaduei ezin zitzaien materialik eraman. Matxinatuak soldaduak janari eta armarik gabe geratzeko zain zeuden. Egun berean, ISISek Tal Afarreko aireportua menperatu zuela esan zuen. Indar kurduek, BBCko ekipo batekin zeudela, ISISeko kideek inguratu zituzten Yalulan. Beranduago, herriko kontrola ISIS eta kurduen artean banatuta zegoela esan zuten.
Ekainaren 21ean, matxinatuek Baijiko petrolio-findegia guztiz eskuratu zuten gauek borroken ondoren. Egun berean, xiien miliziak Irak guztian zehar atera ziren euren indarra irakusteko. Manifestazio handiena Bagdadekoa izan zen, bertan Agintza Eguneko Brigadakoek, hau da, xiien miliziek milaka pertsona batu zituzten. Gainera, ISIS bere alde zeuden militante suniekin borrokatu zen Hauiyan, 17 hildako utziz.
Ekainaren 23an, matxinatuen Tal Afarreko aireportua eta hiria eskuratu eta ziurtatu zituzten. Irakeko segurtasun indarrek lehen aldiz onartu zuten Baijiko findegia galdu zutela, hainbat egunetako borroken ondoren.
Müschenbach
Müschenbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Irak iparreko erasoaldia (2014ko ekaina)
Baijiko petrolio-findegiari erasoa
Ordurako, desertatzeek, hildakoek eta material gutxi izateak Irakeko Armada erregularra geldiarazi zuten eta gobernua milizia xiiko boluntarien menpe geroz eta gehiago egotea ekarri zuen. Irakeko gobernuak soldaduek Irak ipar aldetik alde egin zutela ere esan zuen eta matxinatuen menpe gelditu zela.
Münchweiler an der Alsenz
Münchweiler an der Alsenz Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Irak iparreko erasoaldia (2014ko ekaina)
Baijiko petrolio-findegiari erasoa
Ekainaren 24ean, Siriak Irakeko lurraldean lehen erasoak burutu zituen, aurretik ISISen menpe zeuden Siria eta Irak arteko mugak erasotu ondoren. Hurrengo egunean, Siriak beste eraso bat egin zuen, 50 hildako eta 132 zauritu utziz, tartean zibilak. Erasoak udal eraikin bat, merkatu bat eta banketxe bat harrapatu zituen Al Rutban. Ez zen argi geratu, borrokalari siriarrak Iraken sartu ziren edo ez.
Ekainaren 26eko goizean, miliziek Mansuriyat al-Yabal herria hartu zuten. Herri honetan, gas naturalaren lau gune zeuden. Hurrengo egunean, estatuaren indarrek herria berreskuratu zuten eta al-Alam ere hartu zuten.
Tikriteko erasoaldia
Ekainaren 26an, estatuaren indarrek Tikriteko airetransportatzailea berreskuratzeari ekin zioten. Hiru edo lau helikoptero hiriko unibertsitateko estadioraino joan ziren. Helikoptero bat bota egin zuten eta estadioan erori zen. Beste batek arazo mekanikoak izan zituen eta lurreratu egin behar izan zuen. Bigarren helikoptero honetako kideak, tartean libanoar bat, matxinatuek hartu zituzten. Unibertsitatearen inguruan borrokak piztu ziren eta frankotiratzaile militarrak eraikin altuetan ezarri ziren. Berreskuratzeko erasoaren lehen orduetan, helikoptero batek hiriko ospiatel baten aurkako erasoa egin zuen. Hurrengo egunean, borrokek unibertsitatean jarraitzen zuten. Iranen entrenatutako miliziano xiitak bertara joan ziren eta campuseko eraikin altuak hartu zituzten.
Ekainaren 28an, borrokarako helikopteroek aire erasoak burutu zituzten campusean tropak erasotzen ari zirenen aurka. Duela hiru egunetik, hiriak etengabeko aire erasoak jasan zituen, baita barrilezko lehergailua bidez egindako erasoak. Lurreko eraso bat hiria hartzen saiatu zen. Tropen multzoa Samarratik Tikritera abiatu zen, iparralderantz, eta arratsean hiriaren ondora iritsi ziren. Beste tropa multzo bat Speicher aire basera abiatu zen. Gobernuaren lehen informazioaren arabera, tropek Tikrit berreskuratu zuten. Hala ere, gauean zehar borrokak egon ziren hiriaren kanpoaldean eta hiriak matxinatuen menpe egoten jarraitu zuen. Gau horretan, helikopteroek Al Bu Hayazi herrian burutzen ari zen ezkontza bat erasotu zuten, Tikrit ekialdean, eta lau zibil hil ziren.
Hurrengo egunean, tropak Tikritetik ondoko herria zen Dijlara joan ziren, hiriaren hegoaldera, erresistentzia handia topatu zutenez berriro antolatzeko. Borrokek unibertsitatearen inguruan eta aire basean jarraitu zuten. Egunean zehar, Tikrit gainean zebilen helikoptero irakiar bat bota egin ziten eta azokatik gertu erori zen. Armadak tankeak bidali zituen unibertsitatera borroketara batzeko. Irakeko armadaren bozeramaile batek azken 24 orduetan 124 militante Irak guztian zehar hil zituztela adierazi zuen, horietatik 70 Tikriten. Armadak unibertsitatea eskuratu zuela ere esan zuen. Hala ere, bizilagunek hiria matxinatuen menpe zegoela adierazi zuten. Beranduago, Tikritetik 20 kilometro hegoaldera Samarra aldera, borrokak hasi ziren. Matxinatuak Tikritetik 10 kilometro hegoaldera hurbildu ziren.
Gainera, borrokarako bost Su-25 hegazkin, Errusiak entregatu zituen lehen seriekoak, Bagdadera iritsi ziren egunaren amaieran.
Ekainaren 30ean, gobernuaren indarrak aire basetik unibertsitatera joan eta hango tropekin batzen saiatu ziren baina huts egin zuten al-Deum inguruan aurkitu zuten erresistentziarengatik. Borrokek Tikrit hegoaldean jarraitu zuten. Hiria hartzeko borrokak ez aurrera eta ez atzera geratu ziren. Iturri militarren arabera, gobernua Samarran indarrak biltzen ari zen, Tikrit lortzeko beste erasoaldi bat hasi aurretik. Bitartean, Tikrit hegoaldean, armadak Mukeishifa herria berreskuratu zuen 40 militante hil ondoren, beste iturri militar batzuen arabera.
Uztailaren 1ean, ISIS Irakeko eta Sortaldeko Estatu Islamikoak kalifa-herria aldarrikatu zuen Irakeko eta Siriako haren kontrolpeko eremuetan. Siriako Alepo hiritik Irakeko Dijala probintziara ezarri zuen xaria legean oinarritutako estatu islamikoa. Bien bitartean, armada Tikrit hartu nahian zebilen, baina jihadistek eutsi egin zioten saialdiari. Abu Bakr al-Bagdadi izendatu zuten estatuko buru Ibrahim kalifa gisara, «munduko musulman guztientzako kalifa». Bestalde, Irakeko armadak areagotu egin ditu erasoak Salahedine probintzian. Tikrit hiria hartzeko erasoaldiari ekin zion asteburuan. Sadam Husein zenaren jaioterria zen hiria, matxino suniten gotorlekua. Haien esku zegoen ekainaren 11tik. Armadak aire erasoak erabili zituen matxinoen aurka. Lekukoen arabera, muturreko talde islamistak kontraerasoa jo zuen, eta inguruko base militar baten zati bat hartu zuen.
Uztailaren 10ean, miliziek material nuklearra hartu zutela salatu zuen Bagdadek. Irakek NBEn zuen ordezkariaren arabera, Mosulgo Unibertsitatean ikerketarako erabiltzen ziren 40 kilo uranio lapurtu zituzten milizianoek.
Uztailaren 15ean, Irakeko armadak Tikrit hiriaren zatirik handiena berreskuratu zuen. Duela bi aste, beste erasoaldi bat egin zuen armadak, berreskuratzeko asmotan. ISISek kalifa herria aldarrikatu eta biharamunean gertatu zen, baina jihadistek eutsi egin zioten saialdiari. tankeekin sartu dira hirira, eta airez ere bonbardatu dituzte Estatu Islamikoaren menpe zeuden lurrak. Irakeko Defentsa Ministerioak azaldu zuenez, terrorismoaren kontrako sailaren eta operazio berezien sailaren babesa zuen armadak, baita Tikrit aske uztea nahi zuten boluntarioena ere. Ministerioaren arabera, erasoaldia hasi eta bi ordura armadak lortu zuen hiriaren zatirik handiena bereganatzea eta gobernuaren eraikin gehienak bere egitea. Poliziaren akademia ere berreskuratu zuten. Garaipenaren erakusgarri, Irakeko bandera altxatu zuten.
Müllenbach
Müllenbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Irak iparreko erasoaldia (2014ko ekaina)
Tikriteko erasoaldia
Abuztuaren 2an, ustezko 70 jihadista hil zituzten Bagdaden izandako zenbait erasotan. Erasorik bortitzena Al Saadia hirian izan zen; han, gutxienez 50 lagun hil zituzten. Armadak jakinarazi zuenez, Estatu Islamikoaren egoitza bat bonbardatu zuten airez. Hiri horretan izandako erasoen ondorioz, hamarnaka lagunek ihes egin zuten Bagdad iparraldera. Gainerako erasoak Bagdad hegoaldeko beste zenbait gunetan izan ziren, Babel eskualdean. Ekaina amaieran kaliferria ezarri zuen Estatu Islamikoak Irakeko eta Siriako haren kontrolpeko eremuetan.
Abuztuaren 4an argitara eraman zenez, gogortu egin ziren Kurdistan Autonomoko peshmergen eta Estatu Islamikoa miliziako gerrillarien arteko borrokak. Abuztuaren 2an, milizia sunitek Zumar herria eta bi petrolio hobi bereganatu zituzten. Abuztuaren 4an, ordea, gerrillari kurduek jakinarazi zuten berreskuratu egin zituztela. Hala Nuri al-Maliki lehen ministroak aire armadaren laguntza eskaini zien gerrillari kurduei. Bagdadek eskaintza egin baino ordu batzuk lehenago, buruzagi kurduek iragarri zuten milizia suniten aurkako "operazio zabala" prestatzen ari zirela.
Mutterschied
Mutterschied Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Irak iparreko erasoaldia (2014ko ekaina)
Tikriteko erasoaldia
Ordura arte Irakeko peshmerga indar kurduak izan ziren EIko borrokalariak geldiaraztea lortu duten bakarrak. Islamisten erasoaldiaren ondotik kurduek aldarrikatutako lurralde historikoak bereganatu zituzten. Abuztuaren 2an, ordea, arteko kolperik latzena jaso zuten. EIk, matxino sunitek lagunduta, kurduen esku aspaldi egon diren hainbat hiri hartu zituen. Islamistek Sinjar hiria, inguruko herri txikiagoak eta petrolio eremuak zituzten kontrolpean. Milaka lagunek etxea utzi behar izan zuten erasoaldiaren ondotik. Hainbat hedabidek zabaldutakoen arabera, islamistek kurduen menpeko Irakeko urtegirik handiena hartu zuten. Kurduek gezurtatu egin dute hori, urtegiaren irudiak erakutsiz. Masud Barzani Kurdistango Eskualde Autonomoko presidenteak azaldu zuen, babes jarrera utzi, eta erasoari ekingo ziotela galdutako eremua berreskuratzeko. Nuri al-Maliki Irakeko lehen ministroak hitzeman zien armadaren abiazioak lagundu egingo ziela. Siriako mugatik gertuko hainbat herri berreskuratu zituzten jada peshmergek. Kurdu guztiei dei egin zieten islamisten aurkako borrokara batzeko PKK Kurdistango Langileen Alderdiak.
Münster-Sarmsheim
Münster-Sarmsheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Irak iparreko erasoaldia (2014ko ekaina)
Tikriteko erasoaldia
Abuztuaren 5ean, Kurdistango peshmergek Sinjar hiriaren kontrola berreskuratu zuten, Irakeko ipar-mendebaldean. Aurreko asteburuan, Estatu Islamikoa muturreko talde islamistak hartu zuen hiria. Yezidiak ziren herritar gehienak, kurduen arteko gutxiengo erlijiosoa. 200.000 lagunek ihes egin behar izan zuten islamisten erasoaldiaren ondotik. Unicef Nazio Batuen Haurren Laguntzarako Funtsak salatu zuen 40 haur hil zirela «indarkeria, deshidratazio eta ihesaren» eraginez.
Abuztuaren 6an, gutxienez 70 jihadista hil zituzten Irak iparraldean. Irakeko aireko armadak inteligentzia zerbitzuekin elkarlanean bonbardatu zituen hainbat gune. Irakeko telebistaren arabera, Xarif al Din santutegitik gertu izan ziren erasoak, eta erabat suntsituta geratu zen.
Abuztuaren 7an, Estatu Islamikoa miliziak aurrera egiten jarraitzen zuen, eta zenbait iturriren arabera, peshmerga kurduek atzera egin behar izan zuten. Ondorioz, milaka familiak ihes egin zuten Mosul iparraldeko herrietatik. Azken egunetan islamistek gehiengo kristaua zuten eremuen kontrola hartu zuten, eta Kurdistan Autonomoko hiriburura gerturatzen ari ziren. Duela hiru egun, berriz, Sinyar berenganatu zuten, eta milaka familia inguruko mendietara ihes egitera behartu. Unicefek salatu zuen ihesaldian 40 adingabe hil zirela, bai erasoen ondorioz eta baita mendietako bizi baldintzen eraginez ere. ISISen eraginez, Siriako eta Irakeko gatazkek bat egin zutela ondorioztatu zuten adituek. Eta horrek biei jarri zien kolokan estatu-nazio izaera.
AEBen esku-hartzea
Abuztuaren 7an, Estatu Batuetako gudu hegazkinak Estatu Islamiarrak Erbil hirian (Irakeko iparraldean) zituen eretzeak bonbardatzen hasi ziren, Barack Obama AEBko presidenteak aurreko egunean emandako aginduari jarraituz. Esku-hartzea 12:45ean hasi zen –Euskal Herriko ordua-, F/A-18 hegazkin batzuek laserren bidez gidatutako 220 kiloko bonbak bota zituztenean. Estatu Islamiarrak hiria defendatzen zuen indar kurduen aurka borrokatzeko erabiltzen zuen artilleriako eretze baten kontra bota zituzten bonbak. Barack Obama AEBko presidenteak iragarri zuen Estatu Islamiarraren eretzeen aurkako eraso "selektiboak" egitea baimendu zituela. Halaber, eta sarraskia saihesteko asmoarekin, Irakeko iparraldean baztertuta zeuden pertsonei zuzendutako eragiketa gizatiarra ere abiatuko zuela jakinarazi zuen. Erresuma Batuak, aurreratu zuen ez zuela esku-hartzean parte hartuko.
Abuztuaren 8an, AEBetako armadak Estatu Islamikoaren aurkako aire erasoak egin zituen Irak iparraldean. Arbileko defentsei erasotzen ari ziren talde jihadistaren artilleria posizioak hartu zituzten jomugan. Kurdistango Eskualde Autonomoko hiriburua zen Arbil, Estatu Islamikotik ihes egindako milaka lagunen aterpea. 2011n utzi zuten AEBetako tropek herrialdea, eta ordutik ez zuten operazio militarretan zuzenean parte hartu. AEBetako esku hartzeak ez zuen eragotzi jihadistek Irakeko urtegi handiena hartzea. Informazio nahasia izan zen urtegiari buruz, kurduek zein islamistek aldarrikatu zuten azpiegituraren kontrola. Ninive probintziako segurtasun arduradunak onartu zuen peshmergek urtegia utzi zutela. Galdutako herriak berreskuratzeko Estatu Islamikoaren aurkako gerran sartu ziren Kurdistango indarrak. Sinjar, Zummar, Rabia eta Maxmur inguruetan borrokatzen zuten, eta Arbil hiriburutik 45 kilometrora. Kirkuk eta Diyala probintzietako frontea, berriz, lasaiago zegoen. Rudaw hedabidearen arabera, Estatu Islamikoko borrokalari askok fronte hori utzi eta Mosulera jo zuten.
AEBetako hegazkinek giza laguntza ere jaurti zuten yezidi errefuxiatuak zeuden eremura. Erresuma Batuak ere bidali zien giza laguntza, baina baztertu egin du aire erasoak egitea. Bestalde, NBEk esan du «giza korridoreak» prestatzen ari zela iheslariak arrisku eremutik ateratzeko. Horrez gain, NBEren arabera, beste 200.000 iheslari mendietan inguratuta zeuden, jateko eta edateko baliabide eskasekin. Horietako asko gosez eta desidratazioz hil ziren. Kritika asko jaso zituzten peshmergek kurduen herriak defendatzeko gai ez izategatik. Batez ere, Sinjar babesgabe uzteagatik. Hainbat ofizial kargutik kendu zituzten islamistei amore emateagatik.
Abuztuaren 9an, AEBen hegazkinek elikagaiak eta ura jaurti zituzten Sinjar hiriaren inguruan. "Orain arte, Irakeko Gobernuarekin elkarlanean, AEBen hegazkinek 36.224 sorta janari eta urari dagozkion 6.822 eman dituzte". Erresuma Batuak ere laguntza humanitarioa bidali zuen Irakera, eta arlo horretan Frantziak ere babesa erakutsi dio Washingtoni.
Abuztuaren 11n, jakitera eman zenez, aurreko egunean kurduek bi hiri berreskuratu zituzten islamisten kontrolpetik. Gwer eta Majmur lurralde autonomoko mugatik gertu zeuden, Kirkukera bidean. Egun horietan, Mosul inguruko eremuak berenganatzea zen kurduen helburu nagusia. Horretarako, AEBetako gerra hegazkinen laguntza izan zuten. Milioi erditik gora ziren etxetik ihes egin behar izan zuten herritarrak. Jazidiak ziren iheslari gehienak, eta Iraken menpeko Kurdistanen babestu ziren. Iturri ofizialek salatu zuten, bestalde, azken egunetan islamistek ehunka jazidi hil zituztela, euren erlijioari uko ez egiteagatik. Halaber, Kurdistango Eskualde Autonomoko peshmergak zuzenean armaz hornitzen hasi zen Washington. NBC telebista kateak aipatutako Etxe Zuriko iturrien arabera, Irakeko Gobernuaren bidez jasotzen zituzten armak kurduek. Estatu Islamikoaren aurkako borroka «orekatu» nahi zuen horrela Etxe Zuriak. Ihes egindako Irakeko soldaduei hartutako arma astunak zituzten jihadistek, eta horiei esker egin ahal izan zuten aurrera kurduen menpe zeuden herrietan. Europar Batasunak esan zuen eztabaidatuko zuela Kurdistango Gobernuari armak bidaltzearen inguruan.
Abuztuaren 14an, AEBek amaitutzat eman zuten islamistek Sinjar mendiaren inguruan ezarritako setioa. Guztira 40.000 pertsona inguru zeuden mendian, baina Washingtonen arabera, ordea, "uste baino hobeto" zeuden errefuxiatuak. Pentagonoak ia mila militar estatubatuar bidali zituen Irakera, Bagdadi "Estatu Islamikoaren aurkako borrokan laguntzera". Irakeko giza krisia, berriz, hirugarren mailara igo zuen NBEk. Erakundeak uste zuen 1,2 milioi barne desplazatu eragin zituela gatazkak. . Bestalde, Frantziak, Erresuma Batuak eta Alemaniak Suniten Estatu Islamiarrari aurre egiteko armak bidali zizkien kurduei. Halaber, Nazio Batuetako bi ordezkarik Estatu Islamiarreko kideek 1.500 jazidista eta kristau euren "morroi sexual" izatera behartu zituztela adierazi zuen.
Egun berean, Estatu Islamikoak Qara Tappa herrian bildu zituen borrokalariak, Bagdadetik 122 kilometro iparraldera. Peshmergen aurkako borroka frontea zabaldu nahi zuten. Bestalde, salatu dute jihadistek Saddam Husseinek 1990eko hamarkadan eraikitako tunelak erabiltzen zituzten tropak eta armak Bagdad hegoaldera mugitzeko. Matxinoen eta armadaren borroketan, Bagdad mendebaldean, lau haur hil zituzten. Falluja hiriko borroketan, berriz, beste lau haur eta hamar jihadista hil zituzten. Falluja iragan urtarriletik zegoen islamisten menpe. Islamistek Al-Anbar probintziaren zati handi bat hartu zuten orduan. Al-Anbar probintziako gobernadore Khalaf al-Dulaimik AEBei laguntza eskatu zien Estatu Islamikoaren eta beste muturreko milizien aurka egiteko. Irakeko suniten gotorlekua zen Al-Anbar. Bost petrolio eremu eta Mosuleko urtegia, Irakeko handiena, Estatu Islamikoaren kontrolpean zeuden. Egun horretan jihadistek gari biltegiak hartu zituzten. Horretaz gain, kontrolpean zituzten Irakeko bost probintzia emankorrenetako eremu zabalak. Gerra finantzatzeko erabili zituen talde islamistak pilatutako baliabideak. Bitartekarien bidez garia gobernuari saltzen saiatu zen. Horrez gain, petrolioa ere saltzen zuen merkatu beltzean Iraken eta Sirian. Horrenbestez, ekonomia gerran sakondu zuten jihadistek.
Abuztuaren 15ean, Frank-Walter Steinmeier Alemaniako Atzerri ministroak jakinarazi zuenez, jarrera komun bat adostu zuten Europako Batasuneko kide guztiek; hala nahi zuten estatuek kurduei armak ematea baimentzea, hain zuzen. Frantzia armamentua ari zen ematen, eta Txekiak esan zuen espero zuela abuztuaren amaieran hastea. Erresuma Batuak eta Alemaniak ere posible zenegitea, eta Herbehereek ez zuten baztertu. Suediak eta Austriak, aldiz, baieztatu zuten ez zutela aurreikusita armamentua ematea. Irakeko Gobernuak, bere aldetik, armak eta munizioa eman zizkien indar irakiarrei.
Abuztuaren 21ean, AEBek ez zieten jaramonik egin Estatu Islamikoaren mehatxuei. Armadako hegazkinek eta droneek talde jihadistaren kokaguneak bonbardatu zituzten Irakeko iparraldean. Pentagonoak azaldu du sei bonbardaketa egin zituztela Irakeko eta Kurdistan Autonomoko armadei babesa emateko, Mosulgo urtegitik gertuko herrixketan. Peshmergen arabera, urtegiaren mendebaldera zeuden lau herrixkatatik kanporatu zituzten islamistak. Estatu Islamikoak beste bideo bat argitaratu zuten: gatibu hartutako dozenaka yezidi islamera indarrean konbertitzen. Kalkulatzen zuten 150.000 yezidik etxetik ihes egin zutela islamisten hedapenaren ondotik. Irakeko Gobernuak uste zuen 690 emakume yezidi eta xiita Sinjar herrian atxikita zeuzkatela.
Mosulgo urtegiaren inguruko herrixkak hartu nahian zebiltzan kurduak. Lau hartu zituzten, azpiegituraren mendebaldera. Peshmergek zioten Zummar herritik hamabost kilometrora zeudela, eta hara iristeko sarbideak kontrolatzen zituztela. Islamistek hilaren hasieran kanporatu zituzten kurduak hiri horretatik. Bestalde, YPG Herriaren Babeserako Unitateak —Siriako kurduen miliziak— adierazi zuen Jazaa eskualdeko borroketan, Siriaren eta Irakeko arteko mugan, 140 islamista hil zituztela. YPGko hamabost kide ere hil zituzten.
Abuztuaren 22an, AEB Amerikako Estatu Batuen gerra hegazkinek Estatu Islamikoaren posizioak bonbardatu zituzten Mosul inguruan, eta peshmerga indar kurduek Irakeko bigarren hiriaren aldiriak berreskuratzeko erasoaldiarekin jarraitu zuten. Abuztuaren 8an Estatu Islamikoaren kontrako bonbardaketak hasi zituztenetik, AEBek jada 93 aire eraso egin zituzten —horietatik 60 Mosulgo urtegian, Irakeko armadari eta peshmergei laguntzeko—. Aire erasoetako batean, AEBek Estatu Islamikoko 35 kide hil zituzten Mosuldik hogeitaka kilometrora, Nahia herrian. Muhialdin al-Masuri PDK alderdi kurduko buruzagiak azaldu zuenez, Estatu Islamikoaren zazpi ibilgailuko konboi bat, ekintzailez eta armaz betea, bonbekin desegin zuten gerra hegazkinek.
Mosulgo urtegiaren mendebaldean jihadisten esku zeuden lau herri berreskuratu ondoren, peshmerga indarrak Nahia, Tilkif eta Wana setiopean zeuzkaten, eta Zummar hiriaren aldirietara ere iritsi ziren. Jihadistek errepideetan eta egoitza ofizialetan lehergailuak jarri zituzten, eta horregatik ez ziren miliziano kurduak oraindik herri horietan sartu. Sal Ninive barrutian ere peshmergek aurrerapen nabarmena egin zuten.
Abuztuaren 23an, NBE Nazio Batuen Erakundeko ordezkari Nickolay Mladenovek «kezka larria» adierazi zuen, ISk setiatuta zeukalako Amerli herria, eta herritarrak «sarraskia sufritzeko arriskuan» zeudelako. .
Abuztuaren 25an zabaldu zenez, Estatu Islamikoak azken hiru asteetan mila bat lagun hil zituen Iraken, beste 2.500 inguru bahitu, eta adingabeak errekrutatzen ari zen giza ezkutu gisa baliatzeko.
Abuztuaren 26an, Irango Gobernuak Iraken militarki esku hartzea egingo zuela, Karbala eta Najaf hiriak talde jihadista sunitaren esku erortzen baziren. Muga zeharkatu eta «murrizketa operatiborik» gabeko jardun militarra hasiko zukeen Teheranek, xiiten bi hiri sakratuak defenditzeko. Halaber, Teheran Kurdistango Eskualde Autonomoko peshmerga indarrei laguntza ematen ari zaiela ere baieztatu zuen Irango Barne ministroak.
Abuztuaren 29an, Iraken Estatu Islamiar taldearen aurrerapena 850.000 pertsona lekualdatzea eragin zuen, Nazioarteko Migrazio Erakundeak jakitera eman zuenez. 1,6 pertsonek baino gehiagok utzi zuten etxea urtarriletik, indarkeriaren ondorioz. Lekualdatutako pertsonak 1.577 lekutan jarri ziren, Anbarren eta Niniven gatazka armatua larritu ostean.
Abuztuaren 30ean, hiru egunetako borroken ondoren, Estatu Islamikoari atzera eginarazi eta Zemar hirian sartu ziren peshmerga indar kurduak. Hiri estrategikoa zen Zemar, eta Estatu Islamikoaren erasoaldiaren aurretik Kurdistango Eskualde Autonomoko indarrek zaintzen zuten. Zemar ondoan Ain Zala barrutiko petrolio putzuak ere kurduen esku zeuden. Ihesean, hiru petrolio hobiri su eman zieten jihadistek, eta lehergailuak jarri zituzten eraikin ofizialetan eta errepideetan. Irakeko armadako tropa bereziei eta AEBetako hegazkinen bonbardaketei esker lortu zuten kurduek Zemar inguratzea.
Abuztuaren 31ean, Australiak iragarri zuenez, Iraken dauden soldadu kurduentzako armak eramateko operazioan parte hartuko zuen, AEBk eskatu bezala, Estatu Islamiarren kontrako borrokan laguntzeko. Australiak Hercules C-130J eta Globemaster C-17A modeloetako hegazkin bana eramango zuen. Hegazkin australiarrek AEB, Albania, Kanada, Kroazia, Danimarka, Italia, Frantzia eta Erresuma Batu herrialdeetako hegazkinekin bat egingo zuten, Estatu Islamiarraren kontrako borrokan.
Egun berean, Estatu Islamikoaren ekintzak —hilketak, bahiketak, torturak eta beste— gizateriaren aurkako krimentzat jo zituen Nazio Batuen Erakundeak. NBEren datuen arabera, 2.000 emakume eta haur baino gehiago bahitu zituen Estatu Islamikoak herrialdeko hainbat gunetan. NBEren misioak jakinarazi zuen abuztuan gutxienez 1.420 hildako eta 1.370 zauritu izan direla Iraken izandako erasoetan. Bitartean, AEBetako segurtasun indarrek Estatu Islamikoaren eremuak bonbardatzen jarraitzen zuten. Goizaldean airez eraso zien Mosulgo presatik gertuko guneei eta Amerli hiriko hainbat ingururi. Hiri horretan, jihadisten tanke bat suntsitu zuten. Amerli hiria setiatuta eduki zuen Estatu Islamikoak bi hilabetez, eta hori amaitzea lortu zuen Irakeko armadak, Kurdistango pexmergen eta AEBetako segurtasun indarren laguntzarekin. Erasoez gain, laguntza humanitarioa jaurti zuten asteburuan AEBek Amerli hirira.
Irailaren 1ean, Suleiman Bek hiria berreskuratu zuten. Halaber, NBEk premiazko eran Irakera giza eskubideen misio ikertzaile bat bidaltzea onartu zuen, Estatu Islamiarrak egindako krimenak aztertzera. Zibilen guneetan egindako bonbardaketen harira, gerra-krimenak izan zitezkeela ere nabarmendu zuen. AEBko «terrorismoaren aurkako iturriek» adierazi zuten Sulaiman Beken hil zituzten ISko kideen artean, 23 txetxeniarrak zirela. Bestalde, Alemaniak ere militarki lagunduko zituen ISren aurka borrokan ari ziren indarrak. Zehazki, Kurdistango Eskualde Autonomoari armak salduko zizkion. Kontserbadoreen eta sozialdemokraten gobernuko koalizioak hartutako erabakia izan zen.
Egun berean, David Cameron Erresuma Batuko lehen ministroak parlamentuan aurkeztu zituen ustezko jihadisten aurka ezarriko zituen neurriak. Esaterako, Cameronek eskumena emango zion Poliziari Erresuma Batuko herritartasuna daukaten ustezko jihadistei pasaportea atxikitzeko eta denbora baterako herrialdean sartzea debekatzeko. Kalkulatzen zenez, ehunka batzuk ziren Iraken eta Sirian IS Estatu Islamikoaren alde borrokan ari ziren Erresuma Batuko herritarrak.
Münsterappel
Münsterappel Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Irak iparreko erasoaldia (2014ko ekaina)
AEBen esku-hartzea
Irailaren 3an, berehalako mendekua eman zuen AEBetako armadak, Mosul inguruan Estatu Islamikoaren posizioen kontrako bonbardaketak gogortu egin baitzituen. Eta Bagdadera 350 militar gehiago bidaliko zituela jakinarazi zuen Etxe Zuriak, AEBen instalazioak eta pertsonala babesteko. Aurreneko aire erasoan Estatu Islamikoaren egoitza bat bonbardatu zuten, aurrez Mosulgo polizia etxea izana; baina jarraian zibilen etxebizitza bat jo zuten, segurtasun indarrek beraiek onartu zutenez: gutxienez familia bereko hiru emakume hil ziren erasoan, eta haur bat larri zauritu. Irailaren 2an, bonbardaketen iragarle, Irakeko Gobernuak sinatutako eskupaperak jaurti zituzten AEBetako gerra hegazkinek Mosulera, herritarrei Estatu Islamikoaren posizioetatik urruntzeko eta etxebizitzak uzteko aholkatuz. Bestalde, Erresuma Batuko lehen ministro David Cameronek Cobra larrialdiko batzordea bildu zuen, Estatu Islamikoaren mehatxua aztertzeko, eta bahitua askatzeko «aukera guztiak» aztergai zituztela nabarmendu zuen.
Egun berean, bake negoziazioak gauzatzeko ahalegin betean ari zirelarik, Turkiak berak PKK armatzeko «egokiera» aipatu zuen BDP Bakea eta Demokrazia alderdiko ko-presidente Selahattin Demirtasek, Estatu Islamikoaren erasoaldiagatik.
Irailaren 4ean, Anders Fogh Rasmussen NATOren idazkari nagusiak nazioarteko komunitateak Estatu Islamikoko jihadistak "geldiarazteko betebeharra dauka" azpimarratu zuen. Bestalde, David Cameron Britainia Handiko lehen ministroak esan du ez duela baztertzen AEBrekin bat egin eta Iraken Estatu Islamikoaren kontrako aireko erasoak egitea.