cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Saugon
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 243 ziren, horien artean 173 aktiboak ziren eta 70 inaktiboak ziren. 173 pertsona aktiboetatik 142 lanean zeuden (81 gizon eta 61 emakume) eta 29 langabezian zeuden (13 gizon eta 16 emakume). 70 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 36 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saugon udalerrian 147 unitate fiskal zeuden, 389 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.628 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak jatetxe ziren.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 harategia zen.
2000. urtean Saugon udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 96 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Elisabet Stuart
Elisabet Stuart (Dunfermlineko jauregia, 1596ko abuztuaren 19a - Londres, 1662ko otsailaren 13a) Palatinatuko hautesle ezkontidea eta Bohemiako erregina ezkontidea izan zen.
Koji Inada
Koji Inada (稲田 康志, 1985eko ekainaren 19a - ) Japoniako futbolaria da.
Faustino Aizkorbe
Faustino Gil Aizkorbe (Olloki, 1948ko uztailaren 20a), nafar margolari eta eskultorea da. 1973az geroztik etengabe aritu da munduan zehar hainbat erakusketa egiten: Iruñean, Bilboko Arte Ederretako Museoan eta Espainiako zenbait hiritan ez ezik, Alemania, Hong Kong, Tokio, Korea, Suitza, Chicago, New York, Florida eta Venezuelako zenbait aretotan ere bai. Sevillako 1992ko Expo Erakusketan Itsasketako aretoan erakutsi ziren bere lanak. Horrez gainera, Iruñeko Sarasate pasealekuan, Barañaingo (Nafarroa) Rafael Alberti plazan, Gartziriainen (Nafarroa) eta Arabako Estibalitz santutegian ditu bere obrak ikusgai. Iruñeko Aurrezki Kutxa Munizipalerako muralak, Lekarozko (Nafarroa) eskolaren mendeurrenerako eskultura eta beste hainbat tokitarako irudiak ere egin ditu. Sarien artean, 1974an "Larraona Eskola" arte-lehiaketan 1. Pintura Saria eta Ohorezko Aipamena eskuratu zituen, eta 1987an Pollençako (Palma de Mallorca) IV. Nazioarteko Lehiaketan urrezko domina.
Rheinau (Suitza)
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Roman Vishniac
Roman Vishniac (Pavlavsk, Errusiar Inperioa, 1897ko abuztuaren 19a - New York, Ameriketako Estatu Batuak, 1990eko urtarrilaren 22a) argazkilaria izan zen. Jatorriz errusiarra, estatubatuar hiritartasuna hartu zuen. Judua zen, eta bere argazkietan Erdialdeko Europako juduen oroimena gorde zuelako Elie Wieselek memoriaren poeta ezizena ipini zion.
Bizitza
Biologia eta Medikuntza ikasi zituen Moskun, baina Errusiar Iraultza hasi zenean Berlina ihes egin zuen. Han antisemitismoarekin egin zuen topo, eta ezin izan zuen doktoregoa bukatu. Susmatzen zuen zer zetorren, eta 1935-1939 bitartean Hungariako, Lituaniako, Poloniako eta Txekoslovakiako judu-komunitateen argazkiak atera zituen. Argazki-kamera ezkutatu behar zuen, juduek ez baitzuten gustuko argazkietan ateratzea. Azkenik, 14.000 argazki lortu zituen, komunitate osoaren lekuko: lanbideak, kaleko erakustaldiak, ikasketa-aretoak, hasidimak, errabinoak, juduen hainbat ikuspegi, gaur egun desagertuak.
Bigarren Mundu Gerra hastean Estatu Batuetara joan zen, eta 1946an hango hiritartasuna hartu zuen. Zientziaren bidetik jo zuen, eta mikroargazkigintza landu zuen.
Georgius Agricola
Georgius Agricola, Georg Pawer edo Georg Bauer jaioa (Glauchau, 1494ko martxoaren 24a - Chemnitz, 1555eko azaroaren 21a) alemaniar mineralogo eta metalurgista izan zen.
Hamabi urterekin latineko eskolan hasi zen ikasten. 1514tik 1518ra teologia, filosofia eta filologia ikasi zituen Leipzigeko Unibertsitatean. Heziketa humanista jasotzen jarraitu zuen eta 1519an Zwickauko greziar eskola ezarri zuen. 1523an Italiara bidaiatu zuen eta medikuntza ikasketak Bolonian burutu zituen. 1527an Alemaniara itzuli zen eta Joachimsthalen sendagile eta farmazialari gisa ezarri zen, inguruko mineral betak aztertu ahal izateko. 1533an Chemnitzen kokatu zen, alkate izendatu zuten eta Jurgi Saxoniakoa dukeak diplomatiko eta historialari izendatu zuen. Georgius Agrícola katolikoa zen eta, hil ondoren, protestanteek Chemnitzen ehorztea eragotzi zuten. Zeitzeko Katedralean lurperatu zuten.
De re metallica libri XII lanagatik da ezaguna. Hamabi liburukik osatzen dute, eta meatzaritzaren eta metalurgiaren azterketa sistematikoa, sailkapena eta gida metodologikoa dira. Mineralogiaren aita eta geologiaren sortzailea bezala ezagutzen da. Medikuntzari, pedagogiari, metrologiari, farmaziari, filosofiari, geologiari, historiari eta abarri buruzko 40 bat lan argitaratu zituen.
Pawn Stars
Pawn Stars (Bahi-denda, literalki "Izar Bahitzaileak") AEBko Nevada estatuko Las Vegas hirian girotua dagoen bahi-denda batean girotutako saio bat da. 1988an irekitako "Gold & Silver Pawn Shop" ("Urre eta Zilar Bahi-Denda") bahi-dendako egunerokotasuna, bezeroak eta hauek bertara dakartzaten zaharkin nahiz objektu bitxiak ikusgai jartzen ditu.
Richard Benjamin "Zaharra" Harrison
Richard, 71 urteko izaera ironiko eta ateraldi zorrotzeko adineko gizona, familiako aitona eta bahi-dendaren nagusia da (negozioaren akzioen %51a baitu). Ohituraz, "Zaharra" ("Old Man") ezizenez ezaguna, 38 urte zituela irabazitako ezizena.
Rick Kevin Harrison
Richarden semea eta bere eskuineko eskua, hots, negozioaren bigarren nagusia (gainontzeko akzioen jabea), familiako aita, "Big Hoss" semea duelarik. Izaera jator eta atsegineko gizona da, zaharkinei buruz jakintza handia du eta negozio honetan jaioa da oso. Bere ezizena "tiroaren begiralea" da, nahiz eta maiz "burusoila den gizona" ezizenaz ezagunagoa den. 13 urterekin negozioan lanean hasi eta batxilergoan eskolan ikastetik laga zion, jada asteko bi mila dolar irabazten baizituen.
Corey "Hoss Handi" Harrison
Ricken semea eta Richarden hiloba da, "Hoss Handi" ("Big Hoss") ezizenez ezaguna, fisikoki gazte lodikote eta handia baita. Corey dendako eguneroko operazioen arduraduna da eta bezeroei objektuak erosten dizkie. Rickek negozioari buruz dakien guztia erakusten ari zaio, etorkizunean dendako nagusia izan dadin. Lanean ari dela sarri bere aita eta aitonatekin desadostasunak izan ohi ditu, bertako inbentarioaren ezagutza eza dela medio. Halere, negozio honertarako trebea dela argi uzten du.
Austin "Chumlee" Russell
Coreyren haurtzaroko laguna da, eta hura bezala kiloetan soberan dagoen lodikotea; dendan 19 urterekin lanean hasi zen. Chumleek bezeroei harrera egiten die eta bere eginkizun nagusia haiek dakartzaten zaharkin edota tramankuluak frogatzea izan ohi da (orokorrean, su arma zaharkituak). Sarritan gainontzeko lankideen txantxen jomuga da, maiz izaera xaloa eta zintzoa, eta eta ustezko ateraldi "inozo" baina barregarriak izan ohi ditu, hori dela eta "herriko ergeltzat" ere jo ohi dute. Saioa aurrera doan arabera bere ateraldiek ikusle kopurua ikaragarri handituko dute.
Mitologia zelta
Mitologia zelta, zelten politeismoko mitologia da. Mitologia zelta ustezko erlijio zeltaren inguruko kontakizun bilduma zabala da, eta Burdin Aroan du jatorria. Aro hartako beste zenbait indoeuropar kulturak bezala, lehendabiziko zeltek ere mitologia politeista eta erlijio egitura bat izan zuten. Zelta herri batzuek, hala nola galiarrak eta zeltiberiarrak, Erromarekin zituzten harreman estuak zirela eta, mitologia horrek ezin izan zion eutsi Erromatar Inperioaren eraginari. Lehenagoko mitologia zeltaren jarraitzaileak kristautasunera aldatu, eta haien jatorrizko hizkuntzak galdu zirenː galiera, zeltiberiera, eta abar. Hala ere, badakizkigu haien sinismenei buruzko hainbat xehetasun, garai hartako erromatar eta kristauen albiste iturriei esker.
Bestalde, euren nortasun politiko eta linguistikoari eutsi zioten hainbat zelta komunitatek (adibidez, eskotoak eta Britainiar Uharteetako bretoiak), eta euren Burdin Aroko mitologien aztarna egonkorrak gureganaino helarazi zituzten, askotan Erdi Aroko idazkien bitartez.
Iturri historikoak
Galiako zelta edo galiera idatziz jarri eta bizirautea lortu duten iturrien urritasuna dela eta, uste zabaldua da zelta jentil edo pagano gehienak ez zeudela alfabetatuak. Hala ere, greziar alfabetoaz, latindar alfabetoaz eta Iparraldeko italikoaz zenbait idazki gorde dira (Colignyko Egutegiak eta artikulu botiboetako idazkunek egiaztatzen dutenez). Julio Zesarrek galiarren alfabetoaren testigantza ematen du, baina haien apaiz edo druidek erlijioaren ikuspuntutik garrantzi handia zuten bertso batzuk idatziz gordetzeko saiakerak debekatu izana ere aipatu zuen. Bestalde, helbezioek idatziriko errolda bat zutela aipatzen du Zesarrek.
Erromak zabaldu zuen inskripzio publikoen ohitura, eta hauen bidez lurralde konkistatuetako druiden boterea ahuldu zuten; bidenabar, Galian (Frantzia), Britanian eta beste zenbait lekutan aurkitu diren jainkoei buruzko inskripzio gehienek erromatar konkistaren ondorengo zelta lurraldeak irudikatzen dituzte.
Zelta erlijioa eta haren esanahiari buruzko Julio Zesarren aipamenak
Zelta jainkoei buruzko iturri klasikoa Julio Zesarren Commentarii de bello Gallico delakoa da (K. a. 52-51; Galiako Gerrak). Han, Zesarrek Galian gurtzen diren bost jainko nagusiak izendatzen ditu (bere garaiaren ohitura legez, erromatar baliokidea duten jainkoak izendatzen ditu) eta berek rolak deskribatzen ditu. Merkurio zen jainko guztietan gurtuena eta bere irudikapen ugari aurkitu ohi izan dira. Merkurio arte guztien sortzailetzat ikusi izan da (eta arrazoi honegatik askotan Lugus jainkoaren baliokidetzat hartua izan da), abenturazale eta itsasgizonen babesle eta komertzioa eta etekinen inguruko boteretsuena. Gainera galiarrek Apolo, Marte, Jupiter, eta Minerva gurtzen zituzten. Jainko hauen inguruan, zeltak gainerako herriak bezala deskribatuak izan ohi dira: Apolok gaixotasuna uxatzen du, Minervak trebeziak suspertzen ditu, Jupiterrek zeruetan agintzen du, eta Martek gudan eragiten du. Bost hauetatik gain, galiarrak Dis Paterren leinutik datozela aipatzen du Zesarrek.
Zesarren jainko 'baliokideen' arazoa
Zesarrek ez ditu jainko haiek beren zelta izenekin erregistratzen, parekatu zituen erromatar jainkoen izenekin baizik, hortaz, prozesu honek nabarmenki zailtzen du jainko galiar hauek zelta mitologietan zituzten jatorrizko izenen antzemate lana. Gainera bere garaiko literatura arruntean ohizkoa ez zen modu ezezagun eta bitsi batez, jainko bakoitza eta bere rola era zehatzeko eskema baten bidez irudikatzen. Halere, murrizketak alde batetara utzirik, bere amaierako zerrenda probetxuzko eta funtsezko behaketa zehatza da.
Bere deskribapena ahozko usadioa edota galiar ikonografiarekin orekatuz, norbera jainko hauen giro eta rolen bilduma egiteko prest egon daiteke. Zesarren aipamenek eta ikonografiak erlijio galiarraren aro nahiko ezberdinak ukitzen dituzte, eta hau dena ordezkatzen zuen erlijioa ez zen hain modu agerian azaldu, ez behintzat Erromarekiko galiar autonomiaren garaian zehar druidek (erlijio gizon ordena) mantendu zuten erlijioa bezain beste.
Alderantzizko moduan, ordena gura hura egia izan beharrean itxurakeria bat da. Adibidez, Galian testimoniatu izan diren ehunka izenetatik batzuk behin bakarrik azaldu dira. Horrek adituei pentsarazi die zelta jainko eta gurtzak lekuan lekukoak eta tribalak zirela, eta ez panzeltak. Iritzi horren defendatzaileek Lucanen erreferentzia aipatzen dute, Teutates jainko bat, eurek "izpiritu tribala"-ren itzulpena egin zutelarik (teuta, uste denez, «tribua» esanahiarekin interpreta daiteke protozelta hizkuntzaz). Halere, jainkozkoen izenen zerrenda nabaria modu ezberdinez justifikatu liteke: hauetako asko kultu panzeltan gurtutako jainko nagusiei ezarritako epiteto hutsak besterik ez izatea izan liteke. Bertako jainkoen kopuru handi baten kontzeptua beren kultuak ongi dokumentatuak dituzten zenbait jainkoekin kontraesanean jartzen da.
Gainbegiratua zelta mitologiaren sailei
Zelta mitologia sail edo bilduma ezberdinetan agertzen da, baina beti ere zelta hizkuntzen sailekin erlazionatutako azpitaldeak osatuz:
Antzinako zelten jainkoak
Nahiz eta Mendebal eta Erdialdeko Europan zelta mundua bere goreneko gunean izan, politikoki ez zegoen batasunik, ez eta eragin kulturaleko iturri zentral substantzial baten izaterik; ondorioz, zelta erlijioaren lekuan-lekuko praktiken aldakuntza handiak zeuden (nahiz eta zenbait gai, adibidez, Lugh jainkoaren gurtzea, zelta munduan zehar ederki hedatu izan). Hirurehun jainko baino gehiagoren inskripzioek (askotan erromatarrekin kontrajarriak) biziraun egin dute baina hauetatik irudikatuena genii locorum-enak dira, bertako jainko edo tribuak, hauetako gutxi batzuk izan zirelarik hedatuki gurtuak. Halere, zelta mitologiatik gure egunetaraino ailegatu den guztia ikusi ondoren, batasun handiagoko panteoi bat egon izana adierazten diguten konkordantziak bereizteko gai izan gaitezke.
Irlandako mitologiaren jainkoak
Antzinakotasun handiena duen corpus mitikoa Irlandako Goi Erdi Aroko eskuizkribuak dira, kristauek idatziak, hortaz zelta jainkoen jainkozko natura eraberritua zuten.
Capão Bonito
Capão Bonito Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Mitologia zelta
Irlandako mitologiaren jainkoak
Mitoaren jatorria bi arrazen arteko gudan datza: Tuatha Dé Danann-tarrak, literalki Dana Jainkosaren Tribuak, hauek irlandar panteoiko jainko nagusiak dira, eta Fomoré-tarrak, irlandar kondairetan agertzen diren erraldoiez osatutako herri misteriotsua, inguruko uharteetan bizi ziren eta beti Irlanda erasotzeko mehatxua burutu nahian zebiltzan baina azken hau inoiz lortu gabe. Bi arrazen arteko guda hauek Cath Maige Tuireadh (Mag Tuireadh-eko Bataila) testuaren oinarria dira, bai eta Leabhar Ghabhála Érenn ("Irlandako Inbasioen Liburua") eraikitze sasi-historiko erraldoiaren atal gisa.
Tuatha Dé Dannan-tarrek gizakien gizartearen eginkizunak irudikatzen dituzte, horien artean erregetza, arteak eta guda. Fomoré-tarrek aldiz, gizakien eta jainkoen gizarteak kaosera eraman nahi dituzten indar ilunak eta natura basatia.
Dagda
Irlandar panteoiko jainko nagusia Dagda izan zela dirudi. Jainko-Druida eta druiden jainkoa, elementuen eta jakintzaren jauna, legegile eta gerlari beldurgarria. Mag Tured-eko bigarren borrokaldian, Tuatha Dé Danann-tarrak garaipenera gidatu zituen Fomoré-tarren aurka. Dagda bezala izendatzen zaio "jainko ona" baita, ez da ona zentzu moralean, baizik eta gauza guztietan ona da. Eochid ("denon aita") ere deitu izan zaio, Lathir ("aita boteretsua") eta Ruadh Rofhessa ("zientzia handiaren gorria"). Dagda aitaren irudikapena da, tribuaren babesle eta beste gizonezko jainko bertsio edo aldaeren oinarrizko zelta jainkoa. Zelta jainko gehienak izaki ez espezializatuak ziren, eta beharbada benetako panteoi bat bezala baino klan baten antzera ikusi beharko genituzke. Zentzu honetan, zelta jainko eta jainkosa guztiak Apolo greziar jainkoa bezalakoak ziren, azken hau ez baitzen zer edo zeren jainko zehatza.
Dagda-ren izaera partikularra dela eta, txantxa irri-egingarriaren pertsonaia da irlandar mitologian, zenbait autoreen ustetan hari buruzko txantxak egitean, jainko hau behar zen onbera (edo ustela) izateko sortua izan.
Irlandar ipuinek Dagda boteredun pertsonaia bat bezala irudikatzen dute, bere sabelkoikeria izugarria eta gainezka egiten duen sexualitateaz. Amaiezina den pertz bat darama, Grialaren prototipoa; bai eta samin, amets, heriotza edo barre doinuak bere kabuz jo dezakeen harpa magikoa. Mailu handi bat ere badu; bere muturretako batekin norbait joz gero, hil egiten du; beste muturrarekin joz gero, birjaio egiten da. Hortaz, bizitza eta heriotzaren jainkoa da, erabat anbiguoa, onak edo txarrak izan litezkeen indar izugarria duena. Dorset-en Cerne Abbas-eko erraldoia izenez ezagutzen den erraldoi itifaliko baten irudi bat bada, mailutzar bat duelarik. Nahiz eta hau erromatarren garaian egina izan, denbora askoz Dagda-ren irudia izan zela uste izan da, halere, hau azken aldian gainbegiratua izan da, oraintsuko ikerketa batzuk agerrarazi duten moduan, irudiaren beso horizontalean zintzilikatzen den zapiaren irudikatze soil bat ahal izan zitekeen, benetan Nemearen Leoiaren larrua gainean zuen eta hiltzeko mailua zeraman Herkules (Herakles) jainkoaren irudia izango zela susmatzen delarik. Galian, Dagda eta Sucellos-en kidekotasun bat zegoen (mailua eta kopa duen ekazaritza, basoa eta edari alkoholdunen jainkoa).
Oraintsuko kontakizun epikoetan, bai eta nobela arturikoetan, Dagda-ren pertsonaia "Basoko Gizona"-ren moduan agertzen da, mailutzar bat daraman alproja bat eta animalia basatien jauna dena.
Balar
Balar, Balor edo Bolar, Fomoré erraldoi arrazako kidea zen irlandar jainkoa zen. Begi bakar bat zuen kopetan eta beste bat garezurraren atzekaldeko aldean, txarra zen eta ia beti itxita mantentzen zuen. Irekitzean, bere begirada kokatzen zuen biziduna hil egiten zen. Tuatha Dé Danann-tarren, Nuada buruzagia hiltzeagatik ezaguna zen.
Mórrigan
Mórrigan, bere izenak literalki "mamuen erregina" esan nahi du eta antzinako zelta irlandarren gerraren jainkosa tripartita bat zen, gerlariak borrokarako bultzatzen zituen. Orokorki Morrigu bezala ezagutzen zen, baina bere nortasunak ezberdinak zien: Nemhain (panikoa edo beldur-ikara), bere itxura beldurgarria hiltzera zihoazenen aurrean agertzen zuen bakarrik; Macha (bataila), bele emearen irudiaz agertzen delarik eta Badh, bere izena bodbh ("bele emea") protozeltatik eratorria delarik, gerlariak batailara bultzatzen zituzten ezaugarria. Azken hau Táin Bó Cúailnge-en barnean egoteaz ezagutzen da, honetan Cúchulainn heroiaren laguntzaile eta oztopoa da. Askotan bele edo bele eme bat bezala irudikatzen da nahiz eta beste animalia batzuez ere irudikatu izan den: behia, otso edo angira.
Lúgh/Lug
Zelta erlijioan Lug jainkoaren hedapena (irlanderaz Lúgh zen pertsonaia mitologikoarekin zerikusia duena) bere izena agertzen den leku ugarietan datza, zelta mundu osoko kokapenetan, Irlandatik Galiaraino. Hauetako ospetsuenak Lugdunum hiriak dira (Lyon hiri frantziarra adibidez), Lugdunum Batavorum (gaur egungo Leiden) eta Lucus Augusta (gaur egungo Lugo hiria), gainera Lug sustraia Kantauri itsasoko kostalde guztian agertzen da, adibidez "Lugones"-tarrak Astur tribua edo Kantabriako lurretan eguzkiaren izpiak laino artean barneratzen diren unea deskribatzeko Lugas izendapena. Zelta mitoetan Lug jainkoen zerrendara atxikia bezala agertzen da, eta normalki gizon gazte bat irudikatuz. Nahiz eta irlandar mitologiaren jainko garrantzitsuena izan, ez da jainko nagusiena, "eginkizunik gabeko jainkoa" baizik, eginkizun guztiak baititu. Lug jainkoa Tuatha Dé Danann-tar arrazako kide da bere aitaren aldetik, baina Fomoré-tar arrazaren kide ere bada amaren aldetik eta Mag Tured-eko bigarren batailan, Tuatha dé Danann-tarren buruzagi izendatzen du bere burua eta garaipenera gidatzen ditu, eta bere aitona Balar erail, begi gaiztoduna. Haren izena "txuri" edo "argitsu" esan nahi duen indoeuropar hitzetik dator, baina baita "bele"-tik, hortza, azken abere hau jainko honekin erlazionatuta dagoela usnatzen da. Eguzki itxura du, baina ez da eguzkiaren jainkoa, zelten artean eginkizun hau emakumezkoena baitzen. Bere armak xabalina eta harri jaurtigailu edo honda ziren, eta Irlandan bere ohorezko jaia Lughnasa (gaur egungo irlanderan lúnasa) zen.
Beste batzuk
Brigid (edo Brigit), sua eta olerkigintzaren jainkosa handia. Dagda alabatzat hartzen da eta Tuatha Dé Danann-tarren arrazakoa. Bere izena "garaiera", "txit gorena" hitzetatik dator, bere nagusitasuna adierazten duelarik. Irlandar usadioan izen ezberdinekin agertzen da, hauek bere eginkizuna sinbolizatzen dute, eskematikoki bera hirukoitza da, indoeuropar gizartearen hiru mailetakoa da; inspirazio eta olerkigintzaren jainkosa (maila erlijiosoa), errege eta gerlarien babesle (gerlari maila) eta tekniken jainkosa (artisau, artzain eta nekazarien maila).
Gizonezko jainkoen artean Goibniu dago, Tuatha Dé Danann-tarren jainko errementaria. Artisauen jauna da, gerlarien armak lantzen ditu eta hilezkortasunaren oturuntzaren buru nagusia da. Honetan jainkoek beren biziberritzea lortzen dute Manannan-en "urde magikoak" janez. Goibniu izena, zeltaz "errementaria" esan nahi duen hitzetik eratorria da.
Diancech, sendagarri edo medizinen jainkoa irlandar usadioan. "Mag Tured" borrokan parte hartu zuen eta "osasun iturri" bat irekitzen du. Horretan gerrari zauritu edo hildakoak berpizteko helburuarekin, belar ugari nahasten ditu.
Angus, maitasunaren irlandar jainkoa, "Mac Oc" (seme gaztea) ezizena du. Dagda-ren semea eta Manannan-en seme ordea. Ikusiezinezko oihal bat du. Horrekin babestu nahi dituenak estaltzen ditu.
Galesko mitologiaren jainkoak
Antzineko Britaniako jainkoak (hauek ere kristautasun mende luzeen ondoren ahaztuak), Galesko eskuizkribuen bidez ailegatzen dira gugana. Hemen bi jainko leinu daude: Dôn-en umeak eta Llyr-en umeak, nahiz eta bi taldeen arteko eginkizunak ongi zehatuak ez izan. Dôn, beste izen hauekin ere ezagutua da: Anna, Anu, Ana edo Dana, antzinako zelten jainkosa ama da. Irlandan, jainkoen ama da, Tuatha Dé Danann ospetsuak. Jaiko indoeuropar arkaikoa da, Indian "Anna Purna" (Ana emailea) izena duena eta Erroman "Anna Parenna". Litekeena da jainkozko pertsonaia hura kristautasunera Santa Anaren (Ama Birjinaren ama) izenean igaro izana. Beste aldetik Llyr jainkoen leinuen aita da, eurek Manannan deitzen dute, irlandar usadioan. Itsasoari lotutako jainkoa da, baina ez da itsasoaren jainkoa.
Galiako jainkoak
Galiako zeltek gurtzen zituzten jainkoen izen gutxi iritsi dira gugana, eta ez da mitorik gorde. Erromatar idazlea zen Marco Anneo Lucanok I. mendean Taranis, Teutates eta Esus izenak aipatzen ditu, baina ziurtasunik ez dago horiek zelta jainko garrantzitsuak ote ziren. Jainko eta jainkosa hauetako batzuk beste batzuetatik eratorriak dira; Epona, adibidez, Galesko Rhiannon-en heroia bihurtu ahal izan da, eta Macha, honi nagusiki Ulsterren men egiten zitzaion. Herri politeistetan zaila da euren panteoiak txukun eta garbi aurkitzea ikertzaileei gustatuko litzaiekeen moduan. Jainko haietako batzuk honako hauek dira:
Cernunnos
Cernunnos (Adarduna), antzinatasun handikoa da nonbait, baina oso gutxi dakigu berari buruz. Ziurrenik bera da I. edo II. mendeko Danimarkako Gundestrup-eko pertxan nabarmendua agertzen den pertsonaia. Oparotasun jainkoa eta abere basatien nagusia dela uste da. Haren izaera lurtarra da. Handia irudikatzen da, orein belarriekin eta adarrekin, eta tork edo galiar eraztun antzeko bat darama. Batzuetan ahuntz burudun suge batez lagundurik agertzen da. Lurtar animalia basatien eta lurtarren nagusitzat ageri da. Dudarik gabe indarra, boterea eta betikotasuna (adar sail batekin) irudikatzen ditu. Jateko, pasteltxo eta txanponez hornitutako saskidun aldare baten emaile bezala irudikatzen da.
Belenus
Belenus eskualdeko jakin bateko jainko bat zen, nagusiki Italiaren iparraldean eta Galiako mediterraneo kostaldean gurtzen zuten. Nekazaritzaren jainkoa zen. Beltaine izeneko jaia berarengan oinarrituta dago. Oraindik batzuek benetako jainko bat ote zen eztabaidatzen dute. Bere izenak "argitsu eta dizdiratsu" esan nahi du eta batzuen ustetan "berak" Beltaine jaietako su erraldoiak besterik ez ditu irudikatzen. Beltaine jai egunari San Joan irudiak ordezkatu zion, egun honetan ospatzen baitzen udako solstizioaren hasiera.
Teutates
Tribuen jainko gerlari eta babeslea zen. Erromatar Marte jainkoa eta irlandarren Dagdarekin parekatzen zen. "Gauaren jainkoen" taldean zegoen Esus eta Taranis-ekin batera, druidengandik sakrifizio ugari jasotzen zituelarik. Galia osoan eta erromatar Bretainian gurtzen zuten.
Juan Garate Alkorta
Juan Garate Alkorta 'Maltzeta' (Azkoitia, 1924ko ekainaren 6a - Hondarribia, 2006ko irailaren 10a) gipuzkoar trikitilaria izan zen, arrakasta handikoa, hainbat urtetan herriz herri ibilia bazterrak alaitzen soinuarekin. Trikitiaren munduko hainbat doinu ezagun hark sortuak dira, Hamabost-hamasei urte izenekoa esaterako.
Mitologia zelta
Esus
Basoetako jauna eta jainko odoltsua. Lukano, Teutates eta Taranisekin laukotea osatzen zuten galiarren jainko garrantzitsuenak bezala. Jainko basati eta odolzalea zen; beldurrez, sakrifizioak eskaintzen zitzaizkion.
Juan Garate Alkorta
Bizitza
Azkoitiko Urrategi bailarako Maltzeta-Etxetxo baserrian jaio zen Juan Garate Alkorta Maltzeta. Musika txikitatik ezagutu zuen etxean, aita eta osaba dultzaineroak zituelako. Gaztetxo zela trikitia ezagutu zuen, inguruan egiten ziren erromerietan, Irurkurutzeta eta Pol-Polekoetan batez ere. Manuel Sodupe Gelatxo-k liluratu zuen batez ere gaztetan. Ikazkintzako laguntzaile gisa lan eginez irabazitako diruarekin erosi zuen lehen soinua, Donostian, 17 urterekin.
Mitologia zelta
Manannan
Manannan (edo Mannawydan) ab Llyr (Llyr-en semea), irlandar pertsonai mitologikoa da. Tuatha Dé Dannann-tarren kide da. Azti boteretsua da, zenbait tresna magikoen nagusia da: etsaiak sorgindu eta sugarretan dagoen kasko bat, ezkutu suntsiezin bat, oihal ikusezin bat eta arraun nahiz oihalik gabe itsasoak gurutzatzen dituen itsasontzia. Man Uhartekoa da jaiotzez, honengandik hartzen du bere izena; han oraindik bere hilobi erraldoia uste denaren aztarnak ikus litezke, Peel gazteluarengandik hurbil.
Ogmios
Hitz-jarioa ordezkatzen du, erabat zimurtutako agure bat da, lehoi larruz jantzia; mailutzarra darama, baita arkua eta buiraka ere. Belarrietatik urrezko katea loturik duten gizon talde handiengandik tiratzen du, kate honen beste aldea bere mingain zulatutik igarotzen delarik. Ogmios bere botereaz erabat ziur dagoen hitz-jarioa da, magiaren bitartez sinestunak erakartzeko gai dena. Gizonezkoen mundua jainkoenarekin lotzen duen hitz erritualaren boterearen sinboloa da. Bere izenean lagunen aldeko bedeinkapenak eta etsaien aurkako madarikazioak jaulkitzen dira.
Juan Garate Alkorta
Bizitza
Eugenio Alberdi Zabaleta auzokidearekin batera hasi zen inguruko erromerietan jotzen. Elosuan erromeria berpiztu zutenean han jotzeko eskatu zioten, eta gero Aizpurutxokoan ere bai. Faustino Azpiazu Sakabi-rekin adiskidetasun handia izan zuen, eta hark ezin egin zituen plazak Maltzetari uzten zizkion askotan, hutsik egin gabe. Maltzetaren ospeak gora egin zuen denbora gutxian.
Mitologia zelta
Ogmios
Irlandan "Ogma" deitzen diote. "Ogam"-en sortzailea da, etsaia geldiarazteko bezainbesteko botere handia duten ikur magikoen multzoa. "Mag Tured" gudan bikain parte hartzen duen gerlaria ere bada.
Nuada Airgetlam
Bere izenak "zilarrezko besoa" esan nahi du eta Tuatha Dé Danann-tarren kide da. "Mag Tured"-eko lehendabiziko gudan zehar beso bat galdu eta ezin izan zuen errege izan, hortaz, Diancecht jainkoak zilarrezko beso bat egiten dio eta honela errege funtzioa berreskuratzen du eta Tuatha Dé Danann-tarrak "Mag Tured"-eko bigarren gudan gidatzen ditu.
Rhiannon
Emakumezko galestar heroia da, bere izena "Rigantona"-tik dator: erregina nagusia. Amazona eran agertzen da eta Pwyll hautatzen du senartzat. Bere seme Pryderi jaiotzean kentzen diote eta haurra desagertarazteaz salatzen dute, bere senarraren gotorlekua bisitatzera datozen bisitari guztiak bere bizkar gainean eramatera kondenatzen dute.
Gwyddyon
Galestar usadioaren heroi ospetsuenetakoa da. Dana-ren semea eta Lleu Llaw Gyffes-en aita da. Ziurrenik bere izenak "jakintsu" esan nahiko du. Antzinako druidetatik jarauntsitako botere magikoa irudikatzen du.
Fionn Mac Cumhaill
Gerlari eta aztia da, Cumhaill-en seme eta Oisin-en aita da. Gerlari beldurgarria, bere gurasoak gudan mendekatuko ditu eta "Fiana" guda-taldea berrosatuko du. Bere izenak "Zuri, eder, ilehori eta arraza onekoa" esan nahi du. Olerkari eta aztia, olerkigintzaren hamabi liburuak ezagutzen ditu eta argitasunaren doiaren jabe da hatz lodia hozkatzean.
Cúchulain
Irlandar epopeiaren pertsonai ospetsuena da. Bere kondairaren zenbait bertsioek Lug jainkoaren seme dela diote. Bere benetako izena Setanta da (honetan bidearen izen britaniarra ezagutu dezakegu), Cu-Chulainn (Culann-en Txakurra) bere ezizena ulateen zakurra hil eta Culann-i bere babeslea ordezkatuko duela zin egin ostean lortuko du. Guduetan hain da handia haren amorrua, erabat desitxuratu eta munstro bilakatzen da, eta ez ditu adiskideak eta etsaiak bereizten.
Cúchulainn "argiaren heroia" da, heroi zibilizatzailea, osatzen duen gizartearen pertsonifikazioa baina berak jainkozko nortasun bat ematen dio. Gizonezko eguzki kultu bat ere irudikatzen du (zelten artean ez da eguzkiaren jainkorik existitzen.
Artur edo Artús
Artur edo Artús zelta tradizioaren pertsonaiarik garrantzitsuena da. Jatorriz, ez zen buruzagi arrunt bat besterik, gure aroko 500. urtean uharteetako erregeei beren zerbitzuak alokatzen zizkien zaldunen burua zen, britoiek saxoi inbaditzaileen aurkako borroka etsian baitzeuden. Beren arrakastak hainen handia izan zen, zer kondaira pertsonaiaren gain nagusitu zen, bere papera eta botere handikiro gehiegituz eta dimentsio mitologiko bat emanaz. Honela Arturrek (hau ezizena zen benetan eta "hartzaren itxura duena" esan nahi du) bere jainkozko ezaugarri guztiak bereganatu zituen.
Beste zelta mito batzuk antzinako egiturari gehituz joan ziren eta Artur erregea ardatz moduan zuen zelta mundu ideal baten ikur bilakatu zen. Baina errege honek presente dagoen bitartean bakarrik du boterea, nahiz eta inongo ekintzarik ez egin. Mahai Borobilaren eleberri guztietan, Artur nolabaiteko pasibotasun batez nabarmentzen da. Bere zaldunak dira bere izenean dihardutenak, bai eta Ginebra erreginarenean ere, honek ere subiranotasuna mantentzen baitu.
Merlin
Arturiar kondairako pertsonaia ezagunenetakoa da. Merlinek benetako izan omen zen eta Artur historikoa baino hirurogeita hamar urte beranduago bizi omen izan zen. Iparraldeko britoien errege koskor bat izan omen zen, Behe Eskozian, honek guda baten ondorioz bere zentzu edo sena galdu eta baso batean aterpetu zen profetizatzen hasiz. Kondaira pertsonaiaz jabetu zen eta honetan zenbait elementu mitologiko kristaldu ziren. Beragan jainkotasunak inspiratutako eroaren mitoa aurkitzen dugu, "gizon basatiarena", abereen jauna eta naturaren orekatzailea, jaioberria den haurra eta etorkizuna iragarlea, bai eta aztiarena.
Landutako kondairan, Merlin Belial Basatia izeneko deabru inkubo baten semea da, honek bere botereak azaladuarazten dizkigu. Vortigern errege usurpatzaileari aurka egiten dio, Aurelio Ambrosio-ri (Emrys Gwledig) zenbitzatu eta aholkatu egiten dio eta Uther Pendragon-en behin-behineko aholkulari eta azti titularra bihurtzen da. Honek Artur izan dezan lortzen du, Artur britoien errege onarrarazi dezan behartzen du, eta azken honi bere jarduera eta ekintzetan aholkatu eta laguntzen dio, Mahai Borobila ere ezartzen du.
Zelta gurtza
Aurreneko zeltentzat zuhaitzak sakratuak ziren. Eburonian tribuko izen askok hagin zuhaitza aipatzeak, zuhaitz hauek zelta erlijioan zuten garrantzia garbi asko erakusten digu, Mac Cuilin (gorostiaren semea) eta Mac Ibar (haginaren semea) izenak irlandar mitoetan agertzen dira.
Erromatar idazleen arabera zeltek giza sakrifizioak kopuru erraldoietan burutzen omen zituztela kontatzen digute, hau irlandar iturriekin bermatzen dutelarik; halere, informazio ia dena hau bigarren eskukoa da eta zurrumurruetan oinarritzen da. Oso aurkikuntza arkeologiko gutxi daude prozesu sakrifizatoria frogatu ahal dutenak, hortaz, gaur egungo historialari gehienek giza-sakrifizioa arrarotzat jotzen dute zelta kulturetan.
Bere etsaien buru ebakietan oinarritzen zen gerlariaren kultua ere bazen. Zeltek hildakoei armak eta beste zenbait gailu errazten zizkien, heriotza ondorengo beste bizi batean sinisten baitzuten. Lurperatu aurretik, hildako pertsonari burua ebaki ohi zioten eta garezurra birrindu, beharbada pertsona hori mamu bat bezala ibili ez zedin.
Juan Garate Alkorta
Bizitza
Soinua ondo jotzeaz gain, jendearen gustua egiten eta festa giroan atsegina izaten zekien Maltzetak. Gazte zelarik lana utzi zuen bizibidetzat trikitia hartzeko. Mari Karmen Jauregi bedaiotarrarekin ezkondutakoan, 1966an, Forjas enpresak Azkoitiko Altzibar auzoan zuen Zubillagako fundizioan hasi zen lanean, baina istripu batek lanerako ezinduta utzi zuen. Hortik aurrera nahi adina denbora izan zuen trikitilariaren zereginetan aritzeko, dela etxean musika sortzen eta entsuegauk egiten, dela kanpora jotzera joaten.
Mitologia zelta
Tenpluak
Sarri esan ohi da zeltek inoiz ez zutela tenplurik eraiki, eta gurtza estalpetik kanpo egin ohi zutela, baso txikietan. Arkeologiak frogatu du hori gezurra dela, ezaguna den zelta munduan zehar tenpluen zenbait egitura aurkitu baitituzte. Zelta munduko zenbait zatiren erromatar konkistarekin fanum  izeneko erromatar-zelta tenplu mota bat garatu zen.
Juan Garate Alkorta
Bizitza
Bere alaba Mameni (Mari Karmen Garate Jauregi, Azkoitian 1969an sortua) panderoa jotzen irakatsi zion, eta artean umea zelarik —lehenengoz 1977an, artean zortzi urte bete gabe— alaba aitaren ondoan oholtzara igotzen hasi zen, panderoa eskuarekin jo eta hanka eta buru egitera, panderoa eskuekin ez ezik buruaren eta hanken kontra ere astinduz bizi-bizi. Hasieran, txikia zenez, alabak ez zuen saio osoa egiten, tarte labur bat baino ez. Saio osoa egiteko beste pandero jotzaile bat izaten zuen Maltzetak; garai hartan Joxe Mari Astiasaranekin aritu zen batez ere, herriz herri arrakasta eta estimazio handia bereganatuz.
Mitologia zelta
Gaur egungo osterantzekoak
Zelta tribuen sineskera eta jokabideak gaur egungo zelta kulturetan eragin handia izan dute. Erlijio aurre-kristauan oinarritutako mitologia (nahiz eta berdin-berdina ez izan) ezagupen amankomunekoa izan zen zelta kulturan eta gaurko egunarte ahoz-aho zabaldua, nahiz eta gaur egun gainbeheran joan. Botere sendagarria edo ezaugarri onuragarriak dituzten muino eta putzu sakratuetarako erromesaldiak oraindik burutzen dira. Gaur egungo zelta lurraldeetan aski ezagunak diren zenbait irudi gurtuak edo kristautasunaren ondoren aurkitutako irudiak kristautasunaren erregistroan ez dauden eremuetan kausitu ahal izan dira.
Juan Garate Alkorta
Bizitza
1982an Azkoititik Hondarribira aldatu zen, emaztearekin eta alabarekin. Hasieran halako asmorik ez zuen arren, soinua irakasten hasi zen, alabarekin batera, eta ikasle asko izan zituen. Plazak uzten joan zen pixkanaka-pixkanaka.
Mitologia zelta
Gaur egungo osterantzekoak
Hauek dira batzuk: Izenen desberdintasunak talde ezberdinen hizkuntzen aldaeren ondorioa da.
Juan Garate Alkorta
Bizitza
2006ko irailaren 10ean hil zen, biriketako gaitz baten ondorioz.
Diskografia
Kolektiboak:
Epictia albipuncta
Epictia albipuncta Epictia generoko animalia da. Narrastien barruko Leptotyphlopidae familian sailkatuta dago.
1967ko Italiako Giroa
1967ko Italiako Giroa Itzuli Handi honen 50. edizioa izan zen. 1967ko maiatzak 18 eta ekainak 9 artean ospatu zen, horietako bat bikoitza izan zen 22 etapatan banatutako 3572 kilometroko ibilbidea eginez, garailea izan zen Felice Gimondik, batez beste, 35,339 kilometro orduko abiaduran bete zituenak. Itzulia Treviglion hasi eta Milanen amaitu zen.
Crabairet
Crabairet Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
1967ko Italiako Giroa
Edizio honetan parte hartu zuen lehen aldiz KAS taldeak Italiako Giroan, eta arrastoa utzi zuten itzulian, taldekako sailkapena, mendikoa eta hiru etapa irabaziz eta maglia arrosa hamaika egunez eramanez bi txirrindulari ezberdinen artean. Lasterketan, protagonista nagusiak esprinterrak izan ziren. Willy Planckaert, Dino Zandegu, Rudi Altig eta Michele Dancelliren artean bederatzi etapa banatu zituzten.
Crabairet
Biztanleria
2007an Cabrerets udalerrian erroldatutako biztanleak 231 ziren. Familiak 108 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
1967ko Italiako Giroa
Era berean, edizio honetan, hurrengo urteetan zeresan handia izango zuen txirrindulari batek parte hartu zuen: Eddy Merckx belgikarra, bere lehen parte-hartzea izan zen honetan bi etapa garaipen lortu zituelarik, sailkapen nagusian 9. postuan amaitzeaz gain. Lasterketan, polemika ere ez zen falta izan. 19. etapan, elurpean jokatu zena, Tre Cime di Lavaredo izeneko mendatea igo zen lehen aldiz. Egun horretan, Gimondik irabazi zuen etapa, segundo gutxira Eddy Merckx eta Gianni Motta sartu zirelarik. Alabaina, etapa baliogabetua izan zen irregulartasunengatik eta zaletuen bultzakadengatik, italiar txirrindularia biziki haserrarazi zuena, lasterketa uzteko puntuan egon zena, baina bi aldiz pentsatu ondoren, lasterketan jarraitzea erabaki zuen.
20. etaparen amaieran, edizio honetako etapa erregina izan zena, Jacques Anquetilek jantzi zuen maglia arrosa. Dena dela, Gimondi, Girora bronkitisak jota joan zena, frantziarragandik oso gertu zegoen sailkapen nagusian, minutu erdi baino gutxiagora. Italiarrak 21. etapan ihes egin zuen eta etapa 4. postuan amaitu zuen, baina sailkapen nagusiko lehen postuetan zeudenekiko lau minutu baino gehiagoko diferentziarekin. Sailkapen nagusia erabat irauli zen, eta Gimondik, bere karreran irabaziko zituen hiru Giroetatik lehena irabazi zuen.
Crabairet
Etxebizitza
2007an 211 etxebizitza zeuden, 110 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 84 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 201 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 110 etxebizitza nagusietatik 87 bere jabearen bizilekua ziren, 19 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 25 etxek hiru zituzten, 35 etxek lau zituzten eta 44 etxek bost zituzten. 80 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 65 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 39 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 136 ziren, horien artean 105 aktiboak ziren eta 31 inaktiboak ziren. 105 pertsona aktiboetatik 91 lanean zeuden (50 gizon eta 41 emakume) eta 14 langabezian zeuden (7 gizon eta 7 emakume). 31 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 26 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak eta 1 zurgina.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Cabrerets udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.278 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Teresa Lanceta
Ibilbidea
Lanceta Historia Modernoan eta Garaikidean lizentziatu zen Bartzelonako Unibertsitatean eta Artearen Historian doktoratu zen Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean. 70ko hamarkadan ehuntzen hasi zen, tradizionalki artisautza bezala hartu izan zena artetzat hartuz. Laster hasi zitzaion emakume ehuleekiko interesa pizten, batez ere marokoarrekikoa.
Bere lehen proiektuetako bat Alfonbra Gorria izan zen, 1989an Bartzelonako Ehungintza eta Jantzigintza Museoan erakutsi zuena. 2000. urtean Madrilgo Reina Sofía Museoan. erakusketa egin zuen. Erakusketa Marie-France Vivier-ek komisariatua eta Marokoko oihalak izenekoa. Handik hilabete batzuetara Tejidos Marroquíes Casablancako (Maroko) Villa des Arts-en erakutsi zen. Urte horretan bertan Tejida abstracción erakusketa Eivissako Arte Modernoko Museoan eta Teruelgo Museoan egin zuen.
2011. urtean Cierre es la respuesta aurkeztu zuen, Alacanteko tabako-fabrika zaharreko langileei buruzko dokumentala.5 Gai berari buruz bi urte geroago Mujeres e industria tabaquera en Alicante liburua argitaratu zuen, ikerketa etnografikoen Bernat Capó saria jaso zuena.
2015ean Madrilgo Espacio Minimo galerian El paso del Ebro (Ebro ibaiaren igarotzea) proiektua aurkeztu zuen, bost tapizez osatutako lan bat. Teresak Alacantetik Bartzelonara egiten zuen bidaia astero eta txikitan kontatzen zizkioten istorioak etorri zitzaizkion gogora, hala nola, bertatik pasatu zela 1938an Parisko Komuna batailoia, Errepublikaren aldeko nazioarteko brigadistena. Igaro zirenean, ia denak hil zituztela. Lancetak txikitatik entzun zuena eremu horretatik zetozen senitartekoen hitzetan. Guduaren bost hilabeteak irudikatzen dituzten bost ehunak dira, 115 argazkiko bi serierekin batera, ibilbide bakoitzean trenetik ateratakoak, guduaren 115 egunengatik. Proiektuarekin batera, izeba Teresinari eskainitako bideo bat eta narrazio bat zeuden. 2018an Donostiako Kristinaeneko Ingurumen Baliabideen Etxeko erakusketan egon ziren 5 tapizak.
2016an La Casa Encendida Adiós al rombo aurkeztu zuen, bere proiektu handietako beste bat. Oraingo honetan, Erdialdeko Atlaseko ehuleen ehungintzako tradizioetara jo zuen, haien egunerokoak eta sinbolikoak batzen dituzten ehunek erakusketa inspiratzen baitute. Nuria Enguitak komisariatuta, erakusketak tapizak, margolanak, marrazkiak, testu bat eta inguruko emakumeak edo haien senideek Espainian egindako elkarrizketetatik egindako bideoak bildu zituen. Hilabete batzuk geroago Adiós al Rombo Bilboko Azkuna Zentroan jarri zen ikusgai.
2019an Espacio Minimo galeriara itzuli zen ''XV. Mendeko Espainiako Alfonbra'' aurkeztera, mende hartan Albaceten, Cuencan eta Toledon zegoen inspirazio eta exekuzio moriskoaren industria azpimarratzeko hogeita hamar marrazki, pintura eta tapiz inguru erakutsiz. Moncloako Tàpies salan ere badago Teresaren tapiz bat.
Kaxubiera
Kaxubiera Polonian, Baltikoaren kostaldean, kaxubiarrek mintzatzen duten eslaviar hizkuntza bat da.
Wintzenbach
Wintzenbach Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Kaxubiera
Kaxubierak, polonierak bezala, behe alemanieratik eta alemanieratik datozen hainbat mailegu ditu. Beste mailegu asko hizkuntza baltikoetatik datoz, besteak beste polonieratik eta errusieratik.
Kotizazio (argipena)
Kotizazio terminoak esanahi ezberdinak ditu:
Holque
Holque Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Kaxubiera
Kaxubieraz jaso diren lehen idatziak XVI. mende amaierakoak dira. Gaur egungo ortografia modernoa 1879an proposatua izan zen.
Wintzenbach
Biztanleria
2007an Wintzenbach udalerrian erroldatutako biztanleak 591 ziren. Familiak 220 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 56 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 112 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Holque
Biztanleria
2007an Holque udalerrian erroldatutako biztanleak 966 ziren. Familiak 330 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 32 bakarrik bizi ziren emakumeak), 105 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 161 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Wintzenbach
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Holque
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Wintzenbach
Etxebizitza
2007an 247 etxebizitza zeuden, 221 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 22 hutsik zeuden. 222 etxeak ziren eta 25 apartamentuak ziren. 221 etxebizitza nagusietatik 194 bere jabearen bizilekua ziren, 23 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 23 etxek hiru zituzten, 50 etxek lau zituzten eta 145 etxek bost zituzten. 203 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 68 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 139 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Holque
Etxebizitza
2007an 344 etxebizitza zeuden, 334 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 333 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 334 etxebizitza nagusietatik 245 bere jabearen bizilekua ziren, 85 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 8 etxek bi gela zituzten, 36 etxek hiru zituzten, 62 etxek lau zituzten eta 228 etxek bost zituzten. 256 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 143 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 160 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Wintzenbach
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 411 ziren, horien artean 318 aktiboak ziren eta 93 inaktiboak ziren. 318 pertsona aktiboetatik 295 lanean zeuden (169 gizon eta 126 emakume) eta 23 langabezian zeuden (10 gizon eta 13 emakume). 93 pertsona inaktiboetatik 23 erretiraturik zeuden, 27 ikasten zeuden eta 43 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Leikanger
Leikanger Norvegiako udalerria da. Sogn og Fjordane konderrian kokatua dago. 180.02 km² ditu eta 2,179 biztanle ditu.
Kaxubiera
2002ko erroldaren arabera, Poloniako 53.000 lagunek adierazi zuten kaxubiera batez ere etxean erabiltzen zutela. Kaxubiera hiztun guztiek polonieraz dakite. Bestalde, Poloniako hainbat eskoletan kaxubiera erabiltzen da irakas hizkuntza nagusitzat. Horrez gain, Kanadan bizi diren zenbait kaxubiarrek ere hitz egiten dute.
Leikanger
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Rheinau (Baden)
Rheinau Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Buttsbear Cross
, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Launcells parrokian.
Erromako estatua hiztunak
Erromako estatua hiztunak (Statue parlanti di Roma) edo asmotsuen biltzarra (congrega degli arguti) Erroma hirian, anonimotasunez, iritzi politikoei bidea emateko aukera izan zen. Ohitura XVI. mendean hasi zen eta hauxe zen oinarria: jendeak kritikako poemak edo esaldiak idazten zituzten eta eskultura publikoetan itsasten edo zintzilikatzen zituzten. Ohitura gaur egun oraindik gordetzen da.
Historia
Pasquinoarena izan zen lehen eskultura hiztuna. Estatua hau oso kaltetua zegoen, plaza txiki batean jarrita. Orain gutxu ikusi da gelditzen den zatia Menelaorena da, Espartako errege mitikoarena eta Iliadaren pertsonaia garrantzitsua; estatuan Menelao besotan Patrokloren gorputza erakusten zuen. 1501an, lan batzuk egiten ari zirenean, estatuaren zatia aurkitu zuten eta plaza horretan jarri zuten. Handik gutxira haren gainean autoritateen eta elizaren aurkako poema laburrak eta epigramak hasi ziren agertzen.