cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Chavanac
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mernel
Mernel (bretainieraz Merenell) Ille eta Vilaine departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Karei dortoka
Karei dortoka, carey dortoka edo sasikareta (Eretmochelys imbricata) Eretmochelys generoko animalia da. Narrastien barruko Cheloniidae familian sailkatuta dago.
Aspidoscelis maslini
Aspidoscelis maslini Aspidoscelis generoko animalia da. Narrastien barruko Teiidae familian sailkatuta dago.
Aspidoscelis laredoensis
Aspidoscelis laredoensis Aspidoscelis generoko animalia da. Narrastien barruko Teiidae familian sailkatuta dago.
Ikus, gainera
Teiidae
Rioux-Martin
Rioux-Martin Frantziako udalerria da, Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 156 etxebizitza zeuden, 100 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 40 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 156etxeak ziren. 100 etxebizitza nagusietatik 82 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 37 etxek lau zituzten eta 47 etxek bost zituzten. 86 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 49 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 44 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 130 ziren, horien artean 96 aktiboak ziren eta 34 inaktiboak ziren. 96 pertsona aktiboetatik 86 lanean zeuden (52 gizon eta 34 emakume) eta 10 langabezian zeuden (6 gizon eta 4 emakume). 34 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Rioux-Martin udalerrian 102 unitate fiskal zeuden, 216,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.692 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Foro Soziala
Foro Soziala edo Foro Sozial Iraunkorra edo Bake Prozesua Indartzeko Foro Soziala Euskal Herriko hainbat norbanakok eta erakunde anitz eta pluralek batera nazioarteko erakundeekin elkarlanean burututako ekimen bat zen. Haren xedea bake prozesua bultzatze arren euskal gizartearen parte-hartzea sustatzea izan zen. 2023ko martxoan VI kongresua antolatu zuten eta hor bukatu zen taldearen ibilbidea, euskal preso politiko guztiak Euskal Herriratu ondoren.
Rioux-Martin
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren eta 2 zurginak.
Foro Soziala
Bi helburu nagusi zituen: batetik, bakea eraikitzeko prozesua babestea, eta bestetik, azken urteetan bizi izandako indarkeria zikloaren ondorioen konponbidea errazten laguntzea.
Rioux-Martin
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Rioux-Martin udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 568 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Foro Soziala
Historia
Dinamika hau 2016ko ekainean jarri zen martxan, abiapuntuko erreferentzia izan ziren 2013an Iruñean eta Bilbon antolatu zen lehen Foro Sozialetik ondorioztaturiko 12 gomendioak, honako bost ardatzetan laburbildu daitezkeenak:
Orduz geroztik, Foro Sozial Iraunkorra erreferente garrantzitsua izan da euskal bake prozesuan emandako aurrerapausoei dagokienez, hala nola, bi hauek:
2023ko martxoan VI kongresua antolatu zuten eta hor bukatu zen dinamikaren ibilbidea, euskal preso politiko guztiak Euskal Herriratuta. Foro Sozial Iraunkorrak berretsi egiten du aurrerantzean lanean jarraitzeko konpromisoa, korapilo horiek askatzen laguntzeko eta bizitakoa etorkizunean berriro ez errepikatzeko.
Messac (Ille eta Vilaine)
Messac (bretainieraz Mezeg) Ille eta Vilaine departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Mitridates II.a Pontokoa
Mitridates II.a Pontokoa Pontoko erregea izan zen K.a. III. mendean, ondo zehaztu gabeko garai batean, ziur asko, K.a. 250 eta K.a. 220 urteen artean.
Adin nagusitasunera iritsi zenean, Laodizea edo Laodize II.arekin ezkondu zen, Seleuko II.a Kalinikoren alaba, honengandik, Frigia probintzia jaso zuena ezkon ordain bezala. Bere aitaginarrebarekin Antioko Hieraxen aurka aliatua, ondoren alderdiz aldatu zen, eta Seleukoren aurka egin zuen gudu gogor batean, non Seleukok hogei mila soldadu galdu zituen eta justu-justu bertatik bizirik irten ahal izan zena.
K.a. 222an, Laodize III.a bere alaba eman zion Antioko III.a Handiari emazte bezala. K.a. 220an, gerrara joan zen, Sinop hiri aberatsaren ondorioz, hartzerik ez zuena izan, Pontoren eskuetan, K.a. 183. urtera arte ez baitzen erori.
Bere oinordekoa, bere seme Mitridates III.a Pontokoa izan zen.
Picassori Gorazarrezko Monumentua
Picassori Gorazarrezko Monumentua, katalanez Homenatge a Picasso, Antoni Tàpies egilearen eskultura da. Bartzelonako Picasso pasealekuan kokatuta dago. Lana beirazko 4x4x4 metroko kubo baten barruan dago eta 11 m²ko urmael baten erdian. Ura kuboaren alboetatik erortzen da.
Historia
1981an Bartzelonako Udalak Antoni Tàpiesi Pablo Picassoren omenaldiz monumentu bat egiteko enkargua egin zion. Monumentua Picasso pasealekuan, Parc de la Ciutadellan kokatzeko zen.
Artistak multzo bat irudikatu zuen: kubo baten barraun estilo modernistaren altzari batzuk pentsatu zuen: sofa, ispilu eta armairu bat. Horrekin Picasso Bartzelonan bizi izan zen garaia gogorarazi nahi zuen. Halaber, XX. mende hasierako Bartzelona industriala gogoratzeko, altzariak zeharkatuz, burnisko habeak jarri zituen. Halaber, aulki eta manta zuri batzuk ikus daitezke, guztiak sokaz lotuta. Mantak zabalduta daude eta haientan Picassoren esaldi batzuk irakur daitezke, esaterako "un quadre no és per decorar un saló, sinó que és una arma d'atac i de defensa contra l'enemic", euskaraz, "margolan bat eta da saloi bat apaintzeko, etsaiaren aurkako defentsa-arma bat baizik".
2006an Pere Casanovasek monumentua zaharberritu zuen.
2007an Tapies Fundazioak erakusketa antolatu zuen non monumentuaren zirriborroak erakusten ziren.
Albert Ndele
Kongoko Banku Zentraleko gobernadorea izan zen 1961etik 1970era, Finantza ministroa 1960tik 1961era eta 1970eko irailetik azarora. Lehen ministro kargua hartu zuen Justin Marie Bomboko New Yorketik Léopoldvillera itzultzen ari zen bitartean karguaz jabetzeko.
Dona Inês
Dona Inês Brasilgo udalerri bat da, Paraíba estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Nova Ipixuna
Nova Ipixuna Brasilgo udalerri bat da, Pará estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Atsolorra
Atsolorra (baita ere Atsolor, Atsolorreta, Atsobesta, Bateoa, Andraikustea, Andreikustea) garai batean Euskal Herrian egiten zen jaiotza-erritua zen. Egun ia galduta dagoen erritu horretan, Idurre Lekuonak azaldu duenenez, haurra jaiotako baserrira igande arratsaldean auzoko emakumeak bisitan joaten ziren. Normalean, ia gehienetan, emakumeak bakarrik joaten ziren eta ama izandakoari laguntza txiki bat eramaten zioten; etxekoek, aldiz, bisita eskertzeko, afari-merienda ematen zieten bisitariei. Mari Carmen Basterretxearen ustez atsolorra erritua Eliza Katolikoak bataioaren betebeharra ezarri aurrekoa zen, hau da, XVI. mendeko aurrekoa. Toki askotan festa hau bataioa bera baino garrantzitsuagoa zen.
Etimologia
Atsolorra hitza beste bi hitzetatik dator: "atso" edo emakume zahar eta ama izan ez dena, eta "lorra", garraiatzea. Antza, Basterretxearen iritziz, erditzeko prozesuan laguntzen zuten emakumeei egiten die aipamena hitzak, haiek egiten baitzuten haurra eramateko lana. Ondoren, hitza jaio berriaren gizartearen onarpena izendatzeko erabili zen. "Atso" hitza lehen ez zuen zentzu gutxiesgarri.
Ezaugarriak
Lekuonak herri gehienetan errepikatzen ziren elementu batzuk aipatu ditu:
Opariak
Bisitariek haurraren amari eramaten zioten opariak herriz-herri izen desberdina zuen. Hauek dira, adibidez, Euskalerriko Atlas Etnografikoan jasotakoak:
Atsolorra Euskal Herrian
Ikerketa gehienak Ereñozu auzoan (Hernanin) zentratu dira zeren eta oraindik orain atsolorraren oroimena gertu baitago. Baina Euskal Herri osoko testigantzak daude: Oiartzun en, Errenterian (Ataño bertsolarien bertsotan), Arratian, Barkoxen, Beran, Diman...
Gaur egun, egungo errealitatera egokituta, ohitura berreskuratzeko ahaleginak egiten ari dira zenbait tokitan, esaterako Ereñotzun.
Atsolorra munduan
Ohitura, beste izenekin, jakina, munduko toki askotan ezagutzen da. Beraz, ez da Euskal Herriko ohitura bakarrik. Lekuonak Luis Mari Zalduaren komentarioa jasotzen du, adierazteko Grimm anaiek jasotako ipuin batean, "Basoko Loti Ederra"n alegia, horrelako bilkura bat jasotzen dela. Munduko leku askotan Baby shower bezala ezagutzen da. Hona hemen beste herrietako izen batzuk:
Atsolorra filma
2018an, Ruben Rosas zuzendariak Atsolorra film laburra aurkeztu zuen. Bertan festaren jatorria eta garapena azaltzen du eta, baita ere, gaur egungo lanak berreskuratzeko eta garai berrietara moldatzeko. Dokumentala zinemaldi desberdinetan aurkeztu da, esaterako Malagan. IKUSKA Pasaiako Badiako nazioarteko film laburren erakustaldian euskarazko film laburren ekoizpena saritu nahi duen Mintzagun saria eman zioten.
Benidoleig
Benidoleig Valentziako Erkidegoko udalerria da, Marina Alta eskualdean eta Alacanteko probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.275 biztanle zituen.
Hirundo megaensis
Hirundo megaensis Hirundo generoko animalia da. Hegaztien barruko Hirundinidae familian sailkatua dago.
La Mézière
La Mézière (bretainieraz Magoer) Ille eta Vilaine departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Island Resort
Island Resort Txinako Herri Errepublikako Hong Kong hirian dagoen etxebizitza etxe orratz multzoa da. Guztira hiru dorrek osatzen dute, eta garaienak 220 metro eta 66 solairu dauzka.
Chung Wah Nan Architects Ltd arkitekto taldeak diseinatu zuen.
Štiavnik
Štiavnik Eslovakiako udalerri bat da, Bytčako barrutian kokatuta. 55,69 km²ko azalera du eta 4042 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1439. urtekoa da.
Halaelurus buergeri
Halaelurus buergeri Halaelurus generoko animalia da. Arrainen barruko Scyliorhinidae familian sailkatzen da.
Koefiziente (estatistika)
Estatistikan, koefizientea datu multzo edo probabilitate banaketa bateko ezaugarri baten maila (korrelazioa, adibidez) azaltzen duen neurria da, muga jakinak dituena (0tik 1era, esaterako).
Hommert
Hommert Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Hommert udalerrian erroldatutako biztanleak 357 ziren. Familiak 144 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 48 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 44 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 188 etxebizitza zeuden, 150 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 25 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 183 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 150 etxebizitza nagusietatik 136 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 29 etxek lau zituzten eta 100 etxek bost zituzten. 139 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 63 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 71 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 221 ziren, horien artean 140 aktiboak ziren eta 81 inaktiboak ziren. 140 pertsona aktiboetatik 129 lanean zeuden (72 gizon eta 57 emakume) eta 11 langabezian zeuden (4 gizon eta 7 emakume). 81 pertsona inaktiboetatik 38 erretiraturik zeuden, 19 ikasten zeuden eta 24 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Hommert udalerrian 151 unitate fiskal zeuden, 349 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.276 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 igeltseroa, 3 margolariak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gavarnac
Gavarnac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Concarneauko herri harresitua
Historia
Concarneau herria bartan sortu zen Erdi Aroan. Badian dagoen uharte hau itsasaldien menpe dago, itsabeheran kontinentearekin lotzen baita. Toki estrategikoa eta babestua izanik garapen handia izan zuen eta Erdi Arotik hona guarnizio militarra izan da bertan. Vauban planari esker harresiak gotortu egin zituzten 1680 eta 1694 artean.
Gavarnac
Biztanleria
2007an Gabarnac udalerrian erroldatutako biztanleak 285 ziren. Familiak 116 ziren, horien artean 21 pertsona bakarrekoak ziren (17 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 50 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 45 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 144 etxebizitza zeuden, 117 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 20 hutsik zeuden. 140 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 117 etxebizitza nagusietatik 88 bere jabearen bizilekua ziren, 21 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 27 etxek lau zituzten eta 69 etxek bost zituzten. 95 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 54 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 54 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 172 ziren, horien artean 123 aktiboak ziren eta 49 inaktiboak ziren. 123 pertsona aktiboetatik 113 lanean zeuden (67 gizon eta 46 emakume) eta 9 langabezian zeuden (2 gizon eta 7 emakume). 49 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 20 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Gabarnac udalerrian 126 unitate fiskal zeuden, 318,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.483 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2000. urtean Gabarnac udalerrian 28 nekazaritza-ustiategi zeuden, 315 hektarea erabiltzen.
Dlhá nad Kysucou
Dlhá nad Kysucou Eslovakiako udalerri bat da, Čadcako barrutian kokatuta. 12,26 km²ko azalera du eta 622 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1954. urtekoa da.
Concarneauko herri harresitua
Arkitektura
Harresiek 980 metrotako luzera dute eta uharte guztia inguratzen dute. Hainbat dorre ere badituzte:
Aipagarriak diren beste egitura batzuk:
Isolina Pliego
Isolina Pliego Soler (Iruñea, Nafarroa Garaia, 1886 - Lodosa, Nafarroa Garaia,1968) maistra izan zen.
Aspidoscelis maxima
Aspidoscelis maxima Aspidoscelis generoko animalia da. Narrastien barruko Teiidae familian sailkatuta dago.
Ikus, gainera
Teiidae
Isolina Pliego
Biografia
Carolina Soler eta Emilio Pliego argazkilari ezagunaren alaba izan zen. Gaztetxotatik Isolinak irakasle izateko bokazioa izan zuen eta adierazi ere horrelaxe egin zuen. Familiak egoera ekonomiko eta sozial egokia zuen, baina aitak ez zuen uste alabek jakintzarako eta ikasketetarako sarbidea behar zutenik, halere, Isolina kontrakoa egiten saiatu zen. Iruñeko Magisteritza Eskola Normalean maistra ikasketak egiten hasi zen, aitak jakin gabe.
Dena bere bidetik joan zen, harik eta tragedia familiara heldu zen arte. Aitak bizia galdu zuen zezen batek adarkatuta, argazki bat egiten ari zitzaionean. Handik laster familiaren argazki denda sute batek suntsitu egin zuen. Isolinak aurrera egin zuen eta ahizpa itsuaren ardura ere bere gain hartu zuen.
Maistra ibilbidea
Magisteritza ikasketak amaitu egin zituen eta maistra plaza eskatu zuen. Hasieran Berbintzanan kontratatu zuten, baina Lodosa izan zen behin betiko plaza. Nekazari herri hartan instalatu zen alokatutako etxe batean ahizpa itsuarekin batera.
Fredericton
Fredericton Kanadako Brunswick Berria probintziako hiriburua da. 2006. urteko azken erroldaren arabera, hiriak 50.535 biztanle inguru ditu.
Isolina Pliego
Maistra ibilbidea
Lodosan neskatoei eskolak emateaz gain akademia bat sortu zuen, non Oinarrizko Batxilergoa ikas zitekeen, berak frantsesa eta historia irakasten zituen. Herriko jendearen aukera ezaz eta prestakuntza eskasaz sentsibilizatuta, klaseak ematen zizkien herritar heldu analfabetoei, emakume zein gizonei, eskola-ordutegitik kanpo, doan eta bere etxean.
Artisau sena
Aitarengadik jasotako geneengatik, agian, oso trebea zen artisau-lanak egiten, hala nola bordatua, joskintza eta gurutze-puntua. Horregatik, beti zegoen prest berak eskolan antolatzen zituen antzerkietarako jantziak eta eszenografia atontzeko. Jubilatu ondoren, 1960ko hamarkadan, lanean jarraitu zuen, ez zion Lodosagatik lan egiteari utzi nahi izan. Jubilatu ondorengo lehen lana erraldoiak diseinatu, egin eta janztea izan zen: txapeldun piper-saltzaile bat eta amantaldun nekazari andre bat egin zituen, azken horri Isolina izena jarri zioten herritarrek. Azken lan garrantzitsua Errege Magoen kabalgatako jantzi guztien diseinua izan zen: erregeak eta pajeak Isolinak jantzi zituen.
Heriotza
Lodosako maistrarik maitatuena bihotzekoak jota hil zen, herritarrez inguraturik.
Isolina erraldoia
1964an Lodosako lehenengo erraldoien bultzatzailea izan zelako, erraldoia eskaini zioten Isolina Priego irakasleari. Erraldoi horrek 3,38 metroko garaiera du eta 38 kilogramo pisatzen ditu, herriko jaietan ateratzen dute beste erraldoiekin batera.
El Astillero (argipena)
El Astillero izenak adiera zenbait ditu:
Benifallim
Beniallim Valentziar Erkidegoko udalerria da, Alcoià eskualdean eta Alacanteko probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 109 biztanle zituen.
House of Wax (1953ko filma)
House of Wax (euskaraz Argizariaren Etxea), 1953ko Andre DeToth hungariar-estatubatuar zinema zuzendariaren beldurrezko thriller film bat da. Michael Curtizek zuzendutako Mystery of the Wax Museum (1933) filmaren berregokitzapena da. Vincent Price, Frank Lovejoy, Phyllis Kirk, Carolyn Jones eta Paul Picerni aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Handik urte batzutara, Henry museoa berreirekitzen saiatuko da, ba
Arespalditza
Arespalditza (ofizialki Arespalditza / Respaldiza) Aiarako udalerriko herrietako bat da. Udalerriko hiriburua ere bada. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 406 biztanle ditu.
Garraioa
Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:
Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
Union konderria (Hego Dakota)
Union konderria (Union County) Hego Dakotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Elk Point da. 2010eko zentsuaren arabera 14,399 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Union konderriak 120,986 kilometro koadro ditu. Horietatik 1,706 ura dira. Beste 11,928 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 11,9 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 14,399 pertsonetatik 13,913 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 305 dira. 89 beltzak edo afroamerikarrak. 76 amerikar natiboak ziren eta 11 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 127 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 6 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 177 pertsonek kokatzen zuten.
Hirundo nigrorufa
Hirundo nigrorufa Hirundo generoko animalia da. Hegaztien barruko Hirundinidae familian sailkatua dago.
Tabetha S. Boyajian
Tabetha "Tabby" Suzanne Boyajian armeniar jatorriko astronomo estatubatuarra eta astrofisikaria da Louisianako Estatu Unibertsitateko fakultatean. Yaleko Unibertsitatean doktoratu ondoren, Debra Fischer-ekin lan egin zuen. Boyajian aktibo dago izar-interferometriaren, izar-espektroskopiaren, exoplaneten ikerketaren eta bereizmen angeluar handiko astronomiaren eremu astronomikoetan, batez ere uhin-luzera optikoetan eta infragorrietan. Bera izan zen 2015eko iraileko artikuluaren autore nagusia: "Non dago fluxua? ", KIC 8462852-ren argi-kurba oso ezohikoa ikertu zuena; izarrari Tabby-ren Izarra deitzen zaio, lagunartean, eta argitara eman diren hainbat artikulutan Boyajian-en izarra.
Tabby-ren izarra, Boyajian-en izarra
Boyajian-ek 2015eko urriaren 14an, KIC 8462852 izarraren argi-patroi bitxi bat atzeman zuen Kepler espazio-teleskopioak. Lagunartean Tabby-ren izarra deitzen hasi ziren eta izen horrekin zabaldu zen kontua hasieran komunitate zientifikoan. Gero, aurkikuntzaren garrantziaz jabetuta, Boyajian-en izarra deitzeko hautua zabaldu zen. Boyajian izan zen izar horren argiaren fluktuazio irregularra aurkitu zuen ikertzaile nagusia, hortik, KIC 8462852 izen zientifikoa zabaltzeko erabili zen dibulgazioarako egokiago zen izena. Dibulgazio mota askotarako jokoa eman zuen aurkikuntza, tarteana Dyson-en esfera bat izan zitekeela iradokitzen zuen espekulazioa. Espekulazio horri esker kontua zabaldu zen zientzia esparruetatik sasizko zientzia "dibulgaziora".
Cynoglossus microlepis
Cynoglossus microlepis Cynoglossus generoko animalia da. Arrainen barruko Cynoglossidae familian sailkatzen da.
Joaquín Pérez Villanueva
Joaquín Pérez Villanueva (El Barco de Ávila, Espainia, 1910eko abenduaren 17a - Madril, Espainia, 1994ko ekainaren 1a) historialaria izan zen.
Bizitza
Segoviako (1946-1950) eta Salamancako gobernadore zibil izan zen, eta 1951n unibertsitate irakaskuntzako zuzendari orokor izendatu zuten. Arias Navarroren agintaldian arte ederretako zuzendari egin zuten (1974 arte) eta beste zenbait karguren artean Espainiako hezkuntza, zientzia eta kulturarako ordezkari izan zen Nazio Batuetan eta UNESCOn. Ikerketa historikoko obretan azpimarratzekoak ditu Reflexiones sobre la Historia en nuestros días (1974, Historiari buruzko gogoetak gaur egun); ''La Inquisición española. Nueva visión, nuevos horizontes (1980, Espainiako Inkisizioa. Ikuspegi berria, etorkizun berriak), Historia de la Inquisición en España y América (1984, Inkisizioaren historia Espainian eta Ameriketan)'', etab.
Pérez Villanuevak hainbat sari irabazi zituen eta hainbat elkarte eta erakundetako kide eta kargudun izan zen bere karreran zehar.
Erythrolamprus guentheri
Erythrolamprus guentheri Erythrolamprus generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
Walworth konderria (Hego Dakota)
Geografia
Walworth konderriak 192,856 kilometro koadro ditu. Horietatik 9,321 ura dira. Beste 183,534 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 2,82 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 5,438 pertsonetatik 4,511 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 39 dira. 6 beltzak edo afroamerikarrak. 769 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 13 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 1 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 138 pertsonek kokatzen zuten.
Dispertsio (kimika)
Dispertsioa material baten partikula banatuak beste material baten fase jarraitu batean barreiatzen dituen sistema da. Bi faseak egoera berean edo materiaren egoera ezberdinetan egon daitezke.
Dispertsioak modu ezberdinetan sailkatzen dira, partikulen tamaina fase jarraituko partikulen aldean, prezipitazioa gertatzen den ala ez, eta mugimendu browndarraren presentzia barne. Oro har, sedimentatzeko nahiko handiak diren partikulen dispertsioei esekidura deitzen zaie, partikula txikiagoei koloide eta disoluzio deitzen zaien bitartean.
Egitura eta propietateak
Dispertsioek ez dute inolako egiturarik; hau da, matrize likidoan edo solidoan (sakabanaketa-euskarria) barreiatutako partikulak (edo emultsioen kasuan: tantak) estatistikoki banatuta daudela suposatzen da. Hori dela eta, dispertsioetarako, perkolazioaren teoriak haien propietateak egoki deskribatzen dituela suposatzen da, orokorrean.
Hala ere, perkolazioaren teoria deskribatu nahi den sistema oreka termodinamikoan edo gertu badago soilik aplikatu daiteke. Dispertsioen (emultsioen) egiturari buruzko ikerketa oso gutxi daude, nahiz eta mota ugari izan eta mundu osoan zehar hainbat aplikaziotan erabili.
Jarraian, fase dispertsioan 1 µm baino diametroa txikiagoa duten dispertsioak baino ez dira eztabaidatuko. Dispertsio horien eraketa eta propietateak ulertzeko (emultsioak barne), kontuan izan behar da barreiatutako faseak «azalera» bat erakusten duela, «hezea» eta «gainazal» ezberdin batez estalita, beraz, interfase (kimika) bat osatzen ari dena. Gainazal biak sortu behar dira (energia kopuru handia eskatzen duena), eta interfase-tentsioak (azaleko tentsioaren aldea) ez du energia-sarrera konpentsatzen, egiten badu.
Ebidentzia esperimentalek iradokitzen dute dispertsioek oso egitura desberdina dutela edozein banaketa estatistikotik (oreka termodinamikoko sistema baten ezaugarria litzatekeena), baina, aitzitik, autoantolakuntzaren antzeko egiturak erakusten dituzte, termodinamika oreka ezaren bidez deskriba daitezkeenak. Horregatik, sakabanaketa likido batzuk gel edo solido bilakatzen dira kontzentrazio kritikotik gorako fase barreiatuaren kontzentrazioan (partikulen tamainaren eta aurpegi-tentsioaren arabera). Era berean, matrize isolatzaile batean barreiatutako fase eroaleko sistema batean eroankortasunaren bat-bateko agerpena argitu da.
Dispertsio-prozesua
Dispertsioa aglomeratutako partikulak (likido batean barreiatzen den solido baten kasuan) elkarrengandik bereizten dituen prozesu bat da, eta, sakabanaketa-bitarteko likidoaren barne-gainazalaren eta sakabanatutako partikulen gainazalaren artean, interfaze berri bat sortzen da. Prozesu hori difusio molekularraren eta konbekzioaren bidez errazten da.
Difusio molekularrari dagokionez, sakabanaketa ontziratu gabeko medioan sartutako materialaren kontzentrazio irregular baten ondorioz gertatzen da. Sakabanatuta dagoen materiala, ontziratu gabeko medioan lehen aldiz sartzen denean, sartzen den eskualdeak material horren kontzentrazio handiagoa du materialaren beste edozein lekutan baino. Banaketa irregular horrek kontzentrazio-gradientea sortzen du, eta horrek partikulen sakaanaketa bultzatzen du medioan, kontzentrazioa konstantea izan dadin bolumen osoan. Konbekzioari dagokionez, masaren fluxu-bideen arteko abiadura aldaketek erraztu egiten dute sakabanatutako materiala medioan banatzea.
Bi garraio-fenomenoek material bat masan barreiatzen laguntzen badute ere, sakabanaketa-mekanismoa konbekzioz gidatzen da, batez ere masan fluxu nahasi handia dagoen kasuetan. Sakabanaketa-prozesuan difusioa da mekanismo nagusia masaren turbulentzia gutxi edo bat ere ez dagoen kasuetan, non difusio molekularrak denbora luzean sakabanatzea erraztu dezakeen. Fenomeno horiek mundu errealeko gertakari arruntetan islatzen dira. Urari gehitutako elikagaien koloratzaile tanta baten molekulak, azkenean, medio osoan barreiatuko dira, non difusio molekularraren ondorioak nabarienak diren. Hala ere, nahasketa koilara batekin eragitean, konbekzioa nagusi den sakabanaketaren bidez prozesua bizkortuko duten jario nahasia sortuko da uretan.
Dispertsio-maila
Dispertsio terminoak partikulak aglomeratu edo agregatuetan elkartzen diren mailaren propietate fisikoari ere egiten dio erreferentzia. Askotan bi terminoak elkarren artean erabili ohi diren arren, ISO nanoteknologiaren definizioen arabera, aglomeratua lotzen diren partikulen bilduma itzulgarria da, esaterako, van der Waals-en indarren edo korapilatze fisikoaren bidez; agregatu bat, berriz, modu itzulezinean loturiko edo batutako partikulek osatzen dute, adibidez, lotura kobalenteen bidez. Dispertsioaren kuantifikazio osoa izango litzateke: aglomeratu edo agregatu bakoitzeko partikulen tamaina, forma eta kopurua, partikulen arteko indarren indarra, haien egitura orokorra eta sistemaren barruan duten banaketa. Dena den, konplexutasuna murrizten da normalean partikula «primarioen» neurtutako tamaina-banaketa aglomeratuen edo agregatuenarekin alderatuz. Komunikabide likidoetan dauden partikula solidoen suspentsioei buruz hitz egiten denean, gehienetan, zeta potentziala erabiltzen da dispertsio-maila kuantifikatzeko, zeta-potentzialaren balio absolutu handiko suspentsioak ondo sakabanatuta daudela iritzita.
Dispertsio motak
Disoluzio batek beste batean sakabanatutako material baten nahasketa homogeneoa deskribatzen du. Sakabanatuta dauden partikulak ez dira finkatuko disoluzioa denbora luzez ukitu gabe uzten bada.
Koloidea fase bat beste batean egindako nahaste heterogeneoa da, non partikulak sakabanatuta egon ohi diren. Disoluzioak bezala, sakabanatutako partikulak ez dira finkatuko hura denbora luzez ukitu gabe uzten bada.
Suspentsioa partikula handiagoen sakabanaketa heterogeneoa da medio batean. Disoluzioak eta koloideak ez bezala, denbora luzez gelditzen badira, esekitako partikulak nahastetik kanpo finkatuko dira.
Suspentsioak, disoluzioetatik eta koloideetatik bereizteko nahiko errazak diren arren, zaila izan daiteke disoluzioak koloideetatik bereiztea, medioan barreiatutako partikulak txikiegiak izan daitezkeelako giza begiak bereizi ahal izateko. Horren ordez, Tyndall efektua erabiltzen da disoluzioak eta koloideak bereizteko. Literaturan emandako disoluzioen, koloideen eta suspentsioen hainbat definizio direla eta, zaila da sailkapen bakoitza partikula-tamaina-tarte zehatz batekin etiketatzea.
Partikulen tamainaren sailkapenaz gain sakabanaketa-fasearen eta partikulak esekita dauden fase ertainaren konbinazioaren bidez ere etiketa daitezke dispertsioak. Aerosolak gas batean sakabanatutako likidoak dira; solidoak likidoetan dauden solidoak dira; emultsioak likidoetan barreiatutako likidoak dira (zehazkiago, nahasi ezin diren bi likidoren barreiapena), eta gelak solidoetan barreiatutako likidoak dira.
Dispertsioen adibideak
Esnea emultsio baten adibidea da, likido baten sakabanaketa mota espezifikoa beste likido batean, non bi likido nahasezinak diren. Esnean esekita dauden gantz molekulek bitamina eta nutriente liposoluble garrantzitsuak emateko modua eskaintzen dute amarengandik jaioberrira. Esnearen tratamendu mekaniko, termiko edo entzimatikoek gantz-globulu horien osotasuna manipulatzen dute, eta, ondorioz, esneki ugari sortzen dira.
Oxido-dispertsioa indartzeko (ODS) aleazioa oxido-partikulak metalezko medio batean barreiatzeko adibide bat da, eta horrek materialaren tenperatura altuko tolerantzia hobetzen du. Hori dela eta, aleazio horiek hainbat aplikazio dituzte energia nuklearraren industrian, non materialek, funtzioa mantentzeko, oso tenperatura altuak jasan behar dituzten.
Charles Fefferman
Charles Louis Fefferman (Washington Hiri, ) estatubatuar matematikaria da.
Dispertsio (kimika)
Dispertsioen adibideak
Sakabanatzaile kimikoak petrolio-isurietan erabiltzen dira isurketaren ondorioak arintzeko eta petrolio-partikulen degradazioa sustatzeko. Sakabanatzaileek, ur-azalean dauden olio-putzuak, uretan barreiatzen diren tanta txikiagoetan isolatzen dituzte modu eraginkorrean, eta uretako petrolio-kontzentrazio orokorra murrizten dute, itsasoko biologian eta kostaldeko faunan kutsadura edo eragin gehiago saihesteko.
Charles Fefferman
Bizitza
Fefferman txikitatik izan zen matematikazalea, eta orobat oso argia: hamabi urterekin, kalkulua menderatzen zuen. Marylandeko Unibertsitatean sartu zen oso gazte zela eta, 1966an, hamazazpi urterekin, graduatu zen. Princetongo Unibertsitatean, Elias Steinen zuzendaritzapean, lanean jarraitu zuen, eta 1969an aurkeztu zuen Inequalities for Strongly Regular Convolution Operators izeneko tesia. Princetongo Unibertsitatean eman zituen eskolak 1969-70 urteetan. Chicagoko Unibertsitatera joan zen 1970ean, eta irakasle egin zuten urtebete geroago: era horretan, Estatu Batuetan inoiz izandako irakaslerik gazteena bilakatu zen. 1973an, Princetonera itzuli zen.
Beila Semenoitz
Beila Semenoitz —Vigila Scemeniz— (?-?), Arabako kondea zen 870tik 883ra.
Alfontso III.a Asturietakoak 870 inguru "Arabako konde" izendatu zuen lehen Rodrigo Gaztelakoa kondearen lurraldeen zati bat emanez. 868. urte inguru, Beila Semeroitzek erregeari lagundu zion Eglion Arabako handikien matxinada azpiratzen.
Aditu batzuen ustez, Beila Nafarroako Semeno leinuko kidea izan zitekeen (Semeno Iruñekoa sortzailearen semea hain zuzen ere), handik gutxira Nafarroako erregeak izango zirenak.
Cellorigoko gaztelutik Araba gobernatu eta defendatu zuen. 882an Beila Semeroitzek Cellorigoko guduan Kordobako Al-Mundhir emirra mendean hartu zuen.
Beilak seme bi izan zituen:
Uribitarte
Uribitarte Bilboko Abandoko barrutiko auzunea da. Barrutiaren ekialdean kokaturik dago Bilboko itsasadarraren ondoan. Auzunearen iparraldean Abandoibarra dago, eta auzo honekin batera, Bilbo erdiguneko paseatzeko gune nagusia da gaur egun.
Historia
XIX. mendearen amaiera arte Abandoko elizatearen gunea izan zen. Aurreko mendetik itsasoko merkataritza eta portu iharduerekin zerikusia zuten hainbat enpresa ezarri ziren bertan. Zamakolada gertatu zenean, bertan egin nahi izan zen Bilboko portuaren nagusigoa kolokan jarri nahi zuen "Bakearen portu" izeneko proiektua Abandoko Elizatearen lurretan.
Bioelektromagnetismo
Bioelektromagnetismo deritzo izaki bizidunek esperimentatzen dituzten prozesu elektrikoak ikertzen dituen zientziari. Nagusiki, zelulen aktibitate elektrikoa aztertzen du eta zirkuitu elektrikoez deskribatzen da.
Uribitarte
Historia
Behin Bilbok elizatea anexionatu zuela, portu industriak hazten jarraitu zuen, eta hainbat itsasontziek gaiak kargatzen zituzten bertan. Horrez gain, Muskiz eta Santurtziko udalerriak batzen zituzten aldirietako trenbideak zeharkatzen zituen Uribitarteko kaiak XX. mendearen hasieratik, nahiz eta trenbideok Bizkaiko industrializazioaren mineral garraio beharretarako eraikia izan. Portuaren garrantzia hori Uribitarten eraikitako eraikinetan ikusten da, Biltegi Frankoa eta Aduanaren egoitza.
Espainiako Gerra Zibilaren ondoren, Uribitarteko kaien gainbehera hasi zen. Pixkanaka industria iharduerak, kanpoaldean eraikitako portu berrirantz mugitu ziren. Horrela, kaiak hutsik geratzen joan ziren. 1970eko hamarkadako krisialdiarekin batera, kaiak erabat abandonaturik geratu ziren. Eraikin industrial zaharkituak eta garabi herdoilduak nagusitu ziren auzuneko paisaian. 1983ko uholdeak gertatzerakoan, Uribitarteko kaiari lotuta zegoen "Consulado de Bilbao" ontzia hondoratu zen, uraren indarragatik.
Bioelektromagnetismo
Izaki bizidunen zelula elektriko nagusia neurona da. Neuronaren edo beste zelula baten aktibitate elektrikoa mintzean kontzentratu egiten da bereziki; horrek eragiten duen kargen banaketaren ondorioz, potentzial elektriko bat sortzen da. Potentzial elektriko horren balioa -60 eta -90 mV artekoa da zelula atsedenaldian dagoenean, kanpoaldeko potentziala delarik erreferentzia-puntua (0 mV). Hala ere, zelulak estimulu bat jasotzen badu, potentzial elektrikoa aldatu daiteke denbora tarte batean. Estimulu horrek mintzaren potentziala positiboagoa bihurtzen badu, depolarizazioa delako fenomenoa gertatzen da. Aldiz, negatiboagoa bihurtzen badu, hiperpolarizazioa
Uribitarte
Berritzea eta azken urteak
Bilboko itsasadarraren ertzak berreskuratzeko asmoarekin, 1990eko hamarkadatik hainbat ekimen egin dira Uribitarten, ondoko Abandoibarrean bezalaxe. Gune industrial zaharkituak zirenetan, oinezkoentzako paseo zabal bat eraiki da. Bidaiariak garraiatzeko erabiltzen zen trenbide zaharra bestalde, Bilbo mendebaldetik eraikitako trenbide berri batera saihestu zen. Horrela, trenbide zaharraren tokia Euskotranen Bilboko tranbia berriaren bideak hartu du.
Tranbiak, bi geltoki dauzka Uribitarteko auzunean, bata Pio Baroja plazan eta bestea Isozaki Atea dorreen aurrean. Auzunearen berrikuntzarekin batera, itsasadarraren beste aldearekiko irisgarritasuna hobetu da Zubizuri oinezkoentzako zubi berriaren bitartez. Horrez gain, antzinako portu biltegian etxebizitza berriak eraiki dira, Isozaki Atea izeneko proiektua.
Bioelektromagnetismo
Mintz zelularraren potentziala
Mintz zelularraren osaketak eta bertako ioi-kanalek sortzen dute zelulen potentzial elektrikoa. Mintz zelularra bikapa-lipidikoa da, hau da, fosfolipido anfipatikoz osatuta dago; hori dela eta, atal hidrofiliko eta hidrofobikoa ditu.
Mintzan zehar ioi-kanalak daude, aktiboak ala pasiboak. Kanal pasiboak beti daude irekita eta ioi bakoitzeko espezifikoak dira; mota honetako kanalek atsedenaldiko potentziala mantentzen dute. Kanal aktiboak, berriz, estimulu baten arabera ireki edo itxi egiten dira eta akzio potentzialen arduradunak dira. Hauen artean sodio(Na)-potasio(K) ponpak daude, kontzentrazioak berdin mantentzen dituztenak. Kanal hauek ioi desberdinak garraiatzen dituzte haien gradienteen kontra: Na-ioiak ingurune extrazelularrera ponpatzen ditu, eta K-ioiak, berriz, intrazelularrera, 3Na-2K ratioarekin. Kanal aktiboek energia iturri bat behar dute funtzionatu daitezen; energia hori zelula beraren mitokondriek sortutako ATP-tik (adenosin trifosfatotik) eskuratzen dute.
Atsedenaldiko potentziala
Atsedenaldiko potentziala ezartzeko bi fenomeno desberdin gertatzen dira: Fenomeno hau Fick-en legearen bitartez deskribatzen da:
Efektu horren ondorioz sortutako ioi-fluxua Ohm-en legearen bitartez kalkulatu daiteke:
Horretan, mintz zelularrak ioi bakoitzarekiko duen iragazkortasuna eta ioien kontzentrazioa erlazionatzen ditu atsedenaldiko potentzialarekin.
Mintza soilik ioi batetiko iragazkorra bada, aurreko adierazpena sinplifikatu egiten da eta Nerst-en ekuazioa deritzon espresioa lortzen da:
Orokorrean, soilik ioi batekiko iragazkorrak diren zelulak neuroglia zelulak dira; hain zuzen ere, potasioarekiko (K) iragazkorrak dira.
Akzio potentziala
Zelula bat estimulatzen denean, beraren mintzaren propietateak aldatu egiten dira. Estimulu horiek jatorri desberdina izan ohi dute: Estimulazioak eragindako propietate aldaketak ioiekiko iragazkortasunen balioak aldatzen ditu, nagusiki Na+ eta K+ ioiekikoa. Esan bezala, estimulua atalase-balioa baino handiagoa izan behar da.
Estimulazioaren hasieran Na-kanalak irekitzen direnez, Na-ioiekiko iragazkortasuna igo egiten da; beraz, Na kantitate handia sartzen da zelulan eta era berean zelularen potentziala positiboagoa bihurtzen da. Iragazkortasun aldaketa horrek oso gutxi irauten du; beraz, denbora gutxi barru, Na-kanalak itxi eta potasio-kanalak ireki egiten dira, K-ioiak zelulatik kanporatzeko. Horrela, denboran zehar estimulazioak eragindako aldaketak desagertzen dira eta mintz zelularra atsedenaldiko egoerara bueltatzen da.
Neuronen arteko konexioa neurotransmisore izeneko elementu kimiko batzuen bitartez gauzatzen da. Horiek neurona batetik bestera igarotzen dira eta energia kimikoa energia elektriko bihurtzen dute. Horrela, neuronetan zehar garraiatzen da elektrizitatea, eta estimulu horren atalase-balioa gainditzen badu, akzio-potentziala delako depolarizazioa gertatzen da. Depolarizazio horrek 100mV-eko balioa har dezake gehienez, 1-5 ms arteko iraupena du, eta beste seinaleek ez bezala, ez du anplituderik galtzen bidean zehar.
Amitabh Bachchan
Amitabh Bachchan (अमिताभ बच्चन; امیتابھ بچن; Prayagraj, Uttar Pradesh, ) indiar aktorea, abeslari eta telebista aurkezlea da.
Biografia
Sikh ama baten eta aita hinduaren semea, sendagilea eta poeta hindiz eta urduz Harivansh Rai Bachchan-ek Srivastava-tik Bachchan-era abizena aldatu zuen.
Amitabh-k Prayagraj Men's High School-en ikasi zuen eta geroago arteetan lizentziatu zen Sherwood College-n, Nainital-en. Gero, Delhiko Unibertsitatean lizentziatu zen Zientzietan. Geroago, Kalkutako Bird and Co. garraio enpresa bateko agente gisa sinatu zuen karrera artistikoa hasteko.
Hasierak 1969-1972
Amitabh Bachchanek 1969an debuta egin zuen Saat Hindustaniko zazpi protagonistetako baten paperean. Filmak ez zuen arrakasta handirik izan, baina Bachchanek irabazi zuen bere lehen National Film Award zinema sari nazionala.
Kritikak eta publikoak bere Anand (1970) komertziala txalotu zuten eta film honen ondoren arrakasta txikiko beste batzuk etorri ziren, hala nola Reshma Aur Shera (1971) eta Parwaana (1971).
Mézières-sur-Couesnon
Mézières-sur-Couesnon (bretainieraz Magoerioù-ar-C'houenon) Ille eta Vilaine departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Amitabh Bachchan
Izar bihurtzea: 1973-1983
Arrakasta handieneko filma Prakash Mehra-ren Zanjeer izan zen, non Dev Anand-ek hasieran baztertutako paper nagusia eman zioten. Filmak arrakasta izan zuen hainbat porrot egin ondoren eta ospetsu berehala bihurtu zuen eta Deewaar (1975), Sholay (1975), Muqaddar Ka Sikander (1978), Don (1978), Kasme Vaade (1978), Kaala Patthar (1979) eta Lawaaris (1981) bezalako filmetan parte hartu zuen.
Film horiek guztiek akzioko heroi bikain bihurtu zuten, nahiz eta beste film komiko batzuk ere egin zituen, hala nola Chupke Chupke (1975), Amar Akbar Anthony (1977) eta Namak Halaal (1982), edo Kabhie Kabhie (1976) eta Silsila (1981) bezalako erromantikoak. 1982an, istripua izan zuen Coolie filmatzen ari zenean. Hilabeteak eman zituen errekuperatzen, eta azkenean filma atera zutenean, leihatilako arrakasta izan zuen publizitate horri guztiari esker.
Rossana Rossanda
Rossana Rossanda (Pula, gaur egun Kroazian, 1924ko apirilaren 23a - Erroma, 2020ko irailaren 20a) italiar zuzendari, kazetari, idazle eta politika komunista izan zen. Alderdi Komunista italiarraren irudi historikoa da, eta haren buru eta ideologoa izan zen.
Biografia
1924ko apirilaren 23an jaio zen Pulan, garai hartan Italiako probintzia bateko herrian. 1947an Kroazian sartu zuten herria. 1929ko krisia jasan zuen klase ertaineko familia batean hazi zen. Venezian bizi izan zen sei urtez, eta gero Milanen bizi izan zen familiarekin, unibertsitatean matrikulatu zen.
Filosofia ikasi zuen eta Antonio Banfi filosofo italiarraren ikaslea izan zen. Oso gaztea zela, Erresistentzia Partisanoan parte hartu zuen eta, Bigarren Mundu Gerra amaitzean, Italiako Alderdi Komunistan sartu zen. Denbora gutxian, haren kultura sakonari esker, Palmiro Togliatti k PCIko kultura-politikaren arduradun izendatu zuen.1963an, lehen aldiz hautatu zuten Italiako Diputatuen Ganberarako.
1968an, saiakera labur bat argitaratu zuen, "L'anno degli studenti" ("Ikasleen urtea") izenekoa, eta bertan adierazi zuen bat zetorrela urte hartan gazteen erantzunaren mugimenduarekin. Sobietar Batasuneko sozialismo errealaren aurkakoa, Luigi Pintor, Valentino Parlato eta Lucio Magrirekin batera, Il Manifesto sortzen lagundu zuen, alderdi bat eta egunkari bat izan baitzuen. Enrico Berlinguerren kontrako iritzia izan arren, Rossanda PCItik bota zuten Bolonian egindako XII. Kongresu nazionalaren ondoren.
2006an, "La Ragazza del secolo scorso" (Joan den mendeko neska) autobiografia Sandro Veronesiren "Caos Calmo" lanaren ondoren, Strega Sariaren 59. kultura-lehiaketa ospetsuan bigarrena izan zen.
Rossana Rossanda 2020ko irailaren 20an hil zen Erroman, 96 urte zituela.
Big Mama Thornton
Willie Mae Thornton (Montgomery, Alabama, 1926ko abenduaren 11 - Los Angeles, Kalifornia, 1984ko uztailaren 25a), Big Mama Thornton izenez ezagunagoa, blues eta rhythm and blues abeslari estatubatuarra izan zen. Harmonika eta bateria ere jotzen zituen. Blues abeslariaren estereotipoa, bere ahotsa sutsua eta oparoa zen, bolumen-desplazamenduetarako joera zuena. Bere Independentziaren zentzu indartsuak, seguruenik kontaktu gehiago izateko eragozpena izan zen eta horregatik ez zuen lortu arrakasta handiegirik. Ikus daitezkeen eraginen artean daude Bessie Smith, Ma Rainey, Mahalia Jackson eta Julia Lee. "Hound Dog" abestiarekin arrakasta handia lortu zuen lehena izan zen. Abesti hori Jerry Leiber-ek eta Mike Stollerrek idatzi zuten 1952an. Bilboard charts-en lehen gaia izan zen zazpi astez.
Biografia
Aita predikaria izan zen eta amak elizan kantatzen zuen. Thorntonen hastapenak elizan gertatu ziren, baina gospelari eskaini ordez bluesa nahiago izan zuen. Hamalau urte bete zituenean, etxea utzi eta Sammy Greeneko Hot Harlem Revue-rekin bira bat egin zuen 1940ko hamarkadan. 1948ra arte egon zen ikuskizun horretan, Houstonen. Inork ez zion erakutsi ez kantatzen, ezta harmonika eta bateria jotzen ere.
Thorntonek 1950ean egin zuen lehen grabazioa, Houstonen zigilu txiki baterako. Harlem Stars izenarekin egin zen grabazioa, baina Willie Mae kantari zela. 1951n behin betiko sartu zen Houstongo musika-zirkuituan, Peacock Records-ekin sinatu zuenean. Urte horretan bertan hasi zen Partnership Blues taldearekin, Joe Scott tronpeta-jolearen bandarekin. Houstonen egon zen bitartean blusista handi asko ezagutu eta ikusi zituen, besteak beste, Junior Parker. Hark eragin handia izan zuen harmonika-estiloan: Lightnin' Hopkins, Lowell Fulson, Clarence Gatemouth Brown eta beste asko.
Nolanahi ere, ustekabeko zerbait izan zen. Beste lan on batzuk ere onak izan ziren, hala nola "I Smell a Rat", "Stop Hoppin' on Me", "The Fish" eta "Just like a Dog", baina inoiz ez zuen horrelako arrakasta izan. Hirurogeiko hamarkadaren hasieran, Irma, Bay-Tone, Kent eta Sotoplay-rentzat egindako lanak ez ziren oso arrakastatsuak izan, baina Arhoolie Records eta Mercury-rentzat 1968 eta 1970 bitartean egindako zenbait lanek beren karrera suspertzea lortu zuten.