cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Baionako xingarra
Baionako xingarra Aturriko haranean ekoiztutako xingarra edo urdaiazpikoa da, kolore gorri ilunekoa eta hainbat lodiera dituena.
Historia
Urdaiazpiko mota horren jatorrian euskal txerria arrazako zerriak daude. Garai batean, Ipar Euskal Herria eta, oro har, Mendebaldeko Euskal Herri osoa hartzen zuen txerri arrazak. Urdaiazpiko gazi gordin lehortua Hegoaldeko Europako eskualde askotako prestaketa tradizionala da, Euskal Herrian neguko erdialdean baserri guztiek prestatzen dutena. XII. mendeko Oloroe-Donamariako katedralaren elizatea 1120. urte ingurukoa da eta, bertan, Bearnoko sukaldaritzaren beste platerekin batera agertzen da hura.
1534an, François Rabelaisek, Gargantua bere liburuan, idatzi zuen Grandgousierrek, Gargantuaren aitak, «normalean Mainz eta Baionako xingarren munizio handia» izan ohi zuela. 1564an, Labrit leinuaren etxeko hornigaien zerrendan, «euskal xingarra» aipatzen zen. XVII. mendeko Lahontango xingarrak onenetarikoak omen ziren Mainzekoak eta gero. Bearno eta Gaskoniako zenbait lekutako (Ortheze, Saint-Faust, Oloroe-Donamaria) xingarrei buruzko aipamen horrek ez du argitzen urdaiazpikoak lehortuak edo ketuak ote ziren. XVII. mendean, ekoizpena normalizatu eta Baionako xingarra agertu zen.
1672an, Louis de Froidourrek esan zuen Zuberoako xingarrek Baionako xingarra izena hartzen zutela bertako portutik esportatuak zirelako. 1998ko urrian, gatzatzaileek labela lortu zuten. Horrela txerriak ekoizteko lekua sortu eta prestakuntza irizpideak finkatu ziren Baionako xingarra ekoizteko.
Dayton (Oregon)
Dayton Oregongo hiri bat da. Yamhill konderrian kokatua dago. 2010ean 2,534 biztanle zituen, 2.17 kilometro koadrotan banatuta.
Baionako xingarra
Tradizionala
Xingarra prestatzeko, txerria neguko hasieran edo erdialdean hil behar dute. Okela garbitu ondoren, Salieseko gatzez igurzten dute. Hamar egunez gatzez igurtzia izan ondoren, bi hil ematen dute zintzilik, neguaren hotza aprobetxatzeko. Ipar Euskal Herrian, batzuetan Ezpeletako piperrak erabiltzen dituzte prestatzeko edo gazako poltsa batean sartzen dituzte, babesteko. Sukaldean zenbait hilez lehortzen eman ondoren, uda eta gero jan daiteke.
Industriala
Hau da, txerriak eskualde jakin batekoak izateaz aparte, elikatzeko gutxienez % 60 labore eta ilar hartu behar dute. Eskualdea Akitania, Poitou-Charentes eta Erdialdeko Pirinioetako 22 departamentukoa izan behar da. Ekoizpena egiteko eskualdea, berriz, Aturri inguruko departamentukoa izan behar da: Pirinio Atlantikoak eta Pirinio Garaiak, Landak eta Gers departamenduetako zati bat.
Gatzatzaileen irizpideak ohituraren berberak dira, hau da, xingarra egiteko hiru etapa nagusi bete behar dira:
Ekoizleek, txerri-hazleek zein gatzatzaileek, «Baionako xingarraren partzuergoa» sortu zuten ekoizpena antolatu eta kontrolatzeko. Partzuergoaren zigiluak xingarrak identifikatzen ditu.
Steganosticha
Steganosticha Yponomeutidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Steganosticha remigera da.
Gebaratarren dorretxea
Gebaratarren dorretxea Euskal Herriko Arabako iparraldeko Gebara herriko jauregia da, Barrundia udalerrian kokatua. Gebarako gazteluaren mendipean dago, eta XII. eta XIV. mendeen artekoa da. Gaur egun eraitsita dago. 1984an monumentu izendatu zuten.
Historia
Dorretxe hau antzinako Gebaratarren egoitza izan zen, baita Gebarako Markesa eta Oñatiko Kondeen bizilekua ere.
Gebaratarren leinua antzinakoa da, eta garrantzi handia izan zuen Arabako Lautadan. XI. mendean Gebarako gaztelua eraiki zuen. Arriagako Biltzarreko agirietan aipatzen da 1262, 1291 eta 1332 urteetan. Gebaratarrak Nafarroako Erresumaren tenenteak ziren eta Lautada ekialdeko Ganboatarren buru bihurtu ziren. Lurraldea gaztelarrek konkistatu ondoren 1481 urtean Errege Katolikoek Oñatiko konde titulua eman zioten Eneko Belitz Gebarakoari. Orduan gaztelua berreraiki eta nabarmen handitu zuen.
Lehen Karlistaldian, 1839ko azaroaren 30eko arratsaldeko ordu biak aldera Zurbano jeneral liberalak 288 arroba bolboraz eraitsi zituen gaztelua eta dorretxea.
Dorretxe-jauregiaren ezaugarriak
Gebaratarren bizilekua izango zen jauregia XIII. mendearen amaieran edo XIV. mendearen hasieran eraiki zen. Egitura errektangularra zuen eta lau erpinetan dorreak zituen. Ateak (oraindik mantentzen denak) arku puntaduna du eta antzina Gebara leinuaren bi ziklopek eusten zuten armarria zuen. Ziklopeak giza buruen gaineko zutabe batzuen gainean zeuden.
Patioan ongi kontserbaturiko tximinia bat ikusten da eta biltegia izango zenaren hondarrak ere bereizten dira.
1964 urtean Arabako Foru Aldundiak ipar-mendebaldeko dorrea berreraiki zuen, bai eta harresi zati bat ere.
Bohdalín
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1379 urtean egin zen.
Potasio-magnesio-fluoro-arfvedsonita
Potasio-magnesio-fluoro-arfvedsonita silikato motako minerala da eta arfvedsonita root name taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Potasio-magnesio-fluoro-arfvedsonita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak.
NGC 6581
NGC 6581 galaxia bat da, Hercules konstelazioan. Édouard Stephanek aurkitu zuen n.
Spring Lake (Indiana)
Spring Lake Indianako herri bat da. Hancock konderrian kokatua dago. 2010ean 218 biztanle zituen, 0.4 kilometro koadrotan banatuta.
Ruopsa
Ruopsa Finlandiako Kemijärvi udalerrian dagoen herrixka bat da. Hegoaldean dago, Kemijärvi aintziraen mendebaldeko ertzean. Aittasaaret, Koivusaari txikiak eta Huhtasaari uharteek babesten dute ertza, nahiz eta Kemijärvi aintzirak bizi gehiena izoztua igaro.
Pseudopataecus taenianotus
Pseudopataecus taenianotus Pseudopataecus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Aploactinidae familian.
Bohdalov
Bohdalov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.170 biztanle ditu eta 16,17 kilometro koadroko azalera. Žďár nad Sázavouko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1366 urtean egin zen.
Munduko Skyrunnig Txapelketa
Munduko Skyrunnig Txapelketa Munduko mendi-lasterketen txapelketa da. Bi urtean behin jokatzen da eta hiru kategoria ditu: Kilometro bertikala, SkyMarathon, eta Ultra SkyMarathon. 2016an Maite Maiora lasterkari euskaldunak irabazi zuen SkyMarathon lehiaketa.
2092 Sumiana
2092 Sumiana asteroide gerrikoan aurkitutako 2092. asteroidearen izena da. 1969ko urriak 16an aurkitu zuen Liudmila Txernikhek Nauchnyjetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1969 UP zen. Bere izena Ukrainako Sumy hiriagatik jasotzen du.
Trevor Rabin
Trevor Charles Rabin (Johannesburg, Hegoafrika, 1954ko urtarrilaren 13a) hegoafrikar musikaria da, 1983tik 1995era Yes britainiar rock progresiboko taldeko gitarrista eta konpositorea izan zelako, eta ordutik, soinu banden konpositore gisa ezaguna.
Hasierako urteak
Rabin Johannesburgoko (Hegoafrika) musikari familia batetik dator, bere aita Johannesburgoko Orkestra Filarmonikoko biolin-jotzaile nagusia zen. Johannesburgoko eskola publiko batean ikasi zuen, pianoko ikasketa formalak hartuz hamabi urterekin gitarra aurkitu aurretik. Gurasoek rock musikarekiko orientazioa bultzatu zuten, nahiz eta Rabinek bere ibilbide osoan musika klasikoarekiko interesa mantendu. Rabinek Johannesburgoko Unibertsitatean orkestrazioa, moldaketa eta zuzendaritza ere ikasi zituen laburki, Hegoafrikako artista aipagarri askok bezala.
Trevor Rabinen hasierako eraginen artean Arnold Schönberg, Tchaikovski, Cliff Richard eta The Shadows, The Beatles eta Jimi Hendrix izan ziren. Rock progresibo eta gogorrari ere heldu zion bere eskolako lehen taldeekin: The Conglomeration eta Freedom's Children. Azken taldea musikari helduagoek osatzen zuten eta haien abestiek Hegoafrikako gobernuaren apartheid politika zalantzan jartzen zuten. Garai berean, Rabin abeslari, gitarrista eta saioko baxu jotzaile garrantzitsua bihurtu zen, Hegoafrikako jazz talde askorekin jotzen. Rabinek 19 urte bete zituenean Hegoafrikako armadan bere betebeharra bete zuen, eta bertan entrenamendu sailean aritu zen.
1974an, Trevor Rabinek bere lehen talde nagusia sortu zuen, Rabbitt Neil Cloud-ekin (bateria), Robot Ronnie-rekin (baxua) eta Duncan Faure-rekin (teklatuak, gitarra eta ahotsa) batera. Rabbitt egiaz urtebete lehenago hasi zen, Rabinek soldadutza egin zuen garaian, baina 1975ean ahoz aho ezaguna egin zen Johannesburgeko "Easy Club" -en eskaini zuten kontzertuarekin. Bere lehen singlea 1975ean kaleratu zuten, Jethro Tull-en "Locomotive Breath " abestiaren bertsio bat zen eta gero bere lehen albumean agertuko zen, Boys Will Be Boys, Trevor Rabinek idatzitako abesti original bikainak zituena.
Rabbitt-en bigarren diskoa, A Croak and a Grunt in the Night, 1977an kaleratu zen. Trevor Rabinek Hegoafrikako saria irabazi zuen diskoan egindako koprodukzioagatik. Estatu Batuetan Capricornekin grabaketa eta banaketa akordioa lortu zuten azkar, baina Rabbitt-ek ezin izan zuen atzerrira bidaiatu Hegoafrikaren aurkako apartheid politikek nazioartean ukatu ziotelako. Ondorioz, Trevor Rabinek herrialdea uztea erabaki zuen. Trevor Rabin gabe disko bat grabatu ondoren, Rabbitt urte berean desegin zen.
1978an Londresera emigratu ondoren, Trevor Rabinek bere bakarkako lehen diskoa, Beginnings, grabatu zuen, Trevor Rabin izenarekin kaleratu zena, kanta zerrenda zertxobait desberdinarekin. Abesti batzuek Rabbitt-en izandako garaia gogoratzen zuten bitartean, oro har, Rabinen soinua pixka bat estilizatuagoa zegoen etorkizuneko lorpenak nolakoak izango ziren aurreratuz.
Radzyń Podlaski
Radzyń Podlaski Poloniako Lublingo voivoderriko hiri-udalerri bat da, Radzyń Podlaski barrutian kokatuta. 19,31 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 15922 biztanle zituen.
Dayville (Oregon)
Dayville Oregongo herri bat da. Grant konderrian kokatua dago. 2010ean 149 biztanle zituen, 1.36 kilometro koadrotan banatuta.
Egunak egin du (telebista saioa)
Egunak egin du ETB 1eko telebista saioa da. Astelehenetik ostegunera emititzen da euskaraz, late night ordutegian. Urteak ziren Euskal Telebistak ordutegi honetarako saiorik egiten ez zuena.
Craterobathra
Craterobathra Heliodinidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Craterobathra tabellifera da.
Egunak egin du (telebista saioa)
Programaren atal pilotoa 2019ko ekainaren 27an eman zuten eta Iker Galartza aktorea izan zen aurkezlea. Atal hark ordea, audientzia eskasa eman zuen eta irailean, denboraldi berria, aldaketa batzuekin hasi zen.
Ofizialki, 2019ko irailaren 2an hasi zen Egunak egin du eta pilotoarekin konparatuta, egin zuten aldaketarik nabarmenena, aurkezle aldaketa izan zen. Iker Galartza kendu eta bere ordez, Klaudio Landa jarri zuten.
2019ko urriaren 17an, Euskal Telebistak ostegunetan zuen hutsunea betetzeko, Egunak egin du saioaren debatea estreinatu zuten, beraz saioa bi ordukoa izatera pasa zen astean behin. 22:15etatik 23:15etara debate serioa eta 22:15etatik 00:15etara betiko formatua. Formatu honek bost astez iraun zuen, 2019ko abenduaren 12ra arte.
Saioak audientzia datu txarrak eman zituen eta 2020ko urtarrilaren 28tik aurrera formatua aldatu zuten. Data honetatik aurrera lehiaeta bihurtu zen saioa. Aldaketa honek ordea, ez zuen audientzian eragin, datu txarrekin segitu zuen eta martxoaren 25ean azkeneko saioa eman zuten.
Egunak egin du tertuliak eta lehiaketak audientzia txarrak eman zituzten. Debateak aldiz, datu hobea lortu zuen (ordutegi ezberdinean ematen zuten). Hori dela eta, 2020ko otsailaren 3an, Eztabaidan saioa estreinatu zuten Klaudio Landarekin. Debatearen berdina zen, baina izenburua aldatuta. Guztira 7 atal eman zituzten astelehenetan, 22:30etan, ETB 1en.
Martxoaren 18an Gure kasa saioak azkeneko atala eman zuen 21:30etako ordutegian. Hutsune hori betetzeko, Eztabaidan egunero jartzea erabaki zuten. Martxoaren 23tik aurrera, astelehenetik ostegunera emititzen hasi ziren 21:30etan.
= Saioaren azalpena =
Tertulia
Klaudio Landak, egunero kolaboratzaile talde ezberdin bat edukiko du. Hauen artean, munduan gertatu diren albisteak landuko dituzte umore puntutik eta solasaldia egingo dute. Gainera, kolaboratzaileek beraien anekdotak kontatuko dituzte eta jolasak ere izango dira tartean. Umore lotsagabea izango da saioko protagonista eta lagun artean ongi pasatzea da helburua.
Kolaboratzaileen artean, profil guztietako lagunak izango dira: aurkezleak, kantariak, antzezleak, aktoreak…
Debatea
Debatearen formatua tertuliaren antzekoa da.
Kasu honetan, saioak kutsu serioa du eta politikako gaiei buruz hitz egiten dute. Kolaboratzaileak ere ezberdinak dira eta umorea landu beharrean, gai serioak lantzen dituzte.
Debatean ez da jolasik egiten, gaiei buruz eztabaidatu bakarrik.
Lehiaketa
Lehiaketaren funtzionamentua Pasapalabra saio ezagunaren berdina da. Lehiakide bakoitzak bi pertsona famatu ditu eta saioan zehar galderak erantzungo dituzte segunduak irabazteko.
Saio amaieran, lortutako segundo guztiekin galdera sorta bana erantzun beharko dute lehiakideek. Guztiak asmatuz gero, zakua eramango dute. Saio bakoitzean 100€ pilatzen dira zakuan.
= Kolaboratzaileak =
= Denboraldiak =
= Atalak eta audientziak =
Mirotzak (abestia)
Mirotzak Benito Lertxundi bardo oriotarrak sortutako eta grabatutako abestietako bat da. Itsas ulu zolia (2008, Elkar) izeneko diskoan argitaratu zuen. Orio herriko arraun taldeak ereserkitzat hartu du. Abestiaren zati bat You'll Never Walk Alone abestiaren hitz batzuk gogoratzen ditu, Liverpool FC futbol eta Glasgow ko Celtic taldeek ereserkitzat hartu zuten abestiaren leloa gogoratzen du.
Abestiaren bertsio asko topa daitezke, Olatz Zugastirena kasu.
Tilhouse
Tilhouse Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Tilhouse udalerrian erroldatutako biztanleak 214 ziren. Familiak 84 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 117 etxebizitza zeuden, 88 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 20 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 115 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 88 etxebizitza nagusietatik 78 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 50 etxek bost zituzten. 81 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 28 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 46 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 132 ziren, horien artean 86 aktiboak ziren eta 46 inaktiboak ziren. 86 pertsona aktiboetatik 79 lanean zeuden (47 gizon eta 32 emakume) eta 7 langabezian zeuden (3 gizon eta 4 emakume). 46 pertsona inaktiboetatik 21 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Tilhouse udalerrian 92 unitate fiskal zeuden, 215,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.399 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 2 zurginak.
2000. urtean Tilhouse udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lina Morgan
Lina Morgan, María de los Ángeles López Segovia jaioa, (Madril, - ibidem, ) espainiar vedette komiko eta aktorea izan zen.
Bere ibilbidean pertsonaia komiko eta herrikoiak antzeztu zituen errebistan eta komedia musikalean. Hainbat film ospetsuak egin zituen, tartean Los subdesarrollados, Soltera y madre en la vida edo La tonta del bote, eta baita telesailak- Compuesta y sin novio, Hostal Royal Manzanares edo Academia de baile Gloria- ere.
Bathypterois ventralis
Bathypterois ventralis Bathypterois generoko animalia da. Arrainen barruko Ipnopidae familian sailkatzen da.
Autonomia kalea (Bilbo)
Autonomia kalea Bizkaiko Bilbo hiriburuko erdigunean dagoen kale bat da.
Tranbia
Bilboko tranbiak bi geltoki ditu Autonomia kalean:
Trena
Bilboko Renfe Aldirien C-1 eta C-2 lineen trenek Autonomiako geltokian gelditzen dira.
Radzyń Podlaski landa-udalerria
Radzyń Podlaski Poloniako Lublingo voivoderriko landa-udalerri bat da, Radzyń Podlaski barrutian kokatuta. 154,99 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 8110 biztanle zituen.
Springport (Indiana)
Springport Indianako herri bat da. Henry konderrian kokatua dago. 2010ean 149 biztanle zituen, 0.31 kilometro koadrotan banatuta.
Legatza saltsa berdean
Legatza saltsa berdean edo koxkera moduan zainzuri, ilar, txirla eta arrautzez egindako euskal sukaldaritzaren jaki nagusietako bat da. Legatza ez ezik, beste arrain zuri asko ere prestatzen dira horrela.
Ten Million Slaves
Ten Million Slaves (euskaraz Hamar Milioi Esklabu) Otis Taylor blues musikariaren abesti bat da. Abesti honek 2008an argitaratutako "Recapturing the Banjo" (Banjoa berreskuratzen) bilduma osatzen du.
3986 Rozhkovskij
3986 Rozhkovskij asteroide baten izena da. irailaren 19an aurkitu zuen N. S. Chernykh-ek Nauchnij Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1985 SF izena zeraman. Ondoren Rozhkovskij omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3986 Rozhkovskij asteroidearen orbitak batezbeste 2,654 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,007 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,301 distantziara. Eszentrikotasuna 0,244 da, eta makurdura orbitala 3,68ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.70 da.
Tapizgintza
Tapizgintza tapizak egiteko artea da, batez ere horman zintzilik jartzen diren ehunezko dekorazio-lana. Hitza antzinako frantsesezko tapisser aditzetik dator, ehunez edo alfonbrez estaltzea esan nahi zuena.
Antzinako Grezian jadanik erabiliak izan arren, XIV. mendetik aurrera hedatu ziren Mendebaldeko Europan zehar. Arraseko lanak oso ospetsu bilakatu ziren.
Depoe Bay (Oregon)
Depoe Bay Oregongo hiri bat da. Lincoln konderrian kokatua dago. 2010ean 1,398 biztanle zituen, 4.69 kilometro koadrotan banatuta.
Azigo zain
Azigo zain sistema
Azigo zain sistemaren osagai nagusiak azigo zaina, azigo zain txikia eta hemiazigos zain laguntzailea/gehigarria dira. Haien bitartez, barrunbe abdominal eta torazikoaren pareten odol-itzulia gauzatzen da. Beraz, metameriako zainak biltzen dituzte: sahietsartekoak, saihetspekoak eta lunbarraldekoak. Gainera, porta sistema edo beheko kaba oztopatzen direnean, azigo sistema bide alternatibo nagusia da diafragmaren azpiko egituren drainatze benosoa lortzeko. Azigo eta hemiazygos zainen beste aferente batzuk esofagikoak, mediastinikoak, perikardikoak eta bronkialak dira.
Egitura
Azigo zaina, kasu gehienetan, eskuineko goranzko bena lunbarraren eta eskuineko 12. bena interkostalaren (eskuineko bena subkostalaren) loturaz sortzen da barrunbe abdominalean, L1 mailan hain zuzen.
Aldakortasunak
Enbrioi garapenean gerta daiteke azigo zaina bizkarrezurraren erdian agertzea edo 2 zain independente izatea. Bestetik, nahiz eta gehienetan orno lunbarren mailan sortzen den, suerta daiteke gorago ematea bere sorrera. Azkenik, diafragma nondik gurutzatzen duenari dagokionez ere aldakortasunak igerri dira, hala nola, aorta hiatotik, eskuineko zutabetik edo erdialdeko arku itxurako lotailuaren atzetik zeharkatzea.
Ibilbidea
Barrunbe abdominaletik barrunbe torazikora pasatzen da, diafragma-muskulua arestian aipatutako egituraren batetik zeharkatuz (aorta hiatoa, eskuineko zutabea edo erdialdeko arku itxurako lotailuaren atzetik). Bizkarrezurraren eskuinaldetik igarotzen da gorantz, atzeko mediastinoan kokatua hain zuzen ere. Bere igarobidean, eskuineko bena interkostalen odol-isuria jasotzen du; beraz, pareta torazikoen eskuineko zatia drainatzeaz arduratzen da. Zortzigarren eta zazpigarren gune interkostalen mailan, hurrenez hurren, hemiazygos zaina eta hemiazygo zain laguntzailearen odola ere jasotzen ditu. Azkenik, goiko kaba benaren atzeko paretan drainatuko du odola; hain zuzen ere, T4-T5 mailan azigos arkua izeneko egituran eta erdiko mediastinoan.
Tapiz
Tapiza Iparr. edo alfonbraHeg. zola edo hormak estaltzeko erabiltzen den ehunezko atal berezia da, gehienetan ehunezko dekorazio-lana. Tapizak egiteko arteari tapizgintza deritzo.
Azigo zain
Izena
Azygos grekeratik dator eta hitz honek bakoiti esan nahi du.
Tapiz
Materialaren arabera, hainbat tapiz mota daude: artilezkoak, nylonezkoak, poliesterezkoak, akrilikoak eta abar. Korapiloaren arabera ere sailkatzen dira.
Azigo zain
Izena
== Patologiak ==
Tapiz
Lehendabiziko tapizak K.a. III. eta K.a. II. milurtekoetan agertu ziren, Kaspiar itsaso inguruan edo Armeniako goi-ordokian. Handik mundu osora zabaldu zen, egun Afganistangoak, Pertsiakoak, Txinakoak edo Indiakoak ospetsuak izanik.
Azigo zain
Azigo zainaren lesioa
Istripu edota erorketengatik azigo zaina apurtu daiteke. Horrek pneumotoraxa eragin dezake, non odola barrunbe intrapleuralean sartzen den. Hau X izpiak erabiliaz detekta daiteke eta tratamendu bezala torakotomia bat aplikatzen da, non odola toraxean egindako ebakidura baten bidez dreinatzen den.
Azigo zainaren aneurisma
Aneurisma odol hodien paretetan osatzen den globo itxurako protuberantzia bat da. Kasu honetan, azigo zainaren kalibrea 7mmkoa izan beharrean, handiagoa da aneurismagatik. Egoera hau beste patologia edota egoeratan agertzen da; besteak beste, porta zainaren hipertentsioan, goiko kaba zainaren azigo azpiko zatiaren obstrukzioan, beheko kaba zainaren obstrukzio eta tronbosian, haurdunaldian, gibel zainaren tronbosian…
Aneurisma hau askotan asintomatikoa da, baina kirurgia beharrezkoa litzateke birika-enbolia (odola biriketara sartzea odol hodi baten apurtzearen ondorioz) bat gertatzeko arriksua balego.
Beheko kaba zainaren sindromea
Beheko kaba zaina butxatua dagonean, zain berri txikiak agertzen dira eta azigo zaina kalibrez handitu daiteke. Ondorioz, lesioak ager daitezke azigosean, eta odol kopuru gutxiagok lortzen du bihotzera bueltatzea. Arnasteko zailtasuna, hantura, arazo kognitiboak, arritmia kardiakoa... dira ager daitezkeen sintomarik ohikoenak.
Tratamendu bezala, kirurgia edota odol hodiak txikitzeko medikamenduak har daitezke.
Azkenik, azigo zaina aparatu medikoak injektatzeko erabiltzen denez (kateterrak etab. sartzeko); batzuetan, prozesu hauetan sortutako arazoek aipatutako pneumotoraxa edota azigosaren lesioak eragin ditzakete.
Zarigueia
Didelphimorphia ugaztun martsupialen ordena bat da. Bertan sailkatzen dira Amerikan bizi diren martsupial gehienak. Zarigueia bezalako animaliak talde honetakoak dira. Gaur egun familia bakarra dago bizirik, Didelphidae, hain zuzen ere.
Spurgeon (Indiana)
Spurgeon Indianako herri bat da. Pike konderrian kokatua dago. 2010ean 207 biztanle zituen, 0.45 kilometro koadrotan banatuta.
Potasio-magnesio-hastingsita
Potasio-magnesio-hastingsita silikato motako minerala da eta hastingsita root name taldearen kidea da.
Bohdalovice
Bohdalovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 284 biztanle ditu eta 30,81 kilometro koadroko azalera. Český Krumloveko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1310 urtean egin zen.
Rafael Bastide
Rafael Bastide Gutiérrez (Getxo, 1977ko azaroaren 24a) bizkaitar errugbilari ohia da, errugbi XV modalitatean aritzen zena.
Särkikangas
Särkikangas Finlandiako Kemijärvi udalerrian dagoen herrixka bat da. Hirigunearen alboan dago eta hiria osatzen duten herrixketatik biztanle gehien duena da. Äijänlahdenperäkumpu uharteak babesten du herrixka, nahiz eta Kemijärvi aintzirak bizi gehiena izoztua igaro.
Kate O'Brien
Kate O'Brien (Limerick, 1897ko abenduaren 3a - Canterbury, 1974ko abuztuaren 13a) irlandar idazlea izan zen.
1926an Distinguished Villa antzezlanean arrakasta izan ondoren, idazteari ekin zion esklusiboki. Bere eleberriek emakumeen sexualitateari buruzko gaiak jorratu zituzten eta herrialde batzuetan debekatu egin zituzten. Euskal Herrian izandako esperientziak inspiratu zuen Mary Lavelle eleberria. Espainiarekiko kidetasun berezia sentitu zuen eta Irlandan bizi ez bazen ere, bere jaioterriak berebiziko garrantzia izan zuen bere sorkuntzetan. Feminista, zure eleberriek sexuen arteko berdintasuna sustatu zuten.
Nangang Barrutia (Harbin)
Nangang Barrutia (txinera sinplifikatuz: 南岗区; pinyineraz: Nángǎng Qū), Harbin osatzen duten barrutietako bat da. 2005eko erroldaren arabera, 990.000 biztanle bizi ziren 182,87 kilometro koadroko azaleran.
Ptarmus gallus
Ptarmus gallus Ptarmus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Aploactinidae familian.
Bohdaneč
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1233 urtean egin zen.
Agenda
Agenda egunez egun pertsona batek dituen egitekoen zerrenda, egutegiaren arabera ordenaturik, maiz erabiltzen dituen telefono-zenbaki eta helbideekin batera, biltzen duen liburuxka da. Egun, ohikoak dira agenda elektronikoak, gailu elektroniko batean (telefono mugikorra nahiz ordenagailua) paperezko agenda baten zereginak betetzen dituztenak. Agendak behar beharrezkoak dira bulego nahiz eskola lanetan, non mota askotako eginkizunak burutu behar diren egun batean zehar.
Etimologikoki agenda ago egi actum ("egin") latin aditzaren geroaldiko partizipio pasiboa edo gerundiboa da, neutro pluralean; gerundiboak "betekizun" zentzua du, eta balio pasiboa; zehazki "eginak izan behar diren gauzak" esanahi du.
Eurukuttarus
Eurukuttarus Psychidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Eurukuttarus pileatus da.
Allobates caeruleodactylus
Allobates caeruleodactylus Allobates generoko animalia da. Anfibioen barruko Aromobatidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Imécourt
Imécourt Frantziako udalerri bat da Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Imécourt udalerrian erroldatutako biztanleak 62 ziren. Familiak 24 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 35 etxebizitza zeuden, 25 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 34 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 25 etxebizitza nagusietatik 17 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 6 etxek hitu gela zituzten, 6 etxek lau zituzten eta 13 etxek bost zituzten. 15 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 15 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 8 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 35 ziren, horien artean 30 aktiboak ziren eta 5 inaktiboak ziren. 30 pertsona aktiboetatik 25 lanean zeuden (16 gizon eta 9 emakume) eta 5 langabezian zeuden (4 gizon eta 1 emakume). 5 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa batena zen.
2000. urtean Imécourt udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Rajgród udalerria
Rajgród Poloniako Podlasiako voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Grajewo barrutian kokatuta. 207,26 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5322 biztanle zituen.
Bohdašín
Bohdašín Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 211 biztanle ditu eta 5,38 kilometro koadroko azalera. Rychnov nad Kněžnouko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1544 urtean egin zen.
Donald (Oregon)
Donald Oregongo hiri bat da. Marion konderrian kokatua dago. 2010ean 979 biztanle zituen, 0.57 kilometro koadrotan banatuta.
Grape Creek (Texas)
Grape Creek Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Tom Green konderrian kokatuta dago, Texas estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
State Line City (Indiana)
State Line City Indianako herri bat da. Warren konderrian kokatua dago. 2010ean 143 biztanle zituen, 0.36 kilometro koadrotan banatuta.
Allobates caribe
Allobates caribe Allobates generoko animalia da. Anfibioen barruko Aromobatidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Axo (platera)
Axoa Lapurdiko jaki tradizionala da. Baserri-plater hau, azoka egunetan zerbitzatu ohi zutena, erraza da: txahal edo idizko gisatua besterik ez, espeziak, piperrak eta tipulak dituena.
Ezpeletan bihurtu zen ezaguna, bertako sukaldari batek (alkatea ere bazena) kartan sartu eta bidaiari eta kazetarien artean zabaldu zuen. Axoak Irulegiko arnoarekin bat egiten du.
3987 Wujek
3987 Wujek asteroide baten izena da. martxoaren 5ean aurkitu zuen E. Bowell-ek Anderson Mesa Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1986 EL izena zeraman. Ondoren Joseph H. Wujek omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3987 Wujek asteroidearen orbitak batezbeste 2,637 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,392 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,883 distantziara. Eszentrikotasuna 0,093 da, eta makurdura orbitala 9,3ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.1 da.
2093 Genichesk
2093 Genichesk asteroide gerrikoan aurkitutako 2093. asteroidearen izena da. 1971ko apirilak 28an aurkitu zuen Tamara Smirnovak Nauchnyjetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1971 HX zen. Bere izena Ukrainako Henichesk hiriagatik jasotzen du.
Bathypterois viridensis
Bathypterois viridensis Bathypterois generoko animalia da. Arrainen barruko Ipnopidae familian sailkatzen da.
Potasio-mangani-leakeita
Potasio-mangani-leakeita silikato motako minerala da eta leakeita root name taldearen kidea da.
Bárbara Rey
Bárbara Rey, María García García jaioa, (Totana, ) espainiar vedette, telebista-aurkezle eta aktorea da. 1970ean Miss Espainia izan ondoren, destape garaian ospetsu bilakatu zen. Espainiako errege Juan Carlos I.aren maitale izana da, hainbat iturriren arabera.
Didelphidae
Didelphidae ugaztun martsupial familia bat da, Didelphimorphiaren barruan espezie bizidunak dituen bakarra gaur egun. Amerikan bizi dira guztiak eta lurrean zein zuhaitzetan bizi daitezke. Mutur luzea dute, buruhezur luzatua, hezurrezko gandor bat eta hagin ez espezializatuak.
Primateak ez diren ugaztun bakarrenetakoak dira behatz oposagarri bat dutenak azkazal batekin. Isatsa kiribildu daiteke eta horrekin adarretan zehar ibili.
2094 Magnitka
2094 Magnitka asteroide gerrikoan aurkitutako 2094. asteroidearen izena da. 1971ko [urriak 12an aurkitu zuen Krimeako Astrofisika Behatokiak Nauchnyjetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1971 TC2 zen. Bere izena Magnitogorsk hiriagatik jasotzen du.
Karratu beltza
Karratu beltza (Чёрный квадрат) Kazimir Malevitx margolari ukrainiarrak egindako margo ospetsua da.
Bertsioak
Malevitxek gutxienez bost bertsio desberdinak egin zituen. Horietatik lau gordetzen dira. Lehendabizikoa 1915ean egin zuen eta Moskuko Tretiakov Galerian erakutsi zuen; gaur egun Moskun erakusten da, 1929an egindako laugarren bertsioarekin batera. Bigarren bertsioa 1915ean ere egin zuen eta egun galdutzat emana dago. Hirugarrena 1924an egin zuen eta San Petersburgoko Errusiar Museoan erakusten da. 1930-1932 artean azkena omen dena egin zuen; gaur egun, 2002tik, Hermitage Museoan dago.
Margolana lehen aldiz 1915ean Petrogradon egin zen Azken erakusketa futurista: 0.10. Erakusketa horretan futurismoa utzi zuen abstrakzioen bidean aritzeko. 39 margolan abstrakto aurkeztu zituen eta margolaritzaren errealismo berria gisa aurkeztu zituen. Tartean Karratu beltza zegoen. Lan honek margolariaren ibilbidean aldaketa erradikal bat erakutsi zuen baina baita ere margolaritza garaikidearen garapenean. Espezialista askoren ustez hasiera berri bat markatu zuen Karratu beltzak, "margolaritzaren zero puntua", bere garrantzia horrela azpimarratuz.
Haitz
Haitza edo harkaitza harrizko muino, mendi edo tontorra da. Maiz, glaziar edo izotz-geruza batek eremu baten gainetik pasatuta bigunagoa den materiala eraman zuelako eratua da haitza.
Limitearen teorema zentral
Probabilitate-teorian eta estatistika, limitearen teorema zentrala zorizko aldagai kopuru handi baten batura eta batezbestekoa banaketa normalari jarraiki, batezbestekoa batezbestekoen batura eta bariantza bariantzen batura izanik, banatzen dela ezartzen duen teorema da. Teoremak bertsio zenbait ditu, gehitzen diren zorizko aldagaiek banaketa berdina duten edo ez, besteak beste.
Propietateak:
-Limitearen teorema zentralak banaketa gutxi gorabehera normala bermatzen du n nahikoa handia denean.
-Bi banaketaren arteko hurbilketa, oro har, handiagoa da haien erdigunean haien muturretan edo isatsetan baino, horregatik "muga zentrala teorema" izena hobesten da ("zentralak" muga kalifikatzen du, teorema baino).
- Probabilitatearen teoriari dagokion teorema honek erlazionatutako hainbat esparrutan du aplikazioa, hala nola inferentzia estatistikoan edo berritzearen teorian.
Bohdíkov
Bohdíkov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.334 biztanle ditu eta 26,22 kilometro koadroko azalera. Šumperk barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1351 urtean egin zen.
Gaëtan Bernoville
Gaëtan Bernoville (Donibane Lohizune, 1889ko azaroaren 26a - Paris, 1960ko azaroaren 11) Euskal Herriko frantsesezko idazlea izan zen.
Biografia
Donibane Lohizune jaioterrian bizi izan zen haurtzaroan. Sakonki katolikoa zen eta bere lehen idazkietan karlismoaren eragin argia dago. 1913an Les Lettres aldizkaria sortu zuen.
Bere omenez
Donibane Lohizune jaioterrian bere izena daraman karrika dago.
Soppela
Soppela Finlandiako Kemijärvi udalerrian dagoen herrixka bat da. Kemijärvi aintziraren ekialdeko ertzean dago eta nahiz eta Kemijärvi aintzirak bizi gehiena izoztua igaro uharte batek babesten du aintzira ertza, Hanhiniemi uharteak.
Helenodes
Helenodes Plutellidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Helenodes murmurata da.
Marie Charles Duval
Marie Victor Charles Maurice Duval (Baiona, - Paris, 1958ko uztaila) lapurtar militarra izan zen, brigada-jenerala izandakoa.
Ne'er-do-well
Ne'er-do-well ("ezer onik egiten ez duena") mundu anglofonoan erabiltzen den gutxiespen terminoa da, lanik egiten ez duten gaizkile, alfer edo eskeko ak izendatzeko.
Testuinguru koloniala
Ne'er-do-well terminoa XIX. mende ko Australasia ko kolonietan erabili zen, zenbait gizon britaniar eta irlandar izendatzeko. Pertsona hauetako asko familia aberatsetako bigarren mailako semeak ziren, gurasoek kolonietara bidaliak bizibideren bat bilatzera. Batzuetan remittance men bezala ere ezagutzen ziren (familiak bidalitako diruaren menpe izaten zirelako), eta tipikoki diru guztia edaten eta apostuan xahutzen zuten. Kolonoen artean ospe txarra zuten, gizartearen ordenuaren mehatxu bezala ikusten baitzituzten.
Marie Charles Duval
Lehen Mundu Gerran zauritua, Frantziako aeronautika bultzatu zuen.
Drain (Oregon)
Drain Oregongo hiri bat da. Douglas konderrian kokatua dago. 2010ean 1,151 biztanle zituen, 1.58 kilometro koadrotan banatuta.
Ne'er-do-well
Testuinguru koloniala
XIX. mendearen erdialdetik aurrera, ne'er-do-well terminoa migratzaile zerrendetan, bidaia-aldizkarietan eta argitalpenetan erabiltzen hasi zen. 1851ean George Hepburn-ek egunkari bat idatzi zuen Dunedinera egindako bidaian zehar. Bertan, ontzian zeuden pertsonetako batzuk would be gentlemen izendatzen zituen ("gentleman izango litzateke"-ak), eta haiei buruz idazten zuen "burugabekeriaz jarduten zuten iruzurtiak" zirela. Zenbait idazlek mota horretako gizonak ez emigratzeko aldarria egin zuten, hala nola Charles Flinders Hursthouse- k; honek ohartarazi zuenez, "ne'er-do-well alferrak" etxean gelditu beharko lirateke, "lanaren oso gainetik eta oso azpitik zeudelako".
1873an, Zeelanda Berri ko Gobernuak "Imbecile Passengers Act" izeneko legea aurkeztu zuen, lagunek eta senideek koloniara bidalitako jende "erdi maltzurra, erdi eroa" gero eta gehiago zelako, eta praktikan horrek arazoak sortzen zituelako, osasun-instituzioetan ingresatu beharreko pazienteen kopuruaren mantenimendu garestian.
Azigo zain txiki
Azigo zain txikia edo beheko hemiazigos zaina (Grekeraz: Hemiazygos) torax eremuaren behealdean aurkitzen den zaina da, bizkarrezur raren ezkerreko alboan kokatzen dena. Azigo zain sistema ren osagaia da. Zain honek 9., 10., eta 11.ezkerreko sakoneko saihetsarteko zainetatik, hestegorriko zainetik eta mediastino zainetik jasotzen du odola eta, 8.torax-orno mailan, azigo zain ean drainatzen du.
Azigo zain sistema
Azigo zain sistemaren osagai nagusiak azigo zaina, azigo zain txikia eta hemiazigos zain laguntzailea/gehigarria dira. Haien bitartez, barrunbe abdominal eta torazikoaren pareten odol-itzulia gauzatzen da. Beraz, metameriako zainak biltzen dituzte: sahietsartekoak, saihetspekoak eta lunbarraldekoak. Gainera, porta sistema edo beheko kaba oztopatzen direnean, azigo sistema bide alternatibo nagusia da diafragmaren azpiko egituren drainatze benosoa lortzeko. Azigo eta hemiazygos zainen beste aferente batzuk esofagikoak, mediastinikoak, perikardikoak eta bronkialak dira.
Egitura
Azigo zain txikiaren egitura aldakorra da. Kasu gehienetan ezkerreko goranzko gerri zainak eta saihets-azpiko zainak bat egitean sortzen da, abdomenaren goiko eskualdean. Batzuetan, ezkerreko giltzurrun zain etik ere sor daiteke.
Aldakortasuna
Azigo zain txikia hemiazigos zain laguntzaile edo gehigarriak jarraitu dezake.
Ibilbidea
Esan bezala, azigo zain txikia abdomen eskualdean sortzen da eta goranzko ibilbidea hartzen du. Diafragma aorta-hiato tik edota ezkerreko zutabetik zeharkatu dezake torax-barrunbera iristeko. Torax-barrunbean atzeko mediastino an kokatuko da eta gorantz abiatuko da bizkarrezurraren ezkerraldetik, 9.torax-orno mailara iritsi arte. Han, eskuinerantz egingo du azigos zainean drainatzeko (8.torax-orno mailan), aorta, hestegorria eta torax-hodia ren atzetik pasatuz.
Izena
Hemiazygos grekera tik dator. Azygos hitzaren eratorria da. Hitz honek bakoiti esan nahi du, eta hemi -k aldiz, erdia. Azigo zain txikia azigo zainaren beheko erdiaren ezkerreko baliokidea izateari egiten dio erreferentzia.
Elm Creek (Texas)
Elm Creek Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Maverick konderrian dago, Texas estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
The Little Girl Who Lives Down the Lane
The Little Girl Who Lives Down the Lane (euskaraz Bidezidorrean Bizi Den Neskatoa), 1976ko Nicolas Gessner hungariarrak zuzendutako beldurrezko thriller film bat da. Laird Koenig estatubatuar idazlearen 1974ko izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Jodie Foster, Martin Sheen, Alexis Smith, Mort Shuman eta Scott Jacoby aktoreek antzeztu zuten.
Denboraren poderioz kultuzko film maila bereganatu du.
Argumentua
AEB, Maine, Rynn Jacobs (Jodie Foster) 13 urteko neska xarmangarria bere aita Lester Jacobs poetarekin txalet batean bizi da, kostaldeko herri txiki bateko bidezidor baten bazterrean. Baina itxurak engainagarriak izan daitezke: badira ia hilabeteak Jacobs jauna inork ikusi ez duela eta etxeak aitortu ezin daiteken sekretu bat ezkutatzen duela dirudi. Rynnek ia preso baten bizimodu bakartia darama, etxetik oso gutxi eta beharrezkoa denean bakarrik ateraz. Neska bitxia da, oso buruargia eta bere kabuz bizitzen dakiena, ezezagunen konpainia baino bakardadea nahiago duena. Baina pertsona batzuk bere bizitzan sartu nahiko dute, bere munduan...
ELISA
ELISA (ingelesetik, "Enzyme-Linked ImmunoSorbent Assay") klinika eta ospitaleetako laborategietan erabiltzen den teknika diagnostikoa da, metodo sentikorra, merkea eta azkarra dena antigenoak zein antigorputzak antzemateko. 1960ko hamarkadan hasi zen erabiltzen.
Bi ELISA metodo garatu dira: antigenoa hautemateko bat (ELISA zuzena deiturikoa) eta antigorputzak hautemateko bestea (ELISA ez-zuzena). Lehenengoak eragile infekziosoak (birusak, bakterioak...) bilatzen ditu gaixo baten odol, gorotz edo beste lagin batean. Bigarrenak antigeno infekzioso baten aurkako antigorputzak antzematen ditu: antigorputz horien presentziak antigenoaren arrastoa adierazi nahi du.
Proba honek euskarri solido bat eskatzen du, antigeno edo antigorputzak itsasteko. Gehien erabiltzen diren euskarriak mikrotitulazio-plakak dira, putzutxo kopuru jakina duten plastikozko erretilu txikiak direnak.
ELISA zuzena
Mikrobio patogenoak hautemateko ELISA metodoak entzima loturik duten antigorputzak erabiltzen ditu. Mikrobio susmagarriaren antigenoa laginean bada, euskarri solidoan antigeno-antigorputz konplexuak eratuko dira.
Lehenengo fase batean, ELISA zuzenak bilatu nahi den antigenoaren aurkako antigorputzak euskarri solidoan itsasten ditu. Gero, odola edo beste lagina gehitzen da, bilatutako antigenoak dituena. Antigenoa bada, antigeno-antigorputz konplexuak eratuko dira euskarri solidoaren gainean. Lotzen ez den antigenoa tanpoiarekin garbitzerakoan desagertzen da. Gero, bigarren antigorputz bat gehitzen da, entzima loturik duena: mikrobioaren antigenoa bada, bigarren antigorputz hori hasierako antigeno-antigorputz konplexuari lotuko da. Tanpoiaz garbitu ostean, konplexuari lotu ez den antigorputz entzimaduna desagertzen da. Bukatzeko, entzimari dagokion sustratua gehitzen da, entzimarekin erreakzionatzerakoan kolore-aldaketa bat sortzen duena.
Staunton (Indiana)
Staunton Indianako herri bat da. Clay konderrian kokatua dago. 2010ean 534 biztanle zituen, 0.89 kilometro koadrotan banatuta.
ELISA
ELISA ez-zuzena
Teknika honekin antigeno baten aurkako antigorputzak antzematen dira giza odolean edo gaixo baten beste lagin klinikoan; antigorputzak badaude, antigenoa (birus edo bakterioa) gaixoaren organismoan sartu delaren seinalea da. Hots, antigorputzen bidez infekzioaren arrastoa antzeman daiteke organismo batean.
ELISA ez-zuzena erabiltzen da, esaterako, giza immunoeskariaren birusaren aurkako antigorputzak hautemateko (GIBaren aurkakoak).
Metodo honetan antigorputz baten aurkako antigorputzak erabiltzen dira (giza G immunoglobulinaren aurkako antigorputzak), entzima lotua dutenak. Bitxia iruditu arren, antigorputz baten aurkako antigorputzak egon badaude: kontuan hartu behar da antigorputzak proteinak direla, eta haien aurkako antigorputzen sorrera eragin dezaketela.
ELISA ez-zuzenean mikrotitulazio plaketan jartzen direnak ez dira antigorputzak (ELISA zuzenean bezala), antigeno ezagunak baizik (esaterako, GIBaren antigenoak). Gaixoaren laginean antigorputzak badaude, antigeno-antigorputz konplexuak eratuko dira. Bigarren antigorputza (entzima duena) gehitzerakoan, lotura gertatu izanak esan nahi du gaixoaren plasmatik hartutako antigorputzek GIBaren antigenoak ezagutzen dituztela, gaixoak GIBaren aurkako antigorputzak dituela eta -beraz- gaixoak kontaktua izan duela GIBarekin.
Lehen bezala froga positiboa kolore-aldaketa baten bidez antzematen da, entzima bere sustratuarekin erreakzionatzerakoan gertatzen dena. Antigeno-antigorputz konplexuak eratzen ez badira, ez dago antigorputzari loturiko entzimarik (tanpoiaz garbitzerakoan desagertzen baitira) eta entzima-sustratua elkarrekintza ez da gauzatzen.
GIBaren infekzioa ELISAren bitartez diagnostikatzeko metodo honek emaitza negatibo faltsuak eman ditzake (infekzioa oso berria bada, esaterako: organismoak asteak behar baititu GIBaren aurkako antigorputzak sortzeko) eta baita positibo faltsuak ere. Hori dela eta, diagnostikoa ere beste metodo batzuen bidez egiaztatu behar da beti.
3989 Odin
3989 Odin asteroide baten izena da. irailaren 8an aurkitu zuen P. Jensen-ek Brorfelde Behatokitik.
Petri Velez Gebarakoa (1360-1407)
Petri Velez Gebarakoa eta Fernandez Aiarakoa, Gebara, Leintz-Gatzaga eta Oñatiko X. jauna (?, c. 1360 - Oñati, 1407) arabar jauntxo eta poeta izan zen.
3989 Odin
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1986 RM izena zeraman. Ondoren Odin, eskandinaviar mitologiako jainko nagusia omentzeko izena eman zitzaion.
Petri Velez Gebarakoa (1360-1407)
Petri II.a Lopez Aiarakoaren iloba, Aljubarrotako guduan eta Baionako setioan parte hartu zuen. Cantigas e Dezires izeneko poesia-lana idatzi zuen.
3989 Odin
Orbitaren ezaugarriak
3989 Odin asteroidearen orbitak batezbeste 2,425 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,008 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,841 distantziara. Eszentrikotasuna 0,172 da, eta makurdura orbitala 3,62ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 13.6 da.
Petri Velez Gebarakoa (1360-1407)
Elisabet Tellez Gaztelakoarekin ezkonduta, sei seme-alaba izan zituen, tartean: Zuria, Beltran, Joan Ladron, Elisabet, Petri, Oñatiko jauna, eta Leonor Gebarakoa eta Tellez Gaztelakoa; azken hau Antso Martinez Leivakoarekin ezkondu zen, Leiva, Baños de Rioja, Yzcaray eta Santurde hiribilduen jauna eta Leivako gazteluko jauna zena.
Bouin (Vendée)
Bouin Frantziako udalerri bat da, Vendée departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Allobates cepedai
Allobates cepedai Allobates generoko animalia da. Anfibioen barruko Aromobatidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Bouin (Vendée)
Biztanleria
2007an Bouin udalerrian erroldatutako biztanleak 2.201 ziren. Familiak 918 ziren, horien artean 292 pertsona bakarrekoak ziren (112 bakarrik bizi ziren gizonak eta 180 bakarrik bizi ziren emakumeak), 329 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 249 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 48 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 1.274 etxebizitza zeuden, 927 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 274 bigarren erresidentzia ziren eta 73 hutsik zeuden. 1.246 etxeak ziren eta 26 apartamentuak ziren. 927 etxebizitza nagusietatik 743 bere jabearen bizilekua ziren, 166 alokairuan okupaturik zeuden eta 18 doan lagata zeuden; 11 etxek gela bat zuten, 60 etxek bi zituzten, 164 etxek hiru zituzten, 309 etxek lau zituzten eta 383 etxek bost zituzten. 669 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 481 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 340 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Diru sarrerak
2009an Bouin udalerrian 945 unitate fiskal zeuden, 2.096 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.296 euro zen.