cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Habana (itsasontzia)
Gerra ostean
Espainiako gerra amaitu zenean, Francoren gobernuak beretzat erreklamatu zuen, Frantziako portuetan amarratuak zeuden beste 67 itsasontzirekin batera; horrela, Habana ontzia Compañia Transatlanticaren eskuetara itzuli zen. 1939ko ekainaren 27ra heldu zen Bilbora, eta Sestaoko La Navalera bidali zuten, lehen egiten zituen bidaietarako egokitzeko. Baina irailaren 14ean berriz suak hartu zuen, ustez nahita, eta kalte handiak jasan zituen egituran eta makinerian. Horregatik, azkenean garraio-ontzi gisa prestatzea erabaki zen. Konponketen ondoren "garraio-ontzi zatar eta errentagarritasun gutxiko" bezala deskribatu zuten; 1942an itsasoratu zen berriro, Espainiako garraio-ontzi handiena zela (14.148 m3) bide transatlantikoetan zehar kotoia, garaua eta beste garraiatuz.
II Mundu Gerra ostean berriro konpondu zen, New Yorkeko Todd ontzioletan, eta garraio/bidaiari ontzi misto bihurtu zuten, 12 bidaiari Turista A klasean eta 102 Turista B klasean hartzeko. 1948an, kapitaina Leon Aldamiz Etxebarria zen.
Arrantza ontzi Galizian
1960an, errentagarria ez zelako, Vigon amarratu zuten desegiteko asmoarekin. Halere, 1961ean Pescanova enpresak erosi zuen, eta Ferroleko ASTANO ontzioletara eraman zuten ontzi-lantegi-hozkailu bihurtzeko. Galicia izen berria eman zioten, eta 1964ko irailaren 7an Hegoafrikarantz abiatu zen, 10 arraste-ontzik lagunduta.
1971 urtean, oraindik konponketa garrantzitsuak egin zitzaizkion: Ferrolen galdara berriak ipini zitzaizkion, itsasontziaren alde bat askatuz eta berriro josiz. Gero Hegoafrikara eta Namibiara itzuli zen, 50 arrantza ontziri zerbitzua emanez (arraina jaso eta konjelatu, eta hornidurak, erregaia, osasun eta konponketa zerbitzuak eman). Lan horretan aritu eta gero, 1975an Galiziara itzuli zen, zerbitzutik kanpo; 1978 otsailean Vigon desegin zen.
Kanpo estekak
Habanan joandako iheslarien oroitzapenak ahotsak.eus atarian:
MCOT HD
MCOT HD, Thailandiako lurreko telebista sarea da, 1955eko ekainaren 24an sortua eta MCOTen jabetzakoa.
Lake City (Minnesota)
Lake City Minnesotako hiri bat da. Goodhue konderrian kokatua dago. 2010ean 5,063 biztanle zituen, 11.66 kilometro koadrotan banatuta.
Plougourvest
Plougourvest (bretainieraz Gwikourvest) Bretainiako Finistère departamenduko udalerri bat da.
Vénus Beauté (Institut)
Vénus Beauté (Institut) Tonie Marshall frantziarrak zuzendutako film dramatikoa da.
Agua Dulce (Nueces, Texas)
Agua Dulce Texasko hiri bat da. Nueces konderrian kokatua dago. 2020an 685 biztanle zituen, 0.88 kilometro koadrotan banatuta.
Plouguin
Plouguin (bretainieraz Plougin) Bretainiako Finistère departamenduko udalerri bat da.
Habana (itsasontzia)
Kanpo estekak
Compañia Trasatlántica (Alfonso XIII - Habana - Galicia ontziaren detaile teknikoak eta argazkiak)
Synagrops spinosus
Synagrops spinosus Synagrops generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Acropomatidae familian.
Vathiménil
Vathiménil Frantziako udalerri bat da, Meurthe eta Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vathiménil udalerrian erroldatutako biztanleak 312 ziren. Familiak 119 ziren, horien artean 31 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 23 bakarrik bizi ziren emakumeak), 42 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 46 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 129 etxebizitza zeuden, 126 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 3 hutsik zeuden. 115 etxeak ziren eta 13 apartamentuak ziren. 126 etxebizitza nagusietatik 105 bere jabearen bizilekua ziren, 17 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 10 etxek hiru zituzten, 17 etxek lau zituzten eta 95 etxek bost zituzten. 106 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 52 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 65 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 208 ziren, horien artean 158 aktiboak ziren eta 50 inaktiboak ziren. 158 pertsona aktiboetatik 142 lanean zeuden (70 gizon eta 72 emakume) eta 16 langabezian zeuden (9 gizon eta 7 emakume). 50 pertsona inaktiboetatik 23 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vathiménil udalerrian 128 unitate fiskal zeuden, 323 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.325 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra bitxi-denda bat zen.
2000. urtean Vathiménil udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Miguel Hernández
Miguel Hernández (Orihuela, Espainia, 1910eko urriaren 30a - Alacanteko kartzela, Espainia, 1942ko martxoaren 28a) gaztelaniazko olerkaria izan zen, herriaren poeta eta poeta artzaina deiturez ezaguna.
Bizitza
Familia pobrean sorturik, laborari-lanetan jardun behar izan zuen txikitatik. Hori dela eta, guztiz autodidakta izan zen bere ikasketetan. 1934an Madrila joan eta 27ko belaunaldiko poetekin harremanetan sartu zen. 1935ean Pablo Neruda eta Vicente Aleixandre ezagutu zituen. Espainiako Gerra Zibila hasi zenean, Errepublikaren zerbitzuan jarri zen; gerra bukatutakoan, frankistek preso hartu zuten eta errepublikazalea izateagatik kondenatu. Alacanteko kartzelan hil zen, bronkitisak, tifusak eta tuberkulosiak jota.
Idazlanak
Miguel Hernándezen obran inspirazioaren indarra eta arte-motarik zorrotzena, herriaren oldarra eta teknikarik pentsatuenak biltzen dira. Hasierako Perito en lunas (1934) poema-liburuan orduko gongorismoaren jarraitzaile gisa ageri da. 1936an argitaraturiko El rayo que no cesa (Etenik ez duen tximista) obrarekin bere bidea aurkitu zuen; metafora barrokoa bere-berea duen indarrarekin landua agertzen da lan horretan. Gehienbat sonetoen bidez, bere betiko gaiak lantzen ditu: amodioa, bizitza eta heriotza. Errepublikaren aldeko bere jarrerak poesia konprometitua idaztera bultzatu zuen: Viento del pueblo (1937, Herri-haizea). Cancionero y romancero de ausencias (1938-1941) kartzelan onduriko liburuan emaztearenganako, Josefina Manresa (1916-1987), eta semearenganako amodioaz mintzo da, hurbiletik bizi zituen beste zenbait gairekin nahastuta, esate baterako, presoaren egoera eta gerraren ondorioak. Poesiaz gain, antzerkigintzan ere aritu zen, hala nola, Quién te ha visto y quién te ve (1934) auto sakramentala, Calderónen modura; El labrador de más aire (1937), Lope de Vegaren antzerkiaren ildotik; Teatro en la guerra (1937), frontean antzezteko pieza laburrak.
2010ean, haren oinordeko Lucía Izquierdok Elxeko Udalari laga zizkion Hernándezen idazkiak (hark idatzitako 5.000 olerki eta olerkariaren liburutegia eta hainbat gutun eta objektu pertsonal). Trukean, Elxeko Udalak 20 urtez urtean 150.000 euro ordaindu behar zituen Hernándezen lanak aztertu eta ezagutarazteko eta oinordekoei urtean beste 84.000 euro, ondarearen lagapenagatik eta olerkariaren sustapen publikoarengatik. 2011n, ordea, Elxeko Udalaren agintetik PSOE ezkertiarra irten eta PP eskuindarra sartu zen eta udal agintari berriek kontratu hori bertan behera utzi zuten, «garestiegia» zelako. Orain, banku bateko kutxa gotorrean dago Hernándezen ondarea.
Olerkariaren izena daraman fundazioa 1994ko uztailaren 13an sortu zen, egilearen ondarea eta memoria gogorazteko, Elkarteak osatzen dituzten elkarteak, ondorengoekin batera: Valentziako Generalitat, Alicanteko Diputazioak, eta Alicante, Elche eta Orihuelako Udalak. Gaur egun, Valentziako Generalitat, Alicanteko Diputazioak, eta Alicante, Cox eta Orihuelako Udalak, Caja Mediterráneo, Alicanteko Unibertsitatea eta Miguel Hernández Unibertsitatea.
2018. urtean olerkariaren heriotzaren 75. urteurrenarekin batera, hainbat ekintza antolatu ziren, besteak beste: “Miguel Hernandez, poeta del mundo” IV. Nazioarteko Batzarra Orihuelan, Alacanten eta Elxen 2018ko azaroaren 15, 16, 17 eta 18an. Batzarraren bigarren ardatz tematikoa Miguel Hernández beste hizkuntzetan izan zen eta erakusketa bat, poetak kartzelan bizi izandako esperientzia ezagutzeko.
Bibliografia
Haurrei zuzendutako bibliografia:
Cañamares
Cañamares Cuencako udalerria da, Serranía media eskualdean dagoena.
Gârbău
Gârbău Errumaniako udalerri bat da, Cluj konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Badajozko barruti gotortua
Barrutiaren elementuak
Oso barruti aberatsa da. Bertan, gotorlekuak, atariak, fortinak, tunelak, galeriak, e.a aurki daizteke. Hona hemen nagusiak:
Smiřice
Smiřice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 2.879 biztanle ditu eta 10,65 kilometro koadroko azalera. Hradec Královéko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1337 urtean egin zen.
Lama (Korsika Garaia)
Lama, Korsikako iparraldeko udalerria da,  departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 0 biztanle ditu.
Bulls (errugbi taldea)
Bulls Hegoafrikako errugbi talde profesionala da, Pretoria hirian egoitza duena. Super Rugby ligan jokatu izan zuen eta Hegoafrikako taldeen artean garaipena lortu duen bakarra da. 2021an United Rugby Championship Ligan hasi zen jokatzen irlandarrekin, galesekin, eskoziarrekin eta italiarrekin batera.
Crocidura voi
Crocidura voi Crocidura generoko animalia da. Lehen Insectivora edo Soricomorpha deitzen zen taldearen barruan daude. Gaur egun Lipotyphla deitzen den taldearen barruko Crocidurinae azpifamilia eta Soricidae familian sailkatuta dago.
Smilovy Hory
Smilovy Hory Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 368 biztanle ditu eta 20,81 kilometro koadroko azalera. Táborko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1680 urtean egin zen.
Planeta teluriko
Planeta telurikoa, planeta lurtar edo harrizko planeta solidoa den planeta bat da, batez ere silikatoz edo metalez osatuta dagoena. Eguzki-sistemaren barruan planeta telurikoak Eguzkitik gertuen dauden lau planetak dira: Merkurio, Artizarra, Lurra eta Marte. Izena latinezko tellus hitzetik dator, lurra izendatzeko modu bat, planeta guzti hauen egitura Lurraren "antzekoa" delako.
Planeta telurikoek gainazal solido bat dute, planeta erraldoietatik ezberdintzen duena, hauek hidrogeno, helio eta urez osaturik baitaude egoera fisiko ezberdinetan.
Oktante (argipena)
Oktante hitzak adiera zenbait ditu:
Minerita
Minerita 2015eko Raúl de la Fuente nafar zinema zuzendariaren film dokumental laburra izan zen, Kanaki Films-ek ekoiztua.
Minerita film labur dokumentalik onenarentzako Oscar saria jasotzeko hautagaia izan zen.
Sinopsia
Filmak Potosiko Cerro Ricon gauzain edo meatzari lanetan diharduten Lucíaren (40), Ivoneren (16) eta Abigailen (17) historia da, bizitzeko egokia ez den infernu horretan bizirik irauteko egin behar duten borroka kontatzen du.
Channel 7 (Thailandia)
Channel 7 edo Channel 7 HD, Bangkok Broadcasting & Television Company Limited Channel 7 izenarekin ezagutzen dena (สถานีโทรทัศน์สีกองทัพบกช่อง 7) edo BBTV Channel 7, Lurreko telebistako thailandiar sarea da, 1967ko azaroaren 27an abiarazia. Asiako hego-ekialdeko lehen telebistako koloretako emisioa da. Errege Thailandiako Armadaren jabetzakoa zen transmisio analogikoan Bere egoitza Mo Chit-en, Chatuchak-en, Bangkok-en dago. Erresuma Batuko ITV, AEBetako NBC eta CBSren antzekoa.
Lagidium
Lagidium Chinchillidae animalia familiako generoa da, karraskarien barruan sailkatua.
Essex konderria (Massachusetts)
Essex konderria (Essex County) Massachusettsko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Bi hiriburu ditu, Salem eta Lawrence. 2010eko zentsuaren arabera 743,159 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Essex konderriak 214,574 kilometro koadro ditu. Horietatik 870 ura dira. Beste 127,573 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 346,34 da.
Dröbischau
Dröbischau Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Ordenaren teoria
Ordenaren teoria matematikaren adar bat da, matematikaren ordenaren nozio intuitiboa antzematen duten erlazio bitarren mota batzuk aztertzen dituena. Artikulu honetan zehar, hainbat definizio emango dira eta adar honetako sarrera zahatza ematen du.
Atzealdea eta motibazioa
Ordena beti presente dago, bereziki, matematikari eta informatikari buruz hitz egiten dugunean. Normalean lehenik ikusten eta aztertzen den ordena, lehen hezkuntzatik ikasten dena, zenbaki arrunten >, <, ≥ eta ≤ dira. Geroago, kontzeptu hau beste zenbakien multzoetara hedatu da, hala nola, zenbaki osoen eta errealen multzoetara. Izan ere, zenbaki bat beste bat baino handiagoa edo txikiagoa izatearen ideia da, oro har, zenbaki-sistema gehienen oinarrizko intuizioetako bat (normalean bi zenbakien arteko diferentzia erreala jakitean ere interesatzen dira, eta hau ez dago ordenean zehaztuta). Beste ordena zabaldu eta arrunt bat hiztegiko hitzen orden lexikografikoa da.
Lehen aipatutako ordena motak, badute ezaugarri berezi bat: elementu bakoitza beste edozeinekin konpara daitekeela, hau da, handiagoa, txikiagoa edo berdina izan daitekeela. Baina hau ez da beti baliagarria izaten. Adibidez, multzo baten azpimultzoen ordenari erreparatuz; multzo batek beste baten elementu berdinak baditu, handiagoa edo berdina dela esan dezakegu. Baina badaude honela konparatu ezin daitezkeen multzoak ere, izan ere, multzo batean egon daiteke bestean ez dagoen elementuren bat. Beraz, azpimultzoen inkluzioak ordena partziala da, lehen emandako ordena totalekin alderatuta.
Definizio basikoak
Atal honeta zehar, multzo ordenatuen munduan sartzeko lehen gida bat emango da. Multzoen teoría eta aritmetika oinarrizko ezagutza dituen eta erlazio bitar bat zer den dakien irakurleari zuzenduta dago batez ere, baina orain arte ordenari buruzko gogoeta teorikoa egiteari ohituta ez dagoenari.
Partzialki Ordenatutako Multzoak
Lehen esan bezala, ordena erlazio bitar berezia da. Horregatik, P multzoa eta ≥ erlazioa bitarra hartuz, orduan ≥ ordena partziala da  erreflexiboa, antisimetrikoa eta trantsitiboa bada, hau da, hiru propietate hauek betetzen baditu:
Ordena partziala duten multzoei, partzialki ordenatutako multzoak deritze, edo, laburrago esanda poset (Partially Ordered Set). Multzo ordenatu terminoa batzuetan ere poset-etarako erabiltzen da, beti ere argi geratzen denean  beste ordena motei buruz hitz egiten ez duela. Propietate hau konprobatuz, argi eta garbi ikusten da hain ezagunak diren naturalen, osoen, arrazionalen eta errealen ordenak zentzu horretan ordenatuta daudela. Hala ere, badute beste propietate gehigarri bat, totala. Hau da, X-en barne diren edozein a eta b-rentzat: a ≤ b eta b ≥ a. Ordena honi ere ordena lineala edo katea dei ahal zaio. Nahiz eta ordena klasiko asko linealak diren, multzo baten azpimultzoen arteko ordenak hori betetzen ez den adibide dira. Izan ere, posets-en propietate aurreratu asko interesgarriak dira batez ere ordena ez-lineal baterako.
Ordenen arteko funtzioak
Zentzuzkoa da partzialki ordenatutako multzoek zenbait propietate gehigarri izatea eskatzea, bi multzoen ordena-erlazioarekin erlazionatuta egotea. Testuinguru horretan, monotonia da baldintzarik funtsezkoena. P poset-tik Q-ra doan f funtzioa monotonoa da edo ordena zaintzailea baldin eta a ≤ b bada P-n eta inplikatzen badu f(a) ≤ f(b) izatea Q-n. Inplikazio horren hizketak ordena islatzailea den funtzio batera eramaten gaitu, hau da, f funtzio batera zeinetan f(a) ≤ f(b) izateak inplikatzen duen a ≤ b. Bestalde, funtzio bat inbertitzailea edo antitona ere izan daiteke, baldin eta a ≤ b izanda f(a) ≥ f(b) inplikatzen badu.
Beste funtzio bat murgiltze ordena da, ordena zaintzailea eta islatzailea dena. Definizio horretarako adibideak erraz aurkitzen dira. Adibidez, zenbaki natural bat bere ondorengoan esleitzen duen funtzioa argi eta garbi monotonoa da ordena naturalarekiko. Ordena diskretu baten edozein funtzio, hau da, “=” identitate-ordenaren arabera ordenatutako multzo bat ere monotonoa da. Zenbaki natural bakoitza dagokion zenbaki errealari esleitzeak adibide bat ematen du ordena murgiltze baterako.
Ordena isomorfismoa, funtzio bijektibo bat monotono inbersoa denean da. Hau ordena murgiltzaile supraiektibo baten antzekoa da. Horregatik, ordena murgiltze batean f(P) beti izango da P-ren isomorfoa.
Beste funtzio mota landuago bat Galois-en konexioa da. Konexio hauek monotonoak dira eta alderantzizko norabideko bi funtziok osatzen dituztenez, ordena isomorfismoen orokortze gisa ikus daiteke. Alderantzizko bi funtzio hauek ez dira bata bestearen alderantzizko absolutuak, baina badute harreman oso hurbila.
Lake Crystal (Minnesota)
Lake Crystal Minnesotako hiri bat da. Blue Earth konderrian kokatua dago. 2010ean 2,549 biztanle zituen, 4.46 kilometro koadrotan banatuta.
Global Television Network
Global Television Network (normalean Global edo, noizean behin, Global TV) titulartasun pribatuko ingelesezko lurreko telebista sare kanadarra da. Gaur egun Kanadako lurreko telebista pribatuen bigarren telebista kate ikusiena da CTVren ondoren.
Iclod
Iclod Errumaniako udalerri bat da, Cluj konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Lano
, Korsikako iparraldeko udalerria da,  departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 0 biztanle ditu.
Oritia (Erekteoren alaba)
Greziar mitologian Oritia Atenasko errege-erreginak ziren Erekteo I.a eta Praxitearen alaba zen. Ipar haizearen jainkoa zen Boreas berataz biziki maitemindu zen. Erekteo erregeak ez zuen bikote hau onartu, haizearen jainkoa bizi zen tokia zen Trazian egiten zuen hotzagatik eta herrialde honetako erregeek Atenasen utzi zuten oroitzapen txarragatik. Baina, uxatu ordez, ezezko honek indar gehiago eman zion Boreasen haserreari, haize zurrunbilo handiak sortuz printzesa bahitu zuena, Traziara eramanez, non ordutik berarekin erreinatzen duen. Han, Oritiarekin bi seme, gero boreada deiturikoak eta Zetes eta Kalais izenekoak eta bi alaba, Kione eta Kleopatra izan zituen.
Ordenaren teoria
Ordenen arteko funtzioak
Azkenik, ikuspuntua alda dezakegu, funtzio-ordenetatik funtzioen ordenera. Izan ere, bi posets-en arteko funtzioak, P eta Q, puntuz puntu ordenatu daitezke. f eta g bi funtzioetarako, f ≤ g izango da baldin eta Pren edozein x elementurako f(x) ≤ g(x) bada.
Oritia (Erekteoren alaba)
Platonen arabera, narrazio honek benetako gertakizun bat gogorarazten du, atenastar printzesa bat haizeak itsasora jaurti zuenean, itota hilez.
Maturín
Maturín (gaztelaniaz ahoskatua) Venezuelako hiria da, Monagas estatuko hiriburua dena. Herrialdeko petrolio-industriaren "hiriburua", bere gune metropolitarrak 401.384 biztanle ditu.
Plouhinec (Finistère)
Plouhinec (Finistère) (bretainieraz Ploeneg) Bretainiako Finistère departamenduko udalerri bat da.
Plouider
Plouider (bretainieraz Plouider) Bretainiako Finistère departamenduko udalerri bat da.
Smolné Pece
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1336 urtean egin zen.
Oritia (Erekteoren alaba)
Oritia izenak, grezierazko oros (mendia) eta giein (sakrifikatu) hitzetatik datorrena, itxuraz, printzesa gaztea mendietara bere misterio magikoak ospatzera joateari erreferentzia egiten dio.
Baltasar Karlos printzea nano batekin
Baltasar Karlos printzea nano batekin (gaztelaniaz El príncipe Baltasar Carlos con un enano) Diego Velázquez margolari espainiarrak 1631n margotutako margolan bat da. Bostongo Arte Ederren Museoan dago.
Deskribapena
Erretratu honetan, Baltasar Karlos Austriakoa printzea, kapitain jeneralaren jantziekin jantzita agertzen da, bere ume izaerara egokitua, baina banda, eskumako eskuan daraman bengala eta ezpatarekin.
Nanoak sagar bat eta txintxirrin bat daramatza, umeagoenak diren elementuak, Europako monarkiarik boteretsuenaren oinordekoak, jostailuen ordez, etorkizunean bere inperioko lurraldeak gobernatzeko trebatze militarra eta formazioa behar dituela aditzera ematen dutenak.
Printzearen posizio geldiak, eta nanoaren irudiak, adituren batzuei, Baltasar Karlos printzearen irudia koadro bat izan daitekeela pentsarazten die, bere bufoia, ikusteko itzultzen dena.
Cliffhanger (filma)
Cliffhanger (euskaraz literalki Amildegi-Zintzilikaria) 1993ko Renny Harlin estatubatuar zinema zuzendariaren ekintza filma bat da. Sylvester Stallone, John Lithgow, Michael Rooker, Janine Turner, Rex Linn, Caroline Goodall, Leon Robinson, Craig Fairbrass, Paul Winfield eta Ralph Waite aktoreek antzeztu zuten.
Rhinoderma rufum
Rhinoderma rufum Rhinoderma generoko animalia da. Anfibioen barruko Cycloramphidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Franklin konderria (Massachusetts)
Geografia
Franklin konderriak 187,664 kilometro koadro ditu. Horietatik 6,541 ura dira. Beste 181,123 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 38,03 da.
Cliffhanger (filma)
Mendi Harritsuetan filmatua eta girotua dago.
Argumentua
Mendi Harritsuetako erreskate talde bateko eskarmentu handiko Gabe Walker (Sylvester Stallone) eskalatzaileak eskalada batean jazotako ezbehar batean bere adiskide Halen (Michael Rooker) neskalagunaren heriotza ekidin ezin izanaren atsekabearen ondorioz depresio jasan eta lanetik erretiroa hartzea erabaki du. Baina inguru hartan jazotako lapur talde batek bahitutako hegazkin baten istripuak bizirik irten diren bidaiariak erreskatatzera bultzaraziko du, horretarako goi mendian barna, bere bizia arriskatuz misio zail bati ekingo dio, ustezko bidaiari horiek hegazkinean zioan diruaz nola edo hala jabetu nahi duen lapur-hiltzaile talde bat dela jabetu gabe.
Mecocerculus stictopterus
Mecocerculus stictopterus Mecocerculus generoko animalia da. Hegaztien barruko Tyrannidae familian sailkatua dago.
Moskuko Nazioarteko Finantza Gunea
Moskuko Nazioarteko Finantza Gunea (Московский Международный Деловой Центр; ММДЦ), askotan "Moskuko City" deitua, Mosku hiriko Presnenski barrutian eraikitze lanetan den finantza barrutia da.
Aurrekariak
Moskuko NFGa eraikitzeko proiektua 1992an pentsatu zen. Orduan, Moskuko udalak eraikin industrial zaharkituz betetako gunea berreskuratzeko proiektua prestatzen hasi zen, horretarako erabilera anitzeko barruti berri bat eraikiz. Barrutiak kilometro koadro bateko azalera hartzen du eta eraikuntzan 12.000 milioi dolar gastatuko direla uste da.
Gunea prestatzeko lehen lanak 2000. urtean hasi ziren eta 2008ra arte hainbat etxe orratz eta etxebizitza eraikin altxatu dira. Dena den, 2008an hasitako krisialdi ekonomikoak eragin handia izan du finantza barrutiaren garapenean, eta 600 metrotik gorako Errusia dorrea eraikitzeko proiektua esaterako, bertan behera geratu da.
Plouigneau
Plouigneau (bretainieraz Plouigno) Bretainiako Finistère departamenduko udalerri bat da.
Cañaveras
Cañaveras Cuencako udalerria da, Alcarria eskualdean dagoena.
Smolnice
Smolnice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 421 biztanle ditu eta 7,76 kilometro koadroko azalera. Lounyko barrutian dago.
Brumbies
Brumbies Australiako errugbi talde profesionala da, Canberra hiriburuan egoitza duena. Super Rugby ligan jokatzen du.
Cañaveras
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 431 biztanle zituen.
Smolnice
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1349 urtean egin zen.
Petare
Petare Venezuelako hiria da, Miranda estatuan dagoena. 2011n 799.237 biztanle zituen eta Caracasko barruti metropolitarrean dago.
Smolotely
Smolotely Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 236 biztanle ditu eta 10,92 kilometro koadroko azalera. Příbramgo barrutian dago.
Manou (Eure eta Loir)
Manou Frantziako udalerria da, Eure eta Loir departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Smolotely
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1257 urtean egin zen.
Manou (Eure eta Loir)
Biztanleria
2007an Manou udalerrian erroldatutako biztanleak 559 ziren. Familiak 213 ziren, horien artean 49 pertsona bakarrekoak ziren (33 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 70 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 78 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Jichișu de Jos
Jichișu de Jos Errumaniako udalerri bat da, Cluj konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Rhinophrynus dorsalis
Rhinophrynus dorsalis Rhinophrynus generoko animalia da. Anfibioen barruko Rhinophrynidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Manou (Eure eta Loir)
Etxebizitza
2007an 319 etxebizitza zeuden, 212 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 84 bigarren erresidentzia ziren eta 23 hutsik zeuden. 310 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 212 etxebizitza nagusietatik 173 bere jabearen bizilekua ziren, 34 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 15 etxek bi zituzten, 45 etxek hiru zituzten, 51 etxek lau zituzten eta 100 etxek bost zituzten. 146 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 111 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 92 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Mărgău
Mărgău Errumaniako udalerri bat da, Cluj konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Manou (Eure eta Loir)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 339 ziren, horien artean 234 aktiboak ziren eta 105 inaktiboak ziren. 234 pertsona aktiboetatik 203 lanean zeuden (115 gizon eta 88 emakume) eta 31 langabezian zeuden (8 gizon eta 23 emakume). 105 pertsona inaktiboetatik 28 erretiraturik zeuden, 42 ikasten zeuden eta 35 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Mărgău
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Manou (Eure eta Loir)
Diru sarrerak
2009an Manou udalerrian 228 unitate fiskal zeuden, 550,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.750 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 27 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 1 zurgina, 2 iturginak, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Manou udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 640 hektarea erabiltzen.
CBC Television
CBC Television (CBC TV izenarekin ere ezaguna) Kanadako ingelesezko telebista sare bat da, Canadian Broadcasting Corporation-ena, emisore publiko nazionala.
Laluque
Laluque Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Landak departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Manou (Eure eta Loir)
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Laluque
Biztanleria
2007an Laluque udalerrian erroldatutako biztanleak 708 ziren. Familiak 280 ziren, horien artean 76 pertsona bakarrekoak ziren (40 bakarrik bizi ziren gizonak eta 36 bakarrik bizi ziren emakumeak), 72 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 104 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 337 etxebizitza zeuden, 288 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 29 bigarren erresidentzia ziren eta 20 hutsik zeuden. 294 etxeak ziren eta 35 apartamentuak ziren. 288 etxebizitza nagusietatik 217 bere jabearen bizilekua ziren, 63 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 12 etxek gela bat zuten, 9 etxek bi zituzten, 29 etxek hiru zituzten, 56 etxek lau zituzten eta 182 etxek bost zituzten. 205 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 110 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 147 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Gingelom
Gingelom, Belgikako ipar-ekialdean dagoen udalerria da, Flandriako Linburgo probintzian dagoena. 2013an 8.245 biztanle zituen.
Laluque
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Gingelom
Udalerriaren barruan herri hauek daude: Borlo, Buvingen, Jeuk, Montenaken, Niel-bij-Sint-Truiden, Mielen boven Aalst, Muizen, Boekhout, Vorsen eta Kortijs.
Laluque
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 442 ziren, horien artean 322 aktiboak ziren eta 120 inaktiboak ziren. 322 pertsona aktiboetatik 276 lanean zeuden (159 gizon eta 117 emakume) eta 46 langabezian zeuden (18 gizon eta 28 emakume). 120 pertsona inaktiboetatik 42 erretiraturik zeuden, 30 ikasten zeuden eta 48 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Lake Elmo (Minnesota)
Lake Elmo Minnesotako hiri bat da. Washington konderrian kokatua dago. 2010ean 8,069 biztanle zituen, 57.62 kilometro koadrotan banatuta.
Laluque
Diru sarrerak
2009an Laluque udalerrian 314 unitate fiskal zeuden, 798 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.986 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 13 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 4 igeltseroak, 1 margolaria, 1 zurgina, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Laluque udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 481 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Anairetes nigrocristatus
Anairetes nigrocristatus Anairetes generoko animalia da. Hegaztien barruko Tyrannidae familian sailkatua dago.
Ezpatagaña
Ezpatagaña mendia Zuberoan kokaturik dago eta Nafarroa Behereko mugatik hurbil. 1535 metro ditu.
Lavatoggio
, Korsikako iparraldeko udalerria da,  departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 0 biztanle ditu.
Drogen
Drogen Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Cañaveruelas
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 183 biztanle zituen.
Crocidura vorax
Crocidura vorax Crocidura generoko animalia da. Lehen Insectivora edo Soricomorpha deitzen zen taldearen barruan daude. Gaur egun Lipotyphla deitzen den taldearen barruko Crocidurinae azpifamilia eta Soricidae familian sailkatuta dago.
Aigremont (Yonne)
Aigremont Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Aigremont udalerrian erroldatutako biztanleak 68 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 48 etxebizitza zeuden, 28 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 20 bigarren erresidentzia ziren. Etxebizitza guzti hauek 48etxeak ziren. 28 etxebizitza nagusietatik 26 bere jabearen bizilekua ziren, 1 alokairuan okupaturik zegoen eta 1 doan lagata zegoen; 3 etxek bi gela zituzten, 1ek hiru zituen, 6 etxek lau zituzten eta 18 etxek bost zituzten. 25 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 13 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 13 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 39 ziren, horien artean 30 aktiboak ziren eta 9 inaktiboak ziren. 30 pertsona aktiboetatik 28 lanean zeuden (15 gizon eta 13 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 9 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
El carnaval de Lanz
Sinopsia
Lanzeko Inauterietako antzinako errituak jasotzen ditu film laburrak.
Aigremont (Yonne)
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa batena zen.
2000. urtean Aigremont udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Smrček
Smrček Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 132 biztanle ditu eta 4,72 kilometro koadroko azalera. Chrudim barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1104 urtean egin zen.
Philip Pullman
Philip Pullman — (Norfolk, Ingalaterra, 1946ko urriaren 19a) ingelesezko eleberrigilea da, batez ere His Dark Materials fantasiazko seriearen egile izateagatik ospetsua.
Smrčná
Smrčná Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 388 biztanle ditu eta 12,37 kilometro koadroko azalera. Jihlavako barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1131 urtean egin zen.
Ploumoguer
Ploumoguer (bretainieraz Plonger) Bretainiako Finistère departamenduko udalerri bat da.
HAARP proiektua
Proiektuaren ekintzak HAARPen Ikerketarako Estazioan burutzen ziren (ingelesez, HAARP Research Station), Gakonatik hurbil, Alaskan.
HAARP Estazioko baliabide nagusia Ikerketa Ionosferikorako Gailua da, ingelesetik jasotzen dituen IRI siglen bidez ezagunagoa. IRI gailua maiztasun altuko irrati-transmisore bat da, ionosferaren gune jakin bateko ezaugarri elektromagnetikoak aldatzeko gaitasuna duena. Gune horretan jazotzen diren aldaketak hainbat gailuren bidez aztertzen dira, hala nola, UHF eta VHF irrati-maiztasuneko bandetan kokatzen diren radarren, zundaketa digitalaren eta indukzio zein saturazio magnetometroen bidez.
Proiektu honek zeresan handia izan du konspirazio teorien babesleen artean, izan ere, gertaera ugariren erruduntzat jo izan da, horien artean hainbat hondamen natural leporatu zaizkio. Zientzialari eta gai jakinetan jakitunek ez dituzte aintzakotzat hartu kritika hauek eta horien artean zenbaitek era jolastian hartu ditu, adibidez, David Naiditch informatikari ikerlariak: "[HAARP proiektuarenak] bere helburuek enigmatikoak dirudite zientzian jakintza gutxi dituztenentzat".
Drognitz
Drognitz Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Lagostomus
Lagostomus Chinchillidae animalia familiako generoa da, karraskarien barruan sailkatua.
Mărișel
Mărișel Errumaniako udalerri bat da, Cluj konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Vitória de Guimarães
Vitória de Guimarães, ofizialki Vitória Sport Clube Portugalgo futbol taldea bat da, Guimarães hirikoa.
Mărișel
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Vitória de Guimarães
Historia
Nazioarteko denboraldirik onena 1986-87ko UEFA Kopa izan zuen, final laurdenetara iritsi baitzen. Etxean bina egin ondoren Borussia Mönchengladbach-ek Alemanian kanporatu zuen.
XXI mendearen hasieran talde indartsua osatu zuen eta 2007-08an hirugarren postuan gelditu zen ligan.
Euskal taldeen aurkako partidak
Vitória de Guimarãesek kanporaketa bakarra jokatu du euskal taldeen aurka:
Rhombophryne alluaudi
Rhombophryne alluaudi Rhombophryne generoko animalia da. Anfibioen barruko Microhylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Federatsia
Federazio dorrea (errusieraz Башня «Федерация») edo Federatsia, Moskun dagoen etxe orratz bat da. Dorrea bi zatitan banaturik dago, 242 metroko mendebaldeko zatia eta 360 metroko ekialdeko zatia.
Federazio dorrea 300 metroak gainditu dituen Europako lehen eraikina da eta City of Capitals delako egitasmoa gainditu duen kontinenteko eraikinik garaiena.
Eraikuntza
Mendebaldeko dorre baxuenaren eraikuntza 2003an hasi zen eta 2007an zabaldu zuten. Mendebaldeko zatia 2006an hasi bazen ere, 2008ko krisialdi ekonomikoaren ondorioz atzerapena jasan du eta aste askotan eraikuntza geldirik egon zen. Azkenean 2017ko abenduaren 7an amaitu zuten eraikina.
Anairetes reguloides
Anairetes reguloides Anairetes generoko animalia da. Hegaztien barruko Tyrannidae familian sailkatua dago.
Ici Radio-Canada Télé
Ici Radio-Canada Télé (ICI Radio-Canada TēLē izenarekin estilizatua, eta lehenago Télévision de Radio-Canada izenarekin ezaguna) Kanadako frantsesezko telebista sare librea da, Canadian Broadcasting Corporation (frantsesez Société Radio-Canada izenarekin ezagutzen dena), emisore publiko nazionalarena.
Cañete (Cuenca)
Cañete Cuencako udalerria da, Serranía de Cuenca eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 947 biztanle zituen.
Outeiru de Senabriako geltokia
Outeiru de Senabria edo Senabria-Abiadura Handia Gaztela eta Leongo Zamorako probintziako tren geltoki bat da, Palacios de Senabria udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Historia
Olmedo-Santiago abiadura handiko burdinbideko Zamora-Outeiru tartea 2020ko urriaren 26an inauguratu zen geltoki hori inauguratu gabe, eta gaur egun geltokirik gabeko trenak dabiltza. Geltoki hau irekita ez dagoenez, errepide bidezko zerbitzua ezartzen da La Viella eta A Gudiña artean. Geltoki hori 2020ko abenduan inauguratzeko azken aurreikuspena egin zen, baina atzeratu egin da, eta ez da zehaztu noiz inauguratuko den.
Azpimundu (argipena)
Azpimundu hitzak adiera zenbait ditu:
Outeiru de Senabriako geltokia
Historia
Geltokia eraiki ondoren, "Sanabria AV" (Senabiria-Abiadura Handia) izena ikus zitekeen geltokiko errotuluetan. Hori dela eta, bizilagunek kexa bat aurkeztu zuten, hegaztiaren lanak 20 urtez baino gehiagoz jasateak, gutxienez, beren izena errotuluan agertzeko eskubidea ematen zielakoan.
Geltokia
Geltokiaren ezarpenaren iragarpenak eztabaida handia eragin zuen. Espainiako Sustapen Ministerioaren txostenak aldekoak izan ziren, eragin sozial eta ekonomikoa izan zutelako Zamorako Senabria eskualdeko udalerrietan, Ana Pastor Julián (bi legegintzalditan Sustapen ministro ohia eta Zamorako jaioa), José Fernández Blanco (1991tik La Viellako alkatea eta PSOEko senatari ohia) eta biztanleria-sektore izan zituelako.
Bestalde, argi geratu zen beste populazio-talde batzuek mesfidantza agertu zutela, batez ere eremu politikotik (batez ere, independentismotik hurbil dauden alderdi katalanek), azpiegitura horien defizit ekonomikoa, industria-ehunik eza eta populazio gazterik eza alegatuz. Aldez aurretik, 2013ko ekainean, Renfek Ourense eta La Viella arteko eskualdeko trenaren asteko 14 zerbitzuak kendu behar izan zituen, linea gutxi erabiltzen zelako.
La Vie rêvée des anges
La Vie rêvée des anges Érick Zonca frantziarrak zuzendutako filma da.
Sinopsia
Lillen Isak eta Mariek elkar ezagutuko dute: Isa bakarti eta alaia eta Marie bihurria. Isak Marie istripu batean hildako senide batzuen etxea zaintzen duela jakingo du.
Hampden konderria (Massachusetts)
Hampden konderria (Hampden County) Massachusettsko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Springfield da. 2010eko zentsuaren arabera 463,490 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Hampden konderriak 16,427 kilometro koadro ditu. Horietatik 4,432 ura dira. Beste 159,839 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 282,15 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 463,490 pertsonetatik 410,622 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 96,776 dira. 35,692 beltzak edo afroamerikarrak. 717 amerikar natiboak ziren eta 114 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 8,937 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 588 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 6,820 pertsonek kokatzen zuten.
Bosnia-Herzegovina
Bosnia-Herzegovina, izen ofiziala Bosnia eta Herzegovina (bosnieraz eta kroazieraz: Bosna i Hercegovina; serbieraz: Босна и Херцеговина), hegoaldeko Europako estatu burujabea da, Balkanetan kokatua, Itsaso Adriatikoaren ertzean. Hala ere, ia estatu itsasgabea da, 20 kilometroko kosta zerrenda besterik ez baitu, Neum hiriaren inguruan. Iparraldean, mendebaldean eta hego-mendebaldean Kroazia du, ekialdean Serbia, eta hego-ekialdean Montenegro. 51.201 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 2018an 3,4 milioi biztanle zituen. Hiriburua Sarajevo da.
Bosnia-Herzegovina bi entitatetan dago banatua: Bosnia-Herzegovinako Federazioa, kroaziarren eta bosniakoen lurraldeak hartzen dituena, eta Bosniako Serbiar Errepublika. Ipar-ekialdeko Brčkoko Barrutia bien artean administraturik dago. 1992ko udaberrian independentzia aldarrikatu zen arte, Bosnia eta Herzegovina Jugoslaviako errepublikak ziren. 1992-1995 urteetan gerra zibila zabaldu zelarik, Bosnia banatua gelditu zen, eta elkarren kontrako taldeek gobernatua. Egungo gobernu egiturak Daytongo Akordioaren bidez sortu ziren 1995ean.
Smrk
Smrk Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 271 biztanle ditu eta 6,8 kilometro koadroko azalera. Třebíčeko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1500 urtean egin zen.
Bosnia-Herzegovina
Erliebea
Oso herrialde menditsua da, Dinariar Alpeen magalean baitago. Bi eskualde nagusi daude: Bosnia, menditsua eta euritsua, erdialdea eta iparraldea hartzen duena, eta Herzegovina hegoaldean, Adriatikotik gertu. Dinariar Alpeetan daude gailurrik garaienak: Maglić (2.388 metro), Čvrsnica (2 228 m), Prenj (2.155 metro), Treskavica (2.088 metro) eta Bjelašnica (2.067 metro).
Hidrografia
Sava, Drina, Neretva eta Bosna dira ibai nagusiak.
Klima eta landaredia
Erdialdean eta iparraldean klima kontinentala dago; baso zabalak daude, eta pagoak, haritzak eta izeiak dira espezie nagusiak. Hegoaldean, klima mediterraneoa da, eta mahatsondoak, olibondoak eta mingranondok daude.
Eslaviarren aurreko garaia
Bosnia-Herzegovinako Paleolitoan Badanj leizeko (Stolac, Herzegovina) grabatuak nabarmentzen dira, Europako hego-ekialdeko zaharrenak baitira. Geziz erasotutako zaldia K.a. 14-12000 urtekoa da. Neolitoan iliriarrak bizi izan ziren. Proto-indoeuropar herri hau aski ezezaguna bada ere, garrantzi handikoa izan zen Erdialdeko Europan. K.a. IV. mendean zeltak iritsi ziren. K.a. 229an iliriarren eta Antzinako Erromaren arteko gerrak hasi ziren. Gure aroko 9. artera arte ez zuen Erromak eskualde osoa bereganatu.
Suetonio historialariaren arabera, Bosnia-Herzegovinan izan zuen Erromak Gerra Punikoen osteko gudu zailenetako bat, iliriarren matxinadaren (Panoniako matxinada eta Batonianum Bellum ere deitua) aurkako kanpaina, hain zuzen ere. Erromatar Inperioa zatitu zelarik (337-395) Iliria, Dalmazia eta Panonia Mendebaldeko Erromatar Inperioaren barnean gelditu ziren. 455ean, ostrogodoek inbaditu zuten eskualdea eta, geroago, alano eta hunoen eskuetan ibili zen. VI. mendean, Justiniano I.a enperadoreak Bizantziar Inperioarentzat konkistatu zituen lurralde haiek. Ondoren, abaroen inbasioa gertatu zen.
Erdi Aroko Bosnia
Goi Erdi Aroan mendebaldeko Balkanetan zegoen egoera politikoa ez dago erabat argitua. VI. mendetik aurrera, gaur egungo Poloniako hegoaldetik eta Txekiar Errepublikatik, talde eslaboak iritsi eta kokatu ziren. IX. mendean Frankoen inbasioarekin feudalismoa finkatu zen. Garai hartan, Dalmaziako itsasaldetik hasita, kristautu ziren bosniarrak. IX. mendean bi erresuma jaio ziren inguru hartan, Serbia (Bosniako hego-ekialdean) eta Kroazia (Bosniako mendebaldean). XI. eta XII. mendeetan, bertako nobleek agindu zuten Bosnian, Hungariako monarken agintepean. Hungaria zen eskualdeko erresuma nagusia, Kroazia ere mende zuena.
1200 aldean, Bosniako Banatoak autonomia zabala lortu zuen. Horretarako hungariarren eta serbiarren aurka borrokatu behar izan zuen. Biztanleria kristaua zen, baina hiru elizatan zegoen banatua; gehienak katoliko erromatarrak baziren ere, ortodoxoak eta bogomiloak ere bazeuden. Hiru elizak antolakuntzaren aldetik ahulak ziren, kleroa, hein handi batean, hezigabea, eta bakar batek ere ezin zuen izan estatuaren babes iraunkor eta esklusiboa.
1376an, Tvrtkok, Bosniako ban-ak, errege izendatu zuen bere burua. Horrela sortu zen Bosniako Erresuma. Ordurako, ordea, turkiar otomanoak hasiak ziren Balkanak konkistatzen. 1389an, serbiarrak azpiratuak izan ziren Kosovoko guduan, eta otomandarren basailu bilakatu ziren. Bosniak 1463 arte eutsi zion bere independentziari.
Otomandar garaia (1463-1878)
1463an, Mehmet II.ak Bosnia inbaditu eta Eztebe Tomašević, Bosniako Erresumako azken erregea, hilarazi zuen. Hurrengo mendean, bosniar askok, arrazoi espiritualak eta sozialak zirela-eta, eliza kristau ahul eta desantolatuak utzi, eta konkistatzaileen fede islamikoari heldu zioten. Predikari musulman ibiltariek lagundu zioten Islamaren hedapenari, eta haren forma zabal eta inklusiboa erakutsi zuten, bosniarrei beren tradizio zaharrak fede berrira egokitzeko aukera eman ziena. Otomandar sultanek eta bertako gobernadoreek meskita ederrez apaindu zituzten Bosniako hiri eta herriak, eta eskolak, liburutegiak, umezurztegiak eta babes etxeak ezarri zituzten. Mostarko Stari Most eta Sarajevoko Gazi Husrev-beg meskita dira garai hartako arkitektura lanik garrantzitsuenetakoak. Bosniako musulman asko inperioko elitean sartu ziren (soldaduak, administrazioko langileak, islamdar legelariak, jakintsuak...), eta gutxi batzuk postu gorenetara iritsi ziren.
XVII. mendearen amaieran hasi zen Otomandar Inperioaren gainbehera. Mugak atzera egin ahala, galdutako eskualdeetatik kanporatu zituzten eslaviar musulmanek Bosnian aurkitu zuten babeslekua. 1878an, Errusia-Turkia Gerraren ostean, otomandarren agintea amaitu zen. Urte hartan, Europako herrialderik boteretsuenak Berlinen elkartu ziren, Balkanetako mapa politikoa berrantolatzeko. Serbiak (1882), Montenegrok (1910) eta Bulgariak (1908) independentzia lortu bazuten ere, Bosnia-Herzegovinaren administrazioa Austria-Hungariako Inperioaren eskuetara pasatu zen.