cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mercatorren proiekzio
Polemika
Nahiz eta Mercatorren proiekzioa oraindik oso erabilia izan nabigazioan, kritikoek argudiatzen dute ez dela egokia mundu osoa irudikatzeko, zenbait eremuren desitxuraketa berezia dela eta. Izan ere, Mercator proiekzioak mendebaldeko gizartetzat jotzen dena exageratzen du, afrika, hegoamerika, ozeania eta asiako hegoaldearen kaltean. Mercator-ek berak proiektzio baliokidea erabili zuen (hau da, eremuen arteko proportzioa gordetzen duena) nabigaziorako pentsatu gabeko eskualde-mapetan. Kritika horien ondorioz, atlas modernoek ez dute jada Mercatorren proiekzioa erabiltzen munduko mapetarako edo ekuatoretik urrun dauden eskualdeetarako, eta beste proiekzio zilindrikoak edo proiekzio baliokide motaren bat erabiltzea hobesten da. Mercatorren proiekzioa, hala ere, ekuatoretik gertu dauden eskualdeetarako erabiltzen da oraindik.
Errenta (finantzak)
Finantzetan eta finantza-matematikan, errenta aurrez zehaztutako diru-kopuru bat, konstante edo aldakorra, aldiro ezarriz denboran zehar osatzen den kapitala da, interesagatik ere bere balioa gehitzen duena denboran zehar. Errenten azterketaren helburua errenta batek denbora baten buruan izango duen amaierako balioa kalkulatzea edo amaierako balio bat eskuratzeko aldiro zenbat diru ezarri behar den finkatzea. Maiz erabiltzen dira maileguen eta pentsio funtsen kalkuluan.
Errenta motak
Iraupenaren arabera, errenta hauek izan daitezke:
Errentak konstanteak eta aldakorrak ere izan daitezke, ordainketa konstantea den edo ez. Aldakorra den kasuetan, gehikuntza progresio aritmetiko baten edo progresio geometriko baten arabera gertatzen deneko kasuak bereizten dira.
Ordainketak urtea erreferentziatzat harturik nolakoak diren, berriz, hauek izan daitezke
Azkenik, aldi bakoitzean ordainketa noiz burutzen den, errenta mota hauek daude:
Unitate bateko aldi baterako errenta oso, berehalako eta ondoren ordaintzekoa
Unitate bateko aldi baterako errenta oso, berehalako eta ondoren ordaintzekoa (ikus eskuin aldeko irudia) beste errenta guztien oinarri moduan erabiltzen da. Bere ezaugarriak hauek dira: moneta unitate bateko errenta kuotak ordaintzen dira urtero, urteko interesarekin (errenta osoa), n epe mugatu batez (aldi baterako errenta), ordainketa urte bakoitzaren ondoren eginez (ondoren ordaintzeko errenta) eta datorren urtetik aurrera hasita (berehalako errenta).
Errenta guztietan bezala, helburua errenta horien balio eguneratua edo egungo balioa eta bukaerako balioa kalkulatzea, horretarako i interes-tasa bat baliatuz. Balio eguneratua honela kalkulatzen da, ordainketa guztiak 0 unera ekarriz edo deskontatuz eta emaitza (1+i)^{-1} progresio geometriko baten baturaren formula ondoren batuz:
Unitate bateko errenta baten balio eguneratua maiz erabiltzen da finantza matematikako formuletan eta horregatik honela adierazten da labur:
Piñako geltokia
Piña Espainiako Palentziako probintziako tren geltoki bat da, udalerrian kokatuta dagoena.
Pentakisdodekaedro
Geometrian, pentakisdodekaedroa Catalan-en solido bat da, 60 aurpegi (hiruki isoszeleak), 90 ertz eta 32 erpin dituena.
Errenta (finantzak)
Unitate bateko aldi baterako errenta oso, berehalako eta ondoren ordaintzekoa
Modu laburrean honela adierazten da unitate bateko errenta baten bukaerako balioa:
The Beguiled (2017ko filma)
The Beguiled (euskaraz Limurtzailea) 2017ko Sofia Coppola estatubatuar zinema zuzendari eta gidoigileak zuzendu eta idatzitako drama film bat da. Nicole Kidman, Colin Farrell, Kirsten Dunst eta Angourie Rice aktoreek antzeztu zuten.
1971ko Thomas P. Cullin idazlearen A Painted Devil eleberrian eta harebn izenburu berdineko egokitzapenean oinarritua dago.
Kukuma (haitzuloa)
Kukuma Arabako ipar-ekialdeko haitzulo txiki bat da, 1975ean Juan Antonio Madinabeitiak aurkitua. Altzaniako mendilerroaren hegoaldeko magalean dago, Araia herritik hurbil. Hor egindako indusketa lanetan, besteak beste, epipaleolitoko aztarnategi bat aurkitu zuten, Magdaleniar kulturakoa, az­ken ehiztarien garaikoa, alegia. Inguruan kareharria da nagusi; harri mota horrek giza aztarnak aurkitzeko unean garrantzi handia du, zeren eta, harriaren ezaugarrien ondorioz, gizakientzat errazagoa baitzen leku horiek erabiltzea.
Aurkikuntza
Juan Antonio Madinabeitiak jakinarazi zuen Kukumako kobazuloan bazela aztarnategi arkeologiko bat, 1975ean egindako lagin baten ondoren. Izan ere, silexezko zenbait pieza topatu zituen bertan, baina lan ondorioak ez ziren inon jasota geratu.
Hala ere, urte batzuk geroago Amelia Baldeón eta Eduardo Berganza arkeologoek berriz hartu zuten gaia eta 1980 eta 1981 urteetako udetan indusketak egin ziren kobazulo honetan beste zenbait pertsonen laguntzarekin eta Arabako Foru Aldundiaren babesarekin.
Laborategi lanak ere burutu ziren. Bertan, unibertsitate desberdinetako adituek hartu zuten parte: Geografia, Historiaurre eta Arkeologiako departamentuak Euskal Herriko Unibertsitatean, Jesús Emilio Gonzálezek Kantabriako Unibertsitatetik edo Arantzadi Zientzia Elkarteko zenbait kidek ere bai, besteak beste.
Aztarnategia
Aztarnategia barrunbe txiki baten barruan aurkitzen da, eta bere sarbideak hiru metroko zabalera du eta 1,5ko altuera. Sarrerak gela txiki batetara eramaten gaitu zazpi metroko sakonera duena. Barrura sartu heinean altuera eta zabalera murriztuz doa eta meazulo batzuk agertzen dira, 30 bat metroko sakonera dutenak.
Indusketa metodologia
Aztarnategiko indusketa metodologia honelakoa izan zen: Lehenik, bertan azalean zeuden gorpuzkiak kendu ziren. Gero, topografiatu eta bertako planoa egin zen, bizitzeko leku egokiena izan zitekeena aukeratuz. Eta, ondoren induskatu beharreko gunea mugatu zen, eremu bakoitza zenbakitu bere X-Y koordenatu kartesiarrak zehaztuz. Lurra 2 zentimetroko unitateetan ateratzen joan zen eta gero sedimentuak behatu ziren. Eta noski, lan guzti hauen erregistroa egin zen ikerkuntza aurrera joan ahala.
Estratigrafia
Esan beharra dago, 10-15 zentimetroko lur geruzan agertu zirela industria litikoa eta fauna gorpuzki gehienak. Hirugarren maila aldiz, guztiz antzua suertatu zen, ikuspegi arkeologiko batetik behintzat.
Industria litikoa
Industria litikoaren analisiari dagokionez, Madinabeitiak lehendik topatu zuenarekin bateratuta egin zen; jakinda, beti ere, maila hura izan zela benetan oparoa suertatu zen bakarra. Aurkitutako lehengaien artean, material litiko aloktono gehienak suharri hondakinak dira, baina kuartzo eta okre aztarna batzuk ere aurkitu ziren. Baina, baita ere aurkitu dira suharriak aztarnategitik gertukoa izan behar zirenak. Bestetik, Baldeón eta Berganzak FORTEA eta ROZOY tipologiak erabili dituzte materialen sailkapena egiteko. Bertan topatutako materialek, ikertzaileek diotenez, aditzera ematen du bertan lantze, konpontze eta doikuntzak egin zirela. Bertan erabilitako tresnak askotarikoak izan dira, baina kopuru txikian topatu dira (guztira 48 tresna agertu dira): karraskagailuak, burilak, ertz-zanpatuko ijekitxoak, puntak, printzak, mikroburilak eta irudi geometrikodun mikrolitoak, besteak beste. Aldiz, alaka bikoak edo trapezioak ez dira topatu bertan. Tresna hauei hareharri bat gehitu behar zaie, zeinak leuntzeko tresna gisa erabili zenaren zantzuak dituen.
Tresnen analisia egin eta gero ikusten da tresna gehienak ijeki gainean egindakoak direla, % 83,3 hain zuzen. Gainontzeko zazpiak, hau da %14,6, printza gainean eginda daude. Ertz etzana daukaten ijekitxo hauek, bizkar puntekin batera gezi moduan erabiltzeko eginak ziren, makil batean finkaturik. Beraz, ikertzaileen aburuz, Kukuman aurkitutako pieza gehienak ehizari bideratuak ziren. Bestetik, baditugu ehiza ez zen beste jarduera batean erabil zitezkeen beste zenbait tresna, burilak edo karraskagailuak, esaterako. Hala ere, baliteke horiek ere ehizarekin lotura izatea edo honen gehigarri izatea. Datu hauekin guztiekin, indusketan aritu zirenek baieztatzen dute ehizara edo jarduera horrekin zerikusia zeukan ekintzetara bideratuta zegoela industria litikoa Kukuman.
Tresneria litikoaren fabrikazioa
Tresneria litikoaren fabrikazioaren prozesua Jesús Emilio González Urquijo eta Juan José Ibañez Estévezek burutu zuten. Jesús Kantabriako Unibertsitatetik aritu zen lanean, eta Juan José Bartzelonako Unibertsitate Autonomotik. Kukumako indusketaren arazoa, esan berri dugunez, oso material gutxi agertu zirela da, eta zaila dela patroi batzuk izendatzea. 40 ijekitxo oso berreskuratu ziren soilik eta 205 printza eta printza zati. Hala ere, 35 soilik ziren bi zentimetro baino gehiago zituztenak.
Material guztia suharri gainean landutakoa da, kuartzozko printza bat salbu. Beraz, ikus daiteke agertu den produkzio gehiena ijeki eta ijekitxoak direla, printza bakun batzuk izan ezik. Printza hauek ijekitxoak egiterako orduan agertu ohi dira, ikerketaren egileen aburuz, eta kontserbatutako hondakin litikoek aditzera ematen dute zizelkatze jarduerak ijekitxoak ekoiztera bideratuak zeudela. Printzei dagokionez, ijekitxoak egitearen ondorioz agertutakoak lirateke, eta tresntatzat erabiliak izateko moldatuak. Buril, karraskagailu edo zulakaitz izateko moldatuak izan dira printza hauek. Beste printza batzuk, beste aztarnategietan ematen den moduan erabiliak izan dira inongo eraldaketarik egin gabe.
Ijekiekin jarraituz, esan dezakegu Kukumara jadanik fabrikatuak eraman zituztela, ez baita aurkitu haien ekoizpen zantzurik. Ijekitxoak aldiz, badirudi tresneria litikoaren ekoizpenaren helburu nagusia izan zirela. Honen froga dira aurkitutako nukleoak edo tabletak.
Material hauek ehiza-tresna eta laban moduan erabiltzeko eginak zeuden, garaiko beste asentamenduetan gertatu ohi den moduan. Beraz, Kukuman, jarduera hau garrantzitsua izan zen.
Bestalde, esan dugun bezala, ekoizpen zantzurik gabeko printzen eta printza gaineko tresnen agerpenak tresna haiek haitzulora eramanak izan zirela iradokitzen du, eta ez zirela bertan landuak izan. Beraz, asentamendu hau ehizan eta ondorengo ekintzetan espezializaturik legoke. Espezializazio honek aditzera ematen du denbora gutxiko okupazioak izango zirela. Bertara joandako giza taldeak, ekoitzitako tresneriarekin joan ziren bertara. Kukuman, tresnen konponketak eta ordezkapenak egiten ziren bakarrik. Hori esanda, adituek diote asentamendu hau beste asentamendu iraunkorrago batez osatua egon beharko zela, non talde horren jarduera ekonomiko gehienak aurrera eraman ahalko ziren.
Kasimiro I.a Poloniakoa
Kasimiro I.a Poloniakoa, Berrezarlea deitua (Kazimierz I Odnowiciel), (Krakovia, 1016ko uztailaren 25a - Poznań, 1058ko azaroaren 28a) Poloniako dukea izan zen 1034-1058 bitartean.
Bizitza
Fraidea zela, aita hil zitzaionean, haren kargua hartu zuen 1034an. 1037an, nobleen azpijokoz, herria lurjabeen kontra altxatu zelarik eta leinu paganoen erasoak zirela eta, kargutik kendu zuten. Germaniara ihes egin zuen. Ezkontzaz Jaroslav I.a Kievekoarekin ahaidetu eta aliaturik, Mazovia, Pomerania eta Silesia Poloniarentzat konkistatu zituen. Eliza katolikoa indartu zuen eta leinu paganoak ezabatu.
Kukuma (haitzuloa)
Datatzea
Kronologiari dagokionez, datazioan baliagarri izan daitekeen aurkitutako materia organikoa urria izan da. Ez zen behar beste ikatz zati topatu lagin on bat osatzeko. Aurkitutako gorpuzkiak K14 frogak eskatzen zuten lagin kopurura heltzeko ere ez ziren nahikoa. Hala ere, zenbait lagin lortu ziren laborategietara bidaltzeko. Aldiz, lagin hauek emandako emaitzak baztertuak izan ziren emandako datazioak ez zetozelako bat ikertzen ari zen lekuarekin. Beste lekuetan izandako datazioak kontuan hartuta, adituek esan zuten Kukumako haitzuloa K.a. 8.000 urtearen inguruan erabili zela, eta epipaleolito garaiko aztarnategi bat behar zuela izan. Gaineratu zuten ez zela horrelako toki bakarra Araban, beste batzuk ere badaude eta: Berniollo Morillasen, Fuente Hoz Anuntzetan edo Socuevas Pobesen, besteak beste.
Boleslao I.a Poloniakoa
Boleslao I.a Poloniakoa, izengoitiz: Ausarta (Bolesław I Chrobry; Poznań, 967 – 1025ko ekainaren 17a) Poloniako dukea (992 - 1024) eta Poloniako lehen erregea (1024 - 1025) izan zen. Mieszko I.aren semea zen. Lusazia, Bohemia, Moravia eta Eslovakiako zati handi bat menderatu zituen.
Kukuma (haitzuloa)
Datatzea
Baina, hau esanda, datu bat aipatu beharra dago, zeinak kolokan jartzen duen aztarnategiari buruz Baldeón eta Berganzok egindako ikerketa: laborategira eramandako lau laginetatik, bat duela 11500 urte ingurukoa litzateke, baina Baldeón eta Berganzok baztertu egin zuten, beste aztarnekin bateragarria ez zelakoan. Izan ere, haien esanetan epipaleolitoko kokapen bat da Kukumakoa. Hala ere, indusketa egitean, eskuineko argazkian ageri den pieza agertu zen; eta zerra formako ijekitxo horrek ezeztatu du adituen baieztapena. Are gehiago, fosil gidari baten aurrean gaude, Alvaro Arrizabalaga adituaren esanetan. Fosil gidari hau Madelein aldikoa litzateke, eta beraz ikerketaren ondorioak ezbaian daude, pieza horrek kolokan ezartzen baititu aurretik egindako baieztapenak. Baina txostenaren ondorioak aurkeztu zirenean horrela finkatu ziren.
Parategeticula
Parategeticula Prodoxidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Parategeticula pollenifera da.
Kukuma (haitzuloa)
Sedimentologia
Analisi sedimentologikoa Arantzadi Zientzia elkarteko Milagros Olaskoaga eta Ana Urizek burutu zuten, eta zera eman zuten aditzera: Kukuma haitzuloa kareharrizko eremu batean kokatuta dagoela. Bertan bi maila bereizi ziren. Batean portzentaia altuko hareak aurkitzen dira uharriekin batera, eta bere gainean lur emankorra agertzen da hareak limo eta buztinekin nahasten direnak. Kareharrizko harri txiki batzuk ere agertzen dira lur maila horretan.
Ikerketarekin jarraituz, Koro Mariezkurreta Arantzadi Zientzia Elkarteko kideak Kukuman agertutako ugaztun gorpuzkiak aztertu zituen. Bertan, orein, basurde, sarrio, basahuntz eta abelgorrien gorpuzkiak agertu ziren. Horrez gain azkonarra, basakatua, erbia eta karraskariak ere agertu ziren. Guztira, 267 lagin izan ziren laborategira eraman zirenak, baina soilik 34 izan ahal ziren zehaztuak. Izan ere, zatiketa maila oso altua zen, ikerketa eremua mugatuz. Mikrougaztunei dagokionez, Eduardo Pemán Arantzadi Zientzia Elkarteko kideak egin zituen ikerketak, eta, bertan, bost espezie ezberdin agertu ziren, zonalde horrekin bat egiten zutenak.
Palinologia eta paleokarpologia
Analisi palinologikoa Maria José de Isturiz Arantzadi Zientzia Elkarteko kideak burutu zuen. Lau lagin aztertu zituen eta hauexek izan ziren bere ondorioak: ikertutako garaian landaredia baso misto batez osatua zen, nahiko itxia eta ustez basoaren elementu nagusia hurritza zen. Egilearen iritziz, baliteke harizti misto baten hasieran egotea. Honek klima epela eta hezea zela iradokitzen du. Agian esan daiteke klima borealaren hondarra eta klima ozeanikoaren hasiera zela, hain lagin gutxirekin adirazpen ziurrik egitea zaila bada ere.
Muñana
Muñana Ávilako udalerria da, Valle de Amblés eskualdean dagoena.
Kukuma (haitzuloa)
Palinologia eta paleokarpologia
Ikaztutako egurren azterketa antrakologiaren bidez egin zen. Honetan Lydia Zapata EHUko irakaslea aritu zen. Egilearen arabera, egurrak bi gairi buruzko informazioa eman dezake. Alde batetik, ekologiari buruzkoa, historiaurreko landaredia berreraikitzeko. Eta, bestetik, etnobotanikari buruzkoa, hots, gizakiaren landarediaren baliabideen erabilerari buruzkoa. Kukumatik 19 hondakin lortu ziren (kopuru txikia analisi on bat egiteko, egilearen ustez). Horietatik gehienek Corylus avellana espeziari dagozkio, eta besteak Querqus generokoei. Beraz, datu hauekin ezin da egin analisi kuantitatibo ezta interpretatiborik paleoekologia edo etnobotanikaz. Soilik, esan daiteke, Holozenoaren garaian gertatutako epeltze klimatikoak Quercus bezalako familien ugaritzea ahalbideratu zuela, duela 10.000 urtetik aurrera. Corylus espeziea zertxobait beranduago agertu zen, duela 9.500 urte. Beraz, honekin esan daiteke Kukuma aztarnategia data horren ondorengoa dela. Baita ere, egileak dio bi espezie hauek maiz agertu zirela mota honetako aztarnategietan. Hau horrela zen taxoi franko zeudelako eta egur honen bero-ahalmen handiagatik.
Paleokarpologia ikerketa Carmen Cuberok eraman zuen aurrera, Centre d´Estudis Martorellencs laborategiko langileak. Bertara zenbait hazi bidali ziren ikerketa egiteko xedearekin, baina hauen ikerketak ez zuen fruitu handirik eman: ikertzailearen ustez hazi hauek beranduago utziak izan ziren leku horretan, eta ez datoz ikertzen ari ziren garaiarekin bat.
Ingurunea
Batetik, bertan bizi izandako ehiztari-biltzaile taldearen garaiko baldintza klimatikoak epelak eta hezeak izan zirela esan dezakegu datu sedimentologikoei erreparatuz gero. Informazio hau datu palinologikoek eta antrokologiak berresten dute, Corylus (hurritza) espeziea hazi ahal izatekeo klimak epela izan behar baitu. Bigarrenik, landare paisaia gaur egungoaren bertxua izango zen, betiere kontuan izanda ekintza antropikoek lautadan izandako eragina, noski. Beraz, hosto iraunkorreko eta hosto erorkorreko landaredia izango genuke bertan, haritza edo pinuak, esaterako. Eta, Kukumako aztarnategia Holozenoaren barruan kokatu beharko genuke.
Yotta
Yotta- (ikurra: Y) Nazioarteko Unitate Sisteman 1024 (kuatrilioi bat) faktore bat adierazten duen aurrizki bat da.
Kukuma (haitzuloa)
Ingurunea
Aztarnategiaren lekuarekin jarraituz, esan dezakegu tokia nahiko egokia zela ingurua kontrolatzeko, eta bertatik lautada osoa ikuskatzen zela. Errekatxo bat ere bada parean, zeinak ura daraman ia urte osoan zehar, eta haitzuloko bizitza erraztuko zukeen.
Yotta
1991an ezarri zen, grezierazko ὀκτώ (okto) hitzetik dator, "zortzi" esan nahi duena; nonbait 1.000 zenbakiaren zortzigarren berredura adieraziko lukeena. Honek eredu gisa balio izan du magnitude handiko aurrizkiak adierazteko: peta, exa, zetta eta yotta, horiek guztiak latinez edo grezierazko erroen nahita eraldatutako formak dira 1.000 zenbakiaren berredurak adierazteko (bostetik zortzira, hurrenez hurren).
Kukuma (haitzuloa)
Erabilera
Haitzuloaren okupazioari dagokionez, autoreek diote jende gutxik okupatu zutela. Izan ere, barruan egindako laginetako bat antzua izan zen, beraz, ez zen haitzuloa osorik erabili. Badakigu ordea, barruan sua egin zutela, ikaztutako hondakinak agertu baitziren.
Muñana
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 527 biztanle zituen.
Yotta
Orain arte Nazioarteko Unitate Sisteman onartu den aurrizki handiena eta azkena da.
Informatikan, yottaren faktorea 280 izan daiteke batzuetan, 1024 ordez, bereziki bytearen aurrizki moduan erabiltzen denean eskuarki, (Yottabit edo Yb).
Pittodrie Stadium
Pittodrie Stadium Eskoziako Aberdeen hirian dagoen futbol estadio bat da. 1899an inauguratu zen eta 1993an Richard Donald armaila gehitu eta zaharberritua izan zen. Gaur egun Aberdeen FC futbol taldearen jokalekua eta egoitza da. 21.421 ikuslentzako edukiera du.
Kukuma (haitzuloa)
Erabilera
Bizimoduari dagokionez, aurkitutako animalia aztarna gehienak basa-ungulatuenak izan ziren (% 82,4), eta, hauetarik gehienak ahuntzei dagozkie (% 47,1). Hau jakinda ezin ukatuzkoa da ehiza mota horrek zuen garrantzia, baina laginak hain urriak direnez ezin da espezializazioa bazenik esan. Beste datu esanguratsua hezurren adina da, gehienak animalia gazteenak baitziren. Hau normala da adituen ustez, errazagoa baita animalia kume edo gazteak ehizatzea. Beraz, daukagun zantzuekin, ehiza jardueretako geldiune modura erabilia izan zen giza-kokaleku baten aurrean gaudela esan daiteke, beti ere egileen aburuz.
Suharri en lanketari dagokionez, egileek diote ez dela izan oso ugaria Kukuman. Esan berri dugun moduan gune globularretatik abiatuta soilik egiten ziren ijekitxoak. Hori bat dator beste zantzuekin, haitzuloa leku batetik mugitzen ziren ehiztari-taldeentzat atseden eta lan tokia zela uste baita. Bestetik, material gehienak maila bakarrean aurkitu izanak iradokitzen digu asentamendu bakar batek erabili izan zuela espazio hau. Beste talde batek erabili bazuen bi taldeen arteko denbora tartea oso txikia zatekeen, adituen ustez.
Ehiztari-talde honen zeregin nagusia beraz, ehiza izan zen. Haitzuloa ehiza-estrategiak eta erremintak prestatzeko eta harrapakinak lantzeko erabili zela uste da. Elementu mikrolitikoen prestaketan aritu ziren, kirten eta eskutokiak eginez, eta baita hildako animalien larrua prestatu edo konpontzen ere. Baina, nahiz eta esan dugun moduan ehizara bideratua egon talde hau, ezin daiteke baztertu beste elikatzeko moduak ere baliatu izana, eta fruitu, onddo, sustrai edo landarediaren beste elementuez osatuko zuten dieta. Amaitzeko, aipatu behar da talde honek bizitza nomada zeramala, eta haitzulo hori beste asentamenduekin batera uztartu zuela.
Afrixalus knysnae
Afrixalus knysnae Afrixalus generoko animalia da. Anfibioen barruko Hyperoliidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Titanic filmeak (argipena)
RMS Titanic ontziaren hondoratzeari buruzko hainbat filme egin dira:
Australiako geografia
Australia Ozeaniako estatua da. 7.741.220 kilometro koadroko eremua hartzen du,, eta munduko herrialderik zabalenetan zazpigarrena da.
Mugak
Ozeaniako hego-mendebaldean dago, hego latitudeko 9° eta 44° artean, eta ekialdeko longitudeko 112° eta 154° artean. Mugak hauek dira: Indonesiatik bereizten duen Timorko itsasoa eta Ginea Berritik bereizten duen Arafura itsasoa (Torres itsasartea eta Carpentaria golkoa), iparraldean; Indiako Ozeanoa (Australiako Badia Handia), mendebalde eta hegoaldean; Tasmaniatik bereizten duen Bass itsasartea, hego-ekialdean; eta Ozeano Barea (Zeelanda Berritik bereizten duten Koralaren itsasoa eta Tasmaniako itsasoa), ekialdean.
Erliebea
Australia gehiena altitude txikiko goi-ordokia da, batez beste 340 metroko garaiera duena. Herrialdearen ekialdean, itsasertzaren paraleloan, mendilerro batzuk daude, eta sakongune zabal bat erdialdean. Ekialdean izan ezik, zabaldiak daude kostaldeetan. Hauek dira eskualde geografiko nagusiak:
Hidrografia
Lurreko kontinenterik lauena ez ezik, denetan lehorrena ere da Australia. Sare hidrografikoa eskasa da, eta lur higadura handia. Ibai iraunkor handienak Ekialdeko lur garaietan daude. Garrantzitsuena Murray da, 2.508 kilometroko luzera duena (3.490 kilometro Darling adarrarekin batera). Haren arroak herrialdearen hego-ekialde gehiena hartzen du. Mendikate Banatzaile Handiaren ekialdeko isurialdeko ibaiak laburrak eta malda handikoak dira; Burdekin, Mackenzie eta Snowy dira aipagarrienak. Iparraldeko kostaldean (Mitchell, Flinders, Gregory, McArthur, Roper, Daly, Victoria eta Ord), mendebaldean (Gascoyne, Murchison), eta Tasmanian (Macquarie, Derwent) ere daude ibai iraunkor batzuk. Mendebaldeko eta barnealdeko ibaiak ibilbide luzekoak izan arren, oso emari txikikoak dira, eurite garaian izan ezik; itsasora isuri beharrean, batzuk basamortuan desagertzen dira, eta beste batzuek sakonera txikiko aintzira gaziak eratzen dituzte. Handiena Cooper Creek da, Eyre aintzirara isurtzen dena. Izan ere, Eyre da herrialdeko aintzirarik handiena (9.500 kilometro koadro). Hura bezala, barnealdeko aintzirak gaziak dira. Hego-ekialdean eta Tasmanian ur gezako aintzirak daude.
Ura biltzeak dakartzan arazoak hil ala bizikoak dira Australian: 7.500 putzu artesiar inguru dira gaur egun indarrean. Zentral hidraulikoak Australiar Alpeetan eta Tasmanian egokitu dira nagusiki.
Klima
Klima, oro har, beroa eta guztiz kontinentala da, baina kontraste izugarriak ditu. Kontinente idorra da eta, kokalekua dela eta, Saharakoekin aldera litezkeen ezaugarriak ditu. Iparraldean, eurijasa tropikalak izaten dira udan; hegoaldean, ordea, negu aldean izaten dira euri ugarienak. Hego-mendebaldean (Perth) eta Adelaidan, klima mediterraneoa dute eta, hego-ekialdean eta Tasmanian, ozeanikoa.
Cocotropus astakhovi
Cocotropus astakhovi Cocotropus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Aploactinidae familian.
Muñico
Muñico Ávilako udalerria da.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 127 biztanle zituen.
Rising Sun (Indiana)
Rising Sun Indianako hiri bat da. Ohio konderrian kokatua dago. 2010ean 2,304 biztanle zituen, 3.75 kilometro koadrotan banatuta.
Bílichov
Bílichov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 194 biztanle ditu eta 12,2 kilometro koadroko azalera. Kladno barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1407 urtean egin zen.
Przewóz udalerria
Przewóz Poloniako Lubuszeko voivoderriko landa-udalerri bat da, Żary barrutian kokatuta. 178,32 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 3208 biztanle zituen.
Eider Conde
Eider Conde Egia (Donostia, Gipuzkoa, 1981) Aranzadi Zientzia Elkartearen komunikazio-arduraduna da 2009. urteaz geroztik.
Ikus-entzunezko komunikazioan lizentziaduna (UNAV) eta Enpresako Kanpo eta Barne komunikazioan Masterra egin zuen Madrilgo Negozio Unibertsitatean. Zientzia komunikatzeko eta zabaltzeko estrategietan espezializatu da.
NGC 6489
NGC 6489 galaxia bat da, Draco konstelazioan. Lewis A. Swiftek aurkitu zuen n.
Esslingen am Neckar
Esslingen am Neckar Alemaniako hegoaldeko hiria da (Baden-Württemberg estatua). Neckar ibaiaren ertzean dago, Stuttgart hiriaren hego-ekialdean.
Eider Conde
Biografia
Irulegiko Eskuaren aurkikuntzak eragindako tsunamia kudeatzea egokitu zitzaion. Bere ardurak komunikabideekiko harremanean, ekitaldien antolakuntzan eta prentsaurrekoetan zentratzen dira, kanpo-komunikazioari dagokionez.
Esslingen am Neckar
Ekonomia
Larrugintza, ardoa, industria kimikoa eta gai elektrikoak ditu jarduera ekonomiko nagusi.
Eider Conde
Biografia
Dibulgazioari dagokionez, Aranzadi bilduma dibulgazio-liburuen edukietan zentratzen dira bere zereginak, arkeologia eta naturari buruzko erakusketen gidoiak egiteaz gain.
Elkartearen estrategia digitalaren arduraduna ere bada, web eta sare sozialetarako eduki digitalak sortuz. Eta Aranzadi markaren zaintzaile.
Esslingen am Neckar
Historia
Germaniako Inperioko hiria izan zen 1360tik 1802ra arte.
Ondarea
Aipagarriak dira XIV-XV. mendeetako eliza gotikoa, XIII. mendeko gotorlekuaren hondakinak eta Errenazimentuko udaletxea (XV-XVI. mendeetakoa).
Quiers
Quiers Frantziako udalerria da, Sena eta Marne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Zesarion
Ptolomeo XV.a Filopator Filometor Zesar (grezieraz Πτολεμαίος ΙΕ' Φιλοπάτωρ Φιλομήτωρ Καίσαρ) edo soilik Ptolomeo XV.a Zesar, Zesarion ezizenez ezagutua "Zesar Txikia" (Καισαρίων) (K.a. 47ko ekainak 23-K.a. 30), Antzinako Egiptoko ptolomeotar dinastiako azken erregea izan zen, baita Erromako tronua nahi zuenetako bat ere.
Egiptoko azken erregina izan zen Kleopatra VII.a eta Erromako diktadorea zen Julio Zesarren semea. Bere amaren ondoan errege izan zen bere osaba Ptolomeo XIV.a hil ondoren, honen arreba nagusia zen Kleopatrak pozoitua, Zesarion beraren amak, alegia. Augustorekin lehiatu zen Erroma gobernatzeko. Zesarionen erregealdiak K.a. 44ko irailak 2tik K.a. 30 arte irauten du. Ptolomeotar dinastiako azken egiptoar erregea izan zen.
Quiers
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Zesarion
Biografia
Bere amak, bera, Alexandrian erditu zuen, K.a. 47ko ekainak 23an, Erromara bizitzera joanez, non Julio Zesarrekin bizi izan zen K.a. 46tik. K.a. 44ko martxoak 15ean, Zesar hil egin zuten, honek, Zesarion, Erromako tronurako oinordeko izendatu gabe. Honen ondoren Kleopatra Alexandriara itzuli zen, non irailak 2an, Egiptoko erregeorde izendatzen duen Ptolomeo XIV.a hil ondoren. K.a. 41ean, Kleopatra Marko Antoniorekin aliatzen da, bere laguntza lortzeko, bere semeak, Julio Zesar, ofizialki, K.a. 42. urteko urtarrilak 1ean, jainkotua izan zenean, Erromako erregea izateko eskubidea lortu zuela ustez.
Quiers
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 230 etxebizitza zeuden, 213 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 228 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 213 etxebizitza nagusietatik 201 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 10 etxek hiru zituzten, 51 etxek lau zituzten eta 150 etxek bost zituzten. 177 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 63 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 145 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Zesarion
Biografia
K.a. 34. urtearen amaieran, Alexandriako Emateetan, Zesarion, bere amaren mende zegoen erregeorde onartua izan zen, baita Erregeen Errege eta Egiptoko Faraoi ere, Zesarren seme eta oinordeko legitimo bezala adierazten zen aldi berean. Aldarrikapen hau, Marko Antoniok Augustorekin zuen harremanaren haustearen arrazoia izan zen, nor, ezinegonik zegoen Zesarion, Zesarren seme eta oinordeko legitimo bezala iragarria izan zelako: bere boterea, nagusiki, adopzio bidez, Zesarren oinordekotzat hartua izatean zegoen, honek, erromatar herriaren laguntza eta legioen leialtasuna bermatzen zizkiolarik.
Quiers
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 449 ziren, horien artean 355 aktiboak ziren eta 94 inaktiboak ziren. 355 pertsona aktiboetatik 326 lanean zeuden (186 gizon eta 140 emakume) eta 29 langabezian zeuden (13 gizon eta 16 emakume). 94 pertsona inaktiboetatik 34 erretiraturik zeuden, 33 ikasten zeuden eta 27 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Zesarion
Biografia
Augustok, Egipto inbaditu zuen K.a. 30ean, eta Zesarion hiltzea zen bere nahi bakarra, horrela, Julio Zesarren oinordeko bakar bezala geratzeko. Kleopatrak bere semea babesten saiatu zen, Zesarion Berenizeko portura bidaliz, Itsaso Gorrian, Indiara bidaia zezan, non bere osaba Festus merkataria zen, baina gaztea, bere irakasle partikularrak traditu zuen, Rhodonek alegia, eta harrapatua izan zen. Erromatar guardiek, kartzela batean lepoa moztu zioten Augustoren aginduz. Zesar gehiegi izan zen eman zuten justifikazioa.
Marko Antonio eta Kleopatrak euren buruaz beste egin ondoren, Augustok boterea hartu zuen, orain bai, Zesarionen senide eta ondorengo bezala.
Kition
Kition (antzinako grezieraz: Κίτιον, Kítion; punikoeraz: 𐤊‬𐤕‬, KT edo 𐤊‬𐤕𐤉, KTY; latinez, Citium ) antzinako hiria eta Zipreko antzinako errege hirietariko bat izan zen. Gaur egun Larnaka hiria kokaturik dagoen tokian zegoen, Zipreko hego-ekialdean.
Quiers
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 19 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 8 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Kition
Greziako akaziarrek fundatu zuten K.a. XIII.mendean Troiako Gerraren ondoren. K.a. X mendean feniziarrek Zipren izan zuten kolonia handiena bihurtu zen. Kitiondar ezagunena Zenon izan zen, K.a. 334 urtean jaio eta Atenasen 300 urtearen inguruan estoizismo izeneko eskola filosofikoa sortu zuena.
Izena
Egiptoko Medinet Habu tenpluan Ramses III.a faraoiaren garaian (K.a. 1198-1116) Kathian izena idatzita aurkitzen da Zipreko beste hainbat hiriren artean eta Kition izan daitekela uste da. Flavio Josefo judutarrak (K.o. I. mendea) esan zuen hebrearrek Zipre izendatzeko erabiltzen zuten Kittim izena ere Kition hiriaren izena zela.
Sorrera
Kitiongo hiri-estatua K.a. XIII. mendean ezarri zen. Mizenarrak saiatu ziren aurrez inguruko kobre meategiak ustiatzen baina jarraipenik ez zuten izan. K.a. 1200 eta 1000 urteen artean elementu kultural berriak azaldu ziren indusketetan aurkitutakoaren arabera (objetu pertsonalak, keramika, arkitektura estilo berriak...) eta badirudi greziako akaziarrek ekarritako aldaketa kultural eta politikoen ondorioa izan zela. K.a. XII. mendearen hasieran hiria tamaina handiagoan berreraiki zen. Aurrez zegoen buztin egosiz egindako harresiaren lekuan harresi ziklopearra eraiki zen gainera.
Quiers
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Quiers udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.032 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kition
Sorrera
K.a. 1000 urtearen inguruan hiriko zati erlijiosoa (Kathari) bertan behera utzi zen. Antzinako literaturaren arabera Tiroko merkatari feniziarrek Kition ingurua kolonizatu zuten eta Kitionen eragin politikoa nabarmen handitu zen. K.a. 850 urtearen inguruan Kathari eremuan santutegiak berreraiki eta berrerabili zituzten feniziarrek.
Aro Klasikoa
K.a. VI. mendean Zipre Inperio handiagoen menpean egon zen. K.a. 570 eta 545 artean egipziarrak izan ziren uhartearen jabe eta ondoren pertsiarrak. Garai hartako erregeen izenak aurkitu dira feniziarrek idazkietan eta txanponetan. Aro klasikoan Kition eta Salamina ziren uharteko hiri boteretsuenak eta K.a. 499 urtean Zipreko estatu guztiek bat egin zuten Ioniaren Pertsiaren aurkako matxinadan. Pertsiarren agintea K.a. 332 urtean amaitu zen.
K.a. 312 urtean Ptolomeo I.ak Zipre konkistatu zuen. Kitiongo Poumyathon errege feniziarra hil zuen eta hiriko tenplu guztiak erre zituen. Zipreko hiri-estatuak desegin zituen eta Kitiongo feniziarren dinastia kendu zuen horrela. Honen ondoren Kitionek inguruko erdigune erlijiosoa izateari utzi zion. Ez zen ordea kitiondarren amaiera izan, Greziako Pireo hirian kitiondarren merkataritza kolonia batek iraun baitzuen eta baita garapena izan ere. Jakina da K.a. 233 urtean Astarte jainkosaren omenezko tenplua altxatzeko baimena eskatu zutela.
Erromatarren aroa
Erromatarrek Zipre eskuratu zuten K.a. 58. urtean. K.o. 76. urtean lurrikara handi bat jasan zuen baina badirudi erromatarren garaian hiri oparoa izan zela. Septimio Severoren garaian curator civitatis (finantza administraria) bidali zen Erromatik Kitionera.
322 eta 342 urteetan izandako lurrikara berriek erabat suntsitu zuten Kition, bai eta Salamina eta Pafos hiriak ere.
Indusketa arkeologikoak eta aurkikuntzak
Kitionen egindako aurreneko indusketa sistematikoak suediarren 1929ko espedizioan burutu ziren, Einar Gjerstad arkeologo suediarraren gidaritzapean. Hurrengo hamarkadetan Kathari eremuan indusketek aurrera jarraitu zuten eta 20 metroko luzera duen mosaiko erromatar bikaina aurkitu zen 2016an. Bainuetan izan zen eta Herkulesen lanak azaltzen ditu. Kyriakou Matsi kalearen azpian aurkitu zen estolderia lanetan ari zirela.
Kathari eremua
Bamboula eremutik 500 metro iparraldera kokaturik dago eta "Kition Area II" izena ere hartzen du. 1959 eta 1981 artean induskatu zuen Antigualeko Departamentuak. K.a. XII. mendeko harresia eta bost tenpluren hondarrak eta harresi ziklopearra aurkitu ziren.
Tenplu handienak 35 m x 22 m-ko dimentsioak zituen eta harlanduzko blokeak zituen. Tenplua K.a. 1200 inguruan bererraiki zen eta azpian zegoen tenpluaren hondarretako hegoaldeko horman Brontze Aro berantiarreko itsasontzien graffitiak aurkitu dira.
Bamboula eremua
Larnakako museotik 50 metro iparraldera dago, 1845ean Sargonen hilarria aurkitu zen tokian. Gaur egun Louvre museoan aurkitzen da. 1913. urtean britainiarren espedizio batek egin zituen aurreneko indusketa lanak.
Bamboulako kaiaren inguruan dauden maldetan K.a. X. mendeko asentamenduaren oinarriak aurkitu zituen Lyongo Unibertsitateko arkeologo talde batek 1976an. Astarteren eta Melkarten omenezko santutegiak aurkitu dira, lehena jainkosa semitikoa eta bigarrena feniziarra. Santutegi zaharrena K.a. IX. mendekoa da.
1987an gerra ontzien itsas-portu feniziarra aurkitu zen, K.a. V. mendean eraikitakoa. Itsasontziak gordetzeko sei eraikinen aztarnak aurkitu dira, 6 metrojo zabalera eta 38-39 metrotako luzera dituztenak. Eraikin hauek teiladun teilatuak zituzten eta urteraratzeko arranpa ere bai.
Beste eremu batzuk
"Kition Area I" mendebaldeko harresitik gertu dagoen eremua da. Feniziar garaikoa da eta auzo erresindentziala zela dirudi, arkitekturari dagokionez. Phaneromeniren hilobiaren inguruan "muinoko atea" aurkitu da. "Kition Area III" eta "Kition Area IV" ere badaude. Akropolis bat ere bazegoen.
Nekropolisa Zipreko hilerri aztertuena dela esan zuen Sophocles Hadjisavvas arkeologoak. Hain zen handia Kitionen hilerria, K.o. XII. mendean sortu zen hiri berriari Larnaka izena jarri ziotela. Izena grezierazko larnax hitzetik dator eta "hilkutxa" esan nahi du.
Przodkowo udalerria
Przodkowo Poloniako Pomeraniako voivoderriko landa-udalerri bat da, Kartuzy barrutian kokatuta. 85,18 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 8969 biztanle zituen.
Alzenh
Alzenh Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Alzen udalerrian erroldatutako biztanleak 209 ziren. Familiak 73 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 33 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 137 etxebizitza zeuden, 76 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 58 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 130 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 76 etxebizitza nagusietatik 48 bere jabearen bizilekua ziren, 27 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 3 etxek bi gela zituzten, 21 etxek hiru zituzten, 19 etxek lau zituzten eta 33 etxek bost zituzten. 57 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 35 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 39 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 128 ziren, horien artean 96 aktiboak ziren eta 32 inaktiboak ziren. 96 pertsona aktiboetatik 75 lanean zeuden (38 gizon eta 37 emakume) eta 21 langabezian zeuden (11 gizon eta 10 emakume). 32 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Alzen udalerrian 76 unitate fiskal zeuden, 213,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 9.789 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2000. urtean Alzen udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 145 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Nemes
Nemes faraoien ilejantzia zen, oihalezko buru estalki antzeko bat (ez koroa bat). Antzinako Egiptoko faraoiek erabiltzen zuten, koroa astun eta handien ordez, atal arin eta erosoa baitzen, koroa baino sarriago erabiltzen zutena.
Nemesak, buru osoa estaltzen zuen, belarrien atzetik bertikalean eroriz, eta lepondotik gertu korapilo batekin lotuz, motots eran. Testuen arabera, kolore zurikoa eta marrekin zen, batzuk, lapis lazuli urdinez eta urrez tindatuak izango ziren arren, eskultura eta freskoetan dauden adibideren batzuk adierazten duten bezala. Burura tinkatzen zen, gainera, aurrealdean, bi kobra edo sai zituen diadema batekin, uraeus izenekoa, faraoien ikur babeslea, erregetzaren ezaugarri bezala eraman zezaketen bakarrak zirenak.
Polibasita
Polibasita sulfuro motako minerala da eta pearceite-polybasita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Polibasita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da:. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 - 3 da.
NGC 6490
NGC 6490 galaxia bat da, Hercules konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
Cocotropus dermacanthus
Cocotropus dermacanthus Cocotropus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Aploactinidae familian.
Esporte
Esportea edo lususa landarearen zati bat da, alde morfologikoa daukana landarearen gainerakoarekin ausazko aldaketa genetiko baten ondorioz. Esporteak desberdinak izan daitezke hostoen forman edo kolorean, loreetan, fruituetan edo adarren egituran.
Ezaugarri onuragarriak dituzten esportak ugalketa asexualaren bidez ugaritzen dira morfologia berriaren ezaugarriei eusten dien kultibar berri bat sortzeko. Halakoetan, "atzerabueltak" izaten dira maiz, hau da, landareak edo haren zati batek jatorrizko forma hartzen du berriz.
Schafik Handal
Jorge Schafik Hándal Hándal (Usulután, El Salvador, 1930ko urriaren 14a - San Salvador, 2006ko urtarrilaren 24a) El Salvadorreko politikaria izan zen, arabiar jatorriko migratzaileen semea. Guillermo Manuel Ungo eta Agustín Farabundo Martírekin batera El Salvadorreko ezkerreko lider garrantzitsua izan zen.
FMLNren iraultza gidatu zuen Komandantzia Orokorreko bosti kideetako bat izan zen, "Comandante Simón" ezizenarekin. 1973tik 1994ra El Salvadorreko Alderdi Komunistaren Idazkari Orokorra izan zen, 1995an FMLNn guztiz txertatu zen alderdia.
1997tik 2006ra legebiltzarkidea izan zen.
Muñogalindo
Muñogalindo Ávilako udalerria da, Valle de Amblés eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 408 biztanle zituen.
Bílina
Bílina Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 17.203 biztanle ditu eta 32,39 kilometro koadroko azalera. Teplice barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1041 urtean egin zen.
Hexakontaedro trapezoidal
Geometrian, hexakontaedro trapezoidala (edo hexakontaedro deltoidala) Catalan-en solido bat da, 60 aurpegi (kometak), 120 ertz eta 62 erpin dituena.
Silley-Amancey
Silley-Amancey Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Silley-Amancey udalerrian erroldatutako biztanleak 117 ziren. Familiak 40 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Etxebizitza
2007an 42 etxebizitza zeuden, 40 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 1 hutsik zegoen. 29 etxeak ziren eta 13 apartamentuak ziren. 40 etxebizitza nagusietatik 24 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 4 etxek hiru zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 25 etxek bost zituzten. 39 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 18 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 20 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 71 ziren, horien artean 55 aktiboak ziren eta 16 inaktiboak ziren. 55 pertsona aktiboetatik 50 lanean zeuden (31 gizon eta 19 emakume) eta 5 langabezian zeuden (1 gizon eta 4 emakume). 16 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.
2000. urtean Silley-Amancey udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Buitrago del Lozoya
Buitrago del Lozoya Madrilgo Erkidegoko udalerria da, erkidegoaren iparraldean kokatua. 27 km²-ko azalera du eta 2008ko erroldaren arabera, 2.068 biztanle zituen.
Madrilgo erdigunetik 74 kilometrora dago eta Somosierrako portuaren magalean dago, zehazki Lozoya erdialdeko haranean. Herriari izena ematen dion Lozoya ibaiarekin muga egiten du.
3940 Larion
3940 Larion asteroide baten izena da. martxoaren 27an aurkitu zuen L. V. Zhuravleva-ek Nauchnij Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1973 FE izena zeraman. Ondoren Larisa Ivanovna Golubkina omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3940 Larion asteroidearen orbitak batezbeste 2,262 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,82 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,704 distantziara. Eszentrikotasuna 0,195 da, eta makurdura orbitala 2,73ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 13.4 da.
Gesta Danorum
Gesta Danorum (Daniar Historia ere deitua), egiletza, Saxo Grammaticusi ematen zaion XII. mendeko testu bat da.
Valdemar I.a Danimarkakoak edo honen gorteko norbaitek, bere aberria zen Danimarkaren historia idaztera animatu zuen. Daniar Historia, hamasei liburukiz osatuta dago, latinez idatziak. Gaur egun galduta dauden jatorrizkoak ordezkatzen dituzten herri atalen itzulpenak ditu. Gainera, arbasoen erlijioaren deskribapen bat (nahiko eszeptikoa) ere badu.
Gainera, Gesta Danorumaren hirugarren liburukian, Hamleten istorioaren bertsio primitibo bat agertzen da (Shakespeareen antzezlanik ospetsuena inspiratu zuena) bere protagonista, Amlodi edo Amleth delarik.
Belarraren ahoa
Belarraren Ahoa Harkaitz Canok idatzitako eleberri bat da, 2004an Alberdania argitaletxeak plazaratua. Liburu honetan, ukronia bat proposatzen da. Narrazioak alegia moral baten forma hartzen du. Argitaratu eta hurrengo urtean, urte hartako Euskadi Saria irabazi zuen.
Haria
Adolf Hitlerrek II. Mundu Gerra irabazi du eta Europa osoaren jabe izatea lortu du. "Gizon Txikia" -nobelan izendatzen den bezala- bere itsas armadarekin AEBtara bidean da. Beste pertsonaia bat, Charles Chaplin, The Great Dictator filmaren egilea, itsasontziko ziega batean torturatzen ari dira. Filma estreinatu zenetik, Charles Chaplin da Hitlerrek munduan gehien gorroto duen gizakia. Gizon Txikiak "Marko Polo kodea" aplika diezaioten agindua eman du: bere eskuekin torturatuko du zinemagilea.
New Yorken lehorreratzen dira tropa naziak, lau aste itsasoan eman ondoren. Hitlerrek plan osoa buruan dauka: Liberty Islanden erresistentzia gutxi izango dute, eta hiria osorik bereganatzen dutenean, AEBtako armada ez da hiria bonbardatzera ausartuko. Denak lasai dirau eta tropek aurrera egiten dute hirian barna, musika banda batek, Hitlerrek hala aginduta, Richard Wagneren musika jotzen duen bitartean. Komedianteak, bien bitartean, ziegako leihotxo biribila puskatu eta uretara salto egiten du. Ur koipetsuetan barrena igeri eginez, lurrera ailegatzen da, zeharo akiturik. Jatorri frantseseko agure konkordun batek etxean ezkutatuko du...
Urte asko lehenago, 1886. urtean, frantziarrek estatubatuarrei estatua bat oparitu zieten: Lady Liberty, Askatasunaren Estatua. Estatuaren altzairuzko atal guztiak Frantziatik AEBtara ontzi handi batean eraman zituzten. Lady Libertyren koroan berriz, polizoi bat zihoan gorderik: Olivier Legrand. Behin, portuko zamalari honi, estatuaren barnean ezkutatuta AEBtara alde egitea gogotu zitzaion. Bere lagunak utzita, Lady Libertyren koroako kiribilduretan moldatu zuen ohea, eta lau asteren buruan ikusi zuen, berriro ere, lurra. Bidai haren bizitza guztirako oroigarri bezala, bizkarrean konkor handi bat gelditu zitzaion.