cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gizakien ugal-aparatu
Nerabezaroa. Sexu-heldutasuna
Karaktere sexual sekundarioak garatu bitartean –prozesu horrek bi urtetik bost urtera bitartean irauten du– pertsonok independentzia premia sumatzen dugu, bai eta gure sentimenduak eta gorputza ezagutzekoa ere; sexu-grina agertzeaz zaigu, eta lagun taldean bilatzen dugu sostengu emozionala. Sarri askotan, gatazka-egoerak sortzen dira helduekiko harremanetan; batez ere gurasoekiko eta irakasleekiko harremanetan. Etapa horri nerabezaroa esaten zaio, eta hartara iristean, organismoa prest dago ugalketarako.
Saint-Eugène (Itsas Charente)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gizakien ugal-aparatu
Helduaroa. Garapenaren amaiera
Nerabezaroa igarotakoan, helduaroa iristen da, hogei edo hogeita bost urte betetzen ditugunean, gutxi gorabehera.
Gameto emeak: obuluak
Jaiotzatik, neskato baten obulutegian 400.000 zelula inguru daude, unea iristean banaka-banaka heldu eta obulu bihurtzen hasteko prest. Haatik, emakumearen aro ugalkor osoan 450 obulu baino ez dira heltzen. Obulua da gameto edo ugaltze-zelula emea. Oso zelula handia da, gutxi gorabehera 1 mm-ko diametrokoa. Obulutegiaren barruan heltze da, Graffen folikulua izeneko kapsula batean. Folikulua zabaldu egiten da eta obulua Falopioren tronpara isurtzen du, zelula txikiagoen multzo batez -hau da, babes-estalkiaz-inguratuta. Kanporatzen duten unetik aurrera, gutxi gorabehera 24 orduz izango da ugalkorra obulua. Tarte horretan ernaldu ezean, hil egiten da.
Gameto arrak: espermatozoideak
Espermatozoideak etengabe sortzen dira hodi seminiferoetan, eta abiada handian igeri egiteko aukera ematen dien flagelo luzea garatzen dute. Espermatozoideak obuluak baino askoz txikiagoak dira, eta askoz ugariagoak. Egunero dozenaka milioi garatzen dira barrabiletan. Hazi-isurketaren bidez irteten dira, une horretan kanporatzen baita semena. Espermatozoideez gain, likido labaingarriz, semen-likidoz eta prostata-likidoz dago osatuta semena. Espermatozoideak, baginaren barruan utzitakoan, hiru egunetik bost egunera bitartean irauten dute bizirik; epe horretan gerta daiteke ernalketa.
Emakumezkoen ugaltze-aparatuaren zikloak
Emakumezkoen sexu-hormonak estrogenoak eta progesterona dira. Estrogenoak 28 egun inguru irauten duen ziklo batean ekoizten dira. Odoleko estrogeno-kontzentrazioa gorena denean, obulazioa gertatzen da: folikulua hautsi eta obulua Falopioren tronpara irteten da. Obulua askatu ostean, progesterona sortzen du, endometrioa haztea eta heltzea eragiten duen hormona. Endometrioa umetokia estaltzen duen ehuna da, eta bertan ezartzen da ernaldutako obulua.
Ernalketa eta haurdunaldiaren hasiera
Obulazioa hilekoa etorri baino hamalau egun lehenago izaten da, normalean. Askatutako obuluak Falopioren tronpa zeharkatzen du eta umetokira iristen da. Astebetetik gora ematen du obuluak ibilbide hori egiten. Obulazioaren ondorengo 24 orduetan soilik ernal daiteke obulua, Falopioren tronpan zehar egiten duen bidaian. Koitoa edo sexu-egintza zakila baginan sartzean datza. Hazia isurtzean, espermatozoideak baginaren barruan askatzen dira. Obulua ez bezala, espermatozoideak oso bizkorrak dira. Baginatik igo, umetoki-lepoa zeharkatu eta Falopioren bi tronpetara iristen dira; hori guztia, ordu gutxi batzuetan. Gainera, hiru egunetik bost egunera bitartean iraun dezakete bizirik emakumezkoen ugaltze-aparatuaren barruan. Beraz, sexu-egintza obulazioaren aurreko egunetan izaten bada, haurdun geratzeko aukera asko dago. Obulua eta espermatozoideak elkartzen ez badira, espermatozoideek obulua inguratzen dute, baina batek baino ez du lortzen obuluaren babes-estalkia zeharkatzea eta burua barruan sartzea; ondoren, isatsa askatzen zaio. Espermatozoidearen material genetikoa eta obuluarena bateratu egiten dira, eta horrela osatzen da ernalketaren prozesua. Sortzen den zelulari zigotoa edo obozelula deritzo.
Haurdunaldiaren hasiera
Zigotoa sortzean, substantzia bat eratzen da. Beraz, progesterona ekoizten jarraitzen du, eta horrela, endometrioak bizirik eta funtzional irauten du. Endometrioa endekatzen ez denez, ez da hilekorik izaten, eta horixe hartzen da haurdun egotearen lehen sintomatzat. Zigotoa berehala hasten da zatitzen, eta berdin-berdinak diren bi zelula eratzen ditu. Zelula horiek, ordu gutxitik behin, bikoiztu egiten dira. Umetokira heltzeko behar dituzten egunetan, ehunka zelula izatera iristen dira, eta gutxi gorabehera zentimetro-erdiko diametroa duen esfera hutsa eratzen dute. Zelula-esfera hori umetokira heltzean, endometrioari itsasten zaio. Une horretatik aurrera, enbrioia esaten zaio, eta hiru egitura garrantzitsu garatzen dira:
Haurdunaldiaren garapena
Haurdunaldiaren prozesua ernalketarekin hasi eta erditzearekin amaitzen da. Oso aldaketa handiak izaten dira prozesu horretan. Hasieran zelula bakarra zena, zigotoa, enbrioi (umetokira iristean) bihurtzen da; gero, fetu (hiru hilabetetik aurrera), eta azkenik, erabat osatutako gizaki. Prozesua osatzeko 280 egun inguru behar izaten dira; hau da, 40 aste, hamar ilargi-hilabete edo, gutxi gorabehera, egutegiko bederatzi hilabete. Azken hilekotik hasten da egunak kontatzen.
Erditzea
Erditzearekin amaitzen da haurdunaldia; hau da, haurra erabat osatuta baginan zehar irteten denean. Erditzeak hiru fase izaten ditu:
Erditzeari lotutako arazoak
Oro har, ez da arazorik izaten erditzean, baina zenbaitetan, konplikazioak sor daitezke, eta ezinbestekoa gertatzen da medikuak esku hartzea.
Antzutasuna. Lagundutako ugalketa-teknikak
Antzutasuna seme-alabak izateko ezintasuna da. Kausa gizonarengan, emakumearengan edo biengan egon daiteke.
Lagundutako ugalketa-teknikak
Bikote batek antzutasun-arazoak dituenean, lagundutako ugalketa-tekniketara jo dezake. Hauek dira bi erabilenak:
In vitro ernalketak eragindako haurdunaldi anizkun batetik jaiotako haurrak ez dira berdin-berdinak izaten. Aitzitik, zenbait obulutatik datozenez, edozein bi neba-arrebaren artean bezainbesteko antza izaten dute.
Sexualitatea
Sexualitatearekin lotutako ohitura osasungarriak:
Brest-Litovskeko Ituna
Brest-Litovskeko Ituna bake akordioa izan zen, Errusiako gobernu boltxebikeak eta Erdialdeko Inperioek hitzartutakoa. Brest-Litovsken sinatu zen, egungo Bielorrusian, 1918ko martxoaren 3an. Itun horren bidez, Errusia atera ahal izan zen Lehen Mundu Gerratik.
Gizakien ugal-aparatu
Kanpo estekak
Układ moczowo-płciowy
Brest-Litovskeko Ituna
Bi hilabetez boltxebikeen (Trotski eta Txitxerin) eta Erdialdeko Inperioen arteko negoziazioak izan ondoan, Errusia behartua izan zen ohorezko ituna izenpetzera. Gisa horretan, Polonia, Baltikoko errepublikak (Estonia, Letonia eta Lituania), Finlandia, Ukraina, Bielorrusiako zati bat, Batumi, Ardahan eta Kars galdu zituen. 1918ko azaroaren 13an gobernu sobietarrak bertan behera utzi zuen tratatua.
William Lincoln Bakewell
William Lincoln Bakewell (1888ko azaroaren 26a - 1969ko maiatzaren 21a) amerikar bakarra izan zen Endurance itsasontzian 1914-tik eta 1916-rako Trans-Antartika Espedizio Inperialean Sir Ernest Shackleton-ekin. William Bakewell-ek Endurance-ko tripulazioarekin bat egin zuen Buenos Airesen, Argentinan, Perce Blackborow lagunarekin batera. Bakewell itsasgizon gisa kontratatu zuten. Bakewell-en abenturak, Endurance itsasontzian emandako denbora barne, dokumentatuta daude berak idatzita, The American on the Endurance (Endurance itsasontziko amerikarra) liburuan.
Biografia
1888ko azaroaren 26an jaio zen Joliet-en, Illinoisen. 1914tik 1916ra Trans-Antartika Espedizio Inperialean parte hartu zuen. 1923an Joliet-era itzuli zen eta Elgin, Joliet eta Eastern Railway-ekin lan egin zuen. Hurrengoan Rock Islandeko trenbidearen trafikoa kontrolatu zuen. Merle-kin ezkondu zen 1925ean eta alaba bat izan zuten, Elizabeth Bakewell. Bigarren Mundu Gerran, La Grangeko (Illinois) Diesel Electric Plant-ean lan egin zuen. 1945eko abuztuan Michigan baserri bat erosi zuen.
1969ko maiatzaren 21ean hil egin zen Dukes-en, Michiganen. Immanuel eliza luteranoko hilerrian dago ehortzita, Skandia-n, Michiganen.
Bérchules
Bérchules Granadako udalerria da, Granadako Alpujarra eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 836 biztanle zituen.
Gerben Karstens
Gerben Karstens (Leiden, 1942ko urtarrilaren 14a Dongen, 2022ko urriaren 8a) herbeheretar txirrindulari izan zen, profesionala 1965 eta 1980 artean. Bere lorpenik handienak Itzuli Handietan lortu zituen, Espainiako Vueltan 14, Frantziako Tourrean 6 eta Italiako Giroan etapa 1 irabaziz.
Profesionaletara pasa aurretik 1964ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen taldekako erlojupeko proban bere herkide Evert Dolman, Jan Pieterse eta Bart Zoetekin batera.
Lodo
Lodo 2009. urtean eginiko film fantastikoa da.
Semenyih
Semenyih Hulu Langat barrutian dagoen hiria eta mukim bat da Selangorreko hego-ekialdean, Malaysian, Kajang - Seremban errepidean. 28 km-ra (17 mi) Kuala Lumpur erdigunetik hego-ekialdera eta 8 km-ra (5,0 mi) Kajang-etik hego-ekialdera.
Lodo
Sinopsia
Sararen burua hiru maila daude:
Semenyih
Etimologia
Herriaren izenaren esanahia ez da ziurra eta ez da inongo hiztegitan agertzen. Bertakoengandik eratorria da eta bere iraganarekin lotura du. Ahozko istorio baten arabera, Negeri Sembilan dialektoaren hitzetik oinarrituta dago, "ezkutatuta" esan nahi du - "ezkutatuta" malaysierazko hitz estandarra sembunyi da.
Geografia
Ingurua menditsua da, inguruko tontorrik altuena Bukit Arang da, 560 m altuerakoa. Horren ondorioz, eremu hori ur-jauzi eszeniko ugariren etxea da. Herrian erakargarritasun turistiko ezagunena Ostrich Wonderland Show Farm da. Herria irisgarriagoa da, autobide berriekin (hala nola Kajang-Seremban autobidea eta Kajang SILK autobidea). Garapen berri batek, hala nola Nottinghamgo Unibertsitateko Malaysiako Campusak, biztanleriaren hazkundean lagundu du. 1991ko erroldan erregistratutako 15.100 pertsonak 2000. urterako 45.000tik gora izatera iritsi ziren. Hau urteko % 12,9ko hazkunde-tasari dagokio, aldi bereko % 2,66ko batez besteko nazionalarekin alderatuta.
Arville (Loir eta Cher)
Arville Frantziako udalerri bat da, Loir eta Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Arville udalerrian erroldatutako biztanleak 119 ziren. Familiak 44 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 80 etxebizitza zeuden, 46 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 28 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 77 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 46 etxebizitza nagusietatik 35 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 3 etxek bi zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 25 etxek bost zituzten. 40 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 25 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 18 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 81 ziren, horien artean 60 aktiboak ziren eta 21 inaktiboak ziren. 60 pertsona aktiboetatik 55 lanean zeuden (32 gizon eta 23 emakume) eta 5 langabezian zeuden (4 gizon eta 1 emakume). 21 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Balazé
Balazé (bretainieraz Belezeg, galoz Balazæ) Ille eta Vilaine departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Ayn Rand
Alisa Zinóvievna Rosenbaum, Ayn Rand ezizenez, (Алиса Зиновьевна Розенбаум; San Petersburgo, 1905eko otsailaren 2agreg./urtarrilaren 20ajul. – New York, 1982ko martxoaren 6a), judu jatorriko filosofo eta idazle errusiarra izan zen, geroago estatubatuar nazionalitatea lortu zuena. The fountainhead eta Atlas Shrugged eleberriak idatzi zituen eta "objektibismo" izenez ezagututako sistema filosofikoa garatu zuen.
Randek berekoikeria arrazionala, indibidualismoa eta laissez faire kapitalismoa defendatu zituen, gizakiari den bezalakoa; hau da, arrazoimena erabiliz, bizitzea ahalbidetzen duen sistema ekonomiko bakarra dela argudiatuz. Horregatik, sozialismoa, altruismoa eta erlijioa guztiz arbuiatzen zituen
Bere printzipioen artean mantentzen zuen gizakiek beraien balore eta ekintzak soili arrazoiaren bitartez aukeratu behar dituztela; pertsona bakoitzak bere kabuz bizitzeko eskubidea duela, inorengatik eta inoren sakrifiziorik gabe; eta inork ez duela indarkeria fisikoaren bitartez besteen baloreak lortzeko eskubiderik.
Bizitza
Ayn Rand (Алиса Зиновьевна Розенбаум, Alisa Zinóvievna Rosenbaum) 1905eko otsailaren 2an jaio zen San Petersburgo n (Errusiar Inperioan), eta familia judutar bateko hiru anai arreben artean helduena zen; hala ere, bere gurasoek ez zuten erlijioa praktikatzen. Oso gaztetatik literatura eta zinearekiko zaletasuna garatu zuen eta zazpi urte zituelarik bere lehenengo gidoi eta eleberriak idatzi zituen. Alejandro Dumas, Walter Scott eta beste hainbat autore erromantikoren eleberriak irakurri zituen eta mugimendu erromantikoarekiko benetako zaletasuna agertu zuen. Hamahiru urte zituelarik Victor Hugo ren lanak ezagutu zituen eta oso miretsirik geratu zen. Bere amarengandik ikasi zuen Frantsesa ere.
Bigarren Hezkuntzan zegoela, 1917ko Otsaileko Iraultza eta Iraultza Boltxebikea bizi izan zituen. Hala, gatazkatik ihes egiteko bere familia Krimeara lekualdatu zen, eta bertan bukatu zuen institutua.
Behin bere familia Krimeatik itzuli zela, Aynek San Petersburgoko Unibertsitatean eman zuen izena filosofia eta historia ikasteko. 1924an egresatu zen eta urte berean, zinema gustuko zuenez, Arte Zinematografikoen Estatuko Institutuan eman zuen izena, zinema gidoiak idazten ikasteko asmoz. Garai honetan idatzi zituen bere lehenengo argitalpenak: Pola Negri aktorearentzako folleto bat (1925) eta "Hollywood: american Movie City" (1926) izeneko beste bat. Bi lanak 1999an berrargitaratu ziren Escritos de Rusian en Hollywood lanean.
Unibertsitatean zegoelarik Nietzsche irakurri zuen, eta heroiei eta norbanako heroikoei zuen ikuspuntua gustuko izan zuen; nahiz eta urte batzuk beranduago Nietzscheren filosofia irrazionala gogorki kritikatu zuen. Hala ere, influentzia handiena Aristoteles engandik jaso zuen, Aynentzat munduko filosofo handiena baitzen, eta bereziki bere Organon (Logika) obra zuen gustuko.
Aynek Errusia gorroto zuen, batez ere 1917ko iraultzaren ostean, bere gurasoen botika negozioa desjabetu baitzuten, bere bizi-baldintzak zailduz. New York estatubatuar pelikulen bitartez ezagutu zuen eta Aynek argi zuen Estatu Batuetara emigratuko zuela.
1925an Errusiatik ateratzeko eta Estatu Batuetako familia-kideak bisitatzeko baimena eskuratu zuen. Hara 1926an heldu ze, hogeita bat urte zituelarik. Nahiz eta autoritate sobietarrei bisita laburra izango zela esan, Aynek argi zuen ez zela sekulan ere Errusiara itzuliko. Hala, hurrengo sei hilabeteak Chicagon pasa zituen familiarekin, eta bisatua luzatu ondoren Hollywoodera joan zen bere gidoilari karrerarekin jarraitzeko asmoz.
Hollywooden zegoela edozein motako lanak onartu zituen bere gastuak ordaintzeko. Bertan Cecil B. De Mile ezagutu zuen, eta zinemagileak zinema estudioen funtzionamendua erakutsi zion, baita estra bezala lan egiteko aukera eman zion. Hala, Aynek estra gisa lan egin zuen Rey de reyes pelikulan, eta filmazioan bere senarra izango zena ezagutu zuen: Frank O'Connor. Frankekin 1929an ezkondu zen eta 1931an estatubatuar nazionalitatea eskuratu zuen. Ayn oso harro zegoen estatubatuar nazionalitatea lortu izanaz, eta hainbat lanetan ikusarazi zuen.
1974an ebakuntza bat egin zioten biriketako minbizia kentzeko, hainbat hamarkadetan erretzearen ondorio. 1976an bere egunkarian idazteari utzi zion eta Evva Pryorrek, bere abokatuaren bulegoko gizarte langileak, Gizarte Segurantza n eta Medicaren apuntatu zuen.
1982an hil zen eta bere senarrarekin dago lurperatuta Valhallako (New York) hilerrian. Bikoteak ez zuen seme alabarik izan.
Fikziozko obra garrantzitsuenak
Ayn Randen eleberri garrantzitsuenak The fountainhead (1943) eta Atlas Shrugged (1957) izan ziren.
Bere eleberriek heroi randiarraren arketipoa sortu zuten: lurrean bizitzeko duina den pertsona, norberaren hoberena lor dezakeena, eta bere gaitasun eta independentziagatik masa-gizartearekin gatazkan dagoena, nahiz eta bere baloreak lortzeko irauten duena.
Paloteado
Paloteadoa edo, herri batzuetan, Dance delakoa, Nafarroako Erriberan egiten diren dantza ikuskizun batzuk dira, dantza eta antzerki herrikoia uztartzen dutenak, eta zeinetan makil dantzak parte inportantea dute : hortik izena ere, palo edo makilatik, makilkada koreografiatuak dira paloteadoa.
Ayn Rand
Night of January 16th
1934an Aynek Night of January 16th antzezlana idatzi zuen (Urtarrilaren 16ko gaua, Penthouse Legend izenez ere ezagutua). Antzezlanak berrikuntza bat ekarri zuen; lehen aldiz parte hartu nahi zuen publikoak "epaile" gisa jarduten zuen obran eta antzezlanaren amaieran protagonista errudun zen ala ez aukeratzen zuen.
Obra hau gaur egun ere Estatu Batuetako antzerki konpainien errepertorio klasikoaren parte da.
We the living
1936an We the living (bizi garenok) argitaratu zuen, autorearen arabera, kutsu autobiografikoa duena. Obran sobietar erregimen totalitarioaren menpe bizi den emakume independente baten bizitza dramatikoa biltzen da.
Paloteado
Historia
17. mendeko testigantzak daude Aragoin eta Nafarroan, baina ez dago argi noiztik egiten den herri bakoitzean. Hori bai, Nafarroako herri gehienetan 19. mendearen amaieran eta 20.aren hasieran desagertu zela dirudi. Bakarrik iraun zuen Cortes herrian eta han ere, 1936ko gerratik 1950eko hamarkadara eten egin zen. Hala ere, 20. mendeko azken laurdenean, eta 21. mendean, berreskuratu egin da hainbat herritan. Batzuetan tradizio lokala berreraiki ahal izan delako, beste batzuetan inguruko herrietako paloteadoren bertsioak garatuz.
Ayn Rand
We the living
Hasieran lana ez zen ongi ikusia izan Estatu Batuetan, Depresio Handia ren urteetan murgilduta zegoelako, "hamarkada gorria" bezala ere ezagutua; hau da, ideia komunista eta sozialisten gorengo unea herrialdean.
Paloteado
Historia
Paloteadoren hitzezko parteak euskaraz eman zituzten lehen aldiz 2016ko ikuskizun batean, Iruñean eta Sanferminetan, Lodosa, Sartaguda eta Cabanillasko dantzariek. Hitzak Patxi Labordak egin zituen eta dantzak eta musika Cabanillasen berreskuratutakoak izan ziren.
Ayn Rand
We the living
Ayn Randen baimen eta ezaguerarik gabe, Mussoliniren agindupeko Italiak 1942an bere eleberrian oinarritutako bi pelikula filmatu zituen: Noi vivi eta Addio, Kira. Filmak sobietarren kontrako propaganda bezala egin ziren eta Italian arrakasta handia izan zuten. Hala, Italiarrek, emaitzaz harro, pelikulak nazi alemaniarrei bidali zizkieten, baina naziak pelikula ikustean sutu eta italiarrei filmak ezabatzea gomendatu zieten. Izan ere, naziak konturatu ziren liburuaren mezua sobietarren kontra egiteaz gain sistema totalitarioen kontra ere egiten ziela; izan ere, liburuak ez zuen soilik sobietar totalitarismoa kritikatzen baizik eta edozein totalitarismo.
Arville (Loir eta Cher)
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Arville udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ayn Rand
We the living
Pelikula hauek ere (Aynen baimenik gabe) Franco ren Espainian proiektatu ziren. Aynek bere autore eskubideak erreklamatu zizkien bi herrialdeei.
Azkenean film hauen berredizioa egin zen eta etxean ikusteko bideo gisa saldu ziren 1986an
Paloteado
Hedadura
Paloteadoak ez dira bakarrik Nafarroako Erriberako kontua, Ebro ibaiaren isurian, eta baita Queiles, Alhama eta Huecha ibaien arroetako herrietan egiten dira, Errioxako eta Aragoiko herrietan, eta Euskal Herrian bertan ere, baita Arabako Errioxako herri batzuetan, hala nola Villabuenan.
Ayn Rand
Anthem
Anthem, leloa esan nahi duena (espainiarrez idatzitako lehen edizioetan Vivir bezala ezagutua) termino sinbolikoen bidez kolektibotasunaren garaipena eman den etorkizuneko gizarte baten kontra pertsona indibidualista batek duen borroka aurkezten duen eleberri motza da. Distopia bat da, non indibidualismoaren kontzeptua desagertu egin den (adibidez "ni" izenordaina desagertu egin da), eta Yevgeni Zamiatin en Nosotros (1921) eleberriarekin hainbat antzekotasun dauzka, baina baita hainbat desberdintasun erabilitako tonuan (Randena serioa da eta Yevgenirena satirikoa) eta historiaren garapenean. Eleberri honen muinean dauden gaiak gerora garatuko dituen eleberri luzeagoetan aurkituko ditugu; hala nola, The fountainhead eta Atlas shrugged
Anthemek ez zuen Estatu Batuetan editorerik aurkitu eta lehenengo aldiz Erresuma Batua n argitaratu zen 1938an. Hainbat arrazoirengatik Estatu Batuetan jabetza publiko an dagoen Randen obra bakarra da, eta horregatik Gutenberg Proiektua ren barne da.
The fountainhead
1943an izan zuen Aynd Randek eleberrigile bezala bere lehen arrakasta garrantzitsua, The fountainhead (Iturburua) argitaratzean. Zazpi urte kostatu zitzaion liburua irakurtzea eta hamabi editorek bota zuten atzerantz, azkenean Bobbs-Merril editorialak onartu zuen arte.
1949an King Vidorr ek The fountainheaden zinema bertsioa egin zuen, Gary Cooper (Howar Roak), Patricia Neal (Dominique Francoc), Raymond Massey (Gail Wynand) eta Kent Smith (Peter Keating) zituela aktore.
Gidoia Ayn Randek idatzi zuen eta berak kontrolatu zuen filmaren garapena; izan ere, hau ez zen ohikoa Hollywooden, bertan estudioek askatasun osoz moldatzen baitzituzten gidoiak. Hala, behin baino gehiagotan, grabatzen ari ziren bitartean Aynek proiektua bertan behera utziko zuela mehatxatu zuen gidoiak aldaketarik pairatzen bazuen. Hala ere, ez Gary Cooper ez Ayn Ran ez ziren konten geratu filmarekin. Gary Cooperrek, agian jada helduegia zelako liburuan gaztea den pertsonaiaren papera egiteko, azken diskurtsoa ulertu gabe antzeztu zuen, eta hori entonazio eta enfasian nabaritzen da. Randek, gidoia mantentzeko borroka egin behar izan zuen arren, ez zuen azken emaitza gustuko izan, noizbait ere esan zuen filmak zuen hoberena zela eleberria irakurtzera bultzatzen zituela ikusleak. Hala ere, pelikula oso miretsia da zirkulu objektibistetan.
The fountainhead lanaren oinarria giza arimaren indibidualismoa eta kolektibismoa dira. Obrak bost pertsonaia nagusiren bizitzak kontatzen ditu. Heroia, Howard Roak, da Randentzat pertsona ideala: bere ideiei leial zaion arkitekto zurruna, pertsona batek beste baten estiloa ezin duela kopiatu uste duena, batez ere arkitekturaren arloan. Eleberrian zehar, gainontzeko pertsonaiek, modu batera edo bestera, arrazoi batengatik edo bestearengatik, bere printzipioei uko egiteko eskatzen diote. Hala ere, Howardek bere pentsaera mantentzen du eta ez du bere osotasuna konprometitzen. Howarden izaeraren aspektu interesgarri bat da, heroiek egiten dutenaren aurka, ez dituela bere ikuspuntuak edo mundua zergatik ez den justua azaltzeko sermoi edo bakarrizketa handiak egiten; aldiz, Howardek modu labur, zehatz eta harroz.
Atlas Shrugged
Atlas Shrugged (Atlaseko Iraultza) askorentzat Randek filosofia objektibistari buruz egindako fikziozko obra oso eta hoberena da. Laurogeigarren hamarkadan, Estatu Batuetako Kongresuaren Liburutegia k inkesta bat egin zuen, beraien bizitzan eragin gehien izan zuen obra zein zen galdetuz. Ranking horretan lehenengoa Biblia izan zen, eta bigarrena Atlas Shrugged.
Liburuak gobernuaren gehiegizko interbentzionismoarengatik emandako Estatu Batuen dekadentzia kontatzen du. Liburua 1946 eta 1957 bitartean idatzi zen arren, pertsona batzuek liburuan deskribatzen den ekonomiaren suntsiketan, Kuban 1960tik aurrera emandako ekonomiaren hondoratzearekiko antzekotasunak ikusten dituzte.
Liburuak Estatu Batuetako gizartea bi klasetan bereizten du: Sakeatzaileak eta ez sakeatzaileak
Galtek, mendian duen ezkutalekutik, aginduak eman, iniziatibak proposatu eta hari guztiak mugitzen ditu. Berarekin batera enpresaburu nagusiak daude gordeta. Grebak eta enpresaburuen desagerpenek dirauten bitartean, estatubatuar sistema hondoratzen doa gobernuaren esku-hartze opresiboarengatik. Obra enpresaburuek "kanpoko mundua" utzi eta "Mendi Harritsuetara" itzuli eta bertan gizarte berri bat sortzen dutenean amaitzen da.
Randek bere nobela Greba deitu nahi zuen, baina bere senarrak Atlas Shrugged izenburua gomendatu zion, mitoetan bere bizkarrean munduaren pisua zeraman titana gogoraraziz. Obra agertu zenean iradokitzen zuen ausardi eta planteamendu berritzailearengatik atentzioa deitu zuen; ordura arte inor ez baitzen ausartu enpresaburuak onak eta Estatua gaiztoa zen planteamendu bat proposatzera.
Ayn Randentzat, greba batek Estatu Batuetan kaosa sor lezakeelak erakusten zuen herrialdea ezin zela bere enpresarik gabe bizi; hau da, politika enpresa ekonomiaren beharren menpe egon behar dela, eta azken finean beharrezkoa dela XVIII. mendean Ingalaterraren kontra altxatu ziren lehen kolonoen izpiritua berreskuratzea (hauek estatuaren interbentzionismoaren kontra eta beraien banakako eskubideen alde egin baitzuten borroka). Hala, Randek amerikar tradizioaren sorburura itzultzea proposatzen zuen, baina kasu honetan heroia ez da ingelesen kontra matxinatze n den nekazaria, baizik eta Estatuaren kontra altxatzen den enpresaria, bere esfortzutik aberastasuna lortzen duena..
Liburu hau argitaratzean lau milioi kopia saldu zituen, baina liburu honen ostean soilik entseguak idatzi zituen, Atlas Shrugged eleberriaren premisa filosofikoak garatzen zituen hauetan. Entsegu hauetako batean: La virtud del egoismo, Randen korronte filosofikoaren manifestu garrantzitsuenetakoa da.
Obra filosofikoa
Artikulu nagusia: objektibismoa
Paloteado
Hedadura
Nafarroan Corteskoak dira ezagunenak, iraupen historikoaren ondorioz, baina baiata ere berreskuratu dira Murchanten (1970eko hamarkada, Jose Maria Jimeno Jurioren ekimenez), Ribaforadan 1975ean, Fustiñanan 1979an, Tuteran 1982an, Monteagudon 1989an, Ablitasen 1996an, Cabanillasen 2013an ; baita ere Buñuel, Cascante, Corella eta Cintruenigon. Berreskuratze hauetarik askotan Ortzadar Euskal Folklore Elkarteak parte hartze zuzena izan du.
Ayn Rand
Obra filosofikoa
Randek mantentzen zuen:
Paloteado
Hedadura
Tuteran bezala Dance esaten zaio ikuskizunari Aragoiko zenbait herritan, bereziki Borja, Ainzon eta Tausten.
Ayn Rand
Ideologia politiko ekonomikoa
Ayn Randek ez zuen bere burua ez ezkertiar ez eskuindar bezala definitzen. Ayndek askotan esan zuen "I am not a conservative" (ez naiz kontserbadorea), baina aldi berean Ronald Reagan en kontrako oposizioa mantentzen zuen. Politikoki askotan eskuindar alderdian kokatua izan da, indibidualismo heroikoa eta kapitalismoa babesten zituelako.
Paloteado
Egitura
Erriberako paloteadoek eskema orokor bati jarraitzen diote normalean. Segizioa plazan sartu, eta gazteek dantza egiten dute lehenbizi; ondotik, herriko santuari agurra egin, eta nagusiak (mayoral, gazteleraz, hauxe baita paloteadoen ohiko hizkuntza) haren omenezko diskurtsoa eginez. Artzaina agertzen da gero (rabadán, gazteleraz). Normalean, petardo hotsekin batera deabrua ailegatzen da, eta bera bakarrik aritzen da solasean, plazan bildu direnen begiradapean. Horren ostean, aingerua agertzen da plazan, eta Ongiaren eta Gaizkiaren arteko borroka antzezten dute. Artzainak eta nagusiak artean solasaldia dute gero, eta orduan dantzarien txanda dator. Dantzen artean, artzainaren mintzaldia eta nagusiaren agurra izaten dira.
Ayn Rand
Ideologia politiko ekonomikoa
Ikuspuntu batetik, ideia liberal libertario edo liberalen jarraitzailetzat har daiteke, analisi liberal indibidualista batetik norbanakoaren eskubideak hobetzea bilatzearen aldekoa baitzen. Hala ere, Randek ere jabetza pribatua eta sistema kapitalista hobetzea bilatzen zuen, eta hau alderdi kontserbadorearen jarrerarekin lotzen da (eskuindar gisa hartzen direnak). Dena den, Randek liberal libertarioak arbuiatu zituen, "eskuindar hippieak" deitzen zituenak
Paloteado
Egitura
Pertsonaia gehiago ere badira toki batzuetan. Adibidez, Tuteran ohiko aktoreez gainera, hiru lagun igotzen dira taula gainera: Taranbana bufoia; alkatea, botere zibilaren irudi, eta Pepa, herritarren hitza lau haizeetara zabaltzen duen pertsonaia. Tuteran Dance esaten zaio ikuskizunari, El Dance, artikuluarekin ohikoan.
Ayn Rand
Ideologia politiko ekonomikoa
Ayn Randen ideologiaren puntu batzuek erakusten zuten eskuindar kontserbadorearen ideietatik aldentzen zela
Paloteado
Egitura
Agurreko testua finkoa izaten da, nola ongiak gaizkia gainditzen duen, baina tarteko pasarteetan bestelako bertsoak ere botatzen dituzte pertsonaiek, urtean herrian gertaturikoak gogoratuz, kontu barregarriez trufatuz edota salaketa soziopolitikoa eginez. Kritika hauek ez dira izaten gogoko toki batzuetako udalentzat, eta jai-egitarautik erori izan dira inoiz paloteadoak, adibidez Fustiñanan berriro eten ziren 1995. urtean, 21. mendean berragertzeko.
Ayn Rand
Ideologia politiko ekonomikoa
Norbanakoaren askatasuna soilik jabetza pribatuaren bitartez soilik autoerrealizatu daitekeela kontuan hartuz, Aynek sistema kapitalistaren barnean onartzen ditu ekonomia askea eta norbanakoaren interesa babesteko merkatuan egindako elkarlaguntzak. Oinarri miseandar honetatik, Randek lan pertsonala ez erasotzea babesten du. Hala, Randentzat desberdintasuna ez da gizartearen egiturak inposatutakoa, baizik eta merkatu librean dauden ondare produktiboen (lana edo kapitala) erabilera ezberdina. Horrela botere ekonomikoa eta botere politikoaren erlazioak ukatzen zituen. Era berean aukera desberdintasuna legitimatzen zuen, aukerak ez baitzituen diruak ekartzen, baizik eta diruarekin merkatuan egiten zenak. Ideia hau Alan Greenspan ekin garatu zuen Capitalism: the unknown ideal lanean.
Paloteado
Egitura
Hitzaldien eta parte antzeztuen artean, dantzak izaten dira. Makilekin egiten dira dantza nagusiak, baina badira bestelakoak: zinta dantzak, arkuekin eginak, giza dorreak, ezpata dantzak arraragoak baina aurki litezke.
Ayn Rand
Ideia estetikoak
Randen ideia estetikoak berak "errealismo erromantikoa" bezala deitzen zuenarekin bat datoz, eta giza nahi eta baloreen gaiak jorratzen dituzten arteari egiten dio erreferentzia. Errealismo erromantikoak sarritan giza heroiak bizitzako pasarte alai eta arrakastatsuetan agertzen ditu, funts optimista batekin eta zientzia eta teknikaren balorazio on batekin.
Paloteado
Egitura
Gizonezkoak izan dira tradizionalki palotedoko antzezle eta dantzariak, baina 21. mendea hastearekin, emakumezkoak ere parte hartzen hasi dira herri gehienetan.
Ayn Rand
Ideia estetikoak
Nahiz eta terminoa lehenago ere erabili, Ayn Rand izan zen arrakastatsu egin zuen, bera izan baitzen errealismo erromantikoa definitu zuena: gauzak eta pertsonak izan ahal eta behar ziren modukoak irudikatzea. Kontzeptu hauek Aristotelesengandik hartu zituen:
Konbinazio hau heroien baloreak arrazionalak eta errealistak direnaren ideian daude oinarrituak; izan ere, errealismo erromantikoa errealismoaren eta erromantizismoaren arteko dikotomia faltsutzat hartzen da.
Ernesto Zedillo
Ernesto Zedillo Ponce de León ( Mexiko Hiria, 1951ko abenduaren 27a ) Mexikoko ekonomista eta politikaria da. Mexikoko presidentea izan zen 1994ko abenduaren 1etik 2000ko azaroaren 30era arte. Bere lehendakaritzaren amaierarekin, Alderdi Iraultzaile Instituzionale ko (PRI) presidenteen 71 urteko aldia amaitu zen.
Presidente izan zen bitartean, Mexikoko historiako krisi ekonomikorik okerrenetako bati aurre egin behar izan zion, kargua hartu eta aste gutxira hasi zena. Carlos Salinas de Gortari bere aurrekoarengandik urrundu zen, krisiaren errua bere administrazioari egotziz (Zedillo bera bere bi aurrekoen politika neoliberaletatik aldendu ez zen arren), eta Raúl Salinas de Gortari, bere aurrekoaren anaiaren atxiloketa gainbegiratu zuen. Bere administrazioa, beste gauza batzuen artean, EZLN eta Herri Armada Iraultzailearekin izandako liskarrek, banku sistema nazionala erreskatatzeko Fobaproaren inplementazio polemikoak eta Barruti Federaleko (gaur egun Mexiko Hiria) egoiliarrei euren alkatea aukeratzea ahalbidetu zien erreforma politiko batek markatu zuten, baita estatu indarrek egindako Aguas Blancas eta Acteale sarraskiek ere.
Semenyih
Bandar Sunway Semenyih
Bandar Sunway Semenyih Kajang-Semenyih errepidean (1 autobide federala) kokatutako udalerri berria da.
Ernesto Zedillo
2000. urtean presidente kargua utzi zuenetik, Zedillo lider izan da globalizazioan, batez ere garatu diren eta garatzen ari diren nazioen arteko harremanetan. Gaur egun, Globalizazioa Aztertzeko Zentroko zuzendaria da Yale Unibertsitatea n, eta Diálogo Interamericano eta Citigroup aren zuzendaritza-batzordean dago.
Semenyih
Bandar Sunway Semenyih
Udalerriaren eraikuntza 19 fasetan aurreikusi da. 2008an zazpi fase burutu ziren. Instalazioen artean, igerilekua eta kafetegia dituen klub-etxea daude. Ibai batek udalerria zeharkatzen du.
Autoa
Semenyih 1 autobide federalak hornitzen du batez ere. Langat harana zeharkatzen duen 31 autobidea hemen hasten da eta Bangi, Putrajaya (20. barrutia), Dengkil eta Banting lotzen ditu.
Semenyih zerbitzura doazen autobideen artean Kajang-Seremban Expressway (LEKAS) dago.
Garraio publikoa
Semenyih UNMC-Kajang Shuttle Bus zerbitzuak eskaintzen du, Nottinghamgo Unibertsitateko Broga ondoko campusetik SBK35  KB6 Kajang MRT / tren geltokia.
rapidKL bus T450 lineak Semenyih hiria SBK34 Stadium Kajang MRT geltokiarekin lotzen du.
Obekuri
Garraioa
Araba Bus sareko eta lineek zerbitzua ematen diote herri honi:
Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
Terra Nova do Norte
Terra Nova do Norte Brasilgo udalerri bat da, Mato Grosso estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Hortense Machu
Hortense Aurore Machu, David ezkondutakoan, 1836ko abuztuaren 28an jaio zen Reims-en, eta 1893ko martxoaren 30ean hil zen Parisko 20. barrutian. Eskuila-fabrikatzailea zen, baina Parisko Komunan kantiniersa gisa jardun zuen. 1872ko apirilaren 16an, biziarteko bortxazko lanak egitera kondenatu zuten.
Familia
Hortense Machuren gurasoak Catherine Josèphe Tiérot eta haren senar Isaac Joseph Machu ehulea izan ziren. Hortense Reimsen jaio zen 1836an. 1854an, Jean Baptiste Alfred David eskuila-fabrikatzailearekin ezkondu zen, eta harekin bi ume izan zituen. 1871n, bikotea bananduta omen zegoen. David 1874an hil zen senar-emazteen etxean, eta Sena Saint-Denis departamenduko Saint-Ouen-sur-Seine-ko hilerrian lurperatu zuten.
Communarde
Machuk Parisko Komunan izan zuen parte hartzea arakatu daiteke, partzialki baino ez bada ere, Gerra Kontseiluen eta Indultuen Batzorde Nazionalaren txostenetan. 1871ko maiatzaren 22an, Aste odoltsuan, Paul Antoine Brunel komandanteak zuzendutako batailoi federatu batek Parisko Rue Royale kaleko eta Faubourg Saint-Honoré auzuneko barrikadak kanoiekin gotortu zituen.
Atxilotzea eta epaiketa
Machu, beste bi emakumerekin batera, barrikadan bertan atxilotu zuten, eta pétroleuse-en kontrako bigarren prozesuan epaitu zuten. Prozesua 1872ko apirilaren 16an ireki zen, eta Tullerietako eta Rue Royale kaleko suteetan jarri zuen bere arreta osoa. Hortense Machuk, marinelez jantzita, kanoia apuntatu eta tiro egiten zuen Konkordia plazan, eta atseden hartzeko Itsas Ministerioaren gangen azpian babesten zen. Edith Thomas-en arabera, "bere burkideek Udaletxera eraman zuten garaile, eta bertan zorionak eman zizkioten bere abilezia eta kemenagatik".
Epaimahaiak alde batera utzi zuen Machuren aurkako sute-kargua, nahiz eta Maxime du Camp-ek salaketa bortitza egin zuen hiru emakume haien kontra, su emandako eraikinetan bakanal obszenoak egin izana egotzita : "«Hiru eme maltzur horiek gizonak kitzikikatu eta bero-bero jartzen zituzten, guardak besarkatzen zituzten, eta agerian uzten zuten haien lizunkeria, egun handiaren beldur ez zena [...] Machu, Menand eta Vandeval, izerdi patsetan, arropa zarpailez jantzita, bularra agerian, gizonez gizon pasatzen ziren, batzuetan 'edan dezagun' oihukatzen»."
Brunel komandante federatuak honela erantzun zion salaketari:"«Gure lerroetan gizatxar lotsagabeak, emakume ia biluziak eta elezaharretako Furien antzera bihotzak kitzikatu eta suteak eragiten zituzten 'Mesalina pétroleuse-ak ' agertzea asmakizun hutsa da, aise azaldu daitekeena. Halako pertsonaiak ikusita, koadroa itsusitu egiten da, eta ikuslea bere onetik aterata, gelditzen da figura horiek gogoan ondo finkatuta, eta jakina, monarkia berrezartzeko prest»."
Heriotza
1893an, 56 urte zituela, Tenon ospitalean hil zen. Garai hartan, Parisko Panoyaux kaleko 5. zenbakian bizi zen, eta, gaztetan bezala, eskuila-fabrikatzaile gisa ateratzen zuen bizimodua. Hil eta hiru egunera, Pantingo hilerrian lurperatu zuten.
Esker ona
Ludivine Bantignyk, 2021 urtean, Hortense Machu omendu zuen La Commune au présent: une correspondance par-delà le temps liburuan.
Parrella lucretiae
Parrella lucretiae Parrella generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Tapti ibaia
Tapti (hindiz: ताप्ती, maratheraz: तापी, gujarateraz: તાપ્તી) Indiako azpikontinentearen ibai nagusienetako bat da. Madhya Pradesh, Maharashtra eta Gujarat zeharkatzen dituen ibai honek 724 kilometroko luzera du. Jatorrizko izena Tapi ibaia (sanskritoz: तापी) zuen.
Bothriechis bicolor
Bothriechis bicolor Bothriechis generoko animalia da. Narrastien barruko Viperidae familian sailkatuta dago.
Merther Lane
, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, St Michael Penkevil parrokian.
Benjamin Constant (Amazonas)
Benjamin Constant Brasilgo udalerri bat da, Amazonaseko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Baulon
Baulon (bretainieraz Beloen) Ille eta Vilaine departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Esporangio
Esporangioa (antzinako grezieratik: σπόρος, sporos, "espora" + ἀγγεῖον, angeion, "ontzia") edo espora-ontzia esporak eratzen eta gordetzen diren ontzia da. Zelulabakarra da alga eta onddoetan; zelula anitzekoa briofito eta pteridofitoetan.
Vidua obtusa
Vidua obtusa Vidua generoko animalia da. Hegaztien barruko Viduidae familian sailkatua dago.
Hnilec
Hnilec (Nyilas; Hnilec Wielki) Eslovakiako udalerri bat da, Spišská Nová Vesko barrutian kokatuta. 27,08 km²ko azalera du eta 427 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1290. urtekoa da.
Tilakoide
Tilakoideak landare-zeluletan kloroplastoen barnean dauden zaku antzeko egiturak dira eta mintzean duten elektroien garraio katearen bidez fotosintesiaren fase argiduna burutzen dute. Zianobakterioen barnean ere agertzen dira.
Etimologia
Tilakoide izena grekerazko θύλα^κος, thylakos, hitzetik ("zaku") dator eta beraz "zaku antzekoa" esan nahi du. Tilakoideak grana izeneko multzoetan pilatzen dira eta granak lamela izeneko egitura mintzakararen bidez elkar lotzen dira.
Egitura
Tilakoideak kloroplastoaren estroman kokaturik dauden zakutxoak dira. Tilakoideak granatan pilatzen dira eta kloroplasto batean 10 eta 100 grana artean egoten dira.
Lumena tilakoidearen barnean dagoen ingurune urtsua da. H+ak pilatzen dituenez izaera azidoa du, pHa 4 ingurukoa izaten da. Kloroplastoaren estromako pHa 8 ingurukoa denez hidrogeno protoien gradiente handia sortzen da, mitokondrioetan dagoena baino askoz nabarmenagoa.
Funtzioa
Tilakoidearen funtzioa fotosintesiaren fase argiduna burutzea da eta honekin ATP molekulak eta ahalmen erreduzitzailea (NADPH+H+) lortu eta estroman pilatzea, ondoren Calvinen zikloan erabiltzeko. Fotosistemek erakartzen dituzten argi izpien energia erabiltzen du ATPa fosforilatzeko eta NADP+ erreduzitzeko, fotofosforilazio ez-ziklikoa eta ziklikoa egiten ditu horretarako.
Tilakoidearen mintzean honako osagai hauek agertzen dira fotofosforilazio prozesua burutzeko:
Bubión
Bubión Granadako udalerria da, Alpujarra Granadina eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 361 biztanle zituen.
Egileta
Egileta Arabako herria da, Dulantziko udalerrian kokaturik dagoena. Herriburuaren hego-mendebaldean dago kokaturik, beste udalerri batzuetako lurren artean enklabaturik.
Garraioa
Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:
Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
Pablo de Málaga
Pablo de Málaga Enrique Morentek 2008an plazaratu zuen flamenko musika disko ezaguna eta berritzailea da. Hau bere azken lana izan zen eta Pablo Picassori eskainita dago. Nolabait, Picasso poeta ezagutu zuen eta haren poema batzuk musikatu zituen. Hau bukatu ondoren, Picassori eskainitako beste bat hasi zen prestatzen, El barbero de Picasso, baina bukatu gabe gelditu zen. Bere lan hau publikoaren aldetik ez zuen harrera ona izan zeren flamenko tradizionaletik asko urrundu baitzen. Diskoa Caimán Records eta Morentek sortutako Discos Probéticos zigiluek argitaratu zuten.
Jatorria
Malagako Picasso Museoaren inaugurazioan abestu zuen Morentek eta han ezagutu zuen margolariaren obra. Hori da lan handi honen abiapuntua.
Picassoren poesia
Picassok bere burua azaldu zuen poema askoren bitartez. Lan horiek berandu arte ez dira ezagutu baina, azkenean, 1989an, lehen aldiz Frantzian argitaratu ziren, Picasso poèmes izenburuarekin, Androula Michaël bilketa prestatu ondoren. Espainian Poemas en prosa izenburuarekin, Plataforma argitaletxeak plazaratu zituen. Poema gehienak, jatorriz, frantsesez idatzita zeuden eta garai luze batean, 1935tik, sortu zituen margolariak. Lan horiek dokumentu balore handia dute zeren eta literaturaren ikuspuntutik oso landuta ez baitzeuden.
Abestiak
Poemen gaztelaniazko bertsioak Ana Nuñorenak dira.
K.a. 127
K.a. II. mendearen taula (K.a. III. mende | K.a. II. mende | K.a. I. mende)
K.a. 140ko hamarkada | K.a. 130ko hamarkada | K.a. 120ko hamarkada | K.a. 110ko hamarkada | K.a. 100ko hamarkada
K.a. 132 | K.a. 131 | K.a. 130 | K.a. 129 | K.a. 128 | K.a. 127 | K.a. 126 | K.a. 125 | K.a. 124 | K.a. 123 | K.a. 122
Bothriechis lateralis
Bothriechis lateralis Bothriechis generoko animalia da. Narrastien barruko Viperidae familian sailkatuta dago.
Ziza xaboi usain
Ziza xaboi usaina (Tricholoma saponaceum) Tricholomataceae familiako onddo espezie bat da.
Ez da jaten, batez ere bere usain desatseginagatik. Jangarri kaskarra edo apur bat pozoitsua sailkatzen dute gidetan. Ondoez gastriko larria eragin dezaketen toxinak ditu.
Deskribapena
Kapela: 6 eta 10 cm arteko diametrokoa. Haragitsua, hasieran ganbila, gero laua, askotan itxuragabea, uhindua, ile gabea, azkenean lehorteak pitzatua edo ezkatatsua. Tonu desberdineko azala: gris-berdexka, berde-oliba, arre, gris-bistre edo zurixka, ilunagoa erdian.
Orriak: Nahiko tarterekin eta tartekatuta orritxoak, eskotatuak, meheak, zuriak edo zurixkak eta erreflexu berdexkekin, zahartzean gorriz zikintzen dira.
Orri eskotatuak: Oinera iritsi baino lehentxeago eskote txiki bat duten orriak.
Hanka: Betea, sendoa, zilindriko samarra, hasieran zurixka, gero berdexkaz edo gorrixkaz tindatuta.
Longecourt-lès-Culêtre
Longecourt-lès-Culêtre Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Ziza xaboi usain
Deskribapena
Haragia: Zurixka, apur bat gorritu egiten da. Xaboia gogorarazten duen usain sendoa. Zapore mingotsa.
Longecourt-lès-Culêtre
Biztanleria
2007an Longecourt-lès-Culêtre udalerrian erroldatutako biztanleak 50 ziren. Familiak 23 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 11 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Léonora Miano
Léonora Miano, (Duala, 1973ko martxoaren 12a) idazle kamerundarra da. 1991n Frantzian kokatu zen, hasieran Valenciennes en eta gero Nanterre n, Amerikako literatura aztertzeko.
Longecourt-lès-Culêtre
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 33 etxebizitza zeuden, 24 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 32 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 24 etxebizitza nagusietatik 21 bere jabearen bizilekua ziren, 1 alokairuan okupaturik zegoen eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 4 etxek hiru zituzten, 5 etxek lau zituzten eta 13 etxek bost zituzten. 14 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 11 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 10 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ziza xaboi usain
Deskribapena
Etimologia: Tricholoma grekotik dator, ilea, txirikorda, lumatxarekin tolesturan zehar, nahiz eta espezie gutxi batzuek baino ez dituzten iledun kapelak. Saponaceum epitetoa berriz latinetik dator,”saponaceo” hitzetik. Xaboi uraren usainagatik.
Léonora Miano
Ibilbidea
Léonora Mianoren lehen lanak, L'intérieur de la nuit (Gauaren barnea ), oso harrera ona izan du kritika frankofonoen aldetik. Nobelak sei sari jaso ditu: Les lauriers verts de la forêt des livres, Révélation (2005), Louis Guilloux saria (2006), Montalembert du premier roman de femmes saria (2006), René Fallet saria (2006), Bernard Palissy saria (2006) eta Prize de l'excellence camerounaise (2007). Lire aldizkariak 2005eko etorri berrien arteko lanik onena bezala baloratu du.
Bigarren eleberriak, Contours du jour qui vient-ek, Goncourt des lycéens saria jaso zuen 2006ko azaroan, 15 eta 18 urte bitarteko gazteen epaimahai batek emana.
Ziza xaboi usain
Jangarritasuna
Jangarri erdipurdikoa. Sukaldaritzako interesik gabea.
Longecourt-lès-Culêtre
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra zerbitzu enpresa batena zen.
Léonora Miano
Ibilbidea
2008ko udaberrian, Mianok bost eleberri argitaratu zituen Flammarion taldearen "Étonnants Classiques" bilduman. Afropean et autres nouvelles izenburupean daude.
Ziza xaboi usain
Nahasketa arriskua
Autore batzuk espezie honen aldaera ezberdinak seinalatu dituzte: atrovirens aldaera, kapela berde-oliba ilunekoa; squamosum aldaera, oin mehetuarekin eta sustrai itxurarekin, fibrilosoa edo ezkata flokonoso txiki ilunagoez estalita; napipes aldaera, oin fusiformekoa; lavedanum aldaera, berehala kolore gorri polita hartzen duena; cnista aldaera, kapela zurixkakoa; sulfurinum aldaera, kanarioen hori kolorekoa.
Longecourt-lès-Culêtre
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Longecourt-lès-Culêtre udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Léonora Miano
Ibilbidea
2018an, Satoshi Miyagik Revelation antolatu zuen, 2011an argitaratutako Red in Blue esklabotzaren historiari buruzko trilogiaren lehen zatia. Leonora Mianok, gertakari kolonialaren espezialistak, zuzendari bat aukeratu zuen, zeinaren kultura (japoniarra) kolonialismoaren historiatik urrun egongo baitzen. Idazlearen nahia da mendebaldar baten eskuratze kulturala saihestea. Mendebaldeko publiko batentzako familia-historiaren eta distantzia estetikoaren (ahotsaren eta Japoniako antzerkitik jasotako gorputzaren disoziazioa) arteko kontrasteak sorpresa sortzen du, eta Afrikaren eta Europaren arteko liskarretik haratago doa.
Ziza xaboi usain
Sasoia eta lekua
Udan eta udazkenean hostozabalen eta koniferen basoetan ateratzen den espezie nahiko arrunta da.
Banaketa eremua
Europa, Ipar Amerika, Erdialdeko Amerika, Asiako iparraldea,
Longecourt-lès-Culêtre
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.