cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Display
Matrize grafikoa
Matrize handiago bat da, karaktere zein grafikoak adieraz ditzakeena. LCD eta VFD bidez fabrikatzen dira. LED matrizeak display txikiagoen mosaiko batez osatuta daude (8x8 tamainakoa normalean). Kolore askotakoak izan daitezke (Gorria-Laranja-Berdea edo Gorria-Berdea-Urdina), eta publizitate-hesietan, futbol-zelaietan eta abarretan erabil daitezke.
Display elektromekanikoa
Aire zabalean erabiltzeko lehen displayen arazoek (argitasun eta hauskortasun falta) beste display mota batzuk garatzea ekarri zituzten. Honen funtzionamendua, mekanikoki mugitu egiten den pieza batek ikur edo legenda bat ezkutatzean edo erakustean datza. Mota honetakoak dira "gortina" deritzon displayak, pausoz pausoko motor bat dutenak, legenda ezberdinak dituzten "orriak" pasatzen dituena nahi den mezura iritsi arte. Ospe handia izan zuen aireportuetan, tren-geltokietan, autobusetan eta abarretan, baina mezuak aldatzeko zituen zailtasunak bere amaiera eragin zuen, beste teknologia batzuetan alternatibak eskuratu ahal izan zirenean. Beste display mekaniko bat, 7 segmentu eta matrize gisa ikusten dena, elektroiman baten eraginez perpendikular jartzeko biratu daitezkeen xaflen gaineko segmentu edo puntu fluoreszenteak dira. Bestalde, honen abantaila nagusiak honako hauek dira: eguzki betean ikus daitezkeela eta egoera-aldaketan soilik kontsumitzen dutela.
Proiekzio displaya
Lanpara-matrize bat da, non aldi bakoitzean lanpara bat baino ez den argiztatzen. Argia kondentsadore batera eramaten da. Film batek irudikatu nahi diren sinboloak izango ditu, eta argia honen gainean proiektatzen da. Ondoren, beste lente multzo batek, irudia, pantaila zeharrargi baten gainean enfokatzen du, bere atzeko aurpegian ikus daitezkeenak. Oro har, hamabi irudi soilik erabili daitezke; aldaezinak izango dira, unitatea desmuntatu eta filma aldatu ezean.
Tagalo
Tagaloa (Tagalog) austronesiar familiako hizkuntza da eta filipinera (Filipino) haren estandarizazioa. Filipinetako biztanleriaren laurden bat osatzen duen tagalo herriaren lehen hizkuntza da, baita Filipinetako biztanle gehienen bigarren hizkuntza ere. Horregatik, egun Filipinetako mintzaira nagusia da. Horrez gain, Filipinetako hizkuntza ofiziala ere bada, ingelesarekin batera.
2000 ko Filipinetako erroldaren arabera, 57,3 milioi filipinarrek hitz egiten zuten (nahiz eta den-denak hiztun osoak ez izan), hau da, eskolara joan ahal izan ziren familien % 96. Horien artean 22 milioi baino zertxobait gehiagok, Filipinetako biztanleriaren % 28k, ama-hizkuntza gisa hitz egiten zuten. Filipinetako Estatistika Agintaritzaren arabera, 2014 an 100 milioi pertsona bizi ziren Filipinetan, eta gehienek tagalozko oinarrizko ulermen-maila zuten.
Hiztunen geografia
Hiztunak nagusiki Luzon uharteko erdian eta hegoaldean bizi dira.
Tagalo herriaren jatorrizko lurraldeak, Katagaluganek, Luzon uhartearen hego-erdialaldeko zati handi bat hartzen du. Marinduque eta Mindoro uharteetan bizi diren biztanleek ere lehen hizkuntza dute, baita Palawanekoek ere, neurri txikiagoan bada ere. Luzongo erdialdeko Pampanga eta Tarlac probintzietan, Bicol-go eskualdeko Ambos Camarines probintzian eta Baguio-ko Cordillera hirian gutxiengo esanguratsuak daude. Mindanaoko Cotabato hiriko hizkuntza nagusia eta, beraz, biztanle gehienek tagaloa lehen hizkuntzatzat duten toki bakarra da Luzonetik kanpo.
Estatus ofiziala
1935 ean, Filipinetako konstituzioak ingelesa eta gaztelania hizkuntza ofizial izendatu zituen, baina jatorrizko hizkuntzetako batean oinarritutako hizkuntza nazional komun bat garatu eta erabiltzeko agindua eman zuen. Aztertu eta eztabaidatu ondoren, Hizkuntzen Institutu Nazionalak, Filipinetako zenbait eskualde ordezkatzen zituzten zazpi kidez osatutako batzordeak, tagaloa aukeratu zuen, gerora Filipinetako hizkuntza nazional bilakatu zen horren oinarri gisa. Manuel L. Quezon presidenteak, 1937 ko abenduaren 30ean, horretarako aukeratutako hizkuntza tagaloa zela jakitera eman zuen publikoki. Erabaki horrek soka luzea ekarri zuen. Izan ere, gizartean iritzi eta ikuspuntu kontrajarri asko zeuden. Hori dela eta, 1939 an, Quezon presidenteak izena aldatu zion hizkuntzari eta Wikang Pambansâ (hizkuntza nazionala) deitu zuen.
1940 ko apirilaren 12an, hezkuntzaren alorrean, 263 Agindu Betearazlea eman zuten, herrialdeko eskola publiko eta pribatu guztietan hizkuntza nazionalaren irakaskuntza arautu zuena.
Bigarren Mundu Gerran, japoniarren gobernupean, nabarmen bultzatu zen tagaloa hizkuntza nazional gisa. Zehazki, 1943 ko Konstituzioak honako hau dio: "Gobernuak neurriak hartuko ditu tagaloa nazio hizkuntza gisa garatzeko eta hedatzeko".
1959 an, José Romerok, garai hartako Hezkuntza Idazkariak, Pilipino izena jarri zion hizkuntzari, ñabardura nazionala eman nahian, etnikoaren ordez. Hala ere, izen aldaketak ez zuen onarpen handirik lortu, tagaloak ez ziren Filipinetako biztanleen artean eta, Cebutarrek bereziki, beste behin aldarrikatu zuten hizkuntza nazionalaren oinarri gisa tagaloa aukeratu izana onartezina zela.
1971 ko Konbentzio Konstituziogilean berpiztu zen berriro hizkuntza nazionalaren auzia. Ordezkari gehienak "hizkuntza nazional" baten ideia erabat baztertzearen alde zeuden. Erdibideko akordio batera iristea lortu zuten: hizkuntza nazionalaren ikuspegi "unibertsalista" gailendu zen eta Pilipino deitu zioten. 1973 ko konstituzioak, hortaz, ez du tagaloa aipatzen.
1987 an, konstituzio berria idatzi zenean, Filipinoa hizkuntza nazional izendatu zuten. Konstituzioak zehazten zuen hizkuntzak eboluzionatu ahala, beste hizkuntza batzuk oinarri hartuta are gehiago garatu eta aberastuko zela. Hala ere, ikuspegi "unibertsalista" sortu zenetik jada hamarkada batzuk igaro diren arren, badirudi alde gutxi edo bat ere ez dagoela tagaloaren eta Filipino hizkuntzaren artean.
Hizkuntza horri, ingelesarekin batera, nazio-hizkuntza gisa estatus ofiziala eman ziona 1973 ko konstituzioa (Pilipino deituta) izan zen lehedabizi, eta gaur egun indarrean dirauen 1987 ko konstituzioak (Filipino deituta) gero.
Fred Allen
Sir Frederick Richard Allen KNZM OBE (Oamaru, Zeelanda Berria, 1920ko otsailaren 9a - Auckland, Zeelanda Berria, 2012ko apirilaren 28a) errugbi jokalari eta entrenatzailea izan zen. Jokalaritzat, joko-zabaltzaile aritzen zen. Zeelanda Berriko errugbi selekzioarekin 6 aldiz jokatu zuen, eta kapitaina izan zen Hegoafrikako biran, 1949an. All Blacks taldeari 14 partida zuzendu zizkion, eta denak irabazi zituen. Bigarren Mundu Gerran borrokatu zen, Pazifikoko eta Italiako fronteetan.
Tagalo
Estatus ofiziala
Filipinetako belaunaldi helduenetako kide batzuek uste dute kolonialismo europarraren ostean ingelesaren ordez tagaloa (edo filipinera) herrialde osoan inposatu izanak (hedabideetan eta hezkuntzan, adibidez) oso ondorio kaltegarriak izan dituela.
Baybayin
Tagaloa baybayin izeneko abugida (alfasilabario) bereziaz idazten zen espainiarrek XVI. mendean Filipinak kolonizatu aurretik. Idazketa-sistema horrek 3 bokal eta 14 kontsonante irudikatzen zituzten sinboloek osatzen zuten. Alfabetatze maila nahiko altua izan zen arren, baybayina pixkanaka erabiltzeari utzi zioten eta espainiarren gobernupean irakatsitako latindar alfabetoaren alde egin zuten.
Baybayina erabiltzeko moduari buruzko nahastea egon da, egiaz alfasilabario a baita eta ez alfabeto a. Idazkera sistema propioa den heinean, latindar alfabetoko letra guztiak ezin dira adierazi baybayin alfasilabarioko pareko hizki bakar batekin. Mendebaldeko hizkuntzetako soinuak sortzeko letrak batu beharrean, baybayinak silabak irudikatzeko sinboloak erabiltzen ditu.
Apostrofe baten antza duen kudlit ikurra erabiltzen da, kontsonanteei bokalaren soinua gehitzeko. Adibidez:
Abecedario
XX. mendearen lehen erdira arte, tagaloa gaztelaniaren ortografian oinarritutako hainbat formatan idazten zen, abecedario izeneko 32 letrako alfabetoaz.
Abakada
Hizkuntza nazionala tagaloan oinarritu zenean, Lope K. Santos gramatikariak 20 letraz osatutako abakada izeneko alfabeto berria sartu zuen, balarila izeneko eskola-gramatikako liburuetan.
Alfabeto berrikusia
1987 an, Hezkuntza, Kultura eta Kirol Sailak memorandum bat paratu zuen eta bertan adierazi zuen filipineraren alfabetoa filipino-tagalo abakada bertsiotik 28 hizkiko beste alfabeto batera aldatu zela, batez ere maileguak jasotzeko, bereziki gaztelania eta ingelesezko abizenak.
Hizkuntza idatzia
Espainiar Inperioaren menpe egondako 333 urteetan zehar, elizgizon espainiarrek hainbat gramatika eta hiztegi idatzi zituzten. 1610 ean, Francisco Blancas de San José apaiz dominikoak Arte y reglas de la lengua tagala argitaratu zuen Bataan-en (1752 eta 1832 ko bi ediziotan berrikusi zuten). 1613 an, Pedro de San Buenaventura apaiz frantziskotarrak lehen tagalo hiztegia argitaratu zuen, Uocabulario de la lengua tagala izenburupean, Pila udalerrian, Laguna probintzian.Tagaloaren funtsezko lehen hiztegia Pablo Clain misiolari jesuita txekiarrak idatzi zuen XVIII. mendearen hasieran. Clainek tagaloz hitz egiten zuen eta aktiboki erabili zuen bere liburuetako batzuetan. Hiztegia prestatu zuen, gero Francisco Jansens eta Jose Hernándezi pasatu zitzaiena. Juan de Nocedak eta Pedro de Sanlúcarrek lanaren konpilazio osagarri bat prestatu zuten eta Vocabulario de la lengua tagala izenburupean argitaratu zuten Manilan 1754an eta gero behin eta berriz berrargitaratu zuten, azken edizioa 2013an, Manilan. Idazki zaharren artean nabarmentzekoak da, besteak beste, Arte de la lengua tagala y manual tagalog para la administración de los Santos Sacramentos (1850).
1882 an sortu zen Filipinetako lehen egunkari elebiduna, Diariong Tagalog (Tagalozko egunkaria), tagaloz eta gaztelaniaz.
Zaldunen Krak
Zaldunen Krak (arabieraz: قلعة الحصن Qalʿat al-Ḥuṣn) Sirian dagoen gurutzatuen gaztelua da, Homsetik 40 kilometrora eta hobekien kontserbatzen direnetako bat. Lehendabizikoz kurduek XI. mendean eratu eta Hisn al Akrad ("Kurduen gaztelua") izena eman zioten. 1142an Raimundo II.a Tripoliko kondeak zaldun ostalariei eman zien: haiek 1271ra arte beren eskuetan mantendu zuten.
Zaldunek gaztelua sendotzeko lanak 1140ko hamarkadan hasi zituzten eta 1170ean lurrikara batek gazteluari kalte egin zionean jadanik bukatuta zeuden. Zaldunek Lehenengo Gurutzadan Tripoliko Konderriko muga babestea zuten helburu eta gotorleku hura gune estrategiko nagusi bilakatu zen. XIII. mendean zabaldua, une gorenean 2.000 lagun inguruko goarnizioa izan zuen. 1271n Baibars I.a sultan mamelukoak 36 eguneko setioaren ondoren hartu zuen.
1933an Frantziako Gobernuak zaharberritzeari ekin zion. 1946an Siriak independentzia aldarrikatu zuenean, Libanoko mugatik gertu geratu zen. 2006an, UNESCOk Qalat Salah El-Din zitadelarekin gizateriaren ondaren izendatu zuen.
Joan Sales
Joan Sales Vallés (Bartzelona, Katalunia, 1912ko azaroaren 19a - Bartzelona, Katalunia, 1983ko azaroaren 12a) kataluniar idazlea izan zen.
Biografia
Espainiako Gerra Zibila amaitu zenean Frantziara erbesteratu zen lehenik, Dominikar Errepublikara ondoren, eta Mexikora azkenik.
Mexikon argitaratu zuen Quaderns de l´exili (Erbesteko koadernoak) lana. 1948an, Bartzelonara itzuli zen, eta Viatge d´un moribund (Hil zorian dagoenaren bidaia) poema-bilduma kaleratu zuen.
1956an kaleratu zuen Incerta glòria (Zalantzazko aintza) eleberria, bere obrarik ezagunena. Lan horrekin Joanot Martorell saria irabazi zuen.
Hil ondoren argitaratu da Contes d´ahir i d´avui (1987), berak hautatu eta egokituriko kontakizun-liburua.
Andrearriagako estela
Andrearriagako estela idazkun bat duen erromatar garaiko estela edo hilarri bat da (agian aldarea), Oiartzungo lurretan baseliza baten ondoan aurkitua, eta 21. mendetik San Telmo museoan gordea, Donostian. Gipuzkoan idazkunak dituen erromatarren garaiko hiru esteletako bat da, beste biak Arrasaten aurkitutako San Balerio baselizako aldarea eta Zegamako San Pedro baselizako estela. Kristo ondorengo I. mendekoa dela uste da.
Alto Alegre dos Parecis
Alto Alegre dos Parecis Brasilgo udalerri bat da, Rondônia estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Andrearriagako estela
Kokapena eta ezaugarriak
Letra latinoz idatzitako idazkun bat dauka harriak, eta bi irudi honen gainean eta eskuinera; zaldun bat eta zutikako forma antropomorfo bat. Zaldiari jarri zaizkion aho-uhalak ondo markatuta daude eta zaldunak lantza darama eskuan.
Hilarria edo hileta-estela da, K.o. edo K.a. I mendekoa ziurrenik.
Irakurketa laburdurak osatuz
Val(erius) Belteso/nis (filius)
Itzulpena
Valerio, Beltesoren semea
Idazkunaren irakurketa hau ematen dute ontzat aditu gehienek: VAL BELTESONIS (Laburdurak osatuz: Valerius Beltesonis), edo Valerius Beltesonis (filius) , itzulita: Valerio, Beltesoren semea. " Semea" hitza ez da agertzen, baina denboraren poderioz ezabatu zela pentsa daiteke, eta horregatik, parentesi artean idazten dugu, latindar epigrafian, agertzen ez diren baina egin zitekeen hitzak edo hizkiak horrela adierazten baitira. "Semea" hori "F" laburdura idatziz adierazten ohi zen inskripzioetan. VAL Valerius gizonezko izenaren laburdura izan daiteke, latinezko gizon izen arrunta, eta Beltesonis delakoan Bel-, -te eta -so elementuak ageri direla ematen du, akitanierarekin lotura adierazten dutenak eta, hortaz, aitzin-euskararekin ere bai.
Oiartzun (Olarso edo Oiasso) alde hori Baskoien lurren barruan zegoen erromatar garaian. Baskoien zaldunen hainbat kohorte laguntzaile zerbitzatu zuten erromako armada inperialean. K. a. I. mendean, Turma Salluitana barruan borrokatu ziren, geroago, baina mende berean, Sertorioren gerlan parte hartu zuten Pompeioren alde. Jakin badakigu ere Cohors II Vasconum [Equitata] [Civium Romanorum] bat existitu zela. Beltesoren inskripzioaren ondoren sortu zen, baina baskoien artean zalditeriak izan zuen garrantziaz hitz egiten digu. "Equitata" izenak adierazten digulako, kohorte horretako soldaduen parte bat zaldiz borrokatzen zela. Baskoien artean zaldunak egoteko joera hori islatzen da estelaren irudian, hain zuzen.
Carrer de Ferran
Carrer de Ferran edo Ferran kalea Kataluniako Bartzelona hiriburuko El Gòtic auzoan dagoen kale bat da. 1910. urtetik aurrera La Rambla hiribidea eta Sant Jaume enparantza elkarlotzen ditu.
1820-1823 bitartean Bartzelonako Udalak eta Josep Mas i Vila arkitektoak proiektatu zuten, haien asmoa La Rambla hiribidea eta Ciutadella parkea elkarlotzea izan zelarik, azkenean 1848an eraiki zelarik. Hasiera batean Fernando VII.a Espainiakoa izena jartzeko asmoa izan zuten, baina azkenik 1910etik aurrera gaur egungo Ferran kalea izenarekin gelditu zen.
Condat (Lot)
Condat Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Condat udalerrian erroldatutako biztanleak 412 ziren. Familiak 144 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 48 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 60 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 203 etxebizitza zeuden, 144 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 44 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 188 etxeak ziren eta 14 apartamentuak ziren. 144 etxebizitza nagusietatik 102 bere jabearen bizilekua ziren, 39 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 28 etxek hiru zituzten, 43 etxek lau zituzten eta 69 etxek bost zituzten. 107 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 59 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 78 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 270 ziren, horien artean 187 aktiboak ziren eta 83 inaktiboak ziren. 187 pertsona aktiboetatik 168 lanean zeuden (97 gizon eta 71 emakume) eta 19 langabezian zeuden (9 gizon eta 10 emakume). 83 pertsona inaktiboetatik 28 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 40 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Condat udalerrian 147 unitate fiskal zeuden, 355 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.508 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 21 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 4 igeltseroak, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 argiketaria eta 1 eraikuntza enpresa.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra drogeria bat zen.
2000. urtean Condat udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 196 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
El-Alamein
El-Alamein (arabieraz: العلمين, ahoskatua, euskaraz "bandera biak") Egiptoko iparraldean kokatzen den hiritxo txikia da, Mediterraneo itsasoko kostaldean. Alexandriatik 106 km-ra dago mendebaldean, eta Kairotik 240 km-ra ipar-ekialdean. 2007. urtean egin zeneko erroldaren arabera, 7397 pertsona bizi ziren han.
Bigarren Mundu Gerra
Hiria famatua egin zen Bigarren Mundu Gerran. Bere kokapen estrategikoa zela eta, oso gune garrantzitsua izan zen Ipar Afrikako Kanpainan.
Horrela, El Alameingo gudua gertatu zen herri honetan, zeinetan aliatuek, ardatzaren tropak (Afrika Korps) menderatu zituzten eta haien ibilbide garailea hasi zuten Egiptotik Tunisiaraino, Ipar Afrika askatuz.
Clyde ibaia
Clyde ibaia (River Clyde, Abhainn Chluaidh, ) Eskozia erdialdeko ibaia da, bertako hirugarren luzeena eta Erresuma Batuko bederatzigarrena izanik. Glasgow zeharkatzen duen ibaia da.
Zeharkatutako herri eta udalerriak
Hona hemen zeharkatutako herriak iturritik ahora:
Born in the U.S.A. (abestia)
Born in the U.S.A. (euskaraz AEBtan jaioa) Bruce Springsteen estatubatuar rock kantautoreak idatzi eta E Street Band taldearekin jo eta abestutako abesti bat da. 1984an izenburu berdineko Born in the U.S.A. diskoaren barnean argitaratu zen.
Abestia Springsteenek Vietnamgo Gerran jardun zuten bere lagunei eskeinia dago.
Squalus melanurus
Squalus melanurus Squalus generoko animalia da. Arrainen barruko Squalidae familian sailkatzen da.
II. Gonzalez Foru Korporazioa
'''II. Gonzalez Foru Korporazioa edo XI. legealdiko Arabako Foru Korporazioa''' 2019ko uztailaren 8tik aurrera agintean dagoen Arabako Foru Korporazioa da, 2019ko Arabako Batzar Nagusietarako hauteskundeen ondoren osatua. Arabako Batzar Nagusiak bigarren aldiz hautatu zuen Ramiro Gonzalez Vicente Arabako Ahaldun Nagusi, EAJ eta PSE-EE alderdien babesarekin.
Beetzsee (udalerria)
Beetzsee Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Cinclus mexicanus
Cinclus mexicanus Cinclus generoko animalia da. Hegaztien barruko Cinclidae familian sailkatua dago.
Michael Howard
Michael Howard, Lympne-ko Howard baroia, CH CP CR, 1941eko uztailaren 7an jaioa, Alderdi Kontserbadorearen buruzagi ohi britainiarra da, 2003ko azaroaren eta 2005eko abenduaren artean bete zuen kargua. Aurretik, John Major-en Kabineteko kide izan zen 1993 eta 1997 urteen artean. Bertan, Gobernuko Estatu Idazkaria izan zen.
Biografia
Howard Gorseinonen (Gales) jaio zen. Bere aita Errumaniako etorkin judu bat zen, Bigarren Mundu Gerran Erresuma Batuara etorri zelarik, faxismoaren mehatxutik ihes egiteko. Familiaren izena "Hecht" zen, baina "Howard-era" aldatu zuten. Cambridgeko Unibertsitateko Peterhouse College-n ikasi zuen.
Bizkai Berria (Mexiko)
. Bizkai Berria (gaztelaniaz: Nueva Vizcaya) Mexikoko iparraldearen lehen probintzia izan zen europarrek (Espainiar Inperioak) esploratuta.
1531n Nuño Beltrán de Guzmánen espedizioak esploratu zuen, eta Nueva Galicia izena ipini zion hasieran. Gero, izen hori beste lurralde bati ezarri zioten, eta gaur egungo Chihuahua, Durango eta Zacatecasko estatuek Bizkai Berria izena hartu zuten.
Lurralde hau gutxi gora-behera horrela mantendu zen 1823 arte, urte hartan banatu eta gaur egungo Chihuahua eta Durangoko estatuak sortu zirelarik.
Cakov
Cakov Eslovakiako udalerri bat da, Rimavská Sobotako barrutian kokatuta. 4,29 km²ko azalera du eta 317 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1394. urtekoa da.
Aparecida do Rio Negro
Aparecida do Rio Negro Brasilgo udalerri bat da, Tocantins estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Andrew Irvine
Andrew "Sandy" Irvine (1902ko apirilaren 8a - 1924ko ekainaren 8an edo 9an) Mendizale britainiarra izan zen, 1924 urteko Himalaiara espedizio britainiarrean parte hartu zuenik. Everest mendiaren iparraldeko ertzean galdu zen bere kidea George Malloryrekin, biak lehen aldiko igoera egitea saiatzen ari zirenean.
Biografia
Andrew Irvine altua zen, indartsua, eta egoera fisiko oso onean zegoen. Ingeniaritzarako balio naturala zeukan eta edozer gauza mekanikoa konpondu edo hobetu zezaken. Lehen Mundu Gerra bitartean, oraindik ikaslea zela, metrailadore bat hegazkin baten helizean muntatzeko irudiak bidali zituen Gerrazko Bulegora.
Everesteko espedizioa (1924)
1923an, Irvine Spitsbergen irletara joango zen espedizio batentzat izan zen hautatuta. Han, ereduzko portaera azaldu zuen momentu guztietan. Beraz, Noel Odell, espedizio horren buruzagia zela, Irvine gaztea proposatu zuen Himalaiara joateko. Espedizio hori Everest mendia eskalatzeko asmoa zuen, eta ingelesen hirugarren ahalera zen. Irvine, 21 urte zituen eta bukatu gabe utzi zuen ikasketak.
Irvinek, oxigenozko tresnetan egin zuen lan eta bere funtzionamendua hobetu zuen. Hori, bere laguna eta kordada kidea, George Mallory, ohartarazi zuen. Malloryk, bere emazteari idatzi zion gutun batean, Irvine edozer gauzarako konfiantza beteko pertzona zela, hitz egiteko ezik, esan zion.
Mallory eta Irvine Everesteko igoera saiatu zuten ekainean. 7an tontorrerantz abiatu ziren xerpa batzuen laguntzarekin. Iluntzerakoan, C6 kanpamentua ezarri zuten 8160 metrotara. Orduan xerpak bueltatu ziren eta Mallory eta Irvine gaua pasatzeko prestatu ziren. Hurrengo egunean, biak abiatu ziren tontorrera. Noel Odell, bere kanpamentutik ikusi zituen bi gizonek, poliki poliki igotzen. Ordutik gutxira hodeiak estali zuten mendia eta bi gizonek galdu ziren betirako.
Hirurogei eta hamabosteko eztabaida
Noel Odell beti defendatu zuen Mallory eta Irvine tontorrera iritzi zirela. Baina frogarik gabe, bere tesia ez zen kontuan hartuta. Horregatik, 29 urte geroago munduak Edmund Hillary eta Tenzing Norgay hartu zuen lehenengo aldiko Everestaren eskalatzaile aintzat.
Glossogobius munroi
Glossogobius munroi Glossogobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Andrew Irvine
Hirurogei eta hamabosteko eztabaida
1999an, Eric Simonson gidatzen zuen espedizio bat Malloryren gorputza aurkitu zuen. Tontorretik 521 metro azpitik zegoen. Inork daki ea igotzen edo jaisten aurkitu zuen heriotza. Irvineren gorputza ordean ez da oraindik aurkituta.
Lipinia nototaenia
Lipinia nototaenia Lipinia generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Altenach
Altenach Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Altenach udalerrian erroldatutako biztanleak 387 ziren. Familiak 148 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 44 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 64 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Giulio Alberoni
Giulio Alberoni (Fiorenzuola d'Arda, 1664ko maiatzaren 21a - Piacenza, 1752ko ekainaren 26a) italiar kardinala eta Filipe V.a Espainiakoaren Lehen ministroa izan zen.
Espainiako Ondorengotza Gerran frantses osteen buruzagia izen zen Vendômeko dukeak berekin eraman zuen Espainiara, eta haren karrera moldatu zuen han. Elisabet Farnesio eta Filipe V.aren ezkontza negoziatu zuen. Erreginak aholkulari gisa harturik, frantsesak gortetik egoztea lortu zuten bien artean. Kardinalgoa eta Lehen ministro kargua batera eskuratu zituen, eta espainiar politikaren zuzendaritzaren jabe egin zen. Utrechten Espainiak galduriko abantailak berreskuratzen saiatu zen, eta diplomazia-ekintza ugari garatu zituen, Frantziako erregeordearen aurka bereziki. Aliantza Laukoitza eratu zela, eta frantses armadaren mehatxuak zirela eta, Filipe V.ak amore eman behar izan zien Alberoniren etsaien eskariei. Beraz, kardinala kargutik kendu eta Espainiatik egotzi zuen (1719). Italiara joanik, Inozentzio XIII.a aita santuarentzat lan egin zuen.
Altenach
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 161 etxebizitza zeuden, 144 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 146 etxeak ziren eta 11 apartamentuak ziren. 144 etxebizitza nagusietatik 122 bere jabearen bizilekua ziren, 20 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 4 etxek bi zituzten, 9 etxek hiru zituzten, 30 etxek lau zituzten eta 100 etxek bost zituzten. 131 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 47 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 87 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 236 ziren, horien artean 185 aktiboak ziren eta 51 inaktiboak ziren. 185 pertsona aktiboetatik 171 lanean zeuden (92 gizon eta 79 emakume) eta 14 langabezian zeuden (4 gizon eta 10 emakume). 51 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Altenach udalerrian 142 unitate fiskal zeuden, 381 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.446 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2000. urtean Altenach udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 240 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pello Irazu
Pello Irazu Mendizabal (Andoain, Gipuzkoa, ) eskultorea da. Nahiz eta beste alor batzuk ere landu, bere obra eskulturagintzan oinarritu du gehienbat, eskultura forma eta material berrietara egokituz. Euskal Herriko eskulturagintza berriztatu duen belaunaldiko partaide garrantzitsutzat jotzen dute Irazu kritikariek.
Bizitza
Bere lehenengo lanak, besteak beste, Jorge Oteizaren eraginpean egin zituen, hark espazioaren eta materialen inguruan egindako gogoetak jasoz. 1980tik aurrera taldekako erakusketa askotan parte hartu du, eta bakarkakoak ere asko egin ditu 1983an bere lana Bilboko Arte Eder Museoan aurkeztu zuenetik. Harreman estua du azken urteotan Madrilgo Soledad Lorenzo galeriarekin, eta galeria horretan eta New Yorkeko John Weber galerian erakusten ditu sarritan bere lanak. Madrilgo Arco Arte Garaikidearen Azokara ere asko joan da azken urteotan, Donostiako DV eta Iruñeko Moises Pérez de Albéniz galerien eskutik, azken edizioetan.
Glossogobius muscorum
Glossogobius muscorum Glossogobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Cinclus leucocephalus
Cinclus leucocephalus Cinclus generoko animalia da. Hegaztien barruko Cinclidae familian sailkatua dago.
Erreaktore eten
Erreaktore etena, Batch erreaktore ere deitua, industria-prozesuetan erabiltzen den edozein edukiontzi motaren adierazpen generikoa da. Erreaktore hauek prozesu-eragiketa sorta konkretuetarako erabiltzen dira, hala nola, solidoak diluitzeko, produktuen nahasketarako, erreakzio kimikoetarako, destilazio etenetarako, kristalizaziorako, likido-likido nahasketen erauzketarako eta polimerizaziorako. Zenbait kasutan, prozesu hauek ez dira erreaktore gisa definitzen, haien funtzioa adierazten duten izenekin baizik, esaterako, kristalizatzaile edo bio-erreaktoreak.
Ohiko erreaktore eten bat, irabiagailu bat eta hozte-berotze sistema integrala duen biltegiratzeko tanga bat da. Ontzi hauen edukiera oso aldakorra da, litro bat eta 15.000 litro artean dagoena. Normalean, altzairua, altzairu herdoilgaitza, beira edo aleazio exotikoak erabiltzen dira erreaktore hauek fabrikatzeko.
Beetzseeheide
Beetzseeheide Alemaniako udalerria da. Brandenburgo estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Nieuw-Vlaamse Alliantie
Nieuw-Vlaamse Alliantie (Flandesko Aliantza Berria) Volksunie alderdi abertzale historikotik 2001. urtean sortutako alderdi abertzale flandestarra da. Bere burua errepublikanotzat eta zentro-eskuinekotzat jotzen du, eta Flandesko burujabetasun osoa aldarrikatzen du, Europar Batasunaren barnean Estatu independente gisa.
Erreaktore eten
Batch erreaktoreen funtzionamendua ondorengoa da: lehenik, erreaktibo solido eta likidoak erreaktorearen goiko estalkitik elikatzen dira. Lurrunak eta gasak, aldiz, goiko estalkian eraikitzen diren konexio batzuen bidez irabiatzen dira eta erreakzionatzen uzten da. Azkenik, erreakzioa gertatu ostean, produktuak erreaktorearen hondotik deskargatzen dira.
Paskual Rekalde
Paskual Rekalde Irigoien (Amaiur, Nafarroa Garaia, 1963ko abuztuaren 21a) euskal filologoa, itzultzailea eta euskaltzain osoa da.
Bizitza
Euskal filologian lizentziaduna da Euskal Herriko Unibertsitatean. Nafarroako Gobernuko euskara itzultzaile eta Eusko Jaurlaritzako terminologia batzorde bereziko kide aritzen da. Zenbait lan eta artikulu argitaratu ditu euskara batuaren, euskalkien eta Baztango euskararen inguruan. Horien artean daude Mariano Izetaren Baztango Hiztegia eta Dirua galgarri lanen edizioa, eta Baztango, Malerrekako eta Bortzirietako agiri zaharretako zenbait toponimo eta oikonimoren inguruko lanak, Andres Iñigorekin batera prestatuak.
2003ko urtarrilaren 31n euskaltzain urgazle izendatu zuten, eta Euskaltzaindiaren Nafarroako ordezkariorde 2018an. 2020ko uztailean, euskaltzain oso izendatu zuten, Andres Iñigo emeritu bihurtzean sortutako hutsunea betetzeko.
Arauá
Arauá Brasilgo udalerri bat da, Sergipe estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Seul
Seul (서울), izen ofiziala Seul metropoli hiri berezia (서울특별시), Hego Koreako hiriburu eta hiririk handiena da. 2017an 10.178.395 biztanle zituen; Incheon hiria eta Gyeonggi probintzia ere hartzen dituen metropoli eremuan, berriz, 25.600.000 pertsona bizi ziren. Hego Koreako merkataritza, finantza, administrazio eta kultura gune nagusia da.
Patriot Games (filma)
Patriot Games (euskaraz Abertzaleen Jokoak) 1992ko Phillip Noyce estatubatuar zinema zuzendariaren akziozko filma bat da. Tom Clancy idazleraren Patriot Games eleberrian oinarritua dago. Bertan, Harrison Ford, Anne Archer, Patrick Bergin, Sean Bean, Thora Birch, James Earl Jones eta Richard Harris aktoreek antzeztu zutelarik.
Filmaren nahiz eleberriaren izenburuak Dominic Behan musikagileak konposatutako The Patriot Game (Joko Abertzalea) irlandar balada herrikoiaren izenburuan oinarritua daude.
1990eko The Hunt for Red October filmaren jarraipena da.
Argumentua
Jack Ryan (Harrison Ford) CIAko agente-ohia bere emazte Catherinne (Anne Archer) eta alaba Sallyrekin batera Londres hirian dago. Dena arazorik gabe doa, baina bapatean IRAk Lord William Holmes errege familiako kidearen aurka burututako atentatu baten lekuko da. Jackek parte hartu eta atentatua zapuztea lortzen du, IRAko kide batzuk hilez, tartean Paddy Miller gaztea. Haren anaia den Sean Miller atxilotua eta espetxeratua da, halere IRAko talde batek askatu eta talde berdineko beste unitate batean sartuko da.
Hortik aurrera, Seanek nola edo hala bere anaiaren heriotza mendekatu eta Jack Ryan hiltzea besterik ez du pentsatuko, haren familiaren aurkako jazarpena ere gauzatuz. Baina Jack ez da kikilduko eta bere familia babestu eta atzetik dituen IRAko kideekin behin betiko amaitzeko ahal duen guztia egingo du.
Seul
Geografia
Hego Koreako ipar-mendebaldean dago, Han ibaiaren ertzean, Itsaso Horiaren ertzetik 60 kilometrora.
Historia
XI. mendean sortu zuten hiria Gyeong Seong izenaz. 1394. urtean egin zuten Koreako hiriburu. 1910-1945 bitartean, japoniarren inbasioaren garaian, Keijo izena eman zioten. Kalte handiak izan zituen 1950-1953 bitarteko gerran eta molde modernoen arabera eraiki zuten berriro hiria. Bertan egin ziren 1988ko Udako Olinpiar Jokoak.
Banaketa administratiboa
Seul 25 barrutitan (gu) banaturik dago. Hauek dira:
Herri eta hiri senidetuak
Seul ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:
Blomac
Blomac Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Languedoc-Rousillon eskualdean.
Nieuw-Vlaamse Alliantie
2010eko Belgikako hauteskundeetan Belgika osoko eta Flandesko alderdi bozkatuena izan zen (botoen %17,40 Belgika mailan, eta 27 eserleku Belgikako Ganbaran). Europako Parlamentuan Europako Aliantza Askean kokatzen da, beste Estatuetako hainbat alderdi abertzaleekin batera.
Balzan
Balzan, Maltako udalerria da. Udalerriaren azalera 0 km2 da eta 2005eko erroldaren arabera, 0 biztanle zituen.
Erreaktore eten
Irabiatzea
Irabiagailuak erreaktoreen goiko aldean transmisio-ardatz baten bidez muntatzen dira normalean. Erabiltzen diren helizeen diseinu posibleak asko dira, baina ohikoena da helizeek erreaktorearen diametroaren bi heren estaltzea. Produktu likatsuak erabiltzen direnean, aingura formako paletak erabiltzen dira, leku txikia izateko helizeen eta edukiontziko hormen artean.
Erreaktore eten gehienetan deflektoreak ere erabiltzen dira, irabiagailuaren ondorioz sortutako fluxua murrizteko. Deflektoreak erreaktorearen estalkian finkatuta edo alboko barruko hormetan muntatuta egon daitezke.
Helize eta deflektoreen diseinua kontuan hartzeko parametro garrantzitsuenetariko bat da, erreaktoreak kontsumitutako energia-kantitatean eragin handia duelako. Erreaktore handietan, litro bakoitzeko gehienez bost watteko potentzia-karga kontsumitzea gomendatzen da, erreakzioa errentagarria izateko. Gainera, irabiaketa-ardatzen gainean eragindako karga altuek arazoak sor ditzakete ardatzaren egonkortasunean. Nahastea parametro kritikoa den kasuetan, erreaktore etenak ez dira irtenbiderik onena, horregatik kasu hauetan beste erreaktore batzuk erabiltzea gomendatzen da. Nahaste-tasa handiagoak lortzeko, abiadura handiko irabiagailuak, nahasgailu ultrasonikoak edo nahasgailu estatikoak erabil daitezke, baina hauen kostua askoz altuagoa da, irabiagailu sinpleekin alderatuz.
Berotze- eta hozte-sistemak
Erreaktore barnean gertatzen diren erreakzioak exotermikoak ala endotermikoak izan daitezke eta izaera horren arabera, beroa askatu edo xurgatu egingo dute erreaktorearen tenperatura aldatuz. Gainera, bildutako likidoak mugitzeak ere beroa sortzen du. Erreaktorea nahi den tenperaturan mantentzeko, beroa transferitu behar da atorren edo hozte-hodien bidez. Beroa transferitzeko fluidoak atorratik edo bobinetatik pasatzen dira beroa gehitzeko edo kentzeko.
Industria kimiko eta farmazeutikoak nahiago du kanpoko hozte-atorrak erabiltzea, edukiontzien garbiketa errazten dutelako. Atorren errendimendu termikoa hiru parametroren bidez zehatz daiteke:
Tamaina handiko erreaktoreek kanpo-atorrekin beroa transferitzeko arazoak izan ohi dituzte, hauen diseinua nahiko zaila baita. Nahiko arraroa izaten da litroko 100 watt baino gehiagoko hozte-ahalmena duten Batch-erreaktoreak aurkitzea. Erreaktore jarraiek, ordea, litroko 10.000 wattetik gora hozteko gaitasuna izan dezakete. Bero-karga handiak behar dituzten prozesuetarako, erreaktore etenak baino erreaktore askoz eraginkorragoak existitzen dira.
Kristalizazio-prozesuetarako edo tenperaturarekiko oso sentikorrak diren erreakzioetarako, oso garrantzitsua da atorrek modu azkar eta uniformean funtzionatzea. Erreaktore etenen kasuan, hainbat atorra mota existitzen dira:
Kanpoko atorra
Kanpo-atorrek erreaktorearen kanpo-gainazala edo ingurumenarekin kontaktuan dagoen gainazala inguratzen dute. Atorraren barnealdera, bero-trukaketa burutzeko gai den jariakin bat abiadura handian injektatzen da piten bidez. Atorrari esker, erreaktore barneko tenperatura erregula daiteke bero-transferentziari esker.
Kanpo-atorra erreaktoreetan erabiltzen den hozte-berotze sistema zaharrena da. Asko erabili den diseinua izan arren, zenbait eragozpen ditu beste atorrekin alderatuta. Erreaktore handiek denbora-tarte bat behar dute barne-jariakinaren tenperatura doitzeko. Horren ondorioz, tenperaturaren kontrola geldoa, atzeratua eta irregularra izaten da hasieran. Gainera, tenperatura ezberdina izaten da alboko hormen eta edukiontziaren hondoaren artean, horregatik, beroaren transferentzia ez da uniformea izaten. Kontuan hartu beharreko beste parametro bat jariakinaren sarrerako tenperatura da, oso aldakorra delako eta horrek atorraren sarreran puntu beroak edo hotzak eragiten dituelako.
Bobina erdiko atorra
Bobina erdiko atorra hodi erdia edukiontziaren kanpoaldean soldatuz egiten da, fluxu erdizirkularreko kanal bat sortzeko. Beroa transferitzeko jariakina kanaletik pasatzen da pistoi-fluxu baten moduan. Erreaktore handiek hainbat bobina erabiltzen dituzte normalean, bero-transferentzia hobetzeko. Ohiko atorretan bezala, tenperatura erregulatu egiten da, berotzea edo hoztea kontrolatzeko.
Tweed ibaia
Tweed ibaia (River Tweed, Abhainn Thuaidh) hegoaldeko Eskoziako eta iparraldeko Ingalaterrako ibaia da, Eskoziako laugarren luzeena eta Erresuma Batuko hamargarrena izanik. 27 kilometroz eta Berwick-upon-Tweed inguruan herrialde bien arteko muga osatzen du.
Erreaktore eten
Bobina erdiko atorra
Bobina erdiko atorraren pistoi-fluxuak beroaren transferentzia-fluxua azkarrago mugitzeko aukera ematen du. Horrela, tenperatura hobeto kontrola daiteke. Diseinu honi esker, ator barneko jariakina ondo banatzen da, pareten eta edukiontziaren hondoaren artean sor daitezkeen hozte-uniformetasunak eragindako arazoak saihestuz. Ohiko atorretan bezala, tenperatura kontrolatzeko balbularen eraginez, jariakinen sarrerako tenperaturak oszilazio handiak jasan ditzakete.
Fluxu konstanteko atorra
Fluxu konstanteko atorra duela gutxi asmatu zen. Atorra mota hau, hainbat atorra txikiz osatuta dago (normalean 20 edo gehiagoz). Tenperatura kontrolatzeko balbulak atorren arteko kanalak irekitzen eta ixten ditu, beroaren kontrola eta sakabanaketa hobetuz. Beroa transferitzeko eremua aldatzen denez, prozesuaren tenperatura erregula daiteke, atorraren tenperatura aldatu gabe.
Tweed ibaia
Zeharkatutako herri eta udalerriak
Hona hemen zeharkatutako herriak:
Erreaktore eten
Fluxu konstanteko atorra
Fluxu konstanteko atorrek, fluxu-kanalen distantzia laburragatik eta beroa transferitzeko fluidoen abiadura handiagatik, tenperatura kontrolatzeko oso erantzun azkarra dute (normalean, bost segundo baino gutxiago). Bobina erdiko atorran bezala, bero-fluxua uniformea da. Aurreko diseinuetan ez bezala, ez da sarrera-tenperaturaren oszilaziorik gertatzen, atorrak tenperatura konstantean lan egiten duelako.
Atorra-diseinu honetan, beroa modu zehatzean neur daiteke. Honi esker, erreakzio-tasa monitoriza daiteke, erreakzioaren azken puntuak detektatzeko, erreaktiboak gehitzeko tasak kontrolatzeko, kristalizazioa kontrolatzeko, etab.
Dimentsionamendua
Hurrengo erreakzioa kontuan hartzen badugu:
Beste erreaktoreetan bezala, materiaren balantzea honako hau da:
Sporting CP (areto-futbola)
Sporting Clube de Portugal futsal taldea da Sporting CP klubeko kide.
Erreaktore eten
Dimentsionamendua
Erreaktore etenetan erreaktiboen sarrera eta produktuen irteerarik ez dagoenez, formula honela geratzen da:
beraz,
A-ren konbertsio molarra honela defini daiteke:
non N_{A0} A-ren hasierako mol kopurua den. Ekuazioa integratuz hau lortzen da:
Dentsitate-aldaketa esanguratsurik ez dagoen egoeretan (V=V_0), egoitza-denboraren ekuazioa aldatu egiten da:
C_{A0} (A erreaktiboaren hasierako kontzentrazioa),  X_A-rekin (A-ren frakzio molarra) erlazionatu daiteke, hurrengo ekuazioaren bidez:
Erreakzio-bolumenaren dentsitatea nabarmen aldatzen denean, honela definitzen da V
Bertan, V_0 hasierako erreakzio-bolumena da eta erreakzioaren hasieraren eta neurtzen den puntuaren arteko bolumen-aldaketa adierazten dituen  terminoa. -k balio positiboak zein negatiboak izan ditzake. V egoitza-denboraren ekuazioan ordezkatuta, honako ekuazioa lortzen da:
Erabilerak
Erreaktore etenak sarritan prozesu industrialetan erabiltzen dira. Laborategietan ere hainbat aplikazio dituzte: materiala eskala txikian ekoiztea, esaterako. Erreaktore hauek sendagaien ekoizpenean ere erabiltzen dira. Esperimentuetan erreakzioen zinetika eta termodinamika zehazteko erabiltzen dira. Hondakin-uren tratamenduan ere asko erabiltzen dira, tratatu gabeko ibaiadarretako oxigeno-eskari biologikoa modu eraginkorrean murrizten baitute.
Lipinia occidentalis
Lipinia occidentalis Lipinia generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Mikel Aiestaran Elizalde
Mikel Aiestaran Elizalde (Pasaia, 1910eko irailaren 29a - 1992ko otsailaren 1a), futbol munduan Aiestaran bezala ezaguna, 1930. hamarkadako nazioarteko euskal futbolaria izan zen. Bere bizitza profesionala Donostiako Real Sociedad taldearekin lotuta egon zen.
Biografia
Mikel Aiestaran Pasaian (Gipuzkoa) jaio zen, 1910ean. Futbolean lehenengo urratsak herriko taldean eman zituen, Pasayako Lagun Ederrak taldean alegia, Pasai Antxo barrutikoa. 1929n, 19 urte bete gabe, Real Sociedad taldeak fitxatu zuen. Erdilari moduan jokatu zuen, nahiz eta defentsa moduan aritzeko gauza izan. Buruko jokuan eta tiro indarrean zituen bere ezaugarri nagusiak. Azkarra zen, bestetik. Futbol profesionalean Aiestaranek bere lanbidearekin lotzeko arazoak izan zituen; bere lanbidea ardo eta olio enpresa batean gerentearen postua zen eta, entrenamenduetara edo kanpora joateko garaian, beti desorduetan ibili behar zuen.
Errealekoan, 1913tik Donostia FC, zazpi denboraldi aritu zen. 169 partidu ofizialak jokatu zituen eta 15 gol sartu zituen; horietatik 95 partidu eta 7 gol lehenengo mailan izan ziren. Errealarekin lortu zuen arrakasta nagusia 1930-31ko Ligan hirugarren postua izan zen (puntuekin lehenengoarekin berdinduta). 1933an Gipuzkoako Txapelketa irabazi zuten.
1935an, Erreala, Donostia FC izenarekin, Bigarren mailara jaitsi zen. Talde horrekin azken denboraldia urte horretan jokatu zuen. Espainiako Gerra Zibilarekin batera bere ibilbidea amaitutzat eman zuen. 19139an, nahiz eta bakarrik 29 urte izan, futbola utzi zuen.
Chanava
Chanava Eslovakiako udalerri bat da, Rimavská Sobotako barrutian kokatuta. 18,93 km²ko azalera du eta 708 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1266. urtekoa da.
Eskubide
Eskubideak gizakien askatasuna bermatzeko printzipio juridiko, sozial eta etikoak dira. Eskubideak funtsezko arau normatiboak dira, zeinek adierazten duten gizakiek zer duten baimenduta edo zer zor zaien. Eskubideek halabeharrezko garrantzia dute zenbait diziplinatan, hala nola, zuzenbidean eta etikan.
Eskubideez hitz egiten denean gaur egun, oro har Giza Eskubide ez hitz egiten da. Giza eskubideak 1948. urtean Nazio Batuen Erakundea ren asanbladak Parisen onartu zituen. Giza Eskubideak pertsona orok ditu genero, arraza, erlijio eta antzeko ezaugarriak inporta gabe. Pribilegio batzuk ematen dizkiote pertsona orori zeinak besterenezinak diren. 1948ko Giza Eskubideen aldarrikapenak 30. artikulutan jasotzen ditu pribilegiook. Aipagarriak dira aldarrikapen honen inspirazio izan ziren bi aurrekari: 1789ko Gizonaren eta Herritarraren Eskubideen aldarrikapena eta Estatu Batuetako eskubideen karta.
Eskubideen inguruko zenbait auzi
Eskubideen esanahiaren inguruko eztabaida nabaria izan da. Pentsalari askok eskubideen defin izio ezberdin eta askotan kontraesankorrak eman dituzte.
Eskubide naturalak
Eskubide naturalak ez dira artifizialak, hau da, gizakia ez da haien sorkuntzan parte hartu duen subjektua, giza izaeratik edo jainko baten ediktuetatik eratorritako eskubideak dira. Unibertsalak dira; hau da, pertsona guztiei aplikatzen zaizkie, eta ez dira inolako gizarte zehatz bateko legeetatik eratortzen. Nahitaez existitzen dira, gizabanako bakoitzaren barnean, eta ezin dira baztertu edo alienatu. Gizakien berezko balioa eta duintasuna babesten dute lege juridikoen gainetik, eta azken horiek eskubide naturalean egon behar dute oinarritua iusnaturalismoa-ren arabera. Eskubide naturalak defendatu dituen eskolari "iusnaturalismo" deitzen zaio, eta, gehienetan eskubide hauen jatorria jainkotik datorrela argudiatu den arren, badaude eskubide naturalak arrazoiaren fruitu direla argudiatu dutenak. Adibidez, gizakiak bizitzarako eskubide naturala duela argudiatu da. Eskubide moral edo subjektibo deitzen zaie, eta legeetan jasota izaten direnean objektibo bilakatzen dira.
Eskubide juridikoak
Gizarte baten ohituretan, legeetan, estatutuetan edo legebiltzarren ekintzetan oinarritzen dira. Konbentziozko legeak direnez, lurralde bakoitzean ezberdinak izango dira legeek gizabanakoari egozten dizkioten eskubideak. Konbentziozkoa izanik, herrialde bakoitzak bere eskubide juridikoak ditu, beraz, eskubide hauek Estatua dute iturburu. Legezko eskubide baten adibidea herritarren botoa emateko eskubidea da. Herritartasuna, bera, lege-eskubideak izateko oinarritzat hartu ohi da, eta "eskubideak izateko eskubidea" bezala definitu izan da. Lege-eskubideak “eskubide zibilak” edo “estatutu-eskubideak” deitzen dira batzuetan eta kulturalki eta politikoki erlatiboak dira, esanahia izateko gizarte-testuinguru zehatz baten araberakoak baitira.
Nolanahi ere, bi eskubide motek gizabanakoaren duintasuna eta askatasuna bermatzea dute helburu. Modernitatean Eskubide naturala terminoa erabili ordez, lege-aurretiko eskubide terminoa erabiltzea ohikoagoa da, kutsu erlijiosoa alde batera uzteko eta gizakiak berezko eskubideak dituela defendatzeko. Bestalde, Jeremy Bentham utilitaristak legeak ematen ez dituen eskubideen existentzia ukatu zuen; beretzat eskubide legalak ziren baliozko bakarrak. Aldiz, Tomas Akinokoak eskubide legalen defentsa egin zuen, baina bere ustez eskubide legalek ez zuten baliorik eskubide naturaletan oinarriturik ez bazeuden.