cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anna Strong (espioia)
Anna Smith Strong (Setauket, New York, 1740 ko apirilaren 14 a - 1812 ko abuztuaren 12 a) estatubatuar abertzalea zen eta baliteke Culper Spy Ring taldeko emakumezko kide bakarra izatea Amerikako Iraultza n zehar. Culper Spy Ringen egin zuen ekarpen nagusia George Washington jeneralaren kontrabandoa eta misio militarrak zuzentzen zituen mezulari bati seinaleak igortzea izan zen. Gerra osteko Annaren jarduerei buruzko informaziorik ez da aurkitu.
Scaphiophis raffreyi
Scaphiophis raffreyi Scaphiophis generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Morro Grande
Morro Grande Brasilgo udalerri bat da, Santa Catarina estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Kuah
Kuah Malaysiako herri bat da, Kedah estatuan, Langkawiko barrutiko hiriburua, 99 irlako multzoa. Uhartediari "Kedahko altxorra" deritzo (malaysieraz: Langkawi Permata Kedah).
Demografia
2010eko kalkuluen arabera, 41.605 biztanle zituen.
Eucinostomus currani
Eucinostomus currani Eucinostomus generoko animalia da. Arrainen barruko Gerreidae familian sailkatzen da.
Evionnaz
Evionnaz Suitzako udalerria da. Valais kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Sara Alonso Martinez
Sara Alonso Martinez (Donostia, ) gipuzkoar mendi lasterketaria da. 2022an Espainiako txapelduna izan zen.
Evionnaz
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Sara Alonso Martinez
Ibilbidea
Haurra zela hasi zen atletismoa egiten eta 3.000 metroko hesi lasterketa proban aritu zen bereziki. Lleidako Unibertsitatean Heziketa Fisiko eta Kirol ikasketak egiten ari zela zaletu zen mendi-lasterketatan.
2022an Espainiako mendi-maratoi txapelduna izan zen eta Transgrancanaria eta Mont Blanckeko maratoiak irabazi zuen. Zegama-Aizkorri Maratoian hirugarren egin zuen. Emaitza hauei esker Golden Trail Serieseko sailkapen nagusian brontzezko domina eskuratu zuen.
Untzubeiti
Untzubeiti Txulapaingo udalerrian aukitzen den herri hustu bat da.
Tosiwo Nakayama
Tosiwo Nakayama (中山 利雄) Mikronesiako Estatu Federatuetako lehendabiziko presidentea izan zen 1979tik 1987ra.
Aita japoniarra eta ama mikronesiarra zituen eta Mikronesiako domeinu japoniarrean jaio zen. Hawaiin ikasteko beka bat jaso zuen. Independentzia lortu aurreko garaian funtzio politiko eta administratiboak bete zituen bere herrialdean, eta 1979an Kongresuak herrialdeko lehen presidentea aukeratu zuen. Bi agintaldi egin zituen lehendakaritzan, eta Ameriketako Estatu Batuetako botereen transferentzia gainbegiratu zuen 1979tik 2986ra.
James Clerk Maxwell teleskopioa
James Clerk Maxwell teleskopioa (JCMT), Hawaiiko Mauna Kea sumendian dagoen teleskopio azpimilimetriko bat da, 4092 metroko garaieran, zehazki espektroaren gune azpimilimetrikoetan lan egiten duen munduko teleskopiorik handiena. Teleskopio honek, gure Eguzki Sistema, izarrarteko hautsa eta gasa edo urrutiko galaxiak aztertzeko egitasmoetan parte hartzen du.
União dos Palmares
União dos Palmares Brasilgo udalerri bat da, Alagoas estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Txokolate militarra (Estatu Batuak)
Ameriketako Estatu Batuetako Indar Armatuen txokolatea, Ameriketako Estatu Batuetako Indar Armatuen borroka-anoa estandarren zati izan da 1937tik, eta soldaduen oinarrizko landa-errazioen zati gisa erabiltzen da. Txokolate-anoa bi helburutarako erabiltzen zen: tropen morala areagotzeko eta leku gutxi hartuz balio kalorifiko handia emateko.
Errazioak lote berezietan egiten dira, eta lote horiek pisuari, tamainari eta iraungitzeari buruz ezarritako zehaztapen militarrak betetzen dituzte. Langile militarrentzat ekoitzitako txokolate gehiena Hershey Companyk ekoizten du.
Txokolatea larrialdiko anoa gisa hornitzen denean, ohiko barretatik oso bestelako forma darama txokolate militarrak. Kontuan izanik bere funtzioa larrialdiko elikagai iturri azkarra izatea dela, karbohidratoak emanez, ofizialek azpimarratu zuten soldaduentzat ez zela tentagarria izan behar hura behar baino lehen jatea. Barra horiek, beraz, ez dute zaporea kontuan hartzen, beroarekiko erresistentzia-gaitasuna eta balio nutritiboa baizik, eta, aldi berean, erraz garraiatzen dira.
Tenperatura altuak jasan ahal izatea oso garrantzitsua zen, infanteriako soldaduak aire zabalean egongo baitziren, askotan leku oso beroetan (basamortu edo tropikal baldintzetan), barrak poltsikoetan zituztela eta gorputzari itsatsita. Baldintza horietan, txokolatezko edozein barra arrunt minutu gutxi barru urtu egingo litzateke.
Hershey Company gerran
Estatu Batuetako Indar Armatuek agindutako larrialdietako txokolate barrako lehen anoa Ration D Bar izenekoa izan zen. Paul Logan Koronela Hershey 's Chocolaterengana hurbildu zen 1937ko apirilean, eta William Murrie konpainiako presidentearekin eta Sam Hinkle kimikari buruarekin bildu zen. Milton Hershey oso interesatuta egon zen proiektuari buruz proposamenaren berri eman ziotenean, eta bileraren ondoren Ration D Bar-en lehen ekoizpen esperimentala hasi zen.
Logan Koronelak lau eskakizun aurkeztu zituen Ration D Bar-erako. Hau egin beharko luke:
Loganek uste zuen txokolatea ahogozo ederrekoa izanez gero, tropek jan ohiko zutela, larrialdiko janari gisa gorde beharrean.
Kimikarien buruak, Hinklek, produkzio metodo erabat berriak garatu behar izan zituen barrak sortzeko. Txokolatea ekoizteko ekipoa molde aurrefabrikatuetan txokolate eta irin nahasketa fluido bat mugitzeko eraiki zen, baina, hala ere, beroari eusten zion txokolatearen formula inolako tenperaturan isuriko ez zen ore itsaskor bat zen. Barrak egin ahal izateko, lau ontzako zati bakoitza eskuz oratu, pisatu eta presionatu behar zen molde baten barruan. Azken emaitza kafe ilun koloreko txokolatezko bloke gogor bat zen, indarra eginda bakarrik apurtu zitekeena. Beroari 120 ° f (49 ° C) arte eusten zion.
Lau ontzako txokolatezko hiru barrako paketea gerrako soldaduari emango litzaioke, egunean gomendatutako gutxieneko 1,800 kaloriak eman diezazkion. Bestalde, eta Ration D delakoaren zapore ez oso erakargarriaz gain, bere konposaketan gosearen ezabatzaile bat sartu zen, soldaduek irents ez ditzaten.
Logan Koronela pozik geratu zen lehen lagin sortarekin, eta, 1937ko ekainean, Estatu Batuetako Indar Armatuek 90.000 "Logan barrak" eskatu zituzten, Filipinetako base militarretan, Panaman, Texasko mugan eta Estatu Batuetako beste base batzuetan probatu zituztenak. Barra batzuk, Byrd almirantearen hirugarren Antartika espedizioaren horniduretan ere sartu ziren. Probek emaitza onak eman zituzten, eta, beraz, Indar Armatuak eskaera irregularrak egiten hasi ziren.
AEBak Bigarren Mundu Gerran sartu zirenean, Pearl Harborren aurkako erasoaren ondoren, barrak arma kimikoen aurka bidaltzeko agindu zen. Barrak ontziratzean beste aldaketa ugari egin ziren, baliabideen eskasiaren eta 1941-1945 arteko armadaren eskaeren arabera.
1943an, Indar Armatuen Hornidura Dibisioak Hershey-ri esan zion zaporea apur bat hobetuta baina muturreko beroari eutsiko zion txokolate estilo bat ekoizteko aukera zegoela. Esperimentazio aldi labur baten ondoren, Hershey Company bere produktu berria ekoizten hasi zen, Hershey 's Tropical Bar. Hau txokolate barra arrunten antzekoagoa zen, bai formari bai zaporeari dagokienez. Hala ere, soldadu askok, txokolatea zakarra eta ez oso gustagarria zela nabaritzen zuten, nahiz eta ezin hobea izan gudu-zelaian janari azkar gisa edo trukerako material gisa.
Kalkuluen arabera, 1940 eta 1945 artean bi mota horietako 3.000 milioi barra baino gehiago ekoitzi ziren, eta mundu osoan zeuden soldaduei banatu zitzaizkien. 1939an, Hersheyren lantegia egunean 100.000 txokolate-errazio ekoizteko gai zen, baina Bigarren Mundu Gerraren amaieran bere ekoizpen-ahalmena handitu egin zen, astean 24 milioi barra ekoizteraino.
Gerran egindako zerbitzuengatik, konpainiak 'E' motako bost kondekorazio jaso zituen bere ekoizpenaren kalitate eta kantitateagatik.
Gerraostetik gaur egunera arte
Ration D Barren ekoizpena gerra amaitu ondoren amaitu zen. Hala ere, Hershey 's Tropical Bar Ameriketako Estatu Batuetako Indar Armatuen txokolate anoa izan zen. Koreako Gerran eta Vietnamgo Gerran egon zen, eta, 1971ko uztailean, Apollo 15 ontzian sartu zutenean, ospea berreskuratu zuen.
Golkoko Gerran Hershey konpainiak tenperatura oso altuetarako txokolate konposatu berri bat probatu zuen, honekin Desert Bar izenekoa sortu zutelarik. Mota honetako 144.000 barra bidali zitzaizkien golkoan zeuden tropei, merkatu proba bezala. Konpainiaren datuen arabera, barrak 60 gradu zentigradutara arte jasan zezakeen beroa. Bestalde, armadako bozeramaileek barraren zaporea ona zela esan zuten arren, soldaduen arteko erreakzioa nahiko banatua egon zen, eta barra ez zen komertzialki ekoiztu.
Leschères
Leschères Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Leschères udalerrian erroldatutako biztanleak 219 ziren. Familiak 78 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak), 21 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 41 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 115 etxebizitza zeuden, 77 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 29 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 99 etxeak ziren eta 15 apartamentuak ziren. 77 etxebizitza nagusietatik 67 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 3 etxek bi zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 28 etxek lau zituzten eta 39 etxek bost zituzten. 65 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 29 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 44 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 137 ziren, horien artean 108 aktiboak ziren eta 29 inaktiboak ziren. 108 pertsona aktiboetatik 93 lanean zeuden (50 gizon eta 43 emakume) eta 14 langabezian zeuden (7 gizon eta 7 emakume). 29 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
2000. urtean Leschères udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Vasiugango zingira
Vasiugango zingira (Васюганские болота) mendebaldeko Siberiako lautada zingiratsua da. 53.000 km2-ko azalera du, eta Ob eta Irtyx ibaien artean hedatzen da, Novosibirsk, Omsk eta Tomsk oblasten artean. Hegoaldean Barabako esteparekin egiten du muga.
Bertan Vasiugan ibaiaren iturburua dago eta galzoriko espezie askoen eremua ere bada.
Vasiugango tragedia
Aleksandr Solzhenitsinek padura hauek "herriaren etsaien" kanporatze handi baten helmuga zirela aipatu zuen, garaiko sobietar erregimenaren politika pertsona talde handiak kolonizatzeko aitzakiarekin indarrez bizitzeko egoki ez ziren eskualdeetara bidaltzea baitzen. 1930ean, Tomsketik Ob ibaian zehar 10.000 familia baino gehiago (60.000 eta 70.000 pertsona artean) bidali zituzten Vasiugango uhartetxoetara, tundra izoztuaren gainean ibiliz. Egun gutxiren buruan haur gehienak hil ziren, eta gainerakoak, elikagairik eta tresnarik gabe, leku horretan bizirik irautea ezinezkoa zela ikusi zuten. Atzera egin ezinik, itzulerako bidean metrailadore-guneak jarri zituztelako, bere aukera bakarra taiga hotzetan sakonago sartzea izan zen. Inor ez zen bizirik atera. Inguruko eskualdeetako herrixketako biztanleei helduen eta haurren gorpuak jasotzeko agindu zieten.
Caitlin Regal
Caitlin Ryan Regal (Takapuna (Zeelanda Berria), 1992ko otsailaren 9a) piraguismoan lehiatzen den kirolari zeelandaberritarra da.
Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), urrezkoa eskuratu zuen, Lisa Carringtonekin batera, K-2 500 m modalitatean, 1.35,785eko denboraz, Poloniako bikotearen (zilarrezkoa) eta Hungariakoaren aurretik (brontzezkoa).
Westhoffen
Westhoffen Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Westhoffen udalerrian erroldatutako biztanleak 1.610 ziren. Familiak 652 ziren, horien artean 159 pertsona bakarrekoak ziren (99 bakarrik bizi ziren gizonak eta 60 bakarrik bizi ziren emakumeak), 199 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 242 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 52 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Cylindraspis indica
Cylindraspis indica Cylindraspis generoko animalia da. Narrastien barruko Testudinidae familian sailkatuta dago.
Réuniongo endemismo bat izan zen eta 1840ko hamarkadan desagertu zen.
Westhoffen
Etxebizitza
2007an 723 etxebizitza zeuden, 660 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 57 hutsik zeuden. 549 etxeak ziren eta 173 apartamentuak ziren. 660 etxebizitza nagusietatik 476 bere jabearen bizilekua ziren, 161 alokairuan okupaturik zeuden eta 23 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 46 etxek bi zituzten, 117 etxek hiru zituzten, 144 etxek lau zituzten eta 349 etxek bost zituzten. 538 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 235 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 350 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.055 ziren, horien artean 832 aktiboak ziren eta 223 inaktiboak ziren. 832 pertsona aktiboetatik 797 lanean zeuden (434 gizon eta 363 emakume) eta 35 langabezian zeuden (20 gizon eta 15 emakume). 223 pertsona inaktiboetatik 92 erretiraturik zeuden, 71 ikasten zeuden eta 60 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Westhoffen udalerrian 659 unitate fiskal zeuden, 1.676,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.883 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 62 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 9 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 12 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 11 zerbitzu enpresak ziren, 7 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 19 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 1 igeltseroa, 3 zurginak, 4 iturginak, 1 argiketaria, 3 ile apaindegiak, 3 jatetxeak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 3 harategiak eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Westhoffen udalerrian 90 nekazaritza-ustiategi zeuden, 420 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Angel Martínez Baigorri
Angel Martínez Baigorri (Lodosa, 1899ko urriaren 2a - Managua, Nikaragua, 1971ko abuztuaren 5a), apaiza nafarra, idazlea eta poeta ezaguna izan zen. Nikaraguako abangoardismoaren bultzatzailea izan zen.
Biografia
Lodosan eta Tuteran Merkataritza ikasi zuen. 1917an, 18 urte zituelarik, jesuita ordenatu zen. 1922 arte Loiola egon zen. 1925tik Burgosko Oñan Filosofia ikasi zuen. Handik, Burgos, Las Palmas eta Urduñao ikastetxetan aritu zen. 1930ean, Teologia ikasteko Oñara itzuli zen. 1932an, Jesuiten Lagundiaren supresioarekin Espainian, Belgikako Marneffera joatera behartua izan zen; 1933an apaiza ordenatu zen. Urte berean, abenduan, gaixorik, Espainiara itzuli zen. 1935 eta 1936an Bragan (Portugal) bizi zen. 1936an Nikaraguara joan zen, Granadako Zentroamerika ikastetxera irakasle bezala, 1947. urte arte. Han José Coronel Urtecho, Pablo Antonio Cuadra, Ernesto Cardenal, Luis Alberto Cabrales, Joaquín Pasos, Carlos Martínez Rivas, Fernando Silva eta beste poeta nikaraguarrak ezagutu zituen. 1948tik San Salvadorren bizi izan zen. 1950an Espainiara eta Europara itzuli zen. 1953an Mexiko Hirira joan zen eta hango Universidad Iberoamericanan Literatura irakatsi zuen, 1961 arte. Bere osasuna ez zen ona (beste araozen artean, urdailan 17 ebakuntza egin zioten) eta, ondorioz, bidaia asko egin behar izan zuen. 1961an Managuako Universidad Centroamericana sortu zuten eta hara itzuli zen. Hiri horretan hil zen, 1971ean.
Obra
Hogeita hamar liburu baino gehiago idatzi zuen, gehienak erlijio gaiekin lotuta. Idazlearen lan asko oraindik argitaratu gabe daude, bestetik. Gurean egin diren beren poesiaren bildumeei esker ezagutu zaio batez ere. Azken urtetan bere lan guztiak bildu dira.
Martínez Baigorri saria
Lodosako Kulturetxeak 1984tik urtero idazlearen izena daraman poesia-leihaketa antolatzen da.
Åsele udalerria
Åsele Suediako udalerria da. n kokatua dago. 4543,71 km² ditu eta 2,836 biztanle ditu.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Beñat Axiari
Beñat Axiari edo Beñat Achiary (Donapaleu, Nafarroa Beherea, 1947) euskal kantaria eta perkusiojolea da. Baionako Kontserbatorioan ahots teknikaren irakaslea da.
Biografia
Euskal folkak emandako talderik berritzaileena izan zen Urria. Inprobisazioan oinarritutako herri musikaren irakurketa aberatsak, taldearen zuzeneko emanaldi ikusgarriek eta Iparraldeko bizitza kulturalarekin zuten lotura zuzenak itzal handiko taldea bilakatu dute, nahiz eta sekula ez izan ezagun-ezaguna. Beñat Axiari (Donapaleu, Nafarroa Beherea, 1947) kantari eta perkusio jotzailearen jardun aberatsak jarraipena eman dio Urriaren izateari.
"Talde hau ez da orain denbora bateko Urria talde bera. Beste pertsona batzuekiko harremanetatik sortu da; elkar barne topatzeko eta gure kasualitatezko hitzetan eta gure elkar kutsatzean sorturiko musika bat egiteko gogo bizitik", zioten Bruma altxatzean (IZ, 1979) taldearen disko bakarraren sarreran. Berez, testu horrek ederki kokatzen gaitu euskal folkak emandako talderik iraultzaileenaren ikuspegian. Iraultzailea, musika egiteko zein ulertzeko eragatik, eta iraultzailea, haien ikuspegi politikoagatik zein hainbat herri mugimendurekin zuten harremanagatik.
Claude Etxelekonek (gitarra), Christine Martineauk (biolina), Pantxoa Axiarik (perkusioa), Christian Vienssansek (saxofoia, flauta, kapoul), Beñat Axiarik (ahotsa) eta Bruno Roman Ruizek (biolina) osatzen zuten taldea garai hartan. Laster batean bildu zitzaien Pascal Gaigne okzitandar jatorriko gitarrista eta konposatzailea (Amaia Zubiria, Imanol). Inprobisaziotik zein herri musikatik edaten zuen taldeak, eta horregatik, agian, askoz ere ikusgarriagoa gertatzen zen zuzenean. Horrela azaldu zuen Beñat Axiarik: "Urriaren erreferentziak askotxo dira. Hasteko, Euskal Herriko musika tradizional batzuen oihartzuna dago. Nire barruan ditudan Zuberoako doinuak betiere kantatzen segitzen dut. Baina badira beste eragin musikal batzuk ere. Europako bat-bateko musikaren ildotik datozenak eta hemen guztiz ezezagunak direnak" (1).
Garai hartako euskal folk taldeekin alderatuta, nabaria da Urrian dagoen haustura gogoa. "Garbi azaltzen da konflikto bat dela, eta nik uste dut maila jakin batean gure lur honetan ez dagoela kultura sortzerik hausturarik burutu gabe, aurrerapauso bat eman gabe nolabait. Gero ere, gure komunikazioaren edukiak entzute jarrera bat eskatzen du, entzute jarrera aktibo bat. Ez gauza baten jasotze soila. Erlazio berri batzuk sortu nahi ditugu publikoarekin, eta hori ez dago sekula aldez aurretik irabazia, hori guk irabazi behar dugu. Espektakuluaren magiaren bitartez lortu beharra dago hori" (1). Horixe gertatu zen, hain zuzen ere, Urriaren beste ekarpen berritzaile nagusia: taldearen eszenaratze landua.
Taldekideek harremanak zituzten Iparraldeko zein Frantziako hainbat antzerki talderekin, eta emankorra gertatzen zen haien arteko hartu-emana, baita hainbatetan elkarlana ere. Hartu-eman horiek jarraituak izan dira, gainera, Beñat Axiariren kasuan (Tafurs, Theatre des Chimeres, Theatre Du Rivage, Koldo Amestoi, Biarritz Balleta...).
Pascal Gaignek, Beñat Axiarik eta Christine Martinauk osatu zuten taldearen muina 80ko hamarkadaren bigarren erdialdera arte, talde desagertu zen arte. Sekula ez zuten erabateko arrakastarik izan, baina beren nortasun berritzailearen lekukotasuna utzi zuten hamaika emanaldi eta elkarlanetan.
Pascal Gaignek ibilbide mamitsua egin du ondoren, bai hainbat musikariren gitarrista gisa, bai Amaia Zubiriarekin osatutako bikotean, bai konposizioaren alorrean, hainbat filmetarako musika sortuta.
Beñat Axiari bilakatu da, zalantzarik gabe, Urriaren "izpirituaren" jarraitzaile zuzena. Ibilbide emankorra egin du eta Europan Euskal Herrian baino ezagunago da. Alde batetik, euskal tradiziotik hurbilago dauden diskoak ditu: Arranoa (Ocora, 1988), Ene kantu ferde ta urdinak (Elkar, 1989), Euskal kantak Ama-Lur abesbatzarekin grabatutako lana (EMI, 2001)... Bestetik, inprobisazioaren mundutik zuzenean edaten duten lanak ditu: Achiary, Carter, Holmes (CCAM, 1994); Ce n'est pourtant (L'Empreinte Digitale, 1996), Michel Doneda saxofoi jotzailearekin egindakoa; Leitza larrea (Agorila, 2000); La cité invisible: rencontre à Casablanca (Nord Sud, 2003), gwana musika, flamenkoa eta euskal kantaren arteko topaketa bitxia... Halaber, kolaboratu egin du Pedro Soler gitarristarekin (Près du coeur sauvage...), Etage 34 rock taldearekin (Etage 34)... Azkenik, bestelako hamaika ikuskizunetan ere parte hartu du -Emazte zuriaren bila ikuskizuna; Santa Kruz apaiza eta Juan Martin Pueyrredon pastoralak; Oihana auhenka ikuskizuna; Batekmila, antzerkia eta dantza uztartzen dituena...- eta bere nortasunaren arrastoa utzi du Axiarik
Guztira, hamabost disko baino gehiago grabatu ditu, eta askok esan izan dute Europako ahots hoberena duela Beñat Axiarik. Vietnamdik Marokora doazen mundu osoko hamaika musikarirekin lan egin izan du eta etengabea dabil Europa osoko agertokietan. Gainera, Ipar Euskal Herriko bizitza kulturalaren animatzaile aipagarria da, Errobiko Jaialdia antolatzen baitu, mundu osoko ahozko transmisioaren inguruan 1995etik urtero Itsasun (Lapurdi) egiten den jaialdia.
Tren
Trenaren propultsioa lokomotorra edo tren-makina izeneko material mugikor bereziz lor daiteke, eta tren batek tren-makina bat edo gehiago eduki ditzake, bai aurrealdean atxikituta edo push-pull konfigurazioan (tren-makina bat edo gehiago aurrealdean edota erdialdean edo atzealdean). Trena lokomotorrarik gabe ere propultsatu daiteke, eta automotor deritzo, kasu honetan kotxeak (guztiak, batzuk edo bakar bat) autopropultsatuak direla.
Historikoki, XIX. mendearen hasieratik XX. mendearen erdialdera, trenen energia-iturri nagusia ur-lurruna izan zen. Gaur egun, tren moderno gehienek elektrizitatea edo diesela darabilte energia-iturri gisa. Elektrizitatearen kasuan, trena katenaria izeneko trenaren gaineko hari baten bitartez, edo hirugarren errail baten bidez hornitzen da.
Trenak garapen fase asko izan ditu munduko historian, eta gizarte askotako garapenean garrantzi handia izan du. Industrializazioan abantaila handiak ekarri ditu eta gaur egun ere garraiobideen artean garrantzi handienetariko bat da.
Etimologia
Tren hitza ingeleseko train, eta hau antzinako frantseseko train hitzetik dator, arrastearen akzioa (etimologikoki garraiatu aditzarekin erlazionatuta). Germaniar eta eskandinaviar hizkuntzetan zug, tåg eta tog izenak jasotzen ditu, ingeleseko to tug aditzarekin erlazionatuta, arrastearen akzioa ere esan nahi duena.
Distantzia laburrekoak
Hirigune baten barruan bidaiariak garraiatzen dituzten trenak dira.
Hiri inguruko eta eskualdeko trena
Aldiriko tren izenez ere ezaguna, bidaiariak garraiatzeko burdinbide sistema masiboak dira, oro har lurgainean ibiltzen direnak, eskualde bat hiri nagusiarekin elkarlotuz. Gainontzeko garraio sistemetatik bereizita daude pasonibel edota maila ezberdineko pasoen bitartez.
Tren metropolitarra
Bidaiariak garraiatzeko burdinbide sistema masiboak dira, oro har lurpean eta zati batzuetan lurgainean ibil daitezkenak, hiri handietako gune ezberdinak eta hiriaren inguru hurbilenak elkarlotuz, edukiera eta maiztasun handiekin. Gainontzeko garraio sistemetatik maila ezberdinera bereizita daude.
Abiadura handiko trena
Abiadura handiko trenak (AHT siglez ezagunak) oro har 200-250 km/h abiadurak gainditzen dituzten trenak dira, horretarako diseinatutako abiadura handiko lineetatik ibiltzen direnak.
Frantziako Train à Grande Vitesse (TGV) zerbitzuak munduko abiadura errekorra lortu zuen 2009ko apirilean: 574,8 km/h. Hala ere, munduko errekorra Japoniako Maglev lebitazio magnetiko bidezko trenak du, 2003ko abenduan 581 km/h abiadura maximoa lortu zuena. Japonian, Maglevaz gain Shinkansen abiadura handiko trenak ere ibiltzen dira, 300 km/h abiadurak gainditzen dituztenak.
Alemanian InterCityExpress (ICE) zerbitzua ibiltzen da 1985tik.
Espainian Alta Velocidad Española (AVE) zerbitzua ibiltzen da 1992tik, eta 300 km/h abiadura gainditzen du.
Italian ETR edo Pendolino izeneko trenak ohiko trenbideetan kurba itxietan abiadura handian kulunkatzeko prestatuta daude.
Tren arina
Tren arina tranbien familiako trena da, kasu batzuetan plataformadun geltokiak eta zoru altuak izan ditzaketenak, eta gainontzeko ibilgailuetatik bereizita ibiltzen direnak erreserbatutako erreien, bereizitako trenbideen edota tunelen bitartez.
Lebitazio magnetikoko trena
Lebitazio magnetikoa erabiliz trenbide baten gainetik airean zintzilikatuta ibiltzen den trena da.
Monoraila
Monorail edo errailbakarra hiriguneetan trafiko ertainak garraiatzeko garatu zen.
Zama garraiorako trena
Zamak garraiatzeko erabiltzen diren tren bereziak dira, bagoiz osatutakoak.
Trena Euskal Herrian
Trena, eta zehazkiago, lokomotora industrializazioarekin lotuta dagoen azpiegitura da. 1845ean Bilboko aberatsek Madril eta Irun Bilbotik igaroz lotuko zituen tren baten proiektua eskatzen hasi ziren. Ez zen mugimendurik egon ahalik eta 1856an Pereire anaiek Norteko Konpainia osatu eta Miranda de Ebrotik Irunera doan trenbidea diseinatzen hasi ziren arte. Lau urte lehenago, Pereiretarrek Bordele-La Teste burdinbide-tartea berritzeko esleipena jaso zuten, Espainiako mugarainoko lehen zatia izango zena. Hurrengo hilabeteetan, Baiona eta Perpinyà rainoko zein Narbona rainoko lineak eskuratu zituzten eta, berehala, Midi ko Konpainia sortu zuten azaroaren 5ean. 1855ean, Bordele-Baiona linea ireki zen, Erresuma Batu tik fabrikatu eta ekarritako materialaz eta britainiar konpainia batek eraikita. Aldi berean, hegoaldean, Altsasu eta Beasain arteko tarte konplexua amaituta, 1864ko abuztuaren 15ean ireki zen bide osoa. Bide honen zubirik interesgarriena Ormaiztegiko bidezubia da. Bilbotik igaroko ez zela ikusita, 1863an Castejón-Bilbo burdinbidea eraikitzen hasi ziren, diru galera handiekin.
Bitartean, lehen ikusi ditugun meatzeetarako trenbideak sortu ziren Bizkaian, mineralen esportazio masiboa baimenduko zuena. Lehenengo trena, lehen ikusi dugunez, Diputazioarena izan zen, baina laster sortu zituzten euren trenbideak enpresa pribatu ezberdinek (Ikus, Meatzaritza: industrializazioaren oinarria atala artikulu honetan)
Baina Euskal Herriko orografia zaila denez, trenbide askok bide estua aukeratu zuten, eraikitzen merkeago. 1882ko ekainaren 1ean Bizkaiko Trenbide Nagusia ireki zen, Bilbo eta Durango artean. 1885ean Durango eta Zumarraga batzeko konpainia eratu zen, modu horretan Bilbo eta Irungo muga artean tren aldaketa bakarra lortzeko asmoz. Aldi berean Maltzagarainoko trenbidea eraikitzen hasi zen. 1887an ireki zen trafikoa Eibarreraino eta 1889ko abuztuaren 26an Bergara eta Zumarraga arteko trenbidea ireki zen, Debako trenaren parte. 1891ean Manuel Martík Elgoibar eta Donostia batzeko trena diseinatzen hasi zen, merkantzien aldaketa ekiditeko asmoz 1893ko abuztuaren 3an Zarautz-Donostia zatia ireki zen; baina Itziar eta Meaga zati zailak ziren, eta 1901eko urtarrilaren 1era arte ez zen lortu Bilbo-Donostia trenbidea irekitzea, kostu ekonomiko altuarekin. Bizkaian, bitartean, Bizkaiko Trenbide Nagusiaren arrakasta ikusita hainbat trenbide ireki ziren: Bilbo-Areeta trenbidea 1887ko uztailaren 1ean, Zornotza-Gernika trenbidea 1888ko abuztuaren 13an, Cadaguako trenbidea (Bilbo eta Balmaseda artean) 1890eko abenduaren 5ean, Lutxana-Mungia trenbidea 1894ko uztailaren 9an, La Robla trenbidearen Balmasedako zatia 1894ko irailaren 4an, Bilbo-Lezama trenbidea 1895eko maiatzaren 30ean eta Zalla-Santander zatia 1896eko ekainaren 20an. Sare zabal hau egin eta gero, adar txikiak eraiki ziren: Durango-Elorrio (1905) eta Matiko-Azbarren (1918), adibidez. Azken honek Santander, Donostia eta Plentzia batzeko aukera ematen zuen. Tarte honetan eraiki zen trenbide zabal bakarra Bilbo-Portugalete trenbidea izan zen (1888ko irailaren 24a).
Napoleon III.aren garaian, Pereire anaien Midiko Konpainia k Frantzia hego-mendebaldean trenbide sarea eraikitzeari ekin zion. 1879tik bigarren mailako trenbideak egiten hasi ziren. Baiona tik Donibane Garazirako lanak 1883an hasi zituzten Baionako Glain eta Mousserolles arteko zelaian; 1891ko urtarrilaren 19an Baiona-Kanbo zatia zabaldu zen, 1892ko abuztuaren 20an Kanbo eta Arrosa-Ortzaize artekoa eta 1898ko abenduaren 11n Nafarroa Behereko hiriburura heldu zen.
Behin Bizkaia trenez lotuta, Gipuzkoa eta Arabara mugitu ziren inbertsioak. Topoa Donostia eta Hendaia artean 1913ko uztailaren 13an ireki zen, Plazaolako trena Lasarte eta Iruñea artean 1914ko urtarrilaren 20an eta Bidasoko trena Irun eta Elizondo artean 1916ko maiatzaren 28an. 1882an Herran anaiek Anglo-Vasco-Navarro trenbidea eraikitzeko Ingalaterrako dirua jaso zuten. Helburua Lizarra eta Bergara batzea zen, pixkanaka lortu zuten helburua: 1927ko irailaren 23an ireki zen guztiz. Behin trenbide hau eginda, Gipuzkoako bailara guztiek Urolak ezik zuten trenbidea; horregatik, Gipuzkoako Foru Aldundiak Urolako trena eraiki zuen 1926an. Nafarroan, 1911an El Irati ireki zen, Iruñea eta Zangoza batzen zituena.
Shinichiro Kawamata
Shinichiro Kawamata (川俣 慎一郎, 1989ko uztailaren 23a - ) Japoniako futbolaria da.
Vicq (Allier)
Vicq Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Shinichiro Kawamata
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashima Antlers eta Vegalta Sendai.
Slovenský Grob
Slovenský Grob Eslovakiako udalerri bat da, Pezinokeko barrutian kokatuta. 10,17 km²ko azalera du eta 3177 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1214. urtekoa da.
Vicq (Allier)
Biztanleria
2007an Vicq udalerrian erroldatutako biztanleak 321 ziren. Familiak 115 ziren, horien artean 33 pertsona bakarrekoak ziren (21 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 41 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 33 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 204 ziren, horien artean 137 aktiboak ziren eta 67 inaktiboak ziren. 137 pertsona aktiboetatik 127 lanean zeuden (70 gizon eta 57 emakume) eta 10 langabezian zeuden (5 gizon eta 5 emakume). 67 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 19 ikasten zeuden eta 28 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vicq udalerrian 141 unitate fiskal zeuden, 336,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.647 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 15 komertzioetatik, 5 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 3 argiketariak eta 1 jatetxe.
2000. urtean Vicq udalerrian 32 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.558 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Eucinostomus dowii
Eucinostomus dowii Eucinostomus generoko animalia da. Arrainen barruko Gerreidae familian sailkatzen da.
Turdus hortulorum
Turdus hortulorum Turdus generoko animalia da. Hegaztien barruko Turdidae familian sailkatua dago. Txina, Hong Kong, Japonia, Ipar Korea, Hego Korea, Errusia, Taiwan eta Vietnamen aurki daitezke, baso epeletan. Bikoteka bizi dira eta 5 arraultza uzten dituzte errute bakoitzean, 14 egunnen ostean hausten direnak. Gazteek 12 egun beranduago uzten dute habia.
Kim Thúy
Kim Thúy, Kim Thúy Ly Thanh jaioa (Ho Chi Minh Hiria, 1968ko irailaren 18a) Quebectar idazlea da, vietnamdar jatorrizkoa. Montrealen bizi eta lan egiten du eta bi seme-alaben ama da.
Alfabetatutako familiakoa, bere aita filosofoa da eta amaren aldeko aitona prefektua zen. Kim Thúy 10 urte zituela ihes egin zuen Vietnamdik bere gurasoekin eta bi anaiekin batera, boat-people gisa, itsasontziz. Familiak Malaysian, errefuxiatuen kanpamendu batean bat egitea lortu zuen. 1978an Granby- ra joan ziren Quebec-eko Montérégie eskualdean, frantsesez oraindik hitz egiten ez zekiela. Unibertsitateko ikasketak Montrealgo Unibertsitatean egin zituen, bi karreretan. 1990. urtean hizkuntzalaritza eta itzulpengintzari buruzko gradua lortu zuen, eta ondoren zuzenbideko bigarren bat 1993an.
Kim Thúyk ordutik abokatu gisa lan egin zuen hainbat urtez, tartean Saigon en hiru urte, jatetxeen negozioan karrera berria hasi aurretik. Aldi berean, irrati eta telebistako itzultzaile, interprete, jostun eta gastronomia gaiei buruzko zutabegile gisa jarraitzen du lanean.
Ibilbide literarioa
2009an, bere lehen eleberria argitaratu zuen, Ru izenburukoa, Vietnamgo errefuxiatu gisa egindako bidaian inspiratuta eta Éditions Libre expression argitaletxearekin kaleratua. Hogeita bost hizkuntza baino gehiagotara itzulita, liburua best-seller bilakatu zen Quebecen eta Frantzian. Egileak literatur sari ugari irabazi zituen ondoren, esaterako, 2010eko Gobernadore Nagusiaren saria, RTL-Lire 2010 urteko sari nagusia Parisko Liburu Azokan edo Montrealgo Liburu Azokako publiko orokorraren saria besteak beste.
Ondoren 2011 irailean Pascal Janovjak, franko-suitzar idazlea, egun Palestina n bizi dena, Kim Thuy Monakon ezagutu zuen eta liburu bat sinatu zuten elkarrekin À toi, elkarren arteko gutunen antologia. Bertan, erbestean, bizi direnen seme-alaben istorio gurutzatuak, biltzen dira nomadismoaren inguruan hausnartzen.
2013an argitaratu zuen Mãn eleberria, lan honekin Kim Thúyk bere identitate bikoitza -vietnamiar / quebeckiar- eta sukaldaritzarekin zuen harremana aztertzen jarraitzen du. Mãn vietnamdar gazte bat da, bere amak jatetxe bateko jabe zahar eta urrun batekin ezkondua. Montrealen erbesteratua, sukaldaritzaren konplexutasunak ikasten ari da.
2016an, egileak Vi izenburuko lanean, emakume gazte baten eguneroko bizitzari erreparatzen dio, hiru neba-arreba zaharragoko familia bateko ahizpa gazteenari. Saigon eta Montrealen arteko nobela berri honetan, Kim Thúyk deserrotzea eta eraikuntza pertsonala zalantzan jartzen ditu berriz ere, jatorrizko kulturatik urrun denean.
2017an, Kim Thúyk Le Secret des Vietnamiennes (Vietnamdarren sekretua) argitaratuko du, Vietnamgo familia bateko emakumeen artean transmititutako errezeta tradizionalei eta prestaketa sekretuei buruzko sukaldaritzaren inguruko liburua, Éditions Trécarrék argitaratua.
Jarduera telebistan
2020ko urtarrilaren 3an, Kim-en La Table izeneko saioa ICI ARTVn jarri zuen abian. Bertan, era adiskidetasun, jendea hartzen du eztabaidan aritzeko eta bazkaltzeko.
Emma Jørgensen
Emma Aastrand Jørgensen ( Bursø, Lolland (Danimarka), 1996ko urtarrilaren 30a) piraguismoan lehiatzen den kirolari danimarkarra da.
Olinpiar Jokoak
2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Rio 2016an (Rio de Janeiro), zilarrezko domina lortu zuen, K-1 500 m modalitatean, 1.54,326ko denboraz, Danuta Kozák hungariarraren atzetik (urrezkoa) eta Lisa Carrington zeelandaberritarraren (brontzezkoa) aurretik.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), brontzezkoa eskuratu zuen K-1 200 m modalitatean, 38,901 segundoko denboraz, Lisa Carringtonko zeelandaberritarraren (urrezkoa) eta Maria Teresa Portela Rivas galiziarraren atzetik (zilarrezkoa). Brontzezkoa lortu zuen, K-1 500 m modalitatean, 1.52,773ko denboraz, Lisa Carringtonko zeelandaberritarraren (urrezkoa) eta Tamara Csipes hungariarraren atzetik (zilarrezkoa).
Yumi Kajihara
Yumi Kajihara, japonieraz japonieraz梶原悠未, Kajihara Yumi (Saitama, Japonia, 1997ko apirilaren 10a) pista eta ibilbide modalitateetan txirrindularitzan lehiatzen den kirolari japoniarra da.
2020ko Tokioko Olinpiar Jokoetan, parte hartu zuen zilarrezko domina lortuz omnium ekitaldian. Urrezko domina irabazi zuen 2020ko Pista Txirrindularitzako Munduko Txapelketan, modalitate berean.
Palmaresa
2018
2019
Koloman Hungariakoa
Koloman (Könyves Kálmán; Koloman; Koloman Učený; Székesfehérvár, c. 1070 - ibidem, 1116ko otsailaren 3a) Hungariako erregea 1095etik hil zen arte eta Kroaziako erregea 1097tik hil zen arte izan zen.
Géza I.a Hungariakoaren semea izan zen. Bere osaba Ladislao I.a Hungariakoa igo zen tronura Géza hil zenean eta Koloman elizako ibilbidea baterako prestatu zuen. Ladislao 1095ean hil zen eta Koloman Hungariako errege izendatu zuten. 1097an Kroazia inbaditu zuen, Petar Snačić erregea kargutik kendu eta Hungariako errege izendatu zuten. Álmos anaia bost aldiz saiatu zen tronua kentzen.
Bibliofiloa ezizena jaso zituen. Felizia Siziliakoarekin ezkondu zen eta bere seme Eztebe II.a Hungariakoa izan zuen oinordeko tronuan.
Brachygobius sua
Brachygobius sua Brachygobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
François Alfonsi
François Alfonsi (Ajaccio, 1953ko irailaren 14a) korsikar nazionalismoaren militante historikoa da.
Grenoblen ingeniaritza ikasketak egin zituen, eta Korsikara itzuli zen gero. Grenoblen zela, Korsikako diasporarekin harremanetan jarri zen, eta korsikar abertzaletasuna bereganatu.
1987an Korsikako Asanbladaren kontseilari bihurtu zen eta 1989an Unione di u Populu Corsu (UPC) alderdiaren idazkari izandatu zuten.
Ahaetulla dispar
Ahaetulla dispar Ahaetulla generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
François Alfonsi
Geroago (2002an) Partitu di a Nazione Corsaren (PNC) fundatzaileetako bat izan zen, Femu a Corsica koalizioan 2015ean integratu zena.
Osaniko alkatea izan zen urte luzeetan (2001-2020) eta 2009an Europako Parlamentuko europarlamentari bihurtu zen. Kargu horretan jardun du urte askotan, eta Eskualde eta Herri Solidarioen Federazioaren bozeramailea da gaur egun (2021ean).
Europako Aliantza Askearen lehendakaria izan zen 2014tik 2019ra arte, urte horretan lekukoa Lorena Lopez de Lacalle Arizti euskaldunari pasatuz.
Ordenatze algoritmo
Konputazioan eta matematiketan ordenazio algoritmoa zerrenda edo bektore baten elementuak ordena-erlazio batek emandako sekuentzia batean jartzen duen algoritmoa da, hau da, irteeraren emaitza sarrerako permutazio bat edo berrantolaketa izan behar da. Ordena erlazio erabilienak orden numerikoa eta orden lexikografikoa dira .Antolamendu eraginkorrak garrantzitsuak dira azkar exekutatzeko, zerrenda ordenatuak behar dituzten beste algoritmo batzuen (hala nola bilaketa- eta fusio-algoritmoen) erabilera optimizatzeko. Datu ak kanonikoki jartzeko eta gizakiek irakurtzeko moduko emaitzak sortzeko ere balio du.
Informatika hasi zenetik, ordenatzeko arazoak ikerketa asko erakarri ditu, agian, modu erraz eta familiarra izan arren, modu eraginkorrean ebazteko konplexutasuna dela eta. Adibidez, BubbleSort 1956. urteaz geroztik aztertu da. Askok konpondutako arazoa dela uste badute ere, gaur egun ordenatzeko algoritmo erabilgarriak asmatzen jarraitzen dute (adibidez, liburutegi sorta 2004an argitaratu zen lehenengo aldiz). Ordenatzeko algoritmoak informatikako sarrera klaseetan ohikoak dira,non problemarako algoritmoen ugaritasunak sarrera atsegina ematen baitu algoritmoen nukleo-kontzeptuen aniztasunari buruz, esate baterako, O notazioa, zatitu eta konkistatzeko algoritmoak, datu egiturak., txarrena, onena eta batez besteko kasuen azterketa eta muga txikiagoak.
Sailkapena
Ordenatzeko algoritmoak modu hauetan sailka daitezke :
Algoritmoak ezaugarri hauen arabera bereizten dira:
Egonkortasuna
Ordenamendu-algoritmo egonkorrek erabateko ordenari eusten diote. Horrek esan nahi du algoritmo bat egonkorra dela soilik gako bera duten bi R eta S erregistro daudenean, eta R jatorrizko zerrendan S baino lehenago agertzen denean.
Elementu berdinak (bata bestearengandik bereizten ez direnean), esate baterako, zenbaki osoak edo, orokorrean, edozein datu mota, elementu osoak gakoa direnean, egonkortasuna ez da arazoa. Nolanahi ere, hurrengo zenbaki bikoteak lehen osagaiaren arabera ordenatuko dira. (4, 1) (3, 7) (3, 1) (5, 6) Kasu honetan bi emaitza posible dira, eta horietako bat erregistroen ordena erlatiboa mantentzen da gako berdinekin, eta bestean ez: (3, 7) (3, 1) (4, 1) (5, 6) (ordena gordeta) (3, 1) (3, 7) (4, 1) (5, 6) (ordena aldatu da) Ordena gabeko algoritmo ezegonkorrek erregistroen ordena erlatiboa alda dezakete gako berdinekin, baina algoritmo egonkorrak ez dute sekula egiten. Algoritmo ezegonkorrak egonkorrak izan daitezen ezar daitezke. Horretarako modu bat gakoen parekatzea artifizialki zabaltzea da, beraz, gako berdinak dituzten bi objektuen arteko konparazioak jatorrizko sarrerako ordena erabiliz erabaki behar da. Gako berdinak dituzten bi objektuen arteko ordena hau gogoratzea ez da konponbide egokia, oro har biltegiratze osagarriak erabiltzea dakarrelako.
Lehen mailako, bigarren mailako, hirugarren mailako... gakoen arabera ordenatzea edozein ordenazio metodo erabiliz egin daiteke, gako guztiak kontuan hartuta (hau da, gako konposatu bakarra erabiliz). Ordenatzeko metodoa egonkorra bada, posible da hainbat elementu ordenatzea, aldi bakoitzean beste gako batekin. Kasu honetan, gakoak aplikatu behar dira lehentasuna handitzeko.
Adibidea: ordenatu zenbaki bikoteak, bi balioak erabiliz (4, 1) (3, 7) (3, 1) (4, 6) (originala)
(4, 1) (3, 1) (4, 6) (3, 7) (bigarren balioaren arabera ordenatu ondoren) (3, 1) (3, 7) (4, 1) (4, 6) (lehenengo balioaren arabera ordenatu ondoren) Bestalde: (3, 7) (3, 1) (4, 1) (4, 6) (lehenengo balioaren arabera ordenatu ondoren) (3, 1) (4, 1) (4, 6) (3, 7) (bigarren balioaren arabera ordenatu ondoren, lehen balioaren araberako ordena aldatu da)
Okzitania (eskualdea)
Okzitania — behin-behinean ere Languedoc-Roussillon-Midi-Pyrénées deitua izan zena — Frantziako hegoaldean dagoen eskualde administratiboa da. 2016 urteko urtarrilean jarri zen eskualdea funtzionamenduan, Languedoc-Roussillon eta Midi-Pyrénéesko eskualde ohiak batzean. Eskualdeko hiriburu edo prefektura Toulouse da. Hiriburuaz gain, hiri nagusiak Montpellier, Nîmes eta Perpinyà dira.
Ipar Katalunia, Gaskoinia eta Foixko konderriko eskualde historiko-kulturalak eskualde horretan daude.
thumb|erdian|upright=2|Eskualdearen mapa bere 13 departamenduekin, [[Frantziako Iraultza|1790era arteko eskualde historikoen arabera koloreztatuta.
]]
Victorine Gorget
Victorine Gorget (Paris, 1843ko apirilaren 20a - Nouméa, 1901eko Urriaren 11) ikuzlea zen, eta 1871ko Parisko Komunan militante errepublikanoa.
Biografia
Victorine Edmet Gorget eta Eleonore Cochonen alaba zen, eta ikuzle gisa lan egiten zuen Parisen. 1,65 m luze zen, begi beltzak eta azal beltzarana zituen. Edmond Nicolas Lefèvre zurezko eskultorearekin ezkondu zen 1872ko abuztuaren 22an, eta harekin joan zen bizitzera Chartres kaleko 5.ean, Parisko ekialdeko 18. barrutian. Geroago, 32 urte zituela, bigarrenez ezkondu zen, Jean-Baptiste Puissantekin, 1875eko abenduaren 2an, eta azkenik, 48 urte zituela, Louis Félix Roffidalekin, 1891ko uztailaren 1ean, Papeete-n.
Parisko Komuna gertatu zenean, Victorine Lefèvrek 28 urte zituen. Sarritan, Parisko 17. barrutiko Saint-Michel des Batignolles-eko elizan elkartzen zen klubera joan ohi zen. Victorinek buruzagi ospea hartu zuen, eta behin, hau adierazi omen zuen: "Gizonak Versaillesko tropen aurka borrokatzera irteten diren bitartean, damek armak hartu behar dituzte harresiak defendatzeko". Parisko Defentsarako eta Zaurituen Zaintzarako Emakumeen Batasunean ere lan handia egin zuen. Auzokoek salatuta, Laugarren Gerra Kontseiluak 1872ko martxoaren 30ean erbesteratze zigorra ezarri zion, arrazoi hauek emanda: "Gerra zibila bultzatzea eta, leku publikoetan hitzaldiak, oihuak edo mehatxuak eginez, delituak egitera eta matxinatuekin biltzera animatzea". Emakumea zenez, bere intimitatea eta moraltasuna ere nahasi zituzten galdeketan gertaera politikoak leporatzen zizkiotenean. Horrela, itaunketan, Gerra Kontseiluak honako galdera hau egin zion: «Antza denez, gurutze bat zeure atzealdean jarri eta 'Elkar ezagutzen dugu jada, beraz, pot egidazu ipurdian!' esan omen zenuen». «Hori gezurra da. Lehenago esan nuen, eta gaur ere ezeztatzen dut halakorik esan nuenik». Deportazio zigorraz kondenatu ondoren, Auberiveko espetxe zentrala utzi zuen Parisko Komunako 7. konboian, 10 zenbakiarekin. 1873ko abuztuaren 5ean Brestetik igaro zen, eta 1873ko abuztuaren 10ean Aix uhartean La Virginie bela fragatan ontziratu eta Kaledonia Berrira eraman zuten. Bidaiak lau hilabete iraun zuen. Ontzi berean Louise Michel, Henri Messager eta Henri Rousseau ere eraman zituzten.
Victorine Gorget Nouméan bizitzeko baimena izan zuen, 'deportatu arrunta' gisa sailkaturik zeuden kondenatu gehienen moduan. Han, hasieran, ikuzle gisa lan egin zuen, eta geroago bainugelen arduraduna izan zen. 1875ean, zortzi hilabetez preso egon zen Ducos penintsulan, Marie Spinay eta Jeanne Bertranine communardekin batera. Baptiste Joseph Puissant-ekin legez kanpo bizitzea leporatu zioten. Puissant, 1840an jaiotako militarra, bost urteko zigorra betetzen ari zen bere kapitainaren sinadura faltsifikatzeagatik.
1878ko urtarrilaren 4an, Victorine Gorgetek zigorraren barkamena lortu zuen, eta 1879ko martxoaren 11n Kaledonia Berrian bizitzeko betebeharra deuseztatu zuten.