cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Greta Thunberg
Greta Ernman Thunberg ( ahoskatua; Stockholm, Suedia, 2003 ko urtarrilaren 3a) ikasle eta aktibista politiko suediarra da, zeinaren borroka baita geldiaraztea berotze globala eta klima-aldaketa. 2018 ko abuztuan oso ezagun egin zen, hasi zuelako klimaren aldeko lehen eskola-greba Suediako parlamentuko eraikinaren aurrean. 2018ko azaroan TEDxStockholm hitzaldi-sortan egin zuen berba, abenduan Nazio Batuen Erakundean mintzatu zen, Klima Aldaketaren Gaineko Jardunaldietan, eta 2019 ko urtarrilean gonbidatu zuten hitz egitera Davoseko Munduko Ekonomia Foroan.
Bizitza
Greta Thunberg 2003ko urtarrilaren 3an jaio zen. Haren ama Malena Ernman da, opera-kantari suediarra; aita, berriz, Svante Thunberg aktorea, zeina izendatu baitzuten Svante Arrhenius urrutiko senide eta zientzialariaren omenez (berau Nobel sariduna izan zen, eta 1896 an kalkulatu zuen zelan karbono dioxido isuriek eragin zezaketen berotegi-efektua). Gretaren aitona, bestalde, Olof Thunberg aktore eta zuzendaria da.
2018ko abenduan, Thunbergek adierazi zuen “diagnostikatu ziotela Asperger sindromea, eritasun obsesibo-konpultsiboa (OCD), eta mututasun selektiboa”. Bere familiaren karbono-aztarna gutxitze aldera, behin eta berriro azpimarratu zuen etxekoak begano egin zitezen eta amore eman zezaten hegazkinez bidaiatzeari. Hori dela-eta, amak, berau opera-kantari ezaguna, uko egin dio ozeanoz haraindiko jirak egiteari, hegazkinez ez bidaiatzearren. Familia auto elektrikoz mugitzen da.
Ikasle-grebak klimaren alde
2018ko abuztuaren 20an, Suediak bizi izan zituen bero boladak eta suteak gogoan, Thunbergek, artean bederatzigarren mailan, erabaki zuen eskolara ez joatea Suediako hauteskunde orokorrak egin arte 2018ko irailaren 9an. Eskatzen zuen Suediako gobernuak karbonoaren isuriak gutxitzea Parisko Akordioaren arabera. Hori zela-eta, erabaki zuen eskola-egun guztietan protesta egitea Riksdag-en aurrean jarrita, ondoan kartel bat zuela Skolstrejk för klimatet mezuarekin (eskola-greba klimaren alde).
Hauteskundeen ostean, segitu zuen greba egiten ostiraletan soilik, eta horrek mundu osoan piztu zuen arreta. Inspirazio-iturri izan zen mundu osoko ikasleek parte har zezaten ikasle-grebak egiten. 2018ko abendua ezkero, 20.000 ikaslek baino gehiagok egin dute greba 270 hiritan gutxienez, tartean Australian, Austrian, Belgikan, Kanadan, Herbereetan, Alemanian, Finlandian, Danimarkan, Japonian, Suitzan, Britainia Handian eta AEBetan. Thunbergek adierazi du beretzat Parkland eskolako nerabeek, zeinek antolatu baitzuten March for our lives (Gure bizien aldeko martxa) Floridako eskolan tirokatuak izan ondoren, haiek izan zirela beretzat inspirazio-iturri klimaren aldeko grebari ekin aurretik.
Bestelako aktibismoa
Greta Thunbergek parte hartu zuen Rise for Climate (Zutik klimaren alde) manifestazioan Europako Parlamentuaren kanpoaldean, Bruselan. 2018ko urrian, Thunberg eta bere familia auto elektrikoz joan ziren Londresera, non 'Declaration of Rebellion' (Matxinadarako adierazpena) hitzaldia egin zuen Parlamentuko kanpoaldean, Extinction Rebellion mugimenduak antolatuta, akzio zuzeneko talde bakezalea, klimaren alde lan egiten duena.
2018ko abenduaren 4an Thunberg mintzatu zen COP24 Nazio Batuen klima aldaketarako goi bileran, eta abenduaren 12an hitz egin zuen NBEren batzar nagusiaren aurrean.
2019ko urtarrilaren 23an Thunberg iritsi zen Davosera, trenean 32 orduz bidaiatuta, kontraste bizian gainerako gonbidatuekin, ordezkari gehienak iritsi baitziren Munduko Ekonomia Forora 1.500 hegazkin pribatu baino gehiagotan, eta han segida eman zion bere kanpainari. Davosen esan zuen: “Zenbait jendek, zenbait konpainiak eta bereziki zenbait erabakitzailek badakite zelako balio preziaezin sakrifikatu dituzten, segitzeko irabazten diru kopuru imaginaezinak. Uste dut gaur hemen zaudeten asko talde horretakoak zaretela”. Aste horretan aurrerago, ohartarazi zien lider globalei: “gure etxea sutan dago”. Eta gehitu zuen: “Nahi dut ikara zaitezten. Nahi dut senti dezazuen nik egunero sentitzen dudan beldurra. Gazteei zor diegu, haiei esperantza emateko”.
2019ko otsailaren 21ean berba egin zuen Europako Ekonomia eta Gizarte Batzordean, eta baita Jean-Claude Juncker EBko buruarekin, eta bietan eskatu zuen klimarako helburuak betetze aldera, EBk %80 gutxitu behar dituela CO2 isuriak 2030erako. Geroago, bat egin zuen klimarako protestekin, Bruselan bertan.
Harreman eztabaidatuak
Hark sustatutako klimaren aldeko grebak oso popular bihurtu zirenean, zenbait jende eta erakunde saiatu ziren haren sinesgarritasuna zalantzan jartzen edo haren nortasunaz probetxu ateratzen. 2018ko urtearen bukaeran, Ingmar Rentzhog, We Don't Have Time Foundation (WDHT), irabaz asmorik gabeko fundazioaren buruak erakarri zuen Thunberg ordaindu gabeko aholkulari gisa, eta erabili zuen Thunbergen izena eta irudia haren baimen barik milioiak biltzeko WDHTren enpresa subsidiarioarentzat, We Don't Have Time AB, berau irabaz asmokoa, zeinaren Rentzhog presidentea baitzen. Thunbergek ez zuen dirurik jaso konpainiak emanda. Eten egin zuen borondatez WDHTrekin zuen aholkulari-eginkizuna, esanez: “ez dela ezelango erakunderen parte… erabat independentea dela… (eta) egiten duena erabat doan egiten duela”.
Azoospermia
Azoospermia isuritako semenean espermatozoiderik ez agertzea da. Jatorria gernubideetako buxadura bat izan daiteke (iraizpeneko azoospermia) edo espermatogenesian arazoren bat gertatzea (jariatzeko azoospermia). Azoospermia baten aurrean egin beharreko lehen ikerketa, hipofisia guruinean (adenohipofisian) ekoizten den FSH hormona zehaztea da, barrabilak espermatozoideak sortzearen arduraduna delako.
Merrionette Park (Illinois)
Merrionette Park  Illinoiseko herri bat da. Cook konderrian kokatua dago. 2010ean 1,900 biztanle zituen, 0.97 kilometro koadrotan banatuta.
Carlos Solchaga
Carlos Solchaga Catalán (Tafalla, Nafarroa Garaia, 1944ko maiatzaren 28a) ekonomialaria eta politikaria da.
Biografia
Madrilen, Basilean eta Estatu Batuetan ekonomia ikasi ondoren, 1974an PSOEn sartu zen. PSE-EEn bere ibilbidea hasi eta 1982an Espainiako ministro izendatu zuten. 1996an politika utzi zuen.
NGC 5379
NGC 5379 galaxia bat da, Hartz Handia konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Notitia Dignitatum
Notitia Dignitatum erromatar kantzilertza inperialak sortutako dokumentu bat da, Inperioko aginte guneak erregistratzen dituena, zibilak zein militarrak, eta 1551eko kopia batean gurera iritsi dena. Erromatar Inperioaren antolaketa administratiboari buruzko iturri garrantzitsuena da.
Samogitierazko Wikipedia
Samogitierazko Wikipedia (Vikipedėjė) Wikipediaren samogitierazko edizioa da. 2009ko urriaren hasieran 12.000 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 82.a zen.
Notitia Dignitatum
Jatorria eta edukia
Dokumentuak inperioko funtzionario zibil eta militar nagusiei buruzko xehetasunak biltzen ditu, bere saileko langileekin batera, eta, batzuetan, bere ardurapeko arloekin batera. Magistratu bakoitzaren intsignia edo erregimentuko armarriaren marrazkiak eta komandante militar bakoitzaren gotorlekuaren irudiak ditu eskuizkribuak.
Codex Spirensis izena duen IX. mende amaieran edo XI. mende hasierako kopia bati esker ezagutzen dugu. XV. mendean aurkitu zuten Spirako katedralaren liburutegian eta kopiatu zen. Codex Spirensis hartatik orri bakarra kontserbatu da eta XV. mendeko kopia da iritsi zaiguna.
«Dignatarioen Erregistroa» izenez ezagutu izan da ere eta IV. mendearen amaieran idatzi zen erromatarren inperioko postu ofizial eta unitate militar guztiak zerrendatzeko. Berez, bi dokumentutan banatuta dago, orduko inperioaren egoera islatzen duena, 395. urtean inperioa bitan banatu baitzen. Lehen atia Mendebaldeko Inperioko aginte postuen antolaketari buruzkoa da (In partibus Occidentis. I - XLV) eta bigarrena Ekialdeko egoerari buruzkoa (In partibus Orientis.I - XLV).
Erromako gobernuak sortutako dokumentuen artean iritsi zaizkigun bakanetako bat da, non Erromako, Ekialdeko eta Mendebaldeko Inperioaren antolaketa administratiboa zehazten baita, Inperioaren beraren gortetik probintzietaraino. Mendebaldeko Erromatar Inperioko 420. hamarkadako eta Ekialdeko Erromatar Inperioko 400. hamarkadako informazio eguneratua duela uste da, baina ezin da data zehatzik eman. Notitia Dignitatum izena eskuizkribuetan agertzen den lehen lerroko hitzei zor zaie:"Notitia dignitatum omnium tam civilium quam militarium utriusque imperii occidentis orientisque. hoc documentum rationem reddit de structura et administratione imperii Romani aetate Theodosiana. ultima redactio notitiae dignitatum a primis decenniis saeculi quinti provenit."
Opabinia
Opabinia Kanbriar garaian bizi izan zen artropodo bat da, gaur egun iraungita dagoena. Espezie bakarra ezagutzen da, Opabinia regalis. Duela 505 eta 487 milioi urte artean bizi izan zen, Kanbriar Ertainean.
Aurkikuntza
Charles Doolittle Walcott aurkitu zuen Kanadako Burgess Shale aztarnategian 1912an. Mendi Harritsuetako Opabin mendateagatik jarri zion izena. Hogei ale baino gutxiago ezagutzen dira.
Deskribapena
Animalia hau lakaindua zegoen eta mineralizatu gabeko kanpo-eskeleto bat zeukan. Gorputzaren luzera 4-7 cm bitartekoa zen. Buruan pedunkuludun bost begi zeuzkan, Opabiniari 360ºko ikusmena emango lioketenak, eta proboszide luze eta malgu bat arantza batzuekin bukaeran, harrapariak harrapatu eta ahora eramateko baliogarriak. Ahoa buruaren azpian zeukan, proboszidearen oinarriaren atzean. Gorputzeko lakain bakoitzak brankia multzo bat zuen eta hegal moduko batzuk, ezezagunak garaiko beste animalia guztietan, Anomalocaris ezik. Azkeneko hiru hegalek isatsa osatzen zuten. Ezagutzen ditugun artropodoek ez bezala, Opabiniaren buruak ez dirudi elkarturiko lakainez eraturik dagoenik.
Bizimodua
Opabinia itsas hondarreko sedimentuen gainean bizi izango zen harrapakinen atzetik igeri eginez alboetako hegatsak mugituz. Proboszidea harraparien gordelekuetan sartuko zukeen hauek bilatzeko, Itsas hondarreko sedimentuak ere astinduko zituzkeen proboszidearekin jana bilatzeko.
Taxonomia
Opabiniaren ezohiko morfologiak azken ehun urteetan klasifikazio saiakera batzuetara eraman zuen. Walcott-ek, adibidez, Opabinia lehenengoz deskribatu zuenak, krustazeo mota bat zela uste zuen. Leif Størmer-ek, Percy Raymond-en aurreko lan batean oinarrituz, ustezko "trilobitoide" bat zela pentsatu zuen. Opabiniaren ikerketa modernoak 1975ean hasi ziren, Harry Blackmore Whittington-en birdeskribapenarekin, zeinak proboszidea fluidoz betetako moko malgu bat zela erakutsi zuen. Whittington-ek ez zuen artropodoen ezaugarri diren apendize artikulatuen aztarnarik aurkitu, hauek egon beharreko lekuetan opabiniaren gorputza disekzionatu zuen arren. Honek Opabinia artropodo bezala ez sailkatzera eraman zuen.
Myoscolex, Australia hegoaldeko fosil bat, bere ahaidea izan liteke.
Garrantzia
Harry B. Whittington paleontologo ezagunak 1975 urtean Royal Society n "The enigmatic animal Opabinia regalis" bezala aurkeztu zuenean zientzilariek barre algarak egin zituzten. Kanbriarreko leherketaren kontzeptua zabaltzeko balio izan zion, eboluzioak norabide bakarra izan ez zuela erakutsiz.
Phaseolus
Phaseolus Fabaceae familiako landare generoa da, 70 espezie inguru dituena. Espezie guztiek Amerikan, batez ere Mexikon, jatorria dute.
Nováčekita-I
Nováčekita-I fosfato motako minerala da eta autunita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Nováčekita-I fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.
Manuel Arrillaga
Manuel Arrillaga Arzak "Aita Manuel" (Pasai San Pedro, 1879 - Pasai San Pedro, 1961eko martxoaren 1a) traineru estropadetako patroi ospetsuenetakoa izan zen, 10 aldiz irabazi baitzuen Kontxako Bandera, lehena arraunlari zela eta beste bederatziak patroi lanetan.
Kirol ibilbidea
San Pedroko traineruan hasi zen arraunean eta 20 urte zituela, 1899an, irabazi zuen lehenengo Kontxako Bandera. Lukas Iturralde zen orduko patroia eta Elkartean gordeta dagoen Banderan arraunali guztien izenak ageri dira bordaturik. 1906an San Pedroren beste garaipen baten berri badugu baina ezin da jakin Manuel Arraillagak bertan arraun egin ote zuen.
Patroi lanetan 1909an hasi zen eta 1917an Kontxako Bandera berria irabazi zuen San Juan eta Donostiaren aurretik. Hurrengo urteetan Donostia eta Orioren atzetik ibiltzea tokatu zitzaien pasaitarrei eta 1921ean San Pedrok eta San Juanek bat egitea erabaki zuten, patroitzarako bera aukeratuz. Traineruaren izena La Unión izan zen eta lehia estua izan zuten Oriorekin, izan ere lehen egunean 15 segundu atzetik izan ondoren bigarrenean 16 atera baitzizkieten oriotarrei. Garaipen honek animatuta hurrengo urtean formula bera errepikatu zuten, baina gauzak ez zitzaizkien ondo joan. Lehenengo jardunaldian Getaria nagusitu zen eta bigarren postuan berdinduta gelditu ziren Donostia eta Pasaia. Ohorezko txanda nork jokatu behar zuen erabakitzeko bien arteko desberdinketa estropada jokatu zuten eta Pasaiak erraz irabazi zuen. Hala ere donostiarrek protesta egin zuten, estropada honetarako pasaitarrek Hondarribiako bi arraunlari sartu zituztela esanez, eta epaileek Pasaia kanporatu egin zuten. Honen ondoren istiluak izan ziren Pasaiako auzo bien artean eta ez dira berriz inoiz elkartu.
Kalkarinar arteka
Kalkarinar arteka burmuinaren kanpo burmuin-azalean dauden arteka ugarietako bat da, burmuin-hemisferio bakoitzaren barne aurpegiko atzealdeko zatian dagoena, ibilbide horizontal bat jarraituz, parietookzipital artekarekin bat egin arte (burmuin-hemisferioaren barnealdeko aurpegitik).
Arteka honek calcar avis edo Moran ezproi izeneko bentrikulu bat eratzen du.
Manuel Arrillaga
Kirol ibilbidea
1926an Ondarroak Kontxa irabazi ondoren 1927an gipuzkoarrak garaipen gosez zeuden. San Pedro nagusitu zen guztien gainetik eta berdindu ez den ratxa bati hasiera eman zion. 6 garaipen lortu zituen jarraian, Aita Sanpedrokua traineruak 1927 eta 1932 arteko bandera guztiak irabazi baitzituen. Orduan hasi zitzaion Manuel Arrillagari Aita Manuel ezizenez deitzen izan ere traineruan arraunlari zihoazen Manuel, Dionisio eta Antonio Arrillagaren aita, eta Paulino, Miguel eta Saturnino Arrillagaren osaba baitzen. 1933 eta 1934ko Kontxako Banderak Oriok eskuratu zituen baina Errepublika garaiko azkenengo bandera, 1935ekoa, berriz ere sanpedrotarrek irabazi zuten. Urte hartan oriotarrak ziren faborito, batez ere ekarri zuten traineru berriarengatik. Sanpedrotarrek protesta egin zuten arren epaileek ez zituzten beren kexak kontuan hartu. Oriok aurkezturiko trainerua oso arina zen, ur lasaietarako bikaina, baina itsaso txarra atera zen eta abiatu bezain laister, uharte parean, urez bete eta erretiratu beharra izan zuen. Hau izan zen Aita Manuelen azken garaipena.
San Pedroko patroi izaten jarraitu zuen 1945 arte.
Paroplocephalus atriceps
Paroplocephalus atriceps bere generoko animalia bakarra da. Narrastien barruko Elapidae familian sailkatuta dago.
Peninsula (Ohio)
Peninsula Ohioko herri bat da. Summit konderrian kokatua dago. 2010ean 565 biztanle zituen, 12.1 kilometro koadrotan banatuta.
Chenevrey-et-Morogne
Chenevrey-et-Morogne Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Chenevrey-et-Morogne udalerrian erroldatutako biztanleak 248 ziren. Familiak 109 ziren, horien artean 35 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 19 bakarrik bizi ziren emakumeak), 27 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 35 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 159 ziren, horien artean 121 aktiboak ziren eta 38 inaktiboak ziren. 121 pertsona aktiboetatik 117 lanean zeuden (66 gizon eta 51 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 38 pertsona inaktiboetatik 22 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Chenevrey-et-Morogne udalerrian 108 unitate fiskal zeuden, 257,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.521 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Chenevrey-et-Morogne udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 637 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Social distortion
Social Distortion 1978. urtean Fullerton-en (California) sortu zen punk-rock talde bat da. Gaur egun Mike Ness (ahotsa, gitarra), Jonny Wickersham (gitarra erritmikoa, koroak), Brent Harding (baxua, koroak) eta David Hidalgo Jr.-ek (bateria) osatzen dute taldea. Taldea geldi egon zen 80ko hamarkadaren erdialdeko tarte batean Mike Ness-en drogazaletasuna eta legearekin zituen arazoengatik. Arazo hauek direla medio urte pare bat pasa zituen erreabilitazio zentruetan. Taldearen sorreratik, musikari asko pasa dira, Mike Ness izanik beti egon izan den kide bakarra. 36 urteren ostean, egun kontzertuak jotzen eta diskak grabatzen jarraitzen dute. Orain arte, Social Distortion-ek estudioko zazpi diska, bi errekopilatorio, zuzeneko bat eta bi DVD kaleratu ditu. Haien lehenengo diskak Mommy's Little Monster (1983) and Prison Bound (1988) izan ziren. Bi hauen ondoren, 1989an, Epic Records-ekin hurrengo hiru diskoetarako kontratua sinatu zuten. Baina ez zuten arrakasta nabaria izan hirugarren diska atera arte, Social Distortion izenarekin kaleratu zena 1990ean. Bertan, taldearen abesti ezagunenetarikoak aurki ditzakegu; hala nola, Story of my life, Ball and Chain edota Johnny Cash-en Ring of fire abestiaren bertsioa. Diska honek urrezko RIAA-k ematen dituen urrezko ziurtagiria lortu zuen. Haien ondorengo diskak zaleek oso ondo jaso zituzten, batez ere 1992an kaleratu zuten Somewhere between heaven and hell bilduma, urrezko ziurtagiria ere lortu zuena. Punk-rockaren talde arrakastatsuenetarikoa dela esaten da, eman dituzten kontzertu kopurua ikusita eta baita haien diska-salmenta kopurua ikusita: hiru milioi diska baino gehiago salduta mundu osoan. Orain diska berri baten prestaketan dabiltza, zortzigarrena litzatekeena, 2014. urtean kaleratzeko asmoarekin.
Hasierako urteak (1978-82)
Social Distortion 1978. urteko amaieran sortu zen Mike Ness-en eskutik, Ingalaterrako punk taldeen eraginduta. Hala ere, beste estilo batzuetako taldeak eta abeslariak ere eragina izan zuten, Johnny Cash edo Rolling Stones taldeak adibidez. Hasiera batean Mike Ness (ahotsa eta gitarra), Rikk Agnew (gitarra), Frank Agnew (gitarra) eta Casey Royer-ek (bateria) osatzen zuten taldea. Mike-k Dennis Danell ezagutzen zuen institututik eta hura konbentzitu zuen baxua har zezan nahiz eta honek ez zekien instrumentua jotzen. Handik gutxira Frank, Rikk eta Casey The Adolescents taldera joan ziren eta 2000. urtera arte Mike Ness eta Dennis Danell izan ziren konstante iraun zutenak. Baxuan eta baterian aldaketak izan ziren urte horietan guztietan. The Adolescents-en "Kids of the Black Hole" eta Social Distortion-en "The Playpen" abestiek garai horietaz mintzatzen dira. Haien lehen single-a, "Mainliner/Playpen", 1981ean argitaratu zen Posh Boy disketxearen eskutik. Disketxe honek Orange County-ko punk talde gehienen diskak eta single-ak argitaratzen zituen. 1982an Dennis Danell hasi zen gitarra erritmikoa jotzen, Mike Ness ahotsez eta gitarraz arduratzen zen, Brent Liles baxuan eta azkenik, Derek O'Brien-ek bateria jotzen zuen. Urte horretan haien lehen bira internazionala egin zuten Canada eta Estatu Batuetatik zehar. Youth Brigade taldea izan zen haien bira-kidea. Bira honi buruzko dokumental bat egin zen, "Another State of Mind" izenekoa, bi urte geroago argitaratu zena, 1984ean hain zuzen ere.
Mommy's Little Monster eta lehen geldialdia (1983–85)
"Another State of Mind" biratik itzuli zirenean, estudioan sartu eta lehen diska grabatu zuten, Mommy's Little Monster. 1983an argitaratu zen taldearen managerrak zuen disketxearekin, 13th Floor Records. Diska honek aurreko urtean egin zuten biraren izeneko abesti bat dauka, "Another State of Mind" alegia. Argitarapen honekin taldea ezaguna egiten hasi zen Estatu Batuetako punk giroan. 1984an bi urte lehenagoko biraren dokumentala kaleratu zuten. Peter Stuart eta Adam Small izan ziren idazle, ekoizle eta zuzendariak. Bertan, Mike Ness-ek esaten zuen ez zeukala non bizi biratik itzultzean eta bere etxean eduki nahi zuen edonorren sofan lo egingo zuela. Gainera, heroinarekin izan zituen bizipenak zehaztu zituen. Nola hasi eta nola heroinaren mendean erori zen. 1983an Liles eta O'Brien-ek taldea utzi zuten gabon zaharreko kontzertu baten erdian. Handik gutxira Ness-en institutu garaiko bi lagunek ordezkatu zituzten: John Maurer eta Bob Stubbs. Handik gutxira formazioa berriz aldatu zen Christopher Reece bateriaren kargu egin zenean. Ness eta drogen arteko harremanak aurrera jarraitu zuen. Legearekin ere arazoak izaten jarraitzen zuen eta bitartean, taldea Californian eta Arizonan zegoen biran. Egoera larritu zen eta Mike Ness-ek erreabilitazio zentruetan eta espetxean bukatu zuen. Honek taldearen lehen geldialdia eragin zuen.
Bigarren geldialdia, Danell-en heriotza eta "Sex, Love and Rock 'n' Roll" (1997-2004)
1997an, Social Distortion-ek Epic disketxea utzi eta Time Bomb Recordings-era itzuli zen zortzi urte eta gero. Disketxe honekin bakarrik zuzeneko diska bat atera zuten, "Live at the Roxy". Honen ostean jotzeari utzi zioten. Denbora tarte honetan Mike Ness bakarlari gisa hasi zen eta bi diska argitaratu zituen: "Cheating at Solitaire" eta "Under the Influences". Azken honetako abestiak bertsioak dira. Dennis Danell 2000ko otsailaren 29an hil zen Newport Beach-en zuen etxean burmuineko aneurisma batek jota. Momentu horretatik aurrera Mike Ness zen jatorrizko taldearen kide bakarra. Zurrumurruek taldea apurtuko zela bazioten ere Jonny Wickersham (U.S. Bombs, Youth Brigade, Cadillac Tramps, L.A.'s) agertu zen Danell-en ordez. Biscuits baterijoleak ere taldea utzi zuen eta Charlie Quintana-k hartu zuen ardura. Formazio honekin taldeak hiru urte luzatu zen bira batean murgildu ziren Californiatik zehar. Taldea 2000. urtean jarri zen lanean abesti berrietan. Hasiera batean, bazirudien urte bukaeran kaleratuko zela diska baina biretako programazioagatik argitarapena berandutzen hasi zen 2004. urtera arte. 2004ko irailaren 28an argitaratu zen "Sex, Love and Rock 'n' Roll". Diska honen ekoizlea Cameron Webb izan zen eta Wickersham eta Quintanarekin egiten zuten lehen diska. Hilabete geroago John Maurer baxulariak taldea utzi zuen eta urte bukaera arte Rancid-eko Matt Freeman-ek ordezkatu zuen. Matt Freeman-en ordez Brent Harding sartu zen taldean.
Gaur eguneko jarduera eta Quintana-ren irteera (2005-2009)
Taldeak biran jarraitu zuen 2005 eta 2007 urteetan zehar. Australiako Soundwave Festival-ean Incubus eta The Offspring taldeekin jotzeko zuten data bertan behera geratu zen. Komunikatu hau bidali zuten: "Social Distortion-en esku ez dauden arrazoiengatik, tamalez taldeak ezingo du Soundwave Festival-ean zuen kontzertua jo. Sentitzen dugu Australiako zaleei eragindako eragozpenengatik eta espero dugu ahalik eta lasterren han egotea." Bitartean, taldeak hainbat talde ezberdinekin jo zuen, hala nola: Versus the World, Tsar, Shooter Jennings, I Hate Kate, The Black Halos, Flogging Molly, Nine Black Alps, Supersuckers, Blackpool Lights, The Lost City Angels, Street Dogs, Backyard Babies, The Hangmen, The Eyeliners, Cooper, Mest, Bullets and Octane eta The Dead 60s. 2006ko otsailean, Mike Ness-ek eskumuturra bihurritu zuen skateboard egiten zebilela. Beraz, hilabete batzuetan T.S.O.L. taldeko Ron Emory kitarjoleak ordezkatu zuen eta Ness-ek zuzenekoetan bakarrik abesten zuen. Hurrengo urteko urtarrilean beste kolpe latz bat jaso zuen taldeak. Jatorrizko kide zen Brent Liles hil egin zen bere motorran ziolarik kamioi batek harrapatu ostean. 2007. urteko ekainaren 26an "Greatest Hits" izeneneko errekopilatorioa kaleratu zuten. Taldeak zituen diska guztietako abesti arrakastatsuenak daude barnean eta abesti berri bat, "Far Behind" izenekoa. Ia bi urte geroago, 2009ko apirilean, taldeak komunikatu bat atera zuen non Charlie Quintana baterijoleak taldea uzten zuela esaten zen: "Social Distortion-en izugarrizko hamar urtez bateria jo egon eta gero, Charlie 'Chalo' Quintana-k taldea uztea erabaki du bestelako musika esploratzeko asmoz. Hauek dira Charlie-ren adierazpenak: 'Social Distortion-ekin jotzea nire bizitzan denbora bikaina izan da. Zorionekoa izan naiz taldearekin bi diska kaleratzeagatik eta taldearen partaidea izateagatik. Talde bezala gauza ikusgarriak egin ditugu inoiz ez ditudanak ahaztuko - adios amigos!'." Quintana-ren ordezkoa Angels & Airwaves taldeko Adam "Atom" Willard baterijolea izan zen. Adam Rocket from the Crypt eta The Offspring taldeetan ibilia izana zen. Honi, Europan zehar bira bat jarraitu zion taldearen 30. Urteurrena zela eta. Haiekin biran ibili zen taldea The Gaslight Anthem izan zen.
"Hard Times and Nursery Rhymes" (2009-gaur egun)
2008ko apirilean Mike Ness-ek Social Distortion-ek diska akustiko bat grabatu nahi zutela adierazi zuen. Bere esanetan: "uste dut zeozer oso txukuna izan daitekeela. Bob Dylan, Bruce Springsteen eta Johnny Cash-en antzeko zeozer punk kutsu batekin... baina akustikoa. Batzuetan abestiak indartsuagoak dira bolumen gutxiago dituztenean." Ness-ek ere bere hurrengo bakarkako lanaz hitzegin zuen. Argi ez zeukana zen, Social Distortion-eko diska atera baino lehenago edo beranduago ateratzea. 2009ko uztailean Ness-ek Errusiako Tarakany! Bad Tv-n esan zuen taldea urte bukaeran edo hurrengoaren hasieran sartuko zirela "Sex, Love and Rock 'n' Roll"-en osteko diska grabatzera. Urte bereko irailean Studio 606-an, Foo Fighters taldearen estudioan, grabatuko zutela adierazi zuen. Gainera, diska 2010 eko udaberrian edo udan kalean egongo zela esan zuen. 2009eko abenduan taldeak bere webgunean adierazi zuen hurrengo urteko apirilean Hego Amerikako lehen biran murgilduko zirela. Mike Ness-en esanetan: "Taldea eta ni irrikitan gaude Hego Amerikako birarekin. Arraroa da handik gure zaleek hainbeste email bidali ondoren birarik ez egin izana pentsatzea. Ezin dugu zirrara handiagorik sentitu azkenean bira egingo dugula esatean. Lehenengo aldiz, Brasil eta Argentinako zale leialak ezagutuko ditugu eta espero dugu zale gehiagorekin etxera bueltatzea." 2010eko otsailaren 7an taldeak bere Twiter-eko kontuan adierazi zuen diska berri bat hasiko zirela grabatzen. Hilabete bereko elkarrizketa batean, Ness-ek diska berria, zeina titulurik gabe zegoen eta autoekoiztua izango zena, Social Distortion-eko soinu klasikoa izango zuela esan zuen. Hau da, punk, rockabilly eta country estiloen nahasketa. Bere hitzetan, “Barregarria da, diska honek “Somewhere Between Heaven and Hell” diskaren grabaketa ekartzen dit gogora”. Gainera New York-eko 70eko hasierako punkaren elementu berriak sartzen ari naiz, baliteke aurreko abestietan sartu ez ditudan influentziak. Johnny Thunders-en kutsua izango du”. Ness-ek ere azaldu zuen zer gertatu zen diska akustikoa ateratzeko ideiarekin: “Diska akustikoa etorikizunerako proiektua izango da, pentsatzen dut adierazlea eta garrantzi nabarmenekoa izango dela. ” Diska grabatzen zeuden bitartean taldeak Adam Willard baterian ez zuela jarraituko adierazi zuen, bere beste taldearekin, Angels And Airwaves, zituen agenda arazoengatik. Azken honen ordez, Fu Manchu taldearen Scott Reeder baterijolea sartu zen taldean. 2010eko apirilaren 1ean taldeak bere webgunean komunikatu bat eskegi zuen zeinean adierazten zen taldeak diskaren grabaketan etenaldia egingo zuela Hego Ameriketako bira prestatzeko. Hilabete geroago, Epitaph Records eta Social Distortion akordio batera heldu ziren. Urte bereko uztailean berriz baterijolea aldatu zen. Scott Reeder-en ordez David Hidalgo Jr.-ek hartu zuen bateriaren ardura. Azkenean, 2010eko azaroaren 16an “Machine Gun Blues” single-a argitaratu zen eta hurrengo urteko urtarrilaren 18an kaleratu zen diska berria, “Hard Times and Nursery Rhymes” izenekoa Epitaph Records-en eskutik.
Etorkizuneko zortzigarren diska
Performer Magazine aldizkariak, 2011ko urtarrilrean, Mike Ness abeslariari elkarrizketa egin zion. Epitaph-ekin diska gehiago egongo al ziren galdetu ziotenean, honek baietz erantzun zuen. Hilabete berean Exclaim-ekin egin zuen elkarrizketa batean esan zuen ez zirela zazpi edo zortzi urte pasako hurrengo diska kaleratzeko. Nahiz eta “Hard Times and Nursery Rhymes” kaleratu berria izan abestiak idazten jarraituko zuela adierazi zuen. Frank Turner-ekin izan zuen beste elkarrizketa batean disziplina handiagoa eduki nahi zuela aitortu zuen. 2012ko maiatzean, Ness-ek adierazi zuen espero zuela taldeak 2013ko urtarrilean diska berria idazten hastea.
Logoa
Taldearen logoa zigarro bat eta edalontzi bat martini duen eskeleto bat izan da. Kontzertuetan askotan erabili duten logoa izan da, hala ere, beste batzuetan disken azalak erabili dituzte.
Musika-estilo, influentziak eta eraginak
Social Distortion-en musika estiloa haien hastapenetan punk rock-a edo hardcore punk-a zen 1970eko hamarkadaren bukaeran. Hegoaldeko Kaliforniako punk rock taldeen lehenatarikoa dela uste da eta haien estiloa The Dickies edota The Germs taldeekin erlazionatu da. 80eko hamarkadaren erdialdean estilo aldaketa sumatu zen haien musikan, rock and roll eta country estiloak jorratzen hasi baitziren. Haien musika Johny Cash, Bob Dylan, Eddie Cochran, Rolling Stones, Sex Pistols, The Clash, New York Dolls, Johnny Thunders eta The Ramones-ek nabarmenki influentziatu zuten. Aldi berean, Social Distortion-ek Pennywise, Green Day, Face to Face, Rise Against, Blink-182, Pearl Jam, Rancid, The Offspring edota Thrice taldeak influentziatu ditu. Taldea hasieran Orange County-ko The Adolescents, China White, Shattered Faith edota The Crowd taldeekin hasi zen jotzen nolabaiteko punk eta hardcore estiloen mugimendua hasi zenean. Musika azkarra, bortitza eta bizia zen. Social Distortion-en abesti gehienak Mike Ness-ek idatzi eta guztiak abestu ditu. Letra askotan ohiko gai bat dago “oldartasuna, bere ondorioak eta heldutasuna lortzeko borroka gogorra”.
Haizea Urretabizkaia
Haizea Urretabizkaia Ramos (Irun, Gipuzkoa, 2003ko abenduaren 18a), Euskal Herriko eskubaloi jokalaria da, Bera Bera taldean jokatzen duena.
Ibilbidea
Bidasoa Klubeko harrobiko jokalaria da. 2022-23 denboraldirako Bera Berak fitxatu zuen.
Metamora (Illinois)
Metamora  Illinoiseko herri bat da. Woodford konderrian kokatua dago. 2010ean 3,636 biztanle zituen, 5.7 kilometro koadrotan banatuta.
Antartikako izotz-geruza
Antartikako izotz-geruza 14 milioi km²-ko azalera duen eremua da, kontinenteko %98a estaltzen duena. Munduko izotz-geruzarik handiena da, Lurreko ur gezaren %61a duena. Urtuko balitz, itsas maila 70 metro igoko litzateke. Edonola ere, azken urteotan hazten ari da.
Rod Steiger
Rod Steiger (Westhampton, New York, AEB, 1925eko apirilaren 14a - Los Angeles, Kalifornia, AEB, 2002ko uztailaren 9a) Estatu Batuetako antzezlea izan zen.
Biografia
New Yorkeko American Theater Wing eta Actor's Studio eskoletan egin zituen antzezle-ikasketak. Antzerkian eta telebistan luzaroan lan egin ondoren, 1954an egin zuen lehen filma, Elia Kazanen On The Waterfront. Pertsonaia gogorrak, oldarkorrak eta megalomanoak gorpuztu izan zituen. Europan eta Hollywooden lan egin zuen.
Puerta del Sol
Artikulu hau Madrilgo plazari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Sol». Puerta del Sol (eguzkiaren atea) Madrilgo plaza ezagun eta jendetsuenetakoa da, hiriaren erdigunean kokatua. Han dago Espainiako errepide erradialen hasiera markatzen duen Zero Kilometroa.
Gujaraterazko Wikipedia
Gujaraterazko Wikipedia Wikipediaren gujaraterazko edizioa da. 2009ko urriaren hasieran 9.937 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 91.a zen.
Arrizuriaga
Arrizuriaga honakoa izan daiteke:
Maria Hebrearra
Maria Hebrearra edo Miriam profeta alkimia jakintza arloaren sortzailetzat hartzen da. I. eta II. mendeetan bizi izan zen. Alexandriako eskolan lan egin zuen.
Jatorria
Mariaren jatorrizko idatzirik ez dira gaur egunera iritsi baina ondorengo zientzilariek aipatuta dakigu haietan zer idatzi zuen. Zosimo Panopolisekoak, IV. mendean Alexandriako alkimista zenak, bere aurreko alkimisten irakaspenak bildu zituen eta hermetismoaren artearen entziklopedia bat osatu zuen. Bertan Mariaren ekarpenak ere sartu zituen eta antzinako jakintsu gisa aipatzen zuen.
Jurgi Sintzelok (VIII. mendeko kronista bizantziarrak) Demokritoren irakaslea zela esan zuen, Al-Nadim arabiarrak (879 urtean) historiako 52 alkimista garrantzitsuen taldean sartu zuen eta Morieno filosofo erromatarrak "Maria profeta" izenaz aipatu zuen. Hainbat testu arabiarretan "Platonen alaba" zela esaten da.
Lanak
Maria Hebrearrak alkimiaren inguruko hainbat testu idatzi zituen Lanik ezagunena "Kristau filosofo anonimo baten aterakinak" da, baina "Maria eta Arosen arteko elkarrizketa" izenaz ezagutzen da. Hurrengo mendeetako alkimiaren oinarriak ezartzen dira lan honetan, leukosis (zuriketa) eta xantosis (horitzea) esate baterako. Itsasoko gatzaren azidoa eta beste azido bat (oxys) ere aipatzen dira, bigarren hau azido azetikoa izan liteke. Urrea egiteko hainbat errezeta ere badaude, batzuk mandragora bezalako sustraiak erabiliz.
Laborategietan erabiltzeko hiru tresna ere asmatu zituen:
Tarantula
Tarantula likosidoen familiako zenbait armiarmaren izena da. Armiarma mota askori eman izan zaio tarantula izena, baina benetako tarantulak lasterka eginez harrapakinak atzematen dituztenak dira. Pozoia sartuz hiltzen dituzte harrapakinak. Tarantula gehienek ez dute amaraunik egiten. Gorputz sendoa, begi txikiak eta hanka luze iletsuak dituzte. 12 bat tarantula mota dira; Lycosa tarantula, Europako hegoaldean eta Afrikako iparraldean bizi dena, eta Cyrtopholis portoricae izenekoa, dira ezagunenak.
Erromantxerazko Wikipedia
Erromantxerazko Wikipedia (Vichipedia rumantscha) Wikipediaren erromantxerazko edizioa da. 2009ko urriaren hasieran 3.182 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 131.a zen.
Lapuebla de Labarca
Lapuebla de Labarca Arabako hegoalde-hegoaldeko udalerri bat da. Arabako Errioxako kuadrillan dago, lurralde historikoko hegoaldeko mugan, Gasteiztik 51 bat kilometrora, Ebro ibaiaren ezker bazterrean. Herritik bertatik abiatzen da ibaia zeharkatzen duen zubia, 1939an eraikia, Araba eta Errioxa lotzen dituena.
Geografia
Toloñoko mendilerroaren hegoaldean dago, Ebro ibaiaren ezkerraldean. Arabako udalerri hegoaldekoena da.
Historia
Ebro ibaia zeharkatzeko gune garrantzitsuan dago, 6 kilometrora iparraldera Guardia baitago, eta hegoaldera Fuenmayor eta San Vicente de la Sonsierra baitaude. Lapuebla de Labarca Guardiako udalerrian barne izan zen 1631ko ekainaren 11ra arte. Garai hartan lortu zuen hiribildu titulua, hiri-izendapena, alegia. Hortaz, Arabar Errioxako udalerririk gazteena dugu Lapuebla.
Peckoltia braueri
Peckoltia braueri Peckoltia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Lapuebla de Labarca
Ekonomia
Arabako Errioxako herri gehienen antzera, Lapuebla de Labarcako ekonomiaren zutarria ardoaren ekoizpena da. Nabarmentzekoak dira herriko COVILA ardo-kooperatiba eta beste hainbat upeltegi.
Demografia
Herriko biztanleria nahiko konstante mantendu zen XX. mendean zehar. 1900ean 810 biztanle zituen herriak, eta 2019an 865 biztanle. Azken urteetan gorabeherak izan dira biztanlerian, baina inoiz ez dira 900 biztanle baino gehiago izan, ez eta 700 baino gutxiago ere.
Arabako Errioxako biztanleria-dentsitate handiena duen udalerria da.
2011ko udal hauteskundeak
Lau alderdi aurkeztu ziren udalerrian, 2011ko udal hauteskundeetan: EAJ, PP, PSE-EE eta EA, hauek izan ziren emaitzak:
9 boto baliogabe egon ziren eta parte-hartzea %82,1ekoa izan zen. Hauteskunde hauen ondorioz, Daniel Espada Garrido bihurtu zen berriro bertako alkate.
Alkateak
Hauek izan dira Lapuebla de Labarcako azken alkateak: a Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.
Garraioa
Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio udalerri honi:
Hizkuntza
Gaur egun gaztelania da nagusi. Ezin dugu zehaztu bertako jatorrizko euskara noiz galdu zen. Hala ere, Lapuebla de Labarcako euskara galtzea nonbait IX. eta XVI. mendeen artean kokatzen da.
Aipatzekoa da 1978. urtetik Assa ikastola dela herriko eskola bakarra. Bertan, eskualde osoko 300 bat ikaslek ikasten dute gaur egun, 2-18 urte bitartekoak. Halaber, Ttiki-Ttaka elkarteak herri honetan du biltokia, Arabar Errioxako euskaldun guztiei zabalik dagoena.
1994, 1999 eta 2014ko Araba Euskaraz festaren ekitaldiak ospatu ziren herrian, Non eta mugan eta Uztaz uzta lelopean, hurrenez hurren. 2014ko Araba Euskaraz ere Lapueblan ospatzekoak dira.
Pepper Pike (Ohio)
Pepper Pike Ohioko hiri bat da. Cuyahoga konderrian kokatua dago. 2010ean 5,979 biztanle zituen, 18.28 kilometro koadrotan banatuta.
Metcalf (Illinois)
Metcalf  Illinoiseko herri bat da. Edgar konderrian kokatua dago. 2010ean 189 biztanle zituen, 1.78 kilometro koadrotan banatuta.
NGC 5380
NGC 5380 galaxia bat da, Canes Venatici konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Dado
Dadoa poliedro tankerako gailu txiki bat da, zorizko zenbaki edo bestelako ikurrak sortzeko erabiltzen dena. Dado hitza latinezko datum hitzetik dator, suertaturiko zerbait esan nahi duena. Zorizko osagai bat duten jokoetan maiz erabiltzen da, partxisean esaterako. Ohizko dadoak 6 alde ditu, kubo tankerakoa da eta horregatik seiko izena eman dakioke. Seikoaren 6 aldeetan puntu multzoak agertzen dira, 1etik 6ra bitarteko puntu kopuruekin. Seikoak izkina kamutsak ere izan ohi ditu, bota eta gero alde jakin bat suertatu arte nahiko jira-bira egin ditzan. Kasinoetan ordea izkina zorrotzeko seikoak erabiltzen dira, probabilitate berdintasuna ziurtatzeko.
Seikoaz gainera, alde kopuru handiagoak dituzten dadoak ere badaude, besteak beste rol jokoetan erabiltzeko. Sei alde baino gehiagoko dado hauek poliedro tankera konplexuagoak dituzte, baina kasu guztietan, alde guztien probabilitate berdintasuna bilatzen bada. 2, 3, 4 eta 5 aldeko dadoak ere badaude: 2 aldeko dado bat txanpon bat besterik ez da, aurpegiko eta gurutzeko aldeak erakusten dituena.
Dadoen aldeak eta balioak
Hauek dira dado arruntak eta pokerreko dadoak duten aldeen izena, balioa edota ikurra:
Coínco
Coínco Txileko erdialdeko komuna eta hiri bat da. O'Higgins eskualdeko Cachapoal probintzian kokatuta dago. 2002ko erroldan, 17.121 biztanle zituen.
Toponimia
Coltauco hitzak Mapudungunez hareatzako ura esan nahi du.
Nováčekita-II
Nováčekita-II mineral bat da eta autunita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Nováčekita-II elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 - 2,5 da.
Adenohipofisi
Adenohipofisia hipofisiaren aurreko zatia edo zati glandularra da, atzeko zatiari (neurohipofisiari) kontrajarrita. Bertan gordetzen dira zenbait hormona tropiko (tirotropina, gonadotropina, adrenokortikotropina, etab.). Zirkulazio orokorrean sortutako egoera bereziek bulkada jakin batzuk sortzen dituzte, eta bulkada horiek hipotalamo-hipofisi loturaren bidez, aipatu hormonen jariatzea eragiten dute.
Ponzano di Fermo
Ponzano di Fermo Italiako udalerri bat da. Fermoko probintzian kokatuta dago, Markak eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Ponzano di Fermok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Adenohipofisi
Hiposekrezioak nanismoa eragiten du. Bere hormonetako baten hipersekrezioa, STH (hazkuntza-hormona), haurren erraldoitasunaren eta helduen akromegaliaren erantzulea da.
Sangha (ibaia)
Sangha erdialdeko Afrikako ibaia da, Kongo ibaiaren eskuinaldeko adarra. 1.700 kilometro luze da. Kamerungo Adamaua mendietan du iturburua, eta Mamberé izena hartzen du ibaiaren goi-ibilguak. Ikatz arro garrantzitsuak daude ibaiaren ibilguan zehar. Ontziz ibil daiteke.
Basileako sarraskia
Basileako sarraskia (Basler Judenpogrom) 1349ko urtarrilean juduen aurkako jazarpen kasu bat izan zen, Izurri Beltzari lotua. Uste denez, 50 eta 70 judu artean hil zituzten erreta.
Stav Strashko
Stav Strashko (Dnipropetrovsk, Ukraina, 1992ko irailaren 24a) Ukrainan jaiotako israeldar modeloa eta aktorea da.
Bizitza
1992an Dnipropetrovsken jaioa, gizonezko generoa esleitu eta Stanislav Strashko izena jarri zioten. 2 urte zituenean Israelera joan zen bizitzera familiarekin.
Basileako sarraskia
Aurrekariak
Komunitate judu bat sortu zen Basilean XII. mendearen amaiera eta XIII. mendearen hasiera bitartean, Renaniatik emigratuz. Sinagoga bat eta hilerri judu bat hiriaren harresietatik kanpo zeuden XIII. mendean.
Stav Strashko
Bizitza
Hainbat urtez modelo androgino egin zuen lan, gizonezko zein emakumezkoentzako desfileetan desfilatuz. Dena den, bere burua emakume transgenerotzat dauka.
Basileako sarraskia
Aurrekariak
Izurri Beltzaren hedapenarekin, putzuen pozoitzearen zurrumurruek eragindako juduen aurkako pogromak egon ziren. 1348ko Gabonetan, izurritea Basileara iritsi aurretik, juduen hilerria suntsitua izan zen eta judu batzuek hiritik ihes egin zuten. 1349ko urtarrilean bilera bat egin zuten Estrasburgoko gotzainak eta Estrasburgo, Friburgo eta Basilea hirietako ordezkariek, eskualdeko juduen aurkako erasoen marea gero eta handiagoari aurre egiteko.
Stav Strashko
Bizitza
2018ko Flawless filmean antzeztu zuen.
Basileako sarraskia
Pogroma
Pogroma, haserre zegoen turba batek egin zuen, eta hiriko kontseiluak edo gotzainak ez zuen legez zigortu. Jendetzak, hirian geratzen ziren judu guztiak harrapatu zituen, eta Rhin ibaiaren uharte batean eraiki zuten egurrezko txabola batean itxi zituen (ez da ezagutzen uharte honen kokapena, ziuraski Birsig ibaiaren konfluentziatik gertu, orain estalia dagoena). Txabola erre egin zuten eta juduak erre edo ito egin zituzten.
Erdi Aroko iturrietan aipatzen den 300 eta 600 biktima arteko kopurua ez da sinesgarria; une horretan hirian juduen komunitate osoa 100 ingurukoa zen ziurrenik, eta horietako askok ihes egingo zuten aurreko asteetako jazarpenaren aurrean. Historialari modernoek uste dute 50 eta 70 biktima arteko kopurua posible dela. Haur juduak, dirudienez, salbatu egin ziren, baina indarrez bataiatuak eta monasterioetan jarriak izan ziren. Badirudi judu helduen kopuru bat ere salbatu zela konbertsioa onartu zutelako.
Antzeko pogromak Friburgon gertatu ziren urtarrilaren 30ean eta Estrasburgon otsailaren 14an. Izurri Beltza hirira iritsi aurretik gertatu zen sarraskia. Azkenean, 1349ko apirila eta maiatzean izurria lehertu zenean, kristautasunera konbertitu ziren juduak, oraindik, putzuen pozoitzeagatik errudunak ziren. Akusatuak izan ziren, eta, horietako batzuk, exekutatuak, beste batzuk kanporatuak.
Ondorengoa
1349an juduak kanporatu ondoren, Basileak publikoki erabaki zuen judu bakar bati ere ez uztea hirira itzultzen gutxienez 200 urtez. Hala ere, 15 urte baino gutxiago geroago, 1356ko Basileako lurrikararen ondoren, juduen itzulera baimendu zen, eta 1365erako judu komunitate baten existentzia dokumentatzen da. Kalkuluen arabera, 1370ean 150 pertsona inguru ziren juduak (guztira 8.000 biztanle inguru). 1397an berriz desegin zen, arrazoi ezezagunengatik. Dirudienez, oraingoan juduek beren borondatez utzi zuten hiria, eta, udalak, hauek atxikitzeko saiakerak egin zituen arren, ekialderantz Habsburgotarren lurraldeetara mugituz, beharbada, 1390eko hamarkadan Alsazian garatzen ari zen juduen aurkako sentimendu giro berrituaren aurkako jazarpen berri baten beldur. Oraingo honetan, komunitate juduaren desegitea iraunkorra izan zen, Basileako komunitate judu modernoa lau mende baino gehiagoren ondoren ezarri baitzen, 1805ean.
1969ko Bost Nazioen Txapelketa
1969ko Bost Nazioen Txapelketa Errugbi txapelketa honen berrogeigarren ekitaldia izan zen (guztira 75.a). 1969ko urtarrilaren 11n hasi eta apirilaren 12an bukatu zen. Gales izan zen txapelduna.
Puntuazio sistema
Entseguak hiru puntu balio zituen eta gauzatzeak beste bi. Dropak eta zigor kolpeak hiruna puntu balio zituzten.
Txapelketako sailkapenari dagokionez irabazitako partidak bi puntu balio zituen, berdindutakoak bat eta galdutakoak zero.
Palmaresa
1969 arteko bakarkako garaipenak. (*) 1889ko garaipena kontuan hartuta
Petritoli
Petritoli Italiako udalerri bat da. Fermoko probintzian kokatuta dago, Markak eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Petritolik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ludes
Ludes Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Ludes udalerrian erroldatutako biztanleak 634 ziren. Familiak 266 ziren, horien artean 64 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 44 bakarrik bizi ziren emakumeak), 109 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 89 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 310 etxebizitza zeuden, 269 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 25 hutsik zeuden. 292 etxeak ziren eta 18 apartamentuak ziren. 269 etxebizitza nagusietatik 220 bere jabearen bizilekua ziren, 41 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 5 etxek bi zituzten, 30 etxek hiru zituzten, 44 etxek lau zituzten eta 188 etxek bost zituzten. 217 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 123 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 123 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 421 ziren, horien artean 323 aktiboak ziren eta 98 inaktiboak ziren. 323 pertsona aktiboetatik 300 lanean zeuden (165 gizon eta 135 emakume) eta 22 langabezian zeuden (9 gizon eta 13 emakume). 98 pertsona inaktiboetatik 41 erretiraturik zeuden, 33 ikasten zeuden eta 24 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Ludes udalerrian 263 unitate fiskal zeuden, 636,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 25.343 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 42 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 10 janari enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 7 zerbitzu enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Peckoltia brevis
Peckoltia brevis Peckoltia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.