cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Morau ta Agotak
Morau ta Agotak euskal musika taldea da, 2000ko hamarkadan sortutakoa. Andoni Tolosaren ezizena da "Morau".
Taldea
Autodidacta folk taldean egin zituen Morauk lehen urratsak musikagintzan, baina 90eko hamarkadara arte ez zen hasi jendaurrean abesten gitarra akustikoaren laguntza bakarraz. Pare bat maketa grabatu eta ia urtebetez Xabier Montoia abeslariarekin (Hertzainak, M-ak) taberna eta areto txikietan kontzertuak ematen aritu zen —emanaldi haietako askotan Joxi Ubedak (Tortura Sistematica, Bukaera, Anima Vili, Batzuk, Belarmiñak…) lagundu zion gitarrarekin—. Ondoren, lehen diskoa grabatu zuen, Morau (Gaztelupeko Hotsak, 1996), formatu elektrikoan, Joxi Ubedarekin eta Deabruak Teilatuetan taldeko kideen laguntzarekin. “Nork daki“ kantuak berehala oihartzun handia hartu zuen, “Koka Kola lata bat baino gehiago da utopia” dioen lelo itsaskorrari esker. ETBk Ez gaude konforme telesailerako sintonia gisa erabili zuen, eta Balerdi Balerdi taldeak kantu horren moldaketa bat egin zuen Hobe behin horri ezenez beti hori diskoan (Gor, 1997).
Hitzei musikari adina garrantzia ematen die Morauk, gizartearen gaineko begirada kritikoa, ironikoa, samurra eta umoretsua eskaintzeko. “Autobusean bururatutako istorioak dira gehienak. Nire inguruan gertatzen denaz hitz egitea gustatzen zait. Hori bai, ez dut soziologiarik egiten kantuetan, edo behintzat ez dut ondoriorik ateratzen”, azaldu zuen Argia astekariari eskainitako elkarrizketa batean.
Aspaldi idatzita eduki arren lehen diskoan lekurik aurkitu ez zuten kutsu urbanoko zenbait abesti EP akustiko batean jaso zituen, Kantu galduak (Gaztelupeko Hotsak, 1998) izenekoan. Hainbat musikarirekin grabatu zuen: Joseba Tapia, Ñaco Goñi, Petti eta Joxi Ubedarekin, besteak beste. Lau kantu propioez gain, hiru bertsio biltzen ditu diskoak: Balerdi Balerdiren “Lore etxean“, Xabier Montoiaren “Zugan gogoa“ eta Jose Afonso kantari portugaldarraren “En quanto a força“, a cappella abestutakoa.
Bakarkako emanaldiak bazter utzi gabe, talde formatuko kontzertuak ematen hasi zen Beñardo Goietxe (gitarra; Noise Hole, Mugaldekoak) eta Josu Gabellanes (bateria; Uncle Mussels) musikariekin. Hala ere, hurrengo diskoa, Amodio domestikoa (Gaztelupeko Hotsak, 2000), berriz ere, musikari askoren kolaborazioaren emaitza izan zen: Petti, Joseba Irazoki, Maite Arroitajauregi… Soinu eta moldaketen aldetik jantziagoa eta landuagoa da aurrekoa baino, baita malenkoniatsuagoa ere, eta estilo aniztasun handiagoa eskaintzen du: bossanova, countrya, baladak… Euskal kantagintza berria ekarri zuten abeslarien eragina aldarrikatzeko, Mikel Laboaren “Martxa baten lehen notak” kantuaren moldaketa grabatu zuen. Diskoak aukera eman zion Smog (Bill Callahan) kantari estatubatuarrarekin eta Adria Punti katalanarekin partekatzeko agertokia, besteak beste.
Mechi Gunea
Mechi Gunea (मेची), Nepalgo Ekialdeko eskualdeko hiru geneetan ekialderen dagoena da. Muga egiten du iparraldean Tibetekin (Txina), ekialdean Sikkim eta Indiako Darjeelingekin eta hegoaldean Indiako estatua den Biharrekin. Bere 8.196 km²-tan 1.307.669 biztanle bizi dira (2001).
Morau ta Agotak
Taldea
Hirugarren disko luzeak, Txukalda-k (Gaztelupeko Hotsak, 2004), Morau eta Agotak-en sinadura ekarri zuen, Beñardo Goietxek (gitarra), Igor Mendiak (bateria) eta Jexux Agirresarobek (baxua; Larrua Truk) osatutako hirukotearekin landu baitzituen kantuak entsegu lokalean. Apaingarri gutxiko lana da, soinu sinple eta zuzenekoa, eta estilistikoki country-rockaren kutsu handiagoa du aurrekoek baino. Aurrekoan bezala, Ez Dok Amairu taldeko beste kide ohi baten kantu bat moldatu zuen, “Haizea dator” (Xabier Lete).
Agotak taldearekiko elkarlanak jarraipena izan zuen Kalamidadiak (Gaztelupeko Hotsak, 2008) diskoan. Bertan power-pop doinuetara hurbildu zen Morau, eta, ohi bezala, kantari historiko baten bertsioa egin zuen: Imanol Larzabalen “Mendian gora“ kantuarena. Halaber, Balerdi Balerdiren “Lore etxean“ berreskuratu zuen molde elektrikoan emateko. Diskoa aurkezteko hainbat kontzertu eman eta gero, taldea desegin eta Beñardo Goietxerekin jarraitu zuen lanean Morauk.
2013an Arrainentzako himnoak bloga ireki zuen M0rauk, asmo zehatz batekin: kantuen sortze prozesua erakustea eta zaleekin partekatzea. Urte eta erdiko lanaren emaitza Arrainentzako himnoak diskoan (Egilea editore, 2014) jaso zuen. Beñardo Goietxeren laguntza bakarrarekin grabatu zituen diskoko 16 kantuak; horien artean, bi bertsio daude: Enarak taldearen “Ama” eta The Smiths taldearen “There Is A Light That Never Goes Out” (“Bada sekula itzaltzen ez den argi bat“)
Killead
Killead (irlanderaz Cill Éad) Ipar Irlandako Antrim konderrian dagoen udalerri txiki bat da, Ulster probintzian. 2011n 81 biztanle zituen.
Aldergrove eta Antrim udalerrietatik hurbil dago. A28 errepidearen Tully Roadeko sarbidearen bidez bertaratzen da. Belfasteko Nazioarteko aireportuaren alboan dago.
Le Bignon-Mirabeau
Le Bignon-Mirabeau Frantziako udalerria da, Loiret departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Pine Level (Alabama)
Pine Level Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Autauga konderrian dago, Alabama estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Le Bignon-Mirabeau
Biztanleria
2007an Le Bignon-Mirabeau udalerrian erroldatutako biztanleak 261 ziren. Familiak 112 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 145 etxebizitza zeuden, 111 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 25 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 141 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 111 etxebizitza nagusietatik 85 bere jabearen bizilekua ziren, 23 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 8 etxek bi zituzten, 25 etxek hiru zituzten, 33 etxek lau zituzten eta 44 etxek bost zituzten. 80 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 58 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 46 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 176 ziren, horien artean 136 aktiboak ziren eta 40 inaktiboak ziren. 136 pertsona aktiboetatik 130 lanean zeuden (69 gizon eta 61 emakume) eta 6 langabezian zeuden (1 gizon eta 5 emakume). 40 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Le Bignon-Mirabeau udalerrian 119 unitate fiskal zeuden, 293 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.244 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 15 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoak igeltseroa ziren.
2000. urtean Le Bignon-Mirabeau udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 924 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bârza
Bârza Errumaniako udalerri bat da, Olt konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Largs
, 'An Leargaidh Ghallda', Eskoziako udalerri bat da, Iparraldeko Ayrshire konderrian.
Kas (freskagarri konpainia)
Historia
1870ean, Roman Knörr Streiff (Ulm, Baden-Württenberg, Alemania) garagardogile alemaniar gaztea Araba ra ailegatu zen. Mariano Ortiz de Urbina gasteiztar ardo saltzailearekin batera, La Sucursal garagardo fabrika sortu zuen; eta haren alaba Gregoria Maria Pilarrekin ezkondu zen, 1886ko ekainaren 10ean.
1912an, Knörr Streiffek La Esperanza enpresa sortu zuen, "garagardo alemana, gaseosa, sinalco motako freskagarriak, Seltz ura eta izotza" ekoizteko. Fabrika Gasteizetik hurbil ezarri zuen. 1927tik aurrera, Roman Knörr Ortiz de Urbina semeak As gaseosa fabrikari ekin zion.
Gerra zibila ren ondorioz, enpresa aktibitate barik geratu zen, bezerorik, langilerik eta stock-ik gabe. Gerraostean lan handiak izan zituzten berriro lanean hasteko: Luis eta Jose Maria Knörr Elorza anaiek (Knörr Ortiz de Urbinaren semeek) ekin zioten, lehenak komertzial lanean eta bigarrenak produktuaren ekoizpenean. 1954an, Espainian Coca-Cola freskagarria agertu eta gero, Jose Mariak laranja zuku kontzentratua ur karbonatatuarekin nahasteko lehen probak egin zituen; 1956ean familiaren abizenaren K hizkia gehitu eta produktuarentzat KAS marka sortu zuten, Coca-Colari eta AEBetik etortzen ziren edari berriei lehia egingo zien freskagarria. Marka honen pean, alkoholik gabeko bitter-ra ere asmatu zuten, Espainia r merkatuan arrakasta handia izan zuen produktua, enpresari irabazi handiak ekarri zizkiona, eta haren komertzializaziorako tokian tokiko azpienpresak sortu behar izan zituzten.
XX. mende amaieran, enpresak ezin izan zion eutsi multinazionalekin lehiatu ahal izateko eginiko inbertsio handiei; ondorioz, 1992an PepsiCo konpainia estatubatuarrak eskuratu zuen.
Markaren hedapena handitzeko, enpresak marketing kanpaina arrakastatsuak burutu zituen, hala hola 60-70eko hamarkadetan KAS txirrindularitza-talde garrantzitsua babestu zuenean, 1977an Frantziako Tourra ren etapa bat Gasteizen amaitu zenean, enpresak fabrika zuen Gamarra ko industrialdean, edo 1982ko futboleko mundialean Lopez Ufarte k freskagarria kontsumitzen agertu zenean.
2006ean, markaren sorreraren 50. urteurrena ospatzeko, hasieran erabili ziren litro bateko botilen serie bat ekoitzi zen. Gainera, Etxabarri-Ibiña ko botilaratze-plantan markari omenaldia egin zitzaion, eta Gasteizen eta Donostia n antzinako iragarki, botila, argazki eta bestelako material historikoen erakusketak antolatu ziren.
Ekoizpena
Freskagarrien ekoizpenerako, Zigoitia ko "Venta Caída" urbegiaren ura erabili izan dute, Hori dela eta, kobazulo hau "Manantial de Kas" izenarekin ere ezagutzen da. Subijanako kareharrizko guneko beste askorekin batera, Arabako Espeleologia Taldeak esploratu zuen 1950eko hamarkadan. Azken urteetan lantegiak beste ur-iturri batzuk ere gehitu ditu.
Produktuak
Gas karbonodun edaria (freskagarri) edariak ekoizten ditu, bai laranja, limoi nahiz sagar zaporekoak. Era berean Bitter Kas, edari mingots eta alkohol gabekoa ere merkaturatzen du; iraganean, KasFruit fruta zukuak eta KasKol freskagarria ere saltzen zituen. Gainera, munduan zehar herrialde bakoitzaren gustuetara egokitutako produktuak ditu:
Litoria albolabris
Litoria albolabris Litoria generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Saltcoats
, 'Baile an t-Salachar' eta 'Salkits', Eskoziako udalerri bat da, Iparraldeko Ayrshire konderrian.
Centropus senegalensis
Centropus senegalensis Centropus generoko animalia da. Hegaztien barruko Cuculidae familian sailkatua dago.
Juan Ugarte Velsua
Juan Ugarte Velsua (Bermeo, Bizkaia, 1505 - 1580) arkitektoa izan zen. Bermeoko portua egin ondoren, Getariako Udalak dei egin zion bertako uhartetxoa (San Anton) herriarekin lot zezan. Lan handi hori Juan Ugarte hil zen urte berberean amaitu zen (1580).
Margès
Margès Frantziako udalerri bat da, Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Margès udalerrian erroldatutako biztanleak 850 ziren. Familiak 297 ziren, horien artean 48, pertsona bakarrekoak ziren (32, bakarrik bizi ziren gizonak eta 16, bakarrik bizi ziren emakumeak), seme-alabarik gabeko familiak 100 ziren, seme-alabak zituzten bikoteak 137 ziren, eta seme-alabak zituzten guraso bakarreko familiak 12 ziren.
Biztanleriak ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du denboran zehar:
Etxebizitza
2007an 328 etxebizitza zeuden: 307, familiaren etxebizitza nagusia ziren; 11, bigarren erresidentziak; eta 9 hutsik zeuden. Etxebizitza guztietatik 312, etxeak ziren eta 11, apartamentuak. 307 etxebizitza nagusietatik 252 bere jabearen bizilekua ziren, 48 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 11 etxek bi zituzten, 25 etxek hiru zituzten, 70 etxek lau zituzten eta 198 etxek bost zituzten. 250 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 105 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 190 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an, lan egiteko adina zuten pertsonak 549 ziren, horien artean 425 aktiboak ziren eta 124 inaktiboak. 425 pertsona aktiboetatik 393 lanean zeuden (217 gizon eta 176 emakume) eta 32 langabezian (15 gizon eta 17 emakume). 124 pertsona inaktiboetatik 41 erretiraturik zeuden, 46 ikasten ari ziren eta 37 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Margès udalerrian 324 unitate fiskal zeuden, 895,5 pertsonak osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.475 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 40 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 margolariak, 2 zurginak, 1 iturgina, 3 argiketariak, 1 jatetxe eta 1 apaindegia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Margès udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 336 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Élodie Navarre
Élodie Navarre (Paris, ) franko-austriar aktorea da, telebistan eta zineman aritutakoa. Hamasei urte besterik ez zituela, casting-zuzendari batek Parisko metroan topatu eta, hurrengo urtean, Clara et son Juge telefilmean debutatu zuen.
Entomacrodus macrospilus
Entomacrodus macrospilus Entomacrodus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Blenniidae familian.
Serrada
Serrada Valladolideko udalerria da, Tierra de Medina eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.165 biztanle zituen.
Nuraghe
Nuragheak Sardinian aurki daitezkeen harrizko eraikin megalitiko ugarienak dira. Zaharrenak K.a. 1700 urtekoak dira; nuraga kulturak, berez, K.a. 1700. urtetik 238 arte iraundu zuen, hau da, Erromatar Errepublikak lurraldea menperatu zuen arte. Gaur egun Sardiniako benetako ikurra dira.
Etimologia
Oxford English Dictionaryren arabera etimologia "ziurgabea eta eztabaidatua" da. Hitza beharbada Sardiniako Nurra, Nurri, Nurru; sardinierazko nurrarekin erlazionatuta dago, 'harri pila, lurrean barrunbea' (nahiz eta zentzu hauek lotzeko zaila izan). Arabierazko nūr (argia, sua, etab.) oinarri semitikoarekin lotzeko saiakerak eman dira baina, gaur egun, oro har, hipotesia baztertua izan da. Latinezko murus ('horma') hitzarekin erlazionatuta egon daiteke ere, eratorpenaren emaitza izanik: murus–*muraghe–nuraghe. Teoria hori eztabaidan dago.
Kokapena
Nuraga tipikoa leku panoramiko batean kokatuta dago eta kono trunkatu edo erdibituaren forma geometrikoa duen dorre baten forma du, batzuk altuagoak beste batzuk oso baxuak, tholos bat gogoraraziz. Egiturak ez du oinarririk, eta hura osatzen duten harrien pisuak bakarrik eusten dio, hainbat tonatara irits baitaitezke. Nuraga batzuek 20 metro baino gehiagoko altuera dute. Gaur egun, 8.000 nuraga baino gehiago daude oraindik Sardinian, nahiz eta uste izan den iraganean 30.000 baino gehiago egon zitezkeela. Nuragak nagusi dira batez ere ipar-mendebaldean eta uhartearen hegoaldeko zatiaren erdialdean.
Historia
Nuragheak garai zehaztugabean eraiki ziren (K. a. VI. milurtekoa baino lehen ez. C.). Horietako batzuk K.a. 3.500 urtekoak dira. Dena dela, gehienak K.a. XVIII. mendetik K.a. XV. mendera bitartean eraiki zirela uste da, Brontze Aro erditik Brontze Aro berantiarra arte. Asko etengabe erabili ziren eraiki zirenetik K. a. II. mendean Erroma Sardinian sartu zen arte.
Massimo Pallottino sardiniar historiaurrearen eta etruskologoaren arabera, zibilizazio nuragikoak sortutako arkitektura Mediterraneo mendebaldeko edozein zibilizaziotako aurreratuena izan zen garai hartan, Magna Greziako eskualdeetakoak barne. Dauden 8.000 nuragetatik gutxi batzuk baino ez dira induskatu zientifikoki. Batzuek diote eraikin borobilak edo oinplano zirkularrekoak herri nomadetan ohikoak direla. Hortik ondoriozta daiteke garaiko sardiniarrak bizilekuz etengabe aldatzen ari zirela.
Erabilera
Nuraghen erabilera ez da argi zehaztu. Teoria batzuk daude: tenplu erlijiosoak, babes tokiak, herriko buruzagien egoitza, gotorleku militarrak, liderren bilera-gelak edo helburu horietako batzuen konbinazioa. Hala ere, nuraghe batzuk kokapen estrategikoetan daude eraikiak, erraz kontrola daitezkeen bide garrantzitsuetan.
Zalantzarik gabe, bestetik, nuraghek eduki sinboliko esanguratsua zuten. Aberastasuna edo boterea azal zezaketen, edo lekua herri bat zelako adierazle izan zitezkeen. Oraintsuko teoriek uste dute hiribildu sardiniarrak hiri/estatu independenteak zirela, nahiz eta zentzu hertsian hiriak ez izan, federazioak eratzen zituztenak eta monumentu horien eraikuntza aurrez erabakitako banaketa baten mende egon zitezkeela hiribildu federatuen artean.
Su Nuraxi
Su Nuraxiko aztarnategiak Unescoren Gizateriaren Ondarearen izendapena du eta ezagutzen den nuraghe multzo garrantzitsuena da. Barumini udalerrian dago.
Espainiako Quidditch Kopa
Espainiako Quidditch Kopa Espainian jokatzen den quidditch txapelketa nagusia da.
Zinkohögbomita-2N2S
Zinkohögbomita-2N2S oxido motako minerala da eta högbomita taldearen kidea da.
La Quar
La Quar Kataluniako udalerria da, Berguedà eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 38,25 km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 61 biztanle zituen.
Zinkohögbomita-2N2S
Ezaugarriak
Zinkohögbomita-2N2S oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 7 da.
Schela
Schela honakoa izan daiteke:
Txakur kalea
Txakur kalea Bilboko alde zaharraren kale historiko bat da. Izena Txakurraren iturritik datorkio. Bidebarrieta kalearen ertz batean dago.
Eudorcas rufifrons
Eudorcas rufifrons Eudorcas generoko animalia da. Artiodaktiloen barruko Antilopinae azpifamilia eta Bovidae familian sailkatuta dago
Txakur kalea
Kokalekua
Bilboko Zazpi kaleeetan, Bidebarrieta kalearen ertz batean dago.
Izena
Hainbat mendez San Migel esan zioten kale horri, eta iturriari San Migeleko txorrotak, San Migeleko edo Larrinagako dorrearengatik hain zuzen. Dorrea Donejakue Plazatxorako sarbidean zegoen. XV. mendean eraiki zuten Larrinagatarrek, eta gero Victoria de Lezeatarren eskuetara pasa zen. Sarreraren goiko aldean Santuaren irudi bat zeukan. Dorre hori 1850ean eraitsi zen. 1800eko eraberriketaz geroztik, bilbotarrek gutxi gora-behera lehoi itxura zuten txorroten buruak txakurraren buruak zirela pentsatu zuten, eta hortik aurrera, horrela deitzen hasi zitzaion.
Ozaze jaurgainian
Atharratzeko gazteluko kantua, Atharratze jauregiko anderea , Atharratz(eko) jauregian edo Ozaze Jaurgainian Zuberoako Atharratze edo Ozaze eskualdean jatorria duen euskal abesti herrikoi zaharra da. Lehenbiziko aldiz Chants Populaires du Pays Basque argitalpenean agertu zen 1870ean, J. D. J. Salaberriren eskutik. Geroago, beste bertsio batzuk jaso zituzten Francisque Michelek, Charles Bordesek eta Aita Donostiak.
Jean Jaurgain (1842-1920) kazetari, historialari eta folklorista zuberotarrak Atharratzeko jauregiko anderia honen bertsioarekin batera beste bost baladen berri eman zuen: Ürrütiako anderia, Bereterretxen khantoria, Egün bereko alargüntsa, Musde Sarri eta Arbotiko prima eijerra.
Mende batean zehar ahozko tradiziotik jasotako hainbat bertsiotan (1847-1947) ezagutzen da «Atharratze jauregian» («La fiancé de Tardets», «La palaciana de Tardets») deitutako balada narratiboa.
Exogamiaren eta dialektikaren arteko gatazka errealari buruz hitz egiten duen gogoeta baten aurrean gaude, balio orokorrez hornitua. Euskal errepertorioaren beste balada batzuetan agertzen dira gai horiek, non gatazka heriotzarekin konponbide tragikoarekin bukatzen den.
Baladaren corpusak 19 testuk osatzen dute, Antonio Zavala ren edizioaren arabera. Antonio Zavala ren edizioari testuak eskuratzeko errazak dira.
Atharratze Jauregian generoan bermatuta dauden oinarrizko alderdiei buruz intseguritatea sortzen digu:  pertsonaiak, kontakizunaren ordena, erreakzioak eragiten dituzten ekintzak eta amaiera erabakigarria. Arrazoi beragatik, balada “osatu gabe”, “aldatuta” dagoela esaten da, pasarte batzuetan nahasia delako eta ziur aski “ahapaldi galduak” dituelako.
Metrika
Kantu honetan, denboraren eraginez ezaugarri linguistikoak izan dituzten aldaketak dira (Atarratz > Atarratze). Horretaz gain, metrikari dagokionez, metrikaren irregulartasuna edo akatsak azpimarratzekoak dira. Silaben neurriak ez dira erregularrak, ez lerro bakoitzeko ez estrofa bakoitzeko. Ikusi daiteken modura, estrofa bereko lerro guztiek errima berdina dute, baina gainerako estrofetatik desberdinak.
Baladaren formatuari dagokionez, ahapaldien autonomia metrikoak, ahapaldien arteko errima aldaketak eta ahapaldi bakoitzak “eduki” bakarra edukitzeak, narrazioak dituen elipsiekin edo istorioaren ulertezintasunarekin batera, kontakizunaren ordena ez dago zehatz-mehatz finkatuta ez egotea eta ahapaldiak trukagarriak izatea eragiten dute.
Azalpen bat
Kantaren esanahiari dagokionez, zaila da zehatz-mehatz istorioa hitzez hitz ulertzea, izan ere, paragrafo batzuek ez dute erlaziorik haien artean eta laburpena egiteko zailtasunak egon daitezke. Hala ere, argi dagoena da, istorioan zehar familia bat eta errege bat azaltzen direla. Hori horrela, istorioa Atharratz herrian edo Ozaze herrian eta bertoko jauregian kokatzen da. Balada honen bertsio zahar bat XIX. mendean jasotakoa da eta geroago bertsio ezberdinak jaso dira, guztira 19 bat ahapaldi. Ahoz aho transmititutako literaturan ohikoak izaten dira koherentzia eta kohesio hutsuneak antzematen dira, izan ere memoriak huts egiten du eta ahaztutako pasarteekin batera, honelako balada zaharretan baladen arteko interferentziak topatu izan dira inoiz.
Idatzi izan da balada honen jatorrizko istorioa XVI. mendeko benetako gertakizun batean dagoela oinarrituta: Gertakari historiko batean oinarritutako balada omen da, agure alargun eta neska gazte behartu baten arteko ezkontzan oinarritua. Ezkontideak Karlos Luxeykoa – Luxey eta Atharratzeko baroia, nonbait – eta Maria Jaurgain Ozazekoa. Ezkontza hori 1584an gertatu omen zen. Abesti honetan Maria Jaurgainen tragedia intimoa islatzen da, gazte-gazte zelarik, aitak Baroi zahar eta alargunarekin ezkontzera behartu omen zuena, eta alabatxoa, jakina, ez zen tratuarekin pozik geratu, 'Aita, saldü naizü idi bat bezala'.
Castel del Monte (Apulia)
Castel del Monte (eusk. 'Mendiaren gaztelu'; bareseraz: Castídde d'u Monte; Castrum Sancta Maria de Monte) Apuliako Andria udalerrian dagoen XIII. mendeko zitadela da. 1240ko hamarkadan eraikin zuten Frederiko II.a enperadoreak hala aginduta.
Engraulis
Engraulis Engraulidae familiako arrain generoa da. Gaur egun bederatzi espezie ditu.
Myliobatis longirostris
Myliobatis longirostris Myliobatis generoko animalia da. Arrainen barruko Myliobatidae familian sailkatzen da.
Toporu
Toporu Errumaniako udalerri bat da, Giurgiu konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Simancas
Simancas Valladolideko udalerria da, Campiña del Pisuerga eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 5.152 biztanle zituen.
Centropus monachus
Centropus monachus Centropus generoko animalia da. Hegaztien barruko Cuculidae familian sailkatua dago.
Almanor (Kalifornia)
Almanor Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Plumas konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Peliade
Peliade edo Peliadeak, greziar mitologian, Peliasen alabei orotara eman zitzaien izena da. Peliadeak, Jasonen mitoarekin lotuta daude eta euren aitaren nahi gabeko hilketaren errudunak dira, Medeak, trikimailu baten bidez engainaturik. Medeak birgaztetze mito bat erakusten die, ahari zahar bat txikitu, pertz batean sartu eta ahari gazte bat aterata engainatuz. Euren aitarekin gauza bera egingo zutela usteta, txikitu egin zuten. Peliadeak Mantinean Arkadian babestu ziren, euren aita nahi gabe hil ondoren.
Euripidesek, bere lehen tragedietako bati "Peliadeak" izenburua jarri zion, Dionisiarretan K. a. 455. urtean aurkeztu zuen tragedia. Baina ez zuen irabazi.
Grafton (Vermont)
Grafton Vermont estatubatuar estatuko Windham konderrian dagoen herria da. 2010. urtean 679 biztanle zituen eta 6.8 pertsona/km²-ko dentsitatea.
The Kelly Family
The Kelly Family (euskaraz Kelly Familia; ezizenez The Kellys, "Kellytarrak") irlandar-estatubatuar-europar folk-pop-rock musika talde bat izan zen, Kelly familiako anai-arrebek osatzen zutelarik. Europan nahiko arrakasta izan zuten, bereziki Alemania, Benelux, Eskandinavia, Ekialdeko Europa, Espainia eta Portugalen.
Euskal Herrian maiz egon eta Iruñean denboraldi batez bizitzen ere egon ziren (Barbara-Ann "Barby" Kelly kidea 1976an Beraskoain udalerrian jaio zen, Angelo Gabriele Kelly kidea 1981an Iruñean jaio zen eta Barbara Ann familiako ama 1982an Beraskoainen hil zen), horren ondorioz musika taldeak hainbat euskarazko abesti abestu izan zituen, tartean Agur jaunak abestia.
1988ko Munduko Eskrima Txapelketa
1988ko Munduko Eskrima Txapelketa Munduko Eskrima Txapelketaren 51. edizioa izan zen. 1988ko uztailean ospatu ziren Orleansen Nazioarteko Eskrima Federakuntzak eta Frantziako Eskrima Federakuntzak antolatuta.
Urte berean Seulen 1988ko Udako Olinpiar Jokoak ospatzen zirenez, eta joko hauetako egitarauan emakumezkoen ezpata modalitatea agertu ez zenez, soilik arma hau agertu zen munduko txapelketan. Eta bi proba baino ez ziren ospatu: emakumezkoen banakako ezpata eta emakumezkoen taldekako ezpata.
Banakako ezpata
Taldekako ezpata
Goshen (Vermont)
Goshen Vermont estatubatuar estatuko Addison konderrian dagoen herria da. 2010. urtean 164 biztanle zituen eta 2,96 pertsona/km²-ko dentsitatea.
Huaraz probintzia
Peruko Huaraz probintzia Ancash eskualdeko Ancash departamendua osatzen duten 20 probintzietako bat da.
Iparraldean Yungay probintziarekin eta Carhuaz probintziarekin muga egiten du, ekialdean Huari probintziarekin, hegoaldean Recuay probintziarekin eta Aija probintziarekin. Azkenik, mendebaldean, Casma probintziarekin eta Huarmey probintziarekin.
Hiriburua
Hiriburua Huaraz da
Alkateak
Artikulu nagusia: Huarazeko alkateak
Litoria amboinensis
Litoria amboinensis Litoria generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Zinkohögbomita-2N6S
Zinkohögbomita-2N6S oxido motako minerala da eta högbomita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Zinkohögbomita-2N6S oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak.
Mallona bidarriak
Mallona bidarriak Bilboko alde zaharraren kale historiko bat da.
Kokalekua
Bilboko Zazpi kaleeetan, Unamuno enparantzan hasi eta Begoñako auzora heltzen diren aldapa eta eskilarak dira.
Behin gora helduta, XIX. mendeko hilerri zaharraren atea ikus daiteke, eta bertatik bertara, Etxebarria parkea, orain dela mende laurden altzairu galdategia zegoen lekuan.
Saint-Étienne-du-Bois (Ain)
Saint-Étienne-du-Bois (Ain) Ain departamenduko Frantziako udalerria da, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.
Entomacrodus marmoratus
Entomacrodus marmoratus Entomacrodus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Blenniidae familian.
Nazareth (Texas)
Nazareth Texasko hiri bat da. Castro konderrian kokatua dago. 2010ean 311 biztanle zituen, 0.94 kilometro koadrotan banatuta.
Izterbegi
Izterbegi Nafarroako ipar-erdialdeko Pirinioetako mendia da, Nafarroa Beherearekin duen mugan bertan, Kintoako eskualdean kokaturik.
Abiapuntuak
Urkiagatik ordu bat eta laurdeneko igoera eta Urepeletik ordu bat eta 45 minutukoa ditugu.
Luis Campoy
Luis Campoy Zueco (Ablitas, 1938ko abenduaren 31) nafar politikaria da, UPN alderdikoa. Bigarren Hezkuntzako irakaslea da ogibidez. Besteak beste, Nafarroako Parlamentuko kidea (1991-1995), Tuterako alkatea (1995-1999), eta Espainiako Senatuko kidea (2000-2003) izan da.
Myliobatis peruvianus
Myliobatis peruvianus Myliobatis generoko animalia da. Arrainen barruko Myliobatidae familian sailkatzen da.
Centropus cupreicaudus
Centropus cupreicaudus Centropus generoko animalia da. Hegaztien barruko Cuculidae familian sailkatua dago.
FSB
FSB akronimoa izan dateke:
Eudorcas rufina
Eudorcas rufina Eudorcas generoko animalia da. Artiodaktiloen barruko Antilopinae azpifamilia eta Bovidae familian sailkatuta dago
Lucerne (Kalifornia)
Lucerne Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Lake konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Tiedra
Tiedra Valladolideko udalerria da, Tierra del Vino eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 350 biztanle zituen.
Xenokrates
Xenokrates (Ξενοκράτης; Kaltzedonia, K.a. 396/5 – Atenas, K.a. 314/3) greziar filosofo eta matematikaria izan zen. Platonen ikasle eta adiskide izan zen. Pitagorasen eta Platonen filosofiak bateratzen saiatu zen. Akademiako zuzendaria izan zen (K.a. 339-314) Espeusiporen ondoren.
Kakarvitta
Kakarvitta edo Kankarbhitta Nepalgo hego-mendebaldeko mugan dagoen herria da, Mechi Gunean hain zuzen ere. Bertan bukatzen da Mahendra errepidea. 21.366 biztanle ditu (1991).
Nepalgo ekialdeko sarrera da, eta bertatik pasatzen dira Indiako Siliguri eta Darjeelingetik datozenak. Muga pasa, bisa egin eta autobus geltki erraldoia dago bertan, bai eta dirua aldatzeko kutxa ere. Kakarvittatik Nepalgo edozein hiritara ateratzen dira autobusak egunero.
Răsuceni
Răsuceni Errumaniako udalerri bat da, Giurgiu konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Entomacrodus nigricans
Entomacrodus nigricans Entomacrodus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Blenniidae familian.
Galena (Indiana)
Galena Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Floyd konderrian kokatuta dago, Indiana estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Svetlana Kriveliova
Svetlana Vladimirovna Kriveliova (Светлана Владимировна Кривелёва; Briansk, Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna) errusiar pisu jaurtitzailea da. Urrezko domina irabazi zuen 1992ko Bartzelonako Olinpiar Jokoetan Talde Bateratua ordezkatuz.
Mylène Farmer
Mylène Farmer, jaiotzez Mylène Jeanne Gautier (Pierrefond, Kanada, 1961eko irailaren 12a) abeslari frantziarra da.
Nederland (Texas)
Nederland Texasko hiri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 17,547 biztanle zituen, 14.78 kilometro koadrotan banatuta.
Granville (Vermont)
Granville Vermont estatubatuar estatuko Addison konderrian dagoen herria da. 2010. urtean 298 biztanle zituen eta 2,2 pertsona/km²-ko dentsitatea.
Hezkidetza
Hezkidetzarako hezkuntza edo koedukazioa pertsonak bere banakotasun, berezitasunaren arabera, generotik at egiten den hezkuntza da, hau da, irizpide sexistei jarraiki gizon eta emakumeei egokitutako rol, balio eta jarrerak kontuan hartu gabe heztea da. Gakoa da, neska eta mutilentzako, edozeinentzako baliagarria izango den pertsona eredua bultzatzea, estereotipo izan den eredu femeninoa eta maskulinoa saihestuz, estereotipo tradizionalak eta zaharkituak alde batera utziz.
Neska-mutilak batera, ikasleak elkarrekin, ikasgela berean, heztea izaten da baterako hezkuntzaren oinarrietako bat, neska eta mutilak fisikoki ez bereiztea, gela edo eraikuntza berezituetan. Irakasleek, koedukazioan hezterakoan, neska eta mutilen eskubideen berdintasunetik abiatu eta gizarte ez-sexista baterako hezteko ahalegina egin behar dute. Familien eta gizartearen adostasuna eta laguntza lortuz, ahal bada.
Hezkidetzaren ezaugarriak
Hezkidetza neskak eta mutilak ikasgela berdinetan-ikasketa eta ebaluazioa irizpide berdinak izatea-denen garapen orekatsua elkarlanean-berdintasunean hezi, berdintasun baloreekin. Helburua gizarte berdintsuak eratzea da.
LOGSE, 1990-ko Hezkuntza Sistemaren Antolamendu Orokorreko Lege Organikoa da diskriminazioa gainditzeko. LOE 2006ko Hezkuntzako Lege Organikoa, nesken eta mutilen artean eskubide eta aukera berdinak agintzen Lehen Hezkuntzan eta Ikasketa ez unibertsitario guztietan. LOEk eta 2008ko urriaren 13ko EHAOk, Eskola Kontseilu guztietan kide bat berdintasunaz arduratzeko agintzen dute.Kulturartekotasunak eskolak kultura guztietako nesken eta mutilen arteko elkarbizitza berdintsua indartu behar du. Eskolak kultura guztietako umeei beren identitatea izaten lagundu behar die. Homosexualitateari buruz modu irekian hitz egin behar da, homosexualitatearen normalizazioa lortzea eta familia mota ezberdinak normalizatzea da helburu.
Hezkidetza: eskola mistoa baino gehiago
Eskola mistoa 60-ko hamarkadan sortu zen Hego Euskal Herrian. Hau sortzerakoan, ez zen planteatu ere egin zer ekar zezakeen neskak eta mutilak espazio fisiko berean elkartzeak, gizonentzat antolaturiko hezkuntza-eredua emakumeentzako orokortzea hain zuzen ere. Oraingoan ere, emakumeei atxikitako gaitasunak eta ezagutzak bigarren mailan geratu ziren.
Euskal Herrian hezkidetzan erreferente izan den Mari Jose Urruzolaren esanetan:"'Hezkidetzan oinarritutako filosofiatik abiatuta egiten diren analisietan, ikusmolde androzentrikoak baliogabetu behar dira lehenik, partzialak direlako eta objektibotasunik ez dutelako bederen, eta errealitate globalaren interpretazio zientifikoak egiteko ahalegina egin behar da'."Ana Agirrek Emakundeko prestakuntza arduraduna izandakoak honela azaltzen du:"'Eskolak bizitzarako baliagarri diren balio guztiak integratu behar lituzke, bai emakumezko bai gizonezko generoari atxikitakoak. Eta denei eskaini behar zaizkie, neskei eta mutilei. Hori litzateke benetan aukera berdintasunerako heziketa eskaintzea'."Ildo beretik, Bea Ugartek eskola mistoa hezkidetzaile bihurtzea zer den zehaztean:"'Hezkidetza ezagutza feministak hezkuntzari egindako ekarpena da, generoen eraikuntza zalantzan jarriz. Proposatu duen helburua mekanismo baztertzaileak pixkanaka desagertzea da, eskolaren egitura formalean ez ezik, hezkuntza ideologian eta praktikan ere bai. Gizonen kulturatzat eta emakumeen kulturatzat jotzen direnetatik alderdi on guztiak berreskuratu eta neska-mutilen giza garapena bultzatzeko portaera erreferente bihurtu nahi ditu, neska-mutilak norberaren nortasunaren subjektu aitortuta, genero-estereotipo sexistetatik at... Hezkidetzaren alde egitea neska-mutilen garapena integralaren alde egitea da. Horretarako, funtsezkoa da nortasuna estereotipo sexistetatik at garatzea, eta justizia zein zaintzako etikan, berdintasunezko harremanetan eta boterearen erabilera parekidean oinarritutako gizartea eraikitzea'."Pedagogia feminista aldarrikatzen du Nagore Iturriozek tranfeminismo tik abiatuta egindako ekarpenean:"'[Hezkidetza] ezinbesteko tresna izan da pairatzen ditugun hainbat diskriminazioei aurre egiteko; orain, ordea, hezkidetzaren ikuspuntu hori zabaltzea dagokigu, klase ertaineko emakume zurientzako pentsaturiko feminismoa utzi eta opresioen intersekzionalitatea bere baitan hartuko duen teoria bat behar dugu. Hori da, hain zuzen, Pedagogia feministak proposatzen duena: inklusioa, tolerantzia eta integraziotik harago joango den tresna bat lantzea. Helburua ez da errekonozimendua bilatzea, baizik eta hausnarketa normaltasunaren ardatzetik urruntzea, arrakaletan daudenak erdigunera ekarriz'."Hauek dira proposatzen diren hausnarketa eta ekintza-ildo nagusiak:
1. Ezagutza eraikuntza soziala dela erakustea eta egia absoluturik ez dagoela agerian uztea.
Jayavarman VII.a
Jayavarman VII.a (1125-1218) Khmer Inperioko enperadore bihurtu zen 1181ean, hiria, 1177an, Champako tropek konkistatua izan ondoren, Vijaya konkistatuz, Champako hiriburua, gaur egungo Vietnamen. Jayavarman, Dharanindravarman II.a eta honen emazte Sri Jayarajacudamaniren semea zen.
Hezkidetza
Hezkidetza: eskola mistoa baino gehiago
2. Neska parte-hartzaileek beren ahotsak erabili ahal izateko espazioak sortzea, eta isiltasunak agentzia-faltarik ez dakarrela onartzea. Horrek parte-hartzaile desberdinei buruz hitz egiteko behar diren denborak errespetatzea dakar.
Jayavarman VII.a
Bere erregealdian, Jemertar Inperioak bere hedadurarik handiena lortu zuen, birtualki, gaur egun Thailandia eta Laos herrialdeek hartzen duten lurraldea hartuz, gaur egungo Myanmar, Malasia eta Vietnamera ere helduz.
Hezkidetza
Hezkidetza: eskola mistoa baino gehiago
3. Irakasteko/ikasteko espazioetan, botere-harremanak beti daudela jokoan onartzea, eta neska parte-hartzaileei egiturazko arrazoiengatik esleitutako autoritatea zalantzan jartzeko aukera ematea.
Jayavarman VII.a
Jayavarman VII.ak, hinduismoa utzi zuen budismora bihurtzeko, honela, azken hau, erlijio nazionala bihurtuz. 1200ean, Angkor Thomen eraikuntza hasi zen, errege hiriburu berria. Lan honen ondorioz, erresumako diru osoa xahutua geratu zen, hurrengo hamarkadetan arazo ekonomikoak ekarri zituelarik.
Hezkidetza
Hezkidetza: eskola mistoa baino gehiago
4. Norberaren jarrera esplizitua egitea eta parte-hartzaileen intersekzionalitatearekin lan egiten jakitea.
5. Emantzipazio-jarduerak sartzea, bai neska-ikasleen ikuspegitik, bai gizarte osoarentzat.
Lan Munduratzea eta hezkidetza
Neskek eta mutilek lanbidea aukeratzeko orduan duten espektatiba, gaur ere oraindik kasu askoetan desberdina izaten da. Neskek,gizarteak tradizioz esleitutakoa ez den beste lanbide bat aukeratzeko planteamendua egiten dietenean bere buruei, ondoko baldintzatzaile hauek izaten dituzte: gizonezkoei dagokien karrera bat egiten badute, etorkizunean lan munduan sartzeko zailtasunak izango dituztela pentsatzen dute eta horrek motibazioa galtzea dakar. Teorian zailtasun handiagoa duten eta”soilik” gizonezkoei dagozkien karrerak ikasteko gaitasunik ez dutela pentsatzen dute. Emakumeak arrakasta txikiagoa dutela uste dute(lanbidean arrakasta izaten badute bizitza afektiboari uko egin behar diote). Ikasten ari diren nesken eta mutilen espektatibez gain, bokaziozko jarreretan irakasleen espektatibek eta jarrerek ere eragina izaten dute; eragin horren ondorioz neskek lorpenak izateko motibazio txikiagoa izan dezakete. Alde batetik, maisu-maistrek inkontzienteki edo kontzienteki, "emakumeen ezaugarriekin" bateragarriagoa den lan bide-gidoia orientazioa sustatzen duten aukeraketa egitera eramaten dituzte neskak. Emakume-taldeak gizartean duen estereotipoa giza sentimenduenganako interesa sentitzen duela zehazten du eta emazte eta amaren rola ezartzen dio eta, horren ondorioz irakasleek neskentzat dituzten espektatibak mugatu egiten dira horrek esan nahi du beharrezkoa izango dela irakasleen curriculum ezkutuaren analisia egitea eta horri buruzko gogoeta sakona egin beharko da. Nahiz eta hau guztia aldatzen ari den oraindik ere lan handia dago egitear.
Heziketaren helburuak
Erabakiak hartzean heldutasuna sustatzea, nor bere buruaren ezagutza, inguruaren ezagutza eta inguruak eskain dezakeenaren ezagutza nahiz plangintza egiteko egokiak izango diren jarreren ikaskuntza bultzatuz. Pertsona bakoitzari lanbideari dagokionez dituen ametsak eta irudiak bilakatzen laguntzea, gehienetan osatu gabeak izaten baitira eta estereotipoetan oinarritzen baitira; bide horretatik erabakiak kontzienteki eta arduraz hartzen lagunduko diogu. Ikasleak tradizionalak ez diren lanbideak aukeratzera bultzatzea. Bizimodu profesionalaren eta pertsonalaren arteko jarraitasunaz ohartaraztera.
I. hezkidetza-plana
2013an Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura Sailak "Hezkuntza-sisteman hezkidetza eta genero-indarkeriaren prebentzioa lantzeko Gida Plana" sustatu zuen.
Hauek zituen oinarrizko alderdiak:
II. hezkidetza-plana
2019<an EAEko hezkuntza-sistemarako II. hezkidetza-plana, berdintasunaren eta tratu onaren bidean 2019-2023 aurkeztu zen.
Planak hiru helburu estrategiko ditu:
Zinkolibethenita
Zinkolibethenita fosfato motako minerala da eta olivenita taldearen kidea da.
Prestwick
Prestwick, 'Preastabhaig', Eskozia hego-mendebaldeko udalerria da, Hegoaldeko Ayrshire konderria dago, eta Clydeko fiordoaren ertzean kokatua. 2011ko erroldaren arabera 14.901 biztanle ditu.
Zinkolibethenita
Ezaugarriak
Zinkolibethenita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Hezkidetza
II. hezkidetza-plana
• Hezkuntza Saila eta hezkuntza-sistema hornitzea hezkidetza-eskola eredua sustatuko duten egituraz eta pertsonez.
• Bultzada ematea ikastetxeek genero-ikuspegia beren kulturan, politiketan eta jardunbideetan txertatzeari.
• Emakumeen aurkako indarkeriaren aurrean prebentzioa, detekzio goiztiarra eta erantzun eraginkorra lortzeko mekanismoak martxan jartzea.
Bestalde, Planak zehazten dituen hezkidetzaren zutabeak hauek dira:
Nafarroan
Uxue Barkos burua zuen Nafarroako Gobernuko Hezkuntza Departamentuak Skolae Berdin Bidean hezkidetza 2017-2020 hezkidetza programa integrala jarri zuen martxan. Lau ikaskuntza ardatz handitan eta lau konpetentziatan egituratuta dago. Arlo pertsonalean, sozialean eta testuingurukoan aplikatzeko eduki eta esperientziak ditu eta 0-3 urteko etapatik 18 urteak arte zehazten ditu:
Skolaeren aurkako polemikak
Nafarroako alderdi eskuindarren erreakzioen ondorioz, polemika bizien artean igaro ditu bere hasierako faseak. 2019an Nafarroako Auzitegi Nagusira deklaratzera deitu zituzten diseinuan eta kudeaketan aritu diren 5 aditu eta 5 tutore.
Skolae UNESCO saria
2019an Nafarroako 116 ikastetxetan kultura berdinzalea ezarri eta indarkeria sexisten aurrean kontzientziatzen ibilitako Skolae programak Hezkuntza, Zientzia eta Kulturarako Nazio Batuen Erakundearen (UNESCO) Nesken eta Emakumeen Hezkuntzarako Nazioarteko Sariaren errekonozimendua jaso zuen. Gobernu berriko Carlos Gimeno Hezkuntza kontseilariak Skolae programako arduradunak kargugabetu zituen saria bildu baino lehen. Foru Erkidegoko María Chivite lehendakariak hartu zuen saria Paris en, Neskaren Nazioarteko Egunean, Skolaeko auzipetuak epaitegietara joan behar izan zuten aste berean. Une horretatik aurrera gobernu berriak izandako SKOLAErekiko apostua jaitsiz joan zen. 2020ko ekainean Nafarroako Auzitegi Nagusiak tramitazio akatsak direla eta, bertan behera utzi dute Skolae programaren ezarpena. 2021ean, Nafarroako Gobernuak hezkidetzako foru dekretu bat onartu zuen, Skolae juridikoki blindatzeko, forma akatsa zuzentzeko eta Hezkuntzak hezkidetza programa funts publikoak jasotzen dituzten ikastetxe guztietan aplikatzera pasatzeko.
Clachan
Clachan, 'clochán', 'clachan' eta manxeraz claghan, Irlanda, Eskozia eta Man Uharteko baserri edo landa giroko etxalde, herrixka edo herriei irlanderaz, Eskoziako gaeleraz eta manxeraz ematen zaien izendapena da.
Porphyrio
Porphyrio Rallidae familiako hegazti generoa da.
Prestwick
Geografia
Eskualdeko hiriburua den Ayr herritik 3 kilometro iparraldera dago eta Glasgowtik 50 kilometro hego-mendebaldera.
Clachan
Etxaldeak edo landetxe eta baserri multzoak dira, gehienetan ez dute ez elizik, ezta denda edo eskolarik ere. Hortaz, ez dira komunitate, herri edo udalerri baten herrigune, zentro sozial edo merkatalguneak. Normalean, eta gaur egun arte, etxalde hauetako biztanleak senideak edota familia loturak izanten zituzten.
Prestwick
Historia
1840 hamarkadan trena iritsi zen eta Glasgowko erdi mailako biztanleak etxe handiak eraikitzen hasi ziren bertan. Gaur egun ere Glasgow Prestwick Nazioarteko Aireportua dago herrian.
Poor Paddy Works on the Railway
Poor Paddy Works on the Railway (euskaraz Paddy Gaixoa Trenbidean Lanean) Irlanda eta Ipar Amerikako abesti herrikoi bat da. Abestia Ameriketako Estatu Batuetako trenbideak eraikitzen aritu ziren irlandar etorkinei buruz mintzo da, berez Paddy izena irlandarrak izendatzeko ezizen ezaguna delarik.
Beste hainbat izenburuz ere ezagutzen da: "Pat Works on the Railway ("Pat Trenbidean Lanean"), Paddy on the Railway ("Paddy Trenbidean") eta Paddy Works on the Erie ("Paddy Erie-n lanean").
Musika talde ugarik abestu izan dute, bereziki Irlandaek: The Clancy Brothers, Luke Kelly eta The Dubliners, The Wolfe Tones, The Pogues... baita Irlandatik kanpoko talde eta abeslariek ere: Ewan MacColl eta Peggy Seeger abeslariak, nahiz The Kelly Family taldeak ere.
Rajadell
Rajadell Kataluniako udalerria da, Bages eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 45,53 km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 496 biztanle zituen.
Poor Paddy Works on the Railway
Hitzak
Abestiak hitzen aldaera ugari ditu. Carl Sandburgek bere The American Songbag liburuan argitaratu zuen bertsio hau nahiko hedatua dagoelari:
Kanoa 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan
Kanoa 2008ko Olinpiar Jokoetan abuztuaren 11tik abuztuaren 23ra arte ospatu zen Beijingo Shunyi Arraun eta Kanoa Parke Olinpikoan. 16 modalitate ezberdin daude eta guztira 50 herrialde ezberdinetako hainbat kirolarik hartu zuten parte.
Dominak
Kanoek 16 modalitate ezberdin dituzte 2 talde nagusien barnean: Slaloma edo Ur Biziak eta Ur Lasaiak. Dominak ikusteko joan txantiloira.
Poor Paddy Works on the Railway
Hitzak
In eighteen hundred and forty-one My corduroy breeches I put on My corduroy breeches I put on To work upon the railway, the railway I'm weary of the railway Poor Paddy works on the railway
In eighteen hundred and forty-three I sailed away across the sea I sailed away across the sea To work upon the railway, the railway I'm weary of the railway Poor Paddy works on the railway
In eighteen hundred and forty-four I landed on Columbia's shore I landed on Columbia's shore To work upon the railway, the railway I'm weary of the railway Poor Paddy works on the railway
In eighteen hundred and forty-five When Daniel O'Connell he was alive When Daniel O'Connell he was alive To work upon the railway, the railway I'm weary of the railway Poor Paddy works on the railway
In eighteen hundred and forty-six I made my trade to carrying bricks I made my trade to carrying bricks For working on the railway I'm weary of the railway Poor Paddy works on the railway