cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arleta
Estazio meteorologikoak
Esteribarren dagoen Eugi kontzejuan, itsasoaren mailatik 617 metrora, Nafarroako Gobernuak 1968an jarritako estazio meteorologikoa dago. Gainera, 1975ean, beste estazio meteorologiko bat inauguratu zen Irotz lekuan, itsasoaren mailatik 479 metrora. Bestalde, 1995ean, beste estazio meteorologiko bat inauguratu zen Zubiri kontzejuan, itsasoaren mailatik 526 metrora. Irotzeko estazioa da Arletarako balio egokienak ematen dituena, hurbilen dagoena baita.
Historia
Nobleen jaurerriaren antzinako lekua. Ibarreko bakarra izan zen hiru sos eskudirutan kitatu zituena, 1268koa. Mende bat geroago hutsik zegoen. 1427an Mikel Gartzea Arletakoa ezkutaria bakarrik bizi zen bertan. Mattin Arletakoa jauregiak eta bere emazte Juana Artiedakoak (1487) Orreagako Santa Mariari saldu zioten Egulbati desolatua.
Jaurerri izaera izan zuen Antzinako Erregimenaren azkenera arte (XIX. mendearen hasiera), baina Esteribarrek izendatutako diputatuak eta familien artean aukeraturiko erregidore batek gobernatzen zuten (3 1802an).
Demografia
biztanle zituen Arletak.
Euskara
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Esteribarko herri guztiak sailkatu zituen, hegoaldeko goi-nafarrera euskalkian, Pirinio ibarretik Erroibar eta Artzibar ibarrekin hitz egiten zena.
Koldo Zuazok, 2010ean, Esteriberrak nafarrera euskalkian sailkatu zituen.
Ibar honetan hitz egiten den euskarak bere berezitasunak ditu. Horregatik sailkatzen daude Esteribarrera (iparesteribartar eta erdiesteribartar aldaerak) eta Artzibarrera (hegoesteribartar aldaera) azpieuskalkietan. Euskara batuaren itzalean alfabetatutako hainbat euskaldun baden arren, Esteribarko mintzaira zaharra oso hiztun gutxik dakite. 2007ko udazkenean, Esteribarren ez zegoen esteribarrerazko edo artzibarrerazko euskaldun gutxienik, eta, beraz, bi azpieuskalkiak hilda daude ibarran.
Euskararen Foru Legea
Nafarroako Gobernuak onartutako Euskararen Foru Legeari jarraituz, Esteribar eremu euskalduneko udalerria da. 2001eko erroldan, herritarren % 25ek zekien euskaraz.
1986tik geroztik, Esteribar udalerriaren izen ofiziala Esteribar da.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Oligocottus maculosus
Oligocottus maculosus Oligocottus generoko animalia da. Arrainen barruko Cottidae familian sailkatzen da.
Gasteizko bandera
Gasteizko banderak hondo zuria du, San Andresen gurutze gorri batek gurutzatuta. Aipatutako banderaren erdigunean hiriaren armarria dago.
Gasteizko bandera Udaletxearen egoitzan ikus dezakegu, Euskal Herriko bandera den ikurrina eta Espainiako banderarekin batera. Horretaz gain, udalak antolatutako ekitaldietan ikusteko moduan egon behar du hiriaren banderak.
Jerzy Buzek
Jerzy Karol Buzek (Smilowitz, 1940ko uztailaren 3a) poloniar politikaria da. Poloniako lehen ministroa (1999-2001) eta Europako Parlamentuko lehendakaria (2009-2012) izan zen.
2004an politikara itzuli zen eta Europako Parlamentuko kide hautatu zuten Plataforma Zibikoko kide gisa. 2008tik 2012ra Europako Parlamentuko lehendakaria izan zen.
I Know What You Did Last Summer (telesaila)
I Know What You Did Last Summer estatubatuar beldurrezko telesaila da, Sara Goodmanek Amazon Prime Videorako sortua.
Pseudotolithus senegalensis
Pseudotolithus senegalensis Pseudotolithus generoko animalia da. Arrainen barruko Sciaenidae familian sailkatzen da.
I Know What You Did Last Summer (telesaila)
Lois Duncan nobelagile estatubatuarrak 1973an plazaratu zuen izen bereko liburua, eta 1997an eraman zuten pantaila handira; filmak sekulako arrakasta izan zuen. Orduz geroztik, klasiko bat bilakatu zen nerabeen artean, eta, orain, telesail formatura egokitu zuen Amazonek. Auto istripu batek betiko elkartuko du lagun talde baten patua.
Viry-Noureuil
Viry-Noureuil Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 1.913 ziren. Familiak 739 ziren, horien artean 187 pertsona bakarrekoak ziren (75 bakarrik bizi ziren gizonak eta 112 bakarrik bizi ziren emakumeak), 216 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 282 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 54 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Notropis cahabae
Notropis cahabae Notropis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Viry-Noureuil
Etxebizitza
2007an 813 etxebizitza zeuden, 760 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 44 hutsik zeuden. 780 etxeak ziren eta 30 apartamentuak ziren. 760 etxebizitza nagusietatik 618 bere jabearen bizilekua ziren, 131 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 12 etxek gela bat zuten, 27 etxek bi zituzten, 81 etxek hiru zituzten, 199 etxek lau zituzten eta 440 etxek bost zituzten. 546 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 307 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 379 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.284 ziren, horien artean 895 aktiboak ziren eta 389 inaktiboak ziren. 895 pertsona aktiboetatik 814 lanean zeuden (445 gizon eta 369 emakume) eta 82 langabezian zeuden (49 gizon eta 33 emakume). 389 pertsona inaktiboetatik 132 erretiraturik zeuden, 125 ikasten zeuden eta 132 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Itapira
Itapira Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Viry-Noureuil
Diru sarrerak
2009an Viry-Noureuil udalerrian 723 unitate fiskal zeuden, 1.921 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.542 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 63 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 26 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 4 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Žitovlice
Žitovlice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 191 biztanle ditu eta 6.57 kilometro koadroko azalera. Nymburk barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1131 urtean egin zen.
Viry-Noureuil
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 15 zerbitzu publikoetatik, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 1 iturgina, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Viry-Noureuil udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.188 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Britainiar erregealdia
Britainiar erregealdia (Regency) 1811 eta 1820 arteko aldia da, Jurgi III.a erregea gobernatzeko gai ez zela eta bere seme Jurgi IV.a erregeordetzan printze bezala ezarri zuenean. Terminoa, sarri, 1795 eta 1837 arteko urteei aplikatzen zaie, moda, politika eta kultura ezberdinek ezaugarritzen duten garai bati. Alde horretatik, georgiar eta viktoriar garaien arteko trantsizio garaitzat har daiteke.
Orduko arkitektura georgiar arkitektura neoklasikoarekin estuki lotuta dago, dotoretasun eta argitasun ukitu bat erantsiz. Almack's, Royal Pavilion, Carlton House, Brooks's eraikinak edo Vauxhallgo lorategiak estilo horretako adibide nabarmenak dira.
Literatura arloan, egile erromantikoak nabarmendu ziren, tartean Jane Austen, Lord Byron edo Charles Lamb.
Llaurí
Llaurí Valentziako Erkidegoko udalerria da, Ribera Baixa eskualdean eta Valentziako probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.313 biztanle zituen.
Ristella travancorica
Ristella travancorica Ristella generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Pottawatomie konderria (Oklahoma)
Pottawatomie konderria (Pottawatomie County) Oklahomako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Shawnee da. 2010eko zentsuaren arabera 69,442 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Salto de Pirapora
Salto de Pirapora Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Pottawatomie konderria (Oklahoma)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 69,442 pertsonetatik 54,520 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 2,878 dira. 1,969 beltzak edo afroamerikarrak. 8,538 amerikar natiboak ziren eta 40 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 373 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 53 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 3,949 pertsonek kokatzen zuten.
Everglades Parke Nazionala
Everglades Parke Nazionala Estatu Batuetako hego-ekialdean dago, Florida estatuan. 6.104 kilometro koadroko azalera du eta hezegunearen jatorrizko %20a baino ez da. Ekosistema nagusi bat dago haren baitan, Everglades izenekoa, munduan bakarra dena.
Parkea 1947ko abenduaren 6an sortu zuten, baina sortzeko baimena 1934ko maiatzaren 30ekoa zen. 1976an Unescok biosferaren erreserba izendatu zuen, 1979an gizateriaren ondare, eta 1987an, nazioarteko garrantziko hezegune. 1993 eta 2007 bitarte, eta 2010etik gaur arte, Harriskuan dagoen gizateriaren ondarearen zerrendan dago.
Jogurt izoztu
Jogurt izoztua (ingelesez Frozen jogurt edo frogurt) esneki izoztua da, batez ere jogurtarekin edo beste esneki batzuekin egina. Izozkiaren antzekoa da, baina gantz gutxiago dauka (gainaren ordez esnea erabiltzeagatik), eta zertxobait latzago.
Schlatt (Zürich)
Schlatt (1999ra arte Schlatt bei Winterthur deitua) Suitzako udalerria da. Zürich kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Monumentalgo geltokia
Monumental Bartzelonako metroaren geltoki bat da, Bartzelona udalerriko Eixample barrutian dago.
Geltokia 1995en inauguratu zen.
Gros-Réderching
Gros-Réderching Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Gros-Réderching udalerrian erroldatutako biztanleak 1.349 ziren. Familiak 490 ziren, horien artean 86 pertsona bakarrekoak ziren (33 bakarrik bizi ziren gizonak eta 53 bakarrik bizi ziren emakumeak), 159 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 212 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 33 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 520 etxebizitza zeuden, 496 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 488 etxeak ziren eta 30 apartamentuak ziren. 496 etxebizitza nagusietatik 417 bere jabearen bizilekua ziren, 61 alokairuan okupaturik zeuden eta 17 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 7 etxek bi zituzten, 37 etxek hiru zituzten, 70 etxek lau zituzten eta 380 etxek bost zituzten. 464 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 170 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 287 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 894 ziren, horien artean 655 aktiboak ziren eta 239 inaktiboak ziren. 655 pertsona aktiboetatik 612 lanean zeuden (356 gizon eta 256 emakume) eta 43 langabezian zeuden (19 gizon eta 24 emakume). 239 pertsona inaktiboetatik 56 erretiraturik zeuden, 74 ikasten zeuden eta 109 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Gros-Réderching udalerrian 486 unitate fiskal zeuden, 1.325 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.011 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 zurginak, 1 iturgina, 2 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 1 jatetxe eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Gros-Réderching udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.115 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Oligocottus rimensis
Oligocottus rimensis Oligocottus generoko animalia da. Arrainen barruko Cottidae familian sailkatzen da.
Torpoint
, 'Penntorr', Ingalaterrako Kornualles konderriko udalerri bat da.
Notropis calabazas
Notropis calabazas Notropis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Poecile superciliosus
Poecile superciliosus Poecile generoko animalia da. Hegaztien barruko Paridae familian sailkatua dago.
Atakora
Atakora Beningo ipar-mendebaldeko departamendua da. Burkina Fasorekin du muga iparraldean, Alibori eta Borgou departamenduekin ekialdean, Dongarekin hegoaldean, eta Togorekin mendebaldean. 20.499 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 2013an 772.262 biztanle zituen. Natitingou da hiriburua. Bertoko Atakora mendietatik hartzen du bere izena.
Živanice
Živanice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 991 biztanle ditu eta 7.95 kilometro koadroko azalera. Pardubiceko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1425 urtean egin zen.
Pseudotolithus senegallus
Pseudotolithus senegallus Pseudotolithus generoko animalia da. Arrainen barruko Sciaenidae familian sailkatzen da.
Carnwath
, 'A' Chathair Nuadh', Eskoziako udalerri bat da, Hegoaldeko Lanarkshire konderrian.
Gustavo Zavala
Gustavo Noe Zavala (Buenos Aires, Argentina 1960ko irailaren 5a) Apocalipsis (1983) eta Tren Loco (1990) Heavy Metal talde argentinarren sortzailea, baxu-jotzailea, teklatu jotzailea, autorea, musikagilea eta liderra da. Artista polifazetikoa, idazlea ere, Argentinako Metalean esperientzia handia duena, 30 Heavy Metal disko fonografiko grabatu eta agertu dena.
Garraf
Garraf Bartzelonako hego-mendebaldean dagoen eskualdea da.
Pueblo Nuevo (Madril)
Pueblo Nuevo, Espainiako Madril hiriburuko auzo bat da, Ciudad Lineal barrutian. Hiriko 152. auzoa da. 2009ko erroldaren arabera 65.415 biztanle zituen.
Garraf
184 km2-ko azalera dauka eta 133.117 biztanle zituen 2006an. Vilanova i la Geltrú hiriburu eta udalerri populatuena da.
Mugakideak
Iparraldean Alt Penedes, hegoaldean Mediterraneo itsasoa, ekialdean Baix Llobregat eta mendebaldean Baix Penedes mugakide ditu.
Udalerriak
Canyelles, Cubelles, Olivella, Sant Pere de Ribes, Sitges eta Vilanova i la Geltru udalerriek osatzen dute.
Oligocottus rubellio
Oligocottus rubellio Oligocottus generoko animalia da. Arrainen barruko Cottidae familian sailkatzen da.
Saltuarius salebrosus
Saltuarius salebrosus Saltuarius generoko animalia da. Narrastien barruko Carphodactylidae familian sailkatuta dago.
Hugh Latimer
Hugh Latimer (Thurcaston, Leicestershire, c. 1487 - Oxford, 1555eko urriaren 16a) Ingalaterrako teologoa eta prelatua izan zen. Ingalaterrako erreformazale handienetakoa izan zen eta eragin sakonagoa izan zuen Ingalaterrako gizarte-maila guztietan erlijio-erreformak, haren predikuei esker. Cambridgeko Unibertsitatean ikasi zuen eta 1510ean apaiz egin zen. Eliza katolikoaren alde egon zen hasieran, baina 1525etik aurrera protestantismoaren aldekoekin bat egin zuen. Henrike VIII.a erregearen babesa jaso zuen, haren alde agertu baitzen Katalina Aragoikoarekiko ezkontza hausteko auzian (1533) eta, Thomas Cromwell bikario nagusiaren arartekotzaren bitartez, Worcesterko apezpiku izendatu zuten. Gizarte-mailako injustizia eta praktika katoliko batzuen aurka borrokatu zen suharki, baina ez zuen Sei Artikuluen akta anglikanoa izenpetu nahi izan eta 1539an apezpikutzatik kendu zuten. Heretiko zelako salaketapean, Londresko dorrean itxi zuten ondoko urteetan. Eduardo VI.a errege hautatu zutenean aske utzi zuten eta Ingalaterrako erreformako buruzagi nagusi izan zen. Maria Tudorren garaian berriro katolizismoa ezarri zelarik, preso hartu eta erreta hiltzera kondenatu zuten Nicholas Ridleyrekin batean. Oxforden erre zuten eta haren martiri ospea berehala zabaldu zen Ingalaterra osoan.
2012ko Udaberriko Klasikoa
'''LVIII. Udaberriko Klasikoa''' 2012ko apirilaren 8an egin zuten, 171,6 km ibilbidea zuena. 1.1. maila zuen.
11 taldek eta 107 txirrindularik hartu zuten parte, horietatik 90 amaitu zirenak. Garailea Giovanni Visconti italiarra izan zen. Mendiko sailkapena Amets Txurrukak eta taldeena Movistar Teamek irabazi zuten.
Seuzach
Seuzach Suitzako udalerria da. Zürich kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Životice
Životice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 40 biztanle ditu eta 4.3 kilometro koadroko azalera. Plzeň-South barrutian dago.
Guess
Guess (GUESS edo Guess? idatzia) Estatu Batuetako moda etxe bat da, 1981ean Marciano anaiek Los Angelesen sortua. Marka luxuzko artikuluak diseinatzen eta egiten ditu jantziak, poltsak eta osagarriak, besteak beste.
Bere zuri-beltzezko iragarkiak ospetsu bilakatu ziren. Claudia Schiffer, Valeria Mazza, Drew Barrymore, Anna Nicole Smith edota Paris Hilton kanpaina hauen protagonistak izan dira.
Llíria
Llíria Valentziako Erkidegoko udalerria da, Camp de Túria eskualdean eta Valentziako probintzian kokatua. Eskualdeko hiriburua eta udalerririk populatuena da.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldan, 22.706 biztanle zituen.
Chinatown (filma)
Chinatown 1974ko Roman Polanski poloniar-frantziar zinema zuzendariaren neo-noir filma bat da, zuzentzeaz gain, antzeztu ere egin zuelarik.
Argumentua
Los Angeles hiria, 1930eko hamarkada. Jake Gittes detektibe pribatuak (Jack Nicholson) hiriko ur-konpainiako ingeniaria den Hollis Mulwray-ren (Darrel Zwerling) emaztea dela dioen emakume bati harrera egiten dio, senarra beste emakume batekin onenaren dabilela esaten diolarik. Halere ondorengo egunetan Mulwrayren benetazko emaztea den Evelyn (Faye Dunaway) detektibearen bulegoan aurkeztuko da, Ida Sessions (Diana Ladd) deritzon lehenbiziko emakumeak Gittes ergel gisa eta lotsagarri laga duelarik. Mulwray eraila denean, kasua ikertzeko asmoz bi bezero ezberdinek Gittes birritan kontratatzen dute, orduan detektibea guztiaren atzetik zer dagoen jabetuko delarik, espero ziteken modura, higiezinen negozio erraldoia, familiako sekretuak eta diru egarri izugarria.
Demokrazia Euskal Herriarentzat
Demokrazia Euskal Herriarentzat, izen laburrez Demoen mugimendua edo Demoak ere deitua 2000tik 2010era euskal presoen eskubideen alde, euskararen ofizialtasunaren alde eta berezko instituzioa eta aitortza lortzearen alde Ipar Euskal Herriaren esparruan edo bere egoerarekin desobedientzia zibila erabiliz ehun bat ekintza egin zuen mugimendua izan zen. Urte horietan bere ekinbideak eragin handia izan zuen bizitza politiko-sozialean.
Historia
Lehen ekintza 2000ko urtarrilaren 6an egin zuten; Baionako espetxean "demokrazia Euskal Herriarentzat" tindatu zuten. Mugimendua 2010eko ekainean desegin zen, Baionako artxibategia zabaldu eta Pauetik hamar urte lehenago hartutako agiriak itzultzearekin batera.
Desegitearen inguruko balorapen desberdinak egin ziren; bistan da mugimenduak zituen hiru helburuak bete gabe daudela eta taldea indarra galtzen joatea edo kideen artean adostasunari eusteko zailtasunak faktoreak izan zirela. Aldiz, esperientzia berriak abiatu izanak (EHLG, Bizi!) eta egoera politikoan suertatzen ari ziren aldaketek desagertzearen alde positiboan kokatuko lirateke. Helburu batzuen inguruan urratsak eman dira, hala errepideetako paneletan nola -seguraski inportanteena- Baionan artxibategia zabaltzea, departamenduko hiriburua izangabe halakoa izatea ez baita inolaz ere arrunta frantses estatuan eta hori, beraz, Demoen borrokaren emaitza dela esan daiteke.
Mugimenduan parte hartu zuten hainbeste kidek aktibo segitzen dute aipatu elkarteetan, gizarte mugimenduetan edota politika arloan: eledun lanetan edo epaitegietatik pasatu direnen artean Peio Etxeberri-Aintxart, iF Matxikote, Nikolas Padrones, Txetx Etxeberri, Xarlo Etxezaharreta, Gorka Torre...daude.
Beste aldetik, bere ibilbidean zehar populazioaren zati handi baten atxikimendua jaso izan zuten; artxibategien aferan historialari, abokatu eta ikertzaile ezagun askok demoen ekintzaren aldeko agiria sinatu zuten: Filipe Aramendi, Colette Capdevielle, Jean-Louis Davant, Marzel Etxehandi, Hélène Etxekopar-Etxart, Manex Goihenetxe, Jean Haritxelhar, Hector Iglesias, Jean-Claude Larronde, Maite Lafourcade, Yolanda Molina, Manex Pagola...Demo SA laguntza ekonomikoa lortzeko ekimenean ere inguru abertzale eta euskaltzalean eta gizarte mugimenduetan ezagunak diren pertsona askoren atxikimendua lortu zuten.
Llocnou de Sant Jeroni
Llocnou de Sant Jeroni Valentziako Erkidegoko udalerria da, Safor eskualdean eta Valentziako probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 582 biztanle zituen.
Isabel Pérez Montalbán
Isabel Pérez Montalbán (Córdoba, 1964) poeta da. Kritikariek haren lana aintzat hartu dute kontzientzia poesiaren parametroen barruan. Poetika hori sistema kapitalistaren kontra dago, kritika garaikidearen, memoria historikoaren eta konpromisoaren bidez.
Biografia
Irakasle-ikasketak eta ikus-entzunezko komunikazioa egin zituen, eta gaur egun Malagan bizi da. Literatura-jaialdi garrantzitsuetan parte hartu du, hala nola 2007an Bartzelonako Poesia Astean. Haren testuak frantsesera, ingelesera, hungiarierara, portugesera, arabierara eta esperantora itzuli dira. Literatura-jardueraren barruan, literatura-sarien epaimahaiko kide izan da, bai eta aurkezle, moderatzaile edo mahai-inguruetako parte-hartzaile, hizlari, tertuliar edo hizlari ere, erakunde pribatuek eta, batez ere, publikoek antolatutako kongresu, jaialdi, tailer, errezitaldi eta jardunaldi literarioetan.
Pushmataha konderria (Oklahoma)
Pushmataha konderria (Pushmataha County) Oklahomako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Antlers da. 2010eko zentsuaren arabera 11,572 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Battle Chess
Battle Chess (euskaraz Guda Xakea), ordenagailuentzako xake bideo-joko bat da. 1988-1994 artean Interplay Entertainment estatubatuar konpainiak merkaturatu zuen. Brian Fargo programatzaileak ekoitzi zuen.
Pushmataha konderria (Oklahoma)
Geografia
Pushmataha konderriak 368,519 kilometro koadro ditu. Horietatik 6,999 ura dira. Beste 36,152 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 3,14 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 11,572 pertsonetatik 8,830 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 280 dira. 74 beltzak edo afroamerikarrak. 2,017 amerikar natiboak ziren eta 3 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 25 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 1 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 622 pertsonek kokatzen zuten.
Battle Chess
1980ko hamarkadaren amaiera eta 1990eko hamarkadaren hasieran sekulako arrakasta izan zuen, nagusiki xake-piezak bizidun pertsonaiak bezala batak-bestea atzemateko unean borrokatu egiten zutelako, horrek xake partidak izenburuak dioen bezala literalki gudu bat bilakatzen zituen.
Jokoak 10 maila ezberdin ditu, guduentzako 35 animazio eta 30.000 mugimendutik gora dituen datu-basea.
2014an bideo-joko mitiko honetan oinarritutako Battle Chess: Game of Kings (Gudu Xakea: Erregeen Jokoa) estreinatu zen.
Oligocottus snyderi
Oligocottus snyderi Oligocottus generoko animalia da. Arrainen barruko Cottidae familian sailkatzen da.
Carstairs
, 'Caisteal Tarrais', Eskoziako udalerri bat da, Hegoaldeko Lanarkshire konderrian.
Elba
Elba honakoa izan daiteke:
Pseudotolithus typus
Pseudotolithus typus Pseudotolithus generoko animalia da. Arrainen barruko Sciaenidae familian sailkatzen da.
Antônio João
Antônio João Brasilgo udalerri bat da, Mato Grosso do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Salvadora hexalepis
Salvadora hexalepis Salvadora generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Wadebridge
, 'Ponswad', Ingalaterrako Kornualles konderriko udalerri bat da.
Irlandako hamabi apostoluak
Irlandako hamabi apostoluak (Dhá Aspal Déag na hÉireann, The Twelve Apostles of Erin) santu egin zituzten VI. mendeko hamabi irlandar fraide dira, Clonardeko abadian San Finnianen irakaspenak jaso zituztenak.
Historia
Clonardeko abadia, Meath konderri modernoko Boyne ibaiaren ertzean kokatua, monasterio-eskola nagusietako bat izan zen kristautu berri zen Irlandan. Irlandar kristautasuneko pertsonaiarik esanguratsuenetako batzuk bertan ikasi zuten VI. mendean zehar. Esaten da abadiako batez besteko ikasle kopurua 3.000 bat ikaslekoa zela. Horien artean, San Finnianek abadian hezi zituen ikasleetako hamabi ezagunenei Irlandako hamabi apostoluak deritze.
XVII. mendean jasotako tradizioa da. Hamabi santuok Dá apstol décc na hÉrenn (Irlandako hamabi apostoluak) testuan taldekatu zituzten, irlandera modernoko izenburua Dhá Aspal Déag na hÉireann izanik. Testua Mícheál Ó Cléirighen 1629ko eskuizkribu batean gorden zen (Brusela, Belgikako Errege Biblioteka, MS 2324-2340).
Narrazioak Irlandako hamabi apostoluak elkartzen ditu San Finnianen etxean egindako festa batean, horien artean lore magiko bat agertzen dela. Orduan, haien artean adosten dute batek lorearen sorterrira bidaia bat egitea eta hautatua zozketaz erabakitzen dute. Zozketa Birreko Brendan zaharrari zozketa egokitzen zaionean, bera baino gazteagoa den izen bereko Brendan moccu Alta doa bere ordez. Brendanek pertsona asko ezagutzen ditu eta abentura ugari bizitzen ditu.
Portable Sound Format
Neill Corlettek publikoki dokumentatu zuen 2003 an, eta Winamperako gehigarri bat garatu zuen PSF1 eta PSF2 fitxategiak erreproduzitzen zituena, Highly Experimental (Oso esperimentala) izenekoa.
Orokorrean, PSF fitxategiek lagin ugari eta musika-sekuentziadoreen erreproduzitzaile bat dituzte. Formatu honek askoz leku gutxiago hartzen du musika bereko (WAV, MP3) transmititutako formatu baliokide batek baino, leialtasun handiz entzuten delarik. PSF fitxategietan, normalean, halaxe izan ohi da, eta, gordetako hondoko musika etengabe errepika daiteke, sekuentziadoreak bere begizta-puntu propioak erabiltzen baititu.
Zenbait PSF subformatuk miniPSF/PSFlib formatuekin bateragarri izateko gaitasuna ere badute, non pista ugarik erabilitako datuak PSFlib fitxategi batean behin bakarrik gordetzen direlarik. Aparteko ezberdintasunak miniPSF fitxategi batean gordetzen dira; fitxategi hori zlib bidez konprima daiteke, biltegiratzeko orduan eraginkorragoa izan dadin.
PSF2 fitxategia PlayStation 2 kontsolako PSFren baliokidea da. PSF2 fitxategi-sistema gisa egituratuta dago, PSF aldiz, PS exekutagarri bat soilik da. PSFren jatorrizko laginketa-tasa 44.100 Hz-koa da, eta PSF2rena 48.000 Hz-koa, aldiz. Tasak 8.000 Hz-etatik 96.000 Hz-etara alda daitezke.
Bai PSF fitxategiek eta PSF2 fitxategiek ere, goiburu bat dute, fitxategiak dituen bideojoko-sistema motak zehazten dituena, eta, amaieran, aukerazko etiketen multzo bat, informazio zehatza eman dezakeena, hala nola, jokoaren izena, musikaren artista edota luzera ere.
Orthonopias triacis
Orthonopias triacis Orthonopias generoko animalia da. Arrainen barruko Cottidae familian sailkatzen da.
Ana Marcela Cunha
Ana Marcela de Jesus Soares da Cunha (Salvador de Bahia (Brasil), 1992ko martxoaren 22a) ur irekietako igeriketan aritzen den kirolari brasildarra da.
Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), domina bat lortu zuen: 10 km ur-irekietan urrezko domina eskuratu zuen 1.59.30,8ko denborarekin, Sharon van Rouwendaal herbeheretarrari (zilarrezkoa, 1.59.31,7koarekin) eta Kareena Lee australiarrari aurre hartuz (brontzezkoa, 1.59.32,5ekoarekin).
Somerset House
Somerset House Londres erdialdean dagoen jauregi bat da, Westminster Hirian. Tamesis ibaiaren iparraldeko ertzean dago, Londresko National Theatreren parean, The Strand kalearen hegoaldean. XVIII. mendean sir William Chambersek eraikia, tudor garaiko jauregi baten gainean. Jatorrian, eraikinean gobernu bulegoak, zientzia elkarteak eta Itsas Bulegoa zeuden.
Llocnou d'en Fenollet
Llocnou d'en Fenollet Valentziako Erkidegoko udalerria da, Costera eskualdean eta Valentziako probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 854 biztanle zituen.
Somerset House
1604an, tudor estiloko jauregi zaharrean, Londresko Ituna sinatu zuten, Anglo-espainiar Gerra amaitu zuena. Itunaren baldintzak Espainiar Inperioaren aldekoak izan ziren, Ingalaterrako Erresuman katolizismoa berrezartzen ez saiatzeko konpromisoaren truke.
Poecile davidi
Poecile davidi Poecile generoko animalia da. Hegaztien barruko Paridae familian sailkatua dago. Davidi horrek Armand David zoologoari egiten dio erreferentzia.
Somerset House
Berriki, 48 milioi liberako inbertsioari esker, Somerset House hainbat museo, jatetxe eta kafetegiren bizileku bihurtu da. Museo ezagunenetako bi Courtauld Institute of Art eta Gilbert Collection of Decorative Arts dira. Gainera Royal Society of Literature elkartearen egoitza da.
Guarinos
Guarinos Brasilgo udalerri bat da, Goiás estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Quintana (Madril)
Quintana, Espainiako Madril hiriburuko auzo bat da, Ciudad Lineal barrutian. Hiriko 153. auzoa da. 2009ko erroldaren arabera 25.989 biztanle zituen.
Mario Andretti
Mario Gabriel Andretti (Montona, Italia, gaur egun Motovun, Kroazia, 1940ko otsailaren 28a) 1 Formulako automobil-gidari ohi estatubatuarra da.
Biografia
1942an, Bigarren Mundu Gerra bete-betean zegoela, Lucca hirira joan zen bizitzera bere familiarekin, eta han hamahiru urterekin hasi zen auto-lasterketetan parte hartzen. 1955ean Andrettiren familiak Estatu Batuetara emigratu zuen, eta 1958az geroztik stockcars lasterketetan esku hartu zuen Andrettik. 1961ean egin zen auto-lasterketako gidari profesional. 1963rako irabaziak zituen ehun bat lasterketa, eta Indy Formulako Munduko txapeldun izan zen 1965, 1966 eta 1969 urteetan. 1965ean lehen aldiz parte hartu zuen lau urte geroago, 1969an, irabaziko zuen Indianapolisko 500 milietako lasterketan. 1967. urtean Daytonako 500 miliako stockcar lasterketa irabazi zuen, eta 1971n Daytonako 24 orduak eta Segringeko 12 orduak.
1970eko hamarkadan, 1 Formulako Munduko Txapelketetan murgildu zen buru-belarri. 1971n irabazi zituen bere lehen sari nagusiak, Kyalami eta Ontariokoak, eta 1978an, berriz, Munduko txapelketa. Gero Estatu Batuetako Indy Formulako lasterketetara itzuli eta 1984an maila honetako Munduko txapelketa irabazi zuen berriro. 1994an lasterketak utzi egin behar zituela adierazi arren, hurrengo bi urteetan Le Manseko 24 orduetan parte hartu zuen Michael, John eta Jeff semeekin. 2003an 500 miliako lasterketan parte hartzen saiatu zen arren, lasterketa-probetan istripua izan zuen eta lasterketak guztiz utzi zituen.
Calvin Klein (enpresa)
Calvin Klein Inc. Estatu Batuetako moda etxe bat da, 1968an Calvin Klein diseinatzaileak eta Barry K. Schwartzek New Yorken sortua. Marka luxuzko artikuluak diseinatzen eta egiten ditu: jantziak, poltsak, lurrinak eta osagarriak, besteak beste. 2002an PVH estatubatuar enpresak erosi zuen.
Alfonso Sastre
Alfonso Sastre Salvador (Madril, 1926ko otsailaren 20a - Hondarribia, 2021eko irailaren 17a ) Espainian jaiotako idazle eta editorea izan zen, Euskal Herrian errotua, antzerki obrak, nobelak, saiakerak eta zinema gidoiak idatzi zituen. Hondarribian bizi izan zen urte askotan zehar, Eva Forest bere emaztearekin; bertan hil zen 2021eko irailaren 17an, 95 urte zituela. Pablo Sastre euskal idazlearen aita da. Bai kritika bidez, nola antzerkigile gisa, espainiar antzerkigintzaren eraberritzaile handienetako bat izan zen.
Armada abertzaleak (Hispanoamerikako independentzia gerrak)
Armada abertzaleak alderdi iraultzaile edo independentistaren alde Latinoamerikako independentzia-gerretan borrokatu zuten eta espainiar monarkiaren kausari eusten zioten armada erregezaleei aurre egin zieten armadak dira. Ameriketako estatuetako soldadu eta ofizialek osatu eta gidatu zituzten batez ere, baina britainiar tropak eta Europako eta penintsulako espainiar ofizial nabarmenak ere izan zituzten.
Bere izaera iraultzaileagatik, armada abertzaleek, euren nazio mugetatik haratago hedatu zituzten euren enpresa askatzaileak. Oraindik onartu gabeko estatu hauek, askatuko ziren herrialde eta herrialde guztien arteko borroka bateratu eta solidario baten zatitzat hartzen ziren, eta ez bereizita batzen diren aliatuak. Horrek azaltzen du, besteak beste, ofizialen, tropen, graduen eta banderen joan-etorri arrunta, gatazkaren lekuetako beharren arabera.
Besteak beste, bere herorien artean ziren Francisco de Miranda, Simón Bolivar, Antonio José de Sucre, José de San Martín, Manuel Belgrano, Antonio Nariño, Francisco de Paula Santander, José Antonio Páez, José María Obando, Antonio Villavicencio, José de La Mar, José Hilario López, Juan José Flores, Andrés de Santa Cruz, Tomás Cipriano de Mosquera. Testuinguru ezberdin batean, buruzagi horietako batzuek independentzia amerikarraren "aitzindari" papera egin zuten, Francisco de Miranda venezuelarraren eta Antonio Nariño ren kasua Kolonbian.
Životice u Nového Jičína
Životice u Nového Jičína Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 654 biztanle ditu eta 9.09 kilometro koadroko azalera. Nový Jičíngo barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1052 urtean egin zen.
Malinasko udaletxea
Malinasko udaletxea (hôtel de ville de Malines, Stadhuis van Mechelen) Belgikako hiri horretako antzinako udaletxea da, Grote Markt edo plaza nagusian dagoena. Eraikitze lanak 1320an hasi ziren eta brabantar gotikoaren adierazlea da. 1914ra arte, udaletxea izan zen.
UNESCOk 1999. urtean bere kanpandorrea Gizateriaren Ondare izendatu zuen.
Georgiar Aroa
Georgiar Aroa (Georgian era) Erresuma Batuko historiako garai bat izan zen, bere definizio ohikoenean, Jurgi I.a, Jurgi II.a, Jurgi III.a eta Jurgi IV.aren erregealdiak barne hartzen dituena, 1714tik 1830era arte. Erregeordealdiaren garaia hartzen du, Jurgi IV.a Galesko Printzearen erregeordetzarekin bat datorrena haren aita Jurgi III.aren gaixotasunean. Batzuetan, Gilen IV.aren erregealdia (1830 eta 1837 artean) ere sartzen da.
«Georgiar» hitza, orokorrean, arkitektura eta historia sozialeko testuinguruetan erabiltzen da. Garai hura mugimendu artistikoagatik nabarmendu zen, bereziki XVIII. mendearen erdian, Britainiar Museoa 1753an ezartzeagatik eta egile ospetsu batzuen ekarpenengatik, tartean Samuel Johnson, William Hogarth, Laurence Sterne, Samuel Richardson, Jane Austen edota Georg Friedrich Händel.
Arkitektura arloan, georgiar estiloa, hasiera batean, arkitektura neoklasikoaren aldaera bat izan zen, Andrea Palladio italiarraren interpretazioaren bidez. Mugimendu horren adierazle nagusia Iñigo Jones arkitektoa izan zen, barnealdeen dekorazioan zabalkunde handia burutu zuena. Arkitektura neoklasiko horren beste ordezkari batzuk Robert Adam, James Gibbs eta William Chambers izan ziren, azken horri zor baitzaio Somerset House Londresen, XVIII. mendeko bigarren erdian eraikia.
Literatura arloan, literatura augustoaren urrezko aroa bizi zen. Eleberriaren garapen azkarra ikusi zuen garai bat izan zen. Satiraren eztandaz gain, antzerkiak satira politikotik melodramaranzko bilakaera bat izan zuen eta poesia esplorazio pertsonaleranzkora. Filosofian, enpirismoa zen nagusi; ekonomia politikoko idatziek, berriz, merkantilismoaren bilakaera markatu zuten zentzu zientifikoan. Aro hartan, kapitalismoaren garapena eta merkataritzaren garaipena bizi zen. Gainera, alfabetatzea zabaldu zen eta, horri esker, literatura ere bai.
Pteroscion peli
Pteroscion peli Pteroscion generoko animalia da. Arrainen barruko Sciaenidae familian sailkatzen da.
Gallipoli (1981eko filma)
Gallipoli Peter Weir australiar zinema zuzendariaren 1981eko filma da. Lehen Mundu Gerran jazotako Gallipoliko guduan girotuta dago. Aktore nagusiak Mel Gibson, Mark Lee eta Bill Kerr dira.
Soinu banda Brian May konposatzaileak ondu zuen, Jean-Michel Jarre frantziar musikagilearen Oxygène abestia eta filmaren amaierako eszenako Albinoniren adagio ospetsu eta hunkigarria izan ezik.
Sinopsia
Australiako mendebaldeko landa eta baserri girotik datozen zenbait mutilek ANZAC gudarostean izen eman dute. Turkiara itsasoz bidali dituzte, Gallipoliko guduan parte hartzera. Bakoitzak bere grina, itxaropen eta etorkizunerako planak ditu. Eliteko korrikalaria izatea amets duen 18 urteko mutil batek (Mark Lee) beste bat (Mel Gibson) ezagutu eta laster adiskide on bilakatu dira. Patua Gallipolin dute: han, turkiar gudarostearen aurka borrokatu behar dute, gazte guztiek ongi jakin arren bertan heriotza zain daukatela.
Concepción (Madril)
Concepción, Espainiako Madril hiriburuko auzo bat da, Ciudad Lineal barrutian. Hiriko 154. auzoa da. 2009ko erroldaren arabera 22.017 biztanle zituen.
Sigtuna
Sigtuna Suediako herria da, Stockholmgo konderrian dagoena. 2010ko erroldaren arabera 8.444 biztanle ditu, baina Sigtuna udalerrian 45.227 bizi dira, erdia baino gehiago alkatetza daukan Märsta herrian. Erresumako lehen hiriburua izan zen.
Geografia
Stockholm konderriaren iparraldean kokaturik dago. Skarven badiaren ertzean dago, hau Mälaren aintziraren iparraldeko beso bat da. Isostasiaren eraginez lurraldea altxatzen ari da eta Sigtuna sortu zenetik 5 metro egin du gora. Alde zaharra dagoeneko ez dago aintziraren ertzean.
Stockholm eta Uppsalaren artean kokaturik dago.
Historia
Suediako herri zaharrena da 980 urtean fundatu baitzuten. Aurrerago mendebaldean izan zen Forsigtuna lurraldearen izena jaso zuen. Zalantzazkoa da nor izan zen sortu zuena, Erik "Garailea" edo Olof Skötkonung. 250 urtetan zehar Suediako hiriburua izan zen eta merkataritza oparoa izan zuen erregea bertan bizi izan zen bitartean. Suediako lehenengo txanponak ere bertan egin ziren X mendearen bukaeran eta XI hasieran. Garai hartako eliza eta monasterioen hondarrek erakusten dute Sigtunak izan zuen garrantzia.
1187an Itsaso Baltikoaren bestaldetik zetozen gerlariek erasotu eta harpilatu egin zuten. Sigtunak hazten jarraitu zuen baina 1300 urtearen inguruan Stockholm gailendu egin zitzaion eta ordutik hona herri txiki tradizional bat izan da. XIX mendearen bukaeran esate baterako 600 biztanle baino ez zituen.
1959an Stockholm Arlanda aireportua ireki zen Sigtunatik 10 kilometro eskasera eta honek bultzada berria eman zion herriari. Turismo nazionala ere erakarri zuen historiari lotuta eta gaur egun 8.000 biztanle inguruko herria da.
Kultura
Suediako beste eremu batzutan bezala, hemen ere XI mendeko errunak dituzten monolitoak aurkitu dira. Sigtunan 30 inguru aurkitu dira eta hauetako 15 alerekin ibilbide bat osatu dute herri guztia zeharkatzen duena.
Askiluze
Askiluzea (Elymus repens) Poaceae familiako landare belarkara da, Eurasian, eskualde artikoan eta iparraldeko Afrikan jatorria duena. Bere errizomei esker laster hazten da.
Azpiespezie hauek ditu:
Encantsko geltokia
Encants Bartzelonako metroaren geltoki bat da, Bartzelona udalerriko Eixample barrutian dago.
Geltokia 1997n inauguratu zen.
José María Obando
José María Ramón Obando del Campo (Güengüé, Corinto, 1795eko abuztuaren 8a-Cruz Verde, El Rosal, 1861eko apirilaren 29a) militar eta politikari neogranadar bat izan zen, 1831n Granada Berri ko Errepublikako presidenteorde arduraduna eta 1853 eta 1857 artean presidente aukeratua. Popayán eko apaiztegian eta Caucako Unibertsitatea n ikasi zuen.
Hiam Abbass
Hiam Abbass edo Hiyam Abbas (هيام عباس; היאם עבאס; Nazaret, - ) palestinar aktore eta zinema zuzendaria da, Israelgo eta Frantziako herritartasunak dituena. Aktore moduan, Satin rouge (2002), Haifa (1996), Paradise Now (2005), The Syrian Bride (2004), Free Zone (2005), L'Aube du monde (2008), The Visitor (2008), 'Etz Limon (2008) edota Amreeka (2008) filmetan egindako lanari esker ezaguna da. Steven Spielbergen Munich filmean ere parte hartu zuen aktore eta aholkulari moduan.
Gainera, bi film labur- Le pain (2001) eta La danse éternelle (2004)- eta film luze bat- Héritage (2012)- zuzendu ditu.
Lahti
Lahti Finlandiako hiria da. 2022an Finlandiako zazpigarren hiri handiena da. Päijänne Tavastia eskualdeko hiriburua da eta Vesijärvi aintziraren ertzean dago.
Lahtik nahiko berriki lortu zuen hiri izendapena, 1905ean, baina bere esistentzia ezagutzen da 1443 urtetik.
1923. urtetik ezaguna da bere eski-saltoen tranpolina, eta kirol horretako mundu mailako lehiaketen tokia da Lahti.
San Adrian baseliza (Zangoza)
San Adrian baseliza Nafarroa Garaiko Zangoza udalerriko Vadoluengo herri hustuan kokatutako XII. mendeko kristiau baseliza bat da. Erromaniko estiloa ditu.
Herrigunetik kanpo eta hegoaldean dago, Gabarderal kontzejura doan bidean, Aragoi ibaiaren ertzean. 1983an monumentu historiko-artistikoa izendatu zuten. Estiloa Aragoiko erromanikoa da.
Jatorria
Ziur aski antzinako bide bat hemendik igarotzen zen, gero erromatar galtzada. Geroago, Zangotzan zubia egin zuten eta bide hau baztertua gelditu izanen zen.
Turbenthal
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Oulu
Oulu (Uleåborg) Finlandiako hiria da, iparraldeko handiena eta herrialde osoko bosgarrena.
San Adrian baseliza (Zangoza)
Historia
Vadoluengo 1035ean agertzen da dokumentatuta; urte horretan Antso III.a Garzeitz Nagusiak Ramiro semeari gero Aragoiko konterria izango zen lurraldea eman zion eta hortxe kokatzen du muga, alegia. 1122. urtean Alfontso I.a Nafarroakoak bere ahaide bati lur hauek eman zizkion bertan bere jauregia egiteko. Manuel trujillo Bergesen ustez baseliza gaur egun desagertu dagoen jauregiaren kapera izan zitekeen. 1135ko urtarrilean, Vadoluengoko Ituna sinatu zen; itun horren arabera Ramiro II.a Monjeak eta Gartzea IV.a Remiritz Berrezarlea haien arteko anaitasuna sinatu zuten, bata hiltzen bazen besteak haren koroa hartzeko. 1312an Vadoluengon nafarren eta aragoien arteko borroka eman zen, San Adriango gudua.
Baseliza, bestetik, Leireko monasterioaren eskuetan gelditu zen. Monjeek Góngora markesei saldu zioten.
Oulu
Etimologia
Oulujoki ibaiak ematen dio izena Ouluri. Izenak "uholdea" esan nahi du.
San Adrian baseliza (Zangoza)
Deskribapena
Baselizak habearte bakarra du. Dorre karratua du, habeartearen atzealdean kokatuta. Harlanduaz egina dago. Erlaita irudi desberdinak erakusten dituzten hagaburu landuez helduta dago; horietako batzuek esanahi sexuala dute, esaterako emakume ezkondu bat biluzik errepresentatzen duena.
Oulu
Historia
Aintzinatik populatua izan da Oulu kokaturik dagoen lur eremua, izan ere merkataritza gune historikoa baita. Hiria bera Karlos IX.a Suediakoak sortu zuen 1605eko apirilaren 8an, Linnansaari uharteko gotorlekuari aurre egiteko. Errusiarekiko bake itunak sinatu zirenean erasoen mehatxuak aldendu eta 1776an Ouluko probintzia eratu zen, Oulu bera hiriburu bihurtuz.
1822an sute handi batek hiria suntsitu zuen eta Carl Ludvig Engel arkitekto alemaniarrak berreraikuntza diseinatu zuen, aurrez Helsinki eta ondoren Turkurekin egin bezala. 1832an eraiki zen Ouluko katedrala. Krimeako Gerra garaian flota britainirarrak Ouluko kaia erasotu zuen, inguruko eraikinak eta itsasontzi guztiak suntsituz.
2009an Ouluko probintzia hainbat zatitan banatu zen eta Oulu Ipar Ostrobothnia probintziako hiriburu bihurtu zen.
Geografia eta klima
Botniako golkoan kokaturik dago, Oulujoki ibaiaren ahoan. Klimari dagokionez subartikoa da, negu elurtetsuekin eta uda epelekin.
Ekonomia
Garai batean izokin arrantzak eta mundrun ekoizpenean oinarritu bazen ere gaur egun teknologia berrien erdigunea da, eta "laborategi bizia" ezizena hartu du.
Kultura
Ouluren ekarpen kultural handiena Munduko "Air Guitar" txapelketa da, urtero ospatzen dena. Ouluko bideo musikal jaialdia eta Jaialdi irlandarra ere urterokoak dira.
Kirolak
Bandyak ere indar handia dauka. Oulun Luistinseura taldeak 14 liga eta Oulun Palloseura taldeak 7 liga irabazi dituzte. 2001 urtean Munduko Bandy Txapelketako egoitza nagusia izan zen.
Oulun Tervahiihto 1889-tik aurrera urtero izaten den ski maratoi lasterketa da.
Royal Pavilion
Royal Pavilion (errege-pabiloi) edo Brighton Pavilion Brightonen dagoen jauregi bat da. XIX. mendean eraiki zen, Jurgi IV.arentzat, garai hartan oraindik printze erregeordea zena.
Printzeak Henry Holland arkitektoaren zerbitzuak kontratatu zituen, bere etxalde txikia villa berri bihurtzeko. Hasiera batean Brighton House bezala ezagutua, "E" hizki baten formako bi solairuko eraikin klasiko bat zen, zurezko armazoi batekin eta krema koloreko azulejo matematikoz eginiko fatxada batekin. Sei joniar zutabe dituen ganga-formako areto baten erdian dago, hegalak bi alboetan okertuta dituela; joniar elizpe bat, berriz, sarrera da mendebaldean. Dekorazioa frantziar estilo bikainekoa zen. Artearekiko eta ekialdearekiko zuen grinarekin, printzeak etxea altzariz jantzi eta apaindu zuen, bereziki Txinatik ekarritako objektu eta altzariak aukeratuz. Hormak eskuz margotutako paperez papereztarazi zituen.
Žiželice (Kolíngo barrutia)
Žiželice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1,623 biztanle ditu eta 18.59 kilometro koadroko azalera. Kolíngo barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1318 urtean egin zen.
Urtasungo zubia
Urtasungo zubia Esteribarko Urtasun lekuan Erdi Aroko harrizko zubi bat da.
Zubia
Erdi Aroko zubia da, arku bakarrekoa, eta asto-solomoaren profil bereizgarria du. Harlangaitzez egina dago eta, gaur egun, ez ditu bere petrilak.
Uraren eta haren inguruan sortutako eraikuntzen garrantzia toponimian jasota geratu da, inguruko Zubialdean edo Zubiondoan gertatzen den bezala. Lekuen izenek ere gaur egun ikusten ez ditugun elementuak daudela adieraz dezakete. Urtasun, « Iturrotz », « Iturreaga » edo « Iturriadenea » hitzek iturriei egiten diete erreferentzia; « Errotabizkar » edo « Errotalde » hitzek, berriz, ibaian behera dagoen errotari.
Egun eraitsita dagoen presa bat dago, bertako abadearen jabetzakoa, eta 1550etik aurrera egurrak kobratzeko eskubidea du. Urtasundik behera, eskuinaldean, errota-zentrala dago.
Vianako Printzea Erakundeak zaharberritu zuen 2020an.
Notropis calientis
Notropis calientis Notropis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Addington (Kornualles)
Addington, Ingalaterrako Kornualles konderriko Liskeard udalerrijo auzo bat da.
Hannover
Hannover Alemaniako Saxonia Beherea estatu federaleko hiriburua da, Leine ibaiaren eta Mitteland kanalaren ondoan kokatua. Hiriak ospea du unibertsitateagatik, mediku-eskolagatik, nazioarteko aireportuagatik eta zoo handiarengatik.
Etimologia
Erdi Aroan Leine ibaiaren hegoaldeko ertzean sortu zen hiriak Honovere zuen izena, zeinak "ibaiertz garaia" esan nahi duen.
Banaketa administratiboa
Hiria honako barrutiek osatzen dute: