cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Euskal Herriko geografia fisikoa
Mendiak
Euskal Herriko mendirik altuenak Pirinioetan daude, altuena Hiru Errege Mahaia delarik. Mendilerro hau itsasoan bertan jaio eta ekialderantz igotzen doa, Orhi delarik 2.000 metrotik gaindi dagoen lehenengo mendia.
Araban eta Nafarroa Garaiko hegoaldean Kantauriar mendilerroaren ekialdeko muga dago. Kodes edo Toloño bezalako mendilerroak dira Kantauriar mendilerroaren parte.
Bi mendilerro garrantzitsu hauen artean Euskal Herriko arkuko mendiak daude, ekialde-mendebalde orientazio orokorra duten mendilerroak, besteak beste: Urbasa, Andimendi, Aralar, Anbotoko mendilerroa, Gorobel, Ordunteko mendilerroa eta Aizkorri.
Ibaiak
Ebro da Euskal Herria zeharkatzen duten ibaien artean luzeena (910 km). Europako Mendietan sortzen da eta Mediterraneo itsasoan isurtzen du bere emaria. Bide horretan, hainbat kilometroz Euskal Herriko hegoaldeko muga da, Araba eta Nafarroa Garaian. Ibai handi guztien antzera, beste ibai eta errekek bertara isurtzen dituzte beren urak besteak beste, Zadorra, Baias, Ega eta Aragoi ibaiek. Azken hau da, Aragoi ibaia alegia, euskal lurretan zehar ibilbide luzeena egiten duena, 192 km Esako urtegian jaio eta, Nafarroa Garaia zeharkatu ondoren, Ebro ibaira isurtzen ditu bere urak.
Euskal Herriko kostaldean ura isurtzen duten ibaietatik Aturri da luzeena eta ur-emari handiena duena. Tourmalet inguruan jaiotzen denetik Baionan itsasoratu arte, 335 kilometro inguru zeharkatzen ditu, azken 30ak euskal lurretatik. Bide luze horretan, Pirinioetan jaiotako hainbat ibai eta errekaren emaria jasotzen du (Biduze, Errobi, Aran ibaia...). Aturrik bezala, beste euskal ibai askok ere Bizkaiko golkoan isurtzen dituzte euren urak: Nerbioik, Bidasoak, Oriak, Debak, Urolak, Urumeak... Nerbioi ibaia da, hain zuzen ere, Bizkaiko golkoan ura isurtzen duten ibaien artean Euskal Herriko lurraldeetan ibilbiderik luzeena egiten duena (75 km).
Basoak
Bestela, hosto erorkorreko basoak zabaltzen dira bereziki Nafarroa Garaiko ipar-mendebaldean, Sakanatik Aezkoaraino. Arabako ekialdean, Mendialdea izeneko eskualdean eta ipar-mendebaldean Aiaraldean. Zuberoan eta Nafarroa Beherean ere lurralde osoan ditugu mota honetako zuhaitzak. Azkenik, Gipuzkoan, Urola Erdian eta Goierrin Aralar inguruan daude.
Bizkaian hosto iraunkorreko basoa nagusia da ia probintzia osoan (%66a), pinudiak batez ere. Enkarterriko inguru batzuk eta Durangaldean Urkiolako natur parkea dira salbuespen nagusiak. Gipuzkoan ere koniferoak dira nagusi (%56), baina Araban %28 baino ez dira.
Gaur egun, Euskal Autonomia Erkidegoko azalaren %55 zuhaitzek estalia da, Nafarroako Foru Erkidegoan %45 den bitartean.
Basamortua
Bardeako natura parkea da basamortu handiena, eta Nafarroa Garaiko hego-ekialdean dago. 41.845 hektareako eremua hartzen du, 45 km iparraldetik hegoaldera eta 24 km mendebaldetik ekialdera.
Muturreko puntuak
Hauek dira muturreko puntu kardinaletan dauden euskal udalerriak: Iparraldeen Samatze (Nafarroa Beherea), hegoaldeen Ablitas (Nafarroa Garaia), ekialdeen Eskiula (Zuberoa) eta mendebaldeen Lanestosa (Bizkaia).
Peter Diener
Peter Diener (Zittau, Alemania, 1929ko urtarrilaren 29a) germano-suitzar alpinista da, Suitzako muturreko eskaladaren aitzindaria eta Dhaulagiri eskalatzen lehena.
Nazioarteko Olinpiar Batzordea
Nazioarteko Olinpiar Batzordea (NOB ; International Olympic Committee; Comité international olympique) Suitzako erakunde bat da, irabazteko asmorik gabea eta gobernuz kanpokoa, egoitza Lausanan (Suitza) duena. Pierre de Coubertinek sortu zuen 1894. urtean, Parisen, Olinpiar Jokoak berpizteko helburuarekin.
Nazioarteko Olinpiar Batzordeak Udako eta Neguko Olinpiar Jokoak antolatzen ditu, lau urtez behin. Udako Olinpiar Jokoak lehenengoz Atenasen antolatu ziren, 1896an; eta Neguko Olinpiar Jokoak Chamonixen, 1924an.
Batzordeak, bere sorreratik, Olinpiar Jokoei buruzko eztabaidarako hainbat bilera antolatzen ditu, besteak beste ondorengo Olinpiar Jokoen egoitzak hautatzeko.
Presidenteak
1894. urteaz geroztik, Nazioarteko Olinpiar Batzordeak 8 lehendakari izan ditu:
Almirante Oa kaleko 7. zenbakiko etxea
'''Almirante Oa kaleko 7. zenbakiko etxea''' Gipuzkoako Orio udalerrian dagoen etxe bat da. Orioko Alde Zaharran dago, Makazaga etxetik hurbil eta San Martin baselizara doan bidearen hasieran.
Beheko solairua eta beste bi gehiago ditu. Aurrealdeko beheko solairuan silarrizkoa du eta gainontzeko biak hormarri luzitukoa. Gailur burua antzinakoa da. Etxearen ate ederra nabarmentzekoa da, dobeladuna eta erdi puntukoa. Dobelako giltzan IHS bat du, eta bertan armarri landua.
Ctenopoma nigropannosum
Ctenopoma nigropannosum Ctenopoma generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Anabantidae familian.
Carl Skånberg
Carl Emmerik Skånberg (1850eko ekainaren 12a - 1883ko urtarrilaren 24a) suediar margolaria izan zen. Sufrimendu handia eragin zion gaixotasun larria izan arren, margolari oparoa izan zen eta Suediako inpresionismoak eragin zuen lehen artistetako bat izan zen.
Biografia
Skånberg Norrköping-en jaio zen Östergötland-en, Suedian. Ezkontzaz kanpo jaio zen Emma Christina Hallbom neskame batengandik, geroago Stockholmera joan zena eta garagardogile batekin ezkondu omen zenarengandik. Haren aita ama oraindik haurdun zegoela herritik alde egin zuen, eta zapatagilea zela uste da. Madame Juhlin izenez ezagutzen zen emakume batek zaindu zuen eta amona deitu zion, nahiz eta seguru asko hori ez zen egia. Bertako tabako-saltzaileak eskola-ikasketak ematen zizkien haurrei, karitatezko ariketa gisa, heziketa lortzen lagundu zion. Mutikoa zela, ornoei eragin zien tuberkulosi mota baten ondorioz, Pott gaixotasuna deritzona, biriketako disfuntzioa eta bihotzeko arazoak eragiten dituena.
Hamabost urte zituela, Stockholmera joan zen, eta bertan margolari tailerrean aprendiz izan zen. 1869tik aurrera, Slöjdskolan-era joan zen, eta bertan pintura apaingarri eta irudi-marrazketa ikasi zuen. Horren ondoren, Suediako Arte Ederren Errege Akademian klaseak jaso zituen 1871tik 1874ra. Han oso ezaguna zen eta lagun egin zituen Ernst Josephson, Carl Larsson (biek erretratuak egin zituzten) eta Carl Fredrik Hill. Bere bizimodua oparoa izan zen eta Johan Jacob Ahrenberg-en Ungdom (Gazteak) izeneko istorio baterako inspirazioa izan zen.
1875ean, bera eta hainbat ezagun Parisera joan ziren, eta Jean-Baptiste-Camille Corot eta Charles-François Daubignyren lanen eragina jaso zuen. Handik, Frantziako iparraldera eta Herbehereetara joan zen, eta kostaldeko eszenak margotu zituen. Garai hartan bere lanak inpresionismoaren eragina erakusten hasi ziren.
1881ean Italiara joan zen bizitzera, osasuna hobetzeko asmoz. Lehenik eta behin, Sizilia bisitatu zuen, gero Venezia, eta bertan egin zituen bere lan ezagunenetako batzuk. Erroman amaitu eta Eskandinaviako klub sozial batean ezagutu zuen Ellen Hintzerekin ezkondu zen. Ezkontza Kontsulatuan egin zen eta Henrik Ibsen izan zen bertaratutakoen artean.
Asma erasoek, erretzeak larriagotuta, Suediara itzultzera eraman zuen, eta Axel Muntheren tratamendua jaso zuen. Horrek ez zuen ezertarako balio, ordea, eta sei hilabete geroago hil zen Stockholmen.
Bere lanak Nordiska museet-en, Nationalmuseum-en eta Göteborgs konstmuseum-en ikus daitezke.
Ratched
Ratched 2020ko estatubatuar beldurrezko telesaila da, Evan Romanskyk Netflixentzat egina.
One Flew Over the Cuckoo's Nest film klasikoa 1975ean argitaratu zuten, Milos Forman zuzendari eta Jack Nicholson protagonista zituela. 45 urte geroago, hemezortzi ataleko telesailera egokitu du American Horror Story saioaren sortzaileak. Perspektiba aldaketa da nobedade; erizainaren begiradan oinarritua dago orain.
Marin Marais
Marin Marais ( Paris, 1656ko maiatzaren 31 - ibid., 1728ko abuztuaren 15a ) viola da gamba jotzailea eta konpositore frantziarra izan zen, Jean-Baptiste Lully ren eta Monsieur de Sainte-Colomberen ikaslea. 1676an Frantziako Luis XIV.a erregearen gorteko musikari izendatu zuten. Kargu horretan nabarmendu zen, eta 1679an ordinaire de la chambre du roi pour la viole izendatu zuten, 1725 arte mantendu zuen titulua.
Viola da gamba jotzaile bikaina eta musika tresna horretarako lanen konpositore onenetakoa izan zen. Pieces de viole biltzen dituzten bost liburu idatzi zituen, gehienak baxu jarraituko suiteak. Pieza hauek gustukoak zituzten gortean, eta haiei esker gogoan izan zuten luzaroan musikaria, "biolaren inperioa sortu eta finkatu zuena" izan baitzen (Hubert le Blanc, 1740). Bere lanen katalogoan opera k ere badaude, horien artean ezagunena Alcyone (1706), ekaitzaren eszenagatik.
Biolarako piezen edizio integral bat dago, Éditions JM Fuzeau-k argitaratua.
Lanak
Violarako 600 pieza baino gehiago, bost liburutan banatuta.
Hirukoterako piezak. Frantzian genero hau landu zuen aurreneko konpositoreetako bat da:
Tragedia musikatuak (edo operak):
Bitxikeria
Bera da Tous les matins du monde (Munduko goiz guztiak) (1991) filmeko pertsonaia nagusia, Monsieur de Sainte-Colombe eta Maraisen bizitzari buruzko fikzioa da. Azken honen musika filmaren soinu bandaren zati handi bat da.
Achacachi
Achacachi Umasuyus aimara jauntxoen hiriburua izan zen, Titicaca lakuaren ekialdean, altiplano peru-boliviarrean.
Testuinguru historikoa
Umasuyus jauntxoen aginpeak lari-laritarrekin muga zuen iparraldean eta paca jaquistarrekin (gizon-arranoak) hegoaldean. Inka Inperioak inbaditu zuenean, umasuyustarrak aurka borrokatu ziren. Hori dela eta, oraindik aimara z hitz egiten dute (jaya mar aru = aintzinako hizkuntza), eta ez kitxuaz, inken gainontzeko herrialdeetan ez bezala.
Sorrera
Achacachi 1826ko urtarrilaren 24an sortu zen, hiriburu administratibo gisan. Herri hori berez aurretik bazegonez, dekretuak haren existentzia antzematen du.
Talioiaren lege
Talioiaren legea ezagutzen den zaharrenetariko bat da. Horren arabera errudunari ezartzen zaion zigorra krimenaren parekoa izan behar da: norbait hil baldin badu, legeak erruduna hil behar du. Lege-hausleek berek eginiko delitu bera pairatu behar zuten zigor gisa. Esanahi bera dute "begia begi truk, hortza hortz truk" edo "begia begiaren ordain, hortza hortzaren ordain" esaera zaharrek. Justizia penalaren ikuspuntutik Talioiaren legea mendekuaren sistemaren eta garantiekin eginiko epaiketaren tarteko egoera batean kokatuko litzateke. Modu batez, mendeku hutsarekiko aurrerapena izango litzateke.
Etimologikoki, esaera latinetik dator: "lex talionis". "Talis" antzekoa edo berea adierazten du.
Talioiaren legearen inguruko azalpen zaharrenak Hamurabiren Kodean (K.a.1760.urtean), Antzinako Babilonian, eta Bibliaren Itun Zaharrean aurki daitezke. Europako Antzinaroan eta Erdi Aroan oso ohikoa zen lege hau. XVIII. mendean galdu zen ia erabat Europan, eta gaur egun huts guztiz txikietan baizik ez da erabiltzen zenbait lekutan.
Iñigo Muguruza
Iñigo Muguruza Ugarte (Irun, Gipuzkoa, 1964ko abenduaren 17a - 2019ko irailaren 5a ) euskal musikaria izan zen.
Biografia
Jabier Muguruzaren eta Fermin Muguruzaren anaia gazteena zen. 1980ko hamarkadan Desband taldean (geroago Beti Mugan bilakatu zena) jotzen hasi zen 14 urterekin. Ondoren, Kortatu taldea sortu zuen anaia Ferminekin. Talde horrekin, Euskal Rock Erradikala delako musika mugimenduan kokatu zituzten.
90eko hamarkadan Delirium Tremens taldean hasi zen, gitarra-jotzaile. Delirium Tremens taldearekin Hiru Aeroplano diskoa grabatu zuen, Kaki Arkarazok ekoiztua. Delirium Tremensen amaitutakoan, Negu Gorriak taldea sortu zuen Fermin Muguruzarekin eta Kaki Arkarazorekin.
Esklerosi anizkoitz ak jota, 2019an hil zen.
Musika taldeetan ibiltzeaz gain eta musika egiteaz gain, film laburrak zuzendu zituen eta haurrentzako liburu bat ere argitaratu. Ezekiel antzezlanaren prestaketan ere lagundu zuen.
Pixel
Pixel bat (ingelesez, picture element) irudi digital baten unitate txikiena da. Irudi digital hau argazki bat, bideo bat edo grafiko bat izan daiteke.
Irudi digital bat handitzerakoan (zoom), irudi hori osatzen duten pixelak ikustea posible da, karratu txikiek osatzen dutela ikus dezakegu.
Pixelak ez dira beraien artean ukitzen, irudi batean hala gertatzen dela dirudien arren. Pantaila bateko irudia pixelez osatuta dago, zutabe kopuru ("X") eta lerro kopuru ("Y") batez, alegia. Honi, pantaila-bereizmena deitzen zaio.
Pixel baten kolorea hiru osagairen konbinazioa da: gorria, berdea eta urdina (RGB).
Colcord (Oklahoma)
Colcord Oklahomako herri bat da. Delaware konderrian kokatua dago. 2010ean 815 biztanle zituen, 6.33 kilometro koadrotan banatuta.
Aparicio
Aparicio Buenos Airesko probintziako Coronel Dorregoko herri argentinar bat da.
Biztanleria
80 biztanle ditu (INDEC, 2010), aurreko erroldaren 111 biztanleekin alderatuta (INDEC, 2001) %28ko jaitsiera da.
Historia
Tren geltokia irekitzeak, 1891ko abenduaren 2an, herriaren eraketa ekarri zuen eta 500 biztanle izatera heldu zen. Trenbideen ondorengo etenaldiak ondorioztatu du beherakada demografikoa.
Royal Navy
Royal Navy (euskaraz Erregeren Itsas Gudarostea) britainiar indar armatuen artean antzinakoena da. 1763. urte ingurutik Bigarren Mundu Gerra arte munduko itsas gudaroste boteretsuena izan zen.
Zatigarritasun-erregela
Aritmetikan, zatigarritasuna zenbaki oso bat beste zenbaki oso baten zatitzailea izateko duen propietateari deritzo. Adibidez, 12 zenbakia 4 zenbakiaz zatigarria da, 4 zenbakia 12 zenbakiaren zatitzaile delako. Zatigarritasuna aztertzeko, zatigarritasun-erregelak daude.
2046 Leningrad
2046 Leningrad asteroide gerrikoan aurkitutako 2046. asteroidearen izena da. 1968ko urriak 22an aurkitu zuen Tamara Smirnovak Nauchnyjetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1968 UD1 zen. Bere izena San Petersburgo errusiar hiriagatik jasotzen du, Sobietar garaian Leningrado deitu zena.
Whiteash (Illinois)
Whiteash  Illinoiseko herri bat da. Williamson konderrian kokatua dago. 2010ean 241 biztanle zituen, 2.24 kilometro koadrotan banatuta.
1956ko otsaileko hotzaldi eta elurtea
1956ko otsaileko hotzaldia eta elurtea Europa osoan izandako hotzaldi luzea eta elurtea izan zen. Euskal Herrira otsailaren 1ean sartu zen denborale siberiarra Europatik eta hilabetearen azken egunetara arte iraun zuen. Donostian 19 izotz egun izan ziren hilabete osoan eta egun askotan termometroa ez zen 0 °C-tatik igo, horregatik elurra metatzen joan zen arazo handiak eraginez eta zenbait tokitan 2 metroko altuera hartu zuen, Urbasan esaterako. Hala ere, nahiz eta oso baxuak izan, ez ziren izan Euskal Herrian erregistratutako tenperatura absolutu minimoak.
Hotzaldiaren garapena
1956ko urtarrila nahiko hilabete epela izan zen bai Euskal Herrian bai Europan. Elurteak izan ziren Europa iparralde eta erdialdean, baina behe-presio gune artikoak nahiko iparrean mantendu ziren, ipar poloko hotza bertan mantenduz. Euskal Herrian, tenperaturak 10 eta 15 gradoren artean mantendu ziren, eta nahiz eta euri nahiko egin zuen, urtarrila ohikoa baino epeleagoa izan zen lurralde osoan.
1956ko urtarrilaren 24an, gauzak aldatzen hasi ziren. Ozeano Atlantikotik Eskandinaviara etorritako borraska batek, ipar poloko aire hotzari bidea erraztu zion, eta pixkanaka Finlandia eta Siberia arteko bidea zabaldu zen. Egun bat beranduago urtarrilaren 25ean -25º ISOa Errusia iparraldean kokatu zen Europarako bidean. Egun hartan bertan, elurte handiak izan ziren Finlandia, herrialde baltikoetan eta Alemania iparraldean. Egun bat beranduago Europa erdialdean garatutako antizikloi batek, hotza Europako hego-ekialdera eta Balkanetara bideratuko zuela zirudien arren, Siberiako neguko ohiko antizikloiak hotz gehiago bideratu zuen Europa ekialdera. Pixkanaka Eskandinaviako goi presio gunearen eta Kaukasoan zegoen behe presio gunearen artean, hotza bideratu zuen pasabidea sortu zen. Urtarrilaren 29an, Europa ipar-ekialde osoa elurpean zegoen bitartean, Euskal Herriak eta Iberiar penintsulak 20 gradu inguruko tenperatura maximoak izan zituen, hegoaldeko haize epelari esker. Egun bat beranduago, airean zegoen ezegonkortasun atmosferikoa eta tenperatura hotzari esker, behe presio gunea sortu zen Britainia Handiaren gainean, eta egitura hark fronte hotz bat bideratu zuen Euskal Herrira tenperatura jaitsiaraziz, eta 1.000 metrotik gorako mendietan, elurra hasi zen.
Otsaila hasiera (lehen hotzaldia)
Hilaren hasieran, normalean Siberia gainean egon ohi den aire masa hotza, San Petersburgo eta Errusia ekialde osoan ezarri zen. Tenperatura San Petersburgon zero azpitik 32 gradura jaitsi zen. Helsinkin ere -30º jaitsi zen, eta Lituania eta Estonia bitartean, termometroek maila hortatik behera jaitsi zirela uste da, nahiz eta datu fidagarririk ez egon. Otsailaren 1 berriro ere, aire hotzak eragindako ezegonkortasunari esker, behe presio gune sakona sortu zen Mediterraneoan, Italia gainean, eta aire hotza mendebalderantz mugitu zuen, bidean izozte latza eraginez. Hilaren hasiera hartan, honako tenperaturak eman ziren Europa erdialdean: Munich -25 °C, Varsovia -28 °C, Innsbruck -29 °C eta Stockholm -20 °C.
Otsailaren 2tik otsailaren 3ra, hotzaldiaren lehen fasea izan zen Euskal Herrian, tenperaturak bat-batean jaitsi ziren, eta herrialde osoa, elurpean geratu zen, Mediterraneoar itsasoan zegoen behe presio guneari lotutako fronte hotz batek. Otsailaren 2an, -10 graduko ISOa heldu bazen, hurrengo egunean -18 graduko ISOa Euskal Herriaren ekialde osoa hartu zuen. Bien bitartean, Bilbon 30 zentimetro elur jausi ziren, eta Gipuzkoako kostaldean, Zarautz eta Hondarribian termometroa zero azpitik 13 gradura jaitsi zen eta probintzia barruko hainbat ibai, izoztuta geratu ziren.
Hurrengo egunean, otsailaren 4an, elurra egiten jarraitu zuen, eta hotza atmosferan mantendu zen. Europa erdialde osoan ere, hotzak jarraitu egin zuen, Loira ibaia erabat izoztu zen, iturriak eta kaleak ere izoztuta geratu ziren, eta jende asko hotzak jota hil zen. Otsailaren 5ean, hiru eguneko hotzaldiaren ondoren, tenperaturak igotzen hasi ziren Euskal Herrian, baina Europa ekialdean, beste hotzaldi bat prestatzen ari zen. Egoera atmosferikoa ez zen aldatu, eta berriro ere goi presio gune eta behe presio gune batek, Siberiatik etorritako hotza eta ipar poloko hezetasuna Europa erdialderantz bideratu zuten.
Bigarren hotzaldia
Otsailaren 10etik otsailaren 12ra, bigarren hotzaldiaren eragina Euskal Herrira heldu zen. Atmosferan hotz gutxiago egon arren, leku askotan, orduan eman ziren gutxiengo tenperaturak (Bilboko zeroz azpiko 10 graduak esaterako). Bizkaiko hiriburuan ur hornidurako hodiak izoztu egin ziren. Iberiar penintsula ia osoa, hotzak hartuta geratu zen. Otsailaren 11an, Malaga hiria bost zentimetroko elur geruzarekin esnatu zen, eta Palman ere elurrak hainbat arazo eragin zituen. Hotzaldiaren eragina Afrika iparralderaino iritsi zen, eta bertako kostaldean, tenperaturak zero azpitik jaitsi ziren gauean.
Saint-Orens (Gers)
Saint-Orens Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
1956ko otsaileko hotzaldi eta elurtea
Bigarren hotzaldia
Otsailaren 13tik aurrera, tenperatura igotzen hasi zen berriro ere Euskal Herrian, baina Europa erdialdean, elurrak eta hotzak jarraitu egin zuten. Azoreetako goi presio guneak, Europa mendebaldeari babesa eskaini zion Europa ekialdetik zetorren hotzaren aurrean, baina, aldi berean, gauean, zerua oskarbi egoteagatik, elurrak baino hotz gehiago eragin zuen. Horrela, otsailaren 16ko gaua historiako hotzenetakoa izan zen Euskal Herriko hainbat tokitan, eta Gasteizen esaterako zero azpitik -16,8 gradu neurtu ziren.
Saint-Orens (Gers)
Biztanleria
2007an Saint-Orens udalerrian erroldatutako biztanleak 78 ziren. Familiak 27 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 15 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
1956ko otsaileko hotzaldi eta elurtea
Hotzaldiaren ondorioak
1956ko otsaila, historian Europan egondako hilabeterik hotzenetakoa izan zen, eta etengabeko izozte eta elurteak hainbat hildako eragin zituen (batez ere, kalean bizi ziren eskaleak). Horrez gain, kontinente ia osoa, geldituta geratu zen hiru astez, hotzaldiak bata bestearen atzetik etortzen zirelako.
Hotzaldia Europan
Hotzaldi honek ez zuen Euskal Herria bakarrik jo. Gure mugetatik kanpo ere gogor jo zuen hotz denboraleak
Saint-Orens (Gers)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
1956ko otsaileko hotzaldi eta elurtea
Hotzaldia Europan
-Herrialde Katalanetan: Lurralde osoari eragin zion hotzaldiak, Mediterraneoaren itsasertzean ere tenperatura oso baxuak erregistratu ziren, Adibidez: Bartzelonan: -8 °C; Castellón: -7.3 °C; Valentzian: -7.2 °C. Baina gordintasun handiena pirinio inguruek jasan zuten. Orduko prentsaren arabera pirinio inguruan -50 °C inguruko tenperatura neurtu zen, baina ez dago datu zehatzik tenperatura horren inguruan. Baina hotzaldi honek Espainiar estatuko tenperatura minimo errekorra ezarri zuen, -32 °C Stany Gento-n (Lleida), gaur egun oraindik neurtu ez dena.
-Espainian: Batez ere barnealdeak sufritu zuen hotzaldia, Aragoien -20 °Cko inguruko tenperaturak neurtu ziren.
Saint-Orens (Gers)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
1956ko otsaileko hotzaldi eta elurtea
Hotzaldia Europan
-Frantzian: Hildako gehien izan zituen estatua izan zen. Tenperatura baxuena Pic du Midi-n neurtu zen, -32 °C. Mediterraneo inguruan ere tenperaturak oso baxuak izan ziren, Marsellan esaterako -12 °C erregistratu ziren.
Saint-Orens (Gers)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 59 ziren, horien artean 46 aktiboak ziren eta 13 inaktiboak ziren. 46 pertsona aktiboetatik 42 lanean zeuden (23 gizon eta 19 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 13 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 zurgina.
2000. urtean Saint-Orens udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 186 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saint-Samson-la-Poterie
Saint-Samson-la-Poterie Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Cole (Oklahoma)
Cole Oklahomako herri bat da. McClain konderrian kokatua dago. 2010ean 555 biztanle zituen, 38.76 kilometro koadrotan banatuta.
Saint-Samson-la-Poterie
Biztanleria
2007an Saint-Samson-la-Poterie udalerrian erroldatutako biztanleak 247 ziren. Familiak 100 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 135 etxebizitza zeuden, 102 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 134etxeak ziren. 102 etxebizitza nagusietatik 90 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 10 etxek bi gela zituzten, 19 etxek hiru zituzten, 34 etxek lau zituzten eta 39 etxek bost zituzten. 89 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 54 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 41 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ctenopoma ocellatum
Ctenopoma ocellatum Ctenopoma generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Anabantidae familian.
Saint-Samson-la-Poterie
Diru sarrerak
2009an Saint-Samson-la-Poterie udalerrian 105 unitate fiskal zeuden, 264,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.040 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2000. urtean Saint-Samson-la-Poterie udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Henry Rider Haggard
Sir Henry Rider Haggard (Norfolk, 1856ko ekainaren 22a - Londres, 1925eko maiatzaren 14a) idazle ingelesa izan zen, batik bat abentura nobela landu zuena.
Biografia
Henry Rider Haggard Norfolken jaio zen, eta hamar nebarrebetan zortzigarrena izan zen. Aita abokatua zuen eta ama idazlea, poeta. Ikasketak egindakoan armadan sartzen saiatu zen, baino harako azterketa gainditu ez eta beste zeregin batzuetara jo behar izan zuen. Horrela gurasoek Londresera bidali zuten Erresuma Batuko Kanpo Harremanetarako Bulegoan sartzeko oposaketak presta zitzan, funtzionario bihurtzeko nonbait. Ez zuen plazarik lortuko.
Halarik ere aitak Afrikara bidean jarriko du Henry, Hegoafrikako Natal delako probintziara, hango administrazioan behar egiteko, soldata barik joanda ere. Garai horretan Erresuma Batuak Transvaaleko Errepublika bere egingo du, anexionatu egingo du eta han zen Haggard. 1878an Transvaaleko auzitegian funtzinario lanpostua eskuratu zuen; aldi berean Lilith Jackson neska gaztea ezagutu zuen, eta, erabat maiteminduta, harekin ezkondu nahi du, dagoeneko soldatapeko langilea da eta. Horretarako Ingalaterra bueltatzea du gogoan. Aitak, ordea, Afrikan jarraitzeko esango dio, behintzat lanean nolabaiteko maila lortu arte. 1879an Lilith beste norbaitekin esposatu zela jakin zuen Henryk.
Henry Ingalaterrara joan zen aldi baterako eta Mariana Louisa Margitsonekin ezkondu zen, arreba baten laguna zen andrearekin. Afrikara joan ziren bizitzen eta gutxira euren seme Jock jaio zen; elgorriak jota hamar urte zituenean hilko zen umea. Senar-emazteek beste hiru alaba izan zituzten: Angela, Dorothy eta Lilias. Lilias gerora idazlea izango zen eta aitaren gaineko biografia bat ere osatu zuen (The Cloak That I Left).
Ingalaterrara aldatu ziren 1882an eta Norkfoleko konderriko Ditchingham herrira joan ziren bizitzera. Geroxeago Kessingland izango dute bizileku. Henryk abokatu ikasketei ekin zien, eta titulua lortutakoan praktika lanetan hasi zen, gogoz bestera-edo: denbora gehiena eleberriak idazten eman zuen. Afrikan emandako sasoiak eraginda, aurrez aurre ezagutu zituen abenturazaleak (Frederick Selous eta Frederick Russell Burnham esaterako)edota ikusi zituen bertako antzinako zibilizaioen aztarnak gogoan zer idatzi bazuen, eta modu horretan sortu zuen hainbat eleberritan agertuko den Allan Quatermain pertsonaia eta asmatu zituen berrorren abenturak.
Haggardek hiru liburu (The Wizard (1896), Elissa; the doom of Zimbabwe (1899), etaBlack Heart and White Heart; a Zulu idyll (1900), eskaini zizkion Frederick Russell Burnhamen alabari, Nada izeneko umeari, Bulawayon jaiotako lehen haur zuria. 1892koa da Haggarden Nada the Lily eleberria; haurraren gurasoek izen hori izan zuten gogoan alaba bataiatzeko.
Haggardek arrakasta ezagutu eta handik gutxira gaztaroko lagun eta maitemin izan zen Lilith Jacksonen berri izan zuen. Senarrak laga zuen Lilith eta gaixo zegoen emakumea, larri antzean gainera. Gerorako biografia baten bidez jakin ahal izan denez, Henryk bere gain hartu zituen andra honek zor zituen medikuaren gastuak (D.S. Higginsek 1983an eman zuen Haggarden gaineko biografiak hala dio). Idazlea bizi bitartean halako konturik ez zen jakin.
Haggardek hainbat ardura izan zituen politikan, nekazaritza alorreko kontuetan jardun baitzuen gobernuak eratutako komisio jakinetan. Alderdi kontserbadorearen zerrendetan joan zen hautagai; aukeratua, ostera, ez.
Tiazol
Tiazol, edo 1,3-tiazol, (C3H3NS) konposatu heteroziklikoa da. Isurkari koloregabea edo horixka da; pisu espezifikoa 1,18 g/cm3 du eta 116,8 °C-tan irakiten du. Alkoholetan eta eterretan ongi urtzen da, baina uretan nekez. Piridinaren antzeko usaina du. Onddo hilkariak, kolore emaileak eta sintesi bidez lortzeko erabiltzen da.
Henry Rider Haggard
Biografia
Haggard Londresen hil zen 1925eko maiatzaren 14an.
Idazlea
Rider Haggarden eleberrietan britaniar kolonialismoaren aldeko jarrera eta jokamoldeak agerikoak badira ere, bitxia da idazleak herri natiboak maitatu izana eta eurekiko sinpatia agertzea. Afrikarrek sarri heroeien rola jokatu izan dute Haggarden testuetan, nahiz eta pertsonaia nagusiak europarrak izan. Horren adibide dugu Ignosi pertsonaiarena King Solomon's Mines eleberrian, narrazioan hiru protagonista europearren pare agertzen dena.
Haggarden lan irakurrien, bere garaian salduen eta gerora argitaratuen eta ingelesa ez den beste hizkuntzetara itzulienak hauexek dira: King Solomon's Mines, She, Ayesha (She eleberriaren jarraipena), Allan Quatermain (King Solomon's Mines lanaren segida), eta bikingoen gaian oinarritutako Eric Brighteyes. Egun ere Haggarden lanak irakurriak dira, ezin esan badugu ere bizi izan zen sasoian beste arrakasta dutenik. Garai hartako pentsalari handi Sigmund Freudek eta Carl Jungek Ayesha aipu izan zuten euren lanetan, emakumearen arketipotzat hartuta. Jungek esaten duenez Ayesha anima arketipoaren moldea da: horren arabera esan daiteke gizonen geneetako zenbait, gutxi badira ere, femeninoak direla. Bestetik, Allan Quatermain dagoke Indiana Jones (Raiders of the Lost Ark, the Temple of Doom eta Indiana Jones and the Last Crusade) zinemako pertsonaiaren sorreran. Bestetik Quatermain League of Extraordinary Gentlemen filmeko pertsonaietako bat da.
Henry Rider Haggard euskaraz
1992an Elkar argitaletxeak Salomon erregearen meatzeak lana eman zuen argitara, Haggarden King Salomon's mines eleberriaren euskarazko bertsioa. Itzulpena Aintzane Ibarzabalek osatu zuen eta Branka sailean eskaini zuten (26. zenbakia). 299 orrialde ditu lan honek.
Haggard eta zinema
Haggarden lan askok zinemarako bidea hartu dute, eta horietako egokitzapen asko idazlea bizirik zegoela burutu ziren. Haren arrakastaren ideia bat ematen du horrek.
Cichorium
Cichorium asterazeoen familiako belar-landareen genero bat da; generoak zortzi espezie hartzen ditu eta horietako batzuk, bereziki C. intybus (txikoria), Europako jatorrizko bakarra, eta C. endivia (osterzuri), elikadura-erabilerarako landatzen dira.
Entsaladako barazki gisa erabiltzen dira, zapore mingots bereizgarriarekin, eta C. intybus ehotu eta txigortuaren sustraia kafearen ordezko efektiboa da. Kolore urdineko lore erakargarriagatik apaingarrietarako ere erabiltzen dira.
Deskribatutako 40 espezie inguru biltzen ditu generoak, horietatik 10 bakarrik onartuak izan dira.
Taxonomia
Generoa Carlos Linneo deskribatu zuen eta Species Plantarum (2.liburuki, 813.or., 1753) argitaratu zen. Espezie tipoa Cichorium intybus L. da.
Etimología
Cichorium: latinetik dator, cǐchǒrǐum, -ǐi, hitza, berez, antzinako grezieratik dator, κιχόρεια. Plinio Zaharra, Historia Naturalis (20, 74).
Parole (Maryland)
Parole Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Anne Arundel konderrian dago, Maryland estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
White City (Illinois)
White City  Illinoiseko herri bat da. Macoupin konderrian kokatua dago. 2010ean 232 biztanle zituen, 3.14 kilometro koadrotan banatuta.
Maria Luisa de la Presa
1937ko otsailetik aurrera, Emakume Antifaxisten Elkartea ko Euskadiko Komite Nazionalak argitaratu zuen Mujeres izeneko aldizkariaren zuzendari izan zen.
3575 Anyuta
3575 Anyuta asteroide baten izena da. otsailaren 26an aurkitu zuen N. S. Chernykh-ek Nauchnij Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1984 DU izena zeraman. Ondoren Anyuta omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3575 Anyuta asteroidearen orbitak batezbeste 2,733 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,757 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,709 distantziara. Eszentrikotasuna 0,357 da, eta makurdura orbitala 31,07ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 13.6 da.
Arkitektura neoklasikoa
Neoklasizismoa eta erromantizismoa
XVIII. mendean pentsamendu artistikoaren zutabeak arrazoia eta sentimendu erromantikoa dira. Neoklasizismoak antzinate klasikoko estiloa berreskuratzea zuen helburua. Aldiz, erromantizismoa mugimendu zabalagoa eta definitzen zailagoa da. Nolabait esateko, izadira itzultzea eragozten duten bide guztiak bertan behera uztea eta berezkotasuna zen erromantikoen helburu gorena. Erromantikotasunak hein batean izpiritu arrazionalaren murriztailea zen. Hala ere, aditu askoren ustez, erromantizismoaren baitako joera bat baino ez da neoklasizismoa, artista erromantikoek beren obrak gauzatzeko behar zituzten estiloetako bat, beren helburuak lortzeko erabili zituzten gainerako estiloak baino indar handiagoa izan zuena, ordea. Azken barrokoaren eta, batez ere, rokokoaren mugimendu eta irregulartasunari aurre egiteko neoklasikoa erabili zen, hau da, harmonia betearen eta berezko soiltasunaren estiloa, besteak beste. Antzinate klasikoko moldeak berreskuratzeko joeraz gainera, erromantizismoaren barruan aipagarria izan zen, XIX. mendearen hasieran batez ere, artista erromantikoek ezaugarri gotikoak berreskuratzeko egindako ahalegina. Estilo klasikoetatik gotikoetarako aldaketa horretan eragin handia izan zuen abertzaletasunak, nahiz eta arrazoi etikoak eta erlijiosoak (zintzoa eta kristaua zela esan ohi zen) ere eman ziren. Izan ere, Ingalaterrak, Frantziak eta Alemaniak beren abertzaletasuna azpimarratzeko adierazpidetzat hartu zuten gotikoa.
Arkitekturaren ezaugarriak
Printzipio nagusiaren muina, arrazoia sentimenduari gailentzean datza. Greko-erromatar aitzin aroaren oroimena izan zuen ardatz, arkitekturaren esentziaren bilaketan. Neoklasizismoko arkitekturan, eraikuntzak elementu sinpleen batuketaz konposatzen dira, izaera trinkotik aldenduz. Izaera tektonikoa du, egiturak berak eraikuntza definitzen du. Konposizioa eta eraikuntza batera doaz, eta zutabea berragertzen da bere izaera tektonikoaz. Apaingarriak murrizten doaz, soiltasuna indartuz. Simetria, soiltasuna, kolore murriztasuna, garaipen arkuen erabilera, aurrealdea hiru partetan konposatzea, ordena bakarraren erabilpena... oso ezaugarri nabariak dira.
Garapena
Antzinateko estiloa berreskuratzeko joeran garrantzi handia izan zuten XVIII. mendearen erdialdean egindako arkeologia azterketek. Azterketa haietatik ateratako ondorioak artista neoklasikoen inspirazio iturri izan ziren. Frantzian eta Napoleonen inperioarekin lotura zuten herrialdeetan Erromako estilo klasikoari jarraituz osatu zen estilo neoklasiko deritzon hori, eta aldiz, Napoleonen kontrako aliantzako herrialdeetan, bereziki Britainia Handian eta Alemanian, Greziako antzinako estiloa hartu zuten oinarri. Dena dela, gero eta gehiago zabaldu zen molde greziarrekiko atxikimendua.
Arkitektura neoklasikoaren oinarri teorikoak Ingalaterran (palladianismoa), Frantzian (Laugier) eta Italian (Lodoli eta Milizia) finkatu ziren.
Eraikin motari dagokionez, erakunde politiko-sozial berrien helburuei jarraituz, neoklasizismoaren garaiko arkitekturan gizartearen eta estatuaren onurarako eta erabilerarako obrak osatu ziren oro har. Eskolak, museoak, erietxeak, azokak, espetxeak etab. eraiki ziren batez ere, eta hirigintzak gero eta garrantzi gehiago hartu zuen.
Europan
Frantzian, Ange-Jacques Gabrielek (1698-1782) neoklasizismorako trantsizioa bideratu zuen, Versaillesko errege-opera (1769) eta Parisko Concorde plazarekin (1762-1770). Parisko Sainte-Geneviève eliza (gaurko Panteoia) Jacques-Germain Souffloten (1713-1780) obra da. Jacques Denis Antoinek (1733-1801) La Monnaie jauregia (1777) eraiki zuen. Marie-Joseph Peyre (1730-1785) eta Charles De Wailly (1730-1798) neoklasiko zorrotzaren jarraitzaileak ziren, eta Odeon antzokia (1782) eraiki zuten. Halaber, azpimarratzekoa da Victor Louis en (1731-1800) Bordeleko Antzoki Handia (1780). Étienne-Louis Boullée (1728-1799) eta Claude Nicolas Ledoux (1736-1806), besteak beste, arkitektura proiektu utopikoen egile izan ziren. Napoleonen etorrerarekin, arkitektura eta hirigintza, are gehiago, agintaritzaren zerbitzura jarri ziren. Arkitekto nagusiak Charles Percier (1764-1838) eta Pierre Fontaine (1762-1853) izan ziren.
Italian, hasierako arkitekto interesgarrienak Lombardian bildu ziren: Giuseppe Piermarini (1734-1808), Milango La Scala antzokiaren egilea (1778), Simone Cantoni (1739-1818), Luigi Canonica (1762-1844). Napoleonen garaian, Giovanni Antonio Antolini (1756-1841) eta Luigi Cagnola (1762-1833) nabarmendu ziren. Erroman, Giuseppe Valadierek (1762- 1839) proiektu handietan esku hartu zuen (Piazza del Popolo).
Espainian, San Fernandoren Akademiak zabaldutako arauetan oinarritu zen neoklasizismoa. Bestalde, Italiatik arkitekto asko joan ziren Madrila, beren kabuz edo Espainiako erregeek deiturik. Ventura Rodríguez (1717-1785) eta Juan de Villanueva (1739-1811) dira espainiar arkitekto nabarmenenak.
Errusian, Katalina II.ak eta haren ondokoek ahaleginak egin zituzten, San Petersburgori lehenbizi eta Moskuri gero, hiriburuari zegokion duintasuna emateko. Xede horrekin, kanpoko arkitektoak ekarri zituzten: Charles Cameron (1740-1812), Giacomo Quarenghi (1749-1817), etab. Errusian bertan ere, arkitekto ohargarriak sortu ziren, hala nola, Andreian Zakharov (1761-1811).
Ameriketan
Ipar Ameriketako Estatu Batuei dagokienez, inon ez du arkitektura estilo batek demokraziaren sorrerarekin bat egin herrialde horretan bezala. Izan ere, independentzia eta nazioaren eraikuntza estilo horren hedapenarekin batera agerturik, tenplu grekoa eraikuntza publikoen eredu bihurtu zen: Richmondgo Kapitolioa (1785-1789), Virginiako Unibertsitatea (1804-1827).
Euskal Herrian
Euskalerriaren Adiskideen Elkartea ilustrazioaren aitzindaria izan zen Hego Euskal Herrian eta Espainian. Lagundiak argi zuen marrazketak zuen garrantzia, eta Euskal Herrian sei eskola ezarri zituen. Eskola hauetan marrazketaz gain, geometria, nautika, arkitektura hidraulikoa eta arkitektura irakasten zen. Ikasle hoberenak, Madrilgo San Fernando Akademiara joan ziren. Euskal Neoklasizismoko pertsonaia eragingarrienen artean Fiscal Campomanes, Justo Antonio Olagibel, eta Silvestre Perez nabarmentzen dira.
Pugey
Pugey Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Pugey udalerrian erroldatutako biztanleak 743 ziren. Familiak 277 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 96 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 109 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 294 etxebizitza zeuden, 282 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 230 etxeak ziren eta 62 apartamentuak ziren. 282 etxebizitza nagusietatik 218 bere jabearen bizilekua ziren, 62 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 28 etxek bi zituzten, 36 etxek hiru zituzten, 68 etxek lau zituzten eta 148 etxek bost zituzten. 251 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 133 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 141 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Kubako Literatura Sari Nazionala
Kubako Literatura Sari Nazionala Karibeko herri horren literatura sari garrantzitsuena da.
Pugey
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Riviera Beach (Maryland)
Riviera Beach Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Anne Arundel konderrian dago, Maryland estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Line moreak (Tuterako urbanoa)
Tuterako urbanoren line moreak Tuterako auzoak eta Benjamin de Tudela BHI, Valle del Ebro BHI eta ETI Ikastetxe Politekniko Integratua lotzen dituzte. dituen autobus linea da.
Kubako Literatura Sari Nazionala
Historia
Saria 1983an sortu zen. Urte horretan Nicolás Guillén poeta kubatar handiari eman zitzaion. Saria Kultura Ministerioko Liburuaren Institutu Kubatarrak ematen du urtero. Normalean Habanako Liburuaren Nazioarteko Azoka barruan ematen da.
Line moreak (Tuterako urbanoa)
Bi linek osatzen dute, ETIrekin lotzen duena eta Benjamin de Tudela BHI lotzen duena. Lehenengoaren barruan, hiru zerbitzu nabarmentzen dira: Azucarera, Erdigunea eta Virgen de la Cabeza. Bigarrenaren barruan, bi bakarrik daude: Azucarera eta Virgen de la Cabeza.
Historia
Lehen lau lineak inauguratu (berdea, gorria, horia eta laranja) eta urte batzuetara, zerbitzu horiek inauguratu zituzten.
NGC 5887
NGC 5887 galaxia bat da, Serpens konstelazioan. Édouard Stephanek aurkitu zuen n.
Pugey
Diru sarrerak
2009an Pugey udalerrian 284 unitate fiskal zeuden, 757 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.591 euro zen.
Line moreak (Tuterako urbanoa)
ETI-Valle del Ebro BHI linea
Linea hau Valle del Ebro BHI eta ETI Ikastetxe Politekniko Integratuarekin konektatzen da.
Pugey
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 26 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 7 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Line moreak (Tuterako urbanoa)
Maiztasunak
Linean autobus bakarra pasatzen da zerbitzu eta noranzko bakoitzeko.
Pugey
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 2 zurginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
Line moreak (Tuterako urbanoa)
Ibilbidea
Hiru autobusek banatzen dute ibilbidea.
Pugey
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Pugey udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Line moreak (Tuterako urbanoa)
Benjamin de Tudela BHI linea
Linea hau Benjamin de Tudela BHI konektatzen da.
Etorkizuna
Oraingoz ez da zerbitzuaren luzapen edo aldaketa berririk aurreikusten.
Pugey
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Line moreak (Tuterako urbanoa)
Ibilbidea
Bi autobusek banatzen dute ibilbidea.
Babylon (Domažliceko barrutia)
Babylon Txekiako udalerri bat da, Domažliceko barrutian kokatua. 2018ko datuen arabera 309 biztanle zituen 6,65 km²ko azaleran.
Historia
Udalerriaren idatzizko lehen aipamena 1587. urtekoa da.
Margaret Cruikshank
Margaret Louise Cruikshank ( - ) estatubatuar idazle feminista lesbiana eta akademikoa da. Cruikshank 1968an hasi zen irakasten, eta gayen eskubideak ideia bat baino ez ziren garai batean atera zen lehen ikerlari amerikarretako bat izan zen. Bere ikerketa- eta hezkuntza-lana akademia lesbikoaren kontzientziazioan eta onarpenean oinarritzen da, bai eta literatura eta kritika lesbikoa literatura tradizionaleko ikasketetatik eta emakumeari buruzko azterketetatik aldentzean ere.
Bere lana Gay Community News, Radical Teacher, Journal of Homosexuality eta The Advocate aldizkarietan argitaratu du. The Lesbian Path (1980), Lesbian Studies: Present and Future (1982) eta New Lesbian Writing (1984) antologiek lagundu zuten lesbianei buruzko azterlanak ezartzen, akademian emakumeari buruzko azterlanen parte gisa.
1932ko Aberri Eguna
1932ko Aberri Eguna 1932ko martxoaren 27an, Berpizkunde Igandean, Bilbo hirian ospatu zen, hain justu ere EAJ alderdi politikoaren 50. urteurrenean. Lehenbiziko Aberri Eguna hau folklore ospakizun eta politika ekitaldiez osatu zen. Artxandako kasinoan bazkaria egin eta bertan hainbat hitzaldi eskaini ziren.
Sabin Etxean hitzaldi bat eman zuen Luis Aranak, aurreko hilean Bizkai Buru Batzarreko presidente hautatuak, Sabino anaiaren eta bere berrogeita hamargarren urteurrena ospatzen ari zen gertaera historikoaren oroimenez. Horren ondoren, Jose Azkarate (NBB), José María Eskubi (ABB) eta Policarpo Barrena (GBB) izan ziren hizlariak. Ekitaldia amaitzeko, honako inskripzioa zuen plaka oroigarria jarri zuten:
Barrako hondartza
Aturriko bokalean eta udalerriko iparraldeko muturrean kokaturik, Angeluko hondartzarik txikiena da. Okupazio garaiako blockhaus ditu.
Humboldt
Humboldt izenak hainbat errealitateri egiten die erreferentzia:
We Are Who We Are
We Are Who We Are 2020ko estatubatuar telesail dramatikoa da, Luca Guadagninok HBO eta Sky Atlanticentzat egina.
2047 Smetana
2047 Smetana asteroide gerrikoan aurkitutako 2047. asteroidearen izena da. 1971ko urriak 26an aurkitu zuen Lubos Kohoutekek Bergedorfetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1971 UA1 zen. Bere izena Bedrich Smetana txekiar konposatzaileagatik jasotzen du.
Andrés Tupac Amaru
Andrés Mendigure Tupac Amaru (c. 1763 - 1795) buruzagi matxino indigena bat izan zen, José Gabriel Tupac Amaruren iloba, Soratako setioa Pedro Vilca Apazarekin batera zuzendu zuena.
Biografia
Lehenengo erasoak arrakastarik eduki ez zuelarik, 1781eko maiatzaren 4an Sorataren bigarren setioa hasi zuen 20.000 indigenekin batera. Hiriko erresistentzia garaitzekotan, erreka defentsen aurka zuzendu zuten. Gregoria Apazarekin (Tupac Katariren arreba) zebilela eta, buruzagi aimararen laguntzan joan zen Sorata eskuratu ondoren (abuztuaren 4a).
Erregeordearen indultuaren eta Sicuaniko bakea sinatu ondoren (1782), salaketa berri batzuk zela eta atxilotua eta Espainiara bidalia izan zen. 10 urteko gartzela zigorra ezarri zioten, baita Perura inoiz itzultzeko agindua, 1784ko martxoaren 16ko epaiaren arabera.
Millerita
Millerita nikel sulfuroz (NiS) osatutako mineral metamorfiko arrunta da.
Pentlandita ordezkatuz agertzen da serpentinita ultramafikoetan. Pentlanditaren edo sufredun mineral nikeliferoen metamorfismoan zehar sufrea desagertzen denean sortzen da.
White Hall (Illinois)
White Hall  Illinoiseko hiri bat da. Greene konderrian kokatua dago. 2010ean 2,520 biztanle zituen, 6.67 kilometro koadrotan banatuta.
Manuel González Olaechea
Manuel María Serafín González Olaechea (Lima, 1883ko urriaren 12a - Ibídem, 1959ko otsailaren 16a) Peruko abokatua, unibertsitateko irakaslea eta kazetaria izan zen.
Biografia
Julián González eta Trinidad Olaechearen semea. Max González Olaechearen (medikua) eta Víctor González Olaechearen (magistratua) anaia.