cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aritz Aduriz
Urrezko urteak Athleticen
2014-15 denboraldia Napoliren aurkako Champions League sailkapen faseko kanporaketarekin hasi zen. Aritz Adurizek 2 gol lortu zituen eta Athleticek talde-faserako sailkapena lortu zuen. Bertan Bate Borisov, Shaktar Donetsk eta Porto taldeen aurka aritu ziren 3. postua lortuz. Horrek Europa Leaguera jaistea eragin zuen Torinoren aurkako final-hamaseirenetan kanpoan geldituz. Taldeak kopako finalera heltzea lortu zuen Bartzelonaren aurka 3-1 galduz. 26 golekin bukatu zuen Aritzek denboraldia, horietako 18 ligan, Zarra garaikurra lortuz.
Oro har, denboraldi bikaina izan zen. Europa Leaguean final-laurdenetara heltzea lortu eta Sevillaren aurka kanporaketa berdindu ostean, penaltietan galdu zuten. Ligan 5. postua lortu zuen taldeak, Carlos Gurpeguiren erretiroa zen urtean. Zarra garaikurra lortu zuen berriz ere, 20 gol sartu baitzituen. UEFAn baita golegile onena izan zen 10 golekin, horien artean Olympique Marseillearen aurka lortutakoa. 35 metrotik Mandanda atezainari sartu zion bolea hura. Denboraldi borobila burutu zuen eta horrek 2016ko Eurokoparako deialdian sartzea lagundu zuen. Selekzio batekin jokatu zuen lehen trofeo ofiziala izan zen hura.
2016-17 denboraldian hainbat marka hautsi zituen Aritz Adurizek. UEFAko partida batean 5 gol sartu zituen Genk-en kontrako 5-3ko garaipenean. Europa Leaguen 5 gol sartzen lehena izan zen eta edozein europar leihaketetan 5 gol sartzen zaharrena. Apirilaren 1ean Athleticekin ligako 100. gola lortu zuen Osasunaren aurkako 1-2ko garaipenean eta hiru egun geroago Espanyolen aurka 2 gol sartu zituen, Lehen mailako historian gol gehien sartu dituen gipuzkarra bihurtuz 142 golekin.
2017-18 denboraldia ez zen hain ona izan Kuko Zigandaren agintepean. Hala ere, azaroaren 2an UEFA Europa Leagueko bigarren golegile historikoa bihurtu zen Radamel Falcaoren atzetik. 2017ko abenduaren 10ean Athleticen gola sartzen zuen jokalari beteranoena bihurtu zen, Piru Gainza aurreratuz. 2018ko urtarrilaren 25ean 30 urtetik aurrerako 100. gola lortu zuen, Puskas eta Di Stefanok soilik lortu dute hori Aritz Adurizekin batera. Alaveseri gola sartuz, 35 talde ezberdineri gola egin zizkien, Messi eta Raul aurrelariek bakarrik zuten marka berdinduz. Denboraldiaren bukaeran Europa Leagueko golegile onena izan zen bigarren aldiz, 8 golekin, 30 guztira.
Euskal Selekzioa
2006ko urriaren 8an egin zuen debuta bere nazioaren selekzioarekin Catalunyako Selekzioaren kontrako norgehiagokan. Partidako lehen gola egin zuen 19. minutuan eta bina bukatu zen partida. Guztira lau gol egin dizkio Catalunyako selekzioari.
Guztira 12 gol sartu ditu jokatu dituen 12 partidetan. Euskal selekzioko golegile nagusia izanik (Selekzioaren 1979ko birsorpenetik kontatuta soilik).
Espainiar selekzioa
2010eko urriaren 9an egin zuen debuta Lituaniaren aurka.
2016ko martxoaren 26an Italiako, Gianluigi Buffon atezainari gola egin zion eta espainiarrekin inoiz jokatu duen jokalaririk helduena bihurtu zen.
2016ko Eurokopan hartu zuen parte, aulkitik taldea lagunduz.
2016ko azaroaren 12an espainiar selekzioko golegilerik nagusiena bihurt zen 35 urte eta 275 egun zituela, Macedoniaren aurkako 4-0 garaipenean.
Lehen (mitologia)
Lehen Euskal Herriko mitologiaren izakia da, itsas-suge erraldoia.
Itsasoari lotutako irelua izanik, itsasbazterrera lotuta azaltzen da. Batzuetan herensugearekin nahasten zuten, baina izaki ezberdinak ziren.
Ez dago informazio askorik irelu honen inguruan.
Duela urte gutxi arte kostaldeko herrietako zenbait haurrek itsas bazterreko labarretatik Lehen ikusi zutela esaten omen zuten.
Itsas-suge erraldoia gure inguruko mitologien ohiko izakia da.
Babel aurretik: euskal literaturaren historia bat
Laburpena
Literaturaren historia tradizionalak alde batera utzirik, saiakerak ikuspegi berritzaile bat dakar. Euskal Herriko historia eta kultura ezaugarritzen dituzten gatazka edo bortizkeria historikoak abiapuntutzat hartuta, gutxienez bi literatura aztertzen ditu elkarren lehian:
Gabilondoren ustez, gaur egun euskaraz idatzitako literaturak sinbolikoa du, oraindik ere estatu-hizkuntzetan gehienbat hitz egiten eta idazten duen euskal herri bati nortasun diferentzial bat ematea, alegia. Espainiar eta frantses literaturak birdefinitzen ditu eta, euskal kasutik abiatuta, literatura minoritarioen gaineko teorizazio berria dakar.
Historiografia tradizionalek aintzat hartzen ez dituzten testu, diziplina eta jardunetan jartzen du arreta egileak: diskurtso politikoan, antropologian, turismoan eta ekonomian. Gainera, literatura-diskurtso historiko gehienak aletzen ditu (historizismo berria, teoria postkoloniala, multikulturalismoa, ikasketa subalternoak), eta proposamen metodologiko eta teoriko berri bat egiten du.
Historia horrek argi berri baten azpian aurkezten dizkigu zenbait mugimendu historiko, esate baterako, nazionalismoa, feminismoa, modernitatea eta globalizazioa.
Tropic Thunder
Tropic Thunder 2008ko Ben Stiller estatubatuar zinema zuzendari, ekoizle eta aktoreak zuzendu, ekoiztu eta antzeztutako gerra komedia filma bat da. Ben Stiller, Jack Black, Robert Downey, Jr., Steve Coogan, Jay Baruchel, Danny McBride, Brandon T. Jackson, Bill Hader eta Nick Nolte aktoreek antzeztu zuten.
Le Guédeniau
Le Guédeniau Frantziako udalerria da, Maine eta Loira departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Le Guédeniau udalerrian erroldatutako biztanleak 311 ziren. Familiak 127 ziren, horien artean 41 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 33 bakarrik bizi ziren emakumeak), 49 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 33 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 194 etxebizitza zeuden, 133 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 51 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 191 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 133 etxebizitza nagusietatik 99 bere jabearen bizilekua ziren, 31 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 9 etxek bi gela zituzten, 29 etxek hiru zituzten, 43 etxek lau zituzten eta 52 etxek bost zituzten. 102 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 56 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 62 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Le Guédeniau udalerrian 140 unitate fiskal zeuden, 320,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.518 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 iturgina, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Le Guédeniau udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kimo
Kimoa (grezieratik: χυμός [khymós], zuku) urdailetik duodenora pasatzen den gai oretsu, gris eta azidoa da, janarien liseriketa gastrikoaren ondorioz sortzen dena.
Elikagaiek, urin gastrikoak eta urdailak isuritako beste substantzia batzuek osatzen dute kimoa. Beraz, azido klorhidrikoa (ClH), pepsina eta beste entzima batzuk ditu. Azido klorhidrikoak, hain zuzen, azidotasuna ematen dio kimoari.
Kimoaren jariakortasuna hainbat faktore menpe dago:
Kimoa urdailetik heste meharrera pasatzen da. Heste-paretak sortzen dituen mugimendu muskularren ondorioz kimoa duodenoaren zehar mugitzen da. Bertan, behazuna (gibelak ekoiztua), pankreako urina (pankreak sortutakoa) eta heste-urinaren (heste-guruinek ekoiztua) jardueraren ondorioz kimoa kilo bihurtzen da.
Royuela
Royuela Teruelgo udalerria da, Sierra de Albarracín eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 240 biztanle zituen.
Francisco Javier Izkoa
Francisco Javier Izkoa Buruaga (Getxo, Bizkaia, 1946ko ekainaren 7a) bizkaitar futbolari ohia da. Atezain lanetan aritzen zen. Bere semea Jon Ander Izkoa futbolaria izan zen ere.
Myxosporea
Myxosporea Myxozoa taldean dagoen klase bat da, bizkarroi mikroskopikoz osatuta. Animalia horien giharrak eta ehun konjuntiboak erasotzen ditu gehienetan, eta, gutxiagotan, nerbioak.
Kveterako eliza
Kveterako eliza (კვეტერის ეკლესია) Georgiako Kvetera (Kakheti lurraldean) hiri gotortuan dagoen eliza ortodoxoa da. X. mendearen hasieran eraikia izan zen.
Ezaugarriak
Nahiko eliza txikia da. Estiloa Georgiako gurutze oinplanokoa eta kupulakoa da. Kupula tinpano baten gainean eraikia dago, erdiko plaza baten gainean.
Ageneiosus pardalis
Ageneiosus pardalis Ageneiosus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Auchenipteridae familian.
Acomys cilicicus
Acomys cilicicus Acomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Deomyinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Krhov (Blanskoko barrutia)
Krhov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 146 biztanle ditu eta 1,92 kilometro koadroko azalera. Blanskoko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1318 urtean egin zen.
Macrognathus malabaricus
Macrognathus malabaricus Macrognathus generoko animalia da. Arrainen barruko Mastacembelidae familian sailkatzen da.
Gaushorn
Gaushorn Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Oracle Arena
Oracle Arena AEBtako Kalifornia estatuko Oakland hirian dagoen kirol pabilioi bat da. 1966an inauguratua izan zen eta Golden State Warriors taldearen jokalekua da.
Eurycea tonkawae
Eurycea tonkawae Eurycea generoko animalia da. Anfibioen barruko Plethodontidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
New England Journal of Medicine
New England Journal of Medicine (NEJM) barne medikuntzako aldizkaririk garrantzitsuen eta erreferentziazkoenetarikoa da. Halaber, munduko aldizkari medikorik zaharrena da.
1812an sortu zuten Massachusettsen (AEB), "The New England Journal of Medicine and Surgery" izenarekin. 1828an "The Boston Medical and Surgical Journal" izena hartu zuen eta astero argitaratzen hasi ziren (gaur egun bezala). 1929an gaurko izena eman zioten.
Nathalie Poza
Nathalie Poza Maupain (Madril, -) espainiar antzezlea da, antzerkian, telebistan eta zineman aritutakoa.
Acomys cineraceus
Acomys cineraceus Acomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Deomyinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Madison Heights (Virginia)
Madison Heights Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Amherst konderrian dago, Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Irulegi (Aranguren)
Irulegi Nafarroako mendi bat da, Arangurengo mendietako hirugaren mendi altuena. Itzagaondoa eta Arangurenen arteko mugan dago eta azken honetako Lakidain herrixka oso hurbil dagoenez Lakidaingo haitzak edo Peñas de Laquidáin izenez ere ezaguna da. 893 metroko garaiera du.
Gailurrean Erdi Aroko Irulegiko gaztelua zegoen, zein azken hamarkadan induskatu eta berreskuratua izan den. Halaber, gaztelu aurreko lautadan erromatarrak iritsi aurreko Burdin Aroko eta Brontze aroko herrixka bat egon zen. 2020 urte inguruan hura induskatzeari ekin zioten eta aurkikuntza handiak erdietsi, Irulegiko eskua delakoa kasu.
Izena
Jatorria "hirur egi" litzateke. Erdiko "R" horri "L" bilakatzen da disimilazio prozesu baten bidez. Beste teoria batzuek iratxe hitza ikusten dute lehen zatian, edo hiri izenaren forma zaharra.
Igoera ohikoak
Ekialdetik, Idoatetik ere igotzen bada ere, igoerarik erabiliena mendebaldetikoa da, Lakidainen hasten dena. 45 bat minututan tontorrera heltzen da.
Krhová
Krhová Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 2.013 biztanle ditu eta 8,05 kilometro koadroko azalera. Vsetín barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1043 urtean egin zen.
Ogma
Ogma, Oghma egungo idazkeran, zeltiar mitologia eta irlandar mitologiaren jainkoa da. Ikerlari batzuek Ogmios jainko galiarrarekin lotu dute. Tuatha Dé Danann ("Danu jainkosaren jendea") multzoaren partaidea zen; hau Irlandako bosgarren biztanle taldea izan zen Lebor Gabála Érenn-ren (Inbasioen Liburua) arabera.
Trethomas
edota Thomastown, 'Tretomos', Galesko udalerri txiki bat da, Caerphilly konderrian. Caerphilly udalerritik 4 kilometro ipar-ekialdera dago.
Ogma
Kondaira
Bere aita Elatha zen eta ama Ethniu zela esan ohi da baina baita ere Etain. Dagdaren anaia zen. Gerlari eta poeta zen. Haren lana arimak beste zeltiar mundura eramatea zen; han, toki eder eta baketsua, arimek atsedena hartzen zuten hurrengo berraragitze arte. Berak Irlandan erabili zen ogam idazkera sistema asmatu zuen.
Hazkunde esponentzial
Hazkunde esponentziala gertatzen da funtzio matematiko baten balioaren hazkunde tasa funtzioaren uneko balioarekiko proportzionala denean, emaitza gisa funtzio esponentzial bat emanez. Beherapen esponentziala modu berean gertatzen da, hazkunde tasa negatiboa denean.
Ogma
Kondaira
Kondairen arabera, Dian Cechten alaba zen Étain ezkondu egin zen.
Cath Maige Tuired gudako bigarren batailan Indech Fomorriaren burua hil zuen. Indech Domnu jainkosaren semea zen. Porrotaren ondorioz Ogmak Formorriaren Tethrari hil ondoren bere Orna ezpata magikoa eskuratu zuen. Ezpata horrek hitz egiteko ahalmena zuen eta, zorrotik atera bezain pronto, berarekin egin ziren balentria guztiak azaltzen zituen.
Hazkunde esponentzial
x aldagai batek r hazkunde tasa (positiboa edo negatiboa) jarraitzen duenean, d denbora aurrera doan heinean tarte diskretuetan (alegia, zenbaki osoak jarraituz: 0, 1, 2, 3, ...), honakoa da:
non x0 aldagaia x balioa den 0 denboran. Adibidez, hazkunde tasa r = %5 = 0,05 bada, zenbaki oso batetik hurrengora mugitzean x balioa %5 handiagoa izango da bigarren aldian, aurreko aldiarekin alderatuta.
Katalina Howard
Katalina Howard (Lambeth, Londres, c. 1523 - Londresko dorrea, 1542ko otsailaren 13a) Henrike VIII.a Ingalaterrakoaren bosgarren emaztea eta Ingalaterrako erregina ezkontidea izan zen. Lord Edmund Howard eta Joy Culpeperren alaba, Ana Boleynen lehengusina eta Thomas Howard 3. Norfolkeko Dukearen iloba izan zen. Ana Cleveskoaren zerbitzura sartu zen eta han erregearen arreta erakarri zuen. 1540ko uztailaren 28an erregearekin ezkondu zen. Henrikek 49 urte zituen eta Katalinak 17. Thomas Culpeper senidearekin adulterioa egiteagatik burua moztu zioten.
Eurycea tridentifera
Eurycea tridentifera Eurycea generoko animalia da. Anfibioen barruko Plethodontidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Artibeus gnomus
Artibeus gnomus Artibeus generoko animalia da. Artiodaktiloen barruko Stenodermatinae azpifamilia eta Phyllostomidae familian sailkatuta dago
Krhovice
Krhovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 562 biztanle ditu eta 8,12 kilometro koadroko azalera. Znojmoko barrutian dago.
Rubiales
Rubiales Teruelgo udalerria da, Sierra de Albarracín eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 56 biztanle zituen.
Fort Thompson (Hego Dakota)
Fort Thompson Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Buffalo konderrian dago, Hego Dakota estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Fenotipo
Fenotipoa edozein organismoren ezaugarri behagarriak dira: morfologia, garapena, ezaugarri biokimiko edo fisiologikoak edo portaera. Fenotipoan organismoaren genotipoaren adierazpena eta ingurumen faktoreen eragina batzen da, bai eta bi horien arteko elkarrekintzak ere. Genotipo bera daukaten bi izaki bizidunek ez daukate zertan fenotipo bera eduki beharrik. Genotipoaren eta fenotipoaren arteko bereizketa hau Wilhelm Johannsenek proposatu zuen 1911n, organismoen herentzia genetikoa eta herentzia horrek ekoizten duena ez direla gauza bera nabarmentzeko.
Fenotipoaren definizioak aski argia dirudien arren, baditu zenbait alde ezkutu. Esaterako, material genetikoaren kodetik eratorritako molekula eta egitura gehienak ezin dira ikusi organismoen itxuran, baina beste metodo batzuk erabiliz beha daitezke eta, beraz, fenotipotzat hartzen dira. Honen adibide dira gizakien odol taldeak. Beste batzuek portaera ere fenotipoaren barruan sartzen dute, hark ere genotipoaren eta ingurumen faktoreen eragina baitu.
Fenotipoa ez da genotipo hutsaren emaitza; ingurumenak ere, gehiago edo gutxiago, eragina du hartan.
Turkemistango onagroa
Turkemistango onagroa, Equus hemonius kulan, Erdialdeko Asian hedatutako basasto baten azpiespeziea da.
Desagertzeko zorian dago eta kontserbatzeko hainbat ekimen burutzen ari dira egun.
Kven hizkuntza
Kvenera, kvääni, kainu, kainun kieli, kväänin kieli edo kven hizkuntza Norvegiako iparraldean Kven herriak hitz egiten duen fino-ugriar hizkuntza da. Norvegian 2000 eta 8000 hiztun bitartean ditu. Hizkuntzalariek finlandieraren dialekto gisa sailkatzen dute, arrazoi politikoak eta historikoak direla eta, 2005ean Norvegiako gobernuak hizkuntza gutxitu gisa onartu zuen.
Eurycea troglodytes
Eurycea troglodytes Eurycea generoko animalia da. Anfibioen barruko Plethodontidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Trinant
, Galesko udalerri bat da, Caerphilly konderrian.
Jakob Gaon
Bizitza
Gaondarrak Gasteizko familia judu bat ziren. XV. mendean, familiako kide askok Gaztelako erregeen izenean zergak biltzen ziharduen. 1463an, Jakob Gaon Gipuzkoara joan zen eskaera izeneko zerga bat kobratzeko asmoz, eta Tolosako hiribilduko biztanleei erreklamatu zien. Haiek erantzun zioten zerga hori ordaintzetik libre zeudela, erregeak onartutako xedapen bategatik. Gaonek mehatxu egin zien; haietako batzuek erail zuten, lepoa moztuta, eta haren burua pikota baten gorenean zintzilikatu zuten, hark tolosarrak ere bere zordunen zerrendaren gorenean jarri baitzituen.
Azkarate (udalerria)
Azkarate Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Beherea lurraldean kokatuta. Baigorri-Ortzaize eskualdean dago, Donibane Garazi hiriburutik 2,2 kilometrora. Altuera 120 eta 446 metro artekoa da, eta 5,82 km²-ko azalera hartzen du. 2018. urtean 316 biztanle zituen.
Bertako biztanleak azkaratearrak dira.
Izena
Azkarate beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Etimologia
Jean-Baptiste Orpustanek dio Azkarate toponimoa aitz ("haitz") eta garate ("toki garaia"), hau da, "haitzezko toki garaia", hitzek osatzen dutela.
Beste toponimoak
Xubitoa Azkarate eta Anhauzeko bazter herrixka da, 1863an "dictionnaire topographique Béarn-Pays basque" hiztegi topografikoak aipatzen duena.
Jauregia Nafarroako Erresumaren manupeko etxe bat zen, 1863eko hiztegi horrek dioenez.
Geografia
Azkarate Beherobiko ibarran dago.
Křičeň
Křičeň Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 252 biztanle ditu eta 4,33 kilometro koadroko azalera. Pardubiceko barrutian dago.
Azkarate (udalerria)
Ingurune naturala
Errobi ibaiaren ertzean dago kokaturik udalerria. Udalerriko lurretatik igarotzen da, halaber, Errobira isurtzen den Arnegiko Errobi.
Křičeň
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1409 urtean egin zen.
Christina Obergföll
Christina Obergföll (Lahr, 1981eko abuztuaren 22a) alemaniar xabalina jaurtitzaile ohia da. 2013an Munduko txapelduna izan zen. 70,20 metroko jaurtiketa da bere marka pertsonala, Alemaniako errekorra izanik. Gainera, marka horrekin historiako munduko laugarrena da.
Azkarate (udalerria)
Historia
Azkarateko herria Aldudeko ibarra osatzen zuen hamaika herrixketarik bat zen. Erdi Aroan, hamaika herri horiek ondoko hauek ziren: Anhauze, Sorhoeta, Donostei, Lasa, Irulegi, Urdoze, Leizparze, Okoze, Otikorene, Gernieta eta Azkarate, denak ibarraren iparraldean daudenak. Hegoaldea, berriz, geroxeago jendeztatu zen.
Acomys dimidiatus
Acomys dimidiatus Acomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Deomyinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Glüsing
Glüsing Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Azkarate (udalerria)
Historia
1023 inguruan Antso III.a Gartzeitzek Lupo Antso lehengusuarentzat Baigorriko Bizkonderria sortu zuen. Herrixkaren sortzea garai hortakoa da.
1792an udalerri independente gisa eratu zen.
Ekonomia
Udalerriko ekonomiaren oinarria laborantza da, eta Irulegiko Arnoa jatorri-izendapena duen ardoa ekoizteko sor-markaren barruan dago.
Erakunde publikoak
2017ko urtarrilaren 1era arte, Azkarate Garazi-Baigorri herri elkargoaren kide zen. Une horretatik aurrera, sortu berria zen Euskal Hirigune Elkargoaren parte izatera pasa zen.
Garraioa
Euskal Hirigune Elkargoaren esku dagoko Car Express hiriarteko autobus sareak zerbitzatzen du herria. Guztira, line batek eskaintzen du zerbitzua.
Euskara
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Baigorriko ibarreko herri guztiak sailkatu zituen, mendebaldeko behe-nafarrera euskalkian, Arberoa eta Ortzaize ibarretan hitz egiten zena.
Ageneiosus piperatus
Ageneiosus piperatus Ageneiosus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Auchenipteridae familian.
Christina Obergföll
Ibilbide profesionala
2005eko Atletismoko Munduko Txapelketan, Obergföll-ek zilarrezko domina irabazi zuen Europako errekorra eginez (70,03 m), Osleidys Menéndez-en atzetik bigarren gelditu zen, proba berean munduko errekor berria ezarriz.
Erreferentzia sistema geodetiko
Datum geodesiko edo sistema geodesiko bat (erreferentziazko datu geodesikoa edo erreferentziazko sistema geodesikoa) erreferentzia-sistema bat edo erreferentziazko datum global bat da, erreferentzia bat da, Lurreko edo beste gorputz planetario batzuetako kokalekuen kokapena zehazki irudikatzeko koordenatu geodesikoen bidez. Geodesian behaketak egiteko erabiltzen den erreferentzia-sistema honek osagai hauek izaten ditu: 1. Lurraren forma eta neurriak definitzen dituzten parametroak (adibidez, erreferentzia-elipsoidea eta datuma); 2. puntu batek espazioan duen kokapena zehazteko erabiltzen den koordenatu-sistemaren jatorria eta orientazioa; eta 3. behaketak egiteko metodologia.
Christina Obergföll
Ibilbide profesionala
Obergföllek 4. postua lortu zuen 2006an Goteborgen egin zen Europako Atletismo Txapelketan.
Michel Rouche
Michel Rouche (Paris, - ibidem, 2021eko abenduaren 5a) Frantziako historialari eta irakaslea izan zen, Galiako historia aditua.
Christina Obergföll
Ibilbide profesionala
70,20 metrorekin, bere Europako errekorra hobetu zuen 2007ko ekainaren 23an Munichen jokatu zen Europako Kopako Super Liga txapelketan.
Erreferentzia sistema geodetiko
Datumak funtsezkoak dira espazio-kokapenean oinarritutako edozein teknologia edo teknikarentzat, hala nola geodesia, nabigazioa, topografia, informazio geografikoko sistemak, teledetekzioa eta kartografia. Datum horizontal bat erabiltzen da lurrazalean zehar, latitudean eta longitudean, edo beste koordenatu-sistema batean, kokapen bat neurtzeko; datum bertikala erabiltzen da, jatorri estandar baten arabera, hala nola itsas maila (LME), kokapen baten altuera edo sakonera neurtzeko. Kokapen globaleko sistema (GPS) sortu zenetik, sistema horrek erabiltzen dituen elipsoideak eta WGS 84 datum-ak beste sistema asko ordezkatu dituzte aplikazio askotan. WGS 84 erabilera orokorrerako da, aurreko datum gehienek ez bezala.
Michel Rouche
1976an doktoretza lortu eta Charles-de-Gaulle - Lille III Unibertsitatean irakatsi zuen 1969 eta 1989 artean. Euskal Herriko historia ondo ezagutu zuen eta, bere ustez, zibilizazio komun bat zabaltzen zen Pirinioetako katearen bi aldeetan.
Christina Obergföll
Ibilbide profesionala
Londresko 2012ko Olinpiar Jokoetan bere ibilbide profesionaleko arrakasta handiena errepikatu zuen, zilarrezko domina irabazi zuenean.
Erreferentzia sistema geodetiko
Historia
Hala ere, Argien Mendeko aurrerapen zientifikoek neurketa horien akatsak aitortzea eta zehaztasun handiagoa eskatzea eragin zuten. Horrek berrikuntza teknologikoak ekarri zituen, hala nola John Harrisonen 1735eko itsas kronometroa, baina baita Lurraren formari buruzko azpiko hipotesiak ere. Isaac Newtonek esan zuen momentuaren kontserbazioak Lurra oblatu izatea eragin beharko lukeela (zabalagoa ekuatorean), eta Jacques Cassiniren (1720) lehen ikerketek Lurra prolatua zela sinestera eraman zuten (zabalagoa poloetan). Laponia eta Perurako ondorengo misio geodesiko frantsesek (1735-1739) Newton berretsi zuten, baina grabitatean ere aldaketak aurkitu zituzten, eta, ondorioz, geoidearen eredua sortu zen.
Christina Obergföll
Ibilbide profesionala
2013ko Moskun egin zen Munduko Atletismo Txapelketan, Obergföll-ek urrea lortu zuen 69,05 metroko jaurtiketarekin. 2013an ere Boris Henryrekin ezkondu zen. Ibilbide profesionalaz aparte, Boris Henry xabalina jaurtitzaile alemaniarrarekin ezkondu zen.
Erreferentzia sistema geodetiko
Historia
Garapen garaikidea inkesta trigonometrikoaren erabilera izan zen distantzia handiko kokapena zehaztasunez neurtzeko. Jacques Cassiniren (1718) eta Anglo-Frantziar Espedizioa (1784-1790) egin zenetik aurrera, XVIII. mendearen amaieran, kontrol topografikoko sareek Frantzia eta Erresuma Batua estaltzen zituzten. Anbizio handiagoko beste enpresa batzuek, hala nola Struveko Arku Geodesikoak Ekialdeko Europan zehar (1816-1855) eta Indiako Azterketa Trigonometriko Handiak (1802-1871), askoz denbora gehiago behar izan zuten, baina lurreko elipsoidearen formaren estimazio zehatzagoak eragin zituzten. Estatu Batuetako lehen triangulazioa ez zen 1899ra arte osatu.
Christina Obergföll
Ibilbide profesionala
Obergföll-ek 2014an lehiatzeaz utzi zion, haurdun zegoelako, baina 2015eko Munduko Txapelketan parte hartu zuen eta laugarren postua lortu zuen. Azkenik, 2016an, zortzigarren amaitu zituen Olinpiar Jokoetan eta txapelketa hau amaitzean erretiratu zen.
Erreferentzia sistema geodetiko
Historia
Estatu Batuetako azterketaren ondorioz, 1927ko North American Datum (horizontala) (NAD27) eta 1929ko Vertical Datum (NAVD29) izan ziren erabilera publikorako lehen datum estandarrak. Horren ondoren, nazioko eta eskualdeko datumak argitaratu ziren hurrengo hamarkadetan. Neurketen hobekuntzak, lehen satelite artifizialen erabilera barne, XX. mendearen amaieran datu zehatzagoak lortzea ahalbidetu zuen, hala nola Ipar Amerikako NAD83, Europako ETRS89 eta Australiako GDA94. Garai honetan, satelite bidezko nabigazio-sistemetan erabiltzeko datum globalak ere garatu ziren lehen aldiz, bereziki Ameriketako Estatu Batuetako posizionamendu-sistema globalean (GPS) erabiltzen den Munduko Sistema Geodesikoa (WGS 84) eta Galileo sistema europarrean erabiltzen den Nazioarteko Lurreko Erreferentzia Sistema eta Esparrua (ITRF).
Erreferentzia nagusiak
GPSaren aurretik, ez zegoen modu zehatzik erreferentzia-puntu unibertsaletatik urrun zegoen leku baten kokapena neurtzeko. Erreferentzia-puntu unibertsal horiek dira Meridiano Nagusia Greenwicheko Behatokian longitudea neurtzeko, eta Ekuatorea latituderako edo kostaldea, itsas mailara neurtzeko. Metodo astronomiko eta kronologikoek zehaztasun eta ziurtasun mugatua dute, bereziki distantzia luzeetan. GPSak berak ere aldez aurretik zehaztutako esparru bat behar du bere neurketak oinarritzeko; beraz, WGS 84ak datum gisa funtzionatzen du funtsean, nahiz eta datum horizontal edo bertikal estandarrekin alderatuta zenbait desberdintasun dituen.
Datumaren osagaiak
Datum estandarren zehaztapenak (horizontala edo bertikala) hainbat osagai ditu: Lurraren forma eta dimentsiorako eredu bat, hala nola erreferentziazko elipsoide bat edo geoide bat; elipsoide/geoidearen jatorria Lurrean azalaren edo haren barruan (ez nahitaez 0 latitudean, 0 latitudean) dagoen kokapen ezagun bati lotuta dago; eta jatorritik abiatuta, zehaztasunez neurtu diren kontrol-puntu asko dauzka. Bai jatorria bera eta bai kontrol-puntuetan, monumentuak eraiki izan dira kasu askotan. Ondoren, beste lekuen koordenatuak hurbilen dagoen kontrol-puntutik neurtzen dira, adibidez, teodolitoa erabiliz. Elipsoidea edo geoidea datum ezberdinak dituztenez, eta espazioan dituzten jatorri eta orientazio desberdina dituztenez, datum bati edo besteari dagozkion koordenatuen arteko erlazioa ez dago guztiz zehaztuta, eta gutxi gorabeherakoa baino ezin da izan. Tokiko datumak erabiliz, puntu batek koordenatu horizontal berdina izan dezake bi datum ezberdinetan, baina errealitatean, kilometro batzuetako diferentzia egon daiteke. Hori gertatzen da puntu hori erabilitako bi datumetako batean,  jatorria urrun badago. Fenomeno horri datum-desplazamendua deritzo.
Lurra elipsoide perfektua ez denez, tokiko datumek WGS 84-ak baino datu kartografiko edo geografiko ziurragoak ema dezakete eremu jakin batean. Euskadiko Lurralde Plangintza, Etxebizitza eta Garraio Sailak ETRS89 datuma erabiltzen du. Hala ere, sistema global baten onurek zehaztasun handiagoa dutenez, gero eta gehiago erabiltzen dira WGS 84ko datu globalak.
Datum horizontalak
Lurraren azaleko puntuen kokapena zehazteko erreferentzia gisa erabiltzen den eredua da datum horizontala. Puntu jakin batek funtsean koordenatu desberdinak izan ditzake, neurketa egiteko erabilitako datumaren arabera. Mundu osoan ehunka datum horizontal daude, tokian tokiko erreferentzia-punturen bati lotuta normalean. Gaur egungo datumak, Lurraren formaren neurketa gero eta zehatzagoetan oinarrituak, lur-eremu zabalagoetan erabil daitezke. WGS 84 datua, Ipar Amerikan erabilitako NAD83 datuaren ia berdina eta Europan erabilitako ETRS89 datua, datu estandar komuna da.
Datum bertikalak
Datu bertikala Lurraren azaleko puntuen altitudea neurtzeko erreferentzia gisa erabiltzen den eredua da. Hau da, kokapen bertikaletarako erabiltzen den erreferentzia sistema bat da. Sistema honi esker neurtzen dira Lurra ren goraguneetarako (mendiak, haranak eta goi-ordokiak besteak beste), itsas hondoaren erliebea, uraren maila eta gizakiak egindako egiturak.
Itsas mailaren gutxi gorabeherako irudia WGS 84 datumak ematen du, elipsoide bat. 2008ko Lurraren Eredu Grabitazionalak (EGM2008) ordea, irudikapen zehatzagoa ematen du, gutxienez 2.159 harmoniko esferiko erabiltzen baititu. Beste datum batzuk beste eremu batzuetarako edo beste une batzuetarako finkatzen dira; ED50 Europarako finkatu zen 1950ean eta WGS 84rekin ehunka metro gutxi batzuetako diferentzia izan dezake. Martek ez du ozeanorik eta, beraz, ez du itsas mailarik, baina gutxienez bi martetar datum erabili dituzte han tokiak aurkitzeko.
Conor Murray
Conor Murray (Limerick, 1989ko apirilaren 20a) irlandar errugbilaria da, uztartze-erdilari postuan aritzen dena. Munster Rugby taldearekin jokatzen du Pro 12 Ligan eta European Rugby Champions Cupen. Irlandako selekzioan eta Brittish and Irish Lions taldean ere aritzen da.
Dei efektu
Dei efektua herrialde edo eskualde batek besteen aldean etorkinen egoera legeztatu eta euren bizimodua bideratzeko eskaintzen dituen abantailek eragiten duten etorkinen etorrera da. Hedaduraz, eskualde batek dituen osasun publikoko eta hezkuntzako abantailak direla eta, beste eskualdeetako pertsonak abantaila horiek aprobetxatzeko gertatzen den errolda eta helbide-aldaketak ere jasotzen ditu.
Waianae (Hawaii)
Waianae Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Honolulu konderrian kokatuta dago, Hawaii estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
June Park (Florida)
June Park Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Brevard konderrian dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Yamagata (prefektura)
Geografia
Yamagata prefektura Tōhoku eskualdeko hego-mendebaldeko izkinan dago, Japoniako itsasoari begira. Mugakide hauek ditu: Niigata prefektura and Fukushima prefektura hegoaldean, Miyagi prefektura ekialdean, eta Akita prefektura iparraldean. Prefeturaren muga-inguru osoa mendiz osatuta dago, eta biztanle gehienak erdialdeko lautada mugatu batean bizi dira.
Hiriak
Hiri handienak:
Hiri guztiak:
Rubielos de Mora
Rubielos de Mora Teruelgo udalerria da, Gúdar-Javalambre eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 780 biztanle zituen.
Křídla
Křídla Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 349 biztanle ditu eta 4,53 kilometro koadroko azalera. Žďár nad Sázavouko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1253 urtean egin zen.
Askola
Askola Helsinki hiriburutik 60 kilometrora dagoen herria da. Porvoonjoki ibaia motel igarotzen da herri ondotik eta laku txikiak sorrarazten ditu. Herrian Finlandieraz bakarrik hitz egiten da, izan ere herria suediarrak joan baino pixkat lehenago sortu zen, eta hiriburu handietako hiritarrek, gehienak nazionalistak, finlandiera eraman zuten bertara.
Bere ingurune garbiak Finlandiako hiriburuetako biztanleak erakarri ditu azken urteotan, gainera ekintza asko egin daitezke bertan portu eta azalera handiak dituelako.
Askolak duela urte gutxi batzuk slogan bat atera zuen turista atzerritarrak erakartzeko: "Askola, Finlandiako Monako". Iragarki horrek polemika sortu zuen bertako biztanleengan eta orduan alkatea zenaren dimisioa eskatu zuten herritarrek.
The Angriest Man in Brooklyn
The Angriest Man in Brooklyn 2014ko Phil Alden Robinson estatubatuar zinema zuzendariaren komedia dramatikoa da. 1997ko The 92 Minutes of Mr. Baum filmaren berregokitzapena izan zen.
Argumentua
Sharon Gill medikuak 90 minutuko bizia geratzen zaiola adieraziko dio gaixo bati. Handik minutu gutxira akatsa egin duela konturatuko da eta New York guztian zehar gizon horren bila hasiko da. Gaixoa, ordea, bizitzan zehar egin dituen hanka-sartzeak konpontzen arituko da buru-belarri.
Aikoa
Aikoa Urraulgoiti udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioaurrea eskualdean.
XIV. mendean jada despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Urraulgoitiko Udalara pasa ziren.
Bertako biztanleak aikoatarrak ziren.
Izena
Aikoa toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Geografia
Aikoa Urraulgoiti ibarran dago.
Inguru naturala eta kokapena
Urraulgoiti Zangozako merindadeko herria da eta Nafarroako hiriburutik 56 kilometrora dago. Udaletxea Irurozkin dago. Erliebe handiko ibarra da, Ugarron bezalako arroilek nabarmenduta, lurraldeko gainerako lekuetatik isolatzen baitute. Ibarraren erdialdea nekazaritzakoa da, baina zenbat eta iparralderago edo ekialderago, orduan eta lur gutxiago dago erabilgarri. Azkenik, gainerako udalerriekin muga egiten duten eremuak menditsuak dira.
Klima
Erlieberaren desberdintasunak direla eta, Urraulgoitin bi klima desberdintzen dira, batetik hegoaldeko klima azpimediterraniarra, eta bestetik iparraldeko klima azpiozeanikoa. Iparraldean izaten diren prezipitazio ugariagoak direla eta (batez beste 1 400 mm edo gehiago urtero), pagadi ugari daude. Bien bitartean, hegoaldean, urtero 900 mm jausten direlarik, pinu basatia da espezierik ohikoena. Urteko batez besteko tenperatura 8 eta 12 gradu bitartekoa da.
Zuhaitzen artean espezierik ugariena birlandaturiko (Austriatik ekarri zituzten XVIII. mendearen amaieran) pinu lariziarrak dira, guztira 591 hektarea hartuz.
Estazio meteorologikoak
Urraulgoitin dagoen Eparotz, itsasoaren mailatik 565 metrora, Nafarroako Gobernuak 1974an jarritako estazio meteorologikoa dago.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
David Malo
David Malo Azagra (Martzilla, ) nafar futbolari ohia da, atzelari moduan aritzen zena.
Ibilbidea
''2019ko ekainaren 8an eguneratua. Datu ofizialak.''
Eurycea tynerensis
Eurycea tynerensis Eurycea generoko animalia da. Anfibioen barruko Plethodontidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Ivan Asen II.a Bulgariakoa
Ivan Asen II.a (Иван Асен II; ? - 1241eko ekainaren 24a), Joan Asen II.a (Йоан Асен II) ere deitua, Bulgariako enperadorea (tsarra) izan zen 1218-1241 bitartean.
Waterloo (Caerphilly)
Waterloo, Galesko herri txiki bat da, Caerphilly konderrian. Caerphilly udalerriaren ekialdean dago.
Etxegoien
Etxegoien Aiarako udalerriko herrietako bat da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 18 biztanle ditu. XX. mendearen hasieran galdu zen euskara eskualdean.
Garraioa
Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
Normandel
Normandel Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Normandel udalerrian erroldatutako biztanleak 103 ziren. Familiak 43 ziren, horien artean 13 pertsona bakarrekoak ziren (9 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 9 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 17 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 62 etxebizitza zeuden, 44 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 16 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 61etxeak ziren. 44 etxebizitza nagusietatik 35 bere jabearen bizilekua ziren eta 9 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 2 etxek hiru zituzten, 16 etxek lau zituzten eta 23 etxek bost zituzten. 13 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 19 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 23 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2000. urtean Normandel udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Macrognathus meklongensis
Macrognathus meklongensis Macrognathus generoko animalia da. Arrainen barruko Mastacembelidae familian sailkatzen da.
Mixomatosi
Mixomatosi untxiaren eritasun kutsakorra da, birus batek eragina, eta, sarritan, heriotza dakarrena. 1898an aurkitu zuen Sanarellik mixomatosia eragiten duen birusa. 1952an sartu zen eritasuna Europara. Zuzenean edota eltxo baten bidez hedatzen da.
1950ean Australian birusa propio sartu zuten, bertoko untxi populazioa kontrolatzeko asmotan. Oso eraginkorra izan zen, bi urtetan 600 miliotatik 100 miliotara pasa baitziren. Hala ere, bi hamarkadetan, immunitate partziala sorraraztea lortu zuten.
Rubielos de la Cérida
Rubielos de la Cérida Teruelgo udalerria da, Jiloca eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 46 biztanle zituen.
Ageneiosus polystictus
Ageneiosus polystictus Ageneiosus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Auchenipteridae familian.
Anna Castillo
Anna Castillo Ferré (Bartzelona, -) kataluniar antzezlea da, antzerkian, telebistan eta zineman aritutakoa. El olivo filmean egindako lanagatik Emakumezko aktore berri onenaren Goya Saria lortu zuen.
Eurycea wallacei
Eurycea wallacei Eurycea generoko animalia da. Anfibioen barruko Plethodontidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Low Moor (Virginia)
Low Moor Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Alleghany konderrian dago, Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Julieta Paredes
Julieta Paredes Carvajal (La Paz, Bolivia, 1967) poeta, abeslari, idazle, grafitigile eta feminista deskolonialeko aktibista lesbiana aimara da. Mujeres Creando Comunidad feminismo komunitarioko elkartearen bultzatzailea.
Biografia
1967an jaio zen La Paz hirian. 1984an batxilergoa amaitu zuen.
1992an, María Galindo eta Mónica Mendozarekin batera, Mujeres Creando mugimendua sortu zuen. 2002an erakundea zatitu eta 2003an Mujeres Creando Comunidad bultzatu zuen feminismo autonomo eta anarkista nahikoa ez zelakoan.
Hilando fino desde el feminismo comunitario (2008) liburuaren egilea da, non kultura indigenaren testuinguruan emakumeen eta gizonen arteko berdintasuna bezalako nozioetan sakontzen du. Mendebaldeko feminismoa, kolonialismoa, neoliberalismoa, gorputza eta sexualitateaz ere aritzen da. Aimara feminista eta lesbiana gisa definitzen du bere burua.
Paredes feminismo komunitarioa-ren parte da, zeinak gizon eta emakumen arteako harreman hierarkikorik gabeko komunitatearen alde egiten duen. Norbanakoari baino komunitateari erreparatzen dion ikuspegia da.
Feminismo komunitarioak patriarkatu koloniala ez ezik, kultura indigenetatik eratorritako patriarkatua ere zalantzan jartzen du, horren harira Evo Morales-ek gobernutik egin dezakeen ekarpena baino gizarte mugimenduetan jartzen du eraldaketarako indarra.
Křídlůvky
Křídlůvky Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 243 biztanle ditu eta 7,87 kilometro koadroko azalera. Znojmoko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1442 urtean egin zen.
Koprolito
Koprolitoa animalien gorotza da, fosil bihurtua.
Koprolitoak paleozoiko, mesozoiko eta zenozoiko garaietako lur-geruzetan aurkitzen dira. Koprolitoen bidez antzinako animalia batzuek zer jaten zuten eta haien digestio-hodia nolakoa zen jakin ahal izan da. Koprolito batzuek kaltzio fosfato kantitate handia izaten dute, eta ongarriak egiteko erabili ohi dira.
Groven
Groven Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Estalagmita
Estalagmita (grezieraz "Σταλαγμίτης", "stalagma", tanta) karbonato kaltziko eta beste mineral batzuk osatutako espeleotema da, leize baten lurretik altxatzen dena.
Goitik eroritako tantaz tanta sortzen dira, zentimetro bakoitzeko urteak hartuz.
Euskal Herrian, adibiderik hoberenetarikoak Pozalaguako leizean (Karrantza) ditugu.
2002ko Euskal Bizikleta
'''XXXIII. Euskal Bizikleta''' 2002ko ekainaren 5etik 9ra egin zuten. Bere 753,1 km-ko ibilbidea osatzeko Mikel Zarrabeitiak 19.44'33" behar zituen.
Taldeak
17 taldek hartu zuten parte:
Floral City (Florida)
Floral City Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Citrus konderrian dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Saracens FC
Saracens FC (izen ofiziala, Saracens Football Club) Ingalaterrako Londres hiriburuan sorturiko errugbi talde bat da. Ingalaterrako errugbi txapelketan jokatu ohi du.
Historia
Bolada onarekin jarraitu du. 2015etik aurrera beste lau Liga eskuratu ditu eta hori gutxi balitz hiru aldiz irabazi du Europako Txapeldunen Kopa. 2019an Europako Kopa eta Ingalaterrako liga irabazi zuen eta hurrengo urtean bigarren mailara jaitsi zen, izan ere 35 puntutako kenketa izan baitzuen soldata erregulazioa hiru urtetan gainditzeagatik. 2021ean bigarren maila irabazi eta maila gorenera igo zen. 2021-22an finalista izan zen eta hurrengo urtean Liga irabazi zuen.
Xahbanu
Xahbanua (persieraz : شهبانو, Šahbānū) Irango monarkiaren titulua da, persiar hizkuntzan 'xah-aren emaztea' esan nahi duena. Normalean, deitura hau enperatrizarekin nahastu egiten da Europako hizkuntzetara egindako itzulpenetan, baina tituluaren benetako persiar esanahiak ez du bere itzulpen ezberdinetan dituen gobernu edo botere konnotaziorik. Titulua Mohammad Reza Pahlavi-k berreskuratu zuen bere hirugarren emazteari, Farah Diba-ri, emateko 1967an, koroatu aurretik.
Farah Diba Irango lehen xahbanu koroatua izan zen VII. mendeko arabiar inbasioaz geroztik. Purandojt eta Azarmidojt sasanidar bi enperatrizak, K.o. 630. urtean, tituluaren azken biak izan ziren Farah baino lehen.
Xahbanu-ren sasanidar titulua bâmbişnân bâmbişn zen, erreginen erregina bezala itzultzen dena, eta xaharen emazte nagusiak erabiltzen zuen, garai hartan monarkaren beste emazteetatik bereizteko.
Gaur egun, Farah Pahlavik atzerrian jarraitzen du tratu hori jasotzen, baina 1979ko Iraultza Islamikoak kendu egin zuen tituluaren erabilera Iranen.
Iraultzaren aurretik indarrean zeuden arauei jarraituz, Yasmine Pahlavi Irango printzesa oinordekoak izango zuen titulu hori gaur.
843 Nicolaia
843 Nicolaia asteroide gerrikoan aurkitutako 843. asteroidearen izena da. 1916ko irailak 30ean aurkitu zuen Holger Thielek Bergedorfetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1916 AN zen. Asteroide galdua izan zen 65 urtez, 1981ean Heidelbergetik berraurkitu zen arte.
Wattsville
, Galesko udalerri txiki bat da, Caerphilly konderrian. Newport hiritik zortzi milia iparraldera dago.
Křimov
Křimov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 418 biztanle ditu eta 30,33 kilometro koadroko azalera. Chomutoveko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1294 urtean egin zen.
Macrognathus morehensis
Macrognathus morehensis Macrognathus generoko animalia da. Arrainen barruko Mastacembelidae familian sailkatzen da.
Heuvelland
Heuvelland, Belgikako mendebaldean dagoen hiria da, Mendebaldeko Flandria probintzian dagoena. Udalerriaren barruan herri hauek daude: Dranouter, Kemmel, De Klijte, Loker, Nieuwkerke, Westouter, Wijtschate eta Wulvergem. 2013ko urtarrilaren 1ean 7.940 biztanle zituen. Heuvelland izena nederlanderatik dator eta "mendixken herrialdea" esan nahi du, izatez, udalerria mendixkez inguraturik baitago.
Geografia
Udalerria Mendebaldeko Flandriako Mendixkak izeneko eskualdean dago. Mendirik altuena Kemmelberg (156 m) da. Beste batzuk ere badira: Vidaigneberg (136 m), Rodeberg (129 m), Scherpenberg (125 m) eta Wijtschate (82 m). Frantziarekin mugan Zwarteberg dago.
Justin Cénac-Moncaut
Justin Édouard Mathieu Cénac-Moncaut (Saint-Élix, -  ) Frantziako idazle eta historialaria izan zen, Gaskoinia eta Pirinioetako historian eta folklorean aditua.
Ráfales
Ráfales Teruelgo udalerria da, Matarraña eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 160 biztanle zituen.
ISEK
ISEK, indize sozio-ekonomiko eta kulturalaren siglak dira. PISA txostena sortzeko prozesuan indize horri ESCS (Economic, Social and Cultural Status) deitzen diote. Ikasleek eta haien familiek testuinguru-galdetegietan emandako erantzun batzuk oinarri hartuta kalkulatzen da. Erantzun horiek subjektiboak dira, eta, beraz, informazioa biltzeko tresnaren ondoriozko errore-osagai bat agian handia dago. Beraz, ISEKek ikasleen gizarte- eta familia-testuinguruari buruzko informazioa laburbiltzen du, eta honako datu hauen arabera egiten da:
Korrelazioa
Behin eta berriro ikusi ohi da, datu asko modu estatistikoetan jorratzen direnean, korrelazioa egoten dela, nolabaiteko lotura dagoela, ISEK altua eta hezkuntzako ebaluazio emaitza akademiko onak ateratzearen artean, ISEK baxua eta ebaluazio emaitza akademiko kaxkarrak ateratzearen artean. Nolabaiteko lotura antzeman izan da, behin eta berriro, ISEK eta emaitza akademikoen artean, estatistikan korrelazio deritzoten lotura.
Batel
Batela tostako arraunketan erabiltzen den ontzia da, 4 arraunlari eta patroia izan ohi dituena.
Historia
XX mendearen lehen erdialdean traineru estropadez gain ontzi txikiagoen arteko lehiak ohikoak izaten ziren, tostarteko ontzietan (batelak) edo aulki mugikorrean (iolak).