cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lauren Bastide
Future·es
Saiakera-lan honetan, autoreak barne-kontakizuna eta pentsamendu feministak nahasi zituen, eta irtenbideak proposatu zituen garaiko larrialdi ekologiko, sozial eta demokratikoei erantzuteko. Lauren Bastideren ustez, gizartea goitik behera alda liteke teoria feministek aspalditik sexualitatearen, justiziaren, osasunaren eta ekologiaren arloetan garatutako ideiak praktikan jarriko balira.
Bestelako ekarpenak
2020ko irailean, Virginia Woolf-en Une Chambre à Soi saiakeraren hitzaurrea egin zuen Le Livre de Poche bildumaren edizioan.
2020ko azaroan, La Poudre podcastaren lehen elkarrizketa transkribatuak argitaratu ziren liburu batean, Marabout argitaletxean, Écrivain•e•s Musiciennes izenburuarekin. Beste batzuen artean, aipatu behar dira, bereziki, Leïla Slimani, Jeanne Cherhal, Melissa Laveaux eta Paul B. Preciadorekin izandako elkarrizketak. Bigarren liburukia 2021eko maiatzean argitaratu zen. Bertan, aktoreei, errealizadoreei eta ekoizleei egindako elkarrizketak bildu ziren Féminismes et cinéma izenburupean; besteak beste, Rebecca Zlotowski, Houda Benyamina, Aïssa Maïga eta Julie Gayeten elkarrizketak.
2021eko martxoan, Valerie Solanas-en Scum Manifestoren hitzatzea idatzi zuen Éditions des Mille et une Nuits argitaletxearen edizio berri batean.
Mila afera
Mila nerabe lesbiana bat da. Heriotza-mehatxua jasan zuen sare sozial batean, pribatuki, erlijio musulmana kritikatu zuelako, eta gaur egun poliziaren etengabeko babespean bizi behar du. Lauren Bastidek, 2021eko ekainaren 24an, Instagramen adierazi zuen ez zuela "publikoki" Milaren alde egiten, "ez dudalako bat egiten Frantziako musulmanen munduari buruz duen ikuspegi arrazista eta errespetugabearekin". Mila defendatzen zutenei ere ikuspegi hori partekatzea leporatu zien.
Marylin Maeso Filosofia irakasleak Bastideren jarrera kritikatu zuen L'Expressen idatziriko artikulu batean: «Bere testuan, Lauren Bastidek intersekzionalitatearen kontrakoa egiten du: pertsona bat biktimen eremutik kanpo uzten du, barne hartu beharrean. Jarrera hori ez da feminista edo intersekzionala. Ezin da inklusioa bilatzen duen borroka-esparru bat abiapuntutzat hartu eta bazterkeriarantz doan testu bat ekoiztu». .
Karl Radek
Karl Berngardovitx Radek (Карл Бернгардович Радек), sortzez Karol Sobelsohn (Lemberg, egungo Lviv, Ukraina, – Verkhneuralsk, ), sobietar politikaria eta kazetaria izan zen. Poloniako Alderdi Sozialdemokratako kide egin zen 1901ean, eta 1905eko Errusiako Iraultzan borrokatu zen. Erbesteratu beharra izan zuen, eta komunismoaren aldeko artikulu ugari idatzi zuen Poloniako eta Alemaniako langile-aldizkarietan. Zimmerwald (1915) eta Kienthal (1916) hirietan bakearen alde egindako kongresuetan parte hartu zuen.
Castel di Sasso
Castel di Sasso Italiako udalerri bat da. Casertako probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Karl Radek
Purga Handian Stalinen aginduz atxilotua izan zen. Traizioaren salaketa jaso eta gero eta bi hilabete eta erdiko elkarrizketa eta torturen ondoren, bere burua erruduntzat hartu zuen. . Nahiz eta hasiera batean Sobietar gobernuak, Radek beste preso batek hil zuela esan, urteak beranduago egon zen ikerketa bat eta gero, Lavrenti Beriak emandako agindu baten ondorioz kartzelan erail zutela argitu zen.
Dallas Center (Iowa)
Dallas Center Iowako hiri bat da. Dallas konderrian kokatua dago. 2010ean 1,623 biztanle zituen, 11.87 kilometro koadrotan banatuta.
Ca d'Oliva
Biztanleria
2007an Cadolive udalerrian erroldatutako biztanleak 2.131 ziren. Familiak 835 ziren, horien artean 208 pertsona bakarrekoak ziren (88 bakarrik bizi ziren gizonak eta 120 bakarrik bizi ziren emakumeak), 223 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 352 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 52 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 899 etxebizitza zeuden, 837 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 25 bigarren erresidentzia ziren eta 37 hutsik zeuden. 762 etxeak ziren eta 135 apartamentuak ziren. 837 etxebizitza nagusietatik 631 bere jabearen bizilekua ziren, 164 alokairuan okupaturik zeuden eta 42 doan lagata zeuden; 9 etxek gela bat zuten, 67 etxek bi zituzten, 176 etxek hiru zituzten, 276 etxek lau zituzten eta 309 etxek bost zituzten. 617 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 294 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 462 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.442 ziren, horien artean 1.059 aktiboak ziren eta 383 inaktiboak ziren. 1.059 pertsona aktiboetatik 984 lanean zeuden (513 gizon eta 471 emakume) eta 75 langabezian zeuden (34 gizon eta 41 emakume). 383 pertsona inaktiboetatik 126 erretiraturik zeuden, 135 ikasten zeuden eta 122 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Cadolive udalerrian 813 unitate fiskal zeuden, 2.111 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.170 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 89 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 16 eraikuntza enpresak ziren, 13 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 6 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 8 zerbitzu enpresak ziren, 23 administrazio publikoko enpresak ziren eta 9 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 26 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 7 igeltseroak, 2 margolariak, 1 zurgina, 1 iturgina, 3 argiketariak, 2 ile apaindegiak, 1 jatetxe, 2 higiezinen agentziak eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen eta 1 arropa denda zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an osasun-zentro 1, botika 1 bat eta 2 anbulantzia zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Madril-Perpinyà burdinbidea
Madril — Perpinyà abiadura handiko burdinbidea Iberiar Penintsulako burdinbide bat da, Madril–Atocha eta Perpinyà geltokiak lotzen ditu.
Burdinbidea 2003ko urriaren 10an inauguratu zen Madril–Atocha eta Lleida–Pirineus geltokien artean.
Madril-Binèfar zatia
1980ko hamarkadan, argi zegoen Madril eta Zaragoza arteko trenbide-komunikazioak hobetu behar zirela, ondoren Bartzelonarekin lotzeko, neurri handi batean bide bakarreko burdinbideetan oinarrituta, eta Espainiar Estatuko biztanleriaren laurden bati baino gehiagori zerbitzua ematen ziotenak. Burdinbideak, funtsean, XIX. mendeko jatorrizko ibilbidea jarraitzen zuen, eta garairik onenak 6: 30ekoak ziren Madril eta Bartzelona artean. Autobien irekierek eta aireko zubiaren garapen handiak lehiakortasuna kentzen zioten eguneko trenbide-loturari.
1988ko urriaren 21ean, Espainiako Ministroen Kontseiluak eskaera bat egin zion RENFEri Madril-Sevilla abiadura handiko burdinbidea Kataluniara zabaltzea azter zezan, berehala eraikitzen hasteko.
1988ko abenduaren 9an, Madril-Sevilla burdinbidea eta Kataluniakoa nazioarteko zabaleran (1 435 mm) egiteko erabakia hartu zen. Erabaki hori RENFEren sare osoa nazioarteko zabalerara aldatzeko proiektuaren barruan kokatzen zen, gerora lehengoratu zena.
Nazioarteko zabaleran eta abiadura handiko parametroekin egiteko erabakia irauli egin zen Madriletik Kataluniarako burdinbidearekin lotuta egiten ari ziren azterketetarako. Jatorriz Baideseraino iristen zen bide bikoitza Calatayuderaino zabaldua izan zen, Calatayud eta Ricla artean lanak hasita zeuden eta Zaragoza eta Binèfar artean hasteko zeuden. Bi kasuetan, tunel batzuen galiboa partzialki aldatu zen, baina ez Paracuellos Erriberakoako (4 672 metroko luzera eta 75 m2), jada zulatzen hasia zena.
1988ko erabaki horretatik aurrera, Kataluniarako abiadura handiko burdinbide bat lantzen hasi ziren, eta burdinbide horretan sartuko ziren jada diseinatuta edo obretan zeuden 3 sekzioan: Calatayudeko saihesbidea, Zaragozako saihesbidea eta Zaragoza eta Binèfar arteko saihesbidea, hainbat aldaera dituen informazio-azterlan bat egiteko. Horietako bat egungo trazatua da, eta horren ingurumen-inpaktuaren deklarazioa eskatu zen 1994an.
1993an, atzeraldi ekonomikoaren garaian eta trenbide-inbertsioaren murrizketa handiaren garaian, Espainiako Sustapen Ministerioak onartu zuen burdinbide horrek "Madril-Sevilla burdinbidearekiko oso bestelako eraikuntza-erritmoa" izango zuela. Izan ere, 1993an, Calatayud-Ricla saihesbidean lanak hasi ahal izateko eraikuntza-proiektuak prestatzen ari ziren. Saihesbide horrek Madril eta Zaragoza arteko bide bakarreko azken zatia eta Zaragoza eta Binèfar arteko saihesbide handia itotzea konpondu behar zuen. Bi kasuetan, Mediterranear ardatzako eskema bera jarraitzea pentsatzen zen: zabalera iberikoa, balio anitzeko trabesekin eta abiadura handiko parametroekin (Zaragoza-Binèfar sekzioaren kasuan, 350 km/h-ko abiadurarako).
Calatayud eta Ricla arteko eta Zaragoza eta Binèfar arteko lanak 1995ean onartu zituen Espainiako Ministroen Kontseiluak eta 1996an hasi ziren. 1997ko maiatzaren 23an, Trenbide Azpiegituren Kudeatzaileak burdinbidea osoa eraikitzeko eta hasitako lanak jarraitzeko enkargua jaso zuen.
Trenbide-inbertsioa oso txikia izan zenez 1999ra arte, aldaera horien eraikuntzak, Madril eta Kataluniako mugarraren arteko bidaia-denborak ordubetetik gora murriztu zituztenak, oso poliki egin zuen aurrera. 2000. urtetik aurrera erritmoa bizkortu egin zen. 2000ko otsailean Madril eta Binèfar arteko elektrifikazioa esleitu zen, eta 1996an hasitako zatiak, zabalera iberiarreko sare konbentzionalean sartu ordez (1 668 mm), Madril eta Binèfar arteko abiadura handiko burdinbide tarteen zati bihurtu ziren zuzenean, 2003ko urrian inauguratu zirenak.
Zaragoza-Huesca zatia
Madril eta Lleida arteko zatia eraikitzearekin batera, Zaragoza eta Tardienta arteko Madril-Bartzelona eta Zaragoza-Canfranc burdinbide konbentzionalek bikoiztu egin zen, nazioarteko trenbide bat eta zabalera iberiarreko bide bat geltoki horretaraino paraleloan zirkulatuz. Hortik aurrera, Huescaraino, trenbidea berritu zen, eta balio anitzeko trabesak eta hirugarren errei bat jarri ziren. Horri esker, ardatzeko trenak daude bide berean, nazioarteko zabalekoak edo iberikoak.
Hala, hobekuntza hori amaitu ondoren, prestazio handiko burdinbide bat sortu zen, eta, horri esker, egunean hegazti-tren bat zirkulatu ahal izan zen Madril eta Huesca artean 2: 30ean, Guadalajara–Yebes, Calatayud, Zaragoza–Delicias, Tardienta eta Huescan geratuta. Ondoren, eskaintza eguneko bi trenetara zabaldu zen, horietako bat erdi-zuzenekoa eta Zaragozan bakarrik gelditu zena.
Nabarmendu behar da zati hori ez dela abiadura handiko linea bat, baizik eta nazioarteko zabalerako trenekin bateragarria den bide bat besterik ez dela (izan ere, AVE trenek zabalera hori erabiltzen dute), halako moldez non tren horiek hiriraino zuzenean sartzeko aukera ematen baitu, errodadura desplazagarririk izan gabe; Alvia trenen ezaugarri komuna da, eta eragozpen bat du: gehieneko zirkulazio-abiadura txikiagoak baimentzea.
Binèfar-Lleida zatia
Kataluniar tartea Espainiar tartearen eta Frantziako Estatuak armaturiko Montpellier-Perpinyà abiadura handiko burdinbidearen artean dago. Ondorioz, abiadura handiko sareren batera konektatzeko bi tarteetako bat egitearen mende dago, eta biak ahalik eta ondoen funtzionatzeko. Frantziako Gobernuak, XXI. mendeko lehen bi hamarkadetan, "barneko" eraikuntza politika bat eraman zuen, hau da, bere herrialdeko trenbide trafikoa hobetzera mugatzen zena, baina ez zuen beste herrialdeekin loturarik ikusten, Euskal Herriarekin edo Katalan Herrietarekin kasu. Ondorioz, 2020. urtera arte ez zen planteatu abiadura handiko sarea Kataluniakoarekin lotzea. Espainiar Estatuko tarteari dagokionez, bien artean abantailarik txikiena zuena, Lleidatik 40 kilometrora amaitzea pentsatu zuten, Katalunia eta Espainia arteko mugan. Hori dela eta, Espainiako lehen zatia (Madril-Binèfar) inauguratu zenean, Kataluniako lehen zatia (Binèfar-Lleida) ere martxan jarri zen.
Lleida-Figueres zatia
1988an Espainiar Estatuak 2002an Bartzelonara iristea espero zen, eta 2004an Figueresera. Hala ere, atzerapen ugariren ondoren, ezinezkoa izan zen aurreikuspen horiek betetzea, Espainiar tartea ez baitzen 2003ra arte inauguratu. Ondorioz, Kataluniak atzeratu egin behar izan zuen bere zatien eraikuntza, beste bide batekin lotzen ez diren irlak ez eraikitzeko, baldin eta inauguratu zirenean erabilezinak baziren.
2006ko abenduan, burdinbidea Camp de Tarragonako geltokira iritsi zen, Tarragonatik 15 kilometrora eta Reustik 25ra. 2008ko martxoan gauza bera egin zen Tarragona eta Bartzelona arteko zatiarekin, zehazkiago Bartzelona–Sants geltokiarekin.
Kataluniako erdialderako, Bartzelona eta Figueres artean, Gironatik igaroz, bide misto bat eraikitzea erabaki zen: bide konbentzionala berritzearekin batera, nazioarteko zabalerako beste bi bide eraikitzen ziren, abiadura handiko trenak igarotzeko diseinatuak. Berritzen zen bitartean, bihurgune batzuk errazten ziren, tunelak zabaltzen ziren eta zubiak eraikitzen ziren 300 km/h-ko abiadurara iristeko. Ibilbidea horrela diseinatuta dago ibilbidearen zati handi batean: Mollet del Vallèsetik Gironaraino. Hori guztia 2013ko urtarrilean jarri zen martxan.
Figueres-Perpinyà zatia
Akordioaren arabera, nazioarteko tartearen ezaugarriak hauek izan behar ziren: abiadura handia, Europako zabalera estandarra, bide bikoitza eta bidaiarien eta salgaien trafiko mistoa. Emakida lortzen zuen enpresak zatia eraiki eta ustiatu behar zuen inplikatutako alderdien eta Europar Batasunaren diru-laguntzak jasotzearen truke, bai eta zatiako zirkulazio bakoitzeko bidesaria kobratzeko eskubidea lortzearen truke ere, emakidadunari epe luzerako gutxieneko trafikoak ziurtatuz. Azkenean, 50 urteko epea eman zitzaion enpresa esleipendunari, baina gerora 53ra igo zen.
Lehenik eta behin, emakidaren lizitazioa baimendu zen 2001eko otsailaren 23an, baina azkenean ez zen onik atera, azkenean hautatutako enpresen baldintzekin bat ez zetozelako. Sei enpresa talde aukeratu zituzten lehiaketan parte hartzeko, tartean "Ferromed" talde bat, ADIF espainiarrak eta RFF frantziarrak osatua. Azkenik, esleipena TP Ferro enpresa pribatuari egin zitzaion, Frantziako Eiffage eraikuntza enpresaren eta Espainiako ACSren arteko lotura. Azkenik, 2003ko uztailaren 11n TP Ferrori baimena eman zitzaion. Lanak 2004ko azaroaren 15ean hasi ziren eta 2009ko otsailean amaitu ziren.
2007an zabaldutako kopuruen arabera, zatia eraikitzeko kostua, finantziazioa barne, 1 096,7 milioi eurokoa izan zen. Kopuru horretatik, 588,4 milioi Frantziako eta Espainiako Gobernuek eta Europar Batasunak emandako diru-laguntza publikoetatik datoz; beste 410 milioi hainbat banketxerekin (BBVA, Banesto, Caja Madrid, ING eta Royal Bank of Scotland) sinatutako kreditu batetik datoz; azkenik, TP Ferro kontzesionarioaren akziodunek 108,3 milioi jarri dituzte.
Zatiak jarraipena lortu zuen hegoaldetik 2010eko abenduan, baina ez aurreikusitako abiadura handiko burdinbidearen amaieraren bidez, baizik eta adar baten bidez zabalera iberiarreko burdinbide konbentzionalarekin lotuz. Burdinbide konbentzional hori errei hirukoitzez hornitu zen burdinbide berria amaitu gabe zegoen tarteetan, Bartzelonara arteko nazioarteko zabalerari jarraipena eman ahal izateko, merkantzia-trenetarako soilik erabiltzen den konexioa baita.
Bidaiarientzat, TGV trenak 2010eko abenduaren 19an hasi ziren zatia zeharkatzen, Figueres–Vilafant geltokian burdinbide konbentzionaletik jarraitzen zuten zabalera iberiarreko trenetara. Madril-Perpinyà abiadura handiko burdinbidearen Bartzelona-Figueres sekzioa 2013ko urtarrilaren 8an inauguratu zen, burdinbide osoari jarraipena emanez. Hala ere, Frantziako eta Espainiako sareen arteko seinaleztapen-sistemen ezberdintasunak ez du uzten bi sareen artean bidaiari-trenak igarotzen, eta egoera hori 2013ko apiriletik aurrera konponduko da.
Hector Heusghem
Hector Heusghem (Charleroi, 1890eko otsailaren 15a - 1982ko martxoaren 29a), belgikar txirrindulari bat izan zen. Lehen Mundu Gerra bete betean harrapatu zuen eta horregatik palmares urria dauka. Gerra baino lehen bere herrialdeko Itzulian etapa bat irabazi zuen, baina gerra amaitu ostean, bigarren bukatu zuen bi aldiz Frantziako Tourrean.
Palmaresa
1914 1919 1920 1921 1922
NGC 7172
NGC 7172 galaxia bat da, Piscis Austrinus konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Lorenzo Milani
Lorenzo Milani (Florentzia, 1923ko maiatzaren 27a - Florentzia, 1967ko ekainaren 26a) italiar apaiza izan zen Barbiana izeneko herriska txikian. Herri Eskolan (scuola popolare) idazle eta pedagogo bezala aritu zen, eta eskola hau “egunean 12 orduz, urtean 365 egunez” zegoen irekita.
Lorenzo Milaniren beste kritika gutun ospetsu batzuk hurrengo hauek izan ziren: Militar Kapilauei Gutuna eta Epaileei Gutuna. Gutun publikoak izan ziren, Toscana ko eskualdeko kapilau militar lizentziatuen jakinarazpenari erantzunaren emaitza. Aipatutako lehenengoaren ondorioz, prozesamendu judizial bat izan zuen.
Haurtzaroa
Lorenzo Cazo Domenico Milani Comparetti Florentzia n jaio zen 1923ko maiatzaren 27an. Albano Milani eta Alicia Weissren bigarren semea zen, burgesia aberats, laikoa eta kulturaduna zen bikotea. Bere anai nagusia Adriano zen, eta arreba txikia Elena. Bere aita, Albano, kimikaria zen eta literaturaren zalea, Monstespertoli n zituzten ondasunak gestionatzen jarduten zena. Montequfoniko gaztelua eta Gigliola ko herria ziren ondasun horien parte. Beste alde batetik, bere ama, Alicia, familia judutar bohemiko batetik zetorren, Trieste ra lekualdatu zena lan egiteko. Biak agnostikoak eta antiklerikaltzat hartzen zuten bere burua, jakinduria kultural handia izan zuten biek eta Florentziako kultura altuko beste familiekin zuten harremana: ikuspuntu intelektual batetik, haien seme-alabak haurtzaroa bizi izan zuten klima erabat handia zen batean. 1930ean, 1929ko estatubatuar Depresio Handia Italia ra krisi ekonomiko eta finantziario ekarri zuen, eta honek familia behartu zuen Milan era lekualdatzera. Hala ere, Lorenzo bere egonaldia txandakatu behar zuen Savonako hirian, Milaneko hirian bizitzeko oztopatzen zioten arnasteko arazoak zituelako. Hurrengo urteetan erregimen nazia finkatzen joan zen eta, handiagotzen hasi zen antisemitismo aren aurrean, bere gurasoak erabaki zuten eliza kaotolik otik ezkontzea y Lorenzo eta bere anai-arrebak bataiatzea.
Nerabezaroa
Milaniren nerabezaroa ez zen izan bere haurtzaroa bezain atsegina. Nortasun alaia eta argia izateagatik bereizgarria zen. Liceo Klasiko Berchet bigarren hezkuntzako eskolan egindako ikasketak eskola-etekin txikikoak izan ziren, bere ikaskideekin borrokak izan zituen eta bere aitarekin hainbat desadostasun izan zituen bere etorkizunarekiko. Eskolako girotik urruntzeko zuen pazientzia eza bultzatu egin zuen geratzen zitzaizkion kurtsoak aurreratzera, nahiz eta bere asmoa arrakasta handirik ez izan. 1941eko maiatzean graduatu zenean, unibertsitatean matrikulatzeko bere gurasoen asmoa errefusatu zuen, eta margolaria izateko desira adierazi zuen. Proiektu honekin buruan, Florentzia n bizi den Hans-Joachim Staude margolari alemaniarraren estudiora joan zen. Margolari hau Lorenzoren hazte artistikoan irudi gakoa izan zen, eta geroago kristautasun erako bihurtzerako giltza izan zen ere bai. Milanirentzako, Stauderen pentsamendu artistikoa, bere ideia zentrala “beti funtsezkoa bilatzea, xehetasunak ezabatzea eta sinplifikatzea, eta gauzak unitate gisa ikustea, non parte bakoitza besteen mende dago” zena, ezinbesteko kredoa bihurtu zen. 1941eko irailean, Brerako Arte Ederren Akademia n eman zuen izena Lorenzok, eta han Achille Funi eta Eva Tea izan zituen irakasle bezala. Azken hau, Milaniren interesa arte sakratuarekiko eta liturgia pizten laguntza handia izan zen. Gainera, hizkuntzetarako zuen trebetasuna nabarmena egin zen: ingelesa, frantsesa, alemanera, gaztelania, latinera eta hebrearra hitz egiten zituen.
Gaztaroa
Etapa honetan, Milani “maitemindu egin zen Breran ezagututako ilegorri eder batekin, Tiziana deiturtikoa. Lorenzok erakutsi zizkidan berari egindako erretratuak”, bere laguna Saverio Tutino ren hitz memorialetan. Klasekide hori Tiziana Fantini deitzen zen, eta, nahiz eta sentimenduz konprometituta egon, nahi denbora eman zuten elkar haiek biek artearekiko zuten grina eta erregimen faxista ren aurkako jarrera partekatzen. Haien arteko konfiantza Milaniren ideien barne-aldaketaren testigu pribilegiatua egin zuen Tiziana: 1942an, eliza batean aitortu zion “Apaiz bihurtuko naiz”. Lorenzo bakarrik joan zen Akademiara lehenengo urtean, baina Tiziana kurtsoa bukatu zuen eta lehenengo aldiz margolari bihurtu zen Milan en, eta geroago Triesten. Bere bizitza sentimentala, aldiz, ez zen mugatu Tizianarekin zuen adiskidetasunean. Lorenzok harreman handia izan zuen, “ia ezkongai-harremana” izan zena, Neera Fallaci ren aburuz, Carla Sborgi rekin, Pietro Ichino ren izeko zena, zeinen gurasoak Milaniren hainbat ekimen babestu zuten. Michele Ranchetti, elizaren historialaria eta psikoanalista, bere obra batean, aditzera eman zuen Sborgik izan zuen “zauriaz” Milanik baztertu zuenean apaiztegian sartzeko.
Kristautasunera bihurketa
Beste alde batetik, Milanik liturgia rekiko zuen interesa indartu zuen, eta hau babestua eta lagundua geratzen da 1942ko udan gertatutako gertaera batekin. Montespertoli n zegoen landetxe batean oporretan zeudela, meza-liburu bat topatu zuen, eta honetan aurkitu zuen Oresto del Buono ri egindako korrespondentzia batekin harrituta geratu zen, Oresto del Buono ri bere kidea izan baitzen Liceo n. 1943an, gerraren ondorioz, Lorenzo Milani Milan etik joan behar izan zuen, eta bere familiarekin Florentzia ra joan zen berriro. Ekainean, Arte Ederren Akademia utzi eta gero, fede kristau ra bihurtu zen 20 urte zituela. 1947an apaiztua izan ondoren, Calenzano ra bidali zuten 1954ra arte, eta ostean, eliza florentziarrak zigortua, Barbiana ko parrokiara bidali zuten, Mugello ko mendietan, Florentziatik 45 km-tara. Han, modu pribatu eta librean, irakasle gisa aritu zen hil egin zen arte, 1967an.
Bere lanak
Hezkuntza metodo pedagogiko berri bat sortu zuen oso desberdina dena ohiko sistemekin konparatuz. Eskola-porrota eta pobreen alde zegoen mugimendu laiko oso garrantzitsua bilakatu zen. Espainian “Movimiento de Educadores Minanianos” deituriko mugimendu berriztatzaile pedagogikoa dago.
Hainbat artikulu eta liburu idatzi zituen, hala nola, "Lettera a una professoressa" (1967), hizkuntza askotara itzulia (euskaraz, Gutuna andereño bati). Aurretik “Esperientzia Pastoralak” argitaratu izan zuen, eta 1965an kontzientzia oztopoen defentsarako dokumentuak: “Mendekotasuna jada ez da bertute bat”.
Heriotza
Lorenzo Milani Florentzia hil zen, 44 urte zituela, kantzer linfatiko baten ondorioz.
Francisco Aita Santuaren irakurketa
Milaniren apaiz-eginkizunetik, Francisco Aita Santua k bere konpromezu hezitzaileari buruz baieztatu zuen:
«Bere ezinegona, haatiko, ez zen matxinadaren emaitza, baizik eta bere umeekiko amodioaren eta samurtasunaren emaitza, bere taldea zirelako, haingatik sufritzen eta haiei batzuetan ukatzen zitzaien duintasuna emateko borrokatzen zuen. Berea ezinegon spirituala zen, Kristo ri, Ebanjelio ari, Eliza ri, jendarteari eta eskolari zien maitasunarekin elikatua »
Francisco Aita Santua
Telesaila
1997an, Lorenzo hil eta 30 urte geroago, RAI-k telesail txiki bat estreinatu zuen: Lorenzo Milani, II priore di Barbiana, Sergio Castellito k protagonista izanda. Bere irudia eta bere idatziak ez dute gaur egungo pedagogian, prentsan eta kultura italiarretan gaurkotasuna galdu. Espainiako Telebista transmititu egin zuen “Adiós Barbiana” dokumental frantsesa.
Damvix
Damvix Frantziako udalerri bat da, Vendée departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Damvix udalerrian erroldatutako biztanleak 753 ziren. Familiak 346 ziren, horien artean 124 pertsona bakarrekoak ziren (64 bakarrik bizi ziren gizonak eta 60 bakarrik bizi ziren emakumeak), 115 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 99 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 496 etxebizitza zeuden, 351 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 91 bigarren erresidentzia ziren eta 54 hutsik zeuden. 486 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 351 etxebizitza nagusietatik 275 bere jabearen bizilekua ziren, 68 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 19 etxek bi gela zituzten, 65 etxek hiru zituzten, 91 etxek lau zituzten eta 177 etxek bost zituzten. 210 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 178 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 135 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 463 ziren, horien artean 302 aktiboak ziren eta 161 inaktiboak ziren. 302 pertsona aktiboetatik 267 lanean zeuden (159 gizon eta 108 emakume) eta 35 langabezian zeuden (10 gizon eta 25 emakume). 161 pertsona inaktiboetatik 81 erretiraturik zeuden, 33 ikasten zeuden eta 47 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Damvix udalerrian 361 unitate fiskal zeuden, 782 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.755 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 35 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
2000. urtean Damvix udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 620 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Little Women (1994ko filma)
Little Women (euskaraz Emakumetxoak) 1994ko Gillian Armstrong australiar zinema zuzendariak zuzendutako drama film bat da. 1868ko Louisa May Alcott idazlearen izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago, eta 1933ko George Cukor eta 1949ko Mervyn LeRoy zuzendariek zuzendutako izenburu berdineko filmeen berregokitzapena ere bada.
Damvix
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Little Women (1994ko filma)
Argumentua
AEBetako Gerra Zibila (1861-1865). Bere senarra frontean borrokatzen dagoen bitartean, Marmee (Susan Sarandon) etxean bere lau alabekin batera biziko da, bere “emakumetxoak”: Jo (Winona Ryder), idazlea izan nahi duen neska odolberoa; Meg (Trini Alvarado), zintzo eta arduratsua; Beth (Claire Danes) makala eta Amy (Kirsten Dunst) erromantikoa. Urteak igaro hala, ahizpek beren oroimen maitatu eta mingarrienak elkarbanatuko dituzte, Marmee eta Izeba March (Samantha Mathis) norberaren independentzia, maitasuna eta familiak duen garrantziari buruz irakasten saiatuko direlarik.
2007ko Getxoko Zirkuitua
'''LXII. Getxoko Zirkuitua- VII. Ricardo Otxoaren Memoriala''' 2007ko uztailaren 31n egin zuten. 16,8 km luzera zuen zirkuituak Getxo, Berango eta Leioa zeharkatu zituen eta, 11 bira egin ondoren, guztira 185,3 km osatu zuen. 1.1. maila zuen.
127 txirrindularik hartu zuten parte, horietatik 109 amaitu zirenak. Garailea Vicente Reynés espainiarra izan zen.
Fum, Fum, Fum
Fum, Fum, Fum katalanezko gabon kanta herrikoi bat da. Joan Amades etnologo eta folkloristaren arabera abestiaren jatorria XVI. mendea edo XVII. mendean legoke. Fum (euskaraz Ke) hitzak abestian duen esanahi zehatza inork ez daki. Batzuen ustez abenduko hotzetik babestu asmoz jendea inguratzen zen suari lotua legoke, aldiz beste batzuen arabera danbor edo gitarra baten akorde soinuaren imitazioa litzateke.
Gerora abestiak gaztelania nahiz ingelesezko bertsioak ere izan ditu.
Trois hommes et un couffin
Trois hommes et un couffin 1985eko Coline Serreau frantziar zinema zuzendariaren umorezko filma da. Bi urte pasata, Hollywooden berregin zuten, Three Men and a Baby izenpean.
Argumentua
Hiru gizon gaztek (Jacques, Pierre eta Michel) Parisko apartamentu batean bizi dira, neskatan ibiltzen eta jaietan. Behin, festa batean, Jacquesen lagun batek pakete bat gordetzea eskatu dio.
Trzebnica udalerria
Trzebnica Poloniako Silesia Behereko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Trzebnica barrutian kokatuta. 199,96 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 24061 biztanle zituen.
Nannostomus marginatus
Nannostomus marginatus Nannostomus generoko animalia da. Arrainen barruko Lebiasinidae familian sailkatzen da.
Chodouny
Chodouny Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 650 biztanle ditu eta 9,98 kilometro koadroko azalera. Litoměřiceko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1365 urtean egin zen.
Dana (Iowa)
Dana Iowako hiri bat da. Greene konderrian kokatua dago. 2010ean 71 biztanle zituen, 0.73 kilometro koadrotan banatuta.
Harvey J. Alter
Harvey James Alter (New York, 1935eko irailaren 12a) estatubatuar mediku, ikertzaile eta birologoa da. 2020ko Medikuntzako Nobel Saria partekatu zuen Michael Houghtonekin eta Charles M. Ricerekin C hepatitisaren birusaren aurkikuntzagatik.
Ostorhinchus angustatus
Ostorhinchus angustatus Ostorhinchus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apogonidae familian.
2485 Scheffler
2485 Scheffler asteroide baten izena da. urtarrilaren 29an aurkitu zuen K. Reinmuth-ek Heidelberg Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1932 BH izena zeraman.
Orbitaren ezaugarriak
2485 Scheffler asteroidearen orbitak batezbeste 3,234 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,584 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,884 distantziara. Eszentrikotasuna 0,201 da, eta makurdura orbitala 2,76ºkoa da.
Chodov (Sokoloveko barrutia)
Chodov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 13.547 biztanle ditu eta 14,25 kilometro koadroko azalera. Sokoloveko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1271 urtean egin zen.
Trzebownisko udalerria
Trzebownisko Poloniako Behe Karpatoetako voivoderriko landa-udalerri bat da, Rzeszów barrutian kokatuta. 90,28 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 21177 biztanle zituen.
Khazret Sultan
Khazret Sultan Erdialdeko Asian dagoen mendia da, Uzbekistango tontorrik garaiena dena. Gissar mendilerroaren hegoaldean kokatuta dago herrialdearen ekialdean, Tadjikistango mugan. Sobietarren garaian, mendi honi "Alderdi Komunistaren 22. biltzarraren tontorra" izena eman zioten.
California (Maryland)
California Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. St. Mary's konderrian dago, Maryland estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
La Perla hotela
La Perla hotela (gaztelaniaz Hotel La Perla) Nafarroako Iruñea hiriburuan dagoen hotel bat da.
Kokalekua
Iruñeko Alde Zaharreko Gazteluko plazaren ipar-mendebaldeko txokoan dago, bere aldetako bat Txapitela kalera begira dago, bestea aldiz Estafeta kalera, hiriko kale herrikoi eta ezagunenetakoa izateaz gain Iruñeko entzierroaren igarobidea ere bada, hortaz entzierroa zuzenean ikusteko leku bikaina da, kokaleku bikain hau hotel honen ospearen arrazoietako bat da.
1881an ireki zuten, ordutik honata pertsona ospetsu ugarik bertan ostatu hartu dutelarik, tartean Orson Welles, Charles Chaplin edo Pablo Sarasate. Urte askoz gainbeheran egon ondoren, 2007an erabat zaharberritua izan zen, hiriko luxu handienetakoa duena bilakatuz.
Historia
1881an La Perla fonda izenez Miguel Erro eta Teresa Graz senar-emazteek ireki zuten, biak ere ostalaritza eta sukaldaritzari lotuak, senarra sukaldaria eta emaztearen familiak Auritz udalerrian ostatua zuen. Hasieran ostatua Gaztelu plazaren 2. zenbakian zegoen, baina hilabeteetara 1. zenbakira lekualdatu zuten. 1888an hotel gisa onartua izan zen.
Lehenbiziko urtetatik bertan zerbitzatzen zen janaren kalitatearengatik izen ona irabazi zuen, honi emaztearen familiak Auritzen bizitzen izaki mugan barna Donibane Garazitik Ipar Euskal Herriko nahiz Frantziako produktuak eskuratzeko zuen erraztasuna gehitu zitzaion. La Perla hoteleko jatetxeak Gaiarre antzokia eta Beteluko bainutexea hornitzen zuen, azken hau arisstokraziaren ohiko atsedenlekua. Bestalde, prentsan maiz albiste izan ohi zen, bertan Pariseko azken moda aurkeztu ohi baitzen.
1885eko udako Iruñeko kolera izurrialdian La Perla hotela irekita mantentzea ausartu zen bere motako hotel bakarra izan zen, Gaixotasun Kutsakorren Ospitalea janariz ere hornitu zuen. Hotelaren sortzailea izan zen Miguel Erro udaro egin ohi zuen bezala Betelurako bidean zihoala koleraren ondorioz zendu zen. Bere heriotzak handik bi hilabetera Alfontso XII.a Espainiakoak bere Betelurako bisita ezeztatzea ekarri zuen.
Emakume enpresaburuaren kontzeptua ez zegoen garai hartan, negozioak Teresa Graz alargunaren zuzendaritzapean aurrera jarraitu zuen, lan honetan bere koinata Mikaela Erroren laguntza izan zuelarik. 1936an, La Perla hoteleko jabea Jose Moreno zen, buruzagi falangista, Nafarroako errepresioan protagonismo ilunekoa, eta hotelak protagonismo berezia izan zuen 1936ko estatu kolpea antolatzen.
Hemingwayen kondaira
Gida turistiko askoren arabera, Ernest Hemingway estatubatuar idazle ospetsua La Perla hoteleko bezeroa leiala izan omen zen eta bere 1926ko “The Sun Also Rises” eleberrian "Montoya hotela" gisa agertzen omen da. Gainera ustez estatubatuar idazlearen antzinako 217. zenbakiko logela omen zena (gaur egungo 201.a) hark erabili zuen garaian bezala mantendu omen da.
Dirudienez, istorio horrek ez du funtsik eta Hemingway beraren idazlanek nahiz harekin bere Iruñerako bidai eta parrandetan egon zirenek halakorik izana gezurtatu egiten dute. Sanferminetara etorri zen bederatzi aldietan ostatu hartu zuen lekuen hainbat lekukotasun badaude: 1923an Eslava kaleko 5. zenbakian, 1924 eta 1931an Quintana hotelean, 1953an Lekunberriko Ayestarán hotelean, eta azkenik, 1959an San Fermin kaleko 7. zenbakian.
Pedro Asua
Pedro Asua Mendia  (Balmaseda, 1890eko abuztuaren 30a - Candina mendia, Liendo, 1936ko abuztuaren 29a) bizkaitar apaiza eta arkitektoa izan zen.
Ametz ilaundun
Ametz ilaunduna edo haritz ilaunduna (Quercus pubescens, sin Quercus humilis) Fagaceae familiako zuhaitza da, hegoaldeko Europan eta hego-mendebaldeko Asian jatorria duena.
Pedro Asua
Urduñako jesuitetan ikasi ondoren, Madrilgo Unibertsitatean arkitekto bilakatu zen. 1915ean titulua lortu et harrezkero zenbait lan egin zituen, tartean Gasteizko apaiztegian.
Ametz ilaundun
Azpiespezieak
Flora Europaeak hiru azpiespezie onartzen ditu:
Galar
Galar izen bereko toki asko izan daiteke:
Deitura euskalduna ere bada:
Castello del Matese
Castello del Matese Italiako udalerri bat da. Casertako probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Castello del Matesek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Rankinita
Rankinita silikato motako minerala da.
Ezaugarriak
Rankinita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 da.
Perretxiko nahaski
Perretxiko nahaskia euskal sukaldaritzaren plater nagusienetariko bat da, Espainian ere jaten dena. Nahaskiaren osagai nagusia "calocybe gambosa" edo udaberriko zizazuri izeneko perretxikoa da.
Osagaiak
Hona hemen osagai nagusiak :
Ostorhinchus aphanes
Ostorhinchus aphanes Ostorhinchus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apogonidae familian.
Ana Obregón
Ana Victoria García Obregón (Madril, 1955eko martxoaren 18a - ) espainiar aktore, aurkezle, dantzari, abeslari eta biologoa da.
Camon (Ariège)
Biztanleria
2007an Camon udalerrian erroldatutako biztanleak 162 ziren. Familiak 75 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 35 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 151 etxebizitza zeuden, 76 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 71 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 104 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 76 etxebizitza nagusietatik 60 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 2 etxek bi zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 37 etxek bost zituzten. 45 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 35 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 36 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 105 ziren, horien artean 77 aktiboak ziren eta 28 inaktiboak ziren. 77 pertsona aktiboetatik 68 lanean zeuden (39 gizon eta 29 emakume) eta 9 langabezian zeuden (4 gizon eta 5 emakume). 28 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Camon udalerrian 52 unitate fiskal zeuden, 113,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.723 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Camon udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Chodov (Karlovy Varyko barrutia)
Chodov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 115 biztanle ditu eta 8,16 kilometro koadroko azalera. Karlovy Varyko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1226 urtean egin zen.
Nafarroa Garaiko eskualdeak
Nafarroa Garaiko eskualdeak toki entitate gisa eratutako figura juridiko bat dira, toki hurbileko zerbitzuen kudeaketa bateratu nahi duena. Aurreko banaketa ezberdinak ordezkatzen dituzte, horien artean merindadeak eta almiradioak nabarmentzen direlarik. Gaur egungo Nafarroa Garaia eskualdeetan zatitu zuen, 2019. urtean, Barkos gobernuak 4/2019 Foru Legea baliatu zuenean. Hala ere, horiek eratzeko prozesua ez da osoa gaur egun, Chivite gobernua eratu ondoren bertan behera geratu baitzen, ofizialki onartuta egon arren.
Gaur egun indarrean dagoen sailkapenari dagokionez, goinafartar lurraldea 16 entitatetan banatuta dago: 12 eskualde eta 4 azpieskualde.
Historia
Historian zehar, Nafarroa Garaiko egungo lurraldeak banaketa ezberdinak izan zituen. Aipagarrienak, Nafarroako Erresumaren garaikoak, merindadeak dira. Hauek 6 ziren, eta lurralde osoa merino baten agindupean biltzen zuten: Donibane, Erriberri, Iruñea, Lizarra, Tutera eta Zangoza. Nafarroa konkistatu ondoren, erabilera desberdinetarako mantendu ziren, nahiz eta Pirinioetako hegoaldeko 5ak bakarrik izan; gaur egun, barruti judizialek ordezten dituzte.
Horiekin batera, beste sistema batzuk ere egon ziren, eskala txikiagokoak izan arren, hala nola konderriak, dukerriak, bizkonderriak... guztiak noble baten menpeko lurraldeak. Gainera, ibarraren figura dago, geografikoa izateaz gain, eremu menditsuetan eta almiradietan ere ohikoa dena. Horiek guztiak desagertu egin ziren 1841eko Foruak Eraldatzeko Legeak sartutako erreformekin, eta lurraldea udalerritan banatu zen.
Nafarroako Foru Komunitatea eratu zenean, Nafarroako Erregeordetzaren lurralde tradizionalari berriro ekinez, udalerriko banaketari eustea erabaki zen. Hala ere, bi banaketa egin ziren, hala nola 2000 Zonifikazioa, horietako bat ere ez ofiziala, nahiz eta hainbat erakundek erabili. Batzuk eremu tradizionaletatik abiatzen ziren, baina lausoak ziren, hala nola Erriberatik edo Pirinioetatik, eta beste batzuek osagai berriak sartzen zituzten, Floristango "Ipar-mendebaldeko Nafarroa Hezea", esaterako.
Aldi berean, mankomunitateak sortu ziren, eta Iruñerriko Mankomunitatea izan zen nabarmenena. Figura horiek ez dira berez eskualdeak, baina hainbat udalerri biltzen dituzte tokiko zerbitzuak emateko. Hasiera batean, zaborrak biltzeko zerbitzuak kudeatzeko prestatu ziren. Udal-eskumen hori, ordea, zaila da udalerri txikiei ematea, nahiz eta gerora batzuk beste sektore batzuetara zabaldu ziren, hala nola ura edo garraioa. Bere eskumenak gehien zabaldu zituena Iruñerrikoa izan zen; izan ere, lurraldearen antolamenduak, Iruñearekin hiri inguru bat osatzen duten hainbat udalerrik, eskualde-erakundea zabaltzea erraztu zuen. Neurri txikiagoan Lizarran gertatu zen.
Hirugarren aldean tokiko finantziazioa zegoen. Erabilitako sistema 1980ko hamarkadakoa zen, eta herrien arteko desberdintasuna areagotzen zuen, banaketan sortutako desberdintasunek eta bermatutako zenbatekoek areagotu baitzuten urteen poderioz, eta kalte larriak jasan zituzten udalerri gehienetan, biztanle gutxien dituztenetan.
2019ko banaketa
Eztabaida askoren ondoren, proposamena 2019ko otsailaren 5ean onartu zen, eta hurrengo egunean ofizialdu zen, Nafarroako Aldizkari Ofizialean argitaratu ondoren. Azkenik, Artaxoa Izarbeibar-Novenera eskualdean sartu zen. Bi hilabete geroago, 2019ko apirilaren 4an, legearen alderdi txikiagobatzuk aldatu ziren, aurreko egiturek betetzen zituzten lanpostuak bermatuta geratzen zirela ziurtatzeko. Gainera, Euskaltzaindiarekin bat etorriz, nomenklatura-aldaketa hauek gertatu ziren:
Prozesu hori, ordea, urte bereko irailean atxilotu zuen Maria Chivite lehendakari berriak, bere ustez aurreko legealdian gehiengo osoz baliatu zen legeak ez baitzuen behar besteko adostasunik. Horregatik, nahiago izan zuen sakonago landu hasi berri zen legegintzaldian, prozesuarekin bat egin aurretik. 2021eko urrian, aldi baterako neurri gisa, tokiko finantzaketa-eredu berri bat onartu zen, aurrekoan sortutako desberdintasunak konpontzeko, eskualde berriak garatzen diren bitartean; hala ere, Uxue Barkosek bere garaian baliatu zuen legeak aprobetxatuta eta ofizialki onartuta jarraitzen zuten.
Eskualdeak
Egungo klasifikazioa 12 eskualde eta 4 azpieskualde ditu.
Beste eskualde-klasifikazioak
Eskualde ofizialez gain, nafar lurraldea beste irizpide batzuen arabera bana daiteke.
2000 Zonifikazioa
Zatiketa hori 2000. urtean onartu zen, nahiz eta babes ofizialik ez izan. Hala, 2000ko eta 2010eko hamarkadetan erabilitako sailkapen nagusia da, baina onarpen ofiziala baino ez zuen izan. Nafarroa Garaia honela zegoen banatuta: zonaldeak (7), azpizonaldeak (19) eta eremuak (68):
Eskualde geografikoak
Alfredo Floristán Samanes eta Salvador Mensua Fernández jaunen Nafarroako Foru Komunitatearen eskualde-banaketak erliebearekin, klimarekin, landaretzarekin eta, batzuetan, historiarekin lotutako irizpideak jarraitzen ditu. Bi eremu oso desberdin bereizten ditu: iparraldean, Mendialdea, ozeanikoa eta alpinoa, eta hegoaldean, Erribera, mediterraneo kontinentala. Bien artean Erdialdea dago, Mendialdeko eta Erriberako ezaugarri mistoak dituen trantsizio-eremua. Eremu horiek eskualde geografikotzat hartzen dira, eta eskualdeka banatzen dira. Hala, Mendialdea honako hauek osatzen dute: Ipar-Mendebaldeko Nafarroa Hezea, Pirinioko Ibarrak eta Pirinioaurreko Ibarrak; Erdialdea: Erdialdeko Ekialdea eta Ekialdeko Mendebaldea; eta azkenik, Erribera, hegoaldeko lurrak, Ebrotik hurbil, Estellerriko Erribera eta Tuteraldeko Erribera.
Nekazari-eskualdeak
Zonakatzea, funtsean, jarduera ekonomikoak baldintzatzen du:
Comodoro Rivadavia
Comodoro Rivadavia Argentinako hegoaldean dagoen Chubuteko probintziako hiria da. Ozeano Atlantikoko San Jorge golkoaren ertzean dago. 548,2 km²ko eremua du eta 2010ean Patagoniako hiririk handienetarikoa zen, 177.038 biztanle baitzituen.
Historia
1901eko otsailaren 23an fundatu zuten. Lurralde hartan XX. mendearen hasieran aurkitu zen petrolioari esker (Argentinako ekoizpenaren hiru laurden) hartu zuen indarra hiriak.
Klima
Comodoro Rivadaviak estepako klima hotza dauka, BSk Köppen klima sailkapenaren arabera.
Ekonomia
Petrolio eta gas naturalaren inguruan mugitzen da jarduera ekonomikorik handiena. Petrolio findegia dauka eta 1.600 kmko gasbide batek garraiatzen du gasa Buenos Airesko probintziako Llavallol hiriraino.
The Master (Doctor Who)
The Master (Maisua) Doctor Who zientzia fikziozko telesail britainiarreko fikziozko pertsonaia da, Doktorearen antagonista izateko sortua. Hura bezala Denboraren Jauna da eta Doktorea bezala eraldatu egiten da. Emakumezkoa bihurtu zen aldi batean Missy izena hartu zuen.
Pertsonaiaren sorrera
Barry Letts ekoizleak eta Terrance Dicks gidoilariak sortu zuten eta The Master izena eman zioten, Doktoreak bezala gradu akademiko bat izan zezan. The Master izenak orde "maisua"-z gain "nagusia" edo "jabea" ere esan nahi du, gaztelerazko bertsioan adibidez "El Amo" itzuli zen.
Doktorearen antagonista izateko sortu zen, Sherlock Holmes detektibeak Moriarty irakaslea duen antzera. 1971ean azaldu zen lehenengo aldiz eta Roger Delgadok antzeztu zuen. Denboraldi hartan atal guztietan azaldu zen, eta atal bakoitzaren amaieran ihes egitea lortzen zuen.
1973. urtean Roger Degado auto istripuz hil zen eta orduan hasi zen pertsonaia eraldatzen.