cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gatzaga
Barnealdeko gatzagak
Kostaldeko gatzagetan ez bezala, zailagoa da ingurune lauak topatzea, eta askotan terraza moduan eraikitzen dira ezpondak, mendiaren magalean.
Gatzagak munduan zehar
Munduko handiena Uyuniko gatzaga da, barnealdekoa dena eta Bolivian kokatua dagoena.
Mohamed al-Menfi
2018tik 2019ra Libiak Atenasen duen enbaxadorea izan zen, Turkiaren eta Libiaren arteko itsas mugaren inguruko akordioaren ondorioz tentsio handiko harreman aldi batean.
Borondatezko sektore
Borondatezko sektoreak pertsonei eta haien komunitateei laguntzea helburu duen sektore ekonomikoa da. Norberaren ekimenez, askatasunez, hartzen den konpromisoa suposatzen du, beraz, interesik gabe jokatzen da, diru-kontutan hartu gabe. Pentsamenduz eta arduraz hartzen den erabakia da.
Gatzaga
Euskal Herrian
Euskal Herrian, hiru barnealdeko gatzaga daude: Leintz-Gatzaga (Gipuzkoa), Añana (Araba) eta Urgazietan (Beskoitze, Lapurdi).
Luzonichthys waitei
Luzonichthys waitei Luzonichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
NGC 3193
NGC 3193 galaxia bat da, Leo (konstelazioa) konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Juan Jose Zubiri
Juan Jose Zubiri Lujambio  (Donostia, 1961eko martxoaren 14a) euskalaria da, Euskal Filologian lizentziatua. Nafarroako Unibertsitate Publikoko irakasle titularra, 2003an Hizkuntzaren ikaskuntzaren inguruko teoriak eta didaktika artikulua argitaratu zuen. Euskaltzain urgazle izendatu zuten 2006ko maiatzaren 26an.
Frontonas
Biztanleria
2007an Frontonas udalerrian erroldatutako biztanleak 1.829 ziren. Familiak 652 ziren, horien artean 104 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 72 bakarrik bizi ziren emakumeak), 204 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 308 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 36 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 703 etxebizitza zeuden, 659 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 18 bigarren erresidentzia ziren eta 26 hutsik zeuden. 671 etxeak ziren eta 30 apartamentuak ziren. 659 etxebizitza nagusietatik 573 bere jabearen bizilekua ziren, 70 alokairuan okupaturik zeuden eta 16 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 15 etxek bi zituzten, 51 etxek hiru zituzten, 177 etxek lau zituzten eta 415 etxek bost zituzten. 568 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 197 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 429 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.223 ziren, horien artean 903 aktiboak ziren eta 320 inaktiboak ziren. 903 pertsona aktiboetatik 845 lanean zeuden (445 gizon eta 400 emakume) eta 58 langabezian zeuden (23 gizon eta 35 emakume). 320 pertsona inaktiboetatik 127 erretiraturik zeuden, 119 ikasten zeuden eta 74 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Frontonas udalerrian 648 unitate fiskal zeuden, 1.860 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.231 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 114 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 15 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 15 eraikuntza enpresak ziren, 22 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 8 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 4 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 21 zerbitzu enpresak ziren, 9 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 27 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 igeltseroak, 2 margolariak, 4 zurginak, 3 iturginak, 2 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 6 jatetxeak eta 1 tintoreria.
2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 2 okindegiak, 2 harategiak eta 1 liburu denda zen.
2000. urtean Frontonas udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 720 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Londresko Batzordea
Ez Esku Hartzeko Hitzarmena, Ez Interbentzioko Hitzarmena edo Interbentzioaren Kontrako Hitzarmena Espainiako gerra zibilari zegokionean, Europako hogeita zazpi estatu burujabek 1936ko abuztuaren amaieran sinatu zuten hitzarmen bat izan zen, zeinetan "herrialde horretako barne arazoetan edonolako interbentzio zuzen edo zeharkako egitetik era tinkoan abstenitzea" erabaki zuten. Gainera, Espainiari armen, munizioen edo gerrarako elementuen edonolako esportazio edo berresportazio egitea debekatu zioten elkarri. Hitzarmen hau ez zuten Europako herrialde guztiek sinatu, kanpoan gelditu ziren Andorra, Liechtenstein, Monako, Suitza eta Vatikano Hiria. Hitzarmen hau betearazteko, 1936ko irailaren 9an Londreseko Batzordea eratu zen Londresen, Ivor Windsor-Clive kontserbadoreak zuzenduko zuena. Batzorde horretan Europako estatu indartsuenek ordezkaritza zuten, Italia, Alemania eta Sobietar Batasunak ere bai.
Bournois
Bournois Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bournois udalerrian erroldatutako biztanleak 180 ziren. Familiak 69 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 29 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Londresko Batzordea
Arestian aipatutako hitzarmena sinatu zuten hogeita zazpi estatuak hurrenak izan ziren: Albania, Alemania, Austria, Belgika, Bulgaria, Txekoslovakia, Danimarka, Estonia, Finlandia, Frantzia, Grezia, Hungaria, Irlanda, Letonia, Lituania, Luxenburgo, Norvegia, Herbehereak, Polonia, Portugal, Erresuma Batua, Errumania, Suedia, Turkia, Sobietar Batasuna eta Jugoslavia.
Bournois
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Londresko Batzordea
Alabaina, "ez interbentzio" politikak ez ziren bete praktikan, garaiko pertsonek "erabateko gezurtzat" hartu zituzten, Alemania, Portugal eta Italiak ez zutelako armen eta munizioen esportazioa geldiarazi eta gainera, kolpistei laguntza militarra ere eskaini zieten. "Ez interbentzioko" akordioa sinatzear zeudela, 1936ko abuztuaren 28an, Alemaniako zerbitzu militar sekretuen burua, Wilhelm Canaris, eta Italian zuen homologoa, Mario Roatta, Erroman bildu ziren, "gerra-materialak eta munizioak Francoren (armen bahimendua martxan bazen ere) tropei eskaintzen jarraitzeko".
Bournois
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 122 ziren, horien artean 85 aktiboak ziren eta 37 inaktiboak ziren. 85 pertsona aktiboetatik 80 lanean zeuden (46 gizon eta 34 emakume) eta 5 langabezian zeuden (1 gizon eta 4 emakume). 37 pertsona inaktiboetatik 17 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Zubiberria (Tolosa)
Zubiberria, Gipuzkoako Tolosa udalerrian dagoen zubi bat da. Hasiera batean Foruen zubia deitzen zen, ziurrenik gaur egungo izena jatorriz Erdi Arokoak eta askoz ere antzinagokoak diren Arrameleko zubia eta Naparzubiaren ondoren udalerrian egin zen hurrengo zubi garrantzitsua izan zelako datorkio.
Londresko Batzordea
Espainiar Errepublikako gobernu zilegiaren partaide zen Julio Álvarez del Vayo Estatu Ministroak, nazioartean Alemaniak eta Italiak Ez Esku Hartzeko Hitzarmena betetzen ez eta kolpistei armamentua ematen zietela behin eta berriz esan ondoren, nazioartearen babesaren bila hasi zen eta hala, 1936ko irailaren 25ean Nazioen Ligaren aurrean babesa eskatu zuen, nazioarteko erakunde honek baina, babesa ukatu eta Errepublikako Gobernuaren kexei jaramon ez egitea erabaki zuen. Nazioarteko erakundearen ebazpenak Sobietar Batasunak ere akordioa alde batera uztea eragin zuen, hortaz, Errepublikako Gobernua armamentuz hornitzen hasi zen 1936ko urritik aurrera.
Cuenca–Fernando Zobel geltokia
Cuenca–Fernando Zobel  Gaztela-Mantxako Cuencako probintziako tren geltoki bat da, Cuenca udalerrian kokatuta dagoena.
Jurbanita
Jurbanita sulfato motako minerala da.
Londresko Batzordea
Interbentzioaren aurkako politiken sorrera
Frantzia eta Erresuma Batuaren ikuspegiak eragin handia izan zuen erabaki politiko honetan, izan ere, "Espainiako gerra" zeritzoten guduan parte hartzeak haiek Europa mailan jokatzen zebiltzan estrategia-jokoa are gehiago zailduko zuela uste zuten. Hala, hasi berria zen gerra isolatzea izan zen estatu hauen xedea. Taktika honek bere fruituak eman zituen Ez Esku Hartzeko Hitzarmena hogeita zazpi herrialdek hobetsi zutenean, ez sinatu zutenean, herrialde horiek ez baitzuten inoiz idatzitako itunik adostu eta hortaz, egoitza nagusia Londresen zuen Londreseko Batzordea sortu zuten.
Cuenca–Fernando Zobel geltokia
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Historia
Geltokia Jose Blanco Espainiako Sustapen ministroak inauguratu zuten Madril-Cuenca-Albacete abiadura handiko burdinbidearen inaugurazio-bidaiarekin, eta Madril-Valentzia abiadura handiko burdinbidearen inaugurazioarekin zerbitzuan jarri zen 2010eko abenduaren 18an.
Jurbanita
Ezaugarriak
Jurbanita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.
Londresko Batzordea
Interbentzioaren aurkako politiken sorrera
Interbentzioaren aurkako politikak britainiarrek Alemania naziari zuzendutako "baketze" politiken (appeasement policy) ondorioetako bat izan zen. Frantziako Gobernuak, alemaniarren eraso baten aurrean Erresuma Batua ez beste aliaturik ez zuela ikusita, politika berdinak aplikatzea erabaki zuen. Aipatu beharra dago, Erresuma Batuko gobernu kontserbatzailea poliki-poliki kolpisten aldera jotzen hasi zela, Espainia "boltxebike formako herrialde kaotiko batean" (Bartzelonako kontsul ingelesaren hitzetan) murgildua izateak beldur handia sortzen baitzion. 1938ko otsailetik aurrera, britainiarren aldekotasunak argi geratu ziren, Lord Halifax-ek Anthony Eden Atzerriko Bulegoko burua ordezkatu zuenean. Alabaina, laborista eta sindikatu ingelesek, aditu ugarirekin batera ez zuten aldekotasun hori begi onez ikusten. Frantziak aldiz, hasieran Errepublikari, era oso umilean, laguntzea erabaki zuen, 150 milioi dolar emanez laguntza militarrean (hegazkinak, pilotuak, etab.), hala ere, Frantziak Erresuma Batua begira zuenez, laster geldiarazi zituen laguntzak. Estatuetako gobernuak geldiarazten saiatu baziren ere, frantziar eta ingeles asko Errepublikaren alde jarri ziren eta asko Espainiara joan ziren boluntario gisa, Nazioarteko Brigaden barnean gerran laguntzeko asmoarekin. Horien artean ezagunenetakoak Malraux eta Orwell izan ziren.
Cuenca–Fernando Zobel geltokia
Geltokia
Geltokiaren eraikina trenbideekiko perpendikularra da eta solairu bakar batean garatzen da. 3.625 m ² -ko azalera hartzen du, eta ezaugarri fisiko desberdineko bi bolumen hartzen ditu, erabilera desberdinetarako:
Londresko Batzordea
Interbentzioaren aurkako politiken sorrera
Hitzarmenaren ideia Léon Blumen gobernu frantziarrak izan zuen, uztailaren 30ean italiar faxistak espainiar kolpistei laguntza eskaintzen ari zirela jakin zutenean, izan ere, Mussolinik Franco laguntzeko bidali zituen bi hegazkin militar Aljerian (garai hartan Frantziaren kolonia) lurreratu ziren nahigabe. Frantziar gobernuak hori gertatu eta bi egunera luzatu zuen proposamena. Frantziar gobernuak ezin zuen Errepublikako gobernua lagundu, horrek frantziar gizartean gatazka handi bat sortzeaz gain, Erresuma Batuarekin zuen harremana zailduko zuelako eta beraz, frantziarrentzako ezinbesteko aliantza arriskuan jarriko zuelako. Hala, Errepublikak laguntzarik jasoko ez zuenez, kolpistek ere ez jasotzea lortu nahi zuten. Frantziarrek, bide batez, interbentzioaren aurka zuten jarrera irmoa argi utzi nahi zuten eta horretarako, Espainiarekiko muga itxi zuen abuztuaren 13an. Ingelesei ez zitzaien bat ere kostatu frantziarren proposamenera batzea, baina proposamen horrek "Gobernu zilegi eta legala militar matxino batzuen talde baten maila berean kokatzen zituen".
Cuenca–Fernando Zobel geltokia
Geltokia
Bi bolumenen arteko kontaktua gertatzen den eremuan, barneko fatxada irekitzen da, eta bertatik erabiltzaileak bidaia-zentrorako, merkataritza-lokaletarako, kafetegirako, kontsignarako, komunetarako eta abarretarako sarbidea du. Barruko fatxada, berriz, beirazko plano jarraitu batez osatuta dago, panel gardenak eta opakoak konbinatzen dituena.
Geltokiak 10 m-ko zabalera eta 400 m-ko luzera duten bi nasa ditu, babesteko markesinekin. Nasetara sartzeko, sarbide-gunea erabiltzen da, eskailera finko, mekaniko eta igogailuen bidez konektatuta. Aukera horri esker, erabiltzaileak egin behar dituen mugimendu bertikalen kopurua murriztu daiteke, eta paisaiarekiko harreman bisuala erraztu.
Konstantza (Alemania)
Konstantza (alemanez Konstanz) Alemaniako Baden-Württemberg estatu federaleko hiri unibertsitarioa da 80.000 biztanle ingururekin. Alemaniako hego-mendebaldean dago, Suitzarekin mugan eta Konstantza lakuaren alboan.
Cuenca–Fernando Zobel geltokia
Geltokia
Eraikinak aukera ematen die mugikortasuna eta komunikazioa murriztua duten pertsonei sartzeko, sartzeko eta barneko joan-etorriak egiteko, eta espazio ireki guztietarako irisgarritasun osoa bermatzen du. Energia aurrezteari eta isolamendu termikoari buruzko irizpideak ere kontuan hartu dira, beharrezko energia zentzuz erabiltzen laguntzen baitute. Ura aurrezteko sistemak, ur bero sanitarioa ekoizteko eguzki-panel termikoak eta energia geotermikoaren erabileran oinarritutako klimatizazio-sistema ditu. Sistema horrek eraginkortasun handia lortzen du, lurpeko tenperatura konstantea aprobetxatzen baitu. Eraikitzean, kutsatzen ez duten materialak erabili dira. Berdeguneak sortzeko, landaretza xerofiloa eta ureztatze-sistema eraginkorra erabiltzen dira.
Konstantza (Alemania)
Historia
Populatua izanaren lehen aztarnak Harri Arokoak dira eta ondoren zeltak ere izan ziren bertan bina herria erromatarrek sortu zuten III mendean. Izena bera Konstantino I.a Handia enperadoreadatik jarria da, zeinak Alamaniarren aurka borrokatzeko bertan gotorleku bat eraiki zuen.
Bournois
Diru sarrerak
2009an Bournois udalerrian 79 unitate fiskal zeuden, 209 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.902 euro zen.
Cuenca–Fernando Zobel geltokia
Geltokia
Aparkaleku publikoa eraikinaren ipar-mendebaldean dago, 8.900 m ² -ko azalerarekin eta 250 aparkalekurekin. Eraikinaren inguruan, taxia gelditzeko, autoak une batez aparkatzeko eta autobusak gelditzeko leku mugatuak aurreikusi dira.
Konstantza (Alemania)
Historia
Konstantza garrantzitsu bihurtzen hasi zen 585ean apezpikutza lortu zuenean. Erdi Aroan bertan zegoen Rhin ibaia gurutzatzeko zubi bakarra eta ondorioz Alemania, Frantzia eta italiaren arteko pasabidea bihurtu zen. Liho, larru eta espezieen merkataritzak Europa mailako fama eman zion hiriari. Guztiaren ondorioz 1192an Germaniako Erromatar Inperio Santuko Hiri Askea bihurtu zen.
Cuenca–Fernando Zobel geltokia
Geltokia
Gaur egungo N-320 errepidearen eta etorkizuneko etorbidearen ardatzaren arteko bidegurutzean dagoen biribilgune baten bidez iristen da bertara. Ipar-hegoalderako noranzkoan garatzen da, eta bertatik 10 metroko zabalerako zuhaitz-bide berri bat abiatzen da, geltokira eramaten duena.
Konstantza (Alemania)
Historia
1414 eta 1418 artean Konstantzako kontzilioa gertatu zen. Bertan Mendebaldeko Zismari amaiera eman zitzaion. Kontzilioaren aurretik hiru Aita Santu zeuden eta lau urteko elkarrizketa eta negoziaketen ondoren Martin V.a aukeratu zen Aita Santu bakar. Kontzilioak iraun zuen bitartean Europako jende garrantzitsuena bizi izan zen hirian. Aipatzekoa da 1415ean bertan erre zutela heretiko jo zuten Jan Hus pentsalari txekiarra.
Bournois
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren eta 1 higiezinen enpresa zen.
Cuenca–Fernando Zobel geltokia
Geltokia
Geltokiaren hego-ekialdeko fatxadan, 5.400 m ² -ko azalerarekin, eremu hau dago: espazio publikoko plaza bat, taxien itxarote-poltsa eta autobusen eta autokarren dartsenak. Cuencako hiri-autobusaren 1. lineak geltokia erdigunearekin lotzen du.
Bournois
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 1 iturgina.
2000. urtean Bournois udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 452 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Zubiberria (Tolosa)
XX. mendearen lehen herenean eraikitzen hasi eta 1926an amaitu zen. Garaiko 252.000 pezetako kostua izan zuen eta usadiozko arkurik gabe eraiki zen lehenbiziko tolosar zubia izan zen. Harri eta hormigoiez egina dago.
Konstantza (Alemania)
Historia
1460an Suitzak Konstantzaren barnealdeko lurrak ziren Turgovia konkistatu zuen. Konstantzak orduan Suitzan sartzeko eskaera egin zuen baina ez zen onartua izan eta ondorioz Suabiako Ligan sartu zen. 1520an protestante bihurtu zen eta 1548an Habsburgotarren menpe gelditu zen hiria, 1805ean Napoleondar Gerrak izan ondoren Germaniar Konfederazioan sartuta gelditu zen arte.
Suitzatik gertu zegoenez bonbaketarik ez zuen jasan Bigarren Mundu Gerran.
Gostycyn udalerria
Gostycyn Poloniako Kujavia-Pomeraniako voivoderriko landa-udalerri bat da, Tuchola barrutian kokatuta. 135,8 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5232 biztanle zituen.
Luzonichthys whitleyi
Luzonichthys whitleyi Luzonichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
Bryconamericus guyanensis
Bryconamericus guyanensis Bryconamericus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Prostatako minbizi
Prostata gizonezkoetan pelbis ean kokatzen den guruin tubuloalbeolar exokrinoa da, gaztaina itxurakoa. Horrek hiru lobulu ditu: ezkerrekoa, eskuinekoa eta erdikoa. Prostatako minbizia, zehazki, azken lobulu horretan pairatzea ohikoena da. Beraz, esan bezala, gizonezkoen prostata izeneko guruinean garatzen den tumore mota da, anatomia patologikoaren arabera adenokartzinoma dena. Prostata hainbat zelula motek osatzen dute, baina minbizi-kasuen % 99an tumorea guruin-zeluletatik eratorria da.
50 urtetik gorako pertsonengan agertu ohi da eta, gaur egun, herrialde garatuetan gizonezkoengan ikusten diren minbizi mota ohikoenen artean dugu; EAEn, adibidez, sarrien antzemandako hirugarrena da. Espainia mailan, 2018. urtean 31728 kasu berri eman ziren eta 6061 hildako eragin zituen.
Kevin Willis
Kevin Alvin Willis (Los Angeles, 1962ko irailaren 6a) NBAko estatubatuar saskibaloi jokalari ohi bat da. Atlanta Hawks (19884-1994 eta 2004-2005), Miami Heat (1994-1996), Golden State Warriors (1996), Houston Rockets (1996-1998 eta 2001-2002), Toronto Raptors (1998-2001), Denver Nuggets (2002-2004) eta Dallas Mavericks (2007) taldeetan jokatu zuen.
Prostatako minbizi
Gaixotasun hau lehenengo aldiz 1853an deskribatu zuten, eta prostatako lehendabiziko ebakuntza 1904an egin zuten AEBetan.
Kevin Willis
Ondoren entrenatzaile gisa talde ugaritan jardun izan du.
Prostatako minbizi
Eragileak
Minbizi mota honen eragileak zehazki zeintzuk diren oraindik argi ez dagoen arren, gaixotasuna garatzeko aukerak areagotzen dituzten hainbat arrisku-faktore identifikatu dira:
Adinak aurrera joan ahala, prostataren tamaina handitzen doa. Hau prozesu fisiologiko bat da, Hiperplasia Prostatiko Onbera izenez ezagutua, eta ez da prostatako minbizia garatzeko arrisku-faktore bat, baina odol-analisietan antigeno prostatiko espezifikoaren mailak igoarazi ditzake.
Zeinu eta sintomak
Hasierako fasean askotan sintomarik ematen ez badu ere, ondoko asaldura lokalak ager daitezke:
Minbizi aurreratua gorputzeko beste atal batzuetara zabal daiteke eta bertan lotutako sintomak eragitea, ohikoena hezurretako min lokala da, normalean pelbisean eta eskualde lunbarrean gertatzen dena. Bizkarrezur-muina estutuz gero, beheko gorputz-adarren eta pelbiseko erraien inerbazioan asaldurak ager daitezke. Beste sintoma posible batzuk: edemak, anemia, giltzurrun-gutxiegitasuna (minbizi oso aurreratuan).
Diagnostikoa
Arestian aipatutako sintomez gain, eta bereziki hauek agertzen ez direnean, miaketa fisikoak oso paper garrantzitsua dauka prostatako minbiziaren diagnosian. Bestalde, proba genetiko ak egitea oso erabilgarria izan daiteke gaixotasuna aurrekariengandik heredatu daitekeelako. Gainera, diagnostiko zehatzago bat izateko proba gehiago egin daitezke; hala nola, ondeste-haztapena, markatzaile tumoralen neurketa, ekografiak edota erresonantzia magnetiko bidezko irudigintza. Honen ostean, gaixotasunari buruzko susmo txarrak handiak izanez gero biopsia egitea proba diagnostiko nagusia izango da. Azkenik, OTA (TAC), hezurretako gammagrafia eta IRM teknikarik ohikoenak dira metastasiak diagnostikatzeko.
=== Diagnostiko goiztiarra === [[Fitxategi:Toucher rectal.jpg|thumb|Prostatako minbizia diagnostikatzeko erabilia den ondeste-ukipena egiteko teknika.
1. Gernu-maskuria.
2. Ondestea.
3. Prostata.|alt=|ezkerrera|226x226px]]
Phalotris
Phalotris Dipsadidae familiako narrasti genero bat da. Hego Amerikan bizi dira.
Prostatako minbizi
Ondeste-ukipena
Proba zaharra bezain erabilgarria da, prostataren tamaina eta lesio susmagarriak antzemateko oso lagungarria. Izan ere, prostata guruina zehazki ondestearen aurrealdean kokatzen denez, proba honen bidez prostatan minbizia dagoelaren seinale diren noduluak, eremu gogorrak edo irregulartasunak dauden ikus daiteke. Teknika erraza da: medikuak hatz erakuslea uzki tik sartzea eta prostata ukitzea besterik ez baita; baina, gaixoarentzat sarritan deserosoa eta batzuetan mingarria da.
Nahiz eta odoleko PSA proba bezain eraginkorra ez izan, guztiz beharrezkoa da hasierako aldian miaketa fisikoaren parte bezala.
==== PSA neurketa odolean ==== Prostatako antigeno espezifikoa (PSA) prostatan ekoiztutako substantzia proteikoa da eta honen funtzioa semen-koaguluaren disoluzioa egitea da. Proteina honen ekoizpena androgenoen agerpenaren eta prostataren tamainaren menpekoa da. PSA kantitate oso txikia semenetik odol-zirkulazio ra igarotzen da eta hori da, zehazki, neurtzen dena diagnostikorako, pronostikorako eta prostatako minbiziaren jarraipenerako. Izan ere, gizonezko osasuntsuetan PSA mailak odolean oso baxuak dira (4 ng/mL ingurukoak) eta prostata-gaixotasunetan igo egiten dira.
Odoleko PSA mailak probarik sentikorrena da prostatako minbiziaren diagnostiko goiztiarra egiteko. Honen arrazoia da kasuen % 65ean gutxi gorabehera markatzaile tumoral horren mailak igotzen direla.
Proba horiek urtero gauzatuz (50 urte baina gehiagoko gizonei) eta noizbait ezohiko emaitza lortuz, minbizia laster diagnostikatzeko aukera izango genuke. Hala ere, sintomek edo detekzio goiztiarreko frogen emaitzek prostatako minbizia izateko aukera azaltzen badute, benetan gaixotasuna agertzen den jakiteko bestelako probak egitea beharrezkoa da:
Baltimore ko Johns Hopkins Unibertsitate ko aurkikuntzarik berriena da. Proteina hau prostatako minbizia egiaztatutako kasuen % 90ean aurkitzen da (eta % 98 kasuetan, zeintzuetan minbizia prostatatik haratago hedatu zen). Aurretik azaldutako prostatako antigeno espezifikoarekin alderatuz, proba honek antzeko “faltsu negatibo” kasuak azaltzen ditu. Hala ere, “faltsu positibo” gutxi aurkezten ditu, % 97an asmatzen da-eta paziente batek prostatako minbizia ez duela.
Ondeste-ukipena positiboa edo PSA igoera agertzean egin beharreko probak dira, eta elkarrekin egin behar dira. Izan ere, ekografiaren bidez biopsia non eta nola egin behar den jakin ahal izango da.
Prostatako minbiziak eta prostatako ehun normalak soinu-uhin desberdinak islatzen ohi dituzte. Tumoreak ekografikoki detektatzerakoan irudi hipoekoiko en antzera agertzen dira, normalean prostataren periferian kokatuak. Hala ere, prostatako minbizi gehienak isoekoiko ak dira eta ez dira ehun osasuntsutik bereizten. Horregatik, ekografia izango da biopsian erabiliko den orratza gidatuko duena eta prostatako eremu desberdinetan hainbat lagin hartzea ahalbidetuko duena.
Gaur egun, prozesua betetzeko anestesia eta aldez aurretiko prestakuntza (antibiotikoak eta enemak) beharrezkoak dira.
Biopsia
Orratzarekin eginiko biopsia teknika erabiliena da prostatako minbizia diagnostikatzerako orduan. Ekografia transerrektala erabiltzen da orratza ondestean zehar gidatzeko eta prostatako leku espezifikoetan sartzeko. Ondestearen pareta zeharkatuz, zilindro itxura duen ehun lagin bat ateratzen da prostatatik (1 zm luze eta 2 mm zabal) eta analizatu egiten da laborategian mikroskopio bidez. Biopsiaren albo-ondorioak hematuria eta gernu-infekzioak izan daitezkeen arren, kasu ia guztietan diagnostiko zehatza eman ahal izaten du.
Noduluen biopsia, leku susmagarrietan eta zoriz aukeratutako lekuetan egiten da, prostatako arazoak dituzten pazienteen erdiari bakarrik minbizia detektatzen dielarik. Biopsiak minbizia multifokala den edo ez jakitzeko ere balio du.
Pronostikoa
Eragile pronostiko garrantzitsuak dira: gizonaren adina, osasun egoera orokorra, metastasien presentzia edo gabezia, tumorearen ezaugarri mikroskopikoak (Gleasonen eskalaren arabera 10 estadio edo maila daude larritasunari dagokionez) eta hasierako tratamenduarekiko erantzuna.
Tumore ohikoa da eta beraz hilkortasun-tasa orokorra altua da, baina fase aurreratuetan egon ezean biziraupen-tasa nahikoa garaia izan daiteke. Bestela, bizi-kalitatea oro har ona izaten dira tratatutako pazienteengan, beste tumore gaiztoago batzuekin konparatuz gero, baina gernu-inkontinentzia eta disfuntzio sexualak ez dira arraroak izaten.
Gleason-en eskala
Laginean minbizi zelulak aurkitzen badira, minbiziari gradu bat ezartzen zaio. Horretarako Gleasonen eskala erabiltzen da, 1etik 5era neurtzen du jatorri desberdineko 2 zelula esanguratsuenen desberdintzapena, eta hauek batuz 2-10 bitarteko puntuazioa lortuz:
Gero eta puntuazio altuagoa izan diferentziazio txikiagoa izango da, horrenbestez egoera larriagoa eta pronostiko txarragoa.
Estadifikazioa
Estadifikazioa deritzon prozesu honetan, minbiziari buruzko informazioa lortzen da proba diagnostiko desberdinak erabiliz minbiziaren egoera ikusteko. Tratamentu egokiena aukeratzeko eta pazientearen pronostikoa egiteko orduan, minbiziaren etapa faktore garrantzitsuena da. Minbizia duela baieztatzen bada, proba diagnostiko gehiago egin behar dira minbiziaren zabalera eta larritasuna ikusteko.
Ondeste-ukipenak, PSA eta Gleasonen puntuazioak minbiziaren hedapenaren inguruko informazio egokia jasotzea ahalbideratzen dute. Hala, ondeste-ukipenaren bidez jakin daiteke minbizia prostatako alde bakar batean edo bietan kokatzen den eta gorputzeko beste egituretara hedatzeko probabilitatea badagoen. Esaterako, ondeste-ukipen normala, PSA baxua eta Gleasonen puntuazioa baxua duten gizonek gehienetan ez dute beste probarik egin beharrik, minbizia prostatatik at zabaldu izanaren probabilitatea oso baxua delako.
Esplorazio fisikoa ere garrantzitsua da estadifikazioan. Batzuetan ondeste-ukipenarekin bakarrik minbizia prostataren lobuluaren alde bakarrean edo bietan dagoen esan daiteke, baita glandula prostatikotik kanpo zabaltzeko probabilitatea duen edo ez. Inguruko gongoil linfatikoak palpatzen dira adenopatia metastasikoak bilatzeko asmoz.
Tratamendua
Kirurgia (prostatektomia osoa edo partziala) tratamendu nagusia da, batzuetan inguruko gongoil linfatikoak ere kentzea eskatzen duena, tumorearen agresibitatearen arabera. Erradioterapia ere oso erabilgarria izan daiteke, eta beste aukera batzuen artean hormona-terapia, kimioterapia eta kriokirurgia ditugu.
Tratamenduak, oro har, minbiziaren eragilea den tumorea organismoko leku konkretu batetik kentzeko erabiltzen dira. Hauen artean kirurgia eta erradioterapia ditugu. Hasierako fasean dagoen prostatako minbizia duten gizonezkoen artean tokiko tratamenduek (tratamendu lokalak) eraginkortasun handia erakutsi dute minbizia guztiz desagertzerako orduan. Izan ere, gorputzeko beste ataletatik hedatu den prostatako minbizirako, metastasi bidez, bestelako tratamendu batzuk erabiltzen dira gaur egungo onkologian: tratamendu sistemikoak.
Erradioterapia
Epe laburrean burutzen den erradioterapia erradioterapia hipofrakzionatua edo maiztasun-altukoa deitzen da. Amerikako Onkologia Klinikoaren Erakundeak (AOKE) tratamendu mota hau honako pazienteei ematea:
o   Prostatako minbizia izateko arrisku baxua duten gizonei, jarraipen onkologiko bat baino tratamendua hobesten dutelako.
o   Prostatako minbizia izateko arrisku ertaina duten gizonei. Hauek, kanpoko erradioterapia jasoz, ezin izango dute pelbiseko gongoil linfatikoak kendu, minbiziaren ondorioz kaltetuak ikusten badira ere.
Brakiterapia beste tratamendu batzuekin konbinatzea gomendatzen dute onkologoek. Izan ere, AOKEk honako brakiterapia ereduak gomendatzen ditu:
Erradioterapiak hainbat albo-efektu sor ditzake tratamenduan zehar edo tratamendu-hornitze ostean: mikzio-gogo maizagoak, sexualitate-disfuntzionaltasunak, heste-funtzioen akatsak, beherakoak barne; hemorrajia errektalak eta, azkenik, nekea edo unadura.
Sexualitatearen eragozpenak saihesteko, gizonezkoek drogak, zakil-inplante zein injekzioak jaso ditzakete.
Foku-terapia edo terapia fokala
Terapia fokalak tratamendu ez inbaditzaileak dira, prostata tumore txikiak deusezteko erabiltzen direnak. Kasu honetan, tumorea soilik kenduko da, prostatako bestelako atal ez-kaltetuak tratatu barik. Tratamendu hauek beroa, hotza eta minbizia tratatzeko bestelako metodoetan oinarritzen dira, bereziki prostatako minbizia izateko arrisku baxua edo ertaina duten gizonezkoei zuzenduta daudenak. Gaur egun, foku-terapiak entsegu klinikoetan baino ez dira frogatzen.
Horomona-terapia edo Terapia hormonala
Androgeno-terapia-ezabatzaile izenez ere deituta, hormona muskulinoen mailak jaisteko erabiltzen den terapia mota bat da. Androgeno ak, izatez, gizonezkoen hormona propioak izango dira. Supresioaren eraginez, minbizi-zelulen hazte- zein ugaltze-prozesuak inhibitzen dituzte.
Androgenoek prostatako minbizi-zelulen hazkuntza eragiten dute. Gorputzeko androgeno nagusiak testosterona eta dihidrotestosterona dira. Hauen sorlekua barrabiletan dago, baina giltzurrungaineko guruin etan ere hormona androgenoen sintesia dago. Garrantzitsua da ulertzea terapia hormonalak beste tratamenduekin konbinatu gabe ezin duela minbizia sendatu, baina honen hedapen progresiboa prostatan zein gorputzeko beste tokietatik murrizten du; hau da, hedapena moteltzen du. Hortaz, beste tratamenduekin (kirurgia zein erradioterapia, alegia) konbinatuz minbizi-sendatze aukerak handituko dira. Terapia hormonalean ezagunena den droga LHRHren agonistak dira. Hormona Luteinizatzaile aren Hormona Askatzaile edo Libratzailearen (LHRH) agonistek barrabiletan sintetizatzen den testosterona kopurua murrizten dute. Tratamendu honi kastrazio medikoa deritzo, orkiektomiaren tankeran androgenoen mailak murrizten dituelarik. Hona hemen gaur egun gehien erabiltzen diren farmakoak, gune azpikutaneoan ezartzen direnak:
Carbayingo geltokia
Carbayin Asturiasko Printzerriko tren geltoki bat da, Siero udalerrian kokatuta dagoena.
Bronchocela vietnamensis
Bronchocela vietnamensis Bronchocela generoko animalia da. Narrastien barruko Agamidae familian sailkatuta dago.
Montigny-sur-Canne
Montigny-sur-Canne Frantziako udalerria da, Nièvre departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Montigny-sur-Canne udalerrian erroldatutako biztanleak 170 ziren. Familiak 76 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Etxebizitza
2007an 136 etxebizitza zeuden, 76 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 43 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 135 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 76 etxebizitza nagusietatik 66 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 16 etxek lau zituzten eta 39 etxek bost zituzten. 54 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 43 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 26 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 106 ziren, horien artean 78 aktiboak ziren eta 28 inaktiboak ziren. 78 pertsona aktiboetatik 65 lanean zeuden (38 gizon eta 27 emakume) eta 12 langabezian zeuden (7 gizon eta 5 emakume). 28 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Montigny-sur-Canne udalerrian 73 unitate fiskal zeuden, 164 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.034 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2000. urtean Montigny-sur-Canne udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.250 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Jusita
Jusita mineral bat da.
Ezaugarriak
Jusita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak.
Fontaine-Saint-Lucien
Fontaine-Saint-Lucien Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Fontaine-Saint-Lucien udalerrian erroldatutako biztanleak 153 ziren. Familiak 60 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 66 etxebizitza zeuden, 59 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 65etxeak ziren. 59 etxebizitza nagusietatik 50 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 16 etxek lau zituzten eta 32 etxek bost zituzten. 48 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 23 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 30 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 91 ziren, horien artean 70 aktiboak ziren eta 21 inaktiboak ziren. 70 pertsona aktiboetatik 64 lanean zeuden (38 gizon eta 26 emakume) eta 6 langabezian zeuden (2 gizon eta 4 emakume). 21 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Fontaine-Saint-Lucien udalerrian 59 unitate fiskal zeuden, 158 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.239 euro zen.
Yacyretáko presa
Yacyretáko presa (Represa de Yacyretá) edo Yacyretá-Apipé zentral hidroelektrikoa (Complejo Hidroeléctrico Yacyretá-Apipé) Paraná ibaiaren ibilguan dagoen, Paraguai eta Argentina herrialdeetan, zentral hidroelektrikoa da. Yacyretáko presa Paraguaiko presarik garrantzitsuenetako bat da, Itaipu eta Aracayko presekin batera.
Fontaine-Saint-Lucien
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden3 saltokiak eraikuntza enpresenak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina eta 1 iturgina.
2000. urtean Fontaine-Saint-Lucien udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden, 530 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Beaunay
Beaunay Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Beaunay udalerrian erroldatutako biztanleak 101 ziren. Familiak 48 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 50 etxebizitza zeuden, 45 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 50etxeak ziren. 45 etxebizitza nagusietatik 38 bere jabearen bizilekua ziren eta 7 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek hitu gela zituzten, 14 etxek lau zituzten eta 28 etxek bost zituzten. 41 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 18 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 20 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 70 ziren, horien artean 56 aktiboak ziren eta 14 inaktiboak ziren. 56 pertsona aktiboetatik 54 lanean zeuden (26 gizon eta 28 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 14 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Lafayette (Wisconsin)
Lafayette Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Monroe konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Beaunay
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.
2000. urtean Beaunay udalerrian 30 nekazaritza-ustiategi zeuden, 350 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gostyń udalerria
Gostyń Poloniako Polonia Handiko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Gostyń barrutian kokatuta. 137,28 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 27969 biztanle zituen.
Luzonichthys williamsi
Luzonichthys williamsi Luzonichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
Benevento Calcio
Benevento Calcio Italiako futbol talde bat da, Benevento hirikoa.
Etxeko partidak Stadio Ciro Vigoriton jokatzen ditu.
Historia
2005ean Benevento Calcio sortu zen eta serie C2 mailan hasi zen jokatzen. 2008an serie C1-era igo zen, 2016an serie B-ra eta 2017an bosgarren egin eta play-offak jokatu ondoren Serie A-ra igotzea lortu zuen, urtebeterako ordea.
NGC 3196
NGC 3196 galaxia bat da, Leo (konstelazioa) konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Pozza di Fassa
Pozza di Fassa Italiako udalerri bat da. Trentoko probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Pozza di Fassak honako udalerri hauekin egiten du muga:
La Bomba (arraun taldea)
La Bomba Santanderren 1965ean sortu zen traineru talde baten izena da.
Historia
Kantabria aldean baziren 20 urte inguru trainerurik ez zela ateratzen eta arrauna bultzatu nahian 1964 urtean Kantabriako txapelketa antolatu zen. Hiru traineruk hartu zuten parte eta Pedreñak irabazi zuen. Talde berriak sortu nahian Rubén Laso patroiari eskatu zioten taldea berria eratu zezala eta honek "La Bomba" trainerua osatu zuen.
Issarlès
Issarlès Frantziako udalerri bat da Ardeche departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
La Bomba (arraun taldea)
Historia
El Tirolés izeneko kuadrilak sortu zuen eta Pedreña utzitako traineru zahar bat erabili zuten. 1965 eta 1966ko Kantabriako txapelketatan hartu zuten parte eta bigarren egin zuten.
Issarlès
Biztanleria
2007an Issarlès udalerrian erroldatutako biztanleak 164 ziren. Familiak 84 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Amphisbaena kraoh
Amphisbaena kraoh Amphisbaena generoko animalia da. Narrastien barruko Amphisbaenidae familian sailkatuta dago.
Issarlès
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 220 etxebizitza zeuden, 80 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 130 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 189 etxeak ziren eta 30 apartamentuak ziren. 80 etxebizitza nagusietatik 63 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 9 etxek bi zituzten, 10 etxek hiru zituzten, 27 etxek lau zituzten eta 33 etxek bost zituzten. 64 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 37 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 26 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 95 ziren, horien artean 53 aktiboak ziren eta 42 inaktiboak ziren. 53 pertsona aktiboetatik 49 lanean zeuden (37 gizon eta 12 emakume) eta 4 langabezian zeuden (2 gizon eta 2 emakume). 42 pertsona inaktiboetatik 18 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Issarlès udalerrian 77 unitate fiskal zeuden, 152 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.383,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
Philodryas
Philodryas Dipsadidae familiako narrasti genero bat da. Hego Amerikan bizi dira.
Issarlès
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Issarlès udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 528 hektarea erabiltzen.
Konputagarritasunaren teoria
Konputagarritasunaren teoria problema erabakigarriak aztertzen dituen konputazioko atala da, 1930ean aztertzen hasi zena. Orokorrean, algoritmo baten bidez edo Turing makina baten bidez (baliokidea dena) ebatzi daitezkeen problemak aztertzen ditu, hain zuzen.
Sarrera
Orokorrean, konputagarritasuna hainbat galdera erantzuten saiatzen da, hala nola:
Hara ere, konputagarritasun teoriak egiten dituen oinarrizko galderak honako hauek dira: zer esan nahi du funtzio bat konputagarria izatea? eta nola klasifikatu ditzakegu hierarkikoki funtzio ez-konputagarriak bere ez-konputagarritasun mailaren arabera? Galdera hauen erantzunari bilatu nahian, teoria zabal bat sortu da, gaur egun ere, oraindik, aztertzen ari dena
Bestalde, problema guztiak ez dira konputagarriak: problema ez-erabakigarriak algoritmo baten bidez ebatzi ezin daitezkeenak dira, nahiz eta denbora eta espazioa mugagabeak izan. Adibidez:
Aurretikoak
Algoritmoen lehendabiziko adibidea Euklides proposatutako bat izan zen, bi zenbakien arteko Zatitzaile komun handiena (ZKH) kalkulatzeko helburua zuena. Funtsean, kalkulua instrukzio-sekuentzia finitu batekin egin ahal izatea da helburua. Bestalde, nabaria denez, prozedura hauek mekanikoki makina batek exekutatzearen ideia aurrerago garatu zen, hasierako ideia soilik kalkuluak egiteko edo problema bat ebazteko prozedura mekanikoak ezartzea baitzen.
XX. mendearen hasieran David Hilbert soluziorik gabeko 23 problema aurkeztu zituen, eta 28 urte geroago, Hilbert bera Entscheidungsproblem problema proposatu zuen, Leibniz-en ideiarekin erlazio zuzena duena: sistema matematiko formal bat sortzea, trinkoa eta osoa, baieztapen guztiak frogatzea ahalbidetuko duena, ondoren algoritmo baten bidez ondo eratutako edozein adierazpen egiazkoa edo faltsua den iragartzeko gai zena.
1931. urtean, ordea, Kurt Gödel matematikariak Osatugabetasunaren teoremak proposatu zituen, Hilbert-en ideiari muga garrantzitsuak jarriz:
Osatugabetasunaren teoremak oso ondorio garrantzitsuak ezarri zituen konputagarritasunaren teorian, sistema formalen gaitasunen muga garrantzitsuak finkatu zituelako.
Hamarkada berdinean, Princetongo Unibertsitatean Alan Turing, Alonzo Church, J. B. Rosser, Stephen Kleene eta beste matematikari ospetsuak konputagarritasunaren definizio aberats bat bilatzen hasi ziren. Azkenik, 1936. urtean Alan Turing bere “Turing makina”ren definizioa sortu egin zuen, eta Church-Turing tesia argitaratu zen. Tesi honekin funtzio konputagarrien eta Turing makinaren arteko baliokidetasuna formulatu zen era hipotetikoan, hau da, edozein algoritmo Turing makinaren berdina dela.
Church-Turing tesia
1930. hamarkadan, Hilbert-ek proposatutako Entscheidungsproblem problema, matematikariek gehien aztertutako problema zen. 1936-an Church eta Turing-ek frogatu zuten, bakoitzak bere aldetik eta modu desberdinetan (Lambda kalkulua eta Turing makina erabiliz, hurrenez hurren), problema horren konputaezintasuna. Ondoren, makina horren hasierako kontzeptua zabaldu egin zen.
Church-Turing tesia, funtzio konputagarriaren eta Turing makinaren baliokidetasuna formulatzen du, hau da, algoritmo oro Turing makina baten baliokidea dela dio. Dionez, ezin da ezer kalkulatu edo erabaki Turing Makina (edo honen baliokidea den formalismo) baten bitartez kalkulatu ezin bada. Gainera, konputagarritasunaren ideia hoberen definitzen duen formalismoa kontsideratzen da Turing Makina.