cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Giuseppe de Santis
Biografia
Italiar neorrealismoaren sorreran, Rosselliniren laguntzaile izan zen. Zuzendari eta muntatzaile gisa egin zuen lehenengo lana Giorni di gloria (1944) izan zen. Handik aurrera, bere sormen-lana ideia sozialista batean oinarritu zen, baina horrek ez zion lagundu bere lehen proiektuari sineskortasunik ematen: Caccia tragica.
Bere bigarren lanean ere, Arroz mikatza, nabarmena da kezka soziala: langile behartsuak nagusien aurrean bat eginda. Alderdi Komunistako kide gisa, arazo sozialak aztertzen dituzten filmak egiten ahalegindu zen. Azkenik, baina, horrelako filmak egiteko zailtasunek zinematik urrundu zuten.
Beste film aipagarri batzuk: Non c´è pace tra gli ulivi (1950); Roma, ore 11 (1952); Un marito per Anna Zaccheo (1953); Cesta duga godinu dano (La strada lunga un anno) (1958); La garçonière (1960); Italiani brava gente (1964); Un apprezzato professionista di securo avvenire (1972).
Xenopipo unicolor
Xenopipo unicolor Xenopipo generoko animalia da. Hegaztien barruko Cotingidae familian sailkatua dago.
Varvažov
Varvažov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 190 biztanle ditu eta 25,14 kilometro koadroko azalera. Písekeko barrutian dago.
Renate Dorrestein
Renate Dorrestein (Amsterdam, 1954ko urtarrilaren 25a - Aerdenhout, 2018ko maiatzaren 4a) feminista, idazle eta kazetari herbeheretarra izan zen.
Sariak
Annie Romein, 1993
Varvažov
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1374 urtean egin zen.
Monoraphdium
Monoraphidium Selenastraceae familiako alga berdeen genero bat da. Ilargi erdi itxurako forma dute eta haien tamaina 1-8 mikrometrotik 2-182 mikrometrora joan daiteke.
Rutana probintzia
Rutana Burundiko 17 probintzietako bat da. Bere hiruburua Rutana da. 1.959,45 km²ko azalera du eta 2007ko estimazioen arabera 306.000 biztanle inguru ditu.
Udalerriak
Probintzia 6 udalerritan banatzen da:
Rustenfelde
Rustenfelde Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Petrogale coenensis
Petrogale coenensis Petrogale generoko animalia da. Martsupialen barruko Diprotodontia ordeneko animalia da. Macropodinae azpifamilia eta Macropodidae familian sailkatuta dago.
Vatín
Vatín Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 324 biztanle ditu eta 4,85 kilometro koadroko azalera. Žďár nad Sázavouko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1352 urtean egin zen.
NGC 1885
NGC 1885 izar kumulu bat da, Dorado konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Jumpertown (Mississippi)
Jumpertown Mississippiko herri bat da. Prentiss konderrian kokatua dago. 2010ean 480 biztanle zituen, 4.6 kilometro koadrotan banatuta.
NGC 6169
NGC 6169 izar kumulu bat da, Norma konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Boone konderria (Missouri)
Geografia
Boone konderriak 178,963 kilometro koadro ditu. Horietatik 1,442 ura dira. Beste 177,521 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 90,88 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 162,642 pertsonetatik 136,572 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 4,895 dira. 14,943 beltzak edo afroamerikarrak. 523 amerikar natiboak ziren eta 82 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 6,112 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 314 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 4,096 pertsonek kokatzen zuten.
Spirulina
Spirulina alga mikroskopiko urdin-berdeen generoa daa, ur gezako lakuetan bizi dira eta materia organikoa sintetizatzen dute fotosintesiaren bidez, haien pigmentu urdin berdeak erabiliz. Zorrorik gabeko harizpi sinpleak ditu, helize itxi eta estu bat osatzen dute, eta espira bat beste batekin ukitzen dute edo espazio txikiak dituzte elkarren artean. Spirulina sp-ren trikoma zelula zilindrikoz osatuta dago, eta uniseriatua da, 0,5 eta 5 μm arteko diametrokoa, eta ez du septuen mailako konstrikziorik, eta horiek ikusezinak dira mikroskopio optikoan. Gehien erabiltzen direnak Spirulina maxima eta Spirulina platensis dira. Spirulina generoa erabilera desberdinak ditu, hala nola, koloratzaile gisa, giza eta animali elikaduran, eta baita, landare medizinal moduan.
Amy Adams
Amy Lou Adams (Vicenza, Italia, 1974ko abuztuaren 20a) estatubatuar aktore eta abeslari bat da.
Antzeztutako film nabarmenen artean honakoak daude: Catch Me If You Can (2002), Junebug (2005), Enchanted (2007), Doubt (2008), Julie & Julia (2009), The Fighter (2010), The Master (2012), Her (2013), American Hustle (2013), Big Eyes (2014), Batman v Superman: Dawn of Justice (2016), Arrival (2016) eta Nocturnal Animals (2016).
Frantziako hizkuntzak
Frantziako hizkuntzak ugari dira, gero eta ugariago etorkinei esker. Hala ere, Estatuak frantsesa mantentzen du mintzaira ofizial bakartzat, eskualdeetako hizkuntzak egoera oso gutxituan utziz eta arriskupean.
Azken urteetan iritsitakoak
Etorkinek azken urteetan eramandako hainbat hizkuntza ere mintzatzen dira Frantzian:
Setubal (barrutia)
Setubalgo barrutia Portugalgo 18 barrutietako bat da. Mugakideak hauexek ditu: iparraldean Santaremgo barrutia eta Lisboako barrutia, ekialdean Evorako barrutia, hegoaldean Bejako barrutia eta mendebaldean Ozeano Atlantikoa.
5064 km²-ko azalera dauka eta 2001ean 788.459 biztanle zituen. Hiriburua Setúbal bera da.
Kontzejuak
Ondorengo 13 kontzejuak (concelhos edo municípios) hartzen ditu barne:
Thorius boreas
Thorius boreas Thorius generoko animalia da. Anfibioen barruko Plethodontidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Araval
Araval, sindarinez "Urrezko Erregea" esan nahi duena, Tolkienen legendarium ospetsuan agertzen den pertsonaia bat da. Eguzkiaren Hirugarren Aroko 1711. urtean jaioa, Dunadan bat zen, Arthedaineko Arveleg II.a erregearen semea.
Mariupolgo arte-eskolako bonbardaketa
2022ko martxoaren 20an, '''Errusiak Mariupolgo 12. arte-eskola bonbardatu''' zuen, non ehunka pertsona babesten ziren errusiarrek Ukraina inbaditu zutenean.
Araval
Bere aita Eguzkiaren Hirugarren Aroko 1813an hil ondoren, Araval izan zen bere oinordekoa, Arthedaineko hamairugarren erregea bihurtuz.
Mariupolgo arte-eskolako bonbardaketa
Testuingurua
Otsailaren 24an, Errusiako Indar Armatuek, Errusiaren-aldekoen laguntzarekin, Mariupol portu-hiria setiatu zuten, biktima ugari eraginez eta bertako biztanleei elikagai-, gas- eta elektrizitate-hornidurak moztuz. Sergii Orlov-en ustez –Mariupolgo alkatea– hiriaren %80–90 artean suntsituta zegoen errusiar bonbardaketen ondorioz. Martxoaren 20rako, tokiko agintariek uste zutenez, gutxienez 2,300 zibil hil zirela setioan, bonbardaketa gertatu aurretik.
Bonbardaketa
2022ko martxoaren 20an, Ukrainako agintariek iragarri zuten tropa errusiarrek 400 pertsona inguru babesten ziren arte-eskola bat bonbardatu zutela.
Araval
Lindon eta Rivendeleko elfoekin zuen aliantza berritu zuen, eta, hauen laguntzarekin, Angmarreko erresuma garaitzea lortu zuen Eguzkiaren Hirugarren Aroko 1851. urtean. Suntsitutako Kardolan Erresuma birpopulatzen saiatu zen, baina, orain, Tyrn Gorthaden bizi ziren Angmar eta Rhudaurreko izpiritu gaiztoek, han ezartzen saiatu ziren guztiak ikaratu zituzten.
Araval, Eguzkiaren Hirugarren Aroko 1891. urtean hil zen, bere oinordekoa, bere seme Araphant izan zelarik.
Kanpo estekak
Królowie Arthedainu
Kali indica
Kali indica Kali generoko animalia da. Arrainen barruko Chiasmodontidae familian sailkatzen da.
Dipturus wengi
Dipturus wengi Dipturus generoko animalia da. Arrainen barruko Rajidae familian sailkatzen da.
UKUSA
UKUSA edota Erresuma Batua-Ameriketako Estatu Batuen Segurtasun Akordioa (United Kingdom-United States Security Agreement), 1946an inteligentzia informazioa biltzeko asmoz sortutako ingeles hiztun herrialdeen arteko aliantza bat da.
UKUSA herrialde hauek osatzen dute:
UKUSAren asmoa ECHELON monitorizazio sistemari zerbitzu ematea da. 2013ko Snowden aferaren harira, herrialde ingeles ez hiztunen gobernuetako komunikazioak atzematea ere leporatu izan zaio.
Bălești (Vrancea)
Bălești Errumaniako udalerri bat da, Vrancea konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Li Liweng
Li Liweng edo Li Yu (txinera: 李笠翁 /李漁 ) (Jiangsu, 1611 - 1680) Qing Dinastian bizi izan zen idazle txinatarra zen.
Bălteni (Vaslui)
Bălteni Errumaniako udalerri bat da, Vaslui konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Kuprorhodsita
Kuprorhodsita sulfuro motako minerala da eta linnaeite subtaldearen kidea da.
Ezaugarriak
Kuprorhodsita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 - 5,5 da.
NGC 1894
NGC 1894 izar kumulu bat da, Dorado konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Silikato
Silikatoa silizioa anioi moduan duen konposatu kimikoa da. Silikatoen gehiengoa oxidoak dira, baina hexafluorosilikatoak ([SiF6]2−) eta beste anioiak sartzen dira. Silikatoak, silikato mineralak barne, anioi silikatoz osatuta daude, eta horien karga katioi ezberdinek orekatzen dute.
Oilarkia ardo-saltsan
Oilarkia ardo-saltsan (coq au vin) Frantziako gastronomiako jaki enblematiko bat da, marinatutako oilasko- pezekin egina, ondoren ardo beltz edo zuriz erregosiak, zapore-belarrekin, hirugiharrarekin, txanpiñoiekin, azenarioekin eta tipulekin edertua.
Silikato
Silikato mineralak, funtsean, osatuta daude: oxigenoa duten talde tetraedrikoz, atomo bana tetraedroaren lau erpinetako bakoitzean eta silizioz (atomo bana tetraedro bakoitzaren erdian), denak elkarren artean zuzenean edo beste elementu batzuen katioiz osaturiko mineralez. Beraz, talde horretako mineral guztiak silizioz eta oxigenoz osatuta daude. Egiazki silizio silikatoak dira, SiO ₄. Lurrazalaren % 75 baino gehiago osatzen dute, eta arroken osagai garrantzitsuenak dira. Asko eratzen dituzte, hala nola basaltoa, granitoa eta buztina. Silikatoen eta kuartzoen batuketak lurrazalaren zati ezagunaren % 95 osatzen dute.
Oilarkia ardo-saltsan
Bœuf bourguignonen aldaera hau Auvernia, Borgoina, Dijon, Alsazia, Franche-Comté, Bresse eta Xanpainako sukaldeetako ikur bat da.
Silikato
Silikatoen taldeko mineral batzuk hauek dra: ortosa, kuartzoa (SiO2), plagioklasa, moskovita, babingtonita, augita (CaMg[Si2O6]), talkoa (Mg3[(OH)2 Si₄O10]), feldespatoa (SiO2) + Al2O3 + KNaO), aktinolita edo danburita.
Silikato motak
Haien egituraren arabera, silikatoen barruan dauden azpitaldeak ortosilikatoak edo nesosilikatoak dira (olibinoa edo topazia bezalako mineralak barne hartzen dituztenak), ziklosilikatoak, filosilikatoak, inosilikatoak, sorosilikatoak eta tektosilikatoak. Silikato batzuk, ordea, ez dira bost talde horietako kide; hau da amiantoaren eta esteatitaren kasua, adibidez.
Silikatoak ere, batzuetan, dituzten elementuen arabera sailkatzen dira. Esaterako, aluminosilikatoak aluminioaren eta beste metal baten silikato bikoitzak (nesosilikatoak, zehazki) dira.
Eraketa
Hein handi batean, arroka eruptiboen osagai gisa aurkitzen dira, tenperatura eta presio altuan sortuak, orokorrean bi aldagaien aldakuntza-marjina zabalekin eta urik gabeko egitura trinkoekin.
Harri metamorfikoen eraketa-baldintzetan sortzen dira silikato sorta, horietako batzuk egitura ez hain trinkoekin eta hidroxiloekin, adibidez, serpentinen eta talkoen kasuan.
Bestalde, arroka sedimentarioetan ez dago silikatoen eraketarik, haien eraldaketaren faseak baizik, gehienetan geruzadun egiturenak. Orokorrean, ur kopuru handiarekin nahasten dira, normalean buztinekin gertatzen den bezala.
Xenopipo uniformis
Xenopipo uniformis Xenopipo generoko animalia da. Hegaztien barruko Cotingidae familian sailkatua dago.
Kali kerberti
Kali kerberti Kali generoko animalia da. Arrainen barruko Chiasmodontidae familian sailkatzen da.
Thorius dubitus
Thorius dubitus Thorius generoko animalia da. Anfibioen barruko Plethodontidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Kilmichael (Mississippi)
Kilmichael Mississippiko herri bat da. Montgomery konderrian kokatua dago. 2010ean 699 biztanle zituen, 7.2 kilometro koadrotan banatuta.
Knocknarea
Knocknarea, Cnoc na Riabh, Irlandako Sligo konderriaren mendebaldean dagoen muino zabal era nabarmen bat da. 327 metroko garaiera du eta gailurrean cairn egitura bat dago.
Irlandar mitologiako pertsonaia nabarmena den Medb, Connachteko erreginarekin lotura du, gailurrean dagoen cairn egitura Miosgán Meadhbha (Medben cairna) baita.
Tréprel
Tréprel Frantziako udalerria da, Calvados departamenduan dagoena, Normandia Beherea eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Tréprel udalerrian erroldatutako biztanleak 101 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 53 etxebizitza zeuden, 36 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 53etxeak ziren. 36 etxebizitza nagusietatik 31 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 7 etxek hiru zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 19 etxek bost zituzten. 25 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 17 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 18 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 63 ziren, horien artean 51 aktiboak ziren eta 12 inaktiboak ziren. 51 pertsona aktiboetatik 48 lanean zeuden (30 gizon eta 18 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 12 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Tréprel udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Margaux Hemingway
Margaux Louise Hemingway (Portland, - Los Angeles, ) estatubatuar top-model eta aktorea izan zen. Ernest Hemingwayren iloba izan zen.
Lope de Vega Institutua
Lope de Vega Institutua (Instituto Lope de Vega) 1933ko abuztuaren 26an irekitako Madrilgo eskola publikoa da, Madrilgo Hezkuntza Kontseilaritzaren menpe egonik. Institutuaren izena Barrokoko idazleari eginiko omenaldia da. Eraikinak balore artistiko berezia du.
Eraikina
Eraikina San Bernardo eta Daoiz kaleen artean dago, izkina eginez, Unibertsitatean auzoan, Madrilgo erdigunean. 1999ko martxoaren 26an kultura-intereseko ondasuna izendatu zuten, monumentuko kategoriarekin. Eskola, jatorriz, XVIII. mendeko jauregia da. Jabea Castromonteko Kondea zen. Fernando VII.a erregearen garaietan moja-komentua izan zen. 1839an bertan Irakasleen Eskola Pablo Montesinosek zuzentzen zuen Pedagogia Museoa egokitu ziren. Gaur egun ere, 2005-2006 ikasturtetik, museo txiki bat dago eskolan.
Helbidea
San Bernardo kalea, 70. 28015 Madril. Telefonoak: 915 321 362 / 915 325 413.
Vavřinec (Blanskoko barrutia)
Vavřinec Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 877 biztanle ditu eta 12,24 kilometro koadroko azalera. Blanskoko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1167 urtean egin zen.
Frantzisko Antonio Elortza Agirre
Frantzisko Antonio Elortza Agirre (Oñati, Gipuzkoa, 1798ko urtarrilaren 3a - Madril, 1873ko azaroaren 3a) Espainiako Armadaren militarra eta ingeniaria, Trubiako Armen Lantegia zuzendu zuen eta Asturiasko burdingintza industria bultzatu zuen. Liberala izan zen eta, horregatik, erbestea ezagutu zuen. Oviedon kale bati bere izena eman diote.
Biografia
Araotz elizatean jaio zen (Oñati), Araotz Urruti auzoko Agarre etxean.
1811an artilleria eskolan sartu zen. 1814an tenienteorde gradua lortu zuen. Ideologikoki liberala zen eta 1820an sortu zen 1812ko Espainiako Konstituzioaren aldeko mugimenduan hartu zuen parte. 1823an erbesteko bidea hartu behar izan zuen. Lieja erbesteratua, ingeniaritza eta metalurgia ikasketak egin zituen. 1828an Espainiara itzuli zen eta han beste ingeniaritza ikesketekin jarraitu zuen. Ondoren, Marbellako El Pedrosoko (Sevilla) lantegiak zuzendu zituen. 1845tik 1867 arte Trubiako Armen Lantegiaren zuzendaria izan zen. Urte horiek lantegi horretarako oso onak izan ziren. Elortzak lantegia berritu zuen eta, 1850ean, Lanbide Heziketa Eskola sortu zuen. Elortzak bultzatu zituen berrikuntzak, besteak beste, hauek izan ziren: sail artistikoa sortu zuen eta lantegian teknikak berrienak ezarri zituen. 1855tik 1859ra Oviedoko Su-armen eramangarrien Lantegia zuzendu zuen. Siderurgia pribatuan ere aritu zen. 1864an landa mariskal izendatu zuten eta 1874an Trubian bukatu zenean, koronel izendatu zuten. Madrilen 1873an hil egin zen. Haren oroimenez Oviedoko Udalak kale bati "General Elorza" izena eman zion.
Ruyigi probintzia
Ruyigi Burundiko 17 probintzietako bat da. Bere hiruburua Ruyigi da. 2.338,88 km²ko azalera du eta 2007ko estimazioen arabera 387.000 biztanle inguru ditu.
Udalerriak
Probintzia 7 udalerritan banatzen da:
Sumburgh (Shetland)
Sumburgh, Eskoziako Shetland uhartediko etxalde bat da, Mainland uhartean.
NGC 6200
NGC 6200 izar kumulu bat da, Ara konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Mugikorrez lagundutako hizkuntzen ikaskuntza
Mugikorrez lagundutako hizkuntza-ikastea (Mobile-assisted language learning edo MALL) eskuko gailu mugikor baten erabileraz baliatuz, honek eskaintzen dituen laguntzak edo hobekuntzak erabiliz, hizkuntza ikastea da.
Ikaskuntza elektroniko mugikor (m-learning) eta ordenagailuz lagundutako hizkuntza-ikasketen azpitalde bat da. MALL garatu egin da ikasleen hizkuntza ikasteko telefono mugikorren erabilera handitzearekin, hala nola telefono mugikorrak (mugikorrak), MP3 eta MP4 aparatuak, PDAak eta iPad gailuak. MALLekin, ikasleek hizkuntza ikasteko materiala eskuratu ahal izango dute eta irakasle eta parekoekin komunikatu ahal izango dira noiznahi, edonon.
Historia
1980ko hamarkada 1990eko hamarkada 2000ko hamarkada Stanfordeko Unibertsitateko ikasketa-laborategiak telefono mugikor integratuak erabili zituen Espainiako ikasketa-programa batean, 2001ean (Brown, 2001).
Onurak
Hizkuntzaren ikaskuntza indartuz, ikasgela tradizionalean zehar eskuragarri ez dauden dinamikak eskaintzen ditu. Honek ikasteko aukera ematen die erabiltzaileei edozein tokitan eta edozein momentutan, hala nola, hizkuntza trebetasunez baliatzeko edo ikasten ari diren hizkuntzan elkarrizketa izateko aukera. Teknologia kolaboratiboko dinamika berriak eskaintzen ditu, adibidez, erabiltzaileek hizkuntza ikasteko talde sinkrono txikietan egitea.
Gailu mugikorren 5 propietate hauek hezkuntzan onurak ekarri dezaketela uste da:
Mugak
Mugarik handiena mugikorren kapazitatea izan daiteke, oso gailu mugatuak direnez kalitatea eta abiadura jaitsi dezakete eta. Hala ere, gaur egungo gailu mugikorrak abiadura handiagoak lortzen dituzte eta pantaila handiagoak dituzte, gainera, ordenagailuen antzeko funtzio eta gaitasunak dituzte.
Seiya Fujita
Seiya Fujita (藤田 征也) Japoniako futbolaria da.
Xenopipo atronitens
Xenopipo atronitens Xenopipo generoko animalia da. Hegaztien barruko Cotingidae familian sailkatua dago.
Bălteni (Olt)
Bălteni Errumaniako udalerri bat da, Olt konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
NGC 6281
NGC 6281 izar kumulu bat da, Scorpius konstelazioan. James Dunlopek aurkitu zuen n.
Kurita
Kurita oxido motako minerala da.
Ezaugarriak
Kurita oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 - 5 da.
Beja (barrutia)
Bejako barrutia Portugalgo 18 barrutietako bat da. Mugakideak hauexek ditu: iparraldean Evorako barrutia, ekialdean Huelvako probintzia (Espainia), hegoaldean Faroko barrutia eta mendebaldean Ozeano Atlantikoa.
10225 km²-ko azalera dauka eta 2001ean 161.211 biztanle zituen. Hiriburua Beja bera da.
Baixo Alentejo azpieskualdean dago kokatuta.
Kontzejuak
Ondorengo 14 kontzejuak (concelhos edo municípios) hartzen ditu barne:
Petrogale concinna
Petrogale concinna Petrogale generoko animalia da. Martsupialen barruko Diprotodontia ordeneko animalia da. Macropodinae azpifamilia eta Macropodidae familian sailkatuta dago.
Ereinotz nabar
Ereinotz pikardatua edo ereinotz nabarra (Aucuba japonica) landare fanerogamo mota bat da, Garryaceae familiakoa.
Deskribapena
1 eta 5 metro arteko luze den zuhaixka bat da, jatorriz Japonia eta Txinako mendi eta ibarretako basoetakoa. Aucuba japonica adioikoa da, hots, landare desberdinetan aurkezten ditu sexu femenino eta maskulinoa. Oso ohikoak dira Europako lorategietan. Zuhaixka hau Amerikako Estatu Batuetan ere oso ohikoa da, han Gold Dust Plant izena ere ematen zaio (urre hauts landarea).
Taxonomia
Aucuba Japonica Carl Peter Thunbergek deskribatu eta Nova Genera Plantarumen argitaratu zuen 3: 62. 1783.
Dipturus whitleyi
Dipturus whitleyi Dipturus generoko animalia da. Arrainen barruko Rajidae familian sailkatzen da.
Ruttersdorf-Lotschen
Ruttersdorf-Lotschen Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Victoria Volkova
Victoria Velázquez, ezagunagoa Victoria Volkova goitizenaz, (Santiago de Querétaro, Mexiko, 1992ko azaroaren 27a) mexikar modelo, aktore, makillatzaile eta youtuberra da.
Bizitza
Victoria Velázquez 1992ko azaroaren 27an jaio zen Santiago de Querétaron, Mexikon. Jaiotzean gizonezko generoa esleitu bazioten ere, ez zuen bere genero nortasuntzat sentitzen. 11 urte zituela, aita hil zitzaion. Ondorioz, amarekin, aitaordearekin eta ahizpa txikiarekin hazi zen.
18 urterekin, bere bizitzako zenbait alderdi partekatzea erabaki zuen YouTuben. Honek "Victoria" izena hartu zuen, bere ama lagun zuela. Ordu hartan, Volkovak Victoria izeneko neska transexual bat ezagutu zuen, bere mentore gisa jardun zena eta genero-trantsizioari hasiera emateko aholkuak eman zizkiona. Lehenengo bideoa 2011ko ekainaren 27an argitaratu zuen, Victoriak trantsizio-prozesua ikusleekin partekatzea erabaki zuen emakumea zela aldarrikatzeko.
Victoriak bere generoa berresteko prozesua sare sozialen bidez partekatu zuen, hasieran YouTuben eta ondoren beste sare sozialetan. Prozesuaren nondik norakoak eta edukiek hedabide askoren arreta erakarri zuten. Gaur egun 900.000 mila harpidedun baino gehiago ditu bere YouTubeko kanalean.
Victoriaren trantsizio-prozesuak bost urte iraun zuen, tratamendu hormonalak eta psikologikoak tarteko. 2019ko azaroan sexua berresleitzeko ebakuntza egin zioten Thailandian.
Antzezpen-munduan ere lan bat edo beste egin izan du. Zenbait antzezlanetan parte hartu du eta 2020an zinema-aktore debuta egin zuen Sexo, pudor y lágrimas 2 filmean. Urte horretan ere Traviatas film laburrean ere agertu zen Mexikoko beste emakume transgenero nabarmenekin batera; esaterako, Samantha Flores aktibistarekin eta Morganna Love abeslari eta aktorearekin.
2020ko azaroan Playboy aldizkariaren Mexikoko edizioaren azalean agertzeko gonbidatu zuten, Mexikoko edizioaren azalerako posatu zuen lehenengo emakume transexuala bihurtuz.
Vavřinec (Kutná Horako barrutia)
Vavřinec Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 543 biztanle ditu eta 10,67 kilometro koadroko azalera. Kutná Horako barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1220 urtean egin zen.
Saman (Garona Garaia)
Biztanleria
2007an Saman udalerrian erroldatutako biztanleak 150 ziren. Familiak 44 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 91 ziren, horien artean 71 aktiboak ziren eta 20 inaktiboak ziren. 71 pertsona aktiboetatik 62 lanean zeuden (39 gizon eta 23 emakume) eta 9 langabezian zeuden (3 gizon eta 6 emakume). 20 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saman udalerrian 48 unitate fiskal zeuden, 125 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 10.960 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
2000. urtean Saman udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Termodinamika itzulezin
Termodinamika itzulezina denboraren mendeko sistema termodinamikoak, eraldaketa itzulezinak eta sistema irekiak aztertzen dituen termodinamikaren atala da.
Sarrera
Termodinamikaren arloan ematen ditugun lehen pausoak oreka egoeren termodinamikan izaten dira. Arlo honetan murgiltzen garen heinean ordea, egoerek garrantzia galtzen dute eta egoera hauek lotzen dituzten prozesuetara bideratzen hasten da gure interes edo garrantzi guztia.
Prozesuak, edo eraldaketak, oreka egoeran dagoen gure sistema ezaugarritzen dituzten parametroetariko bat denboran zehar aldatzen denean ipintzen dira abian. Sistema bere oreka egoeratik atera egiten bada, bere kabuz denboran zehar garatzen uztean, denbora tarte bat iragan eta gero bere hasierako oreka egoerara itzuliko da, termodinamikaren lehenengo legeari jarraituz.
Sistema oreka egoeratik ateratzen duen prozesuari lasaikuntze deritzogu eta prozesua gertatzeko behar izan den denborari lasaikuntze denbora \tau.
Prozesuaren abiadura lasaikuntzako batezbesteko abiadura baino askoz txikiagoa baldin bada
esango dugu parametroa infinitoki motel aldatzen dela, horrela gure sistema, transformazioa gertatzen den bitartean, oreka egoera batean izango dugu beti. Era honetako transformazioei transformazio kuasiestatikoak deritzegu.
Kosciusko (Mississippi)
Kosciusko Mississippiko hiri bat da. Attala konderrian kokatua dago. 2010ean 7,402 biztanle zituen, 19.5 kilometro koadrotan banatuta.
Termodinamika itzulezin
Sarrera
Termodinamika klasikoa da prozesu hauetaz arduratzen dena eta idealizazio hutsak besterik ez dira. Halere hainbat aldagai termodinamiko arautzen dituzten printzipio extremal aztertzeko metodologia paregabea da.
Bestalde prozesuaren abiadura lasaikuntzako batezbesteko denbora baino handiagoa edo berdina bada
prozesua dinamikoa edo ez orekatua dela diogu. Orohar lasaikuntza transformazioak dinamikoak izaten dira.
Itzulezintasuna eta itzulgarritasuna
Jakin badakigu bigarren printzipioa energia transmititzeko bi eren arteko erlazioa ezartzen (beroa eta lana) saiatzen dela eta erlazio hau asimetrikoa dela.
Toab (Shetland)
Toab, Eskoziako Shetland uhartediko herri bat da, Mainland uhartean.
Termodinamika itzulezin
Itzulezintasuna eta itzulgarritasuna
Asimetria honetaz bakarrik baliatuz bi prozesu ezberdinduko ditugu:
Prozesu itzulezinen azterketaren garrantzia
Galdera honi erantzuna ezin errezagoa da: gertatzen diren prozesu fisiokimiko ohikoenak itzulezinak dira. Azken hau bigarren printzipioaren ondorio zuzena delarik.
Prozesu itzulezinen azterketa beti izan da Termodinamikaren zati garrantzitsua. 1854.erako Thomsonek (Lord Kelvin) fenomeno termoelektrikoak zituen aztergai; gaur egun termodinamika itzulezinaren formalismoaren bidez aztertzen den gaia. Nahiz eta 1931.ean Onsager-ek bere teorema formulatu, ezinbestekoa prozesu itzulezinen hurbilketa lineala egiteko, Termodinamika itzulizenik ez zuen interes handiegirik piztu. Azkenaldi hontan ordea, gai honekiko interesa handitu da fisikari, biologo, matematikari, soziologo eta meteorologoeri esker.
Termodinamika itzulezinaren azterketaren garrantzia ukaezina da honen garapenerarte azaldu ezinak ziren hainbat auziri erantzuna eman baitie: Zelulek euren ingurunearekin trukatzen duten materiarwn garraioa, eguzkian sortzen den energia fluxuaren sorrerak atmosferaren orekan dituen efektuak\ldots
Manuel Ballester
Manuel Ballester Boix (Bartzelona, 1919ko ekainaren 27a - 2005eko apirilaren 5a) kataluniar kimikaria izan zen.
Termodinamika itzulezin
Prozesu naturalak
Sistema bat oreka egoeran egoteko honakoak bete behar dira:
Manuel Ballester
Bartzelonako eta Madrilgo Unibertsitateetan ikasi zuen, eta Estatu Batuetako Harvard Unibertsitatean osatu zuen bere heziketa. Bartzelonako ikasketak amaitutakoan, Consejo Superior de Investigaciones Científicas (CSIC) ikerketa-erakundean hasi zen lanean. 1954an Ballesterrek zuzendutako ikertzaile-taldeak errendimendu handiko lehen karbono kloruro alkaromatikoa aurkitu zuen. Aurkikuntza garrantzitsua izan zen, kimika organikoaren barruan eremu berri bat zabaldu zuelako. 1958tik 1973ra arte, Estatu Batuetako gobernuak Defentsa Sailerako agindu zion ikerketa-lan bat egiten aritu zen, eta 1971tik 1985era bitartean, Bartzelonako Kimika Organiko Aplikatuko Institutuko zuzendari izan zen. Kimikaren alorrean egin zituen aurkikuntzen artean, aipatzekoa da plastiko magnetikoarena, eta erradikal aske eta geldo berriak prestatzeko modua ere patentatu zuen. Erradikal aske eta geldoen erabilerak asko lagundu zien, besteak beste, hidrologiari eta elektronika industrialari. Aurkikuntza horri esker, eroale elektriko gisa erabili ahal izan zen plastikoa, ordura arte erabilitako metalen ordez. Sei aldiz izan zen Nobel Sarirako hautagai, eta lau liburu argitaratu zituen, horietako bat Espainian, ''Química orgánica física. Fundamentos y espectrometría (1978, Kimika organiko fisikoa. Oinarriak eta espektrometria''). 16 patenteren jabe zen Espainian, Estatu Batuetan eta Kanadan, eta hainbat sari bereganatu zituen, horien artean zientzia-arloko Asturiasko Printzea Sariak, 1982an.
Termodinamika itzulezin
Prozesu naturalak
Sistemaren aldagai bat bere oreka egoeratik aldentzen badugu, honek beste egoera batera joko du. Ikus dezagun garapen hau prozesuak itzulezinak direnean:
Kanpo itzulezintasun mekaniko isotermikoa
Hurrengo irudian prozesuaren eskema bat ikus dezakegu:
Sistemari bere hasierako egoerara, sisteman aldaketarik sartu gabe, bueltatzeko Q bero kantitate harti beharko genituzke bero-iturritik eta osorik lan bihurtu. Baina azken hau bigarren printzipioaren kontra doa (Kevin-Planck-en enuntziatua), hortaz ezinezkoa da. Ondorioz, porzesu hauek itzulezinak dira.
Adibidez:
Kanpo itzulezintasun mekaniko adiabatikoa
Honelako prozesu baten sistemaren tenperaturaren hazkuntza dakar. Nahi duguna sistema eta ingurunea hasierako egoerara itzultzea bada, nolabait U barne energia kantitate bat kendu beharko dugu bero moduan (hasierako tenperaturara itzultzeko) eta hau bere osotasunean lan bihurtu. Berriro ere, hau ezinezkoa suertatzen da, bigarren printzipioaren kontra baitoa. Hortaz, prozesu hauek ere itzulezinak dira.
Barne itzulezintasun mekanikoa
Sistemak barne energia, energia mekanikoan eta ondoren energia mekaniko hori barne energian bihurtzen dituzten prozesuak dira hauek.
Adibidez:
Lehenengo adibidean, hutsa eta gasa banatzen dituen horma kentzen dugunean, gasak bere barne energiaren kantitate bat energia zinetikoan bihurtzen du. Gero energia zinetikoa barreiatu egiten da likatasunaren ondorioz berriro ere barne energian bihurtzeko. Hasierako egoerara itzuli nahi izatekotan, gasa isotermikoki konprimatu beharko genuke jatorrizko bolumna erdiesti arte. Honetarako iturri batetik beroa hartu eta erabat transformatu beharko genuke azken hau lanean, bigarren legea bortxatuz.
Kanpo eta barne itzulezintasun termikoa
Hurrengo enteen bero trukaketei egiten die referentzia prozesuak:
Lehengo biek kanpo itzulezintasuna erakusten dute. Azkenak ordea, barnekoa. Danak dira itzulezinak, hasierako baldintzerata itzultzea nahi izatekotan bigarren legea bortxatzen dugulako, hau da, Clausius-en enuntziatua bortxatzen dugulako:
\begin{quote} "Ez da existitzen beroa gorputz hotz batetik beroago dagoen beste batera garraiatzen duen prozesurik" \end{quote}
Itzulezintasun kimikoa
Sistema batek bapateko aldaketa erakusten badu bere estruktura kimikoam, dentsitatea, fasean... esango dugu prozesu itzulezin kimiko bat martxan jari deña
Adibidez:
Bigarren legea prozesu itzulezinetan
Mota honetako prozesuetan entropian gertatzen diren aldakuntzataz arduratuko gara atal honetan.
Honetarako imajina ditzagun sistema baten bi oreka egoera: 1 eta 2. Batetik bestera prozesu itzulgarri baten bitartez pasa gintezkeelarik, beti ere oreka konfigurazioetatik pasatuz (orduan bi aldagai termodinamikoekiko diagrama eraiki daiteke); edo prozesu itzulezina, irudian marra bertikalekin markatuta dagoen ibilbidea.
[[Irudi:entropiq.jpg}
Demagun sistema 1 egoeratik 2 egoerara eramaten dugula prozesu itzulgarri baten bitartez \delta Q e beroa emanik ta \delta W e lana eginez. Termodinamikaren lehengo legearen arabera, sistemaren barne energiaren aldaketa bero moduan eta lan moduan sartutako energien batura izango da:
Non zeinuak egokitzeko hitzermena honakoa den:
e azpindizea prozesua orekatua dela esan nahi du, hots, momentu horretan oreka egoera baten dagoela, prozesua itzulgarria dela.
Bestalde, sistemak 1 egoeratik 2 egoerarako bidea era itzulezinean egin dezake, \delta Q beroa jasoz eta \delta W lana eginez, bere batura prozesu itzulgarrian sistemak bere barne energian jasan duen aldaketa berdina izanik. Izan ere, barne energia egoerak lotzen dituen ibilbidearekiko independientea da. Beraz honakoa lortzen da:
eta 1 eta 2 ekuazioei so eginez, jasotako beroak bi kasuetan hauek dira:
Orain, suposatuko dugu sistemak transformazio zikliko bat jasango duela: hasteko 1etik 2ra joango da era itzulezin batean eta ondoren hasierako egoerara itzuliko da (1 egoerara) era itzulgarrian. Matematikoki aurreko bi ekuazioen kendura egitea izango da:
Cristina Arteaga
María Cristina Arteaga Falguera (Zarautz, 1902ko irailaren 6a - Sevilla, 1984ko uztailaren 13a) jeronimotar moja, poeta eta historialaria izan zen.
Dipturus wuhanlingi
Dipturus wuhanlingi Dipturus generoko animalia da. Arrainen barruko Rajidae familian sailkatzen da.
Rachel Katznelson
Rachel Katznelson-Xazar (רחל כצנלסון-שזר), Rachel Xazar ere deitua (Babruisk, Bielorrusia, 1885eko urriaren 24a - Jerusalem, 1975eko abuztuaren 11) Errusian jaiotako Israelgo emakume idazlea, hezitzailea eta ekintzailea izan zen. Zalman Xazar Israelgo hirugarren presidentearen emazte bezala Israelgo lehen andrea (1963-73) izan zen.
Biografia
Rachel Katznelson bezala jaio zen 1885eko urriaren 24an, Babruisk hirian, orduan Errusiar Inperiokoa eta gaur egun Bielorrusiakoa, familia judu tradizional batean. 18 urte zituela, errusiar eskolan ikasketak ohorekin egin zituen. Izan ere, unibertsitatera sartzeko aukera eman zion, zeren eta juduentzat lekuen ehuneko txikia baino ez baitzen. San Petersburgoko Estatu Unibertsitatean literatura eta historia ikasteko onartu zuten. San Petersburgoko Juduen Ikasketen Akademian ere ikasi zuen, non bere senarra Zalman Xazar —orduan Shneur Zalman Rubashov bezala ezaguna— ezagutu zuen, 1920an ezkondu zenarekin.
Termodinamika itzulezin
Bigarren legea prozesu itzulezinetan
Diferentzia honek baina, zein zeinu dauka? Positiboa edo negatiboa da?:
Lapa de Gargantáns
Lapa de Gargantáns Galiziako Pontevedrako probintzian Moraña udalaren Gargantáns herrian dagoen neolitoren (K.a.3000-2000 urtetan) menhir bitxia da zeren eta Galizian oso gutxi baitaude. 1958an Carlos Paratcha Vázquez maisua aurkitu zuen. Megalitoak zuen itxura bereziari esker berehala Morañako ikono bezala onartua izan zen.
Rachel Katznelson
Biografia
1912. urtean, Katznelsonek Palestinara emigratu zuen, orduan Otomandar Inperioaren parte eta gaur egun Israelena, eta berehala erakunde sionista askotan parte hartu zuen, 1905ean bere jaioterrian sionismoaren mugimendu sozialistaren parte izan zena. 1916an, Mugimendu Sozialistaren Lehen Kultur Batzordea hautatu zuten, Berl Katznelson-ekin eta Yitzhak Tabenkin-ekin (Babruisk-en jaioak ere) batera eta haiekin lan egin zuen langileen heziketa hobetzeko. Geroago, Achdut Ha'avodah alderdiko batzorde kulturaleko kide izendatu zuten, eta Histadrut-ekoa, 1924an. Bere bizitzan, Histadrut-ekin eta Mappay alderdiarekin parte hartu zuen. Halaber, bere senarrari lagundu zion hainbat betebehar publikotan, Knesset-eko kidea, gobernuko ministroa, Israelgo Lurrerako Judu-Agentziako zuzendaritza-batzordeko kidea eta, azkenik, Israelgo presidentea 1963tik 1973ra arte.
Termodinamika itzulezin
Bigarren legea prozesu itzulezinetan
Jakinik, transformazio adiabatiko itzulezin batentzat :
Lapa de Gargantáns
Etimologia
Galizieraz “lapa” hitzak, beste esanahien artean, hilobi bat markatzen duen harria da. Dena dela, kasu honetan, ez dago garbi menhir honen funtzioa zein zen: hilobia markatzea, tribuen arteko muga bat ezarri, gertaera bat gogorazteko sinboloa...
Ezaugarriak
Menhirrak garaierako 1'92 metro du eta diametroko 50 zentimetro. Itxura konikoa du eta euskarria karratua; euskarria moztuta dago eta, horregatik, lehen altuagoa zela pentsatzen da. Harriaren gainean hogei petroglifo inguru daude grabatuta. Baita ere angeluak eta bi suge-lerroak ikusten dira.
Menhir hau eta San Martiño de Gargantáns eliza erromaniko artean, bestetik, Parañosen kastroa dago. Zoritxarrez kastro hau oso desitxuratuta dago eta egun zuhaitzen landaketa bat dago inguruan.
1980an monumentua lekuz aldatua izan zen. Hasieran San Martiño de Gargantáns eta Santa Xusta de Moraña herrien arteko mugarria zen eta 500 metrotara eraman zuten.
Rachel Katznelson
Familia
Bere nebak Avraham Katznelson (Israelgo Independentzia Adierazpenaren sinatzaileetako bat izan zen), Joseph Katznelson (Ze'ev Jabotinsky-ren lankidea eta Irgungo legez kanpoko immigrazioko bi nagusietako bat) eta Reuben Katznelson (Judu-Legioko kidea eta sargentoa, eta Joseph Trumpeldorren laguna, Galipoliko guduan). Reuben Katznelson Shulamit Katznelson-en eta Shmuel Tamir-en aita izan zen.
Termodinamika itzulezin
Bigarren legea prozesu itzulezinetan
Azken hau bigarren printzipioa izanik orekaz kanpoko prozesuentzat.
Entropiaren produkzioa
Ikusi dugu prozesu itzulezinetan entropiak hazkundea jasaten duela. Oraingo hontan ikusiko dugu zein den hazkunde hori baita bere fluxua ere.
Hazkunde eta produkzioaren kalkulua Gibbs-en formulatik abiatuz egiten da.
Agerikoa da aurreko formula orekako termodinamikaren lehenengo bi printzipioen ondorio dela. Nahiz eta gure prozesuak orekazkoa ez dire, suposatuko dugu prozesuok orekatik hurbil mugitzen duela, horrela aurrekoa justifikatuz.
Has gaitezen kasu partikular batekin, ondoren orokorpena egin ahal izateko.
Bero fluxu baten ondoriozko entropiaren produkzioa sistema itxi eta diskretu batean
Kontsidera dezagun bi fase itxiz osatutako sistema (euren artean energia trukea dago baina ez materia trukea), I eta II, non I fasea T^I tenperaturan dagoen eta II fasea T^{II} tenperaturan. Entropia magnitude estensiboa da, ondorioz sistema osoaren aldaketa prozesua eta gero bi faseen entropien aldakuntzen batura izango da:
Bigarren printzipioa gogoratuz
Fase bakoitzak jasotako beroa, \delta Q^I eta \delta Q^II, kanpotik jasotako eta beste fasetik jasotako beroan zatitu dezakegu (bar=faseen artekoa, kan=kanpokoa);
Beroaren barne trukaketen baturak nulua behar du izan, energiaren kontserbazioaren ondorioz
Guri interesatzen zaiguna sistemaren barnean ematen diren aldaketen ondorioz sortzen den entropia fluxua (dS bar), barnean sortzen den bero fluxu itzulezinari esker sortzen dena alegia eta aurreko ekuazioaren 3. gaia dena, eta ez ingurunearekin gertatzen den bero trukearen ondorioz sortzen dena ($dS kan$). Hortaz entropiaren produkzioa denbora unitateko ondokoa da:
Orokortuz, (14) ekuazioaren sinpletasuna oso garrantzitsua da. Berdintzaren eskumako aldean prozesuaren abiadura eta tenperatura ezberdintasunaren alderatzikoaren baturaren arteko biderkadura dugula ikusten da, izanik tenperatura diferentzia beroaren garraioaren kausa.
Orokortuz beraz, esan dezakegu prozesu itzulezinak deskribatzeko bi kantitate direla beharrezko:
Entropiaren fluxua orduan honela geratuko da
Afinitate eta fluxuak
Atal honetan afinitate eta fluxuen arteko erlazioaz arduratuko gara.
Guk lehenengo motako sistemetan zentratuko gara. Nahiz eta ipinitako baldintza gogorra iruditu, kasu asko eta askoren konportamoldea horrelakoa da. Horrela, definizioz, momentu puntual batetako fluxuaren balioa $K$ prozesurako momentu puntual horretako afinitaeen menpekoa da soilik
Ondo da, baina, Nolakoa da zehazki afinitatea eta fluxuen arteko menperakuntza? Ezezaguna da erabat, baina logikoa da pentsatzea $t$ unean, $K$ prozesuaren fluxua hasieran emandako $F 0$ izango dela, gehi afinitatearen aldakatek sortutako beste hainbat gai edo termino. Hau Taylorren garapen baten bitartez adierazten da, (16) ekuazioak erakusten duen bezala, non :
Fluxuak era honetan idatziko ditugu, afinitateen menpe:
Onsager-en teorema
Bere izena daraman teorema hau Lars Onsager-ek formulatu zuen 1931. urtean argitaratutako artikulu aurrerakoi batean, nahiz eta ez zen serioski kontuan hartu 20 urte beranduagorarte.
Onsager-en teoremak ondokoa diosku:
eta zera esan nahi du: i prozesu itzulezin bati dagokion fluxua, F j (j prozesua martxan jartzen duen indarra) afinatearen eragina pairatzen du, eta alderantziz, j prozesuari dagokion fluxua, F i afinitatearen eragina jasaten du L ij koefizientearen bitartez.
Fluktuazioen teoria
Teoria honi esker Onsager-en teorema ulertzen saiatuko gara eskala mikroskopikora joaz. Teorema honen frogapena ulertzeko beharrekoz da fluktuazioen teorema ezagutzea. Hau tratatzea ez da idatzi honen helburua, beraz 3 ideia aipatuko ditugu:
Garrantzizkoa da gogoratzea aztertzen gauden prozesu itzulezinak eskala makroskopikoan aztertzen ditugula eta entropiaren produkzioa positiboa dela sistemaren edozein zonalde makroskopikoetan. Azken honegatik ulertu behar dugu fluktuazioak arbuiagarriak diren zonaldeak direla makroskpikoak.
Osanger-en teoremaren oinarri teorikoa
Teoremaren frogapena itzugarritasun mikroskopikoan datza. Postulatu hau (itzulgarritasun mikroskopikoarena), eskala horretan denborak duen simetrian datza: partikulak indibidualki aztertzen baditugu ez dago denboraren norabidea zehazterik, ondorioz prozesu guztiak itzulgarriak dira.
Kontsidera dezagun orduan \alpha_i fluktuazio mikroskopikaren balioa t unean eta \alpha_j denbora tartea iragan eta gero. Hauen biderkadura egingo dugu eta batezbestekoa kalkulatu (denbora horretan zehar):
(20) eta (21) ekuazioen arteko diferentzia fluktuazioen ordenamendu denboralean datza, baina itzulgarritasun mikroskopikoaren propietateengatik honakoa esango dugu:
(22)tik abiatuta eta (19) landuta, Onsager-en erlazioak lortzen dira.
Zein da baina itzulezintasunaren esanahia
Orain arte itzulezintasunaren kontzeptua, naturan gertatzen diren bapateko prozesuak itzulezinak direla eta hauen tratamendu matematikoa ikusi ditugu.
Orain beste ikuspuntu batetaz baliatuz mami gehiago aterako diogu termodinamika itzulezinari; ikuspuntu filosofikoa.
Entropia eta erabilgarria den energia
Gogora ekar dezagun bigarren printzipioa azaltzeko betidanik erabili ditugun motoreak. Ziklo bakoitzea hauxe da Unibertsoaren entropia aldakuntza:
Agerikoa da T_0 tenperaturan dagoen iturrian konfinatuta dagoen energia ezin izan dezagu lan egiteko erabili, ez baitakagu oraindik ere tenperatura baxuago batean dagoen iturririk.
LH (argipena)
LH laburtzapenak esanahi zenbait ditu:
Băneasa (Constanța)
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Dourbies
Dourbies Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gard departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Dourbies udalerrian erroldatutako biztanleak 188 ziren. Familiak 84 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Saaleplatte
Saaleplatte Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Dourbies
Etxebizitza
2007an 475 etxebizitza zeuden, 89 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 371 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 456 etxeak ziren eta 19 apartamentuak ziren. 89 etxebizitza nagusietatik 77 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 8 etxek bi gela zituzten, 18 etxek hiru zituzten, 24 etxek lau zituzten eta 38 etxek bost zituzten. 57 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 44 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 38 etxetan bat baino gehiago zituzten.