cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sekta
Definizioaren arazoa
Sektek estereotipo negatibo nabarmena dute gizartean. Sekta bateko kide edo sektarioa berezko borondatea eta kritikoa izateko ahalmena galdu dituen pertsona fanatikoa delako iritzia aski zabaldurik dago gizartean, sektak pertsona horren gainean egindako manipulazio mental eta garun-garbiketaren ondorioz, pertsonen kontrol zorrotza egiten duen erakunde piramidal eta itxi baten baitan. Kontrol eta manipulazio horretarako lider edo guru baten parte hartzea ere sekten ezaugarria izaten da. Sekta definitzerakoan, arriskua ere aipatzen da: sekta anitzen baitan denetariko krimenak, bortxaketak eta erailketak barne, izan dira, beste hainbatetan horrelakorik gertatzeko arrisku nabarmenik ez badago ere. Gizarte, familia, edo lagunekiko harremanak eten edo mugatzea ere bultzatzen da sekta baten baitan, sekta harremanetarako eremu soiltzat hartuz. Bestelako ohiturak, hala nola dieta eta aisia ere, kontrolatu ohi da eta sekta errituetan parte hartzea biziki bultzatzen da; ildo horretatik, talde hauen totalitarismoa ere nabarmentzen da. Pertsona suntsitzen duten taldeak bereizteko, sekta suntsitzaile terminoa asmatu da. Ildo horretatik, ikertzaile zenbaitek estereotipo hau baztertu eta sektatzat jotzen diren talde askotako kide asko borondatez sartzen dira taldera, han borondatez dihardute, euren fedea zintzotasunez bizi dute eta taldearen baitan giza-harreman lagunkoi eta errespetuzkoak bizi dituzte. Horrela, gizartean sekta terminoaren erabilera zilegitasun sozialean oinarritzen dela baieztatzen dute, egon baitaude taldeak, ezaugarri antzekoak izanda ere, gizartean balorazio ezberdinak jasotzen dituztenak (adibidez, fraide benediktinoak eta Hare Krishna, azken hau sektatzat jo ohi den bitartean, fraide benediktinoak espiritualtasuna sakontasunez bizi duten pertsonatzat hartzen dira kristautasunean ). Beraz, besteak beste Max Weber soziologo ospetsuaren arabera, sektak ez luke izango eliza batek gizarteko kultura nagusiarekin duen adostasuna, sektak gizartearekin beti tentsio-egoera edo oposizio batean daudelako; bestalde, sektak esklusiboak izateko joera duen bitartean, eliza edo talde nagusia inklusiboa da eta bertako kideei ez zaie eskatzen aparteko atxikimendurik. Sektetan mistizismoaren presentzia eta kideen esperientzia pertsonalak sendoagoak nabarmenagoak direla ere aipatu da. Izan ere, etimologiaz sekta hitza latinetik, secare hitzetik, ba omen dator, eliza nagusietatik bereizi diren taldeei erreferentzia egiteko. Hartara, sekta, adiera hertsian, fede edo iritzi nagusiarekin bat ez datorren taldea litzateke, minoritarioa, berria eta bereizia dena. Mundu akademikoan, talde hauek neutraltasunez eta gizartean dauden aurreiritziak baztertzeko, mugimendu erlijioso berri terminoa proposatu da batzuetan sekta hitzaren ordez. Terminologia argituz, ingelesez, esaterako, "sect" eta "cult" hitzak bereizten dira: "sect" dotrina ortodoxo edo nagusi batetik banandutako taldea da eta "cult" terminoak sekta suntsitzailearen konnotazio gaitzesgarriak biltzen ditu.
3592 Nedbal
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 9.2 da.
Frankismoan lapurtutako haurren eskandalua
Erreparazio proposamena
2020ko ekainean Espainiako Kongresuak lege proposamena tramitatu zuen haur lapurtuen kasuan erreparazioak bultzatzeko. Vox alderdiak bakarrik bozkatu zuen kontra.
Musika tresna
Ekialde Hurbila
Nahiz eta artista sumeriarrek eta babiloniarrek zeremoniarako tresnak baino ez irudikatu, historialariek Mesopotamia goiztiarrean erabilitako sei idiofono bereizi dituzte: krosketa-mailuak, txaramelak, sistra, ezkilak, zinbaloak eta burrunak. Sistra modu nabarmenean irudikatzen da Amenhotep III.aren erliebe handi batean, eta interes berezikoak dira, antzeko diseinuak aurkitu baitira Tbilisi, Georgia eta Yaqui tribu estatubatuarraren artean. Mesopotamiako biztanleek sokazko tresnak nahiago zituzten, estatua, plaka eta zigilu mesopotamikoetan ugariak baitira aipamenak. Askotariko harpa-motak irudikatzen dira, baita lirak eta luteak ere, harizko instrumentu modernoen aitzindari, biolina kasu. K.a. 2700 baino lehen Egiptoko kulturak erabilitako musika-tresnek antz handia zuten Mesopotamiakoekin, eta, horren ondorioz, historialariek ondorioztatu zuten zibilizazioak elkarrekin harremanetan egon behar zutela. Sachsek dio Egiptok ez zuela sumertar kulturak ere ez zuen tresnarik. Hala ere, K.a. 2700erako, badirudi kultura-harremanak murriztu egin zirela; lira, Sumerren gailendu zen zeremonia-tresna, ez zen agertu Egipton beste 800 urtez. K.a. 3000. urtean agertu ziren pitxer egiptoarretan txaramelak eta mailuak. Zibilizazioak sistra, flauta bertikalak, klarinete bikoitzak, harpa angeluar eta arkeatuak eta danbor batzuk ere erabili zituen.
Sekta
Sektak historian
Antzinako Erroman, hasierako kristauak sekta arriskutsutzat joak izan ziren. Adibidez, Suetoniok kristautasuna superstitio nova ac malefica (latinez) zela adierazi zuen. Kristauen inguruan zurrumurru izugarriak zabaldu ziren, giza-odola edaten zutela eta intzestuzko sexu-orgiak egiten zituztela. Azkenean, hasierako kristau horiei heriotza zigorra ere ezarri zitzaien. Kristauen sekta haren jazarpen odoltsua kristau fedeak bultzatzen zituen orduko baloreen iraulketa eta Erromatar Inperioaren aurkako subertsioa gertatu zen. IV. mendearen bukaeran kristau erlijioa Inperioko erlijio ofizial bilakatu zenean, Eliza Katolikoa jazarpenaren biktima izatetik jazarle izatera iragan zen: 438 urteko Teodosioren Kodean kristau heresia krimentzat joa izan zen. Bazterkeria eta jazarpenezko kristau ideologia honek XVIII. mendera arte iraun zuen eta maiz indarkeria baliatu zuen kristau joera nagusia jarraitzen ez zutenen aurka; nabarmena da, adibidez, kataroen sektaren aurka XIII. mendean Frantzia hegoaldean burutu zuten sarraskia.
Musika tresna
Ekialde Hurbila
Historia gutxi dago K.a. 2700 eta K.a. 1500 bitartean, Egipto (era berean, Babilonia) gerra- eta suntsipen-aldi luze batean sartu baitzen. Garai hartan, Kassitarrek Babiloniako inperioa suntsitu zuten Mesopotamian, eta Hiksoek Egiptoko Erdi Inperioa suntsitu zuten. Egiptoko faraoiek Asiako hego-mendebaldea K.a. 1500 inguruan konkistatu zutenean, Mesopotamiarekin eta Egiptoko musika-tresnekin izandako kultura-loturak berritu ziren, eta Asiako kulturen eragin handia islatu zuten. Kultura-eragin berrien pean, Erresuma Berriko herria oboeak, tronpetak, lirak, luteak, kriskitinak eta txindatak erabiltzen hasi zen.
Menbranofono
Erich M. von Hornbostel eta Curt Sachs musikologo alemaniarrek osaturiko sailkapenean 5 soinu-tresna taldeetatik bigarrena osatzen dute menbranofonoek.
Sekta
Sektak historian
Ipar Amerikako kolonizazioarekin batera, mugimendu erlijioso bizia zabaldu zen, Europako jazarpenetik ihesi batez ere. Protestantismoaren inguruko joera zenbait eta, horien baitan, sekta anitz garatu ziren, hala nola adbentistak, metodistak, mendekostearrak eta presbiteriarrak, profezia apokaliptikoekin batera kasu askotan. Sekten aniztasunak borroka bizia sortu zuen talde nagusien eta sortzen ari ziren taldeen artean. Egun indarrean dauden sekta kristau gehienak Estatu Batuetan sortu ziren, hala nola mormoiak eta Jehovaren Lekukoak.
Musika tresna
Ekialde Hurbila
Mesopotamia eta Egipton ez bezala, musikari profesionalak ez ziren existitzen Israelen K.a. 2000 eta 1000 urte bitartean. Mesopotamiako eta Egiptoko musika-tresnen historia arte-irudikapenetan oinarritzen den bitartean, Israelgo kulturak irudikapen gutxi egin zituen. Beraz, ikerlariek konfiantza izan behar dute Bibliatik eta Talmudetik ateratako informazioan. Hebrear testuek Jubalekin lotutako bi tresna garrantzitsu aipatzen dituzte: ugaba (gaita) eta kinnor (lira). Garai hartako beste instrumentu batzuk tof (marko-danborra), pa'amon (kanpai txikiak), shofar eta tronpetaren antzekoa zen hasosra izan ziren.
Sekta
Sektak historian
Kristautasunaren historian gertatu den sekta-eliza bereizketa eredu moduan hartu da: kide gehien bildu eta erlijio nagusi bat izateko, ezinbestekotzat jotzen da sakratua-profanoa dikotomia gainditu edo bi alderdien arteko bateragarritasun bat eratzea, batetik besterako igarotzeak ahalbidetuz, adibidez Eliza Katolikoan gertatzen den bezala (non, besteak beste, ez den aparteko atxikimendu edo konpromisorik eskatzen). Sektak, berriz, munduaren aurkako erreakzioa dakar, sakratua goretsiz eta profanoa guztiz arautuz, hainbat kristau sektetan gertatzen den moduan. Kristautasunak aurreko bi ikuspegiak garatu eta hirugarren bat, mistizismoarena alegia, gaineratu du: esperientzia pertsonal erlijiosoa nabarmentzen duena (monakotzaren bitartez, esaterako).
Musika tresna
Ekialde Hurbila
K.a. XI. mendean Israelen monarkia bat sartu izanak lehen musikari profesionalei eragin zien musika-tresnen kopurua eta aniztasuna nabarmen handitzea. Hala ere, instrumentuak identifikatu eta sailkatzea erronka handia da oraindik, interpretazio artistikorik ez dagoelako. Adibidez, diseinu zalantzagarriko tresna arkudunak zeuden, nevel eta asor izenekoak, baina arkeologiak eta etimologiak ezin dituzte argi definitu. Bere A Survey of Musical Instruments liburuan, Sibyl Marcuse estatubatuar musikologoak proposatzen du nevela harpa bertikalaren antzekoa izan behar duela, nablarekin duen erlazioagatik, "harpa"rentzako feniziar terminoa.
Europa
Grezian, Erroman eta Etrurian, musika-tresnen erabilerak eta garapenak kontraste handia egiten zuten kultura horiek arkitekturan eta eskulturan egindako lorpenekin. Garai hartako musika-tresnak sinpleak ziren eta ia denak beste kultura batzuetatik inportatzen ziren. Lira zen musika-tresna nagusia, musikariek jainkoak ohoratzeko erabiltzen baitzituzten. Greziarrek hainbat haize-instrumentu erabili zituzten, eta aulos (kanaberak) edo sirrinx (flautak) gisa sailkatu zituzten; harrezkero, idazketa grekoak kanaberaren produkzioaren eta jotzeko-teknikaren azterketa serioa islatzen du. Erromatarrek tibia izeneko kanaberazko tresnak erabili zituzten, ireki edo itxi zitezkeen alboko zuloak zituztenak, eta horrek malgutasun handiagoa ematen die jotzeko-moduei. Eskualde horretan erabili ohi ziren beste tresna batzuk hauek izan ziren: Ekialdekotik eratorritako harpa bertikalak, Egiptoko diseinua zuten lauteak, zenbait hodi eta organo, eta txaramelak, batez ere emakumeek jotzen zituztenak.
Sekta
Sektak historian
Sektak 1960 eta 1970eko hamarkadetan ugaldu ziren berriz ere, Mendebaldean loratu zen kontrakultura mugimenduaren baitan. Orduan bereziki budismoaren inguruan eratu ziren, hala nola gogartea eta yoga bultzatuz. Objektu Hegalari Ezezagunen inguruan ere sortu ziren sektak, ustezko estralurtarren mezu erlijiosoak jasoz. XX. mendearen bukaeran eta New Age mugimenduaren baitan sekten beste loraldi bat izan dute, oraingo honetan espiritualtasun, esoterismo eta neopaganismoaren inguruan.
Sekta suntsitzaileen ezaugarriak
Euren sinesmen edo ideologiaz haraindi, sekta suntsitzaileek ezaugarri komunak partekatzen dituzte. Funtsean, erlijioetan ez bezala, sekta suntsitzaileek sinesmen eta ideologiak baliatu egiten dituzte eta boterea, aberastea eta bestelakoak izaten dira benetako xedeak. Beste kasu batzuetan, sekta suntsitzaileak euren sinesmenak guztiz errealitate sozialetik at, malgutasunik gabe eta erradikalismoz, kokatzen direlako sortzen dira; horrela, gizarteak sekta gaitzetsi eta sektako kidea baztertu egiten du.
.cn
Kanpo estekak
סיומת אינטרנט Toppdomän
Sekta
Sekta suntsitzaileen ezaugarriak
Kide berriak bertaratzeko, sektek proselitismo bizi eta erasokorra egiten dute askotan, sektaratu nahi duten pertsonari material idatzia eskainiz, bilera eta egonaldietarako gonbiteak eginez. Pertsonak erakartzeko zabaltzen dituzten mezuak munduari eta gizarteko baloreei buruzko ezkortasuna eta mundu berri bat eraiki edo salbamena lortzearekin loturik izaten dira. Maitasunezko bonbardaketa bat ere ohikoa da, sekta barneko elkartasuna goraipatuz eta pertsonari adiskidetasuna eta laguntza eskainiz. Horrela, bereziki egoera afektibo edo existentzial txarrean daudenak izaten dira sekten biktimak.
Sekta suntsitzaileen beste ezaugarri bat sekretua da: talde arruntetan dogmak eta barne-funtzionamendua ezagunak diren bitartean, sekta suntsitzaileetan alderdi asko sekretupean edukitzen dira, sektaren etsaiek informazio hori baliatu egingo dutelakoan. Horregatik, ohikoa da kide berriak taldeari buruz ezer asko jakin gabe taldera biltzea; horren ordez, sektara sartzekotan dabilen pertsonaren sentimenduak eta jakin-mina manipulatzen dituzte, jakintza, salbamen edo maitasun-promesak eginez. Sektara sartutakoan, kide berriak bere bizimodua bete egiten duen talde batean integraturik sentitzen da, kanpokoak gaitzetsi eta taldeko kideak goraipatu egiten dituena. Era horretan, kidearen talde-nortasuna indartu egiten da, baina azkenean sekulako dependentzia psikologikoa sortzen zaio kideari. Kidearen nortasunaren ahultzeak bere ahalmen kritikoa ezabatu eta sektako doktrinamenduaren mendean uzten du.
Sektaren baitan erabili ohi diren beste estrategiak, kideen atxikimendua sendotzen duena, beldurra eta erruduntasun sentimendua dira. Beldurra behar bezala jokatzen ez bada kideak Jainkoaren zigorra jaso edo salbatuko ez direnen artean izango dela ziurtatuz zabaltzen da, sekta milenaristetan gertatu ohi den bezala. Behar bezala, sektaren dotrinaren arabera, jokatzen bada, salbamenaren saria izango du. Erruduntasun-sentimendua mundua dagoen gaizkiaren ardura norberak duela baieztatuz sustatzen da, betiere taldeak ezartzen duen jokabideari jarraiki. Sentimendu horretaz baliatuz, adibidez, kideari dirua eskatzen zaio eta batzuetan arduraldi osoz sektarentzat lan egitea. Aldi berean, errealitatea modu manikeo batez interpretatu ohi dute, onak eta txarrak, sektako kideak eta kanpoko beste guztiak soilik berezituz. Estrategia horiek guztiak gainera propaganda eta erretorika erakargarri batez baliatzen dira: sekta suntsitzaileek ez dute irakasten, dotrina eman eta gurtu baizik; aldi berean, sekta eta bere eginkizunak guztiak mesianismo eta sakratutasun batez apaintzen dituzte. Sektaren mezu guztiak hizkuntza berezi edo argot sinple batez zabaltzen dira, ikuspuntu guztiz murriztaile batez. Arrazoibideak ere estandarrak dira, kritika guztiak gainditzeko ad hoc prestatuak, eta errealitatea modu itxi batez interpretatzen dute. Modu horretan, pertsonak bere erabakiak hartzeko borondatezko prozesua eten egiten da: motibaziotik abiatuta, egoera aztertu eta erabakia hartzeko pausoak desagertu egiten dira, sektan dotrinak dioena burutu egin behar baita, inongo eztabaidarik gabe.
Aldi berean, ohikoa sektak janzkera, dieta, informazio-iturriak eta sexualitatea kontrolatzea. Izan ere, sektak bizimodu totalitarioa ezartzen dio kideari, bere bizitzako alderdi guztiak kontrolatuz. Kontrol erabateko hori pertsonaren ekimena deuseztatzeko beste modu bat da, sektaren egitura hierarkiko piramidal bati esker burutzen dean, lider edo guruak zuzenduta.
Sekta motak
Adituek egin dituzten sekten sailkapenen artean sarri agertzen da alde batetik sekta mistiko-erlijiosoak, arima, Jainkoaren edo pertsonaz haraindiko errealitate transzendente batean oinarritzen direnak, edo sekta instrumentalak, pertsona bakoitza ustez hobetzea lortzen dutenak (arrakasta, dirua edo boterearen bitartez), teknika ezberdinen bitartez (adibidez, gogartea edo zientziologiaren kasuan, dianetika izenekoa). Sekta batzuetan bi alderdiak batera ager daitezkeela hartu behar da kontuan. Ondoren zehazten den tipologia izaera eta jarduerei buruzkoa da.
Sekta erlijiosoak
Sekta gehienen funtsa erlijioa. Arrazoi gisa, erlijioak giza-baloreak lantzeko duen joera, gizakiaren funtsezko galderak erantzuteko ahalmena eta erlijioak bere mezuen bitartez komunitateak edo elizak osatzeko duen eginbeharra. Sektak erlijio guztietan agertzen dira, handietan zein txikietan. Biblian eta Koran liburuetan oinarrituriko erlijioetan, sektak testu sakratuen interpretazio zorrotz eta berezia izaten dira bere ezaugarria. Kristau sektetan, lider karismatiko baten presentzia (mormoien kasuan, esaterako, liderrak profetatzat jotzen da eta sekta ebanjeliko gehienen buruan artzain bat izaten da), oligarkia kleriko baten baten buruzagitza (Jehovaren Lekukoak taldearen kasuan bezalaxe) edo mundutik erretiroa (menonita izeneko kristau taldean, esaterako).
Islamean ere sektak Koranaren interpretazioari loturik agertzen dira, adibidez jihad kontzeptuarekin loturik. Sekta musulmanen izaera islamaren izaera soziopolitikoarekin estuki loturik agertzen dira. Horrela, XXI. mendearen bukaeran, sekta musulman zenbaitek beste musulman eta musulmanak ez direnen aurkako eraso terroristak burutu dituzte, maiz atentatu suiziden bitartez. Historian zehar, ordea, islamaren baitan mistizismoarekin loturiko sektak ere izan dira, sufismoaren baitan esaterako. Islametik sortu baina sinkretismoaz beste erlijioen irakaspenak ere hartu dituen sekta, egun erlijio normalizatutzat ere jo daitekeena, bahaismoa da.
Sekta politikoak
Sekta erlijiosoen ezaugarri, metodo eta praktikak talde politiko zenbaitetan aurkitzen dira. Erlijioen kasuan bezala, modu sektarioan diharduten talde politikoetara biltzen direnek politika nagusi edo arruntaren desilusiotik etortzen dira sarri, taldeak eskaintzen duen politikaren ekintza zuzena eta taldearen kohesioak erakarrita. Muturreko taldeak izaten dira sekta politikoak, ezkerretik zein eskuinetik, eta indarkeria-metodoak erabiltzen dituzte, bereziki eskuin muturretik. Hori dela eta, sekta erlijiosoei baino jazarpen zorrotzagoa egin ohi zaie. Batzuetan, oinarri erlijiosoa ere badute. Eskuin muturreko sekta politiko arriskutsua da Ku Klux Klan eta inguruko taldeak dira: Estatu Batuetan antikomunismoa eta xenofobia aldezten ditu eta ekintza terrorista anitzetan hartu du parte. Beste muturrean, ezkertiar sekta-taldeak ere izan dira, bereziki 1960ko hamarkadan izandako mugimendu kontrakulturalaren haritik eta utopia ekologistak, bakezaleak, komunistak eta anarkistak gauzatu nahian: komuna edo asmozko komunitate anitz garatu ziren garai hartan, batzuetan jabetza pribatua ukatuz, autogestioa eta autosufizientzia bultzatuz eta beste batzuetan drogak kontsumituz eta amodio librea sustatuz. Esperientzia komunitario hauek, ordea, ez dute ia inoiz aparteko arazorik sortu, inguruko segurtasunari edo kideen askatasunari buruz. Eskuin eta ezker muturreko talde horien jokabideak alderatuz agerian geratzen da arriskurik gabeko talde minoritario eta bereizia / sekta suntsitzailea bereizketa egiteko beharra.
Sekta psikoespiritualak
Sekta psikoespiritualak pertsonari bere arazo pertsonaletarako irtenbidea edo osasun eta hobekuntza pertsonalerako teknika eta metodo ez konbentzionalak eskaintzen dizkien taldeak dira. Oro har, gizakiarengan ezkutuko energiak daudela baieztatu eta energia horiei eragiteko metodoak irakasten dituzte: mistizismo teknikoa deitu zaio pentsamendu mota honi. Maiz, beste erlijioetako kontzeptuak eta teknikak bereganatzen dituzte (arima, izpiritua, otoitza, gogartea, ...) baina sinesmen eta teoria guztiz berrituak eskainiz, erlijio tradizionaletatik at. New Age izena erabili da 1980ko hamarkadaz geroztik talde hauek izendatzeko, lehenagotik ere horrelako taldeak existitzen baziren ere. Sekta psikoespiritual ezagunena Zientziologiaren Eliza dela esan daiteke. Euskal Herrian, Artzentalesen kokaturik dagoen Amalurra taldea aipa daiteke adibide moduan.
Sekta esoterikoak
Sekta esoterikoak ezkutuko teorien inguruan biltzen diren taldeak dira, euren burua historian zehar transmititu diren ezagutza eta mezuen gordailutzat hartzen dutenak, Lectorium Rosicrucianum izeneko nazioarteko taldea esaterako, Euskal Herrian Ordizian presentzia duena. Multzo honetan bil daitezke, orobat, OHE fenomenoaren inguruan biltzen diren taldeak, sarri uztez estralurtarren mezuak jasotzen dituztenak.
Merkataritza-sektak
Sarri sektek interes ekonomiko ezkutuak dituzte eta sekta gurua edo oligarkia aberasteko izaten dira askotan, azaleko erlijio-, laguntza- eta elkartasun-mezuen azpitik, kideei diru-kuotak eskatuz edo liburuak, ikastaroak eta egonaldiak egin araziz. Merkataritza-sektetan, berriz, sekta negozio argi baten inguruan eratzen dira, kideek dirua erruz irabaziko dutela aitzakian. Benetako helburua, ordea, taldearen buruan dauden pertsonak beste kideen lepotik aberastea izaten da.
Merkataritza-sektak maila anitzeko marketin sareen inguruan eratu ohi da, non salmentak kideen erosketa pertsonaletatik eta kide horiek erakarritako kide berriek erositako produktuek ekarri eta kide bakoitzaren irabaziak kide berriak erakartzeko ahaleginaren eta bere eta bere azpikoen erosketen zati bat den, kide guztiek piramide itxurako egitura bat osatuz. Gehienetan, piramide hauetan irabazi gehien eskuratzen dituztenak piramidearen goi aldean kokatzen direnak dira; piramidearen behe aldean daudenek ahalegin itzela egin behar dute bezero berriak lortu eta piramidean gora egiteko. Aldi berean, beheko kideek goian daudenen aldetik izugarrizko presioa pairatzen ohi dute, euren kontsumoa handitu eta kide berriak ekar ditzaten; norberak ordaindu behar dituen ikastaroak egin eta bestelako gastuak egiteko beharra ere izaten da. Sekta suntsitzailetzat jo ohi dira, kideen ekonomia taldearen mendean geratu eta kideen arrakasta-porrot sentimenduekin jokatzen baita, kideek egin ohi dituzten bileren baitan.
Merkataritza-sekta ezagunak dira Amway eta Herbalife estatubatuar enpresak, besteak beste.
Sektarioak
Nolanahi ere, sektarioek profil jakin bat izaten dute. Gehienetan gazteak izaten dira, euren bizitzari zentzu bat bilatu nahian dabiltzanak. Izan ere, sektaratzea gizarteratze edo sozializazio moduan interpretatu dute zenbaitek. Maila intelektual handikoak izaten dira gainera, jakin-mina izan eta erantzun filosofiko edo erlijiosoak bilatzen dituztenak. Gatazka afektiboak jasan edo jasaten ari diren pertsonak ere izaten dira; sektako dotrina afektibitatearekin batera uztartuz, arazo afektibo horiek neutralizatu egiten dira, sektarioaren itxurazko zoriona ekarriz, erreakzio baldintzatua izeneko mekanismo psikologikoaren bitartez. Egoera traumatiko bat edo estres egoera bat bizitzen ari diren pertsonak ere izaten dira, sektan euren arazoetarako irtenbidea aurkitzen dutenak.
Sektarioaren familia
Sarri sekta batera sartzen diren pertsonak artean gurasoekin bizi diren gazteak izaten dira. Gazte horiek gurasoen etxea utzi eta sekta-talde baten baitan bizitzera joatea haustura gogorra izaten da, bai familiarentzat bai gaztearentzat. Gertakari traumatikoa izaten da gainera, gazteak bat batean edo ohartu gabe uzten baitu familiako etxea, aurreikusteko arrasto moduan gazteak bere ohiko portaera aldatu eta lagunak aldatzen dituela ohartarazten bada ere. Eremu afektiboan dakarren erabateko aldaketaz gainera, gurasoek betetzen duten heziketa-rola hutsean geratzen da guztiz. Lehen guraso eta anai-arreben erreferentzia liderrak eta sektako anai-arrebek hartzen dute (sektarioek "familia berria" aurkitu dutela adierazi ohi dute). Sekta suntsitzaileen kasuan jatorriko familiarekiko harremanak eragotzi egiten dira gainera. Aldaketa hauen aurrean, gurasoen erreakzioa kasu batzuetan seme edo alabaren erabakia ez ulertzera mugatzen da, tristura eta porrota sentituz; beste batzuetan haserrea eta herra sentitzen dute (gaztea bahitu egin dutela lau haizeetara zabalduz, kasu batzuetan) eta sektaren aurka joko dute biziro (hedabideetan euren kasuaren berri emanez edo sektaren aurkako talde batean parte hartuz, baina semea edo alaba gurasoek etxera itzultzeko bahitu egin dutelako kasuak ere jaso dira). Edonola ere, gurasoak lege-defentsarik gabe geratzen dira gehienetan, gaztea adin nagusitasuna heldu ondoren egiten baitu alde. Gaztearen erabakia errespetatu eta ulertu ere egiten da beste batzuetan, batez ere denbora pasa ahala, baina zaila izaten da seme edo alabari buruz galera-sentimendua baztertzea.
Ferrières-lès-Ray
Ferrières-lès-Ray Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Ferrières-lès-Ray udalerrian erroldatutako biztanleak 50 ziren. Familiak 20 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Musika tresna
Europa
Burdin Aroko zeltei egotz dakiekeen tresna bat, carnyxa da, K. a. 300. urtean datatua dagoena. Tronpeta formako instrumentu luzanga bat da, kanpaiaren muturra brontzean zizelkatua duena, oihu egiten duen eta buruaren gainetik eusten den animali buru batekin; bertan putz egiten denean, carnyxak soinu larri eta zakar bat igortzen du; buruak, dar-dar egiten duenean, klaska egiten duen mingain bat ere badu; instrumentuaren asmoa, gudu-zelaian erabiltzea zen bere aurkariak beldurtzeko.
Ferrières-lès-Ray
Etxebizitza
2007an 22 etxebizitza zeuden, 19 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 20 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 19 etxebizitza nagusietatik 14 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek hitu gela zituzten, 4 etxek lau zituzten eta 12 etxek bost zituzten. 17 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 7 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 9 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Ferrières-lès-Ray udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, 496 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Musika tresna
Asia
Indiako zibilizazio goiztiarrek erabiltzen dituzten musika-tresnen ebidentzia ia ez da existitzen, eta horrek ezinezko egiten du inguruan bizi ziren munda eta dravidiar hizkuntzen hiztunei musika-tresnak modu fidagarrian esleitzea. Inguru horretako musika-tresnen historia K.a. 3000 inguruan sortu zen Indo bailarako zibilizazioarekin hasten da. Maraka-antzekoak eta txistuak dira indusketatan aurkitutako musika-tresnen ebidentzia fisiko bakarra. Buztinezko estatuatxo batek danborren erabilera adierazten du, eta Indus idazkeraren azterketak erakutsi du, halaber, Sumertar artefaktuetan irudikatutako harpa antzekoak izan zitzaketela. Aurkikuntza hori Indus Haraneko eta Sumerreko kulturek harreman kulturala izan zutelako zantzu handietako bat da. Indiako musika-tresnen geroagoko garapenak Rigvedarekin edo himnoekin gertatu zen. Abesti horiek danborrak, maskorrekin egindako tronpetak, harpak eta flautak erabiltzen zituzten. Gure garaiko lehen mendeetan erabiltzen ziren beste tresna garrantzitsu batzuk sugeak liluratzeko klarinete bikoitza, gaitak, barrilezko danborrak, flauta gurutzatuak eta lute laburrak izan ziren. Honela, Indiak ez zuen musika-tresna berezirik izan aro postklasikora arte. Zitarak bezalako musika-tresnak Txinako testuetan agertu ziren K.a. XII. mendearen inguruan, baita lehenago ere. Lehen filosofo txinatarrak, hala nola Konfuzio (K.a. 551–479), Mentzio (K.a. 372 – 289) eta Lao Tzu, Txinan musika-tresnak garatzeko baliabideak eman zituzten, greziarren antzeko hurbilpen batekin. Txinatarrek uste zuten musika izaeraren eta komunitatearen funtsezko zati bat zela, eta musika-tresnak beren konposizio materialaren arabera sailkatzeko sistema bakar bat garatzen zuten.
Sekta
Sektarioaren familia
Beste kasu batzuetan, bikote bateko kide bat da sekta batera biltzen dena, beste kidea utziz. Egoera traumatikoa errepikatu egiten da egoera horietan ere, baina kasu honetan arazoaren larritasuna areagotu egiten da sektara joan den pertsona bikotearen haurren bat berarekin eraman duenean. Ildo horretatik, ohikoak dira haurren bahiketaren aurka salaketa judizialak izatea. Amaren edo aitaren ekimenez sekta suntsitzaile bateko komunitatean bizi diren haurren egoera ere larria izaten da: sarri haurrak ez dira eskolaratzen eta sektaren manipulazioaren mendean geratuta, euren garapen pertsonal eta soziala kolokan jartzen da.
Musika tresna
Asia
Idiofonoak oso garrantzitsuak ziren musika txinatarrean, eta, beraz, hasierako musika-tresna gehienak idiofonoak ziren. Shang dinastiako poesiak aipatzen ditu kanpaiak, perkusioak, danborrak eta hezurrekin egindako flauta globularrak aipatzen ditu; azken hori arkeologoek induskatu eta kontserbatu dituzte. Zhou dinastiak perkusio tresnak ikusi zituen, hala nola txaramelak, mokugyo (zurezko arraina) eta yu (zurezko tigrea). Haize-instrumentuak ere agertu ziren, hala nola flautak, gaitak eta aho-organoak. Xiaoa (flauta bat) eta kultura askotan zehar hedatu diren beste instrumentu batzuk Txinan erabiltzen hasi ziren Han dinastiaren garaian eta ondoren.
Sekta
Sektako liderrak edo guruak
Sekta gehienek egitura hierarkiko eta piramidala dute, sektakideenganako kontrola indartu eta ziurtatzen duena. Egitura hierarkiko horren buruan liderra edo gurua dago. Maiz sekta liderraren beraren ekimenez sortzen da eta bere buruzagitza berezkotzat jo eta ez da kolokan jartzen. Bere esanak dotrina dira eta ez dira eztabaidatzen. Batzuetan liderraren azpian laguntzaileen batzorde bat izaten da, liderraren erabakiak berretsi eta justifikatu egiten dituena sektarioen artean. Liderraren ezaugarri nagusia, sektarioen aurrean, karisma da. Karisma berez ezaugarri txarra ez bada ere, liderrak taldea modu positiboan idealak lortzeko gidatu baitezake, boterea era desegokian baliatzera ere eraman dezake sekta suntsitzaileen liderren kasuan bezalaxe, tiraniara helduz. Psikopatologiaren aldetik, guruek paranoia, jazarpen-susmoak, pentsamendu magikoa, eldarnioak eragiten dizkiena, eta nartzisismo zitala pairatzen dutela jaso da. Horrela, ohikoa da guruek euren burua Jainkoaren mezularitzat edo profetatzat jotzea.
Sektako kide ohiak edo apostatak
Sekta batera aise sartzen da, baina nekez ateratzen da, sekta barruan pertsona erabat mendeko, jopu, bilakatzen baita. Sarri sekta suntsitzaile batetik irtetea lortu dutenak hondamendi emozionala eta ekonomikoa pairatzen dute sektatik atera ondoren ere. Familia, bikotea eta lagunak utzi eta sekta familiatzat hartu dutenek gizartera itzultzean erabat bakarrik aurkitzen dira edo harreman berriak eratzeko zailtasun handiak dituzte. Beste batzuek sekta barruan uzten dute familia. Ekonomia aldetik ere itzulera latza izaten da: batzuetan kide ohiek urteak eman dituzte sekta barruan, aurreko lanbideak utzi eta prestakuntza eten eta kasu askotan euren ondarearen zati handi bat sektaren esku utzi zuten. Horrela, traumatikoak izaten dira sektako bizipena bera zein sekta utzi eta gizarteratzean aurkitzen duten egoera. Kide ohi edo, sekta erlijiosoa izatekotan, apostata zenbaitek sektaren barruan izan duten ibilbidea erabaki oker baten ondorioz gertatu dela onartu eta, hala ere, erroreaz ere ikasten delako, bizipen positibotzat hartzen dute; beste zenbaitek, berriz, sektaren barruan zintzotasunez bizi izan direla aldarrikatu eta sinesmena galdu, besterik gabe, galdu egin dutelako uzten dute sekta. Kide ohien kopuru adierazgarrienak edo, behinik behin, nabarmenenak, aitzitik, modu traumatiko batez batez bizi izan du sekta barruko esperientzia eta sektaren biktimatzat hartzen du bere burua, barruko fedea, ideologia, bizimodua eta antolakuntza guztiz gaitzetsiz. Kide hauexen istorio izugarriak izaten dira hedabideen arreta erakarri eta hedabideek sarri sentsazionalismoz zabaldu eta beste kide ohien istorioak baztertuz distrakzioan oinarrituriko falazia bat sortu eta sekten aurkako gizarte-aurreiritzi bat eraginez.
Sekten aurkako taldeak
Sektak ugaldu ziren 1970eko hamarkadatik kideen gurasoek euren semeak berreskuratzeko ahaleginetan elkarteak sortu ziren. Hasiera batean, elkarte horiei loturik agertu zen desprogramatzaile izeneko pertsonaia, gurasoen eskariei jarraiki sektatik kideak bahitu eta, maiz tratu txar fisiko zein psikologikoak erabiliz, sektan bereganatutako ideia eta sinesmenak burutik kentzen zitzaizkien, gurasoek beraiek salatzen zituzten garun garbiketa batez, baina alderantziz oraingo honetan. Sektako kideak desprogramatzen pertsonaia ospetsua Ted Patrick estatubatuarra izan zen, gazteei egindako hertsapen metodoak, batzuetan tortura izatera ere heltzen zirenak, zehatz eta mehatz azaltzen zituena, loa sistematikoki eragoztea, besteak beste. XX. mendearen bukaeran sektako kideak itzularazteko jokabide hauek bakantzen joan dira zorionez; baina gehienetan, egun ere, sektako gazte hauen arazoa psikiatrikotzat hartu eta modu terapeutikoan tratatzen da, maiz sektako kideen sinesmenak, ideiak eta jarrerak zintzoak eta askatasunez erabakitakoak direla ahaztuz. Desprogramatutako kide ohiek sektei buruz egiten duten balorazioa borondatez ateratako kide ohiena baino negatiboagoa dela ere hauteman da. Egungo elkarte horien helburuak, elkarteen beraien hitzetan, sektako biktimen familiak elkartu eta horiei laguntza eman, erakunde publikoei sekten arazoari buruz ohartaraztea eta, orokorrean, sekten lana eragoztea.
Estatuaren rola
Sektak estatuaren kontroletik at kokatzen diren erakundeak dira: sarri haurren hezkuntza, osasungintza, ekonomia eta beste zenbait alderdi euren kabuz kudeatu ohi dituzte, sektak bizimoduaren alderdi guztiak zuzendu eta arautzeko ahaleginetan. Erradikaltasun horrek eta estatuak ezarritako egituretatik at jarduteak estatuaren jazarpena ekarri izan du, guztiz justifikatuta dagoena euren jardueretan sektek lan-esplotazioa, zerga-iruzurra edo giza eskubideen aurkako ekintzak egiten dituztenean. Kasu askotan, ordea, jazarpena gizartean sekten aurka dagoen aurreiritziaren luzapena besterik ez da, estatuak bere boterea kolokan ikusten duelako. 1960ko hamarkadatik sekten aurkako taldeek eta hedabideek egindako salaketak direla eta, estatuek esku-hartze zuzenagoa izan dute sekten aurka eta sektofobia delakoaren protagonista nagusi bat bilakatu da. Jazarpen hau sekta zenbaitek gertakari izugarri zenbaitetan izan duten parte hartzeek areagotu izan dute, hala nola Guyanako Jonestownen izan zen suizidio kolektiboa, Peoples Temple kristau sektaren baitan, non 900etik gora lagun hil ziren, eta Japonian Aum Shinrikyo metroan gasez buruturiko atentatuan, non 13 pertsona hil ziren. Geroztik, prebentzio neurriek sekten aurkako zaintza neurriak eta jazarpena areagotu egin dira, polizian sekten aurkako talde bereziak sortuz. Herrialde zenbaitetan elkartzeko eskubidea eta askatasun erlijiosoa mugatu dira espazio publikoaren laikotasuna eta giza-eskubideak urratu daitezkeela pentsatzen denean, horren inguruan eztabaida biziak izan badira ere. Horrela, herrialde horietako konstituzioetan sustatzen diren tolerantzia eta pluralismoaren egiazkotasuna zalantzan geratu da.
Glacier View (Alaska)
Glacier View Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Matanuska-Susitna Boroughn kokatuta dago, Alaska estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Colunga
Colunga Asturiesko ipar-ekialdean dagoen udalerria edo conceyua da, Kantauri itsasoaren kostaldean eta Orienteko eskualdean kokatutakoa.
Jalogny
Jalogny Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Jalogny udalerrian erroldatutako biztanleak 312 ziren. Familiak 122 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 45 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 33 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 183 etxebizitza zeuden, 128 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 44 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 175 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 128 etxebizitza nagusietatik 106 bere jabearen bizilekua ziren, 16 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 9 etxek bi zituzten, 27 etxek hiru zituzten, 24 etxek lau zituzten eta 66 etxek bost zituzten. 86 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 53 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 70 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 196 ziren, horien artean 153 aktiboak ziren eta 43 inaktiboak ziren. 153 pertsona aktiboetatik 147 lanean zeuden (82 gizon eta 65 emakume) eta 6 langabezian zeuden (1 gizon eta 5 emakume). 43 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Jalogny udalerrian 123 unitate fiskal zeuden, 300 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.497 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 2 administrazio publikoko enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 iturgina, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
2000. urtean Jalogny udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 455 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Outines
Outines Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Outines udalerrian erroldatutako biztanleak 147 ziren. Familiak 60 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Rancenay
Rancenay Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Rancenay udalerrian erroldatutako biztanleak 291 ziren. Familiak 98 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 31 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 47 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 105 etxebizitza zeuden, 101 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 97 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 101 etxebizitza nagusietatik 85 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 22 etxek lau zituzten eta 61 etxek bost zituzten. 93 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 33 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 63 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 195 ziren, horien artean 141 aktiboak ziren eta 54 inaktiboak ziren. 141 pertsona aktiboetatik 134 lanean zeuden (69 gizon eta 65 emakume) eta 7 langabezian zeuden (4 gizon eta 3 emakume). 54 pertsona inaktiboetatik 21 erretiraturik zeuden, 22 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Rancenay udalerrian 106 unitate fiskal zeuden, 291,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.585 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 zurgina.
2000. urtean Rancenay udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Outines
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 99 etxebizitza zeuden, 61 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 96 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 61 etxebizitza nagusietatik 40 bere jabearen bizilekua ziren, 17 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 19 etxek lau zituzten eta 29 etxek bost zituzten. 43 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 31 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 24 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 86 ziren, horien artean 61 aktiboak ziren eta 25 inaktiboak ziren. 61 pertsona aktiboetatik 53 lanean zeuden (29 gizon eta 24 emakume) eta 8 langabezian zeuden (3 gizon eta 5 emakume). 25 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2000. urtean Outines udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.071 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saint-Pierre-d'Aubézies
Saint-Pierre-d'Aubézies Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Pierre-d'Aubézies udalerrian erroldatutako biztanleak 77 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 41 etxebizitza zeuden, 35 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 39 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 35 etxebizitza nagusietatik 28 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 7 etxek hiru zituzten, 6 etxek lau zituzten eta 21 etxek bost zituzten. 27 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 12 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 21 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 46 ziren, horien artean 29 aktiboak ziren eta 17 inaktiboak ziren. 29 pertsona aktiboetatik 28 lanean zeuden (20 gizon eta 8 emakume) eta 1 langabezian (1 gizon). 17 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2000. urtean Saint-Pierre-d'Aubézies udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 553 hektarea erabiltzen.
Mérida (Yucatán)
Mérida Mexiko hego-ekialdeko hiria da, Yucatán estatuko hiriburua eta hiri populatuena. Estatuaren ipar-mendebaldean dago, Mexikoko golkoko itsasbazterretik 35 kilometrora. 2010ean hiriak 777.615 biztanle zituen, eta Mérida-Umán-Kanasín metropoli eremu osoak 1.035.238 biztanle. Egungo hiria Ichcaanzihó maien hiriaren erorkinen gaineak altxatu zen.
Saint-Pierre-d'Aubézies
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mérida (Yucatán)
Meridaren garrantzia
Herrialdean bizi-kalitate onena duen hirietako bat da, eta kontinenteko seguruenetakoa. Bere ondare historikoa kultura maien, espainiarren eta afrikarren nahasketaren emaitza da, garai kolonialean, gerora kultura frantziar eta libanoarren eragina izan zuena, nederlandarraren, korearraren eta italiarraren ekarpen batzuekin. Bere kultura-herentzia aberatsari esker, Amerikako Kultur Hiriburu izendatu zuten lehen hiria izan zen, eta titulu hori birritan jaso zuen lehena. Bestalde, Meridako erdigune historikoa kontinenteko hirugarren handiena da, eta San Ildefonso Katedrala, Plaza Handiaren parean dagoena eta ondoko maien aurri-harriekin eraikia, Amerika kontinentaleko zaharrena da. Honen albo batean MACAY museoa dago, eskualdeko kulturalki hiri aberatsenetako bat bezala sendotzen duten lanekin.
Gainera, UNESCOren Hiri Sortzaileen Sarearen parte da gastronomiaren kategorian.
Kokapena
Merida Yucatángo Penintsularen ipar-mendebaldean dago, Mexikoko golkoaren kostaldetik 35 km ingurura, Chicxulub izeneko kraterraren barruan. Hipotesi onartuenaren arabera, asteroide batek duela 65 milioi urte izandako inpaktuagatik sortu zen krater hori, K/T inpaktua deritzona, eta horrek Kretazeo Paleogenoaren desagertze masiboa eta dinosauroen desagerpena ekarri zuen. Kraterrak 180 kilometroko diametroa du eta bere inguruan cenoteen eraztuna bezala ezagutzen dena dago. Hiria 20°58′04″N 89°37′18″O (20.967778, -89.621667) koordenatuetan dago, itsas mailatik 8 metroko batez besteko altitudearekin.
Andra Mari Sari Nagusia
Andra Mari Sari Nagusia urtero irailaren 8an Urduliz inguruan jokatzen den txirrindularitza lasterketa da. Proba hau 23 urtez azpiko lasterkariek har dezakete parte eta Lehendakari Txapelketaren egutegiaren barruan dago.
Palermoita
Palermoita fosfato motako minerala da eta palermoita taldearen kidea da.
Woodstock (Illinois)
Woodstock  Illinoiseko hiri bat da. McHenry konderrian kokatua dago. 2010ean 24,770 biztanle zituen, 35.1 kilometro koadrotan banatuta.
NGC 5915
NGC 5915 galaxia bat da, Libra konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Palermoita
Ezaugarriak
Palermoita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 da.
Itsasoko suge
Itsasoko sugea (Laticauda colubrina) ezkatadunen ordenako hidrofidoen familiako narrastia da, 1,5 m inguru luzea.
Isatsa alboetatik estua eta zapala du, zorrotzik gabe bukatzen zaiona. Eraztun formako zerrenda urdin berdexka eta gaztaina koloreko sarriz estalia du azala. Bengalako golkotik Txinakora bitarteko itsasoetan bizi da, baina lur barruan, eta itsasotik urrun samar ere ibiltzen da. Igerian oso lasterra da eta uretan harrapatzen dituen arrainak janez elikatzen da.
White Hart Lane
White Hart Lane Ingalaterrako Londres hiriburuko Tottenham auzoan dagoen futbol estadio bat da. Tottenham Hotspur Football Club taldearen egoitza eta jokalekua da.
Lutak (Alaska)
Lutak Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Haines Boroughn dago, Alaska estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Borrisokane
Borrisokane (irlanderaz Buiríos Uí Chéin, Kennedytarren Burgua esan nahi du) Irlandako hegoaldeko Tipperary konderriaren iparraldean dagoen udalerria da. Nenagh eta Portumna udalrriak elkarlotzen dituen N52/N65 errepide nazionalean eta Nenagh eta Birr udalerriak elkarlotzen dituen N52 errepidean dago. Derg aintzira udalerritik 12 km kilometrora dago.
Borrisokane GAA izeneko joko gaelikotako taldea du.
Edinburgheko udaletxea
Edinburgheko udaletxea (ingelesez Edinburgh City Chambers) Eskoziako Edinburgh hiriburuko udaletxea da, Hiri Zaharrean dagoen Royal Mile kalean kokatzen da.
Historia
Barnealdeko dekorazioa 1875 eta 1890 artean ezarri zen gehien bat. Robert Morham izan zen arkitektoa. Bereak dira ipar-mendebaldeko gehigarria (1898) eta aurrealdeko patioen arkada (1901) ere.
Prestatyn
Prestatyn Galesko iparraldeko Denbighshire konderriko kostaldeko udalerri bat da, Irlandako itsasoaren ertzean. Rhyl udalerriaren alboan dago eta aisialdi eta turismogune garrantzitsuan da. 2001ko erroldaren arabera 18.496 biztanle zituen.
Lauren Mendinueta
Biografia
Lauren Mendinueta Barranquillan jaio zen 1977ko apirilaren 14an. Poeta, saiakeragilea eta literatur itzultzailea da. Mendeko poesia garaikidearen ahotsik garrantzitsuenetako bat bezala kalifikatzen dute gaur egungo kritikariek gaztelaniazko hizkuntzan, bere literatur gaitasun handiek balio handiagoa ematen diote lanari.