cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Askegune
2014ko abendua: Gernikako askegunea
2014ko abenduaren 13an, Jone Amezaga Gernikan azaldu zen, 18 egun ezkutuan egin ostean. Gernikara joateko deia zabaldua zuten bere kasua salatzeko sortu zuen mugimenduak. Amezagari libre bizitzeko aukera emateaz gain, “datozen epaiketa politikoetan auziperatutakoek ere aukera hori izan dezaten” eskatu zioten jendarteari. Eskerrak eman zituzten jasotako babesagatik eta Ertzaintzaren jarrera salatu zuten. Desobedientziarako deia ere egin zuten Gernikan
Emakumezkoen Burgosko Itzulia
Emakumezkoen Burgosko Itzulia (Vuelta a Burgos Feminas) etapako txirrindularitza lasterketa profesionala da, Burgosko probintzia inguruan jokatzen dena. 2021etik aurrera UCI Women's World Tourreko 2.WWT mailaren parte da eta Burgosko Probintziako Diputazioak antolatzen du. Gizonezkoen lasterketaren antzeko lasterketa da.
L2TP
L2TP Layer 2 Tunneling Protocol-ren siglak dira.
L2TP 2. mailako tunel protokoloa da, PPTPren seme bezala onartua dena, Microsoftek, Ciscok, Ascendek, IBMek eta 3Comek egindako tunel protokolo anitza da.
Anthus rufulus
Anthus rufulus Anthus generoko animalia da. Hegaztien barruko Motacillidae familian sailkatua dago.
Masnières
Masnières Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Masnières udalerrian erroldatutako biztanleak 2.589 ziren. Familiak 995 ziren, horien artean 260 pertsona bakarrekoak ziren (92 bakarrik bizi ziren gizonak eta 168 bakarrik bizi ziren emakumeak), 312 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 339 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 84 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.112 etxebizitza zeuden, 1.020 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 86 hutsik zeuden. 1.051 etxeak ziren eta 62 apartamentuak ziren. 1.020 etxebizitza nagusietatik 754 bere jabearen bizilekua ziren, 253 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 32 etxek bi zituzten, 87 etxek hiru zituzten, 286 etxek lau zituzten eta 613 etxek bost zituzten. 742 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 483 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 364 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.655 ziren, horien artean 1.175 aktiboak ziren eta 480 inaktiboak ziren. 1.175 pertsona aktiboetatik 1.036 lanean zeuden (591 gizon eta 445 emakume) eta 139 langabezian zeuden (61 gizon eta 78 emakume). 480 pertsona inaktiboetatik 164 erretiraturik zeuden, 131 ikasten zeuden eta 185 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Masnières udalerrian 1.030 unitate fiskal zeuden, 2.659 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.777 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 81 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 14 eraikuntza enpresak ziren, 15 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 18 administrazio publikoko enpresak ziren eta 8 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 21 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 posta bulegoa, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 1 margolaria, 3 zurginak, 3 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 3 ile apaindegiak, 2 jatetxeak eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Masnières udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Masnières udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 340 ikaslekin.
Pablo Suberbiola
Pablo Suberbiola Unanue (Lasarte-Oria, Gipuzkoa, 1973) euskal bertsolaria eta soziologoa da.
Ibilbidea
1991 eta 1999 artean Ttakun Kultur Elkarteko dinamizatzailea izan zen. Garai hartan bertsotan ere aritzen zen eta Osinalde saria eta Orixe saria eskuratu zituen. Gaur egun Soziolinguistika Klusterreko ikerlaria eta teknikaria da.
Haligovce
Haligovce Eslovakiako udalerri bat da, Stará Ľubovňako barrutian kokatuta. 11,36 km²ko azalera du eta 631 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1338. urtekoa da.
The Elephant Man (filma)
The Elephant Man (euskaraz Elefante Gizona) 1980ko David Lynch estatubatuar zinema zuzendariaren drama filma bat da. Ashley Montagu idazlearen The Elephant Man: A Study in Human Dignity eleberrian oinarritua dago, bertan gaixotasun arraro batek erabat desitxuratu zuen Joseph Merrick ingelesaren bizitza kontatzen da (filman John Merrick deitua).
Zortzi Oscar Sarietarako izendapenak jaso zituen, nahiz eta bat bera ere irabazi ez izan.
Argumentua
Frederick Treves medikuak John Merrick izeneko gizon bat ezagutu berri du. Gaixotasun arraro batek gorputza erabat desitxuratu dion britainiar hiritarra, ondorioz izugarrizko minak jasateaz gain ekonomikoki bizi ahal izateko bee burua erakustazokan erakutsi beharrean suertatu da.
Martxoaren 7
Martxoaren 7a gregoriotar egutegiaren urteko hirurogeita seigarren eguna da, 67.a bisurteetan. 299 egun falta dira urtea amaitzeko.
Kanpo estekak
Martxoaren 6 | Urteko egutegi | Martxoaren 8
Hajtovka
Hajtovka Eslovakiako udalerri bat da, Stará Ľubovňako barrutian kokatuta. 3,05 km²ko azalera du eta 71 biztanle 2017ko datuen arabera.
Teresa Rabal
María Teresa Rabal Balaguer (Bartzelona, Katalunia, 1952ko azaroaren 5a) telebistako aktore, abeslari eta aurkezlea da. Espainian haurrentzako disko gehien saldu dituen abeslaria da, zazpi milioi.
Hajtovka
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1427. urtekoa da.
Iltzarbe
Iltzarbe Nafarroa Garaiko kontzejua da, Ollaran udalerrikoa. 50 biztanle zituen 2020an.
Ingurunea
Nafarroa Garaiko hegoaldean dago, Andimendiren magalean, Iruñetik 21,7 kilometrora. Herritik gertu Txurregi (1.125 metro) eta Gaztelu (1.001 metro) mendiak daude.
Klima
Klima azpiatlantiarra da. Iltzarbe garaiera handian dago, itsas mailatik 545 metrora, eta horren ondorioz hango prezipitazioak 1000 mm eta 1400 mm artekoak dira. Tenperaturak 5 eta 10 gradukoak dira normalean.
Teresa Rabal
Biografia
1967an, Carlos Larrañagaren eta María Luisa Merloren antzerki-konpainian sartu zen, eta eszenatoki batean debuta egin zuen Noël Coward-en Bizitza pribatuak (1970) lanarekin. Hurrengo urteetan, Strato Jet 991, Fernando Fernán Gómezek zuzendua; Miguel Mihuraren Ninette y un señor de Murcia; Fernando de Rojasen La Celestina edo Lope de Vegaren La Malcasada.
1977ko maiatzaren 1ean Luis Eduardo Rodrigo Espinosa kantari, musikari eta konpositorearekin ezkondu ondoren, pantaila handitik urrundu zen, eta hiru aldiz baino ez zen itzuli: Vicente Escriváren Espera a papá (1980), Luis María Delgadoren Loca por el circo (1982) haurrentzako filma eta Pablo Guerreroren Muerte súbita (2002). 70eko hamarkadan oso ezaguna izan zen.
Zinematik aldendu zen, telebistan jarraitu zuen aktore, eta TVEko antzerkizaleen urrezko garaian hainbat paper interpretatu zituen, besteak beste, Estudio 1 eta Novela. Antzerkian ere hasi zen, adibidez, Santiago Moncadaren Las orejas del lobo (1980) lana.
1980an, haurrentzako lehen diskoa argitaratu zuen, eta, hurrengo urteetan, txikientzako lanak egin zituen. Iraupen luzeko 24 disko estreinatu zituen, milioi bat eta erdi kopia saldu zituztenak. Besteak beste, Veo Veo eta Me pongo de pie kantak egin zituen, senarrak konposatuak.
Urte horretan bertan, hamarkada bat baino gehiago iraun zuen El Circo de Teresa Rabal bira bat hasi zuen.
1990ean, telebista pribatuak iritsi ondoren, Antena 3k Teresa Rabal kontratatu zuen Rita Irasemaren ordez La Guardería haurrentzako programan parte hartzeko, 1993ra arte. Urte horretan Telecincora joan zen, eta denboraldi batez La casa de la guasa aurkeztu zuen, Kike Supermixekin batera.
1995ean Veo Veo Sariak sortu zituen, haurren artean kultura-jarduerak sustatzeko asmoz, eta urte horretatik 2010era arte urtero egiten dira Veo Veo jaialdi nazionalak, eskualdekoa eta nazioartekoa, eta, gainera,haurrei laguntzeko helburua duen Teresa Rabal Fundazioaren buru da.
2009ko abenduan, Teresak zirkoa berriz martxan jartzea erabaki zuen, Murtzian Gabonetarako debuta eginez, eta El Nuevo CircoTeresa Rabal-ek arrakasta itzela izan zuen 2010, 2011, 2012, 2013 eta 2014 urteetan. Urtero ikuskizun berri bat egiten du.
2011ko azaroaren 22an disko berria kaleratu zuen, El circo de Teresa Rabal, lehengo kanta arrakastatsuak berriro grabatuta. Diskoaren lehen kopia-tirada arrakastatsua izan zen, eta aste gutxitara agortu zen da.*
2017aren hasieran, hainbat egunez aritu zen Toledon haur eta gurasoentzako ikuskizunarekin.
Luis Eduardo Rodrigo Espinosa folklorista, produktore eta autorearekin ezkondu zen 40 urtez (1977-2017). Eduardo Rodrigo izenez ezagunagoa zen artistikoki, eta izugarri lagundu zion bere ibilbide profesionalean. Bi biloba ditu, Paula eta Susana, biak Luis semearenak.
Iltzarbe
Historia
1981. urtean, 4-5 urteko umeen % 66,70 zegoen eskolan, 6-13 urtekoen % 100, 14-17 urtekoen % 77,75, eta 18-25 urtekoen % 24,04. 1981/1982 eta 1982/1983 ikasturteetan ez zen ikastetxerik, eta urte horietan 10 urtetik gorako % 2,10 analfabetoak ziren, % 64,70ek lehen mailako ikasketak zituzten, % 28,20k bigarrenekoak, eta % 5ek hirugarrenekoak.
Urte hartan, haranean 16 urtez gorako 12 lagun baizik ez ziren irakurtzeko eta idazteko gai; 74k ez zuten OHO bukatu, 87k batxilergoa edo OHO maila zuten, 28k goi batxilergoa, 20k erdi mailako lanbide heziketa, 24k goi mailako lanbide heziketa, eta 44k unibertsitate lizentzia.
Hizkuntza
Iltzarben historikoki euskara eta gaztelania hitz egin dira. XVII. mende arte euskara besterik ez zen hitz egiten, baina 1800. urtetik aurrera gaztelania hasi zen zabaltzen, eta hortik aurrera euskara arin galduz joan zen. 1900 arte euskara mintzatzen zen Iltzarben.
Demografia
50 biztanle zituen 2020an. Ollarango herririk jendetsuenetan laugarrena da. 2007tik 2020ra, Iltzarbeko biztanleria handitu egin zen, 1980ko hamarkadatik gertatu ez zen joera.
Festak
Festak irailaren laugarren astean egiten dira, eta hiru egunekoak dira. Iltzarbeko jai gehienak herriko frontoian ospatzen dira. Festetako patroia San Miguel da, baino herrikoa San Esteban da.
Osasun zaintza Iltzarben
Lehen mailako arretarako nahiz kontsultarako erizain laguntzaile bat dago, Doneztebe kalean kokatua.
Eraikinak
25 etxe daude, udaletxea, eskola, eliza, hilerria eta herritarrentzako iturri bat.
Mendebaldeko fatxada
Mendebaldeko fatxada (westwork) eliza karolingiar eta erromanikoetan mendebaldera begira dagoen fatxada da. Kanpoaldea dorre batez edo gehiagoz osatuta egoten da. Barrualdean sarrerako ataria, kapera eta habearteak dituen galeriak daude. Mendebaldeko fatxadak, orokorrean, habeartea eta albo-nabeak baino zabalagoak izan ohi dira.
Iltzarbe
Pilotalekua
Iltzarbeko eraikin ospetsuena frontoia da, 1980ko hamarkadakoa. Herrikoek egin zuten, herrian kirolean aritzeko leku bat izatearren. Iltzarbe oso herri txikia denez, ez zuten dirurik enpresa bat kontratatzeko; beraz, herritarrek beren diruarekin erosi zuten pilotalekua egiteko materiala, eta gero berek eraiki zuten. Herriko gizonek osatutako Auzolan elkartea arduratu zen eraikuntza lanez, eta ezer kobratu gabe egin zuten. Pilotalekuaren ondoan plaka bat dago, eraiki zutenentzako omenalditzat.
Pilotalekuan esku huska nahiz frontenisean aritzen da jendea, eta honako neurriak ditu: 30,2 x 14 m. Hormigoiz eta aglomeratuz egina dago, publikoa da, eta ezin da gauez jokatu. Doneztebe kaleko 22. zenbakian dago.
Done Eztebe eliza
Iltzarbeko goiko aldean dago eliza, zelaiz eta lursail goldatuz inguratua. Apaiz bat du, haraneko beste herriekin partekatua.
Harlangaitz hormaz egina dago, eta hainbat garaitako elementuak ditu. Gorde duen zatirik zaharrena dorreko kanpandegia da. Erretaula handia du, zur polikromatuzkoa, duela urte batzuk zaharberritu zutena. Egituran eta ornamentazioan nabari zaio aldi askotako material eta estiloak dituela.
Mendebaldeko fatxada
Alemaniako Corveyko abadia adibide zaharrena da (873–885 urte tartekoa).
Iltzarbe
Done Eztebe eliza
Tenpluaren barruan gordeta daude Antonio Estega maisuaren XVII. mendeko obrak, belusezkoak.
Historia
Iltzarbe udalerria zen, baina haranari lotua. Azkenean Ollarango udalerriari lotuta gelditu zen. Eskola bat zuen, eta hango irakaslea zen udal ordezkaria; lan guztiarengatik 700 erreal kobratzen zituen. Herriak irina egiteko errota bat ere zuen.
Konbentzioaren Gerra
XVII. mendearen bukaeran, Konbentzioaren Gerran zehar Frantziako tropak Iruñera iristean, haranak armadari laguntza emateari uko egin zion, 1232ko eskubideak argudiatuz.
Usadioak
Iltzarben biztanle bat hiltzean bere gorpua Txurregi mendiari begira jartzen da. Txurregi Iltzarbeko jendearentzat oso garrantzitsua da, eta horregatik erdi arotik iraun du tradizio horrek.
Ekoizpena
Lehen sektorea da nagusi, nekazaritza eta abletzantza, alegia. Garia, garagarra eta beste zereal batzuk, ardoa, artoa, ardiak eta haragia (zaldi eta txerri eta behiarena) dira gehien ekoizten diren produktuak. Gainera, Basurdeak, hareak, eperrak eta beste txori batzuk ehizatzen dira, eta baita amurrainak arrantzatu ere.
Aho sexu
Aho sexua ahoa, mihia, hortzak edo eztarriaren erabileraren bitartez thumb|[[Félicien Rops artistaren margoa Le Diable au Corps, 69 izeneko sexu ekintza irudikatzen duena
]] bikotekidearen organo sexualak kitzikatzean datzan sexu harremana da. Mota askotako aho-harremanak daude: cunnilingus emakume bati egindakoa bada, felazio eta irrumatio gizon bati egindakoa bada. Anilingus uzkiaren akuilatze sexuala da. Gorputzaren beste zatiren aho-akuilatzea (adibidez musuak edota miazkadak) normalean ez dira aho-sexutzat jotzen.
Aho-sexua harreman sexual osoa izan daiteke baina baita sexu aurreko aurrekaria edota sexu ondoko jolasa ere.
Cunnilingus
Cunnilingusa (latinezko cunnus "alu" eta lingus "mihia") sexu aparatu femeninoa (aluko ezpainak, baginaren sarrera eta bereziki klitoria) ahoa eta mihia erabiliz estimulatzean datzan aho-sexu mota da.
Felazio
Felazioa (latinezko fellatiotik datorrena) aho sexu mota bat da, non sexu aparatu maskulinoa (zakila, eskrotoa) ahoa, mihia eta ezpainak erabiliz miazkatzen den estimulatzeko helburuarekin. Felazioaren amaiera posible bat isurketa irenstea da, baina ez da gomendagarria sexu bidezko gaixotasunen transmisio posibleagatik.
Felazioa in coitus
Bariante honetan hirukote batek aurrera eramango luke sexu praktika. Beste modu batera esanda, hirugarren pertsonak aho sexua praktikatuko luke beste bi pertsonek koitoa duten bitartean.
Irrumazio
Irrumazioa (latinezko irrumatio) felazioaren aldaera bat da. Bien arteko desberdintasun sotila honako hau da: felazioan miazkatzen duen pertsona mugitu egiten da, jasotzen duen pertsona geldirik dagoen bitartean; irrumazioaren kasuan, jasotzen duen pertsona da mugimenduak egiten dituena, ahoa jartzen duen pertsonaren gainean edo albo batean kokatzen delarik. Antzinako Erroman irrumazioa iseka mota bat zen, XVIII. mendean Pompeiako hondarretan aurkitutako freskoetan zein grafito pornografikoetan erakusten den bezala.
Humming
Humming-a (ingelesezko sustantibo onomatopeikotik datorrena) eztarriarekin egiten den soinu gutural bat da, bikotearen genitaletan plazerra sortzen duten kitzikak egiteko erabiltzen dena aho sexua praktikatzen den bitartean.
69
69-a aho sexuaren aldaera ezaguna da, non bi pertsonak elkarren gainean kokatzen diren, baina alderantziz; hau da, pertsona baten burua bestearen genitalen gainean eta alderantziz. Gauzak horrela, ahoa zein eskuak erabiliz elkar estimula daitezke. Posizioaren izena karaktereen ezaugarri grafikoetatik eratortzen da.
Felazio bikoitza
Felazio bikoitza bi pertsonak aldi berean beste bati aho sexua praktikatzen diotenean gertatzen da. Modu honetan, bi pertsonek estimulatzen dituzte hirugarrenaren organo sexualak.
Bridget Fonda
Bridget Jane Fonda (Los Angeles, Kalifornia, 1964ko urtarrilaren 27a) estatubatuar aktore bat da. Peter Fonda aktorearen alaba, Jane Fondaren iloba eta Henry Fondaren biloba da.
Speyer lerroa
Hizkuntzalaritzan Speyer lerroa edo Main lerroa (Speyerer Linie edo Mainlinie) behe-alemana eta erdialdeko alemana (muga honen iparraldean) banatzen dituen isoglosari deritzo, iparraldeko azken hauek Appel (sagar) hitzan geminazio tarte bat garatu baitute, hegoaldeko dialektoek berriz (behe-alemana) kontsonante frikatzaile bat garatu dute: Apfel, honekin alemanaren bigarren kontsonante mutazio jarraitu dutelarik.
Kanpo estekak
Alemanian lerro hau bere izendapen umoretsuagatik ezaguna da: Weißwurstäquator. Izen honek euskaraz gutxi gorabehera "Bavariar saltxitxaren ekuatorea" esan nahiko luke (Weißwurst delakoa, Bavariako ohiko saltxitxa motaren izena baita). Azken izendapen honekin hegoaldea (nagusiki Bavaria) eta gainontzeko herrialdearen arteko ezberdintasun kulturala nabarmendu nahi da.
Saint-Priest-la-Feuille
Saint-Priest-la-Feuille Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Creuse departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2007an 671 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Priest-la-Feuille udalerrian erroldatutako biztanleak 671 ziren. Familiak 272 ziren, horien artean 70 pertsona bakarrekoak ziren (33 bakarrik bizi ziren gizonak eta 37 bakarrik bizi ziren emakumeak), 107 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 83 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 394 etxebizitza zeuden, 288 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 71 bigarren erresidentzia ziren eta 35 hutsik zeuden. 384 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 288 etxebizitza nagusietatik 238 bere jabearen bizilekua ziren, 37 alokairuan okupaturik zeuden eta 12 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 11 etxek bi zituzten, 30 etxek hiru zituzten, 74 etxek lau zituzten eta 171 etxek bost zituzten. 154 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 119 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 138 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 412 ziren, horien artean 302 aktiboak ziren eta 110 inaktiboak ziren. 302 pertsona aktiboetatik 284 lanean zeuden (155 gizon eta 129 emakume) eta 18 langabezian zeuden (5 gizon eta 13 emakume). 110 pertsona inaktiboetatik 44 erretiraturik zeuden, 30 ikasten zeuden eta 36 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Priest-la-Feuille udalerrian 320 unitate fiskal zeuden, 783,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.048 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 20 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Saint-Priest-la-Feuille udalerrian 41 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.050 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saulnières (Ille eta Vilaine)
Saulnières Bretainiako udalerri bat da. Administraiboki Frantziako Ille eta Vilaine departamenduan dago Bretainia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 673 ziren. Familiak 260 ziren, horien artean 68 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 32 bakarrik bizi ziren emakumeak), 76 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 100 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denborak, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 295 etxebizitza zeuden, 265 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 20 hutsik zeuden. 278 etxeak ziren eta 17 apartamentuak ziren. 265 etxebizitza nagusietatik 213 bere jabearen bizilekua ziren, 49 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 18 etxek bi zituzten, 51 etxek hiru zituzten, 63 etxek lau zituzten eta 132 etxek bost zituzten. 203 etxebizitzek parking plaza bat zuten azpialdean. 97 etxetan auto bat zegoen eta 147 bi edo gehiago zeuden
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 423 ziren, horien artean 332 aktiboak ziren eta 91 inaktiboak ziren. 332 pertsona aktiboetatik 315 lanean zeuden (165 gizon eta 150 emakume) eta 17 langabezian zeuden (7 gizon eta 10 emakume). 91 pertsona inaktiboetatik 43 erretiraturik zeuden, 25 ikasten zeuden eta 23 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saulnières udalerrian 266 unitate fiskal zeuden, 700,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana 15.695€ zen.
Activitats ecomòmiques
2007an zeuden 22 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 3 zurginak, 2 iturginak, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra harategi bat zen.
2000. urtean Saulnières udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, 570 hektarea erabiltzen.
Equipaments sanitaris i escolars
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden udalerriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pedro Fontecha
Pedro Fontecha Salazar (Nograro, Gaubea, Araba, c. 1673 - Bilbo, Bizkaia, 1753) legelaria izan zen. Espainiako Errege Kontseiluko abokatua, Gernikako Batzar etxeko kidea eta Bizkaiko Jaurerriko aholkularia izan zen 1718. urtetik aurrera. Foruzalea zen, eta Escudo de la más constante fe y lealtad del muy noble Señorío de Vizcaya azterlana egin zuen. Aipaturiko obra XVIII. mendean argitaratu zen lehen aldiz. Geroago ere argitalpen berriak izan zituen, Bizkaiko Diputazioak eskaturik. Liburua Espainiako Gobernuak bahitu zuen, foruen aldezte sutsua egiten zuelako Fontechak lan horretan.
Fontecharena da, halaber, Verídica y puntual representación al muy Leal Señorío de Vizcaya contra el manifiesto de D. Joseph de Zavala y Miranda (1743-1744) obra. 1990ean, Roman Basurto historialariak argitaratu zuen Fontecharen liburuen ondarea, testamentuan ageri den bezala: La biblioteca de Pedro Fontecha Salazar (Gasteiz, 1990).
Inis Mhic Aoibhleáin
Inis Mhic Aoibhleáin (ingelesez Inishvickillane edo Inishvickillaun) Irlandako hego-mendebaldeko kostaldean dagoen Blasket uhartediko uharte bat da.
Historia
XIX. mendea eta XX. mendearen lehen erdialdean uhartean zenbait familia denboraldika bizitzen egon ziren. Gaur egun oraindik ere haien harrizko eraikinen hondakinak topa litezke. 1970eko hamarkadan orduko herrialdeko Taoiseach edo Lehen Ministroa zen Charles Haughey politikariak udako egoitza eraiki eta gaur egun ere uhartean bizi den orein arrunt talde bat sartu zuen.
Geografia
Inis na Bró uhartetik 200 metroko itsasarte estu batek banatzen du.
Itsas hegazti kolonien bizileku garrantzitsua ere bada, honetan fulmarrak eta ekaitz-txori txikiak nabarmentzen dira. Lanperna-musu kolonia handi baten bizilekua ere bada.
Camille Chamoun
Camille Chamoun (Deir-el-Qamar, Libano, 1900eko apirilaren 3a - Beirut, Libano, 1987ko abuztuaren 7a) Libanoko politikaria izan zen.
Biografia
Katoliko maronita zen. Errepublikako lehendakari izan zen 1952-1958 urte-bitartean. Estatu Batuen aldeko haren politikak musulmanen aurkako gerra piztu zuenean (Estatu Batuetako indarrak Beiruten sartu ziren 1958an), Chamounek dimititu egin zuen. Geroago, Alderdi Liberal Nazionalista eskuindarra sortu eta diputatu hautatu zuten (1960).
1964ko hauteskundeetako porrotaren ondorioz, Pierre Gemayelen Alderdi Falangistarekin elkar hartuta, 30 diputatu lortu zituen eskuin muturreko taldea sortu zuen. Chamounek, 1973an, 2.000 lagunez osaturiko milizia armatua antolatu zuen, gerrillari palestinarrei aurre egiteko. Bi urte geroago, Barne Arazoetako ministro izendatu zuten Rashid Karamiren gobernuan. Milizia kristauen ordezkaria izan zen Libanoko Bakearen Aldeko Bilkuran (Lausana, 1984).
Richard Harris
Richard St. John Harris (Limerick, 1930eko urriaren 1a - Londres, 2002ko urriaren 25a) irlandar aktore eta zinema zuzendaria izan zen. Abesti asko ere moldatu zituen.
Bizitza
Antzerkigintzan hasi zen, eta arrakasta handia izan zuen Zubi alderako leihoa obran eginiko lanagatik, baita Macbeth-ekin ere. Zineman, This Sporting Life (1963) filmarekin heldu zitzaion arrakasta: interpretazio saria Cannesko Zinemaldian, eta Oscarrerako izendapena (beste behin ere izendatu zuten Oscar sarirako, 1990ean). Gerora etenaldia izan zuen Harrisen karrerak, alkoholarekiko mendekotasunak eraginda-edo, baina 1970ean agertu zen berriro hizki handiz bere izena pantailetan, Zaldia izeneko gizona filmari esker. Ordurako eginak zituen Mary Dearen hondoratzea (1959), Navaroneko kanoiak (1961), Bountyko matxinada (1962), Telemarkeko heroiak (1965), Mayor Dundee (1965), Biblia (1965), Camelot (1967) eta Cromwell (1970).
1990eko hamarkadan izan zuen bigarren urrezko aroa, orduan egin baitzituen Zelaia (1990), Barkaziorik ez (1992) eta Gladiator (2000). Film aipagarriak ditu halaber Biolin-jotzailea teilatuan (1971), Lur basati bateko gizona (1971), Robin eta Marian (1976), Tarzan, giza tximua (1981) eta Siberiako bizargina (1999).
Galfingue
Galfingue Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Galfingue udalerrian erroldatutako biztanleak 775 ziren. Familiak 290 ziren, horien artean 52 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 97 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 117 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Oraison
Oraison Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Proventza Garaiko Alpeak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Galfingue
Etxebizitza
2007an 308 etxebizitza zeuden, 296 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 268 etxeak ziren eta 39 apartamentuak ziren. 296 etxebizitza nagusietatik 241 bere jabearen bizilekua ziren, 48 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 7 etxek bi gela zituzten, 32 etxek hiru zituzten, 53 etxek lau zituzten eta 204 etxek bost zituzten. 275 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 106 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 175 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Oraison
Biztanleria
2007an Oraison udalerrian erroldatutako biztanleak 4.999 ziren. Familiak 2.120 ziren, horien artean 691 pertsona bakarrekoak ziren (288 bakarrik bizi ziren gizonak eta 403 bakarrik bizi ziren emakumeak), 650 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 598 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 181 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Galfingue
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Oraison
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Galfingue
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 513 ziren, horien artean 401 aktiboak ziren eta 112 inaktiboak ziren. 401 pertsona aktiboetatik 385 lanean zeuden (217 gizon eta 168 emakume) eta 16 langabezian zeuden (9 gizon eta 7 emakume). 112 pertsona inaktiboetatik 42 erretiraturik zeuden, 31 ikasten zeuden eta 39 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Oraison
Etxebizitza
2007an 2.598 etxebizitza zeuden, 2.176 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 236 bigarren erresidentzia ziren eta 185 hutsik zeuden. 2.036 etxeak ziren eta 533 apartamentuak ziren. 2.176 etxebizitza nagusietatik 1.368 bere jabearen bizilekua ziren, 721 alokairuan okupaturik zeuden eta 87 doan lagata zeuden; 69 etxek gela bat zuten, 153 etxek bi zituzten, 578 etxek hiru zituzten, 694 etxek lau zituzten eta 682 etxek bost zituzten. 1.558 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.078 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 767 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Mediterraneoko arroa
Mediterraneoko arroa garrantzi historiko eta kultural handiko eskualde geografikoa da.
Galfingue
Diru sarrerak
2009an Galfingue udalerrian 293 unitate fiskal zeuden, 785 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 23.457 euro zen.
Oraison
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Galfingue
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 18 komertzioetatik, 8 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 2 administrazio publikoko enpresak ziren.
Oraison
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.865 ziren, horien artean 1.994 aktiboak ziren eta 871 inaktiboak ziren. 1.994 pertsona aktiboetatik 1.749 lanean zeuden (930 gizon eta 819 emakume) eta 245 langabezian zeuden (107 gizon eta 138 emakume). 871 pertsona inaktiboetatik 319 erretiraturik zeuden, 231 ikasten zeuden eta 321 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Galfingue
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina, 3 iturginak, 2 argiketariak eta 1 jatetxe.
Oraison
Diru sarrerak
2009an Oraison udalerrian 2.245 unitate fiskal zeuden, 4.960,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.170 euro zen.
Galfingue
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra arropa denda bat zen.
Oraison
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 338 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 14 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 13 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 45 eraikuntza enpresak ziren, 87 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 26 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 14 finantziazio enpresak ziren, 18 higiezinen enpresak ziren, 35 zerbitzu enpresak ziren, 53 administrazio publikoko enpresak ziren eta 17 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 92 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 2 banku bulegoak, 3 funerariak, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 5 autoeskolak, 14 igeltseroak, 6 margolariak, 5 zurginak, 8 iturginak, 3 argiketariak, 4 eraikuntza enpresak, 10 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 15 jatetxeak, 5 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 34 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 4 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 8 arropa dendak, 2 zapata-dendak, 1 elektrotresna denda zen, 1 kirol-denda zen, 3 drogeria, 2 lurrin-dendak, 1 bitxi-denda zen eta 4 lore-dendak ziren.
2000. urtean Oraison udalerrian 70 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.200 hektarea erabiltzen.
Galfingue
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Filipinetako geografia
Filipinak hego-ekialdeko Asiako estatua da. 7.641 uhartez osaturik badago ere, horietako hamaikak egiten dute herrialdearen hedadura osoaren % 94. 300.000 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta munduko uharte-estatu handienetan bosgarrena da.
Galfingue
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Judith Hohenstaufengoa
Judith Hohenstaufengoa eod Judith Suabiakoa (1133/1134 - 1191eko uztailaren 7a) Hohenstaufengo dinastiako kidea zen. Turingiako landgravesa izan zen 1150tik 1172ra bitarte Luis II.a Turingiakoarekin ezkondu ostean. Bere izena Judith bazen ere, askotan Jutta edo Guta izenarekin ezagutzen zen, baita latinezko Clementia, Claritia edo Claricia izenarekin ere.
Filipinetako geografia
Uharteak
Filipinetako uharteak hiru multzo edo azpi-uharteditan banatzen dira (ipar-hego): Luzon, Bisayak eta Mindanao.
Judith Hohenstaufengoa
Frederiko II.a Suabiakoaren alaba zen, bere bigarren emaztea zen Ines Saarbrückengoarekin. Frederiko Bizargorriren arreba-ordea zen. 1150an lehenengo aldiz aipatzen da, Turingiako landgravearekin ezkondu eta gero. Helburua Hohenstaufengo etxea eta ludovingiarren arteko harremanak sendotzea zen, Frederiko Bizargorri enperadoreak Henrike Lehoiarekin eta Welfeko etxearekin zuen gatazkan posizioa indartzeko.
Filipinetako geografia
Erliebea
Uharte gehienak, sumendi jatorrikoak, menditsuak dira eta oihan tropikalez estalirik daude. Tontorrik garaiena Apo mendia da (2.954 metro), Mindanaon. Sumendi ugari aktiboak dira, Pinatubo ezaguna adibidez.
Judith Hohenstaufengoa
1168an Runneburg gaztelua eraikitzen hasi zen, Wartburg gaztelua eta Neuenburg gazteluaren erdi-bidean. Denborarekin puntu estrategikoa izngo zen Alemaniako dinastien arteko gatazketan.
Oraison
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an osasun-zentro 1, 2 botika eta 2 anbulantzia zegoen.
Filipinetako geografia
Klima
Klima tropikala da, beroa eta hezea eta. Urteko batez besteko tenperatura 26,5 °C-koa da. Filipinarrek hiru urtaro bereizten dituzte: Tag-init edo Tag-araw (uda, martxotik maiatzera), Tag-ulan (urtaro euritsua, ekainetik azarora) eta Tag-lamig (urtaro hotza, abendutik otsailera). Tifoiek sarritan astintzen dute uhartedia, urtean hogei inguruk.
Landaredia eta fauna
Filipinen hegoaldean Wallace Lerroa igarotzen da, Insulindian zehar Asia eta Australia banatzen dituen alegiazko lerroa. Fauna eta, hein txikiago batean, flora desberdinak dira lerroaren bi aldeetan, nahiz eta geografia aldetik hurbil egon eta antzeko klima eduki, historia ebolutibo desberdina erakutsiz. Lerroa Bali eta Lombok uharteen artean igarotzen da Java ekialdean, Borneo eta Sulawesi artean gero eta azkenik Filipinetako hegoaldetik.
Judith Hohenstaufengoa
Judith 1191ko uztailaren 7an hil zen, bere senarra eta semerik nagusiena baino beranduago.
Mediterraneoko arroa
Bertan, zibilizazio mediterraneoak deiturikoak garatu dira, eta horien jarraitutasuna, gaur egun arte, kultura mediterraneoan agertzen da hein handi batean, desberdintasun politiko eta erlijioso sakonen gainetik. Kultura- edo zibilizazio-unitate horri hainbat faktorek eragin diote garai garaikidean: alde batetik, globalizazioaren ondorioz, homogeneizatuta agertzen da munduko gainerako lurraldeetakoekin; eta, beste alde batetik, turismoaren fenomenoarekin kontraesanean dago. Fenomeno horrek, batetik, handitu egiten du, eta, bestetik, itxuragabetu egiten du.
Oraison
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Oraison udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 359 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lusigny-sur-Ouche
Lusigny-sur-Ouche Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Lusigny-sur-Ouche udalerrian erroldatutako biztanleak 80 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 83 etxebizitza zeuden, 38 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 31 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 82 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 38 etxebizitza nagusietatik 31 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 4 etxek bi zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 16 etxek bost zituzten. 26 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 17 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 14 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 52 ziren, horien artean 42 aktiboak ziren eta 10 inaktiboak ziren. 42 pertsona aktiboetatik 38 lanean zeuden (21 gizon eta 17 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 10 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
Les Cent-Acres
Les Cent-Acres Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Les Cent-Acres udalerrian erroldatutako biztanleak 38 ziren. Familiak 16 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 28 ziren, horien artean 20 aktiboak ziren eta 8 inaktiboak ziren. 20 pertsona aktiboetatik 18 lanean zeuden (8 gizon eta 10 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 8 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Iturriotz baserria
Iturriotz benta zaharra baserri bakan bat da, Aian kokatua (Gipuzkoa), XVI. mende amaierakoa. Baserritik gertu San Joan Iturriotz baseliza kokatzen da, eta baita Asteasu, Aia eta Errezil herrien arteko muga.
Urtero jaia eta erromeria ospatzen dira benta zaharraren inguruan San Juan Egunean eta bezperan.
Baserriaren alboan aparkaleku handi bat dago, lekua Ernio mendira igotzeko mendizaleen ohiko ibilbide baten hasiera da eta.
2002ko otsailaren 11n, Eusko Jaurlaritzak monumentu izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.
Fatxadak
Iparraldeko fatxada garaiera txikikoa da. Izan ere, lurra zelaia ez izanik, fatxada hori solairu bakarrekoa da, hau da, atariko aurrealdea eta, handik gora, teilatu-sail ederra, zeramikazko teila eta bi tximinia txiki dituena. Ezkerraldera atari handi bat kareharri landuzko zutabeak eta guzti. Zutabe eta zutabe artean lau bao, eta lautik hiru harrizko horma erdi batez itxita. Ezkerretik hasita hirugarrena zabalik dago, baserriko atearen parez pare (ate hori egur iltzatuzkoa). Bosgarren bao bat ere badago, mendebaldera, baina gaur egun harriz itxita dago. Eskuin muturrean, horman, oilategiko atea.
Mendebaldeko eta hegoaldeko fatxadak trinkoak dira oso. Kareharrizko horma soila da han nagusi, zulo gutxi eta eranskin berri batzuk. Mendebaldeko alderdia harrizko horma izugarri bat da, bat ere zulorik gabe ia, teilatua batere irteten ez zaiola. Ikuiluko atea (ateburu eta guzti) eta bi leiho txiki, solairu bakoitzean bat, hori da dena. Ezkerreko aldean bi eranskin txiki ditu. Hegoaldeko fatxadan, lehenengo solairuan, erdi aldera, horma emokadurazko beste atal bat dago, fatxadatik irtenda eta teilatuko zati irten baten babespean. Gerora erantsitakoa da, eta komunetarako darabilte.
Barrualdea
Abeltzaintzarako eta bide-ostaturako erabili denez, baserri barrualdea ere halaxe banaturik dago. Hau da, beheko solairu osoa ukuilutarako daukate (fatxada nagusiko erdiko atetik du sarbidea). Lehenengo solairuan, etxeko ataria, eta gainerako gelak handik aurrera: ezkerretara, sukaldea; erdian, jantoki handia; eta, eskuinaldera, belartegia. Belartegitik beste sukalde batera joan daiteke, zaharragoa, garai batean beheko sua erdian zuena. Tximinia bat dauka gaur egun ere ondo kontserbatuta, eta Pirinio aldean ugariago diren sukalde erdiko tximini mota honetako gipuzkoan dauden gutxienetariko adibide da.
Logelak bigarren solairuan daude, eta, teilatupean, ganbara-biltegi-lehortegia. Hor bai, garbi-garbi ikusteko moduan, zurezko egitura osoa, zutabe handi pieza bakarrekoek eutsita.
Baserriko egiturak haritz-zurezko zutabeak eta karga-hormak, bitatik dauka. Teilatuko zureria itxura onean dauka oraindik: uhalak eta gapirioak, zurezko lata eta zeramikazko teila.
Inguruak
Iturriotz bentaren inguruan, baserritik oso gertu, San Joan Iturriotz baseliza dago, Aia eta Errezilen artean kokatuta, muga baselizaren azpian sortzen den erreka bera baita.
Iturriotz baserriaren inguruko zelaiak nahiko ordeka dira, eta sega apustu sonatu asko jokatu dira bertan.
Tintoretto
Tintoretto, benetako izenez Jacopo Comin (Venezia, 1518ko irailak 29-Venezia, 1594ko maiatzak 31) veneziako eskolako margolari handienetako bat eta, beharbada, Italiar pizkundeko azken margolari handia izan zen. Dekorazioa ere landu zuen, eta mosaiko lanetarako proiektuak egin zituen. Gaztea zenean Jacopo Robusti ezizena jaso zuen, bere aitak Paduako ateak tropa inperialen aurka oso suhartsu defendatu baitzituen. Bere benetako abizena Comin zela berriki aurkitu zuen Pradoko Museoko Italiar Margolaritza departamenduko nagusi Miguel Falomirrek, eta 2007an publiko egin zen, museo horretan eginiko Tintorettoren erretrospektibaren kariaz.
Jean-Paul Sartrek zenbait saiakera idatzi zituen Tintorettori buruz.
Bizitza
Tintoretto Venezian jaio zen, Veneziako Errepublikan, 1518an. Bere aita, Giovanni izenekoa, tindalaria zen. Hortik dator semeak jaso zuen Tintoretto ezizena, tindalari txikia edo tindalariaren semea esan nahi duena. Familia, jatorriz, Veneziatik 170 kilometro ingurura zegoen Brescia hiri-estatukoa zen.
Haurra zelarik, margolaritza odolean baitzeraman, tindategiko hormetan marrazten hasi zen. Bere aitak, honetaz oharturik, Tizianoren lantegira eraman zuen, artista izaten ikas zezan. Hau 1533an gertatu zela uste da, Tizianok 56 urte zituenean. Honek, ordea, berehala bidali omen zuen lantokitik, ikasle gaztearen gaitasun artistikoaren inbidiaz edo, nonbait. Ez dirudi Tintorettok gaizki hartu zuenik, handik urte batzuetara, bere lantegiko goiburu, esaldi hau jarri baitzuen, gaztetan gehien kilikatu zuten artisten omenez: Michelangeloren marrazkia eta Tizianoren margoak.
Lehen aldia
1540-1550 urteetan lan asko egin zuen, bai partikularrentzat bai eliza eta monasterioentzat. 1548 aurreko lanetan nabari du Parmigianinoren pinturaren eragina, eta eragin horren ondorioz manierismora jo zuen bere bizitza osoan eta lan guztietan.
Toskana, Erroma eta Emiliako joera manieristengatik interesatu zen, Venezian Jacopo d'Antonio Sansovino, Francesco Salviati eta Andrea Schiavone artistek zabaldu zituztenak. Berak ere bilakaera bera izan zuen, baina artista batzuen obran -Veroneserenean, esate baterako-, manierismoa eragin hutsa den bezala, Tintorettorenean sakona eta erabatekoa da, bere margokeraren joera nagusia baita. Tintorettoren obran irudien jarreragatik sortzen den tentsioak bizia ematen die espazioei. Margolanen konposizioan ezkerreko beheko angelutik goiko eskuinekora doan lerro diagonal bat nagusitzen da gehienetan. Horrek tentsioz kargatzen du eszena, eta suge kiribildu baten jarrera (serpentinata) hartzera behartzen ditu irudiak. Lehenengo garai jada guztiz manierista hartako lan nagusiak Disputa di Gesù nel Tempio (1542-43, Duomoko museoa, Milan) eta Kristo eta emakume ezkon-nahaslea (Cristo e l'adultera, 1546, Galleria nazionale d'arte antica, Erroma) ditu.
Badirudi 1547an Erroman izan zela. Michelangeloren lana zuzenean ikusteak, eta Tintorettok berak zuen maisu handiaren marrazki eta molde bilduma aztertu eta lantzeak, eragin handia izan zuten haren aurrerantzeko lanetan. Handik aurrera, Tintorettoren margolanetan, irudia luzatzen da eta espazioak eta argiak beste esanahi erreal eta sinboliko bat hartzen dute. Hala argia, nola irudien jarrera, aldez aurretik aztertzen zituen bere lantokian argizarizko panpina txikiekin. El Grecok ere teknika bera erabiltzen zuen. Garai hartako bere maisulanetako bat Oin garbiketa (Lavanda dei piedi, 1547 aldean, Pradoko museoa, Madril) da.
1550. urtetik aurrera sumatzen da Tintorettoren lanetan halako joera bat argia kolorearen baitan harrapatu (tizianismoa esaten zaio) eta paisajea hautemangarriagoa bihurtzeko. Garai horretakoak dira Scuolla della Trinitarentzat egin zituen Hasierako Historiak (Veneziako Akademiako Galeriak). Orduko beste lan batean, Susana eta agureak (Susanna e i vecchioni, 1557 aldean, Kunsthistorisches Museum, Viena), zeinak oreka miresgarria gordetzen baitu kolorearen eta argiaren artean, Veronese gaztearen margokeraren halako kutsu bat sumatzen da Susanaren gorputzaren gardentasun kristalezkoetan. Izan ere, Tintorettok asko miresten zuen Veronese, helduaroan egin zituen margolan handi, jendez beteetan argi ikus daitekeen bezala.
Nolanahi ere, Tizianoren eskolaren eragina nabarmena da, geroago ere, beste zenbait koadrotan. Horren adibidea Judit eta Holofernes izenekoa da (1577-78, Prado Museoa, Madril), non, koadroaren egitura guztiz logikoak, Tizianoren manierismoaren garaiko pintura gogorazten baitu.
1556tik aurrera agindu zizkioten lehen lan handiak Palazzo Ducalerako: Frederiko Bizar-gorriaren koroatzea (1556) eta Alexandro III.a Aita Santua enperadorea eskumikatzen (1562). Bi lan horiek 1577ko sutean galdu ziren.