cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lacroisille
Etxebizitza
2007an 67 etxebizitza zeuden, 55 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. Etxebizitza guzti hauek 67etxeak ziren. 55 etxebizitza nagusietatik 46 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek hitu gela zituzten, 14 etxek lau zituzten eta 39 etxek bost zituzten. 36 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 19 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 33 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Vauxrezis
Vauxrezis Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Lacroisille
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 85 ziren, horien artean 71 aktiboak ziren eta 14 inaktiboak ziren. 71 pertsona aktiboetatik 64 lanean zeuden (37 gizon eta 27 emakume) eta 7 langabezian zeuden (2 gizon eta 5 emakume). 14 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Vauxrezis
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 326 ziren. Familiak 114 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 39 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 51 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Lacroisille
Diru sarrerak
2009an Lacroisille udalerrian 54 unitate fiskal zeuden, 132 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.656 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
Vauxrezis
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Lacroisille
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra lore-denda bat zen.
2000. urtean Lacroisille udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 672 hektarea erabiltzen.
Animus in consulendo liber
Animus in consulendo liber (euskaraz, "Erabakitzeko espiritu askea"), Ipar Atlantikoko Itunaren Erakundearen (NATO) goiburu ofiziala da.
Lacroisille
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Vauxrezis
Etxebizitza
2007an 136 etxebizitza zeuden, 119 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 135 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 119 etxebizitza nagusietatik 110 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 10 etxek hiru zituzten, 31 etxek lau zituzten eta 78 etxek bost zituzten. 89 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 39 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 73 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Animus in consulendo liber
Jatorria
Jatorria Salustio erromatar historialariaren Katilinaren zimarkua liburuan (52, 21) du; antzinako erromatarrak handi egin zituzten ezaugarrien artean aipatzen du Katonek, erromatar Senatuaren aurrean egiten duen hitzaldi batean:
Vauxrezis
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 235 ziren, horien artean 175 aktiboak ziren eta 60 inaktiboak ziren. 175 pertsona aktiboetatik 161 lanean zeuden (84 gizon eta 77 emakume) eta 14 langabezian zeuden (8 gizon eta 6 emakume). 60 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 27 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Animus in consulendo liber
Jatorria
21 Sed alia fuere, quae illos magnos fecere, quae nobis nulla sunt: domi industria, foris iustum imperium, animus in consulundo liber, neque delicto neque lubidini obnoxius.
Vauxrezis
Diru sarrerak
2009an Vauxrezis udalerrian 123 unitate fiskal zeuden, 345 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.126 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Alejandro Aranburu
Alejandro Aranburu Ormaetxea (Ermua, Bizkaia, 1885eko uztailaren 8a – Ermua, Bizkaia, 1956ko uztailaren 11 a), Droget goitizenetik ezaguna, esku-huskako pilotari, errepublikazale eta iraultzailea izan zen, Mexikon Pancho Villaren ondoan borrokatutakoa.
Animus in consulendo liber
Jatorria
("Baina baziren beste ezaugarri batzuk, [gure arbasoak] handi egin zituztenak, eta guk ez ditugunak: lana etxean, kanpoan aginte zuzena, erabakitzeko espiritu askea, delituari eta grinari men egin gabea")
Alejandro Aranburu
Bizitza
Ermuko Zubiaurre kaleko Ostatukua etxean jaio zen, Laureano eta Modestaren seme gaztena izango zena. Aita armagina zen mutikoa jaio zenean eta herriko bake-epaile gisa ere aritzen zen, urteak beranduago Ostatuaren kargua hartuko zuen arren. Zirikatzaile eta bromazale petoa zelako, erabateko drogosoa, herrian Droget goitizenetik ezagutzen zuten.
Animus in consulendo liber
NATOren egoitza
André de Staercke NATOko Kontseiluko dekanoak aukeratu zuen lema, Paul-Henri Spaak NATOko idazkari nagusiak aurreikusitako kontsulta-espiritua islatzeko. De Staerckek San Gimignanoko Magistratu Nagusiaren Jauregira egin zuen bisitatik hartu zuen aipua; han, "animus in consulendo liber" magistratuaren aulkian zegoen grabatuta.
Alejandro Aranburu
Bizitza
Alejandro esku-huskako pilotaria izan zen. Behin Logroño aldera partida bat jokatzera joan, Mexikora alde eta ez zen 10 urtetan itzuli. Han Pancho Villaren iraultza aldarrikapenekin bat egin eta nekazariei ohostutako lurrak berreskuratzeko borrokan hartu zuen parte. Bertan ikasi zuen gaztelania eta betirako mantenduko zuen hango mexikar azentua. Ermura itzulita, Urbano Mantxobas arkitekto herrikideak 1923an eraiki zion etxeari “Rantxua” izena jarri zion, Mexikoko nekazal etxalde tipiko horien gomutaz. Tailer bat sortu zuen beste birekin bazkidetzan, A.G.I. (Aranburu, Garate, Ildefonso): arropa lisatzeko plantxak, jatordua egiteko su txikiak... gerokoan elektrogailuen Ufesa enpresan garatu zena.
Animus in consulendo liber
NATOren egoitza
Lema Kontseiluaren areto nagusiaren horman ageri da, NATOren Brusela ko egoitzan, lehendakariaren idazpenaren atzean, U letra latindar berriarekin, latin klasikoan erabilitako V letraren ordez.
Alejandro Aranburu
Ibilbide politikoa
Errepublikazalea zen pentsamoldez eta 1931ko apirilaren 14an Eibarren Bigarren Errepublika aldarrikatu egun bezperan, Ermutik Eibarrera kalejiran joandako haien tartekoa izan zen, “biba!” eta “gora!” artean, hiru koloreko banderak astinduz eta klarinete doinuen erritmora. Eibarren arratsalderako manifestazioa egitea pentsatzen ari zirela, Alfontso XIII erregea oraindik Madrilen zegoela zabaldu zen eta han ez zutela zer ospatu. Lotu banderak eta isil-isilik Ermura berriro. Hurrengo goizaldeko 6 t´ erdietan eibartarrek Errepublika aldarrikatu zuten, Estatu osoan inon baino goiztiarrago.
Droget eta bere alderdi-lagunen Eibarrera arteko kalejira haren gomutaz, apirilaren 14ero, urteroko Errepublikaren ospakizunen hasiera Ermutik Eibarrera arteko kalejira batek ematen dio, “biba! eta “gora!” artean, hiru koloreko banderak astinduz.
Espainiako Gerra Zibilaren ondorioz, Aranburu Frantzian esiliatu egin behar izan zen. Espainiatik ihesiz hanka egindako errepublikazaleen babesgunean bihurtutako Gurseko kontzentrazio-esparruan egon zen, horrela jasotzen baitute hangoen berri ematen duten izen zerrendek. Hendaia inguruan bizi zela, Claudia Gorosabel emaztea hilean behin joaten zitzaion bertaraino jateko eta arropa garbiz betetako otzara bat aldean zuela.
Ermuko bere Rantxuan hil zen, 1956ko uztailaren 11an, bularreko angina baten ondorioz.
Drogeten iturria
1930ko hamarkada hasieran, Ermutik Errekaldera bitartean bide bazterrean dagoen iturria egin zuen. Mendian behera zetozen urak bideratu eta txorrota jarri zien. Harrezkeroztik Drogeten itxurrixa deitzen zaio iturriari eta baita inguruko parajeari.
Erreka eta zelaia zituen ondoan; gerra ondorengo urteetan herriko gazteen jolas eta igerileku, nagusiagoen atsedenleku eta askoren arrantza-habi bihurtu zirenak: sarboak, ezkailuak, amuarrainak, loinak, barboak, aingirak, kangrejoak… Drogeten iturri kontra doan Urko erreka arrantza-toki estimatua izango zen, herriko aberatsenetakoa.
1989ko azaroan, Euskal Birusa Elkarte Kulturalak, Ermua eta Mallabiko herri aldizkaria argitaratu zuen estreinako aldiz. Drogetenitturri izenarekin kaleratu zen, Alejandro Aranbururen izena eta izana gordetzeko eta hark eraikitako iturriaren leku-izena ez galtzeko asmoz. Aldatuz joan da iturriaren itxura azken urteetan, Alejandrok egindakoaren berreraiketa Ermuko udalaren esku egonik. 2003an, aldizkariaren 100. zenbakiaren ospakizunen harira, Esther Astarloak esmaltatutako azuleju zeramikoekin apaindu zen. 2021 urtean, 300. zenbakia kaleratzearekin batera, iturria txukundu eta sarbidea erraztu eta seinaleztatzeaz arduratu zen berriro Ermuko udala.
Neotropius acutirostris
Neotropius acutirostris Neotropius generoko animalia da. Arrainen barruko Schilbeidae familian sailkatzen da.
Vauxrezis
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak igeltseroa ziren.
2000. urtean Vauxrezis udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Labiobarbus leptocheilus
Labiobarbus leptocheilus Labiobarbus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Bideo biral
Bideo birala Interneten zabalkuntza azkarra eta handia izan duen bideo bat da, dela umoretsua edo barregarria dela xelebrea dela izugarria izateagatik. Gehinetean Youtuben eskegitako bideoak dira eta maiz, pertsona ezezagunak protagonista dituztelarik, pertsona horiek ospetsu egiten dituzte.
Barroso
Barroso Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Taudactylus
Taudactylus anfibio genero bat da, Anura ordenaren barruko Myobatrachidae familian sailkatua.
Guiry-en-Vexin
Guiry-en-Vexin Frantziako udalerria da, Val-d'Oise departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Guiry-en-Vexin udalerrian erroldatutako biztanleak 163 ziren. Familiak 60 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 70 etxebizitza zeuden, 62 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 61 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 62 etxebizitza nagusietatik 46 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 5 etxek hiru zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 42 etxek bost zituzten. 50 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 22 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 37 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 123 ziren, horien artean 96 aktiboak ziren eta 27 inaktiboak ziren. 96 pertsona aktiboetatik 91 lanean zeuden (45 gizon eta 46 emakume) eta 5 langabezian zeuden (3 gizon eta 2 emakume). 27 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Guiry-en-Vexin udalerrian 60 unitate fiskal zeuden, 170,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 27.039 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 1 higiezinen enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak jatetxe ziren.
Vukovar
Vukovar Kroaziako Vukovar-Syrmia eskualdeko hiriburua da. Danubio ibaia bertatik pasatzen da eta herrialde osoko ibai portu garrantzitsuena da.
Guiry-en-Vexin
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Guiry-en-Vexin udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Vukovar
Etimologia
Vuko erreka Danubio ibaiean sartzen den puntua da. Bestalde hungarieraz var hitzak hiria esan nahi du. Beraz Vukovar Vuko errekako hiria da.
Historia
VI mendean iritsi ziren eslaviarrak inguru honetara eta kroaziar agintariak izan zituen harik eta XIII mendean Hungariarren menpe gelditu zen arte. Vukovar hiria bera XIII. mendean aipatzen da lehen aldiz.
Gorgasia klausewitzi
Gorgasia klausewitzi Gorgasia generoko animalia da. Arrainen barruko Congridae familian sailkatzen da.
Vukovar
Historia
Ibai portu garrantzitsua izanik, Bigarren Mundu Gerran aliatuek gogor bonbakatu zuten Vukovar.
Kroaziako Independentzia Gerran ere oso kaltetua izan zen hiria. Une hartan kroaziarrak %43a ziren eta serbiarrak %37a. Indar paramilitar serbiarrek setioa ezarri zuten eta 1.600 pertsona hil, 800 desagertu eta 42.000 ihes egin behar izan zuten. Setioa bukatzerakoan serbiarrak hirira sartu eta hospitalean zeuden 200 zauritu exekutatu zituzten. Gertaera beltz hau Vukovarreko sarraskia izenaz ezagutzen da.
Ondasun nabarmenak
Gerrak kaltetuta badaude ere, aipatzekoak dira honako hauek:
Zakatz
Zakatza edo brankia uretan bizi diren organismo askoren arnas organoa da. Egitura anatomiko honen bidez uretatik oxigenoa erauzi eta karbono dioxidoa botatzen dute.
Uretan oso oxigeno gutxi dago eta, horren ondorioz, bertan bizi diren animaliek zakatz edo brankia izeneko egiturak garatu behar izan dituzte. Zakatzek arnas azalera handia dute eta, oso baskularizaturik daudenez, odol kantitate handia zirkulatzen da bertatik. Horrelako arnasketa duten animalien artean uretako ornodunak daude, adibidez, arrainak eta anfibioen larbak, eta baita ornogabeak ere, esate baterako, moluskuak, zizare poliketoak, krustazeoak edo intsektuen larbak.
George Grenville
George Grenville (Wotton Underwood, Buckinghamshire, 1712ko urriaren 14a - Mayfair, Middlesex, 1770eko azaroaren 13a) britainiar Whig politikaria izan zen. Britainia Handiko lehen ministroa izan zen 1763tik 1765era.
Lau anaia izan zituen, denak parlamentuko kideak izan ziren, eta arreba bat William Pittekin ezkondu zen. Oxfordeko Unibertsitatean ikasi zuen eta 1736an abokatutzan sartu zen.
1741ean aukeratu zuten lehen aldiz Legebiltzarreko kide. 1754tik 1761era Itsas Armadako Diruzaina izan zen. 1761ean gobernuan jarraitzea erabaki zuen, William Pitt aliatuaren iritziaren aurka eta Komunen Ganberako buruzagi izendatu zuten. Lord Bute lehen ministroak Iparraldeko Idazkari eta Almirantegiko Lord izendatu zuen.
Lord Butek 1763ko apirilaren 7an dimisioa eman ondoren, Grenville lehen ministro bihurtu zen. Gastu publikoa kontrolatzen saiatu zen, eta kanpo-politika positiboa egin zuen. Zigiluaren gaineko zerga koloniei zabaldu zien, baina kendu egin behar izan zuen, Ipar Amerikan oposizioa zegoelako.
1765ean, Jurgi III.a erregeak Lord Rockinghamengatik ordezkatu zuen.
Bere bizitzako azken bost urteetan oposizioko talde baten buru izan zen eta Pittekin adiskidetu zen.
Luxorreko obeliskoa
Luxorreko obeliskoa, jatorriz, Antzinako Egiptoko Luxorreko tenpluan zegoen granito arrosazko obelisko bat da. 1835. urtetik Paris hiriko Concorde plazaren erdigunean dago. K.a. 1290ean eraiki zen, 23 metro garaiera eta 250 tonako pisua ditu.
2010ean Zahi Hawass egiptologoak obeliskoa Egiptora itzularazteko kanpainia bati ekin zion, eta berarekin batera beste hainbat pieza ezagun ere, tartean Rosetta harria, Denderako zodiakoa eta Ramses II.aren estatua bat.
Toru Irie
Toru Irie (入江 徹, 1977ko uztailaren 8a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashiwa Reysol, Vissel Kobe eta Gamba Osaka.
Artibai
Artibai Bizkaiko ibaia da, Lea-Artibaiko eskualdekoa.
Oizeko iparraldetik datozen erreka batzuk bat egiten dute Iruzubieta auzoan (Markina-Xemein). Aurrerago, eskuinaldetik jasotzen ditu mendi beretik datorren Urko ibaiaren urak.
Beraz, Mallabia, Ziortza-Bolibar eta Markina-Xemein udalerriak zeharkazten ditu, eta Berriatuan hasten da jasotzen mareen eragina. Berriatua eta Ondarroa bitartean, antzinako paduren arrastoak daude. Artibai ibaia, Ondarroan itsasoratzen da eta itsasoratzean, ibaiak 70 metroko zabalera dauka.
25 kilometro luze da, Oiz menditik Bizkaiko golkoraino. Ibaiaren sorburua itsas mailatik 1.000 metrora dago.
Ibaiadarrak
Artibai ibaiaren ibaiadarrak honakoak dira:
Phalotris cuyanus
Phalotris cuyanus Phalotris generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
The Legend of Zelda: Twilight Princess
The Legend of Zelda: Twilight Princess (ゼルダの伝説 トワイライトプリンセス)- Zeldaren Kondaira: Krepuskuluko Printzesa Nintendok Wii eta Gamecube bideokontsolentzat ekoiztutako The Legend of Zeldaren bildumako bideo-jokoa da.
Hans Christian Andersen
Hans Christian Andersen edo H.C.Andersen (Odense, 1805eko apirilaren 2a - Kopenhage, 1875eko abuztuaren 4a) idazle danimarkar handia izan zen, bai eta danierazko idazlerik ezagunenetarikoa ere.
Biografia
Odensen jaio zen (gaur egun bere etxea museo bat da. Zapatari baten semea zen. 1816. urtean umezurtz geratu zenez, ikasketak utzi zituen eta operako abeslari postu baten bila abiatu zen Kopenhagera. Beti nahi izan zuen aktore izan. Horregatik joan zen Danimarkako hiriburura. Ahotsa ahuldu egin zitzaion eta opera albo batera utzi egin behar izan zuen baina Kopenhagen dantza ikasteari ekin zion bertako Erret-Antzokian.
Urte batzuk igaro ondoren, 1855. urtean, nobelak, poesiak eta antzerkiak idazteaz gain, "nire bizitzako abentura" izeneko autobiografia idatzi zuen. Hauetaz gain, Andersenek asko bidaiatu zuenez, bere esperientziak idatzi zituen. Euskal Herria ere bisitatu zuen. Bere lan garrantzitsuenak gaur egun hain ezagunak diren ipuinak dira, adibidez: berunezko soldadutxoa, printzesa eta ilarra, edurnezuri...
1872. urtean ohetik jauzi zen eta hainbat zauri egin zituen eta horien ondorioz 1875. urtean hil egin zen.
Lanak
Olerkiak idatzi bazituen ere, mundu mailan famatu egin dutenak haurrentzako bere ipuinak izan dira (200 baino gehiago): "Den lille Havfrue" ("Sirenatxoa") eta "Den grimme ælling" ("Ahatetxo itsusia")
Labiobarbus lineatus
Labiobarbus lineatus Labiobarbus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Arapoti
Arapoti Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Hartutako Immuno Eskasiaren Sindromea
Hiesa edo Hartutako Immuno Eskasiaren Sindromea GIB izeneko birusaren kutsatzearen ondorioz sortutako kondizio sorta handi bati ematen zaion izena da. Hasierako infekzioaren ondorioz, pertsona batek ez du zertan sintomarik nabaritu behar, gripe baten antza duen gaixotasuna ez bada. Egoera tipiko batean, denbora luzez ez da bestelako sintomarik nabaritzen. Infekzioak aurrera egin ahala, immunitate-sistemari erasotzen dio, beste gaixotasun batzuk izateko arriskua areagotuz, hala nola tuberkulosia, infekzio oportunistak edo immunitate-sistema ondo duten pertsonek izango ez lituzketen tumoreak. Infekzioen sintoma hauei esaten zaio hartutako immuno eskasia. Gaixotasunaren fase horretan pisu galera nabarmena egon ohi da.
Hiesaren kutsadura gerta daiteke babesik gabeko sexu-erlazio bidez (uzki-sexu eta aho sexua barne), kutsatutako odol-transfusio bidez, orratz hipodermikoak partekatzearen ondorioz edo amatik umera haurdunaldi, erditze eta edoskitzearen bidez. Listua edo malkoek ez dute GIB birusa kutsatzen. Kutsadura prebenitzeko metodoen artean daude sexu segurua, orratzen-trukaketa programak, kutsatuta daudenak tratatzea edo erdainkuntza. Ume batean gaixotasuna kentzeko aukera dago amari eta umeari ematen bazaizkie antierretrobiralak. Ez dago sendatzeko modurik ez txertorik; hala ere, antierretrobiralekin egindako tratamenduek erakutsi dute gaixotasuna kudeatu daitekeela bizi-itxaropen normal bat izateraino. Diagnostikoa egin eta berehala tratamenduarekin hastea gomendatzen da. Tratamendurik gabe, batez besteko bizi itxaropena 11 urtekoa da.
Sindromea gaixotasun infekzioso eta ez-infekzioso multzo batek osatzen du, heriotza tasa altua daukana gaur egun. Pandemia horrek ia 40 milioi gaixo sortu ditu mundu osoan (2006). MOEk kalkulatzen du 36,3 milioi pertsona baino gehiago hil direla 1981etik, sindromea eriden zenetik, alegia. EAEn, berriz, 1984tik 2005 arte 10.000 pertsona kutsatu ziren, horietaik 5.279k HIESa garatuz eta azken hauetatik 2.969 hil zirelarik.
Euskaraz, hies hitz arrunt gisa ere erabiltzen da, adibidez hiesa gaixotasun kronikoa da esaldian. Euskaldunon Egunkariak bere estilo libururako egin zuen hautu hori 1990eko hamarkadan eta harrezkero hainbat testuingurutan hala erabiltzen da. Ingelesezko baliokidea "AIDS" (Acquired Immune Deficiency Syndrome) da, nazioartean erabilia.
Jatorria eta historia
1980ko hamarkadaren hasieran, gaixotasun ezezagun bat berebiziko bortizkeriaz hasi zen Estatu Batuetan jendea hiltzen. Inork ez zekien zer zen gaixotasun hura eta zerk eragiten zuen. 1983an sorburua Giza Immunoeskasiaren Birusa (GIB) zela jakin zen.
Telmatobius
Telmatobius anfibio genero bat da, Anura ordenaren barruko Telmatobiidae familian sailkatua.
Hartutako Immuno Eskasiaren Sindromea
Jatorria eta historia
Geroago, Pasteur Institutuan eta Caude Bernard Ospitalean (Paris) egindako ikerketek bigarren birus bat (GIB2) aurkitzea posible egin zuten Afrikako mendebaldean kokaturiko foku batetik abiatuta. Birusa afrikar tximinoei (tximu berdea) erasotzen dienaren antzekoa da eta seguruenik giza espezieari zuzenean transmititu zitzaion, Afrikatik Haitira, Estatu Batuetara eta gero mundu osora igarota.
Egiturari dagokionez, bi birus horien arteko aldea estalki birikoan dauden proteinen osaera ezberdinean datza. Antza denez, ezberdintasun horiek askoz ere birulentzia handiagoa ematen diete GIB1-ek sortutako infekzioei, GIB2 delakoak sortutakoei baino. Bestalde, geografi banaketa ere ezberdina dute: GIB2 Afrika mendebaldeko lurraldeetara mugatuta dago, baina GIB1 mundu guztian zehar zabaldua da.
Lehen kasuak Los Angelesen eta New Yorken detektatu ziren 1981eko ekainaren 5ean, baina birusaren hedakuntza hirurogeita hamarreko hamarkadan hasi zen. Hiesaren birusaren aurkikuntza 1983an ia aldi berean egin zuten Luc Montagnier rek, Parisko Pasteur Institutuko ikertaldeko zuzendariak, eta Robert Gallok, Estatu Batuetako minbiziaren institutu nazionaleko tumoreen ikerketarako laborategiak. Aldiberekotasun horrek bi entitateen arteko auzi kontaezinak sortu zituen, eta baita bi estatuen artean ere. Alabaina, arestiko ikerlan batzuk bat datoz aurkikuntzaren lehentasuna Montagnierri ematean.
Lehen kasuak detektatu zirenetik ondorengo urteetara, hiesaren epidemia “arrisku-talde” izenekoetara (bena-barruko drogazaleak, homosexualak, “ukitutako” heterosexualak eta odol-transfusioen hartzaileak) mugatu zen. Baina laster asko egiaztatu zen oso azkar hedatzen zela giza kolektibitateen bizimoduaren aldaketen ondorioz, hots, ohitura sexualen liberalizazioa, bidaien ugaritzea, transfusioen gehikuntza, orratz hipodermiko eta xiringatxoen elkarbanatzea, Afrikako jendea hirietarantz migratzea eta osasun-asepsia urria.
Kasuen kopurua nabarmenki gehitu da azken urteotan eta eredu epidemiologikoa aldatu egin da. Gaur egun, transmisioa arrisku-talde horien barruan egonkortu egin dela nabaria da, bai Europan eta bai Estatu Batuetan ere. Transfusioen bidezko kutsapena gutxitu egin da, baina kutsapen heterosexualen eta haurdun dauden emakumeek seme-alabei transmititutako kasuen gehikuntza nabarmena da. Hortaz, behin betiko baztertu behar da “arrisku-talde” bezalako terminologia eta haren ordez, “arrisku-portaerak” bezalakoak erabili beharko lirateke.
Birusari buruzko informazioa
Beste birusak bezala, GIBa ezin da era independentean bizi, eta zelula baten barruan bizi behar du. GIBaren ezaugarria erantzun immunologiko ororen ardura duten T4 linfozitoak eraso eta desegitea da, azken horiek organismoaren defentsan parte hartzen duten beste zelula guztiak koordinatzen baitituzte.
Birusa gure organismoan
GIBa odolaren bidez sartzen da giza gorputzera. Oso birus ahula da, ez da gorputzaren kanpoaldean egoteko gai eta ondorioz, ez da arnasaren bidez transmititzen gripearen birusaren moduan. Gorputzean sartutakoan birusa linfozitoetan sartzen da, hau da, immunitateaz (organismoa infekzioen aurka babesteaz) arduratzen diren odol zeluletan.
Neotropius atherinoides
Neotropius atherinoides Neotropius generoko animalia da. Arrainen barruko Schilbeidae familian sailkatzen da.
Hartutako Immuno Eskasiaren Sindromea
Birusa gure organismoan
Zelula horien barruan, birusa sor egoeran gera daiteke hainbat urtetan. Hori da pertsona seropositiboei gertatzen zaiena. Pertsona horiei analisia egiterakoan, HIESaren birusa dutela hauteman ohi zaie, baina ez da gaixotasunaren sintomarik aurkitzen. Beste modu batetara esanda, birusaren eramaileak dira eta beraz bere ingurukoei transmiti dakieke baina ez dute oraindik gaixotasuna garatu. Hala ere, kasu batzuetan birusa ez da inoiz aktibatzen eta beraz, ez da gaixotasuna garatzen.
Birusa aktibatzen bada, abiadura handian ugaltzen da eta beste linfozitoak infektatzen hasten da. Infekzioaren hasieran CD8+ T zelulen erantzuna bortitza da. Baina birusak hainbat mekanismo ditu zelula horien eragina gainditzeko, besteak beste, hainbat mutazio gerta daitezke eta, azkenean, ondorio larriak ekar ditzake erasoak. Mekanismoa gainditzeko, material genetikoa muta daiteke eta horrek traba gehiago jartzen dizkio sistema immunologikoari. Horren ondorioz, zelula horiek suntsitu egiten dira pixkanaka pixkanaka eta organismoa babesik gabe geratzen da. Babes ezaren sintomak agertu baino lehen, beste sintoma batzuk agertzen dira, gongoil linfatikoen hantura, esate baterako.
Babes ezaren eraginez, organismoa ahulago eta edozein infekzioren menpe geratu ohi da. Gaixotasunaren azken uneetan, tumore kaltegarriak agertzen dira, gaixoaren egoera fisikoa eta psikologikoa izugarri okertzen da eta azkenean, hil egiten da.
Gure immunitate-sistemak, edozein birus atzematean, birusen kontra joaten diren substantzia batzuk sortzen ditu, antigorputzak. GIBaren birusa organismoan sartzen denean honek denbora epe zehatz bat behar du birus zehatz horren kontrako antigorputzak sortzeko. Denbora epe hau 3-12 aste artekoa da. Epe horri "leiho garaia" deitzen zaio, eta bertan GIBak kutsatutako pertsona batek beste pertsona batzuk kutsa ditzake, nahiz eta probaren bidez (odol-analisia) ez antzeman. Lehen begiratu batean ezin da jakin pertsona batek GIBa daukanentz.
Beraz, kontuan hartu behar dugu arrisku-jokabide baten ostean hiru hilabete igaro behar direla GIBaren proba era fidagarrian egin ahal izateko.
Transmisio-bideak
GIBa EZ da transmititzen
GIB birusa BAI kutsatzen da:
Prebentzioa
Ez da osasun-zentro edo ospitaletan gaixotasuna hartzeko beldurrik izan behar, odola ateratzeko edo transfusioak egiteko materiala behin besterik ez baita erabiltzen. Gainera, emaileen odolak oso analisi zehatzak pasatu behar izaten dituzte.
Tratamendua
1996tik gaixotasunaren pronostikoa erabat aldatu duen tratamendu eskema hasi ziren erabiltzen, aktibotasun handiko tratamendu antierretrobirala edo ingelesez highly active antiretroviral therapy (HAART), familia ezberdinetako sendagaiak konbinatzean datzana.
Hauek dira gaur egungo sendagaiak hiru multzo edo familiatan sailkatuta:
Tratamendu berriak
Gaixotasunaren tratamendu lerro berri bat kasualitatez deskubritu zen 2010ean. Hiesa leuzemia zituen gaixo bati hezur-muineko transplante bat egin zioten, eta bi gaixotasunetatik sendatu zen. Hezur-muinaren emaileak mutazio bat zuen T linfozitoetan, linfozito horiek ez baitzuten proteina espezifiko bat bere azalean,CCCR5 izeneko proteina, birusak linfozitora atxikitzeko ezinbestekoa dena. Proteina hori izan ezean, birusa ezin zaio linfozitoari akoplatu, eta, beraz, ezin du infektatu, ezta linfozito suntsitu ere. Hezur-muinaren hartzailea T linfozito "mutanteak" ekoizten hasi zen, birusaren erasoari immuneak.
Harrezkero, tratamendu bera aplikatu da kasu gutxi batzuetan emaitza onekin halaber.
Cyanocorax yucatanicus
Cyanocorax yucatanicus Cyanocorax generoko animalia da. Hegaztien barruko Corvidae familian sailkatua dago.
Game of Death (1978ko filma)
Game of Death (Heriotzaren Jokoa; ) Robert Clousek zuzendutako hongkongdar film bat da. Clousek berak idatzi zuen Raymond Chowrekin batera eta Bruce Lee, Kim Tai-jong, Yuen Biao, Gig Young, Dean Jagger, Colleen Camp, Robert Wall, Hugh O'Brian, Dan Inosanto, Mel Novak, Sammo Hung, Kareem Abdul-Jabbar, Han-Jae Ji eta Casanova Wong aktoreek antzeztu zuten. Film hau 1972ko amaiera eta 1973ko hasiera artean hasi zen filmatzen, baina 40 minutu baino ez ziren filmatu eta amaitu gabe geratu zen Bruce Leeren heriotzagatik grabatzen ari zela. Urte batzuk beranduago, 1977an, Golden Harvestek amaitu zuen, bikoitzak eta muntaiak eta jatorrizko filmaketaren zati bat erabiliz. Eta Bruce Leeren aurreko filmetako eszenak gehituz. 1978an estreinatu zen, Lee hil eta 5 urtera.
Pasaiako portua
Pasaiako portua Pasaiako (Gipuzkoa) badian hedatzen da, Oiartzun ibaiaren bokalean, Pasaiako udalerrian eta Oiartzualdea eskualdean.
2005. urtean 4 milioi tona mugitu ziren portuan. Urtero izandako edukiontzi eta merkantzia trafikoaren zenbatekoari begiratuz gero, Euskal Herriko portuetatik 3.a da, Bilbokoaren eta Baionakoaren ondoren, eta espainiar estatuko portuetatik 16.a.
Portuaren ezaugarriak
Pasaiako portuak beste portuk ez dituen ezaugarri bereziak ditu. Sarrerako kanalak 10 metroko sakonera dauka itsasbehera denean. Sakonera hori, etengabe mantentzen da eta ez da beharrezkoa izaten ondoa dragatzea. Portuko kaiek 5.200 metroko luzera dute, euretatik 1.500 metro arrantzarako erabiltzen dira eta 3.250 metro jarduera komertzialetarako. Gainerako kaiak ontziak konpontzeko eta bestelako jardueretarako erabiltzen dira.
Portuak 600.000 metro karratuko azalera dauka lehorrean eta 940.000 metro karratuko flotazio azalera. Herrerako auzoan, portuaren industriagunea kokatzen da. Pasai Donibanen dagoen portu zatian bien bitartean, ontziola bat dago. Gipuzkoan dagoen zentral elektriko bakarra Pasaiako portuaren lurretan dago, Iberdrolaren zentral termikoa alegia. Zentralak sortzen duen kutsadura dela eta, hurrengo urteetan itxiko dela uste da.
Arrantza
1970eko hamarkada arte Pasaiako jarduera tradizionala izan zen. 1960ko hamarkada eta 1970eko hamarkadaren artean, bakailaoa arrantzatzen zuten 280 ontzi zeuden Pasaiako portuan. Arrantzan milaka pertsona aritzen ziren orduan. Urteek aurrera egin ahala, arrantzaren gainbehera etorri da, eta gaur egun 300 bat pertsona baino ez dira arrantzan aritzen, gehien bat baxurako itsasontzietan.
Pasaiako superportua edo kanpo portua
Ustez portua txiki geratu dela eta, Pasaiako Portu Agintaritzaren ekimenez eta Espainiako Sustapen Ministerioaren eta Gipuzkoako Foru Aldundiaren laguntzaz portua handitu nahi dute. Horretarako, eta badia barruan tokirik geratzen ez dela argudiatuz, kanpoaldean portu berria eraikitzeko proiektua lantzen ari da. Proiektua Pasaiako portuko kanpo ditxoa (izen ofiziala), Pasaiako superportua eta Pasaiako kanpo portua izenez da ezaguna.
Egitasmo horren bitartez, Jaizkibelgo itsaslabarrean kai berriak eraikiko lirateke, eta Pasaiako badia barruko kaiak beste jarduera ekonomikoetarako erabiliko lirateke. Besteak beste, kirol portuak, etxebizitza berriak, parkeak, dendaguneak eta bestelakoak eraikiko lirateke, gaur egun portuarenak diren lurretan. Halaber, tunel bat egingo litzateke Jaizkibel mendiaren pean, portura errepidez ailegatu ahal izateko.
Gorgasia maculata
Gorgasia maculata Gorgasia generoko animalia da. Arrainen barruko Congridae familian sailkatzen da.
Pasaiako portua
Pasaiako superportua edo kanpo portua
Hainbat elkarte proiektu horren aurka azaldu da hasieratik, Jaizkibelgo itsaslabarrak BGL izendaturik eta Natura 2000 sarearen barruan daudelako, superportua horrekin bateragarria ez delako, eta superportuak kalte handiak eragingo lituzkeelako bai mendian bertan, bai itsaspean. Talde horietako batzuek Jaizkibel Bizirik elkartea osatu zuten 2003. urtean. Besteak beste, informazio gehiago eskatzen diete Administrazio publikoei; eta, proiektuak ingurumenari dakarkion kaltea eta eskatzen duen dirutza handia aintzat hartuta, erreferendum bidez erabaki dadila proiektua egingo den ala ez.
Greenpeaceren esanetan, kanpo portua egiten baldin bada, portu espekulazioko beste kasu bat litzateke, hau da, gutxi batzuek irabazi handia egingo lukete, lurzorua bereganatuz eta hor eraikiz. Ekologista talde horrek dioenez, ez dago kanpo portuaren bideragarritasuna oinarritzen duen ekonomia arloko daturik, eta Sustapen Ministerioak aukera bakarra baizik ez luke aintzat hartu behar: 0 aukera, hots, kanpo porturik ez eraikitzea eta oraingo portu eremua berrantolatzea.
Marigné-Laillé
Marigné-Laillé Frantziako udalerria da, Sarthe departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Marigné-Laillé udalerrian erroldatutako biztanleak 1.523 ziren. Familiak 610 ziren, horien artean 166 pertsona bakarrekoak ziren (87 bakarrik bizi ziren gizonak eta 79 bakarrik bizi ziren emakumeak), 198 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 222 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 815 etxebizitza zeuden, 620 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 141 bigarren erresidentzia ziren eta 54 hutsik zeuden. 765 etxeak ziren eta 22 apartamentuak ziren. 620 etxebizitza nagusietatik 488 bere jabearen bizilekua ziren, 123 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 7 etxek gela bat zuten, 53 etxek bi zituzten, 103 etxek hiru zituzten, 161 etxek lau zituzten eta 296 etxek bost zituzten. 429 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 240 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 332 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.005 ziren, horien artean 734 aktiboak ziren eta 271 inaktiboak ziren. 734 pertsona aktiboetatik 664 lanean zeuden (370 gizon eta 294 emakume) eta 70 langabezian zeuden (25 gizon eta 45 emakume). 271 pertsona inaktiboetatik 97 erretiraturik zeuden, 80 ikasten zeuden eta 94 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Marigné-Laillé udalerrian 641 unitate fiskal zeuden, 1.582 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.672 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 50 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 8 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 18 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 igeltseroak, 3 margolariak, 3 zurginak, 2 iturginak, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia, 2 albaitariak, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Marigné-Laillé udalerrian 54 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.022 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Donostiako barruti judiziala
Donostiako barruti judiziala Gipuzkoako lurraldearen justizia administrazioa osatzen duten 6 barruti judizialetako bat da. Barruti judizialeko burua Donostia da. Baita ere, bertan Gipuzkoako Probintzia-Fiskaltza eta Probintzia-Auzitegia daude. Lurraldeko barruti judizialik garrantzitsuena da.
Eduardo Abaroa Andeetako faunaren erreserba nazionala
Eduardo Abaroa Andeetako faunaren erreserba nazionala, Boliviako naturagune babestua da. Andeetako mendikatearen mendien artean dago ezkutatuta, herrialdearen hego-mendebaldeko txokoan, herrialdeko eremu babesturik bisitatuena, eta urtean gutxienez 40 000 bisitari izaten ditu. Eduardo Abaroa Boliviako heroiaren izena darama.
Natura-erreserbako mendiak Bolivia eta Txile, Argentinaren arteko mugako mendi altuenak dira. Sumendiak erupzioan, iturri termalak, geiserrak eta fumarolak daude.
Altheim
Altheim Alemaniako udalerri hauetako bat izan daiteke:
Neoklasizismoa Euskal Herrian
Neoklasizismoa Euskal Herrian, Europako beste herrialde batzuetan bezala, XVIII. mende bukaera aldera hasi zen zabaltzen, antzinako joera greko-erromatarrak oinarritzat harturik eta ordura arte indarrean zegoen barrokoaren aurkako erreakzio modura.
Arkitektura Nafarroan
XVIII. mendearen bukaera eta XIX. mendearen hasiera ez zen, ekonomiaren ikuspuntutik begiratuta, momenturik egokiena Nafarroan eraikin asko egiteko. Izan ere, hainbat gerren eraginez giroa nahastua eta pobretua baitzegoen: Konbentzio Gerra lehenik, ondoren Napoleonen kontrakoa eta, azkenik, Lehen Karlistaldia, 1833. urtetik 1839 arte. Estilo honetako obra gehiago egin zitezkeen, beraz, egoera baketsuagoa izan balitz. Hala ere, neoklasizismoaren joerak ia ehun urte indarrean iraun zuenez, badira, bai arte erlijiosoaren barnean bai zibilean ere, estilo honetako hainbat eraikin eta obra.
Filstroff
Biztanleria
2007an Filstroff udalerrian erroldatutako biztanleak 855 ziren. Familiak 330 ziren, horien artean 60 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 36 bakarrik bizi ziren emakumeak), 119 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 131 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Neoklasizismoa Euskal Herrian
Iruñeko katedrala
Lau mende lehenago egindako katedral gotiko honi ukitu neoklasikoa eman zitzaion, estilo honetako fatxada erantsiz, 1783. urtean Ventura Rodríguezek diseinaturiko planoei jarraikiz. Fatxada neoklasiko horrek erdialdean lau zutabe ditu korintoar formako kapitelekin, eta horien buru eginez frontoia du, kabildoaren armarriarekin. Parte horren beheko aldean, bestalde, ate bat dago eta horren gainean balkoi barandadun bat. Aurrealde guztia, gainera, alboetan dauden bi dorreekin loturik aurkitzen da.
Dorre horietako bakoitzak beheko aldean bi leiho dauzka bata bestearen gainean. Erdialdean friso bat dago, eta hortik gora beste zatia. Zati horretan erlojuak daude, bata eguzkikoa eta bestea mekanikoa. Ondoren gorputz oktogonal bat dago eta bertan zutabe korintoarrez eraturiko arkuak. Horien barnean daude elizaren kanpaiak. Azkenik erlaitza dago, eta ororen buru kanpai itxurako kupulatxoa. Katedral honetan egindako berrikuntza hauek, Nafarroan eginiko lehen lan neoklasikoak izanik, eredu gertatu ziren ondoren egingo ziren beste askorentzat ere.
Filstroff
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Neoklasizismoa Euskal Herrian
Corellako San Migel eliza
Corellako elizarik zaharrena den honek, mendeetan zehar hainbat berrikuntza izan ditu, horien artean 1797. urtean Fernando Martínez arkitektoaren gidaritzapean egin zena. Garai horretan elizako dorreei neoklasizismoaren ukitua eman zien horietan egindako txukuntze lanetan.
Filstroff
Etxebizitza
2007an 402 etxebizitza zeuden, 335 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 50 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 378 etxeak ziren eta 24 apartamentuak ziren. 335 etxebizitza nagusietatik 285 bere jabearen bizilekua ziren, 39 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 32 etxek hiru zituzten, 78 etxek lau zituzten eta 220 etxek bost zituzten. 305 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 114 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 191 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Neoklasizismoa Euskal Herrian
Alesbesko San Frantzisko Xabier kapera
Herri honetako Santa Eufemia parrokiaren jatorria XIV. mendekoa izanik ere, estilo nagusia barrokoa du. Denboran zehar eginiko berrikuntzetan erantsirik, hiru kapera ditu barnean, horietako bat neoklasikoa, hain zuzen ere San Frantzisko Xabierrekoari eskainia. Kapera hori egiteko lanak XIX. mende hasieran hasi ziren, Fernando Martin eta Miguel Hermosillak eginiko proiektuen arabera. Oinplano eliptikoa du, eta estalkitzat duen kupula ederra ere eliptikoa da. Zutabeak apaingarri gabeak ditu, eta pilastrak ildaxkaz edertuak. Horien fusteak, bestalde, marmol itxura ematen dioten polikromiaz pintaturik daude. Eliza barnetik kapera honetarako sarrera eratuz puntu erdiko arku bat dago, tinpano bat duelarik goiko aldetik eta honen gainean bi aingeru.
Marcillako agustindar errekoletoen komentua
Marcillako komentu hau lehenagokoa da, baina 1755. urtean utzi behar izan zuten fraideek, erortzeko arriskuan zegoela eta. Urte batzuk geroago, hots, 1773. urtean, ekin zioten komentu berria egiteari, zister ordenako anaia lego batek eginiko planoen arabera eta Ignacio Asensio arkitektoaren gidaritzapean. Kupula eliptikoak ditu, lau arku semizirkularrez eratuta. Desamortizazioaren ondorioz zister ordenak 1835. urtean Marcillatik alde egin behar izan zuen, eta 1864. urtean, gaur arte bertan segitzen duten agustindar errekoletoek erosi zuten.
Asensiok eginiko obra neoklasikoa, nolanahi ere, galdu egin da hein handi batean, mende honetan egindako zenbait eraberritze direla medio.
Faltzesko Natividad parrokia
Eliza honetan geratzen diren zati zaharrenak aztertuz, badirudi lehenengo eraikina XIII. mendean egin zela. Dena dela, elizak gaur egun duen itxura 1779. urtean egindako berregituraketatik datorkio, garai horretan Ignacio Asensio arkitektoaren gidaritzapean bi urte iraun zuten lanak egin baitziren. Elizak gurutze latinoko oina du, hiru zatitan banaturiko nabe zabal batekin, eta alboetan kaperak ditu. Absidea, bestalde, sakona da.
Eliz gurutzearen gainean lau leiho daude, eta horietan palma itxurako edergarriak eta kerubin buruak aurkitzen dira. Apaindura horietatik abiatuz, goitik behera datozen erramu txirikordak sortzen dira, bukaeran lorez edertuak.
Azkoiengo San Joan Ebanjelariaren parrokia
Eliza hau 1826. urtean hasi eta zazpi urte geroago bukatu zen, Manuel Angel Txabarri arkitektoaren gidaritzapean. Parrokia eder honek hiru nabe ditu, erdikoa beste biak baino askoz ere zabalagoa, eta erdiko nabe horren bukaeran dago kapera nagusia. Aipatu hiru nabeak eratuz lau zutabe erraldoi daude elizaren erdian. Kolore polikromoak areagotu egiten du zutabe horien handitasuna eta edertasuna. Erdiko kupula ere handia da, eta eustarku gainean eraikia dago.
Fotokopiagailu
Fotokopiagailua, izenak dioen bezala, fotokopiak egiten duen gailua da. Fotokopia bat, dokumentu baten kopia zehatza da. Prozesu elektrostatiko bat jorratzen dute funtzionatu ahal izateko eta batzuk gai dira fotokopiatutako dokumentuaren tamaina handitzeaz edo txikitzeaz.
Neoklasizismoa Euskal Herrian
Noain-Imarkoaingo akueduktua
Iruñetik 16,5 kilometrora dagoen Subitzako iturburutik sortzen zen ura Iruñeraino eramatearren egindako lana da. Lehenengo planoak, 1774. urtean, Francisco Genci ingeniari frantsesak egin zituen. Zortzi urte geroago, Genciren egitasmoa onartu ez zelako, Ventura Rodríguezek aurkeztu zuen plan berria. Lanak 1782. urtean hasi ziren eta zortzi urte geroago bukatu, Santos Angel Otxandategiren gidaritza teknikoaren pean. Akueduktu honek 1.245 metroko luzera du eta erdi puntuko 99 arkuz dago osatua. Arku horiek saihetsetan neurri berdintsua badute ere, garaiago bihurtzen dira erdialdera jo ahala.
Fotokopiagailu
Historia
1440an,  Gutenbergek inprenta sortu zuen. Honek, historiari aurrerapauso izugarria eman zion, orain arte eskuz kopiatzen baitziren dokumentu guztiak. Inprenta egungo fotokopiagailuen lehen prototipoa dela esan daiteke.
Neoklasizismoa Euskal Herrian
Noain-Imarkoaingo akueduktua
1790eko ekainean iruindarrek, bi urte lehenago Luis Paretek diseinaturiko iturrietan isurtzen zen Subitzako ura edan ahal izan zuten lehenbiziko aldiz. Mende bat geroago, hots, 1895. urtean, Artetatik ekarritako ur hornikuntza berria ezarri zenetik aurrera, akueduktu honen erabilera pixkanaka jaitsiz joan zen.
Fotokopiagailu
Historia
Hurrengo mendeetan ez zen garapen handirik egon fotokopiagailuei dagokienez. Baina 1867an, idazteko makinaren asmakuntzarekin kopiak egiteko aukerak handitu ziren. Hala ere, oraindik prozesua oso motela zen, dokumentu bat kopiatzeko, ikatz-papera edo kalkatzeko papera erabiltzen baitzen eta paper mota hau oso garestia zen.
Neoklasizismoa Euskal Herrian
Noain-Imarkoaingo akueduktua
Gaur egun egoera onean badago ere, aspaldidanik ez du akueduktu funtziorik betetzen. Mende honetan, bestalde, zutarri bat kendu zioten azpitik pasa behar zuen trenbideari tokia egiteko. Geroago, Nafarroako autopista egiterakoan akueduktuaren azken zatia eraitsi zuten.
Filstroff
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Neoklasizismoa Euskal Herrian
Tafallako Plaza Berria
XIX. mendean hiri antolamendu berri bati ekin zitzaion Tafallan, eta horren kariaz sortu zen Plaza Berria. Plaza hori egiteko Karlos III.aren jauregitik geratzen ziren hondakinak desegin behar izan zituzten, bidenabar bertako zenbait material hartarako erabiliz.
Filstroff
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 576 ziren, horien artean 378 aktiboak ziren eta 198 inaktiboak ziren. 378 pertsona aktiboetatik 354 lanean zeuden (209 gizon eta 145 emakume) eta 25 langabezian zeuden (14 gizon eta 11 emakume). 198 pertsona inaktiboetatik 73 erretiraturik zeuden, 41 ikasten zeuden eta 84 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.