cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Errepidean
Garrantzia
Eleberriak eragin handia izan zuen eta Estatu Batuetako literaturaren gailur bat bezala estimatuta dago, XX. mendeko eleberri handia bezala. Oraindik gaur berrargitaratzen da, 100.000 kopia urtero, eta itzulpen berriak plazaratzen dira, kultuzko liburua izanik. Time aldizkariak aldizkaria sortu zen urtetik, 1923tik alegia, ingelesez idatzitako ehun eleberri onenen artean kokatu zuen. Eleberria barruko bakarrizketa, memoriak eta bidaldi liburuaren nahasketa da.
Bidaiak
1947
New York → Chicago, → Newton, Iowa → Stuart, Iowa → Cheyenne, Wyoming → Denver, Colorado → Salt Lake City, Utah → San Frantzisko, Kalifornia → Marin City → Hollywood, Kalifornia → Los Angeles, Kalifornia → Selma, Kalifornia → Dalhart, Texas → Indianapolis, Indiana → Harrisburg, Pensilvania → New York.
1949
Rocky Mount, Ipar Carolina → New Orleans, Luisiana → San Frantzisko, Denver, Colorado → New York.
1950
Filma
On the Road izenburupean, 2012an Walter Salles zuzendariak eleberria zinemaratu zuen. Ekoizlea Francis Ford Coppola izan zen, liburuaren eskumenen jabea.
Ekain (argipena)
Ekain hitzarekin artikulu ezberdinak daude:
Oímbra
Oímbra Ourenseko udalerria da, Verín eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.923 biztanle zituen.
Sirk
Sirk Eslovakiako udalerri bat da, Revúcako barrutian kokatuta. 18,35 km²ko azalera du eta 1223 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1421. urtekoa da.
Saint-Pierre-sur-Orthe
Saint-Pierre-sur-Orthe Frantziako udalerria da, Mayenne departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Pierre-sur-Orthe udalerrian erroldatutako biztanleak 483 ziren. Familiak 224 ziren, horien artean 68 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 40 bakarrik bizi ziren emakumeak), 88 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 56 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 356 etxebizitza zeuden, 222 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 83 bigarren erresidentzia ziren eta 51 hutsik zeuden. 348 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 222 etxebizitza nagusietatik 177 bere jabearen bizilekua ziren, 39 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 22 etxek bi gela zituzten, 36 etxek hiru zituzten, 62 etxek lau zituzten eta 102 etxek bost zituzten. 185 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 125 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 69 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 279 ziren, horien artean 200 aktiboak ziren eta 79 inaktiboak ziren. 200 pertsona aktiboetatik 187 lanean zeuden (111 gizon eta 76 emakume) eta 13 langabezian zeuden (4 gizon eta 9 emakume). 79 pertsona inaktiboetatik 28 erretiraturik zeuden, 28 ikasten zeuden eta 23 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Pierre-sur-Orthe udalerrian 225 unitate fiskal zeuden, 501 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.089 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 24 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria, 1 zurgina, 2 iturginak, 1 argiketaria eta 1 ile apaindegia.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 altzari denda zen.
2000. urtean Saint-Pierre-sur-Orthe udalerrian 53 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.885 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
ZIP (konpresio formatua)
Informatikan, ZIP galerarik gabeko konpresio-formatua da, dokumentuak, irudiak edo programak konprimitzeko oso erabilia.
Gladiogobius rex
Gladiogobius rex Gladiogobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
ZIP (konpresio formatua)
Programa askok, komertzialek zein libreek, erabili egiten dute, eta erabilera ohikoagoa ahalbidetzen dute.
Carlos Graça
Carlos Alberto Monteiro Dias da Graça (Sao Tome, 1931ko azaroaren 22a - Lisboa, 2013ko apirilaren 17a) saotometar politikaria izan zen. Sao Tome eta Principeko 6. lehen ministroa izan zen 1994tik 1995era.
Sao Tome eta Principe Askatzeko Mugimenduaren sortzaileetako bat izan zen. 1974ko Portugalgo Krabelinen Iraultzaren ondoren, independentzia prestatu zuen trantsizio-gobernuko kideetako bat izan zen, eta 1975ean independentzia iritsi zenean, Gizarte Gaietako ministro izendatu zuten.
Herrialdea diktadura marxista-leninista bihurtzearen aurka agertu zen, eta 1977an erbesteratu behar izan zuen. Manuel Pinto da Costa presidenteak 1987an herrialdera itzultzeko eskatu zion, alderdi anitzeko demokraziarako trantsizioa prestatzeko.
Kanpo Arazoetako ministro izan zen 1988tik 1990era. 1994ko hauteskundeak irabazi eta urriaren 25ean lehen ministro karguaren zina egin zuen. 1995eko abuztuaren 15etik 21ra arte kargutik kendu zuten, Manuel Quintas de Almeidak zuzendutako estatu-kolpe militar baten ondorioz. Kolpearen porrotaren ondoren, kargua berreskuratu zuen, eta bertan egon zen 1995eko abenduaren 31ra arte.
Migron
Migron Frantziako udalerria da, Itsas Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Migron udalerrian erroldatutako biztanleak 627 ziren. Familiak 263 ziren, horien artean 57 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 45 bakarrik bizi ziren emakumeak), 113 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 77 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 352 etxebizitza zeuden, 267 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 38 bigarren erresidentzia ziren eta 47 hutsik zeuden. 348 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 267 etxebizitza nagusietatik 208 bere jabearen bizilekua ziren, 49 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 6 etxek bi zituzten, 33 etxek hiru zituzten, 67 etxek lau zituzten eta 159 etxek bost zituzten. 206 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 124 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 114 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 370 ziren, horien artean 289 aktiboak ziren eta 81 inaktiboak ziren. 289 pertsona aktiboetatik 258 lanean zeuden (135 gizon eta 123 emakume) eta 31 langabezian zeuden (13 gizon eta 18 emakume). 81 pertsona inaktiboetatik 40 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 25 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Migron udalerrian 279 unitate fiskal zeuden, 690 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.935,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 29 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina, 2 argiketariak eta 1 ile apaindegia.
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen eta 1 kirol-denda zen.
2000. urtean Migron udalerrian 38 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.188 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Arteaga (argipena)
Arteaga izena toponimoa da jatorriz («arte ugariko tokia» esan nahi du), eta, hortik abiatuta, hainbat adiera eta erabilera hartu ditu:
Mexikon
José María Arteagaren omenez Ameriketako herrialde honetako toki batzuek hala deituak dira:
Euskal herritarrak
—
Plesder
Plesder Bretainiako udalerri bat da. Administraiboki Frantziako Ille eta Vilaine departamenduan dago Bretainia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 635 ziren. Familiak 268 ziren, horien artean 88 pertsona bakarrekoak ziren (33 bakarrik bizi ziren gizonak eta 55 bakarrik bizi ziren emakumeak), 70 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 84 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 26 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denborak, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 360 etxebizitza zeuden, 272 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 39 bigarren erresidentzia ziren eta 50 hutsik zeuden. 329 etxeak ziren eta 32 apartamentuak ziren. 272 etxebizitza nagusietatik 212 bere jabearen bizilekua ziren, 54 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 33 etxek bi zituzten, 53 etxek hiru zituzten, 62 etxek lau zituzten eta 120 etxek bost zituzten. 222 etxebizitzek parking plaza bat zuten azpialdean. 107 etxetan auto bat zegoen eta 136 bi edo gehiago zeuden
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 402 ziren, horien artean 335 aktiboak ziren eta 67 inaktiboak ziren. 335 pertsona aktiboetatik 315 lanean zeuden (162 gizon eta 153 emakume) eta 20 langabezian zeuden (10 gizon eta 10 emakume). 67 pertsona inaktiboetatik 30 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Plesder udalerrian 289 unitate fiskal zeuden, 701,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana 16.792€ zen.
Activitats ecomòmiques
2007an zeuden 21 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 5 igeltseroak ziren eta 1 iturgina.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Plesder udalerrian 32 nekazaritza-ustiategi zeuden, 741 hektarea erabiltzen.
Equipaments sanitaris i escolars
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden udalerriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Tay ibaia
Tay ibaia (River Tay, Tatha) Eskozia iparraldeko ibaia da, bertako luzeena eta Erresuma Batuko zazpigarren luzeena izanik.
Ibilbidea
Bere iturrian hainbat izen ezberdin ditu: hasierako milietan Connonish ibaia da; gero, Fillan ibaia du izena eta, azkenean, Killinen Tay aintzira bete baino lehen Dochart ibaia da. Ibaia Tay aintziraren hustubidea da Kenmoren
Hau da, ibaia Lur Garaietan du iturria. Handik Perth eta Dundee zeharkatzen ditu. Azken hiri honen hegoaldean dagoen Tayko fiordoan du ahoa.
Ekologia
Ibaiak biodibertsitate handia dauka eta horregatik Site of Special Scientific Interest (Interes zientifiko bereziko lekua) izendaturik dago. Espezie aipagarrien artean izokina, ur gezatako muskuilua eta igaraba arrunta daude. Europar kastorea ere aipatzekoa da.
Ur gezatako muskuilua Eskozian arrisku larrian dagoen espeziea da eta populazioaren bi herenak Tay ibaian daude.
Bestalde Tay ibaiak izokin arrantzarako nazioarteko sona du.
Pedro Antonio Gainzarain
Pedro Antonio Gainzarain Bermúdez (Elvillar, Araba, 1928-Gasteiz, 2006ko urriaren 18a) apaiz, unibertsitate irakasle eta idazlea. Antzinako grezierazko espezialista, gai horren inguruko lan garrantzitsuak plazaratu zituen.
Biografia
1928an jaioa, 1953an apaiza egin zen. Hiru urtez Valderejon eman zituen. 1958an Guardiara bidali zuten non irakasle gisa aritu zen. 1959an Salamancara joan zen, haren ikasketekin jarraitzeko asmoz; han Koldo Mitxelena ezagutu zuen. Ondoren, 1968 arte, Alemaniako Münster hiriko unibertsitatera joan zen non hizkuntza klasikoen ikasketak egin zituen. 1968an Gasteizera itzuli zen eta bertako Apaizgaitegian hizkuntza klasikoak irakatsi zituen. 1971an Arabako Unibertsitate Ikastetxea ireki zen eta bertako grezierazko irakaslea izan zen. 1977ko abenduan doktoreagoa bukatu zuen Madrilen. 1978an Filosofia eta Letren fakultatea ireki zen Gasteizen eta Gainzarain haren klaustroaren partaidea izan zen. EHUko Filologia Fakultatearen irakaslea izan zen erretreta hartu arte, 1999an.
Hezkuntzaren kalitatea hobetzeko Lege Organikoa
Espainiako Hezkuntzaren Kalitatea Hobetzeko Lege Organikoa —LOMCE gaztelaniazko siglez edo Wert legea goitizenaz ezagunagoa— (jatorrizko izena, gaztelaniaz: Ley Orgánica para la Mejora de la Calidad Educativa) 2013. urtean Espainian indarrean sartu zen lege organiko eztabaidatsu bat da, garaiko gobernu eskuindarrak bultzatua, Hezkuntza eta Kulturako ministro José Ignacio Wert zelarik. LOMCE honek 2006tik indarrean zegoen LOE indargabetu zuen.
Sphyrna tiburo
Sphyrna tiburo Sphyrna generoko animalia da. Arrainen barruko Sphyrnidae familian sailkatzen da.
Hezkuntzaren kalitatea hobetzeko Lege Organikoa
Besteak beste, Espainiako Hezkuntza Ministerioak autonomia erkidegoetarako irakasgai komunen portzentaje handiagoa finkatu du; euskara eta Espainiako beste hizkuntza koofizialak gutxietsi ditu, aurreko egoeraren aldean; ikasleek 9, 12, 15 eta 18 urterekin egin beharreko Estatu eremuko azterketak ezarri ditu, «Espainiako izaera nazionala» izango duten eduki homogeneoekin (azken bi azterketak, ikasmaila ez errepikatzeko nahitaez gainditu beharrekoak); hezkuntza ibilbide bereziak abiarazi ditu, bigarren hezkuntzatik hasita; eta sexuaren araberako bereizketa egiten duten ikastetxe pribatuei laguntza publikoak ziurtatu dizkie. Legearen proiektuak protesta ugari sorrarazi ditu gizartean, eta horren aurkako protestak eta grebak izan dira.
Pinzio
Pinzio muinoa (Mons Pincius) Kirinal muinotik iparraldera dagoen Erromako muino bat da, Marteren Zelaira ikuspegia duena. Erromako antzinako hiriaren jatorrizko mugetatik kanpo zegoen arren, eta Erromako zazpi muinoetako bat ez zen arren, Aureliano enperadorearen erregealdian, 270 eta 273 urteen artean eraiki zen harresiaren barnean bai zegoen.
Antzinako Erromako zenbait familia garrantzitsuk izan zituzten euren etxaldeak eta lorategiak (horti bezala ezagunak) Pinzion, Erromatar Errepublikaren azken garaietan, hauen artean, Horti Lucullani (Lukulok sortuak), Horti Sallustiani (Gaio Salustio historialariak sortuak), Horti Pompeiani eta Horti Aciliorum zeudelarik. Antzinatean, muinoa, Collis Hortulorum (lorategien muinoa) bezala ezagutzen zen. Bere egungo izena, han IV. mendean bizi izan zen familia bategatik hartzen du, Pinciiak.
Oraindik badaude muinoa hartzen duten zenbait villa eta lorategi, hauen artean, Villa Borgheseko lorategiak daudelarik. Piazza Napoleonek, muinoaren tontorrean, Piazza del Popolorako ikuspegia du, nora, atzean, mendebaldean dauden eskailerek daramaten. Erromaren ostertzaren ikuspegia ere badute hegoaldean eta mendebaldean.
Gurinhém
Gurinhém Brasilgo udalerri bat da, Paraíba estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Thomson Reuters
Thomson Reuters informazio enpresa bat da, The Thomson Corporation- ek Reuters 2008ko apirilaren 17an erosi zuenean sortua. Thomson Reutersen akzioek Torontoko Burtsan (TSX: TRI) eta New Yorkeko burtsan (NYSE: TRI) kotizatzen dute. Egoitza operatiboa Midtown Manhattanen dago, New Yorken. Thomson Reutersek 93 herrialdetan lan egiten du eta 50.000 langile baino gehiago ditu.
Kenjiro Ogino
Kenjiro Ogino (荻野 賢次郎, 1991ko irailaren 14a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Cerezo Osaka.
Glossogobius ankaranensis
Glossogobius ankaranensis Glossogobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Helio 4
Helio 4a, helioaren isotopo bat da, ez erradiaktiboa eta arina. Diferentzia handiarekin, modu naturalean existitzen diren helioaren bi isotopoen artean arruntena da, Lur planetan dagoen helio guztiaren %99,99986a osatzen duelarik. Bere nukleoa, alfa partikula bat da, bi protoi eta bi neutroiz osatua dagoena. Alfa desintegrazioa, isotopo erradiaktibo askorentzako deskonposaketa modu oso arrunta denez, honek, bere ugaritasuna azalduko luke. Izan ere, elementu astunen alfa deskonposaketa, Lurrean helio 4aren presentzia naturalaren iturria da.
Helio 4a, 2,17 kelvinetik (-271 gradu) behera izozten denean, hau, superfluido bihurtzen da, ohiko likido baten oso propietate ezberdinekin. Esate baterako, helio 4a, estali gabeko ontzi batean uzten bada, ontziaren alboetan geruza fin bat eratzen da, gainez eginez. Jokaera bitxi hau, Clausius-Clapeyronen erlazioaren ondorio da, eta ezin da egungo mekanika klasikoaren eredu zientifikoaren bidez azaldu, ezta eredu elektrikoen fisika nuklearraren bidez ere.
Comiac
Comiac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Comiac udalerrian erroldatutako biztanleak 235 ziren. Familiak 112 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 199 etxebizitza zeuden, 117 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 58 bigarren erresidentzia ziren eta 24 hutsik zeuden. 197 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 117 etxebizitza nagusietatik 99 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 26 etxek lau zituzten eta 68 etxek bost zituzten. 96 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 67 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 38 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 133 ziren, horien artean 86 aktiboak ziren eta 47 inaktiboak ziren. 86 pertsona aktiboetatik 81 lanean zeuden (46 gizon eta 35 emakume) eta 5 langabezian zeuden (2 gizon eta 3 emakume). 47 pertsona inaktiboetatik 29 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Gadomski (kraterra)
Krater sateliteak
Krater sateliteak krater nagusitik hurbil dauden krater txikiak dira, eta krater horren izen bera hartzen dute letra larri osagarri batekin (baita horien eraketa krater nagusiaren eraketatik independentea bada ere). Konbentzioz, egitura horiek ilargi-mapetan identifikatzen dira, eta dagokien letra krater nagusitik hurbilen dagoen ertzaren erdian kokatzen da.
Comiac
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen eta 1 igeltseroa.
2000. urtean Comiac udalerrian 33 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.170 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Islamabad
Islamabad (اسلام آباد, Islamaren bizilekua) Pakistan iparraldean kokaturik dago eta herrialde hartako hiriburua da. Islamabad Hiriburu Lurraldearen baitan Pakistango Gobernu Federalak kudeatzen du hiria. Pakistango bederatzigarren hiri handiena da, Islamabad-Rawalpindi metropoli eremua aldiz herrialdeko hirugarrena da, lau miloi biztanle ditu. "Hiri bikiak" ezizena ematen zaie biei.
1960. hamarkadan eraikitzen hasi ziren planifikaturiko hiri bat da eta Karatxik zuen boterea mugatu nahian, hiriburua hona mugitu zuten 1967an. Pakistango bizi maila altuena duen hiria da eta segurtasun handienetakoa duena ere bai, horretarako 2000 kameratik gora ezarri dira hirian zehar.
Etimologia
Islam eta abad hitzek bat egiten dute hiriaren izena eratzeko. Islam hitzak islam erlijioari egiten dio erreferentzia eta abad pertsierazko atzizki bat da, "ereindako tokia" esan nahi duena. Horrela beraz "Islamak ereindako tokia" edo "Islamaren bizitokia" esan nahi du. Muhammad Ismail Zabeeh (1913-2001) irakasleak proposatu zuen hiri sortu berriarentzako izena.
Antzinaroa
Islamabad Hiriburu Lurraldea Punjab eskualdearen iparraldean kokaturik dago, Pothohar ordokian. Asian aurreneko populatu ziren eremuetako bat kontsideratzen da, duela 100.000-500.000 urte arteko ertefakto ugari aurkitu baitira egin diren indusketatan. Soan ibaiaren terrazetan aurkituriko harrizko tresnak eta ontzigintzak ematen dute horren berri.
Soan ibaian bertan Abdul Ghafoor Lone doktoreak egindako beste indusketa batzuetan K.a. 5.000 urtean Neolito aroko gizakien garezurrak aurkitu dira eta K.a. 3.000 urtean komunitate txikiak antolatu zirela ikusi da. Indus haraneko kultura K.a. XXIII-XVIII mendeen artean ezarri zen eremu honetan. Ariarren aurreneko asentamenduetako bat ere izan zen, baina ondoren Asia Erdialdera migratu zuten.
2015-16. urteetan II-V. mendeen artean eraikitako estupa budista bat azaleratu zuten, Shah Allah Ditta leizetik gertu.
Erdi Arotik aurrera
Indiako azpikontinentea inbaditzeko bidean hainbat armada handik zeharkatu zuen ingurunea; Gengis Khan, Tamerlan, Babur eta Ahmad Shah Durraniren armadek esate baterako.
Erdi Aroan Gakhar leinuek populatu zutren ingurunea. XV. mendean eraikitako Pharwala gotorlekuak eta XVI. mendeko Rawal gotorlekuak zutik diraute oraindik.
Eraikuntza eta garapena
Pakistanek 1947an independentzia eskuratu zuenean hegoaldean dagoen Karatxi protu-hiria hiriburu probisional izendatu zuten. 1958an batzorde batek hiriburu berri bat eraikitzea erabaki zuen. Arrazoiak ugari ziren: Karatxik Arabiar itsasotik etor zitezkeen erasoen aurrean babes gaitasun urria zuen, herrialde osotik irisgarritasun ona behar zuen hiriburuak, zentro ekonomikoa izanik Gobernua ondoan izateak ustelkeria arazoak ekar zitzakeen... Rawalpindi hiriaren ipar-ekialdeko eremua aukeratu zuten, kokapena, klima, logistika eta babeserako baldintzak aintzat hartuta. Era berean Pakistanek berarentzat erreklamatzen duen Kaxmir eskualdetik gertu egotea komeni zen, armadaren egoitza Gobernuaren ondoan egon zedin.
1960. hamarkadan eraiki zen hiria Konstantinos Apostolos Doxiadis arkitekto greziarraren gidaritzapean. Plan hipodamikoan oinarritu zen, triangelu itxura zuena eta erpina Margalla mendietara begira zuena. Hiriburutza ez zen zuzenean Karatxitik Islamabadera aldatu, Islamabad eraiki bitartean Rawalpindi izan zen Pakistango hiriburua. Hiriaren hurrengo urteetako garapenean Edward Durell Stone eta Gio Ponti arkitektuek zeresan handia izan zuten.
Azken urteetan Islamabadek Pakistan guztiko jendea erakarri du eta herrialdeko hiri kosmopolitena bihurtu da. Nazioarteko Batzar ugariren egoitza izan da, 2004ko Asia Hegoaldeko Eskualde Kooperazioaren Elkartearen gailurra izan da aipagarriena.
Gertaera latzak ere jasan ditu Islamabadek, alde batetik Kaxmirreko 2005eko lurrikara eta bestetik hainbat eraso terrorista; Lal Masjideko setioa (2007ko uztailean), Daniar enbaxadako bonba (2008ko ekainean), Marriott Hoteleko bonba (2008ko irailean) eta 2011ko erasoak.
2015ean Rawalpindi-Islamabad Metrobus eraiki zen eta metropoli eremuko garraio sistema sendotu zen.
Kokapen geografikoa
Islamabad Pothohar ordokiaren iparraldan kokaturik dago, Margalla mendien oinean. Itsasoaren mailatik 540 metrotako altueran dago. Rawalpindi hiriarekin batera metropoli eremua osatzen du eta "Hiri bikiak" izena ematen zaie. Gertu dituen hiri batzuekiko distantzia honako hau da:
Iparraldea menditsua da eta hegoaldea berriz nahiko laua. Kurang ibaiak zeharkatzen du. Hiritik gertu Rawal aintzira kokatzen da.
Hiriaren egitura
Islamabad Hiriburu Lurraldea (Islamabad Capital Territory, ICT) da hiriburu federala kudeatzen duen administrazio egitura. ITC-k zortzi atal ditu: Administrazioa, Komertzioa, Hezkuntza, Industria, Diplomazia eta eremu erresidentziala, nekazal eremua eta eremu berdea.
Hizkuntzak
1998ko erroldaren arabera islamabadarren %68ak punjaberaz hitzegiten du, pothoharreko dialektoan, %15ak paxtuneraz eta %18ak beste hizkuntza batzuk erabiltzen ditu. Errolda hartan milioi bat biztanle ingurutik 691.977 Punjab probintziatik etorriak zirela ikusi zen eta 210.614 Sindh probintziatik.
Hezkuntza
Populazioaren %59'38ak 15-64 urte arteko adina du. %2'73 baino ez da zaharragoa eta aldiz %37'90 15 urtetik beherakoa da. Islamabadek Pakistan guztiko alfabetizazio maila handiena du, %88a hain zuzen ere. Populazioaren %9'8ak erdi mailako ikasketak ditu, %10'26ak batxilergoa edo parekoa eta %5'2ak masterra edo pareko gradu bat egin du.
Erlijioa
2017ko erroldaren arabera islama da hirian jarraitzaile gehien dituen erlijioa, populazioaren %95'43a hain zuzen ere. Kristauek %4'34a osatzen dute eta hinduistek %0'04ak baino ez dute osatzen.
Ekonomia
Islamabadek Pakistango Barne produktu gordinaren %1a osatzen du, populazioaren %0,8a duelarik. Bertako burtsa 1989an eratu zen eta herrialdeko hirugarrena da Karatxikoaren eta Lahorekoaren atzetik.
Munduko Bankuak 2010eko Doing Business Report txostenean dio negozio bat abiatzeko Pakistango toki aproposena dela Islamabad.
Informazio eta Komunikazio Teknologien alorrean nabarmen egin du aurrera, Softwarearen bi parke teknologiko ezarrui baitira bertan. Indiatik lanpostu ugari ekarri dituzte gainera. 2020an hirugarren parke teknologikoa eraikitzen hasi dira Hego Korearen laguntzarekin.
Garraioa
Rawalpindi-Islamabad Metrobusa 24 kilometro dituen autobus errepide azkarra da, Islamabad eta Rawalpindi lotzen dituena. Islamabadeko Pak-Secretariat geltokitik Rawalpindiko Saddar geltokira doe eta guztira 24 geltoki ditu ibilbidean. Hurrengo urteetan metropoli eremuko auzo gehiagotara zabalduko da.
Tren geltokia 2009an ireki zen berriz eta Pakistan Railways konpainiak kudeatzen du.
Hainbat autopistak lotzen dute Islamabad herrialdeko gainerako hiri garrantzitsuenekin. M-1 Motorwayk 155 km-ko luzera du eta Peshawarrera doa, M-2 luzeagoa da, 367 km ditu Lahoreraino.
Hezkuntza
Pakistango hezkuntza zentru aurreratuenak Islamabaden daude. 2009an 913 ikastetxe zeuden eta Magistaritzako zazpi institutu ere bai. Mutilentzako soilik diren 178 ikastetxe, Neskentzako 175 eta551 ikastetxe mixto zeuden.
16 Unibertsitate ere aurkitzen dira bertan, garrantzitsuenak: Zientzia eta Teknologia Unibertsitate Nazionala (NUST), COMSATS Informazio Teknologien Institutua eta Pakistango Injenieritza eta Zientzia Aplikatuen Institutua. Aipatzekoa da era berean Allama Iqbal Open University distantziako unibertsitatea, mota horretako munduko bigarren handiena dena.
Osasuna
Pakistanen haurren hilkortasun tasa txikiena duen hiria da, 38/1000, Pakistango batazbestekoa 78/1000 denean. Ospital handiena Pakistan Institute of Medical Sciences (PIMS) da. 1985ean eraiki zen eta medikuntza ikasketak eta praktikak ere egiten dira bertan. 30 departamendu daude bost atal nagusitan banatuta. Haurren ospitala ere badu barnean.
2006an PAEC General Hospital ezarri zen Pakistan Atomic Energy Commission (PAEC) batzordeak sustatuta.
Herrixkak
Islamabadek Pakistango alde askotako migrazioa hartu du baina badira hiriaren inguruan herrixka historiko ugari. Saidpur herrixka hinduismoa gurtzeko toki bihurtu zuen Man Sigh Rajak eta hainbat putxu eraiki zituen inguruan. Aurangzeb enperadore mogolak Bari Imamaren omenezko tenplua eraiki zuen eta urtero erromes andana joaten da Pakistan guztitik. 2004an 1'2 milioi erromes elkartu ziren bertan.
Pir Sohawa Margalla medietan dagoen herrixka da, Islamabadetik 17 kilometrotara.
Gastronomia
Pakistango gastronomia tradizionala aurkitzen da Islamabaden; Nihari, Halwa Poori, Dal, Chapli Kebab... Aspaldian janari azkarreko atzerriko enpresak ere ezarri dira bertan; McDonald's, KFC eta abar... Horretaz gain herrialde ugaritako enbaxadore eta diplomatikoak bertan kokatzen direnez, tarteka gastronomia atzerritarreko jaialdiak egin izan dira; Austriako Janariaren Jaialdia eta Suitzakoa esate baterako 2013an antolatu ziren.
Museoak
Lok Virsa Museum da Islamabadeko museo nagusia eta Pakistango folklorearen eta kultra tradizionalaren ondarea erakusten du.
Kirola
Islamabadeko kirol nagusiak kriketa, belar hockeya, futbola eta squasha dira. Islamabad United da hiriko kirol talde nagusia.
2004an Hegoaldeko Asiako Jokoak jokatu ziren. Zortzi herrialde izan ziren parte hartzaileak: Afganistan, Bangladesh, Bhutan, India, Maldivak, Nepal, Sri Lanka, eta Pakistan bera. India izan zen garaile nagusa urrezko 103 domina lortuz eta bigarren gelditu zen Pakistan, 38 urrerekin.
Hiri senidetuak
Islamabad ondorengo hiriekin senidetuta dago:
Paderne de Allariz
Paderne de Allariz Ourenseko udalerria da, Allariz - Maceda eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.618 biztanle zituen.
Fraignot-et-Vesvrotte
Fraignot-et-Vesvrotte Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Fraignot-et-Vesvrotte udalerrian erroldatutako biztanleak 69 ziren. Familiak 24 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Etxebizitza
2007an 36 etxebizitza zeuden, 27 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 35etxeak ziren. 27 etxebizitza nagusietatik 26 bere jabearen bizilekua ziren eta 1 alokairuan okupaturik zegoen; 1ek bi gela zituen, 2 etxek hiru zituzten, 3 etxek lau zituzten eta 21 etxek bost zituzten. 25 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 12 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 14 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 47 ziren, horien artean 36 aktiboak ziren eta 11 inaktiboak ziren. 36 pertsona aktiboetatik 35 lanean zeuden (23 gizon eta 12 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 11 pertsona inaktiboetatik 1 erretiraturik zegoen, 6 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 iturgina.
2000. urtean Fraignot-et-Vesvrotte udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Birkhoff (kraterra)
Birkhoff kraterra Ilargiko talka-krater bat da. LQ02 lau-angelukoan dago, Ilargiaren alde ezkutuaren ipar-hemisferioan. 330 kilometroko diametroa du. Izena George David Birkhoffren omenez darama.
Fraignot-et-Vesvrotte
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Birkhoff (kraterra)
Oso higatuta dagoen antzinako inpaktua da, barnean eta ertzean hainbat kraterrek hartzen duten gainazala duena. Kanpoko pareta Carnot kraterrak inguratzen du hegoaldean, Rowland kraterrak mendebaldean, eta Stebbins kraterrak iparraldean. Ipar-ekialdean Van't Hoff dago.
Fraignot-et-Vesvrotte
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Birkhoff (kraterra)
Krater sateliteak
Krater sateliteak krater nagusitik hurbil dauden krater txikiak dira, eta krater horren izen bera hartzen dute letra larri osagarri batekin (baita horien eraketa krater nagusiaren eraketatik independentea bada ere). Konbentzioz, egitura horiek ilargi-mapetan identifikatzen dira, eta dagokien letra krater nagusitik hurbilen dagoen ertzaren erdian kokatzen da.
Clarivate
Clarivate Filadelfian eta Londresen oinarritutako konpainia da, 2016an sortua, Onex Corporation-ek eta Baring Private Equity Asia-k Thomson Reuters- en Jabetza Intelektuala eta Zientzia negozioak eskuratu ondoren. 2019ko maiatzaren 13an, Clarivate Churchill Capital-ekin batu zen.
Clarivate-k bere harpidetzan oinarritutako zerbitzuen bilduma bat du eta gehienbat analisietara bideratuta dago, besteak beste, ikerketa zientifiko eta akademikoak, patentearen adimen eta betetze estandarrak, farmazia eta bioteknologia adimendun marka erregistratua, domeinua eta marka babestea barne. Zerbitzuen artean, Web of Science, Cortellis, Derwent, Derwent World Patents Index, CompuMark, MarkMonitor, Techstreet, Publons, EndNote, Kopernio, eta ScholarOne.
Baltazar Maria de Morais Júnior
Baltazar Maria de Morais Júnior (1959ko uztailaren 17a - ) Brasilgo futbolaria izan zen.
Clarivate
Enpresaren historia
Clarivate Thomson Reuters-en Jabetza Intelektualaren eta Zientziaren dibisioa zen lehenago. 2016an, Thomson Reuters-ek 3.55 bilioi dolarreko akordioa lortu zuen, konpainia independente batean banatu zuten eta Onex Corporation-eko eta Baring Private Equity Asia enpresako kapital pribatuko enpresei saldu zien.
2019ko maiatzaren 13an, Clarivate Churchill Capital-ekin batu zen. Churchillen zuzendari nagusia, Jerre Stead (IHS Markit-en aurreko presidente eta zuzendari nagusia) Clarivateko presidente exekutiboa bihurtu zen.
Erromatar ostatu batean
Erromatar ostatu batean (Fra et romersk osteria) Carl Heinrich Bloch margolari daniarraren oihal gaineko olioa da. 1866an amaitua, Blochen genero-eszenarik ezagunenetako bat da. Markorik gabeko mihise gaineko olioak 148,5 X 177,5 zm. neurtzen du.
Historia
Margoa Blochen lagun eta sustatzaile nagusia zen Moritz G. Melchior merkatariaren enkargu bat izan zen. Obraren atzealdean artistak Melchior bera sartu zuen eszenan (mahai batean eserita dago, lagunekin hizketan). Bi irudi femenino, berari bizkarra ematen eserita daude. Atzera eserita ikusleei begira dagoen gizona margolaria bera da. Bloch Wilhelm Marstranden ikaslea izan zen. Lan hau Marstranden Ostatu italiar baten eszena (1848) lanaren antzekoa da. Pintura Danimarkako Galeria Nazionalak erosi zuen 1935ean.
Cyornis glaucicomans
Cyornis glaucicomans Cyornis generoko animalia da. Hegaztien barruko Muscicapidae familian sailkatua dago.
Ilusioaren ordaina
Ilusioaren ordaina Laura Mintegik argitaratuko liburua da Egileak liburu kolektiboetan beste zenbait ipuin idatzi zuen arren, hauxe da bere ipuin bilduma bakarra.
Mangueirinha
Mangueirinha Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Zinswiller
Zinswiller Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Zinswiller udalerrian erroldatutako biztanleak 820 ziren. Familiak 305 ziren, horien artean 69 pertsona bakarrekoak ziren (41 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 77 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 114 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 45 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 343 etxebizitza zeuden, 310 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 22 hutsik zeuden. 302 etxeak ziren eta 42 apartamentuak ziren. 310 etxebizitza nagusietatik 257 bere jabearen bizilekua ziren, 47 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 8 etxek bi zituzten, 35 etxek hiru zituzten, 77 etxek lau zituzten eta 186 etxek bost zituzten. 244 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 121 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 150 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 518 ziren, horien artean 407 aktiboak ziren eta 111 inaktiboak ziren. 407 pertsona aktiboetatik 369 lanean zeuden (219 gizon eta 150 emakume) eta 37 langabezian zeuden (12 gizon eta 25 emakume). 111 pertsona inaktiboetatik 32 erretiraturik zeuden, 30 ikasten zeuden eta 49 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Zinswiller udalerrian 316 unitate fiskal zeuden, 838,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.215 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 24 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 9 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Zinswiller udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Coulomb-Sarton Basin (kraterra)
Coulomb-Sarton Basin kraterra Ilargiko talka-krater bat da. LQ02 lau-angelukoan dago, Ilargiaren alde ezkutuaren ipar-hemisferioan. 530 kilometroko diametroa du. Izena Coulombren omenez darama.
Krater sateliteak
Krater sateliteak krater nagusitik hurbil dauden krater txikiak dira, eta krater horren izen bera hartzen dute letra larri osagarri batekin (baita horien eraketa krater nagusiaren eraketatik independentea bada ere). Konbentzioz, egitura horiek ilargi-mapetan identifikatzen dira, eta dagokien letra krater nagusitik hurbilen dagoen ertzaren erdian kokatzen da.
Isotopo erradioaktibo
Elementu baten isotopo erradioaktiboa, isotopo bat da, hau da, elementu batekiko, neutroi kopuruan aldatzen diren aldaerak dira. Isotopo erradioaktiboek, euren jatorrizko elementuarekiko duten ezberdintasuna, erradioaktiboak direla da. Hau, protoi eta neutroien artean balantze txar bat izateagatik gertatzen da. Hau konpentsatzeko, nukleoak erradiazioa igorri behar du, nukleoa egonkortzeko, elementu egonkor edo beste isotopo erradioaktibo bat bihurtuz. Formaz aldatzean askatutako energia, Geiger kontagailu batekin edo partikula detektagailu motaren batekin, wilsonen kamera edo burbuila kamerarekin, adibidez, detekta daiteke.
Isotopo erradioaktibo bakoitzak, semidesintegrazio-periodo eta batez besteko bizitza bereizgarri bat du. Energia, nagusiki, erradiazio korpuskular (partikulak) bezala aska daiteke: alfa (helio nukleoak), beta (elektroiak), neutroiak (erradiazio neutronikoa) edo energia elektromagnetiko bezala (gamma izpiak).
Isotopo erradioaktibo artifizial batzuk, medikuntzan erabiltzen dira. Adibidez, teknezioaren isotopo bat, blokeatutako zain edo arteriak identifikatzeko erabil daiteke. Isotopo erradioaktibo naturalen batzuk, kronologiak berregitek erabiltzen dira, arkeologikoak kasu.
Isotopo erradioaktiboak, neurri txikiagoan, atmosferaren geruza altuetan sortzen dira, izpi kosmikoen ondorioz. Orohar, isotopo erradioaktibo batek, beste elementu batzuk kutsa ditzake, honela, "ugalduz", Kobalto-60a bezala, burdina aktibatzen duena, kobalto60 bihurtuz.
Koki Arita
Koki Arita (有田 光希, 1991ko irailaren 23a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vissel Kobe eta Kyoto Sanga FC.
Jasone Cenoz
Miren Jasone Cenoz Iragi hezkuntza-irakaslea eta ikertzailea da Euskal Herriko Unibertsitatean (EHU) 2004az geroztik. 2000tik 2004ra Hizkuntzalaritza Aplikatuko irakaslea izan zen Euskal Herriko Unibertsitatean, Gasteizen. Hezkuntza eleaniztunean, elebitasunean eta eleaniztasunean oinarritzen da haren ikerketa. Ezaguna da elebitasunak hirugarren hizkuntzaren eskurapenean duen garrantziaz egindako ikerketengatik Beste zenbait gai ere ikertu ditu: translanguaging pedagogikoa, hizkuntza-paisaiak, hizkuntza gutxituak eta edukien eta hizkuntzen ikaskuntza integratua (CLIL).
Karrera
Jasone Cenozek doktoretza jaso zuen Euskal Herriko Unibertsitatean 1992an. Hitzaldiaren izenburua "Ingelesa bigarren edo hirugarren hizkuntza gisa irakatsiz eta ikasiz" izan zen, ("Teaching and learning English as a second or third language", "Enseñanza-aprendizaje del ingles como segunda o tercera lengua").
Hizkuntzalaritza Aplikatuaren Elkarte Amerikarreko liburuen sarien batzordeko kidea da. Zientziarako Euskal Fundazioaren eta ISEAK Fundazioaren Administrazio Kontseiluko kidea da. ISEI-IVEI ko Batzorde Zientifikoko kidea ere bada.
Cenozek doktoretza ko ikasle ugari gainbegiratu ditu.
Ikerketa
Jasone Cenozek eleaniztasunaren hainbat arlotan lan egin du eskolako testuinguruetan. Gaztelania hirugarren hizkuntza gisa ingelesean duen eraginean hirugarren hizkuntza eskuratzearen arloan nabarmentzen da. Gaur egun, translanguaging pedagogikoan lan egiten du: "ikasleen errepertoriotik planifikatutako heziketa-estrategien erabilera da, hizkuntzaren eta kontzientzia metalinguistikoaren kontzientzia garatzeko" (Cenoz & Gorter, 2020). Hizkuntza paisaian eta hizkuntza gutxituetan ere lan egiten du
Padrenda
Padrenda Ourenseko udalerria da, Terra de Celanova eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 2.405 biztanle zituen.
Herri-kultura
Historia
XX. mendean zehar, hala ere, munduaren zati handi batean eskolatzearen hedapenak eta aisialdiko kulturaren agerpenak herri-kulturak nagusiki estatikoa zen izaera bertan behera uztea eragin dute, batzuetan abangoardia akademikoen sormena gainditzen duen elementu dinamizatzaile bilakatuz. Hala, komikiak — margolaritzaren eta literaturaren eremuan — edo jazzak musikaren eremuan, azkenean, bere izaera marjinala gainditu dute eta arte akademiko gisa ezarri dira.
Gazteak lan-merkatuan sartzeko adina atzeratu denez, errazagoa izan da kultura-produktuen sortzaile eta kontsumitzaile izatea, eta, gainera, berezko azpikulturak edo hiri-tribuak sortu dira, arte- eta filosofia-lehentasun espezifikoekin eta "mainstream" edo gehiengoaren pentsamendu-lerrotik urrun.
Herri-kulturaren edukien merkataritza-ustiapena, behin haren elementu urratzailetik aldenduta, elementu garrantzitsua da masa-kulturaren eraketan, eta garrantzi handiko faktore ekonomikoa musikaren, komikiaren edo bideo-jokoaren industrien bidez.
Agerpenak XX. mendean
Osotasunik gabe eta adibide gisa, honako hauek dira XX. mendeko herri-kulturaren agerpen aipagarrienetako batzuk:
Cirrhigaleus asper
Cirrhigaleus asper Cirrhigaleus generoko animalia da. Arrainen barruko Squalidae familian sailkatzen da.
Skerešovo
Skerešovo Eslovakiako udalerri bat da, Revúcako barrutian kokatuta. 12,91 km²ko azalera du eta 228 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1243. urtekoa da.
Azerbaijango ashiqak
Azerbaijango ashiqak artea poesia, narratiba, kantua, dantza eta musika instrumentala biltzen dituen praktika da, azerbaijandarren kulturaren ikur diren eszena tradizionalak irudikatuz.
Las Aldehuelas
Las Aldehuelas Soriako probintziako udalerria da. Soriatik, probintziako hiriburutik, 33 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 98 biztanle zituen 37,88 km²-ko azaleran.
Azerbaijango ashiqak
Ezaugarriak
Azerbaijango ashiqen artearen ezaugarri nagusia saz edo kopuz musika tresna kordofonoa da. Errepertorio aberatsa du: 200 kantu, dastans izeneko 150 konposizio musikal eta poetiko, genero guztietako 2000 poema inguru eta narrazio kopuru zehaztugabea biltzen ditu.
Javier González de Durana
Javier González de Durana Isusi (Bilbo, Bizkaia, 1951 -) bizkaitar arte espezialista, ikertzaile eta irakaslea da.
Azerbaijango ashiqak
Ezaugarriak
Ashiq-en arteak eskualdeko aldaerak ditu Azerbaijanen barruan, beste musika-tresna batzuk uler ditzaketenak, baina hizkuntza nazionalarekiko loturaren eta historia artistiko komunaren bidez bateratzen direnak.
Javier González de Durana
Biografia
Deustuko Unibertsitatean Filosofia eta Letretako lizentzia lortu zuen 1975ean eta doktoregoa 1983an Madrilgo Universidad Complutensean.
Azerbaijango ashiqak
Ezaugarriak
Ashiqen artea azerbaijandarren nortasunaren ikurtzat hartzen da, baita Azerbaijanen hizkuntza, literatura eta musikaren zaintzatzat ere. Herriaren kontzientzia kolektiboa irudikatzeaz gain, kulturen arteko elkartrukeak eta elkarrizketa sustatzen laguntzen dute, ashiqen artea Azerbaijango herri kurduek, lezgiarrek, talishek, tatsek eta beste talde etniko batzuek ere praktikatzen dutelako.
Javier González de Durana
Biografia
Euskal Herriko Unibertsitateko irakasle titularra da Historian Garaikidean. Real Academia de Bellas Artes de San Fernandoko kidea da 1996. urtetik. REKALDE Erakusketa Aretoko zuzendaria izan zen, REKarte aldizkariko zuzendaria (1992-1997), baita Kobie-Bellas-Artes eta Bidebarrieta aldizkarietako erredakzio-batzordeko kidea ere.
Arco´97 eta Arco´98 Arte Garaikideko Azokako (Madril) ohorezko batzordeko kidea izan da. Bilboko Arte Ederretako Museoko patronatu batzordeko kidea izan da 1985-1986 eta 1991-1998 urteetan. Bilboko Guggenheim Museoko aholkularitza-batzordeko kidea, administrazio-kontseilukoa eta aholkularia izan da. Eusko Ikaskuntzaren Arte Plastiko eta Monumentalak Saileko lehendakaria izan zen 1983tik 1984ra. 1992tik 2001era Rekalde aretoaren zuzendaria, 2001tik 2008ra arte Arabako Artiumen zuzendaria izan da baita ere. 2008tik 2011ra Tenerife Espacio de las Artes zuzendu zuen eta 2011tik 2014ra arte Cristobal Balentziaga museoa. San Fernandoko Arte Ederren Errege Akademiako akademikoa da.
Antolatu dituen erakusketak
Arte komisario bezala arrakasta handiko erakusketen arduraduna izan da. Hona hemen batzuk:
Bibliografia
Liburu ugari argitaratu ditu:
Lee Wai-sze
Sarah Lee Wai-sze, BBS, MH (txineraz 李慧詩; Jyutping lei5 wai6 si1, Kowloon, Hong Kong, 1987ko maiatzaren 12a) Hong Kongeko pistako txirrindulari profesionala da.