cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gacé
Biztanleria
2007an Gacé udalerrian erroldatutako biztanleak 2.110 ziren. Familiak 938 ziren, horien artean 361 pertsona bakarrekoak ziren (158 bakarrik bizi ziren gizonak eta 203 bakarrik bizi ziren emakumeak), 277 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 211 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 89 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.120 etxebizitza zeuden, 952 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 52 bigarren erresidentzia ziren eta 117 hutsik zeuden. 767 etxeak ziren eta 342 apartamentuak ziren. 952 etxebizitza nagusietatik 415 bere jabearen bizilekua ziren, 526 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 24 etxek gela bat zuten, 88 etxek bi zituzten, 226 etxek hiru zituzten, 302 etxek lau zituzten eta 311 etxek bost zituzten. 576 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 498 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 236 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.159 ziren, horien artean 809 aktiboak ziren eta 350 inaktiboak ziren. 809 pertsona aktiboetatik 670 lanean zeuden (351 gizon eta 319 emakume) eta 139 langabezian zeuden (60 gizon eta 79 emakume). 350 pertsona inaktiboetatik 128 erretiraturik zeuden, 72 ikasten zeuden eta 150 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Gacé udalerrian 934 unitate fiskal zeuden, 1.991,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.501 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 158 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 10 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 16 eraikuntza enpresak ziren, 36 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 15 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 14 finantziazio enpresak ziren, 6 higiezinen enpresak ziren, 15 zerbitzu enpresak ziren, 17 administrazio publikoko enpresak ziren eta 10 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 52 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 6 banku bulegoak, 1 funeraria, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 autoeskolak, 5 igeltseroak, 1 margolaria, 3 zurginak, 4 iturginak, 1 argiketaria, 5 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 1 aldi baterako lan enpresa, 6 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 19 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 3 okindegiak, 4 harategiak, 1 liburu denda zen, 2 elektrotresna dendak, 1 altzari denda zen, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen, 1 bitxi-denda zen eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean Gacé udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 botika eta 3 anbulantzia zegoen.
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Gacé udalerrian 2 Bigarren Hezkuntza ikastetxe zeuden 362 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Holubov
Holubov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.084 biztanle ditu eta 15,56 kilometro koadroko azalera. Český Krumloveko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1791 urtean egin zen.
Pirinioetako kanpaina
Pirinioetako kanpaina Penintsulako Gerra garaian Soult mariskalak egindako erasoaldia izan zen setiatuta zeuden Donostia eta Iruñeko goarnizioak laguntzeko .Hasieran frantziarrek garaipenak lortu bazituzten ere, laster Wellingtonek zuzendutako armada aliatuak eutsi zuen. Soultek uztailaren 30ean utzi zuen kanpaina eta Ipar Euskal Herrira itzuli zen, goarnizioei lagundu gabe.
Aurrekariak
Soultek lau armaden hondarrak batu zituen 80.000 laguneko armada berria berrantolatzeko. Soultek Jean-Baptiste d’Erloni 21.000 laguneko zutabe eman eta Amaiurko pasabidea eraso eta hartzeko agindua eman zion. Aldi berean Honoré Reille jeneralari bere tropekin eta Bertrand Clausel zuzendutako zutabearekin, guztira 40.000 lagun, Orreagako pasabidea eraso eta hartzeko agindua eman zion. Erreserban zituen gudarosteei, Eugene-Casimir Villattek zuzenduak, Bidaso ibaiaren bokalean eusteko esan zien.
Bere plana lehendabizikoz Iruñea askatzea eta gero mendebalderantz jo eta Donostiako setioa askatzea zen. Soultek arazoak zituen bere soldaduen hornigaiak kontrolpean izateko eta horrexegatik lau eguneko hornigaiak besterik ez zituen kanpainaren hasieran.
Armadak
Clauselen ezkerraldeko zutabean Nicolas Conrouxen infanteria-dibisioiak (7.100), Edmé-Martin Vandermaesen (4.200) eta Eloi Taupinenak (6.000) zeuden. D'Erlonen erdialdeko zutabean Jean Darmagnacen infanteria-dibisioa (7,000), Louis Abbé (8.000) eta Jean-Pierre Maransinenak (6.000) zeuden. Reillen eskuinaldeko zutabean Maximilien Foyren dibisioa (5.900), Antoine Maucune (4.200) eta Thomas Mignot de Lamartinièrerenak (7.100) zeuden. Zutabe bakoitzak 800 zalduneko zalditeria arina errejimentu bana zuen.
Wellingtonek 80 kilometroko mendebaldeko Pirinioetan zuen lerroan 62.000 lagun zituen. Ipar-ekialderantz lerrokatuak, ezkerraldean Bizkaiko golkoa eta Bidasoaren bokalea zituzten. Ezkerraldetik eskuinaldera honako dibisioak zituen: Kenneth Howarden 1. dibisioa, Charles Altenen dibisoia arina, Lord George Dalhousieren 7. dibisioa, William Stewarten 2. dibisioa, Francisco Silveiraren portugaldarrak, Lowry Coleen 4. dibisioa eta Pablo Morilloren espainiarrak. Erreserban Denis Packen 6. dibisioa eta Thomas Pictonen 3. dibisioa zituen, portugaldar eta espainiar zenbait unitatez gain. Zalditeria mendietan erabilgarria ez zenez erreserban ere zuen.
Emilio García Ganuza
Emilio García Ganuza nafar enpresaburu eta Osasunako presidentea izan zen bi urtez, 1970etik 1971ra. Unión Ciclista Navarra eta Napardi elkarte gastronomikoaren presidentea ere izan zen. Movimiento Nacionalaren presidentea ere izan zen.
Pirinioetako kanpaina
Armadak
Donostiako setioa egiten James Leithen 5. dibisioa eta beste unitateak zituen, denak Thomas Grahamen agindupean. Iruñean Jose Eugenio O'Donnellen espainiarrak zituen.
Kanpaina
Ustekabeko erasoa 1813ko uztailaren 25ean hasi zen. Aliatuen lerro zabaleko Amaiur eta Orreagako pasabideak eraso zituen, biek geldoki defendituak zirelako.
Amaiurko gudua
Stewarten 2. dibisioak Amaiurko pasabidea defenditu behar zuen. Gozi hartan, Stewartek frantziarrek ez zutela erasotuko pentsatu zuenez, Elizondora bidali zituen William Pringle eta John Cameronen gudarosteak. Hala ere, napoleondar soldadu batzuk ikusi eta konpainia arinak bidali zituen gotorlekuan zeudenak laguntzeko.
Frantziar armada eraso zuenerako, britainiarrak haranean zeuden eta pasabidera igo behar ziren ekipo osoa gainean zeramatela. Heldu zirenerako, herrikideak hilda eta Erlonen 10.000 soldaduk pasabidea okupatuta zuten. Pringlek D'Armagnacen dibisioa eraso zuen, Cameronek bestea eraso zuen bitartean. Nahiz eta 4.000 britainiarrek pasabidea berreskuratzea saiatu, ezin zuten. Bestetik, haitzartearen mehartasunak britainiarrei laguntza eman zioten D'Erlonen kopuruzko nagusitasuna aurre egiteko. Stewart arratsaldeko bitan heldu zenerako, bigarren lerro batera mugitu zituen bere gudarosteak. Ordubete beranduago, britainiarrak hondamenditik gertu zeuden. Orduan Edward Barnesen brigada, Dalhousieren 7. dibisioarena zena, mendebaldetik agertu eta hegalean eraso zuten D'Erlon. Britainiarrek 1.600 hildako izan zituzten.
Maurits Coppieters
Maurits Coppieters (Sint-Niklaas, 1920-Deinze, 2005) politikari flandriarra izan zen, Belgikako zein Europako Parlamentuetako kide izandakoa. Era berean, Volksunie alderdi abertzale flandriarraren politikari nabarmenduenetariko bat izan zen, eta Vlaamse Volksbeweging (VVB) herri-mugimenduaren sortzailetako bat ere.
Historia eta Zuzenbidea ikasi zituen Ganteko unibertsitatean, eta II. Mundu Gerra amaitutakoan Flandriako eskubide nazionalen aldeko borrokan murgildu zen. Vlaamse Volksbeweging mugimenduaren lehendakaria izan zen 1957tik 1963ra arte.
Pirinioetako kanpaina
Orreagako gudua
Colek Orreagan 4. dibisioa, Morilloren dibisioa eta John Byngen brigada, 2. dibisioarena zena, zituen, guztira 11.000 soldadu. Goizeko 6:00 eta 9:00 artean, Byngen brigadak frantziarren erasoaldiaren indarra jazo zuen, Colek tropa berrien bila zeudela. Colek arratsaldeko 5:00 arte iraun eta lainoa aprobetxatuz alde egin zuen. Berak 450 hildako eta frantziarrek 500 izan zituzten.
Maurits Coppieters
Bere ibilbide politiko luzean Coppieters saiatu zen Flandriako abertzaletasunari ildo progresista bat ematen, eta Europako estaturik gabeko Herri guztien eskubide nazionalen defendatzaile sutsua bihurtu zen. Horrek 1981ean eraman zuen, beste europarlamentari abertzaleekin batera, Europako Aliantza Askea taldea sortzera.
Pirinioetako kanpaina
Orreagako gudua
Aginduak kontrakoak baziren ere, 36.000 frantziarren erasoaz izututa, Colek Iruñera erretiratzeko agindua eman zuen. Pictonen 6.000 laguneko 3. dibisioa agertu zenean, Colek erretiratzeko ere konbentzitu zuen.
Maurits Coppieters
Bere omenez Maurits Coppieters Fundazioa sortu zen 2007an, Europako aniztasun linguistiko eta kulturalaren eta Herri eta pertsonen eskubide indibidual zein kolektiboen alde lan egiten duena.
Staročeskéita
Staročeskéita mineral bat da eta lillianita homologous series taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Staročeskéita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Pirinioetako kanpaina
Frantziarren jazarpena
Frantziarrak ez ziren konturatu britainiarren erretretaz hurrengo egunera arte. Clauselek jazarpenari ekin baina ezin Coleren erretagoardia topatu eguerdira arte. Bitartean, Reilleren tropek pasabide alternatibo topatzea saiatu ziren eta biribilgune bat egin zuten bere martxan. Uztailaren 27an Soultek berak egindako saiakera batean Iruñetik 10 kilometrotaraino ailegatu ziren. Hala ere, Pictonen britainiarrek eta portugaldarrek bat egin eta Soraurendik gertu defentsarako aproposa zen kokagune bat topatu zuten.
D'Erlonen erasoaldia nagusitzat hartuta eta Coleren partez berririk jaso ez zuenez, Wellingtonek hilaren 26an Amaiurrentzantz jo zuen. Hill Elizondon utzi ondoren, hurrengo egunean Iruñera aldera joan eta benetan zer gertatzen ari zenez konturatu zen. Packen 6. dibisioiari Cole eta Pictonekin bat egiteko agindua eman zion.
Soraurengo gudua
Uztailaren 27an, Wellingtonek 17.000 laguneko anglo-portugaldar armadarekin bat egin zuen Soraurenen. Clauselen atsekaberako, Soultek Reillen tropen zain egotea erabaki zuen, baita siesta hartu ere. Hurrengo egunean, Soraurenen Soulten 36.000 soldaduek ezin zuten 24.000 aliatuak mendean hartu. Hillen armada D'Erlon blokeatu eta honek ezin zuen Soraunenera heldu Soult laguntzeko. Gainera, D'Erlonen zalditeriak uztailaren 29ko goizean Soult topatu zuenean, mariskalak iparralderantz jotzea erabaki zuen ipar-ekialdean dagoen Orreagarantz ordez. Uztailaren 30erako Soulten armada ekialdetik mendebalderantz erretiratu zen. 7. dibisioaren laguntzarekin, Wellingtonek kontraerasotzeko agindua eman zuen.
Soulten atzera-egitea
Frantziarrak Soraurenera joan ziren atzera-egin baino lehen. Britainiarrek 538 hildako izan bazituen ere, frantziarrek askoz gehiago izan zituzten. Britainiarren ustekabeko erasoaldiak moztuta, ekialdean zegoen Foyren dibisioak ipar-ekialderantz jo zuen, Orreagaraino hain zuzen ere. Bere ibilbidean Reille eta Clauselen zenbait unitate lortu zituen 12.000 laguneko armada izan arte.
Bitartean D'Erlonen armadaren beste zatia eraman zuen Amaiurerantz, Hillen armada topatuz. Amaiuretik erretiratzearen ordez, Soult Bidasora joan zen. Igantzi, Longak zuzendutako espainiar dibisioak zubi estrategiko bat mantendu zuen. Bi orduz, bere dibisioaren laguntza izan gabe, Asturiasko 2. errejimentuak D'Erlonen armada osoa geldiarazi zuen. Azkenean, bost frantziar batailoik zubia eraso eta Soult zeharkatzeko gai izan zen. Berandu ailegatu bazen ere, Altenen dibisoi arina gainetik tiro egin zuen zubira, inperial zutabean anabasa sortuz. Goseaz akabaturiko armada desegin eta abuztuaren 2an Ipar Euskal Herrira heldu zen.
Ondorioak
Soultek ezin zuen Donostia eta Iruñeko setioak askatu eta 13.000 erori inguru izan zituen, horietatik 423 ofizialak izanik. Wellingtonek kanpainian 7.000 erori izan zituen. Soultek beste saiakera bat egin zuen abuztuaren bukaeran, San Martzialen hain zuzen ere.
Elixabet Ibarra
Elixabet "Eli" Ibarra Rabancho (Azkoitia, Gipuzkoa, 1981ko ekainaren 29a - ) euskal futbolari ohia da. Hegaleko ezker postuan jokatzen zuen. Athletic Clubarekin bost Superliga irabazi zituen (2003, 2004, 2005, 2007, eta 2016an). Emakumezkoen UEFA Kopako lehen bi agerpenetan sartu zuen gola.
Eskoziako Eliza
Eskoziako Eliza (ingelesez The Church of Scotland, eskozieraz The Scots Kirk eta Eskoziako gaeleraz Eaglais na h-Alba), informalki The Kirk deitua, Eskoziako eliza ofiziala da. Bere goiburua latinez: "Nec tamen consumebatur", "Halere ez zen kontsumitu" – Exodoa 3:2". Protestantismoaren presbiterianismoaren adarreko Eliza bat da.
Elixabet Ibarra
Botak zintzilikatzea erabaki zuen 2017an.
Ibilbidea
Eibartarrak taldean hasi zen futbolean jokatzen 1995ean, 14 urterekin.
Eskoziako Eliza
Eskoziako Elizak erlijioa herrialde horretako azken txokoraino hedatzearen ardura bere gain hartu du. Ondorioz, Eskoziako komunitate guztietan dago, baita isolatu edo urrunenetan ere. Ez die bere kideei bakarrik zerbitzua eskeintzen, baita eskoziar guztiei ere (Eskoziako hileta gehienak bere artzainek ospatu ohi dituzte).
Elixabet Ibarra
Ibilbidea
Athleticen emakume taldea 2002-03 denboraldian sortu zen, Leioa Futbol Taldeagaz batu zenean. Leioako Emakumezkoen Taldea bi urte lehenago sortua zen, 2000 urtean, lehenago Sondikako taldean aritzen zen jokalari batzuek klub berria sortu zutenean. Azkenean Sondikako jokalari gehienak talde berrira pasa ziren, eta hori izan zan lehenengo Athletic haren oinarria, hainbat fitxaketa egin baziren ere. Eta horietako bat izan zen Eli Ibarra.
Leioa taldeak ia partidu guztiak irabazi zituen. Azken mailatik abiatuta nahiko izan ziren bi denboraldi gorengo mailara heltzeko. Eta ez hori bakarrik, azken urte horretan Superligan jokatzeko aukera eskuratu zuten, eta Athleticek, ikusitakoarekin txundituta, talde biak batzeko eskaintza bat luzatu zien. Eta Leioak onartu zuen.
2002ko urriaren 6an debutatu zuen Eli Ibarrak Athleticekin, 21 urterekin.
Eskoziako Eliza
Historia
Erdi Aroan, Ingalaterrako Koroak tronuaren jaurespena eta gurtza eskatu zuen. Eskozian, baina, besterik ziren gauzak, erregeak primus inter pares bat izateko joera zuen, non Elizako ordezkarien taldeak protagonismo berezia zuen. Ingalaterrako kultura politikoa, baina, gero eta nabarmenagoa egin zen Eskoziarren Erresumako erregeen artean.
Elixabet Ibarra
Ibilbidea
Ez zen bukatu hor bolada ona eta Superligako lehen denboraldi hartan txapeldun geratu ziren. Gainera, partida bi San Mamesen bertan jokatu zituzten, eta horietako azkenekoan, liga eskuratu zutenenean, bete-beteta egon zen estadioa. Ezin zen gehiago eskatu, behe-behe mailatik superligako txapeldunak izatera pasa ziren ia partida guztiak irabazita. Amets betean bizi zituzten urte haiek.
Geroago, beste hiru urtean jarraian irabazi zuten Superliga. Hala ere, emaitzak ez ziren hasierako denboraldian bezain ikusgarriak; lehen urteko gol festak ohikoak izan ziren, hurrengo bi urteetan berriro irabazi zuten baina nagusitasuna ez zen erabatekoa izan.
Eskoziako Eliza
Historia
Bi kultura horien arteko tentsioak agerian geratu ziren XIII. mende bukaerako Eskoziako independentzia gerren garaian. Une horretan nabarmendu zen Joan Duns Eskoto teologoa, eta berehala etorri ziren Elizjendearen Deklarazioa eta Arbroatheko Aldarrikapena. Elizjendea, Eskoziako Elizaren ordezkariek gogor egin zieten erregeen botere absolutuari, bereziki ingelesei.
Elixabet Ibarra
Ibilbidea
Guztira Athleticen 15 denboraldi egin zituen, 413 partida eta 111 gol.
Eskoziako Eliza
Historia
Eliza horrek, Europako eliza erreformaren epelean, covenant, hitzarmena hartu zuen oinarri, eta covenanter mugimendua sortu zen. Eskoziako Erresuma eta Erromatar Eliza Katolikoaren arteko haustura jazo eta John Knox apaiz eta teologoaren gidaritzapean presbiterianismoa sortu zen.
Eddystone (Pennsylvania)
Eddystone Pennsylvaniako borough bat da. Delaware konderrian kokatua dago. 2010ean 2,410 biztanle zituen, 2.58 kilometro koadrotan banatuta.
Chastel-sur-Murat
Chastel-sur-Murat Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Chastel-sur-Murat udalerrian erroldatutako biztanleak 129 ziren. Familiak 51 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 19 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 79 etxebizitza zeuden, 50 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 26 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 71 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 50 etxebizitza nagusietatik 36 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 15 etxek hiru zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 12 etxek bost zituzten. 25 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 23 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 25 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 80 ziren, horien artean 64 aktiboak ziren eta 16 inaktiboak ziren. 64 pertsona aktiboetatik 62 lanean zeuden (30 gizon eta 32 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 gizon). 16 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2000. urtean Chastel-sur-Murat udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.092 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Vandenberg Village (Kalifornia)
Vandenberg Village Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Santa Barbara konderrian kokatuta dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Fuscaldo
Fuscaldo Italiako udalerri bat da. Cosenzako probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Fuscaldok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Holýšov
Holýšov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 5.036 biztanle ditu eta 29,31 kilometro koadroko azalera. Domažliceko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1371 urtean egin zen.
Olena Kostevytx
Olena Dmytrivna Kostevytx (Олена Дмитрівна Костевич; Khabarovsk, Errusiako SESF, SESB, 1985eko apirilaren 14a) ukrainar tiratzailea da. Hainbat Tiro Txapelketa irabazi ditu. Horien artean, bi Munduko Tiro Txapelketa (2002an 10 metro aire pistolarekin eta 2018an 25 metro aire pistolarekin), baita hiru Europako Tiro Txapelketa (2015ean eta 2016an 10 metro aire pistolarekin eta 2019an 10 metro aire pistolarekin talde mistoan).
Cochranella ramirezi
Cochranella ramirezi Cochranella generoko animalia da. Anfibioen barruko Centrolenidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Olena Kostevytx
Udako Olinpiar Jokoetan aritu da eta hainbat domina bereganatu izan ditu. Emakumezkoen 10 metroko aire pistola tiro lehiaketaren txapeldun olinpikoa izan zen 2004ko Atenasko Olinpiar Jokoetan. 2012ko Londresko Olinpiar Jokoetan brontzezko domina bana irabazi zituen emakumezkoen 10 metroko eta 25 metroko aire pistola tiro lehiaketetan. 2020ko Tokioko Olinpiar Jokoetan talde mistoko 10 metroko aire pistola tiro lehiaketan brontzezko beste domina bat irabazi zuen Oleh Omeltxuk taldekidearekin.
Ed Sullivan
Edward Vincent "Ed" Sullivan (New York, 1901eko irailaren 28a - ib., 1974ko urriaren 13a) estatubatuar ikuskizun eta kirol kazetaria, telebista aurkeztea eta egunkarietako zutabegile bat izan zen.
23 urtez etengabe aurkeztu zuen The Ed Sullivan Show (1948-1971) ikuskizun telesaioari esker AEBetan sekulako ospea bereganatu zuen.
Glasco (Kansas)
Glasco Kansasko hiri bat da. Cloud konderrian kokatua dago. 2010ean 498 biztanle zituen, 0.85 kilometro koadrotan banatuta.
Ekaitz-txori musuzuri
Ekaitz-txori musuzuria (Pelagodroma marina) Pelagodroma generoko animalia da. Hegaztien barruko Hydrobatidae familian sailkatua dago.
Buenamadre
Buenamadre Salamancako udalerria da, Tierra de Ledesma eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 151 biztanle zituen.
Lea (Ingalaterrako ibaia)
Lea ibaia Londres ko (Ingalaterra) ibai handienetako bat da, Tamesis ibaiaren adar garrantzitsuena. Bedfordshiren sortzen da, Chiltern mendixketan, eta hego-ekialderantz joaten da Hertfordshire tik barrena, Essex konderriaren mugan zehar, Londres Handian sartuz, Bow Creek-en Tamesis ibaia rekin bat egin arte.
Ibaiak ekialdearen eta mendebaldearen arteko hesi naturala da, baita iparraldetik hegoalderako merkataritza-bide historikoa ere. Hertford-en azpitik, ibaiean aldaketa artifizialak egin izan dira nabigagarriagoa egiteko; honek industria bere inguruan asko bultzatu du.
Sophie Wilson
Sophie Wilson (Leeds, 1957) britainiar zientzialari informatikoa da. Cambridgeko Unibertsitatean ikasi zuen. 1978an Acorn System 1 diseinatu zuen, Acorn Computersek merkaturatu zuen lehen ordenagailu-lerroa.
Lea (Ingalaterrako ibaia)
Lea barrenan nolabaiteko kutsadura badago ere, goieneko zatia eta haren ibaiadarrak, Londresko ur edangarriaren iturri nagusienetakoak dira. 1613an eginiko ubide artifizial batek (New River) goieneko tarte honetatik ur garbia hartzen du. Londreseko ur korrontearen gogortasun handia (mineral eduki handia, alegia) Chiltern mendixken lurzoruak emandako ezaugarria da.
Sophie Wilson
1981ean, Wilsonek Acorn Atomek zerabilen BASIC programazio lengoaiaren bertsioa hedatu zuen, Acorn Proton mikroordenagailurako bertsio hobetu bat lortuz. Mikroordenagailu honi esker BBCrekin kontratu bat izenpetu zuen bere hezkuntza proiektuetarako; hori dela eta, mikroordenagailuari BBC Micro izena jarri zitzaion eta bere BASIC lengoaiaren bertsioari, berriz, BBC Basic. Ondoren, ARM etxeko RISC mikroprozesadore berrira eraman zuen Acorn Archimedes ordenagailuan erabil zedin.
1983an BBC BASIC erabiliz ARM mikroprozesadorearen instrukzio sorta diseinatu zuen, merkatuko lehen RISC mikroprozesadoreetako bat.
Lea (Ingalaterrako ibaia)
Etimologia
Lea ibaiaren izena IX. mendetik dokumentatua dago, baina askoz zaharragoa dela uste da. Aldi anglosaxoian Lig(e)an (880. urtean) eta Lygan (895. urtean) jaso ziren, eta Erdi Aro Goiztiarrean Luye edo Leye.
Sophie Wilson
Wilsonek Acorn Replay diseinatu zuen, Acorn makinen bideo-arkitektura.
Lea (Ingalaterrako ibaia)
Etimologia
Lug erro zelta (brytoniko) batetik eratorria dela dirudi, "distiratsu" edo "argi" esanahiarekin. Erro hori, gainera, jainko baten izenetik eratorria da; beraz, esanahia "Lugus jainkoari eskeinitako ibaia" ere izan daiteke. Beste aukera bat, sinpleagoa, hitzen kognatua da: hitz brytonikoa eta "Li" hitz gales modernoaren nahastea, alegia (li = "erreka").
Sophie Wilson
Gaur egun Broadcomen lan egiten du.
Lea (Ingalaterrako ibaia)
Etimologia
Ibaiaren izena toponimo askoren baitan dago, besteak beste, Leagrave (ibaiaren iturria dagoen Luton eko aldiria) eta Luton eta Leyton (biek ala biek "Lea ibaiko soroa" adierazten dute).
Abaka
Abaka (Musa textilis) Musaceae familiako landare belarkara da. Zuntza egiteko landatzen da. Musa generoa bananaren genero bera da.
Lea (Ingalaterrako ibaia)
Beste erabilera batzuk
Cockney hizkeran,"River Lea" teari esateko modua da.
Abaka
Jatorriz Filipinetakoa da. Klima tropikala behar du, eta Borneon eta Sumatran ere lantzen da.
Lea (Ingalaterrako ibaia)
Muga naturala
Lea ibaiaren lerroa eta Stort ibaiadar nagusia, denbora luzez muga politiko gisa erabili. Burdin Aroan, Lea eta Stort haranek Catuvellauni (mendebaldean) eta Trinovantes tribuen arteko muga osatu zuen. Gero, bi ibaiak Ekialdeko Saxoien Erresumaren lurralde zentralaren eta Erdiko Saxoi Probintziaren arteko muga izan ziren. Lea osoa, gero, muga izan zen eremu ingelesaren menpeko lurraldearen (mendebaldean) eta Danelaw herriaren artean, IX. mendearen amaieran.
Abaka
Osaketa
Bereziki zelulosa, lignina eta pektina.
Erabilerak
Zuntza landarearen mamitik lortzen da. Harekin, eguzki eta ur eta haizearen eragina jasatzeko, korda oso gogor eta iraunkorrak egiten dituzte. Papera produzitzeko ere erabiltzen da.
Lea (Ingalaterrako ibaia)
Muga naturala
IX. eta X. mendeetan Ingalaterrako alde horretan konderriak ezarri zirenetik, Lea-Stort lerroa Essex (ekialdean) eta Hertfordshire eta Middlesex (mendebaldean) banatu ditu. Londresen, ibaia Londresko burguen arteko muga gisa erabiltzen da (lehenago konderri eta parrokia arteko muga izan zen bezala). 1889 eta 1965 artean, Lea barrena Londresko konderriaren eta Essex-en arteko ekialdeko muga izan zen.
Londresko hauteskunde-barrutien mugak berrikustean ere, Tamesis eta Lea izan dira banatzaile nagusiak.
Lea goiena
Normalean iturria Well Headen dagoela esaten da, Waulud's Bank henge neolitiko an, Lutonen (Bedfordshire); handik oso gertu, ordea, ibaiak Houghton Brook errekarekin bat egiten du.
Edgewood (Pennsylvania)
Edgewood Pennsylvaniako borough bat da. Allegheny konderrian kokatua dago. 2010ean 3,118 biztanle zituen, 1.52 kilometro koadrotan banatuta.
Lea (Ingalaterrako ibaia)
Lea goiena
Iturritik 6 miliara, ibaia Hertfordshiren sartzen da. Ondoren, ekialderantz eta hego-ekialderantz doa Harpenden-tik (Wheathampstead), Catuvellauni tribuaren behinolako hiriburutik alegia, Hertford hirirantz.
Lea erdia
Hertforden, ibaiak sakonera txikia du; kilometro gutxi batzuk beherago Stort ibaiarekin bat egin arte, zenbait adarren ura jasotzen du: Mimram, Beane, Ash eta Stort ibaiak.
Ur-bolumena gehitzeak ubide zabala eta nabigagarria sortzen du hemendik aurrera. Gehiago, puntu honetan sortu baitzen "Lee Navigation" kanala.
Melville gaztelua
Melville gaztelua (Melville Castle) Eskoziako Midlothian eskualdean kokatzen den gaztelua da, Dalkeith herrian. Edinburgh hiriburutik 13 kilometro hegoaldera kokaturik dago. A mailako eraikina izendaturik dago.
Lea (Ingalaterrako ibaia)
Lea erdia
Stort ibaia, Leako adarrik garrantzitsuena, kilometro gutxira bat egiten du, Feildes Weir-en. Nabigagarritasunarekin batera, Leako lautadaren mendebaldetik igarotzen den trenbideak (Hertford - Tottenham) irisgarritasuna hobetu du, eta, puntu honetan haranaren mendebaldeak duen garapena ahalbidetu du. Hertforden ondoren, ibaiak Ware zeharkatzen du, Erdi Aroan ibai-portu izan zena. Menbaldeko ertzean, Hoddesdon, Broxbourne eta Cheshunt daude (Herfordshire); gero Enfield, Edmonton, Tottenham eta bere hezeguneak (Londres iparraldea). Ekialdean, landa guneak Waltham Abbeyen, eta Chingford eta Walthamstow Londres ekialdean.
Girondins de Bordeaux (emakumezkoen taldea)
Girondins de Bordeaux Frantziako emakumezkoen futbol taldea da, Bordele hirikoa.
Ellobius tancrei
Ellobius tancrei Ellobius generoko animalia da. Karraskarien barruko Arvicolinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Bonifazio IV.a
Bonifazio IV.a (Valeria, c. 550 - † Erroma, 615eko maiatzaren 8a) Eliza Katolikoaren 67. Aita Santua izan zen 608 eta 615 urteen bitartean. Bere agindupean Agriparen Panteoia eliza bilakatu zen.
Melville gaztelua
Historia
Izan zen dorretxe bat bertan baina XVIII mendean eraitsi egin zuten oraingo gatzelua altxatzeko. Henry Dundas Melvilleko bizkondeak 1786 eta 1791 eraiki zuen James Playfair arkitektoa zela. 1980an bertan behera utzia izan zen baina 1991an William Hayk erosi eta berriztu egin zuen. Gaur egun hotela da.
Lea (Ingalaterrako ibaia)
Lea erdia
Kilometro askoan, ibaia lakuz inguratuta doa; iparraldean, urez betetako legar meatze zaharrak; eta Londres aldean kontsumorako sortutako 13 urtegiak. Urtegi hauek Haringey eta Hackney burguen mugetan amaitzen dira, eta garatu gabeko berdegune zabal bat osatzen dute, Londreseraino iristen dena.
Lea barrena
Hackney iparraldean, urtegiak amaitu eta korridore berde zabalak jarraitzen duen lekuan, Walthamstow, Leyton eta Hackney izeneko zingirak eta Queen Elizabeth parke olinpikoa daude. Parke horretan, ibaiaren ibilgua zatituta dago, gizakiak egindako kanaletan (Bow Back Rivers, "arraunean atzeraka ibiltzeko ibaiak"). Kanal horiek jatorriz ur-errotentzat sortuak izan ziren, adibidez hegoaldean dagoen Three Mills izeneko marea-errota. 1960 eta 1970eko hamarkadak arte Bow Back ibaien inguruko eremu hau industrialde oparoa izan zen, besteak beste Thames siderurgika, Bromley-by-Bow petrolera, eta West Ham zentral elektrikoekin.
Lea barreneko mendebaldean Hackney, Bow eta Bromley-by-Bow auzoak daude. Ekialdean Walthamstow, Leyton, Stratford eta West Ham. Ibaiaren azken zatiari Bow Creek esaten zaio, eta Tamesis ibaiarekin bat egiten duen lekuan Blackwall (mendebaldean) eta Canning Town (ekialdean) auzoak daude.
Ibiak
Erromatarren garaian, Old Ford ("ibi zaharra") zen, behetik gora joanda, Lea ibaia gurutzatzeko lehen lekua. Puntu hau erromatarren aurretiko bide baten parte zen, Oxford, Old Street, Bethnal Green eta Old Ford batzen zituena, gero hezeguneetan zehar Wanstead Slip izeneko lekutik (gaurko Leytonen) jarraitzen zuena, Essexetik Colchester alderantz. Artean Lea ibaia zabalagoa zen, eta itsasadarraren mareaHackney Wickeraino iristen zen. Old Forden erromatarren kokaleku berantiarraren aztarnak aurkitu dira, IV. eta V. mendeetakoak.
1110 urtean Matildak, Henry I.aren emazteak, erorketa bat izan zuen ibian, Barking Abadiara zihoala. Ostean, zubi bat eraikitzea agindu zuen. Artean, Lea barrena ubide zabal bat zen, mareen eraginpekoa; beraz, zubiaren eraikuntzak Essex eta Middlesex konderrien arteko komunikazioari asko lagundu zion, baita bigarrenean zegoen Londres herriaren garapenari ere.
Lea Bridge zubia, Lea barreneko bigarren zubia, 1757 eta gerokoa da, aurretik zegoen ferrya ordezkatzeko eraikia. Clapton distritua (mendebaldean) eta Leyton eta Walthamstow (ekialdean) lotu zituen.
Barkingeko errepidea Canning Townera igarotzeko Iron Bridge zubia 1810ean eraiki zen.
Oro har, Lea barrenean askoz ere zubi gehiago daude Lea erdian baino.
Merkataritza eta industria
Erdi Aroan, errota nagusiak Temple Mills, Abbey Mills, Old Ford eta Bow izan ziren. Gehienak elizaren jabetzakoak ziren, eta Stratforde-atte-Bow-ko okinak hornitzen zituzten, eta hauek hiria. Errota hauetarako eraikitako antaparek erromatar garaiko estratak ebaki zituzten Stratford izeneko lekuan ("estratetako ibia").
Lea ibaia Ware zeharkatzen du, garagardoa eta whiskya ekoizten zen herrigunea; beraz, industria honek ur bidezko garraioa urte askoan erabili izan zuen garagarra eta malta garraiatzeko. Wareko ibai-garraiolariek zenbait zergaz salbuetsita zeuden, 1665-66ko izurri buboniko an Londres hornitzeko egindako lanaren sari bezala.
Ibai-merkataritzaren maila zabalak eraman zuen John Stow historialaria, 1603an Lea “ibai atsegin eta erabilgarri hau” bezala deskribatzera.
Lea ibaiaren ertzetan egondako beste industria garrantzitsua armena izan da. Waltham Abbey Royal Gunpowder Mills bolbora fabrika, Enfield Lock-eko Arma Txikien Errege Fabrika, eta Stratford Langthorne Abbey-ko Congreve Rocket Factory suziri fabrika.
Homole
Homole Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.560 biztanle ditu eta 10,95 kilometro koadroko azalera. České Budějoviceko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1202 urtean egin zen.
Oiz (udalerria)
Oiz ([ois̻]; Oitz [oits̻] ofizialki) Nafarroa Garaiko iparraldeko udalerri bat da, Malerrekako ibarrean, Baztan Bidasoa eskualdean. Iruñeko merindadekoa. 0 biztanle zituen. urtean. Nafarroako hiriburu Iruñetik 58 kilometro iparraldera dago.
Ingurune naturala eta klima
Herrigunearen inguruko basoetan pagoak nagusi dira, batez ere, mendien iparraldeko isurialdeko gunerik altuenetan. Mendien beheko haranetan, gizakiak mozketarik egin ez zuen lekuetan, gaztainondoak eta haritzak daude. Nafarroa Garai gehienean ez bezala, Oizen ez da ia birlandaketarik izan. Pagoaz gain lizarrak eta gaztainondoak ere badaude. Urritik aurrera hainbat ehiztari aritzen da herriaren inguruko mendietan.
Oizko klima ozeanikoa da. Prezipitazioak ugariak dira urte osoan, gehienak neguan eta udazkenean. Egun euritsuak 180 inguru dira urtero. Urteko batez besteko tenperatura 12 eta 14 °C bitartekoa da; eta batez besteko prezipitazioa, 1.600 eta 2.000 mm ingurukoa.
Mugakideak
Oizek mugakide ditu iparraldean Ituren eta Doneztebe, hegoaldean Ultzama, eta mendebaldean Urrotz.
Historia
Herria 1366. urteko dokumentu batean agertzen da lehen aldiz baina ez zen udalerri bihurtu 1845era arte. Erdi Aroan Lerin ibarraren jaurerri izan zen, eta 1427ko datuen arabera bi familia kapare bizi ziren bertan: Martin Oitz eta Martin Gartzia Arbizu familiak.
1845ean Oiz Leringo Doneztebe ibarrari loturik egoteari utzi eta udalerri independente bihurtu zen. 1847an zaldi bide batzuk baino ez zituen eta bertako haurrak Donamariko eskolara joaten ziren. XIX. mendearen amaieran eskola eraiki zen eta XX. mendearen hasieran herrian errota eta ostatua zeuden.
Demografia
2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko hamaika etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %7,14 (Nafarroako Foru Erkidegoko batezbestekoaren azpitik).
Euskara
Oizeko euskara Ipar-sartaldeko nafarreraren aldaera bat da, Malerrekako a hain zuzen. Ipar-sartaldeko azpieuskalkia Bortzirietan, Malerreka n, Bertizaranan eta euren ondoko beste herri batzuetan egiten da: Baztango Oronoz-Mugair in eta Basaburu Txikiko Beintza-Labaien en, Goizueta n eta Saldias en. Berrikuntza nafar zenbait ez dira alderdi honetara heldu Zuazo ren arabera eta, bestetik, nabarmena da Gipuzkoa ko euskararen eragina. Gainera, Ipar Euskal Herriaren gertutasuna ere sumatzen da hizkera hauetan.
Udaletxea
Oizko plaza nagusian dagoen udaletxea XIX. mendearen amaieran eraiki zen. Bi solairuko eraikuntzak porlanezko fatxada eta harrizko ertzak dauzka. Eraikinean udalaz gain, etxebizitzak, eta ostatu bat daude. Udala alkateak eta lau zinegotzik osatzen dute.
Udaleko idazkaria Oiz, Donamaria eta Urrozko idazkari da.
Udal hauteskundeak
2007ko maiatzean ez zen udal hauteskunderik izan Oizen, ez zelako inongo talderik aurkeztu. Aldiz, urte bereko azaroan Alberto San Miguel aukeratu zuten alkate, Oizko Alkartasunaren izenean.
Azpiegiturak
Oiz Malerrekako Zerbitzuen Mankomunitateko kidea da.
Garraioak
Mariano Vertiz autobus konpainiak Doneztebe eta Labaiengo linea ustiatzen du, norabide bakoitzean bidaia bakarra egiten duena. Lineak honako ibilbidea egiten du:
Ondasun nabarmenak
Aipagarri dira Ameztia errekaren gaineko Erdi Aroko zubia, eta XIX. mendeko udaletxea. Eraikin erlijiosoei dagokienez, XVII. mendeko San Tiburtzio eliza da herriko eliza nagusia, eta zilarrezko gurutze baliotsu bat du.
Adai hizkuntza
Louisiana Eguzkialdeko Adai populuaren hizkuntza zena da Adai hizkuntza. Uharte-hizkuntza zen, haurride ezagunik gabea.
Amontillado upela
Amontillado upela (The Cask of Amontillado) Edgar Allan Poe estatubatuar idazlearen kontakizun labur bat da. Tales of the grotesque and arabesque liburuan argitaratu zen 1846an.
2000an Koro Navarrok euskarazko itzulpena Poeren kontakizun laburrez osatutako Kontakizunak liburuan Amontillado upela izenburupean argitaratu zuen. Aurretik, Jon Mirandek Amontillado upela izenburuaz eta Oskillasok Upela amontilladuzkoa izenburuaz euskaratu zuten.
Argumentua
Italiako hiri bateko inauterietan, Montresor pertsonaiak Fortunato izeneko gizona bilatu zuen mendekua hartzearren, aspaldian egin zizkion umiliazioengatik. Mozkortuta aurkitzean, erraza izan zen konbentzitzen bere jauregira joateko, amontillado ardo bat probatzearen aitzakiarekin. Jauregiko katakonbetara eraman zuen eta han mendekua gauzatu zuen.
Glen Elder (Kansas)
Glen Elder Kansasko hiri bat da. Mitchell konderrian kokatua dago. 2010ean 445 biztanle zituen, 1.13 kilometro koadrotan banatuta.
Theodore William Richards
Theodore William Richards (Germantown, Pennsylvania, 1868ko urtarrilaren 31 - Cambridge, Massachusetts, 1928ko apirilaren 2a) Estatu Batuetako kimikaria izan zen.
Hirurogei bat gai bakunen atomo-masa zehaztu zuen, eta frogatu zuen mea erradioaktiboetatik ateratako berun-laginek eta berun arruntak masa desberdina dutela. Kalorimetro adiabatikoa asmatu zuen 1905ean, eta lan baliotsuak egin zituen termodinamikaz. Kimikako Nobel Saria eman zioten 1914an.
Synodontis obesus
Synodontis obesus Synodontis generoko animalia da. Arrainen barruko Mochokidae familian sailkatzen da.
Cabazon (Kalifornia)
Cabazon Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Riverside konderrian kokatuta dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Ana Boleyn
Ana Boleyn (Anne Boleyn) Ingalaterrako erregina ezkontide bat izan zen, Pembrokeko lehen markesa. Bere jaiotza urtea 1507an jartzen ohi zen, baina historialari modernoenek 1501ean ezartzen dute (-1536ko maiatzak 19). Ana Henrike VIII.a Ingalaterrakoa erregearen bigarren emaztea izan zen, baita Elisabet I.a Ingalaterrakoaren ama ere. Henri eta Anaren arteko ezkontza, eta azken honen ondorengo exekuzioa erreforma ingelesa izan zen astindu erlijioso eta politiko nabarmenaren hasiera konplexua izan zen. "Ingalaterrak sekula izan duen erregina ezkontiderik eraginkor eta garrantzitsuena" deitu izan dute.
Azken urteetan, berari buruzko iritzi akademiko eta historikoa orokorrean aldekoa izan da (neurri handi batean Eric Ivesek 1986an eta 2004an idatzitako bi biografia luzeri esker). David Starkey, David Loades, John Guy, Retha Warnicke eta Diarmaid Maccullochen lanak ere Anaren aldekoak edo honi buruzko miresmena erakusten dutenak izan dira. Joanna Denny eta Karen Lindsey feministaren biografia ezagunek ere antzera jorratu zuten. Salbuespen nabarmengarri bat Alison Weir idazle britainiarraren lanetik dator, honen liburuak, sarri, Anarekin askoz kritikoagoak direlarik.
Eztabaida bere jaiotzari buruz
Garai hartako parrokia-artxibategirik ez egoteak Ana Boleynren jaiotza data zehatza ezartzea ezinezko egin du. XVI. mendetik aurrerako frogak kontraesankorrak dira, zenbait egilek proposatutako beste zenbait datekin. Historialari italiar batek, 1600ean, Ana 1499an jaio zela iradoki zuen, baina Thomas Mooren suhia zen William Roperrek hori baino beranduagoko data bat iradoki zuen, 1512 zehazki. Gaur egun, eztabaida akademikoa bi funtsezko dataren artean dago, 1501 eta 1507, Ivesek, historialari britainiarra eta legetan aditua dena, 1501 urtearen alde egiten du, Retha Warnickek, Anaren biografia bat ere idatzi duen aditu amerikar eta genero historialariak 1507 urtearen alde egiten duen bitartean.
Argudio hau babesten duten idatzizko ebidentzien giltzarria, Anak 1514an idatzi zuen gutun bat da. Frantsesez (bere bigarren hizkuntza) idatzi zion bere aitari, oraindik Ingalaterran bizi zena Anak bere heziketa Herbehereetan osatzen zuen bitartean. Ivesek, gutunaren estiloak eta bere idazkera helduak, Anak, gutun hori idazterakoan hamahiru urte inguru izan behar zituela frogatzen duela dio. Hau, neskato batek ohorezko dama izateko izan behar zuen gutxienezko adinetik gertu dago, Ana Margarita erregina erregeordearena izan zenean. Berau XVI. mendearen amaierako kronikari baten adierazpenekin babesten da, Anak, Frantziatik itzultzerakoan hogei urte zituela dioena. Ondorio hauek Warnickek zenbait liburu eta artikulutan zalantzan jartzen ditu, baina frogek oraindik ez dute data bat ere modu erabakigarrian babesten.
Ane (argipena)
Ane izenak esanahi zenbait ditu:
Shizuoka
Shizuoka (岐阜市), Japoniako Shizuoka prefeturaren hiriburua da, hala ere ez da prefeturako hiri handiena. 2014ko erroldaren arabera 708.384 biztanle ditu.
Historia
Shizuokaren eremua aintzinatik izan da poppulatua eta Kofun eta Yayoi Aroetako hainbat tresna aurkitu dira Toro aztarnategiko indusketetan. Honek erakusten du k.a. 400-300 urte inguruan jadanik bazela asentamendu bat bertan.
VIII mendean, Nara Aroan Suruga probintzia ezarri zen, hiriburua Abe ibaiaren ertzean ezarri zen Sunpu izenarekin. Muromachi Aroan Imagawa leinuak boterea gakldu eta Tokugawatarrek eskuratu zuten eta Sunpu domeinu feudala ezarri Sunpu gazteluan egoitza zuena.
Meiji berrezarkuntzaren ondoren Tokugawa Iesato shoguna bertara eramana izan zen. 1871ean sistema feudala kentzean Sunpuri izena aldatu zioten eta gaurko "Shizuoka" hartu zuen, "muino lasaiak" esan nahi du. Hiria bera 1889ko apirilaren 1ean eratu zen 37.681 biztanlerekin.
1935ean lurrikara handi bat izan zuen, 1940ean sute erraldoia eta 1945ean hegazkin estatubatuarren bonbaketak jasan zituen. Bigarren Mundu Gerraren ondoren errekuperatu eta inguruko herriak bereganatuz lurrak asko zabaldu zituen.
Ekonomia
Lehen sektorean oinarrituriko ekonomia dauka, hala nekazaritzan (te, marrubi, wasabi eta zitrikoak batez ere), arrantzan (Japoniako hegalabur itsas-portu handiena dauka).
Artisautza ere oso ezaguna da bertan.
Adeodato I.a
Adeodato I.a (Erroma, ? - † ibidem., 618ko azaroaren 8a) Eliza Katolikoaren 68. Aita Santua izan zen 615 eta 618 urteen bitartean. Buldak argitaratu zituen lehendabiziko aita santua izan zen.
Montseron
Montseron Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Montseron udalerrian erroldatutako biztanleak 80 ziren. Familiak 40 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Fuet
Fuet Kataluniako gastronomian tipikoa den hestebetea da, lukainkaren antzekoa. Gordin zerbitzatzen dute.
Montseron
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 48 ziren, horien artean 30 aktiboak ziren eta 18 inaktiboak ziren. 30 pertsona aktiboetatik 26 lanean zeuden (14 gizon eta 12 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 18 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzial guztiak okindegiak ziren.
2000. urtean Montseron udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 156 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Augusta (Georgia)
Augusta National Golf Club taldea Augustakoa da, eta hirian jokatzen da munduko golf txapelketa garrantzitsuenetariko bat, The Masters delakoa. Negu-kiroletako estazio famatua ere bada, oso ondo komunikatuta.
Kotoi-ekoizle handiak dira Augustan, eta ontzigintza-gune garrantzitsua dago hirian. Inguruko lurretan kotoia, artoa, kakahuetea, frutak eta barazkiak hartzen dira. Industrian ere gai asko lantzen dituzte: haragia, irina, adreiluak, egurra, teilak, ehunak, ongarriak, papera eta makinak, esate baterako. Inguruetan Energia Atomikoaren Batzordeak instalazioak ditu.
Historia
Augusta 1735. urtean sortu zuten, gotorlekua eta mugako merkataritza-gune gisa.
Herri eta hiri senidetuak
Augusta ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:
Ness (ibaia)
Ness ibaia (Abhainn Nis) Eskozia iparraldeko ibaia da, Inverness hiria zeharkatzen duena.
Ibilbidea
Ness aintziraren muturrean sortzen da, Dochgarroch herrixkan. 20 kilometroko ibilbide motza du eta izena ematen dion Inverness hiria zeharkatu ondoren Morayko fiordoan itsasoratzen da. Ibilbidea motza izan arren emaria Erresuma Batuko handienetakoa da, 300 m²/s, izan ere Ness aintzira handiaren hustubidea baita.
Fauna
Ohikoa da Invernessen bertan arrantzaleak izokina edo amuarrainak arrantzatzen ikustea. Itsas txakur arrunta eta grisa sartzen dira ozeanotik ere.
Hegatzien artean lertxun hauskara, kaio hauskara, kaio beltza, basahatea, zerra handia, enara azpizuria eta buztanikara horia.
Gomazko hartzatxo
Hartzatxoa, Gomazko hartzatxoa edo Gominola hartzatxoa (Gummibärchen) fruten zaporeak dituzten gomazko pilulak dira. Gutxi gorabehera 2 zm. dituzte eta eserita dagoen peluxezko hartz-kume baten itxura dute. Herrialde anglosaxoietan egiten diren Jelly Babiesen antzekoak dira.
Historia
Gomazko hartzatxoa Alemanian asmatu zen, non ezaguna den Gummibär izenarekin (gomazko hartza) edo, modu maitekorrean, Gummibärchen. Goma arabiarra zen jatorrizko oinarrizko osagaia, gomazko hartzatxoak sortzeko erabiltzen zena; hortik goma edo gomoso izena. Hans Riegelek, Bonn hiriko gozogileak, 1920an, Haribo enpresa sortu zuen. Irudia XX. mendera arte Europako kale azoketan eta merkatuetan ikusten ziren hartz hezietan inspiratuta zegoen. Riegelek hartz dantzaria (Tanzbär) asmatu zuen, fruta zaporeko gomazko litxarreria txiki bat, bai umeei bai helduei zuzendua. Ondoren Urrezko Hartzaren izena hartu zuen. Alemaniako ekonomia ikuspuntutik garai okerrenetan ere, Weimarko Errepublikan, saitzen zen hartzatxo hauek erosteko moduan egotea.
Esporofito
Esporofitoa (greziaretik spora = 'hazia' + phyto = 'landarea') landareek dituzten bi fasetako bati deritzo, beste fasea gametofitorena izanik. Esporofitoaren zelula guztiak diploideak dira, gametofitorenak haploideak diren bitartean. Esporofitoa eta gametofitoa txandakako ugalketa duten landareetan agertzen dira. Ugalketa mota horretan prozesu sexualak eta asexualak txandakatzen dira. Belaunaldi-txandaketa ere dute esporofito eta gametofito duten landareek. Belaunaldi asexuala esporofito diploidea da, esporak dituena, eta belaunaldi sexuala gametofitoa, sexu bidezko ugalketa duena (gameto haploideak baititu).
Esporofitoak eta gametofitoak morfologia oso desberdina dute. Nahiz eta landare beraren bi fase izan, itxura aldetik ez ohi dute zer ikusirik.
Valay
Biztanleria
2007an Valay udalerrian erroldatutako biztanleak 654 ziren. Familiak 233 ziren, horien artean 55 pertsona bakarrekoak ziren (30 bakarrik bizi ziren gizonak eta 25 bakarrik bizi ziren emakumeak), 72 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 102 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Eolagurus luteus
Eolagurus luteus Eolagurus generoko animalia da. Karraskarien barruko Arvicolinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Valay
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du: