cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
HTTPS
HTTPS (HTTP over SSL) HTTP protokoloaren aldaera segurua da. SSLen oinarritutako kodetze sistema erabiltzen du eta honi esker, garrantzizko datuak HTTPk baino modu egokiago batean transferitzea ahalbidetzen du. Kodetze hau maila ezberdinetakoa izan daiteke bezeroak darabilen nabigatzailearen eta zerbitzariaren arabera.
Protokolo honek erabiltzen duen portu estandarra 443a da.
Pensacola (Oklahoma)
Pensacola Oklahomako herri bat da. Mayes konderrian kokatua dago. 2010ean 125 biztanle zituen, 0.38 kilometro koadrotan banatuta.
San Isidro (Texas)
San Isidro Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Starr konderrian dago, Texas estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Fredericksburg (Indiana)
Fredericksburg Indianako herri bat da. Washington konderrian kokatua dago. 2010ean 85 biztanle zituen, 2.57 kilometro koadrotan banatuta.
Aztegietako zubia
Aztegietako zubia Arabako izen bereko herrian dagoen zubia da, Zadorra ibaia zeharkatzen duena.
Michelangelo
Bizi zelarik ere, artista handitzat hartu zuten bere garaikideek, eta ospe hori, gutxitu ezik, areagotu egin da urte eta mendeen joanean. Munduko famatuenetakoak dira Michelangeloren margolaritza, eskultura nahiz arkitektura lan batzuk. Bestalde, iritsi zaizkigun haren eskutitz, marrazki eta zirriborroak kontuan hartuz, ondoen dokumentatutako XVI. mendeko artista da.
Arte guztien artean eskultura zuen gogokoen, marmolezkoa bereziki. Nekez bereiz daitezke Michelangeloren obrak, denak izan baitira garrantzitsuak artearen historian; dena den, aipagarri dira besteak beste, Madonna della Scala (1489-1494), Pietá (1499), David (1501-1504), Moises (1516) eta Pietá Rondanini (1550-1555). 1546an, San Petri basilikako arkitekto nagusi izendatu zuten; une hartatik aurrera arkitektura bilakatu zen Michelangeloren lanbide nagusia; San Petriko kupula diseinatu zuen, eta arkitektura klasikoa irauli, pilastren ordena erraldoia erabiliz. Pinturan, Vatikanoko Kapera Sixtinoko freskoak dira bere lanik ezagunenak.
Lehen urteak
Michelangelo Buonarroti 1475. urtean jaio zen, zenbait belaunaldiz bankari izandako familia batean. Aita ordea, bankaria izan ezik, Florentzia ondoko Caprese izeneko hiri txiki bateko administradore zen Michelangelo jaio zen garaian. Nolabait ere, gizarte eskalan urrats bat atzera egitea zen artista izatea eta, hala, aski berandu hasi zen Michelangelo ikasten, hamairu urte zituela, seguraski bere aitaren nahiaren kontra. 1488an, Domenico Ghirlandaio hiriko margolari famatuenaren lantegian sartu eta ikastun gisa hasi zen. Hiru urterako sartu bazen ere, urtebete bestetik ez zuen egin margolari-mutil moduan, bere biografo Ascanio Condivik kontatzen duenez, ikasi beharreko guztia bazekielako.
Berehala nabarmendu zen Michelangeloren talentua, eta hiriko buruzagiak, Lorenzo Medicik, hartu zuen bere babespean. Lorenzok bere inguruan bilduak zituen Florentziako poeta eta intelektual nagusiak, eta talde hartan sartu zuen Michelangelo ere. Besteak beste, Poliziano, Marsilio Ficino eta Pico della Mirandola idazleak ezagutu zituen, bai eta Neoplatonismoaren ideiak ere, haren obran hainbeste eragin zutenak. Horrezaz gain, Medicitarren arte bilduma aztertu ahal izan zuen, antzinako Erromako estatuez osatua batez ere. Nolabaiteko irakasle izan zuen brontzezko eskultura lantzen zuen artista bat, Bertoldo di Giovanni izenekoa eta Medici familiaren adiskidea, baina Michelangelo ez zen haren jarraitzaile izan, ez materialen hautapenean, ez ikusmoldean.
1490etik 1502ra bitartean lehenengo marrazkiak egin zituen, Masaccio eta Giotto di Bondoneren fresko gotikoen estudioak, eta lehenengo erliebeak ere: Madonna della Scala («Eskailerako Ama Birjina», Buonarroti etxea, Florentzia) eta Battaglia dei centauri («Zentauroen gudua», Buonarroti etxea, Florentzia). Horietan, haren estiloa nabarmentzen hasi zen eta arte klasikoarekiko lotura zehatzagoa ere sumatzen da.
Florenzia, garai hartan, artean aitzindari zen; handik ateratzen ziren Europako margolari eta eskultore bikainenak, eta artisten arteko lehia guztiz bizkorgarria zen. Hiria, hala ere, ez zen garai batean bezain aberatsa, ezin zien bere artistei irabazi handiak eskaini, eta, hortaz, zenbait florentziar artista beste hiri batzuetara joan zen aukera hobeagoen bila, Leonardo da Vinci eta haren maisu Verrocchio, besteren artean. Medicitarrek 1494an galdu zuten hiriaren buruzagitza, hein handi batean Girolamo Savonarolaren erruz, eta politika iraultza amaitu baino lehenago Florentziatik alde egina zen Michelangelo.
Bolonia, Florentzia eta Erroma, 1492–1499
1494n, Michelangelo Florentziatik alde egin zuen. Veneziara joan zen aurrenik, eta Boloniara gero. Han Jacopo della Querciaren erliebeak ikertu zituen. Denboraldi labur baterako Florentziara itzuli ondoren, 1496an Erromara jo zuen, eta lehen lan famatua egin zuen: Bako (1497, Bargello, Florentzia). Eskultura honek antzinako Erromako irudi biluzien tradizioari jarraitzen dio, baina haiek baino askoz ere mugimendu handiagoa du eta konplexuagoa da. Nahita bilatutako ezegonkortasuna dauka, eta Michelangeloren lan bakarra da -berez, lorategi baterako egina zen-, aurrealdetik ez ezik, alde guztietatik begiratzea eskatzen duena.
Bako lanak berehala ekarri zion eskaera garrantzitsu bat, San Petri basilikarako Pietà bat egitea hain zuzen (1498). Pietà hitzak ez du izendatzen, sarritan uste izan den bezala, Michelangeloren lan hau; aitzitik, tradiziozko irudi deboziozko bati dagokio (Andre Maria eta haren seme hila). Hala ere, Michelangelorena da Pietà guztietan famatuena. Jesukristoren heriotzaren ondorengo auhen eta deitoreen kontakizun eszenetatik aterea da, eta Kristoren sakrifiziozko heriotza ekarri zuten bekatuengatik bekatariek damuzko otoitzak eragitea du xedea. Jean Bilhères de Lagraulas frantses kardinala zen Michelangeloren patroia; bestalde, Italian baino arruntagoa zen Europako iparraldean eszena honen eredua. Eskultorearen arazo nagusia marmol bloke bakar batetik bi irudi ateratzea zen, eta eginkizun hori oso zaila gertatu da garai guztietan. Michelangelok masa trinko gotor baten moduan landu zuen osotasuna, baina ageriko kontraste guztiak ondo azpimarratuz, bi osagaiak bereizi eta argitzeko: emakumezkoa eta gizonezkoa, bertikala eta horizontala, jantzia eta biluzia, bizia eta hila.
Florentzia, 1499–1505
Pietà amaitu eta berehala, 1501ean, eskatu zioten bere obra famatuenetako bat izango zena, David, Florentziako katedralerako. Hauxe da, kronologiaz, Bigarren Pizkundeko estatua erraldoietan aurrenekoa. Michelangelok hogeita sei urte besterik ez zituen lan hau eskatu ziotenean; estatua lurra baino askoz gorago ipini behar zen, katedraleko hormabularretako batean. Alabaina, hiriko handikiek Palazzo Vecchioren aurrean ipintzea erabaki zuten, Florentziako Errepublikaren ikur modura (gaur egun han dagoena orijinalaren kopia bat da).
Erraz ulertzen da erabaki hori. Goliaten burua gabe, irudi honek erronka adierazten du: David ez da heroi garaile bat, eginkizun zuzen baten aldezlea baizik. Bere indar guztiarekin, Donatelloren San Jorge bezala ageri da munduan; alabaina, irudiaren estiloak aldarrikatzen duen ideala Donatelloren gazteen argaltasunaren oso bestelakoa da. Michelangelo Erroman egon berria zen, eta zirrara handia eragin zioten han eskultura helenistikoko gorputz gihartsu, oparo, emozioz beteek. Nahiz eta Lakoonte taldea, estilo horretako obrarik famatuena bihurtuko zena, oraindik aurkitu gabea zen, beste estatua helenistiko batzuk ikusi ahal izan zituen.
Irudi honen eskala, heroien mailakoa, gizakiaz gaineko edertasuna eta indarra, eta formen bolumen hanpatua, berehala bihurtu ziren Michelangeloren estiloaren bereizgarri, eta, haren bidez, Pizkundeko arte guztiarena. Alabaina, David hau ezin zen inola ere antzinateko obrekin nahastu. Helenismoaren estatuagintzan, gorputzak espirituaren hondamena adierazten du, eta David honek, berriz, Michelangelok hain berezkoa zuen ekintza geldia erakusten du.
Sixtotar Kaperako ganga, 1505–1512
1505eko martxoan, Julio II.ak bere hil-monumentua egiteko ardura eman zion; Michelangelok egundoko arkitektura eta zizelkadura esparru baten plana egin zuen. Michelangelok gogo bizia jarri zuen lan hartan, eta Carraran zortzi hilabete eman zituen, haitzurdina berak aukeratu eta erauzarazten. Erromara itzuli zenean, ordea, Aita Santuak mausoleoaren planoak artxibaturik utzita zeuzkan, Donato Bramantek San Petri basilikarako egindako planoek erakarrita. 1506an Michelangelok, haserre, Erromatik alde egin zuen eta Florentziara joan baina, azkenean, eta eskumikuaren mehatxupean, Aita Santuarekin batzartu zen Bolonian.
1508an ekin zien Sixtotar kaperaren ganga apaintzeko lanei. Lehen baino lehen heldu nahi baitzien hilobiko lanei, lau urtetan amaitu zuen sabaiko lana (1508-1512). Bertan Genesiaren interpretazioa ezarri zuen, Pizkundearen artearen ikur bilakatu zena. Oso egitura handia da, arkitekturazko marko margotu batean erritmikoki kokaturiko ehundaka irudiz betea.
Erdiko partean Genesiaren bederatzi eszena daude, munduaren sorreratik hasi eta Noeren mozkorraldia arte. Eszena hauek hautatzeko erabili zuen eskema teologikoa, eta eskema horren osagarriena -gazte biluziak (ignudi), dominak, profetak eta sibilak- ezin izan dira guztiz argitu, baina badakigu gizonaren historia primitiboa eta Jesukristoren etorrera lotzen dituela, gu guztion hasiera eta amaiera: aldarearen gainean dagoen Azken Auzia, nahiz eta hogeita bost urte geroago margotua izan, hasieratik proiektatua dirudi.
Karrantzako ziklo-krosa
Karrantzako ziklo-krosa 2003 urteaz geroztik Karrantzan (Bizkaia) egiten den ziklo-kroseko lasterketa da.
Michelangelo
Florentzia, medicitar aita santuen zerbitzura, 1513–1534ko hasiera
1513an Julio II.a aita santua hil zelarik, Lorenzo Mediciren seme bat izan zen haren ondorengoa, Leon X.a (1513-1521 urteetan aita santu). Michelangelo txikitatik ezagutzen zuen, eta sarritan egin zizkion lan eskaerak, gehiago Medici familiaren ohoretan aitasantutzarenetan baino.
Karrantzako ziklo-krosa
2003an sortu zutenean lasterketa amateurra zen baina 2010z geroztik -2013an izan ezik- C2 maila profesionalaren barnean dago.
Michelangelo
Florentzia, medicitar aita santuen zerbitzura, 1513–1534ko hasiera
1513-1515 bitartean, Julio II.aren mausoleoa aurrera eramateko bigarren saiakera egin zuen. Horretarako, terrebilità michelangelesca erakusten duen Moises eskultura zizelkatu zuen (gaur egun Erromako San Pietro in Vincoli elizan), baina bigarren saiakera hark ere ez zuen aurrera egin. Lan hau aurrekoak baino aberatsagoa da azaleko xehetasunetan eta modelatuan; azaleko testurak, aldi berean, aurrekoak baino ugariagoak dira, artistak aurkitu baitzuen, handitasuna kendu gabe, xehetasunak aberasteko modua. Garai bertsukoak dira Esklaboak edo preso lotuak; haiek ere Julio II.aren hilobirako pentsatu ziren baina ez ziren inoiz erabili, ondorengo diseinuetan okerreko eskala zutela erabakita. Michelangelok berak gorde zituen zahartu zen arte, eta gaixo zegoenean zaindari izan zuen familia bati oparitu zizkion. Elkarren antitesi moduan egin zituen bi estatuak: esklabo bat hilzorian dago eta kateetara errenditu da; bestea, berriz, esklabo hezikaitza da, askatzeko borrokan ari dena.
1520an, Giulio Medici kardenalak (1523–1534 bitartean Klemente VII.a aita santua izan zenak) eta Leon X.a aita santuak, Florentziako San Lorenzo elizako kapera berria diseinatzeko agindu zioten. Medici familiaren hilobiak gordetzeko kapera hura eraikitzeko asmoa, Giuliano eta Lorenzo oinordeko gazteen heriotzarekin (1516an eta 1519an) gauzatu zen. Michelangelo 1527an hasi zen kapera eraikitzen. Barrualdea marmolezkoa du, eta guztiz orijinalak dira hormen diseinua eta hilobietako irudi zizelatuak; hormetako xehetasun dinamikoen luzapen dira irudi horiek, forma organikoan eginak. Horren guztiaren emaitza Michelangeloren asmoen erakusgarri ezinhobea da. Leihoek, erlaitzek eta antzekoek proportzio eta loditasun bitxia dute, eta hori dela-eta, forma klasiko tradizionalak berrikusi nahi izan zituela dirudi.
Gainalde berezi horien ondoan, guztiz orijinalak dira gelaren bestaldeko bi hilobiak ere, goialdeko parte kurbatuetatik hasita. Bi oinarri kurbatu horietako bakoitzaren gainean emakume bat eta gizon bat daude eserita, biluzik; hilobi bateko irudi bat egunaren ikurra da, eta gauarena bestea, artistaren beraren arabera; beste hilobikoak ilunabarraren eta goizaldearen ikur dira. Era horretako pertsonifikazioak guztiz berriak ziren hilobietan eta, Michelangeloren arabera berriz ere, denboraren mugimendu ezin saihestuarekin daude lotuak, zirkularra baita, eta heriotzara daramana. Irudi hauek dira, hain zuzen ere, artistaren lan famatuenak eta ongien lortuak. Egun eta Gau erraldoiak aski bareak dira beren handitasunean, nahiz eta Egun irudiak adierazten duen, agian, barne ezinegon bat edo. Emakumezkoen bi irudiek garai hartan edertzat hartzen ziren proportzio luze lerdenak eta oin txikiak dituzte, baina, bestela, desberdinak dira: Ilunabarra, irudi birjinala, gorantz luzatzen da bere kurban, bizitzan sartu nahiko balu bezala; Gaua lo dago, baina amets larriak adierazten ditu.
Erroma, 1534–1546
1534an Florentzia utzi eta Erroman finkatu zen. Orduan, hogeita bost urteren ondoren, hasi zen berriz freskoak margotzen, Kapera Sixtinoko absidean Azken Auzia egin zuenean, Paulo III.a aita santu berriarentzat. Gai han sarritan erabili zen Italian Erdi Aroan eta 1500 arte, baina handik aurrera modaz pasa zen. Dirudienez, tradizio hori Paulo III.aren gidaritzapean bideratu zen Kontraerreformak berpiztu zuen.
Azken Auzia margolanak alde nabariak ditu hogeita bost urte lehenago egindakoarekin. Koloreen harnonia soila da: gorputz gaztain-koloreak zeru urdin ilunaren kontra. Irudiek ez dute hainbesteko indarrik, eta formak ez daude hain ongi zehaztuak; bizkarrak haragizko masa hutsak dira, gerria markatu gabe. Erdian, goian, Jesukristo epaileak beso bat jasotzen du bere eskuinean dituenak salbatzeko, eta beste besoa erorita du ezkerrekoak kondenatzeko. Arima salbatuak poliki-poliki igotzen dira haize lodian barrena, eta kondenatuak behera doaz. Hormaren behealdean hilobietatik altxatzen dira hezurdurak; Erdi Aroko aurrekarietatik zuzenean hartutako gaia da. Eskuineko aldean, Karontek ibaian barrena daramatza arimak -gai paganoa, baina Dantek kristauentzako onargarri egin zuena bere Jainkotiar komedia-n, eta Luca Signorelli Umbriako artistak erabilia margolaritzan-. Michelangelok biziki miresten zuen Signorelli, sentipen dramatikoa xehetasun anatomikoen bidez adierazteko zuen trebeziagatik.
Bizitzako azken urteetan gutxiago landu zuen eskultura, eta margolaritza eta poesiarekin batera, gehiago jardun zuen arkitektura lanetan, alor horretan ez baitzuen lan fisikorik egin behar. Erroma berri eta modernorako monumentu handiak eskatu zitzaizkion, arkitekturaren kidez erakusteko hiriak mundu osoan zuen nagusitasuna. 1536an Paulo III.a aita santuak Campidoglio plaza diseinatzeko agindu zion, Kapitolino muinoan. Leku hori antzinako Erromako zentro zibikoa izan zen, udal gobernuaren egoitza XVI. mendean. Michelangelok udaletxe zaharra berregin zuen, plazaren albo batean zegoena, eta bi eraikin egin zituen haren aldameneko bi alboetarako. Eraikin horiei fatxada aberatsak ipini zizkien; baliabide nagusia zutabe izugarriak elkargainkatzea izan zen, bi solairuetan gora igotzen direnak, eta haien inguruan beste zutabe askoz txikiagoak, solairu bakarrekoak. Era berean, diseinu berezi bat egin zuen bi eraikin berrien arteko lurrerako, eredu obal bat, erdian estatua bat duena (Marko Aurelioren Zaldizko Estatua), eta horrek gela monumental baten efektua ematen dio eremu osoari. Plazak irekia du alde bat, eta han dago sarrera, eskailera luzeak igo ondoren iristen dena. Plaza bukatu gabe utzi zuen, lanak ez baitziren 1564 arte hasi, eta ondorengo arkituektuek hasierako proiektua aldatu zuten.
San Petri basilika, 1546–1564
1546an, Antonio da Sangallo Gaztea hil ostean, Michelangeloren esku utzi zuen Paulo III.a aita santuak San Petri basilikako obren zuzendaritza. Hori izan zen bere azken urteetako lan nagusia, Campidoglio plazako harmailadia eta Kontserbadoreen Jauregiarekin batera.
San Petri basilikan bere aurreko arkitektoen ideiak baztertu zituen, orijinala izan ezik, hau da, Bramanterena. Hala, lehenengo proiektura itzuli zen: lau beso berdineko oina, ez latin gurutzekoa. Bramanteren asmoa zenbait puntutan aldatu zuen, espazio bateratuagoa lortzearren. Espazio horren inguruan, lau aldeetan, epai semizirkularreko hormak daude, kupularen barneko espazio hemisferikoaren antzeko espazioak alegia. Michelangeloren lan handiena, ordea, aldarearen atzeko horma kurboa da, non areagotu egin baitzuen euskarri handi eta txikien arteko Campidoglio plazako kontrastea. Oraingo honetan zutabeen ordez pilastra finak erabili zituen, horma kurboen kanpoko aldean erantsiak; erritmo horizontal indartsua sortzen dute, arkitektura dinamikoa, proiektuaren atzean zegoen eskultorea adierazten duena. Bizi zelarik, eraikinaren beheko partea egin zen, batez ere; kupula, berriz, Michelangelo hil ondoren eraiki zen, eta eztabaida handia dago berak horrela egingo ote zuen.
Michelangelo Erroman hil zen, 1564ko otsailaren 18an, 89 urte zituela. Haren iloba Leonardok gorpua Florentziara eraman zuen, ezkutuan; hiri horretan egin zitzaizkion hiletak eta Santa Croce basilikan ehortzi zuten.
Eragina
Hala ere, aski mugatua da bere ondorengoengan izan zuen eragina. Hori agertzeko ez da nahikoa esatea Michelangeloren artea handiegia zelako ez zela imitatu, zeren Rafael bezalako artista bat, adibidez, hura bezain handitzat hartzen zen, eta izugarri imitatu zen. Gerta daiteke, alabaina, Michelangelok lortu zuen adierazpen modu bereziak, handitasun ia kosmikoa baitzuen, gainerako artistei atzera eragin izana. Garaikideek goraipatzen zuten ezaugarrietako bat haren terribilità zen, handitasun txundigarri antzeko bat, ondoren etorri ziren artistek imitatzen saiatu zirena eta Mendebaldeko hurrengo arte mugimendu nagusia sortarazi zuena: Manierismoa.
Eragina mugatua izanik ere, badira kasu batzuk imitazio erabatekoak direnak; horien artean Daniele da Volterra da, ziur aski, talentu handieneko artista. Bestalde, alor jakin batzuetan eredu gisa erabili zen Michelangelo. XVII. mendean marrazkigintzaren maisutzat hartzen zuten, baina anatomian, ez beste eremuetan. Auguste Rodin XIX. mendeko eskultore frantsesak ustiatu zuen marmolezko bloke amaitugabeen efektua. XVII. mendeko maisu barroko batzuek, zenbait kasutan, Michelangeloren erreferentzia argiak erakusten dituzte, baina antzekotasun literalik gabe, beti ere. Berniniz gainera, Rubens margolariarengan ikusten da, agian, argien Michelangeloren sorkariek ondorengo artistentzat izan zuten balioa.
Pintura
Hainbat marrazki kontserbatzen dira, batez ere klarion gorriz eginak:
Zinema
1965eko The Agony and the Ecstasy («Hiltzoria eta Estasia») filmean Charlton Heston estatubatuar aktoreak antzeztu zuen Michelangelo.
Sukaldaritzan loditzeko elementuak
Sukaldaritzan loditzeko elementuak prestaketa desberdinak loditzeko edo mamitzeko erabiltzen diren osagai edo prestaketei esaten zaie. Hauek erabilpen anitzeko prestaketa bezala sailkatzen dira. Loditzeko elementu hauek osagai bakarrekoak izan daitezke edo osagai desberdinak nahasita prestatu daitezke. Arrautza, irina k, patata, arroza adibide.
Arrautza, gorringoa, zuringoa
Arrautza, duen proteina kopuruagatik, osagai likidoak mamitzeko erabiltzen da: flanak, budin gazi-gozoak prestatzeko. Kontuan izan gorringoa 80ºC-tan mamitzen dela eta zuringoa 83ºC-tan.
Arrautza saltsak loditzeko eta osagai desberdinak bateratzeko ere erabiltzen da. Natillak, kremak, haragi bolak, betegaiak...
Arrautzak edo gorringoak koipeekin emultsionatuta, maionesa saltsa edo saltsa holandarra egiteko adibidez.
Harrotuta, bizkotxoak trinkotzeko ere balio du.
Zuringoa proteina gehien duen osagaietako bat dugu, eta 70ºC-tik gora hasten da trinkotzen. Mousseak, merengeak, sufleak, aparrak egonkortu eta trinkotzeko erabiltzen da.
Solomiac
Solomiac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Sukaldaritzan loditzeko elementuak
Fekula finduak
Industrialki landutako osagaiak dira. Elementu likidoak loditzeko prestatuak.
Leporinus guttatus
Leporinus guttatus Leporinus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Anostomidae familian.
Sukaldaritzan loditzeko elementuak
Arroz fekula
Txinan erabiltzen da gehien. Hauts zuri bat bat. Arto irinaren antzeko, hotzean uretan disolbatu eta likido irakinari gehitzen joaten zaio mugitzen den bitartean.
Solomiac
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Sukaldaritzan loditzeko elementuak
Arto fekula
Hauts zuri bat da gurean “ maicena” bezala ezagutzen duguna, baina beste marka batzuk ere badira. Ur hotzean disolbatu eta irakiten dagoen elementuari gehitzen zaio hagatxoarekin mugitzen dugun bitartean.
Solomiac
Etxebizitza
2007an 244 etxebizitza zeuden, 195 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 33 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 223 etxeak ziren eta 19 apartamentuak ziren. 195 etxebizitza nagusietatik 134 bere jabearen bizilekua ziren, 50 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 29 etxek hiru zituzten, 55 etxek lau zituzten eta 106 etxek bost zituzten. 131 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 89 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 79 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Sukaldaritzan loditzeko elementuak
Patata fekula
Irin moduan edo maluta moduan aurkez daiteke, lehena ur hotzetan disolbatu eta arto irin moduan eta bigarrena elementu beroari zuzenean gehituz, hagatxoarekin edo irabiagailuarekin nahasten dugun bitartean.
Odola
Odola, bere proteina kopuru altua dela medio, osagai likidoak koagulatu edo loditu ditzake. Odolkiak egiteko, txuri eta beltz Baztanen edo ehiza plater batzuen saltsa loditzeko erabiltzen da.
Ogia
Bai esnetan bustia edo txigortu (zopako ogia) eta xehatua, saltsa, zopa edo krema desberdinak loditzeko erabil daiteke.
Patata eta arroza
Amaieran irabiatu behar diren prestaketa ugaritan patata zatitua edo arroz ale batzuk gehitzen dira. eta ongi egosten utzi. Amaieran irabiatutakoan gure prestaketa lodituko dute.
Sesión continua
Sesión continua 1984ko José Luis Garci espainiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.
Solomiac
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Sukaldaritzan loditzeko elementuak
Gelatina hautsa edo orria
Elementu likido bero batekin nahastu ondoren, hotzean hau trinkotzeko edo loditzeko gaitasuna du. Osagai natural batzuk, haragia, arraina, fruta... berezko gelatina kantitateak dituzte eta trinkotzea ezer gehitu gabe egin dezakete.
Rouxa
Proportzio berdinean egiten den koipe eta irin ahulez nahasketa beroa. Bexamela eta velouteak loditzeko edo beroan beste saltsa batzuk loditzeko. Roux zuria, gorria eta iluna egin dezakegu. Hau irina koipearekin sutan zenbat denboran berotzen dugun, horren arabera lortuko dugu. Kolore honen baitan, saltsari kolore gehiago edo gutxiago ematea lortuko dugu. Bexamel zuria, haragi saltsa iluna.
Manié gurina
Hotzean gurin bigunaren eta irin ahularen artean egiten den nahasketari esaten zaio. Ondoren, irakiten ditugun saltsak lodituko ditugu zati txikiak gehitzen joanez. Jeneralean, saltsa bat loditzeko azken aukera izaten da. Frantsesek “Beurre Maniè” deitzen dute..
Solomiac
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 265 ziren, horien artean 211 aktiboak ziren eta 54 inaktiboak ziren. 211 pertsona aktiboetatik 179 lanean zeuden (101 gizon eta 78 emakume) eta 32 langabezian zeuden (15 gizon eta 17 emakume). 54 pertsona inaktiboetatik 26 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Sesión continua
Argumentua
Banatu ondoren, José Manuel Varelak pelikula bat prestatuko du bere egoera berean dagoen Federico Alcántara lagunarekin batera.
Towie (Aberdeenshire)
Towie, 'Tollaigh', Eskoziako etxalde bat da, Aberdeenshire eremu administratiboan.
Solomiac
Diru sarrerak
2009an Solomiac udalerrian 189 unitate fiskal zeuden, 416,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.271 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 21 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 13 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 2 zurginak, 1 iturgina, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak, 2 jatetxeak eta 2 higiezinen agentziak.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 2 elektrotresna dendak ziren.
2000. urtean Solomiac udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 688 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Departamendu
Departamendu bat estatu bat administratiboki lurraldez banatutako unitate bakoitza da.
Sukaldaritzan loditzeko elementuak
Kanpo estekak
gastronomiavasca.net/eu/gastro
Tillé
Tillé Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Departamendu
Estatuen arabera, departamendu bat estatu, probintzia edo oblast baten baliokidea da (barne politikak definitzen baitu banaketa, tamaina eta eskumenak), eta maila goragoko banaketarekin edo gabe (eskualde, erkidego...) antola daiteke.
Honako herrialdeak departamenduetan banatzen dira (alfabetoaren hurrenkeran): Argentina, Benin, Boli Kosta, Bolivia, Burkina Faso, El Salvador, Frantzia, Gabon, Guatemala, Haiti, Honduras, Kamerun, Kolonbia, Nikaragua, Niger, Peru, Paraguai, Senegal eta Uruguai.
Tillé
Biztanleria
2007an Tillé udalerrian erroldatutako biztanleak 1.057 ziren. Familiak 434 ziren, horien artean 97 pertsona bakarrekoak ziren (54 bakarrik bizi ziren gizonak eta 43 bakarrik bizi ziren emakumeak), 155 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 132 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 50 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Departamendu
Frantziako departamenduak
Frantzia 101 departamendutan banatzen da (horietatik 4 itsasoz haraindira). Banaketa hori 1790eko urtarrilaren 4ean erabaki zen, antzinako probintziak ordeztuz. Bakoitzaren burua prefeta da.
Departamendua tokiko kolektibitate dezentralizatua ere bada, Kontseilu Orokorrak gidatua eta sei urterako Hautapen Unibertsal Zuzenez aukeratua.
Tillé
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 466 etxebizitza zeuden, 450 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 422 etxeak ziren eta 45 apartamentuak ziren. 450 etxebizitza nagusietatik 314 bere jabearen bizilekua ziren, 122 alokairuan okupaturik zeuden eta 15 doan lagata zeuden; 26 etxek bi gela zituzten, 67 etxek hiru zituzten, 128 etxek lau zituzten eta 229 etxek bost zituzten. 357 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 197 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 221 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Tillé udalerrian 453 unitate fiskal zeuden, 1.073 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.509 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 96 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 22 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 6 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 5 higiezinen enpresak ziren, 21 zerbitzu enpresak ziren, 6 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 31 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 9 ibilgailuen alokairu bulegoak, 3 autoeskolak, 2 igeltseroak, 1 margolaria, 3 zurginak, 3 iturginak, 1 argiketaria, 2 eraikuntza enpresak, 1 ile apaindegia, 3 jatetxeak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 2 liburu dendak, 1 zapata-denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Tillé udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.176 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1  eta anbulantzia 1  bat zegoen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Peoria (Oklahoma)
Peoria Oklahomako herri bat da. Ottawa konderrian kokatua dago. 2010ean 132 biztanle zituen, 0.56 kilometro koadrotan banatuta.
Klara Asiskoa
Inozentzio IV.a aita santuak Santa Klara Asiskoaren ordenaren araudia onartu zuen. Liturgia egutegi katolikoan abuztuaren 11n ospatzen da haren eguna.
Jarraitzaile asko izan zituen, horietarik lehena bere ahizpa gaztea, Aines, hau ere elizako santua. Familia noblekoak ziren Klara eta Aines, eta ahizpa nagusiak familia utzi eta erlijioaren bideari ekitea erabaki zuenean, Ainesek jarraitu egin zion, baina familiak nesken osaba Monaldo bidali zuen, ahizpak etxera itzultzeko. Monaldo ahizpak indarrez jotzen saiatu zen, haiek menderatzeko, baina mirariz bere besoak indarra galdu zuen. Zeinu horretan Jainkoaren nahia ikusi zuten harrapatzaileek, eta joaten utzi zieten ahizpei.
Alfarrasí
Alfarrasí (batzuetan Alfarrassí eran idatzia) Valentziako Erkidegoko udalerria da, Vall d'Albaida eskualdean eta Valentziako probintzian kokatua.
Fremont (Indiana)
Fremont Indianako herri bat da. Steuben konderrian kokatua dago. 2010ean 2,138 biztanle zituen, 5.74 kilometro koadrotan banatuta.
Alfarrasí
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.296 biztanle zituen.
Leporinus holostictus
Leporinus holostictus Leporinus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Anostomidae familian.
Saane
Saane (alemanez) edo Sarine (frantsesez) Suitzako ibairik luzeenetakoa da, Fribourg Kantoia zeharkatzen duena, eta Bernatik 15 kilometro mendebaldera Aar ibaian amaitzen dena.
Charlotte's Web 2: Wilbur's Great Adventure
Charlotte's Web 2: Wilbur's Great Adventure («Charlotteren amarauna 2: Wilburren abentura handia») ingelesez eginiko marrazki bizidunetako filma da, 2003ean Paramount Pictures konpainiak estreinatua. Filmean kontatutako istorioa Charlotte's Web filmekoaren jarraipena da.
2068 Dangreen
2068 Dangreen asteroide gerrikoan aurkitutako 2068. asteroidearen izena da. 1948ko urtarrilak 8an aurkitu zuen Marguerite Laugierrek Nizatik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1948 AD zen. Bere izena Daniel W. E. Green estatubatuar astronomoagatik jasotzen du.
Francisco Hernando
Francisco Hernando Contreras, ezagunago Paco el Pocero izenarekin (Madril, 1945eko ekainaren 2a - ibidem, ) espainiar enpresaburua izan zen, urbanizazio erraldoien eraikuntzagatik ezaguna, bereziki eraikuntzaren burbuila izenez ezagutzen den garaian. Oso polemikoa izan zen Seseñan bere izena daraman urbanizazioa eta berari lotutako ustelkeria salaketak.
NGC 6180
NGC 6180 galaxia bat da, Hercules konstelazioan. Édouard Stephanek aurkitu zuen n.
Domagné
Domagné (bretainieraz Dovanieg) Ille eta Vilaine departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Perloffita
Ezaugarriak
Perloffita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.
San Martin eliza (Sorabilla)
San Martin eliza Gipuzkoako Andoain udalerriko Sorabilla auzoan dagoen eliza da. Udalerriaren hego-mendebaldean dago, herrigunetik kanpo eta oso urruti, N-I errepidearen hegoaldeko sarbidetik hurbil.
Jada 1419an eliza hau aipatzen duten agiriak badaude.
Esa (kontzejua)
Esa kontzejua Esako udalerriko erdigunea otsatzen duen kontzejua da. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 232 biztanle ditu.
Autonomia erkidego
Autonomia erkidegoa Espainiako antolamendu konstituzionalaren barnean dagoen lurralde-entitate bat da. Estatuaren banaketa administratiboa da.
1978ko Espainiako Konstituzioaren 2. artikuluak, Estatua osatzen duten eskualde eta nazionalitate historikoen autonomia eskubidea bermatzen du. Testuak Autonomia Erkidegoak izan ditzaketen eskuduntzak ezartzen ditu, hala nola Estatuak bakarrik izan ditzakeenak.
Espainiako Erresuma 17 autonomia erkidegotan banaturik dago eta bakoitzak bere autonomia legegilea eta konpetentzia betearazleak ditu. 17 autonomia erkidegoez gain, 2 autonomia hiri daude: Ceuta eta Melilla.
Hego Euskal Herriari dagokionez, bi Autonomia Erkidegotan antolatzen da: Euskal Autonomia Erkidegoa eta Nafarroako Foru Erkidegoa.
Araba, Bizkaia eta Gipuzkoak Autonomia Erkidego bakar moduan antolatuak daude, hiru Foru lurraldeek (Espainiako Konstituzioaren arabera) edo Lurralde historikoek (Euskal Autonomia Estatutuaren arabera) osatua. Nafarroa Garaiak bakarrik Autonomia Erkidego bat osatzen du, foru erkidego izenarekin (Nafarroako Foru Hobekuntzan halaxe dago araututa).
2003tik eta estatistika-helburuetarako, Eurostatek ezarritako europar arautegietan oinarrituz, Espainiako 17 autonomia erkidegoak NUTS-2 sailkapen mailan daude.
Prehistoric Planet
Prehistoric Planet britano-estatubatuar telesail labur dokumentala da, David Attenboroughek Apple TV+rako egina. Ikerketa paleontologiko eguneratuak oinarri hartuta, Attenboroughen lantaldeak hamar urte eman ditu telesaila fintzen. Iruditan, dinosauroak eta kontinenteen antzinako ekosistemak CGI teknologiaren bidez birsortu dituzte.
San Marinoko futbol kopa
San Marinoko futbol kopa (italieraz Coppa Titano), San Marinon urtero jokatzen den kanporaketa bidezko futbol txapelketa da. AC Libertas eta FC Domagnano dira garaipen gehien dituzten taldea.
Bakaiku
Bakaikuk bi auzo nagusi ditu: errepideak zatitzen dituen Angoia eta Anbehea auzoak, hain zuzen. Errepidearen bazterretan daude dendak eta udaletxea. Herriaren iparraldean, ibaiaren bestaldean, industrigunea dago, eta hainbat baserri edo etxe solte ditu inguruan.
Ingurune naturala eta kokalekua
Burundako beste herriek bezala, hiru zati nagusitan banatu daiteke: iparraldean, Urbasako mendilerroa, 1.180 metrotan, Paleozenoko kareharrizko haitzekin; iparralderantz beherako malda egiten du Arakilgo ibai arroraino; eta Arakil ibaitik iparraldera, tupa-harearrizko mendigunea egiten du, Irumugeta dermioraino; han muga egiten dute Gipuzkoak (Ataun), Etxarri-Aranatzek eta Bakaikuk.
French Lick (Indiana)
French Lick Indianako herri bat da. Orange konderrian kokatua dago. 2010ean 1,807 biztanle zituen, 4.57 kilometro koadrotan banatuta.
Kingston upon Hull
Kingston upon Hull edo Hull Erresuma Batuko Ingalaterrako ekialdean dagoen Ekialdeko Yorkshire konderriko hiria da. Humberreko itsasadarrean kokatuta dago.
Bakaiku
Klima
Bakaikuko klima azpiatlantiko motakoa da, eta nahiz eta udak lehor puntu bat izan, urteko batez besteko prezipitazioak 1.400-1.600 mm bitartekoak dira. Neguak hotzak eta udak epelak izaten dira, batez besteko tenperatura 10 eta 12 gradu artekoa izanik. Urteroko egun euritsuak 120-140 inguru izaten dira, eta 10-12 egunetan elur egiten du.
Kingston upon Hull
260.645 biztanle zituen 2018an.
Bakaiku
Ekonomia
Bi lanbide nagusi hauetaz gain, betidanik artisautzak ere garrantzia izan du herrian, gaur egun oraindik altzariak egin eta hauen tailan aritzeko artisau familia badago, zeinetik Jose Ramon Anda eskultoreak bere oinarriak hartu zituen. Baita ilarrontziak edo ilarrezko erratzak egiten dituen Agustin Larraza artisaua. Bakaikuk tren geltokia du, azken urteetan erabilerarik eman ez bazaio ere
Gaur egun, herriko ekonomia jarduera garrantzitsuena industria sektorekoa da, 1970eko hamarkadan ezarri zen garabi fabrikarekin (GH Guema SA). Hortxe lan egiten dute Bakaikuko eta inguruetako 60 langilek.
Zerbitzuei dagokienez, herrian badira bi taberna, denda txiki bat (estankoa), botika, bi landetxe eta euskara barnetegia.
Historia
Herriko aztarna zaharrenak Irumugeta inguruan aurkitu ziren trikuharri eta tumuluak dira, bai eta Aizkozar inguruan aurkitutako Neolitikoko aizkora ere.
Baionako harresiak
Baionako harresiak Lapurdiko Baiona hiriburuko Baiona Handia eta Baiona Ttipia auzoak inguratzen dituen harresi bat da.
San Estevo do Silgo geltokia
San Estevo do Sil Galiziako Lugoko probintziako tren geltoki bat da, udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Giovanni Visconti (txirrindularia)
Giovanni Visconti (Turin, 1983ko urtarrilaren 13a), txirrindulari italiarra da. Italiako txapelduna izan da hirutan.
Palmaresa
2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2015 2016 2017 2018 2019
Bakaiku
Historia
Kalkolitoko tamaina handiko aizkora landu bat aurkitu da.
2018an, Juan Mari Martínez Txoperenak Burdin Aroko herri harresitua izan daitekenaren aurkikuntzaren albistea eman zuen. Herriak forma obalatua izango luke eta bi harresi, eta horien artean, lubakia. Barruko harresian geratzen den eremuak 2 ha-tako zabalera izan dezake.
Herriaren lehen aztarna idatziak XII. mendekoak dira. Hala ere, jasota dago Erdi Aroraino beste herri bat izan zela, Iturrun, San Benito inguruan. Herriko armarria, Antso Indartsuak emandako foruen denborakoa da.
1858an Santiago Noblea altsasuarrak, bertan txarola lantzeko fabrika zuenak, larrua lantzeko fabrika ireki zuen Bakaikun.
2006an Bakaikun egin zen Europako Ikasle Foroaren lehenengo bilera. Han onartu zen Bakaikuko adierazpena izeneko testua.
Arkitektura
Herriaren erdialdean San Juan Bautistaren eliza dago, XVI. mendean kokatzen dela, bobedaz estalitako nabe batez osatzen da, kanpoan kontrafuerte sendoz inguraturik dago. San Juani dedikatutako erretaula handi bat du barruan, rokoko estilokoa. Horrez gain, Sakristiako konketa, ondoko erretaulak, aldareko frontala, kalizeak eta nebeta azpimarratu beharrekoak dira.
Herriaren erdialdetik aldendu gabe, XIX. mendeko baseliza bat dago, Done Jakueri eskainia, garai horretako ezaugarriak dituena. Herritik kilometro batera, San Benitoko baseliza dago, Urbasaren azpian, XVII. mendekoa, estilo barrokoko erretaulatxo bat duena.
Erlijiosoa ez den arkitekturari dagokionez, herria batez ere etxe handiz osatua dago, harlanduaren erabilera dutela, eta normalean, puntu erdiko arku batek etxearen sarrera adierazten du. Elizaren ondoan, etxe batean, XVII. mendeko arku hirukoitz batez inguratutako dintela dago, eta, barroko garaiko ezkutu handi bat du gainean. Herriko hainbat etxek ere badituzte harriz landutako ezkutuak.
Demografia
2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko hiru etorkin bizi ziren herrian, biztanleen % 0,89 (Nafarroako Foru Erkidegoko batezbestekoaren azpitik).
Udal hauteskundeak
2007an Nafarroa Bai alderdiko Eduardo Urrestarazu atera zen alkate. Udaleko zazpi zinegotziak lortu zituen, ezker abertzalearen zerrenda Espainiako Auzitegi Nazionalak legez kanpo utzi eta gero. Baliogabeko botoak 102 izan ziren (emandako guztien %40,80a) eta zurizko 12 boto izan ziren (botoen %8,11a). Abstentzioa %14,68koa izan zen.
2011n Bildu izan zen aurkeztutako zerrenda bakarra; 124 boto, 7 zinegotziak eta alkatetza (Ion Tabar) erdietsi zituen.
Udaletxea
Udaletxea 1986. urtean eraberritu zen, batez ere fatxadak eta sarrera. Udal bulegoak eta udalbatza beheko solairuan daude eta lehen solairuan, medikua, albaitaria eta herriko langile batentzat etxebizitza bat.
Udaletxea alkateak eta sei zinegotzik osatzen dute eta bertako idazkaria Iturmendiko idazkari ere bada.
Tokiko euskara
Bakaikuko euskalkia Burundako euskara da. Mendeen joanean gipuzkeraren, nafarreraren eta Arabako lautadan hitz egiten zen euskara zaharraren eraginak jaso dituenez, nafarreraren, gipuzkeraren eta bizkaieraren tarteko hizkera da.
Bakaikuko euskara Gerra Zibilaren ondorenean galdu da, eta errepresioa eta zigorra izan dira gainbeheraren arrazoia. Hala erakusten du Frantzisko Ondarra bakaikuar fraide kaputxino eta euskaltzainaren lekukotasunak. 1925ean jaioa, Bakaikun bizi izan zen 1937ko abuztu arte, eta orduko umeak denak zirela euskaldunak zioen. 1964an, berriz, Txilen izan eta gero herrira itzuli zenean, egoera hauxe aurkitu omen zuen:
Eliza zen, beraz, euskarari eusten zion erakunde bakarra; baztertuta eta debekatuta zegoen bestela. Ondarrak biziki gogoan zuen Bakaikuko tren geltokiko itxarongelan zintzilikatuta zegoen oharra: «Se prohibe hablar el vasco en esta oficina».
Azpiegiturak
La Burundesa autobus konpainiaren Gasteiz-Iruñea lineak Sakanako herriak elkartzen ditu, eta geltokia du herrian. Guztira hiru zerbitzu izaten dira noranzko bakoitzean. Ibilbide hau du:
Wagon Pars
Wagon Pars Irango trenak fabrikatzen dituen enpresa da, 1974an Araken sortua. Produktuen artean lokomotorrak, trenak, metroak, merkantzien eta erregai-bagoiak eta bidaiariak hegazkineratzeko ekipoak daude. Enpresa hau Ekialde Hurbileko material gurpildunaren fabrikatzaile handiena da.
Historia
Konpainia 1984an hasi zen fabrikatzen. 1999an, fabrikak GEC-Alstom- ekin akordio bat lortu zuen, lizentziapean, AD43C linea nagusiko lokomotorrak ekoizteko.
Obi-Wan Kenobi (telesaila)
Obi-Wan Kenobi estatubatuar telesail laburta da, Deborah Chowek Disney+erako egina.
Sinopsia
Jedien suntsiketa atzean utzita, Luke Skywalker gertutik zaintzen ahaleginduko da Kenobi, eta horrek ezusteko abentura batean murgilaraziko du.
NGC 6181
NGC 6181 galaxia bat da, Hercules konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
3774 Megumi
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1987 YC izena zeraman. Ondoren Megumi omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3774 Megumi asteroidearen orbitak batezbeste 2,869 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,686 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,052 distantziara. Eszentrikotasuna 0,064 da, eta makurdura orbitala 2,74ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.1 da.
Shivaismo
Shivaismoa Shiva jainko gorentzat hartzen duen hinduismoaren adarra da.
Timothy Hutton
Timothy Tarquin Hutton (Malibu, 1960ko abuztuaren 16a) estatubatuar aktorea da. Ordinary People filmean aritzeagatik Taldeko gizonezko aktore onenaren Oscar Saria irabazi zuen. Oscar Saria gazteen irabazi duen gizonezko aktorea da, hogei urte zituela irabazi zuelarik.
Shivaismo
Vishnuismoarekin batera, hinduismoaren bi adar nagusietariko bat da.
Monumenta Linguae Vasconum
Monumenta Linguae Vasconum (MLV) ikerketa-talde bat da, Euskal Herriko Unibertsitateko Hizkuntzalaritza eta Euskal Ikasketak Sailaren barruan 2002an abiatu zena. Helburu hauek ditu:
Shivaismo
Eskola ortodoxoetan gurtza berezia diote Shivari, baina halakoetan ez da Brahma edo Vishnu baino maila apalagoetan agertzen. Shivaismo heterodoxoaren zenbait eskolak, alabaina, Shiva beste guztien gainetik jartzen dute, hau da, halako monoteismo batera jotzen dute.
Indiako hegoaldean, Kaxmirren eta Bengalan bereziki hedatua da.
Alcaláko atea
Alcaláko atea (gaztelaniaz Puerta de Alcalá) Espainiako Madril hiriburuko monumentu ezagun eta nabarmenetako bat da.
Kokalekua
Salamanca eta Retiro barrutien artean dago, Independentzia plazan, Alfonso XII.a kalea eta Serrano kalea eta Salustiano Olozaga kalearen arteko elkargunean, eta Retiroko ateen alboan: Espainiako atea, Independentziaren atea (Retiroko lorategien sarbide nagusia) eta Hernaniko atearen aldamenean dago.
Historia
1778. urtean Karlos III.a Espainiakoaren aginduz eraiki zen. Francesco Sabatini italiar arkitektoak diseinatu eta eraiki zuen.
Bastero Kulturgunea
Bastero Kulturgunea Gipuzkoako Andoain udalerrian dagoen kulturgunea da. 2003an inauguratu zen eta herrigunean bertan dago.
Eraikin abangoardista honetan urtean zehar musika, kultura eta artearekin zerikusia duten jardura, ikuskizun, ikastaro, hitzaldi eta kontzertuak egon ohi dira. Bestalde, bertan liburutegia ere badago.
Becedillas
Becedillas Ávilako udalerria da, Piedrahita eskualdean dagoena.
Domalain
Domalain (bretainieraz Domalan) Ille eta Vilaine departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Becedillas
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 133 biztanle zituen.
Exidia saccharina
Exidia saccharina Auriculariaceae familiako onddo espezie bat da. Haragi gutxi du eta gelatinakara. Toxikoa ez bada ere, ez du sukaldaritzako interesik.
Deskribapena
Fruktifikazioa: Erditik zurari itsatsita, lehenbizi irregularki biribildua, ondoren uhindu-tuberkulosoa edo tolestura ondulatuak dituena, sare zabala osatuz. Gelatinakara, irmoa, kanela-lehoi kolorekoa, arre iluna, arre-datil kolorekoa.
Himenioa: Papila desberdinekin, arraroak, garatxoekin.
Jangarritasuna
Sukaldaritzako baliorik gabea.
Sasoia eta lekua
Udazkenean, koniferoen adar bizietan eta erorietan, batez ere, Larix, Picea eta Pinus-etan.
Banaketa eremua
Europa, Ipar Amerika, Errusia, Mongolia.
Michel Husson
Michel Husson (Lyon, Frantzia, 1949ko apirilaren 3a - Corvara in Badia, 2021eko uztailaren 18a) ekonomialaria, estatistikaria eta ekintzaile politikoa izan zen. INSEEko administratzaile izan zen, Frantziako Ekonomia Ministeritzan lan egin zuen eta frantziar sindikatuek kudeatutako Institut de recherches économiques et sociales erakundeari ekin zion. PSU eta LCR erakunde politikoetan egin zuen lana. Halaber, mugimendu altermundialistari ekin zion.
Zara Home
Zara Home 2003an sortutako Inditex taldeko arropa katea da. Etxerako apainketa eta modan espezializatutako denda da eta %70a inguru ehun produktuak dira.
Dendak
2013ko Irailaren 30ean, 388 denda ditu.
Galina Balaxova
Galina Andreievna Balaxova —Галина Андреевна Балашова— (Kolomna, Sobietar Batasuna, 1931ko abenduaren 4a) errusiar arkitektoa, diseinatzailea eta margolaria da. Sobietar espazio-programarekin lotuta egon zen.
Bizitza
Galina 1931n Kolomnan jaio zen, Moskuko basozain baten alaba. Osaba arkitektoa eta marrazkizale zen familia batean hazia izanik, ez zen harritzekoa Moskuko Arkitektura Institutuan ikastea. 1955ean lizentziatu ondoren, Kuibyshev hirira eraman zuten.
Urtebete geroago, OKB–1 Diseinu Esperimentalen Bulegoan lan egiten zuen mutil fisiko batekin ezkondu zen. Haren ingeniari nagusia, Sergei Korolev, Sputnik historiako lehen satelite artifiziala orbitan jarri eta Yuri Gagarin espaziora botatzearen arduraduna zen. Senarrari esker, Galina konpainian sartu zen hainbat eraikuntza-proiektu diseinatzeko.