cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Montarlot
Etxebizitza
2007an 111 etxebizitza zeuden, 91 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 108 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 91 etxebizitza nagusietatik 77 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 32 etxek lau zituzten eta 42 etxek bost zituzten. 76 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 38 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 49 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 141 ziren, horien artean 103 aktiboak ziren eta 38 inaktiboak ziren. 103 pertsona aktiboetatik 96 lanean zeuden (46 gizon eta 50 emakume) eta 7 langabezian zeuden (1 gizon eta 6 emakume). 38 pertsona inaktiboetatik 23 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2000. urtean Montarlot udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden, 255 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Les Pontets
Les Pontets Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Les Pontets udalerrian erroldatutako biztanleak 102 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 62 etxebizitza zeuden, 36 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 20 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 37 etxeak ziren eta 25 apartamentuak ziren. 36 etxebizitza nagusietatik 30 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 5 etxek hiru zituzten, 5 etxek lau zituzten eta 26 etxek bost zituzten. 35 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 18 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 19 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 60 ziren, horien artean 52 aktiboak ziren eta 8 inaktiboak ziren. 52 pertsona aktiboak lanean(27 gizon eta 25 emakume) zeuden.. 8 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Adršpach
Adršpach (Adersbach) Txekiako udalerri bat da, Náchodeko barrutian kokatua. 2018ko datuen arabera 512 biztanle zituen 19,71 km²ko azaleran.
Mistinguett
Jeanne Florentine Bourgeois (Enghien-les-Bains, - Bougival, ), Mistinguett ( ahoskatua) izen artistikoz ezaguna, frantziar aktore eta abeslaria izan zen. Bere garaian munduan dirutza gehien jasotzen zuen artista izan zen. Hainbat abesti ospetsu kanta zituen, tartean Valencia, La Java de Doudoune, Fleur d'Amour, Le Fado, Tout ça c'est pour vous, Moineau de Paris edota 1933ko C'est vrai… On dit que j'ai de belles gambettes.
Guerfand
Guerfand Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Guerfand udalerrian erroldatutako biztanleak 159 ziren. Familiak 60 ziren, horien artean 17 pertsona bakarrekoak ziren (17 bakarrik bizi ziren gizonak), 13 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 30 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Erroldatutako biztanleak
Osasunaren sustapen
Osasunaren sustapena pertsonek beren osasunaren gaineko kontrola areagotzea ahalbidetzen duen prozesua da eta biztanleriaren osasuna hobetzeko moduak aztertzen ditu. 1986ko Ottawako Gutunean emandako definizioaren arabera, osasunaren sustapena "jendeari osasuna hobetzeko eta horren gaineko kontrol handiagoa egiteko beharrezko baliabideak ematean datza". Hauek dira Ottawako Gutunak proposatzen dituen hiru ekintza-arloak: politika publiko osasungarriak eraikitzea, osasuna bultzatzen duten giroak sortzea, trebetasun pertsonalak garatzea, ekintza komunitarioa indartzea, osasun-zerbitzuak birbideratzea.
Guerfand
Etxebizitza
2007an 71 etxebizitza zeuden, 63 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 70 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 63 etxebizitza nagusietatik 58 bere jabearen bizilekua ziren, 2 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 21 etxek lau zituzten eta 26 etxek bost zituzten. 59 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 20 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 39 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Osasunaren sustapen
Osasunaren sustapenak hainbat diziplinetatik hartzen ditu bere iturriak, hala nola epidemiologiatik, medikuntzatik, soziologiatik, psikologiatik, komunikaziotik eta pedagogiatik.
Guerfand
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Guerfand udalerrian 65 unitate fiskal zeuden, 162 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.270 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Lake Monticello (Virginia)
Lake Monticello Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Fluvanna konderrian dago, Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Guerfand
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Guerfand udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Liopholis modesta
Liopholis modesta Liopholis generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Vaulnaveys-le-Bas
Biztanleria
2007an Vaulnaveys-le-Bas udalerrian erroldatutako biztanleak 1.096 ziren. Familiak 392 ziren, horien artean 88 pertsona bakarrekoak ziren (44 bakarrik bizi ziren gizonak eta 44 bakarrik bizi ziren emakumeak), 128 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 140 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 36 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 716 ziren, horien artean 548 aktiboak ziren eta 168 inaktiboak ziren. 548 pertsona aktiboetatik 484 lanean zeuden (256 gizon eta 228 emakume) eta 64 langabezian zeuden (51 gizon eta 13 emakume). 168 pertsona inaktiboetatik 68 erretiraturik zeuden, 62 ikasten zeuden eta 38 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vaulnaveys-le-Bas udalerrian 409 unitate fiskal zeuden, 1.095 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 23.567 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 34 komertzioetatik, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 9 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 1 iturgina, 1 ile apaindegia eta 2 jatetxeak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra zapata-denda bat zen.
2000. urtean Vaulnaveys-le-Bas udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 66 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
La Noue
La Noue Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 135 etxebizitza zeuden, 104 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 23 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 135etxeak ziren. 104 etxebizitza nagusietatik 92 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 18 etxek hiru zituzten, 31 etxek lau zituzten eta 48 etxek bost zituzten. 95 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 53 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 41 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 163 ziren, horien artean 114 aktiboak ziren eta 49 inaktiboak ziren. 114 pertsona aktiboetatik 107 lanean zeuden (60 gizon eta 47 emakume) eta 7 langabezian zeuden (4 gizon eta 3 emakume). 49 pertsona inaktiboetatik 18 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina eta 1 argiketaria.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Essertenne-et-Cecey
Essertenne-et-Cecey Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Essertenne-et-Cecey udalerrian erroldatutako biztanleak 396 ziren. Familiak 164 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 60 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 56 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 250 etxebizitza zeuden, 165 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 80 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 206 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 165 etxebizitza nagusietatik 143 bere jabearen bizilekua ziren, 18 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 4 etxek bi zituzten, 26 etxek hiru zituzten, 41 etxek lau zituzten eta 92 etxek bost zituzten. 138 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 63 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 89 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 243 ziren, horien artean 177 aktiboak ziren eta 66 inaktiboak ziren. 177 pertsona aktiboetatik 166 lanean zeuden (96 gizon eta 70 emakume) eta 11 langabezian zeuden (5 gizon eta 6 emakume). 66 pertsona inaktiboetatik 27 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 27 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Essertenne-et-Cecey udalerrian 167 unitate fiskal zeuden, 415,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.450 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 1 higiezinen enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 zurgina, 1 iturgina eta 1 eraikuntza enpresa.
2000. urtean Essertenne-et-Cecey udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Biltong
Biltong, jatorria Botswana, Hegoafrika, Zimbabwe eta Namibian duen haragi lehor eta ondu bat da. Hainbat haragi mota erabiltzen dira ekoizteko, bai behi eta ehiza haragiak, bai haragi xerrak giharra jarraituz tiretan moztuak, edo pieza lauak xerratuak. Haragi lehor eta espeziadunekin du lotura, baina ohiko osagaiak, zaporea eta ekoizpen-prozesuak desberdinak izan daitezke.
Essertenne-et-Cecey
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Biltong
Biltong hitza holanderatik dator, bil ("zerra") eta tong ("tira" edo "mihi").
Essertenne-et-Cecey
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Biltong
Jatorria
Giza biziraupen teknika gisa haragia kontserbatzea antzinatik dator. Hegoaldeko Afrikan herri indigenek, esaterako, Khoikhoi herriak, haragia zatitan moztu, gatzaz ondu eta lehortzen zintzilika jartzen dute kontserbatzeko. Europako marinelek beren joan-etorri luzeetan haragia kontserbatzeko gatza edo gatzunean ontzen zuten. Europako kolonoek (holandarrak, alemanak, frantsesak), hegoaldeko Afrikara XVII. mendearen hasieran iritsiak, ontze prozesuan ozpina erabiltzen zuten, baita gesala (potasio nitratoarekin) ere. Potasio nitratoak gesalan Clostridium botulinum, botulismoa eragiten bakterio hilgarria, hiltzen du, ozpinaren azidotasunak hazkundea eragozten duen bitartean. Munduko Osasun Erakundearen arabera, C. botulinum ez da baldintza azidoetan hazten (pH 4,6 baino gutxiago), beraz, toxina ez da elikagai azidoetan eratuko. Espezia jakin batzuen propietate antimikrobiarrak antzinetik deskribatu dira ere. Holandarrak biltongean gehitutako espeziak, besteak beste, piper, martorri, eta iltzea dira. 2017ko urtarrilean, Portugaleko Beira Interior Unibertsitateko ikerketa talde batek, martorri olioak dituen (martorria biltong errezeta oinarrizkoenetan gehien erabiltzen den espezia da) 12 bakterio anduien kontrako propietate antimikrobiarrei buruzko ikerlana aurkeztu zuen, eta 12 bakterio anduietatik 10, martorri olio konzentrazio nahiko txikiarekin (1.6%) hil egiten zirenaz ohartu ziren. Guztiz hil ez zituen bi anduiak, Bacillus cereus eta Enterococcus faecalis, hazkundea nabarmen murriztu zuten martorri olioaren eraginez.
Osagaiak
Osagai ohikoenak dira: Gaur egun osagaiei batzuetan gehitzen zaie, besteak beste: ozpin baltsamikoa edo malta ozpina, azukrea, pipermina, intxaur muskatua, piperrautsa, limoi zukua, baratxuria, sodio bikarbonatoa, Worcestershire saltsa, tipula-hautsa, eta gesala.
Haragia
Biltong honekin ere egin daiteke:
Prestaketa
Tradizionalki biltong neguko hilabete hotzetan bakarrik prestatzen zen, bakterio eta onddoen hazkundea gutxienera jeistea lortzen zenean. Errezeta batzuk haragia ozpin nahasketa batean ordu batzuz marinatua izatea eskatzen dute (mahats ozpina da ohikoa baina baltsamikoa eta sagardoarena ere oso ondo doaz) eta, ondoren, ozpina bota egiten da, haragia gatza eta espeziaz prestatu baino lehen. Espezie nahasketa erruz botatzen zaio haragiari eta igurtzi egiten da. Gesala aukerakoa da eta kontserbatzaile estra bezala gehitu daiteke. Haragia beste ordu batzuz utzi behar da (edo gaua hozkailuan eman) eta soberan dagoen edozein likido isuri behar da haragia lehortzeko zintzilikatu baino lehen.
Beste errezeta batzuk, belaunaldiz belaunaldi igaro zirenak, biltong gau batez ozpina, gatza eta espeziatan uztea eskatzen dute (12 eta 24 ordu artean). Ohiko espezia nahasturak arroka gatza, martorri osoa (apur bat erreta), piper beltz xehetua eta azukre beltza kopuru berdinetan du. Ozpina Clostridium botulinum bakterioaren lehen inhibitzaile bezala erabiltzen da, OMEK (Munduko Osasun Erakundeak) dioenez;, gatza, martorria, piperra, eta iltzeak, berriz, mikrobioen aurkako propietateak dituzte.
Lehorketa
Tradizionalki biltong neguko garai hotzetan egiten zen, Hegoafrikako Highvelden, emaitzarik onenak lortzeko. Aire hotz eta lehorrak biltong eraginkortasun gehiagoz lehortzen du, eta elikagaien segurtasunerako girorik egokienean. Lizun eta bakterio arriskua gutxienean dago, eta biltong zati lodienak poliki-poliki lehortzeko zintzilikatu daitezke, testura aberatsagoa, zapore osoagoa eta kolore iluna lortuz. Prozesuan beroa sartzea azken urteotan eman da eta ohiko biltong egileek emaitza eskasagoa dela mantentzen dute. Bakterio eta onddoen hazkundea arriskuaren handitzearen ondorioz, berotze metodoak erabiliz gero, nitratoak edo nitritoak (ontzeko gatzak) gehitu behar dira. Erabilitako espezien arabera, zapore ugari lortu daitezke.
Lehorketa tradizionalak, era motelean, 4 egun ematen ditu. Labe elektrikoak erabiliz gero 4 ordutara jeitsi daiteke beharrezko denbora eta bi egunen buruan jan daiteke, baina ohiko biltong egillek lehorketa motelak haragi seguruagoa eta kalitate hobekoa ematen duela diote.
Zezinarekin alderaketa
Biltong hiru modutan bereizi daiteke zezinatik :
NGC 5837
NGC 5837 galaxia bat da, Boötes konstelazioan. Lewis A. Swiftek aurkitu zuen n.
The Rules of Attraction (filma)
The Rules of Attraction (euskaraz Erakarpen Arauak), 2002ko Roger Avary kanadar-estatubatuarrak zuzendutako umore beltzeko drama film bat da. Bret Easton Ellis idazlearen 1987ko izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. James Van Der Beek, Shannyn Sossamon, Ian Somerhalder, Jessica Biel, Kate Bosworth eta Kip Pardue aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
AEBetako garaiko gaztediaren erretratua egiten da. Unibertsitateko arte ikasle talde batek festak antolatu ohi dituzte, hauetan drogak, parranda, alkohola eta sexua jaun ta jabe dira.
Biltong
Xehekako salmenta
Biltong, Hegoaldeko Afrikako harategi eta dendetan saltzen duten produktu arrunta da eta tira zabaletan (stokkies bezala ezagutzen dira, "makiltxoak") erosi daitezke. Plastikozko poltsetan ere saltzen da, batzuetan hestuki bilduta, eta fin-fin birrinduta edo ezpal moduko xerratan ere aurkitu ahal da.
Badira ere biltongen espezializatuak diren dendak. Denda horietan biltong "bustia" (heze), "ertaina" edo "lehorra" saltzen dute. Gainera, bezero batzuk nahiago dute gantz askoduna eta, beste batzuk, berriz, nahiago dute ahalik eta finena.
Jateko moduak
Biltong normalean mokadu bezala jaten bada ere, gisatuetan zatitxoetan ere jan daiteke, edo muffinetara eta beste janarietara gehitu. Biltong zaporeko patata frijituak ekoiztu izan dira,   eta biltong zaporedun igursteko gazta ere. Fin-fin birrindutako biltong ogi xerretan eta ogitartekotan jaten da.
Biltong umeen hortzaldian laguntzeko erabili ahal da.
Biltong proteina askoko janaria da. sarritan, 200 g behi behar dira 100 g biltong egiteko, eta biltong egiteko prozesuak proteinen edukia mantentzen du. Biltong batzuek %67 proteina eduki dezakete.
Mundu osoan
Biltongen ospea beste herrialdetan zehar zabaldu da, batez ere, Hegoafrikako populazio asko duten herrialdeetan, hala nola, Kanada, Erresuma Batua, Australia, Zeelanda Berria, Irlanda eta Estatu Batuetan eta Indian. Biltong, Hegoafrikako erbesteratuen komunitateetan ekoizten da mundu osoan zehar, adibidez, Alemanian, Irlandan eta, baita, Hego Korean.
Hegoafrikan ekoiztutako biltong ezin da Britainia Handira inportatu, haragi-produktuen inportazioarako arauei jarraiki. Hori dela eta, Erresuma Batuan egiten da.
Estatu Batuetan, biltong nahiko arraroa da, mokadu bezala ohitura gehiago dute haragi lehorra jateko. Azken bost urteetan, Estatu Batuetan biltong erabilerak hazkunde txiki bat izan du, bereziki Hegoafrikako etorkinen artean, beren tokiko kultura eta elikagaiak ekarri dituztela. Hau ohikoagoa izan da hiri handien eremu aberatsetan, non bertako biztanleek Biltong bezalako jaki berezi bat ordaindu ahal duten.
3543 Ningbo
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1964 VA izena zeraman. Ondoren Ningbo, Txinako Zhejiang probintzian dagoen azpiprobintzia mailako hiria omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3543 Ningbo asteroidearen orbitak batezbeste 2,477 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,349 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,605 distantziara. Eszentrikotasuna 0,052 da, eta makurdura orbitala 3,91ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 13.5 da.
Bignoniaceae
Bignoniaceae Lamiales ordenako landare familia bat da. Zuhaitzak, zuhaixkak eta lianak daude talde honen barruan.
Radioactive
Radioactive Marjane Satrapik zuzendutako 2019ko film biografiko britainiarra da eta Rosamund Pike aktoreak egiten du Maria Skłodowska-Curie zientzialariaren rola. Filma Lauren Rednissen eleberri grafiko edo komikian oinarrituta dago.
Egiptoko Inperio Berria
Egiptoko Inperio Berria (K.a. 1550-K.a. 1070), Antzinako Egiptoren historia dinastikoaren zazpigarren zatia da. Aro honetan XVIII., XIX. eta XX. leinuek gobernatu zuten.
Amosis I.ak Egiptoko Tarteko Bigarren Aroa bukatu eta libiar faraoiak ezarri zituen tronuan. Ramsesiar aroa ere izena du, orduko hamaika faraoik izen hori zutelako. Antzinako Egiptoren urrezko aroa izan zen, hititak egungo Sirian borrokatuz.
Kanda Bongo Man
Kanda Bongo Man (Inongo, Kongoko Errepublika, 1955 -) Kongoko abeslari eta musikagilea da.
Egiptoko Inperio Berria
Historia
Inperio Berriko faraoiak konkistatzaileak izan ziren batez ere, eta haien mendeko lurren antolatzaile trebeak. Guda ekinaldietan beretu zituzten hurrenez hurren Siriako eta Palestinako zati handi bat, behartu zituzten beren aurkari handi batzuk beren nagusitasuna onartzera (Mitani, Babilonia, Asiria, Hati), eta hitzarmenen eta merkataritzazko harremanen bidez eratu zuten sare bizi bat Ekialde Hurbil osoan barrena. Orobat hartu zuten mendean Sudanen zati handi bat, eta mertzenarioen eta balio handiko gaien (urrea batez ere) erreserba ezin agortuzko bihurtu zuten, era hartara eutsi ahal izan ziotelarik beren kanpo politikari. Hala ere, Siria mendean nork hartuko hititen inperioarekin izan zituzten borrokek gerra luze eta nekagarri bat jarri zuen abian, eta ez zen gerra hura bukatu harik eta zein bere eraginpeko eremutan lurralde hura banatu ez zuten arte, eta Asiriaren goraldi mehatxuzkoa gelditu nahirik elkarri laguntzeko hitzarmen bat sinatu ez zuten arte.
Inperioaren barnean tenpluak ziren erregeen ekonomia gune nagusiak. Tenplu bakoitzak lur, artalde, langile eta ibai-ontzidi ugari zituen, eta oro har haien esku zegoen herrialde osoko aberastasunen zati handiena. Erregeez gainera, bazen gizarte talde berezi bat, nemehu, jabetza handiak zituena eta aberastasun iturria administraziotik kanpo zuena. Herritarren bizi baldintzak, aitzitik, gero eta okerragoak ziren, eta estatuarentzat gatibu lanak egitera behartuta zeudenen ihesak sarritan agertzen dira garai hartako dokumentuetan. Aldi berean, tenpluak faraoiengandik gero eta burujabeagoak ziren, metatuak zituzten aberastasun handiei eta beren merkataritza harreman sareari esker. Horrek guztiak, eta gainera monarkiak bizi zuen krisiak ?aldi hartan faraon asko egon baitzen aginpidean, denbora laburrean ordea? estatua ahuldu zuen, kanpoaldean eginiko konkisten galera ekarri zuen, eta bi aginpide eremutan banatu zuen Egipto: bata, hegoaldean, Karnakeko tenpluak kontrolatua, eta bestea iparraldean, faraoi dinastia ahul baten agintepean.
K.a. 1000 urtetik 650era estatua deseginez joan zen gero eta gehiago, Libiako gizaldeak infiltratu baitziren eta estatu txikiak sortu baitzituzten Deltan eta Egipto erdialdean. Sudaneko herritarrak, bestalde, faraoiek utzitako aginte hutsuneaz baliatu ziren Egiptoko gobernuaren mendetasunetik askatzeko, nubiar estatu bat sortzeko (Kush) eta Egipto zatitu eta ahuldu hartan esku hartzeko. Gerora Kusheko erregeek Egipto mendean hartu zuten, eta gogor lehiatu ziren Siria eta Palestina konkistatzen.
Nubiarren hedatze aldi hari Asiriak, hura baitzen eremu hartako potentzia nagusia, indarrez erantzun zion, eta horrenbestez Egipto konkistatu zuen, nubiarrak beren sorlekuraino atzerarazi zituen, eta egiptoar gobernadoreak jarri zituen han asiriarren aginpidearen ordezkari gisa eta nubiarren aurka kontra-aginte moduko bat era zezaten.
Gobernadore horietako batek, Psametiko I.ak, Saiseko gobernadoreak, Egiptoko aginpidea hartzea lortu zuen urraska-urraska, faraoi izendatu zuen gero bere burua asiriar inperioa desagertua zela baliaturik, eta itzuli zion azkenik Egiptori duela mende asko galdua zuen batasuna eta Mediterraneo ekialdean izan zuen eragina. Ahalegin handiak egin bazituen ere Saisen dinastiak Egiptoren burujabetzari eusteko, handik mende betera persiar inperio ahaltsuak Egipto azpiratu zuen. Tarteka independentzia aldi laburrak izan zituen arren, azkenerako Egipto akemenestarren inperioko probintzia soil bat izan zen.
Artea
Inperio Berriaren garaiko Egiptoren baliabide aberastasunak funtsezko eragina izan zuen sasoi hartako artean. Inperio Zaharraren garairako ere Egiptoko eraikinak oso handiak ziren arren, Inperio Berrian areagotu egin zen kolosalismorako joera. Tronura iristen zen faraoi bakoitzak aurreko guztiak gailenduko zituen eraikin eskergaren bat altxa nahi izaten zuen. Hiru arrazoi daude erraldoikeria eta aberastasun erakustaldi horien atzean: lehenik, Nubia eta Asiako lurralde berrietatik etorritako baliabide oparoak; bigarren, langile ugaritasuna, armadako soldaduak, gerra kanpainarik ez zenean, eta gerran harrapatutako preso elemenia; eta hirugarren, Gebel el Silsileh-ko harrobiak, kalitate oneko harria emateaz gainera, Nilo ibaiaren ertzean zeudenez, garraioa askoz errazagoa gertatzen baitzen.
Errege estatuagintza
Inperio Berriaren garaian nabarmen ugaldu ziren tenpluetako errege-estatuak. Ohikoa izaten zen tenpluaren sarreran faraoia irudikatzen zuten estatua eseri erraldoiak jartzea. Esfingeak eta Osirisen irudiko zutabeak prozesio bideen alde banatan ere jartzen ziren, bide horietatik igarotzen baitziren jainkoa eta bere segizioa ospakizun handietan. Aipatutako estatuak ez ezik, faraoia irudikatzen zuten zeremonia estatuak ere egin zituzten. Deir el-Bahariko tenplutik aldendu gabe, Hatshepsut erregina irudikatzen duten 28 estatuen hondakinak, Osirisen irudiko beste 40renak, eta 100 esfinge baino gehiago aurkitu dira, esfinge horietatik sei, lau metro baino luzeagoak eta 7,5 tona pisatzen dituztenak. Hatshepsuten estatua guztiek faraoi gizonezko bat bezala antzezten dute erregina, baina hazpegi leunagoekin. Hatshepsuten iloba eta oinordeko izan zen Tutmosis III.aren estatuek badute erreginaren antza aurpegian, baina faraoiaren hazpegiak gizaseme batenak dira, zalantzarik gabe, eta gorputza gihartsuagoa. Tutmosis III.aren aurpegierak eragin handia izan zuen ondorengo faraoien erretratuetan, hartaraino, non Inperio Berriko hiru dinastietako errege gehienek -eta baita geroagokoek ere- hura izan baitzuten eredu.
Amenhotep III.aren erregealdiak markatu zuen XVIII. dinastiako arte ekoizpenaren puntu gorena. Garai honetakoak dira lehoi eme burua zuen Sekhmet jainkosaren 600 irudi eseri, dioritan zizelatuak. Memnongo erraldoiak deitzen zaien eskultura eskergak ere Amenhotep III.aren irudiak dira, eta jarri zirenean, haren hileta tenpluaren alde banatan zeuden.
Akhenaton faraoiaren erlijio iraultza etorri zenean, eskultoreek ahalegin handia egin behar izan zuten segur aski faraoiak berak definitutako arte eredu berrietara egokitzeko. Amarnako estilorako joera Amenhotep III.aren erregealdiaren azkenaldirako ere nabaritzen hasita zegoen. Amarnaren aldiko estatua garrantzizkoenak Karnakeko tenpluaren ekialdean aurkitutako faraoiaren estatua erraldoiak dira. Estatua batzuek ia ukigabe iraun dute, baina gehienetatik zati batzuk besterik ez dira geratzen. Hona estatua horien ezaugarri nagusiak: faraoiaren aurpegia ohi baino luzeagoa da, ezpain lodiak ditu, begiak eslaian eta kokots luze eta zorrotza. Gorputzak, berriz, emakumezkoen ezaugarriak gogorarazten ditu: bularralde nabarmena eta aldaka biribilduak. Espezialista batzuen ustez jaiotzatiko eritasunen zuen faraoiak. Beste batzuk faraoia gizonez jantzitako emakume bat zela esateraino iritsi dira. Segur aski, irudi horien asmoa artasuna eta emetasuna faraoiaren irudian batzea zen, hala Aton jainkoa bera irudikatzeko. Aipatu diren estatua erraldoi horiek ez ezik, Amarnaren garaiko eskultura gailena, zalantzarik gabe, Nefertiti erreginaren soingain margotua da, zeina, Tutmes eskultorearen lantegiko hondakinen artean aurkitu baitzen, gaur egun, Berlingo Egiptoko Museoan baldin badago ere. Kareharrizkoa da, igeltsuzko eranskin batzuekin, eta segur aski, Amarnaren garaiaren azken aldekoa. Begi bat amaiturik du -kolorezko orez begi zuloa bete eta harrizko kristalez estalia, zeinak guztiz itxura errealista ematen baitio- ; beste begi zuloa, aldiz, hutsik dago, osatzen bukatu gabe utzita, segur aski. Erreginaren aurpegia arrosa kolorekoa da eta ezpainak gorrilunez pintatuak ditu. Koroa urdin bat du buruan. Nahiz eta bustoak inolako idazkunik ez duen, erraz ezagutzen da nor den erliebeetako beste irudi batzuekin duen antzagatik.
Amarnako iraultza aldia amaitu ondoren, Tutankhamon erlijio ortodoxiara itzuli zen berriro. Garai honetako errege eskulturagintza ongi ezagutzen da, esandako faraoiaren hilobia eta hileta horniak ia ukigabe aurkitu baitziren. Faraoia eta Egiptoko jainkoak irudikatzen dituzten irudi asko daude. Zur pintatuzko edo urreztatuzko estatua horiez gainera, badira zenbait estatua multzo erregea Amon jainkoarekin irudikatzen dutenak, erlijio ortodoxiara itzultzea nabarmendu nahirik bezala. Estatua hauen ezaugarri nagusia jainkoaren eta faraoiaren arteko antz handia da, Egiptoko erregearen eta jainko horren gurtzaren arteko lotura estua azpimarratzeko.
Eskultura gutxi dago XIX. dinastiaren hasierakoa, baina Ramses II.aren erregealdi luzea (K.a. 1279-1213) izan zen denetan emankorrena faraoi irudien kopuruari dagokionez. Gainera, kontuan izan behar da, Ramses II.ak XVIII. dinastiako eta Inperio Ertaineko erregeen estatua asko erabilarazi zituela bereak egiteko. Ramses II.aren estatuagintza era askotakoa da, nahiz eta faraoiaren irudi erraldoiak diren nagusi, batez ere, Menfiseko errege estatua ikaragarria.
Giza tamainan egindako faraoiaren estatuek Tutmosis III.aren estiloa berreskuratzen dute, eta argi ikusten da XVIII. dinastiaren hasierako arte tradiziora itzultzen ahalegindu zirela. Estatuetan ez ezik, Ramesseumeko eta Abu Simbeleko tenpluko Osirisen irudiko zutabeetan ere irudikaturik dago Ramses II.a.
Geratzen diren XX. dinastiako errege estatua urriek erakusten dute aurreko bi dinastietakoak baino eskasagoak zirela kalitatez.
Estatuagintza pribatua
XVIII. dinastiaren hasierako estatuagintza pribatuak Inperio Ertaineko tradizioari eusten dio. Tenpluetan jartzeko edota hilobietan hildakoa irudikatzeko elementuak ziren estatuak. Asia aldeko konkisten ondoren Egiptoko goi klaseak asko aberastu zirenez, estatua pribatuen kalitatea ere nabarmen hobetu zen. Ugariak dira, Inperio Ertainean bezala, kubo tankerako estatuak, baina beste batzuetan zutik edo eserita ere irudikatzen zen hildakoa, magalean papiro bilkari bat zuela. Handiki garrantzizkoenen estatuak kalitate handikoak dira.
Amarnaren garaian asko urritu zen estatuagintza pribatua, baina tradiziozko gurtza berrezartzearekin batera, berriro hildakoen estatuak jarri zituzten Saqqarako hilobi aberatsetan. Han aurkitu dira Egiptoko estatuagintza pribatuko adibiderik ederrenak, hala nola Maia eta Aleriten estatua eseriak edota Horemebena. Asko dira, orobat, Ramsesen garaiko estatua pribatuak, mota askotakoak eta kalitate handikoak gehienak.
Erliebea
Inperio Berriaren garaian, tenplu eta hilobietako hormak apaintzeko erabili zen erliebea, batik bat, baina gainalde txikiagoetan ere zizelatu zituzten, sarkofagoetan eta hilarrietan, esate baterako. Ia gauza ziurra da erliebe guztiak pintaturik zeudela jatorrian, baina gehienek, gaur egun, galduta dute kolorea, edota oso toki babestuetan zeudenek baizik ez dute gorde.
Radioactive
2019ko Torontoko Nazioarteko Zinemaldian estreinatu zen.
Izenburuak egiten dio erreferentzia Marie Curieren ikergai nagusiari, erradioaktibitateari.
Egiptoko Inperio Berria
Erliebea
Lehenengo erliebeak Deir el-Bahariko Hatshepsuten tenplukoak dira. Arkitekturaren arloan monumentu hura berrikuntza handia izan zen bezala, erliebeak ere iraultzaileak izan ziren apaingarrien alorrean. Espezialista batzuek diotenez, apaingarriek baldintzatu bide zuten monumentuaren egitura.
Beheko eta erdiko zutabedietako lau horma luzeetatik hirutan, erreginak erabat gai berriak zizelarazi zituen, Hatshepsutek Karnaken agindutako lanak kontatzen eta laudatzen baitira. Hegoaldeko atarian, erreginak Punt herrira (Somalian?) bidalitako espedizioaren herri eman zen erliebeen bidez. Xehetasun osoz irudikatu ziren erliebeetan salerosgaiak, animalia exotikoak eta itsasoko animaliak. Erdiko zutabediko erliebeetan Hatshepsuten jainkozko sorkuntza dago irudikaturik, eta berorietan, erregina faraoi kategoriara iritsi izana justifikatzen da, Amon-Ra jainkoaren izendapen zuzenez, hain zuzen ere. Erliebe guztiak kareharri finean landuta daude, irudiak erliebean, eta atzeko planoa hustuta. Denak margoturik zeuden, baina batez ere pigmentu gorria eta horia gorde dira. Tutmosis III.aren garaian Karnakeko VIII. pilonoaren kanpoko aldea handik aurrera Inperio Berrian askotan errepikatuko zen gai batekin apaindu zen: faraoiak adatsetik oratzen ditu Egiptoren etsaiak eta borra edo aizkora batez mehatxatzen ditu, bertan akabatzera balihoa bezala. Tenpluen kanpoko murruetan Asiako gudu arrakastatsuak irudikatu zituzten.
Azken faraoi honek eraitsitako kapera hartako materialak bere pilonoa eraikitzeko erabili zituen betegarritzat, eta horregatik berreskuratu ahal izan da kaperaren parte handiena. Hareharrizko 35.000 bloketxok osatzen zuten. Talatato deitzen zaie bloketxo horiei eta erliebeak dituzte zizelaturik.
Amarnako nekropoliko hilobiak erliebe pintatuz apainduak daude, baina kolorea galduta dute. Erliebeetako gai nagusia errege familia da, Amarnako eguneroko bizitzako pasarteak ikusten direla.
Tutankhamonen garaiko eta XIX. dinastiaren hasierako erliebeak perfekzio handikoak dira, eta gorde dute Amarnako estiloaren eragin pixka bat ere, Saqqarako Horemeben hilobian edota Abidoseko tenpluan antzematen den bezala.
Ramsesen aldiko erliebeetan XVIII. dinastiaren hasierako gaiak errepikatu ziren: faraoia bere gerra zalgurdian, eta Asiako hirien konkistak eta guduak. Bereziki esanguratsuak dira Rarneseumeko erliebeak eta Abu Simbeleko tenplukoak, zeinetan Ramses II.aren gerra kanpainak islatzen baitira.
Pintura
XVIII. dinastiako lehen pinturak Erregeen Haraneko faraoien hilobietakoak dira.
Geroago, errege hipogeoetako hormak apaintzen zituzten irudiak erliebean zizelatu eta margotu egin zituzten, baina hilobi batzuk margolan soilez apaindu ziren gero ere. Era berean, kolore dirdaitsuetan margotutako pasarteez apaindu zituzten hilobi pribatuak. Marrazkilarien lanak garrantzi handia zuen erliebeak egiteko ere, zizelatzen hasi aurretik irudia marraztu behar izaten haitzen. Errege hilobietako gaiak erlijiozkoak dira, eta erlijio testuak berriz hieroglifoak, eta jainkoen eta faraoiaren irudiak tartekatzen dira. Hilobi pribatuetako margolanetan, aldiz, eguneroko bizitzako pasarte alaiak eta erlijio edo magia kutsuko beste batzuk islatzen dira, txandaka. Ramsesen garaiko margolan pribatuen artean aipatzekoak dira, duten kolore bizitasunagatik eta egoera onagatik, Deir el-Medinako nekropolian aurkitutako Snediemen hilobikoak, XIX. dinastiakoak, eta baita XII. dinastiako Inherkhauren hilobikoak ere.
Urregintza eta dekorazio arteak
Gordetzen diren Inperio Berriko pieza gehienak Tutankhamonen hilobian aurkitutakoak dira. Urre, esmalte eta harri bitxizko bularreko, eskumuturreko, belarritako, eraztun eta kuttunez josia zegoen faraoi gaztearen momia. Piezarik harrigarriena faraoiaren aurpegiera duen hileta mozorro bat da, urrezko xafla lodi batez egina eta esmaltez koloreztatua. Momia zeukan sarkofagoa ere -azkenekoa- urrezkoa da, eta aurreko biak zurezkoak, urre xafla fin batez estalita.
Dekorazio arteen barruan sartzen dira egoera onean dauden eta hileta horniak osatzen zituzten gauzaki guztiak. Adibide gehienak Tutankhamonen hileta hornian aurkitutakoak dira, hau da, kutxak, aulkiak,flaskoak, oheak, eta faraoiak bizi zela erabilitako beste gauzaki batzuk, hala nola armak, oinetakoak eta baita jantziren bat ere.
Tenpluak, jainkoen egoitzak
Inperio Berriaren garaian, tokian tokiko jainko gehienak Eguzkiak bereganatu zituen, Heliopolisko apaizen teologiaren eraginez. Orduan agertu ziren Amon-Ra, Sobek-Ra eta Montu-Raren gisako izenak. Eguzki jainkoa (Re edo Ra) patio zutabedun batean jarritako aldare batean gurtzen zen, estalperik gabe. Egitura horrekin bat eginda hipostiloa egoten zen, eta, hien aurretik, sarrerako pilono handi bat, zeina alde banatan bi dorre trinko zituen ate handi bat izaten baitzen. Eguzkia bi mendiren artetik jaikitzen zen tenpluari bizia ematera, eta, hain zuzen ere, bi mendi horien ikur ziren piloroko bi dorreak. Inperio Berriko tenpluak sinbolismoz zamatutako arkitektura elementu horiek guztiak uztartzen zituen, eta multzo guztia inguratzen zuela, temenos izeneko pezozko murru bat izaten zuen. Sarreran, alde banatan, esfingeak egoten ziren tenpluaren zaindari. Pilonoen kanpoko eta barruko hoanetan, faraoiaren irudia agertzen zen Egiptoren etsaiak porrokatzen. Pilonoen kanpoko aldetik lau zutiko luze egoten ziren estandarte bana haizetan zutela, historiaurreko tenpluetan bezala, toki sakratua eta tabua zen adierazgarri. Tenpluaren barren-harrenean santutegia egoten zen, oso harri gogorrezko bloke balearrean zulatuta. Santutegiko zorua urrez edo zilarrez estalia egoten zen.
Faraoien gurtzarako tenpluak
Gaur Deir el-Bahari deitzen zaion amildegiaren barrenean Mentuhotep I.aren hilobi tenplua zegoen hasieran. Hatshepsut erreginak (K.a. 1479-1457), toki horixe aukeratu zuen bere tenplua eraikitzeko, hain zuzen ere, Erregeen Haranaren beste aldean zegoelako. Senenmut arkitektoak zuzendu zituen obrak, tenpluaren alboko kapera batean irakurri ahal daitekeenez. Ez da ohikoa arkitektoaren izena bere obran azaltzea, baina heste iturri batzuetatik jakin da garrantzi handiko pertsonaia eta erregina oso hegikoa zela Senenmut hori. Eraikina, funtsean, hiru plataformaz dago osatua, eta euren artean aldapa batzuen bidez daude lotuak. Barrenekoa patio ireki bat da eta atari bat du atzean. Erdiko eta goreneko oinek harkaitzean zulatutako beste areto batzuk ere badituzte. Senenmutek, tenpluak inguruko paisaiarekin bat egitea ez ezik, lau angeluko eta poligono formako zutabeek argi/itzal joko ikusgarri bat eragitea ere lortu zuen, tokiko eguzki indartsuak efektua areagotzen zuela (ez da ahaztu behar Deir el-Bahari dela, mundu osoa hartuta, udan tenperatura handienetakoak izaten dituen tokietako bat).
Hatshepsutek hasitako modari jarraiki -hilobia Erregeen Haranean eginaraztea eta, harekin inolako loturarik gabe, hileta tenplua beste nonbait altxatzea-, Ramses II.ak Nilo ibaiaren sartaldeko ertzean eraikiarazi zuen berea, "Rameseum" izenekoa, Tebasen parean, Abd el Gurna mendiaren oinean. Tenplu hori oso hondatua dago gaur egun, harrobitzat erabili baitzuten beste eraikin batzuk egiteko. Santutegiak, hipostiloak eta bi pilonok osatzen zuten eraikina, eta pilono bakoitzak bere patioa zuen, estali gabea. Tenpluaren atzealdean, biltegitarako erabiltzen ziren ganbarak zeuden. Pezozkoak dira eta egoera onean daude oraindik. Ganga formako sabaiak dituzte, eta horrek hankaz gora botatzen du egiptoarrek ez zutela gangarik eraikitzen zioen teoria. Tenpluaren ekonomia jardueretan eskuratutako laboreak eta jakiak gordetzen ziren ganbara horietan, tenplua, izan ere, lurren eta azienden jabe izaten baitzen. Hasieran, aintzira sakratu bat eta faraoiarentzako jauretxe txiki bat ere izan zituen. Tenpluaren kanpoaldean, 17 metro altu zen faraoiaren estatua erraldoi baten hondakinak aurkitu dira. Nubiako Abu Simbeleko tenpluak ez dira, izatez, arkitekturako obrak, barruan arkitektura espazioak dituzten eskultura eskergak baizik. Tenplu hauetako elementuak, Inperio Berriko hileta hipogeoen antzera, materiala erauziz egin ziren, harkaitza zulatuz, alegia. Ez dago arrazoi garbirik esandako tenpluak Egiptoko tradiziozko erlijio zentroetatik hain urruti kokatzeko.
Albrechtice (Karvináko barrutia)
Albrechtice (Olbrachcice, Albersdorf) Txekiako udalerri bat da, Karvináko barrutian kokatua. 2018ko datuen arabera 3.873 biztanle zituen 12,68 km²ko azaleran.
2006ko Donostia Klasikoa
'''XXVI. Donostia Klasikoaren ekitaldia''' 2006ko abuztuaren 12an ospatu zuten.
Virginia (Illinois)
Virginia  Illinoiseko hiri bat da. Cass konderrian kokatua dago. 2010ean 1,611 biztanle zituen, 3.05 kilometro koadrotan banatuta.
Inuit Ataqatigiit
Inuit Ataqatigiit ( Groenlandieraz "Herriaren Komunitatea", IA siglekin laburtua ) Groenlandiako alderdi politiko sozialista eta separatista demokratikoa da, Groenlandia estatu independentea izan dadin helnuru duena. 1976an sortu zen alderdia 1970eko hamarkadako Danimarkan gazte mugimenduen erradikalismoaren baitan.
Historia eta ildo politikoak
Hastapenetan ekonomia sozialistaren alde zen, baina ezker korronteetatik egindako kritikek salatzen dute alderdia merkatu-ekonomia eta pribatizazioa onartzen duen ikuspegi kapitalistara lerratu dela pixkanaka. Groenlandia independenteak lehiakorra izan beharko lukeela aldarrikatzen du alderdiak ingurumenaren aldeko apostua eginez aldi berean
1982an, alderdiak arrakastaz egin zuen erreferendum nazionalean Groenlandia Europako Ekonomia Erkidegotik (Europako Batasunaren orduko egituratik) kanpo geratzeko. Hurrengo urtean lehen aldiz sartu ziren Groenlandiako parlamentuan. Zenbait koalizio gobernutan parte hartu izan du, Siumut sozialdemokratekin eta beste batzuekin. Alderdi nagusia bilakatu ziren bozketan 2009. urtean, baina harrezkero 2. alderdia izan dira behintzat 2018ko hauteskundeak bitartean. Hala ere, Danimarkako Folketing parlamentu zentralerako hauteskundeetan lehen indarra izan dira 2007tik 2018ra, bi hautetsietarik bat erdietsiz.
Caledonia (Ipar Dakota)
Caledonia Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Traill konderrian kokatuta dago, Ipar Dakota estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Lucien Lesna
Lucien Lesna (Le Locle, Suitza, 1863ko urriaren 11 - Evreux, 1932ko uztailaren 11), frantziar txirrindulari bat izan zen. Paris-Roubaix klasikoa birritan irabazi zuen, eta baita Europako lehen txapelketa ere.
Biografia
Suitzan jaio zen naiz eta frantziar gurasoak zituen. Txirrindularitza berandu ezagutu zuen eta 26 urte zituenean hasi zen lasterketak egiten. 1894an zegoen klasika handiena irabazi zuen; Bordele-Paris. Hau, Peugeot bizikleta batekin lortu zuen. Horren ostean, pistan aritu zen.
Txirrindularitza eta gero, 1909 eta 1910ean, Pau hirian, hegazkinak pilotatzeko eskola batean egon zen. 1910ean hegazkin istripu larria izan zuen.
1932ean hil zen moto istripu baten ondorioz Evreux herriko sarreran.
Saint-Maximin (Oise)
Saint-Maximin Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Maximin udalerrian erroldatutako biztanleak 2.510 ziren. Familiak 976 ziren, horien artean 267 pertsona bakarrekoak ziren (100 bakarrik bizi ziren gizonak eta 167 bakarrik bizi ziren emakumeak), 275 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 342 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 92 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 1.029 etxebizitza zeuden, 992 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 26 hutsik zeuden. 483 etxeak ziren eta 538 apartamentuak ziren. 992 etxebizitza nagusietatik 407 bere jabearen bizilekua ziren, 554 alokairuan okupaturik zeuden eta 31 doan lagata zeuden; 26 etxek gela bat zuten, 144 etxek bi zituzten, 267 etxek hiru zituzten, 270 etxek lau zituzten eta 285 etxek bost zituzten. 462 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 462 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 403 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.742 ziren, horien artean 1.275 aktiboak ziren eta 467 inaktiboak ziren. 1.275 pertsona aktiboetatik 1.154 lanean zeuden (616 gizon eta 538 emakume) eta 122 langabezian zeuden (47 gizon eta 75 emakume). 467 pertsona inaktiboetatik 137 erretiraturik zeuden, 148 ikasten zeuden eta 182 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Belspring (Virginia)
Belspring Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Pulaski konderrian kokatuta dago, Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Saint-Maximin (Oise)
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 58 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 15 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 2 ibilgailuen alokairu bulegoak, 1 autoeskola, 6 igeltseroak, 4 margolariak, 2 zurginak, 1 iturgina, 2 argiketariak, 3 ile apaindegiak, 15 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 90 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 1 supermerkatua zen, 3 brikolaje denda handika, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 3 okindegiak, 1 harategi zen, 1 kongelatu-denda zen, 1 liburu denda zen, 28 arropa dendak, 6 etxerako tresna dendak, 4 zapata-dendak, 6 elektrotresna dendak, 11 altzari dendak, 6 kirol-dendak, 5 lur eta paretak apaintzeko dendak, 2 drogeria, 3 lurrin-dendak, 3 bitxi-dendak eta 3 lore-dendak ziren.
2000. urtean Saint-Maximin udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1  eta lehen-hezkuntzako eskola 1  zegoen. Saint-Maximin udalerrian lizeo teknologiko bat zegoen 408 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Butler (Oklahoma)
Butler Oklahomako herri bat da. Custer konderrian kokatua dago. 2010ean 287 biztanle zituen, 2.64 kilometro koadrotan banatuta.
Buginerazko Wikipedia
Buginerazko Wikipedia Wikipediaren buginerazko edizioa da. 2009ko urriaren hasieran 116 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 241.a zen.
Victor de Persigny
Jean Gilbert Victor Fialin, Persignyko dukea (Saint-Germain-Lespinasse, Loira, Frantzia, 1808ko urtarrilaren 11 - Niza, Frantzia, 1872ko urtarrilaren 12a) frantses politikaria izan zen.