cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arthaz-Pont-Notre-Dame
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 856 ziren, horien artean 621 aktiboak ziren eta 235 inaktiboak ziren. 621 pertsona aktiboetatik 583 lanean zeuden (327 gizon eta 256 emakume) eta 38 langabezian zeuden (15 gizon eta 23 emakume). 235 pertsona inaktiboetatik 67 erretiraturik zeuden, 84 ikasten zeuden eta 84 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Arthaz-Pont-Notre-Dame udalerrian 488 unitate fiskal zeuden, 1.234 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 24.173 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 38 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 9 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 1 funeraria zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 1 iturgina, 2 argiketariak, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Arthaz-Pont-Notre-Dame udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 66 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Tritomita-(Y)
Ezaugarriak
Tritomita-(Y) silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 - 6,5 da.
Lardanburu
Abiapuntuak
Ibilbide lasaiago bat nahi izanez gero, jeitsierako bidezidor hori alde batera utzi eta pixkanaka ezkerrerantz igotzen hasi behar da, bidezidorrarekin jarraitzeko. Asmatu egin da honekin Iturxarrera heltzean, non iturriaren uren gainetik ibiltzen den. Igotako altuerarekin, iturbururantz itzuli eta bertatik jarraitu behar da, Iturgoien eta Argiñano kontzejuen arteko banaketa harresitxoa eskumatara utziz. Handik zati batetara, bidezidorrak, mendebalderantz bira egiten du, eta antzeko itxura eta maldako labar adar batean sartzen da. Eskumatara, Otsaurka altxatzen hasten da, eta bidezidorretik jarraitzen da eragozpen handirik gabe. Eskumatara baita, goraxeago, zerra ixten duen hesia agertzen da, eta laster aurkituko da bertan, aipaturiko hesiarekiko paraleloan igotzen dihoan bide batetara ematen duen pasabide bat, eta, berarekin, labarraren burura iristen saiatu behar da. Han dago Larrenganbela pasabidea, nondik zerraren barnealdera sartzen den, eta nondik, eskumatara desbideratuz, zailtasunik gabe, tontorrera iristen den, han eta hemen kareharrizko plantxak dituen lautada luze batean, gora-behera gutxirekin.
Beste aukera bat, Trinidadeko bideko lehen zatiaren ondoren, ezkerrean bide bat duen botatako borda handi batetarantz jarraitzea da. Ez da hartu behar, baizik eta, bidea pixkat jarraituz, eskumatarantz beste bat hartu behar dela, iparrekialderanzko norantzan, Tanturranditik jeisten den banaketa lerrora iristea ahalbidetzen duena. Hortik, lehenik iparralderantz eta ondoren mendebalderantz hartu behar da, bide argitik, eta borda multzo batetara iristen da, Larrenganbela pasabidearen inguruan, aurreko ibilbidearekin lotzen dena.
Komunikabideen historia
Gizakiak kobazulotan bizi izan zenetik komunikatze mota bat erabili izan du, horrela, hainbat kobazulotan odol eta lurrez egindako hainbat irudi dauzkagu. Komunikazio mota bat dela ezan behar dugu, informazioa transmititu egiten dituztelako. Gizakia azkeneko 9000 urteetan asko garatu da eta beraz, teknologia berriaren agerpena eta komunikazio sistema berriak agertzen hasi ziren. Komunikazioa asko hobetu zen orain dela 6500 urte lehengo idazkiak agertu zirenean. Seguru aski lehenengo komunikatu idatziak errege eta kargu erlijioso altuentzat izango zirela, hauek izango zirelako irakurtzen zekiten bakarrak, baina K.a.3500an, lehenengo publikatu publikoa egin zen, hain zuzen ere Sumarian, merkatu batean. Seguruenik irudiz egina egongo zen, lehenengo alfabetatzea K.a.1600an agertu zelako. Hau Palestinan sortu zen, eta kontinente osorantz zabaldu zen;K.a.1200an, feniziarrek bereganatu zuten;Greziarrek feniziarrengandik; Etruskoek Greziarrengandik eta erromatarrek Grezia eta Etruskoengandik.Erromatarrek gero Europako leku guztietara zabaldu zuten, eta horrela Europa izango dena guztiz alfabetatuz. K.o.105. urtean Txinako enperadoreak paperaren sorkuntza adierazi zuen, non larruak eta papiroak baztertuko zituzten eta zuntz berezi hauetan idazten hasiko ziren.honekin batera liburu sendoak egiten hasi ziren, horrela beraien dokumentuak ez ziren hain erraz galtzen. Oso elementu garrantzitsua bihurtuko da papera, baina hau ez zen Europara ekarri Marco Polo haraino komertziatzera joan arte X.mendean. Papera Europan sartuta zegoen jadanik, baina liburuak ez ziren oso arin egiten. XV. mendean, Gutengberg alemaniarrak imprenta eratzen du, horrela, Bibliaren lehen inprenta egin zuen 1454.Hainbat liburu inprimatuko dira. Hauek nobleziako eta enpresa mundu berriko burges boteretsuek publikaraziko zituzten, hauek bait zuten inprenten boterea Alemanian ere lehenengo egunkariaren inprenta egingo da 1609 an, aurrerapen informatiko galanta bihurtuz. Informatiko esaten dudanean, in formazioaren transmisio hobe bati buruz hitz egiten nabil, ordu-arte egunean gertatu dena paperean jartzea ezinezkoa izan zelako. Ahaztu egin zaigu komentatzea,fotografien mundu garrantzitzua hain zuzen ere. Ikerketa hau deskuidu batekin eman zen, hain zuzen ere 1727. urtean, Johann Schulze kimikariaren eskutik. Honek konturatu egin zen zilar nitratoa argiarekin beltzitu egiten dela. 1803 an papera egiteko makina eratu zuten, horrela paper produkzioa asko handituz. 1824:filma munduaren lehenengo urratsak ematen hasiko dira. Asko moldatu beharko ziren gaur egungo kalitatera heltzeko. Hauek lehenengo saialdietan ez zuten 15 segundo baino gehiago irauten, txarto ikusten ziren eta ez zuten soinurik, baina garatu berriko teknologia bat izan zen eta horrela garai artarako aparteko garapena zen izan zen Urteak hau aurrera joana, beste bide batzuen bila hasi ziren, horrela,1873an irratiari bidea irekiz. Honek inportantzia izugarria izango du, soinua era elektriko batean transmititzen delako. Mota honetakoa da ere telegrafoa. Samuel F.B. Morse-k asmatu zuen. Hau oso baliabide erabilgarria zen, kode bati jarraituz informazioa bidal zenezalako.
Telegrafoari jarraika telefonoa daukagu, non denbora errealean “tutu” batetatik beste pertsona batekin hitz egin zenezakeen. Hau lehenengo denboretan beste telefono batekin zegoen lotuta, baina, gero, zenbaki kode bati jarraituz, edonorekin hitz egitea ahalbidetzen zuen eta gaur egun ere horrela segitzen du. Telefonoa oso erabilia da, baina askos erabiligarriagoa da telefono mugikorra, non edozein lekutik edonorekin hitz egitea ahalbidetzen dio.
Dudarik gabe aurkikuntza garrantzitsuak egin ziren XIX. Mende-arte, baina, baina teknologiaren asmakuntzarik erabilienak eta birmoldaketa inportanteenak XX. Mendean eman ziren. Hasi behar dugun puntua zinematik hasiko da. 1927. urtean soinua zuen lehen filma egingo da, “El Cantante De Jazz” deiturikoa. 1938an telebistaren lehen transmisioa izan zen, Londresen, futbol partidu.1953an kolorea jarri zioten.1960an munduko leku askotan zegoen jada eta horrela programazio desberdinak jartzen hasi ziren. 2010ean seinale digitalean emititzen hasi dira, kalitate hobea lortzeko asmoz.
Telebista, irratia, zinea…Baina gaur egungo teknologiaren erregeaz hitz egin behar badugu, mikroi-zirkuituz, mikroprozesadorez eta nano-piezez osotutako piezak dituen makina elektronikoaz hitz egin behar dugu: ordenagailua. Lehenengo ordenagailua 1946. urtean kaleratu zen. Gela bat bezain handia zen. 1992an lehenengo Windows -a agertu zen, “windows 92”.Beste edizio batzuk atera dira ere: Windows 95 /98/2000/xp(2002)/Vista(2007) eta Windows 7 azkena (2010). 981969an,ARPANET asmatu zuten E.E.B.B.etako Defentsa Departamentuak, zein honek munduko edozein lekutatik beraien zentralera konektatzea ahalbidetzen zuen. Asko gustatu zen asmakuntza. urteak joan ahala transmisio analogikotik digitalera pasatu zen. Orduan, ARPANET, Internet bilakatu zen. Gainera jende guztiak erabiltzea ahalbidetu zuten. XXI. mendean, internet da gehien erabiltzen den telekomunikabidea, horrela egunero milioika pertsona bertan sartuz. Azken urtean ere puntako teknologia erabiliz segapoto bat ordenagailu bat bihurtu dugu eta, auskalo zer gauza berri eta txundigarri eratu daitezke etorkizunean
Gebidumsee
Gebidumsee (edo Gibidumsee), Geabidum Pass delako mendi pasabidetik gertu dagoen aintzira bat da, Suitzako Valais Kantoiko Visperterminen izeneko udalerrian, 2.200 metro inguruko garaieran.
Bere izena dela eta, ez da Stausee Gibidumekin nahastu behar. Azken hau, uharka bat da
Erorketa aske
Fisikan, erorketa askea deritzo gorputz batek espazio hutsean eta soilik grabitate-eremuaren eraginez duen higidurari.
Lehenengo hurbilketa batean, horrelaxe esaten zaio halaber objektuek atmosfera n duten higidurari ere, zeren bertan pisuaz gain eragiten ari diren bestelako indarrek (Arkimedesen bultzada, airea ren marruskadura edo Coriolisen indarra) erlatiboki arbuiagarriak baitira kasu askotan. Dena den, airearen erresistentzia kontuan hartzen denean, airearen erresistentziaren eraginpeko erorketa dela adierazten da.
Galileo-k (1564-1642) bere garaian emandako erorketa askeari buruzko legea fisika modernoaren lehenengo legetzat hartu ohi da. Hain zuzen, Galileok aurkitu eta enuntziatu zuen lege hori lehen aldiz 1604an.
Erorketa askearen adibideak
Hona hemen mota desberdinetako erorketa askeen adibideak:
Galileo eta gorputzen erorketa
Galileok eginiko ekarpen handienetako bat gorputzen erorketarekin lorturiko aurkikuntzak dira. Berak adierazitako teoriaren arabera, erorketa askean dauden objektuek hutsean duten abiadura k (eta azelerazioa k) ez dute objektuaren masa ren menpekotasunik.
Teoria hori ezartzeko, prozesu zail eta luzea gauzatu behar izan zuen, zeren Grezia zaharreko filosofo handiena kontsideratzen zen Aristoteles en ideiak irauli behar izan baitzituen. Izan ere, Aristotelesen arabera, objektu astunek objektu arinek baino bizkorrago erortzen ziren naturan. Galileok zalantzan jarri zuen ideia hori, «in naturo veritas» ―alegia, «naturak esango du egia»― esanez, eta ez argumentazio logiko hutsak.
Printzipio horretan oinarriturik, esperimentu bat egiteko ideia izan zuen. Gauzak horrela, bi objekturen erorketa aztertuko zuen esperimentu batean; gorputz astun bat eta, bestetik, bi gorputzen multzo bat (gorputz astun horren gorputz berdin bat eta gorputz arin bat elkarturik osatutakoa). Aristotelesen teoriaren arabera, batetik, bi gorputzen multzoa gorputz astun bakarra baino bizkorrago erori behar zatekeen, multzoa astunagoa zelako; baina, bestetik, teoria ondo balego, objektu-multzoa astiroago jausiko zatekeen, gorputz arinak frenatu egingo bailuke higidura. Bestela esanda, Aristolelesen teoriak aldi berean aurresango lituzke ondorio bat eta ondorio horren aurkakoa. Kontraesan nabarmena.
Gauzak horrela, Galileo esperimentuak egiten abiatu zen 1597. urtearen inguruan. Legendaren arabera, Pisako dorrea n egin zituen esperimentu horiek, baina legenda hori ez dago erabat egiaztaturik; aitzitik, badirudi objektuen erorketa haiek Padua ko eliza batetik esperimentatu zituela. Nolanahi ere, arazoak izan zituen abiadura handiekin, eta goitik beherako erorketak aztertu ordez, plano inklinatu etako esperimentuak egiten hasi zen, abiadura txikiagoekin lan egiteko eta denbora-tartean klepsidra k erabiliz neurtuz.
Ez dugu xehetasun gehiagorik emango Galileoren esperimentuei buruz, baina, laburbilduz, hark ateratako ondorio nagusiak azpimarratuko ditugu: batetik, naturan egindako esperimentuak jarri zituen teoriaren zuzentasunaren epaile; bestetik, fisikako legeetarako metodo zientifiko a proposatu zuen; eta, horrekin batera, emaitza modura, gorputzen erorketaren teoria ezarri zuen.
Erorketa askea erreferentzia sistema modura
Erorketa askean dagoen gorputz bati lotutako erreferentzia-sistema inertzialtzat edo ez-inertzialtzat har daiteke, inguru teorikoaren arabera.
Fisika klasikoan, eremu grabitatorio ak gorputz batean egiten duen indarraren balioa tokiko eremu grabitatorioaren intentsitatearen proportzionala da, proportzionaltasun-konstantea gorputzaren masa izanik:. Beraz, fisika klasikoaren ikuspegitik, erorketa askean dagoen gorputzarekin batera doan erreferentzia-sistema grabitate-indarraren ondorioz azeleratzen ari den sistema bat da, hots, sistema ez-inertziala.
Erorketa askea lurrazalaren inguruan bi erreferentzia-sistema desberdinetatik ikusia
Fisika klasikoan, lehenengo hurbilketa batean, Lurrean geldi dagoen erreferentzia-sistema inertzialtzat hartuz, hutsean gertatzen den erorketa aske bertikalean, gorputz orok eremu grabitatorioaren eraginez duen indarra masaren proportzionala da, baliokoa,  hori grabitatearen azelerazioa izanik. Hain zuzen ere, Lurrazaleko sistema inertzialean dagoen behatzaileak interpretatzen du ezen gorputzak pisuaren eraginez erortzen direla lurrazalerantz.
Baina zer gertatzen da erorketa askean dagoen gorputzarekin batera doan erreferentzia-sistema ez-inertzialetik gauzak aztertuz gero? Sistema hori ez-inertziala denez, hango behatzaileak kontuan hartu beharko du sistemaren azelerazioagatik gorputzak jasaten duen inertzia-indarra, balioa izango duena. Ondorioz, behatzaile ez-inertzialak interpretatuko du gorputzak ez duela indar netorik jasaten, zeren baita, eta horregatik, bere sistematik partikula geldi ikusiko du, pisurik ez balu bezala: sistema horretatik ingrabitate-sentsazioa sortuko da behatzailearengan.
Ingrabitate-egoera erorketa askean
Ingrabitatea deritzo egoera berezi bati, zeinean m masadun gorputz bat indar grabitatoriorik ez balego bezala higitzen den. Batzuetan “grabitaterik ezeko egoera” ere esaten zaio, baina izendapen horren ordez, egokiagoa da ingrabitate terminoa erabiltzea. Izan ere, ingrabitateak ez du esan nahi gorputzak eremu grabitatorioaren eraginik jasaten ez duenik ("pisuarena", alegia), baizik eta gorputzean eragiten ari den indar grabitatorioa anulaturik dagoela berarekin batera erorketa askean higitzen ari den sistema ez-inertzialari dagokion inertzia-indarraz. Hortaz, sistema horretako behatzailearen ikuspuntutik, gorputzak "pisu nulua" du.
Erorketa aske ideala Lurrean
Erorketa aske ideala hurbilketa teoriko bat da, atmosfera n higitzen diren gorputzek jasaten duten airearen erresistentzia arbuiatuz proposatzen dena. Lur planetaren inguruko atmosferako erorketa aske idealean, gorputzaren higidurari aurka egiten dion airearen erresistentzia nulutzat hartzen da; alegia, airerik gabeko atmosfera batean gertatuko litzatekeen erorketa da.
Egoera horretan, gorputzak jasaten duen azelerazioa grabitate-indarrak soilik eragindakoa da. Zer esanik ez, azelerazio horrek ez du gorputzaren masaren menpekotasunik; kasurako, kanoi-bala bat eta luma bat erorketa aske idealean eroriz gero, biak ala biak azelerazio berberaz higituko lirateke, hots, grabitatearen azelerazioaz. Gainera, azelerazio hori konstantea dela kontsideratuko dugu. Bestela esanda, “erorketa aske ideala” hurbilketa teoriko bat da, erorketa askearen ezaugarriak ulertzeko oso egokia dena.
Erorketa aske ideal bertikaleko abiaduraren ekuazioa
Erorketa aske idealaren azterketa matematikoa egiteko, alboko irudiko erreferentzia-sistemaz baliatuko gara, zeinean B behatzailea geldi dagoen lurrazalean, eta Oy ardatza bertikala den, noranzko positiboa goranzkoa izanik.
Erorketa bertikala aztertzeko, abiadurak osagai bakarra duela kontsideratuko dugu,, eta grabitatearen azelerazioa konstantetzat hartuko dugu,  baliokoa ( hori Oy norabideari dagokion bektore unitarioa da, eta grabitatearen azelerazioa). Hortaz, abiadurari dagokion ekuazio bektoriala honakoa izango da: Azelerazioak osagai bakarra duenez (Oy norabidean), honelaxe adieraz daiteke abiaduraren osagairen ekuazioa:
Ekuazio hori ebatziz, abiaduraren ekuazioa lor daiteke:
Integrazioa eginez, abiaduraren balioa lortzen da edozein t aldiunetan:
Hasierako abiadura nulua duen erorketa askeko abiadura
Erorketa askea hasierako abiadura nuluz hasten den kasuan ―alegia, v_0 =0  denean― hauxe izango da abiaduraren balioa t  aldiunean:
v=-gt.
Espero bezala, partikularen abiadura handituz doa denborarekin grabitatearen azelerazioaz.
Erorketa aske ideal bertikaleko posizioaren ekuazioa
Erorketa aske bertikalean higitzen ari den partikularen posizioa kalkulatzeko, aurrerago kalkulaturiko abiaduraren abiaduraren ekuaziotik abiatuko gara (kasu honetan t_0 = 0 eginez), aldi berean kontuan izanik abiaduraren definizioa:
Altuera jakin batetik erori den partikularen kasua
Kasu honetan y_0 = h eta v_0 = 0 eginez, hauxe da t aldiuneko posizioa:
Ekuazio horretatik, partikulak lurrazalera iristeko behar duen denbora ere kalkula daiteke. Horretarako, y = 0  egin behar dugu:
Emaitza hori lehenago lorturiko abiaduraren ekuaziora eramanik, erorketa askean h altueratik jausi den partikulak lurrazalera iristean izango duen abiadura bertikala kalkula dezakegu:
Zeinu negatiboak abiadura hori beheranzkoa dela adierazten du, noski.
Erorketa aske ideal parabolikoa
Erorketa aske ideal eta bertikalean, abiaduraren osagai horizontala nulua da. Baina zer gertatzen da hasierako abiaduraren osagai hori nulua ez denean, baizik eta balio duenean?
Abiaduraren ekuazioa
Erorketa askean partikulak jasaten duen azelerazioa denez, eta horrek norabide bertikalean duen osagaia  nulua denez,  da, osagai horizontalak balio berbera izango du denbora guztian eta ibilbide osoan zehar:
Bestalde, norabide bertikaleko azelerazioa grabitatearena izanik, t aldiuneko abiaduraren osagai bertikala higidura bertikaleko berbera izango da, hots:
Hortaz, abiaduraren ekuazioa honako hau izango da:
Partikularen posizioa
Abiaduraren ekuazioa integratuz, partikularen posizioa kalkula daiteke edozein aldiunetan. Alboko irudiko eskema arabera, t = 0 denean hasierako puntua P_0(0,h_0) eta hasierako abiadura horizontala izanik (ikus alboko irudia), honelaxe egiten da integrazioa:
Bi ekuazio horiek integratuz, t aldiuneko P(x,y) posizioaren koordenatuk lor ditzakegu:
Hortaz, hauexek dira partikularen bi osagai kartesiarren ekuazioak:
Lutjanus fulgens
Lutjanus fulgens Lutjanus generoko animalia da. Arrainen barruko Lutjanidae familian sailkatzen da.
Erorketa aske
Ibilbidearen ekuazioa
Ibilbidearen ekuazioa lortzeko, denbora eliminatu behar da aurreko bi ekuazioak konbinatuz. Horretarako, lehenengo ekuaziotik denbora askatuz,
lortzen da, eta bigarrenean ordezkatuz:
Hain zuzen ere, hori parabola baten ekuazio kartesiarra da. Hortaz, erorketa askeak ibilbide parabolikoa du.
Erorketa aske erreala atmosferan
Erorketa aske erreala Lurreko atmosferan gertatzean, kontuan hartu behar da airearen marruskaduragatik sortzen den abiaduraren noranzkoaren aurkako indarra, pisuaren eraginaz gain. Marruskadura-indar hori partikularen abiaduraren menpekoa da: abiaduraren balio txikietarako indar horren modulua abiaduraren proportzionala dela kontsideratzen da, eta proportzionaltasun-konstantearen balioa ―k― erlazionaturik dago objektuaren forma aerodinamikoarekin. Bektorialki idatzita, hause da airearen marruskadura-indarra:
Higiduraren ekuazioa
Aipaturiko bi indarrak kontuan harturik, honelaxe idatz dezakegu atmosferako erorketa askean partikulan eragiten duen indarra:
Newtonen bigarren legea aplikatuz:
Horixe da higiduraren ekuazio diferentziala. Ekuazio bektorial hori bi osagai kartesiarretan bana daiteke:
Fuller Acres (Kalifornia)
Fuller Acres Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Kern konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Erorketa aske
Higiduraren ekuazioa
Bi ekuazio horietatik erorketa errealaren ibilbidea lor daiteke. Alboko irudi eskematikoan ikus daitekeenez, ibilbide erreala ia-parabolikoa da, ibilbide ideal parabolikotik pixka bat desbideraturik baitago, airearen marruskaduraren kausaz.
Garaiera handiko erorketa askea
Distantzia handietara, Lurraren eremu grabitatorioa esferikoa da eta altuera handietan grabitatearen modulua eta norabidea ez dira konstanteak. Oro har, atmosferaz kanpoko distantzietan ―satelite artifizialen kasuan adibidez―, ibilbidea eliptikoa da, Keplerren legeak adierazten duten moduan.
Bestalde, hasierako abiadura nulua izan duen erorketa aske ideal baten kasuan, ibilbidea lerro zuzen da eta erortzen ari den gorputzaren abiaduraren balioa, masak eragindako eremu grabitatorioaren zentrora dagoen distantziaren araberakoa:
non G grabitazioaren konstante unibertsala den, M Lurraren masa, eta r eta r_0 ibilbideko edozein aldiuneko posiziotik eta hasierako posiziotik Lurraren zentroarekiko distantziak diren hurrenez hurren.
Paraxutismoa eta “erorketa askea”
Erorketa askea fisikaren arloan aztertzeaz gain, merezi du aipatzea zenbait paraxutistak praktikatzen duten “erorketa askea” izeneko kirola. Kirol horretan, hegazkinetik salto egin ondoren, paraxutistek ez dute paraxuta irekitzen denbora batez, eta atmosferaren barneko erorketa askea praktikatzen dute, harik eta paraxuta irekitzen duten arte.
Ibilbidean garrantzi handia du gorputzaren erabilera aerodinamikoak. Erorketa aske erreal horretan, airearen marruskadura gorputzaren formaren araberakoa da, eta besoak zabalduz edo gorputza uzkurtuz, paraxutistek abiadura eta norabidea kontrola baitezakete. Horrela, hegazkin beretik jauzi egindako zenbait paraxutistak elkartu egin daitezke atmosferan, eta bertan koreografiak osatu. Zer esanik ez, lurrazaletik segurtasun-distantzia batera paraxuta irekiz, behar den baldintzetan lurreratzen udira.
Erorketa askea eta aisialdia
Erorketa-dorre deritze altuera handiko dorre bertikal batzuei, zeinetan behera abiadura handiz jaits daitekeen kutxa moduko txalupa baten barruan eserita. Horrelako dorreak oso ohikoak dira munduko jolas-parke ospetsuetan, eta, oro har, sentsazio indartsukoak izaten dira.
Dorrearen inguruan finkaturik dagoen eta bertikalki mugitzen den txalupa batek osatzen du jolas-atrakzio hau. Lehenik, txalupa dorrean gora igotzen da ia dorrearen gailurreraino; ondoren, bat-batean askatzen da, eta segundo batzuetan era askean uzten da erortzen. Dorrearen goiko aldean makineria egokia dago prozesua kontrolatzeko, eta balazta magnetikoen sistema batek frenatu egiten du erorketa, azken unean bidaiariak leunki irits daitezen dorrearen behealderaino.
Towanda (Pennsylvania)
Towanda Pennsylvaniako borough bat da. Bradford konderrian kokatua dago. 2010ean 2,919 biztanle zituen, 2.95 kilometro koadrotan banatuta.
Pope bizikletak
Pope konpainia (jatorrizko izena ingelesez: Pope Manufacturing Company ) lehenik bizikleta eta gero ibilgailu motorizatuak fabrikatzen zituen enpresa amerikarra zen. Albert Augustus Pope- k sortu zuen 1876 inguruan Boston-en (Massachusetts), eta bere jarduera Connecticut- en garatu zuen 1877tik aurrera. Bizikleten produkzioa 1878an hasi zen Hartford- en, Weed Josteko makinen konpainiaren fabrikan.
Popek bizikletak, motoak eta automobilak egiten zituen. 1905-1913 bitartean, pixkanaka bere industrialdea sendotu zuen Westfield-en, Hartford-en bulego nagusiak utziz. Autoen ekoizpena 1915ean gelditu zuen, eta motoen produkzioa 1918an gelditu zuen. Bizikletak Columbia markaren azpian eskuragarri egoten jarraitu zuten.
Lehen urteak
1876an konpainia Boston hirian zegoen, 54 High Street-en. Connecticut- en egin zituen eskriturak 1877ko martxoan, Albert Pope, Charles Pope eta Edward Pope izendatuz akziodun gisa. Albertok 595 partaidetza-titulu zituen, bere aita Charles-ek 400 eta bere lehengusua Edward-ek beste bost akzio zituen. Sortu-agiriek adierazten dute konpainia negozio jarduera hauetan aritu zela: "Aire pistolak eta karbinak fabrikatzeko (eta saltzeko hirugarrenei lizentziak fabrikatzeko eta saltzeko), pasaratzeko makinak, zaleentzako tornuak, zigarroak biltzeko makinak eta patentatutako beste gai batzuk; eta patenteen eta jabetza industrialaren gaineko tratuak edukitzeko, saltzeko eta mantentzeko, horiek fabrikatzeko." Konpainiak garai hartan jadanik pistolak eta zigarroak biitzeko makinak saltzen zituen.
Pope konpainia Connecticut-en erregistratu bazen ere, bere bulegoak eta operazio asko Boston-en egin zituen. 1874. urteaz geroztik, Albert eta Edward Pope-k bostongo Summer kaleko 87 zenbakian zigarroak biltzeko makinak ekoizteko lantegia zuzendu zuten.
Bello (Teruel)
Bello Teruelgo udalerria da, Jiloca eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 285 biztanle zituen.
Mexican Colony (Kalifornia)
Mexican Colony Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Kern konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Leonforte
Leonforte Italiako udalerri bat da. Ennako probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Leonfortek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Susanne Grainger
Susanne Grainger (London, Ontario, 1990eko abenduaren 30ean jaioa) kanadar emakume arraunlaria da. Bi Udako Olinpiar Jokotan, esku hartu zuen: Rio 2016an (Rio de Janeiro) 5. postua lortu zuen zortzikoan, eta Tokio 2020an (Tokio), berriz, urrezkoa. Taldea honako hauek osatzen zuten: Susanne Graingerrek berak, Kasia Gruchalla-Wesierskik, Madison Maileyk, Sydney Paynek, Andrea Proskek, Lisa Romanek, Christine Roperrek, Avalon Wasteneysek eta Kristen Kitek.
Tower City (Pennsylvania)
Tower City Pennsylvaniako borough bat da. Schuylkill konderrian kokatua dago. 2010ean 1,346 biztanle zituen, 0.81 kilometro koadrotan banatuta.
Eleutherodactylus cubanus
Eleutherodactylus cubanus Eleutherodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Eleutherodactylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Iturgin giltza
Iturgin giltza iturgintza-hodiak biratzeko erabiltzen den giltza erregulagarria da. Hodien diametro desberdinetara egokitzen da giltzaren eskutokietako batean den eraztuna biratuz.
Iturgin giltza 1888. urtean asmatu zuen Johan Petter Johansson asmatzaile suediarrak. Bere abantaila nagusiena lor daitekeen tortsio-indar handia da. Hala ere, arduragabe erabiltzen bada, hodia urra edo hauts dezake.
Hunters Hollow (Kentucky)
Hunters Hollow Kentuckyko hiri bat da. Bullitt konderrian kokatua dago. 2010ean 386 biztanle zituen, 0.22 kilometro koadrotan banatuta.
Pithecophaga jefferyi
Pithecophaga jefferyi Pithecophaga generoko animalia da. Hegaztien barruko Accipitridae familian sailkatua dago.
Salcedo kantonamendua
Salcedo ospetsua da bere izozkiagatik. Salecdok 6 parrokia ditu: Cusubamba, Santa Lucia, Mulalillo, Mulliquindil, Panzaleo, eta parrokia nagusia San Miguel da. Kantonamenduak 484 kilometro koadro ditu.
Demografia
Etniak 2010eko Ekuadorreko erroldaren arabera
Udabeko gudua
Udabeko gudua edo Eraulgo bigarren gudua Udabe inguruan (Nafarroa Garaia) alfontsotarrek eta karlistek 1873ko ekainaren 26ean egindako gudua izan zen, Bigarren Karlistaldian.
Eraulgo guduan garaipena lortu eta gero, armada karlistak alfontsotarrak jazarri zituen. Saihetsetik eraso bat ez jasotzeko Castañónek maniobra bat egin zuen baina, azkenean, Nafarroako 1., 2. eta 3. batailoiek eta Azpeitikoak bere zutabea eraso zuten. Munizio eskasa zutenez, karlistek garaipena lortu zuten eta alfontsotarrek Iruñea aldera itsumustuan ihes egin zuten.
Alde biek eroritako asko izan zituzten. Ofizial karlista asko, abangoardian bere gudarosteak berotzen zirela, hil ziren (tartean Justo Sanjurjo Bonrostra kapitaina, José Sanjurjoren aita). Alfontsotarrek 215 hildako, zauritu eta preso izan zituzten; karlistek, berriz, 180.
Eskualdeko Garraioa (Araba)
Eskualdeko Garraioa Araba euskal herrialdean dagoen eskaera bidezko autobus sarea. Landa-eremuko herrigune txikietako biztanleei beren eskualdeko leku interesgarrietara joateko aukera ematen die, hala nola osasun-zentrora, administrazioaren bulegoetara edo merkataritza-guneetara.
Sarea 2019ko uztailaren 1ean inauguratu zen Aiaraldea, Añana, Errioxa, Gorbeialdea, Mendialdea eta Trebiñu kuadrillen lineetaarekin. Sarea Arabako Foru Aldundiarena da, eta bera da lineen ordutegien eta ibilbideen arduraduna.
Harpia harpyja
Harpia arranoa Ertain Amerikatik Hego Amerikara hedatzen da Argentina eta Txile izan ezik, eta baso tropikal euritsu, heze eta hostotsuetan bizi da, zuhaitz handienetako goiko adaburuetan bere kabia eraikiz.
Panamako animali nazionala da eta harro hitz egiten dute bertan bere indarrez, edertasunez, elegantziaz eta adorez.
Eskualdeko Garraioa (Araba)
Historia
Asmoa herri horiek hurbilen zuten hiriarteko autobus geltokiarekin lotzea zen, horrela lurralde osoan zehar mugitu ahal izateko. Erabiltzaileak 1,50 euro ordaintzen zizkion taxilariari bidaia bakoitzeko, eta gainerako kostua aldundiak diruz laguntzen du.
2015ean Araba Bus sarea martxan jarri zenean, autobus-emakida ia guztiak berritu ziren, ordutegiak eta ibilbideak aldatuz. Horrela, ibilbide berriak sortu ziren eta ordutegiak hobetu egin ziren, igande eta jaiegunetan ere zerbitzua emanez. Hori dela eta, Arabako Foru Aldundiak Landa Taxi zerbitzua birdiseinatu behar izan zuen; izan ere, unean uneko errealitatera egokituta ez egoteaz gain, sare berriarekin zenbait gabezia zituen, hala nola larunbat arratsaldeetan eta igandeetan zerbitzurik ez zegoela.
Harpia harpyja
Ezaugarriak
Arrano hau munduko arrano eta hegazti harraparirik boteretsu, sendo, mardul eta indartsuena da, nahiz eta hegalen luzeran 6 arrano baino txikiagoa izan, gorputz luzeran eta pisuan handiena da (Japoniar itsasoko Pigargoarekin batera) eme handiak 9-10 kg-ra helduz. 2 metroko hegal luzera du punta batetik bestera eta tamaina handiko hegaztia izanik zein baso hostotsuenetan bizi izanik ere ikaragarrizko abilezia du abiadura bizian joateko zuhaitz eta hosto ugarien artean.
Eskualdeko Garraioa (Araba)
Historia
2017ko otsailean, Josu Lopez Ubierna Bide Azpiegituretako eta Mugikortasuneko foru diputatuak eta Marian Gutierrez Mugikortasun arloko zuzendariak landa-guneetarako autobus-sare berriaren proiektua aurkeztu zuten. Iragarri zituzten hobekuntzen artean, honako hauek nabarmendu behar dira: zerbitzua larunbat, igande eta jaiegunetan ere erabil daitekeela, BAT txartela sartu dela ordaintzeko metodo gisa, zehaztutako ibilbide eta ordutegi gisa eta erreserba-zentral bat jarri dela martxan. Hala ere, berritasun nagusia zerbitzua berriz diseinatzea da; izan ere, landa-eremuko biztanleak gertuen dagoen autobus geldialdiarekin konektatzetik landa-eremuak eskualdeburuekin konektatzera igarotzen dira, eta horrek zerbitzu gehiagotara iristeko aukera ematen die. Gainera, ideia autobus bati gehiago hurbiltzen zaio taxi bati baino; izan ere, zerbitzuak hainbat pertsona aldi berean hartzea da asmoa, autobus bat bezala.
Sarearen garapena
Sare berria, «Eskualdeko Garraioa» izenekoa, 2019ko uztailaren 1ean jarri zen martxan. Hogei bat linea izango lituzke, 7 edo 8 plazako ibilgailuz hornituak (20raino igo daitezkeenak), egunean 5-9 maiztasunarekin. Ibilbide bakoitzaren batez besteko iraupena hogeita hamar minutukoa izan zen, erreferentziazko balio gisa.
Harpia harpyja
Ezaugarriak
15 zm-ko atzapar sendo eta zorrotzak ditu (arrano guztietan handienak eta kodiak artz erraldoien tamainakoak) eta atzapar zorrotz horiek estutzeko duen indar ikaragarria eransten badiogu animali handiak ehizatzeko gai da. Esaten da, gizon baten garezurra apurtzeko moduko indarra dutela euren atzapar sendoak estutzean, baita gizon baten besoa edota hanka odol fluxurik gabe uzteko heina ere, gorputzaren atal hori gogor estutuz gero.
Eskualdeko Garraioa (Araba)
Sarearen garapena
Martxan jarri ziren lehen lineak Aiaraldea, Añana, Errioxa, Gorbeialdea, Mendialdea eta Trebiñu kuadrillenak izan ziren.
Hala ere, Landa Taxiak Lautadako kuadrillan jarduten jarraitu zuen, bere kontzesioa ez baitzen 2020ko abenduaren 1era arte martxan jarri, nagusiki COVID-19 pandemiak atzeratua. Izan ere, lizitazioa hutsik geratu zen, ez baitzen eskaintzarik aurkeztu, eta, beraz, beste plegu bat eta beste lizitazio bat egin behar izan ziren.
Harpia harpyja
Elikadura
Hegazti eder zein indartsu hau bere habitateko superharraparia da eta haren harrapakinen artean nagi hiruhatzak, tximino orrolari gorria, kaputxino tximinoa eta mota askotako ugaztun ertainak daude, koatia besteak beste. Sarritan narrasti mota batzuk ere ehizatzen ditu, iguana berdea eta sugeak hain justu ere. Bera baino txikiago diren hegaztiak orokorrean bizkorregiak dira harrapakin bihurtzeko eta beraz ez dira bere menuan sartzen.
Eskualdeko Garraioa (Araba)
Sarearen garapena
Bestalde, 2020ko otsailaren 24tik aurrera, zenbait hobekuntza egin dira sarea martxan jarri zenetik (7 hilabete lehenago) lortutako datuak aztertuta. Hala, zerbitzu "malguagoa" diseinatu zuten, "mugikortasun beharretara egokitzeko". Berrikuntzen artean, bidaia baino ordubete lehenagora arte erreserba bat bertan behera uzteko aukera azpimarratu dute. Halaber, bidaiariak osasun-zentroetan eta etxe pribatuetan utzi ahal izango dira, baldin eta geltokitik urrun badaude eta gainerako erabiltzaileei eragiten ez badiete.
Era berean, erreserbak baldintza jakin batzuetan aldatu ahal izango dira, eta, beste bidaiari batzuei eragiten ez badie, operadoreari eskatu ahal izango zaio, salbuespen gisa, espedizio baten irteera-ordutegia atzeratzeko. Ordutegi batzuk ere aldatu ziren eta geltoki berriak sortu ziren lineen ibilbidean.
Oryzomys lamia
Oryzomys lamia Oryzomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Sigmodontinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Eskualdeko Garraioa (Araba)
Sarea
Sareak Arabako udalerri gehienei eman nahi die zerbitzua. Lineek herrialdeko biztanleguneen ia % 100eko estaldura ematen dute.
Harpia harpyja
Sinbologia
Panamako ikur nazionala da eta herri horren armarrian agertzen da, Panamaz gain Venezuelan sinbologia berezia du arrano honek, eta 2008ko urtarrilean herrialde horretako 10 bolibar indartsuen azalean agertu zen bertoko indigena famatuenarekin batera, Guaicaipuro jauntxoarekin. Hori ez ezik, Venezuelako banku zentralean billete horri erreferentzia eginez, arrano miresgarri honen historia eta deskribapena agertzen da.
Guardia Gorria
Guardia Gorria (Красная гвардия) 1917ko Errusiar Iraultzan parte hartzea izan zuen langileek osatutako erakundea izan zen.
Eskualdeko Garraioa (Araba)
Sarea
Eskualdeko Garraioa Araba Busekin osatzen da, horrela herrigune txikiak Gasteiz hiriburuarekin lotu ahal izateko.
Harpia harpyja
Iraute egoera
Ia arriskuan dagoen animalia da arriskuan dauden animalien zerrendaren arabera, eta bere desagerpenaren arrisku nagusia basoen suntsipena da.
Viana do Casteloko elizbarrutia
Viana do Casteloko elizbarrutia (Diocese de Viana do Castelo, Dioecesis Vianensis Castelli) Erromatar Eliza Katolikoaren portugaldar elizbarrutietako bat da. 1977ko azaroaren 3an ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Viana do Castelon dago. Egun apezpikua João Evangelista Pimentel Lavrador da.
Ystrad Mynach
, Galesko udalerri bat da, Caerphilly konderrian.
Guardia Gorria
Ezaugarriak
“Goardia gorria” izena, antza denez, lehen aldiz Vladimir Bontx-Bruievitx boltxebikeak bota zuen, eta 1917ko martxoaren 26an Alderdi Boltxebikeak “Behin-behineko Gobernuari buruz” deitutako adierazpenean erabiltzeak, izen honi ospe handia eman zion. Guardia Gorria erakunde “barreiatu” bat zen, hau da, tokiko guardia gorriek tokiko agintea zuten (eta ez beti egitura berarekin, soldata berarekin edo araudi berarekin), ez zegoen Errusia Osoko mailako Guardia Gorrien aginterik. Erakundea, Behin-Behineko Gobernu burgesaren indar polizialekiko kontra-botere bat izan zen, batez ere langile-auzoetan funtzionatzen zuena. Hala, “Botere bikoitzaren” aroko fenomeno tipiko bat izan zen. 1917ko uztailean, soilik Petrograden, 20.000 eta 30.000 guardia gorri zeuden, euren burua Konstantin Jurenev zelarik. Moskun ere Guardia Gorria oso handia zen, beste hiri batzuetan ez hainbeste (Leonard Schapiroren arabera, Urrian, Errusia osoan 200.000 guardia gorri zeuden).
Eskualdeko Garraioa (Araba)
Txartelak
Gainera, familia ugariek % 20ko deskontua bermatuta dute titulu orokorrerako eta % 50ekoa titulu berezirako. BAT edo BAT Berezi txartelak erabiliz gero, deskontu hori aurrekoari gehituko zaio, eta bi deskontuak gehituko dira.
Guardia Gorria
Sorrera
1917ko martxoan Petrograden eta apirilean Moskun, sortu zen langile erakundeetako bat izan zen. Guardia Gorria, ez zuen ez Sobietak ez Alderdi Boltxebikeak sortu.
Sobietak 1917ko otsail-martxoan Petrogradeko Sobietak “Polizia herriak aukeratutako milizia batez ordeztea” Behin-Behineko Gobernua osatzeko baldintza bezala jarri bazuen ere, azkenean milizia hori Udal-milizietan, eta ez langile milizietan oinarritzea onartu zuen. Bestalde, egia bazen ere boltxebikeek eragin handia zutela Guardia Gorri ezberdinengan, eta hiri ezberdinetan Guardia Gorriak sortzea bultzatu zutela; kideak ez ziren soilik boltxebikeak, eta Goardia Gorri ezberdinek ez zuten Alderdiarekiko lotura formal organikorik.
Batez ere Lantegietako Komiteek (fabzavkomi) eta Sindikatuek sortu zuten Guardia Gorria, bere lehen helburuetako bat lantegiak sabotajearengandik eta lapurretengandik babestea izan zen. Kidetza boluntarioa zen (nahiz eta langile erakunderen batek, batez ere boltxebikeek edo gertukoren batek abalatuta izateak, kide gisa onartua izateko errazten zuen), eta euren armak Otsaileko Egunetan arpilatutako armategi tsaristetatik zetozen nagusiki. Guardia Gorriak ez zuen uniformerik, eta eskumuturrekoa erabiltzen zuen identifikazio gisa. Martxoan Petrograden sortu baziren ere, Petrogradeko Guardia Gorriaren lehen estatutuak apiril bukaeran egin ziren. Askotan (Petrograden hala ez bazen ere), Guardia Gorriak tokiko Sobieten ardurapean zeuden, eta kasu gutxi batzuetan, tokiko komite boltxebikeen pe.
Goardia Gorriaren jarduera
Goardia Gorria uztailean klandestinitatera joan bazen ere, abuztuan berriz itzuli zen: Petrogradeko Guardia Gorriak paper handia izan zuen Korniloven Estatu-kolpea garaitzen: Behin-Behineko Gobernuak armak eman behar izan zizkien (eurak izan baitziren Estatu-kolpeari aurre egitera atera ziren lehenak) eta gerora arma horiek itzultzeari uko egin zioten. Hala, Alderdia armatuta geratu zen. Urriko Iraultzaren egunetan, Petrograden eurek hartu zituzten hiriburuaren puntu garrantzitsu gehienak: Neva ibaiko zubiak, Kresti kartzela eta posta eta telegrafo zerbitzuaren eraikina. Neguko Jauregiaren kontrako erasoan parte hartu zuten 11.000 soldaduetatik, 3.000 bat guardia gorriak ziren. Hurrengo egunetan, hirian bertan izan ziren matxinada kontrairaultzaileen (Kerenski-Krasnov matxinada eta junkerren matxinada) kontrako borrokan Gobernu Sobietarra defendatu zuten. 1918ko urtarril eta otsailean, Ukrainan Radaren eta Sobieten arteko borroken testuinguruan izan ziren Kharkoveko eta Kieveko matxinada gorrietan ere paper handia jokatu zuten.
Armada Gorria eta desegitea
1918ko otsailean Armada Gorria sortzerakoan, Guardia Gorria honen ernamuina izan zen. Hala ere prozesua ez zen guztiz automatikoa izan: toki batzuetan tokiko guardia gorriek ez zuten bat egin Armada Gorria osatzeko prozesuarekin (toki batzuetan boltxebikeak ez ziren beste fakzio batzuk, anarkistak, maximalistak edo eseristak, indartsuak izan ahal zirelako, edo Armada bakar bat osatzeko pausuarekin desados egon zitezkeelako); baina Armada Gorriko lehen brigadetako kide gehienak Guardia Gorritik etorri ziren. Guardia Gorria 1918ko apirilean disolbatu zen.
Eskualdeko Garraioa (Araba)
Txartelak
Bestalde, 6 urtetik beherako haurrak eta ikusmen-, adimen-, zentzumen- edo adimen-desgaitasuna edo mugikortasun murriztua duten pertsonen laguntzaileak doan sar daitezke sarean, baldin eta baldintza horiek betetzen dituztela egiaztatzen badute.
Prezioak
Ibilbide bakoitzaren prezioa erabilitako tarifaren (eta noizbehinkako deskontuaren) arabera kalkulatzen da. Honela geratu da:
Wakayama (prefektura)
Wakayama prefetura (和歌山県) Japoniako Honshu uharteko prefetura bat da. Hiriburua Wakayama hiria da.
Historia
Gaur egungo Wakayama prefeturaren gehiena Kii probintziako mendebaldea izan zen.
1953ko uztailaren 17tik 18ra, eurite latz baten ondorioz, uholde larriak izan ziren lurraldean. Urak zubi eta etxe asko suntsitu zituen: 1.015 pertsona hil ziren, eta 5.709 zauritu; gainera, 7.115 etxe galdu ziren.
Craterocephalus fistularis
Craterocephalus fistularis Craterocephalus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Atherinidae familian.
Lutjanus fulviflamma
Lutjanus fulviflamma Lutjanus generoko animalia da. Arrainen barruko Lutjanidae familian sailkatzen da.
Taurignan-Vieux
Taurignan-Vieux Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Taurignan-Vieux udalerrian erroldatutako biztanleak 215 ziren. Familiak 88 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 116 etxebizitza zeuden, 95 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 16 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 110 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 95 etxebizitza nagusietatik 81 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 9 etxek hiru zituzten, 32 etxek lau zituzten eta 53 etxek bost zituzten. 72 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 38 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 48 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 126 ziren, horien artean 90 aktiboak ziren eta 36 inaktiboak ziren. 90 pertsona aktiboetatik 80 lanean zeuden (38 gizon eta 42 emakume) eta 10 langabezian zeuden (4 gizon eta 6 emakume). 36 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen eta 1 finantziazio enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 zurgina.
1987ko Korrika
1987ko Korrika edo '''5. Korrika''' Euskal Herrian zehar ospatzen den Korrika jaialdiaren bosgarren edizioa izan zen. AEK elkarteak antolatu zuen eta ekitaldi honetan Balendin Enbeita omendu zuen. Euskara, zeurea leloa izan zuen.
Taurignan-Vieux
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Taurignan-Vieux udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
1987ko Korrika
Bitxikeria
Dagoeneko klasikoa bihurtu den errelebolarien petoa ekitaldi honetan erabili zen aurrenekoz.
Abestia
Oskorrik egin zuen abestia. Korrika 5 abesti hau Hamabost urte eta gero hau diskoaren barnean argitaratu zuen ondoren.
Hi, bizi, bihurri, korrika, iturri, gurekin etorri, korrika, uztarri, indarrak ekarri, korrika, itzarri, herri, sarri, larri, korrika, egarri, karrikan, elkarri, korrika, belarri, berri, jarri, gorri, korrika, oinarri, lagun, bizigarri, korrika, giltzarri.
Taurignan-Vieux
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Belmonte de San José
Belmonte de San José Teruelgo udalerria da, Bajo Aragón eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 145 biztanle zituen.
Mundua baloi batean
Mundua baloi batean Patxi Zubizarretak 2014ean argitaratutako liburua da.
Argumentua
Kirolean trebea ez delako adarra jotzen dioten mutikoa da Nikolas, «eskasa eta ahula». Futbolak duen garrantzia ikusita baina, atzean gelditu nahi ez eta baloiari kolpea emateko prestatzen da. Indarra hartzeko atzerapausoak ematen ditu Nikolasek, «gero eta atzerago joanda indar gehiagorekin emango diolakoan». Atzera eta atzera, munduari bira emateraino. Bidelagun ditu hiru aingeru, gorriak eta beltzak ikusiko dituztenak mutikoari laguntzen. .
Nicosia (Sizilia)
Nicosia Italiako udalerri bat da. Ennako probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Nicosiak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Valentziako Albufera
Valentziako Albufera (البحيرة, itsaso txikia) Valentziatik 11 kilometrora dagoen kostaldeko itsas aintzira gazia da, itsasotik lur edo harea zati batez banatua dagoena. Albufera antzinako badia baten kanpoaldean sedimentuak pilatzean sortu zen. Itsasoan baino tenperatura handiagoa izateagatik, arrain, hegazti eta landaredi espezie desberdinak aurki daitezke. Albuferan itsasoa eta lakuaren arteko ur-emaria kontrolatzeko ateak daude, urtegietan egoten direnen modukoak, eta noizbehinka itsasoko urarekin nahasten da Albuferakoa ere. Honen inguruan izen bereko parke naturala hedatzen da, Valentziako Albuferako Parke Naturala izenekoa eta 21.120 hektareako eremua duena.
Beste albuferak
Katalan Herrietan Albufera izeneko beste toki batzuk ere badira, hala nola:
Euzko Deya (1936-1975)
Euzko Deya (La Voix des Basques eta La Voz de Euzkadi izenak ere hartu zituena) Gerra Zibil eta diktadura garaiko kazeta bat izan zen, Eusko Jaurlaritzarekin lotura zuzena zuena. Gerraren prozesuan ezin bestekoa ikusi zen kolpisten propagandari aurre egitea eta, ondorioz, Euzko Deya proiektua sortu zen. Aldizkariak, zehazki, bi aldi ezagutu zituen: 1936-11-29tik 1940-05-10ra, hau da, naziek Paris okupatu arte, eta 1945-01-15tik 1975ra, diktadura garai osoan. 1920an argitaratutako Euzko Deya da haren aurrekaria.
Hura garatzeko Jaurlaritzak Rafael Pikabea kazetariaren laguntza izan zuen. Argitalpena frantsesez, gaztelaniaz eta euskaraz agertzen zen, batez ere frantsesez, ezen hedabidearen helburu nagusia enbaxadei eta Europako politikariei euskal nazionalismoaren ikuspuntua azaltzea baitzen. Dena dela, kolaboratzaile euskaldunak maila altukoak ziren: Inazio Eizmendi "Basarri", Juan Jose Zubimendi, Andoni Arozena,...
Trögerita
Trögerita fosfato motako minerala da.