cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
1930eko Munduko Futbol Txapelketa
1930eko Munduko Futbol Txapelketa Uruguain urte hartako uztailaren 13tik 30era antolatu zuten. Uruguai txapeldun izan zen eta Argentina, txapeldunorde.
Cottus perifretum
Cottus perifretum Cottus generoko animalia da. Arrainen barruko Cottidae familian sailkatzen da.
Závada
Závada Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 598 biztanle ditu eta 5.26 kilometro koadroko azalera. Opava barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1360 urtean egin zen.
Txileko Independentzia Gerra
Txileko Independentzia Gerra Espainiako monarkiarekiko herrialde horren emantzipazioa ahalbidetu zuen prozesu historikoari dagokio, garai kolonialarekin amaitu zuen eta errepublika independente bat eratzen hasi zuen.
Microphysogobio kiatingensis
Microphysogobio kiatingensis Microphysogobio generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Carter konderria (Oklahoma)
Carter konderria (Carter County) Oklahomako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Ardmore da. 2010eko zentsuaren arabera 47,557 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Carter konderriak 215,944 kilometro koadro ditu. Horietatik 3,002 ura dira. Beste 212,942 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 22,02 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 47,557 pertsonetatik 37,026 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 2,528 dira. 3,134 beltzak edo afroamerikarrak. 4,080 amerikar natiboak ziren eta 8 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 502 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 19 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 2,788 pertsonek kokatzen zuten.
Zátor
Zátor Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1,188 biztanle ditu eta 19.08 kilometro koadroko azalera. Bruntálgo barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1349 urtean egin zen.
Santa Carmem
Santa Carmem Brasilgo udalerri bat da, Mato Grosso estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Akira Konno
Akira Konno (今野 章, 1974ko irailaren 12a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Júbilo Iwata eta Kawasaki Frontale.
Pseudocalotes saravacensis
Pseudocalotes saravacensis Pseudocalotes generoko animalia da. Narrastien barruko Agamidae familian sailkatuta dago.
Akronimo errepikatu
Akronimo errepikatua da akronimoarekin batera haren osagai den hitzetako bat edo gehiago erabiltzea. Adibidez, EAJ alderdia esaten denean, Eusko Alderdi Jeltzalea alderdia esaten da, alderdi hitza errepikatuta. Okertzat jotzen da akronimo errepikatuak erabiltzea.
Kanpo estekak
Akronym
Arrecife
Arrecife kanariar hiria eta Lanzaroteko (Las Palmasko probintzia) hiriburua da. Uhartearen ekialdean kokatuta dago.
55.203 biztanle zituen 2006an.
Auzoak
Arrecife Centro, Argana Alta, Argana Baja, El Cable, La Concha, Maneje, Los Alonso, Altavista, Las Salinas, San Francisco Javier, Titerroy, Valterra, La Vega, Puerto Naos.
Cottus perplexus
Cottus perplexus Cottus generoko animalia da. Arrainen barruko Cottidae familian sailkatzen da.
Paradisaea rubra
Paradisaea rubra edo Paradisuko hegazti gorria, Paradisaea generoko animalia da. Hegaztien barruko Paradisaeidae familian sailkatua dago.
Matico
Matico zinema Bilboko Uribarri auzoko Matiko kaleko 12. zenbakian egondako zinema da.
Antzinako zinemaren orubean bost solairuko etxebizitza bloke bat dago.
Domingos Martins (Espírito Santo)
Domingos Martins Brasilgo udalerri bat da, Espírito Santo estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Gazyr
Gazyr Kaukasia ko herrien janzkera nazionalen elementu bereizgarria da.
Lexantzü-Zunharre
Lexantzü-Zunharre ([leʃants̻y s̻unhaʁe]) Zuberoako erdialdean dagoen udalerri txikia da, Basabürüako ibarrezkerrean kokaturik dagoena.
Gazyr
Jatorria
Gazyrrak garai baten fusil ariek kargak eramateko erabiltzen zituzten: poltsetan edo bularreko poltsiko txikien errenkadetan, bala eta bolbora biltzen zuten paperezko kartutxoak sartzeko lekua.
Lexantzü-Zunharre
Inguru naturala
Lexantzümendi (572 m) udalerri honen baitan kokaturik dugu.
Gazyr
Etimologia
Gazyr hitza (( газырь ) jatorriz turkiera tik dator (hazır, "prest"), eta arabiera tik hartutako mailegua da. Georgieraz : მასრები masrebi esaten zaio, eta chokha janzkera nazionalak daraman elementua da.
Lexantzü-Zunharre
Historia
Lexantzü eta Zunharre herriak 1842ko abuztuaren 5ean batu ziren udalerri bakarra osatzeko.
Gazyr
Etimologia
Kaukasoko herrien jantziaren beste elementu batzuekin batera, kosako errusiarrek gazyr bularreko poltsikoak beren uniforme militar raren zati gisa hartuak dituzte.
Lexantzü-Zunharre
Demografia
2005eko biztanleria INSEEk emandako behin-behineko datua da
Caleruega
Caleruega Espainiako Burgosko probintziako Ribera del Duero eskualdean dagoen udalerria da. 2008ko datuen arabera 494 biztanle zituen 47,63 km²-ko azaleran.
Microphysogobio koreensis
Microphysogobio koreensis Microphysogobio generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Macrodon atricauda
Macrodon atricauda Macrodon generoko animalia da. Arrainen barruko Sciaenidae familian sailkatzen da.
Haza
Haza esanahi desberdineko hainbat gauza izan daiteke:
Rhyan White
Rhyan Elizabeth White (Sandy, Utah (AEB), 2000ko urtarrilaren 25a) igeriketan aritzen den kirolari estatubatuarra da.
Joseph Mortimer Granville
Joseph Mortimer Granville (1833-1900) ingeles medikua, egilea, asmatzailea eta enpresaburua izan zen. 1880ko hamarkadaren amaieran, Granvillek bibragailu elektrikoa asmatu zuen, giharretako minak arintzeko diseinatutako gailua. Jatorriz " percusser " (perkusionista) edo "Granville mailua" ere esaten zitzaion. Medikuei salduta batez ere, gaixoa «paroxismo histerikora» eramateko gaitasunagatik histeriarako tratamendu gisa erabiltzen hasi ziren.
Granville Hugh Dancy aktoreak antzeztu zuen 2011ko Hysteria filmean.
Emmanuel Chabrier
Alexis-Emmanuel Chabrier (Ambert, 1841eko urtarrilaren 18a - Paris, 1894ko irailaren 13a) frantziar musikagile erromantikoa izan zen.
Zavidov
Zavidov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 321 biztanle ditu eta 3.75 kilometro koadroko azalera. Rakovníkeko barrutian dago.
Emmanuel Chabrier
Bere familia burgesak bere musika-karrera baztertu zuen eta zuzenbidea ikasi eta funtzionario gisa lan egin zuen 39 urterekin Pariseko bizitza artistikoan sartu aurretik. 1880tik hil zen arte musika konposaketan jardun ahal izan zuen erabat.
Zavidov
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1401 urtean egin zen.
Emmanuel Chabrier
Batez ere bi orkestra-lanengatik ezaguna den arren (España eta Joyeuse Marche), operak, abestiak eta pianorako lanak ere idatzi zituen. Prestakuntza akademikorik ez zuenez, bere lengoaia musikala sortu zuen, eta musikagile askok berritzailetzat jo zuten. Claude Debussy, Maurice Ravel, Richard Strauss, Erik Satie, Igor Stravinsky eta Seiak taldekoek miretsi eta eragin zuten.
Édouard Maneten laguna eta pintura inpresionistako bildumagilea izan zen.
Castielfabib
Castielfabib (valentzieraz Castellfabib) Valentziako Erkidegoko udalerria da, Rincón de Ademuz/Racó d'Ademús eskualdean eta Valentziako probintzian kokatua.
Koji Sakamoto
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Júbilo Iwata eta Shonan Bellmare.
Paradisaea guilielmi
Paradisaea guilielmi Paradisaea generoko animalia da. Hegaztien barruko Paradisaeidae familian sailkatua dago.
Pseudocalotes sumatrana
Pseudocalotes sumatrana Pseudocalotes generoko animalia da. Narrastien barruko Agamidae familian sailkatuta dago.
Coronel Macedo
Coronel Macedo Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Macrospinosa cuja
Macrospinosa cuja Macrospinosa generoko animalia da. Arrainen barruko Sciaenidae familian sailkatzen da.
Dietlikon
Dietlikon Suitzako udalerria da. Zürich kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Jose Ramon Uriarte (pilotaria)
José Ramón Katxin Uriarte Zaldunbide (Aulesti, - ) bizkaitar zesta-jokalari ohia da. 1971n egin zen profesional Gernikan, eta 1972. urtean joan zen lehenbizikoz Ameriketako Estatu Batuetara, Miamira hain zuzen, bertako frontoietan jokatzera.
Euskal Herriak eman duen puntistarik hoberenetakoa izanik, Txikito Bolibar eta Katxinen arteko norgehiagokek aro guztiz berezia markatu zuten zesta-puntaren historian. Estatu Batuetan hemezortzi urte eman ondoren, Euskal Herrira itzuli zen 1990. urtean, pilotarien grebaren ondorioz, eta 2000. urteko Errege egunean erretiratu zen Gernikako Jai-Alai frontoian, hogeita zortzi urte zesta-puntari eskaini ondoren. Irabazi dituen tituluen artean, aipagarriak dira 1992. urteko Euskal Herriko Binakako Txapelketa, Arkarozekin batera irabazia Donostiako Karmelo Balda frontoian, Bolibarko Txikito eta Aranburu gainditu ostean; 1996ko Euskal Herriko Banakako Xixtera Txapelketa irabazi zuen, baita Estatu Batuetako NAFJeko Txapelketa ere; 1997an Gasteizen eta 1998an Bartzelonan ospatutako Munduko Txapelketetan Barrondorekin batera lortu zuen txapela; 1998ko Euskal Herriko Binakako Txapela eskuratu zuen. Kantxa barruan eta kantxatik kanpo bere jokabide apal eta jatorragatik da ezaguna, eta pilotari lotuta jarraitzen du, Eusko Basque pilota-enpresako prentsa-arduradun lanetan.
Ryuji Ishino
Ryuji Ishino (石野 竜二, 1978ko ekainaren 3a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Júbilo Iwata.
Cottus petiti
Cottus petiti Cottus generoko animalia da. Arrainen barruko Cottidae familian sailkatzen da.
Catadau
Catadau Valentziako Erkidegoko udalerria da, Ribera Alta eskualdean eta Valentziako probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 2.729 biztanle zituen.
Philip Chevron
Philip Ryan, ezagunagoa Philip Phil Chevron izenez (1957ko ekainaren 17a, Dublin - 2013ko urriaren 8a, Dublin) irlandar gitarrajole, konposatzaile eta abeslari bat izan zen. Mundu mailan The Pogues punk-folk musika taldeko gitarrajolea izateagatik ezaguna izan zen. Irlandako punk musikan pertsona nabarmena izan zen.
Indiako Agindupeko Lurra
Indiako Batasuna (Union of India) edo Indiako Agindupeko Lurra (Dominion of India) 1947 eta 1950 artean Britainiar Inperioak hegoaldeko Asian zuen agintepeko lurra izan zen, Commonwealtharen parte bat zena. Indiako Errepublikaren aurrekaria izan zen arren, Indiako sistema judizialak oraindik "Indiako Batasuna" (edo, besterik gabe, "Batasuna"), terminoa erabiltzen du Indiako gobernua izendatzeko.
Indiako gobernu britainiarra 1947an amaitu zenean, hura ordezkatzeko bi agintepeko lur sortu ziren: Indiako Batasuna eta Pakistango Agindupeko Lurra. Bi estatuak britainiar parlamentuaren 1947ko Indiako Independentzia Aktak sortu zituen eta euren banakako konstituzioak onartu arte existitu ziren. Indiaren kasuan, hori 1950eko urtarrilak 26an gertatu zen; Indiako Errepublika data horretatik aurrera hasi zen ofizialki existitzen.
Indiako Batasunaren garaian, britainiar monarkak, bi domeinuen estatuburu izaten jarraitu zuen, bakoitzean, gobernadore nagusi baten bidez ordezkatua. Indiako Batasuneko gobernadore nagusiak honakoak izan ziren:
Muhammad III.a
Muhammad bin Abd ar-Rahman bin Obayd Allah (محمد بن عبد الرحمن بن عبيد الله), Muhammad III.a (arabieraz: محمد الثالث) izenaz ezaguna, Kordobako hamaikagarren omeiatar kalifa izan zen, 1024 eta 1025 artean gobernatu zuena.
Microphysogobio linghensis
Microphysogobio linghensis Microphysogobio generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Ariane 4
Ariane 4, Europako Espazio Agentziak diseinatutako eta Arianespacek fabrikatutako jaurtiketa sistema bat izan zen.
Programa honen garapena 1983an hasi zen, eta, lehen jaurtiketa, 1988ko ekainak 15ean egin zen. Sistema hau, Europar satelite jaurtiketen oinarri izatera iritsi zen, jaurtiketan, 104 misio onekin eta soilik hutsegindako 3ko errekor ikusgarri batekin. Ariane 4ak, karga erabilgarriaren handitzea eman zuen Ariane 3aren 1700 kilotik hasita eta 4800 kiloko gehienezko karga bateraino orbita geoegonkorreko transferentzietarako. Ariane 4aren errekorra, 4946 kilokoa izan zen.
Suziriak, zenbait jaurtiketa konfiguraketa zituen, suziri bizkortzaileak erregaiz hornitzen zituzten bi edo lau propultsore likido edo solidorekin jaurti zitekeen. Jaurtitzaileak, SPELDA (Structure Porteuse Externe pour Lancements Doubles Ariane) izeneko satelite garraiatzaile sistema bat ere bazuen, aldi berean, satelite bat baino gehiago jaurtitzea ahalbidetzen zuena.
Eglisau
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ariane 4
Ariane 4 AR40a izan zen oinarrizko bertsioa, hiru etapekin: 58,4 metroko garaiera, 3,8 metroko diametroa, 245 tonako masa bat eta, gehienez ere, 2100 kiloko karga erabilgarri bat orbita geoegonkorretarako eta 5000koa lur orbita baxuetarako. Elikatze nagusia, 4 Viking 5 motoreen bidez egiten zen, horietako bakoitzak, 667 kNeko bultzada eragiten zuelarik; bigarren etapak, Viking motore bakarra zuen, eta, hirugarrenak, HM7 motore bat, oxigeno likido eta hidrogeno likidozko motorea.
AR 44Lak, erregai likidozko lau suzirirekin, lau etapa zituen, 470 tonako pisua zuen eta 4730 kiloko karga erabilgarri bat bidal zezakeen orbita geoegonkorretara eta 7600ekoa lur orbita baxu batera.
Ariane 4a Ariane 5agatik aldatu zen, karga erabilgarri astunagoak eraman ditzakeena. Azken jaurtiketa, 2003ko otsailak 15ean egin zen, INTELSAT 907a orbita geoegonkorrean kokatuz.
Rigel
Rigel, (β Orionis, β Ori edo 19 Orionis), Orion konstelazioko izar sistema bat da. Bayerren izendapenean Beta den arren, eta horrek, konstelazioko bigarren izarrik dizdiratsuena dela esan nahiko lukeen arren, bere +0,18ko itxurazko magnitudeak, konstelazioko izarrik distiratsuena bezala kokatzen du, Betelgeuse edo α Orionisen aurretik
Izena
Rigel, konstelazioko izarrek eratzen duten Orion ehiztariaren ustezko ezkerreko oinean dago. Hortik dator bere izena, arabierazko Rijl jauza al-Yusratik, "erdikoaren ezkerreko oina" esan nahi duena. Askorik erabiltzen ez den izarraren beste izen bat, Algebar edo Elgebar da, arabierazko رجل الجبار riǧl al-ǧabbār hitzetik datorrena eta "erraldoiaren oina" esan nahi duena. Txinan, 宿七, Shēnxi ù Qī, "Hiru Izarretan Zazpigarrena" bezala ezagutzen zen. Izen bitxi hau, hasieran, Hiru Izarren Asterismoa, soilik hiru izarrez osatuta egoteagatik dator, guztiak Orionen gerrikoan. Beranduago, asterismo horri, beste lau izar gehitu zitzaizkion, baina izena ez zen aldatu.
Ezaugarri fisikoak
Paralajeko neurri fidagarrietatik urrunago kokatua, estimazio espektroskopikoek, Rigel, gugandik 700 eta 900 argi urte bitarteko distantziara kokatzen dute, 210 eta 280 parsec bitartean. Hipparcos satelitearen usterik hoberenean, 860 argi urteko distantziara dago.
Sistemako osagai nagusia, supererraldoi zuri-urdinxka bat da, B8Iab mota espektralekoa, 11500º Kelvineko tenperaturarekin. Izar oso masiboa, 18 eguzki masako masa baitu, gure eguzkiarena baino 50.000 aldiz handiagoa den argitasun batekin distiratzen du; argi ultramorea kontutan hartzen bada, bere argitasuna, gure Eguzkiak igorritakoaren halako 85.000raino igotzen da. Bere erradioa, gure eguzkiarenaren halako 73 da (0,34 unitate astronomikokoa dena), eta, beraz, gure eguzkiaren tokian balego, ia Merkurioren orbitaraino hedatuko litzateke. Oso aurreratua bere eboluzioan, oso litekeena da bere barnean heliozko nukleo hil bat egotea, helioa karbonoan eta oxigenoan fusionatzen ere egon daitekeen arren, erraldoi gorri fasetik igaro ondoren.
Nebulosa gune batean mugitzen denez eta hain distiratsua denez, Rigelek, gertuko zenbait hauts laino argiztatzen ditu, horietatik nabarmenena, IC 2118 edo Sorgin Buru Nebulosa delarik. Rigel, dirudienez, Orion Nebulosari ere lotuta dago, nebulosa hau, ikusmen lerro berean dagoen arren, Lurretik bi aldiz urrunago dagoelarik. Distantzia diferentzia gora-behera, Rigelen espazioko ibilbidearen proiekzioak, estimatutako bere adina, 10 milioi urtekoa kontutan hartuz, nebulosatik gertu kokatzen du. Rigel, batzuetan, Orion OB1 Izar Elkartearen kidetzat hartzen den arren, gugandik hurbilegi dagoela dirudi elkarte horretako benetako kidetzat hartua izateko, Betelgeuse bezala, bere jaiotza tokitik kanporatua izan ez bazen behintzat.
Rigel, bere distiran aldaketa txikiak dituen izar aldagarri bat da, izar supererraldoietan oso ohikoa ez den fenomenoa. Aldakortasun maila, 0,3 eta 0,03 magnitude bitartean dago, %3 eta %30aren arteko bariazioaren baliokidea, periodoa, 25 egunekoa delarik. Aldakortasun hori, sisteman laugarren izar baten existentziagatik dela proposatu da, baina, orokorrean, benetako arrazoia, izar nagusiaren azaleko pultsazioak direla uste da.
Izar sistema
Rigel, izar bitar bisual bezala ezagutzen da 1831tik gutxienez, lehen aldiz, Friedrich Georg Wilhelm von Struvek neurtu zuenean. Izar lagunak, Rigel Bk +6,7ko magnitudea duen arren, 500 aldiz distiratsuagoa den Rigelengandik hain gertu egotea, 150 milimetro baino gutxiagoko teleskopioentzako benetako erronka da. Rigelengandik estimatutako distantziara, Rigel B, izar nagusitik, 2500 unitate astronomiko baino gehiagoko distantziara dago, eta, ondorioz, ez da orbita mugimendurik nabaritu, mugimendu propioa banatzen duten arren.
Bere aldetik, Rigel B, izar bitar bat da, euren artean, 100 unitate astronomikoko distantzia dagoen sekuentzia nagusiko bi izarrez osatua dagoena. Izar bitar honen orbita periodoa 400 urtekoa da. 15 magnitudeko laugarren izar bat ere, dirudienez, sistemari lotua dago. Bisualki 44 segundo sexagesimaletara, 11500 unitate astronomikoko distantziaren baliokidea dena, barnealdeko hirukote distiratsuaren inguruan orbita bat betetzen 250.000 urte ematen dituen K motako nano bat izan daiteke.
Puerto del Rosario
Puerto del Rosario kanariar hiria eta Fuerteventurako (Las Palmasko probintzia) hiriburua da. Uhartearen erdialdean kokatuta dago.
30.555 biztanle zituen 2006an.
Yasushi Kita
Yasushi Kita (喜多 靖, 1978ko apirilaren 25a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Júbilo Iwata, JEF United Ichihara, Cerezo Osaka eta Albirex Niigata.
Závišice
Závišice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1,046 biztanle ditu eta 6.32 kilometro koadroko azalera. Nový Jičíngo barrutian dago.
Elena Moreno Scheredre
Elena Moreno Scheredre (Bilbo, Bizkaia) kazetaria eta idazlea da.
Závišice
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1776 urtean egin zen.
Elena Moreno Scheredre
Biografia
Elena Morenok Informazio Zientziak ikasi zituen Bartzelonan, eta hantxe bizi izan zen zenbait urtez. Bere ibilbidean, Morenok komunikazioaren hainbat esparrutan lan egin du: irratian, telebistan eta prentsa idatzian. Sormenezko idazketa-tailerrak ematen ditu eta El Correo egunkariko zutabegilea da.
Subdukzio
Plaken tektonikaren teoriaren arabera, plaken subdukzioa hondoratze prozesu bat da. Hondoratze prozesu honetan, plaka litosferiko baten eremu ozeanikoa beste plaka baten ertzaren azpian hondoratzen da, muga konbergente batean. Hala ere, muga konbergente guztiak ez dira subdukzio eremuak: plaken arteko dentsitatea oso antzekoa bada, subdukzioa beharrean, obdukzioa ematen da. Subdukzioa subdukzio eremu zabaletan gertatzen da eta egun, gehienak ozeano Barean daude,"Ozeano Bareko Suzko Eraztuna" deritzon eremuan. Dena den, mediterranear itsasoan, Antilletan, Hegoaldeko Antilletan eta Indonesiako kosta indikoan ere aurkitzen dira.
Elena Moreno Scheredre
Biografia
2011n, Morenok bere lehen eleberria kaleratu zuen, El salón de la embajada italiana (Italiako enbaxadaren aretoa) eta, haren atzetik, beste titulu batzuk, hala nola, Donde quieres que estés, Devuélveme la luna edo La frontera lleva su nombre.
Megalonibea fusca
Megalonibea fusca Megalonibea generoko animalia da. Arrainen barruko Sciaenidae familian sailkatzen da.
Elena Moreno Scheredre
Biografia
Bere lan literarioarengatik, kontakizun laburren lehiaketetan sariak irabazi ditu, eta Aixe Getxo Literatura Saria ere jaso du. Herri horretan bizi da, eta zenbait fikzioren eszenatokia da.
Subdukzio
Subdukzioak magnitude handiko lurrikara ugari eragiten ditu, zeinak Benioff edo Benioff-Wadati eremua n sortzen diren. Beste eraginetako bat lurrazaleko mantuaren zati baten fusio partziala da; horren ondorioz, magma sortzen da eta honek gora egin ahala, sumendiak sortzen dira.
Subdukzio angelua Benioff eremuak lurrazalarekin osatzen duen angelua da, eta aldakorra da. Adibidez, Marianar uharteetan 90º ingurukoa da eta Perun 10ºkoa. Lurreko lurrazal ozeaniko zaharrena Marianetako itsas hobian subduzitzeko bidean dena da, ofiolita k kontuan hartu gabe.
Subdukzioa eragiten duten indarrak
Subdukzioaren dinamika aztertzerakoan, zenbait faktore hartu behar dira kontuan.
Bultzada indarrak
Indar hau da nagusiki subdukzioa eragiten duena; dortsal ozeaniko en muga konstruktiboen ondorioz gertatzen da. Dortsaletako arroka gazteen bultzadak sortutako indarraren ondorioz, arroka zaharrenak (dortsaletik urrunen daudenak) lurrazal kontinentalarekin talka egitera daramatza. Modu horretan, plaka kontinentalak indar bat sortzen du, plaka ozeanikoaren aurkakoa dena.
Indar grabitatorioak
Subdukzioa gertatzen den momentuan indar grabitatorioetako diferentziak dira faktore nagusietako bat, eta hori plaken pisua bera da.
Flotatzeko ahalmena, plaken dentsitatearen araberakoa dena, indar grabitatorioaren noranzkoaren aurkakoa da. Horrenbestez, indar grabitatorioa handitu ahala, flotatzeko ahalmena txikiagoa izango da.
Ana Madariaga
Bizitza
1986az geroztik Pedagogian lizentziaduna da Deustuko Unibertsitatean. 1989az geroztik Hezkuntza Berezian masterduna da.
Subdukzio
Indar grabitatorioak
Orokorrean, konposizio kimikoa dela eta, lurrazal ozeanikoa kontinentala baino dentsoagoa da. Lurrazal ozeanikoa arroka mafiko eta ultramafikoz eratua dago, hala nola, gabroz, dunitaz eta basaltoz (burdina, magnesio, kromo eta beste elementu pisutsuetan aberatsak direnak); hortaz, lurrazal kontinentala rekin konparatuta, askoz pisutsuagoa da ozeanikoa. Lurrazal kontinentala bitarteko arrokez eta arroka azidoez eratua dago, adibidez, andesitaz, granitoz eta erriolitaz (sodio, potasio eta aluminioan aberatsak direnak).
Subdukzio motak
Lehen esan bezala subdukzio eremuetan bi plakek elkar jotzen dute, eta haietako bat tolestu eta bestearen azpian sartzen da subdukzio bat sortuz, eta mantuan hondoratzen da azpiko plaka. Segun eta ze plakek egiten duten talka, hiru subdukzio mota bereizten dira:
Ana Madariaga
Bizitza
1991etik 1995era zinegotzi egon zen Portugaleteko Udalean. 1995etik 1999ra Portugaleteko alkate-tenientea eta Gizarte Ongizate eta Drogazaletasun Arloko delegatua izan zen. 1996tik 1999ra Bizkaiko Batzar Nagusietako batzarkidea izan zen. 1999tik 2003ra Bizkaiko Kultura ahalduna izan zen. Ondoren, hiru legegintzalditan jarraian, 2003tik 2015era, Bizkaiko Batzar Nagusietako lehendakaria izan zen.
Subdukzio
Subdukzio motak
Plaka ozeaniko-Plaka ozeaniko: Bi plaka ozeanikok talka egiten dutenean, magmak sortzen dira. Magma horiek hondoratzen ez den plakan sortutako arrakaletatik gora egitean, sumendiak era ditzakete. Sumendi horiek itsas mailatik gora igotzen badira, sumendi-uhartez osatutako arku bat eratzen dute.
Plaka ozeaniko-Plaka kontinental:
Plaka ozeanikoa, plaka kontinentala baino trinkoagoa eta meheagoa denez, plaka kontinentalaren azpian hondoratzen da. Hondoratze hontan, lurrazal sedimentarioaren tolesdura bat sortzen da eta horrela mendiak sortzen dira.
Plaka kontinental-Plaka kontinental:
Kasu honetan bi plakak trinkoak direnez, plaka bat ez da mantura hondoratzen eta bi plakak talka egiten dute. Talka honen ondorioz, mendikateak sortzen dira.
Subdukzio-angelua
Subdukzio baten angelua, lurrazalaren ezaugarrien araberakoa da. Esan genezake, subdukzio baten angelu normala 30 gradutakoa dela (Chileko subdukzioaren antzera) eta angelu hau aldatzen denean, bi angelu mota bereizten direla:
1-Angelu altuak:
Embrach
Embrach Suitzako udalerria da. Zürich kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Subdukzio
Subdukzio-angelua
Angelu mota hauek, 90 gradu izatera iritsi daitezke eta lurrazaleko baldintza oso espezifikoengatik sortzen dira. Angelu mota honen adibiderik ezagunena, Pazifikoko eta Filipinaseko plakek talka egitean sortutako subdukzioa da. Subdukzio honen behe abiadura, abiadura horizontala baino handiagoa da eta honek Pazifikoko plakak atzera egitea eragiten du, dortsal ozeanikoak eragiten duen bultzadaren kontrako noranzkora. Honen ondorioz, arku-arroa sortzen da. Limite aktiboko angelu altuko eremu honek, subdukzio eremuak forma ganbila hartzea eragiten du.
2-Angelu baxuak:
Mota honetako angeluak, azpian geratuko den plakaren erliebearen ondorioz sortzen dira. Adibidez, Nazkako eta Hego Amerikako plaken artean, subdukzio angelu hau sortzen da. Aspaldiko puntu beroek (gaur egun inaktiboak) Nazkako plakan sortu dituzten kresta ozeanikoek, subdukzioaren angelua txikitzea eragiten dute. Angelu mota honek arku magmatikoaren lodiera sortzen du, Ande zentraletan gertatzen den bezala eta altiplanoak sortzera iristen da (Ad. altiplano andinoa).
Esan beharra dago, subdukzio baten angelua, zuzenki erlazionatua dagoela lurrikarekin eta mendien altuerarekin. Chileko subdukzio eremuak adibidez, lehen esan bezala 30 graduko angelua du eta honen ondorioz magnitude handiko lurrikarak sortzen dira, angeluaren ondorioz, subdukzioa lurrazaletik oso gertu dagoelako eta tamaina erdi-altuko mendikateak sortzen dira. Himalaian berriz, subdukzio angelua ia 90 gradukoa da eta honen ondorioz, magnitude handiko lurrikarak sakonera handian gertatzen dira eta gutxi dira lurrazalean sortzen direnak. Gainera, subdukzio mota hauetan mendikate altuak sortzen dira eta horregatik, Himalaian daude gaur egungo mendirik altuenak (Ad. Everest).
Efektuak
Litosfera ozeanikotik astenosfera ra dagoen subdukzio-angelua plaken dentsitatearen araberakoa da. Ozeano Bareko zati batzuetan, litosfera zaharra da, 160 milioi urte baino gehiago baititu eta, orokorrean, mantura 90º inguruko angeluaz hondoratzen da. Bestalde, litosfera ozeaniko gaztea bero dago eta flotatu egiten du; horrenbestez, angelu txikiaz subduzitzeko joera du.
Angelu baxuen ondorioz, hondoratzen den plakaren eta gainezartzen den plakaren arteko interakzioa handiagoa da. Horregatik, inguru hauetan, lurrikarak eremu txikiago batean ematen dira, hau da, lurrikara handiak sarritan gertatzen dira. Kasu honen adibide dira Andeak.
Sismikotasuna eta bolkanismoa
Plaken arteko mugimenduek sortzen duten marruskaduraren ondorioz, energia potentzial elastikoa pilatu egiten da eta ezin denean energia gehiago pilatu, energia askatu egiten da plano batek banatzen dituen bi blokeen arteko mugimendu erlatibo bezala (faila). Mugimendu konbergenteak, aktibitate sismiko handieneko guneak dira. Japon, Chile eta Haiti oso kaltetuak izan dira subdukzioak eragiten duten sismikotasunaren ondorioz. Subdukzio eremuetan dauden sumendiak, oso sumendi handiak eta altuak dira, eta sumendiak itxura hau dute igotzen den magmaren konposizioarengatik, izan ere, biolentzia handiarekin erupzionatzen baitute (labaren biskositatearen ondorioz). Munduko mapa batean ezaugarri honetako sumendiak kolokatzean argi ikusi daiteke mendikateekiko paralelo daudela eta honen ondorioz definitu dezakegu subdukzio eremu bat bolkanismoaren ondorioz. Bolkanismo mota honen kondizioak eta ezaugarriak oso desberdinak dira beste edozein sumendiekiko (laba fluidoagoak, konposizio basikoa,etab. Ad. Hawaii).
Orogenia
Subdukzio plakek orogenia eragin dezakete irla ozeanikoak, meseta ozeanikoak eta sedimentuak muga konbergenteetara eramanez. Askotan, materiala ez da subduzitzen plakaren gainerako zatiarekin, kasu horietan, kontinente aldera handiagotzen da eraketa exotikoak sortuz. Gailentzen den kontinentearen eta material ozeanikoen arteko talkak eragin gabe ere eragin dezake orogenia subdukzioak. Plaka kontinente baten azpiko angelu baxu batean subduzitzen denean, plakak nahikoa trakzio izan dezake plaka kontinentalaren behealdean gaineko plakan fenomeno desberdinak eragiteko.
Tonalita
Tonalita arroka igneo plutoniko feltsiko faneritiko bat da. Feldespatoak agertzen dira, batez ere andesina eta oligoklasa eran. Kuartzoa %20tik gora agertzen da eta feldespato potasikoak erresidualak dira.
Klasifikazio zaharretan tonalita kuartzoa %5etik gora zuten, baina gaur egungo sailkapenetan %5etik %20ra doazenak kuartzo diorita gisa sailkatzen dira.
Orokorrean biotita izaten dute, eta hau ez denean agertzen trondhjemita izango dugu, tonalita argi bat.
J. G. Ballard
James Graham "J. G." Ballard (Shanghai, Txina, 1930eko azaroaren 15a - Londres, 2009ko apirilaren 19a) britainiar idazlea izan zen.
Haurtzaroan japoniarren kontzentrazio esparru batean gatibu egon zen bere familiarekin Pearl Harborreko erasoaren ondoren. Bizipen horrek bere idazlan gehienetan utzi du arrastoa, batez ere Steven Spielbergek zinemara eraman zuen Eguzkiaren inperioa (1984) eleberrian. Zientzia fikzioak eta fantasiazko munduak eragin handia izan dute bere literaturan, eta bertan XX. mendeko kezkak aztertzen ditu: hurbil egon daitezkeen ingurumenari lotutako hondamenak, nahiz bilakaera teknologikoak gizadian izan ditzakeen eraginak. Lehen eleberrian (Mundu urperatua, 1962), adibidez, poloetako elurren urtzeak eragindako suntsipenak irudikatzen ditu. Ballarden beste eleberri batzuk dira: Inon ez dagoen haizea (1962); Lehortea (1965); Kristalezko mundua (1966), Sorkuntza eguna (1987) bezala Afrikan kokatua; Zementuzko uhartea (1974); Ametsen konpainia mugagabea (1979); Kaixo Amerika (1981); Emakumeen ontasuna (1991); Ihesaldia paradisura (1994); Kokaina gauak (1996) nobela beltza, eta David Cronenbergek zinemarako egokitu zuenean, 1996an, eztabaida garratza sortu zuen Crash (1973). Eleberriez gainera ipuin ugari idatzi ditu, eta saiakera-bilduma bat ere argitaratu zuen 1996an: Milurtekoaren gidaliburua erabiltzailearentzat.
Mandarin (funtzionarioa)
Mandarina (txineraz: 官, guān; kantoneraz: gūn; vietnameraz: quan) Txinatar Inperioan gobernuaren funtzionario bat zen. Izena Txinako iparraldean mintzatzen den eta txineraren dialekto nagusia den mandarinera izendatzeko ere erabiltzen da, Ming eta Qing dinastietan hizkuntza ofiziala baitzen.
Mendebaldean mandarin izena txinatar gizon jakitun eta ikasiari lotzen zaio, alegia, bere funtzionario lana betetzeaz gain olerkigintza eta literatura lnadu eta konfuzionismoaren irakaspenetan sakontzen buru-belarri dabilenari.
Hilotz
Hilotza edo gorpua gorputz hila da, bereziki gizakiarena.
Cherokee konderria (Oklahoma)
Cherokee konderria (Cherokee County) Oklahomako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Tahlequah da. 2010eko zentsuaren arabera 46,987 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Hilotz
Gorpuekiko erakarpen sexualari nekrofilia esaten zaio, eta kultura gehienetan sozialki onartezintzat jotzen da.
Cherokee konderria (Oklahoma)
Geografia
Cherokee konderriak 201,058 kilometro koadro ditu. Horietatik 6,963 ura dira. Beste 194,096 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 23,37 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 46,987 pertsonetatik 26,543 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 2,952 dira. 582 beltzak edo afroamerikarrak. 15,572 amerikar natiboak ziren eta 14 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 250 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 15 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 4,011 pertsonek kokatzen zuten.
Herrialde
Geografiaren ikuspegitik, herrialdea eskualde geografiko bat da non herri bat (etnia bat, nazio bat) bizi den. Herri bat banatzen den lurralde edo eskualde bakoitzari ere herrialde esaten zaio.
Hala ere, normalean lurralde baten banaketa politiko bat izendatzeko erabiltzen da, dela Estatu bat, dela nazio bat, dela eskualde bat. Alta, lurralde txikiagoetarako ere baliatzen da batzuetan. Erabilera arruntena nazio-estatuez aritzeko da.
Euskal Herrian
Euskal Herria osatzen duten herrialdeak zazpi hauek dira: Araba, Bizkaia, Gipuzkoa, Lapurdi, Nafarroa Beherea, Nafarroa Garaia eta Zuberoa. Batzuetan, sei herrialde zenbatzen dira, Estatuen mugez gaindi Nafarroa herrialde bat bera dela hartuta.
Hego Euskal Herriko lau herrialdeetako bakoitzari (Araba, Bizkaia, Gipuzkoa eta Nafarroa Garaia) foru lurralde deritzo; eta Euskal Autonomia Erkidegoko bakoitzari (Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa) lurralde historiko ere bai.
Bizkaiari jaurerri deitu izan zaio hainbat une historikotan, Bizkaiko jaurerria, eta Gipuzkoari Probintzia. Nafarroak aspaldi utzi bazion ere Erresuma izateari, Erresuma hitza ez da inoiz erabat baztertu ( Reyno).
Sinbad the Sailor (1947ko filma)
Sinbad the Sailor 1947ko Richard Wallace estatubatuar zinema zuzendariaren abenturazko filma bat da. Douglas Fairbanks Jr., Maureen O'Hara, Walter Slezak eta Anthony Quinn aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua Sinbad itsasgizonaren zortzigarren bidaian apur bat oinarritua dago.
Argumentua
Mila gau eta bat gehiago garaiko Pertsian, Sinbad abenturazale ospetsuak entzuleei bere azken bidaia azaltzen die: Abburekin batera Deriabarren altxorra duen uharte misteriotsurako egindakoa hain zuzen ere.
Claire Curzan
Claire Marie Curzan (Cary, Ipar Carolina (AEB), 2004ko ekainaren 30a) igeriketan aritzen den kirolari estatubatuarra da.
Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), domina bat lortu zuen: 4x100 errelebo lau-estilo emakumeen proban, zilarrezkoa lortu zuen AEBko taldea ordezkatzen (3:51,73), Australiako taldearen (urrezko domina 3:51.60) atzetik eta Kanadako taldearen (brontzezkoa, 3:52,60) aurretik geratu zen. Hauek osatzen zuten taldea: Regan Smith, Lydia Jacoby, Torri Huske, Abbey Weitzeil, Rhyan White, Lilly King, Claire Curzan eta Erika Brown-ek.
Castelló de Rugat
Castelló de Rugat edo Castelló de les Gerres Valentziako Erkidegoko udalerria da, Vall d'Albaida eskualdean eta Valentziako probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 2.433 biztanle zituen.
Reece James
Reece James (1999ko abenduaren 8a) Inglaterrako jokalari profesional bat da, eskumako hegalean jolasten dau Chealsean, Premier Leaguean eta  Inglaterrako selekzio nazionalean ere.
Choctaw konderria (Oklahoma)
Choctaw konderria (Choctaw County) Oklahomako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Hugo da. 2010eko zentsuaren arabera 15,205 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Reece James
James gaztea zanean sartu zan Chealseko eskolan eta jokalari profesionala bihurtu zen 2017 an. Denboraldi horretan James kapitaina zen 18 urtetik beherakoen taldean FA Youth Cup txapelketa irabaztean, gainera Denboraldiko Jokalaririk onena izendatu zute.
Choctaw konderria (Oklahoma)
Geografia
Choctaw konderriak 207,088 kilometro koadro ditu. Horietatik 7,567 ura dira. Beste 199,521 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 7,34 da.
Reece James
Wigan Athletic taldera urte baterako utzita joan zen eta bueltatzerakoan Chealsea ko lehenengo taldera igo eben 2019 an.
Choctaw konderria (Oklahoma)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 15,205 pertsonetatik 10,120 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 427 dira. 1,654 beltzak edo afroamerikarrak. 2,447 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 38 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 2 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 944 pertsonek kokatzen zuten.
Reece James
Inglaterrako hainbat gazte mailetan jolastu ondoren, James lehen aldiz deitu zuten Inglaterrako lehen taldean jolasteko 2020 ko urrian, Gales en kontra beraren lehen txapelketa irabaziz.
Bizitzako lehen urteak
Reece Redbridgen jaio zen, Londresen eta Isleworth eta Syon eskolara joan zen. Futbolean aritzen den familia batekoa da. Bere arreba Lauren futboleko jokalaria da eta Chealseko emakume taldean sinatu zuen 2021 eko uztailean. Beraien aita Nigel, futbol entrenatzailea da gaur egun. Jamaika rra da beraren aitaren aldetik.
Chealsea
Reecek sei urte euakazanean Chealseagaz entrenatzen hasi zen, baina zazpi urte eukazanean denpora gutxi egon zen Fulham taldean. Chealseagaz jokalari profesionala bihurtu zen 2017ko martxoa n. 2017-18 denboraldian 18 urtez azpikoen taldean kapitaina izan zen FA Youth Cup irabaztean, gainera denboraldi horretan akademiako jolakalaririk onena izendatu zuten. 2018 ko uztaila n 4 urte gehiagoko kontratu bat sinatu zuen taldeagaz.
Siziliar defentsa
Xakean, Siziliar defentsa erregearen peoiaren irekiera hasiera erdirekiari egiten zaion ohiko erantzun bat da:
Reece James
2018-2019 denboraldian: utzita Wigan Athletic taldearentzat
Hilabete horren ostean, Championshipeko Wigan Athletic taldera utzita joan zen 2018 eta 2019 denboraldian. Lehen aldiz jolastu zuen talde horretan 2018ko abuztua ren 4an, Wigan taldearen denboraldiko lehen partidan. Reecek taldeari lagundu eutsan etxean 3-2 irabazten Sheffield Wednesday taldearen aurka. Beraren lehen gola taldearekin azaroa ren 4an izan zen 6. minutuan jaurtiketa libre batekin, etxean Leeds United en aurka 2-1 galduta. 2019 ko martxoan, 2018-19ko Denboraldiko Talderako aukeratuta izan zen. Hiru sari irabazi ebazan Wigan Athleticen denboraldi amaierako sarietan, Urteko Jokalariarena barne.
Siziliar defentsa
Zurien lehen mugimendua 1.e4 baldin bada, orduan hau da emaitzarik ohikoena eta puntuaziorik altuena ematen duena. Hala ere, irekiera estatistikoki hobea da 1.d4 egitea, Siziliar defentsak oso emaitza ona ematen duelako 1.e4 aurrean. New in Chess aldizkariak 2000. urtean adierazi zuen 1.d4 bezala hasi ziren 296.200 jokoen %56,1etan zuriek irabazi zutela, baina 349.855 partida hasi ziren 1.e4-rekin eta %54,1etan irabazi zuten zuriek, batez ere Siziliar defentsak arrakasta %52,3ra jaitsi zuelako 145.996 jokotan. Maisuen %17ek jokatutako partidetan eta Chess Informant datubasearen %25ean Siziliar defentsa erabili zen.
Reece James
2019-2020 denboraldia: lehenengo taldea
2019ko iraila ren 25ean, Jamesek lehen aldiz jolastu eban Chealsearekin, lesiotik itzuli ondoren. Bere lehen gola eta bi asistentzia eman ebazan 7-1 irabazita 2019ko EFL Txapelketako hirugarren errondan. James Chealseko gol sartzen gazteena bihurtu zen UEFA ko Txapeldunen Ligan, 2019ko azaroaren 5ean Ajax ekin lortutako 4-4ko berdinketaren laugarren gola sartu ebanean. Chealsearekin kontratua luzatu eban 2020ko urtarrilaren 16an.
Siziliar defentsa
Izendapena, XVIII. mendean Jacob Henry Sarratt xakelariak defentsaren asmatzailea Pietro Carrera siziliar apaiza izan zelako esamesa hedatzetik datorkio.
Reece James
2020-2021 denboraldian: UEFA Champions League saria
2020ko irailaren 14an, Jamesek bere lehen gola sartu eban Premier League-n, Chealseak Brighton taldearen aurka. Abeduaren 5an, Reecek bere 50. partida jokatu zuen Leeds United-en aurka 3-1 irabaziz.
Siziliar defentsa
1834an Louis-Charles Mahé de La Bourdonnais frantziarrak Alexander McDonnell iralndarraren aurka arrakastaz erabili zuen arte defentsa eskasatzat jotzen zen.
Reece James
2020-2021 denboraldian: UEFA Champions League saria
2021eko urtarrilean Reecek tratu txar arrazistak jasan zituen Interneten. 2021 eko martxoan Instagram eko kontu ezabatu zuen jasotako tratu txarren ondorioz. 2021 eko maiatza ren 29an Champions League irabazi zuen Chealseak 1-0 Manchester City-ren aurka finalean, Porton.
2021-2022 denboraldia
2021eko abuzturen 28an, James lehen zatian kanporatu eben baloiari eskuagaz emoteagaitik azkenean partida 1-1 bukatu zan Liperpool-en aurka. Denboraldi amaieran James PFA Men’s Young Player of the Year sarirako izendatua izan zen.
2022-2023 denboraldia
2022ko iraila ren 5ean, Jamesek sei urterako beste kontratu bat sinatu zuen Chealsearekin. Beraren antzezpenak goraipatuak izan ziran 2022ko urrian, nahiz eta hilabete horren ondoren belauneko lesio izan zuen, eta mediku espezialista batek ikusi behar izan zuen.
Selekzio nazionala
Reccek beraren herriarekin (Inglaterrarekin) jokatu dau 18 urtetik 21 urtera arte. 2017ko maiatzean James gehitu eben 20 urte azpiko taldean 2017ko Toulon txapelketarako. Finalean hasi zan Inglaterrak Boli Kostari irabazi zionean beraren tituloa mantentzeko. Bi urte geroago berriro jokatu zuen txapelketa, baina oraingoan lesio bat izan zuen Txileren aurkako multzoen faseko partida batean.
2017ko uztailean 19 urtez azpiko taldean aritu zen, eta 19 urtez azpiko UEFAko Europako Txapelketa irabazi zuen. Lehen aldiz jolastu eban finalaurrekoa Txekiar Errepublikaren aurka.
2019ko urriaren 4an deitu zuten lehen aldiz 21 urtez azpikoarekin.
Urte bat geroago selekzio nazionalarekin jolasteko deitu zuten, urriaren 7an beraren lehen partida izan zen selekzio nazionalarekin Gales en aurka lagunarteko partida jolastu zuen. Ingalaterrak 3-0 irabazi zuen.
Emakumea uhinetan
Emakumea uhinetan (La Femme à la vague) 1868an Gustave Courbetek margotutako olio-pintura da. Egun New Yorkeko Metropolitan Museum of Arten dago.
Margolan honetan errealismoa nabaria da, esaterako haragiaren tonu errealistan edo besapeko kendutako ilearen aztarnan. Gauza bera uretan ikusten da, hau da, bitsaren eta itsas uhinen errealismo handia.
The Crying Game
The Crying Game (euskaraz "Negar Jokoa") Neil Jordan irlandar zinema zuzendariaren film bat da, 1992koa. Filmeko aktore nagusiak Stephen Rea, Miranda Richardson, Jaye Davidson eta Forest Whitaker dira.
1992ko irailaren 2an Veneziako Mostran estreinatu zen. Oscar Sarietarako bederatzi izendapen eman zizkioten, eta sari horietako bat irabazi zuen.
Argumentua
Fergusek Dil misteriotsu eta errakargarriarekin adiskidetasuna trabatuko du, azkenean maitemindu egiten direlarik. Dilen sekretua argitara atera, Jude agertu eta Fergusek nahi eta nahi ez bere antzinako IRAko kidearen errola berreskuratzen duenean istoriak ezusteko jira-birak izango ditu.
Matilde Cantos
Matilde Cantos Fernández (Granada, 1898ko irailaren 20a – Fuente Vaqueros, Granada, 1987ko azaroaren 24a) espainiar politikari sozialista izan zen, eta bere jarduera publikoa Espainiako Bigarren Errepublikan eta erbesteko aldian, Mexikon, garatu zuen.
Biografia
Familia aberats bateko alaba bakarra zen, eta oso gaztetatik bere garaiko arazo sozialekiko kezka zuen. 1920ko hamarkadan bere jaioterrian hasi zen bere jarduera intelektual eta kulturala egiten, iritzi-artikuluak argitaratuz Granadako Noticieroan eta Federico García Lorca, Manuel Ángeles Ortiz, Ángel Barrios, Antonio Gallego Burín edo Emilio Orozco bezalako figuren lagun eginez, besteak beste.
Ospe handia zuen eta bere maisutzat jotzen zuen Luis Jiménez de Asuak zuzendutako Ikasketa Penalen Institutuan bere prestakuntza handitu zuen. Garai hartan, UGTk eta PSOEk Emakumeen Idazkaritzako kide gisa antolatutako jarduera askotan parte hartu zuen. Lankidetza estua izan zuen Francisco Largo Caballero, Julián Besteiro, Victoria Kent, Indalecio Prieto, Clara Campoamor eta Juan Negrínekin Bigarren Errepublikan eta Espainiako Gerra Zibilean. 1936ko maiatzean konpromisario izendatu zuten Manuel Azaña Bigarren Errepublikako lehendakari izateko.
Gerra Zibilean, Matilde Cantosek Madrileko setioko intendentzia antolatzen lagundu zuen, eta frontean ere ibili zen borrokalariak animatuz. Rafael Alberti eta Miguel Hernándezekin batera, milizianoek Espainiako hiriburuan antolatu zituzten mitinetan parte hartu zuen. 1937an PSOEren ordezkaritzaren buru izan zen Parisen egindako Gerraren eta Faxismoaren aurkako Emakumeen Mundu Biltzarrean. Gobernu errepublikanoko kide gisa, haren gorabeherak jasan zituen, eta Valentziara eta Bartzelonara joan behar izan zuen. Azken hiri horretan, 1938an Espetxeetako ikuskatzaile nagusi eta Azterlan Penalen Institutuko zuzendari izendatu zuten.
1939ko otsailean Bigarren Errepublikaren porrotarekin erbestera joan zen. Parisen, Limogesen eta Marseillan bizi izan zen. Hitlerren armadak Frantzia inbaditu zuenean, Casablancara joan zen, eta handik Mexikora, Quantzara. 1941. urtetik 1968. urtera Mexikon bizi izan zen, Gobernazio Idazkaritzan gizarte-langile gisa. Espainiako Emakumeen Batasuneko kide gisa, Espainian geratzen ziren preso politikoen alde lan egin zuen. Andaluziako beste erbesteratu batzuekin batera, «Centro Andaluz» izeneko elkartea sortu zuen Mexiko Hirian, baita «Club Mariana Pineda» ere, zeinaren bidez emakumeek Espainiara bidaltzen zuten dirua biltzen baitzuten diktadura frankistak errepresaliatutako pertsonei laguntzeko. Kazetaritza-lan handia egin zuen, halaber, zenbait aldizkaritan, hala nola Población eta Konfidentziak aldizkarietan, eta gizarte- eta emakume-gaiei buruz idatzi zuen.
1946an PSOEtik kanporatu zuten 35 buruzagirekin batera, Juan Negrin buru zutela. Handik urte askotara, hil ondoren eta ondorio guztietarako, 2008ko uztaileko PSOEren 37. Kongresu Federalaren ebazpenaren bidez, berriro onartu zuten Alderdiaren diziplinan. PSOEk Madrilen duen egoitzan 2009ko urriaren 24an egindako ekitaldi batean, beste batzuekin batera, afiliatu-txartela eman zioten Alfonso Guerrak (Pablo Iglesias Fundazioko lehendakaria) eta Leire Pajínek (PSOEko Antolakuntzako idazkari federala), eta haren izenean jaso zuen Rosario Molina Gallegos ilobak.
1968ko apirilean, harentzat arriskutsua zen arren, Espainiara itzultzea erabaki zuen. Barajasko aireportuan atxilotuta, Segurtasun Zuzendaritza Nagusira eraman ondoren, aske utzi zuten. 1969ko abuztuan, Espainiara itzuli zen behin betiko, eta Granadan bizi izan zen. Granadan bizitza politiko aktiboa izan zuen klandestinitatean, hiriko bizitza sozial eta kulturalean integratuz. Espainiara demokrazia iristearen eta Andaluziarako autonomiaren alde lan egin zuen. 1987ko azaroaren 24an hil zen, «Los Pastoreros» zaharren egoitzan, Fuente Vaquerosen (Granada). Bertako udal hilerrian daude haren gorpuzkiak.
Hil ondoko aintzatespena
1998an argitaratu zen Carta de doña Nadie a don Nadie lana, non Matilde Cantosek epistolar itxuran kontatzen dituen bere bizitzako pasarteak.
Haren memorian, 2009an, Barne Ministerioko Espetxeetako «Matilde Cantos Fernández» Gizarteratze Zentroa inauguratu zen Granadan.
2009an eman zitzaion izena Chautxinako (Granada) haur-zentro bati.
Matilde Cantosen bizitza eta lanak Antonio Lara Ramosen La renta del dolores eleberria inspiratu dute.
Egon Franke
Egon Johann Franke (Gleiwitz, 1935eko urriaren 23a - Turin, 2022ko martxoaren 30a) poloniar eskrimalaria izan zen, florete modalitatekoa.
Urrezko domina irabazi zuen 1964ko Olinpiar Jokoetan banakako proban. Gainera, zilarrezko domina irabazi zuen taldekako proban Joko Olinpiko horietan eta brontzezkoa 1968ko Jokoetan.
Café de la Régence
Café de la Régence, Frantziako Paris hiriburuko kafetegi bat izan zen. Ospea XVIII. mendea eta XIX. mendean Europa osoko xakelari onenen bilgunea izateagatik datorkio.
Kafetegi honetan honako xake-maisu hauek jokatu zuten:
1681ean Parisko Errege Jauregitik hurbil ireki zen.
Hainbat lekua aldatze ondoren, 1916an Marokoko Turismo Bulegoak ordezkatu zuen.
Ziriyak (eskuizkribua)
Ziriyak izeneko eskuizkribua Biktoriano Iraola pasaitar idazleak idatzitako liburu argitaragabe bat da, ziurrenik 1914. urtearen inguruan idatzia. Eskuizkribua Donostiako Udal Liburutegian gordetzen da.
Azalpena
Ziriyak eskuizkribua Biktoriano Iraolak bere eskuz idatzitako 136 orrialdetako koaderno batean jasoa dago. Koadernoaren neurriak 21 x 13 cm dira, kartoizko azal sendoak eta orriak ongi josiak dituelarik, eta paperaren nahiz idatziaren egoera oso ona da.