cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Psilozibina
Historiaurreko horma-irudietan eta Espainiako eta Aljeriako labar-pinturetan aurkitutako irudiek iradokitzen dute onddo psilozibinoen giza erabilera erregistratutako historia baino lehenagokoa dela. Erdialdeko Amerikan, onddoak denbora luzez kontsumitu ziren zeremonia espiritual eta igarleetan, kronista espainiarrek euren erabilera XVI. mendean lehen aldiz dokumentatu baino lehen. 1959an, Albert Hofmann kimikari suitzarrak Psilocybe mexicana onddoaren psilozibinaren printzipio aktiboa isolatu zuen. Hofmannen enplegatzaileak, Sandozek, psilozibina purua merkaturatu eta saldu zien mundu osoko mediku eta klinikoei psikoterapia psikodelikoan erabiltzeko. 1960ko hamarkadaren amaieran drogei buruzko lege gero eta murriztaileagoek psilozibinaren eta beste haluzinogeno batzuen ondorioei buruzko ikerketa zientifikoak geldiarazi zituzten arren, enteogeno (espiritualtasunaren eragile) gisa zuen ospea hazi egin zen hurrengo hamarkadan, neurri handi batean, psilozibina-onddoak hazteko moduari buruzko informazio eskuragarriago egoteagatik.
Psilozibinaren efektuen intentsitatea eta iraupena aldakorrak dira, onddoen espeziearen edo hazkuntzaren, dosiaren, fisiologia indibidualaren eta ingurunearen arabera, 1960ko hamarkadaren hasieran Harvardeko Unibertsitatean Timothy Learyk zuzendutako esperimentuetan frogatu zen bezala. Behin irentsitakoan, psilozibina azkar metabolizatzen da psilozinan, eta, orduan, garuneko serotonina-hartzaileen gainean eragiten du. Psilozibinaren alterazio mentalaren efektuek bi eta sei ordu bitartean irauten dute, nahiz eta psilozibinaren eraginpean dauden pertsonentzat efektuek askoz luzeagoak diruditen, drogak denboraren pertzepzioa desitxuratu baitezake. Psilozibinak toxikotasun txikia eta kalte ahalmen txikia ditu. Herrialde gehienetan debekatua izan da psilozibina duten onddoak edukitzea, eta drogei buruzko lege nazional askok katalogatutako droga gisa sailkatu dute.
Historia
1957ko Life aldizkariko artikulu batean, R. Gordon Wasson bankari estatubatuarrak bere esperientziak deskribatu zituen, Mexikoko ohiko zeremonia batean psilozina zuten onddoak irentsi zituelako, eta Estatu Batuetako herri-kulturaren medikuntza barruan sartu zuelako. Handik gutxira, Albert Hofmann kimikari suitzarrak Psilocybe mexikarretik purifikatu zuen psilozibinaren printzipio aktiboa, eta metodo sintetiko bat garatu zuen droga ekoizteko
Efektuak eta kontrakoak
Haren erabilera proposatzen dutenek, enteogenotzat eta zenbait praktika garrantzitsu osatzeko tresnatzat hartzen dute, hala nola, meditazioa, psikonautika eta psikoterapia psikodelikoa osatzeko tresnatzat. Onddo psilozidioen eragin enterikoaren intentsitatea eta iraupena oso aldakorrak dira, onddo-espezieen, dosiaren, banakako ezaugarri fisiologikoen eta jarreraren eta ingurunearen arabera. Irentsi ondoren, psilozibina azkar metabolizatzen da, eta horrek agonista partzial gisa jokatzen du 5-HT2A eta 5-HT1A serotonina-A garunean. Psilozibinaren efektuek 3-8 ordu irauten dute normalean; hala ere, psilozibina kontsumitzen duten pertsonek efektua askoz luzeagoa dela uste dute, denboraren pertzepzioan sortutako distortsioa dela eta. Psilozibinak toxikotasun txikia du, eta ez da dokumentatu substantzia hori irenstearen ondoriozko dosi hilgarririk.
Toxizitatea
Psilozitinaren toxikotasuna txikia da; arratoietan, batez besteko dosi hilgarria (DL50) 280 mg/kg-koa da, gutxi gorabehera, kafeinarena baino 1,5mg gehiago. Psilozibinaren dosi hilgarria ezezaguna da medikuntza-mailetan, eta inoiz ez da hori dokumentatu; 2008an jasotako kasu batek zioen: «psilozinbinaren irensteak eragindako heriotza ezezaguna da aisialdi- edo medikuntzan».
Tolerantzia eta dependentzia
Ahotik eta urdailetik xurgatzen da psilozibina. Onddoak irentsi eta 10-40 minutura hasten dira efektauk eta 2-6 ordu dihardute, dosiaren, onddoaren espeziearen eta gizabanakoaren metabolismoaren arabera.
Psilozibitinarekiko tolerantzia berehala disipatzen da; astean behin baino gehiagotan psilozitina irentsiz gero, efektuak gutxitu egin daitezke. Tolerantzia disipatu egiten da egun batzuk igaro ondoren, eta, beraz, dosiak hainbat egunez luza daitezke, efektua saihesteko.
Tolerantzia desagertu egiten da egun gutxi batzuen ondoren. Hori dela, eta ohiko erabiltzaileek 5-7 eguneko tarteetan tartekatzen dituzte dosiak, tolerantzia-efektu hori saihesteko.
Farmakologia
Psilozibina gehiena gibelean metabolizatzen da, eta han psilozina bihurtzen da. Psizibinarekiko tolerantzia fisikoa eta mentala berehala gertatzen eta xahutzen da. Astean hiruzpalau aldiz baino gehiagotan (batez ere elkarren segidako egunetan) psilozibina hartuz gero, haren ondorioak gutxitu egin daitezke aurreko puntuan zehaztu den bezala.
Psilozibina behin eta berriz erabiltzeak ez du drogaren mendekotasun fisikorik eragiten.
Biosintesia
Psilozibina (O-fosforil-4-hidroxi-N,N-dimetfiltriptamina, 4-PO-Psilocin edo 4-PO-HO-DMT) profarmakoa da, eta desfosforilazio-erreakzio baten ondorioz gorputzean molekula aktibo bihurtzen da, psilozina. Erreakzio kimiko hori oso baldintza azidoetan gertatzen da, edo giza-gorputzean egoera fisiologikoetan, fosfatasa alkalino izeneko entzimaren bidez.
Biosintetikoki, triptofanotik psilozitinara biokimikoki eraldatzeak zenbait erreakzio entzimatiko eragiten ditu: deskarboxilazioa, metilazioa N9 posizioan, 4-hidroxilazioa eta O-fosforilazioa. 1960ko hamarkadako markatze isotopikoko esperimentuek iradokitzen dute triptofanoaren dekarboxilazioa hasierako urrats biosintetikoa dela eta O-fosforilazioa azken pausoa dela, baina entzima isolatuen azken azterketek erakusten dute urratsak espeziaren araberakoak direla.
Gizartea eta toxikotasuna
Ameriketako Estatu Batuetan, psilozibina (eta psilozina) 1965eko Drogen Abusuaren Kontroleko Aldaketek arau federalaren mende jarri zuten lehen aldiz, Thomas J. Dodd senatariak sustatutako lege proiektu baten produktua. Legearen xedapen zorrotzak diruditen arren, pertsona asko auzipetzetik salbuetsita zeuden. Estatutuek pertsonek droga horiek edukitzea baimentzen zuten, betiere jabearen erabilera pertsonalerako, (bere etxeko kideentzat) edo animalia bati administratzeko baldin badira.
1970eko urriaren 27an, psilozibina eta psilozina I. Erregistroko droga gisa sailkatu ziren eta aldi berean "haluzinogeno" etiketatu zituzten Droga Abusuaren Prebentzio eta Kontrol Integraleko Substantzia Kontrolatuen Legea deritzon atal baten arabera. Mendebaldeko herrialde askotan legez kanpokoa izan arren, hala nola, Erresuma Batuan, Australian eta AEBetako zenbait estatutan, gobernu ez kontserbadoreek psilozibinaren eta beste droga psikodelikoen legezko erabilera aukeratzen dute. Amsterdam-en (Herbehereak), agintariek droga psikodelikoen erabilera, psilozibina esaterako, seguruaren inguruko hezkuntza eta sustapena eskaintzen dute kalte publikoak murrizteko asmoz. Hau da, sozietateak badakizki bere kontrako efektuak eta eragin ditzakeen arazoak beraz haiek erabakitzen dute hau konsumitzea edo ez.
Erabilera munduan zehar
Estatu Batuetako Osasun eta Giza Zerbitzuen Sailak egindako droga-kontsumoari buruzko 2009ko inkesta nazional baten arabera, Estatu Batuetan lehen aldiz psilozitina-perretxikoak kontsumitzen zituzten pertsonen kopurua kalamua kontsumitzen zutenen parekoa zen gutxi gorabehera. Europako herrialdeetan, berriz,  onddo psikodelikoen erabilerak bizitzan zehar duen prebalentzia-estimazioa %0,3tik %14,1era bitartekoa da heldu gazteetan (15-34 urte).
Mexiko modernoan, erabilera zeremonial tradizionalak hainbat talde indigenen artean ematen da eta  Psilocybeko espezie haluzinogenoak ugariak dira herrialde osoan zehar, nahiz eta erabilera zabalduagoa egon altitute handiko herrietan. Erabilera medikoa oso garatua dago eremu horretan. Psilozibina onddoak batez ere helburu medikoekin erabiltzen dira baso subtropikal hezeetako indigenak diren lekuetan. Psilozibina erabiltzeak aukera ematen dio xamanari edo gaixoari bere 'gaixotasunaren' ulermen kosmikoa lortzeko, eta sendaketa egiteko aukera ematen dio.
Haluzinogenoen berraurkikuntza Europan kristauen eragina dela eta izan zen. Deabrua agurtzeko erabiltzen baitzituzten erritual espiritualen bitartez. Haluzinogenoek izan ditzaketen terapeutikoen berraurkikuntza egoera aldatu zuen. Kultura indigenetan, testuinguru erlijioso, igarle edo espiritualetan, erabili izan dira eta erabiltzen dira oraindik ere pzilobizina onddoak.
Psilloizina sintetikoki presta badaiteke ere, ikerketa-eremutik kanpo ez da modu horretan erabiltzen. Onddo-espezie batzuetan dagoen psilozibina hainbat modutan irents daiteke: fruta fresko edo lehorren gorputzak kontsumituz, belar-tea prestatuz edo beste elikagai batzuekin konbinatuz zapore mikatza estaltzeko.
Errotaberria
Errotaberria Senpereko auzoa da.
Harriet Metcalf
Bizitza
Harriet Meltcaf Musica eta Ingelesan lisensiatu zen Mount Holyoke College en eta ikasketa abanzatuen zertifikatu bat eskuratu zuen Hardvard en psikologian eta pertsonen garapenean.
Ibilbide profesionala
1981 eta 1987 artean, zilarrezko hiru domina eta brontzezko bat irabazi zituen Munduko Txapelketan. Urrezko domina olinpiko bat irabazi zuen Ameriketako Estatu Batuetako zortzi emakumeetan 1984an. Gaur egun Row As One Institute erakundearen sortzaile eta zuzendari exekutiboa da, eta haren jatorrizko helburua zen emakume maisu arraunlariei zerbitzatzea. Row As One-ko zuzendari gisa, G-ROW Boston sortu zuen, Bostongo eskola publikoetan neskentzako arraun programa bat. G-ROW, akademikoak eta harremanen eraikuntza ere barne hartzen dituena, Community Rowing, Inc. WeCanRow (Women Enduring Cancer Row) ere sortu zuen, bularreko minbizitik bizirik atera ziren emakumeentzako programa. Bostonen 2002an sortua, WeCanRowek orain kapituluak ditu Estatu Batuetan 2007an, Metcalf kontratatu zuten emakumeen openweight tripulazioko MIT en entrenatzaile buru gisa.
Ana Martínez de Luco
Ana Martínez de Luco (Urrunaga, Araba, 1960) moja euskalduna da, New Yorkeko (Estatu Batuak) irabazi asmorik gabeko Sure We Can birziklapen-zentroaren sortzailea.
Julio Altadill
Julio Altadill Torrrontera de Sancho San Román (Toledo, 1858ko maiatzaren 8a - Iruñea, 1935eko maiatzaren 4a) militar eta historialari nafarra izan zen.
Ana Martínez de Luco
Ibilbidea
Martinez Euskal Herrian jaio zen eta 19 urterekin moja sartu zen. Kristau Komunitaterako Ahizpen antolaketakoa da. Asiatik pasatu ondoren 2004an, New Yorkera joan zen bizitzera, eta, hiru urte geroago, 2007an, Sure We Can birziklatze-zentroa sortu zuen Brooklynen. Leku hau New York hiriko irabazi asmorik gabeko birziklatze zentro bakarra da. Bertan kudeatzen dituzte jendeak kalean bildutako lata, botila eta bestelako ontziak.
Martinezen helburuetako bat da lan duina sortzea birziklatzen diharduten pertsonentzat, besteak beste, etorkinak, ezinduak, adinekoak eta etxerik gabeko pertsonak. Tailerrak zuzentzen ditu, eta langileei kooperatibei buruzko eskolak ematen dizkie. 2016an, Martinezek Sure We Can GKEko zuzendaritza-postuari uko egin zion.
Julio Altadill
Biografia
Iruñeko San Migel apaiztegian bere ikasketak hasi bazuen ere, Madrilgo Unibertsitatean eta Akademia Militarrean ikasi zuen, non irakasle bilakatu zen. Kuba eta Rifeko gerretan egonda, gazte-gaztetik nafar historia eta bere monumentuak ikasteari ekin zion.
Beurré de Mérode
Heldutasun puntua zehazteko zailena den fruituetako bat da. Hori dela eta, bigarren mailakotzat hartzen da, udarea interes gutxiagokoa baita helduegi dagoenean. Heldutasun osoa bete baino lehen, oso udare ona da freskoa dagoela.
Cruachan (musika taldea)
Cruachan (euskarazko ahoskera Kruajan) 1992an Irlandako Dublin hiriburuan sortutako celtic metal musika jotzen duen talde bat da.
Cruahan izenaren jatorria Irlandako Roscommoneko konderrian dagoen Rathcroghan aztarnategi arkeologikoan oinarritzen da, garai batean leku hau Connaught erresumako hiriburua izan zelarik.
Leizaundia
Leizaundia Nafarroa Behereko Pirinioetako mendi bat da, Urkulu mendilerroa osatzen duten bostetako bat. Pirinioetako mendilerro hau osatzen duten bost mendietatik, txikiena da Leizaundia, 1179 metroko garaierarekin.
Cruachan (musika taldea)
Black metal eta folk metal musika motak irlandar mitologia eta bikingoen gaiekin nahastu ohi dituzte. Halere black metal eragina piskanaka desagertzen joan doa, honela bada, euren zaletuak black metal motako diskotzat lehenbizi kaleratu zuten Tuatha Na Gael (1995) diskoa bakarrik jotzen dute.
Leizaundia
Abiapuntuak
Orbaitzetako antzinako arma lantegitik, Azpegiko lepo eta nekropolitik Organbidea izeneko mugako pasabidera iristen den bidetik abiatua behar da. Organbidean, mugaz gain, harrespila eta trikuharria ere badaude. Hemen, metro batzuk gehiagoz jarraitzen da bidea Donibane Garazi eta Ezterenzubirantz, ondoren, ezkerretarantz doan bide bat hartzeko, gorantz doana Leizaundiako txabolarantz. Tontorra oso hurbil geratzen da, iparmendebalderantz. Bertara iritsi aurretik, izena ematen dion osinetik igarotzen da. Tontorraren oinean Urkulu izeneko borda dago. Bertatik, mugalerroa jarraituz, hurbil dagoen Urkulu mendira igo daiteke.
Jeitsierarako, interesgarria da iparraldeko aurpegitik egitea, aurpegi hau estaltzen duen pagadia zeharkatuz. Donibane Garazirantz doan bidera irtetzen da, eta eskumatik Organbideare iristen da, eta ondoren hasierako puntura.
Esterenzubiko igoerak oso erraztuak daude Organbideako lepoko bideagatik.
The Shortest Straw
The Shortest Straw (euskaraz "Lastotxorik Motzena") Metallica thrash eta heavy metal musika taldearen abesti bat da. 1988an …And Justice for All diskoaren barnean kaleratu zuten.
Antsiolitiko
Antsiolitikoak Nerbio Sistema Zentrala inhibitu eta eragin antsiolitikoa lortzea helburu duten sendagaiak dira.
Antsietatearen ohizko sintomak takikardia, insomnioa, amesgaiztoak, konortea galtzearen sentsazioak... dira. Sintoma hauek aldakorrak izan daitezke gaixoak duen antsietate motaren arabera. Garrantzitsuenak, antsietate orokortuaren asaldura, fobiak, ikara asaldurak... izan ohi dira. Antsiolitikoak asaldura hauek tratatzeko erabiltzen dira, batez ere epe laburrean.
Antsiolitikoen barnean bi talde handi aurki ditzakegu:
Epinephelus corallicola
Epinephelus corallicola Epinephelus generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
Antsiolitiko
Gaur egun, azken hauek gehiago erabiltzen dira. Izan ere barbiturikoek eragin desiragaitz bortitzagoak dituzte eta gainera, leiho terapeutikoa ere estuagoa da. Honek eragin terapeutikoa lortzeko behar den dosi eta dosi toxikoaren artean marjin txikia dagoela esan nahi du eta horrek, nahigabeko gaindosi asko eragin ditu.
Teodoro III.a Errusiakoa
Teodoro III.a Alekseievitx (Фёдор III Алексеевич; Mosku, 1661eko ekainaren 9a - ibidem, 1682ko maiatzaren 7a) Errusiako tsarra izan zen 1676tik 1682ra.
Alexis Errusiakoa eta Maria Miloslavskaiaren semea izan zen. Bere aitaren oinordekoa izan zen 1676 urtean, hamabost urterekin. Simeon Polotski fraidearen heziketa bikaina jaso zuen. Poloniera eta latina ikasi zituen. Jaio zenetik desitxuratuta eta geldiarazita zegoen gaixotasunagatik. Denbora asko eman zuen lagun nobleekin, geroago gortean hizkuntza, zeremoniak eta jantzi poloniarrak sartu zituztenekin.
1680an Agafia Gruxevskaiarekin ezkondu zen. Bere erregealdian, erreformak eta liberalismo gehiago sartu zituen, eta zigorren zorroztasuna arindu zuen. 1682an Akademia eslaviar-greko-latindarra sortu zuen. Erreforma nagusia Administrazioan sartzeko merezimendua ezartzea izan zen.
Agrafia bere emaztea 1681eko uztailaren 14an hil zen, haur bat erditu ondoren. Haurra 21ean hil zen. 1682ko otsailaren 24an ezkondu zen Marfa Apraksinarekin eta maiatzaren 7an seme-alabarik gabe hil zen.
Hunspell
Hunspell ortografia egiaztatzailea eta morfologia aztertzailea da, egitura morfologiko aberatsak eta karaktere sorta konplexuak erabiltzen dituzten hizkuntzentzako bereziki garatutakoa. Hasiera batean hungarierarentzako garatu zen software hau. Software librea da, GPL / LGPL / MPL lizentzia hirukoitzarekin argitaratzen delarik.
Hurrengo software paketeek Hunspell darabilte:
Isopodo
Isopodo izen bereko ordenako krustazeo malakostrakoez esaten da (Isopoda ordena). Paleozoikoan sortuak dira, duela 300 milioi urte. Uretako animaliak dira gehienak, baina badira lehorrekoak ere, eta isopodorik ezagunena lehorrekoa da, kukurutxa (Armadillidium vulgare). Gorputz zapala eta oskolik gabea dute. Begiak buruari oinik gabe lotzen zaizkienak dituzte. Toraxean zortzi segmentu dituzte, hanka-pare banarekin. Espezie asko txikitan bizkarroi izaten dira. Mota gehienak 5-30 mm izaten dira luze; hala ere, badira 270 mm-koak ere. Gai ustelak janez elikatzen dira. 10.000 espezie inguru dira, bederatzi subordenatan banatuak.
Andreas Klöden
Andreas Klöden (Mittweida, Saxonia, 1975eko ekainaren 22a) txirrindulari alemaniarra da.
Palmaresa
1998
1999
2000
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2011
Villaspeciosa
Villaspeciosa Cagliariko (Sardinia, Italia) udalerria da.
Bombus californicus
Bombus californicus erle espezie bat da, Bombus generoan eta Apidae familian.
Partschins
Partschins, italieraz Parcines, Italiako udalerri bat da. Bozen-Hego Tirolgo probintzia autonomoan dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Partschins-ek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Henry (Tennessee)
Henry Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Henry konderrian dago, Tennessee estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Patxi Altuna
Aita Patxi Altuna Bengoetxea (Azpeitia, Gipuzkoa, 1927ko irailaren 8a - Azpeitia, Gipuzkoa, 2006ko urtarrilaren 20a) euskalaria, euskal idazlea eta jesulaguna izan zen. Euskal aldizkarietan hainbat artikulu idatzi zituen, Nornai eta Kanpaxa goitizenak erabiliz maiz.
Bizitza
Batxilergoa Xabierren egin zuen. 1945ean Jesusen Konpainiako Loiolako nobiziatuan sartu zen, eta bi urte eman zituen. 1947 eta 1950 bitartean Urduñara Junioradoa egitera joan zen. Latina eta grekoa aise menderatzen zituenez, 1949an nagusiak perficita egitera bultzatu zuen. Beraz, 1949an Loiolara itzuli eta Luis Azagrarekin batera, perficit urtea egin zuen.
1950etik 1953ra Filosofia ikasi zuen eta Oñan (Burgos) lizentziatu. Ikasketak amaitu orduko, Salamancako Unibertsitate Zibilean sartu eta Ikasketa Klasikoak ikasten hasi zen. 1957an lizentziatu zen. 1957tik 1958ra, Doktoregoko ikasketak egin zituen. 1958an Teologia ikasketak hasi zituen Oñan, eta Innsbrucken (Austria) segitu zituen 1959tik 1962ra. 1961eko uztailaren 26an apaiztu zen.
1962tik 1963 arte, Hirugarren Probantza ikasketak egin zituen Gandian, jesulaguna izateko ikasketen azken urratsa, alegia. 1963ko uztailean Euskal Herrira itzuli zen, Donostian irakasle aritzeko. Bertan mezak eman zituen halaber eta 1964ko abuztuaren 15ean, azken botoak egin zituen. Euskara batuaren sorkuntzan funtsezkoa izan zen 1964an Baionako Euskal Idazkaritza. Txillardegiren bultzadaz abiaturik, idazle gazteek bidea ibiltzeari ekin zioten, baina lehenengo unetik adineko euskalari jakintsuen babesa izanik (Piarres Lafitte, Piarres Larzabal, Piarres Xarriton, Koldo Mitxelena, Imanol Berriatua, Patxi Altuna...). 1964ko abuztuan abiatu zen biltzar hura, eta hango iritziak eta erabakiak urtebete geroago argitaratu ziren. Hiru atal zituen txostenak:ortografia, deklinabidea eta aditza. Garrantzizko ezaugarri batez hornitu zuten biltzarra: hasieratik bertatik planteatu zen mugimenduaren izaera nazionala, eta horren erakusgarri izan zen, besteak beste, dokumentuaren bukaeran h letra erabili beharreko hitzen zerrenda argitaratzea, bereziki Hego Euskal Herriko idazleen informaziorako prestatua, bi tradizioen arteko lotura egiteko, nahiz eta gero letra hori euskara batuaren kontrakoen gerra-ikur bihurtu. Hortaz, biltzarrean emandako gomendioak betetzen hasi ziren gazteak eta adinekoak beren testuetan, aldi berean Euskaltzaindiari, batasunerako bidean pauso sendoak eman zitzan eskaria eginez.
Donostiako Jesuiten elizan ematen zuen meza euskaraz. Hasieran, hamabost egunetik behin; eta azkenik, igandero. Hasieran bere mezetan jende gutxi biltzen zuen; baina, haren elizkizunak ospea hartuz joan zirenez, geroz eta jende gehiago bildu zuen. Francoren diktaduraren garai haietan adierazpen askatasuna murritza izanagatik, gai jakin batzuez hitz egiteko eta salatzeko ausardia erakutsi zuen. Horregatik, poliziak isuna jarri zion, eta ezkutuko poliziak Altunaren mezetara joaten hasi ziren, zaindu beharreko pertsonatzat hartu zutelako.
1974ko abenduaren 8an, Ama Birjinaren egunean, meza eman zuen. Aste hartan zehar, Donostian poliziak hogei gazte atxilotu zituen ETAko ustezko kideak zirelakoan. Patxik gazte horien egoera salatu zuen, eta bere sermoia Hortikan zaude Euskal Herriko seme gaixo... abestiarekin amaitu zuen. Hori zela eta, polizia bila joan zitzaion, baina ez zuten aurkitu, Azpeitiara bazkaltzera joan zelako. Gipuzkoako Ikasketa Unibertsitario eta Teknikoko erretoreak Patxiri abisua eman, eta hark hurrengo egunean bere burua aurkeztu zuen polizia etxean. Hurrengo egunean Espainiako Auzitegi Gorenaren aurrera eraman zuten, eta 1974ko abenduaren 10ean Carabanchelgo kartzelan sartu zuten, ETAko presoen aldeko apologia egitea egotzita. Han beste apaiz batzuekin izan zen. 1975eko martxoaren 10ean aske utzi zuten, 90 eguneko zigorra osorik beteta.
1976an Gipuzkoako Ikasketa Unibertsitario eta Tekniko eskolan, Bilboko Deustuko Unibertsitatean eta Gasteizko Euskal Herriko Unibertsitatean Euskal Filologia karreraren sortu zen. Orduz geroztik, Patxi Altunak karrera hartan irakasle aritu zen.
Euskaltzaindiak 1965ean euskaltzain urgazle izendatu zuen; eta euskaltzain oso, berriz, 1980an, Jose Maria Lojendioren ordez.
2000-2001 ikasturtean eman zituen azkenekoz Euskal Filologiako ikasketak Deustuko Unibertsitateko Donostiako campusean eman zituen azken urtea. 2001eko uztailean Loiolara itzuli zen.
To Live Is to Die
To Live Is to Die (euskaraz "Bizitzea Hiltzea Da") Metallica thrash eta heavy metal musika taldearen abesti bat da. 1988an …And Justice for All diskoaren barnean kaleratu zuten.
Bakerako Unibertsitatea
Bakerako Unibertsitatea Nazio Batuen erakunde akademikoa da. 1980an sortu zuen Nazio Batuen Asanblada Orokorrak, eta egoitza nagusia Ciudad Colonen du (Costa Rica).
Ezki hostozabal
Zurtoina – Azala
Ezkiaren enborra zuzena da. Azala grisaxka da, eta arrailak ditu.
Hostoak
Hostoak bihotz-formakoak eta zerradunak dira; berde ilunak eta ilegabeak gainaldean, eta zilar-kolorekoak eta pubeszenteak azpialdean.
Loreak
Udaren hasieran loratzen da ezkia. Loreak horixkak eta usaintsuak dira, eta braktea batetik jaiotzen diren 6-10 lorez osatutako infloreszentzia zintzilikarietan sortzen dira.
Fruituak
Fruituak udazkenean heltzen dira.Txikiak, globularrak eta oso iletsuak dira, eta 5 saihets nabarmen dituzte.
Habitata
Ezkia trokarte, arroila eta amildegietan bizi da gehienbat, eta baso mistoak eratzen ditu. Kareharrizkoa du berezko lurzorua. Europako erdialdean eta hegoaldean hedatzen da. Euskal Herri osoan dago.
Erabilera
Lorategiak eta parkeak apaintzeko erabiltzen da ezkia.
Lore lehorrekin eta brakteekin, infusio diuretiko eta lasaigarriak prestatzen dira. Azalak propietate bronkio-zabaltzaileak eta antiespasmodikoak ditu, eta, beraz, arnas aparatuko gaixotasunen tratamenduetarako erabiltzen da.
Astyanax cremnobates
Astyanax cremnobates Astyanax generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Gongylosoma mukutense
Gongylosoma mukutense Gongylosoma generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Czarnocin udalerria (Lodzeko voivoderria)
Czarnocin Poloniako Lodzeko voivoderriko landa-udalerri bat da, Piotrków barrutian kokatuta. 71,79 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4095 biztanle zituen.
Martin Lipuzkoa
Martin Lipuzkoa Urriza (Iruñea, Nafarroa, 1901eko azaroaren 12a - ?, 1984) nafar abesbatza-zuzendaria eta musikako irakaslea izan zen.
Biografia
Munarritz eta Villalvarekin egin zituen Musika ikasketak Iruñean eta Salamancan, hurrenez hurren. Apaiz egin zen Iruñean 1925. urtean. 1946. urtean "Orfeón Pamplonés" izenekoaren zuzendaritza hartu zuen bere gain 1954 arte. Ehun eta bost emanalditan aurkeztu zuen orfeoi iruindarra Madrilen, Porton, Zaragozan eta Iruñean, besteak beste, Espainiako nahiz Portugalgo orkestra nazionalekin.
Ainhoa Agirreazaldegi
Ainhoa Agirreazaldegi Rekondo (Elgeta, Gipuzkoa, 1978ko maiatzaren 25a) gipuzkoar bertsolaria da. Zarautzen bizi da. Euskal Filologian eta Alemaniar Filologian lizentziatua, helduen euskara irakasle lanetan ibiltzen da egun. Bertsozale Elkarteko ikerkuntza arduraduna eta zuzendaritzako kide izana da.
Urtzi Telleria
Urtzi Telleria edo "Telleria II" (Lasarte-Oria, Gipuzkoa, 1985) harrijasotzailea da.
Biografia
Lasarteko Zelai Eder baserrian harrijasotzaile familia batean jaio zen. Luis Mari Telleria harrijasotzailea du aita eta osaba ere harrijasotzailea izan zen. Iraitz eta Beñat anaiak ere badira. Zelai Ederren entrenatzen dute aitarekin eta Aimar Irigoienek ere han entrenatu izan du.
2014an Harri Txikietan Euskal Herriko txapeldunordea izan zen eta hurrengo urtean Albitzuri Haundia lehiaketa irabazi zuen. Harri irregularretan aritzen da gustoren.
Samazan
Samazan Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot eta Garona departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Samazan udalerrian erroldatutako biztanleak 843 ziren. Familiak 296 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 108 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 112 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 348 etxebizitza zeuden, 302 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 22 bigarren erresidentzia ziren eta 24 hutsik zeuden. 343 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 302 etxebizitza nagusietatik 239 bere jabearen bizilekua ziren, 59 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 7 etxek bi gela zituzten, 33 etxek hiru zituzten, 72 etxek lau zituzten eta 190 etxek bost zituzten. 251 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 106 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 178 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 477 ziren, horien artean 338 aktiboak ziren eta 139 inaktiboak ziren. 338 pertsona aktiboetatik 315 lanean zeuden (165 gizon eta 150 emakume) eta 23 langabezian zeuden (8 gizon eta 15 emakume). 139 pertsona inaktiboetatik 66 erretiraturik zeuden, 28 ikasten zeuden eta 45 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Samazan udalerrian 315 unitate fiskal zeuden, 834 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.473 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 35 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 iturgina eta 1 ile apaindegia.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Samazan udalerrian 33 nekazaritza-ustiategi zeuden, 880 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Agadir-Ida-Ou-Tanane prefektura
Agadir-Ida-Ou-Tanane prefektura (عمالة أكادير إدا وتنان, ) Marokoko prefektura bat da, 2015era arte Souss-Massa-Draâ eskualdean eta, gaur egun, Souss-Massa eskualdean dagoena. 2.297 kilometro koadro ditu eta 600.599 biztanle zentsatu 2014ean. Iparraldean Essaouirako probintziarekin egiten du muga, Taroudanteko probintziarekin ekialdean eta Inezgane-Aït Melloulekin hegoaldean. Mendebaldean Ozeano Atlantikoa dago. Bere hiriburua Agadir da.
NGC 2949-1
NGC 2949-1 galaxia bat da, Leo (konstelazioa) konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
Megachile cygnorum
Megachile cygnorum erle espezie bat da, Megachile generoan eta Megachilidae familian.
Epinephelus costae
Epinephelus costae Epinephelus generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
Ihintz (Senpere)
Ihintz Senpereko (Lapurdi) auzoa da.
Wampsville (New York)
Wampsville  New York estatuko herri bat da. Madison konderrian kokatua dago. 2010ean 543 biztanle zituen, 2.61 kilometro koadrotan banatuta.
Zeddiani
Zeddiani Oristanoko (Sardinia, Italia) udalerria da.
Nomia nortoni
Nomia nortoni erle espezie bat da, Nomia generoan eta Halictidae familian.
Czarnocin udalerria (Gurutze Santuko voivoderria)
Czarnocin Poloniako Gurutze Santuko voivoderriko landa-udalerri bat da, Kazimierza barrutian kokatuta. 70,32 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 3860 biztanle zituen.
Rhinolophus luctus
Rhinolophus luctus Rhinolophus generoko animalia da. Chiropteraren barruko Rhinolophidae familian sailkatuta dago.
Zerfaliu
Zerfaliu Oristanoko (Sardinia, Italia) udalerria da.
Czarnożyły udalerria
Czarnożyły Poloniako Lodzeko voivoderriko landa-udalerri bat da, Wieluń barrutian kokatuta. 69,67 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4560 biztanle zituen.
Percha
Percha, italieraz Perca, Italiako udalerri bat da. Bozen-Hego Tirolgo probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Perchak honako udalerri hauekin egiten du muga:
The Frayed Ends of Sanity
The Frayed Ends of Sanity (euskaraz "Zentutasunaren mutur zurituak") Metallica thrash eta heavy metal musika taldearen abesti bat da. 1988an …And Justice for All diskoaren barnean kaleratu zuten.
Kanpo estekak
...And Justice for All
Escames
Escames Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Escames udalerrian erroldatutako biztanleak 205 ziren. Familiak 81 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 21 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 109 etxebizitza zeuden, 87 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 109etxeak ziren. 87 etxebizitza nagusietatik 71 bere jabearen bizilekua ziren eta 16 alokairuan okupaturik zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 21 etxek lau zituzten eta 46 etxek bost zituzten. 81 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 43 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 40 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 124 ziren, horien artean 94 aktiboak ziren eta 30 inaktiboak ziren. 94 pertsona aktiboetatik 91 lanean zeuden (49 gizon eta 42 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 30 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Escames udalerrian 87 unitate fiskal zeuden, 205 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.016 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra material elektrikoaren fabrikazioko enpresa batena zen.
2000. urtean Escames udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 744 hektarea erabiltzen.
Thiat
Thiat Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Vienne Garaia departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Thiat udalerrian erroldatutako biztanleak 192 ziren. Familiak 88 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 44 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
José Joaquín Arazuri
José Joaquín Arazuri Díez (Iruñea, Nafarroa, 1918ko abenduaren 1a - Iruñea, 2000ko azaroaren 6a) mediku eta historialari nafarra izan zen.
Biografia
Zaragozan egin zen sendagile 1944an, eta 1947an pediatrian espezializatu zen. Pediatra bezala eman zuen bere bizitza Iruñean baina, horrez gainera, Iruñeko historiaz idatzi zuenak eman zion ospea. Lan horren emaitza izan ziren, besteak beste, Pamplona calles y barrios, Pamplona antaño, Pamplona estrena siglo eta Pamplona Belle Époque liburuak. Zuzentasun zientifikoari muzin egin gabe, bere lanen emaitzak jendartean zabaltzea izan zen bere kezketako bat, estilo arin eta irakurgarrian. 1992an Hiriaren Urrezko Domina eman zion Iruñeko Udalak lan hori eskertzeko.
Thiat
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 213 etxebizitza zeuden, 97 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 93 bigarren erresidentzia ziren eta 22 hutsik zeuden. 208 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 97 etxebizitza nagusietatik 79 bere jabearen bizilekua ziren, 16 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 11 etxek bi zituzten, 20 etxek hiru zituzten, 24 etxek lau zituzten eta 41 etxek bost zituzten. 73 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 51 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 31 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 108 ziren, horien artean 64 aktiboak ziren eta 44 inaktiboak ziren. 64 pertsona aktiboetatik 61 lanean zeuden (32 gizon eta 29 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 44 pertsona inaktiboetatik 22 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Thiat udalerrian 93 unitate fiskal zeuden, 173 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.689 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria eta 1 zurgina.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
Wappingers Falls (New York)
Wappingers Falls  New York estatuko herri bat da. Dutchess konderrian kokatua dago. 2010ean 5,522 biztanle zituen, 2.87 kilometro koadrotan banatuta.
Thiat
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Thiat udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Tantilla semicincta
Tantilla semicincta Tantilla generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Canciones urgentes
Canciones urgentes (Urgentziazko abestiak) Silvio Rodríguez abeslari kubatarraren abestien bilduma da, 1991an plazaratua.
Ezaugarriak
Disko honetan bildutako abestiak aurretik beste albumetan agertutakoak ziren. Lanaren helburua Silvio Rodríguezen eta Kubako Troba Berriaren musika publiko ingelesdunari ezagutaraztea zen. Horregatik, abestien letrak ingelesez argitaratu ziren ere bai. Ekoizpenean Talking Heads taldeko David Byrnek hartu zuen parte. Lana Cuba Classics bildumaren lehenengoa izan zen. 2000. urtean berriro ere berrargitaratu zen.
Abestiak
Abesti guztiak Silvio Rodríguezenak dira:
Megachile paracallida
Megachile paracallida erle espezie bat da, Megachile generoan eta Megachilidae familian.
Eye of the Beholder
Eye of the Beholder (euskaraz gutxi gorabehera "Ikuspuntuaren arabera") Metallica thrash eta heavy metal musika taldearen abesti bat da. 1988an …And Justice for All diskoaren barnean kaleratu zuten.
Nukula
Nukula, fruitu lehor ez dehiszente bat da (hau da, heltzerakoan irekitzen ez dena). Oro har, lokulobakarra eta monospermoa izaten da (hau da, hazi bakarra duena), polispermoa ere ahal izan arren eta zenbait karpeloz hornitutako obario batetik sortu, karpelo horietatik, bakarra baino heltzen ez delarik. Nukula adibiderik ezagunena, arte, artelatz eta haritzen ezkurra da. Baita hurritzaren hurra ere.
Pikua (Ficus carica), sikono bat da, bere pipitak, hazien antzekoak direnak, benetan, bakoitza, nukula bana dena.
Poliedro dual
Geometrian, P poliedro baten poliedro duala Q beste poliedro bat da, Q-ren erpinak P poliedroaren aurpegien erdiguneetan kokatuz lortzen dena. Q-ren duala, berriz, P da; hau da, poliedro dualaren duala jatorrizko poliedroa da.
Hortaz, dualak izeneko bikoteetan elkartzen dira poliedroak.
Solido platonikoen bikote dualak hauek dira: (tetraedroa↔tetraedroa), (kuboa↔oktaedroa) eta (ikosaedroa↔dodekaedroa).
Barkudia melanosticta
Barkudia melanosticta Barkudia generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Poliedro dual
Kepler-Poinsot-en solidoen bikote dualak hauek dira: (izar-dodekaedro txikia↔dodekaedro handia) eta (izar-dodekaedro handia↔ikosaedro handia).
Arkimedesen solidoen poliedro dualak Catalan-en solidoak dira, eta alderantziz.
Prismen poliedro dualak bipiramideak dira; eta antiprismen poliedro dualak, trapezoedroak.
NGC 2950
NGC 2950 galaxia bat da, Hartz Handia konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Napoleonen Kodea
Frantzia ko Kode Zibila, Napoleonen Kodea bezala ezaguna, munduko kode zibilik ezagunenetako bat da. Izen ofiziala 1807 an eman zen, ordura arte frantsesen Kode Zibila deitzen baitzen, eta 1804ko martxoaren 21eko Legearen bidez onartu zen; oraindik indarrean dagoena, baina aldaketa asko eta garrantzitsuekin. Frantziako tradizio juridikoa biltzeko ardura eman zitzaion batzorde batek sortua, kode hau Code Civil des Français bezala aldarrikatu zen, Napoleon Bonaparte gobernuan zegoela.
Ezaugarriak
Napoleonen Kodeak 1789ko aldaketa iraultzaileei egonkortasun politikoa eman nahi zien. Napoleon lehen kontsul izendatu zuten, beregain botere guztia bilduz. Beranduago kontsulatua k burutu zuen politikaren artetik ezaugarri aipagarrienetako bat kode zibilaren aldarrikapena izan zen, iraultzaren ideiak jasotzen zituena, nahiz eta oso neurtuak izan.
Frantziako Iraultza ren ondoren, legebiltzarkide eta epaileek legearen interpretazioari amaiera eman eta legea interpretatzeko baimendutako organo bakarra legegilea zela adierazi zuten. Napoleonen kodea izan zen aldaketa hori bertan behera utzi zuena. Aitzin Erregimena rekin amaitu zuen Kode Zibil honek ezinbesteko eragina du mendebaldeko gainontzeko Kode Zibilengan. Frantziako Iraultzaren ondoren hainbat lege finkatu zituen Kode Zibil honek.
Zuzenbide zibila, Kode Napoleonikoan oinarrituta eta kodifikatuta dagoena, jurisdikzio zibil eta penal arruntak dituzten epaitegien eta administrazio auzitegien artean banatzen da. Zuzenbide arrunteko sistemek Ingalaterraren historia dute, eta zuzenbide zibileko sistemek, berriz, Napoleonen Kodearen bidez, Erroma ko zuzenbidearen Corpus Juris Civilis-era iritsi ziren.
Gaur egun indarrean dagoen Napoleonen Kodeak, Frantziako askatasunaren, berdintasunaren eta lagunartearen iraultzak sustatutako ideia liberalak ezartzeaz gain, eskubide zibilak eta demokrazia ezartzen lagundu zuen. Pribilegioak debekatzen dituen kode hau zuzenbide zibil modernoaren aitzindaria dela esan daiteke.
Testuingurua
Frantziako herria aldaketa politiko baten lekuko izan zen, eta aldaketa horrek behin betiko akabatu zituen hilzorian zegoen sistema politiko baten azken aztarnak, Frantzia berri bat sortzeko, non 1789ko Iraultzaren lorpenak, edo horietako batzuk behintzat, behin betiko sendotuko ziren. Izan ere, 1804 ko martxoaren amaieran, "Kode Napoleonikoa" edo "Frantziako Kode Zibila" deiturikoa onartuko zen.
Itsasontzien kutsadura
Itsasontzien kutsadura itsasontziek munduko itsasoetan dute eragina da, bertako urak kutsatuz, eta batez ere berotegi-gasak eta olio isuriak dira.
Napoleonen Kodea
Testuingurua
Kontsul zen Napoleon Bonapartek zeregin nabarmena izan zuen honetan. Proiektu honen ideologoetako bat izan zen, tradizio juridiko frantses guztia testu bakar batean bateratzea proposatu zuen, estamentu eta eskualde jakin batzuen pribilegio juridikoekin amaitzeko. Horretarako, legedi orokorragoa ezarri nahi zuen, Frantziako biztanle guztientzat berdina izango zena. Lehen zirriborro bat egiteko eskatu zitzaion batzorde bati, ondoren Gorte Nagusiari eta Gorteari bidaltzeko, berrikus zezaten, eta Estatu Kontseilua ri, azkenik onar zezan.
Itsasontzien kutsadura
Ezaugarriak
Karbono dioxidoaren (CO2) igorketa merkatalontzi mundialetik etorrita espero zen baino 3 aldiz handiagoa da, “The Guardian” egunkariaren iritziz. Emisio hauek urtero 1120 milioi tonatara heldu dira, emisioen %4,5 izango litzatekeena. Gobernuarteko taldeek emisioak 400 tona baino gutxiago izango litzatekeela kalkulatu zuen, baina argi dago kalkulu diferentzia handia dagoela zenbaki hauek ikusiz.
Napoleonen Kodea
Testuingurua
Napoleonek idazketan ia parte hartu ez bazuen ere, bere estatus sozial eta politikoak izapidea erraztu eta arindu zuen; hilabete gutxi barru, Frantziak legedi berria zuen. Gainera, kodetze-prozesuan egoteaz arduratu zen.
Itsasontzien kutsadura
Ezaugarriak
Bestaldetik, ikerketa berrientzat, herrialde ezberdineko zientifikoak eramanda, datu askok zehatzagoak erabili ziren petrolio eta itsasontzi industriak hornituta. Aditu hauek ondorio batzuetara heldu zuten, igorketak pentsatutako baino askoz handiagoa izan da baina 2020. urterako %30 batean handituko da. Emisio hauek europar herrialdeengatik ez da kontutan hartu aldaketa klimatikoaren borrokan helburuak finkatzeko.
Napoleonen Kodea
Testuingurua
Politikoki, Kodearen printzipio nagusiak izango lirateke legislatibismoa, nazioarteko esku-hartzea eta kongresuak egitea, potentzien arteko bitartekaritza-modu gisa, orekari eusteko. Gainera, herritarren zenbait eskubide bultzatu zituen, hala nola norbanakoaren askatasuna, kontzientzia-askatasuna edo lan-askatasuna, baina, batez ere, sistema feudalaren abolizioa. Honekin, Antzinako Erregimena eta bertatik zetorren gizarte sistema itzultzea eragozten zen, ondoko herrialdeak garai berri baterantz abiatuz.
Sikono
Sikonoa pikondoren eta Ficus generoko beste landare batzuen infruteszentzia da. Errezeptakulu biribil edo madari formako batez osaturik dago, barneko aldea hutsa duena. Beheko aldean ostiolo izeneko irtengune bat du, hipsofilo txikiek babestua. Ostiolotik sartzen dira loreak polinizatzen dituzten himenoptero txikiak. Errezeptakulo honen barnean eta paretetan daude loreak, eta, beranduago, landare hauen fruitutxo txikiak. Izena, grezieratik dator, eta piku esan nahi du.
Itsasontzien kutsadura
Ezaugarriak
Merkatalontzien emisioak aurreko kalkuluak ontzijabeak erositako erregai kantitateetan oinarritzen ziren, baina NBEaren azkenengo ikasketan beste datu batzuk erabili ziren, ala nola, ontzien motorren tamaina eta nabigazioaren denbora. NBEren txosten batean adierazten den bezala, itsasontzien industrietatik etorritako beste kutsagarri batzuk, CO2 emisioak baino erritmo handiagoan handitzen dira.
Napoleonen Kodea
Egitura
K.a. VI.mendeko Justiniano kodeak eragina izan zuen Napoleonen Kodea osatzerakoan. Kode honek, legea hiru zatitan banatzen zuen: pertsonak, objektuak eta ekintzak. Era berean, Napoleonen Kodeak legegintza lau zatitan banatu zuen: pertsonak, ondasunak, jabetza eskuratzea eta prozedura zibila. Guztira, 2281 artikulu bildu ziren.
Itsasontzien kutsadura
Ezaugarriak
Sulfuro eta kedar emisioek, biriketako minbizia, arnas arazoak eta euri azidoa eragiten dutenak, hurrengo 12 urtetan %30 baino gehiago handituko dela kalkulatzen da.
Napoleonen Kodea
Hitzaurrea
Kodearen hitzaurreak honela dio:"“Estatu despotikoetan, non printzipioa lurralde osoaren jabe baita, non merkataritza guztia estatuburuaren izenean eta horren onurarako egiten baita, non partikularrek ez duten ez askatasunik ez jabetzarik, epaile eta borrero gehiago daude legeak baino; baina hiritarrek ondasunak gorde eta defendatzeko dituzten lekuetan, eskubide politiko eta zibilak dituztenetan, ohorea beste edozein ongitzat hartzen denean, lege kopuru bat behar da guztiari aurre egiteko. Ondasun mota ezberdinek, industria mota ezberdinek, giza bizitzako egoera ezberdinek, arau ezberdinak eskatzen dituzte.”"
Itsasontzien kutsadura
Ezaugarriak
Kalifornian, Epaile Gorenak esan du Estatu Batuetako uretan dauden itsasontziek berotegi efektuzko gasen emisioak murriztu behar direla. Ingalaterran, Gobernuarentzako itsasontzien emisioak klima aldaketaren helburuetariko bat izango da. Europar Batasunaren erregulazio berrietan itsasontziei erregai garbiagoak erabiltzeko derrigortuko da.
Napoleonen Kodea
Ondorioak
Napoleonen Kodeak oso eragin azkarra lortu zuen, berehala inposatu zen napoleondar inperioaren hastapenak izan zuen konkista eskubidearen ondorioz. Batez ere Belgika n, Luxenburgo n, Holanda n, Italia n, Polonia n eta Alemania n zabaldu zen. Era honetan, ideia iraultzaileak Europako gizartean finkatzen joan ziren eta burgesiak haien alde egiten zuen, baita Frantziako Inperioaren erorialdian ere. Beraz, esan dezakegu burgesiaren espiritu iraultzailea finkatu zela. Herrialde askok XIX.mendean euren Kode Zibilak garatu zituzten Napoleonen Kodean islatzen diren ideia berrietan oinarrituta. Eta ondorioz, norbanako askatasun ekonomikoak, legearen aurrean berdintasuna, ezkontza zibilak eta dibortzioa legeztatu ziren. Eta hori izan zen gizarte berri baten hasiera.
Itsasontzien kutsadura
Ezaugarriak
Industriek komertzio mundialaren %90 baino gehiago banatzen du eta komertzioaren handipena ontzien handitzea darama. Gaur egun efizienteagoa da edukiontzi bat eramatea Pekindik Londresera autobidetik 100 km garraiatzea baino.
Napoleonen Kodea
Ondorioak
Kode Zibil Napoleonikoak eragin handia izan zuen Europako herrialde guztietan. Erromatar zuzenbidearen ideiak iraultzako ideia moderatuenekin batu zituen: askatasuna, berdintasuna eta feudalismoaren abolizioa. Zuzenbideko subjektua jada ez zen herria edo kolektiboa, baizik eta gizabanakoa, eta honek, modernitatea eman zion kode napoleonikoari. Kode honen akats handiena emakumea gizonaren menpe jartzen zuela izan zen, ez baitzuen ezkontideen arteko berdintasuna aintzat hartzen.
Plaus
Plaus Italiako udalerri bat da. Bozen-Hego Tirolgo probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Plaus-ek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Astyanax depressirostris
Astyanax depressirostris Astyanax generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Olha (Senpere)
Olha edo Ola Senpereko auzoa da.