cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hypostomus myersi
Hypostomus myersi Hypostomus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
François Coppée
François Édouard Joachim Coppée (Paris, 1842ko urtarrilaren 26a - ibidem, 1908ko maiatzaren 23a) frantziar idazlea izan zen.
Parnasiar eskolako poeta izan zen. Bere lehen bertsoak 1864koak dira. 1869an bere lehen drama argitaratu zuen, Sarah Bernhardtek antzeztua. Senatuko liburutegian lan egin ondoren, 1878an Comédie Française artxibista hautatu zuten. 1884an Frantses Akademiako kide hautatu zuten.
Olerkiak
″Pour Toujours" (1892)
Ma Long
Ma Long (Anshan, Liaoning, 1988ko urriaren 22a) mahai-tenis jokalari txinatarra da. Bere garaipen zerrendagatik, historiako tenis-jokalaririk onena bezala kontsideratua dago: 2012, 2016 eta 2020ko Joko Olinpikoetan urrezko domina lortu zuen banakako modalitatean. Horrez gain, jokalari onenen ranking-ean (Mahai Tenisaren Nazioarteko Federazioa, ITTF ingelesez) lehen postuan izan da 64 hilabetez (horietako 34 jarraian, 2015eko martxoan hasita), mahai-tenisaren historian beste inork aurretik lortu ez zuen balentria. Gizonezkoen banakako munduko txapelketetan ere txapelduna izan da 2015, 2017 eta 2019an. Haren erregistroak direla eta, "Diktadorea" eta "Herensugea" ezizenak eman izan zaizkio. 2014az geroztik, mahai-teniseko Txinako talde nazionaleko kapitaina izan da.
Karrera
2015. urtean, munduko lehen txapelketa irabazi zuen banakako mailan; finalean, Fang Bo garaitu zuen, eta nabarmentzekoa da 5. setean lortutako puntua, askorentzat mende honetako puntua izan zena. Titulua berriro baliozkotu zuen 2017an, Düsseldorfen (Alemania) jokatutako finalean Fan Zhendong herrikidearen aurka. 7 setetan garaitu zuen (7-11, 11-6, 11-3, 11-7, 5-11, 7-11, 12-10). Eta munduko hirugarren txapelketa jarraian irabazi zuen 2019an, finalean Mattias Falck suediarra garaituz.
2016ko Rio de Janeiroko Joko Olinpikoetan banakako mailan urrea lortuta, Grand Slama osatzen duen bosgarren jokalaria bihurtu zen Ma Long (Joko Olinpikoak, Munduko Txapelketak eta Munduko Kopa irabazi zituen). Bere aurretik Jan-Ove Waldner suediarra eta Liu Guoliang, Kong Linghui eta Zhang Jike txinatarrak izan ziren hori lortu zuten bakarrak. Elkarren segidako 5 ITTF Pro Tour txapelketa irabaziz errekorra ezarri zuen. Gainera, mahai-tenisean banakako titulu guztiak irabazi zituen munduko lehen gizonezko jokalaria (eta bigarrena, oro har) izan zen. Erregistro horiek direla eta, garai guztietako jokalari onenetakotzat hartu dute askok.
Greba-hausle
Greba-hauslea edo, era gaitzesgarrian, eskirola lantoki batean greba bat indargabetzeko kontratatzen diren langileak dira. Hedaduraz, lantokian greba jarraitzen ez duten langileei aplikatzen zaien terminoa ere bada.
San Joan udarea
San Joan edo Castell udarea Europako udareondoaren (Pyrus communis) kultibar bat da, txikienetakoa eta goiztiarrenetakoa dena. Izan ere, zenbait tokitan, San Joan egunerako (ekainak 24) dago onduta, eta hortik datorkio izena.
Jatorria ez da ongi ezagutzen. Zenbaitek Katalunian kokatzen dute (Sant Boi de Llobregat), hara eraman omen baitzuen Castells familiak Hego Amerikatik XIX. mendearen erdialdera. Horrek izena azalduko luke. Beste batzuek Mallorcan kokatzen dute
Khrustxovka
Khrustxovka (Хрущёвка) 1960ko hamarkadaren hasieran, Nikita Khrustxoven agintaldian, Sobietar Batasunean eraiki ziren kostu txikiko etxebizitza-eraikin mota bat da. Hormigoizko panelez zein adreiluz eginak, hiru eta bost solairu arteko eraikinak dira.
Diseinua
Ivan Zholtovski sobietar arkitektoak bainugela konbinatuak sartu zituen lehenengo aldiz Bolxaia Kaluzhskaia kaleko zazpigarrenean. Ordura arte, bainuontziak eta komunak bereizi ohi ziren.
K-7 saileko ohiko etxebizitzek 30 m²-ko azalera (gela batekoak) dute, 44 m² (bi gelakoak) eta 60 m² (hiru gelakoak). Hurrengo diseinuetan, etxebizitzen tamaina txikiagotu zuten.
The Truth About Women
The Truth About Women 1957ko Muriel Box ingeles zinema zuzendariaren film komikoa da.
Argumentua
Sir Humphrey Tavistock-ek maite izan dituen emakumeekin izandako harremanen berri emango dio suhiari, hura ez baita gai, ez emaztea, ez oro har emakumeak ulertzeko, eta haiek estimatzen lagundu nahi dio.
Jerry Siegel
Jerome "Jerry" Siegel (Cleveland, 1914ko urriaren 17a - Los Angeles, 1996ko urtarrilaren 28a) estatubatuar komikigilea izan zen. Bere lagun Joe Shusterrekin batera Superman pertsonaia sortu zuen. Emigrante judu lituaniarren familia batean jaio zen. Shuster eta bera DC Comicsi istorioak saltzen hasi ziren 1935ean. 1938an Supermanen lehen istorioa argitaratu zuten eta DC Comicsi eskubideak saldu zizkioten. Siegelek DC Comicsen jarraitu zuen lanean 1943ra arte, urte horretan Bigarren Mundu Gerran parte hartzeko izena eman baitzuen. DC Comicsentzat lan egin zuen 1959tik 1965era eta Marvelentzat ere lan egin zuen. Beste pertsonaia batzuk sortu zituen, baina bakar batek ere ez zuen Supermanen ospea lortu.
NGC 5007
NGC 5007 galaxia bat da, Hartz Handia konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Gaiole in Chianti
Gaiole in Chianti Italiako udalerri bat da. Sienako probintzian kokatuta dago, Toscana eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Gaiole in Chiantik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Gallipolis (Ohio)
Gallipolis Ohioko herri bat da. Gallia konderrian kokatua dago. 2010ean 3,641 biztanle zituen, 9.32 kilometro koadrotan banatuta.
Easton (Illinois)
Easton  Illinoiseko herri bat da. Mason konderrian kokatua dago. 2010ean 321 biztanle zituen, 0.62 kilometro koadrotan banatuta.
Lhasa Gonggar aireportua
Lhasa Gonggar Aireportua (txineraz: 拉萨贡嘎机场), (NAGE: LXA, NAZE: ZULS), Txinako Herri Errepublikako Tibeteko eskualde autonomoko Lhasa hirian dago.
Hiriaren erdigunetik 45 kilometro hegoaldera dago.
Richie Mo'unga
Richard Fou'a Mo'unga (Christchurch, 1994ko maiatzaren 25a) zeelandaberritar errugbilaria da, joko-zabaltzaile postuan aritzen dena. 2013tik, Canterbury taldearekin jokatzen du NPC txapelketan, eta 2016tik Super Rugbyn Crusadersekin. 2018ko ekainaren 23an egin zuen debuta Zeelanda Berriko selekzioarekin, Dunedinen, Frantziaren kontra.
3100 Zimmerman
3100 Zimmerman asteroide baten izena da. martxoaren 13an aurkitu zuen N. S. Chernykh-ek Nauchnij Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1977 EQ izena zeraman. Ondoren Zimmerman omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3100 Zimmerman asteroidearen orbitak batezbeste 2,259 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,061 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,457 distantziara. Eszentrikotasuna 0,087 da, eta makurdura orbitala 2,82ºkoa da.
Rafael Kubelík
Rafael Jeroným Kubelík (Býchory, 1914ko ekainaren 29 - Kastanienbaum, Suitza, 1996ko abuztuaren 11a) Txekiako musikagilea eta orkestra-zuzendaria izan zen. Pragako kontserbatorioan egin zituen ikasketak. Txekiako Filarmonikako zuzendaria izan zen 1936. urtetik, eta Chicagoko Orkestra Sinfonikokoa 1950-1953. urte bitartean. Covent Garden Operako musika-zuzendaria izan zen 1955. urtetik 1958. urtea arte, eta Metropolitan Operakoa 1973-1974 bitartean. Operak ere idatzi ditu; horien artean, Veronika (1947), kantata bat, sinfonia koralak, biolin-kontzertu bat, bi requiem, ganbera-musika eta kantuak.
3100 Zimmerman
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 13.5 da.
Thailandiar poni
Thailandiar ponia Thailandiako bertako zaldi arraza bat da. Bere tamaina zein gainontzeko ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean sartzen da.
Arrazaren jatorria misterio bat da, nahiz eta batzuek mongoliar zaldiekin lotzen duten.
Arrazaren historia
Esan den bezala arrazaren jatorria misterio bat da. Bertako jendea, mendetan, zaldi hauek erabili ditu eskualde menditsuetan eta bide kaskarretan tea eta fruta garraiatzeko.
Montalcino
Mugakideak
Montalcinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Awen Iorwerth
Awen Iorwerth (Gales) mediku eta irakasle galesa da. Cardiffko Unibertsitatean medikuntzako ikasleei eskolak galesez ematen hasi zen lehen irakaslea da. Galesez lehen hitzaldi medikoa 2017ko urtarrilaren 16an eman zuen, Cardiffeko Unibertsitatean.
Biografia
2019an Awen Iorwerth Euskal Herrian izan zen, Irlandar eta Gales talde batekin. Galdakao-Usansolo ospitalea, EHUko Medikuntza fakultatea eta Udako Euskal Unibertsitate bisitatu zituzten. Gaixoak bere hizkuntzan artatzeko bideak ikasten eta praktikara eramaten ari diren lekuak.
Ahalegin horretan ari da Awen Iorwerth traumatologo eta irakaslea ere bere herrialdean.
Awen Iorwerth-en iritziz galestar oro artatu beharko litzateke galesez, baina arlo kritikoak hiru dira: haurrak, buru gaixotasunak dituztenak eta adinekoak.
Irakasle
Cardiff Unibertsitatean ematen dizkie eskolak mediku gaiei. Awen Iorwerth da galesa erabiltzen lehen irakaslea.
2015ean hasi zen. 300 ikasle zituen eta lau ziren galesez egiteko gai. Ikasgai bat galesaren bidez ematen zuen. 2019an 24 ikaslek zekiten galesa. Galesez egingo duten medikuak nahi dituzte, baina hori baino lehen Galesko ikasleak izatea lortu behar dutela uste du. Haien ikasleen %20 baino gutxiago da Galeskoa. Ikasleak etorri eta joan egiten dira. Beraz, bertako mediku ikasle gehiago behar dituzte eta galesaren bidez ikasiko duten ikasle gehiago. Ikasleek galesa erabiltzeko konfiantza lortzea nahi dute, batzuek oinarrizko gauzak ikasiko dituzte, beste batzuk medikuntzaz galesez hitz egiteko gai izango dira, medikuntza-lanak hizkuntza horretan egingo dituzte beste batzuek.
Kanpo estekak
Elkarrizketa BBC,
Papuascincus phaeodes
Papuascincus phaeodes Papuascincus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
East Moline (Illinois)
East Moline  Illinoiseko hiri bat da. Rock Island konderrian kokatua dago. 2010ean 21,302 biztanle zituen, 38.22 kilometro koadrotan banatuta.
Frantziar zela poni
Frantziar zela ponia, (Poney français de selle), Frantziako bertako zaldi arraza modernoa da. Bere tamaina zein ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean kokatzen da.
Kirol zaldia bezala garatutako arraza hau 1969.en urtean sortu zuten. Hainbat zaldi arraza elkarrekin gurutzatuz sortu zuten, Frantziako bertako zaldi arrazak zein kanpokoak. Orduan "gurutzatutako poni arraza" izena jarri zioten. 1972. en urtean arraza liburua ireki zuten. 1991.en urtean arraza liburua itxi zuten eta zaldi mota honi gaur egungo izena eman zitzaion, Frantziar zela ponia.
Kanpo estekak
Arrazari buruzko artikulua "The equinest" entziklopedian
2034 Bernoulli
2034 Bernoulli asteroide gerrikoan aurkitutako 2034. asteroidearen izena da. 1973ko martxoak 5ean aurkitu zuen Paul Wild suitzar astronomoak Zimmerwaldetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1973 EE zen. Bere izena Bernoulli familiagatik jasotzen du, fisikari eta matematikari familia bat izan zena.
East Peoria (Illinois)
East Peoria  Illinoiseko hiri bat da. Tazewell konderrian kokatua dago. 2010ean 23,402 biztanle zituen, 51.69 kilometro koadrotan banatuta.
Alincourt
Alincourt Frantziako udalerri bat da Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Alincourt udalerrian erroldatutako biztanleak 114 ziren. Familiak 37 ziren, horien artean 7 pertsona bakarrekoak ziren (7 bakarrik bizi ziren gizonak), 13 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 17 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 45 etxebizitza zeuden, 41 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 3 hutsik zeuden. 44 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 41 etxebizitza nagusietatik 34 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 3 etxek hiru zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 27 etxek bost zituzten. 35 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 13 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 25 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 63 ziren, horien artean 53 aktiboak ziren eta 10 inaktiboak ziren. 53 pertsona aktiboetatik 45 lanean zeuden (27 gizon eta 18 emakume) eta 6 langabezian zeuden (3 gizon eta 3 emakume). 10 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.
2000. urtean Alincourt udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden, 696 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hypostomus nematopterus
Hypostomus nematopterus Hypostomus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Mocquerysiella
Mocquerysiella Oecophoridae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Mocquerysiella albicosta da.
Kurtzebarri Eskola
Kurtzebarri Eskola Aretxabaletako ikastetxe publikoa da. Izen eta logotipo beraren barnean bi ikastetxe sartzen dira, antolakuntza propioa dutenak; Kurtzebarri LH (Lehen Hezkuntzako ikastetxea) eta Kurtzebarri BHI (Bigarren Hezkuntzakoa).
Herriaren erdigunean kokaturik daude ikastetxe biak, bata bestearen alboan. 2002tik Goieskola elkartearen eta Debagoieneko Euskal Eskola Publikoaren partaide dira.
Biteri eskola
Pedro Biteri filantropo arrasatearrak Biteri Fundazioa sortu zuen hezkuntza sustatu eta eskolak eratzeko. Biteri Fundazioak lehenengo eskola Arrasaten sortu zuen 1902an eta ondoren Gipuzkoako beste herri askotan ireki ziren, tartean Aretxabaletan, 1905. urtean. "Biteri eskolak" (Escuelas Viteri) izenarekin ezagutu ziren eta Aretxabaletakoak ere izen hori izan zuen 1936 artean. . Eskola hauek Europako hezkuntza korronte berriari jarraiki erlijioz kanpoko hezkuntza sistema baten barruan zeuden. Mutilak eta neskak banaturik zeuden eta lau ikasgai ematen ziren; aritmetika, geometria, geografia eta gramatika. Gerra ostean "Eskola Nazionala" bihurtu zen.
Kurtzebarri LH
1970. hamarkadan euskalduntzeko lehen urratsak eman zituen eskolak eta 1979-80 ikasturtean D ereduko taldea abiatu zuen Oinarrizko Hezkuntzan. Garai hartan hartu zuen Kurtzebarri Eskola izena, herriko mendi adierazgarrienaren izena hain zuzen ere. 1990. hamarkadan Loramendi ikastolak eta Kurtzebarri eskolak Udal eskolaurrea osatu zuten eta 1993an ikastola publifikatzerakoan biek ikastetxe bakarra osatu zuten.
Kurtzebarri BHI
1995. urtean Hezkuntzaren antolaketa berriarekin bigarren hezkuntzako institutua sortzea erabaki zen. Aretxabaleta, Eskoriatza eta Leintz-Gatzagako 12-16 urte arteko haurrei hezkuntza publikoa eskeintzea zuen helburu. 1996-97 ikasturtea izan zen Kurtzebarri BHI ikastetxearen aurrenekoa. 77 ikaslek osatu zuten aurreneko promozio hura. Ordukoa da Kurtzeberri Eskolako logotipoa ere, lehiaketa baten bidez aukeratua izan zena. "K" handi bat da eta Kurtzebarri mendiaren silueta erakusten du. Leku faltak eraginda 2003an herriko enparantzako eraikinera aldatu zen Bigarren Hezkuntzako Institutua.
Kurtzebarri Eskolako Jaia
Ekaina erdialdera Kurtzebarri Eskolako Jaia ospatzen da. Ikastetxearen kamiseta berdez jantzita haur eta gurasoek kalejira egiten dute herriaren erdigunean zehar eta ondoren bazkaria. Haurretzako ekitaldi ugari ere izaten da egunean zehar..
Kurtzebarri BHI-ren 25. urteurrena
2021-22 ikasturtean Kurtzebarri BHI-k sortu zeneko 25. urteurrena ospatzeko ekitaldiak antolatu ditu; Tik-Tok lehiaketak, mahai-inguruak, erakusketak, kontzertuak, mendi irteerak, bazkaria...
Montepulciano
Montepulciano Italiako udalerri bat da. Sienako probintzian kokatuta dago, Toscana eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Montepulcianok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Juan Amezketa
Juan Amezketa Quijano (Donostia, 1595 - San Juan de Puerto Rico, ?) gipuzkoar militarra izan zen. Laurogei Urteko Gerran Puerto Rico defendatu zuen 1625eko Boudewijn Hendricksz kortsarioaren aurka. 1632an Kubako gobernadore izendatu zuten.
Tresserre
Tresserre Katalan Herrietako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ekialdeko Pirinioak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Tresserre udalerrian erroldatutako biztanleak 753 ziren. Familiak 279 ziren, horien artean 66 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 54 bakarrik bizi ziren emakumeak), 89 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 105 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 19 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 376 etxebizitza zeuden, 295 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 33 bigarren erresidentzia ziren eta 48 hutsik zeuden. 331 etxeak ziren eta 45 apartamentuak ziren. 295 etxebizitza nagusietatik 204 bere jabearen bizilekua ziren, 78 alokairuan okupaturik zeuden eta 13 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 16 etxek bi zituzten, 53 etxek hiru zituzten, 99 etxek lau zituzten eta 126 etxek bost zituzten. 222 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 120 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 158 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 507 ziren, horien artean 358 aktiboak ziren eta 149 inaktiboak ziren. 358 pertsona aktiboetatik 308 lanean zeuden (158 gizon eta 150 emakume) eta 50 langabezian zeuden (20 gizon eta 30 emakume). 149 pertsona inaktiboetatik 58 erretiraturik zeuden, 43 ikasten zeuden eta 48 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Tresserre udalerrian 299 unitate fiskal zeuden, 752,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.028 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 23 komertzioetatik, 9 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2000. urtean Tresserre udalerrian 31 nekazaritza-ustiategi zeuden, 598 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
NGC 5008
NGC 5008 galaxia bat da, Boötes konstelazioan. Heinrich Louis d'Arrestek aurkitu zuen n.
Belgooly
Belgooly (irlanderaz Béal Guala) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hegoaldean dagoen udalerria da. Kinsale udalerritik 4,6 kilometro ipar-ekialdera dago. 2011an 765 biztanle zituen.
Monferran-Savès
Biztanleria
2007an Monferran-Savès udalerrian erroldatutako biztanleak 692 ziren. Familiak 240 ziren, horien artean 68 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 44 bakarrik bizi ziren emakumeak), 76 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 76 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Buda (hiria)
Buda, alemanez Ofen, kroazieraz Budim eta serbieraz Будим, Hungariako Budapest hiriburuaren mendebaldeko eremua da. Danubio ibaiaren mendebaldeko ertzean dago. Budak hiriaren herena barne hartzen du.
Monferran-Savès
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 468 ziren, horien artean 321 aktiboak ziren eta 147 inaktiboak ziren. 321 pertsona aktiboetatik 300 lanean zeuden (170 gizon eta 130 emakume) eta 21 langabezian zeuden (11 gizon eta 10 emakume). 147 pertsona inaktiboetatik 56 erretiraturik zeuden, 27 ikasten zeuden eta 64 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Buda (hiria)
Izena
Izena eslavierazko Budimír hitzateik izendapenetik etorri eta haren txikigarriaizatea baliteke. Beste teorien arabera eslavierazko вода hitzetik etorria litzateke, Antzinako Erromaren garaiko hiriaren Aquincum latinezko izenetik eratorria, ustez Aquae quinque ("Bost ur edo iturriak") izendapenaren laburdura.
Kondairaren arabera, Atilaren anaia Bledak Budaren sortzailea izan omen zen, eta hunoak magiarrekin identifikatu ohi dira.
Hedvig Lindahl
Rut Hedvig Lindahl, (Katrineholm, 1983ko apirilaren 29a) futbolari suediarra da. Espainiako Lehen Mailako Atlético Madrilen atezain gisa jokatzen du. Nazioarteko txapelketetako jokalaria da 2002an Suediarekin debuta egin zuenez geroztik.
Monferran-Savès
Diru sarrerak
2009an Monferran-Savès udalerrian 258 unitate fiskal zeuden, 636 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.816 euro zen.
Hedvig Lindahl
Bere herrialdea, 5 Mundialetan ordezkatu du; zilarrezko domina lortu zuen 2003an, jokatu gabe, eta bi brontzezko domina, 2011n eta 2019an. Bost aldiz izan da olinpikoa, eta zilarrezko domina lortu zuen Rio de Janeiroko Jokoetan eta Tokioko Jokoetan. 4 Eurokopatan parte hartu du.
Monferran-Savès
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 27 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Hedvig Lindahl
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), Suediako taldea Kanadako taldearen (urrezko domina) atzetik eta AEBko taldearen (bronzezko domina) aurretik sailkatu zen. Honako hauek osatzen zuten Suediako taldea: Hedvig Lindahl, Jonna Andersson, Emma Kullberg, Hanna Glas, Hanna Bennison, Magdalena Eriksson, Madelen Janogy, Lina Hurtig, Kosovare Asllani, Sofia Jakobsson, Stina Blackstenius, Jennifer Falk, Amanda Ilestedt, Nathalie Björn, Olivia Schough, Filippa Angeldal, Caroline Seger, Fridolina Rolfö, Anna Anvegård, Julia Roddar, Rebecka Blomqvist eta Zećira Mušovićek.
Monferran-Savès
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 2 zurginak, 2 argiketariak eta 2 jatetxeak.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
Mrázekita
Mrázekita fosfato motako minerala da.
Monferran-Savès
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Monferran-Savès udalerrian 42 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.920 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mrázekita
Ezaugarriak
Mrázekita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 - 3 da.
Margitta Gummel
Margitta Gummel, Helmbold jaioa (Magdeburg, 1941eko ekainaren 29a - Wietmarschen, 2021eko urtarrilaren 26a) alemaniar atleta izan zen, pisu jaurtiketan espezialitatua. Ekialdeko Alemaniagatik lehiatu zen eta 1968ko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina irabazi zuen 19,61 metroko jaurtiketarekin Marita Lange herrikidearen eta Nadezhda Txizhova sobietarraren aurretik. 1972ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina irabazi zuen. Europako atletismo txapelketetan zilarrezko bi domina eta brontzezko bat irabazi zituen.
Qamdo Bangda aireportua
Qamdo Bangda Aireportua (txineraz: 昌都邦达机场), (NAGE: BPX, NAZE: ZUBD), Txinako Herri Errepublikako Tibeteko eskualde autonomoko Qamdo prefekturan dago.
Clapp's Favorite (udarea)
Clapp's Favorite udarea Europako udareondoaren (Pyrus communis) kultibar bat da.
Egun, udare mota hau ez da merkaturatzeko hazten, gaizki gordetzen delako. Bildu eta bi egun baino ez du irauten bihotzetik usteltzen hasi gabe. Hala izanik ere, baratzezainek maite dute Clapp's Favorite fresko jateko, testura delikatua eta urtsua izateagatik.
3101 Goldberger
3101 Goldberger asteroide baten izena da. apirilaren 11n aurkitu zuen E. F. Helin, G. Grueff, J. V. Wall-ek Palomar Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1978 GB izena zeraman. Ondoren Marvin Leonard Goldberger omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3101 Goldberger asteroidearen orbitak batezbeste 2,151 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,184 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,118 distantziara. Eszentrikotasuna 0,449 da, eta makurdura orbitala 8,44ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 16.2 da.
Hedvig Lindahl
Nazioarteko emaitzak
Bi Premier Leagues, bi FA Cup eta Spring Series bat irabazi ditu Chelsearekin, eta bundesliga bat eta Alemaniako Kopa bat Wolfsburgekin. Suedian, bi kopa irabazi zituen Linköpingsekin. Atlético Madrilekin Espainiako Superkopa bat irabazi du.
2019an, atezain onenaren The Best sarirako izendatu zuten; Suediako jokalaririk onena, eta, askotan, Suediako atezainik onena izendatu izan dute.
Ibon Begoña
Ibon Begoña Zubiaur (Bilbo, 1973ko azaroaren 17) bizkaitar futbolari ohia da, atzelari moduan aritzen zena.
Kirol Ibilbidea
''2020ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.''
Gambier (Ohio)
Gambier Ohioko herri bat da. Knox konderrian kokatua dago. 2010ean 2,391 biztanle zituen, 2.42 kilometro koadrotan banatuta.
Aragoiko gaztelania
Aragoiko gaztelania Aragoiko zati handi batean hitz egiten den gaztelaniaren hizkuntza-aldaera da, Aragoiko hizkuntzarekin berarekin batera.
Labastide (Pirinio Garaiak)
Labastide Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Labastide udalerrian erroldatutako biztanleak 160 ziren. Familiak 64 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 96 etxebizitza zeuden, 67 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 89 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 67 etxebizitza nagusietatik 60 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 7 etxek bi gela zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 19 etxek lau zituzten eta 33 etxek bost zituzten. 60 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 18 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 42 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 97 ziren, horien artean 85 aktiboak ziren eta 12 inaktiboak ziren. 85 pertsona aktiboetatik 84 lanean zeuden (44 gizon eta 40 emakume) eta 1 langabezian (1 gizon). 12 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Labastide udalerrian 67 unitate fiskal zeuden, 171 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.024 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Subway in the Sky
Subway in the Sky 1959ko Muriel Box ingeles zinema zuzendariaren thrillerra da.
Argumentua
Mendebaldeko Berlinen, armadako sendagile bati sendagaiak legez kanpo saltzea leporatuko diote, egia izan ez arren. Errugabea dela frogatzea erabaki, eta ihes egingo dio polizia militarrari.
Toskanar ordena
Toskanar ordena arkitektura ordena bat da, Vitruviok sailkatua eta, hortaz, arkitektura erromatarreko berezkoa. Hori dela eta, ez da arkitektura ordena klasiko greziarren artean aurkitzen (doriarra, joniarra eta korintiarra). Autore batzuen arabera, ordena klasikoetara etruriarrek egin zuten ekarpena izan zen. Doriarretik eratorria da, honen sinplifikazioa, eta Etrurian erabilia izan zen Greziaren konkista baino lehenago. Geroago, erromatarrek hartu eta hedatu zuten.
Denboraren igaroan, Pizkundeko arkitektoek arte erromatarra greziarra baino askoz hobeto ezagutzen zutenez, toskanar ordena ere oso ohikoa izan zen XV. mendetik (doriar ordena baino are gehiago, ia erabat ezezaguna zena eta Neoklasizismoa arte berreskuratu ez zena).
Ezaugarriak
Doriar ordenan oinarritua dagoenez, honen ezaugarri nagusiak ditu. Hala ere, toskanar ordenak honako berezitasun hauek ditu:
The Hunted (2003ko filma)
The Hunted (euskaraz Ehizatua), 2003ko William Friedkin estatubatuarrak zuzendutako ekintza thriller film bat da. Tommy Lee Jones, Benicio del Toro eta Connie Nielsen aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
AEB, Oregon, FBIa bertako basoetan jazotako ehiztarien hilketak ikertzeari ekin dio. Bonham (Tommy Lee Jones) agente aztarna-bilatzaileak Aaron Hallam (Benicio del Toro) hiltzailea atzemango du, Jugoslaviako Gerretan Bohmanen aginduoean misio arriskutsuetan jardun duen soldadua, baina Kosovon bizipen traumatiko bat izatearen ondorioz, gizakien ehiztari bilakatua. Atxilotuak ihes egitean, ehizaldi berri bat hasiko da.
Gann (Ohio)
Gann Ohioko herri bat da. Knox konderrian kokatua dago. 2010ean 125 biztanle zituen, 0.48 kilometro koadrotan banatuta.
Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna
Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna edo Sobietar Batasuna Europa eta Asiako estatu burujabe sozialista izan zen, 1922an sortua eta 1991n desegina. Errusiar Inperioa osatzen zuten lurraldeak hartzen zituen. 1991tik aurrera haren parterik handienaz Estatu Burujabeen Erkidegoa moldatu zen. Bigarren Mundu Gerraz geroztik 15 errepublika federatuk osatua zen: Armenia, Azerbaijan, Bielorrusia, Errusia, Estonia, Georgia, Kaszakhstan, Kirgizistan, Letonia, Lituania, Moldavia, Tajikistan, Turkmenistan, Ukraina eta Uzbekistan. Errusia zen Batasuneko errepublika handiena, bai hedaduraren bai biztanle kopuruaren aldetik, eta politikoki eta ekonomikoki agintzen zuen.
Sobietar Batasunak historia, politika eta ekonomia alorrean izan duen garrantzia ulertzeko haren neurriak eta baliabide handiak hartu behar dira kontuan; garrantzi hori are handiagoa baita berak gidatzen zituen ideologia marxistako herrialdeek osaturiko blokeari erreparatuz gero. Ezaugarri ia feudalak zituen inperio zahar haren egitura politikoak, administratiboak, ekonomikoak eta sozialak erabat aldatu zituen 1917ko iraultza boltxebikeak. Horrek eragin erabakigarria izan zuen ondorengo nazioarteko historiaren bilakaeran: 1922tik jadanik mendebaleko estatuek neurri bereziak hartu zituzten iraultza hark kutsa ez zitzan; Bigarren Mundu Gerraren etenaren ondoren, Sobietar Batasunaren irudiko erregimenak ezarri ziren Europako ekialdean eta Gerra Hotza sortu zen, hogeita bost urtez mundu osoaren egoeran eragin handia izan zuena.
Izena
Sobietar Errepublika Sozialisten Batasunaren akronimoa errusieraz CCCP da, Союз Советских Социалистических Республик, hau da, Sojuz Sobetskih Sotzialistitxeskih Respublik. Letra latindarrekin idazten da, modu teknikoki zuzena CCCP den arren, alfabeto zirilikoaz. Errusierazko gutxi gorabeherako ahoskera "ez ez ez err" da. Batzuetan, SSSR bezala transliteratua da, alfabeto zirilikoko C letra latindar alfabetoko S|esearen baliokidea baita, eta P letra, berriz, R|errearena.
Sigla horiek, SESBetik kanpo, ezaguna egin ziren kirolarien jantzietan, nazioarteko kirol lehiaketetan emaitza nabarmenak lortu baitzituzten, zein sobietar astronauten kaskoan.
Geografia
22.402.200 km2 luze-zabal zen (10.000 km mendebaldetik ekialdera eta 5.000 km ipar-hego). Eremuaren % 11 landa lurrak ziren, % 16 belardiak, % 41 basoak, eta % 32 bestelakoak (tundra, besteak-beste).
Sorrera
1917an Errusiako Iraultzak Errusiako Sobietar Errepublika Sozialistaren sorrera ekarri zuen. Iraultzak tsarraren irudian oinarritutako sistema ordezkatu zuen. Bi garai bereiz daitezke Iraultzan. Lehenengoa 1917ko Otsaileko Iraultza izan zen, Errusiako Nikolas II.a tsarraren autokraziarekin bukatu zuena eta errepublika liberala ezarri zuena. Bigarren fasea Urriko Iraultza izan zen, eta bertan Boltxebikeek boterea kendu zioten behin-behineko gobernuari. Azaroaren 8an Lenin herri-komisarien kontseiluko buru aukeratua izan zen.
1918an Alemaniak eta Errusiak bakea sinatu zuten. Brest-Litovsk itunaren arabera Errusiak Finlandia, Estonia, Letonia, Lituania eta Polonia galdu zituen. 1918 eta 1923 artean Armada Gorria (komunistak) eta Armada Zuria (iraultzaren aurkakoak) Errusiako Gerra Zibilean borrokatu ziren.
1922an Errusiako, Ukrainako, Bielorrusiako eta Transkaukasiako (Georgia, Azerbaijan eta Armenia) errepublikek lehenengo konstituzioa sinatu zuten, SESB sortuz.
Stalinen aroa
1924an, Leninen heriotzaren ondoren, Stalin jabetu zen SESBeko botereaz. Trotsky, Zinóviev eta Kámenev baztertu eta estalinismoari hasiera eman zion. Stalinek ekonomia sozialista garatu nahi izan zuen. Estatuak, bost urteko planen bitartez, ekonomia zuzentzen zuen. Jabetza pribatua debekatu zen eta Estatua herrialdeko lur eta enpresa guztiez jabetu zen. Baserri pribatuak ezabatu eta landetxe kolektiboak (kolkhoz ak) herrialde osoan ezarri zituen. Errepresioa bortitza izan zen: polizia politikoak erregimenaren alde ez zeuden biztanleak deportatu, lan gogorreko esparruetara (gulag etara) bidali edo hil egiten zituen.
Stalinen agintaldiko gertaera garrantzitsuena, ordea, Bigarren Mundu Gerra izan zen. 1939an Sobietar Batasunak eta Alemania naziak Molotov-Ribbentrop ituna sinatu zuten, elkar ez erasotzeko. Besteak beste, Polonia banatzea erabaki zuten: ekialdea Sobietar Batasunarentzat eta mendebaldea Alemaniarentzat. Baina Hitlerrek ez zuen hitzarmen hori bete, eta 1941ean Polonia eta SEBSeko parte bat inbaditu zuen eta Mosku, Leningrad eta Stalingrad eraino iritsi. Stalingradeko batailan (1942 bukaera – 1943 hasiera), armada naziak atzera egin behar izan zuen. Sobietarren erasoaldiak Ekialdeko Europako herrialde guztietatik egotzi zituen alemaniarrak. 1945eko apirilean, Armada Gorria Berlinen sartu zen.
Gerran 27 milioi sobietar hil ziren eta herrialdeak galera ekonomiko izugarriak izan zituen, baina Teherango, Jaltako eta Potsdamgo batzarretan onura politiko handiak lortu zituen eta Aliatuek ekialdeko Europa SESBren menpeko zonaldea izatea onartu zuten. Guda eta gero, AEBrekin batera, SESB munduko potentzia handiena bilakatu zen. Laster AEBak Sobietar Batasunaren hedapena geldiarazteko beharra ikusi zuen. Truman doktrinak Gerra Hotzari hasiera eman zion, 1947ko apirilaren 12an.
Stalinen ondoren
Stalin 1953ko martxoaren 5ean hil zen. Haren ondorengoa izateko, Lavrenti Beria, Viatxeslav Molotov, Georgi Malenkov eta Nikita Khrustxev lehiatu ziren. Azkenean Nikita Khrustxevek Alderdi Komunistaren idazkari nagusi (1953tik aurrera) eta Sobietar Batasuneko presidente (1958tik aurrera) izatea lortu zuen.
Aro honetan, Estatu Batuekin batera SESB zen zientzian eta teknologian gehien ikertzen zuen herrialdea. Bi herrialde horiek Lehia espaziala izeneko norgehiagoka egin zuten. Aurreneko garaipenak Sobietar Batasunak lortu zituen: lehenengo satelite artifiziala bidali zuten espaziora (Sputnik 1), lehenengo izaki biziduna (Laika) eta geroago lehenengo astronauta (Juri Gagarin). Valentina Terexkova lehenengo emakume astronauta izan zen, eta Aleksei Leonovek espazioko lehenbiziko ibilaldia egin zuen.
Khrustxev 1964an erretiratu zen. Hurrengo lehendakaria Leonid Brezhnev izan zen. 1970eko hamarkadan Sobietar Batasunaren indar militarra handitu zuen. 1979an Afganistango gatazkan esku hartu zuen, aurreko urtean estatu kolpe batez boterea bereganatua zuen Afganistango gobernu komunistak eskatuta, gehienbat islamiar ultrakontserbadoreak ziren matxinatuen aurka borrokatzeko; halaxe abiatu zen Afganistango gerra (1979-1989). Gerra hori galtzeak asko ahuldu zuen Sobietar Batasuna. Urte askoan SESB AEBen parean izan zen teknologia militarrean; baina, egoera ekonomiko larria zela eta, Sobietar Batasuna atzean geldituz joan zen. Hurrengo urteetan ekonomiak hobera egin zuen pixkanaka, baina nekazaritzak itota segitzen zuen eta, horren ondorioz, hainbat biztanle hil ziren, eguneroko elikagaien faltagatik.
SESBen desagerpena
1985eko martxoaren 11n Mikhail Gorbatxov alderdi komunistaren idazkari orokorra izendatu zuten. Handik aurrera hainbat aldaketa egin zituen politikan eta ekonomian.
1986ko apirilaren 26an Txernobylgo hondamendia gertatu zen Ukrainako Txernobyl hirian. Historiako istripu nuklearrik larriena izan zen: INES (International Nuclear Event Scale) eskalan, 7. mailan kokatzen da (denetan handiena).
1980ko hamarkadaren bukaeran, sobietar errepublika batzuetan mugimenduak hasi ziren, independentzia eskatuz.
1990an, Lituaniak independentzia aldarrikatu zuen eta hurrengo urtean, Letoniak eta Estoniak.
1991ko martxoaren 17an SESBren iraupenari buruzko erreferenduma egin zen. Hamabost errepubliketatik seik erreferenduma boikotatu zuten, independentzia nahi zutelako. Beste bederatziek Sobiet Batasunaren erreforma onartu zuten.
1991ko abuztuaren 18an Gorbatxoven kontrako estatu kolpe saiakera izan zen, baino porrot egin zuen.
1991ko abenduaren 8an, Errusiako, Ukrainako, eta Bielorrusiako lehendakariek bildu eta Beloveshko Ituna sinatu zuten. Estatu Burujabeen Erkidegoaren sorrera izan zen eta SESBaren deuseztatze ofiziala.
Estatuaren antolakuntza eta administrazioa
1922ko abenduaren 30ean Sobieten Kongresuak Sobietar Batasuna sortu zuen, Errusia, Ukraina, Bielorrusia eta Transkaukasia (Georgia, Armenia, Azerbaijan) barne hartzen zituela. Gerora gainerako errepublikak erantsi zitzaizkion: Uzbekistan eta Turkmenistan (1924); Tajikistan (1929); Estonia, Letonia, Lituania eta Moldavia (1940).
Estatua, beraz, nazio askotarikoa zen, eta egitura federalekoa. Halaber, nazionalitateen eta arrazen berdintasun printzipioari men eginez, zenbait errepublika federaturen barne etnia edo talde nazionalei zegozkien errepublika autonomoak (20), oblast edo probintziak (8), okrug edo barruti autonomoak (10) eta lurralde zein probintzia asko bereizten ziren. Modu horretara 100dik gorako talde etnolinguistikoek beren kultura eta hizkuntza gorde edo garatu ahal izan zuten. Errepublika federatuak eskubidez berdinak eta burujabeak ziren eta, konstituzioaren arabera, autonomia nazionala zuten (politikoa, militarra, linguistikoa, kulturala).
Nolanahi ere, eskubide horiek formalak ziren gehienbat, zeren eta haietaz baliatzeko egokieraz alderdi komunistak ez bestek erabaki baitzezakeen. Legegintzari dagokionez, estatuaren aginpide-organo nagusia Sobiet Gorena zen, bi kamarez osatua –Batasunaren Sobieta eta Nazionalitateen Sobieta–, eta sufragio unibertsalez lau urtean behin hautatzen zena. Organo horretatik Sobiet Goreneko Presidium delakoa –estatu-buru kolegiatuaren zeregina betetzen zuena– eta Ministro Kontseilua irteten ziren. Sobiet Gorenari eta haren batzordeei administrazio federalaren kontrola zegokien; errepublika federatuen edo errepublika autonomoen administrazioa sobieten esku zeuden eta, hala berean, beheragoko mailetan. Sobietar Batasuneko Alderdi Komunistak, bere aldetik, eginkizun erabakigarria zuen Sobietetarako hautagaiak aukeratzeko prozeduran.
Miniatura
Miniaturagilerik ezagunak izan dira Jean Clouet Frantzian, Estatu Batuetan Sarah eta Elizabeth Goodrigde ahizpak, Ingalaterran Nicholas Hilliard eta Samuel Cooper, Alemanian Hans Holbein Gaztea eta Lucas Cranach Zaharra, eta Espainian Agustín Esteve eta Florentino De Craene.
Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna
Estatuaren antolakuntza eta administrazioa
Politikoki 15 sobietar errepublika sozialistetan (SES) banatua egon zen 1940tik 1991ra bitartean:
Alderdi Komunista
Bakarra, zentralizatua eta Leninen ideien arabera moldatua, haren aginpide-eginkizuna guztizkoa zen, errepublika guztietan eratua zegoelarik. Alderdiak, beraz, gizarte bizitzaren maila guztietara zabaltzen du bere ideologia eta politika: ekonomia, kultura, hezkuntza, zientzia, artea, armada. Alderdiko Kongresuak Batzorde Zentrala izendatzen zuen eta hark, berriz, alderdiaren zuzendaritza organoa, Politburo edo Bulego Politikoa, aukeratzen zuen, eta bulego politikoak alderdiko idazkari nagusia hautatzen zuen, estatuaren egiazko agintari gorena, alegia.
Agintari gorenak
SESBeko buru edo agintari gorenak hauek izan ziren:
Agintari horiek bete zuten kargu ofiziala ez zen bakarra izan. Batzuek alderdiko idazkari postua bete zuten SESBeko buru ziren bitartean; beste batzuek gobernuburu titulua izan zuten beren agintaritza garaian; azkenik, izan zen hainbat kargu ofizial konbinatu edo txandakatu zituenik, estatuko buruzagia izan zen bitartean. Izan ere, SESBak iraun zuen zazpi hamarkadetan ez zen agintari gorena izendatzeko titulu formal finko eta iraunkorrik egon (konparaziorako, beste herrialde batzuetan, agintari goren postua argiro lotuta dago titulu eta kargu ofizial jakin bati, adibidez AEBko agintari gorena presidentea da, eta EAEkoa lehendakaria, baina SESBeko buruaren titulua ez zen gisa berean finkoa izan).
Ekonomia eta gizartea
Sobietar Batasunak ekonomia planifikatua eta zentralizatua garatu zuen; produkzio baliabide (lurrak, fabrikak, garraiabideak, merkataritza…) guztien jabetza estatuari edo kooperatibei zegokien. Gosplan izeneko organismoak bost urteko planak –zentralizatuak eta ezinbestean bete beharrekoak– antolatzen zituen. 1950 arte industria azpiegiturak eta industria astunak beretu zuten halako planen lehentasuna; handik aurrera, nekazaritzak eta kontsumorako produktuek hartu zuten lehentasuna. Nekazaritzak langileriaren % 15-20 hartzen zuen eta, ongarriz, makinaz eta biltegiz urri izanik ere, munduko lehen ekoizlea zen zenbait produktutan (patata, azukre kanabera, garagarra, zekalea) eta aurrenetarikoa beste batzuetan (artoa, oloa, kotoia, artilea).
Hala eta guztiz ere, zenbait labore inportatu behar zituen eta nahiz eta behi zein ardi aziendaren ekoizpena handia izan, ez zen nahikoa barneko beharrak asetzeko. Produkzio kolektiboa kolkhozei (kooperatibak) eta sovkhozei (estatuko etxaldeak) zegokien; horien ondoan, jabego pribatuko etxalde txikiak ziren, biztanleen eguneroko beharrak asetzen zituztenak hein handi batean.
Industria Sobietar Batasunaren indarraren oinarria izan da. Langileriaren % 40 inguruk hartan ziharduten. Mea eta energia baliabideen ustiakuntzak munduko lehen edo bigarren mailan jarri zuen hainbat gairi dagokionez: ikatza, petrolioa, gas naturala, elektrizitatea, burdina, bauxita, manganesoa… Europako Errusiako erreserbak agortzeko bidean jarri zirenean Siberia lehen hornitzailea bihurtu zen.
Industria astuna munduko lehenetarikoa zen, hala nola mea arro handietako siderurgia eta kimika. Industria arina, ordea, ez zen hain garrantzitsua. Distantziak hain handiak izanik, komunikabideak ekonomia sobietarraren arazo handia ziren. Hegazkin eta espazio industriak indar handia zuen. Nazioarteko merkataritza harremanak ez ziren hain garrantzitsuak eta gehienbat Comeconeko herrialde komunistekin egiten ziren.
Gizarte segurantza eta dohaineko osasun zerbitzuak biztanle guztiengana iristen ziren. Hezkuntza nahitaezkoa zen 7-17 urte bitartean.
Ekonomia SESBen azkenengo urteetan
1988tik 1989ra bitartean, ekonomia berregituratzeko ahaleginari ekin zitzaion. Hain zuzen, enpresak, kooperatibak eta nekazaritza erreformatzeari ekin zioten.
1987ko ekainaren 30eko Estatuko Enpresei buruzko Legeak enpresen finantza-autonomia eta deszentralizazio-maila areagotzeko helburua zuen, baina ez zuen lortu SESBeko ekonomia dinamizatzea, plan ahalguztiduen eskumenak mugatu ez zutelako, ministerio sektorialak ezabatu ez zituztelako, eta ondasunen handizkako merkatua librea, Estatuko enpresak hornitzeko, sortu ezin izan zutelako.
1988an ere, jarduera kooperatiboa bultzatzea erabaki zen, eta horretarako mota horretako enpresen kopurua ugaritu zuten. Urtebete geroago, beste 133.000 ondasun -eta zerbitzu- kooperatuba sortu ziren. Nahiz et harrera ona izan, biztanleriak produktu horiek merkatu beltzean erosteko ohitura zuenez, kooperatiba horietako prezioak denda ofizialetako prezioak halako 3 edo 4 ere izan zitezkeen.
Oinarrizo beste arazo batzuk ere konpontzeke zeuden; esaterako, nekazaritza-ondasunen jabetza eta nekazaritza-prezioen erreforma. Horrek argi eta garbi adierazten du ez zela pizgarri handirik sortu lurraren banakako ustiaketa bultzatzeko.
Ekoizpena ahuldu egin zen, eta banaketa-sistemek, berriz, okerrera egin zuten.
Aldi berean, Enpresa Mistoak Sortzeko Legea erreformatu eta malgutu egin zen, eta mota horretako ehunka enpresa eratu ziren aitaren batean: 1989ko amaieran, 1.300 sozietate misto zeuden Sobietar Batasunean. Hala ere, gehienek ezin izan zuten jardun, SESBen oraindik indarrean zegoen burokraziak geldiarazita.
Papuascincus stanleyanus
Papuascincus stanleyanus Papuascincus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Hypostomus niceforoi
Hypostomus niceforoi Hypostomus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Longeville
Longeville Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Longeville udalerrian erroldatutako biztanleak 144 ziren. Familiak 64 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du: