cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sare telefonikoaren hierarkia
Zentral primarioa
Hurrengo goragoko mailari zentral primarioa deitzen zaio. Honek sare lokalak elkarren artean konektatzen ditu eta area primarioa osatzen du, hori dela eta, zentral primario berdinera konektaturiko zentral lokalen multzo batek area primarioa osatzen du. Zentral primarioaren helburu nagusia berari ez dagozkion abonatuen deiak finkatzean datza, hauei trantsito deiak deritze, nahiz eta abonatuen artean deiak finkatzea ahalbidetzen duen. Zentral lokalak zentral primariora sekzio primario bidez konektatzen dira.
Zentral tertziarioa
Zentral sekundarioak beraien artean konektatzen dira goragoko maila batean sailkatzen den zentral tertziario baten bidez; Honela area tertziarioa osatzen da, zentral tertziario berdinera konektaturiko zentral sekundarioez. Zentral hauetara bakarrik zentral primarioak konektatzen dira, inoiz ez abonatuak zuzenean.
Apogon oxina
Apogon oxina Apogon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apogonidae familian.
Monteodorisio
Monteodorisio Italiako udalerri bat da. n kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Monteodorisiok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Santa María de Guía de Gran Canaria
Santa María de Guía de Gran Canaria Kanaria Handia uhartean eta Las Palmasko probintzian kokatzen den udalerri kanariarra da.
Deng Xiaoping
Deng Xiaoping (txinera sinplifikatua: 邓小平, txinera tradizionala: 鄧小平; pinyinera: Dèng Xiǎopíng, (Guang'an, Sichuan, 1904ko abuztuaren 22a - Beijing, 1997ko otsailaren 19a), politikari eta Txinako Herri Errepublikako buruzagi komunista nabaria izan zen. Ez zen inoiz herrialdeko presidente izan, baina Txinako politikaririk garrantzitsuena izan zen 1978tik 1990era.
Biografia
Deng Xiaoping Sichuan probintziako nekazari familia batean jaio zen, eta ikasketak Frantzian egin zituen. Bertan marxismoaren eragina jaso zuen 1920ko hamarkadan eta Txinako Alderdi Komunistako kide bihurtu zen 1923an. Txinara itzuli zenean, lurraldeko nekazari guneetan komisario lanak egiten zituen.
1949an Txinako Herri Errepublika sortzean, Tibet eta Txina hego-mendebaldeko eskualdetan egin zuen lan, komunismoaren hedapena gune haietan baieztatzeko. Haren eragina ezinebestekoa izan zen 1960ko hamarkada hasierako Aurrerako Jauzi Handia izeneko politika ekonomikoaren ezarpenean. Dena den, Txinako Alderdi Komunistako buruzagirik itxienek gogor gaitzetsi zuten Deng Xiaopingek Txinako ekonomia mundura zabaltzeko zituen asmoak eta Alderdi Komunistaren jazarpena jasan zuen bi aldiz. 1978an bere garrantzia berreskuratu zuen Alderdi Komunistaren baitan, Mao Zedongen ondorengoa izan behar zuen Hua Guofengek baino botere gehiago eskuratu zuenean.
Txinako "sozialismoa baina Txinaren ukitua" izeneko sistema ekonomikoaren oinarriak ezarri zituela esaten da askotan.
Stanisławów udalerria
Stanisławów Poloniako Mazoviako voivoderriko landa-udalerri bat da, Mińsk barrutian kokatuta. 106,37 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6746 biztanle zituen.
Hermógenes Irisarri
Hermógenes Irisarri Trucíos (Santiago, 1819ko apirilaren 19a - 1886ko uztailaren 22a) poeta, kazetari, diplomatiko eta politikari txiletarra izan zen.
Antonio José de Irisarri eta Mercedes Trucíos-en semea zen, eta Antonio Smith Irisarri paisaia-margolariaren osaba.
Literatura karrera
Idazle publiko gisa bere ibilbidea El Seminario de Santiagon hasi zuen 1840an, eta prosako eta bertsoetako ekarpenak egin zituen bere herrialdeko hainbat artikulu eta literatura aldizkarietan. Galería de hombres célebres de Chile (Txileko gizon ospetsuen Galeria) lan biografikoaren zuzendaria izan zen.
Bere olerkien artean Al sol de Septiembre, A San Martín eta La mujer adúltera daude.
Karrera politikoa
1857an Kongresu Nazionalerako diputatu hautatu zuten. 1860an Erdialdeko Amerikako bost errepublikek omendu zuten Txilen egin zuen ordezkaritzagatik, eta 1863an Perun bizi zen, denbora batez, eta El Heraldo de Lima egunkari politikoaren zuzendaria izan zen.
1886an Txilera itzuli zen eta urte berean Kongresuko diputatu eta presidenteorde hautatu zuten. José Joaquín Pérez presidenteak askotan gonbidatu zuen bere kabinetean sartzera, baina Hermógenesek beti ezezkoa eman zion proposamenari. Geroago Senatuan hautatua izan zen 1873an, baina orduan ez zen politikan aktiboki parte hartu.
Federico Errázuriz Zañartu presidentearen gobernupean, Estatuko kantziler izan zen, baina 1877an dimisioa eman zuen Quilpué- n erretiroan bizitzeko.
Bukovany (Olomouceko barrutia)
Bukovany Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 678 biztanle ditu eta 3,16 kilometro koadroko azalera. Olomouceko barrutian dago.
Susana Thénon
Susana Thénon (Buenos Aires, Argentina, 1935 - 1991ko apirilaren 5a) poeta, itzultzaile eta argazkilaria izan zen.
Biografia
Bere sorkuntza poetikoko unearen arabera, Argentinako 60ko Belaunaldia deritzonaren barruan dago. Garaikide ditu Juana Bignozzi (1937) eta Alejandra Pizarnik (1936-1972) bezalako poetak, ezein literatur taldetako kide ez den arren, biekin lotu ohi da bere poesian lantzen duen eraikuntza mota marjinalagatik, urte haietan nagusi izan zen ezein mugimenduri atxiki gabe.
Bere belaunaldiko beste poetekin izandako harremana ez zen estua izan, Maria Negroni bezalako salbuespenak salbuespen, geroago bere hil ondorengo liburuen (La Morada Imposible I y II) konpiladoreetako bat izango zena edota lehen aipatutako Alejandra Pizarnik, zeinarekin Ur Bizia Literatur Aldizkarian (1960) argitaratu zuen.
Bere argitalpenetan hutsune bat dago 1970 eta 1982 artean, argazkilaritzan aritu baitzen aktiboki, baina idazten jarraitu zuen. Saiakera batzuk ere idatziz.
Lanak
=== Literatura ===
NGC 6886
NGC 6886 nebulosa planetario bat da, Sagitta konstelazioan. Ralph Copelandek aurkitu zuen n.
Liverpool Football Club
Liverpool Football Club Ingalaterrako futbol taldea da, izen bereko hirian egoitza eta zelaia (Anfield) dituena. Munduko talderik onenetarikoa da, Europan 11 txapelketa irabazi baititu, tartean 6 Europako Kopa. Izan ere, talde ingelesik arrakastatsuena da kontinente mailan historian zehar, eta herrialde mailan, soilik Manchester Unitedek irabazi du berak baino liga gehiago.
2019ko abenduan aurreneko aldiz irabazi du Munduko Kopa eta 2020an aurreneko Premier League eskuratu zuen, azken liga garaipenetik 30 urtetara hain zuzen ere. Bere ereserkia You'll Never Walk Alone abestia da.
Sorrera eta hasierako urteak
Liverpool F.C. 1892ko martxoaren 15ean sortu zen, Everton F.C. eta honen presidentea zen John Houldingen arteko desadostasuna zela eta. Evertonek Anfielden jokatu ohi zuen eta zelaiaren jabea John Houlding presidentea zen. 1892an ordea Evertonek gaur egungo Goodison Parkera aldatzea erabaki zuen eta Houldingek Anfielden jokatuko zuen talde berria sortu zuen, Everton F.C. and Athletic Grounds Ltd, baina izena nahasgarria zenez berehala hiriaren izena hartu zuen, Liverpool Football Club.
1893-84 denboraldian hasi zuen bere ibilbidea bigarren mailan eta XX. mendea hastearekin batera Ingalaterrak talde onenetakoa bihurtu zen, 1901 eta 1906an Liga nagusia irabaziz. 1914an lortu zuen lehenengo Kopa eta Bigarren Mundu Gerraren aurretik beste bi liga eskuratu zituen, 1922 eta 1923 urteetan.
Hurrengo liga eskuratzeko bi hamarkada itxaron behar izan zituen, 1947 arte (bosgarrena). Zazpi urte geroago ordea, 1954an, maila galdu zuen.
Bill Shanklyren iraultza
1959an Bill Shankly hautatu zuten entrenatzaile. Honek Anfieldeko biltegi zahar bat berriztu eta estrategiak adosteko gela bihurtu zuen. 1962an lehen mailara itzuli eta bi urtetan beste Liga bat eskuratu zuen. 1965ean Kopa lortu zuen eta 1966an Europako Errekoparen finalera iritsi zen, Borussia Dortmundekin galdu zuena. 1970ean John Benjamin Toshack hasi zen jokatzen Liverpool FC-n. 15 urte geroago Real Sociedad-ek fitxatuko zuen entrenatzaile lanetan aritzeko.
Urrezko aroa: 1973-1985
Ingalaterran Liga ugari irabazteaz gain Europa mailan ezaguna bihurtu zen, denbora tarte honetan 4 Europako Kopa, bi UEFA eta Superkopa bat lortu baitzituen.
Lehenengo garaipena 1973ko UEFA Kopa izan zen, Borussia Mönchengladbachen aurka irabazi zuena. Lehenengo Europako Kopa berriz 1977an lortu zuen, talde berdinaren aurka. Hurrengo garaipenak 1978an Club Bruggen aurka (1-0), emaitza berdinarekin 1981ean Real Madriden aurka, eta hurrengoa penalti jaurtiketetan AS Romaren aurka (1984an).
1985ean ere finalera iritsi zen. Bruselako Heysel Stadiumesan jokatu Juventus FC-ren aurka eta 1-0 galdu zuen. Baina egun hartako berri nagusia Liverpooleko hooliganek sortarazitako jende-oldea izan zen, 39 zale hil zutena (horietatik 32 italiarrak). Gertakizun honen ondorengo 5 urteetan talde ingelesei debekatu egin zitzaien Europako txapelketetan jokatzea, Liverpoolen zigorra sei urtetakoa izan zen. Antzeko gertakaria izan zen 1989an, 96 hildako eragin zuena Kopako final batean, Nottingham Foresten aurka Sheffielden. Hala ere, azken kasu honetan, istripuz gertatu zen indarkeriaz baino.
Hurrengo urteetan beraz Ingalaterrako txapelketetan aritu zen eta 1992 arte 3 Liga eta 3 Kopa eskuratu zituen. 1990ekoa izan zen gainera Liverpoolen gaur egun arte lortu duen azken liga. 1987an John Aldridge hasi zen jokatzen, urte batzuk geroago Real Sociedadek fitxaturiko lehenengo atzerritarra izango zena.
XXI mendea
2005ean AC Milanoren aurka Txapeldunen Liga irabazi bazuen ere, ez du oraindik Premier League (1992an sortu zena) irabazterik lortu eta Manchester United edo Chelsea bezalako talde indartsuen itzalean egon da.
Real Sociedadekin duen harremanaren erakusgarri 2004an Xabi Alonso fitxatu zuen eta taldearen ezinbesteko elementua bihurtu zen harik eta 2009an Real Madridera joan zen arte.
Azken urteetan postu apalagoak lortu ditu, 2016an esate baterako Ligako zortzigarren postuan gelditu da, baina gainerako txapelketetan hobeto aritu da. UEFA Europa Leagueko finala jokatu zuen 2016an, baina Sevilla FC gailendu zitzaion. Ingalaterrako Ligako Kopako finalera ere iritsi zen baina penalti jaurtiketetan galdu egin zuen. 2018an Txapeldunen Ligako finala jokatu zuen baina Real Madril nagusitu zen. 2018-19 denboraldia bikaina izan zuen, Premier Leaguen bigarren egin zuen eta Txapeldunen Ligan Europako seigarren Kopa eskuratu zuen. Finalerdietan Bartzelonan izandako 3-0 porrotari buelta eman zion eta finalean Tottenham Hotspur 2-0 emaitzaz garaitu zuen.
Kontinente arteko Kopa
Asko kostatu zaio Nazioarte mailako titulu nagusia lortzea, Kontinente arteko Futbol Kopa hain zuzen ere. 1978an Boca Juniorsen aurka jokatzekoa zen baina ez ziren ados jarri datak aukeratzerakoan. Gerora jakin da Liverpoolek ez zuela Argentinan jokatu nahi izan Falkland Uharteetako Gerra zela eta. 1981 eta 1984an galdu egin zuen eta 2005ean FIFAren Kluben arteko Munduko Kopan bigarren gelditu zen.
2019an lortu zuen azkenik FIFAren Kluben arteko Munduko Kopa, CR Flamengo talde brasildarrari luzapenean sarturiko gol bakarrari esker partida irabazita.
La Hoyako geltokia
La Hoya Murtziako Eskualdeko tren geltoki bat da, udalerrian kokatuta dagoena.
Liverpool Football Club
Aurreneko Premier Leaguea
Azken liga garaipena 1990an lortua zuen eta 1992an Premier Leaguea sortu zen. 2019-20an lortu zuen txapeldun izatea aurreneko aldiz, nagusitasun osoz lortu ere, 99 puntu eskuratu baitzituen (Premier Leagueko errekorra 100 puntutan dago) eta 18 puntu atera zizkion bigarren izan zen Manchester City taldeari.
Euskal taldeen aurkako partidak
Hauek dira Europako txapelketa ofizialetan Liverpoolek euskal taldeen aurka jokatu dituen partidak:
La Hoyako geltokia
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Liverpool Football Club
Jokalari nabarmenak
[Partiden eta golen kopurua Ligan lortutakoak dira.]
Emakumezkoen taldea
1989an sortu zen Newton Ladies FC izenarekin.
Taifa
Taifak (arabieraz طائفة ṭā'ifa -sg- طوائف ṭawā'if -pl-) 1031n Hisham III.a kalifa bota ondoren Kordobako Kalifa-herria banantzean sortu ziren hogeita hemeretzi erresuma musulmanak izan ziren. Geroago, almorabideen agintea ahuldu ahala, bigarren taifa erresumak sortu ziren, 1144 eta 1170 artean.
Sermond's
Sermond's 2010an Elorrion (Bizkaia) sortutako rock musika taldea da. Dagoeneko 3 diska kaleratu dituzte.
Urrezko Zirkulua (Islandia)
Urrezko Zirkulua edo Golden Circle (Gullni hringurinn) Islandiako hegoaldean oso ezaguna den ibilbide turistikoa da. 300 kilometroko ibilbidea da, Reykjaviken hasi eta amaituz, uhartearen bihotzean barneratzen dena. Ibilbide honek Islandiako turismoarekin eta bidaiekin lotutako txango eta jarduera nagusiak biltzen ditu.
Ezaugarriak
Hain ohikoak ez diren beste geldialdi batzuk ere badaude, hala nola Kerið krater-bolkanikoa, Hveragerði herria, Skálholteko eliza eta Nesjavellirreko energia geotermikoko instalazioa.
Bakailao ajoarriero
Bakailao ajoarriero bakailao idorra eta barazkiek osatutako platera da; batez ere tomate eta baratxuriak. Euskal Herrian ez ezik Espainian ere plater tradizionala da eta osagaiak eskualdez eskualde aldatzen dira. Prestatzeko buztin-kazola behar da gero bertan bero zerbitzatzeko.
Izena
Plateraren jatorria ezezaguna da: baliteke mandazainek (arrieros) asmatua izan edo ajoarriero nafar-saltsarekin lotura izan.
Ezaugarriak
Bakailao idorra gezatzeko 24 edo 48 orduz (moduaren arabera) uretan jarri behar da. Bestetik barazkiak frijitu behar dira: tomate, tipulak, pikillo piperrak, piperrak, baratxuriak eta patatak. Barazkiak prest daudenean bakailao gehitu eta sutan 15 minutu uzten da. Normalean piper txorizeroak eta piperminak botatzen dituzte.
Kerloasko zutarria
Kergadiouko zutarria Bretainiako Finistère departamentuko Plouarzel udalerriko lursailetan kokatzen den zutarri bat da. Harritzar honek 9,50 metroko garaiera du, honenbestez, Bretainia osoko zutarririk garaiena da (batzuek diotenez baita mundu osokoa ere).
Berez, 12 metroko garaiera zuen, baina XVIII. mendean tximista batek gainaldeko muturrean jo ta gaur egun duen garaierara txikitu zuen.
Ho Chi Minh Hiriko Arte Ederren Museoa
Ezaugarriak
Museoak hiru solairuko hiru eraikin biltzen ditu. Museoan eskultura, olio-, zetazko eta lakazko margolanak biltzen dira. Baita ere tradizioaren araberako estiloko lanak, esaterako Hàng Trống, Đông Hồ eta Kim Hoàng estiloetako xilografiak. Vietnamgo zeramika eta antzinako arte budistaren bilduma ere garrantzitsua da. Lehen solairuan artelanen galeria komertziala ere badago. Hirugarren solairuan herrialdeko Champa artea eta Óc Eo erlikia onenetakoen erakusketa arkeologikoak daude ikusgai.
Eraikin nagusia Rivera arkitekto frantziar batek eraiki zuen, 1929 eta 1934 artean, Hua (Hui-Bon-Hoa) familiaren txalet gisa. 1987an museoa hara eraman zuten.
Salobral
Salobral Ávilako udalerria da, Valle de Amblés eskualdean dagoena.
Microbiotheria
Microbiothera martsupialen ordena da, barnean Microbiotheriidae familia monotipiko edo bakarra duena. Familiak, egun, espezie bakarra du, Dromiciops gliroides hain zuzen ere.
Salobral
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 122 biztanle zituen.
Villenave-près-Béarn
Villenave-près-Béarn Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Villenave-près-Béarn udalerrian erroldatutako biztanleak 59 ziren. Familiak 16 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 33 ziren, horien artean 28 aktiboak ziren eta 5 inaktiboak ziren. 28 pertsona aktiboetatik 26 lanean zeuden (15 gizon eta 11 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 5 pertsona inaktiboetatik 4 ikasten zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak igeltseroa ziren.
2000. urtean Villenave-près-Béarn udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 150 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cashtown-McKnightstown (Pennsylvania)
Cashtown-McKnightstown Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Adams konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Stąporków udalerria
Stąporków Poloniako Gurutze Santuko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Końskie barrutian kokatuta. 231,67 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 17369 biztanle zituen.
Vaquería
Vaquería Paraguaiko udalerri bat da, Caaguazúko departamenduan kokatua. 2017ko estimazioen arabera 11816 biztanle zituen.
Karl von Piloty
Karl Theodor von Piloty (Munich, 1826ko urriaren 1a - Ambach, 1886ko uztailaren 21a) alemaniar margolaria izan zen. Alemaniako eskola errealistaren ordezkari nabarmena izan zen, eta gai historikoak margotu zituen batez ere.
Municheko Akademiako ikaslea izan zen. Genero margolaritzan arrakastaz hasi zen eta 1954an gai historikoekin hasi zen. Bavariako erregearen noblezia titulua jaso zuen eta margolaritza irakasle ere izan zen.
Bukovec (Frýdek-Místekeko barrutia)
Bukovec Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.388 biztanle ditu eta 17,06 kilometro koadroko azalera. Frýdek-Místekeko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1131 urtean egin zen.
Albert City (Iowa)
Albert City Iowako hiri bat da. Buena Vista konderrian kokatua dago. 2010ean 699 biztanle zituen, 1.4 kilometro koadrotan banatuta.
Yuhua Barrutia (Shijiazhuang)
Yuhua Barrutia (txinera sinplifikatuz: 裕华区; pinyineraz: Yùhuá Qū), Shijiazhuang osatzen duten barrutietako bat da. 2005eko erroldaren arabera, 400.000 biztanle bizi ziren 101,45 kilometro koadroko azaleran.
Apogon pacificus
Apogon pacificus Apogon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apogonidae familian.
Juan San Martin
Juan San Martin Ortiz de Zarate (Eibar, Gipuzkoa, 1922ko ekainaren 23a - Hondarribia, 2005eko maiatzaren 30a) euskal idazlea, espeleologoa, arkeologoa, etnografoa, mendizalea, Arartekoa eta euskaltzaina izan zen.
Gaua Mendi Gorrian
Gaua Mendi Gorrian (errusieraz Ivanova noch' na Lisoy gore, "San Joan Gaua Mendi Gorrian") Modest Musorgski errusiar konposatzailearen olerki sinfoniko bat da. Musikalan hau jatorriz Nikolai Gogol idazlearen ipuin batean oinarritua dago, bertan baserritar edo nekazari batek San Joan gauez Kiev hiritik hurbil dagoen Mendi Gorrian akelarre bat ikusten du (Walpurgis gauaren parekidea). Berritzailea izateaz gain, musikalanak osaketa bihurria du, eta bertsio ugari ezagutu ditu.
2328 Robeson
2328 Robeson asteroide baten izena da. apirilaren 19an aurkitu zuen T. M. Smirnova-ek Nauchnij Behatokitik.
Juan San Martin
Datu biografikoak
Espainiako Gerra Zibilaren garaian erbestera joan behar izan zuen, familiarekin batera, beste hainbatek egin bezala.
Gaua Mendi Gorrian
Músorgskik musikalaren hasiera berak idatzitako oharrak ipini zuen, hauek hasiera batetik aurrera musikalanaren fantasiazko giroa hobekiago ulertzen lagundu zutelarik:
Juan San Martin
Datu biografikoak
1989an aukeratu zuten Euskal Autonomia Erkidegoko Ararteko. 2006ko azaroaren 17an Eibarko seme kuttun izendatu zuten.
Gaua Mendi Gorrian
Musorgskiren heriotzaren ondoren, haren lagun eta adiskidea zen Nikolai Rimski-Korsakovek musikalan bikain, koloretsu eta indartsu hau orkestratu eta moldatu zuen, ondorioz kontsertu eta musika emanaldi askotan ospetsu bilakatu delarik.
Juan San Martin
Literatura eta euskalgintza
Artikuluak argitaratzen 1950eko hamarkadan hasi zen. 1959an kaleratu zuen lehen liburua: ''Juan Antonio Mogel. Bere bizitza ta lanak. Poemak idazteko Otsalar'' ezizena erabili zuen, 1960ko hamarkadan erreferentzi bihurtuz. 1964an euskaltzain oso izendatu zuten. Euskara batua sortzearen aldeko Ermuko zinean (1968), besteak beste, Eibarko Idazle eta euskaltzale gazte batzuk ere egon ziren. Ipar Euskal Herrian Euskal Idazkaritzak 1964an onartutako gomendioak onartuz eta erabiliz, denbora laburrean ohitura bihurtu zituzten. Geroago, 1970ean Batasunaren Kutxa liburuaren sarreran, Baionan eta Eibarren Ermuko zina berretsi eta sinatutako hirurogeita hiru euskaltzale eta idazleen zerrenda argitaratu zen. Horien artean baziren lehen aipatutako eibartarrak: Imanol Laspiur, Juan San Martin, Serafin Basauri eta Bego Etxebarria.
2328 Robeson
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1972 HW izena zeraman.
Montilivi estadioa
1970ean eraiki zen eta 13.450 ikusleentzako edukiera du.
Labrisomus nuchipinnis
Labrisomus nuchipinnis Labrisomus generoko animalia da. Arrainen barruko Labrisomidae familian sailkatzen da.
Gaua Mendi Gorrian
Ondarea
1940an Walt Disneyren Fantasia marrazki bizidun filmean musikalan hau Gaizkia edo Gaiztakeria irudikatzeko erabili zen.
2328 Robeson
Orbitaren ezaugarriak
2328 Robeson asteroidearen orbitak batezbeste 2,341 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,682 distantziara. Eszentrikotasuna 0,146 da, eta makurdura orbitala 10,02ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.9 da.
Burdin-sulfurozko munduaren teoria
Burdin-sulfurozko munduaren teoria Günter Wächtershäuser alemaniar kimikari eta patenteetan espezializatutako abokatutak proposatutako biziaren jatorriari buruzko hipotesi bat da. Hipotesi honetan espezie kimikoak eta burdin eta sufrezko konposatuek parte hartzen dute. Wächtershäuserrek metabolismo forma primitibo bat genetikaren aurretik existitu zela proposatzen du. Bere lanean, metabolismo bezala beste prozesu batzuek probesteko moduan energia sortzen duten erreakzio kimikoen ziklo bat ulertzen da. Ideia, behin metabolismo ziklo primitibo bat ezarri ondoren, hau geroz eta konplexuagoak diren konposatuak sortzen hasten dela da. Teoriaren funtsezko ideia bizitzaren kimika primitiboa ozeanoetan masazko disoluzio batean gertatu ez zela da, baizik eta pirita bezalako mineralen azalean, iturri hidrotermaletatik gertu. Giro anaerobio bat zen, eta tenperatura (100 °C) eta presio altukoa. Lehen zelulak mineralen azaleko burbuila lipidikoak izango ziren. Wächtershäuserrek ozpinean aurki daitekeen azido azetikoak (karbono, hidrogeno eta oxigeno konbinaketa sinple bat) funtsezko papera bete zuela dioen hipotesia garatu zuen. Azido azetikoa zelulen metabolismoarentzat funtsezkoa den azido zitrikoaren zikloaren zati da.
Burdin-sulfuroaren teoriaren funtsezko ideietako batzuk honako bizitza sortzeko errezeta laburrean laburbildu daitezke: Ura irakitea, burdin eta nikelezko sulfuroetan astintzea. Karbono monoxido eta hidrogeno sulfurozko gasak burbuilatzea eta peptidoak eratu arte itxarotea.
Modu teknikoagoan, Wächtershäuserrek honako pausoak planteatu zituen proteinak agertzeko:
Hala azido azetikoa nola pirubikoa azido zitrikoaren zikloko funtsezko substratuak dira.
Juan San Martin
Literatura eta euskalgintza
Egan aldizkariko zuzendari izan zen 1983tik 1989ra.
Azaroaren 18
Kanpo estekak
Azaroaren 17 | Urteko egutegi | Azaroaren 19
Juan San Martin
Espeleologia
40ko hamarkada amaieran Aranzadi Zientzia Elkartearen espeleologia sailean lanean hasi zen, Eibar inguruko kobazuloen katalogazio eta esplorazioan, Jesus Elosegi Irazustaren zuzendaritzapean. Zenbait esplorazio handitan ere aritu zen, hala nola Gesaltza-Arrikrutz sarean (Oñati: haren topografia egin zuen, Felix Ruiz de Arkauterekin batera), Aitzbeltz leizean (Mendaro, Gipuzkoako orduko leizerik sakonena) eta San Martin leizean (Erronkari). Azken horretan, 1960 urtean, La Vernako tunela zulatzea ahalbidetu zuen topografia taldean aritu zen; eta Aranzadi Galeria aurkitzeko egin zen eskaladaren arduradunetako bat izan zen.
Appenai-sous-Bellême
Appenai-sous-Bellême Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Burdin-sulfurozko munduaren teoria
1997an Wächtershäuserrek eta Claudia Huberrek karbono monoxidoa, hidrogeno sulfuroa eta nikel sulfurozko partikulak 100 °Ctan nahastu zituzten eta aminoazidoak era zitezkeela frogatu zuten. Hurrengo urtean, osagai berberak erabiliz peptidoak sortzeko gai izan ziren.
Appenai-sous-Bellême
Biztanleria
2007an Appenai-sous-Bellême udalerrian erroldatutako biztanleak 234 ziren. Familiak 80 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Burdin-sulfurozko munduaren teoria
Kanpo estekak
Chemische Evolution
Appenai-sous-Bellême
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 131 etxebizitza zeuden, 91 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 32 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 131etxeak ziren. 91 etxebizitza nagusietatik 80 bere jabearen bizilekua ziren eta 11 alokairuan okupaturik zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 19 etxek hiru zituzten, 20 etxek lau zituzten eta 47 etxek bost zituzten. 65 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 36 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 50 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 140 ziren, horien artean 114 aktiboak ziren eta 26 inaktiboak ziren. 114 pertsona aktiboetatik 107 lanean zeuden (58 gizon eta 49 emakume) eta 7 langabezian zeuden (2 gizon eta 5 emakume). 26 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Appenai-sous-Bellême udalerrian 92 unitate fiskal zeuden, 242 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.594 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren eta 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 iturgina.
2000. urtean Appenai-sous-Bellême udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 483 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Librillako geltokia
Librilla Murtziako Eskualdeko tren geltoki bat da, udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
José María Busca Isusi
José María Busca Isusi (Zumarraga, Gipuzkoa, 1916ko irailaren 6a - ib., 1986ko uztailaren 16a) gaztelaniaz idatzi zuen gipuzkoar idazlea izan zen.
Biografia
Gastronomiaz arduratu zen batez ere, artikuluetan, liburuetan eta hitzaldietan. Ospe handia bereganatu zuen sukaldaritzan. Bestalde, janari-industrian ere aritu zen, bere anaiarekin batera.
1962an Municheko elkar hartze makurrean parte Hego Euskal Herritik parte hartu zutenen zerrenda guztietan agertzen da José María Busca Isusi, baita Espainiako Zerbitzu Sekretuek zigortzeko asmoz egin zuten zerrendan ere.
Tembiaporá
Tembiaporá Paraguaiko udalerri bat da, Caaguazúko departamenduan kokatua. 2017ko estimazioen arabera 14549 biztanle zituen.
José María Busca Isusi
Lanak
Ikerlari nekaezina zelarik, bere funtsa dokumentalak sei mila dokumentu baino gehiago osatzen dute. Koldo Mitxelena Kulturuneko Liburutegian gordetzen da eta bertan kontsultagarri dago. .
Robert Morris
Robert Morris (Kansas City, Missouri, 1931ko otsailaren 9a - Kingston, New York, 2018ko azaroaren 28a) Estatu Batuetako artista bisuala, artista kontzeptuala eta idazlea izan zen. Donald Judd-ekin batera, minimalismoaren adierazle eta teoriko nabarmenetakotzat jotzen da, baina performance, instalazio artistiko eta Land Art gisako artearen kontzeptuen garapenean ere ekarpen handiak egin zituen.
Biografia
1948tik 1950era bitartean ingeniaritza ikasi zuen Kansas Cityko Unibertsitatean, eta aldi berean, hiri horretako Arte Institutura joan zen. Artista gisa San Franciscon hasi zen performanceak egiten eta pintura lantzen, 50eko hamarraldiaren bukaeran. Lehenengo lanetan Pollocken espresionismo abstraktuaren eragin nabarmena du. 1961ean New Yorkera joan zen, eta artearen historia ikasi zuen Hunter Collegen. Han graduatu zen 1963an, Brancusiri buruzko tesiarekin. Pintura utzi eta eskulturara jo zuen ondoren, lan txikiekin. 1961etik 1967ra bitartean, aldiz, pieza handiak osatu zituen; eraikuntza poliedrikoak egin zituen gehienbat. 60ko hamarraldiaren amaieran hainbat artikulu idatzi zituen, minimalismoaren oinarriak adierazten zituztenak. Bakarkako lehenengo erakusketa 1963an egin zuen, New Yorkeko Greene Galleryn. 60ko hamarraldiaren amaieran hainbat saio egin zuen ildo postminimalistei jarraituz; lan horiek hondakin pilekin osatu zituen. 80ko hamarraldian pinturara itzuli zen; lan espresionistak egin zituen, gai tragikoen ingurukoak, Goya eta Turner-en aipamenekin. 90. hamarraldian bere hasierako lanetara itzuli zen. Gaur egun New York bizi eta lan egiten du.
Obra
Arte kontzeptualean kokatua, obraren, artistaren, publikoaren eta espazioaren arteko askotariko harremanak aztertu zituen, bereziki obraren sorreraren prozesuan arreta jarriz (Behatokia, 1971; Labirintoa, 1974). Espresio artistikoan forma sinpleetara jo izan zuen. Bereak ditu honako obra antiformalak: moztutako fieltroekin egindako moldaketak (1967tik aurrera), lur- eta zabor-pilaketak (1968), harrizko blokeak (1977).
Mozzagrogna
Mozzagrogna Italiako udalerri bat da. n kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
NGC 6887
NGC 6887 galaxia bat da, Telescopium konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Salvadiós
Salvadiós Ávilako udalerria da, La Moraña eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 95 biztanle zituen.
Amolops chakrataensis
Amolops chakrataensis Amolops generoko animalia da. Anfibioen barruko Ranidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Stara Biała udalerria
Stara Biała Poloniako Mazoviako voivoderriko landa-udalerri bat da, Płock barrutian kokatuta. 111,12 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 11752 biztanle zituen.
Atletismoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan - Emakumezkoak 100 metro hesiak
Atletismoko emakumezkoen 100 metro hesiak 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan 2021eko uztailaren 31tik abuztuaren 2ra bitarte lehiatu zen Japoniako Estadio Nazionalean.
1. erronda
Lasterketa bakoitzeko lehenengo 4ak eta hurrengo 4 azkarrenak pasatzen dira final-erdietara.
Final-erdiak
Lasterketa bakoitzeko lehenengo biak eta ondoren egondako bi azkarrenak finalerako sailkatu ziren.
Citharidae
Citharidae arrain pleuronektiformeen familia da, itsaso epel eta azpitropikaletan bizi dena. .
Generoak
FishBaseren arabera, familiak egun 6 espezie ditu, 4 generotan banaturik:
Paul (Amurrio)
Paul gaur egun Arabako Amurrioko udalaren Delika kontzejuaren barruan dagoen herri hustua da. Historian izen desberdinak ezagutu ditu: Zamarra, Zemarro, Zamarro. 1553ko dokumentu batek aipatzen du. Ez da ezagutzen zein datetan hustu zen. Gaur egun haren lurrak Delikan daude eta inguruak Pual izena du.
Supelegor
Supelegor Itxinan dagoen leizea da. Kobazulo hau Gorbeiako mendilerroan dago kokatua, Itxinan hain zuzen ere.
981 metrotara dago haitzuloa. Sarrera oso handia portiko laukizuzen baten gisara.
NQ Vulpeculae
NQ Vulpeculae izena Vulpecula konstelazioan 1976ko urriaren 21ean agertu zen nobari eman zitzaion. Noba honek 6 diztira magnitudea lortu zuen.
Aingeru negartia
Aingeru negartia (Weeping Angel) Doctor Who zientzia fikziozko telesail britainiarreko fikziozko pertsonaia da. Aingeru hegodun itxura duen harrizko estatua da, azkar mugitu eta gizakiak erasotzen dituena.
Geogepa
Geogepa Tortricidae familiako sits genero bat da. Bere espezie tipoa Geogepa zeuxidia da.
Aingeru negartia
2007an agertu ziren lehenengo aldiz eta Doctor Who telesaileko munstro beldurgarrienetakoak bihutu dira.
Crozet (Virginia)
Crozet Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Albemarle konderrian dago, Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Lake Meade (Pennsylvania)
Lake Meade Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Adams konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Aingeru negartia
Pertsonaiaren sorrera
Steven Moffatek sortu zuen aingeru negartia eta 2007an atera zen lehen aldiz "Blink" atalean. Haien jokaera haur-jolas batean oinarriturik dago, "estatuen jolasa". Lehiakideek azkar mugitu behar dute zaintzailea harrapatu arte. Honek ordea mugitzen harrapatzen baditu jokotik kanporatuta gelditzen dira.
Aingeru negartiak berehala bihurtu ziren Doctor Who telesaileko pertsonai beldurgarrienak. 2007an Doctor Who Adventures aldizkarian egindako inkesta batean %55ak aukeratu zituen beldurgarrienekotzat, The Master eta daleken aurretik.
Deskribapena
Doktoreak dioenez "unibertsoa bera bezain zaharrak dira baina inork ez daki non duten jatorria".
Jostailu-denda
Jostailu-denda jostailuak saltzen diren denda da. Lehenengoa 1562an ireki omen zuten Italian.
Aingeru negartia
Itxura eta jokaera
Victoriar aroko hilerrietan ohikoak diren aingeruen estatuen itxura dute. Soinekoz jantzirik egon ohi dira eta bi hego handi izaten dituzte bizkarrean. Gizaki bat ukitzerakoan lehenaldira bidaltzen dute eta orduan sortzen den denbora-potentzial energiaz elikatzen dira. Inork zuzenki begiratzen diotenean espazio-denboran toki kuantikora loturik gelditzen dira eta harrizko bihurtzen dira. Begiratzeari uzterakoan ordea abiadura handian hurbiltzen dira. Begiak kliskatzea ere nahikoa da aingeru negartia mugitzeko. Hurbiltzen direnean haien itxura aldatu egiten da; deabru itxura hartzen dute, ahoa irekiz, banpiroen hortzak erakutsiz, eta eskuetan erpeak agertzen zaizkie.
Taldeka erasotzen dute. Kontuz ibili behar dira, izan ere bi aingeru elkarri begira jarriz gero ezingo dira mugitu egoera aldatuko duen kanpoko indarrik ez badago. Egoera hauek ekiditeko eskuak jartzen dituzte aurpegiaren aurrean eta negarrez ari diren itxura hartzen dute, hortik pertsonaiaren izena.
Kasu bereziak
Aingeru negartiek gizakiaren burmuinean haien irudiaren inpresioa ezarri dezakete eta haren bidez biktima kontrolatu. Orduan haien ahotsa erabiliz ingurukoekin hitzegin dezakete. Ordurako gizakia jadanik hilik dago.
Bizirik dauden gizakietatik energia ateratzea nahiago badute ere gai dira aparailu elektrikoetako argindarraz elikatzea ere.
"The Angels Take Manhattan" atalean kerubinak ere azaldu ziren, eta aingeruak ixilak badira hauek zaratatsuak dira eta haurren jokaera dute.
DNA txerto
DNA txertoa belaunaldi berriko txertoa da, mikroorganismo patogeno baten gene batzuez osaturik dagoena. DNA hori plasmido moduan dago, hau da molekula biribila da, eta txertoa hartzen duten ugaztunen zeluletan ez da bikoiztuko, eta ez da kromosometan integratuko. Aldiz, kodifikatzen dituen antigeno mikrobianoak adieraziko dira, eta erantzun inmune espezifikoa bultzatuko da. Albaitaritzan mota honetako txerto batzuk baliatzen diren arren, bat ere ez da onarturik giza erabilpenerako. 2016an, zika sukarrari aurrea hartzeko DNA txerto baten lehenbiziko proba klinikoak egin ziren.
Dorleta Eskamendi
Dorleta Eskamendi Gil (Errenteria, Gipuzkoa, 1992ko urtarrilaren 2a) emakumezkoen Lares-Waowdeals talde profesionaleko euskal txirrindularia da.
Membrey
Membrey Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Membrey udalerrian erroldatutako biztanleak 240 ziren. Familiak 96 ziren, horien artean 34 pertsona bakarrekoak ziren (17 bakarrik bizi ziren gizonak eta 17 bakarrik bizi ziren emakumeak), 29 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 29 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 124 etxebizitza zeuden, 102 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 118 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 102 etxebizitza nagusietatik 84 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 24 etxek lau zituzten eta 63 etxek bost zituzten. 69 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 39 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 52 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 155 ziren, horien artean 103 aktiboak ziren eta 52 inaktiboak ziren. 103 pertsona aktiboetatik 98 lanean zeuden (56 gizon eta 42 emakume) eta 5 langabezian zeuden (1 gizon eta 4 emakume). 52 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 23 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Membrey udalerrian 98 unitate fiskal zeuden, 220 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.556 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 ile apaindegia zen eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra drogeria bat zen.
2000. urtean Membrey udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Albia (Iowa)
Albia Iowako hiri bat da. Monroe konderrian kokatua dago. 2010ean 3,766 biztanle zituen, 8.25 kilometro koadrotan banatuta.
Apogon pallidofasciatus
Apogon pallidofasciatus Apogon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apogonidae familian.
Labrisomus philippii
Labrisomus philippii Labrisomus generoko animalia da. Arrainen barruko Labrisomidae familian sailkatzen da.
Nueva Toledo
Nueva Toledo Paraguaiko udalerri bat da, Caaguazúko departamenduan kokatua. 2017ko estimazioen arabera 5041 biztanle zituen.
El olvido que seremos (filma)
El olvido que seremos 2020ko Fernando Truebak zuzendutako film dramatikoa da, Héctor Abad Faciolinceren izen bereko eleberrian oinarrituta.
Sinopsia
Istorioak Héctor Abad Gómez mediku kolonbiarren bizitza kontatzen du, seme-alabez ez ezik, klase behartsuenetako umeez ere kezkatzen zen aita baten bizitza, hain zuzen. Eszenatokia: etxea, tolerantzian eta maitasunean funtsaturiko hezkuntza batek berezko dituen bizitasunez eta sormenez beteriko tokia. Erabat ezustean, gizonaren alaba maiteetako bat minbizi izugarri batek jota hilko da. Izaki ezin bereziago bat galdu izanak eragindako tristurak eta amorruak bultzatuta, Héctorrek begiak irekiko ditu, eta ikusiko du gizartea, ez entzuteaz eta zeharo intolerantea izateaz gain, bere atzetik joango dela, isilarazteko
Bikingoen Aroa
Bikingoen Aroa VIII. eta XI. mendeen arteko Europako historiaren zatia da. Garai haietan eskandinaviar bikingoek merkataritza eta gerraren bidez Europako itsaso eta ibaiak esploratu zituzten eta baita Islandia, Groenlandia eta Ipar Amerikako eskualde batzuk okupatu ere.
Aurrekariak
Mendebaldeko eta ekialdeko Europa inbaditu zituzten bikingoak egungo Danimarka, Norvegia eta Suediako paganoak ziren. Handik Faroeak, Irlanda, Islandia, Caithness, Iparraldeko Uharteak, Hebridak, Groenlandia eta, denbora laburrean, Ipar Amerika okupatu zituzten.
Antzinako eskandinaviera bere ama hizkuntza garatu eta egungo eskandinaviar hizkuntzak sortu zituen. 801. urterako, Jutlandia aldean jadanik autoritate nagusia ezarrita zegoen, eta daniarrek bere herrialdetik harataino begiratzera hasi ziren. Norvegian berriz, mendiek eta fiordoek muga sendoak ezarri eta bertoko biztanleek besteengandik independente iraun zuten. Hori zela eta, 800. urterako, Norvegian 30 erresuma txiki inguru zeuden. Handik ateratzeko bide errazena itsasoa zen eta horretarako guda-itsasontziak egin zituzten, aldi berean merkatari, esploratzaile eta okupatzaile izateko.
Historia
Bikingoen espedizio bati buruzko lehendabiziko aipamena 789. urtekoa da, orduan Anglosaxoi kronikaren arabera, Norvegiatik etorritako talde bat Dorseteko Portlandera ailegatu zen. Bertan, errege-funtzionario batek aurkitu eta merkatariak zirela sinistu ondoren, erregearen etxera zergak ordaintzeko eramaten ari zituela erail zuten.
Bukovec (Domažliceko barrutia)
Bukovec Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 112 biztanle ditu eta 5,84 kilometro koadroko azalera. Domažliceko barrutian dago.
Bikingoen Aroa
Historia
Lehendabiziko eraso nagusia 793an gertatu zen, Lindisfarneko monasterioa arpilatu zutenean. 794an, Ulsterreko Urtekarien arabera, Ionako abadia eraso zuten eta hurrengo urtean Irlandako iparraldeko kostaldea. 802an berriro Iona eraso zuten.
Bukovec (Domažliceko barrutia)
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1353 urtean egin zen.
Bikingoen Aroa
Historia
Adituen ustez, aroaren bukaera Harald Hardraadek Ingalaterran herrialdea okupatzeko saiakera izan zen, 1066an Stamford Bridgeko guduan Harold Godwinsonek menderatua izan zenean; Irlandan hiberniar-normandiar armadak 1171n Dublin okupatu zuenean eta Eskozian, 1263an Alexandro III.a Eskoziakoak Largseko guduan Haakon IV.a Norvegiakoa menderatu zuenean. Epeka-epeka bikingoen ondorengoak ziren normandiarrek uharteak okupatu zituzten. Historialari gehienek bukaera Eskandinavian erregearen autoritatea eta kristautasuna erlijio ofizial moduan ezarri zirenean gertatu zela uste dute.
Eskandinaviarrek erabiltzen zituzten drakkarrak oso erabilgarriak ziren kostaldeko uretan nabigatzeko eta baita gudari eta merkatariak garraiatzeko. Rurikek varegoak ekialderantz gidatu zuenean, 859an Novgorod hiria eratu zuen. Gainera lehendabiziko eslaviar estatua zen Kieveko Rusa ezarri zuen, 1240an mongoliar inbasiora arte iraun zuena.
Carolus Handiak zuzenduriko frankoen erresuma askotan eraso zuten. Sena zeharkatzeaz gain, pixkanaka-pixkanaka Normandian kokatu ziren. Hain zaila zen atzerritar hauek menderatzea ezen 911n Karlos III.a Frantziakoak bikingoen buruzagia zen Hrolf Ganger duke bilakatu baitzuen. Hrolf orduan basailu bilakatu eta kristautasunera aldatu zen. Frantziak ez zituen berriro erasoak jasan eta bertan sortu zen botereak urteen poderioz Britainia Handia konkistatuko zuen. 1100. urterako jadanik bikingoen espedizioak bukatuak ziren.
Euskal Herria ere bikingoen erasoak jasan zituen. Orreagako guduaren ondorioz frankoen autoritatea ahula zela aprobetxatuz, 841 inguru Gaskoniako dukerrian sartu eta Bordelen kokatu ziren. Handik ipar eta hego Euskal Herria eraso zuten. Iruñeko Erresuma sortu berria ere eraso zuten Gartzia Eneko 859an bahitu zuten eta bahisaria ordainduta berreskuratua izan zen. Kostaldea 840ko hamarkadan erasotu zuten.
Akats (argipena)
Akatsa izate bat dagokion ereduaren edo funtzioaren araberakoa ez denean eta bere propietateak gutxituta geratzen direnean gertatzen da. Erabilera anitz ditu:
NGC 6889
NGC 6889 galaxia bat da, Telescopium konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
1961eko Frantziako Tourra
1961eko Frantziako Tourra Itzuli Handi honen 48. edizioa izan zen. 1961eko ekainak 25 eta uztailak 16 artean ospatu zen. 4397 kilometroko ibilbidea egin zen 21 etapatan banatuta, lehenak bi sektore izan zituelarik.
132 txirrindularik parte hartu zuten 12 txirrindulariko 11 taldetan banatuta, proba soilik 72k amaitu zutelarik, eta talde bakar batek ere ez zuen proba bere txirrindulari guztiekin amaitu.
André Darrigadek, bosgarren aldiz Tourreko lehen etapa irabazita, maillot horia lortu zuen, baina etapa honen bigarren sektorean Jacques Anquetilek lortu zuen, proba amaitu arte mantendu zuena, bere bigarren Tourra lortuz.
Garaileak, Jacques Anquetil, proba batez beste 36,033 kilometro orduko abiaduran bete zuen.
Parte-hartzaileak
A : Etapan zehar abandonatu zuen ; HD : Abandonatu egin zuen ; NP : Ez zuen etapa hasi.
Artikulu hau gaztelaniazko eta frantsesezko wikipedietatik itzulia dago.
Hotel Meliá Bilbao
Bilboko Meliá hotela, ofizialki Hotel Meliá Bilbao, Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen hotel bat da. 2004an ireki zenean Sheraton Bilbao izenarekin jaio zen.
Kokalekua
Abandoibarrako Leizaola lehendakaria etorbidean dago, Casilda Iturrizar parkea, Eduardo Victoria de Lecea pasealekua, Peña Gantxegiren eraikina, Zubiarte merkataritza-gunea, Abandoibarra etorbidea eta Euskalduna jauregiaren alboan.
Historia
2004ko uztailaren 7an Sheraton hotel kate ezagunak inauguratu zuen, 2009ko irailaren 15ean Hotel Meliá Bilbao izena jaso zuen. Ricardo Legorreta mexikar arkitektoak Eduardo Txillidaren lanetan oinarrituz eraikin ikusgarri hau diseinatu zuen.
Eraikina
Eraikin gorrixka hau bost izarretako hotela da, 11 solairuko garaiera eta estilo garaikideko 211 gela ditu, denak kalera begira.
Beheko solairuan Aizian jatetxea du, 2014an Michelin Gidaren izar bat lortu zuena.
Alfonsina Bueno
Alfonsina Bueno Vela (Moros, Zaragoza, 1915eko urtarrilaren 26a - Toulouse, 1979ko urtarrilaren 3a) ehungintzako zaragozar langilea eta militante antifaxista izan zen. Frantzian erbesteratuta, nazismoaren aurkako erresistentzian parte hartu zuen eta, Gestapok atxilotuta, hainbat kontzentrazio-eremutan sartu zuten, eta esperimentu medikoen biktima izan zen.
Biografia
Alfonsina Zaragozako Moros herrian jaio zen, Bigarren Errepublikan eta Gerra Zibilean CNTko anarkista oso aktibo baten alaba, Bergadá eskualdean (Bartzelona). Bergan irute-fabrika batean lan egin zuen, eta bertan Josep Ester ezagutu zuen — hura ere anarkosindikalista—, eta harekin ezkondu zen 1932aren hasieran. 16 urte zituela Angelina alaba erditu zuen.
1936an gerra hastean, Josep Lurra eta Askatasunan sartu zen boluntario, eta Madril eta Aragoiko fronteetan borrokatu zen. Porrotaren ondoren, 1939an familia osoa erbesteratu zen Frantzian.