cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bonius
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 175 komertzioetatik, 4 janari enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 20 eraikuntza enpresak ziren, 42 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 34 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 5 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 21 higiezinen enpresak ziren, 14 zerbitzu enpresak ziren, 13 administrazio publikoko enpresak ziren eta 11 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 37 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 7 igeltseroak, 1 margolaria, 3 zurginak, 3 iturginak, 2 argiketariak, 1 ile apaindegia, 11 jatetxeak eta 4 higiezinen agentziak.
2009an zeuden 12 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 3 arropa dendak, 1 kirol-denda zen eta 1 lurrin-denda zen.
2000. urtean Bonnieux udalerrian 63 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.200 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ur-ipurtats
Ur-ipurtatsa edo europar bisoia (Mustela lutreola) ugaztun haragijalea da, Mustelidae familiakoa. Harenganako interesaren arrazoi nagusia jasaten ari den murrizketa da. Joan den mendearen erdialdera arte Erdialdeko Europaren zati handi bat betetzen zuen animalia hau galtzeko arrisku larrian da gaur egun, eta haren populazio bideragarri bakarrak iberiar penintsularen iparraldean eta Frantzia hegoaldean daude. Horren errudun nagusitzat haren habitata suntsitsea eta bisoi amerikarrra sartzea jotzen dira.
Deskribapena
Ile motzekoa, txokolate kolore uniformea du gorputz osoan eta ezpainaren goiko eta beheko aldean orban zuri bat du. Dimorfismo sexuala ageri du tamainaren bidez; arrak 700-1100g-ko pisua eta 500-580mm-ko luzera du, eta emeak, berriz, 450-650g-ko pisua eta 430-505mm-ko luzera. Gorputza luzanga, belarri txikiak, hanka motzak eta buztana gorputzaren luzeraren erdikoa ditu. Mintz interdigital ez osoak ditu bai aurreko zein atzeko hanketan.
Banaketa
Garai batean Erdialdeko Europa osoan banatzen zen Ural mendietaraino, Europa iparraldetik itsaso Mediterraneo eta Beltzeraino. Ordutik 20 herrialde baino gehiagotan galdu da, batez ere Erdialdeko Europan. Gaur egun Europako ekialdean dezente geratzen da, baina Europako mendebaldean Frantziako Landetan, Euskal Herrian, Errioxan eta Burgosen dago soilik. Hego Euskal Herrian Gipuzkoako Oria, Deba, Agauntza, Leitzaran eta Abaloz ibaietan ikusi da; Bizkaian Artibai, Oka, Ibaizabal, Nerbioi eta Butroe ibaietan; Nafarroan, besteak beste, Ebro, Aragoi ibaia, Irati, Arga, Ultzama ibaia, Basaburua, Alhama eta Bidasoan; eta Arabako Zadorra, Dulantzi, Jugalez, Artziniega ibaia eta Ega ibaietan. Ez dago Iparraldeko daturik.
Habitata
Ibaietan, erreketan, aintziretan, inguru zingiratsuetan, ubideetan, paduretan eta kostaldeko inguruetan bizi izaten da. Ibaien bidearen erdialdea eta bukaera hautatzen ditu, izan ere, korronte motela, ibaiertzeko landare estaldura handia eta uraren kalitate ona ditu gogoko. 0-200m artean izaten da isurialde atlantikoan eta 300-1500m artean isurialde mediterraneoan, baina tarte hauen barruan, kota baxuetan aurkezten ditu dentsitate altuenak.
Bizimodua
Batez ere jarduera gauekoa eta ilunabarrekoa du. Emeak arrak baino eguneko jarduera handiagoa du. Arren eguneko jarduera apurra beren atseden lekuen inguruetan gertatzen da, sastraka arteetan. Arrak aktiboago egoten dira araldian daudenean.
Espezie bakartia da, lurraldekoitasun arinekoa, sexu eta adin desberdineko banako ugari bizi dira elkarrekin ibaiaren zati zabaletan. Arrek 8-14 km-ko ibai zatiak korritzen dituzte, eta emeek, berriz, 2-5 km-koak. Haien dispertsio ahalmena handia da, batzuetan ibaitik kanpora, mendietan eta jatorrizko lekutik kilometro askotara. Emeek lurralde jakin batzuk izaten dituzte, eta arrek handiago beste batzuk; emeenak arrenen barruan egoten dira, baina arren lurraldeen arteko gainezarpena minimoa da.
Alfred Sisley
Alfred Sisley (1839ko urriaren 30a - 1899ko urtarrilaren 29a) Parisen jaiotako margolari inpresionista izan zen, bizitzako aldirik handiena Frantzian eman zuena, nahiz eta familia eta hiritartasuna ingelesak izan. Aita merkatariak zeta zuen diru-bide, eta ama musikan aditua zen. 18 urte bete orduko Londresera bidali zuten ikasteko asmoarekin, eta lau urtean ekonomian trebatzen jardun zuen. 1862an Parisera itzuli zen eta pintatzen ikasteari ekin zion Marc-Charles-Gabriel Gleyre artista suitzarraren estudioan. Bertan Frédéric Bazille, Claude Monet eta Pierre-Auguste Renoir ikaskide izan zituen. Argiaren ñabardurak oihalean ahalik eta ondoen azaldu nahian paisaiak zuzenean margotzeari ekin zioten. Eta erabili zituzten kolore eta efektuek garai hartako ikusleak ezustean harrapatu zituzten. Sisleyk ez zuen bizi bitartean arrakasta handirik lortu, eta haren margoek hil ostean jaso zuten ospe eta onespena.
Ur-ipurtats
Ugalketa
Otsaila eta apirila artean sartzen dira araldian. Emeek hiru araldi ere izan ditzakete ernalduak ez badira. 40-42 eguneko kumaldia izan eta gero, apirilean edo maiatzean jaiotzen dira kumeak. 2 eta 7 kume artean jaiotzen dira, itsu eta ilerik gabe.
Miguel Artola
Miguel Artola Gallego (Donostia, Gipuzkoa, 1923ko uztailaren 12a - Madril, 2020ko maiatzaren 26a) historialaria izan zen.
Alois Alzheimer
Aloysius "Alois" Alzheimer (Marktbreit, Bavaria, Alemania, 1864ko ekainaren 14a - Breslavia, Alemania -gaur egungo Wrocław, Polonia-, 1915eko abenduaren 19a) Alzheimerren gaixotasunaren sintomak lehenengoz identifikatu zituen psikiatra eta neurologo alemaniarra. 1901ean izan zuen paziente batengan erreparatu zituen, eta 1906an, pazientea hil ondoren, bere burmuinean egindako aurkikuntzak argitaratu zituen.
Miguel Artola
Biografia
Madrilgo Complutense Unibertsitatean Filosofia eta Letretan doktoretza izan ondoren, 1960an Salamancako Unibertsitatearen Espainiako historiaren katedradun bilakatu zen. 1969an kargu bera lortu zuen Madrilgo Unibertsitate Autonomoan.
Ur-ipurtats
Ontogenia
30 egun arte hartzen dute titia. Heldutasun neurria 3 hilabetera izaten dute. Irailean, 4 hilabete ingururekin, independizatu egiten dira eta 9-10 hilabeterekin lortzen dute heldutasun sexuala.
Miguel Artola
Biografia
1981ean Espainiako Historiaren Errege-Akademian sartu zen eta 1991n Gizarte Zientziaren Asturiasko Printze Saria lortu zuen.
Alois Alzheimer
Alzheimer Tübingen, Berlin eta Würzburgeko unibertsitateetan ikasi zuen, eta Medikuntzan lizentziatu zen 1887an. Hurrengo urtean, Frankfurteko erietxe batean lanean aritu zen, eta bertan ezagutu zuen Franz Nissl (1860-1919). Alzheimerren lan ugari Nisslen metodologian oinarritzen dira.
Ur-ipurtats
Espezieen arteko elkarrekintzak
Haren harrapariak harrapari gautarrak, arrano beltza, ipurtatsa, bisoi amerikarra, igaraba... izan daitezke. Haren bizkarroien artean aldiz bisoiaren aleutiana gaitzaren parbobirusa dago.
Dantza. Baso sakratuan
'Dantza. Baso sakratuan' (La Danse. Dans le bois sacré) Gabriel Deluc margolari lapurtarraren lan ospetsua da, 1910ean egina. Olioa mihise gaineko teknika erabili zuen. Gaur egun Léon Bonnat museoan erakusten da.
Ur-ipurtats
Arrastoak
Oinatzak txikiak dira, 2 cm inguru zabal, 2 edo 3 oineko taldeetan aurkitzen dira, saltoka ibiltzen den seinale, eta haien forma izar-antzekoa da, 5 behatzak oso zabalduta erdiko kuxinetik irtenda. Gorotzak, berriz, zilindrikoak eta luzangak dira, baina ez dira aurkitzen hain errazak, ur-ipurtatsak ez baitu lurraldea beroriekin markatzen bisoi amerikarrak edo igarabak bezala.
Frankismoko azken exekuzioak
Aurrekariak
Terrorismoari aurrea hartu nahi ziola-eta, abuztuaren 26an, Estatuko buruzagitzak 10/1975 dekretua atera zuen, terrorismoari lotutako prezepto prozesal eta penalak txertatzen zituena. Terrorismoari aplikatzen zitzaion heriotza zigorra aurreko legeetan zegoen, jada, baina oraingoan ukitu berezi bat ematen zion:
Dantza. Baso sakratuan
Deskribapena
Paisaia idiliko batean, emakume batek bere dantzan ikusten da, eskuineko lehen planoan eserita dagoen emakume musikari baten flautaren soinuarekin. Orokorrean, kutsu mitologikoa du, beste garaietako eszena batean. Konposizioaren askatasuna eta alaitasunak Rothschild baroiari erakarri zion. Mihisea erosi zuen, Baionako hiriari eman aurretik.
Ur-ipurtats
Iraute egoera
IUCNk Europako ugaztun mehatxatuen hartzen du, ipar-katamotzarekin eta Gulo gulorekin batera.
Alois Alzheimer
Zeitschrift für die gesamte Neurologie und Psychiatrie aldizkariaren sortzaileetako bat izan zen.
1915eko abenduan, Alzheimer gaixotu zen Vratislaviara bidaiatzen. 51 urte zituela hil zen.
Frankismoko azken exekuzioak
Gerra-kontseiluak eta kondenak
Abuztuaren 28an, gerra-kontseilu arrunta egin zen Burgosen. ETA politiko-militarreko kide Jose Antonio Garmendia Artola eta Angel Otaegi Etxebarriari heriotza zigorra esleitu zieten, 1974ko apirilaren 3an Gregorio Posadas Zurrón goardia zibila Azpeitian hil zutela-eta. Justizia Militarreko kodearen 294.a bis b) 1.a artikuluaren arabera, Garmendiak egin zuen atentatua eta Otaegik, berriz, prestakuntzan lagundu zion eta horregatik kondenatu zituzten. Garmendia atxilotua izan zen unean buruan jotako bala batek larri utzi zuen eta, egoera horretan egon zen inkomunikatuta hiru hilabetez . Garmendiari heriotza zigorra kommutatu zioten eta kartzela zigorra bete behar izan zuen; Otaegi, berriz, Burgosen exekutatu zuten.
Irailaren 19an, gerra-kontseilu sumarisimoa egin zioten Bartzelonan Juan Paredes Manot ETA politiko-militarreko kideari, ekainaren 6an Santander banketxeko sukurtsalean eginiko lapurretan, Ovidio Díaz López polizia hil zuelako. Heriotza zigorra esleitu zioten eta Bartzelonan fusilatu.
Irailaren 11 eta 12an, FRAPeko kideen aurkako gerra-kontseilu sumarisimoa egin zen Madrilen. Arrazoia 1975eko uztailaren 14an egindako atentatua izan zen, Lucio Rodríguez poliziaren hilketa, alegia. Bost kide epaitu zituzten eta haietako hiru heriotza zigor rera kondenatu. Manuel Blanco Chivite eta Vladimiro Fernández Tovar barkatu eta kartzela zigorra bete behar izan zuten, baina José Humberto Baena Alonso Hoyo de Manzanaresen (Madril) fusilatu zuten. Epaitutako beste bi kideek ere kartzela zigor handiak jaso zituzten: 30 urte Pablo Mayoral Ruedak eta 25 Fernando Sierra Marcok.
Aurrekoaren egoitza berean -El Goloso-, irailaren 18an, beste gerra-kontseilu sumarisimoa egin zen abuztuaren 16an Carabanchelen Antonio Pose Rodríguez goardia zibila hil zuten FRAP-eko militanteen aurka. José Fonfrías Díaz 20 urteko kartzela zigorrera kondenatu zuten eta beste 5 kide heriotza zigorrera, baina haietako hiru barkatu zituzten eta kartzelara bidali: Concepción Tristán López eta María Jesús Dasca Pénelas (haurdun zeudelako biak) eta Manuel Cañaveras de Gracia. Beste biak, berriz, Ramón García Sanz eta José Luis Sánchez-Bravo Solla, fusilatu egin zituzten Hoyo de Manzanaresen.
Beraz, hamaika pertsonak jaso zuten heriotza zigorra. Hala ere, irailaren 26ko Ministro-kontseiluak kondenatutako sei barkatu zituen eta beste bostei ezarritako zigorrak betetzeko agindu. Exekuzioak biharamunean egin ziren.
Fusilamenduak bertan behera uzteko saiakerak
Saiakera asko egin ziren exekuzioak bertan behera uzteko. Bartzelonako Abokatu Elkargoan protesta bat baino gehiago egon zen eta Vatikanoak ere mugimenduak egin zituen. Paulo VI.ak klementzia eskatzen zuen mezua bidali zuen. Suediako lehen ministro Olof Palme Stockholmeko kaleetara atera zen, kondenatuen familientzako laguntza eske. Nicolás Franco diktadorearen anaiak ere ondo pentsatzeko eskatu zion eta Otaegiren amak Jubany kardenala, Iniesta apezpikua eta Vicente Enrique y Tarancón kardinala bisitatu zituen.
Exekuzioak
Irailaren 27an bete ziren indultua ez zuten jaso heriotza zigorrak. Bartzelonan, hil zuten 21 urte zituen Juan Paredes Manot, Txiki eta Burgosen, berriz, 33 urteko Angel Otaegi, biak ETA politiko-militarreko militanteak. Hoyo de Manzanaresen (Madril), berriz, 22 urteko José Luis Sánchez Bravo, 27ko Ramón García Sanz eta 24ko José Humberto Baena Alonso hil zituzten, FRAP-ekoak denak.
Hoyo de Manzanaresen fusilamenduak hamar goardia zibil edo polizi, sarjentu bat eta teniente batek osatzen zituzten hiru tropelek egin zituzten, denak borondatez. 09:10ean, poliziek Ramón García Sanz fusilatu zuten. Handik hogei minutura, José Luis Sánchez Bravo eta, handik gutxira, Xosé Humberto Baena. 10:05ean, dena bukatuta zegoen, jada. Exekuzio publikoa zen, baina familiak ezin izan zuen bertan egon. Erretorea izan zen gertuko bakarra eta horrela kontatu zuen une latz hura:
Goiz hartan bertan eman zien lur hiru gorpuei Hoyo de Manzanaresen. Geroago, Sánchez Bravoren hondakinak Murciara eraman ziren eta García Sanzenak, berriz, Madrilgo kanposantu zibilera.
Protestak
Irailaren 26an Ministroen kontseiluak aho batez eta Francisco Francoren ildoak jarraituz ,11 heriotza zigorretatik 5 aurrera eramatea erabaki zuenean, zirrara ez zen nolanahikoa izan. Hala ere, Espainiako prentsak erregimenaren eskuzabaltasuna goraipatu zuen, 6 indultuak eman zituelako eta, Hubo clemencia izenburupean, erregimenari men egiten zion, inongo erreparorik gabe.
Salbuespen egoeran zegoen Euskal Herrian, greba orokorrerako deia egin zuten eta arrakastaz jarraitu zioten, paroak zabaldu ziren espainiar hiri askotan eta exekuzioak kondenatzen zituzten protestak mundu osoan.
Chistian Grobet suitzar abokatuak epaiketetan izandako irregulartasunak salatu zituen. Txikiren gerra-kontseiluan behatzaile izan zen Giza-Eskubideen Nazioarteko Federazioaren eta Giza-Eskubideen aldeko Suitzar Ligaren izenean eta horrela zion irailaren 12ko informean:
Luis Echeverría Mexikoko lehendakariak Espainia Nazio Batuen Erakundetik botatzea eskatu zuen eta mendebaldeko 12 herrialdek enbaxadoreak erretiratu zituzten Madrildik. Hiri bat baino gehiagotan, manifestariek espainiar enbaxadari eraso egin zioten eta Lisboakoa, adibidez, erre egin zuten.
Erregimenak manifestazio erraldoiarekin erantzun zuen, elkartasuna erakutsiz. José Ignacio San Martín teniente koronelak prestatu zuen eta fisikoki oso ahul agertzen zen Francisco Franco -azken agerraldi publikoa izango zuen-, orduan Asturiasko printze zen Joan Karlos Borboikoaren ondoan.
Euskal Herria
Irailaren 27a larunbata zen eta 3 egunerako greba orokorra hasi zen. Erantzun zabala izan zuen, 200.000 langilek egin zutela estimatzen baita. Hirugarren greba orokorra zen irail horretan eta abuztuan ere izan ziren protestak. Salbuespen egoeran zeuden Bizkaia eta Gipuzkoa, baina lantegiak geratu egin ziren, dendak eta tabernak itxi eta arrantza-ontziak kaian geratu. Manifestazioak izan ziren herri garrantzitsuenetan eta Poliziak eta Goardia Zibilak erreprimitu zituen, benetako munizioa erabiliz.
Hiletak egin ziren euskal herri gehienetan eta, irailaren 30eko 19:00etan, Donostian, Artzain Onaren katedralean Setien gotzainak egin zuen, 30 apaizen ondoan. Ezin izan zuten egin, poliziak hartu baitzituen enparantza eta eliza. Hala ere, jendetza bildu zen eta iskanbila gogorrak izan ziren ordu txikietan ere. Bala tiroak izan ziren eta haur bat zauritu zuten.
Greba orokorreko hiru egunak protesta orokor bilakatu ziren Euskal Herriko herri eta hirietan. Gobernuaren erantzuna Polizia eta Goardia Zibilaren errepresioa izan zen, baina ondo kostata isilarazi zituzten.
Little Meadows (Pennsylvania)
Little Meadows Pennsylvaniako borough bat da. Susquehanna konderrian kokatua dago. 2010ean 273 biztanle zituen, 6.28 kilometro koadrotan banatuta.
Shinjuku
Shinjuku (新宿区) Tokioko mendebaldeko auzoetako bat da. 2009ko erroldaren arabera 318.270 biztanle bizi ziren 18,23 kilometro koadroko azalera, eta biztanle dentsitatea 17.140 pertsona kilometro koadroko zen.
Geografia
Honako auzo hauek inguratzen dute Shinjuku: Chiyoda ekialdean, Bunkyō eta Toshima iparraldean, Nakano mendebaldean eta Shibuya eta Minato hegoaldean. Shinjuku barnean oso desberdinak diren eremuak aurkitzen dira:
Historia
1634ean hainbat tenplo eraiki ziren Shinjukuren ekialdean eta 1698an Tokiotik mendebalderako errepidean zegoen posta edo geltokia ezarri zen bertan, Naitō Shinjuku izenekoa. Naitō bertako daimio (jauntxoa) zen.
Rieucros
Rieucros Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Shinjuku
Historia
Shinjuku 1923ko Kantoko lurrikararen ondoren hasi zen garatzen, izan ere lurrikaren aurrean eremu egonkorra baitzen. 1947an finkatu ziren gaur egungo mugak Yotsuya, Ushigome eta Yodobashi auzoek bat egin zutenean. 1991ean Tokioko gobernua bertara mugitu zen gaur egun Tokioko udaletxea den eraikinera.
Rieucros
Biztanleria
2007an Rieucros udalerrian erroldatutako biztanleak 564 ziren. Familiak 209 ziren, horien artean 47 pertsona bakarrekoak ziren (17 bakarrik bizi ziren gizonak eta 30 bakarrik bizi ziren emakumeak), 81 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 77 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Shinjuku
Ekonomia
Nazioarteko konpainia askok dute beren egoitza Shinjukun:
Rieucros
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Shinjuku
Kirolak
Tokyo Yakult Swallows beisbol taldeak bertan du egoitza. 5 aldiz izan da Japoniako txapelduna.
Rieucros
Etxebizitza
2007an 250 etxebizitza zeuden, 215 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 232 etxeak ziren eta 17 apartamentuak ziren. 215 etxebizitza nagusietatik 162 bere jabearen bizilekua ziren, 48 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 21 etxek hiru zituzten, 58 etxek lau zituzten eta 130 etxek bost zituzten. 175 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 109 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 83 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Shinjuku
Kirolak
Taihō Kōki sumo borrokalari handia bertakoa da. Yokozuna titulua eskuratu ondoren 58 borroka jokatu zituen, historiako hirugarrena bihurtuz.
Rieucros
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 346 ziren, horien artean 230 aktiboak ziren eta 116 inaktiboak ziren. 230 pertsona aktiboetatik 197 lanean zeuden (113 gizon eta 84 emakume) eta 33 langabezian zeuden (17 gizon eta 16 emakume). 116 pertsona inaktiboetatik 47 erretiraturik zeuden, 28 ikasten zeuden eta 41 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Rieucros udalerrian 223 unitate fiskal zeuden, 566 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.579,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 38 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 8 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 13 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 3 igeltseroak, 2 margolariak, 2 ile apaindegiak, 3 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Loma Linda (Kalifornia)
Loma Linda 1970an sortu zen. Estatu Batuetako hiria da, San Bernardino konderrikoa, Kalifornian. Ameriketako Estatu batuetako Bulegoaren arabera 2010. urtean 23.261 biztanle zituen, km²ko 983.2 pertsonen dentsitateaz. Populazioa gora doa, 2000. urtean 18.681 biztanle baitzituen. Loma Lindako Unibertsitatea ezaguna da.
Zonalde urdina
Loma Linda planetaren zonalde adintsuenetariko bat da. Hori dela eta, ikertzaileek bereziki Zazpigarren eguneko eliza adbentistaren komunitate bat aztertu dute.
Estrontzioruizita
Estrontzioruizita mineral bat da eta ruizita taldearen kidea da.
Egretta eulophotes
Egretta eulophotes Egretta generoko animalia da. Hegaztien barruko Ardeidae familian sailkatua dago.
Estrontzioruizita
Ezaugarriak
Estrontzioruizita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Serbiako kanpaina (1915)
1915eko Serbiako kanpaina Erdialdeko Potentzi en armadek Serbia ren inbasioan izan zen, August von Mackensen jeneral alemaniaren agindupean burutua, Lehen Mundu Gerra ren esparruan.
1915eko frontearen egoera
1915ean, Serbia k, Lehen Mundu Gerra ren hasieran intriga guztien erdigunean zegoena, bere lurralde nazional guztia kontrolatzen jarraitu zuen, orain arte Austriako armaden inbasio saiakera guztiei aurre egitea lortu baitzuen. 1914ko abuztuko eta azaroko Hungariako gerrak porrot umiliagarriak izan ziren inperioarentzat, ez baitzuen lortu "serbiar sugegorria" mendean hartu. Orduan, Serbiaren birrintzea ezinbesteko morala ez ezik, estrategiko ere bihurtu zen botere zentral eentzat lehen magnitudearen helburua. Izan ere, alemaniarrek eta austriarrek, beren aliatu otomandar preziatuarekin lurralde-kontutasuna kenduta, hara material militarra bidaltzeko arazoak izan zituzten bere isolamenduagatik, garai hartan aliatuen erasoari aurre egiteko beharrezkoak ziren armak, ezinbesteko zentrotik gertuegi dagoen eremu batean. herrialdea, Dardaneloetan lehorreratzea. Erdialdeko Potentzi entzako onura gehigarri gisa, Serbiaren inbasioak austro-alemaniarrek Bulgaria beren mailara erakartzea ahalbidetzea izan zen. Erich von Falkenhayn Alemaniako goi-agintariaren buruak, baina, Serbiaren inbasio berria atzeratu zuen, Errusia k Austria-Hungaria n zuen mehatxua desagertu arte. Helburu hori 1915eko udaren amaieran lortu zen, Gorlice-Tarnowko Erasoaldi ari eta Poloniako aurrerapenari esker.
1914. urtearen amaieran eta 1915. urtearen hasieran, azken garaipena ez zirudien ez serbiar edo austrohungariar armadaren eskura. 1914ko abenduan Kolubaran serbiarren garaipenaren ostean, frontea mugan geldituta zegoen. 1915ean, Serbia eusten ari zen, neka-neka eginda ere, jada hainbat urte iraundako gerren segidak agortuta. Bakartuta zegoen, eta bere balizko aliatua, Grezia, isilik geratu zen Serbiaren laguntza eskaerei erantzunez. Egoera desegoki honek Serbiak, garaipenak izan arren, defentsarako estrategia pasiboa erabiltzera behartu zuena. 1914ko garaipenen ondoren piztu zen tifus epidemia oso larri batek ehun eta berrogeita hamar mila pertsonaren bizitzak eragin zituen, aliatuen mediku laguntza izan arren. Gaixotasuna hainbat hilabete behar izan zen kontrolpean jartzeko eta 1915eko ekainera arte ez zen kontrolatu.
Bulgariar jarrera eta austro-alemaniar interesak
Bulgaria egoera zailean zegoen 1915ean, eskualdean zituen bi aurkarik, Errumaniak eta Greziak, aliatuen alde egin zezaketelako eta hauek Galipolin lehorreratzeak borrokan sartzea ekar ziezaiokeelako. Greziak 1914ko udan argi utzi zuen Serbiari militarki laguntzeko asmoa, Bulgariak erasoz gero, Belgrad eta Atenasen arteko aliantzaren arabera. Sofia, gainera, Bukarest eta Konstantinoplaren erreakzioaren beldur zen. Beldur horiek baretzeko, alemanek eta austrohungariarrek bulgariarren eta otomandarren artean bitartekari lanak egin zituzten, eta biek aliantza bat sinatzea lortu zuten 1914ko abuztuaren 19an. Errumaniak hitza eman zuen, hitzez baina ez idatziz, Errusiarekin arazoak saihesteko, ez zuela esku hartuko Bulgariak Serbiari eraso egiten bazion, baina hori ez zen nahikoa izan bulgariarrentzat.
Udako porrot larrien ondoren, Errusia errenditzeko zorian zegoela eta horrek Serbiaren gainbehera ekarriko zuela sinesteak, Serbiaren lurralde anbiziotsuen zati bat, azkenean Bulgariak Aliatuekin bat egitea eta Alemaniarekin bat egitea baztertzea eragin zuen. Galipoliko operazio aliatuaren porrotak ere Bulgaria Erdialdeko Inperioetarantz bultzatu zuen, gerra garaile izan zitezkeenak ziruditenak. Aliatuek eskaintzen zituzten lurraldeak baino handiagoak agindu zitzaketen. Serbia ez zegoen prest Mazedoniatik libratzeko, Bulgariak desio zuena baina Egeorekin komunikazioa izateko aukera ematen ziona, are gutxiago Londresko Itunean Italiari agindutako dalmaziar kostaldeko lurralde eslaviarrak lortu ezin izan ondoren.
Bestalde, Alemaniak lehenbailehen ireki nahi zituen lurreko komunikazioak Otomandar Inperioarekin — gerraren hasieratik etenda —, britainiarren erasoaldi bati nekez aurre egin ondoren gaizki baitzegoen. Otomandarrei eusteko beharrak, lehorrez bakarrik egin zitekeena, Serbiaren kanporatzea premiazkoa izatea eragiten zuen. Serbiaren menderatzea, hasiera batean 1915eko udaberrirako aurreikusita zegoena, atzeratu egin behar izan zen Italia gerran sartzeagatik, Inperio Zentralen planak atzeratu baitzituen. Serbiaren azpiratzeak, alemaniarrei ere balio behar zien trukerako txanpon bezala erabiltzeko: Austria-Hungariari entregatzeko prest zeuden, Austriak Polonian zituen anbizioei uko egiten bazien, Alemaniak nahi bezala erabili nahi baitzuen eskualde hori.
Uztailaren 22an, alemanen bitartekaritzaz, otomandarrek Bulgariari Traziaren zati bat eman zioten; abuztuan, Berlinek berrehun milioi liberako kreditua eman zion Fernando tsarrari. Bulgariako aliantza ziurtatzeko, Europa erdialdeko inperioek otomandarrekin bitartekari lanak egin behar izan zituzten eta, gainera, lurralde oso zabalak agindu; agintari militarrek presio egin zieten politikariei hori lortzeko.
Irailaren 3an bulgariarrek konbentzio bat sinatu zuten otomandarrekin. 1915eko irailaren 6an, Bulgariak aliantza-itun sekretu bat sinatu zuen Potentzia Zentralekin, eta horren truke Fernando I.a Bulgariakoari Mazedonia itzuliko ziola agindu zioten, 1913an Bukaresteko Itunak kendu ziona; Serbia tradizionalaren zati handi bat ere agindu zitzaien bulgariarrei, Morava Handiraino. Bulgariak Mazedonia eta Traziaren zati bat bereganatu nahi zituen. Errumania gerran sartzen bazen Aliatuekin batera, Bulgariak Dobruya berreskuratuko zuen, eta hala egiten bazuen Greziak.
Alemaniako Inbasio eta prestakuntza plana
Plan orokorra austrohungariar estrategen esku geratu zen. Oro har, hiru norabidetatik (iparraldetik, ekialdetik eta mendebaldetik) eraso bat zen, indar serbiarrak beste hainbeste taldetan banatu behar zituena. Azken ukituekin, batez ere, Moravako haranean beso bat zuen pintza maniobra bat zen, eta ekialdean beste bat, armada serbiarrak poltsikoratu edo mendebalderantz bultzatu behar zituena, Errumaniako eta Greziako mugetatik urrun, handik laguntza jaso baitzezaketen. Inguratzen ez bazituzten, indar serbiarrak mendi albaniar ankerretara bultzatuko zituzten. Helburu nagusia, ordea, armada serbiarra inguratu eta suntsitzea zen, eta horrek erraztu egin behar zuen geroko lurraldea okupatzea eta Austria-Hungariari etengabeko mehatxua kentzea.
Alemanek, beren 11. Armada mugiarazi ondoren, Danubio ibaiaren ezkerreko ertzean bildu ziren, eta iparraldetik erasotzea zuten helburu. Austriarrek, beren 3. armadarekin, misio bera zuten. Austrohungariarrek eta alemaniarrek Sava eta Danubio ibaiak gurutzatuz hasi behar zuten erasoa. Bestalde, bulgariarrek serbiarren atzeguardiari eraso behar zioten Austria-Germaniako erasoaldia hasi eta gutxira, eta, horrela, serbiarren erresistentziarekin amaitu. Lehen Armadak, ipar-ekialdean, alemaniarren erasoa osatuko zuen eta serbiarren armada inguratzen saiatuko zen, alboetatik erasoz, Serbiako behin-behineko hiriburu Niserantz aurrera eginez. Bigarren Armadak, berriz, hegoaldean, Serbiari laguntzeko etorkizuneko Aliatuen esku-hartze bat blokeatzea zuen helburu, serbiarren armadari Greziako mugara joatea eragotziz. Bigarren armada honek Skopie zuen helburu.
Guztira, inbaditzaileek 333 000 soldaduz osatutako eskudirua zuten, baita artilleria astun ugari ere operazioa egiteko, kanoi gutxiko 200.000 serbiarren aurrean. Bulgariarrek hogeita hamar mila soldaduko lau dibisio ematen zituzten, eta alemaniarrek eta austrohungariarrek, berriz, unitateko hamabost mila soldaduko hamabi dibisio. Guztira, inperioek seiehun mila soldadu inguru bildu zituzten serbiarren inguruan. Operaziorako bildutako unitateen artean, tiroldar ehiztari batzuk zeuden, mendiko lurretan borrokan adituak, eta ibai flotatxo bat, artilleriarekin inbasioan lagundu behar zuena. Serbiarrek ez ziruditen berehalako erasoari aurre egiteko gai errusiarren laguntzarik gabe.
Defentsa-neurriak
Irailaren 20an, Bulgariako etsaien bandoan gerran sartzeko erabakiaren berri izatean, Serbiak eraso prebentiborako plan bat diseinatu zuen ondoko herrialdearen aurka. Bederatzi dibisiok Bulgaria erasoko zuten, eta ehun eta berrogeita hamar mila soldaduk, horietako batzuk Ententearen aliatuenak, Austria-Hungariako frontea babestuko zuten; nahiz eta gobernuak bere Estatu Nagusiaren planari babesa eman, honek porrot egin zuen Ententearen oposizioagatik, oraindik Bulgariari irabaz ziezaiokeela uste baitzuen. 22an, Bulgariak mobilizazio orokorra agindu zuen.
Greziar erregea operazioaren aurka agertu izanak, Venizelosek urriaren 5ean dimisioa ematea eragin zuena, Serbiaren aliatuen laguntza zapuztu zuen. Britainiarrek eta frantziarrek Heleniar Armadaren laguntza izan zuten, serbiarrei laguntzeko plana gauzatzeko ezinbestekoa zena. Haren faltak frantsesen — planarekin kosta ahala kosta jarraitzeko irrikaz — eta britainiarren — ebakuazioaren aldekoak — arteko ezberdintasunak zapuztu zituen. Azkenik, planari eustea erabaki zen, baina bertan parte hartuko zuten unitateen kopurua murriztea, porrotera eramanez.
Danubioaren gurutze austro-alemaniarra
Hasieran, eta errusiarren eraginez, serbiarrek beren dibisio gehienak — hamabostetik zazpi — hedatu zituzten bulgariarrei aurre egiteko, mehatxu nagusitzat zituztenei aurre egiteko. Alemaniarren hartunea ipar-ekialdean espero zen, Burdinazko Ateetatik gertu, Bulgariako mugatik gertu dagoen Serbo-Errumaniako mugan, non Danubio menditarraren zabalera bi kilometrotatik berrehun metrotara dagoen. Alemaniarrek pertzepzio hori sustatu zuten Serbiako ibaia inguru horretan gurutzatuko zelako konbentzimendua berresten zuten maniobren bidez. Danubio eta Sava ibaiak hazita zeuden arren, eta inbaditzaileentzat oztopo zailak ziren arren, alemaniarrak saiatu ziren Belgraden, Smederevon, Temes uhartean eta Ram eta Bazias arteko eremuan. Urriaren 5ean, Salonikan aliatuen lehen hamahiru mila soldaduak lehorreratzen ziren bitartean, austriar-alemanak serbiarren posizioak bonbardatzen hasi ziren inbasioaren preludio gisa, lehorretik zein ibaitik.
Urriaren 13an, serbiarrak Obrenovac-Pozarevac defentsa-lerroan finkatu ziren, eta gogor eutsi zioten 16ra arte, egun horretan austriar-alemaniarrek azken hiri hori eta Ayala mendia, linearen erdigunea, konkistatu baitzituzten. Hilaren 20an serbiarrak Ralja ibaiaren lerrora itzuli ziren, non etsaien aurrerapena aldi baterako geldiarazi zuten. Ekialdeak, hegoalderako bidean, serbiarren erresistentzia gogorra aurkitu zuen. Urriaren 12an hasi ziren udazkeneko ekaitz gogorrek, aldi baterako, Austro-Alemania hornikuntza lerroak desegin zituzten eta hilaren 23ra arte aurrera egitea geldiarazi zuten.
Interbertzio bulgariarra
Hilaren 11n, diseinatutako planaren arabera, bulgariarrek Serbiako muga zeharkatu zuten. Lehenengo unitatea Negotinen Taldea izan zen, Orsovako talde alemaniarrerantz egin zuena austriar-hungariarrekin eta alemaniarrekin harremanetan jartzeko Danubioan zehar. Hilaren 5ean, Bulgariako Gobernuak uko egin zion greziarrak gatazkan zuen jarrera argitzeko egindako eskaerari, eta horrek Inperio Zentralen alde egiteko erabakia isilbidez aitortzea ekarri zuen. Frontearen zati hau ahulduta geratu zen, baita Salonikatik defentsa serbiar urriak indartzeko aliatu batzuk iritsi ondoren ere. Hilaren 14an, Bulgariak Serbiari gerra deklaratu zion egunean — atzerapena Ententearen erreakzioa ahalik eta gehien atzeratzeko nahiaren ondorio zen —, Bulgariako lehen Armadak Timok ibaia zeharkatu zuen, eta, Negotin-Zaječar-Pirot linean zenbait egunez geldituta egon ondoren, herri horien jabe egin zen, eta aurrera egin zuen Niomerantz, Salonica-Belgrad trenbidea mozteko helburuarekin. Serbiar indarrek bulgariar aurrerapena atzeratzen zuten, espero baino motelago, baina ezin zuten gelditu. Azaroaren 5ean, Bulgariako 9. Dibisioak Niš konkistatu zuen, serbiarrek ebakuatuta.
Bulgariako 2. Armada, lehenengoa baino handiagoa, Mazedonian zehar abiatu zen, baina mantso samar (Skopie hilaren 23an erori zen). Serbiar armaden atzeguardia inguratzea eta iparraldearekiko tren-harremanak etetea zen bere eginkizuna. Serbiarrek, iparraldetik eta ekialdetik erasoturik, erasoaldi austro-alemaniarrari aurre egin zioten, eta horrek bulgariarren aurrerapena erraztu zuen. Horrela, Bulgariako 2. Armadak, erresistentzia nabarmenik aurkitu gabe, Veles okupatu zuen eta, ondoren, Skopie, aldi berean bere posizioen ipar-mendebaldean zeuden serbiarrekin eta hegoaldean zeuden Salonikatik zetozen franko-britainiarrekin borrokan ari zela. Urriaren 17an Balkanetako trenbidea itxita zegoen eta Egri-Kriva Palanka -Štip linera iritsi zen.
Hýsly
Hýsly Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 410 biztanle ditu eta 8,25 kilometro koadroko azalera. Hodoníngo barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1393 urtean egin zen.
Serbiako kanpaina (1915)
Interbertzio bulgariarra
Azaroaren 5ean, lehen Armada Nisen sartu zen eta bi egun geroago hegoaldeko Moravara iritsi zen Aleksinac eta Leskovacen.
Aurrerapen austro-alemaniarrak
Urriaren 22an Kosmaj mendia hartu eta Rudnik-en inguruko serbiar lerro berria erasotu zuten, non berriz ere gogor eutsi zioten. Hala ere, hilaren 30ean Gornji Milanovac konkistatu zuten, eta 31n, Krperforevac.
Ipar-ekialdean, Orsovako Taldeak Danubio ibaia zeharkatu zuen 23an, eta Kladu eta Burdinazko Ateak hartu zituen. Mendebaldean, Visegrado Taldeak muga zeharkatu zuen serbiarrek Montenegrorantz egin zezaketen erretiratzea eteteko.
Serbiarrek atzera egin zuten, oraingoan, gaindiezintzat jotzen zuten defentsa-lerrora: mendebaldeko eta hegoaldeko Morava ibaiek osatzen zuten lerroa, Kraljevon eta Kruševacen erdiguneekin. Austriar-alemaniarrek, ordea, defentsa hauek ere hautsi zituzten: azaroaren 5ean Kraljevo hartu zuten eta 6an Kruševac. Herriak, izututa, Novi Pazar aldera ihes egin zuen. Inbaditzaileek, ordea, ez zuten serbiar armada poltsikoratzea lortu maniobra horretan, nahi izan zuten bezala. Bost mila gatibu baino gehiago egin zituzten eta serbiar artilleriaren zati handi bat bereganatu zuten, baina etsaien armadak hegoalderantz eta hego-mendebalderantz ihes egin ahal izan zuen, Kosovon elkartu behar ziren bi taldetan.
Erretirada serbiarra
Azaroaren hasieran, serbiar armadak, alde guztietatik erasoturik, alde egin behar izan zuen hesitzea eta suntsitzea saihesteko (azken batean, Mackensenen plana zena). Ordurako, etsaiaren azken konkisten ondoren, serbiarrek galdu egin zuten Moravaren defentsa-lerroa, Mazedonia, Grezia eta mendebaldearekiko harremana, eta ia hesituta zeuden.
Serbiako unitateak gogor egiten saiatu ziren Kopaonik mendikatean, baina Alemaniako dibisio batek aurrera egin zuen Ibarren zehar, eta Novi Pazar bereganatu zuen azaroaren 20an; beste batek, berriz, Mitrovica hartu zuen hiru egun geroago.
Bestalde, Austria-Hungariako 3. Armada Bulgariarrarekin harremanetan jarri zen Kuršumlijatik gertu. Aurrera egin ahala, austrohungariarrek Montenegro menpean hartu zuten, eta honen erresistentzia eskasak zalantza sortu zuen Ententean herrialdea aliatuen kausari atxikitzearen zintzotasunari buruz.
Radomir Putnikek, serbiar armadako jeneral buruak, hegoalderantz, Vardarrerantz erretiratzeko agindua eman zuen bulgariarren artetik Skopie aldera abiatzeko itxaropenez. Bestalde, sorospen franko-britainiarra, bi dibisioz osatua, nazio horietako bat, hegoaldetik zihoan Bulgariako bigarren Armadari aurre eginez. Britainiar dibisioa Strumicarantz abiatu zen martxaren hegala estaltzera, frantsesak Vardar ibaian aurrera egiten zuen bitartean eta urriaren 19an Krivolak hirira iristen zen bitartean. Han serbiarrekin harremanetan jartzea espero zen, baina bulgariar armadak, Veles eta Kumanovo urriaren 20an eta Skopie 22an iritsi zirenean, eragotzi egin zuen. Bulgariarrak inguratzeko eta franko-britainiarrekin harremanetan jartzeko, serbiarrak mendebaldera erretiratu ziren, Tetovon eta Prilepen bidez lortzen saiatzeko. Bulgariarrek ere aukera galdu zuten Babuna igaro eta Monastirengana joatean. Kaçanik hartzean, serbiarrei Salonikatik zetozen hornidurak kendu zizkieten. Horrela, Mazedoniara erretiratzeko saiakerak porrot egin zuen, hegoaldetik serbiarrei laguntzeko aurrera egiten saiatu zen frantzia-britainiar espedizioak bezala. Indar eskasiak — hogei mila gizon baino ez — frantsesen eta britainiarren atzera-egitea ekarri zuen. Azaroaren 24an bulgariarrek Pristina okupatu zuten. Vardar sektoreko operazioak handik egun gutxira amaitu ziren, 28an.
Kosovoko lautadetan inguratuta eta Mazedonia eta Greziarantz atzera egiteko aukerarik gabe, Putnikek, orduan, erretiratzea mendebalderantz, hau da, Albaniarantz zuzendu behar izan zuen, non aliatuen itsas komunikazioen babesa aurki zezakeen, aliatuek Mediterraneo itsasoa kontrolatzen baitzuten. Kosovon bere burua mantentzen alferrik saiatu ondoren, azaroaren 25ean Putnikek Albaniara erretiratzeko agindua eman zuen.
Onodorio militarrak
Kanpaina, Erdialdeko Inperioek herrialdea okupatu zutenean amaitu zen, Aliatuek, oraindik, Balkanetan, Salonika inguruan zubi buru bat zuten arren, jatorri ezberdineko dibisio multzo batek blokeatua. Inbaditzaileek 94 000 baja eman zizkieten serbiarrei eta 194.000 preso hartu zituzten, baina ez zuten lortu etsaien armada erabat suntsitzea.
1915aren amaieran, Balkanetan oraindik borrokan ari zen aliatuen herrialde bakarra Montenegro zen. Montenegroko berrogei mila soldaduak Austria-Hungariako dibisioek inguratu zituzten laster, Erich von Falkenhayn jeneral alemaniarra aurka agertu arren. 1916ko urtarrilaren 5ean, Austria-Hungariako 3. armadak montenegroarrei eraso zien, eta egun batzuetan geldiarazi zuten; hilaren 10ean, ordea, austrohungariarrek Lovćen mendia hartu zuten, Cetiña hiribururako bidea oztopatzen zuen defentsa nagusia, borroka gogorren ondoren.
Von Falkenhayn buruzagi militar alemaniarrak uko egin zion Salonikatik tropa etsaiak kanporatuta kanpaina bukatzeari, nahiz eta Conrad austriar-hungariarraren iritzia jaso. Alemaniar jeneralak lehenbailehen eraman nahi zituen alemaniar dibisioak mendebaldeko frontera, non Verdungo gudua prestatzen ari baitzen; nahiz eta austriar-hungariarren nahien aurka ez agertu, Serbiatik erretiratu egin zituen bere tropak. Alemaniarren erretiratzearen ondorioz, agintari aliatuek Salonikatik eraso egin zuten, baina azkenean baztertu egin zuten, Grezia iparraldean zuten posizioa indartzeko.
Ondorio politikoak
Serbiaren konkistak, Erdialdeko Inperioen lurralde kohesioa handitu zuen, eta Erdialdeko Europa, Bulgaria eta Otomandar Inperioaren arteko lurreko lotura bat ireki zuen.
Lurraldearen norakoari buruzko erabakia, ordea, atzeratu egin zen: 1916ko urtarrilaren 1ean administrazioa austrohungariarrek eta bulgariarrek partekatu zuten; Bulgariak autonomiaz kudeatzen zituen Kososo eta Mazedonia. Alemaniarrek eta austrohungariarrek ez zuten Balkanei buruzko helbururik partekatzen: lehenengoek Bulgariarekin eta otomandarrekin lurreko komunikazio onak izatea besterik ez zuten nahi; bigarrenek, beren nagusitasuna eskualdean behin betiko ezartzea eta bulgariarrez mesfidatzen ziren.
Serbiako artxiboak austrohungariarren eskuetan erori ziren, ebakuazio azkarrean ezin izan baitzuten atzera egin. Horrela, espioitza zerbitzuek inperioan asaldatzaile ugari zeudela eta Belgradeko soldatapeko espioien nortasuna egiaztatu ahal izan zuten.
Serbiak amore emateari uko egin izanak herrialde gerrazaletzat hartzea eragin zion, baita porrotaren ondoren ere. Urriaren 29an, erregeordeak, gobernuaren oniritziarekin, uko egin zion etsaiak aurkeztu zuen amore emateko proposamenari. Bakea sinatzearen aldekoen eragina indargabetzeko, Gobernuak herrialdearen helburu belikoak berretsi zituen, bereziki «Serbia Handia» eratzea. Serbiarrek amore emateari uko egiteak, beren indarren zati bat erreskatatzeak eta frantses ofizialek indar horiek berriro trebatzeak lotura estuak sortu zituzten Serbia eta Frantziaren artean. Serbiako Armadaren berreskurapena, ordea, mantso aurreikusten zen, tropen akidura zela eta.
Bestalde, Montenegro, serbiarren erretiroagatik isolatuta eta inbadituta, Inperio Zentralekin bakea sinatzearen alde agertu zen, eta Gobernuak ez zuen izan buruzagi militarren oniritzirik, ez eta Nikolas erregearena ere, Eskutarira ihes egin baitzuen.
Omdorio estrategikoak
Serbiaren konkistak, Inperio Zentralei, Otomandar Inperioari hornidura kopuru handiak bidaltzea ahalbidetu zien, ordura arte airez eta kontrabandoaren bidez jaso behar izan baitzituen Errumania eta Bulgaria neutraletatik.
Gainera, okupazioari esker, ingeniari alemaniarrek Ekialdeko Espresioaren zati serbiarra konpondu ahal izan zuten, eta horrek errefortzuak hegoalderantz bidaltzea erraztu zuen, lehenik eta behin Galipolin aliatuen lehorreratzea zapuzten laguntzeko; indar aliatuek ingurua hustu behar izan zuten 1915eko abendutik 1916ko urtarrilera bitartean. Danubioren mina-lanak amaitu zirenean, hau ere Alemaniaren aliatuei hornigaiak bidaltzeko erabiltzen hasi zen.
Aliatuentzat, serbiarren porrotak aliantzaren estrategia militarra berrikustea erabaki zuen, etsaiaren aurkako ekintzak hobeto koordinatzeko; Chantillyko Konferentzian, 1916rako aurreikusitako aliatuen erasoak sinkronizatzea erabaki zen.
Posizio-gerren hasierak
Serbiaren hondoratzeak gerra geldiarazi zuen Balkanetan 1918 arte. 1915etik aurrera, bi aldeak posizio-gerra batean sartu ziren. Serbiar armadaren hondarrak, ehun eta hogeita bost mila soldadu jada 1916ko uztailerako, "Ekialdeko Armada" deiturikoa osatzeko erabili ziren, Albaniatik Traziara zihoan frontearen sektorea zaintzen zuena. Herrialde guztiek errefortzuak bidali zituztenez fronte honetara, Salonika inguruko armada aliatua tropa aliatuen nazioartekotzearen adibide garbia izan zen.
Gümüşhane probintzia
Gümüşhane probintzia Turkiako 81 probintzietako bat da. Bere hiruburua Gümüşhane da. 6.125 km²ko azalera du eta bertan 191.474 biztanle bizi dira.
Serbiako kanpaina (1915)
Literaturan
Albaniako erretiratze izugarria eta soldadu serbiarrek jasandako kalbarioa Milutin Bojić serbiako poetak goraipatu ditu.
Gümüşhane probintzia
Barrutiak
Probintziaren barnean 6 barruti daude:
Zermatt
Zermatt Suitzako Valais kantoian dagoen udalerri bat da. Hedaduraz, Visp Barrutiko udalerririk handiena da, barruti osoaren hedaduraren laurdena baino gehiago hartuz, 242,67 kilometro karratu, zehazki.
- Iparraldean, Täsch.
- Ekialdean Saas Almagell.
- Hego-ekialdean eta hegoaldean, Italiako Alagna-Valsesia (Vercelli ko probintzia), Ayas (Aostako harana), Bionaz (Aostako Harana), Gressoney-La-Trinité (Aostako Harana), Macugnaga (Verbano-Cusio-Ossolako probintzia) eta Valtournenche (Aostako Harana).
- Mendebaldean, Ayer, Evòlene eta Randa.
Geografia eta kokapena
Cervino edo Matterhorn mendiaren ondoan dagoen herri turistikoa da, Suitza ko hegoaldean. Udalerria (1608 metroko garaieran dago) Cervino mendiaren ondoan dagoelako eta Zermatt y Breuil Cervinia eski estazio erraldoiaren egoitza izateagatik ospetsu egin da. Urte osoan duen turismo bereizgarriak, hotel, jatetxe eta denda anitz izatea eragin du. Gornegrat nabarmentzen da, 3090 metrora dagoen behatoki bat: bertatik Cervinoren, Monte Rosa eta ondoko mendien ikuspegi ikusgarriak ikusten dira.
Hiri senidetuak
Zermatt hiriokin senidetuta dago:
Osakidetzaren egoitza (Bilbo)
Osakidetzaren eraikina edota Bilboko Osakidetzaren egoitza Bizkaiko Bilbo hiriburuko Indautxu auzoan dagoen eraikin bat da, hain zuzen ere, Errekalde zumarkaleko 39. zenbakian dago, Bilboko Alondegia, Bizkaia Plaza eraikina eta Merkataritza eta Nabigazio Ganberaren alboan. Hiri honetako Osakidetzaren egoitza nagusia da.
Getxoko Coll-Barreu arkitektur estudioak diseinatu zuen, 2008an Gabriel María Inclán osasun sailburuak inauguratu zuelarik. 8.800 metro karratu ditu, zerbitzu anitzak eskeintzen dituelarik, denera 14 milioi eurotako kostua izan zuelarik.
Hilary Swank
Hilary Ann Swank (Lincoln, 1974ko uztailaren 30a) Estatu Batuetako aktorea da, bitan Oscar sariaren irabazlea.
Telebistan hasi zen Hilary Swank. Beverly Hills, 90210 telesaioan bi urtez agertzekoa zen, baina 16 atal ostean kanporatu zuten. Lur jota bazen ere ("Beverly Hills, 90210 saiorako balio ez badut, ez dut ezertarako balio" pentsatu zuela aitortu du), Boys Don't Cry filmeko castinean aurkeztea ahalbidetu zion kanporatzeak. Paperak izar bihurtu zuen eta emakumezko aktore onenaren Oscar Saria irabazi zuen. Berriro irabazi zuen Million Dollar Baby filmari esker 2005ean. Vivien Leigh, Helen Hayes, Sally Field, eta Luise Rainer aktoreekin batera, Hilary Swankek ere birritan emakumezko aktore onenaren Oscar Sariaren izendapena jaso eta birritan irabazi du.
Biografia
Hilary Ann Swank umetan aurkitu zuen produktore batek, eta bere haur-ibilbideaz arduratu zen. Handik aurrera, bere hiriko eta eskolako antzokietan agertu zen. Kirolari bikaina izan zen, halaber, igeriketako Olinpiada Juniorretan lehiatu zen, eta bosgarren postua lortu zuen Nebraskako atleta jubenilen kategorian. 16 urte zituela, eta gurasoen dibortzioaren ondoren, amarekin Los Angelesera (Kalifornia) joan zen, arte dramatikoa ikasi zuen eta antzerki-lanak egiten hasi zen.