cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sei Eguneko Gerra
Gerraren ondorioak
Nazio Batuen Erakundearen baitan zatiketa argia gertatu zen gerra honen ondoren; Batzar Nagusian estatu bakoitzak boto bat zuenez, SESBek eta herrialde arabiarrek Israelen kontrako erabakiak bultzatzen zituzten, gehienbat okupazioaren eta errefuxiatu palestinarren gaiak sarri mahai gainean jarriz. Hirugarren Munduko hainbat herrialdak ere, ordura arte Israelekin izandako harreman estuak apurtu eta bloke sobietar-arabiarrera gerturatu ziren.
Segurtasun Kontseiluan, aldiz, AEBek beto eskubidea zutenez, Israelen aurkako zenbait proposamen atzera bota zituzten. Hala ere, 242 ebazpena onartzea lortu zen. Bertan etorkizuneko negoziazioetarako oinarriak jarri ziren: Israelek okupatutako lurraldeak itzuli behar zituen, bake egonkorraren truke. Ebazpen horren ondoren, 1977an Egipto eta Israelen arteko bake hitzarmenak hasi ziren (Camp Davideko itunak), eta 1982an Sinai itzuli zion Egiptori.
Gainerako lurraldeei dagokienez, egoera zailagoa da. 2005eko abuztuan, Israelek Gaza utzi zuen, bertako kolonoak kanporatu eta gero. Gaza, beraz, lurralde independientea izan liteke, nahiz eta palestinar taldeen arteko gatazkak benetako estatu bat eratzea oztopatu.
Zisjordaniari buruzko negoziazioak une honetan etenda daude. Israelek lurralde osoaren % 97 palestinarren eskuetan uztea proposatu du behin baino gehiagotan, beti ere Israel onartzearen eta bake iraunkorra izenpetzearen truke. Negoziazio horretatik kanpo dago Jerusalem ekialdea, Israelek bere hiriburutzat duena, nahiz eta nazioarteko erakundeek ez onartu. Golani buruz, azkenaldian zurrumurruak zabaldu dira Israel eta Siriaren arteko balizko akordio baten inguruan. Akordio horrek Siria Iran ekiko eragin esparrutik aldentzea ekar lezake, baita Hezbola eta Hamasi ematen dien babesa kentzea ere.
Jungingen
Jungingen Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Salbe
Hitzen egilea ezezaguna bada ere, XVII. mendean Domenico Scarlattik musika moldatu zuen.
Aldizkari-gordetzeko
Aldizkari-gordetzekoa aldizkariak eta egunkariak gordetzeko eta eskuragarri egoteko erabiltzen den altzaria da.
O'Fallon (Missouri)
O'Fallon Missourieko hiri bat da. St. Charles konderrian kokatua dago. 2010ean 79,329 biztanle zituen, 75.6 kilometro koadrotan banatuta.
Barkazio
Barkazio edo Barkazioko Gurutzea Iruña hiriko Arrotxapea auzoko auzune bat da.
Auzunea Juslarrocha, Artika eta Marcelo Zelaieta kaleen elkarguneko inguruan dago.
Izena
Izena Barkazioko Gurutzea kaletik dator, Erreniega mendiko gurutzeari erreferentzia egiten diona, Iruñerria domeinatuz.
Barne hartutako bideak
Auzuneak ez ditu oso ondo definitutako mugak, baina honako bide hauek sartu ohi dira auzunean:
Garraioa
Auzune honetan Eskualdeko Hiri Garraioaren 5 linea daude:
Frankonia Garaia
Frankonia Garaia (alemanez Oberfranken) Bavariako zazpi eskualdeetako bat da. Frankonia Erdikoarekin eta Frankonia Beherearekin Frankonia eskualde historikoa osatzen du, egun Bavarian kokaturik.
Banaketa administratiboa
Frankonia Garaiak Kreise (barrutiak) eta Kreisfreie Städte (barrutirik gabeko hiriak) ditu.
Kreise:
Kreisfreie Städte:
Esomus danricus
Esomus danricus Esomus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Ibil bedi
Ibil bedi 2018 urtean Nafarroan sorturiko pop musika talde bat da. Irunberri, Erriberri, Zangoza eta Iruñeko bost lagunek osatzen dute taldea eta jotzen dituzten instrumentuak gitarra, baxua, biolina, saxoa, bateria, teklatua eta ahotsak dira. Haien lehenengo diskoak «Berandu baina garaiz» du izena eta 2019 ko ekainean argitaratu zuten.
Urte bereko bukaeran abesti bikoitz bat atera zuten: «Bide Zuzena-Teilaturantz», bideoklip eta guzti. Taldearen bigarren lanaren izenburua «Beltxarga Beltza» da, 2021an argitaratua, hamaika abestiz osatua. 2023ko apirilean, hirugarren lan luzea argitaratu zuten «Goldea» izenburupean.
Ibil bedi taldearen abestiak gai anitzezkoak dira: maitasuna, dudak, sorpresak, galerak eta bizipenak. Musikalki pop-a da estilo nagusia, baina beste estilo batzuk hauteman daitezke.
Kaisersbach
Kaisersbach Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Andrea Leadsom
Andrea Jacqueline Leadsom (jaiotza abizena, Salmon; 1963ko maiatzaren 13a) politikari britainiarra da, Erresuma Batuko Alderdi Kontserbadorearen kidea. Politikaria izan aurretik Barclays Banken egiten zuen lan. 2010ean aukeratu zuten lehen aldiz South Northamptonshire-ko barrutiko diputatu.
2015az geroztik, David Cameron lehen ministroak izendatu zuen Energia idazkari, eta kargu hori 2016ko uztailaren 14ra arte izan zuen, Theresa May k Ingurumen, Elikadura eta Landa Gaietako Sailburu izendatu zuenean.
Caüsac (Tarn)
Biztanleria
2007an Cahuzac udalerrian erroldatutako biztanleak 337 ziren. Familiak 66 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 27 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 19 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Paul Rivet
Paul Rivet (Wasigny, Ardenak, 1876ko maiatzaren 7a - Paris, 1958ko martxoaren 21a) frantses sendagile, antropologo eta etnologoa izan zen. Hego Amerikako antzinako kultura batzuk aztertu zituen. Frantziako Etnografia Museoko zuzendari egin zuten 1928an, eta Gizakiaren Museoa sortu zuen 1937an. 1946-1951 urteetan diputatu sozialista izan zen. Obra nagusiak: Ethnographie ancienne de l´Équateur (1912, Ekuadorreko antzinako etnografia), Les Origines de l´homme américain (1943, Amerikako gizakiaren etorkia), Hego Amerika Ozeaniako herriek jendeztatu zutela defenditzen duen obra, eta Bibliographie des langues aymará et kitsua (1951-1956, Aimara eta kitxua hizkuntzen bibliografia), Georges de Créqui-Montfortekin eginiko lana.
Caüsac (Tarn)
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 70 etxebizitza zeuden, 63 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 7 hutsik zeuden. 68 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 63 etxebizitza nagusietatik 47 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 4 etxek hitu gela zituzten, 21 etxek lau zituzten eta 38 etxek bost zituzten. 49 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 31 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 29 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Cahuzac udalerrian 69 unitate fiskal zeuden, 170 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.523 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 15 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 9 administrazio publikoko enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra harategi bat zen.
2000. urtean Cahuzac udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Odaxothrissa losera
Odaxothrissa losera Odaxothrissa generoko animalia da. Arrainen barruko Clupeidae familian sailkatzen da.
Protozientzia
Protozientzia hitza zientziaren filosofian, finkapen prozesuan dauden esfortzu zientifikoaren esparru berriak azaltzeko erabiltzen den terminoa da. Protozientziak, zientzialari eszeptikoentzat zientzia patologiko gisa adierazten dute. Protozientzia terminoa, metodo zientifikoak oraindik egoki egiaztatu ez duen hipotesiak azaltzeko erabiltzen da.
Protozientziak zientzia izendatu baino lehenagoko diziplinak edo ezagutzaren eremuak izan daitezke. Bertan aurkezten diren hipotesiak, momentuan ezagunak diren nabaritasunekin ados edo desados egon daitezke, eginiko erlazionaturiko iragarpenak oraindik ez daudelako enpirikoki egiaztatuak edo muga teknologikoak direla eta. Kasu hauen adibide gisa, erlatibitate orokorraren teoria edo korden teoria dira. Lehenengoaren kasuan, protozientzia bat izaten hasi zen eta gaur egun zientzia bat kontsideratzen da eta bigarrenaren kasuan, egunera arte protozientzia bat izanda ere frogapen enpirikoaren zain dago.
Zentzu historikoan, astrologia edo alkimia izan dira protozientziaren diziplinak, geroago metodo zientifikoari esker, astronomiari eta kimikari ateak ireki ziotenak.
Historia
Thomas Kuhn, zientziaren lehenengo filosofoa, 1970. urtean idatzi zuen saiakera batean idatzi zuen lehenengo aldiz hitz hau:
"En todo caso, hay muchos campos –los llamaré protociencias- en los que la práctica produce conclusiones contrastables pero que, sin embargo, se parecen a la filosofía y las artes en su modelo de desarrollo. Pienso, por ejemplo, en campos como la química y la electricidad antes de la mitad del siglo XVIII, en el estudio de la herencia y la filogenia antes de mediados del XIX, o en muchas de las ciencias sociales hoy. También en estos campos, aunque satisfacen el criterio de demarcación de sir Karl, la crítica incesante y el continuo esfuerzo para conseguir un nuevo comienzo son fuerzas primarias, y es necesario que lo sean. Sin embargo, como sucede en la filosofía y en las artes, esto no da como resultado un progreso nítido… En resumen, mi conclusión es que las protociencias, como las artes y la filosofía, carecen de algún elemento que, en las ciencias maduras, permite las formas más obvias de progreso." Kuhn 2000, 168.
Protozientzia espekulatiboa den heinean, pseudozientziatik bereizi behar da, kasu honetan azkenengo honek duen metodo zientifikoarekiko atxikimendua dela eta. Egoera berdinean, baita zientzia “onaren” praktikei duen lotura denez gero, eta batez ere, beste ebidentzia berrien ihardetsiak izateko nahia edo teoria prediktiboago batez ordezkatuak izateko gogoa dela eta.
Astrologia eta alkimia bezalako eremuak, metodo zientifikoa baino lehenagoko protozientziak kontsideratzen dira. Metodo zientifikoaren agerpenarekin, hurrenez hurren, astronomia eta kimikako eremu zientifikoak izatera pasa ziren. Protozientifikoa den esparru bat, aurkeztutako hipotesiak, momentuan dauden ebidentzia erabilgarriak eta elkar zehaztasun bat burutu den gorpuzki batekin, baino hauek oraindik probatuak izan ez direnen eremua izan behar da. Protozientzia batzuek ezarrita dagoen zientzia izatera arte garatu izan dira. Beste batzuek ordea, ez dira heltzen ebidentzia zientifikoak faltatu izanagatik. Bestelako zientziak filosofiaren adar bezala hasi izan ziren: matematikak, filosofia naturala, ekonomia, psikologia, soziologia, eta abar.
Protozientziaren adibideak
Protozientziaren adibiderik modernoena Alfred Wegenerek proposatu zuen noraez kontinentalaren teoria izan zen. Geroago, plaka tektonikoen mekanismoak ulertuak izan zirenean, onartua izan den modelo zientifikotzat hartu izan da:
1- Fisikako korden teoria anitzak edo matematikaren zientzia kognitiboa esaterako. Korden teoriaren kasuan, metodo zientifikoa erabili eta ekuazio matematiko konplexuetan oinarritu arren, saiatzen dena ez frogatzeagatik pseudozientziatzat hartu izan den teoria izan da.
2- Astrobiologia, lurraz kanpotiko bizitzeko moduaz arduratzen den ikerketa protozientifikoa da; batez ere, karbonotik at dauden bizitzeko formak ere barneratuz. Exobiologia, esaterako ikertzeko objektu finkorik ez izatean, oso gogor kritikatua izan da.
4- Homotoxikologia homeopatia tradizionaletik ateratzen saiatu den homeopatiaren eskola bat da. Hahnemmiano-ren ereduaren metodo zientifikoaren erabilera berri batekin betetzen du. Mekanismo zehatzik aurkitu ez den arren, protozientzia gisa kontsideratu daiteke. Homeopatiaren eta medikuntza ortodoxoaren arteko zubi bat da. Gainera, ez du medikuntza modernoaren ekarpenak ukatzen eta aintzat hartzen du bere muga tekniko eta teorikoak.
5- Akupuntura edo amets ludikoak; heriotzari buruzko hurbileko esperientziak eta psikoanalisia, protozientzia moduan kalifikatuak izan daitezke, kontuan hartuta oraindik ebidentzien eta teorien finkapenen beharra dagoela.
Yermenonville
Biztanleria
2007an Yermenonville udalerrian erroldatutako biztanleak 606 ziren. Familiak 223 ziren, horien artean 38 pertsona bakarrekoak ziren (13 bakarrik bizi ziren gizonak eta 25 bakarrik bizi ziren emakumeak), 76 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 101 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 266 etxebizitza zeuden, 225 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 35 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 263 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 225 etxebizitza nagusietatik 196 bere jabearen bizilekua ziren, 22 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 12 etxek bi gela zituzten, 34 etxek hiru zituzten, 41 etxek lau zituzten eta 139 etxek bost zituzten. 176 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 75 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 143 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 397 ziren, horien artean 308 aktiboak ziren eta 89 inaktiboak ziren. 308 pertsona aktiboetatik 288 lanean zeuden (160 gizon eta 128 emakume) eta 20 langabezian zeuden (11 gizon eta 9 emakume). 89 pertsona inaktiboetatik 37 erretiraturik zeuden, 27 ikasten zeuden eta 25 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Yermenonville udalerrian 222 unitate fiskal zeuden, 584 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 24.656 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 17 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 igeltseroak, 1 margolaria, 2 argiketariak eta 2 jatetxeak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra harategi bat zen.
2000. urtean Yermenonville udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden, 387 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bidezoru
Errepideetan bidezorua trafikoaren kargak eusteko eta zirkulazio seguru eta erosoa ahalbidetzeko, zelaigunearen gainean material aukeratuekin ezarritako geruzen multzoa da.
Bidezoru motak
Orohar bi taldetan sailkatzen dira bidezoruak: Bidezoru malguak eta bidezoru zurrunak:
Malguak
Bidezoru malguak geruza multzo batez daude osatuak; geroz eta sakonago orduan eta deformazio erresistentzia baxuagoa dutelarik, gainazaletik jasotako presioak baxuagoak baitira. Oso trafiko intentsitate baxua duten bideetan izan ezik, bidezoru malguek nahaste bituminoso geruza bat dute gutxienez gainazalean.
Trafiko intentsitateen gorakada dela eta bidezoru erdizurrunak sortu ziren, zementuz egonkortutako geruzekin. Bidezoru erdizurrunei batzuetan erdimalguak ere deitzen zaie, baina malguen taldean kontsideratzen dira, nahaste bituminosoko geruza bat izaten baitute gainazalean. Egitura aldetik portaera malguekiko oso desberdina da.
Zurrunak
Bidezoru zurrunek hormigoi geruza bat dute. Zurruntasuna dela eta trafikoaren karga bertikalak azalera handiagoan banatzen dira presio baxuak sortzen direlarik azpian.
Olga Jiménez
Olga Jiménez Sevilla (Gasteiz,1972) arabar kirol kazetaria da. Egun, urritasun fisikoak dituzten pertsonen artean kirola sustatzea helburu duen Zuzenak klubeko eta Federazioko komunikazio arduraduna da, eta, horrez gain, "Comunicare Bai" komunikazio agentziaren bidez enpresei komunikazio arloko aholkularitza eskaintzen die. Gainera, El Correo, Radio Vitoria eta Radio Euskadi n kirol-informazioko erredaktore eta kolaboratzailea da.
Biografia
Gasteizen jaio zen 1972 urtean. 1995ean Informazio Zientzietan, zehazki Kazetaritzan, lizentziatu zen Euskal Herriko Unibertsitatean eta gaur egun emakumezkoen kirol informazioan espezializatutako kazetaria da.
Lan ibilbide horren lehen pausoak Radio Vitorian eman zituen, beka bati esker hasi baitzen bertan lanean. Ondoren, zortzi urte eman zituen Gorbeia Irratian gaueko irratsaio bat egiten. Irratsaioak "Échale sal" izena zuen eta Gasteiztik emititu zen lehen gaueko irratsaioa izan zen. Nabarmentzekoa da Olga Jiménezek berak oso-osorik editatu eta aurkeztu zuela irratsaioa.
2000. urtean Cadena Ser irratian hasi zen lanean eta han eman zituen 15 urte. Urte horretan ekin zion emakumeen kirolaren aldeko kazetaritzari, baita urritasun fisikoak dituztenen aldeko lanari ere. Hain zuzen ere, Zuzenak elkartean hasi zen lanean. Zuzenak kirol kluba 1980an sortu zen irabazi asmorik gabeko erakundea da eta xede nagusiatzat du urritasun fisikoak dituztenen artean, batez ere Araban, kirol praktika sustatzea eta kudeatzea.
2014an, Mikel Uriarte lagunarekin DXTFEM proiektua abian jarri zuen, Espainian emakumeen kirolari eskainitako lehen web-ataria, hain zuzen ere. Euskal Herrian ere DXTFEM atari aitzindaria da emakumezkoen kirolaren arloan eta helburutzat du diziplina guztietako emakumezko euskal kirolariei ikusgarritasuna ematea, euren leloa honakoa baita: "Ikusten ez dena ez da existitzen".
2015ean, ONCE erakundeak antolatzen duen lehiaketaren XVII. edizioan, Kazetaritzako "Triflos" saria irabazi zuen Irratia kategorian, 'Te doy mis ojos' erreportajeagatik. Bertan erakusten du nola lagundu zion Rafa Ledesma atleta itsuari 11 kilometroko lasterketan. Erreportajean ziurgabetasuna jabetzen da kazetariaz eta, atleta itsuak aldiz, erabat ziur egiten du aurrera. Kontraste horrek kontakizuna zirraragari eta hurbileko egiten du eta irrati-erreportajea denez, bereziki garrantzitsua da kontatzeko modu berezi hori.
2015-2016 denboraldiaz geroztik freelance ari da lanean, komentarista da streaming bidezko kirol emanaldietan, Baicast ekoiztetxe arabarrak emititzen dituen emakumeen saskibaloiko Araski AES klubaren partidatan. 2015-2016 eta 2016-2017 denboraldiak emanaldirik onenen artean daude.
2018ko Gasteizko jaietako pregoi inklusiboan kirolean ohikoak diren balioen beharra aldarrikatu zituen beste zazpi emakumerekin batera.
Gaur egun, erredaktore laguntzailea da kirol arloan El Correo egunkarian, Radio Vitorian eta Euskadi Irratian.
Hydnellum spongiosipes
Hydnellum spongiosipes Bankeraceae familiako onddo espezie bat da. Kontsumitzeko gogorregia. Larrukara.
Deskribapena
Kapela: 2 eta 8 cm bitarteko diametrokoa, ez oso mamitsua, Laua edo zertxobait hondoratua, bozeldua, eremu zirkularrik gabea eta eskrobikulatu gabea, tomentu fin batekin, sarritan hainbat kapela elkartuta, ertza irregularki biribildua edo lobulatu-izurtua. Arre-kanela kolorekoa, gaztetan pruina zuri batez estalia.
Himenioa: Ezten zurixkak apaindua hasieran, ondoren arre-gorrixkak bihurtzen dira; oso motzak ertzean, luzeagoak gainerakoan, dekurrenteak, finak, dentsoak. Ezten dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten eztenak.
Hanka: Erdian, konikoa edo goialdean mehetua, masa harro eta bigun batez loditua oinarrirantz, oinak elkarri lotuta. Belusatua, kolore marroi argikoa edo marroi-gorrizka eta itsatsitako landare hondarrekin.
Haragia: Egitura bikoitza, batez ere oinean. Hankaren kanpoko aldea biguna da, harroa, eremu zirkularrik gabea, marroi-herdoil kolorekoa, barnealdea haritsu-suberosoa, trinkoa, gogorragoa, marroi-gorrizka, lerro zurixka eta distiratsuko eremuekin.
Jangarritasuna
Ez da jangarria. Larrukara da.
Nahasketa arriskua
Hydnellum ferrugineum delakoarekin, hau koniferoetan hazten da, batez ere pinuetan.
Sasoia eta lekua
Udan eta udazkenean, haritz (Quercus), urki (Betula), gaztainondo (Castanea) eta pago (Fagus) zuhaitzen basoetako humusean batez ere.
Banaketa eremua
Europa, Ipar Amerika, Errusia, Himalaiako eremua, Japonia.
Odaxothrissa mento
Odaxothrissa mento Odaxothrissa generoko animalia da. Arrainen barruko Clupeidae familian sailkatzen da.
Hilda Gadea
Hilda Gadea Acosta (Lima, Peru, 1925 - Habana, Kuba, 1974) ekonomialari perutarra izan zen.
Ibilbidea
Ezkerreko militante politikoa izan zen eta APRAko (Alianza Popular Revolucionaria Americana) exekutiba nazionalean parte hartu zuen lehen emakumea izan zen. 1954 an Peruko estatu kolpetik ihes egin ondoren, Guatemala ko gobernu aurrerakoiarentzako lanean hasi zen. Bertan Ernesto Che Guevara ezagutu zuen, eta gerora bere lehen emaztea izan zen.
Hilda Gadea izan zen Che Guevara ezkerreko mugimendu aurrerakoieetara gerturatu zuena, eta honi esker ezagutu zituen Uztailaren 26ko Mugimenduko gainerako kideak. Kubako iraultza ren garaipenaren ondoren, Gadeak Kubako gobernurako goi funtzionario gisa lan egin zuen 1974an hil zen arte.
1972an Che Guevara: los años decisivos idatzi zuen. Gerora, Mi vida con el Che izenaren argitaratu zen lan hau.
Agustin Arrieta Urtizberea
Agustin Arrieta Urtizbereak defendatu dituen zenbait tesi filosofiko
Agustin Arrieta Urtizberearen pentsamendu filosofikoan oso presente daude zenbait egile klasiko, besteak beste, Aristoteles, David Hume edo Bertrand Russell. Halaber, ukaezina da pragmatismo mota batean koka daitezkeen pentsalari batzuen eragina: Peirce, Clarence I. Lewis, Quine, Simon Blackburn, Susan Haack…
Plesiolebias filamentosus
Plesiolebias filamentosus Plesiolebias generoko animalia da. Arrainen barruko Rivulidae familian sailkatzen da.
Agustin Arrieta Urtizberea
Agustin Arrieta Urtizbereak defendatu dituen zenbait tesi filosofiko
Azkeneko urteetan, pentsamendu feministaren ekarpenek eragin eta presentzia handia izan dute Arrietaren lan filosofikoan. Esaterako, Miranda Fricker pentsalariaren ideiek arakatze-eremu berriak “ekarri” dizkio. Bernard Williams pentsalaria ere oso garrantzitsua da, batez ere, egia kontzeptuaren gaineko gogoetari dagokionez.
Agustin Arrieta Urtizbereak zenbait tesi defendatu ditu filosofiaren zenbait adarretan. Hona hemen haien laburpen bat:
Metafisikari buruz
Ikuspegi aristoteliko batean antolatzen ditu ideia metafisikoak. Besteak beste, banakoak eta ezaugarriak bereizten ditu oinarrizko osagai metafisiko gisa. Halaber, banakoen identitaterako berezko ezaugarri baten premia aldarrikatzen du, “mota” deritzona.
Bestalde, natural/artifizial bereizketaren garrantzia aldarrikatu izan du, baita “esentzia” kontzeptuaren erabilpena (erabilpen kritikoa edo mugatua) ere.
David Wiggins filosofoaren eragin argia dago Arrietaren gogoeta metafisikoetan, batez ere, identitateari dagokionez.
Epistemologiari buruz
Pentsalari pragmatista batzuen eragina argia da Arrietaren ideietan. Azpimarratzekoa da Susan Haacken zenbait ideiaren aldarrikapena: hitz gurutzatuen analogia ikuspegi fundazionalista eta koherentista konbinatuz, ezagutzaren izaera hutsegingorra, balio epistemikoen zeregina eta garrantzia, egiaren izaera ezinbesteko eta logikoa…
Halaber, zenbait testutan uste, iritzi edo sinesmenen gaineko zaintza lanaren garrantzia justifikatu du (ik. “Sinesmenak eta usteak” liburua), bide horretatik epistemologiaren eta etikaren mugetan arakatuz. Zaintza lan horri lotuta pentsamendu kritikoaren ideia jorratu du.
Etika eta estetikari buruz
Arrietak zenbait argitalpen dauzka etikaren eta estetikaren inguruan, non argi eta garbi aldarrikatzen den balio etikoen eta estetikoen erantzunaren mendeko izaera. Hori guztia egiten da ikuspegi sentimentalista baten baitan: balio etikoak eta estetikoak ulertu behar dira giza emozio-sentimenduen sarearen baitan. Dena den, Arrietaren planteamendua ez da emotibista. Kontuak kontu, David Hume eta beste zenbait pentsalari sentimentalista dira Arrietaren ideien iturri nagusiak.
Askotan defendatzen denaren aurka, Arrietaren arabera, ikuspegi sentimentalistak ez dakar derrigorrez balioen gaineko erlatibismorik. Zenbait argitalpenetan justifikatu du balio etikoei eta estetikoei loturiko ikuspegi pluralista ez-erlatibista bat. Halaber, argudiatu du testuinguru etiko eta estetikoetan “objektibotasun” kontzeptuaren zeregin eta garrantziaren alde.
Zientziari buruz
Egungo gizartean zientziagintzak izugarrizko garrantzia daukala uste du Arrietak, eta komeni dela fenomeno hori ahalik eta ongien ulertzea; horrela gure gizartea bera ere hobeto ulertuko dugula. Arrieta ez dator bat zientziaren gainean egiten diren muturreko deskripzio hedatuenekin.
Logikaren filosofia
Lan batzuetan diskurtsoaren domeinuaren deskripzioaren eta zehaztapenaren arteko bereizketa justifikatu du, eta existentzia-, identitate- eta zenbaki-baieztapenak domeinuaren zehaztapenari lotuta interpretatu ditu.
Hizkuntzaren filosofia
Saul Kripke pentsalariak finkatu duen ikuskeratik abiatuz, Arrietak defendatu du izen berezi batzuen kasuan, hain zuzen ere, objektu hipotetikoentzako izen bereziak (astronomiaren testuinguruan proposatutako “Vulkano” izena, esaterako), Deskriptibismoa (Frege eta Russellen teoriatzat hartzen dena) egokiagoa dela Erreferentziaren Teoria Berria baino. Helburua ez da Erreferentzia Teoria Berria baztertzea, baizik eta erakustea Deskriptibismoa kasu batzuetan bide zuzenetik joan daitekeela.
Gordoncillo
Gordoncillo Leongo Herriko udalerri bat da, Leongo probintzian kokatuta. eskualdean dago, itsas mailatik metrora, eta -ko azalera hartzen du.
Agustin Arrieta Urtizberea
Bestelakoak
Arrietaren lanetan beste zenbait gairen inguruko hausnarketak jasotzen dira (ik., “Gogoeta-bide irekiak” liburua): fikzioaren eta ez-fikzioaren arteko mugaren auzia, arte immoralaren auzia, umorearen mugen inguruko kezkak, egia-ostearen gaineko gogoetak, aukeramen askea, animalismoa, erlijioaren funtzioa hezkuntza sisteman, diziplinen arteko harremanari buruz, kultura/natura bikotearen gaineko eztabaidak, filosofia eta pentsamendu feminista…
Gordoncillo
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 498 biztanle zituen eta biztanle zituen.
Agustin Arrieta Urtizberea
Itzulpenak
Honako filosofia lanak euskaratu ditu:
Llanddew
, 'Llan-ddew', Galesko komunitate eta udalerri txiki bat da, Powys konderrian. Brecon udalerritik milia bat edo bi ipar-ekialdera dago.
2011ko erroldaren arabera 232 biztanle zituen.
Sofiane Feghouli
Sofiane Feghouli (سفيان فيغولي; Levallois-Perret, Frantzia, ) frantziar-aljeriar futbolaria da, Valencia CF taldean jokatzen duena. Eskuin hegalean jokatzen du eta Aljeriako futbol selekzio nazionalarekin aritutakoa da.
Old Appleton (Missouri)
Old Appleton Missourieko herri bat da. Cape Girardeau konderrian kokatua dago. 2010ean 85 biztanle zituen, 0.31 kilometro koadrotan banatuta.
Palazzo Spinelli di Laurino
Palazzo Spinelli di Laurino Napoli hiri italiarraren erdialde historikoan dagoen XV. mendeko jauregia da.
Kokapena
Napoliren Via Nilo kalearen izkinean dago, beste jauregien artean: Palazzo d'Afflitto hegoaldean eta Palazzo di Ludovico di Bux eta Palazzo del Panormitatik gertu.
Historia
Jauregia XV. mendean eraiki zen baina gaur egungo diseinua, barruko patio eliptikoa batez, Trojano Spinelli-k (1712-1777) enkargatutakoa da. Patio horrek Caprarolako Palazzo Farneserekin antza handia du.
Ezaugarriak
Jauregiaren egitura oso aldatuta dago. Barruan gordetzen den patioak beste garaietako handitasuna erakusten du. Patio horretan bi arrapala dituzten eskailerak; goiko aldean, bestetik, birtuteen eskulturak eta maiolikaz egindako erloju baten esfera. Gainean Andre Mariaren sortze garbiaren irudia ikus daiteke.
Jauregia zineman
Jauregi honetan film desberdinak egin dira:
Kaltental
Kaltental Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Odaxothrissa vittata
Odaxothrissa vittata Odaxothrissa generoko animalia da. Arrainen barruko Clupeidae familian sailkatzen da.
Ronald Evans
Ronald Ellwin Evans Jr. (St. Francis, Kansas, 1933ko azaroaren 10a - Scottsdale, Arizona, 1990eko apirilaren 7a) estatubatuar astronauta izan zen. Ingeniaritza elektrikoa ikasi zuen Kansasko Unibertsitatean eta Ameriketako Estatu Batuetako Itsas Armadan sartu zen. Borroka-pilotua izan zen Vietnamgo Gerran. NASAk hautatu zuen 1966an. 1972ko abenduan Apollo 17 misioan parte hartu zuen Eugene Cernan eta Harrison Schmittekin batera. Ilargiari "Apollo" azken misioa izan zen. Evans aginte moduluko pilotua zen eta 75 aldiz orbitatu zuen ilargiaren inguruan 148 orduz. Lurrerako itzuleran, ontziz kanpoko ibilaldi bat egin zuen.
Esomus lineatus
Esomus lineatus Esomus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
NA-8105
NA-8105 edo Enerizko zeharbidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-601 nafar errepideko 5,02 kilometroan hasi eta NA-601 errepidearen 6,48 kilometrora arte doa. Errepidea 1,46 kilometro luze da.
Kyrie Eleison
Kyrie (Κύριε) antzinako grezierazko κύριος (kyrios: «Jauna») izenaren bokatiboa da eta «Oh Jauna!» esan nahi du. Eleison (ἐλέησον) antzinako grezierazko ἐλεέω ("errukitu") aditzaren agintera da. Kristau liturgian otoitz moduan erabiltzen dute Kyrie eleison («Jauna, erruki zaitez»).
Coracina pectoralis
Coracina pectoralis Coracina generoko animalia da. Hegaztien barruko Campephagidae familian sailkatua dago.
2zio
2zio Lapurdiko Urruña herriko Euskal Rap talde bat da.
Ibilbidea
Odei eta Gorka letrak idazten hasi ziren eta 2009. urtean Jorekin batu eta hauei musika gehitzen hasi ziren. Taldea 2010. urtean sortu zen eta parte hartzaileak hauek dira: Odei Barroso (ahotsa), Gorka Rodriguez (ahotsa) eta Jo Olaskoaga (DJ).
2013an atera zuten lehen diska, "Pausuz Pausu" izenekoa, eta bigarrena 2015ean plazaratu zuten, "Bideak" izenpean, hamasei kantuz osaturik. Hirugarrena 2018an atera zuten, Orain eta hemen.
2018ko Herri Urrats jaialdirako Prefosta! abestia konposatu zuen.
Mon père est ingénieur
Mon père est ingénieur (eusk. 'Nire aita ingeniaria da') 2003ko Robert Guédiguian frantziar zinema zuzendariaren filma da.
Sinopsia
Natacha eta Jérémie elkarrekin hazi ziren. Bereiztezinak ziren. Maitaleak ziren. Biek Medikuntza ikasi zuten, baina egun batean euren bizitzek bide desberdinak hartu zituzten. Jérémie pertsona garrantzitsua bihurtu zen, asko bidaiatzen zuena eta ministroekin harremanetan ibiltzen zena; Natachak bere auzoan lanean eta gurasoen etxean bizitzen jarraitu zuen.
NA-8104
edo Olagueko zeharbidea Nafarroa Garaiko errepide bat da. Errepidea errepide nagusia eta Olague lotzen du.
Errepidea 0,71 kilometrokoa da.
Historia
Errepide hori bat dator errepidearen trazadura zaharrarekin; gerora,  izena eman zitzaion, Anue udalerrian (Etxaide eta Aritzu kontzejuen artean). Errepidea errepidetik Saigotserako bidegurutzean hasten zen. Handik, Olaguerantz zihoan, herria zeharkatzen zuen eta Aritzuraino jarraitzen zuen.
Gaur egungo errepideak ibilbide bera egiten du.
Udalerriak
Hauek dira errepideak zeharkatzen dituen udalerriak:
Narichika Ariwara
Narichika Ariwara (在原 業親, 1973ko otsailaren 28a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shimizu S-Pulse.
Yingkou
Yingkou (txinera sinplifikatuz: 营口; pinyineraz: Yíngkǒu), Liaoning probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 2.200.000 biztanle inguru dauzka 2007ko erroldaren arabera eta 5.402 kilometro koadroko azalera.
Inguru naturala eta kokapena
Prefektura mailako Yingkou hiriaren mugakideak honakoak dira: Panjin ipar-mendebaldean, Itsaso Horia mendebaldean, Dalian hegoaldean, eta Anshan iparralde eta ekialdean.
Kleopatra Selene I.a
Kleopatra Selene I.a (η Κλεοπάτρα Σελήνη), Egiptoko ptolomeotar dinastiako erregina ezkontidea eta, ondoren, Seleuzidar Inperioko erregina izan zen.
Ptolomeo VIII.a Evergetes faraoia eta Kleopatra III.aren alaba zen. K.a. 112an ezkondu zen bere anaia Ptolomeo IX.arekin, Kleopatra IV.agandik laster dibortziatu zena.
Berenize III.aren ama izan zen, K.a. 114an, bere osaba Ptolomeo X.arekin ezkonduko dena, ondoren, K.a. 81ean, bere lehengusu Ptolomeo XI.arekin, Silak errege bezala ezarria. Bere senarrak, ezkondu eta gutxira hil zuen, K.a. 80an, ondoren, bera, Alexandriako herri nahigabetuak lintxatu zuen.
Carlos Ferrer Salat
Carlos Ferrer Salat (Bartzelona, 1931 - ibidem, 1998) kataluniar enpresaburu eta kirolaria. Espainiako Olinpiar Batzordeko lehendakaria izan zen 1987. urteaz geroztik, eta CEOE (Confederación Española de Organizaciones Empresariales) erakundeko fundatzailea (1977). Kimika-ingeniaritza ikasi zuen Bartzelonako Sarriá Institutuan. 1964an ekonomia-zientzietako ikasketak bukatu zituen, eta urtebete geroago, filosofia eta letretakoak. Kirolari gisa, tenisean nabarmendu zen, eta Espainiako hainbat txapelketa irabazi zuen. Hainbat enpresatan lan egin zuen: Ferrer Internacional farmazia-enpresa, IBM World Trade Corporation (1986-1996), SEAT-Wolkswagen, Electrolux Holding, Zurich International.
Shiryu Dragoikoa
Shiryu Dragoikoa Masami Kurumadak idatzi eta marraztutako manga eta animea den Saint Seiyako pertsonaia bat da. Dohko Librakoaren ikaslea da. Honekin Rozanen ikasi zuen. Librako oinordeko urrezko zaldun bezala, bere kosmoenergia goreneraino igotzen duenean bere bizkarrean dragoi igokari bat agertzen da. Irudi honen eskuin hanka, bihotzaren parean duena, da bere puntu ahula.
Armajantzia
Bere armajantzia da brontzezko zaldunen artean ezkuturik indartsuena duena. Hala ere, zenbait alditan hautsia izan zen. Esate baterako, Lehiaketa Galaktikoan Seiyaren aurka. Pegasoko zaldunak, eraso baten, bere burua Shiryuren ezkutuaren aurka jaurtitzen du, eta Dragoiko zalduna Pegasokoa erasotzeko prestatzerakoan, azken honek bere burua lurrera botatzen du, hala Shiryuk bere ezkutua suntsituz. Gauza bera gertatu zen Poseidonen sagan Krishna Krisaorrekoaren aurka borrokatu zuenean. Honek, bere urrezko hiruhortza erabiliz, Shiryuren ezkutua hautsi ezezik, Dragoiko zalduna alderik alde ere zeharkatu zuen.
Hamabi etxeen aurretik
Hamabi etxeen aurretik Lehiaketa Galaktikoan agertzen da. Seiya Pegasokoaren aurka borrokatzen du, eta, nahiz eta denbora gehienean nagusi izan, azkenean, Seiyak, Shiryuren puntu ahula non dagoen ikusiz, hantxe erasotzen dio. Eraso honek Dragoiko zaldunaren bihotza geldiarazten du. Horretaz ohartuta, Seiyak, ondoren, beste kolpe bat ematen dio, bere bihotza berriz martxan jarriz. Lehiaketa amaitu baino lehen, Ikki Fenixekoak, bere zaldun beltzekin batera, lehiaketako saria zen Sagitariuseko armajantzia lapurtu zuen eta Shiryuk, bere lagunekin batera, zenbait borrokaren ondoren urrezko armajantzia osatzen zuten bederatzi zatiak berreskuratu ahal izan zituzten, Ikki lur artean ehortzita utziz.
Beste une baten, Algol Perseokoaren aurka borrokatzea tokatu zitzaion. Argolek bere armajantziko ezkutuan Medusaren irudia zuen, eta hari begira zegoen oro harri bihurtzen zuen. Hala gertatu zitzaien Shiryuren kide ziren beste brontzezko zaldunei. Shiryuren kasuan, hasieran benda batekin estali zituen begiak, baina horrek ez zuen balio izan, beso bat harri bihurtuta geratu bait zitzaion. Horren ondorioz, bere burua itsutzea erabaki zuen, bere begiak zaurituz. Hala lortu zuen Argol garaitzea.
Old Monroe (Missouri)
Old Monroe Missourieko hiri bat da. Lincoln konderrian kokatua dago. 2010ean 265 biztanle zituen, 0.64 kilometro koadrotan banatuta.
Coracina graueri
Coracina graueri Coracina generoko animalia da. Hegaztien barruko Campephagidae familian sailkatua dago.
Oblatuak
Oblatuak (gaztelaniaz: Oblatas) Iruña hiriko Arrotxapea auzoko auzune bat da.
Auzunea Oblatuen zubiaren inguruan dago.
Izena
Bere izena Oblatuen zubia bezala hartzen du, eta, aldi berean, Oblatuen egoitza bezala hartzen du, inguruan dagoen eraikin bat.
Barne hartutako bideak
Auzuneak ez ditu oso ondo definitutako mugak, baina honako bide hauek sartu ohi dira auzunean:
Batzuetan, Oblaten egoitza edo Kosterapea parkeko zonaldeak ere sartzen dira, nahiz eta teknikoki Donibaneko auzoarenak izan; beraz, Trinitarioak auzunea legokieke.
Garraioa
Auzune honetan Eskualdeko Hiri Garraioaren 5 linea daude:
Llandinam
, Galesko komunitate eta udalerri bat da, Powys konderrian. A470 errepidean dago, Newtown eta Llanidloes udalerrien artean.
2011ko erroldaren arabera 911 biztanle zituen.
Jun Iwashita
Jun Iwashita (岩下 潤, 1973ko apirilaren 8a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shimizu S-Pulse eta Vissel Kobe.
Esomus longimanus
Esomus longimanus Esomus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Llanddewi Ystradenny
, Galesko komunitate bat da, Powys konderrian. Llanddew udalerrian kokatua dago. Bere eremuaren barnean Buddugre gaztelua dago.
Roma (2004ko filma)
Roma (eusk. 'Erroma') 2004ko Adolfo Aristarain argentinar zinema zuzendariaren filma da.
NA-8106
NA-8106 edo Noaingo sarbide zeharbidea, Nafarroako herri errepidea da, PA-31 ingurabide errepideko biribilgunean hasi eta A-121 autobidearen loturara arte doa. Errepidea 0,23 kilometro luze da.
Olean (Missouri)
Olean Missourieko herri bat da. Miller konderrian kokatua dago. 2010ean 128 biztanle zituen, 0.45 kilometro koadrotan banatuta.
François Just Marie Raynouard
François Just Marie Raynouard (Brignoles, 1761eko irailaren 18a - Passy, 1836ko urriaren 27a) frantses dramagilea eta politikaria izan zen.
Legebiltzarreko diputatu izan zen, girondinoen aldetik (1791), Thermidorreko 9ko hilketatik ihes egin ahal izan zuen (1793), eta Robespierre hil ondoren (1794) jendaurrera itzuli zen. Ondoren tragediak idatzi zituen, Caton d´Utique (1794), Les Templiers (1805), baina Napoleonen haserrea piztu zuen Les États de Blois, ou la mort du duc de Guise antzerki-lanarekin (1810, Bloiseko estatuak edo Guiseko dukearen heriotza). Erudizio-lanak egin zituen ondoren: Choix des poésies originales des troubadours (1816-1821, Trobadoreen poema hautatuak) eta Lexique roman hiztegia, hil ondoren argitaratua (1939-1944).
Opisthonema berlangai
Opisthonema berlangai Opisthonema generoko animalia da. Arrainen barruko Clupeidae familian sailkatzen da.
Kämpfelbach
Kämpfelbach Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Esomus malabaricus
Esomus malabaricus Esomus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
NML Cygni
NML Cygni edo Cyg NML izar hipererraldoi gorri bat da, eta gaur egun ezagutzen den handiena 1650 eguzki erradio ingururekin. Lurretik 1,7 kiloparsec edo 5500 argi-urteko distantziara dago. Izar hau Neugebauerrek, Martzek eta Leightonek aurkitu zuten 1965ean. NML izena hiru aurkitzaile hauen izenetatik datorkio.
Operación ¡bomba!
Operación ¡bomba! Francisco Ibáñez kataluniar komikigilearen pertsonaiarik ezagunenak diren Mortadelo eta Filemonen abentura bat da.
NML Cygni
Izar honek ur lurrinezko maserren banaketarekin bat datorren babarrun formako nebulosa asimetriko bat eratzen duen hauts disko bat du bere inguruan. Izar erdierregular aldakor bat da, 940 egun inguruko periodoa duena.
Operación ¡bomba!
Istorioa
Mortadelok eta Filemonek Raf el espiazador delakoa hiriko zenbait tokitan jartzen ari den bonbak aurkitu eta suntsitu beharko dituzte. Bonba horiek kamuflatuta daude, eta aurkitzeko modu bakarra eztanda egin aurretik egiten duten burrunba bat da.
NML Cygni
NML Cygni Cygnus OB2 elkarketa osatzen duten izarretako bat da. Cyg OB2 elkarketak ia 2 gradu hartzen ditu zeruan edo ~30 parsec 1,74±0,2 kiloparseceko distantzia batean, gure eguzkitik gertuen dagoen elkarketetako bat delarik. Estimatutako bere masa galera ~ 50 M ⊙ eta 2 × 10 ^ (-4) M ⊙ yr ^ (-1)ekoa da. Izar honen urteroko paralajea 0,62 arku milisegundo ingurukoa da.
Operación ¡bomba!
Kanpo estekak
Llista de còmics de Mortadel·lo i Filemó
NML Cygni
NML Cyg oxigenoan aberatsa den izar masibo bat da. Izar honen konposaketa OH irrati igorpenen (1612 MHz) aurkikuntzarekin ezagutarazten hasi zen 1968an (Wilson eta Barrett). H2o, SiO, CO, HCN, CS, SO, SO2 eta H2S bezalako molekulen presentzia ere ondorengo urteetan ezagutarazi zen.
Harri-iraulari
Harri-iraularia (Arenaria interpres) scolopacidae familiako hegazti zangaluzea da.
Deskribapena
Hegazti limikolo txikia da, 21-24 cm arteko luzera eta 43-49 cm arteko hego-zabalera ditu. 120 gramo inguru pisatzen ditu. Gorpuzkera trinkoa du eta ziri itxurako moko txikia, harri txikiak iraultzeko egokia, hortik bere izena. Buru zuria du, hainbat lerro beltzekin, bularraldean ere lerro beltzak agertzen ditu. Bizkarraldea laranja kolorekoa da, luma beltzezko lerro batzuk agertzen dituelarik, eta azpialdea zuria da. Hankak ere laranja kolorekoak dira. Sexu dimorfismo handirik ez du harri-iraulariak.
Habitata
Iparraldeko tundra eremuetako kostaldetan ugaltzen da eta baldintza meteorologiko gogorrei egiten die aurre. Negua datorrenean hegoalderantz jotzen du eta kostaldeak okupatzen ditu. Eremu harritsuak atsegin ditu, biluziak edo algaz estaliak, eta gizakiak egindako egiturak ere atsegin ditu (kaiak, dikeak...) moluskuak harrapatzeko. Eremu limotsuak ekiditen ditu. Donostian esate baterako hegazti limikolo ugariena izatera iristen da.
Elikadura
Intsektuek eta hauen larbek osatzen dute harri-iraulariaren dietaren gehiengoa. Intsektu gutxi dagoenean beste ornogabe batzuk (armiarmak, krustazeo txikiak eta moluskuak) eta landareak ere jaten ditu. Mokoa harriaren edo arrain hondar baten azpian sartu eta irauli egiten dute, azpian dauden ornogabeak harrapatzeko. Pisu handiko objeturen bat iraultzeko taldean egiten dute lan.
Ugalketa
Bikoteak eratzen direnean hainbat urtetako kumaldiak egiten dituzte elkarrekin. Maiatza eta abuztuaren artean ugaltzen dira. Lurrean aurkitzen duten zuloak aprobetxatzen dituzte. 11 cm-ko diametroa eta 3 cm-ko sakonerakoa izaten dira habiak, gutxi gorabehera. Zuloa landareez inguratzen dute eta normalean lau arrautza berdexka eta orbain ilun asko dituztenak jartzen dituzte. 22-24 egunetan zehar txittzen egon ondoren jaiotzen dira txitak eta berehala gai dira beren kabuz mugitu eta elikatzeko. 19-21 egun dituztenean erabat garatuta daude eta habia betirako uzten dute.
Taxonomia
Carl von Linneok deskribatu zuen 1758 urtean, Systema naturae liburuan. Arenaria interpres izena jarri zion, Arenaria areatzatan aurkitzen delako eta interpres izena akats baten erruz. Lineok Gotland bisitatu zuenean bertakoek tolk esaten ziotela jakin zuen. Suedieraz "itzultzailea" edo "mezularia" esan nahi du eta horregatik latinezko izena ezarri zion, interpres. Gotlandeko dialektoan aldiz "hanka" esan nahi du.
Lorenz Leonard Lindelöf
Lorenz Leonard Lindelöf (1827ko azaroaren 13a, Karvia (orduan Errusian) - 1908ko martxoaren 3an, Helsinki) matematikari eta astronomo finlandiarra izan zen.
Biografia
Lindelöf familia pobrekoa zen. Suediera, alemana eta frantsesa ikasi zituen eta astronomia eta matematika ikasi zituen Helsinkiko Unibertsitatean. Hasieran astronomian espezializatua graduondoko mailan eta Pulkovoko behatokian egon zen 1855-1856an. Doktoretza (Promotierung) amaitu ondoren, Lindelöf 1857tik 1874ra Helsinkiko matematikako irakasle izendatu zuten eta 1869tik 1872ra unibertsitateko errektorea izan zen. Ondoren, Mittag-Lefflerren alde irakasle postua utzi zuen eta politikari bihurtu zen. Lindelöf 1874tik 1902ra Finlandiako Estatuko hezkuntza ministroa izan zen eta Kaleva mutualitate aseguruen konpainian aktuario lanak ere egin zituen. 1883. urtean zaldun izendatu zuten eta 1888an Estatuko Kontseiluko kidea izan zen. Finlandiako Legebiltzarrean izan zen, batzorde askotan lagunduz eta 1900. urtean eskualdeko mariskala izan zen.
Lindelöf-k artikuluak argitaratu zituen gutxieneko gainazalei, aldakuntzen kalkuluari, geometria diferentzialari, mekanikari, zeruko mekanikari eta pentsio funtsei buruz.
Ernst Leonard Lindelöf bere semea matematikari ospetsu bihurtu zen.
1859. urtean Lorenz Lindelöf Finlandiako Zientzien eta Letren Elkarteko kide bihurtu zen eta 1867an bere idazkari iraunkorra. 1900. urtean Uppsalako Zientzietako Errege Elkarteko kide bihurtu zen. 1880. urtean Prusiako Zientzien Akademiako Steiner Saria jaso zuen.
Bere ehorzketa Hietaniemiko hilerrian gertatu zen.
Gradefes
Gradefes Leongo Herriko udalerri bat da, Leongo probintzian kokatuta. eskualdean dago, itsas mailatik metrora, eta -ko azalera hartzen du.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.092 biztanle zituen eta biztanle zituen.
Amaia Lopez de Munain
Zuriñe Amaia López de Munain (Gasteiz, 1972ko uztailaren 17a) arabar kazetaria da, erreportari lanetan aritua Afrikan zein Ekialde Hurbilean. Komunikazio zenbait agentziatan lan egin du, baita nazioarteko komunikabide batzuentzat ere korrespontsal gisa Ipar Afrikako herrialdeetan eta Ekialde Hurbilean.
Kazetaritza lana
Giza Eskubideetan espezializatuta dago eta artikuluak biktimen ikuspuntutik idatzi izan ditu, gai politikoak alde batera uzten saiatu dela. Berarekin lan egin dutenen iritziz, López de Munainek engainamendu handiz lantzen ditu gaiak, direnak direla.
Erreportari lan nabarmena egin du Boli Kostako iraultzan, Libiako azken gerran eta Angolako Koi-Shan tribuen edo Libiako amazigh-en artean.
2011n atxilotuta egon zen zenbait ordutan Israelgo ejerzitoari leporatzeagatik txarto tratatu zituela Gazako herritarrak.
Azido sulfhidriko
Hidrogeno sulfuroa edo azido sulfhidrikoa ur disoluzioan (H2Saq). H2S formula duen hidrazido bat da. Airea baino astunagoa den gas hau kolorgea, toxikoa eta usainduna da. Haren usaina degradatzen ari den materia organikoarena da, usteldutako arrautzarena bezalakoa. Horrez gain, organismoan nahitaezko funtzioak betetzen ditu.
Nomenklatura kimikoan -"uro" atzizkia haluroei dagokiena da, hots, oxigenorik ez duten gatzena. Kontuan hartuz "Gatza, H+ ez den beste katioi batek eta OH- edo O2- ez den beste anioi batek osatutako konposatua dela: azidoa + basea --> gatza + ura", hortaz, «hidrogeno sulfuro» esapidea arraroa egiten da, izan ere, hidrogenoak bere burua ordezkatzen duela inplikatzen du.