cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Saint-Capraise-d'Eymet
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 1 argiketaria.
2000. urtean Saint-Capraise-d'Eymet udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 728 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Beaufort konderria
Beaufort konderria honako konderrien izena da:
Pharomachrus fulgidus
Pharomachrus fulgidus Pharomachrus generoko animalia da. Hegaztien barruko Trogonidae familian sailkatua dago.
Sæhrímnir
Eskandinaviar mitologian, Sæhrímnir gauero Æsirrek eta einherjarrek hil eta jaten zuten basurde kosmikoa zen. Jainkoen sukaldaria zen Andhrimnir basurdea hil eta Eldhrimnir pertz magikoan prestatzeaz arduratzen zen. Behin Sæhrímnir jana izan ondoren, berpiztua izaten zen hurrengo egunean berriz jana izateko.
Izenaren aldaeretako batzuk Sahrimnir (anglosaxoia), Særimner (norvegiar eta daniarra) eta Särimner (suediarra) dira.
Dozetismo
Dozetismoa (δοκεῖν/δόκησις «agerkunde») kristautasunaren barruko doktrina bat da. I. mendearen bukaeran jaio zen doktrina honen arabera Jesukristo ez zen gurutziltzatuta hil, bere gorputza ez zelako benetakoa, baizik eta aparentea. Ideia hau Joanen I. gutunan, izen bereko apostoluarena omen dena, txarretsi nahi den ideia da, idazten duenean. Basilides filosofo gnostikoak idatzi zuen Simon Zirenekoa izan zela gurutzea garraiatu zuena, eta ez Kristo, argudiatzeko Jesus aparenteki zegoela bertan, baina ez fisikoki. Hala ere Itun Berrian ez da hori esaten, baizik eta Jesusek kolpeak jaso ostean Simon izan zela gurutzea hartu zuena ( eta, nekatuegi zegoelako, ez bertan ez zegoelako.
Ideia hau gure egunetaraino iritsi da Islamean. Musulmanentzat Isa (Jesukristoren izena) ez zen gurutziltzatuta hil, hori ilusio bat baino ez baitzen izan.
Séderon
Séderon Frantziako udalerri bat da,Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Séderon udalerrian erroldatutako biztanleak 291 ziren. Familiak 132 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (40 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Léouville
Léouville Frantziako udalerria da, Loiret departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Séderon
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Léouville
Biztanleria
2007an Léouville udalerrian erroldatutako biztanleak 64 ziren. Familiak 24 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Séderon
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 169 ziren, horien artean 114 aktiboak ziren eta 55 inaktiboak ziren. 114 pertsona aktiboetatik 95 lanean zeuden (59 gizon eta 36 emakume) eta 19 langabezian zeuden (12 gizon eta 7 emakume). 55 pertsona inaktiboetatik 24 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 26 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Léouville
Etxebizitza
2007an 36 etxebizitza zeuden, 25 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 34 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 25 etxebizitza nagusietatik 23 bere jabearen bizilekua ziren eta 2 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek gela bat zuen, 6 etxek hiru zituzten, 6 etxek lau zituzten eta 13 etxek bost zituzten. 22 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 13 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 12 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Séderon
Diru sarrerak
2009an Séderon udalerrian 124 unitate fiskal zeuden, 244,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.301 euro zen.
Léouville
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Séderon
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 39 komertzioetatik, 4 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Léouville
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 38 ziren, horien artean 30 aktiboak ziren eta 8 inaktiboak ziren. 30 pertsona aktiboetatik 27 lanean zeuden (14 gizon eta 13 emakume) eta 3 langabezian zeuden (3 gizon). 8 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Séderon
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 18 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 2 banku bulegoak, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 igeltseroak, 2 zurginak, 1 iturgina, 1 ile apaindegia, 1 albaitaria eta 3 jatetxeak.
Léouville
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen.
Séderon
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 3 okindegiak, 1 harategi zen eta 1 kirol-denda zen.
Léouville
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Léouville udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Séderon
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Séderon udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 581 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Europol
Europol Europar Batasunak sorturiko nazioarteko polizia agentzia da. Kriminalitatearen aurka jarduten du. 1999an hasi zen lanean eta egun, egoitza Hagan (Herbehereak) dago. Nahiz eta Europar Batasuneko estatu kideetan lan egiten duen, munduko beste estatu eta erakundeekin ere jarduten du lanean.
1992an Maastrichteko Itunean ezarri zen Europol sortzeko agindua eta 1994an Europol Drugs Unit bezala lanean, baina 1999ra arte ez zen izan estatu kide guztiek lankidetza-hitzarmena sinatu zutenean eta ofizialki Europol agentzia sortu zenean.
Helburua
Europar Batasuneko estatu kideek Europol sortu zuten eremu amankomuneko segurtasuna indartzeko. Europol gobernuen arteko polizia kriminalaren bulegoa da, herrialdeetako polizia nazionalen arteko droga, terrorismo, nazioarteko krimen eta pederastiaren inguruko informazioa trukatzen duena.
Europolek EBeko 27 estatuetan eskumena du.
Little River konderria (Arkansas)
Little River konderria (Little River County) Arkansasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Ashdown da. 2010eko zentsuaren arabera 13,171 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 13,171 pertsonetatik 10,188 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 357 dira. 2,508 beltzak edo afroamerikarrak. 186 amerikar natiboak ziren eta 2 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 39 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 13 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 235 pertsonek kokatzen zuten.
1040 Klumpkea
1040 Klumpkea asteroide gerrikoan aurkitutako 1040. asteroidearen izena da. 1925eko urtarrilak 20an aurkitu zuen Benjamin Jekhowskyk Aljerretik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1925 BD zen. Bere izena Dorothea Klumpke Robertsengatik jasotzen du.
Beaver konderria
Beaver konderria izenarekin honako konderriak daude:
Wulften am Harz
Wulften am Harz Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Gurkha
Kondaira
Diotenez, VIII. mendean Rajastango iparraldean (Indian) Bappa Rawal printzeak ehizaldi batean Guru Gorakhnath kontzentratuta aurkitu zuen, meditatzen ari zela, eta haren ondoan geratzea erabaki zuen, egoera hartan kalterik jaso ez zezan. Guruak, bere onera etortzean, printzeak izandako jarreraz hunkituta, khukuri sastakai a oparitu zion, eta zera esan: «Zu eta zure gizonak mundu osoan ezagunak izango zarete zuen ausardiagatik eta gurkha (Gorakhnathen ondorengo) izenez deituko zaituztete». Ondoren, iparraldera joan zedin agindu zion, Afganistandik zetozen musulmanei aurre egitera.
Historia
Gurkhek Rajastan iparraldean dute jatorria. 1559an gurkha talde batek ipar-ekialderantz jo zuen eta gaur egun Nepal den lurretan erreinu txiki bat sortu zuten. Erreinuaren hiriburua Katmandutik 80 kilometrotara mendialdean kokaturik zegoen, eta beren aitzindariaren izena eman zioten, Gorkha.
Aulnat
Biztanleria
2007an Aulnat udalerrian erroldatutako biztanleak 4.308 ziren. Familiak 1.800 ziren, horien artean 532 pertsona bakarrekoak ziren (216 bakarrik bizi ziren gizonak eta 316 bakarrik bizi ziren emakumeak), 532 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 568 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 168 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Karpin Galicia
Karpin Galicia 2007an sortutako txirrindularitza taldea da. Galiziako lehen talde profesionala da eta babesle nagusia Valery Karpin, futbol jokalari ohia, da. Taldearen zuzendaria Alvaro Pino, txirrindulari ohia, da.
Gurkha
Nepalen fundazioa
1769an, Prithvi Narayan Shah erregearen gidaritzapean, Nepalgo gainontzeko erreinuak konkistatu eta gaur egungo nazioa sortu zuten. Hiriburua Katmandun ezarri zuten eta hinduismoa erlijio ofizial eta bakarra bihurtu zuten. Beren hizkuntza gurkhalia ere ofizial egin zuten, nepalera izena jarrita. 1788 eta 1791 artean Tibet inbaditu zuten eta monasterio ugari arpilatu ere bai. Tibetek Txinari laguntza eskatu eta gurkhak Nepalera bidali zituzten berriro.
Bedford konderria
Bedford konderria izenarekin honako konderriak daude:
Gurkha
Anglo-gurkha gerra
Iparraldean jasandako porrota gogoan zutela 1814an hegoalderantz zabaltzeari ekin zioten, baina Indian Ekialdeko Indietako Britainiar Konpainia aurkitu zuten eta bien arteko gerra hasi zen. 1815ean Saupaliko Ituna sinatzean Nepalek Terai lautada, Sikkim eta Darjeeling ingurua galdu zuten, baina britainiarrek ere ezin izan zituzten mendietako pasabideak irabazi. Gurkhen altxamendu berri bat gertatu zen 1816an baina Makwanpurren porrot handia jasan zuten. Hala ere britainiarrak hain gelditu ziren txunditurik gurkhen ausardiarekin, beren armadarako mertzenario talde gisa sartu zituztela, eta ondorengo gerratan laguntzeagatik Terai eskualdearen zati handi bat itzuli zieten.
Gurkha dibisioa
Gurkhek hainbat gerratan hartu dute parte britainiar armadan. 1857an Indiako Zipaioen matxinadan sona handitu zuten, Hindu Rao House puntu estrategikoa hiru hilabetean sutsuki defendatu baitzuten (hasierako 490 gizonetatik 327k bizia bertan utzi zuten). Boxerren matxinadan ere izan ziren 1900an eta Zipren, Malaysian, Myanmarren, Maltan, Afganistanen... Lehen Mundu Gerran ehun mila gurkhak hartu zuten parte, bai Frantzian eta baita Ekialde Hurbilean ere, batzuk Lawrence Arabiakoaren esanetara.
Gaur egun ere eliteko taldea osatzen dute britainiarren armadan eta hainbat gerra ezagunetan esku hartu dute, hala nola Falklands (Malvina) uharteetako gerran 1982an, edo Irak eta Afganistanen XXUI mendean. Nepalen bi errekrutamendu zentro daude: bata, Pokharan eta bestea, Dharanen.
Gorkhaland
Gurkhek Nepalgo lur batzuk galdu zituzten arren, Indiako Darjeeling eta Doars inguruan oso presente diraute. 1975ean Sikkimek India barnean estatu propioa lortu zuenea,n Darjeeling inguruak ere Gorkhaland deitzekoa zen estatuaren aldeko apustua egin zuen, talde armatu batekin 80. hamarkadan (Gorkha National Liberation Front) eta politikaren bidetik XXI mendean Gorkhaland United Front alderdiarekin.
Aulnat
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.909 etxebizitza zeuden, 1.831 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 63 hutsik zeuden. 1.119 etxeak ziren eta 789 apartamentuak ziren. 1.831 etxebizitza nagusietatik 958 bere jabearen bizilekua ziren, 848 alokairuan okupaturik zeuden eta 25 doan lagata zeuden; 10 etxek gela bat zuten, 115 etxek bi zituzten, 402 etxek hiru zituzten, 643 etxek lau zituzten eta 661 etxek bost zituzten. 1.030 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 927 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 664 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Aulnat udalerrian 1.829 unitate fiskal zeuden, 4.362 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.205 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 151 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 5 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 25 eraikuntza enpresak ziren, 29 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 14 garraio enpresak ziren, 12 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 5 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 17 zerbitzu enpresak ziren, 17 administrazio publikoko enpresak ziren eta 15 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 48 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 banku bulegoak, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 5 ibilgailuen alokairu bulegoak, 2 autoeskolak, 7 igeltseroak, 9 margolariak, 3 zurginak, 2 iturginak, 2 argiketariak, 4 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 7 jatetxeak eta 1 tintoreria.
2009an zeuden 12 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 5 okindegiak, 4 liburu dendak eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean Aulnat udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 haur-eskola eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Berneville
Berneville Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Berneville udalerrian erroldatutako biztanleak 434 ziren. Familiak 170 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 57 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 69 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 178 etxebizitza zeuden, 168 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 176 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 168 etxebizitza nagusietatik 157 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 12 etxek hitu gela zituzten, 48 etxek lau zituzten eta 108 etxek bost zituzten. 147 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 66 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 91 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 309 ziren, horien artean 227 aktiboak ziren eta 82 inaktiboak ziren. 227 pertsona aktiboetatik 217 lanean zeuden (107 gizon eta 110 emakume) eta 10 langabezian zeuden (4 gizon eta 6 emakume). 82 pertsona inaktiboetatik 38 erretiraturik zeuden, 28 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen eta 1 higiezinen enpresa zen.
2000. urtean Berneville udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 546 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bell konderria
Bell konderria honako konderrien izena da:
Mendikate
Mendikatea euren artean antzekoak diren bata bestearen atzean doazen mendi taldea da. Gune tolestuak edo tolesten ari direnak dira. Geosinklinal edo kontinenteen ertzetan dauden gune luzeetan, sedimentu lodiera handia biltzen da; material hauek, alboko bultzaden ondorioz, trinkotze indartsua jasaten dutenean, tolestu eta altxatu egiten dira, mendilerro edo mendikateak eratuz. Mota honetakoak dira mendilerro edo mendikate kontinental gehienak, Alpeak, Himalaia eta Andeak kasu. Planetaren barne indarrez gain, erliebearen modelatzean, kanpo faktoreek ere parte hartzen dute, ura edo haizea kasu, baita klima, landaretza eta lurzoruarekin lotuta dauden prozesuek ere.
Plaka tektonikoak
Mendikate bat plaka tektonikoen mugimenduen ondorioz sor daiteke. Adibidez, Asiako Himalaia, Indiako plaka eta Asia hegoaldeko plakaren arteko talkaren ondorioz sortu zen, talka gunean altxatze bat eragin ondoren. Batzuetan, honek, sumendi bat ere sor dezake. Hau da Vesuvioren kasua.
Sumendi aktibitatea
Mendi bakartiak, sarri, prozesu bolkanikoen emaitza dira, baina, tokiren batzuetan, Hawaiin kasu, prozesu hauek, emaitza bezala, mendilerrotzat har daitekeen mendi talde bat eman dezakete.
Higadura
Gune altu eta bolkanikoek, higadura jasan dezakete, emaitza bezala, mendi guneak emanez. Urak eta izotzak eragindako higadura da esanguratsuena, haranen sakonera eta forma hazarazten baitu, gune beheretan sedimentuak pilatzen dituen aldi berean.
Klima
Mendiak, toki bateko kliman eragina duten faktoreetako bat dira. Modu nabarmenean eragiten dute euri kopuruan. Haizeak itsasoaren gainean jotzen duenean, aire heze beroa altxatu eta hoztu egiten da, euri orografikoa eratzeko. Orduan, aire lehor hotza alboaren gainean mugitzen da, haizebe aldera.
Tenperaturak ere badu eragina. Modu orokorrean, lurra zenbat eta altuago egon, hainbat eta hotzagoak dira tenperaturak. Magalen orientazioak ere badu bere eragina, ipar hemisferioan, iparraldeko aurpegiak hegoaldekoak baino hotzagoak baitira (eta alderantziz hego hemisferioan).
Oissy
Oissy Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Oissy udalerrian erroldatutako biztanleak 232 ziren. Familiak 86 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 23 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 39 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 162 ziren, horien artean 125 aktiboak ziren eta 37 inaktiboak ziren. 125 pertsona aktiboetatik 114 lanean zeuden (57 gizon eta 57 emakume) eta 11 langabezian zeuden (4 gizon eta 7 emakume). 37 pertsona inaktiboetatik 18 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Oissy udalerrian 84 unitate fiskal zeuden, 240 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.255 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina eta 1 iturgina.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Walkenried
Walkenried Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Robert Lucas, Jr.
Robert Emerson Lucas, Jr. (Yakima, Washington, - Chicago, 2023ko maiatzaren 15a) estatubatuar ekonomista izan zen. Ekonomiako ikasketak egin zituen eta Chicagoko Unibertsitatean lortu zuen doktoregoa. Irakasle izan zen; besteak beste, Chicagoko Unibertsitatean. 1970eko hamarraldiaz geroztik ikerketa makroekonomikoan eragin gehien izan zuten ekonomistetako bat izan zen. Bere lanekin ekarpen garrantzitsua egin zuen etxean, enpresetan eta hainbat erakundetan erabaki ekonomikoak hartzerakoan kontuan hartu beharreko aldagaiei dagokienez. Lucasek eragile ekonomikoen inguruko itxaropenari buruzko ikerketak egin zituen; garrantzi handia izan dute ikerketa horiek, itxaropenen arabera jokatzen baitute gizabanakoek era batera ala bestera, eta haien arabera nagusitzen baita joera ekonomiko jakin bat ala bestea.
Victoria (itsasontzia)
Victoria karraka motako itsasontzi bat izan zen, Fernando Magallaes buru zela 1519ko abuztuaren 10ean Espezieen uhartedira abiatutako lehendabiziko espedizioan erabilitako bost itsasontzietatik bat. Bidaia hartatik Sanlúcar de Barramedara itzuli zen bakarra izan zen 1522ko irailaren 6an; eta, beraz, baita munduari bira eman zion lehena ere, Juan Sebastian Elkano buru zuela.
Eraikuntzari buruzko bi teoria
Victoria naoaren eraikuntza non egin zen ez da ezaguna, eta eztabaidan dago. Bi bertsio nagusi daude gaur egun: Ondarroan egindako itsasontzia direla diotenak, eta Zarautzen egindakoa dela diotenak. Edonola ere, litekeena da euskal kostaldeko lekuren batekoa izatea.
Zarauzko bertsioa
Zarautzen eraiki zela dioen bertsioaren arabera, ontzia entregatzeko akta 1515eko maiatzaren 24an sinatu zen, Zarauzko Urteta auzoko San Sebastian elizan, ontziolatik kilometro eta erdira baino gutxiagora. Sinadura horretan, Elizamendi baserriko Lope de Irure jaunak egon ziren, aipatutako elizaren ondo-ondoan kokatua, eta bertako basoetako egurra antolatzeaz arduratu zena; Santorun de Retén, Debako arotz maisua, ontzia eraiki zuena; eta Andrés Pérez de Indañeta, Zumaiako bizilaguna, hura eraikitzeko ardura eman zuena. Indañeta ezaguna zen bere ontziekin errege-armadetan zerbitzatzeagatik eta hainbat espediziotarako itsasontziak eskaintzeagatik. Zarauzko ikerlaria den Sebas Martijak dioenez, ontzia Getariako portuan utzi zioten, Santa Maria izenarekin, «Indañetaren itsasontzietan ohikoa den izena». Itsasontzia Arizia baserriaren lurretan eraiki omen zen.
Tripulazioa, 1522an
Hasierako berrogeita bietatik, hemezortzi gizon hauek itzuli ziren Sanlucar de Barramedara Victorian, 1522an:
Desagerpena
Victoria konpondu zuten eta beste 50 urtez nabigatu zen, 1570. urte inguruan Antilletatik Sevillaraino itzultzen ari zenean itsaso zabalean galdu zenean.
Juan Akurio
Juan Akurio XVI. mendeko itsastar bermeotarra izan zen.
Fernando Magallaesen agindupean zeuden 234 itsasgizonekin batera, Sevillan 1519ko abuztuaren 10ean munduari bira osoa eman zion lehenbiziko espedizioan parte hartu zuzen. Juan Akurio Concepción ontzian kontramaisu zuten.
Fundulopanchax spoorenbergi
Fundulopanchax spoorenbergi Fundulopanchax generoko animalia da. Arrainen barruko Nothobranchiidae familian sailkatzen da.
Espekulazio (ekonomia)
Finantzetan, espekulazioa ondasun baten salneurrien gorabeheretan oinarrituta, oro har ondasun hori erosiz eta denbora batera garestiago salduz, etekin ekonomikoaren eskuratze hutsa helburu duen merkataritza- edo finantza-eragiketa da. Sarri espekulazioak irabazi handiak ematen baditu ere, beste batzuetan inbertsioaren balioa berreskuratu ere ezin da egin eta galerak sortzen dira.
Espekulazio-eragiketa batek ez du erositako ondasuna edo zerbitzua jarduera ekonomiko errealerako erabiltzea bilatzen, baizik eta denbora laburrean dirua irabaztea ondasun edo zerbitzuaren prezio gorabeheren ondorioz. Hori dela eta, espekulazioak ondasun baten balioa artifizilaki puztu eta gizarte-sektore zenbaiti ondasun horiek eskuratzea oztopatzearekin batera, etika ekonomikotik gaitzesten den jokabidea izaten da.
Fundulopanchax traudeae
Fundulopanchax traudeae Fundulopanchax generoko animalia da. Arrainen barruko Nothobranchiidae familian sailkatzen da.
Platymantis gilliardi
Platymantis gilliardi Platymantis generoko animalia da. Anfibioen barruko Ceratobatrachidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Motordun txalupa
Motordun txalupa, orohar, belaontzia eta ur motoaz erabat ezberdina den eta helize bat edo erreaktore bat bultzatzen duen barne-errekuntzako motore batez mugitutako ontziari deritzo. Alabaina, Abordaiak Prebenitzeko Nazioarteko Araudiak "makinaria bidez bultzatutako edozein ontzi" bezala definitzen du. Txalupa azkar bat azkar mugitzeko diseinatutako motordun txalupa bat da, lasterketetan erabiltzen dena ur eskiatzaileak atoian eramateko, patruilaontzi bezala eta helburu militardun ontzi armatu azkar bezala. Txalupa puzgarriak ere, motore batekin patruilaontzi edo pasaiarien ontzi motel bezala balio dezaketenak lehorreratutako ontzi batera garraiatzeko teknikoki motordun txalupa bezala sailkatzen dira.
Hiru aldaera ezagun daude motorrari dagokionez: barnealdekoa, kanpoaldekoa (edo karelez kanpokoa, eta barnealde/kanpoaldekoa.
Motordun txalupak asko aldatzen dira tamaina eta konfigurazioari dagokionez, 4 metroko Boston Whaler irekitik hasi eta ozeano bat zeharkatzeko gai diren luxuzko yateetaraino.
Oro har, bolante bat izaten dute gidatzeko, lema erara.
Historia
Helizea motor batera (kasu honetan lurrunezkoa) jada XVIII. mendean Birminghamen James Wattek gehitu zuen arren, gasolina motorra ez zen XIX. mendearen azken zatiraino garatu, une horretan Frederick William Lanchesterrek bi osagaiak, lehen motordun txalupa britainiarra sortzeko, Oxforden probatua, uztartzeko ahalmenaz jabetu zenean. Beranduago, garai horretan bertan, euren feluka Monterrey kliperraren bertsio primitiboetan eraldatzen hasi ziren, bertan put-put bezala ere ezagutzen zirenak.
Aspidoras albater
Aspidoras albater Aspidoras generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Callichthyidae familian.
Montreux-Château
Biztanleria
2007an Montreux-Château udalerrian erroldatutako biztanleak 917 ziren. Familiak 391 ziren, horien artean 112 pertsona bakarrekoak ziren (52 bakarrik bizi ziren gizonak eta 60 bakarrik bizi ziren emakumeak), 120 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 131 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 442 etxebizitza zeuden, 394 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 40 hutsik zeuden. 274 etxeak ziren eta 167 apartamentuak ziren. 394 etxebizitza nagusietatik 245 bere jabearen bizilekua ziren, 137 alokairuan okupaturik zeuden eta 12 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 25 etxek bi zituzten, 83 etxek hiru zituzten, 98 etxek lau zituzten eta 188 etxek bost zituzten. 305 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 179 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 170 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 599 ziren, horien artean 442 aktiboak ziren eta 157 inaktiboak ziren. 442 pertsona aktiboetatik 395 lanean zeuden (226 gizon eta 169 emakume) eta 47 langabezian zeuden (23 gizon eta 24 emakume). 157 pertsona inaktiboetatik 57 erretiraturik zeuden, 51 ikasten zeuden eta 49 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Montreux-Château udalerrian 453 unitate fiskal zeuden, 1.092 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.675 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 41 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 4 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 okindegi zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Montreux-Château udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 498 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Montreux-Château udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 386 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Destord
Destord Frantziako udalerria da, Vosgeak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Destord udalerrian erroldatutako biztanleak 240 ziren. Familiak 81 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 26 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 43 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 93 etxebizitza zeuden, 81 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 87 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 81 etxebizitza nagusietatik 68 bere jabearen bizilekua ziren eta 13 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 3 etxek hiru zituzten, 16 etxek lau zituzten eta 61 etxek bost zituzten. 66 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 37 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 40 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 169 ziren, horien artean 130 aktiboak ziren eta 39 inaktiboak ziren. 130 pertsona aktiboetatik 109 lanean zeuden (65 gizon eta 44 emakume) eta 21 langabezian zeuden (8 gizon eta 13 emakume). 39 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Destord udalerrian 84 unitate fiskal zeuden, 218 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.520 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen eta 1 higiezinen enpresa zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Destord udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 344 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Platymantis guentheri
Platymantis guentheri Platymantis generoko animalia da. Anfibioen barruko Ceratobatrachidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Fernand Braudel
Fernand Braudel (1902ko abuztuaren 24a - 1985eko azaroaren 27a) historialari frantziarra zen. Ekonomia, antropologia eta geografia gisako diziplinen ondorioak batera kontuan hartuta, XX. mendeko historiagintza irauli zuen. Gizarte-zientzien analisiak lagunduta historia ikertzen duen Annales Eskolako kide nabarmendua izan zen.
Tretatxu
Batxi (Bauptista) Landa Elortegi (Elizaren erregistroan 'Erorttegui') Tretatxu (Larrauri 1716ko urriaren 28a, Valladolid, 1761) ahozko euskal literaturara igaro zen bidelapurra izan zen.
Bizitza
1716an Larrauriko, Mungialdeko, Landa oinetxean jaio zen, eta 1751ko irailaren 9an hasi zuen ahozko literaturak jasoko zuen bere ibilbidea, beste hiru lagunekin Bilbotik irten zenean lapurgintzari ekiteko asmoz.
1733ko apirilaren 27an Magdalena Amezaga Arriagarekin (bere herriko neska gaztearekin, 1718-06-22an jaioa) ezkondu egin zen Larraurin bertan. Alaba bat eta bi seme izan zituzten.
Karrera laburra egin zuen, 1753an atxilotu baitzuten –zortzi urte geroago hil zen Valladolideko espetxean, nola ez dakigula–. Bi urtez ia etengabe hamaika lapurreta, segada hilgarri eta ihesalditan ibili zen, batez ere Bizkaia eta Araba arteko mendateetan mandazainei bidera irtenda, eta baita abadeen etxeak asaltatzen eta agian kontrabando jardunean ere, Baionan, Ataunen, Bermeon, Iruñean, Urkiolan, Azpeitian... Fiskalak zazpi ekintza leporatu zizkion, baina askoz gehiagotan parte hartu zuela aditzera eman zuen; Bizkaiko korrejidoreak heriotza zigorrera kondenatu nahi zuen horiengatik.
Kopla zaharrak
Bide lapurra laudatzen duten herri-kopla zaharrak:
Heiðrún
Heiðrún eskandinaviar mitologiako ahuntz bat da. Bere errapeetatik ez da esnea irtetzen baizik eta Asgarden bizi diren jainkoek eta Valhallan bizi diren gerran hildako gerrariek edaten duten ezti-ura. Aipaturiko jauregiaren teilatuan bizi da, non Yggdrasil zuhaitzaren hostoez elikatzen den.
Hans-Georg Gadamer
Hans-Georg Gadamer (Marburg, 1900eko otsailaren 11a - Heidelberg, 2002ko martxoaren 13a) filosofo alemaniarra hermeneutika berritu zuena, eta bere obra Wahrheit und Methode lanagatik ezaguna. Martin Heideggerren ikaslea izan zen, eta bere bizitza guztia unibertsitate-munduan aritu zen. Nazismo eta komunismoaren aurkako jarrera agertu zuen.
Ideia nagusiak
Gadamerrek objektibotasuna lortzea ezinezkoa dela eusten du, beraz, gizakia inguratzen duen ororen esanahia adostu egin behar da, bakoitzaren esperientzia besteei komunikatuaz egia pragmatiko bat lortzearren. Esperientzia hau, nahiz eta inkontzienteki izan, testuinguru historikoagatik markatua dago, eta beraz, gizabanakoaren ingurua aztertu beharra dago eragin diezaiokeen edozein fenomeno ulertzeko. Gizabanakoaren inguru horretan, testuak ere sartzen dira: testu bat ulertzeko harremanetan jarri beharra dago autorea beraren ezaguerekin eta apriorismoekin. Horrela, obra etengabe interpretatzen doa irakurleekin etengabeko elkarrizketa batean (ideia hau literatura-kritikak beregain hartu zuen). Elkarrizketa hau ez ahultzeko, autorearen itxaropen-horizontea kontuan izan behar du.
Saint-Cassien (Dordoina)
Saint-Cassien Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Cassien udalerrian erroldatutako biztanleak 33 ziren. Familiak 16 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 30 etxebizitza zeuden, 14 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. Etxebizitza guzti hauek 30etxeak ziren. 14 etxebizitza nagusietatik 12 bere jabearen bizilekua ziren, 1 alokairuan okupaturik zegoen eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 3 etxek hiru zituzten, 4 etxek lau zituzten eta 6 etxek bost zituzten. 14 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 6 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 6 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 15 ziren, horien artean 10 aktiboak ziren eta 5 inaktiboak ziren. 10 pertsona aktiboetatik 8 lanean zeuden (4 gizon eta 4 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 gizon). 5 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra zerbitzu enpresa batena zen.
2000. urtean Saint-Cassien udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 215 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Galescola
Galescola galizierazko hezkuntza eskola publikoak dira, 0 eta 3 urte arteko haurrentzako. Galiziako Xuntak abian ipini zituzten 2007-08 ikasturtean, PSG eta BNG alderdiak agintean zeudela.
Gaur egun Vigo, Pontevedra, Marin, A Coruña, Santiago, Lugo, Ribadeo eta Ourenseko udalerrietan galescolak abian daude, besteak beste. 2008-09 ikasturterako 58 zentro 2.733 ikaslerekin eta 472 langilerekin egongo direla aurreikusten dute.
Platymantis guppyi
Platymantis guppyi Platymantis generoko animalia da. Anfibioen barruko Ceratobatrachidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Eugiko ola
Olaberriko Munizioen Errege Fabrika, eskuarki Eugiko ola deitua, Espainiako Koroaren arma fabrika izan zen, Eugin kokatutakoa, Nafarroa Garaian. XVIII. mendean hasi zen lanean, baina gaur egun hondakinetan dago. Nafarroako Gobernua aldizkako zaharberritze lanak egiten ari da instalazioen egoera egokia lortzeko.
Kokapena
Eugin dago, Esteribar ibarrean, herritik 6 kilometro iparraldera. Adi eta Urkiaga mendien artean eraiki zuten, 780 metroko garaieran, Aldudera aldera doan bidean.
Historia
Laburra izan arren, Eugiko Arma Fabrikaren jarduera oso gogorra izan zen. 1766an eraiki zen, natura-baliabideak ugari ziren gune estrategiko batean, eta kanoientzako eta burdinazko armentzako munizioaren ekoizpenean oinarritu zuen bere jarduera.
Bere instalazio garrantzitsuenen artean, ikaztegiak, galdaketa-labeak, molderiak, kalibratze-tailerrak eta munizioak garbitzeko gelak zeuden. Eta ez hori bakarrik: bere garrantzia hain handia izan zen, non bere ondoan biztanlegune bat garatu zen, non 500 pertsona elkarrekin bizi izan ziren.
Herriak, bere unerik onenean, eskola bat, mediku zentro bat eta kapera ere bildu zituen, fabrikako langileek lo egiten zuten gelez gain. Honek, bere kokapena dela eta, nahiko sarbide mugatua zuen. Hori ebazteko, Arga ibaia nabigagarri egiteko aukera aztertu zen, baina ez zen onartu kostu handiagatik.
Orbaizetako arma fabrikaraino lurreko bide bat eraikitzea erabaki zen, Iruritarekin ere lotuko zuena. Handik, muniziozko kargamentuak Bidasoak eramango zituen, gabarren bidez, Kantauri itsasora.
1789an Frantziako Iraultza lehertu zen eta 1794an tropa iraultzaileek fabrika desegin zuten, 28 urteko jarduera aldi bati amaiera emanez.
Orbaizetako olak berriro funtzionatzea lortu zuen bezala, Eugikoaren hondakinak gehiago izan ziren eta 1843an erabat utzia izan zen.
Wieda
Wieda Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Bressola
(La) Bressola katalanezko haur hezkuntzaren eskolen izena da, gaur egun 2 eta 11 urte arteko ikasleei zuzendutakoa, bai eta eskola guztiak koordinatzen dituen elkartearen izena ere.
La Raíz
La Raíz Gandian (Valentzia) sortutako ska-rock musika taldea da. La Raíz izeneko beste talde bat apurtu zenean izena aprobetxatuz talde hau sortu zuen Eduk, gaur egungo gitarrista, 2006an. Urte honetan Pablok, Eduren lagun mina, Edurekin batera talde hori berpiztea erabaki zuen. Garaje batean sartuta Edu, Pablo eta Adrik lehenengo maketa sortu zuten 2007. urtean. El aire muerto. Aldaketa honek Josep Panxo, Felipe (baterian) eta Julio Maloa (abeslaria) ekarri zituen taldera. Haiek bakarrik sortu zuten bere lehenengo lana, El aire muerto. 2009an Valentziako talde batekin, La Gossa Sorda, kanta bat grabatu zuten, horrela sare sozialetan aurrera egin eta haiek bakarrik lehenengo diskoa atera zuten. Guerra al silencio. Disko horren musika generoa rock, reggae eta ska dira. Geroago beste aldaketak egon ziren. Pablo ahots nagusira pasa eta Jimek, taldekide berriak, gitarrara hartu zuen. Bi udatan zehar disko honekin jirak egiten aritu ostean, Dj Jano taldean sartzea erabaki zuten. Carles tronpetara eta Xavi tronboira ere sartu zituzten. 2011an El lado de los rebeldes disko berria atera zuten. Uwe Hoffmann alemaniar produktoreak grabatu zuen.
Bressola
Ipar Katalunian sortu zituzten eskola hauek 1976an, Seaska, Diwan eta Calandreta sareekin batera hezkuntza elebidunaren aldeko federazioa osatzen dute Frantzian.
Eskolak
Gaur egungo zentroak horrela daude banatuta: Rosselloko eskualdean 8, eta Conflenten 1.
La Raíz
2012 eta 2013 artean Almasserako RPM estudioetan hirugarren diskoa grabatu zuten. Así en el cielo como en la selva. 2013an 40 kontzertu baino gehiago egin zituzten eta 2014ean Jilgueros Tour Europatik zehar eta Espainian ibili ziren kartel-buru bezala. 2016ko martxoan beste disko bat atera zuten, Entre poetas y presos. Disko honetan 11 kanta agertzen dira, bakoitzean memoriaren duintasuna, isilduen nortasuna, instituzio batzuen zaharkitzapena, monarkia esaterako, eta oihuka bat kontinenteengan, hizkuntza landu batean. Lan hau dohainik deskargatzeko web-ean jarri zuten, deskarga solidario gisa, Defender a quien defiende, gizataldeari laguntzeko, Bartzelonatik sustatzen duena NOVACT erakundetik, mozal legearen neurrien aurka egiten duena, deskargen diru-bilketaren % 50 erakunde honetarako izan ziren. Diskoa Espainiako 20 disko salduenetariko bat izan zen lehenengo asteetan. 2017an taldeak La hoguera de los continentes biraren berri eman zuen, Argentinan eta Txilen lehenengo datetan eta azkenean Vistalegreko jauregian, Madrilen.
Elizen Munduko Kontseilua
Elizen Munduko Kontseilua nazioarteko erakunde kristaua da, 1948an sortua Amsterdamen. Kontinente guztietako 120 herrialde baino gehiagoko 332 eliza daude bertan, eta 500 milioi kristau inguru biltzen ditu. Kristau tradizio guztietako elizak dira: anglikanoa, batista, kongregazionala, luteranoa, metodista, moraviarra, Antzinako Eliza katolikoa, ortodoxoa, presbiterianoa eta erreformatua. Erromako Eliza Katolikoa ez da kontseilu honetako kidea, baina begiraleak bidaltzen ditu bileretara. Denak biltzen dituen ideia Jesukristo Jainko eta Salbatzailetzat hartzea da. Elkartea mugimendu ekumenikoaren zerbitzura dago, eta bere kideak Ebanjelioa jarraitzera bultzatu nahi ditu. Eliza guztiei “eliza bat, bakarra, santua eta apostolikoa” esapidearen adierazle direla ikusaraztea du helburua. Kristok bere elizarako nahi zuen batasuna bilatzen dute erakunde honetara bildutako elizek, eta adierazpen eta jokaera komunak behar direnetan lankidetzan aritzen dira. Bigarren Mundu Gerran, adibidez, gerrako presoen artean lanean aritu ziren, juduei eta beste iheslari batzuei laguntza eman zieten, eta gerra ostean adiskidetzeko ahaleginetan jardun zuten. Elkarteko kide izateko, eliza bakoitzak autonomia duela eta bere herrialdeko beste elizekin erlazio ekumeniko eraikitzaileak dituela erakutsi behar du. Oro har, kide bakoitzak 25.000 eliztar ditu; gutxienez 10.000 eliztar dituenak kontseiluko ekintza guztietan parte har dezake, baina ez du boto eskubiderik batzordean. Kide egiteko ez da diru kopuru jakinik ordaindu behar, baina bakoitzak bere ahalbideen araberako emaitza eskaini behar du urtero. Zazpi urtetik behin elkarteak nazioarteko biltzarrera deitzen ditu bere kideak, munduaren eta elizaren egoera aztertu ondoren hurrengo urteetan jarraituko duten politika erabakitzeko.
Fundulopanchax walkeri
Fundulopanchax walkeri Fundulopanchax generoko animalia da. Arrainen barruko Nothobranchiidae familian sailkatzen da.
Aspidoras belenos
Aspidoras belenos Aspidoras generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Callichthyidae familian.
Goi Paleolitoa
Goi Paleolitoa Paleolitoko hirugarren eta azken garaia da Europa, Afrika eta Asiarako. Hasiera eta bukaera datak duela 35.000 eta 10.000 urte inguru kokatzen dira, azken glaziazioaren garaian. Erdi Paleolitoa du atzean, lehenago denbora lerroan, eta Mesolitoa aurrean, geroago denboran.
Goi Paleolitoaren ezaugarri nagusiak Europara gizaki modernoaren, homo sapiens delakoaren etorrera, lanabesak lantzeko teknika berrien agerpena (jaurtigailua, hezurrezko industria...) eta historiaurreko artearen leherketa (haitzuloetako marrazkiak garai honetan egin ziren) dira.
Gizaki modernoa Ekialde Hurbiletik etorri zen duela 35.000 urte inguru, behin-behineko klima beroketa aprobetxatuz. Neanderthalgo gizakiarekin batera bizi zen, harik eta duela 30.000 urte inguru neanderthalak desagertu ziren arte. Desagerpen horren zioak ez dira ezagutzen. Bi adarren arteko nahasketa garai honetan eman behar izan zen.
Giza eboluzioa Europan
Ikerketatik atera zuten lehenengo ondorioa, bateraezintasun ebolutiboa zegoela da. Hau da, neandertalak eta gizaki modernoaren garaian agertu zen beste espeziea, oso azkar gutxitu zen, % 6tik % 2ra.
Garai honetan, Europak azkeneko izotz aroa jasaten zuen eta herri askok migratu beharra zuten. Datuen arabera, orain dela 33.000 urte talde berri bat agertu zen Gravettiar kultura, Aurignac kultura ordezkatu zuena.
Orain dela 19.000 urte Aurignac kulturaren ondorengoak agertu ziren, Kantabrian aurkitu diren giza arrastoen arabera. Hau azaltzeko ondorengo azalpen posiblea eman dute, herri honek babesleku beroetara migratu zuela, Ipar Europara hain zuzen ere, lurralde galduak berreskuratu nahian.
Azkenik, orain dela 14.000 urte Ekialde Hurbiletik etorritako beste herrialde bat kontinentean sartu eta nagusitu zen. Berri hau Villabrunan (Italia) aurkitu diren ehiztari baten aztarnetatik jakinarazi da. Talde honen aztarna genetikoak urte asko iraun zuen. Gene hauen arabera, gizakiak azal beltza eta begi urdinak zituen, orain dela 14.000 urte arte, Europar arbasoen iritsiera arte.
Mama Quilla
Inken mitologian Mama Quilla (Mama Killa), Inti jainkoaren arreba eta emaztea zen. Jainkosa hau, Ilargiak irudikatua, Intiren ondoan zegon zeruko gortean, maila berdinean.
Ilargia, zilarrezko disko forma erritualarekin irudikatzen zen, eta, honela, izpiak agertzen ziren bere boterearen beste ezaugarri bat bezala.
Zeruaren ama zen, berari eskainitako estatua bat zegoen Eguzkiaren Tenpluan, non apaiz andere ordena batek gurtzen zuen.
Jakina, Mama Quilla jainkosarekin lotua zegoen emakumeen grina erlijiosoa, eta hauek ziren jainkosaren jarraitzaileen erdigunea eratzen zutenak, Mama Quillak baino hobe inork ezin baitzituen euren nahi eta beldurrak ulertu eta behar zuten babesa eman.
Isla del Sol
Isla del Sol (Titiqaqa wat'a) Titikaka lakuan dagoen uharte bat da, Boliviako Manco Kapac probintzian, 9,6 kilometro luze eta 4,6 zabal da, eta, bere hedadura, 14,3 kilometro karratukoa da. Lakuko uharterik handiena da, bere jatorrizko izena Titikaka da, eta, horregatik, uhartea dagoen lakuak, bere izena darama, "pumaren harkaitza" esan nahi duena.
Erliebe malkartsu bat du, terraza askorekin, antzinako inken nekazaritzaren ondorioz. Inken garaian, uhartea santutegi bat zen, Eguzki jainkoa edo Intiri eskainitako birjinak zituen tenplu batekin, eta hortik datorkio izena.
Uhartearen luze-zabal osoan zenbait gune arkeologiko ikus daitezke, non Harkaitz Sakratua edo Jatorrien Harkaitza nabarmentzen den, kroniken arabera, Manco Capac eta Mama Ocllo Cuzco sortzera irten ziren tokia dena. Chinkana edo labirintoa ere ikus daiteke, inken garaiko Pilkokaina Jauregiaz gain, bakarra, bere eraikuntza ezaugarriengatik. Beste toki bat, Yumaniko eskailerak dira, uhartearen tontorrera daramatenak, non Kristobal Kolonen aurreko garaiko ur iturri bat dagoen.
Uhartean, Challapampa arkeologia museoa ere dago, non inguruetan aurkitutako atal arkeologikoak erakusten diren.