cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Txernihiveko setioa
Hasierako gudua (2022ko otsailaren 24a)
5 ordu beranduago, militar ukrainarrek errusiarrek Txernihiven egindako eraso bati aurre egin zioten eta errusiar ekipo eta dokumentuak konfiskatu zituzten. Britainiar Defentsa Ministerioaren arabera, indar errusiarrek ez zuten hiria harrapatzea lortu eta, aldiz, Kieverako bide alternatibo batetik inguratzea erabaki zuten. Ukrainako funtzionarioek jakinarazi zutenez, indar errusiarrak Sedniv eta Semenivka inguruko hirietara zihoazen.
2022ko otsaila
Otsailaren 27an, Ukrainako agintariek baieztatu zuten indar errusiarrek Txernihiv hiriaren erdialdea kaltetu zutela misilekin, zinema historiko baten suntsipena barne. Geroago, errusiar indarrek hiria erabat blokeatu zutela baieztatu zuten. Ukrainako iturrien arabera, Ukrainako indarrek Errusiako 56 erregai-kamioi suntsitu zituzten egun hartako borroketan.
Urdanta
Urdanta Errioxako Autonomia Erkidegoko Ezkarai udalerriko herrixka da.
Ojaren ibaiadarra den izen bereko errekak haitzarte batean dagoen herri hau zeharkatzen du.
Txernihiveko setioa
2022ko martxoa
Martxoaren 1ean, funtzionario ukrainarrek adierazi zuten Bielorrusiak Errusiaren inbasioarekin bat egin zuela eta ibilgailu militarren zutabe bat bidaltzen ari zela Txernihiv aldera Bielorrusiako Hrodna hiritik. Estatu Batuetako funtzionarioak ez zeuden ados baieztapen horrekin, Bielorrusiak inbaditu izanaren "inolako zantzurik" ez zegoela adieraziz. Viatxeslav Txaus-ek –Txernihiv Oblasteko Gobernadoreak– adierazi zuen hirirako sarbide guztiak gogor minaturik zeudela.
Martxoaren 2an, Txernihiveko alkateak, Vladislav Atroxenko-k, hirian hiri-gerra bat gerta zitekeela iragarri zuen. Bi misilek hiriko ospitale bat harrapatu zuten egunean zehar, Serhii Pivovar osasun-administrazioko buruaren arabera. Martxoaren 3an, Errusiako aire-eraso batek bizitegi-eraikinak eta bi eskola harrapatu zituen, Txausen arabera. Erasoaren ondorioz 47 pertsona inguru hil zirela jakinarazi zen ere. Martxoaren 5ean, Txernihiv kanpoaldean, Masanin, Ukrainako militarrek errusiar eraso-hegazkin bat bota zuten; halere, bi pilotuek bizirik atera ziren.
Martxoaren 6ko goizetik aurrera, eskualdeko 141 herri eta hiri elektrizitaterik gabe geratu ziren. Errusiarrek erasoek jarraitu zuten; hala, errusiar indarrek bonba gogorrak jaurti zituzten gotorleku-funtzioa zuten bizitegi-eraikinen gainean. Txernihivek, egun hartan ere, laguntza humanitarioa jaso zuen –elikagaiak, sendagaiak eta beste hainbat gauza barne–. Bonbardaketa-mehatxua zela eta, kamioiak berehala deskargatu zituzten.
Martxoaren 11n, Txernihiv Estadioa eta liburutegi bat larri kaltetu zituen errusiarren aire-eraso batek. Martxoaren 12an, hiriko "Ukraina Hotelaren" eraikina suntsitu zen. Ondoren, Ukrainako indarrek hiria bonbardatzen zuen errusiar misil-unitate bat suntsitu zutela adierazi zuten ere, tropa errusiar batzuek amore ematen eragin zuena.
Martxoaren 13an, goizeko 05:46tan, Errusiaren aire-eraso batek logela bat jo zuen, bost pertsona hilez –Ukrainako Larrialdietarako Estatu Zerbitzuaren arabera–. Ondoren, Ukrainako indarrek Txernihiv bonbardatzen ari zen Errusiako borroka-hegazkin bat eraitsi zutela adierazi zuten. Martxoaren 14an, Txausek adierazi zuen Errusiaren aire-erasoek Txernihiveko Unibertsitate Nazional Politeknikoa ere suntsitu zutela. Ukrainako Fiskaltza Nagusiak adierazi zuen hamar zibil hil zirela hiria bonbardaketa horren ondorioz.
Martxoaren 25ean, Ukrainako agintariek adierazi zuten indar errusiarrek aurreko ostiralean iparraldetik moztu zutela Txernihiv hiria, Desna ibaia hegoaldetik zeharkatzen zuen errepide-zubi bat suntsitu ondoren; hiria erabat inguratzeko saiakerek, berriz, ez zuten arrakastarik izan.
Martxoaren 30ean, Txernihiveko Korolenko Eskualdeko Zientzia-Liburutegi Unibertsala bonbardatu zuten, hiriaren erdiguneko merkatuarekin batera. Era berean, Khimik Kirol-Guneko mahai-tenisean espezializatutako gela bati eraso egin zion errusiar armadak. Okupatzaile errusiarren kirol-gunera apuntatu zuten, baina misila ez zen eraikinera iritsi, hamar metro inguruko zulo bat utziz inguruko kirol-eremuan. Kirol-guneak kalte larriak jasan zituen; izan ere, leiho guztiak hautsi ziren, igeltsua erori zen, mahaiak, zorua, sabaia eta ekipo elektrikoa kaltetu ziren, de facto, kirol-gunea erabilezin utziz.
Martxoaren 31n, Ukrainako armadak Kiev eta Txernihiv lotzen dituen M01 autobidea berreskuratu zuen, hiriaren setioari amaiera emanez; hala, alkateak gerra hasi zenetik izandako lehen gau lasaiaren berri eman zuen.
Errusiaren atzera-egitea (2022ko apirilaren 1–5a)
Apirilaren 1ean, Ukrainak baieztatu zuen indar errusiarrak Txernihiv eskualdetik erretiratzen ari zirela; hala, apirilaren 2an, Ukrainako armadak Xestovytsia herria berreskuratuko zuen, lehenago Sloboda herria berreskuratu ondoren. Apirilaren 4an, Ukrainako armadak Kolytxivka, Jahidne eta Ivanivka herrixkak berriro bereganatu zituen, Txaus Gobernadoreak militar errusiarrek Txernihiv eskualdetik alde egin zutela baina eremu askotan minak landatu zituztela adierazten zuen bitartean. Hurrengo egunean, apirilaren 5ean, Errusiak Txernihiv Oblastetik alde egin zuen, eskualdeko borrokei amaiera emanez.
Gudu-ostea
Martxoaren 2an, The Kyiv Independentek WhatsAppeko audio-mezu baten berri eman zuen, ustez, Aleisk-eko (Errusia) emakume batek grabatua. Emakumeak zioenez, "tankeen brigada" ia oso bat, Aleysken egoitza duen Guardiako Fusil Motordunen 35. Brigadako kide dena, Txernihiv inguruko bataila batean suntsitu zen; hala, jatorrizko 150 soldaduetatik 18 baino ez ziren bizirik atera bertatik. Emakumeak, halaber, hildako soldadu "gehienak gizon oso gazte" modura deskribatu zituen. Mezuaren egunean 45 hilkutxa iristea espero zutela adierazi zuen ere emakumeak.
Martxoaren 3an, 47 pertsona hil eta beste 18 zauritu ziren Errusiaren "bonbardaketa" batean, bizitegi-guneak eta hainbat eskola kaltetu zituena.
Txernihiveko Eskualde Fiskaltzak adierazi zuen martxoaren 15era arte, gutxienez, 113 soldadu eta 105 zibil ukrainar hil zirela; horien artean, bost polizia. Martxoaren 16an, funtzionario ukrainar eta estatubatuarrek adierazi zuten indar errusiarrek zibilen talde bat bonbardatu edo tirokatu zutela ogi-ilara batean, 10 zibil hilez. Viatxeslav Txaus, Txernihiv Oblasteko Gobernadoreak, martxoaren 17an adierazi zuen aurreko egunean soilik 53 pertsona hil zirela hirian.
Setioaren amaierarako, hiriko ia 300,000 biztanleetatik erdiak baino gehiagok ihes egin zuten. Atroxenko-k, hiriko alkateak, prentsari adierazi zionez, 350–400 zibil artean hil ziren setioan zehar. Bertako langile humanitarioek kopuru berbera eman zuten, kopuruaren gehiena soldadu ukrainar eta errusiarrek osatzen zutela adierazi bazuten ere. Txernihiveko Gobernadore den Viatxeslav Txausek esan zuen azkar ari zirela ezartzen hiritiko ebakuazio-korridore seguruak, Errusiako indarrak hirira aldez aurretik itzuli aurretik. Lukaxivka hiriko bizilagunek jakinarazi zutenez, Errusiako indarrek jipoiak eta exekuzio-simulazioak egin zituzten, telefonoak, pasaporteak zein etxeko gauzak –esaterako, alfonbrak eta burkoak– konfiskatzeaz gain, bai eta abereak exekutatu hiritarrak jazartzeko helburuarekin, apirilaren 1ean Ukrainako indarrek hiria berriro bereganatu aurretik.
Martxoaren amaieran eskualdetik erabat erretiratu bazen ere, Errusiak Txernihiv bonbardatu zuen apiril eta maiatzean zehar. Maiatzaren 17an, Errusiak misilekin egindako eraso batek 8 zibil hil eta 12 zauritu zituen Txernihiveko Desna eskualdean.
Monterosso Almo
Monterosso Almo Italiako udalerri bat da. Ragusako probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Monterosso Almok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Dillard (Oregon)
Dillard Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Douglas konderrian dago, Oregon estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Rutherfordio
Rutherfordioa (eka-hafnio izenaz ere ezagutzen dena) elementu kimiko sintetiko bat da, Rf ikurra eta 104 zenbaki atomikoa dituena. Oso erradioaktiboa den elementu honen 265Rf isotopoak 13 orduko erdibizitza dauka.
Elementu hau gutxi ezagutzen da. Lehen elementu transaktinidoa da eta hafnioaren antzeko propietate kimikoak dituela uste da.
Pristipomoides auricilla
Pristipomoides auricilla Pristipomoides generoko animalia da. Arrainen barruko Lutjanidae familian sailkatzen da.
Garrapatea
Garrapatea musikan biribil baten ehun eta hogeitazortzirena irauten duen musika irudi bat da. Fusaerdi baten erdia da.
Plikatik bost kortxete edo neuma irtetzen zaizkio, eta neuma horiek dituzten gainontzeko musika irudiak bezala, zenbait garrapatea bata bestetik gertu eta konpas berean daudenean, neumak bost lerro paraleloren bidez elkartu egiten dira.
Barrokoko musikan erabili zen, baina interpretatzeko zaila zenez, musika idazterakoan erabiltzeari utzi zitzaion. Horren ordez, konposatzaileek euren lanen tempoak bikoiztu eta, garrapateen ordez, erdikortxe irakurterrazagoak erabili zituzten. Garrapateaerdi izeneko musika irudia ere badago, garrapatearen erdia dirauena, biribil baten berrehun eta berrogeitamaseirena, beraz.
Falco rupicolus
Falco rupicolus Falco generoko animalia da. Hegaztien barruko Falconidae familian sailkatua dago.
Dirck Bogarde
Biografia
Antzerkitik etorri, eta, beste batzuen artean, honako film hauetan izan zuen parte: The Servant ("Zerbitzaria", 1963), Accident ("Istripua", 1967), La caduta degli dei (1969, Jainkoen eroraldia), Morte a Venezia ("Heriotza Venezian", 1971), Portiere di notte ("Gaueko atezaina", 1973), Providence (1976), A Bridge Too Far (1977, "Urrutiegiko Zubia").
Morgantown (Kentucky)
Morgantown Kentuckyko hiri bat da. Butler konderrian kokatua dago. 2010ean 2,394 biztanle zituen, 6.28 kilometro koadrotan banatuta.
Saint George Basseterre (parrokia)
Saint George Basseterre Saint Kitts eta Nevisko parrokia bat da. Saint Kitts uhartean dago eta hiriburua Basseterre da.
Mont-Ormel
Mont-Ormel Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 35 ziren, horien artean 24 aktiboak ziren eta 11 inaktiboak ziren. 24 pertsona aktiboetatik 23 lanean zeuden (15 gizon eta 8 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 11 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2000. urtean Mont-Ormel udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 300 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Huesa del Común
Huesa del Común Teruelgo udalerria da, Cuencas Mineras eskualdean dagoena.
Eleutherodactylus marnockii
Eleutherodactylus marnockii Eleutherodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Eleutherodactylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Erradiografia
Erradiografia argi ikusgaia ez den beste erradiazio elektromagnetiko batzuk, batez ere X izpiak, erabilita gauzaki opakuen barneko egitura erakusten dituzten irudiak ekoizteko teknika bat da.
Giza gorputzaren barneko elementuak ikusteko balia daiteke. Gorputzeko atal guztiak ager daitezke erradiografiei esker, baina bereziki hezurrak, aparatu kardiobaskularra, arnas aparatua eta organo batzuk (giltzurrunak, hesteak edo puxika). Burmuina edo pankrea erakusteko, adibidez, ez dira baliagarriak.
Lookingglass (Oregon)
Lookingglass Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Douglas konderrian dago, Oregon estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Ajou
Biztanleria
2007an Ajou udalerrian erroldatutako biztanleak 241 ziren. Familiak 108 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 168 etxebizitza zeuden, 107 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 49 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 167 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 107 etxebizitza nagusietatik 92 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 11 etxek hiru zituzten, 37 etxek lau zituzten eta 58 etxek bost zituzten. 85 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 54 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 45 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Ajou udalerrian 113 unitate fiskal zeuden, 266 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.335 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 margolaria, 1 iturgina eta 1 jatetxe.
2000. urtean Ajou udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 765 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kosinu
Matematiketan, kosinua (laburtuta cos) angeluaren funtzio trigonometrikoa da. Angelu zorrotz baten kosinua triangelu zuzenaren testuinguruan definitzen da: angelu espezifiko horretarako: angeluaren ondoan dagoen katetoaren luzera zati triangeluaren kateto rik luzeena (hipotenusa) eginez lortzen da.
Orotarapena eginez, kosinuaren definizioa (eta beste funtzio trigonometrikoak) edozein balio errealentzat zabaldu daiteke unitate zirkunferentziaren segmentuen luzeran neurtuta. Kosinuaren definizio modernoagoek diote ekuazio diferentzialen serie infinituen soluzio bezala adieraz daitekeela, haren hedapena edozein balio positibo zein negatibo edo zenbaki konplexua izanik.
Kosinuaren funtzioa fenomeno periodikoen modeloak adierazteko erabiltzen da, hala nola, soinu- eta argi-uhinak, osziladore harmonikoen posizioa eta abiadura, eguzki-argiaren intentsitatea eta egunaren luzera, eta urtean zehar gertatzen diren batez besteko tenperaturaren aldaketaren kalkulua.
Triangelu zuzenaren definizioa
α angelu zorrotzaren sinu funtzioa definitzen hasteko, α neurriko triangelu zuzen bat izan behar dugu. Alboko irudian ikus daitekeenez, guri interesatzen zaigun angelua A erpinean dagoena da. Triangeluaren hiru alboei honela deritze: Behin triangelua definiturik dugula, α-ren sinua ondokoko aldearen luzera zati hipotenusaren luzera izango da:
Unitate zirkunferentziaren definizioa
Trigonometrian, unitate zirkunferentzia bat erradiodun zirukulua da, (0,0) puntuan (koordenatu kartesiarretan) jatorria duena. Jatorritik hasten den lerro zuzen bat egin x ren ardatz positiboarekin θ angelua sortzen duena, lerro zuzen hori unitate zirkunferentziarekin ebaki arte. x eta y koordenatuak ebakitze-puntu horretan, cos(θ) eta sin(θ) dira hurrenez hurren. Puntuaren jatorriarekiko distantzia beti izan da bat.
Identitateak
Identitate zehatzak (radianak erabiliz):
Berdintza hauek \theta angeluak har ditzakeen balio guztietarako betetzen dira.
Erreziprokoa
Kosinuaren erreziprokoa sekantea da, esaterako,cos(A) ren erreziprokoa sec(A) da.Sekanteak hipotenusaren luzeraren ratioa ondoko aldearen luzerarekiko ematen digu.
Stavanger
Stavanger (norvegieraz: ahoskatua) Norvegiaren hego-mendebaldeko itsasertzeko hiri bat da, Rogaland konderriko hiriburua. Stavanger udalerriak 121.325 biztanle baditu ere, haren metropoli-areak 285.895 biztanle ditu. Horrenbestez, Stavanger hiriak eta inguruneak Norvegiako hirugarren hirigune jendetsuena osatzen dute.
Petrolioaren inguruko industriak hiri horretan duen garrantziarengatik Norvegiako petrolio-hiriburua deitu ohi zaio.
Norvegiako katedralik zaharrena, Stavanger domkirke, hiriaren erdigunean dago.
Stavangerrek zenbait laku eder dauzka, bertako biztanleek aisialdi-gunetzat darabiltzatenak. Horietako bat, Breiavatnet, hiribarnean dago, eta kanpoaldean beste bi daude: Mosvatnet eta Stokkavatnet.
Hiri eta herri senidetuak
Stavangerrek honako hiri senidetuak ditu:
Loviisa
Loviisa edo Lovisa itsasertzeko hiria da, 7.400 biztanlekoa. Helsinkitik 87 kilometrotara dagoen herria bere fortifikazio eta zurezko etxeengatik dugu ezaguna. Lurralde honetan finlandiera eta suediera hitz egin daitezke lasai asko, izan ere Suediar Erresumaren menpe zegoenean sortu zen herria.
Zer ikusi
Ekintza asko antolatzen dira herrian kanpotarrentzat, batez ere itsasontzizko bidaiak eta ibilaldiak, oso aproposak bertako paisaia miresgarriaz gozatzeko.
Eliza ere ikustekoa da.
Loviisa herriko museoa
Museoa komandantearen etxean dago kokatua, 1755. urtekoa.
Itsas museoa
Museo honek herriaren historiari buruzko kontuak kontatzen dizkigu, baina berezitasuna garai haietako herriko merkatariez eta itsasontziak erakusten direla da.
Bonga gaztelua
Riitta Nelimarkka eta Jaako Seeck eraikitako museoa herriaren erdigunean kokatuta dago, elizaren parean. Eraikinak 100 urteko adina du eta bertan lehenengoaren lanak eskaintzen dira, margolanak eta artelan garrantzitsuenak batez ere.
La Vie d'Adèle
La Vie d'Adèle – Chapitres 1 & 2 2013ko Abdellatif Kechiche frantziar zinema zuzendariaren drama filma bat da. Julie Marohren Le bleu est une couleur chaude komikian oinarritua zegoen. Bertan, Léa Seydoux eta Adèle Exarchopoulos aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Adèle (Adèle Exarchopoulos) frantziar nerabe gaztea da. Margolari izan nahi den unibertsitateko ikasle bat (Léa Seydoux) ezagutu eta sexu-grina eta askatasuna ezagutuko ditu.
Odile Kruzeta
Odile Kruzeta Olañeta (Eibar, 1957ko azaroaren 6a) kazetari euskalduna, gaztetan musikari, Fisika Zientziatan lizentziaduna, EITB-Irratiko zuzendaria izandako eta euskaltzain urgazle a 2006tik aurrera.
Tiny Hill
Stanley Frank "Tiny" Hill (New Plymouth, 1927ko apirilaren 9a - Rolleston, 2019ko urriaren 2a) zeelandaberritar errugbilaria izan zen. Canterbury eta Counties probintzietan jokatu zuen. 1955 eta 1959 bitartean 11 partida jokatu zituen All Blacks selekzioarekin, haietako bi kapitain bezala. Bigarren eta hirugarren lerrokoa moduetan aritzu zen. 1981 eta 1986 bitartean Zeelanda Berriko aukeratzailea izan zen.
Odile Kruzeta
Ibilbidea
Odile Krizeta Jose Mari Kruzeta eta Margarita Olañeta euskaltzale eibartarren alaba da. 14 urte zituela Zeruko Argian kolaboratzen hasi zen, Eibarko kronikak idazten. Musika ikasketak egin zituen Donostiako Kontserbatorioan. Fisika ikasi zuen Nafarroako Unibertsitate an eta matematika irakasle aritu zen. Izukaitz musika taldearen partaidea izan zen 1970 ko hamarkadan (bi disko plazaratu zituzten). 1983 an hasi zen Euskadi Irratia n lanean.
Musikaria
1974 an Eibarren, kanta zaharrekin jarduteko bederatzi laguneko talde bat osatu zuten Odile Kruzetak eta beste batzuek, Izukaitz izenarekin: Fran Lasuen, Mariasun Iturriagagoitia, Aurelio Martinez, Jorge Kruzeta, Gentzane Milikua, Luis Alcoba, Kepa Jauregi eta Pedro Nagore. 1977ti k aurrera serioago hartu eta orduan eman zioten benetako bultzada taldeari, gai propioekin. Kruzetak txirula eta teklatuak jotzen zituen, eta ahotsa ere jartzen zuen kantuetan. Donostiara joan ziren ikastera eibartar haietarik batzuk, eta han taldekide gehiago batu ziren Izukaitzera.
Ibilbidea EITBn
1982an hasi zen lanean Euskadi Irratian lanean Jose Mari Oterminek deituta. Izan ere, Herri Irratia kate donostiarrean ari zelarik, Izukaitzen jarduteagatik eta Otermin Euskadi Irratiko zuzendari izendatu zuenean, irratira lanera joateko gonbita jaso zuen. Hasieran musika saio bat egiteko eskaintza egin zion baina horri ezezkoa eman zion. Bigarrenez deitu zion eta informatiboetan lan egitea eskaini zion, horri baiezkoa eman ziolarik. Hainbat irratsaio aurkeztu eta zuzendu zituen, tartean Euskadi Irratian egindako lehen tertulia politikoa. Albistegietako arduraduna izan zen hamalau urtez, eta, gero, irratiko zuzendaria, 1999tik 2009ra. Patxi Lopez Jaurlaritzako lehendakari zela, fonotekan aritu zen lau urtez. 2013tik 2019ko abuztuaren 31an erretiroa hartu zuen arte, EITBko Irrati Taldearen zuzendaria izan zen.
Hurbil hurbiletik jarraitu ahal izan zuen hedabideetan bizitako aldaketa: globalizazioa. Bere hitzetan “glokaltasuna” dago gakoa, lokala eta globala uztartuz aurrera egitea. Sustraiak galdu gabe, eta ahaztu gabe nor informatu behar den, nor entretenitu nahi den, nori eskaini behar zaion konpainia, eta zein gizartetako iritzi aniztasuna ekarri nahi den hedabide bakoitzera, eta, era berean, munduari begira:
Céline Dumerc
Cécile Dumerc (Tarbe, Frantzia, 1982ko uztailaren 9a - ) frantziar saskibaloi jokalari profesionala da. Gaur egun, antolatzailea edo basea da Basket Landes taldean eta Frantziako saskibaloi taldeko kapitaina da.
Ibilbidea
Dumerc bere herriko saskibaloi taldean hasi zen, Tarbes Gespe Bigorren. Gaur egun, Basket Landesen aritzen da. Hauxe izan da bere ibilbidea urte hauetan zehar:
Lortutako dominak
Bere ibilbidean zehar hainbat garaipen eta domina irabazi ditu. Hauek dira Frantziako saskibaloi taldearekin irabazitako dominak:
Pozzallo
Pozzallo Italiako udalerri bat da. Ragusako probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Pozzallok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Atherinella brasiliensis
Atherinella brasiliensis Atherinella generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Atherinopsidae familian.
Boltxebike
Historia
Alderdiaren baitako zatiketa bere II. Kongresuan jazo zen, Londresen 1903an. Leninek alderdiaren antolakuntza ikuspegi berezkoa garatu nahi izan zuen, nahiz eta alderdiaren gehiengoa Mertoven alde egon. Hala ere, Mertoven tesiak gutxiengoa izan ziren Zuzendaritza Komitean (hortik dator mentxebike izena: “gutxiengoa”).
1905eko Iraultzak porrot egin eta gero, boltxebikeek euren jarrera gogortu eta borroka armatuaren aldeko apostua egin zuten. Ondorioz, bi joeren arteko gatazka areagotu eta Georgi Plekhanov Leninengandik bereizi zen; 1912an boltxebikeek alderdi berria, alderdi komunista, sortu zuten, Lenin buru zela.
1917ko Otsaileko Iraultzaren ondoren, boltxebikeak erabat nagusitu ziren, eta Urriko Iraultza boltxebikeek egin zuten nagusiki. Horren ondoren, Errusiako Alderdi Komunista (boltxebike) izena hartu zuten, eta Sobietar Batasuneko Alderdi Komunista (boltxebike) geroago. 1952an boltxebike erreferentzia kendu zen izenetik.
Vincelles (Saona eta Loira)
Vincelles Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vincelles udalerrian erroldatutako biztanleak 409 ziren. Familiak 162 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 65 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 57 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 212 etxebizitza zeuden, 171 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 28 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 205 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 171 etxebizitza nagusietatik 141 bere jabearen bizilekua ziren, 29 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 6 etxek bi gela zituzten, 23 etxek hiru zituzten, 65 etxek lau zituzten eta 76 etxek bost zituzten. 148 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 73 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 84 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 267 ziren, horien artean 191 aktiboak ziren eta 76 inaktiboak ziren. 191 pertsona aktiboetatik 181 lanean zeuden (102 gizon eta 79 emakume) eta 10 langabezian zeuden (4 gizon eta 6 emakume). 76 pertsona inaktiboetatik 39 erretiraturik zeuden, 19 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vincelles udalerrian 183 unitate fiskal zeuden, 425 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.427 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen, 1 iturgina, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Vincelles udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 185 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Zaldierna
Zaldierna Errioxako Autonomia Erkidegoko Ezkarai udalerriko herrixka da.
Ojaren ibaiadarra den Zambullón ibaiak X. edo XI. mendeetan sortutako herri hau zeharkatzen du.
Tundrita-(Ce)
Tundrita-(Ce) silikato motako minerala da.
Ezaugarriak
Tundrita-(Ce) silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.
Indotxina
Indotxina hego-ekialdeko Asiako penintsula da, Indiaren, Bengalako golkoaren eta Txinaren artean dagoena. Malakako itsasarteak bereizten du Insulindiatik. Gaur egun ondorengo estatuek osatzen dute: Kanbodia, Vietnam, Laos, Myanmar (Birmania ohia) eta Thailandia.
Ibai nagusiak Irawadi, Saluen eta Mekong dira. Montzoi klima nagusia da lurralde gehienean; iparraldean, berriz, ekuatoriala da. Erlijio nagusia budista da. Politikoki Indotxina-ren barruan Birmania, Thailandia, Laos, Kamputxea, Vietman eta Malaysia daude. Bost etnia talde nagusi daude Indotxinan: birmaniarrak, siameseak, khmerak, laosiarrak eta vietnamdarrak.
Historia
I. mendetik X. mendea arte Txinaren mende egon zen. Indotxinara iritsi ziren lehen europarrak portugaldarrak izan ziren (1508). 1858tik 1954ra Frantziaren parte izan zen, Frantziar Indotxina osatuz (1887-1954).
Expansión
Expansión informazio ekonomiko egunkari espainiar salduena da. 1986an sortua, 2008an 160.000 ale saldu zituen. Euskal Autonomia Erkidegorako edizioa du.
West York (Pennsylvania)
West York Pennsylvaniako borough bat da. York konderrian kokatua dago. 2010ean 4,617 biztanle zituen, 1.36 kilometro koadrotan banatuta.
Mortons Gap (Kentucky)
Mortons Gap Kentuckyko hiri bat da. Hopkins konderrian kokatua dago. 2010ean 863 biztanle zituen, 3.02 kilometro koadrotan banatuta.
Stafford (Oregon)
Stafford Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Clackamas konderrian kokatuta dago, Oregon estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Navas (Bartzelona)
Navas Kataluniako Bartzelona hiriko Sant Andreu barrutiaren zazpi auzoetariko auzo bat da. Izena bertan dagoen Navas de Tolosa kaletik datorkio. 0,42m²ko hedadura dauka eta 2013 an 21.811 biztanle zituen.
Kokapena
Auzoa Navas de Tolosa, Sant Antonio Maria Claret, Passeig Maragall, Olesa, Felip II, Clot eta Mallorca kaleegaitik mugatuta dago. Erdian Ferran Reyes plaza kokatzen da eta Meridiana etorbidea bitan zatitzen du auzoa.
Jai nagusiak
Auzoak urtero maiatzean ospatzen ditu bera jaiak. Ospakizun hau 1978 an ezartzen da aurretik Meridiana urbanizazioko auzokideak ospatzen zituzten moduan.
Eleutherodactylus martinicensis
Eleutherodactylus martinicensis Eleutherodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Eleutherodactylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Pristipomoides filamentosus
Pristipomoides filamentosus Pristipomoides generoko animalia da. Arrainen barruko Lutjanidae familian sailkatzen da.
Izar Gorriaren Ordena
Izar Gorriaren Ordena (errusieraz, Орден Краснoй Звезды) Sobietar Batasuneko kondekorazio zibil eta militarra da. 1930ean ezarri zen,.
Lehen saritua Sobietar Batasuneko Mariskal Vasili Blyukher izan zen 1930eko irailean. Izar Gorriaren Ordena II. Mundu Gerako kondekorazio militar arruntenetako bat izan zen alde sobietarrean, hiru milioi pertsonak baino gehiagok jaso zuten.
Izar Gorria jasotzeko motiboen artean, gerra garaian izan ohi ziren ausardia edo bikaintasuna antolakuntzan eta agintean (baita hil ondorengo sari gisa); eta bake garaian, estatu sobietarraren segurtasuna eta mugak babestearren, edo armetan, jakintza militarrean eta teknika belikoen alorrean egindako ekarpenengatik.
Izar Gorriaren Ordena jasotakoen artean, hiru euskal herritar badira behintzat, Aireko Indar Sobietarretako euskal hegazkinlarien taldeko Ignazio Agirregoikoa soraluzetarra, Jose Luis Larrañaga Muniategi eibartarra eta Antonio Uribe Galdeano barakaldoarra; hiruak II. Mundu Gerran gerran hildako hegazkinlariak.
Falco newtoni
Falco newtoni Falco generoko animalia da. Hegaztien barruko Falconidae familian sailkatua dago.
Ghapama
Ghapama (armenieraz: Ղափամա) Armeniako sukaldaritzako plater tipikoa da, Gabonetako oporretan prestatua, eta osagai nagusia kuia da. Armeniako fruta tipikoekin ondutako kuia-zopa da, kuian bertan zerbitzatzen dena.
Izena
Ghapama izenak "Lapiko estalia" esan nahi du armenieraz.
Prestaketa
Kalabazaren barruko zatiak kenduz prestatzen da, eta arroz irakinarekin kozinatua, fruta lehor eta almendra xehatuen barietate bat, xehe-xehe ebakitako sagarrak, abrikota (Armeniako fruta nazionala), aranak eta mahaspasak. Oso ohikoa da eztia eta kanela ehoa edo azukrea nahastea. Kalabaza betea aldez aurretik koipeztatutako plantxa batean jartzen da, bigundu edo egosten den arte. Une horretan, gurinarekin igurzten da, ondoren zerbitzatzeko.
Zerbitzatzerakoan atalka zatitzen da, diametralki, eta irekitako lore baten itxura hartzen du.
Ghapamarekin batera espeziedun tea hartzen da.
Zabalkundea
Armeniarren diaspora oso zabala da. Mundu guztian aurkitzen dira armeniarren komunitateak eta ohikoa da komunitate horiek gabonen inguruko jaialdietan ghapama kozinatzea.
Wheatland (Pennsylvania)
Wheatland Pennsylvaniako borough bat da. Mercer konderrian kokatua dago. 2010ean 632 biztanle zituen, 2.24 kilometro koadrotan banatuta.
Tundrita-(Nd)
Tundrita-(Nd) silikato motako minerala da eta tundrita taldearen kidea da.
Milton Sirotta
Milton Sirotta (1911ko martxoaren 8a - 1981eko otsaila) Edward Kasner matematikariaren iloba da. Honek 10100 zenbakia izendatzeko proposamena egin zion 9 urte zituelarik eta googol izena proposatu zuen.
Híjar
Híjar Teruelgo udalerria da, Bajo Martín eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.900 biztanle zituen.
Faveraye-Mâchelles
Faveraye-Mâchelles Frantziako udalerria da, Maine eta Loira departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Faveraye-Mâchelles udalerrian erroldatutako biztanleak 617 ziren. Familiak 236 ziren, horien artean 52 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 92 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 88 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 286 etxebizitza zeuden, 242 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 19 bigarren erresidentzia ziren eta 25 hutsik zeuden. 282 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 242 etxebizitza nagusietatik 187 bere jabearen bizilekua ziren, 51 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 7 etxek bi gela zituzten, 35 etxek hiru zituzten, 58 etxek lau zituzten eta 142 etxek bost zituzten. 174 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 114 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 113 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 363 ziren, horien artean 280 aktiboak ziren eta 83 inaktiboak ziren. 280 pertsona aktiboetatik 268 lanean zeuden (147 gizon eta 121 emakume) eta 12 langabezian zeuden (3 gizon eta 9 emakume). 83 pertsona inaktiboetatik 31 erretiraturik zeuden, 29 ikasten zeuden eta 23 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Faveraye-Mâchelles udalerrian 245 unitate fiskal zeuden, 637 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.674 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 18 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra drogeria bat zen.
2000. urtean Faveraye-Mâchelles udalerrian 31 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.288 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Jaylon Brown
Jaylon Brown (Fishers, Indiana, -) estatubatuar saskibaloi jokalaria da. Eskolta dabil LEB Oroko RETAbet Bilbao Basket taldean.
Atherinella callida
Atherinella callida Atherinella generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Atherinopsidae familian.
Beavercreek (Oregon)
Beavercreek Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Clackamas konderrian dago, Oregon estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mount Olivet (Kentucky)
Mount Olivet Kentuckyko hiri bat da. Robertson konderrian kokatua dago. 2010ean 299 biztanle zituen, 1.14 kilometro koadrotan banatuta.
Faktorial
Edozein n zenbakiaren faktoriala, n zenbaki arrunta izanik, 1 eta n artean dauden zenbaki natural guztien biderkaduraren emaitza da. Adibidez:
n! notazioa Christian Kramp matematikariak sortu zuen.
Zero faktoriala (0!)
0!=1 definituta dago ondorengo propietatea bete dadin:
Erregela hau n=1-ri aplikatuz gero, 0!-ren balioa lor dezakegu:
Aplikazioak
Faktorialak konbinatoria izeneko matematikaren adarrean erabiltzen dira batez ere. Hauek, n zenbaki ordenatzeko aukera desberdinen kopurua ematen digute, errepikapenik eman gabe. Aurreko adibidean, n=5 harturik, 120 aukera desberdin edukiko ditugu 5 zebaki ordenatzeko.
Newtonen binomioan ere erabili ohi dira, (a + b)n -ren garapenean koefizienteak emateko; non -k koefiziente binominala adierazten duen:
Ana Morales
Ana Isabel Morales (Bilbo, 1969ko urtarrilaren 27a) idazle, itzultzaile eta interpretari euskalduna eta feminista da. Bere lanak Ana Morales deituraz izenpetzen ditu. Itzultzaile lanetan, Jane Austen euskaratzen nabarmendu da.
Risalamande
Risalamande (batzuetan ris a la mande, frantsesezko riz à l'amande, 'arroza almendrarekin') Gabonetan erabili ohi den Danimarkako postre tradizionala da. Arroz-esnea eta esne-gaina, banilla eta arbendol xehatua nahastuz egiten da, eta hotza hartzen da gerezi-saltsarekin (kirsebærsauce).
Faktorial
Aplikazioak
n -k oso balio handiak hartzen dituen kasuetarako, n-ren faktorialerako hurbilketa bat existitzen da, Stirling-en formulaz ezaguna dena:
Risalamande
Ezaugarriak
Normalean, arbendol oso bat egoten da postrean, eta aurkitzen duenak sari berezi bat irabazten du: agian txokolate-bihotza, mazapan-txerria, Svikmøllen aldizkariaren zenbakia edo mahai-joko txiki bat. Haur txikiak dituzten etxeetan, ohikoa da nagusiek almendra osoa ezkutatzea haur batzuen atalean. Dibertsioaren zati bat honetan datza: almendraren bila dabilenak ahal duen guztia ezkutatzen du, eta gainerako mahaikideek risalamande guztia jan behar dute haren bila, nahiz eta lehenago Gabonetako afari oparo bat jan.
Ana Morales
Bizitza
Bilboko San Inazio auzoan jaio eta hazia, nagusitan euskaldundutakoa da Ana Morales. Euskal Filologia ikasi zuen Deustuko Unibertsitatean, eta genero ikasketak egin zituen Marylandeko Unibertsitatean. 2002an UEUk eta EHUk antolatutako Hizkuntza Teknologia masterra egin zuenean itzulpen automatikoek eta itzulpen-memoriek euskararako zuten erabilgarritasuna aztertu zuen. Itzultzaile eta interpretari lanak egin izan ditu Nazio Batuen Erakundean (New Yorkeko egoitzan, ingelesaren, frantsesaren eta gaztelaniaren artean) eta Euskal Herriko Unibertsitatean (ingelesaren, euskararen eta gaztelaniaren artean). Egun, EHUn ari da lanean.
Eleutherodactylus maurus
Eleutherodactylus maurus Eleutherodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Eleutherodactylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Ana Morales
Bizitza
Literaturaren alorrean, itzultzaile eta sortzaile izateaz gain, dibulgatzailea ere bada Ana Morales, Jasone Larrinagarekin batera Xerezaderen Artxiboa literatur podcasta ekoizten baitu, eta hainbat ipuin itzuli ditu proiektu horretarako. Bilbo Hiria Irratian emateaz gain, Interneten argitaratzen dira podcast ale horiek.
Faktorial
Aplikazioak
Formula honek, n gero eta handiagoa izan, n! orduan eta azkarrago ebaluatzen ahalbidetzen digu.
Ana Morales
Sorkuntza lan literarioak
Haur eta gazte literatura landu du Ana Moralesek bere idazki propioetan:
Sinu
Matematiketan, sinua (laburtuta sin) angeluaren funtzio trigonometrikoa da. Angelu zorrotz baten sinua triangelu zuzenaren testuinguruan definitzen da: angelu espezifiko horretarako: angeluaren aurrean dagoen katetoaren luzera zati triangeluaren kateto rik luzeena (hipotenusa) eginez lortzen da. x angelu batentzat, sinuaren funtzioa \sin x gisa adierazten da.
Sinuaren funtzioa fenomeno periodikoen modeloak adierazteko erabiltzen da, hala nola, soinu- eta argi-uhinak, osziladore harmonikoen posizioa eta abiadura, eguzki-argiaren intentsitatea eta egunaren luzera, eta urtean zehar gertatzen diren batez besteko tenperaturaren aldaketaren kalkulua.
Triangelu zuzenaren definizioa
α angelu zorrotzaren sinu funtzioa definitzen hasteko, α neurriko triangelu zuzen bat izan behar dugu. Alboko irudian ikus daitekeenez, guri interesatzen zaigun angelua A erpinean dagoena da. Triangeluaren hiru alboei honela deritze : Behin triangelua definiturik, α-ren sinua aurkako aldearen luzera zati hipotenusaren luzera izango da:
La Sagrera
La Sagrera Kataluniako Bartzelona hiriko Sant Andreu barrutian dagoen auzo bat da. 2010ean 28.879 biztanle zituen.
Santa Croce Camerina
Santa Croce Camerina Italiako udalerri bat da. Ragusako probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Santa Croce Camerinak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Txileko Estadio Nazionala
Txileko Estadio Nazionala, ofizialki Julio Martínez Prádanos Estadio Nazionala (Estadio Nacional Julio Martínez Prádanos), Txileko Santiago hiriburuko estadio bat da. 48,665 ikusleentzako tokia du eta herrialdeko estadiorik handiena da.
Pristipomoides flavipinnis
Pristipomoides flavipinnis Pristipomoides generoko animalia da. Arrainen barruko Lutjanidae familian sailkatzen da.
Sinu
Unitate zirkunferentziaren definizioa
Trigonometrian, unitate zirkunferentzia bat erradiodun zirukulua da, (0,0) puntuan (koordenatu kartesiarretan) jatorria duena. Jatorritik hasten den lerro zuzen bat egin x ardatz positiboarekin θ angelua sortzen duena, lerro zuzen hori unitate zirkunferentziarekin ebaki arte. x eta y koordenatuak ebakitze-puntu horretan, cos(θ) eta sin(θ) dira hurrenez hurren. Puntuaren jatorriarekiko distantzia beti izan da bat.
Txileko Estadio Nazionala
1937ko otsailean eraikitzeari ekin eta 1938ko abenduaren 3an inauguratu zuten. Berlingo Olinpiar Estadioan oinarritutako estadio honetan 1962ko Munduko Futbol Txapelketaren finala jokatu zuten. Gainera, 1973ko Txileko estatu kolpearen ondorengo errepresioan sarraskitze esparru moduan erabiltzeagatik ospetsu ere bilakatu zen.
Sinu
Identitateak
Identitate zehatzak (radianak erabiliz):
Berdintza hauek \theta angeluak har ditzakeen balio guztietarako betetzen dira.
Cepheus (konstelazioa)
Cepheus edo Zefeo —Cepheus— Ipar hemisferioko konstelazio bat da. Mitologia grekoko Zefeo Etiopiako erregea irudikatzen du, Kasiopearen senarra eta Andromedaren aita. Ptolomeok II. mendean deskribatutako 48 konstelazioetako bat da, eta gaur egungo 88 konstelazioetako bat ere bai.
Pseudoryzomys simplex
Pseudoryzomys simplex Pseudoryzomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Sigmodontinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Cepheus (konstelazioa)
Astronomiarako bereziki interesgarriak diren bi izar aldakor ditu. Batetik, Delta Cephei; izarra zefeiden prototipoa da. Zefeidak oso periodo erregularreko distira-aldaketa duten izarrak dira, eta oso baliagarriak dira distantziak kalkulatzeko. Bestetik, Beta Cephei; gainazalean pultsuak izatearen ondorioz argitasun-aldaketak dituen izar aldakor mota baten ordezkaria da.
Konstelazio honetan daude, halaber, izar ezagun handienetako bi: Mu Cephei eta VV Cephei.
Sinu
Erreziprokoa
Sinuaren erreziprokoa kosekantea da, esaterako, sin(A) ren erreziprokoa csc(A) edo cosec(A) izango da. Kosekanteak hipotenusaren luzeraren ratioa aurkako aldearen luzerarekiko ematen digu.
Alderantzizkoa
Sinuaren alderantzizko funtzioa arkosinua da, arcsin edo asin bezala adierazten da. Sinua funtzio injektiboa ez denez, haren alderantzizkoa ez da zehatza, alderantzizko partziala da. Adibidez, sin(0)= 0, baina baita sin(π)=0, sin(2π)=0 eta abar. Horrek esan nahi du arkusinua balio anitzeko futzioa dela : arcsin(0)=0, baina baita arcsin(0)=π, arcsin(0)=2π, eta abar. Balio bakarra hartzen duenean, funtzioa bere adar nagusira murriztuta dagoela esan daiteke. Murrizketa horrekin, x bakoitzerako arcsin(x) balio bakarra hartzen du eta balio nagusi deritzogu.
k zenbaki oso baterako,
Ekuazio batean,
Arkusinuak hau betetzen du: baita hau ere
Kalkulua
Sinu funtziorako hau dugu: Deribatua hau da: eta, integrala berriz, hau:
Beste funtzio trigonometriko batzuk
Posible da edozein funtzio trigonometriko beste edozein funtzio trigonometriko batzuen arabera adieraztea (plus edo minus zeinua gehituz edota sgn funtzioa erabiliz).
Sinua beste funtzio trigonometriko batzuen arabera: Ikus bedi (±) dituzten ekuazio guztien emaitza postibioa dela angeluak lehen koadrantean daudenean.
Sinuaren eta kosinuaren arteko oinarrizko erlazioa identitate trigonometriko honen bidez adieraz daiteke:
Serie bidezko definizioa
Geometria eta limiteen propietateak soilik erabiliz, ikus daiteke sinuaren deribatua kosinua dela eta kosinuaren deribatua sinuaren balio negatiboa.
Horrek Taylorren seriearen hurrengo garapena ematen digu x = 0 denean:
Arku-luzera
a eta b ren arteko sinu-kurbaren arku-luzera da. Integral hori bigarren motako integral eliptikoa da.
Sinuen legeak
Goiko legea azpian ditugun lehen 3 berdintzen berdina da:
Sinuen legea triangelua bi triangelu zuzenetan banatuz eta sinuaren goiko definizioa aplikatuz frogatu daiteke. Sinuen legea erabilgarria da albo baten luzera ez dakigunean eta kalkulatu nahi dugunean, bi angeluren balioa eta albo baten luzera jakinik.
Balio bereziak
Angelu batzuen balioetarako sinuen kalkulua oso erraza da, taulan ikus daitekeen bezala.
Zerrendan ageri ez diren bestelako balio zehatzak:
Zenbaki konplexuekiko lotura
Sinua koordenatu polarrentan (r,φ) emandako zenbaki konplexuen parte irudikaria adierazteko erabiltzen da: non zati irudikaria hau den: non r eta φ zenbaki konplexuaren luzera eta angelua diren hurrenez hurren. i unitate imaginarioa da eta z zenbaki konplexua.
Historia.
Nahiz eta trigonometriaren azterketa Antzinaroan hasi zen, gaur egun ezagutzen ditugun funtzio trigonometrikoak Erdi Aroan garatu ziren. Soka funtzioa adibidez, Niceako Hiparkok (k.a 180-125) aurkitu zuen.
"sin", "cos" eta "tan" laburpenak Albert Girard matematikari frantziarrak erabili zituen lehenengo aldiz XVI. mendean. Funtzio trigonometrikoak triangelu batekin definitu izan zituen lehenengoa Georg Joachim Rheticus izan zen, Kopernikoren ikaslea zena, ordura arte zirkuluen bidez definitzen baitzituzten.
1682.urtean publikatutako artikulu batean Leibnizek demostratu zuen sin(x) ez zela x-en funtzio aljebraiko bat. Bestetik, Roger Cotesek bere Harmonia Mensurarum (1722) lanean sinuaren deribatua kalkulatu zuen. Geroago, Euler bere analysin infinitorum (1748) lanean, funtzio trigonometrikoak serie infinitu bezala definitu ahal zirela frogatu zuen eta Euler-en formula deritzon formula aurkeztu zuen.
Etimologia
Beste azalpen batek dio zirkulu baten soka latinez inscripta corda edo inscripta esaten denez, soka erdia semis inscriptae da. Beraz, haren laburtzapena s. ins. izango zen, gerora sins bezala sinplifikatuko zena. Hitz ezagun bati lotzearren, sinus izena jarri zitzaion.
Jabaloyas
Jabaloyas Teruelgo udalerria da, Sierra de Albarracín eskualdean dagoena.
Branca de Gonta Colaço
Branca Eva de Gonta Syder Ribeiro Colaço, Branca de Gonta Colaço izenaz ezagunagoa (Lisboa, 1880ko uztailaren 8a - ib., 1945eko martxoaren 22a) portugaldar idazle eta errezitatzailea izan zen, eruditoa eta poliglota, batez ere poeta, dramaturgoa eta hizlari  ezaguna, Santiago de la Espada Orden miliarreko kondekorazioa zuena.
Ann Charlotte Syder poeta ingelesaren eta Tomás Ribeiro politikari eta idazle portugaldarraren alaba zen. Jorge Rey Colaço zeramikari entzutetsuarekin ezkondu zen, eta bere lana Branca de Gonta Colaço izenarekin argitaratu zuen.
Jaiotza eta familia
Branca Eva Gonta Syder Ribeiro Colaçoren 1880ko uztailaren 8an jaio zen Lisboan. Ann Charlotte Syder poeta ingelesaren eta Tomás Ribeiro politikari eta poeta portugaldarraren alaba zen. Gonta goitizena, bere erregistro askotan agertzen dena, ez zen familiaren abizena, baizik eta Tondelako Parada de Gontatik, aita jaio zen herritik, eratorria.
Portugalgo gizartearen jarduera intelektualean eragin handia izan zuen familietako batean jaio zen, eta, gaztetan, politikaren, letren eta arteen munduko izen nabarmenekin bizi izan zen, hala nola Maria Amália Vaz de Carvalho, António Cândido Gonçalves Crespo, bere aitaren lagun mina zen Camilo Castelo Branco, Maria Archer, Aura Abranches edo Bordalo Pinheiro familia. Ahizpa James Gillmanen seme batekin ezkondu zen; Sacavémen azulejo-fabrikako bazkideetako bat zen, garai hartako garrantzitsuenetako bat.