cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Charlène Favier
Biografia
2020an, Charlène Favierek Slalom bere lehen film luzea aurkezten zuen, 2020ko Canneseko zinema-jaialdiko lehiaketa ofizialean hautatua. Noée Abita aktorea protagonista izan zen, Jérémie Renier aktore belgikarrarekin lagunduta. Zuzendariak bizitako esperientzia batetik abiatu zen, haren bitartez kirol munduko jazarpenak eta sexu erasoak azaltzeko.
Charlène Favier Time Art agentzia artistikoak ordezkatzen du.
Urea
Urea CO(NH2)2 formula duen konposatu kimiko organikoa da, koloregabea, uretan eta alkoholean disolbagarria dena. Ugaztunen gernuan dago (giza gernuak 20 gramo/litroko urea du). Odolean eta linfan kopuru askoz txikiagoan ere agertzen da.
1828.urtean urearen sintesia laborategian lortu zuen Friedrich Wohler kimikari alemaniarrak. Urea izan zen modu artifizialean sintetizatutako bigarren molekula organikoa, amonio oxalatoaren ondoren. Gaur egun, urea lortzen da amoniako eta karbono dioxido erabiliz tenperatura altuetan (200º C).
Urea giza zein ugaztunen proteinen katabolismoaren produktua da. Gibelean sortu, giltzurrunetan iragazi eta gernuaren bidez kanporatzen da. Janarien bitartez hartutako nitrogenoa da katabolizatzen dena: proteinen amoniakoaren pilaketa toxikoa da, eta iraitzi behar da. Gibelean gertatzen den urearen zikloaren bitartez aminoazidoen amoniakoa karbono dioxidoarekin konbinatzen da urea sortzeko, ATP gastatuz. Beste animalia batzuek (hegaztiek, adibidez) proteinen amoniakoa ez dute urea moduan iraizten, azido uriko moduan baizik.
Giltzurrun-gutxiegitasunak urearen kontzentrazioa odolean areagotzen du, uremia bat agertuz.
Ureak erabilera industrialak ditu: plastikoak egiteko, adibidez. Nekazaritzan eta abeltzaintzan erabiltzen da ere, ongarrien eta pentsuen osaketan parte hartzen baitu.
Adenosina difosfato
Adenosina difosfatoa edo ADP nukleotido bat da, adeninaz, erribosaz eta bi fosfato taldez osatua. Nukleotido difosfatoa da, beraz.
ATPak fosfato taldea galtzean sortzen da ADPa. Erreakzio horrek, glukolisian gertatzen denak, energia asko askatzen du, hainbat prozesu anabolikotan erabiltzen dena:
ATP → ADP + Pi + Energia (7,3 kcal/mol)
ADPa ATP bihur daiteke ATP sintasa entzimaren bidez, fosforilazio oxidatiboa izeneko prozesuan, mitokondrioetan burutzen dena.
Cinnyris minullus
Cinnyris minullus Cinnyris generoko animalia da. Hegaztien barruko Nectariniidae familian sailkatua dago.
Andres Vesalio
Andres Vesalio (jaiotza-izena: Andries Van Wesel; Brusela, 1514ko abenduaren 31 - Zante, Veneziako Errepublika, 1564ko urriaren 15a) flandriar anatomista izan zen.
Biografia
Lovainako eta Parisko unibertsitateetan egin zituen ikasketak. Inperioko gudarosteko kirurgilaria izan zen eta Paduako Unibertsitateko Anatomiako eta Kirurgiako katedra sortu zuen. De humani corporis fabrica libri septem (1543, "Giza gorputzaren egiturari buruzko zazpi liburukiak"), sarritan Fabrica soilik deitua, obra idatzi zuen, giza anatomiako lehen liburu zehatz eta osoa, behaketa errealetan oinarritua eta irudi ugarikoa; giza gorpuekin egindako ikerketetan oinarriturik Galenoren printzipio batzuk okerrak zirela frogatu zuen Vesaliok lan hartan, eta anatomia modernoaren oinarriak finkatu zituen.
1544an, Espainiara erbesteratu zen eta Karlos I.aren eta, geroago, haren seme Filipe II.aren mediku gisa lan egin zuen. 1564an, Jerusalemgo hilobi santura erromes joan eta itzulerako bidaian hil zen.
Stichaeus punctatus
Stichaeus punctatus Stichaeus generoko animalia da. Arrainen barruko Stichaeidae familian sailkatzen da.
Beuzeville-la-Grenier
Beuzeville-la-Grenier Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Beuzeville-la-Grenier udalerrian erroldatutako biztanleak 1.027 ziren. Familiak 384 ziren, horien artean 72 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 60 bakarrik bizi ziren emakumeak), 124 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 168 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 407 etxebizitza zeuden, 387 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 395 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 387 etxebizitza nagusietatik 324 bere jabearen bizilekua ziren, 60 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 18 etxek bi gela zituzten, 60 etxek hiru zituzten, 97 etxek lau zituzten eta 212 etxek bost zituzten. 322 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 148 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 207 etxetan bat baino gehiago zituzten.
310eko hamarkada
310eko hamarkadak 310etik 319. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
Beuzeville-la-Grenier
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 686 ziren, horien artean 483 aktiboak ziren eta 203 inaktiboak ziren. 483 pertsona aktiboetatik 453 lanean zeuden (240 gizon eta 213 emakume) eta 30 langabezian zeuden (12 gizon eta 18 emakume). 203 pertsona inaktiboetatik 63 erretiraturik zeuden, 73 ikasten zeuden eta 67 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Beuzeville-la-Grenier udalerrian 394 unitate fiskal zeuden, 1.053 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.309 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 22 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 funeraria, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 1 ile apaindegia eta 2 jatetxeak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Beuzeville-la-Grenier udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 560 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kremitzaue
Kremitzaue Alemaniako udalerria da. Brandenburgo estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Cana Verde
Cana Verde Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Sean Paul
Sean Paul Francis Henriques (Kingston, Jamaika, ), Sean Paul izenaz ezagunagoa, jamaikar dancehall abeslari eta ekoizlea da. Hasieran Dutty Cup Crew taldearen kidea, bere bakarkako lanek 10 milioi ale baino gehiago saldu dituzte.
Širkovce
Širkovce Eslovakiako udalerri bat da, Rimavská Sobotako barrutian kokatuta. 17,71 km²ko azalera du eta 981 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1264. urtekoa da.
Jenlain
Jenlain Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 462 etxebizitza zeuden, 427 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 27 hutsik zeuden. 453 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 427 etxebizitza nagusietatik 382 bere jabearen bizilekua ziren, 38 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 9 etxek bi zituzten, 26 etxek hiru zituzten, 89 etxek lau zituzten eta 301 etxek bost zituzten. 373 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 153 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 229 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Jenlain udalerrian 429 unitate fiskal zeuden, 1.129,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.572 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 46 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 4 higiezinen enpresak ziren, 8 zerbitzu enpresak ziren, 8 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 funeraria, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 zurginak, 2 iturginak, 1 ile apaindegia eta 2 jatetxeak.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 altzari denda zen.
2000. urtean Jenlain udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Beblenheim
Beblenheim Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Beblenheim udalerrian erroldatutako biztanleak 954 ziren. Familiak 364 ziren, horien artean 84 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 56 bakarrik bizi ziren emakumeak), 140 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 124 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 421 etxebizitza zeuden, 365 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 29 bigarren erresidentzia ziren eta 27 hutsik zeuden. 349 etxeak ziren eta 72 apartamentuak ziren. 365 etxebizitza nagusietatik 286 bere jabearen bizilekua ziren, 64 alokairuan okupaturik zeuden eta 15 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 21 etxek bi zituzten, 54 etxek hiru zituzten, 81 etxek lau zituzten eta 207 etxek bost zituzten. 304 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 155 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 184 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 603 ziren, horien artean 435 aktiboak ziren eta 168 inaktiboak ziren. 435 pertsona aktiboetatik 417 lanean zeuden (216 gizon eta 201 emakume) eta 18 langabezian zeuden (8 gizon eta 10 emakume). 168 pertsona inaktiboetatik 79 erretiraturik zeuden, 44 ikasten zeuden eta 45 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Beblenheim udalerrian 409 unitate fiskal zeuden, 978,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.545 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 50 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 18 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 iturgina, 3 argiketariak, 1 ile apaindegia, 3 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 liburu denda zen eta 1 altzari denda zen.
2000. urtean Beblenheim udalerrian 73 nekazaritza-ustiategi zeuden, 546 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Željko Milinovič
Željko Milinovič (1969ko urriaren 12a - ) Esloveniako futbolari ohia da.
Chapada do Norte
Chapada do Norte Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Naoto Yoshii
Naoto Yoshii (吉井 直人, 1987ko azaroaren 30a - ) Japoniako futbolaria da.
Jordi Alba
Jordi Alba Ramos (L'Hospitalet de Llobregat, Bartzelona, Katalunia, 1989 ko martxoaren 21a) futbol jokalari bat da. Gaur egun Bartzelona Futbol Klub-ean jokatzen du, 18 dortsalarekin, ezker atzelari gisa. Transfermarkt.es orrialdearen arabera, 70 milioiko balioa du, eta 2020rarteko kontratua.
Naoto Yoshii
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kataller Toyama eta FC Machida Zelvia.
Jordi Alba
Ibilbidea
Bere herriko taldearen eta Bartzelona Futbol Klub-aren harrobian hazi zen. Han aukerarik ez zuela ikusita, Valentziaren harrobira joan zen, eta han, bi denboralditan, 18 partidu jokatu eta 5 gol sartu zituen, ezker atzelaria izanik. Hala ere, egonaldi horretako bigarren denboraldian Gimnàstic-en jokatu zuen. Gero, 2009an, Valentziako lehen taldera igo zuten eta han 2012rarte, Bartzelonak fitxatu zuen arte, 74 partidu jokatu eta 5 gol sartu zituen. Bartzelonan, bi denboraldi gehiagoko kontratua du eta 150 partidutik gora jokatu ditu 7 gol eta asistentzia pila bat eskainiz.
Helscott
, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da.
Los Nikis
Letra zorrotz eta dibertigarriek eta musika maila ona baino hobeak ospea eman zien garai hartako Espainian. El imperio contraataca, La naranja ya no es mecánica edo Por el interés te quiero Andrés abesten errazak ziren gaiak ziren eta jarraitzaile ugari zuten. Hala ere, 90. hamarkadan musika mundua utzi eta kide bakoitza bere lanbidera joan zen. Hamarkadaren bukaeran Más de lo mismo diska argitaratu zuten edizio mugatuan.
Joaquín Rodríguez izan zen berriro musikara itzuli zen kide bakarra eta Los Acusicas taldea osatu zuen Mauro Canutekin batera (Los Vegetales). Lehen diska Ha sido éste izan zen eta Emilio Niki eta Nacho Canuten (Fangoria) elkarlana izan zuen.
Taldea desegin zen arren, jarraitzaile asko du oraindik eta urtero antolatu ohi dute kontzertu "tributo" horietako bat, Los Nikis taldearen bertsioak entzun ahal izateko.
Cinnyris manoensis
Cinnyris manoensis Cinnyris generoko animalia da. Hegaztien barruko Nectariniidae familian sailkatua dago.
Španie Pole
Španie Pole Eslovakiako udalerri bat da, Rimavská Sobotako barrutian kokatuta. 9,19 km²ko azalera du eta 85 biztanle 2017ko datuen arabera.
Stenocercus nigromaculatus
Stenocercus nigromaculatus Stenocercus generoko animalia da. Narrastien barruko Tropiduridae familian sailkatuta dago.
Beuzeville-la-Guérard
Beuzeville-la-Guérard Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Beuzeville-la-Guérard udalerrian erroldatutako biztanleak 165 ziren. Familiak 68 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 84 etxebizitza zeuden, 67 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 81etxeak ziren. 67 etxebizitza nagusietatik 59 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 4 etxek bi zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 19 etxek lau zituzten eta 36 etxek bost zituzten. 57 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 29 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 33 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Beuzeville-la-Guérard udalerrian 70 unitate fiskal zeuden, 196 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.119 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Beuzeville-la-Guérard udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cernadilla
Cernadilla Zamorako probintziako udalerria da.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 166 biztanle zituen.
Cobreros
Cobreros Zamorako probintziako udalerria da, Sanabria eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 623 biztanle zituen.
Frantzisko Fernando Austriakoa (argipena)
Frantzisko Fernando Austriakoa izeneko pertsona bat baino gehiago dago Wikipedian.
East Kilbride
East Kilbride (Cille Bhrìghde an Ear, East Kilbride), Eskozia erdialdeko udalerria da, Hegoaldeko Lanarkshire eskualdeko handiena. 2013ko erroldaren arabera 74.395 biztanle ditu eta Eskoziako seigarren udalerri handiena da.
Etimologia eta Historia
Aintzinatik populatua izan da, hori erakusten dute behintzat bertan aurkituriko hilobi zaharren eta erromatarren garaiko txanpon eta sandaliek.
East Kilbride edo gaeleraz Cille Bhrìghde an Ear (euskaraz Brigidaren ekialdeko eliza) izenak Irlandako Brigida santuarengan du jatorria. Honek V mendean "Haritaren eliza" sortu zuen Iralandako Kildaren eta VI mendean bertako monjeek Eskoziara jo zuten eta kristautasunaren aurreko garaietako puztu sakratu baten gainean eraiki zuten eliza berria. Mendeetan zehar hainbat alditan izan da suntsitua eta berreraikia, eta gaur egungo eliza hasierakoarengandik 50 metrotara kokaturik dago.
Lurraldea Calderglen eremuan kokaturik zegoen eta baso zabal batek estaltzen zuen. XIV mendean Calderwood gaztelua eraiki zen eta bertatik agindu zuen Calderwoodeko Maxwell familiak. Dena dela ez zen asko populatu, 1930 urtean 900 biztanle baino ez zituen eremuak.
Glasgoetik hain gertu egonik XX mendean industrializazioa iritsi zen eta angile ugari etorri ziren. 1947an Eskozian planifikaturiko bost herri berrien arteko lehenengoa izan zen. Gaur egun Glasgow Handiaren parte da.
Ekonomia
Herriaren erdigunea Eskoziako merkatal-zentru handienak osatzen du, 106.030 m²-ko azalera duena.
Camplong d'Aude
Camplong d'Aude Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Languedoc-Rousillon eskualdean.
East Kilbride
Ekonomia
Whitelee Wind Farm Erresuma Batuko kostaldeko errota eolikoen egitura handiena da eta Europako bigarrena. 215 turbina eoliko ditu eta 539 megawatt sortzen ditu. Eskoziako gobernuaren helburua zen 2011 urterako argi-indarraren %31 bertan sortzea eta 2020rako %100a.
Ulvaria subbifurcata
Ulvaria subbifurcata Ulvaria generoko animalia da. Arrainen barruko Stichaeidae familian sailkatzen da.
Gobius leucomelas
Gobius leucomelas Gobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Frederic Bentanachs
Frederic Bentanachs i Chalaux (Bartzelona, 1956), kataluniar ekintzaile independentista bat da. Terra Lliure talde armatuaren sortzaile eta kideetako bat izan zen.
1983an espetxetik atera ostean Moviment de Defensa de la Terra alderdiaren sortzailea izan zen. 2000tik Estat Català alderdiko kidea da, eta 2010etik Solidaritat per la Independència alderdikoa.
Neuvicq-le-Château
Neuvicq-le-Château Frantziako udalerria da, Itsas Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Neuvicq-le-Château udalerrian erroldatutako biztanleak 393 ziren. Familiak 160 ziren, horien artean 52 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 60 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 222 etxebizitza zeuden, 172 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 20 bigarren erresidentzia ziren eta 30 hutsik zeuden. 219 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 172 etxebizitza nagusietatik 141 bere jabearen bizilekua ziren, 24 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 19 etxek hiru zituzten, 35 etxek lau zituzten eta 111 etxek bost zituzten. 139 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 82 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 77 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 240 ziren, horien artean 159 aktiboak ziren eta 81 inaktiboak ziren. 159 pertsona aktiboetatik 144 lanean zeuden (83 gizon eta 61 emakume) eta 15 langabezian zeuden (9 gizon eta 6 emakume). 81 pertsona inaktiboetatik 28 erretiraturik zeuden, 30 ikasten zeuden eta 23 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Neuvicq-le-Château udalerrian 160 unitate fiskal zeuden, 344 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.521 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 iturgina eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Neuvicq-le-Château udalerrian 32 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.173 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Helston Water
, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da.
Gobius roulei
Gobius roulei Gobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Parsac
Parsac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Creuse departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Parsac udalerrian erroldatutako biztanleak 587 ziren. Familiak 264 ziren, horien artean 84 pertsona bakarrekoak ziren (44 bakarrik bizi ziren gizonak eta 40 bakarrik bizi ziren emakumeak), 88 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 68 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 400 etxebizitza zeuden, 267 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 102 bigarren erresidentzia ziren eta 31 hutsik zeuden. 383 etxeak ziren eta 16 apartamentuak ziren. 267 etxebizitza nagusietatik 200 bere jabearen bizilekua ziren, 59 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 18 etxek bi zituzten, 49 etxek hiru zituzten, 71 etxek lau zituzten eta 128 etxek bost zituzten. 194 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 127 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 98 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 348 ziren, horien artean 260 aktiboak ziren eta 88 inaktiboak ziren. 260 pertsona aktiboetatik 236 lanean zeuden (135 gizon eta 101 emakume) eta 24 langabezian zeuden (9 gizon eta 15 emakume). 88 pertsona inaktiboetatik 34 erretiraturik zeuden, 18 ikasten zeuden eta 36 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ryoga Sekihara
Ryoga Sekihara (関原 凌河, 1991ko ekainaren 20a - ) Japoniako futbolaria da.
Parsac
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 25 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 zurgina, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzial guztiak okindegiak ziren.
2000. urtean Parsac udalerrian 40 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.212 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen. Parsac udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 141 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cinnyris chalybeus
Cinnyris chalybeus Cinnyris generoko animalia da. Hegaztien barruko Nectariniidae familian sailkatua dago.
Coomonte
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 262 biztanle zituen.
Camps d'Aglin
Camps d'Aglin Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Languedoc-Rousillon eskualdean.
Pierre Littbarski
Pierre Michael Littbarski ( ahoskatua; 1960ko apirilaren 16a - ) Alemaniako futbolari ohia da.
Uraren kalitate
Uraren kalitatea uraren ezaugarri kimiko, fisiko eta biologikoei egiten die erreferentzia, erabileraren estandarren arabera. Gehienetan erabiltzen da arau-multzo bati erreferentzia eginez, zeinaren arabera betetzen den, oro har, uraren arazketaren bidez lortzen dena. Uraren kalitatea kontrolatzeko eta ebaluatzeko erabiltzen diren estandar ohikoenek ekosistemen osasuna, gizakien kontaktuaren segurtasuna, uraren kutsaduraren hedadura eta edateko uraren egoera adierazten dute. Uraren kalitateak eragin handia du ur-hornikuntzan eta askotan hornidura aukerak zehazten ditu.
Kategoriak
Uraren kalitatearen parametroak aurreikusitako erabileraren arabera zehazten dira. Uraren kalitatearen arloko lana edangarritasunerako, industriarako/etxeko erabilerarako edo zaharberritzeko (ingurunea/ekosistema batena, oro har gizakiaren/uretako bizitzaren osasunerako) tratatzen den uretara bideratu ohi da.
Marc Cucurella
Ibilbidea
Bere ibilbidea Espanyolen hasi zen, baina, 2012an, Bartzelonako harrobira aldatu zen. Han, 48 partidu jokatu zituen 2016tik 2018ra, eta gol bat sartu zuen. 2017ko urrian, lehen taldearekin egin zuen debuta, kopan. Jordi Albarekin aukerarik edukiko ez zuenez, Eibarrera joan zen, utzita, erosteko aukerarekin.
Uraren kalitate
Giza kontsumoa
Tratatu gabeko uretan egon daitezkeen kutsatzaileen artean mikroorganismoak daude, hala nola birusak, protozooak eta bakterioak; kutsatzaile ez-organikoak, hala nola gatzak eta metalak; prozesu industrialen eta petrolioaren erabileraren kutsatzaile kimiko organikoak; pestizidak eta herbizidak; eta kutsatzaile erradioaktiboak. Uraren kalitatea tokiko geologiaren eta ekosistemenaren araberakoa da, baita gizakiaren erabilerak ere, hala nola, ur zikinen sakabanaketa, kutsadura industriala, ur-masak bero-disipadore gisa erabiltzea eta gehiegizko erabilera (uraren maila jaitsi dezake).
Marc Cucurella
Ibilbidea
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu, eta zilarrezko domina eskuratu zuen futbolean Espainia ordezkatuz; Brasilgo taldearen (urrezko domina) atzetik, eta Mexikoko taldearen (brontzezko domina) aurretik sailkatu zen Espainiako taldea.
Uraren kalitate
Giza kontsumoa
Estatu Batuetako Ingurumena Babesteko Agentziak (EPA) AEBetako ur-sistema publikoek ematen duten txorrotako uretan kutsatzaile batzuen kantitatea mugatzen du. Edateko Ur Seguruaren Legeak bi arau mota emateko baimena ematen dio EPAri:
Marc Cucurella
Ibilbidea
Tokion, honako hauek osatzen zuten Espainiako taldea: Unai Simón, Óscar Mingueza, Marc Cucurella, Pau Torres, Jesús Vallejo, Martín Zubimendi, Marco Asensio, Mikel Merino, Rafa Mir, Dani Ceballos, Mikel Oyarzabal, Eric García, Álvaro Fernández, Carlos Soler Jon Moncayola, Pedri, Javi Puado, Óscar Gil, Dani Olmo, Juan Miranda, Bryan Gil eta Iván Villarrek.
Uraren kalitate
Giza kontsumoa
AEBetako Elikagaien eta Droga Administrazioaren (FDA) araudiak botilako uretan dauden kutsatzaileen mugak ezartzen ditu. Edateko urak, botilako ura barne, kutsatzaile batzuen kantitate txikiak gutxienez edukitzea espero daiteke. Kutsatzaile horiek egoteak ez du zertan adierazi urak osasunerako arriskua duenik.
Mundu osoko gune urbanizatuetan, ura arazteko teknologia erabiltzen da udal ur-sistemetan txorrotako uretatik (azaleko urak edo lurpeko urak) kutsatzaileak kentzeko, etxeetara, negozioetara, ikastetxeetara eta beste hartzaile batzuetara banatu aurretik. Erreka, aintzira edo akuifero batetik zuzenean ateratako urak eta tratamendurik ez duen urak kalitate zalantzagarria izango du edagarritasunari dagokionez.
Edateko ur kutsatuaren zamak neurrigabe eragiten du gutxietsita dauden eta ahulen populazioetan. Edateko ur-zerbitzu garbi hauek ez dituzten komunitateek urak eta kutsadurarekin lotutako gaixotasunak hartzeko arriskua dute, hala nola kolera, beherakoa, disenteria, A hepatitisa, tifoidea eta poliomielitis. Komunitate hauek diru-sarrera baxuko eremuetan egon ohi dira, non gizakien hondakin-urak inguruko drainatze-bide batera edo gainazaleko uren hustubidera isurtzen diren tratamendu nahikorik gabe, edo nekazaritzako ureztapenean erabiltzen diren.
Ingurumen-uraren kalitatea
Ingurumen-uraren kalitatea, inguruneko uraren kalitatea ere deitzen zaio, ur-masekin erlazionatzen da, hala nola lakuak, ibaiak eta ozeanoak. Azaleko uren kalitate-arauak nabarmen aldatzen dira ingurumen-baldintza, ekosistema eta giza erabileraren arabera. Substantzia toxikoek eta mikroorganismo jakin batzuen populazio handiek osasunerako arriskua izan dezakete edateko ez diren helburuetarako, hala nola ureztatzeko, igeriketa, arrantza, rafting, txalupa eta erabilera industrialetarako. Baldintza hauek faunari ere eragina izan dezakete, ura edateko edo habitat gisa erabiltzen baitute. EPAren arabera, uraren kalitatearen legeek, oro har, arrantzaren eta aisialdirako erabileraren babesa zehazten dute eta, gutxienez, egungo kalitate estandarrak mantentzea eskatzen dute. Zenbait tokitan, nahi den uraren kalitate-baldintzak disolbatutako oxigeno- kontzentrazio handiak, klorofila-a- kontzentrazio baxuak eta uraren argitasun handia dira.
Herritarren artean badago ur-masak lehengo edo industria aurreko egoerara itzultzeko nahia. Egungo ingurumen-lege gehienek ur-masa baten erabilera partikularren izendapena dute ardatz. Zenbait herrialdetan, izendapen hauek uraren kutsaduraren bat onartzen dute, betiere kutsadura mota zehatza ez bada kaltegarri izendatutako erabileretarako. Ur gezako masa askoren isurialdeetan gertatzen diren paisaia-aldaketak (adibidez, lurzoruaren garapena, urbanizazioa, baso-eremuetan mozketak) kontuan hartuta, egoera lehengoetara itzultzea erronka garrantzitsua litzateke. Kasu horietan, ingurumen-zientzialariek ekosistema osasuntsuak mantentzeko helburuak lortzera bideratzen dira eta desagertzeko arriskuan dauden espezieen populazioen babesean eta giza osasuna babestean zentratu daitezke.
Cinnyris neergaardi
Cinnyris neergaardi Cinnyris generoko animalia da. Hegaztien barruko Nectariniidae familian sailkatua dago.
Taijiro Mori
Taijiro Mori (森 泰次郎, 1991ko abenduaren 8a - ) Japoniako futbolaria da.
Štrkovec
Štrkovec Eslovakiako udalerri bat da, Rimavská Sobotako barrutian kokatuta. 4,35 km²ko azalera du eta 391 biztanle 2017ko datuen arabera.
Taijiro Mori
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kataller Toyama.
Štrkovec
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1323. urtekoa da.
Torii
Torii (鳥居) izena du Japoniako santutegi xintoisten sarrerako japoniar usadiozko arkua; eremu sakratua eta profanoa banatzen ditu. Bi zutabez osatuta dago, goialdean habe horizotal batez lotuta. Sarritan gorriz edo gorriminez pintatuta daude eta zutabeen gainean gorantz kurbatuta dagoen buru bat izaten du. Tradizioz toriiak zurezkoak edo harrizkoak ziren baina azkenaldian altzairuzkoak eta altzairu herdoilgaitzezkoak egiten hasi dira.
Tori (txoria) eta bere amaiera, i (tokia). Txorientzako leku bat izango litzateke. Erlijio sintoistan, txoriak, ispirituen mezularitzat hartzen dira (Kami). Toriiak oparotasun, fede, itxaropen eta zorte onaren ikurrak dira. Bestalde, espiritu negatiboak urruntzen dituzte.
1945eko Hiroshima eta Nagasakiko bonbardaketa atomikoetan, milaka pertsona hil ziren hedatze-uhinaren astinduaren ondorioz, eta beste askok erradiazioak eragindako arazoengatik. Hondamen izugarria izan zen, historian aurrekaririk izan ez duten bi hiriak astindu zituena. Deigarria da toriiak, ispiritualaren eta sinboloen ate gisak, ez zirela hautsi ez erori.
Bonba nuklearrak leherrarazi zituztenetik, astindua jasan zuten torii batzuen irudiak, bizirik atera zirenen itxaropen ispirituaren zati izan ziren, horietako batzuk, hondamenditik bake eta itxaropen ikur bezala kontserbatuz.
Gainera, 2011ko martxoaren 11n Japonia astindu zuen tsunamia egon zen. 15.893 hildako, 2.556 desagertu, 6.152 zauritu eta aurrekaririk gabeko suntsiketa bat eragin zituen. Japoniako toriien misterioa Tsunamiaren ondoren sortzen hasi zen, Bigarren Mundu Gerrako irudiak 2011ko martxokoekin alderatuz eta aztertuz. Toriiak, askatutako indarkeriari aurre eginez ikusarazi ziren, erresistentzia eta itxaropenaren ikur bihurtuz.
Torii motak
Shime-torii: soka bat (shimenawa), zutoin batetik bestera lotzen zen, santutegiaren barnealdeko eta kanpoaldeko muga markatzeko. Ospetsuena Amiwako santutegian dago.
Myōjin-torii: Arku-motarik ohikoena dira. Ateburu kurbatuak dituzte gorantz. Habeek dagokien santutegiaren izena daramate idatzita. Zutoinak edo pilareak pixka bat okertuta daude, zurezkoak, harrizkoak edo zehatzak dira eta bermelloiz margotu edo margotu gabe uzten dira.
TORII-en adibideak:
Torii de Miyajima: 1168. urtean egin zen. 500 edo 600 urte bitarteko balforero zurez egina. 16,6 metroko altuera du eta 60 tonako pisua. Torii honek, itsasoko enbatak eta tifoiak jasaten ditu.
Fushimi Inari-Taisha: 10.000 tori inguru, ilaran jarrita daude 4 kilometroko pasealeku batean. Hau da Inariren espirituari eskainitako ninja sintoisaren santutegi nagusia.
Santuari itsukushiman.
Rodolfo Fernandes
Rodolfo Fernandes Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Norte estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Ugo Ferrante
Ugo Ferrante (Vercelli, 1945eko uztailaren 18a - ib., 2004ko azaroaren 29a) italiar futbolaria izan zen. ACF Fiorentina eta Vicenza taldeetan jolastu zuen. Italiako futbol selekzio nazionalan hiru aldiz jolastu zuen eta 1970eko Munduko Futbol Txapelketan parte hartu zuen.
Gobius rubropunctatus
Gobius rubropunctatus Gobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Kaisersemmel
Kaisersemmel (opil inperiala) edo Semmel besterik gabe, brötchen (opil) mota bat da, diotenez Vienan asmatutakoa eta izena Frantzisko Josef I.a Austriakoaren omenez hartu zuena. Opil kurruskari biribil bat izan ohi da, irinez, malta legamiaz, urez eta gatzez egina. Jatorriz Austriakoa bada ere, Kaisersemmela oso ezaguna da Estatu Batuetan, Polonian, Kanadan, Italian eta Alemanian.
Aldaerak
Suitzako eta Alemaniako Kaisersemmela forma biribileko ogi zurian datza, goi aldean bost besoko irudi bereizgarri bat daramana. Jatorrian opil hauek egiteak lan handia zekarren, baina gaur egun zigilu berezi batek laguntzaz erraz egiten dira. Ogi honek beraz azal asko du, eta ondorioz kurruskari eta aromatikoa da.
Hainbat Kaisersemmelek mitxoleta edo sesamo haziak daramatzate gainean, eta maiz ogitartekoetako, hanburgesetako barne, erabiltzen da, baita Leberkäse trontzo bat erdian jarrita ere.
Kummelzeck, hainbatetan Kimmelzeck edo Kümmelzeck ere deitua, Kaisersemmelaren aldaera bat da, New Yorkeko mendebaldean oso ezaguna. Kümmelek alemanez txarpoil esan nahi du, eta weck "Weckerl", "Wecle" edo "Weckchen"-etik dator, Austrian eta Alemaniaren hegoaldean opila esan nahi duena.
Tomohiro Yamauchi
Tomohiro Yamauchi (山内 智裕, 1987ko irailaren 5a - ) Japoniako futbolaria da.
Stenocercus pectinatus
Stenocercus pectinatus Stenocercus generoko animalia da. Narrastien barruko Tropiduridae familian sailkatuta dago.
Tomohiro Yamauchi
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Gifu.
Coreses
Coreses Zamorako probintziako udalerria da, Tierra del Pan eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.152 biztanle zituen.
Xaboi
Xaboia garbitzeko eta koipea kentzeko urarekin nahastuta erabiltzen den produktua da. Kimikoki, xaboiak gantz azidoen gatzak dira, alkali bat gantz batekin konbinatzean lortzen dena. Garbiketa eta ikuzketarako surfaktante modura erabiltzen dira normalean, baita ehunak bihurritzeko ere, eta lubrifikatzaileen osagai garrantzitsua dira.
Ikuzketarako xaboiak fabrikatzeko, landare edo animalia jatorriko olioak eta gantzak oso alkalinoak diren disoluzioekin tratatzen dira. Gantzak triglizeridoz (glizerol molekula bati lotutako hiru gantz azido molekulez osatutako elementuez) osaturik daude. Disoluzio alkalinoak, (alegia, lixibak) saponifikazio deritzon erreakzio kimikoa eragiten du. Prozesu horretan, triglizeridoen hiru gantz azidoak askatzen dira eta gero alkaliarekin konbinatzen dira, xaboi gordina sortuz. Glizerola askatu egiten da eta xaboiaren azpiproduktu gisa uzten da xaboian bertan, edo garbitu eta berreskuratu egiten da beste erabilera batzuetarako.
Xaboiak koipe lubrifikatzaile askoren osagai nagusiak dira. Lubrifikatzaile horiek kaltzio xaboiz edo litio xaboiz eta olio mineralez osaturik egon ohi dira. Beste xaboi metaliko batzuk ere erabiltzen dira, esaterako aluminioa, sodioa edo horien nahastea dutenak. Xaboien funtzioa lubrifikatzaileen biskositatea handitzea da.
Izena
Xaboi da euskara batuan erabiltzekoa. Historian zehar, hainbat aldaera erabili izan dira xaboi aldaeraz gain, hala nola jaboi, jaboe, xabon, jabon, xabo, xaboa, xabu, xaun, txaboe, txaboi, saboi, saboa, jaboa, sabona, sagona, salboina.
Terminook erromentzezko savon/jabon edo latinezko saponem hitzan dute jatorria (irakur sāpōnem), sapo, saponis hitzaren akusatibo singularra, lehen aldiz Pliniok erabilia esanahi hinekin: “bilgor eta errauts nahasketa, galiarrek erabilia ilea gorritzeko”. Latinezko sapo hitza mail un emprunt au germanique *saipôn- “xaboi” germanieratiko mailegua da, ikus antzinako goi alemanierazko seifa, seipfa « xaboi » > alemanezko Seife « xaboi » eta anglo-saxonierazko sāpe > ingelesezko soap « xaboi ».
Historia
Antzinako Txinan xaboiaren antzeko garbigai bat egiten zen Gleditsia sinensis-en haziekin. Beste garbigai tradizional bat txerri-pankreaz eta landare-errautsez eginiko nahasketa zen, zhuyizi izenekoa (txineraz 猪胰子, pinyin zhūyízǐ). Benetako xaboia, gantzez egina, ez zen Txinan agertu aro modernoa arte eta, oro har, garbigaiak ez ziren ukenduak eta kremak bezain ezagunak.
Erdi Aroa
Napoliko xaboihileka gremio bat osatzen zuten VI. mendearen amaieran (orduan Ekialdeko Erromatar Inperioaren kontrolpean) eta VIII. mendean Italian eta Espainian oso garatua zen xaboigintza.
Islamiar Urrezko Aroan, usain atsegineko xaboi gogorraren ekoizpena benetako industria bihurtu zen Ekialde Hurbilean. Muhammad ibn Zakariya al-Razi-k (865-925 inguru) xaboia egiteko errezetak deskribatu zituen, horien artean glizerina ekoizteko bat oliba-oliotik abiatuta. Ekialde Hurbilean, olioa edo gantza alkaliekin nahastuta ekoizten zen xaboia. Xaboia Siriatik mundu musulmaneko beste leku batzuetara esportatzen zen, baita Europara ere. XIII. menderako, islamiar munduan xaboiaren ekoizpena industrializatua zegoen, batez ere Nablus, Fez, Damasko eta Alepon.
Aro modernoa
Frantzian, XV. mendearen bigarren erdian, xaboiaren ekoizpen profesional erdi-industrializatua Proventzako gune gutxi batzuetan biltzen zen (Toulon, Hyères eta Marseilla), eta horiek Frantzia osoa hornitzen zuten.
Geroago, XVI. mendetik aurrera, xaboi finagoak orokortu ziren Europan, landare-olioak erabiliz, animalia-gantzen ordez. Xaboi horietako asko industrialki nahiz eskala txikiko artisauek ekoizten dituzte oraindik. Gaztelako xaboia Italiako "xaboi zuri" zaharrenetik eratorritako landare-xaboien adibide ezaguna da. Gaztelako Erresuman, batera irekitzen ziren oliba-olioa eta barrilla errautsa, hainbat belar gazizalearen errauts alkalinoa (Suaeda maritima, kali belarra, salikornia etab.); ondoren, gatzuna eransten zitzaion irakiten zegoen likidoari, xaboia azalera atera zedin, zikinkerietatik eta lixiba kaustikotik bereiziz. Horrela ekoizten zen kalitate handiko xaboi zuria, farmazialarien artean Sapo hispaniensis edo Sapo castilliensis izenekoa ezaguna.
Industrialki fabrikatutako barra-xaboiak XVIII. mendearen amaieran eskuragarri bihurtu ziren. Europan eta Amerikan publizitate-kanpainek garbitasunaren eta osasunaren arteko harremanarenn garrantzia zabaldu zuten herri-kontzientzian, higieneren kontzeptua orokortuz.
XIX. mendetik gaurdaino
1789an Nicolas Leblanc kimikari frantsesak (1742 - 1803) aurkitu zuen nola lortu kalitate oneko soda gatz arruntetik, harrezkero prezio merkean eta kantitate handietan eskuragarri izango zena. Leblanc-en prozedura 1870era arte egongo da erabiltzen, Solvay prozesuak ordeztu zuena, eta oraindik ere erabiltzen dena. 1823an, Michel Eugène Chevreul kimikari frantsesak Recherches chimiques sur les corps gras d’origine animale argitaratu zuen, non saponifikazio erreakzioa azaltzen zuen.
Ezagutza berri horiek bidea erraztu zuen xaboia eskala handiagoan eta merke ekoizteko. Hori dela eta, XIX. mendearen erdialdean hobekuntza orokorra gertatu zen higiene pertsonalan, eta bainatzeko ohitura orokortu egin zen.
XX. mendearen hasieran lehen detergente sintetikoak agertu ziren, xaboia guztiz ordezkatzeko asmoarekin. Garbigai berrien ikerketa sustatzeko, eragin handi izan zuen Mundu Gerretan izandako olio eta gantz eskasiak. Guztiz sintetikoa zen tentsioaktibo baten lehen patentea Alemanian aurkeztu zen 1917an. Garbitzeko lehen produktu sintetikoa 1946an agertu zen Estatu Batuetan.
Hortik abiatuta, gaur egun ezagutzen ditugun produktu guztiak garatu dira, erabilera bakoitzerako bereiziak eta espezifikoak (batzuk mikrobioen aurkako agente erantsiak dituztenak, hala nola triklokarbana), denbora pasa ahala sortzen diren kutsadura- edo toxikotasun-arazoak tratatuz.
Motak
Xaboi mota ugari daude, eta hainbat konbinazio dituzte: trinkotasuna, usaina, itxura, kolorea, testura, propietate garbitzaileak edo terapeutikoak. Xaboi mota ezagunenetako batzuk hauek dira:
Xaboigintza
Gantz-azido batek (gehienetan azido palmitikoa, estearikoa eta oleikoa) eta alkali batek erreakzionatzean sortzen den gatza da xaboia, uretan urtzen dena. Xaboi arrunta animalia edo landare olio-gantzak sodio hidroxidoaz (NaOH) edo potasio hidroxidoaz (KOH) irakinez lortzen da, hidrolisiaz alegia. Hidrolisia amaitzen denean, NaCl, sodio kloruroa, gehituz prezipitatzen da. Gero lurrinak eta bestelako gehigarriak erantsi eta forma ematen zaio. Animalia eta landare olio-gantzak batik bat azido horien ester glizeridoak dira. Sodioaren ordez potasioa erabiliz xaboi biguna lortzen da. Hedaduraz, beste metal batzuek, kaltzioak, magnesioak, berunak, kobaltoak eta litioak, besteak beste, gantz-azidoekin eratzen dituzten gatzei ere, xaboi izena ematen zaie. Konposatu horiek ez dira uretan urtzen, eta beste erabilera batzuk izaten dituzte; ezagunenetakoa napalm-a da, aluminio xaboia (Al(OH)R2) alegia, gasolina gel bihurtzeko eta su egiteko erabiltzen dena.
Egin beharreko xaboi mota aukeratzeko, beharren eta osagaien eskuragarritasunaren araberakoa da, baina baita erabiltzailearen araberakoa ere. Erabilitako gantzek edo glizerol triesterrek, oro har, zortzi eta hemeretzi karbono atomo arteko kate alifatikoak izaten dituzte, hidrogenazioaren ondoren.
Erabilitako koipeak
Hurrengo taulan ageri dira xaboiak egiteko gehien erabiltzen diren koipe motak:
Le Castellet (Proventza Garaiko Alpeak)
Le Castellet Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Proventza Garaiko Alpeak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Gobius scorteccii
Gobius scorteccii Gobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Le Castellet (Proventza Garaiko Alpeak)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 158 etxebizitza zeuden, 100 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 53 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 133 etxeak ziren eta 25 apartamentuak ziren. 100 etxebizitza nagusietatik 68 bere jabearen bizilekua ziren, 28 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 32 etxek hiru zituzten, 29 etxek lau zituzten eta 36 etxek bost zituzten. 62 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 37 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 56 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 151 ziren, horien artean 111 aktiboak ziren eta 40 inaktiboak ziren. 111 pertsona aktiboetatik 98 lanean zeuden (57 gizon eta 41 emakume) eta 13 langabezian zeuden (5 gizon eta 8 emakume). 40 pertsona inaktiboetatik 17 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Le Castellet udalerrian 104 unitate fiskal zeuden, 248 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.794 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 funeraria zen, 3 igeltseroak eta 1 margolaria.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Le Castellet udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
The Offspring
The Offspring Kalifornian 1984an sortutako punk musika taldea da. Egungo osakideak Dexter Holland (ahotsa eta erritmo gitarra), Kevin 'Noodles' Wasserman (lehen gitarra), Greg Kriesel (baxua), eta Josh Freeze (bateria) dira. Mundu osoan zehar, taldeak 32 milioi disko saldu ditu.
Haren estiloa punka edo alternative rocka bada ere, ska, grunge edo heavy metalen ezaugarriak ere badituzte. Taldearen hitzetan Bad Religion, Black Flag, Circle Jerks, Descendents, Social Distortion eta TSOL dira haien musika erreferentzia.