cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Issendolus
Etxebizitza
2007an 316 etxebizitza zeuden, 223 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 90 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 304 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 223 etxebizitza nagusietatik 167 bere jabearen bizilekua ziren, 48 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 9 etxek bi zituzten, 49 etxek hiru zituzten, 88 etxek lau zituzten eta 75 etxek bost zituzten. 190 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 98 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 116 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 328 ziren, horien artean 251 aktiboak ziren eta 77 inaktiboak ziren. 251 pertsona aktiboetatik 235 lanean zeuden (132 gizon eta 103 emakume) eta 16 langabezian zeuden (5 gizon eta 11 emakume). 77 pertsona inaktiboetatik 40 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 23 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Issendolus udalerrian 209 unitate fiskal zeuden, 504 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.372 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 17 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 9 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 4 igeltseroak ziren, 2 margolariak, 1 zurgina eta 1 iturgina.
2000. urtean Issendolus udalerrian 46 nekazaritza-ustiategi zeuden, 671 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mörfelden-Walldorf
Mörfelden-Walldorf Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Potrotaino
Potrotaino Ordizian (Gipuzkoa) 1984an sortutako punk musikako talde bat da.
Historia
Laukotetzat hasi ziren; baina, haien abeslaria (Toño) soldaduska egitera joan zenean, hirukotetzat jarraitu zuten. 1987an Hasta los cojones beren lehen maketa grabatu zuten. Maketa horren 1000 kopia baino gehiago saldu zituzten. Euskal Rock Erradikalaren eztandaren urteetan, garai onenean zegoen taldea, baina ustekabeko arazoek (Antonek taldea utzi zuen) taldea ia desagertzea ekarri zuten.
Hala ere, 1990. urtean bateria berriarekin (Gorka) eta maketa berriarekin (Beraien adierazpen askatasuna) bueltatu ziren.
1991ean lehen diskoa kaleratu zuten (Muerte al violador) laukotetzat. Disko hori beren inguruko Tx diskoetxeak kaleratu zuen, eta oso harrera ona izan zuen jendartean. LP formatuan 1000 diskotik gora saldu zituzten.
1994ean, DDT zigiluaren eskutik disko berria kaleratu zuten (Potrotaino). Disko horrekin zuzenekoak ematen ibili ziren Euskal Herrian zehar. Arazo batzuen ondorioz (Pedroren moto istripua eta Gorkaren osasun arazoak), ordea, zuzenekoak emateari utzi zioten.
2002an, bateria berriarekin (Maxi) La verdad comienza aqui diskoa plazaratu zuten, Oihuka diskoetxearekin.
Hasierako Taldekideak
<li> Pedro: baxua eta ahotsa <li> Toño: ahotsa <li> Txapu: gitarra <li> Anton: bateria
Muerte al violador eta Potrotaino diskoetako partaideak
<li> Gorka: bateria <li> Pedro: baxua eta ahotsa <li> Txapu: gitarra <li> Estebi: gitarrra
Diskografia
<li> Potrotaino (autoekoizpena, 1987). Maketa <li> Beraien adierazpen askatasuna (autoekoizpena, 1990). Maketa <li> Muerte al violador (Tx, 1991). LPa <li> Potrotaino (DDT, 1994). LPa <li> Muerte al violador + Potrotaino (DDT, 2000). CDa <li> La verdad comienza aqui (Oihuka, 2002). CDa
Kanpo estekak
<li> Potrotainoren Myspace webgunea <li> Oihuka diskoetxearen webgunea
Alkabala
Alkabala (alcabala edo alcavala, ahoskatua) antzinako Gaztelako Koroak salerosketaren gain kobratzen zuen zergarik garrantzitsuena zen. Nahiz eta hamarrenak garrantzi handiagoa izan, zerga hau Elizak jasotzen zuen, ondorioz, koroarentzat alkabalak berebiziko garrantzia zuen arlo ekonomikoan.
Apaizak, eliza eta monasterioak zerga horretatik kanpo geratzen ziren. Kobraketa-lanak erraztearren, beste modu batera hasi zen kobratzen, hots, hainbesteko finko bat kalkulatzen zitzaion herrialde edo komunitate bakoitzari. 1845. urtean bertan behera geratu zen zerga hau.
Møre og Romsdal
Møre og Romsdal Norvegiako konderri bat da. 15.121 km2 ditu eta 247.933 biztanle, 2008ko datuen arabera. Sør-Trøndelag, Oppland eta Sogn og Fjordane konderriekin egiten du muga. Hiriburua Molde da eta Ålesund da hiririk handiena.
Victor Loret
Victor Loret (1859ko irailak 1-1946ko otsailak 3) frantziar egiptologo eta naturalista bat izan zen.
Biografia
Egiptologia Parisko École pratique des hautes étudesen ikasi zuen Gaston Masperorekin. 1881ean Egiptora bidaiatu zuen, Kairorako Frantziar Arkeologia Misioko lehen ikertzaileetako bat izan zelarik.
1883an Tebasn Eugène Leféburerekin lan egin zuen zenbait hilobiren apaindura eta idazkunen azterketan, itxuraz, hau izan zelarik Erregeen Haranarekin izan zuen lehen kontaktua. 1897an Antigoalekotasunen Zerbitzuko nagusi bihurtu zen, eta 1898an Amenofis II.aren hilobia aurkitu zuen, KV35a.
Gainera, Loretek aurkitu edo industu zituen Erregeen Haraneko honako hilobi hauek: KV32, KV33, KV34, KV35, KV36, KV38, KV40, KV41 eta KV42.
Bere ikasleak Pierre Montet, Charles Kuentz, Henri Gauthier, Eugene Devaud eta Alexandre Varille izan ziren, ondoren egiptologo ospetsuak izango zirenak.
Hil ondoren, bere liburutegia eta argazkiak Lyongo Unibertsitatean utzi ziren, eta bere ohar filologikoak gaur egun Institute de Francen dago, Parisen, alabaina, bere fitxategi gehienak bere ikaslerik gogokoenetako bat zen Alexandre Varillen eskuetan amaitu zuten. Honen heriotzaren ondoren, 1951n gertatu zena, bere familiak saldu zituen, eta 2002an Milango Unibertsitateak erostea lortu zituen.
Laburdura
V. Loret laburdura Victor Loret landareen sailkapen zientifikoan autoritate bezala adierazteko erabiltzen da.
Villanueva de las Cruces
Villanueva de las Cruces Huelvako probintzian dagoen udalerri andaluziarra da. 122 m-ko altueran eta Huelvatik 62 km-tara kokaturik, 2007ko datuen arabera 418 biztanle zituen 34 km²-tan banaturik.
Pleurosicya australis
Pleurosicya australis Pleurosicya generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Peltre (Mosela)
Peltre Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Peltre udalerrian erroldatutako biztanleak 1.685 ziren. Familiak 632 ziren, horien artean 157 pertsona bakarrekoak ziren (45 bakarrik bizi ziren gizonak eta 112 bakarrik bizi ziren emakumeak), 187 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 247 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 41 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 667 etxebizitza zeuden, 641 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 21 hutsik zeuden. 510 etxeak ziren eta 156 apartamentuak ziren. 641 etxebizitza nagusietatik 452 bere jabearen bizilekua ziren, 180 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 19 etxek gela bat zuten, 27 etxek bi zituzten, 54 etxek hiru zituzten, 106 etxek lau zituzten eta 435 etxek bost zituzten. 558 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 288 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 307 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.083 ziren, horien artean 777 aktiboak ziren eta 306 inaktiboak ziren. 777 pertsona aktiboetatik 733 lanean zeuden (393 gizon eta 340 emakume) eta 43 langabezian zeuden (21 gizon eta 22 emakume). 306 pertsona inaktiboetatik 125 erretiraturik zeuden, 111 ikasten zeuden eta 70 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Peltre udalerrian 666 unitate fiskal zeuden, 1.710,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 23.996 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 102 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 27 eraikuntza enpresak ziren, 15 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 14 zerbitzu enpresak ziren, 13 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 28 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 5 igeltseroak, 1 margolaria, 4 zurginak, 5 iturginak, 2 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 1 ile apaindegia, 3 jatetxeak eta 1 apaindegia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Peltre udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden, 450 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Peltre udalerrian1 Bigarren Hezkuntzako ikastetxea eta 1hezkuntza orokorreko lizeoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 190 ikasle zeuden eta hezkuntza orokorreko lizeoetan 242.
Nenad Đorđević
Nenad Đorđević (Ненад Ђорђевић; 1979ko abuztuaren 7a - ) Serbiako futbolari ohia da.
Trachylepis nganghae
Trachylepis nganghae Trachylepis generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Yusuke Tanahashi
Yusuke Tanahashi (棚橋 雄介, 1987ko apirilaren 9a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kataller Toyama.
Nafar subiranisten barkamena (1522-1524)
Nafar subiranisten barkamena Noaingo guduaren ondoren Karlos V.a enperadoreak eman zituen lau agindu izan ziren, Hondarribiko setioan irabazle ateratzeko eta Nafarroako buruzagi kapareak haren aldera erakartzeko, 1522ko maiatzetik 1524ko apirilera. Haien bitartez, enperadoreak barkamen partzialak eta azken orokor bat eskaini zizkien Nafarroako Erresumaren burujabetza babestu zuten etsaiei. Barkamen horiek 1512-1529ko Nafarroako konkista gerraren azkenetan gertatu ziren, eta Henrike II.a erregeari leial lotu zitzaizkion eliteak (legitimistak) neutralizatu eta otzantzea izan zuen helburu, horiek espainiar ordena berrian integratuz.
Troposfera
Troposfera Lurraren atmosferaren beheko geruza da, lurrazalean hasi eta estratosferaren behe mugaraino iristen dena. Zortzi kilometro lodi da poloetan eta 17 kilometro lodi ekuatorean. Atmosfera osoko masaren %75 dauka (zehatzago esanez, lehenbiziko bost kilometroetan masa osoaren erdia dago, eta hamar kilometrotik behera bi heren), ur lurrun eta karbono dioxido kopuru handiena, eta aerosol gehienak. Hori dela-eta, bertan sortzen dira hodeiak, prezipitazioak eta beste hainbat fenomeno meteorologiko, zurrunbilo ziklonikoen eta antiziklonikoen eraginez. Tenperatura erregularki jaitsiz doa gorago joan ahala, 0,6° C 100 metro bakoitzeko, batez beste,
Nafar subiranisten barkamena (1522-1524)
Hiru agindu horietako lehena 1522ko maiatzaren 10ean eman zuen enperadoreak. Bigarrena, lehena bezala, barkamen partziala izan zen, agaramontarrak gehienak, baina horretatik nafar eliteetako talde nabarmen salbuetsi zuen, tartean zirela Frantses Xabierkoaren bi anaia eta gutxienez zortzi senitarteko. Barkamen hori 1523ko abenduaren 15ean eman zen, nafar subiranistak men egitera zirikatzeko. Karlos V.ak barkamen zabalago bat eman zuen otsailaren 29 an. Azken barkamen orokorra, berriz, 1524ko apirilaren 29an eman zuen, Hondarribiko setioaren amaieran, bertako defendatzaileei ere barkamena eskainiz, tartean zela Petri III.a, Nafarroako mariskala, haren aita Gaztelako kartzelaldian hilda agertu eta bi urtera.
Troposfera
Troposferaren beheko mailari, seiehun eta zortziehun metro arteko garaieraino, Lurraren muga-geruza esaten zaio. Azpiko sustratu geografikoak eragiten dion efektua da geruza horren ezaugarri nagusia. Airearen turbulentziazko nahasketa da nagusi geruza horretan, etengabea baita lurrazal zimurtsuarekin duen igurtzia, eta baita aire burbuilen konbekziozko igoera ere, airea berotzen denean. Geruza horri, konbentzioz, 600-800 metroko garaiera egozten zaio, baina ehun metro eskasetik kilometro bat edo biraino luza daiteke. Eragina dute horretan, besteak beste, topografiak, lurrazalaren zimurrek, landarediaren nolakotasunak, haizearen indarrak, lurraren berotze edo hozte mailak, beroaren eta hezetasunaren adbekzioak (iristeak), etab. Egunez, beroak eta beroaren ondorioz sortzen den goitik beherako aire nahasketak handitu egiten dute muga-geruzaren lodiera; horrela, arratsaldeko lehen orduetan dauka lodiera handiena. Gauez, berriz, lurraren hoztearen eraginez ez da turbulentziarik izaten, eta muga-geruza mehetu egiten da.
Lurraren muga-geruzaren goi mailatik gora troposfera askea dago, aire garbiagoa eta ez hain lodia duena. Geruza horretan kilometro bakoitzeko 6,5 gradu zentigradu jaisten da, batez beste, tenperatura. Tenperaturak jaisteari uzten dion goiko muga tropopausa da. Estratu horrek konbekziozko mugimenduen “estalki” eginkizuna betetzen du, eta troposferako aire masak ezin dira estratosferara igaro. Aire masak bertikalki mugitzen dira troposferan: aire beroa bera baino hotzagoa den aire masa batez inguraturik badago, goraka igoko da. Baina estratosferako airea troposferakoa baino beroagoa denez, beheko geruzatik datozen aire masa beroak tropopausan geratzen dira. Fenomeno horren adibide garbia da hodei batzuek hartzen duten ingude itxura.
Tropopausaren goratasuna aldatu egin daiteke tenperaturaren eta itsas mailan dagoen presioaren arabera; hori dela-eta, zortzi kilometro ingurukoa da poloetan, eta ekuatorean 16 kilometrokoa, ekuatoreko turbulentzia konbektiboa eta berotze bertikala handiagoak baitira. Ez da geruza jarraitua, haustura asko baititu, troposferaren eta goiko geruzen artean truke garrantzitsuak egoteko aukera ematen dutenak. Haustura horietan haizeak azeleratu eta zurrusta lasterrak sortzen dira, jet stream ere deituak.
Lucey (Côte-d'Or)
Lucey Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Lucey udalerrian erroldatutako biztanleak 57 ziren. Familiak 24 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 42 etxebizitza zeuden, 25 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 42etxeak ziren. 25 etxebizitza nagusietatik 22 bere jabearen bizilekua ziren, 1 alokairuan okupaturik zegoen eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 2 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 14 etxek bost zituzten. 20 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 15 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 8 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 33 ziren, horien artean 21 aktiboak ziren eta 12 inaktiboak ziren. 21 pertsona aktiboetatik 19 lanean zeuden (11 gizon eta 8 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 12 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa batena zen.
2000. urtean Lucey udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Choridactylus multibarbus
Choridactylus multibarbus Choridactylus generoko animalia da. Arrainen barruko Synanceiidae familian sailkatzen da.
Batalha (Piauí)
Batalha Brasilgo udalerri bat da, Piauí estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Villalba del Alcor
Villalba del Alcor Huelvako probintzian dagoen udalerri andaluziarra da. 161 m-ko altueran eta Huelvatik 50 km-tara kokaturik, 2007ko datuen arabera 3.480 biztanle zituen 62 km²-tan banaturik.
Trachylepis occidentalis
Trachylepis occidentalis Trachylepis generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Pleurosicya bilobata
Pleurosicya bilobata Pleurosicya generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Takuya Yoshikawa
Takuya Yoshikawa (吉川 拓也, 1988ko irailaren 1a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kataller Toyama.
2013ko Yolanda Barcinaren aurkako zentsura mozioa
Yolanda Barcinaren aurkako lehen zentsura mozioa, 2013ko martxoaren 18an burututako zentsura mozioa izan zen.
Mozioak ez zuen aurrera egin, Nafar Herriaren Batasuna eta Nafarroako Alderdi Popularraren aurkakotasunagatik eta Nafarroako Alderdi Sozialistaren abstentzioagatik.
Aurrekariak
2013ko urtarrilaren 18an, Kontuz! Elkarteak Nafarroako Kutxako zuzendari ohia Enrique Goñi enpresari nafarra, Miguel Sanz Nafarroako lehendakari ohia eta Yolanda Barcina orduko lehendakaria zigortu zituen, ustezko delitu sozietarioengatik eta prebarikazioagatik. Gainera, presidenteari informazio pribilegiatua erabiltzea ere leporatu zioten.
Auzian zehar, izen berriak gehitu zitzaizkion ustezko auziari: Santiago Cervera (Nafarroako diputatu popularra), Jose Antonio Asiain (Nafarroako Kutxako presidentea), Alvaro Miranda (Ekonomia kontseilari ohia) eta Diego Asiain Valdelomar (Jose Asiainen semea). Gainera, Enrique Goñi Nafarroako Parlamentuko hemizikloa denbora-mugarik gabe deklaratzera deitu zuten.
Martxoan, Nafarroako Kutxaren bilera bikoitzengatik eta pertsona politikoen bilera mamuengatik dieten kobrantza ikertzen ari zirela, hainbat inputatu eta akusatuk modu alegalean kobratutako dirua itzultzea erabaki zuten: Miguel Sanzek 39 000 € itzuli zituen, Yolanda Barcinak 68 500 €, Enrique Mayak 12 000 €, Jose Iribasek 29 000 €, eta azkenik Ana Elizaldek 5 000 €.
Urte bereko apirilean inputatu zituzten Enrique Goñi, Miguel Sanz Sesma lehendakari ohia, Enrique Maya Iruñeko alkate ohia eta Alvaro Miranda Ekonomia kontseilari ohia. Hori dela eta, auziaren zenbait zati Espainiako Auzitegi Nazionalera eraman dituzte.
2013ko urrian, Iruñeko Instrukzioko 3 zenbakiko Epaitegiko Mari Paz Benito epaileak Nafarroako Kutxaren afer osoa behin betiko artxibatzea erabaki zuen, finantza-erakunde zaharreko karguen senideei kredituak emateari eta aktak manipulatzeari buruzko alderdiak barne.
Aurkezpena
Kasu horren harira, ezker abertzaleko indar politikoek zentsura-mozioa proposatu zioten Yolanda Barcinari 2013ko martxoan, bere taldeak herritarrak engainatu zituela eta akusazioen erruduna zela argudiatuta. Nafarroako Parlamentuan inoiz ez zen zentsura-moziorik aurkeztu.
Bozketa
Azkenean, mozioak ez zuen aurrera egin, ez baitzuten lortu sozialistak konbentzitzea, eta proposamena egin zuten indarren botoak ez ziren gehiengora iristen. Bozketa aldeko 18 botorekin (Nafarroa Bai eta Bildu), kontrako 23rekin (Nafar Herriaren Batasuna eta Nafarroako Alderdi Popularra) eta 9 abstentziorekin (Nafarroako Alderdi Sozialista) geratu zen.
Ondorioak
Zentsura mozio horrek apenas izan zuen ondoriorik, Nafar Herriaren Batasunak Nafarroako Kutxaren aferan emandako irudi txarretik harago. Gainera, zentsura mozioak Nafarroako Alderdi Popularra eta Nafarroako Alderdi Sozialistaren ospea kaltetu zuen.
Macronyx ameliae
Macronyx ameliae Macronyx generoko animalia da. Hegaztien barruko Motacillidae familian sailkatua dago.
Women Donostiako Klasikoa
Women Donostiako Klasikoa egun bakarreko txirrindulari lasterketa profesionala izan zen, Donostian jokatzen zena. Hasieran UCI Women's World Tourren parte izan zen baina 2021etik aurrera, 2.WWT maila du. Gizonezkoen lasterketaren antzean egiten zuten. 2022an Euskal Herriko Emakumezkoen Itzuliak ordezkatu zuen.
2019an sortu zuten baina hurrengo urtean, COVID-19ren pandemia zela eta, bertan behera geratu zen.
Wartenberg (Hessen)
Wartenberg Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Normandiar
Normandiarrak (hitzez hitz, "iparraldeko gizonak") baregoekin batera bikingoen herria osatzen zuen taldeetako bat izan zen. VIII. mendearen azken aldera Europako zenbait lurraldetan inbasioak eta lapurketak egin zituzten. Baregoak egungo Suedia inguruan bizi izan ziren, Skania penintsulatik iparralderantz, gutxi gora-behera. Normandiarrak, aldiz, gehien bat egungo Danimarka eta Norvegiakoak ziren jatorriz, baina IX. mendearen bigarren zatian egun Frantzia den lurraldearen ipar-mendebaldea okupatu zuten. Lurralde horri Normandia deritzo gaur egun.
Norvegiarrek besteak beste Feroe eta Shetland uharteak zituzten kokaleku; Groenlandia aurkitu zuten eta Ameriketaraino ere iritsi ziren. Danimarkarrak Jutlandian, Ingalaterran eta Iberiar Penintsularen ipar aldean, Galizian esate baterako, eta baita hegoaldean ere, Sevillan adibidez, izan ziren. Suediarrak (baregoak), berriz, Errusiako ordoki zabaletan egin zituzten ekinaldiak gehienbat.
Normandiarrak, euren bidaietan ikusten zuten edozer desegiteaz arduratzen ziren, ikur kristauak batez ere, Ingalaterrako Lindisfarne monasterioa kasu. Karlomagno Germaniako Erromatar Inperio Santuko lehen enperadore zelarik, oraingo Frantziako hainbat herritan sartu ziren normandiarrak, behin eta berriz. Azkenean, normandiarrek alde egingo bazuten, Karlomagnok, orain Normandia deitzen den lurraldea eman zien, goberna zezaten. Hauek, Euskal Herrian hain ezaguna den Jaun Zuriaren elezaharra sorrarazi zuten.
Artea
Normandiar arteak bi gune eta bi epetan izan zuen zabalpena: lehenik XI. mendean eta Ingalaterran zabaldu zen, geroago berriz XII. eta XIII. mendean Italiako penintsulan eta Sizilian. Arkitektura izan zen normandiarrek gehien landu zuten arte mota. Apaingarri gutxiz hornituriko eliza, gaztelu edo abade-etxe asko eraiki zituzten. Frantzian aipagarriak dira besteak beste, eraikitzen hasi ziren Mont-Saint-Michel abatetxea eta Caengo bi abatetxe. Ingalaterran ere hainbat katedral eraiki zituzten nahiz eta asko ez amaitu; Londresko dorrean den St. John-en kapela aipagarria da halaber.
Žehra
Žehra Eslovakiako udalerri bat da, Spišská Nová Vesko barrutian kokatuta. 9,66 km²ko azalera du eta 2360 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1245. urtekoa da.
Gaston Maspero
Biografia
Frantzian errefuxiatutako italiar gurasoen semea, Gaston gaztaroan frantziar nazionalizatu zen. Ikasle bikaina, laster frogatu zuen Historiarako gaitasuna. Auguste Mariettek Maspero gaztea hieroglifoen azterketan abiarazi zuen, bere interesa piztuz.
Irakasle bezala, egiptologia klaseak eman zituen École pratique des hautes étudesen eta egiptoar filologia eta arkeologiakoak Collège de Francen.
Egipto 1880an bisitatu zuen, Frantziar Misioaren kide bezala (beranduago Ekialdeko Arkeologiako Frantziar Institutua). Egypt Fundation Societyren sortzailea izan zen Amelia Edwardsen laguna izan zen, baita William Mathews Flinders Petrieren lanen bultzatzaile handia ere. Service d'Antiquités Égyptiennes zuzendu zuen 1881 eta 1914 artean. Egiptologiaren gertakaririk garrantzitsuenetako baten garaian bizi izan zen, DB320 hilobiaren aurkikuntza Deir el-Baharin, honen espoliazioa eragotziz.
Argitalpenak
Bere argitalpenik nabarmenen artean bere Histoire ancienne des peuples de l'Orient classique dago, hiru liburutan Ekialde Ertainaren historia guztia zeharkatzen duena, sorreratik Alexandro Handiak konkistatu zuen arte. Histoire des peuples de l'Orientek helburu bera du, sei edizio argitaratu zirelarik. Études de mythologie et d'archéologie égyptiennes, 1893koa, jatorrian zenbait aldizkaritan argitaratutako entsegu eta artikulu bilketa bat da, garrantzitsua egiptoar mitologiaren historiari egin zion ekarpenagatik.
Nord-Trøndelag
Nord-Trøndelag Norvegiako konderri bat da. 22.412 km2 ditu eta 130.192 biztanle, 2008ko datuen arabera. Hiriburua Steinkjer da.
Wehretal
Wehretal Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Quilombo (Santa Catarina)
Quilombo Brasilgo udalerri bat da, Santa Catarina estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Hartzidura laktiko
Hartzidura laktikoa edo esne-hartzidura  hartzidura- mota bat da, zeinean glukolisian sortutako azido pirubikoa erreduzitzen baita eta esne-azidoa sortu. Esne-hartziduraren barruan bi mota bereiz daitezke: homolaktikoa, esne-azidoa denean ekoizkin bakarra, eta heterolaktikoa, esne-azidoaz gain, beste produktu batzuk ere ekoizten direnean.
Hartzidura mota hau bakterio, protozoo eta onddo batzuek burutzen dute, eta baita gihar ildaskatuen zelulek ere, zelula horiek oxigeno gutxi jasotzen dutenean eta lan handia egin behar dutenean.
Hartzidura homolaktikoa
Hartzidura mota honetan glukosatik abiatuta esne-azidoaren bi molekula sortzen dira, eta baita bi ATP ere. Ez dago gasik.
Prozesua bi fasetan burutzen da: lehenengoan, glukosiaren bidez pirubatoa sortzen da, eta bigarrenean azken horretatik laktatoa sortzen da:
Merkaturatze
Merkaturatzea produktu edo zerbitzu bat bezeroari eskaini eta saltzeko bitartekoak jartzeko prozesua da, marketinean hartutako erabakiak praktikan jarriz.
Hartzidura laktiko
Hartzidura homolaktikoa
Lehenengo fasean 2 ATP agertzen dira, eta bigarrenean 2 NAD+. Hartzidura-mota hau Streptococcus generoko bakterio guztiek, Pediococcus generokoek eta Lactobacillus gehienek egiten dute, hau da gihar-zeluletan oxigenorik gabe gertatzen den hartzidura ere bai.
Laktato deshidrogenasa entzimak funtsezko zeregina burutzen du hartzidura mota honetan, pirubatoa erreduzitzen baitu
Hartzidura heterolaktikoa
Hartzidura heterolaktikoan glukosa ez da glukolisiaren bidez katabolizatzen, beste bide metaboliko baten bidez baizik (Warburg-Dickens edo fosfozetolasaren bidetik).
Hartzidura mota honetan gasa sortzen da (CO2) eta baita etanola ere, azido laktikoaz gain:
Leuconostoc generoko bakterioek eta Lactobacillus batzuek hartzidura heterolaktikoa egiten dute.
Hartzidura honetan ATP molekula bakarra sortzen da, hartzidura homolaktikoan 2 agertzen diren bitartean. Ondorioz, bakterio heterolaktikoek homolaktikoek baino masa zelular gutxiago sortzen dute, ATP gutxiago eskuratzen dutelako haien biosintesi prozesuetarako.
Esne-hartziduraren garrantzia industrian
Garrantzi handikoa da esne-hartzidura esnekien industrian. Bertan, hartzidura hau burutzen duten hainbat bakterio (Lactobacillus eta Streptococcus generokoak, batik bat) erabiltzen dira esnekiak (mamia, jogurta, gazta...) ekoizteko. Janarien industrian bakterio hauetako batzuk ere usu erabiltzen dira barazki hartzituak (aza minkorra, ozpin-luzokerrak, olibak...) lortzeko.
Esnekiak ekoiztean esne-hartzidura burutzen duten bakterioek esnearen azukrea erabiltzen dute. Lehen, esne-azukre hori glukosan eta galaktosan hidrolizatzen dute, eta, gero, glukosa esne-azido bihurtzen dute goian azaldu den moduan.
Esne-bakterioak berez esnean hazten direnean esne hori azidotu egiten dute, ahogozo garratza ematen diote. Hala ere, prozesua modu industrialean kontrolatzen denean jogurta edo gazta bezalako produktu baliotsuak lortzen dira.
Esnekien onurak esne-azukrea jasaten ez dutenentzat
Esne hartzituaren ekoizkinek (esnekiek) esnea baino esne-azukre gutxiago dute, esne-azukre hori esne-bakterioek kontsumitzen dutelako hartziduran. Horregatik, esneki hauek hobeto jasaten dituzte esne-azukrea jasaten ez dutenek
Zorne-belar
Zorne-belarra (senecio vulgaris) Asteraceae familiako landare bizikorra da, hedapen kosmopolita duena. Urteko landare iraunkorrak dira, eta 52 cm arteko altuera duten zurtoin eroak dituzte. Hostoak bipinnatifidoak dira. Loreak kapitulutan ditu, korinbotan multzokatuta. Kapituluak erradial heterogenoak dira, kanpoko aldean lore hemiligulatuak dituzte eta barrualdean floskulosoak, edo lore floskulosoak dituzten diskoetxeak. Fruituak akenio oboideak dira, 2,3-3 mm-koak, eta bilauak 5,5-6,5 mm-koak. Loratzea eta fruktifikazioa otsailetik maiatzera egiten da.
Kontinente
Kontinentea lurrezko masa handi bat da, zeinetan lurrazala banatua dagoen. Banaketa hau geografikoa da, baina irizpide historiko eta kulturalek ere parte hartzen dute. Horregatik, banaketa mota ugari dago, nahiz eta gurean ohikoena honakoa izan: Europa, Asia, Amerika, Afrika eta Ozeania. Bost hauei Antartika gehitu ohi zaie. Beste batzuetan Amerika bi kontinentetan banatzen da: Ipar Amerika eta Hego Amerika. Bestetan, Europa eta Asia bakartzat jotzen dira: Eurasia.
Uharte ozeanikoak, maiz, inguruko kontinente batekin taldekatzen dira, munduko lur lehor guztia eskualde geografikoetan banatzeko. Eskema honen arabera, Ozeano Bareko uharte eta lurralde gehienak Australiarekin batera Ozeania osatzen dute.
Izenak
Kontinente latinezko continente hitzetik dator, "elkar eduki" esan nahi duena, eta terra continente esapidetik dator, "lur jarraiak" edo. Hona hemen kontinenteen 6 izenak :
Kontinente-ereduak
Egia esan, ez dago kontinente kopurua finkatzeko modu bakarra, eta kultur eremu bakoitzaren araberakoa da bi lur eremu handik kontinente bat edo bi osatzen duten zehaztea, eta, zehazki, Europa eta Asiaren (Eurasia) eta Ipar Amerikaren eta Hego Amerikaren (Amerika) arteko mugak erabakitzea. Hauek dira eredu nagusiak:
Ezaugarriak
Konbentzioz, kontinenteak "lur-masa handi, jarraitu eta diskretuak direla ulertzen da, idealki ur hedadurak bananduta". Aitortutako bost kontinente edo gehiago dituzten eskema modernoetan, gutxienez kontinente pare bat lurrez elkartzen da nolabait. "Handi" irizpideak sailkapen arbitrariora eramaten du: Groenlandia, 2.166.086 km karratu, munduko uharterik handiena soilik kontsideratzen da, eta Australia, berriz, 7.617.930 km karratu, kontinente txikiena da.
Lurraren lur-masa nagusiek kostaldeak dituzte Mundu Ozeano bakar eta jarraitu batean, kontinenteek eta hainbat irizpide geografikok osagai ozeaniko nagusietan banatzen dena.
Hedadura
Kontinentearen esanahirik mugatuena etengabekoa da   lur-eremua edo kontinentea, kostaldea eta edozein lur-mugak kontinentearen ertza osatzen dutenak. Zentzu honetan, Europa kontinentala terminoa (batzuetan Britainia Handian "kontinentea" deitzen zaio) Europa kontinentala izendatzeko erabiltzen da, Britainia Handia, Islandia, Irlanda eta Malta bezalako uharteak alde batera utzita , Australiako kontinente terminoak izenda dezakeen bitartean. Australiako kontinentea, Ginea Berria, Tasmania eta inguruko beste uharte batzuk kenduta. Era berean, AEB kontinentalak ondoko 48 estatuei eta Columbia Barrutiari egiten die erreferentzia eta kontinentearen ipar-mendebaldeko Alaska barne hartu dezake (biak Kanadak bananduta), Ozeano Bareko Hawaii baztertuz.
Geologiaren edo geografia fisikoaren ikuspuntutik, kontinentea etengabeko lur lehorreko mugetatik haratago hedatu daiteke sakonera gutxiko eta urpean dagoen ondoko eremua (plataforma kontinentala) eta plataformako uharteak (uharte kontinentalak) barne hartzeko, egituraz kontinentearen parte da. Ikuspegi honetatik, plataforma kontinentalaren ertza kontinentearen benetako ertza da, itsasertzak itsas mailaren aldaketen arabera aldatzen baitira. Zentzu honetan Britainia Handia eta Irlanda uharteak Europaren parte dira, eta Australiak eta Ginea Berria uharteak elkarrekin kontinente bat osatzen dute.
Eraikuntza kultural gisa, kontinente kontzeptua plataforma kontinentaletik harago joan daiteke uharte ozeanikoak eta zati kontinentalak barne. Modu honetan, Islandia Europako parte hartzen da eta Madagaskar Afrikako parte. Kontzeptua bere muturrera estrapolatuz, geografo batzuek Australiako plaka kontinentala Pazifikoko beste uharte batzuekin batera Ozeania izeneko "kasi-kontinente" batean biltzen dute. Honek Lurraren lur azalera osoa kontinente edo ia-kontinentetan banatzen du.
Hona hemen 6 kontinenteen hedadura eta horien arteko mugak:
Bereizketa
Kontinente bakoitza lur-masa diskretua dela dioen irizpidea normalean lasaitu egiten da konbentzio historikoengatik eta erabilera praktikoagatik. Mundu mailan aintzatesten diren zazpi kontinenteetatik, Antartika eta Australia baino ez daude beste kontinenteetatik guztiz bananduta ozeanoak. Hainbat kontinente ez dira gorputz guztiz bereizi gisa definitzen direnak, "lur-masa gutxi-asko diskretuak" bezala baizik. Asia eta Afrika Suezeko istmoa n elkartzen dira, eta Ipar eta Hego Amerika Panamako istmoa n. Bi kasuetan, ez dira lur-masa hauek urez guztiz bereizten Suezeko kanala eta Panamako kanala alde batera utzita, estuak eta sakonera gutxikoak, baita gizakiak egindakoak ere). Bi istmo hauek oso estuak dira batzen dituzten lur-masaren zati handiarekin alderatuta.
Ipar Amerika eta Hego Amerika kontinente bereizi gisa tratatzen dira zazpi kontinenteen ereduan. Hala ere, Amerika bezala ezagutzen den kontinente bakar gisa ere har daitezke. Ikuspuntu hori ohikoa izan zen Estatu Batuetan Bigarren Mundu Gerra arte, eta Asiako sei kontinente eredu batzuetan nagusi izaten jarraitzen du. Amerikako kontinente bakarraren ereduak ohikoena izaten jarraitzen du Frantzian, Alemanian, Grezian, Hungarian, Italian, Maltan, Portugalen, Espainian eta Latinoamerikako herrialdeetan.
Lur-masa diskretuaren irizpidea guztiz baztertzen da Eurasiako lur-masa jarraitua bi kontinente bereizi gisa sailkatzen bada (Europa eta Asia). Fisiografikoki, Europa eta Indiako azpikontinentea Eurasiako lur-masaren penintsulak dira. Hala ere, Europa kontinentetzat hartzen da, 10.180.000km karratu, Indiako azpikontinentea, eremu horren erdia baino gutxiagorekin, azpikontinentetzat hartzen da. Eurasia kontinente bakarra dela dioen ikuspegi alternatiboak —geologian eta geografian— munduaren sei kontinenteen ikuspegia lortzen du. Batzuek Eurasia Asia eta Europa bereiztea eurozentrismoaren hondar gisa ikusten dute: "Aniztasun fisiko, kultural eta historikoan, Txina eta India Europako lur-masa osoaren parekoak dira, ez Europako herrialde bakar batekin. [...]". Hala ere, arrazoi historiko eta kulturalak direla medio, Europa kontinente bereizi baten ikuspegiak hainbat kategoriatan jarraitzen du.
Pleistozenoko izotz-aroan itsasoaren maila baxuagoa zenean, plataforma kontinentaleko eremu handiagoak lur lehor gisa agerian geratu ziren, Tasmania eta Australiako kontinentearen arteko lur-zubiak osatuz. Garai haietan Australia eta Ginea Berria kontinente bakarra eta jarraitua ziren. Era berean, Amerika eta Afro-Eurasia batu ziren Bering Land Bridge. Beste uharte batzuk, Britainia Handia adibidez, euren kontinenteetako kontinenteekin batu ziren. Garai hartan, hiru lur-masa diskretu besterik ez zeuden: Afro-Eurasia-Amerika, Antartika eta Australia-Ginea Berria.
Azalera eta biztanleria
Taula honetan 6 kontinenteko eredua ageri da, non Amerikak bat diren, Eurasia bi eta Ozeaniaren barnean Melanesia, Mikronesia eta Polinesia hartzen diren. Kontinenteen biztanleria ere ematen diren, Nazio Batuen Estatistika Dibisioak 2018an egindako kalkuluen arabera, NBEren geoeskeman oinarrituta, non Errusia osoa (Siberia barne) Europako zati den, baina Azerbaijan, Zipre, Georgia, Kazakhstan eta Turkia (Ekialdeko Trazia barne) Asiako zati diren.
Kontinenteen azalera osoa 148.647.000 km2, edo gutxi gora-behera Lurraren azaleraren % 29 (Lurrak 510.065.600 km2).
Geografia
Hurrengo taulak tontor garaienak ematen ditu kontinenteka.
Geologia
Geologoek "kontinente" terminoa ez dute erabiltzen geografoek bezala. Lur masa handiak identifikatu baino, geologoek beste irizpideak erabiltzen dituzte kontinenteak identifikatzeko. Geologoentzat, Lurraren gainazalean, modu sinplifikatuan, bi egitura ezberdin daude: lurrazal kontinentala, nagusiki granitoz eta antzeko arrokez osatua, eta lurrazal ozeanikoa, basaltoz eta gabroz osatua. Gainera, lurrazal kontinentalaren eta ozeanikoaren arteko muga itsaspean dagoenez, "plataforma kontinentala" deritzona kostaldetik zenbait kilometro haratago hedatzen da. Adibidez, azken Izotz Aroan (Würm glaziazioaren garaian, duela 20.000 urte), Mendebaldeko Europan, plataforma kontinentala gaur egungo kostaldetik dozenaka kilometrora hedatzen zen.
Kontinenteen jitoa
XX. mendearen hasieran, Alfred Wegener konturatu zen, kontinenteen kokapenagatik, Hego Amerikako ekialdeko kosta Afrikako mendebaldeko kostan sartzen zela. Berak baino lehenago beste batzuk ere ohartu ziren, baina besteek ez bezala, behaketa honetatik abiatuta kontinenteen jitoaren teoria iradoki zuen: superkontinente bat, Pangea izenekoa, Mesozoiko hasieran zatitu zen eta harrezkeroztik masa kontinentalak jitoan dabiltza lurrazalean.
XX. mendean zehar, geologoek onartu egin zuten kontinenteak Lurrazalean mugitzen zirela, denbora geologikoaren eskala batean. Prozesu honi "kontinenteen jitoa" deritzo, eta plaken tektonikei esker azaltzen da. Lurrazala zazpi plaka tektoniko handik (eta garrantzi gutxiagoko beste askok) osatzen dute. Hauek dira jitoan edo noraezean dabiltzanak, aldentzen eta elkartzen, gaur egun ezagutzen ditugun kontinenteak eratuz.
Ondorioz, beste kontinente batzuk egon ziren iragan geologikoan: paleokontinenteak. Zehaztu ahal izan denez, Lurraren historian, lurrazalean kontinente handi bakarra izan diren garaiak. Azkena Pangea izan zen, duela 180 milioi urte. Hurrengo "kontinente bakarra" 250 milioi urtetan agertuko ei da, Afrika, Eurasia eta Amerikaren arteko elkarketaren ondorioz, Pangea Proxima (edo Pangea Ultima) izenekoa.
Superkontinenteak
Gaur egungo kontinenteez gain, kontinente terminoaren esanahiak iragan geologikokoak ere hartzen ditu. Superkontinenteak, hein handi batean, erregistro geologikoan kratoi bat edo nukleo kontinental bat baino gehiago osatzen duten lur-masak dira. Horien artean daude Laurasia, Gondwana, Vaalbara, Kenorland, Columbia, Rodinia eta Pangea. Denborarekin, superkontinente horiek zatitu egin ziren egungo kontinenteak osatuz.
Azpikontinenteak
Kontinenteetako zati batzuk azpikontinentetzat jotzen dira, bereziki kontinente nagusitik forma geografikoek bereizitako penintsula handiak. Adibide ezagunena Indiako azpikontinentea da. Arabiar Penintsula, Hego Amerikako Hego Konoa eta Ipar Amerikako Alaska adibidetzat har daitezke.
Kasu hauetako askotan, "azpikontinenteak" kontinentearen plaka tektoniko ezberdinetan daude, terminologia geologikoki justifikatuz.
Groenlandia, oro har, Ipar Amerikako Plakaren ipar-ekialdeko periferian munduko uharterik handiena bezala kontsideratzen da, batzuetan azpikontinente gisa aipatzen da. Hau kontinente baten ertzean dagoen penintsula oso handi bat osatzen duen azpikontinentearen ikuspegi konbentzionaletik alde nabarmena da.
Amerika kontinente bakar gisa ikusten den tokian, bi azpikontinentetan banatzen da (Ipar Amerika eta Hego Amerika)  edo hiru (Erdialdeko Amerika hirugarrena izanik). Eurasia kontinente bakartzat hartzen denean, Europa azpikontinente gisa hartzen da.
Mikrokontinenteak
Uharte batzuk lurrazal kontinental atal batean daude, zeina kontinente nagusi batetik banatu eta aldendu den. Erlatiboki tamaina nahiko txikia dutenez, kontinentetzat hartzen ez badira ere, mikrokontinentetzat har daitezke. Madagaskar da adibide ohikoena, oro har Afrikako uhartetzat hartzen dena, baina bere bilakaera dibergenteak, ikuspegi biologiko batetik, "zortzigarren kontinentea" deritzona.
Kontinente urperatuak
Lurrazal kontinentaleko eskualde batzuk ozeanoak estaltzen ditu neurri handi batean eta kontinente urperatutzat jo daitezke. Adibide aipagarriak dira Zeelandia (Zelanda Berrian eta Kaledonia Berrian azaleratua) eta Kerguelen ordokia (ia erabat urperatua Indiako Ozeanoaren hegoaldean).
Puntu altuenak eta baxuenak
Ondorengo taulak lurrean zazpi kontinenteek dituzten punturik altuenak eta baxuenak zerrendatzen ditu, punturik altuenetik sailkatuta. † Altuera txikieneko puntua Ipar Amerika eta Antartikarako ematen dira. Kontinente hauetako itsaspeko ez diren harri-kotarik baxuenak Jakobshavn glaziarraren azpian dagoen aska dira, -1512 m eta Bentley Subglacial Trench, -2540 m, baina hauek izotz kilometroak estalita daude.
†† Australiak Australiako Lurralde Antartikoko zati gisa aldarrikatu zuen, baina aldarrikapen hori ez du nazioarteko komunitateak aitortzen.
Iturri batzuek Kuma-Manych Depresioa (Paratethys-aren aztarna) zerrendatzen dute Europa eta Asiaren arteko muga geologiko gisa. Honek Kaukasoa Europatik kanpo kokatuko luke eta, horrela, Mont Blanc (4810 m-ko altitudea) Graian Alpeetan Europako punturik altuena bihurtuko litzateke; punturik baxuena Kaspiar Itsasoaren ertza izango litzateke oraindik.
Ama jainkosa
Ama Jainkosa, batzuetan Ama Lurra ere deitua, munduko hainbat mitologia eta erlijiotan naturarekin, lurrarekin, emankortasunarekin eta amatasunarekin lotzen den jainkosa nagusia da. Kasu askotan, naturaren eta munduaren sortzaile gisa gurtzen da.
Jainkosa asko lotu dira amatasunarekin eta bide batez, Ama jainkosa gisa identifikatu dira antropologia modernonaren ikuspegitik. "Ama Jainkosa" arketipoa amatasunarekin eta ugalkortasunarekin zerikusia duten jainkosa askorekin identifikatu da, nahiz eta horietako askok beste funtzio batzuk ere bazituzten.
Egungo ikerlari asko, jainkosa tipologia honekiko kritikoak dira. Honela dio Julio Amador Bechek, bere artikuluan:"Erlijioaren benetako aniztasuna ez dute kontuan hartu idazle modernoek, antzinako erlijioa “berreskuratzera” bideratuta baitzeuden, Jainkosa erdigunean jarriz (Goodnick, 1998: 63). Onartu dute “Jainkosa Handia”, “Ama jainkosa' edo “Ama-Lurra” izeneko jainkosa arketipiko bakarra egon zela, eta aurrez pentsatutako molde horren barruko jainkosa zahar guztiak indarrez kateatzen saiatu dira (1998: 63). Esan daiteke kontzeptu hori geure kultura monoteistaren emaitza dela, Maria bezalako jainkozko irudi multidimentsional bakar batek baldintzatua; beraz, jainkosa zaharren panteoi aberats eta amorfoa Jainkosa monolitiko bakar baten alderdi hutsetara murrizteko joera dute (1998: 63)."Ama jainkosa, dena den, asko zabaldu den kontzeptua izanik, tipologia ezberdinekin identifikatu izan dela esan daiteke. Britannica entziklopediak, honela definitzen du: "Jainkosa amak, mota berezi bat bezala, Ama Lurrarekin sarritan nahastu izan da. Ama jainkosa bizitasun-iturri espezifikoa da, eta aldian-aldian koitoaren mende jarri behar da; Ama Lurra, berriz, irudi kosmogonikoa da, edozeren iturri emankorra. Aldiz, jainkosa amak indibidualak dira, karaktere desberdinak dituzte, gazteak dira, ez dira kosmogonikoak eta oso sexualak dira. Arrak paper ez hain garrantzitsua jokatzen badu ere, askotan ernaltzaile huts bihurtzen bada ere, jainkosa amak pare jainkotiar baten parte izaten dira, eta haren mitologiak jainkosaren eta haren bikotekidearen (sarritan gizakia) gorabeherak kontatzen ditu."Ama Jainkosa gisa identifikatu dute, besteak beste, Paleolitiko emakume itxurako eskulturatxoek (Venus izena eman zaiena), Egiptoko Isis ek eta Hathor ek, Anatoliako Cibele k, Irlandako Anann ek (edo Anu, edo Dana edo Danu), Greziako Afrodita k, azteken Coatlicue k, eta abarrek.
Valverde del Camino
Valverde del Camino Huelvako probintzian dagoen udalerri andaluziarra da. 260 m-ko altueran kokaturik, 2007ko datuen arabera 12.621 biztanle zituen 218,7 km²-tan banaturik.
Gymnarchus niloticus
Gymnarchus niloticus  Gymnarchus generoko animalia da. Arrainen barruko Gymnarchidae familian sailkatzen da. Bere genero eta familia monotipikoen kide bakarra da eta Nilo, Turkana, Txad, Niger, Volta, Senegal eta Gambia ibai eta aintziren arroan bizi da.
Chmeľnica
Chmeľnica Eslovakiako udalerri bat da, Stará Ľubovňako barrutian kokatuta. 12,64 km²ko azalera du eta 1011 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1315. urtekoa da.
Gymnotus anguillaris
Gymnotus anguillaris Gymnotus generoko animalia da. Arrainen barruko Gymnotidae familian sailkatzen da.
Korsikako Asanblada
Korsikako Asanblada (korsikeraz: Assemblea di Corsica, frantsesez: Assembleé de Corse) Korsikako Lurralde Elkargoaren erakunde gorena da, funtzio legegile mugatu batzuk ere badituena. Ajaccio hiriburuan du egoitza.
Korsikako Asanblada 1982an abiatu zen, Frantziako Gobernuak Korsikari estatutu berezi bat lehenbizikoz eman zionean.
2017ko abenduaren Asanbladarako hauteskundeetan abertzale korsikarrek garaipen handia lortu zuten: Pè a Corsica koalizioak (Corsica Libera eta Femu a Corsica) gehiengo absolutua lortu zuen Asanbladan (41 eserleku 63tik), eta botoen %56,5 bigarren itzulian. Jean-Guy Talamoni abertzalea Asanbladaren presidentea izendatua izan zen.
2021eko hauteskundeetan Femu a Corsica izan zen zerrendarik bozkatuena (32 eserleku), frantses eskuinaren koalizioak (CCB-LR) bigarren tokia eskuratuz (10 eserleku). Beste koalizio batek, Partitu di a Nazione Corsa eta Corsica Liberaren artekoak, hirugarren tokian geratuz (8 eserleku)
Joseph Brodsky
Iosif Aleksandrovitx Brodsky (Ио́сиф Алекса́ндрович Бро́дский, ahoskatua; San Petersburgo, 1940ko maiatzaren 24a - New York, 1996ko urtarrilaren 28a) errusiar jatorriko estatubatuar poeta izan zen.
Lehenengo poemak inguru intelektualetan argitaratu zituen, baina haren poesia, iraultzailea ez bazen ere, agintariek kanon ofizialetatik urrunegi zegoela iritzita, bost urteko erbestealdira kondenatu zuten. Brodskyk errealismo sozialistatik urrun bilatu zituen bere ereduak; lan neoklasikoak egin zituen, eta lehentasuna eman zion odari eta elegiari: Muinoak eta beste poema batzuk (1966), Geldialdi bat basamortuan (1970). 1972an Estatu Batuetara joan zen, eta hango hainbat unibertsitatetan aritu zen irakasle. Ama-hizkuntzan idatzi zituen erbestealdiaren oinazeak: Aldi eder baten amaiera (1976), Diskurtsuaren atalak (1977). 1983an, Ahapaldi berriak Augustan (1983) argitaratu zuen, eta 1987an, Uranio. 1987an, Literaturako Nobel Saria eman zioten.
Yuki Matsubara
Yuki Matsubara (松原 優吉, 1988ko irailaren 5a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kataller Toyama eta AC Nagano Parceiro.
Suleiman I.a
Suleiman I.a (otomandar turkieraz: سليمان Suleymān; turkieraz: Süleyman; 1494ko azaroaren 6a - 1566ko irailaren 6a) Otomandar Inperio ko hamargarren sultana izan zen. Haren erreinaldiak 1520 eta 1566 artean iraun zuen eta luzeena izan zen. Mendebaldean Suleiman Bikaina edo Handia du ezizena ; Ekialdean, berriz, Legegilea (turkieraz: Kanuni; arabieraz: القانونى, al‐Qānūnī), otomandar sistema legala guztiz eraberritu zuelako.