Rafael_Ruiz_Balerdi
Kronologia
1934. Rafael Ruiz Maurette eta Victoria Balerdi Tolosa ziren haren gurasoak. 1936ko gerrari ihes egin nahian, hasieran Mutrikun aurkitu zuen babesa familiak, eta, ondoren, Ordizian, amaren baserrian, Aizpuru Etxeberrin. 1950-55. Nerecan irarkolan lan egin zuen, eta, aldi berean, Cobreros margolariaren eskoletara joan zen Arte eta Ofizioetako Eskolan. 1953. Gipuzkoako Aldundiak Artista Berriak sustatzeko antolatutako lehiaketa batean parte hartzen zuen. Miguel Angel Álvarez margolariaren adiskide egin zen, eta haren estudiora joaten hasi zen. 1955. Miguel Angel Álvarez Muroren bidez (Tolosa, 1927) Eduardo Txillida ezagutu eta haren estudiora joaten hasi zen. Dirulaguntza bati esker, Madrila joan eta San Fernandoren Arte Ederretako Goi-mailako Eskolan eskolak hartu zituen. Garai hartako olioetan Goiaren eragina nabaria da. 1956. Elena Azpitarte ezagutu eta baita, Txillidari esker, Juan Huarte ere. Huartek hiru margolan erosi zizkion. Harrezkero, bere adiskide eta mezenas izango zen 15 urtez. Arte abstraktuan murgildu zen, eta Parisa lehen bidaia egin zuen. 1957. XVIII. Artista Berrien Lehiaketan lehen saria lortu zuen. Jose Maria Ortiz, Amable Arias eta Elias Elorza margolarien adiskide egin zen. Kulturaren inguruan egiten ziren solasaldietan parte hartu zuen Elias Kerejeta, Antxon Ezeiza, Enrique Mujika eta Luis Martin-Santosekin. 1958. Aldundiaren VIII. Eguberri Lehiaketako Saria irabazi zuen. Veneziako XXIX. Bienalean parte hartu zuen. Berriro Parisen denboraldi bat egin, eta Carnegie Institutek antolatutako Pittsburgh Internacional Exibition-en parte hartu zuen. 1959. Bertha Schaffer-ek margolan eta marrazki batzuk erosi zizkion. Errealismo sozialean oinarritutako lanak dira. 1960. José María Ortizekin Parisen dago. Han, Sistiaga, Zumeta, Bonifacio eta Duquerekin elkartu zen. Agustin Ibarrola, Giacometti eta Luis Fernandez ezagutzen ditu. Pollock-en eragina nabari da. 1961. Bakarkako lehen erakusketa Darron, Madrilen. Baita New York-eko Schaffer Galerian ere. Beste egonaldi bat Parisen. Monet-en eragina. 1962. Donostiako Ateneo Kultur Elkarteak emandako Saria irabazi zuen. Mallorcako Formentor Hotelean erakusketa bat egin zuen. Madrila joan zen bizitzera. Nebli Aretoan akuarela-erakusketa bat. 1963. Madrilen, lehen margolan abstraktuak egin zituen. 1963-72. Chumy Chumezen adiskide egin zen, eta Hanburgo, Suedia eta New Yorka joango dira beste lagun batzuekin. Terele Pávez antzezlaria ezagutu, eta hainbat urtetan berarekin harreman sentimentala eduki zuen. Velazquezen eraginarekin hasitako lana abstrakzioaren eta surrealismoaren tarteko lan egituratu eta formala bilakatuko da. Aurobindo pentsalari hinduaren lanen irakurle bihurtu zen, eta yoga praktikatzen hasi zen. Jakin-minak eraginda, Puducherryra (India) bidaiatu zuen, Aurobindoren eskola ezagutzera. Itzulerakoan, Erroman egonaldi bat egin zuen. 1966. Gaur taldearen sortzaileetakoa izan zen, eta Donostiako Barandiaran Galerian taldeak egin zuen aurkezpenean parte hartu zuen. Gero, Bilboko Arte Ederretako Museoan egin zuen erakusketa bat, Bizkaiko Emen taldekoekin batera. Ondoren, beste erakusketa bat egin zuen Arabako Probintziaren Museoan, Gasteizen, Orain taldearekin. Irarlana ikasten jardun zuen Dimitri Papageorgiurekin. 1968ko urrian, Bilboko Grises Galerian erakusketa bat egin zuen. Donostiako Huts Galerian erraldoien erakusketa egin zuen. 1970eko urrian eta azaroan Mexikoko Arte Ederretako Jauregian egin zen euskal artearen erakusketan parte hartu zuen. 1972. Iruñeko Topaketen egitarauaren barruan egin zen Euskal Arte Garaikidearen Erakustaldian parte hartu zuen. Leopoldo Zugaza argitaratzaile, enpresari eta kultura-sustatzailearen adiskide egin zen, eta ondoko urteetan huraxe arduratuko zen erakusketak antolatzeaz eta lanei zabalkundea emateaz. Zazpi urtez lantzen jardun ondoren, Venecia margolana amaitu zuen. 1973. Donostiara itzuli zen. Durangoko Udalaren Aretoetan jarri zuen erakusketa. Andoaingo ikastetxeetako haurrei irakasten hasi zen, eta, geroxeago, baita Herrera eta Lasartekoei ere, 1978 arte. Juan Arteaga adiskidearekin batera, batez ere musika garaikidean oinarritutako kultura-sustapenean, herri-ekintzetan eta politikan jardungo du hamarkadaren amaiera arte. 1974. Lau erakusketa garrantzitsu egin zituen Donostian (San Telmo museoan), Iruñean (Gotorlekuan), Bilbon (Arte Ederren Museoan) eta Madrilen (Kultura Ministerioko Erakusketa Aretoetan eta Liburutegi Nazionalean). Gran Jardín bukatutzat jotzen du. Abenduan, ama hil zitzaion. 1975. Apirilaren 20an, zenbait idazle eta artistak eta adiskideek omenaldi bat eskaini zioten Berastegin. Olioaren teknika alde batera utzi zuen, eta zenbait lan bukatzeke utzi zituen. Herri-ekintzetan ibiltzen zen buru-belarri sartuta. 1977. Garibai kaleko Kutxako zenbait beiratetarako zirriborro batzuk egin zituen. 1978. Juan Arteagarekin Txinara joan zen, Mao Tsé Tung-en idazlanen lilurak eta herri hartako asaldu politikoek erakarrita. Klera erabiltzen hasi zen, eta bere garai emankorrenetako bat izan zen. 1979. Aita hil zitzaion. Udazkenean, Maya Aguiriano idazlearekin eta adiskide gehiagorekin, Düsseldorf, Berlin, Krakovia, Varsovia, Praga eta Budapesta joan zen. Izugarrizko nahigabea sentitu zuen hiri haietako egoera sozial eta politikoa ezagutzean. 1980. New Yorka joan zen Maya Aguiriano, Mari Puri Herrero, Alfonso Pérez Agote eta Andrés Nagelekin, Txillidak Guggenhein Museum-en daukan erakusketaren irekierara. Kleraz eginiko lanen erakusketa honako leku hauetan: Zarautz, Bilbo, Durango, Stuttgart, Donostia, Biberach, Bartzelona eta Madrilen. 1981-85. Jacqueline Sánchez eta María Jesús Ruiz Balerdirekin elkartuta, Bixen-80 (La Colchonería) taberna ireki zuen San Bizente kalean, Donostiako Alde Zaharrean. Han lau erakusketa egingo zituen, baita adiskide eta bisitariei erretratuak ere. Bidaiak egin zituen Frankfurt, Italia, Mexiko, Kanariak, Menorca, Brusela, Londres eta Hagara. Erakusketa bat Stuttgarteko Inter-Art Galerie-n eta beste bat Donostiako Getaria kalean Kutxak duen aretoan. Kutxak Aieten zuen San Migel Patronatuan lekua utzi zion, eta bertan olio handi batzuk egin zituen. Lanari gogor ekin, eta 583 olio eta milaka marrazki egin zituen 7 urtean. Fauvismoaren eta inpresionismoaren kutsu apur bat darie lanei, baina, batez ere, koloreak hartuko du nagusitasuna. Aldez aurretik pentsatu gabeko ametsetako paisaien eta abstrakzio espresionistaren artean kokatzen da haren obra. 1986-92. 1986ko negutik aurrera, Jacquelinerekin, Donostiatik irten eta Almeria, Kanariak, Grezia eta Turkian ibili ondoren, 1989an, Altean (Alacant) geratu ziren. 1988. Donostiako Altxerri Aretoan, Frankfurteko Galerie Grüner Pantheren eta Zarauzko Zazpi Arten erakusketak egin zituen. 1989. Euskadiko Orkestra Sinfonikoaren Auditoriuma apaintzeko lau oihal handi margotu zituen. 1990. Madrilgo Gamarra eta Garrigues Galerian, Iruñeko Maisonnave Hotelean eta Donostiako Altxerri Galerian erakusketak egin zituen. 1992. Otsailaren 26an Alteako etxeko sukaldean istripu bat izan, eta gorputzean zituen erreduren ondorioz hil zen martxoaren 11n. Donostiako Polloeko hilerrian lurperatu zuten.