cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fruitu oskoldun
Makronutrienteak
Intxaur mamiak gantz-azido poliasegabe gehien daukana ez ezik, ω6/ω3 ratioa < 5 duen oskoldun bakarra da. Egungo dietak omega-6ren alde egin ohi du, larregi, agian. Nekazaritza intentsibo aren garapenaren ondorez, animaliak sojaz, ekilorez eta artoz elikatzen dira, hirurek ere omega-6 asko daukatenak. Gaur egun ω6tik gehiegi kontsumitzen dugu eta ω3tik, aldiz, eskas.
Hitz gutxitan: ω3 familiako eikosanoideak antiinflamatorioak direla, plaketen agregazioa eta basokonstrikzioa mugatzen dutela; ω6 familiako eikosanoideak, aitzitik, proinflamatorioak direla, eta koagulazio eta basokonstrikzioaren mesedetan dihardutela.
Bitaminak
Fruitu oskoldunek B multzoko bitaminetako batzuk (E bitamina, batik bat) ugari dauzkate. GKE: gomendatutako kopurua eguneko
"Gomendatutako kopurua eguneko" (GKE) izenekoak, elikagai-produktuak etiketatzeko erreferentzia gisa bakarrik erabiltzen diren balioak dira, beharrezkoak diren eguneko kopuruen oso gutxi gorabeherako adierazpidea baino ez dute ematen, ez baitute adina edo sexua aintzat hartzen, adibidez. Ciqual-etik hartutako taulan, GKEren %20tik gorako balioak letra lodian jarri ditugu.
Gogoan izan, emandako batez besteko balioak gutxieneko eta gehienezko baliotzat jo behar direla, tamaina horiek batzuetan landarearen eta uztaren ondoren prestatzeko metodoen (lehortzea, erretzea, gazitzea) arabera asko alda daitezkeelako.
Bitamina lipodisolbagarrietan (A, D, E, K1 bitaminak), A bitamina gutxi dute fruitu oskoldunek, pistatxoak izan ezik. E bitamina, aitzitik, ugari dute arbendolek, pinaziek, hurrek eta Brasilgo intxaurrek, fruitu-oliotan.
Bitamina hidrodisolbagarrietatik (B eta C), B1 (tiamina) eta B9 (folatoa) bitaminak eduki handia dute fruitu oskoldun gehienek. Hala ere, Fruituko oskoldunek C bitaminatik oso gutxi dute. Uretan disolbagarriak diren bitamina hauek ez dautza fruitu oskoldunetatik erauzitako olioetan.
Oligoelementuak
GKE: gomendatutako kopurua eguneko
Fruitu oskoldunek magnesio (Mg), manganeso (Mn), fosforo (P), potasio (K) eta zink (Zn) asko daukate: GKEren % 20 gainditzen dute denek. Brasilgo intxaurra eta arbendola dira magnesio gehien daukatenak. Pekan intxaurra manganeso asko du, eta Brasilgo intxaurrak selenio ugari dauka (0,103 mg/100g).
Gaitz kardiobaskularren aurkako babesa
Datu epidemiologikoek frogatzen dutenez, fruitu oskoldunak aldizka kontsumitzeak efektu kardiobabeslea dauka, kolesterol guztia eta LDL kolesterola, bereziki, jaisten laguntzen duelako. Gaitz kardiobaskularren arrisku-faktore horien hobekuntza, fruitu oskoldunek duten gantz-azido asegabeen eta zuntz dietetikoen eduki handiak eragiten du.
Populazio handietan eginiko behaketek ondorioztatu dute fruitu lehorrak eskuarki kontsumitzeak bihotza babesten duela eta, hortaz, gaitz koronario eta kardiobaskular, diabetes edo gehiegizko pisua izateko arriskua arintzen dutela eta asetasun indize handikoak direla. Efektu hori onuragarria da, jakina, non eta gehiegizko kontsumoa egiten ez den; bestela, kaltegarria izan daiteke.
Gogoan izan dezagun, nolanahi ere: horrelako fruituei oskola kendu behar izateak, normalean, ale asko kontsumitzea galarazten du; egun, ordea, jatekoak oskolgabeturik (azal barik) merkaturatzen direnez, arriskua da horietatik gehiegi hartzea.
258 Tyche
Tychek, Eunomia familiako asteroideetatik gertu orbitatzen du, eta, bere konposaketari dagokionez, familia horretako kidea izango litzateke. Hala ere, familia horretako asteroide guztiak baino handiagoa da, 15 Eunomia ezik. Beraz, oso litekeena da familia horrekin zerikusirik ez izatea.
Milagres do Maranhão
Milagres do Maranhão Brasilgo udalerri bat da, Maranhão estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Ocharcoaga (film laburra)
Ocharcoaga Jordi Grau kataluniar zuzendariak 1961ean zuzendutako dokumental laburra da, Otxarkoagako txabolismoaren amaierari buruzkoa.
258 Tyche
Bere izena, greziar mitologiako Tike izeneko jainkosagatik jasotzen du. Jainkosa honen baliokide erromatarra Fortuna da, honek ere, bere izeneko asteroide bat baduelarik, 19 Fortuna.
Ocharcoaga (film laburra)
Aurrekariak
1950eko hamarkadaren amaieran, Bilbo milaka langile erakartzen zituen hiri industriala izan zen. Etxebizitzen eskasia eta prezioa zela, langile etorkin hauek hiria setiatzen zuten txabola-auzoetan etxe bat eraiki behar izaten zuten.
1958an egindako bisita batean, Franco jeneralak, garaiko hedabideen esanetan, ez zuen gustuko auzo hauek eta txabolistentzat etxebizitzak eraikitzeko agindua eman zion. Hori zela eta, Etxebizitza Ministerioak Otxarkoaga eraikitzeari ekin eta 1960an txabolak eraitsi zituen. Francori lanaren emaitza erakusteko asmotan, Ministerioak Jordi Grau zuzendariari dokumental txiki bat egitea enkargatu zion. Honek José Luis Guarner eta Jesús Yagüeren lankidetza izan zuen.
Gobiosoma hemigymnum
Gobiosoma hemigymnum Gobiosoma generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Ocharcoaga (film laburra)
Sinopsia
Filmean txabolisten bizitza eta auzoaren eraikitzea agertzen da: etxebizitzen eskura ematea eta auzo berriaren aurrerapenak: txorrotako ura, eskolak, dendak...
Berreskuratzea
Francok ez zuen filma gustukoa izan eta ez zuten NO-DOn eman. Grauk lana berregin behar izan zuen eta filma galdu zen.
Bere balio historiko zela eta, 2008an Euskadiko Filmategiak dokumentala berreskuratu eta zaharberritu zuen. Urte hartako azaroaren 21ean ZINEBI jaialdia ireki zuen Arriaga antzokian eta hilaren 25 eta 26an bertoko Auzo Etxean erakutsi zuten.
Fruitu oskoldun
Gaitz kardiobaskularren aurkako babesa
Hamalau urtez, 86.016 erizainen populazioan eginiko ikerketa prospektibo batean (Nurses’ Health Study, Erizainen Osasun Azterketa), ikusi zen astean gutxienez bostetan fruitu oskoldunak kontsumitzen zituztenek gaixotasun koronario hilgarria nozitzeko arriskua % 39an murrizten zutela eta miokardioko infartu hilgarria nozitzeko arriskua, %32an.
Burkina Fasoko historia
Burkina Fasoko historia Afrikako herri askorena bezala hiru ataletan banatu daiteke: aurrekoloniazio garaia, kolonialismo garaia eta independentzia garaia.
Kolonialismoa baino lehen
Afrikako mendebalde osoa bezala, Burkina Fason gizakia aspaldi finkatu zen. Ehiztari-biltzaileak herrialdeko ipar-mendebaldean kokatu ziren (K.a. 12.000-5.000). Lehendabiziko behin betiko herrixkak K.a. 3.600-2.600 bitartean agertu ziren, nekazaritzaren eskutik. Burdina, keramika eta pulitutako harriaren erabilpena K.a. 1500 eta 1000 bitartean garatu zen.
Fruitu oskoldun
Gaitz kardiobaskularren aurkako babesa
Antzeko lau ikerketa prospektibo konbinatuz, Kelly eta Sabaté zientzialariek  (2006) ikusi zuten, astean lau aldiz gutxienez fruitu oskoldunak kontsumitzen zituzten subjektuek, gutxitan edo inoiz jaten ez zutenen aldean, gaixotasun koronarioa izateko arriskua % 37an murriztua zutela.
Burkina Fasoko historia
Kolonialismoa baino lehen
Dogon herriko aztarnak Burkina Fasoko iparralde osoan daude. Zonaldea K.a. XV. mende inguruan utzi zuten, Bandiagara amildegietan finkatzeko. Burkina Fasoko lurraldea Songhai Inperioko garaian garrantzi ekonomiko handia izan zuen.
Fruitu oskoldun
Gaitz kardiobaskularren aurkako babesa
Aune eta bestek (2016) 20 ikerketa prospektiboz osaturiko metaanalisi batean, egunean 28 g fruitu oskoldun kontsumitzen zutenen arrisku erlatiboa arintzen zela frogatu zen; gaixotasun koronarioen kasuan, % 29; gaixotasun kardiobaskularretan, % 21; era guztietako minbiziak nozitzeko arriskua % 15ean urritu zen, eta heriotza-kausa guztietan, %22. Horrez gain, arnas gaixotasuna k pairatzeko arrisku erlatiboa % 52 murriztu zen, diabetes kasuetan % 39; eta gaixotasun infekziosoengatiko hilkortasun tasa, % 75 jaitsi zen.
Burkina Fasoko historia
Kolonialismoa
Kolonizazio garaian, Erresuma Batua eta Frantziaren arteko lehia handia izan zen Afrikako zonalde horretan. Ouagadougouko Mossi erresuma Frantziako indar militarrak garaitu zuen 1896an, eta Frantziako protektoratu bilakatu zen. Mendebaldeko eta ekialdeko eskualdeak 1897an erori ziren hainbat kanpaina militarren ondorioz. 1898rako, egungo Burkina Fasoko lurraldearen gehiena konkistaturik zegoen, nahiz eta zenbait eskualdetako kontrola oso finkoa ez izan. Erresuma Batuarekin adostutako itunean, 1898ko ekainaren 14an, lurralde banaketa hitzartu zen bi potentzia kolonialen artean, eta haien arteko mugak ezarri ziren. Tokian tokiko komunitate zein botere politikoen aurkako borroka jarraitu zuten frantziarrek bost urtez. 1904an, Mendebaldeko Afrikako Inperio Kolonial frantziarra berrantolatu zen. Bakean zegoen Volta ibaiko uharra Goi-Senegal eta Niger (Haut-Sénégal et Niger) probintziaren barnean sartu zen, Bamako hiriburu zuela.
Lehen Mundu Gerran, 1915-1916an, egungo Burkina Fasoko mendebaldean eta Maliko ekialdean gobernu kolonialaren aurkako matxinada armatua sortu zen, Volta-Bani Gerra. Frantziarrek, azkenean, altxamendua bertan behera utzi zuten, baina porrot handiak pairatu eta historiako indar kolonialik handiena bildu behar ostean. Iparraldean ere oposizio armatua piztu zen, eta tuaregek zein aliatuek gobernuarekin izandako bakea amaitu zuten. Lehen Mundu Gerra bukatutakoan, matxinada gehiagoren beldurrez, egungo Burkina Fasoko lurraldea Haut Sénégal et Niger probintziatik atera zuten, administrazioa hurbilagoa izan zedin. Orduan, errepideak eraikitzeko ekimena jarri zen abian, eta kotoiaren laborantza bultzatu zen esportazioari begira. Asmo horiek, ordea, porrot egin zuten, eta 1932an lurraldea Boli Kosta, Mali eta Nigerren artean banandu zen.
Fruitu oskoldun
Gorputz-masaren kontrola
Inongo azterketa epidemiologikok ez du frogatu fruitu oskoldunak kontsumitzea pisua hartzeko motiboa denik. Aitzitik, kohorte handietan eginiko ikerketek frogatu zutenez, fruitu oskoldunak maiz kontsumitzearen ondorioz, arrisku kardiobaskularrak arindu egiten ziren eta gorputz-masaren indizea altxatzearekin loturarik ez zuten.
Burkina Fasoko historia
Independentziatik gaur egun arte
Bigarren Mundu Gerra amaitutakoan, mugek 1932ko ibilbidea hartu zuten berriro, kolonialismoaren kontrako istiluei erantzuna eman nahian. 1958ko abenduaren 11n, autodeterminazioa lortu zuten, eta errepublika bihurtu zen, Franko-Afrikar Erkidegoan barnan (La Communauté Franco-Africaine). Independentzia osoa 1960an eskuratu zuten. Herrialdeko estreinako estatu-kolpea 1966an gertatu zen. Gobernu zibila 1978an itzuli zen. 1980ko hamarkadan estatu-kolpe gehiagoren ondoren, herrialdeak Burkina Faso izena hartu zuen.
Fruitu oskoldun
Gorputz-masaren kontrola
Goien aipatutako zientzialariek (2005) ikertu zuten ea sei hilabetez egunero intxaurrak (energiaren %12a eguneko) kontsumitzeak gorputzaren pisua aldaraziko ote zuen. 90 lagunekin eginiko ausazko saiakuntza kontrolatu horretan, subjektuei bi dieta betearazi zitzaien: "Intxaurra" izeneko dieta egin zutenek, fruitu oskoldunen kopuru zehatz bat jan behar izan zuten (28 - 56 g bitarte, norberaren energia-kontsumoaren arabera), intxaur osagarriren bat barne; "Kontrol" izeneko dieta egiten zutenei, aldiz, intxaurrrik ez jateko agindu zitzaien. Parte-hartzaileek ez zekiten azterketa pisu-kontrolari buruzkoa zenik. Era berean, subjektuei eskatu zitzaien ikerketan zehar jarduera fisikoa ez aldatzeko eta pisua galtzen ez saiatzeko.
Burkina Fasoko historia
Independentziatik gaur egun arte
1987ko estatu kolpean Thomas Sankara presidentea hil zuten, Afrikako Che Guevara ezizenarekin ere ezagutzen dena. Iraultzaile marxista eta panafrikanismoaren defendatzaile izan zen Sankara, eta 1983an herriaren babesarekin altxatuta hartu zuen agintea. Gobernuan zela hartutako neurri iraultzaileak, Compaorek errotik moztu zituen 1987an, nahiz eta Sankararen gobernuan Presidentetza ministro izan zen.
Blaise Compaoré estatu kolpe baten bitartez iritsi zen presidentetzara, 1987an, eta 1998an, 2005ean eta 2010ean hauteskundeak irabazi zituen. Azken horien ostean oposizioak bozketa sistema aldatzea eskatu zuen.
Fruitu oskoldun
Gorputz-masaren kontrola
"Intxaurra" dietan, subjektuek "Kontrol" dietan baino energia-ingesta handiagoa egin zuten (1.952 kcal vs 1.819 kgcal, hau da, 133 kcal gehiago). Osagarri energetikoa (133 kgcal) intxaurren ekarpen energetikoa (231 kcal) baino txikiagoa zen, eta horrek iradokitzen du beste elikagai batzuekin ordezka zitekeela. Nolanahi ere, beste 133 kgcal-eko energia-ingestak, "Intxaurra" dietan ari zirenei 3,1 kg-ko pisua igotzea ekarriko zien sei hilabetetan. Parte-hartzaile guztiei, intxaurrak hartzeak 0,4 kg-ko pisua (eta gorputz-masaren indizea) handitzea ondorioztatu zien. Baina, "Kontrol" eta "Intxaurra" dieten arteko energia-desberdintasunei egokitu ondoren, ez zen desberdintasunik ikusi gorputz-pisuan. Espero baino txikiagoa izan zen pisu-igoera hura azaltzeko orduan hainbat mekanismo aipa daitezke, hala nola, asetasun-mailaren igoera, energia-gastua atsedenaldian (dietak eragindako termogenesia), melatonina eta fenolen obesitatearen aurkako efektuak eta hesteetako mikrobiomaren aldaketak.
Alergenoak
Fruitu oskoldunek eraginiko alergiak larri-larriak izan daitezke, erreakzio anafilaktiko latzen eragileak Europan alergia gehien eragin dezakeen fruitu lehorra hurra da. Fruitu oskoldunen alergiaren sintoma batzuk hauek izan daitezke: azalean azkura, arnasteko zailtasuna, buruko mina, sabeleko karranpak, azaleko erupzioak eta hantura.
Aldizkari sistematiko batzuetan ageri denez, fruitu lehorren alergiaren diagnostiko-probak % 95eko aurreikuspen-balio positiboa izan arren, "eremu grisean" eroriko diren pertsonen proportzioa handia da; finean, elikagaien test bat egin behar zaiela, banan-banan, alergia-egoera zehazteko.
Madrid Arena
Madrid Arena Espainiako Madril hiriburuan dagoen erabilera anitzeko kirol pabiloi bat da.
Kokalekua
Casa de Campo eremuan dago.
Eraikina
2004an aurrez zegoen Rockódromo izeneko eraikina oinarritzat hartuz eraiki zen.
2012ko istripua
2012ko azaroaren 1eko gauean, Halloween makrofesta batean ospatutako musika elektroniko kontzertuan zehar, goizeko 3:30ak aldera, 5 neska hil ziren, zoritxarrezko gertakari honetan eraikinaren edukieraren gaitasunaren araberako gehiegizko jendetza eta horri aurre egiteko segurtasun neurri eskasia jazo ziren.
Coelbren (Powys)
Coelbren, Galesko udalerri txiki bat da, Powys konderrian. Brecon Beacons Parke Nazionalaren hegoalden dago, Ystradgynlais udalerritik 6 milia ipar-ekialdera, eta Sgwd Henrhyd ur-jauzia eta Nant Llech errekatik hurbil.
Mojácar
Mojácar Almeriako (Espainia) ekialdeko udalerri bat da. 2006an 6.406 biztanle zituen.
Loveridgea ionidesii
Loveridgea ionidesii Loveridgea generoko animalia da. Narrastien barruko Amphisbaenidae familian sailkatuta dago.
Shota Otsuka
Shota Otsuka (大塚 翔太, 1987ko maiatzaren 15a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Mito HollyHock.
Leptostichaeus pumilus
Leptostichaeus pumilus Leptostichaeus generoko animalia da. Arrainen barruko Stichaeidae familian sailkatzen da.
2007ko Eurovision Abesti Lehiaketa
2007ko Eurovision Abesti Lehiaketa urtero ospatzen den Eurovision Abesti Lehiaketaren 52. edizioa izan zen. Helsinkiko Hartwall Areena aretoan ospatu zen, Finlandian. Finalerdia maiatzaren 10ean jokatu zen, eta finala maiatzaren 12an. Aurkezleak Jaana Pelkonen eta Mikko Leppilampi izan ziren.
Garailea Serbiako Marija Šerifović izan zen, "Molitva" abestiarekin. Serbiaren lehen garaipena izan zen, herrialde independiente bezala egin zuen lehen agerraldian. Herrialdeak hizkuntza propio batean abestera behartzen zituen araua 1999an bertan behera utzi zenetik, lehen aldiz irabazi zuen olerkietan ingelesik erabiltzen ez duen abesti batek.
Berrogeita bi herrialde izan ziren partaide, orduko partaide kopuru errekorra. Serbiaz gain, Montenegro, Georgia eta Txekiak lehen agerpena egin zuten. Austria eta Hungaria urte bateko eten baten ostean bueltatu ziren. Bestalde, Monakok uko egin zion partaidetzari.
Lehiaketa
Lehiaketak finalerdi bat eta final bat izan zituen. Big 4 taldeko herrialdeak (Alemania, Erresuma Batua, Espainia eta Frantzia), eta beraiez aparte, aurreko edizioko lehen hamar sailkatuak zuzenki agertu ziren finalean. Gainontzako herrialdeek finalerdian jokatu zituzten finalerako hamar pase.
Finalerdia
Taulan azpimarratutako herrialdeak pasa ziren finalera.
Angel-A
Angel-A 2005eko Luc Besson frantziar zinema zuzendariaren komedia erromantikoa da.
Ostrobotnia
Ostrobotnia (suedieraz, österbotten), finlandiako antzinako probintzietako bat zen. Euskaraz literalki "Behe ekialdeko Bothniako golkoa" esan nahi du, eta Karelia, Savonia, Häme, Satakunta, Mendebaldeko Bothnia, Errusia, Laponia eta Bothniako Golkoa zituen mugakide.
Gaur egungo Finlandian, Pohjanmaa, hain handia izanik, 3 probintzia ezberdinetan sakabanaturik dago, Mendebaldeko Finlandia, Oulu eta Laponian. Izan ere, kultura propio bereizgarririk ez zutenez, banaketa administratiboa ondo jasan zuten eta gaur egun ez da mugen ondorioz arazorik egon.
Historia
Lehenengo gizakiak, Neanderthalgo gizakiak, Kristinestadgo Sasiluola kobazuloetara duela 130.000 urte iritsi zirela uste da. Izotz Aroa igaro ondoren gizakia modernoa 9.000. urtean agertu zen, bertako ehiza oparotasuna aprobetxatu nahian. Ehiztari eta biltzaileen antolakuntza bat eman zen bertan, XII. mendean suediarrak bertara iritsi ziren arte. Hasieran, ez zen merkataritza eta harreman sakonik egon, baina denbora igaro hala suediarrak bertako basoak ustiatzen hasi ziren itsasontzi sendoa eraikitzeko asmoz eta probintziak etorkizunerantz pauso bat aurrera eman zuen.
1809. urtean, probintzia, Finlandia osoarekin batera errusiaren eskuetak gelditu zen eta hazkundea izugarri handitu zen industrializazioren ondorioz eta zura esportazioak irabaziak handitu eta Finlandiako lurralde garrantzitsuenetarikoa bilakatu zuen.
Athaliah Molokomme
Athaliah Molokomme (Francistown, Botswana, 1959ko abenduaren 4a) botswanar legelaria, zuzenbideko irakaslea eta giza eskubideen eta emakumeen eskubideen aktibista da. 2005ean Botswanako lehen emakumezko fiskal nagusia izan zen.
Ostrobotnia
Armarria
Pohjanmaako armarrian hainbat pitotx agertzen dira, urtez urte kopurua aldatu delarik. Pitotxa bertako animalia nagusienetakoa da, nahiz eta ehizarekin arazo handiak izan gaur egun Finlandiar gobernuaren babespean dago.
Athaliah Molokomme
Biografia
1959ko abenduaren 4an jaio zen Francistownen, Botswanan. Imelda Mishodzi Molokomme irakaslearen eta Rufus Oka Kabiwa maisuaren bederatzi seme-alabetatik bigarrena izan zen.
Gobiosoma hildebrandi
Gobiosoma hildebrandi Gobiosoma generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Athaliah Molokomme
Biografia
Botswanako eta Swazilandiako Unibertsitatean ikasi zuen. 1983an, Zuzenbideko maisutza lortu zuen Estatu Batuetako Yale Zuzenbide Eskolan. Zuzenbidean doktoratu zen Leideneko Unibertsitatean. Haren tesia, Children of the Fence: The maintenance of extra-marital children under law and practice in Botswana, laster argitaratu zen.
Ibilbide profesionala
Botswanako Unibertsitateko Zuzenbideko irakaslea izan da, eta hainbat arlo ikertu eta argitaratu ditu: familia-zuzenbidea, emakumearen eskubideak, ohiturazko zuzenbidea eta lan-zuzenbidea.
Angel-A
Sinopsia
André Moussah, 28 urteko marokoar jatorriko baina estatubatuar hiritartasuna duen gizona Parisera itzuli da diru pixka bat erraz egiteko itxaropenarekin, krimeneko bizitza bat atzean utzi nahian, berriro ere estatubatuar gizon zintzo eta normal gisa hasiz. Hala ere, André zorpetuta dago, eta bere lukurariek 24 ordu ematen dizkiote bere zorrak kitatzeko behar dituen 20.000 euroak lortzeko. Orduan, Andrék ezin izango duela kopuru hori guztia lortu hain denbora gutxian jakingo du, eta, beraz, zubi batetik Sena ibaira salto egin eta bere zorigaiztoko bizitzarekin amaitzea erabakiko du. Baina bere harridurarako, hau ez dago bakarrik bere zorigaiztoko erabakian. Bere ondoan emakume eder eta misteriotsu bat dago, Senara salto egin nahi duena. Andrék ez dela bota behar konbentzitu nahi du, ederra baita eta asko baitu bizitzeko. Neskatxak zubitik salto egiten du, eta André bere atzetik doa instintiboki. Ahalegin handiz lortzen du ur zurrunbilotsuetatik ateratzea eta ezagutza berreskuraraztea. Emakume misteriotsua Angel-A izenarekin aurkezten da, eta, esker onez, Andréri esaten dio bere esku dagoen guztia egingo duela laguntzeko, eta bere konpainia bihurtzen da, hori Andrék ezetz esan arren ere, Angel-Ak bere arazo ekonomikoetatik ateratzen laguntzen dion heinean ohartzen da, eta iruzurrezko negozioetan erortzeko duen modu errugabeaz, non erraz konbentzitzen duten bere "lagunek", baita bere balioek ere, bere gainerako ikuspegiak, borrokatzen ez duen bezala.
Athaliah Molokomme
Ibilbide profesionala
Hainbat erakunderen sortzailea da, hala nola Emang Basadi, Women and Law in Southern Africa (WLSA) eta Women, Law and Development International (WLDI). 1998ko uztailaz geroztik, Afrika Australeko Garapen Komunitateko Idazkaritzako Genero Unitateko buru fundatzailea izan zen. Bertan, genero kontuetan aholkuak eman zituen eta emakumearen ahalduntzeari eta genero-ikuspegia txertatzeari buruzko politikak eta programak garatu zituen.
1990eko hamarkadaz geroztik, ohiko hizlaria izan da nazioko, eskualdeko eta nazioarteko hitzaldi, tailer eta mintegietan, bere espezializazio-arloetan.
2005ean Botswanako lehen emakume fiskal nagusia izan zen.
2014ko apirilean, espero zen fiskal nagusiaren karguari uko egitea Nazioarteko Zigor Gorteko lehendakaritzarako, baina ez zion uko egin.
Botswanaren enbaxadorea eta ordezkari iraunkorra NBEren eta Genevako nazioarteko beste erakunde batzuen aurrean. Eta Justice Leadership Initiative-ko parte-hartzaile aktiboa.
Uruoca
Uruoca Brasilgo udalerri bat da, Ceará estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Gorran High Lanes
, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da.
Carboneras
Carboneras Almeriako udalerria da.2006ean 7.508 biztanle zituen.
Granada (fruitua)
Mingrana edo granada mingranondoaren fruitua da.
Orain dela 5.000 urte Asia mendebaldean eta Afrika iparraldean zaintzen ziren mingranondoak. Antzinako egiptoarrek, mugurdi gustuko ardo arina egiten zuten fruta honekin, egarriari buru egiteko.
Granadak mami edo pulparik ez duenez, baiatzat daukate botanikoek. Laranjaren tamaina eta itxurako (10 cm-ko diametroko esfera) fruitu honen azal gorrikara sendoak gordean dauzka laurehun errubizko (badira topaziozko hazitxo horiak dituztenak ere) ale gozo, hemengo postre negutarra alaitzen dutenak, zitrikoekin batera. Alea zapore konplexukoa da: gozo-gozoa eta, aldi berean, garratz samarra, orekan.
Granada alez ale kontsumitzen da, fresko, azal lodi gogorra eta hazien arteko mintz mingotsak bazterturik. Aleak banan-banan bereizi beharrik ez izateko, granada erditik ebaki eta, erdia buruz behera plater gainean ezarrita, "ipurdian" koilara edo beste zer batez kolpatzea da metodo eraginkorra: horrela astinduta, aurki askatuko ditu bere perla gorriak.
Romazy
Romazy Bretainiako udalerri bat da. Administraiboki Frantziako Ille eta Vilaine departamenduan dago Bretainia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Granada (fruitua)
Aleak, gordinik eta osorik, janariaren amaieran eta haragi eta barazkien lagungarri kontsumitzeaz gainera, izozki eta sorbeteak ere egiten dira granadaz; koktel askoren gozagarri den granadina izeneko sirop gorri-gorria aresti arte granada aleekin egin izan da.
Romazy
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 270 ziren. Familiak 114 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 37 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 41 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denborak, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Granada (fruitua)
Arbolatik bildutakoan aleak ez dira gozatzen, umotzen, frutak geroz eta tonu gorriagoa hartzen badu ere.
Hermsdorf (Brandenburgo)
Hermsdorf Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Romazy
Etxebizitza
2007an 153 etxebizitza zeuden, 122 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 141 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 122 etxebizitza nagusietatik 90 bere jabearen bizilekua ziren, 25 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 8 etxek bi zituzten, 18 etxek hiru zituzten, 26 etxek lau zituzten eta 66 etxek bost zituzten. 83 etxebizitzek parking plaza bat zuten azpialdean. 59 etxetan auto bat zegoen eta 49 bi edo gehiago zeuden
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Granada (fruitua)
Aukeran: hautatu kolore gorriko ale astun, handitxoa, azal distiratsu, gogorrekoa, kolpe edo arraildura arrastorik gabea.
Barcial del Barco
Barcial del Barco Zamorako probintziako udalerria da, Benavente y Los Valles eskualdean dagoena.
Granada (fruitua)
Saihestekoa: azal zimur, orbandun, ebaki, mailatu eta arrastoduna. Ez erosi hasierakoak, umatu gabe ohi datozelako. Irrika arintzeko, hartu ale bat, ireki eta jardun horren arabera.
Barcial del Barco
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 298 biztanle zituen.
Granada (fruitua)
Kontserbatzeko: arazorik ez, etxe giroan zein hozkailuan; hori bai, luze iraunez gero, azaletik galduko du pisuaren erdia ere, deshidratazioz. Zuritzeko, egin sei ebaki azalean eta aleak berak erakutsiko dizu. Bestela, ebaki horizontalki eta jo azalean koilararen bizkarrarekin, aleak platerera eror daitezen.
Romazy
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 157 ziren, horien artean 131 aktiboak ziren eta 26 inaktiboak ziren. 131 pertsona aktiboetatik 117 lanean zeuden (67 gizon eta 50 emakume) eta 14 langabezian zeuden (8 gizon eta 6 emakume). 26 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Romazy udalerrian 114 unitate fiskal zeuden, 284 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana 14.935€ zen.
Activitats ecomòmiques
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 5 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 2 margolariak.
2000. urtean Romazy udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 520 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden udalerriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Odinofagia
Eztarriko mina, oro har, bere narritadura edo hanturaren ondorioz gertatzen da. Arrazoi ohikoena (%80) faringitis akutu birala da, eztarriko infekzio biral bat. Beste arrazoi batzuk beste infekzio batzuk (faringitis estreptokozikoa, adibidez), traumatismoak eta tumoreak dira. Errefluxu gastroesofagikok urdaileko azidoa eztarrira itzultzea eta eztarriko min bihurtzea eragin dezake.
Minerako sendagaiak, hala nola antiinflamatorio ez esteroideoak eta parazetamola, lagungarriak dira mina maneiatzeko.
Gerra Soziala
Gerra Soziala edo Aliatuen Gerra (Bellum Sociale) gatazka armatu bat izan zen, K.a. 91 eta K.a. 88 bitartean gertatutakoa, aurrez aurre jarri zituena Erromatar Errepublika eta haren aliatu italikoak, erromatar hiritartasun eskubidea lortu nahi zutenak.
Aurrekariak
Lehen Gerra Punikoa (K.a. 264-241) amaitu zenetik, Erromaren aginpidearen mende zegoen Italia. Bertako herri eta hiri anitz Erromaren aliatuak (socii) ziren, baina ez zuten eskubiderik erromatar hiritartasuna (ius civitates) edukitzeko. Mendekotasun horrek ondorioak zituen, besteak beste, epaiketetan, zergen ordainketan edota lur publikoen (ager publicus) erabileran. Bestalde, herri aliatuetako tropa laguntzaileak funtsezkoak ziren erromatar armadarentzat, baina Erromak jasotzen zituen kanpaina militarretako onurarik handienak.
K.a. 95ean, Licinia Mucia legea onartu zen, erromatar hiritartasuna lortzeko ustez iruzur egin zutenen aurkakoa. Horren ondorioz, italiar ugariri hiritartasuna kendu zitzaien, eta haien nahigabea areagotu zen. K.a. 92an, Marko Livio Druso aukeratu zuten plebearen tribuno. Hark erreforma sorta bat prestatu zuen egoera politikoa baretzeko, adibidez nekazaritzaren erreforma sakona, aristokraziak errefusatu zuena. Horrezaz gain, italiar aliatu guztiei erromatar hiritartasuna eskaintzea proposatu zuen, baina Senatua eta plebea aurka atera ziren. K.a. 91ko urrian Druso bere etxean erahil zutenean, italiar aliatuak matxinatu ziren.
Gerraren bilakaera
Kinto Popedio Silo marsiarra eta Kaio Papio Mutilo samnita buru zirela, hirpinoak, lukaniarrak, marsiarrak, samnitak eta pizenoarrak Erromaren aurka altxatu ziren; 100.000 gizoneko armada eratu zuten, erromatar legioen antzera antolatua, eta Italia izeneko errepublika independentea aldarrikatu. Corfiniumen ezari zuten hiriburua, Erromatik ekialdera, senatuarekin eta txanpon propioa egiteko eskumenarekin. Gerraren hasieran, matxinada hedatzen saiatu ziren, bai hegoaldean, bai iparraldean, Lazio bakarturik uzteko.
Erroma, berriz, armada berreraki beharrean gertatu zen eta, herri aliatuetako tropa laguntzaileez gabeturik, Sizilia, Galia, Hispania eta Afrikako soldaduak bildu zituen, erromatar hiritarrez osatutako 14 legiorekin batera. Publio Rutilio Lupo kontsulak iparraldera jo zuen, marsiarren eta pizenoarren kontra borrokatzera. Fronte horretan, Asculum inguratzea eta hartzea izan zuten xede nagusi, eta Ponpeio Estrabonen gain gelditu zen egiteko hori. Aldi berean, Etruriarako bidea itxi zieten marsiarrei. Erromako beste kontsulak, Luzio Julio Zesarrek, hegoaldean egin zien aurre samnitei, Campaniara hurbil ez zitezen.
K.a. 90ean, erromatarrek desegigo batzuk pairatu zituzten. Iparraldean, Rutilio Lupo Liri ibaiko guduan hil zen, eta Ponpeio Estrabonek ezin izan zuen Asculum hartu. Hegoaldean, Nola eta Aesernia italikoen esku erori ondoren, Lukaniako, Apuliako eta Campaniako hiri gehienek bat egin zuten matxinoekin. Alabaina, Umbriak eta Etruriak neutral iraun zuten. Horiek horrela, lege batzuen bitartez, Erromak hiritartasuna lortzeko bidea ireki zien latinoei eta italikoei. Horren ondorioz, hiri italiko batzuk Erromaren aldera lerratu ziren. Hori erabakigarria izan zen gerraren bilakaeran.
K.a. 89an, aipatutako legeak indarrean jartzearekin batean, Erromak ofensibak abiarazi zituen iparraldean eta hegoaldean. Batetik, Ponpeio Estrabonek Asculum hiria bereganatu zuen. Bestetik, Silak Bovianum, estatu italikoaren hiriburu berria, hartu zuen. Horren ondoan samnitek gerrari eutsi zioten arren, K.a. 88an azpiratuak izan ziren.
Erromaren kontzesioak
Aliatuek, garaituak izan arren, euren xedea lortu zuten, italikoei erromatar hiritartasuna ematen zieten hiru lege onartu baitziren.
Emigrazio europarra
Emigrazio europarra Europatik beste kontinente batzuetara egindako emigrazio-olde desberdinen multzoa da, nagusiki. Fenomeno bereziki bizia izan zen garai kolonialean, Europako gerrate eta diktaduren garaian, herrialde batzuen hazkunde demografikoengatik eta garai batzuetako krisi ekonomiko, gosete, errepresio politiko eta bestelako arrazoiengatik.
Garai zaharragoetan zenbat europarrek utzi zuten kontinentea esaterik ez dago; baina 1815 eta 1932 artean, 60 milioi pertsonak utzi zuten Europa, batez ere Ameriketara joateko, bereziki Ameriketako Estatu Batuetara, Kanadara, Brasilera, Argentinara, Uruguaira, Australiara, Zeelanda Berrira eta Siberiara; populazio horiek ere azkar ugaldu ziren beren bezileku berrian, Afrika, Asia eta Ozeaniako populazioak baino askoz gehiago. Ondorioz, Lehen Mundu Gerraren bezperan, munduko biztanleria osoaren %38 europar jatorrikoa zen. Gorago esandako bitarte horretan, Ameriketara egindako immigrazio boladan, Estatu Batuak (32.5 milioi), Argentina (6.5 milioi), Kanada (5 milioi), Brasil (4.3 milioi), Kuba (1.3 milioi) eta Uruguai (713 000) izan ziren europar migratzaile gehien jaso zituzten herrialdeak.
Dena den, esan daiteke garai berriagoetan beste emigrazio europar bat ere egon dela, Europako herrialde batetik bestera, hasieran garapen ekonomiko gutxieneko herrialdeetatik herrialde ekonomikoki garatuenetara batez ere, eta, geroago, Europar Batasuneko barne-mugikortasunaren testuinguruan.
Kolonien garaia
Europan, oso aspalditik, Aro Modernoa baino askoz lehenago, egon dira migrazio-mugimenduak, bai Europa barruan, eta baita kanpoko lurrekin, bereziki Afrika iparraldearekin, Ekialde Hurbilarekin eta Asia Txikiarekin. Hala ere, Behe Erdi Aroko hazkunde demografikoak bakarrik ekarri zituen biztanleria-mugimendu handiagoak, kontinentearen barnean eta kontinentetik kanpo. Europarrek 1492an Amerika aurkitu izanak borondatezko migrazio korronte jarraitu bat bultzatu zuen. Itxura denez, 200.000 espainiar inguru ezarri ziren kolonia amerikarretan 1600 baino lehen, Amerikako lurralde espainiarretan 3 eta 4 milioi amerindiar bizi zirelarik.
Gutxi gorabehera 1,5 milioi europar ezarri ziren Mundu Berrian 1500 eta 1800 artean. Garai moderno goiztiarrean, migratzaile europarren kopuru absolutua oso txikia izan zen, XIX. eta XX. mendeetako ondorengo migrazio-boladekin alderatuta, baina lehen migrazio moderno horiek tamaina erlatibo nabarmena izan zuten.
Trioceros affinis
Chamaeleo affinis Trioceros generoko animalia da. Narrastien barruko Chamaeleonidae familian sailkatuta dago.
Emigrazio europarra
Kolonien garaia
XVI. mendean, Espainiak eta Portugalek etengabe bidali zituzten beren kolonietara gobernuko eta elizako funtzionarioak, noblezia txikiko kideak, nekazariak eta haien familiak, urtean batez beste 3 000 pertsona inguru, 8 milioi inguruko populaziotik. Guztira, kalkulatzen da 437.000 pertsona inguru irten zirela Espainiatik 1500 eta 1650 bitartean Erdialdeko Amerikara, Hego Amerikara eta Karibeko uharteetara. Kalkuluen arabera, 1492 eta 1824 artean, 1,86 milioi espainiar baino gehiagok emigratu zuten Latinoamerikara, milioi bat XVIII. mendean, eta hainbat milioi gehiagok jarraitu zuten emigratzen Ameriketako lurraldeen independentziaren ondoren.
Bestetik, 1500 eta 1700 artean, 100.000 portugaldarrek zeharkatu zuten Atlantikoa, Brasilen ezartzeko. Hala ere, Minas Gerais eskualdean ekoizpen handiko urre meategi ugari aurkitu ondoren, Brasilerako portugaldar emigrazioa boskoiztu egin zen. 1500. urtetik, portugaldarrak Brasilera iritsi zirenetik, 1822an herrialde horrek independentzia lortu zuen arte, 500.000 eta 700.000 bitarte portugaldar ezarri ziren Brasilen, horietatik 600.000 inguru XVIII. mendean. 1700etik 1760ra bitartean, beste milioi erdi bat etorkin portugaldar sartu ziren Brasilen. XVIII. mendean, urre-sukarrari esker, Minas Gerais probintziako hiriburua, Villa Rica hiria (gaur egun Ouro Preto), garai batez, Mundu Berriko hiririk jendetsuenetako bat bihurtu zen. Portugaldarren immigrazio eta eragin masibo horrek hartaratuta, hiri horrek Amerikako XVIII. mendeko europar arkitekturaren adibiderik onenetakoa izaten jarraitzen du gaur egun. Bestalde, meatzaritza-ekonomiaren garapenak soldaten igoera eta enplegu aukeren ugalketa ekarri zuen Portugalgo kolonian XVIII. mendean, eta horrek are bultzada handiagoa eman zion emigrazioari: horrenbestez, XVIII. mendean, 600.000 portugaldar inguru ezarri ziren Brasilen, emigrazio masibo bat, kontuan izanik Portugalek garai hartan 2 milioi biztanle baino ez zituela.
Ipar Amerikarako immigrazioan, britainiarrak, irlandarrak, frantsesak eta iparraldeko beste europar batzuk izan ziren populazio migratzaile nagusiak. Frantzia Berrirako emigrazioak Kanada modernoaren sorrera eragin zuen, Frantzia iparraldeko kolonoen immigrazio goiztiar garrantzitsu batekin.
Independentzia osteko immigrazioa
XIX. eta XX. mendeetan, emigrazio europar masiboa gertatu zen, nagusiki Amerika, Hegoafrika, Australia eta Zeelanda Berrira. Emigrazio masibo horren zergatiak XIX. mendeko Europako lanik eza eta miseria —bereziki nekazari eta langileen artean—, gerrak eta kontinenteko aldaketa politikoak izan ziren. Napoleonen gerren amaieratik 1920ra arte, 60 milioi europar inguru emigratu ziren. Horietatik, %71 Ipar Amerikara joan ziren, %21 Latinoamerikara (batik bat Argentina eta Brasilera) eta %7 Australiara. Horietako 11 milioi inguru Latinoamerikara joan ziren; horietatik %38 italiarrak ziren, %28 espainiarrak eta %11 portugaldarrak.
XIX. mendean, 1821 eta 1890 artean, 9,55 milioi europar kokatu ziren Estatu Batuetan, nagusiki alemanak, irlandarrak, ingelesak, eskandinaviarrak, italiarrak eta eskoziarrak. 15 milioi gehiago iritsi ziren 1890etik 1914ra, eta Kanadara 2,5 milioi. Bitarte horretan iritsitako etorkin kopurua handia izan arren, Ameriketako Estatu Batuetatik kanpo jaiotakoek AEBetako biztanleriaren ehuneko txiki samarra osatzen zuten 1910ean: atzerritarrak herrialdeko biztanleriaren % 14,7 ziren, 13,5 milioi pertsona. Argentinaren kasuan, aldiz, immigrazioak askoz eragin handiagoa izan zuen herrialdearen osaera etnikoan, Estatu Batuek baino askoz jatorrizko biztanle gutxiago zituelako. Horrenbestez, 1914an, Argentinako biztanleriaren % 30a atzerrian jaioa zen, eta etorkin talde handiena, Italian jaiotakoak, populazioaren % 12 ziren. Kanadarekin ere fenomeno berbera gertatu zen: 1881ean, kanadarren % 14 atzerrian jaioak ziren, eta proportzioa % 22ra igo zen 1921ean.
Brasilen, berriz, biztanleria osoaren barruan etorkinek zuten proportzioa askoz txikiagoa zen, eta, gainera, immigranteek herrialdeko erdialde eta hegoaldean kontzentratzeko joera zuten. Brasilgo atzerritarren proportzioa 1920an iritsi zen puntu gorenera, % 7ra zehazki, 2 milioi pertsonarekin, gehienak italiarrak, portugaldarrak, alemaniarrak eta espainiarrak; dena dela, 1880 eta 1920 artean 4 milioi etorkin europar iritsi izanak nabarmen aldatu zuen herrialdearen osaera arraziala. Brasilgo biztanleriak 1901etik 1920ra bitartean izan zuen hazkundean, immigrazioaren pisua ez zen iritsi % 7raino baino; aldiz, immigrazio handiko urteetan, 1891tik 1900era, proportzioa % 30erainokoa izan zen (Argentinak 1880ko hamarkadan izan zuen % 26tik gorakoa).
1820tik 1930eko hamarkadaren hasierara bitartean etorkin europar gehien jaso zituzten herrialdeak Ameriketako Estatu Batuak (32,5 milioi), Argentina (6,5 milioi), Kanada (5,1 milioi), Brasil (4,4 milioi), Kuba (1,4 milioi) eta Uruguai (713.000) izan ziren. Immigrazio kopuru apalagoa jaso zuten (guztien artean, Latinoamerikako emigrazio europarraren % 10 baino gutxiago) Mexiko (270.000), Kolonbia (126.000), Txile (90.000), Puerto Rico (62.000), Peru (30.000) eta Paraguai (21.000).
Etorkinen jatorria
Estatu Batuetara, XVIII. mendetik XX. mendearen erdi aldera arte, 8 milioi alemaniar inguru joan ziren. Bestalde, 1840 eta 1920 bitartean iritsitako etorkinen jatorriari begiratuta, hauek dira zenbakiak: alemaniarrak 6 milioi; irlandarrak 4.75 milioi; italiarrak 4,5 milioi; ingeles, galestar eta eskoziarrak 4,2 milioi; Austria-Hungariako Inperiotik 4,2 milioi; Eskandinaviatik 2,3 milioi, eta Errusiar Inperiotik 2,3 milioi (bereziki, lituaniar katolikoak, poloniarrak eta juduak).[ Eta 1840 eta 1920 bitartean, 370.000 etorkin iritsi ziren Suedia, Danimarka eta Norvegiatik.
XX. mendearen hasieran, New York hiriak mundu mailako hirugarren komunitate alemanieradun ugariena zeukan Berlin eta Vienaren ondoren. XXI. mendean, estatubatuarretatik 42,8 milioik (% 15,2) alemaniar jatorrikotzat dute beren burua. Munduan, 90 milioi lagun inguru daude alemaniar jatorria dutenak, Alemaniako 71 milioi biztanleez gain; Brasil, Argentina, Mexiko, Txile , Guatemala, Venezuela, Hegoafrika eta Australia dira alemaniar jatorriko migratzaileen ondorengoan diren biztanle gehien dituzten herrialdeak.
Euskal herritarren emigrazioa
Arrazoi ekonomikoek eragin zuten batez ere euskal herritarren emigrazioa, baina egon zen bestelako arrazoi ugari ere: besteak beste, Lehen Gerra Karlisten ondorioz ezarritako nahitaezko soldadutzari ihes egitea eta maiorazkoaren oinordetze-sistema, zeinak ondasuna seme nagusiari soilik ziurtatzen zionez besteak lan bila joatera behartzen baitzituen.
Kopuruaren aldetik, euskal emigrazioa batez ere Venezuela, Argentina, Kuba, Txile, Uruguai, Mexiko, Kolonbia eta Ameriketako Estatu Batuetara zuzendu zen. Argentinako biztanleen %10 euskal jatorrikoak dira. Hara joandako euskaldunek Ipar nahiz Hego Euskal Herritik emigratu zuten, XIX. eta XX. mendeetan bereziki, arrazoi ekonomikoengatik edo Karlistadetatik ihesi. Txilera ere migrazio handia egon zen bereziki XVIII. mendean. Ameriketako Estatu Batuetan, bestalde, euskal jatorriko 57.000 lagun bizi dira, 2000ko erroldaren arabera.
Amerikaz gainera, euskal emigrazioaren zati bat Asiara ere bideratu zen, Filipinetara batez ere, nahiz euskal diaspora ezezagunagoa izan Amerikakoarekin alderatuz. Asiako lehen misiolari kristauetako batzuk euskaldunak ziren, hala nola Frantzisko Xabierkoa jesuita, zeina Txinako kostaldeko Sanzian uharteetan hil baitzen.
Villenave-de-Rions
Villenave-de-Rions Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Emigrazio europarra
Munduko beste eskualde batzuk
Zeelanda Berriak, bestetik, 18.000 britainiar inguru jaso zituen 1840 eta 1852 bitartean. Hortik aurrera, emigrazioa are gehiago handitu zen, eta, 1874an, adibidez, 38.000 etorkin iritsi ziren, eta harmarkada osoan zehar 140.000 pertsona inguru. Immigrazioak beheranzko joera izan zuen 1881 eta 1900 artean, bakarrik 40.000 etorkin inguru iritsi baitziren. Aldiz, 1900 eta 1915 artean, 120.000 gehiago sartu ziren. Lehen Mundu Gerraren eraginez, ordea, asko murriztu zen immigrazioa, eta 3.000 lagun baino ez omen ziren heldu. Gerora, etorkin kopuru handiena 1935ean izan zen, 10.000 etorkinekin.
Villenave-de-Rions
Biztanleria
2007an Villenave-de-Rions udalerrian erroldatutako biztanleak 271 ziren. Familiak 117 ziren, horien artean 27 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 23 bakarrik bizi ziren emakumeak), 51 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 39 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Emigrazio europarra
Munduko beste eskualde batzuk
Bestalde, ia milioi bat herbeheretarrek emigratu zuten Indonesiara 1600 eta 1900 artean, baina gehienak handik gutxira itzuli ziren.
Villenave-de-Rions
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Belver de los Montes
Belver de los Montes Zamorako probintziako udalerria da, Tierra de Campos eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 388 biztanle zituen.
Villenave-de-Rions
Etxebizitza
2007an 130 etxebizitza zeuden, 118 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 130etxeak ziren. 118 etxebizitza nagusietatik 86 bere jabearen bizilekua ziren, 22 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 4 etxek bi zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 28 etxek lau zituzten eta 72 etxek bost zituzten. 85 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 51 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 59 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Emigrazio europarra
Munduko beste eskualde batzuk
Afrikan, milioi bat europar inguru hartu zituen Hegoafrikak.
Villenave-de-Rions
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 192 ziren, horien artean 144 aktiboak ziren eta 48 inaktiboak ziren. 144 pertsona aktiboetatik 130 lanean zeuden (66 gizon eta 64 emakume) eta 15 langabezian zeuden (9 gizon eta 6 emakume). 48 pertsona inaktiboetatik 22 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Villenave-de-Rions udalerrian 126 unitate fiskal zeuden, 308 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.091 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 tintoreria.
2000. urtean Villenave-de-Rions udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 182 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Elhuyar aldizkaria
Elhuyar zientzia eta teknologia Elhuyar Fundazioak hiru hilez behin kaleratzen duen zientzia eta teknologiari buruzko euskal aldizkaria da.
Historia
1974. urtean sortu zen, Elhuyar aldizkaria izena zuelarik, baina 1986an haren ordez Elhuyar zientzia eta teknika izena hartu zuen. 2015ko martxoan, egoera ekonomikoak behartuta, aldizkariak maiztasuna murriztuko zuela iragarri zuen. Hilabetekari izatetik hiru hilero argitaratzera pasatu zen.
São Francisco de Paula (Minas Gerais)
São Francisco de Paula Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Pianoarentzako 23. sonata (Beethoven)
Ludwig van Beethovenen '''Pianoarentzako 23. sonata' fa minorrean Opus 57, Apassionata (pasiotsua) bezala ezagutua, bere garai ertaineko hiru sonata handietakotzat hartzen da (besteak Waldstein sonata Opus 53 eta Les Adieux sonata Opus 81'' dira). Vienatik gertu dagoen Döblingen idatzi zuen 1804an, Franz von Brunswick kondeari eskainia eta Bureau des Arts et d'Industriek argitaratua izan zen.
Gutxi gora-behera 23 minutuko iraupena du.
Mugimenduak
Hiru mugimenduz osatua dago:
Allegro assai
Errepikapenik gabeko sonata allegro bat da, 12/8 konpasean idatzia eta 10 minutu inguruko iraupena du. Bere iraupena gora-behera, mugimendu hau tonalitate aldaketa azkarren eta bapateko dinamika aldaketen artean dihoa. Gai nagusiak erritmo bereizgarri bat du, erritmo punteatu bat bezala, baina 5:6ko proportzioan 3:4koan ordez, jotzeko zaila dena. Fa minor tonalitatea aukeratzea argi geratzen da mugimenduak pianoaren behereneko fa notaren erregistro grabe eta iluna sarri erabiltzen duela ikustean, garai hartako pianoen notarik grabeena zena. Mugimendua apur bat lasai eta motela da hasieran, azkar jotako akorde multzoek etena.
Allegro, ma non troppo-presto
Hirugarren mugimendua sonata allegro bat da, non, oso ez ohiko moduan, soilik bigarren zatia errepikatuko den, adierazten denaren arabera. Mugimendua perpetuum mobile bat da, soilik garapenean eta kodan etendako kortxeaerdi azkarrekin. Mugimendua izaera konplexu, azkar eta bizikoa da, soilik garapenean eta kodan etendako kortxeaerdi azkarrekin. Zenbait adjektibo jaso ditu kritikarien aldetik: "pasiotsua", "desesperatua" eta "arnasa kentzen duena".