cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Euzko JEL-Batza
Berrelkarketa
Primo de Riveraren diktaduraren amaiera aldera, Euzko Gaztedik eta Euzkadi egunkariak abertzaletasunaren batasunaren aldeko kanpainari ekin zioten. 1930ko apirilean helburu horretarako batzorde bat sortu eta adostasun baten hastapenera iritsi ziren.
Infragorrien espektroskopia
Erabilera eta aplikazioak
Espektroskopia infragorria gasen isurketa detektatzeko gailuetan (DP-IR eta EyeCGAs) erabiltzen da. Instrumentu hauek, adibidez, hidrokarburoen gas isurketak detektatu ditzakete gas natural eta petrolioaren garraioetan.
Euzko JEL-Batza
Berrelkarketa
1930eko azaroaren 16an Bergarako zineman ospatutako Batasun Biltzar Nazionalean antzinako Euzko Alderdi Jeltzalea izena berreskuratzea erabaki zen. Abertzaletasunaren gehiengoaren batasuna lortu zen; halere, aipatzekoa da talde bat, laizismoaren aldeko eta Espainiako alderdi ezkertiarrekin itunen aldeko izateagatik, bereizi zela; handik gutxira, Eusko Abertzale Ekintza alderdi berria sortu zuen.
Montbrisoneko barrutia
Montbrisoneko barrutia departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 160.289 biztanle ditu 1.959 kilometro koadrotan. Guztira 138 udalerri ditu. Bere hiriburua Montbrison da.
Amazona kawalli
Amazona kawalli Amazona generoko animalia da. Hegaztien barruko Psittacidae familian sailkatua dago.
Infragorrien espektroskopia
Erabilera eta aplikazioak
Azken berrikuntzek hodeian oinarritutako datu-base bati lotutako miniaturazko IR-espektrometro bat dakarte, eguneroko erabilera pertsonalerako pentsatua dagoena. Bestalde, NIR txip espektroskopikoak ere garatzen ari dira mugikor inteligenteetan itxatxi daitezkeenak, eta baita ere zenbait mugikor aplikazio.
Limnonectes plicatellus
Limnonectes plicatellus Limnonectes generoko animalia da. Anfibioen barruko Dicroglossidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Okapien fauna-erreserba
Okapien fauna-erreserba Ituri probintziako oihanean dago, Kongoko Errepublika Demokratikoaren ipar-ekialdean, Sudan eta Ugandako mugetatik gertu. 14.000 km²-ko azalera du gutxi gorabehera, eta oihanaren eremuaren bosten bat estaltzen du, gutxi gorabehera. UNESCOk 1996an erreserba Gizateriaren Ondare izendatu zuen, eta hurrengo urtean arriskuan zegoen Gizateriaren Ondarearen Zerrendan sartu zuen.
Ekologia
Basoko fauna-babeslekua Ituriko baso osoaren bosten bat hartzen du, gutxi gorabehera. Pleistozenoko babesleku, basoak hosto iraunkorreko eta erdi-betiberdeko baso trinkoak ditu, bertan Mbau izeneko zuhaitzak (gilbertiodendron dewevrei) nagusi direla. Nepoko, Ituri eta Epulu ibaiek erreserba zeharkatzen dute, baso zingiratsuz inguratuta. Erreserbaren iparraldeko granito-azaleratzeek Encephalartos ituriensis mehatxatutako espeziearen habitat kritikoa babesten dute.
Glaziazioetan klima egonkor samarra zuenez, basoko bizi-erreserbak eta Ituriko basoak komunitate biologiko bakarra babestu dute. Izenak adierazten duen bezala, Okapien fauna-erreserba okapi askoren bizilekua da. 1996an, kopurua 3.900 – 6.350 ingurukoa izan zela kalkulatu zuten, mundu-populaziokoa 10.000 – 20.000 ingurukoa izanda. 1996an, 7.500 elefante eta horrenbeste txinpantze inguru erreserbaren barruan bizi ziren. Hala ere, kopuru horiek nabarmen jaitsi dira azken urteotan, ezkutuko ehizaren eta ezegonkortasun politikoaren ondorioz. Erreserbaren barruan identifikatutako beste ugaztun batzuk lehoinabarra, bufalo gorria, arratoi-orein urtara, bongoa, Batesko antilope pigmeoa eta hilokeroa dira. Ituriko basoak erreserbaren barruan ikusi dituzten 17 primate espezieren bizilekua dira eta, beraz, Afrikako edozein basotako primate espezieen aberastasun handiena dute.
Erreserbak 370 hegazti espezie baino gehiago ditu, eta Afrika kontinentaleko hegaztien kontserbaziorako lekurik garrantzitsuenetako bat da. Erreserban dauden hegazti espezie asko endemikoak dira Kongoko arroan, tartean galtzeko arriskuan dagoen Kongoko indioilarra barne.
Puente de Vallecas
Puente de Vallecas Madrilgo hiria osatzen duten 21 barrutietako bat da, Entrevías (131), San Diego (132), Palomeras Bajas (133), Palomeras Sureste (134), Portazgo (135) eta Numancia (136) auzoek osatzen dutena.
Madrilgo hego-ekialdean dago, mendebaldean M-30, iparraldean A-3, Democracia Etorbidea eta Madril-Zaragoza trenbidea, hego-ekialdean M-40 eta hego-mendebaldean Manzanares ibaia izanik.
Saint-Genest-d'Ambière
Saint-Genest-d'Ambière Frantziako udalerri bat da, Vienne departamenduan dagoena, Akitania Berria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Donegore
Donegore, historikoki Dunogcurra (irlanderaz Dún Ó gCorra) Ipar Irlandako Antrim konderrian dagoen etxebizitza gune bat da, Ulster probintzian. Eremu honetan dagoen muino baten izena ere bada.
Antrim udalerritik 8 kilometro ekialdera dago.
Saint-Genest-d'Ambière
Biztanleria
2007an Saint-Genest-d'Ambière udalerrian erroldatutako biztanleak 1.210 ziren. Familiak 491 ziren, horien artean 126 pertsona bakarrekoak ziren (71 bakarrik bizi ziren gizonak eta 55 bakarrik bizi ziren emakumeak), 161 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 165 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 39 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 592 etxebizitza zeuden, 495 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 35 bigarren erresidentzia ziren eta 62 hutsik zeuden. 563 etxeak ziren eta 16 apartamentuak ziren. 495 etxebizitza nagusietatik 401 bere jabearen bizilekua ziren, 82 alokairuan okupaturik zeuden eta 12 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 38 etxek bi zituzten, 68 etxek hiru zituzten, 132 etxek lau zituzten eta 254 etxek bost zituzten. 407 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 181 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 270 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Balta (Mehedinți)
Balta Errumaniako udalerri bat da, Mehedinți konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Saint-Genest-d'Ambière
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 55 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 16 eraikuntza enpresak ziren, 22 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 23 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 funeraria, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 igeltseroak, 2 margolariak, 2 zurginak, 4 iturginak, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 etxerako tresna denda zen.
2000. urtean Saint-Genest-d'Ambière udalerrian 43 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.105 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pozuelo de la Orden
Pozuelo de la Orden Valladolideko udalerria da, Tierra de Campos eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 62 biztanle zituen.
Protomyctophum mcginnisi
Protomyctophum mcginnisi Protomyctophum generoko animalia da. Arrainen barruko Myctophidae familian sailkatzen da.
Baldetorre
Baldetorre Urraul ibarreko Esa udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Zangozerria eskualdean.
1300n jada despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Esako Udalara pasa ziren.
Bertako biztanleak baldetortarrak ziren.
Izena
Baldetorre toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Geografia
Baldetorre Urraul ibarran dago, eta gaur egungo Esa udalerrian barruan.
Inguru naturala eta kokapena
Esa Nafarroa Garaia mendebaldean kokatzen da, Zangozako merindadearen muturrean. Herrira Iruñea eta Jaka arteko errepidea hartuta ailegatzen da. Aragon ibaiaren ondoan kokatzen da.
Klima
Esako klima mediterraneo-kontinental motakoa da. Urteko batez besteko tenperaturak 12º eta 13º bitartekoak dira eta batez besteko prezipitazioak 600mm eta 100mm bitartekoak, altuera zein den. Urteko egun euritsuak 90 izaten dira, eta, oro har, udaberrian eta udazkenean metatzen dira, izan ere, udak leho samarrak izaten dira. Alde termikoa nahiko nabaria da.
Basoak udalerriaren zati handi bat dira, eta jatorrizko zuhaixkak eta hariztiak ia erabat galdu dira. Nafarroako hainbat udalerritan gertatu bezala, larizio pinu ugari birlandatu dira XIX. mendetik aurrera.
Estazio meteorologikoak
Esan dagoen, itsasoaren mailatik 487 metrora, Nafarroako Gobernuak 1991an jarritako estazio meteorologikoa dago.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Amazona farinosa
Amazona farinosa Amazona generoko animalia da. Hegaztien barruko Psittacidae familian sailkatua dago.
Ecsenius lividanalis
Ecsenius lividanalis Ecsenius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Blenniidae familian.
Maypearl (Texas)
Maypearl Texasko hiri bat da. Ellis konderrian kokatua dago. 2010ean 934 biztanle zituen, 2.1 kilometro koadrotan banatuta.
Gemma Nierga
Gemma Nierga i Barris (Girona, Katalunia, 1965eko azaroaren 1a) kataluniar kazetaria da. Bere lan ibilbidean zehar irrati esatari eta telebista aurkezle egin du lan.
Pudu puda
Pudu puda Pudu generoko animalia da. Artiodaktiloen barruko Capreolinae azpifamilia eta Cervidae familian sailkatuta dago
Quintanilla de Arriba
Quintanilla de Arriba Valladolideko udalerria da, Campo de Peñafiel eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 201 biztanle zituen.
Enrique Álvarez-Sala Morís
Enrique Álvarez-Sala Morís (Gijón, 1910 - Somió, 1995eko maiatzaren 4a) arkitekto arrazionalista ezaguna izan zen.
Biografia
Batxilergoa Gijónen egin zuen. Ondoren Suitzara joan zen eta han hizkuntzak ikasi zituen. Berrogeita haman urte Gijongo udal-arkitektoa izan zen. Ventura Álvarez Sala margolariaren ondorengoa zen.
Durangaldeko Herri Komunikabideak
Durangaldeko Herri Komunikabideak Durangaldeko (Bizkaia) herri-komunikabideak biltzen dituen elkartea. 1992an sortu zen, eta helburua Durangaldean herri-komunikabideak bultzatzea du. Eraz aldizkaria argitaratzeaz arduratzen da, eta Anboto telebistaren proiektua martxan jartzen ari da.
Buckhorn (Kalifornia)
Buckhorn Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Amador konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Zeravshanita
Zeravshanita silikato motako minerala da.
Ezaugarriak
Zeravshanita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 da.
Yuri Berchiche
Yuri Berchiche Izeta (Zarautz, Gipuzkoa, ) euskal herritar futbolari profesionala da. Athletic taldean jokatzen du, ezker atzelari gisa.
Aitaren aldetik franko-aljeriar etorkia du. Antiguoko Kirol Elkartearen eta Athleticen harrobietan hazia, Tottenham Hotspurrek bigarren talderako fitxatu zuen, eta han hasi zuen kirol ibilbide profesionala.
Ibilbide profesionala
''2023ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.''
Saint-Étienneko barrutia
Saint-Étienneko barrutia departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 415.576 biztanle ditu 1.041 kilometro koadrotan. Guztira 74 udalerri ditu. Bere hiriburua Saint-Étienne da.
59 Elpis
59 Elpis, asteroide gerrikoan aurkitutako 59. asteroidearen izena da. Jean Chacornac frantziarrak aurkitu zuen 1860ko irailak 12an Paristik.
Asteroide honek, bere izena, greziar mitologian, itxaropenaren jainkosa den Elpisengatik jasotzen du.
Burchinal (Iowa)
Burchinal Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Cerro Gordo konderrian dago, Iowa estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Francis Lai
Francis Lai (Niza, 1932ko apirilaren 26a - Paris, 2018ko azaroaren 7a) frantziar soinu-banda konpositorea izan zen. 1970ean Jatorrizko soinu banda onenaren Oscar Saria irabazi zuen Love Story filmarekin.
Sixt-Fer-à-Cheval
Sixt-Fer-à-Cheval Frantziako udalerria da, Savoia Garaia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Sixt-Fer-à-Cheval udalerrian erroldatutako biztanleak 788 ziren. Familiak 328 ziren, horien artean 96 pertsona bakarrekoak ziren (48 bakarrik bizi ziren gizonak eta 48 bakarrik bizi ziren emakumeak), 92 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 112 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 531 ziren, horien artean 438 aktiboak ziren eta 93 inaktiboak ziren. 438 pertsona aktiboetatik 420 lanean zeuden (225 gizon eta 195 emakume) eta 18 langabezian zeuden (8 gizon eta 10 emakume). 93 pertsona inaktiboetatik 29 erretiraturik zeuden, 31 ikasten zeuden eta 33 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Sixt-Fer-à-Cheval udalerrian 330 unitate fiskal zeuden, 764 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.293 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 100 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 24 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 20 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 6 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 19 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Obârșia-Cloșani
Obârșia-Cloșani Errumaniako udalerri bat da, Mehedinți konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Sixt-Fer-à-Cheval
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 32 zerbitzu publikoetatik, 3 igeltseroak ziren, 12 zurginak, 3 iturginak, 3 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia eta 9 jatetxeak.
Obârșia-Cloșani
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Sixt-Fer-à-Cheval
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Sixt-Fer-à-Cheval udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Limnonectes poilani
Limnonectes poilani Limnonectes generoko animalia da. Anfibioen barruko Dicroglossidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Ecsenius lubbocki
Ecsenius lubbocki Ecsenius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Blenniidae familian.
Corpse Bride
Corpse Bride edota Tim Burton's Corpse Bride (euskaraz Gorpu Emaztegaia edota Tim Burtonen Gorpu Emaztegaia), 2005eko Mike Johnson eta Tim Burton zinema zuzendariaren stop motion animaziozko film bat da. Johnny Depp eta Helena Bonham Carter aktoreek beren ahotsak ipini zituzten. Soinu banda Danny Elfman musikagileak konposatu zuen.
Argumentua
Viktoriar Aroa, Ingalaterra. Izenik gabeko herri batean, Victor Van Dort (Johnny Depp) gazteak, txantxetan, emaztegai eraztun bat Emily (Helena Bonham Carter) hildako neska gaztearen hatzean jarri du. Baina hilkor gizajoak ez dakiena, hilak bere "emaztegai" eskubideak eskatuko dituela da.
Drains Bay
Drains Bay (irlanderaz Draighean) Ipar Irlandako Antrim konderrian dagoen kostaldeko etxebizitza eta atsedenleku gune bat da, Ulster probintzian. 2011an 714 biztanle zituen. Hondartza baten luzean hedatzen da.
Roanneko barrutia
Roanneko barrutia departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 152.659 biztanle ditu 178 kilometro koadrotan. Guztira 115 udalerri ditu. Bere hiriburua Roanne da.
Cecilia Helena Payne-Gaposchkin
Cecilia Payne-Gaposchkin (Wendover, Buckinghamshire, Erresuma Batua. 1900eko maiatzaren 10a – Cambridge, Massachusetts, Estatu Batuak. 1979ko abenduaren 7a) 1925ean, izarrak, batez ere, hidrogenoz osatuta daudela frogatzen duen Doktorego Tesia sortu zuen astronomo anglo-amerikarra da. Askoren esanetan, bere garaian "Astronomian inoiz idatzitako doktore-tesi distiratsuena" bezala hartu zen.
Biografia
Botanika, fisika eta Cambridge-ko Unibertsitateko kimika ikasi zuen hasiera batean. Han titulu bat bere sexuagatik lortzeko ezintasunaren aurrean, Ingalaterra utzi zuen 1922an Estatu Batuetan, zeinen nazionalitatea 1931n lortzen bukatu zuen, bizi ahal izateko asmoarekin. 1925ean, Astronomia-areako doktoregoa Radcliffe College-an (gaur egun Harvard-eko zatitzen da) lortzen lehen pertsona bihurtu zen “Izarren atmosferei, izarretako geruza inbertitzaileetako tenperatura altuen behaketako ikerketarako ekarpenari” buruzko bere hitzaldiari esker (Stellar Atmospheres, Contribution A the-a to Observational Study of High Temperature in the-a Reversing Layers of Stars). Otto Struve astronomoak Cecilia-ren lana bereizi zuen bezala. “Zalantzarik gabe, Astronomiari buruzko historian idatziriko tesis doktoral hoberena” Bere bizitza pertsonalean gehiago barneratuz, 1933an, Europan zehar egindako bidaia batean Sergei I. Gaposchkin astrofisikari errusiarra ezagutu zuen Alemanian. Honek Estatu Batuetan sartu ahal izateko bisa lortzen lagundu zion, eta han, 1934. urtean ezkondu ziren. Cecilia eta biek 3 seme-alaba izan zituzten. Bere bizitza aurrera zihoan bitartean, bera bere bizitza akademikoari jarraitu eta Hardvard-en pasa zituen hurrengoko urteak zientzilari lanetan, nahiz eta bi hamarkadetan zehar ez zuen lanpostu ofizialik izan. Azkenik, 1938 an, Astronomia saileko titulu ofiziala jaso zuen. Esan bezala, bere bizitza profesional guztia igaro zuen han, 1956. urtean, irakasle postura iritsi zen lehen emakumea bihurtu, eta beranduago, departamentu oso bat kontrolatzen zuen lehen emakumea bihurtu zen arte.
Hona hemen bere bizitza osoan zehar izandako lanpostu edo karguak:
Bere lan ospetsuenak
Ceciliak, beste hainbaten lanen artean, zenbait liburu zientifiko idatzi zituen:
Mònica Terribas
Mònica Terribas i Sala (Bartzelona, 1968ko urtarrilaren 16a) kazetari kataluniarra da, eta irakasle titularra Pompeu Fabra Unibertsitatean. 2008 tik 2012 ra Televisió de Catalunya erakundeko zuzendaria izan zen, eta hurrengo urtean, Ara egunkariko kontseilari ordezkaria eta editorea. 2013 ko irailaren 2a ezkero El matí de Catalunya Ràdio irratsaioa zuzendu eta aurkezten du.
Biografia
1991 n Kazetaritzan lizentziatu zen Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan. 1997 an Filosofian egin zen doktore Stirling Unibertsitatean, Eskozian, non lau urtez ikasi baitzuen, British Council erakundeak eta Caixa Fundazioak emandako beka bati esker.
Denboraldi bat egin zuen erredaktore gisa Cadena 13 irratiaren informazio-zerbitzuetan. Hurrengo urtean, 1988 an, telebistan hasi zen lanean, Joaquim Maria Puyal kazetariaren taldean. Harrezkero, Kataluniako Telebistaren zenbait saiotan egin du lan koordinatzaile, gidoilari edo zuzendari moduan: La vida en un xip (1989–1991), Tres pics i repicó, Un tomb per la vida (1993–1994), Persones humanes (1994–1996), Som i serem (1995–1996), Avisa'ns quan arribi el 2000 eta Temps era temps. Halaber, zuzendu eta aurkeztu zuen Les dues cares eztabaida-saioa (2002). 2002 tik 2008 ra lehendabizi aurkeztu eta gero zuzendu zuen La nit al dia informazio eta analisi-saioa Kataluniako Telebistan. 2008 ko maiatzean Televisió de Catalunya erakundeko zuzendari izendatu zuten, Francesc Escribanoren ordez, eta kargu horretan izan zen 2012 ko apirila arte, orduan Eugeni Sallent kazetariak ordezkatu baitzuen. Urte bereko abuztuan Ara egunkarian hasi zen, kontseilari-ordezkari eta editore moduan. 2013 ko uztailean utzi egin zuen kontseilari-ordezkari kargua, baina segitu zuen editore gisa.
2013 ko irailaren 2an aro berri bati ekin zion zuzendari legez El matí de Catalunya Ràdio irratsaioan, Manel Fuentes ordezkatuta. 2014 an aurkeztu zuen, Quim Masferrer aktorearekin batera, TV3 katearen maratoia bihotzeko gaixotasunen kontra.
Esnaurko gotorlekua
Esnaurko gotorlekua Azkainen, Lapurdin, dagoen XIX. mendeko gotorlekua da. Monumentu historiko izendatu zuten 1992ko urriaren 7n.
Historia
Frantziako armadak Espainian indar anglo-espainiarren aurka izandako hainbat porroten ondorioz, Soult mariskalak atzera egiteko beharra izan zuen mugara arte. Gotorlekua 1813ko uztaila-azaroa bitartea eraiki zen eta lurra eta harriak erabiliz. Eraikuntza dagoeneko 1793an eraikitako gotorlekuaren soberakinekin egin zen. Ugaranako guduan, gotorlekua garaitua izan zen 1813ko azaroan Wellingtonen tropek hartu zuten.
A koentzima
A koentzima (CoA edo CoA SH laburtua) gantz-azidoen beta oxidazioan eta biosintesian parte hartzen duen garrantzi handiko koentzima da. Azido azetikoarekin erreakzionatzen duenean, azetil taldea bereganatzen du azetil-CoA agertuz, zelularen metabolismoan funtsezko zeregina burutzen duen molekula.
Zisteaminaren tiol (SH) taldeari esker, azido karboxilikoekin (oro har) erreakzionatu dezake, tioesterrak agertuz, azilo taldearen eramaileak direnak:
Erreakzioa : CoA-SH + R-COOH => CoA-S-CO-R ( + H2O )
Lipidoen katabolismoan ez ezik, Krebs zikloaren aurretik gertatzen den azido pirubikoaren deskarboxilazioan ere parte hartzen du A koentzimak
Egitura molekularra
Osagaiak hauek izanik:
1.- adenosina 3 fosfatoa 2.- pirofosfatoa 3.- azido pantoikoa 4.- beta-alanina 5.- zisteamina
Moratalaz
Moratalaz Madrilgo hiria osatzen duten 21 barrutietako bat da, Pavones, Horcajo, Marroquina, Media Legua, Fontarrón eta Vinateros auzoek osatzen dutena.
Madrilgo ekialdean dago, lau autopista (mendebaldean M-30, ekialdean M-40, hegoaldean A-3 eta iparraldean M-23) mugetan izanik.
Garraioak
Madrilgo metroak auzoan 4 geltoki ditu, 9. linearen barruan: Estrella, Vinateros, Artilleros eta Pavones.
Alice Miller
Alice Miller (Piotrków Trybunalski, Polonia, 1923ko urtarrilaren 12a - Saint-Rémy-de-Provence, Frantzia, 2010eko apirilaren 14a) suitzar psikoanalista famatu bat izan zen, umeen tratu txarren eta gizartearen eragina indibiduetan egindako lanengatik. Alicja Englard izenaz , Polonian jaio zen, familia judu batean, baina Suitzan hazi eta ikasi zuen. 1953an, filosofian, psikologian eta soziologian doktoratu zen, Basileako Unibertsitatean. 1986an, Janusz Korczak saria eman zioten. 1949an Andreas Millerekin ezkondu zen, baina 1973an banandu ziren. Bi seme izan zituzten, Martin eta Julika. 1953 eta 1960 tartean, Alice Millerrek psikoanalisia ikasi egin zuen eta 1960an Zurich-en praktikak egin zituen.
Strega Saria
Strega Saria (Sorgin Saria euskaraz) Italian ematen den sari literario nagusia da. Lehen aldiz, 1947an eman zen eta urteko literatura liburu onena saritzen du. 1986tik antolakuntza Fondazione Belloncik eramaten du. 1947. urtean, Maria Belloncik eta Guido Albertik, Strega likorearen jabea, Erroman sortu zuten saria.
Saria 5.000 euro dira baina dirua baino gehiago sariak ematen duen prestigioa hartu behar da kontutan. Urtea apirilaren 1.tik hurrengo urteko martxoaren 31 arte doa. Epaimahaia kultura munduko larehun pertsonek osatzen dute.
Idazle ospetsu askok jaso dute saria, besteak beste, Cesare Pavese (1950), Alberto Moravia (1952), Giorgio Bassani (1956), Dino Buzzati (1958), Giuseppe Tomasi di Lampedusa (1959), Natalia Ginzburg (1963), Tommaso Landolfi (1975), Primo Levi (1979), Umberto Eco (1981), Gesualdo Bufalino (1988) eta Claudio Magris (1997).
Ham (Somme)
Ham Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Ham udalerrian erroldatutako biztanleak 5.207 ziren. Familiak 2.125 ziren, horien artean 706 pertsona bakarrekoak ziren (245 bakarrik bizi ziren gizonak eta 461 bakarrik bizi ziren emakumeak), 589 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 629 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 201 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 2.361 etxebizitza zeuden, 2.168 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 19 bigarren erresidentzia ziren eta 174 hutsik zeuden. 1.671 etxeak ziren eta 669 apartamentuak ziren. 2.168 etxebizitza nagusietatik 1.000 bere jabearen bizilekua ziren, 1.108 alokairuan okupaturik zeuden eta 60 doan lagata zeuden; 85 etxek gela bat zuten, 193 etxek bi zituzten, 497 etxek hiru zituzten, 598 etxek lau zituzten eta 795 etxek bost zituzten. 1.301 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.176 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 408 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 3.152 ziren, horien artean 2.052 aktiboak ziren eta 1.100 inaktiboak ziren. 2.052 pertsona aktiboetatik 1.669 lanean zeuden (987 gizon eta 682 emakume) eta 383 langabezian zeuden (182 gizon eta 201 emakume). 1.100 pertsona inaktiboetatik 286 erretiraturik zeuden, 279 ikasten zeuden eta 535 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Ham udalerrian 2.110 unitate fiskal zeuden, 4.933,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.636 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 68 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 lan bilaketa bulegoa, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 7 banku bulegoak, 1 funeraria, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 autoeskolak, 2 igeltseroak, 1 margolaria, 3 zurginak, 5 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 9 ile apaindegiak, 5 albaitariak, 2 aldi baterako lan enpresak, 12 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 36 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 6 okindegiak, 6 harategiak, 3 liburu dendak, 7 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 1 zapata-denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 2 bitxi-dendak eta 4 lore-dendak ziren.
2000. urtean Ham udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 690 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu laburretarako ospitale 1, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 3 botika eta 2 anbulantzia zegoen.
2009an 3 haur-eskola eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Ham udalerrian 2 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe eta 1lizeo teknologikoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 801 ikasle zeuden eta lizeo teknologikoetan 274.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Baccon
Baccon Frantziako udalerria da, Loiret departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Baccon udalerrian erroldatutako biztanleak 656 ziren. Familiak 234 ziren, horien artean 34 pertsona bakarrekoak ziren (19 bakarrik bizi ziren gizonak eta 15 bakarrik bizi ziren emakumeak), 82 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 111 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 7 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 266 etxebizitza zeuden, 237 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 257 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 237 etxebizitza nagusietatik 204 bere jabearen bizilekua ziren, 31 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 8 etxek bi gela zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 53 etxek lau zituzten eta 160 etxek bost zituzten. 200 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 79 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 151 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 409 ziren, horien artean 310 aktiboak ziren eta 99 inaktiboak ziren. 310 pertsona aktiboetatik 294 lanean zeuden (154 gizon eta 140 emakume) eta 14 langabezian zeuden (7 gizon eta 7 emakume). 99 pertsona inaktiboetatik 44 erretiraturik zeuden, 32 ikasten zeuden eta 23 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Baccon udalerrian 258 unitate fiskal zeuden, 722,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.463 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 17 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 1 argiketaria.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Carme Chaparro
Carme Chaparro Martínez (Bartzelona, Katalunia, 1973ko otsailaren 5a) kataluniar kazetaria eta idazlea da.
Amazona vinacea
Amazona vinacea Amazona generoko animalia da. Hegaztien barruko Psittacidae familian sailkatua dago.
Konkordiaren Kristoa
Konkordiaren Kristoa (gaztelaniaz: Cristo de la Concordia), Cochabamban, Bolivian, dagoen Jesusen estatua kolosala da, Cesar Terrazas Pardok egina, nork, bere lanean, Kristo babesle baten irudia betirakotu nahi izan zuen.
Irudia San Pedro izeneko muinoan dago. Estatuak berak, 33,8 metroko altuera du, eta, idulkiarena kontutan hartuz gero, 6,24 metroko altuera duena, 40,04 metroko altuera hartzen du. Bere pisua, berriz, 2400 tonakoa da. 2840 metroko garaieran dago.
Kristoak, eskailerak ditu bere barnean. Eskailera hauetatik, estatuaren goialdera igo daiteke. Zulo ezberdinetatik, Cochabambako haranaren ikuspegi ezberdinak ikus daitezke. San Pedro muinora, oinez eskaileren bidez, edo teleferikoan igo daiteke.
Sébastien Dockier
Sébastien Dockier,, (Bonheiden, Belgika, 1989ko abenduaren 28a), belar-hockeyan lehiatzen den kirolari belgikarra da.
Bi Udako Olinpiar Jokotan dominak eskuratu zituen; Rio 2016an (Rio de Janeiro), zilarrezkoa eskuratu zuen, eta, Tokio 2020an (Tokio), berriz, urrezkoa, bietan belar-hockeyan eta Belgikako taldearekin, azkena Australia eta Indiaren aurretik.
Jaime del Burgo
Bizitza
1936ko urriaren 16n, Nafarroako Erreketeko buru izendatu zuten. Bizkaiko kanpainan, eskuindar matxinatuekin parte hartu zuen Begoñako tertzio karlistan, Gernikara bonbardaketaren ondoren sartutakoa, baita Gernikako arbola babesteko agindu ere (1937ko maiatza), hura falangistek suntsitu ez zezaten.
Limnonectes rhacoda
Limnonectes rhacoda Limnonectes generoko animalia da. Anfibioen barruko Dicroglossidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Burke Centre (Virginia)
Burke Centre Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Fairfax konderrian dago, Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Arzano (Bretainia)
Arzano (bretainieraz An Arzhanaou) Bretainiako eta Finistère departamenduko udalerria da.
Ihartze Artea etxea
Ihartze Artea Sara udalerrian dagoen XVII. mendeko baserria da. XVIII. mendean handitze lanak egin ziren. 2003ko abuztuaren 21ean monumentu historiko izendatu zuten.
Iparralderantz duen gela handiak artilea lehortzeko eta merkantziak gordetzeko balio zuen. Dekorazioari dagokionez, Aurelio Artetaren zenbait oihal dauden bertan, izatez, Gerra zibilean Arteta Biarritzera ihes egin baitzuen 1937 eta 1939 bitarte. Margolan multzo hau arte garaikidearen ekarpen nabarmentzat hartzen da.
Meadow (Texas)
Meadow Texasko herri bat da. Terry konderrian kokatua dago. 2010ean 593 biztanle zituen, 4.16 kilometro koadrotan banatuta.
Quintanilla de Onésimo
Quintanilla de Onésimo Valladolideko udalerria da, Tierra de Pinares eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.163 biztanle zituen.
Protomyctophum normani
Protomyctophum normani Protomyctophum generoko animalia da. Arrainen barruko Myctophidae familian sailkatzen da.
Axis calamianensis
Axis calamianensis Axis generoko animalia da. Artiodaktiloen barruko Cervinae azpifamilia eta Cervidae familian sailkatuta dago
Middlesex konderria (Jamaika)
Middlesex konderria (County of Middlesex) Jamaikaren banaketa administratiboa osatzen duten hiru konderrien artean erdialdean dagoena da. Bertan dago Spanish Town, antzinako hiriburua.
Darginera
Darginera edo dargvera Dagestango darginek hitz egiten duten hizkuntza da. Kaukasoko ipar-ekialdekoa edo nakh-dagestandar familiakoa da. Barne aldakortasun handia du eta sei dialekto multzo bereizten dira, bakoitza aldaera desberdinekin.
Piarres Xarriton
Piarres Xarriton Zabaltzagarai (Hazparne, Lapurdi, 1921eko urriaren 19a - Baiona, 2017ko martxoaren 17a) euskal idazle eta politikaria izan zen. Aditua zen Euskal literaturan, hala nola Teologian eta Filosofian. 1950ean euskaltzain urgazle izendatu zuten, eta 1985ean euskaltzain oso.
Idazki andana argitaratu zuen hainbat euskal idazlez; besteak beste, tesi doktorala Piarres Broussain euskaltzalearen bizitzaz eta obraz egin zuen. Hazparneko eskola teknikoaren sortzaileetarikoa eta zuzendaria izan zen. Eusko Alkartasunaren sortzailetariko bat izan zen, eta baita EAren Ipar Euskal Herriko burua ere. 1993tik 1995era, Baionako udaleko zinegotzia izan zen alderdi horrekin.
Bizitza
Piarres Xarriton Hazparnen jaio zen, 1921eko urriaren 19an. Sei anai-arrebaren artean zaharrena izan zen. Hazparnen bertan egin zituen lehen ikasketak. Gazte-gaztetatik erabaki zuen erlijio-bizitzari ekitea eta 1935erako Uztaritzeko seminarioan zegoen. Besteak beste, Piarres Lafitte ezagutu zuen han, ordurako euskal kulturan aski ezaguna zen pertsona. Garai hartan hasi zen euskal klasikoak irakurtzen, hala nola, Oihenart, Jaurgain eta Campion.
Bannalec
Bannalec (bretainieraz Banaleg) Bretainiako eta Finistère departamenduko udalerria da.
Ciudad Lineal
Ciudad Lineal Madrilgo hiria osatzen duten 21 barrutietako bat da, Ventas, Pueblo Nuevo, Quintana, Concepción, San Pascual, San Juan Bautista, Colina, Atalaya eta Costillares auzoek osatzen dutena.
Arturo Soria ingeniariak proposatu zuen auzoa sortzea, lorategi-hiriaren aitzandieratako bat izanik.
Piarres Xarriton
Bizitza
21 urterekin irakasle hasi zen Biarritzen, eta urtebete geroago Hazparnen. Garai gogorrak ziren Euskal Herrian, eta 1936ko Gerratik ihesi joandako jende ugari ezagutu zuen Xarritonek, baita naziengandik gordetzen ari ziren beste asko ere. Eta etxean horietako batzuei lagundu zieten, Russel Kirby ingelesari adibidez, zenbait hilabetez gorderik eduki zutena. Bigarren Mundu Gerraren ondoren Erromara joan zen Teologia ikastera eta ondoren, 1947an, apaiztu zen. Lan horretan ari zen bitartean bihurtu zen euskaltzain.
Montbazens
Montbazens Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aveyron departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Piarres Xarriton
Bizitza
1970eko hamarkadaren erdialdean hartu zuen ondorengo urteak markatuko zituen erabakia: apaizgoa utzi eta ezkondu egin zen. 1980ko hamarkadan amaitu zuen Euskal Ikasketetan abiatua zuen doktoretza, Hazparneko auzapez eta kontseilari orokor izan zen Piarres Broussaini buruzko tesi batekin. Euskaltzaindian ere kide izan zuen Jean Haritxelhar izan zuen tesi-zuzendari. Lan garrantzitsua egin zuen Jean Etxepare Bidegorriren (1984-1988) eta Piarres Lartzabalen idazlanak (1991) hainbat liburukitan bildu eta argitaratuz. Politikan Eusko Alkartasuneko kide gisa nabarmendu zen, 1988ko hauteskundeetan hautagai izateraino.
Montbazens
Biztanleria
2007an Montbazens udalerrian erroldatutako biztanleak 1.311 ziren. Familiak 564 ziren, horien artean 172 pertsona bakarrekoak ziren (56 bakarrik bizi ziren gizonak eta 116 bakarrik bizi ziren emakumeak), 200 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 164 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 718 etxebizitza zeuden, 574 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 104 bigarren erresidentzia ziren eta 41 hutsik zeuden. 595 etxeak ziren eta 122 apartamentuak ziren. 574 etxebizitza nagusietatik 392 bere jabearen bizilekua ziren, 148 alokairuan okupaturik zeuden eta 34 doan lagata zeuden; 6 etxek gela bat zuten, 34 etxek bi zituzten, 95 etxek hiru zituzten, 170 etxek lau zituzten eta 269 etxek bost zituzten. 436 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 276 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 227 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 729 ziren, horien artean 538 aktiboak ziren eta 191 inaktiboak ziren. 538 pertsona aktiboetatik 504 lanean zeuden (273 gizon eta 231 emakume) eta 34 langabezian zeuden (20 gizon eta 14 emakume). 191 pertsona inaktiboetatik 84 erretiraturik zeuden, 38 ikasten zeuden eta 69 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Montbazens udalerrian 599 unitate fiskal zeuden, 1.269,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.656 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 123 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 4 janari enpresak ziren, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 19 eraikuntza enpresak ziren, 24 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 13 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 14 zerbitzu enpresak ziren, 20 administrazio publikoko enpresak ziren eta 8 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 13 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 2 brikolaje denda handika, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 2 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen, 1 altzari denda zen eta 1 drogeria zen.
2000. urtean Montbazens udalerrian 49 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.204 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Montbazens udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 76 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Sebastian Lizaso
Sebastian Lizaso Iraola (Azpeitia, 1958ko urtarrilaren 20a) gipuzkoar bertsolaria da, Joxe Lizaso bertsolariaren semea. Bi seme ditu Beñat, bertsolaria, eta Jon, bertso eskolako ikaslea.
Bizitza
Ogibidez saltzailea da. Publizitate enpresa batean eta automobilen salmentan urte askotan jardun ondoren, gaur egun, higiezinen arloan egiten du lan.
Joxe aitaren Landeta auzoko tabernan hasi zen bertsotan, Txapel, Lazkano eta Agirrerekin. Oso gazterik, hamar urterekin, kantatu zuen lehen bertsoa jendaurrean. 1980ko hamarkadan bertsolari ezagunenetakoa izan zen. Parte hartu zuen Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa Nagusi guztietan finalista izan zen, eta 1986koan, txapela jantzi zuen. 1990eko hamarkadan ere maila bikainean aritu zen eta Andoni Egaña lagunarekin batera bertso saio ugari egin zituen Euskal Herriko herrietan barna. XXI. mendean belaunaldi berriei egokitzeko gaitasuna izan du.
2017ko abenduaren 17an, Barakaldoko BEC (Bilbao Exhibition Centre) zentroan, txapela jantzi zion Bertsolari Txapelketa Nagusia irabazi duen lehen emakumeari, Maialen Lujanbio Zugastiri.
Răzvad
Răzvad Errumaniako udalerri bat da, Dâmbovița konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Zeunerita
Zeunerita fosfato motako minerala da eta autunita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Zeunerita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.
Ekintza potentzial
Ekintza potentziala zelula baten mintz potentzialaren aldaketa azkarra eta forma zehatzekoa da kitzikapen bat jasotzerakoan.
Ekintza potentziala mintz plasmatikoko boltai menpenko kanalek sortzen dute. Kanal hauek atseden egoeran itxita daude, eta mintz potentziala atseden potentziala izango da. Baina kitzikapen bat edo batzuk jasotzerakoan, baldin eta jasotako kitzikapenek mintz potentziala atari potentzialetik gora igoarazten badu sodio ioiaren boltai menpeko kanal hauek ireki eta sodio ioiak zelularen barnealdera sartuko dira, mintz potentzialaren balioa positiboagoa eginez. Honen ostean, sodioaren boltai menpeko kanalak ixten eta inaktibatzen hasiko dira, eta potasioarenak irekiko dira. Honen eraginez potasio ioiak zelulatik kanporatuko dira, eta zelularen birpolarizazioa hasiko da. Atseden potentzialera iristean potasioaren kanalak ere itxiko dira, eta hasierako egoera berreskuratuko da.
Ekintza potentziala hainbat zelula ziztaberatan emango da. Neuronetan informazio garraioa burutuko du axoian zehar, eta honen bukaeran neurotransmisorearen askapena eragingo du. Muskulu zelulan eragiteko azetilkolina askatuko du neuronak, eta honek hainbat prozesu piztuko ditu muskulu zelularen uzkurketa gerta dadin. Areko \beta zelulatan intsulinaren askapena eragingo du.
Mintz potentziala
Zelularen barne eta kanpoaldean ioien kontzentrazio ezberdina mantentzen da. Honen eraginez potentzial aldaketa bat sortzen da, mintz potentziala deritzona. Zelularen barnealdean potasio kontzentrazioa handiagoa izaten da kanpoan baino, eta honengatik ateratzen saiatuko da, kontzentrazioa berdintzeko eta entropia handitzeko. Sodioarekin kontrakoa gertatzen da, askoz gehiago egoten da kanpoan eta ondorioz sartzeko joera izango du. Atseden egoeran neurtzen diren balioak honakoak dira:
Kontzentrazio ezberdintasun hau mantentzeko potentzial bat beharrezkoa da. Potentzial honi Nernst edo oreka potentziala deritzo, eta Nernst-en ekuazioaren bidez kalkula daiteke.
Gorputzaren tenperaturan, 37 °C-tan, K_b Boltzmannen konstantearen balioa ordezkatuz eta karga bakarreko ioientzat potentzial diferentzia modu honetan idatz daiteke:
Potentzial diferentzia hau zelularen kanpoaldearekiko neurtzen da. Zeinua aztertzen den ioiaren kargaren araberakoa da, positiboa anioientzat (karga negatiboko ioiak) eta negatiboa karga positiboko ioientzat. c kontzentrazioa izango da. Ekuazio honen ondorioztapena hemen egiten da.
Ekuazio hau nondik datorren ikusteko ikusi lotura hau Orokorrean potasioaren kanalak iragazkorragoak dira, eta honen eraginez atseden potentziala potasioaren oreka potentzialetik gertuago dago.
Neurona
Neuronak nerbio sistemako zelula garrantzitsuenak dira, eta informazioa landu garraiatu egiten dute. Neuronak hainbat zatitan bana daitezke: dendrita batzuk informazioa jasotzeko, gorputza edo soma erantzuna sortzeko, eta axoi bat erantzuna bidaltzeko. Axoi oso luzea izan daiteke. Gizakiaren kasuan metro bateko luzera izatera irits daiteke (behatz puntara iristen den axoiaren gorputza bizkarmuinean baitago). Axoi hauek gai izan behar dira informazioa garraiatzeko bidean ezer galdu gabe, baina neuronak gutxi isolatuta daude, ingurune eroale batean sartuta. Hau lortzeko naturak oso sistema eraginkorra garatu du. thumb|350px|eskuinera|Neuronaren atalak: 1 [[Dendrita 2 Axoia 3 Ranvier nodulua 4 Axoi amaiera 5 Schwann zelula mielina zorroa eginez 6 Soma edo gorputza 7 Nukleoa]]
Potentzial lokalak
Neuronaren dendrita edo soman gertatu ohi dira. Kitzikapenaren ondorioz mintza despolarizatzen da, eta elkarrekintza elektrostatikoengatik zelula barnera sartutako sodio ioiak banatuko dira. Sodio ioi hauek, euren higiduran, oztopoak topatuko dituzte eta ezingo dira hedatu. Batetik zelulan dauden molekula eta beste ioiekin talkak izango dituzte, mugimendua motelduz. Bestetik mintza kargatua dagoenez sodio ioiek mintza zeharkatzeko joera izango dute. Gainera, entropia handitzeko zelulan zehar modu homogeneoan banatzeko joera ere izango dute, zelula barnekaldera sartuz eta mintzatik urrunduz. Arrazoi hauengatik despolarizazioa ezin da distantzia luzeetan hedatu, soilik \mu m batzuetan zehar. Informazio garraiatzeko modu honen abantaila nagusia azkartasuna da.
Informazio garraio: Kitzikagarritasuna eta nerbio kinada
Ekintza potentziala gehien bat neuronaren axoian zehar ematen da, eta distantzia luzeetan informazio garraioaren arduraduna da.
Boltai menpeko kanalak
Boltai menpeko kanalak mintza zeharkatzen duten proteinak dira, eta mintz potentzialaren aldaketarekin konformazio aldaketa jasaten dute, ioien iragazkortasuna aldatuz.
Sodioaren kanalek bi ate dituzte: aktibazio atea zelularen kanpoalderantz begira eta inaktibazio atea zelularen barnealderantz. Despolarizazio batengatik konformazioa aldaketa gertatzean eta aktibazio atea irekitzean sodio ioiak sartuko dira zelulara. Orduan mintzean zehar, zelula barnealdean, sodio ioiak mugitu ahala hurrengo sodioaren boltai menpeko kanalak irekiko dira despolarizazioaren eraginez, eta aldi berean despolarizazio hori handituko dute. Modu honetan ekintza potentziala garraiatuko da, eta bere anplitudea eta forma konstantea denez, ez da informazio galerarik egongo. Despolarizazioaren ostean inaktibazio atea itxiko da. Honek ziurtatuko du garraioa norantza bakarrean burutzen dela eta atseden egoera berreskuratu arte ez dela beste ekintza potentzialik garraiatuko. Kanal hauei sodiaren kanal azkarrak deritze, eta ekintza potentzialaren despolarizazio azkarraren eragileak dira.
Badaude beste kanal batzuk sodio eta kaltzioaren sarrera eragiten dutenak. Kanal hauek motelagoak dira eta ez dira zelula guztietan agertzen. Kanal hauek despolarizazio maximoa gertatzean aktibatzen dira, sodioaren kanal azkarrak ixten hasten direnean eta potasiokoak irekitzerakoan. Modu honetan mintzaren potentziala konstante mantentzen da. Kanal hauek bihotzeko muskulu zeluletan daude, eta mintz potentziala konstante mantentzen dute 0.2 edo 0.3 segundotan.
Axoian zehar potasio boltai menpeko kanalak ere badaude, baina hauek ate bakarra dute. Kanal hauek irekitzeko seinalea, sodioaren kasuan bezala, despolarizazioa da. Baina kasu honetan, kanal irekierak potasio ateratzea eragingo du, kanpoan kontzentrazio baxuagoa dagoelako. Potasioaren kanalak sodioarenak baina motelagoak dira irekitzen, eta sodioaren kanalak ixten hasten direnean irekitzen dira. Ekintza potentzialaren ostean atseden potentziala berreskuratzeko beharrezkoak dira, sartutako sodio guztiak potasioa kanporatuz orekatzen baita atseden potentziala berreskuratzeko.