cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sleeping Beauty (1959ko filma)
Argumentua
Baziren behin euren alabatxoaren jaiotza poz handiz zain zeuden errege-erregina batzuk, hura jaio eta Aurora izena ipini zioten. Jaiotza ospatzeko festa antolatu eta bertara erresuma guztiko biztanleak gonbidatu zituzten. Baina Gaizkina sorgin zitala gonbidatzeaz ahaztu ziren, eta honek, amorraturik, printzesa jaio berriari madarikazioa bota zion: hamaseigarren urtebetetze egunean, goru batekin iruten aritzean, hatza ziztatu eta hil egingo zen. Baina bere hiru maitagarri babesleek madarikazioa apurtzeko modua topatuko dute: printzesa ez da hilko, aldiz, printze ausart batek berau musukatu arte lozorroan egongo da.
Negra Cucaracha Terrorfolk
Negra Cucaracha Terrorfolk, 2020. urtean Gasteizen sortutako folk-punk musika taldea da.
Ibilbidea
Pandemia garaian sortu zuten taldea Joelek eta Luis Carlosek eta 2020ko abuztuan Spotify bidez zabaldu zuten diskoa. Joelek bateria eta banjoa jotzen ditu aldi berean eta abestu egiten du eta Luis Carlosek gitarra jotzen du. Beldurrezko istorioak kantatzen dituzte banjoa bezalako instrumentuak erabiliz, hortik "Terrorfolk" etiketa. Performanzea osatzeko gas maskarak jantzita egiten dituzte zuzeneko kontzertuak.
Gerora bi kide gehitu zaizkie, Mikel eta Jonathan, eta EP berria atera zuten 2022an, Disaster Songs izenekoa. 2023an Gasteizko txosnetako banda lehiaketa irabazi zuten.
Rosamund Pike
Rosamund Mary Ellen Pike (Londres, 1979ko urtarrilaren 27a) ingeles antzerki eta zinema aktorea da. Die Another Dayen debuta egin zuen. Beste film batzuk: Wrath of the Titans, Jack Reacher, The World's End, Made in Dagenham, Entebbe, The Big Year...
Tinsleyita
Tinsleyita fosfato motako minerala da eta leucophosphita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Tinsleyita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.
Ondasun suntsikor
Ondasun suntsikorrak edo produktu suntsikorrak horiek kontsumitzean agortzen doazen ondasun eta produktuak dira, klase bereko beste hainbesterekin ordeztu daitezkeenak, hala nola papera eta janaria.
Korkyně
Korkyně Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 137 biztanle ditu eta 5,98 kilometro koadroko azalera. Příbramgo barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1499 urtean egin zen.
Frans Snyders
Frans Snyders (Anberes, Flandria, 1579ko azaroaren 11 - ib., 1657ko abuztuaren 19a) flandriar margolaria izan zen.
Biografia
Brueghel Gaztearen ikasle izan zen, eta 1602an maisu-titulua lortu zuen. Margolari barrokoa zen. Izadi hilak, fruituak, loreak eta animalien irudiak egin zituen hasieran, baina geroago indar handiko ehiza- eta borroka-irudiak, adierazkortasun bizikoak, ondu zituen, Pieter Aertsen eta Joachim Beuckelaerren margolanetan oinarriturik, baina estilo originala erabiliz betiere.
Snydersen lan nagusiak: "Izadi hila", "Oilarren borroka" (1625), "Basurdearen ehiza", "Fruta saltzailea" (1636) eta "Orein-ehiza", bere maisulan handienetakoa. Azken hori Filipe IV.ari erakutsi zioten, eta horri esker eman zion erregeak ehizari buruzko zenbait margolan egiteko mandatua.
1603-1609 bitartean Italian bizi izan zen, Erroman, Napolin eta Milanen. Sorterrira itzuli zenean arrakasta handia lortu zuen izadi hilen margolari gisa, eta horrela erakarri zuen Rubensen arreta. Haren adiskide egin zen, eta harekin batera aritu zen lan askotan, 1611-1616. urteen artean. Era berean, Snydersek lehoi- eta basurde-ehizari buruz margotu zituen zenbait margolanetan Rubensen ukitua antzematen da. Rubensen margolaritzatik hartu zituen ezaugarrien artean, aipagarriena margoaren eta konposizioaren zentzua da, baita apaingarrien oparotasuna ere; margoen erabilerari dagokionez, margo-nahasketa erabili ohi zuen, gorria eta zuria nabarmentzen direla betiere. Baina ez zen Rubens izan Snydersekin lan egin zuen ertilari ospetsu bakarra; izan ere, Snydersek zenbait irudi margotu zituen Antoon van Dycken eta Jacob Jordaensen margolan batzuetan.
Boves
Boves Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Boves udalerrian erroldatutako biztanleak 2.814 ziren. Familiak 1.168 ziren, horien artean 323 pertsona bakarrekoak ziren (106 bakarrik bizi ziren gizonak eta 217 bakarrik bizi ziren emakumeak), 366 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 384 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 95 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 1.254 etxebizitza zeuden, 1.191 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 56 hutsik zeuden. 1.131 etxeak ziren eta 100 apartamentuak ziren. 1.191 etxebizitza nagusietatik 933 bere jabearen bizilekua ziren, 236 alokairuan okupaturik zeuden eta 22 doan lagata zeuden; 58 etxek gela bat zuten, 68 etxek bi zituzten, 109 etxek hiru zituzten, 306 etxek lau zituzten eta 651 etxek bost zituzten. 812 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 553 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 497 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.933 ziren, horien artean 1.361 aktiboak ziren eta 572 inaktiboak ziren. 1.361 pertsona aktiboetatik 1.233 lanean zeuden (652 gizon eta 581 emakume) eta 129 langabezian zeuden (65 gizon eta 64 emakume). 572 pertsona inaktiboetatik 241 erretiraturik zeuden, 183 ikasten zeuden eta 148 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Boves udalerrian 1.197 unitate fiskal zeuden, 2.970,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.367 euro zen.
Karelia (argipena)
Karelia:
Boves
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 188 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 4 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 12 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 25 eraikuntza enpresak ziren, 37 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 14 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 44 zerbitzu enpresak ziren, 24 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 35 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 lan bilaketa bulegoa, 1 posta bulegoa, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen alokairu bulegoak, 1 autoeskola, 2 igeltseroak, 3 margolariak, 3 zurginak, 6 iturginak, 4 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 3 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 1 jatetxe, 1 higiezinen agentzia eta 1 tintoreria.
Rhinoliparis attenuatus
Rhinoliparis attenuatus Rhinoliparis generoko animalia da. Arrainen barruko Liparidae familian sailkatzen da.
Boves
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 10 establezimendu komertzialetatik, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean Boves udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 832 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 botika eta 2 anbulantzia zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Ahtanum (Washington)
Ahtanum Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Yakima konderrian dago, Washington estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Boves
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Valdelosa
Valdelosa Salamancako udalerria da, Sierra de Francia eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 496 biztanle zituen.
Accipiter virgatus
Accipiter virgatus Accipiter generoko animalia da. Hegaztien barruko Accipitridae familian sailkatua dago.
Oda Nobunaga
Oda Nobunaga (織田 信長) Japoniako Sengoku aroko jauntxo garrantzitsu bat izan zen. Erdi mailako jaun baten semea, krudel fama zuen. Probintziaz probintzia Japonia konkistatzen joan zen, edozein armada garaituz, Honnō-ji tenpluan (Kyoto) erail zuten arte.
Espejo (Kordoba)
Espejo Kordobako probintziako udalerria da Campiña Este - Guadajoz eskualdean dagoena. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera herriak 3.649 biztanle zituen.
Crittenden (Kentucky)
Crittenden Kentuckyko hiri bat da. Grant konderrian kokatua dago. 2010ean 3,815 biztanle zituen, 8.81 kilometro koadrotan banatuta.
Fernando Redón
Fernando Redón Huitzi (Iruñea, 1929ko abuztuaren 31 - ib., 2016ko azaroaren 15a) iruindar arkitekto bat izan zen. Bere ibilbide profesionaleko zatirik handiena Nafarroan burutu zuen.
1990era arte Nafarroako Unibertsitatearen irakaslea izan zen. Argazkilaritza ere landu zuen. 2004ean Kulturaren Vianako Printzea Saria irabazi zuen.
Ninja
Ninjak (忍者) edo shinobiak (忍び) Japoniako eliteko agenteak izan ziren, espioitza, infiltrazio, mozorrotze, hilketa eta informazio bilketa tekniketan trebatuak, gaur egungo komando berezien antzera. Ninpo izeneko ohore kode bat betetzen zuten eta 3 edo 4 urtetatik gogor entrenatzen ziren. Oraindik ere, herriaren imajinazioa mirestuta dauka ninjen kondairak.
Fernando Redón
Biografia
Bartzelona eta Madrilgo Arkitektura Goi Eskoletan ikasi zuen, horietan 1957an titulua eta 1969an doktoretza bereganatu zituen.
Arkitektura
Nafar hiriburuan eraikin askoren arkitektura proiektuen egilea izan zen, gehienetan Javier Guibert iruindar arkitektuarekin elkarlanean, tartean Iruñeko Beloso auzoko Huarte etxea (1959), Bigarren Zabalgunean dagoen Huntzen eraikina (1961), Donibane auzoan dagoen Errozko dorrea (1964), Iruñeko Hirugarren Zabalguneko lehenbiziko eraikinak izan ziren Iturrama auzoko Huarte dorreak (1963), edota Ultzamako Golf Kluba.
Ninja
Gehienbat erabiltzen zituzten armak hauek ziren:
Cornillé-les-Caves
Cornillé-les-Caves Frantziako udalerria da, Maine eta Loira departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Sankertown (Pennsylvania)
Sankertown Pennsylvaniako borough bat da. Cambria konderrian kokatua dago. 2010ean 675 biztanle zituen, 0.76 kilometro koadrotan banatuta.
Cornillé-les-Caves
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ninja
Funtzioak
Ninja edo shinobiak (Shinobi-no-mono ere deitzen zaie) samuraiak izan zitezkeen eta gobernuak espioitza-lanak agintzen zizkien. Estatuak, adibidez, gizarte-talde bati janzkera jakin bat ezartzen zionean hasten zen haren lana. Haiek arduratzen ziren herrietara joateaz, agindu hori betetzen zela ziurtatzeko. Hiriek zergak ordaintzen zituztela ere berresten zuten. Boterearen zaindariak ziren, baina ez ziren soldatapeko hiltzaileak.
Cornillé-les-Caves
Etxebizitza
2007an 202 etxebizitza zeuden, 175 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 18 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 197 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 175 etxebizitza nagusietatik 150 bere jabearen bizilekua ziren, 23 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 36 etxek lau zituzten eta 115 etxek bost zituzten. 150 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 70 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 97 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 278 ziren, horien artean 204 aktiboak ziren eta 74 inaktiboak ziren. 204 pertsona aktiboetatik 192 lanean zeuden (100 gizon eta 92 emakume) eta 12 langabezian zeuden (9 gizon eta 3 emakume). 74 pertsona inaktiboetatik 36 erretiraturik zeuden, 19 ikasten zeuden eta 19 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Cornillé-les-Caves udalerrian 176 unitate fiskal zeuden, 436 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.315 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 22 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa, 2 zurginak eta 1 jatetxe.
2000. urtean Cornillé-les-Caves udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 424 hektarea erabiltzen.
Fernando Redón
Arkitektura
1965ean Zangotzako Nafarroako Paper Fabrikaren etxebizitzak eraiki zituen, 1967an Iruñeko Joan XXIII erresidentzia eta 1968an Elkano kontzejuko erreabilitazio zentroa. Ondorengo urteetan honakoak eraiki zituen: 1969an Iruñeko Txantrea auzoko Done Jakue eliza eta bigarren Huarte etxea (La Manga del Mar Menor), 1972an Olatzagutiako Portland lantegiko Kontrol Zentroa, eta barne arkitekto bezala, 1973an Manuel Sagastumerekin batera Iruñeko hainbat negozio lokalen barnealdeak diseinatu zituen, 1979. urterarte Sagastumerekin elkarlanean aritu zelarik.
Sant'Alessio Siculo
Sant'Alessio Siculo Italiako udalerri bat da. Messinako probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Sant'Alessio Siculok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Fernando Redón
Arkitektura
1992an Sevillako Erakustazoka Unibertsalerako Nafarroako pabilioia eraiki eta Iruñeko Alde Zaharraren berrurbanizazio lanak zuzendu zituen. Aiegiko Pago de Larrainzar upategia (2002) ere berak egina da.
Argazkilaritza, margolaritza eta diseinu grafikoa
Argazkilaritzan (1979an Japonian Nazioarteko Nikon Lehiaketako bigarren saria irabazi zuen), margolaritza eta diseinu grafikoan ere jardun zuen. 1980ko hamarkadan diseinatzaile eta natura eta arte argitalpenen diseinatzaile eta argitaratzaile jarduera oso aktibo bati ekin zion, katalogoen egilea eta Nafarroako arte ondarearen hainbat erakusketen komisarioa izan zen.
Bestelakoak
Erankunde eta irakaskuntzako hainbat kargutan egon zen. 1979an Nafarroako Gobernuko Kultura Saileko aholkularia izan zen eta gerora Vianako Printzea Erakundearen zuzendaria izan zen, hartatik Erriberako Jaialdien martxa jartzea bultzarazi zuen. 1983an Espainiako Kultura Ministerioko aholkularia izan zen eta urte hartan bertan Nafarroako Unibertsitateko Arkitektura Eskolako Proiektuen irakasle bilakatu zen, 1990 arte kargu horretan egon zelarik. 1995tik 2006rarte Nafarroako Unibertsitate Publikoko Kontseilu Sozialeko lehendakaria izan zen.
2004ean Kulturaren Vianako Printzea Saria irabazi zuen.
Antrazita
Antrazita(grezierazko anthrax, Άνθραξ, "ikatza") osagaien artean % 90 karbonotik gora duen ikatz minerala da, substantzia lurrunkorrak oso proportzio txikian dituena. Erretzean ez du kerik ez usainik ateratzen; garra urdin argikoa izaten du. Beltza da, ez ditu hatzak zikintzen eta metalaren antzeko distira du.
Kanpo estekak
Carbone
Cornillé-les-Caves
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Neacomys musseri
Neacomys musseri Neacomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Sigmodontinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Astroblepus grixalvii
Astroblepus grixalvii Astroblepus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Astroblepidae familian.
Huelva–Metas geltokia
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Historia
Hasiera batean, kostu handiko behin betiko eraikin bat egin behar zen, eta horretarako Santiago Calatravak 300 metroko dorre bat zuen geltoki bat diseinatu zuen, nahiz eta ez zetorren bat hiriaren beharrekin. Espainiako Sustapen Ministerioak eta ADIFek abiadura handiko sareko (Leon, Vigo...) beste geltoki batzuen antzeko eraikina egitea erabaki zuten, merkeagoa.
Hasierako aurrekontua 61,2 milioi eurokoa izan zen. 2010eko apirilaren 30ean, aurrekontuan sartutako guztizkotik 53 milioi euro baino pixka bat gehiago esleitu zitzaizkion Asociación Guinovart Obras y Servicios Hispania elkarteak eta Detea enpresak osatutako ABEEari, zehazki, trenbide-hondartza, elektrifikazioa, trenbide-segurtasuneko instalazioak, nasak, markesinak, eraikin teknikoak eta horiek ustiatzeko beharrezkoak diren zerbitzuak eta instalazioak zehazteko. Esleipen-epea 24 hilabetekoa izan zen, eta Huelva-Sevilla burdinbideko 107. kilometro-puntuan lau bideko geltoki bat eraiki zen, 400 eta 220 metroko luzerako bi nasatan banatuta, hurrenez hurren. Hasiera batean, guztiak zabalera iberikokoak ziren, baina nazioarteko zabalerara egokitzeko modukoak, abiadura handirako. 5 000 metro inguruko bideetatik, 2 175 m plakakoak izango dira eta 2 413 m balastokoak.
Azkenik, 2015eko uztailaren 28an, Espainiako Sustapen Ministerioak, garai hartan Ana Pastor buru zela, behin betiko proiektua argitaratu zuen, geltokia 2016. urtean errendimendu betean egongo zela ziurtatuz. Proiektu hori geltoki berria Pau 1 Sektorearen barruan egotea izan zen, Hegoaldeko zabalgunea, Las Metas izenez ezagutzen den eremuan. Tren geltoki zaharretik zortziehun metro ekialdera egongo litzateke, Sevilla-Huelva trenbide arruntaren ondoan. Kokapen honek, zentralitate garrantzitsu bat ekarriko zion, hiriko eta bere hedapen eremuko arteria eta etorbide nagusietako batzuekin komunikatua zegoelarik. Geltokiak 400 eta 220 metroko luzera duten bi nasa izango lituzke, baita nasa tekniko bat ere. Era berean, zirkulatzeko eta dagoen bide orokorrarekin lotzeko lau bide izango lituzke. Bidaiarien eraikinak, guztira, 1 200 metro karratuko azalera izango luke, eta atari nagusia, merkataritza-lokalak eta gainerako eremu publikoak barne hartuko lituzke, 800 metro karratu, gutxi gorabehera. Administrazio eta instalazioetarako berariazko erabilerako eraikin teknikoaz eta segurtasun- eta seinaleztapen-elementuez gain, 106 aparkaleku publiko sortuko lirateke autoentzat (5 mugikortasun urriko pertsonentzat), 25 bizikletentzat eta beste 25 motozikletentzat. Era berean, proiektu honetan iparralderantz doan parke lineal bat urbanizatuko da, trenbideen ondoan, trenbide-planean erreserbatutako berdegunearen beharra asetzeko. Azpiegiturak 46,2 milioi euroko aurrekontua izan zuen.
Geltoki berriaren eta hiriaren arteko lotura areagotu egingo litzateke, sarbide nagusia Miss Whitney Escultora etorbidearekin izango bailitzateke, baita Cadizko etorbidearen urbanizazioa birmoldatuko bailitzateke hiri-tartean, gaur egun haren gainean zegoen zubibidea eraitsi ondoren, geltokia egiteko lekurik ez zegoelako.
Azkenik, 2018ko apirilaren 20an, ADIFk Huelvako geltoki zaharrean jarritako kartel batek baieztatu zuen geltoki berria 2018ko apirilaren 25ean irekiko zela, hau da, hurrengo 5 egunetan. Geltokia lekuz aldatu zenez, RENFEk ordezko garraio-plan bat egin zuen Huelvarako tren zerbitzuak 2018ko apirilaren 23tik 25era eskaintzen zituen zerbitzuetarako, eta bi egun horietan autobus-tarte batzuk ezarri ziren, eta horrek arazoak sortu zizkien dozena bat bidaiariri.
Kornatice
Kornatice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 183 biztanle ditu eta 5,12 kilometro koadroko azalera. Rokycanyko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1511 urtean egin zen.
Random Access Memory
Ausazko atzipeneko memoria (ingelesez, Random Access Memory edo RAM) epe laburreko biltegiratze-memoria da. Ordenagailuen edo beste gailu batzuen sistema eragileek RAM memoria erabiltzen dute programak eta haien exekuzio-prozesuak aldi baterako gordetzeko. Prozesatzeko unitate zentralak (CPU) eta ordenagailuko beste unitate batzuek exekutatzen dituzten aginduak eta erabiltzen dituzten datuak RAMean kargatzen dira. Memoria hegakorra denez, korrontea kentzean bere barne-edukia galtzen da.
Ordenagailua piztean, RAM moduluak behar bezala konektatuta daudela egiaztatzeko, abiarazte-autoproba egiten du POST (ingelesez, power-on self-test) izeneko errutinak. Moduluak ez badaude edo detektatzen ez badira, oinarrizko plaka gehienek soinu bat emititzen dute memoria nagusirik ez dagoela adierazteko. Prozesu hori bukatzean, BIOS memoriak oinarrizko test bat egin diezaioke RAMari, memoriaren akats larriagoak detektatzeko.
Nomenklatura
RAM memoria izendatzeko «ausazko atzipeneko» terminoak erabiltzen dira (ingelesez, Random Access). Atzipena ausazkoa dela esatean, ordena bati ez zaiola jarraitzen adierazten da, hau da, atzipena sekuentziala ez dela. Horrek esan nahi du denbora bera behar dela memoriako edozein posizio atzitzeko, hau da, datuek RAM memorian duten kokapen fisikoak ez duela eragiten haiek atzitzeko behar den denboran.
Beste hainbat dispositibok ere ezaugarri bera dute: ROM memoriak, Flash memoriak, cache-memoriak, mikroprozesadoreetako erregistroek, etab. Edozein posizio atzitzeak denbora bera eskatzen du guztietan. Horregatik, ez da nahastu behar RAM memoriak izendatzeko aukeratu den nomenklatura, «ausazko atzipeneko» terminoek adierazten duen ezaugarriarekin.
Historia
Hasiera batean, konputagailuen memoria nagusiaren funtzioa betetzen zuten gailuak eraikitzeko erreleak eta atzerapen-lerrotako memoriak (merkuriozkoak kasu) erabiltzen ziren. 1940ko hamarkadan lehen RAM memoriak sortu zirela esan daiteke. Nukleo magnetikozko memoriak ziren eta haien erabilera nagusitu egin zen 50eko eta 60ko hamarkadetan, zirkuitu integratuak agertu ziren arte. Nukleo magnetikozko memorietan bit bakoitza milimetro batzuetako diametroko material ferromagnetikozko toroide batean gordetzen zen, eta horrek memoriaren ahalmena oso txikia izatea eragiten zuen.
SRAM memoria (Static RAM)
1963an SRAM memoria agertu zen (ingelesez, Static Random-Access Memory),1971ean patentatua izan zena. 1964ean MOS SRAM garatu zen. SRAM memoriak nagusitzen hasi baziren ere, datu-bit bakoitzerako sei MOS transistore behar zituzten. 1965ean hasi zen SRAM memorien erabilera komertziala, IBM k SP95 memoria-txipa erabili zuenean IBM System/360 konputagailuetan.
DRAM memoria (Dynamic RAM)
1966an Robert H Dennard-ek transistore bat eta kondentsadore elektriko bat erabiliz transistore bakarreko memoria-gelaxka asmatu zuen eta 1968an patentatu egin zuen. MOS teknologiaren ezaugarriak aztertzen ari zela, kondentsadoreak eraiki zitzakeela ikusi zuen. Bertan, "karga bai" edo "karga ez" informazioa gordetzez bit-aren 1ekoa edo 0koa adieraz zezakeela ikusi zuen. MOS transistorearekin kontrolatzen zuen karga kondentsadorean idaztea.
1969an, Intelek siliziozko erdieroaleetan oinarritutako RAM memoria garatu zuen, 64 biteko memoria zuena, eta hurrengo urterako, 1024 biteko DRAM memoria aurkeztu zuen. Toshiba-ren Toscal BC-1411 kalkulagailu elektronikoak DRAM bipolar moduko bat erabiltzen zuen. Errendimendu hobea eskaintzen zuen arren, DRAM bipolarrak ezin zuen lehiatu orduan nagusi zen nukleo magnetikozko memoriekin.
1973an, beste berrikuntza bat aurkeztu zen: memoria-helbideen multiplexazioa denboran. Horri esker, gailuen miniaturizazioa areagotu zen eta DRAM memorietan estandar bihurtu zen. "Mostek" txip-fabrikatzaileak 4096 byte-eko biltegiratze-ahalmena lortu zuen, 16 pin (orratz) zituen MK4096 txip- arekin, lehiakideek 22 pin-eko gailua erabiltzen zuten bitartean. 70eko hamarkadaren amaierarako, ordenagailu berri gehienetan erabiltzen ziren, oinarrizko plakei soldatzen zizkieten zuzenean edo zokaloetan instalatzen ziren, zirkuitu inprimatuko eremu zabal bat hartuz. Denborak aurrera egin ahala, argi geratu zen RAM memoria txartel nagusian instalatzeak miniaturizazioa eragozten zuela; orduan, SIPP (ingelesez, Single In-line Pin Package) bezalako lehen memoria-moduluak sortu ziren, eraikuntza modularraren abantailak baliatuz. SIMM (ingelesez, single In-line Memory Module) formatua aurrekoaren hobekuntza izan zen, metalezko pinak kendu eta txartelaren ertzetako batean kobrezko eremu batzuk utzi ziren, hedapen-txartelen antzera erabiltzeko; izan ere, SIPP moduluek eta lehenengo SIMMek pinen banaketa bera dute.
80ko hamarkadaren amaieran, prozesadoreen abiadura eta banda-zabalera handitzean, atzean geratu ziren "Mostek" txip-fabrikatzailearen jatorrizko eskeman oinarritutako DRAM memoriak. Helbideratze-sisteman hobekuntzak egin ziren eta RAM memoria dinamikoen beste aldaera batzuk agertu ziren:
Azken garapenak
Bigarren belaunaldikoetan, bi teknika garatzen ari dira: Thermal-assisted switching (TAS), Crocus Technology enpresa garatzen ari dena, eta Spin-Yransfer Torque (STT), Crocus Technology, SK Hynix, IBM eta beste zenbait enpresa ikertzen ari direna. Nantero enpresak karbono-nanohodien teknologian oinarrituz NRAM (ingelesez, Nano-RAM) memoria garatu zuen. 2004an 10 gb eko (10 × 230 byte) txiparen prototipo bat eraiki zuen. Ikusteko dago teknologia horiek DRAM, SRAM edo flash-memorien teknologien merkatu-kuota esanguratsua hartuko duten. Ikerketak aurrera darrai.
2006az geroztik, flash memorien teknologian oinarritzen diren SDD (ingelesez, Solid State Disk, SSD) memoriak eskuragarri daude. 256 gigabytetik gorako edukiera dute eta disko tradizionalek baino errendimendu hobea dute. RAM memoria tradizionalen eta "diskoen" arteko definizioa lausotzen hastea ekarri du horrek.
Sailkapena
RAM (Random Access Memory) memoriak horrela sailka daitezke:
RAM moduluak
RAM moduluak zirkuitu inprimatuko plakak edo txartelak dira, alde batetik edo bietatik DRAM memoria txipak soldatuta dituztenak. Ordenagailu pertsonaletan eta zerbitzarietan halako moduluak jartzen dira memoria kokatzeko. Beste gailu batzuetan, bideo-jokoen kontsoletan esaterako, RAM memoria zuzenean txartel nagusian soldatuta doa.
Valdemierque
Valdemierque Salamancako udalerria da, Cuatro Caminos eskualdean dagoena.
Random Access Memory
RAM moduluak
RAM modulua ordenagailuaren gainerako osagaiekin konektatzeko, ordenagailuaren zirkuitu inprimatuan pin-ak edo orratzak sartzeko eremua izaten da. Modulua ordenagailuaren txartel nagusian horretarako bereziki egokitutako zirrikituan edo pin-eremuan sartzean, memoriaren kontrolatzaileekin eta elikadura-iturriekin kontaktu elektrikoa egiten du.
Valdemierque
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 59 biztanle zituen.
Random Access Memory
RAM moduluak
Denborarekin, ordenagailuko RAM moduluak trukatu egin behar izaten dira, matxuratu direlako edo beste modelo bat jarri nahi delako. Gainera, fabrikatzaile desberdinek zirkuitu inprimatuen diseinu desberdinak merkaturatzen dituzte. Hori guztia bateratu ahal izateko, estandarrak ezarri ziren. Erdieroaleen estandarizazioaz JEDEC (ingelesez, Joint Electron Device Engineering Council) arduratzen da. Hona hemen RAM modulu batzuk:
Javier Manterola
Javier Manterola Armisén (Iruñea, 1936ko ekainaren 17a) nafar ingeniari-zibila da, zubiak diseinatzean aditua.
Random Access Memory
Memoria teknologiak
Egungo memoria teknologiak seinale sinkrono bat erabiltzen du irakurketa/idazketa funtzioak burutzeko, hala, memoria buseko erloju batekin sinkronizatuta dago beti; FPM eta EDO aspaldiko memoriak, berriz, asinkronoak ziren.
Industria osoak teknologia sinkronoak aukeratu zituen, 66 MHz-etik gorako maiztasunean funtzionatzen duten integratuak eraikitzea ahalbidetzen dutelako.
DIMM motak beraien kontaktu edo pin kopuruaren arabera:
SDR SDRAM
Memoria sinkronoa, 25 eta 10 ns bitarteko atzipen denborak dituena eta 168 kontaktuko DIMM moduluetan azaltzen dena. Pentium II eta Pentium III mikroprozesadoreetan erabili zen, baita AMD K6, AMD Athlon K7 eta Duron-en ere. Oso zabalduta dago SDRAM soilik izena duenaren ustea, eta SDR SDRAM izena DDR memoriatik bereizteko dela, baina ez da hala, izen okerra oso azkar zabaldu zen, besterik ez. Izen zuzena SDR SDRAM da, biak (bai SDR eta baita DDR) memoria sinkrono dinamikoak baitira. Mota hauek daude eskuragarri:
RDRAM
184 kontaktuko RIMM moduluetan azaltzen dira. Pentium 4-etan erabili zen. Bere garaiko memoriarik azkarrena zen, baina kostu handia zuenez, DDR ekonomikoak azkar ordezkatu zuen. Mota hauek daude eskuragarri:
DDR SDRAM
Memoria sinkronoa, datuak bi aldiz bidaltzen ditu erloju-ziklo bakoitzeko. Horrela, sistemaren busaren abiadura bikoitzean lan egiten du, erlojuaren maiztasuna handitu beharrik gabe. 184 kontaktuko DIMM moduluetan azaltzen da mahaigaineko ordenagailuen kasuan, eta 144 kontaktuko moduluetan ordenagailu eramangarrien kasuan.
DDR motako memoria moduluak definitzeko erabiltzen den nomenklatura, DDR2, DDR3 eta DDR4 formatuak barne hartzen dituena, honako hau da: DDRx-yyyy PCx-zzzz; non, x-k DDR belaunaldia adierazten duen; yyyy-k itxurazko edo benetako maiztasuna segundoko Megazikloetan (MHz) adierazten duen; eta zzzz-k datu transferentzia tasa maximoa segundoko, memoria moduluaren eta memoria kontrolatzailearen artean lor daitekeena, Megabytetan adierazten duen. Transferentzia tasa bi faktoreren araberakoa da: datu busaren zabalera (orokorrean 64 bit) eta itxurazko edo benetako lan maiztasuna. Memoria moduluaren eta haren kontrolatzailearen artean transferentzia tasa maximoa segundoko kalkulatzeko ondoko formula erabiltzen da:
Transferentzia tasa MB/s = (DDR maiztasun eraginkorra) × (64 bit / 8 bit byte bakoitzeko) ​
Adibidez:
Immanentzia
Filosofian, immanentzia funtsa bere baitan duenaren nolakotasuna da. Erlijioan, Jainkoa munduan azaltzen dela baieztatzen duen printzipio teologikoa da, panteismoan bezala esaterako.
Francisco Alaba
Francisco Alaba Nureña (?, 1567 - ?, XVII. mendea) euskal militar eta politikaria izan zen.
Santo Kristo baseliza (Lezama)
Santo Kristo baseliza Lezaman dagoen XVI. mendeko baseliza bat da. Asua- Erletxes errepidearen parean dago, eta barrokoaren santutxo adibide eder bat da.
Ezaugarriak
Habearte bakarreko barrualdeak gurutze formako oinplanoa du, gurutzadura eta burualde zuzena. Bidera erabat irekita dago, eta bere fatxada erdi-puntuko arku handi batek mugatzen du, burdin hesiz babestuta. Aurrealdean, hiru isurkiko elizpe bat dago, harrizko zokaloaren gainean dauden hiru zutabe toskanarrek eusten diotena, burdin hesi xume bat eta kanpai-horma ere baditu. Elizpeak, bi bihotz marrazten dituen antzinako zorua mantentzen du.
Barruan, aldare bat dago, Kristo Santua, Doloretsua eta San Joanekin.
Baselizaren ondoan, Aste Santuko prozesio zaharrei lotutako kalbarioa dago.
Historia
Kristo Santuaren santutxoari buruzko albisterik zaharrena XVI. mendearen erdialdekoa da.
Ondarea
Eusko Jaurlaritzak izendatutako ondarea da.
Francisco Alaba
Pedro Osores de Ulloa bere koinatua hil zenean, 1624ko irailean hau ordezkatu eta Txileko gobernadore bitartekari bilakatu zen 1625eko maiatzera arte. Erregeak ez zuen bere kargua berretsi.
Volost
Volostak (Errusieraz: во́лость) Errusiako zatiketa administratibo baten izena zen. Volost bakoitzean knyaz batezk agintzen zuen. XIV. mendearen bukaeratik volost bakoitza uyezd baten parte bilakatu ziren. 1861ean Errusiak erregimen zaharra kendu zuenean autogobernaturiko unitateak bilakatu ziren.
Random Access Memory
DDR SDRAM
1 GB DDR-400 PC-3200: DDR motako 1 GB-eko (Gigabyte) modulua adierazten du; 400 MHz-ko itxurazko edo benetako lan maiztasunarekin; eta gehienez ere 3200 MB/s-ko transferentzia tasa batekin.
Volost
1923tik 1929ra gertatu zen Sobietar eraldaketa administratiboan volostak desagertu ziren eta raionak bilakatu ziren volost eta uyezden baliokide.
Gaur egugo Errusian volostak berriro erabiltzen dira Karelian, non raionen parekide diren, eta Leningrado, Pskov, Samara eta Tulako oblastetan non raionen azpizatiak diren eta beraz beste subjektu federaletako selsoveten baliokideak diren.
Random Access Memory
DDR SDRAM
Mota hauek daude eskuragarri:
DDR2 SDRAM
DDR2 memoriak DDR (Double Data Rate) memorien hobekuntza dira. Horiei esker, sarrera/irteerako buferrek nukleoaren maiztasunaren bikoitzean lan egin dezakete, eta, hala, erloju-ziklo bakoitzean lau transferentzia egin ditzakete. 240 kontaktuko DIMM moduluetan azaltzen dira. Mota hauek daude eskuragarri:
DDR3 SDRAM
DDR3 memoriak DDR2 memorien hobekuntza dira, eta hobekuntza nabariak dituzte tentsio txikiko mailetako errendimenduan, eta horrek kontsumoaren gastu orokorra gutxitzea dakar. DIMM DDR3 moduluek 240 pin dituzte, DDR2aren kopuru bera; dena den, DIMMak fisikoki bateraezinak dira, koska beste kokaleku batean dutelako. Mota hauek daude eskuragarri:
Gainontzeko sistemarekin harremana
Memoria hierarkiaren barruan, prozesadorearen eta cacheen erregistroen ondoren aurkitzen da RAMa abiadurari dagokionez.
RAM moduluak elektrikoki konektatzen dira DRAM integratuen sarrerako eta irteerako seinaleak kudeatzen dituen memoria-kontrolatzaile batera. Seinaleak hiru motatakoak dira: helbideratzeak, datuak eta kontrol seinaleak. Memoria moduluan, seinale horiek bi busetan daude banatuta eta; kontrol eta elikadura lineak multzo nahasi batean. Guztien artean, RAMa bere kontrolatzailearekin lotzen duen memoria busa osatzen dute:
PC eta zerbitzarietako memoria kontrolatzaile batzuk plaka nagusiko Ipar Zubia (North Bridge) deritzonean sartuta daude. Beste sistema batzuek, kontrolatzailea prozesadore berean dute (AMD Athlon 64 eta Intel Core i7 prozesadoreen kasuan eta hurrengoetan). Kasu gehienetan, oinarrizko plakan instalatutako RAM socketek mugatzen dute sistemak erabil dezakeen memoria mota, nahiz eta memoria kontrolatzaileak, kasu askotan, memoria teknologia desberdinekin konekta daitezkeen.
Memoria kontrolatzaile batzuen ezaugarri berezietako bat kanal bikoitzeko teknologia erabiltzea da (Dual Channel). Teknologia horretan, kontrolatzaileak 128 biteko memoria bankuak erabiltzen ditu, eta datuak tartekatuta emateko gai da, kanal bat edo bestea aukeratuz eta prozesadoreak ikusten dituen latentziak murriztuz. Jardueran izandako hobekuntza aldakorra da, eta tresneriaren konfigurazioaren eta erabileraren araberakoa da. Ezaugarri horrek memoria kontrolatzaileak aldatzea eragin du, eta; ondorioz, txipset berriak agertu dira (Intelen 865 eta 875 serieak), edo prozesadore zokalo berriak AMDetan (kanal bikoitzeko 939ak, kanal soileko 754a ordezkatu zuen). Oro har, gama ertain eta altuko ekipoak kanal bikoitzeko edo gehiagoko txipsetetan edo zokaloetan oinarrituta fabrikatzen dira; adibidez, Intelen 1366 zokaloak (socket), memoria-kanal hirukoitza erabiltzen zuen, edo bere LGA 2011ak kanal laukoitza erabiltzen du.
Akatsen antzematea eta zuzenketa
Bi errore mota daude memoria sistemetan: akatsak (Hard fails), hardwarean kalteak eragiten dituztenak, eta ustekabeko arrazoiek eragindako erroreak (soft errors). Lehenengoak nahiko erraz hautematen dira (egoera batzuetan diagnostikoa okerra da), bigarrenak, zorizko gertaeren emaitza direnez, aurkitzen zailagoak dira. Gaur egun, RAM memoriek erroreen aurrean duten fidagarritasuna nahikoa handia da, eta beraz gordetako datuak ez dira egiaztatu behar gutxienez bulegoko eta etxeko erabileretan. Erabilera kritikoenetan, akatsak zuzentzeko eta atzemateko teknikak aplikatzen dira, estrategia desberdinetan oinarrituta:
Oro har, akatsen aurkako edozein babes mota duten sistemek kostu handiagoa izaten dute, eta, babesik gabeko sistemekiko penalizazio txikiak izaten dituzte jardunean. ECC edo paritatea duen sistema izateko, txipsetak eta memoriek teknologia horietarako euskarria izan behar dute. Oinarrizko plaka gehienek ez dute euskarri hori.
Memoria akatsetarako, RAM memoria moduluen probak egiten dituzten software tresna espezializatuak erabil daitezke. Programa horien artean ezagunenetako bat Memtest86+ aplikazioa da, memoria akatsak detektatzen dituena.
RAM erregistratua
Zerbitzarietan maiz erabiltzen den modulu mota bat da, kontrol seinaleak eta helbideak errepikatzeaz arduratzen diren zirkuitu integratuak ditu: erloju seinaleak moduluan bertan dagoen PLLaren laguntzaz berreraikitzen dira. Datu-seinaleak erregistratu gabeko moduluetan bezala konektatzen dira: zuzenean, memoria-integratuen eta kontrolatzailearen artean. Memoria erregistratua duten sistemek memoria modulu gehiago eta ahalmen handiagokoak konektatzeko aukera ematen dute, memoria kontrolatzailearen seinaleetan perturbaziorik izan gabe, eta RAM memoria kantitate handiak erabiltzea ahalbidetuz. Memoria sistema erregistratuen desabantailen artean atzerapen ziklo bat gehitzen dela dago ondoz ondokoa ez den posizio bat atzitzeko eskaera bakoitzean, eta erregistratu gabeko moduluek baino prezio handiagoa dutela. Erregistratutako memoria ez da bateragarria erregistratutako modua onartzen ez duten memoria kontrolatzaileekin, nahiz eta zokaloan fisikoki instala daitezkeen. Modu bisualean hauteman daitezke, integratu ertain bat dutelako, zirkuitu inprimatuaren zentro geometrikotik hurbil, eta moduluak zertxobait altuagoak izaten direlako.
Crofton (Kentucky)
Crofton Kentuckyko hiri bat da. Christian konderrian kokatua dago. 2010ean 749 biztanle zituen, 1.62 kilometro koadrotan banatuta.
Heat (1995eko filma)
Heat (euskaraz Bero) 1995eko Michael Mann estatubatuar zinema zuzendari, ekoizle eta gidoigileak zuzendu, ekoiztu eta idatzitako suspensezko polizia filma bat da. Al Pacino, Robert De Niro, Tom Sizemore, Diane Venora, Amy Brenneman, Ashley Judd, Mykelti Williamson, Wes Studi, Ted Levine, Jon Voight eta Val Kilmer aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Neil McCauley (Robert De Niro) preso ohi eta kriminal buruargiak bankuak ohosten dituen lapur talde bateko burua da. Neil eta bere taldea Los Angeles hiriko eremuan jardun ohi dute, nagusiki banku, diru gordailu eta luxuzko autoak lapurtuz. McCauleyk bere kriminal bizimodutik behin betikoz erretiratuko duen lapurreta handia burutzeko asmoa du.
Azken lapurretan akatsa egin ondoren, Neil eta bere taldeak Los Angelesko Poliziako Lapurreta eta Hilketa Saileko Vincent Hanna tenientea (Al Pacino) atzetik izango dute. Hanna, marine ohia eta eskarmentu handiko polizia da, New York eta Chicago hirietan antolatutako talde kriminal ugari espetxeratu dituena. Orain Hanna polizia Neil eta bere taldeak azken lapurreta handia egiteko oztopo latza bilakatuko da. Hanna eta Neil legearen albo banatan daude, batak besteari erronka egiten diola ohartuko dira, eta bata bestearentzat aurrez uste baina arrisku handiagoa direla.
Kanpokale berria (Gasteiz)
Kanpokale berria Gasteiz ko kale bat da.
Kokapena
Alde Zaharrean dago. Errege atean hasten da eta San Prudentzio Ikastetxeko kale raino iristen da.
Luzera
110 metro inguruko luzera du. Ezkerreko espaloian 27 zenbakiraino iristen da eta eskuinekoan 34raino.
Historia
Henrike Knörr eta Elena Martínez de Madina Salazarrek idatzitako “Toponimia de Vitoria I – Gasteizko toponimia I ” (Euskaltzaindia, 2009) liburuaren arabera 1867an erabaki zuen Gasteizko Udalak Kanpokale berria izena ematea. Aurretik Kale Berria moduan ezagutzen zen, baina beste kale bat zegoen izen horrekin.
Rhinoliparis barbulifer
Rhinoliparis barbulifer Rhinoliparis generoko animalia da. Arrainen barruko Liparidae familian sailkatzen da.
Tinticita
Tinticita fosfato motako minerala da.
Ezaugarriak
Tinticita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.
Discodeles opisthodon
Discodeles opisthodon Discodeles generoko animalia da. Anfibioen barruko Ceratobatrachidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Nueva Carteya
Nueva Carteya Kordobako probintziako udalerria da Campiña Este - Guadajoz eskualdean dagoena. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera herriak 5.679 biztanle zituen.
Saxonburg (Pennsylvania)
Saxonburg Pennsylvaniako borough bat da. Butler konderrian kokatua dago. 2010ean 1,525 biztanle zituen, 2.35 kilometro koadrotan banatuta.
Korno
Korno Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 110 biztanle ditu eta 5,17 kilometro koadroko azalera. Beroungo barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1577 urtean egin zen.
Santa Lucia del Mela
Santa Lucia del Mela Italiako udalerri bat da. Messinako probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Santa Lucia del Melak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Jean-Claude Passeron
Jean-Claude Passeron (Niza, 1930) soziologo eta epistemologo frantsesa da; École des hautes études en sciences sociales-eko zuzendaria, bertan hiru diziplinarteko ikerketa unitate misto bateko kide da (CNRSren barruan): SHADYC (Soziologia, Historia, dinamika kulturalen Antropologia). Enquêtes aldizkariko zuzendaria da.
Maria Arnal
Maria Arnal Dimas (Badalona, 1987) abeslari katalana da. Hiru disko argitaratu ditu Marcel Bagésekin (gitarra elektrikoa) batera.
Aretozain lanetan ari zela, eskaileretan erori eta femurra hautsi zuen 2014an, eta lan hori utzi zuen. Errekuperazio luzea behar izan zuen, eta horrek eragin zion geldialdian sortu zitzaion abesteko eta musika ikasteko irrika. Ordukoa da, baita ere, artxiboetako musikak aztertzeko grina. Gerora kantua ikasten hasi zen, Badalonako Musika Modernoko Eskolan, eta emanaldiak emateaz gainera, Marc Sempereren eta Jasmin Martorellen eskutik prestakuntza jaso zuen. Sempere Compartir Dóna Gustet kolektiboaren sustatzailea da, eta Martorell, berriz, Montserrat Caballéren ikasle izandako musika lirikoko irakaslea.
Musikari dagokionez, Iberiar penintsulako ahozko tradizioko musikan du oinarria; artistak dioenez, tradiziora hurbildu nahi du, aro digitaleko kultura libretik.
Diskografia
Maria Arnal i Marcel Bagés taldearekin argitaratutako lanak:
Diane (Vouet)
Diane Simon Vouet margolari frantsesaren margolana; koadro berean dagoen inskripzioak adierazten due egilearen izena: "Simon Vouet F(ecit). Paris 1637". Margolan hau, beraz, Parisko garaian egina, Ingalaterrako Luis XIII.aren arreba Enriqueta Maria eta Karlos I.aren ezkontzaren ondoren Ingalaterrara bidali zutenetako bat izan zen. Londresko Richmond upon Thamesko Hampton Court jauregian gordetzen da.
Deskribapena
Diana ehizaren jainkosa erromatarra irudikatzen du koadroak, bere bi txakurrekin batera. Artean gehien erreproduzitu den jainkosa da Diana, bai eskulturan, baita pinturan ere.
Pat Cox
Patrick "Pat" Cox (Dublin, 1952ko azaroaren 28a) irlandar politikari eta kazetaria izan zen.
Azido bentziliko
Azido bentzilikoa (IUPAC: azido hidroxidifeniletanoikoa) C14H12O3 formulako konposatu organikoa da, azido karboxiliko aromatikoen familiakoa. Solido zuria da ahol primario anitzetan disolbatzen dena.
Sintesia
Bi bide nagusi daude azido bentzilikoa prestatzeko.
Liebig-ek 1838an erabilitako moldea da lehena, zeinetan dibentzoiloa potasio hidroxidoz eta metanolez tratatzen den berotan. Bentzoinatik abiatuz ere presta daiteke. Horretarako lehenik bentzoina sintetizatu behar da bentzaldehidoa sodio zianuroz erreakzionaraziz etanoletan.
Chilia adarra
Chilia edo Kiliyako adarra (Brațul Chilia: Braul Chilia; Кілійське гирло) Danubio ibaiaren hiru banaketa-kanal nagusietako bat da, eta Danubioko delta sortzen laguntzen du. Deltaren alderik iparraldekoenean dago. Errumaniaren eta Ukrainaren arteko muga natural bat sortzen du (ikus Errumania eta Ukraina arteko muga), eta izen bera duten bi hirien izena darama. Hiri horiek bi bankuetan daude: Kiliya iparraldean, Ukrainako ertzean eta Chilia Veche hegoaldean, Errumaniako ertzean. Danubioko beste bi adar nagusiak Sulina adarra eta Sfântu Gheorghe adarra dira.
Azido bentziliko
Erabilera
Azido bentzilikoa glikolatoen familiako botikak fabrikatzeko erabiltzen da, hala nola, klidinio bromuroa, fenitoina, flutropioa eta mepenzolatoa, azetilkolina-errezeptore muskarinikoen antagonistak baitira.
Chilia adarra
Chilia adarra Ismail uhartetxoan hasten da. Bertan, Danubio Chilia adarrean eta Sulina adarrean banatzen da, eta Vylkove hiritik hurbil amaitzen da. Han, Chilia adarra Otxakoveko (ekialderantz) eta Istanbul Zaharreko (hegoalderantz) adarretan banatzen da. Chiliako adarrak 104 kilometro. Deltaren sarrerako fluxua 6.350 m3/s-koa da; Chilia adarrak fluxu horren %58-60 garraiatzen du.
Azido bentziliko
Erabilera
Bestalde, 3-kinuklinidil bentzilato (BZ) agente ezgaitzailea fabrikatzeko erabiltzen da. Hortaz, Arma Kimikoen Konbentzioak araututa dago. Herrialde askotako legea betearazteaz arduratzen diren erakundeek ere zaintzen dute azido bentzilikoa, substantzia haluzinogenoak fabrikatzeko erabiltzen baita.
Chilia adarra
Chilia adarrean, otomandar gotorleku zaharra dago, Ukrainako gaur egungo Izmail hirian. 1789an Izmailen erorketa ondorioz, otomandrrek erabateko kontrola galdu zen Iparraldeko Pontikoko kostetan (gaur egun Ukrainako hegoaldea), eta Errusiako Inperioa Itsaso Beltzaren zati horretara hedatu zen, nahiz eta borrokaldiek eta gudek oraindik jarraitu zuten.
Aksaray probintzia
Aksaray probintzia Turkiako 81 probintzietako bat da. Bere hiruburua Aksaray da. 8.051 km²ko azalera du eta bertan 425.612 biztanle bizi dira.
Kapadoziako eskualdearen zati bat hartzen du barne.
Barrutiak
Probintziaren barnean 7 barruti daude:
Sydney Brenner
Sydney Brenner (Germiston, Hegoafrika, 1927ko urtarrilaren 13a - Singapur, 2019ko apirilaren 5a) hegoafrikar biologoa izan zen. Medikuntzako Nobel Saria jaso zuen 2002an John E. Sulstonekin eta H. Robert Horvitzekin batera. Kode genetikoaren ikerketari lagundu zion.
Jevhen Malyxev
Jevhen Velentinovitx Malyxev (Євген Валентинович Малишев; Kharkiv, 2002ko martxoaren 10a - ibidem 2022ko martxoaren 1a) ukrainar biatleta eta militarra izan zen.
Ukrainako biatloi junior taldeko kidea izan zen eta 2020an Gazteen Neguko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen Lausanan. Urte horretan bertan, biatloia utzi eta Ukrainako armadan sartu zen. Bere jaioterria errusiarren aurka defendatzen hil zen.
Accipiter nanus
Accipiter nanus Accipiter generoko animalia da. Hegaztien barruko Accipitridae familian sailkatua dago.
Erradiazio ionizatzaile
Erradiazio ionizatzailea, materia ionizatzeko adina energia duten erradiazioak dira, atomoari lotutako elektroiak banatzean. Atomo batzuek, era naturalean nahiz artifizialki desegitean, erradiazio ionizatzailea igortzen dute. Bada, energia hori uhin elektromagnetikoen bidez (gamma izpiak edo X izpiak) edo partikulen bidez (neutroiak, alfa partikulak edo beta partikulak) zabaltzen da.
Webgune
Webgune bat Interneten HTTP protokoloaren bitartez eskuragarri dagoen fitxategi eta web orrien bilduma bat da. Orri sorta horrek gai bat garatzea, zerbitzu batzuk ematea edota orriaren inguruko informazioa eskaintzea ditu helburu.
Erradiazio ionizatzaile
Erradiazio horrek eta materiak elkarri eragiten diote, eta elkarreragin horren ondorioz ioiak sortzen dira, zuzenean nahiz zeharka.
Webgune
Publikoak diren webgune guztiek World Wide Web izeneko informazio sarea osatzen dute.