cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Oger
Biztanleria
2007an Oger udalerrian erroldatutako biztanleak 580 ziren. Familiak 260 ziren, horien artean 80 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 56 bakarrik bizi ziren emakumeak), 76 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 84 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 290 etxebizitza zeuden, 265 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 21 hutsik zeuden. 272 etxeak ziren eta 18 apartamentuak ziren. 265 etxebizitza nagusietatik 206 bere jabearen bizilekua ziren, 46 alokairuan okupaturik zeuden eta 13 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 2 etxek bi zituzten, 37 etxek hiru zituzten, 54 etxek lau zituzten eta 170 etxek bost zituzten. 238 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 139 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 104 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Oger udalerrian 264 unitate fiskal zeuden, 596,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 23.786 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 27 komertzioetatik, 5 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 2 zurginak, 1 iturgina, 1 argiketaria eta 1 eraikuntza enpresa.
Boo Ahaltsua
Boo Ahaltsua (jatorrizko japonieraz 魔人ブウ edo Majin Bū ?) Dragoi Bola manga eta Dragoi Bola Z eta Dragoi Bola GT animeetako fikziozko pertsonaia da. Mangan Z gerlarien azken etsaia da. Arrosa kolorekoa, gizakiak xurgatuz itxura aldatu eta indartsuago egiteko ahalmena dauka. Gainera, bere etsaien erasoak imitatzeko gai da behin ikustearekin bakarrik.
Biografia
Munstro hau Bibidik sortu zuen Dragoi Bolaren kronologian 0. urtea baino 5 milioi urte lehenago. Ehunka planeta desegin zituen, baina Bibidik berak ere ezin zuenez kontrolatu, bola baten barruan sartzen zuen bidaiatu ahal izateko. Iparraldeko eta mendebaldeko Kaio Shinak akabatu zituen eta, hegoaldekoa eta Dai Kaio Shin xurgatu zituen. Azken hau xurgatzean onbera bilakatu zen, baina erraz manipulatzeko modukoa. Ekialdeko Kaio Shinek Bibidi akabatu zuen eta Boo esferan harrapatuta geratu zen.
Lurrean esnatzea
774. urtean, Super Saiya 2 bilakatutako Goku, Son Gohan eta Vegetaren energiari esker Babidik Boo berpiztu zuen. Vegeta erabili zuen bere indar ezkutua atera ziezaion, nahiz eta honek bere burua har zezan utzi zuen nahita, Son Gokuren aurka borrokatzeko. Honela sortu zen Majin Vegeta. Son Goku eta Vegeta borrokan zebiltzan bitartean Book konorte gabe eta ia hilzorian uzten ditu Gohan eta Kaio Shin. Booren indarra ikusita, Vegetank Son Goku konorte gabe utzi eta munstroaren aurka borrotzera joan zen. Nahiz eta Vegetak indarrez Boo gainditzen zuen, hau berregin egiten zen. Vegetak bere buruaz beste egitea erabaki zuen Boo txikitzeko, baina ez zuen lortu.
Vegeta hilda zegoenez eta Gohan desagertuta zegoenez, Gokuk Son Goteni eta Trunksi bateraketa teknika erakustea erabaki zuen, berari ordu gutxi batzuk baino ez baitzitzaizkion geratzen Lurreko bisita amaitzeko.
Oger
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Boo Ahaltsua
Lurrean esnatzea
Denbora irabazteko, Gokuk Super Saiya 3ren indarra erakutsi zion Boori eta bera baino norbait indartsuago zen baten aurka borrokatzea nahi bazuen bi egun itxaron zitzala eskatu zion. Babidik Goku akabatzeko agindu zion, baina nazkatuta Babidi akabatu zuen.
Oger
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Boo Ahaltsua
Bi Boo Ahaltsuak
Askea zenez, hainbat hiri desegiteari ekin zion dibertitzeko. Gizakiak karamelu edo buztin bilakatzen zituen eta honekin bere etxea eraiki zuen. Lurreko armadak ezin izan zuenez ezer egin bere aurka, Satan Jauna bidaltzea erabaki zuten. Honek pozoitutako bonboiak eta Game Poy bonba bat eman zizkion baina ez zioten ezer egin. Are gehiago, Satan bere morroi gisa hartu zuen. Denbora horretan Book txakur bat sendatu zuen eta Bee izena jarri zion. Satanek jendea hiltzea gaizki zegoela konbentzitu zuen, baina bidelapur talde batek Satan eta Bee tirokatu zituzten eta amorratuta Boo bitan banatzea eragin zuten. Bigarren zatia argalagoa zen eta kolore ilunagoa zuen, eta gainera benetan gaiztoa zen. Biak borrokan hasi ziren eta alde gaiztoak alde ona jan zuen eta eraldaketa jasan zuen. Horren argala izateari utzi zuen, eta kolore arrosa berriz ere
Munstroak ez zuen txakurra eta Satan eraso nahi izan, baina bidelapurren aurka egin zuen. Book etsaien eraso eta teknikak erraz ikasten zituenez pertsonen indarra atzematen ere ikasi zuen. Berehala abiatu zen Ahalguztidunaren Jauregira, Gokuk aipatutako gerlari indartsu hura han baitzegoen; hau Gotrunks zen (Son Goten eta Trunksen bateraketa). Hauek Denbora eta Espazioaren gelan entrenatzen ari zirela Book bere eraso indartsuena jaurti zuen eta Lurrean zeuden guztiak hil zituen Satan eta Bee izan ezik. Ten Shin Han eta Chaozek erasoa saihestea lortu zuten. Ondoren Satan Txikik Boo gelan sartu zedin konbentzitu zuen. Gotrunksek galtzeko guztiak zituenean Satan Txikik gelako atea txikitu zuen Gotrunks eta Boo barruan harrapatuta gelditu zirelarik. Zoritxarrez Book dimentsio arteko ate bat ireki, gelatik atera eta bertan zeuden guztiak jan zituen Dende ezik. Satan Txiki eta Gotrunks ere berehala atera ziren gelatik.
Gotrunksek ia lortu zuen Boo akabatzea Super Saiya 3 bilakatuta, baina zoritxarrez denbora amaitu zitzaien. Hala ere zortea izan zuten eta Son Gohan iritsi zen. Honek izugarrizko egurra eman zion Boori. Honek ihes egin eta plan bat pentsatu zuen: txikiak bateratu zitezen konbentzitu eta irentsi egin zituen Satan Txikirekin batera. Dendek behin baino gehiagotan sendatu zituen Gohanen zauriak baina ez zuen askorako balio izan: bat-batean Goku iritsi zen berpiztuta Kaio Shin Agureari esker. Boo Kienzan baten bidez ebaki zuen. Gokuk Son Gohanekin fusionatzea nahi zuen Potala belarritakoen bidez, baina bat-batean Book indar pila bat galdu zuen Gotrunksen bateraketa denbora amaitu baitzen. Boo honetaz ohartuta Son Gohan irentsi zuen.
Pirra
Pirra (antzinako grezieraz Πύρρα edo Πύῤῥα), greziar mitologian, Epimeteoren eta Pandoraren alaba eta Deukalionen, Prometeoren semearen, emaztea zen.
Boo Ahaltsua
Azken Borroka
Zorionez Yamak Babari Vegeta Lurrera eramateko agindu zion, Booren aurka borrokatzeko. Gokurekin fusionatu eta Vegeku osatu zuten eta Boori izugarrizko egurra eman zion. Hala ere azkenean Book Vegeku irentsi egin zuen, baina Vegekuk babesa sortu zuen, Boorengandik xurgatua ez izateko. Barruan zegoela babesa kendu eta banatu egin zen. Gokuk eta Vegetak barruan harrapatuta zeuden lagunak askatzea lortu zuten. Boo ona ere askatu zuten eta honek aldaketa ikaragarriak eragin zituen bere gorputzean eta azkenik haur baten tamaina hartu zuen. Handik irtetzea lortu zutenean jatorrizko Boo ikusi zuten, Bibidik sortu zuena, bere berezko teknikekin.
Pirra
Zeusek Urrezko Aroa euri jasa handiarekin amaitzea erabaki zuenean, Deukalion eta Pirra izan ziren salbatu ziren bakarrak. Prometeok, Deukalion bere semeari, ontzi handi bat eraikitzeko esan zion. Eta, honela, biziraun zuten.
Boo Ahaltsua
Azken Borroka
Honek Lurra desegin zuen, eta Vegetak eta Gokuk Kibito eta Satan Jauna baino ezin izan zituzten heldu Kato Shin planetara eraman aurretik. Boo hara iragan eta Goku Super Saiya 3ren aurka hasi zen borrokan. Borroka parekatua izan zen baina Goku gero eta nekatuago zegoen. Vegeta sartu zen borrokan Gokuk Boo akabatzeko beste indar batzen zuen artean. Goku, hala ere, bizirik zegoenez, eraldaketa honek asko nekatzen zuen eta era normalera itzuli zen. Book Vegeta Super Saiya 2 garaitu zuen. Satanek ametsetan zegoela uste zuenez erronka bota zion Boori. Segundu batera barkamena eskatu zion, baina Book ezin zuen Satan eraso, oraindik barruan zuen Boo lodia bota zuen arte. Orduan, Boo lodia jatorrizko Booren aurka hasi zen borrokan, baina erraz garaitua izan zen.
Pirra
Euri jasa amaitu zenean, eta bikotea lur finkora itzuli zenean, Deukalionek Temisen orakulu bati lurra nola birpopulatu zezakeen galdetu zion. Eta orakuluak, bere amaren hezurrak sorbalda gainetik botatzeko esan zion Deukalioni. Bikoteak, "euren ama" Gea zela ulertu zuten, izaki bizidun guztien ama, eta "hezurrak" harkaitzak zirela. Honela, beraz, biek ala biek, harriak bota zituzten euren sorbalden gainetik, eta harri hauek pertsona bihurtu ziren: Pirrak bota zituenak, emakume bihurtu ziren, eta Deukalionek botatakoak, gizonak.
Boo Ahaltsua
Azken Borroka
Vegetak plan bat burutu zuen: Kaio Shin Agurea eta Dende Namek planetara joan eta Polunga deitu behar zuten 2 desio eskatzeko: Lurra berregiteko eta Babidi iritsi zenetik oso gaiztoak ez ziren beste hildako guztiak berpizteko. Honela Gokuk Indar Unibertsalaren erasoa prestatu ahal izango zuen gizakiek boluntarioki indarra emanda. Kaio Shinen bidez Vegeta lurtar guztiekin komunikatu zen baina bere lagunak baino ezin izan zituen kobentzitu; Gokuk ez zuen askoz laguntza gehiago jaso. Baina Satanek lortu zuen denak konbentzitzea. Gokuk energia biltzen zuen bitartean, Vegeta berriz ere Booren aurka hasi zen nahiz eta ezin izan zen Super Saiya bilakatu, ez baitzuen nahikoa indar. Izugarrizko egurra eman zion Book baina denbora irabazi zuen eta Gokuk Indar Bola osatu ahal izan zuen.
Pirra
Deukalionek eta Pirrak, Helen izeneko seme bat behintzat izan zuten. Eta, beharbada, baita beste bat ere, Anfiktion izenekoa.
Pirra Iliadako pertsonai bat ere bada. Likomedes erregearen gortean.
Boo Ahaltsua
Azken Borroka
Gokuk hala ere ez zuen Indar Bola botatzeko beste indar eta 3. guraria Gokuk indarra berreskura zezala izan zen. Honela Super Saiya bilakatu eta, Lurreko eta Beste Munduko izaki guztien energiaz eginiko bola jaurti eta Boo akabatu ahal izan zuen.
Borroka eta gero
Boo ona (Mr. Boo izena hartu zuena), sendatu eta 6 hilabetera Shenron deitu eta gizateriak Boorekin gertatua ahaz zezan eskatu zuten. Ordutik Satan Jaunaren etxean bizi izan zen eta Arte Martzialen Txapelketetara aurkezten zen. Denak garaitzen zituen baina Satani irabazten uzten zion.
Dragoi Bola GT
Dragoi Bola GTn Mr. Boo Tsufur Planetan Oobgatik sakrifikatzen da, justu Umek akabatu behar zuenean. Book Umeren erasoa xurgatu eta milaka zatitan txikitzen da. Honek Oobi bere historia kontatu eta fusionatu egiten dira Boo originalaren antza hartzen duelarik. Ezin baita ahaztu Oob Gokuk energi bolaz hil zuen Boo gaiztoa dela, pertsona on baten gorputzean sartua.
Ona
Boo ona (jatorrizko japonieraz 善 edo Zen ?) Babidik Lurrean askatzen duena da, lodia eta haur-izaerakoa da. Forma hau Mr. Boo izatera pasatzen da eta Goku edo Vegeta Super Saiya 2 baino indartsuagoa da. Kid Booren aldean oso ahula da.
Makurra
Boo makurra (jatorrizko japonieraz 純粋悪 edo Junsuiaku ?) Boo ona haserretu eta buruan dituen zuloetatik kea ateratzen denean sortzen da. Ke hori kondentsatu eta Boo argal eta ilun bat sortzen da, Boo ona xurgatzen duelarik.
Txarra
Boo txarra (jatorrizko japonieraz 悪 edo Aku ?), edo Super Boo, Boo makurrak' Boo ona irensten duenean sortzen da, aurreko Booak baino altuagoa da eta indartsuagoa ere bada. Ez daramatza txaleko beltza eta kapa. Eraldaketa hontan Gotrunks, Son Gohan eta Satan Txiki xurgatzen ditu indar handia lortuz. Goku Super Saiya 3 baino askoz indartsuagoa da eta hasiera batean Vegeta eta biek ere ezingo dutela garaitu dio. Baina Gotrunksen bateraketa amaitzean, indar asko galtzen du eta berez Gohanek bakarrik garaitzeko modukoa litzateke. Hala ere, zoritxarrez, Gohan irensten du. Beraz, Son Gohanen ostean bera bilakatzen da unibertseko izaki indartsuena. Vegekuk bakarrik garaitu dezake.
Purua
Boo purua (jatorrizko japonieraz 純粋 edo Junsui ?), Kid Boo deitua, Bibidik sortutako jatorrizko Boo da. Gokuk eta Vegetak Boo txarrak irentsitako guztiak askatzean agertzen da. Gaiztotasuna da duen sentimendu bakarra, parean pasatzen zaizkion guztiak akabatzen ditu beraz.
List of Dragon Ball characters Lista postaci występujących w Dragon Ball
Maria Luisa Habsburgo-Lorenakoa
Maria Luisa Habsburgo-Lorena edo Austriakoa (Viena, Austria, 1791ko abenduaren 12a – Parma, Italia, 1847ko abenduaren 17a) Frantzisko I.a Austriakoa (edo Frantzisko II.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa) eta Maria Teresa Bi Sizilietakoaren alaba zen eta Frantziako enperatriza izan zen 1810etik 1814ra arte.
1810ean, Austriako enperadorearen alaba zaharrena Frantziako enperadorea eta Italiako erregea zen Napoleonekin ezkondu beharrean izan zen, horrela sinatu baitzuten bi potentziek 1809ko Wagrameko batailan izandako porrotaren ondoren sinatu zuten Schönbrunneko Itunean. Gogoz kontra ezkondu bazen ere, Maria Luisa berehala hasi zen posizio berriaz gozatzen, garbi bazuen ere, frantsesen gogokoa ez zela eta, 20 urte lehenago, Austriako artxidukesa zen Marie Antoinettek gilotinan bukatu zituela bereak.
Napoleonen porrota etorri zenean, Elbara deserriratu zuten eta Maria Luisak senarrarekin ez joatea erabaki zuen, bere semearekin batera, Vienara itzuli zelarik. Waterlooko behin betiko porrotaren ondoren, semearen interesen defentsan, Habsburgo-Lorena familiara hurbildu zen berriro eta Vienako Kongresuan, Parma, Piacenza eta Guastalla dukerriak lortu zituen. 24 urte besterik ez zituen.
Haurtzaroa
Ez zuen asko gozatu bere ama Maria Teresaren presentziaz, baina artxidukesa gazteak haurtzaro erosoa izan zuen Vienako Hofburg eta Schönbrunn jauregietan edo Laxenburgeko Udako Jauregian. Heziketa xumea izan zuen, aitarekin lasai asko Vienako kaleetan paseatu eta funtzionarioen seme-alabekin jolas eginez. Hizkuntzak ikasi zituen, frantsesa batez ere eta italiera eta alemanieraz ere defendatzen zen. Sendia bizitza pribatu burgesean murgilduta bizi zen eta sukaldaritza, bordatuak eta musika ikasi zituen.
Txiki-txikitatik entzuten joan zen gerraren arriskua. Maria Luisak 4 urte zituenean, Campo Formioko Ituna sinatu zen Frantzia eta Austriaren artean eta Napoleonen izena ezaguna zuen. Egurrezko jostailuetako batek Bonaparte izena du eta hori da deabrua Maria Luisaren jokoetan.
12 urteko Maria Luisarentzat Napoleon Iraultzaren ikurra zen, Eliza eta europar monarkiak suntsitu nahi zituen Antikristoa eta bere aita Frantzisko da ordena eta justiziaren eredu.
1805ean, Napoleonen garaipena gero eta garbiagoa zen eta Vienan sartu eta enperadoreak Schönbrunnen ezarri zuen egoitza. 13 urteko neskatxa eta bere senideak Hungariarantz bidali zituzten babes bila. Baina, Napoleon garaitezina zegoen une hartan eta Austerlitzeko gudua irabazi zuen 1805eko abenduaren 2an.
1807ko apirilaren 13an, Maria Teresa enperatriza bere hamabigarren semea erditzen ari zen eta hil egin zen 35 urte besterik ez zituenean. Maria Luisaren aitak 39 urte zituen bigarren aldiz alargundu zenean eta emazte bila hasi zen berriro. 1808ko urtarrilean, bere lehengusua zen Maria Luisa Habsburgo-Estekoarekin ezkondu zen. Gure Maria Luisa eta bere amaordearen artean 4 urteko tartea besterik ez dago.
Ez dago Napoleon geraraztea lortuko duenik eta austriar artxidukeak alde egin beharrean dira. Lehen gutxi balitz, enperatriz berriak Napoleoni gorrotoa izaten erakutsiko die eta, 1809ko uztailaren 6an Wagrameko gudua galdu eta Austria errenditu beharrean izaten denean, Schönbrunneko Ituna ezin jasan den makurketa izango da haientzat.
1809ko abenduaren 20an, Napoleon eta Josefina Beauharnaisekoa dibortziatu egin ziren. Seme-alabarik ezin izan eta bere dinastia propioa eraikitzeko gogoz zegoen enperadorea. Proposamenen artean, Anna Pavlovna Romanova Dukesa Handia zegoen, Errusiako tsarraren 14 urteko arreba, edo gure Maria Luisa, Austriako enperadorearen 17 urteko alaba. Errusiarrek ez zuten gogo handirik erakutsi eta Metternich, berriz, adi egon zen, Paris eta Mosku aliatuko ote ziren beldur baitzen. Horrela lortu zuen Frantziskok alaba bere arerio nagusiari eskaintzea. Bi alderdiek kontsideratu zuten komenigarria ezkontza hura. Maria Luisak onartu beharra izan zuen egina etorri zitzaion akordioa.
Ezkontza Napoleonekin
1810eko martxoaren 11n ezkondu ziren, baina ez aurrez-aurre, ordezkoekin baizik. Vienako artzapezpikuak 12 eraztun bedeinkatu omen zituen, enperadorearen behatzaren neurria ez zutela ezagutzen-eta. Martxoaren 13an, Maria Luisak Viena utzi zuen eta 16rako aurreikusi zen emakume-eskaintzaren erritua. 40 urte lehenago Marie Antoinettek jarraitutako protokolo bera nahi zuen Napoleonek. 3 logela egon behar zuten: Austriarena, neutrala eta Frantziarena. Lehenengoan, Maria Luisa bilutsik jarriko zen; bigarrenean, Napoleonen arreba gazteak arropa frantsesak eskainiko zizkion eta, hirugarrenean, berriz, benetan Frantzian izango zen.
Enperadorea presaz zegoen eta emaztearen bila iritsi zen martxoaren 27an, 21:30ean. Napoleonek protokoloa hautsi eta emaztearekin pasatu nahi zuen lehen gaua, baina Nanteseko gotzainaren baimena nahi zuen aurrez. Honek Vienan egindako ezkontza balidatu egin zuen eta, Parisekoa falta bazen ere, senar-emazte zirela aitortu zuen. Hurrengo goizean, enperadoreak ezkontzarekin pozik zegoela zirudien:
1810eko apirilaren 2an, Parisek ongietorria eman zion Maria Luisari. 40 urteko Napoleon, bere tunika inperiala soinean, 18 urteko Maria Luisa Habsburgo-Lorenakoarekin ezkondu zen.
Klero barnean zeuden desadostasunak bistakoak izan ziren une hartan eta 13 kardenal ez ziren bertaratu. 1809az geroztik, Napoleonen eskumikatzearen alde daude batzuk eta bigamo kontsideratzen zuten, Pio VII.a aitasantuak ez baitzuen Josefina Beauharnaisekin burutako dibortzioa onartu. Enperadoreari ez zitzaion itsusikeria hura gustatu eta polizien zaintzapean jarri zituen disidenteak. Ezinegona ezin bareturik ibili ziren: Bonaparteren aldekoek Josefina nahi zuten, errepublikarrek gorroto zioten burua galdu zuen austriarraren hilobari, monarkikoek ez dute nahi Bonaparte familiaren legitimitatea...
Hipopotamo
Hipopotamoa (Hippopotamus amphibius) Hippopotamus generoa egun bi espezie dituen artiodactyla ordenako ugaztun handia da. Izena grezieratik dator, eta «ibai zaldia» esan nahi du (ιπποπόταμος, hippopotamos: hippos, «zaldia» eta potamos, «ibaia»). Hipopotamo nanoarekin batera (Choeropsis liberiensis), Hipopotamidoen espezie bakarrak dira.
Ezaugarriak
Animalia erdi urtarra da, Saharaz azpiko Afrikako ibai eta aintziretan bizi dena, 40 lagun arteko taldeetan. Egunez uretan edo lohietan atseden hartzen dute, taldean, baina ilundutakoan, belarra jatera bakarka irteten dira. Uretan ugaltzen da, baita bertan erditu ere. Ugaztun handiak dira, hankak motzekoak eta gorputzak upel forma du. Buru handia eta ahoa zabala dute. Txerriek bezala, lau behatz dituzte, baina ibiltzeko laurak erabiltzen dituzte. Urdailak hiru ganbera dituen arren, ez dira benetako hausnarkariak.
Maria Luisa Habsburgo-Lorenakoa
Frantziako enperatrizaren bizitza
Napoleon liluratuta geratu zen emazte berriarekin, baina Maria Luisa ez zegoen lasai izeba erail zuten frantsesen artean. Josefinaren presentzitik urruti, Maria Luisak bizitza pribatua nahiago zuen Parisko gizartea baino. Josi eta bordatzea gustuko zituen, arpa, klabezina eta pianoa jotzen zituen, kantuan saitzen zen, marrazten edo irakurtzen ematen zuen denbora.
Hipopotamo
Ezaugarriak
Afrika erdialdeko eskualde zingiratsuetan bizi da talde oso handietan eta, berez, denbora gehiena uretan ematen du. Eguzkitan etzanda egoteko eta erditzerako bakarrik irteten dira uretatik. Arra 4 metro luze izaten da inoiz eta pisua 1.500dik 1.800 kg-ra bitartekoa da arretan eta 1.300dik 1.500 kg-ra bitartekoa emeetan.
Maria Luisa Habsburgo-Lorenakoa
Frantziako enperatrizaren bizitza
Maria Luisak asko sufritu zuen eta, deskantsu beharrean zegoenez, haurra Montesquiou anderearen zaintzapean jarri zuten. Hezkuntza ere planifikatuta zegoen eta amak ezin izan zuen ezer asko erabaki. Maria Luisak Austrian egoteko mirea zuen, han lasai asko berak zainduko zuela semea eta.
1812ko maiatzean, Napoleon Errusiarako kanpainarantz abiatu zen. Maria Luisak Dresderaino lagundu zion eta Napoleon desastrea izango zen bidaiarantz joan zen. Uztailaren 18an, emaztea Parisen zen, jada, eta enperadorea kanpoan, sinbolikoa bazen ere, Frantziako erregina erregentea bilakatu zen. Austria ere gerran sartu zen eta, Maria Luisa Napoleonen alde zegoen eta bere aitaren kontra. Azaroaren 9an, Napoleon itzuli egin zen, Leipzigen porrota izugarria izan eta gero.
Hipopotamo
Ezaugarriak
Itxurari eta dituzten hanka motzei begiratuta, baldarrak eta astunak dirudite, baina eraso egiten bazaie, 40 km/h-ko abiadura har dezakete. Haien ezaugarri nagusietako bat ahoa eraso armatzat erabiltzea da, oso handia eta letagin zorrotzekin hornitua baitute. Taldekoia da. Hori dela eta, bat bakarrik ikustea oso arraroa da. Haien lorratzak oso handiak eta bidezidor modukoak dira.
Maria Luisa Habsburgo-Lorenakoa
Frantziako enperatrizaren bizitza
Maria Luisak ez zekien zer egin. Senarraren ondora joateko ideian egon zen, baina, azkenean, Bloisen geratu zen. Izeba Marie Antoinette bezala bukatuko zen beldurraren-beldur zen. Azkenean, Napoleon Elbara deserriratu zuten eta Maria Luisak senarrarekin ez joatea erabaki zuen, bere semearekin batera, Vienara itzuli zelarik. Waterlooko behin betiko porrotaren ondoren, semearen interesen defentsan, Habsburgo-Lorena familiara hurbildu zen berriro eta Vienako Kongresuan, Parma, Piacenza eta Guastalla dukerriak lortu zituen. 24 urte besterik ez zituen.
Saint-Pierre-es-Champs
Saint-Pierre-es-Champs Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Hipopotamo
Elikadura
Lehorreko belarrez eta loto lore izeneko ur-landareez elikatzen dira. Arrain eta txori espezie asko haren gorotzez elikatzen dira.
Maria Luisa Habsburgo-Lorenakoa
Maria Luisa Frantziatik kanpo
1814ko apirilaren 23an, Maria Luisa Austriarantz abiatu zen eta bidaia hartan osasuna izurratu zitzaion nabarmen.
Saint-Pierre-es-Champs
Biztanleria
2007an Saint-Pierre-es-Champs udalerrian erroldatutako biztanleak 676 ziren. Familiak 242 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 79 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 115 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Maria Luisa Habsburgo-Lorenakoa
Maria Luisa Frantziatik kanpo
Vienan, izugarrizko ongietorriak egin zizkioten, baina Maria Luisak ez zeukan oraindik senarrarengana joateko ideia baztertuta. Aitak oporretara bidali zuen, beti ere Napoleonekin biltzeari ekidin nahian. Neipperg jeneralak zainduko zuen:
Hipopotamo
Historia ebolutiboa
Hipopotamoek antrakoteridoetatik datoz: haietatik Miozeno garaian bereizi ziren. Hipopotamoa agertu ondoren, antrakoteridoek gainbehera joan ziren eta, aldaketa klimatikoaren ondorioz, finean desagertu. Espezie ugari galdu ziren, eta egun bakarrik bi espezie daude: hipopotamo arrunta eta hipopotamo nanoa.
Saint-Pierre-es-Champs
Etxebizitza
2007an 298 etxebizitza zeuden, 248 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 42 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 297etxeak ziren. 248 etxebizitza nagusietatik 215 bere jabearen bizilekua ziren, 28 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 3 etxek bi zituzten, 40 etxek hiru zituzten, 75 etxek lau zituzten eta 129 etxek bost zituzten. 198 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 112 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 120 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Maria Luisa Habsburgo-Lorenakoa
Maria Luisa Frantziatik kanpo
Irailerako, Maria Luisaren sentimenduak norabidez aldatuta zeuden eta Vienara iritsi bezain pronto, bere etorkizuna eta semearena zeintzeko grinan zegoen. Napoleon zain zegoen Elban, baina emazteak ez zuen harengana joateko asmorik, Neippergekin maiteminduta baitzegoen. Frantsesek ez zuten sekula ulertu Maria Luisaren jarrera.
Hipopotamo
Historia ebolutiboa
Duela 30.000 urte arte, Iberiar Penintsulan bizi izan zen, baita Malta eta Zipre n ere.
Saint-Pierre-es-Champs
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Maria Luisa Habsburgo-Lorenakoa
Maria Luisa Frantziatik kanpo
1815eko maiatzaren 31n, Maria Luisak lasaitzeko arrazoiak zituen, Austria, Prusia eta Errusiaren arteko itunaren aurrean: 3 potentziek onartu zuten Parmako dukerria Maria Luisa eta bere semearentzat izango zela. Ingalaterrak, Frantziak eta Espainiak ere horrela onartu zuten.
Saint-Pierre-es-Champs
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 434 ziren, horien artean 320 aktiboak ziren eta 114 inaktiboak ziren. 320 pertsona aktiboetatik 280 lanean zeuden (156 gizon eta 124 emakume) eta 40 langabezian zeuden (12 gizon eta 28 emakume). 114 pertsona inaktiboetatik 27 erretiraturik zeuden, 38 ikasten zeuden eta 49 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Pierre-es-Champs udalerrian 255 unitate fiskal zeuden, 694 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.923 euro zen.
Maria Luisa Habsburgo-Lorenakoa
Maria Luisa Frantziatik kanpo
1816ko otsailaren 29ko dekretuaren arabera, bere izena italinizatu egin zuen eta Maria Luigia izango zen handik aurrera. Apirlilean joan zen Parmara eta oso harrera ona egin zioten.
Defizit
Ekonomian, defizita diru-sarrerak diru-irteerak baino txikiagoak direneko finantza-desoreka da. Gastuak ken sarrerak da defizitaren zenbatekoa. Erakunde edo aurrekontu batek defizita duenean, defizitarioa dela ere esaten da. Aurkako terminoa superabit da, sarrerak gastuak baino handiagoak direnean. Terminoak erabilera zenbait ditu:
Maria Luisa Habsburgo-Lorenakoa
Maria Luisa Frantziatik kanpo
1817ko maiatzean, medikuek seme-alabarik izateko ezintasuna adierazi bazioten ere, Maria Luisak alaba bat izan zuen, Albertina, Montenuovoko kondesa izango zena (Neipperg izenetik Neubergera eraldatu zen eta hau Montneuf da).
Saint-Pierre-es-Champs
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Defizit
Terminoa beste jakintza-arlo batzuetara ere zabaldu da:
Definizioa
Defizita beharrezkoa den zerbaiten eskasia dagoenean sortzen den egoera da. Finantzetan, defizita da gastuek diru-sarrerak gainditzen dituztenean (diru eskasia dago).
Erakunde edo pertsona baten balantzeak saldo negatiboa duenean dago defizita, hau da, defizitarioa denean. Egoera horretan, diru-sarrerak ez dira nahikoak gastuei aurre egiteko, edo, bestela esanda, diru-sarrerak biltzeko gaitasuna txikiagoa da eskura ditugun kargak baino.
(Defizita: diru-sarrerak < Gastuak)
Oro har, termino hori lotuta dago erakunde edo administrazio publiko baten ekonomiarekin eta ekonomia- eta finantza-egoerarekin denbora-tarte jakin batean, normalean urtebete, hiruhilekoa edo hilabetea. Aplikazio zabalduena enpresen eta estatuen merkataritza-munduarekin lotzen da, baina defizit mota asko daude.
Defizit terminoa aldizka erabiltzen da administrazio baten kontu publikoetarako. Beraz, defizitaren egoera ekonomikoa negatibotzat jo ohi da, administrazioaren gastuak ezin baitira estali. Gobernu batek zorrak murriztea lortzen ez badu, diru gehiago mailegatzen ez diotelako edo ordainketei aurre egiteko erreserbarik ez duelako, defizita herrialde horretako banku zentralarekin zorpetzearen bidez soilik zuzendu dezake.
Hala ere, finantzatzeko modu iraunkor bat dagoenean, defizitak ez du zertan txarra izan. Herrialde askok defizita dute, baina kalitate handiko ongizate-estatuan inbertitzeko finantzaketa-formulak dituzte.
Kontrako egoera superabita da, non diru-sarrerak handiagoak diren diru-sarrerak baino.
Aurrekontu-defizita
Superabit fiskala da, gobernuak hurrengo urteko aurrekontua egiten duenean aurreikusten duena.
Defizit fiskala
Administrazio publikoarekin zuzenean lotuta dago. Administrazio horrek bere gastuei aurre egiteko diru-kopuru jakin bat biltzeko gaitasun nahikorik ez duenean gertatzen da. Administrazio batek beste batetik jasotzen duen diruarekin ere lotuta dago.
Lehen mailako defizita
Aurreko finantzaketen kostuak bere gain hartzen ez dituen defizit fiskala da, eta horrek esan nahi du ez dituela kostu horiek bere gain hartu aurretik lortu ziren zorren interesak. Beraz, superabita edo guztizko defizita dei dakioke.
Kanpo-defizita
Herrialde batek atzerriarekin lotuta dituen diru-sarreren eta gastuen artean dagoen aldea da; ordainketa-balantzako kontuetan edozein defizit sor daiteke. Hona hemen horietako batzuk:
Defizit publikoa
Es el que realiza la administración en su totalidad de un país, asociado con la contabilidad nacional.
Eskatu ahalako defizita
Gobernuan egiten diren politika ekonomikoek baldintzatzen dute.
Joera-defizita
Egituraketa normal eta automatikoen arabera gertatzen da, jaiotza-indizearen hazkundearen eta, aldi berean, biztanleriaren hazkundearen ondorioz.
Egiturazko defizita
Oso garrantzitsua da zuzentzen saiatzea, etengabe eta modu independentean sortzen baita, aldi ekonomikoaren eraginez.
Egoeraren araberako defizita edo defizit ziklikoa
Aldi baterako gertatzen den egoera da, aldi ekonomikoak direla eta; beraz, ez da beharrezkoa izango kostuen egiturarekin eta administrazio-finantzaketarekin zerikusia duten neurriak ezarri behar izatea.
Elikadura-defizita
Produktu eta elikagaien gabeziagatik zuzenean erlazionatzen da.
Defizit pribatua
Enpresa edo familia batek dituen zorren gehiegikeriagatik bere gastu finantzarioak ordaintzeko behar besteko diru-sarrerarik ez duenean sor daiteke.
Defizitaren eta zorraren arteko aldea
Defizitaz eta zorraz hitz egiten denean, elkarrekin egon daitezkeen bi adierazleren artean dagoen harremana da, baina desberdinak dira.
Administrazioen eta gizarte-segurantzaren fakturei aurre egin ezin bazaie, eta biltzen dena baino gastu handiagoak egiten direnez, maileguak egiten zaizkie atzerriko merkatuei, eta zor gisa ezagutzen duguna sortzen da.
Defizitaren eta zorraren artean dagoen erlazio nagusia da defizita sortzen denean, nahiz eta txikiagoa izan, zorra mailaz igotzen dela.
Zor hori Estatuak hirugarrenei mailegu gisa eskatu dien diru globala izango da, eta hori izango da merkatuak finantzatzeko modua, haren diru-sarrerak lortutakoaren azpitik baitaude eta ez baitira nahikoak.
Defizita estatuko kontuetan adieraz daiteke, urtebetez zehazki, eta diru-sarreretan gehiegizko gasturik izan den neur daiteke. Horrek esan nahi du defizit bat zeroan edo positiboan badago, ez dela diru-sarreretatik gorako gasturik egin.
Aldiz, defizita negatiboa bada, gehiegizko gastuak egin direla esan du. Beraz, gastuak murriztu behar dira gehiegizko defizitak saihesteko eta, horrela, zorren hazkundea murrizteko.
Defizit ekonomikoaren eta kontabilitate-defizitaren arteko aldeak
Ekonomian, aurrekontuaren eta gobernuaren defizita galerak dira, edo gobernuarenak edo gobernu orokorrarenak. Lehen mailako defizita zorraren interesak ordaindu aurretik ere galerak dituen herrialde baten aurrekontu-defizita da.
Kontabilitatean, defizita kontabilitate-galera bat da, mozkin baten inbertsioa, gastuen eta sarreren arteko saldo negatiboa.
Bi kontabilitate-osagai horiek diru-fluxu edo sarrera soilak dira, hala nola kontu publikoen eta kontu nazionalen kasuan (galerak eman merkataritza-balantzan) edo, enpresa baten galdu-irabazien kontuaren kasuan bezala, sarrera errealak (jasotako fakturak) eta sarrera elkartuak (jasotzeagatiko fakturak, aldez aurretik ordaindutako gastuak), gastu errealak (ordaindutako erosketak) eta kalkulatutako kostuak (balio-galera, hornidurak, fakturak)...
Defizitaren kalkulua
Diru-sarreren eta gastuen arteko aldea kalkulatzeak defizitaren presentzia edo gabezia definitzea ahalbidetzen du. Bestela esanda, Defizit sarrerak – Gastuak = saldo negatiboa da.
Maria Luisa Habsburgo-Lorenakoa
Maria Luisa Frantziatik kanpo
1819ko abuztuaren 8an, berriz, Alberto Guglielmo (Albrecht Wilhelm) jaio zen eta 1822 eta 1823an, Matilde eta Gustavo. Parma eta Viena osoa jakinaren gainean bazegoen ere, seme-alaba hauek ez ziren legitimoak eta ezin zuten jauregian bizi eta Maria Luisarentzako hori sufrikario jasanezina izan zen. Bitartean, lehen semea Vienan zegoen eta bazirudien ez zela Maria Luisaren oinordeko izango Parmako agintaritzan, ama hilko zenean, eskualde hori Borboien eskuetara itzuliko baitzen. Maria Luisak laugarren aldiz ezkontzen ari zen aitari idatzi zion bere semearen eskubideak babesteko laguntza eskatuz eta, azkenean, Napoleon gaztea Reichstadteko duke egingo zuten. Egoera hori bermatzeko, Maria Luisa Vienara joan zen eta hantxe egon zen 1818ko uztailaren 2tik irailaren 1 arte. Asko gozatu zuen bere semearen eta bere aitaren ondoan, baina berehala pasatu ziren egun eder haiek.
Bi urte geroago ikusiko zuen berriro Napoleon II.a izango zena eta 1826 eta 1828an esperientzia errepikatzeko aukera izan zuen. 1832an elkartu zirenean, berriz, semearen heriotzaren unea izango zen.
Napoleonen heriotza eta bigarren ezkontza
1821eko maiatzaren 5ean hil zen Napoleon. Maria Luisak uztailaren 19ra arte, Gazzetta del Piemonte irakurri zuenean, ez zuen jakin alargun zela. Uztailaren 24an, semeari idatzi zion:
Alargunak Neippergekin ezkontzeko aukera zuen eta 1821ean egin zuten ezkontza morganatikoa. Sekretua izan zen, senarra Maria Luisa baino maila sozial gutxiagokoa baitzen garaiko elitean. Seme-alabak ondora etorri zitzaizkion bizitzera eta, gauzak bere tokian, Maria Luisa haurtzaroan gozatu zuen Viena burges hartako giroa saiatu zen txertatzen Parman.
Semearen heriotza
8 urte iraun zuen ezkontzak, 1829ko otsailaren 22an, bihotzeko arazoek Neipperg hil baitzuten. senarraren heriotza kolpe latza izan zen Maria Luisarentzat, baina Vienak jendaurrean dolurik ez erakustea agindu zion. Vienak onartzen ditu Maria Luisa eta Neippergen seme-alabak, baina ez dago haurren onarpen ofizialik edo adopziorik egiteko aukera. Frantzisko enperadoreak bere iloba Napoleoni, bisitan zetorkion gizon hura aitaordea zuela esan zion. Geroago jakin zuen Reichstadteko dukeak beste anaia-arrebaordeak ere bazituela eta amari buruzko iritzia erakutsi zuen:
Napoleon gazteak Maria Luisa Neippergekin ezkondu zela jakin zuenean, komunikazio guztiak eten zituen amarekin. Maria Luisaren tristurarako ez zuten askotan elkar ikusiko.
Reichstadteko dukea Habsburgotarren printzipioetan hezia izan zen eta ofizial egin zuten 1828an. Mutil garai eta argal hark ez zuen sekula osasun sendorik izan eta, 20 urte bete zituenean, tuberkulosiak bereak egin zituen, 1832an heriotzara eraman zuelarik. Ama Maria Luisa semearengana joateko ahaleginetan, ekainaren 24ra arte ez zen iritsi eta uztailaren 22an bere ondoan zegoen semea hil zenean. Zirrara berezia ekarri zuen heriotzak Vienako gortera eta, batez ere, amaren bihotzera.
Hirugarren ezkontza eta azken urteak
Neippergen heriotzaren ondoren, badirudi dukesa alargunak amorante batzuk izan zituela inguruan, Charles-René de Bombelles iritsi zen arte. 6 hilabete geroago, 1834ko otsailaren 17an, ezkondu ziren eta hau ere ezkontza morganatiko eta sekretua izan zen. Estatuko gizon nagusia zen eta badirudi hau izan zela arrazoi nagusia amodioa baino gehiago.
1835eko martxoaren 2an, Frantzisko II.a hil zen eta Fernando I.ak, Maria Luisaren anaiak, hartu zuen tronua.
Bizitza lasaia etorri zitzaion azkenean Maria Luisari. Albertina Luigi Sanvitale, Fontanellatoko kondearekin, ezkondu zen eta 4 seme-alaba izan zituzte. Gillermo, berriz, Juliana Batthyány Strattmann kondesarekin ezkondu zen eta 3 seme-alaba izango zituzten.
1847ko abenduan, Maria Luisa gaixotu egin zen eta, hil aurretik, hurbileko sendia bildu zuen eta testamentuaren berri eman zien. Eguberri bezperan izan ziren hiletak eta gorpua Vienara eraman zuten.
Saint-Pierre-es-Champs
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen, 1 argiketaria eta 1 ile apaindegia.
2000. urtean Saint-Pierre-es-Champs udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saint-Just (Hérault)
Saint-Just Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Hérault departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.754 ziren, horien artean 1.287 aktiboak ziren eta 467 inaktiboak ziren. 1.287 pertsona aktiboetatik 1.132 lanean zeuden (600 gizon eta 532 emakume) eta 154 langabezian zeuden (65 gizon eta 89 emakume). 467 pertsona inaktiboetatik 133 erretiraturik zeuden, 173 ikasten zeuden eta 161 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Just udalerrian 1.039 unitate fiskal zeuden, 2.827,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.828 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 125 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 4 janari enpresak ziren, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 30 eraikuntza enpresak ziren, 20 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 8 higiezinen enpresak ziren, 16 zerbitzu enpresak ziren, 18 administrazio publikoko enpresak ziren eta 9 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 34 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 4 igeltseroak, 9 margolariak, 4 zurginak, 2 iturginak, 4 argiketariak, 4 ile apaindegiak, 2 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.
2000. urtean Saint-Just udalerrian 30 nekazaritza-ustiategi zeuden, 462 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Salla
Salla (1936 arte Kuolajärvi) Finlandiako iparraldeko Lappi eskualdeko udalerri bat da.
Natura
Salla Lappi eskualdean dago, Ekialdeko Lappi izeneko lurraldean. Udalerriak Errusiarekin egiten du muga ekialdean, eta bizilagunak Savukoski iparraldean, Pelkosenniemi eta Kemijärvi mendebaldean, Posio eta Kuusamo hegoaldean, eta Verkhnetulomski, Kovdor eta Alakurtti errusiar udalerriak ekialdean dira; Rovaniemi eskualdeko hiriburutik, aldiz, 150 km-ra dago. Guztira, Sallak 5.873,08 km²-ko azalera du, eta, hala, azalera handiena duen herrialde osoko zazpigarren udalerria da. Klima nagusia azpiartikoa bada ere, habitat mota aniztasunaren ondorioz, landare mota desberdin ugari hazten da; hala nola, lautada zabalean taiga edo baso boreala nagusitzen da eta zuhaizti ohikoenak izeidiak, sahastiak, haltzadiak, urkidiak, makaldiak, pinudiak eta, batez ere hegoaldean dauden urkidi dilindariak dira. Altuera gutxiko muinoetan, aldiz, klima polar bihurtzen da eta zuhaitzik gabeko tundra eremu bakanak daude. Azkenik, aipatzekoak dira landare-espezie ez-ohikoak bizi diren inguru zingiratsu eta paduratsuak.
Zirkulu Polar Artikoa paraleloak udalerria bitan zatitzen du. Dena den, elizatea eta herri gehienak paraleloaren gainean daude, hau da, eremu artikoan; horrenbestez, gauerdiko eguzki, gau zuri eta gau polar fenomenoak urtero izaten dira. Lehenengo bietan, eguzkia edo eguzkiaren argitasuna udalerriko zeruaren jabe izaten da ekainetik uztailaren bigarren astera. Gau polarraren garaia edota iluntasuna nagusitzen den garaia, aldiz, abenduaren 30ean eta 31n izaten da. Lehen esan bezala, Sallako klima nagusia azpiartikoa da eta, ondorioz, tenperaturak leunak izaten dira udan, baina neguak hotzak eta luzeak izan ohi dira. Orokorrean, elurrak udalerriko lurzorua estaltzen du urri amaiera eta maiatza bitartean, gutxi gorabehera, 185 bat egunez; eta izotzak ere aintzira eta ibaien gaina hartzen du beste horrenbeste egunetan. Hilabete euritsuenak udakoak dira, uztaila bereziki, eta lehorrena, aldiz, maiatza. Eremu muinotsuetan, bestalde, klima polarra nagusitzen da, eta horrekin batera, zero azpiko tenperaturak. Samiek antzinean eta gaur egun oraindik ere erabiltzen duten egutegiaren arabera, Lappiko eta udalerriko klima ulertzeko lagungarri diren zortzi garai bereizten dira: Giđđadálvi (udaberri-negua), Giđđa (udaberria), Giđđageassi (udaberri-uda), Geassi (uda), Čakčageassi (udazken-uda), Čakča (udazkena), Čakčadálvi (udazken-negua) eta Dálvi (negua). Ipar argiak, azkenik, oso ohikoak izaten dira neguko gau ilun eta oskarbietan; irail eta martxo bitartean lau gautatik bitan izaten den fenomenoa da, urrian eta martxoan bereziki.
Topsakka - bird-watching tower Sallatunturi Area is ideal for canoeing Aatsinkijoki South Salla to Kuusamo include the highlands, the so-called .Koillismaahan. The area is characterized by vaaramuodostelmat between them, as well as extensive wetlands. At the top of the landscape is dominated by the United Holy Mountain ( 477 m asl), Ruuhitunturi ( 472 m asl) , Fire Mountain ( 467 m asl) and Vilma Fell ( 432 m asl). Sallatunturi referred to as the United Pyhätunturin and small Pyhätunturin formed by a mountain range. 840 aintzira baino gehiago daude.
Banaketa
Half of the parish was handed over to the Soviet Union as the peace treaty signed in the autumn of 1944.
Villages in the area were extradited Kurtti, Vuorijärvi, Kuolajärvi, Korja, Sovajärvi, Tuutijärvi, Lampela, Sallansuu ja Vuosnajärvi. Released for the inhabitants of the villages were v.1937 over 3700.
The inhabitants of these villages were occupied most of the so-called. consideration for the premises in the middle of the desert. Some of the Salla villages are clearly formed just to resettling the formation of these states.
Sallako herriak : Aatsinki Aholanvaara Ahvenselkä Hautajärvi (Niemelä, Isoviita, Hautajärvi, Urriaapa, Oulanka, Leusjärvi sekä Pyyniemi)Salla Fell is 30 km, 43 km to Ruka Suomu 50 km. There are three monuments kylällämme : jänkäjääkäreitten memorial JR12 , the first inhabitants, as well as a memorial monument to the victims of Soviet partisans. South-eastern side of our village is limited to Oulanka National Park. Metsähallitus built the visitor center Hautajärvi. Population about 300 people. School. Hietajärvi Hirvasvaara Isohalme Kallunki Karhujärvi Population: During the summer, about 50, about 20 during the winter Kelloselkä. Alueen kylät: Tuohikylä, Hanhikangas, Aatsinki, Kelloselkä, Palovaadinselkä, Lenkkitien alue. Attractions : Pahtoaavan outdoor work of art, "Seven Brothers, and Father," Aatsinki village landscape and beach, Kelloselkä Beach, Aatsinkijoen wicker work of art (pictured , photo: Rauno Mikkola ) , Aapa-Tuohilampi bird-watching tower. Population: In total, an estimated 500-600 villages Kotala Alueen kylät: Kotala, Särkelä, Mukkala, Raatikka j Haukkala. Kuvaus: Kylien halki virtaa Kuolajoki(kuvassa). Sallaan matkaa n. 30km. Kelloselän rajanylityspaikalle n. 13km. Historiallisen suksen (ikä yli 5000 vuotta) löytöpaikka on Särkelänkylän Särkiaavalta. Alueella muistomerkki Särkelässä, Miinaan menehtyneille uhreina 7 siviiliä. Koutelo Kursu Isohalme, Mälävaara, Vuosamo, Isomaa, Lapajärvi ja Lakijänkä. Kursun kylä on ollut asutettu jo parituhatta vuotta, mutta ensimmäinen kirjoista löytyvä asukas on vuodelta 1620. Käsmä Lapajärvi Alueen kylät: Lapajärvi ja Isomaa. Lapajärvellä 30, Isomaassa 20. Kesäisin asukasmäärä lisääntyy kylissä puolella. Isomaa was built in the mid-1950s, there took up residence in front of 18 family farms in man. The village men were colonized by the front of soldiers who fought in World War II in the Finnish army. They and their wives were mostly from the villages of Salla old. Leusjärvi Märkäjärvi Naruska Niemelä Onkamo Oulanka Pahkakumpu Paloperä Saija Salmivaara Selkälä Tuohikylä Tuutijärvi Urriaapa Vallovaara Varvikko Vittikko
Garraio azpiegiturak
Ondorengoak dira udalerria zeharkatzen duten errepide eta autobide nagusiak:
Valtatie 5: Heinola - Mikkeli - Kuopio - Kaajani - Kuusamo - (Salla) - Kemijärvi - Sodankylä
Kantatie 82: Rovaniemi - Kemijärvi - Joutsijärvi (Kemijärvi) - Salla - Kelloselkä
Seututie 950: Kantojoki (Kuusamo) - Oulanka - Hautajärvi - Salla
Seututie 965: Pelkosenniemi - Savukoski - Kuosku (Savuk.) - Saija - Kelloselkä
Udala
Sallako eta Finlandiako gainontzeko udalerrietako udalbatzak eratzeko, lau urtero udal hauteskundeak antolatzen dira herrialdean. Gaur egun dagoen udalbatza 2012ko urriaren 28an ospatu ziren udal hauteskundeetan eratu zen.
Armarria
Armarria da udalerriaren ikur nagusia. Kaj Kajander artista helsinkiarren lana da eta 1961eko urtarrilaren 24an udalbatzak Sallako armarri ofizialtzat hartu zuen (Barne Ministerioak urte bereko apirilaren 21ean onartu zuen). Egileak, bertan agertzen diren irudiekin, udalerriko natura eta paisaiak adierazi nahi izan zituen. Atzealde urdinaren gainean, zilarrezko arku bat dago. Hain zuzen, arku edo uztai honek Sallako inguru eta bazter muinotsuak irudikatzen ditu, Finlandiako ipar-ekialdean ohikoa den parajea; gainera, aipatzekoa da, muino hauek elkartzen dituzten parke nazionalak direla, gaur egun, udalerriaren diru-sarrera iturri nagusia. Azkenik, bada armarriari egin izan zaion beste interpretazio bat ere; izan ere, zilarrezko arku horrek zubi baten itxura du eta, baliteke, Kajanderrek Sallako Errusia eta Finlandiako mugari eginiko keinua izatea.