cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
John Cockcroft
1932. urtean Cockcroftek eta Waltonek lastertasun handiko protoiz bonbardatu zuten litioaren atomo nukleo bat, eta erreakzio haren ondorioz helioaren atomo nukleo bat lortu zuten. Bigarren Mundu Gerran (1939-1945), Cockcroftek ikerketa atomikorako laborategi bat zabaldu zuen Kanadan, Montrealdik hurbil. Gerraren ondoren British Atomic Energy Research Establishmenteko zuzendari izan zen, eta 1959. urtean Cambridgeko Unibertsitateko Churchill Collegeko buru izendatu zuten. 1951. urtean Fisikako Nobel saria irabazi zuen, Ernest T.S. Walton lankidearekin batera, atomoen nukleoa artifizialki azeleratutako partikulen bidez desintegratzeko egindako lanengatik.
Lehenengo urteak
Ingalaterran jaio zen, 1897ko Maiatzaren 27ean. Todmorden hirian, Yorkshireko West Riding. Jonny W ezizenaz ezagutzen zen. bost anaien nagusiena izan zen. Bere anaiak Eric, Phillip, Keith eta Lionel ziren. 1901tik 1908ra bitartean, Walsden gherrian zegoen Church of Engand School-eko eskolan ikasi zuen. Todmorden eskolan eman zituen hurrengo bi urteak eta 1909tik 1914ra Tormordenko bigarren eskuntzako institutoan. Futbol eta kriket egin zuen bertan. Manchestergo Victory Unbertsitatean,matematika ikasi zuen gero. Unibertsitateko lehen urtea 1915ko Ekainean bukatu zuen eta lehenengo muundu gerra zela eta Officers Training Corps-en eman zuen izena, baina ez zen bere metsa ofiziala izatea.
Adriana Caselotti
Lehen urteak
Zazpi urte zituela, Adrianak eta haren familiak Connecticut utzi zuten, eta Italiara joan ziren amaren kontratu batengatik. Amak operan lan egiten zuen bitartean, Adriana San Getulio komentu italiar batean hezi zuten, Erromatik gertu. Italian hiru urte igaro ondoren, Estatu Batuetara itzultzean, New Yorkera joan ziren. Aitarekin ikasi zuen kantua, eta aldi berean ingelesa berrikasi zuen, Italian hitz egiteari utzi baitzion.
Ibilbidea
Urte horretan bertan, Walt Disneyk kontratatu zuen film berri bat egiten laguntzeko, Harry Stockwellekin batera. Adrianaren aitak iragarki bat argitaratzen zuen aldizka Los Angelesko egunkarian: "Guido Caselotti, kantu-irakaslea eta opera-entrenatzailea". Ondoren, telefono-zenbaki bat argitaratzen zuen. Disney estudioek iragarki hura ikusi zutela uste da. Hainbat elkarrizketetan, Adrianak kontatu zuen Disneyren ordezkari batek bere aitaren estudiora deitu zuela, kantatzen zuen neskatila gazteren bat ezagutzen ote zuen galdetuz. Une horretan, goiko telefonotik entzuten ari zen Adriana, eta, zalantzarik gabe, aitari bera gomendatzeko esan zion. Probaren egunean, A cappela "Someday My Prince Will Come" abestia abestarazi zioten, eta Walt Disneyk pantaila baten atzean entzun zuen, ez baitzuen nahi izan kantariaren irudiak eragina izatea. Hasieratik ahots egokia zuela erakutsi zuen arren, beste 150 aktoreri casting bat egitea erabaki zen, baita Deanna Durbin izeneko gazte bati ere, Adrianarekin berriro harremanetan jarri ziren arte, kontratatuko zutela jakinarazteko.
Edurnezurik 14 urte zituenez (nahiz eta filmean inoiz ez zen aipatzen), Adrianak bere adinari buruz gezurra esan zuen, 15 urte zituela esan zuen, benetan 19 urte beteak zituenean, Estudioek eta Disneyk berak iritzia alda ez zezaten. Bere ahotsa 'umetzen' jakin zuen, Koloraturarako bere dohainak erakusteaz gain.
Kontratupean zegoela, 1937an (Edurnezuri filmaren estreinaldiaren aurretik) The Bride Wore Red komedian agertu zen, Joan Crawford protagonista zuela. Film horretan festa bat egin zen. Adriana nekazariz mozorrotuta agertu zen, eta Franchot Toneren pertsonaia limurtu zuen labur-labur.
Edurnezuri-ren estreinaldia
Estreinaldiaren egunean, 1937ko abenduaren 21ean, Harry Stockwellek (Printzearen ahotsa) Adrianari deitu zion eta Los Angelesko Carthay Circle Theatre-ra elkarrekin joateko esan zion. Tiket-saltzaileak txartelak eskatu zizkienean, haiek esan zioten filmeko ahots-aktoreak zirela, baina ez zien sinetsi. Sartu ahal izateko, saltzaileak arreta galdu arte itxaron behar izan zuten, eta palko batean kokatu behar izan zuten, ez baitzegoen bi izarrentzako eserlekurik. Adrianak ez zuen inoiz entzun ahotsaren grabaziorik, film labur baten ordez film luze bat izango zela ez jakiteaz gain, film osoan dibertitu eta hunkitu egin zen. Bere izena kredituetan ez agertzea izan zen kexu bakarra. Adriana Caselottiren hitzetan:"'Hasierako kredituetan, ez zien agertu ez nire izena ez Stockwell-ena, gainerako ahotsek beste pertsonaiak jarri zituztenak izendatu gabe. Parte izan ez bagina bezala zen.'" Handik gutxira, Trocadero izeneko gaueko klub batean, Los Angelesen, orkestra batekin Edurnezuri-ren kantak kantatzera gonbidatu zuten. Aurkezpenaren gau hartan Jack Benny egon zen Trocaderon, eta Walt Disneyri baimena eskatu zion irratian erabiltzeko, eta esan zion: "'Sentitzen dut, baina ahots hori ezin da edozein lekutan erabili. Ez dut Edurnezuren ilusioa hondatu nahi'."Disneyk ez zuen nahi izan Adriana beste edozein lekutan agertzerik Edurnezuri eta eta Zazpi nanoak (1937) lanaren ondoren, eta hori beste lan-eskaintza batzuk izateko arazoa izan zen. Hasieran, filma italierara bikoizteko aukera izan zuen, Adrianak hizkuntza hori primeran hitz egiten baitzuen, baina Benito Mussolinik Walt Disneyri pertsonalki deitu zion, eta esan zion ez ziola utziko filma Italian jaio ez zen norbaitek bikoizten, eta, beraz, baztertu egin behar izan zuten.
Adrianak Donald ahatea protagonista zuen "Asmakizun Modernoak" animaziozko film laburrean ere emana zion ahotsa Disneyri, egiaztatu gabe. 1937ko maiatzean estreinatu zen (Edurnezuri baino hilabete batzuk lehenago), eta, lan hartan, Caselottik bi kanta abestu zituen: "Rock -bye Baby" eta "This Little Piggy went to market".
Lehenago The Bride Wore Red-en Metro-Goldwyn-Mayerrentzat lan egin zuen, eta, horri esker, Glinda izeneko sorgin onaren papera interpretatuzea lortu zuen, 1939ko Ozeko Aztian, non, ahotsaz gain, kantatu egin behar izan baitzuen. Nahiz eta paper hark agian bere karrera askatzea lortuko zukeen, Disneyrekiko kontratuak debekatu egiten zion eta legezko arazoak izan zitzakeen errespetatzen ez bazuen. Azkenik, Julieta-ren ahotsa izatea onartu zuen latorrizko gizonaren abestian, Bihotz bat baino ez banu, eta "Zergatik zara zu, Romeo?" esaldia esan zuen. Hala ere, egiaztatu gabe, abesti bat abestu zuen 1946ko Zer ederra den bizitzea! filmean, James Stewarten pertsonaiak Martiniren tabernan desio bat adierazi zuen unean.
Uste da aktoreak zenbait filmetan parte hartu ahal izan zuela 1935 eta 1949 bitartean, baina, hala bada, ezinezkoa da jakitea, garai hartako film asko ez baitira gordetzen, eta, gainera, ziurrenik ez zen egiaztatu.
Operan ere saiakera bat egin zuen (adibidez, Rigoletto).
Brian Sibley gidoilari eta idazlea Adrianaren lagun egin zen 1987an. Snow White and the Seven Dwarfs: The Making of the Classic Film luzearen 50. urteei omenaldia egiteko idazten ari zen libururako datuak biltzen ari zen Sibley. Galdera batzuk bidali zizkion Adrianari postaz, eta hark zinta batzuk bidali zizkion erantzunak grabatuta. Sibleyk hauxe esan zuen:"Xelebrea, xarmagarria eta oso gogotsua zen. Adrianarekin harreman estua izan nuen hil arte. Zoritxarrez, bera ez zen inoiz Ingalaterrara joan, baina ni askotan joan nintzen etxera. Abestuz hartzen ninduen beti."Sibleyk uste ez bezala, Adrianak filmekoez gain, beste abesti batzuk ere kantatu zituen. 1986ko azaroan, hirurogeita hamar urte zituela, Adrianak sei pista grabatu zituen: "Bésame Mucho", "Strangers in the Night", "Harbor Lights", "Autumn Leaves", "Beyond the Reef" (bi ahotsak) eta "I Left my Heart in San Francisco". Grabazio horiek berak eman zizkion Sibleyri, eta orain SoundCloud-en eskura daude, baita galderen erantzunak ere.
1987an, elkarrizketa batean, bere bizitzari buruz hausnartu zuen:"Nire ustez, Edurnezuriren arrakastaren ondoren nire karrerarekin askoz lan gehiago ez egiteko arrazoietako bat, nigan interesa zutenek nirekin harremanetan jartzeko modurik ez izateagtik izan zen. Aukera bakarra Disney estudioetara joatea zen, eta han dena mozten zen nire ahotsa ezin zela inon agertu esaten zutenean. Agian 'manager' bat izatea ona izango zatekeen, baina nik ez nekien eta ez nuen ulertzen. Uste dut dena zerbaitengatk gertatzen dela. Printze xarmangarriek maite izan naute bizitza osoan, eta uste dut 'Betiko zoriontsu' hura bizitzen ari naizela. Oraindik eza naiz amts horretatik esnatu."1990eko hamarkadan, Disneylandiako Edurnezuri haitzuloa eraldatu zenean, Caselottik Edurnezurirentzat "Desira" birsortu zuen, 75 urte zituela. La musica de Disney: Un legado en canción (1992) izeneko diskoa izan zen.
Hiri-legenda batek dioenez, Adrianak ezin izan zituen nota altuak lortu birgrabazio-saioetan, eta ulergarria zen hori, ez baitzegoen modurik haren ahotsa 1937koaren berdina izateko, eta han zeudenek bazekiten. Hala ere, azken grabazioaren aurretik, Adrianak ahots apalez esan zion Walt Disneyri: «Oh Walt! Nonahi zaudela ere, zure laguntza behar dudala jakitea nahi dut». Orduan, azken hartualdi hirretan, espero baino arrakasta handiagoa izan zuen, eta denak hunkitu zituen.
Walt Disneyrekiko harremana
Walt Disneyrekin lan egiteari biriz hauxe esan zuen:"Grabatzen ari ginenean, beti zegoen estudioan, perfekzionista hutsa baitzen. Oso sinplea zen, langileen aurrean kamiseta mehetua erabil zezakeen eta ez zion axola. Zerbaitekin ados ez zegoenean baino ez zuen hitz egiten. Beti zekien zerk funtzionatuko zuen eta zerk ez. Nire bizitzan ezagutu dudan artistarik handiena da."
Agerpen publikoak eta sustapen-birak
Hasieran, Walt Disneyk ezkutuan gorde nahi izan zituen Edurnezuri lanean ari ziren aktoreen izenak, ikuslerik gazteenek benetako istorioa zela sinets zezaten. Filmak izan zuen oihartzun handia zela eta, eta 1938an soinu-banda onenaren Oscar saria jaso ondoren, Disneyk erabaki zuen gertaera horiek aprobetxatzea eta bere estudioa sustatzea, harentzat lan egiten zuten zenbait ahots-aktoreren bidez, Estatu Batuetan eta Europako herrialde batzuetan hainbat bira eginda. Orduan, Adrianak ilean jarri zuen berriro zinta, eta pertsonaiaren bereizgarria dzen mahuka abullonatudun soinekoa. Aurkezpen horietako askotan, Pinto Colvig (Loti eta marmarti nanoen ahotsak egin zituen) eta Clarence Nash Donald ahatearen ahots-aktoreak izan zituen lagun. Urte batzuk geroago, Adrianak aitortu zuen maitasun-istorio laburra izan zuela Colvigekin.
1972ko azaroaren 22an, The Julie Andrews Hours-eko atal batean agertu zen Walt Disneyren musika agurtzen, "Deseo" eta "Mi príncipe vendrá" abestuz Julie Andrewsekin (Esker Emate Eguneko emanaldi berezian izan zen).
1983an, berriz ekin zioten filmari AEBko zinema guztietan. Estudioek berriro kontratatu zuten Adriana 13 hiritan izan zen aurkezpen publikoko biraren buru izateko. Sustapen-bira ekainaren 20an hasi eta uztailaren 30ean amaitu zen, eta hiri hauexek bisitatu ziren: Boston, Montreal, Chicago, Filadelfia, Washington Hiria, Dallas, Houston, Atlanta, Kansas City, San Francisco (Kalifornia), Seattle, New York eta Los Angeles. Leku horietan elkarrizketatu zuten Four Seasons Hotels and Resorts hoteletan, baita Merv Griffinen Show eta Johnny Carsonen The Tonight Show-ean ere.
1988an agertu zen Edurnezurik Hollywoodeko ospearen pasealekuan bere izarra jaso zuenean, filmaren 50. urteurrena zela eta.
Bere azken agerraldietako bat 1994ko azaroaren 22a izan zen, 78 urte zituela, 'Disney legenda' titulua lortu zuenean, eta, zeremonian, eskuak zementuz grabatu zituen Disneyren Studio Theatre-ren aurrean.
Bere bizitzaren papera
Edurneren papera sakonki markatu zuen, hainbeste non bizi zen etxea egurrezkoa zen eta "I'm Wishing" inskripzioa zuen nahien putzu bat zuen. Bere telefonoan mezu bat sartzen zenean, erantzungailuak honelaxe zioen: "Adriana Caselottiren egoitza, Walt Disneyren Edurnezuri eta Zazpi nanoen ahotsarekin komunikatzen ari zara". Eta automatikoki erreproduzitzen zuen bera Deseo abestia kantatzen. Dekorazioa baxeretan, binilozko diskoetan, koadroetan, liburuetan eta urrezko urteetako argazkietan oinarritzen zen, Disneyren lehen printzesa bezala. Hark zra esan zuen behin: "'Hobe da inoiz egin den filmik onenetako baten parte izatea, hamar erdipurdiko baino'."Hil eta denbora batera, hainbat objektu enkantean sartu ziren, besteak beste, Adrianak ebakinak zituen bi libretatan, zeinetan pertsonaiaren bidez berari buruz hitz egiten zen.
Heriotza eta legatua
Hil baino hamaika urte lehenago, ezkerreko bularrean minbizia diagnostikatu zioten, eta azkenean kendu egin zioten. 1996an berriro garatu zen minbizia —ordukoan biriketan—. 1997ko urtarrilaren 18an, Adriana Caselotti etxean hil zen arnas gutxiegitasuna zuela eta. Zehatz-mehatz hil zen goizaldeko 00:07an —Heriotza Ziurtagiriaren arabera—, 80 urte zituela eta konpainiarik gabe. Haren gorpua "Pierce Brothers Cunningham & O'Connor" ehorztetxean erraustu zen urtarrilaren 22an, eta errautsak Kaliforniako Newport Beach-en uretan zabaldu ziren urtarrilaren 28an. Walten neba zaharrenak, Roy O. Disneyk, Walt Disney Companyren lehendakariordeak, prentsa-ohar bat eman zuen: "Benetan sentitzen dugu familiako kide bat galtzea". Adrianak gure historiako paper garrantzitsuena egin zuen, eta pertsonaia horren benetako haragizkoa bihurtu zen".
Ez zen oroitzapenezko zerbitzurik izan; horren ordezko omenez, American Humane Societyri dohaintzak egiteko eskatu zen.
2008ko apirilean, bere esaldi honexekin gogoratu zuten: "Badakit nire ahotsa betiko biziko dela", berak Brian Sibleyri 1995ean esana. Urteek aurrera egin ahala, Edurnezuri kultu-pieza bihurtu da, Adrianaren ahotsa hilezkortasunera igaroaraziz eta onartuz.
2010eko abenduan, Adrianak Los Angelesen zuen etxea (guztia zurezkoa, nahien putzuarekin, bere filma emulatuz) ia mila eta bostehun milioi dolarren truke salgai jarri zen.
Crenicichla cyanonotus
Crenicichla cyanonotus Crenicichla generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Maharajganj barrutia
Maharajganj barrutia Indiako barruti bat da, Gorakhpur dibisioan, Uttar Pradesh estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Noriyuki Ishigaki
Noriyuki Ishigaki (石垣 徳之, 1997ko azaroaren 30a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako SC Sagamihara.
Glenvil (Nebraska)
Glenvil Nebraskako herri bat da. Clay konderrian kokatua dago. 2010ean 310 biztanle zituen, 0.45 kilometro koadrotan banatuta.
Hyundai
Hyundai Hego Koreako enpresa taldea da, 1947an Chung Ju-yungek sortua. Bere barnean Hyundai Motor Company (Kia Motors bere filiala barne, munduko laugarren talderik handiana), edota Hyundai Heavy Industries (munduko ontziolarik eta makina-egilerik handiena) daude.
1998an, asiar finantza-krisialdian zehar, galera handiak izan zituen eta bere aurreko egitura desegin behar izan zuen. 2003a berrantolatua, bere ordezkoa- Hyundai Group- herrialdeko bigarren chaebolik handiena da (Samsung lehena da).
Visages, villages
Visages, villages 2017ko Agnès Varda belgikar eta JR frantziar zinema zuzendarien film dokumentala da.
Argumentua
JR frantziar gazte bat da, munduko hainbat hiritako teilatuetan eta kaleetan egindako lanengatik egin da ezagun. Biek elkarrekin mundu osoan egiten dituzten ekintza artistikoen kronika bisuala eta alaia da Visages, villages film dokumentala.
Talcy (Loir eta Cher)
Talcy Frantziako udalerri bat da, Loir eta Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Talcy udalerrian erroldatutako biztanleak 246 ziren. Familiak 108 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Talcy udalerrian 118 unitate fiskal zeuden, 285 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.790 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 13 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 5 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 jatetxe.
2000. urtean Talcy udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.340 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lourdes Munitxa
Lourdes Munitxa Goxenola (Euba, Zornotza, Bizkaia, 1948ko ekainaren 1a - ib., 2010eko uztailaren 9a ) abertzale eta euskaltzale ezaguna izan zen. Mitin askotako hizlaria eta euskara bultzatzailea.
Biografia
​Lourdes Munitxa Zornotzako Euba auzoan jaio zen, Munitxene baserrian, eta jaiotetxean bertan hil zen 62 urte zituela. Emakume egilea eta eragilea izan zen. Hainbat alorretan jardun zuen. ​
Auzoan
​Gaztetan Orueko Lagundi dantza taldearen bultzatzailea izan zen, baita Anaidi taldeko txistularia eta Orueko koruko abeslaria ere. Martzel Andrinuak sortutako euskarazko antzezlanetan ere parte hartu zuen. Eubako jai-batzordean urteetan jardun zuen euskal giroko jaiak antolatzen.
Euskara arloan
​ Gaztetatik murgildu zen euskararen biziberritze lanetan. ​ ­Agur­ aldizkarian Josu Arenazaren laguntzailea izan zen. ​ Jose Antonio Retolazak sustaturiko Kili-Kili umeentzako komiki-aldizkaria bultzatzen eta banatzen jardun zuen. ​ ­Euskerazaleak elkarteko Zuzendari Batzordeko kide izan zen (1970-1972).
Politikan
​Politika munduan militante eta hizlari jardun zuen EAJ-PNVko mitinetan, batez ere 1976-1977 urteetan, Carlos Garaikoetxea, Iñaki Anasagasti, Manuel Irujo zein Balendin Enbeita bertsolariarekin, besteak beste.
Bizkaiko ordezkaria izan zen EAJ-PNVren Aberri batzarrean. Udal Erakundeko batzarkidea izan zen kultura batzordeko arduradun gisa, Begoñako barrutitik.
1985an (EA) Eusko Alkartasunan afiliatu zen. 1994an Eusko Alkartasunako hautagaien zerrendan egon zen Europako Parlamenturako Diputatuen hauteskundeetan.
Valstrona
Mugakideak
Valstronak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Artiñano Etxea
Artiñano Etxea edo Artiñano Jauregia Orozkoko Beratza auzoan kokatutako etxe tradizional handi bat da, 2012tik landetxe turistiko edo hotel gisa kudeatua Artiñano Etxea izenarekin.
Historia
20. mendearen hasieran, erreforma handiak izan zituen, eta 21.ean, berriz, familia beraren jabetzaren pean, hotel bihurtu zenean. Jabeak bertan direla kudeatzen dute hotela, landa-turismoan ohi den bezala.
Villereau (Nord)
Villereau Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Ivanyukita-Cu
Ivanyukita-Cu mineral bat da eta ivanyukite taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Ivanyukita-Cu elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 da.
Villereau (Nord)
Biztanleria
2007an Villereau udalerrian erroldatutako biztanleak 808 ziren. Familiak 292 ziren, horien artean 54 pertsona bakarrekoak ziren (29 bakarrik bizi ziren gizonak eta 25 bakarrik bizi ziren emakumeak), 105 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 119 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 14 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Marrubi (argipena)
Marrubi honakoa izan daiteke:
Villereau (Nord)
Etxebizitza
2007an 352 etxebizitza zeuden, 300 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 19 bigarren erresidentzia ziren eta 33 hutsik zeuden. 326 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 300 etxebizitza nagusietatik 246 bere jabearen bizilekua ziren, 45 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 14 etxek bi zituzten, 32 etxek hiru zituzten, 63 etxek lau zituzten eta 190 etxek bost zituzten. 252 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 116 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 163 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 541 ziren, horien artean 374 aktiboak ziren eta 167 inaktiboak ziren. 374 pertsona aktiboetatik 340 lanean zeuden (181 gizon eta 159 emakume) eta 33 langabezian zeuden (17 gizon eta 16 emakume). 167 pertsona inaktiboetatik 68 erretiraturik zeuden, 47 ikasten zeuden eta 52 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Villereau udalerrian 310 unitate fiskal zeuden, 849 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.236 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 19 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Wiki
Teknologia konplexuena ere erabilita, teknologia ikusezinaren froga da wikia; halaber, Web 2.0 plataforman oinarrituta, web-orri bildumak sortzean zailtasunak saihesteko adibide garbia. Horretarako, erabiltzaileek berek sortu duten marka hizkuntza sinple bat erabiliz zera egin dezakete:
Villereau (Nord)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Wiki
Dena den, definizioan bi termino bereizi behar genituzke: bata, wiki-orria, bilduma baten ale bat dena; bestea, wikia, bilduma bera.
Historia
2001ean, Jimmy Walesek eta Larry Sangerrek MediaWiki softwarea sortu zuten. MediaWikik, gero, Wikipedia bera gauzatzea bideratuko zuen.
Wikiak ez daude hizkuntza guztietan berdin garatuta: Wikipediak, esate baterako, ingelesezko bertsioan 5.327,659 sarrera ditu; frantsesezkoan, 1.831.742; gaztelaniazkoan, 1.307.480; eta euskarazkoan, berriz, 369.738 (2021ko urtarrilaren 29eko kontsulta). Datu eguneratuak jakin nahi izanez gero, WikiMedian dituzu, ingelesez.
Abantailak
Wiki plataforma batek web-orriak sortzeko ematen dituen erraztasunen artean honako hauek aipatuko ditugu: interfaze sotila, aise menderatzen dena; erabiltzaileei ematen dien askatasuna; editatu ahala argitaratzeko bat-batekotasuna; edukiak garatzeko abiadura eta erosotasuna; web-orriak eguneratzeko eta eraldatzeko erraztasuna. Hori guztia kontuan harturik, erraz ulertzen da wikien arrakasta.
Ezaugarriak
Bereziki hiru aipa daitezke: lehena, auzolana, nabigatzaile baten bidez, wiki testua erabilita, jakinduria partekatzeko aukera paregabea; bigarrena, irekiera: askotan erregistratu gabe ere wiki-orriak edita daitezke; eta hirugarrena, erabiltzaileenganako konfiantza.
Hiruroi beste ezaugarri batzuk erants dakizkieke: ediziorako erraztasunak, estandar bat erabiltzeko joera, web-orriak amaraunean lotzeko aisetasuna, bilaketen sakontasuna eta aldaketen kontrola.
Edizio erraztasuna
Zertan datza erraztasuna? Wiki baten web-orri bakoitzeko aldi berean hiru ale sortzean datza:
Wikipedian parte hartu nahi baduzu, hona hemen edizioa errazten duen tutorial txiki bat
Estandar bat erabiltzeko joera
Hasiera batean, WikiWikiWeb sintaxiak estandarraren funtzioa bete zuen; orain, wiki motorren arabera, hainbat aukera daude. Garatuenek, esate baterako, taulak, txantiloiak, irudiak, formula eta elementu elkarreragileak erabiltzea ahalbidetzen dituzte. TikiWikia horren adibide da.
Paulo Conrado do Carmo Sardin
Paulo Conrado do Carmo Sardin (1991ko uztailaren 18a - ) Brasilgo futbolaria da.
Wiki
Web-orriak amaraunean lotzeko aisetasuna
Wikiek hipertestuak sortzera bultzatzen dute; hori dela eta, wiki bateko web orri bakoitzean bertan beste webetara bideratzen dituzten hainbat esteka aurki daitezke. Testua goitik behera irakurtzea badaiteke ere, ez da beharrezkoa izaten: loturaren baten gainean klik egitean, norberak bere interesaren arabera komeni zaion irakurketa ibilbidea aukeratuko du. Hori guztia errazteko, lotura-eredu bat erabiltzen da.
Paulo Conrado do Carmo Sardin
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako AC Nagano Parceiro.
Wiki
Bilaketen sakontasuna
Wiki guztiek bilaketa-zerbitzua dute; dena den, bilaketaren sakontasuna wiki bakoitzaren barruko antolaketan datza: datu base garatua du, wikiek bilaketa garatzen dute, web-orrien izenburuetan ez ezik, web-orri horien testuetan zehar ere.
Aldaketen kontrola
Lehentasuna edizioari ematen zaio. Ikusi dugunez, ezaugarri nagusia irekiera da; horren ondorioz, beharrezkoa izaten da erraztasun hartatik sortzen diren web orrien aldaketak kontrolatzea: hori helburu izanik, web-orri bat sortzen denean, automatikoki aldaketa web-orria sortzen da, nork aldatu duen eta zer aztertzea ahalbidetzen duena. Era horretan, ados ez bagaude, aurreko bertsio batera (ondo zegoen batera, alegia) itzultzea beti eskura daukagu, gaizki dagoena ezabatuz.
Wiki-eredua zein den, edozein erabiltzaileren esku dago zuzentzea; bestela, wiki-sarrera baten aldaketak iragazteko ardura hartzen duen bibliotekariek bereziki gauzatuko dute.
Horixe da txikizioen aurkako neurririk zorrotzena. Zer dela eta zuzentzeko premia hori? Hain justu, wikiaren indarrean datza haren ahulezia: bertan lehentasuna edizio libreari ematen zaionez, ondorio gisa, gutxitan bada ere, haren konfiantza eta askatasuna baliatuz, erabilera okerra egiteari bandalismoa deitzen zaio. Zenbait kasutan, gaiarengatik berarengatik edo erabiltzailearen jarrerarengatik, zenbait wiki sarreratan okerreko erabilera egiten da:
Horrelako bandalismoaren aurka, badago nola erantzun:
Softwarea
MySQL-en datu base batean oinarrituta eta Perl edo PHP-en /scripts/-en bidez gehienak eraikiak badira ere, wiki mota bat baino gehiago daude:
Erabiltzen direnen artean, hauexek aipatu behar dira:
Zerrenda askoz luzeagoa izan liteke; dena dela, komenigarria izango litzateke bereiztea zer den wiki baten plataforma, (Comparison of wiki farms) eta zer wiki baten kodea (Comparison of wiki software) Wikien artean zer desberdintasun dauden jakin izanez gero, WikiMatrix da hori ahalbidetuko duen web zerbitzua: hona hemen TiddlyWiki eta Wikispaces egindako konparaketa taula.
Wikien estandarren adierazle gisa, ingelesez bada ere, hona hemen wikien zerrenda bat.
Erabilpenak
Wikia, azken finean, Interneten dagoen aplikazio bat denez, baliagarria izaten da gauza askotarako:
Horri esker, ezagueraren bilduma partekatua lortzen da; etengabe osatzen dena erabiltzaileek berek gehitu zein garatu duten informazioari esker gero eta aberatsagoa izango da.
Trebetasunak
Normalean, wikia produktu burututzat hartzen da, ikerkuntza baten emaitza, sailkatuta ematen den ezaguera, kontsultagarria dagoen jakintza; dena den, oso aberatsa izan daitekeen beste erabilpen bat ere badago: wikia ikasketa prozesu baten oinarri gisan erabiltzea, egin ahala ikasten denaren metodologia. Hori dela eta, wiki bat eraikitzean garatzen diren zenbait trebetasun aipatuko ditugu jarraian:
Trebetasun horiek irakaskuntzarekin estuki lotzen badira ere, edozein prozesuri egokitu dakizkioke: lantegi handi batean —autogintzan, esate baterako—, produktu bat ekoizten denean, wiki bat izan daiteke prozesu horretan partaide guztien euskarria, non bakoitzak, bere neurrian, prozesu horretan sakonki menperatzen duen esparrutik prozesukideei eskaintzen dien bere ezaguera. Beste alde batetik, wiki bat, era berean, norberaren proiektuei egokitu dakieke; helburu horretarako wiki aukerarik erabilgarriena TiddlyWiki-arena da: fitxategi bakar batean telefono zenbakiak, nabigazio batean hartu diren apunteak, burutazioak... eskuragarri jartzea erraztuz.
Baliagarritasuna
Plataforma gisan, wikiak arrakasta handia lortzen ari dira, irakaskuntzan bereziki. Zer dela eta? Esan bezala, ikaste/irakaste prozesu baten bilakaera eta wiki baten eraikuntza elkarren parean joan daitezkeelako, batak bestea indartuz. Hona hemen irakaskuntzan wikien erabilera arrakastatsuaren zenbait adibide:
Luxenburgo Findel aireportua
Luxenburgo Findel nazioarteko aireportua (luxenburgeraz: Fluchhafe Lëtzebuerg, frantsesez: Aéroport de Luxembourg, alemanieraz: Flughafen Luxemburg) Luxenburgon dagoen aireportu bakarra da, hiriaren erdigunetik 6 kilometrora.
Mirian II.a Iberiakoa
Mirian II.a Iberiakoa, Mirvan bezala ere ezagutua, Iberiako errege bat izan zen K.a. 32 eta K.a. 20 bitartean. Pharnavaziar dinastiakoa zen. K.a. 92 bitartean jaio eta K.a. 23an hil zen.
Urte bete baino ez zuen bere aita Farnadjom Iberiakoa tronutik kendua eta hila izan zenean. Bere tronua, Arshak I.a Iberiakoa Armeniako printzeari eman zitzaion. Printzea, Partiara eramana izan zen, non gortera proposatua izan zen. Mirianek 60 urte zituen, bere herrialdera partiar armada batekin itzuli eta Bartom erregea, Arshaken ondorengoa zena tronutik kendu eta bere burua errege izendatu zuenean, K.a. 32an.
Bere oinordekoa, bere seme Arshak II.a Iberiakoa izan zen.
Arrautza nahasi
Arrautza nahasia edota arrautza-nahaskia arinki irabiatu edo nahastutako arrautzak olio edo gurinean mamitu arte frijituz prestatzen den platera bat da. Sukaldaritzako plater ohikoenetako da, prestatzeko erraza eta oso azkarra baita, gainera osagai ezberdin eta ugariak gehitu dakizkioke.
Barbakoa
Barbakoa etxez kanpo haragia edo arraina prestatzeko erabiltzen den metalezko parrila da. Horrela, astiro eta zeharka prestatzen dituzte janariak.
Izena taínoen eta Floridako timucua herrien barabicu hitzetik dator, Europan barbacoa bilakaturik.
Gizarte ardura korporatibo
Bilakaera
Esan beharra dago historian zehar mundu guztiak ez zuela era berean funtzionatzen, beti egon izan dira gizartearekiko erantzukizun handiagoa izan duten enpresak baina RSC-aren gorakada garaia zenbait gertakarik eragin zuten.
Hasiera batean 1970. hamarkadan globalizazioarekin zenbait enpresek hazkunde garaia bizi izan zuten eta hauetako batzuk gizarte erantzukizunaz pentsatzen hasi ziren eta “balantza sozial”-aren mugimendua eman zen. Hala ere arreta hauek ez zuten asko iraungo, munduko potentzia nagusiek (AEB eta EB) kapitalismo liberalaren aldeko gobernuak zituztelako seguruenik.
Lehen aipatutako ustelkeria ekonomiako hainbat arloetan eman zen eta horren adibide dira Fernandez, G.R(2009)an aipatutako kasuak:
Ammi-Ditana
Ammi-Ditana, Babiloniako I. Dinastiako bederatzigarren erregea izan zen, K.a. 1683 eta K.a. 1647 bitartean gobernatu zuelarik.
Gizarte ardura korporatibo
Bilakaera
Ingurugiroarekin erlazionatuak:
Ammi-Ditana
Abi-Eshuh erregearen seme eta oinordekoa, Der eta Samsu-iluna erregearen garaian galdutako beste lurralde batzuk konkistatu zituen. Erresumaren berreraikitze lan bat egin zuen, Babiloniako harresiaren zati batzuk hobetuz eta kanalak saneatuz. Baina, boterea, Mesopotamiaren hegoaldea domeinatzen zuten beste errege batzukin partekatu behar izan zuen. Isin hiria hartu zuen, behin bere eskuetan izan ondoren, bertako harresiak suntsitu zizkiona.
Bere oinordekoa, Ammi-Saduqa izan zen.
Gizarte ardura korporatibo
Bilakaera
Sozialak:
Kontableak (Biztanleriaren aurrezkiak):
Esan daiteke guzti honek gizartea gero eta kontzientziatuagoa egotea ekarri zuela, eta  biztanleriak enpresek modu etiko batean funtzionatzea eskatzea eragin zuela, RSCa irtenbide aproposena bezala planteatuz.
Planteamendu aldaketa
RSCa enpresak unitario izatetik pluralista izatera pasatzerakoan sortu zela esaten da honek printzipio aldaketa bat eragiten duelako.
Enpresa unitarioak honako printzipioak jarraitzen dituzte:
Ikuspuntu unitario honi loturiko kontzeptua shareholder-arena da. Shareholder-ak enpresaren jabeak izango dira, hau da, enpresak funtzionatu ahal izateko bere kapitalaren bidez ekarpenak egin dituztenak, beste modu batera esanda; akziodunak. Lehen esan bezala enpresak bilatuko duena shareholder hauek ahalik eta gehien aberastea da hau baita bere helburu nagusia, eta zeharka ere gizartea aberastuko du, baina hau interes propioak betetzearren egingo du, enpresa berak lana kontratatu beharko duelako funtzionamenduan mantendu ahal izateko. Cuervo (2003)-k (Muga(2016)-an aipatua) dioen moduan, erakundeak kanpoko interes taldeekin izango dituen obligazio bakarrak legeak ezarritakoak edo adostutako kontratuak ezarritakoak izango dira.
Enpresa pluralistak ordea erabat desberdinak diren printzipio hauen arabera jarduten dute:
Ikuspuntu honi loturiko kontzeptua stakeholder da. Stakeholder kontzeptuaren oinarria enpresa gizartearen parte dela ulertzean dago, ondorioz inguru edo kolektiboarekin etengabeko harremanean egongo den ente bat izango da. Honela enpresaren erantzukizun korporatiboa hiru ataletan banatuko da, inguru ekonomikoa, inguru soziokulturala eta inguru medioambientala.
Stosswihr
Stosswihr Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Stosswihr udalerrian erroldatutako biztanleak 1.398 ziren. Familiak 528 ziren, horien artean 120 pertsona bakarrekoak ziren (48 bakarrik bizi ziren gizonak eta 72 bakarrik bizi ziren emakumeak), 172 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 200 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 36 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 794 etxebizitza zeuden, 549 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 178 bigarren erresidentzia ziren eta 68 hutsik zeuden. 572 etxeak ziren eta 215 apartamentuak ziren. 549 etxebizitza nagusietatik 438 bere jabearen bizilekua ziren, 93 alokairuan okupaturik zeuden eta 18 doan lagata zeuden; 5 etxek gela bat zuten, 34 etxek bi zituzten, 101 etxek hiru zituzten, 137 etxek lau zituzten eta 272 etxek bost zituzten. 490 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 212 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 286 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 934 ziren, horien artean 702 aktiboak ziren eta 232 inaktiboak ziren. 702 pertsona aktiboetatik 671 lanean zeuden (366 gizon eta 305 emakume) eta 31 langabezian zeuden (10 gizon eta 21 emakume). 232 pertsona inaktiboetatik 98 erretiraturik zeuden, 54 ikasten zeuden eta 80 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Stosswihr udalerrian 556 unitate fiskal zeuden, 1.333 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.183 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 67 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 12 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 25 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 3 zurginak, 1 iturgina, 2 argiketariak, 3 ile apaindegiak eta 8 jatetxeak.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 etxerako tresna denda zen.
2000. urtean Stosswihr udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 539 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale zen.
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Balaiçagas
Balaiçagas Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot eta Garona departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 109 etxebizitza zeuden, 84 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 19 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 107 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 84 etxebizitza nagusietatik 65 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 11 etxek hitu gela zituzten, 24 etxek lau zituzten eta 49 etxek bost zituzten. 57 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 36 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 40 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 123 ziren, horien artean 87 aktiboak ziren eta 36 inaktiboak ziren. 87 pertsona aktiboetatik 82 lanean zeuden (49 gizon eta 33 emakume) eta 5 langabezian zeuden (2 gizon eta 3 emakume). 36 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 21 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Baleyssagues udalerrian 74 unitate fiskal zeuden, 177 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.512 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Thalassoma loxum
Thalassoma loxum Thalassoma generoko animalia da. Arrainen barruko Labridae familian sailkatzen da.
Crenicichla cyclostoma
Crenicichla cyclostoma Crenicichla generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Gasteizko Bus Elektriko Iraunkorra
Gasteizko Bus Elektriko Iraunkorra (BEi estilitzatua) Arabako Gasteiz udalerrian dagoen igarotze azkarreko autobus sarea da. Sarea bi lineak osatzen dute, biek biribil bat eratuz, bakoitza noranzko batean doala. Gasteizko Udalaren TUVISA enpresa publikoak kudeatzen du sarea.
Sarea 2022ko martxoaren 1ean inauguratu zen ofizialki, nahiz eta urte hasieran hasi zen simulazio-probak egiten, aurreko zerbitzuaren eta sare berriaren arteko trantsizio-eredu hibrido batekin.
23 geltokietatik, 5etan Araba Busekiko lotura dago; eta 3tan, Gasteizko tranbiarekiko lotura.
Proiektua
2017an Eusko Jaurlaritza iragarri zuen TUVISAren linearen ordez beste linea bat jarriko zela, Bus Elektriko Iraunkorra/BEi izenekoa, semaforoaren lehentasunarekin eta erabat elektrikoa. Izan ere, garai hartan linea ohikoena zen eta, gainera, auzo asko lotzen zituen. Euskal Trenbide Sarea enpresa publikoak egindako gue proiektu teknikoa. Orduko plangintzaren arabera, behin amaituta eta Baldintza Tekniko eta Administratiboen Agiria idatzi ondoren, Gasteizko Udalak bus elektrikoaren sistema ezartzeko lizitazioa egingo du, TUVISA udal-enpresak ustiatuko lukeena. Gainera, finantziazioaren banaketak Gasteizko tranbia eraikitzeko erabilitako ereduari jarraituko lioke: Eusko Jaurlaritzak % 65eko ekarpena egingo luke, eta Arabako Foru Aldundiak eta Gasteizko Udalak % 17,5ekoa.
Luis de la Fuente
Luis de la Fuente Castillo (Haro, ) errioxar futbolari ohi eta entrenatzailea da, Athletic Clubean aritutakoa.
Gasteizko Bus Elektriko Iraunkorra
Proiektua
Proiektuaren arabera, BEi-k 10 kilometroko ibilbidea izango luke, eta 24 geltoki berri izango lituzke noranzko bakoitzeko, gaur egun geldialdi arruntak dituzten lekuetan. Geltokiei dagokienez, markesinen estetika tranbiarenaren antzekoa izango litzateke, baina pantaila handiago batekin, 29" Kristal Likidozko Pantailakoa, denbora errealean garatuko den multimedia-informazioa hobetzeko, itxaronaldien edo beste linea batzuekiko konexioaren datuak eskainiz. Gainera, geltokietan jendeari arreta emateko sistemak egongo dira, ahotsarekin eta bideoarekin.
Era berean, pantografo alderantzikatuarekin aukera kargatzeko sistema aukeratu zen, linea bakoitzeko bi kargagailu proiektatuz, hau da, zirkulazioaren noranzko bakoitzerako bi: Zamaraga/Boulevarden eta Mendizorrotzan. Erabaki hori zerbitzua bermatzeko hartu zen, baita karga-sistemetako batek huts egin zuenean ere. Komunikazioei dagokienez, zuntz optikoko eraztun bat eraikitzea erabaki zen, BEi-ren geltoki guztiak TUVISAko Kontrol Zentroarekin, Trafikoa Kontrolatzeko Zentroarekin (semaforoaren lehentasuna kontrolatzeko) eta San Martingo udal-bulegoekin lotzeko. Horrela, sistema seguruagoa eta interkonektatuagoa bihurtuko litzateke, eta aginte-postutik monitorizatuko litzateke.
2019ko urtarrilean, hirian sistema instalatzeko lehiaketa publikoaren irabazlea ezagutzera eman zen, ETSren planari jarraituz: Irizar. Yarritu eta LKS enpresekin batera egingo du, linea zeharkatuko duten ibilgailuak emateaz gain. Ipar Euskal Herriko garraio sare berriko autobusak hornitu zituen enpresa bera da, Txik Txak, hilabete batzuk geroago estreinatuko zena, eta Euskal Herriko gainerako autobus azkarrak diseinatu nahi dituztenetako bat, bai Bus Elektriko Iraunkorrarentzat, bai Iruñerriko Eskualdeko Hiri Garraioaren Sare Nagusia.
Lanak
Proiektua zein enpresari agindu zitzaion jakin ondoren, obrak hasi ziren, bi fasetan banatuta: espazio publikokoak eta azpiegiturakoak. Orduan, 2020ra begira zerbitzuan jartzeaz hitz egiten zen, ustez amaieran.
Gasteizko Udalak iragarri zuen BEI ezartzeko espazio publikoko lanak Andre Maria Zuriaren jaien ondoren hasiko zirela, abuztuaren bigarren hamabostaldian, hala izan zen bezala. Udalak 2019ko maiatzaren amaieran sinatu zuen BEi ezartzeko kontratua Irizar, Yarritu eta LKS enpresek osatutako aldi baterako enpresa-elkartearekin. Sinadura zela eta, 2019ko ekainaren 20an, ieTram modeloko Irizarren ibilgailu bat, sarean jarduteko aukeratua, Gasteizko kaleetan ibili zen lehen aldiz. Autobusa Agirrelandako TUVISAko kotxetegietatik atera zen, ondoren Europa Jauregira joateko. Han hartu zituen lehen bidaiariak, eta, ondoren, Urrezko Zeledonen plazara joan zen. Han, bi egunez egon zen aparkatuta, herritarrek bertatik bertara ezagutu zezaten.
Lanak hasi eta gutxira, 2019ko irailean, Gasteizko Udaleko oposizioko talde batzuek, batez ere Euskadiko Alderdi Popularra, 25 zuhaitz moztu izana eta Mendizorrotzako estadiotik gertu dagoen aparkalekuan 300 aparkaleku jarri izana kritikatu zuten, lanetarako materiala bildu ahal izateko. Espainiako alderdiaren datuen arabera, hiriak 385 zuhaitz inguru galduko lituzke BEi-ren lan guztien ondorioz, batez ere Esmaltazioetan, Arabako Unibertsitate Ospitalearen inguruetan, Zumakeran eta Mendizorrotzan. Guztira, 930 aparkaleku galdu direla kalkulatu dute. Lan guztietan iraungo lukeen polemika da.
Zabalguneko zirku-antzokiaren zorigaitza
Zabalguneko zirku-antzokiaren zorigaitza Bilboko Circo del Ensanche zineman 1912ko azaroaren 24an gertatu zen ezbeharra izan zen. Zinemako goiko eserlekuetan eserita zeuden hainbat umek sute bat piztu zela pentsatu zuten eta, ateratzen saiatzerakoan, ateak itxita aurkitu zituzten. Eskailera batetik behera amildu ziren eta 44 ume eta 2 heldu hil ziren ezbeharraren ondorioz.
Guarako mendilerroa
Guarako mendilerroa (gaztelaniaz eta sierra de Guara), Pirinioetan dagoen mendilerro bat da, Pirinioaurrean hain zuzen ere. Huesca hiritik 25 kilometro ipar-ekialdera dago, eta ekialdetik mendebaldera hedatzen da Guatizalema eta Alcanadre ibaien artean, Gállego Garaia, Hoya de Huesca eta Sobrarbe eskualdeetan. Punturik garaiena Tozal de Guara (2.077 m) da. Ekialdean, Guarako Mendilerroa eta Arroilen Natura Parkea du.
Zabalguneko zirku-antzokiaren zorigaitza
Zirkua
Zabalguneko zirku-antzokia edo "Circo del Ensanche" Bilbon XIX. mendearen amaieran ireki zen zirkuetako bat zen. 1895eko azaroaren 24an ireki zen, Pozas Lizentziatua, Concha Jenerala eta Elkano kaleen artean, Plaza Eliptikoaren inguruan. Atanasio Anduizaren lana izan zen. Antzokian zirkua, dantzak, zaldi-erakustaldiak eta gimnastika egiten ziren, baina 1910etik aurrera zinema-eskaintza zen bere programazio nagusia.
Gasteizko Bus Elektriko Iraunkorra
Lanak
2020ko ekainaren 23an heldu ziren Mendizorrotzako etorkizuneko geltokiaren ingurura ibilgailuak beren ibilbidean azkar kargatzea ahalbidetuko zuten pantografoak.
2020ko uztailean jakitera eman zen Gasteizko Udalak kalte-ordaina eman beharko diola Arabako elizbarrutiari, gotzaindegiaren jurisdikzio espiritualaren pean dagoen eremu bateko ehunka urteko zuhaitzak desjabetu eta mozteagatik.
Zabalguneko zirku-antzokiaren zorigaitza
Zorigaitza
1912ko azaroaren 24an, igandea, filmak saio jarraituan eskaintzen ziren, eguerdiko hiruetatik gauerdira arte. Zinemarako sarrerak 10 zentimo balio zituen, eta saio berezia egin zen eskoletako ikaslerik onenak saritzeko. Saio nagusia, egun horretan, ¿Quién ha robado el millón? filma zen. Arratsaldeko 18:00ak aldera norbaitek "SUA!" oihukatu zuen. Hilabete batzuk lehenago, maitzaren 27an, Castellóko probintziako Vila Realen sute batek 69 pertsona hil zituen, eta jendeak beldur handia zien suteei zinemetan. Eskaileratatik jaitsi ezinik, 44 ume eta bi heldu hil ziren.
Guarako mendilerroa
Geologia
Bere geografia malkartsua dela eta, mendilerro egokia da bere arroila ugarietan jaitsiera praktikatzeko. Arroka-eskalada, espeleologia eta xendazaletasuna ere egiten dituzte.
Zabalguneko zirku-antzokiaren zorigaitza
Oroimena
Hilkutxa zuriek Bilbo zeharkatu zuten Hildakoen trenbidea hartzeko. Derioko Vista Alegre hilerriko mausoleo batean daude gordeta hildako guztiak.
Guarako mendilerroa
Geologia
Ezagunak dira «mallo» izenez ezagutzen diren formazio geologikoak, horma bertikal gisa modu malkartsuan altxatutako arrokak. Guarako mendilerroko hainbat puntutan daude, Salto de Roldán ezagunena izanda.