cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Thaon
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.010 ziren, horien artean 742 aktiboak ziren eta 268 inaktiboak ziren. 742 pertsona aktiboetatik 702 lanean zeuden (355 gizon eta 347 emakume) eta 40 langabezian zeuden (16 gizon eta 24 emakume). 268 pertsona inaktiboetatik 104 erretiraturik zeuden, 124 ikasten zeuden eta 40 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Thaon udalerrian 551 unitate fiskal zeuden, 1.527 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.742,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Thaon udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Michiyasu Osada
Michiyasu Osada (長田 道泰) Japoniako futbolari ohia da.
Mametz (Pas-de-Calais)
Biztanleria
2007an Mametz udalerrian erroldatutako biztanleak 1.899 ziren. Familiak 711 ziren, horien artean 150 pertsona bakarrekoak ziren (79 bakarrik bizi ziren gizonak eta 71 bakarrik bizi ziren emakumeak), 225 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 273 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 63 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 759 etxebizitza zeuden, 732 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 24 hutsik zeuden. 689 etxeak ziren eta 21 apartamentuak ziren. 732 etxebizitza nagusietatik 586 bere jabearen bizilekua ziren, 137 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 46 etxek bi gela zituzten, 82 etxek hiru zituzten, 155 etxek lau zituzten eta 448 etxek bost zituzten. 570 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 295 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 336 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.281 ziren, horien artean 909 aktiboak ziren eta 372 inaktiboak ziren. 909 pertsona aktiboetatik 801 lanean zeuden (465 gizon eta 336 emakume) eta 107 langabezian zeuden (46 gizon eta 61 emakume). 372 pertsona inaktiboetatik 129 erretiraturik zeuden, 108 ikasten zeuden eta 135 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Mametz udalerrian 698 unitate fiskal zeuden, 1.882,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.305 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 43 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 13 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 9 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 2 iturginak, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak, 2 jatetxeak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 2 harategiak, 1 kirol-denda zen eta 1 lore-denda zen.
Tyrannus niveigularis
Tyrannus niveigularis Tyrannus generoko animalia da. Hegaztien barruko Tyrannidae familian sailkatua dago.
Mametz (Pas-de-Calais)
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Mametz udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 810 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Brion (Yonne)
Brion Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Brion udalerrian erroldatutako biztanleak 604 ziren. Familiak 236 ziren, horien artean 52 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 76 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 88 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 298 etxebizitza zeuden, 243 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 36 bigarren erresidentzia ziren eta 19 hutsik zeuden. 297 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 243 etxebizitza nagusietatik 215 bere jabearen bizilekua ziren, 25 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 14 etxek bi zituzten, 48 etxek hiru zituzten, 70 etxek lau zituzten eta 109 etxek bost zituzten. 202 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 105 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 122 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 404 ziren, horien artean 306 aktiboak ziren eta 98 inaktiboak ziren. 306 pertsona aktiboetatik 282 lanean zeuden (142 gizon eta 140 emakume) eta 24 langabezian zeuden (9 gizon eta 15 emakume). 98 pertsona inaktiboetatik 39 erretiraturik zeuden, 32 ikasten zeuden eta 27 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Brion udalerrian 243 unitate fiskal zeuden, 617,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.141 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 18 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2000. urtean Brion udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.280 hektarea erabiltzen.
Bangana lemassoni
Bangana lemassoni Bangana generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Muskulu
Muskulua edo giharra ehun muskularrez osaturiko organo uzkurgarria da. Muskuluetako zelulek zuntz uzkurtzaileak dituzte, bata bestearen artetik pasatu eta zelulen tamaina aldatzen dutenak. Muskuluaren unitate funtzional eta egiturazkoa zuntz muskularra da. Muskuluak eskeletoarekin erlazionatzen dira (muskulu eskeletikoak), edo hainbat organotako egituretan parte hartzen dute (errai-muskuluak).
Brion (Yonne)
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola 1 eta inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Muskulu
Muskulu hitza latinezko musculus hitzetik dator (mus, "arratoia" eta culus, "txikia"), erromatarrek esaten zutelako muskuluak arratoi-forma hartzen zuela uzkurtzean.
Tři Sekery
Tři Sekery Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 933 biztanle ditu eta 41,22 kilometro koadroko azalera. Chebeko barrutian dago.
Muskulu
Muskuluak aponeurosi izeneko ehun konjuntibozko mintz batez inguratuta daude.
Hitz berdeak
"Hitz berdeak" Joxe Azurmendi zegamarrak idatzitako poesia liburua da.
Muskulu
Muskulu-ehunak
Funtsean, hiru muskulu-ehun mota daude: eskeletikoa, kardiakoa eta lisoa. Hirurek dute uzkurtasunaren propietatea, zelulek haien luzera murriztu eta handitzeko aukera ematen duena, baina desberdinak dira ezaugarri mikroskopikoengatik, kokapenagatik eta kontrakzioa erregulatzeko moduagatik. Uzkurdura hori borondatezkoa izan daiteke garunaren lobulu frontalean sortutako aginduen bidez, hau da, automatikoa, nahimenak esku hartu gabe, bihotzeko muskuluan edo hestearen hormako muskuluetan gertatzen den bezala. Muskulu-ehuna miozito izeneko zelulek osatzen dute, eta gainerako ehunetatik bereizten duten lau propietate nagusi ditu :
Tři Sekery
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1415 urtean egin zen.
Muskulu
Muskulu-ehunak
Muskulu-ehuna eta hezurrak osatzen dituen hezur-ehuna alderatzen badira, erraz uler daiteke lau propietate horien garrantzia. Hezur-ehuna ez da kitzikagarria elektrikoki, ez du uzkurtzeko edo forma aldatzeko gaitasunik. Ezin da zabaldu, luzatu egiten bada hautsi egiten da haustura eraginez.
Hitz berdeak
Azurmendik landutako hiru koaderno desberdinetatik bildutako poesiekin osatua dago liburua. Liburuaren antolaketa Paulo Iztuetak hasi eta Jesus Mari Zabaletak amaitu zuen. Liburuak hamarkada bateko lan poetikoa biltzen du. Lehen koadernoko poesiak Azurmendi Erriberrin ikasle zela idatzitakoak dira, 1962a baino lehenagokoak. Hirugarren koadernoak 1965etik aurrerako poemak biltzen ditu, Erroman idatziak gehienak eta bakarren bat Alemanian.
Muskulu
Muskulu-zelulak
Muskulu-ehuna osatzen duten zelulei miozitoak edo muskulu-zuntzak esaten zaie, luzangak direlako. Muskulu ildaskatuaren miozitoak oso luzeak dira, forma zilindrikoa dute eta nukleo anitzekoak daude, hau da, zelula bakoitzak nukleo ezberdinak ditu. Banakako muskulu-zuntzak faszikuluak osatuz taldekatzen dira. Zuntz bakoitza endomisio izeneko ehun konjuntibozko geruza batez inguratuta dago, faszikulu osoa perimisioan bilduta dagoen bitartean. Faszikulu batzuk elkartzen dira epimisioak inguratzen duen muskulu osoa osatzeko.
Hitz berdeak
Edukiari eta formari dagokienez euskal poesiari berritasuna ekarri zioten 1950-60ko belaunaldiaren baitan kokatzen da liburua (Federiko Krutwig, Jon Mirande, Gabriel Aresti...). Azurmendiren poesiak helburu praktikoa du, komunikazioa bilatzen du, espresiobide berriak, esan ezin zitekeena esaten hasteko. Ildo horretan alegoria luze bat da Hitz berdeak.
Muskulu
Muskulu-zelulak
Muskulu-zuntzek barne-harizpi ugari dituzte, miozuntzexka izenekoak, zelularen ardatz nagusian paraleloki kokatuta daudenak eta ia zelula-masa osoa hartzen dutenak. Muskulu-zuntz lisoen miozuntzexkak homogeneoak dira itxuraz, baina muskulu ildaskatuarenak, aldiz, errefringentzia desberdineko eremuak dituzte, miozuntzexka osagai nagusien, miosina eta aktina proteinen banaketaren ondorioz.
Hitz berdeak
Poema ezagunenak Manifestu atzeratua eta Poema beltzaren arbola dira. Liburuko hitzaurrean Bitoriano Gandiagak idatzi zuen Manifestu atzeratua kendu egin zutela zentsuraren beldurrez, ondoren argitaratu bada ere.
Muskulu
Muskulu-zelulak
Zelula muskularra inguratzen duen mintzari sarkolema esaten zaio, eta zitoplasmari, berriz, sarkoplasma. Aktina-harizpiak eta miosina-harizpiak dauden eskualdeak sarkomero izena du.
Plaka neuromuskularra
Plaka neuromuskularra edo lotura neuromuskularra neurona motorraren eta muskulu baten artean ezartzen den konexioa da. Horren bidez, neuronak bulkada elektrikoak transmititzen dizkio muskulu-zuntzari, eta zuntz hori uzkurtu egiten da. Plaka neuromuskularrean bi zelulak parte hartzen dute: neurona motorrak (motoneurona) eta zelula muskularrak (miozitoa). Horien artean arraildura sinaptikoa deritzon espazio bat dago.
Nerbio-bulkada batek (eragiteko potentziala) neurona motore baten axoiaren bidez bidaiatzen duenean, bere ibilbidearen amaieran terminal-botoia deritzon eskualdera iristen da, non azetilkolina neurotransmisorea arraildura sinaptikora askatzen duen. Azetilkolina muskulu-zelularen mintzarekin elkartzen da, eta mintzaren potentziala aldatzen du (despolarizazioa). Despolarizazioa zuntz osoan zehar hedatzen da eta haren uzkurdura eragiten du, azken erantzuna. Miozitoaren mintzaren despolarizazioa kaltzio-kanalak irekitzean sortzen da, eta kaltzio estrazelularrari zelula muskularrean sartzeko aukera ematen dio.
Uzkurgarritasuna
Uzkurgarritasuna muskulu-zuntzek laburtzeko eta lodiagoak egiteko duten propietatea da. Hori posible da zelula bakoitzak aktina eta miosina izeneko bi proteina ezberdinez osatuta dauden zuntz ugari dituelako. Bi proteina mota horiek itxura desberdina dute, aktinazko harizpiak meheak eta kolore argikoak dira, eta miosinazkoak, berriz, kolore ilun eta lodikoak. Elkarren artean txandakatzen dira inbrikatuta, eskuetako hatzak lotzen direnean bezala.
Zuntz irristakorraren ereduaren arabera, atseden-egoeran, muskulu-zuntzak gainjartze-maila ertaina du aktina- eta miosina-harizpien artean; kontrakzio-egoeran, gainjartzeak gora egiten du; aldiz, muskulu-elongazioa gertatzen bada, gainjartzeak behera egiten du, eta nulua ere izan daiteke.
Uzkurdura motak
Muskulu eskeletikoak lotuta daude hezurren muturretan tendoien bidez. Horregatik, muskuluak, laburtu ahal izateko, gainditu beharreko erresistentzia bat dago. Erresistentzia, aktibatutako muskuluan ezartzen den tentsioa baino handiagoa denean, hura ezin da laburtu, eta ez da mugimendurik sortzen; erresistentzia, sortutako tentsioa baino txikiagoa denean, berriz, karga zenbat eta txikiagoa izan orduan eta azkarrago laburtuko da. Uzkurdura terminoa muskuluko tentsioaren garapena izendatzeko erabiltzen da hemen, baina horrek ez du, nahitaez, esan nahi laburtzen denik, hori dagoen kanpo-erresistentziaren araberakoa baita. Azaldutakoa oinarri hartuta, kontrakzio mota bat baino gehiago egon daitezke, mugimendua eragiten duten ala ez kontuan hartuta :
Beste uzkurdura mota batzuk ere defini daitezke, baina, egia esan, lehen aipatutako oinarrizko hiru kontrakzioen konbinazioa baino ez dira:
Muskulu-zuntz eskeletikoa
Zuntz muskular ildaskatua forma zilindrikoko zelula luzanga bat da. 50 mikrako diametroa du, eta zenbait zentimetroko luzera har dezake. Hainbat zelularen fusioaren emaitza da, eta, beraz, nukleo ugari ditu bere kanpoaldean (zelula multinukleatua). Mintz batez bilduta dago, sarkolema deitzen dena, eta barnealdeari (zitoplasma), berriz, sarkoplasma esaten zaio.
Sarkoplasmak egitura luze ugari ditu (miozuntzexkak), modu trinkoan antolatuta daude, eta bi harizpi mota txandakatuz eratzen dira: Miosinaren molekula proteikoez osatutako harizpi lodiak eta aktinaren molekula proteikoez osatutako harizpi meheak. Bi harizpi mota horiek elkarren artean txandakatzen dira, muskulu-uzkurduraren arduraduna den egitura guztiz ordenatua osatuz. Miozuntzexka erregularki mozten dute Z ildaxkak deitzen diren kolore iluneko ildaxkek. Segidako bi Z ildaxken artean dagoen eremuak sarkomero izena du. Sarkomeroa muskulu-uzkurduraren oinarrizko unitatea da. Muskulu-zuntz bakoitzak sarkomero ugari ditu erregulartasun osoz ordenatutako multzo batean.
Muskulu-tonua
Muskulu-tonuaren kontzeptuak tentsio arina eta konstantea deskribatzen du muskuluan, eta erresistentzia gisa agertzen da artikulazio bat modu pasiboan mobilizatzen saiatzen denean. Funtsezko funtzioa du postura mantentzeko, adibidez zutik edo bizkarrik gabeko banku batean eserita egoteko. Gehiegizko tonu muskularrari hipertonia deitzen zaio, eta bere jaitsiera hipotonia da.
Gorputz-jarrera jakin bat mantentzeko, nerbio-sistemaren jarduera jarraitua behar da, enborreko eta gorputz-adarretako muskulaturaren jarduera doitzeko; horrela, une bakoitzean, muskulu-tonua artikulazioen egoerara eta kanpoko kargak egotera egokitzen da, adibidez objektu astunak garraiatzen direnean.
Muskulu-zuntz eskeletiko motak
Muskulu ildaskatuen zuntzak hainbat kategoriatan sailka daitezke: I. mota, II. mota eta IIa. mota.
Energia-sistemak
Sistema energetikoak organismoak (barnekoak) energia lortzeko erabiltzen dituen bide metabolikoak dira. Energia hori lan bat egiteko erabiltzen da, adibidez, kontrakzio muskularra (kanpokoa edo barrukoa).
Muskulu-motak
Hiru muskulu mota daude: muskulu eskeletikoa, muskulu lisoa eta muskulu kardiakoa. Testu gehienetan, muskulu-sistema muskulu eskeletikoek soilik osatzen dutela jotzen da, eta horiek dira borondatezko mugimenduak ahalbidetzen dituztenak. Hala ere, batzuetan, muskulu lisoa eta gihar kardiakoa sistema horretan sartzen dira, nahiz eta haien funtzioak oso desberdinak izan, jarraian aipatuko dugun bezala.
Gihar ildaskatuaren egitura orokorra
Funtzioaren eta kokapenaren arabera, muskuluen forma oso aldakorra da; gehienak luzanga edo fusiformeak dira, bizeps brakiala, esaterako, beste batzuk, berriz, lauak dira, hala nola sabelaldeko muskulu zuzena; batzuek abaniko forma dute, hala nola bularraldeko muskulu nagusiak. Muskulu batzuek forma bereziak dituzte, eta irekidura bat dute erdian barrunbe batera egokitzeko; besteak beste, ezpainetako muskulu orbikularra eta begietako muskulu orbikularra.
Muskuluaren egitekoak
Desberdinak dira muskulu motaren arabera: ildaskatua, lisoa edo kardiakoa.
Muskulu ildaskatuak
Muskulu ildaskatua oinarrizko unitatea sarkomeroa duen muskulu mota bat da. Mikroskopio baten bidez ikusten denez, ildaskak ditu, aktinaz eta miosinaz osatutako banda argi eta ilunez osatuak. Ardatz-formako muskulu-zuntzez osatuta dago, mutur oso finekin, eta muskulu lisoak baino luzeagoekin.
Muskulu ildaskatuen funtzio nagusia borondatezko mugimenduak sortzea da. Beste funtzio bat gorputz-egonkortasuna mantentzea da, muskulu-tonua deitzen zaion uzkurdura partzial konstante eta mantendu bati esker. Bestalde, muskulu ildaskatuak dira gorputzeko bero-iturri nagusia, eta organismoaren tenperatura 37º zentigradutik hurbil mantentzen laguntzen dute.
Muskulu ildaskatuak animalia bilateral guztietan (ugaztunak, artropodoak, anelidoak...) eta ez-bilateral batzuetan aurki daitezke, adibidez ktenoforoetan eta knidarioetan. Bi talde horietan modu independentean eboluzionatu zuela uste da.
Muskulu lisoa
Muskulu lisoa, erraietakoa edo borondaterik-gabekoa ere esaten zaiona, ardatz-formako zelulek osatzen dute, eta nukleo zentral bat dute, beste edozein zelularen antzekoa; ez du zeharkako ildaskarik, nahiz eta luzetarako ildaxka txiki batzuk dituen. Muskulu leunak uzkurtzeko estimuluaren erdian nerbio-sistema begetatibo autonomoa dago. Muskulu lisoa ugaltze- eta iraitz-aparatuan, odol-hodietan, larruazalean eta barruko beste organo batzuetan dago.
Muskulu lisoaren funtzioak oso desberdinak dira kokapenaren arabera, digestio-hodia osatzen duten zuntzek mugimendu peristaltikoak uzkurtzean eragiten dituzte, odol-hodien paretetan daudenek hodien kalibrea gutxitzea edo handitzea eragiten dute uzkurtu edo erlaxatu ahala. Bronkioetan kokatutakoek kalibrea handitu edo gutxitu dezakete bronkioetan. Dermisean daudenak biloa tentetu ditzakete. Irisaren muskulu-zuntzek begi-niniaren dilatazioa edo konstrikzioa ahalbidetzen dute, inguruneko argitasun-mailaren arabera.
Muskulu kardiakoa
Muskulu kardiakoa (miokardioak) bihotzaren pareta osatzen du. Muskulu ildaskatu mota bat da, ezaugarri berezi batzuk dituena. Bere funtzioa odola zirkulazio-sistemaren bidez ponpatzea da. Zelulak adarkatuta daude, sinzitio funtzional gisa ezagutzen den egitura bat osatuz; izan ere, lotura komunikatzaileen bidez konektatuta daude, eta lotura horiei disko interkalarrak deitzen zaie. Ondorioz, uzkurdura sinkronizatua izan daiteke. Bi sinzitio funtzional daude: batek aurikulak eratzen ditu eta besteak bentrikuluak.
Muskulu-indarra
Biologian, indarra da muskuluek erresistentzia bat gaindituz uzkurtzeko duten gaitasuna. Beharrezkoa da eguneroko jarduera gehienetarako; izan ere, mugimendu guztiak indar batek eragiten ditu, bai joan-etorriak egiteko beharrezkoak direnak, bai objektu astunagoak mugitzeko direnak. Indarraren kontzeptuaren barruan, hiru alderdi desberdin sartzen dira:
Gizabanako jakin batek lor dezakeen indarra hainbat faktorerekin lotzen da; faktore horietako bat muskuluaren zeharkako sekzioa da. Muskulu batek 3 eta 4 kg arteko indarra sor dezake zeharkako sekzioko cm² bakoitzeko. Beraz, sekzio handieneko muskuluek garatzen dute indar handiena, nahiz eta muskuluaren tamaina handitzearekin batera ez den beti indar handiagoa izaten.
Muskulu-ehunaren konposizio kimikoa
Muskulu eskeletikoa % 75 urak eta % 20 proteinek osatzen dute. Gainerako % 5a gantzak, glukogenoa, sodioa, potasioa, kaltzioa eta fosforoa dira.
Muskulu gaixotasunak
Giharretako gaixotasunak eta nahasmenduak askotarikoak dira, eta hainbat, etiologiakoak.
Anatomia
Muskuluen eragina kokapenaren araberakoa da; non hasten diren eta non ezartzen direnaren arabera, mugimenduak eragingo dituzte. Euren funtzioa betetzeko, funtsezkoak dira muskulua inguratzen duen aponeurosia eta muskuluak hezurrei lotzeko zurdak. Muskuluen indarra zuntz-kopuruaren araberakoa da; zenbat eta zuntz gehiago uzkurtu, hainbat eta handiago da euren eragina eta, beraz, indar handiagoa izango du.
Giza gorputzean 639 muskulu daude gutxi gorabehera; ezinezkoa da, dena den, guztiak zenbatzea, aldakortasun handia dagoelako. Kokapena kontuan hartuz, azaleko muskulua eta sakoneko muskulua bereiz ditzakegu.
Itxuraren arabera, hainbat muskulu-mota daude: fusiformeak, lauak, poligastrikoak eta abar.
Mugimendu zehatz bat egiteko, muskulu laguntzaileek parte hartzen dute, sinergiko deitzen direnak kasu batzuetan, eta kontrako mugimendua eragiten dutenak edo antagonistak beste batzuetan.
Funtzioak
Muskuluen funtzioa erraz atzematen da azterketaren eta haztapenaren bidez. Alderdi anatomikoa ikusteko modua gorpuetan disekzioa egitea da, baina bizidunetan elektromiografia erabiltzen da. Elektrikoki kinadak ziztatzen dira muskuluetan, horrela, elektrodo batzuen bidez, zuntzen jarduera (indarra) neurtzeko.
Muskulua oso moldagarria da eta asko erabiliz gero hipertrofiatu egiten da eta, aldiz, gutxi erabiltzen denean atrofiatu egiten da. Horregatik oso organo moldagarria da, beharren arabera zuntzak gehitzen edo gutxitzen dituelako.
Javier de Burgos
Francisco Javier de Burgos y del Olmo (Motril, - Madril, ) andaluziar antzerkigile eta politikaria izan zen.
Frantsestua, 1812an Parisa joan zen non klasikoak itzuli zituen. 1819an Madrila itzuli eta El Imparcial egunkariaren zuzendari bilakatu zen. 1833an estatu-idazkari izendatu zuten eta Espainiaren banaketa administratiboa berregin zuen. Gero, ministro ere izan zen.
Frances Gabe
Frances Gabe, jaiotzez Frances Grace Arnholtz, (Idaho, 1915eko ekainaren 23a – Oregon, 2016ko abenduaren 26a) artista eta asmatzaile estatubatuarra izan zen, Newberg-en (Oregon) autogarbiketa etxea diseinatu eta eraikitzeagatik ezaguna. Bere modeloa 15.000 dolarren truke eraiki zuen eta 1984an merkaturatuko zela kalkulatu zen 50.000 dolar ingururen truke. 1980ko hamarkadan, nazioartean ospe handia lortu zuen Autogarbiketa Etxe honek (Self-Cleaning House).
Ibilbidea
Pertsona «ezohiko» gisa definitu zuen bere burua. Boise ondoko ganadutegi batean jaio zen, Idahon, eta aita Frederickekin batera pasatzen zuen denboraren zati handi bat eraikuntzako kontratista lanetan. Herbert Grant Batesonekin ezkondu zen eta dibortziatu ondoren, Gabe izenaz aldatu zuen. AEBetako gobernuak hainbat patente eman zituen autogarbiketa-etxeari, eta horrek etxearen bakarkako asmakizunetarako emandako hogeita bost patente gehiagorekin batera, hirurogeita zortzi patente izatera iritsi ziren. Bere psikiatrak behin esan zion jeinu bat baino askoz gehiago zela, mundua zurea zela, eta ez uzteko inori beste ezer esaten.
Batzuetan bere asmakizuna barregarria izan bazen ere, gaur egun arkitektoak eta eraikitzaileak bat datoz funtzional eta erakargarria dela esatean. The Self-Cleaning House Erma Bombeck Harvard Unibertsitateko ikerlari eta umorista liluratu zuen Rushmore mendira gehitu behar zela esan zuen. Berriz, Fred Amranek, Minnesotako Unibertsitateko Sormeneko katedradunak, bere patentea izugarri konplexua eta inoiz irakurri zuen luzeena zela esan zuen. Self-Cleaning House-k bere bidea sartu zuen Ripleyren bilduman, sinetsi ala ez! Etxea 2002 eta 2003an ere erakutsi zuten Dallas-eko ( Texas) Emakumeen Museoan eta oso erakusketa ezaguna bihurtu zen. Gabe eta etxea 1982an People aldizkarian eta 2002an The New York Times Home & Garden sailean agertu ziren, baita The Guardian eta Phil Donahueren eztabaida saioan ere, baita hainbat liburutan ere, hala nola Echa Palahniuk-en Fugitives & Refugees liburuan (2003).
2016ko abenduaren 26an hil zen, 101 urte zituela.
Ciclova Română
Ciclova Română Errumaniako udalerri bat da, Caraș-Severin konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Burravoe
, antzinako eskandinavieraz Borgavágr, Eskoziako Shetland uhartediko etxalde bat da, Yell uhartean.
Lindewerra
Lindewerra Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Chusclan
Biztanleria
2007an Chusclan udalerrian erroldatutako biztanleak 967 ziren. Familiak 408 ziren, horien artean 104 pertsona bakarrekoak ziren (64 bakarrik bizi ziren gizonak eta 40 bakarrik bizi ziren emakumeak), 156 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 124 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 463 etxebizitza zeuden, 413 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 38 hutsik zeuden. 404 etxeak ziren eta 53 apartamentuak ziren. 413 etxebizitza nagusietatik 318 bere jabearen bizilekua ziren, 79 alokairuan okupaturik zeuden eta 16 doan lagata zeuden; 11 etxek gela bat zuten, 24 etxek bi zituzten, 47 etxek hiru zituzten, 108 etxek lau zituzten eta 223 etxek bost zituzten. 342 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 159 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 225 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 630 ziren, horien artean 469 aktiboak ziren eta 161 inaktiboak ziren. 469 pertsona aktiboetatik 430 lanean zeuden (241 gizon eta 189 emakume) eta 39 langabezian zeuden (13 gizon eta 26 emakume). 161 pertsona inaktiboetatik 62 erretiraturik zeuden, 43 ikasten zeuden eta 56 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Chusclan udalerrian 403 unitate fiskal zeuden, 952,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.345 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 56 komertzioetatik, 6 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 9 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 10 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 1 iturgina, 3 argiketariak, 1 ile apaindegia eta 4 jatetxeak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Chusclan udalerrian 41 nekazaritza-ustiategi zeuden, 702 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Leongo herriaren batasuna
Leongo Herriaren Batasuna (UPL) Espainiako alderdi politiko leonesista bat da. Ideologia transbertsala du eta Zamora eta Salamancarekin batera Leóngo Herriaren autonomia erkidegoa osatu nahi du, 1833ko banaketan bezala. Hiru probintziak eskualde bakar eta bereizi bat ziren 1983rarte, Gaztela eta Leongo Autonomia Estatutua sortu zenean.
Historia
UPL 1986an sortu zen Unión Leonesista (UNLE) izenarekin. Erakunde politiko hori Espainiako mugimendu leonesistatik zetorren pertsona-talde batek sortu zuen nahiz eta hainbat alderditakoak izan jatorrizko kideak. Hala nola, Aliantza Popularra, UCD, PSOE edo Alderdi Sozialista Popularrekoak. Haien ustez, Leóngo Herria ez zen Gaztela eta Leongo erkidegokoari atxikita egon behar. Izan ere, horrek antzinako Leóngo Erresumaren lurraldeen espazio politikoaren desagerpena zekarren,1833ko banaketatik geroztik osaturiko Leóngo Lurraldea berreskuratu nahi baitzuten.
UNLE beste sei talde leonesistarekin elkartu zen 1991ko otsailean eta horrela, UPL ofizialki jaio zen. José María Rodríguez de Francisco buru bihurtu zen, ordura arte Leongo Udaleko zinegotzi independentea izandakoa
UPLk garapen gorena lortu du Leonen, han sentimendu leonesista hedatuago dago eta. Bierzon Torre del Bierzoko alkatetza eta Eskualdeko Kontseiluan ordezkari bat lortu zituen 1995ean, CDS eta PPko kideak sartu baitziren euren zerrendetan. 1991ko udal-hauteskundeetan, UPLk aurrerapauso nabarmenak eman zituen: hiru zinegotzi Leongo Udalean eta probintziako diputatu bat.
1995 eta 1999ko udal eta autonomia- hauteskundeetan, UPL igo egin zen udal mailan. Gaztela eta Leóngo Gorteetan probintziako hirugarren indar politikoa bilakatu zen, 3 prokuradorerekin.
2003an UPLk boto eta zinegotzi kopurua nabarmen igo zuen, baina Leongo Udalean zuen ordezkaritza murriztu egin zen, PPrekin koalizioan gobernatzeak kalte egin baitzion. UPLk, orduan, Leongo Udalean PSOEri babesa ematea erabaki zuen, alderdi popularraren kalterako. Bestalde, lehen aldiz aurkeztu zen Zamorako probintzian eta gehiengo absolutuz gobernatutako bost udal lortu ziren, beste alderdi txiki batzuen laguntzarekin. Hola, UPLk 51 zinegoti eskuratu zituen probintzian. Ondorioz, probintzia horretako hirugarren indar bihurtu zen zinegotzi-kopuruari dagokionez eta bosgarren boto kopuruari dagokionez, nahiz eta herri nagusietan ordezkaritzarik ez izan.
Espainian gobernuko presidenteleondar bat izateko aukerak, José Luis Rodríguez Zapatero sozialistak, kalte egin zion UPLri. Hori dela eta, 2004ko martxoaren 14ko hauteskunde orokorretan emaitza apalak lortu zituen.
Gainera, beste arazo batzuk agertu ziren 2004aren amaieran. Besteak beste, Leongo Udaleko bozeramaileak, UPLko idazkari nagusi ohiak eta fundatzaileak, José María Rodríguez de Franciscok eta alkateorde Covadonga Sotok, alderdia utzi zuten. Bi zinegotzi hauek Amilivia udaletxera itzultzea hitzartu zuten eta Alderdi Autonomista Leonesarra izeneko plataforma politikoa sortu zuten.
Arazoak arazo, UPLk 4.000 afiliatu inguru lortu zituen garai horretan. Halaber, Zamora, Salamanca eta Madrilgo probintzieetan batzorde propioa osatu zuen. Une horretan, idazkari nagusia Eduardo López Sendino leondarra bihurtu zen, 2015eko hauteskundeetan Leongo alkatetzarako hautagai izango zena. Alderdiaren lehendakaria, aldiz, Pedro Ángel Gallego, Benaventeko alkatetzarako hautagaia.
2006ko ekainean, UPLk akordio bat sinatu zuen Salamancan, Unión del Pueblo Salmantino (UPS) erakundearekin eta Conceyu Xoven gazte-erakundearekin, 2007ko udal-hauteskundeetan elkarrekin aurkezteko. Hori dela eta, lehen aldiz izan zuen hautagaitza Leongo Herriko probintzia guztietan.
2006 eta 2007 artean, UPL akordio batera iritsi zen PPtik bereizitako talde batekin Bierzon batera aurkezteko. 2007ko udal hauteskundeetara aurkeztu zen Zamoran, Zamora Unidadekin koalizioan. Hala ere, emaitzak okerrera egin zuten, Zamora Unidad (3585 boto eta 35 zinegotzi 2003an) eta UPL (3794 puntu eta 51 zinegotzi 2003an) elkartuta emaitza apalak lortu baitzituzten. Hots, 2193 boto eta 27 zinegotzi, ordezkaritzaren %70 galdu zuten eta koalizioa Zamoran bosgarren indarra bihurtu zen.
2007ko hauteskundeen ondoren, botoak jaitsi egin ziren eta Diputazio Probintzialean giltza izateko aukera galdu zuten. Alabaina, Leongo Udalean esanguratsu izaten jarraitu zuten. Han PSOErekin hitzarmena sinatu zuen gobernatzeko, nahiz eta orduan Joaquín Otero idazkari nagusia aurka egon. Desadostasun horien ondorioz, Joaquín Oterok ezohiko biltzar bat deitu zuen azaroan eta bertan jakinarazi zuen ez zela berriz hautatzera aurkeztuko eta ordura arte alderdiko lehendakari izan zen Melchor Morenok ordezkatuko zuela. 2008ko hauteskunde orokorretan hondamendia bizi zuen alderdiak (4.679 botobaino ez zituzten lortu 2004an, berriz, 13.687 boto). Hori dela eta, Joaquín Otero, Héctor Castresana (Gorteetako prokuradoreak) eta Luis Herrero Rubinat (aurrekoen aholkularia eta San Andrés del Rabanedoko bozeramailea) kargutik kendu zituzten 2008ko uztailean. 2009ko otsailaren 4an, Leongo 2. Administrazio-Auzi Epaitegiak Luis Herrero Rubinati kendu zion UPLren taldean egoteko debekua, baina ez zion berretsi udal taldearen bozeramailetza. 2010eko apirilean, erakundea Conceyu Xovenengandik banandu zen eta UPLren Juventudes Leonesistas talde berria sortu zuen. 2010eko apirilaren 18an egindako biltzarrean, Javier Chamorro izendatu zuten idazkari nagusi, Lázaro García Bayón idazkariorde eta Pedro Ángel Gallego presidente.
2015eko maiatzaren 24ko hauteskundeen aurretik, UPLk akordio bat sinatu zuen UGAL-UPA nekazaritza sindikatuarekin eta harekin batera aurkeztu zen hauteskundeetara.
2016an, Unión del Pueblo Leonés eta Partido Autonomista Leonesista bateratuta aurkeztu ziren Leongo hauteskunde guztietara.
Banaketaren aldeko kanpaina
Zapateroren lehen gobernuak bultzada eman zion Espainiako autonomia-garapenari, zenbait autonomia-erkidegotako autonomia-estatutuak aldatuz. Gaztela eta Leongo autonomia-estatutua erreformatzeko prozesuan, UPLk «Leongo eta Gaztelako Autonomia Estatutua» izeneko proiektu alternatiboa aurkeztu zuen. Bertan, Leongo probintziak, bertako biztanle gehienek hala erabakiz gero, bere autonomia erkidego izateko legezko prozedura jasotzen zen. Era berean, proiektu horrek aurreikusten zuen Zamora eta Salamancako probintziek, nahi izanez gero, atxiki ahal izango zirela. Bereizketa egiten ez zen bitartean, UPLk proposatzen zuen Gaztela eta Leon bi lurraldek (Leon, Zamora eta Salamanca probintziak alde batetik eta Gaztela bestetik) osatutako autonomia-erkidego gisa definitzea. Horrez gain, izena Leon eta Gaztela izatea eskatzen zuten eta autonomiaren egoitzak bi lurraldeetan berdintsu banatzea. 2006ko apirileko Alderdiaren Kongresuan, banatze-prozedurei buruzko puntua aldatu egin zen, hegoaldeko bi probintzietako kongresukideek eskatuta, hala hegoaldeko bi probintziek tratu bera jaso zezaten.
Europako Parlamenturako hauteskundeak
Europako Parlamenturako 2019ko hauteskundeetan ez zen aurkeztu eta Europarako Konpromisoa hautagaitzarako botoa eskatu zuen.
Gazte leonesistak
UPLk Gazteria Leonesistak izeneko gazte erakunde bat ere badu, Leongo Herriko kultura, balioak eta arazoak gazteei helarazteko.
Waconia (Minnesota)
Waconia Minnesotako hiri bat da. Carver konderrian kokatua dago. 2010ean 10,697 biztanle zituen, 11.24 kilometro koadrotan banatuta.
Ascoliko brontzea
Ascoliko brontzea brontzezko xafla bat da, K.a. 89. urtean irarria, 1908an Erroman (Italia) aurkitu zena. Aliatuen Gerran Ascoli hartzen lagundu zuten Turma Salluitana-ko 30 zaldun aipatzen eta omentzen ditu. Egun Erromako Museo Kapitolinoan dago.
Historia
Pompeio Estrabon kontsulak Turma Salluitana izeneko zalditeria bildu zuen Aliatuen Gerran (K.a. 91-88) matxinatutako italikoen aurka borrokatzeko; seguruenik, Salduie (egungo Zaragoza) hiriko portuan osatu eta ontziratu zen gudaroste hori. Ascoliren konkistaren sari gisa, besteak beste, erromatar hiritartasuna eman zien kontsulak, eta hori brontzezko xafla batean islatu zuen.
Testua
Zaldun bakoitzaren izenak lerro bat hartzen du testuan, eta jarraian haren aitaren izena eta F(ilius) laburdura datoz. Zaldunen jatorria ere aipatzen da, denak Hispania Ziteriorreko hiriak. Brontzeak zati batzuk falta dituenez, lau zaldunen izenak galdu dira, eta hiru aitarenak ez daude osorik. Brontzean agertzen diren izen guztiak iberiarrak zirela, eta iberiar onomastikaren egitura kanonikoa eskaintzen zutela, pentsatzen bazen ere, batzuk euskal-akitanierazkoak izan daitezkeela proposatu da, hala nola Enneges, Arranes eta haren aita Arbiscar.
Stefania evansi
Stefania evansi Stefania generoko animalia da. Anfibioen barruko Hemiphractidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Ascoliko brontzea
Testua
Izenen zerrenda duen testuaren zatia hau da: N. Crinitiren irakurketa
Euskal itxurako izenak ageri dira bi epigraferen azpian, tribua edo jatorria iradokitzen dutenak kasu hauetan zein besteetan. Segiensis multzoa da bat, zeinak jatorriz Segia edo Sekiakoak direla adierazten duen (egungo Ejea de los Caballeros, Aragoin, baina lurralde baskoia izan zitekeena garai hartan), eta bestea Ennegensis multzoa zeina Eneko izenarekin lotu izan den, Enekotarren leinua esango bagenu bezala.
Tyrannus albogularis
Tyrannus albogularis Tyrannus generoko animalia da. Hegaztien barruko Tyrannidae familian sailkatua dago.
Tři Studně
Tři Studně Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 101 biztanle ditu eta 4,42 kilometro koadroko azalera. Žďár nad Sázavouko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1444 urtean egin zen.
Microglanis cottoides
Microglanis cottoides Microglanis generoko animalia da. Arrainen barruko Pseudopimelodidae familian sailkatzen da.
Třinec
Třinec Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 35.302 biztanle ditu eta 85,38 kilometro koadroko azalera. Frýdek-Místekeko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1397 urtean egin zen.
Wadena (Minnesota)
Wadena Minnesotako hiri bat da. Otter Tail konderrian kokatua dago. 2010ean 4,088 biztanle zituen, 13.93 kilometro koadrotan banatuta.
Třibřichy
Třibřichy Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 294 biztanle ditu eta 4,15 kilometro koadroko azalera. Chrudim barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1264 urtean egin zen.
Bangana lippus
Bangana lippus Bangana generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Lindig
Lindig Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
47 Tucanae
47 Tucanae izar kumulu bat da, Tucana konstelazioan. Nicolas Louis de Lacailleek aurkitu zuen n.
Izu penintsula
Izu penintsula (伊豆半島), Japonian dago, herrialde honetako hiriburu den Tokiotik gertu, Fuji mendia eta Ozeano Barearen artean, Honshu uhartean. Izu penintsula, gaur egun, Shizuoka prefekturaren zati da. Fuji-Hakone-Izu Parke Nazionalaren parte ere bada gaur egun.
Penintsularen hegoaldean, zortzi uhartek eratutako uhartedi bat dago, Izu uharteak bezala ezagutzen direnak (japonieraz Izu shoto). Izuk, "ur termalen tokia" esan nahi du.
Penintsula zein uharteak, toki turistiko ezagunak dira, ez bakarrik japoniarrentzat, baizik eta baita urpekaritza eta beste uretako kirol batzuk egitera datozen atzerriko bisitarientzat ere.
Gainera, Izu, japoniar abizen bat da, gaur egun, AEBak bezalako beste herrialde batzuetara hedatua, baita Yoshiaki Oshimak Gekkoko behatoki astronomikotik aurkitutako asteroide baten izena ere.
Francisco Javier Los Arcos
Francisco Javier María Acisclo Los Arcos Miranda (Zangoza, - Badalona, ) nafar ingeniari militar eta politikaria izan zen.
Zangozako alkatearen semea, 1866an Ingeniarien Akademian sartu eta 1871n teniente izendatu zuten. Bigarren Karlistaldian borrokatu zuen. Espainiako Lurreko Armada utzi ondoren, Alderdi Moderatuan sartu zen. 1876, 1879, 1884, 1886 eta 1893an diputatu hautatu zuten.
Erdialdeko Anatolia eskualdea
Erdialdeko Anatolia eskualdea (İç Anadolu Bölgesi) Turkiako zazpi eskualde estatistikotako bat da. Bere balioa administratiboa baino estatistikoa baino ez da. Herrialdearen erdialdean dago.
Probintziak
Eskualde honetan honako probintziak daude:
Yuta Minami
Yuta Minami (南 雄太) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashiwa Reysol, Roasso Kumamoto eta Yokohama FC. 1997ko sub-20en Munduko Futbol Txapelketan ere parte hartu zuen. 1999ko sub-20en Munduko Futbol Txapelketan ere parte hartu zuen.
Bihotz Sakratuaren eliza (Donostia)
Bihotz Sakratuaren eliza, Jesuitak bezala ere ezaguna, Donostiako Erdialdean, Garibai eta Andia kaleen artean dagoen eliza da. Jesuiten jabetza honetan elizaz gain, komentua eta aretoak daude. Elizaren oina oktogonala da, 1870ean Antonio Kortazarrek leku berean eraiki zuen zirko-antzokiaren oin zirkularraren perimetroko hormetatik eraikia.
Historia
Eliza eta komentuak osatzen duten multzoa 1902an eraiki zen Madrilgo Juan Bautista Lázaro de Diego arkitektoaren zuzendaritzapean. Aurrealdea harlanduzkoa du eta konposizio klasizistari jarraitzen dio, detaile neorromantikoekin. Nabarmentzekoa da kupula gurutzatua. 1904ean sagaratu zen Jesusen Bihoatzaren omenez.
Jesuiten elizaren eta komentuaren multzoan, izan zuen egoitza Herri Irratiak.
Djão
João Marques de Jesus Lopes, Djão ezizenez ezagunagoa (Tete, Ekialdeko Afrika Portugesa; 1958ko abuztuaren 16a - 2023ko urtarrilaren 7a ) Mozambiken jaiotako portugaldar futbolaria izan zen, aurrelari postuan jokatu zuena.
Selekzio nazionala
Portugalentzat jokatu zuen behin, 1981ean.
Bashkiria (1917–1919)
Bashkiria (Башҡортостан; latindar alfabeto ra ekarria Bashqortostan), beste izen batzuekin ere ezaguna: Bashkortostan, Bashkurdistan, Bashkiria Txikia edo Bashkiria Autonomoa) 1917 eta 1919 artean, Errusiako gerra zibilean, bizi laburreko Estatu autonomoa izan zen. Errusiako Estatuarekin lerrokatuta, sobietarrek Bashkiriari eraso egin zioten, eta, ondoren, Errusiako Sobietar Errepublika Sozialista ra erantsi zuten. Horren ondorioz, Bashkirko Errepublika Sozialista Sobietarrak 1919an ondorengotza eman zion eta ordezkatu zuen.
La Carballeda
La Carballeda (astur-leoneraz La Carbayeda) Zamorako probintziaren iparraldean dagoen eskualdea da. 1,216.54 km2-ko azalera dauka eta 3.506 biztanle zituen 2008an (2.88 bz/km2).
Geografia
Kokapen geografikoari dagokionez, mendebaldean Sanabria, iparraldean La Cabrera eskualdea (Leongo probintzia), ekialdean Benavente y Los Valles, hego-ekialdean Tierra de Tábara, hegoaldean Aliste eta hego-mendebaldean Bragançako barrutia (Portugal) eskualde mugakide ditu.
Tera ibaiak eta bere adarra den Negro ibaiak eskualdea zeharkatzen dute, Cabrera Baja eta Culebrako mendilerroen artean.
Udalerriak
<br style="clear:both;"> <br style="clear:both;">
Stefania ginesi
Stefania ginesi Stefania generoko animalia da. Anfibioen barruko Hemiphractidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Microglanis eurystoma
Microglanis eurystoma Microglanis generoko animalia da. Arrainen barruko Pseudopimelodidae familian sailkatzen da.
Zona supralitoral
Zona supralitorala, kostalde eta estuarioetan, marea bizien lerrorik altuenaren gainean dagoen eremua da, erregularki zipriztintzen dena, baina itsasoko urak ez du urperatzen, eta itsasaldi garaiekin bat egiten duten ekaitzetan baino ez da iristen eremu garaietara.
Tyrannus melancholicus
Tyrannus melancholicus Tyrannus generoko animalia da. Hegaztien barruko Tyrannidae familian sailkatua dago.
Bangana musaei
Bangana musaei Bangana generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Lippersdorf-Erdmannsdorf
Lippersdorf-Erdmannsdorf Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Corunca
Corunca Errumaniako udalerri bat da, Mureș konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Katxo
Katxo izan daiteke
Toponimia
Lapurdiko bi bertsolariren ezizena da:
Aliança Atlética Futebol Clube
Aliança Atlética Futebol Clube Ceará estatuko Beberibe hiriko brasildar futbol talde bat da. 2008ko martxoaren 27an sortu zen eta Cearako C Serieko Txapelketan jokatzen du.
Historia
Kluba jatorriz Pacatuba (Ceara) hirian sortu zen eta, batez ere, enpresa-sozietate moduan sortu zen lehenengoa.
2010ean klubak bere jarduerak Ceará Estatuko Iparraldeko Serra da Ibiapaba-ra eraman zituen, gaur egun eskualdeko hainbat hiritako kirolarien prestakuntzan lan egiten.
2011n, jada Aliança Ibiapaba izenarekin, taldea lehiaketetara itzuli zen Cearako Hirugarren Mailako Txapelketa jokatzera, orduan Viçosa do Ceará udalerrian kokatuta. 2015ean, klubak unitate bat sortu zuen Carapicuíba hirian, São Paulon, eta 2016an, Liga de Futebol Paulistak antolatutako Taça Paulistaren 1. edizioa jokatu zuen.
Polizia estatu
Polizia estatua bat gizartearekiko kontrol zorrotz bat mantentzen duen estatua da, batez ere askatasun zibilen ezabatzearekin eta batzuetan polizia indar sekretu baten bidez. Gobernuaren kontrola gizabanakoen nahiaren aurka doa, eta hau dela eta, estatu polizial bat demokraziaren aurka doa definizioz.
Băuțar
Băuțar Errumaniako udalerri bat da, Caraș-Severin konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Polizia estatu
Literaturan
Literaturan, estatu polizialaren adibide garbi bat George Orwellen 1984 eleberria da, non erregimen totalitario batek gerraren aitzakia erabiltzen du poliziak eta segurtasun kamarek biztanlegoa kontrolatzeko.
Băuțar
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Fredrika Bremer
Fredrika Bremer (Turku, Finlandia, 1801 eko abuztuaren 17a - Stockholm, Suedia, 1865 eko abenduaren 31) suediar idazlea izan zen. Suediako gizartean eragin handia izan zuen bere garaian, bereziki auzi feministetan.
Haurtzaroa eta gaztaroa
Fredrika Bremer Finlandian (Turkun) jaio zen, baina Stockholmera joan zen bizitzera hiru urte zituenean. Stockholm kanpoaldean hazi zen. Bere aita tirano bat bezala deskribatuta izan zen bere etxean, eta bere ama emakume mundutar bat bezala. Luterotar heziketa zorrotz baten arabera, bere amak feminitatearen ideia dantzari baten irudiak irudikatzen zuela uste zuen, horren ondorioz, zorrotz mugatu zuen Fredrika eta bere lau ahizpen elikadura. Ziur asko, Fredrikak gaur egun desnutrizio klinikoarekin diagnostikatuko litzateke. Fredrika eta bere ahizpak gizartean aurkeztu zituzten ezkontzeko, eta haien heziketa Europan zehar eginiko bidai batekin osatu zuten 1821 eta 1822 urteen artean.
Heldutasuna eta heriotza
Bremer ez zegoen pozik egoera honen aurrean, eta krisi egoeran erori zen, nondik herrialdean karitatezko lanak egiten irten zen, horien artean Johanna Berglindi haur gor eta mutuentzako eskola bat sortzen lagunduz Stockholmen. 1828 an idazle gisa hasi zen modu anonimoan 1831 ra arte argitaratu ziren eleberri batzuekin. Hala ere, emakume gisa, ez zuen inolako kontrol finantzariorik, ezta legalik ere. Hasieran, oraindik bere amaren etxean bizi zen (bere aita 1830 ean hil zen eta). Egun batean, idatzi eta ikasteko gela bat eskatu zion amari, baina amak uko egin zion. Beranduago, garaiko legeen arabera, ezin izan zuen bere familiarengandik jasotako diruari buruzko erabakirik hartu. Bere kontrolpean izan zituen etekin bakarrak bere literatura lanarekin irabazten zuen dirua izan zen.
1849 eta 1851 artean, Bremer Estatu Batuetara eta Kubara joan zen. Desilusionatu egin zen bertako egoera ikusterakoan, batez ere esklabutzagatik, horren kontra gogor azalduz. Politikoki liberala zen, baina Ingalaterrako langileriaren sozialismoarekin bat egiten zuen auzi batzuetan. Uste denez, gospel musikari buruz idazten lehena izan zen, esklaboak abesten entzun ostean. Suitza, Italia, Palestina eta Grezia ere bisitatu zituen 1856 eta 1861 artean, eta bere bidaien kontakizun ezagunak idatzi zituen.