cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arabiar–israeldar gatazka
1948ko Arabiar-israeldar Gerra
Armada israeldarrak arabiarren erasoei erantzuna eman zien, ezusteko garaipen militarrak irabaziz. Abendurako Israelek NBEk emandako lur gehiago eskuratu zuen eta Jerusalemgo mendebaldea ere hartu zuen. Baina, Israelek ez zuen lortu, Gazako zerrenda, Zisjordania, Jerusalemgo ekialdea kontrolatzea. Hauek arabiar herrialdeen esku geratu ziren, Gaza Egiptoren esku eta Zisjordania Jordaniaren esku.
Gatazka 1949. urtean amaitu zen Israelgo Estatuak eta beste arabiar herrialdeek sinatutako armistizioarekin. Bake ituna Greziako Rodas irlan sinatu zen martxoaren 10ean. Guda honek galera eta ondorio larriak ekarri zituen, bai israeldarrentzat eta bai arabiarrentzat. Batetik, hildako eta errefuxiatu kopuruetan eta bestetik, Gaza eta Zisjordaniko lurraldeetan Egiptok eta Jordaniak ez zutelako autodeterminazioa onartu Palestinar herriarentzat.
Suezko Gerra/Sinaiko Gerra (1956-1957)
Artikulu nagusia:  Suezko Krisialdia 1948. urteko gerra dela eta arabiar herrialdeek Israelekin eta judutarrekin zituzten harreman guztiak hautsi egin zituzten. Hori dela eta Israel mendebaldeko herrialdeen babesa edukitzea lortu zuen, horien artean, Estatu Batuak, Frantzia eta Erresuma Batua.
1952. urtean Gamal Abder Nasser militar egiptoarrak estatu golpe bat eman zuen Egiptoko Faruq erregearen aurka. Behin boterea hartuta errepublika bat aldarrikatu zuen, sozialismoaren ideiak ardatza zituena. Gobernu berri honek Erresuma Batua eta Frantziarekin zituen harreman guztiak hautsi egin zituen. Haustura politiko honek izugarrizko ondorioak ekarri zituen mendebaldeko herrialdeentzat, Egiptoren lurraldeetan zegoelako Suezko kanala. Nahiz eta ordurarte Suezko kanalaren administrazioa Erresuma Batua eta Frantziaren esku zegoen. Suezko kanala Mediterranear itsasoa eta Itsaso gorria lotzen duen kanal bat da, bertatik munduko petrolio ia dena pasatzen da.
Urte bereko urrian Israelek Sinai penintsula eta Gazako zerrenda eraso zuen. Azken hau Egiptoren kontrolpean zegoen 1949ko armistizioa zela eta. Egiptoarren aurka borrokatu ostean, eta guda asko irabazi ondoren Israelek Sinai penintsula osoa eta Gazako zerrenda kontrolatzea lortu zuen.
Geroago, NBEko aginduak zirela eta Israel Sinai penintsulatik eta Gazako zerrendatik erretiratu zen. Era berean, Egipto eta Israelen arteko muga 1949ko armistizioan adostutakoa izan zen. Muga honetako bakea NBEetako Kasko urdinek bermatu zuten.
Gatazka hau militarki mendebaldeko koalizioak irabazi zuen, Israelek Egiptoren aurka lortutako garaipenak zirela eta. Gainera, Egiptok Tirango itsasarteari jarritako blokeoa altxatu zuen. Honek ahalbidetu zuen Israelgo merkataritza bideak berriz zabaltzea. Baina, politikoki Egiptok irabazi zuen Suezko kanalaren kontrola edukitzen jarraitu zuelako.
Sei Eguneko Gerra (1967)
Artikulu nagusia:  Sei Eguneko Gerra 1967. urtean Egiptoko Nasser agintariak Kasko urdinen erretiroa eskatu zuen Sinaitik eta Gazako zerrendatik. NBEk eskaria onartu bezain pronto Egiptok lurralde hauek berriz ere militarizatu zituen 80.000 soldadurekin. Egiptok Suezko Gerran erabilitako estrategia berdina erabili zuen, Tirango itsasartea blokeatuz urte bereko maiatzean. Horrek berriro ere arriskuan jarri zuen Israelgo ontziak Itsaso Gorrira ateratzea eta eta Israelgo gobernuak gerra arrazoitzat hartu zuen. Hilabete berdinean Irak eta Jordania herrialdeek Egipto-Siria aliantzaz batu ziren. Jordaniako Hussein erregeak mendebaldeko herrialdeekin zituen harreman guztiak bertan behera utzi behar izan zituen, Arabiar Ligarekin bat egiteko.
Gatazkaren izenak esaten duen moduan, 6 egun iraun zituen gudak, zehazki ekainaren 5etik, ekainaren 10era. Hegazkin egiptoarrak bonbardatuz gain, Israelek Sinaiko penintsula ere eraso zuen. Siriak eta Jordaniak eraso hauei erantzun zieten. Israelek ez zuen uste Jordaniak aparteko esku-hartzerik izango zuenik gerra horretan eta, beraz, Jordaniaren aurkako fronteari garrantzia txikiagoa eman zion. Hurrengoko egunetan Israelek garaipen militar eta konkista garrantzitsuak eduki zituen, horien artean hauek dira garrantzitsuenak: Tirango itsasartea, Sinai osoa konkistatzea, Gazako zerrenda eskuratzea eta Ekialdeko Jerusalem okupatzea. Behin Jerusalem guztia hartuta, Israelek Zisjordania osoa kontrolpean edukitzea lortu zuen.
Egiptok eta Jordaniak jasotako porrot militarrak direla eta Israelek su eten bat proposatu zuen ekainaren 8an, gatazkaren 4. egunean. Beraz, hortik aurrera gerra ekintza gehienak iparraldeko frontean gertatu ziren. Iparraldean Israelek Golaneko lurraldeak bereganatu nahi zituen, bertan judutar asko bizi zirelako. Eraso gogorrak egin arren, ezin izan zuten Siriaren armada guztiz garaitu. Hala ere, porrota aurreikusi zuten siriarrek, eta eguna amaitzerako, tropak erretiratzen hasi ziren. Behin, Siria Golandik irten ondoren, Israelek eskuratu zuen. Damaskorako bidea libre zuten soldadu israeldarrek. Hala ere, nazioarteko presioari amore emanez, Israelek su etena indarrean jarri eta gerra amaitu egin zen.
Argi eta garbi gerra Israelek irabazi zuen, militarki garaipen asko irabazi zituelako eta era berean bere lurraldea asko handitu zelako. Baina, gatazka honetako konkista judutarrak zirela eta mundu mailan Israel eta bere jarrera sionisten aurkako iritzia gailendu zen. Hau dela eta, herrialde askok Israelen aliatuak izateari utzi zioten, adibidez, Sobietar Batasuna eta hirugarren mailako herrialde asko.
Nazio Batuen Segurtasun Kontseiluaren 242. Ebazpena
1967ko azaroaren 22an Nazio Batuen Segurtasun Kontseiluak 242. Ebazpena sortu zuen. NBEk arabiar-israeldar gatazkan egindako bigarren dekretua izan zen, lehena 1947. Urtean izan zen 181. Ebazpena atera zuenean. Dekretu berri honen arabera Israel Gaza, Zisjordania eta Ekialdeko Jerusalemetik erretiratzea agintzen du, hauek Sei Eguneko Gerran irabazi zuelako arabiar herrialdeei. Baina, Israelek ez zuen NBEren agindua errespetatu.
Higadura Gerra (1967-1970)
Artikulu nagusia:  Higadura Gerra
Higadura Gerra berriz ere Israel eta Egiptoren arteko gerra bat izan zen, azken honek SESBen laguntza ere eduki zuen. Gehienetan Sei Eguneko Gerraren jarraipen gerra bat izan zen. Egipto berak hasi zuen gatazka, bere helburua Sinai penintsula berreskuratzea zen Israelek Sei Eguneko Gerran konkistatu ziolako. 1969. urtean Egiptok Israelek Sinain zituen posizioen aurkako erasoak handitu zuen. 1970eko abuztuan bi herrialdeek su-eten bat sinatu zuten gerra amaitzeko, eta gerra hasi zenean zeuden posizio berberak mantendu zituzten, hau da, Sei Eguneko Gerra amaitu zenean zeuden berdinak.
Yom Kippur Gerra (1973)
Artikulu nagusia:  Yom Kippur Gerra Yom Kippur Gerra edo Arabiar-Israeldar Laugarren Gerra, Israelen eta Egipto nahiz Siriaren arteko gatazka bat izan zen, 1973ko urrian gertatu zena. Herrialde arabiarrak Higadura Gerran moduan, Israelek Sei Eguneko Gerran kendu zizkioten lurraldeak nahi zituzten berreskuratzea, horien artean Sinai, Golan, Zisjordania eta Gaza.
Egiptoko Gamal Abdel Nasser presidentea hil ondoren Anuar as-Sadat hartu zuen kargua. Honek NBEren 242. Ebazpenean oinarrituta erretiratze diplomatiko bat eskaini zion Israeli, Egiptokoak izan ziren lurraldeetatik. Baina, Israelek berriz ere uko egin zion erretiratze militarrari. Sobietar Batasunak laguntza militarra eskaini zion Egipto eta Siriari, aliatu estrategikoak bihurtuz, nahiz eta geroago Sadat presidentea sobietarretatik aldendu. Aldiz, Israelek mendebaldeko herrialdeen babesa zuen, horien artean Estatu Batuak.
Baina, Israelek hainbat kontra-eraso eman zituen frontearen bi aldeetan. Iparraldeko frontean Siriarrak garaitu zituzten eta Damasko erasotzeaz mehatxatu zuen. Beste frontean ere garaipen militarrak eduki zuen Israelek, Sinai berreskuratuz. Herrialde arabiarrek egoera hau ikusita adostu zuten guda ekonomiko bat egitea petrolioa bahituz Israeli eta bere aliatuei. Enbargo hau zela eta Estatu Batuak eta Sobietar Batasuna akordio batera heldu ziren NBEarekin, Zehazki 338. Ebazpenarekin. Ebazpen honek Egipto eta Siriako armaden su etena eskatzen zuen eta 242. Ebazpena martxan jartzea ere bai. Azkenean urriaren 25ean Israelek eta Egiptok su-etena sinatu zuten. Israelek berriz ere Sei Eguneko Gerran irabazitako lurraldeak mantendu zituen, hots, Sinaiko penintsula, Zisjordania, Gazako zerrenda eta Golango Gainak.
Camp Davideko Hitzarmenak (1978)
Camp Davideko Hitzarmenak Menahem Begin Israelgo lehen ministroak eta Anuar as-Sadat Egiptoko lehendakariak 1978an Camp Daviden (AEB) izenpeturiko akordioak izan ziren. Akordio horien arabera, Israelek Sinain hartutako lurraldeak Egiptori itzuliko zizkion eta ez zituen Egiptorekiko mugak aldatuko. Egiptok Israelgo estatu sionistarekin egindako akordioak Arabiar Ligako hainbat herrialdeen haserrea ekarri zuen. Askok traiziotzat hartu zuten, ondorioz, arabiar herrialdeek ez zuten bake-ituna errespetatu eta azkenean Arabiar Ligatik kanporatu zuten Egipto. 1978an Bakearen Nobel saria eman zieten Sadati eta Begini Camp Davideko akordioak egiteagatik.
1970eko Irail Beltza
Artikulu nagusia:  Irail Beltza
Israelek Sei Eguneko Gerraren ostean Zisjordania konkistatu zuenean, palestinar erresistentzia bere lurraldetik kanpo baseak jartzen hasi ziren, gehienbat Jordanian eta Libanon. Hori dela eta, herrialde hauetan biztanlego palestinarra izugarri hasi zen. Asko errefuxiatuak ziren, Israel eta herrialde arabiarren arteko gerretatik ihes egiten zutelako. Jordaniar gobernuak ez zuen begi onez ikusten milaka palestinar armaturen presentziak, erregearen agintea arriskuan jar zezakeelako. Libanon antzeko arazoak zituzten ere. Jordanian tentsioak gora egin zuen, armada eta palestinarren arteko borrokak hasiz. Adibidez, Hussein erregeak atentatu bat eduki zuen eta Palestinaren Askapenerako Herri Fronteak hainbat mendebaldar bahitu zituzten. Gatazka honek hainbat hildako, zein zauritu utzi zituen eta bakea lortzeko ahalegin denak ez zuten ezertarako balio. Ondorioz, palestinar erresistentzia betiko erbesteratuta izan zen, Libanon hegoaldean kokatuz.
1982ko Libanoko Gerra
Artikulu nagusia:  Libanoko Gerra Palestinarren kanporaketa dela eta, Palestinaren Askapenerako Erakundeak Libanon ezartzen du egoitza. 1978ko martxoan palestinar komando batek 35 zibil israeldar erailtzen ditu. Israelgo ejertzitoak Menahem Begin presidentearen aginduz Libano hegoaldeko 10.000 kilometro karratu inbaditzen ditu, nahiz eta hiru hilabete geroago erretiratu egiten den. Lau urte geroago, istiluak berriz ere hasi egin ziren eta ekainean Abu Nidal talde palestinarrak atentatu bat egiten du Londreseko enbaxadore israeldarrari. Eraso honek behartzen du Israelgo ejertzitoak berriz ere Libano konkistatzera. 100.000 soldadu eta 1500 tankez osatutako ejertzitoak, Libanon sartzen da eta Beiruteko kanpoalderaino iristen da. Nahiz eta hasieran Ariel Sharon Defentsa ministroak esan zuen, helburua zela 40 km-ko barneratze bat egitea. Siriarrak palestinarrekin bat egiten dira eta beraien ejertzitoa frontera bidaltzen dute.
Ekainaren 11an Estatu Batuak eta Sobietar Batasunak eskatutako su-etena indarrean sartu zen. Ondorioz, siriarrak bere herrialdera bueltatzen dira eta palestinarrak, zein PAEko agintariak. Palestinarrak Zipre islara bidaltzen dituzte eta bertatik hainbat herrialde desberdinetara bidaltzen dituzte, adibidez Aljeria, Yemen, Irak, Jordania eta Sudanera besteak beste. PAEko agintariak Tunisian ezartzen dute egoitza berria.
Lehenengo Intifada (1987-1993)
Artikulu nagusia:  Lehenengo Intifada
Lehenengo Intifada edo Harrien Matxinada, palestinarrek israeldar agintearen aurka 1987 eta 1993 urte bitarteetan egindako matxinada bat izan zen. Abenduaren 9an kamioi militar israeldar batek lau langile palestinar hil zituen Jabaliako errefuxiatu gunean. Egun batzuk geroago hasi ziren palestinarren eta militar israeldarren arteko liskarrak. Hilketak direla eta, manifestazio ugari egin ziren Gaza eta Zisjordaniako hirietan. Abenduaren amaieran, mila pertsona baino gehiago atxilotu zituzten Israelgo iturrien arabera; Palestinaren Askapenerako Erakundeak, berriz, 6,000 atxilotu eta gutxienez 62 pertsona hil eta 500 zauritu zirela zioten.
Hurrengoko bi urteetan palestinarren aurkako errepresioak areagotu egin ziren. Palestinako ekintzak desobedientzia zibiletik indarkeriaraino zihoazen. Greba orokorrez gain, Israelgo produktuentzako boikotak, graffitiak eta barrikadak, gazteek Israelgo Defentsa Indarren aurka harriak jaurti… azken ekintzak honek Intifadaren nazioarteko arreta erakarri zuten. Israelgo armadak manifestazioei emandako erantzun gogorrak, benetako munizioarekin, jipoiekin eta atzipenaldi handiekin, nazioarteko kondena ekarri zuen. 1982ko Libanoko Gerra dela eta, PAEk Tunisian zuen egoitza nagusia, Palestinako arazoaren epizentrotik oso urrun. Yassir Arafat presidentea ere bertan zegoen, deserriratuta, palestinar herria gidaritza edo administrazio barik utziz. Horregatik, Intifada sortu eta gutxira, Aginte Nazional Bateratua sortu zen, israeldarren erasoei aurre egiteko. Hainbat taldek osatzen zuten ANB, horien artean Palestinako Alderdi Komunista eta Palestina Askatzeko Fronte Popularra, zein Fronte Demokratikoa.
Gatazka honetan Hamas talde islamista ere sortu zen. Talde berri honen helburua gizarte musulman bat Palestinan ezartzea zen. Nahiz eta, Palestinako independentziaren alde borroka egin, ez zuten begi onez ikusten PAEk Israelekin egindako bake negoziazioak. Horregatik, munduko hainbat herrialdeek talde terroristatzat hartzen dute Hamas.
1988ko azaroaren 15ean Palestina Askapenerako Erakundeak inoizko adierazpen politikorik garrantzitsuena publiko egitea erabaki zuen: Palestinaren Independentzia Adierazpena. Adierazpen horretan estatu palestinar baten sorrera aldarrikatzen da: "Bere eskubide natural, historiko eta juridikoen arabera", Gazan eta Zisjordanian, Jerusalem hiriburu duelarik. Munduko ehun herrialdek baino gehiagok onartu zuten independentzia adierazpena. Independentzia aldarrikapen honek adierazten du palestinarrek Israelgo Estatuaren existentzia onartzen dutela, baina 242. Ebazpenean agertzen diren mugekin.
Palestinarren matxinadaren erdian, Jordaniak Zisjordaniarekin zituen lotura legal eta administratibo guztiak kentzea erabaki zuen. Horrela, Hussein erregeak amaitutzat eman zuen Zisjordaniako lurraldean Jordaniako subiranotasuna aldarrikatzeko asmoa.
Gatazka bukatu ezinean, Estatu Batuetako gobernuak 1991ko Madrilgo Bake Konferentzia inauguratu zuen, Israel eta palestinarren arteko guda konpontzeko asmoz. Baina, konferentzia honek ez zuen arabiar-israeldar gatazka konpondu. Gainera, bake konferentzia ez zuen NBEk antolatu, Estatu Batuak baizik. Azkenean, bi urte geroago Osloko Itunak egin ziren lehenengo Intifadari amaiera jarri zizkioten bake itunak.
Palestinar Estatuaren Sorrera
Palestinaren independentzia 1988ko azaroaren 15ean aldarrikatu zen, PAE Palestina Askatzeko Erakundearen Kontseilu Nazionalak Palestinaren independentzia aldarrikatu zuenean, alde bakarrez. Garai hartan, PAEk ez zuen kontrolik inongo lurraldetan, eta erbesteko gobernua zen. 1974an NBEko Batzar Nagusiak PAE Palestinako herriaren ordezkari gisa onartu zuen.
Bere hedadura geografikoa, orokorrean, Lurralde Palestinarrekin identifikatzen da. Nazio Batuen Erakundeak 1967ko mugak, Sei Eguneko Gerraren aurrekoak, onartzen ditu, Israelekin eztabaidatzeko arrazoi diren arren. Gaur egun ere, Palestinako Estatuaren lurraldea Israelen okupaziopean dago.
94 herrialdek onartu zuten Palestinako Estatua 1988an, eta, 2012ko urtarrilerako, Nazio Batuen Erakundeko 130 herrialdek onartu zuten formalki. Hala ere, Palestinako Estatuak ez dauka independentzia osoa eta hainbat errekonozimendu-estatus lortu ditu urteetan zehar.
Osloko Ituna
Artikulu nagusia:  Osloko Ituna
1993ko irailean, Osloko Itunean, Israelek bere armada Gazako eta Zisjordaniako lurraldeetatik pixkanaka erretiratzeko konpromisoa hartu zuen, Palestinako Aginte Nazionalaren autoritatea onartuz. Akordioaren arabera palestinarrek Sei Eguneko Gerran galdutako lurraldeak eskuratuko zituzten, hau da, Gaza eta Zisjordaniako eremu osoa. Bestalde, Palestina Askatzeko Erakundeak, zein Aginte Nazionalak formalki onartu zuten Israelgo Estatua.
Baina, Jerusalemgo gatazka aldiz konpondu gabe jarraitzen zuen (biek onartzen zuten beren Estatuen hiriburu gisa).
Nahiz eta, bi aldeek akordioa sinatu, inork ez zuen bete. Israelek kolono judutar eta militarrak zituen bueltatu behar ziren lurraldeetan. Palestinako erakunde armatuek, berriz, israeldarren aurkako eraso terroristekin jarraitu zuten.
Bigarrengo Intifada (2000-2005)
Artikulu nagusia:  Bigarrengo Intifada
2000ko Irailaren 28an, Israelgo oposizioko buru Ariel Sharonek Arroparen Kupula eta Al Aksa meskita bisitatu zuen, Palestinako Aginte Nazionaleko segurtasun buruaren bermea jaso eta gero. Musulmanentzat meskita hau Islamaren hirugarren lekurik sakratuena da eta palestinar askoren haserrea piztu zuen. Hurrengoko egunean hainbat istilu eta protesta piztu ziren Jerusalemgo Hiri Zahar osoan. Palestinarrek harriak bota zituzten Meskiten zabalgunean eta poliziak aldiz tiroekin erantzun zituzten. Eguna bukatzerakoan 7 palestinar hil ziren eta beste 300 zauritu. Hurrengoko egunetan gatazka eta manifestazioak Zisjordania eta Gaza osora zabaldu ziren.
Istiluak handitzen ziren bitartean, hildakoen tasa ere handitu egin zen. Ondorioz, Israelek berriz ere zenbait hiri eta lurralde okupatzen ditu, Zisjordania eta Gazan. Urte bat ondoren agintari palestinarrak, zein israeldarrak Egiptoko Tabat hirian bildu ziren, gatazkari bake bide bat topatu nahian. Baina, Bill Clintonen Estatu Batuetako presidentetzaren amaierak eta Ariel Sharonek Israelen lortutako garaipenak negoziazioak behin betiko uztea ekarri zuten.
Istiluak eta heriotzak goraka egin zuten hurrengoko bi urteetan, aipatzekoa da Yassir Arafat politikari palestinar historikoa hil zela Parisen. Ondorioz, beste pertsona batek hartu zuen Palestinar Aginte Nazionaleko presidente kargua.
2005. urterako istiluek behera egin zuten ta noizbehinkako indarkeria-ekintzak izan baziren ere, biktimen kopuruak nabarmen egin zuen behera aurreko urteekin alderatuta. Ez dago data edo ekintza zehatz bat Bigarren Intifadaren amaiera zehazten duena, baina behin erasoak bukatu ahala, gatazka ere bukatutzat ematen da. Gatazkaren ondorioz, israeldar ejertzitoa Gazako zerrendatik erretiratzen da eta gobernu sionistak harresi bat eraikitzen du Israel eta Palestinaren artean, Zisjordaniako israeldar harresia deitzen dena. Gutxi gora-behera 4.421 pertsona hil ziren israeldar eta palestinarren arteko bigarren gerra honetan.
2008-2009ko Gazako gatazka
Artikulu nagusia:  2008-2009ko Gazako gatazka
Babeserako Pilaren operazioa
2012ko azaroaren 10ean lau soldadu israeldar Gazako zerrendan hil ziren, atentatu palestinar batengatik. Erasoa Hamas talde politiko-armatuak egin zuen. 2006. urtetik Hamas Palestinako gobernuan zegoen, hauteskundeak irabazi zituelako. Ondorioz, Israelek Gaza erasotu zuen eta sei pertsona hil ziren israeldar misilen ondorioz.
Lau egun beranduago, Israelgo armadak, Ahmed Yabari politikari palestinarra erail zuen. Gobernuko kidea eta Hamas alderdiko kide garrantzitsuenetariko bat zen. Ekintza militar honek gatazkaren tentsioa areagotuko zuen.
Eraso eta hildako askoren ostean, su-eten batera iritsi ziren urte bereko azaroaren 21ean. Aipatzekoa da, bi kohete palestinarren eragina Jerusalemen, 1991tik ez baitzuen inpakturik jasotzen, eta hiru Tel Aviven. Munduko Osasun Erakundearen arabera 165 palestinar hil ziren, horietatik 42 (%26) umeak ziren. Israeldarren aldetik lau hildako eta 219 zauritu zeuden, gehienak zibilak ere.
2014ko Gazako zerrendako gatazka
Artikulu nagusia:  Hegi Babesgarria operazioa (2014)
2014. urtean Hamas eta beste talde palestinar batzuek Israelgo indar armatuak bonbardeatu zituzten Gazan. Ekintza hauen ondorioz, Israelek Hegi Babesgarria operazio militarra jarri zuen abian. Israelek gogortasun handiarekin erantzun zuen eta bonbardaketak abiatu zituen Palestinako Estatuko hainbat herrialdeetan. Eraso hauetan hainbat zibil palestinar hil ziren,  EITBk emandako datuen arabera, 2.167 hildako egon ziren: tartean, 2.100 palestinar, gehienak zibilak. 500 ume hil ziren Gazako Zerrendan gatazkan. Israelek 67 pertsona galdu zituen, horietatik 64 militarrak. 11.000 zauritu egon ziren. Gatazkak zauritu kopuru handia utzi zuen eta gehienak zibilak izan ziren. Eraso hauen ondorioz, herrialde askok Israelekin zituzten akordioak hautsi zituzten eta mendebaldeko herrialde askotako gobernuek Israelek egindako erasoaldiak kondenatu zituzten, adibidez, Alemania, Espainia, Kanada…
Gatazka hasi eta 50 egun beranduago, Hamas eta israeldarrak su eten indefinido bat onartu zuten, gatazkarekin amaituz.
Munduko herrialdeak
Suedia izan zen Palestina ofizialki estatu gisa aitortzera ausartu zen Europako Batasunaren barruko lehen herrialdea, horren ondorioz, Erresuma Batuko eta Irlandako parlamentuek tinko jarraitu zituzten urratsak.
Espainiako Kongresuak ia aho batez onartu zuen Estatu palestinarra onartzeko legez besteko proposamena. Talde guztien babesarekin atera zen aurrera (aldeko 319 boto, abstentzio bat eta bi ezezkorekin) baina aurretik Europar Batasunaren adostasuna lortu behar zuen.
Europar Batasuneko akordio hori korapilatsua zen. EBn sartu aurretik, Txekiar Errepublikak, Poloniak, Hungariak, Errumaniak, Maltak eta Ziprek aitortua zuten Palestinako Estatuaren subiranotasuna. Bestalde, Alemania, Holanda eta Danimarka zeuden, estatus horri uko egiten ziotenak.
Mapa honetan, berdez ikus ditzakezu gaur egun Palestina ofizialki aitortzen duten 130 herrialde baino gehiago. Horien artean, gehienak Latinoamerikakoak, Afrikakoak eta Asiakoak, salbuespen gutxirekin. Grisez, Palestina estatu burujabe gisa existitzea ukatzen duten herrialdeak. AEBk, Israelez gain, kriston boterea lortu du Palestinaren aurkako bandoan.
Gatazkaren kostuak
1948ko maiatzaren 14an Israel "estatu" gisa sortu zenetik, dozenaka lurralderekin lur gehiago irabaziz, kuartelik gabeko gerra bat sortu zen, gutxienez 52.320 hildako eta milaka zauritu utzi dituena 2016 urtera arte, Palestina kaltetuena izanik.
2000 eta 2017 urteen bitartean 9.500 izan ziren bizitza galdu zuten palestinarrak, eta 1246 israeldarrak.
Gatazkaren sinbologia (artean, zinean...)
Hainbat pelikula egin dira arabiar-israledar gatazkari buruz, bai palestinarren ikuspuntutik eta bai israeldarren ikuspuntutik. 2005. urtean Hany Abu-Assad zuzendari palestinarrak “Paradise Now” filma egin zuen. Pelikula osoa Zisjordanian grabatu zen. Nahiz eta, zuzendaria palestinarra izan, kritika gogor bat egiten du bere herriari edo bere herriko talde armatuei. Pelikulan, bi haur errekrutatu dituzte Tel Aviven bonbekin eraso suizida bat egiteko. Khaled eta Said mugarantz abiatu dira, gorputzean itsatsitako lehergailuekin.
Beste filma batzuk ere badaude, Israelen jarrera sionistaren kritika bat egiten dutenak, adibidez, “El arbol de los limones” eta “Sal de este mar”. Bi filmetan, adibidez, Israelek Zisjordanian eraikitzen duen horma ikus daiteke. Beste film batzuk ere existitzen dira gatazkari buruz: “Omar”, “Big Bad Wolves”, “Exodo” eta “Exodus”. Azken hau nahiz eta ez izan arabiar-israledar gatazkari buruz, gai garrantzitsu bat azaltzen du: judutarrek egindako exodoa, bere lurraldeetatik kanporatuak izan zirelako.
Arteari dagokionez arabiar-israeldar gatazka gehienbat argazkilaritzaren bidez jorratu izan da, marrazketaz baino. Gatazka honetan badaude hainbat argazki oso famatuak egin direnak. Badago argazki bat oso ondo iruditzan duena palestina israeldar gatazka, ume palestinar batzuk tanke israeldar bateri harriak jaurtitzen ari direnean. Bestetik, oso famatuak ere dira tiragomak erabiltzen dituzten palestinarren argazkiak.
Cetkovice
Cetkovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 752 biztanle ditu eta 8,53 kilometro koadroko azalera. Blanskoko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1547 urtean egin zen.
Arabiar–israeldar gatazka
Gatazkaren sinbologia (artean, zinean...)
Gatazka armatu honek palestinoaren edo kufiyyaren erabilera zabaldu du mundu maila osora. Palestinoa palestinarrek eta erabiltzen duten zapi bat da, lepoaren eta buruaren gainean jartzen dena. Beste herrialde arabiar batzuetan ere erabiltzen da. Itxurari dagokionez, zuriak izaten dira eta adorno beltz edo gorri batzuk dituzte.
Lehen esan bezala, mundu mailan dago zabalduta eta politikoki ezkerreko borroka ideologia edo alderdiekin dago lotuta, adibidez, Euskal Herrian erabili ohi izan da. Beraz, palestinoa edo kufiyya askatasunaren eta autodeterminazioaren sinbolo bihurtu da.
Pescopennataro
Pescopennataro Italiako udalerri bat da. Iserniako probintzian kokatuta dago, Molise eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Bakean dagoena, bakean utzi
Bakean dagoena, bakean utzi ( edo Pakian donai, pakian utzi) Idoia Torregaraik eta Mirari Martiarenak sortutako ikuskizuna da, LANKU ekoizpen-etxearekin zabaltzen dutena.
Mirari Martiarena eta Idoia Torregarai artistek eurek elkarrekin jositako sei bakarrizketa aurkezten dituzte. Euskara eta generoa umoregai hartuta, euskalkiak, onomatopeiak, amatasuna, gorpuztasuna eta kristalezko sabaia dituzte hizpide, besteak beste, ordubete inguruko emankizunean. Kritika eginez, deseraikiz eta barre eginez, bazterrak zirikatzen dituzte.
2018an plazaratu zuten eta harrezkero gutxienez 150 herritan zabaldu dute. Ikuskizunean emakume baten eguneroko bizitzan gertatzen direnak islatzen dituzte ikuspuntu umoretsu batetik. Euskarazko umoregintzan eta generoko gaiak lantzen aitzindariak izan dira.
NGC 7118
NGC 7118 galaxia bat da, Grus konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Tarczyn udalerria
Tarczyn Poloniako Mazoviako voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Piaseczno barrutian kokatuta. 114,27 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 11378 biztanle zituen.
Ballyvaughan
Ballyvaughan edo Ballyvaghan (irlanderaz Baile Uí Bheacháin, euskaraz "Ó Beachán-en herria" esan nahi du) Irlandako Clareko konderriaren iparraldean dagoen udalerri bat da. Bbadia txiki batean kokatua dago, hau era berean Galwayko badian dagoelarik. N67 errepideak zeharkatzen du.
The Burren eremuaren ipar-mendebaldean kokatua dago.
Yuhong Barrutia
Yuhong Barrutia (txinera sinplifikatuz: 于洪区; pinyineraz: Yúhóng Qū), Shenyang osatzen duten barrutietako bat da. 2003ko erroldaren arabera 350.000 pertsona bizi ziren 774,0 kilometro koadroko azaleran.
Barazea
Barazea edo Sardekagaña Mendebaldeko Piriniotan dagoen mendia da. 1.893 metro ditu. Zuberoan osoki dagoen mendirik altuena da, altuagoak direnak Nafarroarekin partekatzen baitute gaina.
Kartxela (1.982 m) eta Otsogorrigaña (1.922 m) mendiekin batera zirku geologikoa osatzen du.
Copella nattereri
Copella nattereri Copella generoko animalia da. Arrainen barruko Lebiasinidae familian sailkatzen da.
Somme-Tourbe
Somme-Tourbe Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Somme-Tourbe udalerrian erroldatutako biztanleak 133 ziren. Familiak 58 ziren, horien artean 11 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 7 bakarrik bizi ziren emakumeak), 29 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 14 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 61 etxebizitza zeuden, 57 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 58 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 57 etxebizitza nagusietatik 43 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 15 etxek lau zituzten eta 31 etxek bost zituzten. 51 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 25 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 28 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 91 ziren, horien artean 64 aktiboak ziren eta 27 inaktiboak ziren. 64 pertsona aktiboetatik 62 lanean zeuden (34 gizon eta 28 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 27 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Somme-Tourbe udalerrian 65 unitate fiskal zeuden, 157 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.389 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Aplastodiscus ibirapitanga
Aplastodiscus ibirapitanga Aplastodiscus generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Tarłów udalerria
Tarłów Poloniako Gurutze Santuko voivoderriko landa-udalerri bat da, Opatów barrutian kokatuta. 163,35 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5303 biztanle zituen.
Presidente Franco
Presidente Franco Paraguaiko udalerri bat da, Paraná Garaiko departamenduan kokatua. 2017ko estimazioen arabera 95993 biztanle zituen.
2440 Educatio
2440 Educatio asteroide baten izena da. azaroaren 7an aurkitu zuen E. F. Helin, S. J. Bus-ek Palomar Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1978 VQ izena zeraman.
Orbitaren ezaugarriak
2440 Educatio asteroidearen orbitak batezbeste 2,215 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,853 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,577 distantziara. Eszentrikotasuna 0,163 da, eta makurdura orbitala 4,1ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 13.1 da.
Clinton (Iowa)
Clinton Iowako hiri bat da. Clinton konderrian kokatua dago. 2010ean 26,885 biztanle zituen, 91.05 kilometro koadrotan banatuta.
Gibelzuri orrizabal
Gibelzuri orrizabala (Russula delica) Russulaceae familiako onddoa da.
Deskribapena
Kapela: 7 eta 20 cm arteko diametrokoa. Hasieran hemisferikoa, gero inbutu formakoa, erdian oso nabarmen hondoratua. Ertza gingilduna (lobulatua) eta barrurantz begira. Kolore zurikoa edo okre zikinekoa. Erdian orban arre edo marroiak ditu, ertz argiagoa eta batzuetan apur bat pitzatua. Ilegabea, lehorra eta matea. Azala berriz ezin da bereiztu. Oro ar, landare hondarren eta lurrez erdi estalita agertzen da.
Cetoraz
Cetoraz Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 295 biztanle ditu eta 12,04 kilometro koadroko azalera. Pelhřimoveko barrutian dago.
Gibelzuri orrizabal
Deskribapena
Orriak: Ez oso dekurrenteak eta sabeldunak. Kolore zurixkakoak edo krema-argi zikinak, marroiz zikintzen dira zahartzean edo ertzak igurtzitzean.
Cetoraz
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1160 urtean egin zen.
Gibelzuri orrizabal
Deskribapena
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: Laburra, trinkoa, gogorra, zilindrikoa eta oinarrirantz mehetua. Zuria, orban irregular arrexkak ditu.
Haragia: Zuria, baina airearekin kontaktuan dagoenean, ordu batzuetara tonalitate arreak edo arrosak hartzen ditu. Oso hauskorra eta gogorra. Fruta gaztearen usaina baina zahartuaz arrainarena hartuaz joaten da. Zapore mina. Etimologia: Latinetik dator russula hitza, russus-etik, gorriaren txikigarritik: Apur bat gorrixka, kolore gorria daukatelako russula generoko espezie askok. Delica berriz, delicor-etik dator, adorerik gabe, latex gabe.
Jangarritasuna
Erdipurdikoa, kontsumitzeko denbora luzean egosi behar da.
Nahasmen arriskua
Orriak urdin-berdexka zurbilez tindatuta (batez ere oinaren ondoan) dituen Russula chlotoides-arekin. Autore batzuentzat espezie bera da. Lactarius vellereus eta Lactarius piperatus espeziekin, baina hauek latexa edo esnea dute haustean. Russula pseudodelica-rekin, kolore horixka du, baita gorrixka ere.
Sasoia eta lekua
Udaberri amaieratik udazkenera arte. Oso ohikoa konifero eta hosto-zabal basoetan. Kare-lurretan edo neutroetan. Erdi lurperatuta agertzen da. Desegitean, Asterophora parasitica agertzen da perretxiko honen gainean.
Banaketa eremua: Europa, Britania Handia eta Asia.
NGC 7120
NGC 7120 galaxia bat da, Aquarius konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
Sujiatun Barrutia
Sujiatun Barrutia (txinera sinplifikatuz: 苏家屯区; pinyineraz: Sūjiātún Qū), Shenyang osatzen duten barrutietako bat da. 2003ko erroldaren arabera 420.000 pertsona bizi ziren 776,0 kilometro koadroko azaleran.
Brongniart jauregia
Brongniart jauregia (Palais Brongniart) edo Burtsaren jauregia (palais de la Bourse) Frantzia hiriburuaren 2. barrutian dagoen jauregi bat da, Parisko Burtsaren egoitza dena. Napoleon Bonaparte 1807an Alexandre Théodore Brongniart arkitektoari jada 1724tik aurrera martxan zegoen burtsarentzat eraikin berri bat diseinatzea eskatu zion.
Lanak 1808an hasi ziren, baina Alexandre Théodoreren heriotza eraikuntza betean iritsi zitzaion, 1813an, eta, beraz, Éloi Labarre arkitektoak jarraitu behar izan zuen proiektuarekin, 1826ko azaroaren 4an inauguratu baitzen. Brongniart jauregiak 150 urte baino gehiagoz hartu zituen burtsa-jarduerak, 1987an sistema informatizatuari utzi aurretik. Gaur egun, eraikina, funtsean, auditorio gisa erabiltzen dute, kongresuak, erakusketa bereziak eta ekitaldiak egiteko.
Bitxikeria gisa, 1967an soilik lortu zuten emakumeek Parisko Burtsaren jauregian sartzeko eskubidea.
Copella nigrofasciata
Copella nigrofasciata Copella generoko animalia da. Arrainen barruko Lebiasinidae familian sailkatzen da.
Ernest Walton
Ernest Thomas Sinton Walton (Dungarvan, Waterford, 1903ko urriaren 6a - Belfast, 1995eko ekainaren 25a) irlandar fisikaria izan zen. Cambridgen egin zituen fisika-ikasketak, eta John Douglas Cockcroft fisikariarekin lan egin zuen. Dublingo Trinity College unibertsitatean, katedraduna izan zen. 1932an, Cockcroft fisikariarekin batean, lehen transmutazioa lortu zuen, litioarena, modu artifizialean azeleraturiko protoiak erabiliz. 1951n, Fisikako Nobel saria jaso zuten lan hari esker.
Ernst Curtius
Ernst Curtius (Lübeck, 1814ko irailaren 2a - Erroma, 1896ko uztailaren 11) alemaniar historialaria, humanista, kritikaria eta jakituna izan zen.
Pike Creek (Delaware)
Pike Creek Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. New Castle konderrian kokatuta dago, Delaware estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Agnès Dürer
Agnès Frey (Nuremberg, 1475 - ibidem, 1539ko abenduaren 28) Albrecht Dürer margolariaren emaztea eta laguntzailea izan zen. Ezkondu ostean Agnès Dürer izen-deitura hartu zuen.
Bizitza
Agnès Frey, Hans Frey errementariaren eta Annaren alaba zen. 1494ko uztailaren 7an Dürerrekin ezkondu zen. Bikoteak ez zuen seme-alabarik izan. Agnè haren senarrari behin baino gehiagotan lagundu zion modelo gisa. Ezagutzen den bere lehenengo erretratua 1494koa da. Beste lanetan ere senarrari lagundu zion, esaterako margolariaren estanpak Leipzig eta Frankfurt am Mainengo merkatuetan saltzen. Margolariak Holandan zehar egin zuen bidaian lagundu zion baita ere. Dürer hil zenean haren akuarelak banatu zituen.
Pettoranello del Molise
Pettoranello del Molise Italiako udalerri bat da. Iserniako probintzian kokatuta dago, Molise eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Pettoranello del Molisek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ethereum
Vitalik Buterin software garatzaileak Bitcoinen sisteman Turing lengoaia oso bat txertatzea proposatu zuen protokoloaren hobekuntza bezala, kontzeptua Sergio Demian Lernerren jatorrizko ideia bat izan arren, bere tesian garatzen duena. Sistema 2015eko uztailaren 30ean atera zen behin betiko.
Historia
Ethereum, hasiera batean, egunkari zuri batean deskribatu zuen Vitalik Buterinek, Bitcoin Magazineren programatzaile eta fundatzaile batek, 2013ko amaieran aplikazio deszentralizatuak eraikitzeko helburu batekin. Buterinek argudiatu zuen Bitcoin eta blockchain teknologiek diruaz gain beste aplikazio batzuetatik probetxu atera zezaketela, eta aplikazio garapenerako hizkuntza bat behar zutela, errealizadore-aktibo eta -munduetara iristeko modukoa. Hala ere, proiektuaren nondik norakoari buruz adostasunik lortu ez ondoren, plataforma berri bat garatzea proposatu zuen, azkenean Ethereum bilakatuko zen hizkuntza orokorrago batekin. Ipar Amerikako Bitcoin Biltzarrean estreinatu zen, Miamin, 2014ko urtarrilean. Konferentzian, pertsona talde batek etxe bat alokatu zuen Miamin: Gavin Wood, Charles Hoskinson eta Anthony Di Iorio, azken hau izanik proiektua finantzatu zuena. Azkenik, handik sei hilabetera, fundatzaileak berriro elkartu ziren Zug hiriko (Suitza) etxe batean, non Buterinek fundatzaileei esan zien proiektua irabazi-asmorik gabekoa izango zela. Hoskinsonek proiektua utzi zuen garai hartan.
Etimologia
Buterinek Ethereum izena aukeratu zuen Wikipediaren zientzia-fikziozko elementuen zerrenda aztertu ondoren. Berehala konturatu nintzen ikusiak nituen beste aukera guztiak baino gehiago gustatzen zitzaidala; uste dut itxura ona zuela eta "eter" hitza zuela, unibertsoa betetzen duen eta argia bidaiatzen uzten duen elkargune hipotetiko ikusezinari erreferentzia eginez . Buterinek nahi zuen bere plataforma izan zedin aplikazioetarako bitarteko beheragokoa eta hautemaezina.
Ethereum 2.0
Gaur egun, iturburuaren garapena Ethereum 2.0 edo ETH2 bezala ezagutzen den Ethereumerako eguneratze handi baterako bideratua dago. Eguneratzearen helburu nagusia da sarerako transakzioa handitzea, segundoko 15 transakzio ingururen korrontetik segundoko milaka transakzio baino gehiagora joatea.
Aipaturiko helburua da, lan-karga paraleloan (zorroztasun gisa aipatua) doan blokchain askotan zatituz handitzea, eta, gero, guztiek adostasunezko blokchain komun batean parte hartzea, halako moldez, non kate berezi batekin malizioski mailukatzea beharrezkoa izango bailitzateke adostasun arruntarekin, erasotzaileari inoiz baino gehiago kostako litzaiokeena.
Ethereum 2.0 hiru fasetan martxan jartzeko diseinatua dago:
Diseinua
Nodo bakoitza sare txiki batekin komunikatzen da, bere pareak bezala ezagutzen dena. Nodo batek blokeoan beste transakzio bat sartu nahi duenean, trukea pareei bidaltzen die, gero pareei, eta abar. Horrela, sare osoan zabaltzen da. Zenbait nodek, meatzari deituak, transakzio berri horien guztien zerrenda mantentzen dute eta bloke berriak sortzeko erabiltzen dituzte, gero sareko gainerakoei bidaltzen dizkietenak. Nodo batek bloke bat hartzen duen bakoitzean, blokearen eta bertan dauden transakzio guztien baliozkotasuna oztopatzen du eta, baliozkoa bada, blokeoari gehitzen dio eta aipaturiko transakzio guztiak exekutatzen ditu. Sarea hierarkikoa ez denez, nodo batek lehia-blokeak jaso ditzake, eta hauek norgehiagoka-kateak izan daitezke. Katea bat dator blokeoarekin "kate luzeko araua" jarraituz, eta horrek adierazten du une jakin batean bloke gehien dituen katea dela kate kanonikoa. Arau honek adostasuna lortzen du meatzariek ez dutelako nahi beren informatika-lana oztopatu kateak abandonatuko duen kate bati.
Ether diseinua
Ethera (Eth) Ethereum protokoloaren bidez sortutako kriptomoneta meatzariei ematen zaien sari bat da, blokeo kateari blokeoak gehitzeagatik. Transakzio-tasak ordaintzean onartzen den diru bakarra da, meatzariengana ere doana. Blokearen sariak, transakzio sariekin batera, pizgarriak ematen dizkie meatzariei blokeo-katea hazten jarrai dezaten (hau da, transakzio berriak prozesatzen jarraitzeko). Beraz, ETH funtsezkoa da sarearen funtzionamenduan. Ethereum kontu bakoitzak ETH oreka bat dauka eta beste edozein kontutara bidal dezake kriptomoneta bera.
Kontuak
Ethereumari buruzko bi kontu mota daude: erabiltzaile-kontuak (kanpoko kontuak bezala ere ezagunak) eta kontratuak. Bi motakoek ETH oreka dute, ETH edozein kontutara bidal dezakete, kontratu baten edozein funtzio publikori dei diezaiokete edo kontratu berri bat sor dezakete, eta blokeo-katean eta estatuan identifikatuta daude beraien helbideen bidez.
Erabiltzaile kontuak dira transakzioak sor ditzaketen bakarrak. Transakzio bat baliozkoa izan dadin, sinatu egin behar da, kontuaren klabe pribatua erabiliz, 64ko kable hamaseitarra, kontuaren jabeak bakarrik jakin beharko lukeena. Erabiltzen den sinadura-algoritmoa ECDSA da. Horretarako, algoritmo honek sinatzailearen helbidea sinaduratik ateratzeko aukera ematen du, giltza pribatua ezagutu gabe.
Kontratuak aldiz, kodea (funtzio eta deklarazio aldakorren multzoa) eta kontratu-biltegiratzea (aldagaien balioak une jakin batean) lotu dituen kontu-mota da. Kontratuak entitate pasiboak dira, bere funtzioetako bat deitzen den kontuagatik edozer gauza egiteko gai direnak. Bere kodea exekutatu bitartean, kontratu batek honako hauek egin ahal izango ditu: ETH bidali, bere biltegira idatzi eta irakurri, funtzioaren amaieran hiltzen den aldi baterako biltegiratzea (memoria) sortu, bere funtzioetako edozeini deitu, beste kontratu bateko edozein funtzio publiko deitu, kontratu berri bat sortu eta egungo transakzioari edo blokeoari buruzko informazioa eman.
Bitcoinarekin konparaketa
Bitcoinen erabilera nagusia balio biltegi bat eta korronte digital bat dela da. Etherra balio digital eta biltegi gisa ere erabil daiteke, baina Ethereum kateak aplikazio eta kontratu deszentralizatuak sortu eta kudeatzea ahalbidetzen du. Ethereum blokeak gutxi gorabehera 12 segundotik behin baliozkatzen dira, Bitcoina aldiz, 10 minuturo. Gainera, Bitcoinek 21.000.000 txanponeko diru-hornidura finkoa du, eta Ethereumak, aldiz, ez du diru-hornidurarik. Ethereum eta Bitcoin biak meatzariak (proof-of-work) dira eta kriptomonta-trukean eros daitezke.
Onurak
Ethereumak, hainbat onura ere baditu, ona hemen onura nagusiak:
Peña Cabarga
Peña Cabarga (euskaraz Cabarga Haitza) Espainiako Kantabria autonomia erkidegoko kostaldean dagoen mendi bat da, Santander hiriburutik hurbil. 569 metroko garaiera du.
Gailurraren alboan Indianoren monumentua izeneko behatokia bat dago. Gainera gailuretik Santanderko badia, Santander hiria eta Europako mendien ikuspegiaz goza ahal liteke. Zeru garbiko egunetan Bizkaia eta Burgosko probintzia ere ikus daitezke.
Espainiako Itzulia
Bertan dagoen mendatea hiru bider Espainiako Itzuliaren etapa bateko amaiera izan da, 1979, 2010 eta 2011an.
Glossamia wichmanni
Glossamia wichmanni Glossamia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apogonidae familian.
Domingo Martínez de Irala (Paraguai)
Domingo Martínez de Irala Paraguaiko udalerri bat da, Paraná Garaiko departamenduan kokatua. 2017ko estimazioen arabera 5956 biztanle zituen.
Didier Mundutegi
Didier Mundutegi (Baiona, 1953ko maiatzaren 19a - ) euskal marinela da.
Beti itsasoari lotuta, Parisen emandako 20 urtetan, itsasontziak egiteari ekin zion. Baionako Merkataritza Ganbarako ere lan egin du Donibane Lohitzune-Ziburu portuko zuzendari gisa.
Tarnawatka udalerria
Tarnawatka Poloniako Lublingo voivoderriko landa-udalerri bat da, Tomaszów Lubelski barrutian kokatuta. 82,83 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 3956 biztanle zituen.
Clio (Iowa)
Clio Iowako hiri bat da. Wayne konderrian kokatua dago. 2010ean 80 biztanle zituen, 1.95 kilometro koadrotan banatuta.
Aplastodiscus leucopygius
Aplastodiscus leucopygius Aplastodiscus generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Cetyně
Cetyně Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 155 biztanle ditu eta 3,5 kilometro koadroko azalera. Příbramgo barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1307 urtean egin zen.
Parisko Udala
Parisko Udala (mairie de Paris) Frantziako hiriburua gobernatu eta kudeatzen duen erakunde politikoa da. Parisko alkatea buru du, 1977tik aurrera bozketa unibertsalez aukeratua delarik. 1357tik aurrera egoitza Parisko herriko etxean du.
Parisko lehen udala 1260 inguruan eratu zen, Luis IX.ak ur-merkatarien korporazio boteretsuko probestuei hiriaren zati bat administratzeko eskubidea eman zionean.
2441 Hibbs
2441 Hibbs asteroide baten izena da. ekainaren 25an aurkitu zuen E. F. Helin, S. J. Bus-ek Siding Spring Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1979 MN izena zeraman.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 13.9 da.
Montigny-lès-Vesoul
Montigny-lès-Vesoul Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Montigny-lès-Vesoul udalerrian erroldatutako biztanleak 632 ziren. Familiak 243 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 77 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 102 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 254 etxebizitza zeuden, 244 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 226 etxeak ziren eta 27 apartamentuak ziren. 244 etxebizitza nagusietatik 184 bere jabearen bizilekua ziren, 57 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 10 etxek gela bat zuten, 2 etxek bi zituzten, 18 etxek hiru zituzten, 63 etxek lau zituzten eta 150 etxek bost zituzten. 182 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 96 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 142 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen: