cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arbis
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria eta 1 zurgina.
Pachycephala soror
Pachycephala soror Pachycephala generoko animalia da. Hegaztien barruko Pachycephalidae familian sailkatua dago.
Arbis
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Arbis udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 384 hektarea erabiltzen.
Malguénac
Malguénac (bretainieraz Malgeneg) Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri bat da.
Maselheim
Maselheim Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Alisas (Arredondo)
Alisas, Espainiako Kantabriako Arredondo udalerrian dagoen parrokia bat da. 2008ko erroldaren arabera 23 biztanle zituen.
Bzura
Bere ibaiadar nagusiak Linda, Moszczenica, Mroga, Struga, Bobrówka, Skierniewka, Rawka, Pisia, Sucha, Utrata eta Łasica (eskuinaldetik) eta Witonia, Ochnia eta Słudwia (ezkerraldetik) dira.
Bigarren Mundu Gerran poloniar armada bertan saiatu zen Wehrmacht gelditzea.
Brda (ibaia)
Brda (polonieraz ahoskatua; Brahe) ipar-mendebaldeko Poloniako ibaia da, Vistularen adarra. 245 kilometroko luzera eta 4,665 km²-ko arroa ditu.
Bere ibilbidean Przechlewo, Konarzyny, Tuchola, Koronowo eta Bydgoszcz zeharkatzen ditu.
St. Joseph (Missouri)
St. Joseph Missourieko hiri bat da. Buchanan konderrian kokatua dago. 2010ean 76,780 biztanle zituen, 113.94 kilometro koadrotan banatuta.
Helikasa
Helikasa izaki bizidunentzako ezinbesteko prozesuetan parte hartzen duen funtsezko entzima da, DNAren erreplikazioan, transkripzioan, birkonbinazio genetikoan, DNAren konpontzean eta erribosomaren biogenesian hain zuzen ere. DNAren kateak banatzen ditu erreplikazio edo transkripzio burbuilak eratuz. Helikasen aniztasun handia existitzen da.
Aurkikuntza
Helikasa E. coli bakterioan aurkitu zen lehenengo, 1976. urtean eta "DNA deskiribiltzen duen entzima" gisa deskribatu zen. Aurreneko helikasa eukariotikoa 1978an aurkitu zen zitori lorean (Lilium sp). Giza zeluletako helikasa 1990. urtean isolatu zen aurrenekoz eta helikasa mitokondriala 1992an.
Funtzionamendua
Helikasaren funtzioa DNAren kateak lotzen dituzten base nitrogenatuen arteko hidrogeno loturak haustea da, horrela kate biak banatu eta beharrezkoak diren entzimak erreplikazio edo transkripzio burbuilan sartu ahal izateko.
Azken ikerketen arabera helikasek ez dute burbuila zabal dadin itxaroten, haiek ere aktiboki hartzen dute burbuilaren sorreran topoisomerasarekin batera. Burbuila batean mutur bakoitzean helikasa batek egiten du lan, burbuila gero eta handiagoa bihurtuz. Behin lanean hasita DNA kate bakoitzaren fosfodiester loturetan zehar joaten da aurrera eta hidrolasa motako entzima denez ATP edo GTP molekulek gordetako energia askatuz lortzen du hidrogeno loturak haustea.
Helikasek in vivo hobeto lan egiten dute in vitro baino, burbuila zabalik mantentzen duten proteinek laguntzen baitiote zelula bizietan.
Helikasa aniztasuna
Helikasa ugari existitzen dira. E. coli bakterioan esate baterako 14 aurkitu dira eta giza zeluletan 64 RNA helikasa eta 31 DNA helikasa ezberdin. Guztiek funtzio bera duten arren prozesu ezberdinen parte izateak eragiten du helikasen aniztasun hori.
Helikasek oligomerizazio ezberdinak agertzen dituzte. Badira hexameroak (AdnB), dimeroak eta baita monomeroak ere.
Leucosoma reevesii
Leucosoma reevesii Leucosoma generoko animalia da. Arrainen barruko Salangidae familian sailkatzen da.
Warren Buffett
Warren Edward Buffett (1930eko abuztuaren 30a, Omaha, Nebraska) estatubatuar inbertsore, enpresari eta filantropo edo gizazalea da, Berkshire Hathaway konpainiaren akziodun nagusia ere bada. Munduko inbertsore arraskastatsuentzat jo izan ohi da. 52 mila milioi dolar inguruko dirutza pertsonala du, 2008ko otsailaren 11an Forbes ekonomia aldizkariak munduko pertsonarik aberatsenaren postuan jarri zuen, halere urte hartako irailaren 17an Bill Gatesek postu hori bereganatu zuen. 2010ean Forbes aldizkariaren arabera Buffett sailkapen horretako hirugarren postuan kokatzen zen, aurretik, lehenbiziko postuan Carlos Slimm, eta bigarren postuan Bill Gates zeudelarik.
Buffett filantropo ezaguna izateagatik ere ezaguna bada. 2006an bere dirutza karitatea egiteko lagako zuela iragarri zuen; dirutza honetako %99a Bill eta Melinda Gates Fundaziora joan delarik. 2007an Time aldizkariko munduko 100 pertsona eragingarrienen sailkapenean ezarri zuen. Buffet Grinnell Collegeko Sindikoen Elkargoko kidea ere bada.
Ligny-le-Châtel
Ligny-le-Châtel Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Ligny-le-Châtel udalerrian erroldatutako biztanleak 1.314 ziren. Familiak 510 ziren, horien artean 156 pertsona bakarrekoak ziren (60 bakarrik bizi ziren gizonak eta 96 bakarrik bizi ziren emakumeak), 147 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 175 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 32 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 610 etxebizitza zeuden, 511 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 51 bigarren erresidentzia ziren eta 48 hutsik zeuden. 535 etxeak ziren eta 70 apartamentuak ziren. 511 etxebizitza nagusietatik 342 bere jabearen bizilekua ziren, 146 alokairuan okupaturik zeuden eta 23 doan lagata zeuden; 9 etxek gela bat zuten, 47 etxek bi zituzten, 109 etxek hiru zituzten, 159 etxek lau zituzten eta 187 etxek bost zituzten. 352 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 228 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 213 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 776 ziren, horien artean 593 aktiboak ziren eta 183 inaktiboak ziren. 593 pertsona aktiboetatik 526 lanean zeuden (282 gizon eta 244 emakume) eta 67 langabezian zeuden (28 gizon eta 39 emakume). 183 pertsona inaktiboetatik 61 erretiraturik zeuden, 60 ikasten zeuden eta 62 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Marzan
Marzan (bretainieraz Marzhan) Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri bat da.
Ligny-le-Châtel
Diru sarrerak
2009an Ligny-le-Châtel udalerrian 528 unitate fiskal zeuden, 1.243,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.941 euro zen.
Champmillon
Champmillon Frantziako udalerria da, Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Ligny-le-Châtel
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 57 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 16 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 6 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Champmillon
Biztanleria
2007an Champmillon udalerrian erroldatutako biztanleak 533 ziren. Familiak 184 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 52 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 92 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ligny-le-Châtel
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
Champmillon
Etxebizitza
2007an 213 etxebizitza zeuden, 196 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 211etxeak ziren. 196 etxebizitza nagusietatik 156 bere jabearen bizilekua ziren, 34 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 62 etxek lau zituzten eta 112 etxek bost zituzten. 140 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 59 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 126 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ligny-le-Châtel
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Ligny-le-Châtel udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.308 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Champmillon
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ligny-le-Châtel
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola 1 eta inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Champmillon
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 365 ziren, horien artean 294 aktiboak ziren eta 71 inaktiboak ziren. 294 pertsona aktiboetatik 264 lanean zeuden (139 gizon eta 125 emakume) eta 30 langabezian zeuden (12 gizon eta 18 emakume). 71 pertsona inaktiboetatik 18 erretiraturik zeuden, 35 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Union Mills
, 'Mwyllin Doo Aah', Erresuma Batuko Man uhartean dagoen herri bat da.
Champmillon
Diru sarrerak
2009an Champmillon udalerrian 195 unitate fiskal zeuden, 537 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.570 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 zurgina, 1 iturgina eta 1 jatetxe.
2000. urtean Champmillon udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 442 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Iakatar
Iakatarrak (iaccetani, Ἰακκετανοί) tribu protohistoriko bat izan ziren, egungo Huescan eta Lleidako iparraldean bizi zirenak. Iaca —egungo Jaka— zuten hiriburu. Haiena zen lurraldean gaur egun arte heldu diren euskal toponimo ugariak dira iakatarren baskoi hizkuntzaren erakusgarri. Akitaniarrekin edo baskoiekin zerikusia izan dezaketela uste da. Badakigu txanpona jaulki zutela. Plinio Zaharra eta Ptolomeoren testuetan ere agertu ziren.
Hala ere, bere izaera baskoia eztabaidagarria da, Ebroko muga zeltiberiarraren eta Nafarroako iparraldearen arteko eremu zabal batean baitzeuden. Estrabonek Sertoriori buruzko bere kroniketan iakketanoiak aipatzen ditu baskoiekiko herri independente gisa, nahiz eta Ptolomeo historialari greziarrak baskoi gisa identifikatu zituen. Teoria batzuen arabera, akitaniar jatorriko herria izan zen, Pirinioak zeharkatu eta baskoien eremuetan finkatu zena.
Herri menditar hau lautadetako suessetaniak zituen arerioak, azken hauek Iacako biztanleen arpilatzeak jasaten ari baitziren. Erromatarrek iakatarrak garaitu zituzten k.a. 195. urtean, Katon Maiorrak suessetanien laguntzari esker bere hiriburua hartu zuenean. K.a. II. mende hasierako gertaera horretatik aurrera, iturri klasikoetan ez ziren iakatarrei buruzko aipamenak agertu, nahiz eta diru propioa "I.A.Ca" inskripzioarekin egiten jarraitu zuten. Hau Estrabonen aipamenarekin bat zetorren, K.a. I. mende bukaerakoa eta K.o. I. mende hasierakoa baita. 19. urtean, Kantabriar Gerren ondoren, bere lurraldea Erromatar Inperioan sartu zen, baina Erromako estipendiario gisa, eta ez bazkide gisa, eta horrek baztertu egiten zuen erromatar eta latindar zuzenbidepeko herriaren estatus juridikotik, eta are gutxiago herritartasunaren inskripziotik; eta Inperioaren barruan egoera juridiko prekarioa ematen zion eskualdeko beste herri batzuekiko, adibidez sedetaniarekiko. Hurrengo mendeetan eskualdea erromanizazio sakona jasan zuen.
Maryhill Park
, 'Maryhull Pairk', Eskoziako Glasgow hiriaren iparraldean dagoen auzo bat da.
Iakatar
Hala ere, Julio Zesarrek tribuarekin harremanak izan zituela esaten da, eta hau bere idazkietan dokumentatu zela, iakatarrak, ausetanoak eta ilurgavonekin batera, erromatar muga hedatzen ari zen kanpainan, leialtasuna aldatu zion herrietako bat bezala aipatuz. Gertaera hau, Dezimo Brutok Domizioren itsas-armada Armorikako venetoen aurkako gerran garaitu eta bertakoen artean Zesarren ospea handitu ondoren gertatu zen, iakatarrak mandatariak bidaltzera bultzatuz eta Zesari hornigaiak ere emanez.
Litekeena da iakatarrek matriarkatu-ohiturak eta -usadioak izatea, eta batez ere abeltzaintza-jarduera ekonomikoa (abeltzaintza-jardueraren zerbitzurako nekazaritzarekin osatua). Zereal-lautada batean (gaur egungo Cinco Villas eskualdeari zegokiona) bizi ziren bere hegoaldeko bizilagunen, suessetanien, aurkako gerra eta arpilatzeak lasaitasun handia ekarriko zuten premia materialeko garaietan.
Tomas Moro
1535ean, Henrike VIII.a erregearen aginduz epaitu zuten, eta traizio egitea leporatu zioten, batetik, zin-egite antipapista ez egiteagatik Eliza anglikanoaren sorreraren aurrean, bestetik, Aragoiko Katalina erreginarekiko dibortzioari aurka egiteagatik eta, azkenik, Gorentasun Akta ez onartzeagatik, zeinak erregea Eliza berriaren buru zela deklaratzen zuen. Errudun deklaratu zuten eta heriotza-zigorra jaso zuen. Londresko Dorrean egon zen gatibu, urte horretako uztailaren 6an lepoa moztu zioten arte. Eliza katolikoak Moro 1886an beatifikatu zuen eta 1935ean kanonizatu zuen, Juan Fisherrekin batera, santutzat eta martiritzat jotzen baitu. Bestalde, Eliza anglikanoak Erreforma protestantearen martiri gisa aintzatesten du, eta 1980an santu eta heroi kristauen zerrendan sartu zuen. Londresko (Ingalaterra) bihotzean jaio zen, Milk Streeteko etxean, 1478ko otsailaren 7an. Agnes Moreren (ezkongabetan, Graunger) eta legelari eta, ondoren, kuria errealeko zaldun eta epaile izendatutako, John More, Lincoln's Inn maiordomoaren (Londres hiriko lau abokatu-elkargoetako bat) seme zaharrena izan zen. 1486an, doakoa zen Londresko gramatika-eskola ezagun bakarrean, hain zuzen, San Antonioko Eskola zaharrean (Saint Anthony's School) lehen hezkuntzako bost urte eman ondoren, familia aberatsen ohiturari jarraituz, Lambeth jauregira eraman zuten. Han, John Mortonen, hau da, Canterbury ko artzapezpikuaren eta Ingalaterrako Lord Kantzilerraren morroi izan zen.
Kardenala humanismo errenazentista berriaren defendatzaile sutsua zen, eta estimu handia izan zuen Moro gaztearekiko. Bere ahalmen intelektuala garatuko zuelakoan, Mortonek iradoki zuen 1492an, Tomas Moro (ordurako hamalau urte zituena) Oxfordeko Unibertsitateko Canterbury Collegen sartzea. Bi urte eman zituen bertan, doktrina eskolastikoa ikasten eta haren erretorika hobetzen. Thomas Linacre eta William Grocyn humanista ingelesen ikasle izan zen. Hala ere, bi urte geroago, Morok graduatu gabe alde egin zuen Oxfordetik. Aitak bultzatuta, 1494an legelaritza ikasi zuen Londresko New Innen eta, ondoren, aitak lan egin zuen Lincoln's Inn erakundean. 1496an abokatu lanean hasi zen epaitegietan. Lehen hezkuntzako ikasketetan ikasi zituen ingelesa eta latinaz gain, ziurrenik, garai hartan ikasi zuen frantsesa, Ingalaterrako justizia-gorteetarako eta lan diplomatikorako beharrezkoa baitzen.
1497. urtearen inguruan, poesiak idazten hasi zen, nolabaiteko ospea eta onarpena eman zion ironiarekin. Garai horretan, Errenazimentuko aitzindariekin topo egin zuen, besteak beste, lagun izan zuen Rotterdameko Erasmo eta John Skelton ezagutu zituen.
1501 inguruan San Frantziskoko Hirugarren Ordenean sartu zen eta laikoki bizi izan zen komentu kartusiar batean 1504 arte. Han erlijio-ikasketak egin zituen. 1501 inguruan, greziar epigramak latinera itzuli zituen, eta De civitate Dei, Hiponako San Agustinena aztertu zuen. Humanista ingelesei esker izan zuen harremana Italiarekin. Giovanni Pico della Mirandolaren biografia baten itzulpena egin ondoren, zeina bere iloba Gianfranceskok idatzi zuen (1510ean argitaratua), pertsonalki hartu zuen lanaren sentimenduarekin liluratuta geratu zen, eta sentimendu horrek bere bizitzaren ibilbidea behin betiko bideratu zuen. 1504an Parlamentuko kide izendatu zuten arte bere bizitza aszetikoa alboratu zuen arren, Morok ez zituen inoiz penitentzia-egintza batzuk ahaztu, bizitza osoan izan zuen zilizio bat hankan eta, noizean behin, zigortzea praktikatuz.
Familia-bizitza
1505ean, Jane Coltekin ezkondu zen eta urte horretan bertan jaio zen Margaret alaba, haren dizipulua. Kartusiarren Ordena utzi ondoren, legelaritzan murgildu zen eta abokatu-jardun arrakastatsua eduki zuen, neurri batean justiziarekiko eta ekitatearekiko zuen arrangurari esker. Urte batzuk beranduago, auzi zibiletako epaile eta zuzenbideko irakasle izan zen.
1506an jaio zen bere bigarren alaba, Elizabeth. Urte hartan Samosatako Luciano itzuli zuen latinera, Erasmoren laguntzarekin. Urtebete geroago Cicely jaio zen, bere hirugarren alaba. Tomás Moro pentsioduna eta maiordomoa zen Lincoln's Inn delakoan, eta 1511 eta 1516 artean hitzaldiak eman zituen. 1509an jaio zen John semea. Londresko eta Anberesko konpainia handien arteko kudeaketan parte hartu zuen Morok. Urte horretan bertan, Henrike VIII.aren koroatzerako olerkiak idatzi zituen. 1510ean Parlamentuko kide eta Londresko lehendakariorde izendatu zuten. Urtebete geroago, Jane emaztea hil eta Alice Middletonekin ezkondu zen. Moro baino zazpi urte zaharragoa zen Middleton, eta alaba bat zuen, Alice.
Bizitza publikoa
1504tik Parlamentuko kide izan zen eta epaile eta subprefet hautatu zuten Londresen, Halaber, Henrike VII.aren neurri batzuen aurka agertu zen. Henrike VIII.a, humanismoaren eta zientzien babeslea, iritsi zenean, Morok 1510ean erregeak gauzaturiko lehen parlamentua osatu zuen. Moro Europan zehar ibili zen eta hainbat unibertsitateren eragina jaso zuen. Handik erregeari eskainitako poema bat idatzi zuen, tronua hartu berritan. Idazlana erregearen eskuetara iritsi zen eta ordutik bien arteko adiskidetasuna sortu zen.
Mororen History of King Richard III lana latinez eta ingelesez idatzi zen, eta amaitu ez zen arren, ingelesez argitaratu zen Richard Graftonen Chronicle lanean (1543). Garaiko beste kronista batzuek ere erabili zuten, hala nola, John Stowek, Edward Hallek eta Raphhael Holinshedek, horrela, William Shakespeareri Ricardo III lanerako materiala utzi zioten.
1515ean, Tomas Moro enbaxada komertzial batekin Flandesera bidali zuten. Urte horretan Utopiaren bigarren liburua idatzi zuen eta, urtebete geroago, lehen liburua; lan osoa Lovainan argitaratu zen. 1517an, Tomas Moro Henrike VIII.a erregearentzat hasi zen lanean: Master of requests izendatu zuen eta Errege Kontseiluko kide izan zen. Henrike VIII.ak Mororen diplomazia eta adeitasuna erabili zituen, eta Europako herrialdeetan misio diplomatiko batzuk eman zizkion. Atzerriko misioan bidali zuten Calaisera 1517ko abuztutik irailera, merkataritza-arazoak konpontzeko.
1520an Enrique VIII.ari Assertio Septem Sacramentorum (Zazpi sakramentuen defentsa) idazten lagundu zion. Ondoren, hainbat kargutarako izendatu zuten eta hainbat ohorezko titulu lortu zituen. 1521ean, knight (zalduna) izenez ohoratu zuten eta Altxorraren bikantziler izendatu zuten. Urte horretan bertan, Margaret alaba William Roper-ekin ezkondu zen, Tomas Mororen lehen biografoa izango zenarekin, hain justu. 1524an, Oxfordeko Unibertsitateko High Steward (zentsore eta administratzaile) izendatu zuten. 1525ean,Cambridgeko Unibertsitateko High Steward eta Lancasterreko Dukerriko kantziler ere izendatu zuten. 1526an, Izarraren Ganberako epaile izan zen. Chelseara joan zen bizitzera eta gutun bat idatzi zion Iohannis Bugenhageni Aita Santuaren nagusitasunaren alde. 1528an, Londresko gotzainak liburu heretikoak irakurtzen utzi zion, haiek ezeztatzeko. Azkenik, Lord Cancillerrek izendatu zuten 1529an. Lehen kantziler laikoa izan zen hainbat menderen ondoren.
1530ean, ez zuen sinatu Aita Santuari ezkontza errealaren deuseztatzea eskatzen zion noble eta prelatuen gutuna. 1532an uko egin zion kantziler karguari. 1534an uko egin zion Aita Santuaren nagusitasunaren aurkako Nagusitasun Akta sinatzeari. Aktaren arabera, onartzen ez zutenak zigortu egiten ziren, eta urte bereko apirilaren 17an Moro kartzelaratu egin zuten 1535eko uztailaren 6an lepoa moztu zioten arte.
Erreformaren aurkako kanpaina
Tomas Morok hereje gisa eta elizaren eta gizartearen batasunaren mehatxu gisa ikusi zuen Erreforma protestantea. Erreforma ren aurkako lehen ekintzak hauek izan ziren: Wolsey kardinalari Ingalaterran ezkutuan inportatzen ziren liburu luteranoak kentzen laguntzea; ustezko protestanteak zelatatzea eta ikertzea, editoreak bereziki; eta erreforma protestanteko liburuen jabetzan, garraioan edo salmentan parte hartzen zuen edonor atxilotzea.
Sei pertsona erre ziren, guztira, sutan, Mororen kantziler garaian heresia egiteagatik: Thomas Hitton, Thomas Bilney, Richard Bayfield, John Tewkesbery (Londresko kazetaria, debekatutako liburuak edukitzeagatik errudun deklaratua, eta ez uzkurtzeagatik sutara kondenatua), Thomas Dusgate eta James Bainham. B. Moynahanek salatu zuen Tyndaleko erretzean Morok eduki zuen eragin handia.
Surtan erretzea aspaldian ezarritako zigorra zen heresia egiten zutenentzat. Hogeita hamar bat su piztu ziren Mororen kantziler garaiaren aurreko mendean, eta katolikoek eta protestanteek erabiltzen jarraitu zuten hurrengo hamarkadetako mugimendu erlijiosoan. R. W. Chambers historialariak adierazi zuenez, «Morok berari esleitutako ankerkeriak haserre ukatzen zituen aldi berean, mundu guztiak kontrakoa jakin zezan nahi zuen, sediziozko heresien sorkuntza debekatzea beharrezkoa zela uste zuelako. Horiek zigortzeko, muturreko kasuetan, heriotza-zigorra aplikatu behar zitzaiela zioen». Eta honela jarraitu zuen: «Alde guztietan modu berean aurkeztu zela ikusita, hau da, matxinada eta gerra-zibila eragiten zituzten gai espiritualetako agintaritzari eginiko erronkek, bere aburuz heriotza-zigorra merezi zuten.»
Historialariak ez daude ados Morok Kantziler gisa egindako ekintza erlijiosoen inguruan. Peter Ackroyd historialari katoliko ingelesak protestantismoaren aurkako borrokan jarrera neurritsua eta nahiko tolerantea egozten dion artean, Richard Marius, Erreformako aztertzaile estatubatuarra, kritikoagoa izan zen, uste baitzuen «protestanteen sarraskiaren sustapen»aren izenean eginiko jazarpenek Mororen pentsamendu humanista traizionatzen zutela. Mororen biografian hauxe idatzi zuen Mariusek: «Gizon baten aurrean egotea inkisizioan, jakinik gu hil ostean bera poztu egingo dela; jakinik nahi duena egiten ez badugu, une batean surtara jaurtiko gaituela, zalantzarik eta damurik gabe; egoera hori ez da inkisidoreak garrasi egin eta torturatzen duen egoera baino askoz hobea... Morok uste zuen protestanteak akabatu egin behar zirela, eta, karguan zegoela, ahal zuen guztia egin zuen sarraskia gerta zedin."" Baina Peter Berglar historialari eta akademiko alemaniarrak Die stunde des Thomas Morus. Einer gegen die Macht liburuaren egileak arrazoi guztiz ezberdinak azaleratu zituen Tomas Moro errudun egin zuten hereje-heriotzen inguruan. Berglarrek adierazi zuen 1519 eta 1531 arteko hamabi urteetan ez zela hereje-heriotzarik izan Londresko elizbarrutian, hain zuzen, Tomas Mororen eragin handiaren garaian, Altxorraren bikantziler (1521), House of Commonsen bozeramaile (1523), Lancasterreko Dukerriaren kantziler (1525), Frantziako Izarraren Ganbarako epaile (1526), Thomas Wolsey kardinalaren aholkulari. Aldiz, hereje-heriotzak berriz hasi ziren gertatzen Mororen zoritxarreko hondoratzean, Lord Kantziler karguaren dimisioaren aurretik; John Stokesley Londresko gotzain berriaren eta Ingalaterrako Elizaren buruzagiaren bultzatuta. Henrike VIII.a erregea Tomas Mororen etsai bihurtu zen, Morok, Kantziller gisa, Aragoiko Katalina emaztearekin zuen ezkontzaren baliozkotasunaren inguruan sortutako desadostasuna zela-eta. Henrike VIII.ak Aita Santuari eskatu zion Katalina Aragoikoarekin zuen ezkontzaren baliogabetzea emateko, eta horren ukazioak Ingalaterra eta Erromako Elizaren arteko haustura ekarri zuen.
Monarkak bere ezkontzaren baliogabetzea lortu nahi izan zuen berriro ezkontzeko, Katalina Aragoikoak eman ezin zion semea izateko. Baliogabetzeak desleialtasuna ezabatuko zukeen, eta zilegitasuna emango ziokeen Eliza Katolikoaren aurrean, horrela, Ana Bolenarekin izan zitzakeen seme-alabak zilegiak izango lirateke.
Tomas Morok erregearen desio batzuk onartzeari behin eta berriz uko egin zionean, Henrike VIII.aren gorrotoa piztu zen. Erromarekiko hausturaren ondoren, eta Morok Henrike Ingalaterrako Elizaren buru nagusi zela aitortzen zuen zin-egitea egiteari uko egin ondoren, erregeak Londresko dorrean espetxeratu zuen.
Azkenik, erregeak, haserre, Moro epaitu zuen, eta, epaiketa sumarioan, traizioa leporatu eta heriotza-zigorra ezarri zioten (lehenagotik betiko kartzela-zigorra ezarri zioten). Europako beste buruzagi batzuek, hala nola, Aita Santuak edo Karlos V.a enperadoreak, zeinak garaiko pentsalaririk onena ikusten baitzuen Mororengan, presio egin zuten bizitza barkatzeko eta betiko kartzela edo erbestea ezartzeko; baina ez zuen ezertarako balio izan eta Tower Hillen akabatu zuten astebete geroago, 1535eko uztailaren 6an. Londresko dorrean dagoen San Pedro ad Vincula kaperaren ondoko lurpeko ganga batean lurperatuta dago.
Amaiera arte umoreari eutsi zion, heriotzaren atalasea zeharkatzean jasoko zuen Jainko miserikordiotsuarenganako konfiantza osoarekin. Urkamendira igotzen ari zen bitartean, honela esan zion borreroari: I pray you, I pray you, Mr Lieutenant, see me safe up and for my coming down, I can shift for myself («Mesedez, mesedez, teniente jauna, lagun nazazu goruntz, beheruntz ni bakarrik moldatuko nahiz eta»). Gero, belaunikatzean, esan zuen: «Begira nire bizarra kartzelan hazi da; hau da, bera ez da erregearen aurkako izan; beraz, ez dago zertan moztu. Utzi iezadazu bereizten». Azkenik, ironia alde batera utzita, bertakoi zuzendu zitzaien: I die being the King's good servant—but God's first («Erregearen zerbitzari on izanik hilko naiz, baina Jainkoarena lehenago»).
Moro ez zen bakarra izan Henrike VIII.a erregeari jarraitu ala Erromako Elizari jarraitu erabakitzen. Orduan sortu berria zen John Fisher kardinalak ere trantze bera izan zuen; Paulo III.ak kardenaliziozko kapelura bidali zuen eta exekutatu egin zuten.
Obrak
Bere obra nagusia Utopia (1516) izan zen. Bertan gizateriaren arazo sozialak aztertzen ditu eta Europako jakintsu guztien onarpena lortu zuen. Haren inspiratzaileetako bat Rotterdameko Erasmo lagun-mina izan zen. Erregeak Anberesen esleitutako misioetako batean idatzi zuen.
Bere gainerako lanak askotarikoak dira, baina beti lotzen dira idealismoa goraipatzeko eta tirania gaitzesteko hari berarekin. Pertsonaia publikoen erretratuak daude, Pico della Mirandolaren bizitza bezala, hain zuzen ere, Aristotelesen gainetik Platonen nagusitasuna defendatu zuen humanista italiar honen autobiografiaren itzulpena; edo Historia Richardi Tertii (Rikardo III.aren historia), boterea bereganatzeko bere anaia zaharra eta Eduardo IV.aren seme gazteak erail zituen tiranoaren kritika gupidagabea. Lan hau ingelesez eta latinez argitaratu zen, nahiz eta latinezko bertsioa ingelesa baino dezente luzeagoa izan eta, hain zuzen, horregatik, John Morton kardinalari oker egotzi zioten. Lanak Shakespeareren Rikardo III.a ahalbidetu zuen, zalantzarik gabe. Pertsonaia, beraz, Mororen aburuz, gainbehera politikoaren antiheroi tristea zen.
Ingelesez ere idatzi zituen poemak, eta horien artean nabarmentzen dira zintzoki eginiko erregin ingelesen heriotzari buruzko epizedioak, eta bere gaztaroko hainbat epigrama ( Epigrammata ), zeinetan bere pentsamendu antiabsolutistak distira egiten duen. Mororentzat, Antonio Poch -ek dioenez, tiraniaren sustraia zekenkeria da. Aberastasunaren eta boterearen zikoiztasunak elkar elikatzen eta kitzikatzen dute. Erregeak, tirano izan nahi ez badu, izan behar du, beraz, artaldearen zaindari ona:
Erreinua Kristoren gorputz mistikoa bezalakoa da, zeina erregea burua den: kide guztiak maitasunez baturik daude eta elkar lagundu behar dute: Populus sese pro rege... quilibet hunc proprie corporis esse caput (XV Ep.). Printze onak alaba-seme askeak gidatzen ditu, gaiztoak zerbitzari gisa baliatzen ditu:
Erromako Elizaren defentsa-idazkiez gain, erlijioaren alderdi espiritualagoei buruz ere idatzi zuen. Hala, badira Treatise on the Passion ("Kristoren pasioari buruzko tratatua"), Treatise on the Blessed Body (Gorputz santuaren tratatua), Argibideak eta otoitzak edo De Tristia Christi ("Kristoren agonia") bezalako idazkiak. Azken eskuizkribu hau, Tomas Morok eskuz idatzi zuen Londresko dorrean 1535eko uztailaren 6an lepoa moztu aurretik gatibu zegoen garaian. Ondoren, Henrike VIII.ak agindutako desamortizaziotik salbatzea lortu zuen. Jarraian, Mororen alaba Margareten testamentuari jarraiki, espainiar eskuetara bideratu zutren; azkenik, Karlos V.a enperadorearen aitorlearen, Fray Pedro de Sotoren bitartez, Valentziara bideratu zen, Mororen lagun min Luis Vivesen aberrira. Gaur egun, Valentziako Corpus Christi Errege Kolegioaren museoari dagokion bildumaren barruan dago.
Idatzi zituen beste lan batzuen artean, Samosatako Lucianoren dialogo batzuen latinetik eginiko itzulpenak daude: Zinikoa, Menipo, Nigromanzia eta Tiranizidioa (horiei Responsio bat gehitu zien, zeinetan tiranoak gogor kritikatzen dituen), baita hainbat gutun eta testu txiki ere: Letter to Bugenhagen, Supplication of Souls, Letter Against Frith, The Apology, The Debellation of Salem and Bizance, A Dialogue of Comfort Against Tribulation, Letter to Martin Dorp, Letter to the University of Oxford, Letter to Edward Lee, Letter to a Monk.
Kanonizazioa
Tomas Moro, beste 52 martirirekin batera (tartean John Fisher ), Leon XIII.a Aita Santuak beatifikatu zuen 1886an. Azkenean, Pio XI.a Aita Santuak santu izendatu zuen Eliza Katolikoak 1935eko maiatzaren 19an (John Fisherrekin batera); bere jaia uztailaren 9an ezarri zen. Egun hori oraindik ere jarraitzen dute katoliko tradizionalistek. Vatikanoko II.aren osteko erreforma batzuen ondoren, bere jaieguna aldatu egin zen. Haren izena 1970ean gehitu zitzaion santu katolikoei ekainaren 22an ospatzeko, John Fisher-ekin batera, zeina apezpiku bakarra izan zen (zortzi adineko apezpikuren heriotza naturalen ondorioz) Ingalaterrako Erreformaren garaian aita santuarekiko leialtasuna mantendu zuena.
2000ko urriaren 31n, Joan Paulo II.ak politikarien eta agintarien zaindari izendatu zuen Francesco Cossiga Italiako Errepublikako presidente ohiak 1985ean egindako proposamenari erantzunez. Eskaera formal gisa aurkeztu zuen 2000ko irailaren 25ean, gobernu eta estatuburuen, parlamentarien eta politikarien ehunka sinadurarekin batera.
1980an, Moro Ingalaterrako Kristau Elizako Santu eta Heroien egutegian gehitu zen John Fisherrekin batera "erreformaren martiri" gisa. Moro uztailaren 6an ospatzen da.
Terminator: The Sarah Connor Chronicles
Terminator: The Sarah Connor Chronicles (Terminator: Sarah Connorren Kronikak) estatubatuar zientzia-fikziozko telesaila bat da. The Terminator film frankizia ospetsuan oinarritua dago, Terminator 2: Judgment Day (1991, Terminator 2: Judizio Eguna) filmaren ondorengo garaian girotua eta Terminator 3: Rise of the Machines (2003, Terminator: Makinen Matxinada) eta ondorengo filmeetako gertakariak alboratuz.
2008ko ekaina eta 2009ko apirilaren artean Fox telebista katean aireratu zen.
Argumentua
T-1000 modeloko Terminatorra suntsiarazi ostean, Sarah eta John Connor (Lena Headey eta Thomas Dekker) iheslari bilakatu eta orainaldian nahiz etorkizunean borrokatzeko etsai berriak topatuko dituzte. Sarah datozen gerra nuklearren ikuskariez atsekabeturik, ezkutatzetik laga eta bera eta mundua desagertarazten saiatzen ari den teknologia suntsitzeko asmoz erasora igaroko da. Haren semea den John Connor, erresistentziaren etorkizuneko buruzagia eta makinen aurkako gerra apokaliptikoan gizateriaren azken itxaropena bilakatuko da, nahiz eta oraindik bere ardurak jasotzeko behar adina prestatua ez egon. James Ellison (Richard T. Jones) FBIko agentea ere kasu honetan buru-belarri barneratuko da.
Lepenski Vir
Lepenski Vir, serbieraz Лепенски Вир, Serbiako ekialdean dagoen europar historiaurreko kokaleku bat da, Errumaniako muga eta Danubio ibaitik hurbil, zehazki Burdinazko Ateetan. K.a. 9500/7200–6000 urteen artean datatua dago, Mesolito garaian.
Indusketa nagusiak 1965-1971 artean Belgradeko Unibertsitateko Dragoslav Srejović arkeologoaren zuzendaritzapean egin ziren.
Avolsheim
Avolsheim Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Avolsheim udalerrian erroldatutako biztanleak 763 ziren. Familiak 275 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (22 bakarrik bizi ziren gizonak eta 26 bakarrik bizi ziren emakumeak), 74 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 131 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 22 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 304 etxebizitza zeuden, 285 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 266 etxeak ziren eta 31 apartamentuak ziren. 285 etxebizitza nagusietatik 233 bere jabearen bizilekua ziren, 38 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 16 etxek bi zituzten, 33 etxek hiru zituzten, 63 etxek lau zituzten eta 170 etxek bost zituzten. 224 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 107 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 155 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 503 ziren, horien artean 380 aktiboak ziren eta 123 inaktiboak ziren. 380 pertsona aktiboetatik 366 lanean zeuden (198 gizon eta 168 emakume) eta 14 langabezian zeuden (7 gizon eta 7 emakume). 123 pertsona inaktiboetatik 36 erretiraturik zeuden, 52 ikasten zeuden eta 35 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Avolsheim udalerrian 279 unitate fiskal zeuden, 749 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.172 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 22 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 2 iturginak ziren, 2 argiketariak eta 3 jatetxeak.
2000. urtean Avolsheim udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 121 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Charles Pathé
Charles Pathé (Chevry-Cossigny, 1863ko abenduaren 26a - Monako, 1957ko abenduaren 25a) industria-gizon frantsesa izan zen. Edisonen tresnarekin lehenengo eta Jolyren fotozootropoarekin geroago, Frantziako eta Europako bere garaiko zinema-industriarik handienetakoa sortu zuen 1896an. Estatu Batuetako konpainien konkurrentziari aurre egiteko asmoz, Joinvilleko estudioak eraiki zituen 1925ean. Horrez gainera, zinemak asko zor dio Pathéri: filmen eskuzko kolore emateak (Pathécolor), formatu ez-estandarrei emandako bultzada (Pathé-Kok, Pathé-Baby, Pathé-Rural), oraindik Frantzia guztian zabalik dauden areto asko ireki izana eta fonografiaren hedapena (Pathé-Marconi).
Ayre
, 'Inver Ayre', Erresuma Batuko Man uhartean dagoen sei sheading eremuetako bat da.
Combefa
Combefa Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Combefa udalerrian erroldatutako biztanleak 140 ziren. Familiak 58 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 25 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 21 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 65 etxebizitza zeuden, 58 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. Etxebizitza guzti hauek 65etxeak ziren. 58 etxebizitza nagusietatik 50 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 1ek hiru zituen, 8 etxek lau zituzten eta 47 etxek bost zituzten. 55 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 17 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 39 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 96 ziren, horien artean 68 aktiboak ziren eta 28 inaktiboak ziren. 68 pertsona aktiboetatik 62 lanean zeuden (32 gizon eta 30 emakume) eta 6 langabezian zeuden (3 gizon eta 3 emakume). 28 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Combefa udalerrian 59 unitate fiskal zeuden, 150 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.864 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 ile apaindegia.
2000. urtean Combefa udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mora (Portugal)
Mora Portugalgo Evorako barrutian dagoen udalerria da.
St. Martins (Missouri)
St. Martins Missourieko hiri bat da. Cole konderrian kokatua dago. 2010ean 1,140 biztanle zituen, 4.89 kilometro koadrotan banatuta.
Neosalangichthys ishikawae
Neosalangichthys ishikawae Neosalangichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Salangidae familian sailkatzen da.
Pachycephala fulvotincta
Pachycephala fulvotincta Pachycephala generoko animalia da. Hegaztien barruko Pachycephalidae familian sailkatua dago.
Merchant City
, 'Merchand Ceity', Eskoziako Glasgow hiriaren erdigunean dagoen auzo bat da.
Garra propulvinus
Garra propulvinus Garra generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Massenbachhausen
Massenbachhausen Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mansilla de las Mulas
Mansilla de las Mulas Leongo Herriko udalerri bat da, Leongo probintzian kokatuta. eskualdean dago, itsas mailatik metrora, eta -ko azalera hartzen du.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.975 biztanle zituen. biztanle zituen.
Altruismo
Altruismoa besteak laguntzeko printzipioa eta praktika da, bestearen maitasun soilagatik eta trukean ezer jaso beharrik gabe, egoismo edo berekoikeriaren aurkakoa da eta enpatia eta eskuzabaltasunarekin parekatzen den bertutetzat jotzen da. Altruismoz jokatzen duten pertsonak nahiz altruismoz burututako ekintzak altruistak direla esaten da.
Rosa María Rodríguez Magda
Rosa María Rodríguez Magda (Valentzia, 1957) filosofoa eta idazlea da, pentsamendu garaikidean eta feminismoan aditua. 1989an "transmodernitate" terminoa sortu zuen. Literaturaren kritika egin du, eta jarduera zabala garatu du kulturaren eta argitalpenen kudeaketan.
Ibilbidea
Filosofia eta Hezkuntza Zientzietako lizentziaduna da, Filosofiako doktorea eta Doktoretzako Sari Berezia jasotakoa Valentziako Unibertsitatean.
Hogeita bost urterekin Bigarren Hezkuntzako Filosofiako katedra lortu zuen. Irakasle gonbidatua izan da, besteak beste, unibertsitate hauetan: l’Université de Paris VIII-Vincennes à Saint-Denis, Université Paris VII, Paris-Dauphineko Unibertsitatea, Mexikoko Unibertsitate Autonomoa, Puerto Rico Marco de Río Piedra Unibertsitatea (Puerto Rico) eta New Yorkeko Unibertsitatean.
1994tik 1997ko martxora arte, Valentziako Literatura Kritikarien Elkarteko lehendakaria izan da.
1996tik 2003ko abendura arte, Valencia Tercer Milenio - UNESCO Fundazioko kultura-zuzendaria izan zen.
Gjirokastër
Gjirokastër edo Gjirokastra, Albaniako hegoaldean dagoen hiria da. Izen bereko konderriaren eta barrutiaren hiriburua da.
Esaten denez, hiriaren izenak Argyro printzesa greziarraren izenean du jatorria. Argyresek XV. mendean eraikitako gotorlekuko dorretik bota zuten bere burua, setiatutako Turkiako armada baten aurrean amore eman beharrean. Hala ere, litekeena da Argyres tribuaren izenatik eratorria izatea "Argyres gotorlekua". .Erdi Aroko greziar iturrietan, Argyrocastron agertzen da, Joan VI.a Kantakouzenosek 1336an aipatua. Izena Erdi Aroko grezieratik dator, Argyro "zilar" eta "gaztelu" esanahiarekin; Bizantziar kronikek ere Argyropolyhni izena erabili zuten, hots, zilarrezko hiria esan nahi duena. Ondoren, Ergeri izan zen turkiar otomandar izena. Greziarrek, alemaniarrek eta italiarrek okupatu zuten, eta Argirocastro deitu zioten, Bigarren Mundu Gerran. Hiriak Argjiro printzesaren izena hartu zueneko teoria, XIX. mendeko Kostas Krystallis idazleak eleberri labur bat idatzi zuenekoa, herri etimologian mantentzen da eta Kadareren poema batean jaso zen 60ko hamarkadan.
Rosa María Rodríguez Magda
Ibilbidea
2009tik 2017ra, Vicente Blasco Ibáñez Museo-ikerketa Etxeko zuzendaria.
Gjirokastër
Hiriko alde zaharra hiri-museo izendatu zuten komunismoa zegoen garaian. 2005ean UNESCO erakundeak, Gjirokastërko hiri-museoa Gizateriaren Ondare izendatu zuen otomandar herriaren ondo zaindutako adibide bakar eta lur-jabeek eraikia.
Rosa María Rodríguez Magda
Ibilbidea
Literaturaren eta iritziaren kritika egin du maiz Valentziako Probintziak egunkarian, Pueblo Madrid egunkarian, Ahora, Madril eta El País aldizkarietan, Valentziako Erkidegoko argitalpenean. Aldizkari espezializatu askotan ere parte hartzen du: Claves de la Razón Práctica, Leer, El viejo Topo, Isegoria, Hogeita bat, Letren Errepublika, Cuadernos de pensamiento política, Arte internacional (Kolonbia), Lado, Asparkía, Interlitteraria (Estonia), Plural (Puerto Rico)... (hirurehun artikulutik gora argitaratuta).
“Ciudad de Valencia”, “Valentzia”, “Joaquín Garrigues Walker”, “Entsegu Nazionala”, “Príncipe de Asturias en ciencia sociales” sarietan epaimahaikide izan da.
Lan handia egiten ari da kulturaren kudeaketan, nazioarteko hainbat biltzarren antolatzaile gisa, unibertsitateko topaketak, arte erakusketak, UNESCOrekin lankidetzan egindako jarduerak... kulturaren munduko pertsona ospetsuenen partaidetzarekin.
Giza Erantzukizun eta Betebeharren Adierazpenaren sustatzaile eta sinatzailea da (UNESCOren Batzar Nagusian aurkeztua).
Bere testuak ingelesera, frantsesera, italierara, alemanera, txekierara eta estonierara itzuli dira.
1989an Transmodernitate terminoa sortu zuen, bere lanetan teoria hori garatuz.
Merrylee
, Eskoziako Glasgow hiriaren hegoaldean dagoen auzo bat da.
Ans
Bertan du amaiera Lieja-Bastogne-Lieja txirrindularitza lasterketa klasikoak, apirilero egiten zutena.
Mauer (Baden)
Mauer Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mora
Mora zenbait lekuren izena izan daiteke:
Justine Masika Bihamba
Justine Masika Bihamba (Kivu probintzia, Kongoko Errepublika Demokratikoa, c. 1965) aktibista kongoarra da. Sexu indarkeria jasandako emakumeei laguntzen egiten du lan eta Sexu Indarkeriaren Biktimei Laguntzeko Emakumeen Sinergia Elkartearen sortzailea da.
Glenfaba
, 'Glion Faba', Erresuma Batuko Man uhartean dagoen sei sheading eremuetako bat da.
Garff
, Erresuma Batuko Man uhartean dagoen sei sheading eremuetako bat da.
Palauli
Palauli Samoako Savai'i uhartearen hegoaldeko barruti bat da, bereizitako bi lurraldez osatuta dagoena. Vailoa du hiriburua.
Laba hodiek Taga herriko itsas-bazterrean dauden Alofaaga ufazuloak eratu zituzten, gaur egun turista eta bisitari asko erakartzen dituztenak.
St. Mary (Missouri)
St. Mary Missourieko hiri bat da. Ste. Genevieve konderrian kokatua dago. 2010ean 360 biztanle zituen, 1.55 kilometro koadrotan banatuta.
Asahi-dake
Asahi mendia (旭岳) Japoniako Hokkaido uharteko mendi altuena da, 2.291 metro dituena. Daisetsuzan Parke Nazionalaren barnean dago.
Philippe de Vitry
Philippe de Vitry (Vitry-en-Artois, 1291ko urriaren 31 - Meaux, 1361ko ekainaren 9a) frantziar musikagilea, musikako teorialaria, Erromatar Eliza Katolikoko apezpikua eta latinezko poeta izan zen.
Asahi-dake
Geografia
Uhartearen erdialdean kokaturik dago, Asahikawa hiriaren alboan. Daisetsuzan multzo bolkarikoaren parte da.
Philippe de Vitry
Bizitza
Elizgizona zen, eta politikan eta diplomazian ere aritu zen, sarritan aita santuaren gortean. Garrantzi handiko karguak izan zituen Filipe VI.a Valoiskoaren eta Joan II.a Onberaren gorteetan. Avignongo Klemente VI.a aita santuak Meaux hiriko apezpiku izendatu zuen 1351n.
Asahi-dake
Geologia
Holozenoan altxaturiko estratobolkana da. Ez da oso aktiboa eta ez da erupzio handirik ezagutzen, ez behintzat azken mende eta erdian japoniarrek ingurua populatu zutenetik. Hala ere tefrokronologia eta erradiokarbonoaren bidez erupzio txikiak izan dituela ikusi da, azkenengoa 1739an.
Philippe de Vitry
Bizitza
Poeta eta musikagile gisa ospe handia izan zuen, eta bere garaiko intelektual nagusietako bat izan zen Frantzian. Kultura handiko gizona zen; harreman ugari izan zituen garai hartako intelektualekin, Petrarcarekin bereziki.
Asahi-dake
Geologia
Bestalde fumarola sulfurikoen aktibitate handia du.
Philippe de Vitry
Bizitza
Historian duen garrantzia musikari zor zaio. Musikaren teoriari buruzko bi liburu idatzi zituen: Liber musicalium, Ars contrapuncti eta Ars nova musicæ XIV. mendeko musika irauli zutenak, eragin handia izan baitzuten ars antiqua edo arte zaharraren lekua hartu zuen ars nova edo arte berria gauzatzerakoan. Bi liburuotan musika-idazkera eraberritu zuen eta neurriari eta kontrapuntuari buruzko teoriak landu zituen. Musika-lanak, dirudienez oso ugariak, ia guztiak galdu dira. Hamabost bat motete idatzi zituen.
Japoniar egutegia
1873ko urtarrilaren 1ean, Japoniak gregoriotar egutegia ezarri arte, txinatar egutegian oinarritutako Japoniar egutegi tradizionala erabiltzen zuen.