cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gramatika unibertsal
Chomskyren teoria
Adierazpen horiek ez daude erabilgarri ingeles hizkuntza-ikasleentzat baina hala ere ingelesezko hiztunek badakite antigramatikalak direla. Ingeles hizkuntzako hiztunek ez dituzte erabiltzen, eta onartezintzat joko lituzkete hizkuntza-ikasle aurreratuek ere, nahiz eta horrelakorik inoiz entzun ez, nahiz eta horrelakoak irakasleek inoiz zuzendu ez. Gramatika unibertsalak estimuluaren pobreziaren presentziari buruzko azalpena ematen du, giza hizkuntzen ezaugarri unibertsaletan zenbait murrizketa egiten baititu.
K.a. 130
K.a. 135 | K.a. 134 | K.a. 133 | K.a. 132 | K.a. 131 | K.a. 130 | K.a. 129 | K.a. 128 | K.a. 127 | K.a. 126 | K.a. 125
Gramatika unibertsal
Kritikak
Geoffrey Sampson-ek dio gramatika unibertsalaren teoriak ez direla faltsifikagarriak, eta beraz, pseudozientifikoak direla. Argudiatzen du “arau” gramatikalek post-hoc oharrak postulatzen dituztela soilik dauden hizkuntzei buruz, hizkuntza batean posible denari buruzko iragarpenen ordez. Era berean, Jeffrey Elman-ek argudiatzen du gramatika unibertsalak bereganatutako hizkuntzen ikaskuntzarik eza gramatika-eredu zorrotz, "okerrago" batean oinarritzen dela, ez datorrela bat ezein gramatika errealekin.
Morten H. Christiansen-ek eta Nick Chater-ek argudiatu dute hizkuntzaren izaera azkar samarrak eragotzi egingo lukeela maila mantsoago aldatzen diren egitura genetikoek lortzea, genetikoki egituratutako gramatika unibertsal baten aukera ahulduz. Berezko gramatika unibertsal baten ordez, honako hau diote: "hizkuntza-egituraren alderdi itxuraz arbitrarioak izan daitezke ikaskuntza orokorretik eta pentsamendu-prozesuen egituratik pertzepzio-motorretatik, muga kognitibo eta pragmatikoetatik eratorritako alborapenak prozesatzetik".
Wolfram Hinzenek gramatika unibertsalaren kritika ohikoenak laburbiltzen ditu:
Gainera, iradoki da jendeak bere hizkuntzan hitzak banatzeko probabilitate-ereduei esker ikasten duela, arau gogor eta azkarrei esker baino (banaketa-hipotesia). Adibidez, haurrek hasieran erregular bezala jokatzen dituzte aditz irregularrak, eta gero erregularrak ez diren salbuespenak ikasten dituzte banan-banan. Halaber, proposatu da estimuluaren problemaren pobrezia hein handi batean saihets daitekeela, baldin eta onartzen bada haurrek hizkuntzak ikasteko antzekotasunetan oinarritutako orokortze-estrategiak erabiltzen dituztela, erabiltzen dakiten antzeko hitzen erabilera orokortuz.
Hizkuntzak ikastearen gaia jorratu duen Michael Ramscar ikertzaileak iradoki du, haurrek erregulartasuna espero eta irregulartasuna entzuten dutenean, igurikimenaren porrot errepikatuak atzeraelikadura negatibo inplizitu gisa balio duela, denboran zehar dituzten akatsak zuzentzeko aukera ematen diena; esate baterako, nola zuzentzen dituzten haurrek gramatika-orokortzeak errepikakorren porrota balitz bezala. Horrek esan nahi du hitzen ikaskuntza probabilitate-prozesu bat dela, akatsek bultzatua, mapatze azkarreko prozesu bat baino gehiago, natibista askok uste bezala.
Daniel Everettek argudiatu du gramatika unibertsal bat ezinezkoa izan ez arren, ez litzatekeela onartu behar, fenomeno guztiak sinpleago azaltzen duten teoriak baditugulako. Haren hitzetan, "gramatika unibertsalak ez du funtzionatzen, eta ez dirudi [bere ustez] ebidentzia handirik dagoenik. Eta zer jar dezakegu GUren lekuan? Faktoreen elkarrekintza konplexu batek, zeinen kultura, gizakiek partekatzen dituzten balioak, zeregin garrantzitsua baitu hitz egiteko modua eta hitz egiten ditugun kontuak egituratzeko orduan". Michael Tomasello garapenaren psikologoak ere baieztapen hori babesten du, argudiatuz "nahiz eta gizakiaren hizkuntza-gaitasunaren alderdi askok biologikoki eboluzionatu duten, berariazko gramatika-printzipioek eta eraikuntzek ez dutela egin. Eta hizkuntza desberdinen egitura gramatikaleko unibertsoak giza ezagutzari, komunikazioari eta bokal-entzunezko prozesamenduari lotutako prozesu eta murrizketa orokorragoetatik etorri dira, eta hizkuntza-komunitate partikularretako gramatika-eraikuntza partikularren deialdian eta transmisioan jardun dute".
Kanpaina Miresgarria
Gertakariak
Aldarria dekretu bihurtu zuen Simón Bolívarrek 1813ko ekainaren 15ean, kanpaina hasi eta hilabetera eta berehala betearazi zuen. Kanpainaren bidean europar eta kanariar guztiak fusilatu zituzten, ia salbuespenik gabe. 1814ko otsailean, espainiarrek kapitulatu zutenetik hainbat hilabete igaro arren, Juan Bautista Arismendik Caracaseko 886 preso espainiar fusilarazi zituen, Bolivarren aginduz. Handik egun gutxira, La Guaira ospitaleko 500dik gora gaixo espainiar gora hil zituzten.
Espainiarrak garbitzeko dekretu haren gordintasunez jakitun, Bolivarrek berak espainiarren iraganeko basakeriak erabili zituen justifikaziotzat: Venezuelako lehen errepublikaren porrotean Domingo Monteverderen armadak egindako krimenak, 1810ean Quitoko independentzia ahalegina gogor zapaldu izana... Dekretua 1820ko azaroaren 26ra arte egon zen indarrean, Bolivarrek eta Pablo Morillo espainiarrak gerra arautu eta bi aldeen gehiegikeriak mugatzea negoziatu zuten arte.
Sho Sato
Sho Sato (佐藤 祥, 1993ko uztailaren 22a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako JEF United Chiba eta Mito HollyHock.
1930eko Kontxako Bandera
1930eko Kontxako Bandera (Banderaren 38. ekitaldia) urte honetako irailaren 7 eta 16an jokatu zen, eta San Pedrok bere 8. Kontxako Bandera eskuratu zuen, laugarrena jarraian.
Sei traineruk gipuzkoarrek hartu zuten parte estropadan. San Pedrok jardunaldi biak irabaziz lortu zuen Bandera eskuratzea. Bigarren jardunaldian pasaitarrek elkarren artean trukatu zituzten traineruak eta Oriok Getariarekin ordezkatu zuen.
Kontsolazio txandan Donostiak Oikia gainditu zuen.
Nibles
Biztanleria
2007an Nibles udalerrian erroldatutako biztanleak 46 ziren. Familiak 20 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 36 etxebizitza zeuden, 21 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 30 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 21 etxebizitza nagusietatik 16 bere jabearen bizilekua ziren, 2 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 1ek bi zituen, 3 etxek hiru zituzten, 7 etxek lau zituzten eta 9 etxek bost zituzten. 15 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 9 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 10 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 39 ziren, horien artean 25 aktiboak ziren eta 14 inaktiboak ziren. 25 pertsona aktiboetatik 21 lanean zeuden (11 gizon eta 10 emakume) eta 5 langabezian zeuden (2 gizon eta 3 emakume). 14 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Rovaniemiko armarria
Rovaniemiko armarria (finlandieraz, Rovaniemen vaakuna) Finlandia iparraldean dagoen Rovaniemi hiriburuaren ikur nagusia da.
Armarria Rovaniemi hiriak eta Rovaniemen maalaiskunta udalerriak bat egin zutenean bihurtu zen hiriko ikur nagusia. Hasiera batean, landa herriko udalbatzak 1956ko abuztuaren 15ean hala erabaki zuenetik, Rovaniemen maalaiskuntaren armarria izan zen; hala ere, batzea gauzatu zenean, Lappiko hiriburu berrituak udalerriko armarri ofizialtzat hartu zuen. Artelan hau Toivo Vuorela finlandiar artistak sortu zuen eta bere helburua, bertan agertzen diren objektuekin, hiriaren ezaugarri nagusiak adieraztea izan zen; zelai berde baten gainean, goiko bi izkinetatik bera egiten duten tximista itxurako zilarrezko bi zuzen daude, armarriaren erdigunean, urrezko sugarraren azpian bat egin eta beheko muturrean bidea bukatzen dutenak. Hain zuzen, zilarrezko egiturarekin, Vuorelak Kemi eta Ounas ibaien bat egitea irudikatu nahi izan zuen, alegia, hiriaren historian eta orainean ezinbesteko izan diren bi ibaien batasuna; hauen egungo zeregin nagusia udalerria elektrizitatez hornitzea denez, autoreak tximista itxura ematea erabaki zuen. Goian dauden urrezko sugarrak, azkenik, ipar argiak dira; izan ere, oso ohikoa da Finlandia osoan fenomeno hau gar bidez irudikatzea, ipar argien finlandierazko izena revontulet baita, euskaraz, "azeriaren sua".
Lax'n'Busto
Lax'n'Busto Kataluniako Baix Penedès eskualdean dagoen El Vendrell udalerriko katalanezko rock musika talde bat da. 2006tik taldearen abeslaria Salva Racero da; data horretaraino, gaur egungo gitarra-jotzaile Pemi Rovirosa zen abeslaria.
Rovaniemiko armarria
Bat egitea baino lehenago, Rovaniemi hiriaren armarria beste bat izan zen; 1930-2005 bitarteko armarria, hain zuzen ere.
Lax'n'Busto
Pirritx, Porrotx eta MariMotots (Katalunian Pitx, Potx i Mari Cuetes) euskal pailazoen Maite zaitut abestiaren katalanezko bertsioa moldatu zuten (T'estimo molt).
Nerea Azurmendi
Kazetaria
1982an hasi zen Deia egunkarian. Kazetari moduan hainbat erakundetan lan egin du prentsa-bulegoko arduradun gisa, besteak beste hauetan: Donostiako Udalean, Euskadiko Ekonomia eta Gizarte Kontseiluan eta Euskaltzaindia n.
Portaleta (Donostia)
Ezaugarriak
Portaleta izenez ezagutzen den Itsasoko Ateak Donostiako Parte Zaharra eta Kaia banatzen ditu. Erdi Arotik dokumentatuta dago, eta harresitutako esparruaren mendebaldean kokatzen da. Lurreko Atearekin batera, Parte Zaharrera sartzeko erabiltzen zituzten bi ateetako bat da. Áncora elkartearen arabera, hasieran defentsarako eraiki zuten, eta espazio gutxi zuen kanpotik iristen ziren merkantziak Lonjara garraiatu ahal izateko.
XIX. mendearen erdialdean, 1856an zehazki, berritu egin zuten, monumentalagoa eta zabalagoa egiteko. Eraberritze hori Peironcely ingeniariak (Madril, 1818-1884) Donostiako kaia handitzeko proiektuaren testuinguruan egin zuten. Joaquin Ramon Etxebeste udal arkitektoak egin zuen atearen diseinu berria, eta garai hartan modan zegoen itxura neoklasikoa eman zion.
Nerea Azurmendi
Kazetaria
1999ko azaroan, Grupo Correok argitaratutako Zabalik asteroko euskarazko egunkariaren lehen zuzendari izendatu zuten. Geroago Diario Vasco egunkarian erredaktorea izan da hainbat urtez.
Literatur munduan saio zenbait egin ditu.
Portaleta (Donostia)
Ezaugarriak
Itsasotik ikusita, teilapez estalitako bost aldeko poligonoaren itxura hartu zuen. Hirigunetik begiratuz gero, ordea, Garaipen Arku bat zirudien. Gaur egun, arku formako erdiko baoa hiriaren inizialak dituen burdinazko hesi baten bidez ixten da; albokoak, berriz, neurri txikiagoko pasabideak dira, oinezkoentzat eginak.
Nerea Azurmendi
Kazetaria
Martin Ugalde, historia egin zuen kazetaria hitzaldia eman zuen Andoainen Martin Ugalderen mendeurrenenean.
Portaleta (Donostia)
Ezaugarriak
Tradizionalki hemen jartzen da urtero, maiatzaren 22an, itsasoan aurkitutako Santa Rita eta Santa Kiteriaren irudia.
Nerea Azurmendi
Ohiko solaskide Euskadi irratian
Azurmendi ohiko solaskidea izaten da Euskadi Irratiko Faktoria irratsaioan.
Autorretratu
Autorretratua edo autopotreta pertsona batek bere buruari eginiko erretratua da. Margolaritzan artistari bere buruari buruzko azterketa sakona egitea eskatzen dio genero honek. Zenbait garaitan, XVI eta XVII. mendean esaterako, oso ohikoa zen margolari ospetsuek haien autorretratua egitea, horrela haien egile maila finkatzeko. Dena dela, autorretratua ez da beti genero errealista. Literaturan ere egin daiteke, prosopografia eta etopeiatik gertu.
Lehenengo autorretratuak
Lehenengo autorretratuak Antzinaroan aurkitu izan dira. Egipton, K.a.1300 urtean Bek izeneko eskultore batek harrian bere autorretratua egin zuen, esaterako. Garai hartan, aberatsek bakarrik ahal zuten beren erretratuak betikotu. Hasieran bakarrik gizonak agertzen ziren. Pizkundea izan arte ez ditugu emakumezkoen autorretratuak ezagutuko. Orokorrean, lehen emakumea Catharina van Hemessen izan zen, 1548an.
Posets
Posets mendia (aragoieraz: Tuca Llardana) Erdialdeko Pirinioetako bigarren gailurrik altuena da, Aneto ondoren, 3.375 metrorekin.
Benasqueko haranean dago, Huescako probintzian (Aragoi).
Lehen igoera erregistratuta 1856ko abuztuaren 6an izan zen.
Judu Herratua
Judu Herratua XVIII-XIX. Mendeko balada da. Bere egilea anonimoa da, ez da jakin nork idatzi zuen.
Judu herratuaren istorioa Erdi Aroan errotzen da: munduan barna dabilenak, herioa galdua duenez, ezin du bizitza galdu. Judu herratuaren edo Jüdiferraren baladak erakusten du, beharrik balitz, euskaldunok ez garela inoiz Europako olde kulturaletatik kanpo bizi izan eta argi uzten digu zein eta nolakoa zen historian zehar judutar munduarekiko gure harremana.
Partitura
Doinua:
Millendreath
, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Looe parrokian.
La mirada negra
La mirada negra 2010. urtean eginiko film dramatikoa da. Film luze hau hasieran esperimentu bat izan zen, gidoi bat baino zirriborro bat besterik ez zuelako. New York City International Film Festivalean sari bat lortu zuen.
Sinopsia
Angela bere harremanetan arazoak dituen gaztea da, bai Leire ahizparekin bai Susana amarekin.
Iliašovce
Iliašovce Eslovakiako udalerri bat da, Spišská Nová Vesko barrutian kokatuta. 13,49 km²ko azalera du eta 969 biztanle 2017ko datuen arabera.
Pascua sticta
Pascua sticta Pascua generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Iliašovce
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1263. urtekoa da.
Saint-Pierre-Chérignat
Saint-Pierre-Chérignat Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Creuse departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Pierre-Chérignat udalerrian erroldatutako biztanleak 160 ziren. Familiak 77 ziren, horien artean 23 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 19 bakarrik bizi ziren emakumeak), 31 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 23 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 142 etxebizitza zeuden, 77 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 41 bigarren erresidentzia ziren eta 24 hutsik zeuden. 136 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 77 etxebizitza nagusietatik 57 bere jabearen bizilekua ziren, 17 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 10 etxek lau zituzten eta 52 etxek bost zituzten. 61 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 39 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 26 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Maroilles (Nord)
Maroilles Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Saint-Pierre-Chérignat
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Maroilles (Nord)
Biztanleria
2007an Maroilles udalerrian erroldatutako biztanleak 1.422 ziren. Familiak 563 ziren, horien artean 142 pertsona bakarrekoak ziren (59 bakarrik bizi ziren gizonak eta 83 bakarrik bizi ziren emakumeak), 193 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 193 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 35 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Saint-Pierre-Chérignat
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 104 ziren, horien artean 70 aktiboak ziren eta 34 inaktiboak ziren. 70 pertsona aktiboetatik 62 lanean zeuden (34 gizon eta 28 emakume) eta 8 langabezian zeuden (4 gizon eta 4 emakume). 34 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Maroilles (Nord)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Saint-Pierre-Chérignat
Diru sarrerak
2009an Saint-Pierre-Chérignat udalerrian 80 unitate fiskal zeuden, 170 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.158 euro zen.
Maroilles (Nord)
Etxebizitza
2007an 633 etxebizitza zeuden, 579 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 39 hutsik zeuden. 615 etxeak ziren eta 17 apartamentuak ziren. 579 etxebizitza nagusietatik 421 bere jabearen bizilekua ziren, 144 alokairuan okupaturik zeuden eta 15 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 24 etxek bi zituzten, 99 etxek hiru zituzten, 135 etxek lau zituzten eta 318 etxek bost zituzten. 490 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 264 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 237 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Saint-Pierre-Chérignat
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren eta 5 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 funeraria zen, 2 zurginak, 1 iturgina eta 1 argiketaria.
Maroilles (Nord)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Saint-Pierre-Chérignat
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saint-Pierre-Chérignat udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.209 hektarea erabiltzen.
Maroilles (Nord)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 869 ziren, horien artean 609 aktiboak ziren eta 260 inaktiboak ziren. 609 pertsona aktiboetatik 534 lanean zeuden (304 gizon eta 230 emakume) eta 75 langabezian zeuden (31 gizon eta 44 emakume). 260 pertsona inaktiboetatik 104 erretiraturik zeuden, 58 ikasten zeuden eta 98 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Maroilles udalerrian 588 unitate fiskal zeuden, 1.478 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.975 euro zen.
Saint-Pierre-Chérignat
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Maroilles (Nord)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 67 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 12 eraikuntza enpresak ziren, 13 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 10 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 11 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 28 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 autoeskolak, 2 igeltseroak, 4 zurginak, 3 iturginak, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 4 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 5 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 etxerako tresna denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Maroilles udalerrian 41 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.377 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.
Francisco Linares Alcántara
Francisco de Paula Linares Alcántara (1825eko apirilaren 13a - 1878ko azaroaren 30a) Venezuelako presidentea (1877-1878) eta Venezuelako Alderdi Liberalaren kidea izan zen.
Maroilles (Nord)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Francisco Linares Alcántara
Bizitza pertsonala
Francisco Linares Alcántara Belén Esteves Yánes-ekin ezkondu zen, 1877-1878 tartean Venezuelako Lehen Dama gisa zerbitzatu zuena.
Le Catelier
Le Catelier Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Le Catelier udalerrian erroldatutako biztanleak 213 ziren. Familiak 80 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 88 etxebizitza zeuden, 79 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 9 bigarren erresidentzia ziren. Etxebizitza guzti hauek 87etxeak ziren. 79 etxebizitza nagusietatik 67 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 9 etxek hiru zituzten, 23 etxek lau zituzten eta 46 etxek bost zituzten. 54 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 35 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 37 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 129 ziren, horien artean 97 aktiboak ziren eta 32 inaktiboak ziren. 97 pertsona aktiboetatik 84 lanean zeuden (44 gizon eta 40 emakume) eta 13 langabezian zeuden (9 gizon eta 4 emakume). 32 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Le Catelier udalerrian 82 unitate fiskal zeuden, 235 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.571 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra eraikuntza enpresa batena zen.
Jamník (Spišská Nová Vesko barrutia)
Jamník  Eslovakiako udalerri bat da, Spišská Nová Vesko barrutian kokatuta. 8,14 km²ko azalera du eta 1185 biztanle 2017ko datuen arabera.
Le Catelier
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra margolaria zen.
Jamník (Spišská Nová Vesko barrutia)
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1277. urtekoa da.
Le Catelier
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Le Catelier udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 93 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Trachemys gaigeae
Trachemys gaigeae Trachemys generoko animalia da. Narrastien barruko Emydidae familian sailkatuta dago.
Prunella strophiata
Prunella strophiata Prunella generoko animalia da. Hegaztien barruko Prunellidae familian sailkatua dago.
Estrela Velha
Estrela Velha Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
El Mercurio
El Mercurio Txileko egunkari tradizionala da, herrialde osoan hainbat edizio dituena. Bere ediziorik garrantzitsuena Santiagokoa da, non Agustín Edwards Mac-Clure-k sortu zuen, eta 1900eko ekainaren 1ean argitaratu zen lehen aldiz. Nazio mailan banatzen da egunero. GDAren ( Grupo de Diarios de América) parte da Latinoamerikako beste egunkari garrantzitsu batzuekin batera —esaterako, La Nación (Argentina), El Comercio (Ekuador), O Globo (Brasil), El Tiempo (Kolonbia), El Universal (Mexiko), El Comercio (Peru), El País (Uruguai) eta El Nacional (Venezuela)—.
El Mercurio de Valparaíso, 1827ko irailaren 12an argitaratua, Txilen eta munduan gaztelaniaz zabaltzen den egunkaririk zaharrena da.
Congress of South African Trade Unions
Congress of South African Trade Unions edo COSATU (Hegoafrikako Sindikatuen Biltzarra) Hegoafrikako sindikatu-aliantza bat da, 1985ean sortua eta 1994tik gobernuan dagoen hiruko aliantzako kide dena. Apartheid sistemaren aurkako borrokan aktiboki parte hartu zuen, grebak antolatuz eta langileria mobilizatuz. 21 sindikatu kide ditu.
José Gregorio Valera
José Gregorio Valera Venezuelako presidentea izan zen 1878ko azaroaren 30etik 1879ko otsailaren 26ra arte. José Gregorio Valera Francisco Linares Alcántara bere aurrekoaren anaiordea zen.
K.a. 131
K.a. 150ko hamarkada | K.a. 140ko hamarkada | K.a. 130ko hamarkada | K.a. 120ko hamarkada | K.a. 110ko hamarkada
K.a. 136 | K.a. 135 | K.a. 134 | K.a. 133 | K.a. 132 | K.a. 131 | K.a. 130 | K.a. 129 | K.a. 128 | K.a. 127 | K.a. 126
Mikhail Romm
Mikhail Romm (Irkutsk, 1901eko urtarrilaren 24a - Mosku, 1971ko azaroaren 1a) sobietar zinemagilea izan zen. Antzerki-zuzendari, itzultzaile eta gidoigile izan zen, zineman zuzendari laguntzaile gisa hasi aurretik. 1934an egin zuen lehen filma, Pyska, Maupassanten Boule-de-Suif eleberria oinarri hartuta. Joera intimistako film batzuk egin zituen gero: Trinadcat (1937, Hamahiruak); Lenin v Oktjabre (1937, Lenin Urrian); eta Lenin v 1918 (1938, Lenin 1918an). Gerra hotzaren eragina zuten filmak egin zituen; aldi berean, antzerki-lanak zuzendu zituen eta zinema-irakasle izan zen. 1962an, Devat dnej odnogo goda (Urtebeteko bederatzi egun) filma egin zuen, zientzialari baten kontzientzia-arazoak Frantziako Nouvelle Vagueren eran kontatzen zituena. Azken garaian bi dokumental egin zituen: Obyknovennyj fasizm (1965, Eguneroko faxismoa); eta I vse taki ja verju (1975, Eta hala ere sinesten dut).
Haruya Ide
Haruya Ide (井出 遥也, 1994ko martxoaren 25a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako JEF United Chiba eta Gamba Osaka.
Schöffengrund
Schöffengrund Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Karjalansaari uhartea
Karjala uhartea, Enontekiö udalerri finlandiarrean dagoen uhartea da; hain zuzen, udalerriko "hiriburu" den Hetta herrixkaren hegoaldeko hertzean dagoen Ounasjärvi aintziran.
Antzinatik, bertako samitarrak bertara errituak egitera jotzen zutela uste da, uhartean antzinako biztanleen aztarnak aurkitu direlako.
Franken
Franken Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Franken udalerrian erroldatutako biztanleak 333 ziren. Familiak 126 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 43 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 47 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 133 etxebizitza zeuden, 125 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 128 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 125 etxebizitza nagusietatik 119 bere jabearen bizilekua ziren eta 6 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 4 etxek hiru zituzten, 22 etxek lau zituzten eta 97 etxek bost zituzten. 119 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 30 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 82 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 224 ziren, horien artean 165 aktiboak ziren eta 59 inaktiboak ziren. 165 pertsona aktiboetatik 160 lanean zeuden (91 gizon eta 69 emakume) eta 5 langabezian zeuden (3 gizon eta 2 emakume). 59 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 25 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Franken udalerrian 130 unitate fiskal zeuden, 344,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 25.387 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen eta 1 jatetxe.
2000. urtean Franken udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 246 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Arnold Hauser
Arnold Hauser (Timişoara, 1892ko maiatzaren 8a - Budapest, 1978ko urtarrilaren 28a) hungariar arte-historialaria izan zen. Filosofia-ikasketak Budapesten egin zituen, eta Karl Mannheim, György Lukács eta beste zenbaitek osaturiko taldean sartu zen. 1921ean hasi zen, Berlinen, artearen jatorri soziala, haren obra osoaren gunea izango zena, aztertzen. 1924an, Vienara joan zen eta han, Max Dvořákekin batera, Vienako Eskola sortu zuen, ikerketa historiko-artistikoa helburu zuen talde ospetsua. Naziek Austria hartu zutenean, Ingalaterrara alde egin behar izan zuen, eta han ondu zuen bere ikerketa-lanaren zatirik handiena.
Bere obra nagusian, Literaturaren eta artearen historia soziala (1957), Hauserrek Mendebaldeko kulturetan garatu diren arte-estiloen jatorria aldaketa sozialen arabera aztertzen du. Haren lanetako batzuk: Artearen historiarako sarrera (1961), Manierismoa (1965), Artearen soziologia (1975).
Millook
, Ingalaterrako Kornualles konderriko kostaldeko herrixka eta haran bat da, Poundstock parrokian.
Siberiar tuntun
Siberiar tuntuna (Prunella montanella) Prunella generoko animalia da. Hegaztien barruko Prunellidae familian sailkatua dago.
Txokolatezko muinoak
Txokolatezko Muinoak (Chocolate Hills) Boholen, Filipinetan dauden mendi bereziak dira. Ezohiko eraketa geologikoa dira.
Ounasjoki
Ounasjoki ibaia (finlandieraz: Ounasjoki; iparraldeko samieraz: Ovnnesjohka), Enontekiö udalerritik Rovaniemiraino doan Lappi lurraldeko ibaia da. Lurralde honetako ibai ospetsuenaren, Kemi ibaiaren ibaiadar nagusienetarikoa da, bertatik datozen urak Kemijokiren ur-kopuru guztiaren %27a osatzen baitu. Rovaniemi hiriburuan Kemijokirekin batu ostean, ibai hau, Kemi hiriraino doa Bothniako Golkoan isurtzeko.
Txokolatezko muinoak
Ezaugarriak
1268 kono inguru dira, gutxi gorabehera tamaina bereko muinoetan banatuta, 50 kilometro koadro baino gehiagoko azaleran. Urtaro, lehorrean, marroi bihurtzen den belar berdez estalita daude eta hortik dator izena.
Ounasjoki
Ibaian zehar, hainbat zentral hidroelektriko daude, iparraldearen energia-kopuru osoaren ehunekoaren portzentajea handia osatzen dutenak. Gainera, arrantza-gune bilakatu da azken urtetan Ounasjoki; hain zuzen, arrantzaleak, Finlandiako izokin ospetsuak eta azken urteotan iritsitako amuarrain marroiak arrantzatzera etorri ohi dira.
Txokolatezko muinoak
Garrantzia
Txokolatezko Muinoak erakarpen turistiko ospetsuak dira. Horregatik, probintziako banderan eta zigiluan agertzen dira. Filipinetako Turismo Agintaritzaren zerrendan daude; monumentu Geologiko Nazionala izendatu dituzte eta Unescoren Gizateriaren Ondarearen zerrendan sartzeko proposamena egin dute.
Periophthalmodon freycineti
Periophthalmodon freycineti Periophthalmodon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Denbora galduaren bila
Denbora galduaren bila —Joxe Austin Arrietaren itzulpenean— edo Aro galduaren bila — Jean-Baptiste Orpustanen itzulpenean— (jatorrizkoan, À la recherche du temps perdu) Marcel Proustek 1908 eta 1922 artean idatzi zuen obra erraldoia da, Aro Garaikideko lan klasikotzat hartua, Frantziako literaturaren gailurtzat. Obrak egilearen memoriak biltzen ditu, eta hainbat gertaeraren arteko loturak. Le Monde egunkariak XX. mendeko 100 liburu garrantzitsuenen zerrendan bigarren tokian kokatu zuen.
Egitura
Obra, bakarra izanda, zazpi atal ditu. Horietatik egilea hil ondoren hiru argitaratu ziren:
Argumentu orokorra
Denbora galduaren bila ez da eleberri ziklo bat, garai hartan egin ohi ziren horietakoak bezala, eleberri bat eta bakarra baizik. Eleberri zirkularra da, nolabait esateko: eleberri bat idatzi nahi duen eta gaitasun ezagatik edo nagikeriagatik egitekoa gerotik gerora luzatzen duen gizon baten haurtzaroa, nerabezaroa, gaztaroa eta lehen helduaroaren narrazioa. Eleberriko azken liburuaren bukaeran, oharkabeko memoriaren agerpenez, gizon hura konturatzen da ordua dela idazten hasteko liburua, irakurtzen bukatzen ari garen eleberri horixe, noski. Badago obra honetan beste berezitasun aipagarri bat: sekula ez dugu jakingo protagonistaren izena, ez adina, ez itxura fisikoa. Lehenengo pertsonan hitz egiten du eta bere kontzientziaren zirrikituetatik iragazten du eleberriak ematen duen informazioa.
Handia da «ni» izengabe hori Marcel Proustekin lotzeko tentazioa, eta kritikariek ere zail izaten dute eleberri hau biografia mozorrotutzat ez hartzeko. Izan ere, Prousten eleberriaren eta bizitza errealaren arteko harremanak konplexu samarrak dira.
Denbora galduaren bila, bestalde, ikasketa eleberri bikain bat da, protagonistaren lilurak eta deslilurak kontatzen dituena, bi ziklo handitan egituratuta: munduzaletasunaren zikloa, batetik, eta maitasunarena, bestetik. Munduzaletasuna, edo esnobismoa, XIX. mendeko eleberrigintzan gehien erabili zen gaietako bat da. Denbora galduaren bilan, esnob asko agertzen da, bai burgesen artean bai noble en artean, gizarte eskalan gora egiteko irrikaz erreak. Narratzaileak erdeinuz hartzen ditu esnoben pairamenak, baina berak ere beste esnobismo bat pairatzen du: markesak eta dukesak ezagutu nahi ditu kosta ahala kosta.
Pertsonaiak
=== Nagusiak ===
Obraren eragileak
Proustek gai unibertsalak azaldu nahi zituen horretarako XX. mendeko Frantzaiko goi burgesiaren eta aristokraziaren ikerketa eginez. Izan ere, haren obrak bere garaiko erreferentziez gainezka dago, bai filosofian baita ere estetikan:
Oh My Ghost
Oh My Ghost Park Bo-young, Jo Jung-suk, Kim Seul-gi eta Lim Ju-hwan aktoreek antzeztutako 2015eko Hego Koreako telesaila da. tvNkatean emititu zen 2015eko uztailaren 3tik abuztuaren 22ra, ostiral eta larunbatetan 20: 30ean 16 ataletan.
Millpool
, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Cardinham parrokian.
Châteaubriant
Geografia
Nantes eta Rennes hirien artean kokaturik dago, bietatik 68-69 kilometrotara. Chère ibaiaren haranean kokaturik dago eta Armorikako mendiguneari dagozkion muinoek inguratzen dute.
Historia
Aintzinatik populatua izan den eremua da, izan ere inguruan zutarriak eta Neolito garaiko aizkorak aurkitu izan baitira. Galiarren burdin meategi baten aztarnak ere aurkitu dira, Andecaviak, Redoneak eta Namneteak egon omen ziren inguru hauetan. Ondoren erromatarren esku egon zen lurraldea.
VI mendean bretoiak iritsi ziren. XI mendean Rennesko kondearen menpekoa zen Brientek gaztelua eraiki zuen Chère eta Rollard ibaiek bat egiten duten puntuan eta honek eman zion izena Châteaubriant herriari ("Briant-en gaztelua"). Gaztelu hau Bretainiako dukerriaren mugan kokaturik zegoenez babes funtzio argia zeukan. XII mendean hasi zen gazteluaren inguruan herria sortzen. Toki estrategikoan egonik erasoak ohikoak izaten ziren eta XIII mendean hiria harresitzen hasi ziren, XV mendean osatu ziren harresiok. Bost ate zituzten, gaur egun bakarra gelditzen bada ere. XVI mendeko erlijio gerratan Châteaubriant katolikoen gotorlekua izan zen.
Hiria XIX mendean modernizatu zen. Harresiak eraitsi ziren eta kale berriak eraiki ziren. Lantegiak eraiki ziren, fundizioa eta golde fabrika lehenbizi, eta 1877 eta 1878an trenak inguruko hiri handiekin lotu zuen.
Bigarren Mundu Gerran alemaniarrek okupatu eta kontzentrazio-esparru bat eraiki zuten 1940an. Bertan 45.000 gerra preso sartu zituzten, baina 1941etik aurrera hauen atera eta ijito, emagaldu, trafikante eta komunistak sartu zituzten. Hauen artean Guy Môquet zegoen, Frantziako erresistentziaren sinbolo bihurtu zen 17 urtetako mutila. 1944an aliatuek Châteaubriant bonbakatu zuten eta lantegiak suntsitzeaz gain gaztelua eta hiriaren erdigunea ere nabarmen kaltetu zuten. Berehala berreraiki zen eta 1960 hamarkadan industrialde modernoa egin zuten mendebaldean.
Biztanleria
2007an Châteaubriant udalerrian erroldatutako biztanleak 12.466 ziren. Familiak 5.602 ziren, horien artean 2.207 pertsona bakarrekoak ziren (865 bakarrik bizi ziren gizonak eta 1.342 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.656 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.312 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 427 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 6.165 etxebizitza zeuden, 5.702 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 41 bigarren erresidentzia ziren eta 422 hutsik zeuden. 3.854 etxeak ziren eta 2.277 apartamentuak ziren. 5.702 etxebizitza nagusietatik 3.162 bere jabearen bizilekua ziren, 2.410 alokairuan okupaturik zeuden eta 129 doan lagata zeuden; 243 etxek gela bat zuten, 738 etxek bi zituzten, 1.310 etxek hiru zituzten, 1.444 etxek lau zituzten eta 1.967 etxek bost zituzten. 3.279 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 2.990 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.622 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 7.500 ziren, horien artean 5.252 aktiboak ziren eta 2.248 inaktiboak ziren. 5.252 pertsona aktiboetatik 4.500 lanean zeuden (2.471 gizon eta 2.029 emakume) eta 752 langabezian zeuden (340 gizon eta 412 emakume). 2.248 pertsona inaktiboetatik 684 erretiraturik zeuden, 679 ikasten zeuden eta 885 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Châteaubriant udalerrian 5.315 unitate fiskal zeuden, 11.654 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.705 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 849 komertzioetatik, 8 erauzte enpresak ziren, 12 janari enpresak ziren, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 2 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 50 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 97 eraikuntza enpresak ziren, 215 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 13 garraio enpresak ziren, 57 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 16 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 57 finantziazio enpresak ziren, 45 higiezinen enpresak ziren, 99 zerbitzu enpresak ziren, 119 administrazio publikoko enpresak ziren eta 56 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2000. urtean Châteaubriant udalerrian 46 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.817 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 tratamendu laburretarako ospitale, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, 2 tratamendu luzeetarako ospitale, 3 psikiatriko, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, 2 osasun-zentro, 5 botika eta 2 anbulantzia zegoen.
2009an 4 haur-eskola eta 6 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Châteaubriant udalerrian 3 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 2 hezkuntza orokorreko lizeo eta 3 lizeo teknologiko.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.721 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 863 eta lizeo teknologikoetan 639.
Sandugo
Sandugo odol-ituna izan zen, 1565eko martxoaren 16an Filipinetako Bohol uhartean egina, Miguel Lopez Legazpi esploratzaile gipuzkoarraren eta Datu Sikatuna, Boholeko buruaren artean. Itun horrekin tradizio tribalari jarraitu zuten haien adiskidetasuna zigilatzeko. Espainiar Inperioaren eta filipinarren arteko lehen adiskidetasun-hitzarmentzat hartzen da.
Châteaubriant
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
Châteaubriant udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.
Bobsleigha 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan
Bobsleigha 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan Xiaohaituo Bobsleigh eta Luge pistan jokatu zen 2022ko otsailaren 13tik 20ra bitarte. Guztira 4 proba egin ziren, 2 gizonezkoenak eta 2 emakumezkoenak.
Sandugo
Esanahia
"Sandugo" hizkuntza bisaiaeran "odol bera" esan nahi duen hitza da.
Sandugo artean
1883an, Juan Luna pintore filipinarrak gertakari historiko hori irudikatzen du Odolezko Ituna izeneko koadroan. Margolan horrek lehen saria lortu zuen 1885eko Parisko Erakusketan eta San Louisen 1904an egindako Louisiana Purchase Expositionen.
Marien Ngouabi
Militar ikasketak egin zituen Brazzavillen, Estrasburgon eta Saint-Cyren eta Oubangui-Charin eta Kamerunen destinatu zuten. 1962an Kongora itzuli zen eta 1965ean lehen batalioi paraxutista sortu zuen. Ezkerreko ideiengatik ezaguna, 1966an degradatu eta 1968an atxilotu zuen Alphonse Massamba-Débat presidenteak. Haren atxiloketak militarren nahigabea eragin zuen, eta Massamba-Débat dimisioa ematera behartu zuten. Bere presidentetzan, herrialdearen izena Kongoko Herri Errepublikara aldatu zuen, Afrikako lehen estatu marxista-leninista aldarrikatu zuelarik eta Langileen Alderdi Kongoarra sortu zuen. Estatu-kolpe saiakera batzuen 1977ko martxoaren 17an hil zuten.
San Marcos baseliza (Tubilla del Lago)
San Marcos baseliza Burgosko Tubilla del Lago udalerrian Quintanilla de los Caballeros herri hustuan dagoen Erdi Aroko eraikina da. XIII. mendekoa da eta, estilo ikuspuntutik, erromanikotik gotikoko trantsizioan kokatua izan da. Tubilla del Lagotik bi kilometrotara dago.
Ezaugarriak
Zistertar izaerako tenplua da, nabe bakarrekoa, oinplano angeluzuzenekoa, burualde poligonalekoa eta gurutze-gangakoa. Barrualdean, Iturriaren Andre Mariaren eta San Markosen irudiak nabarmentzen dira. Lehenago herriko parrokia-eliza izan zen, San Joan Bataiatzaileari eskainia. Quintanilla de los Caballerosen gelditzen den eraikin bakarra da.
Erromeria
Apirilaren 25ean, herria erromerian joaten da herritik ermitaraino, Ama Birjinaren irudia eramanez. Ermitan, San Markosen irudia batzen da, eta prozesio bat egiten da baselizaren inguruan, baita dantzak eta bazkaria ere.
Kaľava
Kaľava Eslovakiako udalerri bat da, Spišská Nová Vesko barrutian kokatua. 4,45 km²ko azalera du eta 404 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1300. urtekoa da.
Michael Ruse
Michael Ruse (Birmingham, Ingalaterra, 1940ko ekainaren 21a -) britainiar filosofoa da.
Biografia
Ruse biologiaren filosofo gisa da ezaguna, eta Darwinek emandako bilakaeraren teoriari buruzko ikerketak ditu lan aipagarrienak; adibidez, Molecules to Men (1990), The Darwinian Paradigm (1989), Taking Darwin Seriously (1986) eta Is Science Sexist? (1981). Era berean, zientziaren eta sasi-zientziaren arteko desberdintasunak zehazten saiatu da beti; zientziaren filosofiaren aditu gisa, kreazionismoaren auzian parte hartu zuen Arkansasen 1980an, eta bere lekukotasunak eragin handia izan zuen epaileak zientziaz osaturiko definizioan.
Jesse Owens
James Cleveland "Jesse" Owens (Oakville, Alabama, 1913ko irailaren 12a - Tucson, Arizona, 1980ko martxoaren 31) atleta estatubatuarra izan zen, lasterketa laburretan eta luzera jauzian espezializatua.
Nazioartean ospe handia lortu zuen, Berlin go Olinpiar Joko etan lau urrezko domina irabazi zituelako.
Biografia
Jesse Owens Oakville-n (Alabama) jaio zen 1913ko irailaren 12an Henry Cleveland Owens eta Mary Emma Fitzgerald-en hamar seme-alabetatik gazteena (hiru emakume eta zazpi gizon). "JC" ezaguna zen bezala, bederatzi urte zituen familia Clevelandera (Ohio) joan zenean Migrazio Beltza Handian etorkizun hobe baten bila, milioi bat eta erdi afro-amerikarrek herrialdearen hegoaldeko segregaziotik ihes egin zutenean. Hiri horretako ikasturte hasieran, irakasleak bere izena galdetu zion, eta gazteak erantzun zion “JC '' (ingelesez jay-cee ahoskatua), baina hegoaldeko azentu indartsua zela eta, hezitzaileak Jesse ulertu zuen. Hori izan zen hortik aurrera Jesse Owens izenarekin ezaguna izatearen arrazoia.
Nerabezaroan lanbide desberdinetan lan egin zuen bere denbora librean: zama-banatzaile gisa, zamaketaria zama-bagoietan eta oinetakoak konpontzeko dendan, bere aitak eta anaiak altzairu-fabrika batean lan egiten zuten bitartean. Urte haietan abiadura lasterketekiko bere zaletasuna hasi zen. Charles Riley bere entrenatzailea izan zen Fairmont High School-en, eta oso garrantzitsua izan zen Owensi irakasteko, Owens-ek atletismoan izandako arrakastaren erantzule egin baitzuen. Riley ere estimu handian zuen eskola orduak baino lehen entrenatzeko aukera ematen ziolako, eskola ondoren zapata dendan lan egiten baitzuen.
Instituzio horretan bertan, Minnie Ruth Solomon, bere etorkizuneko emaztea, ezagutu zuen Jessek 15 urte zituenean eta Minniek 13 urte zituenean. Harremanak fruituak eman zituen, 1932an, bikotearen lehen alabarekin, Gloria Owensekin. Jesse eta Minnie 1935ean ezkondu ziren eta beste bi alaba izan zituzten: Marlene, 1939an jaioa, eta Beverly, urtebete geroago jaioa.
1933an, Cleveland-eko East Technical High School-en ikasten ari zela, Owens-ek kirol ingurune nazionalaren arreta erakarri zuen 100 yardako (91,4 m) lasterketan 9,4 s-ko munduko errekorra berdindu zuenean eta errekorra lortu zuenean Chicagon egin zen institutuko txapelketa nazionalean 7,56 metroko luzera jauzian.
Schöneck (Hessen)
Schöneck Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Edwin Moses
Edwin Corley Moses (Dayton, Ohio, 1955eko abuztuaren 31 -) atleta estatubatuarra izan da, 400 metroko hesi-lasterketan espezializatua.
1977 eta 1987 artean, Mosesek 107 final jarraian irabazi zituen (122 lasterketa jarraian) eta munduko errekorra ezarri zuen bere espezialitatean lau aldiz.
Burdigala
Burdigala (gaur egungo Bordele hiria) Galia Akitania erromatar probintziako hiri bat izan zen. Toponimoa Bordigala, euskaraz Bordale, gaskoiz Bordèu eta, gero, frantsesez Bordeaux bilakatu zen.
K.a. III. mendean eratua, Publio Lizinio Krasok, Julio Zesarren ordezkaria zena, K.a. 56an konkistatu zuen. Erromatarren garaian, Galia osoko hiri nagusienetariko bat bilakatu zen eta lehenengo mahatsondoak landatu zituzten.
K.a. 132
K.a. II. mendearen taula (K.a. III. mende | K.a. II. mende | K.a. I. mende)
K.a. 150ko hamarkada | K.a. 140ko hamarkada | K.a. 130ko hamarkada | K.a. 120ko hamarkada | K.a. 110ko hamarkada
K.a. 137 | K.a. 136 | K.a. 135 | K.a. 134 | K.a. 133 | K.a. 132 | K.a. 131 | K.a. 130 | K.a. 129 | K.a. 128 | K.a. 127
Agustín Edwards Mac-Clure
Agustín Edwards Mac-Clure (Santiago, 1878ko ekainaren 17a - ibid ., 1941eko ekainaren 18a) Txileko kazetari enpresaburua, ekonomialaria, bankaria, diplomazialaria, idazlea eta politikaria izan zen, Alderdi Nazionalaren kide garrantzitsua eta Santiagoko El Mercurio, La Estrella de Valparaíso, El Mercurio de Antofagasta egunkarien sortzailea, denak El Mercurio de Valparaísoren ondorengoak.
Errepublikako diputatu izan zen lau aldi jarraian, 1900 eta 1912 artean. Germán Riesco eta Pedro Montten gobernuetan ere Estatu ministroa izan zen eta bere herrialdearen enbaxadore izan zen Europan eta Estatu Batuetan.
Altaffaylla
Altaffaylla Tafallako kultura elkarte eta argitaletxea da, herriaren arabierazko izena hartu duela. 1980ko hamarkadan sortu zuten batez ere merindadearen historia eta kultura zabaltzeko asmoz, baita ondoko eskualdearenak eta Nafarroakoak orokorrean ere.
Sortzaileen artean Jose Mari Espartza dago eta egun Juan Carlos Berrio Zaratiegi da elkarteko presidentea.
Oktadekaedro
Geometrian, oktadekaedroa (edo oktakaidekaedroa) 18 aurpegiko poliedroa da.
Adibideak
Izar-poliedro uniforme batzuk ere oktadekaedroak dira:
Noblezia titulu
Noblezia titulua, antzinatik emandako legezko pribilegio bat da, nobleziako partaideak bereizten dituena.