cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Illats
Biztanleria
2007an Illats udalerrian erroldatutako biztanleak 1.242 ziren. Familiak 488 ziren, horien artean 121 pertsona bakarrekoak ziren (51 bakarrik bizi ziren gizonak eta 70 bakarrik bizi ziren emakumeak), 133 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 168 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 66 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 799 ziren, horien artean 582 aktiboak ziren eta 217 inaktiboak ziren. 582 pertsona aktiboetatik 537 lanean zeuden (282 gizon eta 255 emakume) eta 45 langabezian zeuden (19 gizon eta 26 emakume). 217 pertsona inaktiboetatik 90 erretiraturik zeuden, 67 ikasten zeuden eta 60 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Illats udalerrian 507 unitate fiskal zeuden, 1.219 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.414 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 61 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 15 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 7 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 13 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 3 zurginak, 1 iturgina, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.
El Neng de Castefa
El Neng de Castefa (euskaraz Castefako mutikoa) 2000ko hamarkadan Espainiako herri kulturan ospea izan zuen pertsonaia parodikoa izan zen, makinero edo bakala hiri-tribuaren estereotipoa irudikatzen zuena eta Eduard Soto katalan aktoreak interpretaturikoa. Castefa izendapena Castelldefels udalerriaren laburdura da.
Illats
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 drogeria zen.
El Neng de Castefa
Pertsonaiak Antena 3 espainiar telebistan Andreu Buenafuente telebista-gizonak aurkezten zuen Buenafuente telesaioan egiten zituen saio komikoei esker egin zen famatu, bereziki 2005-2007 urteetan, bakala izeneko gazteen hizkuntza eta keinuak puztuz; horrela, bereziki ezagun bilakatu zen "¡Qué pasa, neng!" ("Zer duk, motel!") esamoldea. Telebista-saioetan egiten zituen saioez haraindi, pertsonaiak kultura produktu anitzetan izan zuen islada: dance musika estiloko disko bat, bideo-joko nahiz autoan jartzeko panpinak merkaturatu nahiz publizitate kanpainak burutu ziren bere irudiarekin. Espainiar kulturaren ikonoa izatera ere heldu zen: patera batean Espainiara heldutako etorkinen talde batek "¡Qué pasa, neng!" esanez hartu zituen euren bila iritsitako guardia zibilak. Euskal Herrian El Jonan y el Txori (El Jonan de Baraka) antzeko pertsonaia parodikoak sortu ziren ETBko Vaya semanita saioaren baitan.
Illats
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Illats udalerrian 37 nekazaritza-ustiategi zeuden, 360 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Uppsalako katedrala
Uppsalako katedrala (Uppsala domkyrka), Uppsalako eliza nagusia da, Suedia eta Europa iparraldeko handiena ere bai.
Seicercus burkii
Seicercus burkii Seicercus generoko animalia da. Hegaztien barruko Phylloscopidae familian sailkatua dago.
Uppsalako katedrala
Historia
Bikingoen Aroa amaitzean Gamla Uppsalako (Uppsala zaharra) tenplo paganoa ordezkatu zuen eliza kristau batek. 1204an suak kalte handiak eragin zizkion eta toki egokiago batean (5 kilometro hegoaldera) katedral bat eraikitzeko baimena eman zuen Alexandro IV.a Aita Santuak 1258an. 1272an Östra Aros herrian (gaur egungo Uppsala) Fyris ibaiaren ertzean hasi ziren eraikina altxatzen. Arkitekto frantsesek diseinatu zuten katedral gotiko berria. 1435ean sagaratu zen. Dorre bikiak 1563an aipatzen dira lehen aldiz agiri batean, herbeheretar pizkundeko estiloan eraikiak omen zeuden.
1549an Gustavo I.a Vasa erregeak gaztelua eraiki zuenetik Suediako monarkia bertan bizi izan zen eta katedralean koroatu izan ziren errege erregina ugari, azkena 1719an. 1702an sute batek hiriaren zati handiak erre zituen eta katedrala ere kaltetua izan zen, dorreak erori ziren eta beirate guztiak suntsitu. Soluzio probisionalak ezarri ziren, dorreen orratzen tokian egurrezko tapa bat ezarriz. 1885 eta 1893 artean Helgo Zettervall arkitektuak berrizte lanak burutu zituen eta dorreen altuera 118'7 metrotaraino igo zuen. Frantziar gotiko estiloan eraiki zituen eta nahiko polemika sortu zuen horrek. 1970 hamarkadan katedralaren egitura, hormak eta leihoak berriztu ziren.
1989an Joan Paulo II.ak Uppsalako katedraleko mezan hartu zuen parte.
Arkitektura
Eskandinaviako eliza handiena da. Luzera eta altuera berdinak ditu, 118'7 metro, eta 45 metrotako zabalera. Habeartearen sabaiak 27 metrotako altuera du. Adreilu gorriz eraikia dago. Katedrala inguratuz XI mendeko erruna-harriak daude ezarrita.
Barnealdea neogotikoa da eta habeartearen ertzetako korridoretan kapera ugari daude, aipagarriena Vasa kapera da. Pulpitoa, 1710an ezarritakoa, apaingarriz horniturik dago erabat eta Suedia osoko handiena ere bada.
Kweisi Mfume
Kweisi Mfume (jaiotza-izena: Frizzell Gerald Gray ; Baltimore, 1948ko urriaren 24a) estatubatuar buruzagi politikoa da.
Mfume Baltimoren jaio zen, eta han igaro zituen haurtzaroa eta gaztaroa, bitarteko handirik gabe. Eskolatik bota zuten, eta lagun-talde batekin bizi izan zen kalean, harik eta 16 urterekin, ama hil zitzaionean, etxera itzuli zen arte. 1972an hartu zuen Kweisi Mfume izena. Hurrengo urteetan, ikasketak egin zituen: 1976an, lizentzia lortu zuen Morgan Unibertsitatean, eta, 1976an, master-titulua, Johns Hopkins Unibertsitatean. Hurrengo hiru urteetan, irratian aritu zen lanean, musika-programa batean eta elkarrizketatzaile gisa. 1979an, Baltimoreko Udaleko zinegotzi hautatu zuten, eta, 1986an, Estatu Batuetako Legebiltzarreko kide. Legebiltzarrean, Banku, Finantza eta Hirigintza Batzordean eta Hezkuntza eta Laneko batzordeetan aritu zen, besteak beste. 1995ean, Congressional Black Caucuseko lehendakari hautatu zuten, eta Legebiltzarra utzi zuen. 1996an, National Association for the Advancement of Colored People (NAACP, Beltzen Sustapenerako Elkarte Nazionala) erakundearen buruzagitza hartu zuen. Eragin handia izan zuen Washingtonen 1990eko hamarraldian. 2006an, AEBetako Senaturako hautagai demokrata izateko aurkeztu zuen bere burua, baina Ben Cardin aukeratu zuten kargu horretarako.
Rosa Mercedes Ayarza
Rosa Mercedes Ayarza Morales (Lima, 1881eko uztailaren 8a - 1969ko maiatzaren 2a ) musikagile, kantu irakasle, jakintsu eta Peruko musikaren sustatzaile handia izan zen.
Biografia
Rosa Mercedes 1881eko uztailaren 8an jaio zen. Txikitatik beti musikaren munduak liluratu zuen, piano, opera eta bals artean hazten zen. 8 urterekin bere lehen agerraldi publikoa egin zuen Politeama antzoki zaharrean eta 14 urterekin elizako koruen zuzendaria izan zen.
Kantu eta piano eskolak Claudio Rebagliati-ren eskutik jaso zituen eta interpretazio gisa nabarmendu zen errezitaldietan. Irakaskuntza zarzuelen zuzendaritzarekin txandakatu zuen. Bere ikasleak Lucrecia Sarria eta Armando Villanueva izan ziren, baita Milaneko La Scalara helduko ziren beste abeslari batzuk ere, hala nola Alejandro Granda, Luis Alva eta Ernesto Palacio. Musika hutsa alde batera utzi ez arren, bere sormen jarduera erritmoen, doinuen eta motibo folklorikoen erabilerara bideratu zuen.
Arte Lirikoaren Eskola Nazionala sortu zuen - gaur egun Musika Kontserbatorio Nazionalaren curriculumak xurgatuta - eta Peruko Egile eta Konpositoreen Lehen Elkartea ere sortu zuen.
Erakunde ugarirekin elkarlanean aritzeaz gain, tradizio herrikoiaren erreskatea burutu zuen Ayarzak. Hari esker, musika pieza ezagunak pentagrametan eta transkribatutako letrekin gorde ahal izan ziren. "Los Pregones de Lima" miresgarri bihurtu zituen kale saltzaileen kale kantak, XVII. Mendetik belaunaldiz belaunaldi transmititzen zirenak. Antzezlana 1937an estreinatu zen "Entre Nous" Elkartean.
Baina arlo hertsiki musikalean dimentsio handia hartzen du. 300 konposizio baino gehiago musika lehen eta azken arrazoia bihurtu zuen existentziaren emaitza dira.
Bizitza pertsonala
Bere gurasoak José Ayarza eta Gómez Flores eta Rosa Morales Galup ziren, eta bere neba Alejandro Ayarza Morales  Karamanduka , kreoleismoaren pertsonaia nagusia. Jaiotzean bere izen osoa Rosa Mercedes Ayarza Morales zen. 1904ko urtarrilaren 1ean Benjamín Morales Del Solar-rekin ezkondu zen, beraz, bere izena Rosa Mercedes Ayarza Morales de Morales bihurtu zen. Berarekin hiru seme-alaba izan zituen: Rafael Morales Ayarza, Graciela Morales Ayarza eta Clemencia Morales Ayarza.
Punta Milazzese herrixka
Punta Milazzese herrixka edo Milazzese lurmuturreko herrixka Brontze Aroko (Erdi Brontze Aroa) herrixka bat da Siziliako Panarea uhartean kokaturik, Eoliar uhartekoa.
Historia
Luigi Bernabò Break 1948an tokia aurkitu ondoren, beste indusketak egin zituen 1949-1950ean eta 2008-2009an
Herrixka
XVI. txabola ez da gainontzekoen bezala. Hau errentangularra da eta atea hegoaldearen erdian dago. Beste txabolen ateak, berriz, zailagoak dira identifikatzeko goragoko mailan jarri zirelako. Alde hau kontuan hartuz, baliteke eraikin hau santutegi edo eraikin publiko bat izatea, gainera, barruan Eoliar uharteetako mizenastar zeramikazko pitxer politenak aurkitu zituztelako. Herri honek Milazzeseko kulturatik hartu zuen izena.
Kanpo estekak
Punta Milazzese, Panarea: il suggestivo villaggio preistorico, 2019.05.31n kontsultatuta
Gedintailor
, 'Gead an t-Sailleir', Eskoziako Highland eskualdeko etxalde bat da, Skye eta Lochalsh barrutian. Skye uhartean dago, Kanpoko Hebridetan. B883 errepidean dago, Camastianavaig udalerritik 3 milia hegoaldera eta Peinachorran etxaldea iparraldean dituela.
383 Madison Avenue
383 Madison Avenue edo Bear Stearns World Headquarters, Ameriketako Estatu Batuetako New York hirian dagoen bulego etxe orratz bat da. Guztira 230 metro eta 47 solairu dauzka eta 2001ean amaitu zuten eraikitzen.
Skidmore, Owings and Merrill arkitekto taldeko David Childsek diseinatu zuen.
Last Night in Soho
Last Night in Soho 2021eko Edgar Wright ingeles zinema zuzendariaren beldurrezko filma da.
Sinopsia
Londresera iritsi berria den diseinu ikaslea da Eloise, 1960ko hamarkadako musika, zinema, moda eta abarrak oso gustuko dituena. Bizitzeko logela bat alokatuko du, eta amets zein irudipen bitxiak izaten hasiko da, hain gustuko duen garaira bidaiatzea ahalbidetuko diotenak, eta kantari izan nahi duen Sandie emakume gaztea ezagutuko du.
Atlasa
Atlasa (جِـبَـال الْأَطْـلَـس; ⵉⴷⵓⵔⴰⵔ ⵏ ⵡⴰⵟⵍⴰⵙ, idurar n waṭlas), Atlas mendikatea ere deitua, Afrikako ipar-mendebaldeko mendi sistema da, Marokoko, Aljeria eta Tunisia zeharkatzen dituena, Mediterraneo eta Atlantikoko kostaldeak Sahara basamortutik bereiziz. 2.400 kilometro luze da, Marokoko Agadirtik Tunis hiriraino. Tubkal da mendirik garaiena (4.167 metro), Marokoko hego-mendebaldean dagoena. Atlas mendietako jatorrizko biztanleak berbereak dira.
Izena
Mendikatearen izena tamazightez adrar edo adras da, mendia esan nahi du; beraz tautotoponimoa da.
Geografia
Mendikatea lau eskualdetan banatu daiteke:
Atlas Ertaina
Atlas Ertaina Marokon kokatzen da osorik. Marokoko hiru mendikateetatik mendebaldekoena da. Hegoaldean, Moulouya eta Oum Er-Rbia ibaiak zeharkatuta, Atlas Garaia dago. Iparraldean, Sebou ibaia zeharkatuta, Rif mendiak daude, Espainiako Mendikate Betikoaren hedapena.
Tell-eko Atlasa
Tell-eko Atlasa Marokotik Tunisiara doan 1.500 kilometroko mendikatea da, Mediterraneo itsasoaren kostaldearen parean. Mendebaldeko muturra Atlas Ertainan dago.
Aures mendiak
Aljeria eta Tunisiako Aures mendiak Atlas mendietako ekialdeko muturra dira.
Saharako Atlasa
Aljeriako Saharako Atlasa Atlas mendietako ekialdeko aldea da. Mendikatearen mendirik altuena Djebel Aissa da (2.236 metro). Saharako iparraldeko muga da.
Abergement-lès-Thésy
Abergement-lès-Thésy Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Abergement-lès-Thésy udalerrian erroldatutako biztanleak 60 ziren. Familiak 19 ziren, horien artean 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 11 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 23 etxebizitza zeuden, 19 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 22 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 19 etxebizitza nagusietatik 17 bere jabearen bizilekua ziren eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek hitu gela zituzten, 3 etxek lau zituzten eta 14 etxek bost zituzten. 17 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 11 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 7 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 29 ziren, horien artean 25 aktiboak ziren eta 4 inaktiboak ziren. 25 pertsona aktiboetatik 23 lanean zeuden (12 gizon eta 11 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 gizon). 4 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen eta 2 eraikuntza enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 zurgina.
2000. urtean Abergement-lès-Thésy udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, 456 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Alonso Berruguete
Alonso Berruguete, izen osoa Alonso González Berruguete (Paredes de Nava, 1488 inguruan - Toledo, 1561), espainiar eskultore eta margolaria izan zen.
Bizitza
Pedroren semea eta haren ikaslea izan zen, dirudienez; 1508 inguruan Italiara joan zen, eta Erroman eta Florentzian egonaldiak egin zituen. Michelangeloren ikasle izan zen eta hari jarraituz sorturiko joera manieristari lotu zitzaion lehenetakoa izan zen. 1517an Espainian zegoen berriro eta ondoko urtean Karlos V.aren margolaria izan zen.
Eskultore gisa, Valladoliden, Salamancan eta Toledon aritu zen. Eskultura polikromoa landu zuen, dramatismo agerikoa, manierismoaren ikusmoldeak jarraitzen zituena, baina tradizio gotikoak erabat ahaztu gabe. 1523an, Mejoradako erretaula nagusia (Olmedo) egiteko kontratatu zuten. Ordukoa da, halaber, San Joan elizako Ecce Homo, Olmedokoa; lan erraldoi horietan daude Berrugueteren eskulturarik ezagunenak, hala nola San Sebastian ospetsua.
Valladoliden, Santiago elizako Epifaniaren erretaula egiteko kontratua 1537koa da. Berak eginak dira Toledoko katedraleko goiko aulkiteriaren erdia (1539) artzapezpikuaren aulkia, eta alabastroan landutako Antzaldatzea. Berrugueteren beste lan garrantzitsu batzuk dira Salome (1512-1517 ingurukoa) eta Tavera kardinalaren hilobia (1561).
Taladrina
Taladrina ebaketa lanabesetan ponpatzen den likidoa da, makinak ez berotzeko erabilia. Horrela, tresneriak iraupen luzeagoa du eta kalitate hobeko atalak lortzen dira. Makina bakoitzak likido hau gordetzeko toki egoki batzuk dituzte, gero bertatik bere eginkizuna egitera irten dadin.
Argentinosaurus
Argentinosaurus (eusk: "Argentinako musker") Guillermo Heredia-k Argentinan aurkitu zuen titanosauro sauropodoen generoa da. Kretazeoaren erdialdean bizi izan zena, duela 97 eta 93,5 milioi urte artean, Cenomaniarrean, gaur egun Hego Amerika den honetan. Gaur egun ezagutzen den lurreko animaliarik handienetako bat da. Baina ezagutzen diren hondakinak urriak dira, eta, beraz, ezin dira zehatz-mehatz neurtu haien gorputz-neurriak. Proposatutako kalkuluen artean, 33 metroko luzera eta 67 tonako pisua izango luke batez beste, eta horrek ezagutzen diren dinosauro handienen artean kokatzen du.
Zlaté Klasy
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1352. urtekoa da.
Salbagerriko
Salbagerrikoen dimentsio ohikoenak hauexek dira: Ø kanpokoa 73 zm Ø barrukoa 44 zm Pisua: 2,5 kg
Toledoko XIII. kontzilioa
'''Toledoko XIII. kontzilioa''' Hispania Bisigodoan 683ko azaroak 4an hasi eta azaroak 13an amaitu zen gotzainen biltzar bat izan zen. Une horretan Hispaniako erregea zen Ervigiok deitu zuen eta Toledoko Apostolu Santuen Elizan ospatu zen.
Hirurogeitamazazpi gotzain, bost abade, katedraletako hiru dignatario eta jauregiko hogeitasei funtzionario izan ziren bertan parte hartu zutenak. Erregeak gotzainei 673an Wamba erregearen aurka matxinatu zirenentzako barkamena eta berrabiltzea eskatu zien. Gotzainek matxinatutako nobleak eta hauen oinordekoak euren karguetan berrezartzea onartu zuten, baita koroaren mende zeuden lurrak itzultzea ere; barkamena berrogei urte lehenago Txintila erregearen garaitik arrazoi berengatik zorigaiztoan erori zirenentzat ere hedatuko zen. Ervigio erregeak ez zuen senidetasun harremanek eta familia mendekuek matxinada gehiago sortzerik eta alderdiekin amaituko zuen berbaketze politika zuhur bat hasi zuen. Kontzilioak kleroa eta nobleziaren mesedetarako xedapen batzuk erabaki zituen, bi klaseetako pertsonek gartzelaratuak ez izateko eskubidea izango zuten, baita euren klaseko pertsonek epaituak izatekoa ere.
Gotzainek behartutako aitortzak kondenatu zituzten, torturarik gabeko epaiketaren beharra berrezarriz erruduntasuna ezartzeko. Era berean, atxiloketaren gehienezko muga bat ezarri zen.
Daikon
Daikon edo errefau zuria neguko errefau barietate bat da, jatorriz Ekialdeko Asiakoa. Japonian oso hedatua izaki, japoniar errefaua (japonieraz, 大根, daikon, "sustrai handia") ere esaten zaio. Azkar hazten diren hostoak eta sustrai zuri napiformea ditu.
Villarsel-sur-Marly
Villarsel-sur-Marly Suitzako udalerria da. Friburgo kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Antonio Lekuona
Antonio Maria Lekuona Etxaniz (Tolosa, 1831ko urtarrilaren 17a - Ondarroa, 1907ko irailaren 26a) euskal herritar margolari kostunbrista izan zen.
Biografia
Kosme Duñabeitiarekin ikasi ondoren, Iruñean eta Madrilgo San Fernandoko Arte Ederretako Eskolan egin zituen margolaritzako ikasketak. 1850ean Natur Zientzien Museoko marrazkilari postua lortu zuen lehiaketak gainditu ondoren eta 20 urtez izan zen bertako irakasle. Erakusketa garrantzitsu batzuk egin ondoren (Madril, 1856, 1864, 1871; Baiona, 1864) lanpostuari uko egin eta 1872an Bilbon hartu zuen bizilekua. Urtebete geroago Karlos VII.aren margolari izendatu zuten. Bilbon Adolfo Guiard, Manuel Losada, Gustavo de Maeztu edo Paco Durrioren irakaslea izan zen. 1875ean Karlos Borboitarraren zin-egitea Gernikako arbolapean Bizkaiko Jauna legez koadroa pintatu zuen, 1876an Elisabeten jarraitzaileek erre zutena. Reniers margolari flandriarraren kutsua nabari zaie Lekuonaren pinturei. Euskal giroko ikuspegiak pintatu ohi zituen eta euskal herritar margolaritza deituaren aitzindaritzat hartua da.
Villarsel-sur-Marly
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Txinako Herri Errepublikaren eragina Afrikan
Txinako Herri Errepublikaren eragina Afrikan antzinatik dator, duela bi mila urte inguru Zetaren ibilbideak ekialde eta mendebaldeko herrien artean hainbat merkatugai trukatzen zituzten garaitik.
XX. mendearen amaieran Txinako Herri Errepublikaren hazkunde ekonomikoa handitzean, eta hazkunde hori mantentzeko beharrezkoak zituen lehengaiak ziurtatzeko Txinako gobernuak hainbat akordio sinatu zituen Afrikako hainbat herrirekin. Lehengaiak ateratzeagatik Txinako gobernuak herrialdeko azpiegiturak berriztu eta hobetzen ditu. Angolan esaterako, 30 urteko gerra zibilaren ondoren, ia erabat birrinduta zegoen errepide eta trenbide sarea erabat berritzen ari dira Txinatik etorritako milaka langilek.
2020rako Txina eta Afrikako merkataritzaren balioa 100.000 milioi dolarrera iristea aurrikusten da.
Orbaitz
Bertako biztanleak orbaiztarrak ziren.
Izena
Orbaitz toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Geografia
Orbaitz Longida ibarran dago, Itoitzeko urtegiaren pean.
Inguru naturala eta kokapena
Pirinioaurrean kokatua, lurra hautsia eta uhindua da, baina, oro har, ez du goragune handirik. Iparraldea menditsuena da, eta hegoaldea nekazaritzakoa. Ibaien pasabidean zehar, alubioien terraza-maila batzuk mailakatuta daude. Mendilerroen oinean ere higadura-glazis zabalak daude. Irati eta Erro ibaiek ibarra sortu zituen.
Klima
Longidak klima azpimediterraneoa dauka. Urteko batez besteko tenperatura 10 eta 13 gradu artekoa da (altueraren arabera aldatzen da), eta prezipitazioak 800 eta 1.000mm bitartekoak (ugariagoak udaberrian eta udazkenean. Urteroko egun euritsuak 80 dira batez beste eta 100 baino gehiago herriko gunerik menditsuenetan.
Jatorrizko landaredia asko gutxitu da gizakiaren eragina dela eta, gaur egun 180 hektarea haritz inguru baino ez dira geratzen. Pinuek 441 hektarea hartzen dituzte, gehienak Austriatik ekarritako pinu lariziar birlandatuak dira baina berezko pinuren bat ere gordetzen da. Birlandatutako pinuak, Urrozgoiti, Ulibeiti, Zarikieta eta Rala herrietan izaten dira, batez ere.
Historia
Jaurerriaren antzinako lekua, 1280an, Itoizekin batera, urtean 18 kahitzeko petxa 1 gari-lapurreta eta 39 kahitze 3 garagar eta olo-kuartel zor zituena. Karlos III.a erregeak 1420an eman zizkion errentak Juan Ureta ezkutariari. 1835-1845eko udal-erreformetara arte, ibarreko diputatuak eta herriko erregidoreak gobernatzen zuten, eta auzotarren artean aukeratzen zen. Eta, haietatik, erregimen komunaren mende geratu zen. 1847an eskola bat zuen, mila errealez hornitua, eta auzotarrek berek zuten parrokoa aurkezteko eskubidea.
XX. mendeko azken hamarkadetan, urtegien mehatxupean zegoen herria. Itoizko urtegia azkenean desagertu egin zen. Baratzeak, belardiak eta zerealetarako zelaiak ez ezik, mahasti batzuk ere bazeuden paisaian azken urteetara arte, eta herri hori zen, Ezkai, Itoitz eta Gorritz herriekin batera, Irati ibaian bere ekoizpenaren muga gorena.
Demografia
2020an 0 biztanle zituen Orbaitzek.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Hauterive (Friburgo)
Hauterive Suitzako udalerria da. Friburgo kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Manchesterreko martiriak
Manchesterreko martiriak, Manchester Martyrs, 1867an Ingalaterrako Manchester hirian Irlandar Anaitasun Errepublikarrak burututako eraso batean parte hartu zuten William Philip Allen, Michael Larkin eta Michael O'Brien kideak izan ziren. Hirukotea 30-40 kide inguruz osatutako fenian talde batzeko buruzagia zen.
1867an Manchesterreko Istiluak (Manchester Outrages) deituriko istiluetan zehar fenian taldeak Thomas J. Kelly eta Timothy Deasy fenian kideak preso Belle Vue Gaol espetxera garraiatzen zituen polizia-zalgurdia erasotu eta barnean zalgurdiaren giltzak zeramatzan Charles Brett sarjentua tiroz hil zuten, ondoren zalgurdiaren atearen giltzarrapoa apurtzen saiatu ziren. Zalgurdian zihoan beste preso batek Bretten gorputik giltzak jaso eta bentilazio-zulotik kanpoko fenian kideei jaurti zizkien, honela Kelly eta Deasy askatzea lortu zuten. Bi iheslari horiek ez zituzten inoiz atzeman.
Aldiz, Thomas Maguire eta Edward O'Meagher Condon fenianak atxilotu eta Brett sarjentuaren hiltzaileak izatea egotzi zitzaien, baina beren geriotz zigorrak ez ziren gauzatu. O'Meagher estatubatuar hiritarra zenez AEBetako Gobernuak haren alde egin zuen eta Maguireren aurkako frogak ez ziren aski sendotzat jo.
1867ko azaroaren 23an, Allen, Larkin eta O'Brien, Salford espetxean 8.000-10.000 pertsonaren aurrean urkatuak izan ziren.
Aurrerako Jauzi Handia
Aurrerako Jauzi Handia (txinera tradizionalaz: 大躍進; txinera sinplifikatuaz: 大跃进; pinyinez: Dàyuèjìn), 1958etik 1961era Txinako Herri Errepublikako gobernuak abiarazitako plangintza sozioekonomikoa izan zen. Haren helburua Txina erabat eraldatzea zen, nekazaritza nagusi zuen herrialdean industrializazio eta kolektibizazio prozesu azkar bat garatuz. Mao Zedongek "Indar produktiboen teorian" oinarritu zuen plangintzaren bilakaera, baina emaitzak txarrak izan ziren: nekazaritza-ekoizpenak %70 behera egin zuen eta goseagatik 20 eta 30 milioi pertsona bitartean hil ziren.
Batzuen aburuz, Aurrerako Jauzi Handia "historiako genozidiorik handiena" da.
Txinako Herri Errepublikaren sorkuntza
1644tik 1912ra arte Txina gobernatu zuen azken dinastia Quing dinastia izan zen. XIX. mendean gertatutako Erresuma Batua ren eta Japonia ren aurkako gudek, baita goseteek eta barne-arazoen hazkundeak txinatarren ezinegona eragin zuten. Txinak bizi zuen estualdiak Xinhai Iraultza (1911) izan zuen emaitza, eta honekin batera, Quing dinastiarekin amaitu eta Txinako Errepublikaren garaia hasi zen.
1912an, Txinako Errepublika ezarri eta Sun Yat-sen (Kuomitang edo Txinako Alderdi Nazionalistaren agintari nagusi zena) bihurtu zuten egitura berriaren buruzagi. Errepublika izendatu eta urte batzuetara, Txinako Errepublikak gerra zibila bizi izan zuen Kuomitang-en eta Txinako Alderdi Komunista ren artean. Gerra Zibilak bi garai izan zituen: lehena, 1927tik 1937ra, eta bigarrena, 1946tik 1949ra. Bi garaien artean eman zen etena bi alderdiek Japoniaren aurka batera borrokatzeko egin zuten aliantzaren ondorioa izan zen (Bigarren gerra txinatar-japoniar rean).
1945etik 1949ra arte gauzatutako borrokaldiko komunisten garaipenak Txinako Herri Errepublika berria aldarrikatzea eta nazionalistek Taiwan era ihes egitea eragin zuen. 1949ko urriaren 1ean, ofizialki izendatu zen Txinan gaur arte iraun duen sistema berria, eta honen presidente Mao Zedong bilakatu zen. Aldi batera, Txinako Alderdi Komunista alderdi bakar izendatuko zuen Konstituzioa ezarri zen.
Aurrerako Jauzi Handia
Aurrerako Jauzi Handia Mao Zedong-en gobernuaren aldian (zehatzago, 1958-1961 artean) ezarritako neurri ekonomiko, sozial eta politiko en kanpaina izan zen, industrializazio eta kolektibizazio arinen bidez nekazaritza oinarri zuen sistema ekonomikoa iraultzea xede izan zuena. Maoren helburua ekonomia txinatarra sobietar komunismoak zuen eredu-ekonomikoan oinarrituz aldatzea izan zen. Nekazal munduan bultzatu ziren aldaketa nagusiak herri-komunak sortzea, nekazaritza pribatua debekatzea eta bi hankarekin oinez proiektua (enpresa txiki eta ertainak maila handiko enpresa-sorkuntzekin konbinatzen zituena) abian jartzea izan ziren.
Aurrerako Jauzi Handiak SESB en historiako zenbait elementu hartu zituen, horrela eredu txinatar berria sortzeko. Horren adibide kolektibizazioak eta herri-guardia (1959 an Nikita Jruschov-ek sortua), beregainak ziren komuna k eta industria arina azpiegitura handien proiektuekin bateratzea jomuga zuen Txinako berezko politika konbinatzea izan zen. Txinatarren ustez, kolektibizazio aren eta masa-lanaren bidez, Txinaren altzairu produkzioak Britania Handia rena gaindituko zuen hamabost urteren buruan.
Herri Errepublikaren lehen urteetan Gobernu txinatarrak modu arrakastatsuan burutu zituen eskualde gehienetako nekazaritza-erreformak. Erreforma horri esker, 300 milioi nekazari inguru nekazaritzarako erabiliak ziren 47 milioi lur-hektarearen jabe bilakatu ziren. Henan-go probintzian komuna esperimental bat sortu zen 1958 an, eta handik gutxira, eredu hori herrialde osora zabaldu zen. Komunak modu masiboan jartzen hasi ziren, eta landa-eremu eta hirietako milioika pertsonaren zereginak indarrean aldatuak izan ziren industrializazioaren irudi zen produktu bakarra ekoiztu zezaten: altzairu a. Gutxi gora behera, 1958an 25.000 komuna sortu zituzten, bakoitzak 5.000 familia barne-hartzen zituelarik. Gobernu txinatarraren asmoa herrialdea industrializatzea eta nekazaritza-produkzioa masa-lanaren bidez handitzea zen, makineria astuna inportatzea ekiditeko. Ondoriorik ikusgarriena komuna bakoitzeko etxeetako patioetan labe-garai txikiak eraikitzea izan zen. 1958 an, aipatutako labe-garai hauetako milioi bat zegoen Txinan. Lantegi, ospitale eta eskoletan ere, langileek haien lanpostuak utzi behar izaten zituzten ordu batzuetan zehar altzairua ekoizteko. Aldi berean, nekazariak derrigorrezko kolektibizaziora behartuak ziren, SESBen 1934 ean egin zen antzeko modura.
Nahiz eta propaganda ofizialak beste zerbait zioen, etxeetako labeetan egindako altzairua ez zen kalitate onekoa, ekoizpen-prozesuan zehar nahasten ziren metal ezberdinak zirela medio. Gainera, agintariak ez ziren baserritarrei metala nola urtzen zen azaltzeaz arduratu, eta horrek, altzairuaren kalitate txarra eragiten zuen.
Kolektibizazio masiboaren ondorioz nekazari askok ondasun pribatuak galdu zituzten, gobernu txinatarrak iraultzaren aurkako zen indibidualismoa ezabatzeko zuen nahiak eragina. Era berean, nekazaritza-produkzioa boskoizteko asmoak lan-esplotazio egoeran bizitzera behartu zituen komunetako baserritar asko. Bestalde, kolektibizazioak landa-munduko ohitura asko desagerrarazi zituen; besteak beste: herrietako merkatu txikiak, ezkontza tradizionalak, ondasunen hartu-emanak, e.a.
Tokian tokiko agintariak ezarritako produkziora ez ailegatzekotan Alderdi Komunista k burutu zezakeen errepresio aren beldur zirenez, datuak aldatzen zituzten Pekin eko gobernua gogobetetzeko. Manipulazio horren zorigaiztoko ondorio izan zen Mao ren gobernuak kuota gero eta handiagoak ezarri zizkielako nekazal-komunei. Geroztik, nekazariek janari kopuru handiagoak eman behar zituztenez, askotan ez zuten euren biziraupenerako ere izaten.
Bost Urteko Lehen Plana
Bost urteko lehen plana, 1953tik 1957ra bitartean, Txinan garatu zen, Sobietar Batasunaren (SESB) garapen zentralizatuaren eredua sustatzeko. Txinako Herri Errepublika sortu berriak Estatuak produkzio-prozesuan parte hartzea sustatu zuen. Industria pribatuak nazionalizatu zituen, eta ahalegin berezia egin zuen landa-laneko indarrak ustiatzeko. Epe horretan jabetza kolektiboa ezarri zen, jabetza pribatua ordezkatuz. Bi nazioen artean ere azpiegitura-planak egin ziren. Geroago, 1950eko hamarkadan, Txina eta SESBen arteko harremanak gutxitzen joan ziren.
Bost Urteko Bigarren Plana
SESBekiko harremanak hautsi ondoren, Alderdi Komunistak bosturteko plan berria onartu zuen, Mao Zedong liderrak sustatua. Hark adierazi zuen bere helburu nagusia lan-metodoetan aurrerapena lortzea zela, baldintza politiko aldakorren beharretara egokitzeko. Planaren lerratze eta helburuak Lan Metodoei buruzko Hirurogei Artikuluetan (1958) garatu ziren. Hiru metodo garrantzitsu hauek ezarri ziren: plangintza orokorra, aldizkako ikuskapena eta urteko berrikuspenak eta konparazioak.
Hala ere, Alderdi Komunistaren asmoak anbizio handiko helburuak planteatzera eraman zuen, unean uneko Txinako ekonomia kontutan izan gabe. Burdinaren eta artisau-altzairuaren ekoizpena sustatu zen. Horren ondorioz, nekazari askok nekazaritza utzi eta kanpainarekin bat egin zuten. Proiektu horietarako epeak oso laburrak ziren, eta, ondorioz, ez zen eraginkortasunez lan egiten Alderdi Komunistaren epeak betetzeko. Nekazariek uzta garai garrantzitsuetan utzi zituzten haien lurrak eta ureztatze ez-eraginkorraren azpiegiturak uholdeak eragin zituen landaketetan.
Ondorioak
1959 an hasi ziren gosetearen lehen hildakoak agertzen, baina Mao k talde sozial batzuk bere kontrako konspirazioa hasi zutela eta horiek garaua ezkutatzen ari zirela uste zuen. Horrela, 1959an uzta aurreko urtearekin konparatuz 30 milioi tona gutxitu arren, garau kantitate gehiago konfiskatu zieten nekazariei horrela Aurrerako Salto Handiaren helburuak lortzeko asmoz. 1960 an etorri zen gosetearen etaparik gogorrena, baina Maok bere kontrako konspirazioa zela pentsatzen segitzen zuen. 1961 ean Maok bere kargua utzi behar izan zuen bere partiduko oposizioak esku hartzea erabaki baitzuen, kolapsoa ekiditeko asmoarekin. Oposizioko kide nagusiak Liu Shaoqi, Deng Xiaoping eta ChenYun izan ziren, eta horiek, Aurrerako Jauzi Handiari bukaera eman eta partzela familiarren sistema pribatu zaharrera bueltatu ziren. Horrez gain, hainbat erreforma egin ziren, esaterako, komunetako sukalde kolektiboak kentzea eta herriko merkatu txiki pribatuen itzulera. Aldaketa horien ondorioz, 1962an amaitu zen Gosete Handia.
1980 ko hamarkadara arte Txinako gobernuak garai horri “hondamendi-naturalen hiru urteak” deitzen zion, izan ere, hondamendu naturalak gosetearen errudunetako batzuk izan ziren arren, gobernuak ez zuen nahi Gosete Handia bere estatuaren kudeaketa txarragatik izan zela aitortu nahi. Lui Shaoqi k, Txinako Errepublika Popularreko bigarren presidenteak, hondamendi naturalei gosetearen %30eko erruduntasuna egotzi zien. Izan ere, 1958ko ekainean ibai Horia k gainez egin zuen, 1960ko ekainean hurakan batek 130.000 akre (52ha) suntsitu zituen, urte berean hainbat tifoi egon ziren eta Txinaren iparraldean lehorte bat egon zen. Aitzitik, fenomeno horiek normalak dira Txinako kliman, beraz, gertaera meterologiko horiek Gosete Handian eduki zuten eragina zenbatekoa izan zen erabakitzeko garaian ezadostasun handia dago.
Hala ere, falta den %70a erabaki politiko okerren ondorioa izan zen Lui Shaoqiren esanetan, kolektibizazioa ren eta Aurrerako Salto Handiarekin batera etorri ziren hainbat aldaketa politikoren ondorioa, hain zuzen ere;   besteak beste, nekazariak, beraien garauen ekoizpenaz aparte, altzairuaren ekoiztera derrigortzea, nekazaritza tekniken aldaketa, txolarre en hilketa eta komuna popularren sorrera. Bestalde, gosetearen momentu txarrenean garautegi publikoetan 22 milioi tona garau zegoela deskubritu zuen Yang Jishenge k, alderdi komunistako kide eta Xinhua albistegi agentzia ofizial eko erreportariak.
Steven Rosefieldek dioenez, Yangen ikerketak erakutsi zuenez, Gosete Handia ez zen gosete hutsa izan, baizik eta nahita eginiko hilketa. Alderdiko kideei ez zitzaien axola zenbat jende ari zen hiltzen, axola zitzaiena garaua entregatzea zen, Maok ale horiek SEBSekin zituen zorrak (1.973 biloi yuan) kitatzeko erabili nahi baitzituen. Horregatik, jendea gosez hiltzen egon arren, Maok ez zituen garautegien ateak ireki eta janari faltarik ez zegoela adierazi zuen, nekazariek garaua ezkutatzen zutela esanez.
Gosete Handiaren ondorioak
Bestalde, nekazariek beraien etxeak bota zituzten horrekin ongarria egiteko, horrela, etxeen %30-%40a eraitsiak izan ziren. Jauzi Handiak giza historiako ondasunen suntsipen handiena ekarri zuen, Bigarren Mundu Gerrako edozein bonbardaketa kanpaina gaindituz.
Horrez gain, zerealen ekoizpenaren murrizketa dramatikoak hainbat urtez jarraitu zuen, eta horrek, 1960-61ean, ekoizpenaren %15etik gorako beherakada ekarri zuen. Beherakada horren arrazoiak hondamendi naturalak eta gobernuaren politikak izan ziren.
Gillen (Skye)
Gillen, 'Gilean', Eskoziako Highland eskualdeko etxalde bat da, Skye eta Lochalsh barrutian. Skye uhartean dago, Kanpoko Hebridetan.
Hydrophis inornatus
Hydrophis inornatus Hydrophis generoko animalia da. Narrastien barruko Hydrophiidae familian sailkatuta dago.
Sillaginodes punctatus
Sillaginodes punctatus Sillaginodes generoko animalia da. Arrainen barruko Sillaginidae familian sailkatzen da.
Rasbora philippina
Rasbora philippina Rasbora generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Marinópolis
Marinópolis Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Seicercus tephrocephalus
Seicercus tephrocephalus Seicercus generoko animalia da. Hegaztien barruko Phylloscopidae familian sailkatua dago.
Ander Astralaga
Ander Astralaga Aranguren (Berango, Bizkaia, 2004ko martxoaren 3a) Euskal Herriko futbolaria da, Lezaman hezia. Atezain lanetan aritzen da.
Ibilbidea
''2022ko ekainaren 29an eguneratua. Datu ofizialak.''
Harpesaurus
Harpesaurus Agamidae familiaren barruan sailkatutako narrasti genero bat da. Asiako hego-ekialdean bizi dira.
Juan de Valdés Leal
Juan de Valdés Leal (Sevilla, Espainia, 1622ko maiatzaren 4a - Sevilla, 1690eko urriaren 15a) espainiar pintore, grabatzaile eta dekoratzaile barrokoa izan zen. Gai eta egoera lazgarriak, eta herioa pintatzeagatik da batez ere ezaguna.
Biografia
Haurretan Cordobara aldatu zen; Antonio del Castilloren ikasle izan zen han, eta haren eta Herrera Zaharraren eragina jaso zuen. Oso gaztetan hasi zen margolari gisa eta 1640 eta 1650 hamarraldietan osatu zuen bere lehen aldia, Cordobako obrekin. Bere lehen lan ezaguna, San Andres koadroa (Cordobako San Frantzisko eliza), 1647koada eta lehenengo aldian aipagarriak ditu, halaber, "Zilarginen Ama Birjina" (Cordobako museoa) eta 1653an Carmonako Santa Clara elizarako kontrataturiko koadro sail bat, santu haren bizitzari buruzkoa ("Santa Clararen iragarmena", "Santa Clararen heriotza", etab.) eta batez ere Karmengo komentuko erretaulako margoak ("Igarlearen ametsa", "Karmengo Ama", "Aitzuloetako Ama" 1658), barrokismoa gehien antzematen zaion maisulana. Valdés Lealek dinamismo handiko obrak, oso irudi adierazgarriak egin zituen oro har, baina aldi honetako ezaugarri nagusia izan zen koloreen aberastasuna.
Bigarren aldia Sevillan igarotako urteetako obrek osatua da. Orduan iritsi zuen heldutasuna bere estiloak. Irudi luzeak, dinamikoak eta jarrera behartuak erabili zituen garai honetan. Azpimarratzekoak dira, besteak beste, Andre Maria Sortzez Garbia saila, San Diegoko, Lisboako eta Cadizko museoetan dauden koadroez osatua, besteren artean, San Jeronimo saila (Sevillako museoa), 1660 inguruan egin zituen, orobat, "Hutsaltasunaren alegoria" eta "Alañararen bihurtzea" (Yorkeko museoa), lehenengo izadi hilak, gerora nabarmenaraziko zuen jeneroko lehenak hain zuzen.
Azken urteetan (1669-1690) kolore ilunagoak eta gai makabroak erabili zituen batez ere; lehenengo aldiari jarraituz egin zituen, hala ere, Andre Maria Sortzez Garbia eta Jasokundea (Sevillako museoan biak). Bere bi obrarik ezagunenek ordea, azken urteetan Sevillako Karitatearen Ospitalerako egin zituen: In ictu oculi ("Herioaren garaipena") eta Finis gloriae mundi ("Munduko loriaren amaiera"); ez dute mugimendurik adierazten, eta, herioa hilkutxa eta sega daramatzala, eta hil-hoztegi bat irudikatzen dute, hurrenez hurren. Pintore dramatikoa eta bortitza izan zen, Sevillako eskola barrokoko maisurik handienetakoa.
AXA Equitable Center
AXA Equitable Center edo The Equitable Tower, Ameriketako Estatu Batuetako New York hirian dagoen bulego etxe orratz bat da. Guztira 229 metro eta 54 solairu dauzka eta 1986an amaitu zuten eraikitzen.
Edward Larrabee Barnes arkitektoak diseinatu zuen.
Atlas
Izena Atlas mapa-liburutik datorkio, Gerardus Mercator mapagile handiak atalka argitaratua 1569, 1578, 1585, 1589, 1595 eta 1606. urteetan.
Euskal Herriko eta euskarazko atlasak
Entziklopediak eta atlasak erreferentziazko obra nagusiak dira kulturan. Elkarrekiko beharra dute entziklopediak eta atlasak, elkarren osagarriak dira eta. Euskarazko hiru entziklopedia sortu ziren 1990eko hamarkadan (Elhuyar 1993, Gazteena 1992-1997, Lur 1991-1999). Horrekin batera euskarazko atlasekin ere antzeko prozesua gertatu zen. Euskaltzaindiak Euskal Onomastikaren Datutegia (EODA) zerbitzua martxan jarri zuen.
1990ean Ereinek Euskal Herriko Atlasa argitaratu zuen.
La Brillaz
La Brillaz Suitzako udalerria da. Friburgo kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Atlas
Euskal Herriko eta euskarazko atlasak
Urte bat geroago Kriseilu argitaletxeak Euskal Herriko Atlasa. Mendiak eta Euskal Herriko Atlasa. Ibaiak  liburuak plazaratu zituen.
Munduko Atlasa liburua plazaratu zuen Klaudio Harluxet Fundazioak, aurreko atlasen informazioa zabaldu zituen, Euskal Herri mailan eta munduko kontinente guztietako mapak emanda. Gainera, bazekarren estaturik gabeko herriei buruzko atal bat ere, baita Euskal Herriko eta mundu osoko toponimoen aurkibideak ere.
La Brillaz
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Diablo III
Fantasia ilun eta beldurgarriko gaiak jorratzen ditu eta saileko jokorik ospetsuena izan zen.
Hydrophis klossi
Hydrophis klossi Hydrophis generoko animalia da. Narrastien barruko Hydrophiidae familian sailkatuta dago.
Aiuruoca
Aiuruoca Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
X izpien bidezko kristalografia
X izpien bidezko kristalografia materialak ikertzeko teknika esperimentala da, X izpien difrakzioan oinarrituta.
Sare kristalino
Sare kristalinoak bereizi egiten dira, bere ordenamendu edo errepikakortasunaren bidez. Kristalaren barne –egitura  “gelaxka-unitatez” osatuta dago zeina denbora osoan errepikatzen den, espazioko hiru norabideetan, eta hiru angelu desberdinetan.
Kristalak aurkezten duten formak erregularrak dira (aldeak, erpinak eta ertzak). Barruko atomoek, erlazio errepikakorrak erakusten dituzte ere. Distantzia finkoak, hain zuzen. Parametro hauek zehazteko X izpiak erabiltzen dira.
X izpiak
X izpiak, uhin elektromagnetikoak dira, zeinak  emititzen diren  atomo baten barneko elektroien trantsizio elektroniko en bidez. Hauek aurkezten duten energia altuei esker, gai  dira, gorputzak zeharkatzen eta inprimatze fotografikoa egiten. X izpiak energia altua dutenez materiaren atomoak ionizatzeko gai dira ere.
“X” terminoa, Wilhem Conrad Rontgen (1845 – 1923) fisiko alemaniarretik dator. Zientzialari honek ikusi zuen hutsezko tutu baten bidez izpiak zeharkatzen zutela, eta honen inguruko informazioa ez zegoenez,  fenomeno honi “X” izpiak deitzea erabaki zuen.
Braggen difrakzioa
X-izpiek materiarekin interakzionatzearen dutenean eta uhin isladatuak desbideratzen direnean difrakzio fenomenoa dugula esaten da. Sare kristalinoetan gertatzen den difrakzioari Bragg-difrakzioa deritzo.
Kristalaren puntu desberdinak zeharkatzen dituzten X-izpiek bide optiko desberdina izango dute. Bide optiko desberdinen ondorioz isladatutako ispiak desfasatuta edo fasean egon daitezke, hau da, isladapen erresultantea suntsitzailea edo konstruktiboa izan daiteke. Isladatutako izpiak fasean egoteko, bide optikoen arteko desberdintasuna zero edo n aldiz uhin - luzera (n zenbaki osoa izanik) izan behar da. Baldintza honi Bragg legea deritzo.
Braggen legea uler daiteke X-izpien isladapenak irudikatuz. X-izpiek sare kristalinoko atomoekin (biribil urdinak) interakzionatzeren ondorioz, isladapen konstruktiboaren desbideraketa angeluak (θ) eta plano atomikoen arteko distantziak (d) erlazionatuta daude.
Esan bezala, isladapen konstruktiboa egoteko, isladapen erresultanteek fasean egon behar dute. Hau da, FG eta GH segmentuen gehipenak uhin luzeraren zenbaki osoa izan behar du.
(1)
Saint-Genis-d'Hiersac
Saint-Genis-d'Hiersac Frantziako udalerria da, Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
X izpien bidezko kristalografia
Braggen difrakzioa
(2)
Saint-Genis-d'Hiersac
Biztanleria
2007an Saint-Genis-d'Hiersac udalerrian erroldatutako biztanleak 850 ziren. Familiak 349 ziren, horien artean 89 pertsona bakarrekoak ziren (35 bakarrik bizi ziren gizonak eta 54 bakarrik bizi ziren emakumeak), 128 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 109 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 23 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
José Antonio Ortega Lara
José Antonio Ortega Lara (Madrigalejo del Monte, Burgosko probintzia, 1958) ETAk bahitu eta 532 egunez 1996 eta 1997 artean zulo batean eduki zuen Espainiako kartzelako funtzionario ohia da. ETAk egindako bahiketa luzeena izateaz gainera, Ortega Larak nozitu zuen egoera latza ere nabarmena izan zen.
Alderdi Popularraren militantea izan zen 1987 eta 2008 artean. Burgosen bizi da gaur egun. 2014an, Vox eskuin muturreko alderdi politikoa aurkeztu zuen, Alderdi Popularreko beste kide ohi batzuekin batera.
Saint-Genis-d'Hiersac
Etxebizitza
2007an 384 etxebizitza zeuden, 350 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 23 hutsik zeuden. 381 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 350 etxebizitza nagusietatik 267 bere jabearen bizilekua ziren, 74 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 35 etxek hiru zituzten, 109 etxek lau zituzten eta 200 etxek bost zituzten. 237 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 131 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 186 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 537 ziren, horien artean 415 aktiboak ziren eta 122 inaktiboak ziren. 415 pertsona aktiboetatik 380 lanean zeuden (213 gizon eta 167 emakume) eta 36 langabezian zeuden (9 gizon eta 27 emakume). 122 pertsona inaktiboetatik 52 erretiraturik zeuden, 29 ikasten zeuden eta 41 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 27 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 zurginak, 2 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Čakany
Čakany Eslovakiako udalerri bat da, Dunajská Stredako barrutian kokatuta. 11,19 km²ko azalera du eta 640 biztanle 2017ko datuen arabera.
Saint-Genis-d'Hiersac
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Čakany
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1254. urtekoa da.
La Sonnaz
La Sonnaz Suitzako udalerria da. Friburgo kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Artres
Artres Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.