cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Caren Marsh Doll
Caren Marsh Doll, jaiotza-izenez Caren Marsh Morris, (Hollywood, Kalifornia, 1919ko apirilaren 6a) aktore eta dantzari estatubatuarra da. Dantza modernoan eta klakean espezializatua, Judy Garlanden dantza-eszenetako ordezko aktorea izan zen The Wizard of Oz (1939) eta Ziegfeld Girl (1941) filmetan.
Joxean Tolosa
Joxean Tolosa Esnaola, pilota arloan Tolosa edo Tolosa I.a deituraz ezaguna (Amezketa, Gipuzkoa, 1955) esku huskako pilotari profesional ohia da. Atzelari jokatzen zuen. Jo handikoa zen, eta gogoangarriak dira Retegi II.aren aurka jokatu zituen partidak (besteak beste, buruz buruko txapelketa nagusian Tolosak jokatutako lau finalak). Buruz buruko txapelketa nagusia behin irabazi zuen (1989) eta binakako txapelketa nagusia hirutan (1982, 1987, 1989).
1995eko azaroaren 19an erretiratu zen pilota profesionaletik, eta hurrengo urtean hasi zen ETB 1 telebista katean lan egiten, esku huskako pilota partiden emankizunetan esatari, Xabier Euzkitze kazetaria lagun. Pilotaren arloan inori lotu gabea izan denez eta aditu gisa pentsatzen duena esaten duenez, pilotarien artean kritikari zorrotza izatearen fama du. 2019ko irailaren bukaera arte aritu zen lan horretan Tolosa. 23 urte horretan, 6.000 partida baino gehiagoren iruzkinak egin zituen telebistaz, zuzenean, Joxean Tolosak.
Oso ezaguna da umore arloko Wazemank telebista saioan Euzkitze-Tolosa bikoteari egiten zioten parodia; izan ere, alegiazko Euzkitze eta Tolosa pertsonaia horiek ziren saio hartako pertsonaia arrakastatsuenak.
Kirol lorpenak
Esku huskako pilotan lortu dituen titulu handienak hauek dira:
Shrikra gabirai
Shrikra gabirai (Accipiter badius) Accipiter generoko animalia da. Hegaztien barruko Accipitridae familian sailkatua dago.
Azpiespezieak
Shrikra gabiraik sei azpiespezie ditu:
Sem (Ariège)
Sem Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Sem udalerrian erroldatutako biztanleak 31 ziren. Familiak 15 ziren, horien artean 10 pertsona bakarrekoak ziren (10 bakarrik bizi ziren gizonak) eta 5 seme-alabarik gabeko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 94 etxebizitza zeuden, 18 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 73 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 87 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 18 etxebizitza nagusietatik 16 bere jabearen bizilekua ziren eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 5 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 2 etxek bost zituzten. 4 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 11 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 5 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Paulo I.a Errusiakoa
Paulo I.a Errusiakoa (errusieraz: Па́вел I Петро́вич; Pável Petróvich), (San Petersburgo, 1754ko urriaren 1agreg./irailaren 20ajul. - 1801eko martxoaren 23agreg./martxoaren 11jul.) Errusiako tsarra izan zen 1796tik 1801an erail zuten arte.
Bere aurretik Katalina II.a Errusiakoa egon zen agintean eta, ondoren, Alexandro I.a Errusiakoa.
Beji Caid Essebsi
Beji Caid Essebsi (edo el-Sebsi, الباجي قائد السبسي, transliterazioa al-Bājī Qāʾid as-Sabsī) (Sidi Bou Said, Tunisia, 1926ko azaroaren 29a - Tunis, 2019ko uztailaren 25a) Tunisiako politikaria izan zen.
Biografia
Izaera burgesduneko familia batekoa zen, eta, kolonietan bizitako gazte askok bezala, familiak metropolira bidali zuen goi mailako ikasketak egiteko. Horregatik, zuzenbidea ikasi zuen Parisen. Gero, politikan, independentzia aldarrikatzen zuten mugimenduetan hasi zen parte hartzen eta Neo Destour alderdi nazionalistako kideen defentsa ere aritu zen abokatu moduan jardunez.
Sem (Ariège)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Beji Caid Essebsi
Biografia
Tunisiak 1956an independentzia lortu eta gero, Habib Bourguiba Neo Destourko buruzagia izendatu zuten presidente, alderdi bakarreko sisteman. Harez geroztik, Essebsik politikan jardun zuen Bourguibaren aholkulari gisa hasieran, eta 1971ra arte hainbat kargu edukiz: Segurtasun Nazionalerako buru, Barne eta Defentsa ministro, Frantzian enbaxadore...
Sem (Ariège)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 19 ziren, horien artean 9 aktiboak ziren eta 10 inaktiboak ziren. 9 pertsona aktiboetatik 6 lanean zeuden (4 gizon eta 2 emakume) eta 4 langabezian zeuden (4 gizon). 10 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Beji Caid Essebsi
Biografia
Bere bizitza politikoan erregimeneko parte izan arren berarekin desadostasunak edukitzeagatik bihurtu zen ezagun. Honen ondorioz, 1970eko hamarkadan politika gorena alboratu zuen eta berriro, 1980ko hamarkadan itzuli zen, Bourguibaren azken urteetan eta Zine el-Abidine Ben Aliren lehenetan. 1990eko hamarkadan berriz politika utzi egin zuen, eta 2011ko matxinadan itzuli zen berriro, erreforma gidatu zezakeela ikusi zuelako. Islamistek eta ezkerrak, hala ere, ez zuten konfiantzarik Essebsirekin.
Sem (Ariège)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen eta 1 higiezinen enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 iturgina zen, 1 argiketaria eta 1 higiezinen agentzia.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Carola García de Vinuesa
Carola García de Vinuesa FAA, FRS (Cádiz, 1969) medikua, zientzialaria eta irakasle hispaniar-australiarra da. Royal Society Wolfson bekaduna da eta senior taldeko burua Londresko Francis Crick Institutuan eta Canberrako John Curtin Ikerketa Medikoko Eskolan. Australiako Zientzia Ministroak Urteko Bizitzaren Zientzialariari emandako Saria eta Gottschalk Domina irabazi zituen.
Hezkuntza eta karrera
2020ko urrian, Australiako Medikuntza eta Osasun Zientzien Akademiako kide bihurtu zen. 2021eko irailean, Lupus Research Alliancek 3 milioiko Global Team Science Awards sarietako bat eman zion Vinuesa doktorearen taldeari, Virginia Pascualen zuzendaritzapean, lupusa paziente batetik bestera zergatik aldatzen den aztertzeko. 2022an, Vinuesa Erresuma Batura joan zen, Francis Crick Institutuan lanpostu berri bat betetzeko.
2022an Royal Societyko kide hautatu zuten.
Gilen II.a Württembergekoa
Gilen II.a (Wilhelm Karl Paul Heinrich Friedrich; Stuttgart, 1848ko otsailaren 25a - Bebenhausen, 1921eko urriaren 2a) Württembergeko azken erregea izan zen 1891tik 1918ra.
Frederiko Württembergekoa printzea eta Katalina Frederika Württembergekoaren semea izan zen. 1891n, amaren aldeko osaba Karlos Württembergekoa ordezkatu zuen Württembergeko errege gisa.
Bouttencourt
Bouttencourt Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Gilen II.a Württembergekoa
Alemaniako armadako landa-mariskala izan zen Lehen Mundu Gerran. 1918an tronua galdu zuen Azaroko Iraultzaren ondoren, gainerako errege alemanek bezala. Abdikatzen azkena izan zen, 1918ko azaroaren 30ean.
1877an Maria Waldeck eta Pyrmontekoarekin ezkondu zen. 1882an Maria hil ondoren, 1886an Gilen Karlota Schamburg-Lippekoarekin ezkondu zen.
Bouttencourt
Biztanleria
2007an Bouttencourt udalerrian erroldatutako biztanleak 1.052 ziren. Familiak 415 ziren, horien artean 88 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 52 bakarrik bizi ziren emakumeak), 157 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 146 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 446 etxebizitza zeuden, 417 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 441 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 417 etxebizitza nagusietatik 312 bere jabearen bizilekua ziren, 101 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 10 etxek bi zituzten, 71 etxek hiru zituzten, 148 etxek lau zituzten eta 187 etxek bost zituzten. 306 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 193 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 177 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 685 ziren, horien artean 463 aktiboak ziren eta 222 inaktiboak ziren. 463 pertsona aktiboetatik 425 lanean zeuden (233 gizon eta 192 emakume) eta 38 langabezian zeuden (18 gizon eta 20 emakume). 222 pertsona inaktiboetatik 90 erretiraturik zeuden, 54 ikasten zeuden eta 78 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bouttencourt udalerrian 406 unitate fiskal zeuden, 1.022 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.816 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 57 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 11 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 14 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 8 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 2 igeltseroak, 1 margolaria, 2 iturginak, 2 ile apaindegiak eta 3 jatetxeak.
2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 harategi zen eta 1 elektrotresna denda zen.
2000. urtean Bouttencourt udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 273 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mentières
Biztanleria
2007an Mentières udalerrian erroldatutako biztanleak 130 ziren. Familiak 48 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Tronchy
Biztanleria
2007an Tronchy udalerrian erroldatutako biztanleak 220 ziren. Familiak 78 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 29 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 33 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Mentières
Etxebizitza
2007an 65 etxebizitza zeuden, 50 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 65etxeak ziren. 50 etxebizitza nagusietatik 38 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 4 etxek hiru zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 27 etxek bost zituzten. 49 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 25 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 22 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Tronchy
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Torosteenstrupina
Torosteenstrupina silikato motako minerala da.
Mentières
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Tronchy
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Easton (Washington)
Easton Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Kittitas konderrian kokatuta dago, Washington estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Torosteenstrupina
Ezaugarriak
Torosteenstrupina silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 da.
Tronchy
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 137 ziren, horien artean 109 aktiboak ziren eta 28 inaktiboak ziren. 109 pertsona aktiboetatik 99 lanean zeuden (56 gizon eta 43 emakume) eta 10 langabezian zeuden (1 gizon eta 9 emakume). 28 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Campbellsburg (Kentucky)
Campbellsburg Kentuckyko hiri bat da. Henry konderrian kokatua dago. 2010ean 813 biztanle zituen, 4.01 kilometro koadrotan banatuta.
Tronchy
Diru sarrerak
2009an Tronchy udalerrian 97 unitate fiskal zeuden, 228 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.307 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 1 jatetxe.
2000. urtean Tronchy udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 618 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Iviella
Iviella Araneomorphae armiarma generoa da, Dictynidae familiakoa. Ipar-Amerikan aurkitzen dira.
Mentières
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 80 ziren, horien artean 71 aktiboak ziren eta 9 inaktiboak ziren. 71 pertsona aktiboetatik 68 lanean zeuden (37 gizon eta 31 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 9 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Iviella
Espezieak
The World Spider Catalogo 12.0ren arabera hauek dira:
Mentières
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
2000. urtean Mentières udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Tronchy
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Systaria
Systaria Melanesian eta Asian aurkitzen den armiarma Araneomorphae generoa da, Miturgidae familiakoa.
Xingqing Barrutia
Xingqing Barrutia (txinera sinplifikatuz: 兴庆区; pinyineraz: Xīngqìng Qū), Yinchuan osatzen duten barrutietako bat da. 2004ko erroldaren arabera 450.000 pertsona bizi ziren 828,0 kilometro koadroko azaleran.
Pterobunocephalus depressus
Pterobunocephalus depressus Pterobunocephalus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Aspredinidae familian.
Merì
Merì Italiako udalerri bat da. Messinako probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Merìk honako udalerri hauekin egiten du muga:
Kokory
Kokory Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.160 biztanle ditu eta 6,7 kilometro koadroko azalera. Přerov barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1238 urtean egin zen.
Joucas
Joucas Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Vaucluse departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Joucas udalerrian erroldatutako biztanleak 316 ziren. Familiak 144 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 32 bakarrik bizi ziren emakumeak), 52 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 294 etxebizitza zeuden, 148 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 133 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 255 etxeak ziren eta 35 apartamentuak ziren. 148 etxebizitza nagusietatik 106 bere jabearen bizilekua ziren, 32 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 21 etxek bi zituzten, 26 etxek hiru zituzten, 36 etxek lau zituzten eta 64 etxek bost zituzten. 108 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 77 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 60 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 206 ziren, horien artean 143 aktiboak ziren eta 63 inaktiboak ziren. 143 pertsona aktiboetatik 132 lanean zeuden (80 gizon eta 52 emakume) eta 11 langabezian zeuden (4 gizon eta 7 emakume). 63 pertsona inaktiboetatik 21 erretiraturik zeuden, 17 ikasten zeuden eta 25 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 28 komertzioetatik, 7 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 8 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 zurgina, 2 iturginak, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Joucas udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 407 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Juscelinomys guaporensis
Juscelinomys guaporensis Juscelinomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Sigmodontinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Susana Talayero
Susana Talayero Sebastián (Bilbo, 1961), abangoardia plastiko garaikideko artista da. Bere unibertsoan lorea k, aurpegi ak, animalia k, zeinuak eta kolore-orbanak dira nagusi. Askotariko teknikekin lan egiten du, grafismotik hasi eta enkaustika raino, eta horiekin egiten ditu pinturak eta marrazki ak euskarri konbentzionaletan, hala nola paper ean edo mihis ean, baina baita albumetan, liburuxketan edo baldosetan ere, bere asmo adierazkorrekin bat datozenak.
Ibilbidea
Arte Ederrak ikasi zituen Euskal Herriko Unibertsitatean (1980-1985), eta Erroma n ekin zion bere ibilbide artistikoari; han bizi izan zen 1986 eta 1995. urteen artean. Talayeroren obra transabangoardiari eta informalismoari lotuta dago, eta joera horietatik sortzen dira egilearen poetika sortzailea eta teknika, euskarri eta material artistiko mota guztiekin esperimentatzeko nahia. Talayerok pinturaren, marrazkiaren eta bideoaren esparruetan egin izan du lan, eta, bere obran, forma organikoekiko interesa antzematen da. Hain zuzen ere, forma horien bitartez, indar espresibo handiko mundu propioa osatzen du. "Niretzat estudioa toki ireki, irazkor eta porotsua da. Barruaren eta kanpoaren artean dago, baina, aldi berean, leku intimoa eta pertsonala da."Talayero Erroman bizi izanak aztarna iraunkorra utzi du bere sorkuntza-lanetan: Europa ko keinuzko informalismoa, Estatu Batuetako espresionismo abstraktua, Alemania ko neoespresionismoa eta arte pobrearen instalazioak, Italia ko errealismo berriak eta transabangoardiak.
2016 an Bilboko Arte Ederren Museoak atzera begirakoa eskaini zion, ordurarte halakorik egin zuen lehen emakumea eta artistarik gazteena bihurtu zelarik. Talayerok museoarekin duen harremana artearen alderdi pedagogikoarekiko eta terapeutikoarekiko duen interesean oinarritutako beste proiektu batzuetan ere adierazten da. 2011. eta 2013. urteen bitartean, Hezkuntza eta Kultur Ekintza Sailak programaren barruan familientzako Ezohiko Ibilbideak izenekoa basogintzako ingeniari Claudia Maldonadorekin batera Talayerok berak diseinatutako eta egindako hezkuntza-materialean oinarritu zen. 2000. urtetik aurrera ere bideogintzan lan egiten du noizbehinka. L 'occasione proiektuaren egileetako bat da, 2011tik Bilbon elkarlanean antolatzen den topaketa publikoen ekimena.
Feministaldian parte hartu du (2009, 2020).
Europako literatura
Europako literatura Europan sortutakoa da. Historiak eman dituen europar idazle bikain eta ospetsuenak William Shakespeare ("Hamlet") eta Miguel de Cervantes ("On Kixote Mantxakoa") dira, XVI. mendekoak.
88 europarrek lortu dute Literaturako Nobel Saria, tartean Harold Pinterrek, Elfriede Jelinekek, Imre Kerteszek, Günter Grassek, Jose Saramagok, Wislawa Szymborskak, Mario Vargas Llosa, Jean-Paul Sartrek, Winston Churchillek, Bertrand Russellek eta Rudyard Kiplingek.
Hizkuntzakako sailkapena
Herrialdeka ez, baina hizkuntzen arabera sailkatuko ditugu idazleak, bai eta jaiotze-dataren arabera ordenatu ere. Jaiolekua adieraztean, gaur egun existitzen diren herrialdeak aipatzen ditugu, estatuak izan ala ez:
Nobel Saridunak
2019. urte arte, 88 europar idazlek lortu dute Literaturako Nobel Saria. Hizkuntzaka:
Campbellsville (Kentucky)
Campbellsville Kentuckyko hiri bat da. Taylor konderrian kokatua dago. 2010ean 9,108 biztanle zituen, 12.96 kilometro koadrotan banatuta.
Clarice Lispector
Clarice Lispector (Xexelnyk edo beste grafia batean Txetxelnyk, Ukraina, 1920ko abenduaren 10a - Rio de Janeiro, Brasil,1977ko abenduaren 9a) brasildar idazlea izan zen. Idazle berritzailea izan zen, Brasilgo XX. mendeko prosan berebiziko garrantzia izan zuena; nazioartean ere txalotua izan zen, haren eleberriak, ipuinak eta kazetaritza lanak zirela-eta.
Bizitza
Judutar jatorriko Mania Krimgold eta Pinkhas Lispectoren laugarren alaba izan zen. Jaio eta berehala Brasilen kokatu zen familia, Errusiako Gerra Zibiletik ihesean eta juduen aurkako pogrom ugarietatik ihesi. Honela laburbiltzen du Iñigo Roque Eguzkitzak Clarice Lispectorren sorrera, Clariceren familia Brasilera alde egin baino lehenagoko garai gogorrak: "'Clarice hein batean progrom horietako baten fruitua izan zen, Urriko Iraultzaren ondoko gerra zibilean. [...]. Soldadu batzuek bortxatu egin zuten haren ama, eta sifilia kutsatu zioten. Garai hartako Ukrainan uste zabaldua zenez umea izanda senda zitekeela gaitza, gurasoek Clarice munduratzea erabaki zuten. Alabaren jaiotzak ez zuen, ordea, ama osatu, ez eta gerora alabak idatzitakoek ere (Lispector sinetsirik zegoen literaturak senda zezakeela)'."
Ikasketak Recifeko eskolan egin zituen. Ama hil zenean, 1930. urtean, aitak Rio de Janeirora alde egitea erabaki zuen. Han, zuzenbide ikasketak burutu zituen eta kazetetan idatzi zuen. Ikaskide izandako Maury Gurgel Valenterekin ezkondu zen eta, haren karrera diplomatikoa zela-eta, Italian, Frantzian, Suitzan eta beste hainbat tokitan bizi zen. Bi seme zituela, 1959. urtean banandu eta Brasilera itzuli zen, Rio de Janeirora hain zuzen. Bertan idazteko jarduera berreskuratu zuen. 1966. urtean, etxean zegoela, zigarreta batek eragindako istripu baten ondorioz, erredura larriak jasan zituen eta eskuineko eskua galtzeko zorian egon zen. 1977an hil zen, minbiziz, 56 urte zituela.
Lanak
Haurrentzako liburuak:
Euskarara ekarriak:
Santa Maria eliza (Sestao)
Deikundeko Santa Maria Eliza edo Santa Maria eliza (Iglesia de Santa María de la Anunciación edo Iglesia de la Anunciación de Santa María, gazteleraz) gotiko berantiar estiloko tenplu katolikoa da, 1864an berritua. Nabearen alboko fatxadaren atarian arkupea dago. Zutabe-lepoko zutabe gainean eusten diren erdi-puntuko hainbat arkuek osatzen dute. Atariko erdigunetik bi aldeko teilatu bat du non erdi-puntuko arkua irekitzen da.
Nabearen fatxadari dagokionez, hainbat kontrahormetan oinarritzen da. Azpimarragarriak dira teilatuaren estalpearen zehar dagoen dekorazioa arku txikien bidez. Gailurraren goiko aldean, bi arku erdi-zirkular ireki ohi dira. Oinean dorrea altxatzen da. Dorre poligonal bat da. Molduraketa egokiak goiko gorputzari bidea ematen dio. Bertan, kanpaiak erdi puntuko arkuetan babesten dira. Dorrea estaltzen duen teilatuaren estalkia erliebe zuzentzailearekin apainduta dago.
1917an sute handia sufritu zuen egituran kalte handiak eragin zituen. Santos Zunzunegui arkitektoak gainbegiratutako erreforma garrantzitsua burutu zuen. 1921ean burutu zuten. Zunzunegui parrokia landa izaera gogorarazten zuen estilo neoeuskal batekin hornitzen saiatu zen.
Elizaren apez burua Fidencio Berrade abadea zen.
Ziklo-kros
Ziklo-krosa moldatutako errepideko bizikleta batez, errepidea, zelaiak eta hainbat oztopo zeharkatuz egiten den txirrindularitzako kirol-diziplina da. Hortaz, ziklo-krosa txirrindularitzaren espezialitate bat da, lur mota orotan burutzen dena, non lehiakideek oztopo jakin batzuk gainditu behar dituzten. Oro har, mendiko bizikleta baten ordez, eraldatutako errepideko bizikleta bat erabiltzen da. Lehiatzen den eremuan, belarra, lurra, legarra eta harea egon daitezke eta, hortaz, neguko eguraldia dela eta, gehienetan lokatza egon ohi da.
Bizikletak gurpil takodunak izaten ditu, aipaturiko azalera latz eta labainkorrak gainditzeko. Ziklo-kroseko denboraldiak urritik otsaila arte iraun ohi du eta lasterketak 60 minutukoak izaten dira, 2'5 eta 3 km tartean dituen zirkuitu bati itzuliak emanez. Esan bezala, zirkuituok errepidea eta zelaia izan behar dituzte, beti ere UCI erakundeak (Unite Cycliste Internationale) ezartzen dituen arauak kontuan hartuta. Honela, txirrindulariek gutxienez zirkuituaren % 90 bizikletaren gainean egiteko gai izan behar dute, bestela, lasterketa bertan behera geratzeko arriskua egon bailiteke.
Horretaz gain, ziklo-kroseko zirkuituak oztopoz osaturik egoten dira, gainditu daitezkeenak. Gainontzean, txirrindulariak bizikletatik jaitsi beharko du, bizikleta bizkarrean eramanez oztopoa gainditu arte. Bestalde, zirkuituaren zati bat egoera txarrean egongo balitz (ohikoa izaten dena), atletak, berriz ere, bizikleta sorbaldan jarri dezake.
Kirol-diziplina hau oso ezaguna da Europa iparraldean, eta Estatu Batuetan ere gailentzen hasia da. Hala ere, Belgika eta Herbeherea k dira espezialitatean nagusitasun handien duten herrialdeak; bertan, ziklo-kroseko probek futbol partiden adinako ikusle-kopurua dute telebistan. Zirkuituaren laburtasunagatik eta naturan egiteagatik, ekitaldi ezin hobea da ikusleentzat.
Jatorria
Bestetik, 1903an, Tourra jaio zen urte berean, Frantziako Union Velocipédica eta L’Auto egunkariek indarrak batu zituzten ziklo-kroseko proba bat antolatzeko Ville d’Avray egunkarian. Ziklo-kros froga honen bultzatzaileak, Géo Lefevre-k (Frantziako Tourra asmatu zuen gizona), bere egunkariko orrialdeetan ondorengoa idatzi zuen ziklo-krosaren inguruan: “demagun txirrindulari batek, gerra garaian, adibidez, egoera txarreko errepideetan, laborantza-zelaietan edo basoetan zehar ibiltzeko edota hobiak zeharkatzeko betebeharra duela. Honela jakingo duzue zein den oinezko ziklo-krosaren printzipioa”.
Eta azkenik, ziklo-krosaren hasiera markatuko lukeen hirugarren azalpena dago: XX. mendearen hasieran, Daniel Gousseau-k, soldadu frantziar gazte batek, bere bizikletan zelaiak gurutzatu zituen, markatutako bideetatik irten eta basoetan, lokatzetan eta harritzarretan barrena ibiliz, bere nagusiek zaldiz jarraitzen zuten bitartean.
Historia
1924an ziklo-kroseko Nazioarteko Kriteriumaren lehen lehiaketa ospatu zen, gaur egun oraindik ziklo-kroseko munduko txapelketaren atarikotzat jotzen den lehiaketa. Bertan lehen irabazlea Gaston Degy frantziarra izan zen eta, urte batzuk geroago, Henri Moerenhout-ek Belgikaren lehen garaipena lortu zuen. Urteetan zehar irabazleetako asko frantziarrak izan ziren arren, txirrindulari ospetsu ugari daude honako lasterketa irabazi dutenak, hala nola, Sylveer Maes eta Georgess Ronsse.
Emakumeei dagokienez, 1925ean ziklo-kroseko lehen emakumeen lasterketa antolatu zen; 5 emakumek hartu zuten parte, 5 km-ko itzulian eta Mademoiselle Billot izan zen garaile.
1960-1970
Hirurogeiko hamarkada nazioarteko ziklo-krosaren giltzarritzat jo daiteke. Berrogeita hamarreko hamarkadan frantsesak nagusi izan ziren bitartean, hirurogeiko hamarkadako munduko txapelketek hainbat herrialdetako txapeldunak izan zituzten, ziklo-krosaren ospea izugarri handituz. Renato Longo italiarra eta Rolf Wolfshohl alemaniarra izan ziren nagusi hamarkada horretako lehen zatian, baina aurkari bikaina aurkitu zuten Eric De Vlaemincke-kin (lehen munduko txapeldun belgikarra).
1970-1980
Hirurogeita hamarreko hamarkadako lasterketetan, aurreko hamarkadan aipaturiko Eric De Vlaeminck izan zen nagusi, Wolfshohl eta Van Damme izanik aurkari nagusiak. Herbeheretarrek asko gozatu zuten ziklo-krosaren arrakastarekin, eta kirol hau oso ezaguna egin zen herrialdean.
Bestalde, De Vlaeminck eta Van Damme txirrindularien arteko lehia oso ezaguna izan zen garai honetan. Hala ere, Albert Zweifel izeneko suitzar batek lau munduko txapelketa jarraian irabazi zituen, eta nazioarteko ziklo-kroseko ikur bilakatu zen. Herbehereetan, Robert Vermeriek munduko bost titulu irabazi zituen amateur gisa, baina inork ez zuen nazioartean distirarik lortu herrialde horretan.
1980-1990
Bestalde, hamarkada honetan superprestigioa izeneko lehiaketa ere sortu zen.
1982an, ziklo-kroseko lasterketa handietako lau antolatzaileek euren karrerei azken sailkapen bat jartzea erabaki zuten, ziklo-kroseko lehiaketarik garrantzitsuena bihurtu zena. Belgikar eta herbeheretarrek munduko ziklo-krosean agindu arren, munduko txapelketan, normalean, Thaler, Zweifel edo Richarden bezalako txirrindulari kanpotarrek irabazi ohi zuten.
1990-2000
Laurogeita hamarreko hamarkadan ez zegoen nazioarteko ziklo-krosaren panoraman nabarmendu zen txirrindularirik, aurreko hamarkadetan gertatu zen moduan; horren ordez, txirrindulari asko pare bat urtez nabarmendu ziren.
Garai honetan Munduko Kopa ere agertu zen, UCIko azken sailkapenerako balio duen lasterketa. Munduko kopa gaur egun ziklo-kros modernoaren lehiaketarik garrantzitsuena da, eta nazioarteko txirrindularirik onena nor den neurtzeko gutxi gorabeherako modu bat da. Gainera, hamarkada honetan babesleak agertu ziren eta txirrindularientzako karrera ekonomikoki egonkorragoagoa bilakatu zen, Rabobank edo Domo Farm Frite s bezalako taldeak gehiago interesatu baitziren ziklo-krosaz.
2000-2020
Berdintasunaren aldetik urte luzeetako lanaren ostean, 2000. urtean emakumeen lehenengo Munduko Txapelketa antolatu zuten Herbeheretan, Sint-Michielsgestel-en. Bertan, Hanka Kupfernagel izan zen garaile.
Azken hamarkadetan, berriz, talde handiak agertu dira ziklo-krosean. Horren adibide dira Sven Nijs eta Richard Groenendaalen (biak ere Super Prestigioan eta Munduko Kopan garaipendunak), Rabobank taldearen kasuan; eta Bart Wellens, Peter Van Santvliet, Wim De Vos eta Erwin Vervecken munduko txapeldunarekin batera, Mario De Clercq eta Sven Vanthourenhout gaztea izan zituen taldea, Domo Farm Fritesek taldearen kasuan; azkenik, Petr Dlas k eta Jiri Pospisil dituen Author taldean, elkarrekin aritu ziren lasterkari txekiarrak. Goi mailako beste txirrindulariak errepideko talde profesional batean edo bestean aritu ohi dira, Daniele Pontoni-k bakarrik baitzuen babesle indibidual bat.
Honako guztiaz gain, emakumeen ziklo-krosa indartzen jarraitzeko asmoz, 2002-2003. denboraldian lehen emakumeen Munduko Kopa egin zen. Honako estreinako lasterketan 55 emakumek hartu zuten parte eta 5 lehiaketa burutu zituzten guztira, Europako herrialde ezberdinetan antolatu zirenak (Alemania, Belgika, Frantzia, Luxenburgo, Suiza eta Herbeheeretan). Bertan, Daphny Van Den Brand Munduko Koparen jaun eta jabe izan zen, 5 lasterketak irabazi ostean. Hilde Quintens eta Anja Nobus belgikarrak izan zituen kide podium ean.
2010eko hamarkadan Zdenek Štybar izan zen nagusi, 2010, 2011 eta 2014ko Munduko Txapelketen irabazlea izanez.
Bestalde, eta berdintasunean oinarrituriko ziklo-kros bat izanik oinarri, emakumeen Munduko Txapelketa 2000. urtean eta 2002-2003 denboraldian emakumeen Munduko Kopa sortu ostean, 2011-2012ko denboraldian, lehen Emakumezkoen Superprestigo lehiaketa antolatu zuten, non Nikki Brammeier izan zen garaile.
Amaitzeko, eta egungo egoerari erreferentzia eginez, esan daiteke ziklo-krosaren aro oparoenaren aurrean gaudela, lasterketa ugariko egutegi batekin eta lasterketak erakargarri egiten dituzten txirrindulariekin, hala nola, Mathieu Van der Poel (5 aldiz munduko txapeldun eta 4 aldiz Superprestigioko txapeldun), Wout Van Aert (3 aldiz munduko txapeldun eta behin Superprestigioko txapeldun) eta Tom Pidcock (behin munduko txapeldun).
Arautegia
Oztopoek ziklo-kros modernoaren parte izaten jarraitzen dute, eta UCIko probek ezin dute zirkuituan sei oztopo artifizial baino gehiago izan. Taulak eta eskailera-mailak erabil daitezke, hareaz egindako oztopoen antzera. Oro har, txapelketek iraupen mugatua dute, eta UCI Munduko Koparen kasuan, 60 minutukoa da. Komisarioek bira bakoitza kronometratzen dute.
UCIren arautegia laburki aztertuz, Real Federacion Española k argitaratzen duenez, 6 kapituluz (ziklo-kroseko progak, sailkapena, Munduko Kopa, Munduko txapelketak, UCIko taldeak, eta lasterketetako gertaera edo istiluak) osatua dago.
Lehen atalean, ziklo-kroseko progen inguruan ondorengo atalak arautzen ditu: gizonezko eta emakumezkoen partaidetza, kategoriak aztertuz; lasterketetetarako gidaliburua; egutegia; instalakuntzak; segurtasuna; ibilbideak; oztopoak, trantsizio eremuak…
Bigarren atalean, sailkapenei dagokienez, ondorengo atalak zehazten dira: kategoriaka egiten den sailkapena; puntuen araberako sailkapena; taldekako sailkapena…
Hirugarrengoan, munduko kopari dagokionez, ondorengo atalak arautzen dira: haren jabetza; bertako partaidetza, zein joan daitekeen eta herrialdeko kopuruak adibidez; jantziak; sailkapenak; eta sariak.
Bosgarren atalean, berriz, UCIko taldeen inguruan, haien egitura, funtzionamendua, osaera, parte-hartzea… arautzen dira.
Eta amaitzeko, lasterketetako istiluen inguruan arau hauste eta zigorrak aipatzen dira, nagusiki.
Txapelketak
Zalantzarik gabe, Munduko Ziklo-kros Txapelketa da eliteko ziklo-kros txirrindulari guztien urteroko hitzordu nagusiena, 1950. urtetik aurrera antolatzen dena. Lehenago, ospe handieneko mundu mailako lehiaketa Nazioarteko Ziklo-kros Kriteruma zen, 1924az geroztik gauzatu dena. Ziklo-kroseko Munduko Txapelketak egoitza aldatzen du urtero, otsaileko lehen egunetan izaten da, eta elite mailako gizonezkoen, 23 urtez azpiko gizonezkoen eta junior mailako gizonezkoen probak jokatzen dira. 2000. urtetik aurrera emakumezkoen proba ere egiten da. Orain arte garaipen gehien lortu dituen txirrindularia Marianne Vos izan da, zazpi garaipenekin. Gizonezkoen kategorian, berriz, Eric De Vlaeminck belgikarra izan da garaipen gehien lortu dituena, beste zazpi garaipenekin, eta Belgika izan da urre gehien bildu duen herrialdea hogeita sei garaipenekin. Urte bakoitzeko garaileek ortzadarraren koloreak dituen maillota eraman ohi dute hurrengo denboraldian, eta horrek txapeldun gisa egiaztatzen ditu.
Maila apalagoan, herrialde bakoitzeko ziklo-kroseko txapelketa nazionalak ere egiten dira. Proba hauetako garaileek, denboraldi osoan, euren herrialdeko kolore adierazgarriak dituen maillota eramango dute. Aurten, Felipe Ortsek Espainia ko txapeldunaren maillota jantziko du, Viktor Vandenverghek Belgika koa, Michael Borosek Txekiar Errepublika koa, Lars Van der Haarek Holanda koa, Hannes Degenkolbek Alemania koa, Jakob Dorigonik Italia koa eta Martin Gloslambertek Frantzia koa, besteak beste.
Txapelketez gain, ziklo-kroseko lehiaketarik ezagunenetako bat "Cyclo-cross Superprestige" da, denboraldian zehar (urriaren amaiera eta otsailaren erdialdea bitartean) zortzi txandatan garatzen dena: Belgikan zazpi txanda eta Holandan bat. Proba hau 1983an sortu zen, eta Sven Nys txirrindulari belgikarrak irabazi du gehienetan, 13 aldiz, hain zuzen, ia jarraian 1999tik 2014ra.
Ziklo-krosaren berezko ezaugarriak
Kirol-diziplina guztiek ezaugarri bereziak dituzte, eta ezaugarri horiek oso antzekoak izan daitezkeen beste kirol batzuetatik bereizten dituzte. Ziklo-krosa ez da salbuespena txirrindularitza modalitatearen barnean dauden diziplinekiko. Hauek dira bere ezaugarri bereziak:
Ikus daitekeen bezala, beste kirol-diziplina batzuetan ikusiko ez diren xehetasunak daude, ziklo-krosari dagozkionak. Hala ere, kirol guztietan ohikoak diren ezaugarri batzuk badaude, bizikleta osagarrien artean, adibidez.
Ziklo-kroseko bizikleta
Ziklo-krosean lehiatzen den bizikleta errepideko probetan erabiltzen denaren oso antzekoa da, nahiz eta desberdintasun batzuk dituen.
Gurpilek pneumatiko zabalagoak eta itxura markatuagoa dute, lur gaineko trakzioa hobetzeko, bereziki, zoru irristakorretan. Horien barruan, pneumatiko tubularrak erabili ohi dira, estalkiko pneumatikoen ordez ("klincher" motakoak).
Balaztak ere aldatu egiten dira. Kasu honetan "cantilever" motakoak dira, lokaztutako lurretan lokatza pilatu ez dadin eta, gaur egun, lokatzarekin hobeto funtzionatzen duten disko-balaztak erabiltzen dira. Bide beretik, aurreko urkilak tarte handiagoa du. Pedalier ardatza pixka bat gorago dago, bizikletak oztopo handiekin jo ez dezan. Azkenik, mendiko bizikletako pedalak erabiltzen dira.
Bizikletaren abantaila eta desabantailak
Ziklo-kroseko bizikleta bat izatearen abantailen artean, bizikleta egiteko erabiltzen diren materialen pisua eta kalitatea daude:
Hortaz, oso moldakorrak direla esan daiteke. Abantailak handiak izan arren, bizikleta horien ezaugarri batzuk ez dira erabat onuragarriak txirrindularientzat:
Taldeak
2017-2018 denboraldira arte ez zegoen Txirrindularitzaren Nazioarteko Batasunak aitortutako talde profesionalik diziplina honetan, eta, beraz, erdi-profesionaltzat eta amateurtzat jotzen zen. Hala, txirrindulari nabarmenenak errepideko txirrindularitzako edo mendiko txirrindularitzako taldeetan sartzen ziren, eta apalenek, berriz, banakako babesleak izaten zituzten, edo beren herrialdeko federaziopean korritzen zuten. Gaur egun, Telenet-Fidea edo Sunweb-Napoleon Games bezalako talde profesionalak daude, eta errepideko txirrindularitzako talde gisa izena emanda daude arren, helburuak ziklo-krosean dituzte. Herbehereetan eta Belgikan talde gehiago ageri dira Kontinental mailan edo mendiko txirrindularitzan, nahiz eta egutegiaren zati handi bat diziplina honetara bideratu ohi duten.
Zergatik ez da kirol olinpikoa?
UCIa aspaldidanik dabil ziklo-krosa kirol olinpikoa bilakatzeko saiakeran, baina txirrindularitzaren munduko organismo errektoreak ez du kirol-modalitate hau Udako Olinpiar Jokoenetan sartzeko asmorik; bai, ordea, Neguko Olinpiar Jokoetan sartzekoa.
Ziklo-kros denboraldiak udazken eta negu sasoietan egiten dira, eta hortaz, Neguko Joko Olinpikoetara hobeto egokituko litzateke. Dena den, neguko modalitatean sartzeko ere arazoak daude; kirol-modalitate bat Neguko Joko Olinpikoen parte izateko Nazioarteko Olinpiar Batzordeak (COI) jartzen duen oztopo nagusia, praktika elur edo izotzetan gauzatzea da, eta ziklo-krosak ez du betetzen baldintza hori.
Hala ere, helburua lortzeko ahaleginak ez dira eten. Izan ere, ziklo-krosa kirol-modalitate olinpikoa bilakatzeko nahi eta interes nagusia arrazoi argi batetik dator: dirua. Hain zuzen, Joko Olinpikoen parte izateak laguntza ekonomikoak dakartza, bai kirol-modalitatearentzako, bai eta txirrindularientzako ere, eta honek, finean, ziklo-krosa maila guztietan sustatzea eragingo luke.
Leire Milikua
Leire Milikua Larramendi (Abadiño, 1985eko ekainaren 28a) Arkitektoa da Euskal Herriko Unibertsitatean graduatu ondoren, eta unibertsitate espezialista Agroekologian (UEU-EHU) eta Genero Berdintasunean (Universidad Europea Miguel de Cervantes).
Freelance gisa dabil lurraldearen eta biztanle/komunitateen arteko loturak berrezartzeko planak diseinatu, prozesuak eraiki eta horiek dinamizatzen.
Bere ikerketa-lerro nagusiak agroekologia, elikadura-sistemak, landa-eremua, herritarren parte-hartzea eta generoa dira.
Landa-eremua EAEn: egungo argazkia, etorkizuneko aukerak (UEU, 2015) liburua idatzi du, eta ''Abadiño eta Elorrioko landa-eremuko emakumeak. Berdintasun politika publikoetarako lan-ildo berriak zehazteko diagnostiko parte-hartzailea'' gauzatu (Abadiño eta Elorrioko udalak, 2018).
2022an Lur gainean, itzal azpian argitaratu zuen, emakume nekazariak eta partehartzea lantzen duen saiakera.
Aldiri aldizkariaren sortzaile
Aldiri talde-lanaren emaitza izan da hasieratik. Garai hartan baziren arkitekturako oinarrizko liburu batzuk euskarara itzuliak (Müller-ren Arkitektura Atlasa, Paricioren Arkitekturaren eraikuntza, edo Solà-Moralesen Hiri-hazkunde motak ), baina taldeak euskarazko berezko sorkuntza bultzatu nahi zuen, eta ez soilik arkitekturaz modu ortodoxoan aritu beste hainbat aldizkariren moduan; bestelako gaiei ere tartea eskaini nahi zieten: hirigintza, lurralde-antolamendua, artea, soziologia, ekologia, ekonomia... Zenbaki bakoitzean Joseba Larratxe Josevisky arkitektoaren komiki bat ere sartu zuten. Aldizkariaren formatua akademikoagoa bihurtu zen denborarekin. Euskarazko Uztaro aldizkari zientifikoaren bideari jarraituz Aldirik Dialnet, Latindex eta MIAR indize eta katalogo akademikoetan agertzea lortu zuen.
Aldizkariko lantaldeak antolatzaile eta kolaboratzaile berriak integratzeko ahalmena erakutsi du urteak pasatu ahala. Leire Milikua bera 2014an integratu zen, Ianire de Andres, Ander Zangitu, Itsaso Larramendi eta beste arkitekto batzuk ere bildu dira proiektura. Horrela, 2020ko hasieran erredakzio-kontseiluko kideak hauek ziren: Unai Fernandez de Betoño, Ula Iruretagoiena, Kepa Iturralde, Ander Gortazar, Anartz Ormaza, Itsaso Larramendi, Ander Zangitu, Ianire de Andres eta Laura Maioz.
Argitalpenak
"Landa-eremua EAEn: egungo argazkia, etorkizuneko aukerak" argitaratu zuen 2015ean UEUrekin.
Aldiri aldizkarian gutxienez 9 artikulu idatzi ditu arkitektura beste gai batzuekin batera landuta: emakumea, sexualitatea, nekazaritza, azpiegiturak, nekazaritza, soziologia, kultura, arkitektura, zaharrak eta lana ekonomiaren ikuspuntutik. ''Lurraldea elikagai-sortzaile. Elikadura sistemen birtokiratzea'' (2019), Irantzu Duro eta Sergio Gallegorekin
Arkitektura eta sexualitatea gai biak elkarrekin aztertzeko 2019an Jakin aldizkarian argitaratu zuen artikulua berritzailea da.
Kolaje
Kolaje Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 84 biztanle ditu eta 1,59 kilometro koadroko azalera. Nymburk barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1227 urtean egin zen.
Milazzo
Milazzo Italiako udalerri bat da. Messinako probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Milazzok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Psednos dentatus
Psednos dentatus Psednos generoko animalia da. Arrainen barruko Liparidae familian sailkatzen da.
Zenbat gera?
1965 eta 1972 bitartean jardun zuen Euskal Herriko kultura mugimendu abangoardista izan zen, lau urte lehenago abiatutako Euskal Kantagintza Berriaren barruan sortua. Hainbat artistek osatu zuten; abeslariek eta idazleek nagusiki. Ez Dok Amairu taldeak une hartan hain azpiratua zegoen euskal kultura suspertu eta berritu zuen. Batez ere kultura arlokoa izan zen arren, eragin handia izan zuen politikan, Francoren diktaduraren amaierako aldi hartan. Sekulako lan berritzailea egin zuten: euskaraz ordu arte egindako aipagarrienetakoa izan zen, eta mugarri bihurtu zen. Besteak beste, Nova Cançó Catalana mugimenduko Setze Jutges taldearen eragina jaso zuten.
Izena, San Martinen estutasuna ipuin herrikoitik hartu zuten, amaiera aldera ageri den esalditik zehazki: [...] Martintxo: esaik hamahiru, eta Martintxok: eztok amairu , «Ez dok amairu» (ez dago malefiziorik). Jorge Oteizak proposatu zuen izena. "Apur dezagun euskal kulturaren kontra dagoen malefizioa" adierazteko-edo.
1971an, Benito Lertxundik Ez Dok Amairu (Elkar) izeneko diskoa argitara eman zuen; besteak beste, Zenbat gera eta Urak dakarrena abesti ezagunak zekartzan.
1972an desegin zuten Ez Dok Amairu taldea, artean diktadura amaitu ez zela. Ordutik, hainbat partaidek euren ibilbidea segitu dute, eta erreferentzia bihurtu dira euskal musika eta kulturaren arloan.
2007ko Belgikako Hauteskunde Orokorrak
2007ko Belgikako hauteskunde orokorrak ekainaren 10ean izan ziren. Hauteskunde hauetan bi kamera, senatua eta ordezkarien kamera, berritzen zen. Senatuak 40 eserleku dauzka, 25 Flandriera hitz egiten den lurraldentzat eta 15 frantsesa hitz egiten dutenetzat. Ordezkarien kamera 150 eserleku dauzka 11 zirkunskripzioetarako. Belgikako hauteskundeetan 18 urte edo gehiago duten belgikar guztiak botoa eman behar dute, ez botatzeak isuna dakar. Errepresentazio izateko alderdiak botoen %5aren muga gainditu behar dute.
Río de la Platako Probintzia Batuak
Río de la Platako Probintzia Batuak (gazteleraz Provincias Unidas del Río de la Plata) 1810ean Hego Amerikako zenbait antzinako espainiar koloniek sorturiko errepublika izan zen. Hiriburua Buenos Aires hiria izan zuten.
Sainte-Radégonde-des-Noyers
Sainte-Radégonde-des-Noyers Frantziako udalerri bat da, Vendée departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Río de la Platako Probintzia Batuak
1810eko maiatzaren iraultza eta 1816 artean iraun zuten. Urte hartan independentzia-deklarazioa aldarrikatu eta Hego Amerikako Probintzia Batuak sortu zuten, Hego Amerika osoan errepublika federal bat osatzeko asmoz. 1820an, gobernua erori zenean, berriro izena berreskuratu zuten.
Sainte-Radégonde-des-Noyers
Biztanleria
2007an Sainte-Radégonde-des-Noyers udalerrian erroldatutako biztanleak 774 ziren. Familiak 342 ziren, horien artean 92 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 60 bakarrik bizi ziren emakumeak), 135 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 91 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 414 etxebizitza zeuden, 348 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 45 bigarren erresidentzia ziren eta 21 hutsik zeuden. 406 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 348 etxebizitza nagusietatik 281 bere jabearen bizilekua ziren, 63 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 13 etxek bi zituzten, 70 etxek hiru zituzten, 102 etxek lau zituzten eta 160 etxek bost zituzten. 290 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 163 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 167 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen: