cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Michel Foucault
Gauzen ordena
Garai klasikoa baino lehen, guztia oso desantolatua zegoela adierazi zuen Foucaultek (erlijioa, filosofia...), zientziak aurrera egin ahala, gauzak haien artean zituzten berdintasunez konturatu eta informazioa sailkatzen hasi egin ziren. Horren helburua, ikusi zitezkeen gauza guztiak sailkatuta egotea izan zen. Gainera, ikertzailea, lehen aldiz, ikertzeko objektu modura ulertu zitekeen, horrela ikertzailea subjektu eta objektu bihurtu zen aldi berean.
Jakinduriaren arkeologia
Foucaultek atera zuen hurrengo obra Jakinduriaren arkeologia izan zen, 1969. urtean. Lan honekin, arkeologiaren metodoa finkatzen saiatzen da, ez du inolako ikerketa historikorik egiten, horren ondorioz, daukan lanik teorikoena dela esan daiteke.
Arkeologiaren teknika, Foucaultek esaten duenaren arabera, hizkuntzara egiten den hurbilpen bat da subjektu batek horren aditzera eman gabe, nahiz eta, iraganean horrek garrantzia izan zuen. Foucaultek, honekin, subjektua menpeko papera egiten duen analisia egin nahi du. Gainera, esaten du, subjektuek ez dutela elkarrizketa egiten, ezta liburuek ere ez. Foucaultek horrekin nahi zuena, hizkuntza behatzea zen baina gertakari linguistiko ez-nabarmenei erreparatuz. Horri, enuntziatu deitu zion. Hala ere, enuntziatu horrek ez du bere edukiak definitzen, enuntziatu batek benetan definitzen duena, bere ezaugarri intrintsekoa eta erlazio estrintsekoak direla dio, bai kontextua edo edukiagatik.
Foucaulten hurrengo lana, 1969an egin zuena, Nor da autorea? eta honekin, 1960. hamarkadan zehar egiten duen literaturari buruzko lana amaitzen du. Lan hau, aurreko lanaren hedapen bat da. Autorearen ideia kritikatzen du Foucaultek denbora guztian, esaten, subjektuari subiranotasuna eman beharrean, aratago joan gaitezkeela eta elkarrizketaren  funtzio modura ulertzera heldu.
Genealogia
1968. ondoren, Frantzian egon ziren hainbat nahasmen sozialen lekuko izan zen, batez ere, unibertsitateetan gertatu zirenena. Gainera, kontuan izan behar da, momentu horretan Foucault, Tunezetik itzuli zela, non egoera ere ez zen hobea, ondorioz, politikan bete-beten sartu zen.
Horren ondorioz, egin zituen obrek, bere konpromiso berria erakutsi zuten, aurreko hamarkadan elkarrizketari buruz idatzitakoa, inguru politikora eramaten saiatu zen. Hemen, orduan, Foucaultek proiektu berri bat aditzera ematen du, genealogia izena izango zuena, hala ere, ez du inoiz arkeologiaren metodoa baztertuko.
Genealogia lanak, orainaldiaren historia egitera eramaten du Foucault. Genealogia bat, nondik gatozen azalpena ematen saiatzen dena da, baina Foucaulten genealogiak daukaten helburua, gure gaur eguneko egoera nola sortu zen azaltzea da. Egon ziren aldaketak zuhurki aztertzeaz arduratzen da. Gainera hitz hori, Genealogia, Nietzschek zeukan historia ulertzeko modua zen, hala ere, Foucaultek idatzi zituenak, Nietzschek idatzi zituenak baino garrantzi handiagoa ematen zion historiari.
Diziplina eta zigorra
1970. urtean Foucaultek pesoekin izandako parte hartzeak, konferentzia bat idaztera eraman zuen, gero 1975ean, “Diziplina eta zigorra”, kartzelaren jaiotza idaztera eramango zuena. Liburu hau, presondegiko sistemaren sorketari buruzkoa da. Liburu honekin, kartzela, delinkuentzia eta berrerortzea sortzeko instituzio bat dela jakinaraztea du helburu.
Liburuan hitz egiten den gai garrantzitsuenetarikoa, diziplina presondegi eremu batean da. Estatuak horren boterea hartzea erabaki zuen XVII. mendean eta horrek, sozietate guztitik hedatzea eragin zuen. Lehenik eta behin, kartzelak antolatzeko eta eraikitzeko modua kontuan izanda, gero, lantegi barruko lana nola banatuta zegoen kontuan izanda eta azkenik, hezkuntza unibertsala kontrolatuz. Diziplinaren helburu bakarra, pertsona mantsoak sortzea da, norbanakoak egiten dituen gauzak kontrolagarriak izateko eta kontrol psikologikoa eragiten duena.
Ezagutzaren borondatea
Genealogia idazten hasi zen momentututik, botere erlazioen inguruan hitz egin zuen. Foucaultentzat, ezagutzak izatea, boterea izatearen pareko jartzen du, botere-ezagutza erlazioa adieraziz. Foucaultentzat ez dago ezagutza pururik botereaz gain baina onartu egiten du, ezagutzak ere garrantzi ikaragarria daukala boterearentzat.
Foucaultentzako boterearen kontzeptua zer den 1976. urtean argitaratzen duen “Sexualitatearen Historiaren” lehenengo bolumeneko obra batean agertzen da, “Ezagutzaren borondatea” deitzen dena. Obra hori, Foucaultek daukan obrarik eragin handienekoa dela esan daiteke. Liburuak, sexualki zapalduak izateaz gain, sexuaren gaiaren gainean inoiz hitz egin ez den moduan hitz egiteko adierazten du.
Foucaulten ustetan, botereari buruz, ikuspuntu negatiboa daukagu guztiok. Horrek, boterea, gauzak debekatzen duena bezala ulertzen dugu, baina ez da portaera arazo baten modura ikusten. Foucaultek esaten du, aurretik egon diren ikuspegi politiko guztiak, monarkia absolutuaren ondoriozkoak direla eta pentsamendu politikoak oraindik ez duela iraultza frantsesa harrapatu. Foucaultek nahi duena, boterea, norbanakoek izan dezaketen gauza baten modura ikustea da, pertsona bat erdian egonda gauza negatiboak eginez jokatu egiten duena. Beraz, adierazten du, boterea benetan pertsonak egiten dutenaren araberakoa dela, gure arteko harremanak kontuan izanda. Sare sozial guztietarako boterea beharrezkoa dela dio. Baina argitu egiten du, boterea desberdina izan eta eragin dezake hori nor erabiltzen ari den kontuan izanda. Kartzela sistema eta sistema sexuala horren adibide direla dio, ez ditu inork eraiki baizik eta bere kabuz sortzen direla dio.
Horrek, boterearen historian ikertzera eramaten du Foucault, bio-boterearen kontzeptua argituz. Diziplinaren boterea eta bio-politika kontuan hartzen dituen kontzeptua da. Horrela azaltzen du, nola botereak, dauden arauen menpean bizitzera eramaten gaitu, humanitatea kontrolatu ahal izateko herri modura. Foucaultek sexualitatearekin dauzkan kezkak eta Judith Butlerekin batera, pentsamendu garaikide feministaren influentziak izan dira.
Gobernamentala
Ondoren idatzi zuen lana, bio-politiken jaiotza deitu zen eta bertan, lehen aldiz “gobernamentala” hitza erabili zuen, oso esanahi aldakorra duena. Horrela, Foucaulten ikerketak ikuspegi humanistago bat eskaintzen du eta horren ondorioz, Foucault-ek sorturiko subjektibitate horretatik aldentzen da. Gobernua, Foucault-entzako, bi modutan banatzen da, gobernatzeko artea eta norbanakoaren jarrera. Beraien artean, biak oso erlazionaturik daude, besteak gobernatzeko, zure buruarekin duzun erlazioaren araberakoa izango delako.
Etika
1980. hamarkadan, Foucault-en ikuspegia, gobernuan jarrita egotetik, pentsamendu kristauan egotera igarotzen da. Hau egiteko daukan arrazoia, Sexualitatearen Historiari buruz idazten jarraitu nahi duelako da, ondorioz, historian atzera egiteko beharra dauka, mundu garaikidean sexuari buruz dagoen ikuspegia hobeto ulertzeko. Gainera 70eko hamarkada n egon zen politikarekiko harremana, etikarekiko harremana bihurtu zen hamarkada honetan.
Hamarkada honetan Sexualitatearen historiari buruzko bigarren eta hirugarren liburukiak argitaratu zituen aldi berean. Liburuki hauek, sexuari buruzko literatura jorratzen dute, antzinaroan, grezian eta erromako garaietan zehar. Kristautasuna bi liburuki hauetan lantzean, lehenengo liburukiarekiko lotura modura ulertzen da. Hala ere, laugarren liburukiaren falta dago, idazten hasi zen, baina amaitu ez zuena, eta horren ondorioz hauek ulertzea gehiago kostatzen da.
Cinetodus froggatti
Cinetodus froggatti Cinetodus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Ariidae familian.
Michel Foucault
Etika
Existitzen diren liburuki hauetan, antzinaroan, sexuari buruz zegoen pentsamendua, grezian eta erroman pentsamendu berari buruz egon ziren aldaketak lantzen dituzte. Historia denboraldi luze horretan, hainbat aldaketa daude sexuaren ikuspuntuan, eta hori liburuki horietan ikusi daiteke.
Foucaultek, honekin guztiarekin lortu egin zuena, etikaren inguruko ikuspuntu desberdin bat izatea izan zen. Baina berak nahi zuena, ez zen beste etika bat sortzea gai horren inguruan, baizik eta, subjektibitatean zentratu eta dauden aukera desberdinak ikusarazi. Norbanakoek egiaren inguruan dituzten ikuspuntu desberdinetan zentratzen da subjektibitate hori nola lortu jakiteko. Horren ondorioz, esaten du, bere lana, beti, subjektibitatearen ingurukoa izan dela.
Obrak
• Garai klasikoko erotasunaren historia (1961)
• Klinikaren jaiotza (1963)
• HItzak eta gauzak: giza zientzien arkeologia (1966)
• Kanpoko pentsamendua (1966)
• Jakinaren arkeologia (1969)
• Elkarrizketaren ordena (1970)
• Zaindu eta zigortu (1975)
• Arrazakeriaren genealogia (1976)
• Boterearen mikrofisika (1979)
• Egia eta egitura juridikoak (1980)
• Sexualitatearen historia, 1. liburukia: jakinguraren borondatea (1976)
• Sexualitatearen historia, 2. liburukia: plazerren erabilera (1984)
• Sexualitatearen historia, 3. liburukia: egonezinaren baieztapena (1984)
Kuriotsitateak
Foucaulti buruz esan daitekena homosexuala zela da. Horrek, garai hartako errealitatea beste era batera ikustera eta galdetzera eraman zuen. Horren ondorio, Sexualitatearen historiaren liburukietan, pertsonek beraien bizitzan zehar igaro behar dituzten garai desberdinak ikertzen ditu, beraien buruak, izaki sexual modura ulertzera heldu ahal izateko.
Prince of Persia: The Sands of Time (filma)
Prince of Persia: The Sands of Time (euskaraz Pertsiako Printzea: Denboraren Hondarrak), 2010eko Mike Newell ingelesak zuzendutako fantasiazko ekintza film bat da. Ubisoft frantziar multimedia konpainiaren izenburu berdineko bideo-jokoan oinarritua dago. Jake Gyllenhaal, Ben Kingsley, Gemma Arterton eta Alfred Molina aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Ekialde Ertainean, Dastan (Jake Gyllenhaal) Pertsiako printzeak Alamut Erresumako Tamina (Gemma Arterton) printzesarekin aliatuko da, biek Denboraren Hondarrak babestu eta Sharaman ([[Ronald Pickup) Pertsiako erregearen Nizam (Ben Kingsley) hiltzailea atzemateko asmoz, Nizamek denboran atzera egin eta gertaerak aldatu nahi baiditu.
Pillgwenlly
, 'Pillgwenlli', Galesko Newport hiriko hautes-barruti eta komunitate bat da.
Haroko eskualdea
Haroko eskualdea Errioxan dago kokatuta, Espainian. Errioxa Garaian dagoen eskualdea da, haranaren aldean.
Del Sol-Loma Linda (Texas)
Del Sol-Loma Linda Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. San Patricio konderrian dago, Texas estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Cherryvale (Kansas)
Cherryvale Kansasko hiri bat da. Montgomery konderrian kokatua dago. 2010ean 2,367 biztanle zituen, 4.91 kilometro koadrotan banatuta.
Ceratophrys joazeirensis
Ceratophrys joazeirensis Ceratophrys generoko animalia da. Anfibioen barruko Ceratophryidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Mijanès
Biztanleria
2007an Mijanès udalerrian erroldatutako biztanleak 91 ziren. Familiak 52 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Pietragalla
Pietragalla Italiako udalerri bat da. Potenzako probintzian kokatuta dago, Basilicata eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Pietragallak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Mijanès
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 58 ziren, horien artean 29 aktiboak ziren eta 29 inaktiboak ziren. 29 pertsona aktiboetatik 25 lanean zeuden (15 gizon eta 10 emakume) eta 4 langabezian zeuden (2 gizon eta 2 emakume). 29 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen eta 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra funeraria zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Mijanès udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Schlossplatz (Wiesbaden)
Schlossplatz (euskaraz Jauregi enparantza edo Jauregi plaza) Alemaniako Hessen estatuan dagoen Wiesbaden hiriko enparantza bat da. Hiri honetako Mitte kokatzen da eta bertan eraikin bikainak topa daitezke.
Stairway to Heaven
"Stairway to Heaven" (euskaraz Zerurako Eskailera) Led Zeppelin britainiar rock taldearen abesti ospetsua da, Jimmy Page gitarrajoleak eta Robert Plant abeslariak sortu eta idatzi zuten, abesti hau talde honen estudio grabaketako Led Zeppelin IV bildumaren barneko 4. abestia da. Askorentzat rocka eta heavy metalaren historiako gailur gorenetako bat isladatzen du, genero honetako abesti ezagunetakoa ere bada.
Hitzak
Ziur agertzen den andere bat dago Dizdira egiten duen guztia urrea da Eta zerurako eskailera bat erosten ari da. Bera hara ailegatzean badaki Denda guztiak itxiak dauden Hitz batekin bila zetorrena lor dezake. Ooh, ooh, eta zerurako eskailera bat erosten ari da.
Horman seinale bat dago Baina desio duenaz ziur dago batzuetan hitzek bi esanahi dituztela badakizulako. Errekaren ertzean dagoen zuhaitzean Abesten duen txori abeslari bat dago, Batzuetan gure pentsamendu guztiak mesfidatiak dira. Ooh, nere buruari galdetzen diot, Ooh, nere buruari galdetzen diot.
Sentimendu bat badut Mendebaldera begiratzen dudanean, eta nere espiritua ateratzeko negarrez dago. eta nere pentsamenduetan ikusi egin ditut Ekezko eraztunak zuhaitzen artean, Eta zutik begira dauden horien ahotsak. Ooh, nere buruari galdetzen diot, Ooh, benetan nere buruari galdetzen diot.
Eta laister xuxurlatuz dio Denok doinua deitu ezkero Orduan txistulariak arrazoira zuzenduko gaituela. Eta egun berri bat argitu da Luzaroan egon diren horientzat Eta basoak algaraz ohiartzun egingo dute.
Zure hesian harat-honata bat badago Ez larritu orain, Maiatzaren erreginarentzako udaberriko garbiketa bakarrik baita. Bai, joan zaitezken bi bidezidor daude Baina denboraldi luzean Oraindik zoazen bidea aldatzeko aukera badago. Eta nere buruari galdetzen diot.
Zure burua burrunbaka dago eta ezin duzu joan Ez baldin badakizun kasuan, Txistularia berarekin elkar zaitezen deitzen dizu, Andere maitea, entzun al dezakezu haizearen ibilia, Eta ba al zenekien Zure eskailera haize xuxurlakarian datzala.
Eta haizea bidean beheruntz datorren eran Gure itzalak gure arimak baino luzeagoak dira. Denok ezagutzen dugun andere bat oinez dabil Argi zuri bat bezala dirdiraz eta erakutsi nahiaz Nola dena oraindik urre bilakatzen den. Eta harretaz entzuten baduzu Doinuak amaierara eramango zaitu. Dena bat eta bata dena denean Haitz bat izan eta biraka ez ibiltzeko.
Eta zerurako eskailera bat erosten ari da.
Centerport (Pennsylvania)
Centerport Pennsylvaniako borough bat da. Berks konderrian kokatua dago. 2010ean 387 biztanle zituen, 0.49 kilometro koadrotan banatuta.
Darío Yzurieta
Darío Yzurieta (General Pinedo, Chaco probintzia, Argentina, 1931ko maiatzaren 16a - 1996ko maiatzaren 14a) landa-naturalista ospetsua, marrazkilaria eta Tito Naroskyrekin batera "Guía de Identificación, Aves de Argentina y Uruguay"-ren egile bat izan zen. Naturalista eta marrazkilari autodidakta, Manuel Noresek dio hari buruz: «Zalantzarik gabe, arrasto sakona utzi zuen Argentinako ornitologian. Naturalista zen bokazioz, behatzailea eta kontserbazionista sutsua” (Nores, Manuel; 1996).
Ornitologoa, ilustratzailea, naturalista eta kontserbazionista, 1996ko maiatzaren 14an hil zen, 66 urte zituela, Kordoban, diagnostikatu gabeko gaixotasun batek jota.
Jaiotza eta haurtzaroa
Darío Yzurieta Chacon bizi izan zen hamalau urte bete arte. Bertan, bere bizitza naturarekin etengabeko kontaktuan garatu zen eta esan daiteke Chacoko basoen artean eta leku haietako gogortasunaren artean hezi zela. Hortik sortu ziren animaliekin izandako lehen esperientziak, beti gogoan zituen maitasun eta ilusio handiz. Berak dio, bere aitaren ahotsean, "animaliei begira lanean baino denbora gehiago galtzen zuela". Euskal eta bertako odolekoa, mendiko bizimoduaren gogortasunean hezi zen ezagutzeko eta ikasteko gogo etengabearekin. Bere hezkuntza formala lehen hezkuntzako 2. mailara iritsi zen landa-eskola batean. Gainerako prestakuntza autodidakta izan zen..
1993ko abuztuan idatzitako gutun pertsonalean, ilustrazioaren hastapenak eta kontserbazionistaren barne-jaiotza kontatzen du: «(...) tratando de hondear un Brasita de Fuego para dibujarlo, pues me habían regalado una caja de acuarelas, bajé por error un Chingolo y ví su agonía a mis pies. Fue suficiente para que colgara por siempre las armas.»
Hastapenak
Zegoeneko Buenos Airesen finkatuta, hainbat jarduera burutzen ditu, baina bere probintzian utzitako basoen irrikaz bizi da. Gaztetan aktorea, okina, biolin-jotzailea eta margolaria izan zen. 20 urte zituela, Comodoro Rivadaviara joan zen, Patagoniara, YPF-n lan egitera. Horrek aukera ematen dio berriro naturarekin harremanetan egoteko eta bere bokazio handietako beste batean, txoriak marraztean, lehen urratsak emateko.
Hurrengo urtean Buenos Airesera itzuli zen eta hainbat lan egiten jarraitu zuen, bere bokazio naturalistarekin zerikusirik ez zuen arren, egoerak ez baitzuen utzi jarduera hori burutzea 35 urte bete eta gutxira arte, 1967ko abuztuan, Asociación Ornitológica del Plata Elkartean Tito Narosky ezagutu zuenean. Hortik bi naturalisten arteko adiskidetasun handia sortu zen eta hegaztiak beren ingurunean aztertzen hasten dira, lehenengo Buenos Aires probintzian eta gero beste probintzietan. Tito Naroskyk zera dio: Daríok "kontserbazionista sendoa zuen kontzientzia". Berak ere dio artistari buruz: "hegaztiak grafikoki irudikatzeko arte zailean aurrera egiten zuen etengabe. Bere oroimen bisuala, landan gero eta handiagoa den esperientzia, bere espezializazioa eta bere dohain naturalak moldatzen ari ziren artista”.
Chiloglanis trilobatus
Chiloglanis trilobatus Chiloglanis generoko animalia da. Arrainen barruko Mochokidae familian sailkatzen da.
Darío Yzurieta
Hurrengo etapa
1973an, eta jadanik oinarri ornitologiko ona zuen landa-ikasketen 20 urte baino gehiagoko esperientziaren ondorioz, Kordobako Ehiza eta Arrantza Zuzendaritzak kontratatu zuen Rodolfo Miatellok eta Manuel Noresek osatutako taldean sartzeko aipatutako probintziako hegaztien azterketa egiteko.
Funtzio publikora iristeak landa-irteeretan sortzen ziren albisteak eta lorpenak partekatzeko eta eztabaidatzeko pertsona bat izatea suposatu zuen, naturalista nabarmenez osatutako lantalde baten barruan. Kordobako Nekazaritza, Abeltzaintza eta Baliabide Berriztagarrien Ministerioko Lurreko Faunaren buru ere izan zen, non hitzaldi, klase, proiekzio eta irratsaioen bidez dibulgazio lan garrantzitsua egin zuen. Kordobako Unibertsitate Nazionalak Zoologia katedrarako erabiltzen ditu bere dokumentalak. 1992an "Landa Ornitologo Honoris causa" titulua jaso zuen beste aipagarri batzuekin batera, Plata Ornitologia Elkarteak (Aves Argentinas) emana.
Bizitza pertsonala
Naturan ezer ez zitzaion oharkabean pasatu Darío Yzurietari, lorerik txikiena, intsektu hutsalena, txorien kantuak, denak erakartzen zuen. Modu berean, natura mehatxatzen zuen guztiarekin haserretzen zen: ehiztari bat ikusteak, tranparekin norbait, ikatz-labeak, baso-soiltzeak. Bere ama -Cayetana Leal- Toba kazike baten alaba zen eta kitxueraz hitz egiten zuen, natura behatzeko zuen ernetasuna bere arbasoengandik jasoz. Kordoban ezagutuko du Martha de Mauricio, harekin 1974an ezkondu eta seme bat dute, Marcelo Yzurieta. Mutil txikiak 10 anai-arreba zituen jada, bera izan zen Daríoren lehen semea eta bakarra.
Lanak
Darío Yzurieta hainbat lan ornitologikoren egilea izan zen. Bere lanen artean, aldizkari zientifikoetan 20 argitalpen baino gehiago daude eta bereziki hegaztiak identifikatzeko hainbat landa-gida, profesionaltasun handiz ilustratu zituenak.
Bere lanak honakoak dira:
Laburdura (Zoologia)
Yzurieta laburdura Darío Yzurieta zoologiako deskribapen eta taxonomiaren agintari gisa erabiltzen da.
The Bourne Ultimatum (filma)
The Bourne Ultimatum (euskaraz Bournen Ultimatuma) 2007ko Paul Greengrass estatubatuar zinema zuzendariaren espioitza eta ekintza thriller filma bat da. Matt Damon, Julia Stiles, David Strathairn, Scott Glenn, Paddy Considine, Édgar Ramírez, Albert Finney eta Joan Allen aktoreek antzeztu zuten.
Robert Ludlum estatubatuar idazlearen eleberrietan oinarritutako Bourne film multzoko filma da, gainontzekoak The Bourne Identity (2002), The Bourne Supremacy (2004), The Bourne Legacy (2012) eta Jason Bourne (2016) dira.
Hiru Oscar Sari irabazi zituen: Muntatze onenaren Oscar Saria (Christopher Rouse), Soinu onenaren Oscar Saria (Karen Baker eta Per Hallberg) eta Soinu edizio onenaren Oscar Saria (Karen Baker Landers eta Per Hallberg) irabaziz.
Argumentua
Jason Bourne (Matt Damon) nor den eta CIAko Treadstone programa sekretuaren atzean zer dagoen ikertzen dirau. The Guardian britainiar egunkariko Simon Ross (Paddy Considine) izeneko kazetari batek Blackbriar hitzareki aztarna berri bat eskeini dio. Bourne harekin Londresen elkartu eta oraindik berreskuratzen saiatzen ari den iragan horretako azken piezak biltzeen saiatuko da.
Talia (kariatea)
Greziar mitologian, Talia (Θάλεια, Θαλία "loratzen dena") hiru Karite edo Grazien artean nagusiena zen. Oturuntzak eta beste jai batzuk presiditzen zituen, ugaritasun eta ugalkortasun dohainak emanez. Zeus eta Eurinome edo Eunomiaren alaba zen.
Simonkolleita
Simonkolleita haluro motako minerala da.
Artebi Antzerki Eskola
Artebi Antzerki Eskola Bilbon dagoen ikastetxea da; Artebi, Bilboko Musika, Arte Eszeniko eta Bisualen Eskola) proiektu barruan kokatuta. Irakaskuntza integrala eskaintzen dute. 2002an Bizkaiko Foru Aldundiak Sustatu saria eman zion. Deustun dago kokatuta. Erakundeak bi saila ditu, bata antzerki eta zinemaren ingurukoa, bestea musika era dantzaren ingurukoa.
Chetopa (Kansas)
Chetopa Kansasko hiri bat da. Labette konderrian kokatua dago. 2010ean 1,125 biztanle zituen, 3.46 kilometro koadrotan banatuta.
Huia
Huia honakoa izan daiteke:
Alsaziako Dekapolis
Dekapolis (Décapole; Zehnstädtebund) 1354an Alsaziako hamar Hiri Inperial Askek sortutako aliantza izan zen, Germaniako Erromatar Inperio Santuaren barnean bere eskubide eta pribilegioak mantentzea helburua zuena. 1679an desegin zuten.
1354an Karlos IV.a Luxenburgokoak Haguenau, Colmar, Wissembourg, Turckheim, Obernai, Kaysersberg, Rosheim, Munster, Sélestat eta Mulhouse elkartzen zituen ituna berretsi zuen. Hagenau hiriburu bilakatu zen. Ligaren dietak Estrasburgon egin zuten arren, hau Ligatik at izan zen.
Burlington (Kentucky)
Burlington Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Boone konderrian dago, Kentucky estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Aubigné-sur-Layon
Biztanleria
2007an Aubigné-sur-Layon udalerrian erroldatutako biztanleak 357 ziren. Familiak 138 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 51 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 51 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Cochlefelis burmanicus
Cochlefelis burmanicus Cochlefelis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Ariidae familian.
Aubigné-sur-Layon
Etxebizitza
2007an 167 etxebizitza zeuden, 141 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 163 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 141 etxebizitza nagusietatik 110 bere jabearen bizilekua ziren, 29 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 21 etxek hiru zituzten, 41 etxek lau zituzten eta 74 etxek bost zituzten. 103 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 63 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 62 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 201 ziren, horien artean 161 aktiboak ziren eta 40 inaktiboak ziren. 161 pertsona aktiboetatik 151 lanean zeuden (84 gizon eta 67 emakume) eta 10 langabezian zeuden (4 gizon eta 6 emakume). 40 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Aubigné-sur-Layon udalerrian 147 unitate fiskal zeuden, 381 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.792 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Aubigné-sur-Layon udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 340 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Clarke eta Parken transformatuak
Clarke eta Parken transformatuak erreferentzi sistemeen aldaketetan oinarritzen diren eragiketa matematikoak dira. Transformatu hauek, gehienbat, potentziazko elektronikako kontrol arloan erabiltzen dira; abiadura zehatz batean aldatzen diren balioak, balio konstanteak bihurtu ditzaketelako.
Clarke
Edith Clarke 1883ko otsailaren 10ean jaio zen Ellicott izeneko herrian. John Ridgely Clarkek eta Susan Dorsey Owingsek izan zituzten bederatzi seme-alabetako bat izan zen. 1908. urtean Vassar Collegen matematika eta astronomiako ikasketak bukatu zituen, herentziako diruari esker. Ingeniaritza zibila eta elektrikoarekin jarraitu zituen bere ikasketak eta 1919an bihurtu zen MITeko ingeniari elektrikoa M.S.-a irabazten zuen lehenengo emakumean. Bere bizitzan lan matematiko desberdinak gauzatu zituen, baina haien arteko garrantzitsuenetako bat 1926an Clarkeren ekuazioak izenarekin garatutakoa da. Clarke 1959ko urriaren 29an hil zen, 76 urterekin.
Park
Robert H. Park 1902an jaio zen, Estrasburgon. Haren aita, Robert Ezra Park, soziologoa, ikertzailea eta irakaslea izan zen, Heidelbergeko Unibertsitatean. Roberthek 1923an Massachusettseko Institutu Teknologikoan graduatua lortu zuen. Alemaniako ingeniari elektriko ospetsu haren interesgune nagusia, nahiz eta pentsalari originala izan eta hainbat arlotan lan egin, elektronikan eta motorren diseinua izan zen beti. Robert H. Park gogoratua da potentziazko elektronikoen eta makinen diseinatzaileen artean, 1929an Amerikako ingeniaritza elektronikako institutuan idatzitako dokumentuagatik; hau da, Parken ekuazioengatik.
Aplikazio arloa
Transformatu hauei esker, PI erresonanteak PI arruntekin ordezka daitezke, sintonizazio arazoak ekiditeko; izan ere, aldagai konstanteak lortzen direnez, erregimen permanenteko errorea anula daiteke. PI erresonanteak sintonizatzeko arazoak uler daitezke kontrolaren bodea begiratuz, ikus daitekeen moduan oso frekuentzia tarte txikian ganantzia handia daukatelako, baina beste frekuentzientzat filtro edo iragazki gisa lan egiten dutelako. Hortaz, oso garrantzitsua da ganantzia handiko frekuentzia ondo zehaztea, eta hori askotan prozesu zaila izan daiteke.
Transformatuen aplikazio tipiko bat motorren kontrola da.
Clarkeren transformatua
Sistema trifasiko baten fase bakoitzeko uneko balioak bektore espazial baten bidez irudika daitezke, bektoreak ardatz bakoitzean daukan proiekzioen bidez. Proiekzio horiek ondorengo matrize honen bidez irudika daitezke:
Clarkeren transformatuak proposatzen du aurreko matrizean agertzen diren ekuazioen sinplifikazioa; horretarako, hurrengo formulen bidez, sistema trifasikoaren errepresentazioa hiru ardatzeko (abc) proiekzioa daukan bektore espazial baten bidez egin beharrean, bi ardatzetan (αß) egiten da. Aldaketa horri esker, sistema elektrikoen analisia asko errazten da hiru ekuazio izan beharrean bi ditugulako.
Non
Kalkuluak inbertitu ahal izateko, matrizearen antitransformatua behar da.
Centerville (Pennsylvania)
Centerville Pennsylvaniako borough bat da. Washington konderrian kokatua dago. 2010ean 3,263 biztanle zituen, 34.26 kilometro koadrotan banatuta.
Clarke eta Parken transformatuak
Parken transformatua
Clarkek garatutako ekuazioen aplikazioari esker, kontrola bi aldagaitara murritz daiteke, baina, oraindik, PI erresonanteen beharra dago (αß) ardatzak finkoak diren bitartean, \vec {u} bektorea mugitzen delako. Arazo hau ekidin ahal izateko, Parkek ardatz finkoak \vec {u} bektorearen abiaduran mugitzen diren ardatzetan bihurtzea planteatu zuen hurrengo matrizeei esker.
Non
Aldagaiak hasierako sistema trifasikora bueltatzeko, hurrengo matrize hau erabili behar da:
Delanymys brooksi
Delanymys brooksi Delanymys generoko animalia da. Karraskarien barruko Delanymyinae azpifamilia eta Nesomyidae familian sailkatuta dago.
Alberto Larraguibel
Alberto René Larraguibel Morales (Angol, Araucanía eskualdea; 1919ko maiatzaren 30a, Santiago, Santiagoko metropolitar eskualdea; 1995eko apirilaren 12a) Txileko militarra eta zaldizkoa izan zen.
Militar gisa, Txileko Armadan egon zen 1938 eta 1979 artean, koronel graduarekin Armadako hainbat unitatetan aritu zen eta José Miguel Carrera Verdugo jeneralaren "Húsares" zalditeriako 3. errejimenduko komandante kargua izan zuen 1966-1968 aldian. Zaldizko gisa, hainbat lorpen izan zituen hipikan —horien artean, 1951ko Panamerikar Jokoetan urrezko bi domina—,  nagusia altuera jauziko munduko errekorra izan zen, Viña del Mar-en ezarri zuena, 1949ko otsailaren 5ean, bere Huaso zaldiarekin batera, 2,47 metroko jauzi eginez. Saiakera ugariren ondoren, hau ez da garaitu, kirolaren historiako zaharrenetariko bat izanik.
Pietrapertosa
Pietrapertosa Italiako udalerri bat da. Potenzako probintzian kokatuta dago, Basilicata eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Urtsuerreka
Urtsuerreka Gipuzkoako Goierri eskualdean dagoen Zaldibia udalerriko auzoa da. Baserri giroko auzoa, Larraitzerako igoera bidean kokatzen da. Izendapena izen bereko urtsuerreka errekari zor dio.
8. linea (Araba Bus)
'''Araba Buseko 8. linea''' (estilitzatua) hiriarteko autobus linea bat da, Logroñoko geltokia Guardiarekin Oiondik lotzen duena. Guztira 13 geltoki ditu, 41,7 kilometrotan banatuta, eta 50 minutu inguru behar dira horiek egiteko.
Petr Fiala
Petr Fiala (Brno, 1964ko irailaren 1a) txekiar politikaria da. Txekiako lehen ministroa da 2021eko abendutik.
Familia kontserbadore katoliko batean jaio zen. Bere aita judua zen eta Holokaustotik bizirik atera zen. Petrek historia eta txekiera ikasi zituen Masaryk Unibertsitatean. 1996an Pragako Unibertsitate Karolinoko irakasle izendatu zuten. 2002tik Zientzia politikoa irakatsi zuen eta 2004an Gizarte Zientzien Fakultateko errektore hautatu zuten.
2012an Petr Nečas lehen ministroak Hezkuntza, Gazteria eta Kirol ministro izendatu zuen. 2013an Alderdi Zibiko Demokratikoarekin bat egin zuen. 2021eko hauteskundeak irabazi ondoren, lehen ministro karguaren zina egin zuen abenduaren 17an.
8. linea (Araba Bus)
Linea 2015ko ekainaren 29an inauguratu zen eta ordutik Líneas Regulares de Álava enpresak ustiatzen dute.
Naiarako eskualdea
Naiarako eskualdea Errioxan dago kokatuta, Espainian. Errioxa Garaian dagoen eskualdea da, haranaren aldean.
8. linea (Araba Bus)
Historia
Araba Buseko linea 2015ko ekainaren 29an inauguratu zen eta lineetarekin. Líneas Regulares de Álava enpresari eman zitzaion emakida, hamar urterako.
Redwick (Newport)
Y Redwig Redwick, 'Y Redwig', Galesko Newport hiriaren hego-ekialdean dagoen udalerri txiki eta komunitate bat da.
8. linea (Araba Bus)
Txartelak
Txartelak eta prezioak Araba Bus sarekoak dira. Zonalde-jauzirik gabeko joan-etorriek 1,45 € balio dute; aldiz, zonalde-jauzia egiten bada, zenbatekoa 1,90 € da. Hobariak daude BAT, BARIK eta MUGI txartelen erabiltzaileentzat, bai eta familia ugarientzat ere.
Chiloglanis voltae
Chiloglanis voltae Chiloglanis generoko animalia da. Arrainen barruko Mochokidae familian sailkatzen da.
Zhores Alferov
Zhores Ivanovitx Alferov (baita Alfiorov ere) (Жоре́с Ива́нович Алфёров, ahoskatua; Жарэс Іва́навіч Алфёраў; Vitsebsk, 1930eko martxoaren 15a - San Petersburgo, 2019ko martxoaren 1a) sobietar eta errusiar fisikaria izan zen, fisikako eta elektronikako heteroegitura modernoen sorkuntzan lagundu zuena.
1962tik aurrera erdieroaleen heteroegituren arloan lan egin zuen. Bere ikerkuntzak aurrerakuntza handiak ekarri ditu laserarren, zelula fotovoltaikoen, LEDen eta mikroosagaien fabrikazioen prozesu epitaxialen garapenean.
2000. urtean Fisikako Nobel Saria jaso zuen Herbert Kroemer eta Jack Kilbyrekin batera.
Alferov ideologia komunistaren alde zegoen, eta publikoki egin zituen Errusiar Federazioko Alderdi Komunistaren aldeko elkartasun-adierazpenak; are gehiago, alderdi horretako kidea eta diputatua ere izan zen.
Micah Giett
Micah Giett Star Warsen unibertsoko pertsonaia bat da.
Emly
Emly (irlanderaz Imleach Iubhair) Irlandako hegoaldeko Tipperary konderriaren mendebaldean dagoen udalerria da. 2002an 278 biztanle zituen.
Jean Dubuffet
Jean Philippe Arthur Dubuffet (Le Havre, Frantzia, 1901eko uztailaren 31 - Paris, Frantzia, 1985eko maiatzaren 12a) frantses margolaria, marrazkigilea eta idazlea izan zen.
1945. urtean egin zuen lehen erakusketa eta handik hiru urtera «Sociêté de L´art brut» elkartea sortu zuen. Molde eta bide berriak urratu zituen, eta gai bereziak (alkaterna, ikatza eta harea) erabili zituen bere lanetan. Liburu ugari ilustratu zuen eta pinturari buruzko idazki teorikoak eman zituen argitara.
Biografia
Ikasketak Le Havreko lizeoan egin zituen, eta 1916an hiri horretako arte ederretako eskolan sartu zen. 1918an Parisa joan zen eta sei hilabetez Julian Akademian aritu zen ikasten. Ikasketa haiek amaitu zituenean, bere kabuz lanean hastea erabaki zuen. Dena dela, 1925. urtetik aurrera merkataritzan aritu zen lanean, eta ez zen pinturara itzuli 1933. urtera arte. Handik bi urtera txotxongiloak zizelkatzen eta mozorroak egiten hasi zen. Baina 1937an, bigarren aldiz utzi zuen pintura, eta ez zen berriz itzuli 1942. urtera arte.
Lehenengo erakusketa 1944an egin zuen (Drouin galeria). Eguneroko bizitzako ikuskizunari egiten zion begirada zen haren lanen oinarria (Mirobolus Macadam et Cie / Hautes Pâtes). Parisko metroaren ikuspegiek (La Métromanie ou les dessous de la capitale), erretratuek (1947) eta biluziek (Corps de Dames, 1950) eskandalua eta kontrako iritziak sortu zituzten zuten haren elokuentzia suntsitzaileagatik. Lan-mota horiek, bestalde, berrikuntzak eskatzen zituzten teknikaren aldetik, eta ezohiko materialak erabiltzen hasi zen artista. Egitura naturalek asko erakartzen zuten Dubuffet (horma zaharrek, herdoilak, eta abarrek) eta metalezko paisaia monokromo trinkoak osatu zituen (Pâtes Battues, 1953; Petites statues de la vie précaire, 1954).
Gentz del Valle
Gentz del Valle Lersundi y Manso de Zúñiga (Lekeitio, Bizkaia, 1957ko urtarrilaren 24a) Arte Ederretan doktorea eta irakasle titularra da UPV/EHUn, feministatzat dauka bere burua.
Jean Dubuffet
Biografia
Litografiaren inguruan hainbat ikerketa egin ondoren (Les Phénomenes, 1958), Bizartzek saila osatu zuen (Fleur de barbe, 1960).
Gentz del Valle
Bizitza
Bizkaiko kostaldean jaiotako artistak, gaztaroa Nafarroan igaro zuen eta helduaroa Lekeitio, Iruñea eta Bilbo arteko joan-etorria izan da. Meatze-ingeniariaren eta geologoa zen aita, ama berriz, etxeko etxekoandrea, pinturazalea. Gentzek hasieran Freelance gisa lan egin zuen, eta, ondoren, EHUko Arte Ederretako Fakultateko irakaslea postua lortu zuen.
Artista ibilbidea
Lehenengo bakarkako erakusketa zentsuratu egin zioten eta inauguratu eta biharamunean itxi zen, instalazio bat zelako, gizonezko biluziak zituelako eta emakume batek margotuta zegoelako. Horrelako egoeran aurrean, Gentzen esanetan:"Feminista izatea ia saihestezina da emakumea bazara."
Erakusketak
Horrez gain, Gentzen obra Gasteizko Artium Museoko bildumetan, Iruñeko Nafarroako Museoan eta bilduma partikularretan aurkitzen da.
Simplotita
Simplotita oxido motako minerala da.
Ezaugarriak
Simplotita oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1 da.
Central City (Pennsylvania)
Central City Pennsylvaniako borough bat da. Somerset konderrian kokatua dago. 2010ean 1,124 biztanle zituen, 1.4 kilometro koadrotan banatuta.
Meis
Meis Galiziako Pontevedrako probintzian dagoen Pontevedrako eskualdean kokatzen den udalerria da. 2008an 4.977 biztanle zituen.
Cimarron (Kansas)
Cimarron Kansasko hiri bat da. Gray konderrian kokatua dago. 2010ean 2,184 biztanle zituen, 2.96 kilometro koadrotan banatuta.
American Academy of Dramatic Arts
American Academy of Dramatic Arts (Arte Dramatikoaren Estatubatuar Akademia) New Yorken, 1884an sortu zen aktoreentzat lehen eskola izan zen. Akademiaren helburu nagusia ikuspuntu profesionaletik aktoreak trebatzea zen eta gaur egun jarraitzen du izaten. Ikastetxe pribatua da eta bertan oso aktore ospetsuak ikasi dute.
Historia
Lehen egoitza Park Avenue Southeko Lyceum Theatre eraikinan zegoen. 1963an egungo tokira eraman zuten, Stanford Whitek diseinatutako Colony Club eraikinera, 120 Madison Avenue kalean, Manhattanen. New Yorkeko egoitzaren ondoren, ia mende bat pasa ondoren, 1974an, Pasadenan, Kalifornian, beste egoitza ireki zen. Pasadenakoa, 2001an, Hollywood eraman zen, Charles Chaplin estudioen ondoan.
Eskaintza
Oso zabala da. Zinemari eta telebistari begira antolatutako ikasketak eskaintzen dira. Programaren egiturak norberak bere burua deskubritzea, autodiziplina eta norbanakoaren ezaugarriak indartzea bilatzen du.
Rosita South (Texas)
Rosita South Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Maverick konderrian dago, Texas estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Andainville
Andainville Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Andainville udalerrian erroldatutako biztanleak 226 ziren. Familiak 84 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 111 etxebizitza zeuden, 87 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 20 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 110 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 87 etxebizitza nagusietatik 75 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 22 etxek lau zituzten eta 53 etxek bost zituzten. 81 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 37 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 41 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 147 ziren, horien artean 96 aktiboak ziren eta 51 inaktiboak ziren. 96 pertsona aktiboetatik 89 lanean zeuden (51 gizon eta 38 emakume) eta 7 langabezian zeuden (2 gizon eta 5 emakume). 51 pertsona inaktiboetatik 18 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Andainville udalerrian 88 unitate fiskal zeuden, 219 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.959 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina eta 1 jatetxe.
2000. urtean Andainville udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 741 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ronda
Ronda Espainiako udalerria da, Málagako probintziakoa (Andaluzia, Espainia). 2008an 36.532 biztanle zituen. Cádizko probintziarekin muga egiten du.
Geografia
Ronda izen bereko mendilerroaren ondoan dago, Guadalevin ibaiaren ertzean. Bi muinoetan dago herria, erdian arroila sakona duela (El Tajo de Ronda, 80 m sakon).
Historia
Acinipo izena zuen erromatarren garaian; VIII. mendetik XV. mendea arte musulmanen mende egon zen.
Solanum dulcamara
Azeri-mahats (Solanum dulcamara) Solanaceae familiako landare-espeziea da. Landare igokaria da, aihen ugari dituena. Bi metroko altuera izaten du; hosto luzexkak, bakanak edo txandakatuak. Loreak more kolorekoak izaten ditu; fruitua, gorria, arrautza itxurako ale txiki mamitsua duena. Toki hezeetan hazten da, Asian, Europan eta Afrikako iparraldean. Herri sendagintzan asko erabili izan da, azaleko gaitzak sendatzeko batez ere.
Ronda
Ekonomia
Nekazaritza (garia, garagarra, olibondoak, patata, erremolatxa, artoa, zerri-, ardi- eta zaldi-azienda) da ekonomia-jarduera nagusia.
Monumentuak
Espainiako hiririk zaharrenetakoa da, eta garai askotako monumentuak gorde dira. Aipagarriak dira erromatarren garaiko antzokia, musulmanen garaiko hiru bainuetxe, dorre bat eta etxe bat (XIV. mendea), XIII-XIV. mendeetako meskita baten gainean eraikitako eliza nagusia (XVI. mendea), Errenazimentuko Mondragon jauregia eta ibaiaren gaineko XVIII. mendeko zubia.
Wild Bill Hickok
James Butler Hickock —Wild Bill Hickock ezizenarekin ezagunagoa— (1837 - 1876) esploratzailea, abenturazalea, jokalaria, ehiztaria, pistolaria eta Ameriketako Estatu Batuetako marshalla izan zen.
William Alonzo Hickock eta Polly Butler Hickock zituen guraso. James Hickock bere gaztaroko armen eta borrokarako zaletasunak begi txarrez ikusten zituen familia bautista baten sendian jaio zen. Halere bere esku zegoen guztia egin zuen familiako baserria mantendu ahal izateko, bere aitak semea beti estatubatuar Mendebalde Urruneko erromantizismoaz gogoetan zegoen ameslari baten gisan ikusi zuen.
1855an Hickock zaldi gurdietako gidari modura beharrean hasi zen, lanbide gogor eta oso arriskutsua. Legeak jarraitzen zionez, Bill Hickock izena bereganatu zuen, era honetan kinka larrian egonez gero bere anaia William zela pentsatu zezaten. Laster Wild Bill (Bill Basatia) izendapenarekin ezagun egin zen. Garai horren ondoren, James Butler Hickock, behin betiko Bill deitua izan zen, Nebraska eta Kansaseko herrietan karguak eskatu eta lortu zituen. Ameriketako Estatu Batuetako Gerra Zibilan Batasuneko Gudarostearen alde borrokatu zen, gudaldi honetan esploratzaile, tiratzaile eta jokalari profesional ospea bereganatu zuelarik. Bere sheriff jarduera eta jokorako grinaren artean Hickock tiroketa ugaritan nahasi zen, azkenik karta jokoan ari zelarik Deadwoodeko (Dakota) saloon batean erail zutelarik, Jack McCall izeneko jokalari baten eskuz, honek garondoan tiroa eman ziolarik. Kondairaren arabera erail zuten unean bi bateko eta bi zortziko bikote bikoitzak omen zituen; ordudanik, jokaldi hau "Hilaren Eskua" bezala ezagutzen da. Bere ezizenak ("Wild Bill" ezizenak "Bill Basatia" esan nahi du) beren atal ezberdinetan nabarmendu diren William izeneko beste hainbat pertsonaiei ezizen beraz deitu izan daitezen balio izan du (nahiz eta bere benetako izena William ez izan). Hickocken zaldiak Black Nell ("Nell Beltza") deitzen zen, eta bere arma gustokoeank marfilezko heldulekua zuten Colt 1851 Navy bi errebolber izan ziren, halere bere erronka eta norgehiagoketan beste arma batzuk erabili zituen.
Gaztaroa
Wild Bill Hickock zena 1837ko maiatzaren 27an James Butler Hickock izenarekin Homer (Illinois herrian jaio zen . Gaur egun bere jaiolekuan Wild Bill Hickok Memorial delakoa kokatzen da, Illinoisko Babes Agentziarenpean kultur ondare izendatutako eraikin bat da. Bere haurtzaroan, bere aitaren baserria Underground Railroad (esklabuak iparraldera eta askatasunera eramateko ibilbidea) zelakoaren geldilekua zen eta han ikasi zuen tiro egiten, bere aitarekin bat baserria esklabu ehiztarietatik babesteko asmoz. Hickockek jada oso umetatik bere tiratzeko trebetasuna agerian zuen.
1855an, Hickokek 18 urte zituela, Charles Hudsonekin borrokatu eta biak ubide baten amilduko dira, ondorioz Hickock Kansaseko lurraldera mugitu beharko da. Hickok gazteak Hudson hil zuelako ustetan ihes egin eta Jim Lane jeneralaren Estatu Askeko zaindarietara elkartu zen (herri hizkeran The Red Legs bezala ezagutuak, hau da, "Anka Gorriak"). Han oso gaztea zen William Cody ezagutu zuen, azken hau denborarekin Buffalo Bill bezala ospetsu bilakatuko zena. Garai hartan William Codyk 12 urte besterik ez zituen eta Utahko Gudan Johnstonen Gudarostearentzako esploratzaile gisa lan egiten zuen. 21 urterekin, Hickok gaztea Monticello Township udalerriko polizia izendatu zuten.
Bere "sudur zintzilikatua eta goiko ezpain irtenarengatik" garai hartan Hickockek "Duck Bill" ezizena jaso zuen, hau da, "Bill Ahatea". 1861an, McCanlerstarrekin izandako liskarraren ondoren, eta ia bere ezaugarri bilakatuko zen mustatxa edo bibotearekin, gehien iraungo zion ezizenarekin ezaguna izaten hasi zen: "Wild Bill" edo "Bill Basatia".