cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Francisco Goya
Bigarren heldutasun aroa
Absolutismoaren errestaurazioaren ondoren, majen koadroak zirela eta, Inkisizioaren erasoa jasan zuen eta aurrerantzean trataera berezia eman zien erlijio gaiei, konbentzio guztietatik urrun: Justa eta Rufina santuak (1817, Sevillako katedrala), San Jose Calasanzkoaren azken jaunartzea (1819, San Anton eliza, Madril), etab. Fernando VII.a erregearen monarkia absolutistak itxikeria nagusiarazi zuen Espainian, eta Goyak giro hartatik ihes egin zuen. 1819-1823 bitartean Quinta del Sordo izeneko etxaldean bizi izan zen. Etxeko hormetan egindako irudiek erakusten dutenez, atsekabez eta ezinegonez beteriko garaia izan zen hura Goyarentzat. Aipagarriak dira, besteak beste, Leocadia, Saturno bere semea iresten (Saturno devorando a un hijo), Aker handia (El gran Cabrón) etab. Margolan beltzak izenez ezagutzen den saila osatzen duten irudi beltz gogorrak. Garai hartako maisulanen artean aipatzekoa da, orobat, Tauromakia ur-bortitz sail handia, 1816an argitaratua.
Azken urteak
Espainiako egoerak atsekabeturik, 1824an Frantziara erbesteratu eta bizi poza berreskuratu zuen han. Bere marrazkigintzaren urrezko arotzat har daitezkeen marrazkiak egin zituen eta, gai ilunak eta etsipena alde batera utzita, generoko koadroak margotu zituen. Garai hartako koadrorik ezagunena Bordeleko esnezalea (La lechera de Burdeos, 1827, El Prado museoa, Madril) da, Goyaren artearen graziaren, alderdi xarmantenaren eta teknika bikainaren erakusgarria. Lagunen erretratuak (Fernandez Moratín, Juan Bautista de Muguiro), kolore distiratsuko koadro txikiak eta miniaturak ere (Maja eta Celestina) egin zituen.
Karpatita
{{mineral infotaula }} Karpatita substantzia organiko motako minerala da.
Ezaugarriak
Karpatita substantzia organiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1,5 da.
Naoto Otake
Naoto Otake (japonieraz: 大嶽 直人, 1968ko urriaren 18a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Jalón de Cameros
Jalón de Cameros Errioxako udalerria da, 2005ean 39 biztanle zituena.
Yusuf al-Mustansir
Abu Yaqub Yusuf al-Mustansir (c.1203–1224) (يوسف بن الناصر Yūsuf bin an-Nāṣir) almohadeen bostgarren kalifa izan zen, 1213tik eta hil zen arte.
Muhammad al-Nasirren semea eta oinordekoa, hamar urte zituenean lortu zuen boterea eta al-Mustansir (Allahren laguntza bilatzen duena) hautatu zuen izenburu. Marrakexetik bere inperioa zuzendu zuen oligarkia baten bitartez: osabak al-Andalusen eta Abu Abd Allah Muhammad ibn Abi Hafs bere lehengusua Ifriqiyan. Hala ere, hainbat matxinada jasan zituen hafsidarren alde. 1224an hil zen, istripu batean.
Bisirrak
Yusufek bere agintaldiaren lehenengo urtean hiru bisir izan zituen:
Abu Said Uthman ibn Jami Abdul-Wahid I.aren agintaldian jarraitu zuen.
Elastikotasun (fisika)
Fisikan, elastikotasuna deformazioak berreskuratzeko materialen propietate mekanikoa da. Materialak elastikoak dira baldin eta aplikatzen zaien kanpoko indarrak desagertzerakoan haien berezko formara itzultzen badira. Plastikotasunean berriz, kontrakoa gertatzen da: indarrak desagertzen direnean materiala ez da hasierako formara bueltatzen.
Lineala
Elastikotasun lineala dela esaten da baldin eta tentsio eta deformazioen arteko erlazioa proportzionala bada.
Ekuazio hau Hookeren legea deitzen da eta oso erabilgarria da materialen erresistentzia arloan egiten diren kalkuluetan: E elastikotasuna edo Youngen modulua da, sigma (\sigma) tentsioa eta epsilon (\varepsilon) deformazioa.
Trakzio saiakuntzan lortzen diren emaitzek erlazio hori betetzen baldin badute, deformazio elastikoa gertatu dela baiezta daiteke. Deformazio hori materialen ezaugarri bat da, baina ez da berdina material guztientzako.
Orokorrean, erlazio hau ez da desplazamendu handietan betetzen eta, beraz, errealitatean erabilpen oso mugatua dauka.
Hookeren legea
Hookeren legeak adierazten du material bat plastikoki deformatzeko beharrezkoa den indarrak eta luzapenak proportzionalak izan behar dutela; ez du axola zenbat den distantzia hori. Kontzeptu hau ideala da: materialak errealitatean ez dira soilik plastikoki deformatzen eta, beraz, beste efektu batzuk izan behar dira kontutan. Adibidez, material guztiek dislokazioak dituzte eta hori ez da kontutan hartzen Hookeren legean. Gainera, materialak ez direnez guztiz isotropikoak, propietate desberdinak izan ahal dituzte norabide desberdinetan. Kontuan hartu behar den beste efektu bat materialen ez-jarraitutasuna da: materiala guztiz jarraia izatea idealizazio bat baino ez da.
Hookeren lege orokorra
Hookeren legeak ez du kontutan hartzen albo-deformazioa eta, dakigunez, luzapen axiala gertatzen denean, albo murrizketa ere geratzen da. Luzapen eta murrizketa hauek honako formularen bitartez daude erlazionatuta.
Poissonen modulua.
Eta Hooke lege orokorra:
Non G zeharkako modulua den eta alfa tenperatura koefizientea. Bi parametro hauek materialaren menpekoak dira.
Tentsioaren osagai normalek (\sigma xx, \sigma yy, \sigma zz) luzetarako deformazioak baino ez dituzte eragiten. Tentsio ebakitzaile bakoitzak (\tau ij), deformazio angeluar ( bat eragiten du. Gainezarmen printzipioa aplikatuz, deformazio totala kalkulatu daiteke.
Ez lineala
Egoera batzuetan, tentsio eta deformazioen arteko erlazioa ez da lineala. Kasu hau errealitatean gertatzen diren deformazioak aztertzeko metodo matematiko zehatzagoa da. Orokorrean kalkulu konplexuak izaten dira eta problema ez lineala ebazteko, software espezializatuak erabiltzen dira.
Deformazio laua
Norabide jakin batean luzera handia aurkezten duten solidoetan aplikatu daiteke. Gainera, barne karga edo geometria ez da aldatzen norabide horretan. XY planoarekiko paralelo diren plano guztiek deformazio berdina izango dute, beraz, nahikoa da plano baten deformazioak ebaztearekin.
Tentsio laua
Tentsio guztiak plano batean daudenean, tentsio egoera laua dela esaten da. Horrek, deformazio laua sortzen du, hau da, solidoa plano horretan bakarrik deformatuko da.
Tridimentsionala
Laua ez den beste kasu guztietan, tentsio eta deformazio tridimentsionalak izango dira. Egoera hau matematikoki ebazteko zailagoa izaten da eta kalkulu aurreratuak egiteko, normalean, ordenagailuen bidez egiten da. Posible da solido batek tentsio egoera tridimentsional bat jasatea eta deformazio laua izatea baldin eta indarrak haien artean deuseztatu egiten badira.
Trakzio entsegua
Trakzio entsegua materialen portaera legeak zehazteko metodo esperimental bat da. Saiakuntza honetatik tentsio eta deformazioen arteko proportzionaltasuna lortzen da. Horretarako, pieza zuzen normalizatu bat erabiltzen da, probeta deritzona. Trakzio karga bat ezartzen da, eta bertan kargaren balioa pixkana-pixkana handitzen da piezaren haustura eman arte.
Entsegu horretatik honako parametro hauek lor daitezke:
0<\sigma <\sigma e bitartean gune elastikoan lan egiten du solidoak
\sigma e<\sigma <\sigma r gune plastikoan lan egiten du solidoak
Deformazio longitudinalarekin batera probetaren sekzio zuzenak txikipen konstantea jasotzen du. Portaera elastikoan tentsio nominalaren eta errealaren arteko desberdintasuna baztergarria da, baina behin muga elastikoa gaindituta, diferentzia hori handitu egiten da. Haustura tentsiora heltzen garenean, probetaren eskualde batean zeharkako sekzioaren txikipena gertatzen da, estrikzio lepoa eratuz, non gero haustura emango den.
Normalean elastikotasun muga determinatzea zaila izaten da eta beraz, hitzarmenez, praktikan tentsio hori deformazio iraunkorraren % 0,2 kontsideratzen da. Teorikoki puntutik jatorriko marra tangente bat irudikatzen da eta kurba ebakitzen duen tentsioa, isurpen tentsioa, elastikotasun muga galtzen den gunean.
Elastikotasun muga igaro ondoren, gune plastikoan sartzen da materiala. Bertan, nahiz eta aplikaturiko indarrak deuseztatu, deformazio iraunkorra sortzen da, formaren ehuneko bat berreskuratu arren.
Ebakidura purua
Solidoak jasotzen dituen tentsio bakarrak tentsio ebakitzaileak direnean ebakidura purua den egoera bat daukagula esaten dugu. Kasu honetan, solidoak deformazio angeluarra baino ez du jasango, hau da, solidoaren dimentsioak mantenduko dira baina ez angeluak ezta forma ere.
Tentsioen egoera hidrostatikoa
Solido batek jasotzen dituen tentsio bakarrak tentsio nagusiak direnean eta hauen balioa berdina denean, tentsio egoera hidrostatiko deritze. Tentsio nagusiak, bakarrik tentsio osagai normala existitzen dela adierazten du, hau da, ebakidura tentsioak nuluak dira erreferentzia sistema horretan.
Aplikazioak
Elastikotasun mugak erabilera anitz ditu diseinu eta egituren azterketetan. Teoria hori hutsegite teorian ere erabiltzen da. Orokorrean, ingeniaritza arloan oso ikerketa garrantzitsua izaten da materialen muga elastikoak ezagutzea.
Sintoma
Zeinu klinikoez gain, bestelako datuak ere jaso ditzake medikuak, proba osagarrien bidez, zeinu analitikoak edo erradiologikoak alegia.
Batzuetan, zeinuak miaketa fisikoen bidez bakarrik antzeman daitezke, beste batzuetan proba osagarrien bidez soilik eta beste batzuetan bide bietatik.
Askotan zeinu batek gaixotasun osoa izendatzen du, izen bera hartzen dute biek alegia. Adibidez, artrosia zeinu klinikoa eta erradiologikoa da, baina baita gaixotasunaren izena ere.
Agerraldi subjektiboa
Sintoma gaixotasunaren agerraldi subjetiboa da baita ere, hau da pertsona gaixo batek sentitzen duena. Beste modu batean esanda, medikuari eriak gertatzen zaionari buruz kontatzen diona.
Iliff (Colorado)
Iliff Coloradoko herri bat da. Logan konderrian kokatua dago. 2010ean 266 biztanle zituen, 0.654 kilometro koadrotan banatuta.
Geophagus proximus
Geophagus proximus Geophagus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Ochmacanthus batrachostomus
Ochmacanthus batrachostomus Ochmacanthus generoko animalia da. Arrainen barruko Trichomycteridae familian sailkatzen da.
Hessenberg matrize
Aljebra linealean, Hessenberg matrizea matrize karratu bat da, "ia" triangeluarra dena. Hain zuzen ere, goiko Hessenberg matrizea da lehenengo azpidiagonalaren beheko elementu guztien balioa zero dena eta azpiko Hessenberg matrizea da lehenengo goi-diagonalaren gaineko elementu guztien balioa zero dena.
Adibidez: goiko Hessenberg matrize bat da azpiko Hessenberg matrize bat da.
Anzano del Parco
Mugakideak
Anzano del Parcok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Akinori Ichikawa
Akinori Ichikawa (市川 暉記, 1998ko urriaren 19a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama FC.
Rosalie (Nebraska)
Rosalie Nebraskako herri bat da. Thurston konderrian kokatua dago. 2010ean 160 biztanle zituen, 0.51 kilometro koadrotan banatuta.
Silvia San Miguel
Silvia San Miguel Asensio (Gasteiz, XX. mendean) musikagilea, piano-jotzailea eta pedagogogo ezaguna da. Musika-lan ugari plazaratu ditu.
Biografia
Silvia San Miguel Gasteizen jaio zen. Haurtzarotik musika eta arterekiko grina izan zuen. Bere bi anaiak ere artistak dira: Tomas San Miguel, musikaria, eta Paco San Miguel, eskultorea. Musikaren lehenengo ikasketak Gasteizko Musika Kontserbatorioan egin zituen. Ondoren, 1983 eta 1988 artean, Madrilera joan zen, bertako Errege Kontserbatorioan ikasteko. 1992 arte Madrilen bizi izan zen; urte horretan Ameriketako Estatu Batuetara joan zen, Bostongo Berklee College of Music ikastera. John Bavicchi artistarekin Konposizio lizentzia lortu zuen. Holandan Henk Alkema maisuarekin ikasi zuen. Bostonen ere Jeffrey Rinkekin orkesta zuzendaritza eta Neil Olmsteadekin piano ikasi zuen.
Lanen joerak
San Miguelek tamainu txikiko konposizioak landu ditu, baita ere formatu handiko kontzertuak. Sarritan, pianojole bakarlari moduan ere lan egin du. Disziplinen arteko kolaborazioak asko interesatzen zaizkion: dantza garaikidea, bideosormena... Zinemarako soinu-bandak prestatu ditu ere bai.
Gymnothorax punctatus
Gymnothorax punctatus Gymnothorax generoko animalia da. Arrainen barruko Muraenidae familian sailkatzen da.
Ryotaro Yamamoto
Ryotaro Yamamoto (山本 凌太郎, 1998ko abenduaren 7a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama FC.
Jorge Cortes Izal
Jorge Cortes Izal (Otsagabia, 1930eko apirilaren 25a - Iruñea, 2010eko urtarrilaren 12a) euskaltzain urgazle nafarra izan zen.
Euskal hiztun izan ez arren, "Nafarroako XX. mendeko euskararen historiako protagonistarik handienetako bat" izan da Roldán Jimenoren arabera. Izan ere, hezkuntza eta hizkuntzaren zabalkuntzaren inguruan probintziako hainbat ekimenen sustatzailea izan da.
Ibilbidea
Komertziala lanbidez, ama euskalduna izan zuen eta haren haurtzaroan euskaraz herrian entzuten zen, nahiz eta berak orduan ikasi ez. Garai hartan etxeko transmisioa eteten hasita zegoen Otsagabian, eta urteekin ekin zion hizkuntza ikasteari Asisko Urmeneta irakasle zuela, Pablo Antoñanarekin eta Jose Maria Jimeno Juriorekin batera.
Nafarroako ikastolen sortzaileetakoa izan zen, 1963an lehenengo euskal eskola sustatzen ahalegindu baitzen. Bi urte geroago, Iruña'ko Euskalerriaren Adiskideak elkartearen babesean, Nuestra Señora de Ujué izena hartu zuen ikastola sorrarazi zuen Atarrabian, gerora San Fermin eta Paz de Ziganda Ikastolen hazia izan zena, eta 1965-66 ikasturtean ikastolako lehendakari izendatu zuten gurasoek. 1966an "Principe de Viana" aldizkariaren euskara sustatzeko atalaren arduradun jarri zen, Miguel Javier Urmeneta eta Amadeo Marcoren onespen eta laguntzaz. Hurrengo urteetan probintzian zehar beste ikastola batzuen sorreran parte hartu zuen.
"Euskalerria irratia"ren sortzaileetakoa ere izan zen (irratiaren ""Larreko Saria" eman zioten 1997an), eta 2008an "Jimeno Jurio saria" jaso zuen Artaxoan, euskararen alde egindako lanagatik. Juan Zelaia kultur proiektu asko bultzatu izan dituen lagunari ere eman zioten saria orduan, laugarren edizioan.
Bohemiar
Bohemiarrak (, Böhmen) mendebaldeko eslaviarren etnia bat dira, batez ere Txekiako Bohemia eskualdean edo antzinako Bohemiako Erresuma bizi direnak.
Euskaraz eta beste inguruko hizkuntza askoz, XX. mendearen hasiera arte hitza txekiarren baliokidea izan zen.
NGC 813
NGC 813 galaxia bat da, Hydrus konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Jamestown (Colorado)
Jamestown Coloradoko herri bat da. Boulder konderrian kokatua dago. 2010ean 274 biztanle zituen, 1.615 kilometro koadrotan banatuta.
Teknigrafo
Teknigrafoa marrazketa teknikoan erabiltzen den aparatua da, marrazketa-mahaiari beso baten bidez lotutako bi erregela eta zirkulu graduatu batez osatzen dena, eta nahi den lekura desplazatuz era guztietako zuzenak trazatzeko balio duena.
Julian Zubeldia
Julian Zubeldia Aierbe (Lizartza, 1943ko apirilaren 3a) gipuzkoar idazle eta politikaria da. Zelain baserrian jaioa. 1979-1987 urte bitartean Lizartzako alkatea izan zen.
Alkatetzak
1979-1983 urte bitarteko alkatetzan independente aurkeztu zen eta botoen % 67 lortu zuen. 1983-1987 urte bitarteko alkatetzan berriz Herri Batasuna-ren partaide bezala aurkeztu zen, hemen berriz, botoen % 71 lortu zuen. Honez gain, 1987. urteko Tolosako alkatetzarako hauteskundeetara ere aurkeztu zen, baina botoen % 11 lortu zuen.
Obrak
1995. urtean Lizartza 1872-1976 liburua argitaratu zuen, udalerri horren historiari buruzkoa.
Liolaemus silvai
Liolaemus silvai Liolaemus generoko animalia da. Narrastien barruko Liolaemidae familian sailkatuta dago.
Roseland (Nebraska)
Roseland Nebraskako herri bat da. Adams konderrian kokatua dago. 2010ean 235 biztanle zituen, 0.69 kilometro koadrotan banatuta.
Laguna de Cameros
Laguna de Cameros Errioxako udalerria da, 2005ean 154 biztanle zituena.
Victoria Zárate Zurita
Victoria Zarate Zurita (Madril, 1893ko urriaren 7a - Lisboa, 1964ko abenduaren 6a) espainiar maistra errepublikanoa eta sindikalista izan zen, ideologia sozialista eta komunistakoa, frankismoak torturatu eta espetxeratu zuena.
Ibilbidea
Zárate Zurita Madrilen jaio zen. Maisu-maistren Eskola Normal Zentralean ikasi zuen 1912tik 1915era. 1916ko apiriletik, 4. Neskatoen Eskola Graduatuan lan egin zuen, Madrilgo Bailen Eskola Taldean, eta 1922ra arte egon zen han. Urte hartan, Cadalso de los Vidrios herriko (Madril) maistrarekin trukatu zuen lanpostua.
Langileen Batasun Orokorreko Irakasleen Elkarte Orokorrean (UGT) afiliatu zen 1918an. Espainiako Irakaskuntzako Langileen Federazioaren ordezkari gisa parte hartu zuen UGTren XIV. Kongresuan, 1920an, Lorenzo Luzuriaga pedagogoarekin batera, besteak beste. Kongresu horretan UGTren hezkuntza-programa sortu zen, gerora Bigarren Errepublikako hezkuntza-programa izan zenaren germenetako bat.
Alderdi Errepublikano Erradikal Sozialistakoa izan zen, baina, geroago, Gerra Zibilaren hasieran, Alderdi Komunistan afiliatu zen. 1931n, Errepublika erabat laikoa izatea eskatzen zuen manifestu bat banatu zien konstituzioa idazten ari ziren diputatuei. Victoriana Herrero, Enriqueta Echevarría eta Concepción Martín de Antonio-rekin banatu zuen, ezkerreko indar politikoen ordezkari guztiekin. Urte horretan bertan parte hartu zuen Madrilgo Ateneoan Inkisizioaren azken biktima  izan zen Cayetano Ripoll maisuaren omenaldian, haren heriotzaren mendeurrena zela eta. Erlijioa eskolan gaiari buruzko hitzaldia emanez. 1932an, erakunde horretako pedagogia batzordean parte hartu zuen, Luis de Hoyos antropologoa buru zela, zenbait urtez berriz hautatua izanik.
Espainiako Hezkuntza Berriaren mugimenduaren sorreran parte hartu zuen; izen bereko nazioarteko afiliatua izanik. 1931ko apirilaren 5ean, Luzuriaga presidente zela, Manuel Bartolomé Cossío eta Américo Castrorekin batera, lehen exekutiboko kide izan zen, diruzain postuan. 1931n, Rodolfo Llopis buru zuen FETEko Batzorde Betearazleko kide hautatu zuten.
1933ko otsailaren 11n, Sobietar Batasunaren Adiskideen Elkartearen sorrerako agiria sinatu zuen, herrialde hartan egindako aurrerapenak zabaltzeko. Harekin batera, esparru politikoan zein intelektualean aintzatetsitako pertsonak sinatu zuten: Antonio Machado, Federico García Lorca, Concha Espina eta Clara Campoamor eta Victoria Kent ek, besteak beste.
1936ko uztaileko estatu-kolpea gertatu zenean, José Espronceda eskola-taldean lan egiten zuen Madrilen. Urte horretan bertan, Irakasle Eskolako Umezurtzen Batzorde Nagusiko lehendakariorde izendatu zuten, eta kargu hori 1939 arte bete zuen. 1937ko urtarrilean, Valentziako Langile Institutuko zuzendari administratibo izendatu zuten.
1939ko uztailean Madrilera itzuli zen, atxilotu zuten lekura, eta, torturatu ondoren, 12 urteko kartzela-zigorra ezarri zioten. Bi urtez egon zen preso Bilbon, baldintzapeko askatasunean ateratzean Madrilera itzuli eta eskola partikularrak ematen jardun ondoren. 1953ko martxoan, arazketa-espedientea berrikusi zen, eta zerbitzura itzuli. Horren ondorioz, zehapen hauek ezarri zitzaizkion: “eskalafoian bi urtez atzeratzea, probintziatik kanpora bost urtez lekualdatzea eta zuzendaritzako eta konfiantzako karguak betetzeko desgaitzea”.
Lisboan hil zen 1964ko abenduaren 6an.
Charles-Augustin de Coulomb
Charles-Augustin de Coulomb (Angulema, Frantzia, 1736ko ekainaren 14a – Paris, Frantzia, 1806ko abuztuaren 23a) matematikari, fisikari eta ingeniari frantziarra izan zen. Erakartze- eta aldaratze-indar elektrostatikoak definitu zituen, eta haren izena duen legea formulatu: Coulomb-en legea. Beste edozein lanek baino itzal handiagoa eman zion lege horrek. Beraren omenez, coulomba (C) esaten zaio Nazioarteko Sistemako karga-unitateari.
Biografia
Charles-Augustin de Coulomb Anguleman jaio zen, Frantzian, 1736ko ekainaren 14an. Aita Henry Coulomb izan zuen eta ama, berriz, Catherine Bajet. Parisko Collège Mazarin-en ikasi zuen filosofia, hizkuntza eta literatura. Horretaz gain, matematikan, astronomian, kimikan eta botanikan ere hezi zuten.
Mézieresko École du Génien ingeniari militar egin zen eta Mendebaldeko Indietan zerbitzatu zuen 9 urtez, Martinikako gotorlekuen eraikuntza ikuskatzen.
1774an, Coulomb korrespontsal izan zen Parisko Zientzien Akademian. Iparrorratz magnetikoei buruzko saritua izango zen artikulua idatzi zuen eta baita frikzioari buruz ere; azken hau ez zuten hurrengo 150 urtetan gaindituko.
Hurrengo 25 urtetan, 25 artikulu aurkeztu zituen Akademian; elektrizitatea, magnetismoa, tortsioa eta bere aplikazioak ziren gaiak eta ingeniaritzari eta proiektu zibilei buruzko hamaika informe aurkeztu zuen.
Coulombek lanpostu ezberdinak izan zituen bere bizitzan zehar. Ingeniaritzan izandako eskarmentua oso baliagarra izan zitzaion materialen erresistentzia ikertzeko eta bigen gainean kokatutako objektuei eragiten dien indarrak determinatzeko, era honetan, mekanika estrukturalaren oinarriak ezartzen lagundu zuelarik.
1773an, Sur une aplication des régles de maximis e minimis à quelques problèmes de statique, relatifs à l’architecture argitaratu zuen eta, 1774ko uztailaren 6an, aspadiko irakasle izan zuen Bossut profesoreak Frantziako Zientzien Akademian aurkeztu zuen. Bigen malgutasuna, kontentzio-hormen gainean lurrak egiten zuen indarra edo igeltseritzan bobeda batek duen orekan erreparatu zuen. Lan honetan definitu zuen frikzioaren legea eta tentsio tangentzialaren kontzeptua bota zuen era formalean; Coulomben metodoa erabili zen materialen erresistentzia ebaluatzeko orduan.
Coulomben beste ekarpen bat Coulomben teoria deritzona da. 1776an argitaratu zuen teoria honek lurren presioa aztertu nahi zuen eta enfoke ezberdin bat eman nahi izan zien hormen bulkadei. Hormen diseinuan eginiko ekarpenek toki esanguratsu batean kokatzen dute Coulomb ingeniaritza geoteknikoaren arloan.
Era berean, ergonomiaren esparruan ere ekarpenak egin zituen.
1781ean Coulomb Parisera joan zen bizitzera. Iraultzak eztanda egin zuenean, 1789an, intendant des eaux et fontaines postua utzi, eta Bloisen zeukan etxe txiki batera mugitu zen.
1790eko otsailaren 26an jaio zen lehen semea eta, 1797ko uztailaren 30ean, berriz, bigarrena. 1802an ezkondu zen azkenean bien ama zen Louise Françoise LeProust Desormeauxekin.
Denboraldi baterako, Parisera deitu zuten berriro ere pisu- eta neurketa-unitateak definitzen laguntzeko, gobernu iraultzailearen agindutakoari jarraituz. Frantziako Institutu Nazionaleko lehenengo kideetariko bat izan zen eta, 1802an, instrukzio publikoaren ikuskari izendatu zuten.
NGC 814
NGC 814 galaxia bat da, Cetus konstelazioan. Ormond Stoneek aurkitu zuen n.
Appiano Gentile
Appiano Gentile Italiako udalerri bat da. Comoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Charles-Augustin de Coulomb
Biografia
Osasunez ahul zebilen ordurako, eta lau urte geroago hil zen, 1806an, Parisen.
Lorpenak
Elektrostatikaren legeak ezartzen hasi zen lehenengotako zientzialaria izan zen. Hori gutxi balitz, magnetismo, frikzio edo elektrizitateari buruzko ikerketak ere egin zituen. Zazpi memoriatan bildu zituen ikerketa zientifiko hauek eta bertan azaldu zituen magnetismo eta elektrostatikaren oinarriak.
1777an, tortsio-balantza asmatu zuen eta 1785ean Coulomb-en legea deritzona ezarri zuen: Bi kargadun objektuen indar elektrikoa beraien arteko distantziaren berbiduraren alderantzizkoa da.
Appiano Gentile
Mugakideak
Appiano Gentilek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ochmacanthus flabelliferus
Ochmacanthus flabelliferus Ochmacanthus generoko animalia da. Arrainen barruko Trichomycteridae familian sailkatzen da.
1973ko Munduko Eskrima Txapelketa
1973ko Munduko Eskrima Txapelketa Munduko Eskrima Txapelketaren 39. edizioa izan zen. Suediako Göteborg hirian ospatu zen 1973ko ekainak 10 eta 24 bitartean Nazioarteko Esgrima Federakuntzak eta Suediako Eskrima Federakuntzak antolatuta.
Geophagus steindachneri
Geophagus steindachneri Geophagus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Igor Moiseiev
Igor Alexandrovitx Moiseiev (Игорь Александрович Моисеев; Kiev, 1906ko urtarrilaren 21agreg./urtarrilaren 8ajul. - Mosku, 2007ko azaroaren 2a) errusiar dantzaria eta koreografoa izan zen.
Moskuko Bolshoiko ikasle izan zen, eta hemezortzi urte zituela bertako solista bihurtu zen. 1937. urtetik aurrera, Sobietar Batasuneko Herri Dantzen Talde Ofizialeko zuzendari izan zen. Talde hori 150 dantzarik osatzen zuten, eta Sobietar Batasuneko Errepubliketako dantzari handienak biltzen zituen. Mundu osoan ikusi ahal izan da talde horren homogeneotasuna. Koreografiak, elezaharretan eta musika tradizionaletan oinarrituta, askotan gai iraultzaileekin lotuak egon dira: Partisanoak, 1955; Espartako, 1958; Viva Cuba, 1962. Sobietar Batasuneko Herriaren Artista titulua jaso zuen, eta behin baino gehiagotan, Stalin saria.
Gymnothorax randalli
Gymnothorax randalli Gymnothorax generoko animalia da. Arrainen barruko Muraenidae familian sailkatzen da.
Gonzalo Torrente Ballester
Gonzalo Torrente Ballester (Ferrol, Galizia, 1910eko ekainaren 13a - Salamanca, 1999ko urtarrilaren 27a) espainiar eleberrigilea izan zen. 1985. urtean Cervantes saria eskuratu zuen.
Bizitza eta lanak
Santiago de Compostela eta Madrilgo unibertsitateetan filosofia eta zuzenbide ikasketak egin ondoren, literatura irakatsi zuen Madrilgo eta Salamancako institutuetan eta Albanyko unibertsitatean (New York). Gazte zela El viaje del joven Tobías (1938, Tobias gaztearen bidaia) antzerkia eta Javier Mariño (1943) eleberria idatzi zituen. Bere garaiko literaturgintzari buruz Teatro español contemporáneo (1957, Espainiako gaurko antzerkia) eta Panorama de la literatura española contemporánea (1961, Espainiako gaurko literaturaren egoera) saiakera kritikoak idatzi zituen.
Ondorengo eleberrietan estilo molde berriak landu zituen: Los gozos y las sombras (1959-1962, hiru liburuki; Pozak eta itzalak), Don Juan (1963), La saga/fuga de J. B. (1972, J. B.-ren saga/ihesa) eta Fragmentos de apocalipsis (1979, Apokalipsiaren atalak). 1981. urtean Espainiako Narratiba Sari Nazionala irabazi zuen La isla de los jacintos cortados (1980, Hiazinto moztuen uhartea) lanari esker. Ondoko urteetan Cuadernos de un vate vago (1982, Poeta alfer baten kaierak), Quizá nos lleve el viento al infinito (1984, Agian haizeak eramango gaitu infinitora), Filomeno a mi pesar (1988, Filomeno nire gogoz kontra) eta Las islas extraordinarias (1991, Uharte zoragarriak) literatura lanak argitaratu zituen.
Satoshi Tsunami
Satoshi Tsunami (japonieraz: 都並 敏史, 1961eko abuztuaren 14a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Royal (Nebraska)
Royal Nebraskako herri bat da. Antelope konderrian kokatua dago. 2010ean 63 biztanle zituen, 0.37 kilometro koadrotan banatuta.
Nicole Rajičová
Nicole Rajičová (Garden City, New York, 1995eko abuztuaren 13a) Eslovakiako izotz gaineko patinatzaile artistikoa da. Eslovakiako txapelduna izan da hiru aldiz. Nazioarteko txapelketetan bost domina ditu. 2014ko neguko olinpiar joko en finalean parte hartu zuen.
Haurtzaroa
Bost urteekin Nicolek bere lehenengo klaseak izan zituen Long Island-en, Milada Kubikova-Stastny-rekin. Hasieran Nicole Rajic izenarekin lehiatu zuen AEBetako nazio- eta eskualde-ekitaldietan.
Txapelketak
Rajičová, 2011an Eslovakiarekin Golden Spin Zagreben lehiaketan parte hartu zuen. ISU Junior Grand Prix (JPG) ekitaldietan azaltzen hasi zen eta 2012ko udan txapeldun nazionala bihurtu zen 2013 Three Nationals Championships txapelketan.
2013an bi alditan parte hartu zuen (JPG) ekitaldian. Bere lehen txapelketa senior, Europako Txapelketan izan zen 2014an Budapesten. Maiatzan 2014ko Neguko Olinpiar jokoetan parte hartu zuen Sochin. hogeitalaugarrena amaituz.
Azaroan, ISU Challenger Series (CS) proban lehiatu zuen lehen aldiz, eta seigarrena bukatu zuen 2014ko CS Ice Challenge proban. Abenduan, brontzezko domina irabazi zuen 2014ko Zagrebeko CS Golden Spin txapelketan.
Urtarrilean, Rajičovák hamaikagarrena bukatu zuen 2015eko Europako Txapelketa Stockholmen. Martxoaren hasieran, 2015eko Gazteen Munduko Txapelketan lehiatu zen Tallinen. Hilabete horretan hamabostgarrena amaitu zuen Shanghain, 2015eko Munduko Txapelketan.
Sari Nagusian (GP) debuta eginda, zazpigarrena geratu zen 2015eko Skate American eta 2015eko Txinako Kopan. 2016ko Bratislavako Europako Txapelketan hamabigarren izan zen, eta 2016ko Bostongo Munduko Txapelketan hamahirugarrena.
Bere ibilbideko emaitza kontinentalik onena lortu zuen 2017ko Europako Txapelketan, Ostravan.
2018ko Neguko Olinpiar Jokoetan, Pyeongchangen (Hego Korea), Rajičová Eslovakiaren ordezkaria izan zen, hamalaugarrena sailkapen orokorrean izan zen. 2018ko Munduko Txapelketan amaitu zuen denboraldia Milanen, non hogeita zazpigarren postuan geratu zen.
Sari Nagusiko, Skate American (2018) eta Helsinkiko Sari Nagusian (2018), ekitaldietarako izendatu zuten, baina erretiratu egin zen, baita 2018ko CS Ondrej Nepela Sarian ere.
2019ko Europako Txapelketan, bostgarrena izan zen saio laburrean. Doako programan hamabigarren lekuan kokatu zen, eta bederatzigarrenera jaitsi zen sailkapen orokorrean.
NGC 815
NGC 815 galaxia bat da, Cetus konstelazioan. Ormond Stoneek aurkitu zuen n.
Pripiat
Pripiat (ukraineraz: Прип’ять, ahoskatua; bielorrusieraz: Прыпяць, Prypiać,  ahoskatua; polonieraz: Prypeć,  ahoskatua; errusieraz: Припять, ) Ukrainako iparraldeko hiri bat da, Kiev-eko oblastekoa, Kiev hiritik 100 km ingurura. Bielorrusiako mugaren ondoan dago. Pripiat ibaiak hiria zeharkatzen du.
Regiomontano
Johann Müller (Unfinden, Königsbergetik hurbil, 1436ko ekainaren 6a - Erroma, 1476ko uztailaren 6a), Regiomontano izengoitiz ezaguna, alemaniar matematikaria eta astronomoa izan zen. Leipzigeko eta Vienako Unibertsitateetan egin zituen ikasketak. 1471. urtean burges aberats batek berarekin eraman zuen eta Nürenbergen behatoki bat eraiki zion Regiomontanori, inprenta bat eta tresneria sortzeko lantegiaz gainera. 1472. urteko kometa ikertu zuen eta horri buruzko azterlan bat idatzi zuen ondoren. Erromara dei egin zion Sixto IV.a aita santuak egutegi berria presta zezan, eta Regensburgeko (Ratisbonako) apezpiku izendatu zuen 1475ean, baina hurrengo urtean hil zen izurriak jota. Trigonometriari buruzko lan bat (De triangulis omnimodis) idatzi zuen, eta sinuaren kontzeptua erabili zuen lehen aldiz.
Pripiat
1986. urteko apirilaren 26an Txernobylgo hondamendia gertatu zenean, hiriak erradiazioaren ondorio latzak jasan zituen eta hustu egin behar izan zuten. Istriputik hiru egunera hustu zuten hiri guztia, egun bitan: biztanleek beste norabait joan behar izan zuten inguruko hirietara, eta animalia guztiak hil egin zituzten. Beraz, gaur egun ia erabat hutsik dagoen hiria da.
Izan ere, 1986ko maiatzaren 2an 30 km-ko eremuan inor ez geratzeko agindu zuenetik eta harresia eraiki zutenetik, hirira eta ingurura sartzea debekatuta dago, ez bada baimen eta helburu bereziren batekin.
Historia
Pripiat hiria 1970. urteko otsailaren 4an sortu zuten Txernobylgo Zentral Nuklearreko langileek eta euren familiek bizilekutzat izan zezaten. Hiria gune estrategikoan zegoen, klima egokia zen (nahikoa epela), lurra ere oso emankorra zen, eta garraioz oso ondo lotuta zegoenez, hiriak garapen handia izan zuen, eta hamasei urtean 40.000 biztanle izatera iritsi zen.
Hondamendiaren ostean, beraz, hiria bertan behera utzita geratu da, zegoen zegoenetan: Sobietar Batasuneko eta Ukrainako Sobietar Errepublika Sozialistaren ikurrak daude, besteak beste.
Carraraita
Carraraita sulfato motako minerala da eta ettringite taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Carraraita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak.
St. James's Park
St. James's Park (euskaraz Donejakue Parkea) Ingalaterrako Londres hiriburuko parke bat da. Central London eremuko Westminster Hiria barrutian dago. Londresko Errege Parkeetako zaharrena da. 1603an irekia izan zen eta 23 hektareako azalera du.
Historia
1532an padura eremu bat erosi zuen Henrike VIII.ak. 1603an Jakue I.a errege koroatu zenean lurraldea drainatu eta parke bat eratzeko agindua eman zuen honek. Animalia exotikoak ekarri zituzten, gameluak, krokodiloak eta elefanteak esate baterako.
XVII mendean Karlos II.a Frantzian exiliatua egon zen eta hango lorategiekin liluratu zen. 1660 urtean koroatu zutenean parkea birdiseinatu zuen. 775 metrotako luzera eta 38 metrotako zabalera zuen ubidea eraiki zen. Parkeak publikoari ateak ireki zizkion eta XVII eta XVIII mendeetan behiak ikus zitezkeen bertan eta esnea erosteko aukera ere bazegoen.
1826an John Nash arkitektoari diseinu berria egin zezan agindua eman zitzaion. Aldaketa nabariena ubideari aintzira itxura naturalagoa ematea izan zen.
Olarizu
Olarizu Gasteizko hegoaldean kokaturik dagoen landa-eremu bat da, Adurtza auzoaren hegoaldean. Antzina herrixka bat zen, baina gaur egun ez da inor bizi.
XIX. mendea geroztik, erromeria bat ospatzen da Olarizuko Andre Mariaren ohorez irailaren 8aren ondorengo astelehenean.
Olarizuko parkea eta izen bereko mendia, Gasteizko Eraztun Berdearen barnean dago. Olarizun bertan, Ingurugiro Gaietarako Ikastegia kokaturik dago.
Berraragiztatze
Aukera guztietan, arimak gorputzez gorputz bidaia egiten du azkenekoz askapena lortu arte. Hala ere, badaude arimarik gabeko berraragiztatzea bultzatzen duten ideiak ere:
Berraragiztatzearen sinesmena jada antzinaroko erlijioetan existitzen zen eta ekialdean erlijio nagusiek (hinduismoak, budismoak edota taoismoak) onartzen dute. Erlijio judeokristauek (kristautasunak, judaismoak edota islamak), berriz, ez dute ideia onartzen, nahiz eta zenbait herexia aldekoa izan.
Marini De Livera
Marini De Livera Sri Lankako abokatua eta gizarte aktibista da. Sri Lankako Haurrak Babesteko Aginte Nazionaleko (NCPA) presidente ohia izan zen. Sisters at Law erakundearen sortzailea eta presidentea ere bada. Bertan, krimenen biktima diren emakumeen eta haurren abokatu boluntarioa da eta umezurtz-etxeetan dauden haurrentzako arreta alternatiboa sustatzen du. 2019ko martxoaren 13an, Emakumeen Nazioarteko Ausardi Saria eman zion Estatu Batuetako Estatu Saila k.
Ikasketak
Marini De Liverak Giza Eskubide en graduko titulua du eta Trinity College-n (Londres) Mintzamen eta Dramatikan lizentziatua da.
Ibilbide profesionala
Sri Lankako gizarte zerbitzu erabakigarri askotan parte hartzeagatik da ezaguna, bereziki jarduera kriminalengatik kaltetutako emakume eta haurrei laguntzeagatik. Sri Lankako Armada ko Giza Eskubideen entrenatzaile gisa ere aritu izan da.
2017ko apirilean, Maithripala Sirisena Sri Lankako presidenteak, Haurrak Babesteko Agintaritza Nazionaleko presidente izendatu zuen Natasha Balendran ordezkatuz.
Emakumearen Ausardiaren Nazioarteko Saria lortu zuen 2019ko martxoaren 8an, (Emakumeen Nazioarteko Egun ean askotan oharkabean igarotzen diren lorpen nabarmenengatik emakumeei ematen zaien saria) emakumezkoen estandarrak goratzeko egindako ekarpen erabakigarriengatik.
Geophagus surinamensis
Geophagus surinamensis Geophagus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Boinae
Boinae Boidae familiaren barruan sailkatzen den narrasti azpi-familia bat da. Estutzea erabiltzen dute euren harrapakinak heltzeko eta ez dute pozoirik sortzen.
Generoak
eta honako genero fosilak
Francisco Sousa dos Santos
Francisco Sousa dos Santos, Chiquinho (1989ko uztailaren 27a - ) Brasilgo futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shonan Bellmare.
NGC 816
NGC 816 galaxia bat da, Triangulum konstelazioan. Édouard Stephanek aurkitu zuen n.
Varsoviako Ituna
Adiskidetasun, Lankidetza eta Elkar Laguntzaren Ituna, edo Varsoviako Ituna, 1955ean Ekialdeko Europako herrialdeek sinatutako Kooperazio militar ituna zen. Sobietar Errepublika Sozialisten Batasunak diseinatuta, helburu nagusia Ipar Atlantikoko Itunaren Erakundea ri (1949 an osatu zen) kontra egitea zuen, batez ere, Alemaniako Errepublika Federala k, 1954ko Parisko Akordioei esker, bere armada berrantolatu ahal izan zuenean.
Esparrua
Varsoviako Itunaren esparrua Ekialdeko Europako estatu sozialistak ziren, Jugoslavia izan ezik (itzal handia izan arren), hots, Albania, Bulgaria, Txekoslobakia, Hungaria, Polonia, Alemaniako Errepublika Demokratikoa, Errumania eta Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna. 1962 arte, Txina behatzaile gisa egon zen. 1955ko maiatzaren 14an Varsovian sinatu zuten eta Nikita Khrustxev SESBeko Alderdi Komunistaren Lehen Idazkaria bere lehenengo presidentea izan zen.
Ekialdeko Blokeko estatuek tratatua sinatu aurretik Sobietar Batasunarekin harreman militar estua mantentzen zuten. Haren armadak askatasunaren aldeko ekina egin zuen Bigarren Mundu Gerran zehar, estatubatuar eta britainiar indarrek, Jaltako Batzarrean adostutakoari jarraituz, Mendebaldeko Alemanian, mendebaldeko Austrian, Belgikan, Italian, Frantzian eta Grezian egin zuten era berean.
Antolaketa
Varsoviako Ituneko kideek, Ipar Atlantikoko Itunaren Erakundeak erabilitako tankerako baldintzetan, elkarlana adostu zuten bakea mantentzeko xedean, erakundearen berehalako ekina balizko eraso baten aurrean (3. artikulua), elkarrenganako babesa kideetako batek erasoa jasango balu (4. artukulua) eta Estatu Nagusi baten ezarpena eginahal nazionalak koordinatzeko (5. artikulua).
Urtero biltzen zen estatu kideetako gobernuburuez osatutako Batzorde Politikoa, urteko politika eta helburuak zehazteko xedean eta, negoziazio gehienetan, defentsa ministroak, indar armatuen buruzagiak eta Estatu Nagusiko kideak bertaratzen ziren. Batzorde politikoaz gain, Varsoviako Itunak bazuen Aholkularitza Militarreko Batzordea, Batzorde tekniko eta ikerlaria, Defentsa Idazkarien Kontseilua eta Estatu Nagusi bat ere baziren. Iván Stepánovich Kónev izan zen bere lehenengo komandante-burua.
Potentzia militarrak 6.200.000 soldadu, 65.000 tanke, 2.000 ontzi eta 15.000 borroka hegazkin zituen eskuratzeko moduan eta baita estatu kideek instalatuta zituzten misil nuklearrak ere. Bake garaian, berriz, herrialdetik kanpo destinaturiko indarrak bakarrik egoten ziren bere pean.
Historia
Varsoviako Ituna Bigarren Mundu Gerra ondoren sortu zen, mendebaldeko eta ekialdeko blokeen arteko lehiaren ondorio. Haren mugek Rooseveltek, Churchillek eta Stalinek 1943 eta 1945. urteetan izandako goi-bileratan adostutako lerroekin egiten zuten bat. Alemaniar eta austriar lurrekin zalantzarik bazegoen, lehena bananduz eta bigarrenetik indarrak erretiratuz konpondu zuten arazoa.
Asian ere bazegoen lehia eta, SESBn erabateko gustua ez bazen bete ere, nolabaiteko konponbidea izan zen Txinako Herri Errepublikaren aldarrikapena (Txina behatzaile izan zen 1968an SESBekin hautsi zuen arte) eta AEBk Japonian eginiko okupazioa. Hala ere, baldintzak ez ziren behar hainbat argi jarri eta berehala piztu ziren arazoak.
Estatubatuarren antzera, sobietar estrategiaren helburu nagusia bere eraginpean zegoen lurraldea ziurtatzea zen horrek aurkariarekin gatazka irekiak sortu gabe eta horregatik ekintza militarrak maila apalean mantendu zituzten muga barnean ere.
1948an, Tito mariskalaren Jugoslavia eta Moskuren arteko harremanak zailtzen joan ziren eta Txina eta Sobietar Batasunaren artean tirabira diplomatikoak larritu egin ziren Koreako Gerrarekin. Egia esan, bi potentzien atzerriko politikak krisi ekonomikoei probetxu ateratzeko ahaleginetan murgilduta zeuden. AEBk Marshall Plana garatu eta NATO sortu zuten eta Ekialdeko Blokeen estatuetan mugimendu komunistek demokrazia parlamentarioak eraiki nahi zituzten
Karen Wetterhahn
Karen Wetterhahn (1948ko urriaren 16a - 1997ko ekainaren 8a) kimikako irakasle estatubatuarra izan zen, Dartmouth College n (New Hampshire) lan egiten zuena. 48 urte zituela hil zen laborategian dimetilmerkurioarekiko (Hg (CH3) 2) ustekabeko esposizio baten ondorioz,  jantzitako eskularruan bi tanta erori ondoren. Gertakari horren ondoren, konposatu kimikoekin jarraitu beharreko segurtasun-neurriak berrikusteko prozesu bat hasi zen.
Varsoviako Ituna
Historia
Gobernu estalinistak ez zituen Jaltako akordioek ezarritako mugak errebisatu nahi; AEBk arma kopuru ikaragarria zuten eta gerran hasi eta gaur egun arte jarraitu du Europa eta Asiako base militarretan gordetzen. SESBk ezin zion hari aurre egin eta karrera armamentistikoari ekin zion, teknologia militarrean gero eta inbertsio handiagoak eginez, baina ez gizonetan. Finlandia berak —Alderdi Komunista zen gobernuaren muina— Armada Gorria Porkkalako base militarretik irtetea eskatu zuen eta baita lortu ere.
Finlandiako egoera politikoari eta Titok Jugoslavian zuen lidergo gogorrari esker, estatu hauek ez ziren Itunean sartu, baina beste herrialde batzuetan, egoera ez zen erraza izan. Hungarian, alderdi komunistaren barnean ezegonkortasuna zabaldu zen; ikasleek sobietarrek Poznańen eragindako kalteengatik egin zuten protesta eta József Dudás ultranazionalistaren altxamendua Itunaren indarrez zapalduak izan ziren.
Karen Wetterhahn
Istripua
1996ko abuztuaren 14an, Wetterhahn merkurioaren ioien eta DNA ren proteina konpontzaileen arteko elkarrekintzak ikertzen ari zen, RMN 199Hg-ko espektroskopia-neurrien errefer entzia estandar gisa dimetilmerkurioa erabiliz.
Wetterhahnek laborategiko segurtasun-neurri guztiak hartu zituen arren, ezin izan zuen saihestu ezkerreko eskuko eskularruan bi dimetilmerkurio tanta erortzea. Arriskua ez zegoela pentsatuz, gomendatutako neurri guztiak hartzen ari zelako, prozedimentu normala jarraitu zuen: ingurua garbitu babes-arropa erantzi aurretik. Hala ere, dimetilmerkurioa berehala sar daiteke latexezko eskularru mota desberdinetan eta larruazalean 15 segundo baino gutxiagoan sartu. Gertakarien unean, Wetterhahn metal astun oso toxiko bat ikertzen ari zen, kadmioa.
Varsoviako Ituna
Historia
Varsoviako Ituneko indarrak bere kideetako batzuen aurka ere joan ziren; esate baterako, 1968an Pragako Udaberrian; Txekoslovakia inbaditu zuten gobernua egiten ari zen erreformak bertan behera uzteko xedean, SESBn iritziz, sozialismoarekin bukatzeko baitziren. Brézhnev Doktrina deiturikoak, SESBaren atzerriko politika militarra ezartzen zuen eta horrela zioen:
Karen Wetterhahn
Ondareak
Merkurio bidezko pozoitze horrek agerian utzi zuen substantzia hori tratatzeko erabili ziren protokoloak ez zirela egokiak; horregatik, segurtasun-eskularru batzuk probatu ziren, eta ikusi zen dimetilmerkurioak segundotan zeharkatzen zituela gehienak, espero baino askoz azkarrago. Gaur egun, plastikozko eskularru ijeztuak, malguak eta substantzia arriskutsuekiko erresistenteak erabiltzea gomendatzen da.
Varsoviako Ituna
Historia
Albaniak 1961ean utzi zuen aliantza, txinatarrak eta sobietarrak banandu zirenean, babesa lehenengoei eman baitzien.
Karen Wetterhahn
Ondareak
Karen Wetterhahnek posible egin zituen dimetilmerkurioa manipulatzeko garaian langile kimikoen portaera-aldaketak; eta istripu horren ondoren  komunitate kimikoak dimetilmerkurioa ordezkatu du tetrametilsilanoarekin.
Varsoviako Ituna
Historia
NATO eta Varsoviako Itunaren artean ez zen arma bidezko enfrentamendurik izan, baina Gerra Hotzak 35 urtez iraun zuen. 1988ko abenduan, une horretan SESBeko buruzagi Mikhail Gorbatxovek Sinatra Doktrina iragarri zuen, Brézhnev Doktrina alboan utziz eta Ekialdeko Europa osatzen zuten herrialdeei nahi zutena egiten utziz.
Karen Wetterhahn
Ondareak
Istripuaren ondoren egindako aurrerapenari esker, National Institute of Environmental Health Sciences erakundeak Karen Wetterhahn Memorial Award ezarri zuen 1998an, ikasle graduatuentzat eta doktoratu osteko ikertzaileentzat, bere omenez.
Varsoviako Ituna
Itunaren amaiera
Sinatra Doktrinak 1989az geroztik Ekialdeko Europa astindu zuten aldaketen azkartzea ekarri zuen. Ekialdeko gobernu berriak aurrekoak baino gutxiago ziren Varsoviako Itunaren aldeko eta, 1991ko urtarrilean, Txekoslovakia, Hungaria eta Poloniak urte horretako uztailaren 1ean erretiratuko zirela adierazi zuten. Otsailean Bulgaria erretiratu zenean, Ituna bertan behera geratu zen. SESBak onartu eta Pragan ofizializatu zen 1991ko uztailaren 1ean.
1999ko martxoaren 12an, Txekiar Errepublika, Hungaria eta Poloniak, Varsoviako Ituneko kide zaharrek, Ipar Atlantikoko Itunaren Erakundearekin bat egin zuten. Bulgaria, Estonia, Letonia, Lituania, Errumania, Eslovakia eta Esloveniak 2004ko martxoan egin zuten gauza bera eta Albaniak, berriz, 2009ko apirilean.
Liolaemus silvanae
Liolaemus silvanae Liolaemus generoko animalia da. Narrastien barruko Liolaemidae familian sailkatuta dago.
Popomanaseu
Popomanaseu (2.330 m) Salomon Uharteak izena daraman Melanesiako estatuko mendirik altuena da, ez ordea uhartedi geografikoarena. Isatabu edo Guadalcanal uhartean dago. Azken erupzioa noiz izan zen ezagutzen ez den sumendi geldia da.
Gymnothorax reevesii
Gymnothorax reevesii Gymnothorax generoko animalia da. Arrainen barruko Muraenidae familian sailkatzen da.
Popomanaseu
Estatuko garaiena
Uhartediari zentzu geografikoan dagokionez, Salomon uharteetan politikoki Papua Ginea Berriaren menpean dagoen Me'ekamui edo Bougainville uhartea ere badago eta bertan dagoen Balbi mendia (2.715 m) litzateke, beraz, artxipelagoko sapaia.
Jakingarriak
Mendiko tontorrari ematen zaion izena Tetena Haiacha da ; "Haiacha" mendia dagoen gailur-lerroa da eta "zuhaitz lau" (hai = "zuhaitz") esanahia du. Popo "egurrezko katilu" da eta seu "kokoaren oskola" da; azken honek bizibidea irudikatzen du. Mendiaren ingurumarietan hitz egiten diren hizkuntzak malango (iparraldean) eta talise (hegoaldean) dira, biak "Guadalcanal" azpitaldekoak. Mendia sakratua da uharteko herrietako tradizioen arabera eta bere mendebaldean dagoen eremuan erraldoiak bizi direlako ustea dago.
Honiaratik 20 bat km hegoaldera dago, Guadalcanaleko hegoaldeko kostaldetik hurbil; oso ohikoa den lainoa ez dagoen egunetan mendia hiriburutik ikus daiteke. Eremu menditsu berean Marakomburu (Popomanaseutik hego-mendebaldera dagoena) eta beste mendi batzuk daude.
Mendiaren inguruko oihan tropikala UNESCOk Salomon Uharteetan babestu nahi dituen esparruen artean dago. Mendialde honetan fauna (hegaztiak bereziki) eta baso apartak daude baina meatzaritza garatzeko interesak lurraldea mehatxatzen du; urrea dagoen zonaldea da.
Igoera
Ingurua oso itxia da eta errrepiderik gabea. Eremu honetan turismo enpresen laguntzaz ibiltzen diren trekkingek zenbait egun ematen dute eskualdea zeharkatzeko eta hurbilen dauden herrietatik beste egun oso bat kalkulatu behar da mendira igotzeko; gainera lurren jabeak diru kopuru handiak eskatzen ari dira igoera baimentzeko. Tenaru herritik hiru bat egun eta Honiaratik joan-etorri osorako astea behar dela kalkulatzen da.