cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kinoa
Ezaugarri nagusiak
Ez da benetako zereala, ez baita belarra (Poaceae familiakoa), baina bere haziek zerealen antzeko kontsumoa dutenez, sasizerealen multzoan sailkatzen da. Kinoaren orriak barazki gisa jaten dira, amarantoarenak bezala, baina kinoa-orriak ez dira hain usuak eta zailagoa da haiek eskuratzea.
Kinoa Hego Amerikako Andeetako eskualdean sortu zen, eta 6.000 urtez funtsezko elikagaia izan da han. Egun, lehen ekoizlea Bolivia da, gero Peru eta Estatu Batuak. Itsas mailan hasi eta 4.000 metroko garaierarainoko lekuetan hazten da, eta arazorik gabe moldatzen da hezetasun eta tenperatura desberdinetara. Hala ere, hobeto garatzen da lurzoru ondo drainatuetan eta hazte-sasoi aski luzea du.
Elikadura-balioa
Kinoa elikagai nagusietan bigarrena izan zen Andeetako kolonaurreko zibilizazioetan; patata zen lehena, eta artoa hirugarrena. Egun labore hau oso estimatua da dituen elikagai-balioagatik. Proteina-kantitate handia du (% 12 – % 18 bitartekoa). Gariak edo arrozak ez bezala, kinoak gizakiarentzat funtsezkoak diren aminoazidoen multzo orekatua du, eta proteina osoen iturritzat jo du hainbat elikadura-ikerlanek. Beste lan batzuek diote kinoaren proteina ez dela osoa, baina funtsezko aminoazidoetan aberatsa dela. Kinoaren proteinak gariarenak baino hobeto betetzen ditu gizakien premiak. Janari zuntzaren eta fosforoaren iturri ona da, eta magnesio eta burdina asko dauka. Kinoak ez du glutenik, eta liserierraza dela jotzen da.
Maizterra etxeko garaia
Maizterra etxeko garaia Nafarroa Garaiko Garaioan dagoen garai bat da. Txikirrin kalean dago, herrigunearen ekialdeko muturrean.
Aezkoa ibarrean egituraren zeharkako habeak luzetarako habeen gainean dituen bakarra da. Barnealdean atalak ditu, eta oholez egindako kutxatzarra pasilloaren bukaeran. Egin zaizkion aldaketa batzuk gorabehera, garai honek jatorrizko elementu anitz gorde ditu. Zutabeak prisma-formakoak dira. Beste garai batzuk ez bezala honek sarrerako balkoia atxiki du.
Peltre
Peltrea eztainu, kobre, antimonio eta berunez osatutako aleazio bat da. Xaflakorra, biguna eta zuri kolorekoa da, zilarrarekin nolabaiteko antzekotasuna du, ez da oso erreaktiboa eta 170-230 °C artean urtzen da, hortaz apaingarriak egiteko erabili ohi da. Iraunkorra eta xaflakorra denez, denboraren poderioz patina interesgarria bereganatzen du eta edozein itxuraz landu liteke.
Usadioz %85-%99eko eztainua eta gogortasuna emateko %1-4a kobrea daramatza. Kolore urdinxka izan dezan berun kopuru txiki bat eman ohi zaio. Bere itxura distiratsua, leuna eta zilarraren antzekoa da, metal horren antzera oxidazioaren ondorioz eta tratamendu kimikorik ematen ez bazaio belztera jotzen du. Peltrea xaflakorra denez, eskuarekin indar eginez ere desitxuratu daiteke. Fusio puntu baxua du.
Merkataritzako faktura
Merkataritzako faktura faktura ondasun baten salmenta edo zerbitzu zehatz baten hornidura islatzen duen dokumentu komertziala da.
Fakturak edozein merkataritza-eragiketaren froga adierazten du. Fakturarik gabe, transakzioak ez du balio formalik. Hori dela eta, eragiketa modu eraginkorrean burutu den arren, ez ditu legezkotzat jotzeko baldintzak betetzen.
Merkataritza fakturen garrantzia
Arestian aipatu bezala, faktura da edozein eragiketaren justifikazioa. Enpresa batek sarrera BEZa kentzen duenean edo eragiketa errenta gisa erregistratzen duenean, fakturak izan behar ditu, Zerga Agentziaren balizko ikuskapenaren aurrean baliozko froga bakarra baita.Gainera, merkataritza faktura dokumentu garrantzitsuenetako bat da, merkantziak aduanatik pasatzen direnean aduana zergak aplikatzeko oinarri gisa erabiltzen baita
Jaulkiera tokia eta data
Faktura guztiek igorri den lekua eta eguna adierazi behar dute. Normalean, goiburuan adierazten da.
Faktura zenbakia
Leku eta datarekin batera, fakturaren zenbakia adierazi behar da. Zenbakitze hori kronologikoa da igorlearen fakturazioan oinarrituta dago.
Saltzaile eta eroslearen identifikazioa
Normalean, fakturaren jaulkitzailea (hau da, egiten duena) saltzailea izaten da, nahiz eta zenbaitetan eroslea izan (autofakturazioaren kasuan).
Operazioaren deskribapena
Fakturaren gorputzean, fakturaren parte diren eragiketen edo eragiketen deskribapen laburra egiten da. Deskribapen hau produktu batek saltzen dituen unitate fisikoek edo zerbitzuak ematen diren datek osatzen dute normalean. Adibidez: 4.000 torlojuen salmenta edo otsailaren 3an eta 4an prestakuntza ikastaroa ematea.
Transakzioaren zergapeko zenbatekoa (edo zergarik gabeko ordainketa)
Eragiketaren deskribapenaren ondoan, adierazi eragiketa bakoitzaren zergapeko zenbatekoa. Zergapeko zenbatekoa, orokorrean, zeharkako zergak kanpoan uzten dituen kontua da, hau da, balio erantsiaren gaineko zerga (BEZ). Kopuru horrek saltzailearen diru sarrerak adierazten ditu.
Eragiketari ezartzen zaizkion zeharkako zergak (BEZ)
Aurreko atalean lortutako zerga oinarriaren guztiaren gainean, eragiketari kargatutako zeharkako zergak (BEZ) kalkulatzen dira. Kopuru horrek ez du saltzailearentzako errentarik suposatzen, Ogasun Publikoari ordaindu behar zaion zenbatekoa baita. Eragiketa salbuetsita badago (hau da, BEZaren zergapean ez badago), hori arautzen duen artikulua espresuki adierazi beharko da.
Guztizko kontraprestazioa
Kontraprestazio osoak eragiketaren oinarri ezargarria eta horren gaineko zergak barne hartzen ditu. Hau da erosleak saltzaileari ordaindu behar dion zenbatekoa.
Ordainketa modua
Ezinbesteko baldintza ez bada ere, normalean adierazten den puntua da ordainketa-metodoa (dirutan, banku transferentziari, etab.) Eta iraungitze datak ordainketa zatika egiten bada.
Gainera, kontuan hartu behar da, iraultza teknologikoaren ondoren, fakturazio elektronikoak paperezko fakturaren balio bera duela. Bide elektronikoz bidalitako fakturak posta arruntez bidalitako "paperean" fakturak bezainbeste balio du.
Cantica Symphonia
Cantica Symphonia Italiako ahots eta instrumentu taldea da, Erdi Aroko eta Errenazimentuko errepertorio polifonikoaren interpretazioan espezializatua. 1995ean Giuseppe Maletto zuzendariak eta Svetlana Fominak sortu zuten.
Errepertorioa
Batez ere, XIV. mendearen amaieratik XVI. mendearen erdialdera arte hedatzen den errepertorioa interpretatzen dute. Bere diskografiaren zati handi bat Guillaume Dufay konpositore franko-flamenkoari eskainia izan da. Musikagile batzuek, besteak beste, Filippo Del Corno, Carlo Galante eta Yakov Gubanova, Cantica Symphonia interpretatzeko lanak sortu dituzte.
Diskografia
Taldeak Stradivarius eta, 2005etatik, Glossa musika etxetarako grabatu ditu lanak:
Josefina Ayerza
Josefina Ayerza (Buenos Aires, 1950) idazle, arte kritikari eta psikoanalista argentinarra da, New Yorken bizi eta lan egiten duena.
1970eko hamarkadan Parisera joan zen bizitzera, eta gero New Yorken kokatu zen, eta bertan praktika pribatuan finkatu zen. J. Ayerza WAP - Mundu Psikoanalisiaren Elkarteko kidea da.
1990ean, bere aldizkaria sortu zuen, Lacanian Ink izenekoa, eta filosofiari garrantzi berezia ematen dio artearekin elkarrizketan, biak egungo garaiko ezaugarriek markatuta. Bere artikuluak Artforum, Flash Art, Lacanian Ink, L'Ane eta Du aldizkarietan argitaratu dira.
1997an, Josefina Ayerzak Lacan dot com gunea sortu zuen. Bere artxiboetan Jacques Lacan, Slavoj Žižek, Alain Badiou, Jacques-Alain Miller-en lan akademikoak eta bideoak daude, baita artista garaikide bizien bibliografia zabala ere.
1999an, nazioarteko filosofoekin batera, New Yorken kultura ekitaldi ugari hasi zituen: The Drawing Center, The New Museum of Contemporary Art, Deitch Gallery eta Tilton Gallery.
José Luis Díez (destruktorea)
José Luis Díez Espainiako Gerra Zibileko armada errepublikanoaren Txurruka motako destruktorea izan zen.
Historiala
Gerraren hasieran zerbitzuan jarri zen Bizkaiko golkoan. Beti Santurtziko portuan lehorreratuta zegoenez eta apenas ez zenez nabigatzera irten, Pepe el del puerto (euskaraz "Portuko Pepe") ezizenez ezaguna zen. Orduko agintariek mesfidantzaz ikusten zuten destruktorearen ofizialak, matxinoen aldekoak omen zirelakoan.
Eysturoy
Eysturoy eskualdea eta barrutia (faroeeraz Eysturoyar sýsla og valdømi) Faroetako bigarren uharte handiena den Eysturoy uharteak osatzen duen eskualde eta barrutia da. Herri handienak iparraldean Fuglafjørður eta hegoaldean Runavík dira.
Legearen inperio
Legearen inperioa definizio formal ez unibokoa duen kontzeptu juridiko-politikoa da, baina oro har legeak beste edozein gobernu-printzipioren gainetik duen nagusitasunaren zentzuan ulertzen da, batez ere tiraniaren eta botere politikoaren arbitrariotasunaren aurka — L'État, c'est moi —, nahiz eta asmo onekoak izan — estatu arrazoiaren printzipioa, dura lex sed lex edo fiat iustitia, et pereat mundus. Zentzu batean, legearen inperio kontzeptua nomos basileus ('Legea erregea da') kontzeptu helenikoaren edo rule of law anglosaxoiaren antzekoa da, baina ez da beste batzuekin nahastu behar, hala nola alemaniar Rechtsstaat — zuzenbide estatua — eta Verfassungsstaat — zuzenbide estatu konstituzionala — kontzeptuekin, legezkotasun-printzipioarekin edo legitimitate, legezkotasun edo gobernantza kontzeptuekin.
Eysturoy
Etimologia
Eysturoy izenak (danieraz Østerø) ekialdeko uhartea esan nahi du.
Geografia
Eskualdeak 286.3 km² ditu eta guztira 10.810 biztanle ditu. Uhartea menditsua da, 66 mendi kontatzen baitira, tartean Faroetako garaiena den Slættaratindur (882m).
Zubi batek elkartzen ditu Eysturoy eta Streymoy uharteak, hala ere Tórshavn hiriburura joateko ferria erabiltzen da. Ekialdean dagoen Leirvík herritik beste ferri bat doa Faroetako bigarren hiria den Klaksvíkera.
Jenako zubia
Jenako zubia (frantsesez Pont d'Iéna), Frantziako Paris hiriburuan dagoen zubi bat da, Sena ibaia zeharkatzen du. Alemaniako Jena udalerriaren omenezko izena darama. 155 metro luze ditu eta 1810ean inauguratu zen.
Ezker ibarreko Eiffel dorrea eta eskuin ibarreko Trocadéro plazaren barrutiak elkarlotzen ditu, bai eta Parisko 7. barrutia eta 16. barrutiak ere.
José Luis Díez (destruktorea)
Historiala
Bere defentsa antiaereok, 1937ko apirilaren 20an Felipe del Ríoren Polikarpov I-15 hegazkina suntsitu zuen. Del Río bere garaipenei ezker Euskal Herriko hegazkineriaren txapelduna zen. Destruktorearen artilleroek del Ríoren txatoa alemaniar borroka-hegazkin batekin nahastu zuten.
1937ko maiatzaren 31an, Ertzaintza eta Eusko Itsas Gudarosteak José Luis Díez eta Císcar destruktoreak bereganatu zituzten eta Espainiako Bigarren Errepublikako eskifaia irtenarazi. Hurrengo egunetan Eusko Itsas Gudarostearen 200 ofizial eta marinel baino gehiago sartu ziren antzinako eskifaiaren ordez.
1937ko ekainaren 10ean, Císcar, Juan Antonio Castro alferiza buruzagi zituela, eta José Luis Díez Evaristo López tenientea buruzagi zituela, destruktoreek eta Almirante Cervera, Manuel Moreu kapitaina buruzagi zituela, gurutze-ontzi frankistak elkarren arteko borroka izan zuten, ondoriorik gabe.
1937ko ekainaren 15ean, Bilbo galdu zenean, Císcar eta José Luis Díez itsasontziek Iparralderantz eraman zituzten iheslari eta agintariak. Gero, Santander eta Xixon ebakuatzera ere lagundu zuen. Ondoren, José Luis Díezek Falmouthen (Erresuma Batua) aterpea bilatu zuen eta handik Le Havrerantz (Frantzia) jo zuen Erresuma Batuan komandantea, untzi-makinisten burua eta itsasbide ofiziala utzita.
1938ko abuztuan, Cartagenara itzultzea saiatu zen frankisten ontziteriaren blokeoa apurtzen Juan Antonio Castro komandante zuelarik. Horretarako HMS Grenville Scott motako destruktore britainiarraren itxura hartu zuen, Txurruka motakoak Scottean iradokiak zirelako. Baina, espioitza frankistak gerra-amarrua aurkitu eta Canarias gurutzaontzia, zenbait destruktore eta Júpiter kanoiontzi-minatzaile bidali zituen haren bila. Bitan saiatu arren, Gibraltarreko portuan bilatu zuen babesa, matxurak konpondu zituen eta itxaron egin zuen.
Abenduaren 29tik 30rako gauean Gibraltarretik atera zen berriro saiatzeko. Frankistek aurkituta, bidaldi laburreko borroka izan zuen. Berriro matxuratuta eta irtenbiderik gabe, britainiar uretan hondoa jo zuen itsasperatzea edo harrapaketa saihesteko. Eskifaia britainiarrek atxilotuta Espainia errepublikarrera itzulia zen.
1939ko martxoan, britainiarrek frankistei itsasontzia eman zieten. Azkenean, 1965eko urriaren 8an desmuntatu zuten.
Eibar
Eibar Gipuzkoa mendebaldeko udalerri bat da, Debabarrena eskualdeko jendetsuena. Izan ere,. urtean 0 biztanle zituen; beraz, probintziako hiri jendetsuenetan laugarrena da (Donostia, Irun eta Errenteria baino ez dira jendetsuagoak). 24,78 km² ditu, eta Deba ibaiaren ertzean dago, Bizkaiko mugan. 1346an sortu zen, Villanueva de San Andrés izenarekin, baina berehala Heybar izenak hartu zuen gaina.
Izena
Eibar izena Gaztelako 14. mendeko idazkietan agertzen da lehen aldiz, Eyvar, Heibar eta Eybarr formetan.
Etimologiari dagokionez, garbi dirudi ibar terminoari lotuta dagoela; baina ez horrenbeste, ordea, zein den jatorrizko forma. Hegi-ibar (hegia izen arruntetik) eta Ego-ibar (Ego ibai eta ibarretik) formak aipatu dira jatorri gisan, eta ez dago oinarri handiegirik bata edo bestea hobesteko. Eibarko Udalak osatutako batzorde batek Ego-Ibarra izena hartu zuen 20. mendearen azken laurdenean.
Herritarrak eibartarrak dira, eta herri-goitizen batzuk ezagutzen dira, hala nola txaputxeruak («lehorrekoak»), xapu herrikoak, eta armaginak, azken forma hori bereziki Eibar futbol taldeari aplikatuta.
Udalerri mugakideak
Gipuzkoa mendebaldeko udalerria izanik, Bizkaiarekin egiten du muga. Hala, bada, Eibarrek mendebaldean mugakide ditu Bizkaiko Etxebarria, Ermua, Mallabia eta Zaldibar herriak; iparraldean, Bizkaiko Markina-Xemein; ekialdean, Debabarreneko Soraluze eta Elgoibar; eta hegoaldean, Debagoieneko Bergara eta Elgeta.
Baserri-auzoak
Eibarren bost baserri-auzo daude:
Hedadurari dagokionez, Kiñarraga-Otaola auzoa handiena da. Izan ere, ez da benetako auzoa, zenbait auzune txikiagoren batura baizik (Otaola, Urki, Kiñarraga...). Inguru horretan nekez jotzen du eguzkiak eta herri-basoak izan dira nagusi beti. Historian zehar baserri gutxi jaso dira Kiñarraga-Otaola inguruan, eta sortu diren bakarrak, gehienbat, herritik gertu eraiki dira. Eibar handitu ahala, baserriak galtzen joan dira, ordea.
Baserri kopuruaren arabera, Mandiola da auzorik handiena eta aberatsena. Gorostan eta Arraten ere badira hainbat baserri eta baseliza. Hala ere, hiru auzo horiek nahiko txikiak dira eta oso lotura estua izan dute herrigunearekin.
Baserri auzo horiei balle ere esaten zaie Eibarko euskaraz, baina berba hori bere horretan erabili barik baizik eta izenari lotuta. Honela: Kiñarra-balle, Arrate-balle, Gorosta-balle, Mandiola-balle eta Agiña-balle. Ez dago argi nola idatzi behar diren izen konposatu hauek: Gorosta-Balle, Gorosta-balle, Gorosta Balle ala Gorostaballe. Artikuluarekin ere erabiltzen dira batzuetan: Gorostaballiak (NORK kasuan).
Bost auzoen artean berezi eta bakartuena Aginaga da. Ixua mendiaz bestalde dagoenez, Artibai ibaiaren arroan, Eibarko herrigunearekin hartu-eman txikiagoa izan du eta haren izaera berezia du, eliza, eskola, kanposantua, taberna eta abarrekin. Hizkera aldetik, Markinako hizkeraren eragin nabaria dauka, Eibarkoaren ezaugarriak gordetzen dituen arren.
Eibarko errekak
Lurrez txikia da Eibarko udalerria eta ez dauka ibai handirik bere lurretan. Ego errekak gurutzatzen du herri guztia, sartaldetik sortaldera eta Deba ibaiarekin egiten du bat Maltzagan, udalerriaren ekialdeko muturrean.
Ego errekak jasotzen ditu Eibarko lurretako ur gehienak, Aginaga auzokoak izan ezik, Artibai ibaira baitijoaz auzune horretako erreketan bildutako urak, Bizkai alderantz, beraz.
Historia
Hiribildua sortu baino lehen, Ego ibarrean bazen burdinolen inguruan osatutako egitura administratibo bat, gaur eguneko udalerrien eta are probintzien mugez gaindi.
Gaztelako Alfontso XI.a erregeak foru gutuna eman zion 1346ko otsailaren 5ean Villanueva de San Andrés de Heybar izenaz. Bertan, agindu zuen lekua jendeztatzea, harresiz ixtea, dorrez hornitzea, eta abar. Ondoren eratu ziren lehen kaleak izan ziren Barrenkale, Elgetakale, Somera eta Txurio. XV. mendean, biztanleria bost halako eta gehiago handitu zuen, itsasoari begira egiten zuen industria-jardueraren epelean.
1766ko matxinadak (artoaren eta gariaren garestitzeak sortutakoak), eta 1794. urtean Frantziako tropen sarrerak (Konbentzioaren Gerra) herria lur jota utzi zuten. Kontzejua, eskolak eta elizaren zati bat erre egin zituzten; 116 etxe galdu ziren auzoetan eta arrabalean.
Karlisten gerrateek ere ez zioten onik egin herriari, Eibar liberala zelako. Maria Angela izeneko emakume bat nabarmendu zen Eibarren liberalen alde, eta kalea eman zion ondoren Udalak.
Gerratearen ondoren herriaren fisionomia eta itxura goitik behera aldatu zen. 1940ko urriaren 8an, "Regiones Devastadas" delakoaren Zuzendaritza Nagusiak urbanizazio-proiektua onartu zuen, eta beste gauza askoren artean, Ego erreka tapatzea erabaki zuten, lurrazal gehiago edukitzeko asmoz.
Ekonomia
Ekonomiaren arloan, Eibar hiriak beti izan du metalarekin zerikusia duen industriarik, eta armagintza izan da herriari izana (eta baita izena ere) eman dion lanbide tradizionala. XV. gizalditik XX. gizaldira bitartean, horixe izan da eibartarren lanbide ezagunena (grabatuarekin eta damaskinatuarekin batera). XX. mendean, berriz, armagintzak indarra galtzen joan zen, eta beste sektore batzuk indartzen. Azpimarratzekoa, bereziki josteko makinak egiten zituen Alfa, eta bizikleta fabrika ugariak (GAC, Orbea, Abelux, BH...), guztiak ere Eibarren sortutakoak, nahiz eta XX. mende amaieran beste herri batzuetara joan ziren gehienak, Eibarren historikoki izan duen lur-sail gabeziak bultzatuta. Gaur egun, Eibarko ekonomia metalen eraldatzean oinarritzen da, bereziki autoen atalak egiteko, baina horrez gain, makina erreminta, armak eta mikrofusioa ere nabarmentzekoak dira.
2017an honela banatzen ziren sektore ekonomikoak: Lehen sektorea %0,2; bigarren sektorea %19,3; hirugarren sektorea %75,9; eta eraikuntza %4,6.
Demografia
1980ko hamarkadan populazioaren gainbehera hasi zen, krisialdi ekonomikoaren eraginez. Biztanleen galera ez da eten, nahiz eta XXI. mendearen hasieran pixka bat moteldu zen.
2019an 27.246 biztanle zituen, horietatik %24,65ek 65 urte edo gehiago zuten. Eta atzerrian jaiotakoen kopurua %11,57 zen.
Politika
2019an Miguel de los Toyos (PSE) alkate hautatu zuten berriro, aurreko legegintzaldietan bezala, bere alderdiak zinegotzi bat galdu zuen arren Eusko Alderdi Jeltzalearen mesedetan.
Alkateak
Hauek izan dira Eibarko azken alkateak: a Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.
b Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.
c Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.
Euskara
Eibarko euskara (euskeria) mendebaleko euskalki edo bizkaieraren aldaera da, Debaerdikoa. Deba eskualdeko hainbat herrik osatzen dute Debaerdiko hizkera : Aldaera hori honako herri hauetan hedatzen da, Bizkaiko Ermua eta Mallabia eta Gipuzkoako Antzuola, Bergara, Eibar, Elgeta eta Soraluze. Horien artean aipatzekoa da Antzuolan eta Bergaran gainontzekoetan baino handiagoa izan dela Gipuzkoako euskararen eragina. Debaerdiko hizkeren artean Mallabikoa da besteetatik gehien urruntzen dena, Durangaldeko hizkerekin zubi lana egiten du eta. Euskara batua sortzearen aldeko Ermuko zinean (1968), besteak beste, Eibarko Idazle eta euskaltzale gazte batzuk ere egon ziren. Euskal Idazkaritzak 1964an onartutako gomendioak onartu eta erabiliz, denbora laburrean ohitura bihurtu zuten. Horrela ulertu behar da handik lau urtera gauzatu zen Ermuko zina (1968ko ekainaren 28-29-30an) zeinean Baionan proposaturiko irizpideak baliatzeko konpromiso tinkoa hartu baitzuten, alegia, euskara batua sortzearen aldekoa. Geroago, 1970ean Batasunaren Kutxa liburuaren sarreran, Baionan eta Eibarren zina berretsi eta sinatutako hirurogeita hiru euskaltzale eta idazleen zerrenda argitaratu zen. Horien artean baziren Eibartar batzuk: Imanol Laspiur, Juan San Martin, Serafin Basauri eta Bego Etxebarria.
Egun Eibarko euskararen Hiztegia eskuragai da, herriko betiko berbak gorde eta ez ahazteko.
2021. urtean 14.319 euskaldun ziren Eibarren, hau da, herritarren % 53,44.
Udako Euskal Unibertsitatea
Udako Euskal Unibertsitateko egoitza akademikoa Eibarko Markeskua jauregian dago 2001etik. 1973z gero 1.800 baino gehiago dira UEUk unibertsitateko gaiak irakasteko antolatu dituen ikastaroak. 2003an zabaldu zuten on-line ikastaroen eskaintza Maskeskuatik. Juan San Martin beka 2001 urtean jarri zen abian Eibarko Udalaren eta Udako Euskal Unibertsitatearen arteko lankidetzan. Bekaren helburua euskarazko ikerketa sustatzea da. Lantzen diren ikerketa-esparruak Juan San Martinek bere bizitzan zehar landu zituenak dira: Antropologia, linguistika, filologia, toponimia, filosofia, literatura, botanika, artea, historia, kazetaritza, etnologia, mendizaletasuna eta zuzenbidea.
2019an GOI ikastegia sortu zuen UEUk Euskal Herriko Unibertsitatearen babespean, eta azpiegitura horrekin urte bat geroago 2020ean online eta euskaraz martxan jarri zuten Irakaskuntza ertainetan irakaslea izateko behar den master ofiziala.
Euskal Herriko Unibertsitatea
Gipuzkoako Ingeniaritza Eskola 2016. urtean sortu zen lehenagoko Eibarko Industria Ingeniaritza Teknikoko Unibertsitate Eskola eta Donostiako Eskola Politeknikoa elkartu zirenean.
Historikoki 1968ko azaroaren 14an hasi ziren zentroko eskolak eta jarduera akademikoak. Universidad Laboral esaten zitzaion orduan, eta euskaraz, Eibarren, Unibertsitate Laborala esan izan zaio ordudanik, laburtuta Laborala euskaraz edo La Uni gaztelaniaz. Eibarko Zentro Tekniko Laborala unibertsitate laboralen sistemaren barnean sartzen zen; mota horretako zentroen zerrendako hamaikagarrena zen garai hartan, eta Euskal Herriko bakarra.
1988an, Industria Ingeniaritza Tekniko Elektrikoa (Industria Elektronika espezialitatea) ematen zuen Industria Ingeniaritza Teknikoko Unibertsitate Eskolak izaera propioa hartu zuen eta Euskal Herriko Unibertsitatean sartzeko prestatu zen. Sarrera hori 1994an gertatu zen, eskualdeko udalen, enpresarien eta beste erakunde batzuen babesarekin.
XXI. mendean, Unibertsitate Laboral zaharraren kanpusa Uni Eibar-Ermua lanbide heziketako ikastetxearekin partekatzen du Unibertsitate Eskolak.
Jai Egunak
Eibarko jaiegun garrantzitsuenak hurrengo hauek dira:
Eibartar ospetsuak
Eibarkoak ditugu, besteak beste, Martin Lopez Isasi merkataria, Juan Antonio Mogel eta Juan San Martin idazleak eta Ignacio Zuloaga margolaria.
Maria Unzueta puntista, Miguel Gallastegi pilotaria, eta Mari Carmen Lasagabaster erraketista (“Amaia”) kirolari aitzindariak izan ziren. Bestalde, Alberto Ormaetxea Errealeko inoizko entrenatzailerik hoberena da, taldeak dituen Espainiako futbol liga txapelketa biak irabaztea lortu baitzuen. Eibarkoa da Patxi Usobiaga eskalatzailea, 2009an munduko txapeldun izandakoa, eta baita Roberto Etxeberria moda disenatzaile ospetsua ere.
Euskaltzaleen Topaguneko presidentea 2014tik 2019ra izan zen Elena Laka abokatua ere Eibarkoa da.
Enrique Zuazua matematikaria, Asier Sarasua biologo-filologo-blogaria, Iraia Muñoa Hoyos bioteknologoa. Mireya Etxaluze eta Javier Gorosabel astrofisikariak, Jose Ramon Etxebarria fisikaria eta Eneko Agirre informatikaria Eibarkoak dira.
Udako Euskal Unibertsitateko idazkari nagusia da Ane Sarasua Aranberri eta Leire Narbaiza blogaria eta euskara-irakasle katedraduna Ebartarrak dira
Su ta Gar musika taldea Eibarren sortu zen.
Montoldre
Montoldre Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Montoldre udalerrian erroldatutako biztanleak 638 ziren. Familiak 192 ziren, horien artean 52 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 56 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 76 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 214 etxebizitza zeuden, 189 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 17 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 206 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 189 etxebizitza nagusietatik 157 bere jabearen bizilekua ziren, 26 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 4 etxek bi zituzten, 31 etxek hiru zituzten, 59 etxek lau zituzten eta 93 etxek bost zituzten. 137 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 75 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 98 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 327 ziren, horien artean 237 aktiboak ziren eta 90 inaktiboak ziren. 237 pertsona aktiboetatik 219 lanean zeuden (121 gizon eta 98 emakume) eta 18 langabezian zeuden (8 gizon eta 10 emakume). 90 pertsona inaktiboetatik 44 erretiraturik zeuden, 17 ikasten zeuden eta 29 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Montoldre udalerrian 176 unitate fiskal zeuden, 429,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.666 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra etxerako tresna denda bat zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Real Sociedad 1971-1972
1971-1972 denboraldian Real Sociedad taldea Angel Segurolak entrenatu zuen, bigarren eta azken aldiz. Artola, Gorriti, Martínez, Ormaetxea, Boronat, Urreisti eta Arakistain jokalari nabarmenen artean zeuden, eta iritsi berriak ziren, besteak beste, Kortabarria eta Ansola.
Presidentea Jose Luis Orbegozo izan zen.
Aurrelariak
Taldea utzi zuten JM Artola, Iguaran eta Santamariak.
Liga
Zortzigarren postuan amaitu zuten Ligan, 34 punturekin. 34	partida jokatuta, 14 irabazi, 6 berdindu eta beste 14 galdu zituzten. Alde 38 gol sartu zituzten eta aurka 36 jaso.
Sailkapena
1. Real Madril: 47.
2. Valencia Club de Fútbol: 45.
4. Atletico Madril: 39.
5. UD Las Palmas: 38.
6. Granada Club de Fútbol: 36.
7. Malaga CF: 35.
8. Erreala: 34.
9. Athletic: 34.
10. Celta de Vigo: 33.
11. Sporting de Gijon: 32.
12. RCD Espanyol: 32.
13. Real Betis Balompié: 30.
14. Deportivo La Coruña: 30.
Real Sociedad 1972-1973
1972-1973 denboraldian Real Sociedad seigarren gelditu zen Ligan, eta Kopan ez zuen parte hartu.
Real Sociedad 1971-1972
Sailkapena
15. Burgos Club de Fútbol:29.
Real Sociedad 1972-1973
Rafael Iriondo izan zen entrenatzailea, eta presidentea, bestela, Jose Luis Orbegozo.
Real Sociedad 1971-1972
Sailkapena
16. Sevilla Fútbol Club: 27.
Real Sociedad 1972-1973
Liga
6. postuan sailkatu zen, 34 punturekin. 34 partidatan, 13 iarabzi, 8 berdindu eta 13 galdu zituen. Alde 37 gol sartu zituen, eta aurka 39 jaso.
Real Sociedad 1971-1972
Sailkapena
17. Cordoba CF: 25.
Real Sociedad 1972-1973
Sailkapena
1. Atletico Madril: 48.
2. FC Barcelona: 46.
3. RCD Espanyol: 45.
4. Real Madril: 43.
5. CD Castellón: 35.
6. Erreala: 34.
9. Athletic: 33.
10. Málaga Club de Fútbol: 33.
11. UD Las Palmas: 31.
12. Real Oviedo: 30.
13. Sporting de Gijon: 29.
14. Celta de Vigo: 29.
15. Granada Club de Fútbol: 29.
16. Deportivo de la Coruña: 28.
17. Real Betis Balompié: 27.
18. Burgos Club de Fútbol: 24.
Real Sociedad 1971-1972
Sailkapena
18. CD Sabadell: 23.
Real Sociedad 1973-1974
1973-1974 denboraldian Real Sociedad
Tottori
Tottori (鳥取市) Tottori prefekturako hiriburua da. Japoniako Chūgoku eskualdean dago, Honshu uharteko hego-mendebaldean, Japoniako itsasoaren ertzean. 2014ko erroldaren arabera 194.052 biztanle ditu.
Geografia
Hiriko etorbide nagusia Wakasa da eta tren geltokitik Kyushouzan mendiaren oinarriraino doa. Mendi honetan dauden Tottoriko gazteluaren hondarren inguruan dago herriaren alde zaharra. Hondartzan dauden dunengatik da ezaguna Japonia osoan.
Historia
Genpei Gerra bukatu ondoren XII mendean Minamoto no Yoritomo shogunak Nasu no Yoichi heroiari eman zion jadanik bertan zegoen gaztelua, baina ehiza lehiaketa batean galdu egin zuen.
Gaztelua ezagun egin zen 1581ean Toyotomi Hideyoshik setiatu egin baitzuen. 200 egunetako setioaren ondoren barrukoak gosez hiltzear zeudela amore eman zuten arte. Diotenez kanibalismora ere iritsi ziren. Errenditu ondoren Hideyoshik nahi haina janari eman zien eta batzuk azkarregi jateagatik hil ziren.
Hiria 1889ko urriaren 1ean sortu zen. Hiriaren alde berriaren zati handiena 1943an Tottoriko lurrikarak suntstu zuen. 2004 urtean inguruko herriak hartu eta lurrak zabalzdu egin zituen.
Anchoa trinitatis
Anchoa trinitatis Anchoa generoko animalia da. Arrainen barruko Engraulidae familian sailkatzen da.
Podtureň
Podtureň Eslovakiako udalerri bat da, Liptovský Mikuláško barrutian kokatuta. 5,08 km²ko azalera du eta 1057 biztanle 2017ko datuen arabera.
Gentil (Rio Grande do Sul)
Gentil Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Boiruna maculata
Boiruna maculata Boiruna generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
Rittershoffen
Rittershoffen Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Rittershoffen udalerrian erroldatutako biztanleak 922 ziren. Familiak 373 ziren, horien artean 82 pertsona bakarrekoak ziren (41 bakarrik bizi ziren gizonak eta 41 bakarrik bizi ziren emakumeak), 131 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 135 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 25 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 401 etxebizitza zeuden, 374 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 27 hutsik zeuden. 349 etxeak ziren eta 51 apartamentuak ziren. 374 etxebizitza nagusietatik 308 bere jabearen bizilekua ziren, 48 alokairuan okupaturik zeuden eta 17 doan lagata zeuden; 12 etxek bi gela zituzten, 57 etxek hiru zituzten, 87 etxek lau zituzten eta 217 etxek bost zituzten. 339 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 131 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 210 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 608 ziren, horien artean 456 aktiboak ziren eta 152 inaktiboak ziren. 456 pertsona aktiboetatik 422 lanean zeuden (244 gizon eta 178 emakume) eta 34 langabezian zeuden (13 gizon eta 21 emakume). 152 pertsona inaktiboetatik 63 erretiraturik zeuden, 26 ikasten zeuden eta 63 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Rittershoffen udalerrian 358 unitate fiskal zeuden, 918 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.540 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 21 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Rittershoffen udalerrian 33 nekazaritza-ustiategi zeuden, 315 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
San Joan Bataiatzailearen eliza (Mugerre)
San Joan Bataiatzailearen eliza Lapurdiko Mugerre udalerrian dagoen eliza bat da, Elizaberri auzoan. San Joan Bataiatzaileari sagaratua dago eta 1978tik Monumentu Historiko izendatua dago.
Historia
XVII. mendean eraiki zen.
Andra Maria basilika (Portugalete)
Andra Maria basilika Portugaleten kokaturiko basilika kristaua da, estilo gotiko-pizkundetarra duena. Alde Zaharra auzoan dago.
Tenplu xeheago baten gainean eraiki zen, 1322an Maria Diaz Harokoa Bizkaiko andere zenaren hiri-agirian jasotako agindua betetzen.
Basilika-oinplano du eta hiru zintzilikariozko absidea. Barruan gurutzeria-ganga eta kanpoan kontrahormez lotutako arbotanteak ditu.
Ate biak pizkundetarrak dira. Egungo kanpandorrea ez da jatorrizkoa Hirugarren Gerra Karlistan txikitu zutelako.
Barruan erretaula nagusia (1533-1550) eta Andre Mariaren XIV. mendeko zurezko estatua ditu.
Basilikako organoa 1903an Didier frantses egileak egin zuen. Bilboko Donejakue katedralekoarekin batera, Bizkaiko onena da.
Basilika titulua 1950ean Pio XII.ak eman zion.
Grises
Grises 2009an Zestoan sortutako indie-pop musika taldea da, gaztelaniaz kantatzen duena.
Ibilbidea
Zestoako musika eskolan ari ziren hainbat lagunek osatu zuten taldea. Aurrez beste taldeetan ibiliak ziren eta elektronikoa sartu nahian eratu zuten Grises taldea. Hasiera batean Grises Sueños izan zuen baina berehala Grises izenarekin gelditu ziren.
2011 urtean kaleratu zuten beren lehenengo diskoa, El hombre bolígrafo, eta honen ondoren diska berriak etorri ziren. 2014an Animal diskoa aurkezteko kontzertu ugari eman zituzten eta Mexikon ere bira egin zuten.
Zosterops maderaspatanus
Zosterops maderaspatanus Zosterops generoko animalia da. Hegaztien barruko Zosteropidae familian sailkatua dago.
Tuyo
Tuyo Arabako herria da, Erriberagoitia udalerrikoa. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 66 biztanle ditu. Tullica izeneko karistiar herria bertan zegoen, Zadorraren ertzean.
Liolaemus hajeki
Liolaemus hajeki Liolaemus generoko animalia da. Narrastien barruko Liolaemidae familian sailkatuta dago.
Cabell konderria (Mendebaldeko Virginia)
Cabell konderria (Cabell County) Mendebaldeko Virginiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Huntington da. 2010eko zentsuaren arabera 96,319 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Cabell konderriak 74,596 kilometro koadro ditu. Horietatik 1,813 ura dira. Beste 72,783 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 129,12 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 96,319 pertsonetatik 88,566 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 1,046 dira. 4,717 beltzak edo afroamerikarrak. 209 amerikar natiboak ziren eta 21 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 931 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 77 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1,798 pertsonek kokatzen zuten.
Hoorn
Hoorn Herbehereetako Ipar Holanda probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 70.206 biztanle zituen.
Atiquizaya
Atiquizaya El Salvadorko Ahuachapán departamenduko udalerri bat da. 66.64 km²ko azalera du eta 2007ko erroldaren arabera 33587 biztanle zituen.
Gresso
Gresso Suitzako udalerria da. Ticino kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
St Stephens by Launceston Rural
, Ingalaterrako Kornualles konderriko baserri giroko herri bat da.
Yudai Suwa
Yudai Suwa (諏訪 雄大, 1986ko maiatzaren 5a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Albirex Niigata eta AC Nagano Parceiro.
Chatham uharteak
Chatham uharteak (ingelesez: Chatham Islands) Ozeano Bareko hegoaldeko uharteak dira, Zeelanda Berriko ekialdetik 800 km-ra. 963 km2 eta 520 biztanle. Sumendi jatorrikoak dira.
Historia
1500 urtearen inguruan Moriori herria iritsi zen uhartera. Nunuku-whenua izeneko liderrak, gerretatik ihesi, bakean biziko zen talde bat osatu zuen. Broughton itsasgizon britainiarrak aurkitu zituen 1791. urtean. 1835ean Ngāti Mutunga eta Ngāti Tama Māori maori iwietako kideek uhartea inbaditu zuten eta Morioriak ia desagertarazi zituzten. Bizirik iraun zutenak esklabo bilakatu zituzten. Zeelanda Berriko lurrak dira 1842. urtetik aurrera. Morioriera 1898an desagertu zen, azken hiztunaren heriotzarekin batera.
Ricardo Horacio Etchegoyen
Ricardo Horacio Etchegoyen (1919ko urtarrilaren 13a - 2016ko uztailaren 2a) Buenos Airesko Elkarte Psikoanalitikoa eta IPA (Nazioarteko Elkarte Psikoanalitikoa) elkarteetako presidentea, irakasle eta psikoanalista argentinarra izan zen.
Biografia
La Platako Unibertsitate Nazionaleko Kolegio Nazionalean ikasi zuen. Medikuntzako unibertsitate ikasketetan, 1940ko hamarkadan, Unibertsitate Erreformako mugimendu batean aritu zen. Heinrich Racker- ek aztertu du, Donald Meltzer-ek gero eta Argentinan hasi zuen bere formakuntza Enrique Pichon-Rivière, Marie Langer, León Grinberg eta José Bleger-ekin. Mendozako psikiatra entzutetsu bihurtu zen 50eko hamarkadan, bere herrialdea utzi eta Ingalaterrara joan zen eta bertan Londresko Tavistock klinikan ikasi zuen Kleinian School-ekin, non Donald Meltzer-ekin egindako azterketez gain, Herbert Rosenfeld-ekin eta Hanna Sega-rekin batera lan egin zuen.
Otto Fenichelek eta Neurosien Teoria Psikoanalitikoa liburuak ere eragin handia izan du.
Bere liburua, Amorrortu argitaletxeko Fundamentos de la técnica psicoanalítica, hiru edizioetan argitaratu zen eta ingelesera (Karnac Books), italiera (Astrolabioa), frantsesera (Herrmann Editeurs), portugesera (Artmed), errumaniera eta alemanera itzuli zen.
Sariak
Urteko Acadetius Saria eta 1996ko Konex Saria Psikoanalisian jaso zituen. UBAko Ohorezko Irakaslea eta Mendozako Elkarte Psikoanalitikoaren Ohorezko kidea da.
Boutenac-Touvent
Boutenac-Touvent Frantziako udalerria da, Itsas Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Boutenac-Touvent udalerrian erroldatutako biztanleak 194 ziren. Familiak 84 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 131 etxebizitza zeuden, 87 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 30 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 128etxeak ziren. 87 etxebizitza nagusietatik 71 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 27 etxek lau zituzten eta 44 etxek bost zituzten. 74 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 37 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 38 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 119 ziren, horien artean 74 aktiboak ziren eta 45 inaktiboak ziren. 74 pertsona aktiboetatik 62 lanean zeuden (35 gizon eta 27 emakume) eta 12 langabezian zeuden (5 gizon eta 7 emakume). 45 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Boutenac-Touvent udalerrian 96 unitate fiskal zeuden, 210 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.886,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa eta 1 zurgina.
2000. urtean Boutenac-Touvent udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 392 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Rions
Biztanleria
2007an Rions udalerrian erroldatutako biztanleak 1.533 ziren. Familiak 599 ziren, horien artean 146 pertsona bakarrekoak ziren (53 bakarrik bizi ziren gizonak eta 93 bakarrik bizi ziren emakumeak), 174 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 210 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 69 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 690 etxebizitza zeuden, 602 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 17 bigarren erresidentzia ziren eta 71 hutsik zeuden. 624 etxeak ziren eta 64 apartamentuak ziren. 602 etxebizitza nagusietatik 366 bere jabearen bizilekua ziren, 224 alokairuan okupaturik zeuden eta 12 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 26 etxek bi zituzten, 112 etxek hiru zituzten, 186 etxek lau zituzten eta 274 etxek bost zituzten. 433 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 273 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 269 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 998 ziren, horien artean 721 aktiboak ziren eta 277 inaktiboak ziren. 721 pertsona aktiboetatik 629 lanean zeuden (337 gizon eta 292 emakume) eta 92 langabezian zeuden (36 gizon eta 56 emakume). 277 pertsona inaktiboetatik 77 erretiraturik zeuden, 98 ikasten zeuden eta 102 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Rions udalerrian 641 unitate fiskal zeuden, 1.582 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.597 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 58 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 17 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 10 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 23 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 5 igeltseroak, 3 margolariak, 4 zurginak, 2 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia, 3 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
2000. urtean Rions udalerrian 33 nekazaritza-ustiategi zeuden, 484 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra psikiatriko zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Danaphos oculatus
Danaphos oculatus Danaphos generoko animalia da. Arrainen barruko Sternoptychidae familian sailkatzen da.
Saint John's
Saint John's, St. John's edo Saint Johns hitzek honako adierak dituzte:
Amaranto
Talde honetako zenbait espezie belar txartzat hartzen diren arren, erabilera asko dauzkate barazki gisa, sasizereal gisa eta apaindura gisa.
Izena grezieratik datorkio: amarantos, (Αμάρανθος or Αμάραντος), "zimeltzen ez dena".
Legezkotasun-printzipio
Legezkotasun-printzipioa Estatuko botere guztiak legearen eta zuzenbidearen mendean jartzen dituen konstituzio-printzipioa da. Estatu batek printzipio hori betetzen badu, orduan bere botereen jardunak Konstituzioaren eta legearen inperioaren mende egongo lirateke.
Segurtasun juridikoak botere publikoen jarduerak legezkotasun-printzipioaren mende egotea eskatzen duela jotzen dute. Printzipioa zuzenbide publikoaren "urrezko arautzat" hartzen dute batzuetan, eta beharrezko baldintza da estatu bat zuzenbide estatu bat dela esateko, boterean arau juridikoetan baitu oinarria eta muga.
Michelangelo Pistoletto
Michelangelo Pistoletto (Biella, Vercelli, Italia, -) italiar margolaria da.
Biografia
1966an, Oggetti in meno izenburuko instalazioa aurkeztu zuen: objektuak ez ziren garai batean edo jatorrian izan zirenaren parte edo hondarrak besterik. 1968an, Arte Povera delako mugimenduaren lehenengo erakusketan parte hartu zuen, baina beti nabarmendu da artista independente gisa. Arte garaikidearen hizkuntza-berrikuntzaren protagonista nagusietako bat da.
Erakusketa ugari prestatu ditu, erakusteko sorkuntza artistikoa ez dela irudi mugiezin batera murrizten eta azpimarratzeko arte-lanak elkarreragina izan behar duela inguruko ezaugarriekin.
Kontrainsurjentziaren kronologia Euskal Herrian (1976)
Urte honetan, gerra zikinak eragindako aurreneko hildako eta desagertuak eman ziren.
Apirila
inkontrolatuek.
Zosterops kirki
Zosterops kirki Zosterops generoko animalia da. Hegaztien barruko Zosteropidae familian sailkatua dago.
Domentx etxeko garaia
Domentx etxeko garaia  Nafarroa Garaiko Aribe udalerrian dagoen garaia da. Herrigunean dago, Santa Maria kalean, Irati ibaiaren ondoan.
Ibarreko garairik handiena da: oinplanoa 5,20 x 7,00 metrokoa du.
Denboran zehar garaiari egin zaizkion hainbat aldaketek izaera kendu diote: zutabetxoen arteko tarteak itxi dizkiote, nahiz eta, oraindik ere, garai batean betetzen zuten eginkizuna erakusten duten burute batzuk eta zurezko habeak geratzen zaizkion, gaur egun horman sartuta.