cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Brumath
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 32 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 2 120 m2 baino gehiagoko dendak, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 6 okindegiak, 3 harategiak, 1 arropa denda zen, 2 etxerako tresna dendak, 1 elektrotresna denda zen, 1 altzari denda zen, 1 kirol-denda zen, 2 drogeria, 1 lurrin-denda zen, 2 bitxi-dendak eta 4 lore-dendak ziren.
2000. urtean Brumath udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 385 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1, 2 tratamendu luzeetarako ospitale, 4 psikiatriko, botika 1 bat eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an 2 haur-eskola, 2 lehen-hezkuntzako eskola eta inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Brumath udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 634 ikaslekin.
Brumath udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Jean-Jacques Barthélemy
Jean-Jacques Barthélemy (Cassis, 1716ko urtarrilaren 20a - Paris, 1795eko apirilaren 30a) frantziar apaiz, antropologo, arkeologo, numismatikari eta idazlea izan zen.
Mundua astindu zuten hamar egunak
Mundua astindu zuten hamar egunak, Ten Days That Shook the World, 1919an John Reed estatubatuar kazetariak idatzitako kazetaritza-kronika generoko idazlan bat da. Idazlean 1917ko Errusiako Iraultzan kazetariak bizitako gertakari eta bizipenak erreportaje moduan agertzen ditu.
Jean-Jacques Barthélemy
Marseillako Oratorioko Ikastetxean hasi zituen ikasketa klasikoak. Ondoren, filosofia eta teologia ikasi zituen jesuiten ikastetxean, eta, azkenik, lazaristen seminariora joan zen. Apaizgintzarako ikasten ari zela, ekialdeko hizkuntzez, antzinako klasikoez eta numismatikaz arduratu zen.
Mundua astindu zuten hamar egunak
Nagusiki, boltxebike komisarien erabakiak eta beren jarraipen "panoramikoa" egiten da, tartean Grigori Zinóviev eta Karl Radek buruzagiena, bai eta Armada Gorria edo Iraultzailearen buruzagien jarduerarena ere, Errusiako Iraultzan parte hartu zuten ahal bezainbeste pertsonaia aurkeztuz.
Terpsiphone atrochalybeia
Terpsiphone atrochalybeia Terpsiphone generoko animalia da. Hegaztien barruko Monarchidae familian sailkatua dago.
Jean-Jacques Barthélemy
1764an Parisera iritsi zen Inskripzio eta Letra Ederren Akademian lan egiteko eta 1753tik Frantziako Iraultza arte erakundearen idazkaria izan zen.
Mundua astindu zuten hamar egunak
Liburua Errusiako Iraultza munduan ezagutarazteko garrantzitsua izan zen, bereziki ingeles hiztun herrialdeetan.
Jean-Jacques Barthélemy
1755etik hiru urte eman zituen Iralian ikerketa arkeologikoetan. 1755ean Londresko Royal Societyko kide izendatu zuten eta 1769an Frantses Akademiako kide.
Limarí probintzia
Probintziako ibai nagusiaren izena du: Limarí ibaia.
Paolo Eleuteri Serpieri
Paolo Eleuteri Serpieri (Venezia, 1944ko otsailaren 29a-), komikigile italiarra da. "L'Eternauta" aldizkari italiarrerako lan egin du, izen bereko komiki argentinarretik izena hartuta.
1985ean "Morbus Gravis" argitaratu zuen, zientzia-fikzioa, erotismoa eta abentura nahastuz, Druuna izanik pertsonaia nagusia. Hurrengo lanak hari beretik egin zituen: "Druuna" (1987, "Morbus Gravis 2"), "Creatura" (1990), "Carnivora" (1992), "Mandragora" (1995), "Aphrodisia" (1997), "Il pianeta dimenticato" (2000) eta "Clone" (2003).
Limarí probintzia
Geografia
Limarí probintziak 13.553,2 km²azalera ditu; Coquimbo eskualdeko hiru probintzien tamainako bigarrena da.
Probintziako ibai nagusia Limarí da, 64 km-ko luzerarekin.
Biztanleria
Azken erroldan (2017), probintziako biztanleak 170.579 ziren, 12,59 biztanle/km²-ko biztanle-dentsitatearekin.
Probintziako hiri handiena Ovalle da, bere hiriburua, 2017an 111.275 biztanle zituen.
Firmin Lambot
Firmin Lambot (Florennes, 1886ko martxoak 14-Borgerhout, 1964ko urtarrilak 19) XX. mendearen hasierako txirrindulari profesional belgiar bat izan zen. Frantziako Tourra 1919 eta 1922an irabazi zuen.
Bere karrera profesionala 1908an hasi zen, urte horretan Flandria eta Belgikako txapelketak irabazi zituelarik. Frantziako Tourrean 1911 eta 1913 artean parte hartu zuen. Lehen Mundu Gerraren ondorioz, 1914 eta 1918 artean ez zen Frantziako Tourra ospatu. 1919an oso baldintza kaxkarretan ospatu zen (txikitutako errepideak, antolakuntza ezin okerragoa, eta, gerraren ondorioz, formaz kanpo zeuden txirrindulariak). Proba 11 txirrindularik baino ez zuten amaitu. Lambot bigarren izan zen itzuliaren zati gehienean zehar, baina lehenengo postura iritsi zen ordurarte liderra zen Eugène Christophek lasterketa bere bizikletaren matxura bategatik utzi ondoren.
1919ko edizioan sortu zuen Henri Desgrangek gaur egun hain ospetsua den maillot horia, itzuliko liderra identifikatzen duena. Eugène Christophe izan zen maillot horia jantzi zuen lehena, podiumera maillot horrekin igo zen lehena Firmin Lambot izan zen arren.
1920 eta 1921eko edizioetan parte hartu ondoren, 1922koan berriz irabazi zuen lasterketa, oraingoan ere, arerio baten bizikletaren matxura baten ondorioz. Une horretan 36 urte zituen, oraindik, Itzuli Handi hau irabazi duen txirrindularirik zaharrena delarik.
Palmaresa
1908
1913
1914
1919
1921
1922
Teresa Pàmies
Teresa Pàmies Bertran (Balaguer, Katalunia, 1919 ko urriaren 8a - Granada, 2012 ko martxoaren 13a) emakume idazle, kazetari eta ekintzaile katalana da.
Biografia
Bere aita, Tomàs Pàmies, Bloc Obrer i Camperol (BOC) talde marxistaren buruzagi nabarmena izan zen, eta eragin handia izan zuen Teresarengan; 10 urterekin BOCen aldizkaria saltzen ibiltzen zen kalean. Ikasketak utzi eta joskintza ikasi zuen. 1937an Joventuts Socialistes Unificades de Catalunya (JSUC) erakundean sartu zen, eta bertan Aliança Nacional de la Dona Jove (1937-1939) taldearen sortzaileetako bat izan zen eta Juliol buletinean idazten zuen. 17 urterekin Monumentalean egindako mitin ospetsu batean parte hartu zuen, Federica Montseny, Dolors Bargalló, Margarita Nelken eta Lluís Companys en ondoan.
Espainiako Gerra Zibila bukatuta Frantziara erbesteratu behar izan zuen aitarekin batera, eta, Magnac-Laval-eko errefuxiatuen kanpalekutik ihes egin ondoren, Bordele ra iristea lortu zuen, Dominikar Errepublikar a zihoan itsasontzia hartzeko. Handik Kuba ra eta Mexiko ra joan zen. Mexikon sei urtez bizi izan zen, eta kazetaritza ikasi zuen unibertsitatean. 1947an Mexikorik Belgrad era joan eta han irratian ibili zen lanean urtebetez. Aurrerago Praga Irratia n ere lan egin zuen, hamar urtez, gaztelaniazko eta katalanezko emisioetako erredaktore. Erbestetik Serra d'Or eta Oriflama aldizkarietarako kolaborazioak egiten zituen. 1960an Frantziara aldatu zen, eta erbestealdiko azken hamabi urteak han eman zituen.
1971n itzuli zen Kataluniara eta idazten lan egin zuen. Hedabide batzuetako kolaboratzailea izan zen (Avui egunkaria, Presència aldizkaria, Catalunya Ràdio). Kolaborazio horien bildumak dira Opinions de dona (1983) eta ''La vida amb cançó. Cròniques radiofòniques'' (1999).
Lanak eta sariak
Teresa Pàmiesen literatura ibilbidea 50 urtetik gora zituela hasi zen, eta halere 40 liburu baino gehiago idatzi (batzuk gaztelaniaz), 20 bat itzuli eta iritzi artikulu ugari argitaratu zituen. Idazlan gehienetan ageri da ukitu autobiografikoa eta ezkerreko militantearena, bai eta gerra eta erbestearen gaiak ere. Herri hizkera erabiltzen du, erreza, irakurle gehienengana iristeko asmoarekin. Berak aitortu zuen ez zuela bere burua idazletzat hartzen, bere belaunaldiko kronika egilea izan nahi zuela, besterik gabe.
Hauek dira bere lan nagusiak:
Beste sari batzuen artean, aipagarriak dira Creu de San Jordi saria, 1984an Kataluniako Generalitateak emana, 1997an Bartzelonako Ohorezko Domina jaso zuen, 2001ean Katalanezko Letren Ohorezko Saria eta 2006an Manuel Vázquez Montalbán Saria.
Song dinastia
Song dinastia Txinan 960tik 1279ra agintean egon zen dinastia da.
960an Iparraldeko Zhou dinastiako Zhao Kuangyin militarrak Song dinastia sortu zuen Tang dinastiaren ondoren egon ziren bost dinastien ondorengo moduan. Kaifengen ezarri zuen hiriburua eta hegoaldeko hainbat erreinu konkistatu zituen Txinak Tang dinastiarekin izan zuen boterearen parte bat berreskuratuz. Komertzioa izugarri hasi zen eta diruaren erabilera normalizatu. Dinastia honen agintean khitan, tangut eta yurchen herriek euren estatuak sortu zituzten iparraldean. Azkeneko herri honek 1127an Song dinastia hegoaldera mugiarazi zuen. Hiru herri hauek txinatarren dinastia eredua ezarri zutenez txinatar historialarientzat dinastien zerrendatan agertzen dira.
1127tik 1279ra Hegoaldeko Song erresuma sortu zen, iparraldetik ihes egitean. Hiriburua Hangzhoun jarri zen. Inoiz ez zuten lortu iparraldea bereganatzea.
Txinaren batasuna 1279an gertatu zen, baina mongoliarrek bai iparraldea bai hegoaldea konkistatu zutelako.
Labeo horie
Labeo horie Labeo generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Para siempre!
Para siempre! Arkada Social musika taldearen 2. diskoa da, 2003. urtean taldeak berak argitaratutakoa. Disko hau agur birarako argitaratu zen.
Sustrai
Botanikan, sustraia, zaina edo erroa klorofilarik gabeko landare-organoa da. Landarea finkatzen eta honek hazkunderako behar dituen ura eta gatzak zurgatzen dituena.
Meristemo primarioa kaliptraz babesturik dauka eta sustrai-puntan kokatzen da. Enbrioiaren sustraiari sustraixka deritzo eta, garatzen denean, sustrai nagusia eratzen du. Kimu batetik eratzen den lehen sustraia sustrai nagusia da; bere adarrei albo-sustrai esaten zaie. Zenbait espeziek ardatz-formako sustrai handi bakar bat dute, eskuarki beherantz hazten dena eta albo-sustrai ugari dituena. Beste zenbaitek sustrai barreiatuak dituzte, tamaina bertsuko sustrai mehe ugari.
Sustraiaren funtzioak
Sustraiek hainbat funtzio dituzte, baina hiru dira funtzio nagusiak: xurgapena, eroapena eta ainguraketa.
Landare-espezie askoren sustraiek elikadura-erreserben biltegi-funtzioak bete ditzakete, hala nola: batata, erremolatxa, manioka eta beste asko.
Joseba Leon
Joseba Leon (1977ko irailaren 25a), bizkaitar txirrindularia da. Mendi bizikleta n eta ziklo-kross ean nabarmendu da. Euskadiko Opena irabazi du.
1998
Bilbo
Berriz
San Millan eliza (Zuriain)
San Millan eliza Esteribarko Zuriain lekuan XV. mendeko kristiau eliza bat da.
Eraikina
Epistolaren aldetik sartzen da, zirkuluerdiko arku molduratuko atea du, eta, aurretik, arkupe gangaduna, kanoiarekin.
Vera Krepkina
Vera Samuilovna Krepkina (Kotelnitx, Kirov oblasta, 1933ko apirilaren 15a - Kiev, 2023ko apirilaren 25a) errusiar-ukrainar atleta izan zen.
Sobietar Batasuneko taldearekin lehiatu zen 1952, 1956 eta 1960ko Udako Olinpiar Jokoetan. Hiru jokoetan laugarren geratu zen 4 × 100 metroko lasterketan. 1960ko jokoetan, ezustean irabazi zuen urrezko domina luzera jauziko proban, 6,37 metroko distantziarekin. Gainera, errekor olinpikoa izan zen.
Erretiratu ondoren, haurren atletismoko entrenatzaile lanetan aritu zen Ukrainan.
Palmaresa
Olinpiar Jokoak Europako txapelketak
Koichi Usui
Koichi Usui (碓井 幸一, 1970eko martxoaren 30a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako JEF United Ichihara.
Cass konderria (Ipar Dakota)
Cass konderria (Cass County) Ipar Dakotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Fargo da. 2010eko zentsuaren arabera 149,778 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Cass konderriak 457,884 kilometro koadro ditu. Horietatik 767 ura dira. Beste 457,117 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 32,71 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 149,778 pertsonetatik 138,545 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 3,015 dira. 3,372 beltzak edo afroamerikarrak. 1,681 amerikar natiboak ziren eta 49 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 3,524 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 140 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 2,467 pertsonek kokatzen zuten.
Fausto Garagartza
Fausto Garagartza Dugiols (Hondarribia, 1833 - Madril, 1905) gipuzkoar farmazialari eta politikaria izan zen. Santiagoko Unibertsitateko eta Madrilgo Unibertsitateko katedraduna ere, dekanoa izatera iritsi zela.
Notaden
Notaden anfibio genero bat da, Anura ordenaren barruko Limnodynastidae familian sailkatua.
Chlorurus enneacanthus
Chlorurus enneacanthus Chlorurus generoko animalia da. Arrainen barruko Scaridae familian sailkatzen da.
Ramón Lekuona
Ramón Lekuona Bordegarai (Hondarribia, - Donostia, ) gipuzkoar futbolaria izan zen, erdilari moduan aritu zena.
Guillermo Vio
Guillermo Vio Dominguez (Sopela), Willyrex izenez ezagutua, bizkaitar irakasle eta politikaria da. Asti-Leku Ikastola n irakaslea izan zen. Sopela ko udalean aholkulari eta 2015eko hauteskundeetan alkategai eta zinegotzi.
Étriac
Étriac Frantziako udalerria da, Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Étriac udalerrian erroldatutako biztanleak 186 ziren. Familiak 74 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 27 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 31 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 91 etxebizitza zeuden, 75 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 89 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 75 etxebizitza nagusietatik 57 bere jabearen bizilekua ziren, 16 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 3 etxek bi zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 29 etxek lau zituzten eta 34 etxek bost zituzten. 68 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 29 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 41 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 114 ziren, horien artean 91 aktiboak ziren eta 23 inaktiboak ziren. 91 pertsona aktiboetatik 89 lanean zeuden (47 gizon eta 42 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 23 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Étriac udalerrian 71 unitate fiskal zeuden, 185,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.744 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Étriac udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 700 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hammeren lurmuturra
Hammeren edo Hammerknuden lurmuturra Danimarkako Bornholm uhartearen iparraldeko puntan dagoen lurmuturra da. Sæne Bugt badia babesten du eta 26 metrotako altuera dute itsaslabarrak ditu.
Etimologia
Hammerknuden izenak "mailu itxurako granitozko harkaitza" esan nahi du euskaraz.
Natura Erreserba
Hammeren lurmuturraz gain beste elementu geografiko batzuk ere babesturik daude, hala nola Bornholm uharteko aintzirarik handiena den Hammersø eta 84 metroko garaieradun Stejlebjerg muinoa ere bai.
Polizia Federala (Austria)
Austriako Polizia Federala (alemanieraz Bundespolizei) Austriako herrialde osoko segurtasun publikoaz arduratzen den polizia federal nazionala da. Polizia hau, 9 Probintzia Polizia Komandoetan banatzen da. Hauek dira komandoak eta bat egiten duten probintziak. Hau da komando-eremu eta probintziak berdinak direla.
Extremoz
Extremoz Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Norte estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
C-2 linea (Sevillako Renfe Aldiriak)
Sevillako Renfe Aldiriak sarearen C-2 linea sarean aurreikusitako bost lineetako bat da. Cartuja eta Santa Justa geltokiak lotzen ditu, Cartuja uhartea zuzenean lotzen du, Sevillaren ekialdean, Santa Justa trukagailuarekin
Sareko linearik laburrena da. 1992an inauguratu eta ezabatu zen eta 2012ko otsailaren 2an berrinauguratu zen.
Historia
1980an, "Trenbide Aldirien Plana" onartu zen, Renfe Aldiriaken lehen 12 sareak garatzeko, horien artean Sevilla dagoelarik. 1989an, Javier Bustunduy RENFEko "aldiriko" unitate operatiboko lehen zuzendari bihurtu zen, sare horien sorrera sustatuz. Asmoa zen egungo trenbide-zerbitzuak birmoldatzea eta hiri handien inguruan beste zerbitzu berri batzuk sortzea, metropoli-garraio erakargarri eta moderno bat sortuz. Beste helburu bat zen herritarrek autoa etxean uztea eta, horren ordez, trenez joatea. Izan ere, lehen uste zen trenak erdiguneraino baino ez zirela iritsi behar, eta asmoa zen erabiltzaileek "nahierara" aukeratu ahal izatea trenetik jaitsiko ziren tokia, haien helmugaren arabera, eta beste garraiobide batzuk hartu ahal izatea, hala nola metroa.
Orduan, bi linea inauguratu ziren: linea eta linea. Hala ere, 2 zenbakia erabili gabe geratu zen. Hau da, 1992ko Sevillako nazioarteko erakusketan linea bat behin-behinean sortzea aurreikusita zegoelako, hala gertatu zen. Expoko lehen egunean prest zegoen, eta azken egunean azken kilometroak egin zituen.
2011ko abenduaren 2an, linea berriz ireki zen puntualki Davis Kopako finalean zehar Estadio Olinpikoari zerbitzua emateko, bi egun beranduago berriz itxi zuen arren. Ez zen ahsta izango hurrengo urteko, 2012, otsailaren 20an, behin betiko inauguratuko zenean.
Goiburuak
lineak bi goiburu ditu:
Geltokien izena
Sevillako aldiriko geltokiak Espainiako trenbide sare orokorrarenak dira eta ADIF -ek kudeatzen ditu. Hala ere, nasetan RENFE aldirikoren seinaleak ikus daitezke.
Ustiapena
Bidearen 13 kilometroek, 1 668 mm-ko zabalerakoak, lurrazaleko beste batzuekin konbinatutako lurpeko zatiak dituzte. Azken horietan, trenbidea gainerako garraioetatik bereizitako plataforman igarotzen da beti. Ibilbideak 4 geltoki ditu: bat lurpean eta hiru lur gainean.
Ordutegiak
Ordutegiak egunaren, orduaren eta eskariaren arabera aldatzen dira. Hemen kontsulta daitezke.
Batez besteko denborak
Ibilbideko batez besteko denborak adierazgarriak dira, eta trafikoaren edo beste ezusteko batzuen arabera alda daitezke.
lineak Cartuja geltokia honako hauekin komunikatzeko aukera ematen du:
Flota
Sevillako aldiriko trenen sarea RENFEk ustiatzen du.
Tarifak
Linea horri Sevillako Renfe Aldiriaren tarifak eta zonifikazioa aplikatzen dizkiote.
Guneak
Sevillako Renfe Aldiriak sarearen linea eremu batatik igarotzen da, honela mugatuta:
Turismoa
Ibilbidean zehar, lineak interes turistikoko hainbat lekurekin lotzen du:
Etorkizuna
Bestalde, Blas Infante geltokia linearen buru gisa utz daiteke, Jardines de Hércules kaltetan.
Horrekin guztiarekin, aurreikusten da urtean 10 000 erabiltzaile gehiago izango direla sarean.
Era berean, Sevillako aireportuarekin tren-konexio bat eginez gero, aireportua metroaren sevilla2linearen bidez lotuko da, baina azkenean ez da egingo.
Horrela, guztira 4 geltoki izatetik 11 edo 16 izatera igaroko litzateke, linearik laburrena izatetik bigarren luzeena izatera (edo hirugarrena, aireporturako sarbidea gauzatzen den ala ez kontuan hartuta). Bidaiari kopuruari dagokionez, nabarmen handituko litzateke Sevillako aireportura datozen edo bertara doazen turista eta bizilagunei eta Cartuja uharteko langileei esker; izan ere, ikerketa baten arabera, Blas Infanteraino zabalduz gero, Guadairara edo aireportura hedatuko ez balitz, 10 000 erabiltzaile baino gehiago izango lituzke lineak.
Xabier San Sebastian
Xabier San Sebastian Lasa (Tolosa, ) gipuzkoar txirrindularia da, 2014tik aurrera profesionala dena.
Todtmoos
Todtmoos Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Ariosoma gilberti
Ariosoma gilberti Ariosoma generoko animalia da. Arrainen barruko Congridae familian sailkatzen da.
Sabino Arana Sariak
Sabino Arana Sariak Sabino Arana Fundazioak urtero ematen dituen sariak dira. Sarion helburua da gizartea zerbitzatzeko borondate irmoagatik nabarmendu diren gizabanako, erakunde nahiz taldeak omentzea.
Lehendabizikoz 1988an eman zuten, eta urtero sarituek Juan Puigdollers eskultore katalanak egindako Sabin Aranaren irudia duen urrezko domina jasotzen dute.
Hona hemen saridunen zerrenda:
Piazza del Campo
Historia
Hiriko bizitza publikoaren ardatz izan zen eta izaten jarraitzen du. Plaza XIII. mendearen aurretik sortu zen merkatu gisa. Siena osatzeko elkartu ziren hiru muinotan banatuta bizi ziren komunitateen topagune gisa izan zen, ondoko malda batean; komunitateak hauek ziren: Castellare, San Martino eta Camollia. Sienak agian etruskoen lehenagoko asentamenduak izan zituen, baina ez zen erromatarren kokapen garrantzitsua izan; ondorioz, piazza ez dago garai bateko foro erromatar baten gunean, batzuetan iradokitzen den bezala. 1349. urtean adreilu gorriekin zolatu zen. Adreilu horetan arrain hezurren marrazkiak egin ziren; halaber, trabertinoz, hamar lerro marraztu ziren. Hamar lerro horiek enparantza bederatzi sailetan banatzen dute, puntu batetik sortuak: Palazzo Pubblico aurrean dagoen isurbidetik edo gavinone. Zenbaki horrek Noveschiren araua sinbolitzaten dituzte; Noveschiak, Bederatziak, edo Governo dei Nove, Sienako urrezko garaian, 1292tik 1355era, gobernatu zuten eta urte haietan enparantza diseinatu zuten.
Plazako monumentuak
Enparantza eraikin dotoreez inguratuta dago:
Notophthalmus
Notophthalmus anfibio genero bat da, Caudata ordenaren barruko Salamandridae familian sailkatua.
2013 Tucapel
2013 Tucapel asteroide gerrikoan aurkitutako 2013. asteroidearen izena da. 1971ko urriak 22an aurkitu zuten Carlos Torresek eta J. Petitek Cerro el Robleko behatoki astronomikotik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1971 UH4 zen. Bere izena Tucapelgo guduarengatik jaso du.
Chlorurus frontalis
Chlorurus frontalis Chlorurus generoko animalia da. Arrainen barruko Scaridae familian sailkatzen da.
Terpsiphone corvina
Terpsiphone corvina Terpsiphone generoko animalia da. Hegaztien barruko Monarchidae familian sailkatua dago.
Milton Glaser
Milton Glaser (New York, 1926ko ekainaren 26a - ibidem 2020ko ekainaren 26a) estatubatuar diseinatzaile grafikoa izan zen.
Bere gurasoak hungariar juduak ziren. 1954an Push Pin Studiosko sortzaileetako bat izan zen. Glaser bi zuzendarietako bat izan zen hogei urtez. 1974an Glaser Inc sortu zuen eta 1983an WBMG.
Bere ibilbidean Glaserrek 400 poster baino gehiago diseinatu ditu. Diseinu ikonikoen egilea izan zen: I Love New York, Bob Dylanen poster psikodelikoa, DC Comics, Stony Brook Universitatea, eta Brooklyn Brewery.
Neuvy-Sautour
Biztanleria
2007an Neuvy-Sautour udalerrian erroldatutako biztanleak 963 ziren. Familiak 408 ziren, horien artean 129 pertsona bakarrekoak ziren (39 bakarrik bizi ziren gizonak eta 90 bakarrik bizi ziren emakumeak), 161 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 98 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 542 etxebizitza zeuden, 417 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 77 bigarren erresidentzia ziren eta 48 hutsik zeuden. 526 etxeak ziren eta 15 apartamentuak ziren. 417 etxebizitza nagusietatik 360 bere jabearen bizilekua ziren, 48 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 20 etxek bi zituzten, 76 etxek hiru zituzten, 120 etxek lau zituzten eta 198 etxek bost zituzten. 337 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 189 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 178 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 596 ziren, horien artean 425 aktiboak ziren eta 171 inaktiboak ziren. 425 pertsona aktiboetatik 386 lanean zeuden (221 gizon eta 165 emakume) eta 41 langabezian zeuden (19 gizon eta 22 emakume). 171 pertsona inaktiboetatik 68 erretiraturik zeuden, 36 ikasten zeuden eta 67 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Neuvy-Sautour udalerrian 443 unitate fiskal zeuden, 1.018,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.231 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 57 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 15 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 22 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 banku bulegoak, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 igeltseroak, 2 margolariak, 2 zurginak, 5 iturginak, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia, 1 albaitaria eta 2 jatetxeak.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Neuvy-Sautour udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Tunau
Tunau Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Ariosoma howensis
Ariosoma howensis Ariosoma generoko animalia da. Arrainen barruko Congridae familian sailkatzen da.
Molí Nou-Ciutat Cooperativako geltokia
Molí Nou | Ciutat Cooperativa Bartzelonako metroa eta Kataluniako Aldirien geltoki bat da, Sant Boi de Llobregat udalerrian dago.
Yoshiyuki Morisaki
Yoshiyuki Morisaki (森崎 嘉之, 1976ko apirilaren 20a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako JEF United Ichihara.
Lobato (Paraná)
Lobato Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
François Michel Le Tellier de Louvois
François Michel Le Tellier (Paris, 1641eko urtarrilaren 18a - Versailles, 1691ko uztailaren 16a), Louvoisko markesa, frantziar politikari eta estatugizona izan zen. Ministerio ezberdinetan aritu zen Luis XIV.a Frantziakoaren erregealdian. Gerrako estatu idazkaria izan zen 1662-1691 bitartean.
Bizitza
Michel Le Tellierren semea zen, eta harekin ibili zen gaztetan. 15 urte baino ez zituelarik, Gerrako estatu idazkari izendatu zuten, kargua 1677 arte bete ez bazuen ere. 1672an, Estatu ministro kargua hartu zuen, eta Errege Kontseiluan sartu zen. Gerrako estatu idazkari bilakaturik, erreforma handiak egin zituen, herrialdeetako milizia berezien antolamendua besteren artean. Jean-Baptiste Colberten aurkaria izan zen, eta haren kontrako azpijokoetan parte hartu zuen. Garrantzi handiko kanpaina militarrak gidatu zituen: Alemaniako Palatinatuaren suntsipena (1679), Genovako bonbardaketa (1684) eta dragonnades edo protestanteen aurkako sarraskiak (1685). 1683an, Eraikuntza, Arte eta Eskulangintza superintendente postua lortu zuen, eta Versaillesko jauregiaren eraikuntza lanak zuzendu zituen. 1691n hil zen, erregeren uste ona galtzekotan zegoela, etsai asko baitzituen.
Kenji Kodama
Kenji Kodama (小玉 謙次, 1976ko maiatzaren 9a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako JEF United Ichihara.
Villamandos
Villamandos Leongo Herriko udalerri bat da, Leongo probintzian kokatuta. eskualdean dago, itsas mailatik metrora, eta -ko azalera hartzen du.
Yuan dinastia
Yuan dinastia, ofizialki Yuan Handia (, Yeke Yuwan Ulus) Kublai Khan mongoliarrak Txina konkistatu ostean sortu zuen dinastia da.
Villamandos
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 341 biztanle zituen. biztanle zituen.
Yuan dinastia
Mongolak herri altaiko nomada ziren, baina konkisten bidez munduan inoiz izan den inperiorik handiena eratzea lortu zuten. Inperioaren mugak Europa ziren mendebaldean, Iran hegoaldean eta Txina ekialdean.
Genghis Khanek xiak konkistatu zituen, eta haren seme Ogedei Khanek jinak 1234an. 1271an Kublai Khanek Yuan dinastia sortu zuen Beijingen. 1279an Song dinastia garaitu zuen guztiz. Garai hartan Ibai Horiak sorturiko uholdeek eta izurriteek gosea eta gaixotasunak ekarri zituzten. Hori dela eta, ezegonkortasun handiko epea hasi zen.
Ainhoa Berasaluze
Ainhoa Berasaluze Correa (Eibar, Gipuzkoa, 19--) soziologian doktorea eta gizarte langintza arloko ikerlaria da.
Ibilbidea
Gizate Langintzan diplomatua da, eta Oinarrizko Gizarte zerbitzu etako gizarte langile bezela lan egin zuen hainbat urtetan. Antropologia n lizentziatua eta Soziologian doktorea da Euskal Herriko Unibertsitatea n.
Unibertsitateko irakaslea da eta Gizarte langintzaren inguruko ikerlan asko argitaratu ditu.
Araba ko Gizarte Langintzaren Elkargoko kidea da.
Labeo kawrus
Labeo kawrus Labeo generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Nototriton
Nototriton anfibio genero bat da, Caudata ordenaren barruko Plethodontidae familian sailkatua.
Tuningen
Tuningen Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Emakume Master Cup
Emakume Master Cup emakumezko pilotarien esku-huskako pilotako Euskal Herriko txapelketa da, 2017an abiatua. Binakako eta lau eta erdiko modalitateetan jokatzen da. Lehiaketa irekia da, nahi duten emakume guztiek eman dezakete parte hartzeko izena, Euskal Herritik kanpokoek ere. Emakume Master Cup da emakumezkoen pilotaren mugarri nagusia, egun.
Historia
Esku huskako pilotan emakumezkoak eskola kiroletik gorako kategorietan erabat baztertuta zeudenez, haien jokoa sustatu nahian 2017an Euskal Herriko txapelketa nagusi hau antolatu zen. Otsaila eta martxoa artean esku huskako binakako txapelketa jokatu zen; eta azaroa eta abendua artean, lau eta erdikoa.
2018ko binakako txapelketarako, elite mailan zortzi bikote aritu ziren lehian; eta promozio mailan, 42 bikote. Arabako, Bizkaiko, Gipuzkoako, Nafarroa Garaiko, Aragoiko, Asturiasko, Errioxako eta Valentziako pilotariak lehiatu ziren. Otsailaren 4an hasita, lehen kanporaketak Gasteizen, Markinan, Larrabetzun eta Zamudion jokatu ziren; finalerdiak, Oñatin; eta finala, martxoaren 25ean, Eibarko Astelena pilotalekuan. Pilotaleku horretan lehen aldiz jokatu zuten esku huska emakumeek. Sarrera dohainik izan zen, eta bete egin zen pilotalekua: 1.220 ikusle izan ziren harmailetan.
2019an bakarkakoan bi final jokatu ziren, bata pilota goxoarekin eta bestea pilota mistoarekin.
Arkitektura brutalista
Brutalismoa edo Arkitektura Brutalista 1950tik 1970era zabalkunde handia izan zuen estilo arkitektonikoa da. Estilo berria Neues Bauen mugimendutik sortu zen eta, hasiera batean, Le Corbusier arkitekto suitzarraren lanetan oinarritu zen, bereziki Unité d'Habitation eraikuntzan, eta Eero Saarinenen lanetan. Izena béton brut edo 'hormigoi gordin'kontzeptutik dator; Le Corbusierrek erabili zuen kontzeptu hori bere materialen aukeraketa definitzeko. Reyner Banham kritikari britaniarrak hitza hartu zuen mugimendu berria definitzeko, brutalismo bezala (ingelesez brutalism) izendatzeko.
Teoria
Brutalismoa estilo arkitektonikoa bezala haren sortzaileek, tartean Alison eta Peter Smithson, defenditzen zituzten gizarte utopiekin identifikatu zen. Brutalimoaren ideia materialeen erabilerari egiten dio erreferentzia, hau da, material gordinak. Mugimenduak Bigarren Mundu Gerraren ondoren indarra hartu zuen baina ez zuen herrikoia izatea lortu.
Ezaugarriak
Eraikuntza brutalistak errepikatzen diren angelu-formako geometriaz antolatzen dira. Gehien erabiltzen den materiala hormigoia da eta, askotan, egurrezko moldeen testurak bistan uzten dira. Izan ere, hormigoia ez da erabiltzen den material bakarra; garrantzitsuena itxura gogorra izatea eta eraikuntzaren egituran erabili diren materialak nabarmen uztea da. Alison eta Peter Smithson arkitektoek egindako etxeetan, adibidez, material desberdin asko topa ditzakegu, adreiluak, kristala, altzairua, harri lakarra...
The Quick and the Dead
The Quick and the Dead 1995ean filmaturiko ez ohiko spaghetti western bat da, Sam Raimik zuzendutakoa. Protagonistetako batzuk Sharon Stone, Gene Hackmann, Russell Crowe eta Leonardo DiCaprio dira. Gidoia Simon Moorek idatzi zuen.
Istorioa
Kanpotar misteriotsu eta eder bat, Ellen (Sharon Stone), Mendebalde Urrun amerikarreko hiri txiki batean agertu da eta lehiaketa arriskutsu batean parte-hartzeko izena eman du. Lehiaketa horretan, alde guztietako pistolariek euren biziak arriskuan jartzen dituzte, ospea eta aberastasuna lortzeagatik. Ellenek lehiaketa horretan parte hartzeko dituen arrazoiak haratago doaz... John Herodez (Gene Hackman) mendekatu nahi du, hirian nagusi den eskrupulurik gabeko gizon anbiziotsu bat, urte batzuk lehenago bere familiari egin zion zerbaitengatik.
Peluxefilia
Peluxefilia peluxeak tartean dituen parafilia sexual bat da. Peluxefilo askok euren peluxeei zuloak egiten dizkiete sexu-jostailuek izaten dituztenen antzera, eurekin harreman sexual bat izateko aukera izateko. Peluxefiloei Interneteko kulturan plushies deitzen zaie nahiz eta horietako batzuek ez dute zertan interes sexuala izan peluxeengan.
Objektufilia mota bat da.
Furryak
Peluxefilia, sarri, furry taldeen ekintzatzat hartu ohi da, betez ere 2001ean Vanity Fair aldizkariak furry komunitatea eta peluxefilia lotu zituenetik. 1998an 360 furry komunitateko kideri egindako inkesta batean ikusi zen euren kidegoaren %1ek baino ez zuela bere burua peluxefilo gisa izendatzen (hau da, lau pertsona).
Chlorurus genazonatus
Chlorurus genazonatus Chlorurus generoko animalia da. Arrainen barruko Scaridae familian sailkatzen da.
Hirokazu Goshi
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashiwa Reysol.
Sakka
Sakka edo Saqqa (سكا: istiluak) Damaskoko hego-ekialdeko herrixka bat da, Ghouta eskualdearen ertzean, Siriako Damaskoko nazioarteko aireportuaren ipar-mendebaldean.
Tell Sakka (Sakka muinoa) izeneko gune arkeologikoa dago bertan. Jauregi baten hondakinak aurkitu ziren han K.a. 1800 eta 1600 artean eginak. Egiptoarrek inguruan zuten eraginaren frogak erakutsi ditu indusketak. Aztarna arkitektonikoak Qatnakoen antzekoak dira. Damaskoko eremuan berreskuratu zen lehen taula kuneiformea Tell Sakkan aurkitu zen. Mariko artxiboetako estilo kuneiformearen antzekoa du, eta Zimri-Lim izeneko errege batez hitz egiten du. ç
Elixabete Imaz
Miren Elixabete Imaz Martínez,(Errenteria, 1969) amatasuna aztertu duen euskal antropologoa da.
Blanhac (Gironda)
Blanhac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Blaignac udalerrian erroldatutako biztanleak 257 ziren. Familiak 100 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 119 etxebizitza zeuden, 108 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 115 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 108 etxebizitza nagusietatik 88 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 4 etxek hiru zituzten, 33 etxek lau zituzten eta 65 etxek bost zituzten. 94 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 44 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 59 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Blaignac udalerrian 108 unitate fiskal zeuden, 274 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.201 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
2000. urtean Blaignac udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 180 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Sodio sulfato
Chemical compound Sodio sulfatoa (sodio sulfatoa edo sosa sulfatoa izenez ere ezaguna) Na2SO4 formula duen konposatu inorganikoa da, baita erlazionatutako hainbat hidratorekin ere. Forma guztiak uretan oso disolbagarriak diren solido zuriak dira. Urteko 6 milioi tonako ekoizpenarekin, dekahidratoa produktu kimiko garrantzitsu bat da. Batez ere, betegarri gisa erabiltzen da etxeko arropa garbigarrien hautsak ekoizteko eta paper-orea egiteko Kraft prozesuan sulfuro oso alkalinoak egiteko.
Historia
Sodio sulfatoaren dekahidratoa Glauberren gatza izenez ezagutzen da Johann Rudolf Glauber (1604–1670) kimikari eta botikari herbeheretar/alemaniarrari esker, 1625ean, Austriako iturriko uretan aurkitu baitzuen. Sal mirabillis izena jarri zion (gatz miragarria) bere propietate sendagarriak direla eta; kristalak erabilera orokorreko laxante gisa erabiltzen ziren, 1900ean, alternatiba sofistikatuagoak sortu ziren arte.
XVIII. mendean, Glauberren gatza soda-errautsa (sodio karbonato) Na2CO3 ekoizteko —potasarekiko (potasio karbonato) erreakzioz— lehengai gisa erabiltzen hasi ziren. Sosa errautsen eskaria handitu egin zen, eta sodio sulfatoaren hornikuntzak gora egin behar izan zuen. Hori dela eta, XIX. mendean, sosa-errautsak ekoizteko metodo nagusia bihurtu zen eskala handiko Leblanc prozesua, sodio sulfato sintetikoa ekoizteko bitarteko nagusi gisa.
Propietate kimikoak
Sodio sulfatoa elektrostatikoki loturiko sulfato ioniko tipikoa da. Disoluzioan, sulfato ioi askeen existentzia sulfato disolbaezinak erraz sortzea adierazten du disoluzio horiek Ba2+ edo Pb2+ gatzekin tratatzen direnean:
Sodio sulfatoa ez da erreaktiboa agente oxidatzaile edo erreduktore gehienekiko. Tenperatura altuetan, sodio sulfuro bihur daiteke erredukzio karbotermikoaren bidez (sulfato termokimikoen erredukzioa (TSR), tenperatura altuko berokuntza ikatz bidez, etab.):
Erreakzio hori Leblanc prozesuan erabili zen, sodio karbonatorako desagertutako bide industrial batean.
Sodio sulfatoak azido sulfurikoarekin erreakzionatzen du azido gatz sodio bisulfatoa emateko:
Sodio sulfatoak gatz bikoitzak sortzeko joera moderatua erakusten du. Metal tribalente arruntekin eratutako alun bakarrak NaAl(SO 4 ) 2  dira (ezegonkorra 39 °C-tik gora) eta NaCr(SO4)2, alun egonkor asko osatzen dituzten potasio sulfatoaren eta amonio sulfatoaren aldean. Beste metal alkaliko sulfato batzuekin, gatz bikoitzak ezagutzen dira, besteak beste, Na2SO4·3K2SO4, naturalki aftitalita mineral gisa gertatzen dena. Sodio sulfatoa, potasio kloruroarekin erreakzioan, glaserita sortzeko erabili da potasio sulfato —ongarri gisa— ekoizteko metodo baten oinarri gisa. Beste gatz bikoitz batzuk dira: 3Na2SO4·CaSO4, 3Na2SO4·MgSO4 (vanthoffita) eta NaF·Na2SO4.
2014 Vasilevskis
2014 Vasilevskis asteroide gerrikoan aurkitutako 2014. asteroidearen izena da. 1973ko martxoak 2an aurkitu zuen Arnold Richard Klemolak Mount Hamiltonetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1973 JA zen. Bere izena Stanislaus Vasilevskis lituaniar-estatubatuar astronomoagatik jasotzen du.
Sodio sulfato
Propietate fisikoak
Sodio sulfatoak ezohiko disolbagarritasun-ezaugarriak ditu uretan. Bere disolbagarritasuna uretan hamar aldiz baino gehiago igotzen da 0 °C eta 32,384 °C artean, non, gehienez, 49,7 g/100 mL-ko iristen den. Une horretan, disolbagarritasun-kurbak malda aldatzen du, eta disolbagarritasuna ia independente bihurtzen da tenperaturatik. 32,384 °C-ko tenperatura hori —kristal uraren askapenari eta gatz hidratatuaren urtzeari dagozkionak— tenperatura-erreferentzia zehatz gisa balio du termometroa kalibratzeko.
Ekoizpena
Sodio sulfatoaren munduko ekoizpena, dekahidrato moduan soilik ia, gutxi gorabehera 5,5 eta 6 milioi tona urteko (Mt/u) artekoa da. 1985ean, ekoizpena 4,5 Mt/u-koa zen: erdia iturri naturaletatik eta erdia ekoizpen kimikotik. 2000. urtetik aurrera, maila egonkorrean 2006ra arte, ekoizpen naturala 4 Mt/u-ra igo zen, eta ekoizpen kimikoa 1,5 eta 2 Mt/u artekora jaitsi zen, guztira 5,5 eta 6 Mt/u artekora. Aplikazio guztietarako, modu naturalean ekoitzitako eta kimikoki sortutako sodio sulfatoa ia trukagarriak dira.
Iturri naturalak
Munduan dekahidratoaren (Glauberren gatza) ekoizpenaren bi herenak mirabilita forma mineral naturalekoak dira, adibidez, Saskatchewan hegoaldeko aintziretan aurkitzen den bezalakoa. 1990ean, Mexiko eta Espainia izan ziren munduko sodio sulfato naturalaren ekoizle nagusiak (500.000 tona inguru, bakoitzak), Errusia, Estatu Batuak eta Kanada 350.000 tona inguru bakoitzak. Baliabide naturalak 1.000 milioi tona baino gehiagokoak direla kalkulatzen da.
2006an, 200.000 eta 1.500.000 tona/urteko ekoizle nagusiak izan ziren: Searles Valley Minerals (Kalifornia, AEB), Airborne Industrial Minerals (Saskatchewan, Kanada), Química del Rey (Coahuila, Mexiko), Minera de Santa Marta eta Criaderos Minerales Y Derivados, Grupo Crimidesa (Burgos, Espainia), Minera de Santa Marta (Toledo, Espainia), Sulquisa (Madril, Espainia), Chengdu Sanlian Tianquan Chemical (Tianquan konderria, Sichuan, Txina), Hongze Yinzhu Chemical Group (Hongze barrutia, Jiangsu, Txina), Nafine Chemical Industry Group (Shanxi, Txina), Sichuan probintzia Chuanmei Mirabilite (万胜镇, Dongpo Barrutia, Meishan, Sichuan, Txina) eta Kuchuksulphat JSC (Altai Krai, Siberia, Errusia).
Sodio sulfato anhidroa ingurune idorretan gertatzen da tenardita mineral gisa. Poliki-poliki, mirabilita bihurtzen da aire hezean. Sodio sulfatoa glauberita —kaltzio sodio sulfato minerala— gisa ere aurkitzen da. Bi mineral horiek ez dira mirabilita bezain arruntak.
Industria kimikoa
Munduko sodio sulfatoaren heren inguru, industria kimikoko beste prozesu batzuen azpiproduktu gisa ekoizten da. Ekoizpen horren gehiengoa, kimikoki, lehen mailako prozesuari dagokio, eta, gutxiago, ekonomikoari. Industriaren ahaleginaren ondorioz, sodio sulfatoaren ekoizpena, azpiproduktu gisa, gutxitzen ari da.
Sodio sulfatoaren ekoizpen kimiko garrantzitsuena azido klorhidrikoaren ekoizpenean gertatzen da, dela sodio klorurotik (gatza) edo azido sulfurikotik Mannheim prozesuan, edo sufre dioxidotik Hargreaves prozesuan. Prozesu horietatik sortzen den sodio sulfatoari gatz pastela deritzo.
Sodio sulfatoaren bigarren ekoizpen nagusia, azido sulfurikoaren bidez, soberan dagoen sodio hidroxidoa neutralizatzen den prozesuak dira, rayona ekoizteko eskala handian aplikatzen den moduan. Metodo hori aldizka ere aplikatzen da, eta laborategiko prestaketa erosoa da.
Laborategian, sodio bikarbonatoaren eta magnesio sulfatoaren arteko erreakziotik ere sintetiza daiteke.
Hala ere, iturri komertzialak erraz daudenez eskuragarri, laborategiko sintesia ez da askotan praktikatzen. Antzina, sodio sulfatoa sodio dikromatoaren ekoizpenaren azpiproduktu bat ere izan zen, non azido sulfurikoa sodio kromatoko disoluzioari gehitzen zaion sodio dikromatoa edo, ondoren, azido kromikoa eratzeko. Bestela, sodio sulfatoa eratzen da: litio karbonatoa, agente kelatzaileak, erresorzinola, azido askorbikoa, silize pigmentuak, azido nitrikoa eta fenolaren ekoizpenean.
Sodio sulfatoa dekahidrato formaren bidez purifikatzen da, normalean, forma anhidroak burdin konposatuak eta konposatu organikoak erakartzeko joera baitu. Forma anhidroa forma hidratatutik erraz sortzen da berotze leunaren bidez.
2006an, ekoitzitako 50-80 Mt/u-ko sodio sulfatoaren azpiproduktu nagusien artean, honako hauek dira: Elementis Chromium (kromoaren industria, Castle Hayne, NC, AEB), Lenzing AG (200 Mt/u, rayon industria, Lenzing, Austria), Addiseo (lehen. Rhodia, metioninaren industria, Les Roches-Roussillon, Frantzia), Elementis (kromoaren industria, Stockton-on-Tees, Erresuma Batua), Shikoku Chemicals (Tokushima, Japonia) eta Visko-R (irion industria, Errusia).
Salgaien industriak
1970ean, AEBko prezioak ziren:30 $ tonako, 90 $ tonako gatz pastelaren kalitaterako eta 130 $ maila hobeagoetarako. Sodio sulfatoa oso material merkea da. Erabilera handiena etxeko arropa garbigarri hautsetan da, betegarri gisa, Munduko ekoizpenaren % 50, gutxi gorabehera. Erabilera hori murrizten ari da, etxeetako kontsumitzaileak gero eta gehiago aldatzen ari baitira sodio sulfatorik ez duten garbigarri trinko edo likidoetara.
Lehenago, sodio sulfatoaren beste erabilera garrantzitsu bat —batez ere AEBn eta Kanadan— egur-orea fabrikatzeko, Kraft prozesuan dago. Prozesu horretako «likore beltzean» dauden organikoak beroa ekoizteko erretzen dira, sodio sulfatoa sodio sulfurora murrizteko beharrezkoak direnak. Dena den, 1960ko hamarkadaren hasieran, Kraften berreskuratze-prozesuaren eraginkortasun termikoaren aurrerapenen ondorioz, sufrearen berreskuratze eraginkorragoa lortu zen, eta sodio sulfatoaren makillajearen beharra izugarri murriztu zen. Hori dela eta, AEBko eta Kanadako pasta-industrian, sodio sulfatoaren erabilera jaitsi egin zen 1970. urteko 1.400.000 tonatik 150.000 tonara, gutxi gorabehera, 2006an.
Beira-industriak beste aplikazio garrantzitsu bat eskaintzen du sodio sulfatoarentzat, Europako bigarren aplikazio handiena baita. Sodio sulfatoa fintzeko agente gisa erabiltzen da, urtutako beirari aire-burbuila txikiak kentzen laguntzeko. Beira urtu egiten da, eta, fintzean, beira-urtuaren bitsa sortzea saihesten du. Europan, beira-industriak, urtero modu jarraituan, 110.000 tona kontsumitu ditu 1970etik 2006ra.