cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mercuès
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 23 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 10 igeltseroak, 1 margolaria, 2 zurginak, 1 argiketaria, 3 ile apaindegiak eta 2 higiezinen agentziak.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
2000. urtean Mercuès udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 eta botika 1 bat zegoen.
Ekinodermatu
Banaketa eta habitata
Ekinodermatuen larbak, bereziki itsas izar eta itsas trikuak, pelagikoak dira, eta itsaslasterren laguntzarekin distantzia luzeak egin ditzakete, filumaren banaketa sendotuz munduan zehar.
Mercuès
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Ekinodermatu
Lokomozioa
Ekinodermatuek gehienbat oin anbulakrala erabiltzen dute mugitzeko, baina itsas triku batzuek beraien arantzak ere erabiltzen dituzte. Oin anbulakralek normalean amaieran kopadura bat edukitzen dute, eta muskuluen uzkurduraren bidez baita jariatutako mukiaren bidez ere substratura atxikitzeko gai dira. Oin anbulakralen uzkurdura eta erlaxazioei esker animalia mugitu daiteke.
Euskararen debekua
XX. mendea
1940an, epaitegi eta merkataritza guneetatik ezabatu zuten, eta urte berean, film guztiek zentsuraren kontroletik pasarazteko arauak argitaratu zituen Espainiako Zinematografia Sailak. Honakoa zioten:
Ekinodermatu
Lokomozioa
Ofiurak ekinodermaturik bizkorrenak dira, beraien diskoak igo eta urratsak ematen dituzte mugitzeko. Aurreko bi besoek substratua heltzen dute oin anbulakralen laguntzarekin, alboko bi besoek “arraun” egiten dute, eta atze-atzean dauden besoek gorputza arrastatzen dute. Besoetako arantzek trakzioa eragiten dute eta objektuen inguruan mugitzean, malguak diren besoak gauzen inguruan kiribildu daitezke. Espezie batzuk poliki ibiltzen dira puntadun oin anbulakralen bidez. Itsas izarrek oin anbulakrala joan behar duten norabiderantz luzatzen dute eta substratua hurrupatu eta eusten dute, ondoren oinak atzerantz joaten direlarik. Oin anbulakral askoren mugimenduak, olatu gisa koordinaturik, animalia mugiarazten du baina oso mantso. Itsas izar zulakari batzuek oin anbulakraletan bentosak eduki beharrean puntak dituzte, eta azkarrago mugi daitezke.
Itsas trikuek oin anbulakrala itsas izarren antzera mugitzeko erabiltzen dute. Batzuek beraien arantzak ere erabiltzen dituzte substratuan zehar mugitzeko edo ahoa dagoen gainazala bertatik altxatzeko. Itsas trikua iraulia bada, oin anbulakrala luza dezake substratua uki dezan eta bertara itsatsiko da ondoren bira emateko. Espezie batzuk arroketan sar daitezke beraien aho aparatua erabiliz eta ondorioz, gainazalean zuloak sortuz.
Itsas luzokerrak oro har animalia geldoak dira. Gainazalean mugi daitezke edo are edo lokatzean zehar zuloak eginez, horretarako mugimendu peristaltikoak egiten dituzte. Batzuek oin anbulakral txiki bat edo antzeko zerbait dute azpialdean, eta horren bidez, itsas izarren antzera mugi daitezke. Espezie batzuek beraien burua mugi dezakete ahoko garroen bidez, beste batzuek “igeri” egiteko gorputza zabaldu eta uzkurtu edo erritmikoki luzatu dezaketen bitartean. Arrakala, zulo eta gordelekuetan bizi dira eta oso gutxitan mugitzen dira horietatik. Itsas hondoko espezie batzuk pelagikoak dira eta uretan flota dezakete mintzez loturiko papilek sortzen dituzten hegalen bidez.
Krinoideo gehiengoa mugi daiteke baina itsas lirioak sesilak dira eta substratu gogorrean atxiki daitezke zurtoinen bidez. Zurtoin hori okertu daiteke eta besoak, berriz, biribildu eta zabaldu. Hala ere, espezie gutxi batzuk lekualdatzeko gai dira. Itsasoko luma batzuk gauean atera eta muino edo tontorretan pausatzen dira elikagaia daraman ur lasterraz hobeto baliatzeko. Espezie asko itsas hondoan zehar “ibil” daitezke, beraien gorputza besoen bidez igota. Askok igeri ere egin dezakete besoekin, baina gehienak sedentarioak dira.
Mercuès
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ekinodermatu
Elikadura
Elikatzeko modu desberdinak aurki daitezke ekinodermatuen artean. Krinoideo eta ofiurak iragazle pasiboak izan ohi dira, uretan sakabanatuta dauden partikulak hartuz; itsas triku gehienak larrekariak dira, itsas luzokerrak uretan zehar mugitutako eta itsas hondoan kokatutako materia organikoz elikatzen dira eta itsas izar gehienak harrapakari aktiboak dira.
Krinoideoak uretan sakabanatuta dauden elikagai partikulez elikatzen dira eta horiek harrapatzeko besoak luzatzen dituzte. Elikagaiak pinuletako oin anbulakralaren bidez harrapatzen dira, ildo anbulakraletara mugitzen dira eta azkenik, ahora joaten dira ildo horiek inguratzen dituzten zilioen bidez elikagaiak mukiz inguratuta daudelarik. Krinoideoen dieta oso gutxi ikertu da baina laborategietan diatomeoak elikatzen zaizkie.
Euryalida ordeneko organismoak uretan sakabanatuta dauden elikagai partikulez elikatzen dira, beso adarkatuak zooplanktona harrapatzeko erabiltzen dituztelarik. Ofiurek ordea, hainbat metodo erabiltzen dituzte elikatzeko, baina normalean metodo bat nagusitzen da. Batzuk, lehen aipatu bezala, uretan sakabanatuta dauden elikagai partikulez elikatzen dira, eta horiek eskuratzeko mukia, arantzak edo oin anbulakrala erabiltzen dituzte. Beste batzuk detritujaleak dira. Haragijaleak ere izan daitezke eta uretako harrapakina “lakioz” harrapatzeko gai dira, harrapakin hori beraien beso malguekin inguratuz gero. Gorputz adarrak ondoren, diskoaren azpian okertzen dira eta horrela janaria barailetatik ahora eramaten dute.
Itsas triku asko algez elikatzen dira, arroken gainazaleko alga geruza mehea beraien espezializaturiko aho aparatuaren (Aristotelesen linterna) bidez kentzen dutelarik. Beste espezie batzuek oin anbulakralaren bidez harrapatu ditzaketen organismo txikiagoak jaten dituzte. Hildako arraina ere jan dezakete baita animalietatik eratorritako bestelako elikagaiak ere. Itsas gailetak uretan sakabanatuta dauden elikagai partikulez elika daitezke baita fitoplankton, detritu, alga zati eta hondarra inguratzen duen bakterio geruzaz ere.
Itsas luzoker asko uretan sakabanatuta dauden elikagai partikulez elikatzen dira, elikagaia harrapatzeko ahoko podioak erabiltzen eta ondoren ahoko barrunbeetan partikulak indibidualki sartzen dituztelarik. Beste batzuek sedimentu kantitate handia jan dezakete, materia organikoa xurgatu eta digeritu ezin ditzaketen mineral partikulak hesteetan zehar pasatu. Honela, substratu kantitate handia nahasten eta prozesatzen dute, askotan itsas hondoan sedimentu gailur bereizgarriak sortzen direlarik. Itsas luzoker batzuk zuloetan bizi dira, burualdea bertan sartuta eta uzkia kanpoan dutela, sedimentua irentsiz eta hesteetatik zehar pasatuz. Beste zulakari batzuk burualdea kanpoan edukita bizi dira, eta detritua zuloen sarrerara erortzeko zain egoten dira edo beraien ahoko podioak erabiltzen dituzte inguruneko zaborra kentzeko.
Defentsa mekanismoak
Nahiz eta nutrizio balio baxua eta digeriezina den kaltzita asko eduki, ekinodermatuak organismo askoren harrapakinak dira, karramarro, marrazo, itsas hegazti eta beste ekinodermatuenak hain zuzen ere. Harrapakarien aurkako defentsa bezala arantzak, toxinak (berezkoak edo oin anbulakraletik ateratzen direnak) eta itsas trikuek askatzen duten itsaskorra den eta korapilatu daitekeen haria dituzte. Ekinodermatu gehienen arantzak kamutsak dira, baina Acanthaster plancirenak luzeak eta zorrotzak dira, eta ziztada-zauri mingarriak eragiten dituzte inguratzen dituen epitelioak toxinak baititu. Ekinodermatuek duten ehun konektibo mota bati esker, bigun izatetik zurrun izatera oso azkar aldatu daitekeena, ekinodermatuak arrakaletatik erauztea oso zaila da. Itsas luzoker batzuek Cuvierren tutuak izeneko hainbat ari likatsu aska ditzakete uzkitik eta harraparian inguruan korapilatu desgaitu dezan. Itsas luzokerrek batzuetan erabiltzen duten beste defentsa mekanismo bat beraien gorputzeko horma apurtzea eta barruko organo eta hesteak askatzea da. Animalia horiek birsortzeko ahalmen izugarria dutenez, galdutako zatiak geroago haziko zaizkie berriro ere. Itsas izar eta ofiurek agian autoanputazioa egin behar izaten dute erasotuak izaten direnean, izan ere beso bat askatzean harrapakariak arreta galdu dezake eta horrela animaliak ihes egin. Itsas izar espezie batzuek ihes egin dezakete gorputz atalik galdu gabe. Ez da ezohikoa luzera desberdinetako besoak dituzten itsas izarrak aurkitzea.
Ekologia
Ekinodermatuak handi samarrak eta ugariak diren ornogabeak dira, eta itsasoko ekosistema bentikoetan eginkizun garrantzitsu bat betetzen dute. Itsas trikuak animalia larrekariak dira eta jarduera hori eginez, arroka biluzien kolonizazioa eragozten da baita algak kontrolpean eduki ere. Horrela koralezko arrezifeen biodibertsitatea handiagotzen da. Itsas gaileta, itsas luzoker eta itsas izar batzuen zulaketak sedimentuak harrotu eta itsas hondoko mantenugaiak gutxitzen ditu. Zulaketa hori egiteak gainera, oxigenoa sakonera handiagotara sartzea eta konplexuagoa den maila ekologiko bat osatzea eragiten du. Itsas izar eta ofiurek koral arrezifeetan alga kapen hazkundea galarazten dute, janaria iragazten duten organismoak oztopatu baititzakete. Itsas triku batzuk arrokak zulatzeko gai dira eta bioerosio honek, labarrak ezegonkortu eta mantenugaiak ozeanora askatu ditzake. Honela zulatzen dituzte baita koral arrezifeak ere, baina karbonatozko materialaren akrezioa normalean handiagoa izaten da itsas trikuek sortutako erosioa baino. Ekinodermatuek urtero kaltzio karbonato eran 0.1 gigatona karbono harrapatzen dituztela kalkulatu da, karbonoaren ziklo globalean laguntzaile garrantzitsuak bihurtuz.
Ekinodermatuek batzuetan ekosistemetan izugarrizko eragina ekar dezaketen populazio aldaketak izaten dituzte. Adibide gisa koralak nagusitzen ziren arrezifea algak nagusitzen direnera igaro izana dugu, Diadema antillarum itsas triku tropikala hiltzearen ondorioz Kariben 1983an. Itsas trikuak arrezifeetako belarjale nagusienen artean sartzen dira, eta normalean oreka bat egoten da itsas triku eta kelp eta beste algen artean. Lehenengoa azkenengo biez elikatzen da. Harrapakarien murrizketak (igarabak, otarrainak eta arrainak) itsas triku gehiago egotea eragin dezake, aldi berean kelp basoen gehiegizko larratzea eragin eta algarik gabeko eta itsas trikuen populazioa kontrolik gabe hazi den tokiak sortzen dira. Koral Hesi Handian, azaldu ezin daitekeen fenomeno bat gertatu zen, hau da Acanthaster planci espeziearen populazioa asko igo zen. Bizirik dagoen koralen ehunez elikatzen da eta ondorioz, egundoko eragina izan zuen koralen hilkortasunean baita koral arrezifearen biodibertsitatean ere.
Ekinodermatuak organismo askoren, hala nola hezur-arrain, marrazo, eider ahate, kaio, karramarro, gasteropodo, itsas igaraba, azeri artiko eta gizakien dietan sartzen dira. Handiak diren itsas izarrak txikiagoak diren itsas izarrez elikatzen dira, eta sortutako arrautza eta larba kantitate handiak zooplanktona osatzen du. Krinoideoak ia harrapakaritzatik kanpo geratzen dira. Itsas luzoker askoren eta itsas izar batzuen gorputzeko barrunbeek organismo parasitario eta sinbiotikoen bizilekutzat balio dezakete baita arrain, karramarro, zizare era barraskiloentzat ere.
Elikagai bezala eta medikuntzan
2010ean, 313,000 ekinodermatu tona jaso ziren, gehienbat kontsumorako, baina baita Txinatar medikuntza tradizionalerako ere. Horiek nagusiki itsas luzokerrak (158,000 tona) eta itsas trikuak (73,000 tona) izan ziren. Hego ekialdeko Asiako herri batzuetan itsas luzokerrak gutiziatzat jotzen dira; ondorioz gehiegi harrapatzeko arriskuan daude. Espezie ospetsuen artean, Thelenota ananas (susuhan) eta Holothuria edulis gorria aurki ditzakegu. Espezie horiek eta beste batzuk bêche de mer edo trepang bezala ezagutu daitezke Txina eta Indonesian. Itsas luzokerrak 20 minutuz egosten dira eta ondoren bai era naturalean eta bai suaren bidez lehortzen dira. Txinan zopa gelatinatsua eta erregosia egiteko oinarritzat erabiltzen dira. Arren nahiz emeen sexu guruinak kontsumitzen dira nagusiki Japonian, Perun, Espainian eta Frantzian. Zaporea itsaski eta fruten arteko nahastura dela esan daiteke. Kalitatea kolorearen araberakoa da, hori argi edo laranja argi artekoa izan daiteke.
Ikerketan
Itsas trikuak ikerketarako erabiltzen dira, bereziki organismo eredu gisa garapenaren biologia eta ekotoxikologian. Strongylocentrotus purpuratus eta Arbacia punctulata embriologiari buruzko ikerketetan erabiltzen dira. Arrautzen tamaina handiak eta gardentasunak espermatozoideek obuluak nola ernaltzen dituzten behatzeko aukera ematen dute. Ofiurek beraien besoak birsortzeko duten ahalmena ari dira ikertzen, pertsonetan aurki daitezkeen gaixotasun neurodegeneratiboak ulertu eta tratatzeko.
Bestelako erabilerak
Nekazariek ekinodermatuen oskol edo “test” karetsuak erabiltzen dituzte karea lortzeko, bizi diren lekuetan ez da kareharririk egongo eta. Horrez gain, arrainentzako elikagaia fabrikatzeko ere erabiltzen dira. Lau mila tona animali erabiltzen dira urtero asmo horiek betetzeko. Aipatutako hori askotan itsaski ekoizleekin batera ematen da, itsas izarrek beraien produktuak jateko arriskua ekartzen baitute. Itsas izarrak bazka eta konposta egiteko ere balia daitezke baita behin lehortuta eskulangintzan ere.
Euskararen debekua
Gaur egun
Euskararen ezagutza legez zigortu nahi izan zuen 2003an Nafarroako Gobernuak. 29/2003 Foru Dekretuko 18.3 artikuluaren arabera, euskarazko lanpostuak eskuratzen zituztenek, aurrerantzean, euskaraz jakitea nahitaezkoa zuten lanpostu hutsak betetzeko deialdietan soilik parte hartu ahalko zuten, gerora Nafarroako Auzitegi Nagusiak dekretu hori bertan behera utzi bazuen ere. 2017ko ekainean, EAEko Auzitegi Nagusiak Gipuzkoako Foru Aldundiaren Euskara Planaren aurkako epaia eman zuen, bereziki diru laguntzei eta kontratazioari zegozkien ataletan.
Historian zehar, euskarari eta Espainiako beste hizkuntzei ezarritako debekuak ugari eta nabarmenak izan arren, Juan Carlos I Espainiako erregeak gaztelania inoiz ez zela inposatu adierazi zuen oihartzun publiko handiko 2001eko Cervantes sarien banaketa ekitaldian.
Euskal izenen debekua
Frantzian, errepublikar egutegiko XI. urteko sapadunaren 11ko legeak pertsonen izenak erregulatu zituen. Egun ere indarrean dirauen lege horrek historiako pertsonaia ezagunen izenak eta egutegi arruntetan (katolikoa, ortodoxoa, judua) agertzen zirenak soilik onartzen zituen. Ipar Euskal Herrian ere, gaur egun, ezin dira abizenak frantses grafiatik euskal grafiara aldatu.
Erregistroko funtzionarioaren esku uzten zen izen bat ukatzea, haren iritziz ohiturazkoa ez bazen. 1966 urtean ezarritako agindu batek onar zitezkeen izenen zerrenda zabaldu zuen, Frantzian hitz egiten ziren hizkuntzetako izenak onartuz (euskara, bretoiera, ...) besteak beste, baina 1993. urteaz geroztik erabateko askatasuna ematen zaie gurasoei izena jartzeko, funtzionarioari izen hori onartu edo ukatzeko eskumena kenduta.
2022. urtean, Gasteizko erregistro zibilean Cristina Rodríguez Ruiz epaileak ez zien utzi guraso batzuei beren alabari Hazia euskarazko izena jartzen.
Euskararen debekua eskoletan
Eskoletan euskararen erabilera zigortzeko ohiko prozedura eraztuna edo makilatxoa izan zen. Ikastetxeetako ikasgela bakoitzean eraztun bat zegoen. Irakasleak euskaraz hitz egiten entzuten zion lehenengo ikasleari jartzen zion, eta ikasle hark, berriz, euskaraz entzuten zion hurrengo ikasleari. Horrela, eraztuna ikaslez ikasle igarotzen zen, euskara zekiten eta zerabilten ikasleak elkarren salatari bihurtuta. Ikastorduak amaitutakoan, orduantxe eraztuna zuen ikasleak zigorra jasotzen zuen: atsedenik gabe edo arratsaldean zigortuta geratu, irakaslearen isekak jaso, zigor fisikoak...
Helburua zen ikasleak euskara alde batera utzi eta gaztelania barneratzea; gizarte hartan baztertu beharreko hizkuntzatzat jotzen zutena baztertu, eta prestigioa eta boterea zituen hizkuntza bereganatzea. Jende askok uste ez bezala, zigor hori ez zen frankismo garaian bakarrik erabili. Lehenengo lekukotasuna 1730ekoa da, eta Beasaingo eskolan gertatu zen. XIX. mendeko eta XX. mendearen hasierako lekukotasunak ere badira, baita Espainiako Bigarren Errepublikaren garaikoak ere. Eraztunaren zigor hori ez zen Euskal Herrian bakarrik jazo, Europan hizkuntza gutxitua zuten beste herrialde batzuetan ere erabili izan zen, hala nola Bretainian eta Galesen.
Euskaraz irakasten berriro hasi zen Espainiako Bigarren Errepublikaren garaian, lehenengo ikastolak sortzen. Eztabaida horretan, adibidez, PSOEko ordezkariek euskara kultur hizkuntza zela ukatu zuten. Hurrengo urtean, kontu bera berriro defendatu zuen Miguel de Unamunok, adibidez.
Euskararen bazterketa hezkuntza publikoan, gaur egun
Gaur egun ere Euskal Herriko leku askotan, ez da posible hezkuntza publikoan euskaraz ikastea. Nafarroako Foru Erkidegoko Euskararen Foru Legeak, adibidez, Nafarroa Garaia hiru eremutan banatzen du. 2016. urtea arte eremu ez-euskaldunean ez zegoen aukerarik D ereduan edo B ereduan ikasteko. Ipar Euskal Herrian ez dago aukerarik euskaraz osoki ikasteko hezkuntza publikoan. Trebiñun ere egoera bera da.
Nafarroa Garaiko alde mistoan, G, A eta D ereduak ditugu. 2016. urtea arte, D ereduan ikasi ahal izateko trabak oso handiak ziren, hala ere. Alde horretan, G ereduaren beherakada oso nabaria da, A eredua mantentzen bada ere, eta D ereduan eskaria eskaintza baino handiagoa da. Euskararen gorakadari aurre egiteko, Yolanda Barcinaren gobernuak ingelesa eskaini zuen, PAI eredua hain zuzen ere. Barcinak esandakoaren arabera, "PAI programaren inplantazioari esker, euskararen goranzko joera bertan behera geratu da".
Euskal Autonomia Erkidegoan, legez, 16 urterekin ikasle guztiek euskaraz eta gaztelaniaz egiten jakin beharko lukete. Hori, ordea, ez da gertatzen. Eskolak euskaldundu behar du ekimenak bildutako datuen arabera, Euskal Herri osoko hiru ikasletik bik ez dakite euskaraz derrigorrezko eskolaldia bukatuta. Araba, Bizkai eta Gipuzkoako datuak desberdinak badira ere, oro har, D ereduan ikasten duten hiru ikasletik bik lortzen dute euskaraz ondo egitea; B ereduko hirutik, batek; eta A ereduko inork ere ez.
1926ko Kontxako Bandera
1926ko Kontxako Bandera (Banderaren 34. ekitaldia) urte honetako irailaren 5ean eta 12an jokatu zen, eta Ondarroak bere bigarren Kontxako Bandera eskuratu zuen, aurreko garaipenetik 28 urtetara. 1954ko Sestaoko Iberiaren garaipenerarte bizkaitarren bi garaipen bakarrak izango ziren gainera.
Kontakizuna
Zazpi traineruk hartu zuten parte, lau gipuzkoarrek eta hiru bizkaitarrek. Ondarroak eta Hondarribiak bina traineru aurkeztu zituzten. Igande bietan Ondarroa nagusitu zen, ohorezko txandarako sailkatu zen San Juani 26 segundu atera zizkiolarik sailkapen orokorrean. Ondarroa oso ondo prestatu zen, kontserben industria indartsuaren laguntzaz arraunlari talde handi bat bildu baitzen, eta prestatzaile fisiko aitzindaien laguntzaz entrenamendu onak egiten aritu baitziren.
Plechotice
Plechotice Eslovakiako udalerri bat da, Trebišoveko barrutian kokatuta. 12,94 km²ko azalera du eta 791 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1332. urtekoa da.
Saraland (Alabama)
Saraland Alabamako hiri bat da. Mobile konderrian kokatua dago. 2010ean 13,405 biztanle zituen, 223.3 kilometro koadrotan banatuta.
Resplendor
Resplendor Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Quihi
Quihi AEBetako Texas estatuko Medina konderriko herri bat da.
Historia
Karbono-14 bidezko datazioa erabiliz, Quihi eremuan duela milaka urte asentamendu indigenak izan zirela baieztatu da. Biztanle hauek Quihi aintziraren inguruko ehiza ugaria ustiatu zuten.
Herria 1845ean sortu zuen Henri Castro lapurtar rak Quihi izeneko aintziraren ondoan. 1846an heldu ziren lehen kolonoak Alsaziakoak izan ziren.
1852ean eliza luterano a sortu zen, eta 1856ean eskola pribatu bat ireki zen.
Grigori Rasputin
Grigori Jefimovitx Rasputin (errusieraz Григо́рий Ефи́мович Распу́тин) (1869ko urtarrilaren 21agreg./urtarrilaren 9ajul., Pokrovskoie, Siberia - 1916ko abenduaren 30agreg./abenduaren 17ajul., San Petersburgo) Romanov dinastiaren azken egunetan eragin handia izan zuen errusiar mistiko bat izan zen. Mundu osoan da ezaguna Rasputin deituraz: haren etsai eta aurkariek Fraide Eroa ezizenaz deitu zuten.
Quihi
Posta bulegoa
1854an Quihin posta bulegoa ezarri zenean, lehen zuzendaria Louis Boehle izan zen. Bulego hau 1872an kendu zen, posta zerbitzua New Fountain herrira bideratuz.
20. eta 21. mendeak
1890ean Quihi Schützen Verein tiratzaileen kluba sortu zen, gaur egunean Quihi Gun Club izena daramana, AEBetako zaharrena eta konderri osoko 1.000 kide baino gehiago biltzen dituena.
Grigori Rasputin
Fraidea zen eta taumaturgo ospetsua. Nikolas II.a tsarraren emazte Alexandra Feodorovnaren konfiantzazko gizona izan zen 1905 etik aurrera. Nikolas II.ak, erabat Alexandra Feodorovnaren mende baitzegoen, itsu-itsuan jarraitu zien Rasputinen aholkuei, bi senar-emazteek uste baitzuten hemofiliak jota zegoen tsarraren seme Alexis sendatu zuela (antza, hipnosiaren bidez).
Gehyra vorax
Gehyra vorax Gehyra generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Quihi
20. eta 21. mendeak
1907an eskola berria eraiki zen, baina 1930eko hamarkadan itxi ostean udal bilgune bihurtu zen.
1936ean Texasko mendeurrena ospatu zenean, Quihik granito zko oroigarria jaso zuen, 5537 zenbakiarekin.
1940ko hamarkada n, Quihik bi denda, eliza bat eta 20 bat biztanle zituen.
Quihiko populazioak gorabeherak izan ditu urteetan zehar, baina txikia izan da beti. Gaur egunean 100 bat pertsona bizi dira bertan, gehienak jatorrizko kolonoen ondorengoak.
Grigori Rasputin
Enperadorea gizartetik bakartzea lortu zuen Rasputinek, baina une latzak bizi zituen Errusiak Lehen Mundu Gerraren hasieran, eta gauzak erabat nahasi ziren Rasputinek 1916an Stürmer hautagaia jarri zuenean kontseiluko lehendakari. Aginpide maila handiko pertsonek gogor kritikatu zuten erabakia, baina Nikolas II.a tsarrak ez zion uko egin Rasputinen laguntzari. Jusupov printzeak, Dmitri dukeak eta Purixkievitx diputatu eskuindarrak Rasputin hil zuten.
Neukieritzsch
Neukieritzsch Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Tangale
Tangale (Tangle) Nigeriako iparraldeko eskualdean hitz egiten den West Chadic hizkuntza da. Jatorrizko hiztun gehienak Akko, Billiri, Kaltungo eta Shongom, (Tokiko Gobernuaren Gombe Estatuko Nigeria estatuan) daude.
Fonolgia
Badira bederatzi bokal Tangale: bakoitzak kontraste luze eta labur bat dute. 34 hiztun kontsonante fonema daude, eta hizkuntzak kontrakoak diren bi tonu maila erabiltzen ditu. Tangalearen ezaugarri nabarmenena bokalaren harmonia da. Atzizkiak hitz batean bokal guztiak irekita edo itxita dauden kontrolatzen du.
Izenak
Izenek genero maskulino edo femeninoa dute, hizkuntza askotan bezala, baina genero desberdinetako akordio sistema (ezkutuko generoa) bakarrik ikusten da.
Izenak ez daude pluralarekin markatuta, "haur" hitzak izan ezik, irregular plural forma baitu, eta atzizkiak izen definituak markatzen ditu. Hala ere, izenek ere atzizki posesiboa hartu dezakete.
Aditzak
Hizkuntza honetako aditzek honako forma segmentalen sustraiak dituzte: CVC-, CVːC-, CV(m)CC-, eta CVC. Aditzen sustraiak bederatzi modu desberdinetako aniztasuna markatu ahal dute.
Izenordaina
Sistema pronominaletan 8 kategoria bereizten dira: hirugarren pertsona, singular eta pluralak, eta bigarren eta hirugarren pertsona (forma singularren bereizketa generoa). Hiru izenordeko independente (edo absolutu) mota daude. Subjektu izenordek ere hiru forma dituzte, TAM ezberdinetan erabiltzeko bereizten direnak. Objektuak eta zeharkako objektuaren pronominalak aditzarekin bat egiten dute. Atzizki posesiboa (edo jabedun akordioaren atzizkia) izenekin lotzen da eta posesiboa indibidualizatzen du, pronominalak beste kategoria batzuen arabera. Izenordain erreflexibo batek osatzen du, atzizki posesiboa duena.
Odomez
Odomez Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Odomez udalerrian erroldatutako biztanleak 971 ziren. Familiak 317 ziren, horien artean 49 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 33 bakarrik bizi ziren emakumeak), 91 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 140 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 37 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 337 etxebizitza zeuden, 316 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 20 hutsik zeuden. 335 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 316 etxebizitza nagusietatik 212 bere jabearen bizilekua ziren, 97 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 19 etxek hiru zituzten, 73 etxek lau zituzten eta 218 etxek bost zituzten. 228 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 139 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 125 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 638 ziren, horien artean 408 aktiboak ziren eta 230 inaktiboak ziren. 408 pertsona aktiboetatik 326 lanean zeuden (192 gizon eta 134 emakume) eta 83 langabezian zeuden (54 gizon eta 29 emakume). 230 pertsona inaktiboetatik 30 erretiraturik zeuden, 65 ikasten zeuden eta 135 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Odomez udalerrian 311 unitate fiskal zeuden, 890,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.172 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 jatetxe.
2000. urtean Odomez udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Cordylidae
Cordylidae Scincomorpha narrasti infraordenaren barruan sailkatzen den familia bat da. Saharaz Hegoaldeko Afrikan bizi dira.
K.a. 446
K.a. V. mendearen taula (K.a. VI. mende | K.a. V. mende | K.a. IV. mende)
Odomez
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Andezeno
Andezeno Italiako udalerri bat da. Turingo Hiri Metropolitanoan kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Andezenok honako udalerri hauekin egiten du muga:
K.a. 446
K.a. 460ko hamarkada | K.a. 450ko hamarkada | K.a. 440ko hamarkada | K.a. 430ko hamarkada | K.a. 420ko hamarkada
K.a. 451 | K.a. 450 | K.a. 449 | K.a. 448 | K.a. 447 | K.a. 446 | K.a. 445 | K.a. 444 | K.a. 443 | K.a. 442 | K.a. 441
Banaçac
Banaçac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lozère departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 570 etxebizitza zeuden, 386 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 143 bigarren erresidentzia ziren eta 41 hutsik zeuden. 457 etxeak ziren eta 108 apartamentuak ziren. 386 etxebizitza nagusietatik 240 bere jabearen bizilekua ziren, 128 alokairuan okupaturik zeuden eta 18 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 39 etxek bi zituzten, 77 etxek hiru zituzten, 125 etxek lau zituzten eta 143 etxek bost zituzten. 260 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 163 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 166 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 517 ziren, horien artean 430 aktiboak ziren eta 87 inaktiboak ziren. 430 pertsona aktiboetatik 400 lanean zeuden (206 gizon eta 194 emakume) eta 30 langabezian zeuden (19 gizon eta 11 emakume). 87 pertsona inaktiboetatik 37 erretiraturik zeuden, 27 ikasten zeuden eta 23 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Banassac udalerrian 412 unitate fiskal zeuden, 898,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.732 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 68 komertzioetatik, 5 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 15 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 4 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 6 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 19 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 igeltseroak, 1 zurgina, 2 iturginak, 2 eraikuntza enpresak, 2 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 1 jatetxe eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 brikolaje denda handia zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 elektrotresna denda zen eta 1 altzari denda zen.
2000. urtean Banassac udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 800 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ezpainak (alua)
Emakumearen genitaletan, ezpainak alua inguratzen duten azal-tolesturak dira, bina alde banatara. Bere funtzioa alua infekzioetatik babestea da. Kanpoaldean, ezpain handiak edo lodiak daude eta barrurago ezpain txikiak. Ezpain handietan ile pubikoa izan ohi da, baina ez ordea ezpain txikietan. Emakumezko batzuen ezpain txikiak ñimiñoak dira; beste batzuenak, berriz, protuberantzia luzetzat ageri dira. Diferentzia horiek genetikoak dira, eta ez diete inola ere eragiten sexu- edo ugalketa-funtzioei. Adibidez, Afrikako khoisan etniako emakumeek oso ezpain txiki luzeak izaten dituzte: ezpain handietatik 10 cm ere nabarmentzen zaizkie, zutik daudela. Afrikako beste zenbait tokitan, emakumeek ezpain txikiak luzatzeko prozesu bati ekin ohi diote, ezpain txiki luzeek orgasmoa erraztu egiten dutelakoan.
Ferro-hornblende
Ferro-hornblende silikato motako minerala da eta hornblende root name taldearen kidea da.
Nikki Havenaar
Nikki Havenaar (ハーフナー・ニッキ, 1995eko otsailaren 16a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Nagoya Grampus.
Thomas Wolfe
Thomas Clayton Wolfe (Asheville, Ipar Carolina, AEB, 1900ko urriaren 3a - Baltimore, Maryland, AEB, 1938ko irailaren 15a) Estatu Batuetako idazlea izan zen.
Biografia
Ipar Carolinako eta Harvardeko unibertsitateetan egin zituen ikasketak. Aldi batez Europan izan ondoren, Estatu Batuetara itzuli eta New Yorkeko Unibertsitatean irakasle izan zen.
Estatu Batuetako literatur lan autobiografiko oparoenetakoa dira haren lau eleberri nagusiak: Look Homeward, Angel (1929, Aingeru, begira etxerantz); Of Time and the River (1935, Denbora eta ibaia); The Web and the Rock (1939, Ehuna eta harria); eta You Can´t go Home Again (1940, Ezin zarete berriro itzuli). Eleberriotako pertsonaia idazlea bera da, eta heroiaren eta gizartearen arteko eztabaida dute oinarri.
Antzerkirako lanak ere idatzi ditu: The Return of Buck Gavin (1926, Buck Gavin-en itzulera) eta Mannherhouse (1948).
Bovidae
Bovidae edo bobidoak ugaztun artiodaktilo familia bat da. Behiak, antilopeak, gazelak, ardiak, ahuntzak, yakak eta antzeko animaliak biltzen ditu. Guztira 140 bat espezie ezagutzen dira. Espezie guztiak belarjaleak dira. Bai emeek bai arrek adarrak dituzte, hezur ehundurakoak. Oreinen adarrak ez bezala hauek hutsik daude. Klima epel eta tropikaletan garatzen dira hoberen.
Handienak tona bat inguruko pisua izatera iristen dira, eta 2 metroko altuera (esaterako, gaurra, bufaloa eta bisontea). Beste batzuk txikiak dira, eta 3 kilo pisatzen dute, adibidez dik-dikak. Batzuk gihartsuak dira, konparazio batera zezena; eta beste batzuk hanka luzekoak dira. Batzuk taldetan biltzen ez badira ere, hori da gehienen joera.
Guztiak Ruminantia taldekoak dira, eta urdaila antzekoa dute: helduak direnean 4 gela dituzte: zaku handi, zaku txiki, liburu-toki eta gatzagia.
José Salis
José Salis Kamino (Santoña, Kantabria, 1863ko abenduaren 1a - Irun, 1927ko abenduaren 30a) gipuzkoar pintorea zen. Dolores Salís margolari eta eskultorearen aita eta Jaime Rodríguez Salís irundar kultura gizon, artezale eta arkeologoaren aitona izan zen.
Who Killed Malcolm X?
Sei ataleko dokumentalak aparteko balioa du, beltzen komunitatearen espiritua eta nortasun kulturala islatzen dituelako. Baita garaiko AEBetan arnasten zen giro soziopolitikoa ere. Eta, bereziki, erakusten duelako Malcolm Xk gizarteratu zituen postulatuek duela mende erdiko indar berbera dutela egun.
José Salis
Bizitza
Madrilgo San Fernandoko Arte Ederretako eskolan, Bruselan eta Erroman egin zituen pinturako ikasketak. Parisa joan zen 1889. urtean, eta erabat txunditua gelditu zen han pintura inpresionistarekin. Tunisia, Aljeria, Ingalaterra, Paris eta Madrilen ibili ondoren, Madril eta Parisen izan zen 1895. urteaz geroztik egindako erakusketa garrantzitsuenetan, lagun zituen Sorolla eta Regoyos pintoreekin batera. Paisaia bikainak margotzen zituen; inpresionistena baino areago, Corot marrazkilari frantsesaren jarraitzaile zen. G. Montes Iturrioz irundar pintorearen maisua izan zen, bestalde. Lan nagusiak: Paisaje, En alta mar, Costa cantábrica, Aldea vascongada, Mar de playa, Mar de costa, Canal de la Mancha, Valle de Arratia eta Biarritz.
Solegnathus hardwickii
Solegnathus hardwickii Solegnathus generoko animalia da. Arrainen barruko Syngnathidae familian sailkatzen da.
Bartolome Rubia
Bartolome Rubia Muñoz Bartolín (1971) kamioilaria, PP-ko zinegotzi andaluziarra La Carolina herrian izan zen. Garai hartan, 1998an, asmatu zuen ETAk bahitu eta, ondoren, ihes egitea lortu zuela. Dena gezurra izan zen.
Gertakizunak
1998ko maiatzaren 28an, Bartolome Rubia Bartolín PP-ko zinegotzi andaluziarrak zabaldu zuen ETAk bahitu zuela. Sona mediatikoa berehalakoa izan zen eta gau hartan, bahitzaileengandik Irunen ihes egitea lortu zuela esanez agertu zen. Ondoren, poliziak La Carolinara eraman zuen eta han herriak txaloen artean jaso zuen. Baina gezurra zen guztia, poliziaren ikerketak berehala ikusi zuenez. Ospe publikoa irabazi nahian esandako gezurragatik, Espainiako Estatu osoan izan zen txiste iturri.
Epaitua Donostiako Epaitegian 270.000 pezetako isuna jarri zion.
Abestia
Hechos contra el Decoro musika-taldeak "Bartolo" kantua eskaini zion, Danza de los nadie musika-diskoan jasota.
Alcaucín
Alcaucín Málagako udalerria da, Axarquía - Costa del Sol eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 2.469 biztanle zituen.
Kappelen (Alsazia)
Kappelen Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Kappelen udalerrian erroldatutako biztanleak 511 ziren. Familiak 194 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 67 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 75 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
DCE
DCE (Data Communications Equipment) komunikazioan parte hartzen duen bitarteko gailua da baina ez da datu igorlea ez eta datu hartzailea ere.
Normalean, DTEaren eta transmisio-bidearen arteko bihurgailua, hau da, ekipo terminalak (DTEa) eta komunikazio lerroa konektatzen duen gailua da.
Kappelen (Alsazia)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
DCE
Sarrera
Informazioa bitarteko batek prozesatzen baldin badu, honi DCE deritzo, modema esaterako. Konputagailuei eta terminalei DTE deitzen zaie, halaber, sarearekin konektatzeko gailuei eta antzeko konexio-gailuei DCE. Eskuarki, konputagailuek eta terminalek ez dute distantzia urruneko sareko datuak bidaltzeko eta jasotzeko ahalmenik. Honelako eginkizunetarako modema (DCE) eta antzeko zirkuituak daude.
Kappelen (Alsazia)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 350 ziren, horien artean 274 aktiboak ziren eta 76 inaktiboak ziren. 274 pertsona aktiboetatik 258 lanean zeuden (156 gizon eta 102 emakume) eta 16 langabezian zeuden (8 gizon eta 8 emakume). 76 pertsona inaktiboetatik 21 erretiraturik zeuden, 22 ikasten zeuden eta 33 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
DCE
Sarrera
DCEak bitak banan-banan bidaltzeaz eta jasotzeaz arduratzen dira. DTE-a eta DCE-a kontrol- zein informazio-datuak komunikatzeko elkar konektatuta egoteaz gain (atal fisikoa), DTE-k eta DCE-k komunikazio protokolo berdinak erabiltzea beharrezkoak dituzte (atal logikoa).
Kappelen (Alsazia)
Diru sarrerak
2009an Kappelen udalerrian 195 unitate fiskal zeuden, 506 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 28.747 euro zen.
DCE
Sarrera
Honela, DTE (lokala)-DCE (lokala); DCE (lokala)-DCE (urrunekoa); DCE (urrunekoa)-DCE (urruneko) eta DTE (lokala)-DTE (urrunekoa) komunikazioak izaten dira.
Kappelen (Alsazia)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
DCE
Sarrera
DTE-DCE-en arteko komunikazioa gauzatzeko interfaze arautuak beharrezkoak dira.
Kappelen (Alsazia)
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen eta 1 zurgina.
DCE
Sarrera
DTE-ren eta DCE-ren arteko interfazeak espezifikazio mekanikoak, elektrikoak eta prozedurazkoak dauzka:
Kappelen (Alsazia)
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra altzari denda bat zen.
2000. urtean Kappelen udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 400 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Yajña
Devak asetzeko edo gurariren batzuk (kamia errituetan) lortzeko egiten da. Funtsezko elementu bat, suzko sakrifizioa deritzona da (ohi, Agni suaren jainkoari eskainia), eskaintzen zaion edozer, devengana iritsiko baita.
Esanahia
Yajña edo iagña hitza, sanskritoko iash aditzetik dator, eta honako hau esan nahi du:
Iker San Vicente
Iker San Vicente Markinez (Iruña, Nafarroa Garaia, 2001eko apirilaren 3a) Euskal herritar futbolaria da. Atzelari gisa jokatzen du.
Kirol Ibilbidea
''2023ko ekainaren 29an eguneratua. Datu ofizialak.''
Sardis City (Alabama)
Sardis City Alabamako herri bat da. Etowah konderrian kokatua dago. 2010ean 1,704 biztanle zituen, 83.8 kilometro koadrotan banatuta.
Lepidophyma cuicateca
Lepidophyma cuicateca Lepidophyma generoko animalia da. Narrastien barruko Xantusiidae familian sailkatuta dago.
Fuendetodos
Fuendetodos (aragoieraz Fuent de Todos) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 174 biztanle zituen 62,2 kilometro koadroko azaleran. Campo de Belchite eskualdean dago.
Myiothlypis luteoviridis
Myiothlypis luteoviridis Myiothlypis generoko animalia da. Hegaztien barruko Parulidae familian sailkatua dago.
Benahavís
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 3.844 biztanle zituen.
Neukirch (bei Königsbrück)
Neukirch Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Poľany
Poľany Eslovakiako udalerri bat da, Trebišoveko barrutian kokatuta. 18,51 km²ko azalera du eta 526 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1214. urtekoa da.
Perfume: The Story of a Murderer
Argumentua
XVIII. mendea, Frantzia. Jean Baptiste Grenouille (Ben Whishaw) merkatu bateko arraindegiko kirasdun hondakinen artean jaio eta bere amak bertan laga zuen. Agintariek haurraz arduratu eta haurtzaindegi batera bidali zuten. Giro desatsegin batean, inork ez zuen haur haren aldamenean egon nahi, zeozer berezia zuelakoan: inongo usainik ez zuen, aldiz, berebiziko usaimena zuen. Hogei urteko adinaz larrugile batekin batera lanean egon ondoren Bandini (Dustin Hoffman) lurringilearekin batera beharrean hasi zen, hark esentziak destilatzen eta lurrinak egiten irakatsi zion. Baina Jean Baptiste bestelako usaiek erakartzen zuteen: kristalaren usaina, kobrearena, baina batez ere, zenbait emakumeen usain edo lurrina.
Satsuma (Alabama)
Satsuma Alabamako hiri bat da. Mobile konderrian kokatua dago. 2010ean 6,168 biztanle zituen, 316.7 kilometro koadrotan banatuta.
Santo Antônio do Amparo
Santo Antônio do Amparo Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Emery Lehman
Emery Chance Lehman (Chicago, Illinois, AEB, 1996ko ekainaren 13a) patinatzaile estatubatuarra da, 2014ko Neguko Olinpiar Jokoetan, 2018ko Neguko Olinpiar Jokoetan eta 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan Estatu Batuak ordezkatu zituena. Lehman sei urterekin hasi zen izotz-hockeyean jokatzen, eta bederatzi urterekin hockeya hobetu nahian, abiaduran patinatzen hasi zen.
Batxilergoko azken urtean, Lehmanek 10.000 metroak irabazi zituen 2013-2014ko AEBko Senior Txapelketa/Olinpiar Probetan, eta bigarren postua lortu zuen 5.000 metrotan. Olinpiar Jokoetan, 16. postuan sailkatu zen 5.000 metrotan, eta 10. postuan 10.000 metrotan.
Hastapenak
Atsedenaldietan, Lehmanek mahai-tenisean ibiltzen da lagunekin. Lehmanek Chicago Bears eta Chicago Blackhawks aipatzen ditu bere kirol talde gogokoen bezala, eta Bo Jackson bere kirol heroi gisa. Bere bizitzan eragin handiena duen pertsona, bere ama izan dela dio.
Lehman Marquette Unibertsitatean lizentziatu zen Ingeniaritza Zibilean, eta, orain, Johns Hopkins Unibertsitatean dago matrikulatuta, egitura ingeniaritza ardatz hartuta.
Izotz hockeya
Lehman izotz hockeyean hasi zen jokatzen sei urte zituela. Batxilergoko bigarren mailako ikasle zela, Oak Park eta River Forest High School-en (OPRF) unibertsitateko taldeek All-Star konferentziarako defentsa gisa hautatu zuten. Lehmanen jokoa deskribatuz, bere entrenatzaileak honakoa adierazi zuen: «Beti da puck-en lehena». 2013ko udan, Lehmanek min hartu zuen orkatilan, eta OPRF hockeyko entrenatzaile berriak ez zuen arriskurik hartu nahi izan, lesio batek Lehmanen abiadura-patinajeko olinpiar aukerak arriskuan jarrri baitzezakeen. Lehmanek, beraz, bere senior urtea hockeytik kanpo utzi zuen. Emery Lehmanek Marquetteren ACHA Division II Hockey Team-ekin berpiztu zuen bere karrera. Defentsa moduan jokatu zuen taldean, 2 gol eta 10 asistentzia eginez.
Abiadura-patinajea
Bederatzi urte zituela, Lehmanek abiadura-patinajeak hockey trebetasunak hobetzen lagun zezakeela esaten zuen kartel bat ikusi zuen.
2010ean, bi aldiz olinpiar izandako Jeff Klaiber-ekin entrenatzen hasi zen, zeinak Olinpiar Jokoetan eta 2015-2016 denboraldian zehar entrenatuko baitzuen Lehman. 2010–2011ko junior mailako Munduko Txapelketan, parte hartu zuen 14 urterekin, 5.000 metroko proban 11. postuan eta All-Around-en 18. postuan sailkatuz. Junior mailako Munduko Txapelketan, bigarren urtean, zelaiko lehiakiderik gazteena izan zen. Urte horretako senior mailako Txapelketa Nazionalean, 1.500 metroko eta 5.000 metroko probetan, seigarren sailkatu zen, eta bosgarren izan zen All-Around-en.
2012ko Munduko Kopako probetan, Lehmanek bere 5.000 mtroko marka pertsonala hobetu zuen hamar segundotan, 6.28,56 lortuz. 16 urte zituela, 6.30ean hautsi zuen marka, eta inoizko patinatzailerik gazteena bihurtu zen. Bigarren sailkatu zen orokorrean, eta senior mailako Munduko Kopako selekziorako sailkatu zen. «Badakit ondo nagoela, baina ez nekien hain ondo nengoenik» adierazi zuen Lehmanek.
2013ko azaroan, Lehmanek bere errekor nazionala hobetu, eta juniorren munduko errekorretik 0,8 segundura gelditu zen 5.000 metroko proban, 6.19,87ko denborarekin Abenduaren 27an, Lehmanek, AEBko proba olinpikoetan, 10 atleta-bikoteetatik azken patinatuz, 6.25,90 denboran burutu zituen 5.000 metroak. Denborak bigarren jarri zuen, eta Lehman bere lehen Olinpiar Jokoetarako sailkatu zen.
2014ko urtarrilaren 1ean, Lehmanek 10.000 metroko lasterketan, parte hartu zuen Olinpiar Probetan. Hiru itzuliren faltan, 2010eko Jonathan Kuck olinpiarrarekiko lau segundotara zegoen. Lehmanek aurrea hartu zuen itzuli baten faltan. Kuckek, berriro, aurrea hartu zuen azken itzulian, baina, azkenean, Lehmanek zazpi ehuneneko aldea atera zion helmugan, bi hortzen luzera. «Erokeria izan zen», adierazi zuen Lehmanek. «Ez nuen espero Jonathanengandik gertu amaitzea». Lehmanek, 13.22,77ko denboraz, zazpi segundotan hobetu zuen bere marka pertsonala, eta lehen postuan kokatu zen bikote bakarraren faltan –Patrick Meek eta Edwin Park–. Meek, Lehmanengandik, 0,39 segundora helmugaratu zen, hirugarren postua lortuz. Milwaukee Journal Sentinel-eko Gary D'Amatok "probetako lasterketarik zirraragarriena beharbada" izendatu zuen lasterketa.
Olinpiar Jokoetan, Lehman 16. sailkatu zen 5.000 metrotan 6.29,94 denborarekin. Geroago, 10.000 metrotan 10. postuan sailkatu zen 13.28,67ko denborarekin, itsas mailan egindako lasterketarako bere marka pertsonala asko hobetuz. Lasterketaren esfortzuak oka eginarazi zion. Lasterketaren ostean, Junior mailako Munduko Txapelketara joan zen zuzenean.
Lehmanek Pettit National Ice Center-en entrenatzen zuen, eta, 2016-2018 bitartean, Eric Cepuranek entrenatzen zuen. Franklin Park Speedskating Clubeko kide da.
Lehman, 2018ko Neguko Olinpiar Jokoetarako, Taldekako Jazarpeneko espezialista izendatu zuten. 5.000 metrotan 21. sailkatu zen 6 minutu eta 31,16 segundotan amaituta. Berak eta AEBko taldeko jazarpen hirukoteak, Brian Hansen eta Joey Mantia ere barne hartuta, zortzigarren postuan amaitu zuten D finalean, 3.50,77ko denborarekin, aurreko txandan 3.42,98an patinatu ostean.
Denbora osoko eskolan izena emateko denboraldi bat hartu ondoren, 2019-2020 denboraldian, Lehmanek entrenatzaile aldaketa egin zuen Gabriel Girard-ek entrenatzeko, orduz geroztik, Estatu Batuak Abiadura-patinajeko distantzia luzeko selekzioko entrenatzaile gisa kontratatu zuena. Denboraldia indartsu hasi zen, eta Lehmanek emaitza oso positiboak ikusi zituen udazkenean, Holandako Munduko Kopetan eta patinaje maratoietan. Beranduago, denboraldi horretan, aurreko asteetan birus oso larri bati aurre egin arren, Lehman 3. postuan sailkatu zen 5.000 metroko proban, Pettit National Ice Center-en ospatu zen 2020ko Lau Kontinente Txapelketan. Hilabete beranduago, Utahko Oval Olinpikoan ospatutako 2020ko ISUko Distantzia Banakako Munduko Txapelketan, Lehman 16. postuan sailkatu zen 1.500 metroko proban, 1.44,25eko denborarik onenarekin. Lehman taldekako jazarpen proban ere lehiatu zen Ian Quinn eta Ethan Cepuran taldekideekin batera, 5. postuan amaituz 3.38,51 denborarekin.