cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Espainia-Estatu Batuak Gerra
Ondorioak
Komunitate afroamerikarrak tinko babestu zituen matxinoak Kuban, gerran sartzearen alde egin zuen, eta ospea irabazi zuen armadan gerra garaian egindako lanarengatik. Bozeramaileek adierazi zutenez, 33 marinel afroamerikar hil ziren Maineko leherketan. Booker T. Washington buruzagi beltzak argudiatu zuen bere arraza prest zegoela borrokarako. Gerrak beste arrazarik ezin duen gure herrialdeari zerbitzua emateko aukera eskaini zien, zuriak ez bezala, Kubako klima berezi eta arriskutsuarekin ohituta zeudelako. Gerran parte hartu zuen unitate beltzetako bat 9. zalditeria erregimentua izan zen. 1898ko martxoan, Washingtonek Itsas Armadako Idazkariari agindu zion gerra gutxienez hamar mila gizon beltz leialek, ausartek eta indartsuk erantzungo zutela, Hegoaldean gure lurrarekiko leialtasuna erakusteko aukera irrikatzen zutenak, eta pozik hartuko zuten metodo hau, emandako bizitzengatik eta egindako sakrifizioengatik esker ona adierazteko, beltzek euren askatasuna eta eskubideak izan ditzaten.
1904an, United Spanish War Veterans Espainia-Estatu Batuak Gerrako beteranoen talde txikiagoetatik abiatuta sortu ziren. Gaur egun, erakunde hori desagertu egin da, baina Sons of Spanish–American War Veterans oinordekotzat utzi zuen, 1937an sortua espainiar gerrako beteranoen 39. kanpamentu nazionalean. Estatu Batuetako Beteranoen Gaietarako Departamentuaren datuen arabera, Estatu Batuetako gatazkatik bizirik atera zen azken beteranoa, Nathan E. Cook, 1992ko irailaren 10ean hil zen, 106 urte zituela. 1914an sortu ziren Estatu Batuetako Atzerriko Gerretako beteranoak (VFW), 1899an sortutako beteranoen bi erakundek bat egin zutenean: Estatu Batuetako Kanpo Zerbitzuko beteranoak eta Filipinetako Armadako Elkarte Nazionala. Lehenengoa Espainia-Estatu Batuak Gerrako beteranoentzat sortu zen, eta bigarrena filipinar-estatubatuar gerrako beteranoentzat. Bi erakundeak gerratik itzuli ziren beteranoen gobernuaren abandonu orokorrari erantzuteko eratu ziren.
Gerraren kostuak ordaintzeko, Kongresuak distantzia luzeko telefono zerbitzuaren gaineko zerga berezia onartu zuen. Une horretan, telefonoak zituzten estatubatuar aberatsei bakarrik eragiten zien. Kongresuak, ordea, ez zuen zerga indargabetu, gerra lau hilabete geroago amaitu baitzen, eta zerga 100 urte baino gehiagoz egon zen indarrean, harik eta, 2006ko abuztuaren 1ean, AEBetako Altxorraren Departamentuak AEBetako Altxorraren Departamentuak iragarri zuen arte IRSak ez zituela zerga horiek bilduko.
Gerra osteko inbertsio estatubatuarra Puerto Ricon
Puerto Ricoko subiranotasunaren aldaketak, Kubaren okupazioak bezala, aldaketa garrantzitsuak eragin zituen uharteko ekonomian zein estatubatuarrenean. 1898 baino lehen, Puerto Ricoko azukre-industria gainbeheran egon zen ia mende erdiz. XIX. mendearen bigarren erdian, aurrerapen teknologikoek azukre-industrian lehiakorrak izaten jarraitzeko kapital-eskakizunak areagotu zituzten. Nekazaritza kafe ekoizpenerantz aldatzen hasi zen, eta horrek kapital gutxiago eta lur pilaketa behar izan zituen. Joera horiek, ordea,estatubatuarren nagusitasunari mesede egin zien, AEBen moneta- eta lege-politikekin, zaildu zen bertako nekazarien operazioak jarraitzea, baina erraztu zuten AEBetako enpresentzat lurrak pilatzea. Horrek, AEBetako enpresen kapital erreserba handiekin batera, puertorricar intxaur eta azukre industria berpiztea ekarri zuen, jabetza estatubatuarreko konplexu agroindustrial handiak eratuz.
Aldi berean, Puerto Rico AEBen muga-zergen sisteman sartzea, AEB aduana eremu moduan, Puerto Rico barne edo kanpo merkataritzarekiko estatu gisa benetan tratatzean, uharte eta kontinenteko ekonomien kodependentzia areagotu zuen eta azukrearen esportazioak arantzelekin babestu zituen. 1897an, Estatu Batuek Puerto Ricoko esportazioen %19,6 erosi zuten, inportazioen %18,5 hornitzen zuten bitartean. 1905erako, zifra horiek %84ra eta %85era igo ziren, hurrenez hurren. Kafea, ordea, ez zegoen babestuta, ez baitzen kontinenteko produktu bat. Aldi berean, Kubak eta Espainiak, Puerto Ricoko kafe inportatzaile handienek, Puerto Ricori ezarri zizkieten aurretik existitzen ez ziren inportazio zergak. Bi ondorio horiek kafearen industrian beherakada ekarri zuten. 1897tik 1901era, kafea esportazioen %65,8tik %19,6ra pasatu zen; azukrea, berriz, %21,6tik %55era. Arantzel-sistemak merkatu babestua ere eman zuen Puerto Ricoko tabako-esportazioetarako. Tabakoaren industria Puerto Ricon ia existitzen ez zen arren, herrialdeko nekazaritza-sektorearen zati handi bat izatera pasa zen.
Oliba
Oliba fruitu hezurdun biribil txikia da, Mediterraneo aldekoa, olibondoek emandakoa. Gordinak edo espeziatuak jan daitezke. Halaber, hortik giza kontsumorako olioa sortzen da.
Berde, beltz, gorrixka edo marroixka kolorekoak dira.
Gengenbachita
Gengenbachita fosfato motako minerala da.
Ezaugarriak
Gengenbachita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. trigonal*]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 da.
Briona
Briona Italiako udalerri bat da. Novarako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Brionak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Lygodactylus bivittis
Lygodactylus bivittis Lygodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Lur Entziklopedia Tematikoa
Taldea
Lur entziklopedia tematikoa, Lur Hiztegi Entziklopedikoa bezala, unibertsitateko hainbat adituren artean sortu zuten, euskara teknikoa oraindik ondo ezarri gabe zegoen garai batean. Gai askoren inguruan aritzeko lexikorik ez zegoen, artean. Zuzentzaile lanetan, Henrike Knörr, Beñat Oihartzabal, Pello Salaburu eta Ibon Sarasola euskaltzainak aritu ziren. Entziklopedia harpidetzaz ordaindu eta hedatu zen.
Edukiak eta liburukiak
Entziklopedia orokor baten berezko egitura izanik, Euskal Herriari buruzko bost bolumen eta izaera unibertsaleko gaiei buruzko beste zortzi bolumen ditu:
Gai unibertsalak: 1. Artea 2. Físika-Kimika 3. Geografia 4. Gizarte zientziak 5. Historia 6. Natur zientziak 7. Literatura 8. Matematika
Aurrekariak eta ondorengoak euskarazko entziklopedietan
Euskara batuaren aroan sartuta, hasieran euskarazko entziklopedia moduko batzuk izan ziren, Itzulpen gisa egindakoak eta kasu batzuetan gaiaren arabera antolatuak, adibidez Mundua Jakingai eta P8 izenekoak.
Baina hogei urte geroago, 1990reko hamarkadan proiektu sendo batzuk sortu ziren euskarazko entziklopediak sortzeko erronkari erantzuteko. Hezkuntza sisteman behar-beharrekoak ziren erreferentziazko obrak 1990eko hamarkadan hasi ziren argitaratzen. Lehenengo urratsa 1991ean hasi zen, Lur Hiztegi Entziklopedikoarena izan zen. Geroago Gazteen Entziklopedia ren lehenengo zenbakia 1992an argitaratu zuen EUSENOR Fundazioak, eta guztira zortzi liburuki izango zituen. Biak helburu orokorrekoak izanik, Lur jatorriz euskaraz idatzita zegoen eta artikulu askoz gehiago eskaini zituen, baina Gazteenak azalpenak erraztearren erabiltzen zituen hainbeste osagai grafiko eskaini gabe.
1993an Elhuyarreko Hiztegi Entziklopedikoa argitaratu zuen Elhuyar Fundazioak. Elhuyarrekoa izan zen osorik argitaratu zen lehen hiztegi entziklopedikoa, artean Lur eta Eusenor entziklopediak liburuki guztiak argitaratu gabe zebiltzan eta.
Geroxeago etorriko ziren hiztegi entziklopediko horien online-eskaintzak eta 2001ean sortuko zuten Euskal Wikipediaren lehen bertsio nimiñoa.
2009an Zientzia eta Teknologiako Hiztegi Entziklopedikoa argitaratu zuen Elhuyar Fundazioak. Hainbat arlo eta erakundetako 200 aditu euskaldunekin lankidetzan oinarritua. Harrezkero edukiak modu irekian osatu eta eguneratu izan dira.
Auñamendi Eusko Entzikloplediak, Euskal Herriaren tradizioa, oraina eta etorkizunaren arteko lotura jaso zituen hainbat artikulutan,Eusko Ikaskuntzak Euskomedia fundazioaren bidez 2010ean Interneten argitaratua, Izan ere, Internet bidez dohainik kontsulta daiteke. 2020an 155.000 artikulu zituen gaztelaniaz (% 96,3) eta 6.061 (% 3,7) euskaraz, gehienak Bernardo Estornes Lasaren Enciclopedia general ilustrada del País Vasco ospetsukoak.
11.000 artikuluren igoera masiboa Wikipediara (2011)
2011an Eusko Jaurlaritzak lizentzia libre batekin eskuratu zuenean hainbat artikulu Euskarazko Wikipediara pasa ziren. CC-BY-SA lizentzia askearekin zabaldu zuen Eusko Jaurlaritzak. Eusko Jaurlaritza eta Euskal Wikipediaren arteko lankidetzari esker eta Elhuyar Fundazioak programatu zuen prozesu automatiko bati esker (Igor Leturia informatikariak koordinatu zuen prozesu hori), Euskal Wikipediako milaka artikulutan edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik hartu zen. Prozesu horretan sortu ziren Wikipediako artikuluak Lur txantiloiarekin markatu ziren.
Lur Wikipediaratzeko Lantegian guztira Euskal Wikipedian 11.000 artikulu sortu edo osatu ziren. 11.000 artikulu horietatik, Euskal Herrikoak izan ziren % 30. 11.000 artikulu horietatik, irudiz edo ikus-entzunezko baliabidez hornitu ziren % 35 (hau da, 3.950 artikulu).
Hauek izan ziren proiektuak euskal wikipediari egindako ekarpenaren zenbakiak (zenbat sarrera landu ziren, eta zenbat testu-karaktere eta -hitz gehitu ziren):
Paroaria dominicana
Paroaria dominicana Paroaria generoko animalia da. Hegaztien barruko Thraupidae familian sailkatua dago.
Carlsbad (Kalifornia)
Carlsbad Kaliforniako hiri bat da. San Diego konderrian kokatua dago. 2010ean 105,328 biztanle zituen, 97.7 kilometro koadrotan banatuta.
Paracraspedites
Paracraspedites ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren, Berriasiarrean, hau da, orain dela 145 milioi urte inguru.
Saint-Aignan-Grandlieu
Saint-Aignan-Grandlieu bretainiako udalerria da. Administratiboki Frantziako Loira Atlantikoa departamenduan dago, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Aignan-Grandlieu udalerrian erroldatutako biztanleak 3.480 ziren. Familiak 1.232 ziren, horien artean 196 pertsona bakarrekoak ziren (68 bakarrik bizi ziren gizonak eta 128 bakarrik bizi ziren emakumeak), 388 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 544 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 104 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.287 etxebizitza zeuden, 1.247 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 30 hutsik zeuden. 1.268 etxeak ziren eta 18 apartamentuak ziren. 1.247 etxebizitza nagusietatik 1.074 bere jabearen bizilekua ziren, 161 alokairuan okupaturik zeuden eta 12 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 39 etxek bi zituzten, 134 etxek hiru zituzten, 292 etxek lau zituzten eta 780 etxek bost zituzten. 1.066 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 420 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 772 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.436 ziren, horien artean 1.785 aktiboak ziren eta 651 inaktiboak ziren. 1.785 pertsona aktiboetatik 1.678 lanean zeuden (884 gizon eta 794 emakume) eta 107 langabezian zeuden (48 gizon eta 59 emakume). 651 pertsona inaktiboetatik 218 erretiraturik zeuden, 303 ikasten zeuden eta 130 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Aignan-Grandlieu udalerrian 1.260 unitate fiskal zeuden, 3.540,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.740 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 225 komertzioetatik, 4 janari enpresak ziren, 4 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 14 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 26 eraikuntza enpresak ziren, 45 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 41 garraio enpresak ziren, 9 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 10 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 17 finantziazio enpresak ziren, 6 higiezinen enpresak ziren, 34 zerbitzu enpresak ziren, 10 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 40 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 banku bulegoak, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 1 igeltseroa, 7 margolariak, 7 zurginak, 1 iturgina, 3 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 4 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 11 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 arraindegi zen, 1 liburu denda zen, 2 etxerako tresna dendak eta 3 lore-dendak ziren.
2000. urtean Saint-Aignan-Grandlieu udalerrian 31 nekazaritza-ustiategi zeuden, 176 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1  eta anbulantzia 1  bat zegoen.
2009an haur-eskola 1  eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Celestus stenurus
Celestus stenurus Celestus generoko animalia da. Narrastien barruko Anguidae familian sailkatuta dago.
Pteralopex pulchra
Pteralopex pulchra Pteralopex generoko animalia da. Chiropteraren barruko Pteropodidae familian sailkatuta dago.
Rieux-en-Cambrésis
Rieux-en-Cambrésis Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 587 etxebizitza zeuden, 535 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 48 hutsik zeuden. 577 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 535 etxebizitza nagusietatik 375 bere jabearen bizilekua ziren, 152 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 8 etxek gela bat zuten, 45 etxek bi zituzten, 87 etxek hiru zituzten, 149 etxek lau zituzten eta 247 etxek bost zituzten. 337 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 206 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 217 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 930 ziren, horien artean 627 aktiboak ziren eta 303 inaktiboak ziren. 627 pertsona aktiboetatik 544 lanean zeuden (307 gizon eta 237 emakume) eta 83 langabezian zeuden (39 gizon eta 44 emakume). 303 pertsona inaktiboetatik 93 erretiraturik zeuden, 80 ikasten zeuden eta 130 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Rieux-en-Cambrésis udalerrian 529 unitate fiskal zeuden, 1.341,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.314 euro zen.
Tetraodon cambodgiensis
Tetraodon cambodgiensis Tetraodon generoko animalia da. Arrainen barruko Tetraodontidae familian sailkatzen da.
Rieux-en-Cambrésis
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 33 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 7 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 4 zurginak, 1 argiketaria, 3 ile apaindegiak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
2000. urtean Rieux-en-Cambrésis udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 690 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pimelodella brasiliensis
Pimelodella brasiliensis Pimelodella generoko animalia da. Arrainen barruko Heptapteridae familian sailkatzen da.
Lekale
Lekaleak, eltzekariak edo egoskariak landarezko fruitu aledun eta lehorrak dira. Sinonimoak iradokitzen duen moduan, askotan eltze edo lapikoan prestatzen dira.
Batzuen ustez, barazkiren definizioan ere sartzen dira.
Lekaleak oso elikagai homogeneoak dira, zuzenak eta mamitsuak. Oro har, barruko haragia harroa, belusduna eta zuria izaten dute. Barnealdea mesokarpioari eta fruituaren endokarpioari dagokie.
Tamainari dagokionez, milimetrotik berrogeita hamar milimetrora bitartekoa da. Forma, nahiz eta gehienetan luzanga eta konprimitua izan, askotarikoa izan daiteke.
Fruitu horiek landare lekadunen talde handian kokatzen dira (Fabaceae familia), eta familia hori osatzen duten espezie asko izan arren, gutxi batzuk baino ez dira gizakiaren eta aziendaren elikadurarako erabiltzen.
Motak
Lekaleen artean barietate eta aniztasun handia dago. Kontsumo aldetik, ondorengo hauek izan daitezke lekale mota ezagunenetarikoak:
Perseus besoa
Perseus besoa Esne Bidearen izar-beso kiribil handiena da.
Lekale
Osaera
Lekaleen osaera kontuan hartuta, nutrizioaren ikuspuntutik, euren kontsumoa oso gomendagarria da; izan ere, proteina, karbohidrato, lipido, zuntz, mineral eta bitamina askoren iturri garrantzitsu izan daitezke. Oro har, euren osaera nutrizionala antzekoa bada ere, salbuespen bezala soia eta kakahuetea izango genituzke, non lipido proportzio altuagoa duten. 1, 2, 3, 4
Proteinak
Lekaleen pisuaren %20-%25 artean proteina izaten da, nahiz eta kopuru hori handiagoa den kakahueteetan eta sojan, %38raino iritsiz. Proteina edo substantzia nitrogenatuen proportzio handia dutenez, lekadunen haziak izan dira hegaztien, zerrien eta untxien eta abereen proteina-edukia handitzeko gehien erabiltzen diren osagarriak.
Perseus besoa
Esne Bidea lau beso nagusi eta beste lau beso txiki dituen galaxia kiribil bat da. Perseus beso kiribila, 10700 parsec-eko erradioa duena, Cygnus besoa eta Sagittarius besoaren artean dago. Bere izena Perseus konstelaziotik gertu dagoelako jasotzen du.
Lekale
Proteinak
Gizakiak kontsumitzen dituen lekaleek proteina kantitate altua dute aminoazido esentzial en proportzio altua dutelarik. Hori horrela, landare jatorriko elikagai talde garrantzitsua da lekaleena.
Perseus besoa
Orion beso txikia, non Eguzkia eta, beraz, Lurra dauden, Perseus besoaren adar bat dela uste da, baina hau baieztatzeke dago.
Lekale
Karbohidratoak
Lekaleen %60a, gutxi gorabehera, karbohidrato ek osatzen dute, eta aberatsak dira polisakarido, azukre konplexu (almidoia, adibidez), eta azukre sinpleetan (hala nola, glukosa, fruktosa, galaktosa eta estakiosa).
Brycinus humilis
Brycinus humilis Brycinus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Alestidae familian.
Perseus besoa
Perseus beso kiribilak honako Messier objektu hauek ditu:
Lekale
Zuntza
Lekaleak zuntza ren iturri oparoa dira, karbohidrato konplexuak, hala nola zelulosa, landareen zelula-hormaren egituraren parte baitira, eta giza digestio-aparatuak ez baititu xurgatzen. Lekaleen %11-%25 zuntza da, zereal ekin batera, zuntzaren iturri nagusia direlarik. Zuntzak gizentasunari, diabetes mellitus ari, idorreria ri, dibertikulitis ari eta koloneko minbizi ari aurre egiteko, zein kolesterol-maila murrizteko balio du.
Lipidoak
Lekaleek lipido edo koipe maila oso baxua dute. Euren propietateak aintzat hartuz, kolesterol maila jaisteko aukerako elikagai taldea izan daiteke.
Kontsumoa
Lekaleen kontsumoari dagokionez, gurean Europa ko beste herrialde batzuetan baino altuagoa bada ere, oro har, urriegia dela ikusi da. Lekaleen ezaugarri nutrizionalei erreparatuz, ordea, horri buelta ematea komeni litzateke, elikagai oso aberatsak baitrira eta nutriente ugari eskaintzen baitizkigute euren konposizioagatik. Hori horrela, gomendagarria da lekaleen kontsumoa astean 4 anotara igotzea. 2, 4, 5
Sukaldatzeko era
Lekaleak, oro har, sukaldatu aurretik beratzen ipintzea komeni da, horretarako, 6-8 orduz uretan ipiniz. Hala ere, lekale guztiak ez dira beratu beharko; lekak, esaterako, freskoak badira zuzenean sukaldatu daitezke. Hortaz, beratze prozesua barietate eta motaren araberakoa izango da, gehienetan. 1, 3 Lekalea egosi ta jan ohi dira. Sarri, beste barazki edota txorizo edo odolki ekin batera prestatzen dira eta lehenengo platera osatzen dute. Hala ere, sukaldatzeko beste hamaika era ere egon daitezke, eta entsalada, arroz, eta abarren lagungarri gisa ere kontsumitzen dira maiz. 1
Sukaldatzerako orduan, tradizionalki lapiko an eta su motelean egin bada ere, gero eta gehiago dira presio-eltzea erabiltzen dutenak. Modu horretara, bizkorrago egosten dira lekaleak, eta denbora gutxiago behar da sukaldatzeko. 3
Torralba de Ribota
Torralba de Ribota Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 190 biztanle zituen 32,5 kilometro koadroko azaleran. Calatayudeko Erkidegoan dago.
Pimelodella breviceps
Pimelodella breviceps Pimelodella generoko animalia da. Arrainen barruko Heptapteridae familian sailkatzen da.
Caltignaga
Caltignaga Italiako udalerri bat da. Novarako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Caltignagak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Parapallasiceras
Parapallasiceras ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Jurasikoan eta Kretazeoan bizi ziren, Tithoniarrean eta Berriasiarrean, hau da, orain dela 145 milioi urte inguru.
Painblanc
Painblanc Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Painblanc udalerrian erroldatutako biztanleak 155 ziren. Familiak 72 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 104 etxebizitza zeuden, 72 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 23 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 102 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 72 etxebizitza nagusietatik 62 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 6 etxek bi gela zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 22 etxek lau zituzten eta 33 etxek bost zituzten. 52 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 28 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 32 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 88 ziren, horien artean 69 aktiboak ziren eta 19 inaktiboak ziren. 69 pertsona aktiboetatik 66 lanean zeuden (35 gizon eta 31 emakume) eta 3 langabezian zeuden (3 emakume eta 3 emakume). 19 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Painblanc udalerrian 76 unitate fiskal zeuden, 168 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.185 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2000. urtean Painblanc udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.026 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Montana (Valais)
Montana Suitzako udalerria da. Valais kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Demografia
Hona hemen biztanleriaren bilakaera:
Juskova Voľa
Juskova Voľa Eslovakiako udalerri bat da, Vranov nad Topľouko barrutian kokatuta. 18,13 km²ko azalera du eta 314 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1390. urtekoa da.
Saint-Nicolas (Bordeleko tranbia)
Saint-Nicolas Bordeleko tranbiaren geltoki bat da, Bordele udalerrian dago.
Genkinita
Genkinita mineral bat da.
Winter Nelis udarea
Winter Nelis udarea Europako udareondoaren (Pyrus communis) kultibar bat da. Izena Jan-Karel de Nelis (1748–1834) Belgikako hazlearengatik datorkio, hark sortu baitzuen aldaera hau hazitik XIX. mendearen hasieran.
Château-Ville-Vieille
Château-Ville-Vieille Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Alpe Garaiak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 398 etxebizitza zeuden, 133 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 242 bigarren erresidentzia ziren eta 23 hutsik zeuden. 248 etxeak ziren eta 150 apartamentuak ziren. 133 etxebizitza nagusietatik 87 bere jabearen bizilekua ziren, 35 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 5 etxek gela bat zuten, 13 etxek bi zituzten, 39 etxek hiru zituzten, 35 etxek lau zituzten eta 41 etxek bost zituzten. 97 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 57 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 62 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 212 ziren, horien artean 165 aktiboak ziren eta 47 inaktiboak ziren. 165 pertsona aktiboetatik 160 lanean zeuden (88 gizon eta 72 emakume) eta 5 langabezian zeuden (3 gizon eta 2 emakume). 47 pertsona inaktiboetatik 17 erretiraturik zeuden, 21 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Château-Ville-Vieille udalerrian 149 unitate fiskal zeuden, 361,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.877 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 59 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 5 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 14 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 5 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Château-Ville-Vieille udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 440 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
CCI Tipo 1937
Carro de Combate de Infantería Tipo 1937 (CCI Tipo 1937) espainiar tanke arina izan zen. 1937an, matxinoek diseinatu zuten La Naval ontziolan. Horretarako Gerra Zibilean erabilitako hiru tanke "nagusi"etan oinarritu ziren: T-26a, Panzer Ia eta L3/35a.
CCI Tipo 1937ak 100 ZP zuen MAN motorra zuen eta horri esker 36 km/o ere lortzeko gai zen. 20/65 mm-ko Breda M35 kanoi automatiko eta 7,92 mm-ko bi metrailadore (bata koaxiala eta bestea aurrealdean) erabiltzen zituen. Prototipoa teorian helburuak betetzen zituen eta 30 unitate ekoiztea erabaki zuten, baina, ezaugarri onak izateko blindajea baztertu zuten; blindaje urria eta kalitate txarrekoa zen eta ez zen nahikoa 7'92 mm-ko jaurtigaientzat. Hori zela eta ez zuten unitate bakar bat ere ekoiztu.
Gero, prototipoa errodamendu-trena aldatzea erabaki eta 80 ZP-ko motor berri bat instalatu zioten. Honela, artilleria-traktore bilakatu zen. Prototipo berriak Carabanchelgo Tiro Eskola Zentralean emaitza onak lortu zituen arren ez zuten inoiz ekoiztu. Egun, prototipoa Toledoko Infanteria Akademian dago.
Carpinteria (Kalifornia)
Carpinteria Kaliforniako hiri bat da. Santa Barbara konderrian kokatua dago. 2010ean 13,040 biztanle zituen, 6.7 kilometro koadrotan banatuta.
Jose Maria Yermo
Jose Maria Yermo Solaegi (Areeta, 1903ko ekainaren 21a - Bilbo, 1960ko urriaren 21a), euskal kirolaria izan zen, 1920 eta 1930eko hamarkadetan futbol, txirrindularitza eta atletismori ekin ziona.
Leopoldo II.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa
Biografia
Frantzisko I.aren semea eta Josef II.aren anaia eta ondorengoa izan zen. Toskanako Duke Handia izan zen 1765-1790 urteetan, Leopoldo I.a izenez, eta Argien Mende hartako despotismoaz gobernatu zuen urte haietan. Austriara jo zuenean, ordea, uko behar izan zien Josef II.a anaiak aurreraturiko erreforma askori, Frantziako Iraultzaren eraginaren beldur.
Jose Maria Yermo
Atleta
Atletismoan Getxoko Arenas taldean aritu zuen jauzilaria. Luzera jauzian eta jauzi hirukoitzean Espainiako errekorrak izan zituen. Parisko Olinpiar Jokoetara joatekotan izan zen baina ez zen joan
Leopoldo II.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa
Biografia
Herbehereak (1791) eta Lieja (1791) hartu zituen konkistan eta amaiera eman zien turkiarren aurkako gatazkei (Sistovako bakea, 1791). Frantziako Maria Antonieta erreginaren anaia bazen ere, zuhur jokatu zuen Frantziako Iraultzaren aurrean. Frantzisko II.a bere ondorengoak egin zuen Frantziaren aurkako gerrarako deia.
Jose Maria Yermo
Futbolaria
Bere karrera osoa Getxoko Arenas taldean egin zuen, harrobitik hasi eta 1935an futbola utzi arte.
Yermok aurrelari moduan aritzen zuen. Espainiako Futbol Errege Koparen finalak jokatu eta galdu zituen 1925 eta 1927an. 1927an Espainiako selekzioarekin debutatu eta hurrengo urtean Amsterdamgo Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen. 1929an Liga hasi eta 1935 arte 51 partidatan 30 gol lortu zituen.
Txirrindularia
Yermok Munduko Txapelketan ez ezik 1928an Amsterdamgo Olinpiar Jokoetan ere hartu zuen parte. Kilometro bat erlojupeko proban 12.a izan zen.
Tetraodon cutcutia
Tetraodon cutcutia Tetraodon generoko animalia da. Arrainen barruko Tetraodontidae familian sailkatzen da.
Muzzano (Ticino)
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Alameda
Alameda Málagako udalerria da, Comarca de Antequera eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 5.426 biztanle zituen.
Mac Lesggy
Mac Lesggy (benetako izenez Olivier Lesgourgues, okzitanieraz Lasgorgas ) 1962ko abuztuaren 1an Baionan jaiotako zientzia arloko kazetaria da.
Biografia
Versailleseko Sainte-Geneviève lizeo pribatuan ikasi zuen 1979 eta 1981 artean eta bertan ipini omen zioten erabiltzen duen ezizena. Institut national agronomique Paris-Grignon delakoan 1981ean Nekazaritza ingeniaritzan diplomatua da.
1991tik zientzia gaiak telebistaren bidez hedatu nahi dituen E=M6 saioaren aurkezlea da. Publiko orokorrak gehienbat bere janzkera bitxiengatik ezagutzen du, bereziki bere Alain Mikli betaurrekoengatik; edoein kasutan bere aurkezle lana kalitate handikotzat jotzen da.
2000ko hamarkadan zehar Le grand test izeneko emankizun sorta aurkeztu du Benjamin Castaldirekin batera; aipagarriena koefiziente intelektualari buruzko QI izan da. Sexualité, si on en parlait, J¹ai décidé de maigrir, J'ai décidé d'être belle bezalako magazineak ere aurkeztu izan ditu.
Mac Lesggyk Link production ekoizpen-etxea zuzentzen du; aipatutako E=M6 saioa da burutzen duen nabarmenena.
Lanak
Zientzia arloaz telebistan egindako lanaz gain zenbait liburu ere idatzi ditu:
Ezagun egin duen saioaren izenarekin lotutako DVD sorta ere atera du: E=M6 L'essentiel de la science.
Paroaria gularis
Paroaria gularis Paroaria generoko animalia da. Hegaztien barruko Thraupidae familian sailkatua dago.
Lygodactylus mombasicus
Lygodactylus mombasicus Lygodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Isabel Parra
Violeta Isabel Cereceda Parra, Isabel Parra izenaz ezagunagoa  (Santiago, Txile, 1939ko irailaren 29a),  kantautore, interpretatzaile eta folklorista txiletarra da. Txileko Kantagintza Berriaren ordezkari nagusietako bat da.
Biografia
Isabel Parra Violeta Parraren alaba da eta haren ondarea, Violeta Parra Fundazioaren bidez zabaltzeko arduradun nagusia. Isabel amarekin batera hasi zen estilo desberdinetako errepertorio herrikoia abesten Santiagoko hainbat lokaletan. Folklorean sustraitutako kantari gisako lana Parisen hasi zen, Ángel Parra nebarekin batera kantatuz eta Los Parra de Chillán LP-a grabatuz. Txilen Demon zigiluarekin grabatzen hasi zen Neo folklorearen hasieran, baina berehala lortu zuen mugimendu horretatik bereiztea, gaia eta interpretazio-estiloa zela eta. Txileko kulturari funtsezko ekarpena egin zion, Angelekin batera Peña de los Parra sortzean eta Silvio Rodríguezen konposizioak Txilen zabaltzean. Hirurogeiko hamarkadaren amaieran, Txileko Kantagintza Berria zutabe bihurtu zen, eta ospetsu egin zen Cantando por amor, Lo más quiero eta beste konposizio batzuekin. 1968ko abuztuan, Iglesia Joven mugimenduarekin bat egin zuen Santiagoko katedralaren okupazioan, eta esparruaren barruan kantatu zuen, fededunei sarrera debekatzen zitzaien bitartean.
Torrelapaja
Torrelapaja (aragoieraz Torre la Palla) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 44 biztanle zituen 15,7 kilometro koadroko azaleran. Calatayudeko Erkidegoan dago.
Isabel Parra
Erbestea
Augusto Pinochet diktadoreak 1973an Salvador Allende presidente sozialistaren aurka egindako kolpe militarraren ondoren, Isabel Frantziara joan zen—1974ko otsailean iritsi zen Milena alabarekin—, eta, ondoren, Argentinara, 1987an Txilera itzultzeko. Garai hartakoak dira beste gai famatu batzuk, hala nola erbesteari buruzko Ni todo el tierra entera, edo Como una historia, Víctor Jarari eskainia. Denboraldi horren zati handi bat Patricio Castillorekin partekatu zuen, bere grabazio eta errezitaldietan musikari nagusi bihurtu baitzen. Dokumentu, gutun, testigantza eta argazkietan oinarrituta, El libro mayor de Violeta Parra, 1985ean Madrilen argitaratu zen biografia ere antolatu zuen,.
Txilera itzultzea
Diktadurak itzultzeko ezarri zituen eskakizunengatik, neurri batean, Txilerako itzulerak ez zuen nahi adinako arrakastarik izan. Txilera itzuli eta demokrazia berrezarri zenetik, Violeta Parra Fundazioaren lanean jardun zuen. Harrezkero, argitaratu gabeko abestien bi disko bakarrik argitaratu ditu (Lámpara melodiosa eta Colores), gehi antologia bat eta bi konpilazio argitaratu gabeko gai batzuekin (Poemas eta Puras cuecas). 2005ean, Viñako Kantu Jaialdiaren folklore-gaitasuna irabazi zuen Cuecas al sol abestiarekin, Camila Méndezek interpretatua. 2004 eta 2006 urteen artean, Canto para una semilla filmaren berrestreinaldian parte hartu zuen, Inti-Illimani Historikoarekin batera.
2003an, Ni toda la tierra entera argitaratu zuen, kontzertuetako "afiche"-en erreprodukzioak, Thiago de Mello poeta brasildarraren, Silvio Rodríguez trobadore kubatarraren eta bere aita Luis Cerecedaren abestiak eta gutunak biltzen dituen lekukotza, eta beste musikari batzuen argazkiak. 2013an berrargitalpen bat atera zuen, Cuarto Propio zigiluarekin. ''“Milaka txiletarrek bizi izan zuten erbesteratzea ez ahaztea da nire asmoa. Ezin da ahaztu historia beldurgarri hori, eta liburua diktadurak utzitakoaren testigantza da''” azaldu zuen Isabelek. Hona hemen bere albumak. Gainerakoak eranskinetan daude.
Diskografia
Diskografia emankorra du, eta hogei disko baino gehiago ditu bakarlari gisa. Disko horiei Ángel Parra nebarekin batera Isabel eta Ángel Parra bikotean argitaratu zituenak gehitu behar zaizkie, baita laguntzaile gisa parte hartu dituen albumak edo beste interpretatzaile batzuekin batera interpretatutakoak ere.
=== Isabel eta Ángel Parra ===
=== Bakarlari gisa ===
Graptemys caglei
Graptemys caglei Graptemys generoko animalia da. Narrastien barruko Emydidae familian sailkatuta dago.
La Vallée
La Vallée Frantziako udalerria da, Itsas Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Carson (Kalifornia)
Carson Kaliforniako hiri bat da. Los Angeles konderrian kokatua dago. 2010ean 91,714 biztanle zituen, 48.5 kilometro koadrotan banatuta.
La Vallée
Biztanleria
2007an La Vallée udalerrian erroldatutako biztanleak 674 ziren. Familiak 268 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 32 bakarrik bizi ziren emakumeak), 96 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 96 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 303 etxebizitza zeuden, 266 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 18 bigarren erresidentzia ziren eta 19 hutsik zeuden. 296 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 266 etxebizitza nagusietatik 223 bere jabearen bizilekua ziren, 37 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 5 etxek bi zituzten, 30 etxek hiru zituzten, 78 etxek lau zituzten eta 150 etxek bost zituzten. 222 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 103 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 143 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 444 ziren, horien artean 324 aktiboak ziren eta 120 inaktiboak ziren. 324 pertsona aktiboetatik 288 lanean zeuden (161 gizon eta 127 emakume) eta 36 langabezian zeuden (15 gizon eta 21 emakume). 120 pertsona inaktiboetatik 51 erretiraturik zeuden, 37 ikasten zeuden eta 32 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Vallée udalerrian 275 unitate fiskal zeuden, 710,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.680 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 23 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 1 zurgina eta 2 iturginak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean La Vallée udalerrian 38 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.205 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mer
Mer Frantziako udalerri bat da, Loir eta Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Mer udalerrian erroldatutako biztanleak 5.844 ziren. Familiak 2.485 ziren, horien artean 776 pertsona bakarrekoak ziren (315 bakarrik bizi ziren gizonak eta 461 bakarrik bizi ziren emakumeak), 822 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 668 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 219 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 3.592 ziren, horien artean 2.576 aktiboak ziren eta 1.016 inaktiboak ziren. 2.576 pertsona aktiboetatik 2.274 lanean zeuden (1.184 gizon eta 1.090 emakume) eta 300 langabezian zeuden (164 gizon eta 136 emakume). 1.016 pertsona inaktiboetatik 416 erretiraturik zeuden, 257 ikasten zeuden eta 343 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Mer udalerrian 2.568 unitate fiskal zeuden, 5.925 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.793 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 331 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 7 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 19 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 90 eraikuntza enpresak ziren, 53 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 22 garraio enpresak ziren, 15 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 6 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 18 finantziazio enpresak ziren, 7 higiezinen enpresak ziren, 35 zerbitzu enpresak ziren, 30 administrazio publikoko enpresak ziren eta 22 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 122 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 5 banku bulegoak, 2 funerariak, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 40 igeltseroak, 10 margolariak, 14 zurginak, 6 iturginak, 7 argiketariak, 5 eraikuntza enpresak, 8 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 3 aldi baterako lan enpresak, 7 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 3 apaindegiak.
2009an zeuden 24 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 4 okindegiak, 4 harategiak, 2 liburu dendak, 2 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 1 zapata-denda zen, 2 kirol-dendak, 1 bitxi-denda zen eta 4 lore-dendak ziren.
2000. urtean Mer udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.178 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Praetollia
Praetollia ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren, Berriasiarrean, hau da, orain dela 145 milioi urte inguru.
San Julian eta Santa Basilisa eliza (Andosilla)
San Julian eta Santa Basilisa eliza San Julian eta Santa Basilisa santuen omenezkoa, Andosillako (Nafarroa) parrokia-eliza da eta herriko kokapen berezi batean dago, muino baten mendebaldeko muturrean amildegi batera begira kare-arrokatik zintzilik.
Ezaugarriak
1543an eraiki zuten, Martin de Oyarzábal eta Juan de Aguerriren trazekin. Proiektu horien arabera, habearte bakarra du, kontrahormen artean kaperak dituena; gurutzadura hori ez da oinplanoan nabarmentzen, baina bai altxaeretan eta burualde pentagonalean. Bere espazioa nerbio lerromakurreko ganga gotikoz estalita dago. Habeartearen bi ataletan eta gurutzaduraren erdikoan eskema izartua dute; gurutzaduraren besoetan, berriz, erronbo soilak dira, eta alboko kaperetan, berriz, sexpartita oso sinplifikatuak. Burualdean, zazpi puntako izar-formako nerbioak dituen ganga galloidun bat dago. Funtsezko estalki horiek eta dekorazio-mentsulak dituzte, eredu platereskoen arabera. Azken horietan, eszena frantziskotarrak, kerubinak, kartelak maskaroiekin edo burezurrekin agertzen dira.
XVII. mendearen amaieran tenplua handitu egin zen. Burualdearen ondoan sakristia berria eraiki zen, Faltzesko maisu Damian Romeok 1695ean egina. Gaur egun, gela hori erabat eraldatuta dago, eta Sebastian de Portuk, Calahorrako eskultoreak, 1697an zizelkatutako igeltsu-gangak desagertu dira.
Azkenik, XVIII. mendearen bigarren erdian, oinen goi-korua egin zen, lau zutabe ildaskatuen gainean goratua eta rococo dekorazioa zuena.
Torrijo de la Cañada
Torrijo de la Cañada (aragoieraz Turrillo) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 303 biztanle zituen 75 kilometro koadroko azaleran. Calatayudeko Erkidegoan dago.
San Julian eta Santa Basilisa eliza (Andosilla)
Ezaugarriak
Kanpoaldean, parrokia adreiluzko bloke handi bat da, hainbat gorputz prismatikoren oinetan dorre lirain bat eta kanpandorre gisa balio duen erremate oktogonal bat dituena. Horiek 1586koak dira eta Pedro de Izaguirre maisuari zor zaizkio; kanpaien gorputza, berriz, barroko formako eraberritze bati dagokio, 1752an Juan Ángel de Igareguik egin zuena.
Kanpoaldean, halaber, XVII. mendeko arkupe bat nabarmentzen da, epistolaren aldeko atea babesten duena, arkuteriaz eta bao zuzenez osatutako bi gorputzekin, Erriberako obra barrokoen ohiko lan geometrikoekin apainduak.
Ryoto Higa
Ryoto Higa (比嘉 諒人, 1990eko urriaren 17a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Gifu.
Genplesita
Genplesita mineral bat da eta fleischerite taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Genplesita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.
Cameri
Cameri Italiako udalerri bat da. Novarako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Camerik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Brycinus imberi
Brycinus imberi Brycinus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Alestidae familian.
Jairo Luis Blumer
Jairo Luis Blumer (1986ko abenduaren 31 - ) Brasilgo futbolaria da.
Tour D2
Tour D2 (euskaraz: "D2 dorrea"), Frantziako Courbevoie hiriko La Défense finantza barrutian dagoen bulego eraikin bat da. Jatorrizko etxeorratza 2015an eraiki zen eta 175 metro zituen.
175 metroko altuera eta 37 solairuko eraikina Frantziako 10. eraikinik altuena da. Aurretik etxe orratz altu bat zegoen lekuan eraikia, altuera txikiagoa izan arren, 2014an inauguratu zen.
Kamenná Poruba (Vranov nad Topľouko barrutia)
Kamenná Poruba  Eslovakiako udalerri bat da, Vranov nad Topľouko barrutian kokatuta. 7,41 km²ko azalera du eta 1369 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1402. urtekoa da.
Carpignano Sesia
Carpignano Sesia Italiako udalerri bat da. Novarako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Carpignano Sesiak honako udalerri hauekin egiten du muga: