cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Amadis de Astra
Amadis de Astra Pedro de Lujánek idatzitako eta 1546an lehen aldiz argitaratutako Silves de la Selva zalduntza liburuko pertsonaia bat da. Bere izena Amadis bazen ere, ez zen Amadis de Gaularen zuzeneko ondorengoa aitaren aldetik, baizik eta Agesilao eta Dianaren semea zela. Lujánek bere liburuaren amaieran adierazi zuen bezala, amadistar zikloko hurrengo liburua Esferamundi de Grecia eta Amadis de Astraren balentriei eskainita egongo zen. Alabaina, Feliciano de Silvak, zikloa bere Cuarta Parte de Don Florisel de Niquearekin jarraitu zuena, ezjakinarena egin zuen Lujánen lana eta lan honetako pertsonaiekin.
4000 Hipparchus
4000 Hipparchus asteroide baten izena da. urtarrilaren 4an aurkitu zuen S. Ueda, H. Kaneda-ek Kushiro Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1989 AV izena zeraman. Ondoren Hiparko Nizeakoa omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
4000 Hipparchus asteroidearen orbitak batezbeste 2,359 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,864 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,854 distantziara. Eszentrikotasuna 0,21 da, eta makurdura orbitala 25,52ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 13.2 da.
Sulmona
Sulmona Italiako udalerri bat da. L'Aquilako probintzian kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Sulmonak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Vijaya Lakshmi Pandit
Vijaya Lakshmi Nehru Pandit, kaxmireraz विजयलक्ष्मी नेहरू पंडित (Allahabad, India, 1900eko abuztuaren 18a - 1990eko abenduaren 1a) Indiako politikaria izan zen.
Biografia
Motilal Nehru buruzagi nazionalistaren alaba zen, eta Jawaharlal Nehru Indiako lehen ministro independentearen arreba. Indiako nazionalismoaren alde lan egin zuen, eta hiru aldiz espetxeratu zuten Indiako britainiar buruzagiek. Indiako enbaxadore izan zen Moskun (1947-1949), eta, orobat, Washingtonen eta Mexikon (1949-1951). Indiako lehen ministro izendatu zuten 1953an.
Konstantino II.a
Flavio Klaudio Konstantino II.a (Flavius Claudius Constantinus; 317ko otsaila - 340ko apirila) erromatar enperadorea izan zen, 337tik hil zen arte. Konstantino I.a Handia eta Faustaren seme zaharrena izan zen, Arlesen jaioa.
Aitaren heriotzaren ostean, 337an, Konstantino II.a enperadore bihurtu zen Konstantzio II.a eta Konstante anaiekin batera. Konstantinori egokitu zitzaion Inperio eremua Galiak, Britaniak eta Hispaniak osatzen zuten.
Hasiera batean, Konstante anaia gazteenaren gaineko ardura zeukan Konstantinok. Honela, Italia, Afrika eta Iliria probintziak ere haren menpe zeuden. Konstantek adin nagusia betetzean, lurralde horiek aldarrikatu zituen. Konstantinok ez zizkion itzuli nahi, eta gerra piztu zen. Aquileia hirian borrokatu zuten bi anaiek 340an. Konstantino hilik suertatu zen, eta Konstantek anaiaren probintziak ere bere agindupean jarri zituen.
Town of Pines (Indiana)
Town of Pines Indianako herri bat da. Porter konderrian kokatua dago. 2010ean 708 biztanle zituen, 5.84 kilometro koadrotan banatuta.
Amildegi (argipena)
Amildegi hitzak adiera zenbait ditu:
Konstante (enperadorea)
Konstante (Flavius Julius Constans; 320 - 350ko urtarrilaren 18), erromatar enperadorea izan zen 337tik hil zen arte. Konstantino I.a Handia eta Faustaren hirugarren semea izan zen.
350ean, Magnentzio jeneralak bere burua izendatu zuen enperadore Rhin ibaiko legioen babesarekin. Segidan mendebaldeko erdi osoa zeukan bere atzean. Konstantek ez zuen inolako laguntzarik haren postuari eutsi ahal izateko. Hortaz, ihes egin behar izan zuen. Nolanahi ere, Galiako hegoaldean atzeman eta hil zuten Magnentzioko jarraitzaileek.
Rogów udalerria
Rogów Poloniako Lodzeko voivoderriko landa-udalerri bat da, Brzeziny barrutian kokatuta. 66,06 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4776 biztanle zituen.
NGC 6609
NGC 6609 galaxia bat da, Draco konstelazioan. Lewis A. Swiftek aurkitu zuen n.
Pachypanchax omalonotus
Pachypanchax omalonotus Pachypanchax generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Aplocheilidae familian.
Le Boupère
Biztanleria
2007an Le Boupère udalerrian erroldatutako biztanleak 2.856 ziren. Familiak 1.148 ziren, horien artean 299 pertsona bakarrekoak ziren (158 bakarrik bizi ziren gizonak eta 141 bakarrik bizi ziren emakumeak), 403 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 405 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 41 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 1.263 etxebizitza zeuden, 1.170 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 47 bigarren erresidentzia ziren eta 45 hutsik zeuden. 1.214 etxeak ziren eta 38 apartamentuak ziren. 1.170 etxebizitza nagusietatik 902 bere jabearen bizilekua ziren, 252 alokairuan okupaturik zeuden eta 17 doan lagata zeuden; 7 etxek gela bat zuten, 46 etxek bi zituzten, 166 etxek hiru zituzten, 273 etxek lau zituzten eta 678 etxek bost zituzten. 986 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 527 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 557 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.822 ziren, horien artean 1.456 aktiboak ziren eta 366 inaktiboak ziren. 1.456 pertsona aktiboetatik 1.380 lanean zeuden (793 gizon eta 587 emakume) eta 76 langabezian zeuden (26 gizon eta 50 emakume). 366 pertsona inaktiboetatik 157 erretiraturik zeuden, 101 ikasten zeuden eta 108 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Le Boupère udalerrian 1.164 unitate fiskal zeuden, 2.892 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.145 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 94 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 janari enpresak ziren, 14 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 11 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 8 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 9 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 9 zerbitzu enpresak ziren, 9 administrazio publikoko enpresak ziren eta 10 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 23 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 banku bulegoak, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 1 igeltseroa, 3 margolariak, 2 zurginak, 1 iturgina, 1 argiketaria, 4 ile apaindegiak, 4 jatetxeak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 2 okindegiak, 1 liburu denda zen, 1 zapata-denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Le Boupère udalerrian 118 nekazaritza-ustiategi zeuden, 3.772 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an osasun-zentro 1, botika 1 bat eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bojanovice (Prague-West barrutia)
Bojanovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 470 biztanle ditu eta 10.97 kilometro koadroko azalera. Prague-West barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1107 urtean egin zen.
Dear Frankie
Dear Frankie (euskaraz Frankie Maitea), 2004ko Shona Auerbach britainiarrak zuzendutako drama film bat da. Emily Mortimer, Gerard Butler eta Jack McElhone aktoreek antzeztu zuten.
2005eko Tribecako Zinemaldian estreinatu zen.
Argumentua
Eskozia, Frankie (Jack Mcelhone) sei urteko mutiko gorra eta Lizzie (Emily Mortimer) ama etengabe lekualdatzen dira, oraingoan Greenock hirian bizitzen jarri dira, Lizziek bertako fish and chips jatetxe batean zerbitzari gisa lana topatu baitu. Lizziek semea babestu eta egia azaldu nahi ez dionez, Frankie txikiaren jakinmina asebetetzeko istorio bat asmatu du. Horregatik, denboraldiro Frankiek bere ustezko aitari gutun bat idatzi eta bidaltzen dio, kontakizunaren arabera aita urruneko lurraldeetara nabigatu duen itsasontzi batean baitago.
Baina dena okertu egingo da, Lizziek itsasontzia itzultzera dela jakin eta Frankieri egia esan edo denboraldi batez haren aitaren plantak egingo Arrotz bat (Gerard Butler) aukeratzeko abagunean topatzen denean.
Jose Arana Irastorza
Jose Arana Irastorza (Donostia, Gipuzkoa, 1913 - Zarateko benta, Zizurkil, Gipuzkoa, 1936ko irailaren 17a) Eusko Abertzale Ekintzako militantea eta Eusko Gudarosteko gudaria izan zen. Gerra Zibilean hildako EAE alderdiko lehen gudaria izan zen.
Bizitza
1913an jaio zen Donostian. Gurasoak Arrasate eta Lasartekoak zituen. Tabakaleran egin zuen lan. Abuztuaren 31 kalean zegoen Euzko Indarra elkarteko kidea zen. Donostiako Real Sociedad futbol taldearen filialean jokatu zuen.
1936ko uztailaren amaieran Eusko Abertzale Ekintzak deituta boluntario talde bat osatu zuten elkartean. Boluntarioen batailoi batzuek, tartean Euzko Indarra, desfile bat egin zuten, ia armarik gabe, ez baitzeukaten. Donostiako hainbat lekutan borrokatu ziren: Urbieta kalean, Amarako geltokian, Ametzagainan, Loiolako kuartelean, Maria Cristina hotelean... Gerra zabaldu zenean Irun eta Zubeltzu inguruaren, Buruntzaren eta, batez ere, Zizurkilgo Zarateko bentaren defentsan parte hartu zuten. Zarateko bentan hil zuten Jose Arana Irastorza 1936ko irailaren 17an, 23 urte zituela. Gerra Zibilean hildako Eusko Abertzale Ekintzako lehen gudaria izan zen. Egun horretan guardia egitea egokitu zitzaion. Gauez zigarro bat piztu zuen eta hark ateratako argitasuna ikusita frankistek tiro egin zioten buruan. Igorren bizi zen, baina bere heriotza Bilboko 4. Erregistro Zibilean dokumentatu zuten. 40 ordu beranduago Aiztondoko mendietatik erretiratzeko agindua eman zuen Kandido Sasetak, hilabete baino gehiagoz Nafarroatik zetozen militar kolpistei eutsi ondoren. Egun horiek erabakigarriak izan ziren, atzeguardian Espainiako Errepublikak 1936ko Euskadiren Autonomia Estatutua onar zezan eta lehenbiziko Eusko Jaurlaritza osa zedin. Gutun bidez jaso zuten gurasoek semearen heriotzaren berri. Azpeitiako Loiola auzoan egin zizkioten hileta elizkizunak. Gutuna eta EAEko kideek hiletatan eramandako lore-koroan jarritako zintak gordeta eduki zituen amak semearen oroigarri. Hiletaren ondoren, Arrasatera eraman zuten hilkutxa ezkutuan eta han eman zioten lur. Herriko San Joan Bataiatzailearen parrokiko hildakoen liburuan jasota geratu zen. Dolores Irastorza, Jose Arana Irastorzaren amak Donostiako Polloeko hilerriko panteoian familiakoekin ehorztea beste ideiarik ez zuen buruan semea gerran hil ziotenetik. Urtean bi aldiz joaten zen semearen hilobira: San Jose egunean eta Santu Guztien egunean. Azaroaren leheneko bisita horietako batean, euritan busti-busti eginda zegoela, gerran senarra fusilatu zioten beste emakume batek, Maritxu Etxeberriak, etxera gonbidatu zuen lehortu eta zerbait hartzera, eta adiskidetasuna sortu zen bi familien artean. Urte gutxira Jose Arana Irastorzaren gorputza ateratzeko agindua iritsi zenean, Maritxu Etxeberriak abisua pasa zion Dolores Irastorzari, eta gorpua bere familiaren panteoiaren gurutzearen atzeko zulo batean ezkutatu zuten adreiluz tapatuta, behar izanez gero erraz ateratzeko moduan, Donostiara eramateko asmoa baitzuten. Jose Arana Irastorzaren amak semearen bi hezur txiki hartu zituen eta berarekin eduki zituen hil zen arte, familiakoek jakin gabe. 1961ean, hil zutenetik 25 urtera, ekarri zuten gorpua, klandestinoki, familiaren Donostiako Polloe hilerriko familiaren panteoira. Ordurako hila zen Dolores Irastorza. Bertan ehortzita daude Dolores eta bere bederatzi seme-alabetatik bost.
Errekonozimendua
2018an omendu zuten Donostiako Polloeko hilerrian eta Zizurkilgo Udalak plaka bat jarri zion hilobian ondorengo testuarekin:
2019ko Aste Santu aurretik plaka lapurtu zuten. Josetxo Arana, Jose Arana Irastorzaren ilobak, albistearen berri izatean atsekabea, haserrea, amorrua eta inpotentzia sentitu zituela adierazi zuen. Joxemari Luengo Zizurkilgo alkateak gertaera salatu zuen eta plaka berriz jartzeko asmoa agertu zuen. Familiak horretarako baimena eman zuen. 2019ko ekainean plaka berriz jarri zuen Zizurkilgo Udalak.
Gearhart (Oregon)
Gearhart Oregongo hiri bat da. Clatsop konderrian kokatua dago. 2010ean 1,462 biztanle zituen, 4.93 kilometro koadrotan banatuta.
Istiompax indica
Istiompax indica Istiompax generoko animalia da. Arrainen barruko Istiophoridae familian sailkatzen da.
Cadmogenes
Cadmogenes Plutellidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Cadmogenes literata da.
Mariaka dorretxea
Mariaka dorrea Amurrion (Araba) dagoen dorretxea da. 2018ko otsailaren 13an, Eusko Jaurlaritzak kultura ondasun izendatu zuen, Arabako eskualde kantabriarreko dorreak monumentu-multzo sailkapenaren barnean.
Leku garai batean dagoenez, Mariaka izenekoan, Nerbioi ibaiko igarobideak zaintzeko erabiltzen zen. Egun baserria da, baina XIII. mendean Aiaratarren senide Pedro Ospina de Mariakak eraikitako dorrea izan zen.
Ezaugarriak
Eraikin exentua da, hego-ekialdeko muturretik salbu; bertan, eraikin erantsi txikia du. Lau angeluko oinplanoa du (13 x 13 m-koa gutxi gorabehera), ipar-ekialde eta hego-mendebaldeko ardatzaren arabera orientaturik; dorrearen sarbide nagusia hego-mendebaldera begira dago. Bolumen eraikiak hiru isurkiko estalkia, hiru solairu eta hiru hormarte ditu.
Fatxadak tamaina txiki zein ertaineko hareharrizko harlangaitzez eginda daude batik bat, gorantz piezen neurria txikituz doazen arren. Eskantzuek fabrika landuagoa dute, tamaina irregularreko harlangaitz eskuairatuzko pezez egina, hareharrizkoak hauek ere. Zokalo bat antzeman daiteke beheko ilaretan. Baoen adreilu-zoladura askoz landuagoa da, hareharri-harlanduzko piezekin egina. Fatxada nagusiaren (hegoaldean) ate altua balkoi bilakatu da geroago, eta arku nahasian errematatzen da. Arku horrek kiribil itxurako irudiak ditu landuta baoaren inguruan, gurutze batek koroatuta. Eskuinaldean, beheko solairuan, bederatzi dobeladun sarbide zorrotza dago, XV. mendekoa izan litekeen armarria duena giltzarrian. Armarriak bost panel eta San Andresen gurutzea ditu, dorrearen jaunen blasoia, lurraldeko ahaide nagusiak. Mendebaldeko fatxadan, arku konopiala duen bao bat dago. Ekialdeko fatxadan, arku konopiala duen leihate bat dago; kordoi makur batek dekoratzen du, arkuaren harlanduan landutakoa eta Mariakako bost panelek dekoratuta. Horren eskuinetara, arku konopial soilagoa dago. Beso-abiaburu moztuak nabarmentzen dira alboko hormen kanpoaldean, dorrearen goialdeko zurezko egitura zahar batenak, egun desagertutakoa.
Barruan jatorrizko egituraren zurezko elementuak gordetzen dira, horman sarturikoak, egungoarekin bat ez datorren egitura-antolamendu batena, lau zutikotan oinarritutakoa (bi eta bi), egitura originalaren hiru hormartetako banaketarekin lerrokatzen direnak. Aurreko eta atzeko hormen jatorrizko egituraren hondakinei esker, suposatu liteke Mariaka dorreak solairu gehiago izango zituela goialdean, zurezkoak ziurrenik, eta bere egitura bi zutikotan oinarrituko zela solairu bakoitzean.
Rogowo udalerria (Rypin barrutia)
Rogowo Poloniako Kujavia-Pomeraniako voivoderriko landa-udalerri bat da, Rypin barrutian kokatuta. 141,01 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4810 biztanle zituen.
Mulan konderria
Mulan konderria (txinera sinplifikatuz: 木兰县; pinyineraz: Mùlán Xiàn), Harbin osatzen duten barrutietako bat da. 2005eko erroldaren arabera, 270.000 biztanle bizi ziren 3.602,0 kilometro koadroko azaleran.
Bojanovice (Znojmoko barrutia)
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1349 urtean egin zen.
Four Courts
Four Courts eraikina (irlanderaz, Na Ceithre Cúirteanna; euskaraz Lau Auzitegiak) Dublin hirian kokatzen da eta Irlandako Auzitegi Gorena eta Auzitegi Zentral Kriminalaren egoitza da.
Hain zuzen ere, Liffey ibaiaren iparraldeko ertzean dago, Father Mathew zubia eta O'Donovan Rossa zubiaren artean.
Eraikuntza
Eraikina James Gandonek 1796 eta 1802 urteen artean eraiki zuen, arkitektu honek hiri berean dagoen Custom House jauregia ere eraiki zuelarik.
Eraikina Irlandako Gerra Zibila garaian suntsitua izan zen, irlandar gobernu berriak bertan babesten ziren errebeldeak bonbardatu baitzituen. Gertakari honek ia eraikin osoaren suntsiketa ekarri zuen, bai eta bertako erregistro zibilaren bulegoan gordetzen ziren agiri garrantzitsuen desagertzea ere, XII. mendetik aurregorako agiritegi legal eta historikoa barne zelarik.
Tagliacozzo
Tagliacozzo Italiako udalerri bat da. L'Aquilako probintzian kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Four Courts
Eraikuntza
Suntsiketa honen ondoren 1932an jatorrizko plano eta diseinuez baliatuz bere berreraikuntzari ekin zitzaion. Era honetan bere erdigunean sei zutabe korintiardun portikoa du, eraikinaren erdian kobrezko kupuladun linterna bat kokatzen delarik.
Tagliacozzo
Mugakideak
Tagliacozzok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Saint-Lumier-la-Populeuse
Saint-Lumier-la-Populeuse Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Lumier-la-Populeuse udalerrian erroldatutako biztanleak 32 ziren. Familiak 19 ziren, horien artean 10 pertsona bakarrekoak ziren (5 bakarrik bizi ziren gizonak eta 5 bakarrik bizi ziren emakumeak) eta 9 seme-alabarik gabeko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 15 ziren, horien artean 13 aktiboak ziren eta 2 inaktiboak ziren. 13 pertsona aktiboetatik 9 lanean zeuden (6 gizon eta 3 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 2 pertsona inaktiboetatik 1 erretiraturik zegoen eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saint-Lumier-la-Populeuse udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Iparragirre kalea (Bilbo)
Iparragirre kalea Bizkaiko Bilbo hiriburuaren erdigunean dagoen kalea da. Izena Jose Maria Iparragirreren omenez darama. Iparraldean, Guggenheim Bilbao Museoan hasi eta hegoaldean Labayru kalean amaitzen da.
Eraikinak
Iparragirre kalearen inguruan honako eraikin nabarmenak daude:
Erreway
Erreway Argentinako musika taldea da, Rebelde Way telenobelan oinarritutakoa. Bere kideak Camila Bordonaba, Felipe Colombo, Benjamin Rojas eta Luisana Lopilato dira. Bost disko kaleratu dituzte, horietako bi bildumak izanik. Bi bilduma hauetako bat zuzenean grabatutakoa da.
Lu mendia
Lu mendia edo Lushan (txinera sinplifikatuz: 庐山; txinera tradizionalez: 廬山; Pinyineraz: Lúshān; Gan txineraz: Lu-san), aspaldiko denboretan "Kuanglu" (匡庐) izenaz ezaguna, Txinako Jiangxi probintziako mendi bat da, Ibai Urdinaren eta Poyang aintziraren artean dagoena, Jiujiang hiritik 36 km hegoaldera. Lu mendiak natura aberastasun ugari ditu (landaredia, aberedia, geologia); eta gainera, garrantzizko lekua da Txinako historia, erlijioa, margolaritza eta olertirako. Lushan Parke Nazionala izenarekin UNESCOk Gizateriaren Ondare zerrendan gehitu zuen 1996an.
Faysville (Texas)
Faysville Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Hidalgo konderrian dago, Texas estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Veneziako Mostra
Veneziako Mostra (italieraz Mostra Internazionale d'Arte Cinematografica di Venezia) munduko zinemaldirik antzinena eta ospetsuenetakoa da. Giuseppe Volpi di Misurata kondeak 1932an Esposizione Internazionale d'Arte Cinematografica izenaz eratu zuenetik, zinema jaialdia urtero abuztuaren bukaeran edo irailaren hasieran egin da Veneziako Lido uhartean.
Veneziakoa "A" kategoriako zinema jaialdia dugu Berlin, Cannes, Donostia, Mar del Plata eta Karlovy Varyko zinema jaialdiekin batera.
Kanpo estekak
<div style="background-color:#f7f8ff; padding:5px; font-size:90%;border:1px solid #8888aa; border-right-width: 2px; border-bottom-width: 2px; margin: 2em 8em 0 8em; text-align: center; line-height: 1.5em"> Veneziako Mostraren palmaresa
1946 | 1947 | 1949 |
1951 | 1952 | 1953 | 1954 | 1955 | 1956 | 1957 | 1958 | 1959 | 1960 |
1961 | 1962 | 1963 | 1964 | 1965 | 1966 | 1967 | 1968 | 1969 | 1970 |
1971 | 1972 | 1973 | 1974 | 1975 | 1976 | 1977 | 1978 | 1979 | 1980 |
1981 | 1982 | 1983 | 1984 | 1985 | 1986 | 1987 | 1988 | 1989 | 1990 |
1991 | 1992 | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 |
2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 |
Urrezko Lehoia
NGC 6612
NGC 6612 galaxia bat da, Lyra konstelazioan. Lewis A. Swiftek aurkitu zuen n.
Allobates mandelorum
Allobates mandelorum Allobates generoko animalia da. Anfibioen barruko Aromobatidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Tournous-Darré
Tournous-Darré Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Tournous-Darré udalerrian erroldatutako biztanleak 80 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
2189 Zaragoza
2189 Zaragoza asteroide baten izena da. abuztuaren 30an aurkitu zuen Felix Aguilar Behatokia-ek El Leoncito Behatokitik.
Pachypanchax patriciae
Pachypanchax patriciae Pachypanchax generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Aplocheilidae familian.
Tournous-Darré
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
2189 Zaragoza
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1975 QK izena zeraman.
Tournous-Darré
Etxebizitza
2007an 35 etxebizitza zeuden, 30 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 34 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 30 etxebizitza nagusietatik 27 bere jabearen bizilekua ziren eta 3 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 4 etxek hiru zituzten, 4 etxek lau zituzten eta 21 etxek bost zituzten. 24 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 6 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 18 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
2189 Zaragoza
Orbitaren ezaugarriak
2189 Zaragoza asteroidearen orbitak batezbeste 2,403 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,86 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,946 distantziara. Eszentrikotasuna 0,226 da, eta makurdura orbitala 13,92ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.9 da.
Tournous-Darré
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2000. urtean Tournous-Darré udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 270 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Olivarez (Texas)
Olivarez Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Hidalgo konderrian dago, Texas estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Azkaineko erromatar zubia
1925eko maiatzaren 19an izendatu zuten Frantziako monumentu historiko.
Katu Akustiko Operazioa
Katu Akustiko Operazioa (Acoustic Kitty ingeleraz) CIAk sorturiko operazio bat izan zen. Gerra Hotzaren garaian CIAren Zientzia eta Teknologia zuzendaritzak garatu zuen. Ideia nagusia arriskutsuak izan zitezkeen konbertsazioak grabatzeko sistema bat eratzea zen, horretarako katuak erabiliz. 2001ean proiektu honen garapena azaltzen zuen dokumentua desklasifikatu zen, baina oraindik ere hainbat atal zentsuratuta ditu, CIAk ez dituelako argibide guztiak eman nahi.
Katuaren manipulazioa
Katuak espioitza lana egin zezan hainbat operazio egin behar izan zituzten, kirurgiarekin bere anatomia aldatuz. Belarriaren barruan mikrofono bat jarri zioten eta antena bat buztanean. Hala ere egindako lehen frogetan konturatu ziren katuak azkar ekiten ziola janari bilaketari, eta beraz zientzialariek kirurgia erabili behar izan zuten gose sentsazioa kendu ahal izateko. Katua ere ondo hezi behar izan zuten misioak egin ahal izateko.
Proiektuak 5 urte iraun zituen (1961tik 1966ra) eta 20 milioi dolarreko aurrekontua zuela uste da, nahiz eta beste iturri batzuek 15 milioira jaisten duten zifra hori.
Lur laua (zuzenbidea)
Lur lautik at zeuden (bestelako foruekin) Bizkaiko hiribilduak, Urduñako hiria, Durangaldea eta Enkarterri. Laudio eta Aramaio ere Bizkaiko lur lauaren zati dira, nahiz eta Arabako udalerriak izan.
Katu Akustiko Operazioa
Lehen froga eta porrota
1966an katua askatu zuten Washington DCn SESBek Wisconsin Avenuen zuen enbaxadatik gertu. Bertan zegoen parke batean bi espia sobietarrek bilera egingo zutela bazekiten. Katua nahikoa gerturatu behar zen mikrofonoek elkarrizketa grabatu ahal izateko. Hala ere katua errepidea gurutzatzen ari zela taxi batek jo eta hil zen.
Heriotza honek, milioika dolar xahutzeaz gain, CIAk proiektua behin betiko ixtea ekarri zuen.
Trafalgar (Indiana)
Trafalgar Indianako herri bat da. Johnson konderrian kokatua dago. 2010ean 1,101 biztanle zituen, 6.83 kilometro koadrotan banatuta.
1977ko Amnistiaren Aldeko Astea
1977ko Amnistiaren Aldeko Astea Hego Euskal Herrian, trantsizioko giro nahasian, amnistiaren alde burututako mobilizazio astea izan zen. 1977ko maiatzean burutu zen.
Bereziki ezaguna da, amnistiaren aste horretan hainbat hildako suertatu zirelako. Halaber, protestak bereziki gogorrak izan ziren Errenterian (Gipuzkoa).
Kronologia
Maiatzean zehar, amnistia asteen testuinguruan, Francisco Javier Fernandez Nuñez hil zuten ekintzaile faxistek Bilbon. Jipoi bat eman ziotela salatzeko epaitegira joan ostean, faxista batzuek pistola atera eta indarrez koñaka eta errezino olioa edatera behartu zuten. Ondoren hil egin zen.
Rogowo udalerria (Żnin barrutia)
Rogowo Poloniako Kujavia-Pomeraniako voivoderriko landa-udalerri bat da, Żnin barrutian kokatuta. 178,85 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6899 biztanle zituen.
Traziar
Traziarra (greziera klasikoaz: Θρᾷκες; latinez: Thraci) indoeuropar herria izan zen, K.a. 2.000. urte inguruan Danubio aldean, Itsaso Beltzean eta Egeo itsasaldean bizilekua hartu zuena. Traziarrak leinuetan antolatu ziren denbora luzez. Mertzenario eta esklaboz hornitu zuten Grezia. Ospakizun dionisiakoak egiten zituzten, borrokazaleak ziren, tatuajeak egiten zituzten eta hildakoak errausteko ohitura omen zuten. Trazieraz hitz egiten zuten. Egun desagertutako hizkuntza hau indoeuropar hizkunzten familian kokatzen da. Traziar zibilizazioa K.a. III. milaurtekotik K.a. III. mendera arte garatu zen. Traziar zibilizazioaren arlo asko oraindik ezezagunak dira.
Gervais (Oregon)
Gervais Oregongo hiri bat da. Marion konderrian kokatua dago. 2010ean 2,464 biztanle zituen, 1 kilometro koadrotan banatuta.
Turismoa Turkian
Turismoa Turkian, neurri handi batean, hainbat gune historikotan, eta bere Egeo eta Mediterraneo itsasoaren kostaldean zehar dituen konplexu turistikoetan oinarrituta dago. Azken urteetan, Turkia, halaber, kulturarako, spa, eta osasun-turismorako entzute handiko helmuga bilakatu da. 2011n, Turkiak, 31,5 milioi baino gehiago atzerriko turista erakarri zituen.
Turkia, Asia eta Europa arteko miraria
Mediterraneo itsasoak bainatzen duen Asiako kostaldean kokatuta dago Turkia. Turkiako mendebaldeko itsasaldean Grezian bertan baino aurri greziar gehiago dago. Hantxe bisita ditzakegu, bihurgunez jositako Meandro ibaiaz gain, Troia, Mileto, Efeso, Didima, Afrodisias, Halikarnaso edo Pergamo bezalako aurriak. Hangoak ziren ezagutu genituen lehenengo filosofoak eta matematikariak ere (Tales, Anaximandro, Heraklito ...).
Pergamoko liburutegia Alexandriakoa bezain ospetsua izan zen Antzinaroan. Pergamo hiriak 400.000 liburuko liburutegia zuen, monumentu ugariz hornituta zegoen, eta Asiako probintzia erromatarren hiriburu bilakatu zen (K.a. 129). Efeso hiria, berriz, Egeo itsasoaren ertzean, merkataritza gune garrantzitsua izan zen K.a. VII. mendetik aurrera. Erlijio gunea ere izan zen: han zegoen Artemisaren tenplua, munduko zazpi mirarietako bat, lurralde hau San Paulok ebanjelizatu zuen eta tradizioak Ama Birjinaren heriotza bertan kokatzen du. Efeso hiria, garairik onenean, 200.000 bizilagun edukitzera heldu zen.
Gaur egun, Turkiako biztanle gehienak musulmanak dira. Islamiar herri honetan emakumezkoek ez dute belorik erabiltzen, bozkatu egiten dute, eta 1934tik parlamentarioak ere izan daitezke.
Egia esanda, ezin dugu Turkiaz hitz egin autobus (otobüs) geltokietako giroa aipatu gabe. Autobusaren ondoan hau guztia jan dezakegu: artaburu erre berriak, jogurt-irabiakiak, luzoker freskoak, sesamo-uztaitxoak edo arkume okela ogitartekoak. Ibilbide laburretarako, edo dagokion autobusa irten berria bada, beti egoten da betetzen denean irteten den mikrobus pribaturik (dolmus).
Naturaren mirariak
Turkiako natur mirarien artean aipamen berezia behar du Pamukkale. Urek Pamukkalen lagatako kaltzio karbonatozko konkrezioek igerileku mailakatu multzo ederra eraiki dute. Beste behin ere, naturak arkitektorik onenak gainditu ditu. Natur mirari hauen artean Kapadoziako eskualdea ere aipatu behar dugu, euriak, haizeak eta eguzkiak bertan landutako paisaia zoragarria baita.
Anatoliako goi-lautadaren bihotzean kokatuta, Kapadozia higadura-arroilez osatuta dago. Ibarren ondoan higadurak zutabeak, konoak, dorreak, piramideak eta 30 metro altu diren orratzak ere sortu ditu. Tobazko haitzetan hondeatzeko erraztasunak ermitau eta monjeen finkapenean lagundu zuen; eta asko dira haitzetan egindako elizak. Santutegi hauek guztiak babeslekutzat ere erabili zituzten inbasio batzuei aurre egiteko. Turkoek konkistatu ostean, monasterioak pixkanaka desagertu ziren, eta santutegiak bertako biztanleek okupatu zituzten, etxe ukuilu eta garautegi bihurtuz.
Europa eta Asia artean kokatuta, mendebaldea eta ekialdearen artean, Istanbulen aurrez aurre aurkitzen dira bizitza ulertzeko bi modu. Istanbul, lehen Konstantinopla deiturikoa, munduko hiriburua izan zen ia mila urtez. Istanbuleko kaleetan dagoen itsasontzi eta auto nahaspilak ez du zerikusirik eraikin batzuetan goza daitekeen lasaitasunarekin. Eraikin hauetako bat garai batean sultanen egoitza izan zen Topkapi jauregia da.
Bazar Handiak negozio eta entretenimendu bila doazen turkiarrak zein turistak erakartzen ditu. Han ikasten da eraman handiko tratua egiten, presarik gabekoa, erosketak joko atsegin bihurtu arte. Erromatarrek ura ozpinarekin edaten zuten freskagarri gisa, eta ohitura horrek Bizantzion gaur egunera arte iraun du: saltzaile ibiltari askok eskaintzen dute hutsik edo luzokerrekin nahastuta.
Ezin gara Turkiatik joan Hamman turkiar bainua probatu gabe, bainu horiek ondo sentitzearen gozamena itzultzen baitiote gorputzari.
Luis Alberto Spinetta
Luis Alberto Spinetta (Belgrano, Buenos Aires, 1950eko urtarrilaren 23a - Buenos Aires, 2012ko otsailaren 8a) argentinar rock musikagile, abeslari, gitarrista eta poeta izan zen. Hego Amerikako rockean gehienik eragin duten musikarietako bat izan zen eta, Charly Garcíarekin batera, Argentinako rockaren aitatzat hartzen da. Almendra, Pescado Rabioso, Invisible, Spinetta Jade eta Spinetta y los Socios del Desierto taldeetako liderra izan zen. 62 urte zituela hil zen, birikako minbiziak jota.
Custom House
The Custom House, euskaraz Aduana Etxea (irlanderaz: Teach an Chustaim), Dublin hiriko XVIII. mendeko eraikin neoklasikoa da, eta Liffey ibaiaren iparraldean dago, Matt Talbot zubitik hurbil hain zuzen ere.
James Gandonek Dublingo portuko aduana-etxe bezala diseinatu zuen (arkitektu honek hiriko beste hainbat eraikinen egilea ere bada, adibidez Four Courts). 1791an amaitu zen, eta guztira 200.000 £ kostatu zen.
Eraikinaren lau aurpegiak armarri eta eskulturez apainduta dago. Apaingarri horiek irlandar ibaiak irudikatzen dituzte, adibidez Edward Smythek Liffey ibaiaren buru alegorikoa landu zuen, eta hori bezalako beste hamairu eskultura edo irudi ere baditu. Eraikinaren alde nagusia Liffey ibaiaren paraleloan kokatuta dago, eta erdiko doriar ataria nabarmentzen da, alboetan Irlandako armarriekin koroeztatuta dauden pabilioiak dituelarik. Eraikinaren erdigunean brontzezko kupula bat dago, eta merkataritzara irudikatzen duen eskultura alegoriko bat du goialdean.
1800an Batasun Dekretuak Erresuma Batuko aduanetako gai guztiak Londresen zentralizatu zituen; hortaz, eraikin hau ez zen behin ere erabili. 1921an, Anglo-Irlandar Gerran, IRAk eraikinari su eman zion, Ingalaterrak irlandar uhartearen gainean zuen subirotasunaren ikur baitzen. Suteak bost egun iraun zuen, eta eraikinean kalte larriak eragin. 1926an berreraikitzeari ekin zioten, baino lanak ez zituzten 1991 arte amaitu.
Amerikaren aurkikuntza
Amerikaren aurkikuntza deritzo 1492ko urriaren 12an europar talde batek, Kristobal Kolon buru zutela, Asiara iritsi zirela pentsatuz, Karibeko itsasoko Guanahani uhartera iristeari, Espainiako Errege-erregina Katolikoen agindupean. Historia unibertsaleko une gorenetariko bat dela esan ohi da, aurkikuntza hark, bortitza izan zen arren, bi giza mundu oso desberdinen topaketa ekarri baitzuen, ordura arte bakoitzak bere bidea jarraitu zuen bestea existitzen zela ere jakin gabe. Aurkikuntzak oso eragin handia izan zuen Europan, eta mundu modernoaren abiapuntu izan zen.
Kristobal Kolonek uste zuen Asiara iritsi zela -garai hartan Indiak izendatua- eta uste horrekin utzi zuen mundua, europarrentzat ezezaguna zen kontinente bat aurkitu zuela jakin gabe.
Amerikaren aurkikuntza esapidearen inguruan
Amerikaren aurkikuntza hitza ez dute egokitzat jotzen amerikar gehienek. Kolon Ameriketara iritsi zenererako Amerika dagoeneko oso populatuta baitzegoen eta Amerikako bertakoek esploratuta baitzuten lurralde guztia Kolon iritsi zenerako.
Historialari batzuk Kolon Ameriketara iritsi edo espainiarrak Ameriketara heldu izenaz deitzea gomendatzen dute.
Aurkikuntzaren ondoren Amerika kolonizatzeko prozesua hasi zuten Europako estatu batzuek. Europarrak arlo batzuetan teknologikoki aurreratuagoak zirela aprobetxatuz, Espainiak, Portugalek, Holandak, Ingalaterrak eta Frantziak amerikar lurrak kolonizatu zituzten.
Itsasbide Komertzialak
Espedizioa XVI. mendearen hasieran gauzatu zen. XV. mendean, aurrerapen handiak egon ziren nabigazioan, batik bat Portugal eta Espainian. Honek ekarri zituen itsasbide berriei esker, merkataritza hobekuntzak egon ziren (“iraultza komertziala”). Itsas garapen iberiarra (1400-1600) nabarmena izan zen, Esplorazioen Aroa irekiko zuena.
Mongoliar Inperioak Asian zuen nagusitasunarekin (Pax Mongolica edo mongoliar bakea), europarrek denbora luzez lur segurutik igarotzeaz gozatu zuten, Zetaren Bidea erabiliz Indietarantz (garai hartan, gutxi gora-behera, Asiako hegoalde eta ekialde osoa bezala hartzen zena) eta Txinarantz, ondasun iturri baliotsuak zirenak, espezieak eta zeta bezala. Turkiarrek Konstantinopla hartu zutenean, eta Ekialde eta Mendebaldearen arteko merkataritza itxi zutela esan ohi da, Mediterraneoko itsas merkataritzaren ibilbide nagusiak itxiz edota baldintzatuz. Horrela, Europak Asiako espezien eta gainerako produktuen hornidura galdu zuen eta honek arazo ekonomikoak eragin zituen. Hala ere ikuspegi hau ezbaian jarri da azken urteotan, aurkikuntzak turkiarren ibilbide komertzialen konkisten aurretik eman zirelako. Portugal eta Gaztela saiatu ziren beste bide batzuk aurkitzen komertzio horrekin jarraitzeko.
1470ean, Paolo dal Pozzo Toscanelli florentziar astronomoak, Alfonso V.a Portugalgoari, Atlantikoan zehar mendebalderantz nabigatzea, Espezieen Uharteetara, Katai eta Zipangora iristeko modu azkarrago bat izango zela iradoki zion, Afrika ingurutzeko ibilbidea baino, baina Alfonsok, bere proposamena errefusatu zuen. 1474an, Toscanellik mapa bat bidali zion Koloni, Asiako mendebalderako bide baten ideiarekin. 1480ko hamarkadan, Kolon anaiek Indietara "Ozeanoko Itsasoan" (Atlantikoa) zehar mendebalderantz nabigatuz iristeko plan bat proposatu zuten. Hala ere, hau zaildu egin zen Afrika inguruko hego-ekialdeko igarobidea Bartolomeu Diasek 1488an ireki zuenean, Esperantza Oneko lurmuturrera (egungo Hegoafrika) iritsi zenean.
Ikuspuntu geografikoa Amerikaren aurkikuntzaren aurretik
Mendebaldean heziketa jaso zuten pertsona guztiek bazekiten, Aristotelesen garaitik behintzat, Lurra esferikoa dela. Lurraren esferikotasuna, Ptolomeoren lanean ere azaltzen da, non, neurri handi batean, Erdi Aroko astronomia oinarritu zen. Lurra esferikoa den ustea argi eta garbi islatzen duten idazle kristauen artean San Beda Agurgarria aurkitzen da bere Denboraren Aitortzan, 723. urte inguruan idatzia. XV. mendearen amaieran, zeruko nabigazio teknikak, Eguzkiak eta izarrek zeruan duten posizioa erabiltzen dutenak, Lurra esfera bat dela ulertzearekin batera, aspalditik erabili zituzten astronomoek, eta marinelak aplikatzen hasi ziren.
Pierre d'Aillyren Imago Mundi (1410) lanaren bidez, Kolonek Alfraganoren estimazioaren berri izan zuen, latitude gradu batek (edo ekuatorean zeharreko longitude gradu batek) milia arabiar hartzen zituela (66,2 itsas milia edo 122,6 kilometro), baina ez zen konturatu hori milia arabiarraretan adierazten zenik, berak ulertzen zituen Erromatar milien ordez. Beraz, Lurraren zirkunferentzia 30.200 kilometrokoa (16.300 nmi) zen ekuatorean eta 26.200 kilometrokoa (14.100 nmi) 30 gradu iparraldera (Amerikarako bidaiaren ingurua), balio zuzena 40.075 kilometrokoa (21.639 nmi) ekuatorean eta 34.735 kilometrokoa (18.755 nmi) 30 gradu iparraldera zenean.
Gainera, aditu gehienek Ptolomeoren estimazioa onartu zuten, Eurasiak 180°ko luzera hartzen zuela, 130° errealen (Txina kontinentaleraino) edo 150°ren (Japoniaraino Espainiako latitudean) ordez. Kolonek, bere aldetik, estimazio handiagoa uste zuen, ehuneko txikiagoa utziz urarentzat. D'Aillyren Imago Mundin, Kolonek, Marino Tirokoaren estimazioa irakurri zuen, Eurasiaren luzetarako hedadura 225ºkoa zela. Baliteke Esdrasek egindako kalkulua jarraitzea: "[globoaren] sei zati bizitzeko modukoak dira eta zazpigarrena urez estalita dago". Marko Poloren baieztapenaren berri ere bazuen, Japonia ("Zipangu" deitu ziona) Txinatik ("Cathay") 2.414 kilometro ekialdera zegoela, eta Ekuatoretik dagoena baino gertuago. Toscanelliren ideiak eragin zuen, Japonia baino ekialderago bizi ziren uharteak zeudela ere pentsatzen zen, Antillia mitikoa barne, Azoreak baino mendebalderago ez zegoela pentsatzen zena.
Beraz, Kolonen garaian Kanariar Uharteetatik Japoniarako distantzia 9.800 kilometro (5.300 nmi) edo 3.700 kilometro (2.000 nmi) ingurukoa zela uste zuen, Eurasiako luzerako zatian erabiliko zuen estimazioaren arabera. Jakina da benetako kopurua askoz handiagoa dela orain: 20.000 kilometro inguru (11.000 nmi). XV. mendeko itsasontzi bakar batek ere ez zuen hain bidaia luzea egiteko adina janari eta ur geza garraiatuko, eta esploratu gabeko ozeanoan zehar nabigatzeak zekartzan arriskuak oso handiak izango ziren. Europar nabigatzaile gehienek, Europatik Asiarako mendebalderako bidaia bideraezina zela ondorioztatu zuten. Hala ere, Errege-erregina Katolikoak, Iberiar Penintsulan gerra garesti bat burutu ondoren, Europako beste herrialde batzuekiko abantaila lehiakor bat lortzeko irrikaz zeuden Indiekin merkataritza bilatzeko. Kolonen proiektuak, burugabea bazen ere, halako abantaila agintzen zuen, eta honela iritsi zen, akats horren ondorioz, Amerikaren aurkikuntza.
Kolonen aurreko kulturak
Espainolak Amerikara iritsi zirenean, kontinenteko biztanleak tribu sakabanatuetan zeuden taldekatuta. Tribu horien bizimodua Neolitokoaren parekoa zen, ehizatik eta bilketatik bizi ziren. Aztekek, maiek, eta inkek bakarrik zuten historia eta gizarte eta politika antolamendu konplexua.
Pradetita
Pradetita fosfato motako minerala da eta lindackerita taldearen kidea da.
Tione degli Abruzzi
Tione degli Abruzzi Italiako udalerri bat da. L'Aquilako probintzian kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Tione degli Abruzzik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Golgota (eleberria)
Golgota liburua 2008.urtean kaleratu zen. Espainiako Gerra Zibilean oinarrituta historia lazgarria jaso zuen Xabier Montoiak liburu honetan. 1936ko uda hasieran frankistek Felisaren aita eta ahizpa hil zituzten, bide baten bazterrean fusilaturik. Amak ezingo dio egoera horri buelta eman. Gerra ondoren, Felisa moja sartu zen, ahizpa Elena bezala, baina han ere gorrien familiakoa izateagatik, bazterkeria eta gorrotoa ezagutuko zituen.
Eleberria benetan gertatutako gertakizunetan oinarrituta dago.
San Salbatore eliza (Altzieta)
Historia
San Salbatore eliza Altzietako parrokia izan zen 1892ra arte. 1892ko ekainaren 11n Ahatsako parrokiarekin bateratu zuten. Salbatore eliza XII. mendeko eliza erromanikoa da. Badirudi XVII. mendean eliza berreraiki zutela. Frantziako Iraultzaren garaian eliza arpilatua izan zen. Ondorengo mendeetan ere hainbat eraberritze-lan eta konponketa eman ziren.
Bojiště
Bojiště Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 258 biztanle ditu eta 7,27 kilometro koadroko azalera. Havlíčkův Brodeko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1560 urtean egin zen.
Ustaxa
Ustaxa (kroazieraz: Ustaša) kroaziar talde faxista izan zen, 1929an Ante Pavelićek sortu zuena, Belgradeko Parlamentuan Stjepan Radić eraila izan ondoren. Bere izena Otomandar Inperioarekin zegoen muga zaintzen zuten soldaduetatik hartu zuen. 1941ra arte terrorismoa erabili zuen ekintza politiko nagusitzat eta, urte horretan, Ardatzarekin batu zen Alemania eta Italiak serbiarrek kontrolatzen zuten Jugoslavia inbaditu zutenean. Ardatzeko potentziek Kroaziako Estatu Independentearen gobernua utzi zieten ustaxei.
Bigarren Mundu Gerran ustaxek errepresio handia erabili zuten serbiar minoriaren aurka. Alfabeto zirilikoa debekatu zuten eta egindako sarraskiek naziak ere harrituta utzi zituzten.
Alemaniaren errendizioaren ostean ustaxek boterea mantentzea lortu zuten eta Esloveniara erretiratu ziren, ahalik eta 1945eko maiatzaren 15ean errendizioa aurkeztu zuten. Ante Pavelićek frankismoaren babesa jaso zuen eta Espainian babes diplomatikoa jaso zuen.
Johann Rudolf Zumsteeg
Johann Rudolf Zumsteeg (Sachsenflur, Odenwald, 1760ko urtarrilaren 10a - Stuttgart, 1802ko urtarrilaren 27a) alemaniar musikagilea izan zen. Schillerren adiskide izan zen. Weimarko gorteko kapera-maisu izan zen, eta operako eta dukearen kontzertuetako zuzendari. Lied erromantikoaren aitzindarietako bat izan zen, eta Schubertek biziki miretsi zuen. Eragina izan zuen gainera Reichart, Zelter, Schumann, Kelin eta Loeverengan. Operak, kantatak, biolontxelorako musika eta antzerkirako musika ere idatzi zuen.
Dysoptus
Dysoptus Arrhenophanidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Dysoptus probata da.
2190 Coubertin
2190 Coubertin asteroide baten izena da. apirilaren 2an aurkitu zuen N. S. Chernykh-ek Nauchnij Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1976 GV izena zeraman.
Orbitaren ezaugarriak
2190 Coubertin asteroidearen orbitak batezbeste 2,471 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,252 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,69 distantziara. Eszentrikotasuna 0,089 da, eta makurdura orbitala 0,83ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 13.2 da.
Azorian Proiektua
Azorian Proiektua (batzuetan JENNIFER Proiektua gisa ezagutua bere Top Secret klabea dela eta) CIAk 1974an garatu zuen proiektu baten izena da. Ozeano Barean hondoratuta zegoen K-129 urpekontzi sobietarra jasotzea zen helburua, horretarako Hughes Glomar Explorer itsasontzia erabilita. K-129 urpekontzia 1968an hondoratu zen, Hawaiitik 1.560 milia nautikoko distantziara.
Azorian proiektua CIAk Gerra Hotzaren garaian egindako operazio konplexu, garesti eta sekretuenetako bat izan zen. 800 milioi dolarreko kostea izan zen (3.500 milioi dolar izango lirateke 2011an). Itsasontzia diseinatu behar izan zuten, hondotik urpekontzia altxatzeko sistema batekin. Horretaz gain AEBk estabilizatzeko sistema bat garatu behar izan zuen itsasontzia finko mantentzeko 4,5 kilometro hodi jaisten ziren bitartean. Zientzialariek papera uretan kontserbatu ahal izateko sistemak garatu zituzten, bertan zeuden gako liburuak irakurri ahal izateko. SESBek ez zekienez non zegoen urpekaria operazio komertzial baten moduan estali ahal izan zuten operazio sekretu osoa, manganeso noduloak bilatzeko meatzaritza lana balitzan.
Pertzepzio
Pertzepzioa (latinez perceptio, “jasotzea” edo “biltzea”) edo hautematea ingurunetik jasotzen diren estimuluen antolaketa, identifikazioa eta interpretazioa egiten dituen ahalmen biofisiko eta psikologikoa da. Prozesu kognitibo honen bitartez, izakiak haren inguruan duen oro ezagutzeko gaitasuna eskuratzen du. Aro moderno tik aurrera pertzepzioa honela deskribatu da, baina James J. Gibsonen planteamendu ekologistak eta Ulric Neisseren psikologia klasikoak pertzepzioari buruzko beste ikuspegi batzuk proposatu dituzte.
Pertzepzioaren inguruko ikuspegiaren arabera, zenbait korronte filosofiko garatu dira, batzuk haren alde eginez (errealismo filosofikoa eta enpirismoa) eta beste batzuk, ordea, aurka (idealismoa eta arrazionalismoa). Horrela, pertzepzioaren inguruko teoria ezberdinak sortu dira korronte horietatik abiatuz.
== Historia == Sentsazio ak zientifikoki lehen aldiz anatomistek eta fisiologoek aztertu zituzten. Garai horretan organoak identifikaturik zeuden eta horregatik, lehen pausua organo horiek aztertzea izan zen. Pertsona horiez gain, sentsazioetan interesa zuten psikologoak zeuden, hau da, psikofisikoak. Hauek munduaren erregulartasun fisikoaren eta zentzumenen arteko harreman matematikoa aurkitu nahi izaten dute, gogo-egoerek izaten dituzten aldaketak nola gauzatzen diren jabetzeko asmoz.
Pertzepzioaren gaineko planteamenduak
Pertzepzioaren inguruan zenbait planteamendu sortu dira urteetan zehar.
Planteamendu ekologista. James J. Gibson ek proposatutako teoria da eta honek pertzepzioa prozesu sinple bat bezala aurkezten du. Planteamendu honetan informazioa estimuluek dutela adierazi nahi da, hots, gorputzak ez du ondorengo prozesurik egin behar eskuratzen den informazioa ulertzeko. Munduan dauden gauzek jada atxikita dituzte lege-naturalak eta gauza horiekin topo egiten duen pertsonak edo izakiak haren bizirautea bermatuko duen edo ikasteko behar duen informazioa aurkituko du bertan.