cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Manilako galeoia
Manilako galeoiaren historia
Uztailean abiatzen zen galeoia Manila ondoko Cavite portutik, udako montzoiaz baliatzeko. Iparralderantz egiten zuen lehenik, eta Japoniatik Kaliforniako kostaldeetara doan Kuroshio itsaslasterra jarraitzen zuen gero, Acapulcora abenduan iristeko (Eguberri eta Urteberri egunen artean, jeneralean). Ontzia deskargatutakoan, urteko feria egiten zen, Mexiko, Puebla, Oaxaca eta beste herri askotako merkatarien parte hartzearekin. Martxoan edo apirilean itsasoratzen zen galeoia Acapulcoko portutik eta, Mariana uharteetan (Guam) geldialdi bat egin ostean, uztailean heltzen zen Manilara. Beraz, Acapulcoraino sei bat hilabete behar zituen; Manilaraino, berriz, alisio haizeen laguntzaz, bi-hiru hilabete aski ziren.
Manilatik itsasoratzen ziren galeoien sotoetan Txinako zetakiak eta portzelanak, Japoniako altzari lakatuak, Portugaldar Indiako altzariak eta bolizko objektuak, Bengalako kotoizko ehunak, eta espeziak (Moluketako piperbeltza eta iltzea, Zeilango kanela) garraiatzen ziren; Filipinetako gaiak oso gutxi izaten ziren. Acapulcotik Manilara, berriz, Espainia Berriko zilarra eramaten zen, batez ere (kargaren % 96-99), eta Oaxacako gorrimina, Pueblako xaboia edota Guatemalako anila zama osatzeko. Zilarrarekin ordaitzen zitzaizkien txinatar merkatariei galeoiak Mexikora eramaten zituen salgaiak. Beraz, Mexikoko zilarrak elikatzen zuen Manilako merkataritza.
Manila eta Acapulcoren arteko itsasaldia luzea eta arriskutsua zen. Eskifaiak eta merkatariek hilabeteak igarotzen zituzten metaturik zurezko itsasontzi heze batean. Ekaitzak etengabeak ziren, arratoiak ugariak eta jatekoa kaskarra. Dieta txarraren ondorioz, eskorbutoak eta beriberiak triskantzak egiten zituzten. Irabaziak handiak izan zitezkeen, baina arriskuak ere. Hauxe idatzi zuen Gemelli Carerik, 1696an San José galeoian Manila-Acapulco itsasbidea egin zuen italiar bidaiariak:
Giza sexualitate
Sexu hizkera
Euskaraz sexuaz hitz egiterakoan, hiztegi bait osatzeko adina eufemismo topa daitezke. Horregatik, Ahotsak-ek hiztegi honetan bildu nahi izan ditugu lagunarteko hizkerako berba eta erranaldiak. Oinarrian "Berbeta berua" liburuko hiztegia dago (A. Telleria, Badihardugu Elkartea 2003). Horri gehitu zaizkio: batetik, beste zenbait liburutan jasotako hitzak; bestetik, eta batez ere, gazteei egindako elkarrizketa eta inkestetan batutako hitzak.
Sexua euskal literaturan
Jon Kortazar idazleak artikulu batean esan zuen moduan "frankismopeko urteetan eta jende kontserbatzaileak eta elizkoiak esanda maiz entzuten zen euskarak ez zuela berba txarrik, euskara garbia zela eta ez zuela lizunkeriarik onartzen. Artikulu berdinean esaten da Bernat Etxepareren emakumearen aldeko bere bertsoetan sexua agerbide zuzena dela. Adibidez: «Oro behin haietarik sortzen gira mundura/ Sorthu eta hil ginate hark haz ezpaginiza» (Bernart Etxepare, emazteen fabore). Joan Perez de Lazarragak ere maitasuna, erotismoa eta sexua presente ditu bere lanetan.
Manilako galeoia
Manilako galeoiaren historia
Horrezaz gain, itsaslapurren arriskua ere kontuan hartzekoa zen. 1587ko azaroaren 14an, Thomas Cavendish kortsario ingelesak eraso zion Manilatik zetorren Santa Ana galeoiari, eta ontziak zeramatzan ondasunak ebatsi. Hondamendi horren ondoren, Kalifornia okupatzea erabaki zuten Espainia Berriko agintariek. Asmo horrekin, Sebastian Vizcaino bidali zuten kostaldea esploratzera, kokaleku egoki baten bila. 1596-1603 bitartean, Vizcainok xehero-xehero aztertu zuen San Lucas lurmuturretik Mendocino lurmuturrainoko itsasertza, eta Montereyko badian kolonia iraunkor bat ezartzea proposatu zuen. Baina Mexikoko erregeorde berriak bertan behera utzi zuen egitasmoa, eta 1770 arte ez zuten espainiarrek Montereyko gotorlekua eraiki.
Giza sexualitate
Sexua euskal literaturan
Ipuingintzan Jasone Osoro, Julen Gabiria, Igor Estankona, Rafa Ugalde, Estitxu Arozena, Iratxe Esnaola, Danele Sarriugarte izan dira gaia landu dutenak. Autobiografia arloan ordez Pello Salaburu eta Miren Agur Meabe.
Sexual Herria
Sexual herria Itziar Ziga idazle eta kazetariak idatziriko saiakera liburua da. Liburuan Euskal Herriaren birputifikazioa errebindikatzen du bere hitzetan, sexualitate aske baten berreskurapena alegia, ikuspuntu feminista batetik, bere biografiatik ateratako esperientzietan oinarrituta. Txalaparta k argitaratu zuen 2011 urtean; argitalpena polemikoa izan zen liburuko azala azaltzen zuen Facebook orria zentsuratua izan baitzen, han bi emakume besarkatuta agertzen direlako jarrera erotiko batean.
Sexu askapenerako mugimenduak Euskal Herrian
Lesbiana, Gay, Transexual eta Bisexualen kolektiboen errekonozimendu eta askapenerako lan egiten duten mugimenduak existitzen dira Euskal Herrian. Hauek aldarrikatzen dute ezin dela giza eskubideen aurka legerik egin eta giza eskubideak ezin direla legeekin aldatu, baizik eta ahalbidetu.
EHGAM (Euskal Herriko Gay-Les Askapen Mugimendua) Euskal Herriko gay mugimendua da, homosexualitatearen askapenerakoa, askapen sexualeko prozesu orokorrean kokaturik dagoelarik. 1977 ko urtarrilean sortu bazen ere, 1983 ko otsailaren 27 ra arte ez zuten legeztatu. Euskal Herriko LGBT lehen elkartea izan zen, eta gaur egun lanean dirau.
Persiar Inperioa
Persiar Inperioa (, transl.: Šâhanšâhiye Irân, eusk.: 'Iran inperiala') Persia edo Iran eskualdeetan K.a. VI. mendetik aurrera garaturiko dinastia inperialen izendapena da, Akemenestar Inperiorik hasita eta Qajar dinastiaraino.
Hona hemen Persiar Inperioa deituriko estatuen zerrenda:
Manilako galeoia
Manilako galeoiaren historia
Dena dela, pirateria bigarren mailako arazoa izan zen Manilako galeoiarentzat, kontuan edukita, Indietako Ontziteria ez bezala, Armadako ontzien eskoltarik gabe ibiltzen zela. 250 urtean itsasaldi hori egin zuten 108 ontzietatik, lau baizik ez zituzten atzeman itsaslapurrek; itsasoan hondoratuak edo galduak, berriz, 26 izan ziren.
Galeoiaren gainbehera eta amaiera
Manilako galeoia linea transpazifikorik garrantzitsuena izan zen XVII. eta XVIII. mendeetan, eta bi mendez eduki zuen Espainiaren eta Ekialdeko Asiaren arteko merkataritzaren monopolioa. XVIII. mendearen erdialdean, ordea, metropoliaren eta Filipinen arteko lotura zuzena ezartzeko lanean hasi ziren espainiar agintariak. Alabaina, 1494ko Tordesillasko Itunaren ondorioz, espainiar ontziek debekaturik zuten Esperantza Oneko lurmuturrean barna nabigatzea. Beraz, Espainiak zaharkitutzat jo zuen debeku hori, eta Esperantza Oneko itsasbidea erabiltzeko eskubidea zuela adierazi zuen. Bestalde, Marina eta Indietako Idazkaritzak espedizio geografiko batzuk antzolatu zituen Afrika inguratzen zuen ibilbidea aztertzeko; horietako lehenbizikoa (Buen Consejo ontzia) 1765eko maiatzean abiatu zen Cádizetik eta, Maurizion geldialdia egin ondoren, abuztuan iritsi zen Manilara. Ontzi horiek Asiako produktuak garraiatzen zituzten Espainiara itzultzerakoan: kotoizko eta zetazko ehunak, espeziak, portzelana, sapan zura...
Arlekin
Egun, inauteri zenbaitetan pertsonaia nabaria da eta mozorro moduan erabiltzen da mundu zabaleko hiriko inauterietan.
Mopungita
Mopungita oxido motako minerala da eta stottita subtaldearen kidea da.
Ezaugarriak
Mopungita oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.
Firgas
Guantxe etniakoek Afurgad (talaia euskaraz) bezala ezagutzen zuten. Gaztelarrek Kanaria Handia kolonizatu eta geroago, XVI. mendean, Firgas de Afurgad izenez ezagutzen zen.
Santa Luce
Santa Luce Italiako udalerri bat da. Pisako probintzian kokatuta dago, Toscana eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Santa Lucek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Manilako galeoia
Galeoiaren gainbehera eta amaiera
1785eko Errege Zedula baten bidez, Filipinetako Konpainia eratu zen, eta Asiaren eta Espainiaren arteko merkataritza zuzenaren monopolioa eman zitzaion; beti ere, filipinar salerosleak ez haserrarazteko, Manilan geldialdia egitea ezinbesteko baldintza zuen. Konpainiaren itsasontziak Hornos lurmuturretik (Montevideon eta Callaon geldialdia eginez) edo Esperantza Oneko lurmuturretik (geldialdiak Maurizion, Trankebarren, Kalkutan eta Kantonen) joan zitezkeen Manilara, baina itzulera bigarren itsasbidean barrena egin behar izaten zuten; era horretan, Filipinetatik Ameriketarainoko merkatzaritza guztia Manilako galeoiaren eskuetan jarraitzen zuen.
Filipinetako Konpainia buru belarri borrokatu zen bere kontzesioak handitzeko. 1790ean, Manilako nahitaezko geldialdia ezabatu zen; era horretan, Txinako eta Indiako produktuak zuzenean eraman zitzakeen Espainiara, Filipinetatik igaro gabe. 1793an, behin-behineko baimena lortu zuen Manilako salgaiak Guatemala, Peru, Txile eta Buenos Airesera eramateko, eta 1803an behin-betiko berretsi zitzaion baimen hori. Guztiarekin ere, Manilako galeoiak Manila-Acapulco linea egiten segitu zuen, Mexikoko Independentzia Gerrak zerbitzua eten zuen arte. Azken ontzia 1815ean itsasoratu zen Acapulcotik.
Blue Steel (1990eko filma)
Blue Steel (euskaraz Altzairu Urdin), 1990eko Kathryn Bigelow estatubatuarrak zuzendutako ekintzazko thriller film bat da. Jamie Lee Curtis, Ron Silver, Clancy Brown, Elizabeth Peña eta Louise Fletcher aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
AEB, New York, bere lehenbiziko patruila gauean, Megan Turner (Jamie Lee Curtis) polizik merkatalgune bateko lapurreta batean lapur bat hiltzera derrigortua egongo da, baina lapurrari armarik topatu ez zaionez Megan zerbitzutik kanpo utziko dute. Gainera, une horretatik aurrera Meganek lapurreta jazo zenean dendan zegoen bezeroetako baten (Ron Silver) baten jazarpena jasaten hasiko da.
Gymnotidae
Gymnotidae arrain gimnotiformeen familia da, Ertamerika eta Hego Amerikako ur gezatan bizi dena.
Espezie eta generoak
FishBaseren arabera, familiak 37 espezie ditu, 2 generotan banaturik:
ITISek berriz bi familia monotipiko proposatzen ditu:
Loupian
Loupian Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Hérault departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2007an 2.081 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Loupian udalerrian erroldatutako biztanleak 2.081 ziren. Familiak 818 ziren, horien artean 196 pertsona bakarrekoak ziren (94 bakarrik bizi ziren gizonak eta 102 bakarrik bizi ziren emakumeak), 233 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 311 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 78 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.151 etxebizitza zeuden, 827 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 277 bigarren erresidentzia ziren eta 47 hutsik zeuden. 1.035 etxeak ziren eta 104 apartamentuak ziren. 827 etxebizitza nagusietatik 609 bere jabearen bizilekua ziren, 176 alokairuan okupaturik zeuden eta 42 doan lagata zeuden; 8 etxek gela bat zuten, 67 etxek bi zituzten, 203 etxek hiru zituzten, 283 etxek lau zituzten eta 266 etxek bost zituzten. 609 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 395 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 364 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.325 ziren, horien artean 960 aktiboak ziren eta 365 inaktiboak ziren. 960 pertsona aktiboetatik 813 lanean zeuden (450 gizon eta 363 emakume) eta 146 langabezian zeuden (58 gizon eta 88 emakume). 365 pertsona inaktiboetatik 117 erretiraturik zeuden, 119 ikasten zeuden eta 129 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Loupian udalerrian 858 unitate fiskal zeuden, 2.202,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.229 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 100 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 30 eraikuntza enpresak ziren, 28 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 9 zerbitzu enpresak ziren, 9 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 36 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 6 igeltseroak, 9 margolariak, 2 zurginak, 3 iturginak, 4 argiketariak, 2 ile apaindegiak, 4 jatetxeak, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 3 okindegiak, 1 harategi zen eta 2 arraindegiak ziren.
Hirokazu Koreeda
Hirokazu Koreeda (是枝 裕和, Tokio, 1962ko ekainaren 6) japoniar zinema zuzendaria, ekoizlea, gidoilaria eta muntatzailea da.
Loupian
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
NGC 4949
NGC 4949 galaxia bat da, Coma Berenices konstelazioan. Heinrich Louis d'Arrestek aurkitu zuen n.
Måneskin
Eratzea eta lehen urteak (2015-2017)
Taldea 2015eko azaroan eratu zen, bertan Damiano David abeslariak Victoria De Angelis baxu jolea kontaktatu zuenean talde bat eratzeko asmoarekin. Urte batzuk lehenago, biek lehen kolaborazio bat izan zuten. Taldeari gitarran Thomas Raggi batu zitzaion, De Angelis-en institutuko laguna, eta baterian Ethan Torchio, Facebook-eko iragarki bati esker taldea aurkitu zuena.
Haien lehen ebentoa 2016ean izan zen, Pulse - Institutuetako Taldeen Leihaketan, eta irabazi egin zuten. Bertan erabili zuten ere lehen aldiz Måneskin izena, danierazko hitz bat (ilargiaren argia bezala itzuli ohi dena), De Angelis-en ama hizkuntza. Urte berean, haien lehen kontzertu ofiziala burutu zuten Marka Independenteen Bileran, Faenza n.
X Factor eta Il Ballo Della Vita (2017-2020)
2017an X Factor talento-programaren 11. denboraldian hartu zuten parte, eta bertan sartzea lortu ondoren, bigarren postuan geratu ziren, Manuel Agnelli mentore gisa zutelarik. Haien parte hartzearekin batera haien lehen EPa argitaratu zuten, Chosen (Hautatutakoa), platinozko disko bikoitza bezala erregistratu zena bertako kanta Chosen-ekin batera, single gisa argitaratu zutena.
Honen ondoren, Italiar telebistako hainbat programetan agertu ziren gonbidatu bezala, hala nola Che Tempo Che Fa, E Poi C'è Cattelan, Ossigeno edo Saturday Night Live. 2018ko maiatzaren 23an haien bigarren single-a argitaratu zuten, Morirò Da Re (Errege gisa hilko naiz), baita ere platinozko disko bikoitza bihurtuko zena.
2018ko ekainean Chosen-i esker irabazitako platinozko diskoak jaso zituzten Wind musika sarietan, eta uda berean Radio Italia Live-en kontzertuan eta Wind Summer Festival-ean hartu zuten parte. Udazkenean Italian zehar gira burutzen zuten bitartean, irailaren 6ean Imagine Dragons taldearen kontzertua ireki zuten Milan en.
2019ko urtarrilaren 18an albumeko Fear For Nobody (Inorren beldur ez) kantaren bideoklipa publikatu zuten, eta apirilaren 11an L'Altra Dimensione (Beste dimentsioa) kantarena. Azken hau haien FIMI zerrendako laugarren Top 10 kanta bihurtu zen. Ondoren, aurretik esan bezala, udan Europan zeharreko itzulia amaitu zuten, eta irailaren 13an Le Parole Lontane (Urrutiko hitzak) kantaren bideoklipa argitaratu zuten, berehala YouTube Italiako pil-pilean atalean kokatu zena. Taldeak geroago aitortu duen moduan, kanta hau haien proiektutik hurbilenetarikoa da, eta oso lotura berezia sentitzen dute harekiko.
2019ko urrian berriz ere X Factor-en kantatu zuten, 13. denboraldian, eta azaroan Londres eko The Dome ospetsuan eman zuten kontzertu bat
Sanremoko Kantu Jaialdia, Eurovision Abesti Leihaketa eta Teatro D'ira - Vol. I (2020-2021)
2020eko urriaren 30ean taldea musika eszenara bueltatu zen Vent'anni (Hogei urte) kantari esker, haien bigarren albumeko aurrerapen gisa aurkeztu zena. Bi hilabete geroago, Sanremoko kantu jaialdi ko parte hartzaile bezala konfirmatu zituzten Zitti E Buoni (Ixo eta txintxo) kantarekin. 2021ko otsailean jaialdia ospatu eta irabazi zuten. Martxoaren 21ean, haien bigarren albuma, Teatro D'ira - Vol. I argitaratu zuten, bertan 8 kanta zeudelarik.
Sanremoko kantu jaialdiko irabazle izanda, Italia 2021eko Eurovision Abesti Lehiaketa n ordezkatzeko aukera eman zitzaien, eta hau onartu ondoren, maiatzean Rotterdam en ospatzen zen jaialdian egon ziren. Taldeak leihaketa irabazi zuen 524 punturekin, bigarren postuan geratu zen Frantziak 499 lortu zituen bitartean. Honek Italiaren hirugarren irabazpena suposatu zuen leihaketan, aurreko biak 1964 eta 1990 ean izan zirelarik.
Eurovision irabazi ondoren, taldearen ospeak gorakada ikaragarria jasan zuen: taldearen instagrameko kontu ofizialak 1,5 milioi segitzaile berri lortu zituen, eta taldeko kide bakoitzarenek ere nabarmen gora egin zuten. Leihaketa eta geroko egunean soilik, maiatzaren 23an, Zitti E Buoni kantak 4 milioi entzute erregistratu zituen Spotify plataforman, bertan Kanta Biralen Zerrenda Globalean 4. postua segurtatuz. Kanta 28 herrialdeetako Spotify zerrendetan ageri zen, hauen erdia lehen postuan izanik. Era berean, Spotify-ko Top 50 zerrendan kokatu ziren 9. postuan, eta haien Hilabeteroko Entzuleen zenbakia ia 5 milioiera ailegatu zen. Azkenik, munduko hirugarren artistarik entzunenak izatera ailegatu ziren maiatzaren 26ean Spotify, iTunes eta Apple Music kontuan hartuta.
Karena Crowdfunding
Karena Crowdfunding plataforma Donostian sorturiko ekimen bat da. Auzolanaren eta egitasmo txiki zein ertainen finantzaketarako tresna euskaldun baten beharra asetu nahi du. 2014eko udaberrian sortu zen. Plataformaren gako nagusiak euskara, auzolana eta prozesu parte-hartzaileak dira.
2019tako proiektua hila dagoela dirudi, karena.eu domeinua ez dago jada erabilgarri.
Lai Chi Kok zubia
Lai Chi Kok zubia Txinako Herri Errepublikako Hong Kong administrazio bereziko eskualdean dagoen zubia da.
Ezaugarriak
Kowloon Berrian Lai Chi Koken Mei Foo eta Lurralde Berrietan dagoen Kwai Chung batzen ditu. Zubiak Lai Chi Kok badiaren gainetik igarotzen zen, baina gaur egun, itsasoari irabazitako lurrari esker, zubiaren azpian Mei Foo geltokia dago.
Rufino Arregi
Rufino Arregi Imaz "Errupin" (Idiazabal, Gipuzkoa, 1889ko irailaren 29a - Buenos Aires, Argentina, 1968ko maiatzaren 14a) kazetari eta euskaltzalea izan zen.
Kazetaritza
Guatemala n argitaratzen zen «Euzko-gogoa» aldizkarirako Argentinako korrespontsala izendatu zuen Jokin Zaitegi k. «Euzko-Deya» -n ere idatzi zituen artikuloak.
Euskara irakasle
Argentinako Laurak Bat elkarteko kidea izan zen, eta euskara eskolak eman zituen bertan. Ipuin kontaketa eta kantuen bidez euskara erakusten lehena izan zen Laurak Bat elkartean, Euskal Herria n Isaac Lopez Mendizabal en hasitako fortula jarraituz.
Argentinako Euskaltzaleak elkarteak antolatutako mundu mailako euskarazko eskutiz txapelketan, bigarren postua irabazi zuen.
Ophiomorus raithmai
Ophiomorus raithmai Ophiomorus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Hypostomus ericius
Hypostomus ericius Hypostomus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Trachyedra
Trachyedra Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Trachyedra xylomorpha da.
Ayelén Beker
Ayelén Beker (Barrancas, Santa Feko probintzia, Argentina, 1989ko urriaren 5a) argentinar cumbia abeslaria eta pertsona transgeneroen aldeko ekintzailea da.
Bizitza
Barrancasen jaio zen 1989ko urriaren 5ean. Ayelén Beker emakume transa da. 14 urte zituenean emakumerako trantsizioa hasi zuen.
2015ean El Circulo antzerkian izena eman zuen musika-komedia ikasteko.
2021ean lehen diskoa argitaratu zuen: Furia (2020, Productrolas MGMT).
Martzelo
Martzelo, latinez Marcus Claudius Marcellus (K.a. 42 - K.a. 23) Augustoren iloba izan zen, eta, hil zen arte, haren oinordekoa. Martzeloren ama Oktavia Minor izan zen, Augustoren arreba. Haren aita kontsul ohia ez ezik, Marko Klaudio Martzeloren (Bigarren Gerra Punikoko jeneral ospetsua) ondorengoa zen.
Augustok semerik ez zuenez, Oktavia Minorren semea senide hurbilenekoa zen. Martzelo publikoan Augustorekin agertzen hasi zen. K.a. 25ean, Martzelo Julia Zesaris, Augustoren alaba bakarrarekin, ezkondu zen. Honela Augustoren oinordekoa bihurtzeko aukerak indartzen zituen, nahiz eta Augustoren boterea ofizialki jaraunspenezkoa ez izan, enperadore titulua ez baitzegoen.
Martzeloren adinaren gorabehera, Augustok erantzukizun handiko karkuak eman zizkion: K.a. 23an edil izendatu zuen. Nolanahi ere, hil horretan bertan, gaixoturik, Martzelo hil zen. Julia Zesaris Agripa, Augustoren lagunarekin, ezkondu zen.
Vion (Ardèche)
Biztanleria
2007an Vion udalerrian erroldatutako biztanleak 866 ziren. Familiak 329 ziren, horien artean 84 pertsona bakarrekoak ziren (44 bakarrik bizi ziren gizonak eta 40 bakarrik bizi ziren emakumeak), 88 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 141 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 400 etxebizitza zeuden, 336 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 48 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 363 etxeak ziren eta 35 apartamentuak ziren. 336 etxebizitza nagusietatik 265 bere jabearen bizilekua ziren, 61 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 18 etxek bi zituzten, 38 etxek hiru zituzten, 99 etxek lau zituzten eta 177 etxek bost zituzten. 213 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 136 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 175 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 561 ziren, horien artean 416 aktiboak ziren eta 145 inaktiboak ziren. 416 pertsona aktiboetatik 367 lanean zeuden (216 gizon eta 151 emakume) eta 49 langabezian zeuden (16 gizon eta 33 emakume). 145 pertsona inaktiboetatik 48 erretiraturik zeuden, 55 ikasten zeuden eta 42 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vion udalerrian 341 unitate fiskal zeuden, 912 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.256 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 24 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 5 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 2 margolariak eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
2000. urtean Vion udalerrian 30 nekazaritza-ustiategi zeuden, 54 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Dalzell (Illinois)
Dalzell  Illinoiseko herri bat da. Bureau konderrian kokatua dago. 2010ean 717 biztanle zituen, 2.55 kilometro koadrotan banatuta.
Afroinsectiphilia
Afroinsectiphilia (intsektuak jaten dituzten afrikarrak) ADN eta molekulen analisian oinarritutako balizko klado bat da. Lehen ordena hauek Insectivora taldean taldekatzen ziren, baina hau polifiletikoa denez berrantolatzen ari da. Proposaturiko sailkapen hau ADNan baino ez da oinarritzen eta ez dago oinarri morfologikorik.
Talde honetako kide ziurrenak Afrosoricida dira. Ezagunenak tenrec izeneko animaliak dira. Macroscelidae (satitsu elefanteak) eta Tubulidentata (aardvarkak) ere talde honetakoak lirateke. Afrotheriaren barruan dagoen beste taldea Paenungulata litzateke, tradizionalki ungulatu gisa sailkatu diren animaliekin.
Lingdingyang zubia
Lingdingyang zubia Txinako Herri Errepublikako Hong Kong administrazio bereziko eskualdean eraikitzeko proposaturiko zubia da.
Ezaugarriak
Zubiaren eraikuntza proposatzen lehena Zhuhai prefekturako alkatea izan zen 1980ko hamarkadaren amaieran. Alkatearen asmoa Zhuhai Hong Kongekin batzea zen, horretarako Qi'ao eta Tuen Mun guneetan Lingdingyang zeharkatuz Perla ibaiaren itsasadarrean eraikiko zen zubiaren bidez.
Eraikuntza baino lehenagoko lanak Zhuhaiko Qi'ao uhartean hasi baziren ere, lanak bertan behera geratu ziren. Gaur egun, proiektua Hong Kong-Zhuhai-Macau zubi luzeagoak ordezkatu du.
Kalenda
Kalendak (latinez Kalendae) antzinako erromatar egutegi ko hilabeteen lehen egunek hartzen zuten izena da. Erromatarrek ilargi egutegia jarraitzen zuten hasiera batean eta, ilargiaren aldien arabera, hilean hiru data garrantzitsu hartzen zituzten kontuan: kalendae, nonae eta idus. Kalendario hitzaren jatorrian dago.
Santa Maria a Monte
Santa Maria a Monte Italiako udalerri bat da. Pisako probintzian kokatuta dago, Toscana eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Santa Maria a Montek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Juan Miguel Alonso
Juan Miguel Alonso Vázquez (Donostia, 1962ko otsailaren 19a - ) gipuzkoar saskibaloi jokalari ohia da. José Antonio Alonso Vázquez bere anaia jokalaria ere bazen. Loiola eskolaren harrobian hasi zen.
NGC 4950
NGC 4950 galaxia bat da, Centaurus konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Suediako futbol kopa
Suediako futbol kopa (suedieraz Svenska Cupen) Suediako bigarren futbol txapelketa da, kanporaketa sistemaz jokatzen dena. Bi garai izan ditu, lehenengoa 1941 eta 1953 artean jokatu zena eta bigarrena 1967tik aurrera izan dena. Malmö FF da garaipen gehien lortu dituen taldea, 14 kopa hain zuzen ere.
Ophisaurus attenuatus
Ophisaurus attenuatus Ophisaurus generoko animalia da. Narrastien barruko Anguidae familian sailkatuta dago.
Hypostomus faveolus
Hypostomus faveolus Hypostomus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Moraesita
Moraesita fosfato motako minerala da.
Ezaugarriak
Moraesita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Gruibingen
Gruibingen Alemaniako Baden-Württemberg estatuan dagoen udalerria da. Göppingen barrutiaren barnean kokatzen da.
Grammicolepididae
Grammicolepididae arrain zeiformeen familia da, Ozeano Atlantikoko eta Ozeano Bareko ur sakonetan bizi dena. Bizkaiko golkoan bost espezimen harrapatu dituzte.
Generoak
FishBaseren arabera, familiak 3 espezie ditu, 3 generotan banaturik:
José Ramón de la Morena
José Ramón de la Morena Pozuelo (Brunete, Madrilgo Erkidegoa, 1956ko azaroaren 21a) espainiar kazetari eta irrati esatari bat da. Kirol irratsaioak aurkezten ditu, nagusiki futbolari buruzkoak.
Cadena SER (1981-2016) kateko El larguero irratsaioa aurkeztu izan du, 1990eko hamarkadan José María García kirol irrati esatariarekin entzule kopurua handiena nork bereganatuko helburuz lehia bizia izanez.
Gaur egun Onda Cero (2016-gaur egun) kateko El transistor kirol irratsaioa aurkezten du.
Terricciola
Mugakideak
Terricciolak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Egiptoko futbol liga
Egiptoko futbol liga, Egipton urtero jokatzen den futbol txapelketa nagusia da. 1949an sortu zen eta Al-Ahly SC da garaipen gehien lortu dituen taldea, azken hamarkadetan Zamalek SC izan du aurkari nagusi.
Ránquil
Ránquil Txileko erdialdeko komuna bat da. Biobío eskualdeko Ñuble probintzian kokatuta dago. 2002ko erroldan, 5.296 biztanle zituen. Komunako hiriburua Ñipas da.
Toponimia
Ránquil hitzak Mapudungunez lezka esan nahi du.
East Liverpool (Ohio)
East Liverpool Ohioko hiri bat da. Columbiana konderrian kokatua dago. 2010ean 11,195 biztanle zituen, 11.82 kilometro koadrotan banatuta.
Esku Huskako Binakako Pilota Txapelketa Nagusia (2017)
2017ko Binakako Txapelketa esku huskako pilota profesionalean 2016 eta 2017an jokatutako binakako txapelketa nagusia da. Asegarce eta Aspe enpresetako pilotariek parte hartu zuten.
3. jardunaldia
(1) Iñaki Artola zauritu eta Elezkano II.a-Zabaleta bikoteak irabazi zuen
Damiansville (Illinois)
Damiansville  Illinoiseko herri bat da. Clinton konderrian kokatua dago. 2010ean 491 biztanle zituen, 2.13 kilometro koadrotan banatuta.
Željko Ražnatović
Željko Ražnatović, Жељко Ражнатовић, ezizenez Arkan (1952ko apirilaren 17a, Brežice, Eslovenia - 2000ko urtarrilaren 15a, Belgrad, Serbia) serbiar buruzagi paramilitar bat izan zen.
Gaztetan Jugoslaviarik alde egin eta gaizkilea izan zen, Europako herrialde askotan lapurreta eta hilketen inguruneko ikerketen ondorioz atxilotua izan zelarik: Belgika, Alemania, Suedia, Austria, Herbehereak, Italia, Suitza... 1977an Belgikatik ihes egin eta jaioterrira itzuli zen. Han Stane Dolanc militar buruzagiaren adiskide bilakatu eta Jugoslaviako Polizia Sekretuko kide eta Josip Broz Tito diktadorearen inguruko pertsona ere bihurtu zen. Arkan arazoetan sartu ezkero, hantxe zegoen Dolanc hura katramilatik ateratzeko.
1990eko hamarkadan Jugoslaviako Gerretan Arkanen tigreak unitate militar izugarriaren buru zelarik sarraski ugari burutu zituen, ondorioz serbiar nazionalismoarentzat gerra heroia baldin bada ere, kroaziar, bosniar eta montenegroarrentzat pertsona gorrotogarria izan zen, hainbat gerra krimen leporatu izan zitzaizkiolarik.
2000ko urtarrilaren 15an Belgrado hiriko Hotel Intercontinental hotelean zegoela, 23 urtetako Dobrosav Gavrić polizia ohiak tiroz erail zuen.
Liu To zubia
Ezaugarriak
Zubia Liu To haranean dago Tsing Yi uhartean. Tsing Yi Mendebaldeko kalearen zati da eta 1985 eta 1987 urteen artean eraiki zen. Zubiak bi errei ditu norabide bakoitzeko eta gehienezko argia 175 metrokoa da.
Errepideak N547 zenbakia dauka Hong Kongeko gobernuak jarritako zenbakiaren arabera.
Mirepoix (Gers)
Biztanleria
2007an Mirepoix udalerrian erroldatutako biztanleak 191 ziren. Familiak 77 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 29 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 117 ziren, horien artean 89 aktiboak ziren eta 28 inaktiboak ziren. 89 pertsona aktiboetatik 76 lanean zeuden (40 gizon eta 36 emakume) eta 13 langabezian zeuden (7 gizon eta 6 emakume). 28 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Mirepoix udalerrian 83 unitate fiskal zeuden, 201 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.610 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 finantziazio enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 iturgina.
2000. urtean Mirepoix udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 630 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Fiddler on the Roof (filma)
Fiddler on the Roof (euskaraz Biolinjolea Teilatuan) 1971ko Norman Jewison kanadar zinema zuzendariaren musikal film bat da. 1964ko Broadwayko Fiddler on the Roof musikalean oinarritua dago, hau era berean, Sholem Aleichem idazlearen Tevye esne-saltzailea pertsonaiaren kontakizunetan oinarrituta zegoelarik. Bertan, Chaim Topol, Norma Crane, Leonard Frey, Molly Picon eta Paul Mann aktoreek antzeztu zuten.
Filmak hiru Oscar Sari irabazi zituen: Jatorrizko soinu banda onenaren Oscar Saria, Argazkigintza onenaren Oscar Saria eta Soinu onenaren Oscar Saria. Hiru Urrezko Globo ere irabazi zituen.
Film honetako If I Were a Rich Man ("Aberatsa Banintzateke") abestia mundu osoan oso ezaguna egin zen.
Argumentua
1905. urtea Ukraina. Tevy esne-saltzailea (Chaim Topol) juduak eta ortodoxoak elkarrekin bizi diren Anatevka herrixkan bizi da. Tevy pozik bizi da, emaztea eta bost alaba ezkongairekin batera. Arratsalde batez, esne banaketan dabilela Perchick gaztea ezagutuko du (Paul Michael Glaser), ideia iraultzaileak dituen Kiev hiriko ikaslea. Biak adiskide egin eta Tevyk bere alabetako bati heziketa ematearen truk etxean ostatu eta jana eskeiniko dizkio. Aldi beran, Lazar Wolf (Paul Mann), harakin zakarra alargundu berri da eta Teyveri alaba zaharrena bere emaztegai izan dadin eskatuko dio.
Ophisaurus compressus
Ophisaurus compressus Ophisaurus generoko animalia da. Narrastien barruko Anguidae familian sailkatuta dago.
Q dokumentua
Q dokumentua edo Q iturria (alemanierazko Quelle -iturria- hitzetik eratorria) Mateoren eta Lukasen ebanjelioen ustezko iturri galdua da.
Izan ere, hiru ebanjelio sinoptikoei dagokionez, (Markorena, Mateorena eta Lukasena), hitz-hautaketan eta gertakarien kokalekuetan haien arteko harremana sumatu da. Arazoa da harreman horren nondik norakoa zehaztea. Oro har onartzen da Markorena idazten lehena izan zela, eta beste biren iturria izan zela. Baina horretaz gain, XIX. mendeko Itun Berriko adituak ohartu ziren Mateo eta Lukasen ebanjelioek Markoren Ebanjelioan agertzen ez zen material andana partekatzen zutela. Hori dela eta, beste bigarren iturri komun bat proposatu zen, Q iturria hain zuzen ere. Balizko testu galdu hori, Jesusen esanen bilduma izango litzateke.
Kolonbo
Kolonbo (sinhalaz: කොළඹ, ; tamileraz: கொழும்பு) Sri Lankako hiririk handiena eta antzinako hiriburua da. Uharteko mendebaldeko kostaldean dago, Sri Jayawardenapura Kotte egungo hiriburuaren ondoan. 2001ean 647.100 biztanle zituen. Hiru barrutiz, Kolonbo, Gampaha eta Kalutara, osaturiko eskualde metropolitarrak 5.648.000 biztanle eta 3.694,20 km² azalera ditu.
Historia
Portugaldarrek sortu zuten Kolonboko hiria 1507. urtean eta gotorleku bat eraiki zuten bertan, Colombo izenarekin, zeinak nazioarteko hizkuntza latino gehienetan horrela idazten den.
Herbeheretarrek konkistatu zuten hiria 1656. urtean eta bertan izan ziren, 1796. urtean britainiarrak heldu ziren arte. 1815. urtean bihurtu zen Sri Lankako hiriburu.
Auzoak
Kolonbok hamabost barruti ditu, bakoitzak bere posta-kodea duelarik.
Ikustekoak
Aipagarriak dira, besteak beste, XVI. mendeko gotorleku zaharra, Pettah edo jatorrizko biztanleen auzoa, Santa Luzia katedrala, XVIII. mendeko Wolvendahl eliza eta tenplu budista eta hindu asko.
Ekonomia
Grafitoa, tea, harribitxiak, kakaoa eta ikatza esportatzen dira bertako portutik. Industriak ez du garrantzi handirik: makina-lanabesa, janari industria, ehungintza, tabakogintza, ontzigintza. Sri Lankako administrazioaren hiriburua izanik, nazioko gune ekonomiko handiena da, dena dela.
NGC 4951
NGC 4951 galaxia bat da, Virgo konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Lorielle London
Aita estatubatuar soldadua du, ama, berriz, alemaniar moda-jostuna. London Baumholder inguruan hazi zen. Lorenzo Woodard jaiotza-izenaz, gizon jaio bazen ere, bere burua emakumetzat dauka. 2006an iragarri zuen emakumea zela eta feminizazio ebakuntza egin zuen.
Ankang aireportua
Ankang Aireportua (txineraz: 安康五里鋪機場), (NAGE: AKA, NAZE: ZLAK), Txinako Herri Errepublikako Shaanxi probintziako Ankang hirian dago.
María Domínguez Remón
Maria Domínguez Remón (Pozuelo de Aragón, Zaragoza, 1882ko apirilaren 1a- Fuendejalón, Zaragoza, 1936ko irailaren 7a) maistra (Baztanen, Almandoz herriko Mendiola auzoan) eta politikaria, bozka bidez aukeratutako Espainiar estatuko lehen emakume alkatea izan zen.
Haurretan ez zen eskolara joan eta bere kabuz idazten eta irakurtzen ikasi zuen. 18 urterekin, bere gurasoek Bonifacio Ba Cercé izeneko gizon batekin ezkonarazi zuten. Honen aldetik zazpi urtetan zehar tratu txarrak pairatu ondoren, nazkatu eta Bartzelonara ihes egin zuen bere lagun batek utzitako diruaren laguntzaz. Bertan, dokumentaziorik, titulurik eta paperik gabe zerbitzari bezala lanean jardun zuen, eta diru pixka bat egitea lortu zuen. Bitartean, bere senarrak denuntzia bat paratu zuen bere aurka, eta bilatze eta atxilotze agindu bat izan zuen.
Halako batean, bere herrira itzultzea erabaki zuen, eta bere senarrarengandik banatu, eta bildutako diruarekin josteko makina bat erosi eta jostun gisa lanean aritu zen.
Irakurtzen, egunkarietan idazten eta politikaz arduratzen hasi zen.
Bartzelonara alde egiteko dirua utzi zion lagunaren anaiak bere doaien jabe izanik, berarekin Baztango Almandozko Mendiola auzora eraman zuen. Bertan, urte batzuk eman zituen umeei klaseak ematen, Iruñean maistra titulua ateratzen aritu zen bitartean. Bere osasunak ezin izan zuen bizitza erritmo hori jasan, eta Zaragozara itzuli zen eta bigarren aldiz, Arturo Romanosekin ezkondu zen.
Anatema
Anatema erlijio bateko talde, doktrina edo ideia baten aurkako gaitzespena da, dogmatik at kokatzeagatik egindakoa eta fededunen komunio edo elkartetik kanporatzea ekartzen duena.
Dana (Illinois)
Dana  Illinoiseko herri bat da. LaSalle konderrian kokatua dago. 2010ean 159 biztanle zituen, 0.57 kilometro koadrotan banatuta.
Román Carbajo
Román Carbajo Alonso (Bilbo, 1967ko abenduaren 9a - 2023ko ekainaren 22a) bizkaitar saskibaloi jokalaria izan zen.
Espainiako saskibaloi selekzio nazionalarekin hiru aldiz aritu zen.
East Palestine (Ohio)
East Palestine Ohioko hiri bat da. Columbiana konderrian kokatua dago. 2010ean 4,721 biztanle zituen, 8.16 kilometro koadrotan banatuta.
3068 Khanina
3068 Khanina asteroide baten izena da. abenduaren 23an aurkitu zuen L. G. Karachkina-ek Nauchnij Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1982 YJ izena zeraman. Ondoren Khanina omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3068 Khanina asteroidearen orbitak batezbeste 2,23 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,003 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,457 distantziara. Eszentrikotasuna 0,102 da, eta makurdura orbitala 6,44ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.9 da.
Jinan
Jinan (txinera sinplifikatuz: 济南, txinera tradizionalez: 濟南; pinyineraz: Jǐnán), Shandongeko probintzian kokatua. Guztira, 5.900.000 biztanle inguru dauzka horietatik 2.540.000 inguru erdigunean bizi direlarik. Jinanek 8.177 kilometro karratuko azalera dauka.
Inguru naturala eta kokapena
Jinan hiriaren mugakideak honakoak dira: Dezhou ipar-mendebaldean, Liaocheng hego-mendebaldean, Tai'an hegoaldean, Laiwu hego-ekialdean, Zibo ekialdean, eta Binzhou ipar-ekialdean.
Hypostomus fluviatilis
Hypostomus fluviatilis Hypostomus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Pola
Pola Kolonbian garagardoari deitzeko modu bat da. Policarpa Salabarrieta, La Pola bezala ezagunagoa den kolonbiar independentziaren aldeko heroitik dator izena.
Jatorria
1910 ko ekainaren 20an, Kolonbiako Independentziaren ehunurtekoa ospatzen zen urtean, Bavaria zerbeza konpainiak "La Pola" izeneko garagardoa merkaturatu zuen, Policarpa Salabarrietaren omenez.
Izatez txitxa edariari aurre egiteko estrategia komertziala izan zen. Garaian garagardoa oraindik ere klase sozial altuenetako pertsonei mugaturiko edaria zen, klase sozial baxuagokoek ekonomikoagoa zen txitxa edaten zuten bitartean, hori dela eta, Bavariak garagardo merkeago hau sortu zuen, bere merkatua zabaldu asmoz.
Tritadelpha
Tritadelpha Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Tritadelpha microptila da.
Komunio (argipena)
Komunio hitzak adiera zenbait ditu:
Elea
Eleako filosofoak
Sokratesen aurreko Eleako filosofoak K.a. VI-V. mendekoak izan ziren. Joniako filosofoek ez bezala, elearrek uste zuten izatea bat, bera eta betikoa zela. Xenofanes izan zen eskola haren sortzailea eta Parmenides, Zenon eta Meliso izan ziren eskola horretako filosofo nagusiak.
José María García (kazetaria)
José María García Pérez (Madril, 1943ko azaroaren 13a) espainiar kirol irrati esatari bat da. Espainiar irratigintzaren historiaren esatari nabarmenetako bat da eta kate ugaritan lan egin du.
Kazetaritza ikasi ondoren RNE irratiko kateko Nosotros los jóvenes irratsaioan lanean hasi zen. Hortik Radio Madrid eta Radio Popular kateetara, eta kazetaritza idatzian Diario Pueblo egunkarian. 1964ean TVE telebista kateak kontratatu zuen, Hoy es noticia (1964), Nosotros (1968), Ayer domingo (1971) eta 24 horas (1971-1972) saioetan kolaborazioak eginez. Ondoren, irratira itzuli, eta SER kateko Hora 25 etaSupergarcía en la hora cero irratsaioetan lan egin zuen, jarraiean Antena 3 Radio, COPE eta Onda Cero kateetan jardunez.
1990eko hamarkadan José Ramón de la Morena kirol irrati esatariarekin entzule kopurua handiena nork bereganatuko helburuz lehia bizia izanez.
Castrapo
Castrapo Galizian galizieraren eragina duen gaztelaniaren aldaera bati ematen zaion izena da. Castrapoaren ezaugarri da gaztelaniazko egiturako esaldietan galizierazko hitz nahiz esamoldeak sartzea. Arruntkeriatzat hartzen da eta hirietan, hots, galizierak egoera ahulena duen esparruetan, hedatuagoa da, bestelako inguruetan baino.
Hona castrapoaren adibide bat: Pecha la ventana: esaldi horretan, gaztelaniazko Cierra la ventana eta galizierazko Pecha a fiestra nahasten dira.
Horretaz gain, erreintegrazionista deitutako sektoreek (galizieraren eta portugesaren arteko harremana azpimarratzen dutenek), egungo galizieraren araudia gutxiesteko, castrapo esaten diote galizieraren araudi ofizialari.
Grammatidae
Grammatidae arrain pertziformeen familia da, mendebaldeko Ozeano Atlantikoko uretan bizi dena.
Generoak
ITIS eta FishBaseren arabera, familiak 13 espezie ditu, 2 generotan banaturik:
Manu Carreño
Manuel Bartolomé Carreño Molina (Valladolid, 1969ko abuztuaren 6a) espainiar kirol irrati esatari eta telebista aurkezle bat da.
2006-2016 artean Nicolás Abad kazetariarekin batera Cuatro telebista kateko albistegien kirol atala aurkeztu zuen.
2016tik aurrera Cadena SER irrati kateko El Larguero kirol irratsaioaren zuzendaria da, aurrez kate berdinean Carrusel Deportivo irratsaioaren aurkezlea ere izan zen.
Bestalde, Cuatro eta Telecinco telebista kateetako futbol partidu emanaldien aurkezlea ere bada.
Atletismoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan - Emakumezkoak gorako jauzia
Emakumezkoen gorako jauzia 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan 2021eko abuztuaren 5etik abuztuaren 7ra bitarte ospatu zen. Mundu osoko 32 atleta zeuden sailkatuta, baina 31k hartu zuten parte.
Finala
o Baliozkoa | x Ez-baliozkoa | - Ez egindakoa | NR Errekor nazionala | SB Denboraldiko onena | =NR Errekor nazionalaren berbera | =SB Denboraldiko onenaren berbera
Meccano Magazine
Meccano Magazine 1916 eta 1963 artean Meccano Ltd-ek eta 1963 eta 1981 bitartean beste argitaletxe batzuek argitaratutako hileroko hobby aldizkari ingelesa izan zen. Hasiera batean Meccano eraikitzaileentzat sortu zen aldizkaria, baina laster “adin guztietako mutilei” zuzendutako zaletasun aldizkari orokor bihurtu zen.
Historia
Aldizkaria Frank Hornbyk, Meccanoren asmatzaileak, kaleratu zuen 1916an AEBetan bi hilabeteko argitalpen gisa "Meccano Engineer" gisa, eta hilabete bat aurreratu zuen Erresuma Batuko alea. Lehenengo aleak dohainik oparitu ziren baina 1918an irakurleek bi penny ordaindu behar izan zituzten lau zenbakiengatik.
1917an eta berriro 1932an Hornbyk Meccanoren historia, bere fabrikazioa, eta merkaturatzea argitaratu zuen aldizkarian. 1919an bere tamaina bikoiztu zuen zortzi orrialdetara eta orduan penny bat kostatzen zuen. Meccano pieza berriak 1920an iragartzen ziren lehen aldiz eta 1922an aldizkaria hileroko argitalpen bihurtu zen. 1921etik aurrera, aldizkaria Meccanon lan egiten zuen Ellison Hawksek zuzendu zuen publizitate-zuzendari gisa. 1924ko maiatzetik aurrera, aldizkariak kolore osoko azalak zituen, eta 1924ko abenduko zenbakiak 96 orrialde zituen, sei penny balio zuen. 1930eko hamarkadarako Meccano aldizkariak 70.000ko tirada izan zuen.
Bigarren Mundu Gerran aldizkariaren edukia eta kalitatea asko murriztu ziren, eta tamaina gutxi gorabehera A4tik A5era jaitsi zen. A5 poltsikoko formatua 1961era arte mantendu zen A4ra berriro handitu zen arte.
1963an aldizkaria galera baten berri ematen hasi zen eta Meccano Ltd-k bere argitalpena Thomas Skinner inprimatzaileen esku utzi zuen. 1967ko abuztuan Thomas Skinner-ek aldizkariaren ekoizpena utzi zuen eta aldizkaria Hemel Hempstead-eko Model &amp; Allied Publications (MAP) enpresari pasatu zion 1968an. 1972. urtearen amaieran argitalpena gelditu zen ospearen beherakadaren ondorioz.
1973ko apirilean berriro berpiztu zen, oraingoan hiruhileko aldizkari gisa, eta 1977tik aurrera Meccano Engineer eta Meccanoman's Journal sartu zituen. Meccano Magazineren azken alea 1981eko udaberrian izan zen.
Edukia
Meccano Magazine jatorriz Meccanoko eraikitzaileei zuzenduta zegoen eta Meccanoren eraikuntzari eta Meccanoren garapen berriei buruzko artikuluak agertu zituen. Frank Hornbyk 1919an Meccano Guild abian jarri zuenean, aldizkariak ohiko gremioko albisteak eman zituen Meccano klubek elkarren jardueren berri emateko. Baina denborarekin Meccano Magazine “adin guztietako mutilei” zuzendutako zaletasun aldizkari orokor bilakatu zen. Meccanorekin lotutako artikuluez gain, Hornby trenak, Dinky Toys eta Meccano Ltd-ren beste produktu batzuk ere agertzen ziren, eta interes orokorreko hainbat artikulu ere agertzen ziren, besteak beste, ingeniaritza, hegazkinak, trenak, modelismoa, kanpinak, argazkilaritza eta filatelia. Commonwealth-eko herrialdeak beti agertu ziren artikuluetan Meccano Ltd-k bere produktuak herrialde horietara esportatzen zituelako.
Gaur egungo aldizkariak informazio historikoaren iturri bikaina dira eta urte haietako jostailu bildumagileentzako laguntza ezinbestekoa da. Bildumako objektu ere bihurtu dira eta horien salerosketa osasuntsua dago enkanteetan.
Hillbilly
Ezizena
Hitz honen jatorria Ulsterko eskozierazko "hill-folk" eta "billie" hitzetan omen dago, XVIII. mendean eremu hori Ulstergo eskoziar protestanteek populatu baizuten, eskualde horretan "Billy" (William) ohiko gizonezko izena eta "Hill" ("Muino") hitz-elkarketatik sortua litzateke. Euskaraz lagunen artean erabili ohi diren "motel", "txo", "adiskide" edo "mutil" hitz informalen parekidea. Gaur egun "hillbilly" ezizenak txantxa eta mespretxuzko esanahia ere jaso izan du, ustez jende zatar, ezjakin edota itxura eta portaera hezigabekoaren parekidea bilakatuz, hots, hiritar jendearen guztiz aurkakoa.