cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Danimarka
Energia
Danimarka ingurugiroa eta energia berriztagarrietan aintzindaria den herrialdea da. 70. hamarkadan energiaren %50a energia eoliko bidez lortzeko helburua finkatu zuen eta gaur egun jadanik %20ra iritsi da, mundu mailan bosgarrena, indar elektrikoaren kontsumoan 56. izan arren. Horretarako Jutlandiako mendebaldeko kostan hamar itsasparke eoliko ditu, tartean munduko bigarren handiena den Horns Rev 2 bere 91 haize-sorgailuekin, Esbjergetik 60 kilometrotara itsasoan barrena. Mundu mailako haize-sorgailuen ekoizle handiena ere bada, merkatu guztiaren %38a (2003) ekoizten duelarik.
Samsø irla bereziki da aipagarria, izan ere bertako biztanleen elektrizitatea %100ean energia eolikoak sortzen baitu (10 aerosorgailuko itsasparkea dute) eta beroaren %75a berriz eguzki-energia eta biomasa-energiarekin lortzen baitute.
Bestalde 2009ko abenduan Klima aldaketari buruzko XV konferentzia antolatu zuen Nazio Batuen Erakundeak Kopenhagen.
Literatura
Hans Christian Andersen da zalantza barik daniar idazlerik ezagunena mundu mailan haur-literaturan egindako lanagatik ("Sirenatxoa" eta "Ahatetxo itsusia"). Azpimarratu behar da Nobel Saridunak izan ziren Henrik Pontoppidan (1917), Karl Adolph Gjellerup (1917) eta Johannes Vilhelm Jensen (1944).
Filosofoen artean Søren Kierkegaard da nagusi. Bere pentsakerak eragin handia izan zuen ondorengo Eskandinaviako eta Alemaniako idazle eta filosofoetan.
Musika
Herrialdeak eta hiriburuak musika tradizio luzea daukate, eta Danimarkako Erret Orkestra munduko zaharrenen artean dago. Carl Nielsenek (1865-1931) sei sinfonia eta bi opera idatzi zituen. Ballet arloan, August Bournonville azpimarratzekoa da. Kopenhageko jazz jaialdia, Aarhusekoa, Roskilde Festival eta Aalborgeko Blues Festival ezagunak dira Europa eta mundu mailan. Azkenik, Lars Ulrich, Metallica taldearen baterista, Rock and Roll Hall of Fame-n sartu den lehenengo daniarra izan da.
Zinema
Zinema mailan Lars von Trier eta beste zenbait zuzendarik Dogma95 proiektua aurrera atera zuten 1990eko hamarkadaren hondarretan eta hau izan da daniar zinemagintza famatu egin duen proiektua. Hauek baino lehen, nabarmentzekoa da Bille August (Pelle the Conqueror, 1988), Oscar eta Urrezko Palma sariak irabazi zituena. Halaber, oso aipagarria da Mundu hobe batean (Susanne Bier, 2010), ingelesa ez den hizkuntzaz egindako filmik onenaren Oscar saria eskuratu zuena.
Kirola
Danimarkako kirol nagusia futbola da, baina aipatzekoak dira eskubaloia eta txirrindularitza ere bai, besteak beste.
Futbolari dagokionez garaipenik handiena Danimarkako futbol selekzio nazionalak lortu zuen 1992an Eurokopa irabaztean eta ondoren 1995eko FIFA Konfederazio Kopa ere irabazi zuten. Klub mailan aipatzekoak dira Danimarkako Superligan aritzen diren FC København eta Brøndby IF taldeak. Beste batzuk aipatzekotan Aalborg BK, Odense BK eta Aarhus GF.
Eskubaloiari dagokionez nesken selekzioa da aipagarriena, Olinpiar Jokoetan hiru urre, eta Munduko Txapelketa bat ere irabazi baitute, baita Europako hiru txapelketa ere. Mutilen selekzioak 2008 eta 2012ko Europako txapelketak irabazi ditu eta 2011.ko Munduko Txapelketan bigarrena izan da.
Txirrindulari famatuak ere izan ditu Danimarkak, hala nola 1996ko Frantziako Tourraren irabazlea izan zen Bjarne Riis eta baita Michael Rasmussen ere. Danimarkako Itzulia, 5 edo 6 etapa dituena, herrialdeko itzuli garrantzitsuena da. Jakob Fuglsang danimarkarra da ekitaldi gehien irabazi duen txirrindularia, hirurekin. Azken irabazlea Remco Evenepoel izan da.
Azkenik tenisari dagokionez Caroline Wozniacki aipatu behar da, 2011ean WTAko lehenengo postuan dagoena.
Zientzia
Danimarkak zientzilari handiak eman ditu eta hainbatek Nobel Saria irabazi ere bai. Hona hemen Nobel sarituen zerrenda:
Fisikako Nobel Saria:
Kimikako Nobel Saria:
Luzillé
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 546 ziren, horien artean 424 aktiboak ziren eta 122 inaktiboak ziren. 424 pertsona aktiboetatik 392 lanean zeuden (217 gizon eta 175 emakume) eta 33 langabezian zeuden (22 gizon eta 11 emakume). 122 pertsona inaktiboetatik 40 erretiraturik zeuden, 32 ikasten zeuden eta 50 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Danimarka
Gizateriaren Ondareak
UNESCOk 5 toki izendatu ditu Gizateriaren Ondare Danimarkan. Honako hauek dira:
Gaztelu eta jauregiak
Danimarkak gaztelu eta jauregi ugari daude uharteetan banatuta. Honako hauek dira garrantzitsuenak:
Luzillé
Diru sarrerak
2009an Luzillé udalerrian 355 unitate fiskal zeuden, 896,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.655 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 33 komertzioetatik, 4 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 2 margolariak, 2 iturginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Luzillé udalerrian 32 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.717 hektarea erabiltzen.
Cass konderria (Michigan)
Geografia
Cass konderriak 131,653 kilometro koadro ditu. Horietatik 4,728 ura dira. Beste 126,925 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 39,72 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 52,293 pertsonetatik 47,274 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 1,570 dira. 2,776 beltzak edo afroamerikarrak. 476 amerikar natiboak ziren eta 6 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 334 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 70 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1,357 pertsonek kokatzen zuten.
Luzillé
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Andrei Mordvitxev
Andrei Nikolaievitx Mordvitxev (errusieraz: Андрей Николаевич Мордвичев) (Sobietar Batasuna; 1976ko urtarrilak 14 –) teniente jeneral errusiar bat izan da –bi izarreko maila, NATOk deskribaturik–, Hegoaldeko Barruti Militarreko 8. Armada Orokorra gidatzen duena.
Bizitza
2022an zabaldu zuten Ukrainan, Errusiak Ukraina inbaditu zuenean. Ukrainako iturrien arabera, bertan hil zuten; hala, inbasioan hildako bosgarren jeneral errusiarra izango litzateke, bai eta orain arteko maila altuenekoa ere. Ukrainako iturriek esan zutenez, Mordvitxev aerodromo baten aurkako aire-eraso batean hil zen, Txornobayivkan.
Errusiako iturriek, bestalde, ez dute baieztatu haren heriotza. Gainera, martxoaren 28an, Errusiako telebistak, Ramzan Kadyrov erakusten zuten ustezko irudiak igorri zituen, Mordvitxevekin Mariupolen bilduta zegoela.
Bihurritu
Bihurritu, zaintiratu edo zainbihurtu giltzadura baten lesio traumatikoa da: bat-bateko tortsioaren ondorioz gertatzen da, edo lotailuen erresistentzia gainditzen duen edozein trauma handiren ondorioz. Lotailuaren zuntzak urratzetik hasi, eta haiek erabat hausterainokoa izan daiteke. Giltzadura-gainazalek ez dute normalean beren arteko kontaktua galtzen, eta ez dago, beraz, lokadurarik. Mina eta, batzuetan, ekimosia ere agertzen dira, eta giltzadura handitu egiten da. Ez da luxazioekin nahasi behar, hauek larriagoak dira eta.
3 gradutakoak izan daitezke
I. mailako bihurdurak: lotailuak luzatzen dira. Lesio arina da, luzatze apur batekin hobetu daitekeena.
II graduko bihurdurak: lotailuak partzialki urratuta daude. Baliteke benda bat edo igeltsu bat erabili behar izatea.
III graduko bihurrituak: lotailuak guztiz urratuta daude. Litekeena da lesio larri honengatik ebakuntza behar izatea.
Eskumuturrekoa
Eskumuturraren zaintiratuen arrazoirik ohikoena zartadurak dira, esku baten gainean erortzearen ondorioz, eusten duten lotailuen tentsioa edo haustura eragiten dutenak. Hala ere, bihurdurak maiztasun erlatiboarekin ere gertatzen dira objektu astun bati esku bakarra irekita eta altxatuta eusten saiatzean edo kirola egitean.
Patti Harrison
Patti Harrison (Orient, Ohio, Ameriketako Estatu Batuak, 1991) estatubatuar aktorea eta umorista da. Shrill, I Think You Should Leave with Tim Robinson, Search Party eta Broad City telebista saioetan parte hartu du.
Bihurritu
Belaunekoa
Kontu handiz ibili behar da belauneko bihurritu bat ebaluatzean, belauneko bihurridurak, batez ere kirolean gertatzen direnean, belauneko lesioak ekar ditzaketelako: rotulan lesio bat edo lotutako haustura bat eramatea.
Horregatik alerta seinaleei erreparatu beharko zaie, eta hauetako baten bat izanez gero, medikuarengana jo.
Orkatilakoa
Orkatilaren lotailu nagusiak albo-erdiko, alboko eta sindesmosizko lotailuak dira (aurreko eta atzeko tibiofibular eta hezur arteko lotailuak). Orkatila mobilizatzen duten muskuluak bi taldetan banatzen dira, oina dortsiflexatzen dutenak eta plantarflexioa sortzen dutenak. Hauek kaltetzean gertatuko da zaintiratua.
Sintomak
Sintomak desberdinak izango dira, lesioaren larritasunaren arabera, eta honako hauek izan daitezke:
Baron (Gard)
Biztanleria
2007an Baron udalerrian erroldatutako biztanleak 315 ziren. Familiak 126 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 49 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 49 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Mikel Elgezabal
Mikel Elgezabal Fernández (Gernika-Lumo, 1979ko urriaren 8a -) euskal txirrindulari ohi eta triatloilaria da, 2004 eta 2005 artean txirrindulari profesionala izan zena. Ez zuen garaipenik lortu.
Baron (Gard)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Mikel Elgezabal
2007an txirrindularitza utzi eta triatloietara pasa zen, Spiuk-ek babestuta. 2008an Munduko Triatloi Txapelketan 22.a izan zen.
Baron (Gard)
Etxebizitza
2007an 163 etxebizitza zeuden, 123 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 35 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 145 etxeak ziren eta 18 apartamentuak ziren. 123 etxebizitza nagusietatik 97 bere jabearen bizilekua ziren, 18 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 4 etxek bi zituzten, 20 etxek hiru zituzten, 27 etxek lau zituzten eta 72 etxek bost zituzten. 87 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 58 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 60 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Mikel Elgezabal
Palmaresa
2001 2002 2003 2005
Merval
Merval Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Mikel Elgezabal
Emaitzak lasterketa nagusietan
-: Ez zuen parte hartu Err.: Erretiratu zen
Merval
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 79 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Baron (Gard)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Merval
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Baron (Gard)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 214 ziren, horien artean 153 aktiboak ziren eta 61 inaktiboak ziren. 153 pertsona aktiboetatik 139 lanean zeuden (68 gizon eta 71 emakume) eta 14 langabezian zeuden (7 gizon eta 7 emakume). 61 pertsona inaktiboetatik 30 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Merval
Etxebizitza
2007an 32 etxebizitza zeuden, 28 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. Etxebizitza guzti hauek 32etxeak ziren. 28 etxebizitza nagusietatik 21 bere jabearen bizilekua ziren eta 7 alokairuan okupaturik zeuden; 5 etxek hitu gela zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 15 etxek bost zituzten. 22 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 18 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 9 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Baron (Gard)
Diru sarrerak
2009an Baron udalerrian 122 unitate fiskal zeuden, 331,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.007 euro zen.
Julio Zesar (antzezlana)
Julio Zesar (The Tragedy of Julius Caesar) William Shakespearen antzezlan ospetsua da. Bost ekitaldietan banatutako tragedia bat da, hitz lauz eta bertsoz idatzita dago, 1599 urte aldera idatzia eta handik gutxira estreinatua izan zen. Xabier Mendigurenek 1985ean euskaratu zuen.
Argumentua
Behin Julio Zesar eta Ponpeioren arteko Gerra Zibila (k.a. 49-46) amaitu ostean, Zesar bizialdi guztirako diktadore bilakatu eta botere guztia bereganatuko du, horrek Errepublikaren amaiera ekarriz. K.a. 44. urtean, errepublikar askatasunen defendatzaileak diren Kasio eta Bruto erromatar nobleek diktadorearen aurkako konspirazio baten buru izango dira, eta urte haonetako martxoan erailko dute.
Merval
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
KV13
KV13 Egiptoko Luxor hirian dagoen Erregeen Haraneko hilobi bat da. Bay kantziler boteretsuarentzat eraiki zen, Egiptoko XIX. dinastia amaierako pertsonaia ilun bat, baina Egiptoko XX. dinastian bererabiliko zen bi errege printze hilobiratzeko.
Merval
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
KV13
Marko historikoa
Merenptah erregea desagertu ondoren, XIX. dinastia gainbehera joan zen, eta berarekin batera, herrialde osoa. Nubiako erregeordearen eta Tebaseko Amonen apaizen presioak erregearen irudia ordezkari soil bihurtu zuten, bere eragina Goi Egiptora ere apenas iristen zelarik. Soilik hala azal daiteke Amenmesesen usurpazioa Tebasen, Pi Ramsesen legezko erregea zen Seti II.aren aurka.
Garai nahaspilatsu eta kaotiko hartan Bay agertu zen, errege eskriba Seti II.aren agintaldian. Bere partehartzea funtsezkoa izan zen Siptah (Amenmeses edo Setiren semea) haur herrena tronuratzeko orduan, erraz maneia zitekeen faraoi bat. Bayren botereak, Kantziler izendatua, zalantzarik gabe itzela izan behar zuen, erregearen mesedeekin Erregeen Haranean hilobi bat eraikitzearekin saritua izan baitzen.
Dena dela, Bayk hilobia sekula ez zuela erabili uste da, eta hilobia amaitu gabe zegoela Bay hil zenean. Desadostasunak daude hau gertatu zen garaiari buruz. Batzuk kantzilerra Siptahren erregealdi laburrean hil edo gainbehera erori zela uste duten bitartean, badago Tausert erreginarekin batera estatu kontuetan berebiziko papera bete zuela uste duenik ere. Tausertekin batera anarkia eta gerra zibila eragin zituen Iarsu izeneko mamuzko errege baten zurrumurruak Bayren azken pausuen ohiartzuna izan liteke.
Hilobiaren deskribapena
KV13 haraneko hegomendebaldeko uadiaren amaieran dago, Bayk, bizi izan zen bitartean zerbitzatu zituen errege-erreginak izan ziren Seti II.a (KV15), Siptah (KV47) eta Tausert (KV14)en hilobien ondoan. Eta, hilobi hau aipaturiko hiru errege-erreginenekin alderatuz gero, txikiagoa baldin bada ere, tokiaren oinplanoa errege baten hilobiaren parekoa da.
Bayren hilobiak Tauserteanak zutabeen ganberara iritsi arte dituen gela eta proportzio ia berberak ditu. Ganbera honen aurretik, ez dira falta sarrera, beheranzko hiru korridoreak eta, hil errituan baltsamatze putzu papera betetzen duen areto txiki bat, egitura hau ez duen arren. Honen ondoren bi pasabide gehiago daude, azkenak, eskuinean, ondoko bi ganbera sekundario dituelarik. Ez dago aurreganberarik, zuzenean kripta edo hilobiaren ganberara iristen da. Itxura denez, Bay hilobia amaitua izan baino lehen hil zen, ondoko ganberetako bat eta hil ganberaren zulaketa eta ondorengo apainketa amaitu gabe geratu zirelarik.
Apainketa
Hilobiaren zulaketa amaitu baino lehen jada hasi zen lehen eremuen apainketa, ohi zen bezala, eta beraz, kantzilerrarentzako ziren margoetako asko identifikatu ahal izan dira. Hilobiaren kokapenak tokia hondakinez bete duten eta freskoak zein arkitektura larriki kaltetu dituzten lau uholde behintzat jasatea eragin du.
Hala eta guztiz ere, eskena gehienak ezagutzen dira eta KV13, hasieran, KV14 hilobiaren bikia zela ondorioztatu da; biek dituzte antzeko neurriak lehen geletan, eta ia puntuz puntu, bat datoz apainketa proiektuan. Gertaera hau ez dago ondo azaldua, baina oso litekeena da XIX. dinastiaren amaierako boterearen ordezkariak ziren Tausert erregina eta Bayk euren aliantza hil ondoren ere jarraitzea adostu izana.
Dena dela, eta hilobia XX. dinastian zehar berrerabilia izan zenez, Bayri buruzko aipamen gehienak ezabatuak eta jabe berrien eta hauen amen izenengatik ordezkatuak izan ziren. Bi ramesidar printze hauen nortasuna ezagutzen da, baina ez noren semeak ziren: Bertan lurperatua izan zen lehena Amenhirikhopshef izan zela uste da, eta honen ondoren Mentuhirikhopshef (izen bera duten arren, ez da probablea hau KV19 hilobi bezala duen printze bera izatea), beharbada Ramses III.aren semeak.
Indusketa
KV13 antzinarotik ezagutzen da, eta zenbait alditan adierazi eta bisitatua izan zen:
Altenmüllerrek Bay, ziuraski toki honetan lurperatua izan ez zela ondorioztatu zuen, berari zegozkion hil objekturik ez egoteak frogatzen duen bezala. Bestalde, hilobian granitozko kanpoko bi sarkofago handi aurkitu ziren, bat Mentuhirikhopshefi dagokiona azken korridorean eta beste bat Amenhirikhopshefena hil ganberan. Azken hau Tausert erreginari zegokiona da, baina printzeak usurpatu zuen, erregina baten ohikoa zen putre formako apaingarria errege semeen alboko adatsagatik aldatuz. Bi printzeen momiak ez zeuden han.
Baron (Gard)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 28 komertzioetatik, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 9 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2000. urtean Baron udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 228 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Wolfgang Koeppen
Wolfgang Arthur Reinhold Koeppen (Greifswald, Pomerania, Prusiako Erresuma, 1906ko ekainaren 23a - Munich, Alemania, 1996ko martxoaren 15a) alemaniar idazlea izan zen.
Biografia
Batxiler-ikasketak amaituta, era askotako lanbideetan aritu zen: barku batean sukaldari, zinema batean aretozain, antzezle, eta abar. Gero, Hanburgo, Greifswald, Berlin eta Würzburgen antzerki-, literatura- eta filosofia-ikasketak egin zituen, eta kazetari gisa hasi zen lanean.
1931-1933 bitartean Berliner Börsen-Courier kultura-gehigarriaren zuzendari izan zen. Italian egin zuen bidaia batetik bueltan argitaratu zuen bere lehenengo eleberria: Eine unglückliche Liebe (1934, "Amodio zorigaiztoko bat"). Gero egonaldi luzea egin zuen Herbehereetan, eta Alemaniara itzuli zen 1935ean, nazionalsozialismoari aurre egiteko asmoz.
1962an Georg Büchner saria jaso zuen. Gerra osteko bere eleberrietako trilogian Tauben im Gras (1951, "Usoak belarretan"), Das Treibhaus (1953, "Berotegia"), Der Tod in Rom (1954, "Heriotza Erroman"), nazionalsozialismoaren aldia beren bizitzatik baztertuta, mirari ekonomikoa lortu zuten gizartea eta gizabanakoak islatzen saiatu zen, publizitatea, irratsaioak eta beste baliabide asko baliatuz. Teknika bera erabili zuen Jugend (1976, "Gaztaroa") eleberri ia osorik autobiografikoan ere.
Hasieran, Alemaniako kritika kontserbadoreak arbuiatu egin zuen Koeppenen lana, baina egun garrantzi handia aitortzen zaio Alemaniako Errepublika Federalaren hasierako literaturan. Beste lan batzuk: Jakob Littners Aufzeichnungen aus einem Erdloch (1948 eta 1992, "Jakob Littner, oharrak zulo batetik"), Es war einmal in den Masuren (1991, "Behin batean Masurian"), Nach Rußland und anderswohin (1958, "Errusiara eta beste leku batzuetara"), Amerikafahrt (1959, "Bidaia Ameriketan zehar").
Iñaki Ardanaz
Iñaki Ardanaz (Agoitz, 1984) nafar aktorea da, telesbitan eta antzerkian aritutakoa.
Biografia
Iñaki Ardanaz Agoitzen jaio zen 1984an. Hemezortzi urterekin Madrilera joan zen interpretazio-eskola batean trebatzera. 2007an egin zituen lehen agerraldiak telebistan, Planta 25 eta Hospital Central telesailetan. 2013an Fernando Franco Garcíaren La herida filmean zineman egin zuen debuta.
Ondoren, telebistako fikzioetan parte hartu du, hala nola Seis hermanas TVEan, La víctima número 8 ETB2an, La línea invisible Movistar+en edo Caronte Prime Videon. Pantaila handian ere paper ugari interpretatu ditu, Andrea Jaurrietaren Ana de día edo José Luis Cuerdaren Tiempo después, Los miércoles no existen edo ¿Qué hacemos con Walter? antzezlanekin uztartu dituenak.
2020an Txeporen papera egin zuen David Pérez Sañudoren Ane film luze sarituan. 2021ean Fernando González Molinak zuzendutako Movistar+eko Paraíso telesaileko protagonista izan zen, Mario Merinoren papera eginez.
Saint-Pair
Saint-Pair Frantziako udalerria da, Calvados departamenduan dagoena, Normandia Beherea eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Pair udalerrian erroldatutako biztanleak 248 ziren. Familiak 78 ziren, horien artean 14 pertsona bakarrekoak ziren (9 bakarrik bizi ziren gizonak eta 5 bakarrik bizi ziren emakumeak), 14 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 50 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 184 ziren, horien artean 134 aktiboak ziren eta 50 inaktiboak ziren. 134 pertsona aktiboetatik 132 lanean zeuden (72 gizon eta 60 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 50 pertsona inaktiboetatik 18 erretiraturik zeuden, 24 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Pair udalerrian 81 unitate fiskal zeuden, 229,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.323 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 zurgina eta 1 ile apaindegia.
2000. urtean Saint-Pair udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Annay-la-Côte
Annay-la-Côte Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Annay-la-Côte udalerrian erroldatutako biztanleak 359 ziren. Familiak 160 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 56 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 48 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 193 etxebizitza zeuden, 157 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 29 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 185 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 157 etxebizitza nagusietatik 137 bere jabearen bizilekua ziren, 19 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 12 etxek bi zituzten, 26 etxek hiru zituzten, 38 etxek lau zituzten eta 80 etxek bost zituzten. 118 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 68 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 79 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 229 ziren, horien artean 161 aktiboak ziren eta 68 inaktiboak ziren. 161 pertsona aktiboetatik 156 lanean zeuden (79 gizon eta 77 emakume) eta 5 langabezian zeuden (4 gizon eta 1 emakume). 68 pertsona inaktiboetatik 33 erretiraturik zeuden, 23 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Annay-la-Côte udalerrian 152 unitate fiskal zeuden, 362 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.384 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen eta 1 margolaria.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lestrem
Lestrem Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.469 etxebizitza zeuden, 1.395 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 62 hutsik zeuden. 1.412 etxeak ziren eta 51 apartamentuak ziren. 1.395 etxebizitza nagusietatik 1.167 bere jabearen bizilekua ziren, 210 alokairuan okupaturik zeuden eta 18 doan lagata zeuden; 24 etxek gela bat zuten, 43 etxek bi zituzten, 84 etxek hiru zituzten, 304 etxek lau zituzten eta 940 etxek bost zituzten. 1.184 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 556 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 725 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.608 ziren, horien artean 1.862 aktiboak ziren eta 746 inaktiboak ziren. 1.862 pertsona aktiboetatik 1.726 lanean zeuden (963 gizon eta 763 emakume) eta 136 langabezian zeuden (62 gizon eta 74 emakume). 746 pertsona inaktiboetatik 225 erretiraturik zeuden, 284 ikasten zeuden eta 237 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Lestrem udalerrian 1.491 unitate fiskal zeuden, 4.223,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.454 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 148 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 janari enpresak ziren, 2 coque eta refinazio enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 14 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 27 eraikuntza enpresak ziren, 24 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 10 garraio enpresak ziren, 8 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 11 finantziazio enpresak ziren, 12 higiezinen enpresak ziren, 10 zerbitzu enpresak ziren, 16 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 35 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 1 funeraria, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 autoeskolak, 1 igeltseroa, 3 margolariak, 2 zurginak, 6 iturginak, 4 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 3 ile apaindegiak, 3 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 2 okindegiak, 2 harategiak eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean Lestrem udalerrian 48 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.596 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Aida Pierce
Aida Pierce, jaiotzaz Aida María Zerecero Pierce (Acapulco, Guerrero, Mexiko, 1956ko abuztuaren 15a) mexikar aktore eta komediantea. Batez ere telenobela eta komedietan jardun du. Haren telesailak airean atera ziren beste herrialde batzuetan, Univision kateetan, esaterako.
Biografia
17 urte zituela, Pierce Acapulcotik atera zen Mexiko Hirira. Andrés Soler Institutuan jardun zuen eta idazkari izateko ere ikasi zuen. Emma Pulido Akademian ere izan zen, eta jazza, ingelesa eta frantsesa ikasi zituen.
Lan ibilbidea
Piercek zuzeneko komedia-errutinak egiten jarraitu du Mexiko osoko agertokietan, eta, normalean, berak idazten du bere materiala. Bere agerpen eszeniko askotan kantatu ere egin du. Irratian nortasun emakume gisa agertu da. Hainbat abesti grabatu zituen, 1983ko "Sonríe, sintonízate con alegría" hit abestia barne, urte hartako OTIren Mexikoko Jaialdian estreinatu zena; "Nos vamos a Pertenece" bere webgunean argitaratutako bi abestietako bat da, eta "Príncipe", berriz, bere agerpen pertsonal gehienen amaieran argitaratu eta sinaduraren abesti bihurtu dena.
"Televisa Presentación" 2007ko liburuan sartu zen. 50. urteurrena zela eta argitaratu zen. Berak, berrikiago, komedia-antzerki bat idatzi du: Sexshop.
Azken urteotan Televisaren kontratupeko zahartze-aktore gehienekin gertatu den bezala (Susana Dosamantes eta Angélica María dira azkenaldiko adibideetako batzuk), Piercek erabaki zuen 31 urteko harremana amaitzea katearekin 2012an, eta, horri esker, telebistan amaitu du bere karrera Mexikoko edo Estatu Batuetako telebista-kateen lehiakidearekin. 2012ko apirilean, TV Aztecako aktore izateko sinatu zuen Buenos Noches América saioan, eta Estatu Batuetako edozein telebista-katetan ager daiteke, Estrella TV, Telemundo eta Univisión barne.
Manchester (Minnesota)
Manchester Minnesotako hiri bat da. Freeborn konderrian kokatua dago. 2010ean 57 biztanle zituen, 0.23 kilometro koadrotan banatuta.
Saint-Jean-du-Doigt
Saint-Jean-du-Doigt (bretainieraz Sant-Yann-ar-Biz) Bretainiako Finistère departamenduko udalerri bat da.
Italo Calvino
Italo Giovanni Calvino Mameli (Santiago de las Vegas, Kuba, - Siena, Italia, ) italiar idazlea izan zen.
Konpromezu politiko, zibil eta kultural handiko intelektuala XX. mendearen bigarren erdiko Italiako narratzaile handienetako bat izan da. Neorrealismotik Postmodernismora, bere garaiko joera nagusienak jarraitu zituen, beti ere bilaketa pertsonal eta koherente batetik garatuz.
Bere ibilbide literarioan erabilitako gai anitzak hainbat maisulanetan islatuak izan dira: I nostri antenati trilogia, Marcovaldo edo urtaroak hirian (Marcovaldo, ovvero le stagioni in città), Le cosmicomiche, Se una notte d'inverno un viaggiatore...
Jatorri familiarra eta haurtzaro kubatarra (1923-1925)
Italo Calvino 1923ko urriaren 15ean, Santiago de las Vegas, Kuban jaio zen guraso italiar batzuen semea zen. Bere aita, Mario Sanremon jaiotako agronomoa zen eta ama, berriz, Sassarin sortua, Paviako Unibertsitatean botanikako irakaslea. Lehen gerra mundiala eta gero ezkondu eta Kubara joan ziren, Mariok azukre kañaren produkzioko estazio agronomiko bat zuzentzen zuelako. 1925ean Sanremora itzuli ziren.
Haurtzaro eta Nerabezaroa (1925-1938)
Sanremo-n Calvinok haurtzaro lasai bizi izan zuen. Bere familia ezohikoa zen: zientzilariak, naturazaleak, libre pentsalariak eta Sanremo garai haietan jende xelebre eta kosmopolitaz beteta zegoen. Calvino sendiaren harremana faxismoarekin korapilatsua izan zen. Aita Turingo unibertsitatean lan egin ahal izateko Partito Nazionale Fascista-n izena ematera eta erregimenari fideltasuna agintzera behartu zuten. Italo Calvinoren lehen harremana kultura faxistarekin 1929 eta 1933 artean izan zen, "balilla" (Opera nazionale balilla erakundeko faxismoaren gaztediko partaideen izena) izatetik libratu ezin izan zuenean, eskola ume guztiak bezala. Hala ere, haur-esperientzia hori ez da dramatikoa izango, berak dioenez.
1934, Sanremoko «Gian Domenico Cassini» lizeoan sartu zen, eta erlijio-ikasgaiaz salbuetsia izango da gurasoen eskaerez.
Calvino familiak ez zeukan erlijio federik eta garai haietan jarrera agnostikoa azaltzea "inkonformistatzat" hartua izatea esan nahi zuen. Calvinorentzat hau garrantzitsua izan zen tolerantzia eta desberdintasunaren sentimenduetara ireki eta bestearen arrazoiak konfrontatzeko aukera izateagatik.
Urte horietan lan literarioen irakurketara inguratuko da, ironia sistematikoaren izpirituarekiko bere interesa suspertzen zutenak. Komikiak marrazten ditu eta zinemarekin maitemintzen da.
Gaztaroa (1938-1943)
Calvinoren jarrera ideologikoak ez dauka gerra hasi arte norabide zehatzik.
Garai honetan idazkuntzaren interesa sortzen zaio eta poesiak, narrazio motzak, antzerki lanak idazten hasiko da eta marrazkiak ere egingo ditu.
Turingo unibertsitateko Nekazaritza fakultatean izena eman zuen eta jarraituko zuen gero eta nabarmenago bere benetako interes gisa azaltzen direnak lantzen: literatura, zinema, antzerkia...
1942ean "La commedia della gente", antzezlana idatzi zuen eta urte berean bere lehen gazte ipuinak jaso zituen "Pazzo io o pazzi gli altri" izenarekin.
Turingo giro kultural biziak eta erregimenaren aurkako bor-bor politikoek, literatura eta politika bat egiten dute beregan.
Irailaren 8a eta gero, Saloko Errepublika ren errekrutatzeari ihes egiteko hainbat hilabetez ezkutatuta egon zen eta bakardadeari iskin egiteko bere idazle bokazioan eragin handia izango zuen irakurketa asko egin zuen.
1943ko abuztuaren 9an itzuli zen Sanremora eta erresistentzian sartu zen eta esperientzi hau bere lehen nobelaren oinarria izan zen, Il sentiero dei nidi di ragno.
Bigarren mundu gerra ondorengo konpromezua (1945-1958)
Liberazioa eta gero, Italiako Alderdi Komunista ko partaide bihurtuko da eta bere parte-hartzea batez ere egunkari eta aldizkari politikoetan idatziz egingo du.
Turingo Letra fakultatean emango du izena. Cesare Pavese ezagutuko du eta bere lanen lehen irakurle izateaz gainera bere gida bihurtuko da giza- eta kultur gaietan.
1947an Einaudi argitaletxearekin lanean hasten da eta harreman hau nagusi bihurtuko da Calvinoren jardueran, nahiz eta aldizkakoa izan. Jarduera kulturalak biziagotuko dira eta horrekin batera pertsona ugari ezagutuko du: Vittorini, Natalia Ginzburg, Delio Cantimori, Franco Venturi, Norberto Bobbio e Felice Balbo.
1953 eta 1954 bitartean, bereziki maite duen proiektu batean ariko da: Fiabe italiane
1957an, armada sobietikoak Hungaria inbaditu ondoren, Italiako Alderdi Komunista n dimisioa emango du, nahiz eta desilusio horrek ez dion axolagabekeriara eramango baizik eta kritikoa eta propositiboa izatera, berak propio adieraziko duen bezala.
Heldutasun artistikoa (1958-1985)
Idazten eta bidaiatzen jarraituko du eta Vittorinirekin batera Il Menabò aldizkaria sortu zuen. Bere fama finkatuta dago dagoeneko. Oso maiz deitzen dute hitzaldi eta mahai-inguruetarako Europako herri askotatik. Honelako bidaietako batean, 1962an Parisen ezagutuko du bere emaztea, jatorri judutarreko itzultzaile argentinarra Esther Judith Singer, Chichita ezizenez ezaguna.
1964an, Habanara itzuli zen Chichitarekin ezkontzeko. Orduan ezagutu zuen Ernesto Che Guevara, eta urte amaieran Italiara itzuli zenean l'Associazione Nazionale di Amicizia Italia-Cuba sortzen lagundu zuen.
1967ko udan Parisera bizitzera joan zen familia osoarekin. 5 urtez egotea pentsatuta bazuen ere 13 urtez geratuko da bertan 1980ean Romara itzuli arte. Parisen bertako bizitza kulturala jarraitzen bazuen ere, pixka bat aparte biziko da nahiz eta hainbat idazle eta intelektualekin harremanak izan: Georges Perec, François Le Lionnais, Jacques Roubaud, Paul Fournel, Raymond Queneau.
Calvino Parisen zegoen bitartean bere lagun Che Guevara hilko zuten 1967ko urriaren 9an Bolivian. Artikulu bat idatzi zuen handik astebetera, 1968an espainolez argitaratu zena baina, aldiz, jatorrizko testua Italian 30 urte beranduago argitaratu zen, 1998an.
1979an argitaratu zuen Se una notte d'inverno un viaggiatore eta La Repubblica aldizkariarekin hasiko da lanean eta ia erabat utziko dio bere parte-hartze politiko-sozialari.
Heriotza (1985)
1985eko irailaren 6an, Roccamareko bere etxean zegoela iktus bat izan ondoren, irailaren 19an hil zen.
Calvinoren obra
Ikuspegi kritiko hori alde batera utzi gabe betiere, umorea eta fantasia errealismoarekin nahasten ditu bere ipuin eta eleberrietan: La giornata d'uno scrutatore (1963, Boto-kontalari baten laneguna), Le cosmocomiche (1965, Kosmikomikoak), Le città invisibili (1972, Hiri ikustezinak), Se una notte d´inverno un viaggiatore (1979, Baldin negu gau batez bidaiari batek). Haurrentzat ere idatzi zuen: Marcovaldo, ovvero le stagioni in città izeneko kontakizuna (1963, euskarara Koldo Bigurik itzulia, Marcovaldo edo urtaroak hirian). 1980. urtean argitaratu zuen Una pietra sopra liburuan, 1945etik 1980ra bitartean idatzitako berrogei artikulu eta saiakera inguru bildu zituen. Italiako herri-ipuin zaharren biltzaile artazkoa izan zen. Garrantzi handikoa da, Ameriketan eman behar zituen zenbait hitzaldi bilduta, hil ondoren argitara eman zioten liburua, Six Memos for the next millennium (1989, Sei ohar gogoan hartzeko datorren milurtekoan), bertan dagoelako Calvinoren literatura-pentsamendua.
Clyomys
Clyomys Echimyidae animalia familiako generoa da, karraskarien barruan sailkatua.
Stanovice (Trutnoveko barrutia)
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1266 urtean egin zen.
Véry
Véry Frantziako udalerria da, Meuse departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Véry udalerrian erroldatutako biztanleak 88 ziren. Familiak 40 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 63 etxebizitza zeuden, 41 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 17 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 62 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 41 etxebizitza nagusietatik 36 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 3 etxek hitu gela zituzten, 6 etxek lau zituzten eta 32 etxek bost zituzten. 30 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 25 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 9 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 55 ziren, horien artean 38 aktiboak ziren eta 17 inaktiboak ziren. 38 pertsona aktiboetatik 36 lanean zeuden (19 gizon eta 17 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 17 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra ostalaritza eta jatetxe enpresa batena zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra margolaria zen.
2000. urtean Véry udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.164 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Nușfalău
Nușfalău Errumaniako udalerri bat da, Sălaj konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Hermanos y detectives
Hermanos y detectives Eyeworks-Cuatro Cabezasek ekoiztutako telesaila da, 2007 eta 2009 artean Telecincok igorri zuena. Oso arrakastatsua izan zen.
Sinopsia
Daniel Montero poliziak herentzia jaso eta Lorenzo Montero haur prodijioa den bere sasi anaia ezagutuko du.
Pogonotriccus chapmani
Pogonotriccus chapmani Pogonotriccus generoko animalia da. Hegaztien barruko Tyrannidae familian sailkatua dago.
Stanovice (Karlovy Varyko barrutia)
Stanovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 632 biztanle ditu eta 31,61 kilometro koadroko azalera. Karlovy Varyko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1327 urtean egin zen.
Salamandra corsica
Salamandra corsica Salamandra generoko animalia da. Anfibioen barruko Salamandridae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Star Trek V: The Final Frontier
Star Trek V: The Final Frontier (euskaraz Star Trek V: Azken Muga) 1989ko William Shatner estatubatuar zinema zuzendari eta aktoreak zuzendu eta antzeztutako zientzia-fikziozko filma bat da. William Shatner, Leonard Nimoy, DeForest Kelley, James Doohan, Walter Koenig, Nichelle Nichols, George Takei eta David Warner aktoreek antzeztu zuten.
Gene Roddenberry gidoigile eta ekoizlearen Star Trek telesaila ospetsuan oinarritutako film saileko bigarren filma izan zen, Star Trek: The Motion Picture (1979), Star Trek II: The Wrath of Khan (1982), Star Trek III: The Search for Spock (1984) eta Star Trek IV: The Voyage Home (1986) filmeen jarraipena da, ondoren jarraipen hauek izan zituen: Star Trek VI: The Undiscovered Country (1991), Star Trek: Generations (1994), Star Trek: First Contact (1996), Star Trek: Insurrection (1998), Star Trek: Nemesis (2002), Star Trek (2009), Star Trek Into Darkness (2013) eta Star Trek Beyond (2016).
Lehenbiziko eszenetan Kirk kapitaina eskalatzen agertzen den harkaitzezko hormatzarra Yosemite Parke Nazionaleko Kapitain Handia deritzon horma ospetsua da.
Argumentua
2287. urtea. James T. Kirk (William Shatner), Spock jauna (Leonard Nimoy) eta Leonard McCoy (DeForest Kelley) medikuak euren Lurreko egonaldia ezustean eten beharrean aurkituko dira, Nimbus III planetako Paradisu Hirian matxinatu talde batek hainbat pertsona bahitu berri dituztenez, Izarretako Flotako agintariek haiek askatzeko agindua eta ardura eman baitiete. Bahituak aipatutako hiriko lurtar, klingondar eta romulanotar enbaxadoreak dira, eta matxinatuen buruzagia, Sybok vulkaniarra (Laurence Luckinbill), vulkaniarren usadiozko logikaren filosofiari muzin egiteaz gain, Spocken anai ordea dela jakingo da.
Sybokek jarraitzaileak bereganatzea lortu du (tartean bahituak ere bai), horretarako bere biktimak "oinazetik askatzearen" bidezko teknika mental bitxi bat erabili du, trukean sorreraren hastapenaren lekua "bilatzen lagun diezaioten"... Esne Bidearen erdigunean dagoen planeta batean Edena eta Jainkoa bera dagoela sinistuta.
Bere Nimbus III planetako matxinadaren benetako helburua Enterprise espazio-ontzia erakarri eta bereganatzea da, era berean, hausnartutako espazio bidaia burutzea. Enterpriseko eskifaia osoa, Kirk, Spock, McCoy eta Scotty (James Doohan) ez beste, Syboken eraginpean eta esanetara geldituko da, Enterprise espazio-ontzia planeta ezezagun horretarako bidaian zehar loria gura duen eskarmentu eskaseko klingondar kapitain handigura baten agindupeko espazio-ontzi batek jarraituko du. Baina helmugara iristean, Sybokek ez du inongo Jainkorik topatuko, bai ordea izaki estralurtar arriskutsu eta oldarkor bat, estralurtarrak Kirk hiltzen eta espazio-ontzia bereganatzen saiatuko da. Sybokek gainontzekoak bertatik ihes egin dezaten bere burua sakrifikatuko du, eta Kirk bere aldetik, klingondarren espazio-ontzian dagoen Spock jaunak salbatuko du, bertako klingondar kapitaina Nimbus III planetako Korrd klingondar enbaxadorearen aginduz baretuko baita.
Abbottina lalinensis
Abbottina lalinensis Abbottina generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Richard Pococke
Richard Pococke (Southampton 1704-1765) ingeles prelatu eta bidaiari bat izan zen, antropologo eta egiptologoen aitzindaria.
Biografia
Bere jaioterrian eta Oxfordeko Corpus Christi Collegean ikasi zuen 1731 arte.
Pocockek bidaiatzeko grin handia zuen, eta nahiago izan zuen honetara dedikatzea Ingalaterran predikatzen aritzea baino. Bidaia luzeak egin zituen, bereziki Egiptora 1737 eta 1741 bitartean, non Alejandria ezagutu zuen eta Kairotik El Fayumeraino esploratu zuen, Erregeen Harana bisitatu zuen, faraoien nekropolia, antzinako Tebasen parean, Asuaneraino iritsiz.
Ondoren Palestina, Jerusalen, Baalbek, Siria eta Mesopotamia bisitatu zituen, eta handik Sinai, Grezia, Suitza eta Savoiara joan zen.
Bere bidaian zehar bere esperientzien eguneroko oso deskriptibo bat idatzi zuen. Bere bidaiaren istorio bat idatzi zuen bi liburutan, Giza, Saqqara eta Dahshurreko piramideei buruzko marrazki eta idatziekin, mende bat beranduago Auguste Mariettek berraurkitutako Saqqarako Serapeumaren oinplanoaren marrazkiak egin zituen. Egiptoko lehen bidaiari "zientifiko"tzat hartzen da.
Ingalaterra, Eskozia eta Galesi buruzko lanak ere argitaratu zituen.
Pococke ez zen bere herrialdera 1742 arte itzuli, non 1765eko irailean hil zen. Bere bizitzaren amaieran Meatheko gotzain izendatua izan zen.
Saint-Jean-Trolimon
Saint-Jean-Trolimon (bretainieraz Sant-Yann-Drolimon) Bretainiako Finistère departamenduko udalerri bat da.
Manhattan Beach (Minnesota)
Manhattan Beach Minnesotako hiri bat da. Crow Wing konderrian kokatua dago. 2010ean 57 biztanle zituen, 3.93 kilometro koadrotan banatuta.
Sylvisorex camerunensis
Sylvisorex camerunensis Sylvisorex generoko animalia da. Lehen Insectivora edo Soricomorpha deitzen zen taldearen barruan daude. Gaur egun Lipotyphla deitzen den taldearen barruko Crocidurinae azpifamilia eta Soricidae familian sailkatuta dago.
Julen Atxurra
Atentatuan partaidetza
90. hamarkadako logistika burua eta Etakide nabarmena zela ziurtatu zuten Espainiako segurtasun indarrek. Mayor Orejak, sasoi hartako Espainiako Barne Arazoetako Ministerioko buruak ETAko hirugarren buruzagia zela ziurtatu zuen.
Urte batzuk lehenago, 80. hamarkadan 'Bizkaia' komandoaren kidea izan zen. Bilboko San Adrian auzoan 1986ko urriaren 28an Julio Sánchez Rodríguez polizia espainarraren erailketan parte hartu zuen. Bere hatz markak atentatua egin baino lehenago lapurtutako taxian agertu ziren.