cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Muskiz
Aro Modernoa
XVII. mendean, siderurgiak herriko jauntxoak aberastu zituen. Kontzejuko aberatsena Simon de la Quadra izan zen, El Pobalren eta Bilotxiko burdinolen jabea. Hala, botere-zentroa Muñatoizetik San Juanera aldatu zen. Kontzejua bost koadrilatan banatuta zegoen: (Rigada, El Valle, Memerea, San Julian eta Pobeña), eta gobernua Cruceron ezarri zen.
XVIII. mendea burokraziaren arrakastarena izan zen Muskizen. Sebastian de la Quadra Llarena Felipe V.aren ministro bihurtu (1736-1746) eta Villariasko markes izendatu zuten. Burdinaren salmentarekiko bere jarrerak Enkarterri eta Bizkaiko Jaurerria aurrez aurre jarri zituen.
Aro Garaikidea
XIX. mendean gertaera bik Muskizko historia aldatu zuten: karlistaldiek eta meatzaritzaren hazkundeak.
Lehen karlistaldiarekin antzinako Somorrostro Haranaren egitura bukatu zen; 1841ean, Muskizko San Julian udala eratu zen eta antzinako kontzejua baztertu. Hirugarren karlistaldian, Muskizen hiru guda izan ziren (ikus Somorrostroko guduak). Izan ere, herria ezinbestekoa zen Bilbo kontrolatzeko. Herria neke eta estura handian ibili zen garai hartan, adibidez, San Juan Muskiz bonbardatu zenean. Somorrostro Proklamak (1876ko martxoaren 13a), Espainiaren batasuna aldarrikatu zuen, Hego Euskal Herriko foruak baztertuta.
Era berean, XIX. mendeko erdiaren ingurura arte, meategien jabetza herriarena bazen ere, foru-abolizioak hori aldatu egin zuen. Gainera, mende hartan, teknologiak ikaragarri aurreratu zuen. 1859an lehendabiziko meategia sortu zen eta 1868tik aurrera lau gehiago. Atzerritarrak ere etorri ziren burdina ustiatzera (Alfred Edwards, Triano Iron Ore, Mac Lennan, eta abar). Hazkunde horrek immigrazioa ekarri zuen Muskizera, eta berarekin batera, ideologia berriak (sozialismoa, komunismoa...).
XX. mendea
XIX. mendean hasitako bidea sakondu zen XX. mendeko hasieran. Muskiz Enkarterriko beste herriak bezala, eta ideologia berriek bultzatuta, Enkarterriko Autonomia estatuaren proposamen batzarrean egon zen. Beste alde batetik, abertzaletasuna ere hedatu zen udalerrian.
Gerra Zibilean, herria Bilboren pentzutan egon zen berriz ere. Euzko Jaurlaritzak herrian aireportu bat eraiki zuen Bilbo defendatzeko. Hori zela eta, faxistek askotan bonbardatu zuen herria.
Frankismoak industrializazio berria ekarri zuen Muskizera, meak agortu ahala. Petronor eta CAMPSA konpainia kimikoek, besteak beste, Barbadun ibaiaren arroa betiko aldatu zuten. Industria horiek bertan diraute XXI. mendean ere.
Politika eta administrazioa
2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetan EAJ alderdia izan zen zinegotzi gehien eskuratu zituena, bost hain zuzen. Ezker abertzaleko Biltzen plataformak hiru zinegotzi eskuratu zituen, PSE-EEk eta EAk bina zinegotzi eta Por Muskiz Bai herri plataformak bat. Emaitza horiekin, EAJko Borja Liaño hautatu zuten alkate.
2019ko udal hauteskundeetan EAJk 5 zinegotzi eskuratu zituen, bat galduz. PSE-EEk 4 lortu zituen, aurreko kopurua bikoiztuz, EH Bildu k hiru zinegotziak mantendu zituen, Elkarrekin Podemosek 1 lortu zuen bitartean. EAJko Borja Liaño hautatu zuten alkate EAJ eta PSE-EEren botoekin.
Elikagaien ingeniaritza
Elikadura-materialen izaera konplexua dela eta, elikagaien ingeniaritzak kontzeptu kimiko eta fisiko espezifikoagoak ere aztertzen ditu, hala nola biokimika, mikrobiologia, elikagaien kimika, termodinamika, garraio-fenomenoak, rheologia eta bero-transferentzia.
Muskiz
Politika eta administrazioa
Por Muskiz Bai herri plataforma oraingoan ez zen aurkeztu, bertako zerrenda-burua izan zenak, PSE-EEko zerrendan bigarren postuan aurkeztu zelarik.
Elikagaien ingeniaritza
Elikagai-ingeniariek ezagutza hori aplikatzen dute jasangarriak, seguruak, elikagarriak, osasungarriak, erakargarriak, eskuragarriak eta kalitate handikoak diren osagaien eta elikagaien diseinu, ekoizpen eta merkaturatzean.
Muskiz
Politika eta administrazioa
2019ko udal hauteskundeetan
EAJk 1.629 boto, % 38,10a. 5 zinegotzi.
Elikagaien ingeniaritza
Hoztea eta izoztea
Elikagaiak hoztu edo izoztearen helburu nagusia elikagaien kalitatea eta segurtasuna mantentzea da. Prozesu hauek elikagai galkorrak kontserbatzen laguntzen, baita elikagaien kalitate-faktore batzuk ere; hala nola, itxura bisuala, testura, zaporea, eta mantenugaiak.
Muskiz
Politika eta administrazioa
PSE-EEk 1.374 boto, %32,13a. 4 zinegotzi
Elikagaien ingeniaritza
Hoztea eta izoztea
Elikagaien izozteak bakterioen hazkundea geldiarazten du; izan ere, hauek konstumitzaileei kalte egin diezaiekete.
Muskiz
Politika eta administrazioa
EH Bilduk 871 boto, %20,37a. 3 zinegotzi.
Elikagaien ingeniaritza
Lurrunketa
Lurruntzea solidoen edukia handitzeko, kolorea aldatzeko eta elikagaien eta produktu likidoen ur kopurua murritzteko erabiltzen da. Prozesu hori esnea, almidoiaren eratorriak, kafea, zukuak, barazki-pastak eta kontzentratuak, ongailuak, saltsak, azukrea eta olioa prozesatzean ikusten da batez ere.
Muskiz
Politika eta administrazioa
Elkarrekin Podemosek 338 boto, 7,90a. Zinegotzi 1.
Elikagaien ingeniaritza
Lurrunketa
Lurruntzea elikagaien deshidratazio prozesuan ere erabiltzen da. Deshidratazioaren helburua elikagaietan lizuna haztea saihestea da. Prozesu hau barazki, fruta, haragi eta arrainei aplika dakieke, besteak beste.
Muskiz
Politika eta administrazioa
PPk 64 boto, %1,50a. Ez zuen zinegotzirik lortu.
Trena
Bilboko Renfe Aldirien C-2 lineak geltoki bakarra du herrian:
Astelehenetik ostiralera 20 minutuko maiztasunaz ibiltzen da trena ordu gorietan, eta 30 minutukoaz egunaren gainontzeko orduetan. Larunbat eta igandeetan maiztasuna 30 minutukoa da. Horrez gain, ostiral eta larunbat gauetan gau jaia gaueko zerbitzuak eskaintzen dira.
Elikagaien ingeniaritza
Elikagaiak prozesatzeko energia
Elikagaien prozesamenduaren iraunkortasuna areagotzeko, beharrezkoa da energia-eraginkortasuna eta hondakinen beroa berreskuratzea. Elikadura intentsiboko ohiko prozesuak teknologia berriekin ordezteak, hala nola ziklo termodinamikoekin eta berogailu ez-termikoarekin, beste potentzial bat ematen du energia-kontsumoa murrizteko, ekoizpen-kostuak murrizteko eta elikagaien ekoizpenaren iraunkortasuna hobetzeko.
Muskiz
Autobusa
Bizkaibus hiri-arteko zerbitzuko hurrengo lineak udalerria zeharkatzen dute:
Elikagaien ingeniaritza
Bero-transferentzia elikagaien prozesamenduan
Bero-transferentzia garrantzitsua da merkaturatutako ia elikagai guztien prozesamenduan, eta garrantzitsua da elikagaien ezaugarri higieniko, nutrizional eta sentsorialak zaintzeko. Bero-transferentziarako metodoen artean indukzioa, konbekzioa eta erradiazioa daude. Metodo hauek elikagaien propietate fisikoetan aldaketak sortzeko erabiltzen dira izoztean, labean egitean edo frijitzean, eta baita elikadurari berogailu ohikoa edo erradiazio infragorria aplikatzean ere.
Elikagaien Segurtasuna Kudeatzeko Sistemak
Elikagaien Segurtasuna Kudeatzeko Sistemak (FSMS) negozio baten barruan elikagaien segurtasunaren arriskuak kontrolatzea du helburutzat, elikagaien kontsumoa segurua dela bermatzeko. Herrialde batzuetan, FSMSa legezko eskakizuna da, eta horrek behartzen ditu elikagaiak ekoizten dituzten negozio guztiak FSMS bat erabiltzera eta mantentzera, Arriskuen Analisiaren Kontrol Puntu Kritikoaren (HACCP) printzipioetan oinarrituta. HACCP elikagaien segurtasuna aztertzen duen kudeaketa-sistema bat da, elikagaien hornikuntza-katearen etapa guztietan arrisku biologikoak, kimikoak eta fisikoak analizatuz eta kontrolatuz. ISO 22000 arauak FSMSen eskakizunak zehazten ditu.
Elikagaien hiru dimentsioko inprimaketa
Hiru dimentsioko inprenta (3D), fabrikazio gehigarria ere izendatua, hiru dimentsioko objektuak sortzeko fitxategi digitalak erabiltzearen prozesua da. Elikagai industrian, elikagaien 3D inprimaketa erabiltzen da elikagaien geruzak prozesatzeko ekipo informatikoen bidez. 3D inprimaketa prozesu geldoa da, baina denborarekin hobetzen ari da, kostuak eta prozesu-denborak murrizteko helburuarekin. 3D teknologiaren bidez inprimatu diren elikagai arrakastatsuenetariko batzuk hurrengoak dira: txokolatea, gazta, tarta izoztua, indioilarra, pizza, apioa, besteak beste. Teknologia hori etengabe ari da hobetzen, eta energia aldetik errentagarria eta eraginkorra den eta nutrizio-egonkortasuna, segurtasuna eta barietatea betetzen dituen elikagaia eskaintzeko ahalmena du.
Biosentsoreak
Biosentsoreak erabil daitezke kalitatea kontrolatzeko laborategietan eta elikagaiak prozesatzeko fase ezberdinetan. Biosentsoreen teknologia nekazariak eta elikagaien eraldatzaileak mundu mailan elikagaien eskariaren gorakadara egokitzeko modu bat da, aldi berean, elikagaien ekoizpena eta kalitate handia mantentzearekin batera. Gainera, milioika pertsona bakterioek eta birusek kaltetutako elikagaiek eragindako gaixotasunen eraginpean daudenez, biosentsoreak tresna garrantzitsu bihurtzen ari dira elikagaien segurtasuna bermatzeko. Elikagaien kalitatea arakatzen eta aztertzen laguntzen dute hornikuntza-katearen hainbat zatitan: elikagaien eraldaketan, ontziratzean eta merkaturatzean. Biosentsoreek genetikoki eraldatutako organismoak detektatzen ere lagun dezakete, produktu transgenikoak erregulatzen laguntzeko. Teknologiek aurrera egin ahala, nanoteknologiak bezala, etengabe hobetzen dira biosentsoreen kalitatea eta erabilerak.
Esnea mikrouhin labean pasteurizatzea
Esnearen biltegiratze-baldintzak kontrolatzen direnean, esneak oso zapore ona izaten du. Hala ere, zapore oxidoa esnearen zaporeari eta segurtasunari modu negatiboan eragiten dien arazoa da. Bakterio patogenoen hazkundea saihesteko eta esnearen iraunkortasuna luzatzeko, pasteurizazio prozesuak garatu ziren. Esne mikrouhindua oxidazioa saihesteko aztertu eta garatu da, ohiko esne pasteurizatuaren metodoekin alderatuta. Honekin ondorioztatu da esneak kalitate hobea duela mikrouhindun esnearen pasteurizazioa egitean.
Iraunkortasuna
Elikagaien ingeniaritzak inpaktu negatiboak ditu ingurumenean, hala nola hondakin kantitate handiak isurtzea eta ura eta airea kutsatzea. Elikagai-ingeniariek horiei aurre egin behar diete elikagaiak ekoizteko eta prozesatzeko eragiketen etorkizuneko garapenean. Zientzialariak eta ingeniariak hainbat modutan ari dira esperimentatzen kutsadura gutxitzen duten prozesuak sortzeko, baina horiek hobetzen jarraitu behar dute elikadura kate iraunkor bat lortzeko. Elikagai-ingeniariek gaur egungo praktikak eta teknologiak berraztertu behar dituzte, produktibitatea eta eraginkortasuna handitzeko eta, aldi berean, uraren eta energiaren kontsumoa, eta sortutako hondakinen kopurua murrizteko.
Biztanleriaren hazkundea
Janari kopurua urtez urte zabaltzen bada ere, gosete maila ere handitu egin da. Munduko populazioa 9-10 mila milioi pertsonara iristea espero da 2050ean, eta desnutrizioaren arazoak lehentasuna izaten jarraitzen du. Elikagaien segurtasuna lortzeko, elikagaien ingeniariek lur eta ur eskasia aztertu behar dute, behar adina hazkuntza eta elikadura eskaintzeko gutxiegi elikatutako pertsonei. Gainera, elikagaien ekoizpena lur eta ur horniduraren menpe dago. Gero eta presio handiagoa dago lehorreko baliabideetan, populazioaren hedapenak bultzatuta, eta horrek harkaitzen hedapenak eragiten ditu; horrek basoak suntsitzea eta laborantza-lurrak ustiatzea ekarri ohi du. Beraz, elikagaien ingeniariek ekoizteko modu jasangarriak aurkitzeko erronkari aurre egin behar diote, hazten ari den populaziora egokitzeko.
Giza osasuna
Elikagai-ingeniariek elikagaien teknologiak eta eragiketak, elikagai osasungarriak eta elikagarriak kontsumitzeko kontsumitzaileek izan duten joerara egokitu egin behar dituzte. Ezaugarri horiek dituzten elikagaiak ekoizteko, eta gizakien osasunaren mesedetan, elikagaien ingeniariek elkarlanean lan egin behar dute beste esparru batzuetako profesionalekin, hala nola medikuntzarekin, biokimikarekin, kimikarekin eta kontsumismoarekin.
Muskiz
Kirolak
Gaur egun, Muskizen kirol elkarte asko daude, tartean:
Jaiak
Herriko zaindaria: San Juan Bataiatzailea (ekainaren 24). Herriko jai egun ofiziala.
Auzoetan:
Mathesiusita
Mathesiusita mineral bat da.
Ezaugarriak
Mathesiusita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 da.
Tantilla atriceps
Tantilla atriceps Tantilla generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Vandervoort (Arkansas)
Vandervoort Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Polk konderrian kokatuta dago, Arkansas estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Polesine Parmense
Polesine Parmense Italiako udalerri bat da. Parmako probintzian kokatuta dago, Emilia-Romagna eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Polesine Parmensek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Maverick (filma)
Maverick 1994ko Richard Donner estatubatuar zinema zuzendariaren western komedia filma bat da. Mel Gibson, Jodie Foster, James Garner, Graham Greene, James Coburn eta Alfred Molina aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Mendebalde Urruna. Bret Maverick (Mel Gibson) bere bizitzako iruzur handiena burutzera doan pistolari axeria da. Karta jokalari bikaina eta pistolari azkarra, mingain zorrotza eta sarkastikoa, osagai guzti horiekin arazoetan ez sartzea zail egin ohi zaio.
Annabell (Jodie Foster) poxpolina eta Cooper (James Garner) marshall zaharrarekin batera, hirukoteak Mississippi ibaian zehar doan luxuzko ontzi batean ospatuko den poker txapelketa baterako sarrera-dirua lortu dute, txapelketako irabazlearentzako saria 500.000 dolar direlarik.
Maverickek atzetik Angel (Alfred Molina) izeneko morrosko bat berau hil nahizik darabilki, hura ekiditeko hainbat azpijoko erabiltzen dituelarik: bi morroi Angel jipoitzeko kontratatu, hari izkin egiteko Joseph (Graham Greene) adiskdieak lagundurik indiarrez mozorrotu eta errusiar artxiduke potzolo eta dirudun batek ehizatu dezan bere burua lagatzea, edozerrek balio du poker txapelketan jokatu ahal izateko dirua biltzeko. Azkenean hirukoteak txapelketan parte hartzea lortuko du. Han, Cooper marshalla partehartzaile bakoitzaren dirua zaintzeko ardura izango du.
17 jokalari kaleratu ondoren, joko mahaian Maverick, Angel eta Duvall (James Coburn) hitzontzia besterik ez dira geldituko. Azkeneko esku ziraragarrian karta-emaileak Angelen alde egingo du, denek itxuraz esku gandiezinak jasoko dituzte: zortziko pokerra, kolorezko eskailera, amaieran Bretek irabazle egingo duen eskua osatzeko karta misteriotsu bat jasoko duelarik, errege eskailera garaitezina erakutsiz. Behin, Bretek txapelketa irabazita, Angel haserretu eta tiroketa hasiko da, Bretek Angeel hilko du. Bitarteean, txapelketako ikusleak gertatutakoarekin aztoratuak daudela aprobetxatuz, Cooper sheriffak diru-sariarekin ihes egingo du.
Filmaren amaieran dena hasiera-hasieratik hirukote protagonistak zein ala zein iruzurgile eta axeriagoak elkarri eginiriko konspirazio, mendeku eta lapurreta saila bat besterik ez dela izan frogatuko da, ordurarte inork ez zekien Bret eta Cooper elkar hartutako aita-semeak elkarrekin diru-saria kontatuz agertuko dira, baina ezustean Annabell agertu eta haien diru-sariaren erdia berarekin bat eramango du.
Mustelidae
Txiki samarrak dira, oso gorputz-lirainak eta zaluak. Mustelidoen larrua, kolore-bakarra edo zerrendaduna, oso aintzat hartua da. 28-38 hortz dituzte. Kirats guruindunak dira gehienak. Australian, Zeelanda Berrian, Madagaskarren eta Antilla uharteetan izan ezik, mundu guztian bizi dira.
Vanleer (Tennessee)
Vanleer Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Dickson konderrian dago, Tennessee estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Honda Tadakatsu
Honda Tadakatsu (本多 忠勝), Honda Heihachirō (本多平八郎) ere deitua, japoniar jeneral bat eta ondoren Sengoku aroaren amaieran eta Edo aroaren hasieran Tokugawa Ieyasuren agindupeko daimyō bat izan zen.
Biografia
Japoniako Mikawa probintzian jatorria zuena, Tokugawa Ieyasuren zerbitzaria izan zen, 100.000 kokuko balioa zuen hana zen Ōtakiko daimyo izatetik 150.000 koku balioa zuen Kuwanako hanekoa izatera pasatzera bultzatu zuena bere zerbitzuengatik sari bezala. Gainera, bere seme Honda Tadamoto Otakiko daimyo bihurtu zen. 1609an, jada erretiratua, bere beste seme Honda Tadamasa Kuwanaren kargu geratu zen. Bere biloba Honda Tadatoki Ieyasuren biloba zen Senshimerekin ezkondu zen. Urte mordoa leialki zerbitzatzen eman arren, Tadakatsu Tokugawa shogunerriko edozein postu publikotatik banandua izan zen instituzio militarretik zibil baketsurako bere eboluzioan, bere garaiko beste hainbat gerlarik jasan behar izan zuten gauza bera, Japoniak nahiko baketsua izan zen Tokugawa Shogunerrian jasan zituen aldaketa sozial berrietara egokitzen asmatu ez zutenak.
Tadakatsu ospe handia zuen gerlari bikain bat bezala errekonozitua izan zen. Oda Nobunagak "Samuraia samuraien artean" deitzen zuen, Toyotomi Hideyoshik samurairik hoberenak "Honda Tadakatsu ekialdean eta Tachibana Muneshige mendebaldean" zirela zioen, Takeda Shingenek ere esan zuen Tadakatsu "Tokugawa Ieyasurentzako luxu bat" zela.
Jeneral bezala
Honda Tadakatsu orokorrean Tokugawa Ieyasuren jeneralik hoberenetakotzat hartua da eta bere maisuaren ia gudu garrantzitsu guztietan borrokatu zuen. Errekonozimendu handia lortu zuen 1570ean gertatu zen Anegawako guduan, non Azai klana eta Asakura klanaren agindupeko armada garaitu zuen Tokugawaren aliatua zen Oda Nobunagarekin batera. Tadakatsuk Tokugawaren porrotik handiena izan zen 1572ko Mikatagaharako guduan ere parte hartu zuen, eta orduan garaituak izan ziren arren, Tadakatsu Takeda klanaren aurkako mendekuan agertu zen 1575eko Nagashinoko guduan. Tadakatsuk arkabuzari tropa bat zuzendu zuen Oda-Tokugawa aliantzak aurkeztu zuen guduan Takeda Katsuyorik zuzendutako Takedatarren zalditeria garaituz.
Honda Tadakatsuk 1600eko Sekigaharako guduan ere parte hartu zuen non Tokugawa Ieyasuren ekialdeko armadak Ishida Mitsunarik zuzendutako mendebaldeko aliantzarena garaitu zuen, Tokugawak herrialdearen kontrola hartzea ahalbidetu zuena.
Tadakatsuren inguruan zenbait elezahar sortu dira. Borrokatu zuen gudu guztietan zauririk sekula ez zuela jaso esaten da. Orein adarrez apaindutako bere kasko ospetsuak gudu zelaian erraz identifikatua izatea ahalbidetzen zuen. Bere zaldia Mikuniguro bezala ezagutzen zen. Gudu zelaian egiten zituen balentriak hain ziren handiak, bere armarik gogokoena, Tonbo-Giri deituriko lantza bat (edo "Burruntzi Moztailea", bere orria hain baitzen zorrotza bertan burruntzi bat pausatuz gero erdibitu egingo zela uste zela), Japoniako Hiru Lantza Handietakotzat hartu zela.
Lille OSC
Lille O.S.C. (Lille Olympique Sporting Club) Frantziako futbol talde nagusietakoa da, Lille hirikoa. Lau Liga txapelketa eta 6 Kopa eskuratu ditu Frantzian eta UEFA Intertoto Kopa bat ere irabazi zuen 2004 urtean. Etxeko partiduak Stade Pierre-Mauroy estadioan jokatzen ditu.
RC Lens taldearekin lehia handia du eta bien arteko partidak "Iparraldeko derbia" ezizenaz ezagutzen dira.
Historia
Lille hirian baziren bi talde, Olympique Lillois eta Sporting Club Fivois. Bigarren Mundu Gerraren ondorioz talde biak nabarmen ahulduta zeuden eta 1944an bat egitea erabaki zuten, orduan sortu zen Lille Olympique Sporting Club. Berehala izan zuen "urrezko aroa", izan ere 1946 eta 1956 artean bi Liga eta bost Kopa eskuratu baitzituen. George Berry eta André Cheuva izan zituen orduko entrenatzaileak.
XXI. mendean ere emaitza onak izan ditu. 2010-11 denboraldian Liga eta Kopa irabazi zituen, ez ordea Superkopa, eta ordutik goiko postuetan ibili da. 2016an Ligako Kopako finala jokatu zuen eta Paris Saint-Germainen aurka galdu egin zuen 2-1. 2020-21 denboraldian lehia estua izan ondoren puntu bakarraren aldeaz irabazi zuen laugarren liga titulua.
Middleton (Idaho)
Middleton Idahoko hiri bat da. Canyon konderrian kokatua dago. 2010ean 5,524 biztanle zituen, 146.45 kilometro koadrotan banatuta.
Arbecey
Arbecey Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Arbecey udalerrian erroldatutako biztanleak 242 ziren. Familiak 104 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 170 etxebizitza zeuden, 108 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 29 bigarren erresidentzia ziren eta 32 hutsik zeuden. 162 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 108 etxebizitza nagusietatik 96 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 37 etxek lau zituzten eta 60 etxek bost zituzten. 74 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 52 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 46 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 153 ziren, horien artean 111 aktiboak ziren eta 42 inaktiboak ziren. 111 pertsona aktiboetatik 91 lanean zeuden (56 gizon eta 35 emakume) eta 19 langabezian zeuden (13 gizon eta 6 emakume). 42 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Arbecey udalerrian 101 unitate fiskal zeuden, 235 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.807 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2000. urtean Arbecey udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Mofeta arrunta
Mephitis mephitis edo mofeta arrunta Mephitidae familiako ugaztuna da, Carnivora ordenekoa. Ipar Amerikan bizi dira eta euren larru txuri-beltza eta isurtzen duten kiratsagatik famatuak dira.
Vanesa Fernández
Vanesa Fernández Guerra (Iurreta, Bizkaia, 1980ko azaroaren 19a) Euskal Herriko Unibertsitatean ikus-entzunezkoen komunikazioko doktoradutza egin zuen eta unibertsitate bereko irakaslea da. 2018tik Zinebi Nazioarteko Dokumentalen eta Film Laburren jaialdiko zuzendaria.
Ibilbide profesionala
Mastersak UPV/EHUn, Bartzelonako UABn edo EiTB Taldean. Urteetan zehar, bere jarduera akademikoa eta telebistarako proiektuetan errealizatzaile eta editore gisa duen karrera uztartzen ditu.
Diziplina anitzeko Lurraldeak eta Mugak proiektuaren koordinatzailea da. Research on Documentary Filmmaking filmak zinema dokumental garaikidea du ardatz, eta lehen mailako zinema-zuzendari, -aktore eta -zuzendari ezagunak gonbidatzen ditu, eztabaidarako eta hausnarketarako topaketa bultzatuz.
Hainbat urtez, film laburren hautaketa batzordeko kide gisa, eta ZIFF-Zinebi First Film film luzeen lehian, Beautiful Docs zikloan, emanaldi berezietan eta gainerako zikloetan programatu du.
Era berean, freelance gisa ere lan egin du, proiektu zinematografikoak garatzeko aholkulari gisa. Gainera, proiektu zinematografikoen garapena eta ekoizpena baloratzeko batzorde ugaritan, WIPs foroetako adituen paneletan (Work in Progress), LABetan eta nazioarteko hainbat jaialditako Pitching saioetan parte hartu du. Hainbat jaialdi nazionaletan eta nazioartekoetan epaimahaikide ere izan da.
Zinebi Lehiaketaren zuzendaritzaren ardura hartu zuen 2018ko urtarrilaren 1ean Ernesto del Río erretiratu ondoren.
Argitalpenak
Hainbat artikulu argitaratu ditu, besteak beste:
Bestelakoak
. Hainbat artikulu idatzi ditu Berria egunkarian.
The Passion of the Christ
The Passion of the Christ (euskaraz Kristoren Pasioa) 2004ko Mel Gibson australo-estatubatuar zinema zuzendariaren drama filma bat da. Izenburuak ongi adierazten duen gisa Bibliako Itun Berriko Kristoren Pasioaren pasartean oinarritua, Jesukristoren azken egunak agertzen direlarik. Jim Caviezel, Monica Bellucci eta Maia Morgenstern aktoreek antzeztu zuten.
Gibsonek filma katolikoen bertsioa edo ikuspuntutik ahal bezain fidelena izatea nahi izan zuen, ondorioz eszena bortitz, latz eta odoltsuak agertzen dira, gainera solasaldiak garai hartan Jesukristo bizi zen Judeako lurraldean mintzatzen ziren aramera, latina eta hebreera hizkuntzetan burutuak dira.
Argumentua
30. urtean. Erromatar Inperioak mende hartu duen Judeako probintzian Jesus Nazaretekoa (Jim Caviezel) izeneko galilear arotzak "Jainkoaren Erresumaren" ailegatzea iragarri eta jarraitzaile talde batez inguratu da: Hamabi Apostoluak. Mendeetan zehar, juduek Mesias delakoaren iritsieraren zain egon dira, hots, euren aberria okupatzaileen menpetik askatu eta justizian oinarritutako ordena berria ezarriko duen salbatzailea. Jesusen irakaspenek jende andana erakartzen dute, hura Mesias berria delakoan, tartean berau erromatarrei salduko dien Juda Iskariote (Luca Lionello) dagoelarik. Judutar agintariei ezinikusia irabazi du eta erromatarrek iraultzailetzat jotzen dute, hortaz, azken hauek Jesus atxilotu eta Pontzio Pilatosek (Hristo Shopov) judutarren matxinada ekidin asmoz gurutziltzatuta hiltzera zigortuko du.
Igaraba
Igaraba hitzarekin hainbat animalia espezie izendatzen dira:
NGC 4545
NGC 4545 galaxia bat da, Draco konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Puy du Fou
Puy du Fou ( ahoskatua) Les Épessesen dagoen parke tematikoa da. 1978an ireki zuten eta herrialdeko bisitatuenetariko bat da. Bi gune nagusi ditu: Cinéscénie (23 ha.) eta Grand Parc (55 ha.).
Ximian
Ximian Linux eta UNIXentzat GNOMEn oinarritutako mahaigaineko aplikazio libreak sortzeko konpainia bat da. Ximian (lehenago Helix Code, eta hau baina lehenago International Gnome Support bezala ezagutua, nahiz eta azken hau konpainiaren planifikazio garaian besterik erabili ez) Miguel de Icazak eta Nat Friedman-ek fundatu zuten 1999ko Urrian, eta Novellek erosi zuen 2003ko abuztuan. Novell-ek Ximianen lan eta proiektuak garatzen jarraitzen du Ximian izenpean, Novell beraren beste programa batzuekin bat, Groupwise, Zenworks eta Hularekin.
Ximianek produktu berriak eta existitzen ziren beste batzuk garatu ditu. Produktu hauek Ximian Desktop produktuan datoz, edozein erabiltzaile bere enpresarako beharko zituen hainbat produktu librerekin batera. "Ximianizatutako" GNOME, OpenOffice.org, eta Gaim beste programa berrikin nahastuta dator produktu hortan. Honako hauek kasu:
Ximian Desktop Linux Consortium-en fundatzaileetako bat izan zen eta Monoren garapenaz arduratzen da, Microsoft .NETen ordezko Software librea.
Ximianen fundatzaileez gain, Novellek beste hainbat garatzaileri lana ematen dio, Dave Camp, Robert Love, Federico Mena, edo Joe Shaw barne.
Tantilla boipiranga
Tantilla boipiranga Tantilla generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Miguel de Icaza
Miguel de Icaza (Mexiko Hiria, 1972ko azaroaren 23a) software libre programatzaile mexikar bat da, GNOME proiektua hasteagatik ezaguna.
Miguel de Icaza Mexiko Hirian jaio zen eta Mexikoko Unibertsitate Autonomiko Nazionalean (UNAM) burutu zituen ikasketak. 1992. urtean hasi zen software librea idazten.
1997ko udaran, Microsoft-k lan elkarrizketa bat egin zion Internet Explorer UNIX talderako (SPARC plataformara bihurtzeko), baina bisa lortzeko ez zuen behar adinako titulu unibertsitarioa. Elkarrizketan dioenez, elkarrizketatzaileak konbentzitzen saiatu zen Internet Explorerren kodea libre egin zezaten Netscapek bere nabigatzailearekin egin aurretik.
Icazak GNOME proiektua hasi zuen urte bereko udaran, Federico Menarekin batera, GNU/Linuxrako eta beste UNIX-modukoentzat mahaigain guztiz libre eta osoa egin nahi zuen. Lehenago Icazak Midnight Commander fitxategi kudeatzailean lan egin zuen, eta Linux kernelean ere. Gnumeric kalkulu-orriak sortzeko programaren sortzaileetako bat ere bada.
1999an, Icazak Helix Code fundatu zuen, GNOMErako softwarea librea sortzeko konpainia, Nat Friedmanekin batera, eta hainbat GNOME hackerri lana eman zien. 2001. urtean, Helix Code-k izena aldatu zuen, Ximian izateko, eta Mono proiektua hasi zuten, Icaza proiektu buru bezala, Microsoften .NET berria hainbat plataformetan erabilgarri izateko, Linux eta Unix modukoak kasu. 2003ko abuztuan, Novellek Ximian erosi zuen.
1999an Miguel de Icazak Free Software Foundationaren Free Software Saria jaso zuen, 1999 urteko MIT Technology Review eraberritzaile saria ere jaso zuen, eta Time Magazine aldizkariak 2000. urteko irailean mendeko 100 gizonik berriztatzaileen artean izendatu zuten.
Miguelek paper txiki bat izan zuen 2001ean Antitrust filmean.
2003an Maria Laura brasildarrarekin ezkondu zen.
Reinildo Mandava
Reinildo Mandava (Beira, Sofala probintzia, Mozambike, 1994ko urtarrilaren 21a) mozambiketar futbol jokalaria da. Gaur egun Espainiako LaLiga EA Sports-eko Atletico Madrilen jokatzen du, ezker-atzelari nahiz erdi-atzelari gisa.
Mozambikeko selekzio nazionalean ere jokatzen du, 2014an debuta egin zuenetik.
Kirol ibilbidea
Mandavak bere ibilbidea 2012an hasi zuen, bere jaioterriko Ferroviário da Beira taldearekin, non bi Mozambikeko Kopa irabazi zituen. 2014an, Grupo Desportivo de Maputo taldera heldu zen, hau ere Mozambikekoa, eta 2015eko abendurarte egon zen bertan. Horren ostean, Portugalgo Benficara iritsi zen, bertako harrobian jokatzeko. Ordurako selekzio nazionalean zebilen.
2016ko abuztuaren 6an Benfica B taldearekin bere partida bakarra jokatu zuen, banako berdinketa Cova da Piedade-ren aurka. 2017ko urtarrilean Portugalgo Bigarren Mailako Fafe taldera joan zen, utzita. Braga "B" taldearen aurka debuta egin zuen, eta 16 partidatan gol bat sartu zuen, baina taldea jaitsi egin zen. 2017ko ekainean Benficak ostera bigarren mailako beste taldera bidali zuen: Sporting Covilhã taldera. 2017-18ko Portugalgo Kopa Txapelketan debuta egin zuen eta Covilhã taldearekin 31 partidatan lau gol sartu zituen, taldeak maila mantenduz eta errendimendu ona emanez.
200 Po Vstretxnoi
200 Po Vstretxnoi (idazkera zirilikoz: 200 по встречной; euskaraz: 200 km/h zirkulazioaren aurka) t.A.T.u. taldearen lehenengo musika albuma da. 2001eko maiatzaren 21ean argitaratua izan zen, Errusia, Polonia, Txekiar Errepublika eta Ukraina eta Bielorrusia bezalako SESB ohiko herrialdeetan. Japonian, aldiz, 200 Km/h In The Wrong Lane ingelesezko diskoak edukitako arrakastagatik, errusierazko diskoa 2003. urtean salmentan jartzea erabaki zuten. Disko honen milioi bat kopia saltzeagatik, IFPIk, Platinozko Saria eman zion taldeari. Saria lortzen zuen lehen talde errusiarra izan zen. Gainera, bederatzi Platinozko Disko gehiago irabazi zituzten, haietarik sei Errusian, bertan.
Reinildo Mandava
Kirol ibilbidea
2018ko uztailean behin betiko esan zion agur Benficari, eta Belenenses taldera joan zen, 2022. urterararte sinatu zuelarik. Portugalgo lehen mailan lehen esperientzia izan zen, eta abuztuaren 11an jokatu zuen estreinakoz, Tondelaren aurkako garaipenean. Denboraldi erdia bakarrik jokatuagatik, ezker hegalaren jaun eta jabe egin zen, atzean eta erdian ere jokatuz.
200 Po Vstretxnoi
2001. urtean 100 kontzertu baino gehiagoko bira bat egin zuten Errusia, Kazakhstan eta, orokorrean, Europa ekialdeko herrialdeetan zehar. 2002ko otsailean berrargitalpen bat kaleratu zen, Klouni (Pailazoak) eta remixak eginiko beste bi abesti berrirekin batera.
Zerrendetako postuak
Ja Soxla S Uma, Nas Ne Dogonjat eta 30 Minut singleek, halaber, arrakasta handia izan zuten Ekialdeko Europa osoan.
Reinildo Mandava
Atletico Madril (2022-gaur egun)
2022ko urtarrilaren 31ean, Atletico Madrilera iritsi zen, hiru denboraldi eta erdiko kontratua sinatuz. Hasierako zailtasunak gora-behera, berehala lortu zuen munduko atzelari onenetariko baten ospea, bere partidu ikusgarriengatik eta atzean erakutsitako sendotasunagatik.
Varick (New York)
Varick Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Seneca konderrian kokatuta dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Midvale (Idaho)
Midvale Idahoko hiri bat da. Washington konderrian kokatua dago. 2010ean 171 biztanle zituen, 72.21 kilometro koadrotan banatuta.
Sala Baganza
Sala Baganza Italiako udalerri bat da. Parmako probintzian kokatuta dago, Emilia-Romagna eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Bendadaita
Bendadaita fosfato motako minerala da eta arthurite taldearen kidea da.
Sala Baganza
Mugakideak
Sala Baganzak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Bendadaita
Ezaugarriak
Bendadaita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Ancistrus maculatus
Ancistrus maculatus Ancistrus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Behi mostrenko
Behi mostrenkoak edo besterik gabe "mostrenkoak" edota "padurako behiak" bezala ere ezagunak direnak, Andaluziako Doñanako Parke Naturalaren eta bere inguruetan kokatzen den bertako behi arraza bat da. Bereziki Almonte eta Hinojos de Huelva udalerrietan. Duela zenbait mende dago paraje haietan behi arraza hau eta betiko era jarraituz gobernatzen dira, behizainen aldetik aberei kanpotik bat ere bazkarik edo laguntzarik eman gabe.
Etimologia
Behi hauek izen ezberdinekin ezagunak dira. Padurako behia (Gazteleraz: "Marismeña"), mostrenka, palurda edo Doñanako behia.
Jatorria eta historia
Behi mostrenkoen jatorri filogenetikoa ezaguna da oraindik, nahiz eta bertako uro basatien eboluzioarekin lotzen den. Uroaren eboluzioak Ipar Afrikan Bos primigenius mauretanicus eman zuen. Ipar Afrikako lehendabiziko uro basati hauek etxekotzerakoan, Gibraltarko itsasartean barrena Iberiar penintsulan sartu zituzten. Haiengandik sortu zen Bos taurus macroceros, eta azkenean Andaluzia aldean Bos taurus tartesus, padurako arrazaren arbaso zuzena.
Tartessosen garaietatik, Doñana aldea ezaguna zen ehiztoki apartatzat, eta ehizgaien artean basabehiak zeuden. Behi mostrenkoen arbasoak seguraski.
Padurako behiaren kasuan, beste hainbat antzineko behi arrazekin gertatzen den legez, ez dago etxekotzeari buruzko daturik. Mendetan ehizagai bezala harturik izan zen Doñana inguruetan, oreinen antzera. egun Doñanako Parke Naturalaren barnean haragitarako azienda bezala dago.
Ohiturak
Doñanako behi mostrenkoak bertako aintzira eta paduretan bizitzeari egokituta daude. Neguan urtza dagoen lurrean erruz sortzen den belarra jaten dute, askotan ura erraperaino daukatela. Halakoetan arrisku handia daukate paduraren “begi” haietako batean erortzeko. Begi hauek paduran agertzen diren sakonera handiko iturburuak dira. Halakoetan behi bat baino gehiago akabatzen da itota. Uda lehorretan, berriz “paduraren begiak” izan daitezke edateko puntu bakarra agortutako paraje batean, eta hara hurbiltzen dira egarriz jotako behiak urrutitik ere.
Behientzat paduretako beste arrisku bat lokatz tranpak dira, animalia bat xurgatzeko gai diren lokatz biguneko guneak. Oso euritsuak diren urtetan berriz, behi mostrenkoak urak hartutako paduretan ur mailaren gainean geratzen diren lur zerrendetan.
Doñanako paduren muturreko eguraldiak bahi asko akabatzen du urtero.
Arraza hauen basatasunaren ezaugarri bitxi bat zera da; bi zaldizko batera ikusten badituzte, ihes egiten dute, zeren eta "ateraketekin", hau da, basabehiak zaldiz harrapatzeko teknikarekin lotzen dituzte. Zaldizko bakarra ikusiz gero berriz, behiak ez dira izutzen, eta lasai geratzen dira.
Padurako behi hauek beste aldetik, zenbait adituren ustez, Ameriketako Behi kriolloen zein Ipar Ameriketako Mendebaldeko Adar luzeko behi aziendaren arbasoak dira, zeren eta paraje hauetan pilatzen baitzuten gero Ameriketara eramateko ontziratu behar zuten azienda.
Doñanako behiak, aintzirez gain, kostaldeko dunetan ikusten dira sarri, Landetako behien antzeko habitatak erabiltzen dituzte beraz.
Kopurua
Ez da zehazki ezagutzen. "Asociación Andaluza de Criadores de Ganado Marismeño" delako elkartearen arabera Doñanako inguruetan 850 abere inguru daude, nahiz eta denak arraza garbikoak diren ez da jakiten. Azken garaietan burututako ikerketa genetikoek kopurua 450-500 artean ezartzen dute.
Uztiaketa eta erabilera
Behi mostrenkoen kasuan, betizuenean bezala, askotan bakarrik erriflea izan da animalia hauen haragiaz baliatzeko modu bakarra.
Erabat libre eta kanpotik bazkarik eman gabe bizi direnez, behi mostrenkoen haragia uztiaketa natural eta ekologikoan koka daiteke.
Behi mostrenkoak dira Doñanako mendi eta aintziretako animaliarik arriskutsuenak.
Badago elkarte bat padurako behi hauen abeltzainak batzen dituena; "Asociación Andaluza de Criadores de Ganado Marismeño" izenekoa.
Doñanako Estazio Biologikoak babestutako arrazatzat dauka ere, eta behi hauen zaintzan aritzen da Parke Naturalaren ondare ekologiko bezala.
Roccabianca
Roccabianca Italiako udalerri bat da. Parmako probintzian kokatuta dago, Emilia-Romagna eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Roccabiancak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Segida ekologiko
Segida ekologikoa ekosistema baten komunitate biologiko batean denboran zehar gertatzen den espezie egituraren aldaketa da. Ingurumenaren asaldura bat gertatzen delarik, edo eremu berri bat kolonizatzeko erabilgarri geratzen bada, lehenik espezie aitzindariak agertzen dira. Ondoren, elkarren segidan, gero eta konplexutasun handiagoko ordezkapen komunitateak garatzen dira. Segida ekologikoaren azken etapa klimaxa da, komunitatearen egoera egonkorra, hain zuzen ere.
Bi segida mota bereizten dira :
Segida primario batean ekosistema klimaxera iristen da 1.000 urte geroago hasierako kolonizazio biologikoaren ondoren. Segida sekundario batean, zuhaitz-klimax lursail abandonatu batean 200 urteetan lortzen da, eta belar-klimax 30 urte inguruan
Ingurumen faktore askok eragin nabarmena dute segidetan, horien artean klima nabarmenena izanik.
Segida ekologikoa gertatzen da ekosisteman klimaxera iritsi arte, hots, oreka-maila lortu arte. Klimaxera heltzen denean, ekosistema baten biozenosia nekez izango da ordezkatuta eta lekualdatua beste batengatik, asaldura oso bortitzak (geologikoak, klimatikoak edo biotikoak) gertatu ezean.
Bestalde, segida ekologiko batean bizidunak agertzen dira ekosistemaren maila trofikoaren arabera: segida horretan agertzen diren lehenengo kolonizatzaileak organismo autotrofo ekoizleak dira: hainbat bakterio eta likenak, belarrak, zuhaixkak eta gero zuhaitzak. Landareen ostean, animalia heterotrofoak agertzen dira, landareen menpe daudenak. Klimaxera helduta, animalia zein landareen populazioa egonkortu egiten da.
Topogida
Topogida txango edo zeharkaldi egiteko interesgarria den informazioa azaltzen duen argitalpen bat da, nondik nora jo, mapak, distantziak, altuerak, toki ikusgarriak, iturriak, ostatuak eta inguruko garraiobideei buruzko informazioa ematen duena.
Last Tango in Paris
Last Tango in Paris (italieraz: Ultimo tango a Parigi; euskaraz: Azken Tangoa Parisen) 1972ko maitasun-drama filma da, Bernardo Bertolucci italiarrak zuzendutakoa. Bertan, Marlon Brando, Maria Schneider eta Jean-Pierre Léaud aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Neguko goiz batez, Paul (Marlon Brando), 45 urtetako gizon alargundu berria eta Jeanne (Maria Schneider), 20 urteko aktore amateurra, Parisko alokairu solairu batera bakoitza bere bidetik bisitan doazela halabeharrez elkar topatuko dira. Heuren arteko elkar-erakartzea oso indartsua da, eta hitz bakan batzuk elkar gurutzatu ostean, solairu hutsean harreman sexuala izango dute.
Eraikina lagatzean, bertan berriz ere topatzeko ados jartzen dira, bakardadean, batak besteari izena galdetu gabe. Paulek solairua alokatzea lortuko du, han bikoteak ezkutuko topaketak burutzen dituztelarik. Harremana Paulek Jeannerekiko duen ahozko eta sexuzko bortizkeria gogorrarengatik nabarmentzen da, neskaren gogo menperatu asmoz. Jeanne beste mutil baten emaztegaia da, zinema zeundari gazte bat (Jean Pierre Léaud), Jeanneri Pariseko kaleetan girotuta dagoen filma bat antzezteko deituko diolarik. Senagaria ez dirudi Jeanne jasaten ari den bortizkeriaz jabetzen denik.
Mathewrogersita
Mathewrogersita silikato motako minerala da.
Ezaugarriak
Mathewrogersita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. trigonal*]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 da.
NGC 4546
NGC 4546 galaxia bat da, Virgo konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Nafarroako Hermandadeak
Nafarroako Hermandadeak Nafarroan historian zehar egituratu ziren bi antolakunderi dagokio. Nafarroako Erresumaren babesa, muga aldeko gaiztaginen aurkako zapalkuntza izan ziren batzuen helburuak (Nafarroako eta Aragoiko erresumen arteko muga-herriek osatu zuten gisa honetako lehen ermandadea 1204. urtean, eta beste bat 1364. urtean, Nafarroako eta Gipuzkoa-Arabako mugetan dauden herrietan).
Besteen helburua eta handikien gehiegikerietatik babestea izan zen. Bigarren mota honetako ermandadeak osatu ziren han eta hemen Nafarroa osoan, XIII. mende bukaeratik aurrera.
Jelena Osipova (arkularia)
Jelena Aleksandrovna Osipova, zirilikoz Елена Александровна Осипова, (1993ko maiatzaren 22a) errusiar arku tiratzailea da, arku makur modalitatean.
Ralleu
Biztanleria
2007an Ralleu udalerrian erroldatutako biztanleak 11 ziren. Familiak 11 ziren, horien artean 7 pertsona bakarrekoak ziren (7 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 7 bakarrik bizi ziren emakumeak) eta 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Tantilla calamarina
Tantilla calamarina Tantilla generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Jelena Osipova (arkularia)
Tokio 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan esku hartu zuen banakako eta taldeko probetan (Svetlana Gomboieva eta Ksenia Perovarekin batera) zilarrezko bi domina lortuz.
Ralleu
Etxebizitza
2007an 60 etxebizitza zeuden, 8 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 49 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 57 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 8 etxebizitza nagusietatik 7 bere jabearen bizilekua ziren eta 1 alokairuan okupaturik zegoen; 3 etxek hitu gela zituzten, 4 etxek lau zituzten eta 1ek bost edo gehiago zituen. 4 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 4 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 2 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 6 ziren, horien artean 3 aktiboak ziren eta 3 inaktiboak ziren. 3 pertsona aktiboak lanean(2 gizon eta 1 emakume) zeuden.. 3 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Loma (Ipar Dakota)
Loma Ipar Dakotako hiri bat da. Cavalier konderrian kokatua dago. 2010ean 16 biztanle zituen, 68.45 kilometro koadrotan banatuta.
Malaysia Airlines konpainiako 17 hegaldia
2014ko uztailaren 17an, Boeing-777 bidaiarien hegazkin malaysiar bat erori zen Ukraina ekialdean, Errusiako mugatik gertu, 295 bidaiari zeramatzala. AEBko inteligentzia zerbitzuen arabera, hegazkina misil batek jota erori zen.
Gertakariak
Malaysia Airlines konpainiako hegazkina Amsterdam eta Kuala Lumpur arteko hegaldia egiten ari zen, eta 10.000 metroko altueran zihoala, Ukrainako radarretatik desagertu zen. Konpainia malaysiar bateko hegazkinak lurrarekin harremana galdu zuen herrialdearen ekialdeko Donetsk eskualdean. Bertan, Ukrainako indarren eta errusiazaleen arteko borrokak ziren nagusi.
Arrastoak
Malaysiako hegazkinean zihoazen 295 pertsonetatik 100 baino gehiagoren gorpuak aurkitu zituzten istripuaren lekuan, Larrialdi Egoeretako Ministerioko iturrien arabera. Gainera, matxinatu ukrainarrek hegazkinaren kutxa beltza aurkitu zuten.
Ondorioak
Matxinatu errusiazaleek su etena proposatu zioten Petro Poroxenko ukrainarraren Gobernuari, herrialdearen ekialdean erori zen Malaysiako hegazkinaren istripua ikertu ahal izateko. Errusiako bi hegazkin konpainia nagusiek, Aeroflotek eta Transaerok, jakinarazi zuten beste herrialde batzuetara joateko eskaintzen zituzten bidaietan ez zirela Ukrainako aire espaziotik igaroko.
Txinak, bestalde, herrialdeko aire konpainiei agindu zien ez zezatela Ukraina ekialdearen gainetik hegan egin.
Ondorengoak
Uztailaren 19an, ESLA Europako Segurtasun Lankidetzako Antolakundeko 21 ikertzaile iritsi ziren ezbeharraren gunera, hegazkina zergatik erori zen argitzeko. Suitzak ESLAn zuen enbaxadorearen arabera, «tokiko talde armatuek» ez zieten inguru osoa ikusten utzi, eta airera tirokatu zuten. Errusiazaleen kontrolpeko eremuan zeuden Boeing-777 hegazkinaren geldikinak. Ukrainako Atzerri Ministerioak esan zuen ordurako 181 hilotz aurkituzdituztela, eta matxinoen jarrera salatu zuen.
Egun berean, hegazkinaren aztarnak desagerraraztea egotzi zien Kievek ekialdeko matxinoei. Donetskeko purpatik 38 gorpu lapurtzea ere egotzi zieten.
Uztailaren 20an, hegazkinaren inguruan «babesgune bat» ezarri zuten Kievek eta matxinoek. Ukrainako bi aldeek eta Errusiak adostu zuten gorpuak ateratzeko prozedura.
Uztailaren 21ean, hegazkinean zihoazen 298 bidaiarien gorpuak ateratzeko lanekin bukatu zuten Donetsken. Guztira, 282 gorpu atzeman zituzten, eta beste hamasei gorpuri zegozkien 87 gorpuzkin. Hegazkinaren inguruan "babesgune bat" ezarria zuten Kievek eta matxinoek, gorpuak topatzeko lanak errazteko. Tren geltoki batean zituzten hilotzak, bagoi hozkailuetan, identifikatu zain. Egun berean, iritsi ziren biktimen identifikazioan adituak ziren Herbehereetako hiru ordezkariak Donetskera, eta ziurtatu zuten gorpuak zituen trena eraman egingo zutela. Kiev prest agertu zen gorpuak Herbehereetara eramateko, autopsiak egiteko. Vladimir Putin Errusiako presidentea prest agertu zen gatazka konpontzeko.
Uztailaren 22an, matxino errusiazaleek hegazkinaren kutxa beltzak entregatu zizkieten Malaysiako agintariei. Aleksandr Borodai Donetsk eskualde matxinoaren lehen ministroak eman zizkien kutxa beltzak, bere Gobernuaren egoitzan egindako ekitaldi batean. Bestalde, 282 gorpu zituen tren-izozkailua Kharkivera iritsi zen. Bertan, hainbat adituk aztertuko zituztne gorpuak, tartean Herbehereetako adituek, biktima gehienak herrialde horretakoak baitziren.
Uztailaren 28an, NBEko giza eskubideetarako mandatari bereziak, Navi Pillayk, ohartarazi zuen Malaysian Airlines konpainiako hegazkina bota izana "gerra krimena" izan zitekeela, nazioarteko zuzenbidea urratzen zuen ekintza zelako. Errusiak, berriz, hegazkin istripuaren inguruko ikerketa bere gain hartzeko eskatu zion NBEren Segurtasun Kontseiluari. Izan ere, Atzerri ministro Sergei Lavroven arabera, bestela gerta zitekeen "ikerketa nahita desbideratzea".