cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Maupertuis (Mantxa)
Etxebizitza
2007an 77 etxebizitza zeuden, 57 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 76 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 57 etxebizitza nagusietatik 40 bere jabearen bizilekua ziren, 16 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 3 etxek hiru zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 39 etxek bost zituzten. 42 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 33 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 22 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 88 ziren, horien artean 61 aktiboak ziren eta 27 inaktiboak ziren. 61 pertsona aktiboetatik 57 lanean zeuden (35 gizon eta 22 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 27 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Maupertuis udalerrian 54 unitate fiskal zeuden, 134 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.159 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.
2000. urtean Maupertuis udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 572 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hude (Schleswig-Holstein)
Hude Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Yemengo Mutawakkilitar Erresuma
Yemengo Mutawakkilitar Erresuma (المملكة المتوكلية al-Mamlakah al-Mutawakkilīyah), Yemengo Erresuma edo, atzera begiraz, Ipar Yemen deitua, 1918tik 1970era arte egungo Yemenen iparraldean izandako estatua izan zen. 1948ra arte Sana zuen hiriburua, gero Ta'izz izateko. 1962 eta 1970 artean zenbait eskualdeen kontrola mantendu zuen Ipar Yemengo Gerra Zibilean zehar.
Neufchâteauko barrutia
Neufchâteauko barrutia departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 61.656 biztanle ditu 1.611 kilometro koadrotan. Guztira 174 udalerri ditu. Bere hiriburua Neufchâteau da.
Mendiak
Artikulu honetan kontsultatu daitekzeen mendien zerrendak azaltzen dira:
Odesako oblasta
Odesako oblasta (ukraineraz: Одеська область), translit. Odes’ka oblast’), Odessako oblasta ere deitua, Ukrainako hego-mendebaldeko oblasta (probintzia) da. Iparrraldean Vinnytsia eta Kirovohradeko oblastekin du muga, ekialdean Mykolaiveko oblastarekin eta Itsaso Beltzarekin, hegoaldean Errumaniarekin eta mendebaldean Moldaviarekin. 33.310 km²ko azalera du eta 2011ko urtarrilaren 1ean 2.388.670 biztanle zituen . Hiriburua Odesa hiria da. Haren hegoaldean Bujak izeneko eskualdea dago.
Toyah (Texas)
Toyah Texasko herri bat da. Reeves konderrian kokatua dago. 2010ean 90 biztanle zituen, 4.2 kilometro koadrotan banatuta.
Odesako oblasta
Hiri nagusiak
Odesako oblasteko hiri handienak hauek dira (2005eko biztanleria ):
Ekonomia
Odesako oblasteko jarduera ekonomiko nagusiak honako hauek dira:
Apaizetxe
Apaizetxe, abade-etxe edo erretore etxea apaiza bizi ohi den etxebizitza da, ohikoan elizari itsatsitako eraikin bat edo hartatik gertu dagoena.
Ingrid García-Jonsson
Ingrid García Jonsson (Skellefteå, ) hispano-suediar aktorea da, zineman eta telebistan aritutakoa.
Zor (txirrindularitza taldea)
Zor txirrindularitza talde espainiar bat izan zen, 1970eko hamarkadaren amaieran eta 1980ko hamarkadan existitu zena, Zor pizgailu enpresak babestua. Taldeak Zor-Vereco eta Zor-Helios izenak izan zituen, baina 1982tik pizgailu marka taldearen babesle bakarra izan zen. 1986an taldera, babesle bezala, BH bizikleta fabrikatzailea batu zen, hala Zor-BH izena hartzeko.
El Recuenco
El Recuenco Guadalajarako udalerria da, La Alcarria eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 79 biztanle zituen.
Ukrainako Trenbideak
Ukrainako Trenbideak (Укрзалізниця) Ukrainako enpresa publikoa da, herrialdeko trenbideak kudeatzen dituena. Monopolio horrek kontrolatzen du herrialdeko trenbide-garraioaren gehiengoa, 23.000 kilometrotik gorako luzera konbinatua duena, eta, beraz, munduko hamalaugarren trenbide-sare handiena da. Ukrainako Trenbideak bidaiarien seigarren trenbide-garraiolaria eta munduko zazpigarren zama-garraiatzaile handiena ere bada. 375.000 langile baino gehiago ditu.
2022ko errusiar inbasioan zehar, bere lana funtsezkoa da ukrainiar herritarrak Europar Batasuneko mugetara eramateko.
Trent (Texas)
Trent Texasko herri bat da. Taylor konderrian kokatua dago. 2010ean 337 biztanle zituen, 1.05 kilometro koadrotan banatuta.
Hude (Saxonia Beherea)
Hude Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Microhyla superciliaris
Microhyla superciliaris Microhyla generoko animalia da. Anfibioen barruko Microhylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Ipar Yemen
Ipar Yemen izan daiteke:
Saint-Dié-des-Vosgeseko barrutia
Saint-Dié-des-Vosgeseko barrutia departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 93.398 biztanle ditu 1.166 kilometro koadrotan. Guztira 90 udalerri ditu. Bere hiriburua Saint-Dié-des-Vosges da.
Montazeau
Montazeau Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Montazeau udalerrian erroldatutako biztanleak 297 ziren. Familiak 133 ziren, horien artean 38 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 34 bakarrik bizi ziren emakumeak), 57 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 27 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 11 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 175 etxebizitza zeuden, 135 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 27 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 164 etxeak ziren eta 11 apartamentuak ziren. 135 etxebizitza nagusietatik 113 bere jabearen bizilekua ziren, 16 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 7 etxek bi zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 39 etxek lau zituzten eta 74 etxek bost zituzten. 119 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 55 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 70 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Eurostopodus argus
Eurostopodus argus Eurostopodus generoko animalia da. Hegaztien barruko Caprimulgidae familian sailkatua dago.
Montazeau
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 186 ziren, horien artean 124 aktiboak ziren eta 62 inaktiboak ziren. 124 pertsona aktiboetatik 113 lanean zeuden (58 gizon eta 55 emakume) eta 11 langabezian zeuden (5 gizon eta 6 emakume). 62 pertsona inaktiboetatik 36 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 jatetxe zen eta 1 tintoreria.
2000. urtean Montazeau udalerrian 24 nekazaritza-ustiategi zeuden, 336 hektarea erabiltzen.
Club Atlético Vélez Sarsfield
Club Atlético Vélez Sarsfield, Argentinako futbol talde ezaguna da, Buenos Airesko Vélez Sarsfield auzokoa. Argentinako 10 liga irabazi ditu eta 1994an Libertadores kopa eta Kontinente arteko Futbol Kopa irabazi zituen.
Longpré-les-Corps-Saints
Longpré-les-Corps-Saints Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Montazeau
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Longpré-les-Corps-Saints
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Syspira
Syspira armiarma Araneomorphae generoa da, Miturgidae familiakoa. Ipar Amerikan aurkitzen da.
Longpré-les-Corps-Saints
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Syspira
Espezieak
The World Spider Catalog 12.0ren arabera:
Nanna
Nanna eskandinaviar mitologiako jainkosa bat da, Nepen alaba eta Baldurren emaztea. Honekin batera, Æsir jainkoen partaide zen, eta Breiðabliken bizi ziren, Asgarden. Forsetiren ama zen Baldurrekin. Höðrl zuenean, penaren penaz, bere senarraren hil sura bota zuen bere burua bere ontzi Hringhorniren barnean.
Longpré-les-Corps-Saints
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.035 ziren, horien artean 729 aktiboak ziren eta 306 inaktiboak ziren. 729 pertsona aktiboetatik 620 lanean zeuden (348 gizon eta 272 emakume) eta 109 langabezian zeuden (53 gizon eta 56 emakume). 306 pertsona inaktiboetatik 77 erretiraturik zeuden, 84 ikasten zeuden eta 145 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Longpré-les-Corps-Saints udalerrian 690 unitate fiskal zeuden, 1.643 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.402 euro zen.
Zor (enpresa)
Enpresak zenbait herrialdetan ditu elkarteak, eta ezagun egin zen izen bereko txirrindularitza taldea babestu zuenean 1970eko hamarkadan eta 1980ko hamarkadan.
Longpré-les-Corps-Saints
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 58 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 5 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 12 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 9 administrazio publikoko enpresak ziren eta 9 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 13 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 1 funeraria, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 argiketaria eta 4 ile apaindegiak.
2009an zeuden 10 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 4 okindegiak, 1 harategi zen, 1 arropa denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Longpré-les-Corps-Saints udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 630 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Longpré-les-Corps-Saints udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 282 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Scotophilus nucella
Scotophilus nucella Scotophilus generoko animalia da. Chiropteraren barruko Vespertilioninae azpifamilia eta Vespertilionidae familian sailkatuta dago
Sarria (Nafarroa)
Sarria Izarbeibarrako Gares udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Izarbeibar-Novenera eskualdean.
Genetta abyssinica
Genetta abyssinica Genetta generoko animalia da. Artiodaktiloen barruko Viverrinae azpifamilia eta Viverridae familian sailkatuta dago.
Sarria (Nafarroa)
Aro Modernoan jada despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Garesko Udalara pasa ziren.
Izena
Sarria toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Geografia
Sarria Izarbeibar-Novenera eskualdean dago, Izarbeibar ibarrean eta Gares udalerrian.
Inguru naturala eta kokapena
Iruñeko merindadearen hegoaldeko herri hustu da.
Klima eta landaredia
Gares udalerria, iparraldetik hegoaldera, luzera handiko udalerria izanik, klima aldatu egiten da udalerriaren gunea zein den. Horrela, hegoaldean, mediterraneo klima kontinentala nagusitzen da, eta iparraldean klima mediterraneo-azpimediterraneoa dago. Batez besteko tenperatura 10 gradukoa da iparraldean eta 13 gradukoa hegoaldean. Prezipitazioak ere nahiko aldakorrak dira 500mm batez beste hegoaldean (urteroko egun euritsuak 75 dira), eta 1.000mm iparraldean (urteroko egun euritsuak 100 dira). Udalerriko gunerik menditsuenetan 1.000mm baino gehiago jausten dira urtero.
Garesko jatorrizko landaredia ia erabat galdu da nekazaritzaren eraginaren ondorioz. Oraindik ere, arte eta haritz batzuk badaude (13 hektarea baino ez XX. mendearen amaieran), baina udalerriaren gehienean sastraka eta mota askotako zuhaixkak dira nagusi. Birlandaturiko basoen azalera nahiko handia da, 767 hektarea, eta birlandaketa batez ere Austriatik ekarritako lariziar (Pinus nigra) eta pinu beltzekin egin zen.
Estazio meteorologikoa
Garesen estazio meteorologiko bat dago, itsasoaren mailatik 347 metrora, Nafarroako Gobernuak 1985ean jarritako estazio meteorologikoa dago.
Historia
Nafarroako Kutxak kudeatzen zuen Sarriko jaurerria 2012an Caixabankek Nafarroako Kutxa erosi zuenerarte. 2018an Multimedias talde mexikarrak erosi zuen.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
José Raúl Capablanca
José Raúl Capablanca y Graupera (Habana, 1888ko azaroaren 19a - New York, 1942ko martxoaren 8) kubatar xake jokalaria izan zen, 1921etik 1927ra munduko xake txapelduna. Bere trebezia goiztiarra zela eta, "Xakearen Mozart" ezizenez ezaguna izan zen; zuen garaitezin ospearen ondorioz "Xakearen makina" gisa deitua ere izan zen. Gainontzeko xakelariak xakean jokatzen zuten artean, Capablanca "xakean mintzatu" egiten zela aipatu zen, xakerako berezkoa eta jaiotzez zuen dohaia azpimarratzeko aipatzen zen, hori ordurarte xake usadiorik gabeko Kuba bezalako herrialde batean jaioa izateak adierazgarriagoa egiten zuen.
Ume-umetatik xakean jokatzeko izugarrizko gaitasuna erakutsi zuen. 2006an Emanuel Lasker, orduko munduko xake txapelduna, garaitu zuen xake lasterreko torneo batean, guztien harridurarako. 1909an, AEBetako txapelduna zen Frank Marshall garaitu zuen (+8 -1 =14). 1911n, Donostiako torneoan parte hartzera gonbidatu zuten; Donostiako torneoa garai hartan munduko txapelketa garrantzitsuenetakoa zen, eta Laskerrek izan ezik jokalari onenek hartu zuten parte. Artean inongo txapelketa garrantzitsurik irabazi ez zuela eta, jokalari batzuk Capablancaren parte hartzearen aurka azaldu ziren, baina erakustaldia eginda Capablancak torneo hura irabazi zuen. Urte berean, Laskerri munduko txapelketa jokatzeko desafioa bota zion, baina Laskerrek norgehiagokarako zenbait baldintza ipini zituen eta ez ziren adostasun batera iritsi. Hurrengo urteetan emaitza bikainak lortu zituen, eta azkenean, Laskerrek bere aurka munduko txapelketa jokatzea onartu zuen. Txapelketa 1921ean jokatu zuten eta Capablancak irabazi zuen nagusitasunez, partida bakar bat galdu gabe (+4 -0 =10). Txapeldun titulua 1927an galdu zuen Aleksandr Alekhinen aurka.
Ez zuen titulua berreskuratzeko aukerarik izan, Alekhini botatako desafioen aurrean txapeldun berriak aitzakiak eta oztopoak ipintzen baitzituen lehia saihesteko, batez ere baldintza gisa diru kopuru oso handia eskatuz.
Capablanca 1942an hil zen New Yorken, buruko isuri baten ondorioz.
Bayecourt
Bayecourt Frantziako udalerria da, Vosgeak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bayecourt udalerrian erroldatutako biztanleak 277 ziren. Familiak 106 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 31 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 43 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Sargon Akadekoa
Sargon Akadekoa ( / Šarru-kīnu, "errege legitimoa", "benetako erregea") (K.a. 2334-K.a. 2279 kronologia laburraren arabera), historian, inperio bat sortu zuen lehen erregistratutako pertsona da. Zehazki, Akadtar Inperioa sortu zuen. Bere inperioak, Tigris eta Eufrates ibaien ibarra eta egungo Turkiaren zati bat hartu zituen. Haren hiriburua Akad izan zen.
Bayecourt
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Sargon Akadekoa
Sargonen elezahar sumertarrak, bere aita, La'ibum bezala aurkezten du. Sargon, Sumerren Kisheko errege zen Urzababaren kopari nola bihurtu zen deskribatzen du. Sargonek, amets bat izan zuen, non Inanna jainkosak bere alde egiten zuen, Urzababa odol iturri batean itotzen duena. Sargonek Urzababari kontatzen dio, eta hau, Sargon hiltzen saiatzen da, baina Inannak ohartarazi egiten du. Urzababak, Sargonengana, Urukeko Lugal-zage-si erregea bidaltzen du, Sargon hiltzeko mezua daraman buztinezko taulatxo batekin. Baina gutun-azalak oraindik ez ziren asmatu (dirudienez, elezaharra, puntu honetan galduta dago, ustez, Sargon errege bihurtzera nola iristen den deskribatzen du).
Bayecourt
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Sargon Akadekoa
Sumertar errege zerrendatik: "Agaden, Sargon, aita lorezaina zuena, Urzababaren koparia, Agadeko errege izatera iritsi zen, Agade eraiki zuena, 56 urtez gobernatuz". Ulertzeko zaila bada ere, Urzababa eta Lugal-zage-si errege bezala agertzen dira zerrendan, baina zenbait belaunaldiko tartearekin, hala ere, uste denez, Urzababak Kisheko jauregian bizi behar izan zuen Sumerreko bere erresuma galdu eta handik denbora askora.
Bayecourt
Etxebizitza
2007an 111 etxebizitza zeuden, 105 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 5 hutsik zeuden. 90 etxeak ziren eta 21 apartamentuak ziren. 105 etxebizitza nagusietatik 84 bere jabearen bizilekua ziren, 19 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 25 etxek lau zituzten eta 59 etxek bost zituzten. 81 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 44 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 57 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Sargon Akadekoa
Sargon da Lugal-zage-siren oinordekoa eta dinastia berri baten sortzailea. Bere seme-alabak Rimux, Manixtuxu eta Enheduanna dira, azken hau, zenbait akadtar ereserkiren egilea.
Bayecourt
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Eurostopodus mystacalis
Eurostopodus mystacalis Eurostopodus generoko animalia da. Hegaztien barruko Caprimulgidae familian sailkatua dago.
Prizren
Prizren (Prizren / Prizreni ; Prizren;, ahoskatua; Призрен / Prizren; Prizren, Pürzeyn, Perzerrin) Kosovoko hiria da, Izen bereko barrutiko hiriburua dena.
Bayecourt
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 180 ziren, horien artean 133 aktiboak ziren eta 47 inaktiboak ziren. 133 pertsona aktiboetatik 124 lanean zeuden (66 gizon eta 58 emakume) eta 9 langabezian zeuden (4 gizon eta 5 emakume). 47 pertsona inaktiboetatik 18 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Prizren
Industria (zurgintza, janari industria, ehungintza) da ekonomia jarduera nagusia. Aipagarriak dira hango elizak, mezkitak, etxe zaharrak eta turkiar bainu-etxeak.
Sargon Akadekoa
Ikus, gainera
Akadtar Inperioa
Bayecourt
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen eta 2 eraikuntza enpresak ziren.
Searsburg
Searsburg Vermont estatubatuar estatuko Bennington konderrian dagoen herria da. 2010. urtean 109 biztanle zituen eta 1,95 pertsona/km²-ko dentsitatea.
Bayecourt
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 zurgina eta 1 iturgina.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bakearen museoa
Gernikako Bakearen Museoa Gernika-Lumoko museoetako bat da, erdigunean dagoena, Foru plazan, udaletxearen aurrean.
Gernikako Bakearen Museoa Fundazioaren helburua da bake-kulturaren oinarrizko ideiak eta Gernika-Lumoren historiarekin izan duen eta daukan zerikusia kontserbatu, erakutsi, zabaldu, ikertu eta bisitariak ideiotan heztea, Gernika-Lumo, Bizkaia eta Euskadi erreferentzia (tokiko, herrialdeko, nazioko eta nazioartekoak) izatea lortze aldera.
Microhyla zeylanica
Microhyla zeylanica Microhyla generoko animalia da. Anfibioen barruko Microhylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Bakearen museoa
Museoko erakusketa iraunkorra hiru galderen inguruan antolatzen da:
1-Zer da bakea? Bakeari buruzko ideia, kontzeptu, pentsamendu eta ikuspuntu ezberdin asko eta, batez ere, gaurko-gaurkoa den idea: bakea, gatazkak konpontze aldera, berez sortzen da modu positibo batean pertsonen arteko harremanetatik. Bakearen historiak ez du zertan izan gatazken amaieraren historia.
2-Zein ondare utzi digu Gernikako bonbardaketak? Gernika-Lumo eta Espainiako Gerra Zibilaren historiaren irakurketa, bonbardaketaren gertaera bera eta gertaera tragiko hartatik bizirik irtendakoek, erasotzaileekin adiskidetuz, eman diguten bake irakaspen eredugarria, baia munduan izan diren beste adiskidetze-ekintza eta bakerako bitartekaritza batzuk era.
3-Zer gertatzen da gaur egun bakearekin munduan? Giza eskubideei buruzko hausnarketa eginez eta Euskal Herriko gatazkaren ikuspuntutik, Picassoren "Guernica" koadroaren bidez munduari begiratzea, bakea munduan gaur egun zertan den ikusteko.
Gernikako Bakearen Museoa kide den sare eta elkarte nazional eta nazioartekoak hauek dira: Bakearen Aldeko Museoen Nazioarteko Sarea, International Network of Museums for Peace, (sare horren V. Biltzarra Gernika-Lumon antolatzeko ardura izan zuen 2005eko maiatzaren 1etik 6ra bitartean), Museoen Nazioarteko Kontseiluaren kidea (IC MEMO: Oroimenaren Museoen eta krimen publikoen biktimak gogoratzekoen Saila), AIPAZ (Bakearen Alde Ikertzeko Espainiako Elkartea), Sites of Consience eta Giza eskubide eta bake hezkuntzaren elkarteen foroa.
Historia
Gaurko museoa, Gernika Museoa izan zen lehenago. Gernika-Lumoko Udalak sortu zuen museoa 1998ko apirilaren 7an, Auzitegia eta Posta eta telegrafoetako bulegoak zeuden lekuan, hiriaren berreraikuntza garaian Manuel Smith-ek diseinatutako eraikinean.
Museo hori, museo historikotzat har zitekeen, Gernika-Lumoko historia jorratzen baitzuen, batez ere Gerra Zibila eta bonbardaketa.
1999 eta 2002. urteen artean museoak egokitze lanak egin zituen (zenbait alditan) besteak beste Kultura Ministeriotik jasotako laguntzei esker, eta, proiektu museografiko bat prestatu eta gauzatu ondoren, Bakearen Museoa bihurtzea erabaki zen (Euskadiko eta Espainia estatu osoko lehena).
2002ko uztailaz geroztik Gernikako Bakearen Museoa fundazio bat da; eta beraren babesle eta sortzaileak dira Eusko Jaurlaritza, Bizkaiko Foru Aldundia eta Gernika-Lumoko Udala.
2003an Museoak berriro zabaldu zituen ateak (2003ko urtarrilaren 8an), aukera gehiagorekin, eta gaur egungo munduaren premiekin bat datorren instituzioa bilakatu zen. Gunea hazi egin da, museo erakargarri eta dinamiko bihurtzeraino, sentitzeko eta bizitzeko museoa izan nahi du; hau da, historiak, hunkiberatasunaren eta enpatiaren eskutik, adiskidetzeko bidea zabal dezan.
Gernikako Bonbardaketari buruzko Dokumentazio Zentroa
Museoak eskaintzen dituen zerbitzuetako bat da. Gernikako bonbardaketaz, Espainiako Gerra Zibilaz, erbesteaz eta Gernika-Lumoren historiari buruzkoa.
Historia
Gernikako bonbardaketari buruzko Dokumentazio Zentroa 1997an sortu zen, Gernika-Lumoko Udalaren ekimenez. Sortu zenean, bere asmoa zen udalerri honetan biltzea Gernikako bonbardaketari buruz (1937/04/26, Espainiako Gerra Zibila) mundu osoko liburutegietan, artxibategietan eta filmoteketan aurki litekeen materiala.
Hainbat urtez ikerketak gauzatu eta material interesgarriak bildu ondoren, zentroak 2003an ireki zituen ateak ikertzaileentzat eta Gernikako bonbardaketaz gehiago jakin nahi duten guztientzat.
Dokumentazio Zentroa zerbitzu publiko bat da eta interesaturiko pertsona orori zabaldutako ondarea dauka. Liburu, dokumentu, aldizkari eta ikus-entzunezko materialez osaturiko ondare dokumentala biltzen du. Azpimarratzekoa da Southworth funtsa, Gernikako bonbardaketa, Espainiako Gerra Zibila eta frankismoa ikertzeko duen balio historikoagatik.
Dokumentazio zentroak honako arlo hauek hartzen diru barne:
Helburua
Dokumentazio Zentroaren misioa da Gernikako bonbardaketari buruz dagoen dokumentazio guztia bildu, gorde, ikertu eta zabaltzea. Bai eta Gernika-Lumoren, Espainiako Gerra Zibileko historiari eta erbestearen eraginari buruzkoa ere, gai horietako ikerketan erreferentzia izan nahi du-eta.
Dokumentazio Zentroaren helburu nagusia da interesa duen pertsona orori ahalik eta informazio gehien ematea Gernikako bonbardaketaz (1937/04/26), hiriaren historiaz, Espainiako Gerra Zibilaz eta erbesteaz. Hori lortzen da bai Zentroaren fondoak begiratuz bai programak, ikerlanak eta ekintzak (sinposiumak, biltzarrak...) bultzatuz.
Lake Hamilton (Arkansas)
Lake Hamilton Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Garland konderrian dago, Arkansas estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Zeusen tenplua (Atenas)
Historia
Tenplua Atenasko Akropoli hego ekialdetik 500 metrora kokatuta dago eta Syntagma enparantza hegoaldetik (Atenas-eko erdialdean) 700 metrora.
Tenpluaren oinarriak K.a-ko 515 urtean Pisístrato-k ezarri zituen baina bere semeak, Hipias-ek, lanak bertan behera utzi zituen. Atenaseko demokrazia urteetan zehar tenplua amaitu gabe egon zen, hybris-aren kontrakoa zela uste zutelako, handiegia izango zelako. Horrela bada, Aristoteles-ek, Politika-n, tenplua adibide gisa adierazi zuen; bere esanetan halako lan handiek herri xehea erakartzen zutenez, matxinatzeko denbora eta indarrik gabe uzten zuten.
Mendeetan zehar hainbat aldiz lanei ekin eta gero, azkenik II. mendean Adriano enperadoreak, greziar kulturaren zaletua berau, 129 urte inguruan eraikina bukatu egin zuen.
Ez dago batere argi eraikina noiz hondatu zen baina Greziako beste eraikin askoren moduan, baliteke Erdi Aroan izandako lurrikara bat dela eta suntsitua izana. Sarri gertatu ohi zen bezala, eraikinaren hondakinak beste eraikuntza batzuk egiteko erabili ziren.
Deskribapena
Pentelic mendiko marmola erabiliz eraiki zuten. Neurriak honako hauek ziren: 96 metro luze 40 metro zabalera. 17 metroko garaiera zuten 104 koritiar zutabe zituen.
Adrianok Zeus jainkoari eskeini zion tenplua (erromatarrentzat Jupiter), hots, jainkoen erregeari. Cella-n, boliz eta urrezko Zeus-en estatua erraldoi bat eraiki zuen.
Enheduanna
Enheduanna (K.a. XXIV. mendearen amaiera), Sargon Akadekoa erregearen alaba izan zen.
Bere aitak, Nannar ilargi jainkosa sumeriarraren apaiz andere nagusi izendatu zuen, mesopotamiar panteoiko jainkosa garrantzitsuenetako bat, Urren. Ondoren, Mesopotamian nagusi izan ziren beste errege batzuen alabek ere funtzio bera bete zuten (Naram-Simen alaba zen Enmenannak edo K.a. VII. mendean Babiloniako errege izan zen Nabonidoren alabak kasu).
Enheduanna bereziki ezaguna da Mesopotamian, olerkari bikain bat izan zelako. Bere lanik ezagunena, Urreko Inanna jainkosari eskeinitako ereserki bat da (batzuetan Inannaren Goraipamena deitua) eta beste bost olerkiren egiletza ere ematen zaio. Bere gaiak erlijiosoak dira, ereserkiak Nanna jainkoarentzat eta bere Ur hiriko tenpluarentzat, baina baita Inannarentzat ere, Akadeko dinastiaren babeslea. Enheduanna, Historiako egilerik antzinakoena da, egile bati eman ahal zaizkion lehen testuak idatzi baitzituen. Mesopotamiar literaturako egile handien artean, emakume bakarra ere bada.
Giselle Ansley
Giselle Anne Ansley, (Kingsbridge - Devon, Ingalaterra, 1992ko martxoaren 31a), belar-hockeyan lehiatzen den kirolari britainiarra da.
Bi Udako Olinpiar Jokotan esku hartu zuen; Rio 2016an (Rio de Janeiro), urrezko domina eskuratu zuen, eta, Tokio 2020an (Tokio), berriz, brontzezkoa eskuratu zuen, bietan belar-hockeyan eta Erresuma Batuko taldearekin, azkena Herbehereen eta Argentinaren atzetik.
Tokion, honako hauek osatzen zuten taldea: Giselle Ansley, Grace Balsdon, Amy Costello, Fiona Crackles, Sarah Evans, Maddie Hinch, Sarah Jones, Hannah Martin, Shona McCallin, Lily Owsley, Hollie Pearne-Webb, Isabelle Petter, Ellie Rayer, Sarah Robertson, Anna Toman, Susannah Townsend, Laura Unsworth eta Leah Wilkinson-ek
Trenton (Texas)
Trenton Texasko hiri bat da. Fannin konderrian kokatua dago. 2010ean 635 biztanle zituen, 4.67 kilometro koadrotan banatuta.
Joan Batista Gamiz
Joan Batista Gamiz Ruiz de Oteo (Sabando, Araba, 1696ko apirilaren 8a – Bolonia, Italia, 1773ko apirilaren 28a) euskal idazlea izan zen. Arabako Mendialdean jaioa, eskualde horretako euskararen lekuko izateak garrantzitsu bihurtzen du euskal literaturan.
Bizitza
Sabandon jaio zen. Pobrea izan zen gazte denboran eta zenbait hiritan bizi izan zen: Coruña, Valladolid eta beste. Jesusen Konpainiako legoa, Iruñean Sebastian Mendibururekin lan egin zuen besteak beste; hiriburuan urte luzeak eman zituen kongregazioak bertan zuen La Anunciada ikastetxean, non ardura ekonomikoak zituen.
Karlos III.a Espainiakoak 1767an jesulagun guztien kanporaketa agindu zuenean, Italiara joan behar izan zuen; lehenago hasi zitzaizkion arazoak, eta kartzelatik alde egin zuen. Italian geratu zen hil arte.
Mendiburu bezala, Bolonia inguruan hil zen.
Lanak
Idazle elebiduna izan zen. Bere idazlanen jatorrizko bertsioak Loiolako artxibategian gordetzen dira.
Bere eskuizkribu ugariak (12.000 bat bertso) Ofrecimientos varios de poesía izenburuarekin bildu zituen. Gehienak olerki laburrak dira, eta gai aldetik askotarikoak. Espainieraz hainbat olerki idatzi zuen. Euskaraz, sei gorde dira (guztira 238 bertso), 1760tik aurrera idatziak:
Erdarazkoak batez ere 1736 eta 1748ren artean idatzi zituen; haietako batzuk A una presumida, Descripción de Puente la Reyna, Al rey Enrique VIII de Inglaterra, A cierta doncella fea dira. Gutun asko idatzi zituela jakina da, baina ezin izan dira topatu.
Olerki-zatia
Dabiltzentxoak (Dabilcenchoac, jatorriko bertsioan) olerkiaren hasiera:
Bere oroimenez
1970ean Gasteizen helduentzako euskararen irakaskuntzan jardun zuen irakasle-talde baten izena Joan Bautista Gamiz izan zen.
Sabando jaioterrian Euskaltzaindiak oroitarria ipini zuen 1973ko apirilaren 29an Gamizen heriotzaren 200 urteurrena gogoratzeko. Bi egun lehenago omenaldi akademikoa egin zioten Gasteizen.
Arraia-Maeztun zenbait urtetan egon zen ikastola proiektuak Juan Bautista Gamiz izena izan zuen. Gasteizen bere izena daraman kale bat dago Adurtza auzoan.
Esplegares
Esplegares Guadalajarako udalerria da, La Alcarria eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 46 biztanle zituen.
Amuma Says No
Amuma Says No Idahoko Boisen sortutako euskal musika taldea da. 2. eta 3. belaunaldiko eusko-estatubatuarrak dira partaideak.
Taldearen jatorria 2001ean sortutako Txantxangorriak trikiti bikotean dago. Boiseko ikastolarako jotzen zuten Dan Ansoteguik (trikitia) eta Sean Aucutt-ek (panderoa), eta bikote horren inguruan gehitu ziren gainerako kideak. Jill Aldape (ahotsa) eta Spencer Basterretchea Martin (perkusioa) batu zizaizkien 2006rako. Oinkari Basque Dancers dantza-taldearen baitan piztu zitzaien euskal musikarako afizioa lagun hauei, eta baita euskal amerikar musikariei entzuten, hala nola Jimmy Jausoro eta Domingo Ansotegui.
2006an sortu zen Amuma Says No izena. Amona izenaren aldaera bat (amuma), eusko-estatubatuarren artean hedatua, ingelesezko esaldi batekin nahastuaː "Amonak ezetz dio", itzulita.
Honela azaltzen du taldearen estiloa Spencer Basterretcheak: "Euskal rocka eta Ameriketako rock, pop eta country-a nahasten ditugu, euskal folk pittin bat gehituz gure estilo berezia lortu arte".
Shaftsbury
Shaftsbury Vermont estatubatuar estatuko Bennington konderrian dagoen herria da. 2010. urtean 3.590 biztanle zituen eta 32,11 pertsona/km²-ko dentsitatea.
Dnieperreko zentral hidroelektrikoa
Dnieperreko zentral hidroelektrikoa (ДніпроГЕС - DniproHES, ДнепроГЭС - DneproGES) Ukrainako Dnieperren ibilguan dagoen zentral hidroelektriko bat da, Ukrhydroenergo enpresa nazionalak kudeatua. Zaporizhia hiri inguruan kokatua, herrialdeko handiena eta Europako handienetariko bat da.
Viktor Vesnin eta Nikolai Kolli arkitekto konstruktibistek presa eta bere eraikinak diseinatu zituzten. Eraikuntza 1927an hasi eta 1932an amaitu zen, Ukrainako SESen lehen planta hidroelektrikoa sortuz. Sortzen dituen 560 MWek bere garaiko estazio hidroelektriko sobietar handiena bihurtu zuten, Zaporizhia, Kryvyi Rih eta Dnipropetrovsk industrialdeen garapena bultzatuz, estazioak emandako energiarekin hazi zirenak, energia kontsumo handiko industrien garapena ahalbidetuz, aluminioaren ekoizpena kasu, funtsezkoak izan zirenak Sobietar Aire Indarrarentzat.
Sara Labiano
Sara Labiano Sevigne (Iruñea, Nafarroa Garaia, 1991ko uztailaren 17a) futbolaria da. Aurrelari moduan jokatzen du.
Biokimika ikasi zuen Nafarroako Unibertsitatean.
Zor
Bi esparrutan erabili ohi da zor hitza; alde batetik ekonomian, eta bestetik, moralean. Ekonomia arloari dagokionez, diruarekin lotu ohi izan da, adibidez, lagunak dirua zor dit. Moral arlora pasata, kuantifika ezin daitezkeen ideiekin lotu ohi da; adibidez: Bizia salbatu didazu, asko zor dizut.
Hala ere, erabilerarik handiena ekonomia arloan du. Ekonomia arloan, zorrak, bi pertsona edo entitateren artean dagoen ordaindu beharreko konpromisoari egiten dio erreferentzia. Kontabilitate arloan, zorra, Pasibo eran agertzen da, bertan agertzen baita enpresa jakin batek gainerako enpresa edo pertsonei zor dien diru kantitate guztia (Hornitzaileak, Hartzekodunak…).
Zor hitzak beste hainbat adiera ditu:
Höðr
Höðr, eskandinaviar mitologian, jainko itsu bat zen, Baldurren anaia. Bere anaia nahi gabe hil zuen, eta bera, Odinen seme zen Valiren esku hil zen.
Juan Jose Mogel
Juan Jose Mogel Elgezabal (Deba, Gipuzkoa, 1781eko apirilaren 26a - Markina-Xemein, Bizkaia, 1849ko uztailaren 20a) euskal idazlea, Bizenta Antoniaren anaia eta Juan Antonioren iloba.
Höðr
Eddatan kontatzen denaren arabera, Baldur jainkoak, bere heriotza propioa aurreikusten zuen amesgaiztoak zituen, eta bere ama, Frigg jainkosa, munduan zehar joan zen, gauza guztiei, Baldur kaltetuko ez zutela zin eginaraziz. Lokik hau jakin zuen, eta haserretu egin zen. Mozorrotuta joan zen Friggekin hitz egitera, eta honek, mihurari zin eginaraztea beharrezko ez zuela ikusi aipatu zion, kaltegabetzat baitzuen. Lokik, hau jakin zuenean, azkon bat egin zuen mihura adar bat erabiliz eta Höðr gidatu zuen, Baldurri txantxa bezala jaurti ziezaion, honela, Baldur hilez.
Gesta Danorumean kontatzen den mitoaren beste bertsio ezberdin batean, ez da Loki aipatzen, eta Baldur, Höðrrek hiltzen du sastakada batez.
Juan Jose Mogel
Bizitza
Juan Jose Mogelek jaso zuen osaba Juan Antoniok idatzitako Peru Abarcaren eskuizkribua, eta berak eman zion Aita Unzueta frantziskotarrari, Zarauzko komentuan gorde zezan.
Eskuoihal
Eskuoihala, halaber xukadera edo toalla ( Heg. ), ehun xurgatzailez egindako oihal zatia, gehienetan laukizuzen formakoa, eskuak, aurpegia eta gorputzeko beste atalak lehortzeko erabiltzen dena.
Scotophilus nux
Scotophilus nux Scotophilus generoko animalia da. Chiropteraren barruko Vespertilioninae azpifamilia eta Vespertilionidae familian sailkatuta dago
Irungo Udal Liburutegia Ikust-Alaia
Irungo Udal Liburutegia Irungo Karrika Nagusiko Ikust-Alaia eraikinean dago. 2007. urtearen amaieratik, helduentzako mailegu areto bat ere badauka; José Ramón Aguirretxe alkatearen plazaren atzeko aldean (Aldapeta kalearekiko iskinean) dago kokatua.
Ikust-Alaia eraikinaren historia
Ikust-Alaia etxea, edo Zabaleta-enea, egun, Udal Artxiboaren eta Liburutegiaren egoitza da.
Manuel Gil Rodrigorentzat eraiki zuten, 1891ko proiektu baten arabera, eta 1925ean eraberritu egin zuten, bi solairuko eta lau isuriko teilatuko egitura arrazionalagoa zuen hasierako eraikin hari ukitu dotoreagoa ematearren.
Eraberritze horri esker, eraikinak sotoko solairu bat irabazi zuen, begiratzen den tokiaren arabera lehen solairua dena. Horrela gertatzen da, adibidez, Pikoketa kaletik, alegia, geroago lorategiaren hondeaketa egin eta handitutako Udal Artxibora sartzen den tokitik begiratuz gero.
Micryletta inornata
Micryletta inornata Micryletta generoko animalia da. Anfibioen barruko Microhylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Irungo Udal Liburutegia Ikust-Alaia
Ikust-Alaia eraikinaren historia
Gainera, dorre bat erantsi zitzaion, lurralde honetako hiri-eraikinetan oinarrituak; eta beste atal bat eta hainbat eranskin ere erantsi ziren. Dekorazio-xehetasun ugari ere erantsi ziren, adibidez kolomadiak, modiloiak, pergolak, eta eskantzuen eta baoen harlandua azaleratu zen.
Zaro
Zaro Nafarroa Behereko hegoaldeko udalerri bat da, Garazi eskualdekoa.
Irungo Udal Liburutegia Ikust-Alaia
Ikust-Alaia eraikinaren historia
1985ean, etxea Udalak erosi ondoren, egokitu egin zen, bertan lehen aipatutako udal azpiegiturak kokatzeko.
Zaro
Historia
Zaro, Eiheralarreko parrokiaren barnean egon zen eta bertan, erromesentzako ospitale sekular bat zegoen, Sancta Maria de Burunza izenekoa. Herriaren lehen aipamena 1292ean dago datatua, Çaro izenarekin, eta geroago, baita 1335ean ere Baionako udalaren gutun batean, Sanctus Vincentius et Sanctus Martinus de Çaro izenarekin.
Hurlford
, ofizialki Hurlford and Crookedholm, batzuetan Whirlford and Hurdleford ere deitua bada, 'Àth Cliath' edota Baile Àtha Cliath, eta 'Hulfurt', Eskoziako udalerri bat da, Ekialdeko Ayrshire konderrian.
Irungo Udal Liburutegia Ikust-Alaia
Ikust-Alaia eraikinaren historia
Finkaren inguruan lorategi zabal bat dago eta burdina forjatuko sare bikain bat zokalo baten gainean. Eraikuntza ixteko proiektua 1903koa da eta Juan José Aguinagak egina da.
Zaro
Historia
Frantziako Iraultzaren garaian, elizako kasulla eta ornamentu desberdinak saldu zituzten, herritarrengandik konfiskaturiko hainbat ondasunekin batera. Era berean, herriko parrokoa (Jean Pierre Etxepare Apat) 1792an erbesteratu zen.
Irungo Udal Liburutegia Ikust-Alaia
Toki Bilduma
Toki bildumak Irun herriari eta Txingudi eskualdeari buruzko dokumentuak jaso eta antolatzen ditu, euskarri desberdinetan.
Honako hauek dira toki bilduma osatzen duten obrak:
Toki bildumakoak diren materialak mailegutik kanpo daude, baina aretoan begiratu daitezke, aurretik eskaera eginda.
Erreserbako Fondoa
Irungo Udal Liburutegiak, bere ibilbideagatik, ez dauka fondo zahar berezkorik. Izen hori jarrita, ahalegina egin dugu Irungo Udalak XIX. mendeko azken hamarkadetan eta XX.eko lehenengo urteetan erosi zituen obrak biltzeko, eta 40 eta 50eko urteetan, Biblioteca Popular Circulante izenekoak funtzionatzen zuen unean, Udal Liburutegiak zeuzkan fondoen zati bat ere horretan sartzen da.
Etxeko mailegutik kanpo dagoen fondoa da, eta bertan, ugariak dira erlijiozko, moralezko eta abarrezko izaera nabaria zeukaten obrak. Fondoaren katalogatze osoa amaitzear dago.
Fondo honetan, zortzi mila bolumen baino gehiago daude, Irungo Udal Liburutegiari emanak 1992ko urtarrilean, Elfidio Alonso jaunaren eta Josefina Rodríguez andrearen Liburutegitik ekarrita.
Senar-emazte intelektual horiek beren bilduma eskaini zuten (6.000 bolumen), gure hirian bizi ziren bitartean eta Pariseko azken bizilekuan osatua. Batez ere izaera humanista dauka bilduma horrek, eta historiari eta arteari buruzko testuak nabarmentzen dira.
8 urteko lana egin zen fondoak katalogatzen eta sailkatzen, gure bilduman sartzeko xedez. Gaur egun, erabat tratatua da, eta zailtasunik gabe kontsultatu daiteke, baina obrak ezin dira maileguan utzi Irungo Udal Liburutegiko bulegoetatik kanpo erabiltzeko.
Espainiatik kanpoko egonaldi luzean eta gero gure herrikoan, liburutegi garrantzitsu bat osatuz joan zen, bere etxeko bi pisuetako bat betetzeko adinakoa.
WordNet
WordNet ingelesezko  datu-base lexikal bat da. Ingelesezko hitzak synset deituriko sinonimo-taldeetan elkartuta, definizio laburrez eta erabilera-adibideez hornituta, eta sinonimo-taldeen arteko harreman semantikoak biltzen ditu. Synsetak modu hierarkikoan antolatuta daudenez, taxonomia gisa ere ikus daiteke wordnet, hiperonimia eta hiponimia erlazioen bitartez egiten da hori. Beraz, Wordnet hiztegi eta thesaurus baten arteko konbinazio moduan ikus daiteke. Giza erabiltzaileak web nabigatzaile baten bidez sar daitezkeen arren, bere erabilera nagusiak testu-analisi automatikoko eta adimen artifizialeko aplikazioak dira. Datu-base eta software tresnak BSD lizentziapean argitaratu dira, eta WordNeten webgunetik doan deskarga daitezke. Datu-basea ekoizteko datu lexikografikoak eta konpiladorea ere eskuragarri daude.
Ingelesezko wordneta da sortu zen zen lehenengoa, 1985ean, baina geroago hainbat eta hainbat hizkuntzatarako ere sortu izan dira wordnetak, Gainera wordnet horietako kontzeptuen artean hizkuntza arteko loturak definitu ohi dira. Horrela, adibidez, Euskal WordNet Europako hainbat hizkuntzekin lotuta dago EuroWordNet barruan, eta munduko 30 hizkuntzatako wordnetekin Open Multilinguak Wordnet proiektuan.
Irungo Udal Liburutegia Ikust-Alaia
Erreserbako Fondoa
Elfidio Bidasoko Rotary Clubeko bultzatzaile irmoa izan zen. Horren fede ematen du, berak nahi baitzuen klub horrek egitea hain zuzen bere eta udalaren arteko bitartekotza dohaintzako izapideetan.
WordNet
Historia eta taldeko kideak
WordNet Princeton Unibertsitateko Zientzia Kognitiboaren Laborategian sortu zen 1985ean George Armitage Miller psikologia irakaslearen zuzendaritzapean, eta azken urteotan Christiane Fellbaum izan da zuzendaria. Proiektuak Zientziaren Fundazio Nazionala, Defentsarako Ikerkuntza Aurreratuen Proiektuen Agentzia (DARPA), Teknologia Disruptiboaren Bulegoa (DTO) eta REFLEX-en moduko gobernu-agentzien diru-laguntzak jaso zituen. George Miller eta Christiane Fellbaum-ek 2006 urteko Antonio Zampolli Saria jaso zuten WordNeten egindako lanagatik.
Datu-basearen edukia
2012ko azaroan, WordNeten azken Online-bertsioa 3.1 da. Datu-baseak 155 327 hitz dauzka 175 979 synsetetan antolatuta, eta guztira 207 016 hitz-zentzu bikote ditu; era konprimatuan, gutxi gorabehera 12 megabyte-eko tamainan.
WordNet biltzen dituen kategoria lexikoak izenak, aditzak, adjektiboak eta adberbioak dira, eta preposizioak, determinatzaile eta beste funtzio hitzak baztertu egiten ditu.
Irungo Udal Liburutegia Ikust-Alaia
Erreserbako Fondoa
Kulturako eta letretako gizona zen, eta Menendez Pelayo Patronatukoa izan zen, eta baita Espainiako Kronisten Batzorde Nagusikoa eta Ikerketa Zientifikoen Goi Kontseilukoa ere. Alfonso X El Sabio erregearen komendadorea izan zen, Orden del Soleko ofiziala (Peru), eta, gainera, Peñaforteko San Raimundoren gurutze gailena ere eman zioten.
WordNet
Datu-basearen edukia
Kategoria lexiko berekoak diren eta gutxi gorabeherako sinonimoak diren hitzak synset-etan biltzen dira. Synset hauek hitz arruntez gain kolokazioak bil ditzakete. Hitz polisemiko baten esanahi desberdinak synset desberdinetan banatzen dira. Synset-aren esanahia argiago ikusten da definitzeko gloss labur batekin eta erabilera-adibide bat edo gehiagorekin. Hona hemen adjektiboen synset baten ingelesezko adibidea: Synset guztiak beste synsetekin lotuta daude harreman semantikoen bidez. Harreman horiek ez daude beti kategoria lexiko guztietan banatuta, eta honakoak dira: Harreman semantiko hauek lotutako synset bakoitzeko elementuen artean mantendu egiten dira. Synset bateko elementu bakunak (hitzak) ere harreman lexikoen bidez lotuta egon daitezke. Adibidez,  "zuzendari" hitzaren esanahi bat "zuzendu" aditzaren esanahi batekin lotuta dago, bertatik eratorrita baitago erlazio "morfosemantiko" bitartez.
Datu-basearekin banatutako softwarearen morfologia funtzioak erabiltzaileak sartutako hitz baten lema edo tema deduzitzen saiatzen dira. Forma irregularrak lista batean gordetzen dira, eta ingelesezko "ate" bilatzeak "eat" itzuliko du, adibidez.
Ezagutza-egitura
Izenak eta aditzak hierarkikoki antolatuta daude, hiperonimiaerlazioen arabera. Esaterako, txakur hitzaren esanahi bat jarraian ageri den hiperonimia hierarkian agertzen da, maila bereko hitzak synset berekoak izanik. Sinonimo-talde bakoitzak indize desberdin bat dauka. dog, domestic dog, Canis familiaris => canine, canid => carnivore => placental, placental mammal, eutherian, eutherian mammal => mammal => vertebrate, craniate => chordate => animal, animate being, beast, brute, creature, fauna => ... Goiko mailan, hierarkia horiek oinarrizko 25 izenen zuhaitz-etan eta 15 aditzen zuhaitz-etan banatzen dira (mantentze-mailan lexikografia fitxategi deritze). Guztiak entitate deituriko oinarrizko synset batekin lotuta daude. Izen hierarkiak aditzenak baino askoz sakonagoak dira.
Irungo Udal Liburutegia Ikust-Alaia
Erreserbako Fondoa
Kazetaritzako produkzioa ugaria izan bazen ere - entseguak, artikuluak eta iruzkinak Espainiako eta Amerikako ia egunkari guztietan - inoiz ez zituen liburukietan bildu. "El Discurso de las Armas y las Letras" bakarrik argitaratu zuen, 1915ean. "Historia de los Heterodoxos Vascongados" ere idatzi zuen (argitaratu gabe), eta "El Arte de Repensar los lugares comunes"; hori bere lagun Eduardo Aunosek bildu eta argitaratu zuen, bera hil ondoren. Irun Hiriko Kronista izendatu zuten 1925eko abuztuan. 1955eko azaroaren 25ean, burmuineko hemorragia baten ondorioz hil zen. Albiste horrek dolua eragin zuen Espainia osoan. Egunkari eta aldizkariek artikuluak argitaratu zituzten literatur figura handi hau goraipatuz. 1958an, Udalak Mourlane Michelenaren liburutegiko hondrrak erosi zizkion alargunari. Liburu horietako asko Udal Liburutegian daude gaur egun, eta beren egileek eskainita daude; haien artean, garaiko idazle handien sinadurak agertzen dira Gerardo Diego, Jorge Guillén edo José María Pemán.
WordNet
Ezagutza-egitura
Adjektiboak ez dira zuhaitz hierarkikoetan antolatzen. Horren ordez, adibidez, bero eta hotz moduko bi "erdiko" antonimok bi poloak eratzen dituzte. Bestalde, sargori eta fresko bezalako "satelite" sinonimoak dagozkien poloekin  "antzekotasun" harreman bidez lotu daitezke. Beraz, adjektiboak "pisu" egitura batean bezala ikus daitezke, "zuhaitz" egituraren ordez.
Errioxako Parlamentua
Errioxako Parlamentua (gaztelaniaz Parlamento de La Rioja) Errioxako autonomia erkidegoko lurralde parlamentua da. Legebiltzar honetako parlamentariak lau urteko eperako hautatzen dira sufragio unibertsalez eta hauteskundeak zirkunskripzio bakarrean ospatzen dira.