cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fontaine-en-Bray
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Puybrun
Puybrun Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Puybrun udalerrian erroldatutako biztanleak 863 ziren. Familiak 396 ziren, horien artean 132 pertsona bakarrekoak ziren (56 bakarrik bizi ziren gizonak eta 76 bakarrik bizi ziren emakumeak), 148 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 88 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 555 etxebizitza zeuden, 401 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 120 bigarren erresidentzia ziren eta 34 hutsik zeuden. 496 etxeak ziren eta 53 apartamentuak ziren. 401 etxebizitza nagusietatik 293 bere jabearen bizilekua ziren, 92 alokairuan okupaturik zeuden eta 16 doan lagata zeuden; 5 etxek gela bat zuten, 23 etxek bi zituzten, 89 etxek hiru zituzten, 136 etxek lau zituzten eta 148 etxek bost zituzten. 306 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 176 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 165 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 493 ziren, horien artean 368 aktiboak ziren eta 125 inaktiboak ziren. 368 pertsona aktiboetatik 335 lanean zeuden (181 gizon eta 154 emakume) eta 33 langabezian zeuden (10 gizon eta 23 emakume). 125 pertsona inaktiboetatik 67 erretiraturik zeuden, 21 ikasten zeuden eta 37 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Puybrun udalerrian 405 unitate fiskal zeuden, 866,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.841 euro zen.
Podbiel
Podbiel Eslovakiako udalerri bat da, Tvrdošíngo barrutian kokatuta. 19,29 km²ko azalera du eta 1279 biztanle 2017ko datuen arabera.
Maria Teresa
Maria Teresa Maria eta Teresa izenez osaturiko emakumezkoen izen elkartua da. Izenak honako adierak ditu:
Puybrun
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 37 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 12 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Dorre Zuria (argipena)
Dorre Zuria terminoak hainbat adiera du:
Diplodactylidae
Diplodactylidae Gekkota taldearen barruan sailkatutako narrasti familia bat da. Australia, Kaledonia Berria eta Zeelanda Berrian bizi dira.
Puybrun
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 1 zurgina, 2 argiketariak, 1 ile apaindegia eta 2 jatetxeak.
Milena Dravić
Milena Dravić (Милена Дравић; Belgrad, - ibidem, 2018ko urriaren 14a) serbiar aktorea izan zen.
Puybrun
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 8 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 2 harategiak, 1 etxerako tresna denda zen, 1 drogeria zen eta 1 lurrin-denda zen.
Otsailaren 30
Otsailaren 30a ez dagoen eguna da, baina historian behin erabili izan da.
Puybrun
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Puybrun udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 216 hektarea erabiltzen.
Otsailaren 30
Suedia
Suediak 1712ko otsailean egun hori eduki zuen. 1700tik egutegi gregoriotarra hartzea erabaki zuen eta horretarako urtero egun bat kendu behar zen, 1710 arte. Hala ere, 1700ean bakarrik egin zuten eta, horregatik, egutegi juliarra egun bat aurreratu zen eta anabasa handitu. Horregatik, 1712ak bi egun bisistu eduki zituen. 1753an berriro ekin zioten egutegi gregoriotarrari.
Puybrun
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Otsailaren 30
Sobietar erabileraren mitoa
Mitoak dio 1929an, Sobiet Batasunak 30 eguneko hilabeteak zituen egutegia onartu zuela: azken bost egunak ez ziren inongo hilabetekoak eta, beraz, jai-egunak ziren. Mito horren arabera 1930 eta 1931n bakarrik erabili ziren, baina urte horietako egutegiek ez dute halakorik jasotzen.
Podbiel
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1564. urtekoa da.
Kriptodibisak gaur eta bihar
Kriptodibisak gero eta protagonismo handiagoa irabazten dute eguneroko albisteetan, telesailetan edota irratietan. Hori dela eta, kriptodibisak zer diren eta zer oinarri duten azalduko da.
Finantza tradizionalen etorkizuna asko aldatu da 2010 eta 2020ko hamarkada bitartean eta kriptodibisa berrien agerpenak kolokan jar dezake finantza sistema. Kontratu inteligenteek (smart contract) erraztasun handia ematen dute mundu globalean proiektu berriak martxan jartzeko, trabak murriztuz eta sistema efizienteagoak sortuz.
Kriptodibisa berrien sorkuntza
Kriptodibisek protagonismo handiagoa izan dute azkenaldian eta horrek moneta berrien sorkuntza ekarri du. Hasiera batean Bitcoina bakarrik  zegoen eta hura da, gaur egun ere, kriptodibisarik ezagunena. Aldiz, urteak aurrera egitean, bigarren eta hirugarren belaunaldiak etorri ziren, gaur egungo egoerara heldu arte, non 7.000 kriptodibisa baino gehiago existitzen diren.
Bitcoinen sorkuntza 2008an izan zen baina ez zuen hedapen handirik izan hasiera batean. Hori dela eta, zenbait urte behar izan ziren bigarren belaunaldia garatzeko. 2015ean konkretuki Ethereum izendatutako kriptodibisa berri bat merkaturatu zen. Dibisa honek desberdintasun nabaria du Bitcoinekin, izan ere, sortutako sarean gaur egun milaka dibisa baitaude. Hau da, Ethereumek sistema bat eraiki du barnean proiektu berriak sortzeko aukerarekin eta honek duen sistema sinpleago egiteko, transakzio kostuak murriztuz eta kontratu inteligenteak (smart contract) prozesatzeko sistemak efizienteagoak bihurtuz.
Honen ostean, Cardano dibisa sortu zen. 2017 merkaturatu zen eta bere merkatu balioa hasiera batean 600 milioikoa izan zen. Dibisa honek hirugarren belaunaldiaren sorkuntza ekarri zuen eta bere merkatu balioa 2018an 10 mila milioi baino gehiagokoa izan zen. Jada urte horietan kriptodiruen ospea handiagoa zen eta horrek eman zion Cardanori 2021era arte merkatu balioari dagokionez hirugarren dibisarik garrantzitsuena izateko posibilitatea.
Shitcoinak
Dibisa horiek normalean ez dute proiekturik izaten bere hasieran, Dogecoinen kasua da hori adibidez. Lehenengo Memecoina izan zen baina hainbesteko ospea hartu zuen, ezen azkenean proiektu batean bihurtu zela. Merkatu balioari dagokionez, lehenengo hamarren artean sartuta egon da eta 30 mila milioi baino gehiagoko balioa izan du (ikusi web orrian egoera eguneratua)
Baina dibisa hau ez da bakarra izan, 2021eko urrian Shiba Inu izeneko proiektu batek eztanda oso handia eman zuen eta merkatu balioari dagokionez, lehenengo hogeiren artean sartu zen, 10 mila milioi baino gehiagoko balioa izanik. Shibak proiektu asko ditu bizkarrean baina, hasiera batean ere Memecoin bat besterik ez zen izan.
Azkenik, 2021eko azaroan Memecoinak igoera nabaria izan dute eta geroz eta gehiago argitaratu dira, Floki, Luffy, Kishu, Chopper eta bestelako dibisak adibidez. Merkatuaren hazkundeak eta kriptodibisen ospeak gero eta proiektu gehiago argitaratzea ekarri du.
Deadcoinak
Argi da proiektu guztiak ez direla beti ondo joaten eta kriptodibisen munduan ez da beste modu batean izango. Jada aipatu diren Memecoinak eta bestelako zenbait dibisek, hasiera batean itxura ona bazuten ere, porrot egin dute merkaturatu eta denbora batera.
Pausandiko zubia
Pausandiko zubia Nafarroa Garaiko Orotz-Betelu udalerriko Olaldea auzoan kokatutako zubi bat da. Tokiko bideak zeharkatzen du, Irati ibaia zeharkatuz.
Historia
Zubia 1912an eraiki zen Olaldeko ola hornitzen zuten inguruko mendietatik ateratako egur-sortak igarotzea ahalbidetzeko.
Kriptodibisak gaur eta bihar
Deadcoinak
Hauek dira adibidez 1coin edota 1credit proiektuen kasua. Dibisa hauen Twitter kontuek ez dute argitalpenik egiten eta merkatuan ez dute ia mugimendurik. Oso jende gutxik parte hartu du proiektu hauetan eta hori dela eta, beren asmatzaileek ere alde batera utzi behar izan dute (kontsultatu web orrian dibisen egoera eta zergatia).
ICO (Dibisen Hasierako Eskaintza)
Kriptodibisen merkatuan oso ohikoa den jarduera bat da ICO bat egitea. ICOk, ingelesez Initial Coin Offert esan nahi du, hau da, Dibisen Hasiera Eskaintza. Beraz, dibisa bat merkatuan sartu baino lehen proiektua sortu duen enpresak eskaintza pribatu bat egiten du dibisa hori merkaturatuko den prezio merkeagoan. Modu horretan, enpresa horrek finantzazioa izango du proiektuan aurrerapauso gehiago emateko eta merkaturatzeko orduan dibisa hori indartsuagoa izateko.
Haakon VII.a Erregearen itsasoa
Haakon VII.a Erregearen itsasoa (Kong Haakon VII Hav) Ozeano Australeko itsasoa, Ekialdeko Antartikaren parean dagoena. Weddell itsasoa eta Lazarev itsasoaren artean dago. Haakon VII.a Norvegiakoaren izena du.
Udazkenetik udaberriraino izotzez estalita, Ross itsas txakurrak (Ommatophoca rossii) bertan du habitat.
Bourgogneko atea
Bourgogneko atea edo Salinières atea (Porte de Bourgogne edota Porte des Salinières) Frantziako Bordele hirian dagoen garaipen arku bat da. 1921eko ekainaren 2an monumentu historiko izendatu zuten.
Historia
1750-1755 artean Ange-Jacques Gabriel arkitektoak diseinatu zuen.
Kriptodibisak gaur eta bihar
ICO (Dibisen Hasierako Eskaintza)
Normalean ICO hauek argitaratu egiten direnean, informazio nahiko pobrea ematen da proiektuari buruz eta honek denboran zehar izango duen eboluzioari buruz. Baina egia da ere, pobretasun horrek ez duela influentzia gehiegirik ICOaren arrakastan, izan ere, ICOen arrakasta % 81ean kokatuta baitago.
Kriptodibisen influentzia ekonomian
Kriptomerkatuaren hazkundea oso handia izan da azkenaldian eta horrek eragin izan du burtsa tradizionalean eta, azken finean ekonomia arruntean. Produktu berrien sorkuntzak, adibidez Bitcoinen ETFak, eta herrialdeek martxan jarritako proiektuek, adibidez El Salvadorren kasuak, argi uzten dute kriptodibisak etorkizuna dutela.
El Salvadorren kasua
Espainiako Bankuak 2021eko azaroan artikulua bat publikatu zuen El Salvadorreko kasuari buruz, oraindik ere ondorio handirik atera ezinik, martxan jarritako politikak oso denbora gutxi baitu. El Salvador lehen herrialdea izan da Bitcoin moneta ofizial gisa jartzen, finantzaren inklusioa bermatzeko eta kostuak murrizteko nahiaz.
Kriptokomunitatearen ikuspuntutik oso berri ona da, lehenengo pausua izan baitaiteke herrialdeek kriptomerkatua kontuan hartzen hasteko eta beste zenbait proiektu martxan jartzeko. Bestalde, Nazioarteko Diru Funtsaren (FMI bere siglak ingelesez) ikuspuntutik ez da idea hain ona, izan ere, inflazioan eta ganbio-tasetan eragin oso nabaria izan dezake eta ezegonkortasun handia sor dezake ekonomian ere.
Bitcoinen ETFak
Funts horietan Bitcoin da aktibo printzipala baina beste kriptodibisa batzuk edota beste zenbait aktibo mota sar daitezke. Lehenengo ETFa 2021ko otsailean argitaratu zen eta bi egunetan 428,1 milioi dolar erosi ziren aktiboetan. Esan bezala urte horretako azaroan beste bost ETF argitaratu ziren eta arrakasta handia izan zuten.
Kripto merkatua etorkizunean
Kriptomerkatuak gero eta ospe handiagoa du eta ekonomia tradizionalean sartzeko ahalmen handiagoa du. El Salvadorren kasua lehenengo urrats bat baldin bada ere, dagoeneko badaude proiektu asko martxan finantza transakzio kostuak murrizten dituztenak, ordaintzeko orduan erraztasun handiagoak ematen dituztenak eta bestelakoak.
Bi gertakari daudeesaten dutenak Bitcoin ordainketa metodo gisa onartuko dutela. Bata McDonaldsen ingurukoa da, eta enpresa handiek jada beraien proiektuen barruan dute kriptomerkatua (ikusi aldibteak ).
Vasa (ontzia)
Vasa (edo Wasa) 1626 eta 1628 bitartean Suediak eraikitako ontzi bat izan zen.
Kriptodibisak gaur eta bihar
Kripto merkatua etorkizunean
Horrez gain, grafikoa (dokumentuko bigarren irudia) kontuan izanik, argi dago kriptodibisek izan duten hazkundea azken bost urteetan izugarria izan dela eta jada egonkortasun handiagoa dagoela merkatuan. Bi inbertsore mota daude kripto munduaren inguruan. Lehenengoak, denbora luzera aktibo gisa mantentzen dutenak, hau da, ia mugimendurik sortzen ez dituztenak eta Bitcoinean inbertitzen dutenak dira. Eta besteak, beren zorroa dibertsifikatu egiten dutenak trade eginez eta denbora luzerako oso kantitate gutxi uzten dutenak dira.
Vasa (ontzia)
Historia
XVII. mende hasieran, Suedia Baltikoko potentzia nagusia bihurtu zen, baina 1618an, Hogeita Hamar Urteko Gerra hasi zenean, itsasoaren kontrola arriskuan ikusi zuten suediarrek, eta Gustavo II.a Adolfo erregeak inoizko gerra makinarik beldurgarriena eraikitzeko agindu zuen.
Kriptodibisak gaur eta bihar
Kripto merkatua etorkizunean
Lehenengoek egonkortasuna ematen diote merkatuari, espekulazioa murriztuz eta merkaturenganako konfiantza handituz.
Puybrun
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Vasa (ontzia)
Historia
1626an, mila haritzetik gora bota ondoren, Vasa eraikitzen hasi ziren. Eta 1628ko udan gerraontzi ikusgarria prest zegoen. 69 metroko luzera zuen, 1.275 metro koadro haize oihal, eta 64 kanoi. Tripulazioa 145 pertsonak osatzen zuten, baina beste 300 soldadurentzako tokia ere bazuen. Gainera 700dik gora eskultura zituen, egurrean zizelkatuta eta kolore biziz margotuta.
Vasaren estreinaldiarekin alderatuta, Titanicen lehen eta azken bidaia hura arrakastatzat jo daiteke. Titanicek lau egun egin zituen itsasoan; Vasa ez zen milia nautiko bakarra ere egiteko gai izan eta Stockholms strömen bukatu zen.
Baltikoko gatz kontzentrazio bereziak eta Stockholmgo portuko uren kutsadurak eraginda, egurra jaten duten mikroorganismoek ezin izan dute ingurune horretan biziraun. Hala, 333 urtez urpean egon ondoren, 1961ean Vasa egoera ezin hobean lehorreratu zuten, denboraren makina geratu bailitzan. Eta museo bat egin zuten arrasto ederrak erakusteko.
Puybrun
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Naparaitz
Naparaitz mendia Altzania mendilerroan dagoen mendi gipuzkoarra da.
Kriptodibisak gaur eta bihar
Ondorioak
Kriptodibisen mundua ez da etorkizuna bakarrik, jada oraina da. Erraztasun handiak ekar ditzake finantza munduan, bestez ere finantzak oso garatuak ez dauden herrialdeetan, eta globalizazio prozesua bizkortu dezake. Deszentralizazioak eta gobernuen ezintasunak gizartean ere aldaketa sakonak ekar ditzake.
Amalosia
Amalosia Diplodactylidae familiako narrasti genero bat da. Australian bizi dira.
Laodizea
Laodizea (grezieraz: Λαοδίκεια πρός τοῦ Λύκου; latinez: Laodicea ad Lycum; turkieraz: Laodikya) antzinako Seleuzidar Inperioko hiri bat da. K.a. 261 eta K.a. 245 bitartean sortu zuen Antioko II.a Teosek, eta bere emazte Laodizeren omenez izendatu zuen. Gaur egungo Denizli turkiar herritik 6 kilometro iparraldera dago, izen bereko probintzian, Eskihisar herrixkatik gertu.
Merkataritza hiri oparo bat izan zen, bi ibilbide garrantzitsuren artean zegoena, eta ospetsua izan zen bere artile eta kotoizko oihalengatik. Funtsezko merkataritza- eta banketxe-gunea zen. Hiriaren aberastasuna sortzen zuten, batetik, oso ezaguna zen begientzako ukendu batek eta, bestetik, baita ere oso ospetsua zen eta hantxe bertan artile beltz bikainez eginiko kalitate handiko jantziek, esan bezala.
Zizeronek bertan eman zituen urte batzuk, Marko Antonioren aginduz hila izan aurretik.
Gaur egun geratzen den gune arkeologikoan, hiriak zituen estadioaren, anfiteatroaren, odeoiaren, akueduktuaren eta zisternaren hondakinak ikus daitezke.
Magdalena (Iruñea)
Magdalena Iruñeko auzo bat da. Arga ibaiaren ertzean kokatua dago, hori eta duen lur emankorrak dira auzoa baratzez beteta egotearen arrazoia. Iruñea osoan famatuak dira Magdalena auzoko barazki eta fruituak. Auzo honetan zehar sartzen da Iruñera Pirinioetatik datorren Donejakue bidea.
Historia
Magdalena auzoa XII. mendean sortu zen, Arga Ibaiaren bestaldean zegoen Andre Maria Magdalenaren zaintzapeko leprosategi baten inguruan. Mende horretan bertan, eraiki zen Magdalenako zubi erromanikoa, Arga ibaiaren bestaldera igarotzeko. Magdalena, Arrotxapearekin batera, Iruñeko auzo zaharrena da eta Nabarreriako burguari lotua zegoen. Erdi Arotik eraiki izan dira Arga ibaiaren ertzetan baserriak, errotak, zurtegiak, garbitegiak… eta bertako baratzak antzinatik hornitu dute barazkiz eta fruituz Iruñea. Nafarroako konkistan Iruñea elikagaiez hornitzen zuten zonaldeak, Magdalena auzoa barne, osorik erre zituzten, Iruñea birkonkistatu nahi zuten nafar-tropak hornitu ez zitezen. Aterpe bezala erabili zitezkeen eraikinak ere erre zituzten, errotak batez ere eta hortik aurrera egurrez egin behar izango ziren eraikin guztiak. Frankismo garaian, Francok Magdalenako lurretan Langileentzako auzo bat eraikitzea agindu zuen eta hortik aurrera, aintzinako Magdalenako lurretan Txantrea auzoa eraiki zen.
1982ko atentatua
1982ko apirilaren 17an, ETA militarrak Espainiako Polizia Nazionaleko agente bat hil, beste bat larri zauritu eta beste bost arin zauritu zituen Magdalena auzoan. ETAk auzoan dagoen Nafarroako indar elektrikoen azpiestazioaren kontra jo nahi zuen, baina Poliziarekin suertatutako gorabeheren ondorioz poliziaren tanketa bat leherrarazi zuen. ETAk Polizia Nazionalaren tanketaren aurka gerra-gurdien kontrako granada bat jaurti zuen eta, ondoren, tiroketa gogorra izan zen etakideen eta polizia nazionalen artean. Ekintza Nafarroa komandoak gauzatu omen zuen goizeko 3:05ean, Magdalenako zubi zaharraren inguruan. Tiroketaren ostean, etakideak ihesi joan ziren, armak eta munizioa lekuan bertan utzita.
Hilabete lehenago, tanketaren aurka egin zen ekintzaren lekutik 100 metro ingurura, Espainiako Polizia Nazionalak Goma biz beteriko auto bat aurkitu zuten eta, handik minutu batzuetara, autoak eztanda egin zuen.
Donejakue Bidea
Magdalena auzoa Iruñeko Donejakue bidearen sarrera da. Eguraldi ona hastean ugariak dira auzo honetatik igarotzen diren erromesak. Burlata atzean uztean, erromesak Magdalenan sartzen dira. Aurrerago Magdalenako XII. mendeko zubi erromanikotik igaro eta Nafar hiribururako bidea hartzen dute. Lehen erromes- Ospitalea zegoen auzo honetan baina gaur egun ez da existitzen.
Garraioa
Auzo honetan Eskualdeko Hiri Garraioaren 5 linea daude:
Wasseramt barrutia
Wasseramt barrutia Solothurn kantonamenduan dagoen Suitzako barrutia da. Bere hiriburua Kriegstetten da. 76,66 kilometro koadroko azalera du eta 49.301 biztanle.
Baže Ilijoski
Baže Ilijoski (Блаже Илиоски; 1984ko uztailaren 9a - ) Ipar Mazedoniako Errepublikako futbolaria da.
Zonotrichia querula
Zonotrichia querula Zonotrichia generoko animalia da. Hegaztien barruko Emberizidae familian sailkatua dago.
Tregatillian
, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, St Columb Major parrokian.
PBS
Public Broadcasting Service edo PBS Ameriketako Estatu Batuetako telebista erakunde publikoa da. 1969an sortu zen, aurretik National Educational Television (NET) erakundeak zeuzkan funtzioetako asko jaso zituelarik.
350 tokiko telebista-kate publikok osatzen dute PBSren sarea, eta PBSek hainbat eduki banatzen dizkie sareko kateei, besteak beste, haurrentzako saioak, dokumentalak, albiste saioak eta saio kulturalak.
Sesame Street eta Mister Rogers' Neighborhood haurrentzako telesail ospetsuak eman zituen. Horrez gain, BBCren eta ITVren hainbat telesail britainiar igorri ditu AEBetan.
Mai Kyokawa
Mai Kyokawa (京川 舞) Japoniako futbolaria da.
Hyporhamphus regularis
Hyporhamphus regularis Hyporhamphus generoko animalia da. Arrainen barruko Hemiramphidae familian sailkatzen da.
Arothron inconditus
Arothron inconditus Arothron generoko animalia da. Arrainen barruko Tetraodontidae familian sailkatzen da.
Chastanhièr
Chastanhièr Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lozère departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Chastanier udalerrian erroldatutako biztanleak 92 ziren. Familiak 44 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 58 ziren, horien artean 43 aktiboak ziren eta 15 inaktiboak ziren. 43 pertsona aktiboetatik 39 lanean zeuden (26 gizon eta 13 emakume) eta 4 langabezian zeuden (2 gizon eta 2 emakume). 15 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 1 informazio eta komunikazio enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen eta 1 igeltseroa.
2000. urtean Chastanier udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Freedita
Freedita oxido motako minerala da.
San Migel Haitza
San Migel Haitza mendia Altzania mendilerroan dagoen Arabako mendi bat da.
NEOMA Business School
NEOMA Business School Paris, Rouen eta Reimsen campusak dituen Europako enpresa eskola da. 2013an sorturik. 2019an Financial Times egunkari britainiarrak NEOMA, Europako 50 enpresa eskola hoberenen artean sailkatu zuen. Bere programek nazioarteko hiru akreditazio dituzte: AMBA, EQUIS eta AACSB. 62.500 ikasle ohi enpresa munduan eta politikagintzan aritzen dira, hala nola Shi Weillang (Huawei France-eko lehendakaria) eta Wilfried Guerrand (Hermès).
Valenciennea muralis
Valenciennea muralis Valenciennea generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
San Mauro Torinese
San Mauro Torinese Italiako udalerri bat da. Turingo Hiri Metropolitanoan kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Exeter
Exeter Ingalaterrako hego-mendebaldean dagoen Devon konderriko hiriburua da. Hiri honetan oso ospetsua den Exeterreko katedrala dago, bai eta erromatar harresiak ere. Lorategi, parke eta berdegune ugariz hornitutako hiria da. Bestalde, hiri honetan Exeterreko Unibertsitatea ere badago, honen ondorioz hiriak gazte giro aparta du.
Zori
Zoria, batzuetan zorizkotasuna ere deitua, aurresanezinezko fenomenoak, dado baten jaurtiketa nahiz 30 egun barru egingo duen eguraldia, deskribatzeko erabiltzen den terminoa da. Zoriaren mendean dauden gertakizunak zoriz gertatzen direla edo zorizkoak direla esaten da. Zorizko gertaerak arrazoi edo lege zientifiko orotik at daude eta ziurgabeak nahiz xehetasunez aurresanezinak dira. Hala ere, zoriz gertatzen diren fenomenoek erregulartasunak agertzen dituzte epe luzera; erregulartasun hauek zorizko fenomenoak aztertzeko erabili dira, zorizko gertaera baten ziurgabetasun maila neurtzen duen probabilitate kontzeptuaren bitartez. Adibidez, dado bat jaurtitzean suertatzen den emaitza guztiz zorizkoa da, baina epe luzera 2 zenbakia sei aldietatik batean gutxi gorabehera gertatuko dela ezaguna; horrela, bere probabilitatea 1/6 dela esaten da.
1673 van Houten
1673 van Houten asteroide gerrikoan aurkitutako 1673. asteroidearen izena da. 1937ko urriak 11n aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1937 TH zen. Bere izena Cornelis Johannes van Houtengatik jasotzen du.
Idstein
Idstein Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Suchá Hora
Suchá Hora Eslovakiako udalerri bat da, Tvrdošíngo barrutian kokatuta. 21,85 km²ko azalera du eta 1420 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1566. urtekoa da.
Bavayia
Bavayia Diplodactylidae familiako narrasti genero bat da. Kaledonia Berrian bizi dira.
Musika klasiko
Musika klasikoa, oro har, Mendebaldeko musika artistikoari buruz hitz egiteko erabiltzen den terminoa da, musika folklorikoaren edo herri-musikaren tradizioen desberdina. Batzuetan mendebaldeko musika klasiko gisa bereizten da, "musika klasikoa" terminoa mendebaldekoa ez den musika artistikoari ere aplikatzen baitzaio. Musika klasikoak formaltasuna eta konplexutasuna izan ohi ditu ezaugarri, baita antolaketa harmonikoa ere, batez ere polifoniaren erabilerarekin. IX. mendetik, gutxienez, idatzizko tradizioa izan da nagusiki, notazio-sistema sofistikatua sortu duena, bai eta praktika analitiko, kritiko, historiografiko, musikologiko eta filosofikoekin lagunduta. Mendebaldeko kulturaren sorrera-osagaia izaki, musika klasikoa, askotan, gizabanakoen edo konpositore-taldeen ikuspegitik aztertzen da, eta haien konposizioek, pertsonalitateek eta sinesmenek osatu dute, funtsean, beren historia.
Mendebaldeko Europako elizen eta errege gorteen mezenasgoan errotuta, Erdi Aroko musika, kontserbatzen dena, nagusiki erlijiosoa, monofonikoa eta bokala da, eta antzinako Greziako eta Erromako musikak eragina du bere pentsamenduan eta teorian. Eskuizkribu musikal zaharrenak Karolingiar Inperiokoak dira (800-888), mendebaldeko kantu laua kantu gregorianoan pixkanaka bateratu zen garaia. Saint Gall abadian, Saint Martial abadian eta Saint Emmeram abadian musika zentroak zeuden; XI. mendea, berriz, notazio pentagramatikoaren garapenaren eta Erdi Aroko musika teorikoen ekoizpen gero eta handiagoaren lekuko izan zen. XII. mendearen erdialdean, Frantzia Europako musika-gune nagusia bihurtu zen: Notre-Dameko erlijio-eskola izan zen antolatutako erritmoak eta polifonia sakon aztertzen lehena, eta musika profanoa, berriz, olerkari-musikari nobleek zuzendutako trobadoreen tradizioekin loratu zen. Hori guztia, gorteak babestutako ars nova frantsesean eta Trecento italiarrean amaitu zen, ars subtiliorrerantz eboluzionatu zuena, aniztasun erritmiko muturreko mugimendu estilistiko baterantz. XV. mendearen hasieratik aurrera, eragin handiko eskola franko-flandestarreko konpositore errenazentistak ingelesezko Contenance angloise printzipio harmonikoetan oinarritu ziren, musika korala maila berrietara eramanez, bereziki mezara eta motetera. Italiako iparraldea laster bihurtu zen eskualde musikal nagusia, non Eskola Erromatarrak polifonia metodo oso sofistikatuak erabili zituen madrigala bezalako generoetan, Ingalaterrako Madrigal Eskola laburra inspiratu zuena.
Garai barrokoa (1580-1750) praktika komuneko tonalitatearen estandarizazio erlatiboaren lekuko izan zen, baita musika-tresnen gero eta garrantzi handiagoaren lekuko ere, tamaina handiko multzotan elkartzen hasi zirenak. Italiak bere nagusitasuna mantendu zuen eta operaren, bakarlarientzako kontzertuaren generoaren, sonata antolatuaren eta oratorioko eta kantatako ahots genero handien sorlekua izan zen. Johann Sebastian Bachek bultzatutako fugaren teknikak konplexutasunerako joera barrokoaren adibidea eman zuen eta, erreakzio gisa, musika galantaren eta empfindsamkeitaren estilo sinpleagoak garatu ziren. Garai klasikoan (1730-1820), laburragoa baina funtsezkoagoa, Wolfgang Amadeus Mozart, Joseph Haydn eta Ludwig van Beethoven konpositoreek musika absolutuaren ordezkari miresgarriak sortu zituzten, hala nola sinfoniak, hari-laukoteak eta kontzertuak. Ondorengo musika erromantikoa (1800-1910), aldiz, musika programatikoan zentratu zen, zeinarentzat kantu artistikoa, poema sinfonikoa eta pianorako hainbat estilo garrantzitsuak izan baitziren. Garai hartan birtuosismoa ospatzen zen, neurrigabetasuna sustatzen zen eta filosofia eta nazionalismoa txertatzen ziren, Richard Wagnerren operetan bat egin zuten alderdiak. XX. mendean, bateratze estilistikoa pixkanaka desagertu zen, herri-musikaren garrantzia handitzen zen bitartean. Konpositore askok modu aktiboan saihestu zituzten iraganeko teknikak eta generoak modernismoaren ikuspegitik; batzuek tonalitatea utzi zuten serialismoaren mesedetan, eta beste batzuek inspirazio berria aurkitu zuten doinu herrikoietan edo sentimendu inpresionistetan. Bigarren Mundu Gerraren ondoren, lehen aldiz, publikoak gehiago baloratu zuen antzinako musika obra garaikideak baino, eta lehentasun hori aintzat hartu da grabazio komertzialen agerpen eta eskuragarritasun zabalagatik. XX. mendearen erdialdetik gaur egunera arteko joeren artean daude Sinpletasun Berria, Konplexutasun Berria, Minimalismoa, Musika Espektrala eta, berrikiago, Musika Postmodernoa eta Postminimalismoa. Gero eta globalagoak, Amerika, Afrika eta Asiako profesionalek paper erabakigarriak lortu dituzte, orkestra sinfonikoak eta opera antzokiak mundu osoan agertzen diren bitartean.
Sustraiak
Mendebaldeko tradizio klasikoa jatorrizko Eliza kristauak eta horretarako sortutako musikarekin hasten da formalki. Litekeena da Eliza primitiboak antzinako Grezian eta Erroman nagusi zen musikatik aldendu nahi izatea, jazarri zitzaion eta jazarria izan zen erlijio paganoa gogorarazten baitzuen. Horregatik, oraindik ez dago argi Eliza kristauaren musikak, eta, beraz, mendebaldeko musika klasikoak, bere osotasunean, zenbateraino izan zuen antzinaroko musikaren eragina. Musikarekiko jarrera orokorra antzinako Grezia eta Erromako teoriko eta komentarista musikalengandik hartu zen. Gizarte greko-erromatarrean bezala, musika hezkuntzarako funtsezkotzat jotzen zen; aritmetika, geometria eta astronomiarekin batera, musika quadriviumean sartzen zen, Erdi Aroko arte liberalen hezkuntza estandar baten goi mailako dibisioko lau irakasgaietan. Musikarekiko estimu handi hori, lehenik eta behin, Kasiodoro, Isidoro Sibiliakoa eta, batez ere, Boezio jakintsuek sustatu zuten, Pitagoras, Aristoteles eta Platonengandik musikaren ikuspegien transmisioa eta hedapena funtsezkoak izan baitziren Erdi Aroko pentsamendu musikalaren garapenean. Hala ere, jakintsuek, musikaren teorikoek eta Erdi Aroko konpositoreek beren aurreko greziar eta erromatarren idazkiak gaizki interpretatzen edo gaizki ulertzen zituzten. Erdi Aroko musikarien esku bizirik iraun zuten musika lan greko-erromatarrak falta zirelako gertatu zen hori, eta Isidoro Sibiliakoak (559 - 636) baieztatu zuen "soinuak gizakiak gogoratu ezean, hil egiten direla, ezin baitira idatzi", mende batzuk lehenago Antzinako Greziako notazio praktika sistematikoak ezagutu gabe. Hala ere, Gustave Reese musikologoak dio testu greko-erromatar askok oraindik ere eragina dutela mendebaldeko musika klasikoan, Erdi Aroko musikariek beren lanak irakurri ohi zituztelako, behar bezala egiten zuten ala ez alde batera utzita.
Hala ere, badira antzinako munduko musika jarraipen eztabaidaezin batzuk. Monofonia, inprobisazioa eta testuaren nagusitasuna bezalako oinarrizko alderdiak nabarmentzen dira, bai Goi Erdi Aroko musikan, bai antzinako ia zibilizazio guztien musikan. Greziar eraginen artean sartzen dira, bereziki, elizaren moduak (Aristoxeno eta Pitagorasen garapenen ondorengoak), afinazio pitagorikoaren oinarrizko teoria akustikoa eta tetrakordoen funtzio nagusia. Antzinako Greziako instrumentuek, hala nola aulos (mihizko instrumentu bat) eta lira (harpa txiki baten antzeko harizko instrumentu bat), orkestra sinfoniko baten egungo hainbat instrumentu sortu zituzten. Hala ere, Donald Jay Groutek adierazten du antzinako musikatik hasi eta Erdi Arokora arteko lotura ebolutibo zuzena sortzen saiatzeak ez duela oinarririk, ia soilik teoria musikal greko-erromatarrak eragin baitzuen, ez interpretazioak edo praktikak .
Erdi Aroa
Erdi Aroko musikaz hitz egiten denean, Mendebaldeko Europako musikari erreferentzia egiten zaio, Mendebaldeko Erromatar Inperioa 476an erori zenetik 1400 ingurura arte. Kantu monofonikoa, kantu laua edo gregorianoa ere deitua, forma nagusia izan zen 1100 ingurura arte. Monje kristauek Europako notazio musikalaren lehen formak garatu zituzten Eliza osoan liturgia estandarizatzeko. Musika polifonikoa (hainbat ahotsetan) kantu monofonikotik abiatuta garatu zen Behe Erdi Aroan eta Pizkundean, moteteetako ahots konplexuenak barne. Erdi Aroko lehen aldian, liturgia-generoko ahots-musika, nagusiki kantu gregorianoa, monofonikoa zen, eta ahots-lerro bakarra erabiltzen zuen akonpainamendurik gabe. Ahots-genero polifonikoak, ahots-melodia independente ugari erabiltzen zituztenak, Goi Erdi Aroan hasi ziren garatzen, eta nagusi izatera iritsi ziren XIII. mendearen amaieran eta XIV. mendearen hasieran. Erdi Aroko konpositore nabarmenen artean Hildegarda Bingengoa, Léonin, Pérotin, Philippe Vitrykoa, Guillaume Machautekoa, Francesco Landini eta Johannes Ciconia daude.
Erdi Aroko musika-tresna asko gaur egun existitzen dira, baina forma desberdinetan. Erdi Aroko instrumentuen artean, flauta, txirula gozoa eta hari pultsatuko instrumentuak nabarmentzen dira, lautea kasu. Organoaren lehen bertsioak eta biolina (edo vielle) ere bazeuden. Europan, Erdi Aroko instrumentuak bakarrik erabiltzen ziren, askotan bere burua bordoi-nota batez lagunduta, edo abestien tarte batzuetan. Gutxienez XIII. mendetik XV. mendera, instrumentuak haut (instrumentu zaratatsuak, kanpoan erabiltzekoak) eta bas (instrumentu isilagoak eta intimoagoak) moduan banatzen ziren. Zenbait instrumentuk, Erdi Aroko mundu islamiarretik hartuak izan ziren ekialdeko aurrekoengan sustraiak dituzte. Adibidez, rebab arabiarra Europako hari igurtzizko instrumentu guztien arbasoa da, lira bizantziarra, rebec eta biolina barne.
Pizkundea
Pizkunde garaia 1400 eta 1600 bitartean hedatzen da. Instrumentazioaren erabilera handiagoa, elkarri lotutako ildo melodiko ugari eta lehen tresna baxuen erabilera izan zituen ezaugarri. Dantza soziala orokortu egin zen, eta, beraz, dantzari laguntzeko musika-forma egokiak estandarizatzen hasi ziren. Garai horretan hasi ziren musika notazioa pentagrama batean eta musika notazioaren beste elementu batzuk eratzen. Asmakizun horrek musika-pieza baten konposizioa eta transmisioa bereiztea ahalbidetu zuen; idatzizko musikarik gabe, transmisioa ahozkoa zen eta transmititzen zen bakoitzean aldaketen mende zegoen. Partitura batekin, obra musikal bat konpositorearen presentziarik gabe interpreta zitekeen. XV. mendeko tipo mugikorren inprentaren asmakuntzak ondorio garrantzitsuak izan zituen musikaren kontserbaziorako eta transmisiorako.
Musika-tresna asko Errenazimendu garaian sortu ziren; beste batzuk lehendik zeuden tresnen aldaketak edo hobekuntzak ziren. Batzuk erabili dira gaur egunera arte; beste batzuk desagertu egin dira, garaiko instrumentuekin musika interpretatzeko soilik. Gaur egun bezala, instrumentuak metal, soka, perkusio eta egurrez egindako instrumentuetan sailka daitezke. Errenazimenduan, gremioetako profesionalek jo ohi zituzten metalezko instrumentuak, hala nola, haga-tronpeta, zurezko korneta, hagarik gabeko tronpeta eta sakabutxea. Harizko instrumentuak biola, rabel, lira, zarrabete, lautea, gitarra, zitara, bandora eta orphariona ziren. Klabikordioa eta klabizenbaloa ziren sokadun teklatuko tresnak. Perkusio tresnak triangelua, musugitarra, pandereta, kanpaiak, danbolina eta danbor mota ezberdinak ziren. Haize-instrumentuen artean, kanabera bikoitzeko txirimia (oboearen familiako lehen kideetako bat), kanaberazko txirula, gaita, zeharkako txirula, txirula gozoa, bajoia eta kromornoa zeuden. Baziren tutu soileko organoak, baina neurri handi batean elizetara mugatzen ziren, nahiz eta barietate eramangarriak egon. Inprentak tresnen deskribapenak eta zehaztapenak estandarizatzea ahalbidetu zuen, baita horiek erabiltzeko jarraibideak ematea ere.
Praktika-komuneko garaia
Praktika-komuneko garaia deitzen zaio tonalitate komuna sortu zenetik desegin zen arteko aroari. Normalki, bi mende eta erdiko garaia da, musika barrokoa, klasizismoa eta musika erromantikoa barnebiltzen duena.
Barrokoa
Musika barrokoaren ezaugarria da kontrapuntu tonal konplexua erabiltzea eta baxu jarraitu bat erabiltzea, musikaren azpian etengabe jotzen den doinu baxuko lerro bat. Musika konplexuagoa bihurtu zen aurreko aldi guztietako abesti sinpleekin alderatuta. Sonata formaren hastapenek canzonan forma hartu zuten, gaiaren eta aldakuntzen nozio formalizatuago bat bezala. Musikako disonantzia eta kromatismoa kudeatzeko bitarteko gisa, tonalitate maiorrak eta minorrak forma osoa hartu zuten.
Barrokoan zehar, klabikordioz eta hodi-organoz interpretatutako teklatuko musika gero eta ezagunagoa egin zen, eta biolinaren familiako harizko instrumentuek gaur egun ikusi ohi den forma hartu zuten. Opera, eszenaratutako drama musikal gisa, aurreko forma musikal eta dramatikoetatik bereizten hasi zen, eta kantata eta oratorioa bezalako forma bokalak ohikoagoak bihurtu ziren. Lehen aldiz, abeslariak musikari nota gehigarriak gehitzen hasi ziren.
Tenperamentu berdinaren inguruko teoriak modu orokorragoan hasi ziren praktikan jartzen, batez ere aukera kromatiko gehiago ematen zituelako fintzen zailak ziren teklatu-tresnetan. Nahiz eta J.S. Bachek ez zuen tenperamentua berdin erabili, piano moderno bat afinatu ohi den bezala, garai hartan ohikoa zen tonu-erdi sistemari esker bere Klabe ondo tenperatua posible izan zen.
San Pietro Val Lemina
San Pietro Val Lemina Italiako udalerri bat da. Turingo Hiri Metropolitanoan kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Musika klasiko
Barrokoa
Instrumentu barrokoek aurreko garaietako instrumentu batzuk (adibidez, zarrabetea eta txirula gozoa) eta tresna berri batzuk (adibidez, oboea, fagota, biolontxeloa, kontrabaxua eta fortepiano) zituzten. Aurreko garaietako instrumentu batzuk ez ziren erabiltzen, hala nola txirimia, zistroa, racketta eta zurezko korneta. Harizko instrumentu barroko nagusiak biolina, biola, biola d'amore, biolontxeloa, kontrabaxua, lautea, tiorba (sarritan baxu jarraitua jotzen zuena), mandolina, gitarra barrokoa, harpa eta zarrabetea dira. Haize-instrumentuak flauta barrokoa, oboe barrokoa, txirula gozoa eta fagota dira. Metalezko instrumentuak korneta, tronpa naturala, tronpeta naturala, serpentoia eta tronboia dira. Teklatu-instrumentuek klabikordioa, piano tangentea, klabizenbaloa, tutu-organoa eta, aurrerago, fortepianoa (pianoaren jatorrizko bertsioa) zituzten. Perkusio tresnak tinbalak, kutxa, pandereta eta kriskitinak ziren.
San Pietro Val Lemina
Mugakideak
San Pietro Val Leminak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Musika klasiko
Barrokoa
Musika barrokoaren eta bere ondorengo garai klasikoaren arteko desberdintasun garrantzitsu bat da multzo barrokoetan erabilitako instrumentu motak askoz ere estandarizazio txikiagokoak zirela. Multzo barroko batek teklatu-instrumentu mota desberdinetako bat (adibidez, hodi-organoa edo klabikordioa), hari-instrumentu gehigarriak (adibidez, laute bat), arkudun sokak, haize-zurezko eta haize-metalezko instrumentuak eta baxu jarraitua interpretatzen zuten instrumentu baxuen kopuru zehaztugabea (adibidez, biolontxelo bat, kontrabaxu bat, biola bat, fagot bat, serpentoi bat, etab.) izan zitzakeen.
Barrokoko ahots bilakaerak opera serioaren eta opera komikoaren gisako opera moten garapena barne hartu zuen, baita horrekin lotutako formak ere, hala nola oratorioak eta kantatak.
Garai honetako konpositore garrantzitsuenen artean daude Johann Sebastian Bach, Antonio Vivaldi, George Frideric Handel, Johann Pachelbel, Henry Purcell, Claudio Monteverdi, Barbara Strozzi, Domenico Scarlatti, Georg Philipp Telemann, Arcangelo Corelli, Alessandro Scarlatti, Jean-Philippe Rameau, Jean-Baptiste Lully eta Heinrich Schütz.
Klasizismoa
"Musika klasikoa" hitzak Erdi Arotik 2000ko hamarkadara arteko mendebaldeko musika artistiko guztia hartzen duen arren, Aro Klasikoa 1750eko hamarkadatik 1820koaren hasierara bitarteko mendebaldeko musika artistikoaren garaia izan zen, Wolfgang Amadeus Mozart, Joseph Haydn eta Ludwig van Beethovenen garaia.
Garai klasikoak konposizio, aurkezpen eta estilo arau asko ezarri zituen, baita pianoa teklatu instrumentu nagusi bihurtu zenean ere. Orkestra baterako beharrezkoak ziren oinarrizko indarrak neurri batean estandarizatu egin ziren (nahiz eta hurrengo mendeetan instrumentu sorta zabalago baten potentziala garatu ahala hazi egingo ziren). Ganbera-musikan, serenatentzako 8 edo 10 interprete arteko taldeak sartu ziren. Operak garatzen jarraitu zuen, Italian, Frantzian eta alemanieraz hitz egiten zen lurraldeetan. Opera buffak, opera komiko forma batek, ospea irabazi zuen. Sinfonia forma musikal gisa finkatu zen, eta kontzertua birtuosismoa erakusteko bide gisa garatu zen. Orkestrek jada ez zuten klabikordiorik behar (barroko estiloko continuum tradizionalaren parte izan zena) eta biolin jotzaile nagusiak zuzentzen zituen (orain concertino deitua).
Garai klasikoko musikariek barroko garaiko instrumentu asko erabiltzen jarraitu zuten, hala nola biolontxeloa, kontrabaxua, txirula gozoa, tronboia, tinbalak, fortepianoa (piano modernoaren aitzindaria) eta organoa. Instrumentu barroko batzuk erabilerarik gabe erori ziren bitartean (adibidez, tiorba eta racketta), instrumentu barroko asko gaur egun erabiltzen diren bertsioetan bihurtu ziren, hala nola biolin barrokoa (biolin bihurtu zena), oboe barrokoa (oboe bihurtu zena) eta tronpeta barrokoa, balbula normaleko tronpeta bihurtu zena. Garai klasikoan, orkestran erabilitako harizko instrumentuak eta ganberako musika, harizko laukoteak kasu, orkestraren harizko sekzioa osatzen duten lau instrumentu bezala estandarizatu ziren: biolina, biola, biolontxeloa eta kontrabaxua. Barroko garaiko harizko instrumentuak, hala nola trastedun arku-biolak, pixkanaka ezabatu ziren. Zurezko haizezko instrumentuak klarinete baxua, corno di bassetto, clarinette d'amour, klarinete klasikoa, xaramela, txirula, oboe eta fagota ziren. Teklatuko tresnak klabikordioa eta fortepianoa ziren. Klabikordioa baxu jarraituari laguntzeko erabiltzen zen 1750eko eta 1760ko hamarkadetan, baina mende amaieran erabiltzeari utzi zitzaion. Metalezko instrumentuen artean, buccena, ofikleidoa (serpentoi baxuaren ordezkoa, tubaren aitzindaria) eta tronpa naturala zeuden.
Haize instrumentuak findu egin ziren garai klasikoan. Mihi bikoitzeko instrumentuak, oboea eta fagota kasu, nolabait Barrokoan estandarizatu ziren bitartean, mihi bakarreko klarinete familia ez zen modu orokorrean erabili Mozartek orkestra, ganbera eta kontzertuetan bere papera handitu zuen arte.
Garai honetako konpositore nagusien artean daude Wolfgang Amadeus Mozart, Ludwig van Beethoven, Joseph Haydn, Christoph Willibald Gluck, Johann Christian Bach, Luigi Boccherini, Carl Philipp Emanuel Bach, Muzio Clementi, Antonio Salieri, eta Johann Nepomuk Hummel.
Lebern barrutia
Lebern barrutia Solothurn kantonamenduan dagoen Suitzako barrutia da. Bere hiriburua Grenchen da. 117,22 kilometro koadroko azalera du eta 44.165 biztanle.
Iruñeko espetxea
Iruñeko espetxea Nafarroako Iruñea hiriburuan dagoen espetxe bat da. Hiriburutik kanpo eta ipar-mendebaldean dago, Santa Luzia-Soltxate eremuan dago.
Musika klasiko
Erromantizismoa
Erromantizismoaren garaiko musikak, XIX. mendearen lehen hamarkadatik XX. mendearen hasierara arte gutxi gorabehera, arreta handiagoa jarri zion hedatutako ildo melodikoari, baita elementu adierazkor eta emozionalei ere, erromantizismoarekin batera beste arte forma batzuetan gertatu zen bezala. Forma musikalak garai klasikokoekin apurtzen hasi ziren (baita kodetzen ziren bitartean ere), nocturnoak, fantasiak eta preludioak bezalako piezak modu librean idatziz, non ez ziren ezagutzen edo minimizatzen gaien azalpenari eta garapenari buruz onartutako ideiak. Musika kromatikoagoa, disonanteagoa eta tonalki koloretsuagoa bihurtu zen, eta tonalitateen gaineko tentsioak areagotu egin ziren (forma zaharrenek onartutako arauei dagokienez). Abesti artistikoa (edo lied) heldutasunera iritsi zen garai honetan, opera handiaren eskala epikoak bezala, modurik nabarmenean Richard Wagnerren Eraztunaren zikloak hedatuak.
Iruñeko espetxea
2012ko ekainaren 18an martxan jarri zen, XX. mendean eta XXI. mendean Iruñeko espetxea izan zena hustu eta bertako presoak hona ekarri eta hura ordezkatu zuen.
Musika klasiko
Erromantizismoa
XIX. mendean, musika-erakundeak mezenas aberatsen kontroletik atera ziren, konpositore eta musikariek nobleziatik independenteak ziren bizitzak eraiki baitzitzaketen. Mendebaldeko Europako klase ertainek musikarekiko gero eta interes handiagoa zutenez, musika irakasteko, interpretatzeko eta babesteko erakundeak sortu ziren. Pianoa, garai honetan bere eraikuntza modernoa lortu zuena (metalurgian izandako aurrerapen industrialei esker neurri batean), oso ezaguna egin zen klase ertainaren artean, bere instrumentu honen eskaerak piano eraikitzaile asko ezproitu zituelarik. Orkestra sinfoniko asko sortu ziren garai honetan. Musikari eta konpositore batzuk momentuko izarrak izan ziren; beste batzuk, Franz Liszt eta Niccoló Paganini kasu, bi rolak bete zituzten.
Europako ideia eta erakunde kulturalak munduko beste leku batzuetara hedatzen hasi ziren. Halaber, goraldia izan zuen, batez ere aroaren amaieran, nazionalismoak musikan (kasu batzuetan, garai hartako sentimendu politikoen berri emanez); izan ere, Edvard Grieg, Nikolai Rimsky-Korsakov eta Antonín Dvořák, besteak beste, konpositoreek beren jatorrizko herrialdeetako musika tradizionalaren berri jaso zuten euren konposizioetan.
Garai erromantikoan, piano modernoak, tonu indartsuago eta iraunkorrago batekin eta erregistro zabalago batekin, soinu delikatuagoa zuen fortepianoaren lekukoa hartu zuen. Orkestran, dauden instrumentu eta sekzio klasikoak mantendu ziren (harizko sekzioa, haize-egurra, haize-metala eta perkusioa), baina sekzio hauek normalean handitu egin ziren soinu osoagoa eta handiagoa lortzeko. Adibidez, orkestra barroko batek bi kontrabaxu jotzaile izan zitzakeen bitartean, orkestra erromantiko batek hamar izan zitzakeen. "Musika adierazkorragoa bihurtu ahala, orkestra-paleta estandarra ez zen nahikoa aberatsa konpositore erromantiko askorentzat".
Wagner tuba, tronpen familiako kide aldatua, Richard Wagnerren Der Ring des Nibelungen zikloan agertzen da. Anton Brucknerren 7. sinfonian ere paper nabarmena du, eta Richard Strauss, Béla Bartók eta beste batzuen lan erromantiko berantiar eta modernista batzuetan erabiltzen da. Kornetak erregulartasunez agertzen dira XIX. mendeko partituretan, tronpetekin batera, arinagotzat jotzen baitziren, mendearen amaiera arte behintzat.
Garai honetako konpositore garrantzitsuenen artean Piotr Ilich Txaikovski, Frédéric Chopin, Hector Berlioz, Franz Schubert, Robert Schumann, Felix Mendelssohn, Franz Liszt, Giuseppe Verdi, Richard Wagner, Johannes Brahms, Alexander Scriabin, Nikolai Medtner, Edvard Grieg eta Johann Strauss II daude. Gustav Mahler eta Richard Strauss trantsizioko konpositoretzat hartzen dira, eta haien musikak elementu erromantiko berantiarrak eta modernista goiztiarrak konbinatzen ditu.