cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Taj Mahal
Kanpo dekorazioa
Mausoleoaren beheko hormetan marmolezko behe-oholak ageri dira, lore eta mahatsondoen behe-erliebeekin, lan bikaina nabarmentzeko leunduak izan direnak. Behe-oholak eta arkuen alboak harri erdi-bitxien inkrustazioekin apaindu dira, lore, fruitu eta mahatsondo marrazki oso estilizatuak osatuz. Inkrustatutako harriak marmol horia, jadea eta koloretako kuartzoa dira, hormen gainazalarekin lerrokatuta eta leunduta.
Barrualdea
Taj Mahaleko erdiko aretoak teknika tradizionaletatik haratago doan dekorazioa du, eta eskuzko artearen forma garaiagoekin lotzen du, urregintza eta bitxigintza kasu. Hemen, inkrustazioetarako erabiltzen den materiala ez da marmol edo jadea, harri bitxi eta erdi-bitxiak baizik, kanpoko dekorazio-elementu bakoitza islatuz.
Areto nagusia oktogonala da, eta edozein aldetatik sartzeko aukera badago ere, soilik hegoaldeko atea, lorategietarako norabidean, erabili ohi da. Barruko hormek, gutxi gorabehera, 25 m garai dira, eta horien gainean, eguzki motiboekin apaindutako barneko kupula izun bat eraiki zen. Zortzi arku zorrotzek zehazten dute espazioa lurraren mailan. Kanpoaldean bezala, arku erdi bakoitzari bigarren bat gainjartzen zaio paretan, garaiera erdian. Erdiko goiko lau arkuek, begiratokiak dituzten balkoiak osatzen dituzte kanporantz. Balkoi hauetako leiho bakoitzak marmolezko jali edo sareta bat dauka. Balkoietatik datorren argiaz gain, kanpoko kupularen izkina bakoitzetaki chhatrietatik sartzen denarekin osatzen da argiztapena.
Quinç
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 425 etxebizitza zeuden, 318 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 66 bigarren erresidentzia ziren eta 41 hutsik zeuden. 408 etxeak ziren eta 11 apartamentuak ziren. 318 etxebizitza nagusietatik 275 bere jabearen bizilekua ziren, 37 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 16 etxek bi zituzten, 41 etxek hiru zituzten, 65 etxek lau zituzten eta 194 etxek bost zituzten. 219 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 133 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 162 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Taj Mahal
Beste eraikinak
Multzoa almenadun hareharri gorriko hormez inguratuta dago. Ibaira ematen duen aldea zabalik dago. Hormetatik kanpo, zenbait mausoleo gehigarri daude, Shah Jahanen beste emazte batzuenak barne, eta hilobi handiago bat Mumtazen zerbitzari kutunarentzat.
Magneville
Magneville Frantziako udalerria da, Mantxa departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Mertensophryne lonnbergi
Mertensophryne lonnbergi Mertensophryne generoko animalia da. Anfibioen barruko Bufonidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Quinç
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Magneville
Biztanleria
2007an Magneville udalerrian erroldatutako biztanleak 269 ziren. Familiak 98 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (18 bakarrik bizi ziren gizonak eta 18 bakarrik bizi ziren emakumeak), 22 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 33 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 7 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Quinç
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 450 ziren, horien artean 356 aktiboak ziren eta 94 inaktiboak ziren. 356 pertsona aktiboetatik 349 lanean zeuden (195 gizon eta 154 emakume) eta 7 langabezian zeuden (3 gizon eta 4 emakume). 94 pertsona inaktiboetatik 37 erretiraturik zeuden, 34 ikasten zeuden eta 23 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Taj Mahal
Beste eraikinak
Sarrera nagusia (darwaza) nagusiki haitzurdinez eraikitako egitura monumental bat da, eta lehen enperadoreen arkitektura mogola gogorarazten duena. Bere arkuek mausoleoko arkuen forma islatzen dute, eta bere pishtaq arkuek hilobia apaintzen duen kaligrafia dute. Sabai gangatuek eta hormek diseinu geometrikoak dituzte, hareharrizko beste eraikinetan daudenak bezalakoak.
Magneville
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Quinç
Diru sarrerak
2009an Quins udalerrian 317 unitate fiskal zeuden, 797 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.871 euro zen.
Taj Mahal
Beste eraikinak
Sarreratik urrutien dagoen muturrean, hareharri gorriko bi eraikin handi daude, hilobiaren alboetara begiratzen dutenak. Eraikinen atzealdeak mendebaldeko eta ekialdeko hormekiko paraleloak dira. Mendebaldeko eraikina meskita bat da eta bestea jawab (erantzuna), oreka arkitektonikorako eraiki zela uste dena, agian gonbidatu etxe bezala erabilia izan zitekeen arren. Bi eraikinen arteko desberdintasunak, jawabeko mihrab baten falta (meskita baten horman dagoen nitxo bat Mekaruntz zuzendua) eta bere diseinu geometrikoko zoruak dira, meskitako zorua marmol beltzezko 569 otoitz tapizekin apaindua baitago. Meskitaren oinarrizko diseinua Shah Jahanek eraikitako beste batzuen antzekoa da, bereziki Masjid-i Jahān-Numā meskitarena, hiru kupulaz errematatutako gela luze bat baita. Garai honetako mogol meskitetan santutegi aretoa hiru gunetan banatzen dira: santutegi nagusia eta eta bi aldetan santutegi txikiagoak.
Magneville
Etxebizitza
2007an 148 etxebizitza zeuden, 105 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 22 bigarren erresidentzia ziren eta 21 hutsik zeuden. 142 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 105 etxebizitza nagusietatik 90 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 12 etxek bi zituzten, 20 etxek hiru zituzten, 24 etxek lau zituzten eta 48 etxek bost zituzten. 80 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 44 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 51 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Quinç
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 33 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Magneville
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Taj Mahal
Beste eraikinak
Eraikin hauek 1643an osatu ziren.
Hesperoptenus tickelli
Hesperoptenus tickelli Hesperoptenus generoko animalia da. Chiropteraren barruko Vespertilioninae azpifamilia eta Vespertilionidae familian sailkatuta dago
Magneville
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 160 ziren, horien artean 115 aktiboak ziren eta 45 inaktiboak ziren. 115 pertsona aktiboetatik 111 lanean zeuden (67 gizon eta 44 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 45 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Magneville udalerrian 120 unitate fiskal zeuden, 277 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.740 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
Karakal
Karakal (Caracal caracal) Caracal genero monotipikoko animalia da. Artiodaktiloen barruko Felinae azpifamilia eta Felidae familian sailkatuta dago.
Magneville
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Magneville udalerrian 27 nekazaritza-ustiategi zeuden, 828 hektarea erabiltzen.
Karakal
Ezaugarriak
Tamaina ertaineko felidoa da, 60-92 zentimetro luze da, 30 cm inguruko isatsa erantsi behar zaiolarik. Emeek 12 kilo pisatzen dute gehienez eta arrak 20 kg-ra irits daitezke.
Magneville
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Mantes-la-Jolieko barrutia
Mantes-la-Jolieko barrutia departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 264.269 biztanle ditu 825 kilometro koadrotan. Guztira 117 udalerri ditu. Bere hiriburua Mantes-la-Jolie da.
Taj Mahal
Lorategiak
Txahar bagh, erdiko lorategi handia, Babur lehen enperadore mogolak sartu zuen Indian, persiar lorategien tradizioan inspiratutako diseinu baten arabera, paradisuko lorategiak irudikatzeko asmoz. Mogol garaiko testu mistiko islamikoetan, paradisua lorategi ideal bezala deskribatzen da, oparotasunez betea. Urak funtsezko rola jokatzen du, lau ibai deskribatzen baititu erdialdeko iturri batetik sortzen, Eden lau zatitan banatuz. Lorategia ere, puntu kardinalen arabera (ipar, hego, mendebal eta ekialdean) banatzen da lau ataletan. Lorategiko atal bakoitza, hamasei lore-parterretan bidexkaz banatuta dago eta erdian marmolezko urmael goratu bat du sarreraren eta mausoleoaren artean, eraikinaren irudi islatua itzultzen duena.
Magneville
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Karakal
Ezaugarriak
Lehoi eta Pumen kolorekoa da, marroi leun uniforme batekoa. Zabela ingurua argiagoa du, zuri tonalidadera hurbilduz.
Taj Mahal
Lorategiak
Lorategi mogol gehienak forma angeluzuzenekoak dira eta erdian pabiloi bat dute. Taj Mahal ezohikoa da alde horretatik, eraikin nagusia, mausoleoa bera, mutur batean kokatzen baita. Baina berriki, Yamuna ibaiaren kontrako ibarrean Mahtab bagh (ilargi-argi lorategia) aurkitu izanak, beste interpretazio bat ahalbidetzen du, ibaia paradisuko “ibaietako bat” bihurtzeko moduan sartuz.
Quinç
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 5 igeltseroak, 1 margolaria, 2 zurginak, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
Karakal
Ezaugarriak
Afrikar katamotz bezala ezagutua den animalia izanda ere (bere antzekotasunengatik), ez dago katamotzarekin estuegi harremanduta, arraroa bada ere Serbalarekin lotura estuagoak ditu
Mertensophryne loveridgei
Mertensophryne loveridgei Mertensophryne generoko animalia da. Anfibioen barruko Bufonidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Taj Mahal
Lorategiak
Lorategien marrazkiak eta ezaugarri arkitektoniko nagusiek, hala nola iturriak, marmolezko eta adreiluzko bidexkak, material bereko eskantzuak (Shalimar lorategien antzekoak), iradokitzen dute Ali Mardan ingeniariak berak diseinatutakoak izan daitezkeela. Lorategiaren deskribapen zaharrenek bere landaretza oparoa aipatzen dute, arrosadi, lilipa eta fruta-arbolen ugaritasunarekin.
Mogol Inperioaren indarra jaitsi zen heinean, Taj Mahal eta bere lorategiek garrantzia galtzen joan ziren. XIX. mendearen amaieran, Britainiar Inperioak Indiaren hiru bostenak baino gehiago kontrolatzen zituen, eta Taj Mahalaren administrazioa hartu zuen bere gain. Paisaia nahi bezala aldatu zuten, Londresko lorategien antz handiagoa emateko.
Eraikuntza
Taj Mahalaren eraikuntza mausoleoaren zimenduekin hasi zen. «12»«».000 m2 inguruko azalera induskatu eta hondakinekin bete zen, ibaiaren filtrazioak murrizteko. Eremu guztia ibaiertzeko mailaren gainetik ia 15 m altxatu zuten. Taj Mahalek 60 m garai inguru da, eta kupula nagusiak 20 m diametro eta 25 m garai. Mausoleoaren inguruan putzuak zulatu ziren maila freatikoa aurkitu arte, eta harriz eta hondakinez bete ziren zimenduen oinarriak eratuz. Putzu ireki bat utzi zen inguruetako maila freatikoaren aldaketa aztertu ahal izateko.
Garai hartan ohikoak ziren banbuzko aldamioak erabili beharrean, langileek adreiluzko aldamio erraldoiak eraiki zituzten, bai kanpotik eta bai mausoleoaren hormen barrutik.
Marmola eta bestelako materialak Agratik obrara eramateko, 15 km luzeko lurrezko arrapala bat eraiki zen. Garaiko erregistroen arabera, bloke handiak garraiatzeko, espresuki eraikitako gurdiak erabili ziren, 20 edo 30 idiko taldeek tiratua. Blokeak posizioan jartzeko, zurezko zutabe eta habeen gainean muntatutako txirrika-sistema konplexu bat behar izan zen. Energia idi eta mandoek ematen zuten.
Uste denez, 1.000 elefante baino gehiago erabili ziren eraikuntzako materialak garraiatzeko eta 22.000 langile, margolari, brodatzaile eta harginen ahaleginak behar izan ziren. India eta Asia osoko materialekin eraiki zen: marmol zuri zeharrargia Makrana hiritik (Rajasthan), jaspea Punjab eskualdetik, Txinako jadea eta kristala Txinatik, turkesa Tibetetik, lapis lazulia Afganistandik, zafiroa Sri Lanka uhartetik eta kornalina Arabiatik. Guztira, hogeita zortzi harribitxi eta erdi-bitxi mota sartu zituzten marmol zurian.
Izenaren jatorria
«Taj» hitza persieratik dator, hau da, mogol gorteko hizkuntzatik, eta «koroa» esan nahi du; «Mahal», berriz, Mumtaz Mahal izendapenaren aldaera labur bat da, «Jauregiko lehen dama» esan nahi duena, hala esaten baitzioten Arjumand Banu Begum andreari, hau da, Shah Jahanen emazteari. Taj Mahal izenak «Mahalen koroa» adierazten du. 1663an, François Bernier frantses filosofo, sendagile eta bidaiariak eraikina «Tage Mehale» gisa aipatu zuen, hau da, izena hindi ahoskeraren arabera esana; euskaraz «Tatx Maal» izango litzateke.
Italiar arkitektoa
Taj Mahalen inguruko mito edo kondairetako bat da Geronimo Veroneo izeneko veneziar arkitekto batek egin zuela eraikuntzaren proiektua. Italiar hori Agran bizi izan omen zen zenbait urtez eta Lahoren hil omen zen 1640an. Mito hori batez ere italiar irakasle batzuk hedatu zuten, berentzat aldarrikatu nahirik Taj Mahalen arrandiatasuna, baina italiar arkitektoaren istorioa lehenik Sebastian Manrique izeneko agustindar lekaide espainiar batek zabaldu zuen; dirudienez, lekaide hori Indiara joana zen, mogol agintariek Lahoren atxilo hartua zeukaten beste agustindar lekaide bat askatzeko asmoz. Han, dirudienez, Geronimo Veroneoren testamentu betearazlea ezagutu omen zuen, Joseph de Castro izeneko beste lekaide bat. Hark azaldu omen zion veneziar bitxigile haren istorioa, itsasontzi portuges batean etorria, Lahoren hil zena eta Agrako Padres Santos Hilerri Erromatar Katolikoan lurperatua izan zena.
Hori da bai Geronimo Veroneok, bai Sebastian Manriquek Indiarekin duten lotura bakarra, baina ez du besterik frogatzen, ezpada biak Indian bizi izan omen zirela, Taj Mahal eraikitzen ari zen bitartean. Gainera, Geronimo Veroneoren izena ez da ageri garai hartako persiar iturrietan, xehetasun handiz eman zutenak Taj Mahalen eraikuntzan lan egindako eskulangileen berri. Garai hartan Indian ibilitako europar bidaiariek Geronimo Veroneo aipatzen dute soilik bitxigile gisa.
Taj Beltza
Tradizio herrikoi zahar baten arabera, Yamuna ibaiaren beste aldean beste mausoleo bat eraikitzea aurreikusi zen, marmol zuriaren ordez beltza erabilita. Kondairak iradokitzen duenez, Aurangzeb semeak Shah Jahan tronutik kendu zuen bertsio beltza eraiki baino lehen, eta ibaiaren bestaldean aurkitzen diren marmol beltzaren hondarrak bigarren mausoleoaren oinarri amaitu gabeak dira.
Glaucidium albertinum
Glaucidium albertinum Glaucidium generoko animalia da. Hegaztien barruko Strigidae familian sailkatua dago.
Taj Mahal
Taj Beltza
Berriki egindako azterketa batzuek, ordea, hipotesi hori gezurtatu dute eta Taj Mahalen diseinuari buruzko argi berria sortu dute. Beste hilobi mogol handi guztiak lorategietan kokatzen ziren, gurutze bat osatuz, erdian mausoleoa zutela. Taj Mahal, aldiz, mutur batean mausoleoa duen «T» handi baten moduan eraiki zen. Ibaiaren beste aldeko ertzean dauden aurrien aztarnak, ordea, diseinua hedatu egiten du, gurutze eskema osatu arte, non ibaia chahar bagh baten erdiko kanal bihurtzen baitzen. Dirudienez, kolore beltza bertan utzita zeuden marmol zurien gainean denborak egiten duen ekintzaren ondorioa da. Arkeologoek «Mahtab Bagh» edo «ilargiaren lorategia» deitu izan dute bigarren Taj inoiz eraiki ez zen hori.
Shah Jahanen hilobi asimetrikoa
Shah Jahanen hilobia eta zenotafioa Taj Mahalen barruan kokatu zituen Aurangzebek, enperadore mailari zegokion mausoleo propio bat eraiki beharrean. Simetriaren haustura hori Aurangzeben maltzurkeriari edo axolagabekeriari leporatu izan zaio. Alabaina, haren aitona-amonak antzeko konfigurazio asimetrikoa zuen mausoleoan lurperatuta zeuden.
Shah Jahanen semea gizon errukitsua zen, eta islamak ez zuen inolako erakuskeriari nahi izaten, batez ere hileta kontuetan; horren ondorioz, hilkutxa bat erabili ordez, ohikoa zen hil oihal bat erabiltzea, hildakoak ehorzteko.
Karakal
Elikadura
Erbiak, karraskariak, damank, txakal bakartiak eta antilope txikiak edo kumeak ehizatzen dituen arren, gogokoen dituen harrapakinak hegaztiak dira.
Taj Mahal
Shah Jahanen hilobi asimetrikoa
Liburu islamiarrek azaltzen dutenez, hilobia hilkutxetan egitea «alferrikako gastua» da, «gosez daudenak elikatzeko edo behartsuak laguntzeko hobeki erabil daitekeena». Aurangzeben ikuspegiaren arabera, Shah Jahanentzat mausoleo bat eraikitzea diru xahutze bat izango zen. Beraz, aita Mumtaz Mahalekin batera lurperatu zuen, beste arazorik gabe.
Karakal
Elikadura
Hegaztiak airean ere harrapatzeko trebetasun handia erakutsi dute, horretarako 3 metroko jauzi bertikalak emateko gai dira. Beste batzuetan zuhaitzetako adaburuetako kabiak ere erasotu egiten ditu, antzaz, arranoetako kabiak ere ez dira eraso hauetaz libratzen.
Quinç
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Quins udalerrian 85 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.479 hektarea erabiltzen.
Karakal
Biologia eta ekologia
Ugalketa garaian izan ezik, animali bakartiak dira. 69-81 egun bitarteko ernaldiaren ostean 1-6 kume bitarte erditzen ohi ditu emeak, sarritan 3 izanik. Gatibotasunean 17 urtez bizi dira, batzuetan 19 urtetara iritsiz.
Karakal erraz etxekotu daitezken animaliak dira, eta sarritan erabili ohi dira bere ehiza doaiak gizakien (bere jabeen) mesedetarako. Horren aitzakiz, duela askotik hona gogor ehizatu den felidoa da, batez ere etxekotu ahal izateko.
Arbeteta
Arbeteta Guadalajarako udalerria da, Señorío de Molina-Alto Tajo eskualdean dagoena.
Stachyostoma
Stachyostoma Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Stachyostoma psilodoxa da.
Leonardo DiCaprio
Leonardo Wilhelm DiCaprio (Los Angeles, 1974ko azaroaren 11 - ), estatubatuar aktorea da. 2016ko otsailaren 28an, bere estreinako Oscar saria irabazi zuen Gizonezko aktore onenaren sailean The Revenant filmagatik.
Arbeteta
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 35 biztanle zituen.
Quinç
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Karakal
Iraute egoera
Asko ehizatu den animalia da karakala, hil baino gehiago etxekotu ahal izateko; bai ehiztarien laguntzaile bihurtuz bai eta etxeetako maskota bihurtzeko ere. Beraz, espezie hau babestuta aurkitzen da bere hedapen geografikoan.
Quinç
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Taj Mahal
Langileen mutilazioa
Kondaira ugarik azaltzen dituzte Shah Jahanek mausoleoa eraikitzearekin zerikusia zuten langile askori eragindako heriotza, zatiketa eta mutilazioak. Agian, historia errepikatuena da enperadoreak arkitekto eta dekoratzaile onenak eskura izan zuenez, lana amaitu ondoren, eskuak moztu eta itsutu egiten zituela, Taj Mahalen nagusitasuna zalantzan jar zezakeen monumenturik eraiki ez zezaten. Erreferentzia errespetagarri bakar batek ere ez du, ordea, hipotesi hori oinarritzen.
Karakal
Iraute egoera
Egun animali hau ez dago desagertzeko arriskuan, Asia ertaineko azpiespeziea izan ezik, hori bai arrisku bizian dagoelarik. Baina oro har, Afrikako kontinentean eta Afrikatik hurbil dagoen Asian zehar oso hedatua dagoen felidoa da.
Azpiespezieak
Karakalak gutxienez bederatzi azpiespezie ditu:
Rhabdoblennius rhabdotrachelus
Rhabdoblennius rhabdotrachelus Rhabdoblennius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Blenniidae familian.
Quetzalcoatlus
Quetzalcoatlus northropi Ipar Amerikako Kretazeo amaierako (Maastrichtiar etapa) pterosauro bat da, eta inoizko hegazti ezagunenetako bat. Azhdarchidae familiako kidea da; hortzik gabeko pterosauro aurreratuen familia horretako kideek ohi ez bezain lepo luze eta indartsuak dituzte. Izena Mesoamerikako Quetzalcoatl suge jainkoarenetik datorkio.
Taj Mahal
Lapurtutako elementuak
Legenda ugari egon izan da Taj Mahaleko elementu lapurtuei buruz. Egia izan daiteke elementu batzuk hondatu egin direla denborarekin, baina lapurreta kontuak kondaira hutsak dira.
Gisors
Biztanleria
2007an Gisors udalerrian erroldatutako biztanleak 11.677 ziren. Familiak 4.751 ziren, horien artean 1.646 pertsona bakarrekoak ziren (615 bakarrik bizi ziren gizonak eta 1.031 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.234 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.353 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 518 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 5.168 etxebizitza zeuden, 4.841 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 81 bigarren erresidentzia ziren eta 247 hutsik zeuden. 2.497 etxeak ziren eta 2.582 apartamentuak ziren. 4.841 etxebizitza nagusietatik 2.052 bere jabearen bizilekua ziren, 2.679 alokairuan okupaturik zeuden eta 109 doan lagata zeuden; 379 etxek gela bat zuten, 691 etxek bi zituzten, 1.197 etxek hiru zituzten, 1.201 etxek lau zituzten eta 1.373 etxek bost zituzten. 2.890 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 2.531 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.202 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 7.272 ziren, horien artean 5.393 aktiboak ziren eta 1.879 inaktiboak ziren. 5.393 pertsona aktiboetatik 4.663 lanean zeuden (2.527 gizon eta 2.136 emakume) eta 730 langabezian zeuden (324 gizon eta 406 emakume). 1.879 pertsona inaktiboetatik 503 erretiraturik zeuden, 628 ikasten zeuden eta 748 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Gisors udalerrian 4.931 unitate fiskal zeuden, 11.494 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.937 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 629 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 13 janari enpresak ziren, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 35 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 46 eraikuntza enpresak ziren, 182 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 14 garraio enpresak ziren, 55 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 6 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 36 finantziazio enpresak ziren, 36 higiezinen enpresak ziren, 75 zerbitzu enpresak ziren, 81 administrazio publikoko enpresak ziren eta 45 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 172 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 11 banku bulegoak, 2 funerariak, 20 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 5 autoeskolak, 6 igeltseroak, 8 margolariak, 5 zurginak, 11 iturginak, 8 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 14 ile apaindegiak, 4 albaitariak, 6 aldi baterako lan enpresak, 38 jatetxeak, 14 higiezinen agentziak, 5 tintoreriak eta 5 apaindegiak.
Taj Mahal
Lapurtutako elementuak
Galera faltsu hedatuenen artean, hauek nabarmentzen dira:
Gisors
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 100 establezimendu komertzialetatik, 5 supermerkatuak, 4 brikolaje denda handika, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 11 okindegiak, 4 harategiak, 2 arraindegiak, 4 liburu dendak, 21 arropa dendak, 7 etxerako tresna dendak, 8 zapata-dendak, 5 elektrotresna dendak, 6 altzari dendak, 2 kirol-dendak, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 5 drogeria, 3 lurrin-dendak, 2 bitxi-dendak eta 7 lore-dendak ziren.
Taj Mahal
Lapurtutako elementuak
Hala ere, mendeetan galdu ziren beste elementu batzuk, besteak beste:
Taj Mahal eraisteko britainiarren plana
Sarritan errepikatutako istorio batek kontatzen du William Bentinck Indiako gobernadoreak, 1830eko hamarkadan, Taj Mahal eraisteko eta haitzurdina saltzeko asmoak izan zituela. Mitoaren bertsio batzuetan, eraispen lantaldea prest zegoen lanean hasteko, baina ez zen lanari lotzera iritsi, Bentinck ez baitzen gai izan proiektua finantza ikuspegitik bideragarri egiteko. Ez dago garai hartako frogarik plan horri buruz. Kondaira XIX. mendearen amaieran zabaldu zen, Bentinck bere utilitarismo setatiagatik behin eta berriz kritikatzen zutenean, eta Lord Curzonek bere burua Indiako ondarearen salbatzaile gisa aurkeztu eta nabarmentzen zuenean monumentuaren aurreko arduradunek ardura gabe jokatu zutela mantentze lanetan.
Gisors
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Gisors udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu laburretarako ospitale 1, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, osasun-zentro 1 bat, 5 botika eta 2 anbulantzia zegoen.
Taj Mahal
Shivaren tenplua
Institute for Rewriting Indian History (Indiako Historia Berridazteko Institutua) erakundeko lehendakari Purushottam Nagesh Oakek behin eta berriz esan izan du Taj Mahal tenplu hindu bat izan zela, Shiva jainkoaren adbokazioaz egina, eta Shah Jahanek usurpatu eta birmoldatu egin zuela. Haren arabera, tenpluaren jatorrizko izena «Tejo Mahalaya» zen, eta gero «Taj Mahal» bihurtu zen, ustelkeria fonetikoaren bidez.
Gisors
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 3 haur-eskola eta 5 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Gisors udalerrian 3 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, hezkuntza orokorreko lizeo bat zegoen. eta lizeo teknologiko bat zegoen.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.484 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 914 eta lizeo teknologikoetan 368.
Taj Mahal
Shivaren tenplua
Oakek dio, halaber, Humayun, Akbar eta Itimiad-u-Dallah-en hilobiak, Erromako Vatikanoa, Mekako Kaaba, Stonehenge eta Indiako «eraikin historiko guztiak» tenplu edo jauregi hinduak izan zirela. Geroago, esan zuen Taj «ez zela» Shivaren tenplua, Rajputeko errege baten jauregia izan zitekeela. Nolanahi ere, Shah Jahanek lapurtutako eta hilobi gisa egokitutako monumentu hindu bat zela salatzen zuen. Halaber, Oakek zioen Mumtaz ez zegoela han lurperatuta.
Oakek ziurtatu zuen, halaber, Taj Mahalen eraikuntzari buruzko garaiko testigantza ugariak, Shah Jahanen finantza erregistro izugarriak, lanari buruzko zuzentarauak barne, iruzurrak zirela, hindu jatorria ezkutatzeko eginak.
Gisors
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
Gisors udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.
Taj Mahal
Shivaren tenplua
Demanda judizialak hasi zituen zenotafioak ireki eta eraikinaren oinarrietako harlangaitz zati bat eraisteko, zeren eta «hilobi faltsu» eta «gela zigilatu» haietan Shivaren edo beste monumenturen bati dagozkion zenbait elementu ezkutatu baitziren.
Gisors
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Taj Mahal
Shivaren tenplua
Adituek ez dituzte onartzen Oaken akusazioak, baina nazionalismo hinduistak maiz erabili izan ditu mito horiek.
Springtown (Texas)
Springtown Texasko hiri bat da. Parker konderrian kokatua dago. 2010ean 2,658 biztanle zituen, 7.73 kilometro koadrotan banatuta.
Taj Mahal
Shivaren tenplua
Bost urte geroago, 2005ean, Allahabad Auzitegi Gorenak baztertu egin zuen antzeko eskaera bat, kasu hartan Amar Nath Misrah predikari eta gizarte langileak aurkeztua; demandan eskatzen zuen aitortzea Taj Mahal Parmar Dev hindu erregeak eraiki zuela, 1196. urtean.
Taj Mahalen ikusmenak
Mendeetan zehar, Taj Mahalek bidaiarien, idazleen eta mundu osoko pertsona ospetsu askoren prosa inspiratu du, monumentuak sortzen duen karga emozional handia nabarmenduz:
Hidden Lake (Colorado)
Hidden Lake Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Boulder konderrian dago, Colorado estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Ware Place (Hego Carolina)
Ware Place Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Greenville konderrian dago, Hego Carolina estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Cutter (Arizona)
Cutter Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Gila konderrian dago, Arizona estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Sphenocrates
Sphenocrates Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Crocanthes aulodocha da.
Real Jaén Club de Fútbol
Real Jaén Club de Fútbol futbol talde andaluziarra da, 1929an Jaén hirian sortutakoa. 1950. hamarkadan hiru denboraldi egin zituen Lehen mailan.
Historia
Juan Nogales Martínez medikuak sortu zuen Jaén FC 1922an. Hirian bazen Unión Deportiva taldea ere baina jaendarrek nahiago zuten Jaén FC sortu berria. 1929an taldea birsortu zen Sociedad Olímpica Jiennense izenarekin eta hirugarren erregionalean hasi zen jokatzen.
1943an Hirugarren mailara igo zen eta 1944ean La Victoria estadioa inauguratu zuen. 1947an hartu zuen gaur egungo Real Jaén izena. 50. hamarkadan taldeak gora egin zuen eta bi urtetan jarraian igoera lortuz 1953-54 denboraldian Lehen mailan jokatu zuen, bai eta 1956 eta 1958 artean ere. Handik aurrera bigarren B maila eta hirugarren artean ibili zen.
Azken urteetan play-offak jokatzen ibili ondoren 2013an Bigarren B mailako txapeldun izan eta Bigarren A mailara igotzea lortu zuen. Azken partidan ordea Alavésen aurka galdu eta berriz ere bigarren B mailara itzuli zen. 2017an maila galdu zuen eta Hirugarren mailara itzuli da.
Datuak
2021-22 barne:
Irabazitako txapelketak
1952-53, 1955-56 1995-96, 2012-13 1951-52, 2008-09
Ertzilla dorrea
Ertzilla dorrea Bermeon arrantzaleen museoa egoitza duen eraikina da. XV. mendearen bukaeran eraiki zen. Defentsarako elementuak izan arren egoitzatasuna nabarmentzen da. Hiribilduko harresiaren leku estrategikoan kokatzen da, Bermeoko portu txikiko labarraren gainean. 1944. urtean Nazio-monumentua izendatu zen eta 1947. urtean Bizkaiko aldundiak eskuratu zuen. Alonso Ertzilla Zuñiga bertan jaio zen eta urte luzez bertan bizi izan zen.
Eraikina
Zama-horma lodiek eraikinaren gotorlekutasuna adierazten dute. Beraien aparejua ezberdina da kasu bakoitzean, hala nola fatxada nagusian hareharri landu urri-urrikoa da; eta Torronterora ematen duena material berekoa da baina irregular eta zakarragoa; eta bigarren mailakoak, patiora ematen dutenak edo atxikitako eraikinak dituztenak harri-hormakoak dira.
Erreferentziak
Arrantzaleen museoan eraikinaren inguruko liburuxka
Iñaki Begiristain
Iñaki Begiristain Albisu (Borda baserria, Altzo, Gipuzkoa, 1922ko irailaren 14a - Alegia, Gipuzkoa, 1984ko ekainaren 13a) idazle, euskal antzerkigile, txistu egile, euskaltzale eta Alegiako hainbeste ekimenen bultzatzaile izan zen. Berean eta inguruko herrietan antzerki taldeak sortzearen aldeko lana egin zuen.
Biografia
XX. mendearen hirurogeiko hamarkadaren bigarren erdian, txistularientzako txistuak behar zirela eta, musika tresna horiek fabrikatzen hasi zen, era autodidaktikoan. Hasiera batean lagun batzuen laguntza izan zuen, eta ingurunean aurkitzen zituen materialak erabiltzen zituen. Hala eta guztiz ere, data zehatzik ez dakigun arren, makina-erreminta batzuk erosi zituen, horien artean tornu bat, eta ebano egurrezko txistuak egiten hasi zen. 1980an urtean ehun ale inguru fabrikatzera iritsi zen.
Iñaki Begiristain kultura herrikoiaren sustatzailearen eredu ona da, bere artisau gaitasunak txistuen fabrikazioan erabiltzen jakin baitzuen. Alegiako kulturetxeak bere izena du.
Tercé
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 445 etxebizitza zeuden, 424 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 438 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 424 etxebizitza nagusietatik 355 bere jabearen bizilekua ziren, 62 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 13 etxek bi zituzten, 42 etxek hiru zituzten, 109 etxek lau zituzten eta 259 etxek bost zituzten. 357 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 140 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 260 etxetan bat baino gehiago zituzten.
San Hedwig katedrala
San Hedwig katedrala (alemanez St. Hedwigs-Kathedrale) Alemaniako Berlin hiriburuaeren erdigunean dagoen katedral katoliko bat da. Bebelplatz enparantzan kokatua dago.
Tercé
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
San Hedwig katedrala
XVIII. mendean Frederiko II.a Handiaren erregealdian eraikia eta 1773an ofizialki irekia izan zen. 1938ko Kristal hautsien gauaren ondorengo egunean katedral honetako Bernhard Lichtenberg dean katolikoak juduen alde publikoki otoi egin eta naziek espetxeratua izan zen, Dachauko kontzetrazio-esparruan hil zelarik.
1943ko Berlingo bonbardeaketen ondorioz katedrala erabat suntsitua gelditu zen, 1952-1963 bitartean berreraikia izan zelarik.
Tercé
Diru sarrerak
2009an Tercé udalerrian 424 unitate fiskal zeuden, 1.103,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.136 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 20 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 zurgina, 1 ile apaindegia eta 2 jatetxeak.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 altzari denda zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Xenoglaux loweryi
Xenoglaux loweryi Xenoglaux generoko animalia da. Hegaztien barruko Strigidae familian sailkatua dago.
Hesperoptenus tomesi
Hesperoptenus tomesi Hesperoptenus generoko animalia da. Chiropteraren barruko Vespertilioninae azpifamilia eta Vespertilionidae familian sailkatuta dago
Sarah Siddons
Sarah Siddons (1755eko uztailaren 5a; 1831ko ekainaren 8a) aktore galestarra izan zen, XVIII. mendeko antzezlerik onenetakoa. Oso ezaguna izan zen Shakespearek sortutako pertsonaiak bikain antzezteagatik, eta berariaz Lady Macbeth.
Gazte sasoia
1774an Sarahk aurreneko lan garrantzitsua osatu zuen, Thomas Otwayren Venice Preserved obrako Belvidera pertsonaiarena: horrek David Garrick aktore eta enpresari ospetsuaren arreta deitu zuen, eta Drury Laneko Erret Antzokirako atea zabaldu. Baina eskaini zizkioten aukerak antzuak gertatu ziztzaizkion, eta 1777an probintzietan dabil aktore; hurrengo sei urtean hala ibiliko da, harik eta 1782an Drury Lanera itzultzeko aukera izan zuen arte. Orduko horretan ez zion alferrik pasatzen lagako izandako eskaintzari.
Drury Lane
Lady Macbeth pertsonaia antzeztu ostean bere sasoiko aktore onenetakotzat jo zuten. Jarrain datoz Desdemona, Ophelia, Rosalind... Drury Laneko izar distiratsuena zen harrezkero, eta jarraiko 20 urtean erreferentzia nagusiena Londresko antzerkian. Jende ezagun askok tratatu zuen Sarah; hor dira aldi hartako artista, idazle edo politikoak: Samuel Johnson, Edmund Burke, Hester Thrale, edo William Windham besteak beste.
1802an Drury Lane laga zuen, eta noizean noiz Covent Gardenen aritu zen. Azkenik, baina ez betiko (gerora hainbatetan aritu baitzen saio txikitan), 1812ko ekainaren 29an, hartu zuen erretiroa; jakina, Lady Macbeth izan behar zuen horretarako aukeratu zuen pertsonaiak. Txalo zaparrada itzela izan zen eta agurtzeko egin zuen solasak zortzi minutu iraun zuen.
Sarah Siddons 1831n hil egin zen Londresen eta Saint Mary hilerrian lurperatu zuten (Paddington Green).
Reynolds margolariaren portreta
Joshua Reynolds margolariarena da Mrs. Siddons as the Tragic Muse (Siddons anderea, Antzerkiko Musa) erretratu ezaguna, 1784an sortua (ikus ondoko margoa). Itxura batean Joseph L. Mankiewicz zinema zuzendariak, lana ikusitakoan, All About Eve filmak zelan hasi behar zuen asmatu zuen. Aurreneko eskenak alegiazko elkarte batera garamatza, Sarah Siddons Elkartera alegia, eta halako batean hor ageri da Reynoldsen lana, Bette Davis eta Marilyn Monroe alde banatan. Filmaren akabuan ostera ere agertuko da portreta, orain Anne Baxter lagun daukala.
Joxerramon Iruretagoiena
Joxerramon Iruretagoiena, ezizenez Izeta II.a (Aia, Gipuzkoa, 1967ko martxoaren 12a) gipuzkoar harri-jasotzaile bat da.
Biografia
Sega-jokoan aritu izan zen gaztetan baina gero harriari ekin zion. Aurreneko apustua 1994an jokatu zuen Azpeitin jokatu zuen Landarbideren aurka eta erraz irabazi zuen. 150 txapelketatik gora irabazi zituen eta erretiratu zenean hamasei errekor zituen, batez ere 100 eta 138 kiloko harri kubikoarekin. Igeldoko harriarekin ere nagusi izan zen, 19 aldiz jarraian parte hartu eta bederatzi garaipen eta hamar bigarren postu egin baitzituen.
Erretiratzeko 50-50-50 marka egin zuen Zarautzen, hau da, 50 urte beteta 100 kiloko kubikoari 50 jasoaldi eta 100 kiloko zilindrikoari 50 jasoaldi.
Argecilla
Argecilla Guadalajarako udalerria da, La Alcarria eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 71 biztanle zituen.
Arrantzaleen museoa
Arrantzaleen museoa Bermeon (Busturialdea) arrantzaleei eta itsasoari eskainitako museo da. Ertzila dorretxean kokatuta dago.
Ikusgai
Arrantzaleen bizimodua, lan tresnak eta teknikak soilik erakusten dituen museo bakarrenetakoa da mundu osoan. Beste gai asko ikus daitezke, kostaldearen eta euskal arrantza-portuen deskribapena; arrantzaleen bizimodua eta ohiturak; arrantzaleen gremio-elkarteak; arrantzarako eta nabigaziorako historian erabili izan diren itsasontziak eta teknikak. Dorrearen eta bermeotarren historia ere aretoetako batean agertzen da islatuta.
Paulino Martínez
Paulino Martínez Barredo (Trespaderne, 1952ko abuztuaren 31 - ) bizkaitar txirrindulari ohia da. Olinpiar Jokoetan hartu zuen parte 1976an, besteak beste.
Highpoint (Ohio)
Highpoint Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Hamilton konderrian dago, Ohio estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Paulino Martínez
Burgosen jaioa izan arren, Bizkaian egin zuen bere ibilbidea. Profesionaletan ez zuen garipenik lortu
Palmaresa
1978
Sclerophantis
Sclerophantis Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Sclerophantis cyanocorys da.
Spring Valley Village (Texas)
Spring Valley Village Texasko hiri bat da. Harris konderrian kokatua dago. 2010ean 3,715 biztanle zituen, 3.33 kilometro koadrotan banatuta.
Rambouilleteko barrutia
Rambouilleteko barrutia departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 214.219 biztanle ditu 953 kilometro koadrotan. Guztira 81 udalerri ditu. Bere hiriburua Rambouillet da.
Las Batuecas
Las Batuecas Salamancako probintzian dagoen harana da, Espainian. Harana La Alberca udalerrian dago. 2000 urteko apirilaren 27an, kultura-ondare izendatu zuten, leku historikoaren kategorian. Urte beretik Las Batuecas-Sierra de Francia Natura Parkearen barruan dago.
Geografia
La Alberca udalerrian kokatuta dago eta izena bertan dagoen ibaiaren izenetik dator, hau da, Batuecas ibaiatik. Ibai hau haranaren goi aldean sortzen da eta, ondoren, Cáceresko probintzian sartzen da, Las Mestas herritik. Batuecas ibaia Ladrillar ibaiaren emaria da eta hau Alagón ibaiarena.
Landaretza
Aberatsa da espezien aldetik. Hona hemen batzuk:
Fauna
Asko dira ere:
Las Batuecas literaturan
Lan desberdinetan protagonismo berezia izan du haran honek:
Fugitivos del paraiso
Fugitivos del paraíso Doctor Deseo musika taldearen hirugarren diska da, 1992. urtean taldeak argitaratutakoa.
Grabaketa eta abestiak
Disketxea aldatu zuten, Oihuka-rekin atera zuten eta Elkarren estudiotan grabatu, Lasarte-Orian. Diska honetan ere kolaborazio garrantzitsuak izan zituetzen, Karlos Jimenez, Aitor Gorosabel (Su Ta Gar), Petre Bucataru, Mikel Balkarlos eta Carlos Hipolito. Taldeari dagokionez Jesus Belmonteren tokia Niko Brochadok hartu zuen.
Fugitivos del paraíso hau taldearen diska ezagunena da, batez ere bertan agertzen den Corazón de Tango abestia, taldearen mitikoa bihurtuko zena. Fugitivos de paraíso, Panfleto nº13, ¡Darle fuego a Bilbao! eta Noche de viernes ere ezagun egin ziren besteak beste. 1992an bertan CD formatuan atera zen eta abesti gehigarri bat zegoen, lehenengo diskako Un mar en medio-ren bertsio akustikoa.
Azala
Zuri beltzezko argazki bat da, bertan bikote bat tangoa dantzatzen ageri da. Argazkia gerritik behera aterata dago eta neskak eskua dauka mutilaren hankartean.
1976ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartutako euskal herritar kirolariak
Dominak
Euskal Herria, Nazioarteko Olinpiar Batzordeak talde onartua ez bazen, 42. postuan egongo litzateke beste 55 herrialdeekin batera.
Bununera
Bununera (autonimoa bunun) Taiwan uhartean kokatzen den Bunun herriak hitz egiten duen hizkuntza da. Formosar hizkuntza-familiako kide da, zeintzuk geografikoki Austronesiar hizkuntza gisa sailkatzen diren. Bost dialekto ditu: Isbukun, Takbunuaz, Takivatan, Takibaka eta Takituduh. Isbukun dialektoa da hiztun gehien dituena eta Taiwan hegoaldean hitz egiten da gehienbat. Takbunuaz eta Takivatan dialektoak aldiz, uhartearen erdialdean mintzatzen dira gehienbat. Takibaka eta Takituduh iparraldeko dialektoak dira. 1970. urtera arte hizkuntza seigarren dialekto bat zuen, Takipulan izenekoa, gaur egun desagertua dena.
1976ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartutako euskal herritar kirolariak
Parte hartzaileak kirolaren arabera
Nazioarteko Olinpiar Batzordeak onartutako 21 kirol olinpikoetatik 7an hartu zuten parte euskal kirolariek, Espainia eta Frantziako selekzioekin.
Bununera
Saaroa eta Kanakanavu herriek, zeinak Bunun herriarekin lurrak partekatzen dituzten herri txikiagoa diren, bununera hartu dute haien hizkuntzatzat. 2002. urtean 38.000 pertsona inguruk zuten hizkuntza ama hizkuntzatzat.
1976ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartutako euskal herritar kirolariak
Kirolarien zerrenda
Hona hemen Montrealgo Olinpiar Jokoetan parte hartu zuten euskal kirolarien zerrenda.
{| class="wikitaula sortable" ! Kirolaria !! Kirola !! Jaioterria !! Parte-hartzeak
Mertensophryne melanopleura
Mertensophryne melanopleura Mertensophryne generoko animalia da. Anfibioen barruko Bufonidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Micrathene whitneyi
Micrathene whitneyi Micrathene generoko animalia da. Hegaztien barruko Strigidae familian sailkatua dago.
Saint-Germain-en-Layeko barrutia
Saint-Germain-en-Layeko barrutia departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 52.832 biztanle ditu 341 kilometro koadrotan. Guztira 45 udalerri ditu. Bere hiriburua Saint-Germain-en-Laye da.
Ettore Scola
Ettore Scola ( ahoskatua;  1931ko maiatzaren 10a – 2016ko urtarrilaren 19a) italiar gidoilaria eta zinegilea izan zen.
Erresuma Batuaren Independentziaren Alderdia
Erresuma Batuaren Independentziaren Alderdia (United Kingdom Independence Party), UKIP bezala ezagunagoa, britainiar alderdi politiko bat da.
Euroeszeptikoa, Erresuma Batua Europar Batasunetik irtetea aldarrikatzen du eta TEAM elkarteko kide da. Bere ildo politikoaren arabera, Erresuma Batua "berriro ere bere beharrei erantzungo dien berezko parlamentu batek, britainiar hautesleen ordezkari bakarrak, zuzenean eta bakarrik gobernatu behar du". Nigel Farage da gaur egun taldeko liderra.
Old Fig Garden (Kalifornia)
Old Fig Garden Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Fresno konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Pycnobathra
Pycnobathra Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Pycnobathra achroa da.
Rhabdoblennius snowi
Rhabdoblennius snowi Rhabdoblennius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Blenniidae familian.
Pistoiako probintzia
Pistoia Italiako erdialdean eta barnealdean dagoen probintzia da, Toskanako eskualdean kokatuta dagoena.
Herriak
Probintziako herririk jendetsuenak honakoak dira:
Pertsona ezagunak
Orsigna herrian hil zen 2004an Tiziano Terzani kazetaria.
Tan cerca del cielo
Tan cerca del cielo Doctor Deseo musika taldearen bigarren diska da, 1989. urtean taldeak argitaratutakoa.
Grabaketa eta abestiak
Taldea ezagun bihurtu zuen diska izan zen. La chica del batzoki abestia taldearen mitikoetako bat da. 2000. urtean Betagarri taldeak abesti honen bertsioa egin zuen.
Taldeak bere musika definiturik ez zuela sentitzen zuen, ez zen gogorregia, ez eta suabeegia. Beren estiloa finkatu nahian hainbat kolaborazio izan zituen, Kaki Arkarazo (M-ak eta Negu Gorriak taldeko gitarrista), Karlos Jimenez (21 Japonesas eta Imanolen kolaboratzailea), Pako Díaz (Akelarre) eta Josu Zabala (Hertzainak). Donostiako IZ disketxean grabatu zen diska eta Kaki Arkarazok ekoiztu zuen.
Azala
Mikel Alonsoren argazki bat da, bertan Marife izeneko neska bat ageri da. Diskan dauden gainerako argazkiak Angel G. Katarainek egin zituen.
Bingen Zupiria
Bingen Zupiria Gorostidi (Hernani, Gipuzkoa, 1961) euskal herritar kazetari eta politikaria da, gaur egun Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politika sailburua eta jaurlaritzaren bozeramailea dena. Euskal Telebistan hasi zuen bere ibilbidea 1983an, albistegietako editore izatera iritsiz 1985 eta 1989 bitartean. 1990eko hamarkadan Eusko Jaurlaritzako Prentsa Bulegoko zuzendaria eta Lehendakaritzako komunikazio-arduraduna izan zen, Jose Antonio Ardanza lehendakariarekin. 1999tik 2009ra ETBko zuzendaria izan zen, eta 2012tik 2016ra Deia egunkariko zuzendaria. 2016an Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politika sailburu izendatu zuen Iñigo Urkulluk. 2020tik aurrera jaurlaritzaren bozeramailea ere bada.
Lehen urteak
"Miren eta Bingen" musika taldeko kidea izan zen, Miren Etxanizekin batera. Bikoteak euskal musika tradizionala jotzen zuen; Zupiriak panderoa jo ohi zuen eta Etxanizek trikitixa. Taldeak Euskadiko Trikitilari Gazteen Txapelketa irabazi zuen 1981ean, eta Txapelketa Nagusian finalista izan ziren 1982an. Lau urtez egon ziren aktibo, eta 1982an album bat kaleratu zuten, IZ diskoetxearekin.
Ibilbidea
1983an kazetari ibilbidea hasi zuen Euskal Irrati Telebistan. Hasieran Zopa Haundi sukaldaritza programako aurkezlea eta erreportaria izan zen, eta gero lehiaketa programa bat ere aurkeztu zuen. Ondoren, ETBko albiste zerbitzuetan editore eta aurkezle gisa egin zuen lan. ETB1eko Gaur egun aurkeztu zuen 1984tik 1985era, eta bertako zein ETB2ko Teleberri albistegiaren editorea izan zen 1986 eta 1989 bitartean.
1989ko iraila eta 1999ko urtarrila bitartean Eusko Jaurlaritzako Prentsa Bulegoko zuzendaria eta Lehendakaritzako komunikazio-arduraduna izan zen, Jose Antonio Ardanza lehendakariaren gobernuetan. 1999ko martxoan EITBra itzuli zen, Euskal Telebistako albistegietako erredaktore buru gisa. Handik bi hilabetera, 1999ko maiatzean, ETBko zuzendari izendatu zuten. 10 urtez egon zen postu horretan, 2009ra arte, 2009ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeen ondoren eratutako gobernuak kargutik kendu zuen arte. Urtebetez, 2008tik 2009ra, EITBko zuzendari nagusia izan zen jardunean, Andoni Ortuzar ordezkatuz.