cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dreisen
Dreisen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Beatriz Recari
Beatriz Recari Eransus (Iruñea, 1987ko apirilaren 21a - ) nafar golfari profesionala da.
Europako Zirkuitua
Iturriak:
Ebertshausen
Ebertshausen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Petri Ollogoiengoa
Frai Petri Ollogoiengoa nafar frantziskotarra izan zen, 1328ko Nafarroako pogromaren bultzatzaile nagusienetariko bat izan zena.
Karlos I.a hil eta Joana II.a eta Filipe Evreuxkoa errege-erregina berriek Paris utzi baino lehen, Frantziako Erresuman hasitako jazarpenak Nafarroako Erresuman zehar hedatu ziren, zenbait kontzejuk bultzatuak. Zurrumurruak handitu ahala, aljamak erasoari eusteko prestatu ziren. Lizarra, Tutera, Iruñea eta Zangozakoek bere goarnizioa indartu zuten. Hala eta guztiz ere, ezin izan zuten pogromaren hasiera oztopatu.
1329ko apirilean, jada hiriburuan zeuden errege-erreginak epaitegi berezia sortu zuten jazarpena aztertzeko eta errudunak zigortzeko. Frai Petri Ollogoiengoa, jazarpena suspertzeko akusatua, Lizarran atxilotu eta Iruñeko apezpikuari eman zioten, honek bere presondegian sartu zuelarik. Petri Ollogoiengoak heriotza-zigorra jasan zuen baina Elizak bultzatuak, errege-erreginak Erriberriko frantziskotarren komentuan sartua izatea erabaki zuten.
Ebertsheim
Ebertsheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Rossy de Palma
Rosa Elena García Echave (Palma Mallorcakoa, ), Rossy de Palma izen artistikoz ezaguna, espainiar aktorea da. Nazioartean, Jean Paul Gaultierren musa bihurtu zen.
Julieta (filma)
Julieta 2016ko Pedro Almodóvar espainiar zinema zuzendariaren drama filma bat da, Alice Munrok idatzitako ipuin batean oinarrituta. Emma Suárez, Adriana Ugarte eta Rossy de Palma aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Julieta Madrilen bizi da eta Xoan bere senarra galdu berri du. Antía bere alabak 18 bete berriak ditu eta inolako azalpenik eman gabe ihes egitea erabaki du. Julietak bere bila arituko da eta bere alabari buruz ezer gutxi dakiela konturatuko da.
Maule (leinua)
Maule leinua Nafarroako handiki leinuetako bat izan zen. Jatorriz Maulekoa, Mauleko jaunak eta, aldi berean, Zuberoako bizkondeak izan ziren 1307 arte. Oier III.ak Luis I.a Setatiari eman zion Zuberoako bizkonderria eta, ordainetan, erregeak Arradako gaztelua eta Nafarroako hainbat tokitako errentak eman zizkion.
Echternacherbrück
Echternacherbrück Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Ana Blandiana
Otilia Valeria Coman (Timișoara, 1942ko martxoaren 25a), Ana Blandiana pseudonimoz ezaguna, olerkari, saiakeragile eta ekintzaile errumaniarra da. Blandiana Errumaniako literaturagilerik garrantzitsuenetarikoa da, Nicolae Ceaușescuren erregimen komunista garaian zentsura jazarria.
Biografia
Bere aita irakasle eta apaiz ortodoxoa izan zen, erregimen komunistak jazarria eta kartzelatua, aske utzi eta gutxira hil zen. Bere amaren jaioterri zen Koman (Transilvania) herritik hartu zuen bere literatur pseudonimo. "Herriaren etsai" izandako baten alaba izateagatik, unibertsitatean ikastea eta Errumanian publikatzea debekatu zitzaion, 1959an aldizkari batean bere lehen poema publikatu ondotik. Kazetari lanak egina da.
1964koa da bere lehen poema liburua, Lehen pertsona plurala. 1982an, Vienako Unibertsitatearen Herder saria jaso zuen bere lan guztiagatik. Erregimen komunista garaian, jazarria eta debekatua izan zen bere herrialdean, baina atzerrian arrakasta nabarmena ukan zuen.
Bere lehen ipuin liburua, Lau urtaroak, 1977koa da. Hurrengoa, Iraganerako Proiektuak (1982a) hamaika kontakizunek osatzen dute. Edgar Allan Poe, Franz Kafka edo Julio Cortázarren ipuinekin konparatuak izan dira.
30 liburutik gora publikatu ditu, gai eta genero desberdinetakoak: poesia, entsegua, narratiba fantastikoa, eleberriak... Bere lana 24 hizkuntzatara itzuli da. PENeko ohorezko presidente da Errumanian eta Europako Poesia Akademiako, Mallarmé Pesia akademiako eta UNESCOren Munduko Poesia akademiako kide da
Gartzea Baztan
Gartzia Baztan XIII. mendeko Nafarroako handikia izan zen.
Arabako Arluzea gazteluko buruzagi militarra (1195-96) izan zen. Orduan, Gaztelar konkista garaian, Gipuzkoako jauna (1196 - ~1200) ere izan zen. Antso Azkarrarekin, Urrotzi emandako forua sinatu zuen.
Echtershausen
Echtershausen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
The Getaway (1972ko filma)
The Getaway (euskaraz Ihesa) 1972ko Sam Peckinpah estatubatuar zinema zuzendariaren ekintza filma bat da. Jim Thompson idazlearen izenburu berdineko The Getaway eleberrian oinarritua dago. Bertan, Steve McQueen eta Ali MacGraw aktoreek antzeztu zuten.
1994an izenburu berdineko The Getaway berregokitzapena izan zuen, orduko hartan Alec Baldwin eta Kim Basinger aktoreek antzeztu zutelarik.
Argumentua
McCoy (Steve McQueen) armaz burututako lapurreta saiakeragatik espetxetratua eta 10 urteko lan astunak egitera zigortua dago. Haren emaztea den Carolek (Ali MacGraw) senarra bisitatu eta hura zigorra bete aurretik aske uztearen truk Jack Beynon (Ben Johnson) eragin handiko negoziogizon ustelarekin akordio batera iritsiko da, Beynonek McCoyri behin aske egonta Rudy (Al Lettieri) eta Frank (Bo Hopkins) pistolarien laguntzaz banku bat lapurtzeko baldintza ezarriko diolarik.
McCoyk lapurreta xehetasun guztiaz antolatu eta diru sari handia bereganatuko du. Halere, bere laguntzaileen esperientzia ezaren ondorioz gauzak korapilatu eta bere emazte Carolekin batera nerehalakoan ihes egin beharko du. Ihesaldian senar-emazteak traizionatuak eta jarraituak izango dira, maiz autoz aldatu eta euren buruak bortizkeriaren bidez defendatzera derrigortuak egon beharko dutelarik. Azkenean kamioi zaharkitu bat eta samaritar zintzo (Slim Pickens) bati esker Mexikora ihes egitea lortu dute, azken horren laguntza diruz ongi eskertuko diotelarik.
Egurgile
Egurgilea edota baso-mutila basoan zuhaitzak moztu, egurra bildu eta saltzen lanbidea duen pertsona da. Moztu beharreko zuhaitzak hautatu eta aizkora, zerra edo motozerraz ebakitzen ditu, ondoren egurra biltegian bildu edo enborrak zerrategira garraiatzen ditu. Baso-mutilak bakarka edo taldean lan egin dezake, Ipar Amerika, Amazonia edo Afrikan baita konpainia handientzat ere.
Prêt-à-Porter (filma)
Argumentua
Parisko moda-astean kameralari bat erail dute. Denak susmagarri bilakaturik, modelo, diseinatzaile, laguntzaile eta abarren trapu zikinak eguzkitara aterako dira.
Scuderia Ferrari
Scuderia Ferrari Ferrari automobilgintza enpresaren lasterketa taldea da. Besteak beste, 1 Formulako lasterketetan dihardu.
Historia
Enzo Ferrari izan zen haren sortzailea. Hasieran eguneroko autoak ekoiztea interesatzen ez zitzaionez, Scuderia Ferrari sortu zuen 1929an, Modenan egoitza, eta horrekin lasterketako autoak erosi, prestatu eta banatu zituen. Ordurako, automobil-lasterketak pil-pilean zeuden Italian, beraz, Alfa Romeo markaren lasterketa teknikoaren barruan "aurre-postu" bihurtu zen, bere lasterketa sail ofizialarekin amaitu zen 1933an
1935ean, Ferrari tailerrak bere lehen lasterketako autoa diseinatu eta eraiki zuen, Alfa Romeo Bimotore, automobilen fabrikatzaile izateko bidean lehen urratsak emanez, eta 1937an lehenengoek Modenako tailerrean muntatu zituzten Alfetta 158ren hainbat adibide. Enzo Ferrari beraren gainbegiratzea. Mundu honetarako zuen talentua zela eta, 1938an Alfa Romeok bere lasterketa sail berriko kudeatzaile gisa kontratatu zuen eta ekintza honek Scuderia Ferrari desegin zuen momentu batean.
Enzok sumatu zuen Alfa Romeok bilatzen zuena bere potentziala neutralizatzea zela bera eta bere Scuderia xurgatuz, lehiakide sendotzat hartzen zutenez, horregatik, 1939ko irailaren 6an, Alfa Romeo abandonatu zuen ez zuelako klausulapean. "Ferrari" izena erabili elkarte edo lasterketako autoetan, gutxienez lau urtez.
1940an, lasterketa-auto baten bi adibide eraiki zituen: Auto Avio Costruzioni 815, Fiat 508C baten plataforman oinarrituta. Enzoren lehen autoa izan zen 1940ko Mille Miglia-n estreinatu zuena, baina Bigarren Mundu Gerra zela eta lasterketen merkatua moteldu egin zen eta jada ez zion mesederik egin.
1961ean Ferrariko salmenta zuzendari beteranoa, Girolamo Gardini, ez zegoen ados Laurak, Enzoren emazteak, eguneroko jardueretan parte hartzearekin. Orduan, Gardini, beste 4 exekutiborekin batera (Romolo Tavoni zuzendaria, Carlo Chiti ingeniari nagusia eta Giotto Bizzarrini kirol-autoen garapeneko burua), ultimatum bat egin zion Enzori, bere emaztea kentzeko idatziz eskatuz.
Azken honek, bere izaerarekin itsututa, 4 exekutiboen kanporaketarekin erantzun zion eta horrek giza kapitalaren galera izugarria suposatu zuen enpresarentzat. Izan ere, desertoreek berehala sortu zuten enpresa berri bat, ATS, Ferrarirekin lehiatzeko. 1969 hasieran, Fiatek Ferrariren %50eko partaidetza eskuratu zuen. Berehalako emaitza izan zen eskuragarri dauden inbertsio funtsak handitzea, zeinak Turingo Fiat lantegitik produkzioa transferitzeko asmoa zuen fabrika handitzeko lanak egiten hasi ziren. 70eko hamarkadan jada konpainia 1 Formularako autoak garatzen zentratu zen, eta lasterketa-zirkuitu honetan lasterketa arrakastatsuaz gozatu zuen Niki Lauda gidaripean.
Enzo 1988ko otsailaren 18an hil zen, 90 urte zituela, hainbat aldaketa garrantzitsu ekarri zituen, hala nola, marka ia guztiz saltzea Fiat taldeari, zehazki, %90eko partaidetza, kirol zuzendari ohiaren izendapena, eta 1988ko otsailaren 18an hil zen. Luca Cordero di Montezemolo, presidente gisa 1991n (Pieroren ordez, Enzoren semea, presidenteorde izan zena) eta Ferrari 1 Formulatik behin-behineko erretiratzea. Nahiz eta, Jean Todt kirol zuzendari gisa kontratatzeak, 1993an, eta Michael Schumacher gidariarekin 1996an, Scuderia Ferrari 1 Formulako lasterketetara garaile itzultzea ekarri zuen arren.
2002ko ekainean, Fiatek Ferrariren %34 saldu zion Mediobanca buru duen bankuen partzuergoari, 775,2 milioi euroren truke. Baina 2010eko azaroan lortu zuen aurretik saldu zuen partaidetza osoa berreskuratzea.
Christy Turlington
Christy Nicole Turlington (Walnut Creek, Kalifornia, ) estatubatuar top-model ohia da.. 1987tik aurrera Calvin Kleinen lurrin-kanpainak egiteagatik ospetsu bilakatu zen. Linda Evangelista eta Naomi Campbellekin batera aritu zen askotan eta hirukoteari 'hirutasuna' zioten
Espainiako handiki
Bisigodoen garaian jada sorrera izan arren, Karlos I.a Espainiakoak arautu zuen.
Pamela (argipena)
Pamela hitzak adiera zenbait ditu:
Espainiako Gorteen jauregia
Espainiako Gorteen jauregia Espainiako Madril hiriburuan dagoen neoklasiko estiloko jauregi bat da. Bertan, Espainiako Diputatuen Kongresua dago, Espainiako Gorteak osatzen duten bi ganberatako bat dena.
Kokalekua
Gorteen plazan dago, San Jeronimo ibilbidea eta Zorrilla kalearen artean.
Historia
1843-1850 artean Narciso Pascual Colomer arkitektoak eraiki zuen, denboraldi guzti horretan zehar diputatuak Madrilgo Errege Antzokian biltzartzera derrrigortuak egon ziren.
1981eko otsailaren 23ko Espainiako estatu-kolpearen lekuko izan zen.
Eckenroth
Eckenroth Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
San Petri baseliza (Etxano)
San Petri baseliza Nafarroa Garaiko Orbaibar ibarreko Oloritz udalerriko Etxano herri hustuan kokatutako XII. mendeko kristiau eliza bat da. Erromaniko estiloa ditu.
Baseliza hau 1150 eta 1160 artean eraiki zuten. Aurrealdean eta kapiteletan apaingarri asko ditu. 1993ko, uztailaren 23an, Nafarroako Gobernuak monumentu izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.
Eraikina
San Petri eliza nekazal inguruko erromanino estiloko eraikina dugu. Atari oso apainduta du, kapitelekin zein harburuekin. Estilo aldetik Loarreko gazteluko elizaren eragina ikusi dute espezialista batzuek San Petrin. Atariko apaingarriak eta kapitelak Estaban maisuaren lantegiko eskultoreek egin zituzten. Leodegarius maisuaren langileek, bestetik, habearteko hagaburuak landu zituzten.
Ed Wood
Edward Davis "Ed" Wood, Jr. (1924ko urriaren 10a, Poughkeepsie, New Yorkeko estatua - 1978ko abenduaren 10a, Los Angeles, Kalifornia) estatubatuar zinema zuzendari, ekoizle, gidoigile eta aktorea izan zen.
1994ean Tim Burton zuzendariak bere bizitzan oinarritutako Ed Wood filma estreinatu zen, Johnny Depp aktoreak Ed Wood zuzendaria antzeztu zuelarik.
Motozerra
Motozerra gida barra bat inguratuz biraka dabilen kate horzdun bat duen zerratzeko gailu bat da, gasolinazko motor batek edo motor elektriko batek eraginda dabilena. Zura mozteko erabili ohi da gehienbat (zuhaitzak, zuhaixkak, enborrak, adarrak, oholak...), baina badira hormigoia ebakitzeko motozerra bereziak. Bestalde, batzuetan, zura ebakitzeko fabrikatutako motozerrak izotza ebakitzeko erabiltzen dira; adibidez, izotz eskulturak egiteko, edo izotz geruza zulatuta azpian dagoen ur masara iristeko.
Plan 9 from Outer Space
Plan 9 from Outer Space (euskaraz Kanpo Espazioko 9 Egitasmoa) 1959ko Ed Wood estatubatuar zinema zuzendariaren zientzia-fikziozko filma bat da. Bertan, Bela Lugosi, Maila Nurmi eta Lyle Talbot aktoreek antzeztu zuten.
Speculum (literatura generoa)
Speculum edo ispilua (speculum) batez ere Erdi Aroan landu zen literatur genero bat da. Mota honetako lanetan erretratu moralak edota pertsona idealaren ereduak erakusten dira, izan maila espekulatiboan (teologia edo filosofia gaiak) nahiz, kasu gehienen antzera, mila praktiko eta moralean.
Estilo honetako lanak hainbat pertsona motak izan beharreko portaera eta ezaugarri idealak finkatzen saiatzen dira: ikasle, maisu, printze (erregimentu, irakaspen edo principum speculum, printzeen ispilu), seme, eta abarrentzat. Perfekzio edo ideal hori lortzeko modu praktikoak azaltzen dituzte, eta gehienetan erlijio gizonek idatziak eta nobleziari zuzenduak daude.
Agustin Hiponakoa Jainkoaren Hiria lanean aurkitzen den erregeen ispilua (regum speculum) da ezagunenetarikoa. Lan honetan, egilea errege eredugarriaz mintzo da: zuzena da, apala, bakarrik gizon bat den eta boterea jainkoarengandik jasotzen duen kontziente da, eta azken hau maitatu eta errespetatzen du. Gainera, errege eredugarriak motela izan behar du mendekatzeko orduan eta azkarra barkatzerakoan .
Plan 9 from Outer Space
1994ean Tim Burtonek film honen filmaketari buruzko Ed Wood filma burutu zuen, eta bertan Johnny Depp aktoreak Ed Wood zuzendariaren eta Martin Landau aktoreak Bela Lugosi aktorearen papera antzeztu zuten.
Argumentua
Estralurtarrek lurtarrak zonbietan bilakatuko dituen 9 Egitasmoa martxan jarri dute. Horren arrazoia gizakiek euren asmakuntza militarrekin galaxiaren oreka arriskuan jartzen dutela da, hain zuzen ere, bonba atomikoa eta oraindik asmatzeke daukaten "solaronite" lehergailuak eguzkia eta galaxia osoa suntsitu eta desagerrarazi baitezakete.
Speculum (literatura generoa)
Gregorio I.a aita santuak gida erlijiosoen eta artzain onaren ispilu bat ere planteatzen du, non irakastera ausartzen diren ezjakinak, ikasitakoa euren bizitzetan aplikatzen ez dutenak, besteekiko gupidarik sentitzen ez dutenak eta elkarrizketetan entzuten ez dutenak kritikatzen baitiren.
Geragokoak dira "Hungariako Eztebe I.aren jakinarazpenak", hamar kapituluko testu bat osatzen dutenak eta errege hungariarrak San Emeriko bere semeari idatziak, errege on baten ezaugarriak zerrendatuz. Atzerritarrei harrera egin eta beraiengandik ikasteko, Eliza eta kristautasuna, inork erasotu ez ditzan, ororen gainetik jartzeko, errezatzeko, pazientzia izateko eta errukibera eta epaile zuzen izateko aholkatzen dio. Antzekoak dira Frantziako San Luis IX.enaren jakinarazpenak, XIII. mendekoak, non erregeak bere semeari gobernari ona izateko aholkuak ematen baitizkion.
XII. mendekoa da gai espekulatiboei buruzko Beauviseko Bizenteren Speculum maius lana. Garai beretsuan idatzi zen Speculum humanae salvationis (Gizakiaren salbaziaoren ispilua). Karoligiarren artean Speculum bat idazten lehena Yorkekok Alkuino izan zen, bere Liber de virtutibus et vitiis (Bertute eta bizitzei buruzko liburua).
Innos Biffi-ren arabera, Erdi Aroko ispiluak antzinako obra didaktikoekin konpara daitezke. Adibidez Senekaren “De clementia” edo Plinio Gaztearen "Trajanori laudorioa".
Edesheim
Edesheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Ediger-Eller
Ediger-Eller Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Martin Landau
Landauk bere lehenengo Golden Globea eta Gizonezko bigarren aktore onenaren Oscar Sariaren nominazioa jaso zuen Tucker: The Man and His Dream (1988) filmagatik; bere bigarren nominazioa Crimes and Misdemeanors (1989) filmagatik izan zen. Ed Wood filmean (1994) Bela Lugosiren interpretazioarengatik Gizonezko bigarren aktore onenaren Oscar Saria jaso zuen, baita Golden Globea ere. Bere azken urteetan Hollywoodeko Actors Studioko arduraduna izan zen.
Eckfeld
Eckfeld Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Lara leinua
Leinua Burgosko Lara de los Infantes herrian jatorria zuen. Bere adarretako bat izan zen Manrique de Lara leinua Espainiako handikia da bitan: Naiarako dukerria eta Aguilar de Campooko markeserria.
Lara leinuak Gaztelan, Leonen, Galizian eta Andaluzian hainbat ondasun izan zituen. IX. eta XIV. mendeen artean, eragin handia izan zuen Gaztela eta Leongo erresumen politikagintzan: batzutan erregearen alde (Álvaro Núñez Larakoa Henrike I.a Gaztelakoaren erregeordea izan zen) eta bestetan kontra. Petri I.a Gaztelakoak leinua desjabetu zuen, Henrike II.a Gaztelakoak birgaitua izanik.
Slackline
Slackline bi puntuen artean eta lurzorutik hurbil jartzen den nylonezko lokarri baten gainean oreka mantentzea datzan kirol bat da, lokarriaren gainean aurrera-atzera ibiliz, jardunean zehar teknika eta jauziak hobetu asmoz. Lokarriaren tentsioa ibiltariaren eskarmentuaren araberakoa da, lokarria laua da, lokarri biribilen biraketak ekiditeko.
Lokarria lurzorutik oso urrun edo garaiera handietan jartzean kirolak highline izena jasotzen du.
Ehlenz
Ehlenz Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Ehlscheid
Ehlscheid Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Zerrategi
Zerrategia egurra eta enborrak zerratzeko instalazio mekanizatu edo artisaua da.
Zerrategia egurraren lehenbiziko bilakaera burutzen den industria edo lantegia da, zurgindegia, zurgintza eta eraikuntzan erabiltzeko produktuak sortu eta sektore horiek hornitzen ditu.
Ehweiler
Ehweiler Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Eichelhardt
Eichelhardt Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Runaway Train
Runaway Train (euskaraz literalki Kontrolik Gabeko Trena) 1985eko Andrei Konchalovsky errusiar zinema zuzendariaren ekintza filma bat da. Akira Kurosawa japoniar zuzendariaren gidoi batean oinarritua dago. Bertan, Jon Voight, Eric Roberts, Rebecca De Mornay, Kyle T. Heffner eta John P. Ryan aktoreek antzeztu zuten.
Hiru Oscar Sarietarako izendapenak jaso zituen, nahiz eta bat bera ere irabazi ez izan. Aldiz, Gizonezko aktore onenaren Urrezko Globo Saria - Drama (Jon Voight) irabazi zuen.
Argumentua
Manny (Jon Voight) izaera gogorreko preso beterano eta erreinzidenteak eta Buck (Eric Roberts) preso gazte, ahobero eta ganoragabeak Alaskako espetxe batetik ihes egin berri dute. Klima izoztu batean barna burututako txango latz baten ondoren tren geltoki batera iritsi eta tren batera igoko dira, baina euren zoritxarrerako jada martxan dagoela gidariari bihotzekoak eman ondoren hil eta abiadura kontrolik progresiboki areagotuz joango da, honela trena bera kontrolik gabe abiatuz. Bestalde, trenan pertsona bakar bat topatuko dute, Sara (Rebecca De Mornay) izeneko langilea. Balaztak alferrikakoak direnez, bi preso iheslariak nahiz neska heriotz ziur eta izugarri batera doaz, hortaz nola edo hala trena gelditzen saiatu beharko dute. Hori gutxi ez balitz, John P. Ryan espetxeko zaindari zital eta burugogorra atzetik jarraika izango dute.
Ehr (Alemania)
Ehr Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Ganga (argipena)
Ganga hitzak adiera zenbait ditu:
Ultramaratoi
Ultramaratoia (Ultra distantziako lasterketa ere deitua) usadiozko 42,195 kiometroko (26.2188 milia) maratoiak baina luzera handiagoko ibilbidea duen edozein lasterketa da.
Ultramaratoien ohiko distantziak honakoak dira: 50 km, 100 km, 50 milia (80.4672 km) eta 100 milia (160.9344 km), baina beste luzera ezberdinetakoak ere izan litezke.
Eichen
Eichen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Aroztegi (lantegia)
Aroztegia edota zurgindegia egurra edo zurra lantzen den lantegia edo tailerra da. Bertako langileak arotzak edo zurginak dira. Aroztegietan egurra gizakiarentzako baliagarri diren objetuetan bilakatzen da, adibidez, etxebizitzetako leiho markiak, ateak, moldeak, jostailuak, idazmahaiak, eserlekuak, altzariak, liburutegietako apalak eta abar.
Eich (Renania-Palatinatua)
Eich Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Smoke (filma)
Smoke (euskaraz Kea) 1995eko Wayne Wang eta Paul Auster estatubatuar zinema zuzendarien komedia eta drama filma bat da. Bertan, Harvey Keitel, William Hurt, Harold Perrineau eta Forest Whitaker aktoreek antzeztu zuten.
Gidoia Paul Auster idazleak idatzi zuen, hain zuzen ere, 1990ean The New York Times egunkarian argitaratu zuen istorio labur batean oinarrituz. Berlingo Zinemaldian Zilarrezko Hartzaren saria irabazi zuen.
1995ean Blue in the Face ("Urdina Aurpegian") izeneko jarraipena izan zuen.
Argumentua
1987ko uda, New York. Brooklyn auzoko tabako-denda baten inguruan euren bizitzak halabeharrezko patuak dituzten hainbat pertsonaien eta beren istorioen topagunea dira: Paul Benjamin (William Hurt) idazleak banku lapurreta batetako bala galdu batek hil zion emaztearen heriotzaren ondoren bere bizitza berregiten saiatzen ari da; Rashid Cole (Harold Perrineau) gaztea haurra zelarik laga zuen bere aita topatzen saiatzen ari da; Cyrus Colek (Forest Whitaker) bere ezker besoaren galera jainkoaren zigor gisa bizi du; azkenik, Augustus Auggie Wren (Harvey Keitel) dendariak bere iraganean haietaz oso harro ez dagoen bizipen eta oroipenak ezkutuan gordetzen ditu.
Ozeano Bareko Suzko Eraztuna
Ozeano Bareko Suzko Eraztuna Ozeano Barearen arroko eremu luze bat da, lurrikaren eta sumendi erupzioen kopuru handia duena. 40.000 kilometro luze da, eta ferra baten itxura du. Ia erabat bata bestearen segidan dauden hainbat ozeano fosa, arku bolkaniko eta eraztun bolkanikori elkartua dago, bai eta plaka tektonikoen mugimenduei ere. Ozeano Bareko Suzko Eraztunak 452 sumendi ditu, eta han daude munduko sumendi aktibo nahiz lokartuen % 75.
Arrazoiak
Ozeano Bareko Suzko Eraztunak munduko subdukzio gunerik garrantzitsuenetako batzuk hartzen ditu: lurreko gainazaleko plakak, abiada geologiko handian (zenbait zentimetro urtean) beste plaka batzuetan hondoratzen dira. Lurrikaren bidez askatu behar diren tentsio handiak metatzen ditu fenomeno horrek.
Suzko gerrikoa 40.000km (25.000 milia) luze da eta ferra forma du. Alde batetik, 452 sumendi aktibo ditu, hala nola, munduko sumendi aktiboen eta inaktiboen %75 bertan aurkitzen da. Bestalde, gutxi gorabehera munduko lurrikaren %90 eta lurrikara handienen %80 Suzko Gerrikoan zehar gertatzen dira. Bigarren eskualde sismikoena (lurrikaren %5-6 eta munduko lurrikara handien %17 gertatzen dira bertan) Alpetar Gerrikoa da, Javatik Sumatrara doana, Himalaia, Mediterraneoa eta Atlantikoaren bitartez. Erdialdeko atlantikoko dortsala munduko hirugarren eskualde sismikoena da.
Ozeano Bareko Suzko Gerrikoak ere, barne hartzen ditu munduko supersumendi gehienak; magnitude handiko leherketak, LBI=8 (Leherkortasun bolkanikoaren indizea) izenez ezagutzen direnak, globalki hondamendi handiak eragin dituztenak, eta hori gutxi balitz, baita zenbait espezieen desagertze masiboa ere.
Suzko Eraztuna plaka tektoniken mugimenduen ondorioa da. Suzko Eraztunaren ekialdeko atala Nazcako plakaren eta Cocosko plakaren arteko subdukzioaz sortua da, Hego Amerikako plakaren azpian, mendebalderantz mugitzen dena. Erdialdeko Amerikan, Cocosko plaka Karibeko plakaren azpira hondoratzen da. Pazifikoko plakaren zati bat, Juan de Fuca plaka txikiarekin batera, Ipar Amerikako plakan hondoratzen da. Eraztunaren iparraldeko atalean plaka Pazifikoa, ipar-mendebalderantz mugitzen dena, Aleutiarretako arkuaz subdukzitua da. Mendebalderago, plaka Pazifikoa subdukzitua da Kamtxatka peninsulako arkuaz. Iparraldeko atala konplexuagoa da, izan ere hainbat plaka txiki talkaka dabiltza Pazifikoko plakarekin.
Bolivia
Nevado Sajama geruza-sumendi bat da, Bolivian dagoena, nazioko mendebaldean dagoen Sajamanko parke nazionalean kokatua, Oruroko departamenduan. Ez dago ziur zehaztua bere azken erupzioaren data, izan ere sumendi desagertu moduan hartua dago.
Licancabur sumendia, Boliviako mugan eta Txileren artean kokatua dagoen geruza-sumendia da, Aintzira Berdearekin batera. Honen azken erupzioa Holozeno periodoan jaso zen.
Acotango Txileko eta Boliviako mugan dagoen geruza-sumendi bat da; Oruroko departamenduaren eta Arica eta Parinacota eskualdearen artean. Eragin zuzeneko gunea basbestuta dago Lauca parke nazionalagatik, Txileren aldetik; eta Samajako Parke Nazionalagaik, Boliviaren aldetik.
Ollagüe sumendia sumendi aktibo bat da, Txile eta Boliviako mugan kokatua. 5.870 metroko altuera du.
Txile
Txile, munduko nazio sismikoetako bat da eta, era berean, sumendi kantitate handi bat du nazio osoan zabalduta.
Sismikotasuna
Epizentroa, Txile, Bolivian, Argentina eta Peruko lurraldeetan (azken hiru hauekTxileko mugatik gertu) gertatuz gero, Zentru Sismologiko Nazionalak aztertzen ditu.
Bolkanismoa
Txilen 2.000 sumendi baino gehiago daude, eta horietako 500 izan dira SERNAGEOMÍN erakundeak potentzialki aktibo daudela identifikatutakoak. Hauetako 60 sumendik, aktibitate eta erupzio prozesu luzeen  zerrenda bat du. Oso arraroa da Txilen sumendi baten ondorioz hildakorik izatea. 2015eko Cabulco sumendiaren leherketa ezusteko handia izan zen Txileko jendearentzat. XXI. mendean zehar, Txileko estatuak 3 leherketa handi pairatu ditu, 2008an, 2011an eta 2015ean, baina beste leherketa batzuk ere izan ditu Txile ez ezik, Argentina ere kaltetu dutenak. Villarrica Hego amerikako sumendirik aktiboena da eta Quizapú sumendiak Txilen inoiz gertautako leherketa handiena izan zuen 1932an, eta baita XX. mendeko munduko leherketa handienetako bat, LBI 6ra iritsiz.
XXI. mendeko sumendien leherketak honako hauek izan dira:
Kolonbia
Galeras Kolonbiako iparraldean dagoen sumendi bat da, Pasto herritik 9km-ra kokatua, Nariñoko departamentuko kapitala. Kolonbiako sumendirik aktiboenetariko bat da eta historikoki zeresan handia izan du, batez etre XVI.mendean.
Nevado del Huila sumendia Kolonbiako Andeetako barruti zentraleko puntu altuena da, 5365 msnm -rekin, nazioko bigarren mendirik altuena izanik, Cristobal Colon eta Simon Bolivar mendien ondoren, Sierra Nevada de Santa Martan kokatua. Huila, Tolima eta Caucako Erdialdeko Mendikatean kokatua dago. 2007ko martsoan aktibidade handiko sumendi bat zen, erupziorako arriskuarekin. 2007ko apirilaren 18an erupzio bat jazo zen, bere bi magaletan lokatz jetsierak gertatuz. Eragin handiena jasandako herriak Belalcazar, Paicol, La Plata, Tesalia, Nataga, Tolima eta Valle del Cauca departamendua dira. Nevado de Huila sumendia Caucako departamenduaren, Huilaren eta Tolimaren artean kokatzen da. Gainera parke nazional naturala da. 2008ko azaroaren 20an erupzio bat burutu zen lokatz flujo handiekin. Erupzio honetan 400 metroko diametroa zuen krater bat sortu zen barnean laba kupu bat zuelarik. Horrezkerotik maiz aztertzen da sumendiak ea erupzio berriren bat izan dezaken ikusteko. NAhiz eta momentuan ebakuazio planek funtzionatu, 2008ko azaroaren 20ko erupzioan hainbat pertsona hil ziren. Tragedia de Armero sumendiaren ondorioa ere izan zen.
Nevado del Ruiz, Mesa de Herveo moduan ere ezaguna, iparraldeen dagoen sumendia da Andeetako Suzko Eraztunei dagoekienez, Caldas departamenduaren eta Tolimaren limitean kokatua, Kolonbian. Labazko kapa askoz osatutako geruza-sumendi bat da, sumendiko errautsarekin eta beste piroklasko batzuekin ordezkatzen dena. Milloika urtetan aktibatuta egon da, hiru periodo garrantzitsuekin.
Lurrikarak
1979an Ekuador herrialdeak lurrikara bortitz bat pairatu zuen. Azkenekoa, 2016ko apirilarean 16ean, hain zuzen ere arratsaldeko 18:58etan, gertautako izan zen,  7.8Mw-ko magnitudea izan zuena. Lurrikara hau nazioak pairatutako lurrikararik bortitzenetakoa izan zen, ipar-mendebaldeko hiri asko kaltetu zituen eta 900 pertsona baina gehiago hil ziren bertan, eta hori gutxi balitz, desagertutako pertsona asko ere egon ziren. Maiatzaren 18an bi erreplika egon ziren, bata goizeko 2:57etan eta bestea goizeko 11:42an.
Bolkanismoa
Ekuadorren, EPN Instituto Geofisikoak, kontrolatzen ditu Andetako eta Galapago uhartetako sumendien aktibitateak.
Cotopaxi, Andetako geruza-sumendi bat da, Quito, Ekuador, Hego Amerikatik, 50km hegoaldera dagoena, hain zuzen ere. Herrialdeko bigarren gailurrik altuena da, 5.897m dituena. Batzuek munduko sumendirik aktiboena dela dioete, eta Ekuadorreko sumendirik aktiboena da. 1738. urtetik, Cotopaxi sumendiak, 50 leherketa baino gehiago jasan ditu, horrela, sumendiaren inguruan buztin fluxuez sortutako zenbait bailara osatuz.
Cotopaxik, Quito kanpoaldean, 2015eko apirilean eman zion hasiera bere aktibitateari. Lurrikaren haunditze bat gertatu zen eta sumendia SO2 kanporatzen hasi zen. IGPENk jakinarazi zuen eraikinean deformazio txiki bat jasan zuela, magmak sumendiaren azpialdean intrusio bat izan zuela proposatuz. Uztailaren 25ean, ezinegonak jarraitzen zuen, eta azkeneko leherketarik handiena errauts eta lurrun leherketa bat izan zen, 2015eko Abuztuaren 14 eta 15ean gertatua. 1999ko Irailean, Pichincha sumendiak leherketa bat izan zuen Quito hirian. Leherketa honen ondorioz hiria errautsezko laino batez estali zen. Aurretik jasan zituen leherketarik handienak 1553an eta 1660ean izan ziren, non 30cm-ko errauts kapa bat erori zen hirira.Sangay sumendia, 5.230m dituena, Ekuador erdiguneko geruza-sumendi aktibo bat da, eta baita munduko sumendi aktibo altuenetariko bat ere. Gainera, Ekuadorreko aktiboenetako bat ere bada, hiru aldiz lehertuz. Aktibitate estronbolikoa du; bere azken leherketa, 1934ean hasi zena, oraindik ere martxan dago. Geologikoki, Sangay sumendiak, Iparraldeko sumendi guneko hegoaldeko muga finkatzen du. Bere 500.000 urteko historian bi aldiz suntsitua izan da bere sahietsetan gertatutako kolapso batengatik. Sangay sumendia, Sangayko Parke Nazionalean kokatuta dagoen bi sumendietako bat da. Bestea Tungurahua sumendia da, parkearen iparraldean kokatuta dagoena. Hala nola, UNESCOk munduko ondare gisa du, 1983tik. Reventador, Ekuadorreko Andeen ekialdean kokatutako geruza-sumendi aktibo bat da. 1541etik, 25 aldiz lehertu da, azkenekoa 2009an izanik. Hala ere, bere leherketarik handiena 2002an gertatu zen. Leherketa horren bitartean, sumendiaren lumak 17km-ko altuera lortu zuen, eta bere piroklastoak konotik 7km-raino irits ziren. 2007ko martxoaren 30ean, mediak berriro errautsa kanporatu zuen. Errauts hau, 3km-ko altuerarino iritsi zen.
Peru
Peruko sumendiak erlazionatuta daude Hego Amerikako plakaren eta Nazcako plakaren subdukzioarekin. Peruko sumendi aktiboak Andeetako Sumendi Gune Zentralean daude, Andeetako Suzko Eraztunaren zati dena.
2006
2006ko martsoaren 27tik aurrera bere aktibitate bolkanikoa asko hazi zen, gas toxikoen emisioekin, ganadu buru galerak eragin zituena. Horrez gain, prebentzioko neurriak hartu behar izan zituzten Querapi herrian (300 herritar).
Maiatzaren 10an, beste bi erupzio burutu ziren. Lehenengoak errautsak sortu zituen 1.200 metroko altuerara iritsi arte. Aldiz, bigarrenak harri gori batzuk bota zituen kilometro bateko distantziraino. Ubinas, Tonohaya, Sacohaya eta Anascapa, Querapiko herritarrak babesten ziren lekuak, bi egun egon ziren errauts euriekin.
Maiatzaren 31 eta ekainaren 3 bitartean, erupzio berriek alerta naranja sortu zuten. Laba zati beroak kanporatuak izan ziren 200 metrotara. Honek 4 km-ko altuera hartu zuen eta errautsak hego-ekialderantz eta Ubinaseko distritu alderantz jo zuten. Iturri termikoaren konposizio kimikoak, sumenditik hego-ekialderantz 6 km-ra kokatua, ziurtatu zuen gas magmatikoen igoera bat zegoela, ioi karbonatuen kontzentrazio igoera altuagatik. Arazo hauek zirela eta, ebakuazioak burutu ziren herrietan eta distrituko ganaduetan, sumenditik 50 km-ra zaudenak, Candaguako pampetara.
Uztailaren 19an, martxoaren 27tik erroldatuta egon ziren erupzioen artean handienetariko bat gertatu zen. Errauts lainoak 800 metroko altuera hartu zuen eta haizeak San Juan de Taracaniko distritura desplazatu zuen. Ondoren, Arequipa hiri handiraino iritsi zen. Erupzio handi honen ondoren aktibitate bolkanikorik gabe gelditu zen sumendia 2014 arte.
2014
2014ko apirilaren 10an, sismo berriak erregistratu ziren bi egun jarraietan eta honek gasen eta ke zutabeen igoera ekarri zuen. Aktibitate sismiko honek gelditu gabe jarraitu zuen maiatzaren bigarren egunera arte, erupzio handiena gertatu zen eguna. Erupzio honek 1.5 metroko diametroa zuten arroka magmatikoak jaurti zituen 2 km-ko erradioa zuen gune esferikora. Errautsek 8.000 eta 10.000 inguruko altuera hartzea espero zen, beraz distritoa alerta naranjean jarri zen, ebakuazioak burutuz. Peruko Institutu Geofisikoak esaten duenez, 23 aktibidade handi erregistratu dira XVI.mendetik, fumarolari nahiz errauts jaulkipenari dagokienez. Honen ondorioz Peruko sumendirik aktiboena kontsideratzen da.
Huaynaputina geruza-sumeni bat da Andeetan kokatzen dena, Moqueguako departamentuan, Peruren hegoaldean. Sumendi hau izan zen Hego Amerikan erregistratu zen erupzio handienaren iturri, 1600eko otsailaren 19an burutu zena. Sumendi honek ez du perfil topografiko oso entzuna baina haren ordez krater bolkaniko handi baten itxura du. Bere puntu altuena 4.850msnm -ra iristen da. Misti Peruko hegoaldean dagoen geruza-sumendi bat da,  Arequipa hirian kokatua. Amerikako espainiar kolonizazioan etxe gehienak sumendi honen labaz sortuak izan ziren, laba honekin harriak eta beste hainbat material sortuz. Mistik aktibitatea azaleratu zuen azken aldia 1870an izan zen. 1998an José Antonio Chávez eta Johan Reinhard-ek sei eskeletu aurkitu zituzten sumendi honen inguruan, giza sakrifizioak izan zirenak. Misti sumendi aktibo bat da fumarolekin, Arequipa hiritik ikus daitezkeenak. NAhiz eta itxuraz inaktibo dagoela eman, jakintsuek oso sumendi arriskutsutzat hartzen dute. Erupzio gertatuz gero, laba, gasak eta errauts beroak zuzenean hirira joango lirateke. Misti, bere kono perfektuarekin, 5.822 msnm -raino goratzen da.
Ubinas Peruko hego mendebaldean aurkitzen da. Sumendiaren goiko magalak laba fluxuz osatua daude gehien bat. Gailurreko kalderak 150 metroko altuera eta 1,4 km -ko erradioko zabalera duten paretak ditu eta errauts kono bat du 500 metroko zabalerakoa.
Ertamerika
Ertamerikako Arku bolkanikoa, sumendiz osatutako kate bat da, Ozeano Baretik Ertamerikako istmora arte hedatzen dena, Mexiko eta Guatemala iparraldetik, El Salvador, Honduras Nicaraguatik jarraituz, Costa Ricako mugako eskualderarte eta Panama hegoalderarte. Arku bolanikoa, 1500km-ko hedadura duena, Karibeko plakaren ertzean zegoen subdukzio gune aktibo baten ondorioz sortu zen.
Ertamerikako arku bolkanikoa, Ozeano Bareko Suzko Gerrikoaren parte da, eta bertan mota ezberdinetako formazio bolkanikoak auki daitezke: sumendi-geruza handietatik hasita, labazko domoetatik jarraituz, erruts konoak arte. Hauetako batzuk, leherketa explosibo asko eragin dituzte, 1902ko LBI6 ko Santa Maria sumendiaren leherketa bezala. Hauetako asko aktibo daude oraindik, hala nola;Rincón de la Vieja, Arenal, Turrialba, Irazú, Poás  Kosta Rikan; Cerro Negro, San Cristóbal, Telica, Masaya, Momotombo, Concepción Nicaraguan, San Salvador, San Migue l, Santa Ana, Izalco, El Salvadorren, Santa María/Santiaguito, Pacaya, Fuego Guatemalan. Amerika erdialdeko sumendirik altuenak, Guatemalan aurki ditzazkegu, horien artean, Tajamulco eta Tacaná, biak 4000m-ko garaiera baino handiagokoak.
Costa Rica
Costa Ricako sumendiak erlazionatuta daude Cocoseko eta Karibeko plaken arteko talka edo subdukzioarekin. Hemen sumendi asko daude eta horren arrazoia Costa Ricaren kokapena da, Ozeano Bareko Suzko Eraztunean, bere egoera sismikoagatik oso ezaguna. Arenaleko sumendia La Fortuna izenako distrituan dago, Alajuelako probintzian. 1.670 msnm -ko altuera du. Bere azken eta gaur egungo aktibitate denboraldia 1968an hasi zen, uztailaren 29an 7:30tan. Egun horretatik modu jarrai batean gasak eta ur lurruna jaulkiten du, noizbehinka hodei piroklastikozko erupzioekin eta burrunba handiarekin. Honen ondorioz, sumendi hau Costa Ricako sumendi aktiboena da. Turrialba sumendia kono bolkaniko bat da Santa Cruzen aurkitzen dena. Bere azken erupzioa 2016ko irailaren 19an izan zen. Costa Ricako sumendirik altuena da, bere gailurra 3340 metrora iristen delarik. Sumendi honen izenak jatorri indigeno bat du eta 1569an existitzen ziren bi herrietatik eratorria da, Turrialba la grande eta Turrialba la chica izenekoak.
Guatemala
Pacaya, San Vicente de Pacaya udalerrian, Escuintla departamentuan, Amatitlán eta Villa Canalesen udalerrietan, Guatemalako departamentuan, kokatuta dagoen sumendi aktibo bat da. Bere azken leherketa 2018an gertatu zen. Santa Maria, Guatemalako mendebaldeko gune menditsuan kokatuta dagoen super sumendi aktiboa da, Quetzaltenango hiritik gertu kokatzen dena. 1902ko leherketa, XX. mendean gauzatutako hiru leherketetako handienetako bat izan zen eta baita urte horretako hirugarren leherketarik handiena ere, Pelée mendia, Martinikan, eta La Soufriére, San Vicenten, ondoren. Baita ere, 200 urtetan (eta baita agian 300 urtetan ere) izan diren bost leherketa handienetan kokatzen da. 1902ko leherketak, 3772m-ko altuera duen medi baten alde bat suntsitu zuen. Gutxi gora behera 5,5km kubikoko bolumena duen material bolkanikoa kanporatu zen 19 egunetan zehar, eta errauts zutabea 28km-ko garaiera izatera iritsi zen. Gaur egun, posible da Santa Maria sumendiaren gailurrera igotzea, eta bertatik behera begiratuz gero, 1200m inguru, Santiguito sumendiaren erupzio aktiboak ikus daitezke. Santa Maria sumendia Quetzaltenango hiritik gertu kokatzen da eta Guatemala baino lau aldiz altuagoa da. Batzuetan, garai hotzetan (neguan (iraila-otsaila)), elur eta izotz zuriz estaltzen da eta Quetzaltenango hirirtik  ikus daiteke bere kono zuria nahiz eta oso ohikoa ez izan, baina bai elurteak izaten direnean. Azken elurtea 2013ko urtarrilaren 25ean gertatu zen, eta herriladeko Hegoaldeko Kostatik eta Hiriaren Zentrotik ikusgai izan zen.
Santiaguito sumendia Quetzaltenangoko departamentuan kokatzen da, Guatemala mendebaldeko goi lautadan, itsasotik 2550m-ko garaieran. Quetzaltenango hiritik 11km-ra egonik, turista eta bertako medizale askok bisitatzen dute, leherketak ikusteagatik erakarriak. Sumendi honen berezitasunen artean, bere kokapena dago, Santa Maria sumendiari lotuta baitago. Baita ere bereizgarria da bere jaiotza, izan ere Santa Maria sumendiaren leherketa baten ondorio izan baitzen, XX. mendean.
Panama
Barú sumendia Panamako goratzerik altuena da eta Erdialdeko Amerikako sumendirik altuena da, 3.475 msnm -ko altuerarekin. Lau distrituk banatzen dute: Boquerón, Boquete, Bugaba eta Tierras Altas.
El Valle de Antón itsas mailatik 600 metrotara kokatua dagoen biztanleria bat da, Cocléko probintzian. Biztanleria hau sumendi itzali batean aurkitzen da.
Eimsheim
Eimsheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Ozeano Bareko Suzko Eraztuna
Panama
La Yeguada sumendia konplexu masibo bat da Veraguas probintzian kokatua, Panama, Azuero peninsularen iparraldean.
Mexiko
Mexikoko sumendiak Cocoseko eta Riverao plaken eskualdean kokaturiko subdukzio gunearen ondorioz gertatzen dira. Subdukzio gune honen ondorioz, leherketa luze eta explosibo batzuk gertatzen dira.
Popocatépetl sumendia, Mexiko erdialdean kokatutako sumendi aktiboa da, Morelos, Puebla eta Mexikoko estatuaren lurraldeko mugan. Mexiko hiritik 72km hego-ekialdera, Pueblatik 43km-ra, Cuernavacatik 63km-ra eta Tlaxcalatik 53km-ra kokatuta. Kono simetrikoaren forma du eta iparraldetik Iztaccíhuatl mendiarekin lotuta dago Pasos Cortés izeneko igarobide menditsu baten bitartez. Konoko ahotik gertu, sumendiak glaziar perennes-ak ditu, mendiaren puntan. Mexikoko bigarren sumendirik altuena da, itsas mailatik 5.500m-ko garaiera maximoa duena;  sumendirik altuena Citlaltépetl da, itsas mailatik 5.610m-ra dagoena.
Popocatépetl sumendia beti egon da aktibo, nahiz eta XX. medeko bigarren zatian atsedenaldian egon. 1991ean bere aktibitatean handitze bat egon zen eta 1993tik aurrera,  fumarolak ikusgarriak ziren 50km-ko distantziatik. Gainera, erregistro kantitate haundi bat dago, antzinarotik, sumendiaren aktibitate bolkanikoen periodoei buruzkoa, eta baita 1927 leherketarena ere, artifizialki lehertua izan zena kraterraren dinamizazioaren ondorioz, sufrea kanporatzeko. Sumendiaren azken leherketa bortitza 2000. urteko abenduaren 18tik 19ra izan zen erregistratua. 2005eko abenduaren 25ean kraterrean beste leherketa berri bat gertatu zen, 3km-ko altuera zuen errauts eta ke zutabe bat sortu zuena eta labaren kanporatzea eragin zuena.
Estatu Batuak
Saint Helens mendia Skamania konderrian kokatzen den geruza-sumendi bat da, Washington estatuan. 1980an izandako erupzioagatik da ezaguna, heriotz eta zauritu asko eragin zituenak.
Shasta mendia Estatu Batuetako sumendi bat da, Cascade mendien hegoaldean kokatzen dena, Kaliforniako estatuan.
Rainier mendia Pierce konderrian dagoen geruza-sumendi bat da, Seattle-tik 87 km hego-ekialdera. Herrialdeko sumendirik altuena da eta bere aktibitatearen ondorioz, arriskutsuenetarikoa.
McLoughlin mendia geruza-sumendi aldapatsu bat da Cascadaseko mendikatean kokatua, Oregonen hegoaldean, Estatu Batuak. Cascadaseko arku bolkanikoko gailur bolkanikoetako bat da, Ipar Amerikako mendebaldean.
Yellowstoneko galara, Yellowstone Parke nazionaleko galdara bolkaniko bat da. 55 bider 75 k neurtzen ditu eta aktibotzat hartzen da. Ondorioz, sumendi honen erupzio batek eraginak izango zituen herrialde honetan eta munduan ere, beraz, sumendi arriskutsu bat dela esaten da mundu mailan.
Pamela (kapela)
Pamela hegal zabala duen kapela malgu mota bat da, bereziki emakumeek erabiltzen dutena. Horregatik, eguzkitarako kapela egokia izaten da; orduan ohikoa da lastozkoa izatea. Egoera formaletan ere erabiltzen da, gehienetan apaingarri ugarirekin.
Ozeano Bareko Suzko Eraztuna
Alaska
Novarupta, 1912an sortutako sumendi berri bat da, eta Alaskako pentsintsulan dago, Parke Nazionalean eta Katai erreserban, gutxigorabera, Anchoragetik 470km hego-medebaldera. 1912ko Novarupta sumendiaren leherketa, XX. mendeko erupzio bolkaniko handiena izan zen, 1991eko Pinatubo sumendiaren leherketaren magnitude berekoa.
Shishaldin mendia, geruza-sumendi aktibo bat da Unimak uhartean kokatuta dagoena eta 2857m-ko garaiera duena. Aleutiar uhartetako puntu altuena da, baina ez Aleutiar mendikatekoa (Redoubt mendia da).
Redoubt mendia edo Redoubt sumendia, Aleutiar mendikateko gailur altuena den geruza-sumendi aktiboa da, Alaskako penintsulan kokatuta dagoena.
Errusia
Avachinski, Errusiako sumendi bat da, Kamtxatka penintsulako hegoaldean dagoena.
1890tik hona, Koryaksky sumendiak hiru erupzio besterik ez ditu izan. Azkenengoa, hiruretatik indartsuena, 1956ko abenduatik 1957ko ekainera gertatu zen, gailurrean eta ekialdeko mendi-hegalean. Erupzioekin hodei piroklastikoak eta laharrak sortzen dituzte, biktimarik eta hondamendirik sortzen ez dutenak. Azken hiru erupzioek izan ezik, 1550 k.a., 1950 k.a., eta 5050 k.a. egon ziren beste batzuk, baina batek ere ez zuen izan kataklismo izaera. Hala ere, hauetako erupzioek ere ez zuten hondamendirik ez biktimarik eragin.
Japonia
Fuji mendia sumendi aktibo moduan sailkatzen da, baina leherketa arrisku gutxikoa bezala. Bere azken leherketa erregistratua 1707an izan zen, edo garaiekoa. Orduan, krater berri bat sortu zen, bigarren tontor moduan (Hoeizan izenez ezagutzua, gairaiaren izenaren omenez).
Japonia feudaleko samuraien sorreraren ondoren (XII eta XVI mendeetan),  gaur egungo kanji karaktereak erabiltzen hasi ziren, “Fuji”rentzat. Fu (富), aberastasuna eta ji (士) samurai, esanahia duelarik. Azkenik, san (山) ek sumendia esanahi du, beraz bere erabateko izena Fujisan da.
Japoniarrek, mendiaren garaiera (3.776metro) horrela gogorarazten dute; “MINANARO”.“MI” 3 (三), “NANA” 7 (七), “RO” 6(六).
Baita ere, erakusten zaie, nola hartu behar duten Fuji mendia eredutzat, eta nola izan behar duten bera bezain handia (espiritualki).
Filipinak
Mayon sumendiak 30 erupzio baina gehiago izan ditu eta giza hutsune eta ekonomia hutsuneak sortu ditu. Hondagarriena 1814ko otsailaren 1an gertatu zen, labak Cagsawa hiria lurperatu zuenean. 1200 pertsona hil ziren eta hiritik elizako kanpainia batek bakarrik jarraitu zuen zutik. 1993an gertatutako erupzioa ere aipagarria da, 77 pertsona hil baitziren eta errauts hodei handi bat sortu baitzen.