cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Suge-ilar
Artobeltz (arrunta), kixkia, edo suge-ilarra (Fagopyrun esculentum) nekazaritzan erabiliriko landarea da, gizaki zein etxabereek jaten dutena. Kulturalki zereal bat da, nahiz eta berez ez den, ez delako gramineoen familiakoa.
Bere izenak kontrakoa adieraz lezakeen arren, espezie hau ez da belar bat eta ez du artoarekin zerikusirik.
Gluten gabea denez, zeliakoen janaria prestatzeko erabili ahal da. Hala ere, 2012ko apiriletik (7. alergologia biltzar frankofonoa), artobeltza sailkatu dute anafilaxia alimentario larria sor dezaketen elikagaien artean.
Bunsoh
Bunsoh Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kunratice (Liberec barrutia)
Kunratice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 373 biztanle ditu eta 12,42 kilometro koadroko azalera. Liberec barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1196 urtean egin zen.
Chen Yufei
Chen Yufei (Hangzhou, 1998ko martxoaren 1a) badmintonen, bakarkako modalitatean, lehiatzen den txinatarra da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, esku hartu zuen: Tokio 2020an (Tokio), eta urrezko domina lortu zuen.
Artibeus lituratus
Artibeus lituratus Artibeus generoko animalia da. Chiropteraren barruko Stenodermatinae azpifamilia eta Phyllostomidae familian sailkatuta dago
Mililani (Hawaii)
Mililani Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Honolulu konderrian dago, Hawaii estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Vitaceae
Vitaceae, (latinetik “Vitis” euskaraz "Mahatsondoa") landare loredunen familia bat da. 15 genero eta 700 espezie dauzka. Klima tropikaletan eta epeletan bizi dira.
Deskripzioa
Vitaceae gehienak igokariak dira baina zuhaixka, eta belarkara bakan batzuk ere egon.
Glanidium catharinensis
Glanidium catharinensis Glanidium generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Auchenipteridae familian.
Mastacembelus pantherinus
Mastacembelus pantherinus Mastacembelus generoko animalia da. Arrainen barruko Mastacembelidae familian sailkatzen da.
Beaumont (Vienne)
Biztanleria
2007an Beaumont udalerrian erroldatutako biztanleak 1.726 ziren. Familiak 708 ziren, horien artean 168 pertsona bakarrekoak ziren (65 bakarrik bizi ziren gizonak eta 103 bakarrik bizi ziren emakumeak), 251 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 255 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 34 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Kunratice u Cvikova
Kunratice u Cvikova Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 615 biztanle ditu eta 12,52 kilometro koadroko azalera. Česká Lípa barrutian dago.
Beaumont (Vienne)
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Wahiawa (Hawaii)
Wahiawa Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Honolulu konderrian kokatuta dago, Hawaii estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Beaumont (Vienne)
Etxebizitza
2007an 797 etxebizitza zeuden, 720 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 35 bigarren erresidentzia ziren eta 43 hutsik zeuden. 755 etxeak ziren eta 36 apartamentuak ziren. 720 etxebizitza nagusietatik 567 bere jabearen bizilekua ziren, 141 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 7 etxek gela bat zuten, 37 etxek bi zituzten, 125 etxek hiru zituzten, 208 etxek lau zituzten eta 344 etxek bost zituzten. 562 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 263 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 407 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Dipodillus simoni
Dipodillus simoni Dipodillus generoko animalia da. Karraskarien barruko Gerbillinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Beaumont (Vienne)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.114 ziren, horien artean 872 aktiboak ziren eta 242 inaktiboak ziren. 872 pertsona aktiboetatik 794 lanean zeuden (418 gizon eta 376 emakume) eta 78 langabezian zeuden (47 gizon eta 31 emakume). 242 pertsona inaktiboetatik 108 erretiraturik zeuden, 66 ikasten zeuden eta 68 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Etxaldeko erregea
Etxaldeko erregea (El rey de la granja) 2002 urtean Gregorio Muro eta Carlos Zabalak eginiko filma da.
Kunratice u Cvikova
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1415 urtean egin zen.
Veleia aldizkaria
Veleia Euskal Herriko Unibertsitateko (EHUko) Antzinaroko Zientzien Institutuko (AZI) urtekari zientifikoa da, Historiaurrea, Antzinako historia, Arkeologia eta Filologia klasikoak gaiak jorratzen dituena.
Ohiko lau ataletan banatzen da: dosier monografikoa, artikuluak, bariak eta idazlanen aipamenak. Artikuluak kanpoko bi informatzailek berrikusi eta ebaluatzen dituzte, modu anonimoan. Gainera, Anejos de Veleia eranskinen saila argitaratzen du, antzinako mundua eta gaur egungo munduan nola jasotzen den aztertzen duten monografiak argitaratzeko. Garrantzi berezia ematen dio Euskal Herriko eta gertuko gaiei.
Etxaldeko erregea
Marrazki bizidunak eta irudi errealak nahasten diren lan honen euskarazko bikoizketa Tinko Euskara Elkarteak bultzatu zuen.
Sinopsia
Sondak asteroidean hiru lagun Ramakor tiranoaren jauregian sartuko dira Neuronia, planeta osoko biztaleak kontrolpean dituen esfera, bereganatzeko asmotan.
San Vicente zinema
San Vicente zinema izen bereko Bilboko kalean zegoen zinema da, San Bizente elizaren ondoan Abando barrutian, hiriaren erdigunetik gertu.
Arte Garaikideko Museoa (Monterrey)
Monterreyko Arte Garaikideko Museoa, MARCO siglez ere ezaguna (gaztelaniaz, Museo de Arte Contemporáneo), Monterrey hirian dago, Nuevo León, Mexiko. Eraikina Ricardo Legorreta arkitekto mexikarraren lana da, eta 1991ko ekainaren 28an inauguratu zuten. MARCO museoa erakusketak sortzeko eta beste erakunde batzuetako proiektuak hautatzeko misioarekin sortu zen, arte garaikide mexikarraren eta nazioartekoaren egungo uneari buruzko erreferentzia-esparru bat eskaintzera bideratua.
Museoa Monterreyko erdigunean dago, Macroplaza deritzon gune urbanistikoan, Zuazua eta Padre Raymundo Jardón etorbideen gurutzabidean.
Arkitekturaren aldetik Legorretaren forma lauki lur-kolorezko tipikoek osatzen dute museoa.
Sarrera nagusian "La Paloma" eskultura dago, Juan Sorianoren sorkuntza. 6 metroko altuera eta 4 tonako pisua duen brontzezko eskultura erraldoia da.
Beaumont (Vienne)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 83 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 14 eraikuntza enpresak ziren, 16 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 8 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 9 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 27 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 igeltseroak, 2 margolariak, 1 zurgina, 1 iturgina, 3 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 2 ile apaindegiak, 6 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 8 establezimendu komertzialetatik, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 2 etxerako tresna dendak eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Beaumont udalerrian 44 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.056 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Belagua (ibaia)
Ibilbidean zehar, 86 kilometro koadroko arroko urak jasotzen ditu, eta Izabatik igarotzean 2,420 metro kubiko segundoko batez besteko emaria hartzen du segundoko. Kopuru hori, oro har, 0,479raino jaisten da abuztuan, euri gutxien egiten duenean, eta martxoaren 3,983era igotzen da, hilabete horretan euria eta elurteak ugariagoak baitira. Belabarze ibaiarekin batera Ezka ibaia osatzen du.
Bere ibilbidean, Belagua ibarra zeharkatzen du, den geografiki Erronkaribarran dagoen.
Ibaiadarrak
Belagua ibaia bezala:
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Glanidium cesarpintoi
Glanidium cesarpintoi Glanidium generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Auchenipteridae familian.
Euskal Herriko mugimendu feminista
Euskal Herriko Mugimendu Feministak 60. hamarkadan izan zituen bere hastapenak. Testuinguru sozial, ekonomiko eta kulturalak eraginda hasi zen antolatzen eta hainbat aldarrikapen landu zituen.
60-70eko hamarkadak
Abertzaletasuna, kulturgintza eta euskalgintza bezalako herri borrokek indarra hartu zuten garai honetan eta bertan hainbat emakumek parte hartu zuten, pixkanaka modu autonomo batean eta beraien problematika propioari erantzuteko beharra ikusiz. Hala ere, Euskal Herriko mugimendu feministaren hastapenetan Ipar Euskal Herrian eta Hego Euskal Herrian zegoen testuinguru ezberdina kontuan hartu behar da.
Ipar Euskal Herriko mugimendu feminista
Frantziar estatuan 1968an egon zen ikasle-mugimenduaren baitan emakume askok gizonekin batera okupatu zituzten kalean eta egin zituzten ekimen anitzak. Testuinguru honetan izandako bizipenetatik abiatuta 1970. urtean Emakumeen Askapenaren Aldeko Mugimendua (MLF, Mouvement de Libération des Femmes) jaio zen. Hainbat dinamiketatik hasita, korronte eta talde ezberdinek parte hartu zuten mugimenduan: Gouines rouges taldea (1971), Tendance lutte de Classe du MLF taldea, Féministes revolutionnaires taldea edo Psychanalyse et politique erakundea. Mugimendua anitza izan arren, oinarrizko aldarrikapen komun batzuk izatea lortu zuten. Hauek, hiru aldarrikapen lerrotan sailka ditzakegu: norberaren gorputzaren gainean erabakitzeko eskubidea, indarkeria sexista salatzea eta pertsonala politikoa da aldarria. Aldarrikapen hauetaz gain, gailentzen ziren antolaketa ereduen inguruko analisiei patriarkatuaren ikuspegia gaineratu zioten.
Kanbilluko mendilerroa
Kanbilluko mendilerroa Zuberoan kokatuta dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Kanbillu mendia da, 660 metrorekin.
Euskal Herriko mugimendu feminista
Hego Euskal Herriko mugimendu feminista
Ipar Euskal Herriko egoerarekin alderatuz oso bestelako zen Hego Euskal Herriko emakumeen egoera. Espainia Frankismo (1939-1975) garaian murgildurik zegoen eta edozein motatako jendarte aldaketarako ahaleginak zapalduak ziren. Emakumeak etxeari eta familiari lotutako genero rolen baitan bizi ziren eta gizonari emazte eta seme alaben gain pribilegioak aitortzen zitzaizkion. Hala ere, Frankismoa eta faxismoaren kontra hainbat emakum ibili ziren oposizioan. Hamarkada zailak izan ziren Frankismoaren kontrako borrokan eta hainbat esparruetatik jarduten zuten emakume askok. Askok kartzela barrutik jarduten zuten, beste batzuk erbestetik edota kaleetatik; denek Frankismoa desagertzeko ahaleginetan, gosea eta langabezia amaitzeko, lan baldintzak hobetzeko edo askatasun handiagoa lortzeko lan egin zuten. Jardun guzti hauek klandestinitatetik egiten ziren gehien bat. 1964ean Elkarteen Legea onartu zenean beren interesen arabera elkartzeko aukera izan zuten hainbat emakumeek baina beste batzuek klandestinitatean antolatzen jarraitu zuten. Honen adibide da Movimiento Democrático de Mujeres (MDM). 70eko hamarkadan Mugimendu Feministaren gorakadaren ondorioz Espainiar korronte feministak hiru korrontetan banatu daitezke:
Euskal Herriko I. Jardunaldi Feministak
1977ko abenduaren 8, 9, 10 eta 11an 3000 bat partaide bildu ziren Leioako Campusean. Bizkaiko Emakumeen Asanblada, Arabako Emakumeen Asanblada eta hiriburuetako hainbat taldek antolatu zituzten jardunaldiak eta Euskal Herriko eta Euskal Herritik kanpoko hainbat kolektibok parte hartu zuten. Bertan, gai anitzen inguruan eztabaidatu eta hausnartzeko espazioa sortu zuten.
KAS emakumeak
1978an Hego Euskal Herrian gauzatutako erreforma politikoari aurre egiteko helburuarekin, EEBAA-ko emakume batzuek, Koordinadora Abertzale Sozialista ko (KAS) zenbait kidek eta inguruko emakume batzuek sortu zuten taldea. Taldea emakume, feminista, sozialista eta independenteez osatuta zegoen eta Euskal Herriko emakumeek jasaten zuten zapalkuntza hirukoitzari (nazio, klase, genero) aurre egitea zuten helburu. Gainera haien jardunean lau helburu finkatu zituzten: sexuen araberako lan banaketa indargabetzea, norberaren gorputzaren gaineko erabakimena, afektu- eta sexu-harremanen garapen librea eta berdintasunezko parte hartzea jendartearen kudeaketa ekonomiko eta politikoa. Hala ere, garaian gailentzen ziren kontraesan eta feminismoarekiko zegoen konpromiso baxuaren ondorioz, 1981ean desegin zen taldea.
80ko hamarkada
Aurreko hamarkadan emakume kategoriaren inguruan hausnartzen jardun zen bitartean, hamarkada berri honetan generoa sozialki eraikia den kategoriatzat hartua izan da. Harreman internazionalista eta subjektu politikoaren inguruko teorizazioek, mugimendu feminista ugaritzearekin batera, korronte feminista ezberdinen arteko eztabaida ekarri zuen. Hala ere kontuan izan behar dugu hamarkada honetan Euskal Herriko gatazka politikoak eragin handia izan zuela mugimendu feministan.
Ipar Euskal Herriko mugimendu feminista
1981ean Frantziako alderdi sozialistak irabazi zituen hauteskundeak eta promesa ugari egin zizkioten mugimendu feministari. Honen ondorioz, aldarrikapen asko erakundeen esku utzi zituzten, mugimendua apalduz. Ipar Euskal Herriari dagokionez, 70eko hamarkadan sortutako hainbat talde desagertu egin ziren 80ko hamarkadaren erdialderako. Baina beste batzuk ere sortu ziren. Aipagarria da Emazteek Diote (1980), lan munduaren inguruan egindako hausnarketak, feminismoa, osasuna, hezkuntza eta ekologia uztartzen zituena. Euskal Herriko Emazteen Elkartea (1987) gatazka politikoaren ondoriozko errefuxiatuen eskubideak aldarrikatzen zituzten eta Patxa (1986) sexismoaren kontra eta kultur mugimenduan zebilen taldea izan zen.
Hego Euskal Herriko mugimendu feminista
Hamarkada honetan aipagarriak dira mugimendu feministaren borrokaren ondorioz onartutako aldarrikapen feministak: Dibortzio eskubidea 1981ean onartu zen eta 1985ean baldintzapeko abortuan lege erreforma egon zen. Aldaketak hamarkadaren bukaeran iritsi ziren mugimenduaren erakundetzearekin batera. 1986an abiatu zen Emakunde sortzeko prozesua eta honek Hego Euskal Herria bi erakunde administratibotan banatu zituen. Alde batetik Euskal Autonomia Erkidegoa (EAE) eta beste alde batetik Nafarroa. Honek mugimendua zatitu eta ekarpen eta aldaketa ezberdinak plazaratu zituen. Herri mugimenduek egindako aldarrikapenek gero eta pisu gutxiago zuten eta kideek arreta gehiago jarri zuten lege, plan eta erakundeetan.
Casey Affleck
Caleb Casey McGuire Affleck (1975eko abuztuaren 12a, Falmouth, Massachusetts) estatubatuar zinema eta telebistako aktore bat da. Ben Affleck aktore eta zinema zuzendariaren anai gazteena da.
Kunštát
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1412 urtean egin zen.
Euskal Herriko mugimendu feminista
Aizan!
1981ean Euskal Herriko nazio-askapen mugimenduaren baitan, KAS Emakumeak eta EEBAA ak finkaturiko oinarri teorikoak hartuta eta marxismoaren tresna teorikoak erabiliz, kategoria analitiko berri bat plazaratu zuten, zapalkuntza hirukoitzean sakondu ahal izateko; Euskal Emakume Langilea. Mugimendu feminista unitarioaren kontrakoa zen, talde handietan korronte ezberdinak ezabatuak izaten baitziren. Garaian gailendutako erakunde eta plan ezberdinak ez zitzaizkien nahikoak iruditzen eta herri borrokan jardun zuten hainbat aldarrikapen eginez. Hala ere elkarlanak egiteko prest azaldu ziren eta horrela egin zuten 1984eko II. Jardunaldi feministak antolatzeko garaian. Bertan, mugimendu feministaren historia aztertzeko deia egin zuen eremu ideologiko, ekonomiko eta politikotik euskal emakume langilearen azterketa egin ahal izateko. Beste alde batetik, Euskal Nazio Askapenekorako Mugimenduan (ENAM) ikuspegi feminista txertatzea zuten helburu emakume langilearen askapen borroka ezin zela bigarren plano batean geratu. Euskal emakume langilearen askapena aurrera eramateko ezinbestekoa zen nazio eta klase eskubideak lortzea.
1988an Aizan!-ek bere jarduna bertan behera uztea erabaki zuen KASeko erakunde feminista sortzeko prozesua abian jarriz: Egizan.
Euskal Herriko II. Jardunaldi Feministak
1984eko martxoaren 16, 17, 18 eta 19an egin ziren Euskal Herriko II. Jardunaldi Feministak Leioako Campusean. Aizan! eta Euskadiko Koordinadora Feminista (Donostiako, Bizkaiko, Arabako asanbladek eta Nafarroako koordinadora Feministak osatuta) izan ziren jardunaldiak antolatu zituztenak eta bertan hainbat herri zein auzotako taldeek parte hartu zuten. Lehenengo egunean, “emakumea eta zientzia”, “emakumea eta auzoak” edo “emakumea eta indarkeria” bezalako gaiak landu zituzten. Bigarren egunean, Mugimendu feministaren egoera, erronkak eta erakundeekiko zuten harremanaren inguruan jardun zuten. Hirugarren egunean, berriz, sexualitateaz, prostituzioaz eta maitasunaz aritu ziren. Hala ere, azken urteetan feminismoak izandako hedapenaren baitan, pentsamendu teoriak sakondu zuten batez ere. Teoria eta korronte anitzak zeuden eta mugimenduaren 10 urteko balorazioa egin eta mugimenduaren ezaugarriak zehazteko ahaleginak egin zituzten. Honen ondorioz, antolatzeko eredu eta borroka-moldeen inguruko eztabaidak izan zituzten.
I. Jardunaldi feministetan izandako militantzia ereduaren inguruko eztabaidaz gain, bi korronte feministen arteko talka egon zen: “berdintasunaren feminismoa” eta “diferentziaren feminismoa”. Izan ere, militantzia bakarraren alde egiten zutenak, diferentziaren feminismoan kokatu ziren eta militantzia bikoitzaren aldekoak berdintasunaren feminismoan.
Jasaten zituzten zapalkuntzak batzen zituzten emakume guzti hauek eta bestelako ideia politikoak alde batera uzten zituzten batasuna gutxieneko adostasunetan oinarrituz eta ekimen bateratuak eginez. Subjektu politikoari dagokionez, emakumeek osatutako mugimendua zela aldarrikatu zuten, honek nahiz eta hainbat kritika jaso mugimendura emakume gehiago erakartzeko eman beharreko pausoen inguruan jarduna zuten. Beste alde batetik, herri mugimendu autonomoa izateko ahaleginak egin zituzten, talde bakoitza bere erritmora jardun zezan, egitura alternatiboak eratzeko ahalegina eginez: horizontalak, zabalak eta parte hartzaileak.
Honen ondorioz, feminista independenteez osatutako taldeak sortu ziren, gehienak diferentziaren feminismoan kokatu zirelarik eraldaketa pertsonalari ematen zioten lehentasuna. Puntu honetan aipagarria da “Lanbroak” talde feminista erradikalak 1986tik 1995era egindako ibilbidea eta 1982an Donostian egin ziren Feminista Independenteen III. Jardunaldiak.
Ekarpen berriak
Mugimendu feministako hainbat kide ezkerreko mugimenduetan kokatu ziren eta alderdi politiko eta sindikatu batzuek bat egin zuten aldarrikapen feministekin baina adostasunetara iristea zaila zen eta aldarrikapen feministak askotan bigarren lerroetara pasa ziren. Hala ere, alderdi eta sindikatu hauetako kideek gogor jardun zuten kanpora begira, jendarteak esakatzen zituen eskubideen alde eginez eta barnera begira, aldarrikapen feministak lehen lerrora eramateko ahalegina eginez.
Teoria eta korronte feministak ugaritzearekin batera, aldarrikapen zehatzak egiten zituzten kolektibo feministak sortu ziren, subjektu politiko berriak sortuz:
Erakundeei dagokionez batzuetara aldarrikapen feministak iritsi ziren.1988an aibidez, Eusko Legebiltzarrak Emakumearen Euskal Erakundea (Emakunde) sortzeko legea onartu zuen. Hamarkada honetan ere, akademia eta unibertsitate inguruan biltzen ziren hainbat emakume, feminismoaren inguruko mintegiak antolatu zituzten, feminismo akademikoari ateak irekiz. Puntu honetan emakumeen dokumentazio zentroak hainbat ekarpen garrantzitsu egin dizkio mugimendu feministari. Maite Albiz Emakumeen Dokumentazio Zentroa (1982), Zorroagako "Centros de Estudios de la Mujer" (1981), Sibilia Aleramo (1986) eta IPES
90. hamarkada
Sozialdemokraziaren garaian Estatu eta erakunde askok bereganatu zituzten aldarrikapen feministak, herri borrokan jarduten zuen mugimendu feminista ahulduz."< Sozialdemokraziaren ikuskeran, gizon eta emakumeen arteko menderakuntza-harremana ez zen egiturazkoa, eta, hortaz, diskriminazio-egoerak edo eskubide-urraketak kasu isolatutzat hartzen zituzten, sistemaren ahulgune gisa, erreforma txikien botartez osa zitezkeenak. Beraz, diskriminazio-egoera horiei aurre egiteko lege nahiz politika ugari egituratu zituzten. Estatua eta erakunde politikoak legitimatzeko erabili zituzten feminismoa eta aldarrikapen feministak, aurrerakoi plantak egiteko, eskubideen bermatzailetzat agertzeko; eta, aldi berean, Mugimendu Feministaren ahalmena gendiarazi zuten, indar eraldatzaile horren arriskuak mendean hartzeko. >"Honi krisi ekonomikoa eta langabezia gehitzen badiogu, Mugimendu feminista asko ahuldu zela esan daiteke. 20 urtetan jendartea asko aldatu zen eta mugimendu feministan ere honen inguruko hausnarketa egiteko premia agertu zen. 80eko hamarkadaren amaieratik aurrera, herri mugimenduek behera egin zuten eta ekintza kolektiboak ahuldu ziren konfiantza galdu zelako jendarte aldaketak egiteko ahalmenetan. Honen ondorioz, garai honetan eztabaida biziak egon ziren mugimendu feminista eta erakundeen arteko harremanaren inguruan. Ermuako Emakumeen Asanbladak adibidez, 1987an beren burua udal hauteskundeetara aurkeztea erabaki zuen, Plazandreok, Emakumeen Plataforma Politikoa sortu zen 1993. urtean eta 2002. urtean Alderdi feminista aurkeztu zuten.
Beste alde batetik, 1987an KASek bere barnean kokatutako erakunde feminista sortu zuen: Egizan. Erakundeak hainbat esparrutik kritikak jaso zituen, izan ere, mundu mailan ezkerrean nagusitzen zen mugimendu feministaren inguruko aurreiritziak errotuta zeudelako: feminismoa burguesa zela eta arrazoi sozial eta nazionalak kontutan ez hartzea leporatzen zioten. Kritikak alde batera utzita, erakundeak Euskal Herriko Mugimendu Feministaren inguruan jarduten zuten talde eta kolektibo ezberdinen inguruko analisi bat egin zuen, borroka feministaren subjektu politikoaren inguruan hausnartuz.
Euskal Herriko III. Jardunaldi Feministak
1994eko abenduaren 8, 9 eta 10ean egin ziren Euskal Herriko III. Jardunaldi Feministak Leioako Campusean. Instituzio eta mugimendu feministaren arteko harremanaren inguruan hausnarketa eta eztabaida biziak egon ziren. Izan ere, mugimenduak izan beharreko moldeez, estrategiez edota erakundeen aurrean hartu beharreko jarrerei buruz jardun zuten. Aurreko hamarkadako korronte feministak berdintasunaren feminismoan eta diferentziaren feminismoan oinarritzen baziren, garai honetan aniztasunaren feminismoa edo feminismo posmodernoa deituko da. Jardunaldi hauetan lehenago azaldu ez ziren zapalkuntza espezifikoen inguruko ponentziak aurkeztu ziren: emakume gazteen zapalkuntza espezifikoa, prostituzioaren inguruko ikuspegi berriak, lan feminizatuen inguruko hausnarketak edota nazioarteko arazo zein hezkidetzaren inguruan jardun zuten.
Gai zehatz asko eztabaidatu arren, bi gai nagusi identifikatu daitezke jardunaldi hauetan. Alde batetik, Euskal Herriko Mugimendu Feministaren egoera eta norabidearen inguruan eztabaidatu zuten eta beste alde batetik, boterearen gaiaren inguruan hausnartu zuten. Mugimenduaren une zailak plazaratu zituzten jardunaldietan, mugimendu sozial guztiei eragin zien planteamendu berriek bere arrastoa izan zuen ere mugimendu feministan. Aniztasuna zen nagusi eta talde bakoitzak bere identitatea zuen, bakoitza bere ikuspuntuarekin. Beraz, testuinguru honetan mugimendu feministaren helburu nagusia, aniztasunetatik, bateraguneak sortzea zen, batze kuantitatibo baten bitartez.
XXI. mendea
Mundu mailan eta Europa mailan egindako ekimen bateratuek eragina izan zuten Euskal Herriko Mugimendu Feministan. Izan ere, teknologia berrien garapenaren ondorioz eta egindako alianza globalen ondorioz, harreman sozialak eraikitzeko modu berrien inguruan hausnartzen jardun zuten hainbat kolektibok. Kontratu sexualek, genero-identitate eta rolek edota naturarekiko harremanak subjetibitate berriak sortu zituen. Beraz, guzti honek Queer aktibismoa zabaldu zuen. 90eko hamarkadan, berdintasun formalaren alde agertu ziren feministak baina konturatu ziren berdintasun formalak ez zekarrela berdintasun erreala.
Euskal Herriko IV. Jardunaldi Feministak
2008. urteko apirilaren 12 eta 13an 1.300 partaide inguru bildu ziren Portugaleteko UPV-EHU Nautikako Unibertsitatean. Eztabaida- gaiak hiru ildotan banatu ziren: Emakumeak herrian eta munduan, Emakumeok indarkeria sexistari aurre eginez, Emakumeok, gure identitatea eta gorputz intsumituak. Ildo bakoitzaren baitan, hainbat ponentzia eta tailer aurkeztu ziren. Lehenengo ildoari dagokionez, munduaren antolaketa berriak emakumeengan bizi baldintzetan duen ondorioen inguruan egon ziren hitz egiten. Gaiei dagokionez, ildo honetan, parte- hartze politikoa eta erakundeetako parte-hartzearen inguruko eztabaidak nagusitu ziren berriro ere, prekarietatea, zaintza, elikadura subiranotasuna edota identitate migratzaileen inguruko gaiekin batera. Bigarren ildoari dagokionez, indarkeria sexista jorratu zuten eta amankomuneko hainbat ondorio atera zituzten. Hirugarren ardatzari dagokionez, zer esan gehien sortu zuen gaietako bat izan zen: prostituzio, King tailerra, lesbianen ikusgarritasuna, gorputz intsumituak eta ziberfeminismoa bezelako gaiak jorratu ziren. Hainbat feministentzat, diskurtsoa berria zen, ordura arte mugimendua ez baitzen identitate sexuala ren inguruko hausnarketa sakonik egin. Nahiz eta honek eztabaida ugari ekarri behin eta berriz mugimendu feministan aliantzak egin eta batzeko premiaz jardun zuten, gailentzen zen berdintasun faltsuari aurre egiteko nahian.
Euskal Herriko Bilgune Feminista
2000ko hamarkadan Egizan desegin eta bi urtetara, zenbait feministek Euskal Herriarentzako proiektu politiko osoa garatzeko nahia izan zuten eta hainbat emakume abertzalek Berditasunean oinarritutako Euskal Herria sortzera goaz adierazpena sinatu zuten. Ondoren, abenduaren 14, 15 eta 16an Emakume Abertzaleon I. Topaketa Feministak (2001) egin zituzten. Honen helburu nagusia, Euskal Herriko Plan Estrategiko Feminista eraikitzea izan zen eta 2002an Euskal Herriko Bilgune Feminista aurkeztu zuten jendaurrean. Estrategikoak ziren lau arlotan antolatu ziren: Sozioekonomioa, irakaskuntza, hedabideak eta kultura. 2002ko abenduan ere Bilgune Feministak Emaraun izeneko aldizkaria sortu zuen. Topaketei dagokionez hauek izan ziren Euskal Herriko Bilgune Feministak antolatutakoak:
"< Bakoitza bere eremutik bere kezketatik egingo dugu gure ekarpena (…) Batzuek estatu feminista sortzea dute nahia, besteak Mugimendu Feministaren alianza estrategikoaz dihardute; baina denak ere gure herrian trantsizio feminista iraunkor bat martxan jartzea beharrezkoa dela deritzogu: elkarrekin norabideak zehaztu, erabakiak hartu eta intzidentzia politikoa irabazteko. Burujabetza feminista erdieste bidean, epe luzerako kontsentsuak lantzen joateko eta trantsizio feminista marrazten joateko gunea behar dugu. >"
Ekarpen berriak
"< Euskal Herrian tradizio feminista jakin batetik gentozen, zapalkuntza hirukoitza (klasea, nazioa eta generoa) erdigunean zuena, eta guk momentu batean krisian jarri genuen emakumea bera kontzeptu gisa. Horrek, alde batetik, ezinegona sortu zuen, normala den bezala. Baina bestetik, oso harrera ona izan zuten ikuspegi berri horiek. Azken finean, ideia transfeministek errazten dute beste mota bateko diskurtsoak txertatu ahal izatea, esaterako, diskurtso dekolonialak eta aniztasun funtzionalaren diskurtsoak. Aliantzak beste modu batean planteatzeko aukera ematen du baita ere. >"
Feministok prest! Manifestazio nazionala
2016ko apririlaren 9an "FEMINISTOK PREST.11 eraso 12 erantzun. ¡Vuestras agresiones tendrán respuesta!" lelopean burutu zen manifestazio nazionala. Gaur egun, beharrezkoa eta ezinbestekoa deritzogu bortizkeriatzat zer ulertzen dugun birplanteatzea, bere konplexutasun guztiak eta bere foma anitzak ulertzeko markoa sortuz. Bortizkeria matxistak ez dira kolpeak eta hilketak soilik; kontu estrukturala da eta sistema batean oinarritzen da. Emakumeak beldurrean hezitzen gaituzte eta sinistarazi nahi digute gure gorputza ahula dela eta gizonena, berriz, erasokorra. Bortizkeria matxista ez da bakarra, baizik eta gure jendarteak eraikitzen duen egitura sendoa; feminismoak, egoera hori agerian uzteko eta aurre egiteko erantzunkizuna dauka.
Harreman bortitzak naturalak bailitzan lehenesten dituzte, maitasuna, jabetza moduan, jeloskortasuna eta kontrola; hauek normalizatzeaz gain, beste harreman ereduak ikustezin bihurtzen dituzte. Hau dela eta, arau horri ihes egiten dioten gorputzak eta harremanak bortizkeria matxista jasaten dute. Lesbianen kontrako erasoak, nerabe transexualek beren buruaz beste egitea, eta aniztasun funtzionala duten pertsonenganako erasoak ere bortizkeria matxistak dira.
Gaua eta jaiak bortizkeriarako espazioak dira. Gaua, alkohola eta permisibitatea aitzaia emakumeon kontrako erasoak zeharo areagotzen dira. Batzuentzat jaiak ondo pasatzeko espazioak diren bitartean, beste batzuentzat erasoak, bazterkeria eta beldurra sentitzeko espazioak dira.
Ekonomia kapitalistak zerbitzu sozialak murrizten ditu, eta emakumeenganako eragin haundiagoa dauka. Honek prestigiorik gabeko lanak egitera eta zaintzera behartzen du. Emakume etorkinek, esplotazioa eta isolamendu egoerei aurre egin behar die eta gure jendartearen herentzia arrazista eta kolonialista beraien gain utzi. Gaur egun, gainera, eraso sexistak neurri arrazistak justifikatzeko eta zabaltzeko erabiltzen ari dira, eta arazoaren arrazoia guztiz manipulatzen da.
Ez gara ez biktimak, ezta pertsona pasiboak ere, gure bizitzaren protagonistak baizik.Gure errealitatearen transformazio sozialean eragin zuzena duen sujetu politikoak gara. Arazoaren muinari heltzeko ordua da, konpromezuak hartzeko ordua, bortizkeria matxistak ekiditu eta emakumeak menpekotasun espazioan ezartzen dituen sistema eraldatzeko garaia. Badakigu bere jatorriak zeintzuk diren eta aurre egiteko prest gaude.
Euskal Herriko mugimendu feminista erasoei aurre egiteko prest dago, eta apirilaren 9-an Gasteizen hau plazaratzeko aukera ezinhobea izango dugu. Kaleak betetzeko gonbidapena egiten dugu, gure aliantzak erakusteko eta altu eta ozen eraso bakoitzaren aurrean egongo garela esateko prest gaude: 11 eraso, 12 erantzun, Feministok Prest! Erasorik ez erantzunik gabe!
Euskal Herriko V. Jardunaldi Feministak
2019 ko azaroaren 1 etik 3ra Durango n. Aurreko urteetan Martxoaren 8a n egindako greba rako deialdiek izandako mobilizazio eta erantzunaren ondorioz, Euskal Herriko Mugimendu Feministak pauso bat haratago joateko asmoz, jardunaldiak antolatzea erabaki zuen, lantzeko gaiak bost ardatzetan sailkatuta: mugimendu feministaren barne egitura, bizitzak erdiguneratzeko neurriak, indakeriarik gabeko bizitzen eraikuntza, sexualitatea eta gorputzaren merkantilizazioa.
Oharrak
Testuan jardunaldi moduan izendatu arren, kasu batzuetan Emakumeen topaketak izena izan zuten.
Mākaha Valley (Hawaii)
Mākaha Valley Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Honolulu konderrian dago, Hawaii estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Harlem (Florida)
Harlem Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Hendry konderrian dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Juan Santos
Juan Santos Yanguas (Añe, 1951ko azaroaren 23a) segobiar historialaria, eta Euskal Herriko Unibertsitateko katedraduna da.
Ikerketa lerroak
Bere ikerketak lau ildo nagusitan ardaztu dira: Indoeuropar Hispania; Pirinioen mendebaldeko eremua: indigenak eta erromatarrak; Epigrafia erromatarra; erromatarren aurreko populatzea eta biztanleak eta hiri erromatarrak. Gai horiei dagokienez, hainbat ikerketa proiektutan parte hartu du, eta hauek nabarmentzen dira: "Gizarte indoeuroparra eta gizarte erromatarra Hispania indoeuroparrean. III. Onomastika eta gizartea. Trantsizio-eremuak" (Eusko Jaurlaritza, 1998-2000); "Erromatar eliteen sorrera Iberiar penintsulan" (Zientzia eta Teknologia Ministerioa, 2000-2001); "Erromatarren aurreko eta erromatarren hiri-kokalekuen datu-base interaktiboa Iberiar penintsularen iparraldean" (Euskal Herriko Unibertsitatea, 2001-2003); "Ilun. ikerketa historikoa eta kultura-produktuak: Vasconiako erromatar kultura gizarteratzeko hezkuntza-materialak" (UPV/EHU, Irun-Oiasso ABEEaren partaidetzarekin).
Euskal Herriko Unibertsitateko Filologia eta Geografia eta Historia Fakultateko dekanoa izan da 1982tik 1986ra, Euskal Herriko Unibertsitateko errektoreordea 1986tik 1989ra, Euskal Herriko Unibertsitateko Ikasketa Klasikoen Saileko zuzendaria 1990etik 1998ra. Era berean, hainbat erakundetako kide da, hala nola Veleia aldizkariko erredakzio kontseilukoa, "Tempus: Revista de Actualización Científica sobre el Mundo Clásico en España" aldizkariko Erredakzio Kontseiluko, "La Aventura de la Historia" aldizkariko kontseilu zientifikokoa, Sancho El Sabio aldizkariaren Aholku Kontseiluko eta Espainiako Historiaren Errege Akademiako kide.
Iruña-Veleiako aferan bere irizpidea garrantzitsua izan zen.
Argitalpenak
Bere ibilbide oparoan ikerketa ugari argitaratu ditu. Huek dira horietako batzuk:
Amaurornis moluccana
Amaurornis moluccana Amaurornis generoko animalia da. Hegaztien barruko Rallidae familian sailkatua dago.
Frostius erythrophthalmus
Frostius erythrophthalmus Frostius generoko animalia da. Anfibioen barruko Bufonidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Lita Cabellut
Lita Cabellut (Sariñena, 1961) diziplina anitzeko artista espainiarra da. Olio-pintura, paper gaineko marrazkiak, eskultura, argazkigintza, poesia, olerki bisualak eta bideoak lantzen ditu. Jatorri xumekoa, Bartzelonan hazi zen eta Hagan bizi da 19 urte zituenetik. Pinturagatik ezaguna, formatu handiko lientzoak margotzen ditu, freskoen aldaera garaikidea erabiliz.
Biografia
Pradoko Museora egindako bisitetako batean aurkitu zuen bere bokazioa Goya, Velázquez, Ribera eta Rembrandten lanekin. Etxeko garajean estudio txiki bat jarri ahal izan zuen eta bertan bere bokazioa garatzen hasi zen. Bere lehen erakusketa Masnouko udaletxean izan zen, 1978an. 1982an, 19 urte zituela, Amsterdamera joan zen bizitzera, non Gerrit Rietveld Arte Akademian bekadun gisa ikasi zuen 1984ra arte. Formatu handiko lientzioetan lan eginez, fresko teknikaren aldaera garaikide bat garatu du eta berezkoa duen kolore-paleta du, bere pertsonaiei azala emateko obsesiotik abiatzen dena. Hala ere, bere lan eta teknika ezagunenetatik harago, diziplina anitzeko artista da.
Bere pintzelkaden lerro urratuak Lucian Freud eta Francis Bacon gogorarazten ditu bereziki, bere margolari eta inspirazio iturri gogokoenak.
The Trilogy of the Doubt (2013) botereaz, injustiziaz eta ezjakintasunaz hitz egiten duten gai sozialei buruzko triptikoz osatutako bilduma da. Dried Tear (2013) erretratu bildumak asiar kulturarekiko duen lilura eta mirespena adierazten du, eta The Black Tulip seriea (2014) Herbehereetako ikur nazional ospetsuenetako batean inspiratuta dago. Blind Mirror bildumarako (2015) kultura eta erlijioa bezalako gaiak aztertzen ditu, giza historian eragin handieneko erlijio batzuei erreparatuz.
Bere diru-sarrerekin, “Arnive” fundazioa mantentzen du beharra duten umeei laguntzeko, bere hitzetan “gizartearen alde ahaztuena”.
Erakusketak
Bartzelonako Masnou udaletxean egin zuen lehen erakusketa 1978an. Harrezkero bere lana mundu osoko hirietan erakutsi da, hala nola Haga, New York, Dubai, Miami, Singapur, Hong Kong, Londres, Paris, Venezia, Monako eta Seul.
Beste erakusketa aipagarri batzuk: Trilogy of the Doubt (2013) Bartzelonako Vila Casas Fundazioan eta Holandako Den Bosh-eko NoordBrabants museoan; Here to Stay (2014) Seulgo Arte Zentroan; Black Tulip (2014) Tokioko (Japonia) State Visit Okura hotelean; eta Blind Mirror (2015) Suediako Hudiksvalleko Halsingland museoan.
2019an, Zaragozako Goya Museoko La victoria del silencio erakusketak Lita Cabelluten 40 lan erakutsi zituen, herrialdean lehen aldiz ikusgai jarri zirenak.
Vsevolod Pudovkin
Vsevolod Ilarionovitx Pudovkin, errusieraz Всеволод Илларионович Пудовкин, (Penza, 1893ko otsailaren 28agreg./otsailaren 16ajul. - Riga, 1953ko ekainaren 30a) Sobiet Batasuneko antzerki eta zinema zuzendaria izan zen. Bere filmetan aztertuko du krisia eta kontzientzia hartze politikoa bere protagonista indibidualengan (eta ez Sergei Eisensteinen modura taldearengan), gizarteko gaiak bigarren planoan utzita:
Pudovkinen zinema egitura erritmikoetan garatzen da; horietan lehentasuna dute ekintza paraleloen muntaiak eta muntaia analitikoak. Horrenbeste lantzen zituen egitura horiek beharrezkoa zuten aurrez prestatutako gidoi sendo bat; horretarako, ezinbestekoa zen harreman estua izatea argumentista, aktorea, argazkilaria eta errealizatzailearen artean. Abangoardismoa ukatzen du eta aktoreek ikusleari emozioa transmititzea nahi du. Egitatean oinarritutako metaforak erabiltzen ditu.
Errealismo sozialista kontzeptua Pudovkinek sortu zuen. Zinema, bere ustetan, gizakiaren eta lanaren arteko harremanetara zuzendu behar zen, eta gainera, argi utzi gizakiak bere aberriarekin duen lotura.
1970eko hamarkadako mugimendu feminista
Sarrera
1960eko hamarkadako jendarte mugimenduak gerraosteko erregimenari, kapitalismoa ren berregituratzeari eta Vietnam bezalako herrialdeetan egindako interbentzioei kritika egitera bideratu ziren. Paula Bach-ek egiten die, hain zuzen, aipatutako mugimendu ezberdin horiei erreferentzia:
Honek, modu batean edo bestean, kapitalismoaren oinarri sendoenei (familia, monogamia eta heterosexualitatea) kritika egiteko testuingurua sortu zuen.
Ikuspegi feminista batetik erreparatuz, 68ko Maiatzean mobilizatu zen masa mistoa bazen ere, aipatzekoa da mugimenduaren baitan buruzagi emakumeek euren fabriketan genero rolen inguruko lanketa bizia burutu zutela. 1970eko hamarkadan mugimendu feministan aritu ziren emakumeen artean asko militantzia esparru ezberdinetan aritutakoak ziren, besteak beste, alderdi komunistetan.
Aurrekariak
Feminismo a mugimendu sozial gisara Ilustrazio garaian hasi zen gorpuzten, eta antolaketa horrek masan eragin zuzena izateak sufragisten borroka eragin zuen. Botoa eskuratzea ahalbidetzen zuten erreforma instituzional guztiek mugimendu feministak, eta era zehatzago batean esanda, sufragistek XX.mendea egindako aldarrikapenak asetu zituzten. Baina gertakari hau ez zen nahikoa izan. Denborak aurrera egin ahala, eskubide legalak lortuta, emakumeen artean aldarrikapen berriak sortu ziren, bizitzaren esparru anitzen eragiten zietenak, bakoitzaren testuinguruaren araberako eraginek elikatuta. Mugimendu feminista, horrela, indartuz joan zen eta feminismoaren inguruan teorizatzen hasi ziren emakumeen ekarpenek bideratu zuten garaia eta lekuaren araberako feminismoaren korrontea. Esaterako, 1970eko mugimendu feministaren aurrekari gisara ditugu ondorengo bi autoreak: Simone de Beauvoir eta Betty Friedan.
Simone de Beauvoir-ren Bigarren sexuak izandako eragina
Simone de Beauvoirrek 1948an idatzi zuen Bigarren Sexua liburua. Herrialde demokratikoetan emakumeek boto eskubidea lortzeak aldaketa handia suposatu zuen. Mugimendu feministaren birsortze prozesu bat eragin zuen, oinarri eta aldarrikapen berriekin.
Beuvoirren arabera emakumea, garaiko mendebaldeko testuinguruan definitua izan zen moduan, eraikuntza kultural bat da. Historian zehar emakumea gizonarekiko harremanaren arabera definitu da emazte, ama, alaba edota ahizpa gisara. Hortaz, emakumearen zeregin handiena, Beuvoirren esanetara, bere identitate propioa eraiki eta konkistatzea da, beti ere norbere irizpideen arabera. Emakumeei egotzi zaizkien ezaugarriak ez dira genetikaren arabera erabakiak izan, baizik eta emakumeak sozializatuak izan diren testuinguru kulturalaren arabera kodifikatuak izan dira. Emakume izanagatik jasaten zen zapalkuntza horren zergatia aztertzen hasi zen. "No se nace mujer, llega una a serlo" delako esaldia famatua txertatu zuen Bigarren Sexua liburuan. Beraz, sistema politiko eta kulturalek sortzen dituzten sexu ezberdinkeriei erreparatu zien.
Betty Friedan-en "Feminitatearen mistika"
Betty Friendan Amerikako Estatu Batuetako feminismoaren irudi nagusi bilakatu zen XX.mende erdialdean, eta modu horretara, NOW (National Organization of Women, 1966) erakunde feminista egikaritu zuen.
Autore honek emakumeen jasaten zuten zapalkuntza problematizatu zuen, Beauvoirrek egin zuen modu berean. Friedanek zioen emakumeen arazoa "izenik ez zuen arazoa" zela. Beraz, garaiko teoria eta jardun feminista arazo horri izena jartzera bideratu zen. Ildo berean, autore honek Feminitatearen mistika (1963) liburua argitaratu zuen. Bertan isladatu nahi izan zuen ideia nagusia honakoa zen: emakume estatubatuarrek euren buruarekiko eta bizi-ereduarekiko zuten asegabetasuna. Gogobetetze eza horrek arazo pertsonalak eragiten zituen eta bere buruaren aurkako patologiak zituen ondoriotzat: antsietatea, depresioa, alkoholismoa.
Baina, Friedanek asegabetasun hori ez du modu isolatuan ulertzen. Haatik, arazo hori arazo politiko moduan izendatu zuen, Feminitatearen mistika izena jarri ziona. Sufragismoaren eta II. Mundu Gerra bitartean emakumeak esfera publikoan parte-hartzearen aurkako erreakzio patriarkal gisara ulertu daiteke, hau da, gizonen mesederako emakumeak bete beharreko figuraren mitifikazioa. Honako oinarriak ditu: emakumearen identitatea ama edo emaztearen figurari loturik irudikatzen du, emakumearen garapen pertsonala ukatu eta gainerakoentzat soilik bizi direnen zoriontasun eza salatzen du.
Feminitatearen mistika liburuan, honako puntu nagusiak landu zituen : nahiz eta II. Mundu Gerra bitartean espazio publikoko enpleguetan esku-hartzea izan, jendartean (bai espazio publiko eta baita pribatuan ere) emakumeek ez dute gizonekiko posizio berdinik. Hori dela eta, feminismo ilustratuaren ondareari egiten dio erreferentzia, besteak beste arrazoiari, emakumearen gorputzaren inguruan gizonezkoek eratu duten rol mitifikatua eraisteko.
Testuinguratze teorikoa: joera nagusiak 1970eko hamarkadan.
1960-70 hamarkadetan garatzen joan ziren joera feministek autonomia hartu zuten, eta horrek ahalbidetu zuen feminismo ilustratuaren ideala neurri batean alboratu eta feminismo sozialistan kontzeptu berriak sartzea. Bi hamarkada hauetako mugimendu feminista bi ardatzen bueltan bildu zen. Alde batetik, "pertsonala politikoa denaren" ideiaren baitan, eta emakumeek esparru pribatuan zituzten arazoei erreparatu zitzaien. Bestetik, zapalkuntzaren erroaren bilaketaren analisia burutu zen, zeinean patriarkatu kontzeptuak berebiziko zerikusia zuen.
1970eko hamarkada n Ameriketako Estatu Batuetan eta Europan egun feminismo iraultzaile gisara ezagutzen dena garatu zen. Feminismoaren inguruko lanketa hau Bigarren Olatu delakoaren barruan kokatzen da. Olatu honen sorrera, esan bezala, Ameriketako Estatu Batuetan eta Europan garatu zen nagusiki, besteak beste, Hego Amerikako erregimen diktatorialek ekidin zutelako bertan garatzea.
Eta bestetik, ezberdintasunaren feminismoa. Bigarren teoria feminista hori bere egiten zutenek sistema patriarkala eta androzentrikoa abolitzearen alde egiten zuten, jomuga moduan aldaketa kultural, politiko eta soziala izanik. Ildo honetan, emakume eta gizonezkoen arteko ezberdintasuna defendatzen du bigarren korronteak, eta ekonomikoki burujabea izatea borroka feministaren abiapuntu gisara kokatzen da.
1980ko hamarkadara bitartean Bigarren Olatuko mugimendu feminista hiru ikuspunturen inguruan eraiki zen: feminismo liberala, feminismo sozialista eta feminismo erradikala. Feminismoaren korronte bakoitzak bere zapalkuntzaren izaera argiago ikusi zuen heinean, bakoitzak bere lekua aurkitu zuen jendartearen barruan. Hala azaltzen da Pikara Magazineko artikulu honetan.
Feminismo liberala
Feminismo liberala teoria feminista ilustratuaren jatorrian kokatu daiteke. Ana de Miguelek dioen moduan, era honetara ezaugarritzen da: "definir la situación de las mujeres como una de desigualdad (y no de opresión o explotación) y por postular la reforma del sistema hasta lograr la igualdad entre los sexos". Beraz, emakumeen emantzipazioa sistema kapitalistaren baitan burututako erreforma ezberdinen bitartez lortuko zela ulertzen zuten. Elena Beltránek esaten duenaren arabera, 60 eta 70eko hamarkadetako feministak feminismo ilustratuaren ildo beretsutik lerratzen ziren. Hau da, berdintasuna, askatasuna zein emakumearen autonomia moralaren defentsa egiten zuten, garai batean Mary Wollstronecraftek, sufragistek edota John Stuart Millek egin zuen bezala. Feminista liberalentzat erreferentzialtasun handieneko teorialaria Betty Friedan izan zen, aurretik aipatutako National Organization of Women (NOW) eta Feminitatearen mistika liburua.
Feminitatearen mistika liburuan Friedanek egindako lanketak zenbait kritika jaso zituen, eta horregatik izeneko La Segunda Fase (1981) bigarren liburu bat idatzi zuen. Bertan, emakumeen arazo berrien inguruan mintzatzen da; esaterako, esfera publikoko lanpostuetan finkatu arren, benetako berdintasuna ez lortzearen inguruan. Hori horrela, bere analisia jornada bikoitzean zentratu zen, hortik abiatuta emakumearen irudia "super-emakume" moduan eraiki zela. Beraz, Friedanek esfera pribatuan iraultza egiteko aldarrikapena egiten du, eta baita instituzio publiko guztietan aldaketak burutzekoa ere.