cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Colleen McCullough
Sariak
1984an, Wesley Waltersek margotutako McCulloughen erretratu bat finalista izan zen Archibald Sarian. Sariak "Artea, Letrak, Zientzia edo Politikan bereizten diren gizon edo emakumeen erretratu onena"-ri dagokio. Antzinako Erromari buruzko nobelak idazteko egin zuen sakoneko ikerketa historikoagatik Letretan Doktore Gradua jaso zuen Southamptoneko Unibertsitatearen bidez, 1993an.
The Order of Australiako Ofizial izendatu zuten 2006ko ekainaren 21an, "arteen mesedetan eginagatik idazle bezala eta komunitatearen mesedetan eginagatik nazio eta nazioarteko hezkuntza-programak laguntzearen bidez, mediku/ zientzilari diziplinen bidez eta karidade erakunde bidez ".
Carmine Delmonico saila
McCulloughek hilketa-misteriozko bost eleberri argitaratu zituen Carmine Delmonico sailan.
Saint-Doulchard
Saint-Doulchard Frantziako udalerri bat da, Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Doulchard udalerrian erroldatutako biztanleak 8.941 ziren. Familiak 3.811 ziren, horien artean 1.027 pertsona bakarrekoak ziren (362 bakarrik bizi ziren gizonak eta 665 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.384 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.158 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 242 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 4.025 etxebizitza zeuden, 3.856 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 27 bigarren erresidentzia ziren eta 142 hutsik zeuden. 3.240 etxeak ziren eta 699 apartamentuak ziren. 3.856 etxebizitza nagusietatik 2.688 bere jabearen bizilekua ziren, 1.126 alokairuan okupaturik zeuden eta 42 doan lagata zeuden; 88 etxek gela bat zuten, 147 etxek bi zituzten, 538 etxek hiru zituzten, 1.175 etxek lau zituzten eta 1.908 etxek bost zituzten. 2.942 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.701 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.764 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 5.712 ziren, horien artean 4.083 aktiboak ziren eta 1.629 inaktiboak ziren. 4.083 pertsona aktiboetatik 3.736 lanean zeuden (1.930 gizon eta 1.806 emakume) eta 347 langabezian zeuden (141 gizon eta 206 emakume). 1.629 pertsona inaktiboetatik 640 erretiraturik zeuden, 539 ikasten zeuden eta 450 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 599 komertzioetatik, 6 erauzte enpresak ziren, 5 janari enpresak ziren, 6 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 3 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 27 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 80 eraikuntza enpresak ziren, 155 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 21 garraio enpresak ziren, 35 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 7 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 28 finantziazio enpresak ziren, 24 higiezinen enpresak ziren, 72 zerbitzu enpresak ziren, 94 administrazio publikoko enpresak ziren eta 36 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 147 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 10 banku bulegoak, 2 funerariak, 24 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 2 autoeskolak, 14 igeltseroak, 9 margolariak, 17 zurginak, 7 iturginak, 9 argiketariak, 8 eraikuntza enpresak, 11 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 19 jatetxeak, 6 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 2 apaindegiak.
2000. urtean Saint-Doulchard udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 776 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu laburretarako ospitale 1, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, 4 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an 3 haur-eskola eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Saint-Doulchard udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 663 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Goa
Goa (konkaneraz गोंय ) India mendebaldeko estatua da, Errepublika osoko txikiena dena.
Geografia
Goa Indiako mendebaldeko kostaldean dago, Konkan izeneko eskualdean, hain zuzen ere. Konkan Mendebaldeko Ghat mendiak mendilerroak banatuta dago Dekan goi-ordokitik. Estatuko mendirik altuena 1.167 metroko Sonsogor da. Mendebaldean, Goak 101 kilometroko kostaldea du Arabiako itsasoan. Mugakideok ditu: iparraldean, Maharashtra; eta ekialdean eta hegoaldean, Karnataka.
Historia
1510ean, Timoji bertako buruzagiari esker, Portugalek Bijapur erregeak mendean hartu eta Velha Goa (euskaraz: Goa Zaharra) sortu zuen. 1560an Inkisizioa eratu eta goatar asko kristautasunera aldatu ziren.
XX. mendea arte, Portugaldar Inperioaren menpe egon zen, eta Britainiar Inperiotik 1947an Indiak independentzia lortu arren, Portugalek bere bere indiar barrendegien jabetasuna negoziatzeari uko egin zion. 1961eko abenduaren 12an, Indiako armadak Vijay operazioa hasi eta Goa, Daman eta Diu anexionatu zituen. Hasieran gobernuak berak administratua izan bazen ere, 1987ko maiatzaren 30ean, Goa India hogeita bostgarren estatua bihurtu zen.
Barrutiak
Estatua bi barrutitan banatuta dago: Ipar Goa eta Hego Goa. Ipar Goako hiriburua Panaji da; Hego Goakoa, berriz, Margao.
Barrutiak hamaika talukatan banatuta daude:
Goako hiri nagusiak Vasco, Margao, Mormugao, Panjim eta Mapusa dira.
NGC 3032
NGC 3032 galaxia bat da, Leo (konstelazioa) konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Astyanax paranae
Astyanax paranae Astyanax generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Amets ameslari
Amets ameslari (Amaren barruko laguna) Fernando Morillo idazle azpeitiarraren liburua da. 2013an argitaratu zen, Gaumin argitaletxearen eskutik. Liburuak 2016ko Juul sarietako bat irabazi zuen, Lodosan.
Sinopsia
Amets izeneko gaztea nahasita dago. Etxean giro gaiztoa antzematen du, eta uste du gurasoak dibortziatzear daudela. Berehala jakingo du, ordea, ama gaixo dagoela, minbizia duela, eta horixe zela ulertu ezin zuen nahasmenaren arrazoia. Apurka, lagunen eta aitaren laguntzaz, Ametsek amari laguntzeari ekingo dio, minbiziaren kontrako borrokan.
Karen Ann Quinlan
Karen Ann Quinlan (Scranton, Pennsylvania, AEB, 1954ko martxoaren 29a, - New Jersey, AEB, 1985eko ekainaren 11) 21 urte zituenean eta alkohol eta barbituriko ugari hartu eta gero, koman erori zen neska bat izan zen, garuneko kalte alderantzezinak jasan zituelarik. Bizirik iraunarazi zioten 1985era arte eta, gurasoek eskatutako epai luze baten ondoren, hiltzen utzi zioten. Eutanasiaren gaia pil-pilean jarri zuen eta galdera garrantzitsuak sortu zituen bioetikan eta eskubide zibilen eremuan.
Biografia
Karen Ann Quinlan Scrantonen jaio zen, Pennsylvanian, AEB 1954ko martxoaren 29an. Ama irlandar jatorrikoa zen eta ezkongabea. Haurrak aste gutxi batzuk zituenean, adoptatzeko eskaini zuen eta Joseph eta Julia Quinlanek hartu zuten. Bikotea Landingen bizi zen, New Jerseyn, eta hantxe eman zituen Karenen bere lehen 20 urteak, 1956 eta 1957an jaioko ziren Mary Ellen eta John anaia-arrebekin batera.
Egoera begetatiboan geratzea
1975eko apirilean, festa baterako erositako soinekoa jantzi nahi zuela-eta, Karenek dieta zorrotz bati eman zion hasiera. Apirilaren 15ean, azken 48 ordutan ia ezer jan gabe zegoen, ogi apurren bat besterik ez, eta horrelaxe joan zen adiskide baten etxean egiten ari ziren festara.
Festan zehar, alkohol eta barbituriko dezente kontsumitu zuen eta Karenek mareatuta zegoela esan zien adiskideei, etxeko ohetako batean deskantsatzera joan zelarik. Hantxe aurkitu zuten gero, inkontziente eta arnasarik gabe. Larri eraman zuten ospitale batera eta arnasketa artifiziala ezarri behar izan zitzaion. Hala ere, garunari egindako kaltea atzeraezina zen eta egoera begetatibo etengabean geratu zen neska.
Ez zuten arnasketaren etenaren arrazoia adierazi, baina badirudi alkohol eta barbiturikoen eragina elikadura faltari erantsi zitzaiola emaitza latz hura ondorioztatuz.
Heriotza
Hilabete batzuk eman zituen horrela eta Karenen gurasoek bizirik mantentzen zuen makina hura itzaltzeko eskatu zuten, bere alabak betirako deskantsa zezan, baina ospitaleak uko egin zion eskariari.
1976an, Quinlan familiak New Jerseyko Auzitegi Gorenean aurkeztu zuten arazoa eta baimena eman zien gurasoei alabaren "bizitza"rekin bukatzeko. Denen harridurarako, makina kendu zitzaionean, Karenek arnasketa berreskuratu zuen eta sendatuko zen itxaropena zabaldu zen. Horregatik ezarri zioten berriro arnasketa-makina eta 9 urte luzez jarraitu zuen "bizitzen". Era begetatiboan bizi zen, 1985ean pneumoniaz hil zen arte; une horretan, 36 kilo baino ez zituen pisatzen.
Karenen kasuak galdera asko zabaldu zuen eta medikuen ekinenganako kritika piztu zen. Epaiketa haren ondoren, etika ospitalarioa zainduko zuten komiteak osatu ziren.
Huntland (Tennessee)
Huntland Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Franklin konderrian dago, Tennessee estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Andrena robertsonii
Andrena robertsonii erle espezie bat da, Andrena generoan eta Andrenidae familian.
Epinephelus stoliczkae
Epinephelus stoliczkae Epinephelus generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
Évricourt
Biztanleria
2007an Évricourt udalerrian erroldatutako biztanleak 210 ziren. Familiak 76 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 83 etxebizitza zeuden, 76 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 83etxeak ziren. 76 etxebizitza nagusietatik 66 bere jabearen bizilekua ziren eta 10 alokairuan okupaturik zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 10 etxek hiru zituzten, 16 etxek lau zituzten eta 47 etxek bost zituzten. 61 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 33 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 39 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 143 ziren, horien artean 107 aktiboak ziren eta 36 inaktiboak ziren. 107 pertsona aktiboetatik 96 lanean zeuden (59 gizon eta 37 emakume) eta 11 langabezian zeuden (8 gizon eta 3 emakume). 36 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 19 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Évricourt udalerrian 74 unitate fiskal zeuden, 210 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.278 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2000. urtean Évricourt udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Penelope Ann Miller
Penelope Ann Miller, jaiotze izenez Penelope Andrea Miller (1964ko urtarrilaren 13a, Los Angeles) estatubatuar zinema eta telebistako aktore bat da.
Otsalizar
Otsalizarra (Sorbus aucuparia L.) errosazeoen familiako eta Sorbus generoko zuhaitz hosto-erorkorra da. Hosto inparipinatu txandakatuak ditu, eta bukaerako korinbotan elkartuta dauden lore zuriak. Fruitua pomo-motakoa eta laranja-kolorekoa da. 5-15 metro artean neurtzen du.
Erabilera ugari eman zaizkio zuhaitz honi: bere fruituak, esaterako, txoriak ehizatzeko erabili izan dira, eta, hortik aucuparia izena (aucupor: txoriak ehizatu); apaingarritzat ere landatu izan da bere edertasunagatik. Ia Europa osoan hedatuta dago, eta baita Asia iparraldean ere. Euskal Herrian, eragin atlantikoko gunean dago, eta, hegoalderantz joan ahala urrituz doa, klima mediterraneo nabarmeneko gunetan desagertu arte.
Ezaugarriak
15 m-ra iritsi daiteke baina normalean 10 m azpitik izaten ditu. Enborra azal leunekoa du, adinarekin pitzatu egiten dena eta grisa, eta, adakera nahiko oboidea du. Adar gazteak iletsuak eta lentizela ugaridunak. Begiak ilaundunak dira, eta, apur bat likatsuak edo ez likatsuak.
Hostoak
Konposatuak, inparipinatuak eta 5 - 8 foliolo-paredunak. Folioloak dira luzangak, ertzean zerratuak, gainaldean berde mateak eta azpialdean argiagoak.
Loreak
Muturreko korinbotan kokatuta, oso usaintsuak, petalo zurikoak, eta 3 - 4 estilo tentedunak. Errezeptakulua ilupaduna da, kaliza 5 sepaloz osatua eta korola 5 petaloz osatua.
Fruituak
Baia itxurako pomoa da, azal gorri leunduan eta zapore mikatzekoa. 4 - 8 mm artekoa izaten da.
Banaketa
Europa ia osoan -oso hegoaldean kenduta- eta Asia iparraldean eta mendebaldean banatuta dago, zenbait subespezietan dibertsifikatuta. Bere banaketaren hegoaldeko mugan altitude handietara mugatuta dago. Euskal Herrian eragin atlantikoko aldean dago, hegoalderantz urrituz doa, klima nabarmen mediterraneoko gunetan desagertu arte.
Fenologia
Maiatzetik ekainera loratzen da eta, fruituak iraila eta urrian heltzen dira.
Erabilera
Apaingarritzat landatu izan da.
Bere fruituak txoriak ehizatzeko erabili izan dira, eta, baita marmeladak eta pattarrak egiteko ere.
Zura, bere gogortasunagatik, marruskadura handia jasan behar duten atalak egiteko erabili da.
Azalak eta hostoek tanino ugari dituzte eta, larruak ontzeko erabili izan dira.
Azala astringentea da eta, diarreak eta baginako infekzioak tratatzeko erabiltzen da. Haziek glukosido zianogenikoak dituzte eta urarekin kontaktuan azido prusikoa sortzen dute, oso toxikoa; dosi txikitan arnas aparatuaren estimulazioa eragiten du, baina, dosiz pasaz gero, arnasketa eragotzi eta heriotza eragin dezake. Fruitua diuretikoa, libragarria eta emenagogoa (emakumeen hilerokoa errazten du) da eta, infusiotan hartzen dira hileroko mingarrientzat, hotzeriarentzat eta giltzurrunetako gaitzentzat.
Jatorrizko herriak
Jatorrizko herriak, amerindiarrak ezagutzeko erabiltzen den izendapena da, euren kultura eta interesak egungo Amerikar kontinentean aldarrikatzeko (edo Abya Yala, Kuna herriaren hizkuntzan deitua zen bezala), gaur egun komunikabide progresistek oso hedatutako erabilera du.
Egileren batzuk, izatez amerikar jatorrizko herririk ez dagoela argudiatzen dute, eta "indigenen" ondorengoek, Asiatik Abya Yala edo Amerikara migratu zutela Beringeko itsasartearen bidez. Baina, mundu osoak onartutako iritzia da, gizakiaren jatorria Afrikan dagoela. Argudio hau, egia balitz, Afrikatik kanpora jatorrizko herririk ez dagoela esan nahiko lukeena.
Beste alde batetik, indiar eta indigena hitzek, europarrek, Abya Yalan, Indiako mendebaldeko kostaldea aurkitu izanaren ideia okerra isladatzen dute. Gainera, europarrek, indigena hitza, soilik Europatik kanpoko herriak izendatzeko erabiltzen dute, eta gutxiago zibilizatutakoak izatearen zentzuan, Europan herri indigenarik ez dagoen bitartean.
Oswald Külpe
Oswald Külpe (Kandau, 1862ko abuztuaren 3a - Munich, 1915eko abenduaren 30a) alemaniar filosofo eta psikologoa izan zen.
Biografia
Errealismoaren aitzindaria izan zen Alemanian; kanpoko mundua izan badela arrazoitzeko ez zituen onartzen ez adimenezko argudioak ez enpirikoak. Leipzig, Munich eta Würzburgeko unibertsitateetako irakaslea izan zen. Würzburgeko unibertsitatean laborategi bat sortu zuen pentsamenduaren prozesuak ikertzeko.
Tiliqua rugosa
Tiliqua rugosa Tiliqua generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Bosentino
Bosentino Italiako udalerri bat da. Trentoko probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Bosentinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Santuaren jauregi-etxea
Santuaren jauregi-etxea Gasteizko Armentia herrian dagoen hiri-jauregia da.
2003ko martxoaren 19an, Eusko Jaurlaritzak monumentu izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.
Deskribapena
"Santuaren Etxea" Armentia herriko gunerik garaienean dago, herriaren erdian; tradizioaren arabera, Tarazonako apezpiku ospetsuaren jaiotetxea egon zen orube horretan.
Hala ere, gaur egungo etxeak ez dauka inolako zerikusirik San Prudentziorekin, Díaz de Espadatarren egoitza da eta. Justo Antonio Olagibelen proiektuaren arabera eraiki zen, 1806. urtean, bertan zegoen etxe zaharra birmoldatuz. Habanako apezpiku Juan José Díaz de Espada eta Fernández de Landa jaunak enkargatu zuen proiektua.
Nekazaritza-inguru batean dago, nahiz eta inguruko etxeak garai bateko nekazaritza-xede hori galtzen ari diren azken urteotan. Etxearen aurrean bidegurutzea dago, herriko esparru zabal samarra, baina herri-plaza izatera iritsi gabe.
Eraikin soila da eta fatxada nagusia mendebaldera begira du. Oinplanoa nahikoa karratua da eta bi solairu ditu: behekoa eta lehen solairua. Teilatu azpian ere badu lekua, nahiz eta kanpotik ikusten ez den.
Teilatuak lau isurki ditu, eta fatxadak erlaitza du gainean. Gainaldea zeramikazko teilaz dago estalita.
Fatxada nagusia harlandu oso onekoa da, eta alboetakoak eta atzealdekoa harlangaitzezkoak; baoak eta eskantzuak harlanduz bornatuta daude.
Eraikinaren egitura honela taxututa dago: perimetroan zama-hormak eta erdialdean banatze-korridorea eratzen duten bi horma.
Fatxada nagusia da osagairik interesgarriena. Hiru ardatz ditu, goitik behera begiratuta: ate-aldea erdian eta bao-ardatzak alde banatan.
Ate-alde horretan, hormatik kanporago, bi koloma erraldoi daude gaineko arkitrabe handiari eusten. Bi kolomen artean atea dago, berriz ere fatxadaren plano orokorraren maila berean; atearen inguruan pilastrak, ateburua eta erlaitza daude. Ate gainean, hutsune biribila, obaloa dago, eta bertan San Prudentzioren bustoa. Santuaren albo batean eta bestean, harrizko aingeru bana.
Ateak bi orri dauzka, gainean bi isurkiko babesgarri bana dutela, frontoi klasikoa antzo. Leiho bana ere badute, landare-irudiz apaindutako burdinsarez babestuta.
Albo batean eta bestean dauden beste ardatz biak harrizko janbez bornaturik daude; beren antolaketa ere erraldoia da, baina laua. Goiko aldeko baoa balkoia da, eta ondo landutako forjazko karela du. Beheko aldekoa, berriz, leihoa da.
Alboetako fatxadek ez dute osagai interesgarririk. Iparraldekoak kofadura bat besterik ez du, eskailerari dagokiona, eta aireztatzeko hiru zirrikitu txiki; horietarik bi, gainera, itxita daude. Hegoaldekoak hiru bao-ardatz ditu, erdialdekoa balkoiduna; beren balio eta hierarkia bakarrak harrizko janbek emandakoak dira.
Atzealdeko fatxadan sarrera-ate txikia dago, erdian kokatuta, eta goiko solairuan hiru leiho-ardatz. Beste leiho bat dago behealdean, eskuineko ardatzean. Behealdeko ateak eta leihoak, biak ere ondo landuak, berriagoak ematen dute, beste era bateko harri batez egindakoak baitira.
Olagibelek oreka lortu nahi izan zuen fatxaden osakeran, simetria oinarritzat hartuta. Fatxada soila da eta sarrera nabarmena. Sarrera da osagai nagusia, horma-konka batean sartuta dagoela, ia tenplu txiki baten antzera. Fatxada nagusikoa ez ezik, eraikin osoko elementu nagusia ere bada. Etxearen barruan ere ardatz nagusia sarrerakoa da.
Eraikinaren barrualdea hainbat aldiz berritu dute, azkenekoz 1990eko hamarkadaren amaiera aldean, eta horregatik ez da barruan geratzen ezer interesgarririk.
Filippo Juvarra
Filippo Juvarra (Messina, 1678ko martxoaren 7a - Madril, 1735ko urtarrilaren 31) italiar arkitekto barrokoa izan zen. Erroman arkitekturako ikasketak egin ondoren, erregeren arkitekto izendatu zuen Victorio Amadeo II.a Savoiakoak, eta Turingo hirira joan ziren biak. Hiri honetan egin zituen Juvarak lan goraipagarrienak: Supergako basilika (1715), Madama jauregiko aurrealdea (1718), Erregearen jauregiaren zabalpen eta berrikuntzak (1720-1721) eta Stupinigi etxeko ehiza-kasinoa (egilearen maisulana, 1729-1734). Espainiara joan zen 1735. urtean Filipe V.ak deiturik, eta La Granjan lan egin zuen. Hark egina da, orobat, Madrilgo errege-etxearen diseinua.
Menéndez Pelayo geltokia
, Madrilgo metroaren geltoki bat da, Espainiako Madril hiriburuko Pacífico barrutian.
1923ko maiatzaren 8an inauguratu zen. Marcelino Menéndez Pelayo idazle eta filologoaren omenezko izena darama.
Bihotz Gorospe
Bihotz Gorospe Olabarrieta (Igorre, Bizkaia, 1975eko abuztuaren 22a) lanbidez irakaslea, abeslaria eta musikagilea da.
Musikari ibilbidea
Musikari lotuta egon da txikitatik, aita, Ander Gorospe, musikaria izan da eta etxean musika beti egon da oso presente. Umetatik izan du musika zaletasuna. Euskal Kantu Txapelketa batzuetan hartu zuen parte umetan aitagaz eta gero hasi zuen bere ibilbide pertsonala. Saioa eta Bihotz deitzen zen lehen proiektu hura, bere betiko laguna, Saioa Gonzalezegaz ipini zuena martxan. Horrela ibili zen urte batzuk. Hasieran aitaren kantuak abesten zituzten eta gero, beraiek sortutakoak. Beranduago Kamaran bai izeneko Folk taldean sartu ziren. Kamaran bai desegin zenean, Saioak eta Bihotzek beraien estiloa jorratzeko gogoa zeukaten eta maketa bat grabau zuten 1998an.
Handik aurrera, ibilbide luzea egin du bakarrik, zein beste kantari batzuei laguntzen. Iparraldeko King Mafrundi taldeagaz egin zituen kolaborazio batzuk eta horren ostean urte batzuk geldirik egon zen. Baina Elkar argitaletxea jarri zen berarekin kontaktuan Kupela taldean parte har zezan. Beraiekin bost bat diskotan parte hartu zuen koruak egiten. Baita ETBrako kolaborazioetan ere.
Ondoren ETBko Euskal kanturik onena programarako deitu zioten, 2005-2006 urteetan. Horrek asko ikasteko aukera emon zion, zuzenean emititzen baitzen. Hortik talde bat sortu zen eta Euskal Herritik zehar zuzeneko emanaldiak ematen eta euskal kantu ezagunenak interpretatzen ibili ziren. Talde horretan Xabier San Sebastian, Jon Urdangarin, Juanpa Agirre Akelarreko abeslaria izana, Estitxu Pinatxo eta beste hainbat musikari egon ziren.
2006an, Dimako David Houstonek sortutako Harrobi taldean egon zen eta Moai diskoan parte hartu zuen. Urte bi beranduago, berriro eten bat egin zuen bere musikari ibilibidean.
2014an, Mikel Inunziagarekin abesten hasi zen eta disko bitan hartu zuen parte: Da nola eta Aingurak diskoetan. Bizipoza elkarteak kaleratutako diskoan parte hartu zuen.
Exaerete smaragdina
Exaerete smaragdina erle espezie bat da, Exaerete generoan eta Apidae familian.
Bihotz Gorospe
Musikari ibilbidea
Yogurinha Borova rekin kolaborazioak egin izan ditu, baita harentzat kantuak sortu ere.
2021ean, Itziar Zabala protagonista duen Amagana dokumentala estreinatu zen BBK Mendi Film Festibalean, Bihotz Gorospek jarritako musika bandaren laguntzaz. Mendi film festibalean euskaraz egindako pelikularik onenaren saria jaso zuen Amagana dokumentalak.
2021ean kontzertu aro berri bat hasi zuen bere bakarkako ibilbidearekin. Bere Youtube kanalean, Bihotz Gorospe izenekoan, musikaria, Bihotz anpuluak, berak sortutako kantak, dabil kaleratzen.
Golbardoko geltokia
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Dołhobyczów udalerria
Dołhobyczów Poloniako Lublingo voivoderriko landa-udalerri bat da, Hrubieszów barrutian kokatuta. 212,61 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5609 biztanle zituen.
La Ferrière (Isère)
La Ferrière Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 830 etxebizitza zeuden, 100 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 720 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 301 etxeak ziren eta 526 apartamentuak ziren. 100 etxebizitza nagusietatik 74 bere jabearen bizilekua ziren, 22 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 4 etxek bi zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 23 etxek lau zituzten eta 56 etxek bost zituzten. 71 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 47 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 47 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 136 ziren, horien artean 118 aktiboak ziren eta 18 inaktiboak ziren. 118 pertsona aktiboetatik 112 lanean zeuden (58 gizon eta 54 emakume) eta 6 langabezian zeuden (1 gizon eta 5 emakume). 18 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Ferrière udalerrian 113 unitate fiskal zeuden, 242 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.435 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 52 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 18 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 17 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Mahāyāna
Mahāyāna (महायान mahāyāna, euskaraz: "Ibilgailu Handia") budismoak gaur egun dituen hiru adar nagusietako bat da, Txinan, Japonian, Korean eta Tibeten nagusi izatera iritsi dena.
La Ferrière (Isère)
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen, 1 eraikuntza enpresa, 8 jatetxeak eta 2 higiezinen agentziak.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 2 kirol-dendak ziren.
2000. urtean La Ferrière udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hunts Point (Washington)
Hunts Point Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. King konderrian dago, Washington estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Sottunga
Sottunga Åland eskualde autonomoan dagoen udalerri bat da.
Dogmatismo
Dogmatismo eta eszeptizismoa
Immanuel Kantek dogmatismoaren kontrako borroka ilustratua egin zuen, ez hasieratik, baizik eta nagusitu zenean. David Hume filososfo britaniarrari zera eskertu zion: bere logura dogmatikoa etetea. Kanten borroka, ordea, ez zen bakarrik dogmatismoan zentratu, baizik eta eszeptizismoari aurre egiten ere bai. Doktrina bati gogotik atxikitzen zaizkion jarrera intelektualek uko egiten diote defendatzen duten egiaren oinarriez eztabaidatzeari. Kasurik argiena izan daiteke erlijio kristauarena, zeren eta gaur egun ere Jaungoikoaren existentzia eta bikaintasuna ezin baitira zalantzan jarri. Hala ere, Kanten kritika epistemikoa erlijioaren dogmatismoari ez ezik doktrina filosofiko eta zientifiko batzuen dogmatismo zein eszeptizismoari ere zuzenduta zegoen. Eszeptizismoak arrazoiaren gaitasun epistemikoen inguruko duda erradikala egitera garamatza, beraz, inoiz ezin gara sinesten dugunaz ziur egon, dogmatismoak munduko edozer elementu esplika dezakeen arrazoia ahalguztiduna dela sinistera garamatzan bitartean. Gaur egun ere maiz aditzen dugu "dena dela erlatiboa" edota "hori horrela dela eta kito". Descartesek ere eszeptizismoaren kontrako duda metodologikoa garatu zuen, ez duda eszeptikoa. 150 urte geroago Kantek arazo berdintsuari egin behar izan zion aurre.
Kant errealitate batetik abiatzen da: zientzia fisiko eta matematikoen historiak lorpen handiak izan ditu, metafisikaren historiak, aldiz, porrot handiak. Hala ere, metafisikak egia absolutuak formulatzen segitzen zuen, porrotaren errealitateaz ohartu gabe. Ordura arte, alde batetik zentzumenen bitartez atzeman ditzakegun elementuak zeuden (arlo zientifikoenak), eta bestetik, arima, egia, justizia, Jainkoa... (arlo metafisikoenak). Azken hauen inguruko ikerketek emaitza gutxi eman ditu, baina, kontraesan eta gorabehera asko. Ideiak badira, baina ez ezagutzeko moduko elementuak. Dogmatismo metafisikoak ideia horiek objektu bilakatu nahi ditu, ideia horiei errealitate enpirikoa hornitu; gaur egun ideologikotzat edota dogmatikoagoa den partidismotzat hartzen duguna da. Objektuak ezin dira gure gaitasunetatik at pentsatu, gogamenarem adierazpenak ez dira objektuen isla erabatekoak, baizik eta objektuak atzematen dituenaren islak dira. Atzeman ezin ditugun elementuen inguruko egiak ilusioak baino ez dira, eta eszeptizismoak dogmatismo metafisikoaren egiei mozorroa kendu die. Baina, Kantek ideia metafisiko horiek ez ditu baztertzen, "ekidiezinak" direla uste baitu; hori bai, ezin dira inoiz ezagutzatzat hartu. Berak ez du uko egiten ezagutzaren osaketa eta garapena bermatzeko eta aberasteko oinarri ahalik eta irmoenak bilatzeari. Nahiz eta Humeri ideia dogmatikoetatik aldentzea eskertu, Kantek britaniarraren eszeptizismo arina kritikatu zuen. Humek zioenez, ezinezkoa da den dena zalantzatan ipintzea, baina, horrek ez du esan nahi geure ezagutzen hauskortasuna kontuan hartu behar ez dugunik, nahiz eta intuitiboak izan. Dogmatismoaren kontrako hesia planteatzen zuen Humeren eszeptizismo ilustratuak, arrazoiaren ahalmenarekiko erabateko konfiantzaren arriskuez ohartaraziz. Kantek arrazoi dogmatikoen porrota egiaztatzea eta azaltzea txalotzen du, baina, eszeptizismo arinak ere arrazoairen ezina aldarrikatu ordez, arrazoia epaitu behar da, bere mugak agerrarazi.
Dogmatismoaren kontrako kritikotasuna
Arrazoimenaren berariazko jarduera bar da kritikotasuna. Desberdinketak, sailkapenak, hautaketak, hierarkizazioak eta judizioak egiteko ahalmen kognitiboan datza. Kritikotasuna da, azken batean, arrazoimenaren gaitasun normatiboa edo juridikoa. Epailearen rola jokatzen du ezagutza alorrean, zigortu zein baimendu egiten du, alegia. Baliagarria, egokia edota zuzena dena ezberdintzen ditu okerra den orotik. Ilustrazioaren ekarpen teoriko eta praktiko nagusia izan zen, hain justu, objektu oro (fisikoak, politikoak, kulturalak, ekonomikoak...) arrazoimenaren arauetara egokitu behar zirela. Beraz, aurre-iritzi erlijioso, moral, soziokulturalen zilegitasuna epaitu behar zen, zenbateko arbitrariotasun zekartzan euren baitan. Laburbilduz, kritikotasuna da arrazoiaren epaitegia. (Ibid, orr. 116-126).
Baina, Kanten ekarpen nagusia zera da: kritikotasuna ez da bakarrik kanpoko elementuen inguruko ezagutzak epaitzeko ahalmena, epaitzeko ahalmena bera ere epaitzen du. Arrazoimen beraren nahiak edota xedeak ere ez daude kritikatik salbu. Kantek ezagutzaren teoriari bultzada erabakigarria eman zion, arrazoiaren ahalmena birkonfiguratuz eta ezagutzaren balio esplikatiboa balioztatzeko tresna berriak eskainiz.
Franfurteko Eskolaren teoria kritikoak arrazionaltasun tekniko eta instrumentalen inguruko kritika garatu zuten, Kantek iraki zuen bidetik. Azken finean, kritikak munduari begiratzeko eta ulertzeko zein geure buruari begiratzeko eta ulertzeko mugak ezartzerakoan elkarbizitzaren dimentsio polemikoa agertzen du. Kontua da nork bere buruari eta besteei aitortzen dizkien eskubideak edo pribilegioak edo abusuak (zientifikoak, politikoak, sozialak...) analizatu eta ebaluatzea.
Kritikotasuna Hezkuntzan
Kantek zioenez, senak gizakia gobernatzen ez duenez, hezia izan behar da. Kulturaren bidez bereganatu behar du Naturak ukatu diona. Hezkuntza bada gizakiak bere gizartiartasunerantz gerturatzeko modua, diziplina eta instrukzioa behar dira. Alde batetik, hezkuntzaren aspektu negatiboa da ikasleak eskolako arauetara egokitu behar direla derrigorrean; bestetik, aspektu positiboa da formatzeko eta gogamena aberasteko jarduera, ezagutza eta kritikotasunaren bidez. Hezkuntza bada norbanako guztien gaitasunen garapena eta gizakiaren bikaintasuna metodoen eta helburuen inguruko eztabaidak liskartsua eta konplexua izaten segitzen du. Ongizate edota zoriontasun indibidualean ipini behar al da azentua? Ipini behar al da gizartearekiko eta bere aldaketekiko egokitzapen harmonikoan? Hezkuntza autoritario eta babeslea ala liberala eta permisiboa? Ikuspegi indibiudalistatik landu ala hezkuntzaren dimentsio politikoa indartu behar al da? Azken batean, heziketak ikasleak autonomiara gidatzen ditu, gizarte-arauak baldintzatuta dagoena.
M. Foucaultek gogotik kritikatzen zituen instituzio soziopolitikoak osatu eta artikulatzen dituen Panoptikoaren eredua eta bere efektu indibidualak eta sozialak. Estatuak horren boterea hartzea erabaki zuen XVII. mendean eta horrek, sozietate guztitik hedatzea eragin zuen. Lehenik eta behin, kartzelak antolatzeko eta eraikitzeko modua kontuan izanda, gero, lantegi barruko lana nola banatuta zegoen kontuan izanda eta azkenik, hezkuntza unibertsala kontrolatuz. Diziplinaren helburu bakarra, pertsona mantsoak sortzea da, norbanakoak egiten dituen gauzak kontrolagarriak izateko eta kontrol psikologikoa eragiten duena. Ikasleen normalizazio eta homogeneizazio prozesuak ekarri ditu, eta ez autonomia, ezagutzaren edota kritikotasunaren garapena.
M. Garcès filosofo kataluiniarrak Kanten ekarpena areagotzen du Hezkuntzari dagokionez. Bere esanetan, hezkuntzak hiru ezaugarri izan behar ditu: lehenik, arazo komunetatik abiatu behar da; bigarrenik, nork bere kabuz pentsatzeko gai izan behar da; eta azkenik, helburua da elkarrekin bizitzen ikastea. Hezkuntza mundua eraldatzeko bitartekari nagusia bada, denoi eragiten diguten arazoak jorratu behar ditugu, denon artean diagnostikatu ostean, proposamen egokiak eta emankorrak egin ahal izateko. baina, horrek exijitzen du ikasle bakoitzak eskuratu behar dituela munduari begiratzeko eta kritikatzeko tresnak eta erreferentziak. Azken batean, elkarrekin bizitzeak halabeharrez gatazka, paradoxak, krontraesanak eta dilemak sortzen ditu, bakoitzak motxila kulturala, historikoa eta kognitiboa baitarama. Interes, ikuspuntu eta izaera anitz daude jokoan, eta berez guztiek dute printzipioz balio berbera. Arazoa da denok gizartearen eraginaren pean bizi garela eta isuriak ditugula. Horrek errazten ditu manipulazioa eta gizarte-kontrola. Esaterako, matxismoa, arrazakeria, klasismo, homofobia, edota transfobia artikulatzen dituzten uste eta jokabide normalizatuak. Ikerketa askok diote estereotipo horiek 10-12 urteetatik gureganatzen hasten garela, izan ere, eskolak erreproduzitu egiten ditu. Beraz, nork bere kabuz pentsatu ahal izateko desikasi behar ditugu inposatutako hainbat arre-iritzi sakon eta toxiko, Kantek aldarrikatzen zuen moduan, hiritarren autonomiaren izenean.
Horretarako, Garcèsek arrazoitzen du hezkuntzan lantzen den ikuspegi metodologikoak ez duela askiesten. Enpatia, asertibitatea eta kooperazioa lantzearekin ados egonda ere, alde batetik, emozioak erreferentziez bete behar direlako, bestela Kantek kritikatzen zituen ilusio metafisikoak baino ez dira izango, non bakoitzak euren nahietara interpretatzen duen bere eta denon errealitatea. Eta bestetik, gizartean indarrean dauden indar-harremanek edota botereek ikas-irakaskuntza euren interesetara baliatu dezakete, eta gure hiritartasunaren eta gizartiartasunaren osaketa eta garapena baldintzatuko dituzte. Esaterako, Heziberri 2020k espiritu kritikoaz dio informazioa interpretatzea eta ebaluatzea dela, eta oso anbiguoa da.Oro har, ikuspegi metodologikoak irizpide adaptatibo, konpetitibo eta erresolutiboen araberako prozesu pedagogikoak artikulatzen ditu. Eta beharrezkoa izanda ere, eredu sozioemozionala, besteak beste, zentratzen da indarrean dagoen egoera kudeatzeko, edota bertara egokitzeko gaitasunetan, eta arriskua dago ikasleak sistemaren aurrean pasibo bihurtzea, are okerrago, manipulagarriak. Bestaldetik, ikuspuntu metodologikoak etengabeko berrikuntza garatzeko gaitasunak indartu nahi ditu, baina berrikuntza terminoak merkatuaren konpetentzia eta garapenerako erabiltzen da, hau da, talde batean kooperatu dezakegu ideia sortzaile bat osatu arte, baina, horrek ez du esan nahi berrikuntzak arazo komunak arintzeko balio duenik, maiz kontrako kasuak topatzen ditugu, zeren eta jabego pribatuaren eta patenteen dinamika lehiakorra baita eredu ekonomiko honen motorra. Honez gain, ideia sortzaile horiek erabili ohi dira ikasleak sailkatzeko eta ebaluatzeko, beraz, taldeen arteko lehiakorkeria indartu daiteke, kooperazio kolektibo osoa indartu ordez. Azkenik, Garcèsek irizpide erresolutiboaren mugak nabarmentzen ditu, zeren eta heziketa ez baita eskuragarri ditugun aukeren arteko hauturik eraginkorrena egitea, normalean irizpide instrumentalen arabera. Arazo komunak ezin dira neurtu edo sailkatu. Teoriko murritza eta praktikoki kaltegarria agertu den homo economicus teoriarekin dago lotuta: etekinak maximizatzen eta kostuak minimizatzen jakiteko programatuta gaude. Honenbestez, ikuspegi metodologikoa hanka motz azaltzen zaigu, zeren jarduera eta ekimen asko proposatzen baititu, baina zentzu komun eta kolektiboa lausotuz.
Gauzak horrela, berak ikuspegi kritikotik ikaskuntza, irakaskuntza, etika eta politika birpentsatzea eta birkonfiguratzea proposatzen du: egokitu ordez, sen ona landu, zentzua eskaini. Lehenik, aipatu bezala, aurre-iritzi kulturalak aztertu eta ebaluatu behar ditugu, zelako zilegitasun teoriko eta enpiriko duten egiaztatzeko. Prozesu luze eta gogor honek arazo komunak deskodetzea du xede, ikusten dugun edota ikustarazten diguten errealitatearen argazkitik erradiografiara pasatu ahal izateko. Argazkian gelditzeak esan nahi du arazoen monopolioa dutenen edukiak, metodoak eta helburuak jorratzen amaitu dezakegula, eta krisian dagoen estatus quoa berritzera baino ez garela mugatuko. Hedabide nagusiek, elite boteretsuek denoi eragiten diguten galderak ezartzeko eta azkenean eurei interesatzen zaizkien erantzunak mugatzen dituzte. Filosofia da galdera egokiak eta emankorrak osatzeko eta artikulatzeko baliabide intelektuala, eta ikusi denez, filosofia kritikoa izan behar da, interes anitz jokoan daudenean, gatazkak sortzen baitira. Zientziak galdera horiek baliatu eta emaitza sozialki oparoak eskain ditzan, geure burua, harremanak eta ingurunea ulertu eta eraldatu ahal izateko, kontzeptualizazio eta kontestualizazio prozesu didaktikoak erakargarri diseinatu behar dira: pasadizo historikoak, dilema logikoak, filmak, serieak eta halako osagaiak landu daitezke era problematizatuan, etikoan eta eraginkorrean. Metodologikoki, ikerketa askok frogatzen dute ikasleek oharrak hartzerakoan era problematizatuan jokatzen dutenean, emaitza akademiko hobeak eskuratzen dituztela. Hau da, egileak, aktore sozialak, ideiak eta abar oharretan konfrontatzen dituztenean, hobeto ulertzen dituzte datuak, era linealean eta neutralean oharrak hartzen dituztenean baino. Horrela, errealitate ikusezinak ilunpeetatik aterako dira, eta ezagutza aberastuko dugu. Ikasleek gizartearen konplexutasunean murgiltzeko eta klasean zein gizartean parte hartzeko konfiantza handiagoa lor dezakete, ulermena eta kritikotasuna landuz.
Zehazki, lehenik zergatik pentsatzen duten pentsatzen dutena, begiratu begiratzen dutena, eta adierazi adierazten dutena hausnartu behar dute ikasleek. D. Harveyk ezberdintzen ditu ildo komuna eta sen ona: lehena da “sen ona” edota hegemonia, hain naturalizatuta ezen zalantzatan ez baita ipintzen; bigarrenak, aldiz, gaurkotasun handiko aferekiko inplikazio kritiko-historikoa dakar. Kapitalismoa, demokrazia, liberalismo, teknokrazia, ustelkeria, zilegitasuna, legaltasuna, gatazka, desberdintasuna eta halako kontzeptuak eta dinamika historikoak ulertu, alderatu eta euren bizitzaren beste arlo praktikoetan eramango dute. Giza-eskubideak eta eskubide soziopolitikoak ulertu eta biziko dituzte, baina gatazka sozialak eta bidegabekeriak ere bai. Garcèsek hiru dimentsio problematikoetan jorratu nahi du ikuspegi kritikoa: lehenik, "nondik?" galderatik hasi behar da, hau da, zein posiziotik hitz egiten dut? nondik hitz egiten didate?, egia hegemonikoak, kontrahegemonikoak eta sen onaren arteko gatazkaz ohartuko gara; bigarrenik, "nork eta norekin?" galderatik segitu behar da, hau da, egiaztagarritasuna aztertu eta kritikatuko dugu; hirugarrenik, "nola?" galdera jorratu beharra dago, baliozkotasun esplikatibo eta normatiboa ebaluatuko dugu. Azken finean, Kantek arrazoitzen zuen moduan, arazoa dago zuzenean agertzen ez zaigun baina denok bizi izaten dugun errealitate ikusezin eta problematiko horrekin ditugun harreman mugatu eta gatazkatsuetan. Eta gatazka antropologiko zein kultural hori adimen eta konpromiso kolektiboaren bueltan baino ezin da deslotu eta birkonfiguratu.
"'Norbaitek uste badu giza-arazo guztietarako soluzio bat dagoela, gizarte ideal bat existitzen dela eta horra irits gaitezkeela, beharrezkoa dena bakarrik eginez, sinistuta badago, orduan, inoiz ez da prezio handiegirik egongo halako paradisuaren ateak ireki ahal izateko'.(Isaiah Berlin)."
Plaza de Castilla geltokia
, Madrilgo metroaren geltoki bat da, Espainiako Madril hiriburuko Gaztela plazaren lurrazpian.
1961eko otsailaren 4an inauguratu zen.
Coelioxys coturnix
Coelioxys coturnix erle espezie bat da, Coelioxys generoan eta Megachilidae familian.
Lavapiés geltokia
, Madrilgo metroaren geltoki bat da, Espainiako Madril hiriburuko Lavapiés auzoan.
1935ko abuztuaren 9an inauguratu zen.
Jahnsita-(CaMnMn)
Jahnsita-(CaMnMn) fosfato motako minerala da eta jahnsita subtaldearen kidea da.
Ezaugarriak
Jahnsita-(CaMnMn) fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 da.
Rhinolophus maendeleo
Rhinolophus maendeleo Rhinolophus generoko animalia da. Chiropteraren barruko Rhinolophidae familian sailkatuta dago.
Olvera
Olvera Cádizko probintzian dagoen udalerri andaluziarra da. 643 m-ko altueran eta Cádiztik 194 km-tara kokaturik, 2007ko datuen arabera 8.643 biztanle zituen 194 km²-tan banaturik.
Huntsville (Tennessee)
Huntsville Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Scott konderrian dago, Tennessee estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Dolice udalerria
Dolice Poloniako Mendebaldeko Pomeraniako voivoderriko landa-udalerri bat da, Stargard barrutian kokatuta. 237,17 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 7987 biztanle zituen.
Libanoren banaketa administratiboa
Libanoren banaketa administratiboa sei eskualdez osatua dago, muhafazah izenekoak. Hauek barrutitan banatzen dira (qadaa).
Epinephelus striatus
Epinephelus striatus Epinephelus generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
Jahnsita-(MnMnFe)
Jahnsita-(MnMnFe) mineral bat da eta jahnsita subtaldearen kidea da.
Ezaugarriak
Jahnsita-(MnMnFe) elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Nutrizio
Biologian, nutrizioa organismoek hartzen dituzten elikagaiak eta bestelako substantzia guztiak jaso, eraldatu, barneratu eta ondoren hondakinak kanporatzeko burutzen diren funtzioen multzoa da. Organismoak bere funtzionamendurako behar dituen elikagaien hartze, digeritze, garraiatze eta asimilatze prozesuen multzoa ere izan liteke nutrizioaren definizioa.
Animalia zelulanitzetan nutrizioa batez ere egitura berezi batean burutzen da: digestio-aparatuan. Bertan, digestio edo liseriketaren ondorioz agertzen diren tamaina txikiko molekulak heste-mukosan xurgatzen dira. Hortik zirkulazio-aparatura heldu eta organismoaren ehun eta zelula guztietara iristen dira.
Tiliqua scincoides
Tiliqua scincoides Tiliqua generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Nutrizio
Landareetan ura eta gatz mineralak lurretik hartzen dira sustraien bidez eta barneko egitura berezietatik zirkulatzen dira (xilema), hostoetara helduz. Izerdi landugabe deritze. Fotosintesiaren bitartez, materia inorganikoa (ura eta karbono dioxidoa), eguzki energiari esker materia organiko (glukosa) bihurtzen da. Materia organiko hau (izerdi landua) floemaren bidez landarearen toki guztietara heltzen da.
Astyanax paranahybae
Astyanax paranahybae Astyanax generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Nutrizio
Nutrizio motak
Bizidunengan bi nutrizio mota daude: autotrofoa eta heterotrofoa.
Nutrizioaren zirkuitoa
Animaliek nutrizio heterotrofoa dute: elikagai organikoak hartzen dituzte, haien ehun eta zeluletara iritsi behar direnak bertan -katabolismoaren bidez- energia kimikoa sor dadin. Elikagaiekin batera -zelularen erregaiak- oxigenoa ere eskura behar du zelulak, prozesu katabolikoak burutu ahal izateko (glukolisia, adibidez).
Beraz, nutrizio prozesuak gorputzaren aparatu batzuen lan koordinatua exijitzen du: digestio, arnas, zirkulazio eta iraitz-aparatuaren lana, hain zuzen ere.
Fuencarral geltokia (Madrilgo metroa)
Fuencarral geltokia, Madrilgo metroaren geltoki bat da, Espainiako Madril hiriburuko Fuencarral-El Pardo barrutiko Valverde auzoan.
1982ko ekainaren 10ean inauguratu zen.
Andrena melanochroa
Andrena melanochroa erle espezie bat da, Andrena generoan eta Andrenidae familian.
Dolsk udalerria
Dolsk Poloniako Polonia Handiko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Śrem barrutian kokatuta. 124,48 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5885 biztanle zituen.
Epinephelus suborbitalis
Epinephelus suborbitalis Epinephelus generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
Espera
Espera Cadizko probintzian dagoen udalerri andaluziarra da. 164 m-ko altueran eta Cadiztik 82 km-tara kokaturik, 2007ko datuen arabera 3.998 biztanle zituen 123 km²-tan banaturik.
Megachile sequior
Megachile sequior erle espezie bat da, Megachile generoan eta Megachilidae familian.
Gorriranzko lerrakuntza grabitatorio
Gorriranzko lerrakuntza grabitatorioa (edota Einstein-en lerrakuntza ) fisikan eta erlatibitate orokorrean ezagutzen den fenomeno bat da. Fenomeno honen funtsa putzu elektromagnetiko batetik ateratzen diren fotoien itxurazko energia galera da. Honako energia galera uhinaren maiztasunaren txikitzearekin eta uhin luzeraren hazkundearen ondorioa da (gorriranzko lerrakuntza moduan ezagutzen dena). Kontrako efektua ere ezaguna da, hau da, putzu grabitazional batera gerturatzen diren fotoien itxurazko energia irabaztea urdineranzko lerrakuntza grabitatorio modura ezagutzen da. Efektua lehendabiziko aldiz Einstein-ek deskribatu zuen 1907an (bere erlatibitatearen teoria osoaren argitarapena baino lehenago).