cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Adenosina trifosfato
Fotosintesian eta arnasketa aerobioan sortutako molekula da. Bere formula osoa C 10 H 16 N 5 O 13 P 3 da.
Molekula honek fosfatoen arteko lotura kobalenteetan pilaturik dauka energia. Lotura bakoitzak 7,7 kcal/mol askatzen du. Hots, adenosina trifosfatoaren hidrolisiak, adenosina difosfatoa sortzeko, 7,7 kcal/mol askatzen du. Beste hainbeste gertatzen da difosfatoa monofosfato bihurtzen denean.
ATP → ADP + Pi + Energia (7,7 kcal/mol)
ADP → AMP + Pi + Energia (7,7 kcal/mol)
Glaire
Glaire Frantziako udalerri bat da, Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Lantarongo zentral termikoa
Lantarongo zentral termikoa Arabako Lantaron eta Burgosko Miranda de Ebro udalerrien artean eraikiko den zentral termikoa da.
Glaire
Biztanleria
2007an Glaire udalerrian erroldatutako biztanleak 909 ziren. Familiak 329 ziren, horien artean 74 pertsona bakarrekoak ziren (35 bakarrik bizi ziren gizonak eta 39 bakarrik bizi ziren emakumeak), 120 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 123 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Lantarongo zentral termikoa
Ezaugarriak
400 megawatteko instalaturiko potentzia izango duen zentrala egiteko proiektua 2007ko udazkenean aurkeztu zuen Gas Natural enpresak. 2008an eraikuntza aurreko tramite guztiak burutu ostean, eraikuntza 2009 edo 2010ean hastea espero da, bi urte beranduago energia ekoizten hasteko.
Adenosina trifosfato
Izaki bizidunek beren funtzioak mantentzeko ATParen behar handia dute. Adibidez, bakterio batek bere metabolismoan batez beste 2.500.000 ATP-molekula behar ditu segundoko.
Glaire
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Lantarongo zentral termikoa
Zentral termikoaren aurka
Lantaron eta Miranda de Ebron proiektuaren aurkako talde ugari sortu dira.
Glaire
Etxebizitza
2007an 345 etxebizitza zeuden, 330 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 304 etxeak ziren eta 39 apartamentuak ziren. 330 etxebizitza nagusietatik 284 bere jabearen bizilekua ziren, 39 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 12 etxek bi zituzten, 24 etxek hiru zituzten, 100 etxek lau zituzten eta 193 etxek bost zituzten. 259 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 148 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 162 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 552 ziren, horien artean 375 aktiboak ziren eta 177 inaktiboak ziren. 375 pertsona aktiboetatik 340 lanean zeuden (184 gizon eta 156 emakume) eta 34 langabezian zeuden (13 gizon eta 21 emakume). 177 pertsona inaktiboetatik 78 erretiraturik zeuden, 45 ikasten zeuden eta 54 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Glaire udalerrian 351 unitate fiskal zeuden, 881,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.899 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 49 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 11 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 3 igeltseroak ziren, 2 margolariak, 2 zurginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa eta 1 ile apaindegia.
2000. urtean Glaire udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Landaben
Landaben edo Landabengo Industrialdea Nafarroako Iruñea hiriburuko mendebaldean dagoen industrialde bat da. Bertan lantegi handi ugari kokatzen dira, adibidez, Iruñerri osoan langile gehien dituen Volkswagen enpresa, 2009an 5.000 inguru langile zituelarik.
Kami-sama
Ahalguztiduna edo Kami-sama (jatorrizko japonieraz 神 edo Kami ?) Jainkoaren kargua betetzen duen Dragoi Bola manga eta animeko fikziozko pertsonaia da. Seriean ageri diren Ahalguztidun guztiek Popo izan dute laguntzailetzat. Ahalguztidunaren Jauregian bizi da, Karinen Dorretik kilometro batzuk gorago, eta bi toki hauek Makila Miragarriaz komunikatzen dira.
Katattsuren semea
Namek planetako ondamentdiak zirela medio, Katattsuk bere semea Lurrera bidali zuen espazio-ontzi batean. Urte askoren ondoren Katattsuren semeak Jainkoaren ondorengo bihurtu nahi zuen, baina hau lortzeko barnean zuen gaiztakeria guztia bota behar zuen, orduan bitan banatu zen. Banaketa honetatik serieko lehen Ahalguztiduna eta Satan Bihotz Txiki jaio ziren, alde zintzoa eta alde gaiztoa urrenez urren. Nahiz eta banatuta egon, biak betirako lotuta gelditu ziren, bietako bat hiltzen bazen, bestea ere hilko zen. Gainera Ahalguztiduna izan zen Lurreko Dragoi Bolen sortzailea.
Landaben
Historia
1964an Nafarroako Foru Aldundiak bultzatutako Nafarroako Industriagintza Planaren ondorioz Nafarroa osoan hedatutako 14 industrialde eraiki ziren. Ekimen guzti honen gertakari nabarmenenak honako hauek izan ziren: 1966an AUTHI (Automóviles de Turismo Hispano Ingleses) lantegiaren ezartzea, 1975an SEAT eta 1994an Volkswagen izatera iragan zirelarik.
Kami-sama
Katattsuren semea
Bere Jauregira iristen ziren gerlari guztiak entrenatu zituen, Karinen konfiantza ikurra (kaskabilo bat) bazekarren. Son Goku, Ten Shin Han, Krilin, Yamcha eta Yagi bere ikasleak izan. Satan Txikirekin berriz bat egitean Dendek ordezkatu zuen.
Troussures
Troussures Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Landaben
Merkatua
Landaben industrialdean igande goizero merkatua ospatu ohi da, garai batean Txantrea auzoan ospatu ohi zen merkatua bertara lekualdatu baitzen.
Kami-sama
Biografia
Garlic eta Katattsuren semea batera entrenatu ziren Ahalguztidun bilakatzeko. Behin bere zati gaiztoa botata Katattsuren semea aukeratu zen Ahalguztidun berri bezala.
Zati gaizto honek Ilunpeko Deabruen Errege izena jarri zion bere buruari eta kaosa zabaldu zuen munduan Mutaito maisuak Mafubarekin lapikoan harrapatu zuen arte. Hala ere, urte batzuk eta gero Pilafek askatu zuen mundua gobernatzeko asmoarekin. Borroka latz baten ondoren Son Gokuk ukabilkada batez zeharkatu zuen Satan Bihotz Txiki, baina hil aurretik arrautza bat bota eta Satan Bihotz Txiki Jr. sortu zen. Beraz, Ahalguztiduna ez zen hil.
Troussures
Biztanleria
2007an Troussures udalerrian erroldatutako biztanleak 188 ziren. Familiak 56 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Landaben
Garraioa
Auzo honetan Eskualdeko Hiri Garraioaren line bat da:
Curriculum (hezkuntza)
Hezkuntzan, curriculuma ikaskuntza-prozesu bat osatzen duten helburu, gaitasun, metodo eta ebaluazioen multzoa da. Hezkuntza-proiektua dela kontuan hartuz, curriculuma hezkuntzaren antolaketaren funtsa da eta, beraz, kontzeptu konplexua da, besteak beste, gizartearekiko loturak, pedagogia-sistemaren ezaugarriak eta hezkuntzaren praktika eta bilakaera bera islatzen dituena. Batzuen iritziz, curriculuma hezkuntza-prozesua guztiz zehaztu egiten duen agiria da (zer, nola eta noiz irakatsi eta ebaluatu); beste batzuen iritziz eta modu orokorrago batez, curriculuma eskolak eskaintzen dituen ikaskuntza-esperientzia guztien multzoa da, agiri batean zehaztuta ez badaude ere, curriculum ezkutu bat osatuz.
Curriculum motak
Curriculuma irekia edo itxia izan daiteke. Curriculum irekiak helburu orokorrak bakarrik planteatzen ditu eta ikaskuntzaren uniformetasunari uko eginez, hezkuntza-egoera bakoitzean egokitzen da, ikasketa-prozesuaren emaitzei begiratuz batik bat eta ebaluazio jarraitu bati jarraiki. Curriculum itxiak, berriz, aurrez ezarritako helburu, eduki eta bitartekoak biltzen ditu, modu homogeneo batez eta programa zehatz eta aldaezin bati jarraiki.
Curriculumaren historia
Antzinako Grezian eta Erroman aurki daitezke curriculum kontzeptuaren lehenengo aztarnak. Esaterako, pitagorikoek gizon heziak aritmetika, astronomia, geometria eta musika ikasi behar zituela ezarri zuten. Lau arlo hauek Erdi Aroko unibertsitateetan quadrivium izenekoa osatu zuten, gramatika, dialektika eta erretorika osatzen zuten trivium delakoaren ondoren. 1633 urtean, curriculum hitza Glasgowko unibertsitatean aipatzen bada ere, 1918an hartuko zuen curriculum hitzak bere protagonismoa, Franklin Bobbit The curriculum liburua argitaratzean. Egile honek industria eta hezkuntza parekatu egin zituen, hezkuntza ere moldeztaketa zela aipatuz eta horretarako curriculumaren eraginkortasuna proposatuz. Ildo horretatik, hezkuntzaren ikuspegi produktibista defendatu zuen:
1949 urtean Ralph W. Tyler hezitzaileak Basic Principle of Curriculum and Instruction liburua idatzi zuen, curriculumaren zientifikotasuna nabarmendu eta bera diseinatzeko tresna teknikoak erabili behar zirela defendatu zuen.
Horrela, eskola bertako ikasleekin batera dena aurreikusi eta planifikatuta eduki behar duen gune moduan defendatu eta irakasleek ere eginkizun horretan jardun behar dute, aldaketarako inongo aukerarik gabe, teknikari soil gisa. Aldi berean, eskolaren kontrol mekanismoak indartzen hasi ziren. Tyler izan zen, bestalde, curriculumaren alde instrumentala, aurrez zehaztutako helburuak lortzeko bitarteko gisa, garatu zuen lehena. Ikuspegi hau jarraitu zuen Hilda Taba pedagogoak 1962an.
Kami-sama
Biografia
Son Goku Popo eta Ahalguztidunarekin entrenatzera joan zen eta 3 urte geroago Satan Txikiren aurka borroka egin zuen Arte Martzialen 23. Mundu Txapelketan.
Nappak Satan Txiki hil zuen Son Gohan babesten zuen bitartean, Ondorioz Ahalguztiduna ere hil zen; eta biak berpiztuko ziren Namekeko Dragoi Bolei esker.
Ziborrak agertu eta gero Katattsuen semaren bi zatiek berriz ere elkartzea erabaki zuten Denderi utziz Ahalguztidunaren postua.
Dende
Kamisama eta Satan Txiki fusionatu ostean, Lurra babesteko beste Ahalguztidun baten beharra zegoen eta Goku Namektar baten bila hasi zen. Dendek postua onartu zuen, izan ere Gohan eta Krilinen laguna zen lehenagotik.
Kanpo estekak
List of supernatural beings in Dragon Ball
Troussures
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 75 etxebizitza zeuden, 58 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 75etxeak ziren. 58 etxebizitza nagusietatik 55 bere jabearen bizilekua ziren eta 3 alokairuan okupaturik zeuden; 5 etxek hitu gela zituzten, 15 etxek lau zituzten eta 38 etxek bost zituzten. 45 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 22 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 34 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 130 ziren, horien artean 85 aktiboak ziren eta 45 inaktiboak ziren. 85 pertsona aktiboetatik 77 lanean zeuden (46 gizon eta 31 emakume) eta 8 langabezian zeuden (4 gizon eta 4 emakume). 45 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Troussures udalerrian 64 unitate fiskal zeuden, 182,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.270 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 higiezinen enpresa zen eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
2000. urtean Troussures udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Maialen Gurbindo
Maialen Gurbindo, Chica Sobresalto izen artistikoarekin ezaguna (Atarrabia, Nafarroa Garaia, 1994ko maiatzaren 13a) abeslaria da.
Troussures
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Maialen Gurbindo
Ibilbide artistikoa
Iruñeko Orfeoian egin zituen musika ikasketak. Abeslaria izateaz gain, konposatzailea eta gitarjolea ere bada.
Bere musika erreferenteak Queens Of The Stone Age, John Frusciante eta Regina Spektor dira.
Chica Sobresaltoren lehen lana, Sobresalto izenekoa, 2017an kaleratu zen. Maialenekin batera taldea osatzen dute Ibai Sanz (gitarra), Aritz Legarrea (bateria), Ander Arlegi (baxua) eta Gorka Cíak (gitarra).
2020 urtean, TVEko Operación Triunfo talent show-an parte hartu zuen. Telebista saio hau bertan behera geratu zen Covid-19 pandemia zela eta, baina egoerak hobera egin zuenean amaitzeko aukera izan zuten. Gurbindo irabazle izateko faboritoetako bat zen arren, 6. postuan amaitu zuen lehiaketa, finalaren atarian geratu zen.
Operación Triunfon, Anne Lukin abeslariarekin batera, lehen aldiz euskarazko abesti bat abestu zuen, Ken Zazpi taldearen Ilargia kantua.
2020ko martxoaren 6an Oxitocina izeneko singlea eman zen argitara. Maialenek Operación Triunfo saioaren barruan grabatu zituen ahotsak, baina oinarri musikalak eta ekoizpena Subitzako (Nafarroa) Montreal estudioetan egin zituzten taldekideek.
2020ko azaroaren 13an Fusión Del Núcleo abestia plazaratu zuten, Chica Sobresaltoren bigarren lan luzeko lehen singlea. Abesti hau oso arrakastatsua izan zen Maialenen jarraitzaileen artean, baina baita bestela ere. Esaterako, Top Gaztea zerrendako 7. postura iritsi zen 2021eko urtarrilaren 30ean. 2021eko urtarrilaren 8an aurkeztu zuen lanaren bigarren singlea, Zahara abeslariarekin batera: Adrenalina. Bi abestien bideoklipak Lyona kataluniar artistak egin zituen, eta lehen abestiaren bideokliparen jarraipena da bigarrenarena. 2021eko apirilaren 13an Selección Natural abestia eman zuen argitara. Hirugarren single horren bideoklipa ere Lyona berak egin zuen.
2021eko maiatzaren 14an plazaratuko du bere bigarren lan luzea Chica Sobresaltok, Sinapsis izenekoa. Taldeak Santos eta Fluren ekoizleekin grabatu zuen lana Blind Records estudioetan, Bartzelonan. 2021eko apirilaren 12an lan luze honen aurkezpenerako lehen datak plazaratu zituen: 05/15 Valentzian, 05/23 Bartzelonan, 05/27 Zaragozan eta 05/29 Madrilen izango dira abeslari iruindarra eta taldekideak.
KV21
KV21 Egiptoko Luxor hiritik gertu dagoen Erregeen Haranean dagoen hilobi bat da. Ez da ezagutzen hilobiaren jabea edo jabeen izenik, baina baliteke XVIII. dinastia erdialdeko bi erreginena izatea.
Kokapena
KV21 hilobia, wadi nagusitik hegoekialdera dago, hilobi garrantzitsuetatik erlatiboki libre dagoen toki batean. KV27 eta KV28 hilobien ondoan dago, eta, KV21etik hurbilen dauden errege hilobiak, KV20 eta KV43 izango lirateke. Hain zuzen ere, hilobi honen eraikuntza eta erabilera, aipaturiko aurreko bi hilobietan lurperatuta dauden faraoien erregealdien uneren batean datatua dago, Tutmosis IV.a eta Hatshepsuten erregealdien uneren batean, alegia. Gertuago aurkitzen diren beste lurperaketa batzuk, erregeenak ez diren pertsonenak dira, KV19 eta KV61 kasu.
Erregeen Haraneko 21. hilobi honek, XVIII. dinastia erdialde inguruko errege familiako pertsonaren batentzako ohiko diseinua du. Tokiak zenbait pasabide eta neurri handiko kamera bat edukitzeak, hilobi hau noble batena izatearen ideia ezabatzen du, hil putzurik, ardatz okerturik eta apaindurarik ez egoteak, bertan erregeren bat lurperatua izanaren ideia ezeztatzen duen bitartean. Maisutasun handiz harkaitzean zizelkatua, hilobiak, sarrerako eskailera bat du, honen jarraian beherantz doazen bi pasabide dituelarik, eta beste eskailera bat bi pasabide hauen artean. Ondoren, hil ganberara iristen da, berrogeitamar metro karratu baino gehiagokoa, erdian zutabe bat duela, eta erantsitako kamera txiki bat.
Indusketa
Hilobia aurkitu zuena, Giovanni Battista Belzoni italiarra izan zen, Henry Saltentzat lanean ari zenean, nor, 1817an, hilobiak, uholdeen ondorioz, kalterik jasan ez zuela eta egiturak eta edertasunak, hainbeste menderen ondoren, ukitu gabe jarraitzen zutela ikusi zuenean harritu egin zen. KV21 hilobiaren indusketan zehar, zenbait eskarabeo, zeramika eta harzurizko ontzien zatiak, eta, garrantzitsuena dena, bi emakumeren momiak hil ganberan aurkitu ziren, kaxarik gabe eta partzialki bendetan bilduak.
KV21 hilobiak eta bere momiek ez zuten horrenbesteko interesik piztuko askoz beranduago arte, Donald Ryanek 1989an tokia aztertu zuenean. Egoera, nabarmen aldatu zen Belzoniren garaitik, eta hilobia, ehun ta berrogeitamar urteko epean, aurreko hiru mila urteetan baino kaltetuago geratu zen. Euriak, tokia, hondakinez bete zuen, eta basati batzuek momiak zatikatu zituzten. Beraz, garbiketa lanak, espero baino astunagoak eta neketsuagoak izan ziren, eta obejktu sarkinak argitara eman zituzten, uholdeek edo beste arrazoi batzuengatik eramanak izan zirenak, Ramses VI.a eta Amenofis II.a baino lehenagoko erregealdietan datatuak.
Denis Haughey
Denis Haughey (Oileán an Ghuail-Coalisland, 1944ko urriaren 3a -) Irlandako politikaria da. Ipar Irlandako SDLPko arduradun nagusietakoa izan da.
Euskal Herriko egoera politikoari buruzko Bruselako Adierazpenaren sinatzaileetakoa da.
Biografia
Ipar Irlandako gatazkak gogor astindutako herri batean jaioa, Belfasteko Queen's unibertsitatean Politika ikasketak egin zituen. Irlandar nazionalisten eskubide zibilen defentsan sortutako mugimenduan aritu zen eta NICRA elkartearen Tyroneko lehen burua izan zen. . Social Democratic and Labour Party (SDLP) alderdiaren sorrerran parte hartu eta gero irakasle lanean aritu zen.
Ibilbide politikoa
1974ko otsailean Westminsterreko parlamentuko Fermanagh eta Hego Tyrone hautesbarrutian Haughey Frank McManus irlandar nazionalisten orduko diputatuaren aurrean aurkeztu zen; nazionalisten botoak banatu zirenez Harry West Ulster Unionist Party alderdi unionistako hautagaia atera zen garaile. 1975ean, beste behin ere arrakastarik gabe, Ipar Antrim hautesbarrutian Northern Ireland Constitutional Convention deitu zen erakunderako aurkeztu zen.
1980an irakaskuntza utzi zuen, denbora osoz John Hume SDLPko liderraren laguntzaile lanari ekiteko. Aldi honetan alderdiaren Nazioarterako idazkaria izan zen; hori dela eta SDLPren ordezkaria izan zen Europako Alderdi Sozialistaren eta Internazional Sozialistaren zuzendaritzetan. 1982ko Ipar Irlandako Biltzarrerako hauteskundeetan Erdialdeko Ulster hautesbarrutian aukeratu zuten baina SDLPko beste diputatuek bezala beren kargua hartu ez eta Garret FitzGerald Taoiseachak bultzatutako New Ireland Forum delakoan inplikatu zen. Westminsterrerako Erdialdeko Ulster hautesbarrutirako ordea ez zen inoiz diputatu atera, 1983tik 1997ra hauteskunde lehia guztietan SDLPko hautagaia izan bada ere.
1989an An Chorr Chríochach (Cookstown) barrutiko kontseilurako aukeratu zuten eta SDLPko zinegotzi taldeko burua izan zen. Brooke-Mayhew elkarrizketetan SDLPren taldearen nagusia izan zen; hizketaldi sorta horietatik Ostiral Santuko Hitzarmena garatu zen. 1998ko Ipar Irlandako Biltzarrerako hauteskundeetan berriro Erdialdeko Ulsterreko ordezkarietako bat bilakatu zen, 2003ko hauteskundeetan galdu zuen kargua. Azkenik 2004an Europar Legebiltzarrerako hauteskundeetan ezin izan zion SDLPk zuen diputatuari eutsi eta Sinn Féineko Bairbre de Brúnek eskuratu zuen; DUPko Jim Allister eta UUPko Jim Nicholson izan ziren Ipar Irlanda ordezkatzeko beste bi hautatuak.
Akallabêth
Akallabêth (Lurperatua adûnaikoz) Tolkienek idatzitako istorio bat da, bere Silmarillion lanaren zati dena. Numenor erresuma Iluvatarren haserrearen ondorioz Eguzkiaren Bigarren Aroaren amaieran itsasoan nola urperatua izan zen kontatzen du. Hau Ar-Pharazôn erregea Lurralde Iraunkorrak inbaditzen saiatu izanaren ondorio izan zen, hala hilezkortasuna lortuko zuela usterik. Akallabêth Numenorrek bere erorketaren ondoren jasotzen duen izena ere bada.
Ez da ezagutzen ze urtetan idatzi zen istorio hau, baina Numenorren erorketari buruzkoa denez, Eguzkiaren Bigarren Aroaren amaieran gertatu zena, Akallabêth ziuraski Eguzkiaren Hirugarren Aroan idatziko zen, agian Arnor erresuman, duen eragin elfotarragatik eta, gainera, Bilbo Zorrozabalek Akallabêthen kopia bat lortu zuelako [[Rivendel]en egon zen garaian.
Istorioa
Akallabêth Numenortarrek Sauron kargutik kentzeko erabakia hartuz hasten da, bere boterea kenduz eta Dorre Ilunetik kanporatuz. Umbarren lehorreratu zirenean, Ar-Pharazônek bere tronua muino baten jarrarazi zuen, nondik bere armadaren kanpamendu osoa ikus zezakeen denda gorriekin ate beltzetaraino. Sauron, bere dorretik Numenortarrei aurre egiteko haina botere ez zuela ohartu zen, eta preso eramaten utzi zen, "Itsasoko Gaztelu" handian, erregearen itsasontzian kateatua izan zelarik.
Hitz maltzurren bidez, bere jakinduria handiarekin batera, erregea biziki pozten zuena, honen aholkulari pertsonal bihurtu zen. Hain botere handia izatera iritsi zen nobleek ere lehenik Sauronekin hitz egin behar izan zutela erregearekin baino lehen, asko, gobernatzen ari zena Sauron zela pentsatzera eraman zituelarik (euren artean Elendil). Honek, Valarrekiko gurtza ezabarazi zuen, baita Celebornen seme ederra zen Nimloth errearazi ere, Eressëa erdian hazten zen zuhaitz zuria, eta era berean Galathilionen kimua zena, Yavannak Eldarrei Bedeinkatutako Erresuman eman zien Telperionen irudia. Gainera, erregea, numenortarrak izakirik handienak zirela konbentzitu zuen, Erdialdeko Lurraldeko erregeek ez euren ontzietan opariekin zetozen errege abegikorrak bezala, baizik eta gerlariz kargatutako ontzietan zetozenak bezala ezagutzen zituztelarik.
Whitehorse (Kanada)
Whitehorse Kanadako hiri bat da, Yukon herrialdearen hiriburua. 2006an 20.461 biztanle zituen. Hiria Whitehorseko ur-lasterrengatik hartzen du bere izena. Ur-laster hauek, hala ere, Schwatka lakuaren barruan desagertu ziren, presa hidroelektrikoa egin ostean.
Garraioak
640 metroko altueran, munduan barkuz itsasotik hel daitekeen hiririk altuena da. Bering itsasoaren eta Whitehorsen artean mugitzea posible bada ere, gaur egun ez dago ibilbide hau egiten duen zerbitzurik.
Hiri honetan Whitehorse Erik Nielsen nazioarteko aireportua dago.
NGC 6270
NGC 6270 galaxia bat da, Hercules konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
Epitalamo
Epitalamoa, talamoaren gainean kokatutako entzefalo aren parte den egitura da; talamoarekin eta hipotalamoa rekin batera dientzefalo a osatzen da. Sistema linbiko aren zati da. Hori dela eta, bere funtzioa estuki erlazionatuta dago bizitzaren aspektu afektiboarekin. Honek, guruin pineala (melatoninaren jariaketa eragiten duena), habenula eta talamoaren muin ildaskak hartzen ditu barne.
Morfologia
Epitalamoak hiru atal ditu: Guruin pineala, habenularen hiruki a eta talamoaren muin ildaskak.
Guruin pineala
Atzeko komisuraren goikaldeko III. bentrikuluaren sabaira lotuta dago. Hipofisia ren lana galerazten du, umeetan pubertaroa galarazteko. Honela, bigarren mailako sexu karaktereak era ez daitezen, melatonina sortzen du eta loan eragina du, hau da, loaren erloju fisiologikoa kontrolatzen duela, adibidez, goiz esnatzeko ohitura duten aiton-amonek.
Habenula hirukia
Habenula-nukleoek osatutako egitura da: erdikoa eta albokoa. Nukleo hauek aferentzia eta eferentzien bidez beste hainbat egiturekin lotuta daude. Aferentziei dagokienez, talamoaren muin-ildasken bidez hiru eremutatik datoz eta bakoitzak informazio ezberdina garraiatzen du. Trenkada-nukleoetatik portaera eta jokabide emozionalarekin lotutako informazioa heltzen da, ikusmen aurreko eremutik erraietako informazioa eta aurreko gai zulodunetik usaimarena. Gainera bukaera-ildaskaren bidez amigdala gorputzetik datozen aferentziak heltzen dira baita. Hauek talamoko goiko eremuan tolesdura bat egin eta muin-ildasken bidez sistema linbikoa rekin erlazionatutako jokabide emozionalaren informazioa darama. Bukatzeko, beste aferentzia batzuk, nukleo zurbiletik, trenkada nukleoetatik (nukleo septalak), gai izangabetik, alboko eremu preoptikotik edota errefeko nukeloetatik datoz.
Esan bezala, habenulako nukleoetatik informazioa irtengo da eferentzien bidez eta horrela hiru traktu ezberdin sortzen dira. Habenula-tektu traktuak usaimenaren informazioa garraiatuko du eta Habenula-tegmentu edo Fasciculus retroflexus (Eferentzia nagusia) eta eta habenula-pedunkulu traktuek erraietako informazioa.
Beraz aurrekoa laburtuz, nukleo-habenularren funtzioak usaimenarekin erlazionatutako emozioekin erlazionatuta egiten dira. Gainera, beldur eta depresioa rekin ere erlazionatuta dagoela ikusi da. Hori dela eta, gune hau estimulatuz depresioa pairatzen duten pertsonen egoera hobetzea lortzen da.
Talamoaren muin ildaskak
Hirukiaren erdian dagoen habenularen nukleotik talamoaren muin ildaska gisa definitu ziren zuntzak irteten dira. Zuntz horiek talamoaren erdiko paretara helduko dira, aurrealdeko eremu septaletara. Zuntz hauek gainera kontrako aldekoekin konektatzen dira; hau da, habenularen komisuraren parte den komisura bat sortzen da (guruin pinealaren komisura propioa da eta ez dauke zer ikusirik atzeko komisurarekin). Habenulako aferentziek osatzen dituzten zuntz multzoez eta amigadaletako nukleoetatik hipotalamora doazen zentz aferentziez osatuta daude.
Garapen enbrionarioa
Garapenaren 3. eta 4. asteaeen artean hiru orri germinal eko diskotik notokorda eratuko da. Ondorioz, alde zefalikoan loditasun bat garatzen da, plaka neurala. Plaka neurala tolestu eta bere ertzak elkartzean hodi itxurako egitura bat sortzen da, hodi neurala. Horrek irekiguneak ditu bi muturretan, neuroporoak. 25. egunean hodiaren atal zefalikoko neuroporoa ixten da eta 28. egunean atal kaudalekoa. Momentu horretan atal zefalikoan entzefalo xiskuak deituriko hiru dilatazio agertzen dira: Prosentzefaloa, mesentzefaloa eta erronbentzefaloa.
5. astean, aipatutako dilatazioetatik, egitura berriak garatuko dira, zehazki prozentzefalotik, telenzefaloa eta dientzefaloa. Dientzefaloak sabai plaka batez eta bi hego plakez osatuta dago. Alde batetik, sabai plakan dauden zelula ependimarioetatik III. Bentrikuluan dagoen plexu koroideoa garatuko da. Bestetik, sabai plakatik epitalamoa garatuko da. Laburki, sabai plakaren atal kaudalaren erdiko ildoan lodigune bat sortuko da, hau inbaginatu eta epifisia garatuko da.
Funtzioak
Epitalamoak ezinbesteko papera betetzen du gizakiaren adaptazio eta biziraute prozesuetan. Hala, sistema linbikoaren parte den heinean, emozioen kudeaketan parte hartzen du.
Funtzio aipagarrienen artean erritmo zirkadianoen erregulazioan izango du, egunean zeharreko hormona jariaketa eta energiaren erabilera erregulatzen duen ordulari biologikoa dena. Sentsu honetan, ezinbesteko parte hartzea du loaren kudeaketan, glandula pinealak jariatzen duen melatoninaren bitartez. Melatonina ren ekoizpenerako iluntasuna ezinbestekoa da, izan ere argiak epifisiko hainbat entzimen ekintza inhibitzen baitu. Argia betsaretik sartu eta erretikulu formaziora igarotzen da, ostean bizkarmuinaren albo-bitarteko nukleoetara heldu, eta sinpatikoaren goiko idun gongoiletan sinaptatzen du. Zuntzak barneko parotidaren inguruko plexu sinpatikoaren bidez episira heltzen dira. Horretaz gain, hazkuntzan eta sexu-garapenean ere garrantzitsua izango da, nagusitze prozesuaren erritmoa ezarriz. Gainera, epifitalamoak, serotonina, dopamina, noradrenalina, tirotrofina, luteinizatzailea eta folikuloestimulatzailearen ekoizpenean parte hartzen du. Azken bi hauek emakumeen hilerokoaren zikloan eragina dutelarik besteak beste. Azkenik, usaimen bideekin mantentzen dituen konexioen bitartez usainak pertzibitzeko eta sentsu emozional bat ezartzeko gaitasuna emateko gai da.
Garrantzi klinikoa
Epitalamoaren funtzionamendu desegokiak humore-asaldurekin (depresioa adibidez), eskizofrenia rekin eta aurrerago aipatuko diren loaren-asaldurekin erlazionatuta egon daiteke. Orokorrean, epitalamoak guruin pinealaren bidez eragiten duen melatoninaren jariaketak behera egitean ematen dira aldaketa hauek.
Eskizofrenia, bestalde, sistema linbikoaren aldameneko lesio peribentrikularekin eta bide kortikosubkortikalen lesioekin erlazionatuta egon daiteke.
Motibazioa eta adikzioa
Habenularen nukleoa animoarekin, motibazioarekin eta errekonpentsarekin lotuta dago. Alboko nukleoa preferentziekin, eta etorkizunean adikzioarekin lotutako motibazioekin lotuta dago. Izan ere, neurona dopaminergikoak inhibitzen ditu, dopamina azkapena murrizutuz. Beraz, estimulua edo errekonpentsa txarra denean alboko nukleoa aktibatu, eta estimulua ona denean inhibitzen da dopaminaren askapena ahalbidetuz. Dopaminak eragina izango du sistema linbikoan, estimuluarekiko emozio onak sortuz eta kortex prefrontalean etorkizunean estimulua aukeratzeko aukerak handituz. Eta kusi denez, eremua kaltetzen bada pazienteak motibazio aleatorioak izatea gerta liteke.
Loaren asaldurak
Epitalamoa loaren asaldurekin estuki lotutako gaitzekin erlazionatuta dago. Aipatu bezala, epitalamoak sistema linbikoan ematen den melatoninaren jariaketa erregulatzen du guruin pinealaren bitartez. Gainera, bide motore eta emozionalen erregulazioaz arduratzen da.
Melatoninaren sekrezioa ziklo zirkadianoaren bidez erregulatuta dago, non gauen edo eguzki argiaren eza dagoenean ematen den jariaketa nagusia. Hipotalamoko nukleo suprakiasmatikoa da sekrezio honen jariaketaren arduraduna. Per2/PER2 bezalako proteinak eta bestelako erregulazio geneen bidez sustatzen da prozesua. Horretaz gain, gamma-aminobutirikoa, osagai peptidikoak (zitokinak adibidez), GH-ren hormona askatzaileak eta prolaktinak ere loaren agerpenean parte hartzen dute.
Zenbatzaile (argipena)
Zenbatzaile hitzak adiera zenbait ditu:
Kantauriar mendikatea
Kantauriar mendikatea Espainiako iparraldean eta Euskal Herriko mendebaldean dagoen mendikatearen izena da. Kantauri itsasoarekiko paralelo doa eta 480 kilometroko luzera du.
Kokapen geografikoa
Galizia (Lugoko probintzia), Asturias, Gaztela eta León (León, Burgos eta Palentziako probintziak), Kantabria, Euskal Herria eta Errioxa hartzen ditu. Azken hauetan Pirinioekin trantsizio eremua eratzen du eta Euskal Herriko arkua deitzen zaio.
Hiru atal nagusi ditu :
Mendilerroak eta naturaguneak
Mendebaldetik ekialdera:
Erliebea
Mendi asimetrikoak dira, hegoaldean ordokia dagoenez altuera gutxi hartzen dute eta higadurak ergin txikiagoa du. Iparraldean itsasoarekin topo egiten du azkar eta malda handia denez ibaiek V itxurako haran sakonak eratzen dituzte eta itsasoak ere kostaldea higatzen du. Asturias, León eta Palentzian 2.000 metroko altuera hartzen duten mendiak daude. Torre de Cerredo mendiak 2.648 metroko altuera du.
Klimatologia
Foehn efektuaren eragina nabarmena da. Kantauri itsasotik datozen aire masa hezeek mendilerroarekin topo egiten dute eta haizealdean prezipitazioak ugariak izaten dira. Hainbat puntutan 2.500 mm-taraino iristen da urteko prezipitazio maila. Hegoaldera igarotzen diren aire masek hezetasun handia bidean utz dute eta haizebean klima kontinentala da, legorra eta udan beroa eta neguan oso hotza.
Orogenia
Kantauriar mendikatea orogeno Alpetarrak altxatu zuen paleozoikoan eta mesozoikoan sorturiko materialak tolesterakoan. Arroka sedimentarioez osaturik dago, ekialdean material detritikoen proportzioa handiagoa da eta mendebaldean (Europako mendiak) material karbonatatuak nagusitzen dira. Material geruzak oso tolestuak aurkitzen dira eta zamalkadurak oso ohikoak dira. Antzinako glaziarren zantzuak aurkitzen dira eta eremu oso karstikoa da.
Mendirik altuenen zerrenda
Mendirik garaienak Europako mendietan daude.
Flora
Baso hostozabalek estaltzen dute Kantauriar mendikatea, pagadiak eta hariztiak batez ere. Espezie nagusiak Fagus sylvatica (pagoa), Quercus robur (haritza), Quercus petrea (haritz kandugabea), Quercus pyrenaica (ametza) dira.
Jatorrizko konifera basorik ez dago, baina hegoaldean pinu gorriaren baso txiki batzuk aurkitzen dira.
Garaiera altuko eremuetan urkiak, sasiak eta graminea belardiak aurkitzen dira, abeltzantzarako oso aproposak direnak. Kareharrietan haginak ere azaltzen dira tarteka.
Fauna
Animalia espezie ugari aurkitzen dira, baina mendilerroko ikurra hartz arrea da. 300 ale inguru aurkitzen dira, ia bereizita dauden bi eremu zabaletan. Mendebaldean ugariagoak dira ekialdean baino. Ugaztun aipagarri ugari ere badaude; Pirinioetako sarrioa, oreina, orkatza, basurdea, otsoa, igaraba, lepahoria, azkonarra, muturluzea... Hegaztien artean aipatzekoak dira sai arrea eta basoilarra.
La Crosse (Indiana)
La Crosse Indianako herri bat da. LaPorte konderrian kokatua dago. 2010ean 551 biztanle zituen, 1.38 kilometro koadrotan banatuta.
Iker Serrano
Bere artea hainbat galeriatan erakutsi da: Utopía Parkway de Madrid, Centro Cultural Montehermoso, Iruñeko zitadelan eta Fundacion BilbaoArte, besteak beste.
Bizitza
1986an, 4 urte zituela Iker Serranok interes handia zuen artearekiko, eta arte hori oso emozionala zen. Txikitatik pentsatzen zuena islatzen zuen, beraz, hizkuntza piktorikoa garatu nahi zuen. 6 urte zituela, bere amonak logela bat eskaini zion Iruñeko Alde Zaharrean, bere lehen estudioa jartzeko. Horrekin, artista hizkuntzaren irudi eta pertzepzio poetiko berriak bilatzen hasi zen. Arte-ikasketarik gabe, bere obrak karga emozional handikoak eta tolesgabe ziren.
2001ean Arte Ederretako lizentziatura hasi zuen Serranok Leioako fakultatean (Bizkaia). Bertan, artearekin eta bere legoarekin harremana izan zuen, eta eskultura ikasgaietan nabarmendu zen Ibon Aranberri, Angel Bados eta Xabier Laca bezalako artista eta irakasleekin.
Lizentziaturako lehen urtearen ondoren bere lehen obra egin zuen “The golden age”, egileak bere familiar nukleoari buruzko atzera begirada erakusketa egin zuen. Serranok familiako ibilbide bat erakusten du bere lanetan, non bere familiako figura nagusiak agertzen diren irudikatuta.
2009 eta 2010 artean "Boxing Painters" lana egin zuen, margolariaren eta bere obraren arteko borrokari buruzko analogia eginez. Pintoreak boxeoko eta arteko elementuekin ring batean borroka egiten irudikatu zituen pertsonaiak.
2010ean, "Bidaia zurira" proiektua egin zuen, artearekin zuen harremana erakusteko. Ondoren, "Viaje e isla" lanarekin artearen beraren sinbologia aztertu zuen. Horri oso lotuta, 2014an "isolarioak" proiektua sortu zuen, naturari protagonismo handia ematen diona. Azken proiektu horiek Euskal Herriko Unibertsitatean egindako doktorego-defentsaren parte izan ziren, "Viaje al cuadro. Metafikzio bat pinturan ". Bertan, bere pintura-azterketan integratzen da.
2015ean "lur zati bat" obran lan egin zuen, non natura protaginista eta bidaia den. Julio Verne: la jornada de un periodista americano en 2889 liburua ilustratu zuen.
2020an, Julio Verneren liburuaren ilustrazio lanari buruzko erakusketa bat zuen programatuta Madrilgo Parkway utopia galerian.2017tik aurrera egileak "jatorri berria" proiektua egin zuen, eta bertan "jatorri" kontzeptua ikertu zuen.
Gaur egun Basauriko Kultur Etxek o irakasle artista eta Basauriko Arizko dorreko erakusketen koordinatzailea da.
Teknika
Iker Serrano ia beti olioarekin aritzen da, bere erabilera oso aldakorra baita. Baina akrilikoa, arkatza, akuarela, grabatua, errotuladoreak eta abar ere erabiltzen ditu. "Viaje e isla" obran, egileak pantaila koadro gisa erabili zuen. Koadro txikiekin lan egiten du, intimoak direlako, baina tamaina handiko koadroak ere egin ditu.
Lanak
Iker Serranoren artea pintura-hizkuntzaren inguruko ikerketan eta gogoetan oinarritzen da, eta horrek lotura estua du errealitatea behatzeko moduarekin. Errealitatea ulertzeko bide gisa ulertzen du artea, subjektuaren eta objektu-koadro arteko harremana sortuz. Beraz, artistaren emozioak eta irudikapenak bere baitan gordetzen dituen artea da. Egileari Angel Bados eta Jorge Oteiza bezalako artistek eragin diote. Ildo beretik doaz Jacques Lacanen ideiak, Oteitzakoekin bat datozenak. Espazioaren eta hutsaren ideia errepikakorra da bere artean, baita erreala-irudigilea-sinbolikoaren triangulazioa ere.
2020ko "hasieratik hasita" lanean, autoreak ibilbide bat egin zuen sortzaile gisa egindako ibilbideari buruz. Ikasketak amaitu ondoren (2007), Iker Serrano bere artea independente gisa garatzen hasi zen. Proiektu honek bere ibilbide artistiko osoa egiten du. "The golden age" izeneko lehen proiektuetako batek bere familia-bizitza islatzen du. 2010ean, "Boxing Painters" lanak analogia bat egiten du: artistak bere artearekin duen borroka. Multzo honetako lan sarituetako bat "borroka lehengai pintura" izenekoa izan zen, "Iruñeko artista gazteak" saria zuena.
Gy (Saona Garaia)
Gy Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Iker Serrano
Lanak
2010eko "Bidaia zuria" proiektuak artearekin duen harremana ere islatzen du. Koadroaren garrantziari buruz gogoeta egiten du, eta mihise zuriari eta autoreari ematen die garrantzia obran. Idazlanean autorearen bidaiari buruzko alegoria ematen du, naturan aberatsak diren agertokiak sortuz, non autorea integratuta ikusten baita. Lan horrekin batera, gero "Isolario" lana sortu zen 2013an, eta protagonista nagusiak animaliak eta natura bera izango dira.
Gy (Saona Garaia)
Biztanleria
2007an Gy udalerrian erroldatutako biztanleak 1.036 ziren. Familiak 400 ziren, horien artean 120 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 88 bakarrik bizi ziren emakumeak), 136 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 116 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 495 etxebizitza zeuden, 418 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 27 bigarren erresidentzia ziren eta 50 hutsik zeuden. 404 etxeak ziren eta 91 apartamentuak ziren. 418 etxebizitza nagusietatik 291 bere jabearen bizilekua ziren, 112 alokairuan okupaturik zeuden eta 15 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 19 etxek bi zituzten, 58 etxek hiru zituzten, 90 etxek lau zituzten eta 247 etxek bost zituzten. 262 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 181 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 183 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 624 ziren, horien artean 460 aktiboak ziren eta 164 inaktiboak ziren. 460 pertsona aktiboetatik 430 lanean zeuden (228 gizon eta 202 emakume) eta 30 langabezian zeuden (13 gizon eta 17 emakume). 164 pertsona inaktiboetatik 71 erretiraturik zeuden, 37 ikasten zeuden eta 56 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Gy udalerrian 398 unitate fiskal zeuden, 935,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.398 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 79 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 15 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 4 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 11 zerbitzu enpresak ziren, 14 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 9 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Gy udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 332 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an osasun-zentro 1 eta botika 1 bat zegoen.
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Gy udalerrian 2 Bigarren Hezkuntza ikastetxe zeuden 436 ikaslekin.
Iker Serrano
Lanak
2014. urtean, Iker Serranok "el guardián del bosque" izeneko erakusketa aurkeztu zuen Madrilgo Utopia parkway galerian. Lanak bidaia ikertu eta aztertzen du, agertzen diren leku horiek sortzen ditu artistak berak. Pintura figuratiboa da, narratiboa eta kosmos propioa garatzen du forma eta konplexutasuna sortaz. Kontakizuna eta pintura aurrera doaz; pertsonaiak, gizakiak eta animaliak agertzen dira, baso, mendi, iceberg, uharte eta itsaspeko kobetan. Bada zerbait ikasi behar dena, arrazoitik, geltokian, sena erabiliz, bidean. Bere artea metaforikoa eta intimista da, eta popari eta erromantikoari buruzko erreferentziak ikusten dira.
Greasewood (Arizona)
Greasewood Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Navajo konderrian kokatuta dago, Arizona estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Iker Serrano
Lanak
2015an Iker Serranok bere proiektu berria abiatu zuen, Aingeru Torres Quesada ren "Infernuko, paradisuko eta gerrako uharteak" trilogiatik abiatu zen obra. Zientzia-fikziozko eleberriak Lurraren zati batzuk nola desagertzen diren kontatzen du, eta zulo ilun izugarriak geratzen dira haren ordez. Falta diren zatiek nonbait flotatuko lukete. Iker Serranok "lur zati bat" obran azalduko ditu. Testuingurutik kanpo dagoen kontakizun bat sortzen da bere obran zehar. Azken lan honetan, autoreak akuaforte eta aguatintak dituzten pintura-teknika berriak erabili ditu, baita koloretako estanpazioak ere. Estanpa-konstelazioen bi mihisek eta 9 collagek osatzen dute erakusketa.
2020an, ''Julio Vernek 2889. urtean kazetari amerikar baten lanaldiari'' buruz egindako lanaren ilustrazioan parte hartu zuen Iker Serranok. Kontakizunetik bertatik sortutako irudi futuristak sortu zituen.
== Sariak eta Bekak ==
Alfonso Etxegarai
Alfonso Etxegarai Atxirika (Plentzia, Bizkaia, 1958ko urtarrilaren 10a -) Euskal Herriko deportatu ohia da; 2019rarte São Tomé Afrikako uhartean bizi zen deportatua, Euskal Herrira itzultzea debekatuta zuelako. Kristiane Etxaluzen senarra da.
Biografia
Plentziarra, hamazortzi urterekin Lemoizko zentral nuklearrean hasi zen lanean. Ordurako LABeko militantea eta ETAko kidea zen, hainbeste borroka sindikal eta politikotan parte hartuz. 1978an Ipar Euskal Herrira alde egin behar izan zuen, zentralaren kontrako eraso baten ondorioz.
1985eko uztailean Frantziako gobernuak Quitora (Ekuador) deportatu zuen; han polizia espainiarrek Ekuadorreko gobernuaren laguntasunarekin bahitu eta torturatu zuten. Besteak beste elektrodoekin jazandako tortura latzen ondorioz, Juan Pedro Guzmán, bizkaitar enpresaria eta Athleticeko bahituta zegoen tokiaren berri eman zion poliziari. Ekuador eta Espainiaren arteko komunikabide zuzena eta azkarraren ondorioz torturatzaileek bere helburua lortu zuten. Torturatuta egon zen bitartean, familiarrek ez zuten jakin non zegoen eta ez Espainiako gobernuak ez eta Ekuadorreko gobernuak ez zuten bere berririk eman.
Zortzi egun beranduago (1986ko martxoaren 19an) Ekuadorreko gobernuak São Tomé eta Príncipera deportatu zuela azaleratu zen. 1986ko abuztuaren 14tik 2019ko irailararte hor bizi behar izan zuen.
Sorkuntza lanak
Bere bizipenez eta batez ere erbesteratzearen modu berezia den deportazioaren gainean zenbait lan egin izan dira, beti Kristiane Etxaluz bikotekidea lagun duela.
Spaulding (Oklahoma)
Spaulding Oklahomako herri bat da. Hughes konderrian kokatua dago. 2010ean 178 biztanle zituen, 8.26 kilometro koadrotan banatuta.
Yang Zhu
Yang Zhu edo Yang Tzu (K.a. 440– K.a. 360) txinatar filosofoa izan zen. Antzinako Txinako pentsalari indibidualista eta hedonista izan zen. Bizitzaren betetasuna (quansheng), nork bere premiak ase eta ahalik eta hobekien bizitzen saiatzea, da bere pentsamoldearen ardatza. Erabateko zoriona iristeko nork bere gorputza eta adimena zaindu eta horretan lehiatu behar du (yangsheng). Taoismoaren aitzindarietako bat izan zen. Haren idazlanak galdu egin ziren, baina zati batzuk gorde dira Liezi liburuan. Mentzio filosofoak egoista izatea egotzi zion, eta aurkari izan zuen.
Ladoga (Indiana)
Ladoga Indianako herri bat da. Montgomery konderrian kokatua dago. 2010ean 985 biztanle zituen, 1.4 kilometro koadrotan banatuta.
Zenbat (argipena)
Zenbat hitzak adiera eta erabilera zenbait ditu:
Bakearen Lenin Saria
Dena den, sariaren izena 1989an Sobiet Gorenaren Presidiumak Bakearen Lenin Sarira aldatu eta handik bi urtera saria erretiratu zen.
Bakearen Nobel Sariaren kasuan ez bezala Lenin Sariak urte berean bakegintzaren aldeko aktibista ezberdinak saritzen zituen. Bestalde sarituen artean arkitektoak, sindikalistak, aktibista sozialak, idazleak, juristak, zientzialariak, feministak, artistak nahiz intelektualak aurki ditzakegu. Lenin Sariak batik bat bakea ezinezkoa bilakatzen duen injustiziaren aurka egin zuten pertsonaia historikoak saritu zituen, besteak beste: Nelson Mandela, Pablo Picasso, Fidel Castro, Rafael Alberti edota Salvador Allende.
NGC 6271
NGC 6271 galaxia bat da, Hercules konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
Petulanos plicatus
Petulanos plicatus Petulanos generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Anostomidae familian.
Eredu matematiko
Eredu matematikoa, zientzia eta teknologian, loturak, gertaeren iradokizun sustantiboak, aldaerak, parametroak, entitateak eta operazio aldaeren harremanak adierazteko matematika formulismoak erabiltzen dituen eredu zientifiko motetako bat da. Modelizazio matematiko izendapena diseinu grafikoan bi (2D) edo hiru dimentsiodun (3D) objektuen eredu geomatrikoaz mintzatzean ere erabiltzen da.
Halere, matematikaren filosofian eta matamatikaren oinarrietan eredu matematikoaren esanahia ezberdina da. Zehazkiago, arlo horietan "eredu formalekin" lan egiten da. Teoria matematiko zehatz baterako eredu formala erlazio unitario, binario eta trinarioen sail bat dat definitu den multzoa da, multzo honek axiomen teoriaren multzotik deribatutako iradokizunak betetzen ditu. Ereduen ezaugarriak sistematikoki ikertzen dituen matematikaren adarra ereduen teoria da.
Vendémian
Vendémian Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Hérault departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 429 etxebizitza zeuden, 376 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 28 hutsik zeuden. 408 etxeak ziren eta 20 apartamentuak ziren. 376 etxebizitza nagusietatik 288 bere jabearen bizilekua ziren, 72 alokairuan okupaturik zeuden eta 17 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 11 etxek bi zituzten, 56 etxek hiru zituzten, 128 etxek lau zituzten eta 178 etxek bost zituzten. 283 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 173 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 172 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen: