cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Acció Catalana Republicana
1939 arte
- 15.071 boto 1931ko apirileko udal hauteskundeetan
Martin Maister
Martin Maister XVIII. mendeko zuberotar apaiza eta euskal idazlea zen.
Bizitza
Bere bizitzari buruz oso datu gutxi dira ezagunak. Basabürüa eskualdeko Ligi herriko erretore izan zen.
Acció Catalana Republicana
1939 arte
- 1931ko urriko hauteskunde legegileetan 14.805
Martin Maister
Erlijioa
Bigarren edizio bat ere ezagutzen da (Oloroe-Donamaria, 1838) eta aurrekoaren kopia hutsa da.
Acció Catalana Republicana
1939 arte
- 1932ko hauteskunde autonomikoetan 13.726.
Martin Maister
Erlijioa
Piarres Lafittek liburu honi oso kritika ona egin zion eta hizkuntza aberatsa darabilela aipatu, Tartasen gainetik jarriz.
Davantek bere erreferentziazko antologian liburuko sar-hitza (Iakurzaliari) jasotzen du; hitzaurre hori euskaraz zein latinez egin zuen eta bietan ezagutza handia erakusten du.
Acció Catalana Republicana
1939 arte
Egoera honek birkonbertsio saiakerak hasi eta buruzagi askoren alde egitea ekarri zuen: M. Carrasco i Formiguerak Unió Democràtica de Catalunya sortu zuen, Carles Pi i Sunyer i Rovira i Virgili ERCra joan zen eta J. Bofill i Mates Kataluniako Ligan sartu zen berriro. Nicolau d'Olwer-ek bere gain hartu zuen alderdiaren buruzagitza, Acció Catalana Republicana [ACR] izenarekin berrantolatua 1933ko martxoan.
Antolakuntza eta buruzagitza berritzeak egoera politiko berriari aurre egiteko (Errepublikaren sendotzea eta Kataluniaren nortasunaren aitorpena) eta alderdiaren taktika birpentsatzeko borondateari erantzun zion. 1934ko urtarrilean gauzatu zen birorientazio hori Martí Esteve Ogasun ministro izendatu zuen Companysen lehen gobernuan eta ERC rekin koalizioan. Udal hauteskundeetan, ACR-k 4 zinegotzi lortu zituen Bartzelonan.
Gerra Zibilean ACR ERCren ondoan egon zen: Esteve (Ogasun, 1936), Closes ( 1936) eta Pere Bosch i Gimpera (Justizia, 1937-1939) Generalitateko Gobernuko kontseilariak izan ziren.
Azken urteak
Gerra ostean, buruzagi nagusiak erbestera joan ziren eta alderdia egoera prekario eta bazterrean geratu zen. Ramon Peypoch idazkari nagusia berrantolatzen saiatu zen. ACR-k Junta Española de Liberación-en parte hartu zuen, baina 1944an utzi zuen Kataluniako Kontseilu Nazionalean sartzeko. Hasieran ACR Mexikon aktibo zegoen. Geroago, 1944an, Bartzelonan eta Frantzian berrantolatu zen (bertan bizi zen zuzendaritzaren zati batekin: Pere Lloret, Eduard Ragassol, Manuel Andreu eta Rafael Tasis idazkari nagusi gisa, eta Claudi Ametllak.
Onagro
Onagroa (Equus hemionus), basastoa ere deitua, Equidae familiako animalia da, etxeko astoaren modukoa da baina burua eta gorputza orokorrean handiagoak dituena. Asiako estepa eta mendietan bizi da eta hainbat azpiespezie daude.
Acció Catalana Republicana
Azken urteak
ACR Barne Kontseiluak, 1947ko maiatzeko Adierazpenean, posizio maximalistei (autodeterminazioa eta konfederazioa) baztertu zituen. Mexikoko ACR, berriz, Barne Kontseiluarekin ados ez zegoen eta erakunde errepublikanoen jarraipena defendatu zuen (Nicolau d'Olwerren jarrera hori zen). Barruan, Kataluniako Alderdi Errepublikanoen Aliantzan (1945), Kataluniako Demokraziaren Kontseilu Nazionalean (1945eko abenduan) parte hartu zuen eta, 1947aren amaieran, Federació Nacionalista Republicana de Catalunyan sartu zen.
Onagro
Deskribapena
Estepatan bizi ohi denez, dezente denbora pasa dezake urik edan gabe.
Etimologia
Onagro hitza grekotik dator (ὄναγρος) eta asto basatia esan nahi du, ὄνος ( 'onos, astoa), eta ἄγριος ( 'agrios, basatia) hitzen elkarketatik sortua baita.
Azpiespezieak
Egun hainbat ikerlarientzat onagro espezie guztiak, irauten dutenak zein desagertuak, onagro espezie bakar baten tokiz tokiko azpiespezieak besterik ez dira. Gauzak horrela, esate baterako Equus hydruntinus oso gertu litzateke egun oraindik irauten duten onagroengandik.
Badaude onagroaren hainbat azpiespezie ofizialki onartuak:
Biziraupena
Onagroen mehatxurik handienak ehiza eta belardietan elikatzeko ganaduarekiko lehia dira. Onagroen ehiza autoetatik egiten da, janari eta medikuntzarako erabiltzen dituzte ehizakinak.
Mont-d'Astarac
Mont-d'Astarac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Mont-d'Astarac udalerrian erroldatutako biztanleak 96 ziren. Familiak 40 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Etxebizitza
2007an 53 etxebizitza zeuden, 43 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 50etxeak ziren. 43 etxebizitza nagusietatik 39 bere jabearen bizilekua ziren, 1 alokairuan okupaturik zegoen eta 3 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 2 etxek hiru zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 30 etxek bost zituzten. 39 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 15 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 25 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 56 ziren, horien artean 38 aktiboak ziren eta 18 inaktiboak ziren. 38 pertsona aktiboetatik 37 lanean zeuden (20 gizon eta 17 emakume) eta 1 langabezian (1 gizon). 18 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 finantziazio enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2000. urtean Mont-d'Astarac udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gastins
Gastins Frantziako udalerria da, Sena eta Marne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Gastins udalerrian erroldatutako biztanleak 639 ziren. Familiak 236 ziren, horien artean 52 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 68 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 116 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 287 etxebizitza zeuden, 236 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 30 bigarren erresidentzia ziren eta 21 hutsik zeuden. 263 etxeak ziren eta 23 apartamentuak ziren. 236 etxebizitza nagusietatik 195 bere jabearen bizilekua ziren, 38 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 5 etxek gela bat zuten, 21 etxek bi zituzten, 42 etxek hiru zituzten, 59 etxek lau zituzten eta 109 etxek bost zituzten. 185 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 98 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 132 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Templeton (Angus)
Templeton, Eskoziako baserri giroko landa eremu bat da, Angus eskualdean eta Dundee hiriaren ipar-mendebaldean.
Gastins
Diru sarrerak
2009an Gastins udalerrian 238 unitate fiskal zeuden, 657 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.744 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 20 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 4 higiezinen enpresak ziren eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2000. urtean Gastins udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.024 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Montady
Montady Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Hérault departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Montady udalerrian erroldatutako biztanleak 3.773 ziren. Familiak 1.368 ziren, horien artean 253 pertsona bakarrekoak ziren (86 bakarrik bizi ziren gizonak eta 167 bakarrik bizi ziren emakumeak), 454 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 526 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 135 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.516 etxebizitza zeuden, 1.419 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 28 bigarren erresidentzia ziren eta 70 hutsik zeuden. 1.442 etxeak ziren eta 68 apartamentuak ziren. 1.419 etxebizitza nagusietatik 1.136 bere jabearen bizilekua ziren, 256 alokairuan okupaturik zeuden eta 27 doan lagata zeuden; 7 etxek gela bat zuten, 18 etxek bi zituzten, 171 etxek hiru zituzten, 621 etxek lau zituzten eta 601 etxek bost zituzten. 1.099 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 657 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 665 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.355 ziren, horien artean 1.632 aktiboak ziren eta 723 inaktiboak ziren. 1.632 pertsona aktiboetatik 1.458 lanean zeuden (782 gizon eta 676 emakume) eta 173 langabezian zeuden (77 gizon eta 96 emakume). 723 pertsona inaktiboetatik 251 erretiraturik zeuden, 204 ikasten zeuden eta 268 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Montady udalerrian 1.464 unitate fiskal zeuden, 3.950,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.519 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 49 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 funerariak, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 autoeskolak, 10 igeltseroak, 4 margolariak, 3 zurginak, 5 iturginak, 4 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak, 5 jatetxeak, 5 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 14 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 2 harategiak, 1 arraindegi zen, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen, 1 etxerako tresna denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 altzari denda zen, 1 bitxi-denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Montady udalerrian 60 nekazaritza-ustiategi zeuden, 836 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hebron (Ohio)
Hebron Ohioko herri bat da. Licking konderrian kokatua dago. 2010ean 2,336 biztanle zituen, 7.94 kilometro koadrotan banatuta.
Espazio ontzi
Espazio ontzia edo espazio-ontzia espazio edo kosmosean zehar bidaiatzeko ahalmena duen gailu mekanikoa da, bere barnean bizitzarako baldintzak manten ditzakeena. Espazio ontziek izar-arteko inguruan astronautak garraiatzeko eginak dira, bidaia hori ahalik eta erosoen burutzeko diseinatuak. Lehen espazio ontzia Vostok-1 sobietar kapsula izan zen; 1961eko apirilaren 12an Kazakhstanen dagoen Baikonurko kosmodromotik orbitaratu zuten, izen bereko suziria erabiliz, barnean Juri Gagarin lehen kosmonauta zihoalarik. Orduz geroztik, astronautikaren eboluzio itzelaren barnean, espazio ontziei hainbat aldaketa egin zaizkie, gaur egun guztiek pertsona anitz eramateko ahalmena dute, eta atmosferara itzultzeko hainbat sistema darabilte. Espazio gailu batek, espazio ontzi izateko, baldintza hauek bete behar ditu:
Espazi0ko gune batetik bestera gizakiak garraiatzeaz beste eginkizunik ere izaten dute espazio ontziek, besteak beste karga garraioa espazio estazioetara edota beste norabait edota saiakera zientifikoak burutzeko eta neurketak egiteko medioa ere izan dira. Espazio ontziak aldi baterako espazio estazio gisa ere erabil litezke, baina ez dira orbita finko batean denbora luzez irauteko eginak.
Espazio ontziaren kontzeptua itsasontzi eta hegazkin kontzeptuen parekoa da astronautikan, izena ere itsasontzi izenaren ildotik dator.
Espazio ontzi motak eginkizunaren arabera
Espazio ontzi mota ugari bereiz dezakegu, lehenik eta behin eginkizunaren arabera ondorengo sailkapena genuke:
Zientzia fikzioko ontziak
Gizakiak bere ipuin eta kontakizunetan espazio ontzi ugari imajinatu ditu baita espazioratzeko teknologia gauzatu baino askoz aurretik, ondorengoak dira espazio ontzi horietako zenbait, gehienak inongo funts fisikorik ez badute ere beste zenbaitek badute agian noizbait aplika litezkeen proposamenak:
Nazioarteko Batzorde Elektroteknikoa
Nazioarteko Batzorde Elektroteknikoa —International Electrotechnical Commission, IEC, Commission électrotechnique internationale— irabazteko asmorik gabeko gobernuz kanpoko normalizazio erakunde bat da. Elektrizitate, elektronika eta hauekin erlazionatutako teknologien alor guztietan Nazioarteko Estandarrak prestatu eta argitaratzen ditu.
NBEren —IEC— estandarrek hainbat teknologia besarkatzen dituzte, tartean energia elektrikoaren sorkuntza, garraio eta banaketa, etxetresna elektriko eta bulegoko ekipamenduak, bateriak, erdieroaleak, zuntz optikoak, nanoteknologia, eguzki-energia, itsas-energia, eta beste asko. Hainbat araudi Estandarizaziorako Nazioarteko Erakundearekin —ISO— batera garatzen dira: ISO/IEC arauak.
NBE, kide diren estatu bakoitzeko normalizazio erakundeek osatzen dute. 2015ean 83 kide ditu, 60 kide titular —full members— eta 23 bazkide —associate members—, kide bakoitza bere estatuaren ordezkari delarik. Espainiar kidea NBEn AENOR da.
NBE 1906an sortu zen, 1904an Saint Louisen (Missouri) egindako Nazioarteko Biltzar Elektrikoan onartutako erresoluzio baten ondoren. Lehen presidentea Lord Kelvin izan zen. Egoitza Londresen izan zuen, 1948an gaur eguneko egoitzara, Genevan, aldatu zelarik. 1938an erakundeak lehen hiztegi internazionala argitaratu zuen, International Electrotechnical Vocabulary —Nazioarteko Hiztegi Elektroteknikoa—, terminologia elektronikoa bateratzeko asmoarekin. Asmo hau denboran zehar mantendu da, Nazioarteko Hiztegi Elektroteknikoa sektoreko enpresentzat erreferente garrantzitsua delarik.
NBEren ekarpenen artean neurri-unitate batzuen garapen eta hedatzea aipatu daiteke, bereziki Gaussa, Hertza eta Weberra; baita lehen unitate sistema estandarraren proposamena, Giorgi sistema, zeina denborarekin Nazioarteko Unitate Sistema bilakatuko zen.
Trinity (Angus)
Trinity, Eskoziako herri bat da, Angus eskualdean.
Carriganimmy
Carriganimmy (irlanderaz Carraig an Ime) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren mendebaldean dagoen udalerria da. Muskerry baroierrian dago, R582 errepidean, Macroom udalerritik 19 kilometro iparraldera eta Millstreet udalerritik 10 kilomeetro hegoaldera. Boggeragh eta Derrynasaggart mendien artean dagoen haran batean kokatua dago.
NGC 5071
NGC 5071 galaxia bat da, Virgo konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
3132 Landgraf
3132 Landgraf asteroide baten izena da. azaroaren 29an aurkitu zuen L. Oterma-ek Turku Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1940 WL izena zeraman. Ondoren Werner Landgraf omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3132 Landgraf asteroidearen orbitak batezbeste 2,181 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,83 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,531 distantziara. Eszentrikotasuna 0,161 da, eta makurdura orbitala 6,57ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.8 da.
Citerna
Citerna Italiako udalerri bat da. Perugiako probintzian kokatuta dago, Umbria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Citernak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Helena (Ohio)
Helena Ohioko herri bat da. Sandusky konderrian kokatua dago. 2010ean 224 biztanle zituen, 0.76 kilometro koadrotan banatuta.
Frantziako Nazio Biltzarra
Frantziako Nazio Biltzarra —Frantziako Asanblea Nazionala ere deitua— (Assemblée Nationale) Frantziako Legebiltzarreko bi ganberetako bat da. Beste ganbera Senatua da (Sénat).
Nazio Biltzarra 577 diputatuk osatzen dute. Horietako bakoitza aukeratzeko, gehienez ere bi bozketa egiten dira, eta diputatu bakoitzak hauteskunde barruti zehatz bat ordezkatzen du.
Biltzarra eta ber diputatuen agintaldiaren gehienezko iraupena bost urtekoa da. Frantziako Presidenteak Biltzarra desegin dezake (eta hauteskunde berriak deitu), azkeneko urtean jada egin ez badu behintzat.
Nazio Biltzarraren egoitza ofiziala Palais Bourbon da, Sena ibaiaren ertzean, Parisko 7. barrutian.
Argi
Argia edo argi ikusgarria giza begiak hauteman dezakeen erradiazio elektromagnetikoa da. Ikus daitekeen argia 400-700 nanometroko (nm) tartean uhin-luzerak dituena da, 750-420 terahertzeko maiztasunei dagozkienak, infragorriaren (uhin-luzera luzeagoekin) eta ultramorearen (uhin-luzera laburragoekin) artean.
Kosmai Kosin
Kosmai Kosin 2022 urtean Hondarribian (Gipuzkoa) sorturiko musika elektronikoko taldea da.
Argi
Fisikan, "argi" terminoa edozein uhin-luzeraren erradiazio elektromagnetikoari lotuta egon daiteke, giza begiak ikusteko gai izan ala ez. Ildo horretan, gamma izpiak, X izpiak, mikrouhinak eta irrati uhinak ere argia dira. Argiaren propietate nagusiak intentsitatea, hedapen-norabidea, uhin-maiztasun edo -luzeren espektroa eta polarizazioa dira. Hutsean duen abiadura (299792458 m/s) naturaren funtsezko konstanteetako bat da. Erradiazio elektromagnetiko mota guztiak bezala, argi ikusgarria fotoi izeneko masarik gabeko oinarrizko partikulen bidez hedatzen da, eremu elektromagnetikoaren kopuruak adierazten dituztenak, eta uhinak zein partikulak bezala azter daitezke. Argiaren ikerketa, optika bezala ezagutzen dena, fisika modernoaren ikerketa arlo garrantzitsu bat da.
Kosmai Kosin
Ibilbidea
2022an sortu zuten Gari Arroyo eta Gaizka Lamarrek, Gorpuzkingz proiektua amaitzerakoan. 2022an bertan atera zuten aurreneko diskoa, Apotheke izenekoa. "Inpernuan ito nintzen" izan zen singlea.
Argi
Lurreko argi natural iturri nagusia Eguzkia da. Historikoki, gizakientzako beste argi-iturri garrantzitsu bat sua izan da, antzinako suetatik hasi eta kerosenozko lanpara modernoetaraino. Argi elektrikoaren eta elikatze-sistemen garapenarekin, argiztapen elektrikoak suaren argia ordezkatu du.
Espektro elektromagnetikoa eta argi ikusgarria
Oro har, erradiazio elektromagnetikoa (EMR) uhin-luzeraren arabera sailkatzen da: irrati-uhinak, mikrouhinak, infragorriak, espektro ikusgarria, ultramore, X izpi eta gamma izpi gisa hautematen dugun espektroa. "Erradiazio" izendapenak eremu estatiko elektrikoak, magnetikoak eta gertukoak baztertzen ditu.
EMRen portaera uhin-luzeraren araberakoa da. Maiztasun altuenek uhin-luzera laburragoak dituzte, eta maiztasun baxuagoek uhin-luzera luzeagoak. EMRek atomo eta molekula indibidualekin elkarreragiten dutenean, garraiatzen duten energia kopuruaren araberakoa da haien portaera.
Argi ikusgarriaren eremuko erradiazio elektromagnetikoa kuantuak (fotoiak) dira, molekulen barruan kitzikapen elektronikoa eragiteko gai diren energien beheko muturrean daudenak, eta horrek molekularen lotura edo kimika aldatzea dakar. Argi ikusgaiaren espektroaren beheko muturrean, EMRa ikusezin bihurtzen da gizakientzat (infragorriak), fotoiek jada ez dutelako energia indibidual nahikorik giza erretinaren molekula bisual erretinalean aldaketa molekular iraunkor bat eragiteko (konformazio aldaketa bat), eta aldaketa horrek ikusmen sentsazioa eragiten du.
Badira zenbait infragorri motarekiko sentikorrak diren animaliak, baina ez xurgapen kuantikoaren bidez. Sugeetan infragorriak detektatzeko, termografia natural moduko bat behar da; izan ere, erradiazio infragorriaren ondorioz, zeluletako uraren pakete txikiak tenperaturan igotzen dira. Erradiazio elektromagnetikoak, tarte horretan, bibrazio molekularrak eta berotze efektuak eragiten ditu, eta hori da animalia horiek detektatzen dutena.
Argi ikusgaiaren tartetik gora, argi ultramorea ikusezin bihurtzen da gizakientzat, batez ere korneak 360 nm-tik behera xurgatzen duelako eta kristalinoak 400 nm-tik behera. Gainera, giza begiaren erretinan dauden makilek eta konoek ezin dituzte detektatu uhin ultramorearen luzera oso laburrak (360 nm-tik beherakoak), eta, hain zuzen ere, argi ultramoreak kalte egiten die. Lenteak behar ez duten begiak dituzten animalia asko (intsektuak eta izkirak, esaterako) ultramorea detektatzeko gai dira, fotoiak xurgatzeko mekanismo kuantikoen bidez, gizakiek argi ikusgaia detektatzeko duten modu kimikoaren oso antzera.
Hainbat iturrik definitzen dute argi ikusgaia 420-680 nm-tik 380-800 nm-ra. Laborategiko baldintza ezin hobeetan, pertsonek gutxienez 1.050 nm arte ikus dezakete infragorria; haurrek eta heldu gazteek 310-313 nm arteko uhin ultramoreko luzerak hauteman ditzakete.
Landareen hazkundeari argiaren kolore-espektroak ere eragiten dio, fotomorfogenesi izenez ezagutzen den prozesuak.
Argiaren abiadura
Hutsean, argiaren abiadura 299.792.458 m/s da. Argiaren abiaduraren balio finkoa SI unitateetan, metroa orain argiaren abiaduraren arabera definitzen delako. Erradiazio elektromagnetikoaren forma guztiak abiadura berean mugitzen dira hutsean.
Argiaren abiaduraren beste neurketa zehatzago bat Europan egin zuen Hippolyte Fizeauk 1849an. Fizeauk argi-sorta bat zuzendu zuen kilometro batzuetara zegoen ispilu batera. Gurpil horzdun birakari bat jarri zen argi-sortaren ibilbidean, iturritik ispilurainoko bidaian eta, ondoren, jatorrira itzultzean. Fizeauk jakin zuen, biraketa-abiadura jakin batean, izpia gurpiletik joanerako zulotik igarotzen zela, eta itzuleran hurrengo zulotik. Ispiluarekiko distantzia, gurpilaren hortz kopurua eta errotazio abiadura ezagututa, Fizeauk argiaren abiadura 313.000.000 m/s-tan kalkulatu ahal izan zuen.
Léon Foucaultek ispilu birakariak erabiliz 298.000.000 m/s-ko balioa lortu zuen 1862an. Albert A. Michelsonek argiaren abiadurari buruzko esperimentuak egin zituen 1877tik 1931n hil zen arte. 1926an Foucaulten metodoak hobetu zituen ispilu birakari hobetuak erabiliz, argiak Wilson menditik Kaliforniako San Antonio mendirainoko joan-etorriko bidaia bat egiteko behar zuen denbora neurtzeko. Beharrezko neurketek 299.796.000 m/s-ko abiadura eman zuten.
Materia arrunta duten substantzia gardenetan, argiaren abiadura efektiboa hutsekoa baino txikiagoa da. Adibidez, uretan argiaren abiadura hutsaren 3/4 inguru da.
Islapena eta errefrakzioa
Uhin bat (uhin erasotzailea) bi ingurune desberdinen arteko gainazalera heltzen denean, bi uhinetan zatitzen da: hasierako uhinaren ingurunean hedatzen dena uhin islatua da eta ingurune berrian zehar hedatzen dena, uhin errefraktatua.
Dispertsioa
Argia hutsean hedatzen denean, uhin-luzera guztiek hedapen-abiadura berdina dute. Aldiz, ingurune material batean hedatzean, hedapen-abiadura desberdina da uhin-luzera (kolore) bakoitzarentzat.
Hori dela eta, ingurunea aldatzeak ezberdin eragiten dio uhin luzera bakoitzari, eta kolore guztiez osatutako argi zuria hainbat koloretan banatzen da. Honi esker ikus dezakegu ortzadarra zeruan, adibidez.
Hedapena eta Difrakzioa
Argia lerro zuzenean hedatzen da, normalki, uhin-fronteak sortuz. Argiaren hedapena argiaren iturri edo fokutik urrunduz gertatzen da, hiru dimentsoetan.
Irekigune estu batetik edo objetu baten hertzetik pasatzean, ordea, muga horiek argi iturri edo foko bihurtzen dira uhinarentzat, bere norabidea aldatuz. Difrakzioa deritzo azken fenomeno horri.
Interferentziak
Interferentzia uhin bi puntu batean gainezartzen direnean gertatzen den fenomenoa da. Uhin bakoitzaren ezaugarrien arabera, interferentzia eraikitzailea izan daiteke, uhin bien baturaz anplitude handiagoko uhin bat sortzen denean; edo suntsitzailea, anplitude txikiagoko uhin bat sortzen denean.
Argiaren interferentzia fenomenoa frogatzen duen esperimentu klasiko bat Young-en esperimentua edo bi zirrikituen esperimentua da.
Polarizazioa
Polarizazioa hainbat norabidetan oszila dezaketen uhinek duten propietatea da.
Argi naturala normalean polarizatu gabea izaten da, ausazko norabideetan oszilatzen duen eremu elektromagnetikoak osatzen baitu. Argi honek polarizatzaile bat zeharkatzean, norabide jakin baten oszilatzen duen uhina pasatzen da soilik, argi polarizatua lortuz. Jada norabide batean polarizatutako argiak beste polarizatzaile bat zeharkatzen badu, polarizatzailearen transmisio-ardatza eta uhinaren oszilazio norabidearen angeluaren arabera, pasaten den argiaren intentsitatea txikitu egingo da, nulua izatera heltzeraino ere.
Grezia klasikoa eta helenista
K.a. 300. urte inguruan Euklidesek Optika idatzi zuen, argiaren propietateak aztertuz. Euklidesek argia zuzen zihoala esan zuen, erreflexioaren legeak deskribatu eta matematikoki aztertu zituen. Zalantzan jarri zuen ikusmena begitik datorren izpi baten ondorioa ote den; izan ere, bere buruari galdetzen dio ea izarrak nola ikusten diren berehala, batek begiak itxi eta gero gauez irekitzen dituenean. Begiko izpiak ezin azkarrago bidaiatzen badu, hau ez da arazo bat.
K. a. 55. urtean, Lukreziok, atomista greziarren ideiak jarraitu zituen erromatarrak, honela idatzi zuen: "Argia eta eguzkiaren beroa atomo ñimiñoz osatuta daude, eta, bultzatzen dituztenean, ez dute denborarik galtzen bultzadak emandako norabidean airearen tarteko espazioan zehar tiroka irteteko". Partikulei buruzko ondorengo teorien antzekoak izan arren, Lukrezioren iritziak ez ziren orokorrean onartuak izan. Ptolomeok (II. mendea) argiaren errefrakzioaz idatzi zuen Optika liburuan.
India klasikoa
Antzinako Indian, Samkhya eta Vaisheshikako eskola hinduek argiari buruzko teoriak garatu zituzten gure aroko lehen mendeen inguruan. Samkhya eskolaren arabera, argia elementu gordinak sortzen diren funtsezko bost elementu "sotiletako" bat da (tanmatra). Elementu horien atomikotasuna ez da berariaz aipatzen, eta badirudi jarraitutzat jotzen zirela. Bestalde, Vaisheshika eskolak mundu fisikoaren teoria atomikoa ematen du eterraren, espazioaren eta denboraren oinarri ez-atomikoaren gainean. Oinarrizko atomoak lurrekoak (prthivi), urekoak (pani), sukoak (agni) eta airekoak (vayu) dira. Argi-izpiak abiadura handiko tejas (su) atomoen korrontetzat hartzen dira. Argi-partikulek ezaugarri desberdinak izan ditzakete, tejas atomoen abiaduraren eta antolamenduaren arabera. Vishnu Puranak "eguzkiaren zazpi izpiak" esaten dio eguzki-argiari.
Indiar budistek, V. mendeko Dignagak eta VII. mendeko Dharmakirtik bezala, atomismo mota bat garatu zuten, errealitatearen gaineko filosofia bat dena, argiaren edo energiaren momentuko distirak diren entitate atomikoez osatua. Argia energiaren pareko entitate atomikoa zela uste zuten.
Descartes
René Descartesek (1596-1650) argia gorputz argitsuaren propietate mekanikoa zela zioen, Ibn al-Haytham eta Witeloren "formak" eta Bacon, Grosseteste eta Keplerren "espezieak" baztertuz. 1637an argiaren errefrakzioaren teoria bat argitaratu zuen, zeinak, oker, argia ingurune dentsoago batean dentsitate txikiagoko ingurune batean baino azkarrago zihoala suposatzen zuen. Descartesek soinu-uhinen portaerarekin analogiaz lortu zuen ondorio hori. Descartesek abiadura erlatiboei buruz huts egin zuen arren, asmatu egin zuen argiak uhin bat bezala jokatzen zuela suposatzean eta errefrakzioa argiaren abiaduraren bidez azal zitekeela ondorioztatzean. Descartes ez da analogia mekanikoak erabiltzen lehena, baina argia gorputz argitsuaren eta ingurune igorlearen propietate mekanikoa baino ez dela argi adierazten duenez, Descartesen argiaren teoria optika fisiko modernoaren hasieratzat hartzen da.
Hemlock (Ohio)
Hemlock Ohioko herri bat da. Perry konderrian kokatua dago. 2010ean 155 biztanle zituen, 0.96 kilometro koadrotan banatuta.
Argi
Teoria korpuskularra
Pierre Gassendi (1592-1655) atomistak, 1660ko hamarkadan hil ondoren argitaratu zen partikuletan oinarritutako argiaren teoria bat proposatu zuen. Isaac Newtonek Gassendiren obra adin goiztiar batean aztertu zuen eta bere ikuspuntua Descartesen osoko bilkuraren teoria baino nahiago izan zuen. 1675eko bere Argiaren hipotesian, argia, iturri batetik abiatuta norabide guztietan igortzen diren korpuskuluez (materia partikulak) osatuta dagoela baieztatzen du. Newtonen argudioetako bat zen argiaren izaeraren aurka, jakina zela uhinak oztopoen inguruan okertzen zirela, eta argiak, berriz, zuzen baino ez. Experimentum crucis famatuan prismaren bidez argi zurian kolore guztiak (uhin-luzera ikusgai guztiak) daudela frogatu zuen. . Hala ere, argiaren difrakzioaren fenomenoa azaldu zuen (Francesco Grimaldik behatua), argi-partikula batek eterrean kokatutako uhin bat sortzea ahalbidetuz.
Newtonen teoria argiaren islapena iragartzeko erabil zitekeen, baina soilik errefrakzioa azal zezakeen, zeren eta, oker, proposatu zuen argi hori bizkortu egiten zela ingurune dentsoago batean sartzean, grabitatearen erakarpena handiagoa zelako. Newtonek bere teoriaren behin betiko bertsioa argitaratu zuen 1704ko Opticks lanean. Bere ospeak argiaren partikulen teoria XVIII. mendean gailentzen lagundu zuen. Argiaren partikulen teoriak Laplacek gorputz bat hain masiboa izan zitekeela adieraztera eraman zuen, ezen argiak bertatik ihes egin ezin zuela. Bestela esanda, gaur egun zulo beltza deritzona bihurtuko litzateke. Laplacek bere iradokizuna kendu zuen geroago, argiaren teoria ondulatorioa argiaren eredu gisa irmoki ezarri ondoren (azaldu den bezala, partikulen eta uhinen teoria ez dira guztiz zuzenak). Newtonek argiari buruz egindako saiakeraren itzulpen bat agertzen da Stephen Hawking eta George F. R. Ellisen The large scale structure of space-time lanean.
Argia polarizatu ahal izatea kualitatiboki azaldu zuen lehen aldiz Newtonek partikulen teoria erabiliz. Étienne-Louis Malusek polarizazioaren partikulen teoria matematiko bat sortu zuen 1810ean. Jean-Baptiste Biot autoreak 1812an frogatu zuen teoria horrek argiaren polarizazioaren fenomeno ezagun guztiak azaltzen zituela. Garai hartan, polarizazioa partikulen teoriaren frogatzat hartzen zen.
Uhin-teoria
Koloreen jatorria azaltzeko, Robert Hookek (1635-1703) "pultsuaren teoria" bat garatu zuen, eta argiaren hedapena uretan uhinak zabaltzearekin alderatu zuen 1665eko bere Micrographia lanean ("Behaketa IX"). 1672an, Hookek argiaren bibrazioak hedapen norabidearekiko perpendikularrak izan zitezkeela iradoki zuen. Christiaan Huygensek (1629-1695) argiaren teoria ondulatorio matematiko bat egin zuen 1678an, eta Treatise on Light tratatuan argitaratu zuen 1690ean. Proposatu zuen argia norabide guztietan igortzen zela uhin sail bat bezala eter izeneko ingurune batean. Grabitateak uhinei eragiten ez dienez, ingurune dentsoago batean sartzean moteldu egiten zirela suposatu zuen.
Geroago, Fresnelek modu independentean landu zuen argiaren bere teoria ondulatorioa eta 1817an Académie des Sciencesi aurkeztu zion. Siméon Denis Poissonek Fresnelen lan matematikoa zabaldu zuen teoria ondulatorioaren aldeko argudio sinesgarri bat sortzeko, Newtonen teoria korpuskularra eraisten lagunduz. 1821ean, Fresnelek metodo matematikoen bidez frogatu ahal izan zuen polarizazioa argiaren teoria ondulatorioaren bidez azal zitekeela, baldin eta argia erabat zeharkakoa bazen, inolako luzetarako bibraziorik gabe.
Uhin-teoriaren ahulgunea zen argi-uhinek, soinu-uhinek bezala, transmisiorako bitarteko bat beharko zutela. Huygensek 1678an proposatutako balizko argi-eterraren existentzia zalantzan jarri zuen XIX. mendearen amaieran Michelson-Morley esperimentuak.
Newtonen teoria korpuskularrak argia ingurune dentsoago batean azkarrago bidaiatuko zela esan nahi zuen, Huygens eta beste batzuen teoria ondulatorioak kontrakoa zekarren bitartean. Garai hartan, argiaren abiadura ezin zen behar bezain zehatz neurtu bi teorietatik zein zen zuzena erabakitzeko. Neurketa nahiko zehatza egiten lehena Léon Foucault izan zen, 1850ean. Bere emaitzak teoria ondulatorioaren alde egin zuen eta partikulen teoria klasikoa, azkenik, bertan behera utzi zen, XX. mendean partzialki berpizteko.
Teoria elektromagnetikoa
1845ean, Michael Faradayk aurkitu zuen linealki polarizatutako argiaren polarizazio planoa biratzen dela argi izpiak eremu magnetikoaren norabidean zehar dielektriko garden bat dagoenean, orain Faradayren errotazioa bezala ezagutzen dena. Hau izan zen argia elektromagnetismoarekin lotuta zegoenaren lehen froga. 1846an espekulatu zuen argia eremu magnetikoaren lerroetan zehar hedatuko zen perturbazio moduren bat izan zitekeela. Faradayk 1847an proposatu zuen argia maiztasun altuko bibrazio elektromagnetikoa zela, eterra bezalako ingurune baten faltan ere heda zitekeena.
Faradayren lanak James Clerk Maxwell inspiratu zuen erradiazio elektromagnetikoa eta argia aztertzeko. Maxwellek aurkitu zuen uhin elektromagnetiko auto-hedatuak abiadura konstantean zihoazela espazioan zehar, eta abiadura hori lehen neurtutako argiaren abiaduraren berdina zela. Hortik aurrera, Maxwellek argia erradiazio elektromagnetikoaren forma bat zela ondorioztatu zuen: emaitza hau 1862an azaldu zuen lehen aldiz On Physical Lines of Force lanean. 1873an, A Treatise on Electricity and Magnetism argitaratu zuen, eremu elektriko eta magnetikoen portaeraren deskribapen matematiko osoa zuena, oraindik Maxwellen ekuazioak bezala ezagutzen dena. Handik gutxira, Heinrich Hertzek esperimentalki berretsi zuen Maxwellen teoria, laborategian irrati-uhinak sortuz eta detektatuz eta uhin horiek argi ikusgarriak bezala jokatzen zutela frogatuz, islapena, errefrakzioa, difrakzioa eta interferentzia bezalako propietateak erakutsiz. Maxwellen teoriak eta Hertzen esperimentuek irrati, radar, telebista, irudi elektromagnetiko eta haririk gabeko komunikazio modernoen garapenera eraman zuten zuzenean.
Teoria kuantikoa
1900. urtean, Max Planckek, gorputz beltzaren erradiazioa azaldu nahian, zera iradoki zuen, argia uhin bat izan arren, uhin hauek beren maiztasunarekin lotutako kantitate finituetan bakarrik irabaz edo gal zezaketela energia. Planckek "kuantu" deitu zien argi-energiaren "talde" horiei. 1905ean, Albert Einsteinek argi-kopuruen ideia erabili zuen efektu fotoelektrikoa azaltzeko, eta argi-kopuru horiek existentzia "erreala" zutela iradoki zuen. 1923an, Arthur Holly Comptonek frogatu zuen intentsitate baxuko X izpiak elektroietatik barreiatzen zirenean behatutako uhin-luzeraren desplazamendua (Comptonen dispertsioa deiturikoa) X izpien partikulen teoria baten bidez azal zitekeela, baina ez uhin-teoria baten bidez. 1926an, Gilbert N. Lewisek fotoi deitu zien argi-kuantu horiei.
Denborarekin, mekanika kuantikoaren teoria modernoak argia (zentzu batean) bai partikula bat uhin bat bezala eta (beste zentzu batean) partikula eta uhin bat ez den fenomeno bat bezala kontsideratu zuen (benetan fenomeno makroskopikoak direnak, pilotak edo itsasoko olatuak bezala). Fisika modernoak, aldiz, metafora makroskopiko mota baterako (partikulak) eta beste metafora makroskopiko baterako (ur-uhinak) egokiak diren matematikez deskriba daitekeen zerbait bezala ikusten du argia, baina benetan ezin da erabat imajinatu. Comptonen dispertsioan inplikatutako X izpien eta irrati-uhinen kasuan bezala, fisikariek ikusi dute erradiazio elektromagnetikoak maiztasun baxuko uhin klasiko bat bezala jokatzeko joera duela, baina are gehiago frekuentzia altuko partikula klasiko bat bezala, baina ez ditu inoiz erabat galtzen bataren edo bestearen nolakotasun guztiak. Argi ikusgaia, maiztasunean batez besteko termino bat hartzen duena, erraz froga daiteke uhin edo partikula eredu bat erabiliz deskriba daitekeen esperimentuetan, edo batzuetan bietan.
2018ko otsailean, zientzialariek lehen aldiz jakinarazi zuten argi forma berri bat aurkitu zutela, polaritoiak ekar ditzakeena, ordenagailu kuantikoen garapenean erabilgarria izan daitekeena.
Vrhnika
Vrhnika (Oberlaibach), Esloveniako hiria da, Erdialdeko Eslovenia eskualdean dago eta 2008ko erroldaren arabera 15.544 biztanle ditu, 8.454 herrigunean. Ljubljana hiriburutik 15 kilometro mendebaldera kokaturik dago.
Etimologia
1481ean agertzen da lehen aldiz Vernich izena. Eslovenieraz "iturburua" esan nahi du, bertan sortzen baita Ljubljanica ibaia, gero Ljubljanara doana. Alemanierazko Oberlaibach izena zaharragoa da, 1308koa lehen aipamena, eta "Laibach (Ljubljana) gainekoa" esan nahi du.
Historia
Erromatarren garaian Nauportus hiria izan zen bertan. "Untzien kaia" esan nahi du eta dirudienez bertara itsasuntziak iristen ziren eta ondoren beren karga gurdietara pasa behar izaten zen bidea jarraitzeko.
Gaur egungo herria Erdi Aroan hasi zen garatzen. "Merkatu hiria" izendatu zuten eta Ljubljanaren ondoan egonik Karniolako herri aberatsenetakoa bihurtu zen XVIII menderarte. 1840an Austria hegoaldeko trenbidea herritik pasa gabe eraiki zenean garrantzia nabarmen galdu zuen. Gaur egun Ljubljanaren suburbio itxura du.
Hicksville (Ohio)
Hicksville Ohioko herri bat da. Defiance konderrian kokatua dago. 2010ean 3,581 biztanle zituen, 6.88 kilometro koadrotan banatuta.
Unthank (Angus)
Unthank, Eskoziako herri bat da, Angus eskualdean.
Hypostomus vaillanti
Hypostomus vaillanti Hypostomus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Forreston (Illinois)
Forreston  Illinoiseko herri bat da. Ogle konderrian kokatua dago. 2010ean 1,446 biztanle zituen, 2.34 kilometro koadrotan banatuta.
Upper Victoria
, Eskoziako etxalde bat da, Angus eskualdean.
Phrynocephalus alticola
Phrynocephalus alticola Phrynocephalus generoko animalia da. Narrastien barruko Agamidae familian sailkatuta dago.
Grasshopper Club Zürich
Historia
Grasshopper izenak ingelesez "matxinsalto" esan nahi du. Ez da ezagutzen izenaren arrazoia, baina ZÜrichen bizi zen Tom Griffith ikasle ingelesak sortu zuen 1886ko irailaren 1ean Manchesterreko Unibertsitateko lagun batzuekin batera. Garai hartan Ingalaterrako talde arrakastatsuena zen Blackburn Rovers taldearen kamiseta hartu zuten eta ordutik ez da aldatu.
1893an Alemaniako ligan jokatzen hasi zen, hori egiten zuen aurreneko talde suitzarra izan zen. 1897an Suitzako liga antolatu zen eta aurreneko ekitaldia (1897-98) Grasshopperrek irabazi zuen. 1920. hamarkadan Dori Kürschner entrenatzaile hungariarrarekin eta 1930. hamarkadan Karl Rappan austriarrarekin Suitzako talde nagusia izan zen.
Bigarren Mundu Gerra garaian Suitza herrialde neutrala izan zen eta ligak aurrera jarraitu zuen. Bost urte horietan Grasshopperrek hiru liga eta bost kopa irabazi zituen. 1949an aurrenekoz mailaz jeitsi zen baina baina bi urte ondoren itzuli eta 1952 eta 1956an Liga eta Kopa eskuratu zituen. Ondoren ordea titulurik gabeko garaia iritsi zitzaion. 1980 eta 1990. hamarkadak ere oso onak izan ziren.
1998, 2001 eta 2003ko ligak irabazi ondoren XXI. mendea ere oparoa izango zuela pentsatzen zen baina FC Baselen garaia iritsi zen. 2019an maila galdu zuen baina hurrengo urtean 2. mailako txapeldun izan eta Superligara itzuli zen.
Euskal taldeen aurkako partidak
Grasshopperrek kanporaketa bakarra jokatu du euskal taldeen aurka:
Forrest (Illinois)
Forrest  Illinoiseko herri bat da. Livingston konderrian kokatua dago. 2010ean 1,220 biztanle zituen, 1.75 kilometro koadrotan banatuta.
San Julián eliza (Nuévalos)
San Julián eliza Zaragozako probintziaren Nuévalos herrian dagoen XVI. mendeko eliza katolikoa da. Arroka batzuen gainean eraikita, eraikin espektakularra da. Jatorrizko elizaren elementu gotikoak gordetzen dira baina egungo eraikina XVIII. mendean eliza handitzeko lanen ondorioa da.
Passel
Passel Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Passel udalerrian erroldatutako biztanleak 316 ziren. Familiak 109 ziren, horien artean 17 pertsona bakarrekoak ziren (17 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 17 bakarrik bizi ziren emakumeak), 42 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 46 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 122 etxebizitza zeuden, 117 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 122etxeak ziren. 117 etxebizitza nagusietatik 107 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 11 etxek hiru zituzten, 35 etxek lau zituzten eta 71 etxek bost zituzten. 96 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 44 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 66 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 203 ziren, horien artean 143 aktiboak ziren eta 60 inaktiboak ziren. 143 pertsona aktiboetatik 129 lanean zeuden (75 gizon eta 54 emakume) eta 15 langabezian zeuden (4 gizon eta 11 emakume). 60 pertsona inaktiboetatik 23 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 23 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Passel udalerrian 109 unitate fiskal zeuden, 302,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.053 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 22 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 iturgina zen, 1 argiketaria eta 1 eraikuntza enpresa.
2000. urtean Passel udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Dance, Girl, Dance
Dance, Girl, Dance 1940. urtean Dorothy Arzner estatubatuarrak zuzendutako filma da.
Istorioa
Judy O'Brien dantza konpainia bateko dantzarigaia da. Troupe horretan, Bubbles ere badago, konpainia utzita burlesque-an jardungo duen emakume lotsagabe eta gizon-ehiztaria.
NGC 5072
NGC 5072 galaxia bat da, Virgo konstelazioan. Heinrich Louis d'Arrestek aurkitu zuen n.
Bucey-lès-Traves
Bucey-lès-Traves Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bucey-lès-Traves udalerrian erroldatutako biztanleak 98 ziren. Familiak 44 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 61 etxebizitza zeuden, 44 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 56 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 44 etxebizitza nagusietatik 38 bere jabearen bizilekua ziren eta 6 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 14 etxek lau zituzten eta 22 etxek bost zituzten. 37 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 20 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 20 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 69 ziren, horien artean 47 aktiboak ziren eta 22 inaktiboak ziren. 47 pertsona aktiboetatik 44 lanean zeuden (24 gizon eta 20 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 22 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Lalanne-Trie
Lalanne-Trie Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Bucey-lès-Traves
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra higiezinen enpresa batena zen.
Lalanne-Trie
Biztanleria
2007an Lalanne-Trie udalerrian erroldatutako biztanleak 126 ziren. Familiak 48 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Bucey-lès-Traves
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra higiezinen agentzia zen.
Lalanne-Trie
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Harribitxi (musika taldea)
Harribitxi Iker Alvarez (Bilbo) eta Aitor Urkiza (Burlata) txistulariek sorturiko folk musika taldea da.
Carrigadrohid
Carrigadrohid (irlanderaz Carraig an Droichid, Zubiko Harkaitza esan nahi du) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren erdialdean dagoen herria da. Lee ibaiaren iparraldeko ertzean dago, Canovee eskualdean.
Harribitxi (musika taldea)
Bestelako musika instrumentuak ere konbinatzen dituzte, perkusiozkoak (shruti box, kaxoia, platera, musukitarra, shaker, glockenspiel, bonbetea, kalimba, ttun-ttuna, pandereta, danbolina, bongoak) edo harizkoak (mandolina, gitarra, klabeak).
Lalanne-Trie
Etxebizitza
2007an 51 etxebizitza zeuden, 45 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 43 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 45 etxebizitza nagusietatik 33 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 26 etxek bost zituzten. 43 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 12 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 31 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Margarita Nafarroakoa edo Angulemakoa
Margarita Nafarroakoa (Angulema, 1492ko apirilaren 11 - Odos, 1549ko abenduaren 21), Margarita Angulemakoa eta Margarita Orleansekoa ere deitua, 1509-1525 bitartean Alençongo dukesa eta 1527-1549 bitartean Nafarroako erregina ezkontidea izan zen. Eragin handiko emakumea izan zen, batez ere Frantzisko, bere neba, 1515ean Frantziako errege bihurtu zenetik aurrera. Kultura arloan ere aritu zen: poesiak idatzi eta argitaratu zituen eta Erreforma Protestantea bultzatu zuen.
Biografia
Karlos Orleansekoa, Angulemako kondearen eta Luisa Savoiakoaren alaba eta Frantzisko I.a Frantziakoaren arreba zen. Ama izan zuen irakasle, eta latina, greziera, hebreera, gaztelera eta italiera ikasi zituen gaztetan. Hamar urte zituela, Henrike Galesko printzearekin ezkontzekotan izan zen, baina ezkontza ez zen egin. Gero, Gaston II.a Narbonakoarekin ere ezkontzekotan egon zen, baina senargaia aurretik hil zen.
Lalanne-Trie
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 2 zerbitzu enpresak ziren.