cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ruanda
Bertako etniak
Ruandako lehen biztanleak twa etniako pigmeoak izan ziren. Aspaldi, ordea, gaur egungo Kongotik joan ziren hutu nekazariak sartu ziren lurraldean, eta pigmeoak menderatu zituzten. Harrezkero, Ruandako gehiengoa osatzen dute hutuek.
XIV. mendearen hasieran tutsiak gaur egungo Etiopiatik iritsi ziren, beren ardi eta behiekin. Bizitokia hartu zuten Ruandako lurraldean, eta lur- eta abere-zaintzarako itunen bidez, hutu nekazariei gailendu zitzaizkien. Tutsiek estatu handi bat sortu zuten Afrikako erdialdeko aintziren inguruan, Kitara, geroago erreinu burujabetan banatu zena. Haietako bat da gaur egungo Ruanda. Tutsiek feudalismoan oinarritutako sistema sozioekonomikoa ezarri zuten, mailakatua, XX. mende arte iraun zuena.
Europarren kolonia
XIX. mendearen erdialdera Nilo ibaiaren sorburuaren bila zebiltzan britainiar esploratzaileak sartu ziren lurraldean. Handik gutxira iritsi ziren lehen misiolariak.
1885ean Afrikaren banaketari buruz Berlinen egin zen konferentzian, Ruanda Alemaniaren mende geratu zen.
Lehen Mundu Gerraren ondoren, Nazioen Elkartearen aginduz, Ruanda, gaur egungo Burundiko erreinuarekin bat eginda, Belgikaren administraziopean geratu zen (Ruanda-Urundi). Nolanahi ere, koloniaren administrazioak ez zituen Ruandako gizarte-egiturak aldatu, eta administrazio kolonialista tutsi jauntxoez baliatu zen, biztanleak mendean edukitzeko. Gainera, lurraldearen kokaera eta pobrezia zirela eta, europar gutxi joan zen Ruandara bizitzera.
Ruandako errepublika
Parmehutu alderdiko burua, Grégoire Kayibanda Ruandako lehendakari bihurtu zen. 1973an Juvénal Habyarimana jeneralak lehendakaritza kendu zion estatu-kolpe baten bidez. Habyarimanak hutuen eta tutsien arteko liskarrak gainditu eta herriaren batasuna lortzearen alde egin zuen. 1978an konstituzio berri bat onartu zen, aginpidea zibilen eta alderdi politiko bakar baten eskuetan uzten zuena. 1983 eta 1988 urteetako hauteskundeetan, lehendakari hautatu zuten Habyarimana.
1982-1983 urteetan, milaka erbesteratu iritsi ziren Ugandatik Ruandara. Gehienak hutuen garaipenarekin Ruandatik ihes egin eta hogei urtez Ugandan bizi izandako tutsiak ziren. Ruandak mugak itxi zituen. 1984an, urte askoko lehortearen ondorioak are nabarmenagoak izan ziren, janari-urritasun larria izan baitzen. 1986an Ugandak herritartasuna ezagutu zien herrialde hartan 10 urtez baino gehiagoz bizi ziren ruandarrei. 1990eko urritik aurrera, Ruandako gobernuak aurre egin behar izan zien, iparraldean, gehienbat tutsiz osatua dagoen Ruandako Herri Fronteko (FPR) gerrillarien erasoei.
1991ko konstituzio berrian alderdi-aniztasuna onartu zen, eta 1992ko maiatzaz gero koalizio-gobernu batek hartu zuen aginpidea. Bien-bitartean, eta bake-itunak gorabehera, etnien arteko gatazkak bere horretan zirauen.
Ruandako genozidioa
1994ko apiriletik uztail arte, munduko historian gertatu den genozidiorik handienetako bat izan zen Ruandan: 100 egunean, 800.000-1.000.000 pertsona hil ziren, batik bat hutuek eraildako tutsiak eta hutu moderatuak.
1994ko apirilean, Tanzanian bake-elkarrizketak egitetik itzultzean, misil batek Ruandako eta Burundiko lehendakariak zihoazen hegazkina jo zuen, eta bidaiari guztiak hil ziren. Gertaera haren ondoren, hilketa ugari izan ziren berriz ere Ruandan. Hiru hilabetetan, paramilitar hutuek 800 mila lagun inguru hil zituzten, tutsiak eta hutu moderatuak gehienak, Des Mille Collines irratiaren bitartez tutsien aurkako propaganda arrazista inolako neurririk gabe egin ondoren. Gerra zibilak okerrera egiten zuela ikusirik, Frantziak, Estatu Batuek eta Belgikak soldaduak bidaltzea erabaki zuten segurtasuna ziurtatzeko eta atzerritarrei herrialdetik irteten laguntzeko. Hala ere, atzerritar gudariek ez zuten gerarazi genozidioa. Genozidioko ekintzen artean, hutu milizianoek eta hutu armadako gudariek ia tutsi emakume guzti-guztiak eta moderatutzat hartzen ziren hutu emakume asko bortxatu zituzten, hutu emakumeek lagunduta.
Hildakoen lanterna
Hildakoen lanterna edikula mota bat da. Itxura ohikoena barne-huts duen torre batena da, goian zulo-brodatuz eginako pabiloi batez biribilduta. Haren funtzioak desberdinak ziren: eraikuntza erlijiosoa markatzeko, hilerrietan aterpe moduko eraikuntza, apaingarria... Askotan, ilunabarrean, poleen bidez, argi bat jartzen zitzaien goiko partean, hildakoentzat gida modukoa.
Ruanda
Genozidioaz geroztik
Hutuen eta tutsien arteko gerra zibil hartan tutsiak nagusitu ziren 1994an, eta gobernuan dira geroztik, hutu moderatuekin koalizioa eginda, Paul Kagame lehendakari dutela. Ruandako Gobernua saiatu da ekonomia suspertzen eta Nazio Batuek genozidiotzat hartu zuenaren errudunen kontrako epaiketak antolatzen, baina gobernuak ez du lortu Mendebaldeko herrialdeetatik espero zuen laguntza. 1995 eta 1996 urteen bitartean, ia astero aurkitzen zituzten hilobi komunak, eta, bien bitartean, Ruandako armadaren eta miliziako kideen indarkeriak gizabanako gehiago hiltzen zituen. Milizianoek hil zituztenen artean, asko 1994an gertatutakoaren lekuko ziren, eta beste asko funtzionario hutuak.
1998an, genozidioaren erantzuletzat hartzen ziren 22 lagun exekutatu zituzten, 1994an sarraski latzenak izan ziren lekuetan. Amnesty International erakundeak parodiatzat jo zituen exekuzio haiek, eta bake-itxaropen guztiak bertan behera uzten zituztela adierazi zuen, gainera. 2014ko irailaren 29an, Edouard Karemera Barne ministro ohia, Callixte Nzabonimana Gazteria ministro ohia, Ildéphonse Nizeyimana kapitain eta zerbitzu sekretuetako bigarrena izandakoa eta Matthieu Ngirumpatse Garapenerako eta Demokraziarako Mugimendu Errepublikano Nazionaleko presidente ohia zigortu zituen Ruandarako Nazioarteko Zigor Auzitegiak genozidioagatik. Irailaren 30ean, Ruandarako Nazioarteko Zigor Auzitegiak hil arteko espetxe zigorra berretsi zien 1994an tutsien aurkako genozidioan parte hartzea egotzitako lau akusaturi.
Hildakoen lanterna
Lanternak Frantzian
Frantziako gehienak XII. mendean eraiki ziren. Batez ere Frantzia estatuko mendebalde-erdialdean aurkitzen dira, zehatz-mehatz honako departamendu hauetan: Allier, Charente, Itsas Charente, Corrèze, Creuse, Dordogne, Indre, Loira, Lot, Puy-de-Dôme, Deux-Sèvres, Vendée, Vienne eta Vienne Garaia. Guztiak X. mendean Akitaniako Dukerriaren lurraldeak ziren. Zonalde horretatik kanpo gutxi batzuk ikus daitezke, esaterako, Farschvillerreko hilerrian (Mosela).
Ruanda
Ekonomia
Ruanda munduko estatu behartsuenetako bat da. Lurraldearen baliabide urriak, biztanleen ugaltze bizkorrak eta, batez ere, etnien arteko gatazkek, ekonomiaren hazkundea eragozten dute. Kanpoko herrialdeen laguntza, bai ekonomian bai beste alor batzuetan, funtsezkoa du Ruandak. Biztanle gehienak nekazaritzatik eta abere-hazkuntzatik bizi dira. Lantzen diren gai nagusiak kafea, tea, tabakoa, babarrunak, basartoa eta batata dira; kafea eta tea esportatzeko lantzen dira. Abere-hazkuntza gehiegi hazten ari da, eta gobernua saiatzen ari da abere-hazkuntza eta elikadura-metodo modernoak sartzen.
Hildakoen lanterna
Lanternak Frantzian
Eraikuntza hauek justifikatzeko teoria desberdinak aipatu dira:
Ruanda
Ekonomia
Ruandan meak dira bigarren diru-iturri nagusia; kasiterita, berilioa eta urrea ustiatzen dira, batez ere.
Hildakoen lanterna
Lanternak Frantzian
Dena dela, antzinako denboratik oso normala izan da ehorzte-argiak erabiltzearen ohitura. Ohitura hau kristauek jaso zuten. Hilobiak sarritan kandelekin apaintzen dira... Horren arabera lanterna hauek tradizio berean kokatu beharko genituzke.
Ruanda
Ekonomia
Garraiobideak urriak eta aurreratu gabeak ditu Ruandak. Ez dago burdinbiderik, eta errepide gehienak asfaltoz estali gabe daude.
Banaketa administratiboa
Ruanda bost probintziatan (intara) eta hauek 30 barrutitan (akarere) banatzen dira. Hauek dira probintziak:
Demografia
Afrikako lurralderik txikienetako eta jendeztatuenetako bat da Ruanda. Hiru etniek osatzen dute Ruandako biztanleria: hutuek (ruandarren % 85), tutsiek (% 14) eta twek (% 1). Hutuak nekazariak dira, eta biztanleriaren gehiengoa osatzen dute. Tutsiak abeltzainak dira, eta ahaltsuenak izan ziren garai batean. Twa pigmeoak oso gutxi dira, eta ehiztariak, arrantzaleak eta ontzigileak dira ogibidez. Biztanleen % 7 baino ez da hirietan bizi.
Erlijioan, ruandarren erdiak baino pixka bat gehiago katolikoak dira:
Ruandako osasunaren eta azpiegituren egoera oso txarra eta urria da. Osasun-arazo nagusiak haurdunaldi- eta erditze-arazoak, HIESa, malaria eta beste eritasun kutsakor batzuk, eta elikadura-urritasunetik eratorritako eritasunak dira. Bizi-itxaropena 36 urtekoa zen 1996an.
1994an, hutu eta tutsien artean izan ziren borroken ondorioz, 2 milioi lagunek baino gehiagok Ruanda utzi eta Burundi, Tanzania, Uganda eta Kongoko Errepublika Demokratikora ihes egin zuten; Nazio Batuetako Iheslarien Goi Batzordeak erabakitakoari jarraituz, 1996an eta 1997aren hasieran milioi batetik gora hutu itzuli ziren Ruandara. 1997an ehun mila ruandar baino gutxiago gelditzen ziren Ruandatik kanpo.
Kirola
Ruandako Tourra herrialdeko txirrindularitza lasterketa garrantzitsuena da. 2005etik 2008ra ez zen lasterketa profesionala izan. 2009. urtean maila profesionalara igo zen. Ekitaldi horretan, marokoko txirrrindulariek gailendu ziren. Hurrengo ekitaldian, eritreakoak eta hirugarren ekitaldi profesionalean Estatu Batuetako txirrindulariak izan ziren nagusi. Honek, lasterketaren bilakaeraren irudi da. Lehenengo 7 ekitaldi profesionaletan, podiumeko lehenengo bi txirrindulariak herrialde berekoak izan ziren. 2019. urtean, maila igo zuen.
Ruanda, 1984. urtetik Joko Olinpiko etan izan da baina ez du dominarik rabazi oraindik.
Borneko merkatua
Borneko merkatua (katalanez Mercat del Born) Kataluniako El Born eremuan dagoen merkatu bat da, hain zuzen ere Ciutat Vella barrutiko La Ribera auzoan. Izan ere, hiri honetako burdinezko eraikin garrantzitsuenetako bat da.
1873an Antoni Rovira i Trias udal arkitektoak proiektatu zuen, eta 1874-1876 bitartean Josep Fontserè i Mestre maisu eraikitzaileak eta Josep Cornet i Mas ingeniariak eraiki zuten.
2011ren hasieran eraikinaren zaharberritze lanei ekin zitzaien. 2013ko irailaren 11an, Kataluniako Egun Nazionalaren egunean, berrinauguratu zelarik. Barnealdean aztarnategi arkeologiko bat du.
Alfons X geltokia
Alfons X Bartzelonako metroaren geltoki bat da, Bartzelona udalerriko Horta-Guinardó barrutian dago.
Geltokia 1974n inauguratu zen.
Henrike II.a Ingalaterrakoaren laudoa
Henrike II.a Ingalaterrakoaren laudoa errege honek Westminsterren 1177ko martxoaren 16an emandako laudoa izan zen. Laudoa Alfontso VIII.a Gaztelakoak eta Antso VI.a Nafarroakoak zituzten mugaldeko lehiak bukatzeko eman zuen 1176ko abuztuaren 25ean Gaztela eta Iruñeko erregeek zazpi urteko tregoa eta Ingalaterrako erregearen arbitrajea onartzea erabaki eta gero
Nafarroako erregearen argumentuak
Hona hemen nafar enbaxadoreen argumentuak:
Gaztelako erregearen argumentuak
Hona hemen gaztelar enbaxadoreen argumentuak:
Gaztelako erregearen eskaerak
Hona hemen gaztelar enbaxadoreen argumentuak:
Ebazpena
Ingalaterrako erregeak emandako erabakiaren bitartez, 1158an izandako mugak, Alfontso VIII.a Gaztelakoaren erreginaldiaren hasierakoak, berrezarri behar zituzten. Hau da, Nafarroako Erresumak Errioxa gehiena eta Bureba uko egin zituen hamar urtez hiru mila marabedi jasotzearen alde, Burgosen lau hilabetero ordainduta.
Nahiz eta laudoa esplizitua izan ez, historialari batzuen arabera laudoak Nafarroako Erresumaren Araba, Gipuzkoa eta Bizkaiaren jabetza berretsi zuen. Besteek, aldiz, Nafarroako Erresumak Gipuzkoa, Durangaldea, Errioxako Leguín eta Zabalate eta Araba Añana gabe mantendu zituela uste dute.
Henrike II.aren ebazpena inpartziala eta bidezkoa izan omen zen eta ondorioz, bai batzuk zein besteak ez ziren konforme geratu erabakitakoarekin. Hala ere, zenbait historialariren ustez, azkenean praktikan Henrike II.aren laudoak mesede gehiago egin zion Gaztelari Nafarroari baino, errege ingelesak erresuma piriniarra lehiakide gisa ikusten omen zuelako Akitanian.
Laudoa zein aurreko itunaren latinezko testu jatorrizkoak Londresko British Museumean daude. . Hona hemen laudoaren testua:
Hau da, Gaztelako Erresumak Logroño, Navarrete, Entrena, Autol, Ausejo eta bere eskualdeak eta Nafarroako Erresumak Leguín, Zabalate eta Godíngo gazteluak eta hamar urtez hiru mila marabedi urtero lortu zituzten.
Ondorioak
Nolanahi ere, Bizkaiko mendebaldea, Enkarterri zein Bizkaiko Jaurerria, Gaztelako Erresumaren kontrolpean zegoela, ez zen inoiz ordutik aurrera nafarren eskuetan izango.
Indro Montanelli
Indro Montanelli (Fucecchio, Florentziako probintzia, Italia, 1909 - Milan, Italia, 2001) italierazko kazetaria eta historialaria izan zen.
Bizitza
Florentziako Unibertsitatean eta Sorbonan egin zituen ikasketak. Azken horretan, zientzia politikoetan eta zuzenbidean lizentziatu zen. Historia-ikasketak Alemanian osatu zituen. 1939-1972 urte bitartean Il Corriere della Sera aldizkarian zutabeak idatzi zituen. Gerrako berriemaile gisa, bi fronteetan izan zen Bigarren Mundu Gerran, eta orobat izan zen Espainiako Gerra Zibilean; Espainiara iritsi zenean faxisten aldeko zen, baina gerran ideologia aldatu zuen.
1974an, ideologia-ikuspegia aldatu zuenez gero, ordu arteko aldizkaria utzi eta Il Giornale nuovo sortu zuen Milanen. Sortu zenetik bertatik terrorismoa salatu zuen, bai ezkerreko terrorismoa bai eskuinekoa. Horren ondorioz, 1977an Brigada Gorrietako bi kidek zortzi tiro eman zizkioten hanketan, baina bizirik irten zen; handik urte batzuetara, eraso zutenek antolatutako erakusketa batera joan zen Milango espetxera.
1994. urte arte izan zen Montanelli Il Giornaleko zuzendari. Urte horretan dimisioa eman zuen, ez baitzegoen ados Silvio Berlusconi enpresa-gizonarekin. Ondoren, egunkari berri bat kaleratu zuen, La Voce (1994), baina denbora gutxira desagertu egin zen arazo ekonomikoak zirela-eta. 1996an Asturiasko Printzearen saria eman zioten.
Cynoscion reticulatus
Cynoscion reticulatus Cynoscion generoko animalia da. Arrainen barruko Sciaenidae familian sailkatzen da.
Miðvágur
Miðvágur (danieraz Midvåg) Faroetako Vágar eskualdeko herri handiena da. Uharetaren hegoaldean dago kokaturik eta Vágar udalerriaren parte da.
Etimologia
Miðvágur izenak "erdiko badia" esan nahi du.
Geografia
Izen bereko badiaren ertzean kokaturik dago herria, Reynsatindur mendiaren azpian. Mendebaldean Faroetako aintzirarik handiena den Sørvágsvatn dauka, honen urak 30 metrotako Bøsdalafossur urjauziarekin iristen diren itsasora.
Historia
Bikingoen Arotik populatua izan da, hori erakutsi dute indusketek. Balearen arrantzarako kokapen egokia izan duenez hau izan da bere jarduerarik garrantzitsuena historian zehar. 1899an Faroeetan ezagutu den balea ehiza handiena egin zen bertan, egun bakarrean 1.300 balea ehizatu baitziren.
1915etik aurrera Miðvágur udalerria izan zen baina 2009an Sandavágurrekin bat egin eta Vágar udalerria sortu zuten, uhartearen zatirik handiena hartzen duena.
Záborná
Záborná Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 255 biztanle ditu eta 6.45 kilometro koadroko azalera. Jihlavako barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1334 urtean egin zen.
Mintegitxueta
Mintetegitxueta edo Monte Caramelo Bilboko auzoa da. Basurtu-Zorrotza barrutian kokaturik dago, zortzigarren barrutian alegia. Auzoak 68 etxe eta 132 biztanle zituen (2010ean Bilboko udalak emandako datuen arabera). Mintegitxueta hiriaren mendebaldean kokatzen da, Kobetako eta inguruko mendietako lehen maldetan. Auzoa ibarbide estu batean dago, hiriko Iturrigorri auzoa bezala. Masustegi alboan duenez eta bai bere historia, bere geografia eta bere egoerak oso antzekoak direnez, sarritan auzoak nahastu edo eta Masustegi-Mintegitxueta moduan agertzen da leku askotan.
Mintegitxuetako auzoa industrializazioarekin batera garatutako auzoa da. XX. mendean zehar, inolako ordenarik gabe garatu ziren Bilboko auzoak bezala, Mintegitxuetan kale estuak eta hirigintza desegokia nagusi ziren. Gehienbat Galiziatik etorritako jendeak eraiki zuen auzo hau. Ibarbidean eraikitako etxeak euren jabeek eraiki zituzten hein handi batean, etxe horiek ibarbidearen ekialdetik mendebaldera hedatzen dira. Ibarbidearen behealdeko gunean etxebizitza blokeak eraiki ziren.
Auzoak Basurtu auzoarekin egiten du muga ekialdean, Uretamendi auzoarekin hegoaldean, eta Zorrotzarekin iparraldean.
Garraio publikoa
Bilbobusaren 58. lineak hiriaren erdigunea zeharkatu eta Atxurirekin lotzen du. Auzoaren eraikitze desegokia dela eta, autoen sarbidea nahiko zaila izan da berriki arte. 2010ean errepidea hobetu eta komunikabidea erraztu zen.
Luxilus cornutus
Luxilus cornutus Luxilus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Kilwinningeko abadia
Kilwinningeko abadia (Kilwinning Abbey) Eskoziako Kilwinning herriko abadia historikoa da. A mailako eraikina izendaturik dago.
Historia
Kilwinning herriaren aintzinako izena Saigtown da, "Santuen herria" esan nahi du, izan ere VIII mendean eliza bat baitzen bertan. 1162 eta 1168 artean Kilwinningeko abadia sortu zuten Tironensiar beneditarrek, dirudienez Richard de Morville Eskoziako Konstable Handiak eta Cunninghameko Lordak aginduta eta Gilen I.a Eskoziakoa atzean zuela. Nobe eta erregeen laguntza izan zuen beti eta hurrengo lau mendeetan Eskoziako abadiarik aberatsenetakoa izan zen.
Artedius fenestralis
Artedius fenestralis Artedius generoko animalia da. Arrainen barruko Cottidae familian sailkatzen da.
Kilwinningeko abadia
Historia
1560an Eskoziako Erlijio Erreforma gertatu zen. Aurrez erasoak ere izan zituen, 1513an Glencairn eta Anguseko kondeek harpilatu egin zuten eta 1540an George Wisharten jarraitzaileek eraikina kaltetu zuten. 1562an Glencairneko kondean berriz erasotu zuen John Knox erreformatzaileak bultzatuta eta sua eman zion. 1571ean zaldunek abadia eraso zutela ere aipatzen da. Azken suntsiketa 1591an gertatu zen. Hurrengo mendeetan bertako harriak inguruko eraikin berriak altxatzeko erabili ziren.
Zatika erortzen joan zen arren, dorre nagusiak zutik iraun zuen eta gartzela funtzioa ere izan zuen momentu puntualetan. 1789 eta 1809 artean Eglinton kondeak diru ugari xahutu zuen dorrea berriztatzeko helburuaz baina 1809an tximistak jo zuen eta lanak bertan behera gelditu ziren. Iparraldeko dorrearekin ere gauza bera egin nahi izan zuen baina egoera tamalgarrian zegoela ikusita 1814an eraitsi egin zuten. 1993 eta 1995 artean kontserbazio lanak egin zituzten dorrean eta orain beheko solairuan museo txiki bat dago.
Sotets
Aro Garaikidean jada despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Garesko Udalara pasa ziren.
Podocnemis unifilis
Podocnemis unifilis Podocnemis generoko animalia da. Narrastien barruko Podocnemididae familian sailkatuta dago.
Sotets
Bertako biztanleak sotestarrak ziren.
Geografia
Sotets Izarbeibar-Novenera eskualdean dago, Izarbeibar ibarrean eta Gares udalerrian.
Inguru naturala eta kokapena
Iruñeko merindadearen hegoaldeko herri hustu da.
Klima eta landaredia
Gares udalerria, iparraldetik hegoaldera, luzera handiko udalerria izanik, klima aldatu egiten da udalerriaren gunea zein den. Horrela, hegoaldean, mediterraneo klima kontinentala nagusitzen da, eta iparraldean klima mediterraneo-azpimediterraneoa dago. Batez besteko tenperatura 10 gradukoa da iparraldean eta 13 gradukoa hegoaldean. Prezipitazioak ere nahiko aldakorrak dira 500mm batez beste hegoaldean (urteroko egun euritsuak 75 dira), eta 1.000mm iparraldean (urteroko egun euritsuak 100 dira). Udalerriko gunerik menditsuenetan 1.000mm baino gehiago jausten dira urtero.
Garesko jatorrizko landaredia ia erabat galdu da nekazaritzaren eraginaren ondorioz. Oraindik ere, arte eta haritz batzuk badaude (13 hektarea baino ez XX. mendearen amaieran), baina udalerriaren gehienean sastraka eta mota askotako zuhaixkak dira nagusi. Birlandaturiko basoen azalera nahiko handia da, 767 hektarea, eta birlandaketa batez ere Austriatik ekarritako lariziar (Pinus nigra) eta pinu beltzekin egin zen.
Historia
1570ean, Migel Arbizukoa jauregizainak 40 000 marabedi oheratu zituen erregearengandik, eta 1602an Luis bere ondorengoari berritu zitzaion. Geroago, 1681ean, Guendulaingo kondearen eskariz, Errege Gorteak notario-testigantza emateko agindu zuen, jauregi hori eta Agotsena arma-kabokoa zela egiaztatzeko, bai eta zegokien armarriarena ere. Bi urte geroago, kondea fiskal eta ondarezkoaren aurka auzitan jarri zen bere etxejabeen salbuespenaz.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Josep Pedrerol
Josep Pedrerol Alonso (Bartzelona, 1965eko irailaren 10a) kataluniar kirol kazetari, irratiko esatari eta telebistako aurkezle bat da.
Ibilbide profesionala
1990eko hamarkadan Canal+ telebista kateko El Día Antes eta El día después kirol saioak Michael Robinson ingeles futbolari ohiarekin aurkeztuz Espainia mailan ospetsu egin ziren. Intereconomía Televisión katean Punto Pelota kirol saioa aurkeztu zuen.
2013. urteaz geroztik El Chiringuito de Jugones eta Jugones kirol saioak La Sexta eta Mega kateetan aurkezten du.
Avoch
, 'Abhach', Eskoziako Highland eskualdeko herri bat da, Ross eta Cromarty barrutian. Black Isle uhartearen ekialdeko ertzean dago, Morayko fiordoan.
2006ko erroldaren arabera 1.000 biztanle inguru zituen.
Alcublas
Alcublas (valentzieraz les Alcubles) Valentziako Erkidegoko udalerria da, Serranos/Serrans eskualdean eta Valentziako probintzian kokatua.
2011ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 807 biztanle zituen.
Joaniceko geltokia
Geltokia 1973n inauguratu zen.
Lama (argipena)
Lama terminoak hainbat adiera du:
Cynoscion similis
Cynoscion similis Cynoscion generoko animalia da. Arrainen barruko Sciaenidae familian sailkatzen da.
L'Alcúdia de Crespins
L'Alcúdia de Crespins Valentziako Erkidegoko udalerria da, Costera eskualdean eta Valentziako probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 5.230 biztanle zituen.
Žabovřesky nad Ohří
Žabovřesky nad Ohří Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 265 biztanle ditu eta 4.78 kilometro koadroko azalera. Litoměřiceko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1359 urtean egin zen.
Boat of Garten
2001eko erroldaren arabera 700 biztanle zituen.
Redondela
Redondela Galiziako udalerririk populatuenetarikoa da, Pontevedrako probintziaren mendebaldean dagoen Vigoko eskualdean kokaturik dago. Randeko zubiaren bitartez Moaña udalerriarekin lotzen da.
2008ean 30.036 biztanle zituen. Herriko galiziar hiztunen kopurua %95,65koa da (2001).
Nafarroako Erresumako kronologia
Nafarroako Erresumako kronologian erresuma horren historiako data garrantzitsuenak nabarmentzen dira:
Artedius harringtoni
Artedius harringtoni Artedius generoko animalia da. Arrainen barruko Cottidae familian sailkatzen da.
Xavier Margairaz
Xavier Margairaz (Rances, Suitza, 1984ko urtarrilaren 7) futbol erdilaria da. Estatistika ofizialen arabera 1.85 du luzera eta 80 kg pisatzen du.
Suitzako futbol selekzio nazionalarekin ere aritua, Osasunara 2007-2008ko denboraldian iritsi zen FC Zurich taldearekin 2005-2006 eta 2006-2007 denboraldietako txapelketa irabazi ondoren.
Nizhnevartovsk
Nizhnevartovsk (Нижневартовск) Errusiako hiri bat da, Khanty-Mansi okrug-yugra autonomoan. 1960eko hamarkadan Mendebaldeko Siberiako petrolioaren booma eman zenetik asko hazi zen hiria, Samotlor eremuan zuen kokapenaren eta Ob ibaiaren alboan zuen izaera estrategikoa dela eta. Petrolioaren industriak bertan duen presentziak Errusiako hiririk aberatsenetako bat egin du.
Nizhnevartovsk da bere subjektu federalaren hiriburuaren populazioa gainditzen duen hiri bakarrenetako bat. 2010eko zentsuan 251.694 biztanle zituen.
Luxilus pilsbryi
Luxilus pilsbryi Luxilus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Xabier Beraza
Xabier Beraza Pozo (Errenterian, 1999ko urtarrilaren 26a) gipuzkoar saskibaloi-jokalaria da. Gaur egun hegal posizioan dabil LEB Ligako Bartzelona "B" Futbol Klubean.
Ibilbidea
Easo Saskibaloi kirol taldeko beheko kategorietan 2016. urtetik 2018.era hezia, Xabi Beraza EBA Ligako Easo Loquillo taldeko kidea da.
2017ko urriaren 22an, ACB Ligako 5. jardunaldian, Beraza San Sebastian Gipuzkoa Basket Club taldearekin hasi zen Saski Baskoniaren aurka, eta 4 errebote lortu zituen bost minutuan donostiar taldeak porrot egin arren.
Madang
Madang Papua Ginea Berriko 22 probintzietako bat da, Momase eskualdean dagoena. 28.886 kilometro koadroko eremua du, eta 2011n 493.906 biztanle zituen. Hiriburua Madang da.
Xabier Beraza
Ibilbidea
2017-18 denboraldian, Easorekin eta Delteco GBCrekin partaidetzak txandakatzen ditu, eta 12 partida jokatzen ditu Endesa Ligan.
2018-19 denboraldian, Delteco GBCk Iraurgi Saski Baloiari lotu zion, Zilarrezko LEB ligan jokatzeko.
Bildoze-Onizepea
Bildoze-Onizepea ([bilðos̻e onis̻epe.a]) Zuberoako iparraldean dagoen udalerria da, Pettarra eskualdekoa.
Maulerekiko hurbiltasunak esker, ez du Zuberoako herri gehienek bezainbesteko biztanle galerarik izan.
Izena
Frantsesezko bere izena Viodos-Abense-de-Bas da.
Bildozerentzat Jean-Baptiste Orpustanek euskarazko jatorrizko formaren etimologia topatzeko zokoratzen ditu Dauzat eta Rostaingen teoria (bildots hitza oinarritzat) zein Lemoinerena (latinezko Vinatius); -oz amaiera duten gehienetan bezala oinarri antroponimikoa duela uste du. Egun frantsesez erabiltzen den Viodos toponimoa agertu baino lehen honako itxurak izan ditu: Biudos (1337), Biodos (1496, Ohixen kontratuak ), Viudos (1690).
Onizerena azaltzeko, Orpustanek Onizmendi muino eta etxe noblearen presentzia aipatzen du. Abense-de-Bas toponimoa azaltzeko, berriz, Abenssa dejus Mauleon eta Avensa (1460an eta 1496an hurrenez hurren, Ohixen kontratuak ) eta Beata Maria d'Abence Inferioris (1658, Oloroeko elizbarrutiaren paperak ).
Okzitanieraz Biudòs-Avensa de Baish deritzo. Zuberoan herri askoren izenekin gertatu bezala, euskarazko jatorrizko izenetik gaskoi aldaera bat sortu zen, eta gaskoi forma horretan oinarritu zen frantsesez arautu eta ofizial bihurtu dena. Okzitanian bada herri homonimo bat, Landetako Biudòs (frantsesez Biaudos), Baionarekin harreman handia duen Senhans (Seignanx) eskualdean.
Ingurune naturala
Uhaitzandi ibaiak udalerriaren ekialdeko muga markatzen du, aipatu Urdagietaren salbuespena izan ezik; beste aldean Sohüta, Berrogaine-Larüntze eta Larrabile daude. Ibaiaren ertzean daude punturik baxuenak (120 bat m). Akharrabia errekak mendebalde-ekialde norabidean antzinako bi udalerrien banaketa egiten du.
Punturik altuenak mendebaldean daude: Lapitzaga (406 m) Ainharbetik oso hurbil eta beste muino bat (400 m) azken herri honetako, Bildozeko eta Lextarreko lurrek bat egiten duten lekutik hurbil. Urdagietan, Bildoze-Onizepea, Berrogaine-Larüntze, Ürrüstoi-Larrabile eta Mitikile-Larrori-Mendibilek bat egiten duten puntuan muino bat dago, Larleta (292 m); aztarnategi protohistorikoa dago.
Herriak
Egungo udalerriak batu ziren biren batuketa da; bakoitzak zenbait auzo ditu.
Historia
Jakes Bela, XVII. mendeko euskal idazleak Bildozen foruak zeudela azaldu zuen, ondo gordeta zeudenak ere.
Bildoze eta Onizepea herriak, lehenago udalerri bana zutenak, 1842an batu ziren udalerri bakarra osatzeko.
Ekonomia
Udalerriko ekonomia tradizionala laborantzan dago oinarritua (abelazkuntza, belardiak). Hala ere, Maulerekiko hurbiltasunak sektore industrialaren garapena ere ekarri du, batez ere tailer eta lantegi txikiak.
Demografia
Bildoze eta Onizepea XIX. mendean udalerri bakarrean batu zirenetik, biztanle kopurua 700 ingurukoa izan da. Kopururik handiena 1980ko hamarkadan erdietsi zen, 900 biztanleen maila gaindituta. XXI. mendean berriro 700 biztanleetara jaitsi zen populazioa.
Jaiak eta ospakizunak
Abuztuko lehen asteburuan ospatzen dira udalerriko zaindariaren jaiak.
Ikastetxeak
Bildozen eta Onizepean Lehen Hezkuntzako eskola publiko bana dago.
Euskara
Bildoze-onizepean Pettarrako hizkera erabiltzen da, zubererar en aldaera.
Žabovřesky
Žabovřesky Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 414 biztanle ditu eta 11.84 kilometro koadroko azalera. České Budějoviceko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1336 urtean egin zen.
Corvus culminatus
Corvus culminatus Corvus generoko animalia da. Hegaztien barruko Corvidae familian sailkatua dago.
Kubo moztu gehitu
Geometrian, kubo moztu gehitua Johnsonen solidoetako bat da (J66).
Johnsonen solidoak 92 dira; eta Norman Johnson-ek izendatu eta deskribatu zituen, 1966an.
Artedius lateralis
Artedius lateralis Artedius generoko animalia da. Arrainen barruko Cottidae familian sailkatzen da.
Basoilo txiki
Basoilo txikia (Tetrax tetrax) otididae familiako hegaztia da, hegoaldeko Europan eta mendebaldeko eta erdialdeko Asian bizi dena. Tetrax bere generoan espezie bakarra da.
Polemon gracilis
Polemon gracilis Polemon generoko animalia da. Narrastien barruko Aparallactinae familian sailkatuta dago.
Márcio Souza
Márcio Souza (Manaus, Amazonas, Brasil, 1946ko martxoaren 4a) brasildar eleberrigile, antzerkigile eta zinemagilea da.
Jean Forestier
Jean Forestier, (Lyon, 1930eko urriaren 7a) frantziar txirrindulari ohia da, profesionala 1953tik 1965 arte.
Márcio Souza
Biografia
Zinemarako zuen zaletasunak bultzatuta, Boca do Lixo mugimenduan parte hartu zuen, eta zenbait film zuzendu zituen, adibidez A Selva, Ferreira de Castrok Amazoniari buruz idatzitako eleberri baten egokitzapena. Antzerkigile gisa, bere eskualdeko egoeraren berri ematen zuten obrak idatzi zituen: Zona Franca, mi amor, A Paixão de Ajuricaba, A maravilhosa história do sapo Tarô-Bequê, Diroá, o elogio da preguiça. Bertako kulturari buruzko azterketa ironiko bat ere egin zuen A expressão amazonense do colonialismo ao neo-colonialismo saiakeran. Idazle gisa, Galvez, o imperador de Acre eleberriak hiri haren konkistaren kontakizun lotsagabea eman zion ospea.
Jean Forestier
Bere kirol ibilbideko garaipenik nabarmenenak, 1954ko eta 1957ko Romandiako Tourra, 1955eko Paris-Roubaix eta 1956ko Flandriako Tourra dira. Frantziako Tourrean, lau etapa garaipen eskuratu zituen eta 1957an puntukako sailkapeneko elastiko berdea ere.
Sailkapen orokorra Itzuli Handietan
—: ez zuen parte hartu
UT: utzi, ez zuen amaitu
La Table tournante
La Table tournante 1988ko Paul Grimault eta Jacques Demy frantziar zinema zuzendarien marrazki bizidunetako filma da.
Argumentua
Benetako hartualdiak eta animaziozkoak nahasirik, Paul Grimaulten filmetan sortu diren pertsonaiak pantailaren aurrean elkartuko dira, Le Petit Soldat ikusteko.
Coliseo Albia
Coliseo Albia Bilboko Abando auzoko Urkixo zumarkalean zegoen antzokia da. 1916an zabaldutako estilo italiarreko eraikina, OLBEren egoitza izan zen 46 urtez, 1990eko hamarkadaren amaieran Euskalduna Jauregira lekualdatu aurretik.
Gironako geltokia (Bartzelonako metroa)
Geltokia 1973n inauguratu zen.
Cynoscion squamipinnis
Cynoscion squamipinnis Cynoscion generoko animalia da. Arrainen barruko Sciaenidae familian sailkatzen da.
Alexandre Deschapelles
Alexandre Deschapelles (1780ko martxoaren 7a, Ville-d'Avray - 1847ko urriaren 27a, Paris) frantziar xakelari bat izan zen. Ziurrenik, François-André Danican Philidorren heriotza eta Louis-Charles Mahé de La Bourdonnaisen gailentzearen arteko munduko xakelari onentzat jotzen da, bai eta 1800-1820 arteko txapeldun ez ofiziala.
Aldaia (Horta)
Aldaia Valentziako Erkidegoko udalerria da, Horta Oest eskualdean eta Valentziako probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 29.914 biztanle zituen.
Camera obscura (2011ko filma)
Camera obscura 2011ko Maru Solores donostiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.
Sinopsia
Anek hamahiru urte ditu, eta itsu geratu da. Gurasoak ebakuntzan pentsatzen ari diren bitartean, bera pubertaroan sartu da, eta galderak egiten dizkio bere buruari...
Familiak kostaldean duen etxean oporretan daudela, Antonio osaba haize-bolada fresko baten modura iritsiko da. Lehenengo amodioaren uda da, eta lehenengo hilekoarena... Argazkilaritza zer den ikasiko du Anek Antoniorekin. Kamera eskuan duela, eguneroko gertaerak jasotzen hasiko da, inork ikusi edo erakutsi nahi ez dituen gauzekin topo egiten duen arte.
Louis-Charles Mahé de La Bourdonnais
Alexandre Deschapelles xakelari aberkidea irakasle izan zuen, hark intuizioz modu jokatzen zuen, eta La Bourdonnaisek denbora gutxiren buruan irabaztea lortu zuen.
1834an Alexander McDonnell irlandar xakelariarekin maiz jokatu zuen, denera 88 partidetan, horietatik 44 frantziarrak irabaziz, 30 galduz eta 14 berdinketan amaituz. McDonnellek mugimenduak burutzeko denbora asko hartzen zuenez, La Bourdonnaisek bere esperoaldietan alboko geletara joan eta beste aurkariekin diruaren truk jokatzen zuen, eta McDonnellek bere mugimendua burutzean, La Bourdonnais irlandarrarekin zuen partida nagusira itzultzen zen. McDonnelli irabazi ostean, Parisera itzuli eta Le Palamède izeneko xake lehenbiziko aldizkaria sortu zuen.
Bere joko estiloak bi ezaugarri nagusi zituen: analisiak burutzeko azkartasuna eta xakerako zaletasun atsekaitza. Azkar jokatu arren, bere analisiak zorrotzak eta zehatzak izaten ziren.
Siberia (2018ko filma)
Siberia, 2018ko Matthew Ross estatubatuarrak zuzendutako amodiozko thriller film bat da. Keanu Reeves, Ana Ularu, Pasha D. Lychnikoff, Molly Ringwald eta Taran Vitt aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Lucas Hill (Keanu Reaves) diamante merkatariaren Pyotr (Boris Gulyarin) errusiar sozioa Siberian desagertzen denean, Lucas hura bilatzeko asmoz bertaratuko da, hango Katya (Ana Ularu) kafetegi bateko jabea den neska gaztea ezagutuz.
Luxilus zonatus
Luxilus zonatus Luxilus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Zábrdí
Zábrdí Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 65 biztanle ditu eta 4.89 kilometro koadroko azalera. Prachaticeko barrutian dago.
Zango-berogailu
Zango-berogailua hankak berotzen dituen jantzia da, galtzetina bezalakoa da baina ez du oin-puntarik. Normalean kirola egin aurretik jartzen dira, muskuluak berotzeko.
Zábrdí
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1254 urtean egin zen.
Lama (budismoa)
Lama (བླ་མ་, nagusi) ohorezko titulua da erlijio irakasleak izendatzeko Tibeteko budismoan. Izan daitezke fraide, moja edo budismo-eskoletako irakasleak, edo tantra praktiketan garapen espiritual aurreratua duen norbait.
Zango-berogailu
Hasiera batean dantzarien jantziak ziren, ballet eta beste dantza klasikoen dantzariek janzten zituzten. Hala ere, 1980ko hamarkadan modan jarri ziren eta ondorioz gaur egun ez da kirol-jantzira soilik mugatzen.
Lama (budismoa)
Dalai Lama edo Panchen-lama bezalako tituluen parte izan daiteke. Kasu hauetan lama berriz jaio edo errenkarnazioetan luzatutako leinu hauei tulku esaten zaie. Hitzak sanskritoaren "guru" terminoaren antzeko esanahia du.
Tibeteko monje guztiei lama deitzeko joera egon zen Mendebaldeko historiografian garai batean, eta bertako erlijioari lamaismo deitzearena ere bai. Baina izendapen horrek ez zuen kontuan hartzen Tibeten budismoaren benetako adar propio bat zegoela garatua, ezta ere beste erlijio forma zaharrago batzuk ere bazirela bertan, Bon erlijioa hain zuzen ere. Hortaz, lamaismo terminoa izendapen okertzat hartzen da 21. mendean.
Bihotz-maiztasun
Bihotz-maiztasuna denbora unitate bateko bihotzaren taupaden kopurua da. Baldintza estandarretan neurtzen da (atsedenaldian edo ariketa fisikoan), eta taupaden kopurua minutuko eran adierazi ohi da.
Pultsua (taupaden kopurua adierazten duena) toki desberdinetan hartzen da, ohikoenak eskumuturrean, lepoan (karotida arteriaren gainean) eta toraxean izanik.
Gizaki heldu eta osasuntsu batean bihotzak 70 taupada inguru egiten ditu minutuko. Tarte orokorra 60-100 artekoa da. Ariketa fisikoan 150-200ra igo daiteke. Atleta gazte batek, atsedenaldian, 40-60 taupadak minutuko eduki ditzake.
Ume jaioberrietan bihotz-maiztasuna handiagoa da (130 taupadak/minutuko), baina adinarekin batera kopuru hori jaisten da.
Bihotz-maiztasuna sukarrarekin, ariketa fisikoarekin eta substantzia inotropikoekin (noradrenalina, esaterako) igotzen da. Bihotz-maiztasunaren lastertzeari takikardia deritzo (minutuko 90 taupadatik gorako maiztasuna).
Me & Earl & the Dying Girl (filma)
Me and Earl and the Dying Girl Alfonso Gómez-Rejónek zuzenduriko Jesse Andrewsek idatziriko dramazko pelikula estatubatuarra da, zeina Andrewsek 2012an idatziriko izen bereko eleberrian oinarrituta dagoen. Protagonistak Thomas Mann, Olivia Cooke eta Jon Bernthal dira. Filma 2015eko Sundanceko Zinemaldian estreinatu zen, zutikako txalo zaparrada batekin. "Grand Jury Prize" Saria irabazi zuen Draman eta baita Ikuslegoaren Saria Draman ere. Pelikula 2015eko uztailaren 12an estreinatu zen.
Maya Hawke
Maya Ray Thurman Hawke (New York, 1998ko abuztuaren 8a) Aktore, modelo eta abeslaria da. Ethan Hawke eta Uma Thurman aktore ezagunen alaba da. Bere lehengo papera “Mujercitas”miniserierako izan zan.
Haurtzaroa
Maya Ray Thurman Hawke, Ethan Hawke eta Uma Thurman aktore estatubatuarren alaba nagusia da. Bienvenue á Gattaca filmaren filmazioan ezagutu ziren alkar. 1998 ko maitzan ezkondu ziren eta 2005 an dibortziatu egin ziren. Anai gazteago bat du, Levon, 2002 an jaioa. Bere aitaren emaztearen aldetik, bi ahizpaorde ditu. Amaren senargai ohiaren aldetik beste ahizpaorde bat du.
Haurtzaroko lehen urtetan Maya Hawke zailtasun batzuei aurre egin behar izan zuen txiki-txikitatik dislexiarekin bizi da. Ondoren, Brooklingo ikastetxe pribatu bateko Saint Ann’s Schooleko ikasle gisa matrikulatu zen.
Ibilbidea
Bere amak eta amonak bezala, Mayak Estatu Batuetako Vogue aldizkari ezagunerako hasi zuen bere ibilbidea. 2017 an, publizitate-kanpaina bat egin zuen Kalvin Klein azpiko arroparen linearako. Urtebetez Juilliard Schoolera joan zan. Baina, Erresuma Batuko miniserie bateko lehen papera lortu ondoren eskola utzi behar izan zuen. 2018 ko martxoan, agertu zen Maya Hawke Stranger things telesailaren hirugarren denboraldiko Netflix plataforman.
Pike konderria (Ohio)
Pike konderria (Pike County) Ohioko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Waverly da. 2010eko zentsuaren arabera 28,709 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 28,709 pertsonetatik 27,817 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 207 dira. 251 beltzak edo afroamerikarrak. 138 amerikar natiboak ziren eta 3 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 55 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 14 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 431 pertsonek kokatzen zuten.
Bogroy
, Eskoziako Highland eskualdeko herri bat da, Badenoch eta Strathspey barrutian. Carrbridge mila erdi ipar-mendebaldera dago.
Alexander McDonnell
Alexander McDonnell (1798ko maiatzaren 22a, Belfast - 1835eko irailaren 14a, Londres) irlandar xakelari bat izan zen.
Nagusiki, 1834an Louis-Charles Mahé de La Bourdonnais frantziar xakelariarekin jokatutako partida sailaren ondorioz ezaguna da. Denera 88 partida jokatu zituzten, frantziarra nagusituz: horietatik 44 frantziarrak irabazi, 30 irlandarrak irabazi eta 14 berdinketan amaitu baitziren.
Zampo y yo
Argumentua
1960ko hamarkada, Madril, Ana Belén (Ana Belén) neskatoa, amaz umezurtz, kasu handiegirik egiten ez dion aitarekin batera bizi da, hortaz, egun batez zirku ekitaldi batera joatea erabakiko du. Bertan, Manolo (Fernando Rey) mutikoa eta Zampo (Humberto Sempere) pailazoa ezagutuko ditu, eta elkar adiskidetuko dira.
Eraztun sare
Eraztun sareak aldameneko estazioekin punturik puntuko konexioen bitartez zirkulu bat osatzen duen konputagailu-sare topologia da.
Funtzionamendua
Bus sarearen luzapena da, hau da, bi muturrak lotuz gero. Eraztun sarean informazioa konputagailu batetik bestera noranzko berean doa begizta itxi batean.
Estazio bakoitzak seinalea birsortzeko eta berrigortzeko errepikagailu bat dauka, mezua aldameneko estaziora emanez. Mezu bat dagokion ordenagailuri ailegatzen bazaio, honek barneratuko du eta ez du errepikatuko eraztunean. Seinalea saretik noranzko jakin batean igarotzen da. Errepikagailuak elementu aktiboak dira eta sare-txartelean (NIC) daude.
Momentu batean, zein estazioak transmititu ahal duen antolatzeko, kontrol-datu bat erabiltzen da, lekukoa alegia. Lekukoak nodo batetik bestera bidaiatzen du, helburu nodora heldu arte. Estazio batek lekukoa baldin badu transmititzeko eskubidea du, bestela itxaron behar du lekuko ailegatu arte.
Beste topologiekin alderatuta kableatua konplexuena da eta instalazio zaila. Baita MAU (Multi-station Access Unit) deritzon kontzentratzaile erabili ahal dira eraztuna osatzeko.
Topologia honetan sarearen kontrola handia da, baina errepikagailu bat hondatzen bada, sarea erori egiten da. Bus sarearen kasuan bezala, arazo hau saihesteko modu bat dago. Kasu horretan, errepikagailu guztietako kontzentratzaile (MAU) batera konektatzen dira kableen bitartez, eta horrek izar-itxura ematen dio fisikoki, baina funtzionamendu aldetik (logikoki) eraztun sarea da. Errepikagailuren bat gaizki baldin badabil, kontzentratzaile horrek barrutik zubi bat egiten du, eta sarea ez da erortzen, martxan jarraitzen du. Eraztun bikoitzeko sareak ere badaude.
Mesosfera
Mesosfera honakoa izan daiteke:
Errealitate adostu
Errealitate adostua, oro har, talde edo gizartearen adostasunaren bidez ebatzitako errealitateari deritzo. Hots, norberaren ikuspuntua edo banakako esperimentu enpirikoen ordez, kolektiboaren iritzia hartzen da aintzat.
Morobe
Morobe Papua Ginea Berriko 22 probintzietako bat da, Momase eskualdean dagoena. 33.705 kilometro koadroko eremua du, eta 2011n 674.810 biztanle zituen. Hiriburua Lae da.
Errealitate adostu
Errealitatea definitzeko adostasun kolektiboaren beharra gizakiak ezagutzaren edo ontologiaren izaera ulertzen ez duelako edo eremu horietan adostasunik ez dagoelako sortzen da. Izan ere, askotan, zalantzazkoa da ustez egiazkoa dena, banakako subjektibotasunen arteko ezberdintasun handiak direla eta. Hala ere, beste batzuekin adostasuna lortzen saia gaitezke benetakoa denari buruz. Adostasun hori gida pragmatiko gisa erabil dezakegu, baliozko errealitateren batera hurbiltzen delakoan, edo hautemandako alternatibak baino "praktikoagoa" delako, gizartean erabakiak hartzea posible egiten baitu. Beraz, errealitate adostua izango litzateke jendeak, kultura batek edo talde batek egiazkotzat jotzen duena, (edo haren jokabidea arautzen duena). Oro har, errealitate adostu hori bizipen kolektiboen interpretazio bateratuek osatzen dute, eta horiek azaltzen dituzten kontzeptu sortek. Hari beretik, interpretazio bateratu horiekin ados ez dagoenak errealitatearekiko harremana galdua duela esan ohi da, "beste mundu batean bizi dela".
Batzuetan, haurrak "adostasunari dagokionez ezjakinak edo trebatu gabeak" direla esan izan da, haurraren ikuspegia pixkanaka bere gizartearekin bat etorriko delako itxaropenarekin, heldu eta haurtzaroa atzean utzi ahala.
Eztabaida orokorra
Errealitatearen izaera kontuan hartzean, bi ikuspegi zabal daude: ikuspegi errealista, zeinaren arabera errealitate bakar, objektibo eta global bat dagoen, norbanako jakin baten pertzepzioak edozein direla ere, eta ikuspegi idealista, zeinak jotzen baitu gizabanako batek ezin duela ezer egiaztatu, munduari dagokion esperientzia izan ezik, eta hortik at inoiz ezin duela zuzenean ezagutu munduaren egia.
Errealitate adostua sozialki eraikitako errealitatea aztertuz uler daiteke, ezagutzaren soziologiaren arloan, Peter L. Berger-ek eta Thomas Luckmann-ek The Social Construction of Reality lanean ziotenez).
Adibide baten bidez azaltzeko: erlijio teozentriko bateko fededunen errealitate adostua ez da beste erlijio teozentriko bateko fededunen errealitate adostu bera, edo unibertsoa ulertzeko interpretazio zientifikoak hobesten dituztenena. Erlijio teozentrikoak nagusi diren gizarteetan, existentziaren ulermen erlijiosoa errealitate adostua izango litzateke eta adostasunaren kontrakoak lirateke azalpen zientifikoak. Aldiz, gizarte sekularretan mundu-ikuskera fededuna adostasunik gabeko errealitatea (edo alternatiboa) izango litzateke, non adostutako errealitatea zientzian edo beste iturrietan oinarritzen den. Horrela, gizabanako eta komunitate desberdinek munduari buruzko ikuspegi desberdinak dituzte, batez ere inguruan duten munduaz eta beren baitan bizi diren eraikuntza sozialez. Hala, bada, erabat sekularra den eta gertaera bakoitza eragin metafisikoari lotuta dagoela uste duen gizarte batek adostasun-errealitate oso desberdinak izango ditu, eta zientziak, esklabotzak eta giza sakrifizioak bezalako gai zabalei buruzko bere sinesmenetako asko desberdinak izan daitezke, bizi diren munduan hautemandako naturan dauden desberdintasunengatik.
Idealistak
Idealista batzuek, idealista subjektiboek, uste dute ez dagoela gauzak izateko modu jakin bat, baizik eta pertsona bakoitzaren errealitate pertsonala bakarra dela. Idealista horiek munduari buruzko ikuspegi bat dute, gutako bakoitzak geure errealitatea sortzen dugula dioena, eta gizartearen gehiengoa bat etor daiteke errealitatearen izaera orokorrari buruz (adostasuna), nahiz eta gutxiengoak beste errealitateren bat hobetsi (adostasunik gabe).
Materialistak
Materialistek ez dute onartzen errealitate desberdinak egon daitezkeenik, baina pertsona bakoitzak errealitateari buruzko sinesmen desberdinak izan ditzakeela pentsatzen dute. Beraz, haientzat, errealitate terminoaren lehen erabilerak bakarrik izango luke zentzua. Haien ustez, gertaerak neurtu eta errealak direla zehaztu arren kontrakoa uste duena delirioaren biktimatzat har daiteke.
Terminoari buruzko ikuspuntuak
"Errealitate adostu" terminoaren adiera mespretxuzkoa izan ohi da: teorialari idealistek, surrealistek eta bestelako antirrealistek erabili ohi dute, balizko errealitate horren aurka edo mesfidati direnek. Terminoaren bidez ustezko errealitatea hein batean gizartearen sorkuntza dela iradokitzen dute. "Errealitate adostu" terminoa askatasun handiagoz erabil daiteke oro har onartzen diren edozein sineste multzori buruz hitz egiteko. Hala ere, batzuek zentzu positiboan gisa erabiltzen dute terminoa, kolektiboak suposizio edo esperientzia multzo partekatu bat adostearen onura praktikoak azpimarratzeko.
Alderdi sozialak
Arlo askotako sortzaile, abeslari, pintore, idazle, teorialari eta beste gizabanako batzuk ahalegindu dira adostasunaren errealitateari aurka egiten edo hura zapuzten; beste batzuek, berriz, "bizkar ematen diotela" esan dute. Adibidez, Salvador Dalí bere metodo paranoiko-kritikoaren bidez saiatu zena honakoa omen zen; "nahasmendua sistematizatzea, paranoia bati eta pentsamendu-prozesu aktibo bati esker, eta hala, errealitatearen mundua erabat zapuzten laguntzea".
Cynoscion steindachneri
Cynoscion steindachneri Cynoscion generoko animalia da. Arrainen barruko Sciaenidae familian sailkatzen da.