cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gran Gasoducto del Sur
Gran Gasoducto del Sur (Venezuela-Argentina gasbidea gisa ere ezagutzen dena) 8.000 eta 15.000 kilometro arteko luzera duen gas naturalaren ahalmen handiko gasbide bat eraikitzeko proiektua izan zen eta Venezuela, Brasil eta Argentina lotuko zituena. Azpiegitura honen kostu osoa 17 eta 23.000 milioi dolar artean kalkulatu zen.
Historia
2005eko abenduaren 9an, Montevideon ospatutako Mercosurren XXIX. Gailurrean, Argentina, Brasil eta Venezuelako Energia ministroek Gas Interkonexioari buruzko Ulermen Memorandum bat adostu zuten. Handik gutxira, 2006ko urtarrilaren 19an, hiru herrialdeetako presidenteak, Néstor Kirchner, Luiz Inácio Lula da Silva eta Hugo Chávez, Brasilian bildutakoak, argi berdea eman zioten energia makroproiektuari, zeinari "Gran Gasoducto del Sur" (Hegoaldeko Gasbide Handia) izena jartzea erabaki zuten eta Petrosur ekimenaren esparruan garatzea.
2007ko uztailean, Chávez Venezuelako presidenteak onartu zuen hura eraikitzeko interesa «izoztuta» zegoela. Adierazpen hori José Sergio Gabriell-ek, Petrobraseko presidenteak, urte bereko ekainean adierazi zuenean, 25 eta 30 urte bitartean igaroko zirela gasbidea martxan jarri arte.
NGC 3206
NGC 3206 galaxia espiral bat da, Hartz Handia konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Ypané ibaia
Ypané ibaia Paraguaiko ibai bat da, Amambayko mendikatean sortu eta Paraguai ibaian urak isurtzen dituena.
Ronchi Valsugana
Ronchi Valsugana Italiako udalerri bat da. Trentoko probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Ronchi Valsuganak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Jaunac
Jaunac Frantziako udalerri bat da Ardeche departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Jaunac udalerrian erroldatutako biztanleak 139 ziren. Familiak 47 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 23 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Ypané ibaia
Ypané-Mi, Guazú eta Cagata ibaiak ditu ibaiadar nagusiak.
Jaunac
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 65 etxebizitza zeuden, 47 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 65etxeak ziren. 47 etxebizitza nagusietatik 45 bere jabearen bizilekua ziren eta 2 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 3 etxek hiru zituzten, 17 etxek lau zituzten eta 26 etxek bost zituzten. 37 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 10 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 34 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden2 saltokiak eraikuntza enpresenak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 argiketaria.
2000. urtean Jaunac udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, 188 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Club Lleida Esportiu
Club Lleida Esportiu futbol talde katalana da, Lleida hirikoa. 2011 urtean sortu zen Unió Esportiva Lleida desegin ondoren.
Unió Esportiva Lleida
1988an José Manuel Esnal entrenatzaile bizkaitarra fitxatu zuen eta 1993an Bigarren Mailako txapeldun gelditu ondoren berriz igo zen lehen mailara. Oraingoan ere urtebete egin zuen maila gorenean.
2010an diru arazo larriak izan zituen eta 2011 urtean desegin zen.
Club Lleida Esportiu
Bigarren B mailan abiatu zuen ibilbidea eta ordutik bertan aritu da, goiko postuetan. Hiru aldiz jokatu ditu igoera play-offak baina ez du mailaz igotzerik lortu.
Datuak
Unió Esportiva Lleida eta Club Lleida Esportiu-ren datuak batera. 2022-23 barne:
Chronicle (filma)
Filma honek superheroien alderdi iluna aztertzen du.
Sinopsia
Ameriketako Estatu Batuko Seattle hiriko institutu bateko hiru ikaslek, Andrew (Dane DeHaan), bere lehengusua den Matt (Alex Russell) eta haien laguna den Steve (Michael B. Jordan), basoko krater bat topatu eta bertan substantzia misteriotsu bat aurkituko dute, ondorioz berehala botere bereziak bereganatuko dituztelarik: telekinesia eta hegan egiteko boterea. Haietako batek kamera batez haien botere berriekin zer egin eta nola jokatzen duten grabatuko du. Hasiera batean euren ahalmenak hobetu asmo elkarlanean arituko dira, halere haietako batek bere ahalmen berriei etekina atera nahirik muturreraino joaten denean gauzak okertzen hasiko dira, hainbat pertsonen bizia arriskuan ipiniko duelarik. Honek hiru gazteak elkarren aurka jarriko ditu.
Txekoslovakiako zela poni txikia
Txekoslovakiako zela poni txikia garai bateko Txekoslovakia bertako zaldi arraza bat da. Bere tamaina zein ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean sartzen da.
Poni arraza berri samarra da. Joan den mendearen 80.en hamarkadan garatzen hasi ziren Nitra hiriko nekazaritza unibertsitatean, bereziki haurrentzako zela zaldia izateko.
Arraza zaildua da eta zelatzeko erreza. Gaur egun 150 abere inguru daude eta haien kopurua etengabe emendatuz doa.
Arrazaren historia
Arrazaren sorrera 1980. urtean hasi zen Nitrako Nekazaritzako Unibertsitatean, gaur egungo Eslobakian kokaturik dagoena. 70 behorren samalda batekin hasi ziren lanean, gehienak arabiar zaldiak. Haiez gain Hannover zaldiak, Hutsul poniak eta txekiar zela zaldiak erabili zituzten.
Ondoren 27 behorren samalda bat aukeratu zuten galestar poniarrazako eta "Branco" izeneko zaldi batekin gurutzatzeko.
Aurreneko mozalak 1981. urtean jaio ziren eta paraje malkartsu batean askatu zituzten arraza gogortzeko. Hurrengo urtetan Alemaniatik ekarritako Shal izeneko beste galestar ponia sartu zuten samaldan.
Samaldaren aurreneko abereak entrenamendu handia jaso zuten eta 1984. urtean zaldiketaren lehendabiziko aurreneko afrogan parte hartzeko baimendu zitzaien. Gehienek aforga gainditu zuten eta arrazaren hazteak jarraitu zuen. 1986. urtean Nitrako unibertsitatean konferentzi bat antolatu zuten arrazaren etorkizunaz eztabaidatzeko. Ordura arteko lanak arrakastatutzat hartu zituzten eta programarekin lanean jarraitzea erabaki zuten.Zortzi eta hamasei urteren arteko haurrentzako poni oso egokiak zirela ondorioztatu zuten eta mosalak hazteko behorren kopurua zabalu zuten 70tik 100ra.
Zaldi merkea zen, eta horrekin erregimen sozialistak zaldiketa langile humilenei hurbildu nahi zien, mantenu errez eta kostu gutxiko poniak eskaintzen.
Gaur egun 150 poni inguru dago, gehienak Txekia eta Eslobakia artean banatuta. Hala ere arraza Europako beste hainbat lurraldetara heldu da ere.
Beste aldetik asmoa dago arraza kudeatzeko elkarte propio bat sortzeko partikularrek ere arraza hazteko.
Kanpo estekak
http://www.theequinest.com/breeds/czech-sm-horse/
Armons e lo Cau
Armons e lo Cau Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Armous-et-Cau udalerrian erroldatutako biztanleak 96 ziren. Familiak 40 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 48 etxebizitza zeuden, 39 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 46 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 39 etxebizitza nagusietatik 36 bere jabearen bizilekua ziren eta 3 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 5 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 24 etxek bost zituzten. 28 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 27 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 11 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 51 ziren, horien artean 34 aktiboak ziren eta 17 inaktiboak ziren. 34 pertsona aktiboetatik 32 lanean zeuden (17 gizon eta 15 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 17 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
2000. urtean Armous-et-Cau udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 738 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bagad
Bagad delakoa Bretainiako usadioko musika talde bat da. Normalki musikari ugariz eta lau sailetan osaturik dago: binioù braz o bras (biniou gaita), bonbarda, kaxa eta perkusioa. Bagad horren neurriaren arabera, kaxak eta perkusioa sail bakarrean elkartu litezke.
Izena
Bretainieraz bagad hitzak 'talde' edo 'gudaroste' esan nahi du (ikus bagaudak). Kasu honetan bagad ar sonerion hitzen laburdura da (sonneur taldea). Pluralez bagad hitza bagadoù bilakaten da ("taldeak"), salbuespena zenbaki baten ondoren agertzen denean da, kasu horretan bretainieraz hitza aldakaitza da (bagadoù = "bagadak", 2 bagad = "2 bagad"). Bagad hitzak bai bretainieraz nahi frantsesez gizonezko generoa du. Emakumezko generoa ere badago, 'barcada' delakoa (bag hitzetik eratorria, bretainieraz "ontzi" esan nahi du).
Racecourse Ground
Racecourse Ground, 'Y Cae Ras', Galesko Wrexham hiriko futbol zelai bat da. Wrexham Football Club futbol taldearen egoitza da.
1807an inauguratu zen, eta 1864an, bertan, futbol partiduak jokatzen hasi ziren. Errekorren Guinness Liburuaren arabera, gaur egungo munduko nazioarteko partidu bat jokatu izan zen estadiorik zaharrena da, 1877an Galesko futbol selekzio nazionala eta Eskoziako futbol selekzio nazionalaren arteko partiduaren jokalekua izan baitzen. Historian zehar, zelai honetan kriket, errugbi eta futbol partiduak nahiz zaldi lasterketak ospatu izan dira.
Ardatz (argipena)
Ardatz hitzak hainbat adiera eta erabilera ditu:
Chadwick Boseman
Chadwick Aaron Boseman ( Anderson, Hegoaldeko Carolina, 1976ko azaroaren 29a - Los Angeles, Kalifornia, 2020ko abuztuaren 28a ) estatubatuar aktorea, gidoilari eta dramagilea izan zen.
Biografia
2000. urtean, Howard unibertsitatean Washingtonen, zinema zuzendaritzan lizentziatu zen. Halaber, Oxfordeko Drama Akademia britainiarrean lizentziatu zen. Neurri batean, Denzel Washingtonek finantziatu zizkion ikasketak.
Zineko bere rolik ezagunenak izan ziren Jackie Robinson beisbol jokalariarena egiten 42 filmean (2013), James Brown- en rola Get on Up-en (2014) eta batez ere T'challa pertsonaia (pantera beltza edo Black panther superheroia), Wakandako printze eta erregea, Marvel unibertso zinematografikoko film hauetan: Captain America: Civil War (2016), Black Panther (2018), Avengers: Infinity War (2018) eta Avengers: Endgame (2019). Black Pantherren bereziki, protagonista bera izan zen eta.
Bosemani III. faseko koloneko minbizia diagnostikatu zioten 2016an. 2020. urtera bitartean IV. fasera igaro zitzaion. Bosemanek ez zuen publikoki hitz egin bere minbiziaren diagnostikoaz. Tratamenduan zehar (tartean kimioterapia) lanean jarraitu zuen eta filmak egiten jarraitu zuen hainbat filmetarako, besteak beste Marshall, Da 5 Bloods, eta Ma Rainey's Black Bottom .
Bouverans
Bouverans Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bouverans udalerrian erroldatutako biztanleak 316 ziren. Familiak 116 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 44 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 52 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Lakewood (Wisconsin)
Lakewood Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Oconto konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Bouverans
Etxebizitza
2007an 134 etxebizitza zeuden, 117 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 101 etxeak ziren eta 33 apartamentuak ziren. 117 etxebizitza nagusietatik 91 bere jabearen bizilekua ziren, 24 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 17 etxek lau zituzten eta 80 etxek bost zituzten. 106 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 46 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 62 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Artzentales
Artzentales Bizkaiko mendebaldeko udalerri bat da, Enkarterrikoa. 0 biztanle zituen. urtean.
Bouverans
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 200 ziren, horien artean 162 aktiboak ziren eta 38 inaktiboak ziren. 162 pertsona aktiboetatik 152 lanean zeuden (80 gizon eta 72 emakume) eta 10 langabezian zeuden (5 gizon eta 5 emakume). 38 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Artzentales
Ingurune naturala
Alen (802 m) eta Kolitza (879 m) mendiak Artzentalesko inguruneetan ditugu. Herriko auzoak horietara igotzeko ohiko abiapuntu dira.
Bouverans
Diru sarrerak
2009an Bouverans udalerrian 126 unitate fiskal zeuden, 339 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.472 euro zen.
Artzentales
Udalerri mugakideak
Artzentalesek mugakide ditu iparraldean Turtzioz, hegoaldean Balmaseda, ekialdean Sopuerta, eta mendebaldean Villaverde Turtzioz.
Historia
Lehenengo aipamenak XIII. mendekoak dira, "Argentales" izenarekin. Nekazaritza, abeltzaintza eta basogintza hiru jarduera tradizionalak izan dira.
Bouverans
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 2 zurginak, 1 iturgina eta 1 jatetxe.
Artzentales
Historia
Bestela, XIX. mendearen amaieran bertako meategiak ustiatzeari ekin zioten, batez ere burdina eta kobrea 50 urteetan zehar ateraz, eta "Peñalba-Rao" (Federico meatzea) eta "Olabarrieta-Gerelagua" (Amalia Juliana, Sorpresa eta María meatzeak) bi gune nagusiak izan ziren.
Demografia
}}
Bouverans
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Bouverans udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Artzentales
Politika
2015eko maiatzaren 24ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz José María Ignacio Iglesias Aldana (EAJ) da Artzentalesko alkatea, alkatetza jarraian 7. aldiz lortuz, 1991. urtetik baitago karguan. Iglesiasek alkatetza berritu zuen bere taldearen baiezko botoei esker, gehiengo osoaz.
Bouverans
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Artzentales
Trena
Udalerrian Renfe Feve eragileak hiru geltoki ditu:
Autobusa
Bizkaibus hiri-arteko autobus zerbitzuaren hurrengo lineak udalerritik pasatzen dira:
2020ko Frantziako Tourra
Irabazlea Tadej Pogačar izan zen, UAE Team Emirates taldeko esloveniar txirrindularia. Garaipen honekin proba hau irabazten duen bere herrialdeko lehen txirrindularia bilakatu zen, eta Tourra irabazten duen hirugarren gazteena.
Gazteen sailkapena
}
Ridley Scott
Sir Ridley Scott (South Shields, Ingalaterra, 1937ko azaroaren 30) britainiar zinema zuzendaria eta ekoizlea da.
Ridley Scott BBCn hasi zen irudi munduan. Geroago, bere iragarki konpainia osatu zuen, non Alan Parkerrek egin zuen lan. 70eko hamarkadan Erresuma Batuko telebistetarako iragarkiak utzi eta zinemari ekin zion. The Duellists bere lehen filma Europan ekoiztu zen. Canneseko Zinemaldian epaimahiako domina lortu bazuen ere, Estatu Batuetan ez zuen arrakastarik. Star Wars filma ikusi ondoren, efektu berezien ahalmenaz jabetu zen. Hori dela eta, Alien filmatzea onartu zuen. Film horri esker, mundu osoan zehar eskuratu zuen ospea. Zientzia fikziozko klasikoa bihurtu da filma, eta, protagonista, Ellen Ripley (Sigourney Weaver) garaiko zinemaren ikurra.
Chauncey (Georgia)
Chauncey  Georgiako estatuko hiri bat da. Madison konderrian kokatua dago. 2010ean 342 biztanle zituen, 4.47 kilometro koadrotan banatuta.
Carmela Nieto
Carmela Nieto Font (Habana, Kuba, 1875eko martxoaren 6a - Ibidem, 1963ko apirilaren 23a) Kubako kazetari aitzindaria eta idazlea izan zen, eta bere liburuen artea Las Aventura de Buchón eta Bajo mis ojos latinos aipagarriak dira. Filantropoa eta feminista ezaguna ere izan zen.
Biografia
Mariano Nieto Mújica eta Carmen Victoria Font eta Madariagaren alaba bakarra. Hezkuntza gehiena atzerrian jaso zuen; lehenik Estatu Batuetan eta gero Madrilen, non aitak Brigadako Jeneralaren maila baitzuen Espainiako armadan. Han egin zuen lizentziatura, eta hainbat sari jaso zituen. 1900ean, John Stewart Durland AEBko finantzariarekin ezkondu zen, eta bost seme-alaba izan zituen: Rosa Teresa, John, Addison, Mariano eta Archibald. Adostasunez dibortziatu ondoren, Antonio Herrerarekin ezkondu zen 1913an, eta harekin Antonio eta Carmen Herrera izan zituen.
Ibilbidea
Habanako El Fígaro aldizkarian hasi zen idazten 1904an. Urte pare bat geroago, 1906an, Karitate eta Zuzenketa Batzordeko kide hautatu zuten; era berean, Kubako Osasun Idazkaritzako Aldizkariko Liburutegi eta Prentsa Dibisioko lehen ofizialaren kargua jaso zuen. 1907rako, Habanako Osasun Batzordeko lehen emakumea izan zen.
1908an El Mundo egunkaria zuzendu zuen; egunkari berean Lecturas del Hogar orria idatzi zuen, gai moral eta orokorrei buruzko atala, fedeari, afektuei eta aholku onari buruzkoa. Horrez gain, asteroko literatura-gehigarri horrek literatura-lanak ere sartzen zituen maiz. Kubako eguneroko prentsan emakumeen atala landu zuen lehen emakumea izan zen.
Revista Universal aldizkarirako artikuluak idatzi zituen 1918tik 1920ra bitartean, eta 1919an Kubako Instrukzio Publikoaren Ataleko kide izan zen. Horri esker, hainbat ikasleri aholkuak eman zizkien bere idazkien bidez.
Lanak
Bere idazkiak ugariak izan ziren, haurtzarorako literaturatik hasi eta literatura politikoraino, bere lan ezagun batzuk hauek dira:
Aktibismoa
1919an Kubako Gurutze Gorriko kide izan zen. El Hospital del Rincón eraikitzeko dohaintzak egin zituen, lepra gaixoei pertsonalki arreta eman zien, besteak beste, leprosoen kausaren ongile handi edo "La Gran Dama del Rincón" gisa ezagutu zuten. Munduko mugimendu feministaren aktibista izan zen, eta emakumearen eskubideen ordezkari diren Ipar Amerikako erakundeetan afiliatu zen.
Gières
Gières Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Bryconamericus lambari
Bryconamericus lambari Bryconamericus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Gières
Biztanleria
2007an Gières udalerrian erroldatutako biztanleak 6.161 ziren. Familiak 2.886 ziren, horien artean 1.390 pertsona bakarrekoak ziren (569 bakarrik bizi ziren gizonak eta 821 bakarrik bizi ziren emakumeak), 597 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 695 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 204 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 3.158 etxebizitza zeuden, 3.025 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 18 bigarren erresidentzia ziren eta 115 hutsik zeuden. 857 etxeak ziren eta 2.176 apartamentuak ziren. 3.025 etxebizitza nagusietatik 1.387 bere jabearen bizilekua ziren, 1.554 alokairuan okupaturik zeuden eta 84 doan lagata zeuden; 772 etxek gela bat zuten, 339 etxek bi zituzten, 612 etxek hiru zituzten, 677 etxek lau zituzten eta 625 etxek bost zituzten. 1.754 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.426 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 928 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 4.385 ziren, horien artean 3.030 aktiboak ziren eta 1.355 inaktiboak ziren. 3.030 pertsona aktiboetatik 2.787 lanean zeuden (1.452 gizon eta 1.335 emakume) eta 243 langabezian zeuden (112 gizon eta 131 emakume). 1.355 pertsona inaktiboetatik 215 erretiraturik zeuden, 941 ikasten zeuden eta 199 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Gières udalerrian 2.352 unitate fiskal zeuden, 5.426 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.569 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 436 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 6 janari enpresak ziren, 7 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 2 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 17 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 46 eraikuntza enpresak ziren, 91 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 21 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 17 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 27 finantziazio enpresak ziren, 35 higiezinen enpresak ziren, 96 zerbitzu enpresak ziren, 47 administrazio publikoko enpresak ziren eta 15 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 76 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 banku bulegoak, 8 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 autoeskolak, 3 igeltseroak, 8 margolariak, 9 zurginak, 9 iturginak, 4 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 4 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 10 jatetxeak, 11 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 23 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 4 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen, 5 etxerako tresna dendak, 1 altzari denda zen, 4 kirol-dendak eta 1 lore-denda zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
Tel Aviv
Historia
Sionistek sortutako hiria da, XX. mendearen hasieran. Izenak berak, hebreeraz, Udaberriko Mendia esan nahi du, eta Theodor Herlzen Altneuland edo Lurralde Zahar Berria eleberritik hartua da.
Gières
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 haur-eskola eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Gières udalerrian 2 Bigarren Hezkuntza ikastetxe zeuden 947 ikaslekin.
Tel Aviv
Historia
Yafon kokatutako judu sionistek 1906an hiri berri bat sortzea erabaki zuten, aurreko bizitza kalitate txarrari ihes egiteko. 1909an lurrak erosten hasi ziren, lorategi hiria diseinuko hiri bat eraikitzeko: leku handia, berdegune ugari, azken batean Yafok zuen gehiegizko masifikazioaren aurkako hiri eredua.
Gières
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Tel Aviv
Historia
Tel Aviv Israelgo modernitatearen ikur bihurtu da urteetan zehar. Israelgo gune komertzial, finantziero, kulturala da.
Gaur egun Yaforekin batuta dago eta 358.000 biztanle ditu, gehienak jatorri judutarrekoak (arabiarrak populazio osoaren %3,9 dira bakarrik).
Kultura
Tel Aviveko unibertsitatea Israelgo garrantzitsuena da, eta nazioartean ere ospe handia du fisika, informatika, kimika eta hizkuntzalaritza gaietan bereziki. Opera entzutegi garrantzitsua dauka, non Placido Domingo tenoreak hiru urte egin zituen (1962-65). Antzerki ikuskizunak egiteko hainbat eszenatoki ere baditu.
Museo eskaintza zabala du, besteak beste arkeologia, arte garaikidea, judaismoaren historia, historia militarra... aztertzen dituztenak.
Kirola
Tel Aviv ezaguna da bertako saskibaloi taldeagatik, Maccabi Tel Aviv, besteak beste Europako txapelketan 5 aldiz izan baita garaile. Horrez gain, Maccabi Tel Aviv eta Bnei Yehuda Tel Aviv futbol taldeak ere badaude.
Brookesia thieli
Brookesia thieli Brookesia generoko animalia da. Narrastien barruko Chamaeleonidae familian sailkatuta dago.
Villarrica (Txile)
Villarrica Txileko hegoaldeko komuna eta hiri bat da. Araucanía eskualdeko Cautín probintzian dago. 2002ko erroldan, 45.531 biztanle zituen.
Roncone
Roncone Italiako udalerri bat da. Trentoko probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Ronconek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Deepdale
Deepdale Ingalaterrako Preston hiriko futbol zelai bat da, Deepdale eremuan. Preston North End Football Club futbol taldearen egoitza da.
1875ean eraikia eta 1878an irekia izan zen. Munduan "etengabe" erabilia izan den futbol estadio zaharrenaren ospea du, nahiz eta titulu hori Bramall Lane eta Racecourse Ground estadioekin lehiatua edo eztabaidatua egon.
Chester (Georgia)
Chester  Georgiako estatuko herri bat da. Rockdale konderrian kokatua dago. 2010ean 1,596 biztanle zituen, 2.26 kilometro koadrotan banatuta.
Legio V Parthica
Legio quinta Parthica (Partiar Bostgarren Legioa) III. mendearen amaieran sortutako erromatar legio bat izan zen. Dioklezianok sortu zuen Sasandar Inperioa borrokatzeko (orduan bere izengoitia anakronismo bat izan zen). 359an Amidan kuartelaturik zegoen Xapur II.ak hiria hartu zuenean.
Rupert Grint
Rupert Alexander Lloyd Grint (1988ko abuztuaren 24a - ) Ingalaterrako aktore bat da. Bere paper ezagunena Harry Potter sagako Ron Weasleyrena da, txikitatik garatu duen papera. Bere lehen filma 11 urterekin egin zuen, lehenago eskolako antzerkietan baino ez baitzuen parte hartu. 2001etik 2011ra Harry Potterren zortzi filmetan paper nabarmena izan zuen, Daniel Radcliffe eta Emma Watsonekin batera.
Ronzone
Ronzone Italiako udalerri bat da. Trentoko probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Krishna
Krishnaren ziklo mitologikoaren iturrien artean honako hauek nabarmentzen dira: Mahabharata, Harivamsa (K.o. V. mendea) eta zenbait Purana (historia sakratuak), hala nola Bhagavata Purana (K. o. X. mendea inguru). Azken obra horretan, Krishnaren haurtzaroa eta nerabezaroa kontatzen dira. Yadava klaneko Devaki guztiz ederraren semea zen; Devakiren anaia, Kamsa gaiztoa, Mathurako erregea zen (egungo Uttar Pradesh) eta Devakiren haur baten eskuz hil behar zuelako profeziari oharturik, arrebaren haur guztiak sortu ahala hiltzen zituen; Krishnaren patuaz gupidaturik, Nanda behizainen buruzagiak bere alaba jaio berriaz ordezkatu zuen, eta Yasoda emaztearekin batean Gokulan hazi zuten. Gaztetan jadanik Krishnak bere jainkotasuna erakutsi zuen demonioak suntsituz eta mirari asko obratuz. Bertako behizainek gurtzen zuten, eta emakumeak (gopi) harengana biltzen ziren flauta jotzen zuenean. Maitale horien guztien artean, Radha zen haren kuttuna. Kamsak igorritako beste etsai askori nagusitu ondoren, bere anaia Balaramarekin batean Mathurara itzuli ziren eta Kamsa hil zuten. Ez zen bertan kokatu, eta mendebaldeko kostaldera joanik, Dvaraka hiria sortu zuen. Han, oparotasunez bizi izan zen; Rukmini printzesa lehen emaztetzat hartu zuen, beste milaka batzuekin batera, eta ehun eta laurogei mila seme-alaba izan zuen. Hala eta guztiz, garai hartan ere ez zen geldirik egon: demonio askori jazarri zitzaien, eta, Mahabharatan kontatzen denez, Pandava eta Kurava lehengusuen arteko gerran esku hartu zuen. Orobat, jainko goren gisa agertu zitzaion Arjunari, eta karmaren askapenaren doktrina ekarri zuen (Bhagavad Gita). Azkenik, gatazka odoltsua piztu zen Yadava klanaren barnean, eta denak hil ziren, Balarama barne. Krishna oihanera zihoala, Jaras ehiztari zaharrak antilopea joko zuelakoan jainkoaren orpoa geziaz kolpatu zuen, min har zezakeen puntu bakarrean hain zuzen. Hala amaitu zen Krishnaren mundualdia.
Ronzone
Mugakideak
Ronzonek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Krishna
Ehunka urteko Krishnarenganako jaiera-kultu (bhakti)  ugariek erlijiozko poesia, musika-, pintura- eta eskultura-obra ugari eman du: gehienetan haur-itxuran, gurina ebasten, dantzan edota flauta jotzen ari dela eta gopi maiteminduez inguratua. XVII. eta XVIII. mendeetako pinturan, urdin ilunez irudikatua agertzen da (Krishna: beltza edo hodeiaren iluna). Jainkozko eta giza amodioaren arteko analogia Krishnaren gurtzaren garrantzizko ezaugarri bat da: Krishna gaztearen eta gopien arteko harremanak arimaren eta Jainkoaren arteko amodioaren sinbolo gisa interpretatzen baitira.
Bizkarrezur
Bizkarrezurra edo errakia ornodunen bizkarrean zehar doan ornoz osatutako hezur multzoa da. Bizkarrezurra, eskeleto axialaren parte da.
Gizakion bizkarrezurra ornoez eta ornoarteko diskoez osaturik dago. Ornoak beren posizioaren arabera izendatzen dira, eta erreferentzia-puntu anatomiko gisa erabil daitezke prozedura batzuk gidatzeko; besteak beste, gerrialdeko ziztadak (anestesia epidurala, errakideoa, eta abar). Bizkarrezurraren baitan sortzen den barrunbea, bizkarrezur-kanala deitzen da eta bere funtzioa, bertatik pasatzen den bizkarrezur-muina ezkutatu eta babestea da.
Hezur eta kartilagoz osaturik dagoen egitura konplexua da; artikulatua eta erresistentea. Bizkarrezurra malgua izaten da eta gorputz emborraren mugimendua ahalbidetzen du; baina malgutasun hori ez da berdina egitura osoan zehar.
Juan Iglesias Garrigos
Juan Iglesias Garrigos (Bilbo, Bizkaia, 1915 - Bilbo, Bizkaia, 2001) bizkaitar militante sozialista izan zen.
Bizkarrezur
Egitura
Arrainetan, erregio tronkala eta isats-aldea bereizten dira. Tetrapodoetan, lepo-aldea eta gerrialdea gehitzen dira. Ugaztunetan aldiz, erregio tronkala, alderdi toraziko eta lunbarrean bereizten da.
Juan Iglesias Garrigos
Biografia
Espainiako Gerra Zibilean hiltzera kondenatu zuten, baina bizitza guztiko kartzela-zigorra ezarri zioten ondoren. 1938. urtean, Iruñeako San Kristobal espetxetik ihes egitea lortu zuen, eta beso bat galdu zuen ihesaldian.
UGT eta Alderdi Sozialista berregituratzen saiatu zen, baina Frantziara jo behar izan zuen 1947. urtean. Erbesteko Eusko Jaurlaritzako kontseilaria izan zen 1963tik aurrera. Bizkaira itzuli zen Franco hil ondoren. Euskal Kontseilu Nagusiko Lan kontseilaria (1978-1979) eta PSE-PSOE alderdiko lehendakaria izan zen 1977-1982 bitartean.
Bizkarrezur
Egitura
Gizakia, normalean, 33 ornorekin jaiotzen da eta heldutasunera iristean, 26 izan oi ditu : 7 orno zerbikal, 12 toraziko, 5 lunbar, sakroa eta kokzixa.
Goitik hasita, lehen 24 ornoak ornoarteko diskoen bidez artikulatzen eta bereizten dira, eta beheko azken bederatziak, helduetan, beren artean fusionaturik daude; bost sakroan eta lau kokzixean.
Ornoa
Orno tipikoen egituran bi zati bereizten dira: gorputza eta arkua. Gorputza aurreko aldean aurkitzen da eta zilindro forma du. Orno-arkua berriz, atzeruntz orientaturik kokatzen da; hau da, pertsonaren atzeko aldean geratzen den atala da. Bi zatien arten, orno-foramen edo bizkarrezur-kanal izeneko zuloa eratzen da, bizkarrezur-muinari pasabidea eta babesa emanez. Sakroa eta kokzia fusionaturiko ornoz osaturik daudenez, ez dute foramenik beren baitan.
Ornoarteko diskoak
Ornoarteko diskoa ornoak bizkarrezurretik bereizten dituen kuxin bakoitza da. Egitura kartilaginosoa dute eta ornoen mugimendu arinak antolatu eta ahalbidetzen ditu. Ornoen artean kokatzen dira eta hauek elkarrekin mantentzen dituzten lokailu gisa jarduten dute, bata bestearen artean irristatzea eraginez eta bizkarrezurraren mugimendua ahalbidetuz. Maila zerbikal, dortsal eta lunbarrean dauden bi ornoen arteko egitura da. Bi zati ditu:
Funtzioak
Bizkarrezurraren funtzioak askotarikoak dira. Gehien bat sostengu estatiko eta dinamikoko elementu gisa parte hartzen du eta ornodunen grabitate-zentroa mantentzen laguntzen duen faktoreetako bat da.
Bizkarrezurra bizkarrezur-muina babesten duen eskeletoaren euskarri-egitura nagusia da, eta gizakia “zutik” mugitzeko aukera ematen du, oreka galdu gabe. Honez gain, garezurraren euskarri ere bada.
Gainera bizkarrezur-muina babesten duen egitura nagusia da.
Bizkarrezur-muina
Bizkarrezur-kanalaren barruan doan nerbio-kordoia da, garunaren luzapentzat jo daitekeena. Garunarekin batera, nerbio-sistema zentrala osatzen du. Bizkarrezur-muinak informazioa garraiatzen du garunetik gorputzera eta gorputzetik garunera. Muina substantzia gris eta zuriaz osaturik dago. Garunean ez bezala, substantzia grisa (gorputz neuronalak) muinaren barrualdean kokatzen da, eta substantiza zuria (axoiak) aldiz, kanpoaldean.
Bizkarrezur-muinetik 31 pare nerbio espinala sortzen dira. Nerbio espinal hauek, ornoen alboetatik irteten dira gorputzeruntz: zortzi zerbikaletan, hamabi torazikotan, bost lunbarretan, bost sakroan eta bat kokzian.
Bizkarrezurraren atalak gizakietan
Erregio bakoitzeko ornoak forma eta tamaina desberdinak dituzte. Bakoitzaren ezaugarri indibidualen eta kokapenaren arabera, izen desberdina jasotzen dute.
Erregio zerbikala
Lepoaldean kokatzen diren eta honen mugimendua ahalbidetzen duten zazpi hezurrek osaturiko atala da. Orno txiki eta delikatuak dira. Erregio zerbikala bi ataletan banatzen da; goiko bizkarrezur zerbikala eta behekoa.
Goi bizkarrezur zerbikala
Mugimendu zibernetikoa ahalbidetzen duten egiturek osatzen dute. Inplikatutako lehenen ornoa, Atlas izenez ezagutzen da (C1). Garezurrarekin artikulatzen da burua gora eta behera mugitzea ahalbidetuz. Artikulazio honi, atlanto-okkzipitala deitzen zaio.
Bigarrena, Axis-a (C2), orno zerbikal sendoena da. Honi esker, ezker-eskuin mugimendua egin daiteke. C1-C2 arteko artikulazioa atlanto-axiala deitzen da. Orno hauek, ez dituzte gainontzeko ornoen ezaugarriak betetzen; horregatik, orno atipikoak deritze. Honez gain, haipatutako bi artikulazioetan, ez dago ornoarteko diskorik.
Bizkarrezur zerbikal baxua
Atal honetako orno eta artikulazioek bi motatako mugimenduak ahalbidetzen dituzte: flexoluzapena eta inklinazio-errotazio mugimendu mistoa. Gainera, erraboil eta bizkarrezur-muinaren babeste funtzioak betetzen ditu; baita burua egonkortzen eta euste funtzioa ere. C2-C3 artikulzioak ematen dio hasiera atal honi, bizkarrezurreko lehen ornoarteko diskoa bertan kokatzen delarik.
Erregio torazikoa
Erregio toraziko edo dortsala ere deitzen zaio bizkarrezurraren atal honi. Hamabi hezurrez osaturiko bizkarrezurraren erregio zentrala da. Orokorrean,gehiegizko mugimenduak saihesteko zurruntasun handia duen atala da. Ornoen tamaina handitzen joaten da garezurretik aldendu eta gerrira gerturatzen den heinean.
Orno hauen ezaugarri nagusia, bi alboetan sahietsekin artikulatzeko dituzten gainzalak dira. Orno toraziko huek, sahietsek eta bularrezurrak, bizi-organoak (bihotza, birikak eta odol hodi garrantzitsuak) babesten dituzten kaxa-torazikoa osatzen dute.
Erregio lumbarra
Bost hezurrrek osaturiko atala. Erregio honetako ornoak handienak dira eta oso egitura sendoa dute; pisu handia jasaten baitute. Flexio-luzapen mugimendu esnguratsuaa ahalbidetzen dute, baita alboko flexioa eta errotazio margen txiki bat ere.
Sakroa
Sakroa edo errain-hezurra, bost orno fusionatuk osatzen duten piramide formako hezur motz eta simetrikoa da. Erregio honetan ez dago ornoarteko diskorik ezta bizkarrezur-kanalik ere. Oinarria, erpina eta lau aurpegi ditu (aurrealdea, atzekaldea lateralak).
Sakroa, bi alboetan pelbisaren hezur koxalekin artikulatzen da. Giltzadura hori finkoa da eta haurdunaldiaren azken aldian bakarrik mugi daiteke. Aurretik atzerako balantza moduko mugimendu txiki batzuk eginez, fetoa erditze-kanaletik igarotzea errazten dute  .
Kokzia
Kokzia edo uzkornoa, lau orno fusionatuk osaturiko hezurtxoa da (batzuetan 6 ere izan daitezke) . Sakroan bazala, hauen artean ez dago ornoarteko diskorik. Sakroaren erpinarekin artikulatzen da. Uzkornoa errudimentarioa da gizakietan, eta beste animalia-espezie batzuen isatsaren aztarnatzat hartzen da .
Giza bizkarrezurraren kurbadurak
Kurba zerbikala konbexua da aurrerantz; kurba guztietan gutxien markatzen dena da. Kurba torazikoa, aurrerantz konkaboa da. Gerrialdekoa nabarmenagoa da emakumeetan gizonetan baino. Konkaboa da aurrerantz, eta kurba lordotikoa deitzen zaio. Pelbis-kurba kokzian amaitzen da.
Giza bizkarrezurrak bi kurbadura mota nagusi ditu: aurretiko-atzeragokoak (bentrodorsalak) eta lateralak.
Kurbatura bentrodortsalak
Jaioberrietan, bizkarrezurrak zifosi zerbikal handi bat besterik ez du. Lordosi lunbarra eta zerbikala gero agertzen dira.
Kurbadura lateralak
Gizakietan, bizkarrezurrak kurbadura torazikoa ohartezina du. Gorputzaren alde funtzionalaren kontrako konbexutasuna izaten du; hau da, ezkertiek eskuinerantz izango dute kurbaduera eta eskubiez ezkerrerantz. Biztanleen artean izaera eskuina nagusi denez, gehienek ezkerreko konbexitateko kurbadura lateral torazikoa dute
Kurbadura patologikoak
Bizkarrezurreko gehiegizko kurbadura edo kurbadura anormalak, bizkarreko gaixotasun edo patologia gisa sailkatzen dira. Ezohiko kurbadura ohikoenak hauek dira:
Patogenia
Bizkarrezurrean hainbat patologia existizen dira. Besteak beste, lehen haipatutako kurbadurei dagozkienak (Hiperzifosia, hiperlordosia eta eskoliosia) eta jarraian azalduko direnak. Batzuk sortzetiko gaixotasunak dira, bestak aldiz, bizitzan gertatzen diren aldaketek eragin ditzakete (zahartze prozesua, istripuak, tumoreak, eta abar)
Hernia diskala
Ornoarteko diskoaren kanpoko eraztunean, hau da, zuntzezko eraztunean (anulus fibrosus) gertatzen den desplazamendu edo urradura baten emaitza da. Gertakari honen ondorioz, nukleo mamitsua (gelatina leun motako materiala) bere lekutik irten eta hernia izeneko irtengunea sortzen da. Irtengune honek, kokapenaren arabera, inguruko nerbio espinaletan zein orno muinean presioa eragin dezake, mina sorraraziz. Adibideetako bat, ziatika da.
Kasu batzuetan zuntzezko eraztuna konkortuta egon daiteke, baina urratu gabe; beraz. nukleo mamitsua ez da irteten bere tokitik. Kondizio honi, protusio deritzo eta herniak baina arinagoak dira.
Listesi
Listesi edo espondilolistesi bat, orno baten aldameneko orno batekiko desplazamendua da; bizkarrezurra deslerrokatuz.
Muineko lesioa
Bizkarrezur-muineko lesioa bizkarrezur-muinari egindako kaltea da, edozein mailatan gerta daiteke eta aldi baterako edo betiko ondorioak eragin ditzake. Sintomak, kaltea gertatu den kokapenetik, beheranzkoak izaten dira eta mugimendua eta/edo sentsibilitateari eragiten die. Kokapenaren eta larritasunaren arabera, sintomak aldatu egiten dira, sormintzetik paralisiraino; hesteetako edo maskuriko inkontinentzia barne. Epe luzeko emaitzak ere asko aldatzen dira, indarberritze osotik tetraplegia edo paraplegia iraunkorrera. Ondorioz, muskulu-atrofia, borondatezko kontrol motorraren galera, espastizitatea, presioak eragindako ultzerak, infekzioak eta arnas arazoak gerta daitezke besteak beste.
Bero transmisioaren koefiziente
Bero transmisioaren koefizientea, bero transferentziako koefizientea edo K koefizientea termodinamikan eta ingeniaritza kimikoan bero transmisioa kalkulatzeko erabiltzen da, transmisio hori fluido eta solido baten artean konbekzioz edo fase aldaketagatik gertatzen denean.
Non,
q = bero emaria, J/s = W
h = bero transmisioaren koefizientea, W/(m2K)
A = bero transmisioaren gainazal azalera, m2
ΔT = solidoaren gainazala eta inguruko fluidoaren arteko tenperatura diferentzia, K
Gaineko ekuazio horrek erakusten duenez, bero transmisioaren koefizienteak proportzionaltasun koefizientearen lana egiten du, azalera jankinerako bero emaria (q/A) eta indar eramale termodinamikoaren (ΔT) artean.
Sistema internazionalean bero transmisio koefizientearen unitateak wattio metro karratu eta kelvineko dira: W/(m2K).
Lamoine (Maine)
Lamoine Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Hancock konderrian dago, Maine estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Julian Irizar
Julian Irizar Etxeberria (Capilla del Señor, Argentina, – Buenos Aires, Argentina, ) Argentinako Itsas Armadako amirala izan zen. Euskal herritar guraso euskaldunen semea, Antartikako itsasoetan ibili zen.
Bizitza
Julian Irizar Etxeberria 1869ko urtarrilaren 30ean jaio zen Argentinako Capilla del Señor izeneko herrian, Exaltación de la Cruz parrokian, hain zuzen. Aita, Joan Joxe Irizar, Oñatikoa zen eta ama, Ana Etxeberria, Zumarragakoa. Ameriketara, bizimodu hobe baten bila joanak ziren. Lehengo urteetan herriko kalean kokaturiko baserri moduko batean bizi izan ziren, eta gero herritik kanpo, landa zabalean. Aitak, herriaren kanpo aldean bazuen xaboi-ekoiztetxe bat. Txikitako lagunen artean, Pedro Salaberri eta Maximo Barnetxea euskaldunak eduki zituen. Arreba Kontxita Zarateko kaian zen Itsasontzi Eskolan astronomia, nabigazioa eta aljebra irakasten zituen Luis Pastor gaztearekin ezkondu zen, eta orduz geroztik Julian itsas jarduerekin loturik agertzen zaigu. Mutikoaren zaletasuna ikusirik, irizartarrek Julian Buenos Aireseko Itsasontzi Eskolan matrikulatzea erabaki zuten, eta gazte-gaztea zela harantz abiatu zen bere ikasketak egitera.
1886an bere lehen itsas bidaia burutu zuen itsas armadako ontzi baten eskifaian. Osora 3.600 milia. Bidaia burutzeko berrogei egun egin zituen itsasoan eta 36 egun lehorreko portuetan, Deseadon, Santa Cruzen, Estatuen uhartean, Ushuaian eta Puntas Arenasen geldialdiak egin zituzten. Itsasoan erakutsitako trebezia zela-eta, 1891n ontzi-lotinantorde egin zuten. Europara agindutako bidaietako batean, Euskal Herria, bere gurasoen eta arbasoen herria, ezagutzeko aukera izan zuen. Eta orduz geroztik, ama-lurraren ximikoa bihotzean sarturik eraman zuen beti.
1892ko uztailaren 6an, Rosales ontzian Ingalaterrara zihoala, ekaitz handi batek hartu zuen. Hurrengo egunetan ekaitzak indar handiz jarraitu zuen itsasontzia larriki matxuratuz. Ontzia abandonatu behar zela eta, eskifaiako gizonek hiru txalupetan ihes egin zuten. Horietako bat Julian Irizarrek gidatzen zuen. Beste biak itsaso haserretu hartan desagertu ziren betiko, eta Irizarrek gidatutakoak Punta Bravako labarretan jo zuen. Bertan zihoazen batzuk hil ziren arren, Irizar eta gizon gehienak salbatu ziren.
1894ko ekainaren 26an, Julian Irizar Argentinak Boliviarekin zituen mugak finkatzera bidali zuten, eta han ibili zen Pilcomayo ibaitik Ipaguazu alderaino nabigatzen eta mugarriak ongi finkatzen. 1895ean fragatako lotinant egin zuten. Hurrengo urteetan, Argentinako gobernuak agindutako zenbait afera zirela-eta, La Argentina eta Presidente Sarmiento izeneko fragatetan Txileko, Peruko eta Suaren Lurraldea aldeko itsasoetan nabigatu zen.
1901eko abenduaren azken egunetan Otto Nordenskjöld suediar doktorearen agindupeko Antarctic ontzia Buenos Airesetik atera zen Antartikako itsaso izoztuetarantz. Espedizio hartan, eta doktore ospetsu horrekin batera, Europako geologo, botaniko, kartografo eta meteorologo ospetsuenak zihoazen. 1902ko urtarrilaren 10ean, espedizioa Snow Hilla iritsi zen, eta bertan lehorreratu ziren Nordenskjöld eta beste sei ikertzaile. Aterpe modukoa altxatu zuten bertan, eramandako aparatuak barruan kokatu zituzten, eta negua bertan pasatzeko prestatu ziren.
Antarctic ontzia Ushuaiaraino joan zen, eta gero Georgietara itzuli, bertan negua igarotzeko asmotan. Azaroan, itsasontzia Snow Hilla itzultzeko prestatu zuten, baina irten nahi izan zutenean, ezinezkoa egin zitzaien inguruko itsasoa hormatuta baitzegoen. Hori ikusirik, eskifaiako hiru gizon, Andersson, Duse eta Grunden, Esperantza Badian lehorreratu ziren eta oinez, Nordenskjöld doktore suediarraren aterperaino iristen ahalegindu ziren. Ezin izan zuten Gustavo Printzea izeneko ubidea zeharkatu eta atzera egin behar izan zuten, Esperantza badiara, hain zuzen, eta bertan, guztiz isolaturik, inoren berri eduki gabe, bederatzi hilabete egin behar izan zituzten.
Bitartean, Antarctic ontzia Erebus eta Terror izeneko golkoan sartzen ahalegindu zen, baina alferrik, itsaso izoztuak eta izozmendiek bidea ixten baitzioten. Horretan ari zela, ontzia, hormen artean harrapaturik, gelditu zen Danger uharteen inguruan, eta lasterrak hegoalderantz eramaten zuen hiru milia orduko abiadurarekin. 1903ko urtarrilaren 10ean, izotzen presioak itsasontzian lehen arraildurak egin zituen eta 12an eskifaiak ontzia abandonatu behar izan zuen. Noraezean zebilen izozmendi batean bilatu zuten aterpe eta hor izan ziren hamasei egunez, txiripaz Paulet uhartera iritsi zen arte. Unetik horretatik aitzina, espedizioa hiru taldetan banaturik gelditu zen, beraien artean inolako ezagutzarik eta komunikaziorik ez zuten hiru taldetan. Suediar espedizioak Antartikan zeraman bigarren urtea zen. Azkenean, Anderssonek Gustavo Printzea izeneko ubidea hormatua zeharkatzea eta Nordenskjöld doktorearekin topatzea lortu zuen.
Bitartean, Europan eta Argentinan, espedizioaren berririk ez izatean, kezkatzen hasita zeuden. Horretarako argentinarrek Uruguay izeneko ontzia hornitu zuten, eta Julian Irizar buru ezarririk, suediar espedizioaren bila bidali zuten. Ontzian zihoazen sendagileen buru beste euskaldun bat jarri zuten, Joxe Gorrotxategi kirurgialaria. Erreskaterako prestaturiko itsasontzia 1903ko urriaren 8an itsasoratu zen. Urriaren 20an Ushuaiara iritsi zen, azaroaren 4an Shetland uharteetatik sei milietara zegoen. Azaroaren 5ean, Brickman uhartearen aurrean zegoenean, ontzia itsaso hormatuan barneratu zen. Azaroaren 6an, Etna uhartea eta Joinville uhartearen iparraldeko Fitz Roy lurmuturra ikustatu zituzten. 7an Seymour uhartera iritsi ziren eta 7aren eta 11ren artean, aipaturiko uhartean, Snow Hillen eta Paulet uhartean, Antarctic ontziko naufragoak jaso zituzten. Esperantza badian, suediar zientzialariek topatutako fosilak kaxa handitan Uruguay ontzira sartu zituzten. Eta hori dena burutu ondoren, eta ekaitz handi baten azpian zeudela, Brasfield itsasartetik barrena abiatu ziren.
Ekaitzak 12tik 15era iraun zuen. Azken egun horretan haize bortitzak masta nagusia eta trinketa hautsi eta bota zituen. Eskifaiako itsastarrek, aizkora eskuan hartuta, trinketa ababorretik itsasora jaurti zuten eta masta nagusia istriborretik. Handik, zenbait ordutara, aurrera jarraitu ahal izan zuten. Azaroaren 18an Observatorio izeneko uhartea ikustatu zuten, eta 22an Santa Cruza iritsi. Bertatik euren itzuleraren berri eman zioten telegrafoz Argentinako Itsas Armadako ministroari. Albiste ona jakitean, Argentina osoa poztu zen. Azaroaren 24an, Irizarrek gidatutako itsasontzia Pengüin uhartera iritsi zen, 29an Punta Medanosko itsasargia ikustatu zuten eta geroxeago Recaladakoa. Ordurako, Rio de la Platan zeuden eta bertara, ongi etorri egitera, Argentinako gobernuko kideak eta itsas armadako goi-kargudunak zeramatzaten Lafayette eta Buenos Aires lurrunontziak hurbildu zitzaizkien. Hortik aurrera, bi lurrunontzirekin batera nabigatu zuten, eta 1903ko abenduaren 2an, Buenos Airesko portura iritrsi. Hiriburuko kaiak ongi etorri egin nahi zioten hiritarrez gainezka zeuden.