cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Donzenac
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 129 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 8 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 25 eraikuntza enpresak ziren, 23 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 10 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 9 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 11 zerbitzu enpresak ziren, 16 administrazio publikoko enpresak ziren eta 12 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 40 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 2 banku bulegoak, 2 funerariak, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 igeltseroak, 4 margolariak, 4 zurginak, 6 iturginak, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 3 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 4 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen eta 1 etxerako tresna denda zen.
2000. urtean Donzenac udalerrian 43 nekazaritza-ustiategi zeuden, 780 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Harpesaurus borneensis
Harpesaurus borneensis Harpesaurus generoko animalia da. Narrastien barruko Agamidae familian sailkatuta dago.
Serrasalmus medinai
Serrasalmus medinai Serrasalmus generoko animalia da. Arrainen barruko Serrasalmidae familian sailkatzen da.
Phylloscopus umbrovirens
Phylloscopus umbrovirens Phylloscopus generoko animalia da. Hegaztien barruko Phylloscopidae familian sailkatua dago.
Putnam konderria (Tennessee)
Putnam konderria (Putnam County) Tennesseeko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Cookeville da. 2010eko zentsuaren arabera 72,321 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Putnam konderriak 104,264 kilometro koadro ditu. Horietatik 378 ura dira. Beste 103,885 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 69,36 da.
Commedia dell'arte
Commedia dell'arte XV. mende bukaeran Italian sortu, Europan barrena zabaldu eta gaur egun arte berebiziko eragina duen antzerki-moldea da.
Bat-batekotasunean oinarritzen da, maskara edo karatosak erabiltzen dira eta pantomimak, dantzak eta akrobaziak osatzen dute. Horrez gainera, giza bizioren edo barregarriren bat irudikatzen duten pertsonaiak sortu ditu, janzkera eta ibilera bereziez hornituak: Arlecchino (Arlekina, bufoi lotsagabe eta alferra jatorriz, zerbitzari gaixo eta sentibera azkenik), Pedrolino (Pierrot Frantzian, pertsonaia komikoa), Scaramuccia (Scaramouche Frantzian, komedia-antzezleen printzea, goitik behera beltzez jantzia), Pantalone (Pantalon Frantzian, agure likits eta zikoitza, gazteen irrigarri), Il Dottore (Doktorea, Tartaglia edo Totelaren aurrekoa), Capitan (Kapitaina, beti erronkan diharduen harroputza), Pulcinella (Politxinela).
Italiako komediak eragin berezia izan zuen Frantzian XVI. mendetik aurrera (Molière, Comédie Française). Garai modernoagoetan, hainbat pailazok, Grock eta Fratellinitarrek esaterako, Charlie Chaplinek, eta hainbat music-halleko artistek Commedia dell'artek plazaraturiko pantomima-teknikak erabili dituzte.
Larecaja probintzia
Larecaja probintzia (Provincia de Larecaja) Boliviako La Paz departamenduko probintzia bat da. 8110 km²ko azalera du eta 2001eko erroldaren arabera 68026 biztanle zituen.
1605eko maiatzeko konklabea
1605 maiatzeko konklabea aita santua hautatzeko egindako bilera izan zen. Bileraren lekua Jauregi Apostolikoa (Erroma) izan zen eta Paulo V.a hautatu zuten aita santu gisa. Aurreko aita santua aukeratu eta hilabete batera egin behar izan zen, Leon XI.aren heriotzaren ondoren.
Takuto Koyama
Takuto Koyama (小山 拓土, 1982ko abenduaren 27a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Joshua Nkomo
Joshua Mqabuko Nyongolo Nkomo (Bukalanga edo Bulilima, Hego Rhodesia, 1917ko ekainaren 19a - Harare, 1999ko uztailaren 1a) Zimbabweko politikaria izan zen. 1945etik 1950era burdinbideetako langileen sindikatuko idazkari nagusi izan zen. 1957an ANCeko (Afrikako Kongresu Nazionala) lehendakari izendatu zuten. 1961ean ZAPU sortu zuen (Zimbabweko Afrikar Herriaren Batasuna), beltz abertzaleak biltzen zituen erakundea. 1962an Rhodesiako gobernuak ZAPU debekatu eta Nkomo atxilotu zuen; 1964an Mozambiketik hurbil zegoen presondegi batera eraman zuten. 1971ean NBEko Segurtasun Erakundeak Rhodesiako gobernuari Nkomo aska zezala eskatu izanagatik, preso jarraitu zuen 1974 arte. 1977an Fronte Abertzalea izeneko erakunde armatuko lehendakaria izan zen Robert Mugaberekin batera. 1980ean hauteskundeak egin ziren eta Nkomoren alderdiak jarleku gutxi batzuk besterik ez zituen eskuratu Legebiltzarrerako. Mugabek, berriz, gehiengoa eskuratu zuen. Mugabe gobernuburu berriak Nkomo izendatu zuen Barne Arazoetako ministro; 1982an gobernutik bota zuen azpilanetan ari zela salaturik. 1987an Mugabek eta Nkomok hitzarmen bat sinatu zuten eta Nkomo ministro izendatu zuen berriro ere. 1994an presidenteorde kargua izan zuen.
Takuto Koyama
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako JEF United Ichihara eta Tokushima Vortis.
Todt erakundea
Todt erakundea (Organisation Todt edota OT) Hirugarren Reichean eraikuntza eta ingeniaritza azpiegituren lanak burutzeko ardura izan zuen nazi erakunde bat izan zen. Horretarako Wehrmacht gudarosteak okupatutako herrialdeetako 1,4 milioi preso inguru esklabotza baldintzetan lan egitera derrigortu zituen. 1933an nazi errejimeneko armagintza eta ekoizpen ministroa izan zen Fritz Todt alemaniar militar eta ingeniariak sortu zuen.
Ziurrenik, erakunde honek burututako eraikuntza lan ezagun eta erraldoienak Autobahn errepideak (gaur egungo autobideen aitzindariak) eta Atlantiar Harresia izango dira.
Grézillac
Grézillac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Grézillac udalerrian erroldatutako biztanleak 677 ziren. Familiak 274 ziren, horien artean 60 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 36 bakarrik bizi ziren emakumeak), 107 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 99 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Charles Martial Lavigerie
1882ko martxoaren 27ko konsistorio katolikoan Leon XIII.a Aita Santuak kardinal izendatu zuen, Santa Agnese fuori le mura delakoaren "kardinal-apaiz" karguarekin hain zuzen. Harrezkero Lavigerie kardinala izango da bera izendatzeko erarik erabiliena.
Grézillac
Etxebizitza
2007an 333 etxebizitza zeuden, 275 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 44 hutsik zeuden. 320 etxeak ziren eta 13 apartamentuak ziren. 275 etxebizitza nagusietatik 203 bere jabearen bizilekua ziren, 57 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 11 etxek bi gela zituzten, 35 etxek hiru zituzten, 68 etxek lau zituzten eta 161 etxek bost zituzten. 229 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 109 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 147 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Charles Martial Lavigerie
Hastapenak
Aduana-funtzionario baten seme eta Santizpiritun jaioa, hau garai honetan Baionako auzo barik aparteko udalerria zenez eta gainera Landetako departamenduan zegoenez iturri batzuetan "landestartzat" jotzen dute.
Pariseko Sorbonan (non jansenisten kritikak izan zituen) Historia irakasle (1854-1856), Siriara joateko agindu zioten eta hor Œuvre (des écoles) d'Orient sortu zuen misio kristauak laguntzeko. Bertan Islama eta arabiar kulturarekiko lehen kontaktua izan zuen.
Grézillac
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 406 ziren, horien artean 325 aktiboak ziren eta 81 inaktiboak ziren. 325 pertsona aktiboetatik 307 lanean zeuden (151 gizon eta 156 emakume) eta 18 langabezian zeuden (5 gizon eta 13 emakume). 81 pertsona inaktiboetatik 28 erretiraturik zeuden, 28 ikasten zeuden eta 25 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Charles Martial Lavigerie
Hastapenak
Lehen kargu inportantea Nancyko apezpikutzarena izan zen, 1863an.
Grézillac
Diru sarrerak
2009an Grézillac udalerrian 284 unitate fiskal zeuden, 717 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.724 euro zen.
Charles Martial Lavigerie
Afrikara
1869an, Sœurs Missionnaires de Notre-Dame d'Afrique moja-kongregazioa ere sortu zuen.
Grézillac
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 41 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 7 eraikuntza enpresak ziren, 14 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 finantziazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Charles Martial Lavigerie
Aita zurien garapena
Bi talde hauen zioa "indigenak" ebanjelizatzea zen. Inkulturazioaren garrantziaz jabetuta, bere agindupeko misiolariei hiru arau segitzeko esan zien:
Grézillac
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa, 3 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 1 higiezinen agentzia, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.
Charles Martial Lavigerie
Aita zurien garapena
"Aita zuriek" Aljerian zituzten egitekoak lan sozialak, sorostegiak, eskolak eta nekazal-eremuaren garapena izan ziren. Baina baionesarentzat Magrebeko herrialdea "kontinenteari zabaltzen zaion ate bat baino ez" zen.
Grézillac
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 arraindegi zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.
Charles Martial Lavigerie
Aita zurien garapena
Nobiziatua 1868an zabaldu ostean bokazio katolikoak igo egin ziren eta 1876an hiru misiolarik osatutako lehen karabana Tin-Bukturantz (egungo Malin). Andrazkoen kongregazioaren presentziak posible egin zuen bere lanaren garapena emakume "indigenen" artean.
Grézillac
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Grézillac udalerrian 25 nekazaritza-ustiategi zeuden, 817 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Charles Martial Lavigerie
Aita zurien garapena
1878an beste karabana bat Mombasako (egun Kenian) portura heldu zen. Hiru hilabetez ibiliz eman eta gero Ukerewe lakura iritsi eta Ugandan finkatu ziren. Beste karabana batzuk ere antolatuko dira.
Lavigerie kardinala 1892an hil zenean 5 herrialdetako 278 missionnaires d’Afrique zeuden 6 herrialdetan lanean: Aljeria, Tunisia, Uganda, Tanzania, Kongo frantsesa eta Zambian. Gaur egun 1600 "aita zuri" daude 36 herrialdetakoak 42tan lanean, 310 komunitatetan.
Afrikako Primatua
1881ean Tunisia Frantziako protektoratua bihurtua zenez "Kartagoko artzapezpikutza" sortu zen eta hau ere, Aljerrekoarekin batera Lavigerieren lepora jausi zen. Aulki Santuak gainera Sahara eta Sudanerako delegazio apostoliko bat ere bere eskuetan utzi zuen. Horrekin guztiarekin "Afrikako Primatu" titulua esleitu zion. Hori suertatu zenean aurretik defendatu zuen "inkulturazioan" (lekuko hizkuntza, janaria, jantziak eta etxebizitza-motak erabiltzea) sakontzeko erregutu zien bere agindupeko misiolariei.
Omenaldi ahaztuak Magreben
Frantziaren menpeko Magrebentzat hain figura inportantea izanda, bere omenezko zenbait ekintza proposatu ziren. Baina kontuan hartu behar da azken finean kolonialismo frantsesaren beste adar bat zelako pertzeptzioa zutela bertako biztanle gehienek eta beraz, independentzia eskuratu eta gero gauzak aldatu zirela.
Aljerren hil eta Tuniseko "Kartagoko San Luis" katedralean ehortzi zuten eta bere omenezko hilobi-monumentu bat egin zen. Geroago bere gorpua Erromara eraman zuten, hala ere.
Tuniseko estatuaren afera
1925eko azaroaren 23an Frantziak Tunisian zuen résident général edo protektoratuaren garaietako buru kolonial nagusia zen Lucien Saintek kardinalaren mendeurrenaren ospakizunak bultzatu zituen. Élie-Jean Vézien eskultoreak egindako estatua bat (Lavigeriek gurutze bat eskuetan zuela) Tuniseko herriko Etxeari eskaini zitzaion eta honek suk edo azoketatik hurbil dagoen Bab El Bhar plazan ipintzea erabaki zuen, beraz leku oso jendetsuan.
Ebaspen honek berehala tunisiar askoren haserrea piztu zuen eta Ez-Zitouna Unibertsitateko ikasleek manifestazio bat egin zuten: izen bereko meskita historikotik hurbil egonda bere sinesmen eta tradizioekiko mespretxutzat jo zuten. Behin eta berriro bere eskakizunak alkateari eta Lucien Sainti igorri eta gero ez zuten bat ere arrakastarik izan eta errepresioa besterik ez zuten jaso: hainbeste lagun atxilotu zuten.
Eskultura hau independentziarekin erretiratu zuten, Ali Belhouane alkatearen aginduz.
Aljerian herri-izen bihurtua
Antzeko kasu bat gertatu zen Aljerian; frantsesek kardinalaren deiturarekin izendatu zituzten frantsesez bi herri. Independentziaren ostean normalitatera bueltatu dira, hots hango lekuizenak berreskuratzera.
Antiesklabista eta errepublikarra omen
Lavigerie esklabotzaren kontrako borrokan inplikatu zen. Leon XIII.a Aita Santuaren laguntzaz Europan zehar burutu zuen bira baten ostean gobernu batzuek Bruselan 1890ean esklabotzaren kontrako karta bat sinatu zuten.
Beste aldetik, 1890ean historiara pasatu den toste du cardinal Lavigerie izenez ezagutzen den mintzaldia egin zuen, zeinetan frantses katolikoek Hirugarren Errepublikaren alde jo dezaten eskatzen baitzuen, hala eginez eliza eta estatuaren arteko gatazkari amaiera eman ahal zitzaiolakoan. Publikoan batez ere frantses armadakoak zeuden eta gehienbat legitimismoaren (Borboi etxeko erregea berrezartzearen) aldekoak zirenak.
Mintzaldi horrek bere garaian harri eta zur utzi zituen gehienak eta Marseillesa kantatuz amaitu zen. Azalpen bat aurkitzearren, eremu errepublikarra ezker-muturrekoen mendean uzteko beldurra egon zitekeen kardinalaren ekimenaren atzetik.
Euskal Herrian
Esana dago jadanik Santizpiritun jaio zela; Baionako auzo honetako Huire etxean pasatu zuen haurtzaroa. Beti ere Lapurdiko hiriburuan, Saint-Léon (beranduago Saint-Louis-de-Gonzague izango zena) eskolan ikasi zuen 1833tik 1840ra eta gero Larresoroko Seminario ospetsuan.
Ogonori
Ogonori, ogo edo itsasoko goroldioa, jangarria den alga mota bat da, Japonia, Hego-ekialdeko Asia, Hawaii eta Karibeko kostaldetan zehar kontsumitzen dena. Normalean hotzean jaten da ogonori, eta agar lodatzaile iturria da.
Charles Martial Lavigerie
Euskal Herrian
Bere ibilbidean beste euskal herritar batzuekin batera aritu izan da, esaterako Jaulerri doktore biarriztarrak bere Ekialde Hurbilerako misioan lagun izan zuen. Jakina da, bestalde, 1888ko Kanboko Lore Jokoetan egon zela eta seguruenera Antoine d'Abbadieren ezaguna zela.
Ogonori
Erabilera
Gracilaria algaren potentziala azterketa subjektu gisa oraindik ez da aztertua izan.
Charles Martial Lavigerie
Euskal Herrian
Arestian esan bezala bere gorpua Erroman badago ere, bere gurasoenak Baionan daude, Doneztebe eliza eta hilerri judutik hurbil.
Ogonori
Erabilera
Hawaii uhartedian Poke arrain-entsaladarekin batera jan ohi da.
Urizko dorrea
Uritzeko dorrea Artzibarko Uritz kontzejuan XVIII. mendeko dorretxe bat da.
Raiamas batesii
Raiamas batesii Raiamas generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Charles Martial Lavigerie
Euskal Herrian
Euskal Herriko giro katolikoetako erreferente handia izanik, Manex Hiriart Urruti hazpandarrak Lavigerie kardinalearen hiltzea artikulua egin zuen eta hauxe idatzi zuen Gabriel Manterola zeanuriztarrak :
"Lavigerie, mixiñolari eta kardenal ospetsu, izan zanak bein esan eban: «Euskalduna naz, setatsu». Bere idazki eta lanetan agertu eban benetan; Eusko-odola bero ta bizi eukola bere zanetan."
Urizko dorrea
Herrigunean bertan dago, zaharberritua izan ondoren gaur egun hotel bat da. Itxura bikaina eta egoera ezinobean dagoen eraikina da.
1785ean eraiki zen. 1949an Nafarroako Kultura Ondasuna izendatua izan zen.
Kapsula (botika)
Gelatinazko kapsula zurrunak ahobidetik ematen diren dosifikazio forma solidoak dira. Bi zati zilindrikoz osatuta daude, zatietako bakoitzak alde bat irekia eta bestea esfera erdiaren formakoa du, eta bi zati zilindrikoen alde irekiak bata bestearekin ahokatzen dira. Laburragoa den eta diametro handiagoa duen zati zilindrikoari estalkia edo burua deritzo, eta luzeagoa eta diametro txikiagoko zatiari errezeptakulua edo gorputza; azken hori betetzen da farmakoa edo printzipio aktiboa daraman hautsarekin, eta ondoren, estalkiarekin ixten da kapsula ontziratua izan dadin.
Gelatina
Kapsula gelatinakara zurrunak nahiz elastikoak egiteko erabiltzen diren materialak antzekoak dira. Kasu guztietan, ur desmineralizatuarekin egindako gelatina disoluzio bat prestatzen da, eta, gero, kapsularen elastikotasuna handitzeko, glizerola edo beste plastifikatzaileren bat eransten zaio. Horrez gain, kapsularen erabileraren arabera, koloratzaileak, kontserbatzaileak edo beste eszipiente laguntzaile batzuk gehitu daitezke.
Gelatina jatorri naturaleko produktua da, kolagenoa hidrolizatuz lortzen da. Kolagenoa animalien larruazal, tendoi, hezur eta kartilagoetako ehun konektiboaren proteina euskarri nagusia da. Gelatinaren hidrolisia azidoa denean PharmagelR A nahaste urtsua lortzen da, eta basikoa denean PharmagelR B nahaste urtsua. Bi nahaste horiek puntu isoelektriko ezberdina dute.
Gelatina da kapsulen oinarrizko osagai bakarra, ez baita propietate egokiak dituen besterik aurkitu oraingoz. Ez da toxikoa (elikagaien industrian asko erabiltzen da), oso erraz disolbatzen da fluido biologikoetan eta mintz eratzaile ona da (0,1 mm-tik gorako lodiera duten mintzak eratu ditzake).
Kapsula egiteko erabiliko den gelatinak kalitate onekoa izan behar du, eta farmakopeako arauak bete behar ditu: mikroorganismo-edukia, ahalmen gelifikatzailea edo trinkotasuna, likatasuna, pHa, errauts kantitatea, artsenikorik eza eta metal astunen eduki oso baxua (<15 ppm). Trinkotasuna eta likatasuna propietate funtsezkoak dira kapsulagintzan. Trinkotasuna gelatinaren zurruntasunaren neurri bat da; kapsula bigun edo elastikoen kasuan, trinkotasun txikiagoko gelatina erabiltzen da. Gelatinazko disoluzioaren likatasunak, aldiz, kapsularen lodieran eragingo du.
Ekoizpena
Kapsulak ekoizteko, gelatina nahastea 50-60ºC-tan berotzen da. Kapsula itxurako moldeak gelatinan murgildu eta gelatina moldeari itsatsita gelditzen da. Moldeak altzairu erdolgaitzez osatutako hagatxoak dira. Moldeei horizontalki bira emanez gelatina molde osoan zehar era homogeneoan banatuko da eta tantak ez dira eroriko. Ondoren lehorketa tunelean sartzen dira 22-27 ºC-tan; bertan gelatina hoztu eta gogortu egingo da. Jarraian, matxarda batzuen laguntzaz kapsulen zatiak moldeetatik atera eta luzera egokian ebakitzen dira. Azkenik, kapsularen bi zatiak ahokatzen (itxi) dira; izan ere, bi prozesu desberdinetan sortzen da zati bakoitza eta amaieran biak elkartzen dira kapsula osatzeko.
Kontserbazioa
Hezetasuna kontuan hartu beharreko faktorea da. Hezetasun gutxiegi badago kapsula hauskorrak sortuko dira, eta hezetasuna gehiegizkoa bada kapsula bigunegiak lortuko dira. Tenperatura 30ºC-tik behera egotea komeni da.
Kolorea
Kapsula eratzeko erabiltzen den gelatinazko nahasteari kolore desberdineko koloratzaileak gehitu dakizkioke, baita opazifikatzaileak ere, gardentasuna kendu eta kolorea finkatzeko.
Tamaina
Kapsula tamaina bakoitzean eszipiente bolumen (v) jakin bat sartu daiteke. Kapsula zenbat eta tamaina handiagokoa izan, zenbaki txikiagoarekin izendatzen da. 000 zenbakiduna da txikiena, eta 5 zenbakiduna handiena. 000 eta 00 zenbakidunak oso gutxi erabiltzen dira oso handiak direlako, eta 5 zenbakiduna ere oso gutxi erabiltzen da txikiegia delako eta manipulazioa nahiko zaila delako. Kapsuletan dosifikatu beharreko hauts kopuruaren arabera tamaina bat edo beste bat aukeratzen da.
Diluitzaileak
Dosifikatu nahi den farmako hautsaren bolumena handitzea beharrezkoa denean erabiltzen dira, printzipio aktiboaren dosia oso txikia denean adibidez. Gehitzen den diluitzailearen ehunekoa oso altua izaten da (%95-98 inguru). Diluitzaile nagusiak:
Lubrikatzaileak
Itsaspena eragozteko eta antiestatiko (energia elektrostatikoa eragozteko) gisa erabiltzen dira. Hautsa gaizki labaintzen denean edo agregatuak eragiten dituzten karga elektrostatikoak dituenean lubrikatzaileak erabiltzen dira. Igurzketa frikzioa gutxituz, marruskaduraren aurkako eragina dute. Lubrikatzaile nagusiak:
Tentsioaktiboak
Farmakoaren bioerabilgarritasuna handitu nahi denean erabiltzen dira. Kapsularatutako hautsaren hezetze propietateak hobetzen dituzte. Farmakoak ura hartzea eragiten dute, disoluzioa azkartuz eta ondorioz farmakoa azkarrago xurgatzen da, bioerabilgarritasuna handituz. Gehien erabiltzen den tentsioaktiboa Laurilsulfatosodikoa (LSS) da.
Eszipienteen hautaketa
Formulatzerakoan printzipio aktiboari gehituko zaion eszipientea aukeratzeko irizpide teknologikoak (kapsulagailuarekin lotutakoak) eta irizpide biofarmazeutikoak hartu behar ditra kontuan.
Ezaugarri teknologikoen artean, eszipientearen higroskopikotasuna eta labainkortasuna ezaugarri garrantzitsuak dira. Ezaugarri horiek baldintzatzen dute kapsulagailuan dosifikatzeko hautsak fluxu egokia izango duela eta ez dela itsatsiko. Bestalde, irizpide biofarmazeutikoei dagokienez, printzipio aktiboaren disolbagarritasuna kolokan jarriko ez duten ezaugarriak dituen hautsa osatu behar da. Lubrifikazio ona duten eszipienteek eta tentsoaktiboek (LSS) prozesu hau errazten dute, betiere printzipio aktiboaren ezaugarri fisikokimikoak kontuan hartuz.
Eskuzko kapsulagailua
Euskarri moduan lau hanka ditu, eta euskarriaren gainean zulodun bi plaka daude. Kapsulak betetzeko prozesuan ondorengo pausuak eman behar dira. Lehendabizi, zulodun bi plaketan kapsula hutsak sartzen dira. Bigarrenik, plakak banandu egiten dira eta kapsulak irekita geratzen dira. Hirugarrenik, beheko plakan gelditu diren kapsulen gorputzak arrasean jartzen dira eta espatula baten laguntzarekin bete egiten dira. Azkenik, bi plakak berriro elkartzen dira, eta kapsulak itxita geratzen dira.
Likidoak
Ponpa bolumetrikoen bidez dosifikatzen dira eta ixte sistema bereziak erabiltzen dira: zigiliatuak, banding, Licaps…
Erdisolidoak
Ponpa bolumetrikoen bidez dosifikatzen dira. Zenbait kasutan dosifikazioa zehatza izan dadin nahastea berotu egin behar da, nahaste termobigunduak lortuz errazago dosifikatzen baita (berotuta biskositatea jaisten delako). Nahasketa tixotropikoen kasuan, irabiatuta lortzen da biskositatea jaistea; horrela, dosifikazioa homogeneoa izango da.
Kapsulen kontrolak
Merkaturatu baino lehen kapsulek kalitate kontrolak gainditu behar dituzte:
Andre Maria eliza (Artzi)
Andre Maria eliza Artzibarko Artzi herri hustuan XII. mendeko kristiau eliza erromaniko bat da.
Eraikina
XII. mendeko eraikina da. Oinplano angeluzuzenekoa da, hiru atalekoa, eta burualdea zirkuluerdi-formakoa du. Bere ondoan sakristia dago. Eraikuntzaren oinaldean dorrea sinplea da, ez oso garaia eta bi bao ditu kanpaientzat. Baoak txikiak eta oso estuak dira, eta nagusiak zirkuluerdiko burualdekoak dira. Kanpoaldean zutabe txikiak eta kapitelak zizelkatuta dituzte.
Landutako portada eta bikain zizelkatutako hagaburutxo ugariak nabarmentzen dira. Portada erdi-puntukoa da eta alde bakoitzean bi zutabe eta kapitel historiatuak ditu. Bertan, oso ondo landutako eskulturak ikus daitezke, pertsonaienak eta xaloagoak izan arren, pantokratorea ere aipagarria da. Erdi-puntuko arkuak, jakes estiloko xake-formako arkuez errematatuta daude. Arkuen artean, bola batzuk eta giza buruak ikus daitezke.
Hagaburutxoak askotarikoak dira, eta lanabesak onak dira, izakiak azpimarratu behar dira, gustu pertsonalagatik, musikarien irudiak sakristiaren gainean, bekatuak irudikatzen dituzten irudi batzuez gain: adibidez, upel bat duen gizon bat, irakurtzen ez zekien gizarte analfabeto baten aurrean fededunak bekatuaren arriskuetan hezteko balio zuen bikote bat: gula, zekenkeria, lizunkeria, etab.
Zeukan erretaula txiki eta ederra Burlatako elizara eraman zuten, albo batean. Erretaula honek bost pintura errenazentista ditu.
Sagra (Marina Alta)
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 444 biztanle zituen.
Ángel De la Hoz
Ángel De la Hoz Escalera (Donostia, 1946) gipuzkoar arkitektoa da.
Biografia
1972an Nafarroako Unibertsitatean arkitekturan lizentziatu zen, eta urbanismoan espezializatu zen. Urte horretan bertan, Estudio Seis arkitektura-taldearen baitan hasi zen lanean. Lan horretan hainbat proiektu egin zuen, batez ere, Debagoiena bailaran. 1976an bere kabuz hasi zen Donostian lanean. Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazioarentzat hornigai-eraikuntzen proiektuak egin ditu. Horrekin batera, El Croquis, Tecnología y Arquitectura edota A+T bezalako aldizkari espezializatuetan artikuluak eman ditu argitara. Parte-hartze zuzena izan du liburu hauetan: 50 años de arquitectura en Euskadi, El Palacio K.M. Kulturunea edota Guía de arquitectura de Gipuzkoa. Urbanismoko irakaslea izan da Donostiako Arkitektura Eskolan, 1984 eta 1986 urteen artean, eta hitzaldiak eman ditu hainbat arkitektura-eskola eta ikastetxetan. Proiektu hauek eskuratu ditu, hainbat lehiaketatan: Hondarribiko Hondartza Kiroldegia, Donostiako Justizia Jauregia eta Irungo Justizia Jauregiak eta Donostiako San Telmo museoaren berritzea, besteak beste. 1990ean Donostiako Kursaal Kongresu eta Auditorio Jauregirako Nazioarteko Lehiaketan epaimahaikide izan zen. Irungo Zaisa dorrea (2009) bere lana da.
Iñigo Ortés de Belasko
Iñigo Ortés de Belasko Eskibel (Urduña, – Gasteiz, ) arabar aristokrata eta politikaria izan zen. Bergarako Errege Mintegian ikasi zuen. 1827an Gasteizko alkate eta 1830ean Arabako ahaldun nagusi izendatu zuten. Lehen Karlistaldian erbesteratua, gero senatari hautatu zuten.
Àstrid Bergès-Frisbey
Àstrid Bergès-Frisbey (Bartzelona, ) aktorea da. Aita kataluniarra eta ama frantziar-estatubatuarra ditu. Gurasoak banatu eta gero eta bost urte besterik ez zituela, Arroxelatik gertu joan zen eta Parisen hasi zen bere ibilbide profesionala.
Los Andes probintzia (Bolivia)
Los Andes probintzia (Provincia de Los Andes (Bolivia)) Boliviako La Paz departamenduko probintzia bat da. 1658 km²ko azalera du eta 2001eko erroldaren arabera 69636 biztanle zituen.
Janíky
Janíky Eslovakiako udalerri bat da, Dunajská Stredako barrutian kokatuta. 11,34 km²ko azalera du eta 905 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1287. urtekoa da.
Ameraungo geralekua
Ameraun (lehen: Ameráin) Euskal Herriko Gipuzkoako tren geraleku zahar bat da, Berastegi udalerrian kokatuta dagoena.
Gaur egun, Plazaolako bide berdearen barruan dago.
Historia
1901eko otsailaren 8a n, Francisco Hornaetxek errege agindua jaso zuen gobernuak baimendu ziezaion burdinbidearen emakida. Hornaetxek kontzesio hau Sociedad Anónima Leizarán (kapital bizkaitarrekoa) enpresari pasa zion 1902ko martxoaren 24ean. Andoain-Plazaola tartearen behin betiko kontzesioa enpresa horrek lortu zuen urte bereko irailaren 19an, 22,006 kilometrotako luze eta 1 metro zabal zen burdinbidearekin.
1953ko urriaren 13 eta 14 artean eginiko euriteen ondorioz burdinbidearen azpiegitura oso kaltetuta geratu zen (euste-hormak, lubetak, zubiak...). Jabea zen enpresak hainbat saiakera egin zituen tokiko erakundeekin, azpiegitura konpontzeko asmoarekin. Baina, negoziazio hauek ez zuten emaitzarik eman eta zerbitzua geldi geratu zen, uholdeek eragindako kalteak ez zirelako konpondu.
Egoera
Geralekua Iruña—Donostia burdinbidearen 61,0 kilometro-puntuan zegoen, 330 metroko altueran, Bizkotx eta Beiñes geralekuen artean. Tartea bide bakarra da eta ez zegoen elektrifikatuta.
Taro Sugahara
Taro Sugahara (菅原 太郎, 1981eko ekainaren 14a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashiwa Reysol eta Grulla Morioka.
Raúl Silva Henríquez
Raúl Silva Henríquez (Talca, Txile, 1907ko irailaren 7a - Santiago, Txile, 1999ko apirilaren 9a) txiletar kardinala izan zen.
Biografia
Lehen ikasketak sorterrian eta Santiagon egin zituen. 1924tik 1928ra, Zuzenbideko ikasketak egin zituen Txileko Unibertsitate Katolikoan, eta 1929an eskuratu zuen abokatu-titulua. Honoris causa doktorea da Txileko Unibertsitate Katolikoan, Yoma Collegen, Georgetownen eta Notre Damen.
1959an, gotzain izendatu zuten, eta, 1961ean, artzapezpiku. 1962an, kardinal-maila eskuratu zuen, eta Vatikanoko II. Kontzilioan eta Latinoamerikako Eliz Bileretan parte hartu zuen, besteak beste. Garrantzizko lana egin zuen Augusto Pinocheten gobernuaren eta oposizioaren arteko elkarrizketetan. Besteak beste, Bakearen Aldeko Batzordea (1974) eta Kristau Humanismoaren Akademia (1975) sortu zituen.
Helicops gomesi
Helicops gomesi Helicops generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
Raúl Silva Henríquez
Biografia
1983an, bertan behera utzi zuen artzapezpiku-kargua. Hainbat sari eman zizkioten bai berari, Nazio Batuen Giza Eskubideen 1978ko Saria, esaterako, bai hark sortutako zenbait erakunderi, hala nola 1986ko Adiskidetasunaren Asturiasko Printzea saria Vicaría de la Solidaridad erakundeari, Pinocheten agintaldiko giza eskubideen defendatzaile nagusiari.
Salinas (Alt Vinalopó)
Salinas (valentzieraz les Salines eta herri homonimoengandik bereizteko les Salines d'Elda) Valentziako Erkidegoko udalerria da, Alt Vinalopó eskualdean eta Alacanteko probintzian kokatua.
Yuma Fujita
Yuma Fujita (藤田 雄馬, 1982ko abuztuaren 2a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashiwa Reysol.
Salinas (Alt Vinalopó)
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.596 biztanle zituen.
Andere-mahats
Andere-mahatsak Ribes generoko zenbait zuhaixka txiki dira. Fruituak jangarriak dira, sukaldaritzan oso estimatuak, batez ere andere-mahats gorria, zuria eta beltza. 1 metro arte hazten diren zuhaixkak dira, hostoak lobulatuak dituztenak. Generoak 150 espezie inguru ditu.
Zindagi Na Milegi Dobara
Zindagi Na Milegi Dobara ((ज़िन्दगी न मिलेगी दोबारा; itzulita, Bizitza ez da birritan gertatzen) Zoya Akhtarrek zuzendutako 2011ko road movie indiar bat da, Bollywood estiloko elementuez osatua (abesti eta koreografiak).
Komedia erromantiko bat da Zindagi Na Milegi Dobara, erraz ikusten dena, Bollywoodeko 21. mendeko zinemaren zenbait ezaugarrirekin: dantza eta musikal elkarrekin bikain koreografiatua, aktore erakargarriak, tradiziozko sentipenen eta India aurreratu baten konbinazio modernoa.
Bollywoodeko jende ezaguna dira plantelean agertzen direnak. Neba-arrebak dira Zoya Akhtar zuzendaria eta Farhan Akhtar ekoizle eta aktorea (Kabir filmean), zineko beste pertsonaia baten seme-alabak, Javed Akhtar (filman agertzen diren poemak honenak dira). Hrithik Roshan begiargia (Arjun filmean) ere izar bat da Indian. 2012ra arteko sailkapenean, Bollywoodeko film dirutsuenen zerrendan, 11. postuan egon zen film hau.
Argumentua
Hiru mutil, betiko lagun minak, Kabir, Arjun eta Imran. Espainiara doaz, baten ezkondu aurreko agurra ospatzera bidaia batean. Bakoitzak bere bihotzaren kontraesanak ere argitu beharko ditu bidaia horretan.
Espainiako bidaia horretan, Euskal Herrira eta Iruñera ere iritsiko dira; baina lehenago, Valentziako La Tomatina jai ezagunetik igaroko dira. Bere egunetik kanpo berregin egin zuten festa Buñol herrian produkzio garesti honen kontura.
Euskal Herriaren agerpena
Protagonisten bidaiaren azken etapa Iruñeko San Fermin jaietan gertatzen da. Hemen ere entzierroaren berregiketa bat egin zuten, ohiko zenbait korrikalari extra gisa kontratatuz, baina benetako zezenik jarri gabe Iruñeko kaleetan. Zenbait eszenatan ikurrinak ikusten dira hiriko leihoren batzuetan.
Hirugarren Mundu Gerra
Hirugarren Mundu Gerra kontzeptua Bigarren Mundu Gerra ondorengo balizko mundu mailako gatazka militar bat definitzeko erabili den terminoa da. Bigarren Mundu Gerra amaieran txikizio handiak sortzen dituzten lehergailu atomikoak erabili ziren; ondorengo urteetan arma atomikoen erabilera zabaldu egin zen: Ameriketako Estatu Batuak izan baziren lehenengoak, laster ere Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna, Frantzia, Israel, Txina, Erresuma Batua eta beste herri batzuk herri-nuklearren taldean sartu ziren. Gaur egun biltegi nuklearretan gordetzen diren armek mundua birrintzeko eta gehiago egin zezaketeen.
Izenaren erabilera
Gatazka desberdinetan erabili izan da. Egile batzuek gertaera historiko hauetan erabili dute: Kasu hauetan guztietan mundua kolapsotik gertu egon zen, hau da, misil atomikoen jaurtiketaren puntuan.
Kontzeptua artean
Hirugarren Mundu Gerraren kontzeptua zientzia-fikzioan oso erabilia izan da: eleberrietan, komikietan, zineman... Adibide batzuk jasoko ditugu:
Aphanius darabensis
Aphanius darabensis Aphanius generoko animalia da. Arrainen barruko Cyprinodontidae familian sailkatzen da.
Serrasalmus nalseni
Serrasalmus nalseni Serrasalmus generoko animalia da. Arrainen barruko Serrasalmidae familian sailkatzen da.
Txio iberiar
Txio iberiarra (Phylloscopus ibericus) Phylloscopus generoko animalia da. Hegaztien barruko Phylloscopidae familian sailkatua dago.
San Quentin Estatu Presondegia
San Quentin Estatu Presondegia (ingeles San Quentin State Prison edota SQ) AEBtako Kalifornia estatuko San Quentin hirian dagoen gizonezkoentzako espetxea da, Marin konderrian eta San Frantzisko hiriaren iparraldean. Estatu osoan heriotz korridorea duen espetxe bakarra da, gas ganbera bat ere badu. 1852an ireki zen eta ordudanik bertatik AEBtako gaizkile eta preso arriskutsu asko igaro dira.
Ziurrenik, eta batez ere zinemari esker, Alcatrazeko kartzela eta Sing Sing espetxearekin batera herrialde honetako hiru presondegi ospetsuenak izango dira. Beste askoren artean, 1969an Johnny Cash kantautore ezagunak espetxe honetan zuzeneko kontzertu bat jotzeaz gain, 2003an Metallica heavy metal talde ospetsuak ere St. Anger abestiaren bideoklipa hementxe grabatu zuen.
Rhea konderria (Tennessee)
Rhea konderria (Rhea County) Tennesseeko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Dayton da. 2010eko zentsuaren arabera 31,809 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Rhea konderriak 87,129 kilometro koadro ditu. Horietatik 5,446 ura dira. Beste 81,682 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 36,51 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 31,809 pertsonetatik 30,490 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 1,187 dira. 609 beltzak edo afroamerikarrak. 126 amerikar natiboak ziren eta 14 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 128 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 25 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 417 pertsonek kokatzen zuten.
Les Montets
Les Montets Suitzako udalerria da. Friburgo kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Raiamas bola
Raiamas bola Raiamas generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Les Montets
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Mozuku
Cladosiphon okamuranus (モズク;水雲;藻付;海蘊;海雲) jangarria den eta Cladosiphon generokoa den alga bat da, naturalki Okinawan, Japonia, topatu daitekeena. Mozuku gehiena bertakoek ekoizten dute eta prozesamendu fabriketara saltzen diete. Alga honen erabilerarik nagusiena janaria izatea da, eta Fucoidan izeneko sulfato baten iturria da, minbizia tratatzeko eta osasungintzako osagarri gisa erabiltzen dena.
Monte Azul Paulista
Monte Azul Paulista Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Manco Kapac probintzia
Manco Kapac probintzia (Provincia de Manco Kapac) Boliviako La Paz departamenduko probintzia bat da. 367 km²ko azalera du eta 2001eko erroldaren arabera 22892 biztanle zituen.
Xaberri
Xaberri Longida ibarreko leku bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioaurrea eskualdean.
biztanle zituen.
Bertako biztanleak xaberritarrak dira.
Izena
Xaberri toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Geografia
Xaberri Longida ibarran dago.
Klima
Longidak klima azpimediterraneoa dauka. Urteko batez besteko tenperatura 10 eta 13 gradu artekoa da (altueraren arabera aldatzen da), eta prezipitazioak 800 eta 1.000mm bitartekoak (ugariagoak udaberrian eta udazkenean. Urteroko egun euritsuak 80 dira batez beste eta 100 baino gehiago herriko gunerik menditsuenetan.
Historia
Biztanleak kapareak ziren, eta, beraz, ez zuten jaun-kargarik. 1427an 3 su zituen, 6 1553an eta 8 1646an. 37 biztanle zituen 1786an eta 45 1824an. 1835-1845eko udal berrikuntzetara arte, ibarreko diputatuak eta herriko bizilagunen artean aukeratzen zen erregidore batek gobernatzen zuten lekua, XIX. mendearen erdialdera parrokoa aurkezteko eskubidea zutenak.
Demografia
biztanle zituen Xaberrik.
Euskara
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Longida sailkatu zen, hegoaldeko goi-nafarrera euskalkian, Pirinioaurreko Lizoainibar eta Urraulgoiti ibarrekin hitz egiten zena.
Koldo Zuazok, 2010ean, Longida atzerakada-eremuan sailkatu zen, non euskarak hain atzerakada handia izan duen, non bertako hiztunik apenas geratzen den.
Udalerri honetan hitz egiten den euskarak bere berezitasunak du. Horregatik sailkatzen da pirinioaurrera azpieuskalkian. Euskara batuaren itzalean alfabetatutako hainbat euskaldun baden arren, Urrozko mintzaira zaharrak hiztun gaberik dakite.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Santa Eulàlia eta Santa Júlia d'Elneko katedrala
Santa Eulàlia eta Santa Júlia d'Elneko katedrala Elneko udalerrian dago, Languedoc-Roussillon lurraldean, Ipar Katalunian (Frantzian). Estilo erromanikokoa da, XI-XIII. mendekoa. Zenbait elementu gotikoak ere erakusten ditu. Apezpikutegia VI. mendean sortu zen eta lehenengo apezpiki Domne (571-586) izan zen; horrela jaso zen Toledoko eta Narbonako kontzilioen aktetan. Apezpikutegi honek IX. mendetik aurrera lurraldeak Conflent, Rosselló eta Vallespirren izan zituen. 1801an ezabatu zuten eta Carcasonako gotzain barrutian sartu zuten. 1817an, bestetik, Perpinyàgo gotzain barrutia sortu zuten eta hara eraman zuten.
Heriotz korridore
Heriotz korridorea, herrialde anglosaxoietan eta bereziki AEBetan, heriotza zigorraren gauzatzearen zain dauden presoen gelak egoten diren espetxearen sail edo atalak jasotzen duen izena da. Leku fisikoaz gain, izendapena presoen heriotz zigorraren esperoaldia izendatzeko ere erabiltzen da.
Santa Eulàlia eta Santa Júlia d'Elneko katedrala
Eraikina
Hiru habearteko basilika oinplanta du. Erdikoak kanoi ganga du, zortzi metroko zabaleraz, eta alboetakoak esfera-laurdenekoak dira, hiru absidez.
Heriotz korridore
Epealdi hau zehaztugabea da, berehalakoa edota urte luzez luzatu liteke, hain zuzen ere, bere kritikariek heriotz zigorrera kondenatua dagoen presoari gehitutako beharrezkoa ez den ankerkeria dela aipatu ohi dute. Heriotz korridorean egoteak ez du ezn nahi halabeharrez presoa ziurtasun osoz hilko dutela, batzutan urte luzez heriotz korridorean egon diren presoei zigorra barkatu, heriotz korridoretik atera eta bizialdi osorako zigorraz edota zigorraldi txikiagoez ordezkatuak baidira.
Santa Eulàlia eta Santa Júlia d'Elneko katedrala
Eraikina
Fatxada nagusia puntu erdiko arkukoa da, apaingarririk gabe. Aurretik bi kanpandorre zituen baina bat bakarrik gelditzen da. Bestea ordezkatzeko adreiluzko dorre bat eraiki zen. Dorreak lau solairu dutu, bakoitzen lau arkukin alde bakoitzean. Basalto beltzezko arkiboltaz apainduta dago. Kanpotik, abside nagusia bi hormabularrekin indartuta dago; arkuteria itsuak eta lesenak ditu ere bai.
Klaustro
Klaustroa XII eta XIV. mendeetan eraiki zen. Lau angeluko oinplanta irregularra du. Gaue egungo Historia eta Arkeologia museoekin komunikatuta. Hegoaldeko galeria erromaniko garaiko bakarra da; besteak gotikoak dira. Eraikuntzan Ceret herriko marmola erabili zen. Aurkitzen diren eskulturak batez ere landareak eta animaliak dira, baita ere historia-eszena baten bat. Ramón de Bianya eskultorearen bi hilobi daude, bestetik: batean Ramón de Vilallonga apezpikua dago (1216) eta bestean Ferran del Soler (1203); badago hirugarren hilobi bat, Guillem Jordá (1186) apezpikuarena, baina egilea ez da ezagutzen.
Clesly Evandro Guimarães
Clesly Evandro Guimarães, Kelly (1975eko apirilaren 28a - ) Brasilgo futbolari ohia da.
Andere-mahats beltz
Andere-mahats beltza (Ribes nigrum) Ekialdeko eta Erdialdeko Europan jatorria duen landarea da. 1,5 metro altuerako zuhaixka hostoerorkor bat da, usain ezatsegina eta berezikoa.
Andere-mahatsak jangarriak diren andere-mahats edo andere-mahats beltz baiak ematen ditu.
Emma Kirkby
Carolyn Emma Kirkby (Cambridge, Ingalaterra, 1949) sopranoa da.
Biografia
Somerville Collegen (Oxfordeko Unibertsitatea) ikasi zuen. Zenbait abesbatza eta musika-taldetan parte hartu zuen, eta, aurrerago, Barrokoko eta Errenazimentuko musikarekin zaletu zen bereziki. Jessica Cashekin ikasi zuen kantua Londresen, eta antzinako musika berreskuratzeko sortu zen mugimenduan parte hartu zuen. 1974an egin zuen debuta Londresen, eta, lau urte geroago, New Yorken.
Haren ahots naturalari eta musikarako berezko dohainari esker, musika klasikoaren aurreko abeslari onenetako bat bilakatu zen. Lehenengo lanak Musica Reservata, Consort of Musicke, Taberner Players eta Academy of Ancient Music taldeekin egin zituen. Aurrerago, bakarlari gisa hasi zen, eta kontzertuak eman zituen mundu osoan. Anthony Rooley laut-jotzailearekin eta haren Consort of Musickerekin egindako lanari esker, bere ahotsaren ezaugarriekin erabat adosten den errepertorioa sakondu zuen. Ezaugarri horiek bereziki nabarmenak dira laut eta ahotserako britainiar abestien grabazio eta kontzertuetan.
Ehundik gora disko grabatu ditu, era askotakoak: Monteverdiren madrigalak, Händelen italiar kantatak, John Dowland eta Robert Jonesen lauterako abestiak eta abar.
Bizkotxeko geralekua
Bizkotx (lehen: Biscoch) Euskal Herriko Gipuzkoako tren geraleku zahar bat da, Berastegi udalerrian kokatuta dagoena.
Gaur egun, Plazaolako bide berdearen barruan dago.
Historia
1901eko otsailaren 8a n, Francisco Hornaetxek errege agindua jaso zuen gobernuak baimendu ziezaion burdinbidearen emakida. Hornaetxek kontzesio hau Sociedad Anónima Leizarán (kapital bizkaitarrekoa) enpresari pasa zion 1902ko martxoaren 24ean. Andoain-Plazaola tartearen behin betiko kontzesioa enpresa horrek lortu zuen urte bereko irailaren 19an, 22,006 kilometrotako luze eta 1 metro zabal zen burdinbidearekin.
1953ko urriaren 13 eta 14 artean eginiko euriteen ondorioz burdinbidearen azpiegitura oso kaltetuta geratu zen (euste-hormak, lubetak, zubiak...). Jabea zen enpresak hainbat saiakera egin zituen tokiko erakundeekin, azpiegitura konpontzeko asmoarekin. Baina, negoziazio hauek ez zuten emaitzarik eman eta zerbitzua geldi geratu zen, uholdeek eragindako kalteak ez zirelako konpondu.
Dena den, trenak jarraitu zuen zenbait zerbitzu lokal egiten zazpi urtez, esate baterako Elduain eta Andoain artean egurra garraiatzeko. Honetako bidaia batean, trenak Andoaingo parrokoa zen Rosendo Rekondo harrapatu zuen, 1957ko uztailean. Azkenean, konpainiak burdinbidea kentzeko eta burdinbidea behin betiko ixteko baimena jaso zuen 1958ko irailaren 5ean. Ondorioz, geraleku hori behin betiko itxi zen.
Egoera
Geralekua Iruña—Donostia burdinbidearen 57,1 kilometro-puntuan zegoen, 410 metroko altueran, Plazaola eta Ameraun geltokien artean. Tartea bide bakarra da eta ez zegoen elektrifikatuta.
Serrasalmus neveriensis
Serrasalmus neveriensis Serrasalmus generoko animalia da. Arrainen barruko Serrasalmidae familian sailkatzen da.
Villeneuve-l'Archevêque
Villeneuve-l'Archevêque Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Etxebizitza
2007an 712 etxebizitza zeuden, 555 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 56 bigarren erresidentzia ziren eta 101 hutsik zeuden. 552 etxeak ziren eta 157 apartamentuak ziren. 555 etxebizitza nagusietatik 341 bere jabearen bizilekua ziren, 199 alokairuan okupaturik zeuden eta 15 doan lagata zeuden; 13 etxek gela bat zuten, 66 etxek bi zituzten, 134 etxek hiru zituzten, 148 etxek lau zituzten eta 194 etxek bost zituzten. 303 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 323 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 116 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 773 ziren, horien artean 518 aktiboak ziren eta 255 inaktiboak ziren. 518 pertsona aktiboetatik 417 lanean zeuden (232 gizon eta 185 emakume) eta 101 langabezian zeuden (52 gizon eta 49 emakume). 255 pertsona inaktiboetatik 94 erretiraturik zeuden, 65 ikasten zeuden eta 96 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Villeneuve-l'Archevêque udalerrian 560 unitate fiskal zeuden, 1.214,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.536 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 81 komertzioetatik, 5 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 18 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 9 higiezinen enpresak ziren, 8 zerbitzu enpresak ziren, 11 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 25 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 2 posta bulegoak, 2 banku bulegoak, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 1 margolaria, 1 zurgina, 3 iturginak, 2 argiketariak, 3 ile apaindegiak, 4 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.
2000. urtean Villeneuve-l'Archevêque udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 636 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Villeneuve-l'Archevêque udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 377 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.