cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Añorbe
Parke eolikoa
2006an San Esteban parkearen bigarren fasea amaitu zen, 16,00 megawatteko potentziarekin.
Politika
Añorbeko udaletxea herrigunean dago. Udalbatza udalerriko alkateak eta sei zinegotzik osatzen dute. Egungo alkatea Joaquin Maria Sanz Goñi da, Aldapetako hautagai gisa aurkeztu zena.
Foru hauteskundeak
Hauek dira Nafarroako Parlamenturako hauteskundeen azken bi deialdiak:
Eskinoso Isekaria: Gose Jokoak III
Euskaraz Alberdaniak plazaratu zuen.
3520 Klopsteg
3520 Klopsteg asteroide baten izena da. irailaren 16an aurkitu zuen Indiana University-ek Brooklyn Behatokitik.
Brad Will
Bradley Roland Will, Brad Will bezala ezaguna, (Evanston, Illinois, AEB, 1970eko ekainaren 14a - Oaxaca, Mexiko, 2006ko urriaren 27a) Ameriketako Estatu Batuetako dokumentalista independente eta militante anarkista zen. Indymedia nazioarteko hedabide independenteen sareko kazetari boluntarioa zen eta kazetari, kameralari eta erreportari bezala egiten zuen lan erakunde horrentzako. Manuel Martínez Feria PRI alderdiko kazikeak bidali zituen gizon eta polizia armatuek erail zuten Oaxaca de Juarezen (Oaxaca, Mexiko), Oaxacako istiluen irudiak hartzen ari zenean 2006ko urriaren 27an.
3520 Klopsteg
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1952 SG izena zeraman. Ondoren Paul E. Klopsteg omentzeko izena eman zitzaion.
Añorbe
Udala
Udalaren egoitza eta udaletxea herrigunean dago. Udaletxea frontoiaren ondoan dago, herriko plaza nagusian. Udaletxe izan aurretik eskola zegoen bertan. XX. mendearen hasieran eraiki zen. Beheko eta lehenengo solairuez gain, lau arkudun ataria dauka, eta fatxada nagusian oinohola, ertz kateak eta hutsaleko harresia daude. Eraikinaren gainontzekoa margoturik dago. Eraikinak inguruko udalerrietako egituren ezaugarri tipikoak dauzka.
3520 Klopsteg
Orbitaren ezaugarriak
3520 Klopsteg asteroidearen orbitak batezbeste 2,614 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,278 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,951 distantziara. Eszentrikotasuna 0,129 da, eta makurdura orbitala 13,06ºkoa da.
Añorbe
Udala
Herriko idazkaria Tirapuko idazkari ere bada.
Eskinoso Isekaria: Gose Jokoak III
Argumentua
Azkenean, Katniss eta beste batzuek matxinada hastea erabaki zuten eta horretarako Kapitoliora joan ziren Snow presidentea hiltzera, hau da, arazoak gauzatzen zituena hiltzera. 13 distrituko presidentea, matxinadaren burua izan nahi zuen, baina Katniss postu hori lortua zeukan, horregatik presidentea Peeta ere bidaltzea erabaki zuen Katniss hiltzeko,momentu horretan Katniss gorrotatzen zuelako. Kapitolioan erreboltariak Kapitolioko umeak hiltzeko bonbak bota zituzten, 13 distrituko presidenteak agindu zuelako, baina horietako bonba batek, Katnissen ahizpa txikia Prim ere hil egin zuen.
3520 Klopsteg
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 13.3 da.
Phractura intermedia
Phractura intermedia Phractura generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Amphiliidae familian.
Añorbe
Egungo banaketa
Añorbeko Udala zinegotzik eta alkateak osatzen dute, demokratikoki hautatuak. Alkatea Joaquin Maria Sanz Goñi da, Aldapeta zerrendakoa. Zinegotziak 6 daude:
Eskinoso Isekaria: Gose Jokoak III
Argumentua
Azkenean, Snow presidentea jokoen erruduna zela erabaki zuten eta Katnissi hiltzeko pribilegioa eman zioten. Hil aurretik, berarekin hitz egin zuen eta honek bonbak 13 distrituak bota zituela azaldu zion. Momentu horretan, Katniss, Gale horrekin zerikusia zuela konturatu zen eta berrio bere laguna ezin zela izan ere ohartu zen. Snow presidentea hiltzeko momentuan, Katnissek ideiaz aldatu zuen eta 13 distrituko presidentea hiltzea erabaki zuen, bere erruz bere arreba hil zelako. Horretaz parte, Snow presidentea ere hilda aurkitu zuten, baina ez zekizkien zergatiak. 12 distritura itzultzean, Peetak bere oroimena berriz berreskuratzen hasi zen eta Katnissek denborarekin Peeta maite zuela konturatu zen. Epilogoan, Katniss eta Peeta agertzen dira, dirudienez jokoak betirako bukatu dira eta bi seme alaba dituzte.
Añorbe
Alkateak
1979tik, Añorbek 5 alkate izan ditu:
Hirigintza
Hainbat etxe aipagarri daude hirigunean, garai batean auzotar gehienak kapareak ziren hiribildu bateko nobleziaren aztarnak. Zaharrenetako bat eraikin gotiko-pizkundear da, bi solairu eta teilatupe gehiago dituena. Fatxadan harlanduzko lan ona du, arku zorrotz samarra, dobelaje handikoa, armarriduna eta giltzarrian inskripzio bat duena, eta arku konopial molduratuko bi bao biki, baita petrilak ere, oso ederrak. Berantiarragoa da beste etxetzar bat, guztiz errenazentista, baoren bateko eta teilatu-hegaleko pomen dekorazioan ikus daitekeen bezala. Hari atxikita, hiru altuerako etxebizitza barroko bat dago, zirkuluerdiko sarrera eta armarri rokoko laurdendua eta kasketaz tindatua dituena.
Harginaren etxea (XVII. mendea) aire klasizistako jauregitxo barrokoa da, noblezia-fatxada du eta harlanduzko inposta lauaren bidez bereizitako bi altuerako fabrika batean instalatuta dago. Bao-multzo bat du ateburu markodunetan. Goiko solairukoak apainduagoak dira eta frontoi triangeluarrak eta kurbatuak txandakatzen dira. Balkoia du sarreraren gainean, armarria alboetan, mentsulen gaineko teilatu-hegala eta harlanduzko eskantzuak. Lerro hori bera, pixka bat soilagoa bada ere, hiribilduaren behealdeko eraikin bati jarraitzen dio. Eraikin horrek bi altuera eta teilatupea ditu, inpostaz banatuak, bao dintelduak eta oinplano noblean frontoi zuzenez errematatuak. Bere formen klasizismoa ukaezina da. Molduraz inguratutako sarrera frontoi lerromakur batez amaitzen da, goiko solairuan duen balkoiak hautsita. Jauregitxo horretatik gertu, beste eraikin bat dago. Berrituta badago ere, fatxada nagusiko harlandua eta sarrera alboetan ditu, erdi-puntuko arkuan. Garai bereko beste adibide batzuk ere badaude, txikiagoak badira ere; esate baterako, Lau Izkiñak karrikako etxebizitza, fatxada angeluan duena, harlanduzko lan onekoa, eta zirkuluerdiko sarrera alboetan dobela handiak dituena, ertzetan molduratua. Balkoia eta armarria ditu gainean.
Haren ondoan, eraikin eraberritu bat dago, oraindik sarrera beheratu bat eta armarridun armarri bat dituena, tinbre guztiz barrokoaren bidez. Mota horretako armarriak oso presente daude udalerrian; horietako batzuk eraikin modernoagoetan berraprobetxatzen dira, eta beste batzuk eraikin horren aurreko fabriketan, hala nola XVII. mendeko etxe bat, inpostaz bereizitako hiru altuerakoa, zirkuluerdiko sarrera alde banatan duena, eta armarri armarri horietako bat, erabat rococo, landare-orla eta guzti, kasket eta haur batez goratua behealdean, hiru zatitan banatua, goian errege bat eta hamabi kanoi eta behean hiru zuhaitz dituena. Vínculo kalean, elementu zaharragoak berraprobetxatuz birmoldatutako bi etxe daude. Lehenengoak arku beheratuko sarrera du, koroa batez tindaturiko armarriarekin eta giltzarrian domina puntarekin. Bigarrenak, altuera bakarrekoa, sarrera mota bera du, kasu honetan inposta profilatuaren gaineko arkua eta 1614ko inskripzioa duen armarri barrokoa.
Euskara
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Añorbe sailkatu zituen, Izarbeibarreko herri guztiekin, hegoaldeko goi-nafarrera euskalkian.
Koldo Zuazok, 2010ean, Añorbe ez-euskal-eremuan sailkatu zen.
Ibar honetan hitz egiten den euskarak bere berezitasunak ditu. Horregatik sailkatzen da izarbeibarrera azpieuskalkian. Euskara batuaren itzalean alfabetatutako hainbat euskaldun baden arren, Orbaibarreko mintzaira zaharrak hiztun gaberik dakite.
Iraultza (argipena)
Iraultza hitzak erabilera zenbati ditu:
Añorbe
Euskara
2008an Nafarroako Ezker Batuak eta Nafarroa Baik Euskararen Foru Legea aldatu eta eremu mistoan udalerri gehiago sartzeko (horien artean Añorbe) proposamena aurkeztu zuten Nafarroako Parlamentuan. Nafar Herriaren Batasuna ez beste talde guztien baiezko botoarekin proposamena aurrera aterako zela zirudienean, Nafarroako Alderdi Sozialistaren ustegabeko jarrera aldaketak, atzera bota zuen gune mistoaren hedapena.
Martiodako erlikiak
Hezur horiek Santa Ursularen segizioko birjinen ak eta Tebasko Legio ko soldaduenak direla uste da. Hezur gehienak 21 eta 55 urte arteko gizonezkoenak dira. Horrez gain, bi hezurren datazioa ere egin dute, eta ondorioztatu da ikertutako bi horiek, bederen, III. mendekoak direla.
Añorbe
Euskara
2017ko ekainaren 22an Nafarroako Parlamentuak eremu mistora pasatzea erabaki zuen, beste 43 udalekin batean.
Martiodako erlikiak
Erlikiak izateaz gain erlikia-ontzi ak dira. Erlikia batzuk XVII. mendearen lehenengo erdian egindako ehunekin apaindurik daude. Lore irudiak eta letrak itxuratzen dituzten metal preziatuzko hariekin brodaturiko oihal joriak dira. Beste batzuk, landare gaiekin apaindutako marko bitxietan txertatzen dira.
Ikertzaileen arabera Martiodako bilduma munduko ugarienetako eta interesgarrienetako bat da. 2021 urtean, zaharberritze lanak egin ondoren, Arabako Arte Ederretako museoa n jarri ziren ikusgai
Añorbe
Kirolak
Añorbeko Udalak udan irekitzen diren igerilekuak eta pilotalekua ditu, baita gimnasiokoak ere.
Gainera, Añorbek bi mendi-ibilbide ditu. "Ardoaren ibilbidea" izenekoa, udalerriko bideetatik igarotzen dena eta bertan Nekeas upeltegia hornitzen duten mahastiak zein herria inguratzen duten paisaiak ikus daitezke.
Bigarren ibilbideak bi tontor ditu: San Martin gaina (izen bereko ermita du gainean) eta Txaparro gaina (erpin geodesiko bat du tontorrean). Bigarren ibilbide honek, San Martin gainetik bailararen ikuspegi ikusgarria ematen digu, 2014-2015 urteetan mendia zaintzeko egindako lanari esker. Tontor honetan piknik mahaiak eta inguruko mendien izena adierazten duten informazio taulak daude. Egun oskarbietan, Moncayoa ere ikus daiteke.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Viktar Gulevitx
Viktar Uladzimiravitx Gulevitx edo Viktor Vladimirovitx Gulevitx  (Віктар Уладзіміравіч Гулевіч; Виктор Владимирович Гулевич; Minskeko Oblasta, Sobietar Batasuna; 1969ko maiatzak 14) Bielorrusiako Indar Armatuen Estatu Nagusiko egungo burua den Bielorrusiako jeneral bat da.
Towanda (Illinois)
Towanda  Illinoiseko herri bat da. McLean konderrian kokatua dago. 2010ean 480 biztanle zituen, 1.94 kilometro koadrotan banatuta.
Dipsadoboa weileri
Dipsadoboa weileri Dipsadoboa generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Bethany (Oklahoma)
Bethany Oklahomako hiri bat da. Oklahoma konderrian kokatua dago. 2010ean 19,051 biztanle zituen, 13.54 kilometro koadrotan banatuta.
World of Dance
World of Dance Kaliforniako (AEB) dantza konpainia bat da, 2008 urtean sortutakoa.
Konpainia honek World Of Dance Tour deituriko txapelketa antolatzen du. Amerikako Estatu Batuetan, kaleko dantza (street dance) eta koreografia arteari garrantzia ematen dion txapelketa handiena antolatzen du.
Moda
Urtez urte, moda markak gonbidatuak dira World of Dance Tour-era haien produktuak, nola, zapatak, arropa eta gainerakoak sustatzeko ikusleen artean. Janzkera honakoa da: praka jausiak, kirol prakak (batzuk pirata motakoak, beste batzuk motzak baina belaun azpitik...). Leggin, militar botak, izerditako handiak eta elastikoak, edo kirol bularretakoak soilak. ere ohikoak dira dantza munduan.
Txapelketa
Urtero izaten da bi modalitateko txapelketa bat: bakarlari eta taldekakoa, AEB osotik Tour bat egiten da. Leku bakoitzeko, dantzari bat hautatzen da eta txapelketa nagusira bidaltzen dituzte. Txapelketa nagusia ospatzen denean dantzazale asko bertara joaten dira haien idoloak ikusteko.
Dantzariak
World of Dance txapelketan leihatu duten dantzari ugari, parte hartu dute Estatu Batuetako telebistetan eman diren saioetan parte hartu dute. Horien artean, ezagunena, America's Best Dance Crew delakoa da. Gainera, bertako irabazleak, parte-hartzaile izateaz gain, epaile eta gonbidatuak izan dira.
Camp Three (Montana)
Camp Three Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Musselshell konderrian dago, Montana estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
NGC 5798
NGC 5798 galaxia bat da, Boötes konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Ricardo Tormo zirkuitua
Valentziako Erkidegoko Ricardo Tormo zirkuitua (Circuit de la Comunitat Valenciana Ricardo Tormo; Circuito de la Comunidad Valenciana Ricardo Tormo) Espainiako Chesten dagoen automobil-zirkuitua da, 4.005 metroko luzera duena. 120.000 lagunentzako lekua (horietatik 65.000 eserita) du eta Valentziako Erkidegoko Motoziklismo Sari Nagusiaren egoitza da.
Havre North (Montana)
Havre North Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Hill konderrian dago, Montana estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Duralex
Saint-Gobainek 1930eko hamarkadan garatutako teknika erabiliz, beira moldagarria 600 gradutarra berotzen da, eta gero oso azkar hozten, erresistentzia eta iraupen handiko produktua erdietsiz.
Canistro
Canistro Italiako udalerri bat da. L'Aquilako probintzian kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Joseph Beuys
Joseph Beuys (1921eko maiatzaren 12 – 1986ko urtarrilaren 23) 1960ko hamarkadan gailendu zen alemaniar artista da.
Bere emanaldi publiko erritualistikoak direla eta ezagun bilakatu zen, bai eta artearen sendatze ahalmen eta gizakiaren asmamen unibertsalaren defentsagatik. Emanaldiak gain, eskulturak, ingurugiroak, bitrinak eta milaka marrazki ere sortu zituen. Irakasle bikaina eta Alemaniako politikar ospetsu ere izan zen, bere ideia ekologikoak direla eta. Pertsonai karismatiko eta auzi handikoa, Beuysen lanaren nolakotasun eta balioa mendebaldeko artearen barruan gaur egun darrabilen eztabaida sutsua sortu du.
Bere lanaren artean aipatzekoa da "I like America and America likes me" ("Amerika maite dut eta Amerikak maite nau"), non zazpi egunez Tate museoko gela batean koiote batekin bizitzen egon zen, lo egiteko lastozko haxe bat eta feldrozko eztalki eta makil bat besterik ez zituela.
Dipsas brevifacies
Dipsas brevifacies Dipsas generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
Phractura lindica
Phractura lindica Phractura generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Amphiliidae familian.
Cansano
Cansano Italiako udalerri bat da. L'Aquilako probintzian kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Cansanok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Aliaksandr Valfovitx
Aliaksandr Rigoravitx Valfovitx edo Aleksandr Grigorevitx Volfovitx  (bielorrusieraz: Аляксандр Рыгоравіч Вальфовіч; errusieraz: Александр Григорьевич Вольфович) (Kazan, Sobietar Batasuna; 1967ko ekainak 28), bielorrusiarra, Bielorrusiako Errepublikako Estatuko Segurtasun Kontseiluko egungo idazkaria da. Bielorrusiako Indar Armatuen Estatu Nagusiko buru ere izan zen.
Bethel Acres (Oklahoma)
Bethel Acres Oklahomako herri bat da. Pottawatomie konderrian kokatua dago. 2010ean 2,895 biztanle zituen, 73.23 kilometro koadrotan banatuta.
Magnolia (filma)
Magnolia, 1999ko Paul Thomas Anderson estatubatuar zinema zuzendariak antzeztutako drama epiko film bat da. Jeremy Blackman, Tom Cruise, Melinda Dillon, Philip Baker Hall, Philip Seymour Hoffman, Ricky Jay, William H. Macy, Alfred Molina, Julianne Moore, John C. Reilly, Jason Robards eta Melora Walters aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Kaliforniako Los Angeles hiria eta San Fernando Haranean girotutako bederatzi istorio paralelo agertzen dira: haur prodigioa, telebistako lehiaketa bateko aurkezlea, haur prodigio ohia, hiltzorian dagoen gizona, haren seme galdua, eta hiltzorian dagoen gizonaren emaztea eta erizaina. Itxuraz, independenteak diren istorioak izan arren, euren artean zerikusi bitxia dute.
Tipografia gaeliko
Tipografia gaelikoa edo gaelerazko tipografia (irlanderaz Cló Gaelach) XVI. eta XX. mendearen artean irlanderaz erabili izan zen idazkera mota edo tipografia bat da. Gutxi gorabehera usadioz 1571. urtetik 1960. urterarte erabilia izan zen.
Kanpo estekak
Ír nyelv
The Texas Chain Saw Massacre
The Texas Chain Saw Massacre (euskaraz Texasko Sarraskia) 1974ko Tobe Hooper estatubatuar zinema zuzendariaren beldurrezko filma bat da. Marilyn Burns, Paul A. Partain, Edwin Neal, Jim Siedow, Gunnar Hansen eta Teri McMinn aktoreek antzeztu zuten, narratzailea John Larroquette izan zen.
Beldurrezko zinemako filma ospetsuenetakoa da, filma honetako Leatherface ("Larruzko-aurpegi", Gunnar Hansen) motozerra eta larruzko mozorrodun hiltzailea ikur ezagun bilakatu zelarik.
Argumentua
1970eko hamarkada, AEB. Inongo kezkarik gabeko bost gaztek minibus batean Texasen barna bidaiatuz doaz: Sally (Marilyn Burns), bere anaia elbarritua den Franklin (Paul A. Partain), Jerry (Allen Danziger), Kirk (William Vail) eta Pam (Teri McMinn). Bapatean, autostopa egitez jaso duten etxegabea (Edwin Neal) ikusirik lurralde arrotz eta giro txarreko batean sartu direla ohartu dira, gizon hura obsesio hilkorrak dituen gizaseme bizioduna eta bitxia baita, denbora gutxian pertsonaia desatsegin eta mehatxagarria suertatuko zaielarik. Bost adiskideek hartaz ihes egitea lortuko dute. Handik gutxira, gasolindegi batean gelditu eta minibusari gasolina botatzera doazenean bertan gasolinarik ez dagoela jabetuko dira. Hortaz, inguruan dagoen Sally eta Franklinen haurtzaroko etxera zuzenduko dira. Kirk eta Pam bainatzera doazen unean, inguruko baserri isolatu eta zahar bat ikusi eta bertaratzea erabakiko dute, han mozorrodun harakin bat (Gunnar Hansen) agertu eta biak sarraskituko ditu. Jerry Kirk eta Pamen bila joan eta patu bera izango du. Hortaz, gauea iristear dagoela bi lagun besterik ez dira bizirik egongo. Erasoaldi baten ondoren Franklin hil eta amesgaizto beldurgarriena gauzatuko da, bizirik gelditzen den azken kidea den Sallyk (Marilyn Burns) Sawertarren eskutik jazo litekeen gehiegikeriazko erokeria handiena zer den jakingo baitu...
Fjällbacka
Fjällbacka herri arrantzale txiki bat da, Suediako mendebaldeko kostakoa. Tanum udalerrian dago, Norvegia, Uddevalla eta Strömstadekin muga egiten. Egun, industria eremuaren oinarria da, arrantza eta merkataritza behinola nahiko inportanteak izan arren.
Agency (Montana)
Agency Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Hill konderrian kokatuta dago, Montana estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
3521 Comrie
3521 Comrie asteroide baten izena da. ekainaren 26an aurkitu zuen A. C. Gilmore, P. M. Kilmartin-ek Lake Tekapo Behatokitik.
NGC 5799
NGC 5799 galaxia bat da, Apus konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
3521 Comrie
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1982 MH izena zeraman. Ondoren Leslie Comrie omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3521 Comrie asteroidearen orbitak batezbeste 3,085 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,766 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,404 distantziara. Eszentrikotasuna 0,103 da, eta makurdura orbitala 2,54ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.2 da.
Kastrazio-konplexu
Kastrazio-konplexua edo irentze-konplexua gorputzaren zati bat galtzeko beldurra da, batik bat zakila. Sinbolikoki, emozio eta sentipen-sistema konplexu bat da; zakila galtzeko beldurra haurtzaroko larritasun batekin loturik dago, intzestu-grinak edo masturbazioak eragindako erruduntasunagatik. Norberaren sexua onartzearen araberakoa ere bada; nortasun orok dituen alde emeak patologikoki bereganatzeak irentze-konplexuren bat ekar dezake.
Irentze konplexuaren lehen aipuak Sigmund Freud en lehen teoria psikoanalitikoetan aurki daitezke. Emakumezkoen penis-inbidiaren baliokidea da.
Liginaga
Liginaga Zuberoako antzinako udalerria izan zen. 1842. urtean Liginaga eta Astüe herriak batu egin zituzten Liginaga-Astüe udalerri bakarra osatzeko.
Toponimia
Frantsesezko toponimoa Laguinge da. Herriko toponimoa honela idatzia izan da historian zehar:
Biztanleriaren bilakaera
Iturria : Cassini proiektua
Big Cabin (Oklahoma)
Big Cabin Oklahomako herri bat da. Craig konderrian kokatua dago. 2010ean 265 biztanle zituen, 5.68 kilometro koadrotan banatuta.
Phractura longicauda
Phractura longicauda Phractura generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Amphiliidae familian.
Capestrano
Capestrano Italiako udalerri bat da. L'Aquilako probintzian kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Capestranok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ignazio Loiolakoa
Ignazio Loiolakoa —jaiotza izen-deiturez Eneko Lopez Loiolakoa; katolikoen artean San Ignazio Loiolakoa deitua— (Loiola, Azpeitia, Gipuzkoa, 1491ko abenduaren 24a – Erroma, Aita Santuen Lurraldea, 1556ko uztailaren 31) militarra eta erlijiosoa izan zen, San Frantzisko Xabierkoa nafarrarekin batera Jesusen Lagundiaren sortzailea, eta Espainiako Kontrarreformaren buruetako bat.
Gudari gisa, Gaztelako Koroaren armadaren zerbitzura aritu zen. 1521eko maiatzean, Henrike II.a Nafarroakoa Nafarroako Erresuma berreskuratzeko ahaleginean ari zela, haren aurkako Gaztelako armadan zihoan Loiolakoa, eta Iruñeko guduan larri zauritu zuten. Erlijio ordena berria sortzeko abiapuntua izan zen gertakari hura.
Gipuzkoako eta Bizkaiko santu zaindari nagusia izendatua du Erromatar Eliza Katolikoak.
Izena
Euskaltzaindiak euskara baturako emandako 66. arauari (Santutegiko izen ohikoenak) jarraikiz, Ignazio da santuaren izena euskara jasoan, eta ez Inazio edo Iñaxio. Azken bi forma horiek gipuzkera herrikoian erabiltzen dira, herri-mintzairako dialektalismoak dira.
Sortzez, Eneko Lopez Loiolakoa zuen izena. Garai hartan ohikoa zen izenak hizkuntza batetik bestera itzultzea, eta euskarazko Eneko izenaren ordain gisa gaztelaniaz Iñigo erabiltzen zen. Latinez idaztean, ordea, Enecus forma baliatu zuen hasieran; eta, aurrerago, latinezko forma ustez jatorrago bat hartu zuen, Ignatius, funtsean Eneko izen bera zela pentsatuta. Hortik dator Ignazio. Deiturari dagokionez, Lopez Rekaldeko dela ageri da Jesusen Lagundiko zenbait dokumentutan, kopista baten erruz dirudienez. Berak, ordea, bizitza osoan Lopez Loiolako deitura erabili zuen.
Loiolako leinua
Ignazio Loiolakoa Azpeitiko Loiolako leinuaren baitan jaio zen. Gipuzkoako familia boteretsua zen, hango oinetxearen eta dorretxearen jabeak, Gaztelako Erresumaren alde egin zuten oinaztaren bandoko ahaide nagusien aldekoak, ganboatarren aurka. Gaztelako Erresumako erregeen arma-zerbitzura izan ziren, behin baino gehiagotan Nafarroako Erresumako monarken aurka, eta Goi Erdi Aro garaian zehar herrialdea suntsitu zuten Bandoen Gerretan parte hartu zuten. Ildo horretan, Gil Lopez Oñazkoa eta Juan Perez Loiolak bere bost anaiekin batera 1321ko Beotibarko guduan izan zuten egitekoa nabarmentzen da; hain zuzen, une horretatik aurrera Gaztelako Erresumaren alde jarri zen Ignazio Loiolakoaren familia. Haien oinordekoak, Beltran Ibañez Loiolakoak Andaluziako mairuen aurkako muga-borroketan parte hartu zuen. 1457an Ignazioren aitona Juan Perez Loiolakoa Gipuzkoako udalerrien anaitasunaren aurka altxatzeagatik mairuen mugetara erbesteratu zuen Henrike IV.a Gaztelakoak, eta errege haren aginduz Loiolako dorre handi trinkoa eraitsi zen.
Ignazio gaztea
Beltran Ibañez Oinazko eta Marina Saenz Likonako izan zituen guraso. Ignazio hamahiru anai-arrebetan –zortzi anaia eta bost arreba– txikiena izan zen. Tontsura jasoa zuen zazpi urterekin, eta hala kleriko bilakatu zen, elizan karrera prestatzeko asmoarekin. Familiak Azpeitiko elizaren patronatua zuen, baina adinagatik bere anaiari Pedrori zegozkion, hark ere tontsura jasoa, horko pribilegioak. Geroxeago, Martin anaiak oinetxearen buruzagitza hartu zuen, aitaren baimenarekin, lehensemea hil ondoren. Martin 1498 urtean ezkondu zen Elisabet I.a Gaztelakoaren ohore-dama zen Magdalena Araozkoarekin, eta honek bereziki hezi eta prestatu zuen gortean jarduteko. Koinata Magdalenari esker, eta Manrique de Lara leinukoen eskutik, gortean zituzten harremanak sendotu nahian, Joana Gaztelakoa eta Filipe Ederra errege-erreginagaien morroi bilakatu omen zen 1502 urtean. Agiriek diotenez, 1506. urte inguruan Ignazio Gaztelako Arévalora joan zen morroi gisa, 1495az geroztik Errege-erregina Katolikoen kontulari nagusi zen Juan Velazquez de Cuellarren zerbitzura. 1517an kontulariak kargua utzi zuen arte, Loiolatarren seme txikienak Arevalo eta Valladoliden Gaztelako Gortearen giroa ezagutzeko aukera izan zuen. "Oso eskribau on" izatera iritsi zen arte bere idazkera landu zuela. Zaldun-liburuekiko zaletasuna izan zuen, bereziki, Amadis de Gaularekin, Ignaziok berak Camarari egindako memorietan aipatu zuenez "haiek goitik behera ulertu" arte. Musikan ere saiatu zen eta San Pedroren omenezko poema baten errima osatzera ere heldu zen.
Gorteko manerak bereganatu zituen guztiz, eta Azpeitira itzultzen zenean, nabaria zen bere arrandia, janzkeran zen soinean eramaten zituen armetan. Bisita haietako batean, 1515 urtean, anaia Pedrorekin batera, zehaztu ezin izan den "krimen izugarria" burutu zuen. Biak kleriko izanik, elizaren jurisdikzioan babestu ziren eta Iruñean zigor txikia bete zuten, baina Gipuzkoatik jurisdikzio zibiletik kargu hartu zitzaion Ignaziori, arrakastarik gabe antza, kleriko bizitza utzia zuela nabaria zela argudiatuta. Urte horietan gazte limuria ere bazen, neskazalea, eta Maria de Villarreal ezkontzaz kanpoko alaba bat ere izan omen zuen, azkenean aitortu zuena.
Ignazio soldadu
1516 urtetik Naiarako duke eta Nafarroako erregeorde Antonio Manrique de Lararekin eskuz esku aritu zen. Haren agindutara, 1520-22 urteetan Gaztelako Komunitateen Gerran hartu zuen parte, Gaztelako erregearen alde, eta Gipuzkoan korrejidore baten aurka altxatu zirenekin bitartekaritza arrakastatsua egin zuen, gatazka militarra saiheste aldera. Giro horretan, Ignazio Loiolakoa eragingo zuen gertakari garrantzitsuena 1521eko maiatzean izan zen, Gaztelako giro nahasia profitatuta eta Nafarroako erresuma berreskuratzeko Albreteko leinuko Henrike II.a Nafarroakoaren tropek Nafarroan sartu eta Iruñean gotorturik zeuden Gaztelako erregearen aldeko tropak setiatu zituztenean.
Iruñeko tropa defendatzaileen buruzagitza Ignazio Loiolakoak eta anaia Martinek hartu zuten, Pedro Beaumontek ihes eginda. Tropa setiatuek ez zituzten onartu nafar erregearen aldeko tropen buru André Foixkoaren errendizio eskaintzak, eta hala Iruñeko gaztelua bonbardatu zuten. Egun Iruñeko San Ignazio basilika dagoen lekuan bertan, bonbarda-bala batek Ignazio zauritu zuen bi hanketan.
Iruñea hartuta, André Foixkoa Ignazio sendatzeko bitartekoak jarri zituen, etsai militarrak izan arren, Ignazioren ospea aintzat hartzeaz gainera, ahaide txikiak ere bazirelako. Lehen premiazko sendaketen ondoren, Oinetxera eraman zuten, anaia Martin gidari. Loiolara helduta, Martin Itziolakoa zirujauak hartu zuen Ignazioren zaurien ardura. Hil ala biziko zenbait ebakuntzaren ondoren, azkenean sendatu egin zen, bizitza guztirako herren geratu bazen ere.
Konbertsioa eta erromesaldiak
Iruñean jasandako zaurien sendaketan ia urtebete eman zuen; herren geratu zen, ordea. Denbora horretan, Vita Christi, Ludolfo Saxoniakoak idatziriko Jesusen bizitzaren kontakizun bat, hainbat iruzkin eta gogoetekin batera, eta Flos sanctorum, santuen biografien bilduma bar irakurri zituen. Liburu horien irakurketak zirrara nabarmena eragin zioten eta "iraganeko bizitzari buruz benetan gogoeta egin, eta horregatik egin beharreko penitentziari buruz". Liburu horietan Jerusalemerako erromesaldia sustatzen zen orobat, eta hala 1522ko otsailean Loiolatik abiatu zen, mando baten gainean.
Handik itzuli eta Alcalá de Henares, Bartzelona eta Parisko unibertsitateetan ikasi zuen. Han, San Frantzisko Xabierkoarekin Jesusen Lagundia sortu zuen. Aita Sainduaren agindutara jarri eta Kontrarreformaren protagonista bilakatu zen ordena erlijioso berria. Bere gutun elkartrukean (1554), Erromako dogma katolikoa babesteko neurri gogorren alde agertu zen, hala nola ondasunen konfiskazioa, erbesteratzea eta heriotza zigorra, pertsonen joera heretikoen kontra, baita heretikotzat jotako liburuak erre edo erresumatik kanporatzearen alde.
Idazlanak
Horrez gainera, zazpi mila gutun baino gehiago idatzi zituen bere bizitzan, gaztelaniaz. Aipagarria da bere autobiografia ere.
Charles Wheatstone
Charles Wheatstone (Gloucester, 1802ko otsailaren 6a - Paris, 1875eko urriaren 19a) britainiar fisikaria izan zen. Musika-tresnak egiten zituen, eta Londresko King's Collegeko katedradun izendatu zuten, akustikari eta korronte elektrikoaren zabaltzeari buruz egindako lanei esker. Tresna ugari asmatu zituen (estereoskopioa, telegrafo elektriko mota bat, elkarrengandik urrun diren erlojuak sinkronizatzeko tresna eta abar), baina erresistentzia elektrikoa neurtzeko asmatu zuen lanabesari esker, Wheatstoneren zubia delakoari esker, da batez ere ezaguna.
Dipsas chaparensis
Dipsas chaparensis Dipsas generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
Gildford (Montana)
Gildford Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Hill konderrian kokatuta dago, Montana estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Tremont (Illinois)
Tremont  Illinoiseko herri bat da. Tazewell konderrian kokatua dago. 2010ean 2,236 biztanle zituen, 2.44 kilometro koadrotan banatuta.
Persiar katu
Persiar katua katu arraza bat da. Ezaguna da bere aurpegi zabal eta lauagaitik eta baita bere ile koloretsuagaitik. Katu aristokratikotzak hartu ohi dira (erregistratutako pedigreeko katuen %75 pertsiarrak dira). Persiako lehen katuak Italiara sartu izan ziren Persiatik (gaur egungo Iran, Tayikistan eta Afganistan) 1620ko hamarkadan eta euren ondorengoei modu askotan deitu ziran. Gaur egungo Persiar adarra 1800. urtearen amaieran garatu zen Ingalaterran, eta Angora turkiar katu tik dator.
Historia
Orokorki, ez dakigu noiz agertu ziren lehenengo aldiz ile luzeko katuak, Afrikan katu basatiak ez dauzelako (pentsatzen da etxeko katuen arbasoak dirala), ile luzeagaz. XIX. mendeko aristokraziak ile luzeko katuak eskatzen ebazan eta ile luzeko gene arduraduna hibridazioaren bidez sartu egin zan Pallas katuarekin. Persiarren lehen arbaso dokumentatuak Pietro della Vallegaitik inportatuak izan ziren 1620.urtean, Khorasanen, Persia, Italia eta Angorako katuatik (gaur egungo Ankara) Nicholas Claude Fabri de Peirescetik Turkia, Frantziako partetik, garai berberan. Jorasaneko katuak grisak ziran, eta Angorakoak zuri-zuriak. Frantziatik laster heldu ziran Btitainia Handira. Europara ere inportatu egin ziran ile luzeko katuak, Afganistan, Birmania, Txina eta Errusiako jatorrizkoak. Era desberdineko katuen gurutzatzeak oso komunak ziren batez ere Persiar eta Angorakoen artekoak.
Oro har, arraza garbiko katu persiar baten alderdi fisikoak honako hauek dira: tamaina ertainetik handira. Aurpegi zabala eta xata. Sudur oso txikia eta begietatik hurbil zentratua.
Ezaugarriak
Ertaina eta handia da gehienbat. Buru borobila dauka, gogorra eta burhezur zabala. Aurrealdea biribildua da eta masailhezurrak sendoak eta irtenak. Muturra motza da eta kokotsa betea. Begiak handiak dira, borobilak, oso zabalak eta bananduak, kolore gogorrekoak eta distiratsuak. Sudurra asimetrikoki kokatuta egon behar da, begien altuerara. Persar katuen belarriak txikiak eta borobil formakoak dira, honeek “v” posizioan kokatuta egon behar dira asimetrikoki.
Ile ugari, luzea, lodia eta lehuna dauka. Horregaitik, normalean ile asko jausten jake. Buztana iletsua da eta puntan borobila. Kolore askotakoak izan daitekez, badagoz kolore soil batekoak diranak adibidez, beltza, urdina, txokolate kolorea, lila, gorria eta krema kolorekoak. Izan ahal dira bi koloretakoak, marradunak edo Tabby modukoak, arrek bi kolore auki ahal dabe soilik, ostean, emeak hiru koloretakoak izaten dira. Hiru koloretako arrak egon ahal dira baina, kasu horretan, esterila dala esan gura dau. Himalayako persak euren kolore urdinagaitik ezagutzen dira.
Gaur egungo persar katuek gorputz trinkoak dabez (corby). Muturra buru borobil baten daukie. Euren ezaugarri garrantzitsuena ile ugari daukiela da, sasoietan aldatzen dabe eta ilearen kalitatea mantentzeko gomendagarria da egunero orraztea. Katu honek familiarrak dira, umeekaz egotea gustatzen jake. Garbitu behar jake rutina bat jarraituz eta teknika bereziak existitzen dira iletik koipea kentzeko baita aurpegitik eta belarrietatik. Garbitzeko momentuan koipea guztiz kentzeko platerak garbitzeko xaboia erabiltzea gomendagarria da, ez dalako mingarria katuentzako.
Himalayako Persar katuek, persiarretatik bereizten dira euren ilearen eragaitik. Himalayako Persar katu bat oso antzekoa da ezaugarri guztietan Persarretatik baina ilean, Himalayako Persak Siamesen antzekoa daukie. Himalayako katuek begi urdinak dabez, kolor puntua belarrietan, hanketan, bizkarrean edo buztanan egon behar dira, beste ile guztia, krema edo zuria izaten da. Kolor puntuetarik ezagunenak marroia, lila, krema, gorria, beltza, urdina eta bikoloreak dira.
Persarrak karakter lasaiagoa daukie, lo egitea eta atsedena hartzea gustatzen jake.
Harroputza da eta arrazarik lasaienetariko bat da eta maitekorrak baita ere badira, pertsonekaz eta animaliekaz ondo konpontzen da.
Euren pisua 2,3 kilogramotik 6,8 kilogramora artekoa izan ahal da.
Gainera, 15 urte baino gehiago bizi ohi dira maiz gaixotzen ez direlako. Maitasun-katakumeak dira, eta ugazaben oso menpekoak. 10 urte inguruko bizi-itxaropena dute.
Beste edozein arrazak bezala, katu persiarrak asko maite du jolastea eta dibertitzea, eta osagarri batzuek lagunduko dizute ehiza-sena indartzen eta entretenitzen ez zauden bitartean. Etxean hazkagailu bat edukitzea oso garrantzitsua izango da azazkalak gehiegi hazi ez daitezen, baina ez da gomendatzen den objektu bakarra.
Horrek lagunkoiagoak eta hurbilagoak direla jakiteko balio dau. Nahiz eta beti dauden salbuespenak denetarako, badakigu, emeak otzanagoak eta maitagarriagoak izaten dirala. Gutxiagotan izaten dute arrek alderrai ibiltzeko duten berezko beharra.
Jasankizunak
Espezie honek giltzurruneko gaixotasun polikistikoa izan ahal dau, ingelesez PKD (Poliquistic Kidney Disease) sigletatik ezaguna Gaixotasun genetikoa da, giltzurrunei eragiten deutse eta kiste handiak sortzen dauz. Kiste honeek giltzurrunetan eragina egin ahal dabe denboraren poderioz. Horregaitik, garrantzitsua da diagnostiko bizkorra egitea. Katuen giltzurretatik batek edo biek likidoz betetako kisteak garatzen dabez. Kiste honeek hasten eta suntsitzen doaz.
Garrantzitsua da kontuan hartzea pertsiar katuak landare jakin batzuk hartzen baditu, hala nola lilien hostoak eta loreak, edo piretroideak (pestizidak) bezalako produktuak, intoxikazioa jasan dezaketela.
Arrazaren barietateak
Elkarte horretako arrazen sailkapenaren arabera, katu persiarra, katu exotikoarekin batera, I. kategoriakoa da, eta arraza garbian honako barietate hauek egon ahal diraz :
Esterilizazioa
Kontu handia izan behar da katu honen elikadurarekin, ebakuntzaren ondoren pisu nahikoa hartzen dabe. Animalia honen obesitatea oso larria da.
Kostea
Gutxi gorabeherako ideia bat izateko, persiar katu baten batez besteko kostea 400-600 euro ingurukoa da, eta 1.200 €-tik 2.400 €-ra bitartekoa pedigri ona duten katakumeentzat. Persiako Chinchilla barietateak 500 €-tik gorako prezioa du, eta pedigri bikaina duten aleen kasuan 800 €-tik 3.000 €-ra igo daiteke.
Ford Fiesta
Ford Fiesta Ford Motor Companyk sortutako supermini motako kotxea da, Europan, Estatu Batuetan, Brasilen, Argentinan, Mexikon, Venezuelan, Txinan, Indian, Thailandian eta Hegoafrika ekoizten eta saltzen dutena.
2010ean seigarren belaunaldia (Mark VI) aurkeztu zutenean, jadanik hamabi miloi unitate salduta zituzten.
NGC 5801
NGC 5801 galaxia bat da, Libra konstelazioan. Francis Preserved Leavenworthek aurkitu zuen n.
C&A
C&A belgo-germano-herbeheretar korporazio multinazionala da, fast fashion dendak kudeatzen dituena. Clemens eta August Brenninkmeijer anaiek sortu zuten 1841an. Bere egoitza nagusia Vilvoorde eta Düsseldorf artean dago.
50.000 langile baino gehiago ditu eta munduko txikizkari handienen artean dago.
Dunedin
Dunedin edo Ōtepoti (maorieraz) Zeelanda Berriko hego-ekialdean dagoen hiria da. Hego Uhartean dago kokatuta, Otago eskualdean zehazki. Hiriak maori, txinatar eta eskoziar kultur ondarea du.
Dunedin Zeelanda Berriko zazpigarren metropoli populatuena, eta 130.400 biztanle inguru zituen 2022ko ekainean. Arrazoi historiko, kultural eta geografikoengatik, Zeelanda Berriko lau zentro nagusietako bat izan da hiria luzaroan. Hiriaren aldiriak hedatzen inguruko haran eta muinetara, Otago penintsulako istmora eta Otagoko portuko eta Ozeano Bareko kostetan zehar.
Gaur egun, Dunedineko ekonomia askotarikoa da, manufaktura, argitalpen, arte, turismo eta teknologia arloetan. Hiriko ekonomiaren oinarriak hezkuntza unibertsitarioa du ardatz: Zeelandia Berriko unibertsitaterik zaharrena den Otagoko Unibertsitatea eta Otagoko unibertsitate politeknikoa. Gazteak biztanleriaren zati handi bat dira; hiriko biztanleen %21,6k 15 eta 24 urte artean zituen 2006ko erroladan, Zeelanda Berriko batez bestea (%14,2) erruz gaindituta.
Musika esparrua ere aipagarria da, Dunedin soinuaren sorleku baita, eragin handia izan zuena grungean, indie-an eta rock alternatibo modernoan). 2014 urtean hiria UNESCOren Literatura Hiri izendatu zuten.
Etimologia
Izena Dùn Èideann-etik dator, Edinburg hiriaren baliokide gaelikoa dena.
Geografia
Udalaren mugak, 1989az geroztik, honako hauek dira: Middlemarch mendebaldean, Waikouaiti iparraldean, Ozeano Barea ekialdean eta hego-ekialdean) eta Waipori/Taieri ibaia eta Henley udalerria hego-mendebaldean.
Otago Harbour izeneko badia estuaren aurrean dago Dunedin, eta hego-mendebalderantz zabaltzen da hamabost bat miliatan. 1848an sortu zenetik, hiria poliki-poliki zabaldu da behe lautadetan eta inguruko muinoetan zehar, baita istmoan zehar Otago penintsulako hegaletaraino ere.
Ingurumena
Dunedingo ekialdea Otago penintsulan dago, Dunedin sumendiko hego-ekialdeko ertzean dagoen lur hatz luzean. Penintsulako zati handiena habitat naturala da eta Otago Peninsula Trust-ek zaintzen du. Penintsulan hainbat hondartza daude, eta espezie berezi ugari bizi dira bertan: pinguino txikiak, itsas txakurrak eta ubarroiak besteak beste. Taiaroa Head, penintsulako ipar-ekialdean, garrantzi ekologiko globaleko lekua da, albatros erreal edo Diomedea epomophora espeziaren kolonia bakarreko bizilekua baita.
Billings (Oklahoma)
Billings Oklahomako herri bat da. Noble konderrian kokatua dago. 2010ean 509 biztanle zituen, 1.67 kilometro koadrotan banatuta.
Capistrello
Capistrello Italiako udalerri bat da. L'Aquilako probintzian kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Pointvillers
Pointvillers Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Pointvillers udalerrian erroldatutako biztanleak 105 ziren. Familiak 43 ziren, horien artean 13 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 9 bakarrik bizi ziren emakumeak), 13 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 17 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 53 etxebizitza zeuden, 43 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 50 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 43 etxebizitza nagusietatik 36 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 8 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 27 etxek bost zituzten. 36 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 14 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 25 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 65 ziren, horien artean 43 aktiboak ziren eta 22 inaktiboak ziren. 43 pertsona aktiboetatik 41 lanean zeuden (23 gizon eta 18 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 22 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Pointvillers udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden, 204 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kornietako mendilerroa
Kornietako mendilerroa Nafarroa Garaian kokatuta dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Zuperrori mendia da, 1.165 metrorekin.
Iberis tenoreana
Iberis tenoreana Brassicaceae familiaren landare espeziea da. Iberiar Penintsularen mendietan aurki daiteke.
Ballocheko gaztelua
Ballocheko gaztelua (Balloch Castle) Eskoziako Mendebaldeko Dunbartonshire eskualdean kokatzen den gaztelua da, Balloch udalerrian. A mailako eraikina izendaturik dago.
Iberis tenoreana
Ezaugarriak
Landare bizikor eta soropildua da, hau da, 13-15 zm.ko zurtoinak ditu. Hosto txandakatuak, osoak edo ia, obal-espatulatuak eta haragitsuak; goikoak estuagoak, lineal-oblongoak, ia horzdunak-festoneatuak. Infloreszentzia terminal korinbosoak. 4 petalo zuri edo lilazeo dituzten loreak; kanpoko biak barrukoak baino luzeagoak, argi eta garbi. 6 eta 8 mm bitarteko silikulazko fruitua, angeluzuzena, eliptikoa eta hegoduna, lobulu triangeluarrekin eta koska sakon batekin. Estilo patentea. Hazi handiak eta latzak. Udaberrian loratzen da. Mendietako arroka inguruetan aurki daiteke.
Ballocheko gaztelua
Geografia
Lomond aintziraren hegoaldeko puntan kokaturik dago.
Historia
1072an mendean Malcolm III.a Eskoziakoak Lennox familiari eman zizkion Balloch inguruko lurrak eta honek 1238an gaztelu zaharra eraiki zuen bertan.
1800an Glasgowko merkatari aberatsa zen John Buchananek erosi zuen eta honek gaztelu zaharra eraitsi eta berria jaso zuen 1808 eta 1809 artean. Robert Lugar arkitekto ingelesak diseinatu zuen Tudor estilora. 1830an Buchananek ondoko lurrak hartu zituen eta bertan ere bzen hondarretan gaztelu bat eta berak han ere berria eraiki zuen. Horretarako Ballocheko gaztelua saldu zuen.
23 de Enero parrokia (Caracas)
23 de Enero Caracasko parrokietako bat da.
Historia
1980ko urteetara arte, hiriko biztanle behartsuenentzako gune bat zen 23 de Enero: etxebizitza bloke erraldoietatik lanera eta lanetik etxera ibiltzen ziren lanbide bat zeukatenak. Gainerakoek lapurretan topatzen zuten bizibidea, edo droga merkeetan ihesa. Garai hartan sortu zen Simon Bolivar koordinakundea.
La Grande-Verrière
La Grande-Verrière Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an La Grande-Verrière udalerrian erroldatutako biztanleak 541 ziren. Familiak 248 ziren, horien artean 88 pertsona bakarrekoak ziren (44 bakarrik bizi ziren gizonak eta 44 bakarrik bizi ziren emakumeak), 88 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 60 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Ametzagaina
Ametzagaina Donostiako (Gipuzkoa) muino bat da (118 metro), Loiola, Intxaurrondo eta Martutene auzoen artean kokatua. Muino osoa hartzen duen Ametzagainako parkeak bere barruan hartzen ditu Ubako baseliza —eta, haren inguruan, Emaus Fundazioaren instalakuntzak—, karlistaldietan eraikitako Ametzagainako gotorlekua eta orain dela 25.000 urteko gravettiar aztarnategia, Donostia inguruko giza aztarnategi zaharrena dena.
La Grande-Verrière
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 414 etxebizitza zeuden, 255 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 140 bigarren erresidentzia ziren eta 19 hutsik zeuden. 398 etxeak ziren eta 13 apartamentuak ziren. 255 etxebizitza nagusietatik 212 bere jabearen bizilekua ziren, 34 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 26 etxek bi zituzten, 49 etxek hiru zituzten, 82 etxek lau zituzten eta 95 etxek bost zituzten. 185 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 111 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 117 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 330 ziren, horien artean 232 aktiboak ziren eta 98 inaktiboak ziren. 232 pertsona aktiboetatik 221 lanean zeuden (122 gizon eta 99 emakume) eta 11 langabezian zeuden (4 gizon eta 7 emakume). 98 pertsona inaktiboetatik 45 erretiraturik zeuden, 23 ikasten zeuden eta 30 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Grande-Verrière udalerrian 249 unitate fiskal zeuden, 542 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.284 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina eta 1 iturgina.
2000. urtean La Grande-Verrière udalerrian 36 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.702 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bakteriozina
Bakteriozinak bakterio askok ekoizten dituzten proteina bereziak dira, espezie bereko anduiak hil edo haien hazkundea inhibitzen dutenak. Beren jarduera dela-eta antibiotikoekin alderatu dira, nahiz eta antibiotikoen aldean askoz hautakorragoak izan: ekoizten dutenen espezie bereko bakterioak edo espezie hurbilekoak besterik ez dituzte hiltzen bakteriozinek, antibiotikoek espektro zabaleko jarduera duten bitartean (hots, espezie ezberdinetako bakterioei eragiten diete).
1925ean André Gratiak lehenengo bakteriozina aurkitu zuen, Escherichia Coli bakterioak ekoiztutakoa. Kolizina izena jarri zion.
Garrantzi handiko substantziak dira bakteriozinak arlo klinikoan. Hesteetako flora mikrobiarrak, esaterako, bakteriozinak sortzen ditu, lehian dauden bakterioentzat toxikoak direnak. Bakteriozina horiek sintetizatuko ez balira bakterio oportunistak haziko lirateke eta infekzioa egiteko parada izango lukete.
E. Colik ez ezik, bakterio ugarik ere bakteriozinak sintetizatzen dituzte: Pseudomonas-ek, Bacillus-ek, laktikoen bakterioek, etab.
Kasu askotan bakteriozinak sortzeko gaitasuna plasmido baten menpe dago. Kolizinen kasuan, adibidez, plasmidoak dituzten bakterioek besterik ez dituzte kolizinak sortzen. Horrek esan nahi du plasmidoaren material genetikoan daudela kolizinak kodetzen dituzten geneak. Era berean, plasmidoek kolizinekiko immunitatea ematen diote bakterio eramaileari.
USS Indianapolis: Men of Courage
Argumentua
1945, Bigarren Mundu Gerra, Pazifikoko Gerra, USS Indianapolis (CA-35) estatubatuar gerraontziak Japonian jaurtitzeko bi bonba atomikoak garraitu ondoren, urperatu eta bizirik ateratako eskifaiako kide asko Filipinetako itsasoan noraezean gelditu ziren, marrazoen erasoen mehatxupean.
Carmen Linares
Carmen Pacheco Rodríguez, ezaguna Carmen Linares izenez (Linares, Jaén, 1951ko otsailaren 25a) jaendar flamenko-abeslaria da, Espainiako kanta tradizionalaren panoraman ezaguna. La Niña de los Peinesekin batera flamenko-estiloak gehien ezagutzen dituen flamenko-kantari osoenetakoa da. Paco de Lucía, Camarón de la Isla, Enrique Morente, Pepe Habichuela, Tomatito, José Mercé eta Manolo Sanlúcar bezalako artisten belaunaldiko lankidea. Carmen Linares flamenkoaren legenda bizia da. Espainiako Musikaren Sari Nazionala interpretazioaren kategorian irabazi duen flamenkoaren emakume bakarra da. 2022. urtean Arteetako Asturiasko Printzesa Saria jaso zuen.