cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Etxegabe
Etxegabeen profila
Mendebaldeko herrietan egindako zenbatespen zenbaiten arabera, etxerik gabe kalean bizi diren pertsona guztietatik % 20k arazo psikikoak zituzten eta edozein kasutan populazioan baino maizago agertzen dira. Ez dago garbi, ordea, arazo psikikoak etxegabeziaren ondorioa edo kausa diren. Dena den, gizarte-laguntzarako zerbitzuei esker gero eta txikiagoa da pertsona hauen maiztasuna etxegabeetan. Historian ordea, arazo psikikoak zituzten pertsonak gizartearentzat arrisku bat ekartzen zutenean soilik ixten zituzten aterpe batean; bestela, hara eta hona ibiltzen uzten zitzaien, gizartearentzat baliorik ez zutelako. Egun, gizarteratzen ez dakien pertsonatzat jotzen dira kasu askotan, ahultasun psikikoa dutenak eta horrexegatik gizarte-bazterketa pairatu eta horrela euren arazoak areagoturik dituztenak, alkoholismoan jausteagatik esaterako. Eskizofrenia jasaten duten pertsonak ere jaso dira etxegabeetan: axolagabetasunaren gaixotasuna izanik, arrunta da pertsona hauek kalea aukeratzea bizitoki gisa, erreferentzia pertsonal edo sozial oro galdurik.
Oligosoma townsi
Oligosoma townsi Oligosoma generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Etxegabe
Etxegabeen profila
Goraka doan beste etxegabe tipologia familia da. Horretarako arrazoi anitz izan daitezke: antzinako belaunaldi anitzeko familia zabaletan izaten ziren elkartasun-loturak hautsi eta horrela badira familia-buruak aiton-amonen eta bestelako ahaideen laguntza baliatu ezin dutenak. Etxerik gabeko familien artean, ugaldu dira XX. mendearen bukaeratik emakumeek zuzendutako familiak, haur bat edo birekin, tratu txarreko edo bestelako egoera larri batetik ihesi, antzinean mendekotasun-egoera nola edo hala jasaten zuen emakumeak ez bezala. Estatu Batuetan egoera sozioekonomiko larrian dauden familia etxegabe ugari dago (ia 9 milioi XXI. mende hasierako zenbatespenen arabera), mobile home izeneko etxe mugikorren parkeetan sarri, hirietatik kanpo, eskola eta osasun-zerbitzuetatik urrun. Europan, etxerik gabeko familien beste tipologia bat badago: ijitoak eta bestelako jende ibiltariak, betiereko bazterketa dela eta, hara eta hona ibiltzea berezko ezaugarritzat hartu dutenak kasu askotan, salmenta ibiltarian eta aldiko nekazaritza-lanetan jardunez. Beraz, bizimoduak behartutako egoera da euren etxe-gabezia, nomadismoak bultzaturik, horietariko gehienak sendetario bilakatu badira ere. Familia ijito horiek buruzagi baten inguruan ibiltzeko joera izaten dute kasu askotan, kanpamenduak osatuz.
Etxegabeen miseriazko egunerokotasuna
Etxegabe izan eta kale gorrian bizitzeak hainbat arazo pertsonal eta sozial sortzen dizkio egoera horretara heltzen den pertsonari. Lo egiteaz gainera, elikadura, higiene pertsonala, segurtasuna, norberaren gauzak batera eta bestera eraman behar izatea eta harreman sozial eta afektiboak berebiziko arazo bilakatzen dira eta azkenean osasun-arazoak ere ekartzen dizkie. Etxegabeek jasan ohi duten egoera ekonomiko larria areagotu egiten da, gainera, egunerokotasun horretan, euren kabuz gizarte-integrazioa ezinduz.
Badira, ordea, diru-sarrera erregularrak dituzten etxegabeak, baina etxebizitza baten kostua bere gain hartu ezin dutenak eta kalean edo egokia ez den etxebizitza batean bizi direnak. Beste batzuk, berriz, miseria gorrian daude eta euren beharretarako kalean dirua eske ibiltzen dira. Eskekotasuna, ordea, ez da etxegabeen berezko ezaugarria: badira etxegabe ez diren eskekoak eta eske ibiltzen ez diren etxegabeak ere.
Kale gorrian lo egiteak ere arazoak sortzen dizkio etxegabeari, aterpetxerik aurkitzen ez duenean. Arazo horiek areagotu egiten dira neguan, babesean dagoen leku bat bilatzea biziraupenerako baldintza bihurtzen denean. Etxegabeek etxe-blokeetako atariak eta eskailerak (maiz azken solairuan, bertatik igarotzen baita jende gutxien), kutxazain automatikoetarako atariak, denda galeriak eta metro eta tren geltokiak bilatzen dituzte aterpe moduan, betiere kartoiak azpian eta inguruan jarrita, zoruko hezetasuna eta haizea saihesteko. Horrek bizilagun eta poliziarekiko arazoak ekartzen dizkio eta baita segurtasun-arazoak ere, edonolako erasoen mendean geratzen baitira horrela. Udan ohikoagoa da etxegabeak edozein kaleko aulkitan, lorategietan edo hondartzetan lo ikustea. Hiri kanpoaldean ohikoa da zubipeetan ere etxegabeak ikustea.
Elikadurari dagokionean, kalean bizitzeak denda eta supermerkatuetan erositako janari hotzak edo, kasurik onenean, janari lasterreko establezimenduetako platerak jatea ekartzen du maiz, etxegabeen egoera ekonomikoak ez baitie uzten jatetxeetan eskaintzen dituzten otorduak ordaintzen, bazterkeriagatik establezimendu horietarako sarrera eragozten ez bazaie betiere. Hiri handietan jantoki sozialak izaten dira, erakunde publiko edo pribatuek kudeaturik, plater beroak ematen dituztenak, baina nekez betetzen dituzten etxegabe guztien beharrak. Espainian, Caritas erakundeak jantokiak kudeatzen ditu eta Frantzian "Restos du Cœur" edo "Bihotzaren Jatetxeak" sortu ziren 1985 urtean, Coluche artistaren eskutik. Hala ere, etxegabe askok zaborretatik jasotzen dute janaria, supermerkatuetatik botatzen dituzten iraungitako produktuen bila edo besterik gabe etxebizitzetako janari-hondarretan miatuz, osasunerako dakartzan arriskuak kontuan hartu gabe. Kalean bizi ez direnean ere, koloka etxeetan esaterako, janariak prestatzeko higiene-kondizioak oso desegokiak izaten dira, askotan ur-falta dutelako.
Etxe gabeziak higiene pertsonal egoki baterako oztopo saihetsezinak jartzen ditu. Dutxak eta bainuak hartzeko ezintasunaz gainera, beti kalean ibiltzeagatik arropak gehiago zikintzen dira, askotan lurrean eseri eta etzan behar izaten dutelako. Zaborretan miatzeagatik ere nabarmen zikintzen dira. Horrela, ohikoa izaten da iturrietan eta liburutegi eta antzeko toki publikoetako komunetan etxegabeak aurkitzea eskuak eta musua urez garbitzen eta ilea orrazten. Hiri handi batzuetan etxegabe eta bidaiarientzako dutxa publikoak badaude, dohainik edo diru kopuru txiki baten truke erabilgarri. Arropak garbitzeko ere oztopoak izaten dituzte, areago kontuan harturik arropekin batera eta bestera ibili behar izaten dutela. Horretarako, laguntza-erakunde batzuek bigarren eskuko arropak jartzen dizkiete eskura, arropa alda dezaten. Horrek guztiak gizartearen bazterkeria areagotu eta etxegabearen profil negatiboa indartzen du, higiene pertsonal eskasa etxegabeziak berak ekarritakoa dela ahaztuz.
Etxerik gabeko pertsonak zamaturik ibiltzen dira beti. Ondasun gutxi izan arren, euren arropa, manta eta bestelakoek bolumen eta pisu handia hartzen dute. Etxegabeen zereginetako bat han eta hemen zaborretan bilatzea izaten da gainera, janari kondarrak, arropak eta bestelakoak aurkitzeko. Euren kolokatasunak gauza horiek gordetzera bultzatzen ditu, maiz momentuan behar dutena baino gehiago, eta horrela eraman beharreko zama handitzen da. Ohikoa da hiriko kaleetan etxegabeak euren ondasunez beteriko gurditxo bati tira eta bultza ikustea. Horrek etxegabeen ikusgarritasuna nabarmendu eta gizartearen aurrean profil bereizia eratzeaz gainera, mugikortasuna eragotzi eta, ondorioz, batez ere jende heldu eta zaharren kasuan, toki jakin batera mugatzen ditu eta beste toki eta hirietan izan litezkeen aukerak eta irtenbideak galarazi egiten dizkie.
Jasaten duten bazterkeria haien aurkako jazarpen edo indarkeria bilakatzen da anitzetan, beste hiritar edo poliziaren aldetik. Poliziaren aldetik, etengabeko kontrolak eta euren ondasun eskasak kentzea ere ohiko praktika da, maiz agintarien politika jakin bati men eginez. Gazte eta adin txikikoen aldetik ere usu jasotzen dituzte erasoak; maiz eraso hauek eta baita etxegabeen miseria bera ere bideoz grabatu eta zabaldu dira, trufa moduan, gizartean pertsona horiek gaitzetsiz eta mespretxatuz dagoen diskurtso ezkutuaren adierazgarri. Eskuin-muturreko taldeen eraso-helburu ere izaten dira, prostituta, etorkin eta bestelako kolektibo baztertuekin batera. Hain zuzen ere, jasotako estatistiken arabera, eraso hauek etxegabeen heriotzen kausa nagusietako bat dira. Eraso hauek leku publikoetan lo egin behar izateak dakarren babes-faltagatik gertatzen dira gehienetan: gauez gertatzen dira eta sarri etxegabeei su emanez. Etxerik gabeko pertsonen arteko lisker larriak ere izaten dira, gehienetan alkohol eta bestelako drogen kontsumoak areagoturiko agresibitateak bultzaturik.
Etxegabeen bizimodu larriak osasunari arazo larriak ekartzen dizkio. Frantzian esaterako, gizonezko eta emakumezko etxegabeen bizi itxaropenak 56 eta 41 urtekoa urtekoak direla egiaztatu da. Beraiengan ohiko gaixotasunak dira tuberkulosia eta beste infekzioak, gizartean askoz ere eragin txikiagoa izaten dutenak. Miseria hauek osasun fisikoaren arazoak ekartzeaz gainera giza-harremanak eragotzi ere egiten dizkiete etxerik gabeko pertsonei. Higiene-faltak eta pairatzen duten egoera psikologikoak euren burua gizartetik isolatzera eramaten ditu, euren gizarte-bazterketa areagotuz. Arrazoi beragatik eta leku egokirik ez izateagatik, sexu-harremanak ere ezinezko bilakatzen zaizkie. Beste hiritarrekiko jarrera mesfidantzazkoa izaten dela ere hartu behar da kontuan, eta horrela, askotan laguntza sozialei eta osasun-zaintzari ere uko egiten diete. Adibidez, lehen mailako osasun-arreta zerbitzuak ez dituzte erabiltzen, zerbitzu horietarako eskatzen den jarraipen eta kontrolari uko eginez; horrela, edonolako osasun-arazo bat dutenean, arina izanda ere, larrialdietara deitzeko joera izaten dute. Luzerako bakardadeak euren arazo psikikoak larriagotu egiten ditu, bueltarik gabe, sentimendu deuseztatzaileak sortuz.
Oligosoma toka
Oligosoma toka Oligosoma generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Etxegabe
Gizarte ekintza eta politika publikoak
Mendebaldeko Europan etxegabeen laguntzan nabarmendu den erakundea Caritas da, baina bestelakoak ere badira, hala nola Diaconia edo Salbamen Armada, kristau izaera dutenak, eta Emaus izaera laikoarekin. Aterpetxeak eta jantokiak antolatzen dituzte batik bat, eta egun ere, herrialde askotan (batez ere Hegoaldeko Europan) gobernuko erakundeek baino ardura handiagoa dute etxegabeen aldeko jardunean.
Ongizate estatuek etxegabeziaren arazoari irtenbidea emateko erabiltzen dituzten neurrien multzoan zuzeneko diru-laguntzak, etxebizitza-politika (babes ofizilaeko etxebizitzak), osasun eta hezkuntzarako-laguntza eta pertsona eta familia etxegabeak lan-merkatuan integratzeko ahaleginak biltzen dira. Aldi berean, ordea, ongizate-estatuek hainbat kolektibo baztertzeko politikak salatzen dira, pertsona baztertu eta etxegabe bilakatzeko kinkan jartzen badute, hala nola zigor-politika, presoak eta preso-ohiak baztertzen dituena. Estatu hauen artean berezitasunak daudela ere jaso da: estatu liberalek etxebizitza-eskubideak eta horren inguruko politika sustatu ohi duten bitartean, estatu sozialdemokratek etxegabezian eta etxegabezia-arriskuan dauden taldeak zuzenean laguntzeko joera izaten du. Administrazio publiko ezberdinen arteko koordinazio-eza ere jaso da, etxegabeziaren arazo modu bateratuan aztertu eta gainditzea oztopotu egiten duena.
Etxegabeak Euskal Herrian
2020ko datuen arabera 2797 etxegabe inguru zeuden Euskal Autonomia Erkidegoan 2020an (2012an 2000 inguru zirela uste da). Ipar Euskal Herriari dagokionez, 200 etxegabe zenbatu zituzen Baiona-Angelu-Miarritze eremuan, eta 1300 lagunek jo zuten aterpe sozialen bila 2020. urtean. Nafarroan, 330 ziren 2012an.
Hertha BSC
Hertha Berliner Sport Club alemaniar futbol taldea da, Berlinen egoitza duena. Bi bundesliga irabazi zituen 1930. hamarkadan eta bi Ligako Kopa XXI mendearen hasieran.
Sorrera
1892ko uztailaren 25ean sortu zen eta izena lurrun bidezko ontzi batetik hartu zuen, lau sortzaileetako batek bertan bidaia egin zuelako aitarekin. Ontziaren tximinia zuri-urdina zen eta hortik taldearen koloreak. Hertha izena Nerthusen aldaera da, germaniar mitologiako emankortasunaren jainkosa hain zuzen ere.
1920-1930: Lehen urrezko aroa
1905an Berlinen joatu zen lehen futbol txapelketan irabazle gertatu zen. 1920 hamarkadako krisi garaian diru arazoak zituenez hiriko beste taldearekin (Berliner Spot Club) elkartu eta Hertha Berliner Sport-Club bihurtu zen. Urtez urte hobetzen joan zen eta 1926 eta 1931 artean Alemaniako txapelketako finalean egon zen eta azken biak irabazi zituen. Gerra arteko garai hartan Alemaniako bigarren talde ndartsuyena izan zen.
Krisialdi politikoa
Bigarren Mundu Gerra bukatzean aliatuek Alemaniako taldeak berrantolatu zituzten eta Hertha SG Gesundbrunnen talde amateurra bihurtu zen. 1949an aurreko izena berreskuratu eta goren mailara igo zen.
Lajoux (Suitza)
Lajoux Suitzako udalerria da. Jura kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Hertha BSC
Krisialdi politikoa
1963an Bundesliga eratu zenerako Herthak Berlingo 17 liga eta 13 kopa eskuratuak zituen eta horregatik lehen mailan kokatu zuten. Berlinen alde bietako tentsioek taldearen egonkortasuna baldintzatu zuten eta ekialdeko Berlingo zaleek arazo handiak izan zituzten Hertharen zale izateko, batez ere 1961ean harresia eraiki ondoren. Politikoki arazoak sortzen zituenez jeitsiarazi egin zuten jakalariei soldata ordaintzeko arazoak argudiatuta eta SC Tasmania 1900 Berlin taldea igoarazi zuten hiriburuak talde bat mantendu zezan Bundesligan.
Lajoux (Suitza)
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Hertha BSC
1970 hamarkada: Bigarren urrezko aroa
1969an itzuli zen goren mailara eta 1970 hamarkadan maila ona erakutsi zuen 1975ean Ligako bigarren postua eskuratuz, 1977 eta 1979an Kopako finalak jokatuz eta 1979an UEFA Kopako final erdietara iritsiz.
XXI mendea
1980 eta 1990 hamarkadetan arazo ugari izan zituen eta behe mailatan aritu zen. 1997an berriz Bundesligako lehen mailara igo zen eta ordutik Bundesligako ohikoa izan da. 2001 eta 2002an Ligako Kopa irabazi zuen eta aldika UEFA Europa Leaguen ere hartu zuen parte. 2010 eta 2013 artean mailaz jeitsi eta igotzen aritu zen. 2015-16an Bundesligako zazpigarren postua eskuratu zuen eta 2016-17an seigarrena, Europa Leaguerako sailkatuz.
Euskal taldeen aurkako partidak
Hauek dira Europako txapelketa ofizialetan Herthak euskal taldeen aurka jokatu dituen partidak:
Yazid II.a
Yazid bin Abd al-Malik (يزيد بن عبد الملك; 687- ) omeiatar kalifa izan zen. Bere erregealdiak barne eta kanpo gatazka asko jasan zituen. Inperioaren hainbat tokitan gerra zibil asko lehertzen hasi ziren, hala nola Al-Andalusen, Ifrikijan eta Ekialdean. Bere armada Basorako gobernuaren menpe zeuden khawarij matxinatuen aurkako gerran sartu zen, Umar bere lehengusu eta aurrekoa negoziatzen aritu zen arren. Hasierako matxinaden ondoren, Yaziden tropek matxinada baretzea lortu zuten, eta Shawdhab buruzagi khawarija hila izan zen.
Brežany (Prešoveko barrutia)
Brežany (Sárosbuják) Eslovakiako udalerri bat da, Prešoveko barrutian kokatuta. 3,31 km²ko azalera du eta 179 biztanle 2017ko datuen arabera.
Gizarte rol
Soziologian, gizarte rola aktore sozialek gizartean integratuak izateko behar duten jokabidea adierazten du. , edota Goffmanen hitzetan esanda, rola da estatus jakin bat lortu duen pertsona batengandik espero den jokabidea. Rolen inguruko hainbat teoria desberdin egonagatik, guztiek oinarrizko proposizio batzuk onartzen dituzte:
Brežany (Prešoveko barrutia)
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1329. urtekoa da.
Gizarte rol
Hainbat rol aldi berean egikaritzeak rol gatazka sor dezake, eta hala, interes gatazka.
Rolen barneratzea
Rolak barneratzea sozializazioaren giltzarri nagusietakoa da. Rol bat egikaritzen ikasteak bi atal bereziten ditu: Azken hori jotzen da garrantzitsuena sozializazioan, izan ere, nahiko erreza baita zenbait zeregin nola betetzen diren ikastea, adibidez, haurrari fardela aldatzea, baina rola benetan arrakastaz barneratzeko eta egikaritzeko ezinbestekoa da zeregin horiek egintza atsegingarri eta zoriontsu bezala bizitzea. Eta rol bat ezin da zoriontsu eta arrakastaz bete, rol hori duintzat eta egokitzat onartzeko sozializatuta egon ezean.
Rolen sozializazioa oso goiz hasten da, haurtzaroan. Modu inkontzientean barneratzen da eta horretarako bitarteko izaten dira jolasak, ipuinak, familiakoen arteko elkarrizketak entzutea, helduen imitazioa eta abar.
Rol motak
Soziologian, hainbat gizarte rolen arteko bereizketa egiten da:
Rolak eta estatusak
Rolak eta estatusak lotuak daude eta bien arteko nahasketa gertatzen da maiz, izan ere, fenomeno berdinaren alderdiak dira. Estatusa, eskubide eta erantzukizun saila da, eta rola, aldiz, erantzukizun eta eskubide horien jarduera zehatza da.
Rol multzoak
Estatus sozialek ez dute izaten rol bakar bat, elkar loturik dauden rol sail bat baizik. Rol horiek era berean bete daitezke, nahiz eta, zenbaitetan horrek rol gatazkak sor ditzakeen. Adibidez, emazte bat, emazte ez ezik, izan daiteke ere alaba, ama, bizilaguna, ikaslea edo langilea, igandero mezetara doan kristau zintzoa... Rol bakoitzak egokitze modu erabat ezberdinak izan ditzake. Rolak arrakastaz betetzeak ez du halabeharrez multzoko rol guztiak ondo egitea eskatzen, horrek ez baitu estatusa erabat kolokan jartzen; gerta daiteke, adibidez, gizon bat oso aita arduratsua izatea baina ohaide txarra izatea, edota sermolari bikain bat administratzaile txarra izatea.
Giotto misioa
Giotto, ESAren pasaiaririk gabeko misio bat izan zen, Halley kometa aztertu zuena. 1986ko martxoak 13an, zunda, kometagandik 596 kilometrora hurbildu zen.
Giottok, Grigg-Skjellerup kometa ere aztertu zuen, honengandik 200 kilometro ingurura hurbildu zena. Orotara, 2 kometa aztertu zituen.
Zundak, bere izena, Giotto Erdi Aroko margolariagatik jaso zuen, nork Belengo izarra Halley kometa bezala margotu zuen.
Ikus, gainera
Ariane
Maliko historia
Maliko historia gaur egungo Maliko Errepublikaren lurraldean izan diren gertaera historiko nagusien kondaira da.
Maliko inperioak
K. o. 300. urteaz gero, bolia, gatza (Taghazako meatzetik ateratzen zutena), ostruka-lumak, urrea eta esklaboak garraiatzen zituzten karabanak ibiltzen ziren Saharan barrena, Niger ibaiaren bihurgunea eta Maroko eta Argeliako hegoaldea lotzen zituzten bideetan zehar. Bide horien sorburuan, Niger eta Senegal ibaien artean, hiru inperio handi sortu ziren. Sahelgo erresuma hauen muga geopolitikoak eta nortasun etnikoak ez ziren garbi zehaztuak.
Garai koloniala
1854an, Frantziak lurraldearen konkista hasi zuen; 1898an, zazpi urteko gerran Samory Turé buruzagia menderatu zuten. Handik aurrera, Mendebaldeko Afrika Frantsesa osatzen zuten lurraldeetako bat izan zen, Frantziar Sudan izenez. Bigarren Mundu Gerraren ondoren, hango biztanleek autonomia galdatu zuten, eta Modibo Keïtak Sudango Batasuna alderdia sortu zuen 1945ean. 1946an, Sudan Frantziaren itsasoz haraindiko lurralde bilakatu zen, metropoliko biltzarrean ordezkariak izateko eskubidea zuela. 1958an, Sudango Batasuna alderdiak Sudango Errepublika eratu zuen, betiere Frantziako komunitatearen barruan.
Maliko Errepublika
1959an, Mali (orduan Sudango Errepublika izena zuena), Senegal, Dahomey eta Volta Garaia batu ziren Maliko Federazioa osatzeko eta 1960ko ekainaren 20an independentzia lortu zuten. Abuztuan, politika ikuspegi desberdinak zituztela eta, desegin zen Federazioa. Irailaren 22an, Sudango Batasuna alderdiaren batzar berezi batek Sudanen baldintzarik gabeko independentzia onartu zuen aho batez; harrezkero Maliko Errepublika izena du. Errepublikak Txinako sozialismo marxista hartu zuen eredu, eta aurreneko presidentea Modibo Keïta izan zen.
Sudango Batasuna alderdiko buruzagi batzuen jokabide politikoa ontzat hartu ez zutenez gero, 1968an Moussa Traoré buru zuen ofizial talde batek estatu-kolpea eman zuen, eta Modibo Keïta atxilotu eta espetxeratu zuten. Nazio Askapenerako Batzorde Militarra sortu zen. Era horretan diktadura ezarri zen Malin, 1991 arte iraun zuena. Erregimenak harremanak sendotu zituen nazio kapitalistekin, Sudango Batasuna alderdia legez kanpo utzi eta konstituzioa indargabetu zuen. Traoré lehendakari izendatu zuten, eta 1969an lehen ministro kargua ere hartu zuen. 1974an, konstituzio berria onartu zen, militarrek osatutako erregimenari jarraipena emateko asmoz, eta 1979az geroztik Maliko Herriaren Batasun Demokratikoa izan zen herrialdeko legezko alderdi politiko bakarra.
Herrialdeak lehorte eta gosete handiak pairatu zituen, 1968tik 1974ra eta 1983tik 1985era. 1980tik aurrera, gobernuaren xede nagusia lehorteak eragindako hondamendiari aurre egitea izan zen. 1983an Maliren eta Aljeriaren arteko muga zehaztu zen. 1985ean Mali gerran sartu zen Burkina Fasorekin, mugaren inguruko lurralde bat eskuratzeko norgehiagoka; auzia 1986an garbitu zen, Hagako justizia tribunalak lurraldea bi zati berdinetan erdibitzea erabaki zuenean. 1980ko hamarkadaren amaieran, alor publikoko langileek eta ikasleek herrialdean demokrazia ezartzea eskatu eta gobernuaren ustelkeria salatu zuten.
1991ko martxoan, gobernuaren kontrako protesta eta istilu giroan, Toumani Touré jenerala buru zuen ofizial talde batek Traore eraitsi zuen, 1992an agintea zibilen eskuetan utziko zuelako aginduarekin. 1991ko ekainean, tuaregak matxinatu ziren. Abenduan agintarien eta tuaregen arteko elkarrizketak hasi ziren. Tuaregek su-etena onartu zuten presoen askatasunaren truke. 1992ko apirilean, Alpha Oumar Konarék irabazi zituen presidentetzarako hauteskundeak. Tarte horretan Konare presidenteak politika eta ekonomia erreformak bultzatu zituen eta ustelkeriaren kontra borrokatu ere. Amnistia Internazionalak, baina, oposizioko kideak akusaziorik gabe eta epaiketarik egin gabe kartzelatu izanaz salatu zuen gobernua. Gudarosteak, bestalde, tuareg asko hilarazi zituen. 1997ko maiatzean, presidentetzarako hauteskundeetan, Konarék botoen %95 jaso zituen, eta legebiltzarrerako hauteskundeetan ere gobernuko alderdiak eskuratu zituen aulki gehienak. Baina bai presidentetzarako hauteskundeetan, bai legebiltzarrerakoetan, oposizioak boikota egin zuen eta jende gutxik hartu zuen parte.
XXI. mendea
2002an, Amadou Toumani Tourék, 1991ko altxaldiko liderrak, armada utzi egin hauteskundeetara aurkeztu ahal izateko, eta baita irabazi ere, Maliko presidente bihurtuz. 2007an kargua berritu zuen. Beti ere, garai bateko izen ona galduz joan zen, ustelkeriari aurre egiten asmatu ez zuelako.
2013ko ekainean tuareg matxinoen eta gobernuaren arteko bake ituna sinatu zen, eta uztailean Nazio Batuen Erakundeak kasko urdinak bidali zituen Malira, Minusma operazioaren barnean. Baina urte amaieran tuareg errebelek amaitutzat jo zuten su-etena, eta gudua berpiztu zen. 2014ko abuztuaren 29an, MNLAk, Azawadeko Mugimendu Arabiarrak eta haien gainerako aliatuek elkarren arteko liskarrak amaitu eta fronte komun bat osatzea erabaki zuten, irailean Maliko Gobernuarekin Aljerian hastekoak zituzten bake negoziazioei begira. Burkina Fason egin zuten akordioa. Urriaren 8an, Azawaden ekintza azkarreko indar militar bat hedatzeko eskatu zion NBEren Segurtasun Kontseiluari Maliko atzerri ministro Abdulaye Diopek. Izan ere, 2013ko apiriletik, 30 pertsona hilak ziren Maliko iparraldean NBEren kasko urdinen kontrako erasoetan. Abenduaren 9an, Magreb Islamiarreko Al-Kaidak askatu zuen 2011tik gatibu zuen frantziarra ; gobernuaren arabera, Malik presoak libratu zituen gatibua askatzearen truke. 2015eko otsailean, beste su-eten bat sinatu zen Aljerren.
2020ko abuztuaren 18an, militar talde bat gobernuaren aurka altxatu zen. Kolpistek Ibrahim Bubacar Keita presidentea eta Bubu Cise lehen ministroa kargutik kendu zituzten, eta Bah N'Daw izendatu zuten trantsizio prozesuko presidente. 2021eko maiatzaren 24an, Maliko armadak Bah N'Daw presidentea eta Moctar Ouane lehen ministroa kargugabetu zituen; Assimi Goitak hartu zuen presidente kargua. Irailean, Maliko Gobernuaren eta Wagner talde militar errusiarraren arteko kontratua sinatu zen. Agiriak herrialdean mertzenarioak zabaltzea aurreikusten zuen, Maliko soldaduak prestatzeko eta goi mailako pertsonak babesteko.
1987ko Alemaniako Sari Nagusia
1987ko Alemaniako Sari Nagusia urte horretako Uztailaren 26an ospatu zen Hockenheimring zirkuituan.
Cossypha heuglini
Cossypha heuglini Cossypha generoko animalia da. Hegaztien barruko Muscicapidae familian sailkatua dago.
Nazioarteko Izendapen Komun
Nazioarteko Izendapen Komuna, NIK, (baita INN ere, ingelesezko International Nonproprietary name) izenaz ezaguna, substantzia farmakologiko baten (sendagaia zein droga) izen ofizial ez-komertziala edo generikoa da. Osasunaren Mundu Erakundeko Nomenklatura Batzordeak WHA3.11 ebazpena eman zuen 1950ean, eta 1953an argitaratu zen lehen zerrenda. NIK duten 7.000 substantzia inguru daude, eta urtero 120 eta 150 bitartean gehitzen dira.
Derilissus kremnobates
Derilissus kremnobates Derilissus generoko animalia da. Arrainen barruko Gobiesocidae familian sailkatzen da.
Erasure
Erasure Londresen 1985an sortutako Ingalaterrako pop musika taldea da. Lehendabiziko osakideak Andy Bell (ahotsa eta teklatua), Vince Clarke (gitarra eta ahots laguntzailea). New Wave mugimenduko ikurra, kritika zein salmenten aldetik 1980ko hamarkadako talderik arrakastatsuenetakoa izan zen, eta eragin handia izan zuen etortzekoak ziren taldeengan.
Nazioarteko Izendapen Komun
Substantzia farmazeutiko batek hainbat izen kimiko, ikerketa-kode bat edo gehiago, sinonimo, izen ofizial bat (gutxienez) eta hainbat herrialdetan erregistratutako izen edo marka komertzialak izan ditzake. Medikuntzan zein izen den egokiena aukeratzeko, izen farmakologikoa (zehazki, NIK Nazioarteko Izendapen Komuna) eta izen komertziala aukeratu behar dira. NIKaren zehaztasuna, uniformetasuna eta nazioarteko onarpena direla eta, hainbat herrialdetako medikuen arteko komunikazio-bide ezin hobea da; beraz, funtsezkoa da dokumentu ofizialetan eta argitalpen medikoetan.
NIKaren bidez, hainbat herrialdetako osasun-agintariek sendagaien formulario nazional bat egin ahal izan dute, sendagaien erosketak eta preskripzioak bateratzeko, bai eta haien ekoizpenaren eta elaborazioaren kalitatea errazteko ere. Estatu Espainolean Espainiako Izendapen Ofiziala (DOE) usatzen da. Estatu frantsesean ezinbesteko da NIK erabiltzea sendagaiak preskribatzeko softwareetan.
Europako Batasunak 92/27/CEE Zuzentarauaren bidez NIK erabiltzea gomendatzen die Batasuneko herrialde guztiei.
Mukata
Mukata (المقاطعة, al-muqāṭaʿah) Britainiar Mandatuan eraikitako polizia-gotorlekuen arabieraz izena da.
Saint-Vivien-de-Monségur
Biztanleria
2007an Saint-Vivien-de-Monségur udalerrian erroldatutako biztanleak 378 ziren. Familiak 160 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 48 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 48 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Nobuhide Akiba
Nobuhide Akiba (秋葉 信秀, 1985eko apirilaren 10a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Thespa Kusatsu.
Mukata
Osloko Hitzarmenen ondorioz, mukatak Palestinar Aginte Nazionalaren egoitza eta kuartel nagusi bilakatu ziren. Palestinar agintari nagusiek, tartean Jassir Arafat, Ramallah eta Gaza hirietako mukatak erabili dituzte. Izan ere, Arafati bertan hilobiratu zuten.
2002ko Babes-Ezkutu Operazioan, the Israelgo Defentsa Indarrek Zisjordaniako mukatak eraso eta horietako batzuk, tartean Hebrongoa, guztiz eraitsi zituzten.
Saint-Vivien-de-Monségur
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 182 etxebizitza zeuden, 159 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 179 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 159 etxebizitza nagusietatik 130 bere jabearen bizilekua ziren, 26 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 42 etxek lau zituzten eta 96 etxek bost zituzten. 155 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 68 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 83 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 243 ziren, horien artean 186 aktiboak ziren eta 57 inaktiboak ziren. 186 pertsona aktiboetatik 169 lanean zeuden (93 gizon eta 76 emakume) eta 17 langabezian zeuden (6 gizon eta 11 emakume). 57 pertsona inaktiboetatik 30 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Vivien-de-Monségur udalerrian 141 unitate fiskal zeuden, 349,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.972 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2000. urtean Saint-Vivien-de-Monségur udalerrian 33 nekazaritza-ustiategi zeuden, 874 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Erasure
Horrez geroztik, berriz, taldekideek bere kabuz jarraitzea hobetsi dute, eta Erasure proiektua geldo dago.
Haur-pornografia
Haur-pornografia sexualki esplizituak diren jokabideetan edozein sexutako adingabeen errepresentazio orori esaten zaio. Irudikapen bisualak edo deskriptiboak izan daitezke, adibidez, fikziozkoak, argazki bidezkoak edo baita soinudunak ere. Haurren pornografia, oro har, 18 urtetik beherako neska-mutilen argazkiak edo bideoak dira.
Arantzazuko Apostoluen Frisoa
Arantzazuko apostoluen frisoa Arantzazuko santutegiaren fatxada nagusian dagoen Jorge Oteizaren eskultura da, izenak dioen bezala kareharrizko apostoluez osaturiko frisoa.
Haur-pornografia
Haur-pornografiaren sormena, jabetza eta igorpena delitua da herrialde gehienetan.
Arantzazuko Apostoluen Frisoa
Arantzazu XX. mendeko euskal artearen obra garrantzizkoa da, bere garaian gaur egun oso ezagunak diren artista batzuen (Saenz de Oiza, Laorga, Oteiza, Ibarrola…) bultzada izan zena eta Euskal kulturari artelan ikaragarria eman ziona. Arantzazuko Basilikaren barneko lanak; arkitektura, eskultura eta pintura lan ezberdinen bilduma ematen digu, baina oraingo honetan soilik eskulturaren arloan Jorge Oteiza eskultoreak eginiko Apostoluen frisoa aztertuko dugu.
Haur-pornografia
Definizioa
Tradizioz, haur-pornografiatzat hartzen dira edozein sexutako adingabeen irudikapenak, argazkiak edo filmak, formatu digitalean edo analogikoan, sexualki esplizituak diren jokabideetan, dela bakarrik, dela beste adingabe batzuekin elkarreraginean.
Arantzazuko Apostoluen Frisoa
Egileari buruz
Jorge Oteiza (Orio, 1908- Donostia, 2003), Euskal Herriarentzat garrantzizkoa den XX. mendeko artista dugu. Bere lana hogei urte zituela hasi zuen Donostia aldean eta abangoardia ezberdinak praktikatzen zituzten gazteen artean.
Esperimentazioa bilatuz, Ameriketara bidaiatuko du eta handik geroago bere obran garapen handia izango dituen kontzeptuak ikasiko ditu Arantzazun ikusiko den moduan. 1955ean “Nahi esperimentala” izenekoa sortu eta São Pauloko Bienaleko eskultura saria irabaziko du. 1959an bere lanaren azken unea iritsi zela pentsatuz eskultura utziko du, baina artearen arloan neo-plastizismoa eta sobietar konstruktibismoa errebindikatuko ditu, honek Euskal kulturan “Euskal eskulturaren eskola” izenekoaren baseak jarritu dituelarik, non Europako estetika geometrikoa ardatz izango den eta Eduardo Chillida bere artistarik garrantzizkoena garai batean, Oteizarekin ika-mika - laguntasun erlazio bat izango duena.
Haur-pornografia
Zabaltzeko bideak
Eduki pornografikoetarako sarbideak, oro har, bilakaera izan du bitarteko desberdinetan: literaturan, argazkigintzan, bideoan, zineman, DVDetan, marrazkietan, animaziozko marrazkietan eta, azken urteotan, Interneten. Internetek hainbat hamarkadatan zigorrik gabe jardun zuten legez kanpoko edukien ekoizleak eta banatzaileak. Baina, beste aldetik, horrelakoak detektatzeko eta jazartzeko bidea eman du; dena dela, Internetek pornografia mota hori eskuratzea ere izugarri erraztu du.
Arantzazuko Apostoluen Frisoa
Egileari buruz
Oteiza abangoardia eta guda osteko garai artistikoaren arteko zubia dugu, emango zaizkion onura ofizialei buruzko kritikotasun eta urruntasun nahi bat plazaratuko duena beti bere posizio ideologiko-politiko berezia izanik. 1992an bere obra Euskal Herriari utzi zion eta 2003an hil ondoren Altzuzako herrian bere izena daraman museo-fundazioa ireki zen.
Oteiza eta Amerika (1934-1948)
1934ean Oteiza, Nikolas Lekuona margolariarekin batera Ameriketara joateko asmoa izango du. Bidaia honen Oteizaren helburuak, bai Diego Rivera eta Mexikoko horma pintura, zein Amerikako kultura prehispanikoek eginiko eskultura megalitikoa ezagutzea izango dira.
Garai honetan bere bi garrantzizko idazlan sortuko ditu Carta a los Artistas de América (1944) eta La interpretación estética de la estatuaria megalítica americana (1952).
Arantzazuko proiektua
1950garren hamarkadan sortzen hasia izango den multzo arkitektonikoa izango dugu, Pablo Lete frantziskotar probintzialak baseliza erreformatu eta erromes gune nagusi bilakatu nahiko baitu, horretarako eta lehen esan bezala, garaiko artista ezberdinez baliatuz.
Sertãozinho (Paraíba)
Sertãozinho Brasilgo udalerri bat da, Paraíba estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Arantzazuko Apostoluen Frisoa
Arantzazuko proiektua
Arkitekturarako Francisco Javier Saenz de Oiza eta Luis Laorgarena aukeratuak izan ziren, baina eskulturarako gauzak ez ziren bat-batekoak izan, Oteiza bera zen Letek pentsaturiko artista, baina eskultore oriotarrak ez zuen bat-bateko izendapen bat nahi, baizik eta pentsatuta zuten beste zenbaitekin lehiaketa bat egin nahi zuen. Honen ondorioz, Oteiza eta Joaquin Lucariniren artean lehiaketa bat antolatu zen, Oteizak irabazi zuena.
Apostoluen frisoaren ezaugarri eta bilakaera
Oteizaren lan honek bere lehen lanen eta Amerikako bidaian ikasitakoarekin erlazio zuzena du:
Oteizaren lehen lanak zizelkatutako bloke izugarriak dira, non argilunik ez hutsunerik ez diren nabari. Aldiz, Ameriketan bere eskulturarekiko errebelazioa izango zen momentua heldu zitzaiola esan behar da; 1944an Popayán hiritik gertu 3000 metrotako garaieran, Alto Magdalena izeneko lekuan zeuden Kolonaurreko agustindar kulturako 400 estatua ikusi baitzituen, han influentziarik gabeko arte bat ikusten zuen influentziarik gabeko kultura baten aztarna zirenak. Gainera, kultura prehispanikoek erlijioarekiko zuten erlazioa jakinda, eskultura haietan, Oteizak artearen sakralizazioa ikusten zuen, gizakiak Jainkoarenganako bere txikitasunean bere biziari estetikaren bidez garaturiko irtenbide erlijiosoa antzemanez.
Hau guztia ikusirik eta Henry Moore eskultorearen lanaz txundituta, Euskal Herrira bueltatzean bere ideia berriak Apostoluen frisoan garatuko ditu.
Konjunto eskultorikoa aztertzen badugu, santutegiaren bi dorreen arteko lotura bezala aurkitzen den elementua dugu. Bertan, lehengoko bloke izugarriaren aztarna batzuk bakarrik gelditzen dira, figura sendoak bai baina dinamismoz hornituak ikusten baititugu, Oteizak garatzen hasiko zen kontzepzio berria adieraziz: bloke zilindriko handi batetik materia kenduz berak hiperboloide bezala deitzen zuen forma ahaltsu baina irekia eratuz garatzen baitira apostoluak. Figura hauen sendotasunean, Oteizak zioen bezala, Arantzazuko alboetan dauden mendien isla izango genuke eta eskulturaren kasuan ere arte errusiarraren aztarnak ikus daitezke, bai gorputz bai aurpegiek potentzia kontenitu bat adierazten baitigute. Azkenik aipatzea sakralitatearen elementua ere badela, Oteizak zioenez, figurak fededunari bere izpiritua helarazten baitzion eta figurari falta zitzaion zatia fededunak beregan sentitzen zuen fedea zen.
Aipatzekoa da hamabi izan beharrean, hamalau apostolu direla, Oteizarentzat garrantzizkoena figurek irudikatzen dutena baita eta ez zenbat diren, horregatik hamalau figura zergatik jarri zituen galdetzean “Gehiago kabitzen ez zirelako” erantzuten zuen.
Chanchera operazioa
Chanchera operazioa (espainolez Operación Chanchera) Nikaraguako Jauregi Nazionala, FSLN ko gerrilla komando batek bortxaz hartzea izan zen, 1978ko abuztuaren 22an, Kongresu Nazionalaren bilkura bat egiten ari zen unean. Izen formala Muerte al Somocismo zen, Carlos Fonseca Amador.
Cryptocentrus niveatus
Cryptocentrus niveatus Cryptocentrus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Ablepharus budaki
Ablepharus budaki Ablepharus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Ronald Rauhe
Ronald "Ronny" Rauhe (Berlin (Alemania), 1981eko urriaren 3a) piraguismoan lehiatzen den kirolari alemaniarra da.
Olinpiar Jokoak
2000ko Udako Olinpiar Jokoetan, Sidney 2000an (Sidney), brontzezko domina irabazi zuen, Tim Wieskötter herrikidearekin batera, K-2 500 m modalitatean, 1.48,771eko denboraz, Hungariako bikotearen (urrezkoa) eta Australiakoaren (brontzezkoa) atzetik sailkatuz.
2008ko Udako Olinpiar Jokoetan, Pekin 2008an (Pekin), zilarrezkoa irabazi zuen, hirugarrenez Tim Wieskötter herrikidearekin batera, K-2 500 m modalitatean, 1.28,827ko denboraz, Espainiako bikotearen (urrezkoa) atzetik eta Bielorrusiakoaren (brontzezkoa) aurretik sailkatuz.
2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Rio 2016an (Rio de Janeiro), brontzezkoa irabazi zuen, Saúl Craviotto espainiarrarekin elkarbanatuta, K-1 200 m modalitatean, 35,662ko denboraz, Liam Heath britainiarraren (urrezkoa) eta Maxime Beaumont frantziarraren (brontzezkoa) atzetik sailkatuz.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), urrezkoa irabazi zuen K-4 500 m modalitatean, Alemaniako taldearekin, 1.22,219ko denboraz, Espainiako taldearen (zilarrezkoa) eta Eslovakiakoaren (brontzezkoa) aurretik sailkatuz. Hauek osatzen zuten Alemaniako taldea: Max Rendschmidt, Ronald Rauhe, Tom Liebscher eta Max Lemkek.
Amphisbaena barbouri
Amphisbaena barbouri Amphisbaena generoko animalia da. Narrastien barruko Amphisbaenidae familian sailkatuta dago.
Cossypha natalensis
Cossypha natalensis Cossypha generoko animalia da. Hegaztien barruko Muscicapidae familian sailkatua dago.
Assigny (Itsas Sena)
Assigny Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Assigny udalerrian erroldatutako biztanleak 329 ziren. Familiak 132 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 48 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 48 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 149 etxebizitza zeuden, 135 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 146 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 135 etxebizitza nagusietatik 118 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 29 etxek hiru zituzten, 42 etxek lau zituzten eta 62 etxek bost zituzten. 120 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 63 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 58 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 208 ziren, horien artean 156 aktiboak ziren eta 52 inaktiboak ziren. 156 pertsona aktiboetatik 136 lanean zeuden (80 gizon eta 56 emakume) eta 20 langabezian zeuden (7 gizon eta 13 emakume). 52 pertsona inaktiboetatik 28 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 iturgina.
2000. urtean Assigny udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 524 hektarea erabiltzen.
Fyresdal
Fyresdal Norvegiako udalerria da. Telemark konderrian kokatua dago. 1280.60 km² ditu eta 1,375 biztanle ditu.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Montfaucon (Jura)
Montfaucon Suitzako udalerria da. Jura kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Orangeko Estatu Librea
Orangeko Estatu Librea (afrikaansez Oranje Vrystaat; ingelesez Orange Free State; nederlanderaz Oranje Vrijstaat) Hegoafrikan existitu zen herrialde independentea izan zen, XIX. mendearen erdialdera, eta ondoren Hegoafrikako probintzia bat. Egungo Estatu Askea probintziaren aurrekaria izan zen. Orange eta Vaal ibaien artean hedatzen zen.
Osamu Tezuka
Osamu Tezuka (手塚 治虫, 手塚 治 jaioa) japoniar komikigile eta film ekoizlea izan zen, "mangaren aita" ezizena zuena. Mangaka hau Walt Disneyren japoniar baliokidea, bere manga asko nahiko ezagunak egin dira, tartean Kimba the White Lion eta Black Jack. Baina, zalantzarik gabe, bere bizitzan egin duen lanik ezagunena Astro Boy izan zen.
Campo Maior (Piauí)
Campo Maior Brasilgo udalerri bat da, Piauí estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Sofía Suescun
Sofía Suescun Galdeano (Iruñea, Nafarroa, 1996ko uztailaren 4a) nafar modeloa, reality showen lehiakidea, celebritya eta telebista aurkezlea da.
Gaur egun, Supervivientes: una aventura extrema abenturazko reality lehiaketa aurkezten du Mediaset hedabide taldean.
Bizitza
Iruñean jaio zen 1996ko uztailaren 4an eta bere amarekin hazi zen.
2015ean Espainiako Gran Hermano telerrealitate lehiaketaren 16. edizioan parte hartu zuen eta irabazi egin zuen. Lehiaketa horretan egin zen ezaguna, Espainiako telebistako ohiko pertsona ospetsu bihurtuz. Hainbat saiotan parte hartu ondoren, Mujeres y hombres y viceversa saioan tronista gisa hasi zen 2016ko martxoan. 2018an Supervivientes abenturazko reality lehiaketan parte hartu zuen eta irabazi egin zuen. Bere bigarren lehiaketaren garaipenaren harira, Mujeres y hombres y viceversa saioak kontratatu zuen tertuliakide moduan. Bertan bi urtez egon ondoren, lana utzi zuen Ya es mediodía saioan hasteko.
2021ean estreinatu da aurkezle-lanetan Supervivientes: una aventura extrema abenturazko reality lehiaketan.
Derilissus nanus
Derilissus nanus Derilissus generoko animalia da. Arrainen barruko Gobiesocidae familian sailkatzen da.
Potxiketako leizeak
Potxiketako leizeak Aralarko mendilerroan dueden bi kobazulo dira. Arruazun daude, Txuritxoberri izeneko toponimoan, Done Mikel Aralarkoaren Santutegira doan bidearen bi aldetan. Hasieran jaitsiera handia du eta geroago horizontala den kobazuloan bilakatzen da.
Jaialdi
Jaialdia aurrez antolaturiko ekitaldi multzo bat da, jai giroan ospatzeko burutu eta kulturako elementuak barne hartzen dituena, hala nola folklorea, kirola, musika, dantza eta zinema. Askotan festa lokal edo nazional bezala ospatzen da. Jatorri erlijioso eta folklorikoaz gain, jaialdiaren jatorria nekazaritzan dago. Jakiak elementu hain garrantzitsua ziren, ezen jaialdi asko fruituak jasotzeko garaiei lotuta baitaude. Ospakizun erlijiosoa eta uzta onak izateagatik eskerrak emateko nahia udazkenean ospatzen diren jaialdi askori lotuta dago; hala nola, Halloween edo Pazkoa.
Tokke
Tokke Norvegiako udalerria da. Telemark konderrian kokatua dago. 984.47 km² ditu eta 2,366 biztanle ditu.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Hortz
Hortzak digestio-aparatuaren atal garrantzitsu bat dira, ahoan kokatuak. Haginlariak arduratzen dira haien gaixotasunez. Animalia ornodunen hortzak antzinako arrainek babesteko azalean zituzten hezurrezko geruzen bilakaeratik sortuak dira. Ugaztunen hortzak hiru zati ditu: koroa edo hortz ohitik kanpo dagoen partea; erroa edo hortz ohiaren azpian dagoena; eta lepoa, mintz haragitsuzko ehun baten bidez, koroa eta erroa lotzen dituen partea. Aldi berean hiru geruza edo maila ditu hortzak: esmaltea edo kanpoko geruza, gai gogorra eta trinkoa, eta hortzaren koroa estaltzen duena; erdiko geruza edo dentina, esmaltea baino bigunagoa eta hezurraren osaera bera duena. Hortz-mamia da hortzaren geruzarik barnekoena, eta zelulez, odol hodiez eta nerbioez dago osatua. Hortzaren erroak leku batzuetan zementua du inguruan. Zementua ez da dentina bezain gogorra eta hezurraren antzeko ezaugarriak ditu.
Giza hortzeria
Behin betiko hortzeria ateratzen da ondoren. 32 atalek osatzen dute eta 12-13 urterekin guztiz eratuta egoten da. Behin betiko hortzeriako hortz bat erortzen bada ez da berriro aterako. Lau ebakortz, bi letagin, lau aurreko hagin eta sei atzeko hagin, hortz-lerro bakoitzean, osatzen dute behin betiko hortzeria.
Behin-behineko haginen lekua behin betiko aurreko haginek hartzen dute, eta behin betiko haginek ez dute lehenagoko haginik beren lekuan (lehenengo behin betiko hagina haurrari seigarren urtearen inguruan ateratzen zaio, bigarrena hamabigarren urtearen inguruan eta hirugarrena, 18-20 urte dituenean). Ebakortzak eta letaginak janaria zatitzeko erabiltzen dira, aurreko haginak eta haginak, berriz, janaria txikitzeko eta ehotzeko. Hortzaren formak erakusten du bere eginkizuna: ebakortzaren koroak ebakitzeko ertz zorrotzak ditu, eta haginak, berriz, janari puxkak txikitzeko erpinak edo tontorrak. Giza hortzen ezaugarria da letaginak txikiak izatea. Hortzen erroen kopurua ere aldatu egiten da hortz batetik bestera: erro bakarra dute ebakortzek eta letaginek, eta hiru, adibidez, goiko haginek.
Biard de Sera
Biard de Sera Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Biars-sur-Cère udalerrian erroldatutako biztanleak 1.975 ziren. Familiak 891 ziren, horien artean 291 pertsona bakarrekoak ziren (114 bakarrik bizi ziren gizonak eta 177 bakarrik bizi ziren emakumeak), 292 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 229 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 79 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.037 etxebizitza zeuden, 916 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 47 bigarren erresidentzia ziren eta 74 hutsik zeuden. 775 etxeak ziren eta 230 apartamentuak ziren. 916 etxebizitza nagusietatik 499 bere jabearen bizilekua ziren, 394 alokairuan okupaturik zeuden eta 23 doan lagata zeuden; 40 etxek gela bat zuten, 48 etxek bi zituzten, 174 etxek hiru zituzten, 328 etxek lau zituzten eta 325 etxek bost zituzten. 704 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 436 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 320 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen: