cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pablo Urrizelki
Eskuin bortitza zuen, eta esku huskako pilotan etorkizun oparoa antzematen zitzaion; hala ere, eskua minduta, lanbide hori utzi behar izan zuen. Fibrosia zuen eskuin eskuko erdiko hatzean, eta 2010eko urrian egindako ebakuntzak ez zuen oneratu. 2010eko irailean jokatu zuen profesionaletako azken partida, Logroñoko Adarraga pilotalekuan.
Gaur egun artzaina eta gaztagilea da.
Beta (hizkia)
Beta edo Vita alfabeto grekoaren bigarren letra da. B (larriz) eta β (xehez) idazten da.
Garrulax castanotis
Garrulax castanotis Garrulax generoko animalia da. Hegaztien barruko Leiothrichidae familian sailkatua dago.
Igor Sikorski
Igor Ivan Sikorski (Kiev, Ukraina, 1889ko maiatzaren 25a - Easton, Ameriketako Estatu Batuak, 1972ko urriaren 26a) estatubatuar ingeniaria izan zen, Ukrainan sortua.
Bizitza
1917ko Iraultza hastean, Sikorskik sorterritik alde egin zuen Frantziara, Ingalaterrara eta, azkenik, Estatu Batuetara (1919). 1923an hegazkin-ingeniaritzako enpresa bat sortu zuen (Sikorsky Aero Engineering Corporation). 1929an Estatu Batuetako herritar egin zen. Urte hartan bertan United Aircraft Corporation konpainiarekin batu zuen bere enpresa.
1935ean Pan-Americaneko lehen clipperra (ozeanoarteko garraio-hegazkina) egin zuen. Gero, hegazkin handiak egin zituen, eta 1939an lehen helikoptero erabilgarria. Bereziki salbamendu lanetan eta, bigarren mailan, industrian eta garraioan erabiltzeko asmatua zen hegazkin mota hura, baina handik gutxira gerrarako erabili zen. Sikorski aeronautikaren historiako ingeniari handietakoa da.
Flash (DC Comics)
Flash edo The Flash, euskaraz Dirdai, DC Comics komiki argitaletxearen hainbat superheroien izena da, eta Justiziaren Ligako kideetako bat. Gardner Fox eta Harry Lampertek sortu zuten eta lehenbiziko aldiz Flash Comics komiki aldizkariaren 1. zenbakian agertu zen (1940ko urtarrila). Superheroi hau honako pertsonak hauek izan dira, Jay Garrick, Barry Allen, Wally West eta Bart Allen. Bere ikurra tximista da, jazkera gorria eta buruan bi hegal txiki ditu.
Bere ahalmenak superabiaduran oinarritzen dira: argiaren abiadura baina azkarrago korrika egiteko gaitasuna; osatze faktorea; gizakiazgaindiko erreflexuak, edozein erasoari oso modu eraginkor eta azkarrean erantzun diezaioke; dardar egin eta materia zeharkatu dezake; argiaren abiadura hartuz denboran bidaiatu dezake; bere eskuekin energia jaurti dezake; "Flash Denboran" sar daiteke, bere inguruko guztia kasik geldituaraziz, hori larrialdietan azkar mintzatu edo pentsatzeko erabiltzen du.
Calorguen
Calorguen (bretainieraz Kerorgen) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Le Cambout
Le Cambout (bretainieraz Ar C'hembod) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Banana
Banana Musa generoko landare-espezie batek ekoizten duen fruitua da. Jatorriz landare hau Asia Hegoekialdekoa eta Australiakoa da, baina egun tropiko osoan landatzen da.
Bananondoak Musaceae familiako landareak dira. Nahiz eta lehen begiradan zuhaitzak direla iruditu, bananondoak hosto iraunkorreko landare belarkarak dira. Ez daukate benetako zurtoinik; horren ordez, hosto gogorrez eratutako sasizurtoina eratzen dute, zenbait espezietan 2 eta 8 metro artekoa izan daitekeena. Hosto handiak dauzkate, 3,5 metrora artekoak. Sasizurtoin bakoitzak banana hori, berde edo gorrien sorta bat ekoizten du, ondoren hil egiten da eta sasizurtoin berri bati leku egiten dio.
Schiers
Schiers Suitzako udalerria da. Grisonia kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Banana
Hazkuntza
Bananak mordo esekietan hazten dira. Mordo bakoitzak hiruzpalau sorta eta sorta bakoitzak 20 ale eduki ditzake. Fruituak 125 g inguru pisatzen ditu (%75 ura da). Ale bakoitzak kanpo-geruza babesgarria (azala) dauka eta barrua haragi jangarriz osatuta dago. Gordinik edo sukaldean prestatuta jan daiteke; mendebaldeko kulturetan barrua gordinik jan eta azala bota egiten da, eta Asia ekialdeko kulturetan barrua eta azala, biak egosita edo erreta, jaten dituzte. Bananak B6 bitamina eta potasioa eskuratzeko iturri baliotsua dira.
Ekonomia
Bananondoa 107 herrialdetan laboratzen da. Banana mota guztietatik, Hego Euskal Herrian batzuetan Kanarietan lanzen den aldaera beste guztietatik bereizten da (gaztelaniaz, "plátano"), baina izatez fruitu bera da. Munduko beste leku batzuetan bi mota bereizten dituzte: banana azkenburuko gisa gordinik jaten den fruitu gozoa da, eta platanoa zurrunagoaden, almidoi gehiago duen eta gehienetan egosirik jaten den fruitua da.
Eragina osasunean
Banana baten dosi baliokidea (Banana Equivalent Dose edo BED) banana bakarra irenstean jasotako erradiazio-dosia da. Energia nuklearraren defendatzaileek noizbehinka erabiltzen duten kontzeptu bat da, banana arrunt batek sortutako erradiazioarekiko esposizioa konparatuz erradiazioaren arriskuen ideia bat emateko.
Elikagai asko erradioaktiboak dira berez, eta bananak bereziki, potasioan aberatsak direlako. Potasioak % 0,0117 potasio-40 (K-40 isotopoa) du, eta erradioaktiboa da. Instalazio nuklearren erradiazio-ihesak oso unitate txikietan neurtzen dira (ohikoa da becquereletan egitea). Arrazoi horien ondoriozko banana baten dosi baliokidearekiko esposizioa alderatuz gero, benetako arriskuen ebaluazio errealistagoa lor daiteke.
150 gramo inguruko banana arrunt batean 600 mg potasio daude [396 mg 100 gramo bakoitzeko], 0,070 mg potasio erradioaktibo dituena - 18,5 becquerel. Banana arruntaren batez besteko profil erradiologikoa, beraz, 120,37 becquerel da kilogramoko. 365 platanoren dosi baliokidea (egunean bat urtebetean) 0,036 mSv-koa da urtebetean. Konparazioz, Lurreko erradiazio naturala 2,4 mSv-koa da urtean, eta, beraz, Lur planetan urtebetez bizitzeak erradiazio-xurgapen bat adierazten du, egunean platano bat urtebetez jatea baino 60 aldiz handiagoa.
Bananak "material erradioaktibo legitimotzat" hartzen dira, izan ere, zeramika eta katuentzako harea bezalako merkantziekin batera, Ameriketako Estatu Batuetako portuetan eta aduanetan erabiltzen diren erradiazio sentsoreetan alarma faltsuak saltarazteko bezain erradioaktiboak dira, material nuklearraren balizko kontrabandoa detektatzeko erabiltzen direnak.
Šemša
Šemša Eslovakiako udalerri bat da, Košice-okolie barrutian kokatuta. 17,17 km²ko azalera du eta 813 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1280. urtekoa da.
Schiers
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Liolaemus pantherinus
Liolaemus pantherinus Liolaemus generoko animalia da. Narrastien barruko Liolaemidae familian sailkatuta dago.
Santa Ana eliza (Hendaia)
Santa Ana eliza Lapurdiko Hendaia udalerrian dagoen eliza bat da.
Polyglot (konputazioa)
Konputazioan, polyglot bat programa informatiko edo script bitxia da, zenbait programazio-lengoaietan ondo idatzita dagoena, eragiketa edo irteera berdinak burutzen dituena, konpilatzeko edo interpretatzeko erabilitako lengoaiarekin independentea dena.
Gehien bat polyglotak C lengoaia eta script lengoaia (Lisp, Perl, Bash,...) baten arteko konbinaketak dira.
Exekuzioa
Iturburu kodea hainbat lengoaiaren sintaxia betetzeko idatzita egon daiteke. Era honetan, hainbat garatzailek erronka edo dibertsiotzat hartzen dute.
Polyglota hainbat lengoaiatan interpretatu daiteke, eta guztietan errendimendu bera edukiko du. Adibidez, programa hau C, PHP edo Bash programa bat bezala irakurri daiteke: echo "\010Hello, world!\n";// 2> /dev/null > /dev/null \ ; // 2> /dev/null; x=a; $x=5; // 2> /dev/null \ ; if (($x)) // 2> /dev/null; then return 0; // 2> /dev/null; fi function main { printf "Hello, world!\n"true/* 2> /dev/null | grep -v true*/; return 0; } main Hain famatuak ez diren lengoaiek ere aukera ematen dute Polyglot bat osatzeko. Adibide honetan SNOBOL4, Win32Forth, PureBasicv4.x, eta REBOL erabili dira: Macro SkipThis; OUTPUT = Char(10) "Hello, World !" End; SNOBOL4 + PureBASIC + Win32Forth + REBOL = <3 EndMacro: OpenConsole : PrintN("Hello, world !") Repeat : Until Inkey : Macro SomeDummyMacroHere REBOL [ Title:  "'Hello, World !' in 4 languages" CopyLeft: "Developed in 2010 by Society" ]  Print "Hello, world !" EndMacro: func  [][]  set-modes system/ports/input [binary: true] Input set-modes system/ports/input [binary: false] NOP:: EndMacro
Rhinodoras gallagheri
Rhinodoras gallagheri Rhinodoras generoko animalia da. Arrainen barruko Doradidae familian sailkatzen da.
Thynnichthys sandkhol
Thynnichthys sandkhol Thynnichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Liolaemus ornatus
Liolaemus ornatus Liolaemus generoko animalia da. Narrastien barruko Liolaemidae familian sailkatuta dago.
Garrulax sukatschewi
Garrulax sukatschewi Garrulax generoko animalia da. Hegaztien barruko Leiothrichidae familian sailkatua dago.
Ilūkste udalerria
Ilūkste udalerria (Ilūkstes novads) Letoniako udalerri bat da. 647 km²ko azalera du eta 2018ko datuen arabera 6820 biztanle zituen. Udalerriko hiriburua Ilūkste da.
Corupá
Corupá Brasilgo udalerri bat da, Santa Catarina estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Seewis im Prättigau
Seewis im Prättigau Suitzako udalerria da. Grisonia kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Aseraggodes steinitzi
Aseraggodes steinitzi Aseraggodes generoko animalia da. Arrainen barruko Soleidae familian sailkatzen da.
Konposatu organosiliziko
Konposatu organosilizikoak karbono-silizio lotura duten konposatu organometalikoak dira. Konposatu organosilizikoek maiz pareko konposatu organikoen antzeko ezaugarriak dituzte kolorgeak, sukoiak, hidrofobikoak eta airean egonkorrak direlako.
Konposatu organosiliziko gehinetan silizio-atomoak lau balentzia du eta geometria molekular tetrahedrikoa du. Bestetik karbono-silizioa loturak karbono-karbono loturak baino luzeagoak eta ahulagoak dira.
Izaki bizidunak osatzen dituzten elementu biologikoetan karbono-silizio loturak ez dira esistitzen, nahiz eta entzimak baliatuz txerta daitezkeen horiek mikroorganismoengan.
Silizio karburoa konposatu ez-organikoa da.
Prestakuntza
Lehen konposatu organosilizikoa Charles Friede l-ek eta James Crafts- ek prestatu zuten 1863an silizio tetrakloruroa (SiCl4 ) dietilzinkarekin [Zn(C2H5)2] erreakzionarazi zutenean tetraetilsilanoa [Si(CH2CH3)4] lortuaz.
Konposatu organosiliziko asko (CH3)4-xSiClx konposizioa duten kloruroak dira. Konposatu hauek prestatzen dira klorometanoa silizio-kobrea aleazio batekin erreakzionarazten. Prozezuari Müller-Rochow sintesi deritzo. Horietan guztietan inportanteena dimetildiklorosilanoa da.
Hidrosililazioa sintesirako beste modu bat da karbono-silizio lotura eratzeko. Adizio-erreakzio baten bidez, Si-H lotura duten konposatuek alkeno, alkino, imina, zetona eta aldehidoekin erreakzionatzen duten katalizatzaile metaliko baten aurrean, platinoa normalean.
Aseraggodes suzumotoi
Aseraggodes suzumotoi Aseraggodes generoko animalia da. Arrainen barruko Soleidae familian sailkatzen da.
Konposatu organosiliziko
Konposatu organosilizikoen motak
Konposatu organikoen maneran konposatu organosilizikoek ere talde funtzionalak dituzte.
Dabiq (aldizkaria)
Dabiq (arabieraz دابق‎) Estatu Islamikoak interneten bidez argitaratzen duen aldizkaria da. Aldizkaria propaganda egiteko erabiltzen du. Lehen aldiz 2014ko uztailean argitaratu zen, hainbat hizkuntzatan.
Konposatu organosiliziko
Silanolak, siloxidoak eta siloxanoak
Hauek alkoholen, alkoxidoen eta eterren parekoak dira.
Silanolek R3SiOH egitura dute.
Siloxidoak, silanol desprotonatuak dira.
Siloxanoak, silanolen deshidratatioz eratzen dira.
Sililo-eterrak
Sililo-eterrek Si–O–C lotura dute eta alkoholak sililo-kloruro batekin erreakzioaraziz prestatzen dira.
Canihuel
Canihuel (bretainieraz Kanuhel) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Konposatu organosiliziko
Sililo-haluroak
Sililo-kloruroak dira inportanteenak silikonak ekoizteko baliatzen direlako. Horien artean dimetildiklorosilanoa [SiCl2(CH3)2], metiltriklorosilanoa (SiCl3CH3), trimetilsilil kloruroa [(CH3)3SiCl eta diklorometilfenilsilanoa (C6H5SiCl2CH3) dira aipagarrienak.
Deribatu asegabeak
Konposatu organosilizikoetan lotura bikoitzen sorrera oso mugatua da, konposatu organikoetan ez bezala. Laborategiko bitxitasuna izaterik ez dira pasatzen Si=C loturak. Si=Si loturak, disilenoak, ohiokoxeagoak dira. Deribatu asegabeen artean disilinoak aipa daitezke. Egileen arabera Si≡C edo Si≡Si lotura dituzten konposatuei esaten zaie. Si≡C lotura hirukoitza dutenen, artean lehena 2010 arte ez zen detektatu.
Pêr Denez
Pêr Denez edo jaiotzez Pierre Denis (Rennes, Ille eta Vilaine, 1921eko otsailaren 3a – Romillé, Ille-et-Vilaine, 2011ko uztailaren 30a) hizkuntzalari, irakasle eta idazle bretainiarra izan zen.
Konposatu organosiliziko
Silolak
Silolek ziklopentadienoaren antzeko egitura dute, elektroluminiszenteak dira eta propietate elektroniko egokiak dituzte elektroi-garraiatzaileak direlako. Metalol izeneko konposatu-familia baten kideak dira.
Pêr Denez
Nerabezaroan bretainiera bere kabuz ikasi zuen, unibertsitatean ikasketa horietan sakondu zen eta lehenengo lanak argitaratu zituen garai horretan. Azkenik, hizkuntza horretako idazlerik emankorrenen eta ezagunenen artean dugu. Halaber, beste kultura batzuetara irekita zegoen, esperanto ikasiz besteak beste.
Camlez
Camlez (bretainieraz Kamlez) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Cristalina
Cristalina Brasilgo udalerri bat da, Goiás estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Tiktaalik
Tiktaalik Sarcopterygii arrainen barruko genero monoespezifikoa da, orain dela 375 milioi urte bizi izan zena, Devoniar garaian. Tetrapodoekin harreman handia duten hainbat ezaugarri zituzten.
Tiktaalik arrain eta anfibioen arteko trantsizio eboluzionarioaren ordezkaria izan liteke, eta oxigeno eskasuko eta ur-sakonera eskaseko habitat ezberdinetara Sarcopterygii taldeko arrainek izandako adaptazioak erakusten ditu.
Genero hau, edo antzeko besteren bat, izan zitekeen anfibio, narrasti, hegazti eta ugaztunen arbasoa. Tiktaalik generoaren fosilak 2004an aurkitu zen Ellesmere uhartean, Nunavut, Kanada.
Bestla
Bestla eskandinaviar mitologian antzinako Jotun bat zen, Bolthornen alaba bat, Borrekin batera Odin, Ve eta Viliren ama izan zen. Gainontzeko izotzezko erraldoi edo Jotunekin batera, jainkoen egoitza zen Asgarda hartu eta Ragnaröka eragin zuen.
Ikus, gainera
Erraldoi
Bargello jauregia
Bargello jauregia (Palazzo del Bargello) 1255ean eraikitako Florentziako jauregia da. Hasiean udalaren egoitza izan zen eta, geroago, presondegi modura funtzionatu zuen (izan ere, 1786 arte, bertako patioan jendea exekutatu zen). Bargello izeneko kargu publiko tradizionalatik datorkio izena.
Bargello Museoa
1865etik, museo nazional baten egoitza da (Museo Nazionale del Bargello), nagusiki eskulturara eskainia. Besteak beste, San Joan bataiotegiko bigarren atearen eraikuntzarako lehiaketan (1401) Lorenzo Ghibertik eta Filippo Brunelleschik, aurkeztutako Isaaken sakrifizioaren diseinuak erakusten ditu.
Bargellon erakusten diren beste maisu lan batzuk, honako hauek dira:
Datu bitxi bezala, Honolulu Hale, AEBetako Honolulu hiriaren gune zibikoaren patioa eta eskailera, Bargelloren eredua jarraituz diseinatu ziren.
Breil/Brigels
Breil/Brigels Suitzako udalerria da. Grisonia kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Amaia Telleria
Amaia Telleria Mujika (Idiazabal, Gipuzkoa, 1993) gipuzkoar idazlea eta irakaslea da.
Bergarako Idazle Eskolan gradu-ondokoa egin zuen, eta ipuinak argitaratu ditu zenbait aldizkaritan. 2020ko ekainean bere lehen liburua argitaratu zuen, Haize-lekuak izenburuko eleberria.
Sariak
Narrazio laburrak saritu dizkiote Koldo Eleizalde, Gordexola Harana eta Errenteria Hiria lehiaketetan, besteak beste.
2021ean Gipuzkoako liburu saltzaileek urtero ematen duten Zilarrezko Euskadi saria jaso zuen Haize-lekuak eleberriagatik.
Alina Xinkarenko
Alina Vitaliivna Xinkarenko, ukraineraz Аліна Віталіївна Шинкаренко, (Donetsk, Donetskeko oblasta (Ukraina), 1998ko azaroaren 14a) igeriketa sinkronizatuan aritzen den kirolari ukrainiarra da.
Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), brontzezko domina eskuratu zuen Ukrainako taldearekin, ROCeko taldearen (urrezkoa) eta Txinakoaren (zilarrezkoa) atzetik sailkatuz. Hauek osatzen zuten Ukrainako taldea: Marina Aleksiiva, Vladislava Aleksiiva, Marta Fiedina, Katerina Reznik, Anastasia Savtxuk, Alina Xinkarenko, Ksenia Sidorenko eta Jelizaveta Jakhno-k.
Liolaemus pictus
Liolaemus pictus Liolaemus generoko animalia da. Narrastien barruko Liolaemidae familian sailkatuta dago.
Aseraggodes texturatus
Aseraggodes texturatus Aseraggodes generoko animalia da. Arrainen barruko Soleidae familian sailkatzen da.
Caouënnec-Lanvézéac
Caouënnec-Lanvézéac (bretainieraz Kaouenneg-Lanvezeeg) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Liolaemus petrophilus
Liolaemus petrophilus Liolaemus generoko animalia da. Narrastien barruko Liolaemidae familian sailkatuta dago.
Štós
Štós Eslovakiako udalerri bat da, Košice-okolie barrutian kokatuta. 31,36 km²ko azalera du eta 739 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1341. urtekoa da.
Garrulax cineraceus
Garrulax cineraceus Garrulax generoko animalia da. Hegaztien barruko Leiothrichidae familian sailkatua dago.
Lajeado (Rio Grande do Sul)
Lajeado Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Inčukalns udalerria
Inčukalns udalerria (Inčukalna novads) Letoniako udalerri bat da. 112 km²ko azalera du eta 2018ko datuen arabera 7558 biztanle zituen. Udalerriko hiriburua Inčukalns da.
Luis Izeta
Luis Izeta Zubiaur (Bilbo, 1890eko abuztuaren 21a - 1966ko urtarrilaren 24a) Athleticeko jokalaria izan zen, erdilari moduan aritu zena. Taldeko kapitaina, Miquel Iceta politikariaren osaba zaharra da.
Biografia
1910 eta 1916 artean 41 partida ofizial jokatu zituen, garaiko Errege Kopako hiru finaletan kapitaina izanda. 1913ko abuztuaren 21ean, San Mames futbol zelaia inauguratu zuen Racing de Irúnen aurkako partida jokatu zuen.
Futbola utzi ondoren, Paulino Alcántara eta Félix Quesadarekin batera Espainiako hautatzailea izan zen.
Cumberland konderria (Virginia)
Cumberland konderria (Cumberland County) Virginiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Cumberland da. 2010eko zentsuaren arabera 10,052 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Cumberland konderriak 77,635 kilometro koadro ditu. Horietatik 593 ura dira. Beste 77,042 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 12,95 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 10,052 pertsonetatik 6,534 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 181 dira. 3,253 beltzak edo afroamerikarrak. 36 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 35 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 17 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 177 pertsonek kokatzen zuten.
Rhynchodoras castilloi
Rhynchodoras castilloi Rhynchodoras generoko animalia da. Arrainen barruko Doradidae familian sailkatzen da.
Foro (Antzinako Erroma)
Foroa (Latinez forum, "leku publikoa aire librean") Antzinako Erromako hiri batek, zela municipium edo civitas, zeukan plaza edo gune publiko bat zen.
Erromako foroa izan zen egitura hauetan lehena eta entzutetsuena, baina foroak Erromako Errepublikako eta Inperioko probintzia erromatar guztietako hirietan garatu ziren. Adibidez
Hirietako foroak
Hirietako bizimodu publikoaren erakusgarria zen, eta bertan aurki zitezkeen eraikin nagusiak hauek ziren: basilika, kuria, tenpluak... Sinbolismo zibiko eta erlijioso guztiaz aparte, foroa nagusiki merkataritzarako erabiltzen zen, dendak kokatzen zirelarik eraikin publikoetan estoa izeneko egituretan.
Galtzadetako foroak
Inperioa zabaldu ahala, beste adiera bat ere hartu zuen foroak, eta sinonimo bihurtu ziren, zenbait kasutan, herrixka edo hiri osoarena. Kasu hauetan galtzada edo bide inportante baten ondoan sortutako asentamendua zen foroa, eta Forum hitza toponimo bihurtzen zen. Hor daude Foro Popili eta Forum Livi adibideak, gaur egungo Italiako Forlimpopoli eta Forli hiriak direnak. Euskal Herrian, Forua herriaren toponimoa dugu, zeina halako egitura batekin erlazionatua egon daitekeen aztarna erromatarrak baitaude han, baina ez da ezagutzen toponimo haren forma latina, bakarrik eratorritakoa dakigu.
Foroak sakabanatuta zegoen landa-eremu batean kokatutako biztanle-pilaketak edo herrixkak ziren, funtzio administratibo, politiko eta komertzialak zituztenak, eta Erromaren ekimenez sortu ziren, lurraldea zabaltze eta antolatze fasean. Antzinako fase batean dokumentatzen da landa-errealitate hori (Errepublika amaieran). K.o. I. mendean desagertu zen, eta Italiara eta mendebaldeko probintzia batzuetara mugatu zen, hala nola Sardiniara, Gallia eta Hispaniara. Landa-zentro horietako gehienen sorrera bat dator Inperioko bideen hedapenarekin, haien funtzio komertziala dela eta. Herri eredu horri esker, agintari erromatarrek lurralde handiak antola zitzaketen kolonia bat ezarri beharrik gabe, batez ere kolonia-eredua hain bideragarria ez zen mendi-eremuetan. Fora horietako batzuek izenak, Forum Apii, Apia bidean edo Forum Flaminii, Flaminia bidearen ondoan, hurbil dituzten bideen izenak aipatzen dituzte, eta, neurri txikiagoan bada ere, izen etnikoak ere aipa zezaketen, hala nola, Forum Germanorum edo Forum Gallorum. Hispanian, izen hori, Forum Gallorum, bideko geraleku batean ere aurkitzen da, Pirinioetarako bidean, Caesaraugustatik Beneharnora.
Rhynchodoras woodsi
Rhynchodoras woodsi Rhynchodoras generoko animalia da. Arrainen barruko Doradidae familian sailkatzen da.
Rik Van Looy
Rik (Henrik) Van Looy (Grobbendonk, 1933ko abenduak 20) L'Empereur de Herentals eta Rik II ezizenduna belgiar txirrindulari bat izan zen, profesionala 1953 eta 1970 artean, denbora horretan 365 garaipen lortu zituelarik. Esprinter boteretsu bat zen, pista zein errepideko probetan parte hartu zuena.
Thynnichthys thynnoides
Thynnichthys thynnoides Thynnichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Rik Van Looy
Zaletu bezala ehun garaipen baino gehiago lortu zituen txirrindularitza itzulietan, 1952 eta 1953an Belgikako errepide txirrindularitzako txapelketa irabaztea ere lortuz.
Profesional bezala hirurehun garaipen baino gehiago lortu zituen. Txirrindularitzako bost monumentuak irabazi zituen lehena izan zen, beranduago, hauek ere belgiarrak ziren Eddy Merckx eta Roger De Vlaeminckek berdindu zuten balentria. Bi urtez jarraian irabazi zuen Munduko Txirrindularitza Txapelketa, bi aldiz bigarren postuan amaitzeaz gain.
Ez zuen soilik egun bakarreko probetan garaipena lortu, baizik eta etapatan banatutako itzulietan ere arrakasta izan zuela, Paris-Nizan lortu zituen hamairu etapa garaipenak nabarmentzen direlarik.
Hiru Itzuli Handietan lortu zituen etapa garaipenak, batzuetan erabateko nagusitasunez. Bere emaitzarik hoberenak Espainiako Vueltan lortu zituen, non 18 etapa garaipen lortu zituen eta 3. izan zen 1959ko eta 1965eko edizioetan. Italiako Giroan 11 etapa garaipen lortu zituen, eta 4. izan zen 1959ko edizioan eta 7. 1961ekoan. Frantziako Tourrean 7 etapa garaipen lortu zituen eta 10. sailkatu zen 1963ko edizioan.
Alashkert FC
Alashkert FC (armenieraz Ալաշկերտ Ֆուտբոլային Ակումբ) Armeniako futbol taldea da, Erevan hiriburukoa. 2016ko liga irabazi du.
Historia
Alashkert FC 1990an sortu zen Martuni herrian eta amateur mailako txapelketetan ibili ondoren 2000an desegin zen.
2011 urtearen amaieran Martunikoa den Bagrat Navoyan negoziogizonak birfundatu zuen eta 2013an Erevan hiriburura ekarri zuen. Urte horretan lehen mailara igotzea lortu zuen eta hurrengo urtean Europako txapelketan aritzeko txartela lortu ere bai. 2016an bere aurreneko titulua irabazi zuen, Liga, eta hurrengo biak ere jarraian. 2019an Kopa eskuratu du.
Jaunjelgava udalerria
Jaunjelgava udalerria (Jaunjelgavas novads) Letoniako udalerri bat da. 684 km²ko azalera du eta 2018ko datuen arabera 5252 biztanle zituen. Udalerriko hiriburua Jaunjelgava da.
San Pedro monasterio zaharra (Iruñea)
San Pedro monasterio zaharra edota San Pedro liburutegi publikoa antzinako monasterio bat da, Iruñeko Arrotxapean dagoena; gaur egun liburutegia eta kultur-etxea da.
Historia
Duela mende asko Iruñeko hiribildu harresituaren kanpoaldean zeuden hainbat monasterioetatik gaur egun arte dirauen bakarra da. Jatorriko eraikina XIII. mendean altxatu zen eta gaur egungo monasterioaren egitura XVIII. mendekoa da.
Harlanduz eginiriko bi solairuko eraikina da, bi zatiz osatua: T oinplanoko eliza eta oinplano laukiluzeko bi kalostrak.
Gaur egun
Gaur egun, eraikinaren zati bat San Pedro eliza da eta elizkizunak ospatzen jarraitzen da, eta kalostrak eta gainontzeko zatian kulturgunea, liburutegia, Ingurumen Heziketarako Museoa eta erakusketa aretoa daude.
Liburutegia
Liburutegia 2001an inauguratu zen.
Bakar Etxea
Bakar Etxea (frantsesez Bakhar Etchea) Lapurdiko Hendaia udalerrian dagoen etxe bat da. Pierre Loti frantziar idazle ospetsuaren bizilekua eta hilekua izan zelako ospetsua da.
Lapurdiko monumentu historikoen zerrendaren barnean sailkatua dago.
Kokalekua
Txingudi badiaren ertzean dago, Arrantzaleen karrikaren 2-4 zenbakietan dago, Mauresque Etxearen alboan, Herrigunearen azpian eta antzinako portua zenaren eremuan. Aurrez-aurre Hondarribia begi bistan du.
Historia
1893an bertan Pierre Loti frantziar itsas gudarosteko ofiziala eta idazle ospetsua bizitzen jarri zen, Hendaiako ontzi estazioaren agintari izendatu baizuten, handik gutxira Frantziako Itsas Gudarosteak Hendaiako portuan kokalekua zuen Jamelo kanoiontziaren agintaritza eman zion, honela bere literatura lanak idazten jarraitzeko behar zuen adina astia izan zezan. 1899an idazleak etxeari Bakhar Etchea izena eman zion, alegia, bakartiaren etxea. 1903an etxea erosi eta berez nahiko apal eta sotila zen etxeari euskal arkitektura estiloa eman eta garaiko bere gonbidatu ospetsuei behar bezala harrera egiteko erosotaunak gehitu zizkion.
Lotik etxea maite zuen oso, etxeko bere lekurik kutunena dorre nagusian dagoen eta bere lantokian zen bulegoa zen. 1923an bertan zendu zen.
Donibane Garaziko setioa
Donibane Garaziko setioa Nafarroako konkistako operazio militarra izan zen, Gaztelako eta Aragoiko tropek Noaingo guduaren ondoren Nafarroa Beherea edo Bortuez Bestaldeko Merindadea birkonkistatu nahi zuten. Setioa nahiko azkarra izan zen, izan ere egun bat baino ez zuen iraun: 1521eko uztailaren 20a.
Soldadu nafar gehienak, Joan Arberoa buru zutela, harresietatik atera zituzten.
Testuingurua
Espainiar tropek Nafarroa konkistatu ondoren, nafar leialak Nafarroa Beherean bakarrik geratu ziren. Frantziarren laguntzarekin, kendu zieten lurraldea pixkanaka berreskuratzea lortu zuten, 1521eko ekainean Iruñera iritsiz. Hil horren 30ean, Getze Galarren, espainiar tropek nafar-frantsesekin borrokatu zuten, geroago Noaingo gudua bezala ezagutuko zena. Espainiarren garaipenaren ondoren, irabazleek Nafarroa Beherea konkistatzea erabaki zuten, nafarren balizko birkonkista saiakera gehiago saihesteko.
Frantziar eta nafar armadaren hondakinak Noaingo hondamenaren ondoren erretiratzen ari zirela, legitimistek Nafarroa Beherea konkistatzaile espainiarrengandik defendatzeari ekin zioten. Donibane Garaziko gazteluaren buru Joan Arberoa, Juanikote ezizenez ezaguna, baxenabartar kapitain eskarmentuduna geratu zen.
Defendatu behar zuen gazteluak omenaldiko dorre handi bat zuen, lau dorre txikiagoko barruti batez inguratua eta artillerian oinarritutako gerra modernorako prestatuta ez zegoena. Hala ere, Juanikote bertan sartu zen 300 eta 400 soldadu artean zituela. Nafar horien artean San Martingo jauna, Xabierko jauna eta Jaso kapitaina zeuden, konkistaren hainbat agertokitan Albretarren alde borrokan ari ziren beterano legitimistak.
Bitartean, espainiarrek tropak bildu zituzten Nafarroa Beherea birkonkistatzeko. Gaztelako soldaduei Noainen borrokatzeko garaiz iritsi ez ziren Aragoiko tropak gehitu zitzaizkien, eta Luis IV.a Beaumontekoa Leringo kondeak, Nafarroako Erresumako agintari nagusietako bat izan arren, Espainiako bandora pasatu zela, bere aldeko ehunka gizon bildu zituen, Donamaria, Urtsua eta Maio kapitainek errekrutatuak. 6 000 infante, 550 zaldizko eta zortzi artilleria pieza bildu ondoren, Diego de Vera koronelak eta Leringo kondeak Orreaga utzi zuten uztailaren 15ean Donibane Garazirantz.
Historia
Inbaditzaileak 1521eko uztailaren 20an aurkeztu ziren Donibane Garazi herrialdeko hiriburuan. Gotorlekua errenditzeko eskaerari uko egin ondoren, artilleria kokatzen hasi ziren. Joan Arberoak errefortzuak eskatu zizkien frantziarrei eta Henrike II.a Nafarroakoari, baina Espainiarrek Baionari eta inguruko beste leku batzuei eraso egingo ziela beldur zenez, kapitainak 400 baino ez zituen izango, gehienez ere.
Uztailaren 20an, espainiarren hiru setio kanoi handiak gaztelua borrokatzen hasi ziren, nondik legitimistek euren artilleriarekin erantzuten zuten. Aldi berean, inbaditzaileek harresiaren oinarrira iritsi zen meategi bat zulatu zuten. Lehergailuak jarri ondoren, lehertu egin zuten, gotorlekuko defentsetan zulo handi bat irekiz.
Borrokan hildako nafarren estimazioak legitimisten erdietatik, kalkulu frantziarren arabera, defendatzaileen hiru laurdenera artekoak ziren, Portugalgo enbaxadoreak Anberesen esandakoaren arabera. Enbaxadore ingelesek, berriz, hiru ehunka "harresiaren gainetik krudeltasun handiz jaurti" zituztela zioten, Peio Monteano historialariak jasotako testigantzen arabera. Ikus daitekeenez, sarraskiaren berri kontinentean zabaldu zen.
Iruñera itzultzean, gotorlekuak zuen artilleria gehiena eta erasotik bizirik atera ziren gutxi batzuk eraman zituzten, horien artean Juanikote kapitaina bera, Donamartiriko jauna eta Jaso kapitaina. Azken biek eta preso gehienek ihes egitea lortu zuten, euren zaintzaileak erosita, eta Henrike II.a Nafarroakoaren aurka su-etenik gabe borrokatzen jarraitu zuten. Baina aukera hori ez zen posible Juanikote kapitainarentzat, bereziki zaindua baitzegoen benetako gerra-garaikurra zelako eta espainiarrek harekin ereduzko eskarmentua egin nahi zutelako. Erabat kateatuta Iruñera iritsi zen uztailaren 25ean, Albako dukea espainiarren alde parte hartu zuen hirian sartu zeneko urteurrenean. Joan Arberoa geroago urkatuko zuten, espainiarrek iseka eginda.
Sofia Jogalia Poloniakoa
Sofia Jogalia Poloniakoa (Zofia Jagiellonka; 1522ko uztailaren 13a - 1575eko maiatzaren 28a), Jogalia dinastiako kidea, Poloniako printzesa eta Brunswick-Wolfenbütteleko dukesa izan zen 1556tik 1568ra Henrike V.a Brunswick-Lüneburgekoarekin ezkondu eta gero.
Krakovian jaioa, Sigismundo I.a Poloniakoaren eta Bona Sforza Milangoa bigarren emaztearen alaba zen. Bere gurasoen sei umeetatik hirugarrena izan zen. 1548an Bona Sforza bere seme Sigismundo II.arekin gatazkan sartu zen Barbara Radziwiłłekin egin nahi zuen ezkontza zela eta. Sofia eta bere ahizpak Krakoviatik atera eta Mazoviara eraman zituzten. 1556an 67 urte zituen Henrike V.arekin ezkondu zen. Duke katolikoa Habsburgoen enperadore Karlos V.aren defendatzaile sutsua izan zen Esmalkaldako gerran. Lehenago Mariarekin ezkondu zen, Henrike Württembergekoaren alabetako bat. Bikote horrek zortzi seme-alaba izan zituen, baina seme bakarra zegoen bizirik: Julio Brunswick-Lüneburgekoa, anaia nagusi guztiak 1553an Sievershausengo guduan hil baitziren. Bere aitak ez zuen uste agintari ona izango zenik eta, horregatik, beste oinordeko bat nahi izan zuen tronorako. Hala ere Sofiak ez zion seme-alabarik eman.
1568ko ekainaren 11n Sofia alargun geratu zen. Schöningenera mugitu zen senarra hil ostean. Honen ostean bere semeorde Juliorekin gatazkan sartu zen, Schöningenen kudeaketaren inguruan. 1572ko urtarrilaren 17an akordioa sinatu zuten, baina Juliok ez zuen bere hitza bete eta Sofiak laguntza eskatu behar izan zion Maximiliano II.a enperadoreari.
1570ko udaberrian Sofia Luteranismora aldatu zen, Jogalia dinastiako lehen eta azken protestantea. 1575eko maiatzaren 28an hil zen Schöningenen. Wolfenbüttelen lurperatuta dago.
Paris Bordone
Paris Bordone (Paris Paschalinus Bordone; Treviso, 1500eko uztailaren 5a - Venezia, 1571ko urtarrilaren 19a) italiar puzkundeko margolaria izan zen.
Nerabezaroan Veneziara joan zen eta garai bat ikasi zuen Tizianorekin. Hala eta guztiz ere, bere margolaritzan konplexutasun manierista antzematen da.
Erretratuak, eszena mitologikoak eta erlijiosoak margotu zituen. Horma-pinturak egin zituen Venezian, Trevison eta Veronan. 1538an Frantziako gortean erretratuak egitera gonbidatu zuten, baina ez dira kontserbatzen.
Frodo Zorrozabal
Frodo Zorrozabal J. R. R. Tolkienen legendariumeko fikziozko pertsonaia bat da, Eraztunen Jauna eleberriko protagonista nagusia. Bilbo Zorrozabalek seme eta oinordekotzat hartu zuen Frodoren gurasoak txalupa bateko istripu batean hil ondoren.
Bilboren oinordekoa izanda, Eraztuna suntsitzea bere ardura izanen da, Gaizkiari aurre egin behar badion arren. Hala ere, Frodo Zorrozabal ez da ohiko heroia; bere ahuleziaz jabetuta, etsituta agertzen da tokatu zaion zamaren aurrean. Itzultzeko itxaropen handirik gabe ere, ekiten dio bidaiari.
Vincent Regan
Vincent Regan (1965eko maiatzaren 16a, Swansea, Gales) Galesen jaiotako irlandar jatorriko aktore bat da. Haurtzaroa Irlanda eta Ingalaterrako Ipswich hiriaren artean igaro zuen. Gehienetan bigarren mailako pertsonaiak antzeztu izan ditu.
Berak antzeztutako ospetsuenen artean honako hauek daude: The Messenger: The Story of Joan of Arc (1999), Ordinary Decent Criminal (2000), Troy (2003), 300 (2007) eta Clash of the Titans (2010).
Henry Hallett Dale
Sir Henry Hallett Dale (Islington, - Cambridge, ) sendagile ingelesa izan zen. 1936. urtean Medikuntzako Nobel saria jaso zuen Otto Loewirekin batera, nerbio sisteman gertatzen diren kimika aldakuntzen inguruan eginiko azterlanengatik.
Cayenne
Cayenne ( ahoskatua) Frantziako itsasoaz haraindiko Guyana Frantsesa departamenduko hiriburua da. 2006ko erroldaren arabera, hiriak 100.323 biztanle ditu.
Carmen ekaitza
Carmen ekaitza edo zikloia 2010eko azaroaren 7an Ozeano Atlantikoan sortu eta mendebaldeko Europan kalte material handiak eragin zituen behe presio gune indartsua izan zen. 160 Km/h-ko haize-boladak eragin zituen.
Eragina Euskal Herrian
Hilaren 8an, Adrien Monnoyeur 28 urteko kitesurfer tolosarrak ez zituen ohartarazpenak aintzat hartu eta Donibane Lohizunen hil zen: 160 km/o-ko haize ufada batek 15 metroko altueratik bota eta Grand Hoteleraino ailegatu zen.
Azaroaren 17an Frantziatik Portugaleraino ekaitz mardulak izan ziren, tartean Bizkaiko golkoan.
Oier Zearra
Oier Zearra Garabieta, pilota arloan Zearra deituraz ezaguna, (Galdakao, Bizkaia, 1977ko urtarrilaren 12a) esku huskako pilotari profesional ohia, Gorputz Hezkuntzako irakaslea eta politikaria da.
Esku huska, atzelari postuan jokatzen zuen, Asegarce enpresarekin. Bigarren mailako buruz buruko txapeldun izan zen 1998an, eta Esku Huskako Binakako Pilota Txapelketa Nagusiko txapeldunorde 2008an. Estreinako partida 1997ko ekainaren 22an jokatu zuen, Eibarko Astelena pilotalekuan; profesionaletatik erretiratzeko partida, aldiz, 2011ko irailaren 10ean, Galdakaoko Kurtzea pilotalekuan.
Gorputz Hezkuntzako lizentzia du, eta 2010/2011 ikasturteaz geroztik, gai horretako irakaslea da Lehen Hezkuntzan.
Politikari gisa, Amaiur koalizioaren Arabako zerrendan aurkeztu zen Espainiako Kongresurako, 2011ko hauteskundeetan.
2021eko Kataluniako Volta
2021eko Kataluniako Volta Kataluniako Volta lasterketaren 100. edizioa izan zen. Martxoaren 22 eta martxoaren 28 bitartean jokatu zuten. Calella eta Bartzelona lotu zituen, guztira 1.094,4 km eginez zazpi etapatan. 2019ko UCI WorldToureko zazpigarren ekitaldia izan zen.
Kimika fisiko
Kimika fisikoa materiaren propietate kimikoak eta portaera fisikaren ikuspuntutik aztertzen dituen kimikaren adarra da. Arlo honek, fisikaren legeez baliatuz sistema kimikoen eredu matematikoak garatzen ditu.
Kimika fisiko mikroskopikoak materiaren eta uhin-elektromagnetikoen arteko elkarrekintzak aztertzen ditu. Uhin-elektromagnetiko batek materiarekin talka egiten duenean, materiaren izaeraren arabera, uhinaren energiaren absortzioa eman daiteke. Materiak, heltzen zaion energia guztia absorbatzen eta absorbatzen duen guztia igortzen duenean gorputz beltza dela esan daiteke. Hala ere, materiadun gorputz guztiak ez dira gorputz beltza moduan konportatzen eta ez dute heltzen zaien energia guztia absorbatzen.
XX. mendean Albert Einsteinek uhinak partikulez ere eratuta daudela ondorioztatu zuen eta hauei fotoi izena jarri zien. Aldi berean, Max Planck zientzialariak materiak igorri dezakeen energia, zenbaki baten multiploa zela ondorioztatu zuen. Zenbaki horri energia kuantu izena jarri zion eta honek fotoi baten energia bera duela ondorioztatu zuen.
Bi ondorio hauek erlazionatzen ditu ondorengo formulak:
h= 6,62.10-34 J.s Planck-en konstantea eta \nu uhinaren maiztasuna izanik.
Energia mailen kuantizazioak eta partikula subatomikoen uhin-partikula bikoiztasunak bereziki, mekanika kuantikoaren garapena ekarri zuen. Materia eta fotoiaren arteko elkarrekintza deskribatzeko sistema osoaren energia hartzen da kontutan. Prozesu hauetan ere, energia lekuz aldatzen da baina kontserbatu egiten da. Hortaz, materian dauden molekulak eta fotoiak elkarrekin topatzen direnean energia elkartrukatzen dute eta mekanika kuantikoarekin aztertu beharreko hainbat energia mota deskribatzea ahalbidetzen du. Molekulak fotoiaren energiaren parte bat absorbatu egiten du eta energia maila altuago batera doa:
Energia diferentzia eta fotoiaren energia berdina denean, absortzioa gertatuko da. Hau ematen denean, trantsizio espektroskopiko bat gertatu dela esaten da. Beraz, kuantizatutako energiak uhinaren maiztasunarekin erlazionatu daitezke: Beraz, materiaren eta uhin-elektromagnetikoen arteko elkarrekintzaren azterketa, espektroskopia ren oinarritzat har daiteke.
Cajun musika
Cajun musika (euskarazko ahoskera Keien musika, frantsesez Musique cadienne) baita ere Akadiar musika, Luisianako frantziar jatorriko biztanleek sortutako musika mota da, askotan beste generoak eta musikak nahastuz. Sortze horretan eragin handia izan zuten Kanadako Akadiarren baladek eta country musikak.
Bessey-la-Cour
Bessey-la-Cour Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Cajun musika
Tipologia
Cajun musika orokorrean bi genero ikus daitezke:
Bessey-la-Cour
Biztanleria
2007an Bessey-la-Cour udalerrian erroldatutako biztanleak 75 ziren. Familiak 32 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Cajun musika
Tipologia
Hala ere, bi generoak askotan nahasten dira eta mugak batzuetan ez dira garbiak.
Bessey-la-Cour
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 44 etxebizitza zeuden, 31 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 43 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 31 etxebizitza nagusietatik 27 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 3 etxek bi gela zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 5 etxek lau zituzten eta 16 etxek bost zituzten. 27 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 12 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 17 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 51 ziren, horien artean 35 aktiboak ziren eta 16 inaktiboak ziren. 35 pertsona aktiboak lanean(19 gizon eta 16 emakume) zeuden.. 16 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra zerbitzu enpresa batena zen.
2000. urtean Bessey-la-Cour udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Cajun musika
Kanpo estekak
Lafayetten Cajun eta musika kreolearen artxiboak sortu ditu.]
Things I Never Told You
Things I Never Told You (euskaraz Inoiz Esan Ez Nizkizun Gauzak), 1996ko Isabel Coixet kataluniarrak zuzendutako amodiozko drama-komedia film bat da. Lili Taylor, Andrew McCarthy, Peggy West, Leslie Mann, Sherilyn Lawson, Linda Ruth Goertz, Kathryn Hurd, Chanda Watts, Kathleen Edwards, Alexis Arquette eta Seymour Cassel aktoreek antzeztu zuten.
Dickenson konderria (Virginia)
Geografia
Dickenson konderriak 86,418 kilometro koadro ditu. Horietatik 811 ura dira. Beste 85,607 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 18,4 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 15,903 pertsonetatik 15,736 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 86 dira. 51 beltzak edo afroamerikarrak. 23 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 17 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 9 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 67 pertsonek kokatzen zuten.
Things I Never Told You
Argumentua
AEB, Oregongo udalerri batean, Don Henderson (Andrew McCarthy) lanbidez etxebizitza saltzailea den eta bete denbora librean Itxaropenaren Telefonoan boluntario gisa zerbitzua ematen duen gizasemea da. Ann (Lili Taylor) argazkilaritza eta bideogintza artikuluen denda batean lan egiten duen neska gaztea da, egun batez Pragan dagoen mutilagunaren telefono deia jaso eta jada maite ez duela eta harremanarekin amaitu nahi duela esango dio. Nahigabearen ondorioz bere buruaz beste egiten saiatuko da, ta ospitalean osatzen dagoela Itxaropenaren Telefonoaren zenbakia emango diote, hara deitu, Donekin hizketa egin eta bien arteko harreman berezi bat sortuko da, aldi berean bien bizitzetan aldaketak gertatuz. Bestalde, Annek bere mutilaguna berreskuratzeko asmoz inoiz esan ez dizkion gauzak kontatzen dituen bideo bat grabatuko du.
Diego de Vera
Diego de Vera, (Avila, XV. mendea - Hondarribia, 1523) gaztelar ingeniari militarra izan zen.
Espainiako tropen arduradun nagusietako bi bat izan zen Donibane Garaziko setioan.
Biografia
Prudencio de Sandoval, bere Historia de la vida y hechos del emperador Carlos V lanean, ingeniari eta arkitekto militar ospetsuaren jaiotze data zehazten ez duen arren, Avilan finkatzen du. Jose Arantegik ziurgabetasunari eusten dio, baina XV. mendearen bigarren erdian kokatzen du, "1520an jada zahartutzat jotzen baitzen". 1487an, Vera Granadako gerran parte hartzen agertzen da, Vélez-Málagako plazako setioan eta errenditzean, Errege Katolikoekin batera. 1499an, Gonzalo Fernández de Córdoba Kapitain Handiak Malagan hamabost ontziz osatutako espedizio bat prestatzen zuen, 4 000 infanterekin, 600 zaldirekin eta 63 artilleria-piezarekin, Veneziako beste armada batekin batera San Jorge de Cefalonia turkiarrengandik erreskatatzea prestatzen ari zena, artilleriako burua Diego de Vera zen, kronikariek konkistaren arrakastaren zati handi bat berari egozten diotena.
Malagara joateko agindu zioten, han zegoen kanoi galdaketa garrantzitsuaren buru izateko, Fernando Katolikoak Nafarroaren okupazioa erabaki zuen arte, eta Vera Albako dukearen armadan sartu zen, Gasteizen akantonatuta. Nafarroaren konkistak Pirinioak errepasatzea beharrezkoa egin zuen Iruñea mehatxatzen zuten frantziar indarrei aurre egiteko, Vera Donibane Garaziko gobernadore edo alkaide izendatzen zuten bitartean. Orreagatik 6 000 oinezko, 2 500 zaldi eta 20 artilleriako pieza astuneko armada bat igarotzea promes bat izan zen, lan zail bat, non Verak, oso modu burutsuan, polea eta tomo sistema bitxi bat erabiliz ebatzi zuen, kronikek horren berri eman zutelarik.
Veraren ondorio izan zen Donibane Garaziko gotorlekua, honen ondoren, berriz ere Malagara zihoana galdategia zuzentzen jarraitzeko. Gaztelako gobernadoreek egin zioten deiari aurre egiteko prest agertu zen, euren lurraldea berreskuratu nahi zuten nafar eta frantsesen aurka borrokatzeko, gerra honetan Verak Noaingo guduan parte hartu zuelarik. Geroago, Verak, armada txiki baten buru, Nafarroa Beherea okupatzen zuen, Donibane Garazi erasotzen zuen eta Hondarribiko plaza estrategikoko alkate izendatzen zuten.
Dena dela, pentsatzekoa da atsekabeak, bere zerbitzu luzeei eman zitzaien onespen apurra, eta horri gehitu behar zaizkio bere adinari zegozkion liskarrak, heriotza bizkortu zioten arrazoiak izan zirela. Kontuan izanik 1523ko irailaren 21ean enperadoreak Juan de Terramonda (Hondarribiaren defentsan Verarekin egon zena) artilleriako buruzagi nagusi izendatu zuela, urte hori Diego de Veraren heriotza izan zela suposatu behar dugu.
Elpistostegalia
Elpistostegalia edo Panderichthyida Devoniar berantiarrean bizi izan ziren Sarcopterygii taldeko arrain ordena bat izan zen. Tetrapodomorpha taldeko kide aurreratuak ziren, ziurrenik Tetrapodatik gertuen zeuden arrainak. Elpistostegalia taldean arrain eta tetrapodo itxurako hainbat ezaugarri biltzen zituzten, eta, horregatik arrainopodoak (fishapods) ezizena eman dakieke.
Sailkapena
Swartzek 2012an egindako kladograma honakoa da:.
Saffron Burrows
Saffron Burrows (1972ko urriaren 22a, Londres) ingeles aktore eta modelo ohi bat da. Berak antzeztutako filma ospetsuenen artean honako hauek daude: In the Name of the Father (1992), Circle of Friends (1995), Deep Blue Sea (1999), Frida (1992) eta `Troy (2004).
Law & Order: Criminal Intent eta Boston Legal telesailetan ere antzeztu izan du.
Club Deportivo Puertollano
Club Deportivo Puertollano futbol talde gaztela-mantxarra da. 11 denboraldi bigarren mailan egin zituen. 2015ean desegin zen taldea eta Calvo Sotelo Puertollano CF sortu zen.
Historia
1948an sortun zen Club de Fútbol Calvo Sotelo izenarekin eta 1964an bigarren mailara igo zen. 1967ko apirilaren 23an Errealak bertan lortu zuen Lehen Mailarako igoera, Andoni Elizondo entrenatzailea zela, Puertollanoko igoera bezala ezagutzen dena. 1968an Calvo Sotelok bigarren postua eskuratu zuen eta lehen mailarako igoera play-offa jokatu zuen, baina Córdobarekin galdu eta ez zen mailaz igo. 1971 urtean hirugarren mailara jeitsi zen.
1980 hamarkadan diru arazo larriak izan zituen. Gainbehera horretan taldeak izena aldatu zuen, Puertollano Industrial bihurtuz, herritarren laguntza lortu nahian. Hirugarren mailan aritu zen eta Federazioaren Kopa bat eskuratuz.