cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bosnia Mendebaldeko Probintzia Autonomoa
Historia
1994ean Franjo Tuđmanek Bosniarekiko bere politikak aldatu zituen, Amerikako Estatu Batuak eta Nazio Batuen Segurtasun Kontseiluak eginiko presio diplomatikoagatik. Oso zaila bihurtu zen Bosnia Mendebaldearen etorkizuna bermatzea, Fikret Abdićek ezin bazuen bere babesleetariko baten laguntza militar edo finantzarioa lortu. 1995ean probintziak Bosnia Mendebaldeko Errepublika izena hartu zuen (Republika Zapadna Bosna, Република Западна Босна) eta urte berean Krajina Serbiarreko Errepublikaren azken defentsa lerroa izan zen. Militarki zanpatua izan zen Tiger operazioan eta gero guztiz akabatua Kroazia eta Bosnia-Herzegovinak batera eginiko Storm operazioan. Bere lurraldea Bosnia-Herzegovinara lotu zitzaion (gaur eguneko Una-Sana kantoia). Fikret Abdićek -orduko Kroaziako presidentea zen Franjo Tuđmanekin erlazio ona zuena- Kroaziako hiritartasuna eskuratu zuen eta Kroazian bizitzeko gai izan zen. Tuđman 1999an hil zenean, eta bere alderdia zen Kroaziako Batasun Demokratikoaren hauteskunde galeraren ondoren (2000. urtean), Abdić atxilotu eta gobernuari leialak izren bosniakoen aurkako eginiko gerra-krimenengatik kartzelara bidali zuten. Gaur egun, 2002an jarri zioten zigorra dago betetzen.
Chromis jubauna
Chromis jubauna Chromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Pedikura
Pedikura oinen zainketa kosmetikoa da, bereziki azazkalak moztu eta margotzean datzana.
Pedro Ramos
Pedro Manuel Ramos Calvo (Zamora, 1959 - Gasteiz, ) arabar politikari eta medikua izan zen.
Euskal Herriko Unibertsitatean medikuntza ikasi ondoren, Zaragozako Unibertsitatean kirurgialari bilakatu zen.
Telebistan askotan agertu zen, TVEren Saber Vivir edo ETBren Pásalo saioetan adibidez.
Cabo Machichaco
Cabo Machichaco 1882an Newcastlen eraikitako lurrunontzia izan zen. 1885ean Compañía Ybarra bilbotar armadoreak erosi zuen, Bilbo eta Sevilla arteko kabotaje lanak egiteko. Ibilaldiaren lehenengo geltokia Santanderko portua izan zen. Ontzia 1893ko azaroaren 3an portuan lehertu eta XIX. mendean Espainian izandako sarraski zibilik handiena eragin zuen.
Lurrin
Lurrina, lurringaia, urringaia edo perfumea usaina duen gai likido bat da, naturala edo sintetikoa, batez ere gorputz edo arropari usain atsegina emateko erabiltzen dena. Gizakiak aspalditik erabili ditu lurrinak, Antzinarotik.
Jon Arrieta
Bartzelonako Unibertsitatean historia eta Zaragozako Unibertsitatean zuzenbide ikasi ondoren, zuzenbidearen historiaren irakaslea (eta baita katedraduna ere) izan da Euskal Herriko Unibertsitatean.
Lurrin
Lurrina olio esentzial usaintsuen edo konposatu aromatikoen, finkatzaileen eta disolbatzaileen nahasketa da, normalean era likidoan. Giza gorputzari, animaliei, elikagaiei, objektuei eta biziguneei usain atsegina emateko erabiltzen da.
Jose Maria Garmendia
Jose Maria Garmendia Urdangarin (1952 - ) gipuzkoar politikari eta historialaria izan zen.
Liga Komunista Iraultzailearen kidea, 1972an Roberto Lertxundirekin batera ETA utzi zuen, gero Euskadiko Partidu Komunista izango zenean amaitzeko. 1980ko hamarkadan politika utzi zuen.
Euskal Herriko Unibertsitateko irakaslea, 1997an katedradun bilakatu zen historia garaikidean.
Jon Arrieta
Bere beste ikergai nagusi bat Euskal Herriko instituzioek, eta hauei dagozkien konstituzioek eta foruek osatu izan dute, eskubide historikoekin bat.
Lurrin
Historia
Lurringintza, lurrinak egiteko artea bezala, antzinako Mesopotamian, Egipton, Indo haraneko zibilizazioan eta, ziur aski, antzinako Txinan hasi zen. Erromatarrek eta musulmanek arte hau are gehiago findu zuten.
Testu zaharrek eta indusketa arkeologikoek lehen giza zibilizazioetako batzuetan lurrinen erabilera erakusten dute. Lurringintza modernoa XIX. mendearen amaieran hasi zen, konposatu aromatikoen sintesi komertzialarekin, hala nola, banillina edo kumarina. Horri esker, usainak zituzten lurrinak konposatu aromatiko naturaletatik soilik iritsi ezin ziren.
Cabo Machichaco
Hondamena
1893ko azaroaren 3an, Cabo Machichaco, Pedrosako lazaretoan koarentena pasa eta gero (Bilbon zenbait gaixok kolera izan zuten eta), Maliañoko 2. moila irtenean zegoen, egungo Calderón de la Barca kalearen parean. Itsasontziak, irina eta gai siderurgikoez gain, bizkarrean zenbait azido sulfuriko txanbil eta (parte eman barik edo portuko autoritateek isilean goerdeta) 51 tona dinamita ere zituen.
Lurrin
Historia
Indiako azpikontinentean lurrina eta lurrindegia zeuden Indoko zibilizazioan (K. a. 3300 - K. a. 1300).
Cabo Machichaco
Hondamena
Dinamita Galdakaon ekoiztua izan zen eta, hogei kutxa Santanderrentzat, hegoaldeko portuetarako zegoen. Santanderko portuaren arautegiaren arabera, dinamita zeraman edozein ontzik zamalanak Magdalenako ainguralekuan edo Maliañoko moilen muturrean egin behar zituen.
Arratsaldeko ordubata eta erdi inguru, tokiko agintariek Cabo Machichacon sute bat hasi zela jakin zuten. Sutea amatatzeko, ontziko baliabide urriez gain, suhiltzaileak eta portuko gangil bat ere erabili zituzten. Egoera zaila zenez, agintari eta tekniko gehienek hara bertakotu ziren laguntzeko asmotan. Azido sulfurikoko txanbil baten eztanda sortu omen zuen sutea. Bizkarren hasi eta brankako sotoetara zabaldu zen.
Portuan ainguraturik edo atrakaturik zeuden ontzien eskifaiak ere hara joan ziren (aurreko egunean Kubatik ailegatitako Alfonso XIII lurrunontziarena adibidez). Francisco Jauregizar Cagigal ontzi horren kapitainak eta Francisco Cimiano kapitain-ikuskatzaileak Auxiliar nº 5 ontziari- Compañía Trasatlántica Españolarena zena- hara joateko agindua eman zioten. Galindo frantziar itsasontziaren, Eden ingelesaren eta Naviera Pinillosen Catalina espainiar transatlantikoaren tripulatzaileak ere hara joan ziren. Suteak ikusnahi asko erakarri zituen, sotoan zer zegoen ez zekitela. Arratsaldeko lauretan, sute oraindik martxan zegoela, ontziaren zama ezagutarazi zuten. Hala ere, portuko agintariek ez zuten publikoa aldendu.
Lurrin
Historia
IX. mendean, Al-Kindi kimikari arabiarrak (Alkindus) perfume eta destilazioen kimikaren liburua idatzi zuen, olio usaintsu, ukendu, ur usaintsu eta medikamentu garestien ordezkoen edo imitazioen ehun errezeta baino gehiago zituena. Liburuan lurrinak egiteko 107 metodo eta errezeta daude.
Ibn Sina kimikari persiarrak (Avizena ere deitua) loreen olioak destilazio bidez erauzteko prozesua sartu zuen, gaur egun gehien erabiltzen den prozedura. Lehenik arrosarekin esperimentatu zuen. Hau aurkitu zen arte, lurrin likidoak olio eta belar edo petalo birrinduen nahasketak ziren. Arrosa-ura delikatuagoa zen, eta berehala egin zen ezagun. Bai lehengaiek bai destilazio-teknologiak eragin nabarmena izan zuten mendebaldeko lurringintzan eta aurrerapen zientifikoetan, bereziki kimikan.
Eztabaida dago lurringintza Mendebaldeko Europan erabat galdu ote zen Mendebaldeko Erromatar Inperioa erori ondoren.
Erlijioa
Grekoentzat, ederra, harmoniatsua, neurrizkoa eta estetikoa zen guztia ona zen, eta, beraz, jainkotiar jatorrikoa; Arrosak, lehen zuria eta usainik gabea, bere kolore gorria hartu zuen Venusek arantza bat sartu eta bere odola haren gainera isuri zuen egunean. Eta usaintsu bihurtu zen Kupidoren musu bat jaso zuenean. Artizarra satiro gaizto batzuengandik ihesi zebilen beste batean, mirto-matazen atzean ezkutatu zen, eta, ikusi ez izanagatik eskerrak emanez, bere usain berezia eman zien begiraleei. Esmirna bere bekatu izugarriagatik zigortu zuten Jainkoek, zuhaitz arrunt eta arrunta bihurtuz, baina hura negarrez ikustean hunkitu egin ziren eta erretxina usaintsuak negarrez dituen mirra zuhaitzean bihurtu zuten. Greziar lurrin saltzaileek Olinpotik zuzenean zetozen esentziekin eginak zirela iragartzen zuten.
Osagaiak
Lurrina substantzia aromatikoak dituen nahasketa bat da, eta substantzia horiek olio esentzial naturalak edo esentzia sintetikoak izan daitezke; disolbatzaile bat, solidoa edo likidoa izan daitekeena (alkohola kasu gehienetan) eta finkatzaile bat, hainbat objekturi, baina batez ere giza gorputzari, usain atsegina eta iraunkorra emateko erabiltzen dena.
Faustina Gaztea
Ania Galeria Faustina Gaztea, Faustina Gaztea, (Faustina Minor; Erroma, c. 130eko irailaren 21a - Halala, Kapadozia, 175) Erromako enperatriza izan zen. Antonino Pio eta Faustina Zaharraren alaba, Marko Aurelioren lehengusu eta emaztea eta Komodoren ama izan zen.
Cabo Machichaco
Hondamena
Eztandaren ondorioz, 590 hildako eta 525 zauritu izan ziren, iturri batzuen arabera 2.000 zauritu ere izan zirela esan bazuten ere. Garai hartan, hiriak 50.000 biztanle zituen. Agintari zilbil eta militar gehienak, tartean Somoza gobernadore zibila (bere aginte-makila San Martín hondartzan, handik kilometro batera baino gehiago agertu zen), suhiltzaileak, langileak eta ikusnahiak hil ziren.
Lurrin
Osagaiak
Olio esentzialak substantzia organikoak dira, likidoak, baina batzuetan solidoak, usain eta zapore akrekoak, narritagarriak eta baita kaustikoak ere. Deskonposatu gabe destilatu daitezke, ezin dira uretan nahastu, baina alkoholean eta eterrean disolbagarriak dira. Ez dute olio finkoen gantz-ukimenik, eta ez dute xaboirik ematen. Gorputz koipetsuak, argizaria eta erretxinak disolbatzen dituzte.
Cabo Machichaco
Ondorioak
Rafael González Echegaray (1923-1985) santandertar historialariak Cabo Machichacoren kapitaina zen Facundo Lenitz Mazaren lana defendatu zuen, portuko agintarien lanak kritikatuz. Bere ustez, hauek arautegian ezarritakoaren ez betetzea onartzen zuten.
Lurrin
Osagaiak
Bere konposizio kimikoa oso askotarikoa da; askotan C10H16 formulako hidrokarburoak edo multiplo edo azpimultiplo bat eta konposatu oxigenatu edo alcanfor bat gordetzen dituzte. Batzuek esterrak, alkoholak, fenolak dituzte; beste batzuek, sufrea. Landareen organo guztietan daude, baina batez ere hostoetan eta loreetan.
Esentzia gehienak landarean edo landaredian osoki eratuak daude; hala ere, beste batzuk ez dira existitzen, baizik eta urak landarediaren zati jakin batzuetan duen eraginaren bidez eratzen dira, zeinaren eraginez zeluletan dauden eta esentziaren eraketa determinatzen duten zenbait elementu konbinatzen baitira.
Lurrin-olioak disolbatzaile batekin disolbatzen dira askotan, baina ez da beti horrela izaten eta horien beharra zalantzan jartzen da. Asko izanda ere, lurrin-olioa diluitzeko disolbatzaile ohikoena alkohola da, normalean etanola eta ura nahastuta edo arteztutako alkohola. Lurrin-olioa usain neutroko olioekin ere diluitu daiteke, hala nola koko-olio zatikatuarekin edo argizari likidoekin, hala nola jojoba-olioarekin.
María Jesús San Segundo
María Jesús San Segundo Gómez de Cadiñanos (Medina del Campo, - Madril, ) espainiar politikari eta ekonomialaria izan zen.
Cabo Machichaco
Ondorioak
Hildako eta zaurituez gain, inguruko eraikinak eztandak edo hedatze-uhinak eraitsiak izan ziren, Méndez Núñez kaleko ia etxebizitza guztiak botaz. Suteak hainbat eraikin erre zituen eta gaueko berreskuratze-lanak argitu zituen. Guardia batek bi kilometrotara zegoen zur-biltegi bateko teilatuan bi hanka topatu zituen.
Santanderrek bere agintari zibil, militar eta suhiltzaile gehienak galdu zituen. 1875tik aurrera hiriko ekonomia krisialdian zegoen: atzerrira gari eta irina esportatzea galarazita zegoen, amerikar kolonien galerak arazoa areagotu zuen... Hala ere, epeka epeka hiriak bere ekonomia berreskuratu zuen: 1898an bahitetxea, 1907an Banco Mercantil edo Navegación Montañesa ontzi-enpresa sortu zituzten...
Lurrin
Osagaiak
Hainbat lurrin biltzen dituzten finkatzaileek baltsamoak, anbar grisa eta gineta eta orein musketadunen jariakin glandularrak dituzte (diluitu gabeko sekrezio horiek usain desatsegina dute, baina disoluzio alkoholikoan kontserbatzaile gisa jarduten dute). Gaur egun, animalia horiek babestuta daude herrialde askotan, eta, beraz, lurrin-ekoizleek musketa sintetikoa erabiltzen dute.
Chromis lepidolepis
Chromis lepidolepis Chromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Lurrin
Osagaiak
Alkohol-kantitatea prestakuntza motaren araberakoa da. Normalean, nahasketa urtebete zahartzen uzten da.
Lurrinaren kimika
Munduan erregistratutako lehen kimikaria Tapputi izeneko emakume bat dela uste da, Mesopotamiako Kristoren aurreko bigarren milurtekoaren taulatxo kuneiforme batean aipatutako lurringile bat. Loreak, olioa eta kalamua beste usaintsu batzuekin destilatzen zituen, gero iragazi eta alanbikean jartzen zituen behin baino gehiagotan.
Testu zaharrek eta indusketa arkeologikoek lehen giza zibilizazioetako batzuetan lurrinen erabilera erakusten dute. Lurringintza modernoa XIX. mendearen amaieran hasi zen, konposatu aromatikoen sintesi komertzialarekin, hala nola, banillina edo kumarina. Horri esker, usainak zituzten lurrinak konposatu aromatiko naturaletatik soilik iritsi ezin ziren.
Chromis leucura
Chromis leucura Chromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Lurrin
Lurrinaren kimika
1939ko Kimikako Nobel saridunak, Leopold Ružička, 1945ean adierazi zuenez, "Kimika zientifikoaren lehen egunetatik gaur egunera arte, lurrinek kimika organikoaren garapenean funtsezko ekarpena egin dute metodoei, sailkapen sistematikoari eta teoriari dagokienez".
Erabilera
Mendebaldeko kulturetan lurrin purua (parfum extrait) aplikatzea ohikoa da belarrien atzean, garondoan, besapeen azpian eta eskumuturren, ukondoen eta belaunen barnealdean, pultsu beroaren puntuek lurrina etengabe aska ditzaten. Sophia Grojsman lurringilearen arabera, belaunen atzean lurrina aplikatzeko punturik aproposena da, lurrina igo dadin. Lurrinaren industria modernoak lurrin-geruzak aplikatzeko praktika sustatzen du, intentsitate desberdinetan aska dadin egunaren orduaren arabera. Pixka bat perfumatutako produktuak gomendatzen dira goizerako, hala nola, bainu-olioa, eta gorputz-lozioa; eau de toilette arratsalderako; eta perfumea pultsuaren puntuetan aplikatzen da gauerako. Koloniaren usaina azkar askatzen da eta 2 ordu inguru irauten du. Toilette eauak 2-4 ordu irauten du, eta lurrinak, berriz, sei ordu.
Hainbat faktorek eragina izan dezakete lurrinak erabiltzailearen fisiologiarekin duen elkarreraginean eta lurrinaren pertzepzioan. Dieta faktore bat da, elikagai minak eta koipetsuak jateak lurrinaren intentsitatea areagotu baitezake. Medikamentuak erabiltzeak lurrinaren izaerari ere eragin diezaioke. Erabiltzailearen larruazalaren lehortasun erlatiboa garrantzitsua da, azal lehorrak ez baitu lurrina gantz-azala bezainbeste mantenduko.
Elkarreraginak osasunean
Lurrinak eta kolonia-urak fabrikatzeko erabiltzen diren konposatu jakin batzuek disruptore endokrino gisa ondorioak izan ditzakete eta, ondorioz, osasunean ondorio kaltegarriak izan ditzakete.
Lurrinen konposizioan dauden beste substantzia batzuek arazoak eragin diezazkiekete asmatiko diren banakoei, edota alergikoak direnei konposaturen bati.
Motak
Lurrina larruazalean aplikatzean, gorputzaren beroak disolbatzailea lurruntzen du, eta substantzia aromatikoak pixkanaka desagertzen dira zenbait orduz. Lurrin motek disolbatzaile batean konposatu aromatikoen kontzentrazioa islatzen dute; lurrin finetan etanola edo ur eta etanol nahasketa izaten da. Lurrin baten intentsitatea eta bere iraunkortasuna erabilitako konposatu aromatikoen edo lurrin-olioen kontzentrazioan eta intentsitatean oinarritzen dira. Konposatu aromatikoen ehunekoa handitu ahala, aromaren intentsitatea eta iraunkortasuna ere handitu egiten dira.
Lurrin mota desberdinak daude, intentsitate aromatikoaren arabera:
Lurrina: formarik kontzentratuena, esentzia aromatikoaren %15-45en artean.
Eau de parfum (EdP): ~ %15eko kontzentrazioa.
Eau de Toilette (EdT): %7-15eko kontzentrazioa (~ % 10).
Koloniako ura, Eau de Cologne (EdC): aurrekoaren kontzentrazio bera, baina batez ere usain zitrikoak dituena: kontzentratuen %3-6 baino ez (~ % 5). Original Eau de Cologne lurrin-marka gisa erregistratutako izena da.
Splash lurrinak (EdS): kontzentratuen ~ % 1. Eds lurrin-marka gisa erregistratutako izena da.
1693an, Giovanni Paolo Feminis bizargin italiarrak Aqua Admirabilis izeneko ur lurrintsua sortu zuen, gaur egun koloniako ura bezala ezagunagoa dena; bere iloba Giovanni Maria Farina 1732an arduratu zen negozioaz.
Kontzentrazio bakoitzean egon daitezkeen konposatu aromatikoen ehunekoen tarte zabalaren ondorioz, estraktu, EdP, EdT eta EdC terminologia nahiko zehaztugabea da. Lurrin-denda edo lurrin-etxe desberdinek olio-kantitate desberdinak esleitzen dizkiote lurrin bakoitzari.
Lurrinaren egitura
Lurrinak sortzeko bi egitura mota daude:
- Faseka – Hauek sortzeko ehun bat elementu erraz erabiltzen dira. Lurrina hiru faseetan igartzen da:
María Jesús San Segundo
Euskal Herriko Unibertsitatean ekonomia ikasi zuen. Princetongo Unibertsitatean master bat eta doktoretza lortu ondoren, 1982 eta 1984 artean EHUko irakaslea izan zen.
Chromis klunzingeri
Chromis klunzingeri Chromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Chromis limbaughi
Chromis limbaughi Chromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Waldstetten (Bavaria)
Waldstetten Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
María Jesús San Segundo
Epeka-epeka politikan sartu eta 2004ko Espainiako hauteskunde orokorrak eta gero, José Luis Rodríguez Zapaterok Hezkuntza Ministro izendatu zuen. Mercedes Cabrerak 2006an ordezkatua, UNESCOn hasi zen lanean.
Chromis limbata
Chromis limbata Chromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Lurrin
Lurrinaren egitura
- Monolitikoka – Aromak aldaketarik gabe irauten du iraun bitartean – Mota hau 1980tik aurrera hasi ziren sortzen. Fragantzia monolitikoak osagai gutxirekin sortzen dira.
Merkataritza
Mendebaldeko Europan lurringintzaren artea biziberritu egin zen 711 eta 827an islamiar rek Espainia eta Italiako hegoaldea inbaditu ondoren. Musulmanek kontrolatutako Espainiako hiriak (Al-Andalus) Mundu Zahar osoan merkaturatzen ziren lurrinen ekoizle nagusiak bihurtu ziren. Antzinako munduan bezala, andaluziarrek lurrina erabiltzen zuten Jainkoarekiko debozioan. Lurrinek bere deboziorako beharrezkoa zen garbitasun-geruza bat eransten zioten. Andaluziako emakumeei ere musulmanen kontrolpeko beste eskualde batzuetako emakumeei baino askatasun handiagoak eskaini zitzaizkien, eta etxetik irteten eta aire zabalean sozializatzen utzi zitzaien. Askatasun horri esker, segizioa etxetik kanpo gertatzen zen. Ondorioz, Andaluziako emakumeek urrinak erabiltzen zituzten segizioan. Florentziako (Italia) Santa Maria Delle Vigneko edo Santa Maria Novellako monjeen lurrinen errezetak 1221etik erregistratu ziren. Ekialdean, Hungariako Isabel erreginak hala eskatuta, Hungariako ura izenez hobeto ezagutzen den alkohol-disoluzio batean nahastutako olio lurrintsuz egindako lurrina sortu zuten hungariarrek 1370 inguruan. Perfumeriaren arteak Errenazimentuko Italian aurrera egin zuen eta, XVI. mendean, Katalina Medicisen (1519-1589) lurringile pertsonalak, Renato il fiorentino-k, Frantziara eraman zituen italiar fintzeak. Laborategia pasabide sekretu batek lotzen zuen bere apartamentuekin, eta, beraz, ezin zen formularik lapurtu bidean. Renato il fiorentino-ri esker, Frantzia berehala bihurtu zen lurrinak eta kosmetikoak fabrikatzeko Europako zentroetako bat. Loreak lantzea, bere esentzia lurrinduagatik, XIV. mendean hasi zena, industria garrantzitsu bihurtu zen Frantziako hegoaldean. XVIII. mendean, Frantziako Grasse eskualdeak, Siziliak eta Calabriak (Italia) landare usaintsuak lantzen zituzten lurrinaren industria gero eta handiagoari lehengaiak emateko. Gaur egun ere, Italia eta Frantzia dira oraindik Europako lurrinen diseinuaren eta merkataritzaren erdigunea.
Markak
Gaur egun badaude lurrin marka oso handi eta prestigiotsuak, lurringile famatuak, lurrin-etxeak eta baita marka oso famatuak lurrinak ere sortzen hasi direnak, besteak beste Chanel, Carolina Herrera, Thierry Mugler, Calvin Klein...
Lurrin famatuak dauden heinean, faltsifikazioak eta erreplikak ere badaude, lurrin famatuen antzeko usaina duten lurrinak dira baina merkeagoak saltzeko.
Gizartean eragina
16 eta 17 mendeen artean, lurrinak batez ere aberatsek erabiltzen zituzten, eta ezohikoak ziren bainuen ondoriozko gorputz-usainak estaltzeko erabiltzen ziren.
Istorioak kontatzen duenez, Alejandro Magnok oso gogoko zuen lurrinak erabiltzea, edozein gela bere gorputzaren lurrinarekin lurrintzeko gai zen. Lurrina edozein heroi edo kondaira bezain presente dago giza historian.
Historian, pertsona bakoitzak ateratzen duen usaina bere klase sozialarekin lotuta egon da. Eta hori horrela izan da gaur egun arte. Prezioaren arabera, aromak eta haien iraupenak aldatu egiten dira, eta horrela soilik usainaren bidez, maila ezberdinak bereiz ditzakegu.
Une oro usaintzen gaituzte eta usaintzen dugu, eta horrek eragina du interakzio sozialean, boterean eta sedukzioan… Lurrinak garuneko eskualde emozional guztiak aktibatzeko gai dira, horregatik zaintza pertsonaleko produktuetan erabiltzen dira. Lurrinak emozioak estimulatzen ditu.
Sokratesek gorrotatu egiten zituen lurrinak, gizakirik ez zela lurrindu behar esaten zuen, lurrindu ondoren gizon aske bat edo esklabo bat usaintzen baitzuen.
Hau zineman ere ikusi izan da Parasite (Bong Joon-ho) edo en The Host (2006) (Bong Joon-ho) filmetan besteak beste.
Baita ere bereizketa egiten da emakumezkoen lurrinen eta gizonezkoen lurrinen artean. Historikoki, emakumezkoen lurrinek konposatu aromatikoen maila altuagoak izateko joera zuten gizonezkoen lurrinek baino. Gizakientzako usain komertzializatuak EdT edo EdC bezala saltzen ziren, oso gutxitan EdP edo lurrin laburpenak bezala. Hori aldatzen ari da lurrinen mundu modernoan, batez ere lurrinak gero eta unisex gehiago direlako. Emakumeen lurrinak ohikoak izaten ziren kontzentrazio-maila guztietan, baina gaur egun perfume, EdP eta EdT kontzentrazioetan ikusten dira nagusiki.
Oliver & Co-ko Oliver Valverdek dioenez, «Lurrinak egiten ziren antzinako garaietatik ez dira inoiz generoetatik bereizi. Gustatu edo ez, baina ez ziren genero jakin baterako ekoizten».
Artea
Greziarrek beren artea perfumeak gordetzeko erabiltzen diren zeramikazko flaskoei aplikatu zieten, gaur egun ere edertasunean berdintzen zailak diren artelanak. Zazpi forma diseinatu zituzten lurrinak gordetzeko eta animalia mitologikoekin, irudi geometrikoekina oroitzapenezko eszenekin apaindu zituzten. Ezagunena lekythos delakoa izan zen, oso poto dotore eta liraina, hain ospetsua izatera iritsi zena, non solemnitate gutxiko norbaiti buruz hitz egiteko, lekythos bat bera ere ez zuela esaten zen.
Lurrinaren erauzketa
Olio esentzialak (lurrinak) eratuak dituzten landareetatik edo horiek eratzeko elementuak dituzten landareetatik ateratzen dira. Hainbat prozedura daude:
Lurrinaren organoa
Perfume organoa erabilera profesionaleko altzari bat da, Joris-Darl Hyysmans idazle frantsesak 1884an Rebours eleberrirako imajinatu zuen, eta ondoren zurginek, lurringileek eta kimikariek eraiki zuten. Zirkuluerdian jarritako lehengaien flaskoak ematen dituen altzaria da, lurrina sortzeko.
Waldthurn
Waldthurn Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Chromis lineata
Chromis lineata Chromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Chromis margaritifer
Chromis margaritifer Chromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Talde (zoologia)
Talde, samalda edo saldo espezie bereko animalien multzoa da. Normalean animalia basatiak direnean esaten dugu etxekotuta daudenean berezko izenak dituztelako: txerrien urdalde behien behitalde edo ardien artalde hurrenez hurren.
Maliaño
Maliaño (montañesez: Maliañu) Camargo udalerriko herria da. Santanderko badian, hiriburutik 5 kilometrotara, kokatuta, Santanderko aireportuaren egoitza da. 2009an 9.563 biztanle zituen.
Geografikoki bitan zatiturik dago: Alto Maliaño (Maliaño Garaia) eta Bajo Maliaño (Maliaño Behea).
Talde (zoologia)
Zoologoek animalien portaera ikertzen dute, bai taldearen barnean eta baita beste espezieekikoa ere. Batzuek, adibidez oreinek edo bufaloek, taldeko erabakiak ere hartzen dituzte.
Chromis lubbocki
Chromis lubbocki Chromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Herne
Herne Alemaniako Ipar Renania-Westfalia estatuan dagoen hiri bat da. Ruhr eskualdean dago, zehazki Bochum eta Gelsenkirchen hirien artean. 2010ean 164.762 biztanle zituen.
Historia
Eskualde honetako hainbat hiri bezala, XIX. menderarte Herne udalerri txiki bat zen. Orduan ikatz meatzeen ustiaketa eta altzairuaren ekoizpenari ekin zitzaion. Gaur egun Herne hiriak Wanne eta Eickel udalerriak ere bere barne hartzen ditu.
Urtero abuztuan Cranger Kirmes jaialdia ospatu ohi da, Alemania osoko bigarren jaialdirik handiena, urtero 4.500.000 bisitari inguru bertaratzen direlarik. Jaialdi honen jatorria XV. mendearen ingurua kokatzen da eta abuztuko lehen ostiralean hasten da.
Hiri senidetuak
Herne ondorengo hiriekin senidetuta dago:
Chromis meridiana
Chromis meridiana Chromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Acatlán
Acatlán (nahuatlez, kainabera lekuan) Mexikoko hainbat lekuren izena da:
Adela Asua
Adela Asua Batarrita (Bilbo, 1948) bizkaitar legelaria da.
Wallersdorf
Wallersdorf Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Tetrigidae
Tetrijido (Tetrigidae) ortopteroen ordenako izen bereko familiako intsektuez esaten da. Itxuraz otien antzekoak dira, baina neurriz haiek baino txikiagoak (8–25 mm luze). Aurreko hegoak ezkata txiki batzuek baino handiagoak ez dituzte, atzekoak, berriz, mota gehienek handiak dituzte. Kolorez arreak izaten dira eta ibili ere gehiago ibiltzen dira bere koloreko lekuetan belar artean baino. 700 tetrijido mota ezagutzen dira; horietan ezagunena Tetrix undulata da.
Wallerfing
Wallerfing Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Chromis monochroma
Chromis monochroma Chromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Adela Asua
Deustuko Unibertsitatean zuzenbidea ikasi zuen. Bertan hasi zen irakasle moduan eta 1993an Euskal Herriko Unibertsitateko katedradun bilakatu zen zuzenbide penal arloan. Euskal Herriko Bakearen Aldeko Koordinakundearen kidea izan zen.
Walkertshofen
Walkertshofen Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Adela Asua
2011n Espainiako Konstituzio Auzitegiko kide eta presidenteorde bilakatu zen.
Zirga
Zirga ibaietan eta, lehorretik ontzi bati tiratzeko erabiltzen den soka da. Lan hau egiten zutenek zirgari edo zirgatzailea zuten izena. Batzuetan mandoak erabiltzen ziren lan egiteko, eta erriberetan zehar atondutako bideei, berriz, zirga-bideak esaten zitzaien. Bide ohi horiek egokiak dira bidegorri bihurtzeko, eta oinezkoak paseoak egiteko.
Issa Katime
Issa Antonio Katime Amashta (Barranquilla, ) kolonbiar kimikaria da.
Madrilgo Complutense Unibertsitatean ikasi zuen. Bertan aritu zen lanean 1971n orduko Bilboko Unibertsitatera joan arte. Euskal Herriko Unibertsitatean irakaslea da Zientzia eta Teknologia Fakultatea. Makromolekulak landu ditu.
Menville
Menville Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Garona Garaia departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Chromis mirationis
Chromis mirationis Chromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Wallerstein (Bavaria)
Wallerstein Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Menville
Biztanleria
2007an Menville udalerrian erroldatutako biztanleak 481 ziren. Familiak 178 ziren, horien artean 26 pertsona bakarrekoak ziren (19 bakarrik bizi ziren gizonak eta 7 bakarrik bizi ziren emakumeak), 48 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 85 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 19 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 202 etxebizitza zeuden, 177 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 198 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 177 etxebizitza nagusietatik 155 bere jabearen bizilekua ziren, 20 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 3 etxek bi zituzten, 22 etxek hiru zituzten, 48 etxek lau zituzten eta 103 etxek bost zituzten. 143 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 54 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 118 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Menville udalerrian 173 unitate fiskal zeuden, 482,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.890 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 6 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2000. urtean Menville udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 265 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Chromis multilineata
Chromis multilineata Chromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Chromis nigroanalis
Chromis nigroanalis Chromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Bhagat Singh
Bhagat Singh, (gurmukhîz: ਭਗਤ ਸਿੰਘ); 1907ko irailaren 28a - 1931ko martxoaren 23a) Indiako askatasunaren aldeko iraultzaile nagusietako bat izan zen, Indiako independentziaren mugimenduaren baitan.
Biografia
Gaztetatik Ingeles Inperioaren aurkako ekintza iraultzaileetan jardun zen. Europako mugimendu iraultzaileak ikasiz, ideologia anarkista eta marxistaren eragina jaso zuen. Hindostaneko Elkarte Errepublikarreko kidea izanik, bertako liderra bihurtu eta Hindostaneko Elkarte Errepublikar Sozialista bilakatu zuen.
Mahatma Gandhiren irudiarekin kontrajartzen da; hark bakezaletasuna aldarrikatzen bazuen, Bhagat Singhek autodefentsarako biolentziaren eskubide legitimoa defendatzen zuen.
Chromis nigrura
Chromis nigrura Chromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Chromis nitida
Chromis nitida Chromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Ailis
Ailisa edo otila legamiarik gabeko ogia da. Irinez eta uraz egiten dute orea, batzutan gatza gehituz. Su bizian prestatzen dute.
Jada Antzinako Egipton eta Sumerren ezagutua, judaismoan eta kristautasunean esanahi berezia du.
Chromis notata
Chromis notata Chromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Martin Simonson
Martin Simonson (Göteborg, 1973) suediar filologo, itzultzaile eta idazlea da. Euskal Herriko Unibertsitatean ingeles filologia ikasi eta bertan irakaslea da egun.
Hamm
Hamm Alemaniako Ipar Renania-Westfalia estatuan dagoen hiri bat da. Ruhr eskualdearen ekialdean dago, Dortmund udalerritik hurbil. 2010ean 181.783 biztanle zituen.
Historia
Hamm hiria 1226ean Adolfo I.ak Markeko kondeak sortu zuen, ondoren Mark konderriko hiriburua ian zelarik. 1262an hiri titulua jaso zuen. 1469an Hansa Ligako kide bilakatu zen. Garai hartan inguruko herri garrantzitsuenetakoa zen, gaur egungo Ruhr-eko hiriak herrixkak baino ez baitziren.
1933an Datteln-Hamm Canal ubidea bukatu zuten, izenean aipaturiko bi hiriak lotzen zituena. Bigarren Mundu Gerrako bonbaketek hiriaren %60a suntsitu zuten, tartean eraikin historiko gehienak. 1974ean Bockum-Hövel eta Heessen udalerriak anexionatu zituen.
Martin Simonson
TEDxVitoriaGasteiz 2023ko hizlaria da.
Hamm
Datteln-Hamm Canal
Datteln eta Hamm elkartzen dituen ubidea da. Hamm hirian bertan hiru kai daude, ubideetako kaien artean Alemaniako bigarren kai handiena osatzen dutelarik. Itsasontziek urtero 1'4 milioi tona material mugitzen dute Hammen. 47'2 kilometrotako luzera du eta 6'8 metrotako desnibela.
Hiri senidetuak
Koblentza ondorengo hiriekin senidetuta dago:
Walpertskirchen
Walpertskirchen Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Chromis okamurai
Chromis okamurai Chromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
El corralito foral
'''El corralito foral. Las tripas del navarrismo, al aire: un ecosistema al servicio del capital''' 2015an Iván Giménez kazetari eta sindikalistak idatzitako saiakera eta ikerketa-kazetaritzako liburu bat da. Pamiela argitaletxeak argitaratu zuen.
2016ko martxoaan jada bere 5. argitalpenean zihoan.
Nafarroako Foru Erkidegoan azken 20-25 urteetan Nafarroako Gobernuan nagusi izan den UPNren erregimena eta oroar nabarrismoarekiko kritikoa den liburua da, tartean "nafartasuna" ukitzen duten hainbat gai ere jorratzen ditu: txupinazoa, Xabierraldia, Osasuna eta abar, hauen benetazko jatorriko historikoa zein den eta nondik-norakoak azalduz.
Wallgau
Wallgau Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Chromis opercularis
Chromis opercularis Chromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
José María Macarulla
José María Macarulla Greoles (Ivars d'Urgell, 1932ko abenduaren 18a - Bilbo, ) kataluniar kimikaria izan zen.
Bartzelonako Unibertsitatean kimika ikasi ondoren, irakaslea izan zen Zaragozako eta Nafarroako Unibertsitateetan. 1975ean orduko Bilboko Unibertsitatera pasa zen eta ordutik aurrera irakaslea izan zen Euskal Herriko Unibertsitatean. 2003an Alfontso X.a Jakitunaren Ordenarekin saritua izan zen.
Chromis pamae
Chromis pamae Chromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Walsdorf (Bavaria)
Walsdorf Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Ofiziale-elkarte
Ofiziale-elkarte, korporazio edo gremioak ( Heg. ) Erdi Aroan Europako hirietan sortu ziren elkarte ekonomikoak izan ziren, hauetan lanbide bereko eskulangile eta merkatariak biltzen ziren. Gerora, beste kontinenteetako Europako kolonietan ere ezarri ziren. Aro Modernoaren amaiera aldera desegin zituzten. Beren helburua lan-eskaera eta aktibo zeuden lantegi-kopuruaren arteko orekari eustea izan zen, korporazioetako kideei lana, ongizate ekonomikoa eta lanbidearen ikasketa-sistema bat bermatuz.
Bafatá
Bafatá erdialdeko Ginea-Bissauko herri bat da, Amílcar Cabralen jaioterria dena. Geba ibaiaren ondoan kokaturik, Bafatáren industria nagusia adreilu fabrikek osatzen dute. Bafatá eskualdearen hiriburua da.
Darío Barrio
Darío Barrio Domínguez (Madril, 1972ko abenduaren 11 - Segura de la Sierra, 2014ko ekainaren 6a) espainiar sukaldaria zen. Cuatro telebista kateko Todos contra el Chef saioa aurkezteagatik ezaguna zen. 2014ko ekainaren 6an hil zen BASE jauzia egiten ari zela.
2004an DassaBassa jatetxea ireki zuen eta bertan aritu zen sukaldari.
Chromis ovatiformes
Chromis ovatiformes Chromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Chromis pembae
Chromis pembae Chromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Chromis ovalis
Chromis ovalis Chromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Waltenhofen
Waltenhofen Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Dalasi
Dalasia Gambiako diru ofiziala da. Gambiako estatu osoan Dalasia da diru ofizial bakarra, 1994az geroztik. 1971. urtean sortu zen, Gambiako libera ordezteko, truke tasa hau aplikatuta: Gambiako libera bat = 5 dalasi.
Billeteak
Dalasiaren billeteak hauek dira:
2006. urtean billete berriak jaulki zituzten, faltsutzeak saihesteko.
Txanponak
1971n 1, 5, 10, 25 eta 50 bututeko txanponak gehitu zituzten. 1987an, 1 dalasiko txanponak gehitu zituzten.
Walting
Walting Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Chromis pelloura
Chromis pelloura Chromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Waltenhausen
Waltenhausen Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Chromis planesi
Chromis planesi Chromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Chromis punctipinnis
Chromis punctipinnis Chromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Chromis pura
Chromis pura Chromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Chromis randalli
Chromis randalli Chromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Warngau
Warngau Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Chromis retrofasciata
Chromis retrofasciata Chromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Warmensteinach
Warmensteinach Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Chromis struhsakeri
Chromis struhsakeri Chromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Chromis scotochiloptera
Chromis scotochiloptera Chromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Marcha Prima
Marcha Prima Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Chromis sanctaehelenae
Chromis sanctaehelenae Chromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Wartenberg (Bavaria)
Wartenberg Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mérenvielle
Mérenvielle Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Garona Garaia departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Mérenvielle udalerrian erroldatutako biztanleak 465 ziren. Familiak 156 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 84 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 172 etxebizitza zeuden, 163 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 169etxeak ziren. 163 etxebizitza nagusietatik 140 bere jabearen bizilekua ziren, 17 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 4 etxek bi zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 41 etxek lau zituzten eta 100 etxek bost zituzten. 141 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 42 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 117 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 321 ziren, horien artean 233 aktiboak ziren eta 88 inaktiboak ziren. 233 pertsona aktiboetatik 222 lanean zeuden (125 gizon eta 97 emakume) eta 11 langabezian zeuden (4 gizon eta 7 emakume). 88 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 31 ikasten zeuden eta 38 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Mérenvielle udalerrian 159 unitate fiskal zeuden, 468 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.143 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 15 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 iturgina.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra lore-denda bat zen.
2000. urtean Mérenvielle udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 385 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Wartmannsroth
Wartmannsroth Alemaniako udalerria da. Bavariako estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Geografiaren historia
Geografiaren historiak honako garapena izan du.
Egipto
Antzinako Egiptoko mundu ezagunak Nilo ikusten zuen erdigune bezala, eta mundua "ibaian" oinarrituta. Ekialdean eta mendebaldean oasi ezberdinak ezagutzen ziren, eta jainko ezberdinen kokalekutzat hartzen ziren (adibidez, Siwa, Amon-entzat). Hegoaldean eskualde kushitikoa zegoen, 4. ur-jauziraino ezagutzen zena. Punt hegoaldean zegoen, Itsaso Gorriaren ertzean. Asiar herri batzuk Retenu, Kanaan, Que, Harranu edo Khatti (hititak) bezala ezagutzen ziren. Zenbait garaitan, batez ere Brontze Aro Berantiarrean, egiptoarrek harreman diplomatiko eta komertzialak izan zituzten Babylonia eta Elamekin. Mediterraneoa "Berde Handia" deitzen zen, eta ozeanoa inguratzen zuen mundu baten parte zela uste zen. Europa ezezaguna zen, baina litekeena da feniziarren garaian egiptoar munduaren ikuspegiaren parte bihurtu izana. Asiaren mendebaldean Keftiu, Kreta eta Mycenae erreinuak zeuden (Zipre, Kreta, Sizilia eta, geroago, agian, Sardinia, Korsika eta Balear Uharteak Afrikarekin lotzen zituen uharte-kate baten parte zirela uste zen).
Babilonia
Ezagutzen diren munduko maparik zaharrenak K.a. IX. mendekoak dira. Hala ere, Babiloniako maparik ezagunena K.a. 600. urteko Imago Mundi da. Eckhard Ungerrek berreraiki bezala, mapak Eufrates ibaiaren gaineko Babilonia erakusten du, Asiria, Urartu eta hainbat hiri, "ibai mingots" batek (Ocanus) inguraturik, zazpi irla inguratuz, zazpi izar seinalatuz inguratua. Ondoko testuan zazpi eskualde aipatzen dira, inguratzen duen ozeanoa baino harantzago. Haietako bosten deskribapenak bizirik iraun du.
Imago Mundik, K.a. IX. mendeko mapa babiloniar goiztiar batek, Babilonia munduaren erdigunetik iparralderago zegoela irudikatu zuen, baina ez dago argi zentro horrek zer irudikatzen zuen.
Grezia eta Erromako aroa
Antzinako greziarrek Homero geografiaren sortzailetzat jotzen dute. Iliada eta Odisea bere lanak literatura-lanak dira, baina biek informazio geografiko asko dute. Homerok mundu zirkular bat deskribatzen du, ozeano masibo bakar batek inguratua. Idazlanek erakusten dutenez, greziarrek K.a. VIII. mendean Mediterraneo ekialdeko geografiaren ezagutza handia zuten. Poemek toponimo eta deskribapen ugari dituzte, baina horietako askorentzat ez dago argi zein den benetako kokalekua.
Miletoko Talesek, ezagutzen den lehen filosofoetako batek, munduaren formaz galdetu zuen. Mundua uretan oinarritzea proposatu zuen, eta hortik gauza guztiak sortzea. Era berean, geografia zientifikoki aztertzea ahalbidetuko zuten arau astronomiko eta matematiko asko ezarri zituen. Bere ondorengoa, Anaximander, mundu ezagunaren mapa eskala bat sortzen saiatu zen lehen pertsona da, eta gnomoa Antzinako Grezian sartu zuen. Miletoko Hekateok beste geografia mota bat abiarazi zuen, Talesen eta Anaximandroren kalkulu matematikoak saihestuz, aurretik egindako lanak bilduz eta Miletoko portu okupatuan zehar zetozen marinelekin hitz eginez. Kontakizun horietatik abiatuta, munduaz zekienari buruzko prosa zehatza idatzi zuen. Antzeko lan bat, gaur egun bizirik dirauena, Herodotoren Historiak da. Funtsean historia lan bat den bitartean, mundu ezagunaren zati handi bat hartzen duten deskribapen geografiko ugari biltzen ditu liburuak. Egipto, Szythia, Persia eta Asia Txikia dira guztiak, Indiari buruzko aipamen bat barne. Afrikaren deskripzioa, oro har, liskartsua da, Herodotok itsasoz inguratutako lurraldea deskribatzen du. Feniziarrak K.a. VI. mendean Afrika inguratuz deskribatu zituen arren, geroago Europako historiaren zati handi batean zehar, Indiako Ozeanoa barnealdeko itsasoa zela uste izan zen, Afrikako hegoaldea Asiako hegoaldearekin lotzen zuena. Hori ez zuten erabat utzi mendebaldeko kartografoek Vasco da Gamak Afrika inguratu zuen arte. Batzuek, ordea, India bezalako eremuen deskribapenak gehienak irudimenezkoak direla diote. Kontuan hartu gabe, Herodotok geografiari buruzko ohar garrantzitsuak egin zituen. Lehenbizikoa da Nilo bezalako ibai handiek deltak sortzeko duten prozesuaz ohartu dena, eta era berean, haizeek lurralde hotzagoetatik beroagoetara jotzeko joera dutela ikusi duen lehena da.
Pitagoras izan zen agian mundu esferiko bat proposatu zuen lehena, esfera formarik perfektuena zela argudiatuz. Ideia hori Platonek hartu zuen, eta Aristotelesek froga enpirikoak aurkeztu zituen hori egiaztatzeko. Ohartu zen ilargi-eklipse batean Lurraren itzala edozein angelutatik okertzen dela (zerumugatik hurbil edo zeruan goian), eta baita izarrak altuago bihurtzen direla iparralderantz mugitzen diren heinean. Eudoxus Cnidukoak esfera baten ideia erabili zuen azaltzeko eguzkiak nola sortu zituen latitudean oinarritutako eremu klimatiko ezberdinak. Horrek greziarrak mundua bost eskualdetan banatzean sinestera eraman zituen. Haga bakoitzean eskualde hotz-hotza zegoen. Saharako berotik estrapolatzen zen bitartean, ekuatoreko ingurua bero zegoela ondorioztatu zen. Muturreko eskualde horien artean, ipar eta hego hemisferioek giza bizilekurako egokia zen gerriko epel bat zuten.
Aro helenistikoa
Teoria hauek, esploratzaileen ebidentziekin talka egiten zuten, hala ere, Hanno Nabigatzaileak hegoalderantz bidaiatu zuen Sierra Leonaraino, eta Afrikako Necho II.a faraoi egiptoarrak, Herodotok eta beste batzuek, feniziar marinelek, Afrikaren inguruko nabigazio arrakastatsu bat agindu zutela kontatzen dute. Afrikako hegoaldeko muturraren inguruan mendebaldera zihoazela, eguzkia beren eskuinaldean (iparraldean) zegoela ikusi zuten. Uste da hau funtsezko eragilea izan dela Lurra esferikoa dela ohartzeko, mundu klasikoan.
K.a. IV. mendean, Pytheas esploratzaile greziarra Europako ipar-ekialdean ibili zen, eta Britainiar Uharteak inguratu zituen. Eskualde hura teoriak uste baino dezente bizigarriagoa zela ohartu zen, baina bere aurkikuntzak, neurri handi batean, horregatik baztertu zituzten bere garaikideek. Konkistatzaileek ere esplorazioak egin zituzten, esate baterako, Zesarrek Britainia Handian eta Alemanian egindako inbasioak, Augustok Arabia Felix eta Etiopiara bidalitako espedizioak/inbasioak (Res Gestae 26), eta agian Alexandro Handia, Antzinako Greziako esploratzaile handiena, bere espedizio militarren bidez ekialdeari buruz gehiago ikasi nahi izan zuena, eta, beraz, bere armadarekin batera geografo eta idazle ugari hartu zituena, ekialdera mugitzen ari zirela euren behaketak grabatu zituztenak.