cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eliza Katolikoak haurren aurka eragindako sexu abusuak
Lehenengo salaketak
Publikoki salatutako lehenengo kasuak Ameriketako Estatu Batuetan eta Irlandan eman ziren. John Jay College of Criminal Justicek (City University of New York) egin zuen txostenaren arabera 50 urtetan 4392 apai katolikoen aurkako akusazioak aurkitu zituen, hau da, herri horren kleroaren %4aren aurka. Hasieran hedabide askok eta presio taldeek horrelako informazioen hedatzea mugatu zuten baina, hala ere, mundu osoko prentsan joan ziren berriak jasotzen. Lehenengo berriak 90. hamarkadan eman ziren baina horrek beste biktimei haien kasuak adierazteko aukera eman zien eta urte askoz lehenago emandako abusuak hasi ziren azaltzen.
Naturaren balio intrintsekoak
Ikuspegi Biozentrista
XIX. mendearen amaieran jarrera biozentrista erromantikoa edo traszendentalista izateagatik kritikatzen zen. Bere helburua Ingurumena babestea zen, ez arrazoi utilitaristengatik, baizik eta bizitzaren defentsagatik.
Villanázar
Villanázar Zamorako probintziako udalerria da, Benavente y Los Valles eskualdean dagoena.
Eliza Katolikoak haurren aurka eragindako sexu abusuak
Lehenengo salaketak
Kasuen salaketarekin batera, Elizaren hierarkia kasuak ezkutatzen saiatu zela ikusi egin zen. Kasu askotan salaketen aurrean Elizaren erantzuna apaiz horiek beste lurraldetara bidaltzea edo kasu ez egitea izan zen.
Naturaren balio intrintsekoak
Ikuspegi Biozentrista
XIX mendean Manuel Céspedes Anzoleagak idazle boliviarrak lurrak ez zuela jaberik izan behar defendatzen zuen, eta edozein utilitarismotik haratago bizitza defendatu zuen.
Villanázar
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 344 biztanle zituen.
Eliza Katolikoak haurren aurka eragindako sexu abusuak
Abusuak zineman
Horrelako historia gordinenak batzuetan zinemara eraman dira:
Naturaren balio intrintsekoak
Ikuspegi Biozentrista
Lehenengo jarrera biozentrinko haiek itzaltzen joan ziren 1940 hamarkada arte. Hamarkada horretan Aldo Leopoldek ingurumenean esku hartze minimoak defendatu zituen. Uste zuen gizakiak ekosistemetara egokitu behar zirela. Natura babesteko baliagarria zena ona zen. Etika hau, Leopolden aburuz, bakarrik posible da naturarekiko maitasun, begirune eta miresmenetik. Baina bere ideiak bultzada bat suposatu arren, ahaztu egin ziren.
Eliza Katolikoak haurren aurka eragindako sexu abusuak
Euskal Herrian
Gurean gaia ez da hain mediatikoa izan baina poliki-poliki kasuak ezagutzen ari dira:
Naturaren balio intrintsekoak
Ikuspegi Biozentrista
Ikuspegi biozentrikoa 1980ko hamarkadan bueltatu zen. Leopolden ideiak ekologia sakonaren korrontearekin uztartu ziren. Korronte honek balio intrintsekoak babesten ditu eta plataforma etiko zabalago batean kokatzen ditu. Bere pentsalari garrantzitsuena Arne Naess Filosofo norvegiarra izan zen.
Naturaren balio propioen onarpena ez da mendebaldeko asmakizun bat, herri indigena askotan jada presente baitzegoen. Herri hauek jarrera biozentrikoak zituzten. Adibide asko berreskuratu ziren eta aliantza berriak sortu ziren ekologisten, kontserbazionisten eta erakunde indigenen artean.
Joaquín Fanjul
Joaquín Fanjul Goñi (Gasteiz, – Madril, ) arabar militarra izan zen, 1936ko uztailaren 17 eta 18ko altxamenduan matxinatu zena.
Biografia
Espainia-Estatu Batuak Gerran aritu zen. Unión Militar Española isilpeko elkartearen sortzaileetako bat izan zen. Primo de Riveraren diktaduran brigada-jeneral izendatu zuten.
Espainiako Bigarren Errepublikan VI. eskualdearen komandante bilakatu zen. 1936ko hauteskunde orokorretan diputatu hautatu zuten baina kargu baliogabetua izan zen.
Emilio Mola jeneralarekin batera, altxamendua prestatu zuen baina uztailaren 19an ezin bere kuartela mantendu eta preso hartu zuten. Epaitu eta exekutatu zuten.
Vorupør
Vorupør Danimarkako kostaldeko herri bat da, Ipar Jutlandia eskualdean, Thisted udalerrian dagoena. 591 biztanle bizi dira (2014).
Biztanleria arrantzan aritzen da eta turismo txikia du. Vorupør Thy parke nazionalaren erdian kokatuta dago, 2008an inauguratu zena.
Sobrance
Sobrance Eslovakiako udalerri bat da, Sobranceko barrutian kokatuta. 10,68 km²ko azalera du eta 6170 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1334. urtekoa da.
Hiri-barnea (Hendaia)
Hiri-barnea Lapurdiko Hendaia udalerriaren jatorrizko herrigune historikoak eta antzinako portuak osatzen dute.
Santana do Paraíso
Santana do Paraíso Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Villardondiego
Villardondiego Zamorako probintziako udalerria da, Alfoz de Toro eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 120 biztanle zituen.
Canteleu
Canteleu Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2007an 14.430 biztanle zituen.
Hondakin-uren arazketa
Gizakiok etengabe kontsumitzen dugu ur geza. Ur geza disolbaturiko gatz batez ere sodio kloruro, gutxi duen ura da. Gizakiak, uraren arazketa izeneko tratamendu baten bitartez, garbitu eta edan dezake, edateko ura lortuz.
Canteleu
Biztanleria
2007an Canteleu udalerrian erroldatutako biztanleak 14.430 ziren. Familiak 6.006 ziren, horien artean 2.070 pertsona bakarrekoak ziren (757 bakarrik bizi ziren gizonak eta 1.313 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.454 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.741 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 741 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Hondakin-uren arazketa
Gure inguruko hirietan 250-300 litro ur kontsumitzen dira gutxi gorabehera, biztanle eta eguneko, baina kantitatea askoz handiagoa ere izan daiteke, urteko sasoiaren arabera. Esaterako, neguan ur kontsumoa handiagoa da udan baino, berogailuak erabiltzeagatik. Gainera, zenbat eta handiagoa hiria edo industrializatuagoa lurraldea, ur gehiago gastatzen da biztanleko.
Ura behin erabilita, substantzia kutsagarriekin nahastuta geratzen da, adibidez, koipeak, olioak, detergenteak, xaboiak eta era guztietako hondakinak, ura berriz erabiltzea galarazten dutenak. Ur horri, baldintza horietan dagoenean, hondakin-ura esaten zaio.
Canteleu
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Hondakin-uren arazketa
Gehienetan, hondakin-urak jarraian isurtzen dira ibaietara eta itsasora, baina gaur egun, gero eta handiagoa da arazten den ur kantitatea. Aipatutako arazte-prozesuetan metodo fisikoak, kimikoak eta biologikoak erabiltzen dira kutsatzaileak uretatik banatzeko edo desagertzeko.
Canteleu
Etxebizitza
2007an 6.394 etxebizitza zeuden, 6.108 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 275 hutsik zeuden. 1.875 etxeak ziren eta 4.454 apartamentuak ziren. 6.108 etxebizitza nagusietatik 1.815 bere jabearen bizilekua ziren, 4.124 alokairuan okupaturik zeuden eta 168 doan lagata zeuden; 168 etxek gela bat zuten, 562 etxek bi zituzten, 1.665 etxek hiru zituzten, 2.117 etxek lau zituzten eta 1.597 etxek bost zituzten. 2.623 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 3.260 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.352 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Hondakin-uren arazketa
Helburua zein den argi dago, ura berriz egokia bilakatzea giza kontsumorako. Horretarako, araztu ondoren potabilizazio-instalazioetara bideratzen da. Bertan, ura zenbait prozesuetatik pasatzen da, helburua lortu arte.
Araztegiek hainbat abantaila dituzte baina horietatik onuragarriena ura guztiz aprobetxatzen dela, eta gaur egun oso garrantzitsua da.
Canteleu
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Hondakin-uren arazketa
Aurre-tratamendua
Orokorrena hasierako tratamendu honetan urak dituen hondakinak ezabatzea da helburu nagusia. Horretarako, prozedura hau jarraitzen da:
Uraren bilketa
Gure etxera iristen den ura hainbat lekuetatik etorri daiteke. Gehienak lurpeko urak dira, arroken pitzadura eta poroetan arrapatuta. Ur hau puru samarra izan daiteke, klarionetik eta honen antzeko arroketatik iragaztearen ondorioz, eta horregatik, batzuetan tratamenduaren pauso batzuk saltatu egin daitezke, zabor eta material organikoa duelako.
Canteleu
Diru sarrerak
2009an Canteleu udalerrian 6.067 unitate fiskal zeuden, 14.505 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.015 euro zen.
Hondakin-uren arazketa
Koagulatzaileen gehikuntza
Prozeduren zehar ur kantitate handi bat galdu daiteke, baina horrek ez du laguntzen zati txikiagoak ateratzen, edo sustantziak uretan disolbatzen. Hemen da kimikak bere lehenengo lana egiten duen momentua. Materia organikoa kentzeko, koagulatzaile kimikoak gehituak dira. Arruntenak, aluminio sulfato edo burdin (III) kloruroa dira. Koagulatzaileen lana materia organikoen partikula txikien karga negatiboak uretan neutralizatzea da, beraien arten aldaratzeari utziz eta beraien artean metatzen derrigortuz.Gertatzen den erreakzio kimikoa ondo hau da:
Canteleu
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 402 komertzioetatik, 12 erauzte enpresak ziren, 11 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 2 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 15 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 59 eraikuntza enpresak ziren, 104 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 33 garraio enpresak ziren, 24 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 6 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 10 finantziazio enpresak ziren, 11 higiezinen enpresak ziren, 35 zerbitzu enpresak ziren, 56 administrazio publikoko enpresak ziren eta 23 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Hondakin-uren arazketa
Koagulatzaileen gehikuntza
Al2(SO4)3 + 6 H2O --> 2Al(OH)3 + 3 H2SO4
Canteleu
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 114 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 1 jendarmeria, 4 posta bulegoak, 2 banku bulegoak, 12 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 5 autoeskolak, 15 igeltseroak, 10 margolariak, 9 zurginak, 7 iturginak, 7 argiketariak, 6 eraikuntza enpresak, 8 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 14 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 3 apaindegiak.
Hondakin-uren arazketa
Koagulatzaileen gehikuntza
Koagulatzaile hori gehitzerakoan hidroxido bat sortzen da. Hidroxido hori uretan disolbaezina da.
Canteleu
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 34 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 4 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 8 okindegiak, 4 harategiak, 3 liburu dendak, 2 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 2 elektrotresna dendak, 1 kirol-denda zen, 1 bitxi-denda zen eta 3 lore-dendak ziren.
2000. urtean Canteleu udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hondakin-uren arazketa
Sedimentazioa
Koagulazioaren eta malutapen prozesuaren ondorioz sortutako lokatza, hurrengo fasean egonkortzen da, uretatik erantzia izatea ahalbidetuz. Lokatz hau neurri batean metal hidroxidoez dago eratua, koagulazio prozesuan sortuak eta material organikoak kenduak. Erabilpen esanguratsuenetako bat, uzta hazten den soroetara gehitzea da. Honek ez badu funtzionatzen, zabortegira edo erraustua izatera eraman behar da.
Iragazpena
Lokatza uretatik kendu ondoren, iragazpenera pasatzen da. Hemen, materiaren kapetatik pasatzen da materia organikoa eta koagulazioaren ondoren ezabatu ez diren partikulak ezabatzeko. Arrunki erabiltzen den materiala hare geruza bat da grabila geruza baten gainean, baina ikatza ere erabili daiteke, honek urari zapore txarra eman dakiokeen sustantziak kentzen laguntzen du.
Canteleu
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an psikiatriko 1, osasun-zentro 1 bat, 8 botika eta 2 anbulantzia zegoen.
Hondakin-uren arazketa
pH aldaketa
Behin ura iragazia izan dela, bere azidotasuna doitu daiteke. Ur oso azidoak hodien korrosiora eraman dezake, baita uraren kolorgabetzera ere. Metal toxikoak erreserban geratzea ere gerta daiteke. Azidotasuna gutxitzeko, ura, karea duten filtro batzuen artetik pasatzen da, eta hau gehienbat kaltzio karbonatuz dago osatua. Kaltzio karbonatoak uraren pH-a igotzea eragiten du, azidotasuna kenduz. Alderantziz, azidoak gehituak izan daitezke baita ere uraren pH-a oso altua bada, naiz eta hau hain ohikoa ez izan. Uraren leuntasuna ere egin daiteke puntu honetan.
Eragile ez-mingarrien gehikuntza
Tratamendu planta batzuetan, beharrezkoa da anti-korrosiboak gehitzea puntu honetan, hoditerien metala uretan sartzea sahiesteko. Ortofosfato izeneko produktu kimikoek, azido fosforikoa bezala, proposamen honetarako erabiltzen dira. Ortofosfato hauek berunak partikularki ura kutsatzea ekiditen dute, berun (II) fosfato konplexu batzuk eratuz hoditerien barnealdeko gainazalean disolbaezinak direnak.
Canteleu
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 5 haur-eskola eta 6 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Canteleu udalerrian 2 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe eta 1hezkuntza orokorreko lizeoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 852 ikasle zeuden eta hezkuntza orokorreko lizeoetan 442.
Hondakin-uren arazketa
Tratamendu sekundarioak
Materia organikoa + bakterioak + O2 → CO2 + H2O + energia
Canteleu
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
Canteleu udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.
Hondakin-uren arazketa
Tratamendu sekundarioak
Prozesua burutu ondoren, materia organiko hori beste dekantazio baten bidez bereizi egiten da uretatik.
Hainbat tratamendu sekundario daude: lohi aktibatuak eta bakterio geruza esate baterako. Helburua berdina da baina desberdintasun nagusi bat dute. Adibidez, lohi aktibatuak izeneko tratamenduan bakterioak uretan isuri egiten dira eta bakterio geruzan parte hartzen dituzten bakterioak geruza batean isuri egiten dira.
Canteleu
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hondakin-uren arazketa
Uraren arazketa
Ura etxeetara bidaltzeko prest egoteko oraindik urak izan ditzakeen bakterio edo birusak hil behar dira.
Klorazioa
Nahiz eta puntu honetan solido eta disolbatutako sustantzia guztiak ezabatuak izan diren, bakterio eta birus bezalako patogenoak agertu daitezke oraindik. Horregatik, ura desinfektatu egin behar da hoditerien saretik pasa ahal izateko, etxeetara iritsi baino lehen. Hau, urari kloro kantitate txikiak gehituz lortzen da normalean. Kloroa oxidatzaile indartsu bat da, zelula paretak suntsitzen dituena eta entzimen eta patogenoen proteinen inaktibazioa eragiten duena. Hala ere, uraren klorazioa ez dago guztiz arriskutik kanpo. Kloroak erreakziona dezake uran mantentzen diren konposatu organikoen hondakinezko mailekin trihalometano (THM) izeneko konposatuak eratzeko. Konposatu hauek potentzial kartzinogenoa dute; ez dira aurkitu seinalerik hauek minbizia eragin dezaketenik gizakietan, baina demostratu da kantzerigenoak direla animalietan. Hala ere, uraren klorazioaren onurek, uretatik eratorritako gaixotasunen transmisioa ekiditen dute, adibidez kolera eta tifoideak, gainera, soberako THM-engatik minbiziaren arriskuaren handiagotze posiblea ekiditen dute.
Desinfekzioa
Uraren THM mailak gertutik kontrolatuak dira eta ezin dituzte baimendutako mailak gainditu. Gainera, uretako konposatu organikoen presentzia denez THM-en sorrera errazten duena, honen ondorioz klorazioa materia organikoa filtrazio bidez ezabatu ondoren egiten da. Zenbait instalazio arazo horri aurre egiten ari zaizkio, ozonoa kloroa ordez erabili ahal izateko ura desinfektatzeko. Hala ere, kloroaren abantaila da hondakin kopuru bat uretan geratzen dela tratamendu planta utzi ondoren, uraren patogeno-gabezia mantenduz etxera iristen den arte.Azkenik, area batzuetan non fluor kontzentrazioa naturalki baxua den, fluor-a ere gehitua izan daiteke urak tratamendu planta utzi baino lehen. Honen helburua hortzen erorketa ekiditea da. Honen guztiaren ondoren, ura azkenik irten daiteke tratamendu plantatik eta gure etxeetara iritsi.
K.a. 107
K.a. II. mendearen taula (K.a. III. mende | K.a. II. mende | K.a. I. mende)
K.a. 120ko hamarkada | K.a. 110ko hamarkada | K.a. 100ko hamarkada | K.a. 90ko hamarkada | K.a. 80ko hamarkada
K.a. 112 | K.a. 111 | K.a. 110 | K.a. 109 | K.a. 108 | K.a. 107 | K.a. 106 | K.a. 105 | K.a. 104 | K.a. 103 | K.a. 102
José Gregorio Monagas
José Gregorio Monagas (1795eko maiatzaren 4a - 1858ko uztailaren 15a) Venezuelako presidentea 1851-1855eko tartean eta José Tadeo Monagas-en anaia zen.
Eulamprus heatwolei
Eulamprus heatwolei Eulamprus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Amoros baztertua
Amoros baztertua edo Pazkoetan den alegerena euskarazko balada bat da, ahozko tradiziotik datorkiguna. Baladan gertatzen diren kontakizunak, kondairak dionez, XIX. mendeko gertakizunak dira, eta bizkaieraz jasota daude. Euskal baladei, euskal kontapoesia deitzen zaie ere bai, izan ere, bere izaera narratiboagatik.
Hasiera
Amoros baztertua edo Pazkoetan den alegerena Mendekoste jaiari dagokio, eta Azkueren herri kantutegian partzialki baino ez dira agertzen. Ez dira asko estilo honetako konposizio osoak jatorrizko bertsioan, baina aztarna nabarmenak geratzen dira kantutegian.
Kondairak dionez, balada honetan maitasunaren gaia lantzen da eta maitale baztertuaren zoritxarrak deskribatzen ditu. Hau, bere maitalearen ezkontzara gonbidatu gisa doa. Balada hau, amodio zahar baten aitorpen publikoaren parekoa da, zeina ezin izan baitzen oharkabean pasa ekitaldira joandako ikasle baten oharkabean. Haren kontra desegiten dira, azkenean, atsekabetutako maitalearen haserreak.
Esan bezala, Amoros baztertua balada euskal tradizioan sortua da, baina gaztelaniazko tradiziora ere igaro da.
Bertsioak
Amoros baztertua baladaren zenbait aldaera jaso dira. R.M Azkuek kondairaren berri eman zuen bere Euskalerriaren Yakintzan eta kondairarekin batera, baladaren aldaera baten zati berriak.
Batetik, 1027. orrialdean Urdiaingo Maria Ondarrari jasotako balada aipatzen da.
Bestetik, 1984. urtean Joseba Lakarra, Koldo Biguri eta Blanca Urgellen edizioari begira ere honako bertsio hau egin da, 52 orrialdean aurkitu ditzakeguna.
Beste aldaera batzuk
Jose Maria Satrustegik, Fontes linguae vasconum  aldizkarian azterketa luze eta jakingarria egiten du kanta honi buruz. Hala ere, 1965. urtean, Urdiango Sabas Aguirrek eta 1966. urtean Juana María Zufiaurrek izan dira bertsio horiek zabaldu dutenak
1965. urtean Urdaingok emandako bertsioa:
1966. urtean Zufiaurrek emandako bertsioa:
Gainera, 1994.an urtean, Hiru Truku talde akustikoak, hala nola; Ruper Ordorika, Joseba Tapia eta Bixente Martínez, Mendebaldeko Euskal Baladak diskoa argitaratu zuten. Bertan, Bizkaiko balada eta abesti desberdinak agertzen dira. Haien artean, Pazkoetan den alegerena bertsioa aurki dezakegu.
Lonchura flaviprymna
Lonchura flaviprymna Lonchura generoko animalia da. Hegaztien barruko Estrildidae familian sailkatua dago.
Budapest Honvéd FC
Budapest Honvéd FC (izen osoa Budapest Honvéd Football Club) Hungariako futbol talde onenetakoa da palmaresari dagokionez, Budapest hiriburukoa. 13 aldiz irabazi du Hungariako futbol liga eta beste 7 aldiz Kopa. Mitropa Kopa bat ere irabazi zuen 1959an.
Sorrera eta lehenengo "urrezko aroa"
Taldea 1909an sortu zen Kispest AC izenarekin. Lehenengo titulua 1926ko Hungariako kopa izan zuen. 50. hamarkadan Hungariako Armadaren taldea bihurtu zen eta izena aldatu zuen gaur egungo Budapest Honvéd FC hartuz (Honvéd hitzak "aberriaren defentsa" esan nahi du). Orduan izan zuen bere lehenengo sasoi bikaina, izan ere 1949-50 denboraldian lehenengo liga irabazita 1955 artean bost garaipen lortu baitzituen.
1956ko porrota eta ondorio latzak
1956an Europako Kopako lehenengo kanporaketa Bilboko Athletic Klubaren aurka egokitu zitzaion eta San Mamesen 3-2 galdu zuen. Bilbon jokatzen ari zirela Hungariako Iraultza gertatu zen eta Budapesteko istiluak zirela eta, jokalariek ez zuten etxera itzuli nahi izan. Ondorioz itzulerakoa Bruselan jokatu zen eta 3-3 berdindu zuten. Athleticek egin zuen aurrera beraz. Galtzaile izatean jokalarien itzultzeko beldurra areagotu egin zen eta etxera bueltatu beharrean Europan zehar partidak jokatzen aritu ziren, Espainian eta Portugalen batez ere. Brasilera ere joan ziren eta FIFAk legez kanpoko taldea izendatu zuen. Azkenean jokalari batzuek etxera itzultzea erabaki zuten baina onenek talde berria bilatu zuten Europan, horrela Zoltán Czibor, Sándor Kocsis eta Ferenc Puskás FC Bartzelona eta Real Madrilek fitxatu zituzten.
Jokalari onenak galduta maila nabarmen jeitsi zuen eta 1957an bigarren mailara jeistear egon zen. Hala ere buelta eman ziuon eta 1959an Mitropa Kopa lortzeko gai izan zen. 1964an kopa berri bat eskuratu zuen eta 1966an Europako Errekopako final laurdenetara iritsi zen.
Svätuš
Svätuš Eslovakiako udalerri bat da, Sobranceko barrutian kokatuta. 3,85 km²ko azalera du eta 111 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1386. urtekoa da.
Budapest Honvéd FC
Bigarren "urrezko aroa"
1991ean erregimen komunista erori eta armadaren babesa galtzean bere hasierako izena berreskuratu zuen, Kispest Honvéd FC, liga bat (1993) eta kopa bat (1996) lortu zituen.
XXI mendea
2016-17 denboraldian Liga irabazi zuen ia 25 urte pasa ondoren eta 2020an Kopa.
Euskal taldeen aurkako partidak
Honvédek kanporaketa bakarra jokatu du euskal taldeen aurka:
Jacupiranga
Jacupiranga Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Erromatar zentsore
Erromatar zentsorea (censore) Antzinako Erroman, hiritarren eta haien ondasunen errolda egiteko ardura zuen bi goi kargudunetako bakoitza. Bost urtez behin aukeratzen zituzten –hasieran patrizioen artean biak, geroago haietako batek plebeioa izan behar zuen–. Senatarien eta zaldunen zerrenda egitea eta hiritarren jokabide morala begiratzea zituzten, besteren artean, beren egitekoak. Kargua K.a. 435. urte inguruan sortu zen eta Augustoren garaian desagertu zen.
Carlos Arizaga Toral
Carlos Arizaga Toral (1891-1972) Ekuadorko musikagilea izan zen, Gotas de ajeno bezalako abestiengatik ezaguna. Cuenca hirian jaio zen 1891n. Ekuadorko poesiaren ikaslea, gai honi buruzko hainbat saiakera idatzi zituen. Gotas de ajeno pasilloaz gain (Julio Florezen letra), tangoak, polkak eta pasodobleak ere konposatu zituen. Piano, bandoneon, musika-zerra eta gitarra jotzaile bikaina izan zen.
Cuencan hil zen 1972an.
Pandaka rouxi
Pandaka rouxi Pandaka generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Lignerolles (Côte-d'Or)
Lignerolles Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Politerpeno
Politerpenoak zortzi isopreno baino gehiagoz osaturiko terpenoak dira. Lipido saponifikaezinak dira.
Ezagunenak kinonak dira, plastokinona eta ubikinona, arnas katean parte hartzen dute elektroiak garraiatuz.
Lignerolles (Côte-d'Or)
Biztanleria
2007an Lignerolles udalerrian erroldatutako biztanleak 54 ziren. Familiak 22 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 9 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 9 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 38 etxebizitza zeuden, 24 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 38etxeak ziren. 24 etxebizitza nagusietatik 21 bere jabearen bizilekua ziren, 2 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek hitu gela zituzten, 3 etxek lau zituzten eta 18 etxek bost zituzten. 14 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 15 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 7 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Libertad (filma)
Libertad 2021eko Clara Roquet kataluniar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.
Lignerolles (Côte-d'Or)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 33 ziren, horien artean 22 aktiboak ziren eta 11 inaktiboak ziren. 22 pertsona aktiboetatik 20 lanean zeuden (11 gizon eta 9 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 gizon). 11 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Libertad (filma)
Argumentua
Vidal familia Angela amonaren azken oporrak igarotzen ari da elkarrekin, amonak alzheimerra baitu, azkenengo fasean. Nora 14 urteko bilobak ez du bere lekua topatzen; haurren jolasek ez dute asetzen, eta helduen hizketaldiak aspergarriak zaizkio. Dena aldatuko zaio, ordea, Libertad 15 urteko neska etxera iristen denean, Angelaren zaintzaile Rosaren alaba.
Lignerolles (Côte-d'Or)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Otzberg
Otzberg Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Diogo Correa de Oliveira
Diogo Correa de Oliveira (São Bernardo do Campo, 1983ko apirilaren 8a - Maringá, 2021eko ekainaren 9a) Brasilgo futbolaria izan zen.
Hainbat futbol taldetan jokatu zuen, esaterako Consadole Sapporo eta Tokushima Vortis.
Ramón Salas
Ramón Salas Larrazabal (Burgos, 1916ko abuztuaren 31a - Salamanca, 1993ko ekainaren 17a) burgostar hegazkinlaria izan zen, Gerra Zibil garaian matxinoen alde izandakoa.
Biografia
Espainiako Aireko Armadan sartu eta 1936ko otsailean kapitain izendatu zuten.
1936ko estatu-kolpea piztu zenean, Urduñan zegoen eta matxinoen aldera pasa zen. Espainiako Aireko Armadan sartu eta gerraren amaieran teniente zen.
1941ean, Bigarren Mundu Gerran, Bizargorri Operazioan parte hartu zuen. Espainiara itzultzean paraxutismoaren aitzindari bilakatu zen. Gainera, historia ikertu zuen, batez ere Espainiako Gerra Zibila.
Julián Castro
Julián Castro Contreras (Petare, 1805 - Valencia, 1875eko ekainaren 12an) Venezuelako militar ofiziala eta Venezuelako presidentea izan zen 1858. eta 1859. urteen artean.
Montsalier
Montsalier Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Proventza Garaiko Alpeak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Montsalier udalerrian erroldatutako biztanleak 104 ziren. Familiak 51 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 23 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Diru sarrerak
2009an Montsalier udalerrian 52 unitate fiskal zeuden, 97 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.535 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak igeltseroa ziren.
2000. urtean Montsalier udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 207 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Olivier de Marliave
Olivier de Marliave, Gersen, Gaskoinian, jaiotako ikerlari, kazetari eta idazlea da. FR3 telebistarako ekoiztu dituen saioak direla eta, oso ezaguna da; saio horietako asko Pirinioen ingurukoak izan dira. Ikerlari bezala mitologia izan da bere intereseko gai nagusietariko bat. Garrantzi berezia dute gai horretaz prestatu dituen sintesi-lanak eta hiztegiak. Marliavek Jose Miguel Barandiaranen lanak Frantzian zabaldu ditu; Mitología vasca liburua frantsesera hark itzuli zuen, alegia.
Ideia nagusia
Olivier de Marliavek Pirinio osoa unitate bakar bezala aztertu du, bai kulturan baita mitologian ere. Pirinioetako eta Euskal Herriko mitologiek batasun bat osatzen dute. Hala ere beraien mugak ez daude erabat zehazturik, Greziar mitologian zein Erromatar mitologian bezala. Lan gutxi egin da Euskal mitologiaren oinarrietan sakontzeko, eta bere pertsonaiak, Jainko-Jainkosak eta heroiak sistematizatzeko. Olivierren ustez, "euskal kutsuak" estaltzen ditu Pirinio guztiak, maila ezberdinetan baina osorik. Toponimiak, etnologiak eta antropologiak horren berri ematen digute.
Lorategi
Lorategia landareak eta naturaren beste forma batzuk landatzeko, erakusteko eta gozatzeko eremua da. Munduko kultura ezberdinek, lorategi mota eta estilo asko asmatu dituzte mendeetan zehar. Plazer-, atseden- edo amets-lekuak, lorategiek balio sinbolikoa izan dute Antzinarotik, eta arteetan eta mitologia-erlijioetan agertu izan dira.
Lorategiek, askotan, landareez gain beste hainbat osagai izaten dituzte, hala nola estatuak, pergolak, zursareak, topiariak, arrokaiak, zubi-bideak eta ur-elementuak (iturriak,urmaelak arrainekin edo gabe, ur-jauziak, errekak eta abar). Lorategi batzuk apaingarriak baino ez dira; beste batzuk, berriz, fruitu eta barazkiak ere ekoizten dituzte, batzuetan eremu bereizietan edo, beste batzuetan, landare apaingarriekin nahastuta.
Lorategia kudeatu eta hobetzeko jarduera lorezaintza da eta jardueraren egilea, amateur edo profesionala izanik, lorezaina. Paisaiagintza da lorategiari eta oro har paisaiari lotutako jarduera profesionala, eta paisajistak hauen diseinuan eskala askotan parte hartzen dute, proiektu publiko zein pribatuetan lan eginez.
Izena
"Lorategi" da euskara batuan hedatuen dagoen hitza, baina euskaraz beste batzuk ere erabiltzen dira, hala nola loretoki , lilitegi , jardin eta (lore) baratze.
<!--- ==Definizioa==
Egungo zentzuan, lorategiak aldibereko 3 nozio ditu:
Lorategiak zelaiak edo belardiak baino sofistikatuagoak diren landareak etxekotzeko eremu guztietan daude. Lorategiaren eta sedentarizazioaren arteko lotura konplexua da, nomaden artean lorategien hasierako formak daude... hainbeste sedentariok ez dituzte lorategiak lantzen eta hormigoitzen. Klima mediterraneoko lorategien arau estetiko ia bakarra, hasieratik, lerrokadura izan zen. XIX. mendera arte ez zen aldaketarik izan persiar lorategietan. Txinako lorategien araua oroipena da. Parterreetan edo plazetan baratzeak eta baratzeak jartzeko arrazoia mantenimendu-, saneamendu- eta ekoizpen-beharrak dira.
Eremu bat ez da lorategi bat, nahiz eta lorategi zahar abandonatu bat izan. Lorategiaren kontzeptuak gutxieneko arreta eskatzen du, baita lorategi basati edo natural gisa ezagutzen denarentzat ere, berezko landareak haztea ahalbidetzen duten lorategiak baitira.
--->
Funtzioak
Lorategiek funtzio bat ala gehiago izan dezakete.
Ekoizpena
Neolitoko iraultzatik, lorategietan landare lurrintsuak, kondimentarioak, sendabelarrak, tinktorialak eta erabilgarriak ere landatu izan dira.
<!---
Dekorazioa, ikuskizuna, osasuna
Lorategiak eta publikoak funtzio horiek betetzen dituzte. "Atsegin-lorategia" eta "erabilgarritasun-lorategia" aurkakotasuna modernoa da: lorategiak sortu zirenetik, lorategi batean egotearen atseginik handiena zentzumenen plazerrak ziren, lurrinak, fruitu onak bildu eta jatea, itzal pausatu batean esertzea, txoriak eta hostoen hotsak entzutea... Errenazimenduaren garaian Europan hasten den prozesu geldo baten bidez (inprentaren asmakuntza, lorategien perspektiba, altzairuen asmakuntza ebaketa-tresnetarako, lorategien joan-etorria Europako iparralderantz), "atsegin" terminoak ikusmen hutsa hartzen du askotan, eta lorategia proiektu piktoriko bihurtzen da. Kasu honetan, lorategi pribatu bat egitea lorategi-irudi bat erreproduzitzea da, etxearen aurrean "ikusia izateko lorategi" bat, eta etxearen atzean "terrazadun lorategi pribatu" bat eta, agian, negutegi bero bat (negu hotzeko herrialdeetan) eta, sarritan, belardi apaingarri edo atsegingarri bat.
Parkeaz ari gara, eta ez lorategiaz, lorategi zabal eta itxia denean.
Kontserbazioa, ikerketa, irakaskuntza
Funtzio horiek, bereziki, helburu zientifikoak dituzten landareen bildumak biltzen dituen lorategiari edo lorategi botanikoari dagozkio. Inportatutako landareen lehen bildumak Antzinako Egiptokoak ziren; Europako hiriburu gehienek XVI. eta XIX. mendeen artean sortu zituzten beren lorategi botanikoak, eta haien interesa globoaren esplorazioarekin (globalizazioaren azelerazioa), XVI. mendeko iraultza zientifikoarekin eta XVIII. mendeko iraultza ekonomikoarekin lotuta zegoen.
Soziabilitatea, ospea, prestigioa
Lorategiek beren moda-fenomenoak eta beren kodeak dituzte; identitate-lotura sendo batek lotzen ditu lorategia eta haren jabea. Lorategia, lekuaren eta garaiaren arabera, gizarte-estatusaren edo bere egituraren nortasunaren erakusleiho gisa har daiteke3. Horrela, Frantziako eta Espainiako errege-lorategi handiek gizakiak naturan duen nagusitasun bikainaren lekuko dira, eta, horrela, subiranoak bere menpekoei bermatu behar dien ordenaren irudi lasaigarria eskaintzen dute. Versaillesko lorategiak Luis XIV.aren botere absolutuaren adierazpen eta irudikapenak dira aldi berean. --->
Lorategiaren elementuak
Lorategian, besteak beste, horrelako elementuekin lan egin beharko dugu:
Eraikitako elementuak:
Motak
Hauek bereizi ohi dira:
Silvascincus murrayi
Silvascincus murrayi Silvascincus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Salzburgo
Austriako laugarren hiri handiena eta izen bereko estatuko hiriburua da. 2020an 156.872 biztanle zituen. Herrialdeko erdialdean dago kokatuta, Alemaniako mugan.
Salzach ibaiaren ertzean dago, Hohensalzburg gaztelua dagoen Mönschberg haitzaren ondoan. Bertako alde zaharra Gizateriaren Ondare izendatu zuen UNESCOk 1997an.
Wolfgang Amadeus Mozart konposatzailearen jaioterria da.
Biztanleriaren bilakaera
Iturria: Austriako Estatistika Erakundea
Historia
Ruperto Wormsekoa apezpikuak Mönschberg haitzean monasterio bat sortu zuen eta hura hiriaren sorburua izan zen. 739 an apezpikutegi egin zuten, 798 an artzapezpikutegi eta 1278 an erreinuko printzerri. Salzburgoko printze-artzapezpikuek juduak egotzi zituzten lehenik (1498) eta protestanteak ondoren (1731).
1803 an, Toscanako artxiduke Fernando III.aren agindupean zegoen Salzburgo, 1805 ean Austriaren mende eta 1809 an Bavariaren esku. 1816 an Austriaren barne geratu zen, eta 1849 an probintzia autonomo egin zuten.
Ekonomia
Industria (ehungintza, musika tresnak, beiragintza, metalurgia, larrugintza) eta merkataritza ekonomia jarduera nagusiak dira.
Unibertsitatea du, baita musika eskola ospetsua ere.
Ondarea
Kultura gune garrantzitsua da eta bertako musika jaialdiak sona handikoak dira. Monumentuak ugariak eta aipagarriak dira, besteak beste, 1614-1628 urteetako katedral barrokoa, Kapitelplatz plazako iturri ikusgarria (XVIII. mendea) eta XIX. mendeko artzapezpikutegia, Residenplatz plaza inguratzen duten XVI-XVII. mendeetako Neugebäude jauregia (Mozarten "Flauta miragarria" operako soinu bat interpretatzen duen Glockenspiel dago bertan) eta Salzburgoko printze-artzapezpikuen antzinako egoitza (XVI-XVII. mendea), XII. mendeko Stifskirche St. Peter basilika erromanikoa (XVII-XVIII. mendeetan berritua), XI. mendeko Hohensalzburg gaztelua (XVII. mendean berritua eta barnean Erdi Aroko museoa eta gaurko artearen museoa daudena), Lodron jauregia (1631), Mirabell gaztelua (1606-1721, antzina printze-apezpikuen udako egoitza) eta Mozart jaio zen etxea.
Kirola
Futbol talde indartsua ere badu, SV Austria Salzburg, gaur egun babeslearengatik Red Bull Salzburg izenaz ezagutzen dena. Austriako 11 liga eta 5 kopa irabaziak ditu eta UEFA Kopako finala jokatu zuen 1994 urtean. Milango Interrek garaitu zuen.
Pandaka silvana
Pandaka silvana Pandaka generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Madre de Deus (Bahia)
Madre de Deus Brasilgo udalerri bat da, Microrregião de Salvador estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Saint-Oradoux-près-Crocq
Saint-Oradoux-près-Crocq Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Creuse departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Oradoux-près-Crocq udalerrian erroldatutako biztanleak 118 ziren. Familiak 48 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 98 etxebizitza zeuden, 53 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 18 bigarren erresidentzia ziren eta 26 hutsik zeuden. 96 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 53 etxebizitza nagusietatik 46 bere jabearen bizilekua ziren eta 7 alokairuan okupaturik zeuden; 8 etxek hitu gela zituzten, 16 etxek lau zituzten eta 30 etxek bost zituzten. 47 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 20 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 30 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Saint-Oradoux-près-Crocq udalerrian 53 unitate fiskal zeuden, 115 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.630 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden2 saltokiak eraikuntza enpresenak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak margolaria ziren.
2000. urtean Saint-Oradoux-près-Crocq udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 456 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Femina saria
Femina saria (Prix Femina) Frantzian 1904tik ematen den literatura saria da. Sortzaileak La Vie heureuse eta Femina aldizkariak izan ziren. Anna de Noaillesek zuzenduta Goncourt Sariari erantzun nahi zion zeren eta azken honek gizonezko literaturari bakarrik ematen zion harreta eta. Saria emakume-epaimahaitaldeak ematen du, frantsesez idatzitako lan literario bati, prosaz edo bertsoz. Erabakia urtero azaroaren lehen asteazkenean ematen da, Parisko Crillon hotelean.
Historia
Hasiera batean sariaren izena Vie heurese (Bizitza zoriontsu) zen, hori baitzen Hachettek argitaratzen zuen aldizkariaren izenburua. Lehenengo emanaldia 1904ko abenduaren 4an izan zen. Une hartan hogei emakume izan ziren epaimahaiaren partaideak, Goncourt sariarena partaide bikoitza. Gaur egun epaimahaian hamabi emakume daude. 1920ko hamarkadan izena aldatu zuen, ordutik Femina saria izanik hori baitzen Pierre Lafittek sortutako aldizkariaren izenburua. Hasieratik, Goncourt sariarekin zegoen lehiaren ondorioz batek bestea baino lehen irabazlearen izena emateko grina nabarmendu zen; egoera hori 2000. urtean bien arteko hitzarmenaz konpondu zen, urtez urte iragarriaren ordena txandatuz.
Bertizko lorategi botanikoa
Bertizko lorategi botanikoa Bertizko jaurerriko natura parkearen barruan dagoen 4 hektareako lorategi botanikoa. Haritzak eta pagoak dituen natura parkeak 2.040 hektarea ditu Bertizaranako Oieregi auzoan, Bidasotik gertu.
Femina saria
Sariaren irabazleak
1914, 1915 eta 1916 urtetan saria ez zen eman.
Bertizko lorategi botanikoa
Ezaugarriak
Bertara Iruñetik ailegatzeko, N-121-A errepidea hartu behar da, Irungo norabidean. 11 kilometroko mendi-bide zeharkatu ondoren 830 metroko altueran dagoen Aizkolegi jauregira helduko da. Jaurerriak klima epela eta euritsua du (urtero ia 2.000 litro).
Femina saria
Sariaren irabazleak
1940, 1941, 1942 eta 1943 urtetan saria ez zen eman.
Bertizko lorategi botanikoa
Ezaugarriak
1847an eraiki eta 1905ean zabaldu zuten. 1949an Nafarroako Gobernuari eman zioten eta 1984an parke natural izendatu zuten. Tenientetxea baserrian parkearen Ingurumen Interpretazioko Zentroa dago.
Landareak
Lorategi botanikoak mundu osoko 126 espezie ditu. Klima epel eta subtropikalekoak baditu, tartean kameliak, palmondoak, taxodium distichum izeneko altzifrea, araukaria, ginkgoa, likidanbarra, banbu espezie batzuk eta igebelarrak.
Carole Pateman
Carole Pateman (Sussex, Ingalaterra, 1940ko abenduaren 11) teorialari feminista eta politikoa da. Demokrazia liberalaren kritikalari ezaguna. 1988an Kontratu Sexuala idazteagatik ezaguna.
Biografia
Patemanek 16 urterarte neskentzako eskola batean ikasi zuen. 1963an Oxfordeko Ruskin Collegen sartu zen ekonomia, politika, historia eta soziologia ikastera. Lady Margaret Hall-en lekua irabazi zuen PPE-a irakurtzeko.
1972an, Sydneyko Unibertsitatean teoria politikoko irakasle hartu zuten. 1990az geroztik, Los Angeleseko Kaliforniako Unibertsitateko (UCLA) Zientzia Politikoko irakaslea da, eta Distinguished Professor Emeritus aitortza ere badu. 1991tik 1994ra Zientzia Politikoen Nazioarteko Elkarteko lehenengo emakume presidentea izan zen. 2007an, Britainiar Akademiako kide izendatu zuten. 2010-2011 Amerikako Zientzia Politikoen Elkarteko presidentea izan zen. Cardiffko Unibertsitateko Europako Ikasketen Eskolako ohorezko irakaslea ere bada. Australiako Unibertsitate Nazionalean, Irlandako Unibertsitate Nazionalean eta Helsinkiko Unibertsitatean ohorezko tituluak ditu ere.
Kontratu sexuala
Iraultza frantsesak «liberté, egalité, fraternité» aldarrikatuz ezarritako ordenak kontratu soziala jarri zuen indarrean, ustez askatasunean, berdintasunean eta elkartasunean oinarritzen zen ituna. Baina kontratu soziala ez da askatasunez egiten, ez berdinen artean, ez eta adostasunez ere, ez bada anaidiaren barnean; fraternité ez baita elkartasuna, anaien, gizonen, arteko aliantza baizik. Kontratu soziala libertateari buruzko fikzio politiko bat baino ez da; kontratu sexuala, berriz, menderakuntzari buruzko historia bat. Berez kontratu soziala itun sexual-sozial bat da, gizonezkoek emakumeen gorputzez jabetzeko itundua duten sexurako eskubidea duelako oinarri. Kontratu soziala patriarkatua iraunarazteko itun bat da, eta, horretarako ezkontza, enplegua, prostituzioa eta haurdunaldi subrogatuaren kontratuak baliatzen ditu.
Horrelaxe dio Carole Pateman politologo feministak Kontratu sexuala bere lanik esanguratsuenean, sinetsita baitago demokrazia, sozialismoa eta askatasuna iristeko patriarkatuaren sustraiak azaleratu eta bide antipatriarkal berriak pentsatu behar direla.
Maialen Berastegik, 53. Durangoko Azokan aurkeztu zuen liburuaren itzulpena eta Jule Goikoetxea eta Lorea Agirrerekin batera liburuaren aurkezpena egin zuen. Berria egu nkarian egindako elkarrizketan hurrengoa esan zuen Berastegik :"Feminismo autonomo bat eskatzen du Patemanek, ez gizonen berdinak izatea"
Gloria Gervitz
Gloria Gervitz (Mexiko Hiria, 1943ko martxoaren 29a-2022ko apirilaren 19a) olerkari eta itzultzaile mexikarra. Jatorriz Ukrainatik Mexikora joandako familia judukoa zen.
Biografia
Mexiko Hirian jaio zen 1943ko martxoaren 29an. Aitaren familia Mexikora iritsi zen Ukrainatik, 1929an, aitak 9 urte zituela. Iberoamerikako Unibertsitatean ikasi zuen, Mexikon. Artearen Historia ikasi zuen. Estatu Batuetan bizi zen.
Obra
1976an, 26 urte zituenean, poema organiko bati idazteari ekin zion: Migraciones. Poemaren lehen bertsioa 1979an agertu zen eta bizi osoan osatzen jarraitu zuen. Liburuaren zazpi bertsio agertu ziren. Olerki luze horretan Yiddishez idatzitako esaldiak eta hitzak agertzen dira. Lan osoa antzeko proiektu handiekin konparatua izan da, esaterako Jorge Guillének idatzi zuen Cántico edota Ezra Poundek egin zuen The Cantos proposamenarekin. Poemaren zatiak 18 hizkuntzera itzuli egin da.
Itzulpenak
Idazle askoren lanak itzuli zituen, besteak beste Anna Akhmatova, Kenneth Rexroth, Susan Howe, Lorine Niedecker, Rita Dove, Marguerite Yourcenar, Samuel Beckett eta Clarice Lispectorrenak.
Kiso poni
Kiso ponia, (木曽馬, "kiso uma"), Japoniako bertako zaldi arraza bat da .Bere tamaina zein ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean sartzen da.
Bere jatorria eta egungo hedapen nagusia Kiso eskualdean dago, Nagano prefeturan.
Kiso poni arraza desagertzeko zorian dago.
Arrazaren historia
Antzineko abere arraza da. Garai batean garrantzitsua izan zen bertako eskualdearen landa ekonomian zamabere bezala eta nekazaritzako lanetan. Japoniako gainontzeko bertako zortzi poni arrazen kasuan bezalaxe, Hokkaidoko ponia, Noma poni, Tokara ponia, Miyako ponia, Misaki ponia, Taishuh eta Yonaguni ponia, bere jatorria ez dago argi. Uste da Asiako barne aldeko zaldien ondorengoak direla, bereziki mongoliar zaldien ondorengoak izan daitezkela.
Jotakie
Jotakie euskaraz abesten zuen 1980ko hamarkadako azkoitiar (Gipuzkoa) taldea zen. Euskal Rock Erradikalaren parte izan zen.
Marcq-en-Barœul
Marcq-en-Barœul Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2007an 39.101 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Marcq-en-Barœul udalerrian erroldatutako biztanleak 39.101 ziren. Familiak 16.229 ziren, horien artean 5.628 pertsona bakarrekoak ziren (1.892 bakarrik bizi ziren gizonak eta 3.736 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4.285 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 4.793 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 1.523 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Jotakie
Taldea
1981. urtean sortu zen Jotakie, Azpeitia eta Azkoitiko lau gaztek bat egitean. Lehen bi urteetan zenbait kide joan eta beste zenbait etorri baziren ere, 1983. urteaz geroztik, talde finkoa izan zuen 1990ean desegin zen arte. Jotakieren ohiko kideak izan ziren taula gainean Jose Antonio Elorza "Elortxa" (ahotsa), Jose Manuel Aizbitarte "Maolo" (gitarra), Luka Martin (baxua) eta Pello Larrañaga (bateria). Lehen urteetan, taldea artean J.KIE deitzen zela, Jesus Sudupe "Pattakie" (gitarra) eta Juan Manuel Aparicio "Makoki" (bateria) ere aritu ziren taldean, baina hura utzi eta 1984an Direccion Obligatoria sortu zuten, non Luka Martinek ere parte hartu zuen.
Marcq-en-Barœul
Etxebizitza
2007an 17.519 etxebizitza zeuden, 16.625 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 95 bigarren erresidentzia ziren eta 798 hutsik zeuden. 9.920 etxeak ziren eta 7.453 apartamentuak ziren. 16.625 etxebizitza nagusietatik 10.035 bere jabearen bizilekua ziren, 6.341 alokairuan okupaturik zeuden eta 249 doan lagata zeuden; 624 etxek gela bat zuten, 1.817 etxek bi zituzten, 2.579 etxek hiru zituzten, 3.626 etxek lau zituzten eta 7.978 etxek bost zituzten. 10.798 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 8.455 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 5.618 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Jotakie
Taldea
Hastapenetan bertsioak egiten zituen taldeak, eta entzuten zuen musikaren eraginez gaztelania hartu zuen abesteko hizkuntza. Kontzertu bakan batzuk eman eta gero, 1982an Gipuzkoako Diputazioak antolatu zuen Gipuzkoa Star lehiaketan parte hartu zuen, eta bigarren saria lortu zuen. Horrela, kantu bat grabatu zuen finalera iritsitako beste taldeekin batera osaturiko diskoan, Jotakieren ibilbide osoan gaztelaniaz grabaturiko kanta bakarra: "La pop". Ez zen hori taldearen asmoa, ordea. "Estudiora sartu ginenean euskarazko abesti bat grabatzen hasi ginen, baina grabaziorako ekarri zuten teknikari alemaniar batek ezetz, kantu hura ezin genuela grabatu. Beste pare batekin saiatu ginen, eta hark gauza bera esan zigun. Azkenean, gaztelaniazkoarekin probatu genuen eta hura joan zen aurrera. Guk ez genuen nahikoa indarrik orduan, eta teknikariak nahi zuena egin genuen".
Marcq-en-Barœul
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen: