cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Txik Txak
Prestakeak
Horri esker, elkargoko igarotze azkarreko autobus proiektua argia ikusi zuen azkenean. 2017an hasi ziren lanak. Horien artean, nabarmentzekoa da Santizpirita zubia (ordura arte Baionako ardatz nagusia zena) bi urtez ixtea, Aturri ibaiaren ezkerraldearen eta eskuinaldearen artean. Zubia konponduko zen, 1848an eraikia eta 1912an handitua, galtzadan pitzadurak, krokagailu korrokoiak eta asfaltoaren egoera txarra zituena. Horrez gain, ibilgailu pribatuak zubian duen lekua murrizteko erabiliko litzateke, disuasio-efektu gisa, eta IABren bi lineak igarotzen uzteko. Maubèc kalea ere itxi egin zen, eta, horren ondorioz, hiria zeharkatzen duten ibilbideak asko birbanatu ziren, ekarri zuen. Garai batean eragina izan zuten beste sektore batzuk hauek izan ziren: Baionako 1814ko apirilaren 14ko hiribidea eta BAB bulebarra; Angeluko Baionako hiribidea, Biarritzeko hiribidea eta Jean-Leon Laporte kalea eta Biarritzeko Marne eta Berdun hiribideak.
SONET
SONET edo Synchronous optical networking sare optiko sinkrono bat da eta banda zabalera handiko transmisio digitalerako erabiltzen da.
Txik Txak
Inaugurazioa
Berrikuntza nabarmenena, zalantzarik gabe, Tram'Busa igarotze azkarreko autobus sare berriaren lehen linearen inaugurazioa izan zen. Lineak 12 kilometroko luzera eta 30 geltoki ditu, Baionagoiena Biarritzeko herriko etxearekin lotzen ditu, Baionako geltokia, Baionako herriko etxea, hainbat merkataritza-guneak Angelun eta Biarrritzeko herriko etxetik pasatuz begizta batekin. Horretarako, inaugurazio bidaia bat egin zen lurraldeko agintari nagusiekin: Jean Rene Etxegarai (Baionako alkatea eta Euskal Hirigune Elkargoko lehendakaria), Claude Olive (Angeluko alkatea) eta Mixel Veunac (Biarritzeko alkatea), besteak beste.
Lehen asteetan, hainbat atzerapen izan ziren, baina erabiltzaileak eta gidariak sare berrira egokitu zirelako. Berehala konpondu zituzten. Gorabehera nagusiak izan ziren, batez ere, ibilgailura aurreko atetik sartzea, ate guztiak eskuragarri baitzeuden, eta txartelak nasetan saltzea, erabiltzaile batzuek ez zekiten eta. Aldi honetan, intzidentzia nagusia izan zen ez zegoela semaforoen arteko konexiorik, eta lehentasuna zutela autobusek sarearen barruan. Angeluko lau bidegurutzetan ibilgailuak gehiegi moteltzen zirela antzeman zen: Atxinetxe, Kadran, Bernain eta Europako biribilgunean. Hainbat izan ziren, halaber, garraio publikorako bakarrik ziren erreiak erabili zituzten edo bidegurutzeren batean bidea oztopatu zuten automobilistak. Pasatzeko maiztasunari dagokionez, 15 minututan hasi zen irailaren hasieran, 13ra urrian eta 11ra 2020ko urtarrilean.
Philippe Monguillot auzia
2020ko uztailaren 5ean, Philippe Monguillot gidariak bere tram'busa Balishongo geltokian aparkatzen ari zela, zain zeuden bidaiariak tranbian igo zitezen, zenbait gizonek derrigorrezko maskara ez zeramatela konturatu zen, COVID-19 pandemia betean. Hori dela eta, gidari-kabinatik alde egin zuen, eta lau gizonei maskarak jartzeko eskatu zien. Bestela, ibilgailutik alde egiteko eskatu zien. Hala ere, irainduen erantzuna jipoi moduan etorri zen, eta gidaria garun-heriotza egoeran geratu zen Baionako ospitaleko ZIUn. Protesta gisa, 2 000 pertsona inguruk "martxa zuria" egin zuten, autobuseko gidariaren "hilketatzat" jo zutena salatzeko, eta justizia eskatu zuten. Manifestazioaren buruan Philippe Monguilloten alabak eta emaztea zeuden. Azkenik, gizona bizirik mantentzen zuen makinatik deskonektatu behar izan zuten eta lau gizonak hilketagatik atxilotu zituzten.
Tram'Busaren bigarren linea
2019tik 2021era, Tram'Busaren bigarren lineko lanetakin jarraitu zuten. Hasiera batean, 2020ko urtarrila eta martxoa bitartean inauguratu zen, baina COVID-19 pandemiak 2020ko bigarren erdira arte atzeratu zuen. Ondoren, 2021era arte berriro informatu zuten. Azkenik, 2021eko otsailean, lineak 2021eko apirilaren 26an irekiko zuela iragarri zen, baina, lehen linearekin bezala, udan zehar errematatzeke geratuko dira.
Azkenik, bigarren linea 2021eko apirilaren 26an inauguratu zen. Hala ere, COVID-19 pandemiaren ondorioz sortutako osasun krisiaren ondorioz, ekitaldi ofizialik ez zen antolatu. Zerbitzuak Chronoplus sareko 2. linea ordezkatu zuen goizeko 5etan, edozein egunetan bezala. Ibilbideko % 30 erreietan ireki zen, eta kopuru hori % 55era igotzea aurreikusi da, 2023rako Basusarrirantz aurreikusitako luzapenarekin. Inaugurazio hau, hala ere, Txik Txak sareko autobus gidariek egun horretarako deitutako grebak eklipsatu zuen, bereziki Baionaldea eskualdean. Arrazoia: Baionako Santizpirita auzoko Maubèc kalea. 200 metroko luzera duen zatia da, bi errei ditu, noranzko bakoitzean bana, baina 15 minutuko atzerapenak eragiten ditu. Zeharkatzen duten autobus linea guztiek jasaten dituzte, eta atzerapena gidarien atsedenalditik berreskuratzen da linearen amaieran. Euskal Hirigune Elkargoak autobusentzako semaforo-lehentasuna duten bidegurutzeetan sinkronizazioa hobetzeko konpromisoa hartu zuen, partikularrei zirkulazioa debekatzeko aukera alde batera utzi gabe.
Behin betiko integrazioa
2022ko uztailean amaitu zen Ipar Euskal Herriko garraio-sareak bateratzeko hasierako proiektua. Izan ere, 2019tik integrazio-maila jakin bat bazegoen ere, eta, hain zuzen ere, tarifa konbinatuak proposatu baziren ere (Chronoplus + Car Express, Chronoplus + Hegobus...), sare bakoitzak bere aldetik jarduten zuen (izen, eragile, erakunde, tarifa eta geldialdi-izen desberdinekin kasu batzuetan). Hori dela eta, une honetan bateratzen dira behin betiko tarifa eta sare guztiak, Txik Txak benetako garraio-sare integratu bihurtuz. 2022ko uztailaren 4tik aurrera, sarean egindako ibilbide guztiek 1,20 €-ko kostu estandarra izango dute joan-etorri arrunterako, eta erabiltzaileek ordu eta erdi arteko epea izango dute egoki edo beharrezkotzat jotzen dituzten aldaketak egiteko. Horrela, Ipar Euskal Herriko biztanle guztiak parekatzen dira, Hendaiakoak, Angelukoak, Garazikoak edo Ospitalepekoak izan.
Eragileak
Hainbat eragileek kudeatutako eta hainbat erakundetako beste garraio-sare batzuetatik Txik Txak sortu zenez, 2022ko uztailean sarea 6 eragileek operatzen zuten (7 trenbide-zerbitzuak kontuan hartuz gero). Honako hauek dira egungo eragileak:
Mercey-sur-Saône
Mercey-sur-Saône Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
SONET
Oinarrizko sonet trama bat 810 byte osatutako trama bat da 125 mikrosegundoko maiztasunarekin, hau da, 8.000 trama/s. Trama hauek forma sinkronoan bidaltzen da. Tramek 90 zutabe dituzte zabaleran eta 9 lerro altueran.
Mercey-sur-Saône
Biztanleria
2007an Mercey-sur-Saône udalerrian erroldatutako biztanleak 141 ziren. Familiak 60 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
SONET
90 zutabe x 9 lerro x 8 bit = 6.480 bit.
51,84 Mbits/seg da SONET tranferentzia abiadura basikoa. Trama bakoitzeko lehenengo hiru zutabeak sistemako administrazio informaziorako erabiltzen dira. Hurrengoko 87 zutabeak erbailtzailearen datuetarako erabiltzen dira soilik.
87 zutabe x 9 lerro x 8 bit x 8.000 trama/s = 50,112 Mbp.
Mercey-sur-Saône
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 86 ziren, horien artean 48 aktiboak ziren eta 38 inaktiboak ziren. 48 pertsona aktiboetatik 43 lanean zeuden (25 gizon eta 18 emakume) eta 5 langabezian zeuden (3 gizon eta 2 emakume). 38 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Mercey-sur-Saône udalerrian 60 unitate fiskal zeuden, 144 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.863 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 argiketaria eta 1 ile apaindegia.
2000. urtean Mercey-sur-Saône udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Itanará
Itanará Paraguaiko udalerri bat da, Canindeyúko departamenduan kokatua. 2017ko estimazioen arabera 3258 biztanle zituen.
Prisma endekagonal
Geometrian, prisma endekagonala oinarri endekagonaleko prisma da. Prisma endekagonala tridekaedro bat da, 13 aurpegi (2 endekagono eta 11 paralelogramo), 33 ertz eta 22 erpin dituena.
Txik Txak
Tram'Busa
Tram'Buseko lineak Baionaldean aritzen diren igarotze azkarreko autobus lineak dira, eskualdeko leku garrantzitsuenak oso maiztasun handiarekin lotzen dituztenak, semaforoaren lehentasuna eta errei erabiliak. Lineak 2 daude:
Valonne
Valonne Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Valonne udalerrian erroldatutako biztanleak 215 ziren. Familiak 80 ziren, horien artean 21 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 17 bakarrik bizi ziren emakumeak), 25 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 34 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 104 etxebizitza zeuden, 87 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 84 etxeak ziren eta 14 apartamentuak ziren. 87 etxebizitza nagusietatik 67 bere jabearen bizilekua ziren eta 20 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 10 etxek hiru zituzten, 20 etxek lau zituzten eta 55 etxek bost zituzten. 64 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 39 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 36 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 132 ziren, horien artean 96 aktiboak ziren eta 36 inaktiboak ziren. 96 pertsona aktiboetatik 88 lanean zeuden (53 gizon eta 35 emakume) eta 8 langabezian zeuden (2 gizon eta 6 emakume). 36 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Valonne udalerrian 90 unitate fiskal zeuden, 229 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.068 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 zurgina eta 1 argiketaria.
2000. urtean Valonne udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 328 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Alacanteko bonbardaketa
Alacanteko merkatu zentralaren bonbardaketa 1938ko maiatzaren 25eko goizeko 11:00an gertatu zen, Espainiako Gerra Zibilaren bonbardaketarik odoltsuenetariko eta indiskriminatuenetariko bat izan zelarik.
Hildakoen kopurua zehaztugabea da baina 300 hildako baino gehiago zenbatu dituzte. Egindako azterlanen arabera, Udal Hilerriko erregistroan 275 (gutxi gorabehera) lagun agertzen dira (100 gizon, 56 emakume, 10 haur baino gehiago eta identifikatu gabeko 100 pertsona baino gehiago), Alacanteko probintziatik gertu lurperatutako pertsonen kopuru zehaztugabea da eta 1.000 zauritu baino gehiago izan ziren. Alacanteko Udal Artxiboan gordetako dokumentuen artean, agintari frankistek egindako dokumentu bat dago, "Hiriak jasan zituen aireko bonbardaketen ondorioz izandako hildakoen zenbakizko zerrenda" izenburu duena. Bertan, 393 hildako agertzen dira maiatzaren 25eko bonbardaketaren ondoren. Maiatzaren 25eko plazan Udalak jarritako plakan 311 hildako aipatzen dira.
Bizirik atera zirenei egindako ikerketen eta elkarrizketen arabera, suntsipen horrek eragindako eszenak danteskoak izan ziren, eta burugabetzeagatik eroriko asko izan ziren. Hiriko beste leku batzuetan ere izan ziren hildakoak, hala nola Gabriel Miró plazan, Vicente Inglada kalean, Estropada Klubaren inguruetan eta Girona kalean. Kaltetutako beste eraikin batzuk honako hauek izan ziren: CAMek gaur egun García Hernández kalean (gaur egun "San Fernando" dena) duen egoitza nagusia eta El Luchador egunkari errepublikarraren egoitza Angel Pestaña kalean (gaur egun "San Francisco" dena).
Txik Txak
Autobusa
Sareko joan-etorri gehienak autobusez egiten dira, ingurune horrek egituratzen baititu lurraldeko auzoak eta hiriak. Txik Txaken autobus-lineak hirikoak zein hiriartekoak dira, eta udalerri bakar batetik hiru herrialdeetaraino iristen dira. Autobus-lineak "linea nagusiak" (ibilbide garrantzitsuekin Baionaldean), "hiriarteko lineak" (herrialde ezberdinen artean) eta "linea osagarriak" (gainerakoak) bereizten dira.
Linea nagusiak
Guztira 4 dira Biarritz eta Baiona lotzen dituztenak Angelutik barrena, gainerako autobus-lineak baino maiztasun handiagoz, Tram'Bus lineen osagarri:
Hiriarteko lineak
Hiriarteko 8 lineek beren artean komunikatzen dituzte herrialdeak, eta beren ibilbideko herrietan gelditzen dira. Pasatzeko maiztasun txikiagoak dituzte, eskari espezifikoagoari erantzuten baitiote, baina distantzia askoz handiagoak egiten dituzte:
Linea osagarriak
Ondorio praktikoetarako, linea hauek hiru sektoretan banatuta daude (iparraldea, hegoaldea eta ekialdea), hurrenez hurren Baionaldea eta Itsasegia eskualdeei eta lurraldeko gainerako eskualdeei dagozkienak. Iparraldea sektorea 15 linea ditu, guztiak hirikoak, Baionako metropoli-eremuari zerbitzua ematen diotenak, Bidartetik Ondreseraino eta Biarritzetik Mugerreraino: Hegoaldea sektoreko lineak, 11 guztira, Donibane Lohizuneren eta Hendaiaren inguruan egituratzen dira. Horietako batzuk erabat hiritarrak dira, eta beste batzuk, berriz, hiriartekoak: Azkenik, ekialdea sektorea beste sektoreetatik kanpoko lineek osatzen dute. Hauek dira:
Anezkak
Doako anezkak Baiona, Biarritz edo Donibane Lohizune bezalako hiri batzuen erdigunean dagoen zerbitzua da, eta sareko linea nagusietatik urrun samar dauden eremuak (alde zaharrak, hondartzak, disuasio-aparkalekuak...) linea nagusiekin lotzen ditu. Zerbitzua guztiz doakoa da eta ibilgailu elektriko txikiek erabiltzen dute:
Txalupa
Txalupa, sarearen gehiengoa ez bezala, itsasontzi batean egiten den zerbitzu bat da, Aturri ibaiaren gainean. Gaur egun, linea bakarra dago, udetan Angelun beste geltoki bat gehitzen duena:
Eskaera Bidezko Garraioa
Landa-eremuetan Txik Txak sarearen geldialdi erregularretatik urrun dauden tokiak konektatzeko, zerbitzu hau sortu da. Gehienez ere 20 joan-etorri egin daitezke etxebizitzaren eta sareko geraleku jakin batzuen artean, baina zerbitzua ematen den udalerrietan bizi direnentzat edo mugikortasun murriztua dutenentzat bakarrik da baliagarria. Eremu-sistema baten bidez funtzionatzen du, eta sistema horretan hainbat udalerri sartzen dira:
Trena
Txik Txak sareak ez du zehazki tren-zerbitzurik. Horiek SNCF enpresak ematen ditu, TER Akitania Berria sarearen barruan, eta tarifikazio berezia dute. Dena den, Euskal Hirigune Elkargoak Ipar Euskal Herria zeharkatzen duten hiru lineetako bat finantzatzea lortu du, linea, eta ordutegiak kontrolatzen ditu, beraz, Txik Txakeko gainerako lineekin batera. Hauek dira lineak:
Besteak
Arestian aipatutakoaz gain, beste zerbitzu batzuk ere baditu Txik Txak sareak:
Eskola Garraioa
Euskal Hirigune Elkargoa eskolako garraioen kudeaketaz arduratzen da 2018ko irailetik aurrera eskumenak transferitu ostean. Eskumen horren eremua Ipar Euskal Herrian menderatu eta eskolatutako ikasleen garraioei dagokie. Eskola-garraio zerbitzu hau lurraldeko edozein eskola, kolegio edo lizeotan matrikulatuta dauden ikasleei zuzenduta dago.
Bizikleta
Bizikletari dagokionez, Txik Txak bizikletak alokatzeko bi zerbitzu biltzen ditu 2019ko irailean. Alde batetik, Vélibleu, zerbitzu elektrikodun bizikleta zerbitzua, epe laburrerako alokagarriak. Hamabi geltoki zeuden kostaldeko zortzi udalerritan banatuta: Hendaia, Donibane Lohizune, Bidarte, Biarritz, Angelu, Baiona, Bokale eta Tarnose. Zerbitzua amaitu da 2022. urtean, aurkitu gabeko publikoagatik. Bestetik, Ipar Euskal Herriko bizikleta, luzarorako (hilabete batetik 4ra) alokatzeko moduko bizikleta zerbitzua.
Kovoit'
2020ko azaroaren 30ean aplikazio elebidun bat (frantsesez eta euskaraz) eta webgune bat kaleratu ziren, Txik Txak Kovoit' izenekoa, koordainketa bultzatzeko asmoz.
Pass Rocade 50
2019ko urriaren 1ean Pass Rocade 50 jarri zen abian, eta, horren bidez, Euskal Hirigune Elkargoko 159 udalerrietako biztanleei % 50eko murrizketa egingo zaie, A63 (Ondres eta Biriatu artean) eta A64 (Hiriburu eta Gixune artean) autobideen Euskal Herriko zatietan egingo dituzten ibilbideetarako. Erabiltzaileek gutxienez 20 ibilbide berdin egin behar dituzte hilabetean, eta abonu bat jarri behar dute ASF dendetako batean. Helburua da autobideko trafikoaren zati bat bideratzea, erabiltzaileei murrizketa bat proposatuz, batez ere laneko joan-etorriak eginez eta, horrela, trafikoa desmuntatuz.
Tarifak
2022ko uztailaren 4tik aurrera, sareko tarifak bateratu egingo dira, eta berdin-berdinak izango dira linea eta zerbitzu guztietarako, SNCFk emandako tren-zerbitzuetarako izan ezik, horiek garraio-titulu propioak baitituzte.
Flota
Txik Txak sarean 211 ibilgailuk egiten dute lan guztira:
Euskara
Txik Txak marka komertziala, estetikagatik edo borondatez, elebitasun-hirueletasun irudia ematen saiatzen da. Hala ere, euskararen (eta gaskoiaren) egoera oso desberdina da sare desberdinen arabera. Tram'Bus sarean, euskal izenak eta izen gaskoiak sartzeko diseinatu dituzte geldialdiak. Hau urtaro askotan gertatu da gaskoi izenarekin. Horrela, Marracq, Garros, Maubec, les Pontots, Forum edo parc du Castillon geltoki zaharrak Marrac, Garròs, Maubèc, los Pontòts, Fòrum eta parc de Castilhon gaskonizatuak izan ziren, hurrenez hurren, Tram'Bus sarea zerbitzuan jarri zenean. Hala ere, sarean euskarari buruz dagoen aipamen bakarra Garitako geltokian (frantsesez: Échauguette) dagoen "Museoak" hitzaurrea da. Bestalde, ibilgailuen kanpoaldean errotulazio hirueleduna sartu bada ere (adibidez: "%100 elektrikoa", "100% conectat" edo "silencieux"), megafonia eta ibilbideko dokumentu ofizial guztiak (planoak, ordutegiak, oharrak, etab.) frantsesez bakarrik idazten dira, euskararentzat lekurik utzi gabe. Hau Baionaldeko gainerako garraiobideetara estrapolatu daiteke: autobusak, txalupa, anezkak... Egoerak hobera egin du apur bat, Lapurdi Itsasegia aldera joan baita. Han, gaskoiaren presentziarik gabe eta autobus sarearen aurretiko esperientziarekin, informazio guztia frantsesez eta euskaraz dago, eta geldialdiek euskal izenak erakusten dituzte (nahiz eta bakarren bat frantsesar eran, Hatchondo edo Haïçabia kasu). Testu guztiak bi hizkuntzetan idatzita daude aldi berean, eta ez bereizita, nahiz eta bi hizkuntzak bereizteko frantsesa pribilegiatua izan, lehen postua eta errotulazioa letra lodiz emanez. Euskara gero eta letra lodiagoan agertu ohi da.
Ekialdeko sektoreak inguru berean daude, baina Baionatik zenbat eta urrunago egon, orduan eta euskararen presentzia handiagoa da (ez karteletan eta gainerako testuetan, ia ez baitago halakorik, geltokien izenetan baizik). Izan ere, Zuberoan, ia geltoki guztiek euskara hutsez dute izena.
Interneteko informazioari dagokionez, nahiz eta 2022ko uztaila baino lehen sareko webguneak frantsesezko bertsioa eta euskarazkoa izan, data horretatik aurrera frantsesezko bertsioa baino ez dago eskuragarri.
Azkenik, trenbide-sarean, euskararen aipamen bakarra Baiona eta Donibane Garazi arteko lineko geltokietan dago (Baionan izan ezik), non SNCFk frantsesezko izenarekin batera (beherago eta letra etzanez) euskarazko izena errotulatu duen.
Atletismoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan - Emakumezkoak 400 metro hesiak
Atletismoko emakumezkoen 400 metro hesiak 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan 2021eko uztailaren 31tik abuztuaren 4ra bitarte lehiatu zen Japoniako Estadio Nazionalean. 25 delegazio olinpikok 40 atleta bidali zituzten txapelketa honetara.
1. erronda
Lasterketa bakoitzeko lehenengo 4ak eta hurrengo 4 azkarrenak pasatzen dira final-erdietara.
Final-erdiak
Lasterketa bakoitzeko lehenengo biak eta ondoren egondako bi azkarrenak finalerako sailkatu ziren.
Emigsville (Pennsylvania)
Emigsville Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. York konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Laura Seco
Laura Seco Moreno (Jerez de la Frontera, Cádiz, 1971ko azaroaren 29a) cadiztar politikaria da,  Espainiako Alderdi Popularrekoa.
2337 Boubín
2337 Boubín asteroide baten izena da. urriaren 22an aurkitu zuen P. Wild-ek Zimmerwald Behatokitik.
Laura Seco
Politikari ibilbidea
1999tik 2006ra, Andaluziako Sanlúcar de Barrameda udalerrian Juan Rodríguez Romeroren alkatetzan alkateordea izan zen, eta, hura hil ondoren, Sanlucarreko alkatea 2006an eta 2007an. Cadizko probintziako diputatu gisa, Probintziako Batzorde Betearazleko Herritarren Partaidetzako presidenteordea eta senataria izan da.
2337 Boubín
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1976 UH izena zeraman.
Orbitaren ezaugarriak
2337 Boubín asteroidearen orbitak batezbeste 2,596 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,161 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,031 distantziara. Eszentrikotasuna 0,168 da, eta makurdura orbitala 14,34ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.0 da.
Segida harmoniko (matematika)
Matematikan, segida harmonikoa honelako itxura duen segida da:
Beraz, segida harmonikoa gaien segida da, non  gaiek progresio aritmetikoa osatzen duten (eskuarki,  segida izendatzeko erabiltzen da).
Bird Woman ur-jauzia
Bird Woman ur-jauzia (Bird Woman Falls) (euskaraz "Emakume txoriaren ur-jauzia") Ameriketako Estatu Batuetako Montana estatuko Glaziarren Parke Nazionalean dagoen ur-jauzi handia eta ikusgarria da.
Ezaugarriak
Ur-jauziak 293 metroko garaiera du. Hiru kilometroetatik ikus daiteke. Bertan erortzen den ura Oberlin mendiatik doa, bertako glaziarretatik. Horregatik, urtearoen arabera ur kantitatea aldakorra da: udaberrian eta uda hasieran emari handiena ematen da eta, udazkenean, ordea, ura desagertu daiteke.
Aizpurua (argipena)
Aizpurua ohiko euskal toki-izen eta abizena da, eta ondorengo adierak izan ditzake:
Jean Haritxelhar
Jean Haritxelhar Duhalde (Baigorri, Nafarroa Beherea, 1923ko maiatzaren 13a - Biarritz, Lapurdi, 2013ko irailaren 1a) euskaltzainburua, politikaria eta literatura ikerlaria izan zen. Haritxelharrek hainbat alorretan egin zuen lan, baina euskararen aldeko jardunagatik izan zen ezagun. Baionako Euskal Museoaren zuzendaria izendatu zuten. «Izatez nafarra eta politikoki frantziar hiritarra» zela esaten zuen berak.
San Juan de la Nava
San Juan de la Nava Ávilako udalerria da, Valle del Alberche eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 538 biztanle zituen.
Jean Haritxelhar
Bizitza
Okzitaniako Tolosako Unibertsitateko, eta Sorbonako unibertsitateetan eta Saint Cloudeko irakasle eskolan goi mailako ikasketak egin zituen. Irakaslea izan zen 1952tik 1959ra Ageneko lizeoan. Bordele-Montaigene unibertsitatean gaztelania, euskara eta euskal literaturako irakasle izan zen, 1962tik 1986ra bete duen Euskal Hizkuntza eta Literaturako katedratik. 1962an, euskaltzain oso izendatu zuten, eta euskaltzainburuorde 1966an (kargu horretan jardungo zuen, 1988an euskaltzainburu izendatu zuten arte). Letretan doktoretza lortu zuen 1969an Sorbonako Unibertsitatean.
Euskal literaturako aztertzaile nabarmena izan zen hasieratik. Berak idatzi zituen Deux chansons perdues d'Etchahun-Barkoche (1961), Le rythme poétique (4+7)-(4+6) dans la chanson «Intchauspeko alhaba dendaria» (1962), Etchahun et Chamisso (1963) eta Contribution a l'étude de la littérature basque: Martin Larralde-Bordachuri, le poète-galérien (1963) azterlanak.
1967. urtean idatzi zuen Etchahun eta Otxalde idazlana eta 1969an Etxahuni buruzko doktoretza tesia: Le poète Souletin Pierre Topet-Etchahun (1969), L'Oeuvre Poètique de Pierre Topet-Etchahun (1970).
Eusko Jaurlaritzako Euskararen Aholku Batzordeko kide izendatu zuten 1982. urtean, eta Baionako Erakustokiko zuzendari izan zen. Euskaltzainburua izan zen 1988an Aita Villasantek utzitako lekua hartu zuenetik 2004ra.
1988an Euskal Herriko Unibertsitateak honoris causa doktore izendatu zuen. 2004an Manuel Lekuona Saria jaso zuen. Baigorri jaioterriko auzapeza izan zen 1971tik 1980ra. EIZIEko ohorezko kide zen 1996az geroztik.
Euskaltzaina (1966-2013) eta Euskaltzainburua (1989-2004)
1962az geroztik euskaltzain osoa, 1966. urtetik 1988ra bitartean euskaltzainburuorde izan zen, eta 1989tik 2004 arte seigarren euskaltzainburua. Euskaltzain emeritua zen 2006ko uztailaren 20tik.
Pilotaria
Pilotazale amorratua zen eta bereziki joko luzeaz. Erreboteko txapelduna izan zen Frantzian Baigorriko taldearekin.
Egundainotik pilota maite zuen eta 1943an Zaharrer Segitaldeak luzeko xapelgoa irabazi zuela, Errekalde, Olçomendy anaiak, Petrikorena eta Haritschelharrekin. “Ikasleak” erreboteko taldean ere jokatu zuen besteak beste hauekin: Doyharzabal, Piztia, eskuin I. Larrea, Paul eta Jean Fagoaga eta Jimmy Etcheberry.
1968az geroz ordea Pilotako Federazioan ere sartua baitzen, 1970ean berriz Pilota aldizkaria sortua baitzuen. Hainbat artikulu argitaratu zituen, gehienak euskal pilotaz orokorrean baina erreboteaz eta laxoaz batez ere.
Iparraldeko Pilotarien Biltzarra elkarteko lehendakaria izan zen 28 urtez 1980tik. Hegoaldeko Pilotarien Batzarra geroago sortu zen eta Haritxelharri omenaldia egin zion 1986an Markinan.
Alkatea
Baigorriko alkatea izan zen 9 urtez.
Liburuak
Euskaraz argitaratu zituen 13 liburutan euskara bera, hizkuntzalaritza, eta literatur kritika jorratu zituen:
Artikuluak aldizkarietan
Aldizkarietan Gure herria, Bulletin du Musée Basque, Revista de Etnografía, Euskera, Bulletin hispanique, Pilotari eta Estudios de Deusto agerkarietan eman ditu argitara lan aipagarrienak. Herria astekarian idazten zuen astero (Gexan Pontto izengoitiaz).
Antilibano
Antilibano —Antilibano mendikatea izenaz ere ezaguna— (جبال لبنان الشرقية) Siria, Libano eta Israelen artean dagoen mendikate bat da, hiru estatu horien arteko muga naturala dena.
Munduaren amaiera
Munduaren amaiera, munduaren bukaera eta munduaren akabera ere deitua, mundua, gizateria atxikitzen duen errealitatea alegia, edo Lurra bera, bizia atxikitzen planeta moduan, suntsituko duten gertakarien multzoa da. Historian zehar erlijiotik aztertu den gaia izan da, eskatologia izeneko arloaren baitan, eta maiz profezia zehatzak egin dira mundu amaieraren data jakin bati buruz, orain arte bete ez direnak. Berrikitan munduaren amaiera zientziatik ere aztertu da, ingurumena erasotzen duten aldaketa klimatikoaren edo bestelako hondamendi global baten bitartez. Aldi berean, herri kulturan maiz agertzen den gaia da, maiz egiten diren profezia, mundu amaierari buruzko film eta zientzia fikziozko eleberriei esker.
Antilibano
Iparraldetik hegoaldera igarotzen da, Libano mendilerroarekiko eta Mediterraneoaren kostaldearekiko paraleloan. Eskualdeko mendirik garrantzitsuenetako bat Hermon mendia da, Siria, Libano eta Israelen arteko mugan dagoena.
Bušovice
Bušovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 596 biztanle ditu eta 10,33 kilometro koadroko azalera. Rokycanyko barrutian dago.
Antilibano
Orokorrean, mendikatearen batez besteko altuera handiagoa da iparraldeko zatian, eta hegoalderantz doan heinean jaisten hasten da; hor, azkenik, Golango Gainekin elkartzen da. Azken eskualde hori gaur egun Israelek kontrolatzen du, baina haren zati gehiena Siriak aldarrikatzen du, eta, beste zati txiki bat (Shebaako Etxaldeak), Libanok.
Bušovice
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1490 urtean egin zen.
Agente zirikatzaile
Agente zirikatzailea alderdi edo gobernu bati lotutako pertsona bat da, talde politiko batek erabiltzen duena, gobernuaren aurka, legez kanpokoak edo konprometigarriak diren ekintzak eginarazi ditzan. Baita erakunde batean infiltraturiko pertsona bat, erakunde horri indarkeriazko ekintza edo jarrerak harrarazteko asmoz, horrela, erakundea bera errepresiopean jarri edo ospea gal dezan.
Eskubide penalean, beste bat, delitu bat egitera sustatzen edo zirikatzen duena da, delitua bera ikertu edo eragozteko asmoz. "Horretarako ahalbideak, zabaldutako engainu estrategian, errazpen materialean, abaguneen sorpenean edo delitua egiteko zirikatze soilean datzate" (M. Bohermer). Agente zirikatzailea ez da zigortu daitekeen delitu bultzatzaile bat, delitua eragoztea baita bere helburua, hau da, bultzatzearen kontrakoa. Horren kontraposizioz, honako iritzi hau aurkeztu da: Ezerk ez duela kentzen zirikatze lana autoretza edo partehartze konportamendu batez irudikatzea, modu guztietara. Delituaren ekintza sustatzea balizko susmagarria segadan eror dadin, honela, delitu doloa, ez duenarengan sortuz da sator batengandik ezberdintzen duena. Jurisprudentziak mantentzen duenez, eragozte funtzioak delitua egitea baztertzen duenez, errugabeak tentatuz, agente zirikatzaile soil batek aurkez ditzakeen froga ahalbideak ez dira erabilgarriak izango.
Espainiako Eskubide Penaleko Kodean, adibidez, sustaturiko delitua, saialdi desegoki bezala har daiteke, gaizkilea zigorrik gabe geratuz. Are gehiago, delitua, agente zirikatzailearen borondatearen aurka gertatuko balitz, agente zirikatzailea bera, delitu ez zuhurragatik zigortua izango litzateke.
Staroźreby udalerria
Staroźreby Poloniako Mazoviako voivoderriko landa-udalerri bat da, Płock barrutian kokatuta. 137,66 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 7417 biztanle zituen.
2338 Bokhan
2338 Bokhan asteroide baten izena da. abuztuaren 22an aurkitu zuen N. S. Chernykh-ek Nauchnij Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1977 QA izena zeraman.
Orbitaren ezaugarriak
2338 Bokhan asteroidearen orbitak batezbeste 2,833 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,655 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,012 distantziara. Eszentrikotasuna 0,063 da, eta makurdura orbitala 3,2ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 11.9 da.
NGC 6915
NGC 6915 galaxia bat da, Aquila konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
Gregorio Nazianzokoa
Gregorio Nazianzokoa edo Gregorio Teologoa (Γρηγόριος ὁ Ναζιανζηνός Grēgorios ho Nazianzēnos; Arianzo, Nazianzotik hurbil, Kapadozia, 330 inguruan - 390 inguruan) Elizako doktorea izan zen. Eliza kristauaren santu da.
Biografia
Nazianzoko apezpiku zuen aitak apaiztu ondoren (361), San Basilio adiskidearen monasteriora joan zen. Ez zuen onartu Sasimoko apezpikutza (372), 381eko Kontzilioak Konstantinoplarako izendatu bazuen ere. Julianoren kontrako bi hitzaldi, arrianismoaren kontrako teologiazko bost hitzaldi, poema teologikoak, sermoiak, kartak eta autobiografia bat idatzi zituen.
Constanza Martínez Prieto
Constanza Martínez Prieto (Madril, 1917ko urtarrilaren 16a - Bartzelona, 1997ko urtarrilaren 3a) madrildar errepublikanoa izan zen. Gerra Zibilean Bartzelonako PSUCren Batzorde Zentralean lan egin zuen. Gerra Zibilaren amaieran Frantziara erbesteratu zen eta nazien okupazioaren aurkako erresistentzian lagundu zuen. Erbesteratu egin zuten eta Neue Bremm, Ravensbrück eta Schönefeld kontzentrazio-eremuetatik bizirik atera zen. Leipzigetik gertu dagoen Buchenwald-en mendeko subcamp bat da Schönefeld. Askatu ondoren, 1972ra arte ez zen Espainiara itzuli. Mauthausengo Lagunarteko presidentea izan zen.
Biografia
Madrilen jaio zen, Argumentosa kaleko 5. zenbakian, Lavapiés auzoan. Hilabete gutxi zituela hil zen aita. Amak, bizirik irauteko, amonaren zaintzapean utzi zuen berriro ezkondu arte, baina aitaordeak ez zuen onartu. Erabat umezurtz geratu zen 13 urterekin, eta izeba bat arduratu zen takigrafia, mekanografia eta frantseseko ikasketak ordaintzeaz, etxeko lanaren truke.
Yuanshi konderria
Yuanshi konderria (txinera sinplifikatuz: 元氏县; pinyineraz: Yuánshì Xiàn), Shijiazhuang osatzen duten barrutietako bat da. 2005eko erroldaren arabera, 390.000 biztanle bizi ziren 849,0 kilometro koadroko azaleran.
Constanza Martínez Prieto
Biografia
Gerra Zibilaren hasieran, JSUn afiliatu eta borrokalariei zuzendutako egunkari bat idazten aritu zen. 1936ko abenduan, izeba eta beste batzuek,bonbardaketetatik ihesi, Kataluniara ebakuatu zituzten, eta Sentmenatera eraman zituzten, Can Baigual dorrera. Han, bertako familia baten seme-alabak zaindu zituen, alderdiko kide ohi batek PSUCko Batzorde Politikomilitarraren bulegoetan lan egitea proposatu zion arte.
Ibilbidea
1939ko otsailean, bando errepublikarrak gerra galdutzat eman zuenean, emakume eta haurren konboiarekin muga zeharkatu zuen. Normandiako Caen departamenduko kuartel batzuetara eraman zituzten, eta han hainbat eremutako haur errefuxiatuei eskolak eman zizkien. Bigarren Mundu Gerra hasi zenean, uko egin zion Espainia faxistan aberriratzeari, eta Nantesera joan zen, alemanek okupatutako hirira. Erresistentziari lagundu zion, 1942ko ekainaren amaieran, beste hainbat kiderekin batera atxilotu zuten arte. Komisarian Joan Escuer Gomis Armada Errepublikanoko ofizial bat, PSUCko militantea ezagutu zuen. Ofizial hori urte batzuk geroago, Bigarren Mundu Gerra amaitu ondoren, bere senarra izan zen.
Humza Yousaf
Humza Haroon Yousaf (Glasgow, Eskozia, 1985eko apirilaren 7a) politikari eskoziarra da, Eskoziako lehen ministroa eta Eskoziako Alderdi Nazionalaren (SNP) burua 2023ko martxotik. Nicola Sturgeon aurreko buruzagiaren gobernuan aritu zen Yousaf, 2018tik 2021era bitartean justizia-idazkari gisa, eta gero 2021etik 2023ra osasun-idazkari gisa. Eskoziako Parlamentuko Kide (MSP) izan da Glasgow Pollok barrutirako 2016. urteaz geroztik, eta aurretik Glasgow eskualdea ordezkatu du 2011tik 2016. urtera bitartean.
Glasgowen jaio zen Yousaf, pakistandar etorkinen semea, eta Politika ikasi zuen Glasgowko Unibertsitatean. 2007an Bashir Ahmad Eskoziako Parlamenturako aukeratutako lehen musulmanaren laguntzaile parlamentarioa izan zen. Ahmad bi urte geroago hil zen eta Yousafek laguntzaile moduan lanean jarraitu zuen Alex Salmond eta Nicola Sturgeonentzat. 2011ko parlamenturako hauteskundeetan hautatua izan aurretik, Yousafek SNPren egoitza nagusian lan egin zuen komunikazio-ofizial gisa. 2012an Salmonden gobernuko idazkariorde izendatu zuten eta 2014ra arte kanpo-arazoetarako eta nazioarteko garapenerako ministro izan zen.
Constanza Martínez Prieto
Ibilbidea
Urte eta erdi baino gehiago egon zen Las Tourelles koartelean, eta 1943ko abenduan eta 1944ko ekainean izan zen epaiketan, ehunka emakumerekin batera; horien artean Mercè Núñez Targa zegoen. Merkantzia-tren batean erbesteratu zituzten, urik eta janaririk gabe.Lehenengo nazien Neue Bremm zelaian, eta geroago Ravensbrück-en sartu zituzten.
Humza Yousaf
2014an Sturgeon lehen ministro izendatu zutenean, Yousaf Europako ministro izendatu zuten eta 2016an Garraio eta Uharteetako ministro. 2018an Sturgeonen bigarren gobernuaren kabinetearen birmoldaketan, Yousaf Justizia idazkari kargura igaro zen. Gorroto-delituen lege polemikoa aurkeztu zuen. 2021ean, Osasun idazkari izendatu zuten COVID-19aren pandemiaren ondorengo fasean, eta NHSren (Eskoziako Osasun Zerbitzuaren) susperraldiaren arduraduna izan zen, baita bere aurrekoarekin hasi zen txertaketa-programa masiboa aurrera eraman zuena ere. Sturgeonek SNPko buruzagi eta Eskoziako lehen ministro kargua uzteko asmoa iragarri ondoren, Yousafek SNPko buruzagitzarako hauteskundeak irabazi zituen 2023an, Kate Forbes ozta-ozta garaituz bigarren bozketan (% 52 eta % 48).
Constanza Martínez Prieto
Ravensbrück kontzentrazio-esparrua
Emakume gaixoak, zaharrak edo lanerako egokiak ez zirenak, gas-ganberetara bidaltzen ziren. Gainerakoak egunean 600 kaloria baino gutxiagorekin elikatzen ziren, hau da, 6 eta 9 hilabete bitarteko lana jasateko kalkulatutako gutxienekoa, 20 gradu zero azpiko tenperaturarekin neguan, gastauta hiltzen zirelarik. Gero etorri berriek ordezkatzen zituzten.
Constanza obus-jaurtigaien lantegi batera bidali zuten. Emakume asko saboteatzen saiatu ziren, naziak konturatuz gero, heriotza zutela jakin arren. Behin, lan akatsaren errua bista eskasa zutenei bota zieten, eta betaurrekoak zituzten guztiak kendu egin zituzten. Konstantzak ere behar zituen, baina patu tragikotik libratu egin zen egun batzuk lehenago hautsi zitzaizkiolako.
Askatasuna
1945eko apirilaren 14an, tropa aliatuak iritsi zirenean, Schutzstaffeleko soldaduek zelaia eraitsi eta Dresderantz eraman zituzten emakumeak. Ibiltzerik ez zutenak lur jota zeuden, eta, azkenean, sakabanatu egin zituzten. Espainiako emakume talde batek trapu zaharrekin bandera errepublikano batzuk jostea lortu zuten, askatzaileek ezagutu zitzaten.
Mila zoritxarren ondoren, abeltegi batean hartu zituzten, eta, gero, Torgaura, Saxoniako hirira, Elbaren ondora, eraman zituzten. Han, lehen aldiz, behar adina elikagai jaso zuten eta garaipena ospatzeko, soldadu amerikarrak eta sobietarrak elkar besarkatzen zutela ikusi zuten. Frantzian aberriratu zituzten. Han, lankide askoren heriotzaren berri izan zuten eta beste batzuk aurkitu egin zituzten, hala nola Joan Escuer, Dachau-ko kontzentrazioko Campetik askatua, Konstantzak ezin izan baitzuen ahaztu. Ezkondu eta Sées herrian finkatu ziren, oso baldintza gogorretan lan eginez. Geroago, Parisera joan ziren, Saint Ouen auzora, eta hantxe jaio ziren 1949an lehen semea, Juan, eta 1951n Dèlia alaba. Azkenean, pisu bat lortu zuten Saint Denisen, eta bertan hasi ziren lanean, 1972an Kataluniara itzultzea erabaki zuten arte, Sentmenatera, Konstantza Gerra Zibilean bizi eta oroitzapen onak utzi zizkion herrira.
Sarraskien lekuko eta dibulgatzaile
Konstantza 1997ko urtarrilean hil zen eta senarra 2004ko abenduan.
Amolops hainanensis
Amolops hainanensis Amolops generoko animalia da. Anfibioen barruko Ranidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Constanza Martínez Prieto
Aintzatespenak
Madrilgo Udalak omenaldia egin zion, Europako zenbait hiritan egin zen bezala, Madril erdialdeko hamalau pertsona erbesteratu omendu nahi izan zituen, horien artean Constanza Martínez Prieto, eta Stolpersteine galtzada-harriak jarri zituen bere etxe zaharraren aurrean.
Ypejhú
Ypejhú Paraguaiko udalerri bat da, Canindeyúko departamenduan kokatua. 2017ko estimazioen arabera 8591 biztanle zituen.
Fardelen konmutazioa
Fardelen konmutazioa hau mezuen konmutazioen antzekoa da, desberdintasuna mezu laburragoak (fardelak) eta neurri finkokoak erabiltzean datza. Fardel horietako bakoitzak helmugaren informazio nahikoa dakar, sarean zer edo zer gertatu arren bere kontrola ez galtzeko. Fardelek tarteko nodoen memorietan oso denbora laburra diraute eta oso egokiak dira elkarrizketa-motako aplikazioak erabili ahal izateko.
Fardelen konmutazioa egiteko bi era daude:
Orontes
Orontes (grezieraz: Ὀρόντης) edo Asi (arabieraz العاصي, Al-`Āṣī; turkieraz: Asi Nehri), Ekialde Hurbileko ibaia da. Libanoko Antilibano mendilerroan sortzen da; Libano eta Antilibano mendien artetik igaro eta Sirian sartzen da. Herrialde horretako mendebaldea zeharkaturik, Turkian sartu eta Mediterraneoan itsasoratzen da, 571 km inguruko bidea egin ondoren.
Geografia
Libanoko Antilibano mendilerroan du iturburua, Bekaa haranean. Herrialde horretan 40 km egin eta gero, Sirian sartzen da, eta herrialdearen mendebaldea zeharkatzen du, hegoaldetik iparralderantz; bertan al-Ghab ordokian zehar igarotzen da. Turkian sartuta, mendebalderantz biratu ondoren, Samandağetik hurbil (Antakya iparraldea) Mediterraneora isurtzen da.
571 km luze da, eta 24.660 km²ko arroa drainatzen du: % 69 Sirian, % 23 Turkian eta % 8 Libanon. Iparralderantz doan eskualdeko ibai bakarra da.
Stary Brus udalerria
Stary Brus Poloniako Lublingo voivoderriko landa-udalerri bat da, Włodawa barrutian kokatuta. 131,67 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 2121 biztanle zituen.
Orontes
Ekonomia
Ez da nabigagarria, baina funtsezkoa da ureztatzerako, batez ere Sirian. Ibilguaren erdialdean dauden padurak, nekazaritza lur gehiago lortzeko drainatuak izan dira. Homs eta Hama artean, Mediterraneotik gertu dagoen al-Ghab izeneko lautada emankorretik igarotzen da; hau ureztatzeko ura ibaitik ateratzen dute, norien bitartez. Ureztatzeko ahalmena handitzeko, 1960ko hamarkadatik aurerra zenbait urtegi eraiki ziren; handienak al Rastan (228 m³-ko edukiera), Qattinah (200 m³) eta Mhardeh (67 m³) dira.
Leucomele
Leucomele Tineidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Leucomele miriamella da.
Malacoctenus delalandii
Malacoctenus delalandii Malacoctenus generoko animalia da. Arrainen barruko Labrisomidae familian sailkatzen da.
San Juan del Molinillo
San Juan del Molinillo Ávilako udalerria da.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 297 biztanle zituen.
Álvaro Mutis
Álvaro Mutis Jaramillo (Bogota, 1923ko abuztuaren 25a - Mexiko Hiria, 2013ko irailaren 22a) kolonbiar nobelagile eta poeta izan zen. Hispanoamerikako idazle garaikide nabarmenetakotzat hartua da
Biografia
Bogotan jaio zen 1923ko abuztuaren 25ean, baina haurtzaroaren zati handi bat Belgikan eman zuen, bere aitaren lanbidea zela eta. Aita hil zitzaionean (1932) Kolonbiara itzuli zen, eta 1956an Mexiko Hirian jarri zen bizitzen.
Lehen mailako ikasketak bukatu gabe, 1942an Nuevo Mundo irratian hasi zen lanean, kazetari-gisa. Oso gazterik hasi zen literatura aldizkarietan idazten, esaterako, Mito aldizkarian. Esso, Standar Oil, Panamerican eta Columbia Pictures enpresetan, besteak beste, harreman publikoetan lan egin ondoren, poesiaren munduari ekin zion, La balanza liburuarekin (1948, Balantza). Aurretik argitaratuak zituen bere poemak El espectador egunkarian.
Bere idazle-ibilbidean, honako sariak jaso ditu, besteak beste: 1988an Xavier Villaurrutia saria, 1997an Letren Asturiasko Printzea saria, eta Reina Sofía de Poesía Iberoamericana saria, 2001ean Cervantes saria eta 2002an Neustadt International Prize for Literature.
Quin (Clare konderria)
Quin, irlanderaz Cuinche, euskaraz "bost bide" esan nahi du, Irlandako Clare konderriko udalerri bat da. 2006. urteko erroldaren arabera 565 biztanle zituen. Rine ibaiak udalerri hau zeharkatzen du. Quin udalerria Ennis hiritik hurbil dago. Udalerriaren irlanderazko izenak Erdi Aroan udalerri honetatik kanpora ateratzeko zeuden bost bideei lotua dago.
Ondarea
Udalerriko ondare edo eraikin ospetsuena Quin abadia da, hau 1402-1433 bitartean eraikitako abadia bat da. Bestalde, Knappogue gaztelua eta Ballyhannon gaztelua ere badaude.
Lehuntzeko abadia
Lehuntzeko abadia Lapurdiko Lehuntze udalerriko abadia da, premontretarren eskuetan izandakoa. 1164an eraiki zuten Bertrand Lapurdikoak ordenari eman zion eremu batean. Egun Jasokundearen parrokia da. Bere barnean altzari aberatsak ditu.
Buštěhrad
Buštěhrad Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 3.407 biztanle ditu eta 7,61 kilometro koadroko azalera. Kladno barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1115 urtean egin zen.
Quadri
Quadri Italiako udalerri bat da. n kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Quadrik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ahatsako hilerriko gurutzea
Ahatsako gurutzea Ahatsako (Nafarroa Beherea) hilerrian dagoen harrizko gurutzea da, 1827an eginikoa. 1987ko apirilaren 28an monumentu historiko izendatu zuten, arte herrikoia zela argudiatuz.
Bertan, Jesu Kristo agertzen da gurutzeari iltzaturik, gainean INRI duelarik idatzita.
Apogon relativus
Apogon relativus Apogon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apogonidae familian.
Dónal Lunny
Dónal Lunny (1947ko martxoaren 10a, Tullamore, Offalyko konderria, Irlandako Errepublika) irlandar musikari eta abeslaria da. Gehienbat Christy Moore, Andy Irvine eta Liam O'Flynn musikariekin batera Planxty folk eta zeltiar musika talde ospetsua osatzeagatik ezaguna da. Beste hainbat taldeetako kide ere izan da: The Emmet Spiceland, Moving Hearts edota Bothy Band, esate baterako. Ingelesez nahiz irlanderaz abesti izan ohi du.
Berez, Offalyko konderrian dagoen Tullamore udalerrian jaio zen, baina handik denbora gutxira, oso gaztea zela, Kildareko konderrian dagoen Newbridge udalerrira mugitu zen. Han Chisty Moore ezagutu eta Planxty taldea sortu zuten, 1970eko hamarkadan irlandar edo zeltiar musikan berebiziko aztarna utzi zuen musika taldea.
Hybroma
Hybroma Tineidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Hybroma servulella da.
FDM
ריבוב
Stary Dzierzgoń udalerria
Stary Dzierzgoń Poloniako Pomeraniako voivoderriko landa-udalerri bat da, Sztum barrutian kokatuta. 185,7 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4086 biztanle zituen.
General Francisco Caballero Álvarez
Francisco Caballero Álvarez Paraguaiko udalerri bat da, Canindeyúko departamenduan kokatua. 2017ko estimazioen arabera 11868 biztanle zituen.
San Juan del Olmo
San Juan del Olmo Ávilako udalerria da, Sierra de Ávila eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 123 biztanle zituen.
Aldai (Araba)
Aldai gaur egun Arabako Zigoitiako udalaren Ondategi kontzejuaren barruan dagoen herri hustua da. Gopegiko bazkalekutik gertu zegoen.
Eragiketa (matematika)
Eragiketa bat aljebran multzo baten elementuen gainean eragile baten aplikazioa da. Eragileak hasierako elementuak hartzen ditu eta beste elementuekin erlazionatzen ditu bukaerako multzo bat sortzeko; horri teknikoki konposizioaren legea deritzo.
Aritmetikan eta kalkuluan hasierako multzoaren osagaiak mota bakar batekoak edo zenbaitetakoak izan daitezke:
Eragiketan parte hartzen duten taldeen arabera eta gure asmoen arabera, eragiketak bi motetan sailka ditzakegu: barnekoak eta kanpokoak.
Fernando Londoño Henao
Fernando Londoño Henao (Santa Rosa de Cabal, Risaralda, Kolonbia, 1921eko urtarrilaren 16a - Bogotá, Kolonbia, 2013ko abuztuaren 6a) kolonbiar enpresaburua izan zen, Caracol Radio eta Caracol Televisionen sortzailea.
Eragiketa (matematika)
Eragiketen ordena
Adierazpen baten balioa osatzeko ordena jakin batean kalkulatu behar dira bere zatiak, eragiketen lehentasun ordena deritzo. Lehenengo, elkartze-zeinuetan (parentesi, kortxete, giltzak) sartuta dauden espresioen balioak kalkulatzen dira, ondoren berreketak, gero biderketak eta zatidurak, eta azkenik, batuketak eta kenketak.
Fernando Londoño Henao
Hasierako urteak eta bizitza pertsonala
Fernando Londoño Henao Santa Rosa de Cabalen jaio zen, Kolonbian, eta Pereiran hazi zen. Inés Reyesekin ezkondu zen eta harekin Diego Fernando, María Inés de Botero eta Juanita seme-alabak izan zituen. Bere semea Diego Fernando Caracol Radio eta Caracol Televisioneko kudeatzailea izan zen. Sukaldaritza zalea zenez, sukaldari ikasketak egin zituen.
Eragiketa (matematika)
Berdintzaren propietateak
Berdintza (=) erlazioa: