cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Iruñea
Gastronomia
Arrainari dagokionez, Bidasoko izokina, amuarrainak nafar erara, aingirak potxekin eta gainerako arrain barietate orokor guztiak nabarmendu behar dira. Hemen postreak Nafarroako gozogintzaren bilduma dira. Esnearen eratorriak, hala nola gaztak, mamiak eta gozogintza tradizionala, ospetsu egiten dira. Askotariko gaztak dastatu daitezke, batez ere ardi-esnearekin egindakoak; horien artean, jatorri-deitura duten bi mota daude: Erronkari eta Idiazabal.
Monumentu eta leku interesgarriak
Iruñeko monumentu eta eraikin garrantzitsuenak honakoak dira:
Iruindar ospetsuak
Iruindar famatuen artean, aipatzekoak dira Pablo Sarasate musikaria, Arturo Kanpion euskal idazle eta kulturagilea, Jesus Aizpun eta Carlos Garaikoetxea politikariak, besteak beste.
Chailland
Chailland Frantziako udalerria da, Mayenne departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Iruñea
Herri eta hiri senidetuak
Iruñea ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:
Kanpo estekak
__NEWSECTIONLINK__
Chailland
Biztanleria
2007an Chailland udalerrian erroldatutako biztanleak 1.144 ziren. Familiak 452 ziren, horien artean 136 pertsona bakarrekoak ziren (48 bakarrik bizi ziren gizonak eta 88 bakarrik bizi ziren emakumeak), 132 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 172 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 621 etxebizitza zeuden, 469 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 67 bigarren erresidentzia ziren eta 85 hutsik zeuden. 551 etxeak ziren eta 46 apartamentuak ziren. 469 etxebizitza nagusietatik 321 bere jabearen bizilekua ziren, 141 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 22 etxek gela bat zuten, 30 etxek bi zituzten, 77 etxek hiru zituzten, 116 etxek lau zituzten eta 224 etxek bost zituzten. 336 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 189 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 222 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 680 ziren, horien artean 533 aktiboak ziren eta 147 inaktiboak ziren. 533 pertsona aktiboetatik 509 lanean zeuden (285 gizon eta 224 emakume) eta 24 langabezian zeuden (11 gizon eta 13 emakume). 147 pertsona inaktiboetatik 54 erretiraturik zeuden, 58 ikasten zeuden eta 35 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Chailland udalerrian 472 unitate fiskal zeuden, 1.183 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.012,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 18 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 igeltseroak, 2 margolariak, 2 zurginak, 2 iturginak, 2 ile apaindegiak eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Chailland udalerrian 56 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.300 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Diadectomorpha
Diadectomorpha Euramerikan Karboniferotik Permiarrera arte eta Asian Wuchiapingiarrera arte bizi izan ziren narrasti itxurako anfibio taldea izan zen, Amniotaren arbasotik gertukoak. Bi metroko luzera zuten haragijale eta oraindik handiagoak (3 metro) ziren belarjaleak zeuden talde honetan, batzuk erdi-urtarrak eta beste batzuk guztiz lehortarrak. Ematen duenez Mississippiar garaian eboluzionatu zuten, baina ez ziren ohikoak bilakatu Pennsylvaniar garaira arte, Karboniferoko oihanen kolapsoa eman zenean.
Anatomia
Diadectomorphak anfibio eta narrastien ezaugarriak ditu. Hasiera batean Cotylosauria ordenean sartu ziren, eta narrasti guztietatik arbasorik zaharren gisa hartu ziren. Azken aldian, hala ere, anfibio-graduko tetrapodo gisa sailkatu dira, Amniota errealetatik gertu. Beste anfibio reptiliomorfoekin alderatuta, Diadectomorphen hortzek ez dute dentina eta esmaltearen barne tolesik, beste tetrapodo ez-amniotetan Labyrinthodontia gisa sailkatzen direnak bezala.
Sailkapena
Diadectomorpha ordena gisa sailkatu ohi da, taxonomiako sailkapen formala erabiltzen denean. Hiru familiatan banatzen da, euren txoko ekologikoaren arabera, baina hiru talde hauen harreman filogenetikoa ezbaian dago :
Artxibo Espainiarren Ataria
Hego Euskal Herriko artxiboak
PARES barruan Hego Euskal Herriko artxibo batzuk daude:
Brillon
Brillon Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Brillon udalerrian erroldatutako biztanleak 727 ziren. Familiak 241 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 55 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 134 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 258 etxebizitza zeuden, 248 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 10 hutsik zeuden. 248 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 248 etxebizitza nagusietatik 220 bere jabearen bizilekua ziren, 24 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 7 etxek bi gela zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 41 etxek lau zituzten eta 186 etxek bost zituzten. 206 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 99 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 135 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 508 ziren, horien artean 345 aktiboak ziren eta 163 inaktiboak ziren. 345 pertsona aktiboetatik 330 lanean zeuden (173 gizon eta 157 emakume) eta 15 langabezian zeuden (8 gizon eta 7 emakume). 163 pertsona inaktiboetatik 47 erretiraturik zeuden, 68 ikasten zeuden eta 48 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Brillon udalerrian 246 unitate fiskal zeuden, 759,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.570 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 23 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina, 1 iturgina eta 1 apaindegia.
2000. urtean Brillon udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 245 hektarea erabiltzen.
Bhutango historia
Bhutan go historia historiaurrean hasten da. Horrela aitortzen dute aurkituriko arma, artefaktu, harrizko eraikuntza eta giza jardueraren beste proba batzuk. K.a. 2000. urteaz geroztik han bizi izan da gizakia.
Aurrekariak
Mendeetan zehar, Himalaia ko mendikatea inguratzen zuen lurraldea liskar eta gerra bizien mende egon zen. Gaur egun Bhutan den lurraldea, mendeetan zehar, batez ere, Tibete ko biztanleek okupatu zuten, eta haiek gai izan ziren Erdialdeko Asia osoa kontrolatzeko, Songtsän Gampö inperioa sortu zenean. Lurralde horretan tibetar budisten presentzia egonkorra da lehen erreferentzia historiografikoa, Bhutan sortzeko abiapuntua geroago.
Bhutanen etorkizuneko historiaren ikuspegitik, hiru pertsonaren etorrera izan zen garrantzitsua. Lehenbizikoa Pha-jo ekialdeko tibetarra izan zen. Bertako tradizioaren arabera, XIII. mendearen hasieran Bhutanera iritsi zen. Bigarren pertsona Rnying-ma-pa yogin Padmagling-pa (1450-1521) izan zen, Tibeten eta Himalaiako eskualde osoan ezaguna ezkutuko tratatu erlijioso eta profetikoen berraurkitzaile gisa. Errege butaniarren egungo lineak dio berarekin lotura duela. Hirugarrena, Mad 'Brug-pa' ('Brug-smyon) Kun-dga'-inspir-pa (1455-1529?) izan zen. X. mendetik XVI. mendera bitartean, tibetar asko, monje eta jogik Bhutan eskualdea bisitatu zuten misiolari, ameslari eta erromes gisa. Batzuk XIII. mendearen hasieran iritsi ziren Tibeteko mongolen erasoekin lotutako borroka politikoaren babesleku bila. Garai luze horretan, Bhutanek eskualde-identitate ez formala bazuen ere, izaera politikorik ez.
Sorrera
Bhutan estatu-nazioa, Druk Yul izenez ezaguna bertan, 1626an sortu zen gobernu teokratiko batekin. Gobernu teokratiko horren buru Drukpa leinuaren lama bat izan zen, Ngawang Namgyal (Zhabdrung Rinpoche) izenekoa, nazioaren fundatzailetzat hartzen dena: Bhutango figura politiko nagusietako bat. Namgyalek hainbat gaztelu gotortu -dzong-- eraikitzea eta indartzea lortu zuen, lurraldeko tokiko botereak zentralizatzeko gai zirenak, eta hurrengo hiru mendeetarako erregealdiaren lurralde- eta antolaketa-antolamenduaren oinarriak ezarri zituztenak. Lehen Rinpochea hil ondoren, ordea, botere absolutua lurraldea osatzen zuten bederatzi probintzietako tokiko gobernadoreen eskuetara pasa zen eta herrialdea oso deszentralizatuta mantendu zegoen garai horretan. 1728an, Zhabdrung-en ondorengotza, hau da, Ngawang Namgyalena, bere lehen berraragiztatzearengana pasazen: Jigme Dakparengana. Bigarren Zhabdrung hori ez zen gai izan Bhutanen zeuden sentsibilitate desberdinak batzeko eta horrek tokiko gobernadoreen arteko lehia sortu eta sistema politikoa ezegonkortu zuen.
Britainiar Inperioarekin gerrak
Bhutanen historia, XVIII. mendearen amaieratik XX. mendearen hasiera arte, armada butaniar eta britainiarraren arteko bataila txiki eta ertainen segida da, lurralde-kontrolaren eta merkataritzaren kontrolaren inguruan. Bhutanen eta Assam, Bihar eta Bengala ko eskualde indiarren burujabetza zegoen lehian. Bhutango botere zentrala, ahulduta, armada britainiarrak Bhutanen gaineko kontrola hartu zuten 1772-1773an. Druk Desi (Bhutango gobernu zibila) autoritaterik gabe eta Tibetek laguntza ukatu ondoren bake-itun bat sinatzera behartua egon zen, eta 1730 baino lehen zituen mugetara itzuli zen herrialdea. Tentsioak ez ziren 50 urtez konpondu. 1864an, britainiar Inperioak gerra deklaratu zion Bhutani merkataritza-sarea eten egin zuelako, Druk Desi berriak independentzia berreskuratzeko egindako ahaleginaren ondorioz. Duarseko Gerra edo Bhutango Gerra deitu zioten. Bost hilabete besterik ez zuen iraun, eta armada britainiarrak berreskuratu zuen Bhutanek okupatutako Assam eta Bengalako duar-en gaineko kontrola. Gatazka Sinchulako Ituna sinatzearekin amaitu zen. Itun horren bidez, Bhutanek lurralde horiek britaniar Inperioari utzi zizkion herrialdearen hegoaldeko beste lurralde batzuez gain eta urtero egin beharreko ordainketa sinbolikoek burujabetza asmoak suntsitu zituzten.
Gerra zibilak
1651n Zhabdrung Ngawang Namgyalen heriotzarekin hasi zen 255 urteko ezegonkortasun aldia herrialdean. Gerra zibilek 1906 arte jarraitu zuten. 1882-1885eko aldia Bhutanen historia markatuko zuten matxinada eta gerra zibil ugarik.
Monarkia
Ugyen Wangchuck-ek lortu zuen barne-gatazken ondoren Bhutanen boterea eta subiranotasuna finkatzea etaIndian britainiarrekin harremanak egonkortzea. Azkenean, 1907an, Ugyen Wangchuck Butanen herentziazko monarka hautatu zuten, neurri handi batean Indiako gobernuak eskatuta. Indaiak agintaritza egonkorra nahi zuen herrialdearekin harreman komertzial eta diplomatikoak finkatzeko, kokapen estrategiko pribilegiatua baitzuen. Erregearen irudia sortu zen Butanen: Druk Gyalpo. Hiru urte geroago, tratatu bat sinatu zen, eta britainiarrek Bhutango barne-arazoetan ez sartzea erabaki zuten; Bhutanek, berriz, Britainia Handiari kanpo-asuntoak zuzentzen utzi zion. Eginkizun hori India independenteak hartu zuen bere gain 1947an.
Independentzia
1949an, Indo-Bhutandar akordio batek Bhutango eremuak itzuli zituen, herrialdeak jasotzen zituen urteko diru-laguntzak formalizatu zituen, eta Indiak atzerri-defentsan eta -harremanetan zituen erantzukizunak zehaztu zituen.
Errefuxiatuak
1988an, Butanek jakinarazi zuen Nepalera hiztun ziren 100,000 bizilagun baino gehiago kanporatu zituela, eta errefuxiatu-komunitate handi bat sortu zela. Nepalen eta Sikkim en biltzen dira NBEko aldi baterako errefuxiatu-eremu etan. Nepal eta Butanen arteko urte askoko negoziazioen ondoren, 2000. urtean Butanek hasiera batean erabaki zuen errefuxiatu-mota batzuk Butanera itzultzea. Hala ere, ez zuen aurrera egin. Gaur egun bi kanpaleku baino ez dira geratzen eta errefuxiatuen populazioa 18.000 pertsonak baino gutxiagok osatzen dute.Gainerakoak munduko bestel herrialdetara berbideartu dira. Zortzi herrialdetako talde bat elkartu zen 2007an aukera hori sortzeko, Butaniako errefuxiatuek bizitza berriak has zitzaten: Australia (5.554), Kanada (6.500), Danimarka (874), Zeelanda Berria (1.002), Herbehereak (327), Norvegia (566), Erresuma Batua (358) eta Estatu Batuak (84.819). 2017an, errefuxiatuak birkokatzeko programa baten barruan AEBra bidaiatzeko hautatutako ehunka butaniar linbo batean geratu ziren Nepalen, Donald Trump en gobernuak pertsona horien harrera bertan behera uzteko hartutako erabakiaren ondorioz. Butaniako errefuxiatuek gero eta suizidio-tasa handiagoa dute AEBetan. – baita kanpamentuetan gelditzen direnak ere – eta horrek nazioarteko alarma eragin du.
Demokrazia
2005eko abenduan, Jigme Singye Wangchuckek iragarri zuen hauteskundeak egingo zirela. 2008a geroztik hauteskunde demokratikoak daude. Konstituzio-proposamen bati oniritzia eman ondoren, Wangchuck erregeak Jigme Khesar semearengan abdikatu zuen 2006ko abenduan. Oxforden hezitako 26 urteko gazteak eutsi zionerreformen bideari eta herrialdea sistema monarkiko parlamentario bihurtzeko apustua egin zuen, mende bateko absolutismoaren ondoren. Hautesleen% 79,4k erabili zuen bozkatzeko eskubidea.
Barne Zoriontasun Gordina
"'Barne zoriontasun gordina barne produktu gordina (BPGd) baino askoz garrantzitsuagoa da'. (Jigme Singye Wangchuck, 1974)"1974an, Jigme Singye Wangchuck-ek18 urte zituen aita bat-batean hil eta munduko errege gazteena bihurtu zenean. Egun hartatik aurrera, barne-zoriontasunaren filosofiak (BZGd) gidatu ditu Bhutanen politika eta haren garapen-eredua. Ideia da aurrerapena neurtzeko modua ez dela diru-fluxuan soilik oinarritu behar. Gizarte baten benetako garapena arlo materialean eta espiritualean egindako aurrerapenak elkar osatzen eta indartzen direnean gertatzen da. Barne-zoriontasun gordinaren kontzeptu butaniarra lau zutabetan oinarritzen da, eta horiek gobernuaren politika bakoitzaren oinarri izan behar dute. Zutabeak: 1. Garapen sozioekonomiko iraunkorra eta bidezkoa. 2. Kultura zaindu eta sustatzea. 3. Ingurumenaren kontserbazioa. 4. Gobernu ona. Hori praktikan jartzeko, laugarren erregeak filosofia horren zerbitzura zegoen egitura instituzional berri bat sortu zuen 2008an, BFGdeko batzorde nazional batekin eta tokiko batzorde batzuekin batera.
Bhutango Erresumaren isolatze-prozesuak zeregin garrantzitsua izan du BZGd gizarte-ongizatearen neurgailu gisa finkatzeko. Hala, kontsumismoa eta merkataritza librea bezalako merkatu-dinamikek Bhutango biztanleen lehentasunetatik kanpo jarraitzen dute; aberastasunak eta hazkunde espiritual kolektiboak, berriz, zoriontasuna eta, beraz, biztanleen gizarte-ongizatea lortzeko oinarria izaten jarraitzen dute.
Brillon
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Robin Le Normand
Ibilbidea
2018ko azaroan egin zuen debuta, Navas, Aritz eta Llorenteren hutsunea baliatuz. Lehenago, Brest-en harrobian hazi zen eta bigarren taldean (2013-2016) 39 partidu jokatu zituen, 2 gol sartuz. Urte haietan, lehen taldearekin partidu bat jokatzera ere iritsi zen. Sanserekin 75 partidu jokatu ditu, 3 gol erdietsiz. 2019an hiru urterarako kontratua berritu zuen, eta denboraldiaurrea lehen taldearekin egin zuen, eta baita lehen taldera igo ere. Bere meritu propioengatik leku bat egin zuen hasierako hamaikakoan, eta 2019-2020 denboraldian partidu askoz gozatu ahal izan zuen Natxo Monreal, Aritz Elustondo eta Joseba Zalduarekin batera. Bere maila denboraldi honetan nabarmenki gehitu zen.
Champagnole
Champagnole Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Champagnole udalerrian erroldatutako biztanleak 8.133 ziren. Familiak 3.937 ziren, horien artean 1.744 pertsona bakarrekoak ziren (663 bakarrik bizi ziren gizonak eta 1.081 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.062 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 828 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 303 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 4.497 etxebizitza zeuden, 4.007 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 144 bigarren erresidentzia ziren eta 346 hutsik zeuden. 1.594 etxeak ziren eta 2.770 apartamentuak ziren. 4.007 etxebizitza nagusietatik 1.938 bere jabearen bizilekua ziren, 1.975 alokairuan okupaturik zeuden eta 94 doan lagata zeuden; 264 etxek gela bat zuten, 546 etxek bi zituzten, 912 etxek hiru zituzten, 1.068 etxek lau zituzten eta 1.216 etxek bost zituzten. 2.601 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 2.298 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 840 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 4.972 ziren, horien artean 3.478 aktiboak ziren eta 1.494 inaktiboak ziren. 3.478 pertsona aktiboetatik 3.057 lanean zeuden (1.627 gizon eta 1.430 emakume) eta 421 langabezian zeuden (183 gizon eta 238 emakume). 1.494 pertsona inaktiboetatik 520 erretiraturik zeuden, 475 ikasten zeuden eta 499 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Champagnole udalerrian 3.934 unitate fiskal zeuden, 8.094 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.016,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 598 komertzioetatik, 10 erauzte enpresak ziren, 14 janari enpresak ziren, 4 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 46 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 39 eraikuntza enpresak ziren, 162 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 24 garraio enpresak ziren, 39 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 11 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 35 finantziazio enpresak ziren, 43 higiezinen enpresak ziren, 57 zerbitzu enpresak ziren, 76 administrazio publikoko enpresak ziren eta 38 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 127 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 8 banku bulegoak, 1 funeraria, 9 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 4 autoeskolak, 6 igeltseroak, 4 margolariak, 3 zurginak, 7 iturginak, 8 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 19 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 2 aldi baterako lan enpresak, 27 jatetxeak, 10 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 4 apaindegiak.
Ook!
Ook! (harridura markarekin) programazio lengoai esoterikoa da. Lengoai hau Brainfucken parodia bat da, honen komandoak erabiltzen dituena.
Bere diseinatzailearen arabera, David Morgan-Mar, lengoaia orangutanentzako diseinatua dago. 3 hitz erreserbatu ditu (Ook., Ook? eta Ook!) 8 era desberdinetan elkartu daitezkeenak lengoaiaren aginduak osatzeko.
Champagnole
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 72 establezimendu komertzialetatik, 6 supermerkatuak, 2 brikolaje denda handika, 10 okindegiak, 5 harategiak, 4 liburu dendak, 18 arropa dendak, 4 etxerako tresna dendak, 4 zapata-dendak, 2 elektrotresna dendak, 3 altzari dendak, 2 kirol-dendak, 2 drogeria, 2 lurrin-dendak, 2 bitxi-dendak eta 6 lore-dendak ziren.
Ook!
Ook! orangutanentzako erreza ikasteko izan nahi du. Lengoaiaren eta animalia hauen arteko erlazioa Terry Pratchetten Mundodisco eleberritik dator, agertzen den liburuzain batengatik. Liburuzaina magoa da, eta orangutan bihurtu zen hitz magiko baten akats batengatik. Behin orangutan bihurtuta bere "Ook" hitzaren bitartez soilik komunikatzen da.
Corbarieu
Corbarieu Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn eta Garona departamenduan dago, Midi-Pyrénées eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Ook!
Adibideak
Kaixo mundua adibide klasikoa: Ook. Ook? Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook.
Champagnole
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu laburretarako ospitale 1, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, psikiatriko 1 bat, urgentzia zentro 1 bat, 6 osasun-zentro, 5 botika eta 2 anbulantzia zegoen.
Corbarieu
Biztanleria
2007an Corbarieu udalerrian erroldatutako biztanleak 1.430 ziren. Familiak 562 ziren, horien artean 134 pertsona bakarrekoak ziren (39 bakarrik bizi ziren gizonak eta 95 bakarrik bizi ziren emakumeak), 205 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 184 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 39 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Ook!
Adibideak
Ook. Ook. Ook. Ook. Ook! Ook? Ook? Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook? Ook! Ook! Ook? Ook! Ook? Ook. Ook! Ook. Ook. Ook? Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook! Ook? Ook? Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook? Ook! Ook! Ook? Ook! Ook? Ook. Ook. Ook. Ook! Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook! Ook. Ook! Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook! Ook. Ook. Ook? Ook. Ook? Ook. Ook? Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook! Ook? Ook? Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook? Ook! Ook! Ook? Ook! Ook? Ook. Ook! Ook. Ook. Ook? Ook. Ook? Ook. Ook? Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook! Ook? Ook? Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook? Ook! Ook! Ook? Ook! Ook? Ook. Ook! Ook! Ook! Ook! Ook! Ook! Ook! Ook. Ook? Ook. Ook? Ook. Ook? Ook. Ook? Ook. Ook! Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook! Ook. Ook! Ook! Ook! Ook! Ook! Ook! Ook! Ook! Ook! Ook! Ook! Ook! Ook! Ook. Ook! Ook! Ook! Ook! Ook! Ook! Ook! Ook! Ook! Ook! Ook! Ook! Ook! Ook! Ook! Ook! Ook! Ook. Ook. Ook? Ook. Ook? Ook. Ook. Ook! Ook. Ook! Ook? Ook! Ook! Ook? Ook! Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook. Ook! Ook.
Corbarieu
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 616 etxebizitza zeuden, 578 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 27 hutsik zeuden. 538 etxeak ziren eta 76 apartamentuak ziren. 578 etxebizitza nagusietatik 390 bere jabearen bizilekua ziren, 176 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 29 etxek bi zituzten, 79 etxek hiru zituzten, 189 etxek lau zituzten eta 276 etxek bost zituzten. 494 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 255 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 289 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 901 ziren, horien artean 688 aktiboak ziren eta 213 inaktiboak ziren. 688 pertsona aktiboetatik 615 lanean zeuden (336 gizon eta 279 emakume) eta 73 langabezian zeuden (34 gizon eta 39 emakume). 213 pertsona inaktiboetatik 88 erretiraturik zeuden, 55 ikasten zeuden eta 70 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Corbarieu udalerrian 636 unitate fiskal zeuden, 1.627 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.584 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 52 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 16 eraikuntza enpresak ziren, 11 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 11 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 2 igeltseroak, 4 margolariak, 2 iturginak, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa eta 1 ile apaindegia.
2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 drogeria zen.
2000. urtean Corbarieu udalerrian 24 nekazaritza-ustiategi zeuden, 451 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Champagnole
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 haur-eskola eta 5 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Champagnole udalerrian 2 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 2 hezkuntza orokorreko lizeo eta 1lizeo teknologikoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 914 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 674 eta lizeo teknologikoetan 185.
Champagnole udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Tombstone (filma)
Tombstone 1993ko George P. Cosmatos italiar zinema zuzendariak zuzendutako western filma bat da. Kurt Russell, Val Kilmer, Sam Elliott, Bill Paxton, Michael Biehn, Powers Boothe, Charlton Heston, Jason Priestley, Stephen Lang eta Dana Delany aktoreek antzeztu zuten, Robert Mitchum aktoreak narratzailearen ahotsa ipini zuen.
1881ean Arizonako Tombstone udalerrian jazotako O.K. Corraleko tiroketa ospetsuan oinarritua dago.
Argumentua
Ameriketako Estatu Batuetako Gerra Zibila (1861-1865) odoltsuaren ostean, estatubatuar askok Mendebalde Urrunera emigratu zuten. Tartean, Wyatt Earp zegoen, familia bat osatzeko asmoz sheriff plaka eta pistola alboratu zituen legegizona, eta John "Doc" Hollyday (Val Kilmer) pistolari eta karta-jokalari bilakatu den Hegoaldeko zalduna. Bi gizonek Tombstone (Arizona) udalerrian topo egingo dute.
Thure Brandt
Mårten Thure Emil Brandt (Räfshult, Sventorps parrokia, Skaraborg konderria, 1819ko otsailaren 6a -Södertälje, Stockholmgo konderria, 1895eko abuztuaren 5a), fisioterapeuta eta militar suediarra izan zen.
Hastapenak
Bere gurasoak Ture Gustav Brandt (armada ko kapitaina) eta Beate Sofi von Siettman izan ziren. 1850ean Hedda Sofia Arnbergekin ezkondu zen.
Armadan 1832an sartua, 1837an lotinant bilakatu zen Skaraborg-eko erregimentuan; 1855 batean kapitain gradua eskuratu zuen, eta 1865ean komandante bihurtu zen, 1873an dimisioa aurkeztu zuen arte.
Fisioterapia
1842an Stockholmeko Gimnastika Institutu Zentralean ikasle sartu zen. Ikasketak Lars Gabriel Branting en zuzendaritzapean egin zituen, eta 1843-44 ikastaldian irakasle laguntzailea ere izan zelarik. Ostean, fisioterapia kontsulta jarri zuen Norrköping-en (Östergotlandeko konderria). Bertan emakumezko paziente kopuru handia izan zuen. Söderköping-eko bainuetxe an ere aritzen zen, O. Largberg medikuaren aginduetara. Bere izaera militarra zela eta, fisioterapia jardunean etenak egin behar izan zituen, hala nola 1848an Schleswig eko I. Gerran (Prusia eta Danimarka artean). Gainera, garai honetan bere lurren nekazal esplotazioan aritu zen.
Ginekologian espezializazioa
Brandt komandanteak -gradu horrekin aurkezten baitzen- aktibitate terapeutiko nagusia 1861etik aurrera burutu zuen. Ordura arte arazo ginekologikoen tratamendu orokorrean aritu bazen ere, aurrerantzean zoru pelbikoaren tratamenduan sakondu zuen, sistema oso bat garatuz. Masajea, luzaketak, manipulazioak eta ariketa terapeutikoa erabiliz, arazo ginekologiko ugariren tratamendua erabat aldatu zuen.
1862an udan Skövde-n (Västra Götalandeko konderria) kontsultak pasatzen hasi zen. Hara medikuntza eta fisioterapia ikasleak etortzen zitzaizkion, eta eguneroko hitzaldiak eta erakustaldiak egiten zizkien: irakaspen hauengatik ez zuen ezer kobratzen. Era berean, Brandtek bere pazienteen 2/3ak dohainik artatzen zituen -kasu batzuetan, baita aterpea emanik ere-; trukean, haietako batzuk ikasleek praktikak egiteko eskaintzen ziren. Udaldi hauetan, egunean 100 bat paziente hartzen zituen, klase sozial eta jatorri oso anitzekoak.
Metodoa
Brandtek bere metodoa Gimnastika Institutu Zentralean jasotako oinarritik abiatu zuen, mugimenduak eta teknikak paziente ginekologikoen premietara egokituz.
Indikazioak hauek izaten ziren: prolapso ak; exudatu para eta perimetrikoak; kiste ak; hematoma k; umetoki aren posizio desegokia (antebertsio, retrobertsio); endometriosi a; umetokiaren lepoaren katarroa; odol galtzeak; umetokiaren eta istmoaren atrofia. Kontraindikazioak, berriz: hantura akutuak; erretrakzio edo itsaste mingarriak; sabeleko gehiegizko loditasun a; haurdunaldi a; minbizi a.
Maniobra gehienak kanpoko abordatze bidez egiten zituen; barruko abordatzea (bagina edo ondeste tik) gutxitan erabiltzen zuelarik.
Brandten metodoan, zoru pelbikoen muskuluen aktibazioa urruneko muskuluen kontrakzioaren bidez bilatzen zen; sabelaldeko muskuluen kontrakzioa (gaur egiten den bezala) saihestu egiten zuen.
Kenji Uematsu
Kenji Uematsu Trebiño (Portugalete, 1976ko urriaren 28a -) euskal kirolaria da, judotan aritzen dena. 1,58 metroko altuera eta 60 kg. pisua ditu.
Thure Brandt
Onarpenaren bide luzea
Haren emaitza onak ikusita interesa erakutsi zuen lehen medikua Sven Sköldberg ginekologo suediarra izan zen: Skövdera joan zitzaion, 4 eguneko egonaldia eginez, eta bertan une horretan tratatzen ari zen 63 pazienteren jarraipena egin zion. Ostean, Brandti askotan eskatu zion Stockholm era joatea, han berak bidalitako pazienteak tratatzera, Sköldbergek jarraipena egiteko eta emaitzak argitaratzeko; azkenean Brandtek baietza eman zion, eta 1872an Stockholmen lanean hasi zen. Baina Sköldberg 1873an hil zen, eta Suedian ez zen medikurik agertu Brandten prozeduren azterketa zientifiko arekin jarraitzeko. Kontrara: metodoak eszeptizismo eta erresistentzia handia jaso zuen Suediako medikuen aldetik. Brandti formakuntza gabezia eta autodidaktismoa egozten zioten, eta bere lehen bi argitalpenek ez zuten lortu zalantzak uxatzea.
Kenji Uematsu
Biografia
Kiyoshi Uematsu anaia txikiak judotan ere aritzen du. Aita japoniarra eta ama euskalduna ditu.
Thure Brandt
Onarpenaren bide luzea
Egoera 1886an aldatzen hasi zen, baina ez Suedian, atzerrian baino: Robert Nobel industria gizonak (Alfreden anaiak) bultzatuta, urte horretan P. Profanter mediku austriar rak Brandtekin 6 hilabeteko egonaldia egin zuen. Bere tratamenduen onurak ikusiz, Jena ra joateko eskatu zion, bere metodoa ginekologoz osatutako talde bati erakustera: hasieran komandanteak ezetz esan zuen, baina Profanterrek intsistituz konbentzitu zuen. Ikasle batekin (Egoe Nissen, Kristiania koa) Jenara joan zen eta han B. Schultze irakaslearen gainbegiradapean kasu batzuk tratatu zituen. 1887 urtean, Profanterrek Die massage in der gynaekologie idazlana argitaratu zuen Viena n, Brandten metodoen defentsa eginez; lan honek hedapen handia izan zuen, metodoarekiko interes zientifikoa piztuz.
Brandten 1891ean argitaratutako Behandlung weiblicher Geschlechtskrankheiten ("Arazo ginekologikoen tratamendua") liburuak hedapen handiagoa erdietsi zuen. Lan hau abiapuntutzat hartuta, 1891ean bertan Carl David Josephson medikuak Brandten metodoaren karakterizazio zehatza argitaratu zuen, sakonki aztertuz eta bultzatuz. Gaur egunean ere, Josephsonen lan hau da Brandten metodoaren ezaugarriak eta garapena ezagutzeko modurik onena.
Neurri batean arrakasta lortu arren, Brandt ez zen aberastu eta bere bizitzan ez zuen bere teorien gaineko onarpen osorik ezagutu; Suediako "maisu ginekologo" askok "petrikilo" bezala hartzen jarraitu zuten. Bera hil eta gerora arte ez zitzaion guztiz aitortu medikuntzari eginiko ekarpena, bere esplorazio eta tratamendu maniobrak ohiko praktika ginekologikoan txertatuz.
1897an Horace Stapfer ginekologo frantziar rak Brandten metodoa aztertu eta eguneratu zuen. Étude expérimentale et raisonnée du système de Thure Brandt : Traité de kinésithérapie gynécologique (massage et gymnastique) liburuan, Brandten argitalpenetan modu nahasi xamarrean ageri ziren teknika eta oinarriak antolatu eta sistematizatu zituen.
Metodoaren bilakaera
Brandten metodoaren oinarriak oro har baliogarriak izan arren, teknika batzuk gaindituak izan ziren, eta beste batzuekin ordezkatu ziren. Oro har, Suedian 1900 ingurura arte erabili zen (atzerrian urte gehiago iraun zuen).
Gaur egunean oraindik Thure Brandtek garatutako metodoaren aztarnak aurki daitezke, hala nola bere izena daraman esplorazio-posizioan, edo prolapsoen tratamenduan.
Bestelako jakingarriak
Brandt pertsona umoretsua zen, eta bere lantokian giro ona zen nagusi. Detaile xelebre bezala, paziente zein ikasleekin hitanoa erabiltzeko ohitura zuen (garai eta giro hartan ohikoa ez zena). Norbaitek haserrarazten zuenean, berriz, harekin zuketan hasiko zen, adeitasun esajeratuz eta "anderea", "kondesa" edo dena delako izendapen jasoa erabiliz; baina laster pasatzen zitzaion, eta hika hasten zen berriro.
Bere dibulgazio lanean, gaia arlo terapeutikotik aldendu ez zedin, irudi didaktikoak de-sexualizatzeko saiakera egin zuen, gaur egunean xelebreak diren estralurtar-itxurako marrazkiak erabiliz.
Zahartzarora arte gizon sendoa izan zen; baina 1893tik aurrera gainbehera etorri zitzaion. Bere pazienteek eta ikasleek ezarri zioten oroitarrian Vir pius, probus, sui semper immemor hitzak ezarri zizkioten.
Ere (argipena)
Ere eta ERE hitzek adiera zenbait dituzte:
Ambon
Ambon izan daiteke:
Jeufosse
Jeufosse Frantziako udalerria da, Yvelines departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Jeufosse udalerrian erroldatutako biztanleak 438 ziren. Familiak 142 ziren, horien artean 21 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 17 bakarrik bizi ziren emakumeak), 25 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 79 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 17 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 176 etxebizitza zeuden, 149 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 165 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 149 etxebizitza nagusietatik 117 bere jabearen bizilekua ziren, 25 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 27 etxek hiru zituzten, 26 etxek lau zituzten eta 88 etxek bost zituzten. 123 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 50 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 92 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 304 ziren, horien artean 234 aktiboak ziren eta 70 inaktiboak ziren. 234 pertsona aktiboetatik 219 lanean zeuden (121 gizon eta 98 emakume) eta 15 langabezian zeuden (4 gizon eta 11 emakume). 70 pertsona inaktiboetatik 21 erretiraturik zeuden, 27 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Jeufosse udalerrian 145 unitate fiskal zeuden, 415 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.488 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 3 igeltseroak ziren, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra altzari denda bat zen.
2000. urtean Jeufosse udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden, 450 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Marajá do Sena
Marajá do Sena Brasilgo udalerri bat da, Maranhão estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Systomus navjotsodhii
Systomus navjotsodhii Systomus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Aknīste udalerria
Aknīste udalerria (Aknīstes novads) Letoniako udalerri bat da. 285 km²ko azalera du eta 2018ko datuen arabera 2557 biztanle zituen. Udalerriko hiriburua Aknīste da.
Lerista uniduo
Lerista uniduo Lerista generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Hassar shewellkeimi
Hassar shewellkeimi Hassar generoko animalia da. Arrainen barruko Doradidae familian sailkatzen da.
Hazkunde-faktore
Hazkunde-faktorea zelulen ugalketa eta hazkundea estimulatzen dituen substantzia da. Hainbat fenomeno biologikotan eragiten du, mekanismo endokrino edo parakrinoen bitartez jokatuz. Rita Levi-Montalcini eta Stanley Cohenek 1956an lehendabizikoa (NGF) isolatu eta Medikuntzako Nobel Saria eskuratu zuten.
Egokituz
Egokituz edo Behar Berezietarako Pertsona-Konputagailu Elkarrekintza Laborategia Euskal Herriko Unibertsitateko Informatika Fakultatean lan egiten duen ikerketa taldea da. Julio Abascal irakasleak sortu zuen 1985ean pertsona minusbaliatuen komunikazio-arazoei aurre egiteko, desgaitasunak dituzten pertsonen autonomia pertsonala hobetzen eta gizartean eta lanean txertatzen laguntzeko.
Joseba Larratxe
Joseba Larratxe Berazadi edo Josevisky (Irun, 1985eko martxoaren 1a) arkitekto eta komikigile gipuzkoarra da. Donostian Arkitektura ikasketak egin bitartean Berria egunkarirako (Matraka gehigarria), eta Nabarra zein Aldiri aldizkarietarako kolaborazioak egiten hasi zen.
Egin dituen lanen artean, azpimarragarria da KKLRD egitasmoa, Lazaro Yak Boldorekin batera eta Sexty Sexers taldeko kide baten kolaborazioekin abian jarritakoa.
Egokituz
Egokituz taldeak pertsonen arteko komunikazio zuzenari nahiz urruneko komunikazioari laguntzeko programa informatikoak diseinatu ditu (telekomunikazio-sistemak erabilerraz eginez), baita ingurune fisiko gertua kontrolatzeko sistemak, gailu informatikoetan datuak sartu/ateratzeko software eta hardware, eta komunikazio-gailu eramangarriak ere, besteak beste.
Bestalde, pertsona-ordenagailu egokigarrien interfazeak garatu ditu, ingurune nonahiko irisgarritasuna ahalbidetzeko. Gainera, metodologiak, tresnak eta metrikak garatu ditu, web-erako irisgarritasuna automatikoki ebaluatzeko eta neurri kuantitatiboa hartzeko. Nazioarteko aldizkari eta kongresu zientifikoetan argitaratu dira ikerketaren emaitzak.
Joseba Larratxe
Komiki tailerrak eman izan ditu Beran, Tolosan eta Usurbilen. Eta hitzaldiak eta erakusketak, berriz, Gasteizen, Donostian, Irunen, Ibarran, Getarian, Beran, Larzabalen eta Bartzelonan.
Egokituz
Eusko Jaurlaritzak SPRI ren IMI programaren bidez, Gipuzkoako Foru Aldundiaren Ekonomia Sailaren, Eusko Jaurlaritzaren, Espainiako Gobernuko hainbat ministerioaren (Zientzia eta Teknologia, Hezkuntza eta Unibertsitate, Gizarte Gai, Industria eta abar) deialdi publikoen bidez finantzatu dira. baita Europar Batasunarena bidez
Joseba Larratxe
Lanak
Asko dira Joseba Larratxek burututako lanak. Hona hemen azken urteotan nabarmendutakoak:
Egokituz
Egokituz nazioarteko hainbat batzorde eta mintegitan parte hartzera gonbidatu dute, pertsona ezinduentzako eta adinekoentzako irisgarritasunaren inguruko gaiak aztertzekoa.
Sariak eta errekonozimenduak
Taldeko sortzailea eta zuzendaria izan den Julio Abascalek informatika munduan nagusi diren IFIP, ACM eta IEEE elkarteen bost errekonozimendu jaso ditu Gizaki-konputugailu elkarrekintza arloan egindako bere ekarpen ugariengatik:
Kupeornis rufocinctus
Kupeornis rufocinctus Kupeornis generoko animalia da. Hegaztien barruko Leiothrichidae familian sailkatua dago.
Zuoz
Zuoz Suitzako udalerria da. Grisonia kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Pello Zabala
Pello Zabala Bengoetxea (Amezketa, Gipuzkoa, 1943ko ekainaren 2a - Arantzazuko santutegia, Oñati, 2022ko otsailaren 2a ) fraide frantziskotarra, euskal idazlea, irratiko aurkezlea, musikazalea eta meteorologoa izan zen. Arantzazuko santutegian bizi zen, Oñatin, eta bertatik aritzen zen bai frantziskotar gisa lanak egiten, bai bestelako lanen dibulgazioa egiten. Berria Taldeko Administrazio Kontseiluko kidea ere izan zen Zabala, 2003tik 2008ra. Arantzazuko apaiztegiko irakasle izan zen 1990era arte.
Fraide frantziskotarra Arantzazun
1958an egin zen fraide. Filosofia ikasi zuen, Erriberrin (Nafarroa), eta, ondoren, Teologia Arantzazun. Aita saxofonista eta tenore zuen, eta bera santutegiko organista izan zen 1978ra arte. Mezetarako zenbait pieza konposatu zituen. Musika txikitatik ikasi zuen, Amezketako parrokian.
Irratiko aurkezlea musikaz eta metereologiaz
Hainbat urtez ibili zen Euskadi Irratian, hasieran musika-programa bat egiten eta ondoren eguraldiaren iragarpenak ematen, tartean bide tradizionalak eta tenporak kontuan hartuz.
Halaber, kate berean "Klasikoak gaur" irratsaioa aurkezten ibili zen (5.000 saiotik gora egin zituen), musika klasikoa eskaintzen zuena. Musikazale handia zen, eta, 2000. urtean azaldu zuenez, 3.000 CD zituen. Euskadi Irratian musika klasikoari buruzko saio bat egiteko deitu ziotenean sortu zen Klasikoak gaur saioa.
Idazlea
Hainbat egunkari eta aldizkaritan idatzi zuen, besteak beste, Arantzazu, Ardatz, Egan, Habe, Jakin, Zeruko Argia, Gara eta Berrian.
Gutxienez 8 liburu hauetan hartu du parte:
Pello Zabala gunea
Hil ondoren, jaioterrian bere izenean gune bat sortu zuten, natura, kultura eta ondorea uztartzen dituena.
Caturaí
Caturaí Brasilgo udalerri bat da, Goiás estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Sisor rabdophorus
Sisor rabdophorus Sisor generoko animalia da. Arrainen barruko Sisoridae familian sailkatzen da.
Irredentismo
Irredentismo terminoak bi zentzu ditu, osagarriak izan daitezkeenak:
Hitz hau jatorri italiarrekoa da, estatu honen aldetik Austria-Hungariako Inperioren esku zeuden lurralde italiarrak izendatzeko Italia irredenta erabiltzen hasi baitziren.
Irredentismoari lotutako aferak
Irredentismoarekin lotutako gatazka nagusietaz hitz egiterakoan ondoko hauek aipatu ohi dira. Batzuk estatuen aldetiko zabalpen aldarrikapenak dira; beste batzuk, aldiz, mugimendu nazionalisten proiektuak. Askotan, biak nahasi izan dira historian zehar.
Ripleyren jokoa
Ripleyren jokoa (Ripley's Game) 1974an argitara emandako Patricia Highsmithen eleberria da. Asun Garikanok 1995ean euskaratu zuen.
1977an Wim Wendersek Der Amerikanische Freund izenburupean zinemaratu zuen, Dennis Hopperrek Tom Ripley antzeztua.
Sinopsia
Tom Ripley hogeita hamar urteko gizon aberatsa da eta Villeperceko (Frantzia) Belle Ombre jauregitxoan bizi da, Heloise emaztearekin batera. Tom eroso bizi da etxean, margolaritzan eta lorezaintzain aritzen, harik eta bere bazkideetako batek, Reeves Minot izeneko gaizkile estatubatuarrak, krimen pare bat egin ditzakeen galdetu dion arte. Krimen horien truke 96.000 dolar eskaintzen dizkio. Ripleyk gorroto du hilketa, guztiz beharrezkoa ez bada behintzat, eta eskaintza baztertu eta Reevesek Hanburgora (Alemania) itzuli behar du.
Aurreko hilabetean, Ripley festa batera joan zen Fontainebleauen. Han, Jonathan Trevanny anfitrioiak, leuzemia duen koadroetarako marko-egileak, iraindu egin du. Hutsegite horrengatik mendeku hartzeko, Ripleyk Minoti proposatu dio Trevanny krimenak egitera konbentzitzeko. Planak ongi funtzionatzen duela ziurtatzeko, Ripleyk zabaldu egin du Trevannyk bi hilabeteko bizitza besterik ez duela dioen zurrumurrua, eta iradoki du Minotek ebidentzia faltsuak sor ditzala haren gaixotasunak okerrera egin duela bermatzeko. Egoera horren aurrean, eta bera falta denean familia pobrezian uzteko beldurrez, Trevannyk Minoti Hanburgon mediku bat ikustera laguntzea onartu du, eta krimenak egitera bultzatua da.
Plaisance (Parisko metroa)
Plaisance Parisko metroaren geltokia da, Paris udalerriko 14. barrutian dagoena.
Ostilamendu
Ostilamendua edo Etxeko hornidura etxeko altzari, tresna eta jantzien multzoari esaten zaio.
Etimologia
Antza denez hitzak jatorri erromanikoa du, nafar-aragoieratik jasota: ostilla, ostillamenta.
Ohiturak
Tradizionalki, emaztearen familiak ematen zion arreoa ezkontzari. Amaren ardura zen bere alaben arreoa prestatzea ezkondu aurretik; prestatutakoaren arabera haien egoera ekonomikoa erakusten zen. Derrigorrezkoa zen jantzi jakin batzuk egitea (mantelak, maindireak...) eta, bereziki, brodatzea. Prestaketa hori guztia andregaiaren lana zen.
Skároš
Skároš Eslovakiako udalerri bat da, Košice-okolie barrutian kokatuta. 36,87 km²ko azalera du eta 1118 biztanle 2017ko datuen arabera.
Ostilamendu
Ostilamendu motak
Erabileraren arabera mota desberdinak zeuden:
Uirapuru (Goiás)
Uirapuru Brasilgo udalerri bat da, Goiás estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Lolita No.18
Lolita No. 18 punk-rock musika talde japoniarra da, 1989an sortua.
1. linea (Eskualdeko Hiri Garraioa)
'''Eskualdeko Hiri Garraioaren 1. linea (seinaleztatua, L01''' ofizialki) Zizur Txikia eta Nafarroako Unibertsitatea Askatasun plaza eta Nafarroako Unibertsitate Publikoa, Iruñeko hirigunean barrena, lotzen dituen autobus linea da.
Bere ibilbidean zehar, Europar forua, Nafarroako Unibertsitatea, Iruñeko zitadela, Nafarroako Foruen plaza, Iruñeko autobus geltokia, Bianako Printzearen plaza, Merindadeen plaza, Eroritakoen monumentua eta Sadar Estadioa bezalako toki garrantzitsuak lotzen ditu.
Historia
Linea 1953an ireki zen, La Villavesa SA enpresak ustiatuta. Unibertsitate Pribatua Rodezno Kondearekin lotzen zuen, Argentinako Plazatik igaroz.
1969an, La Villavesa SA itxi ondoren, linea COTUP -en esku geratu zen.
Gouise
Gouise Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Gouise udalerrian erroldatutako biztanleak 218 ziren. Familiak 80 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 32 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
1. linea (Eskualdeko Hiri Garraioa)
Historia
1999an, Eskualdeko Hiri Garraioaren berrantolaketarekin, Zizur Txikira hedatu zen.