cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cesseville
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gose-greba
Gose-greba edo jan-uztea indarkeria gabeko protesta edota erresistentzia metodo bat da. Gose-grabalariek euren eskubideak defendatzearren edo euren ustez zilegitasunik ez dituzten neurri edo arauak kentzearren beren buruak elikatzeari uko egiten diote. Nagusiki izaera edo estatus politikoa duten presoek burutu ohi duten presio metodo bat da.
Epe zehatz batekoak edota amaigabeak izan daitezke, bigarren kasuan amaiera ez jatearen ondorioz hiltzea da. Honen adibide batzuk, 1920ko Irlandako Cork hiriko Terence MacSwiney alkatearen heriotza, Indiako Gandhi buru independentistaren gose-grebak, 1981eko Ipar Irlandako gose-greba, edota Euskal Herrian euskal preso politikoek burututako gose-grebak lirateke.
Étréjust
Étréjust Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Étréjust udalerrian erroldatutako biztanleak 43 ziren. Familiak 16 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 18 etxebizitza zeuden, 15 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 18etxeak ziren. 15 etxebizitza nagusietatik 13 bere jabearen bizilekua ziren eta 2 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek hiru gela zituen, 6 etxek lau zituzten eta 8 etxek bost zituzten. 14 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 6 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 8 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 21 ziren, horien artean 17 aktiboak ziren eta 4 inaktiboak ziren. 17 pertsona aktiboetatik 16 lanean zeuden (11 gizon eta 5 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 4 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Paraprotomyzon multifasciatus
Paraprotomyzon multifasciatus Paraprotomyzon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Balitoridae familian.
Larra
Larra Laudioko auzoa da, Bizkaiarekin muga egiten duena. A-68 ondoan dago kokatuta eta Lateorrotik edo Guardianetik joan gaitezke. Bertan eliz txiki bat dago, San Bartolomekoa. Larratik ikuspegi panoramiko bat dago, inguruko mendi guztiak begibistatzen direlako.
Jaiak eta ospakizunak
Abuztuaren 24ean ospatzen dira, San Bartolomeren omenez, izen bereko baselizan.
Maurice Garin
Maurice Garin (Arvier, Italia, 1871ko martxoaren 3a - Lens, Frantzia, 1957ko otsailaren 19a) Italian jaio eta frantziar hiritartasuna hartu zuen txirrindularia izan zen.
Frantziako Tourreko lehen ekitaldiko (1903an) garailea izan zen. 1904. urtean Tourretik kanporatua izan zen tren bat hartzeagatik etapa bat amaitzeko. Geroxeago txirrindularitzatik erretiratu eta bizikleten konponketa denda bat ireki zuen.
Saint-Maurice-du-Désert
Saint-Maurice-du-Désert Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Maurice-du-Désert udalerrian erroldatutako biztanleak 689 ziren. Familiak 288 ziren, horien artean 68 pertsona bakarrekoak ziren (40 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 104 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 104 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 307 etxebizitza zeuden, 286 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 300 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 286 etxebizitza nagusietatik 245 bere jabearen bizilekua ziren, 35 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 13 etxek bi gela zituzten, 44 etxek hiru zituzten, 81 etxek lau zituzten eta 149 etxek bost zituzten. 214 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 110 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 165 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 464 ziren, horien artean 364 aktiboak ziren eta 100 inaktiboak ziren. 364 pertsona aktiboetatik 354 lanean zeuden (189 gizon eta 165 emakume) eta 10 langabezian zeuden (5 gizon eta 5 emakume). 100 pertsona inaktiboetatik 48 erretiraturik zeuden, 33 ikasten zeuden eta 19 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 21 komertzioetatik, 10 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 3 igeltseroak, 1 zurgina, 3 iturginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2000. urtean Saint-Maurice-du-Désert udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 496 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
NA-2334
edo Mezkirizko errepidea Nafarroa Garaiko errepide bat da. Errepidea errepide nagusia eta Mezkiritz lotzen du.
Errepidea 0,36 kilometrokoa da.
Historia
Mezkiritzerako bide zaharra ibilgailuen zirkulaziora egokitzearen emaitza da errepidea.
Udalerriak
Hauek dira errepideak zeharkatzen dituen udalerriak:
Ruvuma
Ruvuma, antzinako izena Rovuma, Ekialdeko Afrikako ibaia da. 760 kilometro luze da.
Ibilgua
Tanzaniako hego-ekialdeko Matagoro mendietan du iturburua, eta Indiako ozeanoan isurtzen du ura Delgado lurmuturraren iparraldean. Tanzania eta Mozambike estatuen arteko muga eratzen du 650 km-tan zehar.
Ibaiadarrak
Lugenda, Lucheringo, Likonde, Muhuwesi eta Lumesule dira Ruvuma ibaiaren adar nagusiak.
Geophaps scripta
Geophaps scripta Geophaps generoko animalia da. Hegaztien barruko Columbidae familian sailkatua dago.
South Venice (Florida)
South Venice Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Sarasota konderrian dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Raphicerus
Raphicerus Neotragini leinuaren antilope txikien genero bat da. Saharaz hegoaldeko Afrikan endemikoa, bere barnean hiru espezie ditu:
Bucovăț (Moldavia)
Bucovăț Errumaniako udalerri bat da, Timiș konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Zhu Shijie
Zhu Shijie (txineraz: 朱世杰; pinyinez: Zhū Shìjié; Wade-Giles: Chu Shih-chieh, 1249-1314), Hanqing (汉卿) adeitasun izena, Songting (松 庭) izengoitia, Txinako matematikari handienetako bat izan zen, Yuan dinastiaren garaian.
Zhu gaurko Pekin-en ondoan jaio zen. Bi lan matematiko bizirik atera dira: matematika ikasketetarako sarrera (算 学 启蒙 Suanxue qimeng), eta Lau elementuen ispilu ederra.
Candis Cayne
Candis Cayne (Maui, Hawaii, Ameriketako Estatu Batuak, 1971ko abuztuaren 29a) estatubatuar aktore eta performance antzezlea da.
Southgate (Florida)
Southgate Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Sarasota konderrian dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Rendsburg
Rendsburg Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Beynost
Beynost Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.
Isolamendu (eraikuntza)
Isolamendua isolatzeko teknika eta horien aplikazioa da. Isolamendua ahalbidetzen duten materialei isolatzaile deritze. Eraikuntzaren arloan hiru isolamendu-mota aurki daitezke: isolamendu akustikoa, termikoa eta elektrikoa.
Akustikoa
Isolamendu akustikoa leku bat soinuaren transmisioaz babestea da, edo beste modu batean esanda, hotsa leku batetik beste batera igarotzen ez uztea da. Hotsaren transmisioaren arabera bi multzo desberdintzen dira: alde batetik, aireko hotsarekiko isolamendu akustikoa, eta, bestetik, inpaktuaren hotsarekiko isolamendu akustikoa.
Isolatzaile akustiko egokia aukeratzeko, material isolatzailea eraikuntza baten kanpoaldean edo barnealdean kokatuta dagoen eduki behar da kontuan. Kanpoaldean kokatuta badago, aukeratutako materialak soinu-energia islatu behar du soinua eraikuntzaren barnera ez sartzeko; aldiz, barnealdean kokatuta dagoenean, soinu-energia xurgatu behar du. Irizpide hauek kontuan izanda aukeratzen dira material isolatzaileak, eta honako hauek dira:
Termikoa
Isolamendu termikoa materialek eroapen bidez beroa pasatzen ez uzteko duten ahalmena da. Erresistentzia termikoa m2.K/W unitateekin adierazten da Nazioarteko Sisteman. Material bat isolatzaile termikotzat hartzeko, eroankortasun-koefizienteak (λ) 0,10.W/m2K baino txikiago izan behar du. Material guztiek, batzuk besteak baino gehiago, beroaren aurkako erresistentzia jartzen dute. Metalek, adibidez, oso gutxi; hori dela eta, eroale onak direla esaten da. Eraikuntzarako materialak (adreiluak, igeltsua eta mortairua) erdi erresistenteak dira eta, artile mineralak, polimeroak eta material birziklatuak erresistentzia altua duten materialak dira.
Beroarekiko erresistentzia altua duten materialei isolatzaile termiko deritze eta eraikuntzan eta industrian erabiltzen dira. Material hauek barrera moduan jokatzen dute, eta, horrela, ez dute uzten beroa gelatik edo gelara sartzen edo irteten. Isolatzaile termiko gisa zuntzezko materialak edo material porotsuak erabiltzen dira. Asko dira isolatzaile termiko moduan jokatzen duten materialak, baina ondoren haien adibide batzuk azaltzen dira:
Elektrikoa
Azkenik, isolamendu elektrikoa aipatuko da. Fenomeno hau, instalazio elektrikoko elementu bat elektrizitatea eroaten ez duen material batekin babesten denean gertatzen da, hau da, estaltzen ari den materialaren korronte elektrikoa jasaten du eta korronte hau bere norabidea jarraitzea ahalbidetzen du. Material hauei isolatzaile elektriko deitzen zaie eta eroankortasun elektriko eskasa dute. Hauen funtzio nagusiak bi dira: alde batetik, bi elementu eroaleen arteko kontaktua saihestea da eta, bestetik, pertsonak tentsio elektrikoetatik babestea da. Material elektrikoa isolatzaile elektrikoz forratzen direnean lortzen dute isolatuta egotea.
Elektrikoki isolatzeko gehien erabiltzen diren materialak plastikoak eta zeramikak dira, baina egurra, beira, mika eta erretxina ere erabili ohi dira.
Roebuck (Hego Carolina)
Roebuck Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Spartanburg konderrian kokatuta dago, Hego Carolina estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Nový Jimramov
Nový Jimramov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 67 biztanle ditu eta 4,24 kilometro koadroko azalera. Žďár nad Sázavouko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1369 urtean egin zen.
Gartzi Ximenitz
Biografia
Sobrarbeko errege. Sobrarbe eta Ribagorza ko lehen errege kristau gehienekin bezala, bere historia kondairarekin nahasten da. Sobrarbeko zazpi errege mitikoen artean dago, eta horietako asko Iruñeko Erresuma koak dira aldi berean (gerora Nafarroako Erresuma izango zena).
Nong Rose
Nong Rose Baan Charoensuk edo Nong-Rose Banjareonsuk (น้องโรส บ้านเจริญสุข, Thailandia, 1996ko urriaren 5a) thailandiar muay thai boxeolaria da.
Gartzi Ximenitz
Biografia
Kondairaren arabera, Ainsa musulman ei kendu zien borroka gogor baten ondoren. Borroka horretan, kristauak ia garaiturik zeudenean, suzko gurutze bat agertu omen zen Sobrarbeko zuhaitz mitikoa den karraska baten gainean, armada kristauei borroka irabazteko indarra eman ziena.
Hyperolius langi
Hyperolius langi Hyperolius generoko animalia da. Anfibioen barruko Hyperoliidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Gartzi Ximenitz
Biografia
Gartzi Ximenitz Aragoi ko buruzagiaren hautaketak ere jatorri mitologikoa du. Esaten denez, San Juan de la Peñako monasterioa n bilduta zeuden hirurehun gizonek bat-batean, ahots batez, egin omen zioten gorazarre, aurretik adostu gabe, alegia.
Nong Rose
Nong Rose emakume transgeneroa da, Somros Polchareon jaiotza izenaz, gizon jaio baitzen.
Gartzi Ximenitz
Biografia
San Juan de la Peñako kronika n mendiko biztanlea irudikatzen duen genealogiarik gabeko gizon gisa agertzen da.
Nafarroako errege. Nafarroa n, Altsasu eta Urdiain en arteko mugan dagoen San Pedro ermitako ate nagusian, bere ateburuan, 717 ko urtarrilaren 20an Gartzi Ximenitz Nafarroako Erresuma ko lehen errege izendatua izanaren inskripzioa dago; hau kenduta, ez dago beste oinarri historiko garbirik.
Izan liteke Navarro Villosladaren Amaia edo euskaldunak VIII. mendean (jatorrian Amaya o los vascos en el siglo VIII, 1879) liburuko García Jiménez, Abartzuza eta Ameskoetako jauna, Nafarroako lehen errege aukeratua, Amaiaren senarra.
Nový Knín
Nový Knín Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 2.011 biztanle ditu eta 29,61 kilometro koadroko azalera. Příbramgo barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1644 urtean egin zen.
Șotrile
Șotrile Errumaniako udalerri bat da, Prahova konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Wikiesanak
Wikiesanak Wikimedia Fundazioaren aipu ezagunen bilduma da. Bertan pertsona entzutetsuen esanak, liburu ospetsuetako aipamenak eta herrialde ezberdinetako esaera zaharrak edo atsotitzak aurki daitezke. Wikipedia bezala, internet bidezko elkarlanean eta wiki softwarean oinarritzen den webgunea da. GFDL lizentziapean argitaratzen da. Hastapenetan ingelesez soilik bazen ere, 2004 urteaz geroztik 79 hizkuntza ezberdinetan dago. Ingelesezko bertsioa artikulu gehien duena izan da ordutik, 2010 urteko hasieran ia ehun mila orri eta (eztabaida, lankide eta laguntza orriak kenduta) hamazazpi mila bat aipuak biltzeko artikulu duela. 2010. urtearen hasieran euskarazko bertsioak mila orrialde baino gehiago zituen, eta horietako ehun baino gehiago, aipu-orrialdeak.
Rattus baluensis
Rattus baluensis Rattus generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Yonkers
Yonkers Estatu Batuetako hiria da, New York estatuan dagoena, Hudson ibaiaren ertzean. 192.342 biztanle (1982). 1874an Yonkers zaharraren hegoaldea gerora "Bronx" deitu zen auzoaren parte bihurtu zen, eta gaur egun New Yorkeko aldiritzat hartua da Yonkers hiria. Industria da ekonomia-jarduera nagusia (janari eta kimika-industriak, kable elektrikoak).
Châtres (Dordoina)
Châtres Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Châtres udalerrian erroldatutako biztanleak 166 ziren. Familiak 72 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 97 ziren, horien artean 58 aktiboak ziren eta 39 inaktiboak ziren. 58 pertsona aktiboetatik 52 lanean zeuden (33 gizon eta 19 emakume) eta 6 langabezian zeuden (1 gizon eta 5 emakume). 39 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Châtres udalerrian 76 unitate fiskal zeuden, 171 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.888 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 zurgina eta 1 ile apaindegia.
2000. urtean Châtres udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 306 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
San Nikolas plaza (Iruñea)
San Nikolas plaza Iruñeko Alde Zaharrean dagoen plaza bat da. Bertan izen berdineko San Nikolas eliza dago.
Kokalekua eta kaleak
Plaza honetan honako kale hauek bat egiten dute: mendebaldetik San Gregorio kalea; iparraldetik, San Migel kalea; ekialdetik, San Nikolas kalea eta Lindatxikia kalea; eta hegoaldetik berriz, San Migel kalea (Sarasate pasealekuan amaitzen delarik).
Plaza hau Erdi Aroko San Nikolas burgua zenean kokatua dago.
Geophaps smithii
Geophaps smithii Geophaps generoko animalia da. Hegaztien barruko Columbidae familian sailkatua dago.
Vuonnemita
Ezaugarriak
Vuonnemita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 - 3 da.
Bakun (argipena)
Bakun hitzak adiera zenbait ditu:
Paraprotomyzon niulanjiangensis
Paraprotomyzon niulanjiangensis Paraprotomyzon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Balitoridae familian.
Lennart Torstensson
Lennart Torstensson (Torstena, Suedia, 1603ko abuztuaren 17a - Stockholm, Suedia, 1651ko apirilaren 7a) suediar marexala izan zen.
Biografia
1639. urtean Bohemia inbaditu zuen armadako buruzagi nagusia izan zen, eta 1641. urtean suediar armada guztietako buruzagi egin zuten. 1642. urtean Moravia inbaditu zuen eta, urtebete geroago, Holstein eta Jutland. 1645ean austriarrak garaitu zituen Jankowitzen.
Skálholt
Skálholt izeneko herria, nahiko handia den eliza batez eta etxe gutxi batzuz baino ez dago osatua. Baina, herrialdearen historiarentzat oso garrantzitsua izan da. Erdi Arotik 1785 arte, Hólarrekin batera, Islandiako bi gotzaindegietako bat izan zen, aldi berean, gune kultural eta politiko ere bihurtuz. Herrialdeko lehen eskola Skálholten sortu zen. Eta, 1550ean, azken gotzain katolikoa, Jón Arason, Hólarrekoa, bertan exekutatua izan zen, bere bi semeekin batera.
Bere elizaren tamainak, ez ohikoa dirudi Islandiako elizen tamaina estandarrarekin alderatuz gero. Izan ere, 1956 eta 1963 bitartean eraikitako elizaren luzera 30 metrokoa da. Baina bere aurreko eliza asko, askoz luzeagoak izan ziren, batzuk, 50 metroko luzera ere izan zutelarik. Beste herrialde eskandinaviar batzuk ere lagundu dute eliza honetako egungo barnera iritsi arte.
Adam Bremengoak, 1075 inguruan, Skálholt (Scaldholz), Islandiako hiririk handiena bezala deskribatu zuen idatziz.
1900eko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartutako euskal herritar kirolariak
Dominak
Euskal Herria, Nazioarteko Olinpiar Batzordeak talde onartua ez bazen, bi domina lortu eta 12. postuan egongo litzateke, Kubarekin batera.
Parte hartzaileak kirolaren arabera
Nazioarteko Olinpiar Batzordeak onartutako 19 kirol olinpikoetatik bitan hartu zuten parte euskal kirolariek, Espainia eta Frantziako selekzioarekin.
Kirolarien zerrenda
Hona hemen Parisko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuten euskal kirolarien zerrenda.
{| class="wikitaula sortable" ! Kirolaria !! Kirola !! Jaioterria !! Parte-hartzeak
Zu nor zara?
Zu nor zara? (¿Y tú quién eres?) 2007ko Antonio Mercero gipuzkoar zinema zuzendariaren filma da. Oso gertuko lagun baten egoerak bultzatu zuen Mercero istorio hau idatzi eta film bilakatzera, eta, nahiz eta alzheimer gaixotasunak sortzen duen sufrimendua islatzen duen, oso modu samur eta umoretsuan egina dago.
Sinopsia
Rivero familia udako oporretara doa. Luis bere emazte eta bi semeekin Donostiara joan da, Madrilen haren alaba bakarra, Ana, eta bere aita gelditu dira.
Fernando I.a Napolikoa
Fernando I.a Napolikoa (1423ko ekainaren 2a - Napoli, 1494ko urtarrilaren 25a), Ferrante ere deitua, Napoliko erregea izan zen 1458-1494 bitarteko urteetan.
Ezkontzak eta seme-alabak
Fernando bi aldiz ezkondu zen.
Gutxienez 9 sasiko seme-alaba izan zituen, Diana Guardato, Eulalia Ravignano eta Giovanna Caracciolo maitaleekin.
Tsunami
Tsunamia (japonieraz 津波, portuko olatua) olatu erraldoi bat edo multzo bat da, itsasoko ur kopuru handia bertikalki eta laster desplazatzen denean sortua. Fenomeno natural hau lurgaineko zein itsaspeko lurrikarak (itsasikara ) sortua da gehienetan, baina baita luizi, sumendi erupzio zein meteorito handien talkak ere. Itsaspeko eztanda atomikoek ere sortu omen ditzakete. Horregatik, nahiz eta olatu erraldoi itxura izan, ez dira egiazko olatuak, hauek haizeak eragindakoak baitira.
Fenomeno hau sarrien pairatzen duen eskualdea Ozeano Bareko kostak dira, bertan kokaturik baitago Suzko Eraztuna edo aktibitate sismiko handien duen bi plaka tektonikoen talka lerroa, batez ere Asiako ekialdea.
Garrantzitsua da jakitea ez dela nagusiki tsunamiaren garaiera suntsitzaile egiten duena, baizik eta ur mailaren igoeraren iraupena eta honek desplazatutako ur kopurua: hainbat metro garaierako olatuak, agian hamar metro ingurukoak, sarri agertzen badira ere Ozeano Bareko kostetan, ez dute nahiko ur eramaten lur barnera sartzeko haina. Aldiz, olatuak bi metro eskas izanik ere, ur kopuru handia badu, suntsitzailea izan daiteke oso, lehorrean ehunka metro sartuz, leku laua eta oztopo naturalik gabea bada. Halaxe gertatu zen Indonesiako Banda Aceh estatuan 2005eko abenduan, olatua lehorrean hainbat kilometro sartu baitzen.
Hitza
Izena japonieratik dator, eta bi hitz batuz sortua da: «portu» (tsu, 津) gehi «uhin» edo «olatu» (nami, 波 edo 浪). Grafiari dagokionez euskarak hitza maileguan hartu du, ohiko forma hartuz: tsunami bat, tsunamia, tsunamiak; japonierazko ahoskerari dagokionez, hasierako soinua euskarazko tz-tik hurbilago dago. Japoniako arrantzaleek sortu zuten hitza, noizean behin portura itzultzean kaiko inguruak urak suntsituta aurkitzean, nahiz eta haiek olatu bakar bat ere ez nabaritu itsasoan zeudenean. Tsunamiek uhin garaiera (anplitude) txikia dute itsaso barruan eta uhin luzera handia (maiz ehunka kilometro luze); horregatik, nabarigaitzak dira itsasoan, pasatzen den konkortxo samurtzat ageri baitira.
Ezaugarriak
Edozein fenomenok eragin dezake tsunamia, ur kopuru handi bat laster desplazatzen badu: lurgaineko zein itsaspeko lurrikarak, luiziak, sumendi erupzioak zein meteorito handien talkak. Hala ere, lurrikarek sortzen dituzte tsunami kopuruaren %90a (tsunami tektoniko deritzatenak). Tsunami bat sortzeko txikiegia den lurrikara batek itsaspeko luizi handi bat sortu dezake, eta honek tsunamia.
Itsaspeko plaka ozeanikoa bortizki igotzen edo jaisten bada, plaka tektonikoen talka dela eta, gainean duen ur masa desplazatzen du. Grabitatearen eraginez, ur masa handi honek oreka bilatzen du eta alboetara hedatzen da, putzuan botatako harri koxkorrak bezala. Lurrikara eragile hauek batez ere sortzen dira plaka ozeaniko bat plaka kontinental baten azpian irristatzen denean, subdukzio izeneko prozesuan. Ur desplazamendua hurbildik hurbilera lekualdatzen da eta uhin luzera handiko (askotan ehunka kilometro luze) eta periodo handiko (hamarka minutu) mugimendua sortzen.
Itsaspeko luiziek uste baino ur kopuru handiagoa desplaza dezakete, tsunamia sortzeraino. Sumendi erupzioek eta meteorito talkek sortutakoak bezala, energia kontzentrazio erraldoia izatera irits daitezke, baina lurrikarek sortutakoak baino lasterrago sakabanatzen dira, urrutiko kostetara iritsi gabe. Hala ere, iturburutik gertu talka-uhin erraldoiak (solitoiak) altxa ditzakete, hala nola Lituya Badiako (Alaska) megatsunamia, zeinek 50–150 metro inguruko olatua sortu baitzuen, inguruko 524 metroko mendietara iritsi zelarik.
Fisika
Ez dago muga argirik lurrikara baten beharrezko magnitudearekiko tsunami bat sortzeko. Tsunami bat sortzeko elementu erabakigarriak hauek dira: lurrikara sortzailearen magnitudea, hipozentroaren sakonera eta plaka tektonikoen morfologia. Honen ondorioz, planetako toki batzuetan lurrikara handiak behar dira tsunami bat sortzeko, beste batzuetan, berriz, nahikoa dira tamaina txikiagokoak.
Olatuen abiadura honako ekuazioaren bidez zehaztu daiteke :
non D uraren sakonera den, eta g lurreko grabitatea (9,8 m/s²).
Horrela, ur sakonetan olatuen abiadura L uhin-luzerarekiko independentea da. Ur sakonera 1/2L eta 1/25L bitartekoa bada, ekuazio zehatzagoa erabili behar da :
Gandorren arteko denbora-tarteak (uhinaren periodoa) 10 eta 30 minutu bitartean izan daiteke. Olatua plataforma kontinentalean sartzen denean, sakonera izugarri murrizten denez, olatuaren abiadura txikitu egiten da eta garaiera handitzen. Kostaldera iristean, abiadura 50 km/h-ra murriztu daiteke eta ggaraiera, berriz, 3 eta 30 m artera iritsi, itsaspeko erliebe motaren arabera. Gandorren arteko distantzia ere (L uhin-luzera) kostaldetik gertu estutu egingo da.
Uhina ur-zutabe osoan hedatzen denez, gainazaletik hondoraino, hidrodinamikaren teoria linealerako hurbilketa egin daiteke. Horrela, E energia-fluxua honela kalkulatzen da:
,
non d fluidoaren dentsitatea den.
Teoria linealak iragartzen du olatuek energia kontserbatuko dutela kostaldean hausten ez diren bitartean. Kostaldetik gertu, energiaren barreiadura itsas erliebearen ezaugarrien araberakoa da. Energia hori barreiatzeko modua H/h erlazioaren araberakoa da. Behin lehorrera iritsita, olatuak hausteko modua H/L erlazioaren araberakoa da, L beti H baino askoz handiagoa denez, tsunamia olatu txiki eta lauak bezala hautsiko dira. Energia barreiatzeko modu hau ez da oso eraginkorra, eta horrek olatuak lurrean barneratzea dakar, itsasaldi bizi bat bezala.
Atzerakada
Uhin guztiek dute tontor positibo eta negatiboa, hau da, gandor bat eta naba bat. Tsunami baten antzeko uhin hedatzaile baten kasuan, Nara ala bestea izan daitezke lehorrera iristen lehena. Gandorra bada, olatu hautsi handi bat edo bat-bateko uholdea izango da lehorrean nabarituko den lehen efektua. Hala ere, iristen den lehen zatia naba bat bada, itsasertza atzeratu daiteke, normalean itsaspean dauden eremuak agerian utziz. Atzerakadak ehunka metrokoa izan daiteke, tsunamiaren indarrren eta itsaspeko erliebearen arabera. Arriskutsua da oso, jendea ez baita ohartzen zein egoera jasa dezaketen, itsasertzera gerturatzen baitira jakin-mina asetzeko edo agerian geratu diren arrainak biltzeko.
Tsunami kaltegarri baten olatualdi 5 eta 60 minutu artekoa izan daiteke, baina tipikoa 12 minutukoa da. Horrela, itsasoak atzera egiten du atzerakada fasean, itsaspeko eremuak agertuz lehen 3 minutuen ondoren. Hurrengo 6 minutuetan, urak gandorrean pilatzen da, kostaldean gainezka eginez. Hurrengo 6 minutuetan, uhina gandorretik (goragunetik) nabara (beheragunera) igarotzen da, eta uholdeak atzera egiten du berriro, hondakinak eta biktimak ozeanora eramanez. Prozesua hurrengo olatuekin errepika daiteke.
Neurketa
Tsunamien eragina edo magnitudea neurtzeko, Richter eskalaren antzeko eskala batzuk erabiltzen dira.
Sieberg-Ambraseys eskalak, BRGMk erabilia (Frantziako Geologia eta Meategi Bulegoa), mailaka sailkatzen ditu tsunamiak.
Adibidez, 2004ko Indiako ozeanoko tsunamia 4 magnitudekoa izan zen Sumatran eta 2 magnitudekoa Thailandian.
Kalteak
Tsunami batek eragindako suntsiketa eta kalteak hiru faktoreren emaitza zuzena dira: uholdea, olatuen inpaktua egituretan eta eragindako higadura. Pertsonak hondakinez betetako tsunami baten zurrunbiloetan harrapatuta daudenean, hiltzeko arrisku handia dute: itota, kolpe bat jasotzean edo traumatismo bat jasatean. Tsunamiek eragindako ur-laster bortitzek zubi, dike eta bestelako eraikinn zimenduak higa ditzakete, eta hauek eraitsi. Flotazioak eta arraste-indarrek eraginda, etxeak mugitu eta bagoiak irauli daitezke. Flotakinek ere kalte handiak eragin ditzakete. Horien artean, egitura ezberdinen aurka talka egitean jaurtigai arriskutsu bihurtzen diren itsasontzi eta ibilgailuak daude. Tsunami ahulek ere kalteak eragin ditzakete portuetan, bertako ontzi eta azpiegituretan. Ontzietako erregai isuriek edo findegi ahulduek eragindako suteek kalte handiak sor ditzakete, tsunamiak berak baino gehiago. Bigarren mailako beste kalte bat kutsadura kimikoa da, ur zikin kanporatuen ondorioz gerta daitekeena. Gainera, Fukushimako istripuaren ondoren, gero eta kezka handiagoa dago tsunamiaren eragin potentzialari buruz, uren atzerakadak zentral nuklearrak hozteko ur-hartuneak aurkitzen dituenean.
Tsunami suntsitzaile batek eragindako galera edo kalte zuzenak honela laburbil daitezke :
Tsunamiak eragindako bigarren mailako eta zeharkako kalteak honakoak izan daitezke:
Izandako tsunamiak
Tsunami gehienak Ozeano Bareko kostetan gertatzen dira, baina mundu osoan gerta daitekeen fenomenoa da, ur kopuru handiak dauden lekuetan (itsaso, ozeano, aintzira). Ehunka tsunami sarri izaten dira, baina hain dira txikiak ezen ez diren arriskutsuenak ere detektatzen, ekipamendu espezializatuarekin ez bada.
1650 K.a. - Santorini
1650 eta 1600 K.a. tartean (oraindik eztabaidagai), Greziako Santorini sumendi-uharteak eztanda egin zuen, uhartearen bi herenak ur azpira jaurtiz. 100-150 metroko tsunamia sortu zuen eta Kretako kosta suntsitu (70 kmra), kultura minoikoa ia ezabatuz. Gertaera hau jotzen da Platonek Kritias liburuan Atlantisen mitoa idazteko erabilitako iturburutzat.
1755 - Lisboa
Milaka lisboatar hil ziren, 1755eko Lisboako lurrikararen ondoren sortutako tsunamiaren ondorioz. Lurrikarak sortutako txikizio eta anabasak milaka portugaldar bultzatu zituen Lisboako kostara, sutetik ihesi. Han, lurrikarak eragindako olatu erraldoiak harrapatu zituen. Katastrofe hartan Lisboako Baixa auzo guztia deuseztatu zen, Pombal markesak berreraiki zuelarik.
1883 - Krakatoa
Krakatoa sumendi-uhartea guztiz lehertu zen, barneko magma poltsak presio izugarri handiak jasan ondoren. 40 metroko olatu erraldoia sortu zuen eta 36.000 hildako eragin.
2011 - Japonia
2011ko martxoaren 11n, Richter eskalan 9,0 magnitudeko lurrikara batek Japonia jo zuen.
Lurrikararen ondoren, tsunami alerta sortu zen Japoniako eta beste herrialde batzuetako kostalderako, Zeelanda Berria, Australia, Errusia, Guam, Filipinak, Indonesia, Papua Ginea Berria, Nauru, Hawai, Ipar Mariana uharteak, Estatu Batuak, Taiwan, Erdialdeko Amerika, Mexiko eta Hego Amerikako kostaldeak barne, bereziki Kolonbia, Ekuador, Peru eta Txile.
Japoniak igorritako tsunami alerta, tokiko eskalan larriena izan zen, 10 metroko olatu bat espero baitzen. Kyodo albiste agentziak jakinarazi duenez, 4 m garaiko tsunami batek Iwate prefektura jo zuen. 10 m garai zen tsunami bat ikusi zen Sendaiko aireportuan, urpean geratu zena, eta olatuek autoak eta eraikinak suntsitu zituzten lehorrean barneratu ahala.
Alerta sistemak
Ozeano Barearen inguruko hiri askok, batez ere Mexikon, Perun, Japonian, Ekuadorren, Estatu Batuetan eta Txilen, alarma sistemak eta ebakuazio planak dituzte tsunamien kasuan. Munduko hainbat tokitako zenbait institutu sismologikok tsunamiak aurreikusten dituzte, eta horien bilakaera sateliteek monitorizatzen dute. Tsunami baten etorreraz ohartarazteko lehen sistema, nahiko garatugabea, 1920ki hamarkadan jarri zuten proban Hawaiin. Ondoren, sistema aurreratuagoak garatu ziren 1946ko apirilaren 1eko eta 1960ko maiatzaren 23ko tsunamien ondorioz, suntsipen handia eragin zutenak Hilon (Hawaii). Ameriketako Estatu Batuek Pazifikoko Tsunamien Alerta Zentroa (Pacific Tsunami Warning Center) sortu zuten 1949an, mundu mailako datu eta prebentzio sare baten parte izatera pasa zena 1965ean.
Tsunamien iragarpena oraindik ez da oso zehatza. Itsasikara handi baten epizentroa eta tsunami batek iristeko behar duen denbora kalkula daitezkeen arren, ia ezinezkoa da itsaspeko lurrazalaren mugimendu handirik izan den jakitea, tsunamiak sortzen dituztenak izanik. Horren guztiaren ondorioz, oso ohikoa izaten da alarma faltsuak jotzea. Gainera, sistema horietako batek ere ez du balio ezusteko tsunami baten aurka babesteko.
Batzuetan, itsasikara sortzaileak epizentroa kostaldetik oso gertu izan dezake eta, beraz, lurrikararen eta olatuaren arteko tartea oso txikia izango da. Kasu honetan, ondorioak suntsitzaileak dira, ez baitago denbora nahikorik ingurua ebakuatzeko, eta lurrikarak, berez, aldez aurretik nolabaiteko suntsiketa eta kaosa eragin du, eta, ondorioz, oso zaila da ebakuazio ordenatu bat antolatzea. Hori izan zen 2004ko tsunamiaren kasua; izan ere, Indiako ozeanoan alerta-sistema egokia izan arren, agian ebakuazioa ez zen behar bezain azkarra izan.
Arintze sistemak
Tsunami ugariko herrialde batzuetan ingeniaritza neurriak hartu dira itsasertzean eragindako kalteak murrizteko.
Japonia, 1896ko hondamendi latz baten ondoren hasi zen babes-egitasmoak garatzen eta neurriak hartzen. Harrez gero, tsunami horma asko eraiki ditu (12 m garai arte) kostaldeko gune populatuak babesteko. Beste kokaleku batzuetan, 15,5 metroko uholde-konportak eraiki dituzte ibai eta ubideaetan ura bideratu ahal izateko. Hala ere, haien eraginkortasuna zalantzan jarri da, tsunamiak horma gaindi baitezake.
Fukushima Daiichi istripu nuklearra eragindako 2011ko tsunamian, olatuek zentral nuklearreko itsas-horma gainditu zutenean. Iwate prefeturan, tsunamien arrisku handiko eskualdea izanik, tsunami horma ugari daude kostako herrietan, guztira 25 km luze. 2011ko tsunamiak harresien %50 baino gehiago eraitsi zituen eta kalte katastrofikoak eragin.
UNEPek argitaratutako txosten baten arabera, 2004ko tsunamiak kalte gutxiago eragin zituen hesi naturalak zeuden eremuetan, hala nola mangladietan, koralezko uharrietan edo kostaldeko landaredian. Sri Lankako tsunami honi buruzko japoniar ikerketa batek, satelitezko irudietan oinarritutako modelizazio baten laguntzarekin, kostako erresistentzia parametroak ezarri zituen zuhaitz mota ezberdinen arabera.
NA-2335
edo Osterizko errepidea Nafarroa Garaiko errepide bat da. Errepidea errepide nagusia eta Osteritz lotzen du.
Errepidea 1,59 kilometrokoa da.
Historia
Osteritzerako bide zaharra ibilgailuen zirkulaziora egokitzearen emaitza da errepidea.
Udalerriak
Hauek dira errepideak zeharkatzen dituen udalerriak:
Nový Kostel
Nový Kostel Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 496 biztanle ditu eta 43,71 kilometro koadroko azalera. Chebeko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1845 urtean egin zen.
Hyperolius lateralis
Hyperolius lateralis Hyperolius generoko animalia da. Anfibioen barruko Hyperoliidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Lake Dalecarlia (Indiana)
Lake Dalecarlia Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Lake konderrian dago, Indiana estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Kolonbiako Errepublikako ereserki nazionala
Himno Nacional de la República de Colombia (euskaraz Kolonbiako Errepublikako ereserki nazionala) Kolonbiako ereserkia da. 1920an bihurtu zen ofizial.
Musika
Oreste Sindici italiarrak moldatu zuen 1887an.
Hitzak
Rafael Núñez presidenteak idatzi zituen 1887an, hasieran Cartagenako independentzia goresteko.
Svetlana Kolesnitxenko
Svetlana Konstantinovna Kolesnitxenko (Светлана Константиновна Колесниченко, Gattxina, 1993ko irailaren 20a) igerilari errusiarra da, igeriketa sinkronizatuan aritzen dena. 2016ko Olinpiar Jokoetan eta 2020ko Olinpiar Jokoetan urrezko dominak eskuratu ditu, Rion bat eta Tokion bi.
Saint-André-de-la-Marche
Saint-André-de-la-Marche Frantziako udalerria da, Maine eta Loira departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Billiat
Billiat Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.
Saint-André-de-la-Marche
Biztanleria
2007an Saint-André-de-la-Marche udalerrian erroldatutako biztanleak 2.730 ziren. Familiak 955 ziren, horien artean 170 pertsona bakarrekoak ziren (67 bakarrik bizi ziren gizonak eta 103 bakarrik bizi ziren emakumeak), 289 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 444 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 52 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Saint-André-de-la-Marche udalerrian 965 unitate fiskal zeuden, 2.790,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.246 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 111 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 4 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 11 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 31 eraikuntza enpresak ziren, 20 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 8 administrazio publikoko enpresak ziren eta 8 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 36 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 3 igeltseroak, 4 margolariak, 10 zurginak, 3 iturginak, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 4 ile apaindegiak, 3 jatetxeak eta 1 tintoreria.
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 okindegi zen, 2 zapata-dendak eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean Saint-André-de-la-Marche udalerrian 34 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.025 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Sania Mirza
Sania Mirza (Mumbai, India, 1986ko azaroaren 15a) Indiako tenislari profesionala da. WTA titulua irabazi zuen Indiako lehen emakumezko jokalaria izan zen baita Grand Slam txapelketa batean laugarren fasera iritsi zen lehena ere. Bere ibilbidean benetan nabarmendu den tokian binakako diziplina jokatzen izan da, Martina Hingis suitzarrarekin batera 4 Grand Slametako 3 altxatuz eta munduko hoberena izanez.
Svetlana Kolesnitxenko
Ibilbidea
2011eko Munduko txapelketan hiru urrezko domina eskuratu zituen eta ordutik aurrera Munduko, Europako eta Joko Olinpikoetako txapelduna izan da. Olinpiar Jokoetan lorturiko hiru urrezko dominaz gain beste 16 lortu ditu Munduko txapelketatan.
Sania Mirza
Hasierako urteak
6 urterekin hasi zen tenisean jokatzen. 2001ean eta 2002an ITF- ko txapelketak jokatzen buru-belarri aritu zen, batez ere bere jaioterrian, bakarkako hiru titulu eta binakako bat lortuz. 2003an WTA txapelketa batean debuta egin zuen Hyderabaden, WC gisa, Dominikovicen aurka galduz lehen fasean. Doha-ko txapelketako sailkapenean behera egin zuen eta ITF zirkuituan beste hiru titulu gehiago banakakoan eta bat gehiago binakakoan irabazi zituen.
Svetlana Kolesnitxenko
Ibilbidea
2017an Aleksandra Patskevitx izan zuen bikote, 2018an Varvara Subbotina eta 2019tik aurrera Svetlana Romaxina.
Sania Mirza
Hasierako urteak
2004an debuta egin zuen Hyderabaden eta Casablancan WTAko bi talde nagusitan, biei agur esanez lehen fasean, baina binakakoan bere lehen titulua lortu zuen Liezel Huber-ekin WTA-ko txapelketa bat irabazi zuen lehen jokalari indiarra izanik. ITF-ko beste sei titulu irabazi zituen (12ra iritsi zen) eta beste bi binakakoan.
2005
Biran oso denboraldi ona egin zuen bere lehen titulua Hyderabaden lortuz, Alona Bondarenko garaituz, banakako kategorian WTA-ko txapelketa bat irabazi zuen lehen jokalari indiarra izan zelarik. Tokioko Irekiko finalerdira ere iritsi zen, Tatiana Golovinek garaituta, Dubaiko final laurdenetan (Kuznetsova garaituz), Cincinnatin eta Forest Hills- eko finalera iritsi zen.
Grand Slameko lau txapelketetako talde nagusian egin zuen debuta, Australiako Irekian hirugarren kanporaketara iritsiz, Grand Slameko txapelketa batean fase horretara iritsi zen lehen jokalari indiarra bihurtuz; eta laugarren fasea AEBetako Irekian, fase horretara iristen den lehen indiarra izanik. TOP 50-ean debuta egin zuen, hala egin zuen lehen jokalari indiar bihurtuz.
2006
Denboraldi hasiera negatiboa izan zuen, baina denboraldiaren bigarren zatian finalaurrekoetara iritsi zen Kalkutan eta bertan Martina Hingisen aurka galdu zuen. Cincinnatiko, Seuleko, Forest Hillseko eta Tashkenteko final laurdenetara iritsi zen (Hingis garaituz). Binakakoan, Bangalore eta Kalkuta txapelketak irabazi zituen Liezel Huberekin. Ez zuen Erromako txapelketa jokatu, bizkarrean eta eskumuturrean min hartuta zegoelako.
2007
Urtea Australiako Hobart txapelketa jokatzen hasi zen, finalaurrekoetara iritsiz, Anna Chakvetadzeren aurka galduz; Pattaya Cityn Dulko- ren aurka galdutako finalerdiak eta Bangaloreko final laurdenak ere lortu zituen. Dohaneko txapelketa, bigarren fasean orkatilako lesio batengatik utzi zuen Alona Bondarenkoren aurka jokatu aurretik. Martxoaren 2an, orkatilan ebakuntza egin zioten eta bi hilabetez egon zen geldi, eta txapelketa garrantzitsuak utzi zituen, hala nola Indian Wells, Miami, Amelia uhartea eta Berlin. Roland Garroseko kantxetara itzuli zen bigarren fasean Ivanovićen aurka galduz eta Wimbledon Txapelketan Nadia Petrovak irabazi zion.
Cincinnatin finalerdietara iritsi zen eta Stanfordeko Tier II finalera iritsi zen Anna Chakvetadzek garaitua izanik; bere lehen final laurdenak Tier I batean San Diegon lortu zituen. Eskuineko eskumuturrean min hartu zuenez, ez zuen Seulen eta Kalkutan parte hartu, baina final laurdenetara iritsi zen Tokioko Irekian eta berriro ere lesio batek Linz eta Quebec Hiria txapelketetan parte hartzeko aukera kendu zion. Abuztuan bere postu onena lortu zuen banakako sailkapenean, munduko 27. postuan ipiniz. Binakakoan lau titulu lortu zituen, 20 onenen artean kokatuz.
2008 eta 2009
Lesioz betetako urtea izan zen, eta ez hain ona kantxetan, eskumuturreko lesioa izan zuen eta horrek Olinpiar Jokoetatik eta 2008ko gainerako denboralditik baztertu zuen. 2009an Australiako Irekia irabazi zuen binakako mistoetan Mahesh Bhupathi herrikidearekin. Tokion Toray Pan Pacific Irekirako sailkatu zen, baina lehen fasean galdu egin zuen Zheng Jie-ren aurka. Lehenengo seta irabazi zuen baina gero txinatar jokalariak partidua irauli zuen 7-5, 2-6, 3-6 irabazita.
Osakan, sailkatu zen eta Shahar Peerren aurka 3-6, 6-3, 6-4 irabazi zuen lehen jardunaldian. Hurrengo kanporaketan Viktoria Kutúzova 6-4 eta 6-3 irabazi zuen eta final laurdenetan Marion Bartoli garaitu zuen, 6-4, 2-0 irabaziz joan ondoren utzi behar izan zuena. Finalerdian Francesca Schiavone italiarra izan zuen aurrez aurre, eta 6-2 eta 6-1 galdu zuen.
Estriknina
Estriknina alkaloide pozoitsua da, oso eraginkorra. Strichnos ignoteii zuhaixkatik eta Strichnos muxvomica zuhaitzetik ateratzen da. Zakurrak, arratoiak, etab. hiltzeko gaiak egiteko erabiltzen da. Heste-aringarrietan ere erabiltzen da, baina dosi handietan kaltegarria da; 100 eta 300 mg bitarteko dosiak heriotza ekar dezake.
Imanol Zurutuza
Imanol Zurutuza Sunsundegi (Usurbil, Gipuzkoa, 1961) euskal idazlea da.
Almandino
Almandinoa Fe3Al2(SiO4)3 formula kimikoa duen mineral silikatoa da. Izatez, aluminioa eta burdina daukan granatea da, purpurazko printzak dituen kolore gorri ilunekoa. Disoluzio solidoen segida bateko muturreko kidea da, beste muturrean granatea dagoelarik. Burdinak magnesioa ordezkatzean sortzen da segida.
Almandinoaren izena alabandicus izenaren eboluzioa da. Plinio Zaharrak Alabandan (Asia Txikiko hiri bat) aurkitutako harri bati jarritako izena da alabandicus.
Târgu Trotuș
Târgu Trotuș Errumaniako udalerri bat da, Bacău konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Software
Konputagailuen softwarea, edo software laburbilduz, konputagailuaren agindu edo datu multzo bat da. Softwareak konputagailua zer egin behar duen adierazten du. Hardwarea, beste aldetik, lana burutzen duen atal fisikoa da. Konputagailuen softwareak konputagailuaren programak, liburutegiak eta datu exekuta ezinak (online dauden dokumentuak, adibidez) erabiltzen ditu. Konputagailuaren softwareak eta hardwareak batera lan egin behar dute.
Osagai logikoek, besteak beste, aplikazio informatikoak dituzte, hala nola testu-prozesadorea, erabiltzaileari testuen edizioari dagozkion zeregin guztiak egiteko aukera ematen diona; software-sistema deritzona (sistema eragilea, alegia) gainerako programei modu egokian funtzionatzeko aukera ematen diena; osagai fisikoen eta gainerako aplikazioen arteko interakzioa ere errazten duena, eta erabiltzailearekiko interfazea eskaintzen duena.
Software gehiena goi-mailako programazio-lengoaietan idatzita dago, programatzaileek erabil ditzaten errazagoak eta eraginkorragoak baitira, makina-lengoaiatik hurbilago baitaude hizkuntza naturaletik baino. Goi-mailako lengoaiak makinaren lengoaia bihurtzen dira konpiladore edo interpretea erabiliz edo bien konbinazioa erabiliz. Softwarea mihiztatze-lengoaian ere idatzita egon daiteke. Mihiztatze-lengoaia hori maila baxukoa da, eta lotura handia du makina-lengoaiaren jarraibideekin; mihiztatzaile bat erabiliz, makinaren lengoaiara itzultzen da.
Kontzeptu horri buruz hitz egitean, softwarea da anglizismorik zabalduena (batez ere terminologia teknikoan); frantsesezko logiciel hitzetik eratorritako «logicial» termino sinonimoa, berriz, gehienbat frantsesaren eraginpeko herrialde eta eremuetan erabiltzen da.
Etimologia
Softwarea (: [soft.wer]) ingelesetik datorren hitza da, eta euskaraz ez du testuingururako itzulpen egokirik; beraz, maiz erabiltzen da itzuli gabe, eta halaxe onartuta dago Euskaltzaindiaren Hiztegian. Gauza bera ez bada ere, programa informatiko, aplikazio informatiko edo euskarri logikoen bidez ere ordeztu ohi da.
Softwareari software-ingeniaritzako produktua deitzen zaio.
«Logicial» terminoa frantsesezko logizel terminoaren kalko lexikoa da; neologismoa 1969an sortu zen, logique (logika) eta matériel (materiala) hitzetatik abiatuta, Calcul Planaren arduradunaren Informatika Ordezkaritzaren itzulpen gisa.
Softwarearen definizioa
Hainbat definizio daude softwarerako onartuta, baina, seguruenik, formalena honako hau izango da: