cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Globalismo
Definizioa
Historikoki, 1970eko eta 1980ko hamarkadetako nazioarteko harremanetan, globalizazioa eta erregionalismoa desberdin definitu ziren Gerra Hotzaren ondorioz. Analistek dikotomia globalista vs erregionalismoa eztabaidatu zuten, non globalistek uste baitzuten nazioarteko gertakariak botere-lehia handi batetik sortzen zirela maizago (orduan, Estatu Batuen eta Sobietar Batasunaren arteko lehia); erregionalistek, berriz, uste zuten maizago sortu zirela tokiko faktoreetatik.
Ekoizpen-indar
Ekoizpenaren alderdi bikoitza
Marxismoaren arabera ekoizpenak bi alderdi ditu: Alderdi tekniko-naturala eta alderdi soziala. Ekoizpenaren izaera bikoitz hau adierazten dute hain zuzen ere “ekoizpen indar” eta “ekoizpen harreman” kontzeptuek. Ekoizpena, ordea, ez da bi alderdi dituen kategoria marxista bakarra; horregatik bere obran zehar behin eta berriz erabiltzen ditu Marxek “forma ekonomikoa”, “forma soziala” nahiz “forma historiko-soziala” kontzeptuak. Ekoizpenak bezala, merkantziak ere (trukatua izateko ekoitzi den lanaren produktua) izaera bikoitza du, alde batetik erabilera balioa (haren ezaugarri naturalak), eta bestetik truke balioa (trukatua izateko gaitasun soziala ematen diona) bereiz daitezke eta. Era berean, lanari buruz hitz egitean ere lan konkretua eta lan abstraktua bereiz ditzakegu.
Globalismo
Definizioa
Bigarren Mundu Gerra ren ondoren hasitako nazioarteko ahaleginak deskribatzeko erabili da, hala nola, Nazio Batuak, Varsoviako Ituna, Ipar Atlantikoko Itunaren Erakundea eta Europar Batasuna, eta, batzuetan, "nazioa eraikitzeko" eta esku-hartze militarreko azken politika neokontserbadore eta neoliberalak deskribatzeko, Gerra Hotzaren amaieraren (1991) eta terrorismoaren aurkako gerraren hasieraren artean.
Lycaena tityrus
Lycaena tityrus Lycaenidae familiako tximeleta espezie bat da. Europan aurkitzen da, latitude ertainetan batez ere.
Globalismo
Eskuin-muturraren erabilera
"Globalista" hitza peioratibo gisa erabili da eskuin eta eskuin muturrekoen politikan eta konspirazio-teorietan. Adibidez, Ameriketako Estatu Batuetako lehendakaria, Donald Trump, hauteskunde kanpainan eta bere lehendakaritzan, berak eta bere administrazioko kideek globalista hitza erabili zuten askotan. Administrazioari hitz hori "zakurren txilibitu" kontzeptu antisemita gisa erabiltzea leporatu zitzaion, euren kritikariak juduen konspirazio batekin lotzeko. QAnon konspirazioaren jarraitzaileek "Kabal" erabiltzen dute demokrazia eta askatasuna ahuldu eta beren agenda globalistak ezarri nahi dituen munduko eliteko erakunde sekretu bat izendatzeko. Era horretan, "elite globalista" erabiltzea ohikoa da eskuin-muturreko hainbat zirkulutan.
Lycaena tityrus
Nikolaus Poda entomologo austriarrak deskribatu zuen 1761. urtean.
Ekoizpen-indar
Egitura eta gainegitura
Marxen arabera, ekoizpen indar materialek (hau da, lan indarrak eta ekoizpen bitartekoak) eta ekoizpen harremanek gizartearen egitura ekonomikoa osatzen dute, haren oinarri erreala. Egitura honen gainean gainegitura eraikitzen da, hots, egitura ekonomikoari egokitutako forma legal, politiko eta ideologikoak. Estatua, ideologia, erlijioa… gizartearen egitura ekonomikotik eratortzen dira, hor daukate oinarria. Adibidez, ekoizpen indarren garapen ahula zuen gizarte primitibo batean ezin zen estatu moderno bat sortu, estatu modernoaren sorrerak ekoizpen indarren garapen maila bat eskatzen duelako.
Ekoizpen indarrak kapitalismoan
Gizarte kapitalistan ekoizpen bitartekoak klase kapitalista edo burgesiaren esku daude, eta lan indarra berriz langile klasearena da. Ekoizpena gauzatu ahal izateko behar den ekoizpen bitarteko eta lanaren konbinaketa kapitalistak lan indarra alkilatzen duenean bakarrik ematen da. Bizitza materialaren sorrerarako gizadiaren gehiengoa inolako bitartekorik gabe agertzen da gizarte mota honetan, eta bizitza materialaren ekoizpen prozesua gainbalioaren metaketara dago zeharo bideratua. Honekin amaitzeko sozialismoak jabetza pribatuaren abolizioa aldarrikatzen du.
Nora Arbelbide
Nora Arbelbide Lete (Uharte Garazi, Nafarroa Beherea, 1980ko ekainaren 24a) euskal idazle da eta Berria egunkariko kazetaria lanean jardundakoa, baita IparEuskalHerriko HITZAn ere. Egun Biarritzeko Mediatekan ari lanean.
Ekoizpen-indar
Azelerazionismoa
Ekoizpen indarren izugarrizko garapenak garapen horren ondorioei buruzko gogoeta eta interpretazio ezberdinak piztu ditu. Haien artean dago azelerazionismo deituriko korrontea.
Lycaena tityrus
Deskribapena
Tximeleta txikia da, hegal zabalera 28-30 mm-koa baino ez du. Hegalen gainaldean kolore marroi iluna du eta hegalden ertzetan puntu laranjak agertzen ditu. Emearen kolorea more iluna izaten da eta puntu beltzak agertzen ditu. Hegalen ertzetan lerro naranjak ikusten zaizkio.
Nora Arbelbide
PPDA afera
Kazetarien mintegi batean zegoela Patrick Poivre d'Arvor hoteleko gelara sartu zitzaiola eta eraso egin ziola salatu zuen Nora Arbelbidek. 2021etik aurrera PPDAk hainbat salaketa jaso zituen, horien barnean, zazpi bortxaketengatik.
Nobela
Hitzatzea
Ekoizpen-indar
Azelerazionismoa
XXI. mendeko azelerazionismoa Erresuma Batuko Warwick Unibertsitatetik sortu zen. 1995ean ikasle talde batek Kultura Zibernetikoaren Ikerketa Unitatea (CCRU dira siglak ingelesez) sortu zuen, zeinak  Sadie Plant eta Nick Land filosofoen eragin handia zuen. Landek berak bi azelerazionismo bereizten zituen: Alde batetik, berak sortutako azelerazionismoa (eskuinekoa), eta bestetik ezker azelerazionismoa, zeinaren adibide bat Alex Williams eta Nick Srniceken Politika Azelerazionista baten aldeko Manifestua (2013) den. Bi hitzetan, ezkerreko azelerazionismoak esaten zuen prozesu teknologikoen bizkortzeak (azeleratzeak) emantzipazio totala, kapitalismoaren gaindipena, ekarriko zuela, eta beraz desiragarria zela teknologia muturreraino garatzea. Teknologiaren kapitalismoaren produktu historikoa zela onartzen zuten arren, kapitalismoarengandik bereiztea eta postkapitalismorako trantsizioan erabiltzea posible eta beharrezkoa zela aldarrikatzen zuten.
Gorka Julio
Gorka Julio Hurtado (Andoain, Gipuzkoa, 1982) informatikari software-garatzailea da, baita irakaslea, kolaboratzailea hainbat hedabidetan eta zenbait elkarte solidarioko kidea ere.
Ekoizpen-indar
Azelerazionismoa
Deleuze eta Guattariren eragin nabarmena dago azelerazionisten lanean, besteak beste, aipu argigarri hau etengabe aurkitzen da azelerazionisten idazkietan:
Nahiz eta azelerazionismoak neoliberalismoaren oinarri materiala behar haiek beharrezkotzat duten garapen teknologikorako, honek ez du esan nahi posizio tekno-utopista bat zutenik, hots, garapen teknologikoak bere horretan kapitalismoarekin amaituko duenik. Teknologia kapitalismoaren gaindipenerako beharrezko baldintza jotzen badute ere, ez da nahikoa; ezinbesteko da estrategia politiko bat.
Azelerazionistak marxismotik edan zuten nahiz eta haren balioaren teoria ez erabilgarri jo, eta Marxek berak joera azelerazionista erreprimitu bat izan zuela aldarrikatzen zuten, haien ustez aipu honetan antzeman daitekeena:
Kapitalaren gaitasuna harreman sozialak suntsitzeko (kasu honetan, Marx feudalismoari ari da erreferentzia egiten) era positiboan hartzen dute azelerazionistek, etorkizun berri bat eraikitzea ahalbidetzen duelako. Baino Marxentzako ezinezkoa da, azelerazionistek esandakori kontra eginez, teknologiak lan denbora ekoizpenetik erabat alboratzea, nahiz eta kapital finkoak minimora murriztu sozialki beharrezkoa den lanaren denbora, giza lana delako balioaren iturri bakarra. Marxek esan bezala, kapitala “kontradikzioa prozesuan” da, alde batetik, lan denbora ahalik eta gehien murrizteko joera duelako, baino aldi berean lan denbora aberastasunaren neurri eta iturri bakarra duelako.
Aijā
"Aijā" (sehaska-kanta) Letoniako Sudden Lights indie rock taldearen abestia da, 2023ko urtarrilaren 27an argitaratua. 2023ko Eurovision Abesti Lehiaketan herrialdeak aurkeztutakoa izan zen Supernova 2023 irabazi ostean, Letoniako abesti lehiaketa ofiziala.
Ekoizpen-indar
Azelerazionismoa
Teknologia digitalen inkorporazioak lan prozesuan oso zaila egin du lan biziaren inputa denbora aldetik zehazki zenbatekoa den kalkulatzea. Honek, ordea, ez du esan nahi lana balioaren formarengandik askatuko litzakeenik, izan ere, Marxen arabera giza lana da balioaren iturri bakarra, balioa harreman sozial bat delako. Produktibitatearen hazkunde masiboak dakarrena erreprodukzio sozialaren kolapso bat da, jendearen bazterketa lan prozesutik, baino ez lanaren askapena balioaren formatik.
Makinariak ez du harreman sozial kapitalisten desagerpena ekarriko. Balioa balorizatzeko, hasieran inbertitutakoa baino handiagoa den balio bat lortzeko, lan indarra behar da. Makinariak beti balio kantitate berbera “jartzen” du ekoizpen prozesuan; produktibitatea handitzean, ekoitzitako merkantzia bakoitzaren balioa txikiagoa izango da (haiek ekoizteko lan denbora soziala gutxitu delako), eta ekoizpenaren bolumena handitzea edo kapital konstantearen kostua murriztea izango da jarritako dirua berreskuratzeko era bakarra. Irabazia ateratzeko era bakarra, ordea, gizakiaren lan indarretik dator, hau baita kapital finkoari balio gehitu bat atxikitzen diona. Ekoizpen prozesuan makinak sartzean, lan indarra erlatiboki murriztu egingo da, eta beraz, irabazia ere bai.
Gorka Julio
Informatikaria
Informatika ikasi zuen EHUko Donostiako Informatika Fakultatean, eta gero Software libreko masterra, Software libre inguruneetako informazio sistemen zuzendaritza alorrean, egin zuen Kataluniako Unibertsitate Irekian (UOC).
Ekoizpen-indar
Azelerazionismoa
Politika Azelerazionista baten aldeko Manifestua (2013) argitaratu eta urte batzuetara, Williams eta Srnicekek beste liburu bat idatzi zuten, ''Etorkizuna asmatzea. Postkapitalismoa eta lanik gabeko mundu bat'' (2017) izenekoa. Bertan ezin aurkitu azelerazionismo kontzeptuaren arrastorik, ezta Deleuze edo Guattariren aipamenik. Izan ere, ezkerreko azelerazionismoak ez du sekula benetan balorizazio prozesu kapitalista bizkortzeko saiakerarik egin, haien apustua ekoizpen indarren kristalizazioa den adimen orokorra (giza jakintza soziala, ekoizpen indar gisa ulertua) aldaketa politikorako erabiltzea izan da. Honek marxismoaren baitan nahiko normala den postura batera hurbiltzen ditu.
Lycaena tityrus
Deskribapena
Beldarra berdea da eta puntu zuri txikiak ditu.
Agustin Irigarai Apat
Agustin Irigarai Apat (Auritz, 1873ko uztailaren 5a-Iruñea, 1942ko urriaren 17a) nafar idazlea izan zen.
Bizitza
El Pensamiento Navarro egunkariko erredaktorea izan zen. Estampas del Pirineo (Madril, 1933) eta De buzo a general, odisea de un navarro, novela, Iruñea, 1940 lanen egilea.
Čechy (Nové Zámkyko barrutia)
Čechy  Eslovakiako udalerri bat da, Nové Zámkyko barrutian kokatuta. 11,85 km²ko azalera du eta 310 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1419. urtekoa da.
Iñigo Pérez
Iñigo Pérez Soto (Iruñea, Nafarroa Garaia, 1988ko urtarrilaren 18a) nafar futbolari ezkertia da. Puntaerdi, euskarri edo ezker atzelari lanetan aritu daiteke. Joko geldituan aditua da. Athletic futbol-taldearen harrobian hezia, 2009ko urriaren 28an estreinatu zen lehen taldearekin Rayo Vallecanoren aurkako Errege Kopako partiduan. Gaur egun, Osasuna taldean jokatzen du.
Lycaena tityrus
Bizi zikloa
Hiru belaunaldi izan ditzake urtean, hasi apirilean eta urrirarte. Tximeleta arrak lurraldekoiak izaten dira. Arrautzak banan bana jartzen dituzte hostoen azpialdean. Arrautzetaik beldarra sortzen da mingarratzetaz (Rumex acetosa eta Rumex acetosella) elikatzen da. Negua hibernatzen igarotzen du. Udaberria hastearekin batera pupa zuria eratzen du eta handik tximeleta heldua jaiotzen da.
Habitata
Zelai zabal eta hezeak atsedin ditu eta 2.000 metrotako altueraraino aurki daiteke.
Gorka Julio
Informatikaria
Web garapenarekin, sare sozialekin, e-learningarekin edo partaidetza tresna digitalekin erlazionatutako hainbat egitasmo ere sustatu ditu.
Irakaslea unibertsitatean
Irakasle izan da EHUko Irakasleen Eskolan, Mondragon Unibertsitateko Lidergo Ekintzailea eta Berrikuntza graduan (LEINN), eta UEU eta EHUren artean antolatzen duten "IKTak eta konpetentzia digitalak hezkuntzan" on-line gradundokoan.
Irun Herria
Irun Herria Espainiako Alderdien Legea onartu ondoren Irunen sorturiko plataforma ezkertiar eta abertzalearen izena da. 2003an sortu zen Udal Hauteskundeetan aurkezteko, eta Espainiako Audientzia Nazionalak legez kanpo utzi ez zuen plataformetako bat izan zen. Guztira 2.520 boto lortu zituen (emandako boto guztien %7,82a) eta bi zinegotzi eskuratu zituzten.
Gorka Julio
UEUkidea
Formazioaren alorrean, informatikan azaltzen diren tresna, kontzeptu eta joera sortu berriak goiz ezagutu ohi dituenez horietaz hainbat ikastaro eta hitzaldi eman izan ditu Udako Euskal Unibertsitateko ikastaroetan eta Informatikari Euskaldunen Bilkuretan. Besteak beste, hauexek:
Kolaboratzailea hedabideetan
Jendartea eta teknologia uztartzea bere pasioa dela, aspalditik hainbat hedabidetan parte hartzen du maiztasuna handiarekin.
Zoothera margaretae
Zoothera margaretae Zoothera generoko animalia da. Hegaztien barruko Turdidae familian sailkatua dago.
Bathygobius lineatus
Bathygobius lineatus Bathygobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Azido nitriko
Azido nitriko azido sendoa da, kaustikoa, eta energia handiko oxidatzailea (HNO3). Egoera garbian, likido koloregabea da. Uretan urtzen da, eta hainbat kontzentraziotan saltzen da merkatuan. 78 °C-an irakiten du. Argitan jartzean, likidoari kolore horixka ematen dion nitrogeno dioxidoa askatzen du; hortik datorkio batzuetan izaten duen kolorea.
Lehenago, azido sulfurikoa eta sodio nitratoa erreakzionaraziz lortzen zen: 2 NaNO3 + H2SO4 → Na2SO4 + 2 HNO3. Gaur egun, amoniakoaren oxidazio katalitikoaren bidez lortzen da, platinozko katalizatzaileak erabiliz. Ia metal denei erasotzen die. Argitan, lurrun arriskutsuak askatzen ditu, konposatu organikoak ukitzen baditu su hartzeko arriskua dago, eta giza gorputzeko azala eta muki-mintzak erretzen ditu. Ongarriak, plastikoak, koloregaiak, lehergaiak, sintesi-konposatu organikoak eta beste zenbait konposatu lortzeko ekoizteko erabiltzen da; metalurgian, mineralen flotazioan, eta erregai nuklearrak berriro prozesatzeko ere erabiltzen da.
Maximiliano II.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa
Maximiliano II.a Habsburgokoa (Viena, 1527ko uztailaren 31 - Ratisbona, 1576ko urriaren 12a) Austriako artxidukea izan zen 1564-1576 bitartean, Hungariako (1563-1572) eta Bohemiako (1562-1576) erregea, eta Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadorea (1564-1576). Bere politika erlijioso liberalari esker Alemaniako katoliko eta protestanteen arteko bakealdi bat lortu zen. Artisten mezenas eta humanista izan zen, baina bere helburu politikoak ez zituen gauzatu, ez etxean, ez atzerrian.
Bizitza
Fernando I.a enperadorearen eta Ana Jagellon Hungariakoaren semea zen. Espainiako gortean hezi zen. Karlos V.aren aginduetara ibili zen hark frantsesen (1544) eta Esmalkaldako Ligaren (1547) aurka izan zituen gatazketan. Haren alaba Mariarekin ezkondu zen 1548an. Hala ere, Erreforma Protestantearen aldera agertu zuen zaletasunagatik ez zuten errege egin. Azkenean katoliko bihurtu behar izan zuen Bohemiako eta Hungariako errege izateko (1562). 1564an enperadore bihurtu zen. Protestanteen eta katolikoen artean bakea egiten saiatu zen, baina hartu zituen neurriak gehiago izan ziren protestanteen mesederako. Fernando I.a hiltzean turkiarrek baliogabeko deklaratu zuten 1562ko su-etena. 1566an Suleiman Bikainak Vienari erasoa jo zion. Hura hil zenean haren seme Selim II.ak hartu zuen aginpidea, eta 1568an zortzi urterako bakea sinatu zuen Maximilianorekin, baina guztiarekin ere ez zion hark bakerik eman.
Shinya Hatta
Shinya Hatta (初田 真也, 1984ko maiatzaren 17a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Mito HollyHock eta Blaublitz Akita.
Edgar Reitz
Edgar Reitz (Morbach, Hunsrück, Alemania, 1932ko azaroaren 1a) alemaniar zinemagilea da.
Biografia
Kameralaria eta muntatzailea izan zen hasieran. 1957tik aurrera, film laburrak, dokumentalak, publizitate eta enpresetarako filmak eta telebistarako saioak egin zituen. Haietako batzuk ospe handia eman zioten Alemanian eta beste zenbait herrialdetan. 1962az gero, Alemaniar Zinema Berriko kideekin elkarlanean ari izan zen.
1967an, lehen film luzea egin zuen: Mahlzeiten. 1970etik aurrera, hiru film luze egin zituen, Alemaniako historian garrantzi berezia izan duten garaiak aztertzen zituztenak: Der Reise nach Wien (1973, "Vienara bidaldia"), Stunde null (1976) eta Der Schneider von Ulm (1978, "Ulmeko jostuna"). 1984an, bere maisulana aurkeztu zuen, Heimat ("Aberria"). Hunsrückeko herrixka baten ikuspegitik aztertu zuen 1919-1982 aldia, era errealistan, ia dokumental baten itxuran, eta arrakasta handia izan zuen. Hamabost ordu irauten du filmak, eta hasieran telebistan eta gero zinema-aretoetan eman zuten.
Ginea Frantsesa
Ginea Frantsesa (Guinée française) mendebaldeko Afrikan kokaturiko frantziar kolonia izan zen 1894-1946 bitartean, eta itsasoz haraindiko lurralde frantsesa 1946tik 1958ra. Azken urte horretan independizatu zen, Gineako Errepublika izena hartuta.
Historia
Ginea Frantsesa 1891n sortu zen, Rivières du Sud (1882-1891) aurreko koloniaren muga berberak zituelarik. 1882 baino lehen, Ginea Frantseseko kostaldeko zatiak Senegalgo frantziar koloniaren zati ziren.
1891n frantziarrek Rivières du Sud Dakarreko gobernadore kolonialaren kontrolpean jarri zuten, Porto Novotik ekialdera (gaur egungo Benin) frantziar kostako eskualdeen gaineko autoritatea zuena. 1894an Rivières du Sud, Boli Kosta eta Dahomey kolonia 'independenteetan' banandu zen. Rivières du Sud izenekoa Ginea Frantsesa izendatu zuten. 1895ean, Ginea Frantsesa menpeko kolonia bihurtu zen, eta bere gobernadorea gobernadoreorde izatetik Gobernadore Orokor izatera pasa zen. 1904an, Mendebaldeko Afrika Frantsesa eratu zuten Ginea Frantsesa, Senegal, Dahomey, Boli Kosta eta Goi Senegal eta Nigerrekin batera, bakoitza teniente gobernadore batek gobernatua (Dakarreko gobernadore nagusiaren kontrolpean zeudenak).
Trinidad (itsasontzia)
Trinidad Fernando Magallaesen ontzia izan zen espezien uharteetara egindako bidaian. Juan Sebastian Elkanoren Victoria ontzia ez bezala, Trinidad ontziak ez zion munduari bira osoa eman. Moluka uharteetan hondoratu zen portugaldarrek eraso egin ondoren. Ontzian zeuden 20 marinel hil ziren eraso hartan.
Itsasontzia
Ontzia, Fernando Magallaes, espedizioko buruak gidatu zuen. Beti zihoan lehen postuan, espedizioaren buru, eta gainerakoek jarraitzen zuten.
Ezaugarri teknikoak
Bertan 62 pertsona sartzen ziren, tripulatzaile gehien zituen bost ontzietako bat zen. Belaz propultsatua, gainerakoek bezala, eta 110 toneleko (132 tona) edukierarekin. Bilbon erosi omen zuten 270.000 marabediko kostuarekin. Oihal karratuak zituen brankan, masta nagusiak eta mesana latinezko makila bat.
Historia
Magallaesen heriotzaren eta Concepción ontziaren sutearen ondoren, Victoria, Juan Sebastian Elkanok zuzendua, eta Trinidad, Tidore uhartera herldu ziren, Moluka uharteetan, 1521eko azaroaren 8an. Abenduaren erdialdera, bi ontziak iltzez kargatuta abiatzen saiatu ziren, baina irten baino lehen konturatu ziren ura sartzen ari zela Trinidad ontzira. Ikuskaritzak frogatu zuen arazoa larria zela eta horregatik erabaki zuten Victoria Espainiara abiatuko zela eta Trinidad han geratuko zela konponketak egiteko.
1522ko apirilaren 6an, Trinidad konpondu zuten eta Tidoretik itsasoratu zen 50 tona iltzez kargatuta. Bere komandantea denbora hartan Gonzalo Gómez de Espinosa zen, Magallaesen aguazila, soldadu ona, baina ez marinela. Hamar egunen ondoren, Marianetako kostaldera iritsi zen, han hiru gizonek desertatu zuten, gero ipar-ekialdera joan ziren. Espinosa, dirudienez, mendebaldeko haizeak harrapatzen saiatzen ari zen, baina ez zituen aurkitu, ziuraski udako montzoiagatik. 42° edo 43° ipar paralelora iritsi zen, gero eta eguraldi txarragoarekin. Azkenean, eskorbutoak 30 gizon hil zituen, eta 20 gizon bakarrik gelditu ziren itsasontzia nabigarazteko.
Maiatzean, António de Britoren agintzapean zeuden zazpi ontzi portugaldar iritsi ziren Tidorera, Magallaes geldiarazteko asmoz. Espinosak gutun bat bidali zion Britori laguntza eskatuz. Britok talde armatu bat bidali zuen Trinidad geldiarazteko, baina, erresistentzia armatuaren ordez, hondoratzeko zorian zegoen eta tripulazio erdi hil bat zuen ontzi batekin aurkitu ziren. Trinidad Ternatera itzuli zen. Han bere kandelak eta aparailuak erretiratuak izan ziren. Itsasontzia ekaitz batean txikitu zen.
Bizirik atera zirenak
Bizirik atera zirenetatik lau bakarrik itzuli ziren Europara. Juan Rodriguezek itsasontzi portugaldar batean ihes egin zuen. Gainerako hirurek, Espinosa komandanteak, Ginés de Mafra itsasgizon eta espedizioaren kronikariak, eta Hans Vargue (edo Bergen) norvegiar artilleroak, bi urte eman zituzten lan behartuetan Lisboara bidali aurretik, han kartzelan urte gehiago eman zuten. Vargues Lisboako kartzelan hil zen eta Espinosaren azkeneko berriak 1543koak ziren, itsasontzien ikuskatzaile gisa lanean ari zenekoak.
De Mafra, hiruretatik azkenengoa izan zen kartzelatik irtetzen, bidaian zehar idatzi eta jaso zituen dokumentuengatik. Denborarekin, pilotu bihurtu zen, neurri batean Magallaesen espedizioarekin lortu zuen esperientziaren ondorioz. 1541ean San Juan de Letrán ontziaren pilotu izendatu zuten Ruy Lopez de Villalobosen espedizioan; bi urte beranduago, Filipinetako uharte batean matxuratuta, Magallaesen espedizioari buruz idatzi zuen, itsas konponketen zain. Azkenean, beste 29 gizonekin Filipinetan geratzea erabaki zuen, Villalobosen espedizio porrotarekin berriro bidaiatu beharrean. De Mafraren oharrak argitaratu gabe egon ziren 1920an aurkitu ziren arte.
Luis Larrea Alba
Luis Alberto Larrea Alba (Guayaquil, 1894ko urriaren 25a - Quito, 1979ko apirilaren 7a), Ekuadorko militarra eta politikaria izan zen 1931n Ekuadorko Barne ministro izendatu zutena. Isidro Ayorak dimisioa eman ondoren, abuztuaren 24an botereaz arduratu zen, baina urte horretan bertan 1931ko urriaren 15ean utzi zuen kargua.
1944an, Ekuadorko Aliantza Demokratikoko buruzagi gisa, maiatzaren 28ko Iraultzaren parte izan zen, Carlos Arroyo del Río presidentea bota zuen Guayaquileko Junta iraultzailearen burua izanik.
Niederwald
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Geronimo: An American Legend
1992ko Soinu onenaren Oscar Sariaren izendapena jaso zuen.
Argumentua
1886ko Jeronimo (Wes Studi) apatxe buruzagiaren atzematea kontatzen da. Apatxe amerindiarrak AEBtako gobernuak hala beharturik erreserba baten barnean bizitzera derrigortuak izan ziren. Baina apatxe guztiak ez ziren arto ereile bizimodu sedentario berri horretara ongi egokitu, Jeronimo ipurterrea zen. Gizon zuriek hautsitako hitza eta AEBtako gobernuaren ekintza zitalek nazkatuta, Jeronimo eta beste hogeitamar gerlari apatxek gerrilla bat osatu eta eskubidez heuren antzinako lurra aldarrikatzeko asmoz AEBtako gobernuaren interesei erasoko diete.
José Manuel Gil Vegas
José Manuel Gil Vegas (Aranda de Duero, 1959), Gipuzkoako politikaria da (Ciudadanos alderdikoa) eta Deusto Business School ikastetxeko irakaslea da. Psikologia industrialean doktorea da.
2017an Ciudadanos alderdiko Donostiako agrupazioaren gidaritza hartu zuen, eta 2019ko udal hauteskundeetan Donostiako alkatetzarako hautagaia izan zen Ciudadanos alderdiarekin (hautagaitzak ez zuen ordezkaririk lortu).
2020ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeetan Alderdi Popularrak eta Ciudadanos alderdiek egindako koalizioaren ondorioz, Arabako zerrendan joan zen 3. lekuan, eta hautatua izan zen ondorioz. Hiru eserleku lortu zituen koalizioak Araban 2020ko uztailaren 12ko bozetan, eta horrela bilakatu zen Gil Vegas Ciudadanos alderdiak Eusko Legebiltzarraren historian lortutako lehen legebiltzarkidea.
Edward Jenner
Edward Jenner (Berkeley, Gloucestershire, 1749ko maiatzaren 17a - Berkeley, 1823ko urtarrilaren 26a) sendagile ingelesa izan zen. Immunologiaren aitatzat hartzen da. Txerto bat lehen aldiz ipini zuen, baztangaren aurkakoa, hain zuzen ere.
Baztangaren aurkako txertoa
Jennerrek baztangaren kontrako txertoa 1776an aurkitu zuen. Behiak maiz jezten zituztenek baztanga zabaltzen zen aldietan ez zirela gaixotzen ikusi zuen, eta behiek errapeetan izaten dituzten zarakarretan baztangaren eragilea agian zegoela oharturik, behi-jezleak baztangaren eragilea maiz ukitu izanak gaixotasun horren kontra sendotzen zituela ondorioztatu zuen. Voltairek egindako ikerketa baten arabera, garai hartan biztanleen % 60k baztanga pairatzen zuen eta % 20 gaixotasunagatik hiltzen zen. Biztanleak gaixotasun horren kontra babesteko, zauritxo arin batzuk egin eta behien errapeetako zarakarretako isurkariz igurtzi zituen, baztangaren eragilea, ahuldurik, odolera zuzen irits zedin, eta era horretara, gaixoaldi arin baten ondoren, txerto hori egiten zitzaiona gaixotasun horri aurre egiteko gerturik geratzen zen.
Lehen txertoa behi errapeetako zarakarretatik egin zenez, hainbat hizkuntzatan txertoari esateko, latinezko vaccinae (behiarena) hitzetik eratorritako formak erabiltzen dira. Jennerrek asmatutako txertoaren metodoa mundu osoan zabaldu zen. An inquiry into the causes and effects of the variolae vaccinae (1798, "Baztangaren kontrako txertoaren arrazoiez eta ondorioez galdeketa") liburua idatzi zuen.
Metodo horren bidez, immunologiaren zientziaren oinarriak ezarri zituen Jennerrek. Haren txertoari esker, Europan baztanga desagertu zen. Handik urte batzuetara, Louis Pasteur frantses kimikariak (1822-1895) metodo bera erabili zuen, beste eritasun batzuen aurka.
Gizartearen aitortza
E. Jenner Berkeleyra itzuli zen eta munduko hainbat lekutatik sariak jasotzen jarraitzen zuen. Maila globalean izandako aitortza ikusgarria izan zen. Jenner esker oneko gizona zen, autoritate ezberdinek egindako edozein sari edo aitortza aintzat hartzen zuelako.
Horrez gain, herrian errespetatua eta maitatua izan zen, gaixorik zeuden herritarren alde ahalegintzen jarraitzen zuelako. Gainera, herriko alkate aukeratu zuten, bertan geratzeko erabakiaren ondorioz.
Literatura-lanak
Olerki ugari idatzi zituen, izadiari zion miresmena nagusitzen delarik. Egun, txoriekiko ez ezik, landare eta loreak haztearekiko zuen zaletasuna ere nabarmentzen dira.
Zoothera turipavae
Zoothera turipavae Zoothera generoko animalia da. Hegaztien barruko Turdidae familian sailkatua dago.
Lasarte-Oria Aurrera
Lasarte-Oria Aurrera Espainiako Alderdien Legea onartu ondoren Lasarte-Orian sorturiko plataforma ezkertiar eta abertzalearen izena da. 2003an sortu zen Udal Hauteskundeetan aurkezteko, baina Espainiako Audientzia Nazionalak legez kanpo utzi eta partehartzea debekatu zion, Batasunaren ondorengoa zela argudiatuz.
Plataformak zenbat boto lortu zituen jakitea ezinezkoa da, baliogabetu zirelako. Dena den, baliogabeko botoak zenbatuta gutxi gora-beherako kalkulua egin liteke; horrela, 2003ko hauteskundeetan 1.315 izan ziren boto nuluak, emandako botoen %12,60.
Givrezac
Givrezac Frantziako udalerria da, Itsas Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Givrezac udalerrian erroldatutako biztanleak 63 ziren. Familiak 26 ziren, horien artean 6 pertsona bakarrekoak ziren (3 bakarrik bizi ziren gizonak eta 3 bakarrik bizi ziren emakumeak), 10 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 10 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Etxebizitza
2007an 30 etxebizitza zeuden, 24 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 30etxeak ziren. 24 etxebizitza nagusietatik 19 bere jabearen bizilekua ziren eta 5 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek hitu gela zituzten, 6 etxek lau zituzten eta 17 etxek bost zituzten. 21 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 7 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 16 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 42 ziren, horien artean 28 aktiboak ziren eta 14 inaktiboak ziren. 28 pertsona aktiboetatik 26 lanean zeuden (14 gizon eta 12 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 14 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren eta 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren eta 1 margolaria.
2000. urtean Givrezac udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Maritxu Telletuko
Maritxu Telletuko edo Maritxu Teilatuko ahozko euskal tradizioan umeen esne hortzak batu eta ordainetan zerbait ematen dien izakia da.
Besteak beste, kopla zaharretan jaso da, Katuen testamentua bilduman topa daiteke, eta izen bereko Oskorri taldearen diskoan. Mendebaldeko euskalkian jasotako koplatxoa da.
Abestiaren izenburuak Euskal Herriko baserrietan oso ezaguna zen zomorro bati egiten zion erreferentzia: marigorringoari (Coccinella septempunctata L. (Coccinellidae)).
Umeen hortzak eta haginak
Kultura askotan umeek galtzen dituzten hortzak edo haginak batuko dituzten pertsonaia fantastikoak sortu dira. Pertsonaia horiek hortzak batu eta ordainetan umeei zerbait ematen diete.
Euskal Herriko mendebaldeko toki batzuetan Maritxu Telletuko honek betetzen ei zuen funtzio hori. Maritxu Telletuko hau sortu zen bezala, Espainiako hainbat tokitan eta gaztelaniaz egiten den hainbat tokitan, —eta Hego Euskal Herriko toki askotan ere bai—, "Pérez sagutxoa" sortu zen. Pérez sagutxoa da hortzak eta haginak eramaten dituen pertsonaia fantastikoa, Mexiko eta Peruko eskualde batzuetan izan ezik, non "hortzen Sagua" besterik ez zaion deitzen.
Frantzian petite souris (sagutxoa) deitzen zaio eta Italian Topolino, Topino (sagutxoa) edo Fatina dei denti (hortzen maitagarritxoa). Beste leku batzuetan, hortzak biltzeko ardura duten beste izaki fantastiko batzuk daude, hala nola Tooth Fairy ("hortzen maitagarria") herrialde anglosaxoietan, L 'Angelet ("Aingerutxoa") edo La rateta ("Arratoitxoa") Katalunian, edo L' Esquilu de los dientis Kantabrian eta bableren esparru batzuetan, hau da "hortzen katagorria", "hortzen urtxintxa"; Zahnfee alemanez, Tandenfee nederlanderaz...
Badirudi, familia batzuetan ume bati hortza erortzen zitzaionean hortz hori etxeko teilatura botatzen zela, baina kontu hau, guk dakigula, ez dago nahikoa dokumentatuta.
Tabasco
Tabasco Mexikoko 31 estatu federaletako bat da, herrialdearen hego-ekialdean dagoena. Iparraldean Mexikoko golkoarekin du muga, ipar-ekialdean Campecherekin, hego-ekialdean Guatemalarekin, mendebaldean Veracruzekin eta hegoaldean Chiapasekin. 24.738 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 2.238.603 biztanle zituen 2010ean. Hiriburua Villahermosa da.
Cheng Yen
Cheng Yen edo Shih Cheng Yen (txineraz: 證嚴法師, 釋證嚴; pinyin: Zhèngyán Fǎshī; Wade–Giles: Chêng4 Yen2 Fa3-shih1; Pe̍h-ōe-jī: Chèng-giâm Wong-suun, 1937ko maiatzaren 14a) Taiwan go moja budista (bhikkhuni), irakaslea eta filantropoa da. Buddhist Compassion Relief Tzu Chi Fundazioaren sortzailea da, normalean Tzu Chi izenarekin ezagutzen dena, Taiwanen kokatutako erakunde humanitario budista bat. Mendebaldean, batzuetan "Asiako Ama Teresa" deitzen zaio.
Cheng Yen Taiwanen jaio zen Japonia ko okupazioaren garaian. Budismoarekiko interesa garatu zuen gaztetan, 1963an monja budista izendatu zuen Yin Shun maisu budismo humanistaren defendatzaile ezagunaren babesean. Abortua izan zuen emakume pobre batekin topo egin ondoren, eta Eliza Katolikoaren hainbat ongintza-lanei buruz hitz egin zuten moja katoliko erromatarrekin elkarrizketa baten ondoren, Cheng Yen-ek Tzu Chi Fundazioa sortu zuen 1966an erakunde humanitario budista gisa. Erakundea familia behartsuentzako dirua aurrezten zuten hogeita hamar etxekoandreko talde gisa hasi zen. Tzu Chik pixkanaka-pixkanaka ospea handitu zuen, eta bere zerbitzuak hedatu zituen denboran zehar, medikuntza, ingurumen eta hondamendien sorospen lanak barne, azkenean munduko erakunde humanitario handienetako bat bilakatuz, eta Taiwango erakunde budistarik handiena.
Cheng Yen Taiwango budismo modernoaren garapenean eragin handieneko figuratzat hartzen da. Taiwango budismoko "Four Heavenly King"-etatik bizirik irten den azkena da, Dharma Drum Mendiko Sheng-yen, Fo Guang Shaneko Hsing Yun eta Chung Tai Shaneko Wei Chuehekin batera.
Gaztaroa
Cheng Yen "Chin-Yun Wong" (txineraz: 王錦雲; pinyineraz: Wáng Jǐnyún; Pe̍h-ōe-jī: Ông Kím-hûn) 1937an Kiyomizu herrian jaio zen, Taikō barrutian, Taichū prefekturan, (Qing Taiwan modernoa, Taichung hiria, Taiwan). Taiwango beste buruzagi budista nabarmenenak ez bezala, Cheng Yen Taiwanen jaio zen, Txina kontinentala baino. Osaba seme-alabarik gabekoa zen, beraz, izeko-osabak hazi zuten. Cheng-Yen Bigarren Mundu Gerra n Japoniako Taiwanen okupazioaren garaian hazi zen, non gerraren ondorio lazgarriak ikusi zituen eta Taiwanen bonbardaketak bizi izan zituen.
Esperientzia horiek iraupenaren kontzeptuaren atzean dagoen egiatzat jotzen zuenari lagundu zioten. 1945ean, zortzi urte zituela, bere anaia gaixoa zaindu zuen ospitale batean zortzi hilabetez, eta horrela gertuagotik ikasi zuen jendearen mina eta ezintasuna. 23 urte zituela, bere aita bat-batean hil zen garuneko odol-hodien nahasteagatik, horrek hemorragia eta trazua eragin zituelako. Cheng Yen-ek Dharma budistarekin lotutako doktrinarekin eta eskritura budistarekin (sutrarekin) harreman estua izan zuen haren hilobi-lekua bilatzean. Aita hil ondoren, Cheng Yen-ek bere aitaren antzokiak kudeatzearen erantzukizuna hartu zuen, familiaren ardura ekonomikoa bere gain hartuz.
Bhikṣuṇī ordenazioa
Moja izatea erabaki zuenean, Cheng Yenek tenplu batera ihes egin zuen 1960an, aldez aurretik baimena eskatuko balu ez ote zitzaiolako joaten utziko beldurrez. Ihes egiteko lehen saiakeraren ondoren, bere amak hiru egun geroago aurkitu ondoren, etxera eraman zuen. 1961ean bigarren aldiz ihes egin zuen etxetik. Taiwan ekialdetik bidaiatzera joan zen Xiūdào izeneko moja lagun batekin (修道法師; Pe̍h-ōe-jī: Siu-tō Hoat-su). Cheng Yen-ek moja izateko bide ez-tradizionala jarraitu zuen, Xiūdàorekin bi urtez bidaiatuz. Moja ofizialki izendatu aurretik, ilea moztu zuen. Bi urtez bidaiatu ondoren, Cheng Yenek erabaki zuen moja ordenatu bat izan behar zuela bere bizimoduari jarraitzeko. Linji Huguo Chan tenplura joan zen ordenaziorako izena ematera, baina uko egin zioten maisurik bat ez zuelako. Normalean, Taiwanen moja izateko, maisu baten ikasle izan behar da bi urtez ordenatu aurretik. Cheng Yen-ek Yin Shunekin topo egin zuen, eta bere mentore izateko eskatu zion. Haren eskaera onartu egin zuen, izen-ematea itxi baino ordubete lehenago. Horrela, 1963ko otsailean, Yin Shun bere tutorearen ikasle bilakatu zen, eta hark Cheng Yen dharma izena eta Huìzhāng (慧璋; Pe̍h-ōe-jī: Hūi-chiong) kortesia izena eman zion. Yin Shun-ek ere "erlijio budistaren alde eta izaki guztien alde dena egiteko" itxaropena eman zion, txineraz sei karaktererekin idatzita dagoena. Sei karaktere hauek Cheng Yenentzat ideal gorenak bihurtu ziren sinesmenean, irakaskuntzan eta praktikan.
1963ko maiatzean, moja ordenazioa jaso eta gutxira, Hualien konderri ko Pu Ming tenplura (普明寺; Pe̍h-ōe-jī: Phó͘-bêng-sī) joan zen bere formazio espirituala jarraitzera. Formazio horren zati gisa, egunero errezitatu zuen Lotus Sutra, errespetatu eta hilero transkribatzen zuena. Han egon zen sei hilabetean, Lotus Sutra eta "Bodhisattvas Bidea"rekin konpromisoa hartuko zuela zin egin zuen.
Taiwango aborigenaren abortua
1966an gertatutako bi gertaera izan ziren Cheng Yenek Tzu Chi fundatzera bultzatu zutenak. Lehen gertaera Cheng Yen Fenglinen ospitale bat bisitatzen ari zela gertatu zen. Ospitaleko lurrean odola ikusi ondoren, Taiwango emakume aborigen batek abortu bat izan zuela jakin zuen. Haurdun zegoen emakumea berriro mendira eraman behar izan zuten, Taiwaneko 8.000 dolarreko gordailua ordaindu ezin izanagatik. Emakume aborigena geroago hil zen. Istorio hau auzi juridiko baten iturri bihurtu zen 2000ko hamarkadaren hasieran. Istorioa kontatzeko Cheng Yenek medikuaren izena inoiz aipatu ez zuen arren, bere jarraitzaileetako batek hala egin zuen, eta Cheng Yenen aurkako difamazio auzia jarri zuen medikuaren familiak.
Moja katoliko erromatarrekin topaketa
Bigarren gertaera Cheng Yenek 1966an Pu Ming tenpluko hiru moja katoliko erromatarrekin izandako eztabaida ospetsu bat izan zen. Mojek irakaskuntza budisten sakontasuna onartzen zuten arren, adierazi zuten eliza katolikoak mundu osoko jendeari lagundu ziola eskolak eta eskolak eraikiz. Eta galdetu zuten: "Baina zer egin du budismoak gizartearen alde?". Eztabaidaren arabera, Cheng Yen konturatu zen budismoak jendearen arimen lanketa soila bultzatu baino zerbait gehiago egin behar zuela.
Tzu Chi Fundazioaren sorkuntza
Lotus Sutraren eraginez, eta Taiwango emakume aborigenarekin zein moja katoliko erromatarrekin izandako topaketek eraginda, Cheng Yenek 1966ko maiatzaren 14an Tzu Chi Fundazio budista ezarri zuen Ekialdeko Taiwango behartsuei laguntzeko ahaleginean. Erakundea Cheng Yenek bere jarraitzaileak animatu zituenean hasi zen, hogeita hamar etxekoandrez osatuak, egunero berrogeita hamar zentimo (0,02 dolar AEBetan) aurreztera animatuz beren janari-dirutik, eta banbu aurrezki kutxetan gordetzera, familia behartsuei laguntzeko. Zergatik ezin dugu astean behin eman? Galdetu ziotenean, Cheng Yenek erantzun zuen: "Ematea praktika bat delako eta egunero eman behar dugulako. Gugan irrika edo desio positibo bat badugu, guk elikatu eta bete egin behar dugu. Buda besteei laguntzeko desio noble batek gidatu zuen bezala, guk ere triste daudenei entzun edo mina dutenei lagun diezaiekegu". Lehenengo urtean, hamabost familiei laguntza eman zieten hasierako hogeita hamar jarraitzaileekin.
Tzu Chikek 1970ean hedatu zuen bere lana behartsuak diren familiei laguntzetik mediku laguntzara. 1986an Tzu Chik bere lehen ospitalea ezarri zuen Hualienen. Harrez gero Tzu Chik ospitaleak eraiki ditu Yuli-n, Hualien konderria n; Dali n, Jiayi konderrian; Guanshan, Taitung konderria n; eta Xindian, Taipei Hiri Berrian.
Masvingoko probintzia
Masvingo Zimbabweko probintzia bat da. Ekialdean Mozambikerekin egiten du muga, Hegoaldeko Matabeleland-ekin hegoaldean, Midlands iparralde eta mendebaldean eta Manicaland ipar-ekialdean. 1980 urtearen aurretik Victoria Probintzia izena zeukan.
1.300.000 biztanle zituen 2002an.
Cheng Yen
Tzu Chi Fundazioaren sorkuntza
Tzu Chi hondamendien sorospenean egindako lanagatik da ezagunena. Cheng Yenen filosofiak honako hau dakar: laguntza jasotzen dutenek laguntza jasoz materialki onuragarria izateaz gain, laguntza ematen dutenak espiritualki saritzen dira begietan esker ona ikusten dutenean. eta hartzaileen irribarreak. Tzu Chiren hondamendien lehen ahalegin handia 1991n izan zen, uholde larriek Txina ren erdialdea eta ekialdea jo ostean sorospen operazioak egin zituenean. Tzu Chik hondamendia laguntzeko ahaleginen ezaugarririk adierazgarrienetako bat boluntarioek epe laburreko laguntza emateaz gain, kaltetutako komunitateak berreraikitzeko epe luzeko proiektuetan ere parte hartzen zuen. Tzu Chik askotan etxe, eskola, ospitale eta gurtza-leku berriak eraikitzen zituen (budista ez zirenentzako elizak eta meskitak barne) hondamendi baten ondoren biktimentzat. 2015etik aurrera, Tzu Chik hondamendiei aurre egiteko laguntza eman die mundu osoko 85 herrialde baino gehiagori.
Tzu Chik bildutako funtsen zati handi bat ingurumena errespetatzen duten helburuen inguruan oinarritzen da, hala nola birziklapena sustatzea eta hondakinak murrizteko elementu berrerabilgarriak erabiltzea. 2014tik aurrera, fundazioak 5.600 birziklatze estazio baino gehiago ditu. Tzu Chi gizarte zibileko eragile esanguratsu bihurtu da. Tzu Chi Taiwango erakunde budista handiena ez ezik, Taiwango lur pribatuen jabe handiena ere bada. 2013tik aurrera, erakundeak 10 milioi kide inguru zituela kalkulatu zen mundu osoan, eta kapituluak 47 herrialdetan.
Da Ai Telebista
1998ko urtarrilean, "Cheng Yenek Da Ai" (literalki Maitasun Handia) satelite bidezko telebista (慈濟大愛電視台; Chû-chè Tāi-ài Tiān-sī-tâi) 24 orduz kaleratu zuen egunero satelite bidezko telebista kate batean. Da Ai merkataritza doakoa da eta egunean hogeita lau orduz funtzionatzen du. Dohaintzek eta partzialki Tzu Chiren birziklatze programek finantzatzen dute. Da Ai-k albiste ez-politikoak, Cheng Yen-en hitzaldiak eta bertuteetan ardaztutako serieko programak eskaintzen ditu, sarritan beren bizitzan hoberako aldaketa handiak egin zituzten pertsonak profilatuz.
Eguneroko ordutegia
Cheng Yenek emisio bat egiten du goizero "Jakinduria egunsentian" (Wisdom at Dawn) izenez ezagutzen den agerraldi batean, eta arratsaldean beste agerraldi bat egiten du. Goizeko 3:45ak aldera esnatzen da bere jarduerak hasteko, hala nola, bisitariak jasotzea eta Tzu Chiren proiektuak Taiwanen zehar gainbegiratzea. Askotan egiten ditu hileroko bidaiak herrialdean zehar Tzu Chiren proiektu eta jarduerak ikusteko.
Sariak eta errekonozimenduak
• 1986: "Huashia Medal of the First Order" Taiwanen
• 1986: Good People eta Good Deeds ordezkaria, Taiwan
• 1989: Gizarte Zerbitzuen eta Gizarte Zientzien Lorpen Saria Taiwango-Amerikar Fundazioaren, Taiwanen eta Estatu Batuetan
• 1989: Wu San-Lian Fundazioaren Gizarte Zerbitzuen Saria, Taiwan
• 1991: Ramon Magsaysay Saria Filipinetako Komunitate Lidergorako
• 1991: Mugimendu Sozialaren Lidergo Aipagarriaren Saria, Taiwaneko Gizarte Mugimenduen Elkartearen eskutik
• 1991: San Antonio eta San Antonioren Ohorezko Lurraldeko Ohorezko Hiritar eta Alkate Ohorezko Saria, Texas, Estatu Batuak
• 1992: Nazioarteko Komunikazio Saria, Taiwango Gobernuaren Informazio Bulegoaren eskutik
• 1993: Honoris Causa Doktorea Hong Kongeko Txinako Unibertsitateak
• 1994: Eisenhower Medallion from the People to People International. (PTPI Dwight D. Eisenhower presidenteak sortua)
• 1995: Executive Yuan (Kabinete) Kultura Saria, Taiwan
• 1995: 20 Outstanding Women in Asian Asia Weekly aldizkaria, Hong Kong
• 1996: Barne Ministerioaren Lehen Mailako Ohorezko Saria, Taiwan
• 1996: Lehen Ordenaren Kanpo Arazoetako domina, Taiwan
• 1996: Lehen Ordenako Huaguang saria, Taiwan
• 1998: Ordezkarrik gabeko Nazio eta Herrien Erakundearen (UNPO) Giza Eskubideen Nazioarteko Saria.
• 1998: Taiwanen 400 urtetan eragin handiena duten 200 pertsonak, Common Wealth aldizkaria, Taiwan
• 1998: Ikasle ohien saria Taiwango Chingshuei Elementary School-en 100. urteurrenean
• 2000: Noel Foundation Life saria, Estatu Batuak
• 2000: Heros from Around the World, National Liberty Museum, Filadelfia, Estatu Batuak
• 2000: 50 Stars of Asia, Business Week aldizkaria, Estatu Batuak
• 2001: Lehendakaritzako Kultura Saria, Taiwan
• 2001: 26 "Mundu osoko heroien" artean hautatua eta Filadelfiako Askatasun Nazionaleko Museoko "Ohorezko Harresian" agertu zen.
• 2001: Bigarren Ordenaren Domina Nazionala El Salvador reko presidentearen eskutik
• 2001: Gizarte Zientzietan Honoris Causa doktorea Hong Kongeko Unibertsitatean
Saint-Michel-de-Rieufret
Saint-Michel-de-Rieufret Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Cheng Yen
Sariak eta errekonozimenduak
• 2002: Thailandia ko World Buddhist University-ko Emakume bikainen saria
Saint-Michel-de-Rieufret
Biztanleria
2007an Saint-Michel-de-Rieufret udalerrian erroldatutako biztanleak 520 ziren. Familiak 200 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 80 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 72 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Cheng Yen
Sariak eta errekonozimenduak
• 2002: Taiwango Chiao Tung Unibertsitate Nazionalean Ikasketa Soziokulturaleko Honoris Causa Doktorea.
Saint-Michel-de-Rieufret
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Cheng Yen
Sariak eta errekonozimenduak
• 2003: Presidential Second Order of the Brilliant Star Award, Taiwan
Saint-Michel-de-Rieufret
Etxebizitza
2007an 217 etxebizitza zeuden, 206 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 215 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 206 etxebizitza nagusietatik 173 bere jabearen bizilekua ziren, 27 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 19 etxek hiru zituzten, 67 etxek lau zituzten eta 114 etxek bost zituzten. 171 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 77 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 123 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Cheng Yen
Sariak eta errekonozimenduak
• 2004: 2004ko Asiako Amerikako Ondarearen Saria Zerbitzu Humanitariorako Kaliforniako Asiako Amerikako Federazioak (AAFC)
Francis Peyton Rous
(Francis) Peyton Rous (Baltimore, 1879ko urriaren 5a - New York, 1970eko otsailaren 16a) estatubatuar medikuntza-ikertzailea izan zen. Johns Hopkins Unibertsitatean eskuratu zuen sendagile-titulua, 1905ean; 1909an, Ikerketa Medikoetako Rockefeller Institutuan (gaur egun, Rockefeller Unibertsitatea) sartu zen, eta 60 urtetik gora egin zituen hango ikertzaile gisa. 1915-1916 urteetan, Lehen Mundu Gerraren garaian, odol-transfusioak egin ahal izateko odola gordetzeko metodo bat asmatu zuen, eta teknika hari esker antolatu ahal izan ziren odol-bankuak. Dena dela, minbizi-mota batzuen ikerketan nabarmendu zen Rous bereziki; horrela, 1910ean, oilasko batean tumore minbizidunak hazi zituen eta birus moduko likido gisako bat atera zuen haren gorputzetik, beste oilasko batzuen gorputzean txertatuz gero, minbizia eragiten zuena. Zientzialariek ez zuten Rousen teoria ontzat eman, ez baitzuten uste minbizia eragin zezakeenik tumore batek, ez delako eritasun kutsakorra. Dena dela, 1966an, Medikuntzako Nobel saria eman zioten egindako ikerketengatik.
Cheng Yen
Sariak eta errekonozimenduak
• 2004: Eguneko Boluntarioen Elkarteak, Taiwanen, Boluntariotzako Bizitzako Lorpen Sari berezia.