cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Boiry-Sainte-Rictrude
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 212 ziren, horien artean 151 aktiboak ziren eta 61 inaktiboak ziren. 151 pertsona aktiboetatik 141 lanean zeuden (80 gizon eta 61 emakume) eta 10 langabezian zeuden (9 gizon eta 1 emakume). 61 pertsona inaktiboetatik 21 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 24 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Callicebus modestus
Callicebus modestus Callicebus generoko animalia da. Primateen barruko Callicebinae azpifamilia eta Pitheciidae familian sailkatuta dago
Boiry-Sainte-Rictrude
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 15 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
Ceyx websteri
Ceyx websteri Ceyx generoko animalia da. Hegaztien barruko Alcedinidae familian sailkatua dago.
Boiry-Sainte-Rictrude
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen eta 2 zurginak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra harategi bat zen.
2000. urtean Boiry-Sainte-Rictrude udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Corydoras napoensis
Corydoras napoensis Corydoras generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Callichthyidae familian.
Domvallier
Domvallier Frantziako udalerria da, Vosgeak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Domvallier udalerrian erroldatutako biztanleak 126 ziren. Familiak 48 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 53 etxebizitza zeuden, 48 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 51 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 48 etxebizitza nagusietatik 44 bere jabearen bizilekua ziren eta 4 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 5 etxek hiru zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 32 etxek bost zituzten. 36 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 19 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 23 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 77 ziren, horien artean 51 aktiboak ziren eta 26 inaktiboak ziren. 51 pertsona aktiboetatik 48 lanean zeuden (26 gizon eta 22 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 26 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
La Lola se va a los puertos (1993ko filma)
La Lola se va a los puertos 1993ko Josefina Molina espainiar zinema zuzendariaren filma izan zen. Antonio eta Manuel Machadoren izen bereko antzezlanean oinarrituta, 1947ko filmaren remake bat izan zen.
Pristimantis acuminatus
Pristimantis acuminatus Pristimantis generoko animalia da. Anfibioen barruko Craugastoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Erresuma Batuko zinema
Erresuma Batuko zinemak zinemaren garapen teknologiko, komertzial eta artistikoan eragin handia izan du eta munduko industriarik prestigiotsuetariko bat sortu du. Bere historian hainbat film arrakastatsu izan arren, britainiar zinemak bere identitateari buruzko debate mantendu du (arlo ekonomiko eta kulturalaren aldetik), alde batetik estatubatuar eta bestetik europar zinemaren eragina nabarmena izan baita; hala ere, 1940ko hamarkadan zehar bere "urrezko aroa" bizi zen J. Arthur Rank eta Alexander Korda bezalako ekoizleei esker. Britainiar industria zinematografikoak historiako aktore, zuzendari eta film onenetariko batzuk sortu ditu, tartean Alfred Hitchcock, David Lean, Laurence Olivier edota Anthony Hopkins.
Bere ekoizpenak boom eta atzerapenak bizi dira historian zehar. Bitxia baden ere, atzerapen aroetan bere film arrakastatsuenetariko batzuk sortu ditu, adibidez, 1981eko Chariots of Fire filmak zazpi Oscar Sarirako izendapen lortu zituena, urte gogorrenetariko batean egin zuten.
Shasta konderria (Kalifornia)
Shasta konderria (Shasta County) Kaliforniako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Redding da. 2010eko zentsuaren arabera 177,223 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 177,223 pertsonetatik 160,922 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 14,878 dira. 1,438 beltzak edo afroamerikarrak. 4,162 amerikar natiboak ziren eta 232 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 4,297 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 212 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 5,960 pertsonek kokatzen zuten.
Ralph M. Steinman
Ralph Marvin Steinman (Montreal, 1943ko urtarrilaren 14a - Manhattan, New York, 2011ko irailaren 30a) immunologo kanadarra izan zen, judua eta Rockefeller unibertsitateko biologia zelularreko ikertzailea.
2011. urtean Medikuntzako edo Fisiologiako Nobel Saria irabazi zuen (Bruce Beutler eta Jules Hoffmannekin batera) zelula dendritikoen aurkikuntzagatik. Rockefeller unibertsitateak Steinmanek Nobel Saria irabazi zuela aditzera eman zuenean, honen heriotzaren berri eman zuen (2011ko irailaren 30ean). Hala, Nobel saria irabazi duen bigarren hildakoa da.
1973an "zelula dendritiko" terminoa sortu zuen, Zanvil A. Cohnen laborategian eta Rockefeller unibertsitatean doktoratu-ondoko bere lanean ari zela.
Steinmanek sari ugari irabazi zituen: Albert Lasker saria (2007), Nazioarteko Gairdner Fundazioaren saria (2003), eta William B. Coley saria (1998), besteak beste.
Bestalde, Estatu Batuetako Medikuntza Institutuko kide izan zen 2002 urtea geroztik, eta Ameriketako Estatu Batuetako Zientzien Akademia Nazionaleko kide 2001etik aurrera.
Steinmanek Montrealeko McGill unibertsitatean ikasi zuen, eta medikuntza-doktoregoa 1968an burutu zuen Harvard Unibertsitatean. Medikuntza-heziketa osatu zuen Massachusettseko ospitalean.
Errefektorio
Errefektorio (latinetik eratorrritako hitza, refectus hitzatik) edo Jan-areto ere, komentu eta monasterioetan elkarrekin jateko den leku amankomun bat da; bertan, monjeek eta mojek haien askariak egiten dituzte. Normalean, elizaren beste aldean egoten da eta lauikuzen itxura du.
Antolaketa
Normalean mahaiak hormen paraleloan jartzen dira. Monjeak haien kategoriaren edo aintzinatasunaren arabera kokatzen dira, abadearena alde batean guztia buru izanez. Ordenen arabera, askotan askariak isiltasunean egiten dira. Ohikoa da, jaten den bitartean, monje batek Bibliaren pasarteak irakurtzea; horretarako pulpitu edo egokitutako espazioa egoten da. Haien ustez, horrela, gorputza elikatzen duten aldi berean espiritua ere indartzen da.
Oso espazio garrantzitsua da monjeentzako zeren eta bertan ordu asko ematen baitituzte. Sarbidea klaustrotik edo sukaldetik izaten da.
Ohiturak
Areto horretan monje edo moja guztiak biltzen dira. Bertan eguneko askari guztiak egiten dira. Sartu aurretik lavatoriumen eskuak garbitu behar dituzte. Errefektorioan isilik sartzen dira eta eserik baino lehen otoitz egiten dute.
Valaurie
Valaurie Frantziako udalerri bat da,Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Valaurie udalerrian erroldatutako biztanleak 533 ziren. Familiak 206 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 71 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 79 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 350 ziren, horien artean 259 aktiboak ziren eta 91 inaktiboak ziren. 259 pertsona aktiboetatik 238 lanean zeuden (136 gizon eta 102 emakume) eta 22 langabezian zeuden (6 gizon eta 16 emakume). 91 pertsona inaktiboetatik 24 erretiraturik zeuden, 34 ikasten zeuden eta 33 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Valaurie udalerrian 201 unitate fiskal zeuden, 499 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.094 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 58 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 7 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 2 okindegiak eta 1 harategia zen.
2000. urtean Valaurie udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 276 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
8½
8½ (Otto e mezzo, euskaraz Zortzi eta erdi) 1963ko Federico Fellini italiar zinema zuzendariaren komedia-drama film bat da. Marcello Mastroianni, Claudia Cardinale, Anouk Aimée eta Sandra Milo aktoreek antzeztu zuten. Zuri-beltzean Gianni Di Venanzo argazkilariak filmatu eta Nino Rota musikariaren soinu banda du.
Felliniren film ospetsuenetakoetako bat da, zinema kritikari batzuentzat inoizko film onenen artean dago. Zinema zuzendari bati buruzko istorioa eta arazoak kontatzen ditu, Fellini beraren zertzelada autobiografikoak ere baditu.
Ingelesa ez den hizkuntza batean egindako film onenaren Oscar Saria eta Jantzi-diseinu onenaren Oscar Saria (Piero Gherardi).
Argumentua
Guido Anselmi (Marcello Mastroianni) zinema zuzendari ospetsua eta estresatua da, bere ibilbidearen gailurra atzean laga eta gainbeheran dagoena, inspirazioa nahiz beree azken filma amaitzeko bere buruan segurtasuna galdu ditu. Erabat lurjota, atseden hartzeko bainuetxe batera joatea erabaki du. Halere, filmeko lan talde guztitik urrundu nahi izan arren, honako bere lankideek bainuetxerarte jarraituko dute: gidoigilea, ekoizlea (Guido Alberti), emaztea (Anouk Aimée) eta maitalea (Sandra Milo). Giroaz guztiz nazkatua, Guidok inguruaz abstraitzeko bere ametsetara jotzen du. Honela bada, oroitzapen eta fantasiaz osatutako bere mundu onirikoa errealitatearekin nahastuko da, tartean Guidoren ametsetan Asa-Nisi-Masa hitz magiko eta misteriotsuak ere agertuko dira.
Michal Kováč
Michal Kováč (Ľubiša, Txekoslovakia, 1930eko abuztuaren 5a − Bratislava, 2016ko urriaren 5a) eslovakiar politikaria izan zen, Eslovakiako Errepublikaren lehen presidentea 1993-1998 bitartean.
Bizitza
Ekonomiako ikasketak egin zituen Bratislavan. 1956tik 1989ra bitartean bankuetan lan egin zuen, eta 1967tik aurrera Zivnostenska banketxearen zuzendariorde izan zen Londresen. 1970ean mailaz beheratu eta bankuko enplegatu soil bihurtu zuten, baita Txekoslovakiako Alderdi Komunistatik egotzi ere, sobietarren inbasioaren eta komunisten kontrol politikoaren aurka azaltzeagatik, 1968ko Pragako Udaberriaren ondoren.
1978an ekonomia-gaietako eskolak ematen hasi zen Bratislavako Unibertsitatean. 1989an komunisten nagusitasuna bukatzea ekarri zuen Belusezko Iraultzaren ondoren, Eslovakiako Finantza ministro izendatu zuten. Lehenengo hauteskunde libreen ondoren, 1990ean, karguan berretsi zuten, baina 1991ko maiatzean dimisioa eman zuen, Eslovakiako lehen ministro Vladimir Meciarren dimisioarengatik protesta egiteko. Kováček bat egin zuen Meciarren alderdi berriarekin, eta 1992ko hauteskundeetan Eslovakiako Biltzar Federaleko lehendakari hautatu zuten.
1993ko urtarrilaren 1ean Txekoslovakiako federazioa bi errepublika independentetan banatu zen: Txekiako eta Eslovakiako errepublikak. Kováč Eslovakiako Errepublikako lehendakari hautatu zuten 1993ko hasieran, gobernuko ministroak izendatzeko eta kentzeko ahalmenarekin. Kováčen kargua Meciar lehen ministro berriaren laguntzari esker sendotu zen, baina 1993ko bukaeran hautsi egin zen bien lankidetza, eta Kováček autoritarismoaz eta ustelkeriaz akusatu zuen lehen ministroa. Josef Moravcikek hartu zuen Meciarren lekua 1994ko martxoan, baina Meciarrek atzera eskuratu zuen lehen ministro kargua, iraileko Legebiltzarrerako hauteskundeetan. Kováč lehendakariaren agintaldia bukatu zenean, 1998ko martxoan, Meciarrek berak hartu zuen estatuaren buruzagitza.
Bois-Bernard
Bois-Bernard Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bois-Bernard udalerrian erroldatutako biztanleak 822 ziren. Familiak 340 ziren, horien artean 88 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 64 bakarrik bizi ziren emakumeak), 136 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 100 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 346 etxebizitza zeuden, 340 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 6 hutsik zeuden. 327 etxeak ziren eta 19 apartamentuak ziren. 340 etxebizitza nagusietatik 233 bere jabearen bizilekua ziren, 101 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 18 etxek bi zituzten, 59 etxek hiru zituzten, 69 etxek lau zituzten eta 190 etxek bost zituzten. 275 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 145 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 151 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 552 ziren, horien artean 400 aktiboak ziren eta 152 inaktiboak ziren. 400 pertsona aktiboetatik 370 lanean zeuden (200 gizon eta 170 emakume) eta 30 langabezian zeuden (11 gizon eta 19 emakume). 152 pertsona inaktiboetatik 49 erretiraturik zeuden, 58 ikasten zeuden eta 45 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bois-Bernard udalerrian 338 unitate fiskal zeuden, 836 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.213,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 57 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 38 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 funeraria zen, 1 autoeskola, 1 igeltseroa, 1 zurgina, 1 eraikuntza enpresa eta 1 ile apaindegia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra liburu denda bat zen.
2000. urtean Bois-Bernard udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu laburretarako ospitale 1, urgentzia zentro 1 bat eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Manuel Sodupe
Manuel Sodupe Zubizarreta Gelatxo baserrian jaio zen, Elgoibarren, (Elgoibar, Gipuzkoa, 1888ko otsailaren 27a - ib., 1953ko uztailaren 5a) eta hortik datorkio ezizena ere. Gipuzkoa aldean behintzat, gerra bitartean, bera izan zen soinu-jotzailerik sonatuena. Panderoarekin bere emazte Juliana Esnaolak (1892-1974) laguntzen zion gehienetan. Gipuzkoan ez ezik, Bizkaian ere asko ibili zen, eta errepertorio zabala ren jabe zen. Dohain aparta omen zuen piezak moldatzen ez ezik, inprobisatzen ere, sortzaile handia zen seinale.
Soinujole
Hamasei urterekin bere kabuz hasi zen ilara bateko soinua jotzen. Gerora, ilara biko soinua eskuratu zuen. Baserriko lanak egin ondoren, herriz herri eta auzoz auzo ibiltzen zen ezkontzak eta erromeriak alaitzen. Batzuetan emazteak laguntzen zion panderoarekin eta beste batzuetan koinatuak, Manuel Esnaolak. Dantza lehiaketetan ibilitakoa zen eta bere 3 alaba ere dantzari izan ziren gerora. Frantzian ere aritu zen eta jaiero San Lorentzon erromerian jotzen zuen. Omenaldi ugari egin zioten, Elgoibarren, Azpeitian, bai eta Madarixan ere. Pertsona ona eta Euskal Herri osoan zabaldu zen gizon honen izena.
Gelatxo II
Bere sei seme-alabetako bat, Pedro Sodupe, ere soinujole ezaguna izan zen aitaren goitizen bera hartu zuelarik, azken honek soinu handia jotzen zuelarik.
Aita semeen artean ia XIX. mendeko gizaldi osoa dantzarazi zuten, Manuelek mende hasieran hasitako lana Pedrok 2000. urterarte luzatuz.
Pristimantis acutirostris
Pristimantis acutirostris Pristimantis generoko animalia da. Anfibioen barruko Craugastoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Aymeric Laporte
Aymeric Laporte (Agen, 1994ko maiatzaren 27a) frantziar futbolaria da. Laportek, ia 1.90m-ko altuera du eta 85 kg-ko pisuaren inguruan ibiltzen da.
Ibilbidea
Agenen jaio bazen ere, 4 urterekin familiarekin Baionara joan zen bizitzera. Aviron Bayonnais futbol-taldearen harrobian hezia. Hamabost urte bete arte bertan bizi izan zen, eta Sporting Union Agen bere herriko futbol talde batean jokatzen zuen. Egun batean, Bilbora etorri zen Akitaniako selekzioarekin torneo bat jokatzera, eta zenbait begiralek, Laporteri eskaintza bat egin zioten Athleticen izenean. Laportek, bere familiarekin hitz egin eta gero, eskaintza onartu zuen 2009an. Jubeniletan erdiko aurrelari ibiltzen zen. 2012ko Abenduaren 17an, Athleticen lehenengo taldearekin jokatuko zuela esan zioten. 2012ko abenduaren 9an estreinatu zen Athleticeko lehen taldearekin Celta de Vigoren aurkako Ligako partiduan. Athleticeko 4 zenbakia hartu zuen Ustaritz Aldekoaotalora futboletik erretiratu zenean eta 4 zenbakia libre utzi zuenean. Athleticen defentsa zentral moduan jokatu du ia beti.
Ibilbide Profesionala
''2019ko Martxoak 26an eguneratua. Datu ofizialak.''
Palmaresa
Laportek, Athletic-ekin final bat galdu du.
Torres itsasartea
Torres itsasartea Australiako hegoaldearen eta Ginea Berriko iparraldearen arteko itsasartea. Ozeaniako eremuan, Indiako ozeanoko Arafura itsasoa (mendebaldera) eta Ozeano Bareko Koral itsasoa (ekialdera) batzen ditu. 150 km-ko zabalera dauka itsasarteak.
Hegoaldera, Australiako York lurmuturraren penintsulako iparralderengo lekuan dagoen York lurmuturra dago; iparraldera, Papua Ginea Berria estatuko Mendebaldeko probintzia.
Torres itsasartea ez da sakona, eta koralezko arrezifeengatik eta uharteengatik ontziz zeharkatzeko oso zaila da. Besteak beste, Torres itsasarteko uharteak daude eremu horretan: han Torres itsasarteko uhartetar melanesiarrak bizi dira. Uharte nagusiak: Galesko Printzearen uhartea (204,6 km²), Moa (171,7 km²), Saibai (107,9 km²), Badu (97,8 km²), Boigu (72,2 km²) eta Horn (53,8 km²).
Banaketa administratiboa
Administratiboki, hauei dagokie: Papua Ginea Berria estatuko Mendebaldeko Probintziari, eta Australiako Queensland lurraldeari.
Historia
Luis Váez de Torres espainiarrak zeharkatu zuen estreinakoz Torres itsasartea, 1606. urtean, Pedro Fernández de Quirósen espedizioarekin Terra Australis Incognitaren bila zihoazela: Quirós Mexikora itzuli zen, baina Torresek aurrera jarraitu zuen espedizioaren buru, Manilarantz, besteak beste Moluka uharteetatik zehar igarota. Denbora askoan Espainiar Inperioak isilean gorde zuen pasabide honen berri, britainiarrek 1762. urtean harrapakinetako altxorrean informazioa aurkitu zuten arte.
Hoyershausen
Hoyershausen Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Ceyx pusillus
Ceyx pusillus Ceyx generoko animalia da. Hegaztien barruko Alcedinidae familian sailkatua dago.
Mérinville
Biztanleria
2007an Mérinville udalerrian erroldatutako biztanleak 158 ziren. Familiak 55 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak), 23 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 99 ziren, horien artean 67 aktiboak ziren eta 32 inaktiboak ziren. 67 pertsona aktiboetatik 59 lanean zeuden (36 gizon eta 23 emakume) eta 8 langabezian zeuden (1 gizon eta 7 emakume). 32 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Mérinville udalerrian 70 unitate fiskal zeuden, 170 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.480 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
2000. urtean Mérinville udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saint-Front-sur-Nizonne
Saint-Front-sur-Nizonne Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Front-sur-Nizonne udalerrian erroldatutako biztanleak 138 ziren. Familiak 60 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 81 etxebizitza zeuden, 64 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 81etxeak ziren. 64 etxebizitza nagusietatik 47 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 16 etxek lau zituzten eta 30 etxek bost zituzten. 41 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 23 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 32 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 84 ziren, horien artean 63 aktiboak ziren eta 21 inaktiboak ziren. 63 pertsona aktiboetatik 60 lanean zeuden (32 gizon eta 28 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 21 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Front-sur-Nizonne udalerrian 62 unitate fiskal zeuden, 150 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.955,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2000. urtean Saint-Front-sur-Nizonne udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pristimantis adiastolus
Pristimantis adiastolus Pristimantis generoko animalia da. Anfibioen barruko Craugastoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Gobionotothen gibberifrons
Gobionotothen gibberifrons Gobionotothen generoko animalia da. Arrainen barruko Nototheniidae familian sailkatzen da.
Aiala Uribelarrea
Aiala Uribelarrea Leandro (Santurtzi, 1992ko urtarrilaren 1a) traineru estropadetako emakumezko patroi onenetakoa da. Gipuzkoako Liga bat irabazi du besteak beste.
Art Metrano
Arthur Metrano, ezagunagoa Art Metrano izenez, (New York, 1936ko irailaren 22a - Aventura, 2021eko irailaren 8a) estatubatuar aktorea izan zen. Police Academy 2 eta Police Academy 3 filmetan Mauser izeneko teniente, kapitain eta komandantearen rola antzezteagatik ezaguna zen.
Eremutar
Eremutarra edo eremita (latinezko eremīta, hau grezierazko ἐρημίτης edo ἔρημοςetik, "basamortua") kristau monje bakarti bat da, beste batzuen konpainiatik urrun egotea nahi duena arrazoi erlijiosoak direla-eta.
Eremutarra, III. mendetik V. mendera arte, jazarpenetik ihes egiteko edo askatasun osoz kontenplaziozko eta penitentziazko bizitza jarraitzeko, Tebaidako basamortuetan eta inguruko eskualdeetan, eta, jarraian, toki bakartietara erretiratu ziren kristau guztiei eman zitzaien izena da. Esaten denez, lehen eremutarra, Paulo, Egiptoarra izan zen, basamortuan 90 urtez bizi izan zena, 250etik 340 arte, eta, honen ondoren, San Palemon, Anton Abadea, Jeronimo Estridongoa, San Pakomio, San Makario, San Simeon Estilita eta abar aipatzen dira.
Jatorrian, eremutarra, misio bezala, santuren bati eskainitako ermita baten zaintza eta babesa hartzen zuen fraide bat zen, eta, orokorrean, inor bizi ez zen eta askorik bisitatzen ez zen tokiren batean. Eremutarraren erretiroa, bere espirituzko bizitza eta bere emate kristauaren zatitzat hartzen zen. Elezahar batzuen arabera, eremutar hauetako batzuk, euren gogoz giltzaperatzen ziren ermiten goialdean zegoen gela batean. Gela hauek, ateak edo bertan sartu edo bertatik irteteko beste edozein baliabide gabekoak ziren. Gela hauek zuten bakarra, leiho txiki bat zen, nondik argi apur bat sartzen zen eta jendeak, txirrika bat erabiliz, janaria eta edaria igotzen zion.
Eremutar izena, ordena erlijioso batzuei ere eman zaie, San Paulo, San Jeronimo edo San Augustinenak kasu. Kartusiar eta kamaldularrek ere, bizitza eremutarra daramate.
Munduan
Turkiako Kapadozia eskualdea arras aberatsa da eremutarren kobazulo eta antzinako labar-monasterioei dagokienez, munduko ingurune zabalenetarikoa mota honetakoa barne hartzen duelarik. IV. mendean lehenengo eremitak joan ziren ingurune honetara, eta gaur egun Göreme eremuan haitz kontzentrazio handiena dago, eskualdean zehar beste hainbat sakabanatuta badago ere. Tokalı, Elmalı, Barbara, Yilanlı, Karanlık eta Çarıklı elizak nabarmentzekoak dira Göremen, XI. mendekoak direnak eta haitzen barruan egindakoak daudenak.
Euskal Herrian
Araban ere labar-multzo ikusgarria dago, Europan nabarmentzekoa, Gaubea, Trebiñu eta Bernedo inguruetan batez ere. Trebiñun Lañuko Las Gobas eta Santorkariako kobazuloak eta Bernedon Markizko Larreako kobak eta Urartekoak aipagarriak dira.
Trévenans
Trévenans Frantziako udalerri bat da, Belfort Herrialdea departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Trévenans udalerrian erroldatutako biztanleak 1.030 ziren. Familiak 425 ziren, horien artean 97 pertsona bakarrekoak ziren (52 bakarrik bizi ziren gizonak eta 45 bakarrik bizi ziren emakumeak), 149 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 138 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 41 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 449 etxebizitza zeuden, 426 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 20 hutsik zeuden. 351 etxeak ziren eta 96 apartamentuak ziren. 426 etxebizitza nagusietatik 325 bere jabearen bizilekua ziren, 96 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 7 etxek gela bat zuten, 12 etxek bi zituzten, 63 etxek hiru zituzten, 127 etxek lau zituzten eta 216 etxek bost zituzten. 374 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 176 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 220 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 651 ziren, horien artean 476 aktiboak ziren eta 175 inaktiboak ziren. 476 pertsona aktiboetatik 420 lanean zeuden (225 gizon eta 195 emakume) eta 56 langabezian zeuden (27 gizon eta 29 emakume). 175 pertsona inaktiboetatik 77 erretiraturik zeuden, 37 ikasten zeuden eta 61 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Trévenans udalerrian 443 unitate fiskal zeuden, 1.109 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.350 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 19 zerbitzu publikoetatik, 2 banku bulegoak ziren, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 igeltseroak, 2 margolariak, 2 zurginak, 3 iturginak, 1 argiketaria, 1 jatetxe eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 okindegi zen, 1 arropa denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 altzari denda zen eta 2 kirol-dendak ziren.
2000. urtean Trévenans udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Marienhagen
Marienhagen Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Sierra konderria (Kalifornia)
Sierra konderria (Sierra County) Kaliforniako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Downieville da. 2010eko zentsuaren arabera 3,240 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Sierra konderriak 249,211 kilometro koadro ditu. Horietatik 233 ura dira. Beste 246,881 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,77 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 3,240 pertsonetatik 3,124 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 269 dira. 5 beltzak edo afroamerikarrak. 41 amerikar natiboak ziren eta 2 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 12 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 1 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 55 pertsonek kokatzen zuten.
Fred Stoller
Frederick "Fred" Stoller (Chicago, 1958ko martxoaren 19a - ), Estatu Batuetako aktorea da.
Amaña
Amaña Eibarko herriguneko auzoa da, iparraldean kokatutakoa. Mendi aldea eta hainbat baserriren bidean dago auzoa, izan ere abiapuntu ezaguna da Urko mendira igotzeko.
Callicebus moloch
Callicebus moloch Callicebus generoko animalia da. Primateen barruko Callicebinae azpifamilia eta Pitheciidae familian sailkatuta dago
Corydoras narcissus
Corydoras narcissus Corydoras generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Callichthyidae familian.
Hollywoodeko kartela
Hollywoodeko kartela (Hollywood Sign) Los Angelesko Hollywood Hills barrutiko Lee mendian dagoen kartel erraldoia da. Kartela "Hollywood" hitzaren hizki zuriez eginda dago, maiuskulaz. Hizki bakoitzak 13,7 metroko altuera du eta, guztira, kartelak 106,7 metroko luzera du. 1923an sortu zuten publizitate-kanpaina batentzat eta harrezkero ospetsu bilakatu da. Hollywooden girotutako film eta telesail askotan agertu da.
Pontziano
Pontziano (?, ? - † Tavolara, 235) Eliza Katolikoaren 18. Aita Santua izan zen 230 eta 235 urteen bitartean. Maximino Trax enperadoreak bera eta Hipolito Erromakoa antipapa Sardiniara erbesteratu zituen. Bertoko meategietan biek ados jarri eta 235eko irailean Anteroren alde dimititu zuten.
Shake Hands with the Devil (1959ko filma)
Shake Hands with the Devil (euskaraz Deabruari Bostekoa Eman), 1959ko Michael Anderson estatubatuar zinema zuzendari eta ekoizleak zuzendu eta ekoitzitako ekintza eta drama film bat da. James Cagney, Don Murray, Dana Wynter eta Glynis Johns aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
1921, Anglo-Irlandar Gerra. Black and Tans indar militar ankerraren soldaduak IRAren aurka borrokatzeko Irlandara iristean aurrez jada aski gupidagabea zen britainiar eta irlandarren gatazka armatuaren areagotzea ekarri du, IRAz gain "matxinoa" izatearen "susmoa" duten irlandar ororen aurkako gehiegikeria egiten baidituzte.
Kerry O'Shea (Don Murray) Dublingo unibertsitate bateko Kirurgia Fakultatean ikasten ari den estatubatuar-irlandar ikasle bat da, bere inguruan bizi den gatazka ikusi eta adiskide matxino ugari izan arren bere burua istiluetatik ahal bezain urruti matentzen saiatzen da. Baina gau batez, bera eta Paddy Nolan (Ray McAnally) irlandar ikaslekidea kalean barna doazela IRAk britainiar soldadu bati lehergailuz burututako segada baten lekuko izango dira, bizirik atera diren soldaduek heurak ikusi eta erasotu dieten IRAkideak direlako ustez tiro egingo diete, bi mutil gazteak ihes egiten saiatuko dira, baina ustekabean Paddy tiroz larriki zaurituko dute. Gainera, soldadu britainiarrek atentatuaren lekuan Kerry O'Shearen izena daraman ikasliburu bat topatuko dute, ordutik aurrera bi gazteak legezkanpokotzat eta "IRAkide" giza joak izango dira.
La Bourboule
La Bourboule Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an La Bourboule udalerrian erroldatutako biztanleak 2.031 ziren. Familiak 992 ziren, horien artean 440 pertsona bakarrekoak ziren (170 bakarrik bizi ziren gizonak eta 270 bakarrik bizi ziren emakumeak), 266 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 227 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 59 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 2.622 etxebizitza zeuden, 1.012 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1.449 bigarren erresidentzia ziren eta 161 hutsik zeuden. 735 etxeak ziren eta 1.813 apartamentuak ziren. 1.012 etxebizitza nagusietatik 546 bere jabearen bizilekua ziren, 400 alokairuan okupaturik zeuden eta 67 doan lagata zeuden; 56 etxek gela bat zuten, 156 etxek bi zituzten, 274 etxek hiru zituzten, 243 etxek lau zituzten eta 283 etxek bost zituzten. 440 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 542 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 222 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.247 ziren, horien artean 986 aktiboak ziren eta 261 inaktiboak ziren. 986 pertsona aktiboetatik 870 lanean zeuden (458 gizon eta 412 emakume) eta 117 langabezian zeuden (40 gizon eta 77 emakume). 261 pertsona inaktiboetatik 89 erretiraturik zeuden, 66 ikasten zeuden eta 106 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Bourboule udalerrian 986 unitate fiskal zeuden, 1.950 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.167 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 282 komertzioetatik, 5 erauzte enpresak ziren, 5 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 18 eraikuntza enpresak ziren, 82 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 12 garraio enpresak ziren, 57 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 5 finantziazio enpresak ziren, 27 higiezinen enpresak ziren, 12 zerbitzu enpresak ziren, 35 administrazio publikoko enpresak ziren eta 19 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 10 iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale eta 3 botika zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Henry V (1989ko filma)
Henry V 1989an Kenneth Branagh ipar-irlandar zuzendariak idatzi eta zuzenduriko film dramatikoa da, William Shakespeareren izen bereko antzezlanean oinarrituta.
Sinopsia
Ehun Urteko Gerra. Bizimodu libertinoa izan ondoren, Henrike V.ak (1413-1422) Ingalaterrako Erresumako tronua oinordekotzan jaso eta bere erantzukizun eta arduraz jabetzen da. 1415ean 30.000 gizonez osatutako gudarostea bildu eta Frantziako Erresumaren aurkako gerrari berrekiten dio. Urte hartan bertan Azincourteko guduan frantziarrak garaitu eta Normandia eta Paris hiriaz jabetu delarik.
Zangoza
Zangoza (erronkarieraz: Zankoza) Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta. Izen berezko merindadean eta bere eskualdean dago, Iruñea hiriburutik 46,8 kilometrora. Altuera 377 eta 726 metro artekoa da, eta 69,80 km²-ko azalera hartzen du. biztanle zituen.
Aragoi ibaiaren ezkerraldeko terraza batean dago hiria, Onsella ibaia itsasoratzen den lekuan. Nafarroako Erresumarentzat garrantzi estrategiko eta defentsibo handikoa, Rocaforte edo Zangoza Zaharra jatorrizko kokalekuari 1090. urte inguruan eman zion Antso V.a Ramiritz erregeak Jakako forua. Alfontso I.a Nafarroakoak 1122. urtean Zangoza Berria izenekora hedatu zuen, hiriaren egungo kokalekuan garatu zena. Hiri titulua 1665ean lortu zuen, benetako sari baten eta 6000 dukat ordaindu ondoren. Bere merindadearen merindadeburua, zonaldeko eta inguruko eskualde aragoiarretako erreferentziazko hiria izan zen, eta enplegu eta merkataritza gune garrantzitsua izan zen Nafarroako ekialdean. Zangoza Nafarroako Gorteetan jarlekudun hiria izan zen.
Zangozerria eskualdeko eta Zangozako merindadeko hiriburua da. Bertako biztanleak zangozarrak (erronkarieraz: zankozarrak) dira.
Izena
Zangoza edo Zankoza toponimoa beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Etimologia
Euskarazko izen ofiziala Euskaltzaindiaren arabera Zangoza da. Erronkarieraz Zankoza deitu ohi zen. Batzuetan Zangotza bezala transkribatzen da, hala ere, ohiko amaiera -tz eran asimilatu delako euskalki gehienetan. Izan ere, zangozar askok erabiltzen dute aldaera hori, Euskaltzaindiak erabakitakoa ez izan arren.
Teoria herrikoi baten arabera, hiriaren egungo izenak Sanctorum Ossa (santuen hezurrak) izenan izango luke jatorria, eta haren deriba jatorrizko latinetik argia izango litzateke: Sanctorum Ossa > Sancto Ossa > Sancosa > Zangoza.
Dokumentazioa eta Erronkaribarreko ahozko testigantzak ikusita, badirudi herriaren antzinako izena Sancosa izan zela. Izen zahar eta jatorri ezezaguneko horretatik eratortzen dira gaur egun erromantzez nahiz euskaraz erabiltzen diren izenak.
Mikel Belaskoren arabera, antzinako idatzizko dokumentazioak datu ugari ematen ditu, baina ordenatzen zailak dira izenaren euskal aldaerak kontuan hartzen ez badira, batez ere erronkaribartarra. Izan ere, antzinako dokumentazioan Sancosa, Sancuesa, Sangosa eta Sanguesa formak agertzen dira, baina forma zaharragoak eta modernoagoak bereizteko aukera ematen duten itxurazko denbora-desberdintasunik gabe. Hala ere, erronkariera euskalkiak latinezko maileguetan -lt- eta -nk- taldeak gordetzea arkaismotzat hartzen bada, -ld- eta -ng- bihurtzen duten gainerako euskalkien aldean, Sancosa forma primitiboa izan zelako zantzu serio baten aurrean egon liteke. Harrigarria da Belaskora zaintzaren kontsonantearen sonorizazio-fenomeno hori Sangüesa erromantzea izenekoan errepikatzea, espero litzatekeena Sancuesa baita, hori ere dokumentatua. Asimilazio kontsonantiko hori, gainera, hainbat arrazoirengatik izan liteke. Aragoiko hizkera mugakideetan Zangoza izenaren antzeko kasuak dokumentatzen dira. Horrela, antzinako dokumentazioan Sancuesa bezalako formak egoteak, -nk- kontserbazioa -e- diptongoarekin nahasten den adibidea, nk > ng erromanizazioaren ondorengo fenomenoa izan zela adieraz lezake, eta aipatutako aragoieraz dokumentatutako fenomenoekin bat etorriz azal daiteke.
Sangosa formaren antzinako bilakaera horren beste azalpen bat euskal fonetikaren esku-hartze zuzena izan liteke, baldin eta ontzat ematen bada aldaketa gertatu zen unean euskara Zangozan hitz egindako hizkuntza izatea. Kasu honetan, hiriaren izen ofizialak berak hiria populatu behar izan zuten euskaldun arrastoa erakuts lezake. Hala ere, horrela ez da azaltzen Sancuesa bezalako formen existentzia. Forma horiek adierazten dute sonorizazioa erromanizazioari datxekion fenomenoa dela, eta ez aurreko estadio bati. Azkenik, eta fonetika erromanikoaren eraginez, Sangosa formaren o > ue eboluzionatu zen, baina fenomeno hori ez zen gertatu, noski, Zangoza diptongatu gabe mantendu zuten euskaldun artean, Nabaskoze (Navascués) edo Galoze (Gallués) kasuaren bezala.
Adstock (Quebec)
Adstock Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Chaudière-Appalaches eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Les Appalaches konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 2,643 biztanle zituen 290.11 kilometro koadroko azaleran.
Zangoza
Etimologia
Euskal formaren berezitasuna, -z, gainerako hizkuntzekin alderatuta, -s termianzioan, eskualdeko beste populazio-izen batzuetan errepikatzen den fenomeno bat da, Ageza (Ayesa) edo Izaba (Isaba) kasu. Diptongatu gabeko forma horrek agerian uzten du, Belaskoren ustez, -oz atzizkia dela, erromantze -ues -ez diptongatua. Horrela, bai Zangoza bai Sangüesa eta beste formak sang + oz osatuta egongo lirateke, eta Sang* izen propioa izango litzateke, Rohlfsek Sanga izen femeninoarekin identifikatzen duena, eta -oz atzizki pertsona-lokatiboa.
Armarria
Zangozako armarriak honako blasoi hau du:
Bandera
Zangozako banderak Zangozako armarri dauka hondo zuri baten gainean, zerrenda gorri batez enkoadratua.
Goiburua
Zangozako goiburua "Inoiz falta izan ez dena" ("La que nunca faltó") da, eta banderan dagoen armarrian agertzen da, baita armarrian bertan ere.
Geografia
Zangoza Aragoi ibaiaren ibarrean dago, Onsella ibaiaren bokalea baino pixka bat lehenago. Zangozaldeko zein Zangozerriko erdialdean dago, nekazaritza-arro emankor batean, baina Leire edo Peña bezalako mendilerroetatik gertu.
Inguru naturala eta kokapena
Udalerria osatzen duen lursaila laua da oro har, eta Aragoi ibaiak zeharkatzen du iparraldetik hegoaldera. Ibai horrek ibarra eta baoa osatzen ditu udalerriko hiriburuan, eta itsas mailatik 404 metrora dago. Aragoi ibaira Irati ibaia isurtzen da iparraldeko muturrean, eta Onsella ibaia ekialdean. Gehieneko altitudea Sarajones mendian dago (726 m), Irunberrirekin mugan.
Klima eta landaredia
Zangozako klima mediterraneoaren eta ozeanikoaren tartekoa da, zenbat eta hegoalderago, mediterraneoagoa. Altuera zein den, aldeak nabariak dira, baina urtero, batez besteko tenperatura 13-14 °C ingurukoa da eta batez besteko prezipitazioa, 700-900mm ingurukoa.
Jatorrizko landaredia hariztiek, artediek, pagadiek eta pinudiek osatzen zuten, baina gizakiaren eragina dela eta, gaur egun zuhaixka bakan batzuk eta birlandaturiko pinuak baino ez dira geratzen.
Estazio meteorologikoak
Zangozan ez dago estazio meteorologikorik. Hala ere, Xabier pareko udalerrian, estazio bat dagoen, itsasoaren mailatik 456 metrora, Nafarroako Gobernuak 1929n jarritako estazio meteorologikoa dago.
Banaketa
Zangoza udalerria Zangoza hiriak berak osatzen du, 2 kontzeju hauez gain:
Gainera, udalerrian 9 herri hustu daude:
Auzoak
Zangoza hiria bera auzo hauetan banatuta dago:
Historia
Horren barruan, Brontze Aroko aztarna arkeologikoak aurkitu dira. Aurkikuntzak, batez ere, aizkora leunduak eta aire zabaleko aztarnategietako silexezko hainbat material dira.
Erdi Aroa
Zangoza Zaharra izeneko jatorrizko hiribildua gaur egungo Rocaforte hiriarekin identifikatzen da. Hala ere, 882. urtearen inguruan, Oneka Zangozakoa izeneko errebele baten berri izan genuen. XX. mendean, Zangozak mairuen aurkako defentsa lan garrantzitsua egin zuen Iruñeko Erresumako sarbideetan.
Mendialdearen eta Erriberaren arteko bidegurutze batean kokatua, bi izan dira Zangozako bizitza historikoko konstanteak: Aragoiko muga-izaera eta Donejakue bidean duen kokapen estrategikoa; biak Aragoi ibaiaren igarobidearen kontrolarekin lotuta. Alfontso I.a Borrokalariak, Nafarroako erregeak, franko populazioa lautadara eraman zuen 1132an, hiri berria sortuz, Zangoza Berria izena hartu zuena. Birpopulatzea erraztu zuen pribilegioak emanez eta, 1122an, Antso V.a Ramiritzen garaitik Zangoza Zaharreko biztanleek zuten forua, 1090ean Jakakoa eman baitzien. 1117an, Alfontso I.ak Peña eta Oibar inguruko udalerriak eman zizkien abereen bazkarako.
Zangoza Donejakueko erromesen pasabidea izan zen, eta bertatik igarotzen ziren asko, bidetik pixka bat aldenduz geldialdia egiteko. Desbideratze hori Esatik gertu egiten zen, Leireko monasterioaren aurrean beharbada. Eliza barruan erromesek Ròcamadorko Andre Mariaren irudi bat aurkitzen zuten, Frantziako gustuak Konpostelarako ibilbidean zehar iragazi izanaren seinale nabarmena. Done jakueri eskainitako beste eliza bat ere bazegoen, XII. mendea baino lehenagoko fundaziokoa, eta haren presbiterioan erromesaren ikurrak ikus daitezke oraindik: bordoiak, eta maskorrak parrokia-etxearen fatxadan. Jakatik Garesera zihoazen Donejakueko erromesak herri horren ondotik igarotzen ziren, bideak Irati ibaia zeharkatzen duen tokian, eta Elorantz jarraitzen zuten.
Antso VI.a Jakitunak gaztelu bat eraiki zuen Arangoitz gainean, Zangoza defendatzeko, Castillon izenekoa, eta 1519an eraitsi zuten, gaztelarrek Nafarroako Erresuma konkistatu zutenean, haren oinetan eratutako burguarekin batera.
XIII. mendearen erdialdean, Tibalt II.a Nafarroakoaren erregealdian, Nafarroako Erresuma merindadeetan banatzen da, eta Zangoza izan zen bere izeneko merindadearen burua. 1298an Joana I.a Nafarroakoak bere pribilegioak berretsi zituen, adieraziz Zangozako bizilagunek ez zutela ez hiribilduan ez hiribildutik kanpo ez bidesaririk ordaindu behar, baina bai beste alde batzuetara eramaten zituzten gauzetatik, zeinetatik morlanezko obulu bat ordainduko baitzuten, eta bala bidez 13 diru eta moneta bereko obulu bat. 1307an Luis I.a Hutin erregeak Zangozari bere zubiko bidesariaren pribilegioa eman zion eta bidaiari guztiak bertatik igarotzea, eta ez beste alde batetik, Kaparrotsutik Aizpurgiraino. Zangoza zen, alde hartan, aragoiarren aurkako Nafarroako eremua.