cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Saint-Georges-les-Bains
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 68 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 janari enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 20 eraikuntza enpresak ziren, 18 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 10 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 21 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 6 igeltseroak, 4 margolariak, 1 zurgina, 2 iturginak, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak eta 1 altzari denda zen.
2000. urtean Saint-Georges-les-Bains udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 56 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale zen.
2009an haur-eskola 1  eta lehen-hezkuntzako eskola 1  zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
NGC 4199-1
NGC 4199-1 galaxia bat da, Hartz Handia konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Bidoi
Bidoia (frantsesatik bidon) likidoei eusteko, garraiatzeko eta biltegiratzeko erabiltzen den ontzi hermetikoa da.
Edukiontzi mota bat izan daiteke, normalean zilindrikoa, hondo laua edo okertua duena, metalez, kartoiz, plastikoz edo kontratxapatuz egina, likido kopuru handiak garraiatzeko; baita botila arrunta baino edukiera handiagoa duen plastikozko ontzia ere.
Zurez egindako bidoiei upelak deitzen zaie.
Seward (New York)
Seward Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Schoharie konderrian kokatuta dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Julie Gayet
Julie Gayet (Suresnes, ) frantziar antzezle eta zinema ekoizlea da, Delphine 1, Yvan 0 lanari esker ospetsu bilakatu zena.
Marcus Garvey Park
, AEBetako New York hiriko Manhattan barrutian dagoen hiri-parke publiko bat da, Harlem auzoan. Denera 8,6 hektareatako azalera du.
La Clotildeko leizea
La Clotildeko leizea edo La Lorako leizea Kantabriako Gobernuaren jabetzapean dagoen leize-zulo bat da. Kantabriako Reocín udalerriko Quijas auzoan dago, bertara herriko FEVE trenbidetik irteten den bidezidor baten bidez iristen delarik.
Marcus Garvey Park
Marcus Garvey (1887-1940), jamaikar afroamerikar nazionalistaren omenezko izenda darama.
La Clotildeko leizea
1906an aurkitu zuen Hermilio Alcalde del Rio eta Henri Breuilek, leize-zulo honi buruzko lehen erreferentziak ere argitaratu zituztenak bost urte beranduago. Bertan Magdaleniar garaiko (duela 16.000 urtetik duela 12.000 urtera arte) okupazio zantzuak aurkitu dira, baita Aurignaciar garaiko (duela 28.000 urtetik duela 23.000 urtera arte) labar agerpen batzuk ere.
Labar agerpen horiek pixkat kaltetuak daude buztin bigunetan eginak izateagatik. Deszifratu gabeko ikurrak eta animali irudikapen batzuk ditu, orokorrean guztiak trazatu latz eta perspektiba okertuekin. Ez da oso arrunta, ez du inguruetan aurkitutakoaren antzik.
Okzitaniar nazionalismo
Okzitaniar nazionalismoa Okzitaniako nazioa aldarrikatzen duen mugimendu nazionalista da. Okzitania, gaur egun, Frantziaren hegoaldeko atala da, eta Monako, Arango harana eta Okzitaniako haranak ere nazio horren lurrak direla aldarrikatzen du okzitaniar nazionalismoak. Okzitaniar nazionalismoaren oinarria, hala ere, okzitanieraren eta okzitaniar kulturaren aldarrikapena da. Haatik, gaur egun, okzitaniar hizkuntzaren eremua txiki samarra da.
Sorrera eta arrakasta
Okzitaniar nazionalismoa bidegabekeria sentimendu bat izan zen, Frantzian, 60 hamarkadan hasi zen eta Frantzia iparraldeko eskualdeei lehentasuna eman zien berregituratze ekonomiko eta energetiko gaullistaren agerpen ondorioz jazo zena. Geroago, 1968tik aurrera susperraldi kultural bat gertatzen da. Susperraldi honek, matxinada ekonomikoekin konbinatuta, 1970an, Okzitania Frantziar Estatuaren barne-koloniatzat hartzen zuen aldarrikapen nazionalista batean amaitu zuen.
Hurrengo hamarkadetan, nazioarteko ekonomiaren egoeraren bilakaera, barne-kolonialismoaren azalpenean gaindi zuen eta, Frantziako gainerako eta Europako beste mugimendu nazionalistekin batera, mugimendu hauen erreibindikazioen ardatz nagusia nortasun kulturala eta gutxiengoen eskubideak izan ziren.
Gainbehera
80 hamarkadan zehar, okzitaniar nazionalismoa indargabetu zen eta eragina galdu zuen, ideologia ezberdineko alderdi eta talde politiko anitzen zatitzea zirela eta. Gainera, haien artean mugimendu erromantizista bat eratzeko ezgaitasuna lurralde hain zabala barne hartzen zuena (Frantziaren herena) errealitate sozial heterogeneo batekin, oztopatu zuten arazoak izan ziren. 90 hamarkadatik aurrera, mugimendu politikoa marjinal bilakatu zen.
Berpiztea
Hala ere, okzitaniar nazionalismoak susperraldi bat izan du, talde politiko okzitaniar nazionalista ezkertiarren batasunarekin, Libertat! alderdi polotikoaren sorrerarekin.
Talde politikoak
Gaur egun, okzitaniar nazionalismoaren barnean ideologia ezberdina duten zenbait alderdi politiko eta erakunde existitzn dira, hurrengoak dira:
Kilmeena
(irlanderaz Cill Mhíona) Irlandako udalerri bat da, Mayo konderrian dagoena.
Casa Lucio
Casa Lucio, Espainiako Madril hiriburuan dagoen jatetxe bat da, Latina auzoko Cava Baja kalea. Bereziki bertan zerbitzatzen diren arrautza olioizartuengatik ospea du.
1974an Lucio Blázquez ostalari eta enpresaburuak ireki zuen. Jatetxea iraganean Mesón del Segoviano ostatua zegoen lekuan dago.
Seymour (Wisconsin)
Seymour Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Eau Claire konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Odontostilbe pulchra
Odontostilbe pulchra Odontostilbe generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Plastikozko botila
Plastikozko botila esnekietan, edarietan edo etxeko garbitzaileetan likidoak komertzializatzeko erabiltzen den ontzia da. Beirarekiko dituen abantailak, batez ere, prezio baxuagoa eta formen moldakortasun handia dira. 1950eko hamarkadan hasi ziren garatzen.
Plastikoa moldekatu egiten da, botilak dagokion funtziorako behar den forma har dezan. Batzuek alboko heldulekuak dituzte, likidoa errazago isurtzeko. Beste batzuek ergonomia hobetzen dute, aurrealdean estutuz edo alboetako beherapenekin, erosotasunez heldu ahal izateko. Eraztun perimetralak edo zeharkakoak dituzten botilek hobeto eusten diote metatzeari. Estuek eta zabalerek hobetu egiten dute linealean duten ikuspena, azalera handiagoko facing-a baitute.
Haridun tapoia da plastikozko botilen itxierarik ohikoena. Haren diseinuak funtzionaltasunak areagotu ditzake, espraian barreiatzaile, likido-banatzaile, dosifikazio-neurri edo helduleku gisa jardunez, kasu honetan, adibidez, bidoi astunetarako.
Ptychoglossus kugleri
Ptychoglossus kugleri Ptychoglossus generoko animalia da. Narrastien barruko Gymnophthalmidae familian sailkatuta dago.
Aurkene Iturrioz
Ibilbidea
Euskal Telebista n hasi zen Bertatik Bertara saioko erreportari modura. Ondoren, eguraldi aurkezle bezala egin zen ezagun, lan honetan aritu zen 2007 arte.
Vocento taldea n, Teledonosti telbista kateko aurkezle izan zen, eta ¡Qué! doako egunkariaren Gipuzkoako edizioko zuzendari ere izan zen.
2009 an, Euskadi Irratia ko albistegi zuzendari izan zen.
2010 eko otsailean, José Ignacio Munilla gotzain hautatu berriak, Donostiako Elizbarruti ko prentsa arduradun izendatu zuen.
2016 an, Cope Euskadi irrati katean aritu zen.
Fenit
Fenit (irlanderaz An Fhianait, "Basalekua" esan nahi du) Irlandako hego-mendebaldeko Kerry konderrian dagoen herri txiki bat da. Tralee badiaren iparraldeko ertzean dago, Tralee udalerritik 10 kilometro mendebaldera eta Shannongo estuarioaren hegoaldean.
Étrappe
Étrappe Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Étrappe udalerrian erroldatutako biztanleak 179 ziren. Familiak 68 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 79 etxebizitza zeuden, 74 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 5 hutsik zeuden. 74 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 74 etxebizitza nagusietatik 66 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 4 etxek hiru zituzten, 12 etxek lau zituzten eta 57 etxek bost zituzten. 45 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 30 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 39 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 124 ziren, horien artean 77 aktiboak ziren eta 47 inaktiboak ziren. 77 pertsona aktiboetatik 72 lanean zeuden (39 gizon eta 33 emakume) eta 5 langabezian zeuden (4 gizon eta 1 emakume). 47 pertsona inaktiboetatik 21 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Étrappe udalerrian 81 unitate fiskal zeuden, 198 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.773,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 1 iturgina.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra kirol-denda bat zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Aliantza Santua
{{legend|#ffd42aff| Austriar Inperioa  }} {{legend|#4d4d4dff| Prusiako Erresuma  }} {{legend|#008000ff| Errusiar Inperioa  }} ]] Aliantza Santua (Heilige Allianz; Священный союз, Svyashchennyy soyuz) XIX. mendeko akordio diplomatiko bat izan zen, 1815ean Alexandro I.a Errusiako tsarrak, Frantzisko I.a Austriako enperadoreak eta Frederiko II.a Prusiakoak Parisen sinatua. Horren arabera, politikan-eta kristau erlijioaren arabera jokatzeko konpromisoa hartu zuten. Horrek, praktikan, mehatxu iraultzaileak sortzen ziren edozein herritan esku hartzeko akordio politikoa esan nahi zuen. Besteak beste, Espainian esku hartu zuen 1823an Hirurteko Liberalari amaiera emateko.
Aliantza Santuaren Ituna
.
Javier Agirre Erauso
Javier Agirre Erauso (Irun, ) gipuzkoar zinema argazki zuzendaria da. Besteak beste, Handia, Loreak, La trinchera infinita filmetan parte hartu du.
Maureillas-las-Illas
Maureillas-las-Illas Katalan Herrietako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ekialdeko Pirinioak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Maureillas-las-Illas udalerrian erroldatutako biztanleak 2.594 ziren. Familiak 1.100 ziren, horien artean 324 pertsona bakarrekoak ziren (135 bakarrik bizi ziren gizonak eta 189 bakarrik bizi ziren emakumeak), 388 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 301 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 87 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.541 etxebizitza zeuden, 1.132 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 337 bigarren erresidentzia ziren eta 72 hutsik zeuden. 1.337 etxeak ziren eta 147 apartamentuak ziren. 1.132 etxebizitza nagusietatik 881 bere jabearen bizilekua ziren, 224 alokairuan okupaturik zeuden eta 28 doan lagata zeuden; 9 etxek gela bat zuten, 61 etxek bi zituzten, 295 etxek hiru zituzten, 414 etxek lau zituzten eta 352 etxek bost zituzten. 815 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 562 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 424 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.594 ziren, horien artean 963 aktiboak ziren eta 631 inaktiboak ziren. 963 pertsona aktiboetatik 852 lanean zeuden (458 gizon eta 394 emakume) eta 111 langabezian zeuden (54 gizon eta 57 emakume). 631 pertsona inaktiboetatik 253 erretiraturik zeuden, 172 ikasten zeuden eta 206 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Maureillas-las-Illas udalerrian 1.155 unitate fiskal zeuden, 2.667,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.457 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 99 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 23 eraikuntza enpresak ziren, 20 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 13 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 6 higiezinen enpresak ziren, 10 zerbitzu enpresak ziren, 10 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 37 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 7 igeltseroak, 5 margolariak, 2 zurginak, 4 iturginak, 2 argiketariak, 1 ile apaindegia, 7 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.
2000. urtean Maureillas-las-Illas udalerrian 31 nekazaritza-ustiategi zeuden, 856 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Adiera
Adiera hitz, termino edo esamolde batek dituen esanahietako bakoitza da. Bereziki, hiztegietan eta entziklopedietan hartzen da kontuan, hitz edo termino baten definizioa ematean, horren adierak zerrenda batez agertzen baitira. Hitz edo termino batek adiera zenbait dituenean, polisemia dagoela esaten da.
Deiadar-mendi
Deiadar-mendiak, XIX. mendean sortutako kondairaren arabera, tontorretan sua piztuz edo adar-soinuaz soinu-seinaleak eginez Bizkaiko Jaurerriko Batzar Nagusietara joateko deia egiten zuten bost mendiak dira. Mendi-tontor horiek Kolitza, Ganekogorta, Gorbeia, Oiz eta Sollube mendiak dira, hain zuzen lurralde historiko osoan zehar ikus zitezkeen mendiei dagozkienak.
Kondaira
Adarra erabiliz abisua ematen zuen lehenengo mendia Gorbeia zen eta, ondoren, beste mendiek beren tontorretatik erantzuten zuten. Soinu-seinale horiek jasotzean herritarrek jakin bazekiten hurrengo ilargi aldaketan Batzar Nagusiak ospatuko zirela.
Gaur egun
2004an Bizkaiko Batzar Nagusiak berreskuratu izanaren 25.urteurrena zela eta (Frankoren diktadura ren ostean berreskuratu zen) "deiadar mendien eguna" ezarri zen maiatzaren 8an. Egun horretan urtero, Balmaseda, Gailurra, Ganzabal, Sollube 707 eta Alpino Tabira taldeek tontorrerantz abiatu eta deiadar-egunetarako beren-beregi egindako adar berezia jotzen dute, urte horretan egokitutako mendian.
Gainera urtero Trail 52 Sport Mendi Klubak, beste hainbat erakunderen laguntzarekin batera, deiadar mendietatik hiru lasterketa antolatzen ditu (Bocineros Deiadar Xtreme izenpean) aurten (2019) irailaren 13-15ean. Deiadar maratoia k 42km-ko distantzia hartuko du eta 8 ordu eta erdiko denbora izango dute gehienez parte-hartzaileek. Deiadar Ultra k 100km-ko distantzia hartuko du eta parte-hartzaileek 24 ordu izango dituzte ibilbidea betetzeko. Azkenik, lasterketei izena ematen dien froga Bocineros Deiadar Xtreme ek 200km-ko distantzia hartuko du eta 56 ordutan betetzeko erronka daukate aurretik parte-hartzaileek.
Mendiak
Mendiak jaurerritik sakabanatuta daude; izan ere, Bizkaiko edozein lekutatik bost tontorretatik bat ikusgai dago:
=== Kolitza (883 m) === Kolitza Ordunte mendizerran dago kokatuta eta Enkarterrietako eskualdean deiadar mendia izateko aukeratu zen. Mendiak 883 metroko garaiera du eta Artzentales eta Balmasedako udaletan dago kokatuta. Gailur oso bereizgarria dauka, zorrotza eta moko-itxurakoa, Kolitzako sakanaren gainean altxatzen dena.
Bertan San Sebastian eta San Roke santuen omenean eraikitako ermita erromanikoa dago. Hasiera batean, San Sebastian santuaren omenean izan zen eraikia baina XVI.mendean egondako pestearen eraginez San Rokeri ere gurtzen hasi zen. San Rokek, Montpellierren jaiotako erromesa, bere bizitza osoa pestearen gaixoekin eman baitzuen. Eraikina 1939. urtean bertan egondako gudaren eraginez suntsitua izan zen, baina 1949.urtean berriz ere konpondu zuten.
=== Ganekogorta (998 m) === Ganekogorta Bilbo Handia hegoaldetik ixten duen mendiguneko gailurrik altuena da eta hiritik hurbil dauden mendien artean garaienetakoa, 998 metroko garaierarekin. Iparraldetik aldapa ertainak dituen gailur multzoa osatzen du; hegoaldea malkartsua eta harritsua da ordea, Okondoko eta Zolloko haranetan amaitzen dena. Gailurrean, ondo berezitutako hiru tontor ditu, Biberdi (871 metrokoa), erdiko tontorra, Ganekogorta, eta Galarraga (901 metrokoa).
Gailurra, esklusiboki, Bizkaiko Lurralde Historikoan kokatzen da, baina gailurretik 69 metrora, Bizkaiko eta Arabako Euskal Lurralde Historikoen arteko muga dago. Betidanik Bizkaia eta Arabaren arteko muga bezala kontsideratu dela, baina neurketa berriek Ganekogorta oso-osorik kokatzen dute Bizkaian, nahiz eta isurialdeen banalerroa gailurretik bost metrora geratu.
Bere izenak euskaraz “goiko korta” esan nahi du. Euskal mendizaletasuna XIX. mende amaieran jaiotzen ikusi zuen mendia da eta, baita, mendizaleen lehenengo elkartea 1870ean eratzen ikusi zuena ere.
=== Gorbeia (1.482 m)  === Gorbeia bost deiadar-mendietako eta Bizkaia osoko gailurrik garaiena da, 1.482 metro ditu eta inguratzen duten eta bere mendi-sistema osatzen duten gailurren artean altuena da. Bizkaiko eta Arabako euskal Lurralde Historikoekin muga eginez, Zeanuriko (Bizkaia) eta Zuiako (Araba) udalerrien artean, Gorbeiara isurialde guztietatik iritsi daiteke, paraje natural bikainaz inguratuta dagoen mendia, zeinak, Gorbeiako Parke Naturala osatzen duen.
=== Oiz (1.026 m) === Oiz mendia Durangaldea eta Lea-Artibai eskualdeak bereizten dituen mendilerroko gailur garaiena da, Durangotik iparraldera altxatzen dena. Bere kokapena eta garaiera posible egiten dute Jaurerri osoko ikuspegiaz gozatzea eta ‘Bizkaiko Begiratokia’ ezizenaz ezagutzen da, Lurraldeko haize-parke bakarra bertan kokatzen delarik. Oiz eta Zengotitagane tontorrak gailurreria luzangaren atal dira eta kantauriar isurialdeko Ibaizabal, Artibai, Lea, Oka eta Deba ibaietara isurtzen dituzte beren urak.
Euskal Herriko historiako lekurik adierazgarrienetarikoa da, bere mazeletan historiaurreko monumentu ugari hartzen baititu. Horretaz gain, kondairaren arabera, Oiz mendian legoke Mari euskal mitologiako jainkosaren eta ama lurraren pertsonifikazioaren hainbat bizilekuetako bat. Kondairek diotenez Mari 7 urterik behin Anbotoko bere bizilekua utzi eta Oiz mendira joaten da bertan bizitzera.
1985.urtean Iberiako hegazkin batek, 610 hegaldia k, zoritxarreko istripu bat izan zuen mendi-hegalaren kontra joz EiTBko antena baten kontra jo ostean. Hura izan zen mendi honek izan duen historiako pasajerik okerrena, izan ere, 148 pertsona zendu ziren bertan.
=== Sollube (686 m) === Sollube, “Urdaibaiko Begiratokia” izenez ere ezagutzen dena, da deiadar-mendien artean baxuena, 686 metroko garaierarekin. Gernikako itsasadarreko ezkerreko ertzean kokatua, bere gailurra Arrieta udalerrian kokatzen da, bere mazelak, berriz, Bermeoko herriaren baitan, Urdaibaiko Biosfera Erreserbarekin muga eginez. Sollube puntu estrategikoa da Bizkaiko Jaurerriaren baitan, bere garaiera eta kokapenagaitik, izan ere, kostaldetik bost kilometrotara baino ez dago.
Gaur egun telekomunikazio gune garrantzitsua izatera behartuta izan den arren, garai batean Euskal Herriko historiagune garrantzitsua izan zen. Bertan Guda Zibil ean 10 egunetan zehar Sollubeko gudua izan baitzen, euskal gudari askok bertan bizitza galdu zuten faxistek garaipena lortu zutelarik 1937ko maiatzaren 8an. Garai hartan ere, mendi honek garrantzi estrategiko handia zuen.
Historia
Tradizio honen jatorria ezagutzeko, mende batzuk atzera egin behar da, Erdi Arora; garai hartan, Batzar Nagusiak Gernikako Batzar Etxean ospatzen ziren. Batzar horrek Bizkaiko euskal lurralde historikoan ahalmen araugilea zuen eta, batez ere, zeregin legegileak zituen, non, legeak ohituretan oinarritzen ziren.
Garai hartako bizimoduak baldintzaturik (herriak sakabanatuta zeuden), deiadar-mendiak sortu ziren, herritarrak Batzar Nagusien hasieraz ohartarazteko erabiltzen zen abisatzeko metodo eraginkorra. Mendi hauetan abisua adarrak joz edo egunsentira arte zirauten sutzarrak piztuz egiten eta Batzarretarako deiadarrak lau haizetara hedatzen zituzten.
Tradizio hori desagertuz joan zen eta, horren ordez, Batzar Nagusiak ermitetako kanpaien bidez deitzen hasi ziren. Gerora, herritarren ordezkari gisa prokuradoreak hautatuta eta deialdien berri idatzizko testuen bitartez ematen hasi zirenean, komunikatzeko bide hori pixkanaka galduz joan zen, XVII. mendean deiadar-mendien sistema ordezkatua zen izan zen arte; horrela, behin betirako galdu zen.
2004an Bizkaiko Batzar Nagusiek "Deiadar-Mendien Eguna" ezarri zuten, Batzarrak berreskuratu izanaren 25. urteurrena zela-eta ospatzeko. Maiatzaren 8 aukeratu zuten egun. Txandaka, tradizioa urtero mendi-tontor desberdin batetik berreskuratzen da, “deiadar-mendien eguna” deitua ospatuz, mendizaletasuna eta, oro har, euskal ohiturak, gogoko dituztenak biltzen dituen gertaera. Egun horretan, urtero, Balmaseda, Gailurra, Ganzabal, Sollube 707 eta Alpino Tabira taldeek tontorrerantz abiatu eta deiadar-egunetarako beren-beregi egindako adar berezia jotzen dute.
Pamela Díaz
Pamela Andrea Díaz Saldías (Puerto Montt, Txile, 1981eko otsailaren 26a), "La Fiera" (Piztia) izenez ere ezaguna, txiletar modelo eta hedabideetako ospetsua da, eta Txileko ikuskizunen negozioan aktiboa da.
Komunikabideen karrera
Pamela Díazek 1996an José Alfredo Fuentes abeslariak antolatutako Canal 13ko Vené Conmigo programan parte hartuz ekin zion telebistari. 1999an ospea irabazi zuen Txileko Miss Mundo edertasun-lehiaketan, non bigarren postuan iritsi zen Lissette Sierraren atzetik. Urtebete lehenago Miss 17 lehiaketan parte hartu zuen. Nahiz eta ez zuen irabazi, Txileko Miss Mundok lagundu zion bere karrera telebistan egiten, 2000. urtera arte Mekano programan parte hartu baitzuen.
Hortik abiatuta, Díaz oso ezaguna izango zen Txileko telebistan, batez ere Morenita markako garagardoaren publizitate-kanpainan izan zuen paperagatik. Bikini argazki-saioetan ere agertzen hasi zen aldizkarietarako eta Interneteko atarietarako. Telebistan ere ausartu zen modelo gisa Canal 13ko Viña del Mar jaialdiaren La Movida del Festival programan.
2005eko maiatzaren 10ean, Díaz, beste 13 parte hartzailerekin batera, Canal 13ko La Granja VIP reality show-ean sartu zen, non hiru hilabete baino gehiago biziko zituen animaliak zaintzen eta bere janaria biltzen. Lehenengo astean, Kathy Barriga dantzariarekin, Sandra O'Ryan aktorearekin eta Viktoriya Leonenko irakasle ukrainarrarekin borrokak izan zituen. Horregatik, Txileko prentsak "La Fiera Vip" izena jarri zion. Díaz izan zen Santiago Sánchezen aurka lehia batean galdu ostean kanporatutako lehen pertsona, baina "playoff"eko laugarren astean berriro sartu zen programan, Kathy Barrigak berehala kanporatu zuen.
Reality showaren ostean, Díazek aste batzuetan Canal 13ko Viva la Mañanaren goizeko programaren zati batean parte hartu zuen La Granja VIP-eko iruzkintzaile gisa. Geroago, Chilevisión- ek kontratatu zuen Sálvese Quien Pueda (SQP) entretenimenduzko programa ospetsuko berriemailea izateko. Programa horretan Diaz famatu egin zen telebistako eskandaluen parte izateagatik, eta horrek prentsa tabloide nazionalaren argitalpen asko bultzatu zituen.
2012an, Fiebre de Baile Famosos en Peligro telesaioko parte-hartzaileetako bat bihurtu zen eta ikusleen botoen % 57 laguntzarekin irabazle berria bihurtu zen.
Gaur egun, Díaz Mega Secretos a Voces kanaleko entretenimendu-programako berriemailea da.
Sara (1992ko filma)
Sara 1992ko Dariush Mehrjui irandar zinema zuzendariaren filma da.
Argumentua
Hessamek medikuntza-tratamendu baterako atzerrira bidaiatu behar du. Sara, bere emazteak, bidaiarako dirua aitak eman diola esaten dio. Baina benetan, aitaren sinadura faltsutuz lortu du, Goshtasb, banketxeko enplegatuaren laguntzarekin.
Pobeña
Pobeña Muskiz udalerriko kostaldeko herria da, Bizkaiko ipar-mendebalden kokatutakoa. Barbadun ibaiak itsasoratzean Pobeñako itsasadarra eta padura osatzen ditu. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 225 biztanle ditu.
Mugakideak
Cobaron mendebaldean, La Arena (Zierbena) auzoa ekialdean, Bizkaiko golkoa iparraldean eta San Juan Muskiz herrigunea hegoaldean mugakide ditu.
Jaiak
Irailaren 8an Soroskunde edo Sokorroko Ama eta urriaren lehenengo igandean "El Socorrillo" izeneko jaiak ospatzen dituzte Pobeñan.
Atsotitzak (Gotzon Garate)
Atsotitzak Gotzon Garate euskal hizkuntzalariak egindako liburu mardula da. Milaka atsotitz jasotzen duen bilduma da: euskarazko 14.458 atsotitz dakartza (bildumak zenbaki hori dakar, baina batzuetan esanahi bereko bizpahiru bertsio ematen dira), gaztelaniazko 5.208, ingelesezko 4.045 eta latinezko 3.642.
Garatek esaera zaharrak, errefrauak edo atsotitzak lau hizkuntzatan bildu zituen. Lan apartekoa egin zuen euskarazkoak biltzen, zeren gehienetan hiztunen ahotik zuzenean jaso zituen, baina zeharka ere batu zituen, bere ikasle edo laguntzaile boluntario batzuei esker.
Esaera zaharrak hizkuntza batean eman eta beste hiru hizkuntzetako parekidean bilatzen ibili zen, hiru hamarkada baino gehiago luzatu zen lan erraldoian.
Bildumaren ezaugarriak
Gotzon Garatek, milaka atsotitz lau hizkuntza horietan jasotzeaz gain, lau hizkuntza horietakoen arteko loturak ere eman zituen. Eskuineko irudian ikusten denez, euskarazko 1 zenbakia duenari gaztelaniazko 1.153.a dagokio, ingelesezko 1.145.a eta 2.839.a eta latinezko 2.518. a.
Hordeum murinum
Hordeum murinum (euskaraz Hormetako garagarra, basagaragarra...) gramineoen familiako urteko landarea da. Udaberri aldera loratzen da.
Atsotitzak (Gotzon Garate)
Historia
1967an ekin zion, baserriz baserri bilketa lanari eta 2004an argitaratu zuen BBKren laguntzaz: interneten bidez hemen kontsulta daiteke.
Poisat
Poisat Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Holtzarteko arroilak
Holtzarteko arroilak Larrainen (Zuberoa) kokaturiko bi haitzebaki estu dira, Olhado eta Olhadübia izena dituztenak, erosioaren bidez eratu dituzten erreken izen berdinak. Holtzarte, izatez, bi arroil horien arteko zatiari deritzo.
Macarena Berlín
Macarena Berlín González (Madril, 1973ko uztailaren 20a) madrildar kazetaria, irrati esataria eta telebistako aurkezlea da. Hablar por hablar saioko zuzendari eta eta aurkezle egindako lanagatik hainbat sari jaso ditu: 2010ean 'Saio-gidari onenaren saria', 2011 'Urrezko Antena', 2017an 'Ameco Prensa saria' Genero-berdintasunaren alde egindako informazio-lana, 2017an 'Fademur saria', landa-eremuan lan egiten duen emakumearen ikusgarritasuna saritzeko. Elena Francis, lehen influencerra (2023)  erreportaian parte hartu zuen.
Poisat
Biztanleria
2007an Poisat udalerrian erroldatutako biztanleak 2.079 ziren. Familiak 828 ziren, horien artean 180 pertsona bakarrekoak ziren (60 bakarrik bizi ziren gizonak eta 120 bakarrik bizi ziren emakumeak), 324 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 264 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 60 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Holtzarteko arroilak
Geografia
Basabürüako paisaia, arroil sakonez osaturik dagoen paisaia karstikoa da, zeinetan Holtzarteko arroilak (100 eta 300 metro arteko altuerarekin), Kakuetakoarekin batera ikusgarrienak diren.
Poisat
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Holtzarteko arroilak
Geografia
Orain dela 80 milioi urte eratu ziren Olhado eta Olhadibia erreken erosioaren ondorioz. 420 metrotako altueran, Olhado ibaia Olhadübi arroilarekin batzen da, azken hau Sardekagañatik datorren Olhadübi errekak eratua izan zena. Bi erreka (eta arroil) hauek batzen diren lekuan dago Holtzarteko zubi famatua (580 m-tako altueran). Berau, Lombardi Marcelloren Atharratzeko altzairu-fabrikako langile italiarrek eraiki zuten 1920an Holtzarteko basotik egurra atera ahal izateko. Zubi eseki ikusgarri honek, arroila gurutzatzen du, Olhadoko errekatik 140 metroko altuerara.
Poisat
Etxebizitza
2007an 851 etxebizitza zeuden, 834 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 557 etxeak ziren eta 291 apartamentuak ziren. 834 etxebizitza nagusietatik 600 bere jabearen bizilekua ziren, 209 alokairuan okupaturik zeuden eta 25 doan lagata zeuden; 17 etxek gela bat zuten, 36 etxek bi zituzten, 130 etxek hiru zituzten, 196 etxek lau zituzten eta 456 etxek bost zituzten. 688 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 391 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 378 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Hordeum murinum
Deskribapena
Garagarraren (Hordeum vulgare) antz handia duen landarea da, belarkara, zurtoin hutsa duena eta buru handia duena. Hostoak leka basaletik ateratzen dira eta ligulatik laminaturik daude.
Burua landarearen infloreszentzia da. Zilindrikoa da, hauskorra eta 3 espikulako multzoak askatzen zaizkio. Erdiko espikula bi sexuak dituen lorea da eta alboetakoak antzuak dira edo anterak baino ez dituzte. Brakteak asko luzatzen dira eta ile latz luzeak eratzen dituzte. Hazi bakarreko fruitua sortuko da.
Riccardo Giacconi
Riccardo Giacconi (Genoa, 1931ko urriaren 6a - San Diego, Kalifornia, 2018ko abenduaren 9a) italiar fisikaria izan zen. Milango Unibertsitatean egin zituen ikasketak. 1959an, ikerketa,-zentro batean hasi zen lanean, X izpien astronomian, eta hango lantaldearekin eguzki-sistematik kanpoko lehen X izpien iturria aurkitu zuen 1973an. Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics zentroan lanean, Einstein izeneko X izpien behatoki baten eraikuntza-taldearen buru izendatu zuten. Johns Hopkins unibertsitateko katedraduna izan zen. European Southern Observatoryko zuzendari izan zen 1993tik 1999ra bitartean. 2002an, Fisikako Nobel saria eskuratu zuen.
Holtzarteko arroilak
Sarbidea
Holtzartera heltzeko, Logibarretik (380 m.) hel daiteke RD-26 ibilbidea jarraituz, nahiko bide maldatsu batetik. 45 minutu inguru behar dira oinez Logibarretik zubira heltzeko.
Hordeum murinum
Habitata
toki lehorretan, bide ertzetan eta gehienetan gizakiaren jarduera dagoen tokietan hazten da, etxe eta hormen inguruan, hortik bere izen zientifikoa. Landare inbaditzailea da eta Hordeum generoko espezieen artean hedadura handiena hartu duena da.
Animalientzako ez da jangarria eta garagarrarekin nahasteko arriskua dagoenez belar gaizto gisa kontsideraturik dago.
Macarena Berlín
Lan ibilbidea
1998an hasi zuen bere ibilbide profesionala, Europa FM irratian irrati-formulako esatari eta publizitate-iragarkietan lan eginez, eta geroago, 1999an, Cadena Dialen hasi zen. Harrezkero, bere lana aurkezle eta telebistako hainbat programatan kolaboratzaile gisa egin du: 40 TV, Canal+, Localia, Nexo, Antena 3, Cuatro, Cosmopolitan TV eta La Sexta.
2007an, Cosmopolitan TV katean De tienda saioa aurkeztu zuen 10 urtez. Lan horrekin batera, Cadena Ser-en Carrusel de verano saioa aurkeztu zuen.
2009ko otsailaren 23tik 2018ko uztailera SER katean Hablar por hablar saioa zuzendu eta aurkeztu zuen. 2017ko maiatzaren 14an irrati-kate bereko Hoy por hoy saioa aurkezten eta zuzentzen hasi zen, Gemma Nierga oporraldietan ordezkatuz.
El País egunkariak ematen dituen Ortega y Gasset Kazetaritza Sarien XXIX. edizioa aurkeztu zuen, eta, 2013an, El Chojinen I.R.A (Instinto, Razón, Autobiografía/ Sena, Arrazoia, Autobiografia) izeneko diskoaren sarrerako lokuzioa egin zuen.
Macarena Berlinek Telecinco kateko Aída serieko 203. kapituluan ere parte hartu zuen bere burua interpretatuz (Hablar por hablar es hablar sin más irrati-saioko aurkezlea).
2014ko martxoan, Aguilar argitaletxeak bere lehen literatura-esperientzia argitaratu zuen: "Hablar por Hablar, la vida sigue". Geroago, "Kate, la biografía" liburua argitaratu zuen eta, 2017an, "Háblame Bajito" best seller-a.
Poisat
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.276 ziren, horien artean 882 aktiboak ziren eta 394 inaktiboak ziren. 882 pertsona aktiboetatik 830 lanean zeuden (438 gizon eta 392 emakume) eta 52 langabezian zeuden (26 gizon eta 26 emakume). 394 pertsona inaktiboetatik 150 erretiraturik zeuden, 163 ikasten zeuden eta 81 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Poisat udalerrian 827 unitate fiskal zeuden, 2.061,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 24.266 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 96 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 10 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 20 eraikuntza enpresak ziren, 14 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 17 zerbitzu enpresak ziren, 15 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 32 zerbitzu publikoetatik, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 2 igeltseroak, 1 margolaria, 3 zurginak, 6 iturginak, 6 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 3 ile apaindegiak, 3 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 okindegi zen, 1 liburu denda zen eta 1 lore-denda zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Macarena Berlín
Lan ibilbidea
''Havana 7. Historias que cuentan'' bederatzigarren edizioaren 2014ko uztailean zeremonia-maistra izan zen. Bidaia- eta abentura-kazetaritzako lau profesional garrantzitsuk parte hartu zuten Calderón antzokian.
2014ko azaroan, Radio Barcelonak Liceo antzokian ematen dituen Ondas sarien zeremonia aurkeztu zuen.
Caishon
Caishon Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Macarena Berlín
Lan ibilbidea
Elle aldizkariak 2015eko urrian antolatutako Elle Works Day lana eta emakumea ardatz hartuta, Trajearen Museoan hitzaldiak, elkarriketak eta tailerrak zuzendu zituen.
Caishon
Biztanleria
2007an Caixon udalerrian erroldatutako biztanleak 393 ziren. Familiak 127 ziren, horien artean 25 pertsona bakarrekoak ziren (21 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 33 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 57 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Macarena Berlín
Lan ibilbidea
2017ko irailetik 2018ko uztailera, TVEko Saber Vivir osasun-saioa aurkeztu zuen. 2018ko urrian Cadena Ser-en Los muchos libros irratsaioa zuzentzen eta aurkezten hasi zen. 2019an, gainera, TVEn +Cotas saioa aurkeztu zuen.
Caishon
Etxebizitza
2007an 166 etxebizitza zeuden, 136 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 18 hutsik zeuden. 158 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 136 etxebizitza nagusietatik 110 bere jabearen bizilekua ziren, 17 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 7 etxek bi zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 30 etxek lau zituzten eta 85 etxek bost zituzten. 116 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 47 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 83 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Abangoardia (argipena)
Abangoardia hurrengo gauzen izenak izan daitezke:
Caishon
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 243 ziren, horien artean 178 aktiboak ziren eta 65 inaktiboak ziren. 178 pertsona aktiboetatik 156 lanean zeuden (85 gizon eta 71 emakume) eta 21 langabezian zeuden (16 gizon eta 5 emakume). 65 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 29 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Caixon udalerrian 141 unitate fiskal zeuden, 379 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.461 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 argiketaria eta 1 ile apaindegia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Macarena Berlín
Elena Francis, lehen influencerra (2023) erreportaia
Martxoaren 8aren harira, Elena Francis kontsultategia emakumeentzako irratsaioak 1947tik 1984ra sortu zuen fenomenoa aztertu zen Elena Francis, lehen influencerra (2023) erreportaian. La 2 katean ikusi ahal izan zen dokumental hori, eta RTVEren Play katalogoaren barruan sartu zen. Pepa Fernández, Mara Torres, Macarena Berlín edo Nieves Herrero bezalako esatari eta kazetarien laguntza izan zuen saioak. Denen artean Espainiako uhinen sexu-aholkulari haren 'argiak eta itzalak' aztertu zituzten.
"Instituto de Bella Francis" izeneko Institutuak 'Elena Francis' pertsonaia sortu zuen bere produktuen publizitatea egiteko. Elena Francis andrea fikziozko izakia zen, eta aholkulari-talde batek erantzuten zien entzuleek bidaltzen zizkieten gutunei; besteak beste, apaiz batek eta psikologo batek. 36 urtez, kontsultategiaren erantzunak beti emakume otzana, men egiten duenetakoa zuen helburu. Saioak emakume, ama eta emazte kontserbadoreak, frankismoaren ideologia eta moral zituen emakumeak ziren eredu. Kontsultategiaren arabera, emakumeek pairamena, jasamena, beste alde batera begiratzea, ez ikustearena egitea, pazientzia izatea, gauzak aldatuko zirelakoan itxarotea edo seme-alabengatik eta familiarengatik sakrifikatzea. Saioa kontsultategi sentimentalaz mozorrotutako erregimen frankistaren doktrina baino ez zen izan.
Bizitza pribatua
Fernando Berlín (1974), kazetaria eta Radiocable.com-eko zuzendaria neba txikia du.
NGC 4197
NGC 4197 galaxia bat da, Virgo konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
NGC 4261 taldea
2006an Chandreyee Senguptak eta Ramesh Balasubramanyamek argitaratutako artikulu baten arabera, NGC 4197 X izpien eremuko galaxia distiratsu bat da NGC 4261 taldearen parte dena, beste 27 galaxia distiratusrekin batera. Taldearen parte dira: NGC 4180, NGC 4215, NGC 4223, NGC 4233, NGC 4255, NGC 4260, NGC 4261, NGC 4269, NGC 4277, NGC 4287, NGC 4292, IC 3155 eta UGC 7411.
Women Talking (filma)
Women Talking 2022ko Sarah Polley kanadarrak zuzendutako drama film bat da. Miriam Toews idazlearen 2018ko izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Rooney Mara, Claire Foy, Jessie Buckley, Judith Ivey, Ben Whishaw eta Frances McDormand aktoreek antzeztu zuten.
Egokitutako gidoi onenaren Oscar Saria (Sarah Polley) irabazi zuen.
Argumentua
2010, hainbat sexu-abusu jasan dituzten menonita kolonia isolatu bateko emakume talde bat fedearekin bakeak egiten saiatuko dira.
Belar hockey
Belar hockeya hamaika jokalariko bi taldek jokatzen duten talde kirola da, makila (stick) batez pilota aurkako ekipoaren atean ahal adina aldiz sartzean datzana. Belar-zelaian jokatzen da pilota batekin, eta ate batean sartu behar da.
Triplophysa angeli
Triplophysa angeli Triplophysa generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Belar hockey
Historia orokorra
Hamabost urte geroago, Ingalaterrako federazioa sortu zen eta 1887an, emakumezkoen lehen kluba Surrey nen, Ingalaterran. Zazpi urte geroago, Dublinen emakumeen lehen elkarte nazionala sortu zen.
Aldi berean, hockeya emakumeentzat kirol egokitzat hartu zen. Ondoren, Kolonia Britainiarretara, Holandara, Alemaniara eta Suitzara hedatu zen.
Gizonezkoen hockey diziplina 1908an hasi zen Londresko Joko Olinpikoetan, eta emakumezkoenak 1980ko Moskuko Jokoetara itxaron behar izan zuen. Hockeyaren Nazioarteko Federazioa (FIH ), egoitza Bruselan duena, 1924ko urtarrilaren 7an sortu zen, eta 1927an emakumezko fundazio independente bat sortu zen (IFWHA). Bi federazioek 1982an egin zuten bat.
India eta Pakistan denbora luzez izan dira nagusi kirol honetan, 1928tik 1968ra bitartean txapelketa olinpiko guztiak irabazi baitituzte, baina ondoren, nagusitasun hori hautsi duten beste herrialde batzuetako taldeak agertu dira: Herbehereak, Alemania, Zeelanda Berria, Ingalaterra, Espainia, Argentina eta Australia. FIHren Munduko Kopa 1971n egin zen lehen aldiz gizonezkoentzat, eta 1974an emakumezkoentzat. 1994an, gizonezkoen Munduko Kopa Australiako Sydney hirian jokatu zen eta Pakistanek irabazi zuen, lau aldiz irabazi duen herrialde bakarra izanik. Emakumezkoen Munduko Kopa urte berean jokatu zen Dublinen eta lehen aldiz irabazi zuen Australiak. Txapeldunen Trofeoa 1978an jokatu zen lehen aldiz Pakistango Lahore hirian, eta urtero munduko sei gizonezko talde onenak lehiatzen dira. Emakumeen kasuan, 1987an izan zen trofeo honen lehen edizioa. Europako txapelketa 1970ean hasi zen gizonentzat eta 1984an emakumeentzat. Lehiaketa hau selekzio nazionalentzat da eta lau urtean behin egiten da. Talde Txapeldunen Europako Kopa ere jokatzen da, 1990ean lehen aldiz gizonentzat eta 1991n emakumeentzat antolatua.
Gaur egun, belar hockeyan Alemania, Argentina, Australia, Herbehereak eta Erresuma Batua dira nagusi.
Kirol hau jokatzen den herrialde gehienetan, liga antolatuak daude gizonezkoen eta emakumezkoen hockeyko kluben artean.
Belar Hockeya: Espainiar historia
Madrilen 1909an hasi ziren jokatzen, Madrid Hockey Club eratu zutenean. Klub hori lau talde edukitzera ere iritsi zen. Bi urte geroago, 1911n, British Sport Club sortu zen, eta hark lehia ekarri zuen Madrilgo hockeyra. Jokalekurik ez zutelako klub haiek desagertu zirenean, Atletic Club-ek hockey atal bat sortu zuen. 1913an egin zuen Atletic Club de Madrid-ek lehenengo irtenaldia; Bartzelonara joan ziren partida batzuk jokatzera Real Polo Hockey Clubaren kontra.
Espainiako lehen txapelketa Bartzelona jokatu zen 1916an. Atletic Club de Madrid-ek, Sociedad Deportiva Pompeyak, Real Polo Hockey Clubak parte hartu zuten, eta azken horrek irabazi zuen.
Jokalarien posizioak
Futbolarekin alderatuz, erabilitako lehen joko-sistema "WM" sistema ingelesa izan zen, non zelaiko jokalariek (guztiak, arkularia eta erdilariak izan ezik) letra horien erpinetan banatuta jokatzen baitzuten. Ondorengoak dira jokalarien joko posizioak:
Beste joko-sistema batzuk antzinako joko-sistema erabiliz antolatzen dira. Hauek joko-egoeraren arabera aldakorrak izango dira. Hona hemen adibide batzuk:
Zelaiaren ezaugarriak
Joko zelaiak ezaugarri hauek ditu:
Stick-a
Belar Hockeyean, neurriak eta pisua hertsiki kodetuta daude Nazioarteko Hockey Federazioaren Araudian. Gehieneko luzera 105mm-koa da eta zabalera ezin da 51mm-tik gorakoa izan. Pisua ezin da kiloko hiru laurden baino gehiagokoa izan. Sticka 51mm-ko diametroa duen uztai batetik igaro behar da.
Pilota
Antzina, pilota larruz edo kortxoz egina zegoen. Gaur egun, belar hockeyeko pilotak plastikozko zentimetro bateko pareta dute eta barrutik hutsik daude. Hauen tamaina teniseko edo beisboleko piloten antzekoak dira.
Taldeak
Partida bat jolasteko 2 talde behar dira, eta hauek 18 jokalaritik ezin dira pasa. Talde bakoitzak 11 jokalari izango ditu zelaian aldi berean. Talde bakoitzak 18 jokalari horien artean egin ditzakete aldaketak. Gaur egun, belar hockeyak futbolaren oso antzeko aldaerak ditu; izan ere, azalera gogorragoetan joka daiteke, hala nola leunketa zehatzean (aretoko hockeyan), non jokalari-kopurua 5ekoa da. 4 jokalari gehi atezaina. Hori dela eta, modalitate honetan arauek hainbat aldaera izan dituzte belar hockeyarekin konparatuta.
Epaileak
Bi epailek jokoa kontrolatu eta araudia aplikatuko dute. Hauek izango dira joko garbi eta zuzen baterako epaile bakarrak.
Ohartarazpenak edo zigorrak: Falta bat egitean jokalaria abisatua edo zigortua izan daiteke. Ohartarazten bazaituzte, txartel berde baten bidez adieraziko dizute. Nazioarteko txapelketetan, txartel berde bat jasotzen duen jokalariak, jokorako 2 minutuko aldi baterako etenaldia bete behar du; Txartel horia erakusten bada, 10 minutuko etenaldia egin beharra dauka; Txartel gorria erakustean, partida behin betiko bertan behera utzi beharko du.
Zigortutako jokalariak izendatuta dagoen toki zehatz batean gelditu behar dira. Hau zigorra jarri dion epaileak zelaian sartzeko baimena ematen dion arte. Aldi baterako etenaldiaren iraupena luzatu egin daiteke txartela jasotako jokalariak jokabide txarra izaten badu.
Aldaketak
Aldaketak edozein momentutan egitea baimenduta dago bi egoeretan izan ezik: kontzesio baten ondoren eta korner motzeko sake baten aurretik. Momentu horietan lesionatu den jokalari bat edota kanporatuta izan den defentsa edo atezaina izan daitezke aldaketa bakarrak.
Alboko irteera
Futbolean bezala, pilota albo batetik ateratzen bada, ukitu ez duen taldeak pilota alboko lerroa zeharkatu duen puntutik jaurtiketa libre bat egingo du. Gainera, autopase bat egin daiteke jokoa martxan jartzeko. Aurkariak autopasea egiten duen jokalariaren 5 metrora egon behar dira. Atzeko lerroaren eta 21 metrotako lerroen artean ezin da pilota area barruan zuzenean sartu. Hauetako baldintza bat burutu behar da pilota zuzenean sartzeko: 5 metro korrika egitea pilotarekin, pilota beste taldekide bati pasatzea edota aurkari batek pilota ukitzea.