cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Luba kraterreko zientzia-erreserba
Historia
2007an Madrilgo Unibertsitate Politeknikoak antolatutako espedizio espainiar batek kraterra lehen aldiz gurutzatu zuen. Bertakoek espirituak bizi diren lekuetatik abiatu ziren. Taldeak sokak erabili zituen kilometro bateko garaierako kraterraren pareta ia bertikaletan gora igotzeko.
Kinosternon baurii
Kinosternon baurii Kinosternon generoko animalia da. Narrastien barruko Kinosternidae familian sailkatuta dago.
Natalio Uhalde
Natalio Uhalde Landa (Iruñea, - Madril, ) nafar margolari eta karikaturagilea izan zen.
Iruñeko Arte eta Goi Mailako Diseinu Eskolan ikasitakoa, 1894ko apirilean pintura eta marrazki akademia bat ireki zuen Iruñean, Txapitela kalean hain zuzen ere. Ikastetxe hori hogei urtez egon zen zabalik, hiriko hainbat lekutan. Urte horietan ez zion margolaritzan lan egiteari utzi.
Handik denbora gutxira, 1915ean, Uhaldek Nafarroako hiriburua utzi eta Madrilen kokatu zen, bertan arte-merkaturako aukera gehiago baitzeuden. Bere bizi-joan-etorriak beste bide batzuk markatu zizkion. Bere bizitzaren bigarren zati hori, 1915az geroztik, Pradoko Museoko obrak beste museo, enbaxada eta, bereziki, merkatu amerikarrarentzat kopiatzen eman zuen. Hori izan zen, azkenean, Natalio Uhalde arteaz bizitzeko bitarteko ekonomiko gisa bilatu zen irteera. Kopiatzaile arlo horretan nolabaiteko ospea lortu zuen, urteetan zehar merkatu zabal eta segurua mantenduz.
Basazaldi
Basazaldiak egun lehen etxekotutako zaldiak izanik, (Equus ferus caballus), egoera basatira itzulitako abereak dira.
Egun irauten den jatorrizko basazaldia bakarra przewalski zaldia da, Eurasiako azken tarpanak XIX. mendean galdu baitziren. Beste basazaldien populazioen arbasoak etxekotutako zaldi arraza ezberdinak ziren, gehienetan arraza zahar eta landatarrak izanik. Zaldi arraza hauetako abereak, askotan egoera erdi-basatietan larretzen dira, gizakiaren eragin txikiarekin eta beti basatiak bilakatzeko mugan. Haren ondorioz zenbait zaldi ihes egin dezakete eta basabereak bilakatu. Beste zenbait kasuetan jendeak zaldiak leku isolatu batean askatu zituen (esate baterako uhartetan edo aparteko mendi multzoetan) eta urteren poderioz abereak basati bihurtu dira.
Oro har bi basazaldien populazio motak bereizten dira. Aspaldiko populazioak, denboran atzetik datozenak (esate baterako Ipar Ameriketako mustang zaldiak), eta aldiz nahiko berriak diren populazioak. Edozein moduan ere, kasu askotan basazaldien populazioak fauna basatia bezala kudeatzen dira.
2021ko ikerketa batek dio Mundu mailan zaldien %1 soilik direla benetako basazaldiak.
Zaldi basatien ezaugarriak
Asko eztabaidatu da hainbat zaldi populazioen "basatasunari" buruz, eta honen inguruan iritzi ezberdinak daude. Hainbatek basazaldiak garai bateko tarpanen kokapen ekologikoan jartzen dute. Basazaldi hauek tarpanaren ordezkoak lirateke.
Badago planteamendu bat berriro askatasunera itzulitako animalia basatiak direla hala ez benetan bereizteko, hau da, ea gizakiarekiko menpekotasun eta lotura duten hala ez.
Horretarako Seliez adituak honako galderak mahi gainean jartzen ditu:
The Guns of Navarone (filma)
The Guns of Navarone (euskaraz Navaroneko Kanoiak) 1961eko J. Lee Thompson estatubatuar zinema zuzendariaren gerra film bat da. Alistair MacLean idazlearen The Guns of Navarone idazlearen eleberrian oinarrituta dago. Bertan, Gregory Peck, David Niven, Anthony Quinn, Stanley Baker eta Anthony Quayle aktoreek antzeztu zutelarik.
Oscar Sarietarako zazpi izendapen jaso zituen, azkenean bakarra irabaziz: Efektu berezi onenen Oscar Saria. Urrezko Globoetarako hiru izendapen ere jaso zituen.
Argumentua
Bigarren Mundu Gerran (1939-1945), alemaniarrek aliatuek erantzun egokia eman ezin diezaioketen defentsa sistema bati esker Mediterraneo itsasoko jaun eta jabeak dira. Alemaniar nagusitasun horren zergatia Navaroneko gotorlekuan datza, bertan kokatutako kanoi erraldoiek Egeo itsasoko nabegazioari bidea itxitzen baidiote. Aliatuak kanoi horiek suntsitzeko misioari ekingo diote.
NGC 4942
NGC 4942 galaxia bat da, Virgo konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
José Antonio Peláez
José Antonio Peláez Ochoa (Castejón, ) nafar margolari eta grabatzailea da. Autodidakta, Pineda de Marren bizi eta bertan eman ditu margolaritza-tailerrak.
Humen Perla ibaiko zubia
Humen Perla ibaiko zubia, literalki "Tigrearen ate zubia", Txinako Herri Errepublikako Guangdong probintziako Guangzhou eta Dongguan hiriak batzen dituen zubia da. 1997ko ekainaren 9an zabaldu zen.
José Antonio Peláez
Bere obra, hastapenetan, sustrai neoinpresionistako estetika batetik mugitzen zen. Bere lanak aurrera egin ahala, naturalaren eta paisaiaren erreferentziak ezabatzen ditu, ingurumenarekiko kezka adierazteko, forma geometrikoak eta letrak kontraste eta kontzeptu gisa baliaraziz.
Humen Perla ibaiko zubia
Ezaugarriak
Zubia Perla ibaiaren bokaletik gertu dago, eta Guangdong probintziako autobide sarean elementu garrantzitsua da.
Mooihoekita
Mooihoekita mineral bat da eta talnakhita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Mooihoekita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 da.
Pomarance
Pomarance Italiako udalerri bat da. Pisako probintzian kokatuta dago, Toscana eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
1968 eta 1992 bitartean, San Dalmazion HVDC Italia-Korsika-Sardinia sistemaren alderantzikagailu estatikoen planta egon zen. Egun, eguzki-parke bat dago bertan.
Mugakideak
Pomarancek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Malin (Donegal konderria)
Malin (irlanderaz Málainn) Irlandako Donegalgo konderriaren iparraldeko muturrean dagoen udalerri bat da. Inishowen penintsulan kokatzen da, Carndonagh udalerritik 6 kilometro iparraldera. Irlandan osoan iparraldeena dagoen udalerria da, bere lursailetan herrigunetik 8 kilometro iparraldera Malin Head lumuturra dago, Irlanda osoan iparraldeena dagoen lurmuturra.
Doylestown (Ohio)
Doylestown Ohioko herri bat da. Wayne konderrian kokatua dago. 2010ean 3,051 biztanle zituen, 4.86 kilometro koadrotan banatuta.
Malin (Donegal konderria)
2006ko erroldaren arabera 122 biztanle zituen. Malin udalerrian hiruki oinplanoko enparantza baten inguruan hedatzen da, 1970 eta 1991an Irlanda osoko udalerri garbienaren saria bereganatu zuen.
Whitegate (Cork konderria)
Whitegate (irlanderaz an Geata Bán) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hegoaldean dagoen udalerri txiki bat da, Cork badiaren ekialdean.
Cullom (Illinois)
Cullom  Illinoiseko herri bat da. Livingston konderrian kokatua dago. 2010ean 555 biztanle zituen, 0.86 kilometro koadrotan banatuta.
Harri-zulatzaile
Harri-zulatzailea mea harkaitzetik bereizten ziharduen langile espezialista zen, eta haren lanaren mende zegoen meategiko gainerako langileen zeregina. Gaur egun, harri-zulaketa herri kirolean dihardutenak dira harri-zulatzaileak.
Historia
Antzina-antzinatik ezagutzen dira Bizkaiko burdin hobiak edo meategiak. Horiek Somorrostro inguruan daude eta 30 km luze eta 8 km zabaleko eremua hartzen dute.
Meategiak izatez herri-jabetzakoak izan ohi ziren, eta horiek ustiatzeko eskubidea zuten Bizkaiko jaurerrian bizi ziren guztiek, gainera inolako izapide edo zergarik ordaindu gabe. Nork bere hobia gurutze batekin markatzea nahikoa zen handik burdina ateratzen hasteko. Mea lurrean zulatutako hobietatik ateratzen zen. Zuloak argitzeko, gantzaz egindako kandelak erabiltzen zituzten. Orduko garaietan, sua egiten zuten beta zegoen lekuan mea bigundu eta errazago ateratzeko. Horretarako, pikatxoiak, ziriak, borrak, mailuak eta palankak erabiltzen zituzten. Gero, XVII. mendean, bolboraren erabilera hedatu zen eta horrek aurrerakuntza handia ekarri zuen meatzaritzara. Bolborarekin birrindutako mea idiez tiratutako narretan ateratzen zuten, eta idiak geroxeago zaldiekin ordezkatu zituzten. Ia meategi guztiak udan bakarrik ustiatzen ziren, eta urtearen gainerako aldietan meatzariek baserrian lan egiten zuten. Meatzarien bizimodu horrek horrela iraun zuen aldaketarik gabe urteetan, ia XIX. mendearen erdialde arte.
Aldi horretan, meatzaritza errotik aldatu zuten aurrerakuntzak etorri ziren. Lehenbizi aipatu beharrekoa 1825ean onartu zen Meategien Lege Nagusia da, horrek besteak beste, langileek autonomo izaera galdu eta soldatapekoak izatea ekarri baitzuen. Era berean, burdinaren eskaria areagotu egin zen (siderurgiaren modernizazioaren ondorioz) eta erabilera zabaldu. Hala, ohiko meazuloetan aurkitzen ziren burdin gezaren adarrak edo galeriak, burdinoletarako mea ematen zutenak, utzi eta labe garaietarako behar zen kanpanil edo errubioa ateratzen hasi ziren.
Gainera, garai hartako (1849 eta 1863 bitartea) legeriak baimena ematen zuen erauzketa leku berrietara zabaltzeko. Lege horrek, aldi berean, lurrazpiko jabetza eskubideak eratu zituenez, ordutik aurrera lur azpia pribatua izatera aldatu zen. 1896ko Sozietate Anonimoen Legeak kanpoko enpresak etortzeko aukera eman zuenez, laster agertu ziren Henry Bessemerrek 1856an asmatutako prozedura berrirako behar zen fosforo gutxiko mearen bila (Europa osoan holako mea gutxi zegoen) zetozen enpresak. Azken gerra zibilaren amaierarekin (1876) etorri zen foruen ezeztapenarekin, aldaketa historikoen multzoa osatu zen.
Bizkaiko meategi zonako meatzetan 20.000tik gora langilek lan egin zuten XIX. mendearen amaiera aldera. Horiek era askotako lanbideetan aritzen ziren, eta lanbide horietan gogorrenetakoa zen harri-zulatzailearena.
Julio Lazurtegik (La industria minera de la provincia de Vizcaya) dioenez, 1910ean, bost meategitatik lau aire zabalekoak ziren, edota erretenetan erauztekoak. Halako meategietan lan egiten zuten 10 langiletik 9k; gainerakoek lurrazpiko meatzetan jarduten zuten.
Uroloba
Uroloba Pterophoridae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Uroloba fuscicostata da.
Amintor
Amintor izenekoak, Antzinako Greziako edo greziar mitologiako honako pertsonaia hauek dira:
Férolles-Attilly
Férolles-Attilly Frantziako udalerria da, Sena eta Marne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Férolles-Attilly udalerrian erroldatutako biztanleak 1.103 ziren. Familiak 391 ziren, horien artean 68 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 36 bakarrik bizi ziren emakumeak), 114 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 193 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Gonbad-e Qabus
Egitura honek matematikaren eta eraikuntzaren garapena erakusten du islamdar arkitekturaren hastapenetan, eta estalkia eredu bihurtu zen eskualdeko hilobi eta mausoleoentzat.
Férolles-Attilly
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Gonbad-e Qabus
2012an, Unescok Gizateriaren Ondare izendatu zuen
Férolles-Attilly
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Gonbad-e Qabus
Ezaugarriak
Dorrea adreilu egosi ez-berniztuz eraikia dago guztira. 53 m garai da eta hortaz munduko garaiena soilik adreiluz egina. Oinplanoa dekagonala da, 10 puntako izar itxurakoa, eta oinarriaren diametroa 17 m da eta tontorrean 15,5 m. Gailurrean teilatu konikoa du, adreiluzkoa ere bai.
Férolles-Attilly
Etxebizitza
2007an 411 etxebizitza zeuden, 391 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 386 etxeak ziren eta 23 apartamentuak ziren. 391 etxebizitza nagusietatik 333 bere jabearen bizilekua ziren, 45 alokairuan okupaturik zeuden eta 13 doan lagata zeuden; 6 etxek gela bat zuten, 20 etxek bi zituzten, 22 etxek hiru zituzten, 47 etxek lau zituzten eta 297 etxek bost zituzten. 335 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 110 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 268 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Gonbad-e Qabus
Ezaugarriak
Dorrearen hormak 3 m lodi dira. Barnealdea hutsik dago, eta muqarna izeneko elementuak ditu.
Férolles-Attilly
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 722 ziren, horien artean 529 aktiboak ziren eta 193 inaktiboak ziren. 529 pertsona aktiboetatik 503 lanean zeuden (268 gizon eta 235 emakume) eta 26 langabezian zeuden (17 gizon eta 9 emakume). 193 pertsona inaktiboetatik 60 erretiraturik zeuden, 84 ikasten zeuden eta 49 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Gonbad-e Qabus
Ezaugarriak
Dorrearen oinarrian idazkun bat dago, arabiera kufikoz idatzia:
Férolles-Attilly
Diru sarrerak
2009an Férolles-Attilly udalerrian 389 unitate fiskal zeuden, 1.171 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 29.181 euro zen.
Mikel Motos
Mikel Motos Cabodevilla (Donostia, 1993ko urtarrilaren 30a - ) gipuzkoar saskibaloi jokalaria da. Eskolta postuan jokatzen du ACB Ligako Lagun Aro GBC taldean.
Gonbad-e Qabus
Ezaugarriak
هذا القصر العالي – لامير شمس المعالي – الامير قابوس ابن وشمگير – امر به بنائه في حياته – سنه سبع و تسعين – و ثلثمائه قمريه و سنه خمس و سبعين و ثلثمائه شمسيه
Mikel Motos
Saskibaloiko euskal selekzioarekin ibilitakoa da.
Férolles-Attilly
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 44 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 10 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Gonbad-e Qabus
Ezaugarriak
Nahiz-eta idazkunak ez duen baieztatzen printzearen hilobi izateko eraiki zela, esaten denez sultanaren hilotza beirazko hilkutxa baten ipini eta dorreko sabaitik zintzilik zegoen.
Férolles-Attilly
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Férolles-Attilly udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 955 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 eta iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat zegoen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ponsacco
Mugakideak
Ponsaccok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Hypostomus denticulatus
Hypostomus denticulatus Hypostomus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Bidania
Bidaniak 9,66 kilometro koadroko azalera zuen, eta batzerakoan 600 bat biztanle zituen. Bidegoian udalerria sortzean, udaletxe berria Bidaniako lurretan jarri zuten.
Yucca
Yucca Agavaceae familiako landare loredunen generoa da. 40-50 espezie inguru ditu eta Amerika osoan du jatorria. Hasierako biologoek maniokarekin nahasten zuten.
Bidania
Gaur egun ez da udalerria, baina hala ere erraza da Goiaztik ezberdintzea, bien herriguneen artean ez baitago bat-egiterik.
NGC 4943
NGC 4943 galaxia bat da, Coma Berenices konstelazioan. Heinrich Louis d'Arrestek aurkitu zuen n.
Curran (Illinois)
Curran  Illinoiseko herri bat da. Sangamon konderrian kokatua dago. 2010ean 212 biztanle zituen, 5.36 kilometro koadrotan banatuta.
Hipposideros dyacorum
Hipposideros dyacorum Hipposideros generoko animalia da. Chiropteraren barruko Hipposideridae familian sailkatuta dago.
El Carmen (Txile)
El Carmen Txileko erdialdeko komuna bat da. Biobío eskualdeko Ñuble probintzian kokatuta dago. 2002ko erroldan, 12.845 biztanle zituen.
Prosintis
Prosintis Blastobasidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Prosintis florivora da.
Saint-Julien-de-l'Herms
Saint-Julien-de-l'Herms Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Julien-de-l'Herms udalerrian erroldatutako biztanleak 146 ziren. Familiak 59 ziren, horien artean 21 pertsona bakarrekoak ziren (13 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 13 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 21 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 78 etxebizitza zeuden, 61 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 75 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 61 etxebizitza nagusietatik 55 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 4 etxek hiru zituzten, 21 etxek lau zituzten eta 33 etxek bost zituzten. 49 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 29 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 27 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 77 ziren, horien artean 66 aktiboak ziren eta 11 inaktiboak ziren. 66 pertsona aktiboetatik 61 lanean zeuden (36 gizon eta 25 emakume) eta 5 langabezian zeuden (1 gizon eta 4 emakume). 11 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Julien-de-l'Herms udalerrian 56 unitate fiskal zeuden, 130 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.774,5 euro zen.
Dresden (Ohio)
Dresden Ohioko herri bat da. Muskingum konderrian kokatua dago. 2010ean 1,529 biztanle zituen, 2.96 kilometro koadrotan banatuta.
Saint-Julien-de-l'Herms
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
2000. urtean Saint-Julien-de-l'Herms udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 306 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gyrinocheilus
Gyrinocheilus arrain zipriniformeen generoa da, hego-ekialdeko Asiako ur gezatan bizi dena. Gyrinocheilidae familia monotipikoa osatzen duen bakarra da.
Ander Arruti
Ander Arruti Portilla (Gasteiz, 1990eko uztailaren 9a - ) arabar saskibaloi jokalaria da. Eskolta postuan jokatzen du Saski Baskoniaren harrobian.
Saskibaloiko euskal selekzioarekin ibilitakoa da.
NGC 4944
NGC 4944 galaxia bat da, Coma Berenices konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Moolooita
Moolooita substantzia organiko motako minerala da.
Esperanza Navarro
Esperanza Navarro, jaiotzaz María Esperanza Navarro Bassó (1928 - Madril, 1978ko maiatzaren 8a), aktore espainiarra izan zen.
Ezpata-plantain
Ezpata-plantaina (Plantago lanceolata) plantain, zainbelar edo arpin barietatea belarkara bizikorra da. Ardatzaren itxurako hosto luzaran iledunak, gainetik berde ilunak eta azpitik zurixkak dituena. Zain-belar izenaz ere ezagutzen da. Loreak buruxkan bilduak eta oso txorten-luzeak izaten ditu. Europan eta Asian dago batez ere zabaldua. Belardietan eta landu gabeko soroetan hazten da.
Esperanza Navarro
Biografia
=== Antzerkian === Bere ibilbide profesionala antzerkian garatu zuen batez ere, eta bertan, lehen irudi gisa, Fernando de Rojasen La Celestina, Los galeotes (1946), Las flores (1948), El genio alegre (1953), denak Álvarez Quintero anaienak; Jacinto Benaventeren El alfiler en boca (1952), Jorge N. Michelen Chispita la revoltosa (1954), Adrián Ortegaren Una viuda original (1955), Esquiloren La Orestíada (1960) Méridako Antzerki klasikoen Jaialdian, Lope de Vegaren La malcasada (1962), Bertolt Brecht-en Madre Coraje y sus hijos (1969) Mary Carrillorekin, Alejandro Casonaren La molinera de Arcos (1970), Nuria Espert-en konpainiatik edo Zori eta Santosen ikuskizun batean agertokian egindako azken agerraldian.
Zineman
Zinemagintzan egin zuen urratsa askoz apalagoa izan zen, hamar bat titulu izan baitzituen, besteak beste, Juan de Orduñaren Tuvo la culpa Adán (1944) nabarmendu zen, pantaila handian estreinatu baitzen, eta José Luis Sáenz de Herediaren El destino se disculpa (1945).
Telebistan
Era berean, telebistan ere lan egin zuen eta zenbait saiotan parte hartu zuen: Historias para no dormir, Estudio 1 edo Compañera te doy.
Xihoumen zubia
Xihoumen zubia (txineraz: 西堠門大橋), Txinako Herri Errepublikako Zhejiang probintziako Zhoushan hirian dagoen zubi-sarea da.
Ezaugarriak
Eraikuntza 2005ean hasi zen eta 2007an egitura guztia eraiki zuten arren zubia ez zen 2009ko abenduaren 25a arte zabalduko. Guztira 5,3 kilometroko luzera dauka, horietatik 2,6 kilometro erdialdeko zubi nagusian.
Zubia eraikitzeko 363 milioi dolar behar izan zituzten. Egiturak Jintang eta Cezi uharteak batzen ditu. Oraindik eraikitzeke dagoen Jintang zubiak Jintang uhartea, Ningboko Zhenhai gunearekin batuko du.
Itzulbidaia
Aurkikuntza hori funtsezkoa izan zen Asia, Amerika eta Europaren arteko merkataritza harremanetarako. Haren ondorio zuzena izan zen Manilako galeoia, nabigazio linea bat ezarri baitzen berehala hego-ekialdeko Asiaren eta Amerikaren artean. Jarraitutako bidea beti izan zen bera: Acapulcotik Guameraino iparraldeko 12 graduko latitudean zehar joan ohi ziren, zuzen-zuzen, eta handik iparralderantz, Manilaraino. Itzulera Urdanetaren bidea jarraituz egin ohi zen, iparraldeko 42º-ko paralelora iritsiz, Kaliforniaraino jarraitu eta, kostaldean zehar, Acapulcora. Nabigazio lerro hori 1815ean itxi zuten, Magallanes galeoiak azken bidaia egin zuenean.
Aurrekariak
XVI. mendeko nabigatzaile handientzat arazo larria zen Ozeano Barea ekialderantz ezin zeharkatzea. Mexikotik Filipinetara joaten ziren haizeak lagunduta, baina, haizea kontra izanda, ezinezkoa zitzaien ekialderako bidaia egitea. Izan ere, munduaren inguruko lehen itzulia arazo horri esker osatu zuten Juan Sebastian Elkanok eta Victoria itsasontziaren eskifaiak. Fernando Magallaesek, espedizio hartako buruak, ez zuen joan nahi Filipinetatik mendebalderantz Europara itzultzeko. Atzera, Amerika alderantz nabigatu eta ekialderako bidaia egin nahi zuen etxera itzultzeko. Baina hori ezinezkoa zen garai hartan, eta mendebalderantz jarraitu behar izan zuten munduaren inguruko lehen bira osatu arte.
Polinesiarrek Urdanetak baino askoz lehenago nabigatu zuten Ozeano Barean ekialderantz. Pazko uhartea eta Hawaii kolonizatu zituzten Ozeaniatik abiatuta. Bidaia hura, ustez, oso hegoaldetik eta itsasontzi txikietan egin zuten. Oso zaila da haien berri jakitea, baina oso litekeena da Ozeano Barean bizi ziren indigenek ederki jakitea nola egin ekialderako bidaia. Historialariek uste dute Urdanetak berak Filipinetako indigenekin harremana izan zuela, eta nabigazioari buruz hitz egin zutela Loaisaren espedizioan.
Loaisaren espedizioa
Bitxikeria badirudi ere, espedizio hartan, Elkano eta goi mailako nabigatzaileak hil ziren, Loaisa bera barne, eta ez marinel xumeak. Horren arrazoia Urdanetaren idatzietan azaltzen da. Sei itsasontzitan zihoazen eta, bidaiaren une batean, kapitain eta ofizial guztiak elkartu eta bazkari bat egin zuten; arrain berezi batzuk jan zituzten, eta intoxikatu egin ziren. Intoxikazioaren sintomak idatziz jaso zituen Urdanetak eta, horri esker, idazle batzuek ziurtzat ematen dute gaixotasuna ziguateraren sindromea zela. Urdanetak ondo aztertzen zuen gaixotasuna, ikuspuntu zientifiko batetik, eta dena oso argi idatzita utzi zuen.
Urdaneta eta bizirik iraun zutenak denbora asko egon ziren Moluka uharteetan. Urdanetak berak bederatzi urte eman zituen han, eta ongi ezagutu zituen hango ingurua, hango itsaslasterrak eta abar. Hango jendearekin mintzatu zen, eta informazio guztia jaso. Gainera, hizkuntzetarako erraztasun handia zuen eta, horregatik, historialariek uste dute haren bitartez izan zituztela harremanak indigenekin. Munduari bira emanez itzuli ziren Europara, baina litekeena da Moluketan zegoen bitartean Urdanetak eskarmentua eta informazioa lortu izana hurrengo batean Ozeano Barean atzera nabigatzeko.
Legazpiren espedizioa
Ematen zuen hurrengo aukera hori Pedro de Alvarado konkistatzailearen eskutik etorriko zela, Urdaneta Ozeano Barean barrena egiteko beste espedizio batera gonbidatu baitzuen. Baina Alvarado 1541eko uztailean hil zen, eta espedizioa bertan behera geratu. Orduko Urdaneta Espainia Berrian zegoen, eta hurrengo hogeita hamar urteetan hantxe bizi izan zen. Historialarientzat urte ilunak dira, ez baitago informazio asko Urdanetaren garai hartako bizitzari buruz. Dena dela, aipatzekoa da 1553an fraide sartu zela.
Artetxe historialariak idatzi zuen Urdanetak erregeari esan ziola bere kalkuluen arabera Filipinak portugaldarrei zegozkiela. Filipinetara joateko aitzakiaren bat beharko zuela, berez uharte haiek Portugalgo aldean zeudelako. Beste nabigatzaile gipuzkoar ospetsu bat zen espedizioaren burua: Miguel Lopez Legazpi. Filipinetara joan ziren, eta hango uharteak erregearen izenean hartzeari ekin zioten. Gero, espedizioaren bigarren helburu nagusia burutzeko agindu zion Legazpik Urdanetari: Amerikara itzultzea Ozeano Barea ekialderantz zeharkatuta.
Itzulerako bidaia
Itzulerako bidaia ez zen erraza. Bost espedizio saiatu ziren bidaia hura egiten Urdanetarena baino lehen. Baina, ekaitzak zirela, itsaslasterrak zirela, haizea zela, gaixotasunak zirela... aurreko espedizio guztiek kale egin zuten. 1565ean, Urdanetak bidaia hura egitea lortu zuen, garai hartakoen ikuspuntutik oso bide arraroa hartuta. Ekuatoretik iparralderantz urrundu zen, kontrako haizeak eta itsaslasterrak saihesteko, eta zirkulu maximotik itzuli zen Amerikara, biderik motzenetik.
Jose Ramon de Miguel historialariaren arabera, ziur asko Toledoko latitude berberetik joan nahi zuen, eta neurketa astronomiko batzuen bidez lortu zuen. 39 gradu inguruko latitudean zegoenean, Urdanetak maniobra arraro batzuk egin zituen (mapan M-itxurako ibilbidea), ustez zentzurik gabekoak, baina oso ulergarriak zeharkako nabigazioa beharrezkoa dela kontuan hartuta. Horri esker, Kuroshio itsaslasterra harrapatu zuen, eta ekialderantz bidaiatu ahal izan zuen. Kalifornia inguruko kostara iritsi zen, eta handik Acapulcora itzuli zen 1565eko urrian.
Urdanetaren aurkikuntzaren ondorioa izan zen Manilako galeoia. 1566ko maiatzaren 1ean hasi zen, San Jerónimo ontzia Acapulcotik irten zenean, eta 1815era arte iraun zuen Filipinak eta Mexiko arteko garraioa egiten. Izan ere, Urdanetaren bidea XIX. mendera arte izan zen Ozeano Barea ekialderantz zeharkatzeko erreferentzia nagusia. Gerora, beste bide batzuk egin zituen posible nabigazioaren teknologiak.
Pasaiako geltokia (Adif)
Pasaia Euskal Herriko Gipuzkoako tren eta autobus geltoki bat da, Pasaia udalerrian kokatuta dagoena.
Geltokia 1863ko urriaren 18an ireki zen.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Sarbideak
Geltokiak bi sarbide ditu.
Irisgarritasuna
Nahiz eta sarbidea irisgarria izan, geltokiaren erabilera ez da irisgarria. Arartekoak argitaratutako irisgarritasuna eta garrioaren ikerketa-diagnosiaren arabera, «Mugikortasun Urriko Pertsona erabiltzaileak ezin du modu autonomoan nasa eta unitate mugikorraren plataformaren arteko desnibela libratu», «Burdinbide zerbitzuen eragileak ez du Mugikortasun Urriko Pertsona erabiltzaileari bermatu ibilgailutik igo edota jaistea», eta «Pasonibela arriskutsua da.»
Historia
Geltokia 1863ko urriaren 18an inauguratu zen Donostia - Irun tartea martxan jarri zenean Madril—Hendaia burdinbidea erradialean.
Hasierako ustiapena Norteko Konpainiaren esku geratu zen, bere titulartasuna mantendu zuen 1941ean nazionalizatu eta sortu berria zen RENFEn integratu zuten arte.
1929an trenbide zatia zatitu eta elektrifikatu egin zen.
2004ko abenduaren 31tik Renfe Operadorak linea ustiatzen du, Adif trenbide-instalazioen titularra den bitartean.
Etorkizuna
Euskal-Y-ren irekierarekin, geltoki hau aldirietako eta merkantzietako trafikoari bakarrik eskainiko zaio.
Aniceto Lagarde
Aniceto Lagarde Karrikiri (Iruñea, - ib., ) nafar margolari eta ingeniaria izan zen.
Nafarroako bide ingeniari izendatu zuten, baita Nafarroako gobernuarekin eta kulturarekin lotutako beste kargu batzuk ere. Marrazkizalea, Nafarroari buruzko marrazki eta grabatuen obra erregionalista zabala utzi zuen. Bere lanaren zati bat Recuerdos de una guerra civil liburuan argitaratu zen, Nafarroako azken karlistaldiko eta Iruñeko setioko eszenak biltzen dituena. Obran bere anaia Nemesio Lagarderen beste lan batzuk ere biltzen dira.
San Fernandoko Arte Ederren Errege Akademiako kide izan zen, eta 1877an Nafarroako Euskal Elkargoaren sortzaileetako bat. Bertan, Arturo Kanpion, Hermilio Oloritz edo Serafin Olabe bezalako beste nafar ospetsu batzuek ere parte hartu zuten, besteak beste.
Cutler (Illinois)
Cutler  Illinoiseko herri bat da. Perry konderrian kokatua dago. 2010ean 441 biztanle zituen, 1.22 kilometro koadrotan banatuta.
Hypostomus derbyi
Hypostomus derbyi Hypostomus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Vostox
Vostox ipurtsarde generoa da, Spongiphoridae familiakoa. Genero honetan 20 espezie baino gehiago deskribatuta daude.
Berreagako barruti gotortua eta nekropolia
Berreagako barruti gotortua eta nekropolia multzoa Berreaga mendian, Mungia, Gamiz-Fika eta Zamudio udalerrien lurretan dagoen Burdin Aroko aztarnategi arkeologikoa da.
Kronologia eta ezaugarriak
Herrixka eta nekropoliak K.a. II. eta I. mendekoak dira, Burdin Aro amaierakoak, alegia. . XX. mendean aurkitu ziren, Bizkaiko Karta arkeologikoa osatzeko ikerketaren baitan, eta 80. eta 90.hamarkadetan lehen indusketak egin zituzten.
Ingurua gaur egun pinudiz eta bestelako zuhaiztiez estalita dago, gehienak zuhaitz-landaketak. Toki batzuetan, ipar-ekialdeko aldean batik bat, sastrakak ikuspegia eta sarbidea eragozten ditu.
Harresia eta horren ondoan U forma duen lubanarroa agertu ziren. Zeramikazko materiala, oso zati txikitan, eskaini zituen aztarnategiak, eskuz eta tornuz landutakoa, soila, zeltiberiar motakoa eta baita erromatarren Terra sigilatta. Horiez gain, beste aztarna batzuk aurkitu izan dira: burdin noduluak, brontzezko zati batzuk (balizko tatxeta), ikatzak, errautsak, harrizko egitura sinpleak, harkaitzean egindako mozketak edo moldaketak, paldoei leku egiteko zuloak (egurrezko etxeren, ekoizpen eraikinen edo gelen aztarnak izaten direnak), lur gorritua (sua egon denaren aztarna), besteak beste. Badirudi Espainiako 36ko gerlan lurra asko mugitu zutela lubakiak egiteko, Bilboko Burdin hesia delakoaren baitan, eta horregatik lurrazal batzuk kronologikoki nahastuta egon daitezke.
Ingurunean hilobi-zista bat aurkitu zuten aire zabalean
Hilarriak
Berreagako hilarriek multzo berezia osatzen dute. Bizkaiko multzorik garrantzitsuena da eta oso esanguratsua, hilarrien osagai dekoratiboen artikulazioa Bizkaiko Nerbioi eta Oka ibaiek mugatutako lurraldekoak baino ez baita. Eguzki-sinbologia daukate eta ez da ziurra zenbat diren, horietako askoren kasuan, zatiak besterik ez dituztelako topatu. Marrazki bera errepikatzen da maiz:bi lerro tartekatu gurutzatzen dira, gurutze-formako motibo bat osatuz.
Nerbioi eta Oka (edo Deba) ibaien artean dagoen estelen multzo hori leku hauetan identifika daiteke: Lemoa, Zaratamo, Meñaka, Errigoiti, Fruiz, Munitibar, Arrieta, Busturia, Forua, Gorliz, Dima eta Gastiburuko aztarnategia (Arratzun), Kronologikoki, estela mota hauek K.a. I. mendetik K.o. IV edo V. mendera artekoak dira; erromatar eraginez hasiko ziren eta Behe inperioan berrerabili omen ziren edo erromatar moduekin nahastuta iraun zuten. Disko formakoak daude, baina gehienak eta prisma formakoak dira ..
20211 Kultura Ondarearen Zentroak aginduta, indusketa egin zen gunearen balioa hobeto ezagutzeko eta ondoren ez da indusketarik egin eta harresiaren eta nekropoliaren hondakinak estali ziren, egin daitezkeen esku-hartzeen zain babesteko. Aurkitutako hilarriak, aldiz, Bilboko Arkeologi museoan ikus daitezke.
Kultura ondarea izendapena
2013ko uztailaren 16an Eusko Jaurlaritzak bertoko Herrixka Gotortuaren eta Nekropoliaren Gune Arkeologikoa monumentu izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna, monumentu-multzo kategoriarekin.
Tsing Ma zubia
Tsing Ma zubia Txinako Herri Errepublikako Hong Kong administrazio bereziko eskualdean dagoen bidesaridun zubia da. 1997ko maiatzaren 22an zabaldu zuten.
Ezaugarriak
Zubiak Hong Kongeko bi uharte batzen ditu, Tsing Yi eta Ma Wan. Zubiaren izena bi uharte hauen izenetatik dago eratorria. Zubiaren bi zutabeek 206 metroko altuera dute eta egituraren gehienezko argia 1.377 metrokoa da.
Errepide eta trenbide erabilera duen zubi honek hiru errei ditu norabide bakoitzeko eta bi trenbide, bakoitza zubiaren alde bakoitzera.
Nahikari Rodríguez
Nahikari Rodríguez Martínez (Portugalete, 1993ko urtarrilaren 13a) bizkaitar aktorea eta abeslaria da.
Bizitza
Asti-Leku Ikastolan ikasi zuen. Deustuko Unibertsitatean Hizkuntza Modernoetan graduatu zen (2011-2015). Lohitzune Rodríguez dantzari eta koreografoa du ahizpa.
Ánima Eskolan ikasi zuen, arte dramatiko goi ikasketak egin zituen bertan (2011-2014), Marina Ximanskajarekin, Algis Arlauskasekin eta David Valdelvirarekin.
Bere graduko tesina izan zen "Hitzen atzean: Shakespeareren Macbetheko azpitestuaren hitz egiteko ekintzara hurbilketa" (Behind words: A speech act approach to Shakespeare's subtext in Macbeth) eta lanean antzerki-zientzia eta interpretazioa nahasten ditu Shakespeareren obraren analisian.
Izaourt
Izaourt Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Izaourt udalerrian erroldatutako biztanleak 231 ziren. Familiak 104 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 172 etxebizitza zeuden, 110 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 45 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 168 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 110 etxebizitza nagusietatik 96 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 20 etxek hiru zituzten, 24 etxek lau zituzten eta 65 etxek bost zituzten. 83 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 46 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 46 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 125 ziren, horien artean 88 aktiboak ziren eta 37 inaktiboak ziren. 88 pertsona aktiboetatik 83 lanean zeuden (39 gizon eta 44 emakume) eta 5 langabezian zeuden (3 gizon eta 2 emakume). 37 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Izaourt udalerrian 110 unitate fiskal zeuden, 234,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.539 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen eta 1 iturgina.
2000. urtean Izaourt udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Artxandako funikularra
Artxandako funikularra Bilbo udalerrian dagoen funikularra da. Gazteleku auzoko Campo Volantin pasealekua eta Artxanda mendia lotzen ditu, beheko geltokia Funikularreko plazan eta goikoa Artxandako begiratokiaren ondoan daudela.
Funikularra Bilboko Udalaren menpe dagoen Artxandako Funikularra, A.B. - Funicular de Artxanda, S.A. enpresak kudeatzen du. Enpresa honek, funikularra kudeatu eta mantentzeaz gain, Bilboko igogailu publikoak ere eraiki, kudeatu eta mantentzen ditu.
Historia
XIX. mendearen amaieran eta XX. mendearen hasierako urteetan Artxanda mendia bilbotarren aisialdirako gune nagusia bihurtu zen, inguruan kasinoa, jolas-parkeak eta jatetxe eta txakolindegiak garatu zirela, Europa osoan hedatutako joerari jarraituz. Hala, 1901etik 1912ra Bilbo hirigunea eta mendia lotzeko proiektua aurkeztu zuen Bernardo Jiménez ekintzaileak, kremailera-tren baten bitartez. Dena dela, proiektuak ez zuen finantziaketarik lortu eta baztertu zen.
Aurrerago, 1915ean, Evaristo San Martín y Garaz enpresari donostiarraren proiektua onartu zen. Uztailaren 19an gutun bidez funikularra eraikitzeko baldintza batzuk ezarri ziren, hala nola larrialdi kasuetarako bazterbidea eraikitzea, ordezko hirugarren bagoi bat izatea, gehienezko abiadura 8 km/h-koa izatea, bagoien geltokiratzeak suabeak izatea, mozkorrei eta usain txarreko paketeak zein armak zeramatzaten pertsonei bidaia debekatzea, bidaiariek hala eskatutakoan funikularreko langileek pertsonak kanpora botatzea baldin eta errespetu faltaz aritzekotan, eserlekuen dimentsio minimoak 0,45 x 0,65 x 1,45m izatea, bagoiak programatutako ordu aurretik ez irtetzea eta kanpaia joz iragartzea, eta gainontzekoetarako Igeldoko funikularrarentzako arau berdinak ezartzea.
Hala, funikularra eraikitzeari ekin zion L. Von Roll enpresa suitzarrak, eraikitze-kostua 488.407,30 pezetakoa izanik.
1915eko urriaren 7an funikularra inauguratu zen, enpresa pribatu batek kudeatuta.
Espainiako Gerra Zibilean trenbidea eta goiko geltokia bonbardatu zituzten, zerbitzua 1938ko uztailaren 18a arte etenarazi zela.
1939an, enpresa pribatuaren porrotaren ondoren, Bilboko Udalak hartu zuen funikularraren kudeaketa.
Zazpi urtez zerbitzua eten egon zela, 1983an instalazio guztiak berreraiki ziren, bai geltokiak, trenbidea zein bagoiak ere, eta apirilaren 30ean zerbitzua berrinauguratu zen. Urte bereko uholdeen ondoren berriro ere zerbitzua bertan behera utzi behar izan zen, beheko geltokia lokatz eta arrokaz beteta geratu baitzen. Azaroaren 4an zerbitzua berrezarri zen.
Gaur egun Bilboko Udalak funikularra eta udalerriko igogailu publikoak kudeatzen ditu Artxandako funikularra S.A. enpresaren bitartez.
Barik txartela
Barik txartela Bizkaiko Garraio Partzuergoak jaulkitako kontakturik gabeko txartel bakarra da, eta txartelari esker abonu-titulu bereziak erabil daitezke, hobaridun prezioekin bidaiatu ahal izateko. Txartelak 3€ko kostua dauka, eta hiru motatakoa izan daiteke:
Barik txartel pertsonalizatuak Bizkaiko Garraio Partzuergoaren Bezeroen Arretarako Bulego integraletan eska daitezke, hurrengo tokietan kokatuta:
Bidaia-txartelak eta tarifak
Ezarritako sistemaren arabera, bidaia-txartela bidaia hasterakoan besterik ez da balioztatu behar, geltokira sartzerakoan tornuak gurutzatzeko txartela balioztatu behar dela.
La Charmée
La Charmée Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Artxandako funikularra
Bidaia-txartelak eta tarifak
Hona hemen txartelak eta prezioak '''2018. urterako''':
La Charmée
Biztanleria
2007an La Charmée udalerrian erroldatutako biztanleak 667 ziren. Familiak 257 ziren, horien artean 35 pertsona bakarrekoak ziren (27 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 105 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 101 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Artxandako funikularra
Ordutegia
Funikular zerbitzua goizeko 7:15etatik gaueko 22:00ak arte ibiltzen da.
La Charmée
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Element
Element bezeroa, (lehenago Riot.im) Matrix protokoloko erreferentziazko bezero a da. Komunikazio sistema libre, seguru eta ahalik eta erabilgarrien eta erakargarrien izateko asmoarekin sortu zen Matrix eta laster Riot.im bihurtu zen Matrix horren erreferentziazko aplikazioa. Ordenagailu eta telefono adimentsuekin erabiltzeko diseinatuta dago.
La Charmée
Etxebizitza
2007an 269 etxebizitza zeuden, 253 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 269etxeak ziren. 253 etxebizitza nagusietatik 236 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 56 etxek lau zituzten eta 180 etxek bost zituzten. 241 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 65 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 180 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an La Charmée udalerrian 259 unitate fiskal zeuden, 714,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.109 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 15 komertzioetatik, 10 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 margolaria, 1 zurgina, 3 iturginak eta 1 argiketaria.
Element
Komunikazio sistema hornitzaile desberdinen arteko komunikazioa, txataren bidez, IP + ahotsa edota bideokonferentziaren bidez komunikatu ahal izateko diseinatuta dago. Software libreaz egindako sistema da.
La Charmée
Ekonomia jarduerak
2000. urtean La Charmée udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 728 hektarea erabiltzen.
Element
Element, Matrix komunikazio protokoloekin dabilen aplikazio multzoa da eta zifratutako mezuak zein komunikazio irekia, mezu irekiak onartzen ditu. Taldeak, —aplikazio honetan gelak izenarekin ezagunak—, sor daitezke eta bertan mezu zifratuak edo mezu zifratu gabeak partekatu daitezke. Bi kideen arteko mezu zifratuak edo zifratu gabeak ere parteka daitezke. Irudiak, bideoak eta beste hainbat motatako fitxategiak ere parteka daitezke.
2018ko apirilean Matrix blogean iragarri zen Frantziako Errepublikako gobernuak Matrix eta Element aplikazioan oinarrituta bat-bateko mezularitza zerbitzu bat garatzen ari zela.
La Charmée
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Artxandako funikularra
Ordutegia
Uda sasoian, ekainaren 2tik irailaren 30era, ostiral, larunbat eta jai-bezperetan ordubete gehiago luzatzen da zerbitzua, hau da, goizeko 7:15etatik gaueko 23:00ak arte; eta igande eta jaiegunetan, aldiz, ordubete geroago hasten da zerbitzua, hots, goizeko 08:15etatik gaueko 22:00ak arte.
Bilboko Aste Nagusian ordutegia goizeko 7:15etatik gaueko 24:00ak arte luzatzen da.
=== Bidaiariak ===
Ernesto Murillo
Ernesto Murillo Simón (Murchante, ), Simónides izengoitiz ezaguna, nafar komikigile eta margolaria da.
Ye Jacobites by Name
Ye Jacobites by Name (euskaraz Zuek Jakobitak Izenez) 1688 eta 1748 urteetan jazotako Jakobiten matxinaden inguruko eskoziar abesti herrikoi bat da. 1791an Robert Burns eskoziar olerkari eta idazleak idatzitako olerki batean oinarrituta dago.
Vinzieux
Vinzieux Frantziako udalerri bat da Ardeche departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Ye Jacobites by Name
Hitzak
Ye Jacobites by name, give an ear, give an ear,
Ye Jacobites by name, give an ear,
Vinzieux
Etxebizitza
2007an 159 etxebizitza zeuden, 131 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 16 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 158 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 131 etxebizitza nagusietatik 117 bere jabearen bizilekua ziren eta 14 alokairuan okupaturik zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 5 etxek hiru zituzten, 45 etxek lau zituzten eta 77 etxek bost zituzten. 123 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 39 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 89 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ye Jacobites by Name
Hitzak
Your fautes I will proclaim,
Vinzieux
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 242 ziren, horien artean 182 aktiboak ziren eta 60 inaktiboak ziren. 182 pertsona aktiboetatik 173 lanean zeuden (91 gizon eta 82 emakume) eta 9 langabezian zeuden (4 gizon eta 5 emakume). 60 pertsona inaktiboetatik 28 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ye Jacobites by Name
Hitzak
Your doctrines I maun blame, you shall hear.
Vinzieux
Diru sarrerak
2009an Vinzieux udalerrian 143 unitate fiskal zeuden, 396 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.508,5 euro zen.
Ye Jacobites by Name
Hitzak
What is Right, and What is Wrang, by the law, by the law?
What is Right and what is Wrang by the law?
Vinzieux
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria, 1 iturgina, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
Ye Jacobites by Name
Hitzak
What is Right, and what is Wrang?
A short sword, and a lang,
Vinzieux
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Vinzieux udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 200 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ye Jacobites by Name
Hitzak
A weak arm and a strang, for to draw.
What makes heroic strife, famed afar, famed afar?
What makes heroic strife famed afar?
To whet th' assassin's knife,
Or hunt a Parent's life, wi' bluidy war?
Then let your schemes alone, in the state, in the state,
Then let your schemes alone in the state.
Then let your schemes alone,
Adore the rising sun,
And leave a man undone, to his fate.