cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Azido desoxirribonukleiko
Geneak eta genoma
DNA genomikoa kromosometan antolatzen da eta hau batez ere eukariotoen nukleo zelularrean dago, kantitate txiki bat ordea, mitokondrio eta kloroplastoetan ere dago. Prokariotoetan, nukleoide izeneko forma irregularreko gorputz batean dago DNA.
Fusio-energia
Deuterioa
Deuteriozko bi nukleo bateratzea da bigarren fusio-prozesurik errazena. Erreakzioak bi adar ditu: Prozesu hau ere ohikoa da ikerkuntzan. Hala ere, hasiera-energia 15 KeV ingurukoa da kasu honetan, D-T erreakzioan baino pixka bat handiagoa.
D-D erregai-zikloaren abantaila nagusia da ez dela beharrezkoa tritioaren hazkuntza. Horrez gain, litioak baliabideekiko independentzia eta neutroi-espektro leunagoa edukitzea ere ezaugarri erakargarriak dira prozesu hau aukeratzeko orduan. D-D-ren desabantaila, aldiz, D-T erreakzioarekin alderatuta energiaren konfinamendu-denbora 30 aldiz handiagoa izatean datza, potentzia 68 aldiz txikiagoa izanik.
Deuterioa, helioa-3
Fusiorako erregaien ikerketak aurrera jarraitu ahala, fusio-energia lortzeko prozesu berri bat aurkitu zuten, alegia, helio-3 (3He) eta deuterio (2H) bateratzea:Erreakzio honek 4He  materia eta energia handiko protoia sortzen du. Erreakzio-energia gehiena kargatutako partikula gisa askatzen denez, erreaktorearen aktibazioa murrizten da eta energia era eraginkorragoan biltzeko aukera ematen du.
Metodo eta materialak
Fusio-prozesua sortzeko, metodo ugari asmatu dituzte ikerlariek. Izan ere, erabilitako material eta baliabideen arabera, fusioa era oso ezberdinetan sortu eta balia daiteke.
Plasmaren erabilera
Plasma eroankortasun elektriko handiko gas ionizatua da, Navier-Stokes eta Maxell-en ekuazioen bidez ereduztatzen dena. Fusioan, bereziki, plasmaren zenbait propietate oso erabilgarriak direnez, garrantzi handia dute hauek prozesu honen inguruko ikerketetan.
Konfinamendu magnetikoa
Konfinamendu magnetikoa plasma egoeran dagoen material jakin bat eremu magnetikoan konfinatzean oinarritzen da. Eremu honi forma konkretu bat emanez, plasma osatzen duten partikula positibo zein negatiboak esparru batean manten ditzakegu, Lorentz-en indarrean oinarriturik.
Horretarako, hainbat ikerketaren ondoren, zenbait gailu garatu dituzte adituek; hala nola, Tokamak, Tokamak esferikoa edo Sterellator-a.
Konfinamendu inertziala
Metodo hau partikulak azeleratzean datza, energia zinetikoaren bitartez Coulomb-en muga zeharkatu arte. Behin hau lortuta, fusioa gertatzeko baldintzak nabarmen errazagoak dira. Metodo erabilienak honetarako, laser bidezko eta estutze bidezko konfinamenduak dira.
Konfinamendu inertzial elektrostatikoa
Konfinamendu magnetikoan ez bezala, eremu elektrostatikoa erabiltzen da kasu honetan plasmaren dentsitatea egonkor mantendu eta tenperatura altuetan lan egiteko. Bi taldetan banatzen dira, orokorrean, metodo hau erabiltzen duten gailuak: Fusor-ak eta Polywell-ak.
Istripu arriskua
Istripuak gertatzeko arriskua fisioaren kasuan baino askoz txikiagoa dela argitu dute ikerlariek, bai erradiazioari zein leherketei dagokienez.
Fusio-erreaktore gehienek hidrogeno likidoa erabiltzen dute hozte-sisteman, baita “galdutako” neutroiak tritio bihurtu eta hauekin erreaktorea berrelikatzeko. Hidrogeno hori sukoia denez, su hartuz gero tritioa aska daiteke atmosferara, erradiazio arriskua suposatuz. Hala ere, kalkuluen arabera, mota honetako zentral batean aurki daitekeen tritio kantitatea kilometro gutxi batzuetara diluituko litzateke, benetako arrisku handirik suposatu gabe.
Azido desoxirribonukleiko
DNA kodetzailea
Genomaren informazio genetikoa genetan dago eta organismoko informazio guzti horri genotipo deritzo. Genea herentziaren unitatea eta organismo baten ezaugarri konkretu batean eragina duen DNA zatia da, esaterako begien kolorean.
Herentziaren funtzio nagusia proteinen zehazketa da, DNA baita proteina hauek ekoizteko errezeta. DNAren aldaketak gehienetan disfuntzio proteiko bat dakar eta honek gaixotasun bat sortuko du. Baina zenbait kasutan, aldaketa hauek onurak ekarriko dituzte eta horren ondorioz, izakiak hobeto egokituko dira beren ingurunera.
Giza gorputzak 30.000 proteina inguru ditu eta hauek 20 aminoazido desberdinez osatuta daude. DNA molekula bat da aminoazido hauen sekuentzia zehaztuko duena hain zuzen ere. Proteinen sintesian, DNAren gene bat irakurri eta RNAn transkribatzen da. RNA horrek, DNA eta proteinak sintetizatzen dituen makineriaren artean mezulari gisa jarduten du. Horregatik, RNA mezulari edo mRNA izena ematen zaio. mRNA hori proteinen sintesian eredu bezala erabiltzen da, aminoazidoak ordena egokian lotzeko proteinak eraikitzean.
Biologia molekularraren dogma nagusiak informazioak DNA → RNA → proteina norabidea jarraitzen duela dio. Aitzitik, gaur egun dogma hori zabaldu egin behar dela badakigu, beste informazio fluxu batzuk aurkitu direlako, hala nola RNA birusak. Kasu honetan, informazioa RNAtik DNAra doa eta hau alderantzizko transkripzioa bezala ezagutzen da. Gainera, RNAra transkribatu eta proteinak eman gabe funtzionalak diren DNA sekuentziak ere badaude. Horiek RNA ez kodifikatzaileak dira.
DNA ez-kodetzailea
Organismo baten genomako DNA bi taldetan sailka daiteke: proteinak kodetzen dituena (geneak) eta kodifikatzen ez dituena. Espezie askotan, genomaren zati txiki batek bakarrik kodetzen ditu proteinak. Giza genomaren kasuan, %1,5 inguru da proteinak kodifikatzeko gai, zati hauei exoi izena ematen zaie eta 20.000–25.000 genek osatzen dute. Gainerako DNA ez-kodetzailea da eta introi izena ematen zaie zati horiei.
DNA ez-kodetzailea proteinak sintetizatzeko gai ez diren DNA sekuentziak dira. Orain gutxi arte, DNA ez-kodetzaileak ez zuela erabilgarritasunik uste zen, baina azkenaldian egin diren ikerketek hori ez dela horrela erakutsi dute. Beste funtzioen artean gene-adierazpena erregulatzen dute. Sekuentzia hauek "sekuentzia erregulatzaile" gisa ezagutzen dira eta ikerlariek daudenetatik gutxi batzuk besterik ez direla identifikatu uste dute. Eukariotoen genoman hainbeste DNA ez-kodetzailearen presentzia eta espezieen arteko genoma tamainaren aldaketa misterio bat izaten jarraitzen du.
Bestalde, DNA sekuentzia batzuek egitura funtzioa dute kromosometan. Telomero eta zentromeroek proteinen gene kodifikatzaile gutxi dituzte, baina kromosomen egitura egonkortzeko garrantzitsuak dira.
Transkripzioa eta itzulpena
DNA harizpian agertzen den nukleotido sekuentzia mRNA batera transkribatzen da. Sekuentzia hau aldi berean organismoarentzat ezinbestekoa den proteina bat emateko itzultzen da.
Lehenik eta behin DNAn dagoen informazioa RNAra pasa behar da. Horretarako, DNA helizearen kate bat erabiltzen da. Ondoren, RNAn dagoen informazioa proteinak sintetizatzeko erabiliko da. Nukleotido sekuentzia eta proteina osatzen duten amnioazido sekuentziaren arteko erlazioa kode genetikoak ezartzen du. Hau, beharrezkoa da itzulpen edo proteinen sintesian. Kode genetikoaren unitate kodifikatzailea hiru nukleotidotako talde bat da. Hirukote hauetako nukleotido bakoitza hizki batez adierazten da, nukleotido horrek duen base nitrogenatuaren arabera. DNAren hirukoteak mRNA emanez transkribatzen dira. Hemen hirukote hauei kodon izena ematen zaie. Ondoren, erribosoman mRNA-ren kodon bakoitzak aminoazido bat emango du. Aminoazido hauek elkarren artean lotu egingo dira proteina osatuz.
Fusio-energia
Hondakin erradioaktiboak
Fusioaren ondorioz sortutako hondakinak fisioari dagozkionak bainoa askoz seguruagoak dira. Izan ere, fisioaren ondoriozkoak, erradioaktiboagoak izateaz gain, biologikoki arriskutsuagoak dira eta bizi-denbora luzeagoa ere badute.
Materialen aukeraketan ere, fisio-prozesuan erabilitako materialak mugatuagoak dira. Fusioaren kasuan, erreaktoreak “aktibazio baxua” erabiliz diseina daitezke, hau da, erradioaktibo bihurtzeko zailagoak diren materialen bidez (Banadioa, adibidez).
Scaptotrigona postica
Scaptotrigona postica erle espezie bat da, Scaptotrigona generoan eta Apidae familian.
Sospiro
Sospiro Italiako udalerri bat da. Cremonako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Hit 'N Run Tour
Kissen Hit 'N Run Tour bira Kissek 2007ko udan eman zituen kontzertu multzoa da. San Jacintoko kontzertua garrantzitsua izan zen Paul Stanley gitarjole eta abeslariak ezin izan zuelako jo bihotz taupadak oso azkar zituelako. Zaleak bertan behera ez uzteko, Gene Simmonsek, Tommy Thayerek eta Eric Singerek kontzertua eman zuten Paul ospitalean zegoen bitartean. Gertaera hauek grabatu zituzten eta Gene Simmons Family Jewels telesaileko pasarte batean eman zituzten. Uztailaren 29an, Paulek Kissen webgunean ondo zegoela esan zuen. Abuztuaren 24an, Kissek kontzertu bat gehitu zuen Whistler, British Columbiaen, Kanadan. Kontzertua Kanadan 7 urtetan jotzen zuten lehen aldia izango zen, eta Kanadan ematen zuten 100. kontzertua. 2007ko irailaren 10ean, Big Mountain Concertsek Whistlereko kontzertua bertan behera utzi zutela esan zuen.
Sospiro
Mugakideak
Sospirok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Álvaro González de Galdeano
Álvaro González de Galdeano Aranzabal (Gasteiz, 1970eko urtarrilaren 3a - ) euskal txirrindulari ohi eta kirol-zuzendaria da.
Anaia Igor txirrindulari profesionala ere bazen eta elkarrekin aritu zuten 1995 eta 2004 artean.
Ibilbidea
1990. urtean, Selekzioen Munduko Txapelketan parte hartu zuen Palma de Mallorkan eta bigarren zailkatu zen.
1992an Olinpiar Jokoetan hartu zuen parte.
2004an txirrindularitza utzi eta Orbea taldeko kirol zuzendari izendatu zuten.
Emaitzak lasterketa nagusietan
(*) Erlojupekoa
NGC 2557
NGC 2557 galaxia bat da, Cancer konstelazioan. Édouard Stephanek aurkitu zuen n.
Salins-les-Thermes
Salins-les-Thermes Frantziako udalerria da, Savoia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2007an 950 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Salins-les-Thermes udalerrian erroldatutako biztanleak 950 ziren. Familiak 448 ziren, horien artean 164 pertsona bakarrekoak ziren (80 bakarrik bizi ziren gizonak eta 84 bakarrik bizi ziren emakumeak), 132 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 120 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 32 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 556 etxebizitza zeuden, 452 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 67 bigarren erresidentzia ziren eta 37 hutsik zeuden. 224 etxeak ziren eta 269 apartamentuak ziren. 452 etxebizitza nagusietatik 279 bere jabearen bizilekua ziren, 159 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 62 etxek gela bat zuten, 56 etxek bi zituzten, 64 etxek hiru zituzten, 95 etxek lau zituzten eta 175 etxek bost zituzten. 386 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 183 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 192 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 609 ziren, horien artean 470 aktiboak ziren eta 139 inaktiboak ziren. 470 pertsona aktiboetatik 451 lanean zeuden (239 gizon eta 212 emakume) eta 19 langabezian zeuden (7 gizon eta 12 emakume). 139 pertsona inaktiboetatik 63 erretiraturik zeuden, 48 ikasten zeuden eta 28 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 102 komertzioetatik, 5 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 16 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 6 higiezinen enpresak ziren, 23 zerbitzu enpresak ziren, 16 administrazio publikoko enpresak ziren eta 8 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 16 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 margolaria, 3 zurginak, 2 iturginak, 4 argiketariak, 1 ile apaindegia, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen eta 1 okindegia zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ellington (New York)
Ellington Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Chautauqua konderrian kokatuta dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Sebastes wilsoni
Sebastes wilsoni Sebastes generoko animalia da. Arrainen barruko Sebastidae familian sailkatzen da.
C'mon and Love Me
"C'mon and Love Me" Kiss rock taldearen singlea da, beraien Dressed to Kill albumean argitaratua. Paul Stanleyk idatzia, abestiaren zuzeneko bertsio bat agertzen da Alive! albumean. Moody Bluesen abesti batek, "Question", inspiratu zuen Paul abestia idazterakoan, zein ordu bat baino denbora txikiagoan bukatua zegoen. "C'mon and Love Me" ez zen zerrendetan sartu.
Agerpenak
"C'mon and Love Me" Kissen ondorengo argitarapenetan agertu da:
"C'mon and Love Me" abestiaren bertsioa:
Heuvelton (New York)
Heuvelton  New York estatuko herri bat da. St. Lawrence konderrian kokatua dago. 2010ean 714 biztanle zituen, 1.97 kilometro koadrotan banatuta.
Saint-Ouen-sous-Bailly
Biztanleria
2007an Saint-Ouen-sous-Bailly udalerrian erroldatutako biztanleak 215 ziren. Familiak 82 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 39 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 31 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 93 etxebizitza zeuden, 82 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 92etxeak ziren. 82 etxebizitza nagusietatik 71 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 35 etxek lau zituzten eta 36 etxek bost zituzten. 67 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 27 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 48 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 142 ziren, horien artean 100 aktiboak ziren eta 42 inaktiboak ziren. 100 pertsona aktiboetatik 91 lanean zeuden (52 gizon eta 39 emakume) eta 9 langabezian zeuden (5 gizon eta 4 emakume). 42 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Ouen-sous-Bailly udalerrian 86 unitate fiskal zeuden, 232 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.657 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
2000. urtean Saint-Ouen-sous-Bailly udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Xabier Aldanondo
Xabier Aldanondo Luzuriaga (Segura, 1967ko apirilaren 6a - ) euskal txirrindulari ohia da.
Ibilbidea
1989 eta 1994 artean txirrindulari profesionala izan zen baina ez zuen garaipenik lortu.
NGC 2558
NGC 2558 galaxia espiral bat da, Cancer konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Jebel Marra
Estratosumendia da eta izango zukeen azken erupzioa K.a. 2.000 urte gertatu zela kalkulatzen dute zientifikoek, ziurtasuna izan gabe.
Izenak
Jebel Marra mendiaren eta mendilerroaren izena da; bere inguruan dagoen goi-ordokiak ere Marra du izen.
Spineda
Spineda Italiako udalerri bat da. Cremonako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Jebel Marra
Izenak
Arabierazko izenaren aldaera batzuk topa daitezke iturrietan; izen generikoarentzat hizkuntza honetan ohikoa den Jebel eta Jabal hitzak eta horretaz gain Marra zein Marrah transkripzioak aurki daitezke.
Jebel Gimbala izena ere ematen zaio mendiari.
Kokapena
Mendia Darfurri ("Furren lurra") izena ematen dion fur herriaren lurraldearen erdialdean kokatuta dago. Tontorra administratiboki Gharb Darfur (Mendebaldeko Darfur) estatu federalean dago baina oso hurbil herrialde honetako beste bi estatuetako (Janub Darfur, Hegoaldea eta Shamal Darfur, Iparraldea) mugak zeharkatzen dira. Adibidez Marra goi-ordokia hiru estatuetan banatuta dago. Beraz, bere kokapena oso zentrikoa da Darfur osoari dagokionez; gainera mendilerrotik eta goi-ordokitik jaitsita garaierak izugarri txikituz doaz eta lur eremu oso handian ez dago Jebel Marrari aurre egiten dion mendirik. Marra goi-ordokiak 1.500 bat km²ko azalera du eta bere altuera 1.500 eta 3.042 m artekoa da.
Mendiaren inguruan dauden hiri nagusiak hauek dira: Zalingei (Gharb Darfurren) bere mendebaldean, Al Fashir (Shamal Darfurreko hiriburua) ipar-ekialdean eta Nyala (Janub Darfurrekoa) hego-ekialdean. Hirurek dute aireportua.
Ezaugarriak
Furtarrentzat eta oro har Darfurreko herrientzat mendia beren aberriaren ikurra da.
Mendilerroaren goialdeko eremu zehatz batean beheko Darfurreko lurrekiko klima aldaketa dago, euria sarritan egiten du eta ura etengabe ateratzen den iturriak daude. Darfur oro har oso eskualde lehorra izanik, ur emari hauen garrantzia oso handia bilakatzen da.
Kraterra
Mendiko gailurra Deriba caldera edo krater bikoitza da, orain del 3.500 bat urte sumendiaren leherketa batek sortua. Kanpoaldeko kraterrak 5 eta 8 km arteko diametroa du eta barnealdekoan krater aintzira bat dago.
Gatazkaren erdian
Darfurren XXI. mendearen lehen urteetan oraindik konpondu ez den izugarrizko gatazka piztu zen eta horren ondorioz milaka lagun hil zituzten edo gosetearen ondorioz hil ziren. Jebel Marra bera gatazkaren kokalekua izan da: Sudango gobernuak arabiar jatorrikoen alde egin zuen eta fur bertako herriak mota guztietako erasoak pairatu dituzte. Giza eskubideen aldeko elkarteek Sudango gobernuaren menpeko soldaduek behin baino gehiagotan populazio zibilaren kontrako sarraskiak egin dituztela salatu dute. SLA Sudango Askapenerako Ejerzitoak ere Khartumgo armadaren kontra borrokatzen du eta zenbait zonalderen gaineko kontrola aldatuz joan izan da; mugimenduaren jaiotza bera mendilerroan gertatu zen 1992tik.
2010eko hamarkadako lehen urteetan nazioarteak Darfurren gainean izan zuen arreta gorde ez badu ere, arazo eta salaketa larriek bere horretan diraute; 2010eko urrian Sudango gobernuak eskualdeko zibilen kontrako bonbardaketak egiten zituela salatu zuen SLMk; 2010ean gerra-egoera oso gogorra bizi zela esan ahal da.
Igoera
Alde batetik arestian aipatu gatazkak oso zail egiten du gaur egun mendira hurbiltzea. Bestetik eremu zabalean apenas dagoen azpiegiturarik ezta komunikabide egokirik erraztasunak eskaintzeko; kartografia zuzenaren eta uraren faltak hainbeste bisitariri arazo larriak ekarri dizkiote. Hala ere Nyala hiria trekking edo mendirako hurbilpenerako basea izaten da; hortik mendirantz hurreratu eta gero igoerarako gutxienez bi egun kalkulatu behar dira baina hoberena bikoitza gordetzea da.
Elloree (Hego Carolina)
Elloree Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Orangeburg konderrian kokatuta dago, Hego Carolina estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Aishwarya Rai
Aishwarya Rai (Mangalore, India, 1973ko azaroaren 1 - ), batzuetan bere ezkontza izena den Aishwarya Rai Bachchan gisa ezagua, Indiako aktore eta modeloa da, 1994ko Miss Munduaren irabazlea. Aktore karrerari esker Indiako celebrityrik handienetako bat da. Sari asko jaso ditu, euren artean bi Filmfare sari eta Indiako gobernuak ematen duen Padma Shri saria. Hainbat iturrik "munduko emakumerik ederrena" dela diote.
Filmografia
Aishwarya Raik 40 filme baino gehiago egin ditu. Hauek dira nabarmenenak:
Aplopeltura boa
Aplopeltura boa Aplopeltura generoko animalia da. Narrastien barruko Pareatidae familian sailkatuta dago.
Lycodes yamatoi
Lycodes yamatoi Lycodes generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.
Orein
Oreina ugaztun hausnarkarien taldea da, Cervidae familiakoa eta Artiodactyla ordenarena, adarrak dituena. Artiodaktilo basatien artean handienetarikoa da animalia hau, 100-200 kg-ko pisua daukana.
Orohar mundu guztian bizi dira, Antartika eta Australian izan ezik.
Ameriketan
Ipar Amerikan, talderik handienak Kanadan bizi dira, Mendi Harritsuetan eta Kostaldeko mendietan, Alberta eta Britainiar Kolunbia artean.
Han bost espezie topa ditzakegu: Karibua (elur-oreina Europan), altzea, orein kanadarra Virginiako oreina eta orein mandoa.
Hego Amerikan, aldiz, Patagoniako hegoaldeko muturrean topa ditzakegu huemul-ak, bertako espeziea.
Havana (Florida)
Havana Floridako herri bat da. Gadsden konderrian kokatua dago. 2010ean 1,709 biztanle zituen, 4.8 kilometro koadrotan banatuta.
Orein
Europan
Euskal Herrian, basa talderik handienak Gorbeia mendiaren aldean —Araba eta Bizkaia artean— eta Nafarroako mendietan —batez ere Iratiko oihanaren inguruan— bizi dira.
Manu Berastegi
Manu Berastegi (Bilbo, 1952) kazetaria, diseinatzailea eta itzultzailea da.
Biografia
Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean kazetaritza ikasi ondoren, 1979an Raimundo García eta Manuel Gómez Pereirarekin batera Nos va la marcha filma zuzendu zuen. Gero, diseinatzeari eta itzulpengintzari ekin zion; batez ere, Alfaguara argitaletxearentzat eleberriak ingelesetik gaztelaniara itzuli zituen. Airón Teatro izeneko antzerki taldea ere zuzendu zuen.
Irratian eta telebistan tertuliano aritu da SER irrati-etxean eta TVEn.
Andrena spiraeana
Andrena spiraeana erle espezie bat da, Andrena generoan eta Andrenidae familian.
Hegelianismo
Hegelianismoa Hegelen teoriak oinarritzat hartzen dituen filosofia dotrina da. Hegelianismoaren barnean, hiru joera bereizi ohi dira:
1) Hegelzale ortodoxoak, maisuak eraikiriko sistema filosofikoaren iruzkingile, jarraitzaile eta zabaltzaile izan direnak (Biedermann, Erdmann, Fischer, Rosenkranz, Vischer, Zeller).
2) Hegelzale ezkertiarrak edo hegelzale gazteak, metodo dialektikoaren ondorioei atxiki zaizkienak, oro har materialistak, ateoak eta liberalak (Strauss, Bauer, Feuerbach, Hess, Ruge, Von Stein). Marx, Engels eta Stirner ere talde horretakoak izan ziren; gerora aldendu baziren ere.
3) Neohegelzaleak, Hegelen idealismoa eta hark estatuari buruz zuen pentsamendua bereneganatu zutenak (Spaventa, Croce, Gentile, Bosanquet, Bradley, Royce, Stirling).
Re-Animator
Re-Animator edota H. P. Lovecraft's Re-Animator (euskaraz Ber-Animatzailea edota H. P. Lovecraften Ber-Animatzailea) 1985eko Stuart Gordon estatubatuar zinema zuzendariak zuzendu eta Brian Yuzna zinema ekoizleak ekoiztutako beldurrezko film bat da. H. P. Lovecraft idazlearen Herbert West–Reanimator izeneko kontakizun laburrez osatutako bilduman arinki oinarritua dago. Bruce Abbott, Barbara Crampton, David Gale, Robert Sampson eta Jeffrey Combs aktoreek antzeztu zuten.
Bride of Re-Animator (1990, Ber-Animatzailearen Neskalaguna) eta Beyond Re-Animator (2003, Re-Animatzaileaz Haratago) jarraipenak dauzka.
Argumentua
Herbert West (Jeffrey Combs) Suitzako Zürich hiriko unibertsitate batean esperimentu zalantzagarriak burutzen ari den medikuntza ikasle xelebre bat da, haietako batean berarekin lanean ari zen zientzialari bat hilik suertatzen denean unibertsitatetik kaleratuko dute.
Jada, AEBetara itzuli eta Massachusetts estatuko Arkham hiriko Miskatonic Unibertsitatean izen emango du. Bertan, bere esperimentu ikaragarriak egiteari berrekingo dio, alegia, hildakoak biziberritzeko seruma lortzeko formula topatzea, horretarako hildakoen gorpuekin esperimentatuko du. Westek bere pisukidea den Dan (Bruce Abbott) eta haren neskalaguna Megan (Barbara Crampton) ere bere proiektu makabroaren partaide egingo ditu.
Bitxikeriak
Filma estreinatu eta berehala gore generoko zinemazaleen artean kultuzko filma bilakatu zen, beldurrezko zinema eta komedia edo umore beltzaren elementuak ere elkarnahasten ditu.
Bitxikeria gisa, zinezale askok filmaren soinu bandaren hasierako doinua Alfred Hitchcockek zuzendutako Psycho (1960) filmaren doinu ospetsuaren plagio hutsa dela aipatu ohi dute, bi doinuek antzekotasun ikaragarria baidute. Film honetako zaletu askok nahitan, umorez eta disimulurik gabe Hitchcock eta bere filmaren omenez egin zela defendatzen dute.
Stigmatochromis woodi
Stigmatochromis woodi Stigmatochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Moonraker (filma)
Moonraker 1979ko Lewis Gilbert ingeles zinema zuzendariaren espioitza filma bat da. Ian Fleming idazlearen Moonraker eleberrian oinarritua dago, James Bond pertsonaia protagonista delarik. Bertan, Roger Moore, Michael Lonsdale, Lois Chiles, Richard Kiel eta Bernard Lee aktoreek antzeztu zuten.
Filma honek Efektu berezi onenen Oscar Sariaren izendapena jaso zuen.
Argumentua
James Bond (Roger Moore) britainiar agente sekretuak era misteriotsuan desagertu berri den Moonraker espaziontzi berezia topatzeko misioa jaso du. Bere lehenbiziko ikerketen arrastoek espaziontziaren eraikitzailea den Hugo Drax (Michael Lonsdale) aberatsarengana daramate. Draxek Bond atzeman eta Bondek Draxek Lurreko bizitza desargetzeko asmoz gas toxiko eta hilgarria banatuko duten espazio-koheteez osatutako base bat duela deskubrituko du, baina guzti hau Bondek Goodhead doktorearen (Lois Chiles) laguntzaz zapuzten saiatuko den Draxen egitasmo izugarriaren lehen urratsa besterik ez da.
Sebastes zacentrus
Sebastes zacentrus Sebastes generoko animalia da. Arrainen barruko Sebastidae familian sailkatzen da.
Zebra-muskuilu
Zebra-muskuilua (Dreissena polymorpha) ur gezako molusku txiki bat da. Errusiako hego-ekialdeko aintziretan du jatorria, eta lehenengoz Peter Simon Pallas alemaniar zoologoak deskribatu zuen, Ural, Volga eta Dnieper ibaietan. Gizakiak, nahi gabe, munduko beste toki askotara eraman du, eta espezie inbaditzaile bihurtu da.
Izena maskorrean dituzten marra txuri-beltzetatik datorkio, baina berez ez da muskuilua, Mytiloida ordenakoa.
Hedapena
Ibai nabigazioari esker hasi ziren hedatzen XIX. mendean, itsasontzien kroskoari itsasteko gaitasun handia baitute. Zebra muskuiluen larbak ere oso erraz zabaltzen dira.
Espezie inbaditzailea
Munduko toki askotan izurrite bilakatu da zebra-muskuilua, kolonizatutako tokietan arazo larriak gertatzen baitira. Larbek ugaritzeko eta tokiz aldatzeko gaitasun handia dute.
Maindire
Maindire, izara edo mihisea ohean, bata lumatxa estaltzen eta bestea horren gainean eta estalkien azpian jartzen diren oihalezko pezetako bakoitza da. Lehen gehienetan zuriak izan arren, egun margo eta itxura askotakoak daude.
Hewlett Bay Park (New York)
Hewlett Bay Park  New York estatuko herri bat da. Nassau konderrian kokatua dago. 2010ean 404 biztanle zituen, 0.87 kilometro koadrotan banatuta.
Squamata
Ezkatatsuak (Squamata) narrastien ordenarik handiena da, tartean muskerrak eta sugeak dituena. Ordena honen kideen ezaugarri nagusia ezkatak izatea da. Narrasti ordenen artean tamaina aldaketa gehien duena da, 16 milimetrozko Sphaerodactylus ariasae izeneko geko eta 8 metroko anakonda berde (Eunectes murinus) artean izanik.
Taxonomia
Ezkatatsuak betidanik hiru azpiordenatan banatuak izan ziren:
Hala ere, ematen du saurioak parafiliatikoak direla eta bi azpiordenatan sailkatu dituzte, nahiz eta sailkapena behin betikoa izan ez. Hona hemen sailkapen modernoa :
Spino d'Adda
Spino d'Adda Italiako udalerri bat da. Cremonako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Spino d'Addak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Maindire
Helburu higienikoa dute: lastaira babestea. Maindire-jokoak honako zatiak ditu:
Apostolepis arenaria
Apostolepis arenaria Apostolepis generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
Espainiar kreolerak
Espainiar kreolerak Espainiar Inperioak eragindako kreol hizkuntzak dira, gaztelania oinarria dutenak.
Guztien artean, Asian aipagarriena da Filipinetako kreolera den chavacanoa izenekoa, batik bat Zamboanga penintsulan erabilitakoa.
Hego Amerikan, bestalde, papiamentoa nabarmentzekoa da, portugesean jatorria duena, gazteleraren eragin gero eta handiagoarekin eta nederlanderazko ukitu batzuekin.
Lycodes ygreknotatus
Lycodes ygreknotatus Lycodes generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.
Ellsworth (New Hampshire)
Ellsworth Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Grafton konderrian dago, New Hampshire estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
NGC 2559
NGC 2559 galaxia espiral bat da, Puppis konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Stagno Lombardo
Stagno Lombardo Italiako udalerri bat da. Cremonako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Stagno Lombardok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Iruri Altzerreka
Iruri Altzerreka Martínez (Garai, Bizkaia, 2000ko ekainaren 6a) bizkaitar bertsolaria eta bertso-irakaslea da. 2023ko maiatzean III. Señora sariketako Tokado saria irabazi zuen.
Biografia
2022ko maiatzean Gerediaga Elkarteak antolatutako Ikerlari Gazteen Sariketan epaimahaikidea izan zen Helene Sanchez Zelaia (Durango) bioteknologian graduatuarekin eta Liher Larrañaga Gabiria (Elorrio) ikus-entzunezko komunikazioan adituarekin batera.
Señora txapelketa
Señora sariketa urtero jokatzen den bertsolaritza txapelketa bat da. Ekimen horren helburua emakume bertsolariek elkarrekin kantatzeko aukera izango duten guneak sortzea eta plazan duten presentzia aregotzea da. Garaipenaren ikurra txapela izan beharrean pamela handi bat da. Señora Sariketan beste txapelketa batzuetan saritzen ez direnak baloratzen dira. Ohiko bertsoen teknika edo zuzentasuna baloratu beharrean, edukia, gainerako bertsolariekiko zaintza, hartu emanak, baloratzen direnez, eragina izaten du giroan.
2023ko Señora Sariketaren hirugarren edizioan, Bilboko eta Erratzuko (Nafarroa Garaia) kanporaketen ostean, Oñatiko (Gipuzkoa) Verduri Hall gaztelekuan izan zen finala 2023ko maiatzaren 27an. Bertan, Maider Arregi izan zen 'pameladun' irabazlea eta Maddi Ane Txoperena 'pameladunorde' irabazlea. Altzerrekak, ostera, Tokadu edo Bihotz saria irabazi zuen publikoaren bihotza gehien hunkitu zuen bertsolaria izateagatik.
Udabarria bertsotan
2023ko Bizkaiko Bertsolari Txapelketan parte hartzeko aukera izan duten 45 bertsolarietako bat izan da. Durangaldeko 10 partaidek maiatzean jokatu zuten ‘Udabarria Bertsotan’ sailkapen fasea: Iruri Altzerreka garaitarrarekin batera, Igor Galarza eta Bittor Altube abadiñarrak; Ander Sarriugarte, Bittor Salterain eta Ander Elorriaga durangarrak; Irune Basagoiti ermuarra; Araitz Katarain mallabitarra; Garikoitz Sarriugarte zaldibartarra; eta  Ander Aldazabal zornotzarra. Bostek aurrera egin zuten eta 2023ko maiatzaren 25ean lehiatu ziren Zallako El Longar jauregiko kaperan (Ander Aldazabal, Bittor Altube, Garikoitz Sarriugarte eta Iruri Altzerreka) eta Busturiako kultur etxean (Irune Basagoiti). Saio bi horietako irabazleak Bittor Altube eta Janire Arrizabalaga izan ziren. Udazkenean hasiko den Bizkaiko Bertsolari Txapelketan 36 lagunek parte hartuko dute.
Iron Eagle
Iron Eagle (euskaraz Burdinezko Arranoa), 1986ko Sidney J. Furie kanadar zinema zuzendariak zuzendu eta Kevin Alyn Elders gidoilariarekin batera idatzitako ekintza film bat da. Louis Gossett Jr., Jason Gedrick, David Suchet, Larry B. Scott, Caroline Lagerfelt eta Tim Thomerson aktoreek antzeztu zuten.
Gai berdina eta antzeko istorioa duen Top Gun film ospetsuarekin batera urte berean estreinatu izanak ez zion batere mesederik egin, halere diru etekin handiak izan zituenez,  Iron Eagle II, Aces: Iron Eagle III (1992) eta Iron Eagle on the Attack (1995) jarraipenak izan zituen.
2008ko EiTBren aurkako atentatua
2008ko EiTBren aurkako atentatua ETAk 2008ko abenduaren 31n EiTBren Bilboko egoitza nagusiaren aurka buruturiko atentatua izan zen. ETAren ekintzaileek leherkariz beteriko furgoneta bat jarri zuten egoitzaren aparkalekuan eta leherketa gertatu baino ordubete lehenago telefonoz abisua eman zuten. Egoitzak kalte nabarmenak jasan zituen eta aurrealdeko leiho gehienak txikituta geratu ziren. Pertsona bakar bat gertatu zen arinki zaurituta.
Stomatepia mariae
Stomatepia mariae Stomatepia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Megachile chrysopyga
Megachile chrysopyga erle espezie bat da, Megachile generoan eta Megachilidae familian.
Hewlett Harbor (New York)
Hewlett Harbor  New York estatuko herri bat da. Nassau konderrian kokatua dago. 2010ean 1,263 biztanle zituen, 1.88 kilometro koadrotan banatuta.
NGC 2560
NGC 2560 galaxia bat da, Cancer konstelazioan. Heinrich Louis d'Arrestek aurkitu zuen n.
Hawthorne (Florida)
Hawthorne Floridako hiri bat da. Alachua konderrian kokatua dago. 2010ean 1,453 biztanle zituen, 12.4 kilometro koadrotan banatuta.
Lycodichthys antarcticus
Lycodichthys antarcticus Lycodichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.
Le Béage
Le Béage Frantziako udalerri bat da Ardeche departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Le Béage udalerrian erroldatutako biztanleak 328 ziren. Familiak 128 ziren, horien artean 52 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 263 etxebizitza zeuden, 145 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 93 bigarren erresidentzia ziren eta 25 hutsik zeuden. 222 etxeak ziren eta 41 apartamentuak ziren. 145 etxebizitza nagusietatik 108 bere jabearen bizilekua ziren, 28 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 10 etxek bi gela zituzten, 35 etxek hiru zituzten, 40 etxek lau zituzten eta 61 etxek bost zituzten. 104 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 79 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 47 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 194 ziren, horien artean 143 aktiboak ziren eta 51 inaktiboak ziren. 143 pertsona aktiboetatik 136 lanean zeuden (80 gizon eta 56 emakume) eta 7 langabezian zeuden (2 gizon eta 5 emakume). 51 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 21 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Le Béage udalerrian 132 unitate fiskal zeuden, 276 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 10.897 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 23 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa eta 2 jatetxeak.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 elektrotresna denda zen.
2000. urtean Le Béage udalerrian 32 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.206 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Elmer City (Washington)
Elmer City Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Okanogan konderrian dago, Washington estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Kavita Ramdas
Kavita Nandini Ramdas (Delhi, India, 1963) zientzialari indiarra da. Open Society Foundation Women´s Rights Program-eko zuzendaria da, eta, oro har, genero- eta justizia-berdintasunaren alde lan egiteagatik ezaguna. Ford Fundazioko presidentea zen Darren Walkeren goi-aholkularia izan zen hasiera batean. Ford fundazioaren Indiako ordezkari gisa hiru urtez jardun ondoren, Indiako bulegoa, Nepal eta Sri Lankan ordezkatuz, kargua hartu zuen 2015erako. Lehenago, Stanford Unibertsitateko Nazioarteko Ikasketetarako Freeman Spogli Institutuko Gizarte Ekintzailetzako Programaren zuzendari exekutiboa izan zen. Feminismo filantropikoari egiten dion ekarpenagatik ezaguna da, baita Emakumeentzako Funts Globalaren lehendakari ohi eta CEO gisa ere.
Biografia
Indiako itsas armadako buru izandako Laxminarayan Ramdas almirantearen alaba da Ramdas. Haren gurasoak, L Ramdas eta Lalita Ramdas, eta haren ahizpa Sagari Ramdas, Aam Aadmi Party AAP alderdi politikoarekin elkartuak, batzordearen bidez. Ramdas Delhin jaio zen, Indian, eta Mumbain, Delhin, Londresen, Rangoonen eta Bonnen hazi zen. Nikolaus Cusanusen institutura joan zen Bad Godesbergen, Bonnen, Alemanian; Katedralaren Eskolan eta Bombayko John Connonen, eta New Delhin graduatu zen, 1980an. Delhiko Unibertsitateko Hindu ikastetxean Zientzia Politikoak ikasi zituen bi urtez 1982ra arte. 1983an, beka bat eman zioten Mount Holyoke Unibertsitaterako (Hadley hegoaldean, Massachusetts). Nazioarteko Harremanetako titulua jaso zuen 1985ean, eta Nazioarteko Garapenean eta Gai Publikoen Eskolako eta nazioarteko politika publikoko azterketetan masterra 1988an.
1990ean, Zulfiqar Ahmadekin ezkondu zen Ramdas, bakearen defendatzailearekin, Eqbal Ahmed pakistandar akademiko eta gerrako antiaktibistaren ilobarekin. Aita agente ontzigile seniorra zela eta, Indiako segurtasun nazionala arriskuan jar zezakeela uste zuten.
Jon Ander Etxebarria
Jon Ander Etxebarria Garate (Bilbo, 1955 - ) bizkaitar biologoa da, uraren kalitatean aditua eta Bilboko Ur Partzuergoko langile ohia. Hainbat urtez Euskadiko Biologoen Elkargo Ofizialeko dekanoa izan da. COVID-19 pandemiaren garaian ezagun egin zen jarrera negazionistak eta antizientifikoak defendatzeagatik.
Kavita Ramdas
Emakumeentzako Funts Globaleko lana
Emakumeentzako Funts Globaleko lehendakaria eta zuzendari nagusia izan da Ramdas 1996az geroztik. Ramdas taldearen agintaldian, Emakumeentzako Mundu Funtsaren aktiboak 6 milioi dolarretik 21era igo ziren. Urtean 8 milioi dolarrera igo dira diru-laguntzak, eta Emakumeentzako Munduko Funtsak ia 160 herrialdetan baino gehiagotan eman ditu diru-laguntzak. Emakumeentzako Munduko Funtsa emateko eta Orain edo Inoiz Funtsa sortzeko lehen kanpaina ere gainbegiratu du Ramdasek, nazioarteko gai kritikoetan emakumeen parte-hartzea bermatzeko.
MADRE erakundeko lana
2017ko ekainaren 14an MADRE Erakundearekin bat egin zuen estrategia-aholkulari berri gisa. MADRE nazioarteko irabazi-asmorik gabeko erakundea da, gerrak, hondamendiak eta bidegabekeriak aurrez aurre jartzen dituzten oinarrizko emakume-elkarteekin elkartuta dagoena, haien oinarrizko beharrak asetzeko, haien defentsa eta lidergoa garatzeko zubi gisa.
Jon Ander Etxebarria
Biografia
1955an jaio zen Bilbon. Leongo Unibertsitatean ikasi zuen biologia eta 38 urtez lan egin du uraren kalitatean, eutrofizazioan eta Bilboko Ur Partzuergoren lehendakariorde izan da.
COVID-19 pandemiaren aurreko jarrera
COVID-19 pandemia sortu zenean, hainbat jarrera negazionista babesteagatik egin zen ezagun, eta hitzaldi asko eskaini zituen zientziak aurkitutakoa ukatzen. Egiaren Aldeko Biologoak talde negazionistako kide gisa, PCRen aurkako, SARS-CoV-2 birusaren existentziaren aurkako eta txertoen aurkako hainbat mezu argitaratu zituen. Mezu hauen ondorioz, Elkargoko zuzendaritzako kide askok dimititu zuten.
Volkswagen Polo
Volkswagen Polo B segmentuko turismo bat da, Alemaniako Volkswagen fabrikatzaileak egina. Bost plaza ditu, zeharkako aurreko motorra, eta aurreko trakzioa; bere segmentuan, Fiat Punto, Ford Fiesta eta Renault Clio ditu lehiakide nagusi. Polok bost belaunaldi ditu: 1975, 1981, 1994, 2001 eta 2009. urteetan atera direnak, hain zuzen. Gaur egun, Poloa Iruñean (Euskal Herria), Shanghain (Txina), Uitenhagen (Hegoafrika), Punen (India) eta Kaluganen (Errusia) ekoizten da.
Hirugarren belaunaldia (1994-2004)
Hirugarren belaunaldian lau atetako sedan karrozeria eta bost atetako familiarra eskaintzen zen (Polo Variant). Gaur egun, Argentinan komertzializatzen da oraindik. Furgoneta bertsio bat merkaturatu zen ere, Volkswagen Caddy izenarekin. Ezantzako (gasolinako) eta diesel motorrak zeuden.
Laugarren belaunaldia (2001-2009)
Karrozeria familiarra alde batera utzi zen, hau da, hiru atetako eta bost atetako hatchbak eta lau atetako sedan jarraitzen zuen salmentan. Poloa Volkswagengo B segmentuko beste turismo batzuen gainetik jarri zen, hala nola Volkswagen Gol edo Volkswagen Fox, baina Volkswagen Golfen atzetik jarraitzen zuen. Belaunaldi hau Txinan eta Brasilen jarraitzen du bere produkzioa, eta bultzada berri bat eman diote Hegoafrikan, Polo Vivo izenarekin.
Bosgarren belaunaldia
Poloren bosgarren belaunaldia Genevako Automobilaren Erakusketan aurkeztu zen 2009an. Hasieran bost atetako hatchback bat aurkeztu zen, baita hiru atetako karrozeria bat, deportiboagoa. Autoaren segurtasuna hobetu egin da. Zazpi motor desberdin daude Polo berriarentzat, 60 eta 105 CV potentzien artean. Hiru bertsiotan aukera daiteke: "Polo Trendline", "Polo Comfortline" eta "Polo Highline". 2010ean Polo GTI aurkeztu zen, Ginebrako Automobilaren Erakusketan. Aurreko bertsioekin alderatuz, GTI bertsioa handiagoa da, baita arinagoa ere. Poloren generazio hau, AEB-n komertzializatutako lehengo belaunaldia izango da.
Paramagnetismo
Paramagnetismoa magnetismo forma bat da; honen ondorioz material batzuk kanpotik aplikatutako eremu magnetiko batek ahultasunez erakarriak dira. Material paramagnetiko ek aplikatutako eremu magnetiko horren norabidean barneko eremu magnetiko induzituak eratzen dituzte. Material diamagnetiko ak, berriz, eremu magnetikoek aldaratzen dituzte eta eremu magnetiko aplikatuaren kontrako norabidean induzitutako eremu magnetikoak eratzen dituzte. Material paramagnetikoen artean elementu kimiko gehienak eta konposatu batzuk daude ; 1 baino iragazkortasun magnetiko erlatibo apur bat handiagoa dute; hau da, suszeptibilitate magnetiko positibo txiki bat. Beraz, eremu magnetikoek erakartzen dituzte. Aplikatutako eremuak eragindako momentu magnetikoa paraleloa da eremuaren intentsitatearekin, eta nahiko ahula da. Oro har, efektua detektatu ahal izateko oreka analitiko sentikorra behar da. Material paramagnetikoetan neurketa modernoak askotan SQUID magnetometro batekin egiten dira.
Paramagnetismoa materialean parekatu gabeko elektroien presentziaren ondorio da. Horrela, orbital atomiko osatugabeak dituzten atomo gehienak paramagnetikoak dira, salbuespenak salbu, kobrea, adibidez. Euren spin aren ondorioz, parekatu gabeko elektroiek momentu dipolar magnetiko bat dute eta iman txiki batek bezala jokatzen dute. Kanpoko eremu magnetiko batek elektroien spinak eremuarekiko paraleloan lerrokatzen ditu, erakarpen netoa eraginez. Material paramagnetikoen artean aluminio a, oxigeno a, titanio a eta burdin oxido a (FeO) daude.
Ferromagneto ek ez bezala, paramagnetoek ez dute magnetizazio rik gordetzen kanpoko aplikatutako eremu magnetikorik ez dagoenean, mugimendu termikoak biraketa-orientazioak ausaz egiten dituelako. Hala ere, material paramagnetiko batzuek errotazio-desordena zero absolutua n ere gordetzen dute. Horrek esan nahi du paramagnetikoak direla oinarrizko egoera n; hau da, mugimendu termiko rik ez dagoenean. Beraz, magnetizazio osoa zero da aplikatutako eremua ezabatzen denean. Eremuaren presentzian ere, eragindako magnetizazio txiki bat baino ez dago, biraketen zatiki txiki bat baino ez baitu eremuak orientatuko. Zati hori eremuaren intentsitatea rekiko proportzionala da, eta horrek mendekotasun lineala azaltzen du. Material ferromagnetikoek jasaten duten erakarpena ez da lineala eta askoz ere indartsuagoa da; beraz, erraz ikusten da, adibidez, hozkailuaren iman baten eta hozkailuaren burdinaren arteko erakarpenean.
Elektroi-spinekiko erlazioa
Material paramagnetikoen atomoek edo molekulek une magnetiko iraunkorrak dituzte (dipolo ak), baita aplikatutako eremurik ez dagoenean ere. Momentu iraunkorra, oro har, elektroi atomiko en edo molekularren orbitaletan parekatu gabeko elektroien spinaren ondorio da (ikus Momentu magnetiko a). Paramagnetismo hutsean, dipoloek ez dute elkar eragiten, eta ausaz orientatuta daude kanpoko eremurik ezean, agitazio termiko aren ondorioz, zero magnetiko netoan gertatzen dena. Eremu magnetiko bat aplikatzen denean, dipoloek aplikatutako eremuarekin lerrokatzeko joera izango dute, eta, ondorioz, aplikatutako eremuaren norabidean momentu magnetiko neto bat sortuko da. Deskribapen klasikoan, lerrokatze hau momentu magnetikoetan aplikatutako eremu batek aplikatutako bikote baten ondorioz gertatzen dela uler daiteke, aplikatutako eremuarekin paraleloak diren dipoloak lerrokatzen saiatzen dena. Hala ere, lerrokatzearen benetako jatorriak spinaren propietate kuantiko-mekaniko en eta momentu angeluar raren bidez baino ezin da ulertu.
Inguruko dipoloen artean energia-truke nahikoa badago, elkarri eragingo diote, eta berez edo anti-lerrokatu daitezke, eremu magnetikoak osatuz, ferromagnetismo an (iman iraunkor rak) edo antiferromagnetismo an, hurrenez hurren.
Portaera paramagnetikoa, bere Curie tenperatura ren gainetik dauden material ferromagnetikoetan eta bere Néel tenperatura ren gainetik dauden antiferromagnetikoetan ere ikus daiteke. Tenperatura horietan, eskuragarri dagoen energia termikoak biraketen arteko interakzio-energia baino ez du gainditzen.
Deslokazioa
Material eroaleetan, elektroiak deslokalizatu egiten dira, hau da, solidoan zehar bidaiatzen dute gutxi gorabehera elektroi askeak balira bezala. Eroankortasuna banda-egituraren irudi batean uler daiteke, energia-bandak osatu gabe betetzearen ondorioz. Eroale ez-magnetiko arrunt batean, eroapen-banda berdina da bai spin-up elektroietarako, bai spin-down elektroietarako. Eremu magnetiko bat aplikatzen denean, kondukzio-banda spin-up eta spin-down bandetan banatzen da, spin-up eta spin-down elektroien arteko energia potentzial magnetiko en balio diferentziaren ondorioz. Fermiren mailak bi bandetarako berdina izan behar duenez, horrek esan nahi du bandan spin motaren soberakin txiki bat egongo dela, beherantz mugitu zena. Efektu hau Pauliren paramagnetismo bezala ezagutzen den paramagnetismo forma ahul bat da.