cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tomas Hernández Mendizabal
Lanak
Kartelgintzaren alorrean, azken urteetan berak jarraitu zuen Tolosako Inauteriak iragartzen dituen kartela egiten eta Donostian inauteriaren inguruan ospatzen diren hainbat jaitan ere eragile- eta koordinatzaile-lanetan jardun zuen. Kartelaz gain, horiei lotutako horma-irudiak, apaingarriak, foiletoak etab. sortu zituen.
Komikigintzan Ipurbeltz aldizkariaren sorrerari lotua egon zen eta bere lanen aztarnak utzi zituen. Tipografian, 1975 urtean, Gráficas Valverde lanean ari zela, euskal alfabeto tipografiko bat sortu zuen.
Gnatholepis yoshinoi
Gnatholepis yoshinoi Gnatholepis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Inajá (Pernambuco)
Inajá Brasilgo udalerri bat da, Pernambuco estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Leyte
Leyte Filipinetako uhartea da, Bisayak uhartediaren multzoan.
7.368 km2-ko azalera dauka eta 2000. urtean 1.950.000 biztanle zituen (264.7 biz./km2).
Tacloban (178.639 biz.) hiri nagusia da.
Japoniako bandera
Japoniako bandera, eguzki diskoa esanahia duten Nisshōki (日章旗) eta Hinomaru (日の丸の)旗) izenez ere ezagutzen da. Atzealde zuria du, eta erdian eguzkia adierazten duen zirkulu gorri handia dauka.
Satitsu mozorrotu
Satitsu mozorrotua (Sorex caecutiens) ugaztuna da, soricidaeen familiakoa. Iparraldeko Eurasian bizi da.
Breddin
Breddin Alemaniako udalerria da. Brandenburgo estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Dicaeum agile
Dicaeum agile Dicaeum generoko animalia da. Hegaztien barruko Dicaeidae familian sailkatua dago.
Aingeru matxino eroriak
Aingeru matxino eroriak, 1562ko Pieter Bruegel Zaharra flandiarraren margolan bat da. Gaur egun Belgikako Arte Ederretako Errege Museoetan ikusgai dago.
Itun Berriko Apokalipsiaren liburuko 12, 2-9 pasartean oinarritua dago, eta munstruo erdi gizaki erdi animalia diren aingeru erorien itxura bitxiek Jeronimo Boschen eragina erakusten dute.
Tresses
Tresses Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.544 etxebizitza zeuden, 1.507 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 32 hutsik zeuden. 1.502 etxeak ziren eta 39 apartamentuak ziren. 1.507 etxebizitza nagusietatik 1.175 bere jabearen bizilekua ziren, 292 alokairuan okupaturik zeuden eta 40 doan lagata zeuden; 7 etxek gela bat zuten, 43 etxek bi zituzten, 139 etxek hiru zituzten, 484 etxek lau zituzten eta 834 etxek bost zituzten. 1.322 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 569 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 894 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.665 ziren, horien artean 2.040 aktiboak ziren eta 625 inaktiboak ziren. 2.040 pertsona aktiboetatik 1.914 lanean zeuden (976 gizon eta 938 emakume) eta 126 langabezian zeuden (52 gizon eta 74 emakume). 625 pertsona inaktiboetatik 272 erretiraturik zeuden, 200 ikasten zeuden eta 153 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Tresses udalerrian 1.583 unitate fiskal zeuden, 4.187 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.908 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 258 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 4 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 2 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 9 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 53 eraikuntza enpresak ziren, 56 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 16 garraio enpresak ziren, 9 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 15 finantziazio enpresak ziren, 13 higiezinen enpresak ziren, 30 zerbitzu enpresak ziren, 27 administrazio publikoko enpresak ziren eta 17 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 83 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 2 banku bulegoak, 1 funeraria, 12 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 12 igeltseroak, 3 margolariak, 9 zurginak, 8 iturginak, 8 argiketariak, 4 eraikuntza enpresak, 4 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 5 jatetxeak, 4 higiezinen agentziak eta 6 apaindegiak.
2009an zeuden 10 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 3 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 1 altzari denda zen eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean Tresses udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Espiro konposatu
Espiro konposatuak konposatu organiko poliziklikoen familia bat da non eraztunak karbono-atomo bakar batez lotzen diren. Espiro konposatuen eraztunak klase berdinekoak edo desberdinekoak izan daitezke. Eraztunak lotuta dauden atomoari espiro atomo deritzo.
Nomenklatura
Konposatu hauek izendatzeko espiro partikula txertatzen da, ondoren parentesi karratuak ipintzen dira –[]–, horien barnean lotzen dituen karbonoaren zenbakiak eraztun txikitik zein handitik begiratua eta azkenik nomenklaturari dagokion izena, hots, katea lineala izango balitz izango lukeen izena. Zenbakitzea hasten da espiro atomoaren ondoz ondo dagoen eraztun txikiko atomotik. Adibideak:
Gloria Montenegro
Gloria del Carmen Montenegro Rizzardini (Txile, 1941eko uztailaren 16a - ) botanikari txiletarra da, Emakumezko Zientzilarien L'Oréal-UNESCO saria jaso zuen aurreneko latinamerikarra.
Biografia
Txileko Unibertsitate Katoliko Pontifikalean (PUC) biologia eta natur zientzien irakasle titulua atera zuen 1964an. Houstongo Unibertsitatean landare zelulen ultraegitura ikastaroak egin ditu eta Texasko Unibertsitatean landare baskularren fitokimika eta anatomia, ontogenia eta sistema merismatikoen eboluziao irakatsi du.
Gaur egun PUC-eko Agronomia eta Baso Injeniaritzako fakultatean Txileko floraren Botanika eta Kontserbazio irakasle titularra da. Guztira 200 argitalpen egin ditu (liburu, atal, artikulu) eta 10 patente ere baditu.
Samar
Samar Filipinetako uhartea da, Bisayak uhartediaren multzoan. Hiru probintziatan banaturik dago: Samar Occidental, Samar del Norte eta Samar Oriental. 2010ean 1.783.690 biztanle inguru zituen, horietatik %90k samareraz egiten zuena.
Borja Barrueta
Borja Barrueta del Río (Getxo, 1975 ) euskal musikaria da, jazz bateria jole bezala nazioartean ezaguna, eta BBK Jazz 2016 Sarietan Euskal Musikaririk Onenaren saria eskuratu zuena.
Musika ibilbidea
Gitarra jole baten semea, lehen pausuak instrumentu horrekin eman zituen.14 urterekin, skate parkeko lagunekin egindako musika talde batean ere gitarra jotzen zuen (hardcore, punk edo thrash metal estiloan); hortxe probatu zuen estrainekotz bateria jotzea zer zen, bidoi metaliko batekin. Hortan zebilela, jazz-fusion jotzen zuten musikari nagusiago batzuekin kolaboratzen hasi zen; hor izan zuen jazz estandar, solo eta inprobisazioaren berri, eta talde lanaren garrantziaz jabetzen hasi zen. Hor izan zen 21 urte bete arte; 1996ean Bartzelona ra jo zuen.
Gero Bilbora itzuli zen, baina segituan Madril era Malcolm Scarparekin grabatzera joateko eskaintza jaso zuen, eta han 10 urtez egongo zen, musika estilo anitzak landuz (jazz, pop, rock, folklore) eta beste hainbat musikarirekin kolaboratuz, hala hola Carmen Paris edo Jorge Drexler.
Bere talde propioak ere izan ditu: LILAP eta Repentinno Project.
Musika jaialdi askotan parte hartu izan du, hala nola The European Jazz Unit jaialdia (2016). Eta masterclass motako formazio saioetan ere aritzen da.
Lozagia
Lozagia edo enbragea, elementu-mekaniko batean, energia mekanikoaren transmisioa kontrolatzeaz arduratzen den mekanismoa da. Automobil batean, adibidez, enbrageak motorretik gurpiletaraino transmititzen den momentua kontrolatzea ahalbidetzen dio gidariari.
Enbragea potentzia-transmisioa aktibatzen eta askatzen duen gailu mekanikoa da, bereziki ardatz eragile batetik bultzatutako ardatzera. Aplikaziorik errazenean, enbrageek bi ardatz birakari lotzen eta deskonektatzen dituzte (ardatz eragileak edo lineako ardatzak). Gailu horietan, ardatz bat motor bati edo beste potentzia-unitate bati lotuta egoten da (kide gidaria), eta beste ardatzak (kide gidatua) lanerako irteera-potentzia ematen du. Normalean, parte hartzen duten mugimenduak birakariak dira, baina badira enbrage linealak ere.
Ibilgailu motordun batean, enbrageak motorraren eta transmisioaren arteko lotura mekaniko gisa jokatzen du, eta laburki deskonektatzen du, edo bereizten du motorra transmisio-sistematik. Horrek, enbragearen pedala sakatzen den bakoitzean, gurpil eragileek deskonektatzen ditu, gidariari martxak leunki aldatzeko aukera emanez.
Pare bateaz kontrolatutako zulagailu batean, adibidez, ardatz bat motor batek gidatzen du, eta besteak zulagailu bat gidatzen du Enbrageak bi ardatzak lotzen ditu, beraz, elkarrekin blokeatu eta abiadura berean biraka dezakete (aktibatuta); elkarrekin blokeatuta baina abiadura ezberdinetan biraka dezakete (labainka), edo desblokeatuta eta abiadura ezberdinetan biraka dezakete (askatuta).
Funtzionamendua
Enbragea pieza multzo batez osatuta dago, eta motorra eta transmisio-elementuen artean kokatzen da. Enbrageak funtzio ezberdinak garatzen ditu:
Enbrageak transmititu dezakeen momentua, motorretik iristen zaion momentuaren berdina da. Baina egoera zehatzetan, enbragetik ateratzen den momentua motorrarena baino handiagoa izan daiteke. Erlazio hau ulertzeko, motor baten potentzia (P) definitzen duen ekuazioa erabili daiteke:
,       (1)
non aldagaiak honako hauek diren: Honela, motorra potentzia egoera egonkor batean dagoenean, biraketa-abiadura moteltzen badu (RPM), transmititzen duen momentuaren igoera gertatuko da. Hori da abiadura-kaxaren bitartez lortu nahi den efektua; motorretik ateratzen den biraketa-abiadura murriztea, sortzen den momentu erresultantea handitzeko.
Beraz, (marruskadura indarrengatik sortutako bero-galerak mespretxatuz) ardatz nagusiaren biraketa-abiadura motorrarenaren erdira murrizten bada, ardatz nagusiak motorraren momentuaren bikoitza jasoko du, potentzia berdina garatuz. Hau era erraz batean ulertzen da, adibide bat erabilita; non autoak aldapa handi bat igotzen saiatzean, enbragea "irristatzen" hasten da denbora-tarte batez (motorraren biraketa-abiadura, enbragetik ateratzen den abiadura baino handiagoa da). Denbora-tarte horretan, gurpiletara iristen den momentua motorrak sortu ahal duena baino handiagoa da.
Enbragearen beste zeregin bat, atal ezberdinen arteko talka mekanikoak txikiagotzea izan daiteke. Adibidez; motorra eta transmisioa konektatzean (geldirik dagoen pieza bat, mugimenduan dagoen beste batekin konektatzean gertatzen den potentzia-transmisioan), motorra gelditzea edo pieza mekanikoak puskatzea galarazten du.
Sailkapena
Enbrage mota ezberdinak daude. Hona hemen bi sailkapen:
Elementuen zerrenda
Osagai hauek osatzen dute enbragearen mekanismoa
Funtzionamendu oinarria
Gidariaren aginte hidraulikoa (edo kablea) aktibatzen denean, palankak  bultzatze-kojinetea (7) mugiarazten du. Honela diafragman arku formadun desplazamendu bat eragiten da, diafragma 9 bermapuntura eta 8 estalkira finkaturik dagoelako (ikus irudia). Desplazamendu honek, ardatz nagusia (6) aske gelditzea eragiten du (motorretik ez du momentua jasotzen, marruskadura-disko eta presio-plateraren arteko kontaktua galtzen delako) martxa-aldaketa leuna ahalbidetuz. Aldi berean, geldiunetik abiatzean marruskadura-diskoaren eta presio-plateraren arteko akoplamendua progresiboagoa egingo da pedalaren bitartez, honela ardatz nagusiko momentura kontaktua moldatuz. Adibidez, aldapa handien kasuan, enbragearen “irristaketa” eragingo dugu.
Enbrage diskoanitza
Enbrage diskoanitzek funtzionamendu-oinarri bera daukate, baina disko bakarraren ordez disko multzo bat erabiliz. Disko batzuk kanpo hortzdunak dira, eta birabarkiarekin engranatzen dute danbor baten bitartez. Beste disko batzuk (kanpo hortzdunekin tartekaturik), ordea, barne hortzdunak dira, eta abatz baten bitartez aldatzen dute martxa. Disko multzo hau pausagunean dagoenean, malguki helikoidal batzuen presiopean dago, honela danborrak eta abatzak batera biraraziz. Enbrage diskoanitzen erabilpena motozikletetara mugatzen da. Azken finean, motozikletetan martxa aldatzeko trasmititzen den momentua birabarkiak ematen duena baino askoz handiagoa da, biraketa-abiaduraren desbiderketa gertatzen delako (hau automobiletan gertatzen ez delarik). Beraz, akoplamendu-fasea askoz pogresiboagoa izan behar da. Prozesu hau hobetzeko diskoen arteko olioztapen-bainu bat erabiltzen da. Olio honek marruskadurak sorturiko berotasuna xurgatzen du, eta disko ezberdinen artean banatzen du. Soilik lehiaketa-makinek erabiltzen dute enbrage lehorra, hau askoz zakarragoa izanik.
Ezaugarri teknikoak
Enbrage batek transmititu dezakeen momentua marruskadura-diskoaren, kontaktu-azaleraren, diskoaren diametroaren eta malgukien indarraren funtzioan dago.
Kasu batzuetan, enbragea momentu-bihurgailu hidrauliko batekin trukatzen da. Hau transmisio-sistema automatikoa da.
Distocyclus conirostris
Distocyclus conirostris Distocyclus generoko animalia da. Arrainen barruko Sternopygidae familian sailkatzen da.
Roger B. Chaffee
Roger Bruce Chaffee (1935eko otsailaren 15a, Grand Rapids, Michigan - 1967ko urtarrilaren 27a, Cañaveral lurmuturra, Florida), AEBetako Aire Armadako pilotua eta NASAren Apollo programako estatubatuar astronauta bat izan zen.
Baratze-satitsu
Baratze-satitsua (Crocidura suaveolens) ugaztuna da, soricidaeen familiakoa. Europa osoan bizi da. Crocidura shantungensis familiakide asiarra lehen espezie honetan sailkatzen bazuten ere, egun adituek espezie ezberdintzat jotzen dute.
Euskal Herriko ipar isurialdera mugaturik dagoen satitsua da, satitsu arruntaren oso antzekoa, baina hori baino txikixeagoa, normalean. Paleartikoan oso hedaturik dago latitude ertainetan, eta banaketa Ozeano Atlantikotik Pazifikoraino hedatzen da. Askotariko inguruneetan aurki daiteke, baina leku heze xamarrak hobesten ditu.
Deskribapena
Tamaina ertaineko satitsua da. Gorputzaren tamaina aldakorra da eremu geografikoaren arabera, baina Euskal Herrian 6-7 cm luze izan ohi da eta 11 gramoren bueltako pisua izaten dute animaliek (Palomo et al. 2007). Buztanaren luzera 4 cm ingurukoa izan ohi da. Kolorazio arre-grisaxka izan ohi du bizkarraldean ilun xamarra, eta sabelaldea argiagoa izan ohi da hori-grisaxka. Buztanean ile luze bereizgarriak izan ohi ditu.
Banaketa
Euskal Herrian ere eragin ozeaniko handia duen lurraldean bakarrik bizi da, isurialde kantauriarrean eta mendiguneetan. Nafarroa iparraldean Baztanetik kostaldera bitartean aurkitu da, baina hortik ekialdera ez da espeziea aurkitu.
Habitata
Askotariko habitatetan aurki daitekeen espeziea da, baina ingurune heze xamarrak hobesten ditu. Horrexegatik, erreka eta ibai ertzetan aurkitu ohi da, eta baita landazabal atlantiarretan ere. Ingurune mediterraneoko eremuetan mendigune hezeak eta padurak erabiltzen ditu.
Baldintza hotzak ez ditu ondo jasaten, eta 1000 metroko altueratik behera bizi ohi da.
Elikadura
Askotariko artropodoez elikatzen da: intsektu helduak, intsektuen larbak, zizareak eta barraskiloak jaten ditu, eta baita landareen zati berdeak eta haziak ere.
Ugalketa eta ontogenia
Ernaldiak 28 egun irauten du, eta eme bakoitzak 10-12 kumaldi izan ditzake. Kumaldi horietako bakoitzean 3-7 kume izan ohi dituzte.
Bizimodua
Talde sozialak eratu ohi dituzte, nahiz eta animalia bakoitzak bere lurraldea izan ohi duen. Arren lurraldeak emeenak eta gazteenak baino handixeagoak izan ohi dira, eta 60 metroko tamaina izatera iritsi daitezke. Gainerako mikrougaztun gehienek bezala, animalia honen populazioen tamainak gora-behera handiak jasaten ditu denbora gutxiak, aste gutxiren buruan satitsuen dentsitatea ehunkoiztu egin baitaiteke.
Bizi-luzetasun txikiko espeziea da, nekez iristen baita urtebeteko bizitza izatera. Gatibutzan bi urte pasatxo irautera iritsi daiteke.
Espezieen arteko elkarrekintzak
Antzeko espeziea satitsu arrunta (Crocidura russula) du. Hortzeriaren eta kranioaren azterketa morfometrikoa ezinbestekoa da espeziea zehatz-mehatz bereizteko.
Kontserbazioa
Kontserbazio-egoera onean dagoen espeziea da, eta ez dauka kontserbazio-neurri berezirik. Pestizidek eta herbizidek eragin negatiboa izan dezaketela sumatzen da, baina ez da maila handiko inpakturik detektatu oraino.
Breese (Alemania)
Breese Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Saint George's (Grenada)
Saint George's Grenadako hiriburua da. 1999an 7.500 biztanle zituen, 33.000 biztanleko metropolitar eremuarekin. Esportazio nagusiak kakaoa eta intxaurrak dira. Saint George's britainiar Haizealdeko uharteetako hiriburua izan zen. Frantziar kolonial estilodun hiririk ederrenetakoa da, kale estu, eliza eta gotorlekuekin. Hiria alde batetik sumendi baten kraterrak inguratzen du.
Karibeko hiririk bisitatuenetarikoa da turismoari dagokionez.
Herri eta hiri senidetuak
Saint George's ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:
Killer Klowns from Outer Space
Killer Klowns from Outer Space (euskaraz Kanpo Espazioko Pailazo Hiltzaileak), 1988ko Stephen Chiodo estatubatuar zinema zuzendariaren zientzia-fikzio eta beldurrezko komedia film bat da. Grant Cramer, Suzanne Snyder, John Allen Nelson eta John Vernon aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
AEB, Crescent Cove udalerria. Debbie Stone (Suzanne Snyder) eta Mike Tobaccok (Grant Cramer) meteorito bat basoan erortzen ikusi dute. Ikertzeko asmoz hurbiltzen direnean, pailazo hiltzailez lepo beteriko karpa bat dela ikusiko dute. Haiengandik ozta-ozta ihes egin ostean, polizia komisaldegira joan eta Curtis Mooney (John Vernon) polizia zahar eta desatseginaren sinisgogortasunarekin talka egingo dute. Halere, beren ekitearen ondorioz, Curtisen lankidea eta Debbieren haurtzaroko laguna den Dave Hanson (John Allen Nelson) polizia konbentzitzea lortuko dute, hortaz kasu surrealista honetan lagunduko die. Bitartean, herritarrek pailazoen eraso barregarriak jasan beharko dituzte.
Dicaeum aeruginosum
Dicaeum aeruginosum Dicaeum generoko animalia da. Hegaztien barruko Dicaeidae familian sailkatua dago.
Two Mules for Sister Sara
Two Mules for Sister Sara (euskaraz Bi Mando Sara Ahizparentzako/Arrebarentzako) 1970eko Don Siegel estatubatuar zinema zuzendariaren western filma bat da. Bertan, Shirley MacLaine, Clint Eastwood, Manolo Fábregas eta Alberto Morin aktoreek antzetu zuten.
Filmaren soinu banda Ennio Morricone italiar musikagile ezagunak moldatu zuen.
Argumentua
XIX. mendearen amaieraldeko Mexiko. Hogan (Clint Eastwood) izeneko pistolari eta mertzenario gringo batek herrixka batean erasotua den moja edo serora (Shirley MacLaine) bat salbatzen du. Gertakizun hau pistolariarentzat zorionekoa izango da, serorak pistolariak erasotzeko asmoa duen gotorleku bati buruzko informazio baliotsua ematen baidio. Halere gotorlekurako bidaia korapilatu eta gorabehera asko igaro beharko dituzte, tartean umorezko gertakizun asko jazoo direlarik. Horietako une onenetakoa pistolariak ustezko moja edo serora sonako emagaldu bat dela jabetzen denekoa da (aurretik eta bidai osoan mojaren izate erlijiotsuaren ondorioz erabat errespetatu baitzuen).
Montils
Montils Frantziako udalerria da, Itsas Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Montils udalerrian erroldatutako biztanleak 731 ziren. Familiak 296 ziren, horien artean 72 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 44 bakarrik bizi ziren emakumeak), 96 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 112 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 375 etxebizitza zeuden, 304 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 45 bigarren erresidentzia ziren eta 26 hutsik zeuden. 363 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 304 etxebizitza nagusietatik 232 bere jabearen bizilekua ziren, 61 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 12 etxek bi gela zituzten, 35 etxek hiru zituzten, 84 etxek lau zituzten eta 173 etxek bost zituzten. 270 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 122 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 163 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 469 ziren, horien artean 356 aktiboak ziren eta 113 inaktiboak ziren. 356 pertsona aktiboetatik 318 lanean zeuden (173 gizon eta 145 emakume) eta 38 langabezian zeuden (14 gizon eta 24 emakume). 113 pertsona inaktiboetatik 42 erretiraturik zeuden, 37 ikasten zeuden eta 34 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Montils udalerrian 296 unitate fiskal zeuden, 723,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.123 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 30 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 10 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Joaquín Luis Romero Marchent
Joaquín Luis Romero Marchent (Madril, Espainia, 1921eko abuztuaren 26a - ibidem, 2012ko abuztuaren 16a) espainiar zinema zuzendari, telebista zuzendari eta gidoilaria izan zen.
Zinema genero asko garatu zituen, baina batez ere spaghetti westernak egiteagatik ezagutua da, azpi-genero honen aitzindaria izanik Espainian.
Curro Jiménez telesailaren lehenengo lau atalen zuzendaria ere izan zen.
Montils
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 lore-denda zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Passagem (Rio Grande do Norte)
Passagem Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Norte estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Gobiodon acicularis
Gobiodon acicularis Gobiodon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Akkra
Akkra (Accra, ahoskatua) Ghanako hiriburua eta hiri nagusia da. Gineako golkoan dago, eta kultura, merkataritza eta industriagune garrantzitsua da. Komunikazio ugari ditu, burdinbidez eta errepidez, kostalde bereko beste hiriekin. Garrantzi handiko petrolio findegia du.
Etimologia
"Akkra" izena "Nkran" hitzatik dator, Àkan hizkuntzetan "inurriak". Izenaren justifikazioa inguruan zeuden inurritegi ugaritasunean aurki nahi izan da.
Historia
1500 eta 1578 artean egungo Akkraren inguruan Portugaldar Inperioak gotorleku bat sortu zuen. Tokia Afrikako lehengaiak eta esklabuekin komertzio egiteko egokia zen eta horiek ospea eman zioten, azken buruan europearrek Gineako golkoko mendebaldeko itsasalde horri Urre Kosta esan baitzioten. . Esklabuak batez ere ga herriaren lurraldeetan harrapatzen zituzten, kokalekuaren inguruko mendietan. 1578an ga herriko talde batek portugaldarren gotorlekua txikitu zuen; XVII. mendearen hasieran, bestetik, ga herrikoek bertan hiri bat sortu zuten. 1642an Herbeheretar Inperioak potugaldarra ordezkatu zuen eta beste gotorleku komertziala sortu zuten. Halaber, Britaniar Inperioaren Royal African Companyak inguruetan kokatu ziren gatazka armatuak sortuz; arazoak, nolabait, 1672ko Bredako Itunaren bitartez konpondu ziren; horren arabera britainiarrek beste kokapena bilatu zuten. Aipatutako herriekin batera, inguruan ere, XVII. mendearen bukaeran, suediarrak eta danimarkarrak ibili ziren. Egungo hiria ga herriak sortutako inguruan garatu zen baina baita ere beste herrialdetako inbaditzaileen gotorlekuak hartuz: Aipatutako lau alde hauek egungo hiriburuaren barrutiak dira.
1877an, britaniarren eta Ashanti Inperioa arteko gerren ondoren, Akkra Urre Kosta Britaniar koloniaren hiriburua izendatu zuten, horrela Cape Coast ordezkatuz. Halaber, poliki-poliki, lurraldean zeharrean burdinbidearen eraikuntzak hiria Ghanako benetako bihotz ekonomikoa bihurtu zuen. 1862an eta 1939an lurrikarek txikizio handiak eragin zituzten Akkran.
1948an Accra Riots erakundeak Erresuma Batuarekiko independentziaren aldeko kanpaina handia eragin zuen. 1957an estatu izaera eskuratu zuten eta Akkra hiriburua izendatua izan zen.
Klima
Akkrak klima tropikala lehorra du ia erdielkorra. Bi euri garaiak ditu baina urte osoan ez du asko egiten, 730 mm. batezbesteko. Tenperatura aldetik ez dira aldaketa handiak ematen: 24,7°tik 28°tara. Abuztua hilabete hotzena da, martxoa beroena.
Hiri senidetuak
Akkrak bi hiri senidetu ditu:
Belgikako Arte Ederretako Errege Museoak
Belgikako Arte Ederretako Errege Museoak, Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België eta Les Musées royaux des Beaux-Arts de Belgique, Belgikako Brusela hiriburuan dauden sei museoz osatutako multzoa da.
Bere bilduma 20.000 marrazki, eskultura eta margolanez osatua dago, XV. mendetik hasi eta gaur egun artekoak. Flandriar margolaritzaren bilduma zabala du, tartean Pieter Bruegel Zaharra, Rogier van der Weyden, Robert Campin, Antoon van Dyck eta Jacob Jordaens. Bestalde, Peter Paul Rubensi buruzko "Rubens Gunea" ere badu, artista horren 20 margolanez osatua.
Gortva
Gortva Eslovakiako udalerri bat da, Rimavská Sobotako barrutian kokatuta. 9,63 km²ko azalera du eta 533 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1326. urtekoa da.
Saulges
Saulges Frantziako udalerria da, Mayenne departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saulges udalerrian erroldatutako biztanleak 328 ziren. Familiak 124 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 170 etxebizitza zeuden, 128 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 28 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 163 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 128 etxebizitza nagusietatik 100 bere jabearen bizilekua ziren eta 28 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 19 etxek hiru zituzten, 41 etxek lau zituzten eta 61 etxek bost zituzten. 87 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 70 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 49 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 182 ziren, horien artean 145 aktiboak ziren eta 37 inaktiboak ziren. 145 pertsona aktiboetatik 132 lanean zeuden (72 gizon eta 60 emakume) eta 13 langabezian zeuden (1 gizon eta 12 emakume). 37 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saulges udalerrian 127 unitate fiskal zeuden, 294 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.753 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
Mérinchal
Mérinchal Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Creuse departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Saulges
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria, 1 iturgina eta 1 jatetxe.
2000. urtean Saulges udalerrian 41 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.870 hektarea erabiltzen.
Mérinchal
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Saulges
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Mérinchal
Etxebizitza
2007an 542 etxebizitza zeuden, 341 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 137 bigarren erresidentzia ziren eta 65 hutsik zeuden. 493 etxeak ziren eta 49 apartamentuak ziren. 341 etxebizitza nagusietatik 266 bere jabearen bizilekua ziren, 71 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 13 etxek bi zituzten, 33 etxek hiru zituzten, 68 etxek lau zituzten eta 226 etxek bost zituzten. 241 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 144 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 146 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Saulges
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mérinchal
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 430 ziren, horien artean 308 aktiboak ziren eta 122 inaktiboak ziren. 308 pertsona aktiboetatik 283 lanean zeuden (159 gizon eta 124 emakume) eta 24 langabezian zeuden (11 gizon eta 13 emakume). 122 pertsona inaktiboetatik 55 erretiraturik zeuden, 25 ikasten zeuden eta 42 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Mérinchal udalerrian 343 unitate fiskal zeuden, 754,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.874 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 15 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 1 funeraria, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 igeltseroak, 3 zurginak, 1 iturgina, 3 ile apaindegiak eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen eta 1 elektrotresna denda zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Igeltsu
Igeltsua batez ere eraikuntza eta eskulturagintzan erabiltzen den material zuriari deitzen zaio, urarekin nahasten denean azkar gogortzen dena. Lehortu ondoren mortairu eta zementua bezain gogorra geratzen ez denez, konglomeratzaile baino gehiago akabera moduan erabiltzen da.
Historia
Gizakiak, sua menpean zuelarik, igeltsua prestatzen ikasi zuen, buztina aldera batera utziz; emokatzeko, hormarriak lotu eta etxebizitzetako juntadurak ixteko hasi ziren erabiltzen.
Igeltsuaren faseak labean
Igeltsu naturala, edo CaSO4 2·H2O, kaltzio sulfatoa eta bi ur molekulek osatzen dute. Tenperatura altuan ur molekulak askatu egiten dira, baina hori gertatu bitartean igeltsuak fase ezberdinak jasaten ditu, eraikuntzan erabiltzen diren igeltsu ezberdinak lortuaz:
Venezuelako bandera
Venezuelako bandera 1811ko uztailaren 15ean erabakitakoa da. Neurri bereko hiru errenkadaz osatuta dago: horia, urdina eta gorria. Horrez gain, zortzi izar zuriko arku bat dauka errenkada urdinaren barruan.
Margari eroa
Margari Eroa, Dulle Griet, 1563ko Pieter Bruegel Zaharra flandriarraren margolan bat da. Margoak Margari Eroa edo Dulle Griet infernua erasotzen ari den emakume armada bat gidatzen islatzen du.
Gaur egun, Anberes hiriko Mayer van den Bergh Museoan ikusgai dago.
Andoni López Saratxo
Andoni López Saratxo (Barakaldo, 1996ko apirilaren 5a) Euskal Herriko futbolaria da. Ezker atzelari moduan aritzen da.
Estatistikak
''2022ko ekainaren 29an eguneratua. Datu ofizialak.''
Águas Formosas
Águas Formosas Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Translanguaging
Translanguaging, ingelesetik zuzenean mailegatutako terminoa (euskaraz Itzulpengintzan-edo eman genezake, edo jatorrizko gales ezko trawsieithu gisa) ikasgelako ikasgai batean hizkuntza bat baino gehiago erabiltzeko baliabide pedagogiko bati erreferentzia egin diezaioke, edo elebidunek beren hizkuntza-baliabideak erabiltzen dituzten modua deskribatzeko erabil daiteke, inguruko munduari zentzua emateko eta harekin elkarreragiteko. "Translanguaging" terminoa 1994. urtean Cen Williams doktoretza ikasleak erabili zuen inork baino lehenago, bere doktore tesian trawsieithu terminoa sortu zuen galestar eskoletan praktika elebidun zehatz batzuk ikusi ondoren. Cen Williamsek bere tesian, historia ikasgai baten adibide bat ematen zuen 9 ikaslerentzat (13 – 14 urteko ikasleekin ikertzen ari zela). Cen Williams-ek sortu zuen, beraz, 1994an, (galese z trawsieithu gisa erabiltzen zen) "An Evaluation of Teaching and Learning Methods in the Context of Bilingual Secondary Education" izeneko bere argitaratu gabeko doktore tesi rako eta hortxe dokumentatu da terminoa lehen aldiz. Cen Williams ek terminoa erabili zuen ikasgai berean bi hizkuntza batera erabiltzeko praktika deskribatzeko, zeina aurretik ohikoa zen praktikatik aldentzen zen. Aurretik hizkuntza bat baino gehiago irakatsi nahi zirenean hizkuntzak klase, ordu edo egunen arabera ondo bereizten saiatzen ziren, aurretik uste zen oso ondo bereizi behar ziren hizkuntzak eta ikasleek hizkuntzak ez nahasteko batera ikasi nahi zituzten hizkuntzak oso esparru bestelakoan ikasi behar zituzten, ahal bazen hizkuntza bakoitza pertsona desberdinen laguntzaz eta ahal bazen hizkuntza bakoitza gela edo espazio desberdinetan.
Dena den, terminoaren eta erlazionatutako kontzeptuaren zabalkundeak indarra hartu zuen hamarkada batzuk geroago, besteak beste, Ofelia Garcíak argitaratutako ikerketen ondorioz. Testuinguru honetan, translanguaging hau languaging kontzeptuaren luzapena da, hiztunen hizkuntzaren praktika diskurtsiboei egiten die erreferentzia, baina aldi berean, espazio berean, hizkuntza bat baino gehiago erabiltzearen ezaugarri gehigarriarekin. Prozesu dinamiko bat da, non hiztun eleaniztunek eskakizun sozial eta kognitibo konplexuak betetzen dituzten hizkuntza bat baino gehiago erabiliz, bizpahiru hizkuntzen erabilera estrategikoaren bidez.
Translanguaging kontzeptuak bere baitan biltze ditu hizkuntza-ekoizpena, komunikazio eraginkorra, hizkuntzaren funtzioak eta hizkuntza erabileraren atzean dauden pentsamendu-prozesuak. Terminoa elebitasunaren eta hizkuntza bat baino gehiago erabiltzearen eta ikastearen ondorioz sortu da, eta sarritan ingurune pedagogikoan erabiltzen da, baina hiztun eleaniztunek bizi duten edozein egoeratarako ere aplikazioak ditu, eta munduko hizkuntza komunitate gehienetan batera erabiltzen dira hizkuntza bat baino gehiago. Termino honek barnean hartzen ditu hizkuntza-dinamika linguistiko konplexuak, eta kode-aldaketaren ohiko eta ez-ohiko erabilerak, eta erabilera hori norberaren eleaniztasunaren ulermenarekin nola erlazionatzen den.
Translanguaging aukera bat da ikasleek lehen hizkuntzaren iraganean ikasitakoa bigarren hizkuntzaren ideiak eta kontzeptuak argitzeko erabil dezaten. Ikasleek badakite hitz baten esanahia bere lehen hizkuntzan, eta hitza ikasi besterik ez dute behar (baina ez esanahia); beraz,Translanguagingek hizkuntza-errepertorio guztia konektatzeko eta hobeto ulertzeko tresnak eskain ditzake. Hizkuntza asko batera erabiltzeak ulermen prozesu naturalagoa ahalbidetzen du. Beraz, Translanguaging hizkuntza hizkuntza berri bat irakasteko modu berri bat ere izan daiteke, non, hizkuntza berri bakarra erabiltzeaz gain, ezagutza guztia ezartzen baita ikaskuntzari laguntzeko. Hezitzaileek hizkuntza Translanguaging ere erabil dezakete hizkuntzaren antzekotasunak eta desberdintasunak konparatu eta kontrastatzeko, hitz edo soinu batzuen konplexutasuna ebazteko. Testu elebidunak erabiltzeak ere lagundu diezaieke ikasleei. Ikasleek ezagutzen dituzten hizkuntza guztietako baliabideak erabil ditzakete testuari zentzua ematen laguntzeko.
Historia
Froga arkeologikoek hezkuntza elebiduna oso aspaldikoa dela erakusten digute, gutxienez duela 4000-5000 urte elebitasunaren ebidentzia batzuk badaudela erakusten digute. Hezkuntza elebidunari buruzko ikerketa moderno gehienak XX. mendearen amaieran zentratzen diren arren, greziera eta latin a, biak batera, erromatar aristokratek ikasten zituztela erakusten duten ikerketak ere badaude, latin a eguneroko hizkuntza zen eta greziera klasikoa prestigio handiko aurreko zibilizazio baten hizkuntza zen, eta pertsona oso kultua izateko, biak jakin behar. Hezkuntza sistema elebidun modernoak Europan eta Ipar Amerikan sortu ziren 1960ko eta 1970eko hamarkadetan, hala nola French Immersion Kanadan. Jim Cummins izan da, ziur aski, arlo honetan gehien aipatu den akademikoa.
Itzulpengintzaren atzean dagoen ideologia irakaskuntza-praktiken bilakaeran sortu zen, bereziki Teaching English to Speakers of Other Languages (TESOL), ingelesaren irakaskuntzaren kalitatea hobetzeko diseinatutako nazioarteko elkarteak sustatutako praktiketatik. Amerikako Estatu Batu etako hezkuntza elebidunaren hastapenek hizketaren nagusitasuna, ahozko hizkuntza ren nagusitasuna, aldarrikatu zuten eta hizkuntza idatziaren ikaskuntzak zeukan nagusitasuna baztertu zuten. 1960ko eta 70eko hamarkadetako bigarren hizkuntzaren irakaskuntzak ahozko-entzumenezko ariketak asko erabiltzen zituen, eta ikastaroen zati idatziak mimetikoki eta errepikapenaren bidez bideratu egiten ziren. Egiturari, formari, sintaxiari eta gramatikari lehentasuna ematen zitzaien, zuzentasunari bere biziko garrantzia ematen zitzaion. Sistema honetan ez zegoen benetako hizkuntza erabileran arreta handiegirik, eta horrek hizkuntza eta komunikazioa praktika errealean nola funtzionatzen duen ezagutza falta ekartzen zuen. Benetako erabilpenaren ezagutza falta handia lortzen zen, eta praktika falta, erabilpen falta, handiagoa.
1970eko eta 80ko hamarkadaren amaieran, bigarren hizkuntzaren irakaskuntzak zentratu zuen fokua komunikazioan eta hizkuntzaren erabileran. Komunikazio gaitasuna eta erabailera diskurtso-komunitate jakinetan parte hartzeko. Hala ere, hizkuntza-ikaskuntza diskurtso-komunitate batean sartzeko baliabide gisa azpimarratzea ere arazotsua zen; ikasleei presioa egiten baitzitzaien beren hizkuntza-praktikak alde batera utz zezaten, diskurtso-komunitate berrietako kide praktikatzaileak izateko, ikasten ari ziren hizkuntza haientzat berrian hasi-berrien diskurtso batekin saia zitezen.
Cihuela
Cihuela Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 65 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 76 biztanle zituen 34,15 km²-ko azaleran.
Translanguaging
Historia
Translanguaging ikasketa ardatz gisa Bangor-en (Gales ) sortu zen lehen aldiz 1980ko hamarkadan. François Grosjean-en ideietan oinarritzen da; elebidunak ez direla bi elebakar pertsona bakar batean. Cen Williams eta bere lankideak galesa eta ingelesa irakasgai bakarrean erabiltzeko estrategiak ikertzen aritu ziren ikasgelan. Cen Williams-en galeserazko " trawsieithu " terminoa ingelesera itzuli zuen Colin Baker lankideak "translanguaging" gisa. Eta ingelesezko bertsioan zabaldu da munduan.
Akademiakoek diotenez, translanguaging XX. mendeko bigarren hizkuntzak eskuratzeko pedagogia kaltegarrien askapen gisa funtzionatzen du. Akademikoek uste dute translanguaging ikasle eleaniztunei zenbait abantaila  ematen dizkiela  hezkuntza-sistema elebidun edo eleaniztunetan (1) edukien ulermen sakonagoa sustatzen duelako; (2)  hizkuntza ahulagoa garatzen laguntzen du hiztun elebidun edo eleaniztunentzat; (3) hizkuntza erabileraren barruan, etxetik eskolarako konexioak sustatzen ditu; eta (4) hiztun aurreratuak hizkuntza ikasten ari diren hasi-berriekin integratzen ditu, horrela hizkuntzak ikasteko prozesua bizkortuz.
Translanguaging eta kode-aldaketa
Translanguging-ek kode-aldaketa kontzeptuarekin duen erlazioa erabilitako translanguaging ereduaren araberakoa da. Eredu asko sortu dira hizkuntzaren prozesamendu kognitiboa eta eleaniztasuna hiztun indibidual baten barruan nola funtzionatzen eta agertzen den deskribatzeko. Hizkuntzalaritzaren postmodernismotik eratorritako translanguaging eredu unitarioak kode-aldaketa translanguaging-etik aparteko fenomenotzat hartzen du. Hau da, eredu unitarioak definitzen du kode-aldaketa konpetentzia bikoitzeko etengailu gisa, kode batetik bestera alda dezakeen etengailua. Eredu unitarioak uste du norbanako baten sistema linguistikoak gainjarri gabe bereizita daudela. Hortik sinestea hizkuntza bakoitza pertsona eta espazio jakin batzuekin identifikatza komeni zela, kode bien arteko nahasketa saihesteko.
Kode-aldaketaren konpetentzia bikoitzeko ereduak zuzen-zuzenean kontrajartzen da hizkuntzalaritza postmodernoaren eredu unitarioarekin, zeinak teorizatzen baitu hiztunak hizkuntza-sistema bakoitzak sistema berezitua duela, eta, ondorioz, kode-aldaketa itzulpengintzarekin bateraezina da. Erabateko itzulpen osoa ezinezkoa omen da, hizkuntza batzuetan formulatzen dena ezin da goitik behera, osotasunean, itzuli.
Baina, translanguaging eredu integratuak posizio zentratuagoa hartzen du. Kode-aldaketa itzulpena bezalako beste jarduera eleaniztunekin batera itzultzearen alderdi bat dela uste du, gizabanakoaren barneko hizkuntza-sistemak gainjarri egiten direla uste baita, baina ez erabat bateragarriak direlako.
Postmodernista linguistikoek ez dute kode-aldaketa translanguaging gisa onartzen, hizkuntza diskretuen ideia bera zalantzan jartzen baitute, argudiatuz hainbat prozesu kultural, politiko edo sozialen bidez sortutako asmakizunak direla. Postmodernistek onartzen dute hizkuntza-desberdintasunak egon daitezkeela "hizkuntzen" artean, baina "hizkuntzaren" kontzeptua, entitate abstraktu eta independente gisa, eraikuntza sozialtzat hartzen da. Translanguaging teoriari aplikatzen zaionean, postmodernistek argudiatzen dute gizabanako baten hizkuntza-gaitasuna beste hiztun batzuekiko elkarrekintza indibidualen eta hizkuntza-ezagutza orokorraren batura dela. Pertsona bakoitzak hizkuntza-errepertorio desberdina du, edo idiolektua, sozializazio-esperientzia bakarragatik. Barne-sistema linguistikoa baterakotzat hartzen da eta sistema gramatikal eta lexiko guztiak hartzen ditu. Beraz, kode-aldaketaren ondorioz emandako hizkuntza-gaitasunaren sistema diskretuak ezin dira hartu eredu bateratuko translanguaging horren partetzat.
Translanguaging honetan oinarritutako pedagogia
Translanguaging-ek ikasgelan lantzen ari den gaiaren ulermen sakonagoa sustatzen du, hizkuntza batean eztabaidatuz eta beste batean idatziz. Ikasleek lehen hizkuntzan dakitena nola edo hala adieraziko dute beti, bigarren hizkuntza batekin lan egiten dutenean. Honek ikasleei informazioa prozesatzen eta komunikazioa hobetzen laguntzen die bigarren hizkuntzan. 1980ko hamarkadan Translanguaging Gales eko ikasgela elebidun batean sartu zenean, itzultzeak esan nahi zuen sarrerako eta irteerako hizkuntzak askotan aldatzen zirela. Bi hizkuntzen artean aldatzeko etengailu a erabiltzeko aukera baimendu egin zen. Mota honetako esparruetan, ikasleei normalean hizkuntza batean testu bat irakurtzeko eta ahoz edo idatziz eztabaidatzeko eskatu ohi zitzaien bigarren hizkuntzan. Galeseko ikasgela elebidunaren kasuan, erabilitako hizkuntzak galesera eta ingelesa izan ziren. Honekin eta beste neurri batzuekin, 2007an lehen hezkuntzako eskoletan galesera erabiltzeko gai ziren hiztunak gora egin zuen, ikasleen % 36,5ek galesez hitz egiteko gai izan baitzen, 1987an, ikasleen % 24,6k bakarrik zekien galesez.
Translanguaging teknikak bigarren hizkuntzaren jabekuntza pedagogiaren alderdi gisa sartzearen helburua, bigarren hizkuntzaren irakaskuntzako estrategietan esaldi-mailako eta gramatika-arloko kezka gehiegizkoa gainditzea da, eta diskurtso-gaietan eta komunikazioaren erretorikan arreta handiagoa jartzea. Ikasleak komunikazio-helburuetara egokitzen diren hizkuntzaren aplikazio errealetan zentratu beharko lukete, komunikatzen ari diren testuinguruaren arabera, hizkuntza formala ikasteko ahalegin hutsa egiten baino. Translanguage pedagogian idazten duten jakintsu batzuek ingeles hizkuntzaren kontzepzio dibertsifikatuaren alde egiten dute, non ingelesaren barietate anitzek beren arau eta sistema propioak dituzten eta guztiek estatus berdina duten. Sistema horrek hainbat komunitate ingelesez modu eraginkorrean komunikatzeko aukera emango du. Ingeles hizkuntzaren kontzepzio honetan, hizkuntza global heterogeneo gisa tratatu behar da, non ingelesaren barietate estandarrak, hala nola, Indiako ingelesa, Nigeriar ingelesa eta Trinidadiako ingelesa, oraindik ere britainiar eta amerikar ingelesaren barietate ortodoxoen egoera bera izango luketen. Egoera akademikoetan ingelesaren barietate bakarra indartzea ikasleentzat desabantaila da, izan ere, azken finean, ikasleek askotariko komunikazio-testuinguruekin topo egingo baitute, eta gizartea digitalki aurreratu ahala, komunikazio-testuinguru horietako asko transnazionalak izango dira.
Irakasleak
Ikasgelan translanguaging erabiltzeko ez da beharrezkoa irakaslea elebiduna izatea; hala ere, irakasleak hezkidetza izan behar du. Ikasle elebidunekin edo eleaniztunekin lan egiten duten irakasle elebakarrek arrakastaz erabil dezakete irakaskuntza-praktika hori; hala ere, ikasleengan, gurasoengan, komunitatean, testuetan eta teknologian konfiantza izan behar dute, irakasle elebidunean baino gehiago, ikaskuntzari laguntzeko eta ikasleen baliabideak aprobetxatzeko. Transhizkuntzak aldaera guztiak legitimatzeko aukera ematen duenez, irakasleek parte har dezakete, ikasleen barietateak ikasteko prest daudelako, eta hizkuntza ezezaguneko hitzak erabiltzen dituztelako, ikasleak beren jatorrizko hizkuntzekin lan egiten has daitezen eredu gisa.
Dicaeum everetti
Dicaeum everetti Dicaeum generoko animalia da. Hegaztien barruko Dicaeidae familian sailkatua dago.
Translanguaging
Irakasleak
Arrisku handiko idazketa-atazetan translanguaging praktikatzea tradizioz debekatzeak ikasle eleaniztunek translazio-trebetasunak erabiltzea eragotz dezake. Hori dela eta, irakaslearen ardura da espazio seguruak eskaintzea ikasleek translazio-trebetasunak landu eta gara ditzaten. Irakasleek ikasleekin erabili beharreko translazio-praktikak planifikatu behar dituzte, ikasgai bakoitza planifikatu behar den bezala, translazionismoa ez baita ausazkoa. Autore eta testu elebidunak irakurtzean, irakasleek bi hizkuntza edo gehiago elkarrekin esperimentatzeko aukera ematen diete ikasleei, eta haurrentzako hizkuntzak konparatzen eta alderatzen laguntzen diete.
Garrantzitsua da azpimarratzea ikasgelan translanguaging erabiltzeak aukera ematen diela ikasleei hizkuntzak ikasteko, irakasleak zuzenean sartu edo eragin gabe. Irakasleek ez dute beren ikasgeletan erabiltzen diren hizkuntzen edo hizkuntza-moten bilduma izan beharrik, baina hizkuntza eta hizkuntza-barietate berri horiekin lan egiteko prest egon behar dute, ikasleek translanguaging horretan parte har dezaten bultzatzeko.