cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mouhet
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 273 ziren, horien artean 169 aktiboak ziren eta 104 inaktiboak ziren. 169 pertsona aktiboetatik 150 lanean zeuden (86 gizon eta 64 emakume) eta 19 langabezian zeuden (9 gizon eta 10 emakume). 104 pertsona inaktiboetatik 54 erretiraturik zeuden, 17 ikasten zeuden eta 33 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Mouhet udalerrian 223 unitate fiskal zeuden, 470,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.062 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 igeltseroak, 1 argiketaria, 1 albaitaria eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Mouhet udalerrian 39 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.752 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Aral Moreira
Aral Moreira Brasilgo udalerri bat da, Mato Grosso do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Hisashi Hiroike
Hisashi Hiroike (廣池 寿, 1978ko urriaren 5a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Sanfrecce Hiroshima.
Saint-Denis-sur-Ouanne
Biztanleria
2007an Saint-Denis-sur-Ouanne udalerrian erroldatutako biztanleak 147 ziren. Familiak 64 ziren, horien artean 23 pertsona bakarrekoak ziren (14 bakarrik bizi ziren gizonak eta 9 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 9 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 132 etxebizitza zeuden, 72 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 48 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 128 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 72 etxebizitza nagusietatik 60 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 18 etxek hiru zituzten, 23 etxek lau zituzten eta 24 etxek bost zituzten. 57 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 34 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 28 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 92 ziren, horien artean 57 aktiboak ziren eta 35 inaktiboak ziren. 57 pertsona aktiboetatik 50 lanean zeuden (30 gizon eta 20 emakume) eta 6 langabezian zeuden (3 gizon eta 3 emakume). 35 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Denis-sur-Ouanne udalerrian 64 unitate fiskal zeuden, 130 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.487,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2000. urtean Saint-Denis-sur-Ouanne udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 498 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Shinya Kawashima
Shinya Kawashima (川島 眞也, 1978ko uztailaren 20a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Sanfrecce Hiroshima, Urawa Reds eta Avispa Fukuoka.
Vadocondes
Vadocondes Espainiako Burgosko probintziako Ribera del Duero eskualdean dagoen udalerria da. 2007ko datuen arabera 420 biztanle zituen 25,69 km²-ko azaleran.
Žerčice
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1350 urtean egin zen.
Aria Fischer
Aria Fischer (Laguna Beach, Kalifornia, AEB, 1999ko martxoaren 2a) waterpolo jokalari estatubatuarra da. 2016ko eta 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Estatu Batuak ordezkatu zituen, eta, gaur egun, Stanford Unibertsitatean aritzen da waterpoloan
Bizitza pertsonala
Fischerren ahizpa nagusia ere, Makenzie Fischer, Emakumeen Estatu Batuetako waterpolo selekzio nazionalean dago. Haien aita, Erich Fischer, Amerikako gizonezkoen selekzioan parte hartu zuen waterpoloan. Bere osaba, Martin Fischer, Stanfordeko gizonezkoen waterpolo taldeko atezaina izan zen, eta, geroago, Stanfordeko emakumezkoen taldea entrenatuko zuen bere lehen titulu nazionala lortzeko.
Fischer Laguna Beach High School-en graduatu zen 2017an, eta, gaur egun, Creative Writing da Stanford Unibertsitatean.
Olinpiar Jokoak
2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, urrezko domina irabaziko zuen talde amerikarraren parte izan zen Italiaren (zilarrezkoa) eta Errusiaren (brontzezkoa) aurretik sailkatuz. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), berriro, urrezko domina irabaziko du AEBko taldearekin, Espainiako (zilarrezkoa) eta Hungariakoaren (brontzezkoa) aurretik sailkatuz. Hauek osatuko dute AEBko taldea: Rachel Fattal, Aria Fischer, Makenzie Fischer, Kaleigh Gilchrist, Stephania Haralabidis, Paige Hauschild, Ashleigh Johnson, Amanda Longan, Maddie Musselman, Jamie Neushul, Melissa Seidemann, Maggie Steffens eta Alys Williams-ek.
Martial Solal
Martial Solal (Aljer, 1927ko abuztuaren 23a) frantses piano-jotzailea, musikagilea eta orkestra-zuzendaria da. Sei urte zituela piano klasikoa ikasten hasi zen. Estatubatuarrak Afrika iparraldera iritsi zirenean (1942) ezagutu zuen Solalek jazza. Bere herrialdeko dantza-orkestretan jotzen hasi zen. 1950ean Parisa joan zen, eta han Jo Jaguar ezizenarekin hasi zen lanean. Hiri horretan Aimé Barrelli, Tony Bennett eta Noël Chiboustekin jo zuen, baina batez ere Parisen bizi ziren jazz-musikagileekin: Django Reinhardt, Don Byas eta Lucky Thomson saxofoi-jotzaileak, Kenny Clarke, etab. 1960an Guy Pederson baxu-jotzailearekin eta Daniel Humair bateriarekin garai hartako hirukote berezienetako bat osatu zuen. Newporteko Jaialdira gonbidatu zuten (1963), eta beste hirukote bat antolatu zuen, baina ez zuen lehenengoaren bezainbesteko arrakasta izan.
Orkestrarako hainbat lan ere idatzi zituen. Jazz-album garrantzitsuak grabatu bazituen ere (Happy Reunion avec Stéphane Grappelli, 1980), Solalek estatus berri bat iritsi zuen, gaur egungo musikagilearena hain zuzen ere. Piano-jotzaile gisa izugarrizko teknika zuen, eta bat-batean jotzeko erraztasun handia. Hainbat filmetako musika ere egin zuen, hala nola, Bi gizon Manhattanen (1958), Arnasestuka (1959), Leon Morin apaiza (1961).
1989an Martial Solal Nazioarteko Piano-Lehiaketa sortu zuen, mundu-mailan ospetsuenetako bat.
Jordania zonope
Jordania zonope Jordania generoko animalia da. Arrainen barruko Cottidae familian sailkatzen da.
Rieppeleon brevicaudatus
Rieppeleon brevicaudatus Rieppeleon generoko animalia da. Narrastien barruko Chamaeleonidae familian sailkatuta dago.
Nocomis platyrhynchus
Nocomis platyrhynchus Nocomis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Hiadeak
Hiadeak (grezierazko Ὑάδες-etik, Melotte 25 edo Collinder 50 izenez ere ezaguna) eguzki-sistematik hurbilen dagoen kumulu irekia da, eta, dauden izar-multzo guztien artean, ondoen aztertutako bat. Hipparcos satelitea, Hubble Espazio Teleskopioa eta kolore-magnitudearen diagrama infragorri egokia erabili dira kumuluen erdigunera ~152 argi-urteko (47 parsecs) distantzia ezartzeko. Hiru metodo independente horiek ezarritako distantziak bat datoz Hiadeak distantzia kosmikoen eskalan maila garrantzitsua dela adieraztean. Taldeak adin, jatorri-lekua, konposizio kimiko eta espazioan zehar higidura partekatzen duten ehunka izarren multzokatze, gutxi gorabehera, esferiko batek osatzen du. Lurreko behatzaileen ikuspuntutik, Hiadeen multzoa Taurus konstelazioan agertzen da, non bere izar distiratsuenak «V» bat osatzen duten Aldebaran erraldoi gorri are distiratsuarekin batera. Dena den, Aldebaran ez dago Hiadeekin erlazionatuta, Lurretik askoz gertuago dagoelako (hortik bere itxurazko distira) eta ikusmen-lerro berean egotea baino ez baitago.
Hiadeen bost izar-kide distiratsuenak sekuentzia nagusitik harago eboluzionatu dira, eta, gaur egun, etapa erraldoiaren behealdean daude. Izar horietako lauk, Bayer Gamma, Delta 1, Epsilon eta Theta Tauri izenekoak, tradizionalki, Taurusen buru gisa identifikatzen den asterismoa osatzen dute, Zezena. Bestea Zeta 1 Tauri da, hegoaldera 2° baino gehiagora dagoena. Epsilon Tauri, Ain izenez ere ezaguna ("zezenaren begia") gas-erraldoi motako exoplaneta hautagai bat du, edozein kumulu irekitan aurkitzen den lehen planeta.
Hiadeek 625 milioi urte inguru dituztela kalkulatzen da. Kumuluaren nukleoak, izarrak dentsitate gehien bilduta dauden tokian, 2,7 parsec-eko erradioa du (17,6 argi-urteko diametroari dagokiona), eta kumuluaren marea-erradioa 10 parsec-ekoa da (65 argi-urteko diametroari dagokiona). urte). Hala ere, konfirmatutako izar kideen heren bat inguru, muga horretatik kanpo ere behatu dira; kumuluen halo hedatuan; izar horiek, ziurrenik, bere grabitazio-eraginari ihes egiteko prozesuan daude.
Historia
Hiadeak, greziar mitologian, Atlas eta Etraren zazpi alabak ziren, eta Pleiades, Félise, Córonides, Eudora, Ambroxía, Feo, Polixo eta Dioneren erdi ahizpak. Bere anaia Hiante (Hyas) hil ondoren, ahizpek —Hyadesek, alegia— haren heriotza deitoratu zuten, hain gogor ezen penaz hil ziren. Zeusek, maitasun hori aintzat hartuta, errukitu zituen ahizpak izar bihurtuz, eta Tauroren buruan jarri zituen, non, urteroko irteera, euri ugariz lagundurik izaten den.
Begi hutsez ikusten den multzo bat izanik, Hiadeak jada ezagunak ziren Historiaurrean. Homerok aipatu zituen K.a. 750. urtean, eta Hesiodok K.a. 700. urtean. Ziurrenik, Giovanni Batista Hodiernak, 1654an, katalogatu zuen lehen aldiz, Lewis Boss, 1908an, izar multzoak kumulu bat osatzen zuela erakusten zuen lehena izan zen. Charles Messierrek Hiadeak barne hartzen eta etiketatzen zituzten izar-mapak erabili zituen, baina ez zituen bere katalogo ospetsuan gehitu.
Ezaugarri nagusiak
Hiadeak 151 argi urtera daude, Lurretik hurbilen dagoen izar multzoa izanik. 12 parsec-eko diametroa duen esfera batean kokatutako 80 izarrez osatuta dago, eta, horien erdigunea, Lurretik 37 parsec-ra dago. Multzoak 75 argi-urteko zabalera duen bitartean, erdiko talde nabarmenak 10 argi-urtekoa da. Bere Hertzsprung-Russell diagramak Hiadeek 625 ± 50 milioi urte dituela erakusten du Seguruenik, Askaren kumuluaren (M44) hodei beretik sortu ziren
Kide garrantzitsuenak
Beheko taulak Hiadeen bost izar distiratsuenen ezaugarri nagusiak erakusten ditu, denak izar erraldoiak: Iturria: SIMBAD datu-basea
Multzoko bi izarretan (79 Tauri eta HD 28226), gehiegizko infragorrien emisioak hautsezko disko zirkunstelar baten presentzia iradokitzen du.
Siúil A Rún
Bere irladerazko bertso nagusiak honela dio:
Chaetoptila angustipluma
Chaetoptila angustipluma Chaetoptila generoko animalia zen, jada iraungia. Hegaztien barruko Mohoidae familian sailkatzen zen.
Pareques acuminatus
Pareques acuminatus Pareques generoko animalia da. Arrainen barruko Sciaenidae familian sailkatzen da.
Construcciones y Auxiliar de Ferrocarriles
Historia
Sozietatea 1917an sortu zen, Compañía Auxiliar de Ferrocarriles (CAF) izenarekin, Beasaingo bi fabrika elkartuta: 1892. urtekoa zen La Máquina Guipuzcoana, eta geroztikoa zen Fábrica de Vagones. Kargarako bagoiak fabrikatzen espezializatu zen. 1954an, Material Móvil y Construcciones erosi zuen; Zaragozako enpresa horrek ibilbide luzeko trenak egiten zituen. 1971n, bi enpresak —Compañía Auxiliar de Ferrocarriles eta Material Móvil y Construcciones— batu ziren, eta gaur egungo izena hartu: Construcciones y Auxiliar de Ferrocarriles. 1990ean, AVE trenaren Madril-Sevilla lineako trenak egiteko enkargua bereganatu zuen CAFek. 1992an, nazioarteko merkatuetara zabaltzeari ekin zion.
2014ko azaroaren 25ean jakin zenez, CAF buru zuen kontsortzio batek 690 milioiko kontratua lortu zuen Mexiko Hiria Tolucarekin lotzeko tren proiektu batean, eta CAFi adjudikazioko diru osoaren %49 zegokion. Bestalde, Herbehereetan NS tren kudeatzailearen lehiaketa ere irabazi zuen 510 milioikoa zen kontratua.
Abenduaren 4an, CAFek 500 milioi euroko kontratua Herbeheretan sinatu zuen eta 118 tren egingo zituen NS enpresarentzat. Europan lortutako kontratu handiena zen.
Abenduaren 10ean jakin zenez, CAFek hamasei tranbia salduko zituen Saint Etienne hirian 42 milioi euroren truke.
Abenduaren 26an jakin zenez, CAFek 339.777 euro ordaindu behar zituen kalte-ordain gisa amianto kasu batengatik.
2021eko ekainaren 29an iragarri zen CAFek kontratu bana eskuratu zuela Sydney eta Anberesko tranbiak egiteko, beste zenbait kontratu ere bereganatu ondoren; aldiz, Talgo espainiar konpainiak Ingeteamen eskuetan utzi zuen trenen eraikuntza.
Beasaingo fabrika
Enpresaren egoitza eta instalazio nagusia Beasaingo CAF fabrika da: 1600 langile ditu, eta 442.900 m2 hartzen ditu guztira (horietatik 180.800 m2, estaliak). Beasaingo eta Goierri osoko fabrika nagusia da, eta inguruko herrietan Fabrika Haundie ezizenez da ezaguna («fabrika handia», Goierriko euskaran). Inguruko beste enpresa txikiago askok CAFentzat lan egiten dute. CAF enpresa, gainera, Beasainen sortu zen, 1917an, Errusiako Iraultzak mundua astindu zuen urte zalapartatsuan, Europako Gerra Handiaren garaian. Urte hartan, Fábrica de Vagones fabrikak Oria ibaiaren ertzean zituen lantegiak errentan hartuta, 1860an eraikitako lantegi multzo handi bat eskuratu zuen CAFek.
Beasaingo CAF fabrika aitzindari da lantokietan euskara normalizatzearen arloan. Izan ere, 1995az geroztik, euskara normalizatzeko plan bat aurrera eramaten ari da, lantokietan euskararen jakintza eta erabilera bultzatzeko asmoz. Azken batean, «CAFen euskara eguneroko jarduneko hizkuntza izatea eta naturaltasunez eta erraz erabiltzea» lortu nahi dute.
Eschbach (Rhin Beherea)
Eschbach Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Construcciones y Auxiliar de Ferrocarriles
Instalazioak, munduan zehar
Zortzi ekoizpen instalazio nagusi ditu gaur egun: Beasaingoa, Zaragozakoa, Irungoa, Elmirakoa (New York, AEB), Linareskoa, Castejóngoa, Lleidakoa eta Suresneskoa. Gainera, konpainiak duen esportatze jarduera indartsuaren ondorioz, muntatze edo mantentze lanak egiteko instalazioak ere baditu hainbat herrialdetan:
Eschbach (Rhin Beherea)
Biztanleria
2007an Eschbach udalerrian erroldatutako biztanleak 916 ziren. Familiak 344 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 36 bakarrik bizi ziren emakumeak), 136 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 136 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Construcciones y Auxiliar de Ferrocarriles
Finantzetako informazioa
Gaur egun, sozietate kapitala 10.318.505,75 euro da, eta 3,01 euroko balio nominaleko 3.428.075 akzioz osatuta dago. Akzio horiek kontu-idazpen bidez ordezkatuta eta guztiak harpidetuta eta ordainduta daude. Guztiek burtsan kotizatzen dute. CAFen akzioek Madrilgo, Bartzelonako, Bilboko eta Valentziako merkatuetan kotizatzen dute, etengabeko merkatuko atalean. Sozietateak sozietate kapital berari eutsi dio azken hiru ekitaldietan.
Eschbach (Rhin Beherea)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Construcciones y Auxiliar de Ferrocarriles
Bezeroak
CAFek hainbat bezero ditu Espainian eta munduko hainbat tokitan. Jasotako azken enkarguetako bati erantzuteko, Mexiko Hiriko metrorako unitate berriak fabrikatuko ditu.
Lantokietan euskararen erabilera normalizatzearen alde
Beasaingo CAF fabrika aitzindari da lantokietan euskara normalizatzearen arloan, eta Irungo fabrikan ere horretan lanean dihardu CAFek. 2005eko abenduan, erakunde urrats garrantzitsua egin zuen CAFek: ordu arte bildutako esperientzian oinarrituta, hizkuntza politika propioa onartu zuen CAFeko zuzendaritzak. Hizkuntza politika parte-hartzailea da, CAFen Beasaingo eta Irungo lantegietako hizkuntzen erabilera zehazten eta arautzen duena, euskarari bultzada eta babesa emateko asmoz. Horretarako, langileak motibatzen eta sentiberatzen ditu, euskaraz aritzeko ahalmena duten langileen kopurua handitzen, eta langileek euskara naturaltasunez eta erraz erabiltzeko aukera errealak sortzen.
Eschbach (Rhin Beherea)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 628 ziren, horien artean 480 aktiboak ziren eta 148 inaktiboak ziren. 480 pertsona aktiboetatik 459 lanean zeuden (246 gizon eta 213 emakume) eta 21 langabezian zeuden (14 gizon eta 7 emakume). 148 pertsona inaktiboetatik 48 erretiraturik zeuden, 51 ikasten zeuden eta 49 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Eschbach udalerrian 356 unitate fiskal zeuden, 967 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.508 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 35 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 margolaria, 2 zurginak, 2 argiketariak, 2 ile apaindegiak, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Eschbach udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Yuya Matsuoka
Yuya Matsuoka (松岡 祐弥, 1978ko ekainaren 15a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Valdeande
Valdeande Espainiako Burgosko probintziako Ribera del Duero eskualdean dagoen udalerria da. 2008ko datuen arabera 116 biztanle zituen 30,99 km²-ko azaleran.
Yuya Matsuoka
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Sanfrecce Hiroshima.
Sumène
Sumène Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gard departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Jose Maria Agirre Salaberria
Jose Maria Agirre Salaberria (Etxebarria, Bizkaia, 1919ko martxoaren 25a – Palma Mallorcakoa, Balearrak, 2009ko irailaren 6a) milizianoa izan zen, Mauthausengo kontzentrazio esparrutik bizirik atera zelako ezaguna.
Biografia
Etxebarrian (Bizkaia) jaioa bazen ere (Egixarre baserrian), hiru urte geroztik Irunen (Gipuzkoa) hazi zen, eta hantxe bizi izan zen 17 urte zituen arte.
Sumène
Biztanleria
2007an Sumène udalerrian erroldatutako biztanleak 1.526 ziren. Familiak 668 ziren, horien artean 228 pertsona bakarrekoak ziren (84 bakarrik bizi ziren gizonak eta 144 bakarrik bizi ziren emakumeak), 220 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 164 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 56 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Souto Soares
Souto Soares Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Jose Maria Agirre Salaberria
Espainiako gerra zibila
1936an, Espainiako Gerra Zibila hasi zenean, familia osoa Hendaiara joan zen. Han zela, ama eta anai-arrebengandik banandu eta aita Doroteorekin batera Kataluniara joatera behartu zuten.
Han miliziano bilakatu zen, eta San Pedro Martir muinoan eta Sant Feliu de Guíxolsen borrokatu zelarik. 1939an muga zeharkatu zuen Frantziara, garaile zetorren armada frankistarengandik ihesi.
Frantzian erbestealdia
Frantzian Saint-Cyprien eta Gurs kontzentrazio esparruetan izan zen. Han Marcelino Bilbao ezagutu zuen, koinatua izango zuena.
1939ko urrian Gursetik Septfondseko zelaira eraman zuten. Bertako bizi baldintza krudelek bultzatuta, Compagnies de Travailleurs Étrangers (CTE) delakoetan izen eman zuen, zelai honetatik alde egiteko asmoz. Marcelino eta Jose Mari 26º CTE-ra bidali zituzten eta, konpainia honetan zirelarik, Maginot lerrora lan egitera. 1940ko ekainean naziek harrapatu eta Estrasburgoko Stalag V-D esparrura eraman zuten.
Alemaniara deportatu
Urte hartako abenduaren 13an Mauthausenera eraman zuten, hiltzeko asmoz. Han 4553 zenbakia eman zioten. Bertan eman zuen urte eta erdian espainiar errepublikazaleek pairatu zuten hilketa sarraskiaren lekuko eta biktima izan zen, aldi berean. Jose Marik Mauthausengo harrobian lan egin behar izan zuen, hilketak burutzen ziren gunean. Isipula ere pasa zuen eta nazien esperimentuen biktima ere izan zen. 1942ko maiatzean bere egonaldiaren atal berri bat hasi zen, Ternberg eta Redl-Zipf azpiesparruetara bidali baitzuten Cesar Kommandoko itzultzaile gixa.
1945eko maiatzaren 2an, naziek Ebenseera zeramatela, aliatuek askatu zuten.
Askatasuna
1945ko maiatzean, askatu ostean, Jose Mari Parisa bidali zuten indar aliatuek eta handik Châtelleraulta iristea lortu zuen, erbestean zituen ama eta anai arrebekin bat eginez. 1950eko hamarkadan Mallorcara joan zen bizitzera, bertan hotel bat zuzendu zuelarik. Han hil zen 2009an.
Sumène
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Jose Maria Agirre Salaberria
Mallorca 2018
Jose Mari Agirre Mallorcan bizi izandako etxearen parean, oroimenezko galtzadarri edo stolperstein bat ezarri zen 2018ko abenduaren 18an, Gunter Demnig artista alemanak egina.
Etxebarria 2022
Jose Mari Agirreren sorterrian, Etxebarrian, omenaldi bat antolatu zuten, 2022ko martxoaren 26an eta 27an, Ahaztuen Oroimena 1936 - Markinaldeko Frentea elkarteak bultzatuta. Etxahun Galparsoro historialariak hitzaldi bat eman zuen, pilotalekuko kultur aretoan, martxoaren 26an. Agirreren bizialdia izan zuen hitzaldiaren muin, baina, horrekin batera, Lea-Artibai eskualdeko beste deportatu batzuk ere ekarri zituen gogora, besteak beste, Jose Clark (Markina-Xemein), Lucio Vallina (Ziortza-Bolibar), Iñaki Eizagirre (Ondarroa), Aurelio Artola (Lekeitio) eta Cecilio Hidalgo (Berriatua). Hitzaldiaz gain, Galparsorok idatzitako liburuxka bat argitaratu zuten.
Hurrengo egunean, martxoaren 27an, gorazarre ekitaldi bat egin zuten; parte hartu zuten Mikele Sotil margolariak, Lorea Zulaika abeslariak eta Associació Memòria de Mallorca elkarteko kideek besteak beste. Agirreren zenbait senitarteko ere omenaldian izan ziren.
Sumène
Etxebizitza
2007an 1.085 etxebizitza zeuden, 683 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 359 bigarren erresidentzia ziren eta 42 hutsik zeuden. 777 etxeak ziren eta 284 apartamentuak ziren. 683 etxebizitza nagusietatik 495 bere jabearen bizilekua ziren, 156 alokairuan okupaturik zeuden eta 32 doan lagata zeuden; 7 etxek gela bat zuten, 56 etxek bi zituzten, 145 etxek hiru zituzten, 228 etxek lau zituzten eta 246 etxek bost zituzten. 350 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 341 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 218 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 857 ziren, horien artean 563 aktiboak ziren eta 294 inaktiboak ziren. 563 pertsona aktiboetatik 476 lanean zeuden (249 gizon eta 227 emakume) eta 87 langabezian zeuden (40 gizon eta 47 emakume). 294 pertsona inaktiboetatik 121 erretiraturik zeuden, 75 ikasten zeuden eta 98 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Sumène udalerrian 740 unitate fiskal zeuden, 1.612,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.630 euro zen.
Durness
Durness (Diùranais) Eskozia ipar-mendebaldeko kostaldeko herria da, Highlandetako eremu administratiboan dagoena. Itsan ondoan dago, Sutherland konderrian, Invernesstik 190 kilometrora.
Monestiés
Monestiés Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Pareques fuscovittatus
Pareques fuscovittatus Pareques generoko animalia da. Arrainen barruko Sciaenidae familian sailkatzen da.
Monestiés
Biztanleria
2007an Monestiés udalerrian erroldatutako biztanleak 1.309 ziren. Familiak 528 ziren, horien artean 140 pertsona bakarrekoak ziren (52 bakarrik bizi ziren gizonak eta 88 bakarrik bizi ziren emakumeak), 200 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 148 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 40 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Sumène
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 37 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 10 igeltseroak, 6 margolariak, 5 zurginak, 2 iturginak, 6 argiketariak, 1 ile apaindegia, 4 jatetxeak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 10 establezimendu komertzialetatik, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 2 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.
Monestiés
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Sumène
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Sumène udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.106 hektarea erabiltzen.
Monestiés
Etxebizitza
2007an 685 etxebizitza zeuden, 540 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 120 bigarren erresidentzia ziren eta 24 hutsik zeuden. 641 etxeak ziren eta 43 apartamentuak ziren. 540 etxebizitza nagusietatik 458 bere jabearen bizilekua ziren, 72 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 16 etxek bi zituzten, 46 etxek hiru zituzten, 133 etxek lau zituzten eta 344 etxek bost zituzten. 470 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 229 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 268 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Sumène
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Monestiés
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Sumène
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola 1 eta inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Brigade Loco
Brigade Loco Gipuzkoako musika talde bat da, 2017an sortua. Bergara, Hernani eta Deba herrietako kideak ditu. Gehienbat punk-rock abesten dute, baina baita punk-oia ere.
Monestiés
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 57 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 10 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 10 zerbitzu enpresak ziren, 8 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 16 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 3 igeltseroak, 1 margolaria, 1 zurgina, 3 argiketariak, 3 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 lurrin-denda zen.
2000. urtean Monestiés udalerrian 39 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.276 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Zollikon
Zollikon Suitzako udalerria da. Zürich kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Leiocottus hirundo
Leiocottus hirundo Leiocottus generoko animalia da. Arrainen barruko Cottidae familian sailkatzen da. Bere generoko espezie bakarra da, monotipikoa.
Peadar Ua Laoghaire
Peadar Ua Laoghaire, ingelesez Peadar Ó Laoghaire (1839ko apirila, Clondrohid, Cork konderria - 1920ko martxoaren 21a), irlandar idazle eta apaiz katoliko bat izan zen. Pizkunde gaelikoan eta irlanderazko literatura modernoaren sortzaile eta hastapenearen bultzatzaileetako bat izan zen.
Castèth Vièlh
Castèth Vièlh Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Castelviel udalerrian erroldatutako biztanleak 180 ziren. Familiak 80 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 83 etxebizitza zeuden, 75 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 83etxeak ziren. 75 etxebizitza nagusietatik 59 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 8 etxek hiru zituzten, 12 etxek lau zituzten eta 54 etxek bost zituzten. 68 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 32 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 38 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 100 ziren, horien artean 75 aktiboak ziren eta 25 inaktiboak ziren. 75 pertsona aktiboetatik 70 lanean zeuden (36 gizon eta 34 emakume) eta 5 langabezian zeuden (1 gizon eta 4 emakume). 25 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Castelviel udalerrian 71 unitate fiskal zeuden, 173 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.826 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 13 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
Zollikon
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Rhampholeon marshalli
Rhampholeon marshalli Rhampholeon generoko animalia da. Narrastien barruko Chamaeleonidae familian sailkatuta dago.
Castèth Vièlh
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
San Nikolas (argipena)
San Nikolas izena dute katolikoen arteko zenbait santuk. Honako hauek, besteak beste:
Valdezate
Valdezate Espainiako Burgosko probintziako Ribera del Duero eskualdean dagoen udalerria da. 2007ko datuen arabera 166 biztanle zituen 20,48 km²-ko azaleran.
San Nikolas (argipena)
Era berean, toki izena ere bada San Nikolas:
Euskal Herrian badira zenbait eliza San Nikolasen izena dutenak:
Kirol talde bat ere bada santuaren izena duena:
Nocomis raneyi
Nocomis raneyi Nocomis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Toru Yasutake
Toru Yasutake (安武 亨, 1978ko abenduaren 10a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Sanfrecce Hiroshima.
Žeretice
Žeretice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 267 biztanle ditu eta 7.68 kilometro koadroko azalera. Jičíngo barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1461 urtean egin zen.
Marina Sheshenina
Marina Igoverena Sheshenina (Errusieraz: Марина Игоревна Шешенина) (Sverdlovsk, 1985eko ekainaren 26a) Boleibol jokalari errusiarra da, eta moldatzaile gisa jokatzen du. Emakumezkoen Selekzioko kidea izan zen, eta 2006ko FIVB Emakumeen Munduko Txapelketan urrezko domina irabazi zuen. 2004ko Udako Olinpiar Jokoetan lehiatu zen Atenasen (Grezia), zilarrezko domina lortuz.
Arabako Probintzia-Auzitegia
Arabako Probintzia-Auzitegia Araban eskumena duen auzitegia da, bi sail (zibila (1) eta penala (2)) dituena.
Gasteizko justizia jauregian egoitza du eta 2010etik aurrera, Mercedes Guerrero bere presidentea da.
Taiuva
Taiuva Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Baily itsasargia
Baily itsasargia, Irlandako Howth lurmuturran dagoen itsasargi bat da, Dublin konderrian. 1814an eraikia izan zen eta 1996an automatizatua.
Gravelotte
Gravelotte Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Gravelotte udalerrian erroldatutako biztanleak 692 ziren. Familiak 254 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 83 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 119 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 267 etxebizitza zeuden, 254 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 12 hutsik zeuden. 245 etxeak ziren eta 21 apartamentuak ziren. 254 etxebizitza nagusietatik 205 bere jabearen bizilekua ziren, 41 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 8 etxek bi zituzten, 10 etxek hiru zituzten, 65 etxek lau zituzten eta 171 etxek bost zituzten. 227 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 109 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 126 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 475 ziren, horien artean 346 aktiboak ziren eta 129 inaktiboak ziren. 346 pertsona aktiboetatik 330 lanean zeuden (180 gizon eta 150 emakume) eta 16 langabezian zeuden (9 gizon eta 7 emakume). 129 pertsona inaktiboetatik 32 erretiraturik zeuden, 63 ikasten zeuden eta 34 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Gravelotte udalerrian 253 unitate fiskal zeuden, 683,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.934 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 29 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 11 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 funeraria zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 zurginak, 1 iturgina, 1 eraikuntza enpresa eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 1 elektrotresna denda zen eta 1 kirol-denda zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Torturaren Aurkako Taldea
Elkartearen datuak
Torturaren Aurkako Taldea Tel. 0034 943 333674 Fax. 0034 943 336479. Kale Nagusia 50 - 1ª. 20120 Hernani. Tel. 0034 944 155653. Bailen kalea 15 - 1ª Eskuina. 48005 Bilbo. Bi bulego ditu: Bata Hernanin (Kale Nagusia 50 - 1ª, 0034 943 333674 telefonoa) eta bestea Bilbon (Bailen kalea 15 - 1ª eskuina, 0034 944 155653 telefonoa).
Isaac Cooper
Isaac Cooper (Bundaberg, Queensland (Australia), 2004ko urtarrilaren 7)a igeriketan aritzen den kirolari australiarra da.
Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), domina bat eskuratu zituen: 4x100 m lau-estiloko errelebo mistoan, brontzezkoa irabazi zuen 3.38,95 denborarekin, Erresuma Batuko taldearen (urrezkoa 3.37,58 denborarekin ME) eta Txinakoaren atzetik sailkatuz (zilarrezkoa, 3.38,86); hauek osatzen zuten taldea: Kaylee McKeown, Zac Stubblety-Cook, Matthew Temple, Emma McKeon, Bronte Campbell, Isaac Cooper eta Brianna Throssell-ek.
Estatu Batuetako Lehenengo Bankua
Estatu Batuetako Lehenengo Bankua (First Bank of the United States) Estatu Batuetako banku zentrala izan zen, Estatu Batuetan 1791 eta 1811 artean indarrean izandakoa. Bere garaian Bankua ere soilik deitzen zitzaion eta, Angloamerikar Gerraren ondoren (1812-1815), Estatu Batuetako Bigarren Bankuak eman zion segida (1816). Hamiltondar eta jeffersondar ikuspegi politikoen arteko gudu-zelai bihurtu zen.
Aurrekariak
Ipar Amerikako ekialdeko kostaldean, Ingalaterrako Erresumaren pean sortutako koloniek loraldi bat bizi zuten XVIII. mende erdialdetik, diru-sistema autonomo bat erabiltzeari esker: colonial scrip. Ingalaterrako Erresuma, aldiz, Britainiar Inperio bihurtuta, gero eta zor handiagoan sartuta zebilen garai berean, bere gerrak finantzatzeko zailtasunak zituela eta. Britainiarrek, orduan, begiz jo zituzten Ipar Amerikako koloniak, eta han erabiltzen zuten interesik gabeko diru- eta kreditu-sistema debekatu zuten, trukean zilar- eta urre-estandarra (txanponak) erabiltzera behartuz. Aldiz, 1775erako ez zen ia horrelakorik geratzen, britainiarrek ezarritako zerga larriak zirela eta. Benjamin Franklinen hitzetan, gizarte-egoera guztiz gaiztotu zen hori dela eta.
1775ean, Estatu Batuetako Independentzia Gerra piztu zen, eta britaniarren kontrako kolonoek beren burua finantzatzeko modua bilatu zuten. Horretarako, diru-papera (colonial scrip) jaulki zuten, baita neurrigabe atera ere. Aldi berean, britainiarrek diru-paper faltsua atera zuten, eta kolonoen diru-sistemak huts egin zuen, konfiantza galdu eta inflazioa kontrolik gabe hazi zenean.
Finantza-desegonkortasuna eta gizarte-krisia zabaldu zen. Kontinenteko Kongresua, orduan, Filadelfian bildu zen, dirurik ez zuela eta. 1781. urte horretan, Robert Morris gizon aberats eta diruzaintza-idazkariari banku bat sortzeko mandatua eman zioten: Ipar Amerikako Bankua. Ingalaterrako Bankuaren antz eta irudira moldatu zuten, eta esku pribatuetan utzi. Ipar amerikar kolonoei zein espainiarrei eta frantziarrei aurre egin ezinik, 1783rako Britainiar Inperioa garaituta atera zen, baina lau urteren buruan, diru-desegonkortasuna areagotu egin zen, eta bertan behera utzi zuten bankuaren baimenaldia (1785).
1787an, Estatu Batuetako Konstituzioa onartu zen Filadelfian, eta errepublika baten oinarriak finkatu. George Washington hartu zuten buruzagi, baita presidente bihurtu ere (1789). Berehala sortu ziren diruari eta finantzabideari buruzko galderak, baita botere (gobernu) zentralaren gaia ere.
Kezka ekonomikoak eta politikoak
Ordu arteko diru-sistema egonkortzeko beharra zegoela eta, George Washington presidentearen inguruko elite batek dirua igortzeko monopolio bat ezartzeko proposamena egin zuen, hura banku pribatu baten eskuetan utziz. Hartara, 1791n, Estatu Batuetako Lehenengo Bankua sortu zen, Alexander Hamilton gobernuko Diruzaintza Idazkariak eta Rothschild familiak bultzatuta. Hain zuzen, Hamilton izan zen bere lehen presidentea. Ingalaterrako Bankuaren irudira egindako bankua zen, zatikizko erreserba banka sistemaduna eta akziodunen agindupean jarduten zuena. Interesek (zor publikoarena, adibidez) eragindako mozkina zuen oinarritzat.
Alexander Hamiltonek hiru helburutan laburbildu zuen banku zentralaren zeregina: gerra zor guztiak kitatzea, gobernu berriarentzat dirua biltzea eta, banku nazionala ezarrita, diru mota bakar bat finkatzea. Aldiz, Bankuak horrenbeste indar izateak zein bere ezkutukeriak eta, gainera, Ingalaterrako Bankuaren irudira eginda egoteak ez zuen askoren oniritzirik, Ipar Amerikako errepublikaren gogoaren kontra jotzen zuelakoan.
Thomas Jefferson zen alderdi horren buru, James Madison ere lagun zuela. Bi buruzagi horiek, Alderdi Errepublikanoaren sortzaileen artean biak ere, gogor egin zioten bankuari, konstituzioaren kontrakotzat baitzeukaten. Haien ustez, gobernuari zegokion diruaren neurriak (txanponak, eta ez kreditu billeteak) ezarri eta igortzea, herri-subiranotasuna adierazten zuen aldetik. Kontrako aldean, Bankuaren alde eta, oro har, botereak zentralizatzearen alde, Alderdi Federalista sortu zen.
1796-1797ko izuaren ondorioak
1796-1797an, finantzen izua piztu zen Estatu Batuetan Frantziako Iraultzaren ondorengo gerra-giroan. 1796an, lurrari buruzko espekulazioaren burbuila lehertzeko beldurra piztu zen, eta are, gerra-aukeraren aurrean Britainia Handiak onartutako legediak egoera larritu zuen: Ingalaterrako Bankuko zuzendariak beldurtu bide ziren, bezeroek funtsak aterako zituztelakoan.
Bada, 1797ko Murrizketa Legeak, espezietan egindako ordainketak debekatu ez ezik, kendu egin zion betebeharra Banku horri nahi zuenak hala eskatuta banku-billetearen truke bere urrea bereganatu ahal izateko (gold standard deitutakoa). Horrek aukera ireki zion Ingalaterrako Bankuari gordailuan zeuzkan funtsak baino askoz diru-paper gehiago inprimatzeko eta, ondorioz, deflazioa piztu zuen nabarmen, ondorioak ere Atlantikoaren mendebaldean larrituz.
Estatu Batuetako Bankuak ez zuen diruaren desegonkortasuna geratzerik lortu. 1796-1797ko izuak berretsi egin utzi zuen nola errepublikar jeffersondarrek hala George Washingtonek (bere Ardura Uzteko Agurrean) ohartarazitakoa: Estatu Batuetako Banku zentralaren bidez, Europako eta Ingalaterrako gorabeheren menpe geratzeko arriskua. 1800an, Kongresuak Porrot Legea onartu zuen, hartzekodunen eta zordunen arteko adostasunaren bidea lehenetsiz.
1801ean, Thomas Jefferson hautatu zuten errepublikako presidente 1809 arte, eta bankuarenak egingo zuela zirudien, batez ere 1805ean Alexander Hamilton maila goreneko duelu batean hilik atera ondoren. 1811n, Bankuaren baimenaldia ez berritzea erabaki zuen kongresuak.
Angloamerikar Gerra
Hurrengo urtean (1812), Britainiar Inperioaren eta Estatu Batuen arteko gerra piztu zen. Hainbat adituk bankuari buruzko erabakia jotzen dute horren arrazoi nagusitzat, tartean aipatuz Nathan Mayer Rothschildek orduan egindako adierazpen batzuk (ikus Estatu Batuetako Bigarren Bankua). Oro har, Estatu Batuetako eta Erresuma Batuko historiografia ofizialak ezikusia egin diote azalpen horri.
Žermanice
Žermanice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 324 biztanle ditu eta 3.42 kilometro koadroko azalera. Frýdek-Místekeko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1375 urtean egin zen.
Mayes konderria (Oklahoma)
Mayes konderria (Mayes County) Oklahomako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Eufaula da. 2010eko zentsuaren arabera 41,259 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 41,259 pertsonetatik 28,687 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 1,097 dira. 161 beltzak edo afroamerikarrak. 8,678 amerikar natiboak ziren eta 14 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 144 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 14 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 3,561 pertsonek kokatzen zuten.
Les Dents, pipi et au lit
Les Dents, pipi et au lit 2018ko Emmanuel Gilbert frantziar zinema zuzendariaren umorezko filma da.
Sinopsia
Antoin ezkongabe, parrandazale eta emakumezale bat da. Parisko apartamentu bikain batean bizi da, Thomas etxekidearekin. Baina Thomas Los Angelesera joango da bizitzera, eta beste etxekide bat izango du Antoinek: Jeanne emakume ederra... eta bi umeren ama. Bat-batean, familia bat izango du gizonak.
L'Ènova
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.011 biztanle zituen.
Guarulhos
Guarulhos Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Pareques iwamotoi
Pareques iwamotoi Pareques generoko animalia da. Arrainen barruko Sciaenidae familian sailkatzen da.
Itsasargi
Itsasargia edo faroa itsasoaren nabigazioa laguntzeko, errazteko eta bideratzeko erabiltzen diren argidun seinaleztapen-dorreak dira itsasertz osoan zehar kokatzen direnak. Itsasotik, itsasontziek kostaren hurbilera jakinarazten dizkien argia hautematen dute soilik eta kostaren aurrean zein puntuan kokatuta dauden badakite koloreak, tarteak eta argi-sortak direla eta. Itsasargi batzuk sirenekin hornituta daude, laino egunak direnean eta argi-sorta eraginkorra ez denean soinuak igortzeko. Gaur egun, hala ere, sistema elektroniko modernoagoekin, -GPSekin adibidez-, itsasargi aktiboak desagertzen ari dira. Munduan 1.500 baino gutxiago gelditzen dira martxan.
Farozainak dira eraikin hauen zaindariak.
Itsasargietako teknologia
Itsasargietan, argi iturria leiarrak erabiliz kontzentratzen dira, argi izpia urrutira bidali ahal izateko. Hasiera batean, sua erabiliz argitzen ziren eta geroago kandela bidez. XVIII. mendean, Europan Argand ontzia eta erreflektore parabolikoa garatu ziren. Batzuetan, balea olioa eta kerosenoa ere erabili zen. XX. mende hasieran elektrizitatea eta gasa erabiltzen hasi ziren.
Argi estroboskopiko modernoen aurretik, leiarrak argia kontzentratzeko erabiltzen ziren. Bi ziren leiarren egitekoak:
Fresnel leiarra
Leiar hauen diseinuak ahalbidetzen du irekidura handia eta distantzia fokal laburra duten leiarrak eraikitzea, antzeko ezaugarriak izango lituzkeen ohiko leiar baten masa eta bolumen txikiagoarekin. Leiar konbentzionalekin alderatuz gero, Fresnel leiarrak askoz fin, zabal eta leunagoak dira eta argi-iturri bateko zeharkako argia hartzeko ere gai da, itsasargietako argia distantzia askoz handiagoetan ikusgai eginez. Izena Augustin-Jean Fresnel fisikari frantziarretik datorkio, berak garatu baitzuen leiar mota hau itsasargietarako.
Itsasargien historia
Itsasargien historia itsas-segurtasunaren elementu gisa antzinetik giza nabigaziora lotuta egon da, lurra non zegoen seinalatzeko.
Oso probablea da itsasargiak erromatarren eta greziarren garaiak baino lehenagotik existitu direla, feniziarrek eta kartagotarrek kostaldetan zelaterien dorreen gainean sutzarrak pizten zituzten.