cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Papardo
Bitxikeriak
Papardoaren haragia sukaldatzerakoan, oilaskoaren haragiaren textura eta kolore antzekoak lortzen direlako oso preziatua den arraina da gastronomian. Askorentzat hain ezaguna ez bada ere, arraindegietan sarri aurkitu daiteke.
Oso arrain preziatua da laket-ontzietatik burutzen den laket-arrantzan.
"Papardo", Mutrikuko azken artisau-arrantzalearen ezizena ere bada, "Elenita Berria" itsasontziko armadore eta arrantzalearena. 2021ean zendu zen bere aita arrantzalea ere ezizen berarekin zen ezaguna herrian.
Angry young men
Angry young men (euskaraz "Gizon gazte suminduak") Britania Handiko langile eta klase ertainaren mugimendu literario eta artistiko bat izan zen. 1950. hamarkadan sortua, 1955-1965. urteetan izan zuen eragin nagusiena.
Britaniar gizartearen balore tradizionalak kritikatu zituen besteak beste: klase-banaketa, eliteentzako unibertsitateak eta Ingalaterrako eliza.
John James Osborne, Kingsley Amis, John Arden, Harold Pinter, Alan Sillitoe, John Wain eta Arnold Wesker izan ziren mugimendu honen partaide nabarmenenak.
Wikiteka
Wikiteka (ingelesez Wikisource) wikian dagoen testu eduki askeko Interneteko liburutegi digitala da, Wikimedia Fundazioak kudeatutakoa. Wikitekak da proiektu osoaren izena, baita proiektu horretako ale bakoitzaren izena ere, non ale bakoitza hizkuntza desberdin bati dagokion. Beraz, hizkuntza askotako iturriek osatzen dute Wikiteka.
Proiektuaren helburua da denetariko testu eta itzulpen askeei ostatu ematea, hizkuntza askotan. Jatorriz, testu historiko garrantzitsuak edo baliagarriak artxibatzeko asmatu zen; izan ere, haren lehen testua Déclaration universelle des Droits de l'Homme izan zen, Giza Eskubideen Aldarrikapen Unibertsala, baina geroztik, eduki orokorreko liburutegi izatera pasa da. Proiektua 2003ko azaroaren 24an hasi zen ofizialki Project Sourceberg izenaz, Project Gutenberg famatuaren hitz joko bat. Urte berean beranduago, "Wikisource" izena eman zitzaion, eta bere domeinua lortu zuen zazpi hilabete geroago.
Proiektuan gordetzen dira jabari publikoan dauden edo lizentzia askea duten lanak, argitaratutako lan profesionalak edo iturri dokumental historikoak, ez nork bere buruaren alde jarritako produktuak, eta egiaztagarriak behar dute. Egiaztapena Internetez kanpora egiten zen hasieran, edo beste liburutegi digitalen fidagarritasuna ontzat hartuz. Egun, ordea, lanak Interneteko eskaneatze bidez babestuta daude, ProofreadPage luzapena erabiliz. Horrek proiektuko testuen fidagarritasuna eta zuzentasuna bermatzen du.
Wikiteka batzuek, hizkuntza banatakoak, orain lanak eskaneatzearen bidez babestuta egotea eskatzen dute. Oraingoz, hala da bederen hizkuntza nagusietan. Euskarazko Wikiteka 2018ko apirilaren 19 lortu zuen eu. azpidomeinua. Gehienak testuak diren arren, Wikitekak beste material batzuei ere ematen die ostatu, komikietatik hasi eta film edo entzuteko liburuetaraino.
Terrywallaceita
Terrywallaceita mineral bat da eta lillianita homologous series taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Terrywallaceita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 da.
Lúa vermella
Lúa vermella 2020ko Lois Patiño galiziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.
Sinopsia
Denbora gelditu egin dela dirudi Galiziako kostaldeko herri txiki batean. Mundu geldirik dago, baina oraindik ere soinu eta ahots ugari entzun daitezke: mamuen, sorginen eta munstroen soinuak. Hala, hiru emakume azaldu dira, eta duela gutxi desagertu den marinel bat bilatzen hasi dira itsasoan.
Brucepattersonius soricinus
Brucepattersonius soricinus Brucepattersonius generoko animalia da. Karraskarien barruko Sigmodontinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Turkiako historia
Turkiako historia turkiar errepublikaren sorrerarekin hasi zen 1922an. Erregimen berri hau Otomandar Inperioaren ondorengoa izan zen, Mehmet VI. Vahdettin sultana boteretik kendu ostean. Izan ere, otomandar estatua praktikan deseginda zegoen Lehen Mundu Gerraren ondoren.
Independentzia Gerra
Turkiar nazionalistek Turkia estatua eratu zuten Independentziako Gerraren ondorioz. Borroka horretan, Grezia garaitu zuten turkiarrek Anatoliako mendebaldean, Armenia eta Georgia ekialdean, eta Frantzia hegoaldean.
Ankarako gobernuaren aldetik İsmet Pasha (İnönü) politikariak negoziatutako Lausanako Itunaren bidez (1923ko uztailaren 24an sinatuta), egungo mugak ezarri zituen (Hatay probintzia kenduta, zein 1939an sartu zen Turkian). Horretaz gain, nazioarteko mailan Turkiako Errepublikaren onespena ekarri zuen Otomandar Inperioaren ondorengo gisa.
1923-1938: Atatürk
Hamar urte inguruan, Atatürken erreformen bidez, herrialdeak mendebaldeko gisako sekularizazio prozesua jaso zuen: hezkuntza batu zen, islamdar epaitegiak itxi ziren, islamdar legedia sekular batengatik ordezkatu zen, sexuen arteko berdintasuna onartu zen eta emakumeei eskubide politiko guztiak eman zitzaizkien 1934ko abenduaren 5ean, turkiera eraberritu zen, alfabeto latindarra hartu zen, abizenak eta janzkera arautu ziren (feza, kapela musulman tradizionala, debekatu zen), eta abar eta abar.
1938-1950: İnönü
Atatürk 1938ko azaroaren 10ean hil zen. Bere ondorengoa İsmet İnönü izan zen. Agintaldia Independentziako Gerrako buru errespetatu bezala hasi zuen, baina barneko borrokak eta kanpoko gertakizunak -batez ere Bigarren Mundu Gerrak eragindako horniduren eskasia- zirela eta, ospea eta babesa galdu zuen.
Bigarren Mundu Gerran, Turkiak Alemaniarekin bake-hitzarmena sinatu zuen, eta neutral aritu zen. Alabaina, 1945eko otsailean, Alemaniari eta Japoniari gerra deklaratu zion, nahiz eta ekintza hau ikurra baino ez zen. 1945ean NBEan sartu zen
Alderdi anitzeko garaia
Alderdi anitzeko garaia benetan hasi zen Alderdi Demokratikoa hautaturik atera zenean. Gobernu horrek ospea lortu zuen laster, islamen gaineko mugak erlaxatu baitzituen eta garaiko ekonomia gora baitzihoazen. Nolanahi ere, ekonomiak behera egin zuen eta gobernua zentsura jarri zuen indarrean, disidentzia mugatzeko asmotan.
Gobernua inflazio altuaz eta zor masiboaz mukuru, 1960ko maiatzaren 27an, Cemal Gürsel jeneralak estatu-kolpe bat eman zuen. Sistema politikoa zibilen mendera 1961eko urrian itzuli zen. Ondorengo sistema hautsita atera zen, zeren boterera iritsi ziren gobernu-koalizioak ezegonkorrak izan ziren. Beste estatu-kolpe bat 1971 eman zen.
1970eko hamarkadan, Turkiak Zipreko konkista burutu zuen. Hautsitako panorama politikoak eta ekonomia kaskarrak nazionalisten eta komunisten arteko liskarrak ekarri zituzten Turkiako hirietan. Beste estatu-kolpe bat 1980an eman zen, nahiz eta bi urtetan zibilek berriro gobernua zeukaten.
Hurrengo urteetan Turgut Özal bilakatu zen buru politiko nagusia. Ekonomia munduari begira jarri zuen, balio sozial atzerakoiak babesten zituen bitartean. Edonola ere, 1990eko hamarkadan, ezegonkortasuna itzuli zen. 1997an, Turkiako izaera sekular kolokan zegoelakoan, militarrek Necmettin Erbakanen dimisioa eskatu zuten. Horrela gertatuta, gobernu berri bat osatu zen. Orduan, ekonomia zaharberritu zen, giza eskubideetan oinarritutako arautegia ezarri zen eta Turkia Europar Batasunera hurbildu zuten.
Pogonophryne fusca
Pogonophryne fusca Pogonophryne generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Artedidraconidae familian.
Puertas
Puertas Salamancako udalerria da, La Ramajería eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 83 biztanle zituen.
Mothel
Mothel (irlanderaz Maothail) Irlandako hegoaldeko Waterford konderriaren iparraldean dagoen udalerri bat da. Comeragh mendietatik hurbil dago, bai eta Portlaw eta Carrick-on-Suir udalerrietatik ere.
Kirola
Sean Kelly txirrindularia Curraghduff eremuan hazi zen, Motheletik kilometro batera.
Pennsburg (Pennsylvania)
Pennsburg Pennsylvaniako borough bat da. Montgomery konderrian kokatua dago. 2010ean 3,843 biztanle zituen, 2.07 kilometro koadrotan banatuta.
Santa Cristina Gela
Santa Cristina Gela Italiako udalerri bat da. Palermoko probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Santa Cristina Gelak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Shingletown (Kalifornia)
Shingletown Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Shasta konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Kladruby (Rokycanyko barrutia)
Kladruby Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 169 biztanle ditu eta 13,71 kilometro koadroko azalera. Rokycanyko barrutian dago.
Puerto Seguro
Puerto Seguro Salamancako udalerria da, Campo de Argañán eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 86 biztanle zituen.
Dendropsophus reichlei
Dendropsophus reichlei Dendropsophus generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Theobald Wolfe Tone
Theobald Wolfe Tone, arrunki Wolfe Tone deitua (Dublin, Irlanda, 1763ko ekainaren 20a - †1798ko azaroaren 19a), Society of United Irishmen ("Irlandar Batuen Elkartea") erakundearen buru izan zen, gainera irlandar abertzale garrantzitsua izan zen eta Irlandar Errepublikanismoaren aitatzat jotzen da.
Irlandako Elizako kide zen protestante baten seme izanik Zuzenbidea ikasi zuen Dublingo Trinity College unibertsitatean.
1798an Wolfe Tone bera eta Bompard almirantearen agintepean zeuden 3.000 gizonekin bat britainiarren aurka jazarri eta 1798ko Irlandako matxinada jazo zen. Britainiar itsasuntzi eskuadroi batek euren itsasuntziak Lough Swillyen hondoratu eta Wolfe Tone preso hartu zuten. Dublinera eramana izan zen, han epaitu, zigortu eta heriotzera kondenatua izan zen, halere 1798ko azaroaren 19an bere exekuzioa baino lehen bere buruaz beste egin zuen.
Benbulbin
Benbulbin, Ben Bulben edo Benbulben, irlanderaz Binn Ghulbain, Irlandako Sligo konderrian dagoen mendi bat da, Dartry mendiak deritzon mendilerroan, "Yeats herrialdean".
Benbulbin mendia babestutako eremua da, geologia aldetik garrantzi handiko lekua baita. Urrutitik edonondik ikusten dela ere mahai baten itxura du.
Literatura
William Butler Yeats irlandar olerkariaren Under Ben Bulben ("Ben Bulben Pean") olerkia nagusiki mendi honen eta Yeats lurraldearen deskribapena da, idazlea eskualde honetaz zeharo maitemindua baitzegoen. Olerkia The Irish Times egunkarian argitaratu zuen:
Zelta Ilunabarra olerkian ere mendia eta bere ekaitzen ospearen aipamena egiten du:
Mitologia
Irlandar mitologiaren hainbat kontakizun eta ipuinen kokalekua ere bada.
Paraliparis mento
Paraliparis mento Paraliparis generoko animalia da. Arrainen barruko Liparidae familian sailkatzen da.
Kontzeju
Kontzejua, Araban eta Nafarroa Garaian, udalerri baten barruan nolabaiteko autonomia duen herria edo herri multzoa da. Kontzejua lurralde izaerako toki erakunde bat da, nortasun juridikoa eta jarduteko gaitasuna dituena, eta bere interesak kudeatzeko autonomia duena. Araban, 335 kontzeju daude: 16 kontzeju itxi eta 319 kontzeju ireki. Nafarroa Garaiak, 2019. urtearen hasierako datuek diotenez, 346 kontzeju ditu.
Kontzeju irekia da, baldin kontzejua auzotar guztien batzar batek gobernatzen badu, eta auzokideek aukeratutako administrazio batzar batek administratzen badu. Zuzeneko demokraziaz funtzionatzen du, beraz.
Kontzeju itxia da, baldin kontzejua auzotarrek aukeratutako administrazio batzar batek gobernatzen eta administratzen badu.
Kontzejuaren administrazio batzarrak osaera hau izaten du: kontzejuburua (kontzejuko lehendakaria edo presidentea ere deitzen zaio), idazkaria, diruzaina eta batzordekide soilak.
Aita Guria (itsasontzia)
Aitaguria Bizkaiko Bermeo udalerrian kokatzen den XVII. mendeko baleontzia da. Hain zuzen ere, Bermeoko portuan ainguraturik dago.
Terskita
Terskita silikato motako minerala da.
Ezaugarriak
Terskita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.
Circus assimilis
Circus assimilis Circus generoko animalia da. Hegaztien barruko Accipitridae familian sailkatua dago.
Patricia Ribeiro
Patricia Nogueira Ribeiro  (Almada, Portugal, 1981eko urriaren 11), ezagunagoa Patricia Ribeiro izen artistikoaz, portugaladar emakumezko abeslari transgeneroa da.
Bizitza
1981eko urriaren 11n jaio zen Almadako Cova da Piedaden. Nuno Nogueira Ribeiro jaiotza izenaz, gizon jaio zen bere genero nortasunarekin bat ez zetorren gorputzarekin. 11 urte zituenean hasi zen musikan, Ricky izen artistikoaz ezaguna Onda Choc gazteen musika taldean.
2008ko azaroaren 4an Ribeirori sexua berresleitzeko ebakuntza egin zioten Lisboako Santa Maria Ospitalean. 2011n bakarko musika ibilbideari ekin zion.
Santa Flavia
Santa Flavia Italiako udalerri bat da. Palermoko probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Santa Flaviak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Antton Olariaga
Antton Olariaga Aranburu (Usurbil, Gipuzkoa, 1946) komikigilea da.
Arte Ederretako ikasketak egin zituen Valentzian aurrena eta Bilbon gero. Valentzian bertan Las Provincias egunkarian hasi zen kolaboratzen marrazkilari gisa, eta ondoren Cuadernos para el Diálogo aldizkari ospetsuan.
Publizitatean eginiko etapa labur baten ondoren, eta bere euskaltasunak bultzaturik, Zeruko Argia aldizkarira bidali zituen lanak, froga gisa. Lanok onartuak izan ziren, eta orduan hasi zen Olariagaren ekarri oparoa euskalgintzari, gero eta harreman estuagoan. Bilbora etorririk, laster ugaritu zituen kolaborazioak prentsan (Anaitasuna) eta argitaletxeetan (Saioka...). Alderdi biok, egunean eguneko lanak eta liburugintzak, albisteak eta ilustrazioak, garrantzi berezia izango zuten beti bere lanean, egundaino.
Marrazkilari kazetaria
Olariagaren Euskal Herriratzeak (1974) iraultza bat suposatu zuen grafismoan. Ordura arte, gure prentsa urrian azaltzen ziren irudiek gerra aurreko diseinua zeukaten publizitatean, eta pertsonaiarik ez zegoen, tira komikoa delakoa beti zen erdal eredu arrunten (Don Celes, Mortadelo) egokitzapen presazko bat. Artikuluek, berriz, ia inoiz ez zeukaten ilustraziorik. Horiek guztiak aldatzen eta betetzen hasi zen Olariaga, beti izan duen emankortasun etengabean. Ondorioz, euskara eta euskal prentsa prestigiatzeaz gainera, kazetarien testuak duindu zituen irakurlearen begia erakarriz lehenik, eta bere interpretazioa eskainiz hurrena. Hauxe du, izan ere, beste marrazkilariengandik bereizten duen ezaugarrietariko bat: irakurle zorrotza dela, eta bere irudiak, berezko kalitatea ukatu gabe, beti direla ondoan daukan testuari buruzko hausnarketa interesgarri bat, ikuspuntu pertsonal bat. Berak esana du, «Nere txistegintza komentariogintza da gehiago». Marrazki bitarteko kazetaritza dela berea, esaten ahal dugu. Kaleari oso erne, tipologiak atzemateko dohain berezia dauka. Koadroko alkandora eta bizarra, mutilak; bandolera eta galtza kanpanak, neskak; biek ere libururen bat besapean, eta komentario ironikoren bat ezpainetan: 70. hamarkada gatazkatsu eta aberatseko gazteriaren irudia finkatu zuen gure memoria kolektiboan. Olariagarena bezalako lanei esker, grafiak, komentario ilustratuak, tira komikoak, alor berezi bat irabazi ahal izan du mendebaldeko prentsan. Testuaren osagarri izatetik, irudia atal independentea izatera pasa da, ezinbesteko sekzioa egunkarietan. Gure artistak sorturiko pertsonaiek -Zakilixuten kasuan nabarmenkien- solfa jartzen diote egunekoari, anitz komentario astunek baino sakonagoko intuizioz adierazten digute munduaren hastioa edo maitasunaren ahula edo euskaltzaleen ilusioa edo politikagintzaren arrunkeria... Gaur egun aipatu pertsonaia baldin bada ere ezagunena, aspalditik datorren haria du hau Olariagak, duela hogei urte Anjel Lertxundirekin batera sinaturiko Juana Bixenta Olabe hartatik hasita hainbat pertsonaia moderno sortuz, hala hola Hormasprayko, Marizikin, Mozorrozko...
Literaturaren azala
Prentsan egin zuen lanaren antzekoa garatu zuen liburugintzan, zer esanik ez, ezaugarri eta baliabide desberdinekin. Hitzik gabeko ilustrazioak, azalak, diseinu osoak teknika bereziak behar dituzte, eta kolorea. Marrak baldin bazeukan garrantzia prentsan, ilustrazioan masak aginduko du. Koloreari muzin egin gabe, Olariagak beltzak, masa beltzak eduki zezakeen baliagarritasuna erakutsi zuen hainbat ilustraziotan, besteak beste, lehen fase batean.
Orduan indarrean zeuden literatur editorialek diseinu bakarrarekin jokatzen zuten, kolorea aldatuz alez ale, Itxaropena editoriala adibide, lan txukun baina monotonoan. Aurrerapen handia izan zen fotografia ekartzea liburuen azalak egiteko, eta estilo bat markatu zuen Gero-k, euskal artisten koadroen erreprodukzioak baliatu zituenean azalerako. Baina zegoena erabiltzen zen, ez zen berariaz ezer egiten libururako, harik eta Olariagak haurrentzako liburuetan egiten hasia zena literaturan gauzatu zuen arte, Erein etxean buruturiko lanaz bereziki. Liburuaren portadagintza berritu eta garatu egin du hogei urteren buruan, gaur egun Alberdania argitaletxeko liburuen azala ezezik diseinu osoa ere zainduz. Oro har, euskal literaturaren hainbat tituluren akordua, Olariagaren erruz, ezin dezakegu bereizi bere portada bortitzetik.
Haurren liburugintza
Orain artekoak munta handikoak izanagatik, aipamen berezia behar du Antton Olariagak haurren liburugintzan egin duen lanak. Bera hasi zen garai haietan, 70. hamarkadaren bigarren zatian, umeentzako liburugintza sortzen ari zen gurean. Inoren lana gaitzetsi gabe, esan liteke Olariagak landu zuela gure haurren plastika ulertzeko ahalmena. Milaka marrazki zoragarri jarri zituen, pertsonaiak zirela edo objektuak zirela, euskal haurren begipean, beren imaginario kolektiboa aberastuz. Halako kopuruan eta halako kalitatez, non haurrak berak izan baitzituen omentzaile: Antton Olariagari eskatu eta egin zitzaion lehen elkarrizketa, Barandiaran Lizeoko haurrei zor zaie... Eta egin dituen entrebista bakanetan, marrazkiak testugintzan behar duen lekua adierazi izan du beti, berak hain maisuki betetzen duen aholkua emanez, zorrotz bezain apal:
«Ipuia aldiz beste era batera ulertu behar da, testu idatziari atxekirik arituz, testuak baitauka lehentasuna, ilustrazioaren helburua girotze eta apaintzearena delarik. Horrek beste atrebentzia bat ere badauka, ilustrazioak letra idatziak baino indar haundiagoa bereganatzen duenean, orduan testua interpretatu eta ixteko arriskuan eroriz; marrazkiak ez dezala testua destripatu, ez dadila deskriptiboegia izan haren magiaren kontra, beti sujerentetasuna mantenduz.» (Zeruko Argia 1978-07-30).
Beste maila batean, ezin ahantzizkoa da Olariaga izan genuela Ipurbeltz haurrentzako komikiaren sortzaileetarikoa.
Marrazkilari idazlea
Bertsolariaren moduan jardun izan du marrazkilariak, beraz: gaia emanda, ideia bati gorputz ematen. Bertsolaritza oso hurbil izan du beti gure artistak, bertso ezagunek zeukaten potentziala jakin izan du ustiatzen, halako konplizitate polit bat lortuz irakurlearekin. Batzuetan aipamena izango da, bestetan moldaketa, beti ere tradizioa birsortuz. Bertsoak berez dakar lokuzioa, errefraua, hitz-jokoa: behin baino gehiagotan ezin dugu definitu norena den Olariagaren kazetaritzako obra, bertsolari batena ote den, edo zirikalari batena, edo editorialgile batena, edo herri sentimenduen interprete batena... poeta batena, esango genuke, diziplina desberdinak uztartuz artea sortzen duen mago batena. Behin irakurri omen zuen prentsan lan-eskaintza bat, «Se necesita dibupensante», eta bere senari egoki zetorkion eskaera iritzirik, bere burua eskaini omen zuen agentzian. Hala sartu omen zen publizitatean. Horixe baita Antton Olariaga, gogo-marrak egiten dituen artista. Bere inguruaz arduratzen delako eskua libre uzten ahal duen pentsalaria.
Tiraren espazioak berak aginduta hitz gutxi erabiliz, gauza laburrak, zientifikoak ia, proposatuz, idazleak, artikulugileak eta kazetari tradizionalak ezin eduki dezakeen ausardia batekin jokatzen du, hizkuntzaren bihurriak ederki profitatuz. Hitz-jokoak, esangura anitzak, sexu terminologia zaharberritua, ironia politikoa... hauek lirateke bere idazkeraren teknika batzuk, zenbaitetan herriagandik jaso eta orokortuak, baina gehienetan hark sortu eta herriak bereganatuak bere hizkera arrunterako. Eta beti ere inori mingarria ez zaion benetakotasunean, bere pertsonaiak biziak direlako, eta gain hartzen diotelako egilearen pertsonalismoari, fikzio unibertsalek duten indarrarekin:
Mende beteko bi buruak
Antton Olariagak gerra aurreko beste marrazkilari handi batekin lotzen du euskal marragintzaren tradizioa, Jon Zabalo Txiki-rekin. Bien artean, XX. mendeko euskal plastika aplikatua betetzen dute. Egun, duela 70 urte Txikiren grafiarekin gertatzen zen bezala, Olariagaren lana hain gurea zaigu eta hain identifikatua dago bere herriarekin, non «euskal estiloa» markatu duen, gure nortasun estetikoa sortuz, hala grafian nola mintzoan. Baina hark ez bezala, Olariagak harreman berezia dauka hitzarekin: bere pertsonaiak mintzatu egiten dira, ez dira aldez aurretik eginiko gidoi baten protagonistak, iritzi propioak dituzte errealitateaz... Alde horretatik, bere buruari inposaturiko diziplina estetiko handiaz gainera, egunerokoan konplexubako murgiltzen dakien artista dugu, hizkera suelto, ausart eta urbano bat proposatzeko.
Erakusketa itinerante bat, eskuz esku dabilen patrimonio bat eskaini digu Olariagak urtez urte. Artea etxekotu digu. Eta horretxegatik, hain zuzen, ez dugu jakin izan behar bezala baloratzen. Gaizki ohitu gaitu, beti zakuko onenak ematen dizkigu eta. Baliteke behar bezalako ez-baloratze honetan egilearen beraren eskuzabaltasunak ere errurik izatea: erresistentziako eta presupostu txikiko urteetan ulergarria baldin bazen erdi musu-truk lan egin beharra, gaur, subentziorik gabe ia ezer egiten ez den honetan, berdin jarraitu izan du Antton Olariagak doan kolaboratzen Sagardogileen Kartelak egitetik hasi eta Eremu Urriko Hizkuntzen Zinemaldirako logoak, afitxak eta sariak diseinatzeraino...
Kasu harrigarria, benetan, artista handia eta bihotz handia pertsona berean egokitzea.
Szczecin
Szczecin (Sztetëno; Stettin) Mendebaldeko Pomeraniako voivoderriko hiriburua da. Poloniako 7. hiririk handiena eta itsas-porturik garrantzitsuena da. 2010ean 405.606 biztanle zituen. Hiriaren inguruko gune metropolitarrean 700.000 pertsona inguru bizi dira.
Geografia
Poloniako ipar-mendebaldeko muturrean dago, Alemaniako mugatik gertu, Szczecingo aintziraren eta Pomeraniako badiaren hegoaldean. Oder ibaiak zeharkatzen du.
Sean O'Casey
Seán O'Casey, jaiotze izenez John Casey, irlanderaz Seán Ó Cathasaigh (Dublin, 1880ko martxoaren 30a, Irlanda - Torquay, Ingalaterra. 1964ko irailaren 18a) irlandar antzerkigilea izan zen. Nazionalismoa eta sozialismoari buru belarri loturik egon zen, Dublingo langile mailentzat antzezlanak idatzi zituen lehendabiziko egilea izan zen. Bere antzezlanetan batik-bat emakumenganako begirunezko tratamendua nabarmentzen da.
Gaztaroa
O'Casey zena John Casey izenaz Dorset kaleko 85. zenbakian jaio zen, Dublingo iparraldean. Michael Casey, bere aita zena, arrain gordina jaten ari zela itota hil zen. Aitaren heriotza ondoren familiak larritasun eta zailtasun ugarietatik igaro behar izan zuen. Seánek ikusmen txarra zuen, honek bere ikasketetan kaltea besterik ez zion ekarri. Ikastetxea hamalau urteko adinarekin utzi eta lanbide ezberdinetan jardun zuen, tren gidari barne.
XIX. mendeko 90. hamarkadan, Seán eta Archie bere anaia nagusiak, Dion Boucicault eta William Shakespearen antzezlanak euren etxean bertan antzezten zituzten. Seánek Mechanics' Theatre antzokian antzezten zen Boucicaulten The Shaughraun antzezlanean paper txiki bat bereganatzea lortu zuen, antzoki hau gaur egun Abbey Theatre antzokia dagoen lekuan kokatzen zen.
Politika
Irlandar nazionalismoak O'Caseyrengan pizten zuen erakarpena handiagotzen zihoan, ondorioz 1906an Liga Gaelikoaren kide bilakatu eta irlandera ikasi zituen. Irlandar gaita jotzen ere ikasi zuen eta St Laurence O'Tooleko Gaitajole Taldeko lehendakari eta idazkari postuetan ere aritu zen. Irlandako Errepublikar Anaitasunean sartu eta Dublingo langileen interesak defendatzeko asmoz Jim Larkinek sortutako Irish Transport and General Workers Union sindikatuaren ekintzetan nahastu zen.
1914ko martxoan Jim Larkinen Irlandar Gudaroste Hiritarraren Idazkari Nagusia bilakatu zen, berehala erakunde honen buru James Connolly bihurtu zelarik. 1914ko uztailaren 24an O'Caseyk bere kargua utzi zuen.
Puerto de Béjar
Puerto de Béjar Salamancako udalerria da, Tierra de Béjar eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 395 biztanle zituen.
Pennsbury Village (Pennsylvania)
Pennsbury Village Pennsylvaniako borough bat da. Allegheny konderrian kokatua dago. 2010ean 661 biztanle zituen, 0.2 kilometro koadrotan banatuta.
Deema Shehabi
Deema Shehabi (Kuwait, 1970) poeta eta idazlea da. 2011n argitaratu zuen lehen poesia-liburua. Haren ondoren, 2012an, Bagdadeko literatura-barruti historikoaren bonbardaketari erantzuteko antologia argitaratu zuen, eta, 2014. urtean, berriz, erbesteratutako beste poeta batekin lankidetza bat egin zuen 'renga estiloan', batek baino gehiagok eta kateatuta egindako poemen bilduma.
Biografia
Shehabi Kuwaiten jaio zen 1970ean, familia palestinar batean; ama Gazakoa zen eta aita Jerusalemekoa. Beste erbesteratu palestinar batzuekin joan zen The American School of Kuwait-era. Bere haurtzaroko Kuwait paradisu bat izan zen askatasuna, hezkuntza, lana eta bere kultura palestinarraz harro egoten ikasteko. 1988an, Estatu Batuetara joan zen Tuftseko Unibertsitatera, eta nazioarteko historia eta harremanetan lizentziatu zen. Bostongo Unibertsitateko kazetaritzan masterra lortu zuen 1993an.
Radius of Arab-American Writers, Inc.-eko lehendakariordea izanda, 2009tik, urtero babesten ditu artistak biltzeko ekitaldi nazionalak.
Hughes H-4 Hercules
Hughes H-4 Hercules (ezizenez Spruce Goose; matrikula NX37602), AEBetako ur-hegazkin erraldoi bat izan zen. Henry J. Kaiser ingeniariak diseinatu eta Howard Hughesen jabetzako Hughes Aircraft hegazkinlaritza enpresak eraiki zuen. Inoiz eraiki den ur-hegazkin handiena izan zen, bai eta hegal mutur batetik bestera inoizko zabalera handiena izan duen hegazkina ere.
Deema Shehabi
Biografia
Shehabik aldizkari askotan argitaratu ditu poemak, besteak beste, Poesia arabiar-estatubatuar garaikidea, Crab Orchard, DMQ Review, Drunken Boat, The Kenyon Review, Literary Imagination, Poetry London eta The Poetry of Arab Women. Lau aldiz izendatu zuten Cart sarirako. Bere lana arabierara, persiara eta frantsesera itzuli da. Bere lehen liburua, Thirteen Departures from the Moon, 2011n argitaratu zen, eta, poesiaren bidez, bi munduren artean harrapatuta egotearen sentsazioari heldu zion. American Book Review-ren atal berezi batek, 2012ko azarotik abendura bitartean, Estatu Batuetako literatura arabiarra berrikusi zuen. Shehabiren lanak sakon aztertu zituen egileetako bat izan zen. Erabili zuen Ghazala maisu gisa aipatu zuten. Gazhal genero lirikoa da (forma poetikoa), koplak eta leloak dituena, bertso bakoitzak erdibitzaile bera partekatuz.
Hughes H-4 Hercules
1947ko azaroaren 2an, Howard Hughes beza pilotua zela, ur-hegazkinak lehenbizikoz eta azkenengoz hegan egin zuen, milia bat inguruko distantzia laburrean (1,6 kilometro inguru), 70 oineko garaieran (21 metro) eta 117 korapiloko abiaduran (217 km/ord) hegan egin zuen.
Garai hartan AEBetako Kongresuak Bigarren Mundu Gerra ondoren gastu militarrak murriztu nahian zebilenez, ur-hegazkin hau garatzeko diru laguntzak emateari uko egin zion, honenbestez proiektua bertan behera gelditu zen.
Bernadette Devlin
Josephine Bernadette Devlin McAliskey (Cookstown, Ipar Irlanda, 1947ko apirilaren 23a) irlandar politikari eta Irlandar Alderdi Errepublikar Sozialistaren sortzailea da.
Deema Shehabi
Biografia
Bagdadeko Al-Mutanabbi kaleko 2007ko bonbardaketari erantzunez, Shehabi eta Beau Beausoleil literatura-barruti historikoak antologia bat argitaratu zuten 2012an: Al-Mutanabbi Street. Hemen hasten da jendeak bonbardaketari ematen dion erantzuna. Laguntzaile horien artean Yassin Alsalman eta Pulitzer saria irabazi zuen Anthony Shadid kazetaria daude; Rijin Sahakian, Estatu Batuetan egoitza duen Irakeko telebista-ekoizlea, eta Nazik Al-Malaika, 100 parte-hartzaileen artean. San Frantziskoko Liburutegi Publikoan aurkeztutako Kaliforniako Iparraldeko Liburuko Sarien 2013ko Aintzatespen Saria irabazi zuen liburuak. Rebecca Foust, Frost Placeko egoitzako Dartmouth Poeta, prosaren eta poesiaren edizioa goraipatu zuen, erritmo koherentea eta gogorarazle ahaltsua bailitzan, Al-Mutanabbi kalean gertatutakoa edozein lekutan gerta zitekeela.
Bernadette Devlin
1969an psikologia ikaslea zelarik Bogsideko Guda izenaz ezagutu ziren Derryko gertakarietan paper nabarmena jokatu zuen, hauen ondorio bezala atxilotua izan zen. Joera nazionalista eta aurrerakoiekoa, urte hartan bertan Komunen Ganberarako hautatua izan zen, honela 22 urte besterik ez zituela Ipar Irlanda ordezkatuz: ganbera honetako biltzarkide gazteena zen. 1970an bere legebiltzarkide eskubidea berreskuratu zuen, aldiz 1974eko hauteskundeetan bere eserlekua galdu zuelarik.de 1974.
Deema Shehabi
Biografia
Haren argitalpen berriena Marilyn Hacker poeta judu-estatubatuarrarekin egindako lankidetza da. Lan hori renge japoniar baten estiloan idatzi zen, dei egiteko eta erantzun alternoa emateko. Diaspo/renga: a collaboration in alternating renga liburuak erbestean bizitzeko bidaia emozionala aztertzen du. Lankidetza 2009an hasi zen, 2008- 2009 Gazako etsaitasunei buruzko pentsamenduak adierazten dituzten poemen truke gisa. Gatazkari buruzko elkarrizketaren gurutzatze bat da, axolagabea izateko ezintasuna aztertzen duena, gerrak gogamenean irauten baitu, eguneroko zereginen atzean, baita lan mundutarretan ere.
Bernadette Devlin
1981an bere senarrarekin bat zegoela talde paramilitar unionistek antolatutako atentatua jasan zuen. Oraindik ezkontzeke zegoelarik haurra izan zuenez bere ospeak katolikoen artean gainbehera pairatu zuen. Bere oroitzapenak Nere Arimaren Salneurria liburuan idatzi zituen.
Ez zuen lortu bere legebiltzarreko eserlekua berriz ere berreskuratzea. 2003an Estatu Batuetan sartzea eragotzi zitzaion, nonbait segurtasunaren aurkako arriskutsutzat hartu baitzuten.
Aromatikotasun
Ezaugarriak
Historikoki aromatikotasunaren definizioa aldatuz joan da.
Horren arabera, honako hauek dira konposatu aromatiko izateko bete behar dituzten baldintzak:
Hückel-en arauaren arabera π elektroien kopurua 4n bada, orduan ziklo hori antiaromatikoa da. Horregatik ziklobutadienoa antiaromatikotzat jotzen da; deslokalizatutako elektroi-kopurua 4 da.
Kladruby (Benešoveko barrutia)
Kladruby Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 265 biztanle ditu eta 4,73 kilometro koadroko azalera. Benešoveko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1318 urtean egin zen.
Aromatikotasun
Ezaugarriak
Bestetik, ez-aromatiko esaten zaie lauak ez diren konposatuei eta konjugazio maximoa ez duten zikloei.
Konposatu aromatikoek egonkortasun kimiko handia dute, konparatzen badira antzeko molekula ez-aromatikoekin. Konposatu aromatikoek ordezkapen aromatiko elektroizaleak eta ordezkapen aromatiko nukleozaleak izaten dituzte, baina adizio elektroizalerik ez zeina ohikoa den karborno-karbono lotura bikoitza duten konposatuetan.
Konposatu aromatikoak
Bentzenoaren deribatuak normalean aromatikoak izaten dira, adibidez: toluenoa eta xilenoak. Pirrolaren, furanoaren eta piridinaren moduko konposatu heteroziklikoak eta antrazeno edo fenantrenoaren moduko konposatu poliziklikoak ere aromatikoak dira.
Halaber, biziarentzat inportanteak diren konposatu anitz aromatikoak dira hala nola DNAren base organikoak, klorofila eta hemoglobina.
Pereza
Pereza Madrilgo musika talde bat da, 2001an sortua. Sei disko argitaratu ditu dagoeneko, ezagunena "Animales" izanik. 2007ko abuztuaren 27an azkenengo diskoa argitaratu zuten, "Aproximacion".
Taldea Ruben (ahotsa eta gitarra) eta Leiva (ahotsa, gitarra, baxua eta bateria) osatzen dute.
Joy Buolamwini
Joy Adowaa Buolamwini (1989, Edmonton, Kanada) ghanatar-estatubatuar informatikaria eta aktibista digitala da, MIT Media Lab-en lan egin eta Justizia Algoritmikoko Liga sortu zuen, erabakiak hartzerakoan softwarearen alboratzea zalantzan jarri nahi zuen erakundea.
Bizitza
Buolamwini Kanadan jaio zen eta Mississippin hazi zen. 9 urte zituela Kismet, Massachusetts Institute of Technologyko (MIT) robota oinarri hartuta XHTML, Javascript eta PHP era autodidakta batean ikasi zituen. Buolamwini Ghanan, Bartzelonan, Memphis en eta Atlanta n bizi izan da.
Ibilbide akademikoa
Buolamwinik informatika ikasi zuen Georgia ko Teknologia Institutuan eta bertan medikuntza-informatika ikertu zuen.
2012 an Stamps President Scholarship Programan beka bat jaso zuen Georgiako Teknologia Institutuan eta 2009a n Georgia InVenture Tech Award Sariko finalistarik gazteena izatera iritsi zen.
Rhodes, Fulbright, Stamps, Astronaut eta Anita Borg Institutuko bekak eskuratu zituen. Rhodes-bekari zenean hezkuntza eta teknologia ikasi zituen Oxfordeko Unibertsitatean. Urteko lehen zerbitzuan parte hartu zuen, komunitatearentzako proiektuetan lan eginez. 2017 an MITen graduatu zen Ethan Zuckerman ziberaktibistak gainbegiratutako ikerketa batekin.
Ikerketa-programak
2011an, Carter Center-eko Tracoma programaren barruan egon zen, Android en oinarritutako diagnostiko sistema bat Etiopia n garatzeko, mundu osoan GIBa desagerrarazteko.
Algoritmoen alboratzearen aurkako ekimena
Buolamwinik bere ikerketan frogatu zuen aurpegie n errekonozimendurako sistemek larruazal iluna duten emakumeak identifikatzeko zailtasunak zituztela eta gehienbat gizon zuriek osaturiko datu-baseekin aritzen zirela. Softwareari Europa eta Afrikako 1.000 politikari en aurpegiekin osaturiko datu-base a eman eta gizon edo emakume bezala identifikatzeko eskatu ondoren konturatu zen genero eta azalaren kolorearen arabera emaitzak oso ezberdinak zirela: "'Literalki teknologiak ez ninduen ikusten'."MIT-en egin zuen tesi aren barruko Genero-itzalak (Gender Shadows) proiektuarekin hedabide garrantzitsuen arreta erakarri zuen.
2018an argitaratu zuen Genero-itzalak: Zehaztasun Intersekzionaleko Ezberdinkeriak Genero-sailkapen Komertzialean (Gender Shades: Intersectional Accuracy Disparities in Commercial Gender Classification) eta IBM eta Microsoft-en erreakzioa lortu zuten, beraien softwarea azkar hobetu baitzuten.
Aspirazioen Ispilua ere sortu zuen, inspiratzen zaituenetik abiatuta zure isla itzultzen dizun gailua.
Berak sorturiko League of Algorithmic Justice programak talde minoritarioen diskriminazioa sor dezakeen kodearen alboratzea salatzen du.
Bestelako proiektuak
Bi film egin ditu, 'Code4Rights' eta 'Algorithmic Justice League: Unmasking Bias'.
Ilea zaintzeko Techturized Inc. Teknologia- enpresako zuzendari nagusia da.
Buolamwini Euskal Herrian
Euskal Autonomia Erkidegoan 2019 ko GetxoPhoton erakutsi dira bere lanak.
Calomys boliviae
Calomys boliviae Calomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Sigmodontinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Arrentières
Arrentières Frantziako udalerria da Aube departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Kladruby (Teplice barrutia)
Kladruby Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 362 biztanle ditu eta 2,87 kilometro koadroko azalera. Teplice barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1392 urtean egin zen.
Arrentières
Biztanleria
2007an Arrentières udalerrian erroldatutako biztanleak 208 ziren. Familiak 96 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 137 etxebizitza zeuden, 95 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 28 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 136etxeak ziren. 95 etxebizitza nagusietatik 82 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 4 etxek bi zituzten, 9 etxek hiru zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 69 etxek bost zituzten. 88 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 40 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 45 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 134 ziren, horien artean 103 aktiboak ziren eta 31 inaktiboak ziren. 103 pertsona aktiboetatik 91 lanean zeuden (54 gizon eta 37 emakume) eta 12 langabezian zeuden (5 gizon eta 7 emakume). 31 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Arrentières udalerrian 100 unitate fiskal zeuden, 221 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 24.325 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 1 higiezinen enpresa zen.
2000. urtean Arrentières udalerrian 56 nekazaritza-ustiategi zeuden, 476 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Po-Shen Loh metodoa
Po-Shen Loh metodoa, edo algoritmoa, bigarren mailako polinomioen faktorizazioa errazteko erabilia da. Izen bereko matematikari estatubatuarrak garatu zuen, 2019an. Algoritmo hau,   motako ekuazio koadratikoen erantzuna emateko erabilia da, Bhaskara formularen  antzera.
Po-Shen Loh metodoaren erabilpena
Lehen aipatutako Bhaskara formula ez bezala, algoritmo honetan polinomioen faktorizazioaren bidez lortuko dira emaitzak.
Biografia
Po-Shen Loh 1982ren ekainaren 18an jaio zen Wisconsin-en, Estatu Batuetan. Gaur egun, Carnegie Mellon unibertsitatean irakasle da, eta Estatu Batuen Nazioarteko Matematikari Olinpiadaren taldearen entrenatzailea da, zeina 2015, 2016, 2018 eta 2019 an irabazle atera ziren (1994an irabazi zuen taldeak azken aldiz , Loh entrenatzailetzat entrenatzen hasi zien baino lehen). Bestalde, ezaguna den ikastaro batean ere lan egiten du, ikasleak William Lowell Putnam Mathematical Competition ("Putnam Seminar" bezala ere ezaguna) txapelketarako entrenatzen, eta Expii webgunearen sortzailea da.
California Institute of Technology-n goraipamenekin graduatu zen 2004an, B.S. (Bachelor of Science) batekin matematikan eta 4.3ko GPA (Grade-Point-Average, unibertsitatean lortutako kredituen ereberako puntuazioa) batekin. Ondoren, Cambridgeko unibertsitatean sartu zen, Churchill Scholarship batean, eta bertan MASt bat jaso zuen matematikan (Cambridgen ematen den 9 hilabeteko kurtso berezi bat), 2005an. 2012an, doktoretza lortu zuen matematikan, Princeton unibertsitatean.
2019an, aipatutako algoritmoa garatu zuen, zeina pentsatzen du "praktikoa dela ohiko curriculum guztietan integratzeko".
Tôrreko zubi erromatarra
Tôrreko zubi erromatarra Tôr Loulé feligresian, Quarteira ibaian. Milreutik, Estoin (Faro) Salirrera (Loulé) zihoan galtzara erromatarren bigarren mailako bidean.
Nahiz eta bi arku biribil izan, beraz eraikuntza erromatarraren tipikoa, askotan zubi musulmanek eraikitakoa gisa edo XVI. mendeko eraikina gisa aipatu izan da. Portugalgo armarria agertzen da zubia baina horren azalpena erraza da zeren eta XV. mende inguruan zaharberritze lanak egin baitziren.
Llantilio Crossenny
, 'Llandeilo Gresynni', Galesko udalerri bat da, Monmouthshire konderrian.
Kelseyville (Kalifornia)
Kelseyville Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Lake konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Retortillo
Retortillo Salamancako udalerria da.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 246 biztanle zituen.
Emakume Pilotarien Elkartea
Emakume Pilotarien Elkartea (laburki, EPE) Hego Euskal Herriko 80 pilotari federatu inguru biltzen dituen elkartea da, palistek eta eskuzko pilotariek osatua. 2019ko ekainaren 29an sortu zen Azkoitian (Gipuzkoa), haren 1. batzarrean, helburua izanik emakume pilotariei ordu arte izan ez zuten bultzada ematea, tradizioz gizonezkotzat jo izan den pilota kirolean ere berdintasuna bilatuz. Proiektuaren epizentroa emakume pilotariak dira.
2016tik aurrera emakumeen esku pilotak hazkunde nabarmena izan zuen Euskal Herrian. Erakunde, enpresa eta komunikabideen babesari esker, emakumezkoen kirol hori indarrez gizarteratzen hasi zen, egitura oraindik ahula bazuen ere. Paletako jokamoldeak, nahiz eta bertako pilotariak munduko hoberenak izan, ez du lortu izan eskuzkoaren adinako oihartzunik, eta are gutxiago neska puntistek.
Helburuak eta misioa
Elkartearen sorreran Azkoitian eman zen prentsaurreko jendetsuan, Patri Espinar eta Maider Mendizabal bozeramaileek adierazi zutenez, emakumeen pilota mundua arautu eta sustatu nahi dute, egituraketa ahula baitu. Gainera, protagonismoa eta ahots eman nahi diete emakumezko pilotariei, ordu arte bakarrik ikuskizunaren zati izan direlakoan.
Berdintasunaren bidea bultzatu nahi dute pilota munduan, jarduera eta egitura profesional batera iristeko helburuarekin. Bestalde, oso ezagunak ez diren pilota modalitateak sustatzea du, halaber, helburuen artean, hala nola ezer hormako gomazko paleta, edo trinketeko paleta argentinarra.
Ekintzak
Askotariko herrietan emakume pilotarien pilota jaialdiak antolatzen ditu: paletakoak eta eskuzkoak. Aurrerago zesta ere sartzea ez dute baztertu. Elkarteak pilotarien formakuntzan pauso handiak ematea bilatzen du, teknifikazioak sortuz, neskak trebatuz eta prestakuntza egoki bat bilatuz.
Asmoen artean, elkarteak lehiaketa egutegi egoki bat lortzea aipatu du, federazioekin eta klubekin lankidetzan arituz eta erakunde publiko eta pribatuekin hitzarmenak sinatuz. Neskentzako eta ikasleentzako ereduak sortu nahi ditu eta, beraz, ikastetxeekin batera lan egin nahi du, hitzaldiak eta ikastaroak antolatuz.
Ivan III.a Errusiakoa
Ivan III.a Vasilevitx (Иван III Васильевич; Mosku, Moskuko Printzerria, 1440ko urtarrilaren 22a - Mosku, Moskuko Printzerria, 1505eko urriaren 27a), Ivan Handia ere deitua, 1462-1505 bitartean Moskuko Printze Handia izan zen, eta Rus guztien duke handia (Великий князь всея Руси) titulua hartu zuen lehena. Hainbatetan «Rus guztien bateratzaile» deitu izan zaio, estatuaren eremua hirukoiztu eta Urrezko Hordaren nagusitasunari amaiera eman ziolako. Moskuko Kremlina eraiki zuen, eta autokrazia bermatzeko erakundeak sortu zituen. Errusiaren historiako agintaldi luzeena izan zuen.
Aurrekariak
Ivanen gurasoak Vasili II.a eta Maria Jaroslavna Bórovskekoa izan ziren. Aitarekin batera erregeordekide izan zen, haren agintaldiaren amaieran, eta 1462an, hura hil zenean, Printze Handi bilakatu zen. Bere aurrekoen politika bateratzailea egin zuen. Ahal zuen guztietan bere ingurukoekin liskar bortitzak saihesten zituen, zirkunstantziak oso alde zituenean soilik egiten zien aurre, eta nahiago izaten zuen helburuak gradualki eta zeharka lortzea. Moskovia edo Moskuko Printzerria denbora honetan estatu indartsu eta boteretsu bilakatu zen, etsaiak ahuldu egin ziren, eta Ivan III.a bezalako estatuburu baten jarduera espekulatzaileentzat egoera aproposa zen.
Errusiako lurraldeak hedatzea
Ivanek ez zuen nahi izan bere konkistak senideekin partekatzea, eta haiek printzerrietako barne-politikan izandako interferentziak hainbat gerra sorrarazi zituen; gerra horietatik garaile atera zen.
Kanpo-politika
Ivan III.aren agintaldian Moskoviak tartariarren uztarriari uko egin zion. 1480an, Ivanek Ahmed khan handiari ordaindu beharreko zergari uko egin zion. Armada errusiarra eta tartariarra Ugra ibaiaren bi aldeetan borrokan aritu ziren, Ahmed estepara erretiratu zen arte.
Beste indar musulmanekin harremanak baketsuak ziren, baita adiskidetasunezkoak ere.
Politika nordikoari dagokionez, Danimarkako Hansekin zuen aliantza erasotzaileari amaiera eman zion, eta Maximiliano I.a enperadorearekin gutun-trukea izan zuen.
Barne-politika
Moskoviako gobernuaren izaera zeharo aldatu zen, eta ordura arte inoiz izan ez zuen forma autokratikoa hartu zuen.
Konstantinoplaren erorialdia eta gero, patriarka ortodoxoek enperadore bizantziarren ondorengo kontsideratu zituzten Moskoviako duke handiak. Mugimendu hori eta Ivan III.aren familian izan ziren aldaketak batera gertatu ziren. Lehen emaztea hil ondoren (1467), Ivan Sofia Paleologoarekin, Tomas Paleologoaren alabarekin, ezkondu zen. Fedea bateratzeko aita santuaren itxaropenak alde batera utzirik, Sofia ortodoxiara bihurtu zen.
Vasili, bigarren emaztearekin izandako semea izendatu zuten erregeordekide aitarekin batera (1502ko apirila).
Ray Manzarek
Raymond Daniel Manzarek Jr. jaiotzez Manczarek (Chicago, 1939ko otsailaren 12a - Rosenheim, Alemania, 2013ko maiatzaren 20a) estatubatuar musikari, abeslari, ekoizle eta zinema zuzendaria izan zen. The Doors musika taldearen sortzaile izan zen Jim Morrisonekin batera. The Doors-en zortzi albumetan parte hartu zuen. USA Today-k definitu zuen betiko teklatu jotzaileak onenen bat bezala.
Albert Finney
Albert Finney Jr., (Salford, 1936ko maiatzaren 9a - Londres, 2019ko otsailaren 7a) aktore britainiarra izan zen.
Bizitza
Salforden 1936an jaio zen Albert Finney, hark esan izan zuen moduan, "klase ertain-baxuko" familia batean. Baliabide faltagatik, ezin izan zuen unibertsitatean sartu, baina laster bideratu zuen bere gogoa arte dramatikoaren esparrura: Royal Academy of Dramatic Arten egin zituen ikasketak, eta Royal Shakespeare Companyn sartu zen gero.
Antzokietan dramaturgoaren hainbat obra interpretatu ostean, 1960. urtean egin zuen jauzi zinemara. The Entertainer filmarekin egin zuen debuta, eta Saturday Night and Sunday Morning lanean parte hartu zuen urte berean. Hiru urtera, Oscar sarietarako izendatu zuten Tom Jones (1963) filmean egindako lanagatik —Volpi kopa irabazi zuen Venezian rol horri esker—. Bere ibilbidean lortutako Oscarretarako bost izendapenetatik lehena baino ez zen izango: Murder on the Orient Express (1974), The Dresser (1983) —Berlinen Zilarrezko Hartza irabaztera eraman zuena—, Under the Volcano (1984) eta Erin Brockovich (2000) filmetan egindako interpretazioengatik ere izendatu zuten, azken horretan taldeko aktore onenaren kategorian. Ez zuen inoiz garaikurra eraman, baina bai bestelako sari ugari, tartean, hiru Urrezko Globo eta bi Bafta.