cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
San Joan Bataiatzailearen eliza (Donibane Lohizune)
Eraikina
Nabe zabal bakarrean dohaintza bat zintzilik dago eta El Águila itsasontzi inperialari dagokio. Eugenia de Montijo ontzi horretan ibil­tzen zen eta galerna batean ia‑ia bizia gal­du zuen. Organoa, Gérard de Rodezek egina, errege‑ezteietako berbera da.
Korura sartzeko kanpoko harrizko eskailera erabil daiteke; burdinazko karel artistikoa du, Pierre Etcheverryk forjatua, Akotzeko errementariak. Oktogono‑formako kanpandorrearen oinarria atari modukoa da, eta bi kaletara ematen du.
Lourdesko Ama Birjinaren eliza (Urretxu)
Urretxutik Santa Barbara baselizara doan errepidearen abiapuntuan dago, herrian bertan eta Ipeñarrieta kalean.
1945-1950 artean "Zuloeta" edota "Pagoeta" deritzon mendi tartean neogotiko estiloan eraikia. Elizaz gain multzoa konbentua eta gerora ikastola bilakatutako ikastetxearen eraikinak osatzen dute. 1935ean Aita Pasionistek eraikitako antzinako konbentuaren solairuan altxatua dago.
Aurrealde nagusia, kanpandorrea ez beste harginlanez egina dago. Alboetan hargilana lehen solairurarte iristen da.
2021ean, elizako eraikina bost urterako utzi zioten udalaren esku.
Enneanectes smithi
Enneanectes smithi Enneanectes generoko animalia da. Arrainen barruko Tripterygiidae familian sailkatzen da.
Yanagi
Yanagi aiztoa (柳刃包丁, Yanagi-ba-bōchō edo yanagi ba) labana mehea da, Japoniako sukaldaritzan erabiltzen dena. Sashimi edo arrain gordina mozteko aproposa, sashimi eta sushi prestatzeko erabilia.
Erabilpena
Sashimi eta sushia prestatzean, helburua da arrainaren haragiaren gainazal ebakia izatea laua eta distiratsua, horrek zaporea maximizatzen duelakoan ere. Yanagi aiztoa helburu horretarako diseinatuta dago.
Mazinho Oliveira
Waldemar Aureliano de Oliveira Filho (1965eko abenduaren 26a - ), Mazinho ezizenaz ezaguna, Brasilgo futbolari ohia da.
Gliwiceko elizbarrutia
Gliwiceko elizbarrutia (Diecezja gliwicka, Dioecesis Glivicensis) Erromatar Eliza Katolikoaren poloniar elizbarrutietako bat da. 1992ko martxoaren 25ean ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Gliwicen dago. Egun apezpikua Sławomir Oder da.
Har Gobind Khorana
Har Gobind Khorana (Raipur, Multan, Punjab Probintzia, Britainiar Raj (gaur egun Punjab, Pakistan, 1922ko urtarrilaren 9a - Concord, Massachusetts, 2011ko azaroaren 9a) indiar biokimikaria izan zen. 1945ean Ingalaterrara joan zen Liverpooleko Unibertsitatean kimika organikoa ikastera. Wisconsingo Unibertsitateko irakaslea izan zen. 1966an estatubatuar nazionalitatea jaso zuen. 1968an Medikuntzako Nobel Saria irabazi zuen Robert William Holley eta Marshall Warren Nirenbergekin batera, kode genetikoa interpretatzeagatik eta proteinen sintesian duen zeregina azaltzeagatik.
Enneapterygius abeli
Enneapterygius abeli Enneapterygius generoko animalia da. Arrainen barruko Tripterygiidae familian sailkatzen da.
Italiar haltz
Italiar haltza (Alnus cordata) izenak dioen bezala, jatorria Italian duen haltz espeziea da eta Europa hegoaldeko espezie endemikoa da. Bere izen espezifikoa, aldiz, latinetik dator, 'cordata'-k bihotz formakoa esan nahi baitu, eta bere hostoei egiten dio erreferentzia.
Ezaugarriak
Tamaina ertaineko zuhaitza dugu, 10-15 metrokoa eta 70-100 cm-ko diametroduna izaten dena. Enbor azala gaztain kolorekoa da eta leuna edo zertxobait zimurtsua. Kimu oboideoak ditu, pedikulatuak eta bi ezkata pareekin. Kimuak eta hosto gazteak likatsuak dira.
Loreak
Haltzak landare monoikoak dira, hau da, zuhaitz berdinek bi sexuetako loreak dituzte nahiz eta loreak, sexuaren arabera infloreszentzia ezberdinetan bananduta dauden. Haltzen lore mota amentua da eta haizearen bidezko polinizaziora edo anemofiliara moldaturik dago, horregatik egoten dira adarretatik zintzilik.
Italiar haltzaren amentuak pendunkulatuak dira, kolore gorrixkakoak eta 10 cm baino gehiagokoak. Amentu emeak oboideak dira, 2-3 x 1,5-2 cm-koak. Aldiz, amentu arrak 20-40 x 5-6 mm-koak dira.
Fruituak
Haltzaren fruituek pinuen pinaburuak gogorarazten dituzte. 20-30 x 15-20 mm-koak dira, berde ilunak edo marroiak eta zurezkoak. Hazi txiki ugari dituzte, hegadunak, eta haizearen bidez barreiatzen dira.
Banaketa
Italia hegoaldekoa da jatorriz eta Korsikan ere aurki daiteke. Iberiar Penintsulan Pirinioetan, Aragoi ibaian eta Ulla ibaian naturalki hazten da eta beste zenbait lekuetan kultibatua izan da.
Ekologia
Ibai eta errekastoen ertzak nahiago ditu baina lurzoru lehorrak ere ondo jasaten ditu, baita lur azido edo zertxobait alkalinoak, haltz arruntak ez bezala. Honen arrazoia, haltz italiarrak airetik nitrogenoa finkatzeko duen gaitasuna da, aurkako baldintzetan haztea baimentzen diona. 600-1.100 metroko altitudean aurki daiteke.
Fenologia
Loratzen lehen zuhaitzetako bat da, otsaila eta martxoa bitartean loratzen baita. Fruituak udaberrian heltzen dira, apirila eta maiatza bitartean.
Erabilera
Parke eta lorategietan landatzen da eta kalitate txarreko ibai ertzak birpopulatzeko ere. Bere zura, gainera, papera egiteko erabiltzen da.
Espezieen arteko elkarrekintzak
Tuber albidum, Frankia spp. eta Glomus spp. onddoak Alnus cordata-ren mikorriza arruntak dira.
Puerto Octay
Puerto Octay Txileko hegoaldeko komuna eta hiria da. Los Lagos eskualdeko Osorno probintzian dago. 10.236 biztanle (2002).
Lethrinops marginatus
Lethrinops marginatus Lethrinops generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Partizio (argipena)
Partizio eta partiketa hitzek zenbait partitu edo zatitzeko ekintza eta horren ondorioa adierazten dute:
Haragia prozesatzeko industria
Haragia prozesatzeko industria elikagaien industria mota bat da, animalien haragia ekoizteaz, prozesatzeaz eta saltoki-guneetara banatzeaz arduratzen dena. Saltoki-gune horiek kasu gehienetan hirietako merkatu nagusiak izaten dira. Ekoizpena abeltzaintzaren eta ehizaren ardurapean dago. Ganadua hiltzea harakintzaren kateko ekoizpenaren lehen urratsa da.
Ezaugarriak
harakintza salmenta bolumen handiena duen elikagaien industria da. Elikagaien industria mota honek ganadua hiltzeko haragiaren lehengaiekin egiten du lan, gizakiak kontsumitzeko, batez ere txerriak, behiak eta hegaztiak, baina baita zaldiak eta gameluak ere. Hiltegia ekoizpen prozesuaren hasierako elementua da eta bere prozesu espezifikoak hilketa eta hezurgabetzea dira. Industria honetako langileak, haragi mota edozein dela ere, oso espezializatuta egon ohi dira haragia mozten. Haragiaren zati bat zuzenean gizakien kontsumora bideratzen da eta beste zati bat hestebeteak, ketuak, kontserbak, pentsu konposatuak, etab. Harakintzak haragi izoztua, haragi xehatua, haragi freskoa eta Hestebeteak izaten ditu ekoizpen prozesuan azken produktu gisa.
Haragi kontserbak
Haragia elikagai galkorra denez, beharrezkoa da haragiaren ekoizpenaren zati bat kontserbaziorako erabiltzea, horrela banaketa hobetuz. Kontserbazio tekniken artean kontserba eta hainbat hestebete prestatzea daude. Heltze teknikak airean lehortzea (Zezinak), gazituak prestatzea (adibidez urdaiazpikoak ) eta ohikoenak izoztuak izan daitezke.
Haragi prozesatuak
Haragi prozesatuak normalean beste erabilera batzuetarako haragi xehatuetatik datoz, hala nola hestebeteak egiteko. Haragi xehatuak giharren zati ez hain noblea eraman ohi du. Unean uneko zopak eta saldak, hestebeteak (saltxitxa batetik txorizora arte) eta hanburgesentzako haragia prestatzen aritzen da, elikadura-kate handiek eta frankiziek emanda.
Haragi freskoa
Hiltegietan hildako animalien haragi freskoa prozesatu gabe zuzenean saltzen da bezeroak jatetxeak eta handizkariak diren merkatuetan. Haragi horiek "eskatuta" zatikatzen dira harategietan, eta azken erabiltzailearengan amaitzen dira. Antzeko zerbait gertatzen da frutekin eta barazkiekin.
Azpiproduktuak
Harakintzak normalean beste produktu batzuk eskaintzen ditu, hala nola:
Ingurumen alderdiak
Harakintzak hondakin kopuru handia sortzen du normalean eta horrek ingurumenean eragin handia du. Arau orokor gisa, eragin horren zergatiak hiltegiak eta ebakitzeko gelak dira, hau da, prozesatzeko energia-kontsumo handia eskatzen duten hotz-biltegi handiak eta tokien higienean eta garbiketan erabilitako uraren kontsumo handiaren ondorioz. Hondakinen sorrera erabili ezin diren hondakinen ondorioz gertatu ohi da, edo, gutxienez, industria jakin batzuen barruan, hala nola, ilea, hondarreko odola eta hesteak. Kontuan izan behar da behiek bezalako animaliek isurtzen dituzten gasek metano maila handia dutela.
Fábio Santos Romeu
Fábio Santos Romeu (1985eko irailaren 16a - ) Brasilgo futbolaria da.
Atarrabiako udal pilotalekua
Atarrabiako Udal pilotalekua Atarrabiako pilotalekua da. 1939ko urriaren 3an inauguratu zutenetik hainbat pilota-partidu nagusi jokatu dituzte bertan, final asko tartean.
Eraikin honetan kontzertuak eta beste ekitaldiak ere ospatu dituzte
Garraioa
Eskualdeko Hiri Garraioak 2 linea ditu:
Anolis fowleri
Anolis fowleri Anolis generoko animalia da. Narrastien barruko Dactyloidae familian sailkatuta dago.
Cussac (Vienne Garaia)
Cussac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Vienne Garaia departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 793 etxebizitza zeuden, 558 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 146 bigarren erresidentzia ziren eta 89 hutsik zeuden. 702 etxeak ziren eta 54 apartamentuak ziren. 558 etxebizitza nagusietatik 415 bere jabearen bizilekua ziren, 140 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 37 etxek gela bat zuten, 33 etxek bi zituzten, 102 etxek hiru zituzten, 184 etxek lau zituzten eta 202 etxek bost zituzten. 373 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 264 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 205 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 613 ziren, horien artean 365 aktiboak ziren eta 248 inaktiboak ziren. 365 pertsona aktiboetatik 321 lanean zeuden (169 gizon eta 152 emakume) eta 45 langabezian zeuden (16 gizon eta 29 emakume). 248 pertsona inaktiboetatik 122 erretiraturik zeuden, 65 ikasten zeuden eta 61 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Cussac udalerrian 518 unitate fiskal zeuden, 1.039 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.165 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 31 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 posta bulegoa, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 autoeskola, 6 igeltseroak, 4 margolariak, 5 zurginak, 1 iturgina, 1 argiketaria, 2 eraikuntza enpresak, 3 ile apaindegiak, 2 jatetxeak eta 3 higiezinen agentziak.
2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 okindegi zen, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen, 1 drogeria zen eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean Cussac udalerrian 37 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.026 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Anolis fugitivus
Anolis fugitivus Anolis generoko animalia da. Narrastien barruko Dactyloidae familian sailkatuta dago.
Eskualdearteko Quidditch Kopa
Espainiako Quidditch Kopa Espainian jokatzen den quidditch txapelketa nagusia da.
Historia
2018ko ekainean antolatu zen lehen ekitaldia. Bertan lau taldek hartu zuten parte, hauen artean Euskal selekzioa.
Exantema
Exantema oro har erupzio-eritasuna da, eta eritasun hori ezaugarritzen duen negela, bereziki behatzaren presioz desagertzen ez diren erupzioak (elgorria, eskarlatina, etab ) eritemaren kasuan ez bezala.
Ramphotyphlops becki
Ramphotyphlops becki Ramphotyphlops generoko animalia da. Narrastien barruko Typhlopidae familian sailkatuta dago.
Palosco
Palosco Italiako udalerri bat da. Bergamoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Paloscok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Petrocephalus bovei
Petrocephalus bovei Petrocephalus generoko animalia da. Arrainen barruko Mormyridae familian sailkatzen da.
Maider Esparza
Maider Esparza Elizalde (Iruñea, 1979ko apirilaren 28a -) gimnasta ohi nafarra da. Atlantako Jokoetan urrezko domina lortutakoa eta bitan munduko txapelduna izandakoa.
Biografia
Iruñeko Club Natación Pamplona klubean ekin zion gimnastika erritmikoari. 1994an Espainiako selekzioan sartu zen, eta hantxe egon zen 1996an kirol profesionala utzi arte. Taldeka Budapesten eta Vienan Munduko Txapelketak eta Atlantako Jokoetan urrezko domina lortu zituen. Atlantan ordezkoa izan zen eta berarekin batera aritu zutenak Estela Giménez, Nuria Cabanillas, Lorena Guréndez, Marta Baldó, Tania Lamarca eta Estíbaliz Martínez izan ziren.
Egun X izpi-teknikoa da Iruñeko Nafarroako Ospitalean.
Atoka (Tennessee)
Atoka Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Tipton konderrian kokatuta dago, Tennessee estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Espalem
Espalem Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Loira Garaia departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Espalem udalerrian erroldatutako biztanleak 254 ziren. Familiak 103 ziren, horien artean 33 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 21 bakarrik bizi ziren emakumeak), 29 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 41 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 158 ziren, horien artean 127 aktiboak ziren eta 31 inaktiboak ziren. 127 pertsona aktiboetatik 117 lanean zeuden (67 gizon eta 50 emakume) eta 10 langabezian zeuden (3 gizon eta 7 emakume). 31 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Espalem udalerrian 108 unitate fiskal zeuden, 278 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.646 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 funeraria zen eta 1 igeltseroa.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Espalem udalerrian 25 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Fuengirolako geltokia
Fuengirola Malagako Renfe Aldirien geltokia da, udalerrian kokatuta dagoena.
Enneapterygius atriceps
Enneapterygius atriceps Enneapterygius generoko animalia da. Arrainen barruko Tripterygiidae familian sailkatzen da.
Ramphotyphlops hatmaliyeb
Ramphotyphlops hatmaliyeb Ramphotyphlops generoko animalia da. Narrastien barruko Typhlopidae familian sailkatuta dago.
2020ko udal hauteskundeak Ipar Euskal Herrian
2020ko Ipar Euskal Herriko udal hauteskundeak edo —Ipar Euskal Herrian bereziki— 2020ko Ipar Euskal Herriko herri bozak Lapurdiko, Nafarroa Behereko eta Zuberoako udalen —herriko etxeetako gobernuen— osaera hautatzeko hauteskundeak izan ziren. Ipar Euskal Herriko eta Frantziako udalerrietan egindako prozesu horretan, lehen itzulia martxoaren 15ean izan zen, eta bigarren itzulia martxoaren 22rako zegoen antolatuta, baina COVID-19 gaitzaren pandemiaren ondorioz, ekainaren 28ra atzeratzea erabaki zuen Frantziako Gobernuak.
COVID-19 gaitzaren pandemiak Euskal Herria bete-betean jo zuen hilabete horietan eta, hortaz, zenbait neurri berezi hartu ziren gaitzaren hedapena murrizteko, adibidez, hauteskunde egonean eskularruak erabili eta higiene neurri bereziak hartu ziren. Bozen bigarren itzuliaren atzerapena zela eta, ikusirik ere abstentzioa historikoa izan zela, batzuek kolokan jarri zuten lehenengo itzuliko emaitzen zilegitasuna. Hala ere, Frantziako Gobernuak emaitza horiek mantentzea erabaki zuen, eta ekainaren 28an izan zen bigarren itzulia Euskal Herriko 18 udalerritan, gainontzekoen kontseiluak lehen itzulian osatu baitziren.
Hauteskunde sistema
160 udalerrik osatuko dituzte udalbatzak Ipar Euskal Herrian datozen sei urteetarako, Euskal Hirigune Elkargoa (158) eta Jeztaze eta Eskiula barnean sartuz. Hauteskunde bikoitza da, boto paper berarekin Euskal Elkargoko ordezkariak ere izendatuko baitituzte.
Ipar Euskal Herriko herriko etxeen hautetsiak hautatzeko bozek bi itzuli dauzkate, Frantzia osoan bezala, baina herri bakoitzak daukan biztanleriaren arabera bi era ezberdinetara bozkatzen da.
1.000 biztanletik gora
1.000 biztanle baino gehiago dauzkaten herrietan, hautagaitza bakoitzak herriko kontseiluak dauzkan hautetsi bezainbeste aurkeztu behar ditu beraien zerrendan, eta lehen itzulian zerrenda batek bozen %50 edo gehiago lortzen badu, ez da bigarren itzulirik izaten eta kontseilua lehen itzuliko emaitzekin osatzen da. Zerrenda guztiak zerrenda itxiak dira, hau da, ezin da hautagairik kendu zerrendetatik.
Inork ez badu lehen itzulian %50eko langa gainditu, gutxienez bozen %10 lortu duten zerrenda guztiak bigarren itzulian aurkeztu daitezke. Emandako bozen %5 baino gehiago lortutakoak beste zerrenda batekin batu daitezke, bigarren itzulirako zerrenda berri bat osatuz. Bigarren itzulian boz gehien lortu duen zerrendak kontseiluko eserlekuen erdia eskuratzen du, eta gainerako eserlekuak proportzionalki banatzen dira zerrenda guztien artean (irabazlea barne), boz kopuruaren arabera. Hartara, irabazleak bermatua du udalerriaren gobernagarritasuna, herriko kontseiluko eserlekuen gehiena eskuratuta.
1.000 biztanletik behera
1.000 biztanlera heltzen ez diren herrietan, hautagaitza banaka edo taldean aurkeztu daiteke. Talde baten aurkeztuz gero, taldeko hautagai guztiak paper bakarrean agertzen dira, baina bozkatzeko unean izen batzuk marratuta ken ditzake hautesleak (zerrenda irekia). Hautagai kopurua kontseiluko hautetsi kopurua baino txikiagoa bada, posible da hautagai baten bat bigarren itzulian bakarrik aurkeztea, hautetsi kopurura heltzeko.
Euskal Hirigune Elkargoa
Herritarrek haien herriko etxeen hautetsiez gain, Euskal Herri Elkargoko ordezkariak hautatu zituzten boz hauetan, Elkargoa osatu zenetik lehenengo aldiz. Elkargoko osaera herri bozetan herrietako kontseiluekin batera hautatzen da, Frantziako legeek ez baitute ahalbidetzen hauteskunde bereizi bat antolatzea Euskal Herri Elkargorako.
Hona hemen herri bakoitzak Elkargoan daukan ordezkari kopurua:
Euskal Hirigune Elkargoko aurreko lehendakaria Jean Rene Etxegarai izan zen, Elkargoko lehen lehendakaria, hain zuzen.
Herriaren araberako zerrenda moldeak
Bi itzuliko hauteskundeak dira, eta hautagaiak askotariko maneretan aurkeztu ziren:
Hautagaien kidetza politikoa
Hautagaien joera orokorra alderdi politiko handien izenak eta etiketa politikoak saihestea izan zen. Euskal abertzaleak alderdi ezkertiar eta ekologistekin bat eginik aurkeztu ziren hainbatetan. EAJk, Ipar Euskal Herrian txikia izanik, frantses zentro-eskuineko zerrendetan sartu zituen hautagaiak, adibidez, Urruña eta Baionan. Frantziako alderdi handiek Lapurdiko kostaldean zuten presentzia batez ere.
Lehen itzulia
Koronabirus gaitzaren krisia dela eta, martxoaren 15eko lehendabiziko itzulian abstentzioa izan zen bozetako protagonista nagusia Ipar Euskal Herrian, Frantzia osoan bezala, eta herri andanatan erroldaren erdiak baino gutxiago bozkatu zuen. Hala nola, Baionan eta Angelun abstentzioa % 60tik gorakoa izan zen, eta Miarritzen %59ra heldu zen. Hala ere, COVID-19 birusaren eragina apalagoa izan zen barrualdean eta herri txikietan, non abstentzioa ohiko mailetan mantendu zen. Lehen itzuliak ezusteko handiak ekarri zituen herri eta hiri handietan. Horrekin batera, euskal abertzaleak indartuta atera ziren hainbat herri garrantzitsutan, Hego Lapurdin bereziki: Urruñan, Ziburun, Biriatun eta Uztaritzen gailendu ziren. EH Bai koalizio abertzaleak emaitzak ospatu zituen, eta abertzaleen emaitza onak «tokian-tokian egindako lanaren uzta» direla uste duela esan zuen, baina «desegokitzat jo» zuten bozak mantendu izana, koronabirus pandemiaren hedapena dela eta.
Lehen itzulian, Baionan, Jean Rene Etxegarai atera zen garaile (Union des démocrates et indépendants); Miarritzen, Maider Aroztegi frantses errepublikarra (eskuinekoa); Angelun, berriz, Claude Olive frantses eskuineko orain arteko auzapeza. Maule-Lextarren, Louis Labadot izan zen garaile (Liste d'Union Citoyenne); Donibane-Garazin, Laurent Inchauspe (Donibane Bizi); Hendaian, Kotte Ezenarro (Hendaye Avec Vous); Azkainen, Jean-Louis Fournier (Denen Geroa); Ziburun, Eneko Aldana-Douat (Ziburu Bizi 2020); Uztaritzen, Bruno Karrere (Uztaritze Bai).
Lehenengo itzulian Ipar Euskal Herriko 142 herritan zerrenda irabazleak bozen %50 edo gehiago eskuratu zuen, eta ondorioz, hauteskunde legeak zehazten duenez, emaitza erabakita gelditu zen bigarren itzuliaren beharrik gabe. Beraz, herri horietan hautatutako hautetsiek maiatzaren 18an hartu zuten kargua eta herri kontseiluak osatu ziren. Gainontzeko 18 herrietan inork ez zuenez bozen erdia lortu, bigarren itzulia beharrezkoa zen kontseilua erabakitzeko, ekainaren 28ra atzeratu zena COVID-19 birusaren pandemia medio.
Bigarren itzulia
Euskal Herriko ondorengo 18 udalerritan izan zen bigarren itzulia ekainaren 28an: Aldude, Amendüze-Unaso, Azkaine, Baiona, Bidaxune, Bildoze-Onizepea, Bokale, Hendaia, Itsasu, Landibarre, Larraine, Maule-Lextarre, Miarritze, Senpere, Urketa, Urruña, Uztaritze eta Ziburu. Hasiera batean, bigarren itzulia martxoaren 22an izango zen, baina koronabirusaren izurriteak hiru hilabeteko parentesia behartu zuen bi itzulien artean. Azkenean, Frantziako Gobernuak maiatzaren 22an jakinarazi zuen bigarren itzuliaren data, eta hautagaitzak prefekturan erregistratzeko epea ekainaren 2raino luzatu zela jakinarazi zuen.
Lehenengo itzuliarekin alderatuz parte-hartzea emendatu bazen ere, abstentzio historikoa izan zen bigarren itzulikoa ere. Lapurdi kostaldeko hiri handietan batez ere abstentzioa %50etik gorakoa izan zen: %59,84 Angelun, %56,57 Baionan, %54 Miarritzen... Abstentzio handia mantentzeko arrazoi nagusitzat jo zen COVID-19 birusarekiko beldurra, baina politika instituzionalarekiko herritarren interes faltari ere bota zioten errua batzuk.
Udalerri askotan zerrenda anitzek bat egin zuten bigarren itzulirako, auzapezgoa lortzeko xedetan. Miarritzen, adibidez, Brice Morinen zerrenda abertzalea Guillaume Barucqen zerrenda ekologistarekin batu zen, baina bigarren postuan geratu ziren Maider Arrostegiren atzetik; eta Michel Veunac hiriko auzapez ohia erretiratu bazen ere, bere zerrendak Jean-Benoit Saint-Cricqen zerrendarekin bat egin zuen. Hendaian, abertzaleek eta Kotte Ezenarro PSko hautagaiak 2014ko aliantza errepikatu zuten, eta zerrenda komunista ere batu zitzaien. Horrela, bigarren itzulia aise irabazi eta gobernuan irautea lortu zuten sozialistek eta abertzaleek. Senperen ere, Dominique Idiart ezkertiarraren eta Jef Bederede abertzalearen zerrendak batu egin ziren, Pierre-Marie Nousbaum eskuindarrari auzapezgoa kentzea lortu zuten.
Zerrenda abertzaleek emaitza oso onak erdietzi zituzten bigarren itzulian, Hego Lapurdin batez ere, eta lehenengo itzulian irabazitako udalerriei (Hiriburu, Baigorri, etab.) beste lau batu zitzaizkien. Uztaritzen Bruno Karrerek auzapez karguari eutsi zion, 2014ko emaitzak hobetuz, eta Ziburun Eneko Aldanaren Ziburu Bizi 2020 zerrendak bigarrenaren bozen bikoitza baino gehiago lortu zuen. Urruñan, azken 30-50 urteetan eskuin frantsesak gobernatu ondoren, Filipe Aramendi abertzaleak irabazi zuen, eta abertzaleek kudeatutako 10.000 biztanletik gorako lehenengo udalerria bihurtu zen. Itsasun, lehenengo itzulian bigarren geratu ondoren, Mikel Hiribarren ELBko laborari ezagunak 15 bozeko alde estuarekin eskuratu zuen auzapezgoa. Emaitzez mintzo, EH Baik ondorengoa nabarmendu zuen: «Gaurko emaitzak, urteetan zehar, abertzaleek tokian toki egindako lanaren uzta dira. Urtez urte, abertzaleen emaitzak etengabe indartzen doaz lehen mailako indar politiko gisa kokatuz eta gure proiektua indartuz».
Baionan, bestalde, Jean Rene Etxegaraik auzapez kargua errepikatzea lortu zuen. Bigarren itzulirako aliantzak adosteko orduan, Baiona Berde eta Elkarkidea (BBE) zerrenda abertzale ekologistak Henri Etxeto sozialistarekin ez batzea erabaki zuen, Etxeto frantziar nazionalismo jakobinoaren figuratzat hartzen baitzuten eta Ipar Euskal Herriaren autonomiaren eta Elkargoaren kontrakoa baitzegoen; eta Mathieu Bergeren Bihar Baiona taldearekin batzea erabaki zuen. Hala ere, Berger Etxetoren zerrendarekin batu zenez, BBE zerrendak bigarren itzulira bakarrik ez aurkeztea erabaki zuen. BBEren barne zegoen Baionako EELV alderdiak Etxetorekin ez batzea «desastre totala» izan zela adierazi zuen, Etxegarairen alde egitea leporatu zien BBEko kide batzuei, eta Etxetoren alde bozkatzera deitu zuen agiri batean. Orduan, bi zerrenda bakarrik aurkeztu ziren: Etxegarairena eta Etxetorena. 2014an Etxegaraik 26 bozen aldearekin gailendu zitzaion Etxetori, eta oraingoan ere emaitza estua espero bazen ere, 1.027ko aldea eskuratu zuen Etxegaraik.
Euskal Hirigune Elkargoa
Udal hauteskundeen bi itzuliak izan ondoren, udalerri bakoitzak Euskal Hirigune Elkargora bidaliko zituen ordezkariak hautatu behar zituen, eta ordezkari horiek Elkargoko lehendakaria aukeratu zuten uztailaren 17an. Hauteskundeen ondorengo egunetan, Alain Iriart (EH Bai) eta Jean Rene Etxegarai (UDI) Hiriburuko eta Baionako auzapezek lehendakaritzarako hautagaitza aurkeztu zezakeela zirudien. Izan ere, Iriartek jakinarazi zuenez, hautetsiak ikusten hasia zen lehendakaritzara begira, baina Iker Elizalde EH Baiko kideak EH Baik hautagaitza aurkezteko gogoeta egin behar zuela esan zuen. Azkenean, EH Baik uztailaren 9an egindako biltzar nagusian hautagaitzarik ez aurkeztea erabaki zuen koalizioak, EHBairen iritziz «baldintzak ez direlako beteak» hautagai abertzale bat aurkezteko, eta Jean Rene Etxegarairekin mintzatzea lehenetsi zuten.
Bestalde, Miarritze, Angelu eta Donibane Lohizuneko auzapez errepublikanoek ere hautagaitza propio bat aurkezteko aukera iragarri zuten arren, Etxegarairekin lehiatzeko hautagaitzarik ez zuten aurkeztu. Ondorioz, Elkargoko lehendakaria hautatzeko biltzarra heldu zenean, Jean Rene Etxegarairena izan zen hautagaitza bakarra, eta berriz ere lehendakari hautatu zuten, 232 hautetsietatik 148ren babesari esker. Hautagaitzarik aurkeztu ez zuten arren, beste hiru auzapezek ere lortu zituzten bozak: Alain Iriartek, 16 boz lortu zituen; Claude Olivek, bi boz; eta Claude Lougarotek, bat.
Auzapezak
Hurrengo taulan Ipar Euskal Herriko 1.000 biztanletik gorako udalerri guztiak ageri dira, eta herri bakoitzaren biztanleria, bozen aurreko auzapeza eta auzapez berria ikus daitezke.
1000 biztanletik gorako herrien emaitzak
a PS eta PCF barne dauzkaten koalizioei emandako izena. b LR eta UDI barne dauzkaten koalizioei emandako izena.
Ondoren Ipar Euskal Herriko 1000 biztanletik gorako herri bakoitzeko emaitzak ikus daitezke. Bertan zerrenda bakoitzak lortutako boz kopurua, ehunekoa, herriko etxeko hautetsiak eta Elkargoko ordezkariak ageri dira. Herri guzti hauek 1000 biztanle baino gehiago dauzkatenez, zerrenda itxiak aurkezten dira bozetara.
Arbona
2020ko herriko bozak Arbonan egin zirenean, Marie-Josèphe Mialocq herriko auzapezak Beñat Arla haren aurkari bakarraren zerrendak lortutako botoak baliogabetzat jo zituen, Zigor Goieaskoetxea zerrendakidearen "espainiar" nazionalitatea zehaztu gabe zegoelako boto paperetan. Arlaren zerrendakoek helegitea jarri zioten erabaki horri, eta urte bateko justizia prozeduraren ondotik Frantziako Estatu Kontseiluak 2020eko bozak bertan behera uztea erabaki zuen 2021eko maiatzean, «bozkaren zintzotasuna faltsutua» izan zelako. Ondorioz, hauteskundeak 2021eko uztailaren 18an errepikatu ziren.
Yo-yo
Yo-yo jostailua egurrezko, plastikozko edo beste material batzuetako disko bat da, eta ertz osoaren erdian zirrikitu sakona du. Zirrikitu horretan ardatzaren inguruan, hainbat buelta egiten dira sokatxo batean, mutur bat hatzamar batean lotuta dagoena. Hatzamarrak txandaka igo eta jaisten den lokarri bat biltzen da. Diskoa gorantz eta beherantz astinduz diskoa sokan gora eta sokan behera ibiltzen da etengabe.
Webster’s collegiate dictionary hitzaren arabera, yo-yo hitza Filipinetako iparraldeko yo-yo hitzetik dator. Beste iturri askok, Panatiko Originary Origins of Yesterday's Things barne, esaten dute tagalo hizkuntzako terminoa zela, ‘badator-badator’ esan nahi duena.
Historia
Ez dakigu zehazki nondik datorren yo-yoa, baina Grezia zaharrean aurrekari bat izan omen zuen. Atenasko K.a. V. mendeko kopa batean.mutil gazte bat agertzen da, hari batetik zintzilik dagoen objektu esferiko bati eusten diona, yo-yo joko modernoaren antzeko jarrera batean, objektuaren ezaugarri zehatzez edo haren erabilgarritasunaz ez dago datu ziurrik baina.
Oso geroago, XVI. mendean, Filipinetako ehiztariek antzeko tresna bat erabiltzen zuten animaliak ehizatzeko, bai objektua hanketan biribilkatuz (Argentinako boleadora bezala edo),, bai zuhaitz baten gainetik sokan zehar azkar erori araziz, horrela ehizatu nahi zuten harrapakina jotzeko.
1769ko pintura batek lau urteko Luis XVII bat erakusten du yo-yo batekin jolasean. Une hartan "emigrette" izenarekin ezaguna zen "etorkina" esan nahi zuena; Frantziako iraultzaren ondorioz beste herrialde batzuetara emigratzen zuten nobleen seme-alabak erabili ohi zutelako edo. XVIII. mendean, soldadu frantsesek eta Napoleonek berak ere yo-ypa erabiliko zuten estresaren aurkako objektu gisa. 1866ko azaroaren 20an, Cincinnatiko (Ohio) James L. Havenek eta Charles Hettrick-ek Estatu Batuetako patentea sinatu zuten, filipinar bati emandako lehena, «bandelore izeneko jostailu baten eraikuntza hobetuari» buruzkoa.
Hala ere, yo-yoa nahiko ahaztuta egon zen 1928an Pedro Flores izeneko filipino-estatubatuar batek Yo-yo Manufacturing Company lantegia ireki zuen arte Santa Barbaran (Kalifornia).
Jostailuaren dozena bat modelo egiten hasi zen enpresa. Urtebete geroago, 1929ko azaroan, Floresek beste bi lantegi ireki behar izan zituen Los Angelesen eta Hollywooden. 600 langile zituen eta 300 000 unitate ekoizten zituen egunean.
1930ean, Donald Duncan estatubatuarrak Floresen fabrikak erosi zituen.
Hirurogeiko hamarkadan agertu ziren jostailu hau ekoizten zuten Plastimarx eta Impala jostailu-enpresak, enpresa multinazionalak, hala nola Flambeau Products Corporation (Duncan markaren jabea) eta Jack Russell enpresa, mundu osoan Coca-Cola enpresa sustatzen zuena.
Erabiltzaile ezagunak
Horien artean daude John F. Kennedy, Lyndon B. Johnson eta Richard Nixon presidenteak. Jakina zen denbora-pasarako jostailu honen zale handiak zirela, askotan Etxe Zuriko lehendakaritza-bulegoan yo-yoarekin jolasten ikusten baitzitzaien.
1985eko apirilaren 12an, yo-yoa espaziora joan zen Discovery transbordadorearen tripulazioarekin, eta handik urte batzuetara, Atlantis espazio-ontzian.
Urtero, mundu-mailako lehiaketa bat antolatzen da Orlandon (Florida).
Eddy Fast (“azkarra”) McDonaldek munduko titulua du, bere yo-yoarekin ordubetean 8.437 lazaldi egitea lortu zuen eta.
Jacques Rivette
Jacques Pierre Louis Rivette (frantsesez ahoskatua; Rouen,  - Paris, ) frantses zinemagilea eta kritikaria izan zen.
Biografia
Zinema-kritikak egin zituen La gazzette du cinéma, Arts eta Cahiers du cinéma aldizkarietan. Film laburrak egin zituen lehenengo, eta 1961ean egin zuen lehen film luzea: Paris nous appartient, antzerki-talde baten gorabeherak kontatzen dituena. 1966an, Dideroten eleberria oinarri harturik, Suzanne Simonin, la religieuse egin zuen, Frantzian zentsuratua. Geroztik, L´amour fou (1968), Out One: Spectre (1971), Le Pont du Nord (1982) filmak egin zituen. Rivettek oso estilo berea du, errealitatea eta irudimena, fikzioa eta dokumentala modu berezian nahasten dituena. Azken filmak: Haut bas fragile (1995), Secret défense (1998), Va savoir (2001), Histoire de Marie et Julien (2003), Ne touchez pas la hache (2007), 36 vues du Pic Saint-Loup (2009).
Yo-yo
Motak
Yo-yoak hiru taldetan bana daitezke, morfologiaren arabera. :
Jacques Rivette
Biografia
Rivettek, bere aldetik, muturrera eraman zituen bere obsesioak, eta ez zen izan merkatuaren eskaerei makurtzen zitzaien zinemagilea. Film luzeak egin ohi zituen —lau ordukoak batzuk—, tenpo motelekoak, eta aktoreei beren kasa inprobisatzeko aukera ematen zien.
Judoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak +78 kg
Emakumezkoen 78 kg baino gehiagoko judoko txapelketa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan egin zen Nippon Budokanen, 2021eko uztailaren 30ean.
Yo-yo
Motak
- Erantzuna dutenak: yo-yo mota hau da ezagunena. Jaurtitzean, jaitsi ondoren berez bildu eta igo egiten da.
- Erantzunik gabekoak: yo-yo mota hau, hain ezaguna ez dena, ez da igotzen jaurtitzen denean, errodamendu bat eta silikonazko panelak baititu, eta horiek mugimendu berezi bat behar baitute gora egiteko.
- Kanpoko haridunak: yo-yo mota hau ez dago sokari lotuta. Trikimailuak egiteko, erabiltzaileak soka eta erdiko ardatza lotuta geratzea lortu behar du. Hori dela eta, estetikoki oso antzekoak dira diabolo izeneko joko malabaristarekin.
Latinoamerikan
Argentinan, 1970. urtean, zaletasun handia sortu zen yo-yoaren inguruan, Bronco eta Russell markekin, besteak beste.
Mexikoko lehen yo-yoa zurezkoa izan zen, Sheiro markakoa.
Ekuadorren eta Latinoamerikako zenbait herrialdetan, 1970eko hamarkadaren amaieran, Coca-Cola enpresak arrakastaz sartu zuen Genuino Russell Yo-yoa.
Yoyoa fikzioan
Jr Beary, Beary Familyko Walter Lanz pertsonaia ("Fabula tonta" Latinoamerikan), noizbehinka agertu ohi zen yoyo batekin jolasean. El Chavoko telebistako showean Carlos Villagránek interpretatutako Quicoko pertsonaiak yoyo bat erabiltzen zuen noizbait. Bestalde, yo-yo bat da Gatchman anime-serieko emakumezkoen pertsonaiaren eraso-arma, edo Agata June edo Princesa izenez ezagutzen den Fuerza G. Terraria bideojokoan, Yo-yós direlakoak arma bereziak dira. Earthbound bideojokoan, "Ness" protagonistak arma bat du, yo-yo bat alegia. Super Smash Bros bideo-jokoen sagan ere ikus daiteke, arma hori erabiliz. Han esan zenion erasoen zati bat dela.
Culloden (Highland)
Culloden, 'Cùil Lodair', Eskoziako Highland eskualdeko udalerri bat da. Inverness udalerritik 3 milia ekialdera dago.
1746an jazotako Cullodengo gudu ospetsuaren kokalekua da.
Sharknado
Sharknado, 2013ko Anthony C. Ferrante estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako hondamendi filma da. Laster kultuzko film bilakatu zen.
Argumentua
Urakan erraldoi batek Los Angeles jo eta uholdez gain marrazo antropofagoz bete ditu hiria. Fin surfistak lagunekin batera emazte eta alabaren bila joango da.
Jubiabá
Jubiabá Jorge Amado idazle brasildarrak 1935ean plazaratu zuen eleberri ezaguna da. Jubiabá nobela da Amadok idatzitako lanen artean euskaratuta dagoen bakarra.
Argumentua
Eleberria Antonio Balduino "Balbo" gizon beltz txiro baten ikuspuntik kontatua da. Antonio Salvador da Bahia hiriaren kaleko umea izan zen grebalari bihurtu baino lehen. Haren begietatik hiriko jende xumearen bizimodua ezagutuko dugu. Balbo familia zuri aberats baten zerbitzura lan egitera doa. Han, bere nagusien alaba den Lindinalvarekin maiteminduko da. Ezinezko maitasuna dela uste du haien arteko arraza eta gizarte desberdintasunak direla eta. Baldok etxetik ihes egiten du eta Jubiabá izeneko azti eta gizon santu batekin adiskidetasuna lortzen du. Bitartean mila abentura biziko ditu kaleko haurra gisa lehendabizi, etxerik gabeko gizona, sambista, boxeolaria, tabako plantazio bateko langilea, zirkuko artista, portuko kaietako zamaketaria gisa, ondoren. Kaian langileen arteko elkartasunaren beharra ezagutuko du eta greba bat aurrera ateratzeko lan egingo du. Bitartean bere Lindinalvarekiko maitasuna hazten eta hazten joango da. Liburu honekin Jorge Amadok langileen eta burgesiaren arteko aliantza baten beharra defenditu zuen, garaian komunistek defenditzen zuten tesia, alegia.
Ezaugarriak
Jubiabák Bahia estatuko kultura afro-brasildarra aztertzen du, candomblé eta macumbaren garrantzia azpimarratuz. Langile klasearen kontzientzia politikoa garatzeko plantemenduarekin jarraitzen du Amadorek, lehenago Cacau eta Suor eleberrietan bezala. Hauekin gertatzen den moduan, hala ere, tesi politikoa pobreak deskribatzeko modu sentimentalarekin nahasten da.
Eleberria zineman
1986an Nelson Pereira dos Santos zuzendariak liburua zinemara eraman zuen. Aktore nagusiak Betty Faria, Charles Balano, Françoise Goussard, Grande Otelo, Raymond Pellegrin eta Zaza Motta izan ziren.
Euskarazko itzulpnea
1997. urtean haren Jubiabá euskaraturik agertu zen Valentin Olaetxearen itzulpenaz ("Klasiko Unibertsalak" bilduma, Euba: Ibaizabal, 1997).
Lafitte-sur-Lot
Lafitte-sur-Lot Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot eta Garona departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Lafitte-sur-Lot udalerrian erroldatutako biztanleak 760 ziren. Familiak 294 ziren, horien artean 88 pertsona bakarrekoak ziren (40 bakarrik bizi ziren gizonak eta 48 bakarrik bizi ziren emakumeak), 87 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 79 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 40 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 372 etxebizitza zeuden, 309 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 51 hutsik zeuden. 345 etxeak ziren eta 28 apartamentuak ziren. 309 etxebizitza nagusietatik 214 bere jabearen bizilekua ziren, 81 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 10 etxek bi zituzten, 45 etxek hiru zituzten, 91 etxek lau zituzten eta 162 etxek bost zituzten. 229 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 133 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 141 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 488 ziren, horien artean 329 aktiboak ziren eta 159 inaktiboak ziren. 329 pertsona aktiboetatik 298 lanean zeuden (160 gizon eta 138 emakume) eta 31 langabezian zeuden (13 gizon eta 18 emakume). 159 pertsona inaktiboetatik 53 erretiraturik zeuden, 53 ikasten zeuden eta 53 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Lafitte-sur-Lot udalerrian 307 unitate fiskal zeuden, 782 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.980 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 35 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 7 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 igeltseroak eta 1 ile apaindegia.
2000. urtean Lafitte-sur-Lot udalerrian 44 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.296 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Jurgi Ekiza
Jurgi Ekiza (Baiona, Lapurdi, 1980ko abuztuaren 9a) musikaria da eta Euskal Ikasketetan masterduna.
2004an Willis Drummond musika taldea sortu zuen, eta horko gitarra-jotzailea, abeslari eta letragilea da.
2014. urte amaieran taldeak etenaldi bat egitea erabaki zuen eta bakarkako bideari ekiteko probestu zuen. 2015ean argitaratu zuen bere lehen diskoa eta bertan ahotsa, gitarra akustikoa, gitarra elektrikoa, baxua, pianoa, organoa, melodika, sanplerrak, perkusioa eta bateria jo zituen berak. Gerora hainbat lan argitaratu ditu taldearekin zein bakarka.
Aipatukoez gain, urte hauetan guztietan beste hainbat talde eta proiektutan ere parte hartu izan du. Hala nola, Zura, Behi Bideko Andere Xuriak, EraBatera, Grises...
2020. urtean Ane filma rentzako soinu-banda sortu zuen Willis Drummond taldearekin.
Jose Luis Arenillas
Jose Luis Arenillas Oxinaga (Bilbo, Bizkaia, 1904 - ib., 1937ko abenduaren 18) euskal mediku eta politikaria izan zen, Espainiako Ezker Komunista eta Partido Obrero de Unificación Marxista alderdietako militantea.
Ibilbide politikoa
POUM alderdiaren fundazioan parte hartu zuen 1935ean, eta bertako batzorde zentraleko kide izatera igaro zen. 1936an El problema nacional de Euzkadi (Euzkadiko nazio-auzia) eman zuen argitara. Lan hori, bere artikulu batzuekin batera, lehenengoetakoa da euskal nazio-auziari buruz analisi marxista bat egiten. Bere testuetan euskal nazio aske baten alde agertzen da.
1936ko uztailaren 18ko altxamendu militarraren ondoren Gerra Zibila piztu zenean, Arenillasek Bilbotik ateratako lehen miliziano-lerroak antolatzen parte hartu zuen. Urte hartako urrira arte mediku lanetan aritu zen Ubide, Urkiola eta Otxandion. Eusko Jaurlaritza osatzean, Eusko Gudarosteko osasun ikuskari orokor izendatu zuen Agirre Lehendakariak, eta lanbide horretan aritu zen gerrak iraun zuen artean. 1937ko ekainaren 16an, Bilbo tropa nazionalen eskuetan erortzear zela, lehendakariak Euzko Gudarosteko osasun saileko buru izendatu zuen. Garaitsu berean gertatu ziren izendatze hori eta Errepublikako gobernuaren POUM eta CNTko militanteen aurkako errepresio kanpaina. Kanpaina horren barruan, bi erakundeok legez kanpo jarri, beren buruzagiak atxilotu eta Andreu Nin POUMeko idazkari politikoa eta Kataluniako Generalitateko sailburua bahitu eta hil egin zuten.
Arenillas Bilbon egon zen ekainaren 19ra arte, gero Karrantzara eta azkenik Santanderrera joateko. 37ko abuztuaren 14an Euzko Alderdi Jeltzaleko ordezkariek Santoñako hitzarmenean errendizioa izenpetu ondoren, itsasontziz ihes egiten ari zela atxilotu zuten abuztu bukaeran. Irailean epaiketa sumarisimoak egin ziren Euzko Gudarosteko ofizialen kontra, eta heriotza zigorra ezarririk, Jose Luis Arenillas 1937ko abenduaren 18an fusilatu zuten, 33 urte zituela. Bere anaia Jose Mari 1938an hil zuten Asturiasen.
Parre
Parre Italiako udalerri bat da. Bergamoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Parrek honako udalerri hauekin egiten du muga:
João Carlos dos Santos
João Carlos dos Santos (1972ko irailaren 10a - ) Brasilgo futbolari ohia da.
Caudillismo
Caudillismo XIX. mendean Hispanoamerikan sortutako gertakari politiko eta soziala da.
Etimologia
Caudillismoa, caudillo hitzetik dator eta latinezko capitellum hitzetik eratorria izango zen. Honek buruzagia esan nahi du. Espainiar Hiztegiaren arabera, caudillismoa caudillaje sistema edo caudillo baten gobernua izango zen. Honi bi esanahi ematen zaizkio: lehenengoa, buruzagi bezala, gidaritza eta jendea gerrara bidaltzeaz arduratzen zena. Bigarrena, gremio edo komunitate bat zuzentzen zuena.
Jatorria
XVI. mendean, konkistatzaileei caudillo deituko zitzaien. XIX. mende hasieran, gobernuko erregeordetzak caudillo terminoa erabiliko zuen altxatzen zirenen kontra. Horregatik, independentzia gerrako heroiak Santiago Liniers (1753-1810) Buenos Airesen, José Tomás Boves (1782-1814) Venezuela n, José Miguel Carrera (1785-1821) Txilen eta Vicente Guerrero (1783-1831) Mexikon, caudilloaren ezaugarri militarra nabarmentzea lortuko zuten. Beharrezkoa da caudillo terminoa zehaztea. Kazike eta diktadore hitzak ezin dira gaur egungo testuinguruan ulertu. Lehenengoa, arawak hizkuntzatik dator “kassequa”. Espainian erabili izan zen eragin handiko pertsonei erreferentzia egiteko. Aldiz, Amerikan, termino hau aplikatu zen erregio baten barruan gobernatzen zuenari izendatzeko. Testuinguru amerikarrean, diktadore hitzak erreferentzia egingo zion politikoki instituzionalizatutako caudillo mota bati. Izatez, lider nazional bat izango zen.
Azpi-atalburuko testua
Aldi kolonialaren barruan bi bereizketa gauzatu beharko genituzke: Iberiar herentzia eta herentzia koloniala. Chapmanen arabera, caudillismoaren jatorria espainiar immigranteen izaeran bilatu beharko zen. Honen arabera, konkistatzaileek lidergotzaren konnotazioa ezarriko zioten. Morseren arabera, Errege-erregina Katolikoak eramandako politikaren jatorrian bilatu beharko zen. Espainiar erresumaren nagusitasuna Mundu Berriarekiko bi faktoreengatik izango zen. Alde batetik, Elisabet erreginaren filosofia tomistan, batasun espirituala, politika etxetiarrean eta bestetik, Fernando erregearen politika praktiko eta filosofia makiavelikoan. Chapman eta Morse bat datoz caudillismoa Amerikako sistema politiko bezala, beranduago partidu politikoetan kontsolidatuko zela. Baieztapen honek, baztertu egingo zituen emandako aurrerapen politiko eta sozialak Amerikan errege-erregina Katolikoen amaieratik.