cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kataluniako prozesu independentista
Legea, kontsulta eta parte hartze prozesua (iraila-azaroa)
Egun berean, Artur Mas Generalitateko presidenteak galdeketaren kontrol batzordea izendatzeko dekretua sinatu zuen. Urriaren 3an, kontsulta babesten zuten alderdien ordezkariekin bilduko zen. Halaber, Konstituzionaleko presidentea errefusatuko zuen Kataluniako Parlamentuak. Francisco Perez de los Cobos PPko militantea izan zela nabarmendu zuten idatzian.
Bestalde, RAE Espainiako Errege Akademiak bere hiztegiaren edizio berritua aurkeztu zuen, eta zenbait aldaketa deigarri egin zituen, nahiz eta ezin ziurta zitekeen Kataluniako egoera politikoari erantzuteko eginak zirela. Auzitegi Konstituzionalak Kontsulta Legea indarrik gabe utzi zuenetik, Kataluniako Gobernuak eten egin zituen azaroaren 9rako hainbat prestaketa prozesu. Oposiziokoek kanpainarekin jarraitzeko eskatu zioten.
Urriaren 3an, Kataluniako galdeketaren aldekoek bilera egin zuten hurrengo pausoak erabakitzeko. Begi bistakoak ziren desadostasunak; ERCk, CUPek eta ICVk estu hartu zuten Mas, kanpaina eteteagatik. Azkenik, galdeketarako deialdiari eustea adostu zuten alderdiek. Artur Mas eta CiU, ERC, ICV eta CUPeko ordezkariak batzartuta egon ziren. Bilera hasi eta hiru ordura, ohar bat irakurri zuen Francesc Homs gobernuko bozeramaileak. Gero berriro bildu ziren Espainiako Auzitegi Konstituzionalak galdeketa baliogabetzeari nola erantzun adosteko. Bestalde, Madrilek auzitara eramango zuen galdeketaren kontrol batzordearen izendapena. Azkenik, A-9ko galdeketarako deialdiari eustea adostu zuten CiUk, ERCk, ICVk eta CUPek.
Bestalde, egun berean jakin zenez, Kataluniako herritarren %70,8 zeuden azaroaren 9ko galdeketaren alde. Inkesta horren arabera, ERCk irabaziko zituzkeen Kataluniako Parlamenturako hauteskundeak. Botoen %19,8 jasoko zituzkeen ERCk, eta 6,7 puntuko aldea izango zukeen CiUrekiko. Bestalde, Kataluniako udalen %96 inguruk atxikimendua eman zioten azaroaren 9ko galdeketari. 947 udaletatik 910 kontsultaren alde agertu ziren, eta askok mozioak onartu zituzten. Kolore politiko guztietakoak ziren.
Urriaren 4an, Eskoziako ereduari jarraituz, atez ateko iritzi bilketa hasi zuen Ara es l'hora kanpainak. Boluntario taldeak auzo eta herrietara igorriz, herritarrekin zuzenean harremanean jartzea zen asmoa, Katalunia independentetik zer esperoko zuketen jakiteko. ANC Biltzar Nazional Katalanak eta Omnium Cultural erakundeek sustatutako kanpaina independentista zabala zen Ara es l'hora. Denera 8.000 boluntario inguru arituko ziren atez ate iritziak biltzen. Azaroaren 9rako ehun mila bildu nahi zituen kanpainak, herri galdeketa antolatzen eta aurrera eramaten laguntzeko.
Egun berean, Kataluniako 800 alkate inguruk azaroaren 9ko kontsultaren alde batu ziren, Artur Mas Generalitateko presidentearekin batu aurretik. "Orain edo inoiz ez" oihuak bota zituzten. Katalunian dauden 947 udalerritatik 920k kontsultaren aldeko mozioak onartu zituzten. Oriol Junquerasek esan zuen "Espainiako demokraziak Kataluniakoa mehatxatzen" zuela.
Urriaren 5ean, erabakiko zuen UDCk galdeketan zer erantzun. Zalantza handiena Uniok eragin zuen; CDCren koaliziokide izanagatik, independentistak ez ziren kide batzuk baitzeuzkan, tartean Josep Antoni Duran i Lleida. Egun berean, A-9aren ostean, Rajoyk elkarrizketaren beharra ikustea espero zuen Masek. Generalitateko presidenteak berretsi egin zuen kataluniarrek bozkatu egingo zutela azaroaren 9an.
Azkenik, Uniok boto askatasuna eman zuen independentziaren inguruko galderan. Azaroaren 9ko kontsultaren lehen galderan baietz bozkatzea adostu zuen UDC alderdiak; independentziaren inguruko bigarren galderan, berriz, boto askatasuna eman zien alderdikideei. Bestalde, Kataluniako egoera izan zuen aipagai editorialean Financial Times Erresuma Batuko kazeta ekonomikoak, Espainiak talkatik ihes egin beharko luke izenburu zuen artikuluan. Bertan, egunkariak kritikatu zuen ez zegoela elkarrizketarik Kataluniako eta Espainiako gobernuen artean, eta nabarmendu zuen "erantzun politikoa behar duen arazo politikoa" dela Kataluniakoa. Horregatik, Konstituzioa "hobetzeko" aholkatu zion Financial Timesek Rajoyri.
Urriaren 6an, galdeketarako kontrol batzordea bertan behera uzteko eskatu zion Espainiak Konstituzionalari. Estatuko Abokatutzaren bitartez egin zuen eskaera. Galdeketa berme guztiekin egin ahal izateko, aste hori erabakigarria zela zioen Homsek, eta "egin edo ez erabakitzeko" urriaren 15era arteko epea jarri zuen. Bestalde, Kontrolerako batzordearen kideetako batek karguari uko egin zion. Quim Brugue Zientzia Politikoan katedradunak dimisioa eman zuen, kontsultak "berme demokratikorik" ez zuela argudiatuta. Egun berean, Anna Simo ERCren bozeramaileak uste zuen azaroaren 9ko kontsulta "bideratuta" zegoela, "blindatuta" ez dagoen arren, eta helburua lortzeko epemugarik ez jartzea eskatu zuen, bileran ez baitzuten halakorik adostu, Francesc Homs kontseilariak urriaren 15erako kontsulta egingo zen ala ez erabakiko zutela adierazi ostean.
Egun berean, A-9an botoa emateko aurreikusi zituzten errolda eta erregistroak berriro zabaldu zituen Generalitateak. Atzerrian bizi ziren katalanek, espetxean edo gazteentzako atxiki zentroetan daudenek nahiz menpekotasunen bat zutenek eska zezaketen herri galdeketan botoa emateko zegokien errolda edo erregistroan izen ematea. CDC, ERC eta CUP baiezko bikoitzaren alde zeuden, Ara es l'hora kanpaina sustatu zuten elkarteek —ANC Biltzar Nazional Katalanak eta Omnium Culturalek— egin zuten gisan. UDC eta ICV-EUiA, berriz, lehen galderan baiezkoa erantzutearen eta bigarrenean boto askatasuna ematearen alde agertu ziren. Eta PSC, PP eta Ciutadans herri galdeketa egitearen kontra agertu ziren.
Urriaren 7an, Homsek berretsi zuen galdeketa "bideragarria" zela eta ez zegoela epe mugarik. Kataluniako Gobernuak, bien bitartean, galdeketa babesten duten 900 udalen mozioak Espainiako Gobernuari eta Espainiako Auzitegi Konstituzionalari bidaltzea erabaki zuen. Bestalde, Generalitateak eta ERCk desadostasunak ukatu zituzten. Kontsulta bertan behera uzteko epemugarik ez zegoela ziurtatu zuen Homsek, galdeketa "bideragarria" zelako. Kontsulta "ziurtatzeko" Gobernuan sartzea eskatu zion CUPek ERCri. Bestalde, PPk, PSOEk eta UPyDk atzera bota zuten ERCk Kataluniako kontsultaren debekuaren kontra aurkeztutako helegiteen harira Kongresuan aurkeztu zuen ez-legezko proposamena.
Urriaren 8an, La Vanguardia egunkariak argitaratu zuenez, azaroaren 9ko galdeketa udalen bitartez antolatzeko aukera aztertzen ari zen Kataluniako Gobernua. ANCk eta Omniun Culturalek ekitaldi bat iragarri zuten urriaren 19rako. Bestalde, CiU, ERC, ICV-EUiA eta CUP urriaren 9ko arratsaldez batzartuko ziren.
Urriaren 9an, Bartzelonako Auzitegiko epaile baten jarduna etetea aztertuko zuela Botere Judizialak zabaldu zen. Kataluniako Konstituzioaren zirriborroa idazten laguntzeagatik abiarazi zuten Santiago Vidalen aurkako diziplina dosierra. CiU, ERC, ICV-EUiA eta CUP 18:00etan batzartu ziren Palau jauregian. Ara és l'hora kanpainaren sustatzaileek, ANCk eta Omnium Culturalek, beste ekitaldi bat iragarri zuten: urriaren 19an egingo zuten, Katalunia plaza (Bartzelona)n. Bestalde, Konstituzionalak atzera bota zituen Parlamentuaren errekusazioak. Auzitegiaren arabera, "ezin da epaile bat errekusatu gai baten inguruan erabakia hartu aurretik irizpide juridikoa agertu zuelako". Egun berean, erabateko diskrezioz» bildu ziren Kataluniako alderdi nagusietako buruzagiak, prozesu subiranistan eman beharreko pausoak eztabaidatzeko. Aurreko asteko goi bileran ez bezala, ez zuten jakinarazi hitzorduari buruzko xehetasunik, eta kazetariek iluntzean baino ez zituzten ikusi Generalitatearen Robert jauregira sartzen.
Urriaren 10ean, urriaren 19ko ekitaldia "inflexio puntu bat" izatea nahi zuen ANCk. Ara es l'hora kanpainaren sustatzaileek ekitaldi "jendetsua" iragarri zuten. "Erakutsi nahi dugu gehiengoa garela, elkarrekin goazela eta elkarrekin joango garela", esan zuen Carme Forcadell ANCko presidenteak.
Egun berean, Generalitateak atzeratu egin zuen kontsultarako erroldaren argitalpena. Bozketa aurreikusitako datan izango ote zen argitzeko eskatu zien Duranek kontsultaren aldeko alderdiei. Carme Forcadell Kataluniako Asanblada Nazionaleko presidenteak argi adierazi zuen azaroaren 9ra arte "aurreikusitako ibilbide orria" jarraituko zutela, eta "Generalitateak eta alderdiek ere" berdin egingo zutela. Bestalde, FC Bartzelona klubak gutuna igorri zion Joan Rigol Erabakitzeko Eskubidearen aldeko Itun Nazionalaren presidenteari, bat egiten zuela adierazteko.
Urriaren 12an, Kataluniako prozesuaren kontra jaikitzeko eskatu zion SCCk gizarteari. Joaquim Coll SCCko presidenteorde eta historialariak esan zuenez, "boza ematea ez da demokraziaren sinonimo", eta Kataluniako herritarrak "eztabaida subiranista batek bahituta bizi dira".
Urriaren 13an, boz plebiszitarioak proposatu zituen Trantsizio Nazionalerako Kontseiluak. Erakundeko presidenteak uste zuen hauteskundeen ostean osatutako parlamentuak aldebakarreko independentzia aldarrikapena egin zezakeela, eta urte eta erdiko epean sor zezaketela estatu independentea.
Urriaren 13an hasitakoa, azaroaren 9an kontsulta egingo zen ala ez erabakitzeko aste erabakigarria zen Katalunian. Generalitateak urriaren 15ean jarri zuen epemuga galdeketa egingo zuen erabakitzeko, aste horretako asteazkenean. Kontsultaren aldeko herri mugimenduek galdeketaren aldeko kanpaina egiten jarraitu zuten. Generalitateak aste horretan erabakiko zuen kontsultarekin jarraitu ala bertan behera utzi.
Egun berean, 13:00etan hasi zuten bilera Kataluniako Gobernuko eta CiU, ERC, ICV-EUiA eta CUPeko ordezkariek, Bartzelonako Pedralbes jauregian, eta, 16:00etan eten bat egin ondoren eztabaidatzen jarraitu zuten. Bileratik hedabideetara filtratutako informazioen arabera, baliogabe utzitako artikuluei uko egin eta maila apalagoko «prozesu parte hartzaile bat» proposatu zien gobernuak beste alderdiei. Bestalde, ANC Biltzar Nazional Katalana eta Omnium Cultural elkarteek, Ara es l'hora kanpainaren sustatzaileek, azaroaren 9ko herri kontsultarako entitate interesatu izatea eskatu zuten Kataluniako Generalitatean. Ondorioz, Kontrol Batzordearen kreditazioa jaso eta bozketa egunean bertan aktiboki parte hartzeko aukera izango zuten, Kataluniako Kontsulta Legeak jasotzen zuen moduan. Gobernazio Sailaren oniritzia jaso ostean, ikuskatzaile izateko izen ematea hasiko zuten.
Urriaren 14an, azaldu zuen Masek azaroaren 9an hauteslekuak, hautetsontziak eta boto-paperak egongo zirela, eta 16 urtetik gora dutenek bozkatu ahal izango zutela. Aitortu zuen Masek galdeketa ez zela egingo dekretuan jaso ziren baldintzekin, baina galderak lehen adostutakoak izango zirela jakinarazi zuen. Kataluniako Gobernuak prestatuko zuen bozkatzeko behar zen guztia. 20.000 boluntario baino gehiago ariko ziren, eta galdeketaren aldeko elkarteen laguntza ez ezik udalena ere izango zutela gaineratu zuen. Hautetsontziak Kataluniako Gobernuaren lokaletan egongo ziren, eta emaitzak azaroaren 10ean ezagutuko zirela iragarri zuen. Garbi utzi zuen azaroaren 9ko galdeketa ez zela behin betiko galdeketa izango, horien aurrekoa baizik. Presidenteak esan zuen behin betiko erreferenduma hauteskundeetara deituta helduko zela. Azaldu zuen "unea iritsita" ohiko moduan deituko zuela berak bozetara, baina alderdiek zerrenda eta programa bateratuak aurkeztu beharko zutela eta emaitza erreferendum bateko emaitza izango zela. Batasuna eskatu zien presidenteak alderdiei, eta nabarmendu zuen "aurkaria" ez zegoela Katalunian.
Head of the River Race
Head of the River Race edo HoRR urtero udaberrian Ingalaterrako Londres hiriburuko Tamesis ibaian jokatzen den nazioarteko estropada bat da. Aulki mugikorreko estropada izaten da eta zortzikoek hartzen dute parte.
Kataluniako prozesu independentista
Legea, kontsulta eta parte hartze prozesua (iraila-azaroa)
Ara es l'horak urriaren 19an zabalduko zuen A-9rako proposamena. Independentziaren Aldeko Udalek babesa adierazi zioten Kataluniako Gobernuak iragarritako galdeketa ereduari. Parlamentuan, bien arteko pitzadura irudikatu zuten Artur Masek eta Oriol Junquerasek.
Head of the River Race
Ezaugarriak
Erlojuzkontra jokatu ohi da, taldetik taldera 10 segunduko aldeaz ateratzen direlarik, eta 6'8 kilometrotako ibilbidea burutzen dute, Mortlake eta Putney artean. Oxford-Cambridge estropadan egiten duten ibilbide bera da.
Kataluniako prozesu independentista
Legea, kontsulta eta parte hartze prozesua (iraila-azaroa)
Urriaren 16an, Kataluniako bloke subiranista hautsi eta bi egunera, Masen plan alternatiboarekiko jarrera berretsi zuten alderdi nagusietako buruek. Udal independentisten elkarteak babestu zuen galdeketa berria. Bestalde, Madril urduri ikusten zuten Kontsulten Legean oinarritutako galdeketaren ordez, «prozesu parte hartzaile bat» proposatzean. Bestalde, Francesc Homs Kataluniako Gobernuko eledunak balizko hauteskunde plebiszitarioetan zerrenda bateratua osatzeko proposamena berretsi eta defendatu zuen. Alde horretatik, gainera, "edozer egiteko prest" zeudela ziurtatu zuen Homsek, eta negoziaziorako borondatea erakutsi zuen. "Barkamena" eskatu zuen azken egunetan erakutsitako batasun faltagatik, eta hauteskundeetarako zerrenda bakarraren ideia defendatu zuen.
Egun berean, zerrenda bateratu bat osatzeko proposamena egin zion CDCk ERCri. ANCko eta Omnium Culturaleko presidenteak Artur Mas Generalitateko presidentearekin bildu ziren. Azaroaren 9ko kontsulta alternatiboari begira izango zuten jarrera zehaztuko zuten eragileek urriaren 19an.
Urriaren 17an, Kataluniako Gobernuak hasi zituen tramiteak, azaroaren 9ko herri galdeketan parte hartu nahi zuten herritarrek izena eman ahal izan zezaten. Datuen babeserako legea zela eta, ezin dute erabili boto-emaileen erregistro arrunta; horregatik, egunean bertan bozkalekuetan eman beharko zen izena. Atzerritik botoa emateko ere hamalau leku prestatzen ari ziren mundu osoan. Egun berean, Oriol Junqueras ERCko kideak argi azaldu zuen alderdiaren helburua: "Egin ditzagun hauteskundeak ahalik eta azkarren, independentzia aldarrikatzeko. Egin dezagun behingoz, mesedez". Junqueras hunkituta mintzatu zen Catalunya Radio irrati katean, Kataluniaren prozesu subiranistaz. Alderdiaren nahia betetzeko "itxaropena" agertu zuen, baina ohartarazi zuen "denbora galtzea" ez zela ona.
Hauteskundeak exijitu zituen Junquerasek. Masek azaroaren 9rako deitu zuen kontsulta alternatiboa "denbora galtzea" zela azpimarratu, eta independentzia lehenbailehen aldarrikatzea eskatu zuen. Francens Homs Kataluniako Presidentetza kontseilari eta Gobernuko bozeramailea, bestalde, baikor agertu zen ERCrekin batera hauteskundeei begirako zerrenda bateratua lortzearen kontura. Egun berean, gobernatzen hasteko eta aurrekontuak onartzeko eskatu zion Rajoyk Masi. Milanen egin zituen adierazpenetan, ezegonkortasun garai bati amaiera emateko ere eskatu zion Artur Masi.
Urriaren 18an, boluntarioen erdiak, lortuta zeuden. Azaroaren 9ko kontsultarako 11.000 boluntariok eman zuten izena; tartean ERCko zenbait ordezkarik. Ara és l'horak urriaren 19an emango zuen A-9rako proposamenaren berri.
Urriaren 19an, Ara és l'hora kanpainako sustatzaileek, Omnium Cultural eta ANC Kataluniako Biltzar Nazionalak, azaroaren 9rako deitutako kontsulta babestu zuten, baina bi eskaera nagusi egin zizkioten Artur Mas Generalitateko presidenteari: batasun politikoa eta hauteskundeak -hiru hilabete baino lehen-. Bartzelonan egin zuten ekitaldia, Katalunia plazan. Jendetza bildu zen; 110.000 lagun.
Urriaren 20an, galdeketaren jarraipena egiteko, aurreakordio batera heldu ziren CUP eta Kataluniako Gobernua. Francesc Homs Kataluniako Gobernuko bozeramaileak iragarri zuen "batasun teknikoa" berreraikitzeko aurreakordioa zela adostutakoa. Gainerako alderdiak aurreakordiora batzea espero zuen Homsek. Homsek iragarri zuenez, sei egunean 23.870 lagunek eman zuten izena. Egun berean, Gobernua A9ko erregistroa aztertzen ari zen baliogabetzeko asmoz. Bestalde, Carme Forcadell ANC Kataluniako Biltzar Nazionaleko presidenteak politikarien esku utzi zuen balizko zerrenda bakarra, plebiszitu-hauteskundeak deitzen bazituzten.
Azkenik, 25.025 lagunek eman zuten izena, baina Generalitateak zabalik izango zuen webgunea. CUP A-9rako akordiorako oinarri batean nahasi zuen Homsek. ERC eta ICV-EUiA, hauteskunde eske zeuden, berriz.
Urriaren 21ean, negoziazio politikoa utzi eta kontsulta kalean bultzatuko zuen CUPek. Horrela, “kalea oinarri duten lan eskematan” zentratuko zen CUP, azaroaren 9ko mobilizazioa arrakasta bat izateko eta Espainiako Gobernuaren ezezkoa gainditzeko. ERC, ICV, EUiA eta CUP alderdiek aldebiko bilerak egin zituzten, goizean Kataluniako Parlamentuan, Artur Mas Generalitateko presidenteak iragarritako prozesu parte-hartzailea duin egiteko eta hobetzeko. Bilerak, alderdi ezkertiarren arabera, ANCrekin eta Omniumekin ere egin zituzten. Bestalde, Artur Mas Oriol Junqueras ERCren buruarekin bilduko zen eta “haustutako batasuna berreraikitzeko borondatea” azaldu zuen, A9ko prozesua indartze aldera.
Urriaren 22an jakin zenez, 1.255 lokal zabalduko ziren 938 herritan botoa emateko. Galdeketan parte hartu nahi zuten kataluniarren % 99k euren herritik mugitu gabe eman ahalko zuten botoa. Ordura arte, 30.231 pertsonak eman zuten izena azaroaren 9ko antolaketa-lanetan laguntzeko. Bestalde, Artur Mas Kataluniako presidentea eta Oriol Junqueras ERCko burua bildu ziren, azaroaren 9ko prozesu parte-hartzailearen inguruan jarrerak gerturatzeko.
Egun berean, azaroaren 9ko galdeketa "arrakastatsua" izan zedin, akordio batera heldu ziren Artur Mas Kataluniako Gobernuko presidentea eta Oriol Junqueras ERCko burua. 16:30ean batzartu ziren, eta 18:00 aldera bukatu; irteeran, Junquerasek azaldu zuen ERCk kontsulta babestuko zuela, baina Masi ohartarazi zion ezinbestekoa zela ERCrentzat gobernuak azaroaren 9aren ostean "lehenbailehen" hauteskundeetara deitzea. Bestalde, Kataluniatik kanpo, hamalau bozkaleku prestatuko zituen Kataluniako Gobernuak.
Urriaren 23an jakin zenez, hauteskunde-kanpaina batean beste bitarteko jarriko zituen ERCk. 'Azaroaren 2tik 8ra kanpaina egingo dugu, Kataluniako hauteskundeak izango balira bezala', esan zuen Lluis Salvadok. Milioi bat boto-paper banatuko zituzten, batez ere, erabaki ezinik zeudenen artean.
Urriaren 24an, Rajoy azaroaren 9ko galdeketaren aurka egitea aztertzen ari zen. Espainiako Gobernuak "Antidemokratiko"tzat jotzen zuen prozesua, eta deialdiarekin lotutako ekintza guztien inguruko txosten bat egiteko eskatu zien Estatuko zerbitzuko juridikoei. Bestalde, kontsultaren kanpaina informatiboari urriaren 25ean ekingo zion Gobernuak. Azaroaren 9an nork, nola eta non eman zezakeen botoa argituko zuten, baina parte hartzea sustatu gabe.
Halaber, A9 'mobilizazio handia' izateko baturik lan egingo zuen Itun Nazionalak. Erabakitzeko Eskubidearen aldeko Itun Nazionalak bere laugarren bilera egin zuen Katalunian. Azaroaren 9ko prozesua aurrera eramateko bat eginik lan egingo zuten eragileek. Adostutako testuak bost puntu zituen eta “aniztasuna” eta “gizartearen eta politikaren lankidetza” aldarrikatzen zituen. Joan Rigol Ituneko koordinatzailearen hitzetan, “ardatz politikoaren” eta eragileen arteko batasuna “bistaratzeko” balio izan zuen bilerak.
Urriaren 27an, galdeketa inpugnatuta ere, aurrera jarraitzeko eskatu zion ERCk Masi. Kontsultaren ordez egingo zen parte-hartze prozesuaren antolatzaile eta sustatzaile nagusia Kataluniako Generalitatea zela azpimarratu zuen. "Hartutako konpromisoa betetzeko" eskatu zion presidenteari.
Egun berean, Espainiako Gobernuak A9-ko prozesuaren aurka jotzeko bidea abiatu zuen. Rajoyk txostena eskatu zion Estatu Kontseiluari azaroaren 9an Katalunian egin asmo zuten parte-hartze prozesu osoa bertan behera gera zedin.
Urriaren 28an jakin zenez, Generalitateak A-9ko planari eutsiko zion. Kataluniako Gobernuak A-9ko «herritarren parte hartze prozesua» defendatu zuen, eta esan zuen Madrilek ez zuela debekatzeko ezer. Kataluniako alderdi guztiek —PPCek eta Ciutadansek salbu— egin zuten Madrilen erabakiaren aurka. PSCk uste zuen «okerra» zela A-9ko parte-hartze prozesua inpugnatzea, eragin juridikorik ez zuelako.
Urriaren 29an, Kontsultaren aldeko kanpaina hastear zen, beste helegite baten mehatxupean. CDC alderdiak gauean abiatuko zituen kanpainako ekitaldiak. Ohiko hauteskunde-kanpainetan bezala, aurreneko ekintza modura, kartelak jarriko zituzten. Galdeketan, baietzaren alde egingo zuten. Bestalde, urriaren 28an jakinarazi zutenez, 40.930 herritarrek eman zuten izena kanpaina bera eta A9ko prozesua antolatzen laguntzeko.
Egun berean, bozkatzera deitu zuen ANCk, debekatu arren. Espainiako Estatu Kontseiluak aho batez onartu zuen A-9ko galdeketa auzitara eramatea. Urriaren 30ean egingo zuen Espainiako Gobernuak ministroen kontseilua, eta bertan onartuko zuen kontsulta baliogabetzeko eskatzea. Bozkaleku gisa erabiltzeko lokal bat atontzea eta udaletxean azaroaren 9an Kataluniako bandera independentista zintzilikatzea adostu zuen Durangoko Udalak, baina erabaki horren kontra helegitea aurkezteko eskatu zion herri horretako PPk Carlos Urkijo Espainiako Gobernuak Euskal Autonomia Erkidegoan zuen ordezkariari.
Urriaren 30ean, Estatu Kontseiluak kontsultaren gaineko txostena onartu behar zuen. Espainiako presidenteak premiazko txosten bat eskatu zion Estatu Kontseiluari; dokumentua urriaren 31 baino lehenago onartzeko ere eskatu zion eta, hortaz, egun horretan bertan bozkatuko zuten. Azkenik, A9ko kontsultaren kontrako helegitea babestu zuen Estatu Kontseiluak. Espainiako kontsulta-batzorde gorenak aho batez hartu zuen erabakia. Txostena eskuan, Auzitegi Konstituzionalera jo zezakeen Espainiako Gobernuak. Erabakiak ez zuen Mas ezustean harrapatu. “Legea obeditzea” espero zuen Rajoyk.
ANC eta Omnium A9-an bozkatzearen alde agertu ziren, 'gertatzen dena gorabehera'. Bestalde, Generalitateak parte-hartze prozesuaren inguruan egin zituen iragarkiak emititzeko agindu zieten Kataluniako Gobernuaren lizentzia zuten irrati eta telebista kateei.
Urriaren 31ean, galdeketaren aurka helegitea jarri zuen Espainiako Gobernuak. Soraya Saenz de Santamaria presidenteordeak zioen azaroaren 9rako deialdiak ez zuela "legezko oinarririk". Gertatzen zena gertatzen zela, bozkatzera deitu zuen ANCk. Bestalde, independentziaren aldeko joera izango zen nagusi galdeketan, inkesta baten arabera. Bi galderei baiezkoa erantzuten zietenak %49,4 ziren, CEOren arabera; estatu bai baina independente ez izatea nahi zutenak %12,6 ziren, eta estatu ere ez izatearen aldekoak, berriz, %19,7. Gainerakoek (%18,3) ez zekiten zer erantzun.
Egun berean, auzitara jotzea aztertzen ari zen Mas, Madrilen «gehiegikeria» salatzeko. Espainiako Gobernuaren aurkako neurriak prestatzen hasi zen, hark Auzitegi Konstituzionalera jo ostean.
Azaroaren 1ean, nazioarteko hamar lagunek babesa adierazi zioten azaroaren 9ko kontsultari. Nobel saridunak, idazleak eta soziologoak zeuden tartean. Nabarmendu zuten gatazkak konpontzeko biderik onena demokraziaren tresnak erabiltzea zela. Kataluniako galdeketa babesteko hau adierazi zuten: «Katalanak bozkatzea eragoztea gizarte demokratikoen printzipioen kontrakoa da». Tartean ziren Desmond Tutu Hego Afrikako apezpikua eta Adolfo Perez Esquivel Argentinako artista, biak Bakearen Nobel saridunak. Bestalde, Oriol Junqueras ERCko buruak esan zuen Espainia independentzia negoziatzeko prest egongo ez balitz Kataluniak ez lukeela zorraren bere zatia ordaindu beharko. Egun berean, Generalitateak ez zuen baztertzen nazioarteko epaitegietara jotzea. Francesc Homsek adierazi zuen Generalitateak ez zuela ‘’atzerapausorik’’ emango A9aren inguruan.
Azaroaren 3an hasten zena aste erabakigarria zen Katalunian. Espainiako Gobernuak inpugnatu egin zuen deialdia, eta begi guztiak Konstituzionalera begira zeuden. Azaroaren 4an bertan hartuko zuen auzitegi horrek bere azken erabakia. Egun berean jakin zenez, PSCk azaroaren 10ean plazaratuko zuen Espainiako konstituzioa aldatzeko proposamena. Bestalde, Generalitateak kontsulta ez baliogabetzea eskatu zion Konstituzionalari. Artur Masen Gobernuak idatzi bat aurkeztu zuen auzitegi horretan, kontsulta alternatiboaren aurka ez egitea eskatzeko. Egun berean, ultraeskuindarrek alderdi katalanen ekitaldi bati boikot egin zioten. Falangeren banderak zeramatzaten ultraeskuindarrak ekitaldian sartu ziren eta “beste gerra zibil bat nahi ote duten” galdetu zieten eztabaidako parte-hartzaileei.
Kontsulta alternatiboa Auzitegi Konstituzionalak bertan behera utzi ondoren
Azaroaren 4ko goizean, Katalunia osoa, Auzitegi Konstituzionalari begira zegoen. Auzitegi Konstituzionala hasi zen Espainiako Gobernuaren helegitearen inguruan eztabaidatzen, eta osoko bilkura hiru egunekoa izango bazen ere, egun horretan bertan hartuko zuten erabakia. Kataluniako kontsulta bertan behera utziko zuen egun horretan Auzitegi Konstituzionalak, ezusterik ezean. Ezer urratzen ez zuela zioen Masek. Galdeketa eragileen esku uzteko asmoak indarra hartu zuen. Azkenik, Konstituzionalak tramiterako onartu zuen Espainiako Gobernuak jarritako helegitea, eta horrek automatikoki utzi zuen indargabe igandeko galdeketarako prestaketa oro. Bost hilabete zituen auzitegiak mamiaz erabakitzeko. Francesc Homs Generalitateko bozeramaileak esan zuen parte hartze prozesu bat zela igandekoa eta eutsi egingo ziotela galdeketari. Espainiako Gobernua salatuko zuela gaineratu zuen, adierazpen askatasuna urratzeagatik. Artur Mas presidenteak Erabakitzeko Eskubidearen aldeko alderdiak biltzera deitu zituen: "Batuta egon behar dugu adierazpen askatasuna elkarrekin eta sendo defendatzeko". Itun Nazionalaren bilera, ostiralean egingo zen.
Azaroaren 5ean jakin zenez, Kataluniako hainbat politikarik nazioartera joko zuten erabakitzeko eskubidearen alde. NBEn eta Europako zenbait erakundetan aurkeztuko zuten agiria alderdi politikoetako ordezkariek. Egun berean, Masek gutuna bidaliko zion Rajoyri, behin betiko erreferenduma adosteko. Generalitateko presidenteak azaroaren 9ko prozesu parte-hartzailean "beldurrik gabe" parte hartzeko deia egin zien kataluniarrei. Artur Masek 'lasaitasuna' eskatu zuen azaroaren 9ko polemika 'desdramatizatzeko'.
Bestalde, 161 hautetsik bozkatu ahal izateko nazioarteko babesa eskatu zuten. Katalanek beren etorkizuna erabakitzea bermatzeko beharrezkoak ziren jokabideak gauzatzeko eskatu zieten hautetsiek nazioarteko erakundeei.
Azaroaren 6an, A9-aren aurkako helegitea baliogabetu ala ez erabakiko zuen Gorenak. Espainiako Gobernuak Konstituzionalean sartu zuen inpugnazioaren eraginak, behin behinean, bertan behera geratzeko eskatu zion Generalitateak Auzitegi Gorenari. Azkenik, kontsultaren aurkako helegitea ez baliogabetzea erabaki zuen Gorenak. Bestalde, A9an 6.992 mosso arituko ziren, 'epaileen eta Fiskaltzaren esanetara'.
Kataluniako Barne kontseilariak azpimarratu zuen Esquadra Mossoek epaitegien aginduak obeditu behar zituztela, baina Barne ministroaren irizpenak ez. Egun berean, Generalitateak esku hartzen ez bazuen Gobernuak ez zuen epaitegietara joko. Hala ere, Generalitateak kontsultaren garapenean zuzenean parte hartzen baldin bazuen Exekutiboaren erantzuna zein izango zen ez zuen zehaztu Justizia ministroak. Azkenik, Generalitateak esku hartzen ez bazuen Gobernuak ez zuen epaitegietara joko. Hala ere, Generalitateak kontsultaren garapenean zuzenean parte hartzen baldin bazuen Exekutiboaren erantzuna zein izango zen ez zuen zehaztu Justizia ministroak.
Mary Jobe Akeley
Mary Lenore Jobe Akeley (Ohio, AEB, 1878ko urtarrilaren 29a - Connecticut, AEB, 1966ko uztailaren 19a) estatubatuar esploratzailea, alpinista eta argazkilaria izan zen. Kanadako Mendi Harritsuetan eta Kongo Belgikarrean espedizioak egin zituen. Historia Naturaleko Amerikako Museoan lan egin zuen, inguru natural errealistetan taxidermitutako animaliekin erakusketak sortuz. Kontserbazioaren alde lan egin zuen, ehiza-erreserben sorreraren lehen defendatzaileetako bat izan zelarik. Camp Mystic ere sortu zuen, neskatoentzako aire zabaleko kanpamentu bat.
Head of the River Race
Euskaldunak
Nazioarteko estropada izaten da eta tarteka euskaldunek ere hartu izan dute parte, Hondarribiak, Oriok eta donostiarrek batez ere. Emaitzarik onena Hondarribiak lortu zuen, 2008 urtean 15. postuan sailkatu baitzen. Arraunlari euskaldunek Astillerorekin laugarren postua eskuratu zuten 2008 eta 2010 urteetan.
Mary Jobe Akeley
Bizitza goiztiarra
Akeley 1878ko urtarrilaren 29an jaio zen Mary Lenore Jobe Tappan, Harrison County, Ohion; hiria Tappan lakuaren azpian murgildu zen 1938an. (Zenbait iturri inprimatuk, bere heriotza-ziurtagiria barne, Akeleyren jaiotze-urtea 1888 gisa ematen duten arren, 1880ko zentsuak eta Bryn Mawr College artxiboko erregistroek 1878ko data berresten dute.) Bi gurasoak ingeles jatorrikoak ziren; aita Ameriketako Estatu Batuetako Gerra Zibileko beteranoa zen. Jobe Scio Collegera joan zen 1893 eta 1897 bitartean, lizentziatura batekin graduatu zen. Ondoren, Uhrichsvilleko (Ohio) lehen eta bigarren hezkuntzan irakatsi zuen. Bryn Mawr Collegen ikasten jarraitu zuen 1901 eta 1903 artean, Temple Universityn (1902 – 1903) irakasten zuen bitartean. Cortlandeko eskola arruntean (New York) historia eta gizalegea irakatsi zituen, 1903tik 1906ra, eta gero historia irakatsi zuen New Yorkeko Normal Collegen (gero Hunter College), 1906tik 1916ra. Columbiako Unibertsitateko Historia eta Ingeleseko maisutza lortu zuen 1909an.
Bryn Mawr-en egon zen bitartean, Jobek espedizio zientifiko batean sartzeko lehen aukera izan zuen, eta Columbia Britainiarreko Selkirk mendietarako espedizio botaniko batean aritu zen. Columbia Britainiarreko mendietara egindako lehen espedizioa izan zen.
Mendizaletasuna
Jobe mendiko eskalatzailea zen, eta Kanadako Club Alpinoko (ACC) eta Amerikar Club Alpinoko kide zen. 1905etik 1918ra hamar espedizio egin zituen Kanadako Rocallosetara. 1913an, irakaskuntza-lana utzi zuen Hunterren, Skeena ibaiaren eta Paz ibaiaren artean bizi ziren Gitksan eta Carrier indiarrak aztertzeko eta haiei argazkiak ateratzeko espedizio etnografiko bati ekiteko. Jobek 1913ko uda amaitu, eta ACCren urteko kanpamentuarekin bildu zen. Han, Robson mendiaren ipar-mendebaldera dagoen mendi bati buruzko berria entzun zuen, Samuel Prescott Fay eta Donald 'Curly' Philips kideek ikusi baitzuten. 1914an, Kanadako Rocallosas-era itzuli zen mendiaren bila, eta Philips kontratatu zuen gidari gisa. Une horretan, Jobek "Big Ice Mountain" deitu zion bere patuari, baina haren ondorengo txostenetan Monte Cocinas izena eman zion ("boteretsua" esan nahi duela uste da); mendia Monte Sir Alexander deitu zioten ofizialki 1916an. Margaret Springate eta Bert Wilkins izan ziren espedizioan Jobe eta Philipsen laguntzaile.
Robson menditik hurbil, Sir Alexander mendira eta menditik egindako bidaiak sei aste hartu zituen oinez eta zaldiz. Aste horietan, oso giza jarduera gutxi ikusi zuten ibilbidean zehar. 1914ko abuztuaren 21ean iritsi ziren gailurrera, eta abuztuaren 25ean iritsi ziren punturik altuenera, itsas mailatik 8.000 bat oinetara (2.400 m) gelditzea, gailurretik oso behera, Jobek uste baitzuen 11.000 oin (3.400 m) eta 12.000 oin (3.700 m) artean zegoela. 400 argazki inguru atera zituen bidaian. Itzultzean, New York Timesek "lehen pertsona zuria eta, seguruenik, lehen gizakia" bezala agurtu zuten, urruneko mendia aztertzeko. Times artikuluak Jobek espedizioan lortutakoa gainditu zuen, eta gutun bat idatzi zion editoreari egun batzuk geroago akatsak zuzentzeko, etxera itzuli ondoren, argitalpen akademiko eta herrikoietan egindako espedizioari buruzko erreportaia. 1915ean, Kanadako gobernuaren batzorde bat hartu zuen Columbia Britainiarreko Fraser ibaia eta Monte Sir Alexander glaziarrak esploratzeko eta kartografiatzeko. Caroline Hinman ACCko kidea gehitu zitzaion; berriro ere Curly Philips kontratatu zuten gidari gisa, baita hainbat langile ere, sukaldari eta zamaontzi gisa. Jobe eta Philips erromantikoki nahasi ziren uda hartan. Espedizioak beste saiakera bat egin zuen Sir Alexander mendira igotzeko, eta gailurretik 30 bat metrora (98 oin) iritsi zen.
Jobek Rockyetan egindako lanaren omenez, Kanadako Batzorde Geografikoak Sir Alexander mendiaren hego-ekialdeko gailurretako bat izendatu zuen: Jobe mendia (2.271 metro, 7.451 oin) 1925ean.
Camp Mystic
1914an, Mysticetik (Connecticut) hurbil 45 akre erosi zituen Jobek, eta hantxe sortu zuen Camp Mystic, 8 eta 18 urte bitarteko neskentzako eremua. Normalean, 80 kanpinlari gutxienez egoten ziren edozein unetan, eta batez ere familia aberatsetakoak eta eragin handikoak ziren. Kanpinlariak, besteak beste, Hawai'ian Abigail Kapiolani Kawani eta Lydia Liliuokalani Kawakoa printzesak, baita Howard Chandler Christy artistaren alabak ere, Abigail Kapiolani Kawice irrati-kirolaria, Ida Bailey Allen idazlea, eta Bergren Sukaldaritzako argitaratzailea egon ziren. Vogue eta St. Nicholas bezalako herri aldizkarietan kanpalekurako iragarkiak agertzen ziren. 1916ko iragarki batek, Scribner aldizkarian, kanpinlariei hitz eman zien esperientzia bizi izango zutela kanpin hauetan: iraupen-kanpina, ibilaldiak ontzian, igeriketa, zaldiketa, dantza, musika, drama eta landa-atletismoa. Jobek 30 metroko ontzia zuen (98 oin), eta Mystic Islandera (gero Ram Island (Connecticut) eramaten zituen kanpinlariak Fishers Island Sound-en. 1921ean, Mystic Islandeko hegoaldeko erdia erosi zuen Jobek, eta, gero, uharteko gainerakoa erosi zuen. Neskei lehen eskuko esperientzia emateaz gain, kanpamentua esploratzaile eta naturalista ospetsuek bisitatu zuten, hala nola VIlhjalmur Stefannson, Herbert Spinden, George Cherrie edo Martin eta Osa Johnson.  1923ko kanpinlarien kuota $375 izan zen.
Kanpamenturako liburuxka batean, Jobek hauxe idatzi zuen:"Neskek osasuna, zoriona eta garapen handiena ateetatik kanpo aurkitzen dituzte, eta haien atzean uzten dituzte herri eta hirien artifizialtasunak, mendixka zuhaiztuen eta kostaldearen errealitate alaietarako."Beste batean zera gaineratu zuen:"Gaurko neskek askatasuna, osasuna eta zoriona izateko eskubidea dute."Feministatzat edo sufragistatzat jo ez zen arren, sufragio munduarekin "oso solidario" zelakoan daude asko.
Depresio Handiaren ondorioz itxi zen kanpalekua 1930ean. Bera izan zen kanpalekuko zuzendaria beti.
Ezkontza eta Afrikako espedizioak
1920an, Vilhjalmur Stefansson esploratzaileak Carl Akeley naturalista eta taxidermista aurkeztu zion Joberi. Akeley Delia Akeleyrekin ezkonduta zegoen une horretan, baina Maryk eta Carlek abentura bati ekin zioten. Deliak eta Carlek dibortzio mingotsean amaitu zuten 1923an, eta Jobe Akeleyrekin ezkondu zen 1924ko urriaren 28an, New Yorkeko Arima Guztien Elizan. Oso sartuta zegoen Historia Naturaleko Museo Amerikarrean Afrikako erakusketa berri baterako laginak biltzeko proiektu batean, eta geroago idatzi zuen Maryk bere lana utzi eta bere Afrikako proiektuari bere denbora eskaintzea espero zuela. "Harrigarria" zela esan zuen arren, hein handi batean bete egin zuen. 1926an, Afrikako bosgarren espedizioan (eta lehenengoan) lagundu zion, espezimenak jasotzeko. Bidaian, Akeley-Eastman-Pomeroy espedizioa izenaz ezaguna, Belgikako Kongoko Mikeno mendian gaixotu eta sukarrez hil zen. Espedizioa osatu zuen, Kongo belgikarraren zatiak kartografiatuz, baita Kenya eta Tanzania ere, eta landareen laginak bildu zituen, ehunka argazki hartuta. Estatu Batuetara itzultzean, museoak senarraren oinordeko izendatu zuen Afrikako Aretoa garatzeko Aholkulari Berezi, 1938 arte jardun baitzuen. Paper horretan, hitzaldiak eman, idatzi eta aretorako dirua bildu zuen. Aretoari Carl Akeley izena eman zioten ohoratzeko 1936an. (Mary Jobe hil ondoren, New York Times aldizkariak oker deklaratu zuen aretoak Mary izena zuela.)
Head of the River Race
COVID-19 pandemia
2020 eta 2021eko ekitaldiak ez ziren jokatu COVID-19 pandemiaren erruz.
Achiridae
Achiridae arrain pleuronektiformeen familia da, Amerika inguruko itsaso eta ur gezetan bizi dena.
Head of the River Race
Garaipenak
Bakarkako garaipenak
Achiridae
Generoak
FishBaseren arabera, familiak egun 35 espezie ditu, 9 generotan banaturik:
Mary Jobe Akeley
Ezkontza eta Afrikako espedizioak
1926ko espedizioaren helburuaren zati bat Albert Parc Nationala zelatatzea zen. Espedizioa amaitu ondoren, Akeley Jean Marie Derscheid zoologo belgikarrarekin elkarlanean aritu zen parkeari buruzko txostena osatzeko. Cruz del Caballero, Orden de la Corona, jaso zuen Belgikako erregearengandik egindako ahaleginengatik. 1929-1936az geroztik, Akeley ere Parkea zaintzeko antolatutako nazioarteko batzorde bateko idazkari estatubatuarra izan zen.
Akeley Afrikara itzuli zen 1935ean Transvaal, Hegoaldeko Rhodesia eta Portugalgo Ekialdeko Afrikara, baita Hego Afrikako Kruger Parke Nazionalera ere. Han argazkia atera zien Zulu jendeari eta Swazi jendeari. 1947an itzuli zen berriro, Belgikako koroak eskatuta, Kongoko basa-bizitzaren erreserbak ikuskatzeko eta arriskuan zeuden espezieak filmatzeko.
Kataluniako prozesu independentista
Kontsulta alternatiboa Auzitegi Konstituzionalak bertan behera utzi ondoren
Egun berean, ANC Biltzar Nazional Katalanak eta Omnium Culturalek sustatutako Ara es l'hora kanpainak telefonozko maratoia antolatu zuen independentziari buruzko galdeketarako azken txanpan, A-9an inor ez zedin etxean geratu. Hainbat pertsona ezagunek ere hartu zuten parte maratoian. Galdeketari eusteko erabakia hartuta, helburu nagusi bat zuten orduan indar subiranistek: bozketa ahalik eta arrakastatsuena izatea.
Mary Jobe Akeley
Argazkilaritza
Akeleyko diapositibetako 2000 baino gehiago 'bizi dira'. Bere argazki-produkzioa Historia Naturaleko Museo Amerikarrean eta Río Mistikoaren Elkarte Historikoan dago. ΟStarr Crowther biografoak Akeleyren argazkia emakumeentzako garai garrantzitsutzat deskribatzen zuen, eta Akeley "bere buruarentzat konpontzen ari zela victorianismoaren printzipioak astintzeko eta adierazteko modu esanguratsuak aurkitzeko borrokan ari ziren emakume askoren dilema. Akeleyren argazki-estiloa honelaxe deskribatu zuen: "aurreratua... zuzena eta boteretsua", eta "egonkorra eta orekatua", espedizioan aurkitutako pertsonak eta lekuak dokumentatuz.
Kataluniako prozesu independentista
Kontsulta alternatiboa Auzitegi Konstituzionalak bertan behera utzi ondoren
Azaroaren 7an, Generalitateak ebatziko zuen kontsulta gizartearen esku utziko zuen. Erabakitzeko Eskubidearen aldeko Itun Nazionala bildu egin zen goizean. Azkenik, galdeketa boluntarioen esku utzi zuten, baina hautetsontziak bermatuko zituen Masen gobernuak. "Denok jardungo dugu azken ondorioetara arte, baina galdeketaren exekuzioa boluntarioen esku dago orain", esan zuen Joan Rigol ituneko koordinatzaileak. Egun berean, adierazpen bat plazaratu zuten nazioartean. 25 sinatzaileen artean zeuden: Desmond Tutu, Adolfo Perez Esquivel, Ken Loach, Dario Fo eta Johan Cruyff.
Bestalde, debekua kentzeko eskatu zion Artur Masek Konstituzionalari. Arratsaldez, Generalitateak emaitzak ezagutzera emango zituen. Espainiako Gobernuak, berriz, ez zuen argitu Artur Masen aurka egingo zuten. Espainiako Gobernuko presidenteordeak legea betetzea eskatu zion Kataluniako Exekutiboko buruari.
Mary Jobe Akeley
Egilea eta bizitza publikoa
Akeleyk maiz hitz egin zuen bere lanari buruz. 1912an, espedizio goiztiarrei buruzko 40 hitzaldi baino gehiago eman zituela jakinarazi dute. 1927an Afrikatik itzuli ondoren, eta bere bizitzaren zati handi batean zehar, Akeleyk kontserbazio-arrazoiengatik lan egin zuen, hitzaldi zabaletan, eta irratian agertu zen. Etxe Zurian bazkaldu zuen Eleanor Roosevelt lehen damarekin, eta Akeleyren kontserbazio- eta hezkuntza-lana nabarmendu zuen Roosevelten egunkari-zutabe sindikatuan, "My Day".
Kataluniako prozesu independentista
Kataluniaren independentziarako kontsulta (azaroa)
Azaroaren 11ean, "Behin betiko galdeketa" egin ahal izateko helburuarekin negoziatzera deitu zuen Masek Rajoy. Hurrengo egunetan, erabakitzeko eskubidearen aldeko alderdiekin bilerak egiteko asmoa zuen, guztien proposamenak entzuteko. PSC ere sartu zuen bileretan. Hauteskundeak "tresna" zirela adierazi zuen, baina prest agertu zen horren bidez "behin betiko kontsulta" egiteko. Salatu zuen ere "eraso zibernetiko oso gogorrak" jasan zituela Kataluniako Gobernuko webguneak.
Egun berean, Mas eta hiru kontseilari auzitara eramateko jardunbidea hasi zuen fiskalak. Kataluniako Gobernuak desobedientzia eta prebarikazioa egin eta dirdua bidegabe erabili ote zituen ikertzen hasi zen Kataluniako Auzitegi Gorenaren Fiskaltza, Estatuko fiskal nagusiarekin elkarlanean.
Mary Jobe Akeley
Egilea eta bizitza publikoa
Akeley izan zen zazpi libururen egilea. Horietako batzuk hil aurretik idatzitako materialak erabiliz egilekide izan zituen senarrarekin hil ondoren. Lehen liburua, Carl Akeley's Africa (1929), Maryk Carl Akeleyk bere bizitza galdu zuen espedizioaren kontakizuna izan zen, Kongoko espedizioan aurkitutako animaliak eta herriak dokumentatuz. Hurrengo urtean, Adventures in the African Jungle (1930) argitaratu zuen, Carl egilekide zela, biek bizirik zeudela egindako plan bati eutsiz. Maryk edo Carlek sinatzen zituzte kapituluak; Maryk Carl-en kapituluak bildu zituen landa-oharretan eta lagunekin lotutako istorioetan. Bere kapituluetan, Kongora egindako bidaiako esperientziak kontatzen dira, espedizioan hil aurretik eta ondoren. Lions, Gorillas, and their Neighbors/ Leoiak, Gorilak eta euren bizilagunak (1932) ere Carl hartzen dute autore gisa, eta haren espedizioa kontatzen dute; historia erabili zuten kontserbazio-mezu bat transmititzeko, eta aurreko 30 urteetan animalia-populazio handiak gutxitu zirela adierazi zuten. Times of London-en liburua berrikusteak ehizaren historia zirraragarria kontatu zuen, baina bere asmoa zientifikoa zela azpimarratu zuen, ez zen emozioen bilaketa bat. Honelaxe idatzi zuen aztertzaileak: "Ehiza mugatu eta adimentsu liteke, plazer handiena eta iraunkorrena izan liteke, bereizketarik gabeko sarraskiak izan beharrean... Afrikako joko handia giza arrazarentzat balio erreala duen zerbait da."
Kataluniako prozesu independentista
Kataluniaren independentziarako kontsulta (azaroa)
Azaroaren 12an, kereila aurkeztu zuen fiskaltzak. Bestalde, Kataluniako herri mugimenduek kontsultan kalera ateratako bi milioi pertsonak aktibo mantentzeko helburua zuten. Kontsultaren aldeko alderdiekin biltzeko asmoa adierazi zuen Masen, hauteskundeak nola egin adosteko. Kataluniako presidenteak negoziatzeko deia egin zion Madrili, galdeketa «britainiar erara» egiteko. Baina, Espainiako Gobernuak erantzun zuen ez zuela ezer adostuko. Espainiako Gobernuko presidenteak Artur Masi erantzuin zion erabakitzeko eskubidea legeadian sartzeko posible zuela Espainiako Konstituzioa aldatzeko proposamena abiatzea, baina argitu zuen PP beti egongo zela "subiranotasun nazionala desegingo lukeen erreforma baten kontra".
Bestalde, Artur Masen aurka jotzeko presioa izan zuela adierazi zuen fiskalek. Gainera, Kataluniako PPko presidenteak Fiskaltzaren kereilaren xehetasunak zergatik zekizkien galdetu zuen Fiskalen Batasun Progresistak. Horren aurrean, Fernandez Diazek ukatu egin zuen Fiskaltza Gobernuaren esanetara egotea. Fiskaltza “autonomoa” zela adierazi zuen.
Mary Jobe Akeley
Egilea eta bizitza publikoa
The Wildlife Lives Againen, Akeleyk senar zenaren taxidermista lana kontatzen du, Afrikan egindako espedizioak barne. The New York Times egunkarian egindako berrikuspen batek atentzio berezia ematen du Historia Naturaleko Museo Amerikarrerako gorila erakustaldiaren garapenaren historiari buruz. Bertan, taxidermiaren prozesua eta bizimodu erakusketaren eragina deskribatzen dira.