cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Contessa Entellina
Monumentuak eta toki interesgarriak
Contessa Entellinako monumentu eta tokirik interesgarrienak erlazionatuta daude bizantziar ohitura eta ikonoekin. Aipagarrienak honako hauek dira: Santa María del Bosco abadia (XIII. mendekoa), Kalatamauro gaztelua, Erdi Aroko gune arkeologikoa, eta Entella, jatorrizko elimoar hiria.
Naturako erreserbak
Siziliako 91 naturako erreserbetatik bi daude Contessa Entellinan:
Amway Center
Amway Center AEBetako Florida estatuko Orlando hirian dagoen kirol pabilioi da. 2010an eraikia izan zen eta Orlando Magic, Orlando Predators eta Orlando Solar Bears taldeen jokalekua da.
Contessa Entellina
Gizartea
Contessa Entellinako komunitate arbëreshe batek Estatu Batuetara emigratu zuen, albaniar hizkuntzei eta ohiturei eutsiz. Talderik handiena New Orleansen finkatu zen. Han klubak eta elkarteak antolatu dira, hala nola, Condesa Entellina Society of New Orleans eta Contessa Entellina Arbëreshë Heritage Association (Italo-Albanian in America).
Biztanleriaren bilakaera
Erroldatutako biztanleak (Statistiche I.Stat – ISTAT ; kontsultatutako URL 2019.02.05ean)
Iturria
Hizkuntza eta dialektoak
Komunitatea bereizten duen elementu bat, bizantziar erritorekin batera, arbëreshe hizkuntza da. Contessa Entellinan hitz egiten den hizkuntzak hego Albanian du jatorria, antzinako grezieraz eta sizilierazko terminoekin nahasturik. Inor gutxik daki idazten eta irakurtzen, nahiz eta ama hizkuntza izan. Bostehun urtez kontserbaturik, jatorrizko itxura fonikoa mantendu du. Hizkuntza bizirik irauteko arriskuan dago, gehienbat azken hamarkadetan sizilieraz eta italieratik hainbat eragin hilgarri jasatean. XX. mendeko hasierako emigrazioengatik etorkizuna iluna da Contessa Entellinako arbëreshërako, nahiz eta oinarrizko eta ertainezko eskoletan derrigorrezkoa izan, non albaniar literatura irakasten den. Estatuko 482/1999 legea, gutxiengo etnikoak eta hizkuntzazkoan babesten ditu.
Anartz Ormaza
Anartz Ormaza Ugalde (Bakio, Bizkaia, 1981eko irailaren 25a) arkitektoa, hezitzailea eta dantzaria da. TEO Arkitektura bulegoa sortu zuen 2012an David Tijero eta Maite Eizagirrerekin batera. Aranzadi Zientzia Elkarteko bazkidea eta Arkeologia Saileko kolaboratzailea da. Euskal dantza irakaslea da Deustuko Unibertsitatean, AIKO Taldeko partaidea eta Itxas Alde Dantza Taldean dantzari eta dantza-maisua.
Contessa Entellina
Erlijioa
Contessa Entellinak arreta handiz gordetzen du bizantziar errito erlijiosoa, Eparkia di Piana degli Albanesi zati bat delako. Albaniar hizkuntzak eta ohiturek bereizi dute kultura hau, nahiz eta mendeetan zehar saiatu da ortodoxo-bizantziar fedea debekatzen. Apaiz eta abade askok lan egin dute erlijio eta kultura mantentzearren
Anartz Ormaza
UEUkidea
UEUkidea da aspaldi, eta Arkitektura Sailburua da 2012tik gaur arte Inhar Agirrezabalekin batera. Hainbat hitzaldi eta ikastaro eman ditu horretan, eta azken urteetan zenbait jardunaldiren batzorde zientifikoan ere egon da.
Contessa Entellina
Bizantziar-albaniar ohiko kantuak
Oraindik ere, Contessa Entellinan bizirik daude arbëreshëzko antzinako eta arestiko kantu erlijioso eta profanoak. Hauen kontserbazioan lan egin dute intelektualek, bizantziar elizak eta tokiko eskolek.
Anartz Ormaza
Arkitektura hezitzailea
Donostiako Arkitektura Eskola n ikasi zuen arkitektura, ikasturte bat Alemaniako Staatliche Akademie der Bildenden Künste Stuttgart unibertsitatean (arte ederretako akademian) eman ondoren. "Lurralde Antolamendu eta Kudeaketa Graduondokoa" aditu titulua lortu zuen lehendabizi (2009-2010) eta "Lurraldea eta Hizkuntza Graduondokoa" (2016-2017) aditu titulua lortu zuen geroago. Umeentzako arkitektura-tailerretan hezitzailea ere izan da zenbait eskola zein ikastolatan, eta urteetan Bilboko Guggenheim Museoan ere horretan aritua da. Hainbat telebista-saiotan parte hartu izan du Euskal Telebistan arkitekturaren dibulgazioa egiten eta material pedagogikoak ere sortu ditu:
Contessa Entellina
Ohiturak
XIX. mendean erabili ohi zen urte liturgikorako jantzia, jadanik baztertu da. Agian, ohiko jantziak usuak ziren oroitzapenezko egoeretarako. Emakumezkoen ohiturak ez dira oso antzinak, Piana degli Albanesitik kopiatu baitira. Gaur, zoritxarrez, ez dago ikonografiako edo historiako informaziorik ohitura horiek ezagutzeko. Bakarrik terminologia albaniarra kontuan hartzen da jantziak berregiteko eta gero, familiako jaietan eta ospakizun erlijioso edo zibiletan erabiltzeko.
Anartz Ormaza
Aldiri aldizkariaren sortzaile
"Aldiri. Arkitektura eta abar" aldizkariko sortzaileetako bat izan zen. Udako Euskal Unibertsitatearen laguntzarekin 2009an argitaratu zuten 0 zenbakia, "Hasiberriak. Arkitekto gazteon komeriak" izenburupean, eta lehendabiziko zenbaki haietako parte-hartzaileen artean zeuden Ormaza eta hainbat arkitekto hasiberri, besteak beste, Unai Fernandez de Betoño, Ibai Gandiaga, Maider Uriarte, Ula Iruretagoiena, Agurtzane Elguren, Kepa Iturralde, eta Ander Gortazar. Geroago ere beti izan da aldizkariko erredakzio-kontseiluko kide.
Contessa Entellina
Sukaldaritza
Contessako sukaldaritza balkanikoan oinarritzen da, baina siziliakoarekin nahasturik. Hauxek dira, beste batzuen artean, gozokiak eta plater tipikoak: Pupat me fiq, Mustracolle mjaljti, Pinjuljata, Sfinxhat, Frozhat me gjizë e nipitelle, Buka e Shën Sepit, Bukiçelet e Shën Kollit, Kukullet, Dromësat. Oso ohiko platerra Dromësat da. Hau neguan prestatzen da gari-semola eta irinarekin. Mihilua ur gazitan egosten da. Egosketako uran semola botatzen da, baina egurrezko koilara batekin nahasiz, pikorrak ez izateko. Behin gustuko dentsitatea lortu, sutik kentzen da mahira ateratzeko.
Anartz Ormaza
Aldiri aldizkariaren sortzaile
Aldiri talde-lanaren emaitza izan da hasieratik. Garai hartan baziren arkitekturako oinarrizko liburu batzuk euskarara itzuliak (Müller-ren Arkitektura Atlasa, Paricioren Arkitekturaren eraikuntza, edo Solà-Moralesen Hiri-hazkunde motak ), baina taldeak euskarazko berezko sorkuntza bultzatu nahi zuen, eta ez soilik arkitekturaz modu ortodoxoan aritu beste hainbat aldizkariren moduan; bestelako gaiei ere tartea eskaini nahi zieten: hirigintza, lurralde-antolamendua, artea, soziologia, ekologia, ekonomia... Zenbaki bakoitzean Joseba Larratxe Josevisky arkitektoaren komiki bat ere sartu zuten. Aldizkariaren formatua akademikoagoa bihurtu zen denborarekin. Euskarazko Uztaro aldizkari zientifikoaren bideari jarraituz Aldirik Dialnet, Latindex eta MIAR indize eta katalogo akademikoetan agertzea lortu zuen.
Contessa Entellina
Ekonomia
Contessa Entellinaren jarduera ekonomiko nagusiak abeltzaintza eta nekazaritzarekin loturik daude, hala nola, garia, olioa, eta mahastiak. Gaztagintza garrantzitsua da ere. Kalitatea kontuan hartuz, oso ospetsuak dira Entellano eta Kuntisa ardoak. Nabariak dira maiatzean eta irailean ospatzen diren abere-feriak. Honetaz gain, artisautzazko gune bat dago, non antzinako bizantziar ikonoak egiten dituzten.
Anartz Ormaza
Lurraldea eta Hizkuntza jardunaldien antolatzaile
Anartz Ormaza jardunaldi hauen antolatzailea izan da, baita jardunaldien ekarpenak biltzen dituen liburuaren editorea ere. Jardunaldiok Gipuzkoako Foru Aldundiak (GFA), eta Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak (UEMA) antolatu zituen UEUrekin lankidetzan.
Tancon
Tancon Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Anartz Ormaza
Lurraldea eta Hizkuntza jardunaldien antolatzaile
Hizkuntzaren eta egoera sozio-kulturalaren arteko harremana aztertzea soziolinguistikarekin batera jaio zen. Hizkuntzalaritzaren ikuspegi sozialago horri geografia, lurralde-antolakuntzak eta hirigintzak ere gehitu zizkioten geroago. Faktore horiek hiztun-komunitatean duten eragina dela eta, “Lurraldea eta hizkuntza” jardunaldietan hazkunde urbanistikoaren eta hizkuntza-aldaketaren arteko harremanaz hausnartu da, bereziki arnasguneei edo euskaldunen metaketa demografikoa jazotzen den guneei dagokienez. Izan ere, eragin linguistiko arras ezberdina du hiri handi batean mila etxebizitza berri eraikitzeak edo euskararen arnasgune den herri txiki batean berrehun etxe berri egiteak, kultura-ondarea ez baitute eraikinek eta naturak soilik osatzen. Euskararen arnasguneek euskararen osasunean duten garrantziaz jakitun, arnasguneen garapena lau bider aztertu dute Lurraldea eta Hizkuntza jardunaldietan. Arnasguneek beren izaera mantendu nahi badute, garatzea ezinbestekoa da, eta garapen horrek izan ditzakeen aldagaiak aztertzeko, alor sozioekonomikotik, sozioekologikotik, kulturaletik eta sozioidentitariotik aztertzen dute gaia.
Isola delle Femmine
Mugakideak
Isola delle Femminek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Anartz Ormaza
Ikertzailea
2021ean 'Begoñako Argia' izena duen proiektuan parte hartzen du koordinatzaile gisa, Begoñako hilerria kendu eta parke bat egiteko. Begoñako errepublika izan zenaren lekuko garrantzitsuenetako bat da hori. Parkea sortu aurretik, ordea, bertako hezurrak atera, aztertu eta sailkatuko ditu Aranzadi zientzia elkarteak. Hilerriko gainerako elementuak ere aztertuko dituzte arkeologia, biologia eta antropologiaren ikuspuntuetatik.
Tancon
Biztanleria
2007an Tancon udalerrian erroldatutako biztanleak 577 ziren. Familiak 212 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 92 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 92 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Anartz Ormaza
Ikertzailea
Aranzadiko historialariek erakundeetako artxiboak aztertu zituzten. 1936ko gerran hil eta Begoñan lurperatutako 40 lagunen zerrenda osatu zuten; gehienak, 1937an hilak. Anartz Ormaza arkitekto eta Aranzadiko kidea da proiektuaren koordinatzailea. Garai bakoitzean hilobietan zer eratako harriak erabili ziren ere aztertu nahi zuten, Laura Damas EHUko Geologia Fakultateko ikertzailearen zuzendaritzapean.
Tancon
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Anartz Ormaza
Argitalpenak
''Lurraldea & Hizkuntza. Arnasguneen prebentziotik garapenera'' liburuaren editorea izan zen berak antolatu zuen izen bereko jardunaldian aurkeztutako artikuluekin.
Aldiri aldizkarian gutxienez 8 artikulu idatzi ditu.
Tancon
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 253 etxebizitza zeuden, 209 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 38 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 249 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 209 etxebizitza nagusietatik 176 bere jabearen bizilekua ziren, 27 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 56 etxek lau zituzten eta 138 etxek bost zituzten. 185 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 75 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 124 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Tancon udalerrian 220 unitate fiskal zeuden, 602 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.123 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 2 zurginak, 1 jatetxe eta 1 apaindegia.
2000. urtean Tancon udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, 737 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Orwigsburg (Pennsylvania)
Orwigsburg Pennsylvaniako borough bat da. Schuylkill konderrian kokatua dago. 2010ean 3,099 biztanle zituen, 5.62 kilometro koadrotan banatuta.
Closer (2004ko filma)
Closer, 2004ko Mike Nichols estatubatuarrak zuzendutako amodiozko drama film bat da. Marberrek idatzitako 1997ko izenburu berdineko antzezlanean oinarritua dago. Julia Roberts, Jude Law, Natalie Portman eta Clive Owen aktoreek antzeztu zuten.
Taldeko gizonezko aktore onenaren Oscar Sariaren (Clive Owen) eta Taldeko emakumezko aktore onenaren Oscar Sariaren (Natalie Portman) izendapenak jaso zituen.
Argumentua
Bi bikoteen arteko harreman konplexuei buruzko istorioa da: alde batetik, Daniel Wool (Jude Law) eta Alice Ayres (Alice Ayres), eta bestetik, Larray Gray (Clive Owen) eta Anna Cameron (Julia Roberts). Sexua, erakarpena edo infidelitatea tragikomedia honetako osagarriak dira. Bi bikoteak elkargurutzatu eta konplexutasuna gero eta nabarmenagoa izango da, beren arazoen konponbidea misterio kitzigararri bat bilakatzen denean.
Kateřinice (Vsetín barrutia)
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1264 urtean egin zen.
Jundizko mendilerroa
Jundizko mendilerroa Araban kokatuta dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Inglesmendi mendia da, 620 metrorekin.
Mendilerroan dagoen Jundiz mendiak ematen dio izena mendilerroari.
Akara zeltiko
Akara zeltiko edo nardo zeltiko (Valeriana celtica) Valerianaceae familiako landare-espeziea da, erdialdeko Europan jatorria duena. 1930eko hamarkadara arte masiboki hazten zuten Asian lurrinak egiteko.
Zigordia 21 etxea
Zigordia etxea Gipuzkoako Urola Kosta eskualdeko Zarautz udalerrian dagoen XV. mendeko etxe bat da.
Ezaugarriak
Eraikin honen elementu babestu bakarra fatxadako harlanduzko oihala da, bi ahoko erlaitz batean (moldura mota) errematatzen dena. Fatxada hori beheko solairuan egituratuta dago, arku zorrotzeko sarrera eta erdi-puntuko bao txiki bat ditu. Lehenengo solairuan arku konopialez osatutako bao hirukoitza dago, mainelez bananduta (zutabe edo zutabe horrek bi baotan banatzen du bertikalki) eta bao zorrotz txiki bat.
Ondarea
Eusko Jaurlaritzak izendatutako ondarea da.
Kolonbia Handia
Errepublika sortzeko Granada Berriko Erregeorderria, Venezuelako kapitaintza nagusia, Quitoko presidentetza eta Guayaquileko Probintzia Askea osatzen zituzten lurraldeak batu ziren, egun Kolonbia, Venezuela, Ekuador eta Panama osoaz gain Costa Rica, Peru, Brasil, Guyana eta Nikaraguako eskualde batzuk zirenak.
Herrialdea 1830ean sakabanatu zen, federalismo eta zentralismoaren aldekoen arteko tirabirak eta eskualdeko diferentziagatik.
Durandal
Durandal, Durendal edo Durandarte Errolan zaldunaren ezpata izan omen zen. Errolan Karlomagnoren iloba zen.
Paraliparis latifrons
Paraliparis latifrons Paraliparis generoko animalia da. Arrainen barruko Liparidae familian sailkatzen da.
Spilornis minimus
Spilornis minimus Spilornis generoko animalia da. Hegaztien barruko Accipitridae familian sailkatua dago.
Finlandiako ekonomia
Finlandia k industrializazio maila altua duen ekonomia du, baso en baliabide handietan, kapital inbertsio maila handietan eta gehieneko garapen teknologikoan oinarritzen dena. Tradizionalki, herrialdeak bere garapen industrial propioa lortzeko, kanpoko kapitala inportatu du. 1980ko hamarkadatik aurrera, Finlandiak herrialde industrializatuen garapen ekonomiko indizerik altuenetariko bat izan du. 2008ko krisia ren lehengo urteak ondo jasan izan zituen arren, 2013. urtean beherakada izan zuen, 2015ean nabarmendu zena. 2017tik aurrera, hazkunde prozesu txiki bat izan du baina 2020. urtean Covid-ak gelditu izan du.
Sektore garrantzitsuenak
Finlandiako ekonomia sektore ekonomiko ezberdinetan banatzen da (lehenengo sektorea, bigarren sektorea eta hirugarren sektorea), ekonomia garatua baita.
Lehenengo sektorea
2019. urtean, lehenengo sektoreak % 3,7ko eragina izan zuen herrialdeko barne produktu gordinean.
Pedrosillo de Alba
Pedrosillo de Alba Salamancako udalerria da, Tierras del Tormes eskualdean dagoena.
Finlandiako ekonomia
Lehenengo sektorea
Familia enpresa txikiak osatzen dute finlandiar nekazaritza. Hauek zenbait arazo geografiko, geologiko zein klimatologikori aurre egin behar diete. Laborantza k hazkunde prozesu murriztua du, prezipitazioak ugariak dira eta gehienetan elur forman izaten dira. Laborantzak ematen dituen produktuen artean hurrengoak aurki daitezke: garia, garagarra, patatak, azukre-erremolatxa eta egoskariak. Fruitu eta barazki gehienak atzerritik inportatzen dira, eta produkzio lokala negutegi berezietan egiten da, klimatologia dela eta.
Pedrosillo de Alba
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 169 biztanle zituen.
Finlandiako ekonomia
Lehenengo sektorea
Finlandia 2020. urtean ekoiztu zuen :
Abeltzaintza da lehenengo sektoreak duen duen jarduera nagusiena, diru sarrera handiena ematen baitu. Herrialde honetan behia, txerria, oiloak, ardiak, ahuntzak, zaldiak hazten dira eta horietatik behiak % 63a, zaldiak % 15a eta ahuntzak % 8a dute nagusitasuna. Basoak dira Finlandiako baliabide natural ik garrantzitsuena, herrialdeko % 86a baso z estalita baitago. Lurzoru zuhaiztiak 20,3 milioi hektarea ditu, non % 60a jabetza pribatu koa den, % 9a enpresen jabetzakoa eta % 26a Estatukoa.
Bigarren sektorea
Bigarren sektoreak barne produktu gordina ren % 21,8a ordezkatu zuen 2019.urtean.
Herrialde honetan baso industriak garrantzia handia du, basoak baitira Finlandiako baliabide naturalik garrantzitsuena. Industria multzo honetan, hurrengo jarduerak biltzen dira: sektore mekanikoa, zerrategia, paper-orea, papera eta kartoia. Sektore honetan Stora Enso, UPM-Kymmene taldea eta Metsäliitto taldea dira enpresarik garrantzitsuenak.
Finlandia munduko herrialderik erakargarriena da meatzaritza industrian inbertsioa egiteko. Azpiegituren kalitate handia, estabilitatea, transparentzia politikoa, meatzaritza legea eta Finlandiar Institutu Geologikoak ematen duen informazio geologikoa dira horren arrazoi. 2019. urtean 17 meatze aktibo zeuden, 9 proiektu eta 30 esplorazio proiektu baino gehiago.
Hirugarren sektorea
Finlandiako ekonomiaren %74,5a hirugarren sektoreari lotuta dago, %53,7a zerbitzu pribatuetan eta %20,8a zerbitzu publikoetan banatzen dena. Zerbitzuek 2019. urtean, guztira, 30 mila milioi euro fakturatu zuten, aurreko bi urteekin konparatuta, %35eko hazkunde positiboa dena.
Startup-ak nagusitu dira azken urteetan eta enpresa mota hau sortzeko ekosistema hobe bat duten herrialdeen artean hamabigarren sailkatuta dago. Helsinki, Oulu eta Tampere dira hiri nabarmenenak. Honen adibide dira bideojoken industrian diharduten Supercell eta Rovio enpresak, zeintzuek “Clash of Clan”s (2012) eta “Angry Birds” merkaturatu dituzten.
Bi zentral nuklear eta lau erreaktore nuklear daude, erabiltzen den energiaren % 30a ekoizten dutenak: bi Loviisan (Fortum Power and Heat Oy) eta beste bi Olkiluoton (Teollisuuden Voima Oy). 2030. urterako helburua ekoizten den energia guztiraren % 40 zentral nuklearretatik etorria izatea da. 2019. urtean, herrialdeak 3,3 milio nazioarteko turista jaso zituen eta 5 milioi euroko gastua egin zuten herrialdean. Nazioarteko bidaiari gehienak Helsinkiko aireportutik egiten dute sarrera herrialdean, 2016. urtean 17 milioi bidaiari pasatu baitziren aireportu honetatik. Helsinki-Vantaa ko aireportuak kokapen ezin  hobea du Europako eta Ekialde Urrun eko aire-bideak lotzeko. Horrez gain, Ouluk ere badu aireportu garrantzitsu bat eta beste 25 aurkitu daitezke Finlandia osoan zehar.
Kanpo merkataritza
2020. urtean Alemania (% 13,8), Suedia (% 10,5) eta Ameriketako Estatu Batuak (% 8,5) izan ziren Finlandiaren esportazioen hartzaile nagusienak. Laugarren postuan Herbeereak daude esportazioen % 6,7arekin eta bere atzetik Txina eta Errusia daude, % 5,3arekin bakoitzak.
Inportazioei dagokienez, Alemania da finlandiarren hornitzaile nagusiena % 15,7arekin. Bere atzetik Suedia (% 11), Errusia (% 9,8) eta Txina (% 9) daude.
Inportazioak
Hurrengo taulan azkenengo hiru urteetan zehar Finlandiak egin dituen inportazio ak ikus daitezke. Datuak milioi eurotan adierazten dira. Handizkako eta txikizkako merkataritza; motordun ibilgailuen eta motozikleten erreparazioak eta manufakturak dira gehien inportatzen direnak. Inportazioen guztiaren % 49,73a eta % 39,57a irudikatzen dute, hurrenez hurren.
Esportazioak
Esportazio ei dagokienez, manufaktura k (% 76,44) eta handizkako eta txikizkako merkataritza; motordun ibilgailuen eta motozikleten konponketak  (% 14,76) dira gehien esportatzen direnak.
Finlandia nazioarteko testuinguruan
Finlandia 1995eko urtarrilaren 1ean Europar Batasun era anexionatu zen, horrela integrazio hobeago bat lortuko zuelako inguruko herrialdeekin. Horretaz gain, Schengen eremu ko eta Eurogune ko partaidea ere bada.
Ipar Atlantikoko Itunaren Erakundea n ez du parte hartzen baina erakunde honekin batera lan egiten du, Suediarekin batera.
Errusiak Finlandiarekin muga partekatzen du ekialde osoan zehar. Hori dela eta, erlazio diplomatiko onak izatea komenigarria da eta Europar Batasunak Errusiara hurbiltzeko zenbait politika sustatu egin ditu azken urteetan zehar.
Ustelkeri pertzepzio indizea kontuan hartzen bada, Finlandiak hirugarren postua lortu zuen 2020. urtean. Honek esan nahi du munduko ustelkeri mailarik baxuenetako bat duela.
George Szell
George Szell, György Széll, György Endre Szél, edo Georg Szell (Budapest, 1897ko ekainaren 7a - Cleveland, 1970eko uztailaren 30a) hungariar-estatubatuar orkestra-zuzendari eta musikagilea izan zen.
Budapesten jaio zen, katolizismora bihurtu zen judu jatorriko familia batean. Piano-jotzaile hasi zen hamaika urte zituenetik Europan zehar birak egiten eta konposizioan eta orkestra-zuzendaritzan ere aritu zen. 1939an Estatu Batuetan kokatu zen eta 1946tik 1970era Clevelandeko Orkestra zuzendu zuen. Harekin lan klasikoen errepertorioko grabazioak egin zituen.
Bibimys chacoensis
Bibimys chacoensis Bibimys generoko animalia da. Karraskarien barruko Sigmodontinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Telyushenkoita
Telyushenkoita silikato motako minerala da eta leifita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Telyushenkoita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 da.
Arconville
Arconville Frantziako udalerria da Aube departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Arconville udalerrian erroldatutako biztanleak 118 ziren. Familiak 48 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 76 ziren, horien artean 65 aktiboak ziren eta 11 inaktiboak ziren. 65 pertsona aktiboetatik 63 lanean zeuden (30 gizon eta 33 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 11 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Arconville udalerrian 48 unitate fiskal zeuden, 103,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.116 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Arconville udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 440 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Artedidraco shackletoni
Artedidraco shackletoni Artedidraco generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Artedidraconidae familian.
Osceola Mills (Pennsylvania)
Osceola Mills Pennsylvaniako borough bat da. Clearfield konderrian kokatua dago. 2010ean 1,141 biztanle zituen, 0.85 kilometro koadrotan banatuta.
Rosa Tavárez
Rosa Tavárez (Santiago de los Caballeros, 1939ko apirilaren 27a - Santo Domingo, 2023ko otsailaren 5a) margolari, grabatzaile, marrazkilari, instalatzaile eta hezitzaile dominikarra izan zen.
Ibilbidea
Marrazketa eta pintura ikasketak Yoryi Morel irakaslearekin hasi zituen, Cibao eskualdeko Arte Ederren Eskolan, Santiago de los Caballerosen, 12 urte zituela. Gero, Santo Domingon jarraitu zuen Arte Ederren Eskola Nazionalean, Jaime Colson, Celeste Woss eta Gil eta Gilberto Hernández Ortega bezalako irakasle ospetsuen gidaritzapean, Arte Plastikoetako Irakasle graduatu zen 1969. urte hasieran.
1971tik 1979ra, Rosa Tavárezek grabatua ikasi zuen New Yorkeko Art Students League-n. Teknika hori aztertzera New Yorkera joatea erabaki zuen Dominikar Errepublikan grabatu-irakasleak falta zirela konturatu zenean. 1979an Artisautza Diseinua ikasi zuen Kolonbiako Popayánen.
1989an, Artea eta Antropologiari buruzko tailerra egin zuen, José Alcina Franch doktoreak emana, Museo del Hombre Dominicano-n. 2004an Kultura Kudeaketan masterra egin zuen Santo Domingoko Unibertsitate Autonomoan UASD eta Kubako Kultura Ministerioan.
Rosa Tavárezek bere herrialdean zerbitzatu du 35 urteko irakaskuntza-ibilbide luzearekin, non Zuzendari, Marrazketako irakasle, Arte Grafikoetako irakasle eta Pinturako irakasle gisa Arte Ederren Eskola Nazionalean, Santiagoko Arte Ederren Eskolan, San Frantzisko de Macorískoan eta Baní hirikoan. 1973an, Arte Ederren Eskola Nazionaleko Grabatu Tailerra sortu zuen. Bere irakaskuntza-lana erakunde pribatu entzutetsuetara ere hedatu zen, hala nola Arte Grafikoak irakatsi zuen APEC Unibertsitatera (1970-1977); Altos de Chavón Diseinu Eskolara Parsons The New School for Design eta UNAM -en afiliatuta, non Arte Grafikoak eta Artearen Psikologia irakatsi zituen 1983tik 1988ra.
1975ean hasita, bere lanak nazioarteko museo eta galerietan erakutsi zituen, 1982an (Los Ídolos) eta 2001ean (Ecos del Grito Ecológico) Santo Domingoko Arte Modernoko Museoan aurkeztutako erakusketak nabarmenduz; Geometría Herida seriea 1993an; 1988an Puerto Ricoko San Juaneko Arte eta Historia Museoan erakutsitako enigmak, grabatuak eta marrazkiak, eta nazioarteko talde-erakusketa garrantzitsuetan parte hartu zuen, hala nola Italiako Grabatuaren Museoan.
Rosa Tavárezek sari ugari jaso ditu, besteak beste, Dominikar Errepublikako Lehendakaritzak eta Emakumeen Sustapenerako Zuzendaritza Nagusiak 1994an eman zioten Merezimenduaren Domina; 2005ean Errepublikako Lehendakaritzak eman zion 35 urteko irakaskuntza lanagatik Merezimenduaren Domina eta Unibertsitate Iberoamerikarrak (UNIBE) 2007an eman zion Hezkuntzari eta Arteen Aitorpenari emandako Ekarpena. 2009an, Dominikar Errepublikako Diputatuen Ganberak bere eraikinaren bosgarren solairua Rosa Tavárezen lanari eskaini zion bereizgarri. Dominikar Errepublikako Arte Kritikoen Elkarteak aitortu du.
Bere lana museo, arte galeria eta bilduma iraunkor entzutetsuetan aurki daiteke nazio eta nazioartean, hala nola Santo Domingoko Arte Modernoko Museoan, Kubako Casa de las Américasen, Connecticuteko Housatonic Museum of Art -en eta BID Garapeneko Inter-American Bank Gallery-n, (Washington, AEB), Mexiko, Kolonbiako, Venezuelako eta Londresko Arte Modernoko Museoetan, beste askoren artean. Argitalpen ugari idatzi dira bere lanari buruz.
Rosa Tavárezek lan handia egin du 2000tik 2003ra zuzendu zuen Dominikar Artista Plastikoen Elkargoan. Haren zuzendaritzapean, obren faltsutzea kontrolatzen saiatu eta lortu zuen. 2000. urtean, Casa del Grabado sortu zuen, grabatu eta euskarri grafikoen ikerketa, erreskate, babes, motibazio eta proiekzioan espezializatutako gunea. Dominikar Artista Plastikoen Elkargoko eta AIAAPeko, Arte Plastikoen Nazioarteko Elkarteko (AIAP) eta Museoen Nazioarteko Kontseiluko (ICOM) kidea da.
2016ko azarotik 2017ko urtarrila bitartean Rosa Tavárezen atzera begirako erakusketa egin zen Santo Domingoko Abad Galerian. Atzera begirakoak "Irudiak denboran" izena zuen. Inaugurazioan, Turismo Ministerioak bere ibilbidea, bere garrantzia eta 50 urte baino gehiagotan belaunaldiak eraldatzeko egindako lana aitortu zion.
Pedrosillo de los Aires
Pedrosillo de los Aires Salamancako udalerria da, Cuatro Caminos eskualdean dagoena.
Kateřinice (Nový Jičíngo barrutia)
Kateřinice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 651 biztanle ditu eta 5,51 kilometro koadroko azalera. Nový Jičíngo barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1786 urtean egin zen.
Kontzeptualismo
Kontzeptualismo muturreko nominalismoaren eta muturreko errealismoaren arteko bidea edo filosofia-teoria da, kontzeptu orokorrek gizonaren buruan dutena beste izaterik ez dutela diona. Teoria horren arabera, kontzeptuek edo unibertsalek ez dute banako izaki bat adierazteko balio, baina izen hutsak ere ez dira, adigai orokorrak baizik. Abelardo teoria horren aldekoa izan zen.
Iñigo Barrenetxea
Iñigo Barrenetxea Garcia (Bilbo, Bizkaia, 1994ko urtarrilaren 10a) Euskal Herriko futbolaria da.
Estatistikak
''2021eko ekainaren 29an eguneratua. Datu ofizialak.''
Dendropsophus minusculus
Dendropsophus minusculus Dendropsophus generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Zirkonio
Zirkonioa elementu kimiko bat da, Zr ikurra eta 40 zenbaki atomikoa dituena. Titanioaren antzeko trantsizio-metal zuri-grisa, lustreduna eta korrosioarekiko oso erresistentea da. Normalean zirkon izeneko mineraletik erauzten da. Bere erabilera nagusia erreaktore nuklearretan da, batez ere erregai-zutabeak estaltzeko, neutroi-harrapaketako sekzio baxua baitu.
Ezaugarri nagusiak
Zirkonioa altzairua baino arinagoa da eta bere gogortasuna kobrearenaren parekoa da. Hauts bihurtu arte zatitzen denean, suak har dezake airearekin kontaktuan, batez ere tenperatura altuetan. Zirkonioz eta zinkez egindako aleazioak propietate magnetikoak ditu 35 K (-238 °C) azpitik. Zirkonioaren oxidazio-egoera arruntena +4 da, nahiz eta zenbait konposatu kimikotan +3 eta +2 ere lor daitezkeen.
Langemark-Poelkapelle
Langemark-Poelkapelle, Belgikako mendebaldean dagoen hiria da, Mendebaldeko Flandria probintzian. Udalerriak Bikschote, Langemark, eta Poelkapelle herriak ditu barnean. 2013ko urtarrilaren 1ean 7.981 biztanle zituen.
Javier Dominguez-Ledo
Javier Dominguez-Ledo (Gasteiz, 1974ko abuztuaren 5a - ) atleta arabarra da, mendi lasterketatan aritzen dena.
Ibilbidea
Ehunmiliak ultra-trail lasterketa bost aldiz irabazi du eta birritan Hiru Haundiak lasterketa. 2016an Ultra-Trail World Tour txapelketan bigarren egin zuen.
Paraliparis leobergi
Paraliparis leobergi Paraliparis generoko animalia da. Arrainen barruko Liparidae familian sailkatzen da.
San Pelaio baseliza (Zarautz)
Historia
Eraikin primitibo bat egon zen, dokumentu-erreferentzia zaharrena 1526an eta modernoena 1763an zuena. XIX. mendearen erdialdean erorita geratu zen, eta eliza zaharraren ondoko lursail batean bigarren tenplu bat eraikitzea erabaki zuten. Lanak 1844an hasi ziren, baina proiektua geldituta geratu zen 1950 arte, Narrosko markesak behar zen dirua eman zuen arte. Alboko kaperetako bat Markesari eskainia izan zen.
Ezaugarriak
J.J. Belaunzaranek 1850ean eraikitako eraikina gurutze latindar formako oinplanokoa eta nabe bakarrekoa da. Sarrera mendebaldera begira dago eta estilo neoklasikoa du, frontoia eusten duten lau zutabe dorikoekin.
1979an berritu zuten. Xabier Egañak margo piktoriko-eskultoriko batekin berrapaindu zuen barrualdea, eta eskultura nagusia Tomas Murua artistari dagokio. Barruan, gainera, XVII. mendeko irudiak daude, bata santuarena eta bestea Aingeru Guardakoarena, biak Hilario Zabaletaren lanak. Bi zinopari marinel ere egon ziren, erretiratu egin zituztenak.
San Fernando egunean (maiatzaren 30ean), San Joan bezperan (ekainaren 23an) eta San Pelaion (ekainaren 26an) prozesioan bisitatzen zen baseliza. San Pelaio eguna ospatzen da gaur egun.
Ondarea
Eusko Jaurlaritzak izendatutako ondarea da.
Arrokagaraiko mendilerroa
Arrokagaraiko mendilerroa Lapurdin kokatuta dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Arrokagarai mendia da, 354 metrorekin.
Mendilerroan dagoen Arrokagarai mendiak ematen dio izena mendilerroari.
Malbo
Malbo Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Malbo udalerrian erroldatutako biztanleak 124 ziren. Familiak 56 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 107 etxebizitza zeuden, 52 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 46 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 97 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 52 etxebizitza nagusietatik 46 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 6 etxek hiru zituzten, 14 etxek lau zituzten eta 30 etxek bost zituzten. 40 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 28 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 17 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 64 ziren, horien artean 47 aktiboak ziren eta 17 inaktiboak ziren. 47 pertsona aktiboetatik 44 lanean zeuden (25 gizon eta 19 emakume) eta 3 langabezian zeuden (3 emakume eta 3 emakume). 17 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Malbo udalerrian 54 unitate fiskal zeuden, 122 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 10.186 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2000. urtean Malbo udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.241 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kütahyako probintzia
Kütahyako probintzia Turkiako 81 probintzietako bat da. Bere hiriburua Kütahya da. 12.119 km²ko azalera du eta bertan 684.082 biztanle bizi dira.
Barrutiak
Probintziaren barnean 13 barruti daude:
Slavenka Drakulić
Slavenka Drakulić (Rijeka, Kroazia, 1949 ko uztailaren 4 a) kroaziar kazetari, idazle eta saiakeragile bat da. Jorratzen dituen gaien artean, feminismoa, komunismoa eta post-komunismo a daude.
Bizitza
1976an Zagrebeko Unibertsitatean literatura konparatua eta soziologia gradua eskuratu zuen. 1982 eta 1992 bitarte Start eta Danas astekariaren erredaktore lanetan aritu zen eta gehien bat feminismoarekin lotutako gaien inguruan idatzi zuen. Eleberriez eta saiakera bildumez gain, hainbat komunikabideetan agertu izan da The New Republic, The New York Times Magazine, The New York Review of Books, Süddeutsche Zeitung, Internazionale, Nazioa, La Stampa, Dagens Nyheter, Frankfurter Allgemeine Zeitung, Eurozine, Txioa eta Tutorea. Kroazian eta Suedia n bizi da egun.
2018an Slavenka Drakulić Donostian izan zen Literaktum jaialdian. As if I am not there maisulanaren euskarazko itzulpena aurkeztu zuen Pasazaite argitaletxearen eskutik eta Amaia Apalauza Ollok itzulia Han ez banengo bezala izenburuarekin.
The Descent
The Descent (euskaraz Jaitsiera), 2005eko Neil Marshall ingelesak zuzendutako abenturazko beldurrezko film bat da. Shauna Macdonald, Natalie Mendoza, Alex Reid, Saskia Mulder, Nora-Jane Noone eta MyAnna Buring aktoreek antzeztu zuten.
The Descent Part 2 (2009) jarraipena du.
Katov (Brno-Landako barrutia)
Katov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 247 biztanle ditu eta 3 kilometro koadroko azalera. Brno-Landako barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1337 urtean egin zen.
Cheffes
Cheffes Frantziako udalerria da, Maine eta Loira departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Cheffes udalerrian erroldatutako biztanleak 878 ziren. Familiak 356 ziren, horien artean 112 pertsona bakarrekoak ziren (68 bakarrik bizi ziren gizonak eta 44 bakarrik bizi ziren emakumeak), 100 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 120 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 431 etxebizitza zeuden, 356 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 51 bigarren erresidentzia ziren eta 24 hutsik zeuden. 395 etxeak ziren eta 31 apartamentuak ziren. 356 etxebizitza nagusietatik 252 bere jabearen bizilekua ziren, 94 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 6 etxek gela bat zuten, 22 etxek bi zituzten, 75 etxek hiru zituzten, 82 etxek lau zituzten eta 172 etxek bost zituzten. 243 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 148 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 165 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 564 ziren, horien artean 422 aktiboak ziren eta 142 inaktiboak ziren. 422 pertsona aktiboetatik 378 lanean zeuden (209 gizon eta 169 emakume) eta 44 langabezian zeuden (23 gizon eta 21 emakume). 142 pertsona inaktiboetatik 43 erretiraturik zeuden, 48 ikasten zeuden eta 51 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 40 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 5 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 17 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 2 igeltseroak, 2 margolariak, 2 zurginak, 3 iturginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 2 jatetxeak.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
2000. urtean Cheffes udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 900 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Spilornis klossi
Spilornis klossi Spilornis generoko animalia da. Hegaztien barruko Accipitridae familian sailkatua dago.
Y ahora qué?
Y ahora qué? La Polla Records taldearen lehen EP ofiziala izan zen, Banco Vaticano maketaren ondoren. 1983an egina, biniloan ekoiztu zen, 7"tan. Lau abesti baino ez ditu. Mila kopia jarri ziren salgai, eta akats bat zela eta Evaristo Páramos ez da agertzen kredituetan, nahiz eta edizio berriagoetan bere izena sartu zuten. GOR diskoetxeak berriro ekoiztu zuen Barman! EParekin batera, Y ahora qué? + Barman. izenburupean. Oihukak Salve (diskoa) ekoiztu zuenean, gehigarri gisa sartu zituen ere disko honetako abestia.
Revolución diskoaren ostean, maiz jo zituzten kontzertuetan abesti hauek.
Pedrosillo el Ralo
Pedrosillo el Ralo Salamancako udalerria da, La Armuña eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 137 biztanle zituen.
Temagamita
Temagamita sulfuro motako minerala da eta telargpalita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Temagamita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da:. trigonal*]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.
Oswayo (Pennsylvania)
Oswayo Pennsylvaniako borough bat da. Potter konderrian kokatua dago. 2010ean 139 biztanle zituen, 3.57 kilometro koadrotan banatuta.
Lapatza
Lapatza izenak bi lekuri dagozkio:
Mehmed I.a
Mehmed I.a Çelebi (1389? - 1421eko maiatzaren 26a), Kirisci ("Borreroa") bezala ezaguna. Otomandar Inperioko sultana 1413tik hil zen arte. Beyazid I Yıldırımen semea zen. Otomandar interregno bezala ezagutzen den gerra zibilaren ondoren, Inperio Otomandarraren sultantzat onartu zen (1413).
Bi emazte izan zituen (Fatma eta Selçuk) eta bost seme: Mustafa Çelebi, Ikinci Murad, Ahmed, Yusuf eta Mahmud.
Mehmed Çelebi Edirnen jaio zen (antzinako Hadrianopolis, gaur egun Turkia). Tamerlanek Ankarako guduan Beyazid I.a garaitu eta preso hartu ondoren (1402), tronuaren oinordekoen artean gatazken garaia hasi zen, Otomandar interregno (Fetret devri) bezala ezagutzen dena hain zuzen ere.
Hamar urte geroago, eta Bizantziar Inperioko enperadorearekin (Manuel II.a Paleologoa) egindako aliantzari esker, Mehmedek bere anaiak (Isa, Süleyman eta Mûsa) alde batera utzita, lortu zuen Otomandar Inperioko sultana izatea (1413).
Bitartean, Mehmed I.aren seme zaharrena Mustafa Çelebi, Düzmece Mustafa ere deitua, Samarkandan preso zuen Tamerlanek. Tamerlanen heriotzaren ondoren, Mustafa Anatoliara itzuli zen bere aita tronutik kentzeko asmoarekin. Horretarako, Valakiako printze kristauekin aliatu zen, baina garaitua izan zenez, Bizantzioko enperadorearekin hartu zuen babesa. Mehmedek Bizantzioko enperadoreari ordaindu egin zion semea preso izateko. Ordain gisa, Mehmedek Bizantzioko enperadoreari leialtasuna zin egin zion, eta hori har daiteke Bizantzioko azken garaipen diplomatiko gisa. Aita eta semearen arteko gatazketan, su-armak erabili ziren lehenengo aldiz Otomandar Inperioan.
Mehmed I.a Edirnen hil zen 1421eko maiatzaren 26an, eta Bursako mausoleo berdean (Yesil Turbe) hilobiratu zuten.
Boismont (Somme)
Boismont Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Boismont udalerrian erroldatutako biztanleak 464 ziren. Familiak 202 ziren, horien artean 60 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 32 bakarrik bizi ziren emakumeak), 61 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 65 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 271 etxebizitza zeuden, 202 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 55 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 260 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 202 etxebizitza nagusietatik 155 bere jabearen bizilekua ziren, 40 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 14 etxek bi zituzten, 38 etxek hiru zituzten, 62 etxek lau zituzten eta 85 etxek bost zituzten. 151 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 95 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 78 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 297 ziren, horien artean 187 aktiboak ziren eta 110 inaktiboak ziren. 187 pertsona aktiboetatik 171 lanean zeuden (94 gizon eta 77 emakume) eta 16 langabezian zeuden (7 gizon eta 9 emakume). 110 pertsona inaktiboetatik 43 erretiraturik zeuden, 22 ikasten zeuden eta 45 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Boismont udalerrian 202 unitate fiskal zeuden, 458 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.561 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen eta 1 kirol-denda zen.
2000. urtean Boismont udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 920 hektarea erabiltzen.
Ruairí Brugha
Ruairí Brugha (1917ko otsailaren 15a, Dublin - 2006ko urtarrilaren 31, Dublin) irlandar politikari errepublikar bat izan zen, IRAko kidea eta ondoren Fianna Fáil alderdiarekin Dáil Éireann parlamentuko senataria eta Europar Parlamentuko parlamentaria ere izan zen. Irlandera hiztuna ere bazen, hizkuntza hau Irlandako hizkuntza nagusia izatearen aldeko erabateko jarrera zuelarik.
Boismont (Somme)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ruairí Brugha
Cathal Brugha irlandar iraultzaile eta politikari ospetsuaren semea izan zen, Cork hiriko alkatea eta gose grebalaria izan zen Terence MacSwiney politikariaren Máire MacSwiney alabarekin ezkondu zelarik.
Finlandiera
Finlandiera edo suomiera Finlandiako hizkuntza ofiziala da, uraldar hizkuntzen familiakoa.
Euskadiren Eguna
Euskadiko Eguna (izen ofiziala) edo, zehazkiago, Euskadiren Eguna Euskal Autonomia Erkidegoaren jaieguna izan zen, 2011ko eta 2012ko urriaren 25ean ospatua, 1979an erreferendumean onetsiriko Euskadiko Autonomia Estatutuaren urteurrenean.
Eusko Legebiltzarrean 2010eko apirilaren 22an onartu zuten jaieguna, PSE, PP eta UPyDk alde eta EAJ, Aralar, EA eta EB kontra bozkatuta. Ordu arte, ez zegoen autonomia erkidego horren jai ofizialik, Aberri Eguna abertzaleek bakarrik ospatzen zutelako. Onartzearekin batera piztu zen eztabaida, eta bi urte baizik ez zuen iraun.
2013ko azaroaren 14an, EAJ eta EH Bilduren aldeko bozekin eta PSE, PP eta UPyDren aurkako bozekin, Euskadiren Eguna egutegitik kendu zen. EH Bilduk proposatu zuen egun horren ordez Euskararen Nazioarteko Eguna (abenduak 3, San Frantzisko Xabierkoaren eta Nafarroako Foru Erkidegoaren Eguna) jaiegun izendatzeko.
Txantxigorri opil
Txantxigorri opilak edo txaltxigorri opilak gantz-hondar frijituak dira, ogi, azukre eta kanela orez nahastuak. Neguan tradizionalak dira. Enkarterriko txintxortak, Kataluniako llardons eta Espainia eta Hispanoamerikako chicharrones antzekoak dira.
Dolores Redondoren Zaindari ikusezina eleberrian agertzen dira.
Glenn Close
Glenn Close (Greenwich, Connecticut, AEB, 1947ko martxoaren 19a) estatubatuar aktorea eta ekoizlea da.
2011ko irailean Donostia saria jaso zuen Donostiako Zinemaldian.
2022an Donostiako Zinemaldian epaimahaiburu izatekoa zen, baina azken orduko familia larrialdi batengatik ezin izan zen etorri. Matias Mosteirin ekoizle argentinarrak ordezkatu zuen. Epaimahai ofizialeko gainontzeko kideak hauexek izan ziren: Antoinette Boulat casting zuzendari eta gidoigile frantziarra, Tea Lindeburg zuzendari eta gidoigile danimarkarra, Rosa Montero idazle eta kazetari espainiarra, Lemohang Jeremiah Mosese zinemagile eta artista bisual lesothoarra eta Hlynur Palmason zuzendari eta gidoigile islandiarra. Antolatzaileek hurrengo urterako luzatu diote gonbitea Closeri.
Bere belaunaldiko aktore onenetakotzat hartua, hainbat sari eta aintzatespen jaso ditu, besteak beste, hiru Emmy, hiru Tony eta hiru Urrezko Globo. Gainera, zortzi aldiz izendatu dute Oscar sarirako, eta aktore batentzako garaipenik gabeko izendapen gehienen errekorra du. 2016. urtean, Close American Theatre Hall of Fame-n hasi zen, eta 2019an, Time aldizkariak munduko 100 pertsona garrantzitsuenetariko bat izendatu zuen.