cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Boulleret
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 20 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 funeraria, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 3 igeltseroak, 3 margolariak, 2 iturginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia, 2 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Boulleret udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.342 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Fula
Fula, pular edo pulaar Mendebaldeko Afrikako hizkuntza taldea da, lau dialekto mota nagusitan banatzen dena. Fula herriek hitz egiten dute.
Y Cymro
Y Cymro (Galestarra euskaraz), 1932an sortua, asteazkenero argitaratzen den galeserazko egunkaria. Gales osorako argitaratzen duen galeserazko egunkari bakarra da.
Wrexhamen sortua, XIX. eta XX. mendeetan existitu ziren izen bereko egunkarien ondorengoa da.
1945ean John Roberts Williams argitaratzaile lanetan hasi zen. 17 urte eman zituen karguan eta urte horietan zehar egunkariaren tirada areagotu eta egunkari-estilo profesional berria sartu zuen.
2004an North Wales Newspapers enpresak Sir Ray Tindleri egunkaria saldu zion. Salmenta baino lehen, argitaratze eguna larunbata zen, baina harrezkero asteazkenero kaleratzen da.
Gaur egungo estimazioen arabera 4.000 ale kaleratzen ditu.
Bill Shankly
William Shankly edo Bill Shankly (Glenbuck, Ekialdeko Ayrshire, 1913ko irailaren 2a – Liverpool, 1981eko irailaren 29a) eskoziar futbolari eta entrenatzailea izan zen, Liverpool FCen egindako lanagatik ezaguna batik bat.
Shankly zetorren komunitate meatzari txiki batetik, eta futbolari moduan Carlisleko taldean hasi zen, Eskozian, baina ibilbide gehiena Preston North Enden egin zuen, Ingalaterran. Bigarren Mundu Gerra eta gero, Carlislera itzuli zen entrenatzaile moduan, eta 1959an Liverpoolera joan zen lanera, taldea Bigarren Mailan hartu eta hurrengo urteetan berreraiki zuelarik. Izan ere, 3 aldiz irabazi zuen Lehen Mailako Liga, birritan Kopa eta behin UEFAko Kopa, taldearen lehenengo titulu kontinentala. 1974an irabazi zuen azken titulua (Kopa), eta 7 urte geroago hil zen, 68 urte zituelarik, miokardio infartu akutu batek jota.
Entrenatzaile moduan
1959tik 1974ra Liverpool FCen entrenatzailea izan zen. 9 titulu hauek eskuratu zituen:
Estadilla
Kultura
Udalerrian aragoierazko hiztunak bizi dira.
Get Rhythm
Get Rhythm (euskaraz Harrapa Ezak Erritmoa) 1955. urtean Johnny Cash estatubatuar kantautoreak konposatu eta argitaratutako abesti bat da.
Bienservida
Barrax Albaceteko udalerria da.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 742 biztanle zituen.
Kearny (New Jersey)
Kearny New Jerseyko hiri bat da. Hudson konderrian kokatua dago. 2010ean 40,684 biztanle zituen, 22.73 kilometro koadrotan banatuta.
Hiru Erresumak
Txinako historiografian, Hiru Erresumak Han dinastiaren ondorengoa izan zen eta Jin dinastiaren aurrekaria. Orduko Txina hiru erresumetan banandu zen: Wei, Shu eta Wu. Berez ez ziren "Hiru Erresumak", izan ere, ez zuten errege bat agintean baizik eta Txina osoan bere subiranotasuna aldarrikatzen zuen enperadore bat.
Hiru Erresumen garaia 220. urtean hasi zen Wei estatua sortu zenean. 184 eta 220 artean, hasiera "ofizioso" bat izan zuen: leinuen arteko gerra herrialdean zehar. 220 eta 263 artean, Wei, Shu eta Wu estatuen arteko status quo militarra mantendu zen. 263an Weik Shu konkistatu zuen. Hiru urte geroago, Jin dinastiak Wei Erresuma usurpatu zuen eta, 280an, Jin dinastiak Wu Erresuma bereganatu zuen. Hiru Erresumen garaia Txinako historiako arorik odoltsuena izan zen: Han garaian 56.486.856 txinatar ziren eta 280ko erroldan 16.163.863 besterik ez.
NGC 1099
NGC 1099 galaxia espiral bat da, Eridanus konstelazioan. Francis Preserved Leavenworthek aurkitu zuen n.
Charles Ashton
Charles Ashton (Llawr-y-glyn, 1848 - 1899ko urriaren 13a) idazle galestarra zen. Ezaguna da XVII. mende eta XIX. mendeen arteko Galesko literaturari buruz egin zuen ikerketagatik: Hanes Llenyddiaeth Gymreig 1650-1850.
Elapsoidea sundevallii
Elapsoidea sundevallii Elapsoidea generoko animalia da. Narrastien barruko Elapidae familian sailkatuta dago.
Takuma Asano
Takuma Asano (japonieraz: 浅野 拓磨, 1994ko azaroaren 10a - ) Japoniako futbolaria da.
Takuto Honda
Takuto Honda (本多 琢人, 1995eko maiatzaren 28a - ) Japoniako futbolaria da.
Mixcoatlus melanurus
Mixcoatlus melanurus Mixcoatlus generoko animalia da. Narrastien barruko Viperidae familian sailkatuta dago.
Brigitte Nielsen
Brigitte Nielsen, jaiotze izena Gitte Nielsen (1963ko uztailaren 15a, Rødovre, Kopenhage) daniar aktore, modelo eta abeslari bat da. 1980ko hamarkadan hainbat filma antzeztu ondoren mundu mailan sex symbol ezaguna bilakatu zen.
Hainbat alditan ezkonduta egon da: Kasper Winding (1983–1984), Sylvester Stallone (1985–1987), Sebastian Copeland (1990–1992), Raoul Meyer (1993–2005) eta Mattia Dessi (2006–gaur egun arte).
Cesano Boscone
Cesano Boscone Italiako udalerri bat da. Milango probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Cesano Bosconek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Sargocentron macrosquamis
Sargocentron macrosquamis Sargocentron generoko animalia da. Arrainen barruko Holocentridae familian sailkatzen da.
The Brady Bunch
The Brady Bunch estatubatuar umorezko telesaila izan zen, 1970eko hamarkadan ospetsuenetariko bat izan zena. Sherwood Schwartzek sortua, ABC katean aireratu zuten 1969 eta 1974 artean.
Sinopsia
Telesaila Mike eta Carol senar-emazte berri batzuen elkarbizitzari buruzkoa da. Senar-emaztetako bakoitzak hiru seme-alaba ditu: gizonezkoak aitaren kasuan (Greg, Peter eta Bobby) eta emakumezkoak amaren kasuan (Marcia, Jan eta Cindy). Horiekin guztiekin bizi da, gainera, Alice neskamea.
El silencio de la ciudad blanca (filma)
Sinopsia
1980ko hamarkadan krimen erritual batzuek Araba osoa ikaratu zuten. Arkeologo bat espetxeratu eta presondegitik ateratzekotan dagoela modus operandi bereko hilketak izango dira. Unai Lopez de Ayalak hiltzailea bilatu beharko du.
Nikaraguako historia
Nikaraguako historia gizakiaren lehenengo finkatzeekin hasi zen, duela 6000 urte inguru. Acahualinca aztarnategian horrelako daturik konfirmaturik geratzen dira, baita Zapatera uharteetan kausituriko zeramika eta sumendiko harrizko artikuluei esker ere.
Kolonaurreko garaia
Nikaraguako antzinako biztanleak Hego Ameriketatik joan eta mendebaldeko itsasaldean kokatu ziren. X. mendean Mexikotik eta Erdialdeko Amerikako beste toki batzuetatik ere iritsi ziren indiar leinu batzuk.
Espainiar Inperioaren barnan
Kristobal Kolon 1502an iritsi zen Nikaraguara. Europatik ekarritako eritasunen eta kolonizatzaileen gehiegikerien eraginez, biztanleria asko urritu zen denbora laburrean.
1520an Francisco Fernández de Córdoba espainiarrak Granada eta Leon hiriak sortu zituen. Bi hirien artean liskar ugari izan ziren sortu zirenetik: Leon liberalen gune izan zen, eta Granada, berriz, kontserbadoreena eta aristokraziarena. XVII. eta XVIII. mendeetan, ingeles-itsaslapurrak Karibeko itsasaldean lehorreratu ziren. Horren ondorioz, Britainia Handiak Mosquitos itsasaldea bere babesean hartu zuen (1740-1786). XVII. mendearen erdialdean egungo Honduraseko ipar-ekialdean zanbo moskitoen nazioa garatu zen. Izan ere, esklabo-itsasontzia hondoratzerakoan, bizirik atera ziren afrikarrak indigenekin nahastu ziren. Britania Handiak harreman onak izan zituen haiekin, eta haren babespean hartu zituen XIX. mendearen amaiera arte.
Prusias II.a
Prusias II.a, Ehiztaria deitua (grezieraz kynegos), Bitiniako errege izan zen K.a. 182 eta K.a. 149 bitartean.
Bizitza
Bere aita Prusias I.aren oinordekoa izan zen. Denbora laburrez aliatu zen Eumenes II.a Pergamokoarekin eta Ariarates IV.a Kapadoziakoarekin Farnatzes I.a Pontokoaren aurka borrokatzeko (K.a. 181-K.a. 179), honen ondoren, Pergamoganako ohiko etsaitasunarekin jarraitu zuelarik. Mazedoniara hurbildu zen Pertseoren arreba zen Apamearekin ezkonduz. Baina, Hirugarren Mazedoniar Gerran, Bitinia, hasiera batean, neutral mantendu zen, azkenik, erromatarrekin aliatzeko. Hauenganako izan zuen jokaera hain izan zen morrontzazkoa, Polibio historialariak mespretxatu egin zuela.
Inverness Caledonian Thistle FC
Inverness Caledonian Thistle FC Eskoziako futbol talde bat da, Inverness hirikoa. 1994an sortu zen eta Eskoziako Txapelketa jokatzen du. Eskoziako Kopa bat eskuratu du.
Nikaraguako historia
Espainiar Inperioaren barnan
Espainia Berriko erregeordetzan sarturik gelditu zen egungo Nikaragua 1812ra arte.
Estatu independentea
1800 inguruan, Espainiaren mendetik askatzeko borrokak izan ziren Nikaraguan. 1821eko urriaren 11n, Nikaragua eta Costa Ricako aldundiek, Leonen bilduta, Espainiarekiko independentzia osoa aldarrikatu zuten, eta Mexikoko Lehen Inperiorekin bat egin zuen. 1823an, Agustin de Iturbide gobernuaren erorketarekin batera, Erdialdeko Amerikako Probintzia Batuei elkartu zitzaien Nikaragua. Federazio hark ez zuen luze iraun, eta Nikaragua behin betiko banandu zen estreinako herrialdea izan zen, 15 urtera.
Prusias II.a
Bizitza
K.a. 156an, Atalo II.a Pergamokoari eraso zion, hiriburuaren atariraino iritsiz, baina hartu ezinez. Bere aliatu erromatarren presioa zela eta, K.a. 154an erretiratu egin behar izan zuen, eta kalte-ordain bat ordaindu.
Nikaraguako historia
Estatu independentea
XIX. mendearen lehenengo erdian, Nikaraguak gorabehera andana pairatu behar izan zituen. William Walker buru zuten militarren aurkako gerraren ostean, herrialdea birrindurik zegoen ekonomiaren aldetik. Hurrengo urteetan, hala ere, ekonomiak gora egin zuen, eta zonaldeko estaturik garatuenetakoa eta iraunkorrenetakoa bilakatu zen, nahiz eta klase-diferentzia ez zen hobetzen. Garai horretan etorkin asko iritsi ziren Nikaraguara, batik bat Alemaniatik eta Italiatik.
Prusias II.a
Bizitza
Bere seme Nikomedes II.a Erromara bidali zuen, tronurako oinordekotzatik baztertzeko, bere bigarren emaztearekin izandako beste seme baten mesedetan. Bere atzetik hiltzaile bat bidali zuen, baina honek konplota argitu eta, Nikomedes, bere aitaren aurka matxinatzeko konbentzitu zuen. Atalo II.a Pergamokoaren laguntzarekin, Nikomedesek, bere aita setiatu zuen Nikomedian. Prusias, harrapatua eta Zeusen tenpluan harrika hila izan zen, bere oinordekoa, Nikomedes II.a izan zelarik.
Austriako historia
Austriako historia Austria eta honen aurreko estatuen historia da, Burdin Aroan hasi eta XXI. mendera arte.
Nikaraguako historia
Estatu independentea
Nikaraguak 1838an lortu zuen independentzia, eta handik aurrera liberalen eta kontserbadoreen arteko borrokak izan ziren nagusi. Granada eta Leon hiriek hiriburu izan nahi zuten, eta urteetan zehar txandaka izan ziren bata eta bestea, bi hirien arteko hitzarmenez, 1857an bi hirien erdian zegoen Managua hiriburu egin zuten arte. Kontserbadoreak aginpidean egon ziren XIX. mendearen bigarren erdialdean, baina 1893an liberalak izan ziren nagusi. Liberalek 1909 arte izan zuten aginpidea.
Estatu Batuen okupazioa (1909–1933)
Nolanahi ere, XX. mendearen hasieran, Nikaraguan eziraunkortasun politikoa nagusitu zen, AEBetako esku hartze armatuak zirela eta. Estatu Batuen laguntzaz, kontserbadoreen eskuetan geratu zen Niakargua. Estatu Batuek armada bidali zuten lehendakariari laguntza emateko, eta han geratu zen 1925 arte. Urte horretan gerra zibila izan zen berriz liberalen eta kontserbadoreen artean. Berriro itzuli zen Estatu Batuetako armada eta liberalak menderatu zituen 1927an. 1928ko eta 1932ko hauteskundeetan liberalak izan ziren irabazle. 1933an Estatu Batuetako armadak alde egin zuen Nikaraguatik, baina hango Goardia Nazionala prestatua utzi zuten istiluak sortzen baldin baziren haiei aurre egiteko.
Austriako historia
Historiaurretik Erdi Aroa arte
Historiaurretik bertatik ezagutzen dira biztanleak Austrian. Goi Brontze Aroan eta Burdin Aro goiztiarrean Hallstatt kultura garatu zen. Erromatarrek Norika zeltiar erreinua menderatu zuten. Bertan, Raetia, Noricum eta Pannonia probintziak eratu zituzten bertan, eta garrantzi handiko hiriak sortu: Vindobona (Viena), Lentia (Linz) eta Claudia (Klagenfurt). Danubio ibaia merkatari bide garrantzitsua bihurtu zen. III. eta VI. mendeen artean inbasio berriak izan ziren Danubioren hegoaldeko lurraldean: bandaloak, godoak, hunoak, alamanak. VII. mendean avaroen inperioaren mende geratu zen. 788an, frankoen errege Carolus Handiak lurraldea menpean hartu eta Ekialdeko Marka (Marchia Orientalis edo Ostmark) eratu zuen.
James Meade
James Meade (Swanage, Dorset, 1907ko ekainaren 23a - Cambridge, 1995eko abenduaren 22a) britainiar ekonomista izan zen.
Nazioarteko Merkataritza irakasle izan zen London School-en, eta Politika Ekonomikoko irakasle Cambridgeko Unibertsitatean. Keynesen eskemari jarraituz, langabezia gehiegizko aurrezkiaren eta kontsumo joera txikiaren ondorio dela zioen, baina inbertsiorik ezari leporatzen zion konkurrentzia perfektuko merkaturik ez izatea. 1977an, Bertil Ohlinekin batera, Ekonomiako Nobel saria jaso zuen.
Lan nagusia: The Theory of International Politics (Nazioarteko Politikaren teoria), bi liburukitan banatuta: The Balance of Payments (1951, Ordainketa-balantzea) eta Trade and Welfare (1955, Merkataritza eta Ongizatea).
Beasain
Beasain Gipuzkoako hegoaldeko udalerri bat da, Goierri eskualdeko jendetsuena, 0 biztanle baitzituen. urtean. Oria ibaiaren ertzean kokatua du hirigunea, Usurbe mendiaren hegoaldeko magalean, Gipuzkoako hiriburua den Donostiatik 42 kilometrora, eta itsas mailatik 159,2 metro gorago.
Ingurune naturala
Beasaingo ia udalerri osoa Oriaren arroan dago. Oria da, gainera, Beasaingo ibairik urtsuena eta herrigunea zeharkatzen duena. Udalerriaren zatitxo bat, ipar-mendebaldean, Urolaren arroakoa da. Hauek dira Oria ibaira isurtzen diren ibai, erreka eta errekatxoak: Eztanda, Arriaran, Larrebarrena, Muruerreka, Igartetxeerreka, Basakaitz, Mariarats, Ezkierdierreka, Arkabe, Pasazabal, Zagaitzerreka eta Agauntza. Urola ibaira, berriz, beste hauek isurtzen dira: Ibaieder, Errekaundi, Otoerreka, Erroitz-erreka, Sustatxoerreka eta Eulaerreka.
Beasaingo punturik altuena Murumendiko gailurra da (867 m), euskal mitologian Mariren bizilekua; baxuena, berriz, Oria ibaiaren ibilgua, Ordiziara igarotzen den tokian. Udalerri menditsua da, hegoaldean dituen Oria eta Eztanda ibaien aldameneko lur lau emankorrak izan ezik. Hona hemen mendi garaienak: Murumendi, Usurbe, Pagokabar, Zormendi, Mallutz, Urresparatz, Murutxiki, Portamosegi, Txoritegi, Atxabal, Ekuneta eta Zarate.
Austriako historia
Historiaurretik Erdi Aroa arte
IX. mendearen amaieran, magyarrek Enns ibairainoko herbehereak inbaditu zituzten, baina 955etik aurrera, Oto I.aren agintaldian, egotzi zituzten. X. eta XIII. mendeen artean Babenberg familiak gobernatu zuen Ekialdeko Marka. Osterreich izena («Ekialdeko erresuma») Oton III.a enperadore germaniarrak (983-1002) sinaturiko dokumentu batean agertu zen lehenengo aldiz.
Hiroki Fujiharu
Hiroki Fujiharu (藤春 廣輝) Japoniako futbolaria da.
Austriako historia
Historiaurretik Erdi Aroa arte
1156. urtean, Henrike II.a Babenbergekoak marka dukerri bihurtzea lortu zuen Frederiko I.a enperadorearengandik, Privilegium Minus-aren bitartez; Viena bihurtu zen hiriburu. 1192an, Babenbergtarrek Estiriako dukerriaz (Steiermark) ere jabetu ziren. 1253tik aurrera, Bohemiako Otakar II.ak agindu zuen. 1278ko Dürnkruteko porrotaren ostean, Habsburgo dinastia alemaniarrak boterea hartu eta agintean jarraitu zuen Lehen Mundu Gerra arte.
Nikaraguako historia
Somoza dinastia (1936–1979)
1934an, Goardia Nazionaleko Anastasio Somoza García buruzagiak eragin zuen liberalen buruzagi César Augusto Sandinoren hilketa, eta 1936an iritsi zen lehendakaritzara. Hogei urtez egon zen aginpidean. Haren agintaldian ekonomiaren irabaziak somozatarrentzat eta haien aldekoentzat izan ziren. 1956an hil egin zuten, eta haren seme Luis Somoza Debayle izan zen ordezkoa 1967 arte; ondoren haren anaia Anastasio Somoza izan zen lehendakari. Bitarte horretan, Somozaren aurkakoek, sandinistek (César Augusto Sandinoren omenez) gerrilla sortu zuten 1962an.
Beasain
Ingurune naturala
Beasaindik hegoaldera begiratuta, Aizkorriko eta Aralarko mendilerroak ageri dira.
Udalerri mugakideak
Erlojuaren orratzen noranzkoan:
Auzoak
Beasainek hamabi auzo ditu:
Historia
Historiaurreko aztarnak aurkitu dira Beasainen: Murumendi eta Matxinbentan trikuharriak daude. Murumendin burdin aroko bigarren aldiko herrixka bat aurkitu zen. Erdi Aroan, XIII. mendean, Igartzako eta Arriarango leinuak ziren nagusi herrian; Igartzatarren nagusigoak mende askoan iraungo zuen. Arriarangoaren dorretxea, 1456an eraitsi zuten Gipuzkoako anaiarteek.
1399an, Beasain Ordiziari uztartu zitzaion, gaizkile, bidelapur eta ahaide nagusiengandik defendatzeko, Ordizia baitzen inguruko hiri nagusia. Hala ere, nolabaiteko autonomia ekonomiko eta administratiboa mantendu zuen.
XV. mendean, Igartzako jaunak Igartzako burdinola eraikiarazi zuen, eta orduz geroztik Beasaingo ekonomiaren ardatza metalgintzaren inguruko industria izan da.
1615ean hiribildu titulua lortu zuen eta Ordiziako auzo izatetik herri izatera igaro zen. Orduantxe ere hiribildu bilakatu ziren Astigarreta eta Gudugarretarekin (biak gaur egun Beasaingo auzoak dira) muga arazoak izan zituen XIX. mendearen hasiera arte.
1619an Ataun eta Idiazabalekin elkartu zen, Gipuzkoako Batzarretarako ordezkariaren gastuak murriztearren. 1639an batasunetik irten eta 1644an Ordiziarekin elkartu zen hamar urterako. Batasun horrek aurrekoaren helburu bera zuen: Batzarretara bien artean ordaindutako ordezkari bakarra bidaltzea, alegia. 1682an Zaldibia, Ordizia eta Aramarekin elkartu zen, eta 1710ean Ataun batu zitzaien. 1818an Beasain, Ataun eta Zaldibiak Atazalbeako Batasuna sortu zuten, betiere Gipuzkoako Batzarretarako gastuak murrizteko helburuz. Batasun horrek 1852 arte iraun zuen.
Burdinolek garrantzi handia izan zuten Beasainen Erdi Aroaz geroztik, eta, Industria Iraultza iritsi zenean, hemen eraiki zen Gipuzkoako lehen labe garaia, 1860an. Hor du jatorria gaur egun trengintzan diharduen eta Beasaingo eta Goierri osoko enpresa nagusia den CAF (Construcciones y Auxiliar de Ferrocarriles) konpainiak.
Ekonomia
Industria da udalerriko jarduera nagusia: trengintza (CAF), siderurgia, material elektrikoak, kimikoa eta abar; merkataritza eta zerbitzu-gunea ere bada. Lanean ari den populazioaren erdiak industrian dihardu, eta ia beste erdiak zerbitzu sektorean.
2017an, honela banatuta zegoen ekonomia jarduera, sektoreka: lehen sektorea, balio eguneratu garbiaren (BEG) % 0,2; bigarren sektorea, % 64,3; hirugarren sektorea, % 32,5; eraikuntza, % 3.
Demografia
2019an herriak 13.969 biztanle zituen. Horietatik % 19,8k 65 urte edo gehiago zituen. Eta atzerrian jaioak % 13,18 ziren.
Beasaingo biztanle kopuruak maila berdintsuan iraun zuen hainbat mendez, harik eta, XIX. mendearen bukaerarekin, herria industrializatu zen arte. Geroztik, eta bereziki CAF enpresaren sorrera eta hazkundearekin, immigrazio handia izan zen, batez ere 1970. urteraino.
XIX. mendearen bukaeraz geroztik, bilakaera hau izan du Beasainek, biztanle kopuruaren aldetik:
Gaur egun, Beasain Gipuzkoako 15. udalerria da, biztanle kopuruaren aldetik. Hona hemen azken urteotako bilakaera:
2011ko udal hauteskundeak
2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetan Bildu koalizioak eskuratu zituen boto gehien, EAJ alderdiari 44 botoko diferentzia aterata. Bilduko Koldo Agirre hautatu zuten alkate, bere taldearen eta Aralarren botoari esker. EAJko zinegotziek bere hautagaiari eman zioten botoa, PSE-EE taldekoek bereari eta Hamaikabat eta PP taldekoak abstenitu egin ziren.
2015eko udal hauteskundeak
2015eko udal hauteskundeetan EAJk hiru zinegotzi gehiago eskuratu zituen eta Hamaikabat, Aralar eta PP alderdiek, bakoitzak zuen zinegotzi bakarra galdu zuten. Emaitzen ondorioz, EAJ alderdiko Aitor Aldasoro hautatu zuten alkate.
2019ko udal hauteskundeak
2019ko hauteskunde etan hauek izan ziren emaitzak: EAJk 3.259 boto. EH Bilduk 1.947 boto. PSE-EEk 885 boto. PPk 151 boto. Berriz ere, Aitor Aldasoro izendatu zuten alkate.
Nikaraguako historia
Somoza dinastia (1936–1979)
1972an lurrikara izugarria izan zen Nikaraguan. Managuan 6.000 hildako izan ziren, eta 300.000 lagun geratu ziren etxerik gabe. Lurrikarak eragindako hondamendiari aurre egiteko atzerriko herrietatik iritsitako dirua Somozaren familiak gorde zuela jakin zenean, izugarri indartu ziren gobernuaren kontrako mugimenduak. Sandinistek bildu zituzten indar horiek, eta matxinatu eta aginpidetik bota zuten Somoza, 1979an.
Beasain
Alkateak
Hauek izan dira Beasaingo azken alkateak: a Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.
Garraioa
Esan bezala, Erdi Aroaz geroztik behintzat bide garrantzitsuak igaro dira Beasaindik. Gaur egun, herritik igarotzen dira A-1 autobia eta Madril-Hendaia burdinbidea. Beasaingo tren geltokia da Goierriko tren geltoki nagusia. Probintzia arteko hainbat autobus lineak ere bidaiariak hartu eta uzteko geldialdia egiten dute Beasainen.
Herri barruko eta inguruko herrietako joan-etorrietarako garraiobide publiko nagusia autobusak dira, eta trena ere erabiltzen da inguruko zenbait herritara joan-etorriak egiteko.
=== Gizarte zerbitzuak ===
Kultura
=== Kirola ===
Euskara
2016an herritarren %59,05 euskalduna zen.
Beasaingo euskalkia gipuzkeraren aldaera bat da, Goierriko hizkerakoa hain zuzen. Goierriko hizkeraren ezaugarri gehienak edo denak biltzen ditu. Indartsu daude gipuzkeraren bereizgarri gehienak; hala ere, Beterritik zabaldu diren hainbat berrikuntza ez dira Beasaina iritsi, eta nabaria da mendebaleko euskararen zenbait ezaugarri, indartsuago edo ahulago, Beasaina ere iritsi izana. Beasaingo kalean eta auzoetan, Goierriko hizkera gehientsuenen artean bezala, batasun handia dago. Salbuespen bakarra Aratz-Matxinbenta auzoa da.
Beasaingo Udalak 2005. urtean abiatutako Beasaingo euskara eta etnografia proiektuaren bidez, herriko hizkera eta ahozko ondarea bildu zituzten, 45 bat beasaindar elkarrizketatuta.
Ondasun nabarmenak
Historiaren aldetik nolabaiteko balioa duten Beasaingo eraikinen zerrenda osoa hementxe duzu: Beasaingo ondare higiezinaren inbentarioa (2001). Nabarmenenak aipatuko ditugu hemen.
Igartzako monumentu multzoa
Igartzako jaun-andre boteretsuei lotua, Behe Erdi Arokoak dira aztarnarik zaharrenak. Eraikin hauek ditu osagai:
Loinazko Andre Mariaren baseliza
Loinazko Andre Mariaren baseliza XVI. menderako eraikia zegoen, eta dirudienez XIII. mendekoa da hango Andre Mariaren zurezko irudi polikromatua.
Letamendi baserria
Letamendi baserria XVII. mendekoa da. Beasaingo herrigunearen gaineko muino batean dago, Beasainmendi auzoaren beheko aldean.
Jasokundeko Andre Mariaren eliza
Andre Mariaren Jasokundearen eliza Erdi Aroan eraiki zuten, baina garai hartakoak pulpitu azpiko arkua eta Igartzako jaun-andreen kapera baino ez dira. XVI. eta XVII. mendeetan hainbat berrikuntza lan egin ondoren hartu zuen eraikuntzak ia erabat gaur egungo itxura. 1660an arkupea eraiki zitzaion, eta herriko gune publiko garrantzitsu bilakatu zen. Kanpandorrea XVII. mendekoa da, eta sakristia XVIII. mendekoa. Barnealdean hiru ataleko erretaula dago. Nabe bakarreko eliza da; atzealdean korua eta hainbat gela ditu erantsirik. Gurutze gangak ditu estalkian.
Olaran fabrika
Olaran fabrika 1939an eraiki zuten, eta arkitektura arrazionalistaren erakusgarri da. Orduz geroztik larrugintzan aritu zen, harik eta 2009. urtean —nazioarteko krisialdiak jota— enpresa itxi zuten arte. Hurrengo urtean, Beasaingo Udala jabetu zen eraikinaz, eta zenbait artistek beren ekimenak egin zituzten hor: grafitiak, argazkiak, bideo musikalak. Gainera, gazteen errebindikazioetarako gune ere bihurtu zen.
Eraikinaren zati bat kultura ondasun izendatua du Eusko Jaurlaritzak 2003az geroztik, monumentu sailkapenarekin. Gainerakoa, 2011n eraitsi zuten, etxebizitzak egiteko.
Nikaraguako historia
Aro sandinista (1979–1990)
Somoza sendiako gobernuek, AEBek babestuta, herrialdea gobernatu zuten hainbat hamarkadatan, harik eta 1979ko uztailaren 19an Askatasun Nazionalerako Fronte Sandinistak (FSLN) boterea hartu zuen arte. Kubak eta Sobiet Batasunak babesturik, gizarte aldaketa nabarmenak gertatu ziren. AEBek contra izeneko talde armatuak osatu eta hornitu zituzten sandinotarren aurka borroka zitezen. Herrialdeko ekonomiaren egoera kaxkarrarengatik, jazarpen politikoarengatik eta nahitaezko soldaduskaren ihesean, nikaraguar andana migratu ziren aldameneko herrialdeetara, baita AEBetara eta Europara edo Australiara ere.
1979tik 1985 arte Askatasun Nazionalerako Fronte Sandinista erakundearen Batzordea egon zen aginpidean, Daniel Ortega lehendakaritzan zela. Bestalde, Nazioa Berritzeko Gobernuaren eskuetan zeuden aginpide eragilea eta legegintzako aginpidea, eta Estatuko Kontseiluaren aholkua zuen egiteko horretan. Sandinisten gobernuak Somozaren familiaren esku zeuden ondasunak bereganatu zituen. Harreman estuak izan zituen Sobietar Batasunarekin eta Kubarekin, eta Estatu Batuekin, berriz, gero eta okerragoak. 1980. urte inguruan, Estatu Batuen laguntzarekin, sandinistak gobernutik kentzeko talde armatuak sortu ziren (contra delakoa).
1984an hauteskundeak izan ziren, eta sandinisten esku zegoen administrazio berri batek hartu zuen ordu arteko Batzordearen lekua, 1985ean. 1986-1987 urteetan, Erdialdeko Amerikako hainbat herrialde bake-hitzarmenak prestatzen eta sinatzen ahalegindu zen. Horren ondorioz, 1989an, zazpi urtez indarrean egondako salbuespen-egoera amaitu zen Nikaraguan.
Aro sandinista-ondokoa
1990eko otsailaren 25ean, hauteskundeak egin ziren, nazioarteko behatzaileak bertan zirela; UNO (Oposizioko Nazio Batasuna, zentro-eskuineko 14 alderdi politiko biltzen zituena) atera zen garaile, eta Violeta Barrios de Chamorro hautatu zuten lehendakari urte bereko apirilean. 1990etik 1996ra, Violeta Chamorroren gobernu-taldearen trantsizio demokratikoaren prozesua eta berradiskidetze nazionala burura eramatea izan zen zeregina. Contrak armak utzi zituen, Estatu Batuek blokeoa altxatu zuten, eta sandinistek, beren aldetik, onartu zuten indar-erlazio berrian gutxiengoa izatea. Militar erregularren % 90 desmobilizatuak izan ziren. Gerra amaitzeak bide eman zion Nikaraguako ekonomiari zegoen zulotik ateratzeko, baina zereginak pilatzen zitzaizkion: Ameriketako herrialderik behartsuenetakoa zen Nikaragua, kanpo-zorraren astuntasunak leherturik zeukan eta ez zen gai biztanleria aktiboaren % 40ri baino gehiagori lana emateko. Sandinistak ahalegindu ziren 1990ean galdutako agintea berreskuratzen, ekonomia-krisiak eragindako egonezinari probetxu atereaz, baina demokratizazio-prozesuak beste norabide bat hartu zuen 1995eko konstituzioaren erreformatik aurrera. Sandinistak ez ziren, harrezkero, oposizioko beste indar bat baizik. 1996ko azaroko hauteskundeak liberal batek irabazi zituen, Arnoldo Alemánek, baina lehenago UNO osatu zuten indar politikoak zeuden atzetik. Lehendakari berriak Violeta Chamorrok hasitako liberalizazio-politikarekin jarraitu zuen, eta atzerriko inbertsioak erakartzen ahalegindu zen. Inflazioa jaistea eta hasita zegoen zenbait azpiegitura-proiektu gauzatzea lortu zuen.
Baina Nikaraguaren berpizte erlatibo hori txiki-txiki eginda geratu zen, 1998ko urrian Mitch urakana pasatu zenean. Milaka eta milaka pertsona desagertu ziren, nikaraguarren % 10 bizilekurik gabe geratu zen, errepide-sarearen bi herenak hondaturik geratu ziren, eta nekazaritza-uzten % 70 galdu zen. 2001ean alderdi liberalak irabazi zituen berriro ere hauteskundeak, Enrique Bolaños buru zela. Bolañosek Alemán presidentearen kontrako salaketak ikertzen jarraitu zuen (dirua zuritu izana eta ustelkeria), eta azkenik, 20 urteko kartzela-zigorra ezarri zioten lehendakari ohiari. Alemánen aldeko hainbat kidek eta kongresuko beste hainbatek, kide sandinistekin bat eginik, Bolaños lehendakariaren eta haren ministroen boterea mugatu zuten, eta dimiti zezan eskatu zioten. 2006ko hauteskundeen ondoren, Daniel Ortega itzuli zen lehendakaritzara.
Austriako historia
Habsburgotarren Aroa
XIV. eta XV. mendeetan zehar, Habsburgotarrek mendean hartu zituzten Austriako Dukerriaren inguruko eskualdeak. Hori zela eta, 1438an Alberto II.a Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadore hautatu zuten. Koroatua izan baino lehen hil zen arren, handik aurrera Inperio Santuko enperadoreak Habsburgo etxekoak izan ziren, salbuespen bakar batekin.
Habsburgotarrek, konkistaz ez ezik, oinordetzaz ere lortu zituzten lurraldeak. Maximiliano I.a Habsburgokoak, 1477an Borgoinako Dukerriko oinordekoarekin ezkondu eta gero, Herbehereak bereganatu zituen. Maximilianoren seme Filipe Ederra, berriz, Joana Gaztelakoarekin ezkondu zen, alegia, Gaztela eta Aragoiko oinordekoarekin. Beraz, Filipe eta Joanaren seme Karlosek, Habsburgotarren lurraldeak, Borgoina, Gaztela eta Aragoi oinordetzeaz gain, Italiako zati bat, Afrikako lurraldeak eta Amerikako lurrak ere jaso zituen. Karlosek 1555-56an abdikatu zuen. Espainia eta Herbehereak Filipe II.a semeari utzi zizkion eta Austria Fernando I.a anaiari.
Fernando I.a Habsburgokoa Ana Jagellonekin, Bohemiako eta Hungariako erregearen alabarekin, ezkondu zen. 1526ko Mohácseko guduan Luis II.a Hungariakoa hil ostean, Fernando eta Anak bi erresuma horiek jarauntsi zituzten. Hala ere, 1533ko Konstantinoplako Itunak hiru zatitan banatu zituen Hungariako Erresumako lurrak: iparraldea eta mendebaldea Habsburgotarrentzat, erdialdea Otomandar Inperioarentzat eta Transilvania Joan Zapolya eta haren oinordekoentzat. Fernando II.a, Bohemiako erregea 1617tik eta Hungariakoa 1618tik, kontrarreforma bultzatzen eta katolizismoa inposatzen saiatu zen. Baina Bohemiako protestanteek Fernando kargutik kendu zuten eta, haren ordez, Frederiko V.a aukeratu zuten errege. Gertaera horrek piztu zuen Hogeita Hamar Urteko Gerra.
Austria Europako boterea
Leopoldo I.aren erreinaldian (1657–1705) Austriak Otomandar Inperioaren eta Frantziaren aurkako gatazkak izan zituen. 1683an Viena setiatu zuten arren, otomandarrak garaituak izan ziren, eta 1699ko Karlowitzeko Itunaren ondorioz, ia Hungaria osoa Austriaren menpean gelditu zen. Frantziaren aurka borrokatu zen Bederatzi Urteko Gerran eta Espainiako Ondorengotza Gerran.
1792an, Frantziako Iraultza zela medio, Austria eta Frantziaren arteko gerra hasi zen, 1797 arte iraun zuena. Napoleonen garaipenak Germaniako Erromatar Inperio Santuaren desagerpena ekarri zuen (1806). Baina Habsburgotarrek Austriar Inperioa eratu zuten (1804). 1814an, Austriak Errusiak eta Prusiak Frantzia menperatzea lortu zuten. 1815eko Vienako Batzarrean, garaileek adostu zuten Europako egoera berria. Batzarrean, besteak beste, Germaniar Konfederazioa eratzea erabaki zen, Austria buru zela baina Prusiaren laguntzarekin. 1848ko iraultzak alemaniar biztanleriaren arazo sozial, politiko eta nazionalak nabarmendu zituen. Lurraldetasun auzia nahiko korapilatsua zen: batzuk Alemania Handia (Großdeutschland) sortzearen aldekoak ziren, alemanez mintzatzen zen Austriako lurraldeekin batera, eta beste batzuk Alemania Txikia (Kleindeutschland) sortzearen aldekoak. Austriak bere izaera ez galtzeko agertu zuen jarrera tinkoak Kleindeutschland-en garaipena ekarri zuen.
1864an, Austria eta Prusiak Schleswig eta Holstein dukerriak defendatu zituzten Danimarkaren aurka. Garaipenaren ondoren, bi aliatuek ezin izan zuten adostu dukerrien administrazio berria. Hain zen gogorra auzia, non Austriak, Alemaniako estatu batzuekin batera, Prusiaren aurkako gerra egin baitzuen, 1866ko Austria-Prusia Gerra hain zuzen ere. Sadowako gudua galdu ondoren, Austriak utzi behar izan zituen Alemania eta Italia, eta Germaniar Konfederazioa desagertu zen (Pragako bakea).
Hungariar nazionalismoa baretzeko asmoz, Frantzisko Josef I.a Austriakoak Austria-Hungariako Inperioa eratu zuen: 1867ko Austriar-Hungariar konpromisoaren arabera, boterea bitan banatu zen, Austriako Inperioa eta Hungariako Erresuma, biak Frantzisko Josef I.aren agindupean. Baina lurraldean bizi ziren gutxiengoek (poloniarrek, ukraniarrek, txekiarrek, eslovakiarrek, esloveniarrek, serbiarrek, kroaziarrek, italiarrek eta errumaniarrek) inperioren oinarriak azpijan zituzten.
Lehen Mundu Gerra
1914ko ekainaren 28an Gavrilo Principek (Esku Beltza serbiar taldeko kidea) Franz Ferdinand artxidukea hil zuen Sarajevon. Gertaera hau Lehen Mundu Gerraren lehergaia izan zen. Gudak anabasa politikoa eta hondamena ekarri zizkien Erdialdeko Potentziei (Austria-Hungaria, Bulgariako Erresuma, Alemania eta Turkia) eta Austria-Hungariako Inperioaren bukaera eragin zuen.
1919ko irailean garaileek eta Austriak sinatutako Saint-Germaingo Itunak Habsburgotar monarkiaren amaiera ekarri zuen. Hungariaren burujabetasuna onartu zen, Txekoslovakia, eta Serbiar, Kroaziar eta Esloveniarren Erresuma (aurrerago Jugoslaviako Erresuma deitua) sortu ziren eta beste lurralde batzuk Polonia eta Italiako Erresumari eman zitzaizkien. Austria errepublika bilakatu zen (Austriako Lehenengo Errepublika) baina Inperioko eskualde aleman-hiztun batzuk (Hego Tirol, Sudeteak) kanpo gelditu ziren. Horrez gain, Alemaniarekin bat egitea debekatu zitzaion. 1920an konstituzio berria promulgatu zen.
Gerraren ostean Austriako egoera oso larria zen. Hondamen ekonomikoa bukatu zedin, 1922an nazioarteko mailegua lortu zuen, Nazioen Ligak gainbegiraturik. Finantzak egonkortu ziren arren, langabeziak oso handia izaten jarraitu zuen. 1929tik aurrera Depresio Handiak gogor astindu zuen herrialdea.
Austrofaxismoa eta Hirugarren Reicha
Austriako Lehenengo Errepublikak 1933 arte iraun zuen. Urte hartan, Engelbert Dollfuss kantzelerrak parlamentua desegin eta Italiako faxismoaren pareko erregimen autokratikoa (austrofaxismoa) ezarri zuen. Ordurako (1933ko udaberria) Alemanian Hitler zegoen agintean, eta naziek Alemania eta Austria batzearen aldeko propaganda egiten zuten. Hori eragozteko Dollfussek Hungaria eta Italiaren laguntza bilatu zuen. Sozial Demokratak jazarriak izan ziren eta 1934ko otsailean armak hartu zituzten. Lau egun iraun zuten borroketan Heimwehr taldea eta Dollfuss garaile irten ziren. Urte berean, alderdi politiko guztiak, Dollfussen Fronte Patriotikoa izan ezik, legez kanpo gelditu ziren eta maiatzeko konstituzio berriak kantzelerraren boterea indartu zuen. Baina 1934ko uztailaren 25ean nazi talde batek Engelbert Dollfuss hil zuen.
Dollfussen ondorengo Kurt Schuschnigg herrialdearen independentziari eusten saiatu zen, baina 1936an Mussolinik Hitlerrekin elkar hartu zuenetik Austria erabat bakarturik gelditu zen. 1938ko martxoaren 12an, Alemaniako armada Austrian sartu zen eta biharamunean Hitlerrek herrialdearen Anschluss edo anexioa aldarrikatu zuen.
Alemania naziak arras beretu zuen Austria eta Ostmark izena eman zion (Alpen-Donau-Reichsgaue 1942tik aurrera). Kristal hautsien gaueko gertakariek erakutsi zuten bezala, antisemitismoa oso bortitza zen Austrian. Juduen erdiek (100.000 inguru) Bigarren Mundu Gerra hasi baino lehenago ihes egin zuten herrialdetik. Gerra amaitzerako, 65.000 judu austriar baino gehiago erailak izan ziren, hauetako asko sarraski-esparruetan, ijito, aurkari politiko eta ahalmen urriko pertsona askorekin batera. Ehunka mila austriar Wehrmachten borrokatu ziren, eta ez gutxi SSetan. Borroketan 250.000 inguru hil ziren, eta beste asko preso eraman zituzten. Nazien aurkako erresistentzia, bai ezkerrekoa (sozialistak eta komunistak), bai kontserbadorea (sozial kristauak eta monarkikoak) haintzat hartzekoa izan zen. Hamarka mila pertsona motibo politikoengatik atxilotu zituzten, eta asko sarraski-esparru edo espetxeetan hil ziren.
Aliatuen okupazioa
1945eko apirilean, Hirugarren Reicha bukatzear zegoela, Karl Rennerek behin-behineko gobernua osatu zuen Vienan, Sozial Demokrata, Sozial Kristau eta komunisten parte hartzeaz eta Sobietar Batasunaren isilbidezko onarpenaz. Aliatuek 1945eko maiatzaren 9an okupatu zuten herrialdea eta uztailean lau okupazio eremutan banatu zuten, Sobiet Batasuna, AEB, Frantzia eta Britainia Handiak administraturik. Viena ere, Berlin bezala, lau zatitan banandu zuten. 1945eko azaroko hauteskundeetan, Karl Renner aukeratu zuten bigarren errepublikako presidente. Gerraren ondoren, ekonomia lur jota zegoen, baina 1948tik aurrera Marshall Planak suspertzen lagundu zuen.
1955eko maiatzaren 15ean Austriak lau indar okupatzaileekin sinatu zuen itunaren ondorioz, independentzia osoa berreskuratu zuen. Urte bereko urriaren 26an, parlamentuak Austriaren «betirako neutraltasuna» onartu zuen. Neutraltasun horrek gaurdaino jarraitzen du.
Gerraondoa
Lehenengo errepublikan ez bezala, Austriako Bigarren Errepublikak herriaren sostengua jaso zuen hasieratik, nahiz 1955era arte nazioarteko erabateko onespena izan ez zuen. Proporz izan zen sistema politikoaren berezitasun nagusietako bat, hots, kontserbadoreek (SPÖ) eta sozial demokratek (ÖVP) elkarrekin adosten zituztela gai politiko garrantzitsuenak. Kontsentsua zen beste ezaugarri nagusia, hau da, legegintza prozesuetan talde interesatuak kontsultatuak izaten zirela. Proporz eta kontsentsuak herrialdearen egonkortasuna sendotu zuten, baina gaur egun sistema hau historiaren zati bat baino ez da.
1970-1983 bitartean Bruno Kreisky eta sozialistak egon ziren gobernuan, eta Austria berdintasunaren eredu bihurtzen saiatu ziren. Baina 1983an, legebiltzarrean zuten gehiengo absolutua galdu zutenean, koalizio bat osatu zuten liberalekin. Koalizio hori, ordea, hautsi egin zen liberalek eskuinerantz egin zutenean. Austriarrak gobernuaren eta sozialisten kontra azaldu ziren administrazio arazoak, sektore publikoan izan ziren langileen kaleratzeak eta pribatizazioak zirela-eta.
1986ko lehendakaritzarako hauteskundeak Alderdi Popularreko Kurt Waldheimek irabazi zituen, nahiz eta kontrako jarrerak sortu ziren Bigarren Mundu Gerran alemaniar gudarostean egin zituen lanengatik. Legebiltzarrerako hauteskundeen ondoren, Fred Sinowatz kantzilerrak dimititu eta Franz Vranitzky sozialistak hartu zuen kargua, eta koalizio bat osatu zuen Alderdi Popularrarekin. Gobernuak aurre egin behar izan zien sektore publikoaren pribatizazioei, aurrekontuen defizitari eta Waldheimen hautaketa zela-eta nazioartean sortu zen kezkari. Koalizioak aurrera jarraitu zuen 1990eko hauteskundeen ondoren (Alderdi Popularrak 17 aulki galdu zituen). Hala ere, 1992an Thomas Klestil Alderdi Popularreko hautagaia hautatu zuten lehendakari.
1994an austriarrek erreferendum baten bidez erabaki zuten Europar Batasunean sartzea, baina neutraltasuna gordez. Urte horretako hauteskundeetan Jörg Haideren Austriako Askatasunaren Alderdiak (FPÖ) botoen %23 lortu zuen, eta Alderdi Sozialistak, berriz, 7 puntu galdu zituen. 1994. urtean Austrian bizi ziren atzerritarren kopurua 300.000ra iritsi zen, eta garai horretan hasi ziren etorkinen kontrako ekintza terroristak. 1995ean Alderdi Sozialistaren eta kontserbadoreen arteko hitzarmena eten egin zen, eta Vranitsky-k hauteskunde berriak deitu zituen; Alderdi Sozialistak %38 lortu zuen, Alderdi Popularrak %28 eta Haider-ek %22. Hura izan zen Haider-en lehenengo beheraldia.
Azken urteak
1999ko Legebiltzarreko hauteskundeetan, biziki sendotu zen Jörg Haideren FPÖ alderdi eskuinzalea; gobernuko koalizioko bi alderdiek, berriz, sozialistak eta popularrak, atzera egin zuten. Hala, SPÖ bihurtu zen hurrengo koalizioaren ardatz; eztabaida askoren ondoren, Alderdi Popularreko presidente Wolfgang Schüsselek 2000ko otsailaren 3an koalizio hitzarmen bat izenpetu zuen. Azkenean, Errepublikako presidente Klestilek gobernu berria osatu zuen: gobernuburua Schüssel zen eta gobernuburuordea FPÖ-ko Susanne Riess-Passer. Europar Batasuneko gainerako gobernuak egoera horren kontra jarri ziren, eta zigor ekonomikoak jarri zituzten abian; izan ere, FPÖ alderdiaren iragan politikoa (Alderdi Nazional-Sozialistako kide ohiek sortua) eta azkenaldiko kanpaina xenofoboak eta eurofobia, izan ziren erabaki horren sorburuak. Hilabete batzuk geroago, eta EBk bidalitako zenbait adituren txostenak kontuan izanik, badirudi egoera ez zela hain larria, eta 2000ko irailean kendu egin ziren zigorrak.
2006ko hauteskunde orokorretan sozialdemokratek lortu zuten garaipena. 2007an, Alderdi Popularrak eta Alderdi Sozialdemokratak koalizio handi bat osatu zuten, Alfred Gusenbauer kantzeler zela. 2008ko hauteskundeetan, bi alderdi nagusiek indarra galdu zuten baina gehiengoari eutsi zioten elkarrekin, sozialdemokratak nagusi zirela. Edonola ere, Askatasunaren Elkartasunak eta FPÖ-ko kideek 2005ean sorturiko Austriaren Etorkizunerako Elkartasuna eskuineko alderdiak indar hartzen ari ziren.
Bruce Nauman
Bruce Nauman (Fort Wayne, Indiana, ) estatubatuar artista da. Eskultura, bideogintza, lan grafikoa eta performanceak landu ditu. Musika, matematika, fisika eta artea ikasi zituen. Lehen erakusketak Kalifornian egin zituen, eta horiei esker, bere izena Atlantikora eta Europara hedatu zen. Bakarkako lehen erakusketa New Yorkeko Leo Castelli galerian egin zuen. Argizarizko Eskutik ahora eskultura (1967) eta neonezko hainbat eskultura erakutsi zituen. Naumanen lana antiforma- edo postminimalismo-joeren barruan sartu behar da. 1994 eta 1995ean, 60 lanetik gorako erakusketa ibiltari batean, bizitzan zehar egindako lanak erakutsi zituen munduko museorik garrantzitsuenetan.
NGC 1100
NGC 1100 galaxia espiral bat da, Eridanus konstelazioan. Francis Preserved Leavenworthek aurkitu zuen n.
Coconinoita
Coconinoita fosfato motako minerala da.
Ezaugarriak
Coconinoita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Kochel aintzira
Kochel aintzira (Kochelsee) Alemaniako alpetar aintzira da, Bavariako Tölz barrutian dagoena. Walchenseetik gertu kokaturik, 3,5 kilometroko luzera eta 65,9 metroko sakonera ditu.
Haplochromis plutonius
Haplochromis plutonius Haplochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Gloydius brevicaudus
Gloydius brevicaudus Gloydius generoko animalia da. Narrastien barruko Viperidae familian sailkatuta dago.
Keyport (New Jersey)
Keyport New Jerseyko borough bat da. Monmouth konderrian kokatua dago. 2010ean 7,240 biztanle zituen, 3.61 kilometro koadrotan banatuta.
Ryo Niizato
Ryo Niizato (新里 涼, 1995eko irailaren 3a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako V-Varen Nagasaki.
Elasmodactylus tetensis
Elasmodactylus tetensis Elasmodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Yuki Muto
Yuki Muto (japonieraz: 武藤 雄樹, 1988ko azaroaren 7a - ) Japoniako futbolaria da.
La Chapelle-Bertin
La Chapelle-Bertin Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Loira Garaia departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an La Chapelle-Bertin udalerrian erroldatutako biztanleak 62 ziren. Familiak 32 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 83 etxebizitza zeuden, 33 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 39 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 83etxeak ziren. 33 etxebizitza nagusietatik 31 bere jabearen bizilekua ziren eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 15 etxek bost zituzten. 19 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 15 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 15 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 37 ziren, horien artean 19 aktiboak ziren eta 18 inaktiboak ziren. 19 pertsona aktiboetatik 17 lanean zeuden (13 gizon eta 4 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 18 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden2 saltokiak ostalaritza eta jatetxe enpresenak ziren.
2000. urtean La Chapelle-Bertin udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 164 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Fijiera
Fijiera (Na vosa vaka-Viti) Fiji uhartean mintzatzen den hizkuntza da. 1997ko Konstituzioaren arabera, ingeles eta hindustanera rekin batera, herrialde hartan ofiziala da.
Kinnelon (New Jersey)
Kinnelon New Jerseyko borough bat da. Morris konderrian kokatua dago. 2010ean 10,248 biztanle zituen, 46.59 kilometro koadrotan banatuta.
Espainiar izei
Espainiar izeia (Abies pinsapo) Pinaceae familiako espezie baten izen arrunta da.
Hegoaldeko Espainia eta iparraldeko Marokoko mendietan jatorria duen izei honek bi aldaera ditu:
Sargocentron marisrubri
Sargocentron marisrubri Sargocentron generoko animalia da. Arrainen barruko Holocentridae familian sailkatzen da.
Eztei-tarta
Ezkontza-pastela, ezkontza-tarta, senar-emazteen opila edo ezkontza-opila ezkontzako gonbidatuei ezkontzaren ondoren zerbitzatzen zaien ohiko postrea da. Mendebaldeko kultura modernoan, hainbat solairu edo geruzatako tarta handi bat da ezkontza gehienetan egon ohi dena, glaseatzeugarirekin apaindua (sarri mazapan geruza edo karameluzko gozoki bat duelarik gainean), eta nola ez, bikotea irudikatzen duen irudi txiki batez osatua. Beste objetu batzuk ere oso erabiliak izaten dira horrelako tarteta, adibidez, uso zuriak, urrezko aliantzak edota ferrak (azken hauek zorte ona sinbolizatzen dute). Tarta trinko eta egonkor bat egitea, apaindurei ondo eutsiko diena eta aldi berean jangarria izango dena, gozogilearen artearen eta trebetasunaren erakustaldirik handiena dela esan daiteke.
Tradizioak, normalean, senargaiak eta emaztegaiak lehen tarta zatia elkarrekin moztea agintzen du, askotan labana handi batekin edo ezpata batekin. Antzinako tradizio baten arabera, neskalagunak tarta zerbitzatu behar zion senargaiaren familiari, familia berriari eskaintzen zion arduraren ikur gisa. Tradizioaren arabera, andregaiak eta senargaiak elkarri emango dizkiote lehen tarta haginkadak. Beste behin ere, ekintza honek ordura arte aitaren eta semearen arteko lotura sortu berri den familia-unitatearen alde ordezkatzea sinbolizatzen du.
Batzuetan, ezkongaiek tartaren zati bat gordetzen dute, bere ezkontzaren lehen urteurrenean jateko, edo bere lehen semearen bataioan. Tokiko ohituren arabera, zati hau tartaren goiko geruza izan daiteke, edo senargaiak eta emaztegaiak elkarri jaten eman zioten zatiaren zati bat. Zati hori izoztu egiten da helburu horrekin; izan ere, tartaren goiko aldea frutarekin egiten da askotan, denbora luzez gorde ahal izateko.