cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
La Salette-Fallavaux
Etxebizitza
2007an 124 etxebizitza zeuden, 29 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 92 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 109 etxeak ziren eta 12 apartamentuak ziren. 29 etxebizitza nagusietatik 19 bere jabearen bizilekua ziren eta 10 alokairuan okupaturik zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 2 etxek lau zituzten eta 12 etxek bost zituzten. 18 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 14 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 11 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ahozko euskal literatura
Ezaugarriak
Txoriak bere umeak baino!"
La Salette-Fallavaux
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ahozko euskal literatura
Ezaugarriak
"Haurtxo txikia negarrez dago,
La Salette-Fallavaux
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 43 ziren, horien artean 32 aktiboak ziren eta 11 inaktiboak ziren. 32 pertsona aktiboetatik 28 lanean zeuden (17 gizon eta 11 emakume) eta 4 langabezian zeuden (2 gizon eta 2 emakume). 11 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ahozko euskal literatura
Ezaugarriak
ama emaiozu titia;
La Salette-Fallavaux
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra eraikuntza enpresa batena zen.
Ahozko euskal literatura
Ezaugarriak
aita gaixtua tabernan dago
La Salette-Fallavaux
Ekonomia jarduerak
2000. urtean La Salette-Fallavaux udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Ahozko euskal literatura
Ezaugarriak
pikaro jokalaria."
La Salette-Fallavaux
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ahozko euskal literatura
Bertsopaperak
Paperean idatziriko bertsoak dira, honela, iraupenerako bermea eskaintzen zaio eta. Bat-bateko bertsolari ospetsuei egindako enkargu gaiztoak dira gehienak, gertaera bitxi baten berri emateko, norbait iraintzeko eta ondoren, ferietan saltzeko. Jakingarriak.
Alegiak
Alegiak, ikasketa morla bat duten kontakizun laburrak dira. Ikaskizun hau bertsotan egon ohi da errepikatua izan dadin. Orokorrean, protagonistak hitz egiten duten animaliak izaten dira. Gaur egun, Sarasolak honela ematen du alegiaren definizioa: “Ipuina edo elezaharra, gehienean hitz neurtuetan moldatua, pertsona gisa jokatzen diren animaliak edo gauzak agertzen direna eta ondoriotzat ikasbide edo irakaspen morala ematen duena” (Euskal hiztegia, 2007). Eta Xabier Altzibarrek berriz, Euskaltzaindiak argitaraturiko Literatura terminoen hiztegian (2008: 30), honela: “Alegiak kontakizunak dira, maizenik abereak dira protagonistak, eta irakastea dute helburu (bizitzako gauzak, ohitura onak eta abar). Kontakizunari aterabide morala darraio, bukaeran formulatua batzuetan (gazt. moraleja, fr. moralité)”.
Alegiek, zenbati jokabide etiko salatzen eta sustatzen dituzte. Pertsonaiei dagokionez, gutxi izaten dira eta normalean kontrako joera duten bi pertsonaia nabarmentzen dira Normalean ikaskizuna kontakizunaren amaieran agertu ohi da. Sustraiak ahozko literaturan dituzte eta askotan liburuetatik ahozko kulturarako saltoa eman dute. Gaur egun, alegiak liburuetan argitaratzen direnean, irudi erakargarriekin egiten ohi dira.
Honako hauek dira alegiak idatzi dituzten pertsonai ospetsuetako batzuk: Jean de La Fontaine (1621-1695), Tomás de Iriarte (1750-1791) eta Felix Maria Samaniego (1745-1801).
Atsotitzak (emakume zaharren hitzak)
Atsotitzak edo Esaera zaharrak herri-filosofiaren bilduma direla esan izan da. Ez dira atzo goizeko kontuak, Aristoteles Greziako filosofoak esana da "esaera zaharrak laburrak eta atseginak direlako gorde direla eta gordetzeko eran asmatu eta antolatuak izan direla".
Edukian, trinko eta aberatsak izaten dira: bizitzak, heriotzak, lanak, eguraldiak, izaerak eta abarrek dute isla atsotiz edo errefrauetan. Urte eta gizaldi askotako bizieraren eta pentsakeraren berria jasotzen dute, laburbildurik.
Formari dagokionez, bi ezaugarri nabarmen behintzat badira:
Laburrak izaten dira. Ideiak nabarmenago geratzen dira era labur eta trinkoan emanda. Gainera, gogoratzeko, memorian gordetzeko aproposak dira esaldi laburrak.
Igarkizunak
Igarkizunak esanahia ezkutuan duten esaldiak dira. Euskaraz, beste hainbat izen ere ematen zaie: asmakari, asmaketa, asmakizun, papaita, pipitaki-papataki...
Igarkizunak enigmatikoak izan behar dira, hau da, mintzatzaileak besteari joko edo erronka gisa ipiniak. Igarkizunen ezaugarri nagusia zehaztugabetasuna da, eta, horregatik, pragmatikarentzat bereziki interesgarriak dira. Igarkizunen funtsezko bi baliabideak aldez aurreko ustea eta inplikazioa dira.
Igarkizunek, hasiera edo sarbidea emateko edo formulatzeko modu jakin batzuk dituzte. Hona hemen batzuk, Azkueren bildumatik aterata: "Zer dala eta zer dala, beti handitzen joan eta halata ere lekutik higitzen ez dana?", "Pipitaki papataki, nik baitakit gauza bat, kenduaz hazi eta gehituten dena" (zuloa), "Ezetz igarri ...", "Ez duzula igartzen, urtearen hasieran gizen-gizen jaio eta guenean argal-argal hilten dana" (egutegia), "Puntan punta bi, atzean zulo bi, artaziak dira ta ezetz igarri". "Gelatxu ta gelatxu, gelarik adina damatxu" (lainoa); "Iturriratekoan etxera so eta etxeratekoan iturrira" (ipurdia); "Beti lehorretan eta beti bustirik" (mihia). Igarkizun batzuek erantzuna barruan ematen dute, baina beste itxura batekin. Beste batzuek ingurumariak azaltzen dituzte, hortik abiatuta asmatzeko zer den.
Xabier Etxanizen Igarkizunak obra da eremu honetan ezagunena.
Igarkizun motak
Hiru igarkizun mota desberdin daude:
Helburu pedagogikoa
Igarkizunak haur literaturak bereganatu dituen elementuetako bat dira. Batzuk, gainera, badirudi ez zeudela haurrei zuzenduta, baina haurrek bereganatu egin dituzte eta gaur egun haur literaturaren osagai garrantzitsuak bihurtu dira.
Herri bakoitzak bere folklorea du, eta elementu hauen bidez, bere jatorria, munduarekiko ikuspegia eta ohiturak azaldu daitezke.
Bestalde, hauek hizkuntza ezagutzen lagundu dezakete. Izan ere, literatura testu soil-soilak buruz ikastea, dramatizatzea eta errezitatzea, eta horretan, proposatutako ereduaren erritmoa, intonazioa eta ahoskera lantzeko baliagarri izan daitezke. Horregatik, esan daiteke, hizkuntzaren erabilpena dela garrantzitsuena literatura mota honetan: hitzak indarra hartzen du eta jostagai bilakatzen da. Honen ondorioz, adimen linguistikoa lantzeko baliagarria dela esan daiteke.
Hargatik, hezkuntzan igarkizunak entzutea eta ulertzea gomendagarria da, gozatzeko eta ikasteko iturri diren aldetik.
Marijesiak
Marijesiak Gernika eta inguruko herrietako tradizio bat da, non gizon eta emakume talde batek Jesusen jaiotzari buruzko bertsoak kantatzen dituzten gabon aurreko bederatzi egunetan. Erronda-kanta izeneko neguko tradizioen multzoan kokatzen da, Santa Ageda tradizioa bezala. Antzerki generoko ezaugarriak ere baditu. Marijesiak aztertu dituztenen artean, Resurreccion Maria Azkue dago tradizio honetako 90 kanta bilduz.
Pastoralak
Pastorala Zuberoan ospatzen den herri-antzerkia da, kanpoan, herriko plazan, hartarako nahita jarrita dagoen antzeztoki edo triate baten gainean ematen dena. Antzezpena, hasieratik amaiera arte bertsoz kantatzen da, Zuberoako euskaran.
Duela gutxi arte, edo herriko gizonezkoek bakarrik, edo, gutxiagotan, herriko emakumezkoek bakarrik antzezten zuten, baina azken urte hauetan gizon-emakumeek parte hartzen dute haietan. Antzerki emanaldia, berez, süjet edo pertsonaia nagusi baten bizitzan oinarritzen da eta gaiztoen eta onen arteko borroka baten arabera egituratua da.
Seguru aski Erdi Aroko antzerkian du jatorria, nahiz eta lehen idazkiak XVII. mendekoak izan. Horrek adierazten du ahozko literaturan garrantzi handiko adierazpidea zela. Lehenagoko aipamenak dauden arren, zalantzarik gabe datatutako pastoralik zaharrena "Sainte Elisabeth de Portugal" da, 1750ean Eskiulan antzeztu zena.
Urtero Zuberoako herri bati egokitzen zaio udan pastorala bi alditan antzeztea.
Ahozko literaturak idatzizko literatura garaikidean izan duen oihartzuna
Badago Euskal literatura garaikidearen musikalari eta idazleak erabiltzen dituztela antzinako baladak. Hurrengoak dira batzuk
Torremolinos 73
Torremolinos 73 2003an Pablo Berger bilbotar zinema zuzendariaren umorezko film da.
Elixabete Garmendia
Elixabete Garmendia Lasa (Ormaiztegi, 1953) gipuzkoar kazetaria da. Emakume aitzindaria izan zen euskarazko kazetaritzan, izan zuen aurrekari bakarra Miren Jone Azurza izan baitzen, urte batzuk lehenago, 1969tik 1977era bitartean, Zeruko Argia aldizkariaren zuzendaria izan zena.
NGC 5444
NGC 5444 galaxia bat da, Canes Venatici konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Elixabete Garmendia
Kazetari ibilbidea
1971n, Nafarroako Unibertsitatean kazetaritza ikasten hasi zen eta bukatutakoan, Zeruko Argia astekarian lan lortu: garai konplikatuak ziren euskaraz argitaratzen zen prentsarako. Deia egunkarira joateko, Mikel Atxagak zuzendaritza utzi zuenean hiru emakume geratu ziren aldizkaria aurrera ateratzeko: Elixabete Garmendia, Pilar Iparragirre, eta Lurdes Auzmendi. Hirurak aritu ziren 1980ra bitarte, orduan Joxe Mari Ostolaza, Josu Landa, Joxemi Zumalabe eta Pello Zubiriaren lan taldeak (“Argieroak”) hartu zuen bere gain aldizkariaren ardura.
Torremolinos 73
Argumentua
Alfredo entziklopediak saltzen dituen langilea da. Lana barik geratuko da eta Don Carlos bere ugazabak Carmen emaztearekin Eskandinavian saltzeko super 8zko film erotikoak egitea proposatuko dio.
Elixabete Garmendia
Kazetari ibilbidea
1981tik 1986era arte, Gipuzkoako Aldundian egin zuen lan, euskara zerbitzuko teknikari gisa, baina bere kazetari-sen dinamikoak 1986ean Euskal Telebistara berriro kazetari moduan lan egitera eraman zuen.
Hainbat saiotan parte hartu du ETBren ibilbidean, besteak beste 1990eko hamarkadaren erdialdetik euskaldun askoren erreferentziazko saio bihurtu zen Bertatik Bertara; eguerdiko edizioaren zuzendaria izan zen 2000. urtetik.
Horiez gain, hainbat komunikabidetan aritu izan da lankidetzan; adibidez Berria egunkarian, Argia aldizkarian bertan, Euskadi Irratian, Euskalerria irratian, Jakin, Emakunde, Euskonews, RIEV eta Ankulegi aldizkarietan.
Kim Il-sung plaza
Kim Il-sung plaza Ipar Koreako Piongiang hiriburuko plazarik handiena da. Herrialdea sortu zuen Kim Il-sung buruzagiaren omenez izendatu zuten. Enparantza Taedong ibaiaren ertzean dago, Jutxe dorrearen aurrean. 1954an eraiki zuten hiriburua, Koreako Gerraren txikizioa eta gero, berreraikitzeko plan maisua jarraituz. Munduko 37. enparantzarik handiena da 75.000 m² inguruko azalerarekin. Kulturaren ikuspuntutik herrialdean garrantzi handi duen plaza bat da, han egiten baitira elkarretaratzeak, dantzaldiak eta desfile militarrak. Herriaren Ikasketa Jauregi Handia plazan bertan kokatuta dago, ibaira begira.
Elixabete Garmendia
Kazetari ibilbidea
Erretiroa hartuta, jakin-minak unibertsitatera itzuli eta antropologiako ikasketak egitera eraman zuen. Gizakion bizimolde, sinismen eta jokabideetan sakontzearren, bereziki emakumeen ibilbide eta garapenari dagokienean.
Kim Il-sung plaza
Kim Il-sung enparantza Ipar Koreako zero kilometroa da, nondik errepide nazionalen distantziak neurtzen baitiren.
Elixabete Garmendia
Liburuak
Komunikabideetako lankidetzez gain, hainbat liburu ere idatzi ditu:
New Canton (Illinois)
New Canton Illinoiseko bat da. Pike konderrian kokatua dago. 2010ean 359 biztanle zituen, 1.98 kilometro koadrotan banatuta.
Green Book
Green Book 2018ko Peter Farrelly estatubatuar zinema zuzendariaren komedia dramatiko filma da. Don Shirley piano-jotzaileak 1960eko hamarkadan AEBetako Hegoalde sakonean egin zuen biran oinarritzen da. Viggo Mortensen eta Mahershala Ali aktoreek antzeztu zuten.
Torontoko Zinemaldian estreinatu zen 2018ko irailaren 11n, eta Ikusleen saria eskuratu zuen. 91. Oscar Sarietan, bost izendapen lortu zituen, eta haietatik hiru sari eskuratu zituen: Film onenaren Oscar Saria, Taldeko gizonezko aktore onenaren Oscar Saria (Mahershala Ali), eta Jatorrizko gidoi onenaren Oscar Saria.
Argumentua
Don Shirley piano-jotzaile dotorea, jamaikar etorkinen familia batean jaioa, ez dago bere garaiko intolerantzia itsuari aurre egiteko eginda. Hori dela eta, Tony Lip Vallelongaren zerbitzuak hartu ditu. New Yorkeko kale eta tabernetan hezitako italiar-estatubatuarra, Tony bere aho-beroaz baliatzen da bidea zabaltzeko, eta nahikoa ez baldin bada, ukabilak erabiltzen ditu. Bikote ezberdin horrek bidaiari ekin dioenean, The Negro Motorist Green Book afro-amerikarrei zuzendutako bidaia gida erabili dute, hegoalde segregatuan zehar beltzentzako hotel eta jatetxe seguruak aurkitu ahal izateko. Hala ere, liburua ez da nahikoa elkar ulertu ahal izateko.
Beryl ekaitz tropikala (2006)
Beryl ekaitz tropikala 2006ko 2. ekaitza izan zen.
Devrouze
Devrouze Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Devrouze udalerrian erroldatutako biztanleak 272 ziren. Familiak 124 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 52 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 160 etxebizitza zeuden, 121 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 33 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 158 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 121 etxebizitza nagusietatik 102 bere jabearen bizilekua ziren, 19 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 17 etxek bi zituzten, 19 etxek hiru zituzten, 41 etxek lau zituzten eta 44 etxek bost zituzten. 89 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 64 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 48 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 159 ziren, horien artean 107 aktiboak ziren eta 52 inaktiboak ziren. 107 pertsona aktiboetatik 97 lanean zeuden (56 gizon eta 41 emakume) eta 10 langabezian zeuden (5 gizon eta 5 emakume). 52 pertsona inaktiboetatik 21 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Devrouze udalerrian 127 unitate fiskal zeuden, 291 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.320 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
2000. urtean Devrouze udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.106 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pentatloi modernoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak
Pentatloi modernoaren gizonezkoen proba 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan 2021eko abuztuaren 5etik abuztuaren 6ra bitarte ospatu zen Tokion.
Orte
Orte Italiako udalerri bat da. Viterboko probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Ortek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Pentatloi modernoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak
Emaitzak
Hogeita hamasei parte-hartzaile izan ziren.
Owen Wright
Owen Wright honakoa izan daiteke:
Andrzej Czok
Andrzej Czok (Zabrze, 1948ko azaroaren 11 - Kangchenjunga, 1986ko urtarrilaren 11) poloniar mendizale bat izan zen. 1985eko urtarrilaren 21ean Jerzy Kukuczka mendizalearekin Dhaulagiriren neguko lehen igoera egiteagatik ezaguna da, eta 1980an Everesten Hegoaldeko Pilarretik egin zuen lehen igoeragatik ere ezaguna. Neguan Kangchenjunga igotzen saiatzen ari zela hil zen.
Pseudotocinclus juquiae
Pseudotocinclus juquiae Pseudotocinclus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Aizkoate
Aizkoate Ataungo Aitzarte mendiaren tontorretako bat da. 633 metroko garaiera du.
Hainbat mendizalek, nahastuta, Aizkoate deitzen diote Intzartzuko haitzetatik iparraldekoenari, eta izen horixe jarri dute hango postontzian, nahiz eta okerreko izena izan.
Mendebaldera duen hurrengo tontortxoa Jentilbaratza izenekoa da, oso ezaguna, euskal mitologiako elezaharrak direla eta.
New Douglas (Illinois)
New Douglas  Illinoiseko herri bat da. Madison konderrian kokatua dago. 2010ean 319 biztanle zituen, 2.76 kilometro koadrotan banatuta.
Chris ekaitz tropikala (2006)
Chris ekaitz tropikala 2006ko 3. ekaitza izan zen.
Elseya novaeguineae
Elseya novaeguineae Elseya generoko animalia da. Narrastien barruko Chelidae familian sailkatuta dago.
Alice Fernandes Da Silva
Ibilbidea
Esporte Clube Pinheiros taldean hasi zen jokatzen eta Brasilgo gazte mailako selekzioan titularra izan zen. 2017-18 denboraldiaren erdialdean Málagako taldeak fitxatu zuen eta 2020-21 denboraldirako Donostiara joan zen. Bera Berako atezain titularra da.
Conwy (hiria)
Conwy Galesko iparraldeko izen berberako Conwy konderrian dagoen kostaldeko udalerri bat da. 2011ko erroldaren arabera 14.723 biztanle zituen. Udalerria nagusiki bertan kokatzen den Conwy gaztelua eta harresiengatik ospetsua da.
NGC 5445
NGC 5445 galaxia bat da, Canes Venatici konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Arraun-makina
Arraun-makina arraunean aritzeko simulazioa egiteko makina bat da, ariketa fisiko egiteko edo arraunketarako entrenatzeko helburuarekin. Arraunketa indoorra kirol bereizia izatera iritsi da.
Lehiaketak
Arraun-makinen lehiaketa ugari egiten dira mundu osoan, besteak beste CRASH-B Sprints izenarekin ezagutzen den Munduko Arraun-MakinenTxapelketa. Urtero otsailean Bostonen (Massachusetts, AEB) egiten da. Azaroan garrantzitsua da Birminghamen (Ingalaterra) jokatutako Arraun-Makinen Txapelketa. Ekitaldirik garrantzitsuena 2.000 metroko banakako lehiaketa da. Ez dira hain ohikoak miliakoa, 2.500 metrokoa, edo esprint lehiaketa batzuk 100 edo 500 metroko bezalakoak. Taldeen edo selekzioen arteko errelebo lehiaketak ere ohikoak dira.
Neurriak
Arraun-makinek pantaila digitala dute eta bertan hainbat neurketa erakusten dituzte, hala nola: denbora (atzerako kontaketa edo normala izan daiteke, denbora tarteetan ...), distantzia (denbora tarteak, distantzia gutxituz edo handituz ... ), denboraren neurria edo egingo diren metroak une horretan bezala jarraituz gero, paladen kadentzia minutu bakoitzeko, garatutako potentzia wattetan, egindako lana kalorietan, bihotz-erritmoa, etab. ..
Hammarby Sjöstad
Hammarby Sjöstad Stockholmen dagoen ekoauzoa da, Suediako hiriburua osatzen duen uhartediaren hegoaldean kokatua. Hiriari aplikatutako konponbide ekologikoen eredutzat hartzen da mundu mailan.
Auzoa 2017 aldera amaituko da, eta 11.000 etxebizitza edukiko ditu, 25.000 biztanle inguru. Eremua 15 ha da.
Lekuaren historia
Hirigunearen hegoaldean kokatua, Hammarby Sjöstad auzoa industrialde zahar bat zen, Hammarby Sjö aintzira ertzean, Itsaso Baltikotik urate bakar baten banandua. Auzo hau Södra Hammarbyhamnen (Hego Hammarby Portua) zuen izena, Lumafabriken fabrika arrazionalista erdialdean zuela. Norra Hammarbyhamnen aldea (Ipar Hammarby Portua) portuko zamalana gunea zen, burdinbide loturarekin.
1990eko hamarkada hasieran, botere publikoek auzoaren eraldaketa hasi zuten, 2004ko Olinpiar Jokoen hautagaitzaren barnean. Helburua olinpiar herria eraikitzea zen, ingurumen berrikuntza berrienak erabiliz. Azkenean, Olinpiar Jokoak Atenasek lortu zituen, baina hala ere auzo berria eraikitzeko asmoari eutsi zioten.
Egun, eraikin guztiak ingurumen irizpideak erabiliz eraiki dira eta hogei enpresatik gora parte hartu dute estilo homogeneotasuna saihesteko.
Hammarby Sjöstad eko-ziklo eredua
Eredu ekologiko koherente batek energia baliabideak eta hurbiltasun beharrak bateratu ditu, energiaren aurreztea, berrerabiltzea eta ziklo amaieraren balorizazioa kontua hartuz. Hirigunea, organismo baten antzera, dagoen ingurura egokitzen da.
Lurrazpiko zabor-bilketa
Ekoauzoaren ezaugarrietako bat lurrazpiko zabor-bilketa da. Horrela, ez dago langilerik edo ibilgailurik bilketa egiteko. Gaikako zaborrontziak hutsean bideratzen dira, 70 km/h abiaduran, bilketa zentroraino. Zaborrontzien edukiaren informazioa unean bertan jasotzen du langile batek, eta zabor desberdinen fluxuak kontrolatu.
New Grand Chain (Illinois)
New Grand Chain  Illinoiseko herri bat da. Pulaski konderrian kokatua dago. 2010ean 210 biztanle zituen, 2.7 kilometro koadrotan banatuta.
Songhai
Songhai edo songai izan daiteke:
Pseudotocinclus parahybae
Pseudotocinclus parahybae Pseudotocinclus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
The Marvelous Mrs. Maisel
The Marvelous Mrs. Maisel Amy Sherman-Palladinok 2017an Amazon Videorentzat sortu zuen telesail komiko-dramatikoa da.
2017ko urriaren 29an estreinatu zuten, eta bi sari jaso zituen Golden Globe lehiaketan. 2018an, denera bost Emmy eman zizkioten komediari, tartean emakumezko aktore protagonista onenaren saria, Maisel andrearena egiten duen Rachel Brosnahani. Horrez gain, Amy Sherman-Palladinok komedia zuzendaririk onenaren saria jaso zuen, bai eta komedia ataleko gidoilaririk onenarena ere.
Sinopsia
Telesailak etxekoandre judu baten gorabeherak kontatzen ditu New Yorken bakarrizketalari bihurtzea erabakitzen duenetik.
Espezieen jatorriaz
Espezieen jatorriaz (ingelesezko izenburua On the Origin of Species) 1859ko azaroaren 24an Charles Darwinek argitaratutako liburu bat da, zientzia literaturaren lan aitzindarietako bat eta biologia ebolutiboaren teoriaren oinarritzat hartu izan da.
Lehenbiziko jatorrizko izenburua honako hau izan zen: On the Origin of Species by Means of Natural Selection, or the Preservation of Favoured Races in the Struggle for Life ("Espezieen Jatorria Natura Hautespenaren Bidez, edo Bizitzaren Borrokan Mesedetutako Arrazen Babestea). 1872ko argitalpenean On the Origin of Species izenburura laburtu zen.
Idazlan honetan Charles Darwinek (1809-1882) espezien jatorria azaltzeko hautespen naturalaren mekanismoa proposatu zuen. Gizakiek landaredi zein abereekin burutu ohi duten hautespen artifizialarekin paralelismoa eginez, Darwinek hautespen naturalaren kontzeptua sortu zuen, honetan naturak berak ingurugiro zehatz batean biziraupenerako egokienak diren espezieak hautatu eta egokiak ez direnak baztertu egiten ditu.
Aurreneko argitalpenetan, Darwinek ez zuen "eboluzio" hitza erabili (evolution), aldiz, bai "aldaketadun ondorengotza orokorra" edo antzekoak; soilik 5. argitalpenetik aurrera, eta honela agertzen da evolution hitza berak zuzendu eta berrikusi zuen azkenekoa izan zen 1876ko 6. argitalpenean. Gainontzekoan, behin ere ez du bere azalpena gizakietan oinarritzen.
Bere garaian Eliza eta kreazionismoaren sinesmenarekin talka gogorra izan zuen.
Dierpmesjohka
Dierpmesjohka ibaia, Enontekiö udalerri finlandiarrean dagoen ibaia da, bertan jaiotzen eta hiltzen baita, Saivaara mendixkaren inguruetan.
Debby ekaitz tropikala (2006)
Debby ekaitz tropikala 2006ko 4. ekaitza izan zen.
NGC 5446
NGC 5446 galaxia bat da, Boötes konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Ovens (Cork konderria)
Ovens (irlanderaz Na hUamhanna) Irlandako hego-mendebaldeko Cork konderriaren hegoaldean dagoen udalerri txiki bat da. Ballincollig udalerriaren alboan dago.
Canarias gurutzaontzia
Canarias gurutzaontzia (C-21) Espainiako Itsas Armadako gurutzaontzi astuna izan zen. Wattsek marraztu zuen, Royal Navyko County klasean oinarriturik, eta Canarias klasea osatu zuen Baleares gurutzaontziarekin batera.
Historia
Bere eraikuntza Miguel Primo de Rivera jeneralaren diktadura n agindu zen. Ontziolan 1928ko abuztuaren 15ean ezarri zen, eta 1931ko maiatzaren 28an uretaratu zen, Santiago Casares Quiroga armadako ministro izendatu berriaren aurrean, bere emaztea amabitxia zela. 1934ko irailaren 27an itsasoko frogak bete zituen ebaluatzeko batzorde batekin, artean artilleria gabe. 1936ko irailera arte ez zen zerbitzuan sartu.
Espainiako Gerra Zibila
Gerra Zibilean parte hartu zuen, matxinatu en aldean. Bere 33 korapilo ko abiadurak eta artilleriak Errepublika ko Armadako ontzientzat mehatxu handia suposatu zuen, Baleares bere bikiarekin batera; "edozein lekutan eta edozein unetan ager zitekeela" esaten zen. Bere artilleria indartsuarekin hainbat kostaldeko bonbardaketetan parte hartu zuen, eta Kantauri Itsasoko blokeo operazio askotan parte hartu zuen Errepublikarako armak eta hornidurak zekartzaten hainbat ontzi atxilotuz.
Bigarren Mundu Gerra
Royal Navy britainiarrak Bismarck alemaniar korazatua hondoratu zuenean, Canarias itsasora atera zen naufrago bila, arrakastarik gabe.
Ifniko Gerra
Ifniko Gerran parte hartu zuen, kostaldeko bonbardaketak eginez eta setiatutako lur-unitateak babestuz. 1957ko abenduaren 7an, zazpi ontziz osatutako flota batek (Canarias eta Mendez Nuñez gurutzaontziak eta Churruca, Almirante Miranda, Escaño, Gravina eta José Luis Díez suntsitzaileak Marokoko Gobernuak larderiatzeko indar erakustaldia egin zuten, gudu-formazioa hartuz eta kanoiak Agadirren aurka destatuz, tiro egin gabe.
1962ko maiatzean, Canariasek Armadako ministroa (Felipe José Abarzuza Oliva amirala) eraman zuen Atenas era, Francisco Franco diktadorearen ordezkari Juan Carlos Borbon eta Sofía Greziakoaren ezkontzara.
1963ko hasieran, Canarias gurutzaontzia Santa Maria transatlantiko portugaldarraren atzetik atera zen, Caracas- Lisboa- Vigo bidaian Askapenerako Iberiar Direktorio Iraultzailea erakundeak bahitua izan zena. Ez zuen ontzia aurkitu, Recifen babestu baitzen, bahitzaileak asilo politikoa jasoz.
Ekuatore Gineako ebakuazioa
1969an, Espainiako eta Ekuatore Gineako arteko krisi diplomatikoan, Aragón eta Castilla garraio-ontziekin batera, Ekuatore Gineako ebakuazio lanetan parte hartu zuen.
Maniobrak eta bisitak
1969ko urrian, Faron IV izeneko espainiar-frantziar maniobretan parte hartu zuen, Bartzelona inguruan, Juan Carlos Borbon printzea Dedalus itsasontzian zela.
Armadako zerbitzuaren amaiera
1000 marinel baino gehiagoko eskifaiarekin, 43 kapitainen eta 31 amiralen agindupean izan zen. Espainiako Armadaren ontzi ospetsuena izan zen; ia berrogei urtez bandera-ontzia izan zen (eskuadraren buruzagia eramaten zuena). Denbora horretan egokitzapen ugari izan zituen.
1975eko abenduaren 17an desegin zen, azken Washingtona zela (Washingtongo Itunaren araberako gurutzaontzia). Bartzelona, Cádiz, Santander, Las Palmas Kanaria Handikoa, Santa Cruz Tenerifekoa eta Ferrol hiriek ontzia eskuratzeko saiakerak egin zituzten, museo-ontzi bihurtzeko. Halere, negoziazioek ez zuten aurrera egin eta 1977ko irailaren 14an ataltzerako enkantean saldu zen, eta Mar SL madrildar enpresak eskuratu zuen 62.205.636 pezetatan.
1980. urtean gurutzaontziaren lau helize etako bat Santa Cruz de Tenerife hirira eraman zen, parke publikoan erakusteko. Hortaz gain beste zenbait pieza gordetzen dira:
Elusor macrurus
Elusor macrurus Elusor generoko animalia da. Narrastien barruko Chelidae familian sailkatuta dago.
Burretxagana-Atxarreko mendilerroa
Mendilerroan dauden Burretxagana eta Atxarre mendiek ematen diote izena mendilerroari.
Piansano
Piansano Italiako udalerri bat da. Viterboko probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Piansanok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Blombay
Blombay Frantziako udalerri bat da Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Marina Ginestà
Hamazazpi urte zituela Bartzelonako Colón Hotelaren terrazan Hans Gutmann (Juan Guzmán gaztelaratutako izena) argazkilariak 1936ko uztailaren 21ean ateratako argazkian agertzeagatik izan zuen ospea. Argazki hori Gerra Zibilaren ikono bihurtu zen. Gerra garaian kazetari lan egin zuen hainbat komunikabide errepublikazalerentzat, baita mekanografo eta Pravda egunkari sobietarraren Mikhail Koltsov berriemailearen interprete lanetan ere.
Blombay
Biztanleria
2007an Blombay udalerrian erroldatutako biztanleak 124 ziren. Familiak 49 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 29 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Marina Ginestà
Lehen urteak
Marina Ginestà Coloma 1919ko urtarrilaren 29an jaio zen Tolosan (Frantzia), errebindikazio eta ezkertiar ibilbide luzeko langile-familia batean, Espainiatik Frantziara emigratu baitzuen. Haren gurasoak Espainiako bi jostun komunista ziren: Empar (Amparo) Coloma Chindiakoa, Valentziakoa, eta Bruno Ginestà Manubens, Manresakoa. Ginestà-Coloma senar-emazteek izan zituzten bi seme-alabetatik txikiena zen —Albert neba Toulousen jaio zen, 1916ko urtarrilaren 6an—. Marinaren amona, Micaela Chalmeta, militante sozialista, feminismoaren eta kooperatibismoaren aitzindaria izan zen Katalunian, eta 1909ko Aste Tragikoko gertakarietan parte hartu zuen. Joan Coloma aitona Kataluniako kooperatiba-munduan ere nabarmendu zen, eta PSOEko sekzio katalaneko militantea izan zen.
Blombay
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Krema frijitu
Krema frijitua azkenburuko bat da, esnek ien atalaren barruan sartzen dena. Esne frijitua eta krema frijitua errezetak jende ugarik nahasi egiten ditu. Bien argeko desberdintasun nagusia zera da, esne frijituaren oreak ez duela arrautza edo gorringo rik ematen, aldiz  krema frijituarenak bai.
Marina Ginestà
Lehen urteak
1928an, familia Espainiara itzuli eta Bartzelonan finkatu zen. Bere konpromiso politikoa bizia izan zen Bigarren Errepublika ezarri aurreko urteetan eta, batez ere, Errepublika garaian. Bruno Ginestà eta Empar Coloma militante egin ziren Espainiako Alderdi Komunistan (PCE). Federazio Komunista Katalan-Balearrean (FCCB), baina leial eutsi zioten PCEri diziplina utzi zuenean. Marinaren aita 1930ean atxilotu zuten armadatik desertatzeagatik. Mugimendu kooperatibistan ere aktibo, 1934an Kamiseria eta Jantzigintza Kooperatibako kide zen. Langileen Batasun Orokorrean (UGT) ere militatzen zuen, eta Gerra Zibilean CNT ren eta UGTren arteko Kataluniako lotura-batzordeko idazkaria izan zen —UGT Katalunian Partit Sozialista Unificat de Catalunyak kontrolatzen zuen, PSUC—. Haren ama ere oso aktiboa izan zen kooperatiba-mugimenduan, Micaela Chalmenta amaren ibilbideari jarraituz —Empar Coloma 1932an sortutako Propaganda Kooperatibistaren Emakumeen Elkarteko kide aktiboenetako bat izan zen. 1933an, Kataluniako Alderdi Komunistaren (PCC) kandidaturan parte hartu zuen —PCEren adar katalana, 1932an sortua— Bartzelonak urte horretako legegintza-hauteskundeetan, eta, hurrengo urtean, PCCren Bartzelonarako hautagaitzaren hautagai-zerrendatik —bi hauteskundeetan, Lina Odena bezalako irudi garrantzitsuekin eta Kataluniako Jose del Barrio, Hilario Arlandis edo Antonio Sesé bezalako komunismo "ortodoxoko" buruzagiekin partekatu zuen kandidatura, aukeratua izan barik. Nazioarteko Sorospen Gorrian ere parte hartu zuen. Bai Empar Coloma amak, bai Micaela Chalmeta amamak, emakumearen rola sustatu zuten garaiko borroka sozialetan.
3275 Oberndorfer
3275 Oberndorfer asteroide baten izena da. apirilaren 25ean aurkitu zuen E. Bowell-ek Anderson Mesa Behatokitik.
Blombay
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
3275 Oberndorfer
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1982 HE izena zeraman. Ondoren Hans Oberndorfer omentzeko izena eman zitzaion.
Blombay
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 77 ziren, horien artean 51 aktiboak ziren eta 26 inaktiboak ziren. 51 pertsona aktiboetatik 48 lanean zeuden (25 gizon eta 23 emakume) eta 3 langabezian zeuden (3 emakume eta 3 emakume). 26 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
3275 Oberndorfer
Orbitaren ezaugarriak
3275 Oberndorfer asteroidearen orbitak batezbeste 3,127 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,613 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,641 distantziara. Eszentrikotasuna 0,164 da, eta makurdura orbitala 2,67ºkoa da.
Blombay
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen eta 1 eraikuntza enpresa zen.
3275 Oberndorfer
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.4 da.
Blombay
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
Marina Ginestà
Espainiako Gerra Zibila
Ginestàk Espainiako Gerra Zibila hasi aurreko urteetan hartutako konpromiso politikoa bizia zen. 1936ko otsailean, prentsako argazki batean manifestazio baten aurrean agertu zen, beste gazte komunista batzuekin batera, Companys Puerto de Santa Maríako penaleko askapena ospatzeko. Bertan, Ramón Mercaderrekin batera agertu zen. Ramón gazte komunista militantea, geroTrotskyren hiltzailea izan zen. Aurreko urtean maitasun-harreman labur bat izan zuen harekin, Mercader militantzia komunistagatik kartzelaratu baino lehen —garai hartan emakumezaletzat jotzen zen—.
Blombay
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Blombay udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 560 hektarea erabiltzen.
Marina Ginestà
Espainiako Gerra Zibila
Urte hartako apirilean, Kataluniako Gazteria Sozialista Bateratuetako (JSUC) militante bihurtu zen —Kataluniako gazte-erakunde komunistak eta sozialistak bat-egitean osatutakoa—. JSUCko beste kide batzuekin batera, frantses-itzultzaile gisa parte hartu zuen Olinpiada Herrikoiaren antolaketan, Berlingo Joko Olinpikoei erantzuteko, uztailean Bartzelonan egitekoa zen kirol anitzeko ekitaldian. Ekitaldia ez zen egin uztailaren 19ko goizaldean Bartzelonako goarnizioko batzuk matxinatu egin baitziren. Borrokan ari zirela, matxinatutako batzuk Katalunia plazako Colón hotelean sartu ziren. Errenditu ondoren, egun horretan bertan, JSUCak eraikina konfiskatu egin zuten, erreklutatze-zentro bihurtzeko, eta Kataluniako Alderdi Sozialista Batuaren egoitza izateko —egun batzuk geroago, uztailaren 23an, sortutako PSUC—. Eraikin horretan hartu zuen Juan Guzmanek Marina Ginestà nabarmendu zuen argazkia. PSUCeko Batzorde Militarreko mekanografo gisa lan egin zuen —haren neba Albertek bat egin zuen Trueba-Del Barriorekin eta Aragoiko fronterantz abiatu zen—. Teresa Pàmiesen hitzetan, JSUCeko militantea ere izan zen, eta gero PSUCko buruzagia. Marina Ginestà ez bazen JSUCen zuzendaritzako kide izatera iritsi, ez zen balio faltagatik izan, baizik eta erretaguardiako lana baino nahiago izan zuelako frentean egotea.
Krema frijitu
Krema frijituaren kasuan pastel krema lodiago bat da oinarri, hau hozten utzi  ondoren, karratuetan moztu,  irin eta arrautzetan bildu eta frijitu egiten da. Azukre eta kanela hautsa gainetik jarriz amaitzen da.
Blombay
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Krema frijitu
Krema frijitua egiterako garaian pastel kremarekin alderatuz komeni izaten da gari-irin pitin bat gehitzea honen glutenak hozten denean gorputz gehiago emango bai dio ondoren maneitu beharko dugun oreari.
Krema frijitu errezeta
20 krema inguru egiteko
Marina Ginestà
Espainiako Gerra Zibila
Abuztuaren hasieran Mijaíl Koltsov —Pravda egunkari sobietarreko korrespontsala eta, autore askoren arabera, Iósif Stalinen agentea Espainian— Bartzelonara iritsi zen, eta Miquel Valdés-ek, PSUCko Antolakuntzako idazkariak, Ginestà jarri zuen Koltsov-en interprete, frantsesez erraz hitz egiten baitzuen. Abuztuaren 14an harekin joan zen Ginestà Aragoiko frontean, Zaragozako Bujaralozen egin zen Buenaventura Durruti buruzagi anarkistarekin egindako elkarrizketara. Guzmanen zenbait argazkik Ginestà erakusten dute, 'Jinest' izenarekin oker identifikatua, Koltsov-ekin batera, lider anarkistarekin izandako elkarrizketan. Ginestàren arabera (2008an elkarrizketatua), elkarrizketaren tonua kritikoa izan zen Stalinekin, eta gertaera hori izan zen bien heriotzaren arrazoia —Durruti azaroan, Madrilen, argitu gabeko egoeran hil baitzen; Koltsov Moskura deitu zuten 1937an, 1938an Purga Handiaren garaian salatua eta 1940an exekutatua—.
Krema frijitu
Kanpo estekak
gastronomiavasca.net/eu/gastro
Sukaldaritza_liburua/Azala
Marina Ginestà
Espainiako Gerra Zibila
Koltsovek, zoritxarrean erori aurretik, gerra zibilari buruz argitaratu zuen Diario de la guerra de España lanean espainiar emakume emantzipatuaren adibide aipatu zuen:     "Marina Ginesta, ixila, ernea, mutilen moduko ile motzarekin, Kolon plazako barrikadetako borrokalaria, emakume emantzipatu mekanografo eta itzultzailea. Dolores Ibárruriri jarraituz, herriaren borrokaren ordu zailean bere benetako irudia, irmoa eta hunkigarria aurkitu duen emakume espainiarra."Abuztuaren erdialdera Bartzelonatik Madrilera joan ondoren, Koltsov-ek ez zuen berriro Marina Ginestári buruz hitz egin:      Marinak hamazazpi urte ditu. Mehea, fina, ile beltzekoa da, eta kopetari eragiten dio, ziurtziarik gabeko hegazti hegalaria bailitzan. Lankide guztiak, gizonak zein emakumeak, beti ari dira haren bila, adimena begietan eta erabakia keinuetan baitu. Egun latzetan, borroka egin zuen kaleetan. Eta berak gogoratzen du: «Ez da batere atsegina lankideak erortzen ikustea... baina zuk badakizu... emakumeak sentimentalak izaten gara beti.» Gero, Bartzelona menderatuta, Aragoiko frentera joan zen. Eta oroitzapen hauxe ekarri zuen: «''Gure borrokalariak bikainak dira. Ez dute heroismoagatik bakarrik borrokatzen, borrokatu behar dutela dakitelako baizik''». Ez zuen arriskuaren nozioa hartu, ez kaleetan ez frontean. Uste zuen inoiz ez zela egon arriskuan: «Gainerako lagunek zuten arriskua.» Baina, nahiz eta altzairuzko bihotza izan, Bartzelonan ikusi zueneko oroitzapen bat izan zuen beti, Atarazanasko kuartelari eraso egin ziotenekoa. Han, bere ondoan zegoen herriko emakume batek, matxinatuei erantzun egin zien. Emakumea, erasoaren ordua iritsi zenean, pistola eskuan hartuta, kuartelera sartu zen. Eta negarrez ikusi zuen, preso bati, bere semea zen soldaduari, besarkatuta... Hamazazpi urterekin, Batzorde Militarreko Antolaketako idazkaria da Marina. Buruzagi famatua izango da. Eta, egunen batean fusilatzen badute, La internacional abesten hilko da.
—De la Torriente Brau, Pablo. ''«Cuatro muchachas en el frente». Espainiako gutunak eta kronikak''. Ez datoz bat Ginestà Gerra Zibilean borrokan egin zuen ala ez. Koltsov-en narrazioaren arabera, Marina Ginestàk zera kontatuko zion, berak Albert nebarekin eta bion lagun batekin batera, hirurak gazte komunistak zirelarik, «fusila hartu zuten» matxinada militarra gertatu zenean, eta Colon plazako barrikadetan jarri ziren —ez dago Colon izeneko plazarik Bartzelonan; Kataluniako plaza izan zitekeen, Colon Hotelaren ondoan edo Ranbla amaieran dagoen Colonen monumentuaren ondoan—. Hantxe hil zen Ginestáren laguna borrokan. Xulio García Bilbaok, ordea, zera dio, Marinak aipatzen zuen laguna, Pere Plá, buruko tiro batez hil zela, Albertekin borrokan ari zela, eta Marina Ginestá ez zegoela bertan. Gainerako oroitzapenetan, Koltsov-ek Ginestà deskribatu zuen, interpretazio-lanetan ari zela, beti fusila lepoan zuela ibiltzen zela dio. Hala ere, Ginestà berak hil aurreko zenbait elkarrizketetan agertu zuen —Guzmanek 1936ko uztailaren 21ean egin zizkion argazkietan izan ezik—, inoiz ez zuela hartu armarik. Bestalde, Mujeres egunkari komunistak artikulu bat argitaratu zuen 1937ko maiatzean, non sei miliziarren ausardia eta diziplina goraipatzen baitzituen, eta horien artean borrokan aritzen zen Ginestá aipatzen zuen.
Marina Ginestà Espainiako Gerra Zibileko beste lekukoren baten testigantzan ere agertu zen: Pablo de la Torriente Brau, idazle, kazetari eta iraultzaile kubatarra, 1936ko irailean Espainiara etorritakoa. New Masses aldizkari estatubatuarraren korrespontsal gisa iritsi zen, eta Mexikoko El Machine izeneko Alderdi Komunistaren organoa. Errepublikanoekin bat egin zuen eta urte bereko abenduaren 18an Madrilgo frentean, Majadahondan, hil zen. 1936ko irailaren 10etik azaroaren 21era, De la Torriente Brauk hamalau kronika idatzi zituen. Horietako bat, datarik gabe, «Cuatro muchachas en el frente» izan zen, non lau gazteren testigantzak biltzen baititu: 15 urteko Soledad Soler, 16 urteko Libertad Picornell eta 17 urteko Marina Ginestà — Espainiako egonaldia hastean Bartzelonan elkarrizketatu zituenak—, eta 18 urteko Maruja Lozoyako Buitragon elkarrizketatu zuen. Kronika hasiera batean Peleando con los milicianos-en (Mexiko, 1938) argitaratu zen, eta, ondoren, Cartas y crónicas de España (Habana, 1999). Testuak, sinbolikoki, Espainian faxismoaren aurka borrokan ari ziren emakume guztiei eskainia, autorearen harridura erakusten du, lau emakume oso gazte aurkitzen baitzituen adin bereko gizonezkoen gisa borrokatzen eta pertsona helduen jakinduriarekin.
Linares Deportivo
Linares Deportivo Jaen probintziako Linares hiriko futbol talde bat da. Kluba 2009 ko abuztuaren 4 an sortua izan zen C.D. Linares desagertu ostean. Gaur egun Espainiako 2. B mailan jokatzen du. IV. taldean 1. geratu izanaren ondorioz, 2021-2022. denboraldian sortuko den 1. RFEF kategoria berrira igoera lortu du.
Marina Ginestà
Espainiako Gerra Zibila
Kazetari lanetan, Marinak honela definitu zuen bere retaguardiako lana:"Kazetariak ginen, eta gure helburua, morala inoiz ez makaltzea zen, Juan Negrínen lema zabaldu genuen, 'ogiarekin edo ogirik gabe, beti aurrera'. Eta sinetsi egiten genuen."
1938 amaieran erredaktorea zen Valentziako Verdad egunkari komunistan. Egunkari horrek Ministro kontseiluaren presidente zen Negrínen erresistentzia-politika babesten zuen. Borrokaren eta garaipenaren poza islatu zen bere hitzetan, EFE agentziak 2008an egindako elkarrizketa batean:"Gaztetasuna, irabazteko gogoa, kontsignak... nik serio hartzen nituen. Eutsiz gero, irabazi egingo genuela uste nuen. Arrazoia gurekin zegoela iruditzen zitzaigun, eta azkenean gerra irabaziko genuela; inoiz ez genuen pentsatu atzerrian bukatuko genuenik .../... Porrotaren etsipena, 'atzean geratzen ziren lankideena, haietako asko fusilatuak', eta, orduan, Europako demokraziek Munduko Gerra hasi berrian faxismoa garaitu nahi zuten.                                                                                                                            Marina Ginestà"
Erbesteratzea
Gatazkaren amaiera Alacanteko portuan iritsita, kontzentrazio-eremu batean sartu zuten. Kartzelan aste batzuk eman ondoren, askatu egin zuten, epaitu beharreko pertsonen zerrendan ez egoteagatik. Bere mutil-lagunarekin, komisario politiko gazte batekin, Frantziako mugatik hurbil zegoen herri batean kokatu zen. Maiatzean Frantziara ihes egitea erabaki zuten. Elurrak zuritutako Pirinioetako bideetan, zauritutako senargaiak ezin izan zuen jarraitu. Marina inguruko herri batean, mugaren beste aldean, laguntza bilatzen saiatu zen, baina sakan batetik erori eta ezkerreko eskumuturra hautsi zuenez, ezin izan zuen bere lagunarengana itzuli. Herrian, frantses itxura hartu zuen. Gendarmeen patruila batek Marina Ginestàren lagunaren gorpua aurkitu eta hantxe lurperatu zuen. Eskumuturra hautsita zuela, Marinak Montpellierrera iristea lortu eta tratamendua jaso zuen. Handik egun gutxira, Ginestà gurasoekin elkartu zen. Familia Aljeri-sur-Mer eta Agde gerra-kanpoetan egon zen. Naziek Frantzia okupatu zutenean, familiarekin Europa utzi eta Mexikorako bidea hartu zuen. Azkenean, ordea, Dominikar Errepublikara joan zen, eta han bidaian ezagutu zuen Manuel Periáñez lankidearekin, gerran Armada Errepublikanoko 181 brigada mistoan egon zenarekin, bizi izan zen. Harekin Manuel semea izan zuen 1940an. 1946an, utzi egin behar izan zuen herrialdea Rafael Trujillo diktadoreak espainiar errepublikanoen aurka jazartzeagatik —Alberto neba Venezuelara joan zen 1944an—.
Dominikar Errepublikatik, Marina eta gurasoak Venezuelara joan ziren, Alberto neba bi urte lehenago han baitzegoen. Bai nebak, bai gurasoek Venezuelako nazionalitatea hartu zuten, eta Hego Amerikan egon ziren hil arte—. 1949an bere lankidearengandik banandu eta Frantziara joan zen. Han, Pau Casals eta beste erbesteratu askorekin harremanetan egoteko aukera izan zuen Prades herrian lehenengo eta gero Parisko Nogent-sur-Marnen bizi izan zen. 1951n Belgikako diplomatiko batekin, Charlesekin edo Carl Werckekin, ezkondu zen, eta harekin bizi izan zen Bruselan eta La Hayan 1953. urtetik aurrera; 1954an Isabelle alaba izan zuten. Ordurako, komunismoa zela-eta, desilusio handia zuen.
Marina senarraren atzetik ibili zen Quiton (Ekuador), Londresen (Erresuma Batua) eta New Orleansen (AEB). 1972tik 1976ra bitartean, Charles Werck Belgikako kontsul orokorra izan zen Bartzelonan, erregimen frankistaren agonian. 1976an, Bartzelonan bizi izan zen bitartean, Marina Ginestàk Els antipodes (Dopesa argitaletxea, ISBN 84-7235-272-2 ) eleberria argitaratu zuen katalanez. 1976ko Joan Estelrich sarian finalista izan zen, eta 1977ko Fastenrath saria jaso zuen Bartzelonako Lore-jokoetan.
Jesús de Galíndezi eskainitako eleberriak —1956an New Yorken Trujilloren sikarioek bahitu ondoren, desagertu egin zen—, bi erbesteratu katalanen historia kontatzen du Bigarren Mundu Gerran Karibeko uharte batean, haren angustia eta itzultzeko irrika. 1977an, halaber, erbesteko Kataluniar Hizkuntzako Lore Jokoen barruan, Munichen antolatutako Salvador Seguí saria lortu zuen Els precursors nobelagatik, hauxe ere katalanez.
Pseudotocinclus tietensis
Pseudotocinclus tietensis Pseudotocinclus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Marina Ginestà
Erbesteratzea
Handik, Bruselara itzuli zen, eta, gero, Parisera. Berrogei bat urte eman zituen han, hil arte, 2014ko urtarrilaren 6an, 94 urte zituela. Bere neba Albert Venezuelan hil zen 2007ko azaroan.
Hans Gutmannen argazkia (Juan Guzmán)
1936ko uztailaren 19an, Bartzelonako altxamenduak porrot egin zuenean, Kataluniako plazara iritsitako unitate militarrak Colón hotelean sartu ziren. Errendizioaren ostean, egun horretan bertan, langileak baino ez ziren hotelean egon —bezero gehienek, atzerritarrek, establezimendua utzi egin zuten—. Han,JSUC errekrutatze-zentro bat ezarri zen, eta, ondoren, PSUCren egoitza. Ginestàk TVE rekin egindako elkarrizketa batean esan zuenez, eraikineko okupatzaile berriak «modu burgesean» bizi izan ziren hotelean, hornidurak amaitu arte. Herri Olinpiadei buruz informazioa jasotzera Bartzelonara etorritako Hans Gutmann (Juan Guzman, izena gaztelaniatuta) argazkilari komunista alemaniarra hotel horretara joan zen. Matxinada lehertu zenean, Espainian geratzea erabaki zuen.