cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Spoiler
2011n, Kaliforniako Unibertsitatea San Diegon irakasleak diren Nicholas Christenfeldek eta Jonathan Leavittek esperimentu psikologiko bat egin zuten, spoilerrek fikzio baten gozamena gutxitzen ote duten frogatzeko asmoz. Probarako boluntario bakoitzak ustekabeko amaierekin istorio txiki bat jaso zuen. Proban zehar, boluntario batzuei tramaren zati garrantzitsuak azaldu zitzaizkien, eskatu gabe. Esperimentuaren ondorioa izan zen spoilerrak irakurri zituzten subjektuek gehiago gozatu zutela obraz amaiera aurreratu ez zitzaien subjektuek baino.
Bromma barrutia
Geografia
Baso txiki, parke eta aintzira ugari dituen barrutia da eta hauen inguruan hainbat jauregi ere badaude. Maila erdi-altuko suediarren eremu erresidentziala ere bada.
1936an Stockholm-Bromma aireportua ireki zen bertan, gaur egun Suediako laugarrena da tamainan.
Sonabia
Sonabia Castro Urdialesko herria da, Kantabrian. Espainiako Estatistika Institutuaren arabera, 2008an 49 biztanle zituen. Candina mendiaren azpian kokaturik, Bizkaiko golkoaren ertzean, Cebollero lurmuturretik gertu dago. Hondartza bat du.
Hardt (Baden-Württemberg)
Hardt Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
1118 Hanskya
1118 Hanskya asteroide gerrikoan aurkitutako 1118. asteroidearen izena da. 1927ko abuztuak 29an aurkitu zuen Sergei Belyavskyk Simeizetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1927 QD zen. Bere izena Alexis Hanskygatik jasotzen du, asteroidea aurkitu zen datan astronomo honen heriotzaren hogeitabosgarren urteurrena bete baitzen.
Maurice Béjart
Maurice Béjart (Jaiotza-izena: Maurice Jean Berger; Marseilla, 1927ko urtarrilaren 1a - Lausana, 2007ko azaroaren 22a) dantzari eta koreografo frantsesa izan zen.
Devario interruptus
Devario interruptus Devario generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Maurice Béjart
1960an eratu zuen Ballet du XX Siècle famatua, izena aldatuta, 1987an, Béjart Ballet Lausanne bihurtu zen, eta halaxe deitzen da gaur egun ere. 1990eko hamarraldia oso oparoa izan zen Béjartentzat, eta koreografia berri asko egin zituen: 1789... et Nous (zenbaiten musika, 1989) Frantziako Iraultzaren bigarren mendeurrenerako, Mozart-Tango (Mozart, 1990), La Mort Subite (zenbaiten musika, 1991) Tod in Wien (Mozart, 1991), Opéra (Verdi, 1991), Le Mandarin Merveilleux (Bartók, 1991), Sissi, l´Impératrice Anarchiste (zenbaiten musika, 1992), AmoRoma (Rota, 1993), King Lear - Prospero (Purcell eta Hochstätter, 1994), L´Art du Pas de 2-Deux (zenbaiten musika, 1994), A Propos de Shéhérazade (Ravel eta Korsakov, 1995), Titre à Venir (Bars, Gleason, Presley eta Baudelaire, 1997), MutationX (Bars, Gleason eta Zorn, 1998), Dialogue de l´Ombre Double (Boulez, 1998) eta L´Heure Exquise (Mahler, Webern, Bach eta Lehár, 1998). Beste dantzari-talde askorentzat ere egin zituen koreografiak, telebistarentzat ere lan egiten zuen, eta zenbait liburu idatzi zuen: Maurice Béjart: Un instante dans la Vie (1979) eta Béjart par Béjart (1979). Sari asko jaso zuen (azkenetakoa, Inamori Fundazioko Kioto Saria, 1999), eta 1995ean Frantziako Akademiako kide egin zuten.
Ronald Knox
Ronald Arbuthnott Knox (Kibworth, Leicestershire, 1888ko otsailaren 17a - Mells, Somerset, 1957ko abuztuaren 24a) ingeles apaiz katoliko, teologo eta detektibe-eleberrien idazlea izan zen. Familia anglikano batean jaio zen eta aita Manchesterreko apezpikua izan zen. Eton Collegen eta Oxford Unibertsitatean ikasi zuen. 1912tik apaiz anglikanoa, Trinity Collegeko kapilaua izan zen. 1918an katolizismora bihurtu zen eta aitak oinordetzarik gabe utzi zuen. 1919an apaiz katoliko ordenatu zuten. 1926 eta 1939 bitartean Oxfordeko Unibertsitateko kapilaua izan zen eta 1936an monsinore izendatu zuten. Detektibeen istoriak idatzi zituen eta "Detektibe-fikzioaren Hamar Aginduen" egilea izan zen.
Birac (Charente)
Birac Frantziako udalerria da, Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Birac udalerrian erroldatutako biztanleak 249 ziren. Familiak 97 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 45 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 115 etxebizitza zeuden, 99 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 109 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 99 etxebizitza nagusietatik 80 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 25 etxek lau zituzten eta 58 etxek bost zituzten. 81 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 34 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 56 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 165 ziren, horien artean 122 aktiboak ziren eta 43 inaktiboak ziren. 122 pertsona aktiboetatik 114 lanean zeuden (60 gizon eta 54 emakume) eta 8 langabezian zeuden (2 gizon eta 6 emakume). 43 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Birac udalerrian 116 unitate fiskal zeuden, 306 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.210 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 garraio enpresa zen.
2000. urtean Birac udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Munetada Hosaka
Munetada Hosaka (保坂 宗匡, 1973ko maiatzaren 12a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako JEF United Ichihara.
Takumi Nagasawa
Takumi Nagasawa (長澤 卓己) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako YSCC Yokohama.
Sansa Stark
Eddard Stark eta Catelyn Tullyren alaba nagusia da, neska gazte ilegorri ederra, hasieran izaera ameslaria eta xaloa du, bere nahia printze eta galai batekin ezkontzea da, denboraren poderioz Joffrey Baratheon eta Ramsay Boltonen eskuetan jasandako sufrikarioen ondorioz bere izaera zaildu egingo da.
Oriolia bernieri
Oriolia bernieri Oriolia generoko animalia da. Hegaztien barruko Vangidae familian sailkatua dago.
Aluxtita
Aluxtita  mineral bat da.
Ezaugarriak
Aluxtitaren formula kimikoa hau da: Na0,5(Al,Mg)6(Si,Al)8O18(OH)12*5H2O.
Coca-cola: The Ideal Brain Tonic
The Ideal Brain Tonic, Coca-Cola enpresak 1886. urtean sortutako publizitate-kanpaina da, edaria sendagai gisa erabili daitekeela azaltzeko helburua duena. Gianfranco Weissek sortu zuen.
Testuinguru historikoa
John Stith Pembertonek, Georgiako medikuntza botanikako eskolan lizentziatutako botikaria, 1886. urtean urduritasuna eta buruko mina baretzeko jarabe baten formula sortu zuen, gaur egun Coca-Cola bezala ezagutzen dugun edariaren aurrekaria izan zen. Urte berean, Pembertonek French Wine Coca izeneko konposatua sortu zuen, koka landareen eta kafeinaren arteko nahasketa, 1863. urtean Angelo Marianik sortutako edari baten bertsio berri bat, alkoholik gabekoa.
1886. urteko maiatzaren 27an Atlanta Journal aldizkariak lehen aldiz Coca-Cola izena iragarri zuen soda berri eta popular gisa, eta ‘Drink’ mezua agertu zen publizitate-karteletan.
Medikamentu gisa pentsatutako edariak arrakasta handia izan zuen. 1887. urtean Frank Robinsonek, Pembertonen kontablea, arrakasta hori aprobetxatzeko aukera ikusi zuen eta Coca-Cola marka eta logotipoa sortu zituen. Gainera, posta bidez doako edarietarako kupoiak eta egutegiak bidali zituen Atlantako posta-helbideetara, mailing-aren hastapenetako bat ezarriz.
Urte berean, Asa Griggs Candler botikaria markaren, edariaren formularen eta John Pembertonen bazkideen gaineko kontrola hartzen hasiko da. Uztailean, bere osasun-arazoak zirela medio, Pembertonek markaren eskubideen % 66a Asa G. Candlerri saldu zizkion, hau bazkide eta jabe bakarra bihurtuz. Coca-Cola markaren jabe berriak 1888 eta 1891 bitartean, buruko minarako botika historiako negoziorik erraldoienetarikoa bilakatu zuen.
Iragarkia
Kartela bere osotasunean oso argia da, baina emakumearen aurpegian eta mahaian dauden itzal txiki batzuk ikusten direnez, argiztapen puntu bat dagoela ikusi daiteke, argiztapen hau emakumearen eskuin aldean agertzen da, arropa argi gehiago duela ikus daitekeelako.
Koloreari dagokionez, kolore argiak erabiltzen dira, letren urdin iluna alde batera utzita. Gehien nabarmentzen den kolorea arrosa da, emakumearen soinekoan, loreontzian dauden loreetan eta fondoan (arrosa txuria) azaltzen da. Gainera, Coca-Cola izenaren kolorearekin jolasten du (gorria), emakumeak duen gonaren zapiaren kolorearekin bat etortzen baita. Honetaz gain, iragarkian agertzen den beste kolorea urdina da: loreontzian, mahaian eta goiko aldeko letretan agertzen da, kontzeptuak haien artean lotuz.
Erabiltzen den tipografia iragarki osoan zehar berdina da. Emakumea inguratzen duten hitzetan tipografia biribila dela ikusten da, hau da, lehenengo letrak barraskilo forma du eta ahal diren letra guztiak barraskilo forma batean bukatzen dira. Bestalde, esaldi eta hitz guztiei inklinazioa eman zaie mugimendu- eta bizitasun-sentsazioa lortzeko.
Grafika honetan hainbat mezu azaltzen dira: lehenengoa, garrantzi handia duena, The Ideal Brain Tonic azaltzen da titular bezala, garunerako tonika bikaina esan nahi duena. Ondoren, emakumearen inguruan zehar beste azpititulu batzuk azaltzen dira: Delightful Summer and Winter (emakumearen buruaren gainean), Speeifie for Headache (emakumearen ezkerraldean) eta, azkenik, Relieves Mental & Phisical Exhaustion (emakumearen eskuinaldean).
Edukiari begira, alde batetik, emakumearen figura daukagu, grafikaren erdian kokatuta. Ikuslearen arreta deitzen duen lehen gauza da, eta haren koloreak bat datoz kartelaren fondoarekin, Coca-Cola markarekin eta haren alboan dagoen mahaiaren loreekin. Guzti honek uniformetasun sentsazioa ematen dio ikusleari, bai eta lasaitasun sentimendua, kolore argi eta leunen erabilerari esker. Kontrastean, emakumea inguratzen duten esaldiak eta mahai txikia dauzkagu, guztiak urdin ilun batean irudikatuta, arrosa kolorearen gainetik erraz desberdintzen dena. Era honetan, mezuari garrantzia ematea lortzen da eta baita gainontzeko irudiaren elementuekin lotzea ere.
Iragarkiaren estiloa
Grafikaren diseinua erreparatuz eta bere garaia kontuan hartuz, Art Nouveau estiloari dagokiola esan dezakegu, beraz, honi dagozkion hainbat ezaugarri jasotzen ditu, hala nola, emakumea, haren jarrera eta, azkenik, janzkera.
Nagusiena, emakumezko irudi baten erabilera da, gizonezkoen arreta deitzeko pentsatuta. Horretaz gain, kolore argien eta loreen presentzia ere aipatu daiteke, kasu honetan, arrosa kolorea nabarmentzen da, kartel osoan agertzen baita. Hala ere, grafiko honetan, Coca-Cola marka argi eta garbi azaltzen da, Art Nouveaun gertatzen ez den bezala.
Egiten zaizkion kritikak
Azaldu bezala, 1886an John Pembertonek edari ez-alkoholiko eta sendagarri bat asmatu zuen, edaria arrakasta handiarekin hasi zen saltzen The Ideal Brain Tonic izenburupean, hau da, garunerako tonika ideala, bere ezaugarri estimulatzaileak azpimarratuz.
Orduan, Estatu Batuetako Nekazaritza departamentuko Kimika bulegoko buruak, Harvey Washington Wiley, edaria salatu egin zuen (1909-1911) Kongresuaren aurrean kafeina mendekotasuna sortzen duen pozoia zela esanez. Wiley denbora luzez kafeinaren ahots aurkaria izan zen, eta bereziki kritikoa izan zen honek edari herrikoietan zuen paperarekin. Beraz, Coca-Colaren salmentaren aurka agertu zen bi arrazoirengatik: kafeina osagai zuelako eta edaria haurrei saltzen zitzaielako.
Coca-Colak bere burua defendatu zuen kafeina ezinbesteko osagaia dela edariarentzat azalduz; epaiketara joateko prestatu zenean, bere abokatuak konturatu ziren kafeinaren ondorioei buruzko ikerketak, batez ere, animaliekin egindako ikerketak zirela, beraz, gizakiengan izandako ondorioak aztertzeko ikerketak behar zituzten.
Epaiketa lau astez luzatu zen, epailea konpainiaren alde jarri eta salaketa atzera bota zuen arte, Coca-Cola kafeinarik gabe ez dela Coca-Cola argudiatuz. Hortaz, Coca-Colak irabazi zuen eta hainbat panfleto banatu zituen Coca-Colari buruzko egia izenburuarekin.
Jakina, Justizia Auzitegiak ez zuen iritzirik eman kafeinaren balizko arriskuei buruz, baizik eta Elikagai eta Sendagai puruen Legea -ren arabera osagai erantsi baten esanahiari buruz.
Nola ikusten da gaur egun
Horrela jarraitu du eta, gaur egun ezagutzen dugun Coca-Cola, bere marka-kolore propioak ditu eta zoriontasuna, lagunartean egotea, denboraren probetxua eta abarretan oinarritutako esloganak dauzka. Lehen sendagai bat zena, orain irudi familiar eta bizigarria zabaltzen du.
Karter
Karterra, motorra behetik ixteko erretilu forma daukan pieza metaliko bat da. Olio lubrifikatzailea hartzeko helburua du. Karter lehorra edo karter buztia izan daiteke, olioa non biltzen den arabera.
Sixmilecross
Sixmilecross (Na Corracha Mora) Ipar Irlandako udalerri bat da, Tyrone konderrian dagoena. Omagh hirtitik 6 irlandar miliatara dago. Izena udalerriaren kanpoaldean zegoen zelta gurutzetik datorkio.
20011ko erroldaren arabera 282 biztanle zituen.
Clupeichthys bleekeri
Clupeichthys bleekeri Clupeichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Clupeidae familian sailkatzen da.
Laimosemion uakti
Laimosemion uakti Laimosemion generoko animalia da. Arrainen barruko Rivulidae familian sailkatzen da.
Villejuif
Villejuif Frantziako udalerria da, Marne Harana departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2007an 51.410 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 23.126 etxebizitza zeuden, 21.900 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 251 bigarren erresidentzia ziren eta 975 hutsik zeuden. 4.846 etxeak ziren eta 17.847 apartamentuak ziren. 21.900 etxebizitza nagusietatik 8.064 bere jabearen bizilekua ziren, 13.155 alokairuan okupaturik zeuden eta 681 doan lagata zeuden; 2.237 etxek gela bat zuten, 4.832 etxek bi zituzten, 7.398 etxek hiru zituzten, 4.976 etxek lau zituzten eta 2.457 etxek bost zituzten. 11.838 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 11.330 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 2.686 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Errentak eta okupazioa
2007an batez besteko errenta 12,7€/h zen; goi karguen kasuan 21,1€/h zen (21,8€/h gizonena eta 19,4€/h emakumeena), el dels professionals intermedis 13,5€/h (13,6€/ h gizonena eta 13,3 emakumeena), enplegatuena 9,7€/h (9,8€/h gizonena eta 9,9€/h les dones) eta langileena 10,1€/h (10,4€/h gizonena eta 9€/h emakumeena).
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 34.829 ziren, horien artean 25.409 aktiboak ziren eta 9.420 inaktiboak ziren. 25.409 pertsona aktiboetatik 22.246 lanean zeuden (11.167 gizon eta 11.079 emakume) eta 3.163 langabezian zeuden (1.582 gizon eta 1.581 emakume). 9.420 pertsona inaktiboetatik 1.892 erretiraturik zeuden, 4.411 ikasten zeuden eta 3.117 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Villejuif udalerrian 21.574 unitate fiskal zeuden, 52.995,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.287 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 1.837 komertzioetatik, 15 erauzte enpresak ziren, 26 janari enpresak ziren, 8 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 61 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 217 eraikuntza enpresak ziren, 464 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 131 garraio enpresak ziren, 140 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 101 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 58 finantziazio enpresak ziren, 73 higiezinen enpresak ziren, 219 zerbitzu enpresak ziren, 212 administrazio publikoko enpresak ziren eta 112 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 456 zerbitzu publikoetatik, 3 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoak ziren, 2 lan bilaketa bulegoak, 4 posta bulegoak, 14 banku bulegoak, 6 funerariak, 43 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 5 ibilgailuen alokairu bulegoak, 9 autoeskolak, 18 igeltseroak, 32 margolariak, 36 zurginak, 33 iturginak, 40 argiketariak, 33 eraikuntza enpresak, 34 ile apaindegiak, 4 albaitariak, 94 jatetxeak, 26 higiezinen agentziak, 12 tintoreriak eta 4 apaindegiak.
2009an zeuden 137 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 4 supermerkatuak, 3 120 m2 baino gehiagoko dendak, 19 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 25 okindegiak, 10 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 1 arraindegi zen, 10 liburu dendak, 29 arropa dendak, 4 etxerako tresna dendak, 4 zapata-dendak, 1 elektrotresna denda zen, 4 altzari dendak, 2 drogeria, 6 lurrin-dendak, 4 bitxi-dendak eta 9 lore-dendak ziren.
2000. urtean Villejuif udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu laburretarako ospitale 1, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 3 psikiatriko, minbiziaren aurkako zentru 1 bat, 4 osasun-zentro, 20 botika eta 5 anbulantzia zegoen.
2009an 13 haur-eskola eta 11 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Villejuif udalerrian 5 Bigarren Hezkuntza ikastetxe zeuden 1.781 ikaslekin.
Villejuif udalerrian 4 goi-mailako hezkuntza ez-unibertsitarioko zentroak zeuden, horietatik3 osasun-formakuntzako zentroak eta 1 bestelako formakuntzazentroa.ingenieritza eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cebollero lurmuturra
Cebollero lurmuturra edo Sonabiako lurmuturra Kantabriako lurmuturra da, Sonabiako izen bereko herrixkan dagoena. Herri hizkeran La Ballena (balea) deitua, urrunetik zetazeo baten itxura du. Oriñóngo itsasadarraren bokalean, Candina mendiaren azpian eta Sonabiako hondartzatik gertu dago. 450 metroko luzera du, horietatik 200 istmokoak direnak.
Lucerne (Missouri)
Lucerne Missourieko herrixka bat da. Putnam konderrian kokatua dago. 2010ean 85 biztanle zituen, 0.65 kilometro koadrotan banatuta.
La Busta
, Espainiako Kantabria autonomia erkidegoko Alfoz de Lloredo udalerrian dagoen herri bat da. 2017ko erroldaren arabera 94 biztanle zituen.
Deixi
Semantikan, deixia esanahia izateko testuingurua behar duen adierazpena da; adibidez, hau, hi, hango. Deixiari dagokion adierazpen, aipamen edo testuinguru bati buruz deiktikoa dela esaten da. Etimologikoki antzinako grezieratik dator: deixis, seinalatu edo erakustea, latinez apellatio.
Definizioa
Xabier Altzibarrek horrela dio Literatura Terminoen Hiztegian: "Hizkuntzalaritzan denbora eta lekua erakusteko erabiltzen diren osagaiak mintzabide eta mintzatze mota guztietan erabiltzen dira, hiztuna eta entzulea denbora eta leku batean edo bestean gertatzen direnez. Maizenik erabiltzen diren hizkuntz elementuak izenordainak (ni, gu, hi, zu...), erakusleak, aditz formak, denbora eta leku aditzondoak dira. Literaturan, bereziki teatroan erabiltzen da; baita ere, esaterako, deskripzioan".
Garscadden
, 'Gart Sgadan', Eskoziako Glasgow hiriaren mendebaldean dagoen auzo bat da, Clyde ibaiaren iparraldean.
Ti plasmidoa
Eboluzioari dagokionez, Ti plasmidoak Alphaproteobacteria klaseko espezieek garraiatzen dituzten plasmido familia baten parte dira. Plasmido familia horren ezaugarri nagusiena repABC izenez ezagutzen den DNA eskualde kontserbatu bat da, non bere funtzioa plasmidoaren erreplikazioa eta zatiketa gidatzea eta zelula ostalarian dagoen plasmido kopia kopurua egonkor mantentzea den.
Bakterioek, landareetan gaixotzeko eragiten dituzten zezidio egiturak sortzeko, Ti plasmidoa eta horietan agertzen diren eskualde batzuk behar dituzte. Alde batetik, birulentzia geneak kodetzen dituzten vir sekuentziak eta, bestetik, konjugazio bidez landareen zelula ostalarietara transferitu ko diren DNA zatiak (T-DNA). Eskualde horien bitartez, zauritutako landare zeluletara T-DNA transferituko da zuzenean eta, horrek, horietan aldaketak eraginez, landare hormonen (auxina, zitokininak…) eta zezidio tumoreen sintesia eragingo du.
Hässelby-Vällingby barrutia
Hässelby-Vällingby barrutia Suediako Stockholm hiriburuaren mendebaldeko barrutietako bat da, Västerort eremuan dagoena. 19'60 km²-ko azalera dauka eta 71.042 biztanle 2014ko erroldaren arabera.
Bernd Krauss
Bernd Krauss (Dortmund, Ipar Renania-Westfalia, 1957ko maiatzaren 8a-) futbolari eta entrenatzaile ohi alemaniarra da.
Ti plasmidoa
Ti plasmidoaren T-DNA eskualdea bakterioetatik landareetara zuzenean transferitu daitekeenez, horren inguruko ikerketa oso zabaldua da eta erreinuen arteko DNA transferentzia garatzeko aurreikuspenak itxaropentsuak dira.
Egitura
Ti plasmidoak harizpi bikoitzeko DNA zirkularrez osaturiko eta tamaina nahiko handiko (200-800 Kb) plasmidoak dira. Mota honetako plasmidoan zenbait osagai bereiz ditzakegu:
Birulentzia mekanismoa
Landare baten genomarainoko T-DNAren transferentzia prozesu konplexua da, eta hau gertatzeko beharrezkoak dira T-DNAren alboetako ertzak, vir gene aktibatuak, eta kromosoma bakterianoak kodetutako bestelako gene batzuk (ros, ivr, esaterako), landare zelula eta bakterioaren arteko elkarketa burutzeko ezinbestekoak direnak.
Orokorrean, zauritutako landareak jariatzen dituen zenbait konposatu kimikoren bitartez Agrobacterium bakterioa beregana erakartzen du. Bakterioa landareak duen zauriaren bitartez landare-zelulara barneratu eta Ti plasmidoaren zati bat transferitzen du (T-DNA), konjugazio antzeko mekanismo baten bitartez. T-DNA landare zelulan barneratu eta zelularen zatiketa estimulatuko duten bi hormona kodetzen dituzten geneen adierazpena sustatuko da. Horretaz gain, bakterioaren biziraupenerako opinak ere sintetizatuko dira. Prozesu honen bitartez, landare zelulan tumorea sortuko da, bakterioa bertan haziz.
Birulentzia operona
Ti plasmidoaren vir eskualdearen adierazpena egoera normaletan erreprimituta egoten da, eta bakterioak landare zaurituak askaturiko seinaleak detektatzen dituenean soilik aktibatzen da. Aktibazio hau beharrezkoa da vir proteinen ekoizpenerako eta landare zelulara T-DNA transferitzeko.
VirA eta VirG proteinek Agrobacterium barneko erregulazio-sistema osatzen dute, bakterioetan ohikoa den detekzio eta seinaleztapen sistema. Kasu honetan, landareak askaturiko seinaleak jaso eta vir eskualdearen adierazpenaren sustapenean jarduten du erregulazio-sistema honek.
T-DNAren txertaketa landare zelularen genoman
T-DNA kate bakarrak, landare zelularainoko garraio prozesuaren momenturen batean kate bikoitzeko forma hartuko du, eta Ti plasmidoan geratzen den hutsune monokatenarioa zenbait sistema zelularrek konponduko dute. Bakterioak pilus (hodi proteikoa) sortu eta T-DNA zitoplasma zelularrera garraiatuko da.
Dirudienez, T-DNA landarearen genoman ausaz barneratzen da eta behin txertatuta, T-DNA-n kokatutako geneak piztu egingo dira. T-DNA-k zenbait gene ditu, auxina eta zitokinina hormonen zein opinen sintesia kodetzen dutenak. Alde batetik, auxina eta zitokinina hormonen sintesia emango da. Auxinek landare zelulak azkarrago haztea eragiten duten bitartean, zitokininek zelulen zatiketa estimulatzen dute. Hori dela eta, zelulen gehiegizko zatiketa eta hazkuntza eman eta zezidio tumorea sortuko da.
Bestetik, landare zelulek opina izeneko mantenugai ez-ohikoak sintetizatu eta kantitate handitan ingurura jariatuko dituzte. Opina hauek bakterioek soilik erabil ditzakete, opinen katabolismorako geneak Ti plasmidoaren bestelako eskualde batzuetan kodetuta baitaude. Beraz, Agrobacterium-ek opina hauek aprobetxatuko ditu bere hazkuntzarako, baina landareak ezin izango ditu erabili.
Erabilerak bioingeniaritzan
Ti plasmido eraldatuen erabilera oso zabaldua dago landareen ingeniaritza genetikoaren alorrean. Izan ere, Agrobacterium-ek landare zeluletan DNA txertatzeko duen gaitasunak landareen ingeniaritzan ate berriak ireki zituen, genetikoki eraldatutako landareen ekoizpena ahalbidetuz (landare transgenikoa k).
Bernd Krauss
Real Sociedadeko entrenatzailea izan zen bi denboralditan, besteak beste. Futbolari moduan, urte gehienak Rapid Wien taldean eman zituen.
Futbolaria
Borussia Dortmunden denboraldi bat eman ostean (partida 1, golik ez), 1977tik 1983ra Rapid Wien taldean ibili zen (191 p, 18 g), eta azkenik Borussia Mönchengladbachen (1983–1990, 167 p, 8 g).
Ludlow (Missouri)
Ludlow Missourieko herri bat da. Livingston konderrian kokatua dago. 2010ean 137 biztanle zituen, 0.41 kilometro koadrotan banatuta.
Bernd Krauss
Futbolaria
Nazioarte mailan, 1981etik 1984ra jokatu zuen Austriako futbol selekzio nazionalarekin 22 aldiz. Ez zuen golik sartu.
Palmaresa
Futbolari moduan Austriako Bundesliga birritan (1982 eta 1983) eta Austriako futbol kopa behin (1983) lortu zituen Rapid Wien taldearekin.
Entrenatzaile moduan, aldiz, Alemaniako Futbol Kopa behin irabazi zuen Borussia Mönchengladbach taldearekin (1995).
Tokioko Gimnasio Metropolitarra
Tokioko Gimnasio Metropolitarra (japonieraz 東京体育館, Tōkyō Taiikukan) Sendagaya, Shibuya, Tokio, Japoniako kirol esparrua da. 1954an, Munduko Borroka Txapelketarako eraiki zen; 1964ko Udako Olinpiar Jokoetan ere, gimnasiarako egoitza gisa erabili, eta, 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, mahai-tenis lehiaketa hartu zuen. Fumihiko Maki Pritzker sariaren irabazleak 1986tik 1990era bitartean sortutako diseinu futurista batekin berreraiki zen gimnasioa.
Gimnasioa Chūō-Sōbu lineako Sendagaya geltokitik eta Toei Oedo lineako Kokuritsu Kyogijo geltokitik minutu batera dago.
Deskribapena eta gertaerak
Areto nagusiak estadio estali handi bat hartzen du, nazio eta nazioarteko kirol ekitaldiak hartzen dituena. 10.000 lagunentzako lekua du (6.000 finko eta 4.000 aldi baterako). Hona hemen erabat osatu gabeko ospatutako ekitaldien zerrenda:
2000. urtetik, aretoa kontzertu gune gisa ere erabiltzen da. Bertan aritu zen lehen artista Japoniako Porno Graffitti taldea izan zen.
2006ko apirilaren 1etik aurrera, Tokioko Etengabeko Ikaskuntza eta Kultura Fundazioak (東京都生涯学習文化財団), Suntory-rekin (サントリー株式会社), Tipness (株式会社ティップネス) eta O-ence (株式会社オーエンス)-rekin batera kudeatzen du gimnasioa.
2015eko apirilaren 25ean eta 26an, Katy Perry kantautore estatubatuarrak The Prismatic World Tour ekarri zuen aretora bi ikuskizunekin.
Cigüenza
, Espainiako Kantabria autonomia erkidegoko Alfoz de Lloredo udalerrian dagoen herri bat da. 2017ko erroldaren arabera 92 biztanle zituen.
Garthamlock
, Eskoziako Glasgow hiriaren ipar-ekialdeko auzo bat da.
Cubillas de Rueda
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 511 biztanle zituen eta biztanle zituen.
Nenufar hori
Nenufar horia edo igebelar horia (Nuphar lutea) uretako landarea da, ur gainean hedatzen diren hosto horiak dituena.
Frisieraz bere hosto gorri lirainduak pompeblêden dute izena eta Frisiako ikurra dira.
Arenal de Sonabia
Arenal de Sonabia Castro Urdialesko Sonabia auzoan dago, Kantabrian. Candina mendiaren eta Cebollero lurmuturraren gertu dago. Hareatza nudista da, ez dago zainduta eta aparkalekutik jaitsiera txiki bat du.
Akio Sano
Akio Sano (佐野 晃生, 1974ko otsailaren 18a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Georges Migot
Georges Migot (Paris, 1891ko otsailaren 27a - Levallois-Perret, 1976ko urtarrilaren 5a) frantses musikagilea, idazlea eta margolaria izan zen.
Parisko kontserbatorioan ikasi zuen Widor eta d´Indyrekin. Asiako musikaren eta Erdi Aroko frantses polifoniaren eragina izan zuen. 1949-1961. urteetan Parisko kontserbatorioko Musika Tresna Zaharren Museoko arduraduna izan zen. Musika asko idatzi zuen. Lan aipagarriak ditu: Le rossignol en amour (1929) opera; Hagoromo (1921) balleta; Sain-Germain d´Duxerre (1947) oratorioa eta ahotserako beste zenbait lan; 13 sinfonia, requiem bat, klaberako lanak, organorako lanak, kantuak.
Daimon
Jatorrian, daimon (grekerazko, δαίμων, daimon, hitzetik) greziar mitologiako jainko txikiak edo jeinuak dira, ezaugarri lausokoak, batzuetan jainko nagusiekin bitartekari moduan agertzen direnak. Egun, filosofian, daimon norbere barruan duen bizi-indarra edo izpiritua adierazteko erabili ohi da. Daimonari dagokiona daimonikoa dela esaten da.
Soniya Nityanand
Soniya Nityanand (Lucknow, India, 1962ko irailaren 6a) hematologian bereizitutako indiar immunologoa da. Bere lizentzia eta maisu-ikasketak biak izan ziren King George's Medical College-tik, Lucknow-etik. Beranduago, 1996an, PhD doktoregoa immulogian lortu zuen, Karolinska Estocolmo, Suedian.
Ikasketak
Bere karreraren hasieretara, Nityanand-ek lan egin zuen KGMC-eko medikuntzako irakasle laguntzaile bezala, Lucknow 1993ko azarorako 1991ko urri gisa balio izan zuen tokian. Gero, 1993tik, SGPGIMS-eko fakultate gorputz-adarra, hasiera batean Immunologia-Departamentuan eta Hematologia-Departamentuan gero.
1119 Euboea
1119 Euboea asteroide gerrikoan aurkitutako 1119. asteroidearen izena da. 1927ko urriak 27an aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1927 UB zen. Bere izena Greziak Egeo itsasoan duen uharterik handiena den Eubeagatik jasotzen du.
Jonathan Safran Foer
Jonathan Safran Foer (Washington, 1977ko otsailaren 21a) estatubatuar eleberrigilea da. Judu jatorriko, Everything Is Illuminated, Extremely Loud & Incredibly Close eta Here I Am bere eleberriek ezagutzen dute.
Spamount
Spamount Ipar Irlandako udalerri txiki bat da, Tyrone konderrian dagoena. Castlederg udalerritik hurbil dago.
2001eko erroldaren arabera 309 biztanle zituen.
Rinkeby-Kista barrutia
Bromma barrutia Suediako Stockholm hiriburuaren mendebaldeko barrutietako bat da, Västerort eremuan dagoena. Iparralderen dagoen barrutia da. 2014ko erroldaren arabera 48.828 biztanle ditu.
Xenopirostris xenopirostris
Xenopirostris xenopirostris Xenopirostris generoko animalia da. Hegaztien barruko Vangidae familian sailkatua dago.
Passaic konderria (New Jersey)
Passaic konderria (Passaic County) New Jerseyko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Paterson da. 2010eko zentsuaren arabera 501,226 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Passaic konderriak 5,105 kilometro koadro ditu. Horietatik 3,241 ura dira. Beste 47,809 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 981,83 da.
Yudai Tobita
Yudai Tobita (飛田 裕大) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako YSCC Yokohama.
Devario kakhienensis
Devario kakhienensis Devario generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Bariantza-analisi
Bariantza-analisia, labur eta nazioartean ANOVA (ingelesez, ANalysis Of VAriance) izenez ere ezaguna, fenomeno edo saiakuntza bateko aldakortasuna, bariantzaren bitartez zenbait zatitan bereizteko prozedura bat da, aldakortasuna kausa edo faktore jakinei egoztearren. Bariantza analisiak faktore eragileek dakarten gehikuntza (positiboa edo negatiboa) ere ematen du. Adibidez, zenbait makinak ekoiztutako elementuen iraupenari buruzko datuak erabiliz, bariantza analisiaren bitartez makina ezberdinek batez besteko iraupen ezberdina duten erabakitzen da, batez besteko hauen neurriarekin batera. Horretarako, makinek dakarten aldakortasunari dagokion bariantza, makinen arteko bariantza izenekoa, eta makinei ez dagokien aldakortasunari dagokion bariantza, errore esperimentala adierazten duen makinen barneko bariantza edo hondar bariantza izenekoa alderatzen dira. Makinen arteko bariantza makinen barneko bariantza baino nabarmen handiagoa bada, makina faktoreak ekoiztutako unitateen iraupenaren gainean eragina duela erabakitzen da. Bariantzak F hipotesi kontraste baten bitartez alderatzen dira.
Bariantza analisia Ronald Fisher estatistikariak garatu zuen 1920 eta 1930 hamarkadetan, nekazaritza ikerketetan murgildurik zebilela.
Aplikazioak
Bariantza analisia saiakuntzaz lortutako datuak aztertzeko erabili ohi da. Saiakuntzen diseinu klasikoan, faktoreak banan banan aztertu eta aldi bakoitzean beste faktore guztiak konstante mantentzen dira. Diseinu honek ordea saiakuntzaren berezko erroreak edo errore esperimentalak aztertzen den faktoreari egozten dio.
Bariantza analisiak aztertzen dituen diseinu faktorialak, non faktoreak batera aztertzen diren, errore esperimentala azalarazi, neurtu eta faktore bakoitzaren benetako eragina neurtzen du, faktore batzuk batera aldatzeko aukera ematearekin batera.
Horrela, bariantza analisia nekazaritzan (adibidez, ingurugiro ezberdinen eragina neurtzeko), medikuntzan (botika dosi ezberdinen eraginkortasuna aztertzeko) edo industrian (lan prozesu ezberdinen ekoizpenak erkatzeko) sarri erabili da. Hala ere, saiakuntzaz lortu ez diren datuetarako ere erabili da.
Eredua
Bariantza analisia burutzeko, eredu bat finkatzen da. Ereduan, behaketa edo datu bakoitza faktoreen balioek definitutako batez besteko bat gehi hondar osagai bat dela ezartzen da. Orobat, hondarrak banaketa normalari jarraitzen diotela, bariantza konstante dutela (homoskedastikotasuna) eta hondarren artean korrelaziorik eza dagoela ezartzen da. Bariantza analisiaren helburua faktoreen konbinazio ezberdinetarako batez bestekoak ezberdinak diren egiaztatu, F kontraste baten bitartez, eta batez besteko hauen zenbatespenak egitea da. Azkenik, ereduak aurrez suposatutakoak ere kontrastatu behar dira: normaltasuna, homoskedastikotasuna eta hondarren arteko independentzia.
Beasts Clawing at Straws
Sinopsia
Joong-man da protagonista: gizon gazte bat da, eta estualdian dagoen jatetxe batean lan egiten du. Aurrezki guztiak xahutu eta ia dirurik gabe gelditu ondoren, diru poltsa bat aurkituko du sauna bateko armairuan. Bitartean, eta egoera lazgarriak baldintzatuta, amarekin bizitzera itzuli beharko du. Eta hori bizimodu aldaketa handi samarra izango da harentzat, alzheimerra duen ama zaindu beharko baitu orain.
Bariantza-analisi
Faktore kopurua
Kontuan hartutako balizko kausa kopurua zein den, faktore bakarreko, biko eta hiruko bariantza analisiak burutu ohi dira. Ahal bada ere, oso konplexua delako gutxitan burutzen dira hiru faktore baino gehiagoko bariantza analisiak.
Beasts Clawing at Straws
Sinopsia
Denbora lerro berean, eta ez testuinguru hobean, aduana ofizial bat dago. Gatazka korapilatsuetan sartu berri da; izan ere, bere neska laguna mailegu emaile bati eskatu zion diruarekin joan berri da, ihesean. Hala, pixkanaka bateratzen eta lerratzen hasiko da zorigaiztoko talde kaskar baten etorkizun hurbila. Eta patu hori gainbehera betean joango da, hasiera batean, balazta sendagarririk gabe.
Bariantza-analisi
Zorizkotasuna eta bloke diseinuak
Datuak jasotzerakoan, ikerketa unitateak zoriz esleitu behar dira faktore ezberdinen artean, ikerketa unitatearen efektua deuseztatzeko. Adibidez, A eta B makinen ekoizpena erkatzeko langile bat hainbat ordutan bi makinetan lanean hasten bada, makina bakoitzean lan egingo duen orduak (ikerketa unitateak) zoriz esleitu behar dira: 10 ordutan zehar, zorizkoa ez den AAAAABBBBB segida burutuz, B makinan ekoizpen txikiagoa langilea nekatuta egoteagatik suertatu ote den ezingo da jakin eta horregatik ABBABBAAAB bezalako zorizko segida batean lan egin beharko du langileak ondorioak behar bezala ateratzeko. Unitateak zoriz esleitzeko prozesuari zoriztaketa deritzo.
Beste aukera bat, langilea lehenengo, bigarren, ... eta hamargarren orduan, egun ezberdinetan, bi makinetan lanean aritzea da. Orduaren efektua blokeatu egiten dela esaten da orduan. Ordua bloke bihurtuz, errore esperimentala murriztu eta bariantza analisiaren fidagarritasuna gehitu egiten da. Bloke faktoreak azalarazten duen errore esperimentala handia ez bada, hobe da zorizko diseinu huts batekin geratzea, bariantza analisiak fidagarritasuna galduko ez badu.
Diseinu errepikatuak
Azaldu gabeko aldakortasuna edo errore esperimentala murrizteko beste aukera bat, faktore konbinazio bakoitzeko behaketak errepikatzea da. Horrela, fidagarritasuna irabazten da, baina jaso beharreko datu kopurua biderkatu egiten da, ikerketaren kostua nabarmen gehituz.
Faktore finkoak eta zorizko faktoreak
Datuak biltzeko orduan, faktore bakoitzak hartzen dituen kategoria edo balio guztiak kontuan hartu direnean, faktorea finkoa dela esaten da. Faktore baterako, kategoria, balio edo unitate batzuk bakarrik hartu denean (unitate horiek populazio handiago bateko lagina izanik) faktorea zorizkoa da. Adibidez, ekoiztutako unitateen iraupenaren gainean makinen eta langileen efektua aztertzeko, makina bakoitzean lantegiko zenbait langile bakarrik jartzen denean lanean, bi faktore (makina eta langilea) aztertu behar da baina aukeratutako langileek populazio handiago baten lagina osatzen dute eta beraz, garatu beharreko eredua langileei buruz mistoa (faktore finko bat, makina alegia, eta faktore zorizko bat, langilea alegia) izango da.
Zorizko faktore bat sartzearen abantaila orokortasuna da. Adibidez, makinetako saiakuntzak langile ezberdinekin burutu eta zorizko efektuko eredua garatzean, langile aldagaiari buruzko ondorioak langile guztien populaziora zabaldu ahal izango dira.
Diseinu osoak eta zatiki faktorialak
Diseinu osoetan faktore guztietako mailak gurutzatu edo konbinatu egiten dira, datuak jasotzeari begira. Adibidez, errepikatu gabeko diseinu batean hurrenez 3, 4 eta 5 mailako saiakuntza baterako 3×4×5=60 behaketa behar dira. Maila kopurua handia duten faktoreak dituzten saiakuntzetan, behaketa kopurua murrizteko zatiki faktorialak erabiltzen dira. Esaterako, 3 mailako 3 faktoreko diseinu oso batek 3×3×3=27 behaketa behar ditu. Zatiki faktorialerako egitura den latindar karratu egiturari esker, 9 behaketa nahiko dira 3 faktoreak aztertzeko (1. faktorea: I, II, III; 2. faktorea: X, Y, Z; 3. faktorea: 1, 2, 3):
COSCO
Ontziak
Coscok 130 ontzi baino gehiago dauzka jabetzan (320.000 TEU neurriko kontainer garraiatzeko edukiera nahikoa). Munduko 100 portu baino gehiagotan aritzen dira konpainiako barkuak. Jabetzako barkuez gain, 600 ontzi ingururen kudeatzailea ere bada, guztira 35 milioi tona metriko zama garraiatzeko edukierarekin.
Munduko seigarren enpresa da kontainer ontziei dagokionez, eta bederatzigarren enpresa, kontainerren zama garraiatuari dagokionez.
Enpresak
Cosco taldearen eta honen eskumendeko enpresen akzioek Shenzhen, Hong Kong, Shanghai eta Singapurgo burtsetan kotizatzen dute.
Horrez gain, taldeak sail desberdinetan eta Txinako portuetan 300 azpienpresa baino gehiago dauzka.
1964ko Espainiako Traineru Txapelketa
1964ko Espainiako Traineru Txapelketa (txapelketaren 17. ekitaldia) urte honetako irailaren 16an jokatu zen Bermeon, eta Oriok bere bosgarren txapelketa irabazi zuen. Honekin palmaresean San Juan eta Orio 5 garaipenekin berdinduta gelditu ziren.
Kajetan Duszyński
Kajetan Duszyński (1995eko maiatzaren 12a) 400 metroetan espezializatutako esprinter poloniar bat da. Bere herrialdea ordezkatu zuen 2017ko Munduko Txapelketan 4 × 400 metroko erreleboan, finalera iritsiz, baita 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan 4 x 400 metroko errelebo mistoan Poloniak urrezko domina lortu zuenean.
1964ko Espainiako Traineru Txapelketa
Historia
Itsaso txarrarekin jokatu zen eta traineruen arteko aldeak handiak izan ziren.
Moeren Taberna
Moeren Taberna Simpsondarrak telesailaren taberna bat da.
Deskribapena
Moe Szyslak tabernaren jabea da. Tabernaren bezero arruntenak dira: Homer Simpson, Barney Gumble (bezero onena), Sam eta Larry, Lenny Leonard, eta Carl Carlson.
Jumping the shark
Jumping the shark (marrazoaren gainetik salto egitea) Estatu Batuetako telebistako kritikariek telesail bateko gidoi baten argumentu-lerroan ezohiko (eta ustekabeko) gertaera bat gertatzen den unea definitzeko erabiltzen duten esaldi bat da, gehiegizkotzat jotzen dena, istorioaren koherentzian sinesgarritasun galera bat eraginez.
Zenbait arrazoirengatik, gidoietan, jumping the shark edo inflexio-puntu hauek sartzen dira, gidoiarekiko edo pertsonaiaren batekiko interesa sartzen dutenak. Telebistako telesail bat bere une gorenera iritsi denean, ikus-entzuleen artean audientzia jaitsieran sartzean, jumping the shark hauek beharrezkoagoak bihurtzen dira.
Jump the shark esaldiak Happy Days telesail estatubatuarreko eszena bati egiten dio erreferentzia, zainak bere bosgarren denboraldian, 1977ko irailean, audientzia beherakada bat izan zuen. Istorio honetan Fonzie telesaileko pertsonaia nagusiak (Henry Winklerrek antzeztua) Los Angeles bisitatzen du, eta han modu harrigarrian bere uretako eskiekin marrazo baten gainean salto egiten du. Ekintza honekin, bere ausardiaren ebidentziak ematen ditu. Telesailak ia zazpi urtez jarraitu zuen, marrazoaren gaineko lehen jauzia bezalako erritmo aldaketa ugariren ondoren.
Gartloch
, Eskoziako Glasgow hiriaren kanpoaldean eta mendebaldean dagoen udalerri bat da, Iparraldeko Lanarkshire konderriaren mugan.
Clupeichthys goniognathus
Clupeichthys goniognathus Clupeichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Clupeidae familian sailkatzen da.
Hart Crane
Harold Hart Crane (Garrettsville, Ohio, - Karibe itsasoa, ) Estatu Batuetako poeta izan zen. Banaturiko familia batean sortu izanak, hausturaren obsesioa ekarri zion bizitzara. The Bridge (1930, Zubia) bere lehenengo poema-liburuan iraganaren eta etorkizunaren arteko zubi baten antzera irudikatu zuen Amerika berria. The Broken Tower (1932, Dorre hautsia) liburua bere buruaz beste egin baino lehentxeago argitaratu zuen. Frantziako sinbolistak eta Walt Whitmanen poesia miretsi zituen. Amerika berriko mito poetikoa osatzen ahalegindu zen.
Lan asko idatzi ez bazituen ere —gazterik hil baitzen—, XX. mendeko poeta anglosaxoi honek eragin handia izan du bere garaikideen eta ondorengoen artean.
Sandro Chaves de Assis Rosa
Sandro Chaves de Assis Rosa (1973ko maiatzaren 19a - ) Brasilgo futbolari ohia da.
Laimosemion uatuman
Laimosemion uatuman Laimosemion generoko animalia da. Arrainen barruko Rivulidae familian sailkatzen da.
Pello Errota
Mikaela Elizegik bere alabak Antonio Zavalari aitaren bizitzaren gorabeherak kontatu zizkion, eta Zabalak, elkarrizketa haiek grabaturik, Mikaelaren kontakizunak hitzez hitz idatziz jarri eta liburu batean argitaratu zituen: Pello Errotaren bizitza bere alabak kontatua.
Joxepa Inaxi Elizegi bertsolariaren aita ere bazen.
Luiz Carlos Pereira
Luiz Carlos Pereira (1960ko martxoaren 6a - ) Brasilgo futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Verdy Kawasaki eta Consadole Sapporo.
Lupus (Missouri)
Lupus Missourieko herri bat da. Moniteau konderrian kokatua dago. 2010ean 33 biztanle zituen, 0.48 kilometro koadrotan banatuta.
Tomoya Uemura
Tomoya Uemura (植村 友哉) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako YSCC Yokohama.
Amarantita
Amarantita mineral bat da.
Ezaugarriak
Amarantita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: Fe³⁺₂O(SO₄)₂*7H₂O. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Dungarvan
Dungarvan (irlanderaz Dún Garbháin), Irlandako hegoaldeko Munster probintziako Waterford konderrian dagoen udalerri eta portu bat da. 9.427 biztanle ditu (2011)
Historia
XV. mendean bateratu eta 1800eko Batasun Agiria arte Irlandako Legebiltzarrean bi ordezkarik ordezkatu zuten, aldiz 1885. urtetik aurrera Westminsterreko Legebiltzarrean ordezkari batek ordezkatu zuen.
1921ean Irlandar Independentzia Gerran zehar udalerri honetan Burgeryko sarekada jazo zen.
An Rinn
Dungarvanetik 7 milia hego-ekialderuntz, penintsula txiki batean, An Rinn udalerria dago, hau Gaeltacht eremu txiki bat da, hots, gaur egun oraindik bertakoak irlanderaz mintzo dira.
Oostburg
Oostburg Herbehereetako Zeelanda probintziako Sluis udalerria osatzen duten herrietako bat da. 2010eko erroldaren arabera herriak 4.912 biztanle ditu eta udalerria osatzen duten herrien artean jendetsuena da Breskensekin batera.
2003ra arte udalerri independentea izan zen, baina urte hartan gobernuak Sluisekin batu zuen, gaur egungo udalerria osatzeko.
Oreña
, Espainiako Kantabria autonomia erkidegoko Alfoz de Lloredo udalerrian dagoen herri bat da. 2017ko erroldaren arabera 877 biztanle zituen.
Spånga-Tensta barrutia
Spånga-Tensta barrutia Suediako Stockholm hiriburuaren mendebaldeko barrutietako bat da, Västerort eremuan dagoena. 12'85 km²-ko azalera dauka eta 39.082 biztanle 2014ko erroldaren arabera.
Historia
Spånga eta Tensta 1970 eta 1980 hamarkadetako hiri barrutiak dira, ABC estiloan eratuak, hau da, Arbete-Bostad-Centrum (Lana-Etxea-Zentrua). 2007an barruti biek bat egin zuten.
Bidankoze
Herri hau Erronkariko ibaxatik isolatuta dago, Bintze ibaiaren ibarrean geratzen baita. Ibar hori leku malkartsua da, haitzarte ugarirekin, non kobazulo asko dauden. Izan ere, herriaren sarrera ibaiak zeharkatzen duen harrizko mihi baten adarren artean egiten da. Etxeen arkitekturak, lau isurkiko teilatuak eta zaraitzuarretik hurbilago dagoen estilo bat dituen lursailaren araberakoak dira. Herria Done Petri elizaren muinoaren inguruan biltzen da, eta mendebaldetik eta hegoaldetik Bintze ibaiak inguratzen du.
Erronkariko ibaxan kokatuta da, baina 1846tik udalerri independentea da. Bertako biztanleak bidankoztarrak (zaraitzueraz: bidangoztarrak) dira.
Izena
Bidankoze edo Bidangoze toponimoa beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Etimologia
Bidankoze -oz amaiera duten euskal toponimoen sortakoa da. Julio Caro Barojak defendatzen zuen toponimo horiek izen propio batetik zetozela, -iz edo -ez bezalako atzizkiak bezala, agian -icus atzizkiaren eboluziotik sortuak diren atzizki horri lotuta. Atzizki horrek Iberiar Penintsulako hizkuntza erromantzeetan erabilitako patronimikoak ere sorraraziko zituen. Nafarroa eta Zuberoaren kasuan, nahiko ohikoak dira -oz -en amaitutako Erdi Aroko patronimikoak, eta horien artean Caro Barojak erreskatatu zuen, adibidez, García Vitacoz delako batena, 1106ko dokumentu batean aipatua. Caro Barojaren arabera, Vita bezalako izen propio batetik, Vitancus izenetik abiatuta, bilakaera hau izan zezakeena: Vitancus > Vitancoz > Bidangoz > Bidankoze.