cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Galeper arrunt
Habitata
Gune irekietan agertzen da, orokorrean leku lauetan, itsas-mailatik 1.000 metroko altituderaino, nahiz eta zenbaitetan mendi altuetan ere agertzen den. Laborantza-lur (lehorrekoak zein ureztatutakoak), hainbat larreetan eta belardietan agertzen da, baina dentsitaterik altuenak penintsularen erdialdeko eta hegoaldeko zereal sailetan daude. Migrazioan zehar zenbait ingurunetan ager daiteke. Landaredi dentso eta altua du gustuko eta baso ertzak ekiditen ditu.
Mauser
Mauser edota Mauser-Werke Oberndorf Waffensysteme GmbH Alemaniako armagintza enpresa bat da. 1872an Wilhelm eta Paul Mauser anaiek Württemberg lurraldeko Oberndorf am Neckar udalerrian sortu zuten. Gaur egun egoitza nagusia Baden-Württemberg estatuko Isny im Allgäu udalerrian du.
Galeper arrunt
Elikadura
Nagusiki hazi basati eta zereal pikorrez elikatzen den arren, espezie orojalea dela esan liteke, intsektu txikiez eta beren larbez ere elikatzen baita, hala nola, kakalardoz, inurriz eta matxinsaltoz. Modu honetara, emeek txitak hazteko beharrezko proteina edukia eskuratzen dute.
Mauser
XIX. mendearen amaiera eta XX. mendearen hasiera artean sekulako hedapena izan zuen, bere armak munduko herrialde ugaritara esportatuz. Ospea bere armen kalitate gorena eta Bigarren Alemaniar Inperioan Prusiako gudarosteak arma eskariak egiteagatik bereganatu zuen.
Beste armagintza enpresa askok bere armak diseinatu eta ekoizteko unean Mauser errepetizio eta giltzarrapo sistemadun fusilak oinarritzat hartu zituzten. AEBtako Winchester armagintza enpresak Mauser etxeko M98 fusil modeloa Winchester 70 Modeloa fusila diseinatu eta ekoizteko eredutzat hartu zuen.
Galeper arrunt
Ugalketa eta ontogenia
Galeperrak monogamoak izaten dira. Ugaltzeko lekura iristean, arrak emea erakartzeko lehenik emetik hurbilen dagoen hegoa lurrera erortzen utzi eta emearen inguruan dantza moduko bat egiteari ekiten dio, kantu leun bat egiten duen bitartean. Ondoren, emeak “gonbidapen kantu” baten bidez erantzuten dio kopula hasi aurretik.
Habiak belarretan eraikitzen dituzte. Europan ugal-garaia maiatza erdialdetik abuztua bukaerara arte izaten da; Afrikan, berriz, irailetik martxora bitartean ematen da, nahiz eta Kenian urtaro lehorrean ugaltzen diren, urtarriletik otsailera. Urteko 2-3 errute izan ohi dituzte, 8-13 arrautzakoak Europan eta 6-13koak Afrikan. Arrautzak krema kolorekoak (eta orbainduak zenbaitetan) izaten dira, 2,5 cm eta 8,5 g ingurukoak. Emea izaten da inkubazioaz arduratzen dena (17-20 egun), baita txitak zaintzeaz ere. Gazteak 11 egunekin jada hegan egiteko gai dira eta urtebetera ugaltzeko gaitasuna dute.
Bizimodua
Hegazti migratzailea da, oso hegaldi luzeak egiten dituena. Baina, neguko migrazioez gain, udaberriak eta udak aurrera egin ahala, plubiometriaren eta laborantza-lurretako baldintzen arabera, iparralderanzko migrazioak egiten ditu. Arrek bikote bila ere mugimendu luzeak egiten dituzte, behin emeek ugalketari hasiera emanda. Penintsulan badira neguko populazio batzuk eta badirudi ugaritzen ari direla (seo.org).
Espezie monogamoa da. Arrak erakartzen du emea, baina ondoren emea izaten da habiak eraikitzeaz zein kumeen zaintzaz arduratzen dena. Espezieen arteko elkarrekintzak
Galeperrak harrapari ugari ditu: sugeak, mofetak, armadiloak, arratoiak, erbinudeak, urtxintxak, azeriak, katamotzak, txakurrak, katuak, indioilarrak, beleak, eskinosoak, belatzak, hontzak, inurriak, etab. Hauen eraginagatik, arrautzen herena suntsituak izaten dira eta eklosiotik bi astetara, galeper txiten erdiak hil egiten dira.
Kontserbazioa
Europan 2.800.000-4.700.000 ugal-bikote daudela estimatzen da, hau da, 8.400.000-14.100.000 indibiduo. Baina urtean zehar aldaketa handiak ematen dira populazioetan. Mehatxu nagusiak honakoak dira: habitataren aldaketa (laborantza-lurretan aldaketak, nekazaritzaren areagotzea), presio zinegetiko altua (milioi bat indibiduo baino gehiago ehizatzen dira urtean) eta kutsadura genetikoa, galeper japoniarraren zein hibridoen askapena dela eta.
Kongoko Errepublika Demokratikoa
Kolonia aurreko garaia
Erdi Aroan, bantu herriak barreiaturik zeuden ekuatore inguruan, eta ehiza, arrantza eta burdin eta kobre meatzeak zituzten bizibide. Laboregintzak garrantzi handia zuen, eta aurrerago artoa eta mandioka ere sartu zituzten. Nekazaritzari esker biztanle kopuru handia elika zitekeen, eta han izan zuten sorrera Lualaba haraneko erresumak.
Luba Erresuma (1585–1889) Kamalondoko sakongunean sortu zen, egungo Katangan, luba erregearen agintepean. Buruzagi guztiak leinu berekoak ziren. Erreinu hartako aginpideak odolaren tasun sakratua zuen oinarri; tasun hori gizonen bidezkoa zen eta naturaz gaindiko agintea ematen zien buruzagiei. Erresuma Indiako ozeanorantz hedatu zen, baina zenbat eta zabalago, orduan eta batasun gutxiago zuen, eta pixkanaka-pixkanaka sakabanatuz joan zen. Lunda Erresumak XVII. eta XVIII. mendeetan izan zuen goraldia, Katanga, Zambia eta Angolaren arteko lurraldean; hango gatz eta kobre baliabideak kontrolatzen zituen, eta aberastu egin ziren Zambezi beherean kokatuta zeuden portugaldarrekin zituzten merkataritza harremanei esker. Kuba Erresuma XVI. mendean sortu zen, Lulua eta Sankuru ibaien artean; hango erregeak erabateko aginpidea zuen, jainkozkoa; erreinu hark, Lunda Erresumak bezala, gatzaren eta kobrearen merkataritzaren kontrola zuen irabazpide nagusia.
Kongoko Erresuma edo Manikongokoa, lurraldez gehien hedatu zen aldian (XV-XVI. mendeak) Kongo Beheretik Kwanza ibairaino zegoen zabaldua, iparretik hegora, eta Kwango ibaitik Atlantikoko kostaldera, ekialdetik mendebaldera. Erresuma hori europarrak iritsi aurretik existitzen bazen ere, ondoren jakin izan da haren berri zehatzagoa. Kongoko erregeek oso harreman onak izan zituzten europarrekin, portugaldarrak 1482an hara iritsi ziren orduko; 1491n Kongoko erregea bataiatu egin zen, Joan I.a izenez. Haren seme Emanuel I.ak Europako joerak eta administrazioaren antolamendua kopiatu zituen, baina Afrikako ohitura eta tradizio askori eutsi zien. Erresuma horretan garrantzi handia izan zuen esklaboen salerosketak; Ngolatik (gaurko Angolatik) ekartzen zituzten, eta Mpindako portuan, Kongo ibaiaren bokalean, merkaturatzen zituzten.
Aro koloniala
Belgikako errege Leopoldo II.a izan zen Kongoren kolonizazioaren eragile nagusia. Bere benetako asmoak estaltzeko, itxuraz helburu filantropikoak zituen Nazioarteko Afrikar Elkartea sortu zuen 1876an; 1878an, berriz, Henry Morton Stanley galestar kazetari eta esploradorea kontratatu zuen. Erdialdeko Afrika kolonizatzeko, Kongo ibaiaren bidea erabiltzea proposatu zion Stanleyk belgikarren erregeari. Era horretan, Nazioarteko Afrikar Elkartearen izenean, espedizio komertziala abiarazi zuen 1879an, eta hango tribuetako buruak engainatu zituen lur guztiak bereganatzeko. Horretarako, kazetariak ez zuen errukirik izan armak erabili eta afrikarrei “tximuei bezala tiro egiteko”, Richard Francis Burton esploratzaile ingeles garaikideak salatu zuenez.
Berlingo Konferentzian (1884-1885), Kongo ibaiaren arroko 2 milioi kilometro koadroko eremua bereganatu zuen Belgikak, Leopoldo II.aren jabetza pertsonal gisa (Domaine Privé). Kongoko Estatu Burujabea deitu zion Leopoldok II.ak Afrika erdialdean ezarritako odolezko erregimen kolonialari. Stanleyk hasitako bidetik, herritarrak esklabo bihurtuz eta zigor krudel eta sistematikoak eraginez –eskuen mutilazioak, chicotte deituriko zartailuarekin kolpeak…– erauzi zituzten hango kautxua eta natura baliabideak. Sarritan, familiei haurrak bahitzen zizkieten kautxu kopuru baten truke. Orduko lekukoek eta ondorengo ikerlariek ondorioztatu dutenez, lurralde haietako biztanleen erdia hil zen genozidioan. 1892-1894 bitartean, Zanzibarko esklabo-tratularien aurka borrokatu ziren Leopoldoren indarrak; aginpidea eskuratzeko gerra izan zen, ordea, xede humanitariorik gabea.
Kongoko Estatu Burujabean egindako sarraskiak hain ziren lazgarriak Londres eta Brusela inarrosi zituztela. 1904an Roger Casement britainiar kontsulak egindako txostenak baieztatu zuen gehiegikeria horiek egiazkoak zirela. Horiek horrela, 1908an Leopoldok Belgikako gobernuaren esku utzi behar izan zuen bere jabetza; aurrerantzean, Kongo Belgikarra izena eman zitzaion koloniari. Gobernadore nagusia zen administrazio kolonialaren burua; haren egoitza Boman egon zen hasieran, 1926an Léopoldvillera lekualdatu zuten arte. Baliabide naturalen esplotazioak jarraitu zuen izaten belgikarren helburu nagusia, eta trenbideak eraiki ziren Katangako mineralak, kobrea batez ere, garraiatu ahal izateko. Baina, estatus berriarekin, biztanleen bizi baldintzak hobetu ziren.
Independentzia eta Mobuturen agintaldia (1960-1997)
1950eko hamarkadaren amaieran, Europako indarrak Afrikatik ateratzen hasi ondoren, liskar bortitzak piztu ziren Kongon, eta Belgika behartu zuten independentzia ematera. 1960ko ekainaren 30ean sortu zen Kongoko Errepublika Demokratikoa, Patrice Lumumba lehen ministro eta Joseph Kasa-Vubu presidente zirela. Bi aste geroago, Moïse Tshombek Katangako estatuaren banakuntza adierazi zuen, Belgikaren sostenguarekin. 1961ean, Patrice Lumumba lehen ministroa harrapatu, torturatu eta hil zuten Joseph Mobuturen aldeko tropek. Iturri batzuen arabera, Belgika eta Estatu Batuek babestu zuten hilketa, Lumumbak ez zituelako Mendebaldearen interesak defendatu nahi.
1965eko azaroan, Mobutuk beste estatu kolpe bat eman zuen; Joseph Kasa-Vubu presidentea kargutik kendu, eta agintea bereganatu zuen. Zaire izena jarri zion estatuari. Gerra Hotza pil-pilean zela, Mendebaldeak babesa eman zion, eta haren estatu autokratikoa onartu zuen, herrialdeko mineralak Sobietar Batasunetik kanpo uzten zituen bitartean. Estatuko eremu guztietara hedatu zuen Mobutuk ustelkeria. 1980ko hamarkadaren amaieran, lehengaien prezioen beherakadak diru iturriak urritu zizkion, eta boterea partekatzera behartu zuten.
1992ko hasieran Konferentzia Nazionala eratu zen, oposizioaren ekimenez, konstituzioan aldaketak egiteko eta demokraziara bidea zabaltzeko. Otsailean, lehen ministro Jean Nguza Karl-i-Bondek debekatu zuen Konferentzia, eta gudarostearen parte batek, matxinaturik, irrati nazionala hartu zuen, eta Mobuturen dimisioa eskatu zuen. Gobernuari leial egon ziren gudarosteek, ordea, matxinatuak menderatu, eta oso gogor zapaldu zituzten lehendakariaren aurkako manifestazioak. Estatu Batuetako, Frantziako eta Belgikako ordezkariek Mobuturen kontrako presioa handitzea hitzartu zuten, aldaketa politikoak eragitearren. Martxoan, Konferentzia zabaltzeko baimena zuen Mobutuk. Konferentziak Etienne Tshisekedi hautatu zuen lehen ministro, Karl-i-Bonden ordez. Shaba eskualdean, hego-mendebaldean, etnien arteko borrokak hasi ziren, luba etniako Etienne Tshisekedik lunda etniako Karl-i-Bond ordeztu zuenean. Bi mila pertsona inguru hil ziren liskarretan, eta milaka lubek alde egin behar izan zuten Shabatik.
Ruandako genozidioak bete-betean jo zuen herrialdea. Tutsien aurkako sarraskia burutu zuen gobernua erortzean, bi milioi hutuk baino gehiagok ihes egin zuten Kongora, tutsien mendekuen beldur. Tartean ziren genozidioaren erantzuleak. Mobuturekin aliatu ziren horiek, Kongoko tutsi etniakoei jazartzeko. Hutu milizien aurka egiteko, tutsien talde armatuak finantzatu zituen Ruandak, eta bertako beste talde armatuekin eta Ugandaren laguntzarekin Kongo-Zaireren Askapenerako Indar Demokratikoen Aliantza (KZAIDA) sortu zuten. Kongo inbaditu, eta sei hilabetean Kinshasaraino bidea egin zuten, eta Mobutu boteretik kanporatu. KZAIDAko buru Laurent-Désiré Kabilak hartu zuen boterea.
Kongoko Errepublika Demokratikoa (1997tik aurrera)
1997ko maiatzean Mobutuk ihes egin zuen, eta hurrengo egunean oposizioko gudarostea Kinshasan sartu zen. Kabilak lehendakari izendatu zuen bere burua. Mobutu irailaren 7an hil zen, Rabaten. Gobernu berriak herriaren izen ofiziala aldatu zuen: lehen Zaireko Errepublika zena Kongoko Errepublika Demokratikoa bihurtu zen. Mugarik Gabeko Medikuen txosten batek agerian jarri zituen, 1997ko bukaeran, Kabilaren indarrek eta ruandar gudarosteek egindako desmasiak Mobutu agintetik kentzerakoan. Handik gutxira, aurreko 35 urteetako uholderik handiena gertatu zen Kongo ibaiaren ibarrean, eta gobernuak larrialdi egoera ezarri behar izan zuen.
Laurent-Désiré Kabila 2001ean hil zuten, eta haren seme Joseph Kabila izendatu zuten estatuburu. Gatazkan etsaitutako aldeek nazioarteko elkarrizketei heldu zieten berriro, eta Pretoriako Hitzarmena sinatu zen 2002an. Kongoko Bigarren Gerraren paraleloan gertatu zen Ituriko gatazka ere; hema eta lendu etnien arteko borroka horretan 60.000 lagun inguru hil zituzten. 2003ko amaiera ezkero, egoera zertxobait baketu zen, eta trantsizioko gobernua osatu zen. Hala ere, leku askotan liskarrek bizi-bizi iraun zuten, hala Ituriko gatazkarengatik nola Herriaren Defentsarako Batzar Nazionalak (CNDP) Ipar Kivu eta Hego Kivu probintzietan egin zituen erasoengatik (Kivuko Gerra).
2006an egin ziren hauteskundeetan, alderdi askok parte hartu ahal izan zuten. Lehenengo itzulian, bi hautagai gelditu ziren: Joseph Kabila (%45) eta Jean-Pierre Benba lehendakariorde ohia (%20). Bi hautagaien jarraitzaileak borrokan aritu ziren Kinshasako kaleetan; hamasei lagun hil ziren, harik eta nazioarteko soldaduek egoera kontrolatu zuten arte. Bigarren itzulian, Kabila hautatu zuten lehendakari. Ipar Kivun, Herriaren Defentsarako Batzar Nazionalak eta gobernuak 2009an sinatu zuten bake akordioa, eta matxinoak armadara itzuli ziren. 2012ko apirilean, ordea, CNDPko kide ohiak berriz matxinatu ziren, M23 mugimendua sortuta. Borroken ondorioz, milaka ehunka hil ziren, eta 140.000 inguruk etxea utzi behar izan zuten. M23 taldeak 2013ko azaroan utzi zuen matxinada.
Kongoko konstituzioak presidente berak hiru agintaldi egitea debekatzen duenez, Joseph Kabilak ezinezkoa zukeen 2016an egitekoak ziren hauteskundeetara aurkeztea. Alabaina, Kabila luzamendutan ibili zen, eta 2018ko abendura arte ez ziren bozketak egin. Dena dela, herrialdeko hiru probintziatan bozak atzeratu ziren, osasun eta segurtasun arrazoiak argudiatuta. Izan ere, Ipar Kivun ebola izurrite larria pairatzen ari zen, eta etnien arteko istiluak zeuden, Ipar Kivun, Hego Kivun eta Mai-Ndomben. 2019ko urtarrilaren 10ean jakinarazi zenez, Félix Tshisekedi nagusitu zen presidentetzarako hauteskundeetan, botoen %38 eskuraturik.
Politika
Indarrean dagoen 2005eko konstituzioaren arabera, errepublika erdi-presidentzialista da; presidentea da estatuburua, eta lehen ministroa gobernuburua. Parlamentuak bi ganbera ditu: Senatua (108 kide) eta Nazio Biltzarra (500 kide).
Banaketa administratiboa
2005ean onartutako konstituzioak autonomia handiko 26 probintziatan banatu zuen herrialdea, Kinshasakoa barne. Banaketa administratibo hori 2009ko otsailean sartu zen indarrean.
Biztanleria
2019an 91.931.000 biztanle zituen. Adinka, honela dago banaturik biztanleria: 0-14 urte bitartekoak %41,2 dira, 15-24 urte bitartekoak %21,5, 25-54 urte bitartekoak %31, 55-64 urte bitartekoak %3,6 eta 65 urtetik gorakoak %2,7. Bizi itxaropena 58,1 urtekoa da; 56,5 urtekoa gizonezkoena eta 59,7 urtekoa emakumezkoena (2018ko zenbatespenak).
Hizkuntzak
Frantsesa da estatuko hizkuntza ofiziala: etnikoki neutrala dela esaten da eta, beraz, herri guztien arteko komunikazioa erraztera bideratuta dago. 2014an, frantsesez irakurtzeko eta idazteko gauza zen biztanleriaren %47 (%67 Kinshasan).
Herrialdean 242 hizkuntza inguru hitz egiten dira, eta horietako lauk daukate nazio hizkuntza estatusa: kikongoak, lingalak, tshiluberak eta swahiliak. Belgikako kolonia zenean, lau hizkuntza nazionalak erabiltzen ziren lehen hezkuntzan. Horren ondorioz, europar kolonialismoaren garaian jatorrizko hizkuntzetan alfabetatzen ziren Afrikako herrialde bakarrenetarikoa izan zen. Lingala izan zen armada kolonialaren (Force Publique) hizkuntza ofiziala, Belgikaren agindupean, baina, azken urteetako matxinaden ondoren, armadaren parte batek, batez ere ekialdean, swahilia erabiltzen du.
Erlijioa
2014ko datuen arabera, biztanleen %93,7 kristauak dira (%29,9 katolikoak, %26,7 protestanteak, %36,5 beste kristau sinesteen jarraitzaileak). Bertako sinesmenak kristautasunarekin nahasten dituzten erlijio sinkretikoren bateko kideak dira gainerako gehienak. Musulmanak %1,3 dira.
Ekonomia
2017an Kongoko Errepublika Demokratikoko Barne produktu gordina 68.600 milioi dolarrekoa zen (munduko 103.a) eta per capita errenta 800 dolarrekoa (munduko 226.a). Kopuru horrek adierazten duen bizi maila apala ez dator bat Kongoko Errepublika Demokratikoa Afrikako herrialde aberatsenetako bat izatearekin, baina independentziaren ondoren piztu diren gerra zibilen, administrazio eta gestio kaskarraren eta ustelkeria politikoaren ondorioa besterik ez da hori. 2003ko bake akordioen ondoren egoera zertxobait hobetu bazen ere, egonkortasunik eza, burokrazia eta ustelkeria oztopo handiak dira garapen ekonomikorako.
Hiru biztanletik bi nekazaritzatik bizi dira. Kongo ibaiaren arroan lur emankorreko oso eremu zabalak daude, baina %3 besterik ez da lantzen. XX. mendearen azkeneko urteetan gai hauek lantzen ziren batez ere: azukre kanabera, manioka, fruituak eta barazkiak, artatxikia, patata, garia, basartoa, arroza, egoskariak, kafea, kautxua, kotoia eta kakaoa. Kanpora saltzeko gaien produkzioa asko murriztu zen 1975etik aurrera, atzerritarren esku zeuden sailak nazionalizatu zirenean. Gai horien ordez bizibidea ateratzeko oinarrizko gaiak lantzen hasi ziren. Abere hazkuntzak nolabaiteko garrantzia du, baina goialdeetan bakarrik, tse-tse euliak bizitzerik ez duen aldeetan.
Basoetatik ateratzen den zura erregai gisa erabiltzen da batez ere. Mea baliabideak dira herrialdeko aberastasun iturri nagusia. Kongo da munduko kobalto eta diamante ekoizlerik handiena, baina kobrearen produkzioa da irabazi handienak ematen dituena. Mea horiez gainera, koltana, uranioa, eztainua, urrea, zilarra, zinka, manganesoa,wolframioa eta kadmioa ere ustiatzen dira. Industria gehienak, beraz, meatzaritzarekin lotuta daude. Kobrea urtzeko eta fintzeko industria da inportanteena. Horrezaz gainera, aipagarriak dira, baita ere, petrolio findegiak, eta zementua eta azido sulfurikoa egiteko lantegiak.
Kroaziako uharte nagusiak
Kroaziako uharte nagusiak Itsaso Adriatikoan daude. Guztira Kroaziak 1.185 uharte ditu eta hauetatik 66 zeuden populatuak baina 19 hustu egin dira aktibitate ekonomiko ezagatik.
Historia
Aspalditik bizi izan da jendea Kroaziako uharteetan. Hvar esate baterako K.a. 3000 urtean jadanik populatu zegoen. K.a. IV mendean greziarrak koloniak sortzen hasi ziren Hvar eta Vis uharteetan.
1921 urteko erroldan 173.503 biztanle zeuden uharte guztietan, 1991ean aldiz kopurua 110.953ra jeitsia zen. 2001ean 121.606 biztanle zuden. Batez ere nekazaritza, arrantza eta azken aldian turismoa dira ekonomiaren oinarria.
Piktograma (zeinu)
Piktograma, eskematikoki, benetako objektu bat irudikatzen duen zeinu bat da.
Marrazki esanguratsuetan oinarritutako sistema alfabetikoetako zeinuei ematen zaien izena da. (Ohi, irudi geometrikoak erabiltzen dira). Adibidez, maien artean, piramideetan irudikatuta dauden marrazkiak, piktografikoak dira: artaburuak, ez du bakarrik bere burua irudikatzen, baizik eta baita ugalkortasuna ere.
"Piktograma bat, erabat ulergarria izan beharko litzateke, soilik hiru aldiz begiratuz".
"Piktograma baten diseinuan, funtsezkoak ez diren xehetasun guztiak ezabatu beharko lirateke". (Arntz, Tschinkel eta Bernath, 1930eko hamarkada).
Gaur egun, hizkuntzaren oztopoa gaindituz eta informatu edo abisatzeko xedearekin, mezu bat laburbiltzen duen zeinu argi eta eskematiko bat bezala ulertzen da.
Geometriaren bidez eginiko piktograma linealak eta keinu marrazkien bidez eginiko keinu piktogramak ezberdin daitezke.
Gnathophis smithi
Gnathophis smithi Gnathophis generoko animalia da. Arrainen barruko Congridae familian sailkatzen da.
Caldas Novas
Caldas Novas Brasilgo udalerri bat da, Goiás estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Diruzaintza gerakin
Administrazio publiko batean, diruzaintza gerakina ekitaldi ekonomikoaren bukaeran diruzaintzan geratzen den dirua gehi hartzeko dauden eskubideak ken ordaintzeko dauden obligazioak dira. Administrazioaren finantza egoeraren egokitasuna ebaluatzeko funtsezko saldia da. Positiboa bada, hurrengo aurrekontua gehitzea ahalbidetzen du; baina negatiboa bada, hurrengo ekitaldietan erabaki zuzentzaileak eskatzen du, orekara heltzearren.
REM
REM hitzak esanahi bat baino gehiago eduki ditzake:
Masao Kamino
Masao Kamino (神野 真郎, 1977ko maiatzaren 2a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Paroedura stumpffi
Paroedura stumpffi Paroedura generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Masao Kamino
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Urawa Reds.
Kosmodromo (ipuina)
Kosmodromo idatzi zuen Txillardegik Ilargia lehenbizikoz zapaldu zuen Apollo 11 misioaren ondorenean, eta kontrastea nahita egin zuen, ironiaren bidez, orduan zabaldu zen espazio-bidaiei inguruko baikorkeriarekin.
Uzi
Uzia Israelgo Israel Military Industries armagintza enpresak ekoitzitako subfusil bat da. 1949an Uziel Gal alemaniar jatorriko israeldar armagileak diseinatu zuen. Subfusilak trinkotu eta arintzen lehenbiziko modeloetakoa izan zen. Uzi modelo txikiena pistola automatikotzat jotzen da.
Eutropiichthys britzi
Eutropiichthys britzi Eutropiichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Schilbeidae familian sailkatzen da.
Jean-Michel Guenassia
Jean-Michel Guenassia (1950, Aljer) frantses idazlea da. Ikasleen Goncourt Saria irabazi zuen 2009an, Le Club des incorrigibles optimistes eleberriarekin.
Biografia
Abokatu lanetan sei urte ibili ondoren, idazle moduan ateratzen du bizimodua, telebistarako gidoiak idatziz. Pour cent milions (Ehun milioirengatik) polizia eleberria idatzi zuen 1986an, Michel-Lebrun saria irabazi zuena, eta, ondoren, antzerki-lan batzuk, horietatik garrantzitsuena Grand, beau, fort, avec des yeux noirs brûlants... (Mardula, ederra, indartsua, begi urdina...) 2008an Avignongo Jaialdia n taularu zuena. 2009an Le Club des incorrigibles optimistes (Baikor zuzendu ezinen kluba) argitaratu zuen, eta, Albin Michel haren editoreak dioen bezala, 59 urteko ezezagun batek idatzitako lehen eleberria da. Oso harrera ona egin zioten liburuari bai Frantziako kritikak (Télérama, Le Point, L'Express, Le Nouvel Observateur...) bai irakurleek ere. Ikasleen Goncourt Saria irabazi zuen 2009an, eta Notre Temps aldizkariko Irakurleen Saria 2010ean.
Mono (Benin)
Mono Beningo hego-mendebaldeko departamendua da. Mendebaldean Togorekin du muga, iparraldean Kouffo departamenduarekin, ekialdean Atlantiquerekin, eta hegoaldean Ozeano Atlantikoarekin. 1.605 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 2013an 497.243 biztanle zituen. Lokossa da hiriburua.
Violante Placido
Maria Violante Placido ( ahoskatua; Erroma, 1976ko maiatzaren 1a - ) italiar aktore eta abeslaria da.
Wolfgang Pauli
Wolfgang Ernst Pauli (Viena, 1900eko apirilaren 25a - Zürich, 1958ko abenduaren 15a) suitzar fisikaria izan zen, jatorriz Austriakoa. Municheko Unibertsitatean egin zituen ikasketak eta Göttingenen, Kopenhagen, Zürichen eta Princetonen irakasle izan zen. Heisenbergekin batera eremuen kuantuen teoriaren sortzailea da, eta Kopenhageko eskola deitu izan den taldeko kide eraginkorrenetakoa eta ospetsuenetakoa. Haren izena daraman esklusio-printzipioa azaldu zuen. Fermioiarekin batera, neutrinoari berri eman zuen 1931. urtean; hipotesi hori geroago esperimentu bidez frogatua izan zen. 1945ean Fisikako Nobel saria eman zioten.
Klemente VII.a (antipapa)
Roberto Genovakoa (Robert de Genève; Annecyko gaztelua, 1342 - Avignon, ) suitzar elizgizona izan zen. Klemente VII.a erlijio izenaz antipapa izan zen 1378 eta 1394 bitartean. Sartaldeko zismako lehenengo antipapa, Urbano VI.a Aita Santua gaitzetsi zuten kardinalek izendatu zuten Aita Santu 1378an. Europako erreinuak bi Aita Santuen artean banatu ziren. Klemente VII.ak Frantziaren babesa izan zuen.
11. taldeko elementu
IUPAC-en nomenklatura modernoan, '''11. taldeko elementua''' taula periodikoaren 11. seriean dagoen elementua da. Talde honetako elementuak hauek dira:
Txanpongintza-metal edo metal noble ere deitzen zaie, historian zehar txanponak egiteko erabili diren kobrea, zilarra eta urrea talde honetan baitaude. 3,6 segundoko erdibizitza daukan roentgenioa ere talde honetan dago.
F9 (filma)
Sinopsia
Lehen begiradan, lasaia dirudi pertsonaia nagusien bizimoduak: Dom Toretto Lettyrekin eta haren semearekin bizi da; lasai bizi ere. Baina, hala ere, etor daitekeenari adi daude; izan ere, ongi dakite ezustekoak haiei dei egin gabe etortzen direla. Halako batean, hiltzaile eta auto gidari arriskutsu batek taldea mehatxatuko du, eta, hori dela eta, "Dom" Torettok jokatzen duen pertsonaiak aurre egin beharko die iraganean iltzatuta utzi zituen zauri askori.
11. taldeko elementu
Kobrea hari eta zirkuitu elektrikoetan erabiltzen da. Zenbaitetan urrezko kontaktuak erabiltzen dira doitasunezko aparatuetan, korrosiorik gabe irauten baitu.
Zou
Zou Beningo hegoaldeko departamendua da. Mendebaldean Togorekin du muga, iparraldean Collines departamenduarekin, ekialdean Plateaurekin, hegoaldean Ouémé eta Atlantiquerekin, eta hego-mendebaldean Koufforekin. 5.243 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 2013an 851.580 biztanle zituen. Abomey da hiriburua.
Guk
Guk taldea Iparraldeko herri kanta talde historikoa izan zen.
Ibilbidea
Ipar Euskal Herrian sortu zen, 1968 inguru hartan, Joanes Borda eta Beñat Sarasolaren eskutik. Urteak pasa ahala ordea, Panpi Lakarrieu, Pier Paul Berzaitz, Beñat Davant eta Eneko Labeguerie elkartu zitzaien, taldea osatuz.
Ahotsari eta gitarrei eman diote garrantzia, eta haien kantakera indartsua da, letra zorrotzak erabiltzen dituztelarik. Garai hartan Euskal Herriak bizi zuen egoera politikoa salatzea zuten helburu, errebindikazioak zabaltzea, eta kantua horretarako bitartekaria zen, arte edo estetika zehatz bat lortzeko apustua baino.
Aurkezpen ofiziala 1974ean egin zuten ikuskizun batekin ('Aita, seme, laborari').
Biografia
Bere belaunaldiko beste kantari askori gertatu bezala, Mixel Labegerie kantari entzutea erabakigarria izan zen Beñat Sarasolarentzat kontzientzia hartzeko. "Ene Lizeo garaia zen, eskola pribatuan ikasten nuen, eta ezagutu nuen laborari eta euskalduna izatea zer den, biziki sofritu nuen izaite hura (...). Alabaina, Enbata mugimendua agertu zen, Mixel Labegerieren lehen kantuak entzun, eta erran bezala, hura nire gurasoen kulturaren balorazio izugarria izan zen niretzat; txundituta utzi ninduen".
Joanes Bordarekin etxean eta lagunartean abesten hasi zen, harik eta jende aitzinean kantatzeko urratsa eman zuten arte. Ostatuetan lehenik, eta agertoki baten gainean geroago. Iparraldean aritzen ziren gehienbat, baina tarteka Hegoaldera joaten ziren. Kantu guztiak eurek sortutakoak ziren, eta horrek entzuleak errazago erakartzen zituen. Eduki politikoa zuten kantuak ziren, hala nola "Eskualduna naiz", "Donibaneko portuan" eta "Presondegietan (zuengatik)". Horiek eta beste batzuk bi disko txikitan grabatu zituzten.
1970ean Panpi Lacarrieu bildu zen taldera, eta 1972an Pier Paul Berzaitz eta Beñat Davantekin boskotea osatu zen. Azken bi horien ekarpena alderdi musikalean gertatu zen bereziki, hainbat tresna jotzeko gauza zirelako: akordeoia, txirula, pianoa, saxofoia... Hortaz, aurrerantzean Berzaitzek hartuko zuen doinuak sortzeko ardura, Sarasolaren ordez.
Taldearen aurkezpen ofiziala 1972an izan zen, Aita, seme, laborari ikuskizunarekin. Aitarekin lanean ari den seme baten istorioa zen. Aitaren borondatearen aurka, Parisera joango da semea, bizitza ederraren bila, eta, dezepzionaturik, lekuz kanpo dagoela ikusita, aitarengana itzuliko da, barkamena eskatuko dio eta lanean hasiko dela hitzemango. Gazteak herri txikietatik alde egiten ari zirela eta, gurasoen atsekabeari abesten zioten Guk taldekoek. Kantuetan gai politikoak aipatu ondotik, kezka sozialak agertzen hasi ziren, eta kantaldiak antzerki moldean ematen hasi ziren, kantuak lotzen zituzten pasarte antzeztuekin. Borda zen aita, Lacarrieu semea, eta Davant diputatua.
Taldekideen iritziz, "arazo soziala abertzale-politiko arazoari lotzea lortu zuen taldeak. Iparraldean urrats handia izan zen hori. Kontuan hartu hainbat laborari bestela ez zirela sekula kantaldietara etorriko. Izan ere, ordura artekoak abertzaleen kantaldiak ziren, mitinen antza hartzen zutenak. Bazen muga herri eta abertzale gazteen artean. Aldiz, antzerki horri esker laborariak bere burua arazoan barne ikusten zuen. Mugimendu sindikalista Iparraldean, ELB eta abar, antzerki horren ondotik sortuak dira".
Bigarren ikuskizunak Laborari, langile eta nagusi... zuen izenburua, eta berriz ere gizartearen arrenkurak landu zituzten. Ikuskizunak taldearen lehen disko luzea ekarri zuen, 1977an, Elkar diskoetxeak argitaratua.
Pier Paul Berzaitzek taldea utzi zuen 1979an, eta Guk laukote bihurtu zen 1983 arte. Urte hartan Eneko Labegerie batu zitzaien, Mixel Labegerieren semea. Aitarekin disko txiki bat grabatu zuen Enekok, 1972an, eta Guk taldea miresten zuen. "Langile eta laborari mundua aldarrikatzen eta kantatzen zian, eguneroko bizia, gizon eta emakumeen arazoak. Enetako kristorena, nazioaz haratago zihoan Guk".
Taldeak taularatu zuen hirugarren ikuskizuna Geroa izan zen. Etxalde txiki bateko lau anaiaren gorabeherak eta bakoitzaren kontzientzia azaltzen zituen obrak, eta herri gisa aurrera egiteko laborantzatik aparte industria bat sortu beharra aldarrikatzen zuen.
Herria zain (Elkar, 1985) -bertan dira "Arbola", "Amodioaz" eta "Papo gorri" kantu ezagunak-, Gerlarik ez (Elkar, 1987) eta Arrozten (Elkar, 1990) kaleratu zituzten hurrengo urteetan. Lehenengoan, musika gehiena Berzaitzena zen, baina hurrengo bietan Sarasola eta Labegerieren artean partekatu zuten sorkuntza lana. Disko guztietan Ipar Euskal Herriko abertzaleen kezka eta borrokari buruz kantatzen zuen taldeak, eta, hain zuzen, kantuaren bidez herritarrekin partekatu nahi zituen kezka horiek. Joanes Borda atxilotua izan ondoren, IK erakunde armatuaren bozeramaile izatea leporatu zioten taldeari. Sarasolaren hitzetan, "Iparraldeko borrokaren agerlea izan da Guk taldea. Ez genuen harentzat edo bestearentzat abesten edo hitz egiten, Iparraldeko bertako borroka molde bati abesten genion, bakoitza bere bizilekuan borrokatzera deitzen genuen".
Bidez bide (IZ, 1995) izan zen Guk-en azken diskoa. Aurrekoak baino askoz jantziagoa da (txirula, pianoa, kontrabaxua, trikitia, txeloa, perkusioak...), eta konposizio garaikideagoak biltzen ditu. Halaber, borroka kantuak ez ezik, sentimentalak eta lirikoak ere baditu.
Eneko Labegeriek taldearen hurrengo diskorako kantuak sortu zituen, baina 1998an Beñat Sarasolak taldearekin ez jarraitzea erabaki zuen, nekatuta. Hortaz, abestiok bere kasa grabatu zituen Labegeriek, eta Nazio berria diskoan (Elkar, 1999) argitaratu.
2005. urtean, taldearen 30 urteko kantagintzaren bilduma kaleratu zuen taldeak. 107 kantu jaso zituzten bederatzi diskotan, horietako asko inoiz argitaratu gabekoak. Tartean daude, esaterako, Aita, seme, laborari eta Geroa ikuskizunen zuzeneko grabazioak, 1999an Bixentaenian (Baigorri) egindako kantu afari bateko grabazioa, eta sekula grabatu gabeko kantu berriak, "Suak erre" eta "Bidean galdu", esaterako.
Zac Stubblety-Cook
Zac Stubblety-Cook (Brisbane (Australia), 1999ko urtarrilaren 4)a igeriketan aritzen den kirolari australiarra da.
Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), bi domina eskuratu zituen: 4x100 m lau-estiloko errelebo mistoan, brontzezkoa irabazi zuen 3.38,95 denborarekin, Erresuma Batuko taldearen (urrezkoa 3.37,58 denborarekin ME) eta Txinakoaren atzetik sailkatuz (zilarrezkoa, 3.38,86); hauek osatzen zuten taldea: Kaylee McKeown, Zac Stubblety-Cook, Matthew Temple, Emma McKeon, Bronte Campbell, Isaac Cooper eta Brianna Throssell-ek. 200 m bular proban, urrezkoa eskuratu zuen 2.36,08ko denborarekin, eta Olinpiar Jokoetako errekorra (OE)) ezarri zuen; Arno Kamminga herbeheretarrari (zilarrezkoa 2.07,01ekoarekin) eta Matti Mattsson finlandiarrari gaina hartuz (brontzezkoa, 2.07,13koarekin).
Cyanolyca turcosa
Cyanolyca turcosa Cyanolyca generoko animalia da. Hegaztien barruko Corvidae familian sailkatua dago.
Gainsbourg Confidentiel
Gainsbourg Confidentiel Serge Gainsbourg-en bosgarren estudioko diskoa da, 1963an kaleratua.
Historia
Albuma 1963an hamabi hazbeteko diskoan plazaratu zen. Hauxe Serge Gainsbourg-ek sortutako jazz-eko azkeneko diskoa izango zen, izan ere nahiz eta albumak kritika apartak jaso salmenta oso urriak izan zituen, 1500 ale baino ez salduz hasiera batean. Ondoren Gainsbourg-ek musika-molde berriak bilatuko zituen.
Hala ere, Gainsbourg-ek bere ibilbidearen hasieran jorratu zituen gaiekin alderatuz disko honen abestien hitzak berrikuntza nabarmena dira. Gainsbourg-ek bere lehenengo diskoetan gai sozialagoak lantzen ditu, Boris Vian-en eragina agerikoa izanez. Album honetan, berriz, eguneroko bizitzako objektuak agertzen dira, maitasunarekin erlazioa dutenak eta modernotasun handiko estetika eta hitz-jolasak egiteko erabiltzen direnak.
Mozorro
Mozorroa aurpegi bat irudikatzen duen eta begitartea estaltzeko erabiltzen den kartoizko edo oihalezko irudia da.
Mozorro ere deitzen zaio inauterian erabiltzen diren jantziei. Jantzi honen helburua atentzioa deitzea izaten da, helburu artistikoekin, erlijiosoekin edo bestelakoekin. Mozorroetan pertsona erreal bat edo irreal bat antzeztu daiteke, baita inauteri edo antzerkiak bezalako egoera berezietan erabili ere. Txamanek, adibidez, helburu erlijiosoekin erabili izan dute. Euskal Herrian oso erabili handia egon da inauterietako pertsonaia bereziekin.
Gainsbourg Confidentiel
Abestien zerrenda
Abesti guztiak Serge Gainsbourg-ek idatzi eta konposatu zituen. La saison des pluies abestia, hala ere, Elek Backsik-rekin konposatu zen.
Mozorro
Antzina errituetan erabiltzen ziren batez ere mozorroak; hiletetako, gizarte sarrerako eta totemismoko errituetan. Aipatzekoak dira Egiptoko apaizek janzten zituztenak, Egipton eta Amerikan hildakoei ezartzen zizkietenak eta Afrikako, Amerikako eta Melanesiako tribu batzuek bere ospakizunetan erabiltzen zituztenak. Grezian erlijio errituetan erabiltzen ziren hasieran, baina garrantzi handiagoa izan zuten Dionisos, Demeter eta Artemisaren ohorezko jaietakoek. Grezian hasi ziren antzerkian gogo aldarteak adierazten zituzten mozorroak egiten. Antzerkirako mozorro aberatsenetakoak Txinakoak dira, XIV. mendetik aurrera erabiltzen direnak; zurez eginak dira, igeltsuzko geruza fin batek estaliak eta oso landuak. Aipatzekoak dira bestalde Japoniako borrokalarienak eta Zeilango medikuenak. Gaur egun maskarek ez dute antzinako esanahi sinbolikoa, baina artelan askoren iturri dira, eta oraindik ere erabiltzen dira, jaietan eta.
Yoshio Takahashi
Yoshio Takahashi (高橋 義雄, 1977ko uztailaren 4a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Urawa Reds.
Elena Rosell
Elena Rosell Aragón (Valentzia, 1986ko apirilaren 30a) valentziar motoziklismoko pilotua da, eta 2011n eta 2012an nazioartean lehiatu zen.
Munduko txapelketako lasterketetako Espainiako lehen pilotua izan zen 2011n lesionatutako Moto2ko pilotu bat ordeztu zuenean.
Lehen RFME Espainiako Abiadura Txapelketan (CEV) bidaiatzen zuen Superstock 600 Kawasaki ZX-6R baten barruan.
Mundo Txapelketako emaitzak
1993tik aurrerako puntuaketa sistema:
Txinako ekonomia
Txinako ekonomiak aldaketa izugarriak jasan ditu azkeneko mendean.
Txinako Gerra Zibila bukatuta Herri Errepublikako gobernuak izaera sozialistako hainbat aldaketa egiten hasi ziren, enpresa pribatuen nazionalizazioa eta nekazaritzaren kolektibizazioa kasu. 1953 eta 1957 artean Sobietar Batasunaren laguntzaz Bost Urteko Lehen Plana garatu zuten.
Honen ostean Mao Zedongek beste bide bati ekin zion, industrializazioa handitzeko. Aurrerapausu Handia moduan ezagutzen den politika egin zuen, baina ez zuen ezer lortu eta 1958an bertan atzera egin zuten. Aldentze honek, gainera, SESBekin zituen harremanak tenkatzea ekarri zuen eta Iraultza Kulturala abiatu zen, alderdiaren barruan zeuden disidentziarekin amaituz.
Maoren heriotzarekin bere jarraitzaileak gartzelaratu zituzten eta Deng Xiaopingek hartu zuen boterea, maoismoaren oinarriak alde batera utziz. Estatuak planifikatzen jarraitzen bazuen ere enpresa pribatuen sorrera baimendu zen, eta atzerriko dirua onartzen hasi ziren. Hazkuntza ekonomikoa handia izan zen 1980ko hamarkadan. 1992an hegoaldean zegoen hazkuntza ekonomikoaren alde egin zuen Alderdiak eta urte horretan %14,2 hasi zen ekonomia. Hurrengo urteetan %10a inguru hazten jarraitu zuen.
Txinako munduko elektratresna eta oihalgintza sortzaile handiena da, batez ere langileen soldata baxuak direla eta. Gaur egun munduan sortzen diren ondasunen %25a Txinan egin dira. 2004tik aurrera Europar Batasuna da Txinaren aliatu komertzial handiena. Hala ere hazkuntza honek barnealdeko eskualdeen eta kostaldeko eskualdeen arteko desoreka sortu du.
Bilboko Aste Nagusia
Bilboko Aste Nagusia Bizkaiko hiriburuko festa nagusiak dira. Bilboko konpartsak dira jaietako bultzatzaile historiko nagusiak, Bilboko Udalarekin batera, txosnen inguruan festagune zabala antolatzen dute. Jaietan, beste eragile batzuek ere parte hartzen dute.
1978an sortu ziren Mari Jaia, konpartsak eta Aste Nagusi parte hartzailea. Urteekin gero kutsu erlijiosoa eduki ordez, festek eusten diote euren izaera herrikoi eta aldarrikatzaileari, izaera kultural, sozial eta politikoari atxikita. Mari Jaia da jaien sinbolo nagusia, Mari Puri Herrero margolariak 1978an Jaien Batzordearen eskariz asmatutako pertsonaia. "Badator Mari Jaia" da 1997tik jaietako abesti ofiziala, Edorta Jimenezen hitzak eta Kepa Junkeraren musika moldaketak dituena. Hori bai, jaien hasiera markatzen du Andra Mari egunak, (abuztuaren 15a), horren hurrengo larunbatean hasten baitira urtero.
Historiari dagokionez, mugarri tristea ezarri zuten 1983ko uholdeek, (abuztuaren 26an eta 27an), festak bertan behera utzi ez ezik, Euskal Herriko gizarte osoa astindu baitzuten.
Bilboko Aste Nagusiko Txupineroa, aldiz, beti konpartsa bateko kidea da eta orain arte emakumezkoa izan da beti. Bilbon txupinaren jaurtiketa esaten zaio, Iruñean txupinazoa den bitartean
Historia
1978an abiatu zen lehenengo ekitaldia, Txomin Barullo konpartsak irabazitako ideien lehiaketan proposatutakoan oinarrituta.
Konpartsak
Gaur egun 30 konpartsa inguru daude, 2002an sortutako Bilboko Konpartsen Federakundeak koordinaturik. Beteranoen artean Txomin Barullo, Arrainak, Bizizaleak, Hontzak, Moskotarrak, Pinpilinpauxa, Satorrak eta Uribarri ditugu, 1978an jaiekin eurekin batera sortutakoak. Berrienak, aldiz, Altxa Porrue, Txinbotarrak, Zaratas, Komantxe, Piztiak eta Trikimailu dira.
Pregoilariak
Hauek izan dira pregoilariak Aste Nagusia herrikoia izan denetik:
Txupinerak
Festetako txupineroa beti emakumezkoa eta konpartsaren bateko kidea izaten da, hortik "txupinera" hitza erabiltzearena. Hurrenez hurren, hauek izan dira orain artekoak:
* Dagoeneko desagertutako konpartsak.
Black Widow (filma)
Black Widow (alargun beltz) 2021eko Cate Shortland estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako ekintza film bat da.
Sinopsia
Black Widow deituriko andre bat bere bizitzako kapitulurik ilunenen aurrean dago; izan ere, konspirazio anker baten jomuga da. Espioia izan zen, eta nortasun hori kontu eske etorri zaio zenbait urte geroago. Horrela, iraganeko kontuak kudeatu beharko ditu.
Silvestre IV.a (antipapa)
Maginulfo (Erroma, c. 1050 - ib., 1111) italiar elizgizona izan zen. Silvestre IV.a erlijio izenaz antipapa izan zen 1105 eta 1111 bitartean. Erromako herriak Aita Santu hautatu zuen 1105eko azaroan, Paskoal II.a Aita Santu zela. Handik gutxira, ihes egin behar izan zuen. 1111n Paskoal II.aren aita santutza onartu zuen.
Pedioplanis lineoocellata
Pedioplanis lineoocellata Pedioplanis generoko animalia da. Narrastien barruko Lacertidae familian sailkatuta dago.
Labeobarbus roylii
Labeobarbus roylii Labeobarbus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Porto Seguro
Porto Seguro Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Passy (Yonne)
Passy Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Passy udalerrian erroldatutako biztanleak 304 ziren. Familiak 120 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 44 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 150 etxebizitza zeuden, 121 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 21 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 147 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 121 etxebizitza nagusietatik 105 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 6 etxek bi zituzten, 21 etxek hiru zituzten, 34 etxek lau zituzten eta 58 etxek bost zituzten. 88 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 46 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 65 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 200 ziren, horien artean 156 aktiboak ziren eta 44 inaktiboak ziren. 156 pertsona aktiboetatik 150 lanean zeuden (78 gizon eta 72 emakume) eta 6 langabezian zeuden (4 gizon eta 2 emakume). 44 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Passy udalerrian 127 unitate fiskal zeuden, 328,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.908 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 iturgina.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Passy udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Heraklonas
Heraklonas (626 - 641?) Bizantziar Inperioko agintaria izan zen 641 urtean epe labur batez. Heraklida dinastiako lehen agintari Herakliok bere bigarren emaztearekin izandako semea agintariak lehen emaztearekin izandako Konstantino III.a anaiordea baino gazteagoa zen. Martina erreginaren eraginez bi anaiei tratu berbera eskaini zitzaien eta biak batera hartu zituen Herakliok agintean berarekin.
638. urtean Augusto titulua jaso zuen eta bere aitaren heriotza ostean bere anaiarekin batera agintea jaso zuen nahiz eta zaharragoa zenez Konstantino III.ak indar gehiago izan. Heraklonasen benetako izena Heraklio zen, bere aitarena bezala, eta bere agintari izena Heraklio II.a izan zen, hala ere ez zuen jendeak bere Heraklonas (Herakles txikia) ezizena ahaztea lortu agintaritza jaso zuenean oso gaztea baitzen.
Konstantino III.aren heriotz goiztiarrak, agian tuberkulosiak jota, 641 urtean Heraklonas agintari bakar bihurtu zuen. Martina bere amak Konstantino III.a pozoitu zueneko usteak indar handia hartu zuen matxinada bat sortzeraino. Matxinatuek agintetik kendu zuten eta bera eta bere ama Martina elbarrituak zituzten. Lehen aldia izan zen Bizantzion agintari bati helbarritze zigorra ezartzen zitzaiona, agian Persiar Inperiotik eratorritako zigor bat. Martinari mihia moztu zioten eta Heraklonasi sudurra. Ezer gehiago dakigu Heraklonasi buruz handik aurrera, urte hartan bertan hil zela uste da.
Austriako bandera
Austriako bandera hiru errenkadaz osatuta dago, gorriak goikoa eta behekoa, eta zuria erdikoa. Munduko bandera nazionalik zaharrenetako bat da, 1230an lehen aldiz erregistratu baitzen, nahiz eta gaur egungo bertsioa 1945eko maiatzaren 1ean erabakitakoa den. Austriako hiru errenkadako bandera Babenberg dinastiaren armetan sortu zen. Habsburgotarren estandarte beltz eta horia ez bezala, bandera gorri-zuri-gorria laster lotu zen ez errege edo errege batekin, baizik eta herrialdearekin berarekin.
Heraklonas
Konstantino III.aren seme zen Konstante II.ak jaso zuen orduan agintea 11 urte besterik ez zituela Heraklioren oinordekotza gatazka amaituz.
Austriako bandera
1230etik Austriako bandera gisan balio izateaz gain, itsas bandera gisan eta Toscanako Dukerri Handiaren eta Modena eta Reggioko Dukerriaren bandera gisan hartua izan zen XVIII. eta XIX. mendeetan, hurrenez hurren, biak, Habsburgotarren Etxeko adar txikiek gobernatzen zituztelako.
María Antonina Sanjurjo Aranaz
María Antonina Sanjurjo Aranaz (Santiago, Coruña, 1910eko uztailaren 6a - Vigo, Pontevedra, 1939ko urriaren 31) belar-hockeyko jokalaria izan zen, galiziar kirolaren aitzindaria, 1932an Atlántida Hockey Club de Vigo sortu zuena eta Galizian belar-hockeyaren "ama" izendatu zutena.
Sanjurjo familia
Antonina, Manuel Sanjurjo Otero eta María Aranaz Elicesen alaba, hamahiru neba-arreben artean bigarrena izan zen (Manuel, María Antonina, Concepción, María del Carmen, Ramona, Teresa, Filomena, Margarita, Fernando, María Milagros, María Jesús, María Pilar y Dolores) eta Vigon hazi zen.
Estatu Batuetan bizi zenean, ikasketak zabaltzeko bidaiatu baitzuen, tuberkulosiak jota gaixotu zen, eta Vigora itzuli behar izan zuen, non 1939ko urriaren 31n hil zen, hogeita bederatzi urte zituela.
Prestakuntza akademikoa eta karrera profesionala
Maria Antoninak Merkataritza Peritajea ikasi zuen Vigon, eta 1929an Merkataritzako Lanbide Eskolan lortu zuen titulua. 1930ean Coruñako Merkataritza Goi Ikasketen eskolan merkataritza-irakasle titulua lortu zuen. Ondoren, Madrilera joan zen ikasketekin jarraitzeko, eta 1931-1932 ikasturtean Residencia de Señoritas ikastetxean kokatu zen. Unibertsitate Zentraleko Zuzenbide Fakultatean eta Madrilgo Goi Merkataritza Ikasketen Eskolan matrikulatu zen, Zuzenbideko hainbat ikasgai ikasiz eta Aktuarial espezialitatean graduatuz. Vigora itzulita, 1932-1933 ikasturtean Geografia Katedrako irakasle laguntzaile gisa aritu zen Vigoko Merkataritzako Lanbide Eskolan.