cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Avensan
Etxebizitza
2007an 827 etxebizitza zeuden, 785 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 30 hutsik zeuden. 805 etxeak ziren eta 21 apartamentuak ziren. 785 etxebizitza nagusietatik 637 bere jabearen bizilekua ziren, 119 alokairuan okupaturik zeuden eta 29 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 22 etxek bi zituzten, 75 etxek hiru zituzten, 230 etxek lau zituzten eta 455 etxek bost zituzten. 628 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 245 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 510 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.443 ziren, horien artean 1.070 aktiboak ziren eta 373 inaktiboak ziren. 1.070 pertsona aktiboetatik 1.015 lanean zeuden (532 gizon eta 483 emakume) eta 54 langabezian zeuden (24 gizon eta 30 emakume). 373 pertsona inaktiboetatik 154 erretiraturik zeuden, 99 ikasten zeuden eta 120 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Avensan udalerrian 808 unitate fiskal zeuden, 2.219 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.108 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 112 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 8 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 31 eraikuntza enpresak ziren, 23 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 11 zerbitzu enpresak ziren, 21 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 33 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 autoeskola, 5 igeltseroak, 2 margolariak, 8 zurginak, 6 iturginak, 4 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 2 ile apaindegiak eta 1 aldi baterako lan enpresa.
2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 altzari denda zen, 1 drogeria zen eta 1 lurrin-denda zen.
2000. urtean Avensan udalerrian 36 nekazaritza-ustiategi zeuden, 240 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lore Jokoak
Floralia edo Lore Jokoak (Ludi Florensei), Antzinako Erroman sortuak izan ziren, apirilak 28tik maiatzak 3 arte ospatuz. Flora jainkosari eskainiak zeuden. K. a. 173tik aurrera, urtero ospatzen zen. Joko hauek, beste joko erromatar batzuk bezala, jatorri erlijiosoa zuten.
Gaur egun, Lore Jokoak toki askotan ospatzen dira; hizkuntza baten bultzatzaile eta hedatzaile diren literatura lehiaketak dira, non hitz lauz edo hitz neurtuz idatzitako literatura lanak saritzen diren.
Jatorria Katalunia eta Valentzian
Lore Jokoen jatorria Katalunia eta Valentziako Erkidegoan, Tolosan Académie des Jeux Florauxek ospatzen zituenetan dago, 1323an Zazpi Trobadoreen Sobregaia Companhiak ezarria, eta 1484 arte ospatu ziren. Gaia zientziaren Jokoak ere deitzen ziren (Zientzia Pozgarria da olerkaritzari emaniko izena). Jai hauetara, Aragoiko Koroako olerkari eta trobadoreak ere joaten ziren. Zenbait saiakeren ondoren, 1393an, Joanes I.a Aragoikoaren eskariz, Gaia Zientziaren Kontsistorioa Bartzelonan ezarri zen, eta XV. mendearen amaierara arte mantendu zen, aragoiar erregeen babespean.
Bernardswiller
Bernardswiller Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Lore Jokoak
Bartzelonako Lore Jokoak
Bartzelonako Lore Jokoak, 1859ko maiatzeko lehen igandean berrezarri ziren Antoni de Bofarull eta Victor Balaguerren ekimenei esker, "Patria, Fides, Amor" leloarekin, hiru ohiko sariei erreferentzia eginez: Lore Naturala edo ohorezko saria, maitasunezko olerkirik hoberenari ematen zitzaiona, Urrezko Englantina olerki abertzalerik hoberenari eta eta Viola d'or i argent, olerki erlijiosorik hoberenari. Beste ohiko sari batzuk ere bazeuden. Hiru ohiko sariren irabazlea, Mestre de Gai Saber tituluarekin inbestitua zen.
Bernardswiller
Biztanleria
2007an Bernardswiller udalerrian erroldatutako biztanleak 1.411 ziren. Familiak 516 ziren, horien artean 104 pertsona bakarrekoak ziren (40 bakarrik bizi ziren gizonak eta 64 bakarrik bizi ziren emakumeak), 140 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 208 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 64 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 606 etxebizitza zeuden, 537 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 23 bigarren erresidentzia ziren eta 46 hutsik zeuden. 519 etxeak ziren eta 86 apartamentuak ziren. 537 etxebizitza nagusietatik 434 bere jabearen bizilekua ziren, 86 alokairuan okupaturik zeuden eta 17 doan lagata zeuden; 22 etxek bi gela zituzten, 67 etxek hiru zituzten, 108 etxek lau zituzten eta 340 etxek bost zituzten. 484 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 193 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 295 etxetan bat baino gehiago zituzten.
1126 Otero
1126 Otero asteroide gerrikoan aurkitutako 1126. asteroidearen izena da. 1929ko urtarrilak 11n aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1929 AC zen. Bere izena Carolina Oterogatik jasotzen du, "Otero Ederra" bezala ezagutua izan zena.
Bernardswiller
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Indo-irandar hizkuntzak
Indo-irandar hizkuntzak gehien bat Asian hitz egiten diren indoeuropar hizkuntzen adar bat dira. Hizkuntza indoeuropar antzinakoenen zati dira. Uralen hegoaldean sortu ziren, aldaera ezberdinetan bananduz euren hiztunak, Kaspiar Itsasoaren hegoaldean, Iranen, Afganistanen, Indian edo Pakistanen finkatzen joan ziren.
Cobitis tetralineata
Cobitis tetralineata Cobitis generoko animalia da. Arrainen barruko Cobitidae familian sailkatzen da.
Bernardswiller
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 920 ziren, horien artean 701 aktiboak ziren eta 219 inaktiboak ziren. 701 pertsona aktiboetatik 667 lanean zeuden (361 gizon eta 306 emakume) eta 34 langabezian zeuden (19 gizon eta 15 emakume). 219 pertsona inaktiboetatik 63 erretiraturik zeuden, 83 ikasten zeuden eta 73 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Indo-irandar hizkuntzak
Gaur egun 1.500 milioi hiztun baino gehiago ditu adar horrek.
Bernardswiller
Diru sarrerak
2009an Bernardswiller udalerrian 555 unitate fiskal zeuden, 1.468 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.673 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 38 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 15 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 8 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 17 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 2 igeltseroak, 2 margolariak, 2 zurginak, 4 iturginak, 3 argiketariak, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Bernardswiller udalerrian 60 nekazaritza-ustiategi zeuden, 203 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lore Jokoak
Bartzelonako Lore Jokoak
Intelektual eta politikari kataluniarren zati handi batek, Lore Jokoak babestu zituen, eta honek, literatura kataluniar kultua ospetsu bihurtu zuen. Esparru honetan agertzen dira pentsaera ezberdinak hizkuntza ereduari buruz. Maria Aguilók, eredu bezala, dialekto forma guztietako egile ezberdinak hartzen dituen lehen bide bat defendatzen du; Antoni Bofarullek, XVI eta XVII. mendeko ereduak defendatzen ditu, eta Bartzelonan erabiltzen den dialektoa, eta, azkenik, badago hirugarren bide bat, Jokoen egituraren barnean defendatzaile argirik ez duena eta XIX. mendeko katalanera bartzelonar bat defendatzen duena. Azken bi joeren artean, mugimendu hurbiltzaileak zeuden. Badaude kritikoak, Frederic Soler eta bere ingurukoak kasu, azkenean parte hartzen amaituko dutenak. Jokoek, ideologia ezberdin eta kontrajarrietako pertsonak biltzen dituzte, errepublikarrak, kontserbatzaileak, eta apuntatzen dihoazen belaunaldi gazteagoak. Dibertsitate ideologiko guztia, argi geratzen da Jokoetan eginiko hitzaldietan.
Hauek, barne eztabaidaren eta bere parte-hartzaileen eboluzio ideologikoaren azterketarako erreferentzia bihurtu dira.
Valentziako Erresumako eta Hiriko Lore Jokoak
Lore Jokoak, Valentzian ere ezarri ziren 1879an, tradizionalki Lo Rat Penatek antolatuak, oraindik ere, joko hauek urtero antolatzen dituen instituzioa dena, valentzieraz, XIX. mendearen amaieran eta XX. mendearen hasieran baino are distira handiagoaz, literatura lehiaketan parte hartzen duten olerkari ugariengatik eta bere sarien kopuruagatik, 17 direnak orotara.
Gobio obtusirostris
Gobio obtusirostris Gobio generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Obersontheim
Obersontheim Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Lore Jokoak
Valentziako Erresumako eta Hiriko Lore Jokoak
Ohikoaz gain, hauen artean lehen aipaturiko Lore Naturala, Urrezko Englantina, Viola d'or i argent, olerkaritza festiboa, antzerkia eta narratiba daudelarik, Ez ohikoak daude, Valentziako Erkidego guztiko instituzio eta enpresek babestua, horien artean, Valentziako Diputazioa, Castellóko Diputazioa, Alacanteko Diputazioa, Valentziako Generalitata, Valentziako artzapezpikutza, etab...
"Els Jocs Florals de la Ciutat i Regne de València"k, 35 "Mestre d'en Gay Saber" ditu, eta bi emakumek lortu dute Lore Naturala. Baditu, baita ere, zenbait "Honorable Escritors" edo Ohorezko Idazle, gutxienez 3 ohiko sari lortu dituztenak. Gizonezko mantenatzaile sarituen artean, Vicente Blasco Ibáñez eta Niceto Alcalá-Zamora egon dira, eta, 1914an eta 1999an, mantenatzaileak emakumezkoak izan ziren. Cadira d'Or deritzona okupatzen duen Regina, hiru probintzia valentziarrak txandakatuz eta eskualdeka aukeratua da. Ekintza solemnea, Antzoki Nagusian egiten da, Valentziako Erkidegoko autoritate nagusien asistentziarekin, 2008an, 125. edizioa ospatu zelarik, Mª Luz Lladró Sala Regina izan zelarik, eta, mantenitzailea, Antonio Gala idazlea. Bere hasieratik, bi hizkuntza, gaztelera eta valentziera konbinatzen dituen lehiaketa bakarra da.
Euskal Herrian
Nafarroako Euskal Elkargoa elkarteak eratu zituen Lore-Jokoak Elizondon ospatu ziren lehenengoz 1879an, foruen galerari erantzuteko asmoz. Elkarte foruzale eta euskaltzale honen bultzatzaileak Juan Iturralde, Arturo Kanpion, Nicasio Landa, Esteban Obanos, Florencio Ansoleaga, Antero Irazoki, Aniceto Lagarde, Fermin Iñarra, Salvador Etxaide, Estanislao Arantzadi eta Hermilio Oloritz izan ziren. 1878 eta 1883 bitartean Revista Eúskara hilabetekaria argitaratu zuten, elkartearen adierazpide ideologiko-politikoa erakusten zuena. El Arga (1880-1881) eta Lau-Buru (1882-1886) aldizkarietan ere idatzi zuten.
Missiriac
Missiriac (bretainieraz Megerieg) Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri bat da.
Coregonus nipigon
Coregonus nipigon Coregonus generoko animalia da. Arrainen barruko Salmonidae familian sailkatzen da.
Titus Buberník
Titus Buberník (Pusté Úľany, Txekoslovakia, 1933ko urriaren 12a - Bratislava, 2022ko martxoaren 27a) eslovakiar futbolaria izan zen.
1958tik 1963ra 23 aldiz jokatu zuen Txekoslovakiako futbol selekzio nazionalarekin. 1962ko Munduko Futbol Txapelketan parte hartu zuen, eta bigarren postua lortu zuen bere selekzioarekin.
Zubialde
Zubialde Euskal Herriko hainbat tokiren izena izan daiteke:
Vienna (Missouri)
Vienna Missourieko hiri bat da. Maries konderrian kokatua dago. 2010ean 610 biztanle zituen, 2.75 kilometro koadrotan banatuta.
Lugdunum Convenarum
Lugdunum Convarum, literalki, «Konbenen Lug jainkoaren muinoa» esan nahi duena, Akitaniako erromatar garaiko hiri zahar bat izan zen, konbenen hiri nagusia eta egun, Saint-Bertrand-de-Comminges (okzitanieraz, Sent Bertran de Comenge) dena.
Historia
K.a. 72an, Pompeio Hispaniatik itzuli da Sertorio, beste jeneral erromatar baten aurkako borrokan Metelori laguntzeko. Sertorioten aliatua zen M. Perpernak (edo Perpennak) Ventok Sertorio hil zuen azkenean eta beste egitekorik egin gabe geratu ziren tropa haiek ezartzeko, Ponpeiok oppidum natural baten gaineko gotorleku bat sortu zuen: Lugdunum Convarum. Hiria eskualde horretako erromanizazio fokua bihurtuko zen (Montmaurin, Valcabrère, Valentine, Luixongo termak eta Aran harana...) eta han populazio akitaniar-erromatarra finkatzen lagunduko zuen.
Lugdunum bidegurutze batean finkatu zen, merkatu garrantzitsu egiten zen puntuan. Barruti zirkularreko monumentua K.a. I. mendearen lehen hamarkadan eraiki zen antzinako bidegurutze horren gainean.
Hiria bera antzinako zenbait ibilbidetan aipatzen da, hala nola Antoninoren ibilbidean eta Peutingerren taulan.
Zentro sinboliko horren inguruan, bi belaunaldietan, bere monumentu publiko nagusiez hornitu zen hiria: enperadorearen gurtzarako tenplua, terma publikoak (foroko bainuak eta iparraldeko bainuak), merkatua (macellum) eta antzokia. Hurrengo mendeetan eta periferiarantz beste eraikin batzuk egin ziren: anfiteatroa, kanpaleku militarra, portua Garonaren ertzean, etab.
Kaligula enperadore erromatarrak, Herodes Antipas bere kargutik bota zuenean, erbesteratu eta Lugdunum Convarum-era bidali zuen bere emaztea Herodiasekin batera K.o. 39. urtean.
Tradizioaren arabera, hiriak haranaren eremu osoa hartzen zuen, eta garai bereko Lutezia baino handiagoa zen. Latinezko esaera batek honela zioen: «Katua Lugdunumetik Valentinera joan zitekeen teilatu batetik bestera», hau da,12 km. Pomponio Melaren esanetan, herri honek 10.000 biztanle zituen; konparaziorako, garai berean, Tolosak, eskualdeko hiri nagusiak, 20.000 zituenean.
V. mendean, hiri garaia gotortzen zuen harresia eraiki arren, bizitzak lautadan iraun zuen nukleo berrien inguruan, hala nola, kristau-basilikaren inguruan. Baina eraikin asko arpilatu ziren harrien eta marmolezko apaingarrien aprobetxatzeko, beste eraikin batzuetan berrerabili baitziren (Valcabrèreko Saint-Just basilikarako, adibidez) edo kare bihurtu ziren. Gainera, XII. mendearen amaieran San Beltránek fundatutako katedrala eraikitzen ari zirela, hiria berpiztu zen eta gorakada izan zuen; hiria Saint-Bertrand-de-Comminges bihurtu zen orduan.
Toponimia
Lug edo Lugh jainko zelta bat da. Dunum, duno/dunon galiar hitzaren latinezko forma da, muinoa edo gotorlekua esan nahi duena, eta Frantzian toponimo askotan agertzen da (Augustodunum, "Augustoko muinoa": Autun, adibidez).
Hiria K.a. I. mendetik ezagutzen da, Estrabon geografo grekoak aipatzen baitu, eta geroago beren idazkietan kontuan hartuko dute Ptolomeok (K.o. II. mendea), Λουγδουνον izenarekin, Κονουενοι-en hiria (Konbenen hiria). Herodes Antipas han erbesteratuta egon zela esan zenez, Flavio Josefo historialari judutarrak (K.o. I. mendea) hiriaren izena bere kroniketan izen bakoitiaz aipatzen du, alegia, konbenak aipatu gabe. Gauza bera da III. mendean, Antoninoren ibilbidean (Itinerarium Provinciarum Antonini Augustii).
IV. mendean, San Jeronimo k ez du jada Lugdunum izena erabiltzen, eta Convenae hiriaz hitz egiten du, Convenoak biltzen ziren hiria, "in unum oppidum congregavit", eta hortik hartu zuten zuten izena, "unde et nomen Convenarum accepit". Egun horretatik aurrera eta Erdi Aro osoan, Convenae izena erabiltzen dute Sidonio Apolinarrek eta Gregorio Tourskoak.
Konbenak, edo "herri bilduak", latinez "con venit", Lannemezango mesetari gutxi gorabehera dagokion Pirinioetako mendi-oinaren zati horretan aurkitutako populazioei emandako izena izango litzateke.
Convenae izena eta bere aldaera guztiak, bereziki gotzainen idazkietan agertzen direnak, Commenae-n bilakatu zen lehenik, eta Comminges gero.
Indusketa arkeologikoak
Indusketak 1970ean bertan behera geratu ziren, eta 1985etik atzera berriz abiatu .
2015etik aurrera, Lille III Unibertsitatearen (edo Université Charles-de-Gaulle) arkeologia lantegi-eskkola baten lekua da gunea, William Van Andringaren zuzendaritzapean, "Mourir à Lugdunum/Saint-Bertrand-de-Comminges" (Lugdunemen/Sent Bertran de Comengen hil) programari esker. Lugdunumeko hiri-periferian ezarritako hileta-multzoak aztertzen dira ikerketa-programa honetan. Hileta-praktikak (ehorzketa-moduak, errituaren objektuak, arkitektura, errituak eta keinuak) eta hiriko nekropolien antolaketa espazialak hiri-garapenean izan duen bilakaera aztertzen ditu. 2016. urteko indusketak “Herranne” izeneko lekuan interesatu ziren, non mausoleo erromatar bat XIX. mendean aurkitu baitzuten. Mausoleoaren inguruan, nekazaritzako establezimendu bati atxikita, ehorzketa plangintza zabala jarri da martxan.
Antzinateko euskara
Erromatar garaiko idazkun ugari aurkitu dira, erromatartutako hiri handi eta garrantzitsu batean espero daitekeen bezala. Idazkun horietan agertzen diren antroponimoek (pertsona izan) eta teonimoek (jainko-jainkosa izen) indigenak direnean, akitanierazko izena edo izenaren osagai bat akitanieraz izaten dute, eta oso garrantzitsuak izan dira Euskararen historiaren ikerketan, akitaniera, euskararen aitzindaria edo aitzindarietako bat baita.
Macedônia (São Paulo)
Macedônia Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Andrzej Wajda
Andrzej Witold Wajda ( ahoskatua; Suwałki, Polonia, 1926ko martxoaren 6a - Varsovia, 2016ko urriaren 9a) poloniar zinemagilea izan zen.
Bizitza
Pokolenie (1954, Belaunaldia), Kanał (1957) eta Popiół i diament (1958, Errautsak eta diamanteak) Poloniak alemanen okupazio-garaian bizi izan zituen aldaketei buruzko trilogiak badu Buñuelen eragina, eta arrakasta handia izan zuen nazioartean.
Aipagarriak dira Zbigniev Cybulski aktore bikainak Wajdaren film batzuetan egin zituen antzezpenak; Wajdak hari eskaini zion Wszytsko na Sprzedaż (1968, Oro salgai) filma. Filmak: Popioły (1965, Errautsak); Krajobraz po bitwie (1970, Guduaren ondorengo ikuspegia); Ziemia obiecana (1976, Promesa handiaren lurraldea); Smuga Cienia (1976, Itzalezko marra); Człowiek z marmuru (1977, Marmolezko gizona); Dyrygent (1980, Orkestra-zuzendaria); Człowiek z żelaza (1981, Burdinazko gizona), Gdanskeko ontzioletako gertakariak eta Solidarność sindikatuaren sorrera kontatzen duen filma; Danton (1982); Ein liebe im Deutschland (1983, Amodio bat Alemanian).
Yoshimasa Suda
Yoshimasa Suda (須田 芳正, 1967ko abuztuaren 22a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Andrzej Wajda
Bizitza
1990eko hamarkadaren hasieran, Varsoviako Powszchny antzokiaren senatari eta zuzendari gisa aukeratua izan zen. Filmak zuzentzen jarraitu zuen, eta Bigarren Mundu Gerra erabili zuen gai nagusitzat: The Crowned-Eagle Ring (1993), Holy Week (1996). 1997. urtean Wajdak Miss Nobody drama egin zuen, hiru gaztetxoen arteko harremanean sakotzen duen filma. 2000. urtean Ohorezko Oscar Saria jaso zuen, eta Wajdak Krakoviako Jagiellonianeko Unibertsitateari eman zion saria. 2006. urtean, Wajdak Berlingo Nazioarteko Zinemaldian Ohorezko Urrezko Hartza jaso zuen.
Yoshimasa Suda
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Urawa Reds.
Vireo crassirostris
Vireo crassirostris Vireo generoko animalia da. Hegaztien barruko Vireonidae familian sailkatua dago.
Vinita Park (Missouri)
Vinita Park Missourieko hiri bat da. St. Louis konderrian kokatua dago. 2010ean 1,880 biztanle zituen, 1.87 kilometro koadrotan banatuta.
Paniri sumendia
Paniri sumendia Antofagastako eskualdean (Txile) dagoen geruzu-sumendia da. San Pedro eta San Pablo sumendien ondoan dago, eta 5946 metroko altuera du.
Sumendiak bi gailur ditu: bata tontor perfektua du eta bestea motza krater bat bezala (biak kraterrak dira, baina ez dira aktiboak).
Kunza jatorria du izena, baina Andeetako historia berrienarekin ere lotzen dute. Atacamatar Thomás Panire gaztea, inguruko herri batean jaioa, Túpac Amaru II azken inkaren ondorengoa, 1780an buru izandako matxinada indigenen iparraldeko heroi garrantzitsuenetakotzat jo zen. Panirek eragin politiko handia izan zuen lurraldean, eta ez litzateke harritzekoa haren abizena balioren bat izatea eskualdeko sumendi batek antzinatik izen hori izan dezan.
Erregistratutako lehen igoera Claudio Lucerok eta Nelson Muñozek egin zuten 1972an. Mendizaleek inka santutegi baten aztarna arkeologikoak aurkitu zituzten gailurrean.
Gobio occitaniae
Gobio occitaniae Gobio generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Kordoba
Kordoba (izen ofiziala Córdoba) izen bereko probintziaren hiriburua da. Andaluziako autonomi erkidegoaren iparraldean dago, Espainiaren hegoaldean.
Inguru naturala eta kokapena
Kordobak honako udalerri mugakideak ditu: Villaviciosa de Córdoba ipar-mendebaldean, Obejo iparraldean, El Carpio, Villafranca de Córdoba eta Adamuz ipar-ekialdean, Cañete de las Torres eta Bujalance ekialdean, Castro del Río hego-ekialdean, Espejo, Fernán Núñez, La Rambla eta Montemayor hegoaldean, La Carlota hego-mendebaldean, eta Almodóvar del Río eta Guadalcázar mendebaldean.
Monumentuak
Kordobako Meskita hiriko monumenturik ikusgarriena eta ezagunena da.
Seiichi Makita
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Urawa Reds.
Molac
Molac (bretainieraz Moulleg) Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri bat da.
Marta Staņa
Marta Staņa (1913ko urtarrilaren 4a - Riga, 1972ko urtarrilaren 17a) letoniar arkitekto modernista izan zen.
1945ean Arkitektura ikasketak amaitu zituen Letoniako Unibertsitatean, non Ernests Štālbergs arkitektoa irakasle izan zuen.
Castro Verde
Castro Verde Portugalgo Bejako barrutian dagoen udalerria da. 2006ko erroldaren arabera, herriak 7.772 biztanle ditu.
Tolosako Done Saturdi basilika
Done Saturdi basilika (basilique Saint-Sernin) Okzitaniako Tolosan dagoen santutegia da. Eraikuntza honen helburua Done Saturdi Tolosakoaren erlikiak gordetzea izan zen, Tolosako lehen apezpikua izan zena, 250an martiri bilakatutakoa. Erdi aroko mendebaldeko erromesen jomuga nagusienetako izan zen, IX. mendetik Frantses Iraultza bitarte kalonje komunitate batek zaindu zuen. Europan gordetzen den eliza erromaniko handienetakoa da, Alemaniako Spirako katedralarekin batera.
Saturdi, garai hartan kristau komunitateko burua Tolosan, apaiz paganoek atxilotu zuten 250eko azaroaren 29an Kapitolio zaharraren oinean (gaur egungo Esquirol plaza). Kristautasunari uko egiteari eta Jupiterri (zezena) gorazarre egiteari uko egin zion. Horregatik zezen bati soka batekin lotu eta arrastaka eraman zuten hiriko kaleetan barrena gaur egun basilika dagoen lekuan soka hautsi zen arte. Bi neska gaztek Done Saturdi hor bertan lurperatu zuten. Zezena Klaustroaren kaletik igaro zen, eta horregatik kaleari izena aldatu eta Rue du Taur (zezenaren kalea) jarri zioten.
Basilikak 260 kapitel erromaniko gordetzen ditu eta hegoaldeko arkitektura erromanikoaren ikurra da. Tolosak Done Jakue bideko erromes ugariren bisita jasotzen zuen eta bertatik San Saturninoren erlikiak ondratzera pasatzen ziren.
Basilika hau UNESCOren gizateriaren ondarea da 1998tik.
Historia
Aurretik zegoen V. mendeko kapera txiki geratu zenez, basilika berria eraiki zuten XI. mende amaieran. Ez dakigu noiz hasi ziren obrak, baina 1096a baino lehenago izan zen.
Garai gotikoan eta berpizkundean elizak erreforma batzuk eduki zituen. XIX. mendean ere erreformak egin zitzaizkion, baina XX. mendeko erreforma berriekin aurreko mendekoak ezabatzen ahalegindu ziren, elizaren lehengo itxurara bueltatzeko.
Arkitektura
Eliza gehiena adreiluekin eraikitakoa da. Gurutze formako oin planoa dauka.
Donejakue bidea rekin lotutako beste eliza erromaniko batzuek bezala, eliza honek ere trantseptua dauka, eta baita deanbulatorioa ere. Alboko nabeen gainean tribunak ditu. Elizaren helburua ahalik eta erromes gehien sartzea zen, eta hauek santuen erlikiak ikustea deanbulatorioan, apaizek meza ematen zuten bitartean. Eliza mota hauei peregrinazio elizak deitzen zaie.
Erdiko nabearen gainean kanoi gangak daude. Alboko nabeetan, aldiz, ertz gangak. Hauen gainean daude tribunak.
Eliza honek eskultura erromaniko garrantzitsuak dauzka. Deanbulatorioaren hormetan marmolezko zazpi behe-erliebe daude, Bernard Gilduinen tailerrean egindakoak.
Deanbulatorioak San Saturdiren hilarria inguratzen du. Absidioloak ere baditu, kapera txikietan errelikiak gordetzeko.
Kanpandorrea
Gurutzaduraren gainean 64 metroko kanpandorre oktogonal bat dauka, 5 maila dituena. Azpiko hiru mailek arku erromanikoak dituzte eta XII. mendekoak dira. Goiko maila biak, aldiz, XIII. mendekoak dira. Dorreraren orratza XV. mendekoa da.
Eskulturadun ateak
Aipatzekoak dira kanpoan dituen bi ate: Porte des Comtes eta Porte Miègeville. Bigarren honen tinpanoa erromanikoko zaharrenetarikoa eta ederrenetarikoa da.
Elektra konplexu
Elektra konplexua alabak aitaganako duen atxikimendu erotikoa da, 3-4 urte bitartean agertzen dena eta super-egoaren erabateko finkatzearekin berez desagertzen dena. Aitaren konplexua ere deritzo. Carl Gustav Jung psikiatra suitzarrak 1912an proposatu zuen Edipo konplexuaren nolabaiteko ordain moduan.
Barbourula
Barbourula anfibio genero bat da, Anura ordenaren barruko Bombinatoridae familian sailkatua.
Elektra konplexu
Kontzeptua
Jungen arabera, Elektraren konplexua neskengan haurtzaroko uneren batean ohikoa da, baina, batzuetan, haratago doa. Aitarekiko atxikipen afektiboak edo maitemintzeak lehia sor dezake amarekin. Neskatoen garapenean dinamika normala dela suposatzen da, 3 urtetik aurrera ikus daitekeena eta modu naturalean konpondu ohi dena.
Mutikoen kasuan ez bezala, egoera hori ez da hain argia, eta oharkabean pasatzen da, neskek oso lotura estua baitute amekin, eta horrek zaildu egiten die amarekiko lehiakortasunari eustea.
Konplexuaren bereizmen hoberenean, neskak gurasoarekiko zaletasuna du. Hala ere, kasu patologikoetan kontrakoa gerta daiteke, neskak aita arbuiatzea, iruzur egin ziotelako.
Egin kantu!
Egin kantu! ETB 1en emititzen zen telebista saioa izan zen.
Monteneuf
Monteneuf (bretainieraz Monteneg) Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri bat da.
Egin kantu!
ETB 1ren programa arrakastatsuenetariko bat zen.
Ribeira do Piauí
Ribeira do Piauí Brasilgo udalerri bat da, Piauí estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Egin kantu!
Historia
Nerea Alias kazetari eta aurkezleak aurkezten zuen.
Eduardo Barinagak ekoizten zuen.
Ikusle-kuota oso altuak zituen, %6 inguruko pantaila-kuotak (share), ETB1-eko kuota altuenetarikoak.
Surinamgo bandera
Surinamgo bandera bost errenkadaz osatuta dago: berdea (zabalera bikoitzekoa), zuria, gorria (zabalera laukoitzekoa), zuria eta berdea (zabalera bikoitzekoa). Errenkada gorriaren erdian, bost puntako izar hori handi bat dago.
1975ko Azaroaren 25an onartu zen bandera, Surinamren independentzia bereganatu zuen egunean bertan. Izarrak talde etniko guztien batasuna irudikatzen du; errenkada gorriak aurrerapena eta amodioa, berdeak itxaropena eta emankortasuna eta errenkada zuriak bakea eta justizia irudikatzen ditu.
Egin kantu!
Saioak
Guztira lau denboraldi izan zituen:
Surinamgo bandera
Independentzia aurreko bandera, elipse batez loturiko bost koloretako izarrez osatuta zegoen. Izarrek Surinamgo populazioa osatzen duten talde etniko garrantzitsuenak irudikatzen dituzte: jatorrizko amerindiarrak, kolonizatzaile europarrak, plantazioetan lan egiteko esklabo bezala ekarritako afrikarrak eta esklabotzatik ihes egin zuten afrikarren ordez eraman zituzten hindu, japoniar eta txinatarrak. Elipseak talde hauen arteko harreman harmoniatsua irudikatzen du.
Egin kantu!
Saioak
1. Denboraldia
2. Denboraldia
4. Denboraldia
1. Denboraldia (2006)
E gin kantu!-ko lehenengo denboraldia 2006ko urriaren 16an hasi zen eta 2006ko abenduaren 29an amaitu zen.
Lehiakideak (1. denboraldia):
Udalerriak (1. denboraldia):
2. Denboraldia (2007)
Egin kantu!-ko bigarren denboraldia 2007ko urtarril-otsailean hasi zen eta 2007ko ekainaren 8an amaitu zen.
Lehiakideak (2. denboraldia):
3. Denboraldia (2008)
Lehiakideak (3. denboraldia):
Udalerriak (3. denboraldia):
4. Denboraldia (2009-2010)
Lehiakideak (4. denboraldia):
Udalerriak (4. denboraldia):
Lantaldea
Programako kastingaren fase guztiak pasa ondoren, lehiakideek ahots eta dantza klase eta entsegu ugari edukitzen zituzten programarako.
Merchandisina
Besteak beste:
Oberstadion
Oberstadion Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Columbus konderria (Ipar Carolina)
Columbus konderria (Columbus County) Ipar Carolinako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Whiteville da. 2010eko zentsuaren arabera 58,098 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Columbus konderriak 246,992 kilometro koadro ditu. Horietatik 4,234 ura dira. Beste 242,758 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 23,52 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 58,098 pertsonetatik 37,730 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 2,662 dira. 17,587 beltzak edo afroamerikarrak. 1,788 amerikar natiboak ziren eta 26 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 143 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 78 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 746 pertsonek kokatzen zuten.
Vireo pallens
Vireo pallens Vireo generoko animalia da. Hegaztien barruko Vireonidae familian sailkatua dago.
Hiroshi Ninomiya (1969)
Hiroshi Ninomiya (二宮 浩, 1969ko apirilaren 11 - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Urawa Reds.
Coregonus nobilis
Coregonus nobilis Coregonus generoko animalia da. Arrainen barruko Salmonidae familian sailkatzen da.
Quintana del Marco
Quintana del Marco Leongo Herriko udalerri bat da, Leongo probintzian kokatuta. eskualdean dago, itsas mailatik metrora, eta -ko azalera hartzen du.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 450 biztanle zituen. biztanle zituen.
Vinita Terrace (Missouri)
Vinita Terrace Missourieko herrixka bat da. St. Louis konderrian kokatua dago. 2010ean 277 biztanle zituen, 0.15 kilometro koadrotan banatuta.
Jānis Alksnis
Jānis Alksnis (1869ko abenduaren 7a - 1939ko urtarrilaren 9a) letoniar arkitektoa izan zen.
Alksnisek bere kasa ikasi zuen eta 1901ean eraikitzaile-lizentzia eman zioten. Rigako ekonomia hazkundeak iraun bitarte jarduera handiko arkitektoa izan zen. 1901etik Lehen Mundu Gerra lehertu zenera arte 130 eraikin pribatu eta publiko baino gehiago diseinatu zituen, horietatik gehienak Art Nouveau estiloan.
Gobio ohridanus
Gobio ohridanus Gobio generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Danubio Urdina
Danubio Urdina (alemanezko jatorrizko izenez An der schönen blauen Donau op. 314, "Danubio urdin ederrean") Johann Strauss (semea)k 1867an idatzitako bals bat da, eta, beharbada, bere lanik ezagunena.
Historia
1867ko otsailean, Wiener Männergesangvereingo zuzendaria zen Johann von Herbeckek bere koroarentzat bals bat idazteko eskatu zion Johann Straussi. Herbeckek denbora asko zeraman gizonezkoen koroko errepertorioarekin nahigabetuta, bere ustez mediokrea eta grisa zena, horren ondorioz bals koral "bizi eta alai" bat nahi zuelarik urte horretako inauterietarako. Letra koro elkarteko olerkari finkoak idatziko zuen.
Strauss lanean jarri zen, eta laster amaitu zuen enkargua, bere laurehun balsetatik ezagunena izango zena.
Garai hartan Vienan porrotezko giro bat zegoen 1866an Prusiaren aurka Zazpi Asteetako Gerran porrota jasan ondoren.
Balsaren letra idazteko enkargua jaso zuen Josef Weyl polizia komisarioak bere sentimendu politikoak adierazteko probestu zuen aukera. Koruko kideei ez zitzaien letra gustatu eta builaka protestatu zuten abestia entseatu behar izan zutenean. Euren indignazioa musikarekikoa ere bazen. Baina Herbeckek eta balsa eskainia zegoen Nikolas Dumba arteen patroiak korukideak baretu ahal izan zituzten, hala Strauss iraindua senti ez zedin.
1867ko otsailak 13an balsa Diana Aretoan estreinatu zen Rudolf Weinburmen zuzendaritzapean. Konposatzailearen anaiak ziren Josef Strauss eta Eduard Straussek sortutako orkestrak lagundu zuen koroa. Balsa ondo joan zen arren, ez zen erdipurdikoa baino askoz gehiago izan.
Straussek honakoa komentatu zuen bere anaia Josefekin:
Baina Johann Straussek berak balsa (kororik gabe) Parisko Nazioarteko Erakusketan zuzendu zuenean, urte horretako udan bertan, arrakasta itzela izan zuen, eta berehala lortu zuen ospe handia.
Aste batzuk beranduago munduko toki guztietara inprimatutako partituraren milioi bat ale irten ziren. Musika inprimaketarako garai hartan erabiltzen ziren kobrezko plantxak soilik 10.000 aletarako erabil zitezkeen, gehiegizko kopurua melodiarik ezagunenentzat ere. Alabaina, ehun plantxa erabili behar izan ziren Danubio Urdinaren partitura inprimatzeko.
Franz von Gernerthek honakoa dioen letra berri bat idatzi zuen:
Zenbait ingelesezko itzulpen egin ziren, horietako bat Charles Dunnek. Frantziak ere badu bere bertsioa. Wekerlin konposatzaileak ahots bakarrarentzat egokitu zuen Jules Barbierren letrarekin.
Gaur egun, Danubio Urdina musika klasikoko lanik ezagunenetakoa da. Vienar sentimendu kutsuek Austriako bigarren ereserki nazionala bihurtu dute, eta Vienako Urteberri eguneko kontzertuko ohiko "bis"etako bat da. Oso ohikoa da Latinoamerikan balsa dantzatzea ezkontzetako jaietan, Danubio Urdina balsik erabiliena delarik.
Letra
Jarraian, alemanezko jatorrizko letra eta euskarazko bere itzulpena agertzen dira:
The Happy Prince (2018ko filma)
Argumentua
Oscar Wilde (Rupert Everett) irlandar olerkari handia bere bizitzaren azken hiru urteak kontatzen dira. Frantziako hotel batetik atera gabe eta Robbie Ross (Edwin Thomas) eta Lord Alfred "Bosie" Douglas (Colin Morgan) lagunekin batera zegoela, beren bi griña kontrajarrien ondorioz Europa zeharkatzea erabaki du: Constance Lloyd emaztea (Emily Watson) ala Reggie Turner maitalea (Colin Firth).
1879ko Kontxako Bandera
1879ko Kontxako Bandera (Banderaren 1. ekitaldia), irailaren 7an jokatu zen, eta Donostiak bere 1. Kontxako Bandera eskuratu zuen.
Zehaztapen historikoa
Maiz esan izan da Pasaiako Avante trainerua izan zela Kontxako Bandera bat irabazi zuen lehen trainerua. Luzaro hala uste izan bazen ere, gaur egun badakigu ez dela horrela. Rafael Aguirrek datu xeheak eskaintzen dizkigu horren inguruan:
José Luis Ortega Monasterio
Biografia
9 urte besterik ez zituen Xao komedia musikaleko paper nagusia antzeztu zuenean hiriburuko Antzoki Nagusian. Garai honetan izan zen hizkuntza eta kultura katalanarekin lehen harremanak izaten hasi zenean. Espainiako Gerra Zibilaren garaian Gironatik ihes egin beharrean izan zen eta Olot eta Begeteko mugak oinez zeharkatu zituen Lamanèreraino (Vallespir). Bertatik Hendaia zeharkatuz Espainiara mugitu eta frankisten armadan sartu zen.
1879ko Kontxako Bandera
Zehaztapen historikoa
Era berean, irabazlea zein izan zen garaiko egunkarietan ikus daiteke:
Bibliografia
AGUIRRE, Rafael (2002): Donostiako Estropadak (1879 - 2001) Regatas de la Concha. Donostia: Kutxa Fundazioa, ISBN 84-7173-414-1
José Luis Ortega Monasterio
Biografia
Espainiako Gerra Zibila amaitu zenean, ofizial gradua jaso zuen. Afrika Iparraldea, Ceuta eta Laracheko Erregularren armada-gorputzera bidali zuten eta Zaragoza, Guadalajara eta Toledoko akademia militarretan ikasi zuen.
1942an Los Gringos habanera taldea sortu zuen. Kapitain zelarik, 1950eko hamarkadan Jakako Mendiko Eskola Militarrera bidali zuten. Ondoren Puigcerdàra, Mugako Guardia Zibilen buru, eta lan hau La Molinako gorputz hezkuntzako irakaslearenarekin tartekatu zuen.
1960ko hamarkadaren hasieran, infanteriako komandante zela, Menorcara bidali zuten eta bertan Los Parranderos taldearentzako abestiak konposatu, eta Alaiorko Festival de Canción Menorquinan kolaboratu zuen. 1964an Palamósera lekualdatu zuten, Costa Bravara. Calella de Palafrugelleko lehenengo Cantada d'Havanereseko antolatzaileetako bat izan zen (1967). Hurrengo urtean, fama handiena emango zion obra konposatu zuen: El meu avi habanera. Zenbaitek, ordea, habanera hori sortu izana ukatzen diote, ordurako abestia Menorcako marinel zaharrenek gerra aurretik abesten zutela esanez. Evarist Puig eta Joaquim Simórekin elkarlanean, 1972an Palamóseko Festival de Cançó Marinera sortu zuen.
1970eko hamarkadan, Unión Militar Democrática fundazioan hartu zuen parte. 1976an, erakundeko propaganda orri batzuekin harrapatua izan ondoren, epaiketa militar batek 5 hilabeterako kartzela-zigorra ezarri zion Cádizko espetxe militarrean. 3 urte geroago, armadatik bota zuten ohoreari irain egin izana leporatuta. 1984an, ordea, gobernuak epaiketa berrikusi eta ohorea eta koronel gradua itzuli zizkion ; dena den, Ortegak ez zuen militar karrerarekin jarraitu, ordurako beste zeregin batzuk baitzituen: 1975ean, Cavall Bernat habanera taldea sortu eta bere denbora guztia musikari eskaintzen hasi zen, habanerak sortu eta abesten zituelarik. 1995ean erretiratu zen taldetik.
Bere musika oso ezaguna egin zen Katalunia osoan eta bere abestien letrak eta musika xumea horrenbeste jenderengana iritsi izana nabarmentzen dira berarengan. La Balada d'en Lucas edo Na Nena bezalako konposizioen xamurtasunak, Canó de Palamósen indar eta bultzadak eta mundu guztian ospetsu egin den El meu avik (bere sona Ipar Korea edo Ameriketako Estatu Batuak bezalako ezin imajina zitezkeen lekuetara iritsi da eta hainbat bertsiotan interpretatua izan da, baita Londreseko Orkestra Sinfonikoagatik ere) musikari handi honen sormena eta musika zoragarri honen aberastasuna noraino iristen zen ideia bat egiten laguntzen dute.
Ortega Monasterio Bartzelonan hil zen, Katalunian, 2004ko urtarrilaren 18an.
Ospea eta omenaldiak
Ortega Monasterioren nortasuna mota guztietako pertsona eta klase sozialetara iristen zen eta Joan Karlos I.a Espainiakoaren eski irakaslea eta Albako Dukesaren eta herriko zein hiriko mota guztietako jendearen laguna izan zela ere baieztatzen da. Jakako himnoaren musikaren sortzailea ere bera izan zela esaten da: Viernes de Mayo. Radio Barcelonako esataria den Joan Viñas eta Josep Maria Gironella idazle handia lagun minak izan zituen haurtzarotik heriotzara bitarte.
Bizitzako azken urteetan hainbat omenaldi jaso zituen, horien artean beroena Calella de Palafrugellen, habanera kontzertu ezagunetan. Francesc Salsek eta Josep Maria Caok Al mestre Ortega Monasterio habanera eskaini zioten. Musikagileek berari eginiko hainbat estatua ere baditu Puigcerdàn, bere alderdi musikari eta mendizalea gogoraraziz, eta Castell-Platja d'Aron. 1999an, Creu de Sant Jordi saria jaso zuen habaneren zabalpenari eskainitako karrera oso batengatik.
2004ko urtarrilaren 18an hil zen Bartzelonan. Bere musika ekarpenak baina, habanerek eta beste hainbat abestik osatzen duten ehundik gorako konposizio sortak, oraindik bizirik dirau Ernest Morató Fundazioan. Bere semeak, auzitegiko mediku den Leopoldo Ortega-Monasteriok, aitaren bi abizenak elkartu zituen omenaldi bat egitearren.
Geruza pikordun
Eraikuntzan, errepideen eraikuntzan batez ere, agregakinez ostutako bidezoruaren geruzari deitzen zaio geruza pikorduna.
Motak
Macadama: Antzeko tamaina duten partikulez daude osatuak, 5 eta 10 cm bitartekoak. Granulometria uniformea dute beraz.
Zagorra: Tamaina ezberdina duten partikulak osatzen dute, granulometria jarraitua dute beraz.
Maneton
Maneton (antzinako grezieraz: Μανέθων, Manethōn, edo Μανέθως, Manethōs) greziar adierazpena zeukan apaiz eta historialari egiptoarra izan zen. Sebennitosen (oraingo Samannud) jaio zen K.a. III mendean. Bere jaiotze- eta heriotza-datak ez daude inon adierazita, baina Ptolomeo I eta Ptolomeo IIaren erregealdietan bizi zen. Papiro Hibeh-n, Maneton bat aipatzen da. Pertsonai bera balitz, Maneton Ptolomeo IIIaren erregealdian bizi izan litekeen.
Biografia
Aigyptíaka (Egiptoren historia) idatzi zuen. Bertan, Egiptoren historia luzea kronologikoki antolatu zuen, aro mitikotik Alejandro Magnoren konkistara arte. Maneton, ziurrenik Ra eguzkiaren jaioaren apaiza izango zen Heliopolisen (Sincelo apaiz gorena zela bermatu zuen). Serapisen gurtzan (Osiris-Apis-en gurtzaren deribazio greko-mazedoniarra Alejandro Magnoren konkistaren ondorioz) agintari giza hartzen zen. Lehenengo bi Ptolomeotatik batek (K.a. 286 eta K.a. 278 artean) estatua bat inportatu zuen. Inportazio horren ikuskatzaileak Atenaseko Timoteo eta Maneton izan ziren.
Egipziarra izan arren eta gai egiptoarrak landu izan arren, greziera erabili zuen, gehienbat. Greziera erabiltzea ohikoa bihurtu zen dinastia helenistikoan, Ptolomeo faraoiekin. Bere obrarik famatuenak, hauek izan ziren:
1127 Mimi
1127 Mimi asteroide gerrikoan aurkitutako 1127. asteroidearen izena da. 1929ko urtarrilak 13an aurkitu zuen Sylvain Julien Victor Arendek. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1929 AJ zen. Bere izena Eugène Joseph Delporteren emazteagatik jasotzen du. Akats baten ondorioz, asteroide honen izena 1145 Robelmonterenarekin nahastu zen eta bigarren izen hau beste asteroide baten aurkitzaileak proposatu zuen.
Monterblanc
Monterblanc (bretainieraz Sterwenn) Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri bat da.
The 2nd Law
The 2nd Law (euskaraz Bigarren Legea) Muse ingeles pop rock musika taldearen disko bat da. 2012ko irailaren 28an argitaratua izan zen.
Bitxikeri gisa, disko honetako Survival abestia 2012ko Londresko Udako Olinpiar Jokoetako abesti ofiziala izan zen.
Mania
Psikiatrian, mania haserre, alaitasun, umore eta energia handiko beste egoera mentalak gehiegizko asalduraz, sentiberatasunez, eta aktibitateaz, kontzentrazio-ezarekin batera, gertatzen direneko nahasmendu mentala. Maiz, piromania, kleptomania eta beste obsesio batzuekin lotzen da, biak (mania eta obsesioa) kontzeptu desberdinak izan arren.
Boötes
Boötes edo Itzaina —Boötes— gaur egungo 88 konstelazioetako bat eta Klaudios Ptolemaiosek antzinaroan zerrendatutako 48etako bat da. Boötesek giza irudi handi bat dirudi, Hartz Handia konstelaziora begira dagoena.
Ezaugarri nabarmengarriak
Arcturus (α Boötis) konstelazio honetako izarrik dizdiratsuena eta gaueko zeruko hirugarren izarrik dizdiratsuena da. Erraldoi laranja bat da, gure eguzki-sistematik gertuen dauden izar erraldoien artean bigarrena, Poluxen ondoren (β Geminorum) Izar (ε Boötis) zeruko izar bitarrik ederrenetako bat, Pulcherrima (ederrena) deitu zuen Friedrich Georg Wilhelm von Struvek izar bitar hau osatzen duten bi osagaien arteko kontraste ederra ikustean. λ Boötis, hau ere konstelazio honetan, izar kimikoki berezi bat da, honen ez ohiko konposaketarentzat gaur egun oraindik azalpen argirik ez dagoelarik.
La Pasiega leizea
La Pasiega leizea, Puente Viesgo udalerrian dagoena, Kantabriako arte paleolitikoko leku garrantzitsuenetako bat da. 2008ko uztailetik UNESCOren Gizateriaren Ondarearen zerrendan dago, "Altamirako leizea eta Espainia iparraldeko paleolitoko labar-artea" izeneko multzoan.
Paseko haranaren erdian dago, Hornos de la Peña haitzulotik gertu eta Castillo mendian, Las Monedas, Las Chimeneas eta El Castillo haitzuloak hartzen dituen mendi berean. Castillo mendiko haitzuloek multzo harrigarri oso bat osatzen dute, bai Harri Aroko kultura materialaren ikuspegitik, bai labar-artearen ikuspuntutik. La Pasiega, funtsean, 120 metrorainoko (luzera ezaguna) galeria handi bat da, mendi-mazelarekiko paraleloan doana, eta sei leku desberdinetatik irteten dena azalera: sei aho txiki, gehienak buxatuak, gaur egun bisitetarako sarrera gisa bi egokitu direnak. Galeria nagusia, gutxi gorabehera, hirurogeita hamar metrokoa da, eta bigarren mailako galeria sakonago, bihurgunetsu eta labirintikoagoetara irekitzen da, batzuetan, aretoak osatuz zabaltzen direnak. Horrela, «II-VIII aretoa», «B galeria»ko aretoa edo «C galeria»ko «XI aretoa» ditugu, guztiak apaingarri paleolitikoak dituztenak. Azken biek labar-santutegiak dituzte.
Aurkitutako hondakinak, nagusiki, Goi Solutre aldian eta Behe Madeleine aldian kokatzen dira, antzinagokoak diren objektuak ere aurkitu dituzten arren. Haitzulo osoan labar-objektuak daude, bai pinturak, bai grabatuak. Ekidoen, zerbidoen (maskulinoak eta femeninoak) eta bobidoen irudikapenak nabarmentzen dira. Gainera, zeinu abstraktu ugari daude (ideomorfoak).
Monterrein
Monterrein (bretainieraz Sterwenn) Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri bat da.
Vista (Missouri)
Vista Missourieko herrixka bat da. St. Clair konderrian kokatua dago. 2010ean 54 biztanle zituen, 0.34 kilometro koadrotan banatuta.
Barycholos
Barycholos anfibio genero bat da, Anura ordenaren barruko Craugastoridae familian sailkatua.
The 2nd Law: Unsustainable
The 2nd Law: Unsustainable (euskaraz 2. Legea: Eutsiezina) Muse pop rock musika taldearen abesti bat da. 2012an The 2nd Law diskoaren barnean argitaratu zuten.
Shinichi Kawano
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Urawa Reds eta Vissel Kobe.
Coregonus oxyrinchus
Coregonus oxyrinchus Coregonus generoko animalia da. Arrainen barruko Salmonidae familian sailkatzen da.
Oberstenfeld
Oberstenfeld Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
André Frossard
André Frossard (Saint-Maurice-Colombier, Doubs, Frantzia, 1915eko urtarrilaren 14a - Versailles, Frantzia, 1995eko otsailaren 2a) frantses kazetari eta idazlea izan zen.
Biografia
Klaus Barbieren kontrako epaiketan lekuko gisa parte hartu ondoren, Le Crime contre l´humanité (1987, "Gizateriaren aurkako krimena") liburua idatzi zuen. 1988an Frantziako Akademiako kide egin zuten. Lanen artean ditu: La Maison des otages (1944, "Bahituen etxea"), Il y a un autre monde (1976, "Bada beste mundu bat"), Les Trente-Six Preuves de l´existence du diable (1978, "Deabrua badelako hogeita hamasei froga"), Excusez-moi d´être français (1992, "Barkatu frantsesa izateagatik").
Montertelot
Montertelot (bretainieraz Mousterdelav) Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri bat da.