cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eva Perón
1945. urtea
Hala ere, urriaren 15ean sindikatuak mobilizatzen hasi ziren Perónen askatasuna eskatzeko. Mobilizazioek, azkenean, urriaren 17ko manifestazioa piztu zuten, izugarrizko jendetza bildu zuena. Guztira, 250.000 eta 350.000 argentinar inguru bildu ziren Etxe Arrosaren aurrean, Plaza de Mayon, eta gobernua presionatzen hasi ziren Juan Perón aska zezaten. Aldarrikapen hau hainbat sindikatuk eta elkartek antolatu zuten, artean sindikatu guztiak biltzen zituen Confederación General del Trabajo (CGT edo Lanaren Konfederazio Orokorra). Bertan gelditu ziren, gaueko 11etan Juan Perón Etxe Arroseko balkoira atera eta manifestari piloa agurtu zuen arte. Robert D. Crassweller biografoaren arabera, indar handiko unea izan zen, dramatikoa, milaka pertsonen sentimenduak xaxatu zituena. Juan Perónek jendearen euskarria eta baldintzarik gabeko sostengua irabaziak zituen, eta urriaren 17ko eguna peronismoa fundatu zen eguntzat hartzen da; "Dia de la Lealtad" (Leialtasunaren eguna) izena jaso zuen. Horrela, manifestazioaren eskutik, peronisten eta golpisten arteko akordioa gauzatu zen: Juan Perónek gobernu militarra uzteko konpromezua hartzen zuen, baldin eta lehenbailehen gobernuak hauteskunde demokratikoak antolatzen bazituen. Hauteskunde presidentzialak 1946ko otsailaren 24an ospatuko ziren. Urriaren 17tik, peronisten eta bere oinarri sozialaren aurkako hitz despektiboak zabalduko ziren: "cabecitas negras", "aluvión zoológico", "grasas" eta ospetsuena bihurtu zen "descamisados"; izendapen iraingarri guztiek Perónen jarraitzaileen ezaugarriak irudikatzen zituzten, langile, pobre eta etorkin izaera. Juanek eta Evak ere izendapen horiek erabiliko zituzten euren hitzaldietan, baina kasu horietan euren jarraitzaileei adore emateko.
Bestetik, Héctor Daniel Vargas kazetariak 1945eko urriaren 17an Eva Duarte Junínen zegoela frogatu zuen; froga hiri hartan sinatu zuen ahalorde bat da. Segur aski bere amaren etxean babestuko zen Perón atxilotu zutenetik, eta hainbat adituk ere bidaia bere jaiotza-agiria aldatzeko baliatu zuela defendatzen dute; "Alaba ez-legitimo" izendapena ezabatu eta, bide batez, izena eta jaiotza data ere aldatu zituen. Eva Duarte, hala ere, mobilizazioaren berri izan ostean, arratsalderako Buenos Airesen omen zegoen Juan Peroni ongietorria egiteko. Alabaina, aipatzekoa da antzezlea urriaren 17ko mobilizazioaren atzean zegoela defendatu duten ikerle eta kazetariak asko dira.
Perónek kartzelatik bidalitako gutunetan Evari agindu zion moduan, bikotea urriaren 22an ezkondu zen Junínen. Ezkontza zibila izan zen, eta bi egun beranduago, San Francisco elizan ospakizun katolikoa egin zuten, La Plata hirian. 1946ko hauteskunde presidentzialetarako kanpaina hasiko zuten orduan ezkonberriek. Evak ordurako transformazioa egina zuen: Eva Duarte izatetik Eva Duarte de Perón edo Eva Perón izatera igaro zen.
Lehenengo hauteskunde presidentzialak
Kartzelatik atera eta ezkondu ostean, Juan Perónek hurrengo hauteskunde presidentzialak prestatzeari ekin zion. Hitzordua 1946ko otsailaren 24an zen, eta argentinar gizartea guztiz bitan zatitua iritsiko zen bertara: peronistak eta antiperonistak. Peronisten aldea Alderdi Laboristak osatzen zuen, Perón eta Hortensio Quijanoren batasunak sortua. Antiperonisten aldea, bestetik, alderdi kontserbadoreek, eta alderdi sozialista eta komunistak osatutako aliantza baten esku zegoen, Alderdi Demokrata Nazionala eta Batasun Zibiko Erradikalaren izenpean. Hauteskunde hauetan hasi zen ofizialki Eva Perónen ibilbide politikoa. Evak berak kanpaina osoan izugarrizko garrantzia izan zuen, eta, senarrarekin batera, herrialdearen mutur guztiak zapaldu zituen; kanpaina batean senarraren ondoan publikoki agertzen zen Argentinako historiako lehen emakumea bihurtu zen. Lantegiak bisitatu zituen, miseria gorrian zeuden auzuneak, eta premia larriena zuten sindikatu eta langileekin bildu ziren. Gainera, irratian ematen zen asteroko saioa erabiliz, hitzaldi sutsuak egin zituen bere senarraren alde, eta erretorika eta argudio populistak erabiliz, argentinar langile eta pobreak peronismorantz bideratu zituen. Nahiz eta Evak ordurako diru asko irabazia zuen irratiko saioei eta modelo lanei esker, bere jatorri umilak eta txiroak, eta hizkera zuzen eta sinpleak gizarteko klase txirotuenak erakarri zituen.
Emakumearen agerpenarekin bat oposizioaren eraso gogorrak iritsi ziren, batik bat, gizarte aberatsenetik, esparru militarretik eta politikarien artetik. Izan ere, garai hartan, emakumeek ez zuten eskubide politikorik (San Juanen izan ezik), eta hautagaien emazteek ere jendaurrean presentzia oso murritza zuten, eta izatekotan, apolitikoa. Mende hasieratik talde feministek, artean Alicia Moreau de Justo, Julieta Lanteri eta Elvira Rawson ekitzaileek, eskubide politikoak aldarrikatu zituzten emakumeentzat, baina arrakasta handirik gabe. Orokorrean, kultura matxistaren nagusitasunak feminitate gabekotzat jotzen zituen politikari buruz hitz egiten zuten emakumeak. Hala eta guztiz ere, Eva Perón hauteskunde orokorretara aurkezten zen hautagai baten lehen emaztea izan zen kanpaina batean parte hartzen. Bere agerpenak oso ospetsu egin ziren herritarren artean, gainera, irratiko saioetatik eta modelo lanetatik ezagutzen zuten zale asko zituen, eta ordutik "Evita" ezizen maitekorraz ezaguna izaten hasi zen, "Evatxo" txikigarriaren antzeko deitura. Hauteskunde kanpainak iraun zuen bitartean, Evak ezin izan zuen emazte papera alde batera utzi. Dena den, ordurako argi zegoen bere helburua papel politiko bat betetzea zela, nahiz eta ekintza politiko hauek emakumeentzat debekatuak egon. 1949ko maiatzaren 1ean jendaurrean egin zuen hitzaldi batean, garai hartako bizipenei eta peronismoaren sorreran izan zuen eginkizunei buruz zera esan zuen :
1946ko otsailaren 24an ospatu ziren hauteskundeetan, Perón-Quijano aliantzak irabazi egin zuen, botoen %54 eskuratu ostean.
Emakumeen eskubideak
Eva Perónek emakumeen eskubideen aldeko borroka zuzena egin zuen Argentinan, onarpen hori eman dio argentinar gizarteak. Bere lana eta eragina ezinbestekoa izan zen gizon eta emakumeen arteko eskubide politiko eta zibilak parekatzeko; besteak beste, emakumeen boto eskubidea, senar-emazteen berdintasun juridikoa eta guraso-aginte partekatua lortzeko eginiko presioa izugarria izan zen. Gainera, Emakumeen Alderdi Peronista sortu eta politikagintzako ateak ireki zituen emakumeentzat.
1946ko otsailaren 27an, hauteskundeak izan eta hiru egun beranduago, Evitak, orduan 26 urte baino ez zituela, bere lehenengo hitzaldi politikoa eman zuen jendaurrean, emakumeei bere senarrari emandako laguntza eskertzeko. Aukera hori baliatu zuen lehen damak gizon eta emakumeen eskubideak berditzeko eta emakumeen sufragioa eskatzeko :
Lege proiektu berria gobernu konstituzional berria eratu eta berehala aurkeztua izan zen, 1946ko maiatzaren 1ean. Hala ere, oposizioan eta peronismoaren beraren barruan ere aurreiritzi atzerakoi eta kontserbadoreek pisu handia izaten jarraitzen zuten. Evitak presioa egin zuen etengabe parlamentariek lege proiektua onar zezaten, eta horrek parlamentarien protestak ekarri zituen; askok presidentearen emaztearen esanak gaitzesten zituzten eta Evari muturra ez sartzeko esan zioten. Nahiz eta testua hiru artikuluko idazki motza izan eta eztabaida gutxi ekarriko zituen, Senatuak atzeratu egin zuen proiektu legea 1946ko abuztuaren 21ean, eta urtebete baino gehiago itxaron behar izan zen bideratzeko. Azkenean, 1947ko irailaren 9an, Diputatuen Batzarrak 13.010 Legea onartu zuen. Horrela, sufragio unibertsala ezarri zen Argentinan, emakumeen eta gizonen eskubide politikoak berdinduz. Legea aho batez onartu zen eta Eva izan zen kate nazionalean emakumeen sufragioaren onarpenaren berri eman zuena :
Sievert
Definizioa
Gorputzean dauden ehun mota guztietako ondorioak batera kontuan hartzeko, askotan batuketa haztatu bat edo integral bat erabiltzen da.
Historikoki, erradiazio mota eta ehun moten araberako biderkagai haztatzaileak Q eta N biderkagai ezberdinetan bananduta ematen ziren. Baina 2002an, CIPMak Q eta N biderkagaiak bereizteak nahasmena sortzen zuelako biderkagai biak bakarrean batzea erabaki zuen eta N biderkagaia kentzea proposatu zuen bere argitalpenetan.
Nazioarteko Unitate Sistemaren multiploak eta beste unitate batzuk
milisievert-a (1 mSv = 10−3 Sv = 0.001 Sv) eta
microsievert-a (1 μSv = 10−6 Sv = 0.000001 Sv) askotan erabiltzen diren Nazioarteko Unitate Sistemaren multiploak dira.
Dosi baliokidea 1975 baino lehen, eta toki batzuetan gaur egun ere, rem-etan neurtzen zen. Rem-aren eta sievert-aren arteko eta haien multiploen arteko erlazioa hurrengo lerrotan agertzen dena da:
Sintomen erreferentziak
Erradiazio gogorrarensintomak (egun batean): Urtebetean metatutako erradiazioaren ondoriozko sintomak gizakietan, milisievertetan (1 Sv = 1000 mSv = 1000000 μSv):
Astronauten erradiazio-dosi maximoa
Espazioko bidaietan, eta espazioan eguzki-haizeak eta izpi kosmikoek eragindako erradiazioa dagoenez, NASAk araua du; horren arabera, 10 urteko zerbitzuan, astronauta batek ez luke jaso behar etorkizunean minbizia izateko probabilitatea %3 handituko lukeen erradiazioa baino gehiago.
Arau hori erabiliz, NASAk kalkulatzen du zenbat erradiazio maximo jaso behar lukeen astronauta batek 10 urtean (gutxi gorabeherako kalkuluetan oinarrituta, estatistika askorik gabe):
25 urteko gizonak: 0,7 Sv; 25 urteko emakumeak: 0,4 Sv
45 urteko gizonak: 1,5 Sv; 45 urteko emakumeak: 0,9 Sv
Myrica gale
Myrica gale mirikazeoen familiako zuhaixka da, mendebaldeko Europan eta iparraldeko Ipar Amerikan jatorria duena. 1-2 metroko altuera izan dezake. Zenbait lekutan, sendabelar moduan erabili dute.
Antsoain
Antsoain ([ants̺o.ain], lagunartean Antso izenez ezaguna) Nafarroa Garaiko erdialdeko udalerri bat da. Iruñerriaren iparraldean, Iruñeko merindadean eta Iruñeko erdigunetik 4 kilometrora dago. 0 biztanle ditu.
Herria bi biztanlegunez eratuta dago: batetik, Ezkaba mendiko magalean kokatuta dagoen Alde Zaharra edo Herri Zaharra, zeinak Nafarroa Garaiko iparraldeko herri baten ohiko fisionomia erakusten duen; eta bestetik, lautada batean eta Iruñeko hirigunearen ondoan kokatuta dagoen Zabalgunea edo Alde Berria, biztanlegune nagusia, non zerbitzu nagusiak dauden. Alde Berria, esan bezala Iruñeko hirigunearen ondoan dago, zehazki Arrotxapea eta Txantrea auzoen artean.
Izena
Antsoainek -ain atzizkia du, hainbat euskal toponimok bezala. Julio Caro Barojak defendatu zuen toponimo horietatik gehienak -anum atzizkiaz hornituriko latinezko antroponimoren batetik eratorriak zirela. Erromatar Inperioko leku askotan, -anum atzizkiak, izen berezi batekin elkartzen zenean, fundus deituriko nekazaritza-ondasunen jabearen izena eratzen zuen. Izen hura fundus-aren jabearena izaten zen normalean, gero jabez aldatzen bazen ere, izenak aldatu gabe jarraitzen zuen eta. Hipotesi horri jarraiki, -ain atzizkia edo -ano atzizkia duten euskal herriek erromatar garaiko edo Erdia Aroko herrietan izango zuten jatorria, erromatar garaiko oinordetzak izendatzeko bilakabideari eusten ziotela.
Antsoainen kasuan, toponimoak Sancius edo San (t) so antroponimoetan omen du jatorria, hots, Santso izenean, Erdi Aroan oso hedatua baitzegoen Nafarroan. Erdi Aroan herriak zein zendeak, Sansoain izena izan zuten (grafia ezberdinekin). Erdi Aroan, Nafarroako Erresuman, izen bera zuten herri bat baino gehiago zegoenez, haiek bereizteko haranaren izena edo gertu zegoen herri baten izena ematea ohikoa zen. Horrela, izen bera zuten beste herriak honela aipatzen ziren:Sansoayn juxta Montem Regalem (1270); Sansoáin de Orba (1094); Sansoang prope villam Artasso (1104). Iruñerrikoa honela aipatu zen : Sansoain prope Artiga (1204), Sansoayn d’Artiga (1270) eta Sansoayn prope Pampilonam (1274). XV. mendean hasierako kontsonantea galdu zen disimilazio baten ondorioz,eta Ançoainn (1427) izena hartu zuen. Herria zein zendea izendatzeko era primitibo hura, denboran zehar garatzen joan da, gaur egungo bi toponimoak eman arte: Antsoain eta Ansoain.
2009ko urtarrilaren 19az geroztik, herriaren izen ofiziala Antsoain da euskaraz, eta Ansoain gaztelaniaz. Herritarren izena antsoaindar da euskaraz; gaztelaniaz ere aintsoaindarra gentilizioa erabiltzen da.
Geografia
Antsoainek 1,93 kilometro koadroko azalera dauka eta Nafarroa Garaiaren erdialdean dago, Iruñetik bost kilometrora.
Ingurune naturala eta klima
Udalerria klima atlantikoaren eta mediterraneoaren arteko trantsizio gunean dago, prezipitazioak ez dira mediterraneoan bezain urriak, baina tenperaturak klima atlantikoan baino beroagoak dira. Horrez gain, neguak nahiko hotzak izaten dira (kontinentaltasuna). Urteko batez besteko tenperatura 12 gradu da, eta prezipitazioak 900 eta 1.000 mm artekoak. Udan lehortea izaten da, eta udaberrian eta udazkenean ekaitz ugari.
Nekazaritzaren hedapena lehenik, eta herriaren hazkunde demografikoa ondoren, jatorrizko landarediaren erabateko galtzea eragin dute. 1989an 600 hektarea baso geratzen ziren ( gehienak herrigunearen ondoko Ezkaba mendian). Horrez gain, XIX. mendetik aurrera pinuen birlandaketa egin zen, batez ere, pinu lariziarra (Pinus nigra) eta ametza.
Mugakideak
Udalerriak Ezkabarterekin egiten du muga iparraldean, Berriozarrekin mendebaldean, eta Iruñearekin ekialde eta hegoaldean.
Eva Perón
Emakumeen eskubideak
Evaren helburua emakumeak emakume gisa errealizatzea zen, hau da, emakume eta gizonen arteko berdintasuna defendatzen zuen arren, emakumeak euren izaera propioan, feminitatean aurrera egitea bilatzen zuen. Horrela, feminismoaren garaiko zenbait korronte gogor kritikatu zituen, emakumeak gizon bilakatu nahi zituztela salatuz. Feminista asko erresuminduak zeudela ere esan zuen, gizon izateko grina zutelako, eta nahi horrek bultzatuta eta ezinezko bat lortzeko, emakume izateari uko egiten ziotela. Era berean, emakumeen eskubideen alde egiteko politikagintza berri bat sortu behar zela aldarrikatzen zuen, ez zela, zenbait feministak egiten zuen moduan, gizonezkoen politika imitatu behar.
Antsoain
Auzoak
Udalerria bi zatitan banatzen da, batetik Iruñerriko lautadan dagoen auzo berria, eta bestetik San Kristobal mendian dagoen herri zaharra, bertan Alfonso XII.aren gotorlekua kokatzen dela. Udalerria antzinako Antsoaingo zendeak hartzen zuen lurraldearen hego-ekialderaino hedatzen da, Iruñetik lau kilometrora.
Tamara Karsavina
Tamara Platonovna Karsavina (Тама́ра Плато́новна Карса́вина) edo Marie Rambert (Errusia, - ) lehen dantzari errusiarra izan zen, bere edertasunagatik ezaguna. Errusiako Ballet Inperialeko artista nagusia izan zen eta geroago Sergei Diaghileven Errusiar Balletekoa. Britainia Handian Hampsteaden (Londres) ezarri ondoren, profesionalki balleta irakasten hasi zen, eta ballet britainiar modernoaren sortzaileetako bat bezala onartua izan zen. Royal Balleta ezartzen lagundu zuen, eta Errege Dantza Akademiako kide sortzailea izan zen; munduko dantza irakaskuntzako erakunderik handiena da orain.
Biografia
1894tik 1902era, dantza ikasketak hasi zituen San Petesburgoko Antzerki Inperialaren Eskolan, non irakasle izan zituen besteak beste, Platon Karsavin (bere aita), Christian Johansson, Enrico Cecchetti, Pavel Gerdt eta Alexander Gorsky.
Antsoain
Historia
Antsoaingo herriaren historia izen bereko Zendearen historiari dago loturik 1991. urtera arte. Urte hartan Zendea apurtu eta udalerri independentea osatu zuten. Antsoain zendea moduan agertzen den lehen dokumentua 1427. urtekoa da, Iruñeko merindadeko artxiboetako liburu batean. Erdi Aroko dokumentu gehienetan, Antsoain Sansoain gisa ageri da.
Eva Perón
Emakumeen eskubideak
Hausnarketa hauen harira, Evaren ikuspuntua zenbaitetan misogenotzat hartua izan da. Evak etxekoandre eta familiaren oinarri ziren amak gurtzen zituen, Argentinako funts soziala zirela esanez, eta familiaren eta honen antolakuntzaren alde egiteko, eta etxetik kanpo lan bila aritu behar ez izateko, Estatuak ama eta etxekoandreei soldata bat eman behar ziela defendatu zuen. Hala ere, berak goresten zuen emakumearen irudiaren guztiz aurkako eredua eman zuen, etxezulotik atera ez ezik, politikagintzan ziharduen emakume trebe, irmo eta boteretsua izatera ere iritsi baitzen. Gizartearen aurreiritzi eta statu quoaren aurka ere iraultza txikiak egin zituen, esate baterako, publikoki galtzak jantzi izan zituen, orduan gizarte klasikoak emakumeen artean gaitzesten zuen moda. Evaren izaera sendo, seguru eta ausartak mirespena sortu zuen, eta inongo laguntzarik eta babesik gabe bere haurtzaro txirotik eta zorigaiztoko patutik ihes egin izana laudagarria izan zen.
Sievert
Astronauten erradiazio-dosi maximoa
55 urteko gizonak: 2,9 Sv; 55 urteko emakumeak: 1,6 Sv
Eva Perón
Emakumeen eskubideak
Azkenik, Eva María Cristina Vilanova de Árbenzen oso lagun ona izan zen. Vilanova de Árbenz, Evaren antzera, Guatemalako lehen dama izan zen, eragin handia izan zuena Guatemalako gobernu iraultzaileetan, eta biak Latinoamerikan botere politiko nabarmena izan zuten emakume aitzindariak izan dira.
Antsoain
Historia
1515. urtean Gaztelak Nafarroa konkistatzean, Antsoainek bere estatus administratiboa gorde zuen, udalerri bihurtuz. Garai batean, honako kontzeju hauek osatzen zuten zendea, Antsoain, Aizoain, Añezkar, Artika, Ballariain, Berriobeiti, Berriogoiti, Berriozar, Elkarte, Larrageta, Lotza eta Oteitza.
Mauricio Arroyave
José Mauricio Arroyave del Río (Puerto Nare, 1967ko urriaren 5a) kolonbiar kazetaria, kronista, esataria eta telebista aurkezlea da.
Biografia
Mauricio Arroyave Puerto Nare- n jaio zen, Antioquian, eta txikitatik Medellín- en kokatu zen. Gizarte komunikazioa eta kazetaritza ikasi zituen Universidad Pontificia Bolivariana-n eta geroago Nazioarteko Gaietan masterra egin zuen Kolonbiako Externado Unibertsitatean. 1993an Teleantioquiako Noticiero ANT-eko aurkezle gisa hasi zen 2001era arte.
NGC 5765
NGC 5765 galaxia bat da, Virgo konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Antsoain
Historia
1966. urtearen inguruan, auzo berriaren eraikuntza hasi zen Iruñetik gertu zegoen Antsoain udalerriaren hegoaldeko gune lau batean. Auzo berri hark Txantreako auzoarekin egiten zuen muga. Gaur egun auzo berrian kokatzen dira herriko zerbitzu eta azpiegitura gehienak, udaletxeaz gain.
Eva Perón
Europako itzulia
Eva Perónek 1947an publizitate handia izan zuen bidaia bat egin zuen Europara. Garai hartan berria zen emakume batentzat nazioarteko bidaia ofizial bat egitea, eta horri esker, politikako lehen planoan kokatu zen Argentinako lehen dama. Itzulia 64 egunekoa izan zen, ekainaren 6an atera eta abuztuaren 23an bueltatu zen, eta, guztira, zortzi herrialde bisitatu zituen: Espainia (18 egun), Italia eta Vatikano Hiria (20 egun), Portugal (3 egun), Frantzia (12 egun), Suitza (6 egun), Brasil (3 egun) eta Uruguai (2 egun). Evaren asmo ofiziala borondate oneko enbaxadore moduan bidaiatzea zen, laguntza sozialen europar sistema ezagutzeko. Hain zuzen ere, helburu nagusia, Argentinara bueltatzean, lehen dama obra sozialak kudeatuko zituen sistema berri baten buru bihurtzea zen. Bidaia honetan, besteak beste, Hernán Benítez jesuita aholkulari izan zuen, eragin handia izango zuena itzuleran, Eva Perón Fundazioaren sorreran.
Antsoain
Historia
Iruñeko metropolitar gunetik hurbil egotearen ondorioz, 1965. urteaz geroztik Antsoaingo biztanle kopuruak gora egin du. Landa herria izatetik, industria herria izatera igaro da.
Horrek eragin zuen 1991. urtean 12 udalek osatzen zuten izen bereko zendeatik irtetea, hala udal beregaina bihurtu zela (87/1991 Dekretu Forala, martxoaren 14an, BON 34/1991 argitaratua). Bestalde, aipatutako gertutasunak Iruñerriko Mankomunitateak kudeatzen dituen hainbat zerbitzu partekatzea eragiten du, adibidez, garraio publikoa, ur-horniketa, estolderia, zabor eta taxi zerbitzuen gestioa; gainera, hiriguneak dituen osasun, garraio publiko eta hezkuntza azpiegituretatik zuzenean onura ateratzen du.
Mauricio Arroyave
Biografia
2002tik 2011ra, CM&-n aritu zen aurkezle gisa María Andrea Vernaza eta César Augusto Londoñorekin batera, Yamid Amat- en eskutik. 2013tik 2015era Canal Capital-en egon zen Noticias Capital eta El primer Café saioetan Antonio Morales Riveirarekin batera. Azken horretan, Hollman Morris zuzendariarekin elkarrizketa-formatuaren inguruko ezberdintasunak izan zituen. 2017an Darío Montenegroren administrazio berriaren menpe itzuli zen kanalera Vibra Bogotá programetan.
Eva Perón
Europako itzulia
Bidaiak Italia izan zuen bigarren helmuga; bertan, Evak egunkarietan idatzi, eta gobernuko eta gizarteko arduradun nagusiekin afaldu zuen, haurtzaindegiak bisitatu eta langileekin bildu zen. Hala ere, harrera ez zen Espainian bezain beroa izan. Vatikano Hirian, aldiz, Pio XII.a aita santuak hartu zuen, eta honek domina pontifikala eta urrezko arrosario bat eman zizkion, azken hau hiltzerako orduan Evak eskutan izan zuena. Ondoren, jendetzak harrera ona egin zion Portugalera eta Frantziara jo zuen. Azken honetan, Versaillesko jauregia bisitatu eta politikariekin bildu zen, hala nola, Parlamentuko presidentea zen Édouard Herriot sozialistarekin eta Charles de Gaullekin. Gainera, Frantziari, aurretik Espainiari eta Portugali egin zion moduan, bi itsasontzi bete gari eskaini zizkion, herrialdeek bizi zuten goseteari aurre egiteko. Nôtre Dameko katedralean, etorkizuneko Joan XXIII.a aita santua izango zenarekin bildu zen, alegia, Angelo Giuseppe Roncallirekin; honek hainbat aholku eman zizkion laguntza soziala emateko eginkizuna aurrera eramateko. Frantzian zegoen bitartean, Evak ohar bat jaso zuen: Erresuma Batuko Jurgi VI.a erregeak ez zion harrerarik egingo. Hau da, mezu horrek antolatutako bisita ofiziala ez zela estatu bisita baten moduan tratatuko adierazten zuen, eta aitzakia udako egonaldia pasatzeko errege familia Eskozian egongo zela izan zen. Badirudi erabakiaren atzean AEBen eragina egon zela. Hala, Fraser eta Navarro historialarien arabera, Evak gutxieste eta desaire moduan hartu zuen berria, eta Erresuma Batuko bisita bertan behera uztea erabaki zuen. Lehen damak, hala ere, publikoki nekeari egotzi zion errua.
Andersonia leptura
Andersonia leptura Andersonia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Amphiliidae familian.
Tamara Karsavina
Biografia
1904ean Milanera mugitu zen ikasten jarraitzeko helburuarekin, Caterina Beretta bidelagun zuelarik. 1918ra arte Marinsky antzokiaren dantzaria izan zen.
José Ignacio Larraín
José Ignacio Larraín y Landa (Santiago, 1813 - Santiago, 1892) Txileko abokatu eta politikaria izan zen. Estatu ministro eta diputatu gisa aritu zen, eta Alderdi Nazionala edo monttvaristaren fundatzailea izan zen.
Eva Perón
Europako itzulia
Europako azken geltokia Suitza izan zen, eta han ere hainbat politikarirekin bildu zen. Herrialde honetan ez omen zuen oso harrera ona jaso, batik bat, herritarrengandik. Beranduago Eva Perónen biografia bat idatziko zuen John Barnes idazlearen arabera, Suitzako kaleetan barna zebilela pertsona batek bi harri jaurti omen zizkion kotxe ofizialari, haizetako bat puskatuz. Hala, Europan nahikoa zuela erabaki eta Amerikara itzuli zen Eva. Argentinara bueltatu aurretik, Brasilen eta Uruguain geldialdia egin zuen, eta Rio de Janeiron ospatzen ari zen Bakearen Mantentzea eta Kontinentearen Segurtasunerako Amerikarren arteko Konferentzian parte hartu zuen. Bertan 1947ko abuztuaren 20an sinatu zen Elkarrekiko Sostenguko Akordioan izan zen, eta han amaiera eman zion nazioarteko bidaiari.
Antsoain
Demografia
Biztanleriari dagokionez, Antsoain Nafarroako Foru Erkidegoko bederatzigarren herria zen 2011. urtean.
Eva Perón
Eva Perón Fundazioa eta laguntza soziala
Peronismoaren lehen agintaldian, Eva Perón laguntza sozialen esparruan nabarmendu zen gehien. Pobreziaren aurkako eta babesgabetasun egoeran zeuden pertsonen aldeko neurriek Argentinako lehen damaren irudia goratu zuten herritarren artean.
XIX. mendetik Buenos Aires hiriko karitate lan gehienen esku Sociedad de Beneficencia (Ongintza Elkartea) izeneko elkartea zegoen, maila altuko emakume gutxi batzuk osatzen zuten talde murriztua. Diru ekarpen nagusiak emakume horien senarren poltsikotik iristen ziren, eta laguntza gehienak umezurtzei eta etxerik gabeko emakumeei zuzenduta zeuden. Hala ere, 1930eko hamarkadako gizarte hiritar etsiaren beharrak asetzeko, elkartea eta ongintza bera zaharkituak gelditu ziren. Taldearen eraginkortasuna ezbaian jarri zen, eta estatuaren diru laguntzen bidez zaharberritzen saiatu ziren, harik eta Juan Perón presidente izendatu zuten arte. 1946ko irailaren 6an gobernuak esku hartu zuen elkarte honetan, eta ordutik peronistak arduratu ziren asistentzia eta laguntza sozialaz.
Tamara Karsavina
Biografia
1918an, Henry James Bruce diplomatikoarekin ezkondu zen, eta Londresen finkatu zuen bere bizilekua, Rambert Balletean aritu zen orduan, irakasle eta dantzari, bere ikasleen artean Margot Fonteyn nabarmentzen da. 1946tik 1955era Dantzaren Errege Akademiaren lehendakari izan zen.
Antsoain
Demografia
1996. urtean Antsoainen integratuta zeuden bi herri banandu ziren: Berriozar eta Berriobeiti.
José Ignacio Larraín
Familia
José Joaquín de Larraín y Aguirre jaunaren semea -Martín José de Larraín y Salasen semea zena-, Montepioko markeserriaren oinordekoa, eta Mercedes de Landa y de los Ríos andrearen semea. Hezkuntza pribilegiatua izan zuen, 1836an San Felipeko Unibertsitateko abokatu bezala graduatuz. Carolina Zañartu y Larraín andrearekin ezkondu zen, eta hamabi seme-alaba izan zituzten. Montepioko markeserriaren jabe zibila, Agirre maiorazgoarekin lotutako ondasunen gozamena izan zituen, hau da, "Lo Aguirre" ren jabegoarena, "Manquehue" txakrarena edo "Lo Gallo" fundoarena, eta Larraín Zañartu Jauregia rena.
Eva Perón
Eva Perón Fundazioa eta laguntza soziala
Gizarte laguntza honek Evitaren irudia zabaldu, hazi eta goratu zuen herrialde osoan. Urteetan bere lantokia fundazioaren bulegoa bihurtu zen, eta egunero herritarrak jasotzen zituen, laguntza ematen zien, dirua, babesa, eta irtenbide bat eskaintzen zien. Bere bulegoko ateak zabal-zabalik zeuden goizez eta gauez. Horrela, langabeak laguntzen, babesgabeko emakumeei etorkizun bat eskaintzen, maila apaleko eskaleak musukatzen, eta gaixoak zaintzen zituen lehen dama berritasun handia bihurtu zen. Aurreko urteetan oligarkiak gobernatutako herrialdearekin, baita aberatsen gizartearekin alderatuz gero ere, kontraste eta aldaketa izugarria eman zen, eta horrek herritarren eta langileen mirespena ekarri zuen. Argentinarrak Eva Perón gurtzen hasi ziren. Evitak fundazioan lanean jardun zuen hil egin zen arte. Urteek aurrera egiten zuten heinean, lehen damaren hitzak gogorragoak izango ziren herrialdea gobernatu zuten aberats eta oligarken aurka : ≪Batzuetan nire irainak zaplastekoak eta zartadak izan zitezen nahi izan dut. Jendea aurpegian jo nahi izan dut, jo ikusarazteko, egun batez bada ere, jendea laguntzen dudanean egunero ikusten dudana≫. Crassweller idazleak esan zuen Evita fanatiko bihurtu zela bere lanean, gau eta egun igarotzen zuela bulegoan, eta gizartearen gaixotasun moralaren eta pobreziaren aurkako gurutzada bilakatu zuela bere bizitza. Hala, herritarrek bere konpromisoa eta lan sutsua mirespen handi baten inguruan kokatu zuten, irudi traszendente bat bihurtzeraino.
Emakumeen Alderdi Peronista
Hauteskundeak irabazi ondoren, 1947. urtean, Juan Perónek presidentetzara eraman zuten bi alderdiak desegitea erabaki zuen, Alderdi Laborista eta Batasun Zibiko Erradikala Batzorde Berritzailea, eta alderdi politiko bakarra sortzea: Alderdi Peronista. Erabaki honekin sindikatuek autonomia galdu zuten peronismoaren barruan; baina, era berean, alderdi berriaren oinarrian kokatu ziren. Hala, sindikalismoa alderdi berriaren bizkarrezurra bihurtu zen, eta horrek Alderdi Peronista ia alderdi laborista baten itxura hartzera eraman zuen praktikan.
Eva Perónek hasieratik bertatik erlazio estu, indartsu eta bitxia izan zuen langileekin eta sindikatuekin. Lehen damak eskubide sozialen eta laboralen aldeko ikuspegi oso muturrekoa zuen, borrokalaria, sindikatuekin bat egiten zuena. Biek pentsatzen zuten oligarkia eta inperialismoa ez zirela besoak gurutzaturik geldituko, eta indarkeriaz garai eta erreforma berriak suntsitzen saiatuko zirela. Beraz, Evak, buruzagi sindikalekin batera, langileen miliziak bultzatu eta armatu zituen. Emakumearen eta sindikatuen arteko erlazioa Eva hil ondoren gelditu zen agerian, bere gorpua baltsamatua izan zedin CGT erraldoiaren egoitzara eraman zutenean.
Hala eta guztiz ere, botere heterogeneo horretan, peronismoak klase eta sektore anitz hartu zituen. Evak 1947an emakumeen boto eskubidean lan handia egin zuen arren, konturatu zen legea ezartzeak ez zuela bermatzen emakumeen presentzia hautagaien artean. Ondorioz, politikan aurrera pauso bat gehiago ematea erabaki zuen: 1949. urtean, politika munduan itzalpean ibili ziren beste emakume batzuekin batera, Emakumeen Alderdi Peronista sortu zuen (Partido Peronista Femenino, PPF). Argentinako emakumeen lehen alderdi nagusia izango zen. Uztailaren 26an, Buenos Airesko Cervantes Antzoki Nazionalean, Eva Perónek alderdi berriaren oinarriak ezarri zituen; erakundea emakumeen oinarrizko unitatez osatuta egongo zen, auzo, herri eta sindikatuen artean barneratuko zena. Helburu nagusia emakumeen militantzia zuzenean bideratzea zen, kideen arteko inongo bereizketa eta hierakiarik gabe. Eva Perón alderdiko lehen presidente bihurtu zen, eta modu horretan, bere eragin politikoa izugarri handitu zuen herrialdean. Cervantes Antzokian emandako hitzaldian alderdia sortzearen arrazoiak argitu zituen Evitak :
Sievert
Historia
Sievertaren jatorria CGS unitateetatik datorren röntgen equivalent man (rem) da. Erradiazio Unitate eta Neurrien Nazioarteko Batzordeak (ICRU) 1970eko hamarkadan SIko unitate koherenteetara aldatzea sustatu zuen, eta 1976an jakinarazi zuen dosi baliokiderako unitate egokia formulatzea aurreikusita zuela. ICRPk ICRUri aurrea hartu zion 1977an sievert-a sartuz.
Eva Perón
Emakumeen Alderdi Peronista
Emakumeen eta gizonen arteko berdintasun politikoa, sufragioaz gain, senar-emazteen berdintasun juridikoan eta guraso-aginte partekatuek osatu zuten. Guzti hauek 1949ko Konstituzioko 37. artikuluan (II.1) ezarri ziren, nahiz eta ezin izan zen arautua izan. Testua zuzenean idatzi zuen Eva Perónek berak. Hala ere, 1955eko estatu-kolpe militarrak konstituzioa bertan behera utzi zuen, eta horrekin batera, emakumeen eta gizonen arteko berdintasun juridikoaren bermea. 1957ko erreforma konstituzionalak ez zuen berme hori berreskuratu, eta argentinar emakumea lege aldetik baztertua izan zen 1985eko guraso-aginte partekatua ezartzen zuen araua iritsi zen arte.
Mauricio Arroyave
Biografia
Néstor Osuna abokatua, jurista, politikaria eta Justizia ministroaren ezkontidea da.
Eva Perón
Emakumeen Alderdi Peronista
1951ko azaroaren 11n hauteskunde orokorrak ospatu ziren Argentinan. Emakumeen Alderdi Peronistari, erakunde autonomo moduan, Alderdi Peronistak lortzen zituen kargu guztien %33a zegokion (gainontzeko bi herenak, bata sindikatuentzat eta bestea gizonentzat ziren), eta, horrela, 1951. urtean, lehen aldiz Argentinako historian, 23 emakume diputatu, 6 emakume senadore, eta beste hainbat probintzietako emakume batzarkide hautatu ziren; guztira, 109 emakume politikari. Aipagarria da Alderdi Peronistak eginiko lana, eta batik bat Emakumeen Alderdi Peronistarena, izan ere, orduan Argentinako bigarren alderdi politikoa zen Batasun Zibiko Erradikalak ez baitzuen emakume hautagairik aurkeztu. Navarro eta Fraserren arabera, 51n, Emakumeen Alderdi Peronistak 500.000 kide zituen. Aurretik apolitikoak ziren milaka emakume politikan sartu ziren Eva Peróni esker, eta, aditu eta analista politiko askoren iritziz, emakumeen aldeko mugimendu honek zerikusi handia izan zuen hauteskundeen garaipenean, Juan Perónek herrialdeko botoen %63 lortu baitzuen.
Argentinako presidenteorde izateko hautagaitza
Juan Perón presidentearen lehenengo agintaldia amaitzear zen, eta hauteskunde orokorrak antolatuko ziren berriro ere 1951. urtean. Emakumeek botoa eman zezaketen lehendabiziko hauteskunde orokorrak izango ziren, baita hautagai aurkezteko aukera zuten aurreneko aldia ere. Langileen Konfederazio Orokorrak (CGT) Argentinako presidenteorde kargurako Eva Perón hautagaia proposatu zuen, emakumeak urte haietan sindikatu eta langileei emandako laguntza eta babesaren esker onez. Perón senarrarekin batera aurkezteko hautagaitzak oihartzun handia izan zuen herrialdean, eta eztabaida handia piztu zuen; izan ere, alde batetik, emakume bat botere betearazlearen buru jartzeko aukera ekartzen zuen, eta, bestetik, gobernu peronistaren barruan sektore sindikalistaren indarra handitzen zuen. Jokaldi horrek peronismo barneko borroka eragin zuen. Buruzagitzan zeuden gizonek eta sektore kontserbadoreenek presio gogorra egin zuten Eva Perónen hautagaitzak aurrera egin ez zezan. Hain zuzen, hautagaitza horrek buruzagi militar ugari haserretu zituen, Evitak gobernuan zuen eragina handitzea begi onez ikusten ez zutenak. Argentinar Konstituzio berriaren arabera, presidenteordeak zuzenean ordezkatzen zuen presidentea, azken hau hil eginez gero. Evita presidente bihurtzeko aukera militarrek onartu ezin zezaketen aukera zen. Hala ere, Evitak hilabete gutxitan langileen, sindikatuen eta Emakumeen Alderdi Peronistaren sostengu zabala eskuratu zuen. Talde hauek eskaini zioten babesa eta oinarria Juan Perón bera harritu omen zuten. Fraser eta Navarroren arabera, Evitaren itzalpean zabaltzen zen indar borrokalariak emakumea Alderdi Peronistako buruzagi guztien maila berean kokatzen zuen, baita Juan Perón beraren maila berean ere.
Sievert
Historia
Sievert Pisu eta Neurrien Nazioarteko Batzordeak (CIPM) hartu zuen 1980an, gray-a hartu eta bost urtera. CIPMk azalpen bat eman zuen 1984an, eta sievert-a grayaren ordez noiz erabili behar den gomendatu zuen. Azalpen hori 2002an eguneratu zen, 1990ean aldatu zen ICRPren dosi baliokidearen definiziora hurbiltzeko. Zehazki, ICRPk dosi baliokideak sartu zituen, erradiazioaren haztapen-faktore (WR) gisa izendatu zuen kalitate-faktorea (Q), eta 'N' haztapen-faktorea murriztu zuen 1990ean. 2002an, CIPMk ere 'N' haztapen-faktorea kendu zion azalpenari, baina beste termino eta sinbolo zahar batzuk mantendu zituen. Azalpen hori SIren liburuxkaren eranskinean baino ez da ageri, eta ez da sievertaren definizioaren parte.
Eva Perón
Argentinako presidenteorde izateko hautagaitza
Badirudi erabaki honen atzean Eva Perónen osasun makala zegoela, eta horrek, azkenean, presidenteordetza hautagaitzaren porrotean eragin zuzena izan zuen. Dena den, horrek ez zuen eragotzi peronismoaren barruan zeuden barneko borrokak agerian uztea, baita gizartekoak ere; izan ere, argentinar herritar guztiak ez zeuden prest sindikatuek babesten zuten emakume bat presidenteordetzan ikusteko, ezta etorkizun hurbil batean Aberriko presidentetzan ere. Azkenean, hauteskunde orokorrak 1951ko azaroaren 11n ospatu ziren, eta Hortensio Quijano politikaria aukeratua izan zen presidenteordetzan. Juan Perónen eta Hortensio Quijanoren Alderdi Judizialistak irabazi zituen hauteskundeak, botoen %63,5i esker. Evak, bestetik, ospitaleko ohetik bertatik eman behar izan zuen botoa, sei egun lehenago heriotzera eramango zuen minbizia sendatzen saiatzeko ebakuntza bat egin baitzioten.
Gaixotasuna eta heriotza
Eva Perónek utero-lepoko minbizia izan zuen. Gaixotasunak lehenengo seinaleak 1950eko urtarrilaren 9an eman zituen, Eva taxi gidarien sindikatuaren sorrera ekitaldian zorabiatu egin zenean. Hiru egun beranduago ebakuntza bat egin behar izan zioten, eta apendizektomia bat jasa zuela esan zen arren, minbizia diagnostikatu zioten. Hala, zorabioek urte osoan zehar iraun zioten. 1951 hasieran, esate baterako, Eva Perón Fundazioko bulegoetan ondoezik jarri eta konorte gabe gelditu zen berriro ere; orduan, bere bulegoa etxera eramateko agindu zuen.
Minbiziak etengabe aurrera egiten jardun zuen, eta Eva geroz eta ahulago zegoen. Atsedenaldi luzeak egin behar izaten zituen, baina, hala ere, ekitaldi publikoetan parte hartzen jarraitu zuen. Abuztuaren 22an, Evitari ofizialki presidenteordetza eskaini zioten egunean, beste gaixoaldi bat izan zuen bi milioi herritarren aurrean hitz egin ondoren. Zorabioek eta baginako odol jarioek okerrera egin zuten, eta 1951 bukaerarako argi zegoen bere osasuna azkar ari zela gaiztotzen. Urriaren 17an, Leialtasunaren egunean eman zuen hitzaldia Evitaren testamentu politikotzat hartzen da, orduan bere heriotza bederatzi aldiz aipatu baitzuen. Bestetik, urriaren 15ean, La Razón de mi Vida biografia kaleratu zuen, Manuel Penella espainiar kazetariaren laguntzaz idatzia. Lehenengo edizioan 300.000 ale argitaratu ziren; hil ondoren, Argentinako eskoletan derrigorrezko irakurketa bihurtuko zen liburua.
1951ko azaroaren 5ean ebakuntza kirurjikoa egin zion George Pack onkologoak Avellaneda Ospitalean, Eva Perón Fundazioak eraiki zuen ospitalean. Sei egun beranduago, histerektomiatik indartzen ari zela, Argentinako hauteskunde orokorrak ospatu ziren, eta Evak lehen aldiz eman zuen botoa ospitaleko ohetik bertatik. Juan Perón presidente hautatua izan zen berriro ere.
Garai hartan, Eva Perón bere azken liburua diktatzen hasia zen, Mi mensaje izenaz argitaratuko zena eta irakasleen sindikatuaren buruzagiari zuzenean diktatu ziona, alegia, Juan Jiménez Domínguezi. Hil baino egun gutxi batzuk lehenago bukatu zuen. Lan honetan Evitaren testu sutsuenak topatu daitezke, eta pasarte bat bere heriotza ondoren irakurria izan zen, 1952ko urriaren 17an, Plaza de Mayon antolatu zen ekitaldian :
1952ko ekainaren 4an Evitak Juan Perón presidentearekin batera desfile bat egin zuen Buenos Airesen, Perón berriz hautatua izan zela ospatzeko. Evita, ordurako, oso ahul eta gaixo zegoen, eta ez zen gai zutik bakarrik mantetzeko ere. Jantzi zuen larruzko berokiaren azpian, igeltsu eta burdin hariz egindako egitura bat zuen deskantsatu ahal izateko. Gainera, mina arintzeko hartzen zuen dosiaren hirukoitza hartu zuen ospakizuna jasan ahal izateko. Oso zargaldua zegoen ordurako, 36 kg baino ez zuen pisatzen. Egun batzuk beranduago, Juan Perón presidente izendatzeko ospakizunean, Evitak "Nazioaren Buruzagi Espiritual" titulu ofiziala jaso zuen Argentinar Nazioaren Kongresuan.
Hil aurretik erradioterapia jaso zuen hainbat aldiz; hain zuzen, kimioterapia bidez minbizia tratatu zioten lehenengo argentinarra izan zen. 2011n, Yale Unibertsitateko neurozirujau batek Evitaren burezurra aztertu zuen argazki eta x-izpien bitartez, eta bizitzako azken hilabeteetan bekokiko lobotomia bat ere jasan zuela esan zuen. Tratamendu ohikoa zen, gaixotasunak eragindako mina, antsietatea eta asaldura sendatzeko. Aditu askok, baina, ebakuntza hau ez zela inoiz burutu defendatzen dute. Dena dela, Evak ez zuen minbizia biziraun ahal izan, eta metastasiak jota uztailaren 18an koman sartu zen. Eva Perón 33 urte zituela hil zen, 1952ko uztailaren 26an, arratsaldeko 20:25ean. Herrialdeko hedabide eta ekitaldi guztiak bertan behera gelditu ziren, eta 21:36ean J. Furnot esatariak ondorengoa irakurri zuen irratian :
Bere heriotzaren ondoren, CGTk hiru eguneko lan uztea iragarri zuen, eta gobernuak, aldiz, 30 eguneko dolu nazionala ezarri zuen. Dena den, badirudi horrek ez zuela herritarren dolumina baretu. Izan ere, herritarrek Eva hil zen presidentearen etxearen aurrea hartu eta inguruko kaleak kolapsatu zituzten; guztira, presidentearen etxetik hamar eraikin blokeraino iritsi zen jendetza. Gainera, hurrengo egunean, gorpua Lan eta Aurreikuspen Idazkaritzara eraman zutenean, izugarrizko jende-oldeak izan ziren; 24 ordutan, guztira, bi mila pertsona zauritu baino gehiago ospitaletan izan ziren eta, guztira, zortzi pertsona hil egin ziren jendeak zapalduak. Kalean bildu ziren jarraitzaile guztiek Evaren gorpua ikusi nahi zuten. Bere gorpua abuztuaren 9 arte Lan eta Aurreikuspen Idazkaritzan gaubeilatu zen, harik eta egun hartan ohore ofizialak jasotzeko Konpresu Nazionalera eraman zuten arte; handik CGTren egoitza nagusira eraman zuten. Prozesioa bi milioi pertsonak baino gehiagok jarraitu zuen, eta ibilbidea egiten zuten bitartean, jendeak krabelinak, orkideak, urreliliak, ahuntz-prakak eta arrosak bota zizkion. Prozesuan, CGTko ofizialek gorpua eraman zuten, eta jarraian, Perón, bere gobernukideak, Evaren familia eta lagunak, Emakumeen Alderdi Peronistaren ordezkariak, eta Eva Perón Fundazioko erizain eta ikasleak joan ziren. Nahiz eta aginte kargurik izan ez zuen, estatu hileta egin zitzaion ; eta ordutik irratiko esatariak 20:25ero testu bat irakurtzen hasi ziren gobernuaren erabakiz: ≪20.25 dira, Eva Perón inmortalitatera igaro zen ordua≫.
Bere gorpua CGTren egoitzan baltsamatua izan zen, eta bertan mantentzeko asmoa zegoen bere hilobia eraikitzen zen bitartean. Pedro Ara doktorea izan zen Evaren gorpua baltsamatzeko eginkizuna bete zuena. Hala ere, badirudi erabakia Juan Perónena izan zela; izan ere, Leninen gorpuaren moduan, Evitarena ere bere horretan mantendu nahi izan zuen herritarrek ikus eta gogora zezaten. Bestetik, gobernuak Descamisadoari Monumentua eraikuntza erraldoia altxatzeko lanak hasi zituen, Evaren ideia bat oinarritzat hartuta egin zen proiektua. "Descamisado" ("alkandorarik gabea") argentinar herritar apal eta langileei erreferentzia egiteko erabiltzen zen hitza zen, maila altuko jendeak despektiboki sortu zuen izendapena zena, eta peronismoak eta, batez ere, Evitak bere egin eta haien jarraitzaileei zuzentzeko erabiltzen zuten hitz goxoa bihurtu zena. Plan berriaren arabera, monumentuaren oinarrian kapera laiko bat egongo zen: lehen damaren behin betiko hilobia. Estatu kolpeak, baina, Perón gobernutik bota zuenean, 1955eko irailaren 23an, monumentuaren eraikitze lanak bertan behera gelditu ziren, eta Evitaren hilotza, aldiz, bahitu eta 14 urtez desagerrarazi zuten.
Gorpuaren bahiketa
Iraultza Askatzaileko (1955-1958) diktadura militarrean, alegia, Juan Perón presidentetzatik bota zuen diktaduran, Carlos de Moori Koenig teniente koronelaren buruzagitzapean zegoen komando batek Evitaren gorpua bahitu zuen. Gertakizuna 1955eko azaroaren 22ko gauean jazo zen, Pedro Eugenio Arambururen aginduz militar taldea CGTren egoitzara indarrez sartu zenean. Lehenik eta behin, komandoak lehenengo solairuan zegoen Eva Perónen bustoa behera bota zuen, eta berehala bigarren solairura jo zuen, han baitzegoen kapera. Atea bortxatu ondoren, Evaren gorpuaren gainean zeuden argentinar banderak erre eta hilotzaren gainean pixa egin zuten. Azkenean, gorpua kamioi baten barruan sartu eta egoitzatik lehenbailehen alde egin zuten; kamioia, aldiz, hiru egunetan izan zuten hiriaren alde batetik bestera, herritarren susmorik ez pizteko.
Badirudi gorpuak ibilbide makabroa jasan zuela hurrengo hilabeteetan, nahiz eta beranduago militarrek emandako lekukotasunak oso desberdinak diren. Besteak beste, Moori Koenig teniente koronelak Evaren hilotza bere bulegora eraman zuela esan izan dute askok, eta han, gorpua zeraman hilkutxa zutik jarri eta jasotzen zituen bisitei erakusten omen ziela; artean, María Luisa Bemberg zinemagileak berak ikusi omen zuen. Azkenean, Pedro Eugenio Aramburuk Moori Koenig kargutik kendu zuen, eta Héctor Cabanillas koronelari eskatu zion Eva Peróni isilean lur emateko. Hala, 1957ko apirilaren 23an, gorpua itsasotziz garraitu zuten Genovara, Italiara, María Maggi de Magistris izena zeraman hilkutxa baten barruan. Eva Milango hilerri nagusian ehortzi zuten. Bitartean, peronismoaren ikur oro debekatua izan zen Argentinan, Eva Perónen irudia, mitoa eta bertuteak haziz joan ziren, guztiz sakratu egin ziren arte.
1970. urtean, Montoneros izeneko ezkerreko talde gerrillari batek Aramburu jenerala bahitu zuen, beste hainbat gauzen artean, Evitaren gorpua agertzeko eskatuz. Cabanillasek, orduan, aginduak eman zituen emakumearen gorpuzkiak ekartzeko, baina, aginduak ez ziren garaiz iritsi eta gerrillariek Aramburu hil egin zuten ekainaren 1ean. Urtebete beranduago, 1971an, Lanusse jeneralak, orduan herrialdeko diktadorea zenak, Cabanillasi berari eskatu zion Evitaren gorpua bueltatzeko. Hala, Juan Perónek bere emaztea berreskuratu zuen azkenean Madrilgo erbestean.
Antsoain
Udaletxea
Udaletxea XX. mendean eraiki zen eta eraikia dagoen plazari izena ematen dio. Udala alkateak eta hamasei zinegotzik osatzen dute.
Eva Perón
Gorpuaren bahiketa
María Estela Martínez de Perón presidenteak, 1974ko azaroaren 17an, Juan Perón hil eta lau hilabetera, Evitaren gorpua herrialdera ekarri zuen berriro ere. Dena den, Eva, Juan Perón eta Argentinako beste hainbat politikari garrantzitsuren atsedenleku izango zen Aberriaren Aldarea izeneko mausoleo baten proiektua gauzatzen hasi zen unean, beste diktadura militar batek María Estela Martínez presidentetzatik bota zuen. 1976ko martxoaren 24an, azkenik, militarrek Evaren gorpua Duarte familiari bueltatu zioten, eta hauek familiak Buenos Airesko La Recoleta hilerrian duen lur zatian gordetzea erabaki zuten. Gorpua desagertzeko edo kalteak jasateko beldurrez, Evitaren hilkutxa tranpa batzuk babesten omen dute. Marysa Navarro eta Nicholas Fraser biografia idazleen arabera, Evitaren hilobia hain da segurua, ezen eraso nuklear bat ere jasango bailuke: ≪Horrek beldur bat islatzen du, gorpua hilobitik berriro desagertuko den beldurra, eta emakumea, edo emakumearen mitoa, berragertuko den beldurra≫.
Ideologia
Pobreziaren eta argentinarren arteko desberdintasun ekonomikoen aurkako ekintzaile sutsua izan zen Evita. Bere izena zeraman Fundazioaren bitartez, langile eta behartsuen ongizatea bilatu zuen; eta maila altuko herritarren eta aberatsen aurkako hitzek bere hitzaldiak bete zituzten. Gainera, sindikalismoari emandako sostengu eta bultzadak ezinikusi asko sorrarazi zizkion peronismoaren alderdi militar eta klerikalaren artean. Ondorioz, Eva Perón peronismoak hartzen duen esparru zabalaren ezker aldean jarri ohi da. Hala nola, 1970eko hamarkadan jardun zuen eta ezker muturreko peronismoaren ordezkaritzat jotzen den Montoneros gerrilla taldearen aipua ospetsua da : ≪Si Evita viviera sería Montonera≫ (≪Evita bizirik balego, montonera izango litzateke≫). Bestetik, emakumeen eta gizonen arteko eskubide politiko eta zibilak parekatzea izan zen Eva Perónen ardura nagusietako bat: Emakumeen Alderdi Peronista sortu zuen, eta sufragio unibertsalaren, senar-emazteen berdintasun juridikoaren eta guraso-aginte partekatuaren alde egin zuen lana aipatu ohi da.
Muturreko gorespena eta gaitzespena
Eva Perón ez zen edonolako pertsona izan; egiazki, bere bizialdian ez zuen argentinar herritarrik epel utzi. Garai hartako emakumeek esleitua zuten itzalpetik, bigarren mailatik, mututasunetik ihes egin zuen, eta 40ko hamarkadako argentinar gizarteko eragile nagusia bihurtu zen. Kargu politiko ofizialik izan ez zuen arren, peronismoaren buruzagi nabarmenena izan zen, eta mugimenduak Argentinan izan zuen atxikimenduaren arduradun nagusia. Hala, Eva Perónen irudia oso polemikoa izan zen hasieratik, Argentinako gizartean ospetsu egin zen unetik bertatik. Bizi zen garaian, bere aldeko eta kontrako herritarrak peronismoari zioten atxikimenduaren arabera sailka zitezkeen; baina, Evaren heriotzaren ostean, bere pertsonaren inguruko mitoek, irainek eta laudorioek eztabaida politikoaren esparrua gainditu zuten, eta gaur egun bere irudia bera da muturreko suak pizten dituena: aldeko eta kontrako suteak, hau da, gorespena eta gaitzespena. Gainera, herrialdearen mugetatik kanpora ere zabaldu da Eva Perónen itzala, eta horrek bere oihartzuna bizirik mantentzea ekarri du, batik bat, Latinoamerikan.
Emakumeak sortzen zituen muturreko grinen erakusgarri dira Eduardo Galeano uruguaiar kazetari eta idazlearen ondorengo lerro ospetsuak :