cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Espezismo
Antiespezismo intersekzionala
Antiespezista intersekzionalek diote kapitalismoa patriarkatua, kolonialismoa eta espezismoan oinarrituta sortzen dela, jabetza pribatuari esker. Beraz, loturak egiten ditu zapalkuntzen artean, diotelako sistema berberak zapaltzen dituela norbanako guztiak eta ez direla aske izango denak aske izan arte. Pribilegioen inguruko hausnarekta sustatzen du, zapalduak izan ez ezik, batzuetan, zapaltzaile ere izan daitekeela norbait, aldi berean. Egun gorakada handia izaten ari den korrontea transfeminismo antiespezista da.
Feryal Abdelaziz
Feryal Abdelaziz, (فريال أشرف, 1999ko otsailaren 16a) karateka egipziarra da, Tokio 2020ko Olinpiar Jokoetan urrezko domina bat lortu duena, Egitoko lehen emakumezko txapeldun olinpikoa bihurtuz.
Ibilbidea
Zazpi urte zituela hasi zen karatea egiten Kairo hiriburuan. 2018an, Madrilen jokaturiko munduko txapelketan, hirugarrena izan zen, eta, 2019an, Afrikako Jokoetan, zilarra eskuratu zuen.
Catherine Samba-Panza
Catherine Samba-Panza (1954ko ekainaren 26a) Afrika Erdiko Errepublikako bitarteko presidentea izan zen 2014ko urtarrilaren 20tik 2016ko martxoaren 30era arte, 2013ko estatu kolpearen gertaeren ondoren. Kargu hori bete zuen lehenengo emakumea izan zen. Aurretik, bere jarduera politikoa garatu zuen Bangi-n, herrialdeko hiriburuaren alkate gisa.
Lehen urteak
1954ko ekainaren 26an, N'Djamena-n jaio zen, Ekuatore Afrika Frantsesan (gaur egun Txad), ama Afrika Erdiko Errepublikakoa eta aita Kamerungoa izan zen. Politikan sartu aurretik, negozio-emakume eta abokatu korporatibo gisa jardun zuen. 18 urterekin Afrika Erdiko Errepublikara joan zen bizitzera. Parisera joan zen Panthéon Assas Unibertsitatean legeak ikasteko.
Bitarteko presidentetza
2012-2013ko Afrika Erdiko Errepublikako matxinadan zehar, Bangin, herrialdeko hiriburuko alkate izan zen. Michel Djotodia-k dimisioa eman zuen urtarrilaren 10ean, gatazka zibila konpontzeko hutsegitea aitortuz. Alexandre-Ferdinand Nguendet presidente izendatu zuten Transizio Kontseilu Nazionalak presidente berria hautatu arte. Trantsizioko parlamentuak Samba-Panza izendatu zuen zortzi hautagaien artean, 75 boto lortuz hurrengo bozkatuenaren 39 botoen aurrean, Désiré Kolingba, André Kolingba presidente ohia zenaren semea. Matxinadari aurre egiteaz gain, Samba-Panza-ren helburu nagusia 2014ko bukaerako hauteskunde presidentzialak izatea zen. Urtarrilaren 25ean, André Nzapayeké bitarteko lehen ministro izendatu zuen presidentetzan irauten zuen bitartean.
2008ko Euskal Bizikleta
'''XXXIX. Euskal Bizikleta''' 2008ko ekainaren 6tik 8ra egin zuten. Bere 467,9 km-ko ibilbidea osatzeko Eros Capecchik 11.37'45" behar zituen.
Pelion
Pelion edo Pilio (grezieraz Πήλιο, Pílio; antzinako grezieraz: Πήλιον, Pēlion) Tesalian dagoen mendigune baten izena da, Egeo itsasoa eta Volosko golkoaren artean altxatzen dena, penintsula bat eratuz.
Gaur egun
Magnesia prefekturaren zati da, Grezia erdialdean.
Greziar mitologia
Greziar mitologiaren zati da, zentauroen bizitoki bezala, bereziki Kironena, nor bere tontorrean bizi zen eta bertan beste heroi batzuen artean, Jason hezi zuen.
Bere basoetatik hartu zen Argo itsasontzia eraikiteko zura, honekin, argonautek Kolkidarantz nabigatu zutelarik, urrezko ahari-larruaren bila.
Itrio
Itrioa elementu kimiko bat da, Y ikurra eta 39 zenbaki atomikoa dituena. Trantsizio-metal zilarkara eta lustreduna da. Itrioa askotan ageri da mineral arraroetan, eta bere bi konposatu kolore gorriko fosforoak egiteko erabiltzen da telebistetan oraindik ere erabiltzen diren hodi katodikoetan.
Fridays for Future
Fridays for Future (Etorkizunaren aldeko Ostiralak), Klimaren aldeko Greba edo Gazteak Klimaren alde izenekin ere ezagutua, nazioarteko ikasle mugimendua da, bost kontinenteetan grebak eta manifestazioak egiten dituena aldaketa klimatikoaren eta planetako berotze globalaren mehatxuaz jendea kontzientziatzeko, eta politikariei horren aurkako neurri eraginkorrak har ditzaten exijitzeko. Greta Thunberg ekologista suediarrak Suediako parlamentuaren aurrean 2018ko udan hasi zituen eserialdietan du jatorria mugimendu honek
Gurean, ikasle mugimendu honek indar handia hartu du Ipar Euskal Herrian, non Bizi! erakunde ekologistak bultzada handia eman dion
Historia
Klimaren aldeko lehenengo grebak Greta Thunberg-en agerpenaren aurretik piztu ziren. Esaterako, 2015eko azaroan, klimari buruzko Parisko Hitzarmena lantzen ari zenean, ikasle gazte batzuek klimaren aldeko lehenengo grebara deitu zuten. Arrakasta handia izan zuen deiak, 100 herrialde baino gehiagotan 50.000 pertsonak parte hartu zutelako. Euskal Herrian, baina, parte hartzea hutsaren hurrengoa izan zen.
Lehenengo greba masiboak 2018ko azaroan piztu ziren. Australian, bereziki, indar handia hartu zuten. 2018ko abenduan klimaren aldeko grebak munduko 270 hirietara hedatu ziren: Australian, Austrian, Belgikan, Kanadan, Holandan, Alemanian, Finlandian, Japonian, Suitzan, Erresuma Batuan eta AEB-etan, besteak beste, ehun milaka gazte kalera atera ziren eta eskola-greba egin zuten. Mugimenduaren indarra hain handia bihurtu zen, ezen Belgikako ingurumen ministroak, Joke Schauvliege flandriarrak, dimititu behar izan baitzuen 2019ko hasieran.
Mundu-grebak antolatu ziren geroago ostiral hauetan: 2019ko otsailaren 15ean, martxoaren 15ean eta maiatzaren 24an. 2019ko martxoaren 15ekoak jarraipen handia izan zuen, munduko 2.000 hiritan mobilizazioak izan ziren eta milioi eta erdi gaztek parte hartu zuten. Euskal Herrian, modu antolatuan lehenengo aldiz, manifestazioak izan ziren Bilbon eta Baionan.
2019ko irailaren 20eta 27ren artean klimaren aldeko astea konbokatu zuen Fridays for Futurek, politikarien agendan klima larrialdiaren gaia lehen lerroan jartzeko. Aste horrek greba eta manifestazio handiak ikusi zituen irailaren 27an: ordura arteko mobilizazio jendetsuenak lortu zituen mugimenduak, planeta osoan bi milioi manifestari baino gehiago bildu baitzituen 2.400 hirietan. Euskal Herrian milaka gaztek institutu eta unibertsitateko gelak hustu zituzten eta klimaren aldeko inoizko manifestazio jendetsuenak ikusi zituzten Bilbo, Donostia, Gasteiz eta Iruñeko kaleek, justizia klimatikoa eskatuz.
Zientzialarien sostengua
2019ko otsailean 350 zientzialari herbeheretarrek gutun baten bidez sostengua eman zieten gazteen greba eta manifestazioei.
Era berean, Alemania, Austria eta Suitzako 23.000 zientzialari baino gehiagok "Scientists for Future" mugimendua sortu zuten, Fridays for Foture-en omenez, mugimendu ekologistaren kezkak konpartitzen zituztela adierazteko
2019ko martxoaren 14an Erromako Klubak ere eskola-greben aldeko aldarrikapena egin zuen, karbono dioxidoaren emisioak murrizteko dei eginez mundu guztiko gobernuei.
2019ko apirilean Science aldizkari ospetsuak "Concerns of Young protesters are justified" izeneko dokumentu bat kaleratu zuen, zeinean gazte ekologisten kezkak guztiz justifikatuak zirela eta oinarri zientifikoa zutela baieztatzen zuen. Dokumentuak mundu osoko 3.000 zientzialari baino gehiagok sinatu zuten
2019ko azaroaren 5ean 153 estatuetako 11.000 zientzialarik manifestu bat kaleratu zuten "giza sufrimendu handia datorrela" klima larrialdiaren ondorioei garaiz aurre egiten ez baldin bazaie, berotegi-gasen emisioak murriztuz
Mugimenduaren helburuak
Fridays for Futuren helburu nagusiak honako hauek dira:
Lemak
Munduan zehar eta Euskal Herriko kaleetan ere aktibistek gehien errepikatzen dituzten lemen artean hauek daude:
''
Malpartida
Malpartida Salamancako udalerria da, Peñaranda de Bracamonte eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 113 biztanle zituen.
Adrien Manglard
Adrien Manglard (Lyon, Frantziako Erresuma, 1695eko martxoaren 10a - Erroma, 1760ko abuztuaren 1a) frantziar margolari eta marrazkilaria izan zen.
Biografia
Adrien Manglard Lyonen jaio zen, Frantziako Erresuman, Edmond (Aimé izenekoa) Manglard eta Catherine Rose du Perrier (edo Dupérier) semea, 1693an ezkondu zena. Manglarden aita ere margolaria zen. Adrienek Lyonen ikasi zuen Adriaen van der Cabelekin, Erromara joan aurretik 1715ean. Manglardek bi anaia zituen, Daniel eta Pierre, gurasoek umezurtz etxean utzi zituzten gosea zela eta.
Adrienek Lyonen ikasi zuen Adriaen van der Cabel maisu holandarrarekin (Italiako ikasketak ere egin zituen) eta gero Erromara joan zen bizitzera eta karrerarik handienera. Manglard 1720ko hamarkadaren erdialdetik gutxienez komisario nabarmenen mezenasgoaz gozatzen hasi zen. 1720ko hamarkadan Corte Sabaudarako lanean hasi zen eta 1726an bi koadro bidali zituen. Manglardek itsas margolari gisa zuen talentua bere ibilbidea azkar joan zen: bezero ospetsuak Victor Amadeus II.a, Savoiako dukea eta Piamonteko erregea izan ziren, 1726an berarekin bat datozen bi piezak erosi zizkion eta Filipe, Parmako dukea. Filipek bakarrik 140 margolan baino gehiago enkargatu zizkion Manglard-i bere jauregiak apaintzeko.
1736an Frantziako Akademiak kide oso gisa onartu zuen. Manglard Erroman hil zen 1760an.
Mancera de Abajo
Mancera de Abajo Salamancako udalerria da, Peñaranda de Bracamonte eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 263 biztanle zituen.
Josefov (Sokoloveko barrutia)
Josefov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 367 biztanle ditu eta 8,33 kilometro koadroko azalera. Sokoloveko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1200 urtean egin zen.
Salvador Bergara
Salvador Bergara Larralde, pilota arloan Bergara II.a deituraz ezaguna (1952ko maiatzaren 19a, Etxalar, Nafarroa Garaia) esku huskako pilotari profesional ohia da. Bergara I.aren anaia. Profesionaletan 1973an estreinatu zen, eta 1992 Asegarce enpresak fitxatu zuen; haiekin jokatu zuen 1993ko abuzturaino, urte hartan belauneko lesio batek erretiroa hartzera behartu baitzuen.
Bere ibilbide profesionalak iraun zituen 20 urte horretan, hainbat titulu bereganatu zituen, horien artean nabarmenenak 1985, 1986 eta 1992an irabazitako Binakako Txapelketa Nagusiak, bai eta 1981 eta 1990an lehiaketa horretan lortutako txapeldunordetza ere.
Profesionaletan guztira 2.180 partida jokatu zituen, hau da, urtean batez beste 109 partida. Pilotaren historiako errekorra izango da, beharbada.
1993an bere pilotari ibilbide profesionala amaitu zuenetik, Bergara II.a Asegarce enpresako zuzendari teknikoa eta pilotarien entrenamenduen gainbegiraketaren arduraduna da. Gainera, enpresarako pilotari berriak fitxatzeko erabakietan ere parte hartzen du.
Binakako finalak
(1) Maiz II.ak gripea zuenez Etxenagusiak ordezkatu zuen.
Paraliparis cerasinus
Paraliparis cerasinus Paraliparis generoko animalia da. Arrainen barruko Liparidae familian sailkatzen da.
Šuoikkatjávri
Šuoikkatjávri Norvegiako aintzira da. Kvænangen eta Kautokeino-Guovdageaidnu udalerrietan dago, Troms og Finnmark probintzian. Haren dimentsioak hauek dira: luzera 10 km eta zabalera 900 m. Cårrujavriten dagoen zentral hidroelektrikoaren ur-biltegia da.
Saint-Jean-du-Castillonnais
Saint-Jean-du-Castillonnais Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Akodon latebricola
Akodon latebricola Akodon generoko animalia da. Karraskarien barruko Sigmodontinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Saint-Jean-du-Castillonnais
Biztanleria
2007an Saint-Jean-du-Castillonnais udalerrian erroldatutako biztanleak 26 ziren. Familiak 12 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 53 etxebizitza zeuden, 14 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 35 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 52 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 14 etxebizitza nagusietatik 12 bere jabearen bizilekua ziren, 1 alokairuan okupaturik zegoen eta 1 doan lagata zegoen; 6 etxek hitu gela zituzten, 4 etxek lau zituzten eta 4 etxek bost zituzten. 9 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 9 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 3 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 16 ziren, horien artean 10 aktiboak ziren eta 6 inaktiboak ziren. 10 pertsona aktiboetatik 9 lanean zeuden (4 gizon eta 5 emakume) eta 1 langabezian (1 gizon). 6 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lake Almanor Country Club (Kalifornia)
Lake Almanor Country Club Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Plumas konderrian kokatuta dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Valley Center (Kansas)
Valley Center Kansasko hiri bat da. Sedgwick konderrian kokatua dago. 2010ean 6,822 biztanle zituen, 18.01 kilometro koadrotan banatuta.
Bigarren Euskal Pizkundea
Bigarren Euskal Pizkundea deitzen da Primo de Riveraren diktaduraren ostean sortutako mugimendu euskaltzaileari.
Euskaltzaleak
1927ko irailaren 4an lehenbiziko «Euskeraren Eguna» ospatzen da Arrasaten. Aurreko urteetan Primo de Riveraren gobernuaren lege-lasatzea aprobetxatuz Elgoibar eta Mutrikun burutu ziren «euskal jaien» mamitzea baino ez zen euskarari eta euskal ohitura eta kulturari eskainitako egun hau. Euskaltzaindia eta Nafarroako Euskararen Adizkideak erakundeez gain euskal aldizkari guztietako ordezkariak bildu ziren bertan. Euskaren aldeko mugimendu soziala aparrean zetorren. Ondorengo urteetan «Haur euskaldunaren eguna» (1929), «Kirikiño saria» (1929), «Homenaje de la mujer al euskera» (1930) antolatuko ditu Eusko Ikaskuntzaren adar legez agertzen den Euskaltzaleak bazkunak.
Instituzioen inplikazioa –udal eta diputazioena batez ere– handia da. Euskaraz argitaratuko diren liburuek gorakada nabarmena ezagutuko dute. Hegoaldeko kontagintzan, Pablo Zamarriparen Zaparradak (1926) eta Gregorio de Mujikaren Pernando Amezketarra (1927) Kirikiñok 1918an hasitako Abarrak esanguratsuak ekindako bideari lotzen zaizkio. Ekialdean, Jean Barbierren Supazter xokoan (1924) ageri da lan nagusi narratibaren munduan.
Itzulpengintzak urte oparoak ezagutuko ditu. J. Arregik Heine’ren Olerkiak (1927) argitaratzean, euskal itzulpengintzan berebizko garrantzia izango duten lanei emango zien bidea: Oscar Wilde’ren Ipuñak (J. Altuna, 1927), Grimm Anayen Berrogetamar ume-ipuin (V.A. Larrekoetxea, 1929), Traducción al vascuence de un capítulo del Quijote (A. Irigarai, 1929), eta batez ere itzultzailearengatik ezagun egingo den Tormes’ko Itsu-mutila (N. Ormaetxea, 1929).
Olerkigintzan, Emeterio Arreseren Txindor (1928) eta Luis Jauregi Jautarkol kaputxinoaren Biozkadak (1929) ditu euskal irakurleak irakurgai nagusi 1930era bitarterakoan. Eta hain zuzen ere, azken hau gertatuko da ordura arte ezagutu gabeko –eta euskal literatura sustrai-sustraitik aldaraziko duen– mugimenduaren pizgarri.
1930eko Santo Tomas eguna. Donostiako Alde Zaharreko ostatu batean izen entzutetsuak biltzen dira mahaiaren inguruan. Bertan dira, besteak beste, Nikolas Ormaetxea Orixe eta Jose Maria Agirre, Xabier Lizardi olerkariak, Labaien antzerkigilea eta Cabanas-Erauskin eta Olasagasti margolariak. Denen buru, Jose Ariztimuño, Aitzol idazle eta apaiz tolosarra. Hartuko diren erabakiak bi dira batez ere. Lehena, denen indarrak Euskaltzaleak taldean bilduta olerkigintza bultzatzea. Eta bigarrena, Biozkadak eta honen egilea aitzakiatzat hartuta, lehen euskal «Olerti-Eguna» antolatzea. 1931ko ekainaren lehena aukeratu zen ospakizunerako, eta herria, omenduarena, Errenteria.
Biozkadaken egilearen omenez bere jaioterrian egindako saioak jendetza handia biltzea lortu zuen. Elizkizunak, olerki lehiaketan irabazle suertaturikoen irakurketak, bertsolariak, antzezpenak, mitinak eta hitzaldiak izan ziren. Olerki lehiaketan Esteban Urkiaga Lauaxeta gertatu zen irabazle, «Maitale kutuna» olerkiari esker. Orixe izan zen bigarren.
Errenteriakoaren ondoren urtero-urtero eta aldiko herri batean burutuko diren Eusko Olerti-Egunek Pizkundean izango duten garrantziaren arrazoia Aitzolek poesiaz zuen ustean zegoen. Nazioa komunitate kulturala delako definiziotik abiatuz, poesia da XIX.. endetik Europan sortzen ari diren estatu berriak eta hauen herri hizkuntzak zuzpertzeko ardura izan duena. Aitzolek hor zuen Abbadie eta honen Lore-Jokoen esperientzia.
Poesiaren betebeharra: Euskaldunak
Aitzolen ametsak alemaniar erromantizismoan zituen sustraiak. «Sturm und Drang» taldeko teoriko nagusi zen Joahann von Herder-ek Giza Historiaren Filosofiari Buruzko Ideiak (1784-1791) obran agertzen da garbien zer den Volkgeist-a, hau da, herri guztiek bere-berea duten arima.
Herder-en arabera, olerkia da munduko lehenbiziko gaien hitza, izadiaren adierazpen metaforiko eta alegorikoa. Horregatik du Herder-ek herri olerkia berezko adierazpen jator den ustea, alegia, benetako hitza artifiziala eta faltsua den artearen aurrean.
XIX. mendean, korronte erromantiko hauen beroan Finlandian buruturiko esperientzia ondo gogoan du Aitzolek. Helsinkiko Unibertsitateko hiru ikaslek Karelia-ko herri olerkiak biltzen dituzte. Horietako batek, Elias Lönnrot-ek, Wäinamöinen eta Ilmarinen anaien gorabeherak kontatzen dituen kantuak jaso eta poema epiko moduan ematen ditu handik urte batzuetara. Kalevala (1848) du izena.Horra Aitzolen ametsa liburu bilakatua.
Volkgeist-a jaso, poema nazional eran itzuli herriari eta hizkuntza txikietan eginiko olerkigintzari eman hasiera, herria sendotu eta askatasun politikoa lor dezan. Propaganda aldetik Aitzolek ez ezik besteak beste El Día eta Euzkadi-tik egingo den lana ikaragarria da. Euskal irakurleak ondo ezagutuko ditu Pearse eta De Valera irlandarrak, Martí kubatarra, Rizal filipinarra, Benito Juarez mexikarra… buruzagi politiko eta olerkari denak. Euskaltzaleak-ek olerki lehiaketetanneurri erabiliko duen Lecciones de Ortografía del Euskera Bizkaíno-ren egile eta abertzaletasun modernoaren teoriko nagusi den Sabino Aranaren figura sendotzeko balio dutenak bestalde.
Baina 1930. urteak eskaintzen zion Aitzoli bestelako aukerarik ere. Ehun urte beteko ziren Proventzaren berpizkunde kulturalaren bultzagile nagusi eta 1904an literatur Nobel saridun izan zen Frederic Mistral jaio zela. Bazuen Mistralek Herderren teorizazio guztia gauzatu eta eredu moduan erakuts zitekeen lan bat, Mirèio (1859). Eta Aitzolek ez du aukera galduko.
Nekazari giroko hamabost atal izango ditu honek, hamabost estanpa jakin: Pestaburu,Artazuriketa, Gaztañaro, Ardazleak, Olentzaro, Iñauteri, Seirak bat, Axurtaro, Letariak, Artayorrak, Belarra, Eultzia, Ezkontza, Eztaiondo eta Amonaren illetak.
Bistan da, Euskal Herria bere osotasunean hartu beharreko poema nazionalak –Euskal Herria hezea beti ere, kanpoan dira Nafarroa eta Arabako lautada zabalak– irakurlearen identifikazioa bilatu beharko du. Eta honela, literatura tradizioaren ikerketa sakonetik abiatzen da Orixe bere Euskaldunak idazteko, Euskal Herria bere osotasunean hartzen duen altxor kulturalaren ezagutza serio batetik, etnologiatik bertatik azken batean.
Hasieran pentsatu baino denbora gehiago behar izan zuen liburua amaitzeko, eta 1935a zen burutu zuenerako. Gerrak inprimategian harrapatuko du Euskaldunak. Bata dela eta bestea dela, luze joko du, eta 1950a da argitara ematen denerako. Beranduegi.
Dagoeneko euskaldunen mundua ez da egoerak hala eskatuta Orixe Gogortzeneko itxialdira bidali zuen hura.
Literaturaren inguruko ikuspegiak 1930-1936an
Olerti-Egunak indartzen doazen neurrian gero eta nabarmenagoak dira olerkarien artean dauden desberdintasunak. Izan ere, hiru joera nagusi ikus baitaitezke gutxienez 1930-1936 bitarteko euskal olerkigintzan.
- Alde batetik XIX. mendeko euskal erromantizismoa deitu izan denaren azken olerkariak ditugu. Zenbaitetan modernismora ere etzango diren arren, batez ere bertsolaritzak kutsatutako olerki moldeak erabiliko dituztenak. 1930eko ikusmolde berriari bide egiten etorri direnak dira. Emeterio Arrese eta Luis de Jauregi Jautarkol lituzke buru nagusiak.
- Bigarren multzo batean Orixeren olerkigintzaren inguruan bildutakoak ditugu.
Hezkuntza klasikotik abiatuta olerki mota sendo eta arrazoizkoa ekarriko dutenak.
Ikuspegi honen arabera, pentsamenduak eta afektoak elkar ondo nahastean legoke poesiaren urrezko neurria. Homeroren bidetik, olerkigintza narratibo eta epikoa nagusituko da praxi poetikoan.
- Eta azken taldean elkarren artean oso ezberdin izanik ere, gerra aurreko euskal olerkigintzara benetako hazi berria ekarri zutenak leudeke: Lizardi eta Lauaxeta. Sinbolismotik, modernismotik, eta oro har poesia eta eguneroko bizitza uztartzera datozen joera garaikideagoetatik gertuago, ez Jautarkolen munduak ez Orixerenak ez zuten sentsibilitatea aldarrikatuko dute lau haizetara.
Dena dela, bada hiru talde edo sentsibilitate hauez gain ez batean ez bestean ondo egokitzen ez den olerkari andanarik.
Gehienak Olerti-Egunetan agertuko direnak dira, garaiko olerki libururik salduenaren –Aberri Oyuak– idazle izan zen Jose Zubimendi, esate baterako, edo Etxeberria jesuita, Pabel Loidi gaztea, modernistagoak ziren Loramendi eta Erkiaga, edota Otamendi eta Sukia… Eta desberdintasunek egunkarietan emandako artikulu forma hartuko dute.
Hizkuntzari buruzko auzia
Lauaxetak Errenteriako I Euskal Olerti- Egunean irabazi bazuen Lizardi aterako da garaile bigarrengoan, 1932an Tolosan ospatu zenekoan. Otsailaren zazpiko Argia-n euskal olerkigintza astinaraziko zuen gutuna agertu zen. Oraindik ezezagun izaten jarraitzen duen «Euskaldun Batek» bere idatziari jarria zion izenburuak –«¿Bide Berriak?»– Lauaxetaren kontrakoa dela iragartzen du. Aste batzuk lehenago Fermin Irigarai «Larreko»-k askoz era apalagoan adierazitakoetan zuen oina: «Aldi onetan azaltzen diran olerki batzuk beintzat ulerkaitzak dira euskaldunontzat.
Erderatuak diralako, zerbait erderatik ezagutzen dira; baña euskeraz bakarrik azaldutatik ulertu gabe geldituko giñanakbadira.
Alaz ere, oiek aipatu, ta oiek saritu».
Partanna
Partanna Italiako udalerri bat da. Trapaniko probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Bigarren Euskal Pizkundea
Hizkuntzari buruzko auzia
«Euskaldun Baten» artikulua Tolosako Egunaren ondoren atera izana, eta Lauaxeta libre geratzen delarik harenak ulertzen ez dituelako, han garaile izan zen Lizardi jartzen du jomugan. Honek berehala erantzungo dio Donostiako El Día-tik, «guztiok bizi gaitezkeela pakean» gaztigatzeko. Lizardik errespetoa eskatzen du gero eta garbiagoa den aniztasunaren aurrean. Eztabaidak 1932ko otsail guztia hartuko du. Izen gehiago sartuko da iritzi, irain eta bakerako deien artean. Lauaxeta eta Lizardiri, bakoitzari bere aldetik, egingo zaizkien salaketak gogorrak dira: ezin uler daitezke haien lanak gaztelerako itzulpenik ezean. Salaketaren labanak aho bi zituen. Alde batetik Arana eta Eleizalderen arauei jarraiki hizkuntza ulergaitza zerabiltenen aurkako jarrera zen. Bestetik, era ulergarriak baztertu eta olerkigintza molde berrietara –ilunagoetara– jo zutenen kontrako salaketa zen Barrensorok-eta zekartena.
Klasikotasunaren inguruko auzia
Klasikotasunaren inguruko auzia 1931ren hondarretan, eta Lauaxetaren Bide Barrijak zela-eta, pozez eta kezkaz agurtzen du Orixek Bilboko Euzkadi egunkaritik liburu berria. Eta pozten bada ere euskara ordura arte inoiz ibili gabeko lurretan ibiltzen hasi delako, Orixeren kezka argia da: ez du batere gogoko Lauaxetaren zenbait poemari hartu dion kutsu frantses hori.Orixerentzat beste bat da olerkiaren bidea.
Harmonia, diziplina, neurria, eta batez ere barne-batasuna behar ditu olerkiak, Orixeren iritziz. Bistan da, idazle klasikoak –batez ere grekoak eta latinoak– ditu gogoan.
Lizardiren Biotz-Begietan-en argitalpenaren ondoren berrituko den eztabaida bestalde. Bai Orixek bai Lauaxetak, hitz berarekin agurtuko dute olerkari berria: klasikoa.
Honela, Lizardi aitzakia dela, klasiko kontzeptuaren jiran agertuko dira eguneroko prentsa idatzian Orixe eta Lauaxeta 1932ko uda eta udazkenean. Arestian aipatu eztabaidan ez bezala, ideien munduan baino ez da emango hau, deskalifikazio pertsonalik gabe.
Bi idazleen arteko desberdintasunak nabarmenak ziren. Orixek klasikotasuna dionean behin-betikoa dio, zentzumena, harmonia, neurria eta batez ere batasun artistikoaren gainean oinarritzen diren lege filosofikoak emana. Klasikotasunaren kontzeptu honek sustrai zaharrak zituen, kultura helenistikoan sortua zen, jakintsu alexandrinoek Grezia zaharreko egileen artean eredu izango zirenak aukeratzen zituztenean.
Honela ulertua, Orixeren klasizismoa ereduetan oinarritua da, ez nahitaez greko eta latinoetan –Dante eta Fray Luis de León ere sartuko ditu–, baina bai haien irudira obra perfektua lortzera jo dutenen gainean.
Aldiz Lauaxetak klasikotasunaren dinamismoa defendituko du. Baudelaire eta modernoen jarraitzaile honetan, klasikotasuna denborarekin batera aldatzen den kontzeptua da. Alde honetatik guztiz okerra da iraganean babestea. Anakronikoa Horazio edota Fray de Luis de León bezala idatzi nahi izatea.Klasikotasuna ulertzeko bi era hauekin Lauaxetak eta Orixek Pindaro eta Horazioren arteko ikuspegi desberdina baizik ez zuten errepikatzen. Pindarok grina, ausardia, estrabagantzia maite zituen. Horaziok gogoeta, neurria, ekonomia. Pindaroren odak ez dira eskola baten jarraitzaile, garaiko haizearekin batera dabiltza. Horaziorenak sistema labur, pausatu, orekatuetan mamitzen ziren. Bi ikuspegiok ez dira bi idazleren arteko desberdintasunak soilik, historian zehar lirika lantzeko izan diren jarrera estetiko biren adierazgarri nabarmenenak baizik. Eta Euskal Herria ez zegoen aparte, inoiz baino hurbilago zebilen mundutik.
Herri olerkiaren inguruan: Pizkundearen porrota
Ez hizkuntzari buruzko eztabaidan, ez klasikotasunaren ingurukoan parte hartze zuzenik izan ez zuen Aitzol izango da hirugarren eztabaida honetako sinadura nagusi.
Ikusi dugun bezala, Orixe ontzen ari zen Euskaldunak poemak epikoa behar zuen izan bere lirismoan. Aitzol ez da Orixerekiko losintxan motz geldituko, berezkoa du orexarrak edertasuna hain gozokiro azaltzea.
Baina Olerti-Egunak aurrera joan ahala, Pizkundearen hutsez gaztigatzera dator Aitzol.
Arazoa ez da zer poema epiko egin, zer olerki liriko baizik. Kaleratzen ari diren liburuak –Lauaxetaren Bide Barrijak, Lizardiren Biotz-Begietan– ez dira jendearengana behar den bezala heltzen. Ahaleginduagatiknekez saltzen dira hirurehun ale. Izan ere, bazegoen konparaketarako gairik. Jose Zubimendi donostiarrak 1932ko ekainean argitara emandako Aberri-Oyuak-ek bost mila aleak agortu zituen.
Auzia 1934ko abenduan berotuko da.
Orixeren Barne-Muinetan ere oso gutxi salduko da. Aitzolek urte batzuk lehenago «Euskaldun Batek» Lizardi eta Lauaxetaren kontra egotzitako argudioak erabiltzen ditu Orixe bera salatzeko.
Gainera, Aitzol ez zebilen bakarrik. Urtebete lehenago Sebero Altubek artikulu gogoangarria aterea zuen Euskera-n. Bertan, eta Aitzolen izena aipatu gabe, euskal idazleez gain argitalpenak zuzentzen dabiltzanei deituko die, herritik landako literaturak azken berrogei urteetan egindako kaltea zuzen dezaten.
2. Eraso honi aurre egiteko beharrezkoa da euskaldunak euskaraz irakurtzea.
3. Beraz, nahita nahiezkoa da literatura erraz eta herriari atsegin zaiona lantzea.
Iparraldean ez bezala, Hegoaldeko lurraldeetan hartutako bidea guztiz arrotza gertatu dela ohartarazten du, garbizalekeriaz betea eta jendeari arrotz zaion ortografian idatzia. Aranaren hizkuntza erreformaren kontrako argudioak garbiak dira Altuberentzat.
Hizkuntzarekin ez ezik olerkiekin ere ez zela asmatu defenditzen du.1935ean Mokoroak Tolosan argitara emango duen Genio y Lengua-n Altuberen haritik aztertzen du Pizkundeak ordura arte egindako lana. Hiru dira mugimenduaren hutsik nabarmenenak Mokoroaren ustez.
Honatx:– Hizkuntza zapaltzea.
– Funtzio literarioak kontuan ez hartzea.
– Irakurlegoaren interesak ez ezagutzea.1936an, gerra pizten delarik, oraindik euskal irakurlegoarengana heldu ez den obra da Euskaldunak handia. Asko atzeratu da. Elkarren lanen kritiko heldu izan diren idazleak hilabeteak dira mutu daudela.
Pizkundea mugimendu garaikide legez
Aitzolek horren sutsuki bultzatu zuen mugimendua ez zen baina hutsetik sortua.
Kataluniako Reinaxença-k Aitzolengan izan zuen eraginaren seinale da Euzkadi eta El Día-n Mediterraneo hegiko zuzpertze kulturalaz idatzi izan zuen artikulu multzoa.
Izan ere, katalanak Jocs Florals 1856tik zetozen indarrean. Euskaldunek imitatu zituztenean (1872) usteltzen hasia zen eredua zen Jocs Florals-ena, nagusiki mende amaieran Antoine d’Abbadieren Lore Jokoaksariketek pairatu behar izan zituzten arrazoi berberengatik: epaileen inmobilismoa, zenbait autore izatea beti sarien jabe, plajioetarako joerak… Esan bezala, Euskal Herria baino lehenagotik zegoen irakiten Katalunia. 80ko hamarkadako idazleek, Maragall buru dutela Verdaguer-ekin eta floralismoarekin haustea erabakitzen dutenean, bor-borreanzetorren gizartearekin egiten dute topo.
1906rako katalanerak Josep Carner-en Els fruits saborosos-ekin lortua zuen bere maila poetiko gorena. Hizkuntza normalizazio aldetik, Institut d’Estudis Catalans erakundeak 1913tik aurrera emango zituen Pompeu Fabraren arau ortografikoak eta gramatika, eta 1918an Jautarkolek euskararentzat eskatzen zuen hiztegia, Diccionari Ortogràfic.
Hizkuntza garatua zegoen zernahitarako, eta alde honetatik, literaturak irakurlego zabala zeukan.
Aitzol eta euskal Pizkundea Proventzari begira jartzen direnean, hirurogeita hamar urte dira Mireio argitaratu denetik eta berrogeita hamahiru Verdaguer-ek haren irudira eginiko L’Atlantida 1887ko Jocs Floralsetan saritu zutenetik. Aitzolek Kataluniako –edo Galiziako– errealitate literarioek erakusten duten garaikidetasunarekin lehian jartzeko dituen arazoak, izugarriak dira.
Gaurko begietara argi azaltzen da: Euskal Herriko Pizkunde mugimendua berandu zetorren oso.
Loucé
Loucé Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Bigarren Euskal Pizkundea
Pizkundea mugimendu garaikide legez
Arrazoiak era askotakoak dira. Katalunia eta Galiziaren aldean, oso bestelakoa da gizartea, oso bestelakoa euskaldunek beren hizkuntzarekin duten harremana. Pizkunde garaian ateratako liburuei prentsan egindako iruzkin eta kritikei begiratzea baino ez dago. Gaztelera da euskal idazleen arteko ohiko komunikazio hizkuntza.
Loucé
Biztanleria
2007an Loucé udalerrian erroldatutako biztanleak 96 ziren. Familiak 33 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 17 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Bigarren Euskal Pizkundea
Pizkundea mugimendu garaikide legez
Hala eta guztiz ere, ez zaio meriturik kendu behar Aitzolek bultzatutako mugimenduari.
Jessica Lange
Jessica Phyllis Lange (Cloquet, 1949ko apirilaren 20a - ) Ameriketako Estatu Batuetako aktorea, emakumezko aktore onenaren Oscar sariaren irabazlea.
Loucé
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Bigarren Euskal Pizkundea
Pizkundea mugimendu garaikide legez
Berandu heldu zen, baina ondo asmatu zuen aurretik Kirikiñok prentsatiketa Gregorio Mujikak Euskal Esnalea-tik abian jarritako pizkundeari haize berria ematen. Mugimendu abertzalea izanagatik, garbi esan daiteke Aitzolek Euskaltzaleak eta oro har, Pizkundea bere osotasunean alderdi jakin baten egituratik kanpo mantendu izana onuragarri gertatu zitzaiola euskal kontzientzia –eta lehenengoz historian– modernitatearen bidean jarri zuen euskal gizarteari.
Jessica Lange
1976an Dino De Laurentiis zuzendariak King Kong remakean lehen paper garrantzitsua eman zion Jessica Langeri. Estreinako eta ia-ia azken papera izan zen hori, hain gogorrak izan ziren kritikak. Hala ere, The Postman Always Rings Twice filmean kritikei buelta eman zien, eta goraipamenak baino ez zituen jaso.
Loucé
Etxebizitza
2007an 47 etxebizitza zeuden, 32 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 47etxeak ziren. 32 etxebizitza nagusietatik 28 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek hitu gela zituzten, 5 etxek lau zituzten eta 25 etxek bost zituzten. 26 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 11 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 20 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 57 ziren, horien artean 42 aktiboak ziren eta 15 inaktiboak ziren. 42 pertsona aktiboetatik 39 lanean zeuden (21 gizon eta 18 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 15 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 argiketaria zen eta 1 ile apaindegia.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Karibeko itsaslasterra
Karibeko itsaslasterra Hego Amerikako ekialdeko kostaldetik Karibe itsasorantz isurtzen den itsaslaster epel bat da. Hegoaldeko Itsaslaster Ekuatorialak sortzen du, Brasilgo kostaldean zehar iparralderantz isurtzean. Venezuelako kostaldearen parean, 0,2 m-ko abiadura du; Yucatanera iristean, berriz, gutxi gorabehera 0,8 m/s-ko abiadura du.
Elanus scriptus
Elanus scriptus Elanus generoko animalia da. Hegaztien barruko Accipitridae familian sailkatua dago.
Vilory
Vilory Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vilory udalerrian erroldatutako biztanleak 90 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 33 etxebizitza zeuden, 30 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. Etxebizitza guzti hauek 33etxeak ziren. 30 etxebizitza nagusietatik 26 bere jabearen bizilekua ziren, 2 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek hiru gela zituen, 7 etxek lau zituzten eta 22 etxek bost zituzten. 23 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 7 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 20 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden3 saltokiak eraikuntza enpresenak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 argiketaria.
2000. urtean Vilory udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
New Castle (Pennsylvania)
New Castle Pennsylvaniako hiri bat da. Lawrence konderrian kokatua dago. 2010ean 23,273 biztanle zituen, 21.52 kilometro koadrotan banatuta.
Ballylaneen
Ballylaneen (irlanderaz Baile Uí Fhlaithnín, iraganean Baile Uí Laithín) Irlandako hegoaldeko Waterfordeko konderrian dagoen herri txiki bat da, Kilmacthomas eta Bunmahon udalerrien erdibidean, eta Mahon ibaiaz gain dagoen muino batean.
Llangattock Lingoed
, 'Llangatwg Lingoed', Galesko baserri giroko udalerri bat da, Monmouthshire konderrian.
Josefov (Hodoníngo barrutia)
Josefov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 407 biztanle ditu eta 7,08 kilometro koadroko azalera. Hodoníngo barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1223 urtean egin zen.
Paraliparis challengeri
Paraliparis challengeri Paraliparis generoko animalia da. Arrainen barruko Liparidae familian sailkatzen da.
Saint-Cloud jauregia
Saint-Cloud jauregia (frantsesez Château de Saint-Cloud) Saint-Cloud udalerrian kokatua zegoen Frantziako erregeen jauregi bat zen. 1870ean suntsitua izan zen, Frantziar-Prusiar Gerran eta bere tokian gaur egun Domaine Nationale de Saint-Cloud delakoa dago.
Historia
Gutxi gora behera 1570ean, Katalin Medici erreginak Florentziako Gondi familiako bankari bati Saint-Clouden etxalde bat eskaini zion, honetatik abiatuta Sena ibairanzko ikuspegia duen terraza batez inguratua dagoen "L" formako jauregi bat eraiki zuelarik.
1589an, Henrike III.a Frantziakoak bere egoitza ezartzen du Parisko setioa zuzentzeko Frantziako erlijio gerretan zehar, garai horretan Paris Parisko Liga Santuak domeinatzen zuelarik. Ligak bidalitako Jacques Clément fraideak erregeagana hurbiltzea eta hau hiltzea lortu zuen 1589ko abuztuak 1ean. Bere oinordekoa, Henrike IV.a Frantziakoa errege izendatua da jauregi berean.
1625ean jauregia Parisko artzapezpikutzaren jabetzara pasatzen da, Gondi familiak zuzendua, hobekuntzak eginez eta lorategiak edertuz.
1658an, Luis XIV.a Frantziakoaren anaia zen Filipe I.a Orleanseko dukea zenak jauregia erosten du, Eguzki Erregearen gortearen handitasuneraino handituz 1701ean hil zen arte.
Inperioaren egoitza
Frantziar Iraultzan, jauregi honetan gertatu zen Lainotearen 18ko estatu kolpea (1799ko azaroak 10) gertatzen da, Direktorioari amaiera ematen diona eta Napoleon Bonaparte boterera daraman Kontsulatuaren garaia abiarazten duena.
Napoleonek jauregi hau gogoko zuen, bertan 1804ko maiatzak 18an enperadore bezala izendarazi zelarik eta bere bizilekua ezarriz.
Hau bere iloba Napoleon III.ak errepikatu zuen, 1852ko abenduaren 1ean gortea ezarri zuelarik udaberria eta udazkena bitartean. 1870eko uztailak 28an, bertan gerra deklaratu zion Frantziak Prusiari, Inperioaren amaiera ekarri zuen gatazkaren aurrekaria. Urte bereko urrian Paris inguruan gertatutako guduetan jauregia bonbardatua izan zen, eraikina suntsiarazi zuen sute bat eraginez.
1891n jauregiaren hondarrak azkenik suntsituak izan ziren.
Berreraikuntza
2006tik, "Reconstruisons Saint-Cloud !" (Saint-Cloud berreraiki!) elkarteak jauregia berreraikitzearen alde dabil lanean, gorde den zimentazioaren %25ean oinarritua. .
Poggioreale
Poggioreale Italiako udalerri bat da. Trapaniko probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Poggiorealek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Martiago
Martiago Salamancako udalerria da, Campo de Agadones eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 329 biztanle zituen.
Alexandre-Ferdinand Nguendet
Alexandre-Ferdinand Nguendet Afrika Erdiko Errepublikako politikaria da. Afrika Erdiko Errepublikaren bitarteko lehendakaritza onartu zuen 2014ko urtarrilaren 10ean, Michel Djotodia-k dimisioa aurkeztu ondoren, 2012-2013ko Afrika Erdiko Errepublikako matxinadak gainezkatuta. Hamar egun geroago, Catherine Samba-Panza-k ordezkatu zuen, transizioko parlamentuak egindako bozketan irabazi zuena.
Lake Davis (Kalifornia)
Lake Davis Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Plumas konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Hatay probintzia
Barrutiak
Probintziaren barnean 12 barruti daude:
Héctor Moreno
Héctor Alfredo Moreno Herrera (Culiacán Rosales, Mexiko, 1988ko urtarrilaren 17a) Real Sociedad euskal taldean jokatzen duen erdi-atzelari mexikarra da, bere selekzioko kapitaina. 25 dorsala du eta 2018ko otsailaren 1ean aurkeztu zuten zubietan, Iñigo Martinez 32 milioiren truke Athleticera joan baitzen. Hector Moreno izenez ezagunagoa, 6 milioi kostatu zen eta realaren historiako atzelari garestiena bihurtu zen. Bere lehen kontratuan, 2021 arteko kontratua firmatu zuen. Bere futbolari karrera, Universidad Nacionalen hasi zuen eta han 2005etik 2008ra egon zen. 2008an AZ Alkmaar herbeeretar taldera iritsi zen, gerora, 2011an utziko zuena.2011an, Espanyolera iritsi zen, 2015arte egongo zen taldera. 2015etik 2017ra PSV-n egon zen, Roma taldera iritsi arte. Han denboraldi erdian 6 partidu jokatu eta gero, errealera iritsi zen.
Saint-Martin-Lars-en-Sainte-Hermine
Saint-Martin-Lars-en-Sainte-Hermine Frantziako udalerri bat da, Vendée departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Martin-Lars-en-Sainte-Hermine udalerrian erroldatutako biztanleak 451 ziren. Familiak 179 ziren, horien artean 61 pertsona bakarrekoak ziren (37 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 57 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 61 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 256 etxebizitza zeuden, 192 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 46 bigarren erresidentzia ziren eta 18 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 253etxeak ziren. 192 etxebizitza nagusietatik 168 bere jabearen bizilekua ziren, 19 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 10 etxek bi gela zituzten, 24 etxek hiru zituzten, 43 etxek lau zituzten eta 115 etxek bost zituzten. 156 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 77 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 90 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 257 ziren, horien artean 177 aktiboak ziren eta 80 inaktiboak ziren. 177 pertsona aktiboetatik 162 lanean zeuden (97 gizon eta 65 emakume) eta 15 langabezian zeuden (7 gizon eta 8 emakume). 80 pertsona inaktiboetatik 36 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 29 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Martin-Lars-en-Sainte-Hermine udalerrian 170 unitate fiskal zeuden, 401 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.620 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 igeltseroa, 2 zurginak eta 1 argiketaria.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzial guztiak okindegiak ziren.
2000. urtean Saint-Martin-Lars-en-Sainte-Hermine udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 980 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Taramellita
Taramellita silikato motako minerala da.
Valley Falls (Kansas)
Valley Falls Kansasko hiri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 1,192 biztanle zituen, 1.99 kilometro koadrotan banatuta.
Piku beltz-txiki
Piku beltz-txikia (Etmopterus spinax) ur gaziko arrain kartilaginosoa da, Etmopteridae familiakoa
Ekialdeko Ozeano Atlantikoan, 70–2.490 metro arteko sakoneran bizi da. Zaila da 45 cm. baino gehiago izatea. Bizkaiko portu guztietan lixa diote.
Tipografo
Tipografoa Inprimatzeko testuak konposatu edota zuzentzen zituen langilea zen.
Tipografo ofizioa inprentaren hastapenetan hasi zen. Tipografoek, sermoi-transkribatzaile gisa, jaiegunetan lan egin zezaketen, inprimatzaileentzat erreserbatuta ez zegoen zerbait. Tipografoak pertsona kultutzat hartu izan ziren beti, formazio gramatikal eta tekniko ona eskatzen baitzuten. Zenbait politikari eta sindikalista entzutetsu, hala nola Pablo Iglesias espainiarra, inprimategietako kutxa tailerretan trebatu ziren.