cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Euskal Herriko zinemaren aitzindariak
Euskal Herriko zinemaren aitzindariek 1895 eta 1936. urteen artean jardun zuten. Aitzindari haiek ez zuten baliabide ekonomiko handirik eta ekoizpen eta banaketa egitura ere ez zen ona. Horregatik, 1920ko hamarkadan aitzindariek zenbait film egin bazituzten ere ez zuten arrakastarik izan.
Hastapenak
1895eko ekainaren 4an, Parisko Boulevard des Capucinesko Grand Caféan eskaini zen zinematografoaren lehenengo emanaldi publikoa. Zazpi hilabete beranduago iritsi zen zinematografoaren lehen emanaldi publikoa Euskal Herrira.
Frantzia eta Europako goiko klaseak udaldia igarotzen Biarritz hirian, 1896ko abuztuaren 1ean, Lumière bildumako zenbait film ikusi ziren, eta tartean Euskal Herriko paisaiak, hala nola Le rocher de la Vièrge filmean jasotako Lapurdiko herri horretakoak eta errege-erreginaren familia udaldia igarotzera heldu zenean Donostian filmatutakoak. Hurrengo asteetan zinematografoak Euskal Herriko beste hiriburuetan egon zen: Donostian (abuztuaren 6an), Bilbon (abuztuaren 8an), Iruñean (urriaren 24an) eta Gasteizen (azaroaren 1ean).
Euskal Herriko lehen filma
Azken ikerketa historikoen arabera, Euskal Herriko zinemaren erabateko aitzindariak Antonio Salinas argazkilari gasteiztarra eta haren kide Eduardo de Lucas izan ziren. Pertsona horiek beren aurrezkiekin Lumière kamera bat erosi zuten, eta kamera horrekin 1897an Gasteizko Plaza Zaharraren bistak hartu zituzten –gaur egungo Andre Maria Zuriaren plazan. Irudi haiek ekainaren hasierako hamabi egunetan hartu zituzten eta horregatik, estatuko zinemagintzako zaharrenak dira. Izan ere, Salida de Misa de 12 en el Pilar de Zaragoza” 1897ko urriaren 12an filmatu zen, eta Coruñan filmatutako El Entierro del General Sanchez Bregua, berriz, ekainaren 20an filmatu zen.
Zimematografoaren asmatzaileekin izandako harremanak ez zuen jarraipenik izan eta horrenbestez, zinema mutuak ez zuen arrakastarik izan, gutxi egin ziren eta egin zirenak kalitate txarrekoak ziren. Nahiz eta batez ere Bizkaia industria hazkunde batean zegoen eta inbertsio berrietarako dirua bazegoen, hori ez zen islatu Euskal Herriko zineman, ez baitzen ekoizlerik egon. Zinematografiak Euskal Herriko lurraldeetan arrakasta ez izanaren beste arrazoietako bat eskaria handia eragiteko populazio handiko hiririk ez egotea izan zen.
Horren ondorioz, sortzaile atzerritarrek egin zituzten Euskal Herriari buruzko lehenengo filmak. 1913ko Louis Feuilladeren Un drame au Pays Basque da horren adibide. Zinema mutuan ospetsu bihurtu ziren profesionalak hiriburuetan jardun zuten eta horren adibide izan zen Harry d'Abbadie Chaplinen zuzendari-laguntzaile izan zen Fritz Langen eta Henry Roussel zuzendari eta antzezle baionarra, gerra arteko Frantziako zinemaren izarra izan zena.
Euskal Herriko zinemaren hastapenaren bigarren aldia
1920ko hamarkadan, euskarri ekonomikorik ez zegoen eta ekoizpen- eta banaketa-egitura ere urria zen. Hala ere, egon ziren zenbait ekoizle nahiz eta euren ibilbideak ez zuen luze iraun.
Ekoizleetako bat Teófilo Mingueza arabarra izan zen eta Josetxu lan amaitu gabearen egilea izan zen, txirrindularitzako izar, argazkilari, irratiko telegrafista izateaz gain. Nobelako pertsonaia Gasteizko zinema batean operadore izan zen nobelako pertsonaia bat zen eta bi objektiboko kamera batez hogeita hamarreko hamarkadaren hasieran erliebeko zine-sistema bat asmatu zuen, eta bista panoramiko ikusgarriak hartzeko angelu handiko kamera bat ere zuen.
Ondorengo ekoizlea Manuel Intxausti kultur mezenasa izan zen. Zinemak herrien oroimenaren artxibo moduan eskaintzen zituen aukerez jabeturik, 1923 eta 1928 bitartean zenbait dokumental antropologiko filmatu zituen, Eusko Ikusgayak izenpean, gure herriko folklorearen eta usadioen alderdi nagusiak jasoz. Horrenbestez, Intxaustik ordura arte espainiar estatuan ezezaguna zen genero bat estreinatu zuen: zinema etnografikoa.
Hispania Film (1923-1925)
Intxaustiren ekimen pertsonalaz gain, Euskal Herrian helburu komertzialez ezarritako filmen lehenengo ekoizpen-enpresa izan zen Hispania Film. 1923an Bilbon bizialdi laburreko zinema-akademia baten errautsetatik sortutakoa zen. Enpresa Alejandro Olabarria erlojugileak eta Aureliano González argazki-enpresariak jarri zuten martxan.
Hispania Filmek 1923 eta 1925 bitartean lau film ekoitzi zituen, Un drama en Bilbao izeneko metraje ertaineko filmarekin hasita. Filmaren gaiak ekintza eta melodrama uztartzen zituen: ''Ricardo izeneko gazte dirudun batek bere ama larri zegoela jakin zuen eta ziztu bizian beragana jo zuen; ez zekien Malaentraña bidelapurrak prestatutako amarru bat zela. Honek Kastrexanako gainean gaztea tirokatu zuen, gaizkideak txoferra erasotu zuen bitartean. Txoferrak ihes egitea lortu eta poliziarengana jo zuen eta honek Malaentraña agudo atxilotu eta gaizkidea hesitu zuen, eta azken hau Nerbioi ibaian itota hil zen. Ricardo ere hil egin zen, bere maitearen besoetan''.
Hispania Film-en bigarren filma, 1924ko Lolita la huérfana izan zen. Dirudienez Aureliano Gonzálezek bakarrik egin zuen, Olabarria bere kide ohiaren gidoiaz. Kontakizuna: ''aita amatzakoek gaizki tratatutako neska-umezurtz behartsu bat Bilboko kaian atrakatutako merkantzia-ontzi batean gorde zen; alabaina, ezkutuko bidaiaria aurkitu egin zuten, kapitaina neskatoaz gupidatu eta bere istorio tristea konta diezaiola erregutzen dio. Flash backaren amaieran, marinelak, hunkituta, zorigaiztoko Lolitari etorkizun oparoa segurtatu zion''.
Euskal Herriko zinemaren historiako lehen film luzea, Edurne, modista bilbaína izan zen. 1924ko abenduaren 29an estreinatu zen, Bilboko Olimpia zineman. Hispania Film en hirugarren ekoizpen horretarako, Aurelianok bazkidetzat hartu zuen Telesforo Gil del Espinar, La Gaceta del Norte egunkariko zinema kronikak argitaratzen zituen posta-funtzionarioa. Honek gidoia idatzi eta filma zuzendu zuen eta Aureliano gerente lanetan aritu zen. Helburua zen filmean «Euskal Herriko eraikin bikain, fabrika, meatze eta abar guztiak» agertzea, berori herrialde orotara hedatzeko estrategia gisa, aurreko ekoizpenak ez baitziren Bilbotik kanpo erakutsi. Filmerik ekarpen handiena garai horretako ikusle aniztasunaren aurrean, ijito eta espainiar nazionalismoa eta eusko nazionalismoaren aurrean, bestelako bide bat agertzea izan zen, hau da, arazo sozial ugariko Euskal Herri hiritar eta industrial bat islatu nahi izan zuen.
Edurne, modista bilbaínak arrakasta handia izan zuen. Euskal Herriko zinemaren lehen arrakasta izan zen, eta hilabete batzuen buruan 7.600 pezetako hasierako inbertsioa bostez biderkatu zen. Hala ere, 1925ean Hispania Film desagertu egin zen. Hala ere, Aureliano González enpresaren sortzaileak Euskal Herriko zinemaren lehenengo komedia filmatu zuen: Atanasio en busca de novia.
Estudios Azcona (1925-1930)
Hispania Film-i Barakaldon kokatutako Estudios Azcona ekoizpen-etxeak eman zion jarraipena. Mauro eta Víctor Azkona argazkilariek Bizkaiari buruzko dokumental-sorta bat eta Espainiako zinemagintzaren lehenengo metraje laburreko publizitate filmak –Los apuros de Octavio (1926) eta Jipi y Tilín (1927) ekoitzi zituzten, esaterako.
El mayorazgo de Basterretxe filmaz Euskal Herriko zinema mutuak kalitate-mailan goia jo zuen 1928an. Film luzearen bereizgarri nagusia Euskal Herri tradizionala birsortzeko arreta formala izan zen, garaiko publizitateak adierazten zuen moduan: ''Joan den mendeko Euskal Herriko usadio xume eta patriarkalak zehazki deskribatzen dira. Baserriarekiko maitasuna. Itsasoarekiko jaidura. Amodio eztiak. Zekenkeria eta zitalkeriaren aurka''. Filmean, industrializazio aurreko mundu ia ametsezko bat kontatzen da. ''Josetxu, Mirentxu edo Txomin izeneko baserritar zintzo eta langileek euren aurka azpijokoan zebiltzan Timoteo Castell, Paquito edo Lagarto burgesei aurre egin behar zien, euren zoriontasuna zapuzteko ahaleginean baitzebiltzan. Hala ere, porrot egin zuten burgesek euren nahia lortu nahian''. El mayorazgo de Basterretxe filmak geroko Euskal Herriko zinema historikoan topiko bihurtuko zen eredu bat taxutu zuen.
Zinema soinuduna heltzearekin batera filma Madrilen eskaintzeko aukera ezerezean geratu zen, eta ezin izan zuten inbertsioa, 40.000 pezeta ingurukoa, osorik berreskuratu.
Hogeita hamarreko hamarkada
1929ko crackaren ondoriozko krisi ekonomikoak, Espainiako Bigarren Errepublika eta Espainiako Gerra Zibilaren garaiko egoera politikoak eta, gainera, zinema soinuduna filmatzeak eskatzen zuen inbertsio handiagoak eraginda Euskal Herriko zinemak gainbehera izan zuen. Lanik aipagarrienak gatazka politikoaren zerikusia zutenak izan ziren, dokumentalen generoak garapen handia izan zuen.
Espainian ekoitziriko propaganda ideologikoko lehenengo film luzeko dokumentalaren egilea Teodoro Ernandorena izan zen. Filma 1933koa da, eta Euzkadi du izena. 1936ko altxamendua baino apur bat lehenago estreinatutako Trotz Tichahuer alemaniarraren Sinfonía Vasca metraje laburreko filmak joera ideologiko bera agertzen zuen.
Hamarkada berean, Nemesio Sobrevila bilbotar dokumentalgile, arkitekto eta zinegileak Guernika (sic) ekoitzi zuen. Gerra betean, Sobrevilak –ordurako film esperimentalen egilea– Espainiako gerra zibilari buruzko irudiak filmatu zituen eta hori egiteagatik, erregimen frankistak Sobrevilari heriotza zigorra ezarri zion, eta horregatik Frantziatik egotzia izan zen.
Guernika filmaren ekoizpenean Eusko Jaurlaritzak parte hartu zuelako susmoa dago. Euskadiko lehenengo gobernuak zinematografia sailik izan ez zuen arren, Propaganda Zerbitzuak Gerra Zibil betean dokumentalak ekoitzi zituen: Semana Santa en Bilbao, etaEntierro del benemérito sacerdote vasco eta Jose Maria Korta Uribarren muerto en el frente de Asturias (1937koak).
Euskal Herrian egindako zinemaren historiaren euskara lehenengoz pantailan 1930eko Au Pays des Basques filmean entzun zen; film hori izan zen, gainera, kanpoan filmatutako Frantziako aurreneko film soinuduna.
Plattville (Illinois)
Plattville  Illinoiseko herri bat da. Kendall konderrian kokatua dago. 2010ean 242 biztanle zituen, 5.89 kilometro koadrotan banatuta.
Bauska Barrutia
Bauska Barrutia Letoniako 26 barrutietako bat da. Hiri nagusia Bauska da.
Camerata Nuova
Mugakideak
Camerata Nuovak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cesis Barrutia
Cēsis Barrutia Letoniako 26 barrutietako bat da. Hiri nagusia Cēsis da.
Peñalolén
Peñalolén Txileko erdialdeko komuna eta hiri bat da. Santiagoko metropolitar eskualdeko Santiago probintzian kokatuta dago. 2002ko erroldan, 216.060 biztanle zituen.
Toponimia
Peñalolén hitzak Mapudungunez haitzarte meharra esan nahi du.
Zonosaurus aeneus
Zonosaurus aeneus Zonosaurus generoko animalia da. Narrastien barruko Gerrhosauridae familian sailkatuta dago.
Ocaña II espetxea
Ocaña II espetxea (Centro Penitenciario de Ocaña II), Ocañan (Toledon) dagoen espetxea da. 1980an eraiki zen. Ocaña 1 espetxe zaharraren ondoan dago. 23.788,00m2 eraikiak ditu 54.765,00m2ko lur sail batean. 349 ziega ditu eta 71 osagarriak. Guztira 430 presoentzako ireki zen. Inauguratu zen espetxe eredu berria izan nahi zuen: preso gazteak, 21 eta 30 artekoak, ez arriskutsuak eta bergizarterako ahalmenarekin.
Brieulles-sur-Bar
Brieulles-sur-Bar Frantziako udalerri bat da Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Brieulles-sur-Bar udalerrian erroldatutako biztanleak 219 ziren. Familiak 88 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 100 etxebizitza zeuden, 86 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 98 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 86 etxebizitza nagusietatik 73 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 6 etxek hiru zituzten, 14 etxek lau zituzten eta 65 etxek bost zituzten. 64 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 46 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 33 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 117 ziren, horien artean 85 aktiboak ziren eta 32 inaktiboak ziren. 85 pertsona aktiboetatik 70 lanean zeuden (43 gizon eta 27 emakume) eta 15 langabezian zeuden (6 gizon eta 9 emakume). 32 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Brieulles-sur-Bar udalerrian 82 unitate fiskal zeuden, 209,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.492 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 2 zurginak, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
2000. urtean Brieulles-sur-Bar udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pleasant Hill (Illinois)
Pleasant Hill  Illinoiseko herri bat da. Pike konderrian kokatua dago. 2010ean 966 biztanle zituen, 2.03 kilometro koadrotan banatuta.
Montgaillard (Pirinio Garaiak)
Montgaillard Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 341 etxebizitza zeuden, 297 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 29 hutsik zeuden. 322 etxeak ziren eta 18 apartamentuak ziren. 297 etxebizitza nagusietatik 259 bere jabearen bizilekua ziren, 31 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 10 etxek bi zituzten, 34 etxek hiru zituzten, 71 etxek lau zituzten eta 180 etxek bost zituzten. 226 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 103 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 163 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Summitville (Ohio)
Summitville Ohioko herri bat da. Columbiana konderrian kokatua dago. 2010ean 135 biztanle zituen, 2.39 kilometro koadrotan banatuta.
Montgaillard (Pirinio Garaiak)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 476 ziren, horien artean 335 aktiboak ziren eta 141 inaktiboak ziren. 335 pertsona aktiboetatik 304 lanean zeuden (160 gizon eta 144 emakume) eta 31 langabezian zeuden (10 gizon eta 21 emakume). 141 pertsona inaktiboetatik 74 erretiraturik zeuden, 36 ikasten zeuden eta 31 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Montgaillard udalerrian 322 unitate fiskal zeuden, 803 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.252 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 16 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 5 igeltseroak, 3 margolariak, 1 zurgina, 2 iturginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Montgaillard udalerrian 29 nekazaritza-ustiategi zeuden, 448 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Corre
Corre Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Corre udalerrian erroldatutako biztanleak 598 ziren. Familiak 264 ziren, horien artean 92 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 60 bakarrik bizi ziren emakumeak), 92 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 68 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 325 etxebizitza zeuden, 269 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 23 bigarren erresidentzia ziren eta 32 hutsik zeuden. 269 etxeak ziren eta 53 apartamentuak ziren. 269 etxebizitza nagusietatik 188 bere jabearen bizilekua ziren, 66 alokairuan okupaturik zeuden eta 15 doan lagata zeuden; 7 etxek bi gela zituzten, 30 etxek hiru zituzten, 88 etxek lau zituzten eta 144 etxek bost zituzten. 210 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 145 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 84 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Corre udalerrian 260 unitate fiskal zeuden, 602 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.554 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 47 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 16 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 13 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 igeltseroak, 1 zurgina, 3 iturginak, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
NGC 5556
NGC 5556 galaxia bat da, Hydra konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Corre
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 okindegi zen, 1 arropa denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 kirol-denda zen eta 1 lore-denda zen.
Getariako udaletxea
Getariako udaletxea Gipuzkoako Getaria udalerriko Udalaren egoitza da. Gudarien enparantzan dago, Getariako Alde Zaharreko sarbidean eta Getariako pilotalekua eta Aldamar dorretxearen alboan. Aurrealdean Elkanoren estatua du.
Corre
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Corre udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 980 hektarea erabiltzen.
Getariako udaletxea
Antzineko Udaletxe Zaharra ordezkatu zuen.
Corre
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Daugavpils Barrutia
Daugavpils Barrutia Letoniako 26 barrutietako bat da. Hiri nagusia Daugavpils da, baina honen tamaina dela eta barruti propia du.
Mécringes
Mécringes Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Mécringes udalerrian erroldatutako biztanleak 136 ziren. Familiak 60 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Anakreonte
Anakreonte (Ἀνακρέων; Teos, Lidia, Antzinako Grezia, K.a. VI. mendearen bigarren erdia) antzinako grezierazko poeta lirikoa izan zen. Samosko Polikrates eta Atenasko Hiparko tiranoen gorteetan bizi izan zen. Haren obretatik gaur eguneraino iritsi diren zatiek ardoa, jatearen atseginak eta, batez ere, amodioa kantatzen dituzte. 1554an Henri Estiennek argitaratu zuen Anacreonteian bilduriko poema laburrak —II. mendekoak bide ziren alexandriar imitatzaileek eginak— Pizkundeko anakreontetar poesia delakoaren inspirazio-iturri izan ziren.
Mécringes
Etxebizitza
2007an 76 etxebizitza zeuden, 61 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 76etxeak ziren. 61 etxebizitza nagusietatik 58 bere jabearen bizilekua ziren, 2 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 6 etxek bi gela zituzten, 4 etxek hiru zituzten, 19 etxek lau zituzten eta 32 etxek bost zituzten. 44 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 27 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 30 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Nuria Piera
Nuria Esperanza Piera Gainza (Santo Domingo, ) dominikar kazetaria da. Amaren partetik euskal jatorrikoa, EFEren esanetan, Iberoamerikako beso luzeko emakumeen artean dago.
Mécringes
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 88 ziren, horien artean 69 aktiboak ziren eta 19 inaktiboak ziren. 69 pertsona aktiboetatik 68 lanean zeuden (36 gizon eta 32 emakume) eta 1 langabezian (1 gizon). 19 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Mécringes udalerrian 66 unitate fiskal zeuden, 148 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.527 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
2000. urtean Mécringes udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden, 375 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Athlacca
Athlacca, historikoki Athlacka (irlanderaz an tÁth Leacach) Irlandako mendebaldeko Limerick konderrian dagoen udalerri txiki da. Limerick hiritik 26 km hegoaldera dago, Morningstar ibaiaren ertzean.
Hamargarren depresio tropikala (2007)
Hamargarren depresio tropikala 2007ko 10. ekaitza izan zen.
Hamabosgarren depresio tropikala (2007)
Hamabosgarren depresio tropikala 2007ko 15. ekaitza izan zen.
Campagnano di Roma
Campagnano di Roma Italiako udalerri bat da. Erromako probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Campagnano di Romak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Shannon
Shannon izenburuak honako adiera ezberdinak eduki ditzake:
Legend (Clannad)
Legend (euskaraz Kondaira) 1984ean Clannad talde irlandarrak Robin of Sherwood telesailarako moldatu zuen soinu banda eta diskoa izan zen. Telesaila hau Euskal Herrian 80eko hamarkada amaiera eta 90eko hamarkada hasieran ETB kateak eskeini zuen.
1985an disko honek Jatorrizko Telesailaren Soinu Banda onenaren BAFTA saria irabazi zuen.
Pleasant Plains (Illinois)
Pleasant Plains  Illinoiseko herri bat da. Sangamon konderrian kokatua dago. 2010ean 802 biztanle zituen, 3.62 kilometro koadrotan banatuta.
Centro Multidisciplinar de Innovación y Tecnología de Navarra
Centro Multidisciplinar de Innovación y Tecnología de Navarra (CEMITEC) Centros Tecnológicos de Navarra entitatearen parte da, zeinetan partizipatzen baitute, halaber, Nafarroako Gobernuak, Nafarroako Unibertsitate Publikoak, Nafarroako Unibertsitateak eta berrikuntzan laguntzen duten beste erakunde batzuek. CEMITECek Noainen dauka egoitza, eta industriara bideratua du jarduna: ikerketako eta garapen teknologikoko proiektuak (I+GT) egiten ditu enpresentzat. Zerbitzu teknologikoak eskaintzen dizkie, eta orobat prestakuntza espezializatua, zabalkundea eta aholkularitza teknologikoa.
Nafarroako zentro horrek, kolaboraziozko I+GT proiektuen bitartez, teknologia transferitzen du, enpresen maila teknologikoa eta lehiakortasuna goratzeko asmoz. Bestalde, etengabe aritzen da zaintza teknologikoan, eta orobat bakarkako ikerketako proiektuetan nahiz beste zentro teknologiko batzuekin eta unibertsitateekin kolaboratuz egiten dituenetan, eta horrela lortzen du diferentzial teknologikoa, Nafarroako ehun industrialari buruz. CEMITECen teknologien kartera mekatronikari buruzko hiru diziplina handiren inguruan egituratua dago: materialak, mekanika eta elektronika.
Getariako pilotalekua
Getariako pilotalekua Gipuzkoako Getaria udalerriko pilotaleku bat da. Gudarien enparantzan dago, Getariako Alde Zaharraren sarbidean eta Getariako udaletxea, Aldamar dorretxea eta Elkanoren omenezko monumentuaen alboan.
Dobele Barrutia
Dobele Barrutia Letoniako 26 barrutietako bat da. Hiri nagusia Dobele da.
Spatuloricaria atratoensis
Spatuloricaria atratoensis Spatuloricaria generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Zonosaurus haraldmeieri
Zonosaurus haraldmeieri Zonosaurus generoko animalia da. Narrastien barruko Gerrhosauridae familian sailkatuta dago.
NGC 5557
NGC 5557 galaxia bat da, Boötes konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Ñuñoa
Ñuñoa Txileko erdialdeko komuna eta hiri bat da. Santiagoko metropolitar eskualdeko Santiago probintzian kokatuta dago. 2002ko erroldan, 151.045 biztanle zituen.
Toponimia
Ñuñoa hitzak Mapudungunez ñuñoak loratzen diren lekua esan nahi du.
Borja Agirretxu
Francisco de Borja Agirretxu Barreiro (Getxo, ) bizkaitar futbolari ohia da.
Martin McGuinness
James Martin Pacelli McGuinness, gaelikoz Máirtín Mag Aonghusa (Derry, 1950eko maiatzaren 23a - ib., 2017ko martxoaren 21a) Sinn Feineko politikaria zen, Erresuma Batuko parlamentu kidea eta IRAko lider ohia.
Bozketan Londresko parlamentuan eserlekua irabazi arren, Sinn Feineko kideek egin ohi duten bezala, ofizialki hartzeari uko egin zion. Ipar Irlandako Biltzarreko kidea ere izan zen, eta 1999tik 2002 arte Ipar Irlandako Gobernuko Hezkuntza ministroa izan zen. 2007ko hautestkundeen ostean, Sinn Feinek Ipar Irlandako Lehen Ministrordea izateko izendatu zuen, Ian Paisley Lehen Ministroa zela.
Spatuloricaria caquetae
Spatuloricaria caquetae Spatuloricaria generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Indianokua jauregia
Indianokua jauregia edo Larrunbide etxea Gipuzkoako Getaria udalerrian dagoen jauregi bat da. Getariako Alde Zaharran dago, Kale Nagusian. San Salbador eliza, Otxoa Ibañez de Olano eta Zarautz dorretxeak eta Katrapona pasabidetik hurbil dago.
XVIII. mendean eraiki zen.
Arrizabalaga
Arrizabalaga (gaztelaniaz Campanas) Nafarroako erdialdean dagoen etxegunea da, Biurrungo, Tebasko eta Muru Artederretako kontzejuen artean kokatua. Ez dauka inolako kategoria juridikorik, eta, hortaz, ez da ez udalerri, ez kontzeju, ez auzo.
N-121 errepideak zeharkatzen du herria.
Garraioa
Nafarroako Hiriarteko Garraioa sareko eta lineek zerbitzua ematen diote herri honi:
Sion (Suitza)
Sion (alemanez Sitten) Suitzako hegoaldean dagoen hiria da, Valais kantonamenduaren hiriburua dena.
NGC 5559
NGC 5559 galaxia bat da, Boötes konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Cayuse
Cayuse Ameriketako Estatu Batuetako Oregon aldeko amerindiarren tribu bat da. Beraien hizkuntza penutiar hizkuntz amerindiarrekin senideturik zegoen, baina egun galdurik dago. Cayuse hizkuntzaz beraien burua "Tetawken" deitzen dute, hau da, "Gu, Herria".
Etniaren historia
Azken cayuseak Oregongo mendi aldeko Umatilla erreserban bizi dira, beste hainbat amerindiar tribuekin batera.
Bellinzona
Bellinzona (frantsesez Bellinzone, latinez Bilitio) Suitzako hegoaldean dagoen hiria eta Ticinoko hiriburua da, eskualde hartan Lugano hiri populatuena den arren. Bertako hizkuntza ofiziala, gainontzeko kantoian bezala, italiera da.
Historia
Bilitio gisa agertzen da 590. urteko idazki batean. Erdi Aroan garrantzi handiko leku bihurtu zen, Como eta Milan artean izateagatik.
Gaur egun Ticinoko gobernuak hirian du egoitza.
Ondasun nabarmenak
Hiru gaztelu daude Bellinzonan: Castelgrande, Montebello eta Sasso Corbaro. Hirurok, antzinako burguko harresiarekin batera, Gizateriaren Ondare izendatu zituen Unescok 2000an.
Roz Kaveney
Roz Kaveney (Erresuma Batua, 1949ko uztailaren 9a) britainiar idazlea, kritikoa eta poeta da. Pop kulturarekin kritikoak diren lanak idazteagatik eta Midnight Rose idazle-kolektiboko kide nabarmenetako bat izateagatik ezaguna da.
Canterano
Canterano Italiako udalerri bat da. Erromako probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Canteranok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Negu Gorriak
Historia
Kortatu ska-punk taldetik sortu zen Negu Gorriak. Os Resentidos, eskola zaharreko rap-a, Public Enemy, N.W.A eta Shinehead taldeek eragin handia izan zuten Muguruza anaiengan: biek, musika kontuetan geldirik ez geratzearren, Negu Gorriak sortu zuten.
1991 urte garrantzitsua izan zen. Mikel Anestesiak eta Mikel Bapek bat egin zuten; Esan Ozenki euren diskoetxea sortu zuten; eta Gure Jarrera diskoa kaleratu zuten. Hori esker, oso ospe ona lortu zuten musikazaleen artean, baina oso ospe txarra Ustelkeria kanta zela eta. Horretan, Enrique Rodríguez Galindo guardia zibileko koronela gogor kritikatzen zuten bahitutako kokaina saltzeagatik eta GAL talde terroristan parte hartzeagatik.
1993an Rodríguez Galindok taldea salatu zuen eta epaileek 15 milioi pezeta ordaintzera zigortu zituen. Gorago jo behar izan zuen Negu Gorriak taldeak koronelari diru hori ez ordaintzearren, zeren, azken finean, kanta-eskubideak eta diskoetxea koronelen esku gera zitezkeen. Taldeak Hitz Egin izeneko kanpaina abian jarri zuten orduan. Hainbat artistak Negu Gorriak-ekin bat egin zuten, adierazpen askatasuna arriskuan zegoela aldarrikatuz. Azkenean, Espainiako Auzitegi Gorenak taldea absolbitu egin zuen.
Gora Herrian hurrengo diskoan, Manu Chao adiskidearen laguntza jaso zuten. 1993an, Borreroak Baditu Milaka Aurpegi (titulua Bernardo Atxagaren bertso batetik aterata) izeneko diskoa kaleratu zuten. Gitarrek eragin handiagoa izan zuten eta letrak poetikoagoak bihurtu ziren, agian politikan hainbeste sartu gabe. Frustrazioa eta mina sentimenduak nagusiturik, hip-hopa, punk a, ska eta rocka naturaltasunez nahasita ageri dira. Askoren iritziz, horixe da taldearen diskorik osatuena. Izen bereko jira egin zuten eta bertatik Hipokresiari Stop! zuzeneko diskoa plazaratu zuten.
Persiako onagro
Persiako onagroa, gur edo Equus hemionus onager, Iran aldeko onagroaren azpiespeziea da.
Negu Gorriak
Historia
Salam Agur Negu Gorriaken azken diskoa da. Lagunak eta eraginak omentzen dituzte, hala nola BAP!!, Otis Redding, The Who, Macka B, Minor Threat, Bob Marley, Public Enemy, The Clash, Redskins, Poison Idea, Errobi, Dead Kennedys, Linton Kwesi Johnson, Anestesia eta Niggaz With Attitude. Berriro ere, Kortaturekin gertatu zen modura, taldea desegin zen, sormen musikala geldirik gera ez zedin.
Persiako onagro
Galtzeko arrisku larrian dago. 600 abere baino gutxiago bizi dira libre beraien jatorrizko habitatean eta beste 30 inguru daude zooetan, bereziki Ameriketako Estatu Batuetan. Batzuetan onagro hitza bereziki azpiespezie hau izendatzeko erabiltzen da.
Nahiz eta saiakerak egon diren, Persiako onagroa etxekotzeko gaitza da.
Segoviako ihesa
Segoviako ihesa 1976ko apirilean gertatu zen, Espainiako trantsizioaren hasieran, Segoviako kartzelan preso zeuden 29 ekintzailek espetxe hartatik ihes egin zutenean. Ekintzaile horietatik gehienak etakideak ziren, baina baziren zenbait ekintzaile katalan antifrankista ere. Ihes egiteko, tunela zulatu zuten ur zikinen isurbide batean zehar. Kanpoan lau ekintzaile zituzten zain, ihesaldian laguntzeko. Biharamunean, Nafarroako Pirinioetatik muga igarotzeko ahaleginetan, Guardia Zibilarekin aurrez aurreko batean kataluniar preso bat hil zuten, Oriol Solé Sugranyes, MIL erakundeko ekintzailea. Frantziako muga igarotzea lortu zuten bost iheslariak izan ezik, Espainiako segurtasun indarrek beste guztiak atxilotu zituzten hurrengo egunetan zehar. Lehenago, beste ihesaldi saio bat izan zen 1975eko uztailean, poliziak kanpoko komando laguntzailean El Lobo izeneko infiltratua sartuz zapuztu zuena. Ihesaldiak 1981eko Segoviako ihesa film ospetsua inspiratu zuen.
Aurrekariak
Francisco Franco diktadorea hil eta berehala, Joan Karlos I.a Espainiakoaren koroatu eta berehala, indultu zabal bat eman zuen gobernu hasi berriak, zeinari buruz Francoren diktaduraren azkena izan zela esan daitekeen, "Franco Jeneral Goren ospetsuaren oroimenez" burutu baitzen. 1975eko azaroaren 25eko indultu horrek 700etik gora preso kaleratu zituen, baina horietatik gutxi izan ziren preso politikoak. Indultu horrek ez zituen noski gizarteko sektore zabaletatik eskatzen zen aldaketa eskakizunak apaldu eta amnistia aldarri bilatu zen kalean.
Inguruabar horietan ETA politiko-militarrak Segoviako espetxetik ihesaldia antolatzea erabaki zuen. Ihes egindako Bixente Serranoren hitzetan, berriz: «Ihes egitea obligazioa da, Euskadirekiko konpromisoa». Ihesaldian, bigarren saioan alegia, lagundu zuen Miren Amilibiaren esanetan: «Guretzat garrantzitsua zen frogatzea sistema hautsi egin zitekeela eta bereziki tresna esanguratsuenetik, espetxetik alegia. Franco hil berria zen, baina egoera ez zen aldatu. Eta irteteko eskubidea zuen jendea kaleratzen saiatzeari ekin behar geniola pentsatzen genuen».
ETAko presoen aurreko ihesaldiak
Segoviako ihesa baino lehenago, Espainian preso zeuden etakideen ihesaldi zenbait izan ziren. 1969. urtean, 10 etakidek eta 5 preso arruntek egin zuten ihes Basauriko espetxetik. Ihes egindako etakideek muga igaro eta Frantzian babestea lortu zuten. Urte berean, Xabier Izko de la Iglesia eta Gregorio Lopez Irasuegi Iruñeko espetxean atxilotu zituzten pistola batez armaturik bertan preso zegoen Arantxa Arruti askatzeko asmotan zebiltzala. Izko de la Iglesia zauriturik suertatu zuen ekintza horretan. 1970. urtean, Burgosko prozesuko epaituek ihes egiteko saioa prestatu zen, tunel bat zulatuta orduan ere, baina azken murrua ezin izan zuten zulatu. 1971. urtean, Zamorako espetxean preso zeuden Hego Euskal Herriko apaiz zenbaiten zulatutako tunel baten bitartez egindako ihesaldi saioa ere zapuztu egin zen. 1973. urtean, Martuteneko espetxean preso zegoen Jon Urzelai etakideak ihes egin zuen Donostiako ospitale batetik, gaixo zegoela eta espetxetik hara eraman ondoren. Urte berean, Agustin Asteasuinzarra Loiolako kuarteletatik ihes egin zuen.
Lehenengo ihesaldi-saioa
Segoviako espetxea, ofizialki Prisión Central de Segovia, 1960ko hamarkadan hasi zen preso politikoak hartzen. Hiriaren erdigunean zegoen. Laukizuzen itxurako oinplanoa zuen eta barruan gurutze bat osatzen zuten bi gela-galeria zeuden; erdian, panoptiko moduan, galeria guztiak kontrolatzeko beirazko instalakuntza bat zegoen. Bereziki espetxe zigor gogorrak zituzten presoak biltzen ziren han. 1974 urteko erdialdean preso kopurua nabarmen handitu zen eta segurtasun arrazoiengatik hainbat lan burutu ziren espetxean. Lan horien ondoren, presoak komun bat guztiz itxi zutela konturatu ziren. Horra sartzeko zulo bat egin eta beste tunel batez kanpora irteteko proiektua egin zuten, itxitako komuna materiala gorde eta lanak burutzeko erabiliz. Komun itxi horretara sartu eta irteteko propio egindako sei baldosetako ate txiki bat erabili zuten. Proiektuari Pontxo operazioa deitu zioten, espetxeko tailerretan pontxoak egiten zituztenez, presoen artean proiektuari buruz hitz egiteko hitz egokia zelako. 1975eko otsailerako 100 preso politiko inguru zeuden espetxean, horietatik 30 ETA-VI, ETA(pm) eta ETA(m) erakundeetakoak. ETA-VI erakundekoekin harremanetan jarri eta azkenean denek batera lan egitea erabaki zuten. Taxuz garatutako proeiktua izan zen eta segurtasun-neurri zorrotzak ezarri zituzten, hala nola, zaintzaleen ohiturak arretaz jarraitu zituzten; zulaketa-lanek zarata sortzen zutenean, beste preso guztiek ere zarata sortuz eta lanak aurreratu arte erakundeko kanpoko egiturei saioaren berri ez ematea erabaki zen Erakundeari jakinarazi zitzaionean, pistolak, metrailetak, dirua, zerrak, limak, eskuko argiak, walkiak eta argazki kamara bat sartzea lortu zen, ihes egin behar zuten preso guztiei argazki bana atera eta nortasun-agiri faltsuak egiteko. Horretarako, kanpoko komando laguntzailearekin uztailaren 26a adostu zen isurbidean, haiek goizean materiala utzi eta preso batzuek arratsaldean jaso zezaten. Azkenean, guztira iheslariak 52 preso izango zirela erabaki zen. Saioak porrot egin zuen poliziak planaren berri izan zuenean Madrilera presoei ihesaldian laguntzera joandako ETA (pm)ko komandoaren barnean zegoen Gorka (Mikel Lejarza, El Lobo ezizenez) infiltratuari esker. Horri esker, uztailaren 30ean ihesaldian lagundu behar zuen komandoa harrapatu zuen poliziak Madrilen. Poliziaren segadan Josu Mujika Aiestaran etakidea hil zen. Horrela, abuztuaren 5ean izan behar zen ihesa zapuztuta geratu zen, polizia eta funtzionarioek tunelaren sarrera aurkitu baitzuten, kostata hala ere, miaketa zorrotza egin ondoren. Tunela aurkitzeko eman zuten denbora luzea dela eta, presoen artean ihesaldi suizida proposatzera heldu zen, kanpoko laguntzarik gabe, azkenean poliziak tunela aurkitzean bertan behera geratu zena. ETAk ez zuen infiltratuaren berririk eta atxilotutako komandoari preso guztiei modu klandestinoan eta nortasun-agiri faltsuak egiteko ateratako argazki bana aurkitzearen ondorioa izan zela uste izan zen.
Bigarren ihesaldi-saioa
Ihesaldi saioak porrot egin arren, berehala ekin zioten presoek beste ihesaldi bat prestatzeari. Presoek komunikatu bat igorri zuten kanpora, ETAren Hautsi boletinean argitaratu zena. Bertan honela adierazten zuten: «Kolpe gogorra eman digute, baina etzazue pentsa lur jota utzi gaituztenik, moralik gabe. Egintza bakoitza, pauso iraultzaile bakoitza garaipen bilakatzen jakin behar da, modu isolatuan hartuta porrotak izan arren.» Erakundeak proposatuta, lehen ihesaldiari buruzko liburu bat idatzi zen porrotaren ondoren, preso zegoen Bixente Serrano Izko Intxixuren eskutik, gerora Julen Agirre pseudonimoaren bitartez argitaratuko zena. Abuztu eta irailean zehar Txiki eta Otaegiren aldeko gose greba bati ekin zioten presoek eta horregatik zigorrak jasan zituzten presondegiko arduradunen aldetik; besteak beste, 12 preso Puerto de Santa María espetxera eraman zituzten Erakundeak bidalitako txosten bati esker, lehenengo saioaren porrota El Lobo infiltratuak eragin zuela jakin zuten garai horretan.
Bigarren ihesaldirako, kanpora eramango zituen tunel bat zulatzea erabaki zen, lehenengo saioan bezala. Horretarako, horretarako leku egokiak bilatu ondoren, berriz ere komuna batena zuloa zabaltzea erabakitzen da, aurrekoan bezalaxe sei baldosetako ate bat eginez. Lehenengo saioko segurtasun-neurri berdintsuak hartu zituzten; horrela, erakundeari ez zitzaion ihesaldi-saioaren berririk eman 1976ko hasierara arte. Lehenengo aldian bezala, presoen senide batek egin zituen erakundearekiko lotura moduan. Tunela eraikitzen ari zela, Francoren heriotzak eztabaida sortu zuen ihesaldiarekin aurrera jarraitu behar zen. Azkenean, emandako indultuak preso politikoak espetxean uzten zituela ikusita, aurrera jarraitzea erabaki zen. Arazoak ere izan ziren tunelaren eraikuntzan: sei baldosetako ate txikia erori eta guztiz txikitu zen, baina ordu gutxitan beste ate bat egin ahal izan zuten. Tunelaren zulatze-lanek guztira sei hilabete iraun zuten. Tunela bi zatitan zulatu zuten: lehenengo zatian 60 cm × 50 cm neurrikoa zen eta guztira 80 m zituen luzeran; bigarren zatia 50 mko luzera zuen. 1976ko otsailerako preso batek kanpora irtetea lortu zuen. Ihesaldia baino egun batzuk lehenago, espetxera materiala ekartzeko zita bat adostu zen kanpoko laguntzaileen eta presoen artean; horrela, soka luze bat, 15 eskuargi, pistola bat, dirua eta argazki kamara bat sartzea lortu zen.
1976ko martxoan, espetxe-zigor gogorrenak zituzten presoek lehentasuna izatea erabaki zen. Aurreko porrota dela eta, ihesaldi honetan parte hartzeko gonbidatu batzuek ez zuten eskaintza onartu, Lucio Lobato PCEko buruak edo VI.asanbladako ETAko kideek kasu. Ihesaldia baino hogei egun lehenago, MIL erakundeko Oriol Solé Sugranyes presoa ekarri zuten espetxera Bartzelonako Modelo espetxetik. Espetxe hartan tailerreko buru moduan izan zituen ardurek eta preso politikoek beste presoekin izaten zuten jarrera hotza berak ez izateak mesfidantza sortu zuten presoen artean hari buruz eta zelatatzea erabaki zuten. Azkenean, susmoak ustel suertatu eta iheslarien taldean sartzea erabaki zuten. Ihesaldirako bi ordu besterik falta ez zirenean jakinarazi zieten planen berri eta onartu egin zuen.
Ihesaldia
1976ko apirilaren 5ean eguerdi aldera hasi zen ihesaldia. Segurtasun-neurri moduan beste presoak agurtu gabe egin zuten alde. Presoak tuneletik pasatzen joan ziren eta isurbidean zehar kanpora heldu ziren 15:00ak aldera. Kanpoan lau laguntzaileak, bi emakume eta bi gizon, zituzten zain. Bezperan, kanpoko komando horrek isurbideko irteerako barrote bat ebaki eta disimulatu zuten, biharamunean presoak handik pasa ahal zitezen. Iheslarien artean banatzeko 6 Stein metraileta eta 16 pistola zeuzkaten. Isurbidetik atera eta armak eskuetan zituztela ikusita, ijito batzuk igaro ziren bertatik eta «Gerrara al zoazte?» galdetu zieten txantxetan. Langile batzuk ere ikusi zituzten iheslariak, baina futbolariak zirela pentsatu zuten; soldadu talde ere igaro zen ondotik, baina isurbideko kiratsagatik sudurrak tapatu baizik ez zuten egin. Handik pasatzen zen artzain batek bakarrik hartu zizkien susmo txarrak, baina handik pasatzen zen militar bati jakinarazi arren, honek ez zuen kasurik egin, kuartelera iristeko presa handia zuen eta.
Guztira 29 presok egin zuten ihes: 12 "polimili" (ETA(pm)koak, alegia), 5 "mili" (ETA(m)koak, alegia), 4 "trosko" (LCR-ETAVI-koak, besteak beste) 1 FAC erakundekoa eta 7 "independente", Angel Amigok Operación Poncho liburuan kontatzen duen bezala. . Beste iturri batzuen arabera guztira 24 etakide eta 5 preso katalan antifrankista ziren, FAC, MIL, FRAP eta PCE(i) erakundeetakoak. Haiei guztiei ezarritako espetxe zigorra guztira 1500 urte baino luzeagoa zen. Aniztasun hori ihesaldia ikuspuntu internazionalista edo klase-borrokazko batetik antolatua zela interpretatu izan da, eta ez Euskal Herriko gatazkaren ikuspuntu soil batetik. Barruan 22 preso politiko geratu ziren. ETAko presoei dagokienean, polimili eta milien arteko zatiketa gertatu berria zela hartu behar kontuan (1974ko urrian) eta horren ondorioak atzeratuta heltzen zirela espetxeetara.
Furgonetara sartu eta 50 kilometrora, Segoviatik Soriarako 101. km.an, kamioi trailer batera aldatu ziren, azpiko ate ezkutu batetik sartuz. Kamioia iheslariak eramateko prestaturik zegoen, espazio itxi eta zabal batean, egurrez guztiz inguraturik. 18:30etako kontrolean konturatu ziren espetxean presoak falta zirela; ordurako kamioia Burgos inguruan zegoen.
Iheslariak Auritzera (Nafarroa) joan eta kamioiaren barruan geratu ziren muga oinez zeharkatzen lagundu behar zien mugalariaren zai. Mugalariak, ordea, huts egin zuen eta ez zen azaldu. Beraien artean eztabaidatu ondoren, kamioitik jaitsi eta laguntzarik gabe muga pasatzen saiatu ziren. Apirilaren 6ko goizaldeko 01:00 inguruan mendira abiatu ziren, denak batera ilara bat osatuz. Ordu erdira, mugatik oso gertu, Guardia Zibilaren patruila batekin egin zuten topo ezustean eta lehenengo tiroketa bat izan zen. Horren ondorioz, Manuel Isasa larriki zauriturik geratu zen eta bertan atxilotu zuten. Zaurien ondorioz eskua ebaki behar izan zioten hurrengo egunetan. Une horretan guardia zibilek ezin izan zuten beste inork atxilotu. Beste iheslariak zenbait taldetan sakabanatu ziren, mugaren bila. Guztiz noraezean zebiltzan, ordea, lainoaz gainera inguru horietan mugaren lerroa bihurria delako. Goizaldean beste tiroketa bat izan zen Ibañeta inguruan eta beste iheslari bat atxilotu zuten. Goizeko 11:30etan, tiroketa baten ondoren Oriol Solé Sugranyes hil eta beste 11 iheslari atxilotu zituzten Sorogain izena duen parajean, mugatik seiehun bat metrora. Testigantza zenbaiten arabera, guardia zibilek nazioartean debekaturik zeuden gurutze formako dum-dum balak erabili zituzten, zauri larriak eragiten dituztenak. Iheslari batzuk Auritzeko Lazperena izeneko gizon baten etxera jo zuten laguntza bila, gosez eta hotzez, eta euren burua agintarien esku uzteko asmoa adierazi zioten. Gizon honek apaizarengana eramanda, herrian bertan atxilotu zituen Guardia Zibilak. Azkenean, apirilaren 6ko arratsalderako iheslari eta ihesean laguntzen ibili ziren komandoko kide gehienak atxilotu zituzten, Auritzen herrian bertan, inguruetan eta Luzaiden. Iturbe Totorika iheslaria, arinki zauriturik, egun oso batez 23 km oinez ibili ondoren atxilotu zuten Itoitz inguruetan eta apirilaren 7an atxilotu zuten. Apirilaren 8an, Garitanonaindia eta Gesalaga atxilotu zituzten Luzaiden. Guardia Zibilaren operazioa Atares jeneralak zuzendu zuen; operazioan, espainiar armadaren bi konpainiaren laguntza ere izan zuten, horietako bat txapel berdeek osaturikoa.
Lau presok (Mikel Laskurain, Koldo Aizpurua eta Jesus Mari Muñoa etakideek eta FAC erakundeko Carles García Solék) eta komando laguntzaileko kide batek (Miren Amilibiak) baino ez zuten lortu ihesa burutu eta Frantziara heltzea. Hamar egunetan zehar Aurizberriko txalet batean ezkutatuta egon ziren, jabeak itzuli ziren arte. Mehatxupean, autoa lapurtu eta ihes egitea lortu zuten, lehendabizi Altsasura eta hortik Tolosara joanez. Babespean, muga igarotzea lortu zuten, Segoviatik ihesi eta hogei egunetara. OFRA errefuxiatu eta herrigabeen laguntzarako erakundeak emandako eskutitzekin, poliziaren aurrean aurkeztu ziren. Poliziak denbora batez erretenitu baina berehala Yeu uhartean konfinatu zituen maiatzaren 1ean, baina handik ere ihes egin zuten azkenean.
Espainian atxilotuak espetxe gogorrenetara eraman zituzten. 1977ko amnistia aplikatu ez zitzaien arren, haien aurkako epaiketa ez zen inoiz egin eta urtebetera denak aske ziren. Ihesaldiak oihartzun zabala izan zuen hedabideetan, Espainian nahiz nazioartean; esate baterako, Frantziako Le Monde egunkariak azaleko La grande évasion (euskaraz, Ihesaldi handia) lerroburu nagusiarekin eman zuen ihesaldiaren berri. Oriol Solé hil zen lekuan, Sorogainen, haren aldeko oroigarri bat altxatzen da egun, non haren familia eta iheslari izandako zenbait bildu izan diren.