cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Saint-Symphorien (Ille eta Vilaine)
Etxebizitza
2007an 204 etxebizitza zeuden, 179 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 190 etxeak ziren eta 14 apartamentuak ziren. 179 etxebizitza nagusietatik 119 bere jabearen bizilekua ziren, 56 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 15 etxek bi zituzten, 29 etxek hiru zituzten, 35 etxek lau zituzten eta 99 etxek bost zituzten. 156 etxebizitzek parking plaza bat zuten azpialdean. 58 etxetan auto bat zegoen eta 107 bi edo gehiago zeuden
Saint-Fort-sur-Gironde
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Saint-Symphorien (Ille eta Vilaine)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 334 ziren, horien artean 263 aktiboak ziren eta 71 inaktiboak ziren. 263 pertsona aktiboetatik 252 lanean zeuden (137 gizon eta 115 emakume) eta 11 langabezian zeuden (7 gizon eta 4 emakume). 71 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 31 ikasten zeuden eta 27 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Symphorien udalerrian 170 unitate fiskal zeuden, 480,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana 18.807€ zen.
Saint-Fort-sur-Gironde
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saint-Symphorien (Ille eta Vilaine)
Activitats ecomòmiques
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa eta 1 jatetxe.
Vicentinópolis
Vicentinópolis Brasilgo udalerri bat da, Goiás estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Bilar (Bohol)
Bilar Filipinetako udala da. Bohol uhartean dago. 2020an egindako zentsuan 18,512 biztanle zituen. Udalerri honetan Txokolatezko Muino ospetsuak daude, turismo erakartzen duen uharteko elementu geologiko nagusia. Herriko festa nagusia maiatzaren 15ean izaten da, San Isidororen eguna.
Barangayes
Bilarrek administratiboki barangay ditu.
Aizpea Otaegi
Aizpea Otaegi Mitxelena (Errenteria, Gipuzkoa, 1974ko azaroaren 18a) politika publikoen arloko aholkulari eta politikaria da. Soziologian eta Politika Zientziatan lizentziatua, Elhuyar Fundazioko Aholkularitza Zerbitzuan koordinatzaile nagusia zen, 2019ko ekainean, Errenteriako alkate izateko hautatua izan zen arte.
August Krogh
Schack August Steenberg Krogh (Grenå, 1874ko azaroaren 15a - Kopenhage, 1949ko irailaren 13a) daniar fisiologoa izan zen. 1920ko Medikuntzako Nobel Saria jaso zuen hodi kapilaren fisiologiaren aurkikuntzagatik.
Aizpea Otaegi
Hizkuntzaren normalizazioa eta berdintasuna
Hizkuntzaren normalizazioa eta berdintasuna, bi esparru horiek landu ditu Elhuyar Aholkularitzan. Adibidez, Gasteizko Udaleko Euskara Zerbitzuak eskatuta, genero ikuspegia hizkuntza politikan txerta ahal izateko proposamen bat aurkeztu zuen Otaegik Goizargi Oruesagasti eta Joana Arakistainekin batera.
August Krogh
Medikuntza ikasi zuen Kopenhageko Unibertsitatean eta aitzindaria izan zen fisiologia konparatuan. Espirometroa bezalako tresna zientifikoen asmatzailea izan zen. Ondoren, Unibertsitateko irakasle izendatu zuten, eta animalien fisiologiako laborategia zuzendu zuen. August eta Maria emazteak intsulina Danimarkan sartu zuten.
George de Hevesy eta Niels Bohrrekin batera, mintzak ur astunarekiko eta isotopo erradioaktiboekiko iragazkortasunari buruz lan egin zuen eta Danimarkako lehen ziklotroia eraiki zuten.
Aizpea Otaegi
Errenteriako lehen emakumezko alkatea
Errenteriako historiako emakumezko lehen alkatea izan da. Inbestidura-bozketan aldeko hamabi boto eta bederatzi zuri lortu zituen. Elkarrekin Podemosekin lortutako akordioaren ondorioz, Otaegik gehiengo absolutuarekin ziurtatu zuen alkatetza, EH Bilduren bederatzi zienegotzien eta Podemosek, Equok eta Ezker Batuak osatzen duten koalizioko hiruen babesa lortuta. 2023ko ekainaren 17an, bigarrenez alkate aukeratua izan zen EH Bilduko bederatzi zinegotzien eta Elkarrekin-Podemos-IU-AV koalizioaren bi zinegotzien aldeko botoarekin.
Alkatetzan egindako ibilbidea
2020ko azaroan, COVID-19aren pandemiaren bigarren olatuaren baitan, Errenteriako Zaintza Sare Publiko-Komunitarioa berriro martxan jartzea erabakitzen da egoerari aurre egiteko: «Guztiok ari gara gure bizitzak aldatzen, guztiok ari gara ziurrenik esperimentatzen beldurra, ohi baino bakardade handiagoa. Isolatzen edo harremanak ere murrizten ari gara, eta kezkatzen gaitu oro har biztanleriaren ikuspegitik, baina batez ere, adin batetik gorako herrikideen kasuan, pentsatzen dugulako hor gertatu daitezkeela egoera lazgarrienak. Beldurrik handiena, isolamendurik handiena adin horietan gerta daiteke.»
August Krogh
Ezaguna da Kroghen printzipioa garatzeagatik.
Medikuntzan egindako ekarpenez gain, Novo Nordisk farmazia-konpainiaren sortzaileetako bat izan zen.
Bothrops jonathani
Bothrops jonathani Bothrops generoko animalia da. Narrastien barruko Viperidae familian sailkatuta dago.
Prunella atrogularis
Prunella atrogularis Prunella generoko animalia da. Hegaztien barruko Prunellidae familian sailkatua dago.
Periophthalmus barbarus
Periophthalmus barbarus Periophthalmus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Luislândia
Luislândia Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Mötley Crüe
Mötley Crüe 1981ean Los Angelesen sortutako heavy metal musika taldea da. Bere 30 urteko ibilbidean, 100 milioi album baino gehiago saldu ditu.
275 Sapientia
275 Sapientia, asteroide gerrikoan aurkitutako 275. asteroidearen izena da. 1888ko apirilak 15ean aurkitu zuen Johann Palisak Vienako behatokitik.
C motako asteroide bat da, ziuraski karbonoz osatua dagoena.
Bere izena, jakinduriaren omenezkoa da.
Koji Takano
Koji Takano (高野 光司, 1992ko abenduaren 23a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Giravanz Kitakyushu eta Kagoshima United FC.
Santa Maria del Monteren harmailadia
Santa Maria del Monteren harmailadia (Scalinata di Santa María del Monte) XVI. mendeko eraikina da. Italiako Cataniako probintzian dagoen Caltagirone hirian dago.
Historia
XV. mendearen erdian, Caltagirone hiria inguruko mendien maldetan hasi zen zabaltzen. Zabaltze horren hiriko mugikortasunean arazoak sortu zituen. Gailurrean alde historikoa zegoen eta hara joateko bertako autoritateek, 1606an, harmailadi edo mailadi bat mendiaren hego aldean eraikitzea erabaki zuten. Lanak,Giandomenico Gagini zuzendaritzapean, hamar urtez luzatu ziren. Jatorrizko harmailadiak 150 eskaloi zituen eta baita atseden hartzeko guneak. 1844an, eraikinean aldaketa batzuk egin ziren, tartean atseden-gune horiek kentzearena; ondorioz, harmailadiaren malda txikiago egin zen.
Ezaugarriak
1844ko aldaketak bukatu zirenean, 130 metroko luzera eta 8,40 zabalera zituen, gaur egun bezala. Garaiera, bestetik, Piazza Municipio eta Chiesa di Santa Maria del Monte artean 45 metrokoa da. Eskaloiak 142 dira. Deigarriak dira eskaloian apaintzeko jarritako zeramikak. Harmailadiaren alboetan zeramika lantzen duten artisauen tailerrak daude.
Cagayan Harana
Cagayan Harana (Tanap ti Cagayan; Lambak ng Cagayan) Filipinetako eskualdea da, Luzon uhartean dagoena.
Lieskovany
Lieskovany Eslovakiako udalerri bat da, Spišská Nová Vesko barrutian kokatuta. 1,76 km²ko azalera du eta 341 biztanle 2017ko datuen arabera.
Prunella koslowi
Prunella koslowi Prunella generoko animalia da. Hegaztien barruko Prunellidae familian sailkatua dago.
Lieskovany
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1277. urtekoa da.
Cádiar
Cádiar Granadako udalerri bat da, Alpujarra Granadina eskualdean dagoena. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldan, 1.642 biztanle zituen.
Bothrops lojanus
Bothrops lojanus Bothrops generoko animalia da. Narrastien barruko Viperidae familian sailkatuta dago.
La Calahorra
La Calahorra Granadako udalerria da, Guadix eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 760 biztanle zituen.
Lidl–Trek
Lidl–Trek (UCI kodea: LTK) Luxenburgoko txirrindularitza talde profesionala da, 2011n sortutakoa, UCI WorldTeam lizentzia duena.
Historia
Taldearen erreferente nagusiak Andy eta Fränk Schleck anaiak ziren, beraien bizitza osoa CSC/Saxo Bank taldean igaro ondoren. Haiekin bater,a Fabian Cancellara suitzarra egon zen.
Koki Takenaka
Koki Takenaka (竹中 公基, 1992ko irailaren 8a - ) Japoniako futbolaria da.
Manfred Wörner
Manfred Hermann Wörner (Stuttgart, 1934ko irailaren 24a - Brusela, 1994ko abuztuaren 13a) alemaniar politikaria izan zen. Zuzenbidea ikasi zuen Heidelbergen, Parisen eta Munichen eta Baden-Wurtemberg estatu federatuko administrazioan lan egin zuen. Jeteko pilotua eta Luftwaffeko ofiziala izan zen. Bundestageko diputatua izan zen 1965 eta 1988 artean eta Defentsa ministroa Helmut Kohlen gobernuan 1982tik 1988ra. NATOren Idazkari orokorra izan zen 1988tik 1994an hil zen arte.
Pentsalaria
Pentsalaria (Le Penseur), Auguste Rodinen brontzezko estatuarik ezagunenetako bat da.
Estatua hau, jatorrian Olerkaria deitua, Parisko Apaindura Arteen Museoko batzorde baten zati zen, Dante Alighieriren Jainkotiar komedia lanean oinarritutako atari monumental bat sortzeko. Estatua bakoitzak, aipaturiko olerki epikoko pertsonaia nagusietako bat irudikatzen zuen. Pentsalariak, jatorrian, Dante, Infernuko Atearen aurrean irudikatzea nahi zuen (zati izango zen ataria hala deitu zelarik, Infernuko Atea, alegia), bere olerki handia neurtzen. Eskultura, biluzia da, Rodinek, Michelangeloren lanen estiloko irudi heroiko bat nahi baitzuen, pentsaera zein olerkaritza irudikatzeko.
Eskultura honen hogei bertsio baino gehiago daude munduko toki ezberdinetan. Batzuk, jatorrizkoaren bertsio hedatuak dira; beste batzuk, neurri ezberdinekoak. Horietako bat, Mexikoko Soumaya Museoan dago, eta Arte Italiarraren Museoan erakutsi da.
Oratórios
Oratórios Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Olhos-d'Água
Olhos-d'Água Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Markušovce
Markušovce Eslovakiako udalerri bat da, Spišská Nová Vesko barrutian kokatuta. 18,51 km²ko azalera du eta 4406 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1289. urtekoa da.
Umma
Umma (arabieraz امة) edo Islamaren sinestunen elkarteak, Mahoma profetaren erlijioa jarraitzen duten guztiak hartzen ditu, euren nazionalitate, sexu edo gizarte egoera kontuan hartu gabe. Aditu gehienek Islamaren barnean egoteko ikuspegi minagoa aukeratzen dute, eta hala, jada idatzitako baldintzetan shahadah esaten duen oro, musulmandar sinestunen elkartekoa izatera pasatzen dela jotzen da. 622an hasi zen islamiar egutegia.
Baina ikuspegiak egon ziren, eta egon badaude oraindik ere, islamekoa izate hori bekatari larrienei edo beste adarretako musulmanei ukatzen dietenak, xiiak, sunitak, ibadiak)
Herrialdeak
Hurrengo herrialdeetan, Islama estatuko erlijio ofiziala edo erlijio nagusietako bat da: eremua guztira = 33.027.665 km2
Nuestra Señora de la Asunción eliza (Tubilla del Lago)
Nuestra Señora de la Asunción eliza Burgosko Tubilla del Lago udalerrian dagoen eraikina da. XVI. mendekoa, herriaren zaindaria den Andre Mariaren Jasokundeari eskainita dago.
Ezaugarriak
Habearte bakarreko tenplua da, oinplano angeluzuzenekoa eta gurutze-gangaduna. Burualdearen eskuinaldean sakristia bat dago atxikita, ondoan arku beheratu bat duela, eta dorre erromaniko bat, fatxadan kanpaientzako bi bao dituena.
Barrualdean bataiarri erromanikoa nabarmentzen da, jatorriz San Markos baselizakoa, eta Alcocer familiaren panteoia. Pilastra herrerianoz osatutako arku frankeatu bat du, bi armarriekin. Bere aldare nagusia 1940ko hamarkadan saldu zen, tenplua zaharberritzeko funtsak lortzeko.
Pasaiako txalupa
Pasaiako txalupa edo motora Gipuzkoako Pasai Donibane eta Pasai San Pedro herriak elkarlotzen dituen txalupa bat da, bidaiarentzako garraio publikoko zerbitzua, pertsonak eramateko gauza den anezka, ez ordea ibilgailuentzakoa (bizikletak salbu).
Galtzerdi autofinkatzaile
Galtzerdi autofinkatzaileak (hold-ups, stay-ups edo thigh highs) izterrari bere kabuz finkatzeko goiko aldean zerrenda elastikoak dituzten galtzerdiak dira. Zerrenda elastikoari esker galtzerdiak izterrari finko eusten dio, galtzaririk edo galtzari-eustekorik ere erabili beharrik gabe.
Zerrenda elastikoaren barrualdean silikonazko bandak egon ohi dira. Era horretan, zerrendaren elastikotasunari eta silikonaren eta larruazalaren arteko marruskadurari esker galtzerdia izterrari finkatzea lortzen da.
276 Adelheid
276 Adelheid, asteroide gerrikoan aurkitutako 276. asteroidearen izena da. 1888ko apirilak 17an aurkitu zuen Johann Palisak Vienako behatokitik. 121,60 kilometroko diametroa du. C motako asteroide eta P motako asteroideen arteko konbinaketa bat da, eta litekeena da material karbonazeo primitiboz osatua egotea.
Bere izenaren jatorria ez da ezagutzen.
Bothrops pictus
Bothrops pictus Bothrops generoko animalia da. Narrastien barruko Viperidae familian sailkatuta dago.
Periophthalmus chrysospilos
Periophthalmus chrysospilos Periophthalmus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Txerriaren Gerra
Gertaerak
San Juan uharteak (egungo AEB) derirtzan eremuan gertatu zen 1859an. AEBetako ipar-mendebaldeko artxipelagoan kolono britainiar nahiz estatubatuarrak bizi ziren, eta bi potentziak uharteak mendean hartzeko ahaleginetan ari ziren. Lyman Cutlar izeneko kolono estatubatuarrak zerri bat ikusi zuen bere patata saila zapaltzen, eta tiro egin zion; zerria britainiarra zen. Agintari britainiarrek urdearen hiltzailea atxilotzeko agindua eman zuten, hark kalte ordainak ordaindu ezean.
Kolono amerikarrek armadari laguntza eskatu zioten orduan, eta armada estatubatuarra borrokarako prest bertaratu zen. Maniobrari erantzunez, britainiar gobernadoreak gerraontzi bat bidali zuen uharteetara. Hala, afera nahasiz joan zen pixkanaka, uharteetan 400 soldadu estatubatuar gotortu ziren, kostalde parean milatik gora soldaduz osatutako flota britainiar txikia bildu zen...
Nazioarteko gatazka piztu baino lehen apaldu zen, biktima bakarra eraginez: zerria. Handik urte gutxira AEBek eta Britainia Handiak Wilhelm I.a kaiserrari bitartekaria izateko eskatu zioten eta hark erabaki zuen irla multzoa AEBen eskuetan uztea.
277 Elvira
277 Elvira, asteroide gerrikoan aurkitutako 277. asteroidearen izena da. 1888ko maiatzak 3an aurkitu zuen Auguste Charlois astronomo frantziarrak Nizatik. Koronis familiako asteroideetako bat da.
Bere izena, ziuraski, Alphonse de Lamartine idazlearen Méditations poétiques eta Harmonies poétiques et religieuses lanetako pertsonaia bategatik jasotzen du.
Alejandro Tapia Aiestaran
Alejandro Tapia Aiestaran (Aginaga, Usurbil, 1930eko azaroaren 26a - 2016ko abenduaren 24a) gipuzkoar pintorea izan zen. La calle, La ventana eta Silla de tijera dira lan nagusiak.
Bizitza
Donostiako irudigintza-lantegi batean egin zituen lehen urratsak, eta Madrilgo Arte Ederretako Akademia Librean ikasi zuen ondoren. 1959. urtean itzuli zen Donostiara, eta 1962. urtean jaso zuen lehen saria. Harrezkero irudigintza alde batera utzi eta pintatzeari ekin zion.
Jean Perrin
Jean Baptiste Perrin (Lille, - New York, ) frantses fisikaria izan zen. Parisko Zientzietako Fakultateko eta École Normale-ko irakaslea izan zen, 1938an Estatu Batuetara bizitzera joan zen arte. Izpi katodikoei buruzko ikerkuntzak egin zituen; izpi horiek karga negatiboak dituzten partikulez osaturik direla frogatu zuen. Gasen eroapena eta X izpien izaera ere aztertu zituen, besteak beste. 1908an, Avogadroren konstantea finkatu zuen aurrenekoz, eta materiaren egitura atomikoa eta ez-jarraitua dela frogatu zuen, halaber. 1919an, eguzkiaren energia hidrogenoa helio bihurtzerakoan sortzen zela dioen hipotesia zabaldu zuen, urte asko pasatu ondoren egiaztatu zena. Haren obren artean aipagarriak dira: Rayons catodiques et rayons Roentgen (1897); Les atomes (1921); eta Les éléments de la Physique (1930). 1926an, Fisikako Nobel saria jaso zuen.
Alejandro Tapia Aiestaran
Bizitza
Euskal Eskolako Ur taldea sortu zuen 1965. urtean, Javier Arozena, Karlos Bizkarrondo eta Jose Grazenea pintoreekin batera. Kubismoaren kutsua duen pintura errealista margotzeari eman zion 1960ko hamarkadan, eta 1970eko urteetan espresionismorantz bideratu zen.
Erakusketa asko egin zituen bakarka eta taldean. 1981ean, erakusketa antologikoa egin zuen Donostiako San Telmo Museoan eta Alga aretoan. Herri Batasuna alderdiari buruzko mural ezagun bat ere egin zuen 1985ean, Herri Batasuna izena eman ziona. Azken urteetan paisaia landu zuen batez ere, eta eskulturara ere itzuli zuen.
K.a. 135
K.a. II. mendearen taula (K.a. III. mende | K.a. II. mende | K.a. I. mende)
K.a. 150ko hamarkada | K.a. 140ko hamarkada | K.a. 130ko hamarkada | K.a. 120ko hamarkada | K.a. 110ko hamarkada
K.a. 140 | K.a. 139 | K.a. 138 | K.a. 137 | K.a. 136 | K.a. 135 | K.a. 134 | K.a. 133 | K.a. 132 | K.a. 131 | K.a. 130
K.a. 134
K.a. II. mendearen taula (K.a. III. mende | K.a. II. mende | K.a. I. mende)
K.a. 150ko hamarkada | K.a. 140ko hamarkada | K.a. 130ko hamarkada | K.a. 120ko hamarkada | K.a. 110ko hamarkada
K.a. 139 | K.a. 138 | K.a. 137 | K.a. 136 | K.a. 135 | K.a. 134 | K.a. 133 | K.a. 132 | K.a. 131 | K.a. 130 | K.a. 129
Desventuradas uharteak
Desventuradas uharteak (Islas Desventuradas) biztanlerik gabeko txiletar uharte-multzoa da, Ozeano Bareko hego-ekialdean kokaturik. Ez dute biztanle egonkorrik baina Robinson Crusoe uharteko biztanle batzuk noizbehinka San Ambrosio eta San Félix uharteak bisitatzen dituzte.
Historia
1574ko azaroaren 8an, Fernando Magallaesek hegoaldeko Txile aurkitu eta berrogeita hamalau urtera, eta Diego de Almagro konkistatzaileak iparraldetik aurkitu eta handik beste hogeita hemeretzi urtera, Juan Fernández pilotu espainiarrak San Félix eta San Ambrosio uharteak aurkitu zituen benetan. Hamasei egun beranduago, hegoalderako nabigazio berean, Juan Fernándezek gaur egun bere izena daraman artxipelagoa deskubrituko zuen.
'Allo 'Allo!
'Allo 'Allo! BBC britainiar telebista kateak ekoiztutako egoera komedia generoko (sitcom) telesaila arrakastatsua da. Lehenbiziko aldiz 1982ko abenduaren 30ean BBC1 katean emititu zen. Euskal Herrian aldiz, ETB1 eta ETB2 kateek euskaraz nahiz gaztelaniaz eskaini zuten. Horretaz gain, Ipar Euskal Herrian Canal+ kateak 1989ko uztailaren 3tik aurrera frantsesez eskaini zuen.
Nondik norakoa
Aldi berean, Renék bere kafetegia Britainiar Gudarosteko bi gudari xelebreen babesleku gisa erabiltzen du, azken bi hauei Frantziar Erresistentziak (bere kide guztiak emakumeak dira) euren etxera bidali nahi ditu.
Emiliano Zapata
Emiliano Zapata Salazar (Anenecuilco, Morelos, Mexiko, 1879ko abuztuaren 8a – Chinameca, Morelos, Mexiko, 1919ko apirilaren 10a) nahua eta espainiar etnietako mexikar militarra izan zen, Mexikoko Iraultzaren buruzagi nagusietako izan zena, Pancho Villarekin eta beste batzuekin batera, Porfirio Diaz jeneralaren aurka.
Gaztelaniaz ez ezik, nahuatl hizkuntzaz ere ederki mintzo zen, lekukoek diotenez. Mexikon nekazarien erresistentziaren sinbolo ikusten dute askok eta askok, nekazaritzaren iraultzan garrantzi handia izan baitzuen gizon honek. Esan bezala, iraultzailea izan zen eta Ejercito Libertador del Sur delakoaren buruzagi, Caudillo del Sur ezizenaz ere ezaguna.
Biografia
Emiliano Zapata Anenecuilcon, Morelosen (Mexiko jaio zen, 1879ko abuztuaren 8an. Nekazari familia batean jaio zen, Grabiel Zapata eta Cleofas Salazar guraso zituelarik.
The Narrows
The Narrows New Yorken, Ameriketako Estatu Batuetan dagoen itsasartea da. Tradizonalki New Yorkeko portuan sartzeko sarrera izan da eta, horregatik, New Yorkeko atearen izena eman zaio. Itsasarteak Staten Island eta Brooklyn bereizi egiten ditu. Kanal horretatik Hudson ibaiak Ozeano Atlantikora isurtzen da.
Emiliano Zapata
Biografia
1910ean, bederatzigarren errejimenduan sartu zuten, Cuernavacan, eta Porfirio Diazen estatuko buru nagusi zen Pablo Escandonen zaldun izendatu zuten eta, laster, eginkizun berak egin behar izan zituen Díazen suhia zen Ignacio de la Torrerentzat, honek estimu berezia hartu ziolarik -zaldiekin oso trebea zen Emiliano-.
The Narrows
Geologia
The Narrows ziur aski orain 6000 mila urte sortu ziren, azken glaziazioaren bukaeran. Aurretik Staten Island eta Brooklyn lotuta zeuden eta Hudson ibaia egungo Raritan ibaiaren bidetik itsasoratzen zen. Badiaren goi partean, ordea, ura zamatu zen eta horren ondorioz kanala ireki zen.
Emiliano Zapata
Biografia
Badirudi Emiliano armadan sartzeko arrazoia neskatxa baten bahiketan izan zela. Emakumez emakume ibiltzen zen horietakoa omen zen eta, horrelako batean, Inés Alfaro Aguilarren aitak jarri zion salaketa. Gerora, Zapatak bi seme-alaba izango zituen neska horrekin: Nicolás eta Elena Zapata Alfaro.
Jesús Sotelo Inclan historialariaren esanetan, Zapata familia aberatseko alaba zen Luisa Merinorekin ezkondu zen eta, diktadura porfirista erortzean, berriz, 1911ko abuztuaren 20an, Josefa Espejo Sánchez La Generalarekin ezkondu zen. Fidencio Espejo eta Guadalupe Sánchez Merinoren alaba zen hau eta beste bi seme-alaba eman zizkion Emilianori. Felipe izena zuen zaharrenak eta El Jilgueron jaio zen, baina 5 urterako hil zen, crotalus sugegorri batek heldu eta gero. Bigarrena Josefa izan zen eta Tlaltizapánen jaio zen, baina anaia Felipe baino urtebete lehenago hil zen eskorpioi batek heldu zionean. Josefak ez zuen beste seme-alabarik izan, baina Emilianok bai, ordea, Ana María Zapata kasu, Petra P. Torresen alaba izango zena.
The Narrows
Historia
Itsartetik sartu zen lehen europarra Giovanni da Verrazzano izan zen, 1524an. Lenape herriaren talde batek agurtu zuen. 1776ko abuztuan britaniarren armada, William Howen agindupean, operazio anfibioa egin zuen, Staten Island-etik Brooklynen lehorreratzen. George Washingtonen armada ezustean harrapatu eta garaitu zuten Long Islandgo gudan.
Emiliano Zapata
Borroka eta iraultza
1909ko irailean, Emiliano Zapata Anenecuilcoko lurren Defentsa batzordearen calpuleque egin zuten (náhuatl hizkuntzan, buruzagi esan nahi du). Hantxe hasiko zen Erregeorderriaren garaian sortutako dokumentuak aztertzen eta lurraren jabetzaren gaineko eskubideak herriari bermatzen zizkiela ikusi zuen. Erreformen legeek ukatu egiten zituzten eskubide horiek, Lerdo legeak batez ere eta korporazio zibilek derrigorrez saldu behar izan zituzten edo derrigorrez desjabetuak izan ziren. Horregatik, hainbat lider indigena, Tomás Mejía tarteko, mexikar kontserbadoreen alde atera ziren eta Mexikoko Bigarren Inperioa babestu zuten. Lege horiez baliatuz, zenbaitek landu gabe zeuden herri lurren jabetza eskatu eta bere lur kopura handitu zuten. Gai horrekin, Emiliano nekazarien lide bilakatu zen Morelosen eta, 1909an, gobernari izateko hauteskundeetan, Patricio Leyvaren alde egin zuen, latifundisten aldeko Pablo Escandón y Barrónen aurka eginez.
The Narrows
Historia
1964-1981 bitartean itsasarte gurutzatzeko Verrazano-Narrows zubia eraiki zen, garai hartan mundu osoko zubi eseki luzeena izan zelarik, gaur egun Ameriketako Estatu Batuetako zubi eseki luzeena izaten jarraitzen duelarik.
Emiliano Zapata
Borroka eta iraultza
1910ean, Pablo Torres Burgosek eta Francisco I. Maderoren aldekoek Mexikoko hegoaldean hasitako iraultzarekin bat egin zuen. Genovevo de la Orekin eta Tepeparekin batera borrokatu zen, eta Tlaquiltenango, Jojutla eta Jautepec hiriak hartu zituen. Emiliano Zapatak AEBetara bidali zuen Pablo Torres Burgos Francisco I. Maderorekin elkarrizketa izateko. Emaitza 1911ko martxoaren 10ean etorri zen eta Emiliano Zapata eta beste 72 nekazariekin, Juan Moreno, Rafael Moreno, Maurilio Mejia eta José Vergararekin bat egiteko erabakia izan zen. San Luis Planaren arabera, hegoalderantz joan ziren, Aureliano Blanquetek eta bere soldaduek errebeldeak jarraitzen zituztelarik.
1911ko maiatzean, federalek eta Maderoren aldekoek itun bat izenpetu zuten Ciudad Juarezen; haren ondorioz, eta gogoz kontra bazen ere, Zapatak bere gudarostea desegin zuen behin-behinekoz, baina ez zuen León de la Barra lehendakariaren aginpidea onetsi. Maderok aginpidea eskuratu eta, harekin ere arazoak izan zituen, Zapataren ustez, lurren banaketarako erreforma berriak martxan jarri nahi ez zituelako.
Chinameca, Jojutla, Jonacatepec, Tlayecac eta Tlaquiltenangoko guduak izan ziren eta Pablo Torres Burgos hil egin zen. 1911n, Iraultza Batzordeak Emiliano Zapata aukeratu zuen hegoaldeko buruzagi eta, 1911ko azaroan, Ayalako aldarria egin zuen, Otilio Montañok idatzia; bertan, Maderoren traizioa salatzen zuen, eta lurren banaketa zuzena eskatzen zuen Lurra eta Askatasuna lemapean.
Garai haiek ziren Zapata Josefa Espejorekin ezkondu zenean eta Francisco I. Madero izan zen aitapuntakoa. 1911ko abuztuan, Francisco I. Maderok eta Emiliano Zapatak elkarrizketa izan zuten Yautepecen konponbide baketsua bilatu nahian -Zapatak kritika gogorrak jaso zituen estatuko prentsa kontserbadorean-, baina ez zuten inongo adostasunik lortu bien ikuspegiak oso ezberdinak baitziren. Maderoren iritzian lehentasuna erreforma politiko sakoan bazen, Zapatarentzat aurrena lurra bere jabeei itzultzea izan behar zuen. Zapataren ustez, Maderok iraultza alboratu eta hutsean uzten zuen.
Maderoren gudaroste buruek oso egoera larrian jarri zituzten Zapataren jarraitzaileak 1912. urte guztian, baina Madero aginpidetik kendu eta Victoriano Huerta lehendakari berriarekin sortu zen egoera nahasian bere planak aurrera eramatea lortu zuen. Venustiano Carranzaren Guadalupeko hitzarmena (1913) onetsi ez, eta, Pancho Villarekin elkar hartuta, haren kontra borrokan aritu zen, Aguas Calientesko ituna izenpetua izan ondoren (1914). Borrokaren ondorioz, Carranza Veracruzera erretiratu zen eta Pancho Villak eta Zapatak Mexiko hiriburua hartu zuten. Urte hartan bertan sortu zen, ordea, bi iraultzaileen arteko haustura, eta Carranzak, haustura hura aprobetxatuz, eraso egin zuen. Carranzak Pancho Villaren gudarostea garaitu zuen eta Zapata Morelosen gelditu zen bakartua.
Tlatizapanen finkatu zuen bere egoitza, eta bere gobernua antolatu zuen, Mexikoko gobernutik aparte. Lur banaketa egin zuen, baina ezin izan zituen bere gudarosteko gizonak kontrolatu, eta gehiegikeria ugari egin zen. Carranzaren setioa apurtu ezinik aurkitzen baitzen, aldarri bat zabaldu zien Mexikoko nekazari eta langile guztiei iraultzaren alde jar zitezen: Carranzaren dimisioa eskatzen zuen, lur banaketa zuzenagoa, nekazarien beharren araberakoa, indiarrentzako berdintasuna eta errepublika demokratikoago bat sortzea; baina Carranzaren bide erreformatzailek bidea egina zuen.
Maderoren heriotza
Francisco I. Maderoren hilketaren ondoren, Victoriano Huerta jarri zen agintean eta borroka armatua laztu egin zen, Zapata buruzagi iraultzaile garrantzitsuenetakoa bilakatu zelarik. Postura hauek Venustiano Carranza presidente berriaren aurka jarri zuten. Akordioak egiteko eginahalek porrota izan zuten, baina Zapatak ez zuen Maderoren hiltzaileekin -horrela deitu zien berak- itunik nahi izan.
1914an, Zapatak Jonacatepec eta Chilpancingo hartu zituen eta bere armadak 27.000 pertsona bazituen, jada. Apirilerako, Morelos osoa kontrolpean zuen eta, handik gutxira, Cuernavaca, Cuajimalpa, Xochimilco eta Milpa Alta ere hartu zituen. Irailean, berriro egin zien uko bake eskaintzei eta Venustiano Carranzak gobernua uztea eta Ayalako aldarria onartzea eskatu zuen. Ez zuen arrakastarik izan honetan ere.
Zapataren heriotza
Jesús Guajardok Venustiano Carranzarekin ez zegoela ados sinestarazi zion Zapatari eta berarekin bat egin nahi zuela. Frogak eskatu zizkion Emilianok eta Guajardok 50 soldadu federal fusilatzea agindu zuen -Venustiano Carranzaren baimenarekin- eta armak eta munizioa eskaini zizkion borrokan jarraitu ahal izateko.
1919ko apirilaren 10ean biltzea adostu zuten, Chinamecan, Morelosen. Kanpoaldean kanpatu eta 100 bat gizonez inguratuta bertaratu zen Zapata. Sarreran, soinua jo zuten eta gordeta zeuden tiratzaileek tiro egin zuten. Pistola ateratzeko beta izan zuen, baina berehala bota zuten.
Morelosen, ez zuten Zapataren heriotza sinetsi nahi, beste bat zela zioten, baina, egia esan, ez zegoen dudarik.
Entsegu Nuklearren Debeku Partzialaren Hitzarmena
Entsegu Nuklearren Debeku Partzialaren Akordioa, 1963ko abuztuaren 5ean, Moskun, eta Kubako Krisialdiaren ondoren sinatu zen. Atmosferan eta itsaspean entsegu nuklearrak debekatzeko araudi bat da. Lurpeko entseguak ez ziren debekatu. Armagintza lasterketa eta hauen atmosferarako hondakin nuklearren hedapena murrizteko egin zen. 1963ko urriaren 10ean indarrean sartu zen.
AEB, Sobietar Batasuna eta Erresuma Batuak berehala berretsi zuten. Frantzia eta Txinak ez zuten bat egin. Indiak ere sinatu zuen. 1970ean Arma Nuklearren Ez Ugaritze Hitzarmenarekin osatu zen.
Sinatu eta berretsi zutenak
Ehun hamairu dira: Afganistan, Afrika Erdiko Errepublika, Alemania, Antigua eta Barbuda, Argentina, Armenia, Australia, Austria, Bahamak, Bangladesh, Belgika, Benin, Birmania, Boli Kosta, Bolivia, Bosnia eta Herzegovina, Botsuana, Brasil, Bulgaria, Butan, Colombia, Costa Rica, Danimarka, Dominikar Errepublika, Ekuador, Egipto, El Salvador, Erresuma Batua, Eslovakia, Eslovenia, Espainia, Ameriketako Estatu Batuak, Filipinas, Finlandia, Fiji, Gabon, Gambia, Ghana, Grezia, Guatemala, Hego Korea, Hegoafrika, Honduras, Hungaria, Islandia, India, Indonesia, Iran, Irak, Irlanda, Israel, Italia, Jamaika, Japonia, Jordania, Kanada, Kenia, Kongoko Errepublika Demokratikoa, Kroazia, Kuwait, Laos, Libano, Liberia, Luxemburgo, Madagascar, Malaui, Malasia, Malta, Maroko, Mauritania, Maurizio, Mexiko, Montenegro, Nepal, Nikaragua, Niger, Nigeria, Norvegia, Herbehereak, Panama, Papua Ginea Berria, Peru, Polonia, Rumania, Ruanda, Samoa, San Marino, Senegal, Serbia, Seychelles, Sierra Leona, Singapur, Sobietar Batasuna, Sri Lanka, Sudan, Surinam, Suazilandia, Suedia, Suitza, Siria, Tailandia, Taiwan, Togo, Tonga, Trinidad eta Tobago, Tunisia, Turkia, Txad, Txekia, Ukraina, Uganda, Venezuela, Zambia, Zelanda Berria, Zipre.
Sinatu zutenak berretsi gabe
Hamazazpi dira: Aljeria, Burkina Faso, Burundi, Kamerun, Etiopia, Haiti, Libia, Mali, Pakistan, Paraguay, Portugal, Somalia, Tanzania, Txile, Uruguai, Vietnam, Yemen
The Deuce (telesaila)
The Deuce (euskaraz Parea) AEBetako telesail bat da. David Simon kazetari eta gidoilariak sortu zuen, George Pelecanos ekoizlearekin elkarlanean. James Franco eta Maggie Gyllenhaal aktoreek antzeztu zuten.
2015eko urrian lehenbiziko atala filmatzen hasi ziren eta aurreneko denboraldiak 8 atal izango ditu. 2017ko irailaren 10ean estreinatuko dela iragarri da.
Argumentua
1970eko hamarkada, New York, Times Square. HIESa ixilpean hedatuz doa eta droga eta gizartean bortizkeriaren gorakada ere sumatzen da. Vincent eta Frankie Martino (James Franco) eremu honetan gangster gisa hasi diren bi anai biak dira, era berean, eremu hau "Candy" (Maggie Gyllenhaal) izeneko emakumearen lantokia ere bada, sexu-langilea izatetik orain legeztatu berria den eta sekulako arrakasta izaten ari den porno industriara igaro berria.
Mary Eleanor Wilkins Freeman
Mary Eleanor Wilkins Freeman (Randolph, 1852ko urriaren 31 - Metuchen, 1930eko martxoaren 13a) estatubatuar idazle bat izan zen.
Biografia
Randolphen (Massachusetts, AEB) jaio zen eta "Mary Ella" izenarekin bataiatu zuten.
Gurasoak, Eleanor Lothrop eta Warren Edward Wilkins, kongregazionalista oso sinistunak ziren eta, horregatik, oso gaztaro zorrotza izan zuen. Horregatik, bere lan batzuetan erlijio zorroztasuna oso gai garrantzitsua da.
1867an familia Brattleboro (Vermont) hirira aldatu zen bizitzera eta bertan egin zuen bigarren hezkuntza. Ondoren, goi ikasketak Mount Holyoke College-ean (garai hartan, “Mount Holyoke Female Seminary” izena zeukan) South Hadley-n (Massachusetts) ikasi zituen, 1870–1871 ikasturtean, eta, ondoren, West Brattleboro-ko Glenwood Seminary-an amaitu zituen.
1873an familiaren negozioak porrot egin zuen.
1876an ama hil zitzaion eta bigarren izena aldatu zuen bere omenez eta "Mary Eleanor" izatera pasa zen.
Aita bat-batean hil zitzaion 1883an eta senide hurbilik gabe eta dirurik gabe geratu zen.
Randolphera, jaioterrira itzuli zen bizitzera. Han, Mary J. Wales izeneko lagun baten etxera joan zen bizitzera eta bizimodua ateratzeko idazten hasi zen.
Metuchen (New Jersey) hirira 1892an egindako bisita batean, Charles Manning Freeman doktorea ezagutu zuen, lanik egiten ez zuen medikua, eta 1902ko urtarrilaren 1ean ezkondu ziren. Laster bere lanak "Mary E. Wilkins Freeman" izenarekin sinatzen hasi zen. Metuchenen bizi izan ziren, eta Mary Eleanor Wilkins Freeman ezaguna bihurtu zen hirian bere idazlanengatik. Senarra, baina, alkoholikoa zen eta lotarako sendagaiekiko menpekotasuna zeukan eta Trentongo gaixotasun mentaletarako erakunde batean bukatu zuen eta urtebetean legez banatu ziren.
Urte askoan zehar Oliver Wendell Holmes, aitaren idazkari lanak egin zituen.
UEFA Euro 2024
UEFA Euro 2024, Eurokopa 2024 edo UEFAren Europako Futbol Txapelketa 2024 2024ko ekainetik uztailera ospatuko den Europako Futbol Txapelketaren 17. ekitaldia izango da. Alemaniako hainbat hiritan ospatuko da.
Mary Eleanor Wilkins Freeman
Biografia
Bihotzekoak jota hil zen Metuchen-en 77 urterekin eta Hillside Cemetery de Scotch Plainseko (New Jersey) Hillside hilerrian lurperatu zuten.
UEFA Euro 2024
Egoitzaren aukeraketa
Bi herrialde, Alemania eta Turkia, aurkeztu ziren txapelketa antolatzeko asmotan. UEFAk Alemania aukeratu zuen egoitza bezala 2018ko irailaren 27an Nyonen, Suitzan egindako bozketa batean.
Mary Eleanor Wilkins Freeman
Idazle lana
Bere lan ezagunenak 1880 eta1890 artean idatzi zituen, Randolphen bizi zela, ipuin eta eleberri ugari idatzi zituen eta Ingalaterra Berriko bizitzari buruz idazten zuen kalitate handiz. Ipuin lanik ezagunenak honakoak izan ziren:  A Humble Romance and Other Stories  (1887) eta  A New England Nun and Other Stories  (1891); bere eleberri ezagunena  Pembroke  (1894) izan zen; eta  The Whole Family  (1908) talde lanean kapitulu oso esanguratsua idatzi zuen.
Sariak
1926ko apririlean William Dean Howells domina jaso zuen lehen pertsona izan zen, bere fikzio lanengatik, Estatu Batuetako Arte eta Letren Akademia Estatubatuarrak ematen zuena.
Celestino Uriarte
Celestino Uriarte Bedia (Arrasate, - Madril, ) gipuzkoar miliziano komunista izan zen.
Biografia
1909an Arrasaten jaioa, langile familiakoa zen. 14 urte zituela, galdategi batean hasi zen lanean. Jaioterriko PSOEren elkartearen sorreran parte hartu zuen. 1934ko Iraultzan parte hartu zuen.
1936ko uztaileko Espainiako estatu-kolpean Errepublikaren alde egin eta 1937ko ekainean Euzko Gudarosteko 13. Brigadaren komandante izendatu zuten. Asturiasen 194. Brigada Mistoa zuzendu zuen, iparraldeko frontea erori arte. Orduan Bartzelona aldera joan zen, non PCEn sartu zen. 123. Brigada Mistoaren buruzagi zela, Ebroko guduan parte hartu eta zauritu zuten.
Basate
Burdin Aroan, Cossium bere hiriburua Tolosa Okzitaniakoa eta Bordele artean zegoen oppidum gotortua izan zen. Toponimoa akitanierazko *koiz (gaskoizko coç, cos 'tumulu' eta euskarazko 'goi') hitzaren latinizazioa izan zen. Era berean, basate euskarazko 'baso' 'forêt' edo *uad hidronimoarekin lotura izan zitekeen.
Michael Davitt
Michael Davitt —irlanderaz: Mícheál Mac Dáibhéid— (Straide, Mayoko konderria, Irlanda, 1846ko martxoaren 25a - Dublin, Irlanda, 1906ko maiatzaren 30a) politikaria izan zen.
Biografia
Ingalaterrako Lancashireko ehungintzako lantegietara jo behar izan zuen, eta 1857an beso bat galdu zuen lanean. 1870 eta 1877 urte-bitartean preso egon zen arma-trafikoa egin zuenaren akusaziopean. Kartzelatik irten ondoren, Estatu Batuetara jo zuen errepublikanoen aldeko dirua lortzearren eta, berriz ere Irlandara itzulirik, mugimendu abertzalearen aldeko politika eta nekazarien aldekoa uztartu nahi izan zituen.
1879an, Irish Land League ("Laborarien Liga") alderdia sortu zuen. Berriz ere kartzelan sartu zuten, Liga legez kanpo utzi zutenean (1881-1882). Sozialista zen, eta Parnellen aurkako jarrerekin bat egin zuen askotan. Parnell irlandar abertzaleen buruzagia zen. Boerren Gerraren aurka azaldu zen eta Labour Party alderdiarekiko harremanak estutu zituen.
Carl Heinrich Graun
Carl Heinrich Graun (Wahrenbrück, 1704ko maiatzaren 7 — Berlin, 1759ko abuztuaren 8) musikagile eta tenor alemana izan zen. Johann Adolph Hasserekin batera Alemaniako garaiko opera musikagile garrantzitsuena izan zen.
Biografia
Branunburgoko Wahrenbrück-en jaio zen 1704an. Brunswickera joan aurretik Dresdeko abesbatzan abestu zuen; han sei opera idatzi zituen. Frederiko II.a Handiaren kapera-maisua izan zen tronura igo zenetik, 1740an, Graunen heriotza gertatu arte, Berlinen, 1759an.
Graunek opera asko idatzi zituen. Bere Cleopatra e Cesare Berlingo Opera inauguratu zuen 1742an. Beste opera, Montezuma (1755), Frederiko II.a Handia liburuxka zuen. con el libro de Federico Federico. Gaur egun bere obrak ez dira interpretatzen.
Carl Heinrich Graun Johann Gottlieb Graun musikagilearen anaia izan zen.
Periophthalmus darwini
Periophthalmus darwini Periophthalmus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Pastelen Gerra
Pastelen Gerra edo Frantziaren lehen esku hartzea Mexikon 1838an Frantzia eta Mexikoren artean piztu zen gerra izan zen.
Gertaerak
1832an Santa Anna presidentearen ordezkari batzuek Remontel izeneko sukaldari frantziarraren jatetxean pastel batzuk jan zituzten eta kontua ordaindu gabe alde egin zuten. 1838an Deffaudfis baroiak, Frantziak Mexikon zuen enbaxadoreak, hainbat eskaera jaso zituen, besteak beste Remontelena. Mexikoko Gobernuak ez zien eskaerei erantzun eta urte hartako apirilaren 16an Pastelen Gerra piztu zen. 1839ko martxoaren 9a arte luzatu zen gatazka, 6.000 soldaduk parte hartu zuten, eta 200dik gorako hildako izan ziren.
Gerrari aitzakia eta izena eman ziotena Remontelen pastelak izan arren, horren atzean arrazoi sakonagoak zeude: Frantziak merkataritza abantailak lortu nahi zituen Erdialdeko Amerikan, eta Mexikoko gobernuaren eragozpenekin egin zuen topo.
Bagaudak
Lehen matxinada ezaguna 285ean izan zen, eta indarrik gehiena V. mendeko inbasio germaniarrekin eduki zuten, Behe Erromatar Inperioaren krisian. Matxinada horiek izan ziren Erromatar Inperioaren desegin izanaren arrazoietako bat.
Bagaudak testuinguru zabalean
Erromako Behe Inperioan, eta aginpide zentralak eragina galdu izanaren ondorioz, matxinada ugari izan zen inperioaren aginpidearen kontra.
Bagaudak, Galiako (Frantzia) eta Hispaniako (Iberiar penintsula) nekazari asaldatuak, Galian agertu ziren lehenengo aldiz, K. o. III. mendean, barbaroen inbasioek eta dinastien arteko borrokek inperioaren aginpidea murriztua zuten unean. Hispanian, Tarraconensis probintzian zehatzago, K.o. V. mendekoak dira mugimendu honen lehen berriak, Galiakoaren antzeko egoeretan gertatuak.
Antzinako idazleek klase apalak oso gutxitan aipatu izanetik dator bagaudek historiografian sortu duten interesa. Mugimendu garrantzitsua izan zen hura, matxinada handiak bultzatu baitzituzten estatuaren kontra, eta barbaroekin konspiratu ere egin baitzuten.
Hala ere, bagauden gizarte-mugimendua ez da batere ondo ezagutzen, haien aipamen idatziak oso gutxi direlako bereziki, eta zehaztugabeak eta zatikakoak direlako gainera.
Eztabaida historiografikoak bi aukera eskaintzen ditu: gizarte-mugimendua edo nazio-mugimendua.
Baina ezaugarri horiekin bakarrik ezin da mugimendu hura nolakoa zen guztiz esplikatu, eta historialariak ez dira ados jartzen; beraz, auzi hori, ziur asko, hobeto azaldu daiteke arazoaren bi alderdiak kontuan hartuta: Koldo Larrañaga irakaslearen esanetan, latifundistak vs. lur jabe txikiak alde batetik; eta bestetik, abeltzaintzan oinarritutako bizimodu indigena tradizionala vs. latindar jatorriko nekazal egitura.
Losne
Losne Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Losne udalerrian erroldatutako biztanleak 1.492 ziren. Familiak 574 ziren, horien artean 172 pertsona bakarrekoak ziren (78 bakarrik bizi ziren gizonak eta 94 bakarrik bizi ziren emakumeak), 205 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 189 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 907 ziren, horien artean 654 aktiboak ziren eta 253 inaktiboak ziren. 654 pertsona aktiboetatik 566 lanean zeuden (316 gizon eta 250 emakume) eta 87 langabezian zeuden (33 gizon eta 54 emakume). 253 pertsona inaktiboetatik 79 erretiraturik zeuden, 82 ikasten zeuden eta 92 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Losne udalerrian 639 unitate fiskal zeuden, 1.623 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.567 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 45 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 18 eraikuntza enpresak ziren, 11 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 19 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 4 igeltseroak, 6 margolariak, 1 zurgina, 2 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 1 arropa denda zen eta 1 lore-denda zen.
Schrecksbach
Schrecksbach Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Losne
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Losne udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.568 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra anbulantzia zen.
Larbi Ben M'hidi
Larbi Ben M'hidi (محمد العربي بن مهيدي; El Kouahi, Ain M'lila, 1923– Aljer, 1957) Aljeriako nazionalismoaren liderra izan zen. Aljeriako Independentzia Gerran torturatua armada frantsesaren militarrek hil zuten.
Txameni
Txameni Aralar mendilerroan dagoen mendi bat da, 1299 metroko garaiera duena. Mendizaleek, Txemiñe bezala ezagutzen dute, baina izen hau, bere benetako izenaren aldaera bat da, Txamenirena alegia. Lekoain eta Urdangoene lepoen artean dago, lehena, mendebaldean, eta bigarrena ekialdean dituelarik. Azken honek, Txameni Belokitik banatzen du. Txameniren ekialdeko aurretontorra Txorrotxeta deitzen da.
Irispideak
Tontor honetara igotzeko ibilbide bat, Guardetxetik abiatzen da. Aukera bat, Erregeneako basoak zeharkatzea da Urdangoene lepora iristeko, eta Txameniren ekialdeko gailurra jarraitu, Lerritz izena duena, Txorrotxetako aurretontorretik igaroz. Basoa zeharkatzerako orduan, kontu handiz ibili behar da, mapa eta iparrorratzarekin, ez galtzeko. Beste aukera bat, Intzazelaira daroan bide zabala hartzea da. Iparralderantz, Eulatz mendia inguratu eta Ipuzmeaka lepora iristen da, nondik, ekialderantz, Pago Mariko benetako lautadak ikus daitezkeen. Iparralderantz, lenarrean sartu behar da, eta tontorrera, mendebaldeko gailurretik heltzen da.
Albiko lautadetatik, Lekunberritik Aralarko San Migelen basilikaranzko errepidean, zuzengune handi baten amaieran, Guardetxera heldu baino 2 kilometro lehenago. Hemendik, seinalatutako bide zahar eta trakets bat abiatzen da Erregeneako toki nahaspilatsuetatik, Mugardiko tokiak eta Bustintzako txabola kupularrak zeharkatzen dituena, eta ondoren haran karstiko bat, Urdangoene leporantz irtetzeko, jada toki zabalean. Txamenira, Lerritzeko gailurretik igotzen da, mendebaldetik.
Larbi Ben M'hidi
Ekintzailea
Biskrako Erregistro Zibilean lan egiten zuen, kontu eramaile gisa.,. Ondoren, Konstantinan kokatu zen. Han Ulemen Elkartera hurbildu zen, bereziki Mubarak el-Milirengana. Ben M'Hidi Ferhat Abbasek sortutako Askatasunaren Lagunen Mugimenduan integratu zen eta 1945ko martxoaren batzarrean parte hartu zuen. 1945ko maiatzaren 8ko sarraskiek klandestinitatean jarraitzeko erabakia indartu zuen politikariarengan. Beste bi mugimenduekin lortu zen: Askatasun Demokratikoen Garaipenerako Mugimenduan eta Erakunde Berezian; azken horretan Ahmed Ben Bella, Aït Ahmed eta Mohamed Boudiaf aritu ziren ere bai.
Hilketa
Frantziako paraxutistek 1957ko otsailean harrapatu zuten. Une hartan Nazio Askatasunerako Frontearen ekintzak Aljerko Guduan behatzen ari zen. Frantziako zerbitzu sekretuek hil arte torturatu zuten. Bere "buruaz beste egitea" 1957ko martxoaren 6an iragarri zen. Aljeriako prefektuak zera adierazi zuen: Ben M'hidik bere ziegan bere buruaz beste egin du, haren alkandorarekin egindako soka batez zintzilikatuz.
Aitortza
2001an, Le Monde egunkarian, Paul Aussaressesek Larbi Ben M'Hidi eta Ali Boumendjel abokatua erahil izanak aitortu zuen. Gertaerak 1957ko martxoaren 3 eta 4an izan ziren. Bigeard jeneralak ere Ben M'Hidi heriotzaz damutu zen. Hil aurretik hitz hauek esan zituen: "Vous parlez de la France de Dunkerque à Tamanrasset, je vous prédis l'Algérie de Tamanrasset à Dunkerque. Vous voulez l'Algérie française et moi je vous annonce la France algérienne.".
Omenaldiak
Larbi Ben M'Hidik Aljerreko kale bati bere izena eman dio. Oranen ere kale batek bere izena darama. Aljerian nazio-heroea da.
Central Sindical Independiente y de Funcionarios
Central Sindical Independiente y de Funcionarios edo CSIF (Sindikatu Independentea eta Funtzionarioena) Espainiako sindikatu independentea da, Administrazio Publikoetako langileak biltzen dituena. Administrazio zentraleko lehen indar sindikala da. 1977an sortua, CSIF sindikatu "profesional eta independente" gisa definitzen da, klaseko sindikatuen aurka.
Losne
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Belen Gonzalez Peñalva
Belen González Peñalva (Beasain, 1957ko abenduaren 23a - Donostia, 2017ko azaroaren 16a) ETA erakundearen buruzagi historikoa, sarritan Espainiako estatuarekin izandako elkarrizketetan hartu zuen parte, besteak beste, Aljerian 1989an eta Suitzan 1999an. "Carmen" izengoitia erabiltzen zuen.