cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Odolkidetasun
Sistema juridiko askotan, odolkidetasuna adopzio-harremanarekin parekatzen da, eta, beraz, ez dago alderik odol-ahaide baten eta adoptatu baten artean. Horrela, seme edo alaba adoptatzaileak seme naturalaren eskubide berberak ditu, eta are gehiago, biloba adoptatzaile batek berezko baten eskubide berberak ditu (jaraunsletza, mantenu eta abarren kasuak), nahiz eta oinordetza-lerroan urrutien dauden ahaide horiek adopzioaren unean adostasuna eman ez.
When the Wind Blows (1986ko filma)
When the Wind Blows (euskaraz Haizeak Jotzen Duenean (1986ko Jimmy Murakami japoniar zinema zuzendariaren marrazki bizidun drama filma bat da. 1982ko Raymond Briggs komikigilearen When the Wind Blows komikiaren marrazki bizidun berregokitzapena da.
Filmak komikiak bezala Sobietar Batasunaren eraso nuklearra jasaten duen Erresuma Batua deskribatzen du. Ondoko gaia, gerra nuklearraren ankerkeria eta bakezaletasuna direlarik.
Soinu banda Roger Waters, David Bowie (filmari izenburua eman zion) eta Paul Hardcastle musikariek, eta Genesis, Squeeze musika taldeek konposatu zuten.
Argumentua
Jim eta Hilda Bloggs (John Mills eta Peggy Ashcroft) Sussex konderriko landa eremu bateko baserri isolatu batean bizi den senar-emazte adindu eta erretiratuak dira (Bigarren Mundu Gerrako bonbardaketak haurrak zirela bizituak), mundu osoko giro geopolitikoa hartzen ari den martxaren seriotasuna eta itxura txarraz ongi jabetu gabe, dena ongi joango dela eta herrialdeek bakea lortuko dutela iritzia dute. Filma aurrera doan einean, erradiazioaren ondorioz bikotearen egoera gero eta latzagoa izango da.
Gabsheim
Gabsheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Indarkeria eza
Indarkeria(rik) eza edo bortizkeria(rik) eza gizartearen aldaketarako edo helburu politikoak lortzeko filosofia eta estrategia bat da. Indarkeriaren aurka dagoen filosofia hau Gandhik erabili zuen lehenengo aldiz sistematikoki eta berak zituen helburuak lortuz. Nahiz bakezaletasunarekin harreman zuzena izan, ez da berez berdina. Bakezaletasunagandik ezberdintzen duena zera da: Egoera bat ez onartzea eta era aktiboan horren aurka egitea. Desobedientzia zibila aldiz, indarkeria ezaren filosofiari hertsiki lotutako metodoa da.
Indarkeriarik eza Gandhiren iritziz
"Indarkeriarik eza ez da gaitzaren kontrako benetako borroka guztiari uko egitea (...). Moralaren kontrakoa denaren aurka borrokan egiteko, adimenaren oposizioa daukat gogoan eta, beraz, aurka egiteko joera morala. Tiranoaren ezpatari aurre egiten ahalegintzen nahiz, ez altzairu zorrotzagoz jotzen (...). Iraultzak baketsua eta etengabekoa izan behar du, aginteak herriaren ordezkariei igarotzea modu naturalean lor dadin, ondo jagonda dagoen arbolatik jausten den fruitu heldua bezala. (...). Geure programa bera ontzat hartzen badugu, zera pentsatu beharko dugu, ingelesek aintzakotzat hartuko dutela maitasunaren indarra, armen indarra aintzakotzat hartzen dutenez gero"
''"Gizon batek bortitza izan nahi ez badu ez du haserretu behar iraindu duenarekin. Ez dio ezer txarrik opatuko; ona opatuko dio; ez dio gaizki esango eta ez dio zigor fisikorik emango. Erasotzaileak janaraziko dizkion irain guztiak onartuko ditu (...). Indarkeriarik eza, beraz, aktiboan, den guztiaren aurrean jarrera ona izatea da (...). Indarkeriarik eza egoera perfektua da. Jakin ez arren, gizateria osoak nahi duen helburua da (...). Beraz, indarkeriarik ezak nazioaren politika informatu behar du (...). Itxaron gabe, ingeles eta laguntzaileekin adiskidetu behar dugu."
Ghada Waly
Ghada Fathi Waly (Egipto, 1965) politikari eta diplomatikoa. 2020an, Drogaren eta Delituaren aurkako Nazio Batuen Bulegoaren (ingelesez, UNODC) zuzendari nagusia izan zen, António Guterres idazkari nagusiak izendatu zuenetik. Nazio Batuetako idazkari nagusi ondokoa da.
Biografia
Coloradoko Estatuko Unibertsitatean ikasia (AEB), Humanitateetan, nazioarteko garapenean eta proiektuen kudeaketan ditu ikasketak, baita Mikrofinantzietan Boulder-ko Unibertsitatearen eskutik. Hainbat hizkuntza hitz egiten ditu: arabiera, ingelera, frantsesa, eta gaztelania.
2014ko martxotik eta 2019ko abendura arte, Egiptoko Gizarte Elkartasuneko Ministroa izan zen. Gizarte Justiziako Ministerio arteko Batzordearen koordinatzailea ere izan zen, eta 2014tik 2019ra, Estatu Arabiarren Ligako Gizarte Gaietako Ministro Arabiarren Kontseilu Betearazlearen buru izan zen. Gizarte Ikerketarako eta Ikerketa Kriminologikorako Zentro Nazionalaren, Drogen eta Mendekotasunen Kontrolerako Fundo Nazionalaren eta Gizarte Aseguruaren Agintaritza Nazionalaren batzordeetako buru izan zen. Bestelako karguak ere baditu, hala nola, GIB/HIESi buruzko Nazio Batuen Programa Bateratuaren (ONUSIDA) Erakunde Babesleen Batzordeko kide berezia (2020tik) eta Nazioarteko Genero Txapeldunak-eko (CIG) kidea (2020tik aurrera).
Fußgönheim
Fußgönheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Galenberg
Galenberg Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Gandiriain
Gandiriain Orbaibarrako Garinoain udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Erdialdea eskualdean.
Bertako biztanleak gandiriaindarrak ziren.
Izena
Gandiriain beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Historia
1268ko Rediezmoaren Liburuan Orreagako Santa Mariarekiko dependentzia gisa agertzen da. 1300 baino lehen despopulatu bide zen, eta bere hamarrenak eta primiziak Garinoaindarrekin zenbatzen dira.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
American Idol
American Idol (Amerikar idoloa) estatubatuar telerrealitate-saioa da, Simon Fullerrek sortua eta Fox Broadcasting Company kateak aireratu zuena.
Irabazleak herrialdeko abeslaririk onentzat hartzen dute. Hona hemen irabazleen zerrenda: Kelly Clarkson, Ruben Studdard, Fantasia Barrino, Carrie Underwood, Taylor Hicks, Jordin Sparks, David Cook, Kris Allen, Lee DeWyze, Scotty McCreery, Phillip Phillips, Candice Glover, Caleb Johnson, Nick Fradiani, Trent Harmon, Maddie Poppe, Laine Hardy, Just Sam eta Chayce Beckham (hurrenez hurren). Clay Aiken, Jennifer Hudson, Katharine McPhee, Kellie Pickler, Chris Daughtry, Adam Lambert, Haley Reinhart edota Jessica Sanchez ere bertatik pasa ziren.
Ekoizle, koreografo, abeslari eta kantugile ospetsu asko bere epaileak izan dira, tartean Steven Tyler, Kara DioGuardi, Harry Connick, Paula Abdul, Lionel Richie, Keith Urban, Nicki Minaj, Randy Jackson, Katy Perry, Mariah Carey, Simon Cowell, Jennifer Lopez, Luke Bryan edota Ellen DeGeneres.
Bombycoidea
Bombycoidea lepidopteroen ordenako superfamilia bat da. Barnean zeta-harak, Saturniinae eta esfingeak ditu. Lasiocampoidea superfamilia, batzutan barnean sailkatua dena, senide hurbila ditu.
Gappenach
Gappenach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Gauersheim
Gauersheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Gamlen
Gamlen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Gau-Bischofsheim
Gau-Bischofsheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Oliver Reed
Robert Oliver Reed (Londres, 1938ko otsailaren 13a - Valletta, 1999ko maiatzaren 2a) Ingalaterrako aktorea da. Oso aktore ospetsua izan zen, 1971n britainiar aktoreen artean 5. maitatuena hautatua.
Gaugrehweiler
Gaugrehweiler Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Anna Zippel
Anna Zippel, Sippel edo Sippela bezala ere ezaguna (Suedia, XVII. mendea - Hötorget, Suedia, 1676ko apirilaren 29an exekutatua), ustezko sorgin suediarra izan zen, Stora Oväsendet ("zarata handia") izeneko sorgin-histeria handiaren garaian Katarinaren sorginkeriagatik egindako epaiketarik ezagunenetako batean zigortu zuten.
1668tik 1676ra lehertu zen Suedian; "Blockula erregina" ezizena jarri zitzaion, eta, Brita Zippel ahizparekin batera, seguru asko Suediako historiako sorgin ospetsuena izan zen, bere defentsa apartagatik.
Brita Zippel ahizparekin eta haren lagun eta enpresa-bazkide Anna Månsdotterrekin batera, Stockholm-en haurrak bahitzea leporatu zioten lehen emakumea izan zen Blockula herrian.
Aurrekariak
Anna Zippel klase ertaineko emakume aberatsa zen. Nebak kiroletako irakasleak ziren gortean, eta Bengt Bråk senarrak hainbat okindegi, propietate eta errota zituen. Bere lagun onak, Anna Månsdotterrek, egiten zituen botikak saltzen zituen. Brita Zippel ahizpa pobretuari lagundu zion, baina inoiz ez ziren hurbilekoak izan. Brita Zippel ahizpa ez bezala, emakume duina eta errespetatua zen. Goi-mailako gizartean zuen lekua, eta, lekukoen arabera, Thegnérs alkatearen emaztearekin, hiriko kapitainaren emazte Margareta Remmerrekin, eta Madame de la Vallée, Jean de la Vallée Errege Etxeko arkitekto ezagunaren emaztearekin, adiskidetsa zuen. Goiko klaseetako kideen aurkako sorginkeria-akusazioak onartzen ez zirela jabeturik, Annak horixe deklaratu zuen bere epaiketan.
Emakume altu eta dotore gisa deskribatu zuten Anna, eta badirudi modan interesa izan zuela. Haurrek honelaxe deskribatu zuten: "Blockulako Erregina", modako arropaz, diamantez, koladun jantzia eta ilea kizkurrez apaindua. Akusatzaile nerabeek deabruarekin ezkontzeko jantzi omen zituela esan zuten. Baliteke akusatu izana, bere ahizpa eta lagunarengatik. Haren ahizpa Britari, aztikeria leporatu zioten bi aldiz lehenago, eta, haren izaera txarra zela eta, askok sueztitu egiten zuten. Anna Månsdotter-i, berriz, "Vipp-upp-med-näsan" ("Sudur gora") deitzen zioten, konfiantza probokatzailea, txismeekiko eta esamamesekiko mespretxua eta medikuntza-negozioagatik. Anna Månsdotterrek josten ere irakatsi zien Anna Zippelen alabei.
Ahizparen seme-alabak eta bereak galdekatu zituztenean, sabbatera eraman zituztela esan zuten. Bere ahizparen seme-alabak are irrikatuago zeuden berari amari baino, ama ez zegoenean ondo, deabruaren ondora eramaten zituela esanez. Anna Månsdotter Zippelen lagunari ere haurrak bahitzea leporatu zioten, eta Blockula bidean (suediar modernoan, Blkulla) elizako kanpaien urrea urratzea. Anna Zippel oso sorgin boteretsutzat hartu zuten espetxera eraman zutenetik, garrasi egin zion gizon bati listua bota zion eta hura hil egin baitzen. Kartzelan aurpegira begiratu zion zaintzaile bat ere hil egin zen.
Epaiketa
Anna Zippelek duintasun handiz jokatu zuen epaiketan, eta ausardiaz eta konfiantzaz defendatu zuen bere burua. Berrogeita hamar lekukok haren kontrako testigantza eman zuten. Adierazi zuen berak eta senarrak lan gogorrarekin eta adiskidetasunarekin egin zutela dirutza, eta berak eta Anna Månsdotter lagunak botikak prestatzeko trebetasun handia besterik ez zutela. Bere seme-alabak eta zerbitzariak tratatzeko moduaz harro zegoela esan zuen, eta jendea jeloskortasun eta inbidiagatik etorri zela salaketa horiekin. Esan zuen ez zuela axola zenbat pertsonak beren aurka lekukotzen zuten —bera oraindik errugabea zen—, eta, are gehiago, erreinuko apaiz eta gotzain guztiek beren aurka testigantza eman arren ere, horrek ez lukeela egintza hori aldatuko.
Beraren, ahizparen eta lagunaren aurka egindako salaketa guztiak gaitzetsi zituen, txarkeriaz eta erasotzeagatik eginak zirelakoan. Epaiketan hiru emakumeak lepoa moztu eta sutan erretzera zigortu zituztenean, berak honalaxe erantzun zuen, "Beno! Oraindik errugabea naiz! Jainkoak barkatuko dizu egin berri duzun epaia!"
Exekuzioa
Exekuzioan, Annak borrokatzeko gogo guztia galdu zuela zirudien. Bere ahizpa Brita Zippelek ez bezala, urrats bakoitzean borroka egin zuen eta atentzioa eman zuen bere oposizio basatiaren ondorioz, Anna erabat sorgor agertu zela esan zuten, gertatzen zen guztiaren inkontziente gisa. Bigarrena exekutatu zuten. Ez zuen ezer esan, apaizak ez zituen entzun eta mugitu ere ez zen egin. Borreroaren laguntzaileak panpina balitz bezala igo zuten pirara. Han, burua moztu, estaka bati iltzatu, gorpua eskailera bati lotu, eta biak sutara bota zituzten.
Gau-Heppenheim
Gau-Heppenheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Gau-Weinheim
Gau-Weinheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Gau-Bickelheim
Gau-Bickelheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Rye (Ekialdeko Sussex)
Rye Ingalaterrako Ekialdeko Sussex konderrian dagoen udalerri bat da. Itsaso irekitik bi miliatara dago, Rother, Tillingham eta Brede ibaien elkargunean.
Lampeter
Lampeter, galesez Llanbedr Pont Steffan, informalki Llambed, Galesko Ceredigion konderriko udalerri bat da. 2011ko erroldaren arabera 2.970 biztanle zituen.
The Game (1997ko filma)
The Game (euskaraz Jokoa) 1997ko David Fincher estatubatuar zinema zuzendariaren thriller filma bat da. Bertan, Michael Douglas, Sean Penn, James Rebhorn, Deborah Kara Unger, Peter Donat, Carroll Baker eta Armin Mueller-Stahl aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Nicholas Van Orton (Michael Douglas) dena bere eskura duen enpresaburu aberatsak bere urtebetze egunean Conrad (Sean Penn) anaiaren CRS gonbitee txartela opari gisa jasoko du, anaiaren esanetan CRS konpainiak bizitza dibertigarria egiten baidik. Nicholas konpainia hark berak lan egiten duen eraikineko solairu berberan bulegoa ezarri duela jabetuko da. Anaiak oparitutako txartelari buruzko azalpenak jakiteko asmoz bertaratuko da, bertan azalduko diotedibertitu dadin bereziki diseinatutako joko batean bere borondatez parte hartzean datzala. Nicholasek jokoan partehartzeari baiezkoa eman eta bere erreakzioak neurtzeko asmoz errutinako azterketa psikologiko eta fisikoak igaro beharko ditu. Egun hartan lantokia laga eta gero, gertakari bitxi batetik bestera igaroz joango da, betiere norbaitek atzeman nahi duela eta dena ihes egin ez dezan prestatua dagoelako susmoz. Jokoa aurrera doan heinean errealitatea eta irrealitatearen arteko muga zeharkatu eta partaideen bizitza gero eta arrisku handiagoan egongo da, eta azkenean pertsona bakoitzarentzat berariaz diseinatutako joko honen benetako helburua zein den ikusiko da.
Gau-Odernheim
Gau-Odernheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Florence Delay
Florence Delay (Paris, 1941eko martxoaren 19a) frantziar idazle, aktore, itzultzaile eta gidoilaria da, Frantses Akademiako kidea.
Jean Delay psikiatraren alaba, gaztelaniaz espezializatuta dago, eta tauromakiari buruzko lanak itzuli eta horien hitzaurrea egin du, zezenketak gustuko dituela adieraziz. Manoleteren heriotza gaitzat duen eleberri baten egilea da, Œillet rouge sur le sable izenekoa.
Kaskallugaña
Kaskallugaña Orbaibarrako Puiu udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Erdialdea eskualdean.
Bertako biztanleak kaskallugaindarrak ziren.
Izena
Kaskallugaña beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Gebroth
Gebroth Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Dominique Bona
Dominique Bona (Dominique Conte jaioa; Perpinyà, 1953ko uztailaren 29a) frantziar idazlea da, Frantses Akademiako kidea. Arthur Conte historilariaren alaba, hainbat sari lortu ditu.
Bangorko tren geltokia (Gales)
Bangorko tren geltokia Galesko Gwynedd eskualdean dagoen Bangor udalerriko tren geltokia da.
Gehlweiler
Gehlweiler Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Gebhardshain
Gebhardshain Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Gehlert
Gehlert Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Figurante
Figurante edo estra antzerki, film eta abarretako bigarren mailako aktorea da, bereziki hitzezko partehartzerik izaten ez duena. Gerra-zineman edo zinema epikoan figurante asko erabili ohi dira.
Hainbat izar figurazio munduan hasi ziren. Hona hemen adibide batzuk: Bruce Willis, Sharon Stone, Michael Caine, Matt Damon, Clint Eastwood, Jean Harlow, Oliver Reed, Sylvester Stallone, Rodolfo Valentino edo John Wayne.
Nushu
Nushu, "emakumeen idazkera" literalki itzulita, Txinako Hunan probintziako Jiangyong eskualdean emakumeen euren artean erabiltzen zuten idazkera silabikoa izan zen.
Historia
K. o. III. mendean, Nushuan sortu zela uste da. Ordutik, belaunaldiz belaunaldi, sekretupean eta soilik emakumeen artean transmititu zen hizkuntza idatzia, Hunan probintzian bereziki, baina baita Txina hegoaldeko beste toki batzuetan ere. Emakumeek bakarrik ulertzeaz gain, nushua ez zen hitz egiten, soilik idazteko eta irakurtzeko kodea zen. Eta hala ere, ez da ia dokumentazio idatzirik geratu, eskuizkribuak erretzeko edo hildakoekin ehorzteko ohitura baitzuten, sekretua gordetzearren. Berreskuratu ahal izan den dokumentu batek hala dio: “Gizonezkoek kanpora irteteko eta munduari aurre egiteko adorea dute, baina emakumeon adorea ez da txikiagoa, haiek ulertu ezin duten hizkuntza asmatu baitugu”.
Duela 1.700 urte, Txinako emakumeak aitaren edo senarraren etxe barruan bizitzera behartuta zeuden, gizonezkoen autoritatearen mende. Ez zuten hezkuntza formala jasotzeko eskubiderik; irakurtzen eta idazten ikastea debekatuta zegoen haientzat. Egoera horri aurre egiteko euren hizkuntza asmatzea erabaki zuten. Mandarin hizkuntza instituzional eta hierarkikoaren aurrean, nushua emakumeentzat emozioen, ametsen eta desioen hizkuntza bihurtu zen.
Nushuak 2.000 hitz inguru zituen, eta karaktereak txineraren antza izan arren, zeinu estilizatuagoak erabiltzen zituzten. Azken belaunaldietan nushuaren erabilerak behera egin zuen.
1995ean, Nazio Batuen Konferentzia Pekinen burutu zen, eta nushu hizkuntzaren azken hiztuna zelako Konferentziako txinatar ordezkaririk garrantzitsuenetakoa bilakatu zen Yang Huanyi. Emakumeak bazekien nushuarenak egin zuela, handik aurrera sekretuak ez zuela zentzurik.
Horregatik, 1995eko Pekingo Konferentzian, bere bizitza luzean nushu hizkuntzan idatzitako gutunak, poemak eta artikuluak adituei eman zizkien. Dokumentu horiekin Qinghuako unibertsitateak liburua argitaratu zuen. Eta Txinako Gobernuak ahalegin berezia egiten ari da azken urteetan kode sekretuan idatzitako testuak berreskuratzeko. 2004ko irailaren 23an, Yang Huanyi hil zen 98 urte zituela.
Making-of
Zineman eta telebistan, making-of film edo telesaio bat nola egin zuten azaltzen den dokumentala da.
Askotan DVDren edo marketing ahaleginen gehigarri bat dira, aldi berean ekoitziak bai making-of-a eta filma bera. Esate baterako, Black is Beltza Fermin Muguruzaren animaziozko filmaren making-of-a, Beltza naiz, hilabete berean estreinatu zen.
Beste batzuetan, bere kabuz egindako lan bat da, azaltzen duen filma baino garrantzi handiagoa duena. Adibidez, Lost in La Mancha lanak, The Man Who Killed Don Quixote filmaren making-ofa zenak, arrakasta handia izan zuen. Iraganeko materialak bilduz a posteriori egindako filmak ere sartzen dira kategoria honetan, ez ekoizle originalek planteatutako dokumental gisa. Izan ere, egin ez diren filmen ingurukoak ere badaude, hala nola Jodorowsky's Dune, Alejandro Jodorowsky egiten hasi zen baina burutu ez zuen Dune eleberriaren egokitzapena.
Vasa Museoa
Vasa Museoa (Vasamuseet), Suediako Stockholm hiriburuan dagoen itsas-museoa da. XVII. mendeko Vasa gerraontzian oinarriturik dago. Eskandinavia guztiko museo bisitatuena da.
Historia
1628an 64 kainoidun Vasa gerraontzia urperatu egin zen bere estreinako bidaian. XX mendean ontzia berreraiki zuten. 1961 eta 1988 artean Wasavarvet ("Vasa ontziola") eraikinean egon zen baina 1981ean Suediako Gobernuak Museo bat eraikitzea pentsatu zuen eta horretarako lehiaketa bat antolatu zuen. Marianne Dahlbäck eta Göran Månssonek irabazi zuten Ask ("kutxa") eraikinarekin. 1990eko ekainaren 15ean ireki zituen ateak. Ordutik 25 milioi bisitari izan dituela estimatzen da.
Ikustekoa
Museoak itsasontzia bera inguratzen du baina XVII mendeko itsasontzietako aurkikuntza arkeologikoak ere erakusten ditu. Museoaren kaian beste lau itsasontzi ere badaude:
Askatasunaren plaza (Iruñea)
Askatasunaren plaza Nafarroako Iruñea hiriburuan dagoen plaza bat da.
Izena
2016. urterarte izena Tomás Domínguez Arévalo, Rodeznoko kondea, lurjabe, karlista eta politikari frankistaren omenez zeraman.
2016ko apirilaren 14an, urte bat lehenago Udal Batzarrean onartutako ekimenez, gaur egungo Askatasunaren plaza izenez berrizendatu zuten
Kokalekua
Bigarren Zabalgunean dago, Karlos III.aren etorbidearen amaieran.
Plaza
Plaza honetan Eroritakoen monumentua eta Jorge Oteiza gipuzkoar eskulturgilearen Korearra (1950) izeneko monumentua dago.
Azken urteotan, plazaren izena Ezkabako Ihesaldia plaza izenera aldatzeko hainbat ekimen burutu izan dira, 2009an aldaketa honen aldeko 4.200 sinadura bildu zirelarik.
Gehrweiler
Gehrweiler Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Geiselberg
Geiselberg Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Quentin Blake
Quentin Saxby Blake (Sidcup, Kent, Britainia Handia, 1932 ko abenduaren 16) ilustratzaile britainiar ospetsu eta saritua. Besteak beste, Hans Christian Andersen Saria eskuratu zuen 2002an. Batez ere Haur eta Gazte Literaturako liburuak ilustratzen ditu. Roald Dahl idazle britainiarraren liburu askoren ilustrazioak bereak baitira.
Bizitza
Quentin Blake 1932an jaio zen Sidcup-en, Britainia Handi ko Kent konderrian. Bere lehen ilustrazio argitaratua Punch aldizkari satirikorako egin zuen, 16 urterekin. 1953-1956 bitartean Londres ko Unibertsitateko graduondokoa jaso zuen, ondoren Chelsea ko Arte Eskolan eta Camberwell Arte Eskolan ikasi zuen.
1960ko hamarkadan ingeleseko irakasle izan zen Londresko Lizeo Frantsesean eta Royal College of Arts eskolako irakasle ere izan zen 20 urte baino gehiagoz. Bertan Ilustrazio Departamentuko buru izan zen 1978-1986 urte bitartean.
Haur Literaturako 300 liburu baino gehiago, 80 idazlerenak, ilustratu ditu Blakek. Besteak beste, Joan Aiken, Elizabeth Bowen, Roald Dhal, Nils-Olof Franzen, William Steig eta Dr. Seuss-enak -Great Day for Up! (1974) izan zen Seuss-ek berak ilustratu ez zuen lehen liburua.
2006. urterako Blakek 323 liburu zituen ilustratuak; haietatik 35 berak idatzi zituen eta eta 18 Roald Dahl-ek.
Quentin Blake bere izena daraman Blake Elkarteko patroia da, Dowining College-eko Artea eta Humanitate elkartekoa. The Big Draw elkarteko patroi ere bada. Elkarte honen helburua artea Erresuma Batuko ahalik eta jende gehienengana iristea da. Horrez gain, ospitaletara artea eramatea helburu duen The Nightingale Project ekimeneko patroi ere bada. 2006tik Londres inguruko hainbat ospital eta buru-osasuneko zentroetarako lan egin du, baita Parisko Armand Trousseau haurren ospitalerako eta Angers-eko (Frantzia) ospitaleko ama berrien atalerako ere.
Ilustrazioak
Quentin Blaken ilustrazioen ezaugarri nagusiak bat-batekotasuna eta itxurazko soiltasuna dira. Oraindik ondo zehaztu gabeko zirriborro ak dirudite. Bere trazua bizkorra eta urduria da. Jose Luis Polanco adituak dioen bezala, "Zirriborro bihurria. Alanbre lerro bat" dirudite Blaken irudiek. Blakek arkatza eta tinta erabiltzen ditu, zenbaitetan akuarela z lagunduta marrazkiari dentsitatea ematearren. Kolore beroak erabiltzen ditu panpinak eta haurrak margotzean. Grisak, marroiak eta berde hilak hiriak margotzeko. Eta beti uzten ditu espazio zabalak zuriarentzat.
Mikel Valverde ilustratzaileak Peonza 72-73 aldizkarirako idatzitako artikuluan dioenez, "Quentin Blakek maisu baten jakinduriarekin eta haur baten ilusio eta gozamenarekin marrazten du, hori baita bere ilustrazioek transmititzen dutena: ilusioa, poza, bizitza. Marrazki zintzoak dira, lau urteko haurrenak bezalakoak, eta, era berean, burutsuak eta askeak, aspalditik batere loturarik gabe eta ofizioarekiko begirunez lan egiten duen maisu batenak bezalakoak".
Aldizkari horretan bertan (Peonza 72-73) Quentin Blake bera elkarrizketatu zuten eta hala dio bere irudiei darien bat-batekotasuna lortzeko lan egiteko moduaz galdetuta: "Plangintza eta bat-batekotasun ukitua uztartu nahian, hainbat teknika erabili izan ditut baina arrakastatsuena, eta azken 20 urteetan gehien erabili dudana, argi kutxa batekin lortutakoa izan da. Argi kutxaren gainean jartzen dut zirriborroa eta horren gainean akuarela-paper bat. Eskura izaten dut urarekiko iraunkorra den tinta beltzeko botila bat eta luma-mutur desberdin pilo bat eta lan mota bakoitzerako pintzelak. Ondoren, ez du azpian dagoena kopiatzen; hain justu, garrantzitsua da azpian dagoen zirriborroa oso argi ez ikustea, marrazten dudanean lehen aldia izango balitz bezala egiten saiatzen bainaiz. Baina modu horretan kontzentrazio gehiagorekin egin dezaket, azpiko marrazkiak erakusten dizkidalako agertu behar duten elementu guztiak eta zehazki non kokatuta agertu behar duten".
Garth Pier
Garth Pier, galesez Pier y Garth, Galesko ipar-mendebaldeko Gwynedd konderriko Bangor udalerrian dagoen kai bat da. Menai Strait itsasartean dago, Anglesey uhartearen parean.
Danièle Sallenave
Danièle Sallenave (Angers, 1940ko urriaren 28a) frantziar idazle eta itzultzailea da, Frantses Akademiako kidea. 1968tik 2001era literaturako eta zinemaren historiako irakaslea izan da Paris Nanterre Unibertsitatean. 2009ko irailetik astero kronika bat emititzen du France Culture irratian.
Garth Pier
1896ko maiatzaren 14an ireki zen. 460 metro luzera izanik Galesko bigarren kairik luzeena da.
Geichlingen
Geichlingen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Pwllheliko tren geltokia
Pwllheliko tren geltokia Galesko Gwynedd eskualdean dagoen Pwllheli udalerriko tren geltokia da, Llŷn penintsulan. Cambrian Coast Railway konpainiak ustiatzen du.
Geisig
Geisig Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Geisfeld
Geisfeld Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Tewhida Ben Sheikh
Tewhida Ben Sheikh (Tunis, Tunisia, 1909ko urtarrilaren 2a - 2010eko abenduaren 6a) batxilergo ikasketak lortu zituen Tunisiako lehen emakume musulmana izan zen. Mundu arabiarrean medikua, pediatra eta ginekologo aritu zen lehen emakumea. Osasun sexualean aitzindari eta antisorgailu eta abortuaren sarrera ahalbideratu zuen.
Lehenengo urteak
Tewhida Ben Sheikh Tunisen, Tunisian jaio zen. Bere hezkuntza, Tunisiako emakume musulmanentzat sorturiko lehenengo eskola publikoan hasi zen. Nazionalista tunisiarrei eta protektoratuaren autoritate liberal frantsesei esker eskola hura finkatu zen eta han zegoen bitartean, Ben Sheikhek arabiarra, frantsesa eta qur´an-a  ikasteaz gain,  beste gai moderno batzuk jorratu zituen. Geroago, 1936. urtean, Parisko medikuntza eskolara joan zen, eta bertan mediku titulua lortu zuen.
Tunisia Frantzia ko kolonia bat zen garaian, goi-mailako familia kontserbadore batean jaio zen. Bigarren hezkuntza bukatu eta gero, goi-ikasketak Frantzian jarraitu behar zituen baina bere ama ez zegoen ados. Orduan, bere bigarren hezkuntzako eskolako irakasleek eta Tuniseko Louis Pasteur institutuko mediku batek (Etienne Burnet doktorea) Ben Sheikhen ama konbentzitu eta Frantziara joatea lortu zuen.
Lorpen profesionalak
Ginekologia n espezializatua, Tunisiako klinika bat zuzendu zuen. Afrika ko iparraldean, gizonezko doktoreei debekatu zien emakume musulmanei azterketa fisikorik egitea hauek babesteko. Familia plangintzaren jarraitzaile "aktibo" bat izan zen; 1960 eta 1970 hamarkadetan hainbat medikuri abortu bat nola egin irakatsi zien.
Ben Sheikhen alaba, Zeineb Benzina Ben Abdallah, Tunisiako arkeologo nabarmen eta ospetsua da, Ondare Institutu Nazionaleko ikerketen zuzendaria.
Geilnau
Geilnau Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Gazteluma saria
Gazteluma literatur sorkuntzarako burtsa bat da, iparraldeko idazle gazteak euskaraz idaztera lehiatzeko asmoz sortua.
Bi urtetarik behin Baionako Elkar liburudendak, Elkar fundazioaren eta Euskal Kultur Erakundeak antolatzen dute.
Lagin-banaketa
Estatistikan, zenbatesle edo estatistiko baten lagin-banaketa zenbatesle baten probabilitate-banaketa da, zenbatesleak har ditzakeen balioen edo balio-tarteen probabilitateak zehazten dituena. Funtsezkoak dira inferentzia estatistikoan, bereziki froga estatistikoak ebatzi eta konfiantza-tarteak eratzeko.
Kate
Katea eraztun forma duten maila batzuk bata bestearekin lotuta dituen zerrenda malgua eta gogorra da, pisu handiko objektuak eusteko erabiltzen dena.
Esklabotzaren Abolizioaren Aldeko Nazioarteko Eguna
1986an, Nazio Batuen Batzar Nagusiak abenduaren 2a izendatu zuen Esklabotza Ezeztatzeko Nazioarteko Eguna.
Lizartze
Lizartze Orbaibarrako Puiu udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Erdialdea eskualdean.
Izena
Lizartze beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Gelenberg
Gelenberg Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Giltzadura alderdi
Giltzadura alderdia legebiltzar eta beste ordezkaritza-organo demokratikoetan gehiengoak osatzean erabakiorra izan daitekeen alderdi politikoa da.
Half Dome
Half Dome (literalki "Ganga Erdia") AEBtako Kalifornia estatuan dagoen granitozko haitzar bat da. Yosemite Parke Nazionalean dago. Gailurrak 1.444 metroko garaiera du.
Eskalatzaileen ohiko gunea da, halere, eskalatuz gain oinez igotzeko bereziki egokitutako eskailera batez ere aisa igo daiteke.
1875an George G. Andersonek lehenbiziko aldiz igo zuen.
André Léo
Victoire Léodile Béra, André Léo izenez ezaguna, (Lusignan, Vienne, 1824ko abuztuaren 18a - Saint-Maurice, Val-de Marne, 1900eko maiatzaren 20a), eleberrigile eta kazetari frantsesa izan zen. Sozialismoaren eta anarkismoaren artean zebilen ekintzaile feminista ere izan zen, eta baita Lehen Internazionaleko kidea ere.
Biografia
Victoire burgesia ikasiaren giro kultuan hazi zen. Aitona iraultzailea zuen, 1791n Konstituzioaren Lagunen Elkartearen sortzailea. Aita, marinako ofiziala, Lusignango notarioa izan zen, eta geroago bake-epailea.
Engaiamendu sozial eta feminista
1851n, Léodile Bérak bere lehen eleberria argitaratu zuen, Une vieille fille (Atso zahar bat), Viennen idatzia eta Léo goitizenez sinatua. Haren ostean, hainbat lan argitaratu zituen, letren munduan ospe handia emango ziotenak. André Léo goitizena hartu zuen, bere bi seme bikien izenek osatua, eta nobelagile eta kazetari gisa bizi izan zen.
1860an Parisera itzuli zenean, mugimendu errepublikanoarekin bat egin zuen, eta Paule Minck feministarekin eta Louise Michel anarkistarekin militatu zuen. 1864ko irailean Londresen sortutako Langileen Nazioarteko Elkartean sartu zen. 1866an, "Association pour l'amélioration de l'enseignement des femmes" (Emakumeen irakaskuntza hobetzeko elkartea) taldea sortu zuen.
1868ko ekainean, beste hamazortzi emakumerekin batera, haien artean Puteaux udalerriko zenbait langile internazionalista,  'Manifeste en faveur des droits des femmes' (Emakumeen eskubideen aldeko manifestua) argitaratu zuen. Bertan emakumeen eta gizonen eskubide-berdintasuna aldarrikatu zuen. Manifestuak Frantziako lehen olatu feministaren jatorrian garrantzi handia izan zuen.
André Léo oso lotua egon zen Noémie Reclus-ekin —Élie et Élisée Reclus-en arreba eta ekintzaile errepublikanoa 1871ko Parisko Komunan— eta harekin batera sortu zuen, bere etxean, Société (mixte) de revendication des droits de la femme (Emakumearen eskubideak aldarrikatzeko elkarte mistoa) taldea. Elkarteko idazkaria Marie La Cécilia militante errepublikanoa izan zen, gero urte askoan André Léoren lagun handia izan zena. Leok Noémie-rekin batera, neskentzako lehen mailako eskola laikoa sortzeko asmoa izan zuen. Eskola horretan, La Cécilia kontabilitate-irakaslea izan zen, baina proiektua bertan behera gelditu zen 1870eko gerraren ondorioz.
Communarde
Frantziaren eta Prusiaren arteko gerran, André Leok Montmartreko zaintza-batzordean jardun zuen eta, 1870eko irailaren 18an, Louise Michelekin atxilotu zuten armadak erreprimitu zuen manifestazio batean.
La République des travailleurs egunkaria sortu eta Parisko Komunan parte hartu zuen. 17. barrutiko Herritarren Batzordearen kidea izan zen eta Union des femmes pour la défense de Paris et les soins aux blessés (Parisko Defentsa eta Zaurituen Zaintzarako Emakumeen Batasuna) batzordean jardun zuen.
La Sociale aldizkarian argitaratu zituen editorialez gain, landazabaleko langileei dei egin zien "Au travailleur des campagnes" idatzian, zeinen 100.000 ale argitaratu zituen. Testu horretan, André Léok matxinadan zehar behin eta berriro azalduko zuen kezka bera agertzen zen: hiriko langileriaren eta landa-langileen arteko elkarrizketa eta elkarlana bultzatzea eta Thierse-k azaltzen zuen Parisen aurkako diskurtsoa zapuztea. Gaia berriz ere aurki daiteke, bereziki, "Appel aux kontzientences" (La Commune-n, apirilaren 22an, eta La Sociale-n, apirilaren 23an) eta, jakina, "Le socialisme aux paysans" (La Sociale-n, maiatzaren 3an) idatzietan. Azken horretan aurkeztu zuen goian aipaturiko "Au travailleur des campagnes" idatzia ("Parisko langileek" sinatua, baina André Léori egotzia), Komunak Frantziako probintzietan globoz zabaldu nahi izan zuena.»
André Léo, Parisko Komunaren eztabaidetan, Versallesen aurkako borroka armatuaren aldekoa zen; baina Komunak oposizioko egunkariak ixtea erabaki zuenean, demokrazia baldintzarik gabe errespetatzea eskatu zuen :
«André Léoren aburuz, emakumeen bazterketa, edo borroka matxinatuan izan duen integrazio eskasa, matxinadaren porrotaren gako nagusietako bat da». Komunari amaiera eman zion Aste odoltsuaren errepresiotik ihes egitea lortu zuen, bere lagun Lucienne Prins-en etxean ezkutaturik. Suitzara erbesteratu zen berriro, eta han Komuna baino lehenagotik adiskide zuen Benoît Malon sindikalistarekin bizi izan zen. Biek "ezkontza librea" egitea adostu zuten 1872an, baina 1878an Andrék harremana hautsi zuen eta Formian (Italia) finkatu zen. 1871n, Suitzako Neuchâtel hirian, Komunaren historia kontatzen duen La Guerre sociale (Gizarte-gerra) argitaratu zuen, 1871ko irailean Lausanako Bakearen eta Askatasunaren Ligako 5. biltzarrean emandako hitzaldian irakurri zuen testua. Bakuninek sortutako Demokrazia Sozialistaren Nazioarteko Aliantzarekin bat egin zuen. La Revolución Social egunkariko kolaboratzailea izan zen. Anarkista gisa, oso kritika gogorrak egin zituen Karl Marxen aurka, filosofoaren jokabide, haren ustez, autoritarioak, eta baita Langileen Nazioarteko Elkartean lortzen ari zen eragin politiko gero eta handiagoak, kezkatu egiten baitzuten.
Léo  'Le Socialisme progressif ' (Sozialismo progresiboa) aldizkariaren argitalpenean parte hartu zuen.
Europan zehar leku batetik bestera bidaiatu zuen, eta bere garaiko emakumeen egoera eta bizimodua aztertu zituen.
Azken urteak
André Léo Frantziara itzuli zen 1880ko amnistiaren ondoren. Noizean behin, prentsa sozialistan kolaboratu zuen.
'Coupons le câble' (Moztu dezagun kablea - 1899) izan zuen bere azken lana. Bertan Elizaren eta Estatuaren arteko bereizketaren alde egin zuen, Estatuaren sekularizazioari hasiera eman zion 1905eko legea baino sei urte lehenago.
1900eko maiatzaren 20an hil zen, Saint-Maurice-n ; Père Lachaise hilerriko errauskailuan erre ondoren, haren errautsak Paris inguruko Auteuil-go hilerrira eraman zituzten. Han, bere seme-alaben aitarengandik hurbil dago.
Testamentuan, urteroko errenta txiki bat utzi zuen esperientza kolektibista bati ekitea erabakitzen zuen Frantziako lehen herriarentzat.
Lanak
André Léok lan ugari eta garrantzizkoak utzi zituen: eleberri, ipuin eta saiakera asko, eta baita dozenaka artikulu eta testu politiko ere. Bere idatzietan gaurkotasun osoa mantentzen duten ideia asko aurki daitezke. Oraindik ere, zenbait alderditan, bere bizitza aberats eta eskuzabalak alderdi misteriotsuak gordetzen ditu, eta, denbora luzez ezezaguna izan ondoren, gero eta interes handiagoa pizten du historialarien artean.
Léok ez zituen bereizten literatura eta konpromisoa: fikzioaren bidez borroka egiten zuen gizonaren eta emakumearen berdintasunaren alde. 'Un mariage scandaleux ' eleberria, bereziki, ezkontzak eragiten duen parekotasun ezaren kritika da.
Egoitz Zelaia
Egoitz Zelaia (Donibane Lohizune, Lapurdi, 1982ko azaroaren 24a) bertsolaria eta euskal idazlea da.
The Last King of Scotland
Filma Idi Amin ugandar diktadore genozidaren bizitza kontatzen du, zeuzkan titulu ugariren artean bere burua Eskoziako Errege gisa aldarrikatu zuenez Ugandara hori frogatzera joan zen fikziozko eskoziar mediku baten ikuspuntutik ikusita.
Gensingen
Gensingen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Egoitz Zelaia
Biografia
Egoitz Zelaiak lehen obra 2016an plazaratu du : Eta galtzen bagara, zer? ipuin bilduma.
2016ko Gazteluma saria eskuratu du.
The Last King of Scotland
Forest Whitaker aktoreak burututako antzezpearengatik Gizonezko aktore onenaren Oscar Saria irabazi zuen.
Gemünd
Gemünd Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
The Last King of Scotland
Argumentua
1970. urtea, Nicholas Garrigan (James McAvoy) medikuntzan diplomatu berri den eskoziar mediku gaztea abentura egarriz Ugandara iritsi berri da. Bera iritsi eta gutxira sabanako ospitale batean lan egiten hasiko da, han estatu kolpe baten bidez herrialdeko boterera iritsi berri den Idi Amin Dadà (Forest Whitaker) agintaria ezagutuko du, bere mediku pertsonala izateko proposamena luzatzen diolarik.
Estatuburu berriaren karisma eta freskotasunak erakarrita eskoziar medikua berehala diktadorearen konfidantzazko pertsonan bilakatuko da («aholkulari leialena»), baina diktadoreak bere benetazko joera odoltsu eta hiltailea agertaraztean, medikuak harekiko zuen hasierako mirespena desagertuko egingo da, diktadorearen gobernupean milaka eta milaka pertsona torturatu eta erailak izango baidira.
Gemünden (Rhein-Hunsrück)
Gemünden Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Hidrograma
Hidrograma ibaibide bateko puntu batetik denbora zehar igarotzen den emaria jasotzen duen diagrama bat da. Puntu hori ibai bat, kanal bat edo, oro har, likidoa garraizen duen edozein hodi edo bide. Hidrogramak, noralki, metro kubiko segunduko unitatean adierazten dira.
Hidrogramekin grafikak egiten dira, puntu horretatik denboran zehar egon den emaria islatuz. Grafika horiek urbanismoan erabilgarriak dira, bai estolderia diseinatzeko zein uraren azpitik gera daitezkeen ibaien inguruak zehazteko.
Katalain
Katalain Orbaibarrako Garinoain udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Erdialdea eskualdean.
Orbaibarrako ibarburua da. Bertako biztanleak katalaindarrak ziren.
Izena
Katalain beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Etimologia
Orbaibarrako beste herri asko bezala: Katal izeneko pertsona baten lekua. Toponimo hori, Katalan jentilizioaren antz handia duenez, gaztelaniaz askotan asimilatu izan da hitz horrekin, eta Katalain abizena duten pertsona gehienek, gaur egun, Katalan edo Catalán bezala idazten dute, Alberto Catalán politikari nafarraren kasuan bezala.
Historia
Antzinako monasterioa edo berezko eliza, zeinaren titularrek, Semenok eta Migul Garinoainek, 1207an Orreagako Santa Mariari eman zioten. XIII. mendetik aurrera, kabildo horretako iltze-dendetako baten egoitza izan zen, eta, ziurrenik, baita erromesen aterpe ere. XVI. mendetik baseliza bihurtu zen, eta gero, Orreagak izendatutako kaperauaren eta Garinoaingo bikarioaren artean sarritan izan ziren gatazkak.
XIX. mendearen hasieran, jaurerri-erregimenaren mende zegoen etxalde gisa iraun zuen, erregimen mota hori desagertu zenean. 1802an hiru etxe eta baselizara mugatzen zen, eta bertara prozesioan joaten ziren ibarreko herri guztiak, beharrak eta ur eskasia zeuden garaian.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Kate (argipena)
Kate hitzak adiera eta erabilera zenbait ditu:
Gemünden (Westerwaldkreis)
Gemünden Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Ernst Anders
Andreas Müllerren ikasle pribatu gisa hasi zen bere arte-heziketa, gero, 1863an, Kunstakademie Düsseldorf-en matrikulatu zen, non Rudolf Wiegmann, Heinrich Mücke, Karl Ferdinand Sohn eta Julius Roetingekin ikasi zuen. 1868tik 1872ra, Wilhelm Sohnen ikasle pribatua izan zen. Bere margolan gehienak genero eszenak ziren, baina erretratuak eginez ateratzen zuen bizimodua. besteak beste, bere artista lagun askorenak.
Gentingen
Gentingen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Silogismo
Logikan, silogismoa bi premisa eta konklusio bat dituen argudio deduktiboa da. Aristoteles (K.a. 384- K.a. 322) izan zen silogismoak sakon aztertu eta sistematizatu zituen lehena. Bi silogismo mota bereizi zituen: perfektuak (begi bistakoak izateagatik frogapenik behar ez dutenak) eta inperfektuak (perfektu bilakatuz frogatu behar direnak).
Gerach (Renania-Palatinatua)
Gerach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Ramstein
Ramstein edo Rammstein izan daiteke:
Alemanian:
Frantzian:
Besteak:
Stockholmgo udaletxea
Stockholmgo udaletxea (Stockholms stadshus edo Stadshuset) Stockholmeko udalaren egoitza da. Kungsholmen uhartearen ekialdeko erpinean kokaturik dago.
Historia
1907an Stockholmeko udalak eraikin berria altxatzea erabaki zuen. Lehiaketa bat antolatu zen eta Ragnar Östberg izan zen irabazlea. 1911 urtean hasi ziren lanak eta 1923an inauguratu zen, ekainaren 23an, Gustavo I.a Vasa Stockholemra iritsi zeneko laugarren mendeurrenean.
Oibar (Orbaibar)
Oibar Orbaibarrako Puiu udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Erdialdea eskualdean.
Bertako biztanleak oibartarrak ziren.
Izena
Oibar beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
Historia
Leireko abadiak Oibarko Santo Tomas monasterioa erosi zuen dohaintza bidez, 1150ean Lope Artaxoakoa Iruñeko apezpikuari besterendua. Bestalde, Antso IV.a Gartzeitzek, 1076an, Iratxeko abadiari Oibar mendiaren zati bat eman zion, ziur aski Santa Maria monasterio bat barne, 1216an Iruñeko kabildoko priorrari trukatzeagatik emana.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Tyto
Tyto Tytonidae familiako hegazti generoa da, ia mundu osotik hedatuta dagoena.
Bangorko katedrala
Bangorko katedrala Galesko ipar-mendebaldeko Gwynedd konderrian dagoen izen bereko udalerriko katedral katoliko bat da. Bere sotzailea izan zen San Deinioli sagaratua dago.
Historia
VI. mendetik aurrera, 525 inguruan, bertan St Deiniol monasterioa ezarri zenetik, kristauen kokalekua izan da. 634 eta 1073 artean hainbat alditan arpilatua eta berreraikia izan zen, ondorioz garai hartako eraikinaren aztarnarik ez da mantendu ahal izan. 1211n Joan Ingalaterrakoaren gurdarosteak Gwynedden barna burututako erasoaren ondorioz katedrala suntsitua izan zen. 1402an Owain Glyndŵr galestar matxinadaren garaian katedrala zimentuetaraino kiskalia izan zen.
Oreochromis pangani
Bi azpiespezie ditu:
Gerbach
Gerbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Bangorko katedrala
Historia
1824-1825 artean zaharberritua izan zen.
Oreochromis malagarasi
Oreochromis malagarasi Oreochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Tanzaniako endemismoa da.
Bulego
Bulegoa informazioa ekoitzi, jaso, komunikatu eta oro har prozesatu egiten den lantokia da. Bulego lanaren antolaketaz arduratzen den arloa bulegotika da. Bulegariak dira bulegoetan lan egiten duten pertsonak.
Bulegoaren helburu nagusia bulegariei lana egiten laguntzea da. Bertako lan-eremuak bulegoko ohiko jardueretarako erabiltzen dira normalean, hala nola irakurketa, idazketa eta ordenagailu lanetarako. Hauek dira bulego motak :
Bulego-eraikina bulegariek erabiltzeko diseinatutako espazioak dituen merkataritza-eraikin bat da. Bulego-eraikinen helburu nagusia administrazio- eta kudeaketa-eskaintza ematea da.
Gering (Alemania)
Gering Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Literatura homosexual
Literatura homosexual hitzak homosexualitatearen mundua azaltzen duten liburuen multzoa definitzen du. Pertsona gayen ikuspuntua, bizimodua, problematika... lan horien edukia izan daiteke. Horrek ez du esan nahi liburu horien egileak berez homosexualak direnik. Ikuspuntu akademikotik literatura mota hau ez dago genero moduan onartuta; hori baino gehiago konbentzio bezala dago ikusita, hau da, modu irekiz, horrelako gaiak azaltzen dituzten saiakerak, poemak, eleberriak, antzezlanak biltzeko kategoria malgua moduan. Literatura mota honetan gehiago landu da gizonezkoen ikuspuntua emakumezkoena baino.
Euskal literaturan ez daude kategoria horren adibide asko. Aitor Aranaren Lagun mina eta Iñigo Lamarkaren Gay nauzu aipatu daitezke adibide moduan. Gaztelaniaz idatzitako literaturan Iñaki Echarte nafarra dugu literatura homosexualean idazle ezaguna.
Moderna Museet
Moderna Museet, Suediako Arte Moderno eta Garaikidearen museoa da. Stockholm hiriburuan dago, Skeppsholmen uhartean.
Arrazoibide deduktibo
Arrazoibide deduktiboa edo besterik gabe dedukzioa baieztapen baten frogapena edo horren aldeko argudioa da, premisa batzuetatik konklusio batera helduz, logikaren arauetan oinarrituta. Aristotelesek silogismoetan oinarritu zen bereziki argudio deduktiboak emateko.