cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tuberkulosiaren Munduko Eguna
Aurrekariak
1882ko martxoaren 24an ospatzen da Robert Koch doktoreak komunitate zientifikoa harrituta utzi zuen eguna, zeinean Berlingo Unibertsitateko Higiene Institutuko zientzialari-talde txiki bati tuberkulosiaren arrazoia aurkitu zuela esan baitzien, TBren baziloa, alegia. Kochen lankide zen Paul Ehrlich-en arabera: «Saio gogoangarri horretan, Koch giza-gaixotasun infekzioso birulentoaren historian puntu bat markatuko zuen iragarpen batekin agertu zen jendaurrean. Hitz argiekin, Kochek indar sinesgarrirekin azaldu zuen tuberkulosiaren etiologia, eta mikroskopio-xafla asko eta beste froga batzuk aurkeztu zituen». Kochek berria iragarri zuenean Berlinen, TBkEuropa eta Amerikak zeharkatu, eta zazpi pertsonatik bat hiltzen zuen. Kochen aurkikuntzak tuberkulosia diagnostikatu eta sendatzeko bidea ireki zuen.
Historia
1982an, Robert Kochen aurkikuntzaren mendeurrenean, Tuberkulosiaren eta Biriketako Gaixotasunen aurkako Nazioarteko Batasunak (TBGANB) —ingelesez International Union Against Tuberculosis and Lung Disease(IUATLD)— martxoaren 24a TBren Mundu Eguna aldarrikatzea proposatu zuen. Hori TBGANBk eta Munduko Osasun Erakundeak (MOE) «TBri aurre egin: orain eta betiko» izenburupean antolatutako urte beteko ahaleginaren zati bat izan zen. MOEren eta Nazio Batuen Munduko Osasun Batzarrak ez zuten ofizialki onartu TBren Mundu Eguna hamarkada bat igaro arte.
1995eko udazkenean, MOEk eta Herbehereetako Tuberkulosiaren Erret Fundazioak —ingelesez Royal Netherlands Tuberculosis Foundation (KNCV)— TBren Mundu Egunaren sustapena planifikatzeko lehen bilera antolatu zuten Hagan (Herbehereak). Ekitaldi hori babesten jarraituko zuen hurrengo urteetan. 1996an, MOE, KNCV, TBGANB eta interesa zuten beste erakunde batzuk elkartu ziren TBren Mundu Egunean hainbat jarduera egiteko.
1997ko TBren Mundu Egunerako, MOEk prentsaurrekoa eman zuen Berlinen, eta, Hiroshi Nakajima MOEren zuzendari nagusiak adierazi zuenez: «Epe Laburreko Terapia Behatu Zuzena —ingelesez Directly Observed Therapy, Short-Course (DOTS)— da hamarkada honetako osasun-aurrerapen handiena, salbatu ahal izango ditugun bizien arabera». Arata Kochi MOEren TBren Munduko Programako zuzendariak esan zuen: «Gaur, tuberkulosiaren munduko epidemiaren egoera aldatzeko zorian dago, aurrerapauso handi bat eman baitugu. Osasuna kudeatzeko sistemen aurrerapena da TB kontrolatzeko aukera ematen duena, ez bakarrik herrialde aberatsetan, baizik eta garatzen ari diren munduko leku guztietan, non gaur egungo TB kasu guztien % 95 bertan ematen den»".
Lola Garrido
Lola Garrido Armendariz (Donostia, Gipuzkoa, 1949) komisarioa, aholkularia eta arte-kritikaria da. Argazki-bilduma zaletasunaren aitzindaria da, eta munduko argazki-bilduma pribatu garrantzitsuenetako bat du.
Tuberkulosiaren Munduko Eguna
Historia
1998rako, ia 200 erakundek egin zituzten dibulgazio publikoko jarduerak TBren Nazioarteko Egunean. 1998ko Tuberkulosiaren Mundu Eguneko prentsaurrekoan, Londresen, MOEk lehen aldiz identifikatu zituen munduko TB karga handiena zuten bi herrialde nagusiak. Hurrengo urtean, 18 herrialdetako 60 aditu baino gehiagok hartu zuten parte MOE/KNCVk 1999ko TBren Mundu Egunaren inguruan antolatutako hiru eguneko plangintza-bileran.
Kettenhausen
Kettenhausen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Asiar hauts
300px|thumb|right|[[2001eko martxoaren 1eko satelite irudia, hauts horia Itsaso Horiaren gain ikusgai.]] Asiar hautsa, hauts horia, hondar horia, haize horia edo Txinako hauts ekaitza, noizbehinka udaberrian zehar Ekialdeko Asian jazotzen den urtaroko fenomeno metereologiko bat da. Hautsa Mongolia, Txinako iparraldea eta Kazakhstango basamortuetan sortzen da, hauetan abiadura handiko lurzoruko haizeek eta hondar ekaitz bortitzek hauts partikula lehorrez osatutako hodei dentsoak altxarazten dituzte. Hodei hauek ekialderuntz doaz, Txina, Ipar Korea, Hego Korea eta Japoniatik igaroz, bai eta Errusiako eremurik ekialdekoenara ere. Batzutan, partikulak urrutirago ere badoaz, AEBetako aire kalitatean nabarmenki eraginez.
Tuberkulosiaren Munduko Eguna
Historia
Bill Clinton AEBko lehendakariak TBren 2000ko Mundu Eguna ospatu zuen MOEk gomendatutako Epe Laburreko Terapia Behatu Zuzena Hyderabadeko (India) Mahavir Ospitaleko pazienteei emanez. Clintonen arabera, «Hauek giza tragediak dira, zoritxar ekonomikoak, eta krisiak baino askoz gehiago zuretzako, krisiak dira munduarentzako. Gaixotasunaren hedapena da... inmunetaterik duen naziorik ez baita»".
Lola Garrido
Biografia
Lola Garrido Donostian jaio zen eta Geografia eta Historiako unibertsitate-ikasketak egin zituen Deustuko Unibertsitatean. Geroago, arte-ikasketak egin zituen Euskal Herriko Unibertsitatean eta Sorbonan.
Lehenik, Donostiako Nazioarteko Zinemaldiko Prentsa Buru gisa aritu zen lanean. Espainiako Lehen Bideoarte Jaialdi Nazionala antolatu zuen Madrilgo Círculo de Bellas Artes-en, eta hiri horretara joan zen bizitzera. Han, Madrilgo Erkidegoko Gobernuko Kultura Aholkulari hautatu zuten. Arte-aholkulari gisa aritu zen, eta, aldi berean, argazki-bildumazale gisa hasi zen. 2001etik 2007ra bitartean, Bartzelonako Fundación FotoColectaneako arte-zuzendaria izan zen. 2004an, Coleccionart fundazioaren aldizkaria sortu zuen.
Emakumeak
Emakumeak 1989ko euskarazko film erotikoa da. Fernando Zoritak idatzi eta zuzendu zuen. Enrique Moreno arduratu zen argazkigintzaz. Euskarazko lehen film erotikoa izan zen. Super-8 formatuan grabatua, 20 minutuko iraupena du filmak.
Sinopsia
Filma bi anai gazteren ametsen ingurukoa da. Anaietako batek neskarekin maitasunezko betetako bizitza orekatu bat bizitzearekin egiten du amets. Besteak, berriz, neskarekin larrua jotzearekin egiten du amets.
Tuberkulosiaren Munduko Eguna
Historia
Kanadan, Osasunaren Determinatzailee Zentro Kolaboratzaile Nazionalak TBren 2014 Mundu Egunean adierazi zuen nazio mailan jakinarazitako tuberkulosiaren kasuen % 64 atzerrian jaiotako pertsonen artean eman zirela, eta % 23 aborigenen artean. Osasun-ekitateari buruzko kezka nagusi gisa TB nabarmendu zuen.
Lola Garrido
Biografia
Aholkulari gisa, Banesto Fundazioaren erosketa berriez arduratu zen, eta 700 argazki baino gehiagoko bilduma egin zuen (besteak beste, Andy Warhol, Henri Cartier-Bresson, André Kértesz, Cindy Sherman, Chema Madoz, María José Gómez Redondo eta abarren piezak). Madrilgo Reina Sofía Museoko argazki-funtsak sartu zituen, dazio baten bidez. Hala, Espainian, bilduma pribatu bat funts publikoetan osorik lehen aldiz integratu zen.
Tuberkulosiaren Munduko Eguna
Historia
Gaur, TBren aurkako Aliantza Handiak, TBren aurka borrokatzen diren erakunde eta herrialdeen sareak (TBGANB kide da, eta MOEk TBren Aliantza Garaiko idazkaritza du Genevan) antolatzen du Eguna, gaixotasunaren irismena nabarmentzeko eta gaixotasuna prebenitu eta sendatzeko
Lola Garrido
Biografia
Arte-kritikari gisa, El Mundo egunkariko kultura-gehigarrirako lan egin du, Fotomania saila zuzendu du El País egunkarirako, eta Ser irrati katearen A vivir que son dos días programan parte hartu du artearen eta enkanteen merkatuei buruzko dibulgazio-lan batean. Halaber, artearen, enkanteen eta bilduma zaletasunaren inguruko liburuak argitaratu ditu, besteak beste, "Teoría particular sobre el Beso" eta "Lo visible y lo latente".
Tuberkulosiaren Munduko Eguna
Gaiak urteko
TBren Mundu Egun bakoitzak gai bat jorratzen du. Hona hemen urteko gaien zerrenda:
Lola Garrido
Biografia
Estatuko eta nazioarteko 90 erakusketa baino gehiagoren komisarioa izan da: "España en los años 50" de Inge Morath; "Obra selecta del Museo de Munich, 150 años de la foto mundial"; edo "Una pasión suiza: selección de la colección M+M Auer" Bartzelonan, munduko arte-bildumagile handienetako bati eskainia, besteak beste.
Tuberkulosiaren Munduko Eguna
2008-2009: TBa gelditzen ari naiz
TBren Mundu Egunaren "TB gelditzen ari naiz" bi urteko kanpainak, 2008an abian jarritakoak, kanpaina TB geldiarazteko bere zatia egiten ari zen, eta edonon zegoen pertsonena zela nabarmendu zuen bere mezuan.
Lola Garrido
Argazki-bildumak
Tàpiesen grabatu bat da arte-bildumagile gisa egin zuen lehen erosketa. 1980 ko hamarkadaren hasieran erosi zuen Kolonian, nahiz eta haren garrantzia argazki garaikideen bilduman espezializatzetik etorri. 1986an erosi zuen André Kertészek sinatutako La cabeza de un hombre que se refleja en el agua. Horrela hasi zen munduko argazkigintzako bilduma distiratsuenetako bat, autobiografia gisa sortua: "Bilduma oro, bilduma pertsonala da, pertsona bakarrekoa."
Tuberkulosiaren Munduko Eguna
2010: Berritu ekintza bizkortzeko
2010eko TB Mundu Egunean, hainbat ingurunetan TB geldiarazteko berrikuntza sartu zituzten pertsonak eta bazkideak aintzatetsi zituen.
Lola Garrido
Argazki-bildumak
Bildumagile gisa, 1000 pieza baino gehiago ditu, XX. mendeko ikusizko ondare historiko eta ikono kulturalei dagozkien izenburuekin; besteak beste, Robert Caparen Muerte de un miliciano (1937), Dorothea Langeren Madre migrante (1937), Bern SternenMarilyn Monroe. Irving Penn, René Magritte, Alexander Rodchenko, Man Ray, Robert Mapplethorpe, Henri Cartier-Bresson, Diane Arbus, Madame Yevondé eta Inge Morath-en argazkiak ditu beste askoren artean. Bilduma osoak ere baditu, hala nola Garry Winogrand-en Women are Beautiful'. Bildumagile gisa duen garrantzia, bere lanaz gain, pasadizoak ere neurtzen dituzte, hala nola Cartier-Bressonek La araña del amor oparitu zion sinatua eta dedikatua, izan ere, Sotheby's-en egindako enkante batean erosketa saiakerak huts egin ondoren.
Tuberkulosiaren Munduko Eguna
2010: Berritu ekintza bizkortzeko
2010eko TBren Mundu Eguna zela eta, Gurutze Gorriaren Nazioarteko Batzordeak (ICRC) adierazi zuen litekeena zela tuberkulosiaren hedapena mundu osoan geldiarazteko saiakerak behar baino askoz txikiagoak izatea, baldin eta herrialde horietako agintariek ez bazuten gaixotasun hilgarria kartzeletan gerta ez zedin ahalegin handirik egiten. Pilaketaren eta nutrizio txarraren ondorioz, tuberkulosi-tasak, espetxe askotan, publiko orokorrarenak baino 10-40 aldiz handiagoak dira. ICRCk hamar urte baino gehiago daramatza tuberkulosiaren aurka borrokan Kaukasoko, Erdialdeko Asiako, Latinoamerikako, Asia-Pazifikoko eta Afrikako kartzeletan, bai zuzenean, bai tokiko programak babestuz.
2011: Borroka eraldatu
2011ko TBren Munduko Egunerako helburua tuberkulosiaren ikerketan eta arretan berrikuntza inspiratzea zen.
Lola Garrido
Women are Beautiful
Women are Beautiful seriea Garry Winograndek 1960tik 1975era hartutako 85 argazkik osatzen dute. Lee Friedlander-ekin batera, “estilo amerikar berria” deritzona irudikatzen du. Winograndek bide berriak ireki zituen Street Photography delakoan.
Tuberkulosiaren Munduko Eguna
2012: Esan munduari zure bizitzan zer ikusi nahi duzun
2012ko TBren Mundu Egunerako, gizabanakoek bizitzan zehar TB geldiarazteko borroka globalarekin bat egiteko deia egin zuten.
Lola Garrido
Women are Beautiful
Argazki hauek John Szarkowski MoMA ko argazki-departamentuko zuzendariak hautatu zituen, Winograndek egindako 15.000 argazkietatik. Katalogo gisa argitaratu zen liburua bilduma zaletasunezko lantzat hartzen da. Serie oso hau Lola Garridoren bildumakoa da.
Tuberkulosiaren Munduko Eguna
2013: Gelditu TB nire bizitzan
TBren 2013ko Mundu Eguneko kanpainak tuberkulosiak eragindako heriotzak eta kasuak murrizteko mundu-mailako helburuetarako aurrerapena markatzeko aukera eman zuen: TBren ondoriozko hilkortasuna % 40 baino gehiago jaitsi zen mundu osoan 1990az geroztik, eta eragina ere jaisten ari zen. Aurrerapen gehigarriak funtsezko finantzaketa-arrakalak konpontzearen mende egongo lirateke; uste da 1.600 milioi estatubatuar dolar behar direla tuberkulosi-interbentzioak inplementatzeko.
2014: Hiru milioira iritsi
Urtean 9 milioi pertsona gaixotzen dira tuberkulosiaren ondorioz, eta horietatik 3 milioi "galduta" dituzte osasun-sistemek. 2014ko TBren Mundu Egunaren ardatza herrialdeek eta bazkideek planteamendu berritzaileak aurrera ateratzea izan zen 3 milioi horietara iristeko eta TB pairatzen duten guztiek TBren diagnostikoa, tratamendua eta sendabidea izan zezaten bermatzeko.
Lola Garrido
Women are Beautiful
Joel Meyerowitz argazkilari estatubatuarrak Winogrand-i esan zion, "[bere] argazkiak kolpe bat edo besarkada bat dira. Kontraesana da, argazkiak kontraesankorrak direlako". Bere obra polemikoa izan zen, bera bezala. Bildumak kritikak jaso zituen, bai mugimendu feministarenak izenburuagatik, emakumeen itxuran jartzen baitzuen arreta, eta ez gizarte-rol berrian, bai adierazten duten voyerismoagatik. Winograndek berak behin esan zuen: "Txerri ar txinatar baten behaketak" azpititulua jar zezakeela.
Tuberkulosiaren Munduko Eguna
2015: TBrekin amaitzeko prestatu
2015eko TBren Mundu Eguna mundu osoan TBren zama eta TB prebenitzeko eta kontrolatzeko ahaleginen egoerari buruz sentsibilizatzeko aukera gisa ikusi zen, MOEren zero heriotza eta sufrimendu izango duen TBrik gabeko munduaren ikuspegia nabarmenduz.
2017: Elkartu TBrekin amaitzeko
2017ko TB Mundu Eguna tuberkulosiaz kontzientziatzeko eta desagerrarazteko ahaleginak batzean zentratu zen.
2019: Garaia da
2019ko TBren Mundu Egunaren gaia «Garaia da» izan zen. Urte hartako ekitaldiaren enfasia munduko buruzagiak presionatzea izan zen "(haiek) konpromisoak bete zitzaten".
2020: TBrekin amaitzeko garaia da
2020ko TBren Mundu Egunaren gaia «TBrekin amaitzeko garaia da!» izan zen.
2021: Erlojua aurrera doa
2021eko TBren Mundu Egunaren gaia «Erlojua aurrera doa» izan zen; mundua astirik gabe geratzen ari den zentzua adierazten du mundu mailako liderrak TBrekin amaitzeko hartutako konpromisoak betetzeko.
2022: Inbertitu TBrekin amaitzeko. Bizitzak gorde
2021eko TBren Mundu Egunaren gaia «Inbertitu TBrekin amaitzeko. Bizitzak gorde».
Kickeshausen
Kickeshausen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Maria Guisekoa
Maria Guisekoa (Marie de Guise; Bar-le-Duc, 1515eko azaroaren 22a - Edinburgo, 1560ko ekainaren 11) Eskoziako erregina ezkontidea izan zen 1538tik senarra 1542an hil zen arte.
Klaudio Guiseko dukearen eta Antonieta Borboikoaren hamabi seme-alaben alaba zaharrena izan zen. Maria 1534an ezkondu zen Luis II.a Orleanskoarekin, Longuevilleko dukearekin. Senarra 1537an hil zen eta 1538an Maria Jakue V.a Estuardo Eskoziako erregearekin ezkondu zen, eta 1540an erregina koroatu zuten. Senar-emazteek bi seme izan zituzten, 1541ean hil zirenak, eta alaba bat, Maria. Jakue 1542an hil zen, eta Maria haurra 1548an bidali zuten Frantzian heztera. 1554an Eskoziako erregeorde izendatu zuten eta bere alabaren interes dinastikoak babesten eta Frantziarekin harremana mantentzen saiatu zen. Erlijio-erreformako mugimenduekin ere tolerantea izan zen.
Kinheim (Alemania)
Kinheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kettenheim
Kettenheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Keppeshausen
Keppeshausen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kinderbeuern
Kinderbeuern Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Oremahai
Oremahai edo oraska ontzi, azpil eta mahai baten arteko altzari eta tresna da, gari edo arto orea lantzeko eta harekin opilak egiteko erabiltzen dena. Batzuetan tapa ere izaten dute, egindako ogia bertan gordetzeko.
Hariclea Darclée
Hariclea Darclée, jaiotzez, Hariclea Haricli (Brăila, Errumania, 1860ko ekainaren 10a - Bukarest, Errumania, 1939ko urtarrilaren 12a) Errumaniako sopranoa izan zen, eta Pucciniren Tosca pertsonaia egiteko aktore-baldintza garrantzitsuak zituen: La Wally Alfredo Catalanirena eta Iris Mascagnirena. 1995ean Brăilan, Darcléeren jaioterrian, Hariclea Darclée International Voice Competition sortu zen.
Biografia
Familia grekoa zen, eta Brăilan jaio zen, Errumaniako hegoaldean. Parisen ikasi zuen, 1888an Parisko Operan Faustoko Marguerite gisa debuta eginez, eta hurrengo urtean Adelina Pattiren ordez Gounoden Romeo eta Julieta egin zuen. La Scalan, La Pergola eta beste antzoki italiar batzuetan kantatu zuen eta Iris (1899) eta Tosca (1900) estreinatu zituen Erromako Costanzi antzokian. 1893 eta 1910 bitartean, Moskun, St Petersburgon, Lisboan, Bartzelonan, Madrilen eta Buenos Airesko Colon Antzokian 1909an Tosca, Wally, Tannhäuserreko Elisabeth eta Héctor Panizzako Aurora bezalako rolean emanaldiak egin zituen. Beste rol batzuk hauek izan ziren: Gilda, Ophélie, Valentine, Violetta, Desdemona, Mimρ,Santuzza, Manon, Manon Lescaut, Aida eta Carmen. 1918an erretiratu zen eta bere begi-ninien artean Gina Cigna dago. 1939an hil zen. Bellu de Bucaresteko hilerrian lurperatuta dago.
Elkargo profesional
Helburuak eta ezaugarriak
Hona hemen profesionalen elkargoen helburuak:
Gaur egun, eta eredu berriei jarraituz, zenbait lanbide-elkargori akreditatuak izatea eskatzen zaio. Nazioarte mailan, Lanbidearteko Kontseiluen Mundu Erakundetik zuzenduak izan daitezke, eta, tokiko mailan, herrialde bakoitzeko Lanbidearteko Kontseilutik.
Latinoamerika
Garai batean, Latinoamerikan, lanbide-elkartze profesionala oso ondo kokatuta zegoen gizartean; hala ere, herrialde bakoitza kasu bat da:
Europa
Europan, batez ere, Mediterraneoko herrialdeetan ezartzen da. Frantzian, Espainian, Italian eta Portugalen dute indar handiena. Badaude antzeko erakundeak Erresuma Batuan eta herrialde anglo-saxoietan, Errege Dekretu bidez sortuak (royal chárter) lanbideen jarduna antolatzeko.
Alemanian, funtzio hori ganberek betetzen dute, hala nola Ingenieurkammer-ek (Ingeniarien Ganbera) edo Notarkammerek (Notarioen Ganbera. Ganberen bidez araututako lanbide batzuetan, legez, Meister maila (maisua) lortu behar da arlo horretako instalazio edo enpresa batez arduratzeko.
Espainiako elkargo profesionalak
Bestalde, 26. artikuluak honela dio:
Lanbide elkargoei buruzko legearen lehenengo artikuluak, izatez, honela aitortzen ditu elkargoak: «Zuzenbide publikoko korporazioak, nortasun juridiko propioa eta beren helburuak betetzeko gaitasun osoa dutenak». Lege horren arabera, elkargo horien funtsezko helburuak dira: «Lanbideen erabilera antolatzea, haien ordezkaritza esklusiboa eta elkargokideen interes profesionalak defendatzea».
Legeak elkargoei esleitzen dizkien eginkizunei dagokienez, nabarmentzekoa da bosgarren artikuluko i) atalean ezarritakoa eta hitzez hitz dioena elkargoei dagokiela «beren eskumenen esparruan elkargokideen jarduera profesionala antolatzea, etika eta duintasun profesionala zainduz eta partikularren eskubideak behar bezala errespetatuz eta diziplina ahalmena erabiltzea lanbidean eta elkargoan».
Beraz, Espainiako elkargo profesionalek hiru eginkizun dituzte:
Lanbide elkargoak zenbakitan
Espainiako elkargoetan milioi eta erdi profesional inguru daudela kalkulatzen da. Zuzeneko enpleguaren % 6 baino zertxobait gehiago dira, eta zeharkako enpleguaren % 8,8. BPGan duen eragina % 8,8koa da, eta % 10eko (BEG) dute.
Betebehar profesionalak: Lanbidearen ospea zaindu eta defendatzea, eta etika-kodean agindutakoaren arabera erabiltzea.
Lan profesionalen onespena
Lanbide Teknikoen Elkargoek (batez ere, ingeniaritzakoek eta arkitekturakoek) elkargoko kideen lan profesionalak onetsi behar dituzte. Onespena lan jakin batzuen kontrol teknikorako ekintza bat da, Administrazioak araudi baten bidez eskuordetu ohi duena. Onespenaren xedea, gutxienez, honako hauek egiaztatzea da: 1) Lanaren egilearen identitatea eta lanbide-gaikuntza 2) Lan profesionalaren dokumentazioa formalki zuzentzea eta osotasun formala izatea, kasuan kasuko lanari aplika dakiokeen araudiaren arabera.
Onespenak, aurrekoaz gain, baldintza tekniko jakin batzuk betetzen direla bermatu behar du, eta, beraz, lan profesionalen kalitatea kontrolatzeko mekanismoa da.
Batez ere, eta 25/2009 Legearen arabera, onespena gizartearentzako eta kontsumitzaileentzako babesa da lanbide-praktika txar baten ondoriozko erantzukizun zibilari dagokionez: «Elkargoak onetsitako lan profesional batek eragindako kalteen kasuan, lan profesional hori ikustean elkargoak agerian jarri behar izan dituen akatsek eragindako kalteen erantzule subsidiarioa izango da elkargoa, baldin eta lan horretan onetsitako elementuekin zerikusi zuzena badute»».
Elkargo profesionalei egindako kritikak
Bestalde, tituludun berriak lanean has daitezen, jende askok uste du kuotak laneratzeko oztopoa direla. Zenbait elkargok kuota murriztuak ezartzen dituzte graduatu berrientzat; beste batzuetan, berriz, inolako diru-sarrerarik izan aurretik, sartzen denari mila euro baino gehiago ordaintzea eskatzen zaio. Gainera, zenbait elkargori, hala nola botikariei, jabe ez diren botikarien interesen gainetik farmazia-jabeen interesak defendatzea egotzi izan zaie.
Onespena ere kritikatu izan da, eta kritikatua da. Horren aldekoek diote intrusismoa prebenitzen duen eta arkitekto eta ingeniarien lanen kalitatea indartzen duen Administrazioaren kontrol delegatuko ekintza dela. Baina aurkakoek diote unibertsitatea bera arduratzen dela profesionalak gaitasuna duela ziurtatzeaz eta legezko izapideak betetzen direla estatuak kontrolatzen duela. Horrela, onespena alferrikako tramitea bihurtuko litzateke, elkargo horiek finantzatzeko bakarrik balioko bailuke. Ildo horretatik, partikular-talde batek lanbide jakin batzuei arauak eta kuotak ezartzeak Erdi Aroko gremioak gogorarazten dituela esaten dute eta gaur egun lanbide-elkargoek erabiltzen dituzten argudio berak erabiltzen zituztela beren existentzia defendatzeko.
2012ko Ommnibus Legeak ingeniaritzetan eta arkitekturan nahitaezko onespena indargabetu zuenetik, nabarmen handitu dira proiektuen faltsifikazioak, gaitasunik gabeko profesionalen jarduerak eta titulu ez duten profesional tituludunen plantak egiten dituzten pertsonen jarduerak. Administrazioak kontrol eraginkorrik ez egitean, bereziki eremu pribatuan, erantzukizunik gabeko pertsona horien esku utzi du dena, eta arazoak datozenean soilik atzematen dira.
Ordainsariak edo publizitatea finkatzeari buruzko alderdiak ere errepikariak izaten dira profesionalen elkargoei egindako kritiketan. Hala ere, esan behar da, 1997. urteaz geroztik, ordainsari profesionalak gutxi gorabeherakoak direla. Profesionala librea da bere ordainsariak ezartzeko orduan. Bere lanbide-elkargoko gutxieneko ordainsariaren kontzeptua aipatzen duen profesionala iruzur egiten ari da. Gutxi gorabeherako ordainsarien baremoak, izan ere, erabiltzailearentzako (zerbitzu profesional bat kontratatu nahi duena eta zenbatetsitako kostuei buruzko informaziorik ez duena) edo justizia-epaitegietarako (peritajea) gida dira. Gutxi gorabeherako ordainsari horien bidez, gainera, lanbide-elkargoak abusuak saihestea lortzen du.
Aitana Mas
Aitana Joana Mas Mas (Crevillent, 1990eko uztailaren 2a) valentziar obra publikoetako ingeniaria, atleta eta politikaria da. Compromís koalizioko bozeramaile-laguntzailea da Valentziako Gorteetan. 2015 eta 2019 bitartean. Valentziako Generalitatearen Gardentasun eta Partaidetzaren zuzendari nagusia izan zen.
Kirchheim an der Weinstraße
Kirchheim an der Weinstraße Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kirschweiler
Kirschweiler Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kindenheim
Kindenheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kircheib
Kircheib Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kisselbach
Kisselbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kirchweiler
Kirchweiler Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Silvio Pettirossi nazioarteko aireportua
Silvio Pettirossi paraguaitar hegazkinlari aitzindariaren omentzeko jarri zioten izena aireportuari. Lehenago, Stroessner Presidentea nazioarteko aireportua izenez ezaguna izan zen Alfredo Stroessnerren diktadurapean.
Klausen (Alemania)
Klausen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kleinkarlbach
Kleinkarlbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kleinbundenbach
Kleinbundenbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kirrweiler (Kusel)
Kirrweiler Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kirchsahr
Kirchsahr Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kirschroth
Kirschroth Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Klotten
Klotten Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kleinniedesheim
Kleinniedesheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Al-Bara
Al-Bara, Bara, El-Bara edo Albara (بارة bāra) Siria Ipar Siriako antzinako herrietariko bat da. Zawiya mendietan kokatuta (Jebel Riha), Maarrat al-Numantik 25 kilometrotara, Hamatik 65 kilometrotara eta Alepotik 80 kilometrotara dago.
Historia
Antzinako herri horietatik Al-Barakoa handiena da. Bertan ezagutzen dira gutxienez bost eliz, hiru monasterio, eraikin desberdinak, bi hilobi-piramide eta lur azpiko hilobi bat. Aztarna horiek hau bide komertzial baten gainean sortutako herri garrantzitsua izan zela erakusten dute; bide horrek Antiokia eta Apamea lotzen zituen. Lehenengo aztarnak IV. mendekoak dira. Halaber, lurren kalitateari esker ardoa eta oliba olioaren ekoizpena handia zen. Ondorioz, V. mende eta VI. mendetan 5000 biztanle izan zituen landa-hiri aberatsa zabaldu zen. Urte horietan, heldu ziren monjeei esker, elizak, monasterioak eta hilobi-piramideak eraiki ziren.
Musulmanen etorrerak bide komertzialak moztu zituen eta inguruko beste herri eta hiri abandonatuak izan ziren, baina ez Bara non biztanleak gelditu ziren eta kristauak izaten jarraitu zuten. Gutxi izango balitz, hiria Bizantzio menpeko apezpikutza izan zen. XI. mendearen amaieran Gurutzatuak heldu ziren eta turkierrei eraso egin zieten eta 1097ko abenduaren 31an, borrokatu ondoren, Bohemundo I.a Antiokiakoa eta Roberto II.a Flandeskoa tropen aurrean turkiarrek ihes egin zuten. 1098an Raimundo IV.a Tolosakoak hiria hartu zuen.
1232an Alepoko emirrak, Balak, Al-Bara konkistatu zuen; Balakek gotorlekua eraiki zuen, Abu Safyan. Gurutzatuek berriro ere ezagutzen ez den urtean hiria berreskuratu zuten baina 1148an Nur ad-Dinek behin-betiko konkistatu zuen.
Al-Bara hiriak 1157 eta 1170. urtetan lurrikarak pairatu zituen eta utzia izan zen. Hiriaren azken aipamena XII. mendekoa da. XX. mendearen hasieran beste herri bat eraiki zen inguruan.
XXI. mendean
2011an, Siria iparraldeko 40 antzinako herrien arteko bat Unescoren Gizateriaren Ondarearen zerrenda sartua izan zen. 2013an Gizateriaren Ondarea arriskuan bezala izan zen katalogatua. 2015ean gerraren testuinguruan, Siriako Gobernuak lehergailuez eta makinez etxeen eta hilobien txikizioa Estatu Islamikoaren eskutik salatu zuen.
Kirburg
Kirburg Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kirsbach
Kirsbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kinzenburg
Kinzenburg Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kludenbach
Kludenbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Klosterkumbd
Klosterkumbd Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Concha de Albornoz
Concha de Albornoz, jaiotzez, María de la Concepción de Albornoz Salas (Luarca, Asturias, 1900eko apirilaren 29a - Mexiko Hiria, Mexiko, 1972ko otsailaren 29a) intelektual feminista izan zen, gerra zibilak erbesteratua, Álvaro de Albornoz Salas idazlearen arreba (1901-1975).
Klingenmünster
Klingenmünster Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kleinich
Kleinich Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Concha de Albornoz
Biografia
Bigarren Errepublikako Álvaro de Albornoz y Liminiana (1879-1954) idazle, abokatu, ministro eta diplomatiko espainiarraren eta Amalia Salas Abella-Fuertesen alaba zen. Irakaskuntzako Erakunde Askean hezi zen, eta bertan Concha Méndez idazle izan zena ezagutu zuen. Harekin adiskidetasun luzea izan zuen, baita Mexikoko erbestean ere. Ondoren, Filosofia eta Letretan lizentziatu zen Madrilgo Unibertsitate Zentralean, eta bertan ezagutu zituen bere senarra, Angel Segovia Burillo Alderdi Erradikal Sozialistaren abokatu eta gero diputatu izan zena (1931-1933) eta Rosa Chacel idazlea haren laguna. Katedra-oposizioak eginda eta Madrilgo Antonio de Nebrija Institutuko irakasle izendatu zuten. Tertulia edo literatur aretoa antolatu zuen bere etxean, Paseo de la Castellana delakoan, eta Lyceum Club Femeninoko kide izan zen.
Kliding
Kliding Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Concha de Albornoz
Biografia
1922an, Rosa Chacel idazlearen eta Timoteo Pérez-Rubio margolariaren ezkontzara joan zen lekuko gisa, eta gero semearen bataiora. 1927an, Madrilgo Ateneoko Filosofia ataleko idazkaria izan zen, eta, orduan, bi bikoteak Molinako Tirso plazako eraikin berean bizi ziren, eta Ramón María del Valle -Inclan ere hantxe bizi zen. Concha de Albornoz 27ko Belaunaldiko Luis Cernuda poetaren oso lagun egin zen (Gregorio Prietoren eta Antonio Sán-Barbudo kritikariaren arabera, Sevillako poetaren bizitzan izan zen emakume-lagunik garrantzitsuena; Conchak Rosa Chacelekin izan zuenaren parekoa izan zen, eta harekin batera "hirukote banaezina" osatu zuen, eta 1932an Miguel Hernández poetari lagundu zion Madrilera egindako bidaietako batean, aldizkari literarioetan sartuz eta hainbat idazleri aurkeztuz, eta Hernándezek Perito en lunas (1933) lanaren zortzigarren XXV eskaini zion. Parisera joan zen 1936ko udan Luis Cernudarekin, Álvaro de Albornoz aitaren idazkari izateko. Aita Bigarren Errepublikako Behin-behineko Gobernuak Frantzian enbaxadore izendatu zuen. Espainiara itzulita, Cernuda armada errepublikanoan sartu zen eta Conchak Estatu Ministerioan lan egin zuen. Gero, Londresera joan zen, senarra destinatu zuten lekura; baina bikotea ez zen konpondu, eta 1937ko urtarrilean dibortzio-prozesuari ekin zion. Prozesu horretan, Victoria Kent abokatuak Conchari aholku eman zion.
Valentziara joan zen 1937an, Errepublikako Gobernuarekin batera. Kulturaren Defentsarako Idazle Antifaxisten Itunaren Manifestuaren sinatzaileetako bat izan zen; Parisera itzuli zen aitarekin, baina berehala onartu zuen bere lagun Máximo José Kahn kontsularen eta haren emazte Gertrudis Blumenfelden Salonikan bizitzeko egindako gonbita. Atenasko enbaxadan idazkari-postua lortzeko aukerarekin ekin zion berriro bere karrera diplomatikoari, baina ez zuen bete, Valentzian maleta bat galdu edo lapurtu ziotelako, bere kredentzialekin eta enbaxadetako gako-kodeekin, besteak beste, eta SIMak debekatu egin zuen edozein funtzio bere gain hartzea, gaia ikertzen ari zen bitartean. Grezian Rosa Chacelekin bildu eta Nikos Kazantzakis nobelagilea bisitatu zuten. Gatazkaren amaieran, Asconara (Suitza) eta Frantziara joan zen, eta han familiarekin erbesteratzea antolatu zuen, Mexikora. 1939ko ekainean ontziratu zen Kubara. Han bizi izan zen 1940ko abendura arte, eta garai hartan literatura-eskolak eman zituen Habanako Eskola Librean, eta José Lezama Lima idazlearen lagun egin zen. 1940ko urtarrilean, Monterey ontzian, Mexikora iritsi zen 1940ko urtarrilaren 25ean; han bizi izan zen 1944 arte.
Mexikon beste erbesteratu batzuekin adiskidetu zen, besteak beste, Ramón Gaya pintorearekin. 1944an, Estatu Batuetara alde egin zuen Mount Holyoke College-ko (Massachusetts) irakasle lan egiteko, eta, handik, Espainiako intelektual erbesteratu askori lagundu zion, besteak beste, Luis Cernuda lagunari, zeina andereñoen eskola bereko irakasle ere izan baitzen. Eleanor Roosevelt ezagutu zuen, eta Franco diktadorea noiz joango zen galdetzean, “nahi duzunean” erantzun zion. Erantzun horrek harrituta utzi zuen eragin handia zuen lehendakariaren emaztea.
Mexikora itzuli zenean, Albornoz Luis Cernuda eta Clara Jamesekin egoten zen sarri. Azken horrekin eta Ramón Gayarekin Europara itzuli zen 1952an, eta Juan Gil-Albert poeta eta idazlea elkartu zitzaien. Talde honek Venezia, Florentzia, Padua, Vicenza, Verona eta Erroma bisitatu zituen. 1956an Albornoz, Gil-Albert eta Gaya Parisen aurkitu ziren, eta Albornoz eta Gaya Erroman María Zambrano Popoloko Piazza departamenduan bisitatu zuten. 1959ko urrian, Japonian udako oporrak igaro ondoren, Conchak Rosa Chacelekin topo egin zuen New Yorken, non Saturnal idazteko Guggenheim beka batekin zegoen. Albornoz eta lehengusuak, Severo Ochoa zientzialari eta Nobel saridunak (Ochoaren arreba Albornozen aitaren izeba zen) beka hori eskatzera bultzatu zuten Chacel.
1960ko irailean, Albornozek Mexikon garun-paralisia deklaratuko zenaren lehen zantzu fisikoa jasan zuen, eta harexek eraman zuen heriotzara 1972ko otsailean.
Oso izaera lagunkoia zuen, baina oso diskretua, baina ez zuen José Belloren Pepín bezalako ezer argitaratu, esaterako, eta horren oso antzekoa da (nahiz eta Nikos Kazantzakisekin poeta espainiarrak grekora itzultzea proiektatu eta 1941ean Fritz Max Cahen-en Hombres contra Hitler, 1891-1966), eta ez zen idazle oparoa izan, baina hainbat idazleren lagun eta isilmandatari izan zen, epistolario oparoa idatzi zuen eta espainiar klasikoen antzerki-muntaiak zuzendu zituen Mount Holyoken.
Königsau
Königsau Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kirrweiler
Kirrweiler Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Korlingen
Korlingen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kollig
Kollig Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Köngernheim
Köngernheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kobern-Gondorf
Kobern-Gondorf Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Knöringen
Knöringen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Körborn
Körborn Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kottweiler-Schwanden
Kottweiler-Schwanden Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kommen
Kommen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Köwerich
Köwerich Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kordel (Alemania)
Kordel Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kolverath
Kolverath Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Korweiler
Korweiler Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Klein-Winternheim
Klein-Winternheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Konken
Konken Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kretz
Kretz Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kölbingen
Kölbingen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kreimbach-Kaulbach
Kreimbach-Kaulbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kottenheim
Kottenheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kopp (Alemania)
Kopp Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kradenbach
Kradenbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Körperich
Körperich Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Krautscheid
Krautscheid Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kraam
Kraam Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kötterichen
Kötterichen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kriegsfeld
Kriegsfeld Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kronweiler
Kronweiler Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Külz
Külz Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Klüsserath
Klüsserath Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Karramarroaren mentalitatea
Karramarroaren mentalitatea, baita Karramarroak ontzian eta Karramarrokeria giza taldetan ematen den fenomenoa adierazteko erabili izan den irudia da. Nolabait, pertsonek ontzi batean harrapatuta dauden karramarro multzo baten gisa funtzionatzen dute, haien artean oztopatzen inork ihes ez egiteko. "Nik ezin badut izan, zuk ere ez" esaldiak fenomeno hau adierazten du.
Metafora
Metaforak karramarroak dituen kubeta bati egiten dio erreferentzia. Animalia horiek banaka erraz ihes egin dezakete kubetatik, baina, horren ordez, karramarroak beren artean saboteatzen dira, elkarri oztopatzen. Nolabait, inork ihes egin ez dezan alferrikako lehia batean elkarri helduz, azkenean kolektiboaren suntsipena ziurtatzen dute.
Errendimenduan eragina
Karramarroen mentalitateak erakunde baten errendimenduan eragiten du, gizakiak karramarroen antzera jokatzen baitute, bereziki talde sozialetan. Karramarroaren mentalitateak errendimenduan duen eragin kaltegarria Zeelanda Berriko ikerketa batek 2015ean kuantifikatu zuen; azterketako ikasleek batez beste % 18ko puntuazio handiagoa lortu zuten azterketetan, argitaratutako rankingetan anonimotasuna bermatzeko urratsak eman zirenean, eta horrela, parekideen jazarpena izateko aukera arintzen zen.
Giza jokabidearen metafora da: Talde bateko partaideak besteengandik haratago arrakasta lortzen duen edozein kideren auto-konfiantza murrizten saiatzen dira. Inbidia, erresumina, mespretxua, konspirazioa edo lehia-sentimenduak, denak balio du bestearen aurrerapena geldiarazteko. Adibidez, erretzeari uzten saiatzen bazara, lagun erretzaileek hori ezinezkoa dela esango dizute. Akzioak erosten dirua irabazten baduzu, kontuz ibiltzeko esango dizute, dena galtzeko arriskuan zaudela errango dute. Zerbait berri ikasten arrakasta izanez gero, zertarako hori ikasi esango dizute, zauden bezala ondo baldin bazaude.
Kröv
Kröv Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Krümmel
Krümmel Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Lambertsberg
Lambertsberg Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kümbdchen
Kümbdchen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Lucia Valentini Terrani
Lucia Valentini Terrani (Padua, Italia, 1946ko abuztuaren 29a - Seattle, AEB, 1998ko ekainaren 11) italiar koloratura-mezzosopranoa izan zen, eta Giachino Rossiniren paperetan espezializatu zen.
Paduako Kontserbatorioan eta Venezian ikasi zuen, eta Brescian Rossiniren La Cenerentola pertsonaiarekin egin zuen debuta. Rossiniar gisa L'italiana in Algeri, Sevillako bizargina (Rosina), Il viaggio a Reims (Marchesa Melibea), Tancredi, La donna del lago (Malcolm), La gazza ladra (Pippo), Maometto secondo (Calbo) eta Semirade (Arsace).
Bere errepertorioko beste konpositore batzuk Igor Stravinski, Modest Músorgski, Jules Massenet, Joseph Haydn eta Dorabella, Tipuli, Quickly, Mignon, Charlotte eta Dulcinée pertsonaiak egin zituen.
1974an egin zuen debuta Metropolitan Operan: Cenerentola. Parisen, Londresen, Moskun, Colon antzokian (Buenos Aires), Chicagon, Los Angelesen, Washingtonen eta beste leku liriko batzuetan kantatu zuen.
Alberto Terrani aktorearekin (Alfredo Bolognesiren izen artistikoa) ezkondu zen 1973an.
1996an, leuzemia diagnostikatu zioten, eta Seattleko Fred Hutchinson Cancer Research Center-en hartu zuten arreta. 1998an hezur-muinaren transplante baten ondorioz hil zen, 51 urte zituela.
Koxhausen
Koxhausen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kyllburgweiler
Kyllburgweiler Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Lampaden
Lampaden Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kruchten
Kruchten Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Krickenbach
Krickenbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Lahr (Bitburg-Prüm)
Lahr Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Lactarius romagnesii
Lactarius romagnesii Russulaceae familiako onddo espezie bat da.
Miguel de Unamuno BHI
Miguel de Unamuno Batxilergo Heziketako Institutua eta Merkataritza Eskola Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen bigarren mailako heziketako institutu eta ikastetxe bat da.
Izena
Izena Miguel Unamuno bilbotar filosofo eta idazlea ren omenez darama. Izen hori izan baino lehenago Alfontso XIII.a izena izan zuen.
Bilbon, oraindik ere jende askok Martin Bertendona BHI eta Miguel Unamuno BHI izena duten eta etxadi berean dauden institutuei Institutu Zentrala deitzen die.
Kokalekua
Abando auzoaren hegoaldean dago, Poza Lizentziatuaren kalearen 1. zenbakian, eta Elkano kalea eta Bertendona kalearen izkinan, Urkixo Zumarkaletik hurbil, bai eta Gardoki kalearen 11. zenbakiko eraikina, Bizkaiko Foru Liburutegia, Guridi eraikina eta Mutua Universal eraikinaren parean ere.
Martín de Bertendona BHI eta EHUko Enpresa Ikasketen Unibertsitate Eskolarekin batera etxe-bloke berberean dago. Martín de Bertendona BHIk eta Unamuno BHIk bi eraikinen artean dagoen etxartea, jolastokia, partekatzen dute.
Historia
1847an “Instituto Vizcaino de Primera Enseñanza” jatorri-izenaz Bilboko Uri Zaharrean sortu zen eta handik hona Bilboko institutu historikoa izan da, bertan bilbotar eta bizkaitar asko eskolaratu direlarik. Beste institutu batzuk sortu ondoren ere hasieran eta luzaroan gaztelaniaz “El Insti” zena “El Central” bihurtu zen, berez Bilboko Institutua. 1888an historian lehendabiziko euskara katedra institutu honetarako sortu zen. Ikasle ohia, geroago Euskaltzaindiaren fundatzaile eta lehendakaria izango zen Resurreccion Maria Azkue lehen katedraduna izan zen. Azkuerekin batera, lehen euskara katedra lortzeko Sabin Arana, geroago politikan ospetsu egingo zena, eta Miguel de Unamuno lehian parte hartu zuten. Azkuek 11 boto eta Unamunok 3 boto eskuratu eta Azkuek eraman zuen katedra. 1920an Joseba Altuna deitu zuten Euskara Katedra hiri betetzera. Gerraren ondoren, Katedran bere postutik garbitu zuten Altuna, eta gerraostean aseguruen salmentatik bizi izan zen, nahiz eta euskara-klaseekin jarraitu zuen bere etxe partikularrean, Erribera kalean.
Egun institutuak betetzen duen gunean XIX. mendean parke batek inguraturiko Zumeltzu jauregia zegoen. Zumeltzuko Josefina Ibarretarena. Bertan, 1926an Ricardo Bastida eta Diego Basterra arkitektoek gaur egungo eraikina proiektatu eta eraiki zuten. 1927ko urriaren 1ean inauguratu zuten. 1960an Jesus Basterretxea arkitektoak zaharberritu zuen.
Moisés Huerta eskulturagilearena da Bertendona kalearekin izkina egiten duen Minerva jainkosaren estatua.(1925)
Lactarius romagnesii
Ez da jangarria. Nahiko ohikoa Euskal Herrian.
Deskribapena
Kapela: 5 eta 8 cm arteko diametrokoa, hasieran ganbila, gero doi-doi hondoratua. Ertz uhindua, kiribildua eta, batzuetan, pixka bat ildaskatua. Azala lehorra, matea, zimurra, marroi iluna, ertza batzuetan zurbilagoa.